2009
ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΠΟΡΟΥΣ : 
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ, ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟ 
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
Ειδική έκθεση  αριθ.  6
EL
ISSN 1831-0826

ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ 
ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΠΟΡΟΥΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ, ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝΕιδική έκθεση αριθ.  6   2009
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO(δυνάμει του άρθρου 248, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, EΚ)
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν2
EYPΩΠAÏKO EΛEΓKTIKO ΣYNEΔPIO
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-45410
Φαξ +352 4398-46410
E-mail: euraud@eca.europa.eu
Internet:  http://www.eca.europa.eu
Ειδική έκθεση αριθ. 6   2009
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το Διαδίκτυο 
μέσω του εξυπηρετητή Europa (http://europa.eu).
Βιβλιογραφικό δελτίο υπάρχει στο τέλος του τεύχους.Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2009ISBN 978-92-9207-339-8doi: 10.2865/2410
© Ευρωπαϊκές Κοινότητες, 2009
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Belgium
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν3
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σημεία
I–IX  ΣΥΝΟΨΗ
1–17  ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1–7  ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
8–13  ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ
14–17  ΑΛΥΣΙΔΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ: ΟΙ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
18–22  ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
23–75  ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
23–33   ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΕΓΚΥΡΟΙ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Ο ΕΝΔΕΔΕΙΓΜΕΝΟΣ;
23–24  Η ΔΙΧΟΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
25–27   ΟΤΑΝ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΑΜΗΛΟ ΕΠΙΠΕΔΟ, 
Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΔΥΝΑΜΗ
28–31  ΠΡΟΕΧΕΙ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
32–33  Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΧΡΗΖΕΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ
34–47   ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ: ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟΥΣ 
ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ ΕΠΑΡΚΩΣ;
34–41  ΗΤΑΝ ΑΝΑΓΚΑΙΑ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΤΟΧΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ «ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ»
42–47   Η ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΟΥ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ, 
Η ΔΕ ΔΙΑΝΟΜΗ ΠΟΙΚΙΛΛΕΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΒΑΘΜΟ
48–70  ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΟΠΩΣ ΠΡΟΒΛΕΠΟΤΑΝ;
48–59  ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑΣ
60–70 ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ
71–75   ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ 
ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
76–85  ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I —  ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΦΤΩΧΕΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II —  ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III —  ΔΙΑΝΕΜΗΘΕΝΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΟΙ ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ — ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ 2005
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV —  ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΟΥ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ 
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
REPLY OF THE 
COMMISSION
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν4
ΣΥΝΟΨΗ
I.
Tο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας για  
τους απόρους τέθηκε σε εφαρμογή για  πρώτη φορά το 1987. Είχε σχεδιαστεί προ-
κειμένου να διοχετεύει προϊόντα διαθέσιμα 
στα αποθέματα παρέμβασης της Κοινότητας 
σε φιλανθρωπικές οργανώσεις, για δωρεάν 
διανομή σε άτομα που τα έχουν ανάγκη.
II.
Tο μέτρο έχει δύο κύριους στόχους: έναν  
κοινωνικό (να συμβάλλει σημαντικά στην  ευημερία των απόρων) και έναν στόχο αγο-ράς (σταθεροποίηση των αγορών γεωργικών προϊόντων μέσω της μείωσης των αποθεμά-των παρέμβασης). Ο προϋπολογισμός του  προγράμματος ανερχόταν σε 307 εκατομ-μύρια ευρώ το 2008 (για 19 κράτη μέλη)  και αυξήθηκε σε 500 εκατομμύρια ευρώ για το 2009.
III.
Η ευθύνη διαχείρισης του προγράμματος  ανατέθηκε στους οργανισμούς πληρωμών,  οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τα αποθέματα παρέμβασης στα κράτη μέλη. Σε επιχειρησι-ακό επίπεδο, η διαχείριση του προγράμματος ασκούνταν από φιλανθρωπικές οργανώσεις, οι οποίες παραλαμβάνουν και διανέμουν τα 
είδη διατροφής στους απόρους. Η σημαντική 
μείωση στα αποθέματα παρέμβασης τα τελευ-
ταία έτη σήμαινε ότι το μεγαλύτερο μέρος  
των προϊόντων προς διανομή έπρεπε να αγο-ράζεται από την αγορά (το 85 % το 2008).IV.
Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στην εγκυρότητα 
των επιδιωκόμενων σκοπών, στο πλαίσιο  μιας εξελισσόμενης αγοράς και κοινωνικής 
κατάστασης, στην επάρκεια των διαθέσιμων 
μέσων, στον αντίκτυπο του προγράμματος, 
καθώς και στις διοικητικές διαδικασίες και  
τις διαδικασίες διαχείρισης.
V.
Η χρηματοδότηση του προγράμματος με  
δαπάνες της ΚΓΠ ήταν, αρχικώς, αιτιολο-γημένη, λόγω της χρήσης των αποθεμάτων  παρέμβασης. Ωστόσο, όταν τα αποθέματα  παρέμβασης μειώθηκαν, τα τελευταία έτη,  σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα, η σύνδεση  του προγράμματος με τις γεωργικές δαπά-νες κατέστη ισχνή. Η συμμετοχή στο πρό-γραμμα είναι εθελοντική, ορισμένα δε κράτη μέλη θεωρούν ότι το μέτρο δεν πρέπει να  χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό  του ΕΓΤΕ.
VI.
Το μέτρο είχε ως προορισμό να αμβλύνει  τη φτώχεια, αλλά όχι να την εξαλείψει. Υπό αυτό το πρίσμα, οι πόροι που διατέθηκαν  δεν μπορούν να έχουν παρά μόνο περιορι-σμένο αντίκτυπο στην κατάσταση των επι-
μέρους απόρων, προσφέροντας, κατά μέσο 
όρο, το αντίστοιχο ενός γεύματος τον μήνα 
στους δικαιούχους του. Επομένως, προκει-
μένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά  του, είναι αναγκαίo να βελτιωθεί η στόχευση της βοήθειας και να εξασφαλιστεί καλύτε-ρος συντονισμός με την κοινωνική πολιτική. Πέραν αυτού, οι ισχύουσες διατάξεις περιο-ρίζουν την ποικιλία των προς διανομή προϊ-
όντων, ενώ οι διαδικασίες που εφαρμόζονται 
σε ολόκληρη την αλυσίδα διανομής έχουν  ως αποτέλεσμα τη διαφορετική μεταχείριση 
των τελικών δικαιούχων, σε ό,τι αφορά την 
ποσότητα των τροφίμων που παρέχεται κατ’ 
άτομο.
REPLY OF THE 
COMMISSION
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν5
VII.
Tο γεγονός ότι χιλιάδες φιλανθρωπικές  
οργανώσεις διαχειρίζονται το πρόγραμμα σε επιχειρησιακό επίπεδο, οι οποίες, αφενός,  
στελεχώνονται, κυρίως, με εθελοντές και,  
αφετέρου, αντιμετωπίζουν έναν ασταθή και 
δύσκολο στην παρακολούθησή του πληθυ-
σμό-στόχο, συνιστά ιδιαίτερη πρόκληση για 
τη διαχείριση του καθεστώτος. Τα συστή-ματα παρακολούθησης και σύνταξης εκθέ-
σεων, τόσο σε επίπεδο Επιτροπής όσο και  κρατών μελών, πρέπει να βελτιωθούν, καθώς και η μέθοδος κατανομής των οικονομικών 
πόρων μεταξύ των κρατών μελών. Τέλος, οι 
διαδικασίες διαγωνισμών που εφαρμόζουν  
τα κράτη μέλη διαφέρουν μεταξύ τους σημα-ντικά και δεν εξασφαλίζουν ίση πρόσβαση σε 
όλες τις επιχειρήσεις της ΕΕ και τον ευρύτερο 
δυνατό ανταγωνισμό. Επομένως, ελλοχεύει  
ο κίνδυνος να μην επιτυγχάνονται πάντοτε  
οι βέλτιστες συνθήκες για τα προϊόντα που 
αποσύρονται από τα αποθέματα παρέμβασης 
ή για εκείνα που αγοράζονται στην ελεύθερη αγορά. Θεωρείται επίσης ότι οι διατάξεις  
αντιπραγματισμού που εφαρμόζονται δεν  
είναι ευέλικτες και είναι δυσχερής ο έλεγ-
χός τους.
VIII.
Η Επιτροπή διατύπωσε πρόσφατα πρόταση 
για τη μεταρρύθμιση του προγράμματος, με 
την οποία θα αντιμετωπίζονταν, εν μέρει,  
ορισμένες από τις αδυναμίες που επισημαί-νει το Συνέδριο στην έκθεσή του.ΣΥΝΟΨΗ
IX.
Καθώς οι αρμόδιες για τον προϋπολογισμό 
αρχές προκρίνουν τη συνέχιση του προγράμ-ματος, το Συνέδριο διατυπώνει ορισμένες  
συστάσεις σχετικά με τη σκοπιμότητα της  
χρηματοδότησης του προγράμματος με  
δαπάνες της ΚΓΠ, την ανάγκη αύξησης του  
αντικτύπου του μέτρου, την ενσωμάτωση του 
προγράμματος στο πλαίσιο της κοινωνικής πολιτικής, τη διεύρυνση της ποικιλίας των  
διανεμόμενων προϊόντων, την ανάγκη βελτί-ωσης των μεθόδων διανομής, καθώς και των διαδικασιών διαχείρισης, παρακολούθησης 
και διενέργειας διαγωνισμών. 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν6
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
 1.  Οι απαρχές του προγράμματος για τους απόρους χρονολογούνται από 
το 1987, έτος κατά το οποίο η Ευρώπη επλήγη από έναν ιδιαίτερα  
δριμύ χειμώνα, με ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για τα πιο ευάλωτα 
άτομα, δηλ. τους απόρους. Η Κοινότητα, προκειμένου να συνδράμει στην εξομάλυνση αυτής της επείγουσας κατάστασης ανθρωπιστικού 
χαρακτήρα, θέσπισε μέτρα για τη διοχέτευση διαφόρων ειδών διατρο-
φής, ιδίως γεωργικών προϊόντων, τα οποία υπήρχαν στα αποθέματα 
παρέμβασης της Κοινότητας
1, σε φιλανθρωπικές οργανώσεις. Απώτε-
ρος στόχος ήταν η δωρεάν διανομή τους στα άτομα που βρίσκονταν σε ανάγκη.
 2.  Tο μέτρο αυτό επιδοκιμάστηκε ευρέως και είχε μεγάλη ζήτηση. Στη συνέ-
χεια έλαβε μόνιμο χαρακτήρα2 και εφαρμόζεται ακόμη και σήμερα. 
 3.  Tο πρόγραμμα ήταν καινοτόμο στο πλαίσιο της ΕΕ, εφόσον το βασικό 
χαρακτηριστικό του συνίστατο στη συνδρομή των απόρων, διανέ-
μοντας επισιτιστική βοήθεια στα άτομα αυτά μέσω φιλανθρωπικών  
οργανώσεων, με τη μορφή είτε έτοιμων γευμάτων για άμεση κατανά-
λωση είτε δεμάτων. 
 4.  Οι νομικές διατάξεις που διέπουν το καθεστώς ορίζουν ως εξής τον όρο 
«άπορος»3: (βλέπε πλαίσιο 1 ).1 Τα γεωργικά προϊόντα που 
αγοράζονται στο πλαίσιο των 
μέτρων δημόσιας παρέμβασης 
αποσκοπούν στη σταθεροποίηση των αγορών και εξασφαλίζουν 
ένα δίκαιο βιοτικό επίπεδο στον 
γεωργικό πληθυσμό.
2 Κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 3730/87 
του Συμβουλίου (ΕΕ L 352 της 
15.12.1987, σ. 1).
3 Άρθρο 1 του κανονισμού (EΟΚ) 
αριθ. 3149/92 της Επιτροπής 
(ΕΕ L 313 της 30.10.1992, σ. 50).
ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΟΡΟΥ «ΑΠΟΡΟΙ»
Ως «άποροι» νοούνται φυσικά πρόσωπα, άτομα και οικογένειες ή ομάδες συγκροτούμενες από τέτοια 
πρόσωπα, των οποίων η κατάσταση κοινωνικής και οικονομικής εξάρτησης διαπιστώνεται ή αναγνωρί-ζεται βάσει κριτηρίων επιλεξιμότητας, που θεσπίζονται από τις αρμόδιες αρχές ή κρίνεται σε σχέση με τα κριτήρια που εφαρμόζουν οι φιλανθρωπικές οργανώσεις και εγκρίνουν οι αρμόδιες αρχές.ΠΛΑΙΣΙΟ 1
Πηγή : Charitable Organisations.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν7
 5.  Ο συγκεκριμένος ορισμός δυσχεραίνει τον ποσοτικό προσδιορισμό της ομά-
δας-στόχου του προγράμματος. Η Επιτροπή, προκειμένου να κατανεί-
μει τους πόρους του προγράμματος στα κράτη μέλη, χρησιμοποιεί μια 
κατηγοριοποίηση, η οποία είναι γνωστή ως ο πληθυσμός «που απειλείται 
από τη φτώχεια». Αυτό είναι ένα σχετικό μέτρο, με το οποίο ο εν λόγω 
πληθυσμός ορίζεται, για κάθε κράτος μέλος, ως τα πρόσωπα με εισό-
δημα χαμηλότερο του 60 % του μέσου εισοδήματος4. Πρόκειται επίσης 
για μια ευρεία ομάδα-στόχο, εφόσον ένα στα έξι άτομα θεωρείται ως «απειλούμενο από τη φτώχεια» στο σύνολο της ΕΕ (βλέπε πλαίσιο 2 ).
 6.  Οι διαθέσιμοι πόροι του προγράμματος, για τα έτη που κάλυψε ο έλεγχος, ανέρ-
χονταν σε 216 εκατομμύρια ευρώ το 2005, 264 εκατομμύρια ευρώ το 2006, 274 εκατομμύρια ευρώ το 2007 και 307 εκατομμύρια ευρώ το 2008
5. Για 
το 2009, το ποσό αυτό ανερχόταν σε 500 εκατομμύρια ευρώ.
 7.  Παρά την αύξηση των πιστώσεων του προϋπολογισμού, το διαθέσιμο ποσό κατ’ άτομο 
ήταν τα τρία τελευταία έτη 6,24 ευρώ/άτομο το 2006, 5,73 ευρώ/άτομο το 2007 και 
5,83 ευρώ/άτομο το 2008 (βλέπε παράρτημα II ). Αυτά τα χαμηλά ποσά ανά δυνητικό 
δικαιούχο δίνουν μια εικόνα για τον δυνητικό αντίκτυπο του προγράμματος.4 Με τεχνικούς όρους, πρόκειται 
για τον αριθμό των ατόμων που 
έχουν προσδιοριστεί στατιστικά με 
εισόδημα χαμηλότερο του ορίου 
του 60 % του μέσου ισοδύναμου 
εισοδήματος. Τα σχετικά στοιχεία 
συλλέγονται και παρέχονται από τη Eurostat.
5 Οι πιστώσεις του 
προϋπολογισμού που διατίθενται 
για το πρόγραμμα ορίζονται στο 
κονδύλιο του προϋπολογισμού 
05 02 04 01 του προϋπολογισμού της ΕΕ.
ΑΠΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΕΕ
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου 80 εκατομμύρια άνθρωποι, οι οποίοι ισοδυναμούν με το 16 % του πληθυ-
σμού της ΕΕ των 27, ορίζονται ως «απειλούμενοι από τη φτώχεια» (βλέπε παράρτημα I  για λεπτομέρειες), 
ενώ περίπου 43 εκατομμύρια άνθρωποι διατρέχουν τον κίνδυνο αντιμετώπισης διατροφικής ένδειας6.ΠΛΑΙΣΙΟ 2
6 Εκτίμηση αντικτύπου SEC(2008) 2436/2, η οποία συνοδεύει την πρόταση της Επιτροπής για 
κανονισμό του Συμβουλίου, όσον αφορά τη διανομή τροφίμων στους απόρους της Κοινότητας, σ. 11. 
Τα άτομα που διατρέχουν τον κίνδυνο αντιμετώπισης διατροφικής ένδειας είναι ένας δείκτης 
της Eurostat, ο οποίος ορίζεται ως το ποσοστό των ανθρώπων που δεν διαθέτουν τα μέσα για 
ένα γεύμα με κρέας, κοτόπουλο ή ψάρι κάθε δεύτερη ημέρα.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν8
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 
ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ
 8.  Οι όροι και οι διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται για την εφαρμογή 
του προγράμματος καθορίζονται στον κανονισμό (EΟΚ) αριθ. 3730/87, 
οι οποίοι, στη συνέχεια, ενσωματώθηκαν στον κανονισμό (EK)  
αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου και στον εκτελεστικό κανονισμό  
(ΕΟΚ) αριθ. 3149/927. Με την πάροδο των ετών, οι κανόνες του προ-
γράμματος τροποποιήθηκαν. Το 1992, εισήχθη τροποποίηση, σύμφωνα 
με την οποία τα προϊόντα που διανέμονταν δεν θα έπρεπε να ήταν  απαραιτήτως εκείνα που αποσύρονταν από τα αποθέματα παρέμβα-σης, ενώ κατέστη εφικτή και η μεταφορά αποθεμάτων παρέμβασης  
μεταξύ των κρατών μελών. Το 1995, αποφασίστηκε ότι, σε περιπτώ-
σεις που ένα προϊόν δεν ήταν προσωρινά διαθέσιμο στα αποθέματα 
παρέμβασης της Κοινότητας, τα κράτη μέλη μπορούσαν να αγοράσουν παρόμοια προϊόντα απευθείας από την κοινοτική αγορά.
 9.  Η συμμετοχή των κρατών μελών στο πρόγραμμα πραγματοποιείται σε 
εθελοντική βάση. Tα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετάσχουν  
πρέπει να κοινοποιούν, αφενός, την πρόθεσή τους στην Επιτροπή κάθε χρόνο και, αφετέρου, τις διαπιστωθείσες ανάγκες τους. Ο αριθμός  
των κρατών μελών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα έχει αυξηθεί τα 
τελευταία έτη: 10 το 2005, 15 το 2006, 18 το 2007 και 19 το 2008. Στο 
παράρτημα II  παρουσιάζονται τα ποσά των πιστώσεων του προϋπο-
λογισμού και η κατανομή των κονδυλίων ανά κράτος μέλος για την περίοδο 2005–2008.
 10.  Η Επιτροπή καταρτίζει ετήσιο σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει, για κάθε 
κράτος μέλος που εφαρμόζει το μέτρο, τους μέγιστους οικονομικούς 
πόρους που θα διατεθούν, την ποσότητα κάθε γεωργικού προϊόντος που θα αποσυρθεί από τα κοινοτικά αποθέματα παρέμβασης και το 
διαθέσιμο ποσό για κάθε προϊόν.
 11.  Tα προϊόντα που αποσύρονται από τα αποθέματα παρέμβασης δεν είναι, 
συνήθως, σε κατάλληλη μορφή για άμεση διανομή στους αποδέκτες με 
σκοπό την άμεση κατανάλωση και, κατά συνέπεια, πρέπει να μεταποι-
ηθούν ή να αποτελέσουν αντικείμενο ανταλλαγής με τελικά προϊόντα 
διατροφής (βλέπε πλαίσιο 3 ). Tο στοιχείο αυτό περιπλέκει σημαντικά 
τη διαχείριση του προγράμματος, στον βαθμό που οι αναγκαίες ενέρ-
γειες για την απόκτηση τελικών προϊόντων διατροφής (μεταποιημένα τρόφιμα έναντι προϊόντων από τα αποθέματα παρέμβασης και από  αγορές) υπόκεινται σε διαδικασίες διαγωνισμού που διοργανώνουν οι 
αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Οι σχετικές δαπάνες μεταφοράς 
από τον προμηθευτή στις οργανώσεις υπόκεινται επίσης σε διαδικα-
σίες διαγωνισμού.7 Κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 3730/87 
που καθορίζει γενικούς κανόνες, 
όπως ενσωματώθηκε στον 
κανονισμό (EΚ) αριθ. 1234/2007 
του Συμβουλίου (ΕΕ L 299 της 16.11.2007, σ. 1) για τη θέσπιση 
κοινής οργάνωσης των γεωργικών 
αγορών και κανονισμός (EΟΚ) 
αριθ. 3149/92 της Επιτροπής, 
της 29ης Οκτωβρίου 1992, 
περί λεπτομερών κανόνων 
για τη χορήγηση τροφίμων προερχόμενων από τα αποθέματα 
παρέμβασης στους απόρους 
της Κοινότητας (ΕΕ L 313 της 
30.10.1992, σ. 50). 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν9
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΣΥΡΘΗΚΑΝ  
ΑΠΟ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΑ  ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΥ ΔΙΑΝΕΜΗΘΗΚΑΝΠΛΑΙΣΙΟ 3
Αποθέματα παρέμβασης Διανεμηθέντα προϊόντα
Ρύζιθερμικά επεξεργασμένο • 
ρύζι (parboiled)
λευκό ρύζι• 
ρύζι με γάλα• 
μπισκότα ρυζιού• 
Δημητριακάζυμαρικά• 
μπισκότα• 
δημητριακά για πρωινό• 
αλεύρι• 
πλιγούρια σίκαλης• 
κουσκούς• 
Βούτυρογάλα• 
γαλακτοκομικά προϊόντα• 
τυρί• 
βούτυρο• 
Ζάχαρηλευκή ζάχαρη• 
μαρμελάδα•  12.  Τα τελευταία έτη, οι ποσότητες προϊόντων στα κοινοτικά αποθέματα 
παρέμβασης έχουν μειωθεί πολύ δραστικά, λόγω των μεταβολών στην 
κατάσταση της αγοράς8. Κατά συνέπεια, τα αποθέματα στις αποθήκες 
παρέμβασης δεν καλύπτουν πλέον τις ανάγκες του προγράμματος και ορισμένα προϊόντα προς διανομή πρέπει να αγοράζονται απευθείας από την αγορά. Η αξία των προϊόντων που αγοράστηκαν το 2006 αντι-στοιχούσε στο 18 % των πόρων του προγράμματος, ενώ το 2008 είχε 
υπερβεί το 85 %. Σε ό,τι αφορά το ετήσιο σχέδιο για το 2008, μόνον 
η ζάχαρη ήταν διαθέσιμη σε αποθέματα παρέμβασης.
 13.  Σε επίπεδο κρατών μελών, το σχέδιο υλοποιείται με ευθύνη των οργα-
νισμών πληρωμών9, οι οποίοι ασκούν, επίσης, είτε αμέσως είτε μέσω 
μεταβίβασης αρμοδιοτήτων σε άλλες υπηρεσίες, τα καθήκοντα επο-
πτείας και ελέγχου10.8 Για περισσότερα πληροφοριακά 
στοιχεία, βλέπε ειδική έκθεση 
αριθ. 11/2008 σχετικά με 
τη διαχείριση της στήριξης που παρέχει η Ευρωπαϊκή 
Ένωση στις πράξεις δημόσιας 
αποθεματοποίησης σιτηρών 
(http://www.eca.europa.eu).
9 ‘Ο «οργανισμός πληρωμών» 
είναι το ή τα όργανα που εγκρίνει 
ένα κράτος μέλος σύμφωνα με τον 
κανονισμό (EΚ) αριθ. 1290/2005 
του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 
2005, για τη χρηματοδότηση 
της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΕΕ L 209 της 11.8.2005, σ. 1).
10 Το άρθρο 9 του κανονισμού 
(ΕΟΚ) αριθ. 3149/92 προβλέπει 
ότι οι έλεγχοι εκ μέρους των 
αρμοδίων αρχών διενεργούνται 
σε όλα τα στάδια της διαδικασίας εκτέλεσης του σχεδίου, καθώς και 
σε όλα τα επίπεδα της αλυσίδας 
διανομής. Οι έλεγχοι καλύπτουν 
τουλάχιστον το 5 % της ποσότητας 
ανά προϊόν σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εκτέλεσης, εκτός 
του σταδίου της διανομής στους 
απόρους. Το άρθρο 10 του εν λόγω 
κανονισμού ορίζει ότι τα κράτη 
μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή 
ετήσια έκθεση για την εκτέλεση 
του σχεδίου στο έδαφός τους, διευκρινίζοντας, επίσης, τα μέτρα 
ελέγχου που εφαρμόστηκαν, για να 
εξασφαλιστεί ότι τα εμπορεύματα 
εκπλήρωσαν τον καθορισμένο 
σκοπό και έφθασαν στους τελικούς παραλήπτες.
 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν10
ΑΛΥΣΙΔΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ: ΟΙ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
 14.  Η επισιτιστική βοήθεια διοχετεύεται στους απόρους, κυρίως, μέσω των 
φιλανθρωπικών οργανώσεων, τις οποίες υποδεικνύει το οικείο κρά-
τος μέλος, στις οποίες τα προϊόντα παραχωρούνται δωρεάν. Αυτές οι 
φιλανθρωπικές οργανώσεις διαρθρώνονται, συχνά, σε τρία επίπεδα 
—εθνικό, περιφερειακό και τοπικό— με διάφορες διοικητικές δομές 
(βλέπε πλαίσιο 4 ). Αρκετές χιλιάδες φιλανθρωπικές οργανώσεις σε  
όλα τα επίπεδα συμμετέχουν, επί του παρόντος, στην παραλαβή και 
διανομή των ειδών διατροφής στους απόρους. Για τον σκοπό αυτό, ο κανονισμός ορίζει ότι οι φιλανθρωπικές οργανώσεις που μεριμνούν άμεσα για τους δικαιούχους θεωρούνται ως οι τελικοί αποδέκτες αυτής 
της διανομής
11.11 Άρθρο 5, παράγραφος α, του 
κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 3149/92.
ΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΕΕ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
Η δομή και οι αρμοδιότητες των φιλανθρωπικών οργανώσεων στα κράτη μέλη που ελέγχθηκαν είναι οι εξής:
1ο επίπεδο: Οργανώσεις «ορισθείσες» από τις εθνικές αρχές [π.χ. Ερυθρός Σταυρός, Κάριτας (Caritas), 
Federation of Food Banks, κ.λπ.]. Οι οργανώσεις αυτές δραστηριοποιούνται σε εθνικό επίπεδο ως κεντρικά 
γραφεία για τις οργανώσεις χαμηλότερου επιπέδου, σε ό,τι αφορά θέματα αντιπροσώπευσης, επαφών με τις εθνικές αρχές, συντονισμού και εποπτείας των δραστηριοτήτων. Δεν διανέμουν βοήθεια στους 
τελικούς αποδέκτες.
2ο επίπεδο: Φιλανθρωπικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται σε περιφερειακό/τοπικό επίπεδο (π.χ. 
Dioceses Caritas, Food Banks, κ.λπ.). Η πλειονότητά τους ανήκει στο δίκτυο των κύριων οργανώσεων. Οι οργανώσεις αυτές, οι οποίες διαθέτουν επαρκείς χώρους αποθήκευσης, παραλαμβάνουν τα είδη διατρο-
φής και τα διανέμουν στις οργανώσεις χαμηλότερου επιπέδου και/ή στους τελικούς δικαιούχους.
3ο επίπεδο: Oργανώσεις που λειτουργούν σε τοπικό επίπεδο, οι οποίες διανέμουν τη βοήθεια απευθείας 
στους δικαιούχους. Σε κάθε κράτος μέλος υπάρχουν έως και αρκετές χιλιάδες τέτοιες οργανώσεις, η δε 
αποστολή τους είναι ευρεία και πολλαπλή. Πολύ συχνά, αυτές οι οργανώσεις ανήκουν σε δίκτυο των 
κύριων φιλανθρωπικών οργανώσεων, αλλά μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται, επίσης, ανεξάρτητες οργα-νώσεις, οι οποίες δημιουργήθηκαν με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων.
Η Επιτροπή δεν διαθέτει στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των ορισθεισών και των λοιπών φιλανθρωπικών 
οργανώσεων, οι οποίες συμμετέχουν στο πρόγραμμα της ΕΕ. Στα κράτη μέλη που ελέγχθηκαν, ο αριθμός 
τους ανερχόταν περίπου στις 40 000. Λεπτομερή στοιχεία παρατίθενται παρακάτω:ΠΛΑΙΣΙΟ 4
Είδος φιλανθρωπικής οργάνωσης Ισπανία Γαλλία Iταλία Πολωνία
Ορισθείσες οργανώσεις (1ο επίπεδο) 1474
Οργανώσεις σε επίπεδο περιφέρειας/
διαμερίσματος (2ο επίπεδο)52 250–300 249 89
Οργανώσεις σε χαμηλότερο επίπεδο που 
διανέμουν τρόφιμα στους τελικούς αποδέκτες (3ο επίπεδο) περίπου 
6 000περίπου 
9 00014 973 9 366
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν11
 15.  Ως εκ τούτου, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις διαδραματίζουν καίριο 
ρόλο στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος. Μολονότι το  
πρόγραμμα συνεισφέρει στις διοικητικές δαπάνες τους σε περιορι-σμένο βαθμό (διατίθεται σε αυτές το 1 % της αξίας των προϊόντων)
12, 
οι ορισθείσες οργανώσεις καλύπτουν οι ίδιες το μεγαλύτερο τμήμα 
των διοικητικών και λειτουργικών δαπανών τους για την παρα-
λαβή, την αποθήκευση και τη διανομή των αγαθών στους τελικούς  
δικαιούχους.
 16.  Λόγω της φύσης τους, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις που συμμετέχουν 
στο καθεστώς είναι δύσκολο να υποχρεούνται να λογοδοτούν, με τη συνήθη διοικητική έννοια του όρου, εφόσον, αφενός, στελεχώνονται κυρίως από εθελοντές και, αφετέρου, στόχος τους είναι ένας ασταθής πληθυσμός που δεν μπορεί εύκολα να παρακολουθηθεί. Οι εν λόγω συνθήκες θέτουν ιδιαίτερες προκλήσεις όσον αφορά τη διοίκηση του καθεστώτος.
 17.  Οι ποσότητες των τροφίμων που χορηγεί το πρόγραμμα της ΕΕ αντι-
προσωπεύουν, σε γενικές γραμμές, μόνο ένα στοιχείο του συνόλου  των προϊόντων διατροφής που διανέμονται δωρεάν από τις οικείες  
φιλανθρωπικές οργανώσεις. Ωστόσο, για ορισμένες φιλανθρωπικές  
οργανώσεις που λειτουργούν σε τοπικό επίπεδο, το πρόγραμμα της 
ΕΕ αποτελεί τη μόνη πηγή τροφίμων για διανομή στους απόρους. Σε 
ό,τι αφορά τα κράτη μέλη και τις φιλανθρωπικές οργανώσεις που  ελέγχθηκαν, δόθηκαν τα ακόλουθα στοιχεία
13 (βλέπε πλαίσιο 5 ).12 Οι φιλανθρωπικές οργανώσεις 
τόνισαν, επίσης, την αναγκαιότητα 
ενίσχυσης των υποδομών 
διοίκησης και υλικοτεχνικής υποστήριξης (δυναμικότητα 
αποθήκευσης και διανομής και 
σχετικό εργατικό δυναμικό), 
προκειμένου να ανταποκριθούν 
στην ανάγκη διανομής αυξημένων ποσοτήτων προϊόντων.
13 Η Επιτροπή δεν διαθέτει πλήρη 
στοιχεία για όλα τα κράτη μέλη.
ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΕ ΣΤΙΣ ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ  
ΔΙΑΝΕΜΗΘΕΙΣΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ
Ισπανία:  Το 2006, οι ποσότητες που διανεμήθηκαν από την ορισθείσα οργάνωση ανέρχονταν σε 
60 048 τόνους, εκ των οποίων 32 660 τόνοι (το 54 %) προέρχονταν από το πρόγραμμα της ΕΕ και οι υπόλοιποι από άλλες πηγές (βιομηχανία τροφίμων, χονδρέμποροι, αγορές, έρανοι, κ.λπ.).
Γαλλία:  Ένα εθνικό πρόγραμμα συμπληρώνει το κοινοτικό πρόγραμμα. Δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία, 
αλλά εκτιμάται ότι το εθνικό πρόγραμμα αντιστοιχεί περίπου στο 6 % και το πρόγραμμα της ΕΕ στο 30 % 
των συνολικών ποσοτήτων που διανεμήθηκαν.
Iταλία:  Δεν υπάρχουν στοιχεία σε επίπεδο χώρας. Σε ό,τι αφορά δύο οργανώσεις που ελέγχθηκαν, το 
πρόγραμμα της ΕΕ καλύπτει, σχεδόν, το 100 % των ποσοτήτων που διανεμήθηκαν. Σχετικά με μια άλλη οργάνωση, η συμμετοχή της ΕΕ ανερχόταν, περίπου, στο 60 %.
Πολωνία:  Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα συνολικά αριθμητικά στοιχεία. Το πρόγραμμα της ΕΕ καλύπτει, 
κατά προσέγγιση, το 60–70 % των τροφίμων που διανεμήθηκαν από τις δύο οργανώσεις που ελέγχθηκαν 
(εκτίμηση).ΠΛΑΙΣΙΟ 5
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν12
 18.  Στόχος του ελέγχου ήταν η αξιολόγηση του προγράμματος «επισιτιστική 
βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους», ιδίως όσον αφορά 
τη σχέση μεταξύ των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρ-μόστηκαν. Πιο συγκεκριμένα, ο έλεγχος εξέτασε εάν οι επιδιωκόμενοι 
σκοποί του προγράμματος εξακολουθούν να είναι έγκυροι στο πλαίσιο 
μιας εξελισσόμενης αγοράς και κοινωνικής κατάστασης. Πέραν αυτού, 
αξιολογήθηκαν, επίσης, η επάρκεια των μέσων που διατέθηκαν και  
των συστημάτων που εφαρμόστηκαν για τη μέτρηση του αντικτύπου 
του προγράμματος στους δικαιούχους, σε ό,τι αφορά την αξία, την  ποσότητα και την ποικιλία των προϊόντων που διατέθηκαν και διανε-
μήθηκαν. Τέλος, ο έλεγχος εξέτασε τις διοικητικές διαδικασίες και τις διαδικασίες διαχείρισης που ακολουθήθηκαν για την εφαρμογή των ετήσιων σχεδίων.
 19.  Tα κύρια ερωτήματα που τίθενται στην παρούσα έκθεση είναι τα  
ακόλουθα:
α) Παραμένουν έγκυροι οι στόχοι του προγράμματος και είναι η προ-
σέγγιση που ακολουθήθηκε η ενδεδειγμένη;
β) Είναι τα μέσα που διατέθηκαν, αφενός, ανάλογα με τους επιδιω-
κόμενους στόχους και, αφετέρου, εφαρμόστηκαν ικανοποιητικά;
γ) Εφαρμόστηκαν οι διαδικασίες όπως προβλεπόταν;
 20.  Προκειμένου να απαντηθούν τα ερωτήματα αυτά, οι ελεγκτικές εργασίες 
κάλυψαν τα στοιχεία για τη μέτρηση του αντικτύπου του προγράμ-
ματος σε σχέση με κάθε έναν από τους στόχους που τέθηκαν, καθώς 
και τα κριτήρια επιλογής και επιλεξιμότητας σε ό,τι αφορά τις φιλαν-θρωπικές οργανώσεις που συμμετείχαν στο καθεστώς. Σε ό,τι αφορά τους τελικούς δικαιούχους, με τον έλεγχο εξετάστηκαν τα στοιχεία  σχετικά με την εφαρμογή των ετήσιων σχεδίων από όλους τους συμ-μετέχοντες φορείς και τους μηχανισμούς που χρησιμοποιήθηκαν για τη διανομή των ειδών διατροφής σε σχέση με την ποσότητα, την ποιό-
τητα και την ποικιλία. Τέλος, εξετάστηκαν το σύστημα προσδιορισμού 
των αναγκών, η κατανομή των οικονομικών πόρων στα κράτη μέλη  και οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων για τα τελικά προϊόντα που 
προμηθεύονται οι φιλανθρωπικές οργανώσεις για διανομή.ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ 
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
Πηγή : Charitable Organisations.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν13
 21.  Ο έλεγχος κάλυψε τη διαχείριση και παρακολούθηση του προγράμματος, 
τόσο στην Επιτροπή όσο και σε επιλεγμένα κράτη μέλη. Οι ελεγκτι-
κές εργασίες επικεντρώθηκαν στην ανάλυση, την τεκμηρίωση και τον έλεγχο των διαδικασιών και συστημάτων που εφάρμοσαν για τη δια-
χείριση του προγράμματος η Επιτροπή, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και 
ορισμένες από τις ορισθείσες φιλανθρωπικές οργανώσεις σε εθνικό, 
περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, οι οποίες συμμετείχαν στη διανομή 
αυτή καθ’ εαυτή ειδών διατροφής στους απόρους.
 22.  Ο έλεγχος διενεργήθηκε σε τέσσερα κράτη μέλη —την Ισπανία, τη Γαλλία, 
την Ιταλία και την Πολωνία —στα οποία αντιστοιχεί πάνω από το 72 % των ετήσιων πιστώσεων του προϋπολογισμού. Ο έλεγχος επικεντρώ-θηκε στα σχέδια για τα έτη 2006–2008. 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν14
ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
«Με τα αποθέματα παρέμβασης διάφορων γεωργικών προϊόντων, η Κοινότητα διαθέτει τα μέσα για να 
συμβάλει αποτελεσματικά στην ευημερία των πιο απόρων κατοίκων της· ότι είναι προς το συμφέρον της Κοινότητας και σύμφωνα με τους στόχους της κοινής γεωργικής πολιτικής να γίνει εκμετάλλευση της δυνα-τότητας αυτής σε μόνιμη βάση μέχρις ότου μειωθούν αυτά τα αποθέματα σε κανονικό επίπεδο […].»ΠΛΑΙΣΙΟ 6ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ 
ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΕΓΚΥΡΟΙ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Ο ΕΝΔΕΔΕΙΓΜΕΝΟΣ;
Η ΔΙΧΟΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
 23.  Οι νομικές διατάξεις14 θέτουν για το μέτρο τον διττό στόχο, αφενός, της 
σημαντικής συμβολής στην ευημερία των απόρων και, αφετέρου, της σταθεροποίησης των γεωργικών αγορών, με τη διάθεση τμήματος των αποθεμάτων παρέμβασης (βλέπε πλαίσιο 6 ).
 24.  Η ευθύνη για την υλοποίηση του προγράμματος έχει ανατεθεί σε φορείς 
οι οποίοι εμπλέκονται, εν γένει, στη διαχείριση των γεωργικών δαπα-
νών, δηλαδή στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης 
εντός της Επιτροπής και στους οργανισμούς πληρωμών στα κράτη  
μέλη, οι οποίοι ασχολούνται με τις γεωργικές πληρωμές και είναι υπεύ-
θυνοι για τη διαχείριση των αποθεμάτων παρέμβασης. 14 Κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 3730/87 
για τη θέσπιση γενικών κανόνων 
όπως ενσωματώθηκαν στον 
κανονισμό (EΚ) αριθ. 1234/2007.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν15
ΟΤΑΝ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ 
ΣΕ ΧΑΜΗΛΟ ΕΠΙΠΕΔΟ, Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΔΥΝΑΜΗ
 25.  Tο υφιστάμενο πρόγραμμα εφαρμόζεται από το 1987. Οι αρχικές διατάξεις 
συνηγορούσαν υπέρ της χρηματοδότησης του προγράμματος μέσω 
των αποθεμάτων παρέμβασης, σύμφωνα με τους στόχους της κοινής 
γεωργικής πολιτικής «μέχρις ότου μειωθούν τα αποθέματα αυτά σε κανονικό επίπεδο»
15. Ωστόσο, αφενός, η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ τα  
τελευταία έτη, με την οποία τα μέτρα παρέμβασης για ορισμένα προϊ-όντα καταργούνται σταδιακά, και, αφετέρου, η μείωση των υφιστάμε-νων αποθεμάτων παρέμβασης σε μηδενικά επίπεδα έχουν επηρεάσει 
σημαντικά την εφαρμογή του προγράμματος: επί του παρόντος, η  
πλειονότητα των προϊόντων πρέπει να αγοράζεται απευθείας από την 
αγορά
16. 
 26.  Παρόλ’ αυτά, εξακολουθεί να υφίσταται μια αδύναμη σύνδεση, με τις 
γεωργικές δαπάνες, στον βαθμό που τα προϊόντα που διατίθενται  
στους απόρους εξακολουθούν να είναι εκείνα που προέρχονται από 
γεωργικά προϊόντα επιλέξιμα για αποθεματοποίηση από την παρέμ-βαση. Tο στοιχείο αυτό περιπλέκει τη διαχείριση του μέτρου και  
περιορίζει την επιλογή των προς διάθεση προϊόντων. Τέλος, η φύση 
της βοήθειας, δηλ. η συμβολή στην ανακούφιση της φτώχειας, είναι 
δύσκολο να συμβιβαστεί με τη γενική φύση των γεωργικών δαπανών 
της ΕΕ, σύμφωνα με την οποία η στήριξη παρέχεται σε γεωργούς και/ή στον γεωργικό τομέα, οι δε επιλέξιμοι δικαιούχοι δικαιούνται συγκε-
κριμένο ποσοστό ενίσχυσης. 
 27.  Tο θέμα του κατά πόσο ενδείκνυται να λογίζονται οι δαπάνες για το 
πρόγραμμα ως τμήμα της κοινής γεωργικής πολιτικής έχει τεθεί στις συνεδριάσεις της επιτροπής διαχείρισης. Ορισμένα κράτη μέλη, τα  
οποία δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας της 
ΕΕ, καταψήφισαν τα ετήσια σχέδια κατά τα τελευταία έτη, θεωρώντας 
ότι η εν λόγω βοήθεια είναι ασύμβατη με το επίκεντρο και τον τρόπο 
χρηματοδότησης της ΚΓΠ
17.15 Βλέπε πλαίσιο 6.
16 Για το ετήσιο σχέδιο του 2008, μόνον 
η ζάχαρη ήταν διαθέσιμη στα αποθέματα παρέμβασης, ενώ η προμήθεια των 
υπόλοιπων προϊόντων έπρεπε να γίνεται 
από στην αγορά. Μια πρόβλεψη, την 
οποία δημοσίευσε η ΓΔ AGRI τον Ιούλιο 
του 2007, «The Prospects For Agricultural 
Markets and Income in the European 
Union» («Οι προοπτικές για τις γεωργικές αγορές και το γεωργικό εισόδημα στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση»), για την περίοδο 
2007–2014, περιλαμβάνει τα εξής:
σε ό,τι αφορά τα σιτηρά «τα δημόσια  —
αποθέματα, σε μεγάλο βαθμό, θα 
εξαφανιστούν κατά την αρχή της 
περιόδου στην οποία αναφέρεται η πρόβλεψη»,
σε ό,τι αφορά τη ζάχαρη «αναμένεται  —
να επιτευχθεί ισορροπία το 2010»,
σε ό,τι αφορά το βούτυρο «τα  —
μηδενικά αποθέματα παρέμβασης του πρώτου εξαμήνου του 2007 θα 
παραμείνουν μηδενικά μέχρι το τέλος 
του 2014» και 
σε ό,τι αφορά το αποκορυφωμένο  —
γάλα σε σκόνη «αναμένεται η αγορά 
να παραμείνει σε ισορροπία καθόλη 
την περίοδο που αφορά η πρόβλεψη χωρίς να παρουσιαστεί η ανάγκη να 
διατεθούν προϊόντα για αγορά από 
την παρέμβαση». 
17 Πρακτικά των συνεδριάσεων της 
επιτροπής διαχείρισης για τα σιτηρά 
(έγκριση του ετήσιου σχεδίου για το 2008):
«DE: θεωρεί ότι δεν υφίσταται πλέον 
συνέπεια μεταξύ του κανονισμού 
του Συμβουλίου και του κανονισμού εφαρμογής,
NL, SE, UK: δεν επιθυμούν τη 
χρηματοδότηση ενός κοινωνικού μέτρου 
από τον προϋπολογισμό της ΚΓΠ,
NL: ομοίως, διότι δεν επιθυμούν τη 
χρηματοδότηση ενός κοινωνικού μέτρου 
από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.»
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν16
ΠΡΟΕΧΕΙ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
 28.  Μολονότι η συμβολή στην ευημερία των απόρων συνδέθηκε με τη στα-
θεροποίηση των γεωργικών αγορών, μέσω της διάθεσης αποθεμάτων 
παρέμβασης, οι πρόσφατες εξελίξεις αποτελούν ένδειξη ότι ο κοινω-
νικός σκοπός του μέτρου έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία. 
Από το 1998, η Επιτροπή δημοσίευσε αξιολόγηση των προγραμμάτων 
επισιτιστικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, στην οποία δια-τυπώθηκε το συμπέρασμα ότι οι κοινωνικές πτυχές του μέτρου θεω-
ρούνταν σημαντικότερος στόχος από εκείνον του μέσου ρύθμισης της αγοράς (βλέπε πλαίσιο 7 ). Πράγματι, η αξιολόγηση θεωρούσε ότι η 
αποτελεσματικότητα του μέτρου σε ό,τι αφορά τη ρύθμιση της αγοράς ήταν αμφισβητήσιμη, επειδή, αφενός, σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα ποσοστό των προϊόντων που αποσύρθηκαν από τα κοινοτικά αποθέ-ματα επέστρεψε με έμμεσο τρόπο ξανά στην παρέμβαση και, αφετέ-ρου, το μέτρο ήταν κατά πολύ ακριβότερο από τις επιστροφές κατά την εξαγωγή, ως μέθοδος μείωσης του διαρθρωτικού πλεονάσματος.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟ 1998 (ΚΥΡΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ)
«Ο κοινωνικός σκοπός του μέτρου ορίζεται σαφώς στους κανονισμούς. […] η χρησιμότητά του στο 
πλαίσιο της διαιώνισης του ευρέος προβλήματος φτώχειας στην Ευρώπη πιστοποιείται από τα φιλαν-
θρωπικά έργα […]. Όταν θεσπίστηκε το μέτρο, ένας άλλος, αναμφισβήτητα δευτερεύων, σκοπός ήταν 
να συμβάλει στη μείωση των τεράστιων και δαπανηρών αποθεμάτων παρέμβασης της Κοινότητας […]. 
Tο μέτρο μπορεί, κατά συνέπεια, να θεωρείται ακόμη ως μέσο ρύθμισης της αγοράς.»
«Tα κράτη μέλη […] έχουν σαφώς τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά τους πόρους […]. 
Από την άλλη πλευρά, υφίσταται κάποια αμφιβολία σχετικά με την αποτελεσματικότητα του μέτρου σε 
ό,τι αφορά τη ρύθμιση της αγοράς. […] σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι πιθανό ένα μεγάλο τμήμα των 
προϊόντων που αποσύρονται από τα κοινοτικά αποθέματα να επιστρέφει έμμεσα στην παρέμβαση.»
«Μολονότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι (η βοήθεια) συνιστά ένα αποτελεσματικό μέσο κοινωνικής βοή-
θειας, είναι κατά πολύ ακριβότερο από τις επιστροφές κατά την εξαγωγή ως μέθοδος μείωσης του διαρθρωτικού πλεονάσματος […].»
«[…] λαμβάνοντας υπόψη το σοβαρό πρόβλημα φτώχειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και την αδιαμ-
φισβήτητη χρησιμότητα της βοήθειας προς εκείνους που την έχουν ανάγκη, συνιστάται, ασφαλώς, η 
συνέχιση του μέτρου και, ενδεχομένως, η αύξηση των οικονομικών πόρων που διατίθενται σε αυτό. […] Tο Συμβούλιο έχει καταστήσει σαφές […] ότι οι κοινωνικές πτυχές θεωρούνταν σημαντικότερες από τον 
ρόλο του μέτρου ως μέσου ρύθμισης της αγοράς.»ΠΛΑΙΣΙΟ 7
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν17
 29.  Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1234/2007, ο οποίος συμπλήρωσε τον κανονισμό 
(ΕΟΚ) αριθ. 3730/87, θεωρεί επίσης το καθεστώς αυτό ως «σημαντικό 
κοινωνικό μέτρο»18. 
 30.  Παρόμοια αντίληψη για τον κοινωνικό σκοπό του μέτρου έχουν οι αρχές 
διαχείρισης των κρατών μελών όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη  
κατά τη διάρκεια του ελέγχου. Οι αρχές εξέφρασαν πόσο σημαντικός είναι ο ορθός συντονισμός σε εθνικό επίπεδο της κοινωνικής διάστα-
σης του προγράμματος. 
 31.  Εκτός αυτού, πρόσφατα, τον Απρίλιο του 2006, το Ευρωπαϊκό Κοινοβού-
λιο εξέδωσε δήλωση «σχετικά με τον εφοδιασμό των εγκεκριμένων  φιλανθρωπικών οργανώσεων που εργάζονται για την υλοποίηση του 
ευρωπαϊκού προγράμματος επισιτιστικής βοήθειας για τους απόρους». 
Στη δήλωσή του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεώρησε το μέτρο ως  
μέρος του στόχου μείωσης της φτώχειας και κάλεσε την Επιτροπή και 
το Συμβούλιο να διατηρήσουν και να αυξήσουν τη βοήθεια με ορι-
σμένες προσαρμογές στις διατάξεις εφαρμογής (βλέπε πλαίσιο 8 ).
ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚ
Να αναγνωριστεί το γεγονός ότι υπάρχουν υποσιτιζόμενοι άνθρωποι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να • 
αναγνωριστεί ότι είναι αναγκαία η ικανοποίηση των επισιτιστικών τους αναγκών,
Να αποκτήσει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας μόνιμη βάση και να του παρέχεται • 
συνολική πολυετής χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό,Να ανοιχθεί το μέτρο σε νέους τομείς, όπως το χοίρειο κρέας, τα πουλερικά και τα αυγά,
• 
Να συμπεριληφθούν στο πρόγραμμα καινοτόμα μέτρα, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η διανομή • 
ισορροπημένων σιτηρεσίων,
Να θεωρείται η επισιτιστική βοήθεια ως μέρος του στόχου μείωσης της φτώχειας,• 
Να τροποποιηθούν οι κανόνες ώστε να καταστούν εφικτά τα εξής:• 
να ενισχυθούν τα αποθέματα που προορίζονται για το πρόγραμμα, δηλ. που τίθενται κατά μέρος • 
και διανέμονται στους απόρους,
να επεκταθεί η διαδικασία αντιπραγματισμού,• 
τα προϊόντα που δεν είναι διαθέσιμα ως τμήμα των αποθεμάτων παρέμβασης να αγοράζονται • 
από την κοινοτική αγορά.ΠΛΑΙΣΙΟ 818 18η αιτιολογική σκέψη του 
κανονισμού (EΚ) αριθ. 1234/2007.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν18
Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 
ΧΡΗΖΕΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ
 32.  Ο νομοθέτης όρισε σαφώς ότι το πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας πρέ-
πει να θεωρηθεί ως συμβολή, αν και σημαντική, στην ευημερία των πλέον απόρων πολιτών του
19 (βλέπε πλαίσιο 6 ). Ως εκ τούτου, αυτή η 
συμβολή πρέπει να είναι συντονισμένη και να δημιουργεί συνέργειες με τις λοιπές πολιτικές, καθεστώτα και δράσεις που υφίστανται τόσο σε κοινοτικό όσο και σε επίπεδο κρατών μελών, προκειμένου να αντα-ποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των πλέον απόρων ατόμων.
 33.  Στο επίπεδο των κρατών μελών που αποτέλεσαν αντικείμενο του ελέγχου, 
οι αρχές διαχείρισης είναι οι οργανισμοί πληρωμών για τις γεωργικές δαπάνες. Με εξαίρεση τη Γαλλία, στα κράτη μέλη που ελέγχθηκαν δεν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία για στενή συνεργασία μεταξύ του οργανι-σμού πληρωμών και άλλων βασικών φορέων των κοινωνικών δράσεων, 
όπως τα υπουργεία κοινωνικών υποθέσεων. Τέτοιου είδους συνεργασία 
είναι αναγκαία για την καλύτερη κατανόηση και ικανοποίηση των ανα-
γκών των φιλανθρωπικών οργανώσεων και των απόρων. 
ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ: 
ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ ΕΠΑΡΚΩΣ;
ΗΤΑΝ ΑΝΑΓΚΑΙΑ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΤΟΧΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ «ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ»
ΜΙΚΡΟΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ  ΤΗΣ  ΒΟΗΘΕΙΑΣ  ΤΗΣ  ΕΕ
 34.  Ο μεγάλος αριθμός δυνητικών δικαιούχων και το σχετικά χαμηλό επίπεδο 
των διαθέσιμων πόρων σημαίνει ότι έπρεπε να γίνεται στόχευση των δικαιούχων, προκειμένου το μέτρο να έχει κάποιο σημαντικό αντί-κτυπο στον πληθυσμό-στόχο.
 35.  Όπως καταδεικνύεται από τον πίνακα στο παράρτημα II,  οι πιστώσεις 
του προϋπολογισμού ανά δυνητικό δικαιούχο, ανέρχονται σε περίπου 
έξι ευρώ κατ’ άτομο ετησίως. Εξάλλου, η Επιτροπή, στην εκτίμηση  
αντικτύπου στην οποία προέβη, επισημαίνει ότι, το 2006, περισσότερα από 13 εκατομμύρια άτομα σε 15 κράτη μέλη επωφελήθηκαν από το 
πρόγραμμα και εκτιμά ότι το κόστος ενός μόνο γεύματος που πρόσφε-
ραν οι φιλανθρωπικές οργανώσεις είναι τουλάχιστον δύο ευρώ. Αυτό 
υπονοεί ότι το πρόγραμμα συμβάλλει στη διανομή τριών γευμάτων 
τον χρόνο τον μέγιστο, για κάθε δυνητικό άπορο, ή κατά μέσο όρο 
12 γευμάτων ετησίως για κάθε πραγματικό δικαιούχο της βοήθειας. 19 Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3730/87.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν19
 36.  Μολονότι το πρόγραμμα της ΕΕ, σε ορισμένα κράτη μέλη, αποτελεί περισ-
σότερο από το 50 % των τροφίμων που διανέμονται στους άπορους 
πολίτες (βλέπε πλαίσιο 5 ), το Συνέδριο θεωρεί ότι ένα πρόγραμμα  
που προσφέρει, κατά μέγιστο, το αντίστοιχο ενός γεύματος μηνιαίως 
κατά μέσο όρο στους δικαιούχους του είναι απίθανο να ικανοποιεί  
τους στόχους του νομοθέτη, δηλαδή να συμβάλλει «σημαντικά στην ευημερία των πλέον απόρων πολιτών του»
20.
 37.  Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρητικά θα ήταν αναγκαία η βελτίωση των κρι-
τηρίων επιλογής και/ή των προτεραιοτήτων μεταξύ των δυνητικών  
δικαιούχων, όπως συνιστά και η εκτίμηση του αντικτύπου21. Διαφορε-
τικά, η συμβολή του προγράμματος στην ευημερία των πλέον απόρων 
ατόμων θα είναι, κατ’ ανάγκη, αμελητέα. Εντούτοις, είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι οι φιλανθρωπικές οργανώσεις μπορεί, λόγω της φύσης τους, να μην δύνανται ή να μην διατίθενται να υιοθετήσουν  περιοριστικές πολιτικές διανομής τροφής.
ΑΣΑΦΗ  ΚΡΙΤΗΡΙΑ  ΕΠΙΛΕΞΙMΟΤΗΤΑΣ  ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ
 38.  Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος της βοήθειας, είναι ανα-
γκαίος ο προσδιορισμός υλοποιήσιμων προτεραιοτήτων, αφενός,  
σχετικά με την επιλογή των φιλανθρωπικών οργανώσεων που θα διο-
χετεύσουν τη βοήθεια και, αφετέρου, σχετικά με κατηγορίες και/ή  
ομάδες του πληθυσμού που θα λάβουν την επισιτιστική βοήθεια. 
 39.  Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι, στην πράξη, τα κράτη μέλη όρισαν, σε πολ-
λές περιπτώσεις χωρίς τυποποιημένες διαδικασίες, έναν μικρό αριθμό οργανώσεων που λειτουργούν σε εθνικό επίπεδο, στις οποίες συμ-
μετείχαν οργανώσεις χαμηλότερου επιπέδου. Δεν υπάρχουν ακριβή 
στοιχεία για τον αριθμό των ορισθεισών φιλανθρωπικών οργανώ-
σεων, με τις οποίες συνεργάζονται οι αρχές των κρατών μελών για  την εφαρμογή των ετήσιων σχεδίων. Οι φιλανθρωπικές οργανώσεις σε περιφερειακό επίπεδο συμμετέχουν αυτοδικαίως στο πρόγραμμα της ΕΕ, ως μέλη των κύριων φιλανθρωπικών οργανώσεων. Οι τελευταίες 
διαθέτουν κάποια ανεξαρτησία ως προς τον καθορισμό των κριτηρίων 
που εφαρμόζουν σχετικά με την αποδοχή οργανώσεων χαμηλότερου 
επιπέδου για τη διανομή της επισιτιστικής βοήθειας.20 18η αιτιολογική σκέψη του 
κανονισμού (EΚ) αριθ. 1234/2007.
21 Σημεία 4 και 6.5 του εγγράφου 
εργασίας των υπηρεσιών της 
Επιτροπής SEC(2008) 2436/2, το 
οποίο συνοδεύει την πρόταση 
κανονισμού του Συμβουλίου για 
την τροποποίηση του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1290/2005 για την χρηματοδότηση της Κοινής 
Γεωργικής Πολιτικής και του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 
για την θέσπιση κοινής οργάνωσης 
των γεωργικών αγορών και ειδικών 
διατάξεων για ορισμένα γεωργικά 
προϊόντα (ενιαίος κανονισμός ΚΟΑ) όσον αφορά την διανομή τροφίμων 
στους απόρους της Κοινότητας 
[COM(2008) 563 τελικό].
 
Πηγή : Charitable Organisations.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν20
 40.  Πέραν αυτού, σύμφωνα με τις νομικές διατάξεις, τα κριτήρια επιλεξιμότη-
τας των δικαιούχων πρέπει να βασίζονται σε «κατάσταση κοινωνικής 
και οικονομικής εξάρτησης, η οποία να διαπιστώνεται ή να αναγνω-ρίζεται». Κατά συνέπεια, οι εθνικές αρχές πρέπει να υιοθετούν τέτοια 
κριτήρια ή να εγκρίνουν τα κριτήρια που εφαρμόζουν οι φιλανθρω-
πικές οργανώσεις. Τα κράτη μέλη απαιτείται, επίσης, να κοινοποιούν ετησίως στην Επιτροπή τα κριτήρια επιλεξιμότητας που πρέπει να  πληρούν οι αποδέκτες. Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα κράτη μέλη  
δεν είχαν καθορίσει τόσο συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας. Tα 
κριτήρια που κοινοποιούνται ετησίως στην Επιτροπή
22 αφορούν περισ-
σότερο τις κατηγορίες των ατόμων στα οποία χορηγήθηκε βοήθεια, παρά ποσοτικά ή ποιοτικά κριτήρια επιλογής (βλέπε πλαίσιο 9 ). 
 41.  Τέλος, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι υπήρχαν σημαντικές διαφορές στη 
συχνότητα με την οποία λαμβανόταν η βοήθεια (σε ορισμένα άτομα χορηγούνταν γεύματα σποραδικά, σε σύγκριση με άτομα σε κοινω-νικά ιδρύματα ή με οικογένειες που λάμβαναν επισιτιστική βοήθεια ή δέματα σε τακτική βάση).22 Σύμφωνα με το άρθρο  1, 
παράγραφος 2, του κανονισμού 
(ΕΟΚ) αριθ. 3149/92.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΑΝ  
ΟΙ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ  
Οικονομικά κριτήρια: άστεγοι, φτωχοί, άνεργοι…• 
Κοινωνικά κριτήρια: μετανάστες, ηλικιωμένα άτομα, πολυπληθείς οικογένειες…• 
Κριτήρια υγείας: ασθένειες, άτομα με αναπηρίες.• ΠΛΑΙΣΙΟ 9
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν21
Η ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΟΥ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ 
ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ, Η ΔΕ 
ΔΙΑΝΟΜΗ ΠΟΙΚΙΛΛΕΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΒΑΘΜΟ
 42.  Η διανομή των ειδών διατροφής από τις φιλανθρωπικές οργανώσεις στους 
απόρους μπορεί να λάβει διάφορες μορφές, ανάλογα με τις συγκεκρι-μένες δραστηριότητες της φιλανθρωπικής οργάνωσης (γεύματα που προσφέρονται σε δημόσια κυλικεία, γεύματα που προσφέρονται σε 
παιδικούς σταθμούς και ειδικά θεραπευτήρια, δέματα τροφίμων που διανέμονται σε άτομα και οικογένειες, κ.λπ.).
 43.  Η προέλευση του μέτρου και η σύνδεσή του με τη διανομή ειδών διατρο-
φής, τα οποία ήταν, κατά παράδοση, διαθέσιμα στα κοινοτικά αποθέ-ματα, είχε, επίσης, ως αποτέλεσμα κανόνες που διέπουν το πρόγραμμα, 
οι οποίοι θέτουν περιορισμούς στην ποικιλία των τελικών προϊόντων 
που μπορούν να αποκτηθούν και να διανεμηθούν στους απόρους.
 44.  Οι νομικές διατάξεις23 ορίζουν ότι τα προϊόντα, η προμήθεια των οποίων 
γίνεται από την κοινοτική αγορά, πρέπει να ανήκουν στην ίδια ομάδα 
προϊόντων όπως και το προϊόν που δεν είναι προσωρινά διαθέσιμο στα 
αποθέματα παρέμβασης. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2007, τα προϊόντα 
από τα αποθέματα παρέμβασης έπρεπε να αντιστοιχούν τουλάχιστον 
στο 40 % του καθαρού βάρους του τροφίμου που θα προσφερόταν. 
Δεδομένου ότι με την πάροδο των ετών ορισμένα προϊόντα δεν  εισκομίζονται πλέον στην παρέμβαση (π.χ. βόειο κρέας, ελαιόλαδο), 
η επιλογή προϊόντων διαθέσιμων προς διανομή στους απόρους έχει περιοριστεί. 
 45.  Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι αρκετές φιλανθρωπικές οργανώσεις που 
συμμετέχουν στην εφαρμογή του προγράμματος θεώρησαν ότι απο-
τελούσε προτεραιότητα η διεύρυνση της ποικιλίας των προϊόντων  που προσφέρονταν, ούτως ώστε να καθίσταται εφικτή η προετοιμασία ισορροπημένων γευμάτων
24. 23 Άρθρα 4, παράγραφος 1, 
στοιχείο β), και 4, παράγραφος 2, 
στοιχείο α) του κανονισμού (EΟΚ) 
αριθ. 3149/92.
24 Ιδίως, εξέφρασαν την ανάγκη 
για τρόφιμα όπως το λάδι, ο 
τοματοπολτός, το κρέας και τα 
κατεψυγμένα λαχανικά. 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν22
 46.  Οι ελεγκτές διαπίστωσαν επίσης ότι εφαρμόζονται πολλά διαφορετικά 
συστήματα και μέθοδοι για τη διανομή των ειδών διατροφής από τις 
αρχές διαχείρισης στις ορισθείσες οργανώσεις, από εκεί στις φιλαν-θρωπικές οργανώσεις χαμηλότερου επιπέδου και τέλος στους απόρους 
(βλέπε πλαίσιο 10 ).
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ
Στα κράτη μέλη όπου λειτουργούν περισσότερες από μία ορισθείσες οργανώσεις, η κατανομή των ειδών 
διατροφής μεταξύ αυτών βασίζεται σε προκαθορισμένα τυποποιημένα ποσοστά που εφαρμόζονται χωρίς να 
έχουν αναθεωρηθεί για πολλά έτη (Γαλλία, Πολωνία). Στην Ιταλία, οι ορισθείσες οργανώσεις δεν συμμετέχουν 
στη διαδικασία αυτή και η διανομή των τελικών προϊόντων πραγματοποιείται απευθείας από τις οργανώσεις περιφερειακού επιπέδου, βάσει καθορισμένων παραμέτρων (αριθμό παρεμβάσεων και εφαρμογών).
Για τη διανομή των τροφίμων από τις ορισθείσες εθνικές οργανώσεις προς τις οργανώσεις χαμηλότερου 
επιπέδου, εφαρμόζεται και πάλι μια πλειάδα συστημάτων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, παραγόντων. Στην 
Ισπανία, η διανομή βασίζεται σε ορισμένους συντελεστές, τους οποίους θέτει η ορισθείσα οργάνωση. Στην Πολωνία, οι οργανώσεις στις οποίες πραγματοποιήθηκε επίσκεψη εφαρμόζουν τα δικά τους συστήματα. Για 
παράδειγμα, μια οργάνωση έχει θέσει έναν ποσοτικό στόχο, ο οποίος είναι 35 kg τροφίμων ανά άτομο κατ’ 
έτος. Στη Γαλλία, κάθε ορισθείσα οργάνωση εφαρμόζει το δικό της σύστημα. Για παράδειγμα, μια οργάνωση 
κατανέμει τους πόρους σε 79 οργανώσεις δεύτερου επιπέδου, βάσει παράγοντα που καλείται «συντελεστές K», οι οποίοι καθορίζονται «σύμφωνα με ορισμένα κριτήρια: πληθυσμός του διαμερίσματος, αριθμός των ατόμων που αναζητούν απασχόληση, αριθμός των ατόμων που αναζητούν για πολύ καιρό απασχόληση, αριθμός των δικαιούχων του ελάχιστου επιδόματος ανεργίας». Μια άλλη οργάνωση διανέμει τα τρόφιμα σε 
98 ομοσπονδίες, αναλογικά με τον αριθμό των δικαιούχων που έχουν δηλώσει.
Η διανομή των ειδών διατροφής στους τελικούς αποδέκτες από τις φιλανθρωπικές οργανώσεις και η συχνό-
τητα των διανομών βασίζεται στα κριτήρια και την υλικοτεχνική ικανότητα των οργανώσεων αυτών. Σε 
ορισμένες περιπτώσεις, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις προτείνουν ορισμένα κριτήρια. Για παράδειγμα, στην Πολωνία, μια οργάνωση πρότεινε ορισμένα πρότυπα για κάθε διανομή σε κάποιο άτομο, π.χ. σε ό,τι αφορά 
το γάλα, τουλάχιστον 15 λίτρα ανά άτομο και διανομή, σε ό,τι αφορά το αλεύρι τουλάχιστον 5 kg ανά άτομο 
και διανομή.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις διανέμουν οτιδήποτε έχουν λάβει βάσει των 
δικών τους κριτηρίων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βάσει της αρχής της ίσης μεταχείρισης των ατόμων 
που έχουν ανάγκη, δηλ. η ποσότητα των διαθέσιμων προϊόντων διανέμεται σε ίσα μέρη σε κάθε άτομο που 
είναι μέλος της οργάνωσης ή ζητά τη βοήθειά της.ΠΛΑΙΣΙΟ 10
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν23
 47.  Πιο συγκεκριμένα, σε ολόκληρη την αλυσίδα διανομής δεν υφίστανται 
κοινά πρότυπα, κατευθυντήριες γραμμές ή υποδείξεις σε κοινοτικό 
ή εθνικό επίπεδο σε ό,τι αφορά την ποσότητα και την ποικιλία των  προϊόντων που διανέμονται κατ’ άτομο. Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι 
ποσότητες που διανέμονται κατ’ άτομο διαφέρουν σημαντικά σε κάθε 
κράτος μέλος καθώς και μεταξύ των φιλανθρωπικών οργανώσεων στο ίδιο κράτος μέλος. Μια τέτοια ποικίλη προσέγγιση αυξάνει τον κίνδυνο αμελητέου αντικτύπου του μέτρου και οδηγεί σε άνιση μεταχείριση 
μεταξύ των τελικών αποδεκτών της βοήθειας (βλέπε πλαίσιο 11 ). Στο 
παράρτημα III  παρουσιάζονται τα προϊόντα και οι ποσότητες που δια-
νεμήθηκαν ανά κράτος μέλος και ανά τελικό αποδέκτη για το ετήσιο σχέδιο που αφορά το 2005, έτος για το οποίο είναι διαθέσιμα στοιχεία για τους τελικούς αποδέκτες.
 
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΔΙΑΝΕΜΗΘΗΚΑΝ ΑΝΑ ΑΤΟΜΟ
Ισπανία:  Από τις στατιστικές διανομής για το σχέδιο που αφορά το 2007 προκύπτει ότι, κατά μέσο όρο, 
διανεμήθηκαν 49,88 kg προϊόντων ανά εγγεγραμμένο αποδέκτη, με ελάχιστη ποσότητα 28,24 kg/άτομο 
σε μία τράπεζα τροφίμων και με μέγιστη ποσότητα 89,16 kg/άτομο σε άλλη.
Iταλία:  Δύο οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον ίδιο τομέα διένειμαν τις ακόλουθες ποσότητες 
ζυμαρικών στους δικαιούχους τους:ΠΛΑΙΣΙΟ 11
Οργάνωση 2006 2007
A 1,71 kg/άτομο 9,68 kg/ άτομο
B 2,29 kg/ άτομο 14,44 kg/ άτομο
Πολωνία:  Η μέση ετήσια διανομή κατ’ άτομο (2006) ήταν:
24,95 kg από μία ορισθείσα οργάνωση,
12,59 kg από άλλη οργάνωση.
Μια τρίτη οργάνωση διένειμε 6,72 kg κατ’ άτομο στην περιφέρεια του Dolnoslaskie, ενώ στην περιφέρεια 
του Lodzkie διένειμε 78,03 kg κατ’ άτομο. 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν24
ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: 
ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΟΠΩΣ ΠΡΟΒΛΕΠΟΤΑΝ;
ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ 
ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑΣ
ΑΠΟΥΣΙΑ  ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ  ΕΠΙMΕΡΟΥΣ  ΣΤΟΧΩΝ  
 48.  Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή φέρουν από κοινού την ευθύνη της δια-
σφάλισης της αποτελεσματικότητας του προγράμματος. Το άρθρο 27 
του δημοσιονομικού κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/200225 
προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι τίθενται στόχοι ειδικοί, μετρήσιμοι,  εφικτοί, σχετικοί και προσδιορισμένοι χρονικά για όλους τους τομείς 
δραστηριοτήτων που καλύπτει ο προϋπολογισμός της ΕΕ.
 49.  Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι στόχοι που ορίζουν οι ισχύοντες κοινοτικοί 
κανονισμοί, οι οποίοι είναι, ουσιαστικά, συνολικοί στόχοι υψηλού επι-
πέδου, δεν έχουν αναπτυχθεί περαιτέρω ούτε έχουν αναλυθεί λεπτομε-
ρώς σε επιτεύξιμους και μετρήσιμους στόχους ή επιμέρους στόχους. 
 50.  Δεδομένης αυτής της ασάφειας στο πλαίσιο των στόχων, δεν εκπλήσσει 
το γεγονός ότι, παρά τη νομική υποχρέωση26, ούτε η Επιτροπή ούτε τα 
κράτη μέλη έχουν θεσπίσει δείκτες επιδόσεων για την παρακολούθηση της επίτευξης των στόχων
27. 
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ  ΣΤΟΙΧΕΙΑ  ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ  ΠΟΥ  ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ  
ΣΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 51.  Οι κοινοτικοί κανονισμοί ορίζουν ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να 
διαβιβάζουν στην Επιτροπή έκθεση για την εφαρμογή του σχεδίου  το αργότερο στις 30 Ιουνίου κάθε έτους (ν+1). Η έκθεση πρέπει να  παρέχει σημαντικά πληροφοριακά στοιχεία για την εφαρμογή του  σχεδίου και τον έλεγχό του
28. 25 ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1.
26 Το άρθρο 27 του κανονισμού (EΚ, 
Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, 
σχετικά με τον δημοσιονομικό κανονισμό, 
προβλέπει ότι η επίτευξη των στόχων 
ελέγχεται βάσει δεικτών επίδοσης που 
καθορίζονται ανά δραστηριότητες, ενώ 
οι αρχές που προβαίνουν στη δαπάνη 
παρέχουν στοιχεία στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Τα στοιχεία 
αυτά, που αναφέρονται στο άρθρο 33, 
παράγραφος 2), στοιχείο δ), παρέχονται 
κάθε έτος το συντομότερο δυνατόν 
και παρουσιάζονται το αργότερο στα 
έγγραφα που συνοδεύουν το προσχέδιο 
προϋπολογισμού.
27 Σε ορισμένα κράτη μέλη όπου 
πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, η γνώμη 
που εκφράστηκε ήταν ότι οι κοινωνικοί 
στόχοι που θέτουν οι κοινοτικοί κανονισμοί είναι περισσότερο «φιλοσοφικοί» παρά 
πραγματικοί, μετρήσιμοι στόχοι.
28 Η έκθεση πρέπει να αναφέρει 
τις ποσότητες των προϊόντων που 
αποσύρθηκαν από τα αποθέματα 
παρέμβασης, το είδος, την ποσότητα και την αξία των αγαθών που διανεμήθηκαν, τα 
έξοδα μεταφοράς και μεταβίβασης και τον 
αριθμό των αποδεκτών. Η έκθεση πρέπει, 
επίσης, να διευκρινίζει τα μέτρα ελέγχου 
που εφαρμόστηκαν, το είδος και τον αριθμό των ελέγχων που διενεργήθηκαν, 
τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν και 
κάθε περίπτωση επιβολής κυρώσεων. 
Πρέπει, επίσης, να περιλαμβάνει τον αριθμό 
των αποδεκτών κατά τη διάρκεια του 
έτους [άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 3149/92].
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν25
 52.  Το Συνέδριο εξέτασε τις εκθέσεις που υποχρεούνταν να διαβιβάσουν τα 
κράτη μέλη για την περίοδο που αφορά τον έλεγχο και διαπίστωσε  
ότι οι εκθέσεις, μερικές φορές, υποβάλλονται με καθυστέρηση ή είναι ελλιπείς. Πέραν αυτού, δεν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία ότι η Επι-
τροπή προβαίνει στην ενδεδειγμένη ανάλυση και χρήση τους.
 53.  Οι ελεγκτές διαπίστωσαν, επίσης, ότι τα αριθμητικά στοιχεία σε σχέση 
με τους τελικούς αποδέκτες, τα οποία παρουσιάζονται στην έκθεση, είναι, σε πολλές περιπτώσεις, εκτιμήσεις των φιλανθρωπικών οργα-
νώσεων και δεν βασίζονται σε κοινά πρότυπα ή ορισμούς σχετικά με 
τους δικαιούχους ή σε κριτήρια (οι αποδέκτες καταγράφονται ανε-
ξάρτητα από τη συχνότητα, το είδος και την ποσότητα των τροφίμων 
που λαμβάνουν)
29. 
ΕΚΤΙMΗΣΗ  ΤΩΝ  ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ  ΤΟΥ  ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣMΟΥ  ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟMΗ  ΤΩΝ  ΠΟΡΩΝ  
MΕΤΑΞΥ  ΤΩΝ  ΚΡΑΤΩΝ  MΕΛΩΝ  
 54.  Tο Συνέδριο ανέλυσε τη διαδικασία που εφάρμοσε η Επιτροπή για να 
καθορίσει τις πιστώσεις του προϋπολογισμού που είναι αναγκαίες  
για την υλοποίηση του προγράμματος και την κατανομή των πόρων 
μεταξύ των κρατών μελών.
 55.  Οι πιστώσεις του προϋπολογισμού κατανέμονται στα κράτη μέλη βάσει 
δύο κριτηρίων:
α) το πρώτο κριτήριο συνιστούν οι ανάγκες που κοινοποίησαν τα  
κράτη μέλη συν τα διοικητικά έξοδα (1 %) και τα έξοδα μεταφοράς (4 % και 4,5 % από το 2008), και
β) το δεύτερο κριτήριο συνιστά ο πληθυσμός που θεωρείται «ότι  
απειλείται από τη φτώχεια», ως ποσοστό του συνολικού πληθυσμού κάθε κράτους μέλους.
 56.  Λαμβάνοντας υπόψη αμφότερα τα κριτήρια αυτά, η τελική κατανομή στα 
κράτη μέλη προσαρμόζεται στις διαθέσιμες πιστώσεις του προϋπο-
λογισμού. Εντούτοις, το δεύτερο κριτήριο δεν έχει οπωσδήποτε ως 
αποτέλεσμα την αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων στο σύνολο της ΕΕ. Τα άτομα που εμπίπτουν στην κατηγορία του πληθυσμού που 
απειλείται από τη φτώχεια σε μια χώρα με σχετικά υψηλό κατά κεφα-
λήν εισόδημα είναι πιθανό να βρίσκονται σε καλύτερη οικονομική  
κατάσταση από πολλούς ανθρώπους που δεν εμπίπτουν στην εν λόγω 
κατηγορία πληθυσμού σε χώρες με χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα.29 Σε ένα κράτος μέλος, οι ελεγκτές 
διαπίστωσαν, επίσης, σφάλματα 
στον αριθμό των αποδεκτών που κοινοποίησαν οι φιλανθρωπικές 
οργανώσεις.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν26
 57.  Μολονότι οι διατάξεις του κανονισμού30 ορίζουν ότι οι εκθέσεις των κρα-
τών μελών σχετικά με την εκτέλεση των ετήσιων σχεδίων λαμβάνονται 
υπόψη κατά την κατανομή των πόρων μεταξύ των κρατών μελών, το Συνέδριο διαπίστωσε βάσει στοιχείων ότι αυτό συνέβη σε μία μόνο 
περίπτωση. Πέραν αυτού, τα κριτήρια που εφαρμόζονται για την κατα-
νομή των πόρων δεν λαμβάνουν υπόψη στοιχεία του πληθυσμού που δεν περιλαμβάνονται στους στατιστικούς ορισμούς, π.χ. τους μη εγγε-γραμμένους μετανάστες και τους πρόσφυγες.
 58.  Σε ό,τι αφορά τις ετήσιες ανάγκες που κοινοποιούν τα κράτη μέλη στην 
Επιτροπή, αποτελούν, σε γενικές γραμμές, κατ΄εκτίμηση υπολογισμούς, 
οι αποφάσεις για τους οποίους λαμβάνονται στο ανώτερο επίπεδο  
των οργανισμών διαχείρισης, χωρίς να ζητείται απαραιτήτως η γνώμη των φιλανθρωπικών οργανώσεων που συμμετέχουν. Tο γεγονός αυτό σημαίνει ότι οι πόροι που ζητούνται δεν βασίζονται σε πραγματικές ανάγκες, αλλά αντικατοπτρίζουν μάλλον την αναμενόμενη πιθανή  
κατανομή των πιστώσεων.30 Ο κανονισμός (EΟΚ) 
αριθ. 3149/92 της Επιτροπής, στο 
άρθρο 2, παράγραφος 1, ορίζει ότι, για την κατανομή των πόρων 
μεταξύ των κρατών μελών, η 
Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις 
πλέον ολοκληρωμένες εκτιμήσεις 
σχετικά με τον αριθμό των απόρων 
στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Η 
Επιτροπή λαμβάνει επίσης υπόψη την εκτέλεση και τις χρήσεις 
κατά τη διάρκεια προηγούμενων 
οικονομικών ετών, ιδίως με βάση 
τις εκθέσεις που προβλέπονται 
στο άρθρο 10 του παρόντος 
κανονισμού.
ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ
Οι ανάγκες εκφράζονται με ποσότητες προϊόντων στα αποθέματα παρέμβασης και η αξία τους εκτιμάται 
από την Επιτροπή βάσει της τιμής αγοράς.
Ο παρακάτω πίνακας καταδεικνύει τις ανάγκες που εξέφρασαν τα συμμετέχοντα κράτη μέλη με οικονο-
μικούς όρους και τους συνολικούς οικονομικούς πόρους που διέθεσε η Επιτροπή (περιλαμβανομένων 
των διοικητικών εξόδων και των εξόδων μεταφοράς).
Ανάγκες των κρατών μελών σε σύγκριση με την κατανομή των πόρων:ΠΛΑΙΣΙΟ 12
Έτος 2006 2007 2008
Αριθμός συμμετεχόντων κρατών μελών 15 18 19
Εκτιμηθείσες ανάγκες (εκατομμύρια ευρώ) 307,2 338,7 313,9
Χορηγηθέντες οικονομικοί πόροι 
(εκατομμύρια ευρώ)259,4 258,9* 294,5**
Ποσοστό 84 % 76,4 % 93,8 %
* Αρχική κατανομή.
**  Πριν από την αύξηση των χορηγούμενων κονδυλίων κατά 10 εκατομμύρια ευρώ, 
η οποία αποφασίστηκε τον Φεβρουάριο του 2008.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν27
 59.  Tο Συνέδριο συνέκρινε τις ανάγκες που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη με 
την κατανομή των πιστώσεων και, επίσης, ανέλυσε (βλέπε παράρ-
τημα IV ) τις ποσότητες των προϊόντων που ζητήθηκαν από τα αποθέ-
ματα παρέμβασης, οι οποίες ήταν αναγκαίες για την υλοποίηση των 
σχεδίων και εκείνες που κατένειμε η Επιτροπή. Τα ποσά που κατανεμή-
θηκαν τα τελευταία 3 έτη ήταν χαμηλότερα από εκείνα που ζητήθηκαν (βλέπε πλαίσιο 12 ). Σε ό,τι αφορά τα προϊόντα και τις ποσότητες, τα 
κράτη μέλη, πολύ συχνά, δεν έλαβαν ό,τι ζήτησαν. Εκτός αυτού, σε ορισμένα κράτη μέλη χορηγήθηκαν προϊόντα τα οποία αρχικά δεν  τα είχαν ζητήσει (π.χ. βούτυρο και ζάχαρη το 2006 και το 2007), ενώ δεν χορηγήθηκαν προϊόντα τα οποία, όντως, είχαν ζητήσει (π.χ. ρύζι και βούτυρο το 2007). Το στοιχείο αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση την αποτελεσματικότητα του προγράμματος όσον αφορά την κάλυψη των αναμενόμενων αναγκών.
ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 
ΚΑΙ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ
 60.  Για την προμήθεια των τελικών προϊόντων προς διανομή, απαιτείται από 
τις αρμόδιες εθνικές αρχές να προκηρύσσουν πρόσκληση για την υπο-
βολή προσφορών. Η διαδικασία αυτή ισχύει για την προμήθεια δύο 
βασικών ειδών προϊόντων που είναι αναγκαία για την υλοποίηση του 
προγράμματος:
α) προϊόντα που αποσύρονται από τα αποθέματα παρέμβασης σε μη 
επεξεργασμένη μορφή ή αφού συσκευαστούν και/ή τύχουν επε-ξεργασίας, και
β) τελικά προϊόντα που έχουν αποκτηθεί από την αγορά και έχουν 
πληρωθεί είτε με τη μορφή προϊόντων που έχουν αποσυρθεί από τα 
αποθέματα παρέμβασης (αντιπραγματισμός) είτε με νομισματική αξία.
  61.  Tο Συνέδριο ανέλυσε τις διαδικασίες που εφαρμόστηκαν για την προμή-
θεια των τελικών προϊόντων που προορίζονται για τις φιλανθρωπι-κές οργανώσεις για διανομή στα κράτη μέλη που ελέγχθηκαν. Πέραν αυτού, το Συνέδριο εξέτασε δείγμα των διαγωνισμών που προκηρύ-χθηκαν τα τελευταία έτη, αφενός, για τη χρήση προϊόντων διαθέσιμων στα αποθέματα παρέμβασης και, αφετέρου, για την άμεση απόκτηση προϊόντων από την αγορά. 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν28
AΣΥΝΕΠΗΣ  ΕΦΑΡMΟΓΗ  ΤΗΣ  ΝΟMΙΚΗΣ  ΒΑΣΗΣ  ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ  ΚΡΑΤΩΝ  MΕΛΩΝ
 62.  Ορισμένες κανονιστικές διατάξεις που αφορούν τις διαδικασίες διαγω-
νισμού που πρέπει να εφαρμόζονται ορίζονται στον κανονισμό (EΟΚ) 
αριθ. 3149/92 (π.χ. είδος των προϊόντων που αποκτώνται από την  
αγορά, περιεχόμενο της πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών, περιορισμοί, κ.λπ.). Ο ίδιος κανονισμός ορίζει ότι οι προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών θα εγγυώνται την ίση πρόσβαση σε όλες τις επιχειρήσεις που εδρεύουν στην Κοινότητα.
 63.  Η οδηγία 2004/18/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβου-
λίου31 θεσπίζει τον συντονισμό των διαδικασιών για την κατακύρωση 
των δημοσίων συμβάσεων έργων, των δημοσίων συμβάσεων προμη-θειών και των δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών. Πέραν αυτού, ισχύουν 
ειδικοί κοινοτικοί κανονισμοί για την διάθεση των προϊόντων που  
κατέχουν οι οργανισμοί παρέμβασης
32. Ωστόσο, τόσο ο κανονισμός 
(EΟΚ) αριθ. 3730/87 όσο και ο κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 3149/92, όπως 
τροποποιήθηκαν τακτικά, δεν αναφέρονται ρητώς στη νομική βάση 
για τους διαγωνισμούς που προκηρύσσονται από τα κράτη μέλη. 
 64.  Οι ελεγκτές του Συνεδρίου διαπίστωσαν ότι όλα τα κράτη μέλη που ελέγ-
χθηκαν ακολούθησαν διαδικασίες προκήρυξης διαγωνισμού. Τα κράτη 
μέλη διοργανώνουν τις διαδικασίες διαγωνισμού βάσει της εθνικής 
νομοθεσίας, υπό συνθήκες οι οποίες δεν εγγυώνται πάντοτε τη δια-φάνεια και την ίση πρόσβαση των επιχειρήσεων σε επίπεδο ΕΕ.
ΜΕ ΟΙΚΟΝΟMΙΚΟΥΣ  ΟΡΟΥΣ  ΣΥMΦΕΡΕΙ  ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ  Η ΑΠΟΚΤΗΣΗ  ΤΩΝ  
ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ  ΑΠΟ  ΤΗΝ  ΑΓΟΡΑ  ΠΑΡΑ  Η ΧΡΗΣΗ  ΤΩΝ  ΑΠΟΘΕMΑΤΩΝ  ΠΑΡΕMΒΑΣΗΣ  
ΩΣ MΕΣΟΥ  ΠΛΗΡΩMΗΣ
 65.  Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι, σε γενικές γραμμές, επιτυγχάνονταν πιο 
συμφέρουσες τιμές σε περιπτώσεις άμεσης απόκτησης προϊόντων από 
την αγορά, σε σύγκριση με τη χρήση αποθεμάτων παρέμβασης ως  
μέσου πληρωμής για τα ίδια προϊόντα την ίδια χρονική στιγμή. Για  
παράδειγμα, το 2007 στην Πολωνία, στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας 
διαγωνισμού απευθύνθηκε πρόκληση σε εταιρείες να υποβάλουν τις προσφορές τους για την παράδοση προϊόντος α) σε ανταλλαγή με  
βούτυρο από τα αποθέματα παρέμβασης και β) μέσω άμεσης αγοράς. 
Η σύγκριση των αποτελεσμάτων καταδεικνύει ότι η τιμή για απευθείας 
αγορά ήταν χαμηλότερη κατά περίπου 10 %
33.31 ΕΕ L 134 της 30.4.2004, σ. 114.
32 Π.χ. ο κανονισμός (EΟΚ) 
αριθ. 2131/93 της Επιτροπής, 
της 28ης Ιουλίου 1993, ορίζει 
τις διαδικασίες και τους 
όρους διάθεσης των σιτηρών που κατέχουν οι οργανισμοί 
παρέμβασης (ΕΕ L 191 της 
31.7.1993, σ. 76).
33 Η αναλογία για τις πράξεις 
ανταλλαγής έφθασε το 85 %, ενώ 
η αναλογία για την άμεση αγορά 
εκτιμάται στο 94 %.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν29
 66.  Η Επιτροπή διαθέτει αναλυτικά πληροφοριακά στοιχεία για την τιμή των προ-
ϊόντων στην αγορά στο πλαίσιο του μηχανισμού παρέμβασης34. Ωστόσο, 
στο πλαίσιο του προγράμματος επισιτιστικής βοήθειας για τους απόρους, οι διατάξεις που το διέπουν
35 δεν προβλέπουν την ενημέρωση των αρμόδιων 
υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με τις τιμές και τους όρους που επιτεύ-
χθηκαν με τις διαδικασίες των διαγωνισμών που πραγματοποιήθηκαν στα 
κράτη μέλη. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν διαθέτει καμία εξασφάλιση ότι έχουν επιτευχθεί οι συμφερότεροι όροι. 
ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ  ΔΙΑΓΩΝΙΣMΟΥ  ΠΟΥ  ΕΦΑΡMΟΣΑΝ  ΤΑ ΚΡΑΤΗ  MΕΛΗ  ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ  
ΣΗMΑΝΤΙΚΑ  MΕΤΑΞΥ  ΤΟΥΣ
 67.  Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι εφαρμόζονται περισσότερο εθνικές διαδικασίες δια-
γωνισμού παρά οι αντίστοιχες της ΕΕ, με αποτέλεσμα να διαφέρουν σημαντικά 
μεταξύ των κρατών μελών, ακόμη δε και εντός του ίδιου του κράτους μέλους, 
όταν περισσότερες από μία υπηρεσίες είναι υπεύθυνες για τη διοργάνωση των 
διαγωνισμών (Iταλία, Γαλλία). Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν τηρούνται οι δια-
τάξεις της ΕΕ. Οι διαφορές εντοπίζονται σε σημαντικά σημεία της διαδικασίας 
διαγωνισμού, όπως τη δημοσιότητα που δίδεται στις προσκλήσεις για την υπο-
βολή προσφορών, την προθεσμία για την υποβολή των προσφορών, την εγγύηση που κατατίθεται για τη συμμετοχή των υποβαλλόντων προσφορά, τον ελάχιστο 
αριθμό συμμετεχόντων καθώς και τις μεθόδους αξιολόγησης και τα κριτήρια 
που χρησιμοποιούνται για την κατακύρωση της σύμβασης (βλέπε πλαίσιο 13 ).34 Η Επιτροπή παρακολουθεί και 
αναλύει τις τιμές στην αγορά 
σχετικά με ορισμένα προϊόντα, στο πλαίσιο της έγκρισης των 
διαδικασιών πρόσκλησης για την 
υποβολή προσφορών για την 
πώληση γεωργικών προϊόντων 
που κατέχουν οι οργανισμοί 
παρέμβασης και του καθορισμού 
των ελάχιστων τιμών πώλησης που εγκρίνει η αντίστοιχη επιτροπή 
διαχείρισης. Οι τιμές στην αγορά 
δημοσιεύονται, επίσης, σε τακτά 
χρονικά διαστήματα από τη 
Eurostat.
35 Η υποχρέωση των κρατών μελών 
να αποστέλλουν στην Επιτροπή τα 
υποδείγματα των προσκλήσεων 
για την υποβολή προσφορών 
[άρθρο 4, παράγραφος 4, του 
κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 3149/92] καταργήθηκε με τον κανονισμό 
(EΚ) αριθ. 1127/2007 της Επιτροπής 
(ΕΕ L 255 της 29.9.2007, σ. 18).
ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ
ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΠΟΥ ΕΛΕΓΧΘΗΚΑΝΠΛΑΙΣΙΟ 13
36 Γαλλία: Οργανισμός πληρωμών 1 ONIEP (Office National Interprofessionnel de l’Élevage et de ses Productions), 
Οργανισμός πληρωμών 2 ONIGC (Office National Interprofessionnel des Grandes Cultures).
37 Ιταλία: Οργανισμός πληρωμών 1: AGEA (Agencia per le Erogazioni in Agricoltura), 
Οργανισμός πληρωμών 2: Ente Nazionale Risi.Ισπανία Γαλλία36Ιταλία37Πολωνία
Δημοσίευση στην ΕΕ ΟΧΙ ΝΑΙΟΠ1: ΝΑΙ
ΟΠ2: ΟΧΙΟΧΙ
Προθεσμία υποβολής (ημέρες) 15ΟΠ1: 22
ΟΠ2: 45ΟΠ1: 8–19
ΟΠ2: 1020
Εγγύηση συμμετοχής 2 %ΟΠ1: 5 %
ΟΠ2: 5 ευρώ/τόνοςΟΠ1: 10 %
ΟΠ2: 15 ευρώ/τόνος50 000 PLN
(14 200 ευρώ)
Ελάχιστος αριθμός συμμετεχόντων ΟΧΙ ΟΧΙ ΝΑΙ (2) ΟΧΙ
Αριθμός υποβαλλόντων 
προσφορά1–5ΟΠ1: 6–7
ΟΠ2: 3–42–4 1–9
Αξιολόγηση των τιμών σε σχέση 
με τις τιμές της αγοράςΟΧΙΟΠ1: ΟΧΙ
ΟΠ2: ΝΑΙΟι αποδεκτές τιμές/
ποσότητες αναφέρονται 
στην πρόσκληση για την 
υποβολή προσφορώνΟΧΙ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν30
 68.  Οι ελεγκτές διαπίστωσαν αδυναμίες στις διαδικασίες διαγωνισμού που 
έλεγξαν, όπως την περιορισμένη δημοσιότητα των προσκλήσεων για 
την υποβολή προσφορών, τον μικρό αριθμό των συμμετεχόντων, που ήταν σε ορισμένες περιπτώσεις μόνον ένας, και το μικρό χρονικό  
διάστημα μεταξύ της δημοσίευσης και της καταληκτικής ημερομηνίας 
για την υποβολή της προσφοράς. Εκτός αυτού, η αξιολόγηση των  
προσφορών και η κατακύρωση των συμβάσεων βασίζονται, κυρίως, σε συγκριτικά στοιχεία των προσφορών που ελήφθησαν, χωρίς συστη-ματική σύγκριση με άλλες πληροφοριακές πηγές, όπως οι τιμές της αγοράς. 
 69.  Οι διαδικασίες που ακολουθήθηκαν, αυτές καθ’ εαυτές, δεν εξασφαλίζουν 
τον ανοικτό χαρακτήρα των προσκλήσεων για την υποβολή προσφο-ρών, τον ευρύτερο δυνατό ανταγωνισμό και την επίτευξη των καλύτε-
ρων όρων και τιμών. Η ανάλυση των προσφορών που εξετάστηκαν σε 
ορισμένα κράτη μέλη κατέδειξε ότι οι συμβάσεις για διάφορα προϊόντα 
ανατέθηκαν, επί αρκετά έτη, σε περιορισμένο αριθμό εταιρειών.
 70.  Τα προαναφερθέντα παραδείγματα καθιστούν εμφανή τον κίνδυνο της 
μη επίτευξης των πλέον συμφερόντων όρων, ιδίως όταν εφαρμόζονται 
διατάξεις αντιπραγματισμού. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ισχύουν δύο  
περιοριστικοί παράγοντες:
α) η φύση των διατάξεων αντιπραγματισμού περιορίζει τον αριθμό 
των μερών που δυνητικά ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν, και
β) η αξιολόγηση των προσφορών είναι δύσκολη, εφόσον ο οργανι-
σμός πληρωμών δεν μπορεί να προσδιορίσει εύκολα τις αναμενό-
μενες αποδόσεις που θα μπορούσαν να θεωρηθούν αποδεκτές.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ 
ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
 71.  Η Επιτροπή προβαίνει, από τον Φεβρουάριο του 2008, σε λεπτομερή 
ανάλυση του εν λόγω καθεστώτος, με σκοπό τη διατύπωση πρότασης 
για τη μεταρρύθμιση του προγράμματος. Συστάθηκε διυπηρεσιακή  
ομάδα καθοδήγησης, στην οποία κλήθηκαν να συμμετάσχουν 17 γενι-
κές διευθύνσεις. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ευρεία διαβούλευση με τα κράτη μέλη, τις φιλανθρωπικές οργανώσεις, πανεπιστημιακούς 
εμπειρογνώμονες του εν λόγω πεδίου, καθώς και δημοσκόπηση στο 
Διαδίκτυο.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν31
 72.  Κατόπιν αυτών, η Επιτροπή ενέκρινε, τον Σεπτέμβριο του 2008, πρόταση 
για την τροποποίηση του κανονισμού του Συμβουλίου38 και δημοσί-
ευσε έκθεση εκτίμησης αντικτύπου για το καθεστώς. Αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε νέο νομικό πλαίσιο για το πρόγραμμα που αφορά το 
2010.
 73.  Tα κύρια στοιχεία των προτάσεων της Επιτροπής είναι τα εξής:
α) δύο πηγές εφοδιασμού: αποθέματα παρέμβασης ή προϊόντα που 
αποκτώνται απευθείας από την αγορά, δίδοντας προτεραιότητα 
στη χρήση των κατάλληλων αποθεμάτων παρέμβασης,
β) μεγαλύτερη ποικιλία τροφίμων προς διανομή: τα προϊόντα που  
διανέμονται δεν θα περιορίζονται, εφεξής, σε εκείνα για τα οποία 
εφαρμόζεται το καθεστώς παρέμβασης,
γ) μακροπρόθεσμη προοπτική: προκειμένου να αυξήσει την απο-
δοτικότητά του, το κοινοτικό πρόγραμμα διανομής τροφίμων θα 
ισχύει για τριετή περίοδο,
δ) σαφέστερες προτεραιότητες: τα κράτη μέλη θα λαμβάνουν ως βάση 
τα εθνικά προγράμματα διανομής τροφίμων για τα αιτήματά τους 
που αφορούν τη βοήθεια και θα θέτουν τους στόχους και τις προ-
τεραιότητές τους,
ε) συγχρηματοδότηση: η εισαγωγή του συστήματος συγχρηματο-
δότησης θα ενισχύσει τη διάσταση της συνοχής του καθεστώτος, θα διασφαλίσει τον ενδεδειγμένο σχεδιασμό και θα αυξήσει τη  συνέργεια μεταξύ των διαφόρων παραγόντων,
στ) ενίσχυση της παρακολούθησης και της σύνταξης εκθέσεων:  
οι υποχρεώσεις σύνταξης εκθέσεων σε διάφορα επίπεδα θα  ενισχυθούν.
 74.  Tο Συνέδριο αναγνωρίζει τα πλεονεκτήματα αυτών των προτάσεων της 
Επιτροπής, ορισμένες από τις οποίες, εάν τεθούν σε εφαρμογή, θα  
συμβάλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων αδυναμιών που εντόπισε ο παρών έλεγχος. Παραδείγματα αδυναμιών αποτελεί η ανάγκη για βελτί-
ωση της στόχευσης της βοήθειας της ΕΕ, η συμπερίληψη του προγράμ-
ματος σε μια ευρύτερη κοινωνική πολιτική, η αύξηση της ποικιλίας 
των προϊόντων προς διανομή και η ανάγκη βελτίωσης των συστημά-
των διαχείρισης και διοίκησης, ιδίως, των διαδικασιών διαγωνισμού. Ωστόσο, το Συνέδριο τονίζει ότι η μεταρρύθμιση των περισσότερων 
αγορών στο πλαίσιο της ΚΓΠ και η φθίνουσα τάση του επιπέδου των 
αποθεμάτων παρέμβασης τα τελευταία έτη συνεπάγονται την ανάγκη 
να εξεταστεί η συνέχιση της χρηματοδότησης αυτού του μέτρου μέσω των δαπανών της ΚΓΠ
39. 38 Πρόταση για κανονισμό του 
Συμβουλίου COM(2008) 563/3.
39 Οι κανόνες της ΚΓΠ και, ιδίως, 
εκείνοι που αφορούν τα μέτρα 
στήριξης της αγοράς συνεπάγονται 
ορισμένες δυσχέρειες, τις οποίες 
έχει ήδη προσδιορίσει η Επιτροπή. 
Παραδείγματα αυτών είναι ο 
πολυετής προγραμματισμός, ο οποίος δύσκολα συνάδει με τη 
χρηματοδότηση μέσω του ΕΓΤΕ και 
η μη δυνατότητα μεταφοράς των 
μη χρησιμοποιηθεισών πιστώσεων 
στα επόμενα έτη.
Πηγή : Charitable Organisations.
Πηγή : Charitable Organisations.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν32
 75.  Σχετικά με αυτό, το Συνέδριο επιθυμεί επίσης να επιστή-
σει την προσοχή στο γεγονός ότι το πρόγραμμα, όπως 
υλοποιήθηκε, δεν «δίδει» κανένα δικαίωμα στους  απόρους όσον αφορά τη βοήθεια της ΕΕ. Το στοιχείο 
αυτό δεν συνάδει με τη στήριξη που παρέχεται κατά 
παράδοση από την ΚΓΠ στον γεωργικό πληθυσμό.  
Επιπλέον, το γεγονός ότι με την απόκτηση προϊόντων στην αγορά δεν πραγματοποιείται διάκριση μεταξύ εγχώριων και εισαγόμενων προϊόντων αποδυναμώνει περαιτέρω την επίδραση του προγράμματος σε ό,τι 
αφορά την παρέμβαση στην αγορά, διότι ένα μέτρο 
που υποστηρίζει άμεσα την αγορά εισαγόμενων προϊ-
όντων δεν συνάδει με τους στόχους της ΚΓΠ. 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν33
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΓΚΥΡΟΙ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 
ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΕΝΔΕΔΕΙΓΜΕΝΗ;
Ο ΚΑΤΕΞΟΧΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ 
ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΓΚΥΡΟΣ, ΜΟΛΟΝΟΤΙ Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ, ΚΑΤΑ ΣΥΝΕΠΕΙΑ, ΜΕ ΤΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ, ΕΧΕΙ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΘΕΙ…
 76.  Η επισιτιστική βοήθεια για τους απόρους καθιερώθηκε για πρώτη φορά 
το 1987, ως αντίδραση στις συνθήκες που αντιμετώπιζαν οι άποροι 
κατά τη διάρκεια ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα. Μολονότι είχε τον 
διττό στόχο, αφενός, της «σημαντικής» συμβολής στην ευημερία των 
απόρων πολιτών και, αφετέρου, στη σταθεροποίηση των γεωργικών 
αγορών με τη διάθεση τμήματος των βασικών αποθεμάτων παρέμβα-σης, ο πρωταρχικός στόχος της θεωρούνταν εκείνος του κοινωνικού 
μέτρου. Το στοιχείο αυτό αναγνωρίστηκε στην αξιολόγηση του μέτρου 
που δημοσίευσε η Επιτροπή το 1998. Tο μέτρο θεωρήθηκε κατάλληλο 
για εφαρμογή «σε μόνιμη βάση μέχρις ότου μειωθούν αυτά τα αποθέ-
ματα σε κανονικό επίπεδο».
 77.  Οι αρμόδιες για τον προϋπολογισμό αρχές θεωρούν ότι εξακολουθεί να 
υφίσταται ανάγκη για τη χορήγηση βοήθειας ως κοινωνικού μέτρου. Πράγματι, εκτιμάται ότι περίπου το 16 % του πληθυσμού της Ένωσης, το οποίο ισοδυναμεί με περίπου 80 εκατομμύρια πολίτες, εμπίπτει  στον ορισμό των απόρων που χρησιμοποιεί η Επιτροπή. Το Ευρω-
παϊκό Κοινοβούλιο με δήλωσή του το 2006 ζήτησε τη διατήρηση και 
αύξηση της βοήθειας, στο πλαίσιο των προσπαθειών για τη μείωση 
της φτώχειας. 
 78.  Η πρόταση μεταρρύθμισης που υπέβαλε η Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 
2008 αποσκοπεί στη βελτίωση της υλοποίησης και της χρηστής δημο-
σιονομικής διαχείρισης του προγράμματος. Η πρόταση περιλαμβάνει στοιχεία, τα οποία, εάν εφαρμοστούν, θα θεραπεύσουν ορισμένες  
αδυναμίες που εντοπίζονται στην παρούσα έκθεση. Εντούτοις, στην πρόταση μεταρρύθμισης προτείνεται να συνεχίσουν να χρησιμοποι-ούνται τα γεωργικά ταμεία για ένα μέτρο, το οποίο, αφενός, δεν προ-
ορίζεται για τους γεωργούς ή τον γεωργικό πληθυσμό και, αφετέρου, 
έχει αρκετά χαρακτηριστικά, όπως τον πολυετή χαρακτήρα και τη μη 
υποχρεωτική φύση της στήριξης των απόρων, που δεν συνάδουν με την ΚΓΠ και, ιδίως τη χρηματοδότηση του EΓΤΕ.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν34
ΣΥΣΤΑΣΗ 1
Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει εάν ενδείκνυται η συνέχιση της  
χρηματοδότησης ενός τέτοιου μέτρου μέσω της κοινής γεωργικής 
πολιτικής.
… ΚΑΙ Η ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 
ΚΑΙ Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΜΕΤΡΑ ΘΑ ΒΕΛΤΙΩΝΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
 79.  Σε γενικές γραμμές, το πρόγραμμα λειτούργησε χωρίς ικανοποιητικό 
συντονισμό και συνεργασία με άλλους βασικούς παράγοντες κοινω-νικών δράσεων στα κράτη μέλη. Τέτοιου είδους συνεργασία είναι  
αναγκαία για την καλύτερη κατανόηση και την κάλυψη των αναγκών 
των απόρων και των φιλανθρωπικών οργανώσεων που υλοποιούν το 
πρόγραμμα.
ΣΥΣΤΑΣΗ 2
Η Επιτροπή πρέπει να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη ώστε να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να εντάξουν το πρόγραμμα στο πλαίσιο της 
κοινωνικής πολιτικής και να βελτιώσουν τον συντονισμό και τη  
συνεργασία με άλλους βασικούς παράγοντες κοινωνικών δράσεων, ούτως ώστε να αυξήσουν τη συνέργεια μεταξύ οργανισμών έμπει-
ρων στη διαχείριση τέτοιων προγραμμάτων.
ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΟΥΣ 
ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ ΕΠΑΡΚΩΣ;
Η ΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ Η ΣΤΟΧΕΥΣΗ 
ΤΩΝ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΘΑ ΑΥΞΑΝΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ, …
 80.  Tο μέτρο θεσπίστηκε, κατά κύριο λόγο, για να ανακουφίσει τους από-
ρους που βρίσκονταν σε δύσκολη κατάσταση και όχι για να εξαλείψει ολοκληρωτικά τη διατροφική ένδεια. Ο συνολικός αντίκτυπος του  καθεστώτος είναι περιορισμένος, επειδή προσφέρει το αντίστοιχο  ενός γεύματος ανά μήνα στους δικαιούχους του. 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν35
 81.  Δεν έχουν καθοριστεί προτεραιότητες εντός της κατηγορίας των απόρων, 
ούτως ώστε η βοήθεια να απευθύνεται σε συγκεκριμένους αποδέκτες. 
Εκτός αυτού, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις που διαχειρίζονται το  πρόγραμμα σε επιχειρησιακό επίπεδο, οι οποίες στελεχώνονται κυρίως 
από εθελοντές, απευθύνονται σε μια ομάδα-στόχο η οποία δεν είναι 
επαρκώς σταθερή για να διευκολύνει την πλήρη λογοδοσία για την παρεχόμενη βοήθεια.
ΣΥΣΤΑΣΗ 3
Προκειμένου να αυξηθεί ο αντίκτυπος του μέτρου, η Επιτροπή  
πρέπει να καθορίσει υλοποιήσιμες προτεραιότητες επιλογής των 
τελικών αποδεκτών και των ενδιάμεσων φορέων της βοήθειας,  λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις ιδιαιτερότητες των μηχανισμών διανομής, οι οποίοι περιλαμβάνουν εθελοντικούς οργανισμούς και ασταθείς ομάδες-στόχους, σχετικά με τους οποίους οι γενικά αποδε-
κτοί διοικητικοί μηχανισμοί και μηχανισμοί ελέγχου είναι δύσκολο 
να εφαρμοστούν.
…Η ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΔΙΑΝΕΜΟΝΤΑΙ 
ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΑ ΕΠΙΛΕΞΙΜΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΓΙΑ ΜΕΤΡΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ,… 
 82.  Οι νομικές διατάξεις επιτρέπουν την αγορά ειδών διατροφής από την κοι-
νοτική αγορά σε περίπτωση που τα αποθέματα παρέμβασης δεν είναι προσωρινά διαθέσιμα για δωρεάν διανομή στους απόρους. Ωστόσο, τα τρόφιμα που αποκτώνται κατ’ αυτόν τον τρόπο από την αγορά πρέπει να ανήκουν στην ίδια ομάδα προϊόντων όπως εκείνη των αποθεμάτων παρέμβασης, στοιχείο που περιορίζει την επιλογή των προϊόντων που είναι διαθέσιμα για διανομή.
ΣΥΣΤΑΣΗ 4
Ο περιορισμός, βάσει της κανονιστικής ρύθμισης, των τροφίμων  προς διανομή σε προϊόντα επιλέξιμα για αποθεματοποίηση παρέμ-βασης πρέπει να επανεξεταστεί, ούτως ώστε να αυξηθεί η ποικιλία, η συμπληρωματικότητα και η θρεπτική αξία των χορηγούμενων  τροφίμων. 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν36
… ΚΑΙ Η ΔΙΑΝΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ
 83.  Ποικίλα συστήματα εφαρμόζονται στην αλυσίδα διανομής από τις αρχές 
διαχείρισης έως τις φιλανθρωπικές οργανώσεις και τους απόρους.  
Δεν υπάρχουν κοινά πρότυπα ή οδηγίες σε επίπεδο ΕΕ ή σε εθνικό  επίπεδο, σε σχέση με την ποσότητα και την ποικιλία των προϊόντων προς διανομή κατ’ άτομο. Ως εκ τούτου, αυξάνεται ο κίνδυνος ο αντί-
κτυπος να είναι αμελητέος, στοιχείο που μπορεί να οδηγήσει σε άνιση 
μεταχείριση των αποδεκτών της βοήθειας.
ΣΥΣΤΑΣΗ 5
Προκειμένου να αυξηθεί ο αντίκτυπος της βοήθειας και να εξα-σφαλιστεί πιο δίκαιη μεταχείριση των αποδεκτών της βοήθειας, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την καθιέρωση τυποποίησης μέχρι  
κάποιο βαθμό, που να συνάδει με τα χαρακτηριστικά των φιλαν-
θρωπικών οργανώσεων και της ομάδας-στόχου.
ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΟΠΩΣ ΠΡΟΒΛΕΠΟΤΑΝ;
ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΕΙΝΑΙ 
ΑΝΑΓΚΑΙΟ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΘΟΥΝ, …
 84.  Οι συνολικοί στόχοι του προγράμματος δεν έχουν μετασχηματιστεί σε 
ειδικούς, μετρήσιμους και εφικτούς στόχους ή επιμέρους στόχους  ούτε από την Επιτροπή ούτε από τα κράτη μέλη. Καθώς οι εκθέσεις 
υλοποίησης από τα κράτη μέλη είναι, σε αρκετές περιπτώσεις, ελλιπείς 
ή περιείχαν ασυνεπή στοιχεία, τα πληροφοριακά στοιχεία διαχείρισης 
που διαθέτει η Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο προς την επίτευξη των συνολικών στόχων του προγράμματος δεν είναι επαρκώς αξιόπιστα.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν37
ΣΥΣΤΑΣΗ 6
Η Επιτροπή πρέπει να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη ώστε, αφενός, να 
αναπτύξουν ειδικούς, μετρήσιμους, εφικτούς, σχετικούς και προσ-
διορισμένους χρονικά στόχους για την υλοποίηση του προγράμ-
ματος και, αφετέρου, να καθορίσουν δείκτες επιδόσεων για την  παρακολούθηση της επίτευξης των στόχων. Επιπλέον, η Επιτροπή πρέπει να επανεξετάσει το σύστημα σύνταξης εκθέσεων σχετικά με 
το καθεστώς, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι υπάρχουν ακριβή 
και έγκαιρα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την ομάδα-στόχο και την υλοποίηση του προγράμματος.
… ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 
ΚΑΙ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ
 85.  Στα διάφορα κράτη μέλη εφαρμόζονται πολύ διαφορετικές διαδικασίες 
διαγωνισμού, στοιχείο που δεν εγγυάται την ίση πρόσβαση όλων των 
επιχειρήσεων της ΕΕ και δεν εξασφαλίζει τον ευρύτερο δυνατό αντα-γωνισμό ούτε την επίτευξη των καλύτερων όρων και τιμών. Επιπλέον, 
οι διατάξεις αντιπραγματισμού που βασίζονται στη χρήση των αποθε-
μάτων παρέμβασης δεν ενδείκνυνται και δεν εξασφαλίζουν πάντοτε 
βέλτιστη αποτελεσματικότητα σε συνάρτηση με το κόστος.
ΣΥΣΤΑΣΗ 7
Προκειμένου να αυξηθεί η ευρύτητα του ανταγωνισμού και να δια-σφαλιστεί η επίτευξη των καλύτερων τιμών της αγοράς, η Επιτροπή 
πρέπει να προσδιορίσει καλύτερα τη νομική βάση, καθώς και τους κανόνες εφαρμογής για την προμήθεια των προϊόντων διατροφής 
για τους απόρους. Πέραν αυτού, οι διατάξεις αντιπραγματισμού  
πρέπει να καταργηθούν. Πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο διάθε-
σης των αποθεμάτων παρέμβασης στην αγορά και τα έσοδα που θα προκύπτουν να χρησιμοποιούνται ως έσοδα με ειδικό προορισμό για την αγορά των απαιτούμενων τελικών προϊόντων.
  Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμ-
βούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 14ης Μαΐου 2009.
Για τo Ελεγκτικό Συvέδριo
Για  τo Ελε γκτικό  Συvέδ ριo
Vítor Manuel da Silva Caldeira
Πρόεδρος
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν38
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΦΤΩΧΕΙΑ1ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Κράτος μέλος (ΚΜ)Συνολικός 
πληθυσμός 
(εκατομμύρια)Πληθυσμός 
απειλούμενος 
από τη 
φτώχεια
(%)Πληθυσμός 
απειλούμενος 
από τη 
φτώχεια 
(εκατομμύρια)Συμμετέχον 
ΚΜ πληθυ-
σμός απει-
λούμενος από 
τη φτώχεια 
(εκατομμύρια)Ποσοστό του 
προϋπολογι-
σμού
Βέλγιο 10,511 15 % 1,577 1,577 3,00 %
Βουλγαρία 7,719 15 % 1,158 1,158 2,20 %Τσεχική Δημοκρατία 10,251 10 % 1,025 1,025 1,95 %Δανία 5,427 12 % 0,651Γερμανία 82,438 13 % 10,717Εσθονία 1,345 18 % 0,242 0,242 0,46 %Ιρλανδία 4,209 20 % 0,842 0,842 1,60 %Ελλάδα 11,125 20 % 2,225 2,225 4,23 %Ισπανία 43,758 20 % 8,752 8,752 16,63 %Γαλλία 62,886 13 % 8,175 8,175 15,53 %Ιταλία 58,752 19 % 11,163 11,163 21,21 %
Κύπρος 0,766 16 % 0,123
Λετονία 2,295 19 % 0,436 0,436 0,83 %Λιθουανία 3,403 21 % 0,715 0,715 1,36 %Λουξεμβούργο 0,460 13 % 0,060 0,060 0,11 %Ουγγαρία 10,077 13 % 1,310 1,310 2,49 %Μάλτα 0,404 15 % 0,061 0,061 0,12 %Κάτω χώρες 16,334 11 % 1,797Αυστρία 8,266 12 % 0,992Πολωνία 38,157 21 % 8,013 8,013 15,23 %Πορτογαλία 10,570 20 % 2,114 2,114 4,02 %Ρουμανία 21,610 18 % 3,890 3,890 7,39 %Σλοβενία 2,003 12 % 0,240 0,240 0,46 %Σλοβακία 5,389 13 % 0,701
Φινλανδία 5,256 12 % 0,631 0,631 1,20 %
Σουηδία 9,048 9 % 0,814Ηνωμένο Βασίλειο 60,393 18 % 10,871
ΣΥΝΟΛΟ 492,852 16 % 79,292 52,627 100,00 %
1  Ορισμός της Eurostat: Ποσοστό που απειλείται από τη φτώχεια (ανώτατο όριο: 60 % του μέσου ισοδύναμου εισοδήματος 
μετά τις κοινωνικές μεταφορές).
Πηγή : Eurostat, Ιούλιος 2006.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν39
ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
Κονδύλιο του προϋπολογισμού 
05 02 04 012005
(ευρώ)2006
(ευρώ)Αύξηση
2005/20062007
(ευρώ)Αύξηση
2006/20072008
(ευρώ)Αύξηση
2007/2008
Πιστώσεις του προϋπολογισμού 216 000 000 264 000 000 22,2 % 274 000 000 3,8 % 307 000 000 12,0 %
Κράτος μέλοςΚατανομή
2005
(ευρώ)Κατανομή
2006
(ευρώ)Αύξηση
2005/2006Κατανομή
2007
(ευρώ)Αύξηση
2006/2007Κατανομή
2008
(ευρώ)Αύξηση
2007/2008Ποσοστό 
της 
κατανομής 
του 2008 
Βέλγιο 3 047 791 3 064 940 0,6 % 5 817 428 89,8 % 8 461 691 45,5 % 2,8 %
Βουλγαρία 7 007 310 2,3 %
Τσεχική Δημοκρατία 155 443 0,1 %
Εσθονία 324 813 192 388 – 40,8 % 0,1 %
Ιρλανδία 355 874 217 997 – 38,7 % 155 965 – 28,5 % 0,1 %Ελλάδα 5 704 637 7 127 822 24,9 % 6 689 132 – 6,2 % 13 228 830 97,8 % 4,3 %Ισπανία 42 544 686 53 793 470 26,4 % 50 340 744 – 6,4 % 50 419 083 0,2 % 16,5 %
Γαλλία 48 620 337 48 059 949 – 1,2 % 49 940 164 3,9 % 50 982 533 2,1 % 16,7 %
Ιταλία 60 294 489 73 538 420 22,0 % 70 764 888 – 3,8 % 69 614 288 – 1,6 % 22,8 %Λετονία 2 096 236 18 446 – 99,1 % 153 910 734,4 % 0,1 %Λιθουανία 2 489 508 3 273 261 31,5 % 4 456 991 36,2 % 1,5 %Λουξεμβούργο 68 537 34 959 – 49,0 % 80 707 130,9 % 81 091 0,5 % 0,0 %Ουγγαρία 6 764 115 7 896 638 16,7 % 8 169 224 3,5 % 2,7 %Μάλτα 347 642 401 030 15,4 % 384 898 – 4,0 % 378 242 – 1,7 % 0,1 %Πολωνία 35 504 167 43 408 602 22,3 % 42 884 522 – 1,2 % 49 971 042 16,5 % 16,4 %Πορτογαλία 12 527 718 13 306 532 6,2 % 14 904 058 12,0 % 13 182 946 – 11,5 % 4,3 %Ρουμανία 16 649 889 24 258 046 45,7 % 8,0 %Σλοβενία 1 334 827 1 929 341 44,5 % 1 499 216 – 22,3 % 0,5 %Φινλανδία 2 825 645 3 637 860 28,7 % 2 709 509 – 25,5 % 2 741 323 1,2 % 0,9 %
ΣΥΝΟΛΟ 211 485 649 259 414 144 22,7 % 274 826 435 5,9 % 305 109 562 11,0 % 100,0 %
Πληθυσμός απειλούμενος από 
τη φτώχεια (εκατομμύρια)40,61 42,29 47,96 52,63
Πιστώσεις ανά άτομο απειλούμενο 
από τη φτώχεια (ευρώ/άτομο)5,32 6,24 5,73 5,83
Πηγή : Κανονισμοί της Επιτροπής (όπως τροποποιήθηκαν).
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν40
ΔΙΑΝΕΜΗΘΕΝΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΟΙ ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ —
ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ 2005ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Διανεμηθέντα προϊόντα (τόνοι)
Κράτος μέλος Αποδέκτες
(εκατομμύρια)Σιτηρά Ρύζι ΒούτυροΓάλα σε 
σκόνηΣύνολο
(1) (2) (3) (4) (5) (6)
Βέλγιο 0,221 6 000 3 500 318 410 10 228
Ελλάδα ά/α 6 972 4 346 2 087 13 405
Ισπανία 0,941 68 721 29 452 9 547 107 720
Γαλλία 2,509 60 905 31 412 18 143 110 460
Ιταλία 2,300 98 153 22 575 14 446 135 174
Μάλτα ά/α 1 383 553 1 936
Πολωνία 3,594 17 758 26 835 6 772 3 749 55 114
Πορτογαλία 0,485 8 588 14 708 2 594 480 26 370
Φινλανδία 0,360 15 000 600 15 600
ΣΥΝΟΛΟ 10,410 283 480 133 381 33 677 25 469 476 007
Διανεμηθέντα προϊόντα ανά αποδέκτη (kg)
Κράτος μέλος Αποδέκτες
(εκατομμύρια)Σιτηρά Ρύζι ΒούτυροΓάλα σε 
σκόνηΣύνολο
(1) (2)/(1) (3)/(1) (4)/(1) (5)/(1) (6)/(1)
Βέλγιο 0,221 27,15 15,84 1,44 1,86 46,28
Ελλάδα ά/αΙσπανία 0,941 73,03 31,30 10,15 0,00 114,47
Γαλλία 2,509 24,27 12,52 0,00 7,23 44,03
Ιταλία 2,300 42,68 9,82 6,28 0,00 58,77
Μάλτα ά/α
Πολωνία 3,594 4,94 7,47 1,88 1,04 15,34
Πορτογαλία 0,485 17,71 30,33 5,35 0,99 54,37
Φινλανδία 0,360 41,67 0,00 0,00 1,67 43,33
ΣΥΝΟΛΟ 10,410 27,23 12,81 3,24 2,45 45,73
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν41
ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΟΥ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ  
ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
Σχέδιο 2006 [συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού τροποποίησης της Επιτροπής (ΕΚ) αριθ. 153/2006]
(σε τόvouς)
Κράτος μέλος Σιτηρά Ρύζι Βούτυρο Ζάχαρη
Ανάγκες Κατανομή Ανάγκες Κατανομή Ανάγκες Κατανομή Ανάγκες Κατανομή
(α) (β) (β)/(α) (α) (β) (β)/(α) (α) (β) (β)/(α) (α) (β) (β)/(α) 
Βέλγιο 9 000 12 121 135 % 2 800 2 800 100 % 300 450 150 %
Ιρλανδία 120 120 100 %
Ελλάδα 35 000 0 % 5 000 7 500 150 % 3 250 0 %Ισπανία 70 000 73 726 105 % 25 000 28 000 112 % 15 000 13 560 90 % 2 000Γαλλία 68 959 75 851 110 % 55 129 55 000 100 % 10 564Ιταλία 100 000 115 253 115 % 15 000 20 000 133 % 16 000 6 833 43 % 3 500Λετονία 35 000 19 706 56 %Λιθουανία 16 000 16 000 100 % 5 000 5 000 100 %Ουγγαρία 100 000 63 587 64 %Μάλτα 2 500 1 877 75 % 1 000 600 60 %Πολωνία 80 000 85 608 107 % 30 000 20 000 67 % 7 600 7 230 95 % 4 847Πορτογαλία 20 000 17 287 86 % 17 600 14 000 80 % 5 000 2 743 55 % 1 700Σλοβενία 1 350 1 262 93 % 540 600 111 % 135 0 % 270 300 111 %Φινλανδία 18 500 18 500 100 % 500
ΣΥΝΟΛΟ 556 309 500 778 90 % 157 069 153 500 98 % 47 405 41 500 88 % 270 12 847 4 758 %
Άλλα προϊόντα που δηλώθηκαν αλλά δεν κατανεμήθηκαν:
Ελαιόλαδο (Πορτογαλία 4 000 τόνοι).Bόειο κρέας (Ιταλία 5 000 τόνοι, Μάλτα 60 τόνοι, Πορτογαλία 1 500 τόνοι, Σλοβενία 270 τόνοι και Φινλανδία 1 000 τόνοι).Αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη (Βέλγιο 400 τόνοι, Γαλλία 18 302 τόνοι, Λουξεμβούργο 18 τόνοι, Μάλτα 100 τόνοι, Πολωνία 4 750 τόνοι ,
Πορτογαλία 1 500 τόνοι, Σλοβενία 135 τόνοι και Φινλανδία 500 τόνοι).
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν42Σχέδιο 2007 [συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού τροποποίησης της Επιτροπής (ΕΚ) αριθ. 937/2007]
(σε τόvouς)
Κράτος μέλος Σιτηρά Ρύζι Βούτυρο Ζάχαρη
Ανάγκες Κατανομή Ανάγκες Κατανομή Ανάγκες Κατανομή Ανάγκες Κατανομή
(α) (β) (β)/(α) (α) (β) (β)/(α) (α) (β) (β)/(α) (α) (β) (β)/(α) 
Βέλγιο 12 000 12 000 100 % 2 800 0 % 1 115 0 % 2 000 2 000 100 %Τσεχική 
Δημοκρατία270 0 % 26 0 % 50 0 %
Εσθονία 3 000 3 000 100 % 2 0 % 2 0 %
Ιρλανδία 80 80 100 %
Ελλάδα 11 760 30 000 2 755 9 %Ισπανία 100 000 110 000 110 % 17 000 0 % 15 000 12 000 80 % 5 000 6 443 129 %Γαλλία 66 330 82 641 125 % 51 940 23 641 46 % 11 700 6 500 56 % 3 338 3 338 100 %Ιταλία 100 000 122 465 122 % 15 000 20 000 133 % 25 000 3 570 14 % 6 000 6 847 114 %Λετονία 3 280 173 5 %Λιθουανία 12 000 12 000 100 % 5 000 0 % 3 000 2 760 92 %Ουγγαρία 52 000 52 000 100 % 900 900 100 %
Μάλτα 2 500 1 550 62 % 1 000 0 %
Πολωνία 100 000 120 433 120 % 20 000 0 % 13 000 2 400 18 % 15 000 11 522 77 %Πορτογαλία 22 000 20 000 91 % 17 500 14 000 80 % 5 000 3 160 63 % 2 500 1 435 57 %Ρουμανία
δεν προσδιο-
ρίστηκαν 96 712δεν προσδιο-
ρίστηκαν 11 986
Σλοβενία 9 000 3 610 40 % 3 000 0 % 1 500 653 44 %Φινλανδία 16 500 14 651 89 % 422 500 0 %
ΣΥΝΟΛΟ 498 880 662 995 133 % 163 242 60 396 37 % 70 923 28 132 40 % 39 788 47 884 120 %
Άλλα προϊόντα που δηλώθηκαν αλλά δεν κατανεμήθηκαν:
Bόειο κρέας (Ιταλία 5 000 τόνοι, Μάλτα 60 τόνοι, Πορτογαλία 1 500 τόνοι και Φινλανδία 1 000 τόνοι).Αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη (Τσεχική Δημοκρατία 10 τόνοι, Ελλάδα 3 514 τόνοι, Ουγγαρία 800 τόνοι, Μάλτα 100 τόνοι, Πορτογαλία 2 000 τόνοι, Σλοβενία 800 τόνοι και Φινλανδία 500 τόνοι).ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν43Σχέδιο 2008 (συμπεριλαμβανομένου του οργανισμού τροποποίησης της Επιτροπής (ΕΚ) αριθ. 182/2008)
(σε τόvouς)
Κράτος μέλος Σιτηρά Ρύζι Βούτυρο Ζάχαρη
Ανάγκες Κατανομή Ανάγκες Κατανομή Ανάγκες Κατανομή Ανάγκες Κατανομή
(α) (β) (β)/(α) (α) (β) (β)/(α) (α) (β) (β)/(α) (α) (β) (β)/(α) 
Βέλγιο 16 000 0 % 2 000 0 % 3 000 4 154 138 %
Βουλγαρία 20 000 0 % 12 000 0 % 6 500 6 385 98 %
Τσεχική 
Δημοκρατία360 0 % 24 0 % 67 67 100 %
Εσθονία 1 800 0 %
Ελλάδα 25 000 0 %Ισπανία 110 000 0 % 12 000 0 % 13 000 0 % 6 500 6 500 100 %Γαλλία 97 044 0 % 39 280 0 % 13 966 0 % 4 193 3 718 89 %Ιταλία 120 000 0 % 25 000 0 % 7 000 7 000 100 %Λετονία 1 440 0 %Λιθουανία 25 000 0 % 7 000 0 % 5 000 2 889 58 %Ουγγαρία 60 000 0 % 1 800 1 620 90 %Μάλτα 2 500 0 % 500 0 % 1 800 397 22 %Πολωνία 200 000 0 % 11 000 0 % 18 130 15 552 86 %Πορτογαλία 22 000 0 % 17 500 0 % 5 000 0 % 3 000 1 707 57 %Ρουμανία 200 000 0 % 20 000 15 898 79 %Σλοβενία 2 000 0 % 800 0 % 900 806 90 %Φινλανδία 16 000 0 %
ΣΥΝΟΛΟ 919 144 0 0 % 91 080 0 0 % 67 990 0 0 % 77 890 66 693 86 %
Άλλα προϊόντα που δηλώθηκαν αλλά δεν κατανεμήθηκαν:
Ελαιόλαδο (Ελλάδα 2 285 τόνοι).Bόειο κρέας (Βέλγιο 664 τόνοι και Μάλτα 60 τόνοι).Αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη (Βέλγιο 1 603 τόνοι, Τσεχική Δημοκρατία 13 τόνοι, Ελλάδα 3 435 τόνοι, Λιθουανία 700 τόνοι, Λουξεμβούργο 44 τόνοι, Ουγγαρία 1 000 τόνοι, Μάλτα 200 τόνοι, Πορτογαλία 2 000 τόνοι, Σλοβενία 500 τόνοι και Φινλανδία 500 τόνοι).ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
REPLY OF THE 
COMMISSION
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν44
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΣΥΝΟΨΗ
II. 
Από την αρχή, το πρόγραμμα για τους από-
ρους εντάχθηκε πλήρως στην κοινή γεωργική 
πολιτική (ΚΓΠ). Οι δύο στόχοι του προ-γράμματος, όπως υπενθυμίζει το Ελεγκτικό Συνέδριο, ήταν ήδη εκείνη την περίοδο η  
συνεισφορά στην επισιτιστική ασφάλεια των 
απόρων μεταξύ των πολιτών της Ένωσης και η διασφάλιση της εναλλακτικής διάθεσης  
των αποθεμάτων παρέμβασης. Αμφότεροι  
οι στόχοι βασίζονται στη Συνθήκη και είναι 
σύμφωνοι με τους στόχους της ΚΓΠ που  
παρατίθενται στο άρθρο 33.
Κατά την πάροδο του χρόνου, τα προγράμ-
ματα διανομής τροφίμων που υλοποιήθη-
καν στο πλαίσιο του καθεστώτος συνέβαλαν 
επιτυχώς στην επίτευξη αμφοτέρων των  
στόχων.
III. 
Η κατάσταση των κοινοτικών δημοσίων  
αποθεμάτων ποικίλλει ανάλογα με τις εξε-
λίξεις της αγοράς και των τιμών. Μολονότι  
η παρέμβαση μεταρρυθμίστηκε σε μεγάλο  
βαθμό, παραμένει σε λειτουργία για μια  
σειρά βασικών γεωργικών προϊόντων στα  οποία συμπεριλαμβάνονται τα σιτηρά, το  
αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη και το βού-τυρο. Η μείωση των αποθεμάτων παρέμβα-σης κατά τα τελευταία έτη ανεκόπη το 2008. 
Όντως, τα αποθέματα παρέμβασης για ορι-σμένα προϊόντα όπως τα σιτηρά και το βού-
τυρο αυξάνονται εκ νέου.
V. 
Για τα τελευταία τέσσερα έτη, επειδή τα απο-θέματα παρέμβασης μειώθηκαν, τα ετήσια  σχέδια υλοποίησης αυτού του προγράμματος 
εξαρτήθηκαν σε μεγαλύτερο βαθμό από την 
αγορά προϊόντων. Ωστόσο, αυτή η τάση των 
τελευταίων ετών ανεκόπη πρόσφατα και τα 
αποθέματα παρέμβασης ορισμένων προϊό-
ντων αυξάνονται εκ νέου.
Η πλειονότητα των κρατών μελών στηρίζει το 
μέτρο, όπως επίσης και το Ευρωπαϊκό Κοινο-
βούλιο το οποίο εξέφρασε την επιθυμία του 
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν45
το πρόγραμμα να παραμείνει χρηματοδοτού-
μενο από τον προϋπολογισμό του ΕΓΤΕ1.
VI. 
Η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του  
καθεστώτος δεν πρέπει να κριθεί από τον  αριθμό γευμάτων που προσφέρθηκαν ανά  δικαιούχο αλλά από τον βαθμό στον οποίο 
το καθεστώς παρέχει σταθερή διάθεση για  
προϊόντα από τα αποθέματα παρέμβασης και σταθερή πηγή τροφίμων για φιλανθρωπικές 
οργανώσεις που συμμετέχουν στην αρωγή των 
απόρων. Σ’ αυτό το πλαίσιο, το πρόγραμμα 
απεδείχθη επιτυχές όπως φαίνεται από τη  
συμβολή του στο σύνολο της επισιτιστικής βοήθειας που διανέμεται (βλέπε πλαίσιο 5 της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου). Όλοι οι ενδιαφερόμενοι αναγνωρίζουν ότι η επίπτωση 
του καθεστώτος είναι σημαντική.
Επιπλέον, το μέτρο είχε ισχυρό αποτέλε-
σμα μόχλευσης επιτρέποντας την ανάπτυξη δικτύων φιλανθρωπικών οργανώσεων και  
διευκολύνοντας τον συντονισμό με τις δημό-
σιες αρχές. 
VII. 
Η Επιτροπή φρονεί ότι συνολικά το σύστημα τυγχάνει ικανοποιητικής διαχείρισης μολο-νότι είναι δυνατές ορισμένες περαιτέρω  βελτιώσεις. Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση  μεταρρύθμισης του προγράμματος το 2008 
η οποία λαμβάνει υπόψη αρκετές προτάσεις 
του Ελεγκτικού Συνεδρίου
2.
1 Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
της 26ης Μαρτίου 2009 (TA/2009/188) σχετικά με την 
πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που αφορά την 
τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 
περί της χρηματοδοτήσεως της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 
για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των γεωργικών 
αγορών και ειδικών διατάξεων για ορισμένα γεωργικά 
προϊόντα (ενιαίος κανονισμός ΚΟΑ) όσον αφορά τη 
διανομή τροφίμων στους απόρους της Κοινότητας [COM(2008)0563 — C6-0353/2008 — 2008/0183(CNS)].
2 Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση 
του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 για τη χρηματοδότηση 
της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1234/2007 για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των γεωργικών 
αγορών και ειδικών διατάξεων για ορισμένα γεωργικά προϊόντα (ενιαίος κανονισμός ΚΟΑ) όσον αφορά τη διανομή τροφίμων στους 
απόρους της Κοινότητας [COM(2008) 563 τελικό].Η Επιτροπή έχει ήδη τροποποιήσει τη μεθο-
δολογία για τον υπολογισμό των πιστώσεων 
των κρατών μελών στο ετήσιο σχέδιο για το 2009 για να ληφθεί υπόψη το σχετικό επί-
πεδο πλούτου (ακαθάριστο εθνικό εισόδημα 
εκφρασμένο σε κατά κεφαλή μονάδα αγορα-στικής δύναμης), με την ομόφωνη στήριξη  των συμμετεχόντων κρατών μελών.
Όσον αφορά τις διαδικασίες προκήρυξης δια-
γωνισμού, από τους ελέγχους της Επιτροπής εξάγεται το συμπέρασμα ότι οι διαδικασίες που εφάρμοσαν τα κράτη μέλη είναι σύμφω-νες με την κοινοτική οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις
3. Η εκτίμηση των επιπτώσεων που 
συνοδεύει την πρόταση μεταρρύθμισης του 2008
4 περιέχει ωστόσο ορισμένες προτάσεις 
για περαιτέρω βελτίωση της δημοσιότητας 
των διαγωνισμών και ακόλουθη άνοδο της  
συμμετοχής η οποία θα μπορούσε να υλοποι-
ηθεί αμέσως μετά τη θέσπιση της πρότασης.
Η Επιτροπή είναι έτοιμη να επανεξετάσει τις ισχύ-
ουσες συμφωνίες για τα εμπορεύματα συναλλα-
γής στο πλαίσιο των νέων κανόνων εφαρμογής 
που ακολουθούν τη θέσπιση του νέου κανονι-
σμού του Συμβουλίου που είναι υπό συζήτηση.
3 Οδηγία 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού 
των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, 
προμηθειών και υπηρεσιών (ΕΕ L 134 της 30.4.2004, σ. 114).
4 Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής 
συνοδευτικό της πρότασης κανονισμού του Συμβουλίου 
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 
για τη χρηματοδότηση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και 
του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των γεωργικών αγορών και ειδικών διατάξεων 
για ορισμένα γεωργικά προϊόντα (ενιαίος κανονισμός ΚΟΑ) 
όσον αφορά τη διανομή τροφίμων στους απόρους της 
Κοινότητας — Εκτίμηση των επιπτώσεων SEC(2008) 2436/2.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν46
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
5. 
Οι άνθρωποι στα πρόθυρα της φτώχειας δεν 
συνιστούν τον στόχο του παρόντος μέτρου. 
Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 3149/92, η κατηγορία του πληθυσμού στα πρόθυρα της φτώχειας 
αποτελεί στατιστικό δείκτη που χρησιμοποι-
είται στον υπολογισμό των πιστώσεων των  κρατών μελών, αφού θεωρείται η καλύτερη 
δυνατή εκτίμηση του αριθμού των απόρων. 
Η έννοια του πληθυσμού στα πρόθυρα της  
φτώχειας βασίζεται σε κριτήρια που συμφω-
νήθηκαν τον Δεκέμβριο 2001 στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Laeken.
Για το ετήσιο σχέδιο 2009, η Επιτροπή χρη-
σιμοποίησε ήδη μια νέα μέθοδο που συνδυ-
άζει έναν σχετικό δείκτη (ΑΕΕ — Ακαθάριστο 
εθνικό εισόδημα — κατά κεφαλή εκφρα-
σμένο σε μονάδες αγοραστικής αξίας) και  απόλυτο δείκτη (πληθυσμός στα πρόθυρα  
της φτώχειας).
Ο πληθυσμός που αποτελεί πραγματικά τον 
στόχο αυτού του καθεστώτος ορίζεται από  τις διοικήσεις των κρατών μελών σε στενή  
συνεργασία με φιλανθρωπικές οργανώσεις  και αντιστοιχεί σε άτομα και οικογένειες που χρήζουν επισιτιστικής βοήθειας.
7. 
Ένας από τους στόχους του προγράμματος  είναι να εξασφαλίσει μια αξιόπιστη και στα-
θερή πηγή τροφίμων για τις φιλανθρωπικές 
οργανώσεις που συμμετέχουν στην παροχή 
επισιτιστικής βοήθειας στους απόρους της  Κοινότητας. Γι’ αυτό τον σκοπό, το πλαίσιο 5 της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου παρέ-χει σαφή στοιχεία της σημαντικής επίπτω-
σης του προγράμματος, αφού αυτό χορηγεί 
μεταξύ του 30 και του 70 % των συνολικών 
τροφίμων που διανέμονται στους απόρους  
στην ΕΕ.Επιπλέον, το πρόγραμμα έχει ένα αποτέ-
λεσμα μόχλευσης στην ανάπτυξη δράσεων  
από ιδιωτικές οργανώσεις (φιλανθρωπικές  οργανώσεις) και δημόσιες αρχές (σε εθνικό και τοπικό επίπεδο), όπως εμφαίνεται στην 
εκτίμηση των επιπτώσεων που συνοδεύει την 
πρόταση της Επιτροπής του 2008 για μεταρ-ρύθμιση του προγράμματος.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ποσό σε ευρώ για 
πραγματική ενίσχυση ανά αποδέκτη, υπολο-
γισμένο βάσει πληροφοριών που περιέχονται σε εθνικές εκθέσεις για την υλοποίηση, απο-
τελεί έναν περισσότερο σχετικό δείκτη.
9. 
Η Επιτροπή θεωρεί τον αυξανόμενο αριθμό 
των κρατών μελών που συμμετέχουν στο  
πρόγραμμα ως απόδειξη της προστιθέμενης αξίας του.
11. 
Η παροχή ενός μέσου διάθεσης για τα απο-
θέματα παρέμβασης αποτελεί κύριο στόχο  του καθεστώτος.
Σήμερα, τα περισσότερα από τα προϊόντα  
παρέμβασης ανταλλάσσονται με τρόφιμα  και ολοένα και λιγότερο επεξεργάζονται για διανομή στους απόρους. Η πρόσκληση για  
διαδικασίες διαγωνισμού δεν επηρεάζεται  από το γεγονός ότι τα προϊόντα παρέμβασης 
είναι είτε επεξεργασμένα είτε ανταλλασσό-
μενα, αλλά αυτός ο παράγοντας επηρεάζει  
το βάρος του ελέγχου.
Η τάση προς ευρέως επεξεργασμένα τρόφιμα 
είναι αποτέλεσμα των αιτημάτων από ΜΚΟ  για παροχή τροφίμων περισσότερο κατάλλη-λων στις συνθήκες ζωής των απόρων ώστε να διανέμεται μια ευρύτερη ποικιλία προϊόντων που εξασφαλίζουν περισσότερο ισορροπη-μένη διατροφή.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν47
12. 
Η κατάσταση των δημοσίων αποθεμάτων  
μεταβάλλεται κάθε έτος βάσει των συνθη-
κών της αγοράς, ιδίως των επιπέδων των  τιμών. Μολονότι η παρέμβαση μεταρρυθμί-στηκε ευρέως κατά τη διάρκεια των τελευ-
ταίων ετών, παραμένει επιχειρησιακή για το 
σύνολο των βασικών αγροτικών προϊόντων στα οποία περιέχονται τα σιτηρά, το αποκο-
ρυφωμένο γάλα σε σκόνη και το βούτυρο,  
και τα αποθέματα μπορούν ταχέως να επα-
νασυσταθούν υπό συνθήκες χαμηλών τιμών 
του παραγωγού. Υπ’ αυτή την έννοια, είναι πολύ πιθανό ότι το ετήσιο σχέδιο 2010 θα  
βασίζεται πολύ περισσότερο στα αποθέματα 
παρέμβασης απ’ό,τι κατά τα δύο προηγού-
μενα έτη.
17. 
Το πρόγραμμα ΕΕ τείνει να συνιστά ένα  πολύ σημαντικό μερίδιο του συνόλου των  
τροφίμων που διανέμονται από κάθε οργά-
νωση, παρόλο που η κατάσταση ποικίλλει σε 
μεγάλο βαθμό μεταξύ των φιλανθρωπικών  
οργανώσεων. Η εκτίμηση των επιπτώσεων  που συνοδεύει την πρόταση για έναν νέο  
κανονισμό του Συμβουλίου περιέχει ανάλυση της σημασίας του καθεστώτος και της συμβο-λής του στην ευημερία των απόρων.ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
25. 
Παρά την πρόσφατη μεταρρύθμιση των μηχα-
νισμών παρέμβασης, η παρέμβαση παρα-
μένει σε εφαρμογή για μια σειρά βασικών  γεωργικών προϊόντων όπως τα σιτηρά, το  αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη και το βού-
τυρο. Τα αποθέματα παρέμβασης μπορούν  
να επανασυσταθούν στο μέλλον, σε συν-θήκες χαμηλών τιμών παραγωγού, ώστε το  
καθεστώς να τροφοδοτείται από ένα περισ-
σότερο σημαντικό μερίδιο αγαθών παρέμβα-
σης. Πράγματι, τα αποθέματα παρέμβασης  
για ορισμένα προϊόντα αυξάνονται σήμερα εκ νέου.
26. 
Το μέτρο επισιτιστικής βοήθειας στους από-
ρους διατηρεί έναν ισχυρό δεσμό με την ΚΓΠ 
αφού συμβάλλει στην εκπλήρωση των στό-
χων αυτής της πολιτικής, ιδίως στον τομέα  της σταθεροποίησης της αγοράς.
Η πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο κανο-
νισμό του Συμβουλίου επιδιώκει να εξαλείψει 
τον περιορισμό των προϊόντων που διανέμο-νται μόνο σε εκείνα που είναι επιλέξιμα για 
παρέμβαση.
27. 
Η Επιτροπή δεν επιθυμεί να προδικάσει την έκβαση των τρεχουσών πολιτικών συζητή-σεων κατόπιν της υποβολής της πρότασής της για έναν νέο κανονισμό του Συμβουλίου.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η συντριπτική  
πλειοψηφία των κρατών μελών ψηφίζει  σταθερά υπέρ της έγκρισης των ετησίων  σχεδίων.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν48
28. 
Από την αρχή, το καθεστώς είχε δύο συμπλη-
ρωματικές διαστάσεις: σταθεροποίηση της  αγοράς και κοινωνική διάσταση. Η σχέση  
κόστους-αποτελεσματικότητας του καθεστώ-
τος πρέπει να εκτιμηθεί σε σύγκριση με την επίτευξη αμφοτέρων των στόχων.
Η μελέτη εκτίμησης του 1998 που αναφέρει 
το Ελεγκτικό Συνέδριο διεξήχθη από έναν  ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα. Ο έλεγχος ποι-
ότητας αυτής της έκθεσης από μέρους της  
Επιτροπής περιλαμβάνει κριτικές παρατηρή-
σεις σχετικά κυρίως με τη μεθοδολογία της, το 
κατά πόσο είναι εμπεριστατωμένη η ανάλυση και την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
Οι διάφορες προτάσεις που επεσήμανε το  
Ελεγκτικό Συνέδριο προτάσσουν την κοι-
νωνική συνιστώσα του καθεστώτος, χωρίς  
ωστόσο να θέτουν υπό αμφισβήτηση τη  
γεωργική διάσταση.
29. 
Ακόμα και αν η κοινωνική διάσταση του  
παρόντος καθεστώτος είναι δεόντως αναγνω-
ρισμένη, η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 είναι 
βασικός κανονισμός της κοινής γεωργικής  πολιτικής, βάσει του άρθρου 36 και 37 της  συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας.
33. 
Από τις τακτικές συνεδριάσεις της Επιτρο-
πής με τις αρχές των κρατών μελών και τις 
φιλανθρωπικές οργανώσεις στο πλαίσιο  
της διαχείρισης του καθεστώτος από αυτή, προκύπτει ότι υφίσταται ένα υψηλό επίπεδο ικανοποίησης αμφοτέρων των πλευρών όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι διαβουλεύσεις σε εθνικό επίπεδο.
Ωστόσο, η Επιτροπή συμφωνεί ότι υπάρχει  
περιθώριο για βελτίωση και συμπεριέλαβε  
στην εκτίμηση των επιπτώσεων που συνο-
δεύει την πρόταση της Επιτροπής του 2008 για έναν νέο κανονισμό του Συμβουλίου προ-
τάσεις για την ενίσχυση του δεσμού μεταξύ 
του καθεστώτος και άλλων δράσεων σε επί-
πεδο κράτους μέλους, μέσω παραδείγματος 
χάρη της εκπόνησης εθνικών προγραμμάτων 
διανομής τροφίμων. Αυτές οι προτάσεις θα υλοποιηθούν μετά τη θέσπιση του νέου  
κανονισμού του Συμβουλίου.34. 
Οι έννοιες «δυνητικοί δικαιούχοι» και «πλη-
θυσμός-στόχος» είναι διαφορετικές: η πρώτη αποτελεί στατιστικό δείκτη που χρησιμοποι-
είται αποκλειστικά για τον υπολογισμό των 
πιστώσεων των κρατών μελών, ενώ ο πλη-θυσμός που πραγματικά αποτελεί στόχο του καθεστώτος ορίζεται στο κατάλληλο γεωγρα-
φικό επίπεδο από τις αρχές διαχείρισης των 
κρατών μελών σε συνεργασία με τις φιλαν-θρωπικές οργανώσεις [άρθρο 1, παράγραφος 
3, του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3149/92].
Για την πίστωση του σχεδίου στον προϋπολο-
γισμό 2009, χρησιμοποιήθηκε μια νέα μεθο-δολογία η οποία συνδυάζει τον αριθμό των 
ανθρώπων στα πρόθυρα της φτώχειας με το 
ΑΕΕ εκφρασμένο σε ισοτιμία της αγοραστι-
κής δύναμης για κάθε κράτος μέλος. Αυτό  
αποδεικνύει περαιτέρω ότι ο αριθμός των  
ανθρώπων στα πρόθυρα της φτώχειας δεν  
είναι ο αριθμός των δυνητικών δικαιούχων.
35–36. 
Το μέτρο επισιτιστικής βοήθειας δεν φιλο-
δοξεί να επιλύσει μόνο του το ζήτημα της  
επισιτιστικής ανασφάλειας στην ΕΕ. Αυτό  αποτελεί συμβολή στη λύση ενός προβλή-
ματος που απαιτεί όχι μόνο τη συμμετοχή  της Κοινότητας αλλά επίσης την κινητοποί-ηση των αρχών των κρατών μελών σε διά-φορα επίπεδα, καθώς και της κοινωνίας των πολιτών.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, ένας από τους στόχους 
του προγράμματος είναι να διασφαλίσει μια 
αξιόπιστη και σταθερή πηγή τροφίμων για  
τις οργανώσεις που παρέχουν επισιτιστική  βοήθεια στους απόρους.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν49
Συνεπώς, οι εκτιμήσεις του αριθμού γευμά-
των που χορηγούνται στους αποδέκτες της ενίσχυσης δεν αποτελούν τον καλύτερο δεί-
κτη της επίπτωσης του προγράμματος, ακόμη 
και αν η διανομή περίπου 156 εκατομμυρίων γευμάτων ετησίως πρέπει να θεωρηθεί πολύ σημαντική.
Η προστιθέμενη αξία του παρόντος μέτρου 
στη βελτίωση των συνθηκών ζωής των από-ρων τονίζεται καλύτερα από τις εκτιμήσεις που περιέχονται στο πλαίσιο 5 της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τις οποίες το καθεστώς ΕΕ παρέχει μεταξύ του 30 και του 70 % του συνόλου των τροφίμων 
που διανέμονται στην Κοινότητα στους από-
ρους, που εξαρτάται από τις φιλανθρωπικές 
οργανώσεις και τα κράτη μέλη. Αυτό αντι-
προσωπεύει μια «σημαντική συμβολή στην  
ευημερία των απόρων στην Κοινότητα».
37. 
Σήμερα τα κριτήρια επιλογής και οι στόχοι 
αποφασίζονται από τις διοικήσεις των κρα-
τών μελών σε συνεργασία με τις φιλανθρω-
πικές οργανώσεις οι οποίες οφείλουν να  πληρούν αυτά τα κριτήρια για να μπορούν  
να συμμετάσχουν στο καθεστώς.
Από τη δημόσια διαβούλευση για το μέλλον 
του προγράμματος, η οποία έλαβε χώρα ως μέρος της εκτίμησης των επιπτώσεων που  συνοδεύει την πρόταση της Επιτροπής για  έναν νέο κανονισμό του Συμβουλίου προ-έκυψε ότι υφίσταται μια ευρεία συναίνεση  ενάντια στον περιορισμό των ενισχύσεων  μόνο σε ορισμένες κατηγορίες του πλη-θυσμού μεταξύ των απόρων. Η γνώμη της  Επιτροπής είναι ότι, δυνάμει της αρχής της επικουρικότητας, αυτή η επιλογή πρέπει να αφεθεί στα κράτη μέλη.
Σύμφωνα με τα παραδείγματα του Ελεγκτι-
κού Συνεδρίου στο πλαίσιο 5, το καθεστώς 
ΕΕ παρέχει μεταξύ του 30 και του 70 % του 
συνόλου των τροφίμων που διανέμονται  στην Κοινότητα στους απόρους, που εξαρ-
τάται από τις φιλανθρωπικές οργανώσεις και 
τα κράτη μέλη. Αυτό δεν είναι αμελητέο.38–40. 
Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του  
παρόντος καθεστώτος είναι ο βασικός ρόλος που διαδραματίζουν οι ΜΚΟ και οι φιλανθρω-
πικές οργανώσεις μέσω των αλυσίδων τους 
διανομής και της γνώσης των προβλημάτων που επηρεάζουν τους απόρους της Κοινότη-τας. Δυνάμει της αρχής της επικουρικότη-
τας, ανήκει στις αρχές των κρατών μελών να 
καθορίσουν τις κατάλληλες διαδικασίες και κριτήρια για τον ορισμό των οργανώσεων  
που λαμβάνουν μέρος στην υλοποίηση των 
ετησίων σχεδίων.
Παρομοίως, η επιλογή των αποδεκτών επι-
σιτιστικής βοήθειας εμπίπτει στην αρμοδιό-
τητα του κράτους μέλους δυνάμει της αρχής 
της επικουρικότητας.
Η πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο κανο-
νισμό του Συμβουλίου περιλαμβάνει ένα πιο 
ολοκληρωμένο σύστημα υποβολής εκθέσεων στην Επιτροπή από τα κράτη μέλη, του οποίου 
οι λεπτομέρειες θα πρέπει να οριστούν στους 
αντίστοιχους νέους κανόνες εφαρμογής.
41. 
Οι διαφορές στη συχνότητα παροχής της  ενίσχυσης δεν αποτελούν απόδειξη περιο-ρισμένης επίπτωσης του καθεστώτος. Οι επι-σιτιστικές ανάγκες των απόρων ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό ανά περίπτωση και κατά  
την πάροδο του χρόνου. Το καθεστώς, για  
να είναι αποτελεσματικό, απαιτεί σημαντικό βαθμό ευελιξίας ώστε να μπορεί να προσαρ-
μοστεί σε ένα ευρύ φάσμα περιστάσεων.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν50
44–45. 
Κατά την πάροδο του χρόνου η Επιτροπή  
προσάρμοσε τους κανόνες υλοποίησης του καθεστώτος για να μετριάσει τα κριτήρια  
σχετικά με τα προϊόντα προς διανομή. Μια  
ολοκληρωμένη περιγραφή αυτών των προ-σαρμογών παρέχεται στην εκτίμηση των  επιπτώσεων που συνοδεύει την πρόταση  
της Επιτροπής για έναν νέο κανονισμό του  
Συμβουλίου.
Στην πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο  
κανονισμό του Συμβουλίου το φάσμα των  
τροφίμων προς διανομή δεν περιορίζεται  
πλέον σε οικογένειες προϊόντων επιλέξιμες για παρέμβαση.
47. 
Στόχος του μέτρου δεν είναι να παράσχει  
ίδιο επίπεδο ενίσχυσης σε όλους τους αποδέ-
κτες ενίσχυσης, αφού οι ανάγκες τους και το 
κόστος τροφίμων μεταξύ των κρατών μελών είναι διαφορετικές. Η απουσία ίδιων ποσοτή-
των διανεμημένων ανά άτομο δεν δημιουργεί 
απαραιτήτως κίνδυνο αμελητέας επίπτωσης 
ούτε διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ των 
αποδεκτών της ενίσχυσης.
49–50. 
Η Επιτροπή θα πράξει ό,τι είναι δυνα-τόν, εντός των ορίων που οφείλονται στη  φύση και στις ιδιαιτερότητες του παρόντος 
μέτρου, για να διασφαλίσει ότι οι νέοι κανό-
νες υλοποίησης μετά τη θέσπιση του νέου  κανονισμού του Συμβουλίου θα καθορίζουν 
στόχους και δείκτες σύμφωνα με τις εφαρ-
μόσιμες κατευθυντήριες γραμμές.
Γι’ αυτό τον σκοπό, μια σειρά μετρήσιμων  
στόχων, καθώς και εναρμονισμένων και  μετρήσιμων δεικτών προτάθηκε στην εκτί-μηση των επιπτώσεων που συνοδεύει την  πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο κανο-νισμό του Συμβουλίου.52. 
Όπως προβλέπεται στο άρθρο 2 του κανονι-
σμού (ΕΟΚ) αριθ. 3149/92 όσον αφορά την  πίστωση πόρων στα κράτη μέλη, η Επιτροπή 
θεωρεί τις εκθέσεις που υποβάλλονται από 
τα κράτη μέλη ως μέρος του μηχανισμού  παρακολούθησης και επιπλέον των τακτικών επαφών με τα κράτη μέλη, ιδίως στο πλαίσιο 
της επιτροπής διαχείρισης.
Επιπλέον, η εκτίμηση των επιπτώσεων που  
συνοδεύει την πρόταση για έναν νέο κανονι-
σμό του Συμβουλίου εκθέτει διάφορα πορί-
σματα βασιζόμενα στη μελέτη των εθνικών 
εκθέσεων, όπως για παράδειγμα τον αριθμό των δικαιούχων της ενίσχυσης. Αυτό αποδει-
κνύει ότι η Επιτροπή αναλύει και χρησιμο-
ποιεί αυτές τις εκθέσεις.
53. 
Κατ’ εφαρμογή της αρχής της επικουρικότη-
τας, εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών να δώσουν τον ορισμό των δικαιούχων 
που ανταποκρίνεται καλύτερα στην ειδική  
περίπτωση του απόρου πληθυσμού. Κατά  
συνέπεια, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι 
τα κοινά πρότυπα ή ο ορισμός των δικαιού-χων δεν θα προσφέρουν καμία βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας του προγράμματος.
Στην εκτίμηση των επιπτώσεων που συνο-
δεύει την πρόταση για έναν νέο κανονισμό του Συμβουλίου η Επιτροπή εξέφρασε την  πρόθεσή της να αυξήσει τις υποχρεώσεις  υποβολής εκθέσεων των κρατών μελών. Οι  λεπτομέρειες θα οριστούν στους νέους κανό-νες υλοποίησης μετά τη θέσπιση του νέου  κανονισμού του Συμβουλίου.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν51
56. 
Για το σχέδιο 2009 η Επιτροπή ακολούθησε 
μια νέα μέθοδο για τον υπολογισμό των εθνι-κών πιστώσεων ο οποίος λαμβάνει υπόψη τις 
διαφορές στην αγοραστική δύναμη μεταξύ  
των κρατών μελών. Λεπτομέρειες σχετικά  με αυτόν τον υπολογισμό περιέχονται στο  παράρτημα της εκτίμησης των επιπτώσεων 
που συνοδεύει την πρόταση της Επιτροπής 
για έναν νέο κανονισμό του Συμβουλίου.
57. 
Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της τη σημαντική 
υπο-εκτέλεση από μέρους των κρατών μελών. 
Το γεγονός ότι καμία προσαρμογή δεν εφαρ-μόστηκε κατά τη διάρκεια της υπό εξέτασης περιόδου (σχέδια 2006–2008) οφείλεται στο υψηλό επίπεδο εκτέλεσης που επιτεύχθηκε 
από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη.
Η Επιτροπή τονίζει ότι κάθε μέθοδος υπο-
λογισμού πρέπει να βασίζεται στις επίσημες στατιστικές που είναι διαθέσιμες για όλα τα 
κράτη μέλη.
58. 
Ο ορισμός των εθνικών αναγκών αποτελεί  
αρμοδιότητα των κρατών μελών σύμφωνα  
με τις δικές τους διαδικασίες, ιδίως στις δια-βουλεύσεις με τις ενεχόμενες φιλανθρωπικές 
οργανώσεις. Γι’ αυτό, η Επιτροπή ενθάρρυνε πάντοτε τα κράτη μέλη να εμπλέξουν φιλαν-θρωπικές οργανώσεις από την αρχή του  
προγράμματος.
Η πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο  
κανονισμό του Συμβουλίου προβλέπει ότι  
τα κράτη μέλη συγχρηματοδοτούν το πρό-γραμμα, γεγονός που θα ενθαρρύνει περαι-τέρω τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν για την απαραίτητη αντιστοιχία μεταξύ αιτημάτων  
και πραγματικών αναγκών (βλέπε παράρτημα 
14 της εκτίμησης των επιπτώσεων που συνο-
δεύει την πρόταση της Επιτροπής).59. 
Μολονότι είναι σωστό ότι οι ανάγκες των  
κρατών μελών δεν μπορούν πάντοτε να  καλυφθούν κατά 100 % κυρίως λόγω έλλει-
ψης πόρων, η Επιτροπή καταβάλλει κάθε  
δυνατή προσπάθεια για να ανταποκριθεί στα αιτήματα των κρατών μελών όσο το δυνατόν περισσότερο.
Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή 
τα προϊόντα που επιθυμούν να λάβουν. Αυτά τα αρχικά αιτήματα συζητούνται τόσο στο  πλαίσιο της επιτροπής διαχείρισης όσο και σε διμερείς επαφές. Ως αποτέλεσμα αυτού, τα αρχικά αιτήματα προσαρμόζονται. Για  παράδειγμα το ρύζι και το βούτυρο αντικατα-
στάθηκαν από άλλα προϊόντα. Ωστόσο, από 
αυτή τη διαδικασία δεν μπορεί να εξαχθεί το 
συμπέρασμα ότι στα κράτη μέλη χορηγήθη-
καν προϊόντα τα οποία δεν επιθυμούσαν. Το 
γεγονός είναι ότι τα κράτη μέλη δέχτηκαν να 
μην υπάρξει ανταπόκριση στο αρχικό αίτημά τους και, ως αντάλλαγμα, έλαβαν προϊόντα 
τα οποία αρχικά δεν είχαν ζητήσει. Παρ’όλα 
ταύτα, όλα τα κράτη μέλη αποδέχτηκαν αυτές 
τις αποφάσεις και δήλωσαν ικανοποιημένα  
για τα προϊόντα που τελικά έλαβαν.
63. 
Η κοινοτική και εθνική νομοθεσία σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις εφαρμόζεται στους διαγωνισμούς που λαμβάνουν χώρα στο  
πλαίσιο του παρόντος καθεστώτος, χωρίς να 
υφίσταται ανάγκη ρητής αναφοράς αυτής της νομοθεσίας στους κανονισμούς.
64. 
Βλέπε την απάντηση της Επιτροπής στην  παράγραφο 63.
Η Επιτροπή διενήργησε 6 ελέγχους μεταξύ  
2006 και 2007 χωρίς να διαπιστώσει καμία  
σημαντική παράλειψη στις διαδικασίες που ακολούθησαν τα κράτη μέλη κατά τη διενέρ-
γεια των διαγωνισμών. Επιπλέον, η Επιτροπή 
διαπίστωσε ότι κατακυρώνονται συμβάσεις 
προμηθειών σε φορείς που εδρεύουν σε δια-φορετικό κράτος μέλος, γεγονός που απο-
δεικνύει την ύπαρξη ανταγωνισμού μεταξύ 
φορέων από διάφορα κράτη μέλη. Συνολικά, 
ο τρόπος με τον οποίο τα κράτη μέλη διε-
νεργούν τους διαγωνισμούς αποδείχτηκε  
ότι πληροί τις απαιτήσεις που προβλέπονται στην οδηγία 2004/18/ΕΚ.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν52
65. 
Ένας από τους στόχους του προγράμματος  
είναι η διάθεση αποθεμάτων παρέμβασης.  Όταν αυτά είναι διαθέσιμα, συνιστούν τη  
βασική πηγή τροφοδότησης του προγράμ-
ματος. Επιπλέον, η διάθεση αποθεμάτων  παρέμβασης μέσω του παρόντος καθεστώτος επιτρέπει στην Επιτροπή να πραγματοποιή-
σει οικονομίες στα έξοδα αποθήκευσης τα  
οποία διαφορετικά θα επιβάρυναν τον κοι-νοτικό προϋπολογισμό.
66. 
Οι διαγωνισμοί διεξάγονται υπό την αρμο-
διότητα των κρατών μελών. Βλέπε την απά-ντηση της Επιτροπής στην παράγραφο 64.
Η Επιτροπή παρακολουθεί κυρίως την εξέ-
λιξη των τιμών της αγοράς των μη επεξερ-
γασμένων γεωργικών προϊόντων, ενώ οι  
διαγωνισμοί αφορούν τρόφιμα έτοιμα για  
κατανάλωση. Κανένα επιχειρησιακό συμπέ-ρασμα δεν μπορεί να βασιστεί σε συγκρίσεις 
μεταξύ των δύο τύπων τιμών.
67. 
Βλέπε την απάντηση της Επιτροπής στην  παράγραφο 64.
Η οδηγία 2004/18/ΕΚ που διέπει τις διαδικα-
σίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών ισχύει σε όλα τα κράτη μέλη. Ακόμα και όταν, σε ένα κράτος 
μέλος, οι διατάξεις που διέπουν τις διαδικα-σίες διαγωνισμών διαφέρουν, αυτές παραμέ-
νουν σύμφωνες με την οδηγία.
Το κεφάλαιο VI της οδηγίας περιέχει δια-
τάξεις για τη δημοσιότητα της προκήρυξης διαγωνισμών. Οι προκηρύξεις διαγωνισμών απαιτείται να δημοσιεύονται στις εθνικές επί-σημες εφημερίδες, καθώς και στην Επίσημη  
Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Επίσης,  
σε ορισμένα κράτη μέλη τα οποία επισκέ-
φτηκε το Ελεγκτικό Συνέδριο η προκήρυξη 
διαγωνισμών δημοσιεύεται στο Διαδίκτυο.Οι διατάξεις που αφορούν τις καθυστερήσεις 
στην υποβολή των προσφορών ορίζονται στο άρθρο 38 της οδηγίας και μπορούν να ποικίλ-
λουν σύμφωνα με τις λεπτομέρειες εφαρμο-
γής που έχουν επιλεγεί στο άρθρο 36.
Τα κριτήρια για τη σύναψη συμβάσεων  
είναι εκείνα που περιγράφονται στο άρθρο 
53: δηλ. η πλέον συμφέρουσα προσφορά  όσον αφορά την προσφερθείσα ποσότητα/
το κόστος μεταφοράς, ή η χαμηλότερη προ-
σφορά όσον αφορά την τιμή.
68. 
Η Επιτροπή επεσήμανε επίσης ότι ορισμέ-
νες φορές ο αριθμός των συμμετεχόντων που 
υποβάλλουν προσφορές είναι μικρός, αλλά 
δεν διαπίστωσε την ύπαρξη σχέσης μεταξύ 
της μικρής συμμετοχής και του τρόπου που 
εφαρμόζονται οι απαιτήσεις της οδηγίας.
Λόγω του διαφορετικού χαρακτήρα όσον  
αφορά την ποσότητα και την ποιότητα των 
προϊόντων προς προμήθεια, δεν είναι δυνα-
τόν να γίνει σύγκριση των τιμών που επι-
τυγχάνονται στο πλαίσιο των προσκλήσεων για προσφορές με τις τιμές της αγοράς. Κατά 
συνέπεια, δεν μπορεί να εξαχθεί κανένα  συμπέρασμα σ’ αυτή τη βάση σχετικά με  την «ποιότητα» των προσφορών που έχουν υποβληθεί.
69. 
Από τους ελέγχους της Επιτροπής προέκυψε 
επίσης ότι αρκετές επιχειρήσεις συνήψαν  
συμβάσεις κατά τη διάρκεια ορισμένων ετών, 
αλλά δεν υπάρχει απόδειξη σχέσης μεταξύ  της περιορισμένης συμμετοχής και του τρό-που που εφαρμόζονται οι απαιτήσεις της  οδηγίας.
70. 
Το καθεστώς είχε, ευθύς εξαρχής, ως στόχο 
την απόσυρση αποθεμάτων από την παρέμ-
βαση και τη μείωση των κοινοτικών δαπανών 
για κόστος αποθήκευσης. Αυτό το συμπλη-ρωματικό οικονομικό αποτέλεσμα πρέπει να 
ληφθεί υπόψη.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν53
α) 
Δεδομένου του βασικού δεσμού του παρό-
ντος προγράμματος με τα αποθέματα  παρέμβασης, η ανταλλαγή προϊόντων συνι-
στούσε μέχρι πρόσφατα τον πυρήνα του  
καθεστώτος.
β) 
Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη έχουν συστήσει  
επιτροπές για τον καθορισμό των στοιχείων αναφοράς των εμπορευμάτων συνδιαλλαγής, 
συμπεριλαμβανομένων εκείνων των κρα-
τών μελών που επισκέφθηκε το Ελεγκτικό  
Συνέδριο.
74. 
Η Επιτροπή, μολονότι εκτιμά τη θετική αξι-
ολόγηση από μέρους του Ελεγκτικού Συνε-
δρίου των διαφόρων στοιχείων της πρότασής 
της για έναν νέο κανονισμό του Συμβουλίου, 
δεν επιθυμεί να προδικάσει την έκβαση των 
πολιτικών συζητήσεων που διεξάγονται τώρα σ’ αυτή τη βάση.
Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η  
γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
5 δεν  
θέτει υπό αμφισβήτηση τη δυνατότητα συνέ-χισης της χρηματοδότησης του παρόντος  
μέτρου μέσω των δαπανών της ΚΓΠ.
Όπως αναφέρθηκε στην παράγραφο 25  
ανωτέρω, τα αποθέματα παρέμβασης για  ορισμένα προϊόντα αυξάνονται υπό τις  παρούσες συνθήκες της αγοράς.
75. 
Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η συμμε-
τοχή των κρατών μελών θα πρέπει να παρα-μείνει εθελοντική.
5 Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
της 26ης Μαρτίου 2009 (TA/2009/188) σχετικά με την 
πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που αφορά την 
τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 
περί της χρηματοδοτήσεως της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 
για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των γεωργικών 
αγορών και ειδικών διατάξεων για ορισμένα γεωργικά 
προϊόντα (ενιαίος κανονισμός ΚΟΑ) όσον αφορά τη 
διανομή τροφίμων στους απόρους της Κοινότητας [COM(2008) 563 — C6-0353/2008 — 2008/0183 (CNS)].Οι περιορισμοί στην καταγωγή του προϊό-
ντος όχι μόνο θα έθεταν μεγάλες δυσκολίες 
ελέγχου, αλλά θα επέβαλαν ένα τεράστιο  διοικητικό βάρος στις διοικήσεις των κρατών 
μελών χωρίς καμία βελτίωση, αλλά μάλλον  
το αντίθετο, της αποτελεσματικότητας του  καθεστώτος.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
76. Το μέτρο έχει δύο συμπληρωματικούς στό-
χους: τη σταθεροποίηση της αγοράς και τη 
συνεισφορά στην ευημερία των απόρων.
Η έκθεση αξιολόγησης στην οποία αναφέ-
ρεται το Ελεγκτικό Συνέδριο εκπονήθηκε  
από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες και τα 
συμπεράσματά της θα έπρεπε να αναγνω-
στούν λαμβάνοντας υπόψη τις κριτικές παρα-
τηρήσεις της Επιτροπής όσον αφορά την  ποιότητα της μελέτης, ιδίως όσον αφορά τη 
μεθοδολογία της, το κατά πόσο είναι εμπε-
ριστατωμένη η ανάλυση και την αξιοπιστία 
των αποτελεσμάτων. 
77. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει μόλις εκδώ-σει τη γνώμη του
6 στηρίζοντας με ορισμένες 
τροποποιήσεις την πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο κανονισμό του Συμβουλίου για την προσαρμογή του μέτρου στις νέες υφι-
στάμενες συνθήκες.
Οι αποφάσεις να συνεχιστεί η υλοποίηση  
του προγράμματος ελήφθησαν βάσει των  
πλεονεκτημάτων του μέτρου τόσο για την  κοινωνική διάσταση όσο και για τη διάσταση σταθεροποίησης της αγοράς.
6 Βλέπε υποσημείωση 5.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν54
78. 
Η Επιτροπή, μολονότι εκτιμά τη θετική εκτί-
μηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά την πρότασή της για έναν νέο κανονισμό του 
Συμβουλίου, δεν επιθυμεί να προδικάσει τις 
διεξαγόμενες συζητήσεις στο Συμβούλιο  όσον αφορά την κατάλληλη μελλοντική χρη-ματοδότηση του μέτρου. 
Η προαναφερθείσα γνώμη του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου αντικατοπτρίζει τη στήριξη  αυτού του θεσμικού οργάνου ώστε το μέτρο να συνεχίσει να χρηματοδοτείται από την  κοινή γεωργική πολιτική.
Σύσταση 1
Μετά από ενδελεχή ανάλυση των τεχνικών, πολιτικών και νομικών στοιχείων του προ-γράμματος (βλ. την εκτίμηση των επιπτώσεων που στηρίζει την πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο κανονισμό του Συμβουλίου), η Επι-τροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ΚΓΠ 
αποτελούσε το κατάλληλο πλαίσιο για τη  
συνέχιση του καθεστώτος.
79. 
Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι το πρό-
γραμμα υλοποιείται από τα κράτη μέλη σε  ικανοποιητικό βαθμό συντονισμού και δια-
βούλευσης με όλους τους σχετικούς παράγο-ντες, παρόλο που πρέπει να πραγματοποιηθεί περαιτέρω πρόοδος σ’ αυτό τον τομέα.
Σύσταση 2
Επί σειρά ετών, το πρόγραμμα είχε ένα ισχυρό αποτέλεσμα μόχλευσης για την ανάπτυξη  των επισιτιστικών πρωτοβουλιών ή σχετικών μέτρων από ιδιωτικούς οργανισμούς (φιλαν-θρωπικές οργανώσεις) και δημόσιες αρχές  
(κράτη μέλη και τοπική αυτοδιοίκηση).
Αυτός ο ρόλος μπορεί να προαχθεί περαι-
τέρω. Μολονότι ελήφθη δεόντως υπόψη η  
αρχή της επικουρικότητας, αρκετές εναλλα-κτικές λύσεις για την ενίσχυση του δεσμού 
μεταξύ του καθεστώτος και άλλων παρό-
μοιων δράσεων αναλύθηκαν στο πλαίσιο της 
εκτίμησης των επιπτώσεων, και ορισμένες  
από αυτές περιελήφθησαν στην πρόταση  
της Επιτροπής για έναν νέο κανονισμό του  
Συμβουλίου.80. 
Ένας από τους στόχους του παρόντος μέτρου 
είναι να παράσχει στις φιλανθρωπικές οργα-νώσεις μια σταθερή και αξιόπιστη πηγή τρο-
φίμων για τη συνδρομή των απόρων. Γι’ αυτό, 
η επίπτωση του προγράμματος δεν μπορεί  απλώς να αξιολογηθεί βάσει του μέσου αριθ-μού γευμάτων που αυτό χορηγεί, αλλά στον 
βαθμό που αυτό συμβάλλει στην τροφοδο-
σία των φιλανθρωπικών οργανώσεων. Αυτός ο στόχος έχει ευρέως επιτευχθεί, αφού το  
πρόγραμμα παρέχει μεταξύ 30 και 70 % του 
συνόλου των τροφίμων που διανέμονται  
στην Κοινότητα στους απόρους, που εξαρ-
τάται από τις φιλανθρωπικές οργανώσεις και τα κράτη μέλη.
81. 
Δυνάμει της αρχής της επικουρικότητας,  
τα κράτη μέλη ορίζουν τα κριτήρια για τον 
πληθυσμό που έχει πρόσβαση στην επισιτι-
στική βοήθεια που διανέμεται από αυτό το μέτρο.
Σύσταση 3
Η Επιτροπή ανέλυσε ήδη αυτό το ζήτημα στο 
πλαίσιο της εκτίμησης των επιπτώσεων που 
συνοδεύει την πρόταση για έναν νέο κανο-νισμό του Συμβουλίου και κατέληξε στο  
συμπέρασμα ότι η τήρηση της αρχής της  επικουρικότητας διασφαλίζει υψηλότερη  αποτελεσματικότητα του καθεστώτος όταν ο 
καθορισμός των δικαιούχων παραμένει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Αυτή η θέση 
στηρίζεται από τη συντριπτική πλειοψηφία 
των φορέων και συμπίπτει με το αποτέλε-
σμα δημόσιας διαβούλευσης στο Διαδίκτυο η οποία έλαβε πάνω από 14 000  απαντήσεις.
Η πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο κανο-
νισμό του Συμβουλίου εμπεριέχει την υπο-
χρέωση για τα κράτη μέλη να ετοιμάσουν  
εθνικά προγράμματα διανομής τροφίμων  
τα οποία θα περιέχουν ολοκληρωτικές πλη-
ροφορίες για τους αποδέκτες και για τις  φιλανθρωπικές οργανώσεις που λαμβάνουν 
μέρος στο πρόγραμμα. Οι λεπτομέρειες θα  
οριστούν στους νέους κανόνες υλοποίησης 
μετά τη θέσπιση του νέου κανονισμού του  
Συμβουλίου. 
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν55
82. 
Κατά την πάροδο του χρόνου η Επιτροπή  
προσάρμοσε τους κανόνες υλοποίησης του καθεστώτος για να μετριάσει τα κριτήρια  
σχετικά με τα προϊόντα προς διανομή. Μια  
ολοκληρωμένη περιγραφή αυτών των προ-σαρμογών παρέχεται στην εκτίμηση των  επιπτώσεων που συνοδεύει την πρόταση  
της Επιτροπής για έναν νέο κανονισμό του  
Συμβουλίου.
Σύσταση 4
Η πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο κανο-νισμό του Συμβουλίου
7 περιλαμβάνει την  
εξάλειψη αυτού του περιορισμού.
83. 
Από τη φύση του ένα τέτοιο καθεστώς πρέ-
πει να προσαρμοστεί στις πολύ διαφορετι-
κές καταστάσεις στα διάφορα συμμετέχοντα 
κράτη μέλη. Γι’ αυτό τον λόγο, η ποικιλία των συστημάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση  
της ορθής λειτουργίας του μέτρου.
Οι ανάγκες επισιτιστικής βοήθειας ποικίλ-
λουν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των αποδεκτών 
βοήθειας και κατά την πάροδο του χρόνου. 
Οι διαφορές στην ποσότητα τροφίμων που  διανέμονται στον κάθε αποδέκτη βοήθειας 
μπορούν κατά συνέπεια να μην αποτελούν  άνιση μεταχείριση.
Ο ορισμός κοινών προτύπων δεν θα καταλή-
ξει απαραιτήτως σε βελτίωση της επίπτωσης 
του μέτρου που, όπως αποδεικνύεται στο  
πλαίσιο 5 της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνε-
δρίου, είναι πολύ σημαντική υπό το πρίσμα του μεριδίου τροφίμων που διανέμεται από τις ΜΚΟ που στηρίζονται από το πρόγραμμα ΕΕ.
7 Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την 
τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 για τη 
χρηματοδότηση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 για τη θέσπιση κοινής 
οργάνωσης των γεωργικών αγορών και ειδικών διατάξεων 
για ορισμένα γεωργικά προϊόντα (ενιαίος κανονισμός ΚΟΑ) 
όσον αφορά τη διανομή τροφίμων στους απόρους της Κοινότητας [COM(2008) 563 τελικό].Σύσταση 5
Η εισαγωγή προτύπων σε κοινοτικό επίπεδο 
θα μπορούσε να εμποδίσει την απαραίτητη ευελιξία που το πρόγραμμα πρέπει να δια-
θέτει ώστε να προσαρμόζεται στις ποικίλες 
καταστάσεις των απόρων.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο τρόπος διεξα-
γωγής σήμερα του προγράμματος, βασι-
σμένου ευρέως στην επικουρικότητα,  επιτυγχάνει σημαντική επίπτωση και επιτρέ-
πει την ίση μεταχείριση όλων των αποδεκτών 
βοήθειας.
84. 
Η Επιτροπή, επίσης και βάσει των ελέγχων  της, υποστηρίζει ότι η υλοποίηση από μέρους 
των κρατών μελών είναι σε γενικές γραμμές 
ικανοποιητική, μολονότι ορισμένοι τομείς  
μπορούν να βελτιωθούν περαιτέρω.
Η μέθοδος για τη χορήγηση των χρηματοοι-
κονομικών πόρων είναι διαφανής και βασί-
ζεται στις καλύτερες διαθέσιμες στατιστικές 
πληροφορίες. Από έτος σε έτος, τα κράτη  
μέλη που συμμετέχουν εγκρίνουν αυτή τη  
μέθοδο όταν ψηφίζουν υπέρ των ετησίων  σχεδίων στην επιτροπή διαχείρισης.
Σύσταση 6
Στην εκτίμηση των επιπτώσεων που συνο-
δεύει την πρόταση για έναν νέο κανονισμό 
του Συμβουλίου, προτάθηκε μια σειρά μετρή-σιμων στόχων. Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη 
τη δυνατότητα εισαγωγής δεικτών επιδόσεων 
στο πλαίσιο της αναθεώρησης των κανόνων 
εφαρμογής μετά τη θέσπιση του νέου κανο-νισμού του Συμβουλίου.
Η Επιτροπή εξέφρασε παρομοίως την πρό-
θεσή της να αυξήσει τις υποχρεώσεις υπο-
βολής εκθέσεων των κρατών μελών, ιδίως  
μέσω των νέων εθνικών προγραμμάτων δια-
νομής τροφίμων, ώστε να διασφαλίσει καλύ-
τερη παρακολούθηση του καθεστώτος και να βελτιώσει τον προγραμματισμό του και τη  
διαχείρισή του με την πάροδο του χρόνου.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν56
85. 
Η οδηγία 2004/18/ΕΚ περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών αποτελεί την κοινή νομική βάση σε όλη την ΕΕ. Από  τους ελέγχους που διενήργησε η Επιτροπή  συνάγεται ότι οι διαγωνισμοί που διενεργού-νται από τα κράτη μέλη είναι σύμφωνοι με  την οδηγία. Οι διαφορές στις λεπτομέρειες εφαρμογής που ευρέθησαν στα κράτη μέλη προβλέπονται στην οδηγία. Ορισμένες φορές οι φορείς λαμβάνουν μέρος σε διαγωνισμούς που οργανώνονται σε άλλα κράτη μέλη.
Σύσταση 7
Η Επιτροπή ανέλυσε ήδη το ζήτημα των  διαδικασιών προσφοράς στην εκτίμηση των επιπτώσεων που συνοδεύει την πρόταση της Επιτροπής για έναν νέο κανονισμό του Συμ-βουλίου και συμπεριέλαβε ορισμένες ιδέες για την ενίσχυση της δημοσιότητας των δια-γωνισμών σε όλη την Κοινότητα. Λεπτομερείς κανόνες θα οριστούν στους νέους κανόνες  υλοποίησης μετά τη θέσπιση ενός νέου κανο-νισμού του Συμβουλίου.
Η Επιτροπή θα εξετάσει την πρόταση του  
Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά την προ-
σαρμογή των ρυθμίσεων για τα εμπορεύματα 
συναλλαγής, χωρίς ωστόσο να αποκλείσει τη 
δυνατότητα κινητοποίησης των αποθεμάτων 
παρέμβασης, αφού αυτή η πρακτική αποτελεί 
τον πυρήνα του καθεστώτος.
REPLY OF THE 
COMMISSION
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν57

REPLY OF THE 
COMMISSION
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009 — Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν59
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριo  
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2009
Επισιτιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους απόρους: αξιολόγηση των στόχων, 
των μέσων και των μεθόδων που εφαρμόστηκαν
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης2009 — 56 σ. — 21 /H11003 29,7 cm
ISBN 978-92-9207-339-8
doi: 10.2865/2410

Πώς να προμηθευτείτε τις εκδόσεις της ΕΕ
Eκδόσεις που πωλούνται:
• από το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu),•  από τον βιβλιοπώλη σας με αναφορά του τίτλου, του εκδότη ή/και του 
αριθμού ISBN,
•  απευθυνόμενοι σε έναν από τους πράκτορες πώλησής μας. Για τα στοιχεία 
επικοινωνίας τους μπορείτε να ανατρέξετε στη διαδικτυακή διεύθυνση http://bookshop.europa.eu ή να στείλετε φαξ στον αριθμό +352 2929-42758.
Εκδόσεις που διατίθενται δωρεάν:• από το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu),•  από τα γραφεία εκπροσώπησης ή τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για τα στοιχεία επικοινωνίας τους μπορείτε να ανατρέξετε στη διαδικτυακή διεύθυνση http://ec.europa.eu ή να στείλετε φαξ στον αριθμό +352 2929-42758.
ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΚΘΕΣΗ, ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΡΟΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ 
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ, ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΠΟΡΟΥΣ. TΟ ΜΕΤΡΟ 
ΤΕΘΗΚΕ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΟ 1987, ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩΝΤΑΣ 
ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ, ΚΑΙ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΣΕ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ. Η ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑΔΕΙΚΝΥΕΙ ΟΤΙ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ, ΙΔΙΩΣ ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗ «ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ» ΤΩΝ ΑΠΟΡΩΝ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΕΓΚΥΡΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΥΠΩΝΕΙ ΣΕΙΡΑ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΣΚΟΠΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ . 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙOQJ-AB-09-007-EL-C
ISBN 978-92-9207-339-8