Αριθ. Ο 90/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 4. 83 
Επιπλέον, η πρόταση θα πρέπει να προβλέπει μία διαδι­
κασία ενημέρωσης των Κρατών μελών που ενδιαφέρο­
νται άμεσα για τα προγράμματα. 
2.3. Αρθρο 4 
Η ΟΚΕ θεωρεί ορθότερο να μην εφαρμόζονται δύο 
ποσοστά σε συνάρτηση με το στάδιο εκμετάλλευσης 
που προβλέπει το πρόγραμμα, αλλά αντιθέτως να καθο­
ρισθεί ένα ανώτατο όριο κρατικής χρηματοδοτικής ενί­
σχυσης. Εξάλλου, η διατύπωση του άρθρου πρέπει να 
τροποποιηθεί ώστε να λάβει υπόψη το πρόβλημα της 
εναρμόνισης με τα εθνικά συστήματα, όπως έχει ήση 
υπογραμμισθεί στις γενικές παρατηρήσεις. 
2.4. Άρθρο 5 
Η σύνθεση της επιτροπής, στην οποία έχει ανατεθεί η 
έκδοση γνωμοδότησης για τις αιτήσεις χρηματοδοτικής 
ενίσχυσης που παρουσιάζονται από την Επιτροπή, θα 
πρέπει να επιτρέπει όχι μόνο την εξέταση των τεχνικών 
και ερευνητικών θεμάτων αλλά και τις οικονομικές 
πτυχές και τα θέματα εφοδιασμού, επειδή πρωταρχικός 
στόχος είναι η μείωση της εξάρτησης της Κοινότητας 
από το εξωτερικό. 
2.5. Αρθρο 6 εδάφιο 4 
2.5.1. Η ΟΚΕ προτείνει να προστεθεί στο εδάφιο 4 του 
άρθρου 6 μία ακόμη περίπτωση που να προβλέπει ότι η διάδοση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων που 
επιδοτούνται θα γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις που 
ενδεχομένως υπάρχουν στις σχετικές εθνικές νομοθε­
σίες. 
2.5.2. Θεωρεί επίσης αναγκαίο να προτείνει την τροπο­
ποίηση του παρόντος κειμένου της πέμπτης περίπτωσης, 
ώστε ο(οι) δικαιούχος(οι) χρηματοδοτικής ενίσχυσης να 
έχει(ουν) τη δυνατότητα, κατά τη διάρκεια της τετραετί­
ας που ακολουθεί μετά τη λήψη του προγράμματος, να 
παραχωρούν ή να μεταβιβάζουν σε τρίτους με την έγκρι­
ση της Επιτροπής τα αποτελέσματα που σημειώθηκαν 
υπό τον όρο ότι οι τελευταίοι θα συμφωνήσουν να 
αναλάβουν πλήρως τις υποχρεώσεις που έγιναν δεκτές 
εξαρχής. 
2.5.3. Επειδή η πρόταση αποβλέπει να εξασφαλίσει τον 
εφοδιασμό, η ΟΚΕ προτείνει να συμπληρωθεί το εδάφιο 
4 του άρθρου 6 με μία περίπτωση που να προβλέπει ότι, 
αν δεν αξιοποιηθούν τα αποτελέσματα μέσα στην τετρα­
ετία, θα γίνουν κτήμα της Επιτροπής η οποία θα επιδιώ­
ξει να τα αξιοποιήσει σε συνεργασία με τα άλλα Κράτη 
μέλη. 
2.6. Αρθρο 7 
Επειδή είναι δύσκολο να προκαθορισθούν τα κριτήρια 
που θα επιτρέπουν τη μη εξόφληση, σε περίπτωση απο­
τυχίας, του επιδοτούμενου προγράμματος, η ΟΚΕ προ­
τείνει να προβλέπεται σαφώς ότι η εξόφληση θα διενερ­
γείται μόνο δύο χρόνια μετά την έναρξη εκμετάλλευ­
σης. 
Έγινε στις Βρυξέλλες, στις 23 Φεβρουαρίου 1983. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
ΡΓ&ηςοΪ8 ΟΕΥΚΑΟ 
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που θεσπίζει κοινοτικά πειραματικά 
μέτρα για την τόνωση της αποτελεσματικότητας του επιστημονικού και τεχνικού δυναμικού 
της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. Ο 337 της 23ης Δεκεμβρίου 1982, σελίδα 6. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 13 Δεκεμβρίου 1982 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
5. 4. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. Ο 90/5 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά την 205η σύνοδο της ολομέλειας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 
23 και 24 Φεβρουαρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση, της Ευρωπαϊκής Οικονομι­
κής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 198, 
την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων της 13ης Δεκεμβρίου 1982, σχετικά 
με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που θεσπίζει 
κοινοτικά πειραματικά μέτρα για την τόνωση της απο­
τελεσματικότητας του επιστημονικού και τεχνικού 
δυναμικού της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότη­
τας Ο, 
την απόφαση του Προεδρείου της της 14ης Δεκεμβρίου 
1982 να αναθέσει στο τμήμα ενέργειας και πυρηνικών 
θεμάτων την επεξεργασία γνωμοδότησης σχετικά με το 
θέμα αυτό, 
τη γνωμοδότηση που υιοθέτησε το παραπάνω τμήμα 
κατά την 78η συνεδρίαση του στις 4 Φεβρουαρίου 1983, 
την προφορική εισήγηση του εισηγητή κ. ΒοΓάβδ-Ραβεδ, 
τις συζητήσεις κατά τη συνεδρίαση της 23ης Φεβρουα­
ρίου 1983 (205η σύνοδος ολομέλειας της 23ης και 24ης 
Φεβρουαρίου 1983), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
Ομόφωνα: 
1. Η ΟΚΕ γνωρίζοντας ότι η έρευνα και η τεχνολογία 
συνδέονται στενά με τα προβλήματα που υπάρχουν 
κατά την παρούσα δύσκολη οικονομική και κοινωνική 
συγκυρία που διέρχεται η Κοινότητα, αντιμετωπίζει 
ευνοϊκά κάθε δράση που σκοπό έχει να αναπτύξει και να 
τονώσει το ευρωπαϊκό επιστημονικό και τεχνικό δυναμι­
κό. 
Η ΟΚΕ δέχεται στο σύνολο της την απόφαση του 
Συμβουλίου 0) που πρέπει να θεωρηθεί ως ένα ελεύθερο 
συμπλήρωμα μιας προγραμματισμένης δραστηριότητας. 
Προσθέτει σχετικά τις ακόλουθες παρατηρήσεις: 
(') ΕΕ αριθ. Ο 337 της 23. 12. 1982, σ. 6. 2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η Κοινότητα διαθέτει ένα σημαντικό επιστημονικό 
και τεχνικό δυναμικό. Πρέπει λοιπόν να αυξήσει την 
επιστημονική ανταγωνιστικότητα αυτού του δυναμικού 
παρέχοντας του τη βοήθεια να υπερπηδήσει δυσκολίες 
όπως: 
— έλλειψη ενότηγας μεταξύ των διαφόρων στρατηγι­
κών έρευνας των Κρατών μελών με αποτέλεσμα τη 
διασπάθιση των πόρων, 
— υπερβολική απομόνωση των ερυενητικών μονάδων 
που οδηγεί σε έλλειψη θεματικής, γεωγραφικής και 
θεσμικής κινητικότητας, 
— ανεπαρκής κυκλοφορία επιστημονικών και τεχνικών 
πληροφοριών που προκαλείται μεταξύ άλλων από 
την ύπαρξη γλωσσικών εμποδίων. 
2.2. Υπάρχουν εμπόδια και κίνδυνοι σμως που μπορούν 
να αντιμετωπιστούν εύκολα αν ειδικευμένοι επιστήμονες 
διευθύνουν και παρακολουθούν τις διάφορες δραστηριό­
τητες. Πρέπει να τονωθεί η δημιουργικότητα και όχι να 
ενισχυθούν επαφές για τις οποίες δεν θα θπάρξει συνέ­
χεια. 
2.3. Τα θέματα μελέτης πρέπει οπωσδήποτε να περιορί­
ζονται και να συγκεκριμενοποιούνται με βάση τα αποτε­
λέσματα που αναμένονται. Δεν είναι δυνατό μία ομάδα 
ερευνητών να δεσμεύεται με συμβόλαιο για να «ανα­
καλύψει κάτι». Οφείλει να κατευθύνει τις εργασίες της 
έτσι ώστε να προκύψουν συγκεκριμένα συμπεράσματα 
(θετικά ή αρνητικά). 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. θέματα: Πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή στην 
ανακοίνωση της στο Συμβούλιο σχετικά με την επιστη­
μονική και τεχνική έρευνα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας: 
Προτάσεις για τη δεκαετία του 1980 (Οκτώβριος 1981), 
επιμένει στην ανάγκη να εξεταστεί το θέμα σχετικά με 
το πώς θα μπορούσε να ασκηθεί κάποιος έλεγχος στις 
σχέσεις μεταξύ τεχνολογικής εξέλιξης και κοινωνικής 
αλλαγής. Την ΟΚΕ απασχολούν ιδιαίτερα οι επιπτώσεις 
από την εφαρμογή της πληροφορικής (ίηίοΓΠΐ&ΐΐα,υβ), 
των μεθόδων αυτοματισμού για την υποκατάσταση του 
ανθρώπου σε ορισμένες λειτουργίες (ΐΌοοιίαυε), των 
συστημάτων αυτόματης επεξεργασίας πληροφοριών σε 
εργασίες γραφείου (οαΓββαΙΐαιιβ). Η ΟΚΕ λυπάται που το 
θέμα αυτό δεν περιλαμβάνεται στην πειραματική φάση. 
Αριθ. Ο 90/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 4. 83 
3.2. Πειραματική άποψη και μεθοδολογική προσπάθεια: 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει ένθερμα την ειδική μέριμνα που έχει 
ληφθεί για να προηγηθεί αυτής της δράσης τόνωσης η 
εφαρμογή ενός είδους πειραματικού προσώπου* με την 
έννοια αυτή, επιθυμεί να καταβληθεί μία μεθοδολογική 
προσπάθεια συνοδευτική των ερυενητικών ενεργειών της 
πειραματικής δράσης σε όλη τη διάρκεια αυτής της 
φάσης. Μόνο μια τέτοια προσπάθεια θα επιτρέψει, στην 
ουσία, να διαπιστωθούν τα δυνατά και αδύνατα σημεία. 
Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ υποδεικνύει παρακάτω τους 
τομείς στους οποίους θα έπρεπε να στραφεί αυτή η 
συνοδευτική προσπάθεια. 
3.3. Έλεγχος των μεθόδων: Η ΟΚΕ συμφωνεί με την 
προτεραιότητα που δίνεται σ' αυτόν τον στόχο. Λυπάται 
όμως επειδή οι μέθοδοι αυτοί δεν καθορίζονται με αρκε­
τή σαφήνεια στο πρόγραμμα, το ίδιο ασαφής παραμένει 
και η φύση των δοκίμων καθώς και η φύση των κριτη­
ρίων επιτυχίας και αποτυχίας. 
3.4. Εξεταστική διαδικασία: αξιολόγηση των αποτελε­
σμάτων: η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για το 
γεγονός ότι η πειραματική φάση θα προσφέρει την ευκαι­
ρία να εγκαθιδρυθεί ένα δίκτυο επιστημονικών συμβού­
λων στα πλαίσια της Κοινότητας. 
Η ΟΚΕ, παρόλο που συνιστά να αποφευχθεί κατά το 
δυνατό το γραφειοκρατικό βάρος που συνδέεται με την 
ύπαρξη κάθε θεσμικού οργάνου, κρίνει απαραίτητη τη 
σύσταση μιας Επιτροπής (Οοάεδί: Επιτροπή Ευρωπαϊ­
κής Ανάπτυξης της Επιστήμης και της Τεχνολογίας) 
που θα δώσει σάρκα και οστά στην κοινοτική βούληση 
για δράση στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης, 
βούληση που έχει εξάλλου εκδηλωθεί με το πρόγραμμα 
πλαίσιο (1984-1987). Πιστεύει επίσης ότι θα πρέπει να 
ζητηθεί οπωσδήποτε η γνώμη των επιστημονικών 
συμβούλων για την ορθολογική ταξινόμηση των μεθό­
δων αξιολόγησης των αποτελεσμάτων. Πρέπει πράγματι 
να συνειδητοποιηθεί ότι στα επιστημονικά θέματα, 
υπάρχει πάντα ο κίνδυνος υποκειμενικής αξιολόγησης, 
παράδοξης αλλά πραγματικής, ιδίως όταν η καινοτομία 
αντιπαραβάλλεται με ιδέες που έχουν γίνει παραδε­
κτές. 
Η ΟΚΕ αποδίδει μεγάλη σημασία: 
— στην κάλη διαβίβαση πληροφοριών κατά τη διάρ­
κεια της πειραματικής φάσης' 
— στην ανάγκη μιας όσο το δυνατό ταχύτερης υλοποί­
ησης των μέτρων ώστε να μειωθεί ο χρόνος που 
απαιτείται για τη λήψη των αποφάσεων. 
3.5. Τα μέσα: Τα χρηματοδοτικά μέσα φαίνεται να είναι 
προσαρμοσμένα στο στόχο του πειραματικού προτύπου. 
Όσον αφορά τις πιστώσεις προσωπικού, η ΟΚΕ προτεί­
νει τα επιδόματα που προορίζονται για το ερευνητικό 
προσωπικό να χορηγηθούν σε επιστήμονες που κατέ­χουν μία σταθερή θέση απασχόλησης στη χώρα προέ­
λευσης τους. Η ΟΚΕ θα επιθυμούσε επίσης οι στόχοι της 
«από κοινού δράσης» (εντατικά σεμινάρια, μελέτες, 
στενή συνεργασία εργαστηρίων, συνδιασκέψεις) καθο­
ριστούν σαφώς για κάθε θέμα που πρόκειται να εξετα­
στεί ώστε να τονωθεί η δημιουργικότητα και να προκύ­
ψουν συγκεκριμένα αποτελέσματα και όχι μόνο να 
ενισχύονται οι επαφές. 
Η προσπάθεια να αποκεντρωθεί η διαχείριση είναι 
οπωσδήποτε καλή ως αρχική ιδέα. Θα πρέπει όμως να 
εξασφαλιστεί ο συντονισμός των λεπτομερειών διαχείρι­
σης ώστε να είναι δυνατό να «ελέγχονται οι μέθοδοι» με 
ομοιογενείς βάσεις. 
3.6. Επιλογή των τομέων αυτής της πειραματικής φάσης 
και θεματικός προσανατολισμός 
Θα ήταν επιθυμητό να ορισθούν τα προς εξέταση θέματα 
σε σχέση με τους επιστημονικούς κλάδους και υποκλά-
δους που θα μπορούσαν να διευκολύνουν τη μελέτη 
τους. Αυτό θα επέτρεπε να τονιστεί περισσότερο ο 
διεπιστημονικός χαρακτήρας τους. 
3.7. Προβλήματα από τις κοινωνικό-οικονομικές επι­
πτώσεις: Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η 
πειραματική φάση χαράσσει το δρόμο για την αντιμετώ­
πιση προβλημάτων, όπως το είδος των συμβολαίων, της 
πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας σε κοινοτικό 
επίπεδο. 
4. Συμπέρασμα 
4.1. Συμπερασματικά η ΟΚΕ εκτιμά την ευελιξία των 
προωθητικών δραστηριοτήτων που προβλέπονται. Είναι 
ιδιαίτερα σημαντικό, όπως ανακοινώθηκε, ότι το «κα­
τευθυντήριο πλαίσιο», για το οποίο δυστυχώς είχαμε 
μόνο μία γενική εικόνα μέσω του προγράμματος πλαι­
σίου, μπορεί να τροποποιηθεί ανάλογα με τα αποτελέ­
σματα της πειραματικής φάσης. Αυτό θα επέτρεπε σε 
περίπτωση που προβλέπεται επιτυχία, να διευρυνθεί το 
πεδίου δράσης με βάση τις δοκιμασμένες μεθόδους. 
4.2. Παρόλο που αναγνωρίζει τη σημασία της διεγματο-
ληψίας που προτείνεται, η ΟΚΕ με λύπη παρατηρεί την 
απουσία των κοινωνικών επιστημών σε μία εποχή όπου 
ο «κοινωνικός παράγοντας» έχει ιδιαίτερη σημασία και 
δεν καταλαβαίνει γιατί ένα θέμα που συνδέεται με την 
κοινωνική αλλαγή δεν εξετάζεται σ' αυτή τη διερευνητι­
κή φάση. Επειδή πρόκειται επιπλέον να «δοκιμαστούν οι 
μέθοδοι», κατά προτεραιότητα η ενέργεια αυτή δεν θα 
μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς προσφυγή στην 
κοινωνιολογική ανάλυση σ' αυτό το νέο τομέα που απο­
καλείται η «Επιστήμη της Επιστήμης». 
4.3. Τέλος, η ΟΚΕ κρίνει ότι η έγκριση της πρότασης 
απόφασης θα πρέπει να συνοδεύεται από στενή «παρα­
κολούθηση» της πειραματικής φάσης, καθώς και από 
5. 4. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. € 90/7 
διαβουλεύσεις όταν καταρτισθεί ένας απολογισμός των 
μεθόδων και αποτελεσμάτων. Μόνο μία σταδιακή και 
πλήρης ενημέρωση θα επιτρέψει να αξιολογηθεί η 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
το άρθρο 20 τέταρτο εδάφιο του εσωτερικού κανονισμού 
σχετικά με το δικαίωμα πρωτοβουλίας, 
την απόφαση του Προεδρείου της της 27ης Απριλίου 
1982 να εξουσιοδοτήσει το τμήμα περιφερειακής ανά­
πτυξης να επεξεργασθεί γνωμοδότηση για την 7η Ετήσια 
Έκθεση του ΕΤΠΑ, 
την καθυστέρηση διαβίβασης αυτής της έκθεσης και την 
οργάνωση των εργασιών του τμήματος στις 12 Νοεμ­
βρίου 1982, με τον ορισμό του κ. ΒΓοΐεΙιεΓ ως εισηγητή, 
τις συζητήσεις του τμήματος που υιοθέτησε τη γνωμοδό­
τηση του στις 11 Φεβρουαρίου 1983, 
τις συζητήσεις της κατά τη 205η σύνοδο ολομέλειας 
της 23ης και 24ης Φεβρουαρίου 1983 (συνεδρία της 
23ης Φεβρουαρίου 1983). κατάσταση κατά την κατάρτιση της τελικής έκθεσης 
και θα διευκολύνει τη μετάβαση από την πειραματική 
φάση στη φάση εκμετάλλευσης. 
Εκτιμώντας: 
ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εξετάσει όπως κάθε 
χρόνο τον απολογισμό των δραστηριοτήτων του 
ΕΤΠΑ, 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
ομόφωνα: 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ευρωπαϊκή περιφερειακή πολιτική και η οικονομι­
κή κατάσταση 
1.1.1. Το 1981 χαρακτηριζόταν στην Κοινότητα από 
την έντονη αύξηση του αριθμού των ανέργων που είχε 
περάσει τα 10 εκατομμύρια στο τέλος του χρόνου. Η 
εξέλιξη αυτή, αντίθετα από τις ελπίδες που είχαν 
εκφρασθεί στην 7η Ετήσια Έκθεση, συνεχίστηκε και το 
1982 και θα οδηγήσει στο 1983 σε ακόμη υψηλότερους Εγινε στις Βρυξέλλες, στις 23 Φεβρουαρίου 1983. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
ΡΓ3ηςοΪ5 €ΕΥΚΑ€ 
Γνωμοδότηση για την 7η Ετήσια Έκθεση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής 
Αναπτύξεως 
Η γνωμοδότηση της ΟΚΕ δεν βασίζεται σε κανένα κείμενο. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Κατά την 197η σύνοδο της ολομέλειας της, που πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Απριλίου 
1982, η Επιτροπή αποφάσισε, μετά από πρόταση του Προεδρείου της, να εκδώσει, με 
πρωτοβουλία της, γνωμοδότηση για το ανωτέρω θέμα. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά την 205η σύνοδο της ολομέλειας της που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 
23 και 24 Φεβρουαρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: