ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(81)3
Vol.1981/0001

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
Community andtheEuropeanAtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocuments inthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
//""<**> %Fi%/El
IOJi '-pn IEiCOM(81)3 final
Bruxelles ,le3mars 1981
Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τις νέες
καí Ανανεώσιμες πηγές ένεργείας
Συμβολή τñς Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας
C0M(81 )3final

Περίληψη "·,.
* ^ ·■ ■.
Ήγενική Συνέλευση των ·"Ηνωμένων Εθνών ένέκρινε ,
μέτήνάπόφασή της 33/48πούψηφίστηκε στίς 20.12.1978 ,τήν
σύγκληση μιάς Διασκέψεως γιά τίςνέες καίάνανεώσιμες πηγές
~ Κ
ένεργείας .
Ήπρωτοβουλίαάύτή είναι μεγάλης σημασίας γιατί πρόκειται
γιά τήν πρώτη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών μέθέμα είδικά
τήν ένέργεια ,έστω κιάνπεριορίζεται στίς λεγόμενες νέες
κιάνανεώσιμες πηγές ένεργείας (τήν ήλιακή ,τήν γεωθερμική ,
τήνύδρενέργεια,τήν αίολική ,τήνένέργεια άπότήνκίνηση τών '
θαλασσών ,άπό τήν βιομάζα ,τήν τύρφη ,τούς πισώδεις σχιστολίθους
καί τήν πισώδη άμμον
Παρουσιάζει δέίδιαίΐερο ένδιαφέρον γιά τίς
άναπτυσσόμενες χώρες καί γιά τόν προσανατολισμό τίΐς συνεργασίας
τους μέτίς βιομηχανικές χώρες σ'αύτούς τούς τομείς .
Τόκείμενο αύτό άποτελεϊ τήν κοινοτική συμβολή στίς - .'
/ τίςδραστηριότητες
έργασίες τήςΔιασκέψεως καίδιαπραγματεύεται /στόν χώρο τών
νέων κιάνανεώσιμων μορφών ένεργείας όπως έμφανίζονταϋ στό *
κοινοτικό καί στό έθνικό έπίπεδο .Είδικώτερα ,καλύπτει τάέΕ;ής
θέματα : .
I. Προβλέψεις σχετικά μέτίς νέες κιάνανεώσιμες πηγές
ένεργείας μέσα στήν Κοινότητα .
II.Οίκυριώτερες μέθοδοι παραγωγής καί χρήσεως τών νέων
κιάνανεώσιμων πηγών ένεργείας .
III .Οίκυριώτεροι περιορισμοί καί οίτρόποι άντιμετωπίσεώς
τους .
IV.Δυνατότητες γιά διεθνή συνεργασία .
Παρουσιάζει δέΙδιαίτερο ένδιαφέρον γιάτίςάναπτυσσόμενες
χώρες καιγιάτονπροσανατολισμό τήςσυνεργασίας τους μέτίς
βηομηχανικές χώρες σ'αύτούς τούς τομείς .

Τόέγγραφο αύτό διεβιβάσθη στό Συμβούλιο μέ .
ήμερομηνία 12.12.1980 σάν έγγραφο έργασίας των ύπηρεσιών τής
Έπι,τροπή ς,ώστε νάέξετασθεϋ άπό τήν »άΙιοσ όμάδα γιά θέματα
ένεργείας· πού πρόκειται νάσυσταθεί .
Σύμφωνα μέδσα ήδη έλέχθησαν ,ζητείται άπό τήν
Επιτροπή νάέγκρίνει αύτή τήν συμβολή τής Κοινότητας στήν
Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών γιά τίς νέες καίτίςΑνανεώσιμες
πηγές ένεργείας . ,
-I. Προβλέψεις σχετικά μέτίς νέες καί τίς άνανεώσιμες
v , •
πηγές ένεργείας μέσα στήν ΕΟΚ .
/ «
"Συμφωνά μ£τήν άπόφαση τοΟ Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών
Κοινοτήτων τής 13ης Μαΐου 1980 πού άναφέρεται στούς στόχους
τοΟ 1990 (1),τάκράτη μέλη διεβίβασαν στήν Επιτροπή τά
στοιχεία τάσχετικά μέτίς νέες καί τίς άνανεώσιμες πηγές
ένεργείας μέσα στό πλαίσιο τής έτησίας άνασκοπήσεως τών
ένεργειακών προγραμμάτων τους .Οίπροβλέψεις πού άφοροϋν τήν
ύδρενέργεια τήν γεωθερμική ,τήν ήλιακή,' τήν αίολική καί τήν
ένέργεια άπό τήν κίνηση τών θαλασσών καί τήν βιομάζα άνέρχοντα
συνολικά σέ26μέ28έκατομμύρια ΐβρ γιά τό1990 σέσύγκριση
I
μέ13,9 έκατομμύρια £βρ γιά τάκράτη μέλη (2).
1.Επ.Εφ.Κοιν .149/18.6.1980
2.ποσοστό μετατροπής τοϋ ήλεκτρισμοϋ άπό ύδρενέργεια καί
γεωθερμική ένέργεια σέίιβρ ,μέβάση τόθερμικό ίσοδύναμο
τοΟ ήλεκτρισμοΟ (3.600 Κ..Ί/Κν1ι )

-3
Οσον άφορά ,τούς ένεργειακούς στόχους τής
Κοινότητας γιά τό1990 ,τόΣυμβούλιο ,μέτήν άπόφασή του ·
τής 9ης Ιουνίου 1980 ,άποδίδει δλο καί μεγαλύτερη σημασία
στίς νέες καί τίς άνανεώσιμες πηγές ένεργείας γιά τήν
κάλυψη τών άναγκών τής Κοινότητας .Αύτές οίένεργειακές πηγές
θάκαλύψουν τό1990 κατά μέσο όρο τό2,2% τής Ακαθορίστου
ένεργειακής καταναλώσεως όλοκλήρου τής Κοινότητας (έδώ
πρόκειται γιά τήν ύόρενέργεια,τήν γεωθερμική ,τήν ήλιακή ,
τήν αίολική ,τήν ένέργεια άπό τήν κίνηση των θαλασσών καί
τήν βιομάζα )ένώ άντιπροσώπευαν μόνο τό 1%τής καταναλώσεως
τό1979 . :
-II.Κυριώτερες μέθοδοι παραγωγές καί χρήσεως των νέων
καί άνανεωσίμων πηγών ένεργείας .
Τόένδιαφέρον που δείχνουν οίχώρες τί|ς ΕΟΚ γίά τήν
r ■ ,
παραγωγή καί τήν χρήση νέων κιάνανεωσίμων πηγών ένεργείας
πού έξετάζονται άπό τήν Διάσκεψη (1)ποικίλλει άνάλογα μέ
τήν φύση τους .
Ήχρήση κι ήέκμετάλλευση τής ύδρενέργειας καί τί|ς
τύρφης σάν πηγή ένεργε ίας ·έχειήδη φθάσει στήν βιομηχανική -
της ωριμότητα άπό καιρό .Τάδρια τί|ς έκμεταλλεύσεως
προσδιορίζονται )βασικά άπό τόδυναμικό τους (κοιτάσματα τύρφης ,
κατάλληλοι χώροι γιά ύδρενεργε ιακές έγκαταστάσεις )πού
εϋναι άρκετά άποσαφηνισμένο ,καθώς κιάπό τόκόστος τής
παραγώμενης ένέργειας .
(1)βιομάζα ,καυσόξυλα καί ξυλοκάρβουνα ,γεωθερμία ,
ύδρενέργεια ,πισώδεις σχιστόλιθοι ,ένέργεια άπό θαλάσσια
κίνηση ,αίολική ,ήλιακή ,τύρφη ,ζώα δλξεως .

Ηοικονομική έκμετάλλευση αύτών τωνπηγών έξαρτ&ται
*
σέμεγάλο βαθμό άπό τίς .τοπικές συνθήκες καΙ ,άνκαίδέν
εϋναι άμελητέες σ'όρισμένες περιπτώσεις ,δένπρέπει νά
Αναμένεται ότιμιά ηύξημένη προσπάθεια διερευνήσεως καί/ή
έρευνας θάμποροϋσε νάόδηγήσει σέέντυπωσιακή πρόοδο .
\ ·
'Αντίθετςι ,ο£άλλες πηγές ένεργείας (βιομάζα ,γεωθερμία ,
ήλιακή ,αίολική ένέργεια ,ένέργεια άπόθαλάσσια κίνηση ,
άπό πισώδεις σχιστολίθους καί πισώδη άμμο )είναι περισσότερο
διαδεδομένες ,τόδυναμικό τους παραμένει σχετικά άπροσδιόριστο
καί οίτεχνολογίες γιά τήνοίκονομική τους έκμετάλλευση ,
μ'έλάχιστες έξαιρέσεις ,δέν έχουν άκόμη τελειοποιηθεί .Σ'αύτές
< i■
τίς περιπτώσεις ,λοιπόν ,ήένισχυση τωνπροσπαθειών διερευνήσεως
Ρ
έρεύνης ,άναπτύξεως καί πειραματικής έφαρμογής των ώφηλημάτων
μποροΟν νάσυνεισφέρουν ουσιαστικά σΐήν αύξηση 1τής συμβολής
αύτών τών ένεργειακών πηγών -συμβολή πού μέχρι σήμερα
ύπήρξε άσήμαντη -στόν ένεργειακό Ισολογισμό τής Κοινότητας ,
τούλάχιστον μέσα σ.τόν χρονικό όρίζοντα τής έπομένης
ν
εικοσαετίας .Τόένδιαψέρον τώνχωρών τήςΚοινότητας γιά τήν
χρήση αύτών τώνπηγών είναι άρκετά έντονο κιάποδε ικνύεται
άπό τήνσυμπερίληψή τους στάπρογράμματα έρεύνης ,άναπτύξεως .
καί .πειραματικής έφαρμογής στόν τομέα τής γεωθερμικής ,τής
ήλιακής ,τήςαίολικής ένεργείας καί τής ένεργείας άπό
θαλάσσια κίνηση καί βιομάζα ,έναποσό ύπολογ ιζόμενο σέ102
έκ .ΕΛΜ τό1978 .

, Στίς προσπάθειες των κρατών μελών έπί έθνικοϋ
έπιπέδου (1),πρέπει νάπροσθέσουμε κιέκεινες πού
πραγματοποιοΟνται σέκοινοτικό έπίπεδο καί καλύπτονται
μέκονδύλια τοΟ προϋπολογ ισμοΟ των Εύρωπαϊκών Κοινοτήτων .
Πρόκειται άφ'ένός γιά προγράμματα έρεύνης κιάναπτύξεως
καί ,άφ'έτέρου ,γιά δοκιμαστικές έφαρμογές (περίπου 17έκ.
ΕΛΜ τό 1978 ). -
Τόπρόγραμμα έρεύντίς κιάναπτύξεως των Εύρωπαϊκών
Κοινοτήτων στόν ένεργειακό τομέα -πού καλύπτει ,μεταξύ
τήν
άλλων ,ήλιακή και τήν γεωθερμική ένέργεια -χάρη σέμιά
συντονισμένη πρόσπάθεια νάάναπτυχθοϋν οίνέες πηγές και
ο£άνάλογες τεχνολογίες ,άποσκοπεΓ στήν προβολή κιάΕιολόγηση
τών ένεργειακών πηγών ύποκαταστάσεως ,ώστε νάμπορέσουν
μεσοπρόθεσμα (μέχρι τό1995 )καί μακροπρόθεσμα (μετά τό1995 )
νάσυμβάλλουν ούσιαστικά στήν κάλυψη τών άναγκών τής Κοινότητας
Αύτή ήπροωθητική δράση συμπληρώνεται μέτήν
χορήγηση οίκονομικίίς ένισχύσεως στά προγράμματα δοκιμαστικών
έφαρμογών σ'δλους τόύς τομεϋς δπου εΓναι δυνατόν νάπροχωρήσουν
πέραν τοϋ έρευνητι'κοΟ σταδίου ,ώστε νάστοίχε ιοθετήθεϋ ,
ήβιομηχανική κιέμπορική βιωσιμότητα τους καί νάένισχυθεϋ
ήέμπιστοσύνη στήν έκμετάλλευση καί νάπροωθηθεϋ ήχρήση .
Τάέργα καί τάπρογράμματα στό κοινοτικό έπίπεδο
έχουν ώςέξής :
Α.Ηλιακή ένέργεια (συμπεριλαμβανομένης καί τής βιομάζας
καί τί^ς αίολικής ένεργείας )
Ήπροοδευτική έφαρμογή τής ήλιακής ένέργειας θά
έΕαρτηθεϋ σέμεγάλο βαθμό άπό τήν έντατικοποίηση τών
(1)βλέπε έθνικές έκθέσεις πού ύπεβλήθησανστήν Διάσκεψη

ερευνητικών ,τώνάναπτυξι'ακών καίτώνπειραματικών έργασιών ,
, στήνπούάποσκοποϋν όχι -μόνο έπιτάχυνση τήςτελειοποιήσεως των
Απαραιτήτων τεχνολογιών γιάτήνέφαρμογή τήςήλιακής θερμότητας
άλλά καίστήν διάνοιξη τήςόδοϋ πούένδεχομένως θάόδηγήσε ι
σέμιάσημαντική συμβολή αύτής τήςμορφές ένεργείας μετά τό
2000 .*Ηπαραγωγή ήλεκτρισμοϋ άπό τήνήλιακή ένέργεια ,
χρησιμοποιώντας βασικά τάήλιακά κύτταρα ,άλλά καί μέ
Ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες βασισμένες στούς θερμοδυναμικούς
κύκλους ,καθώς καί άπό τήνβιομάζα σέδρισμένες γεωγραφικές
περιοχές τήςΚοινότητας ,κατέχουν μιά σημαντική θέση μέσα
σ'αύτό τόπρόγραμμα ."
"Ερευνα καί Ανάπτυξη
t
'-Τότετοαετές πρόγραμμα έμμέσου συμμέτοχης
I. (συμβατική άνάθεση
έρεύνης μέκατανομή των έΕόδων )γιά τήν περίοδο 1979-83
I
χρηματοδοτείται μέ,46 έκατομμυρια ΕΛΜ (2)και άφορα τούς
έξής τομεϋς : ~ : ί
-Εφαρμογή τής ήλιακής ένεργείας στούς οίκισμούς :μελέτη
τών συστημάτων ,συσσωρεύσεως χαμηλής καί ύψηλής
θερμοκρασίας ,οίκιακή θέρμανση ,μικτά ένεργητικά καί
παθητικά συστήματα ,ψύξη ,άποθήκευση κ.τ.λ.
ι
-"Ηλιακές θερμοδυναμικές μονάδες Ηλεκτροπαραγωγής :
περάτωση ,δοκιμή καί πειραματισμός τήςμονάδας δυναμικού
περίπου ΧΜΝΕ πού κατασκευάζεται στήν Σικελία άπό
Εύρωπαϊκό όμιλο έπιχε ιρήσεων .Προκαταρκτικές μελέτες
τών πιθανών κύκλων ύποκαταστάσεως .
·-Φωτοβολταϊκή μετατροπή :βελτίωση τήςτεχνολογίας
παραγωγής τώνκυττάρων ,συστήματα συγκεντρώσεως ,άνάπτυξη
νέων ήμιαγωγών ,πραγματοποίηση δοκιμαστικών έφαρμογών .
(2)ήμέση τιμή μετατροπής γιά τήν ένλόγω περίοδο άνέρχεται
σέIΕΛΜ =1,25 $

Φωτοχημικές ,φωτοηλεκτροχημικές καίφωτοβιολογ ικές
4
διαδικασίες :μελέτη τοϋ μηχανισμοΟ τής φωτομετατροπής ,
παραγωγή ύδρογόνου ,μελέτη των τεχνητών συστημάτων .
Ενέργεια προερχομένη άπό τήν βιομάζα :ά^ιολόγηση
τής βιομάζας σάν πηγή ένεργείας *άμεση χρήση καί
,μετατροπή σέάέριο *μέθοδοι μεταρτοπής' φωτοσυνθετικές
καλλιέργειες . -
- Στοιχεία σχετικά μέτήν ήλιακή άκτινοβολία :
συντονισμός των έθνικών ένεργειών ,ρύθμιση των όργάνων ,
παραγωγή καί διανομή άτλαντος καί συλλογή στοιχείων .
Αίολική ένέργεια :μελέτες άξιολογήσεως καί
~οίκονομικής σκοπιμότητος . ^
-Εφαρμογή τής ήλιακής ένέργειας στήν γεωργία καί στήν
βιομηχανία :μελέτες άξιολογήσεως .
ΤΛτετραετές πρόγραμμα άμέσου συμμετοχής
■ ι' ■■-■––– ■·Ι .■■■■■■ – 'ιιι■ ιιι ■ ■■■
*>
2. (έρευνα που '
*· 'Φ
πραγματοποιείται στό Κοινό Κέντρο Έρεύνης των Ευρωπαϊκών
Κοινοτήτων )γιά τήν περίοδο ,1979-83 χρηματοδοτειταιμέ 26,2
έκατομμύρια ΕΛΜ καί άφορα τάέ£ής : ^
Εύρωπαϊκή έγκατάσταση ήλιακών δοκιμών (Ε3ΤΙ )ί
\
έκμετάλλευση μι&ς μεγάλης πειραματικής μονάδας κάτω άπό
ίσυνθήκες φυσικής ήτεχνητής άκτινοβολίας γιά τήν δοκιμή
i • '' J
θερμικών καί φωτοβολταικών συτημάτων .
Οίκισμοί καί άλλες έφαρμογές χαμηλής θερμοκρασίας :
μελέτη πλήρων ήλιακών συστημάτων πού συνδιάζουν τήν θέρμανση
καί τήν ψύ£η καί έπιτρέπουν τήν έποχιακή άποθήκευση τής
θερμότητος : -
- .Υλικά γιά ήλιακές μονάδες παραγωγής ήλεκτρισμοΟ
άνάπτυξη καί άνάλυση τών ύλικών καί των έπιλεκτικών έπιφανειών

; -8
γιατίςήλεκτροπαραγωγικές μονάδες μέπύργο καί
θερμοδυναμική άξιολόγηση τώνπροχωρημένων κύκλων μετατροπής .
Φωτοηλεκτροχημική καίφωτοχημική μετατροπή :βασική .
έρευνα γιάνέες διαδικασίες μετατροπής τήςήλιακής ένεργείας .
ιραματ ικά_προγ9άμματα
Πρόκειται γιάχρηματοδότηση πούθάεϋναι μειοψηφικής
κιένδεχομένως θάέπιστρέφεται ^μέσκοπό τήνπραγματοποίηση
πειραματικών προγραμμάτων άπόκοινοτικές έταιρίες .καί
έπιχειρήσεις .Τόπρόγραμμα αύτό χρηματοδοτείται μέ22,5
έκατομμύρια ΕΛΜ ,καλύπτει μιάπενταετή περίοδο καίπεριλαμβάνε
■τάέξής προγράμματα :
άφαλάτωση τοϋ νεροΟ
- θέρμανση κτιρίων καί πισινών (ζεστό νερό )
- γεωργικές καί βιομηχανικές έφαρμογές (φυτώρια ,
άντληση νεροΟ ,άποΕήρανση κ.τ.λ.)
παραγωγή ήλεκτρισμοϋ άπό βιομάζα
/
Β.Γεωθερμική ένέργεια
*Ή ένεργειακή σπουδαιότητα -τής γεωθερμικής ένεργείας
έξαρτ&ται άπό τήν ύπαρξη όρισμένων προϋποθέσεων πού έχουν
σχέση μέτόν χώρο .Σέκάθε περίπτωση ,δμως ,μπορεί νά
έπιτρέψει τήν έξοικονόμηση άρκετά μεγάλης ποσότητος ένεργείας .
Τόπρόγραμμα όδηγεϋ στόν έντοπισμό καί τήάξιολόγηση των
προσθέτων γεωθερμικών πηγών ,των όποιων ήέκμετάλλευση
*άποτελεΐ ήπρόκειται ν'άποτελέσει τόάντικείμενο δοκιμαστικών
προγραμμάτων .Πιό μακροπρόθεσμα θάπρέπει νάέπιλυθεΐ τό
πρόβλημα τήςχρησιμοποιήσεως τώνθερμών καί ξηρών λίθων ,ώστε

I
-9
νά -άνταποκριθοϋν στις άνάγκες τΐΊς έκμεταλλεύσεως τής
γεωθερμικής ένεργείας σέύψηλές θερμοκρασίες .Γιά τόν λόγο
αύτό δίνεται σημαντική θέση σ'αύτό τόθέμα μέσα στόπρόγραμμα
έρεύνης καί Αναπτύξεως . >
•' \ >
ι '
Τετραετές πρόγραμμα έμμέσου συμμετοχές (συμβατική .
δρευνα )πού χρηματοδοτείται μέ18έκατομμύρια ΕΛΜ καί
συμπεριλαμβάνει τάέξής
Συνδιασμένες γεωλογικές ,γεωφυσικές καί γεωχημικές
έρευνες σέέπιλεγμένες περιοχές :συλλογή στοιχείων σέ
όρισμένες περιοχές μέσκοπό τήν τελική έπιλογή πιθανών
δοκιμαστικών χώρων ./
Προβλήματα σχετιζόμενα μέτίς φυσικές γεωθερμικές
' - •'f »
πηγές στό υπέδαφος :βελτίωση τής τεχνολογίας έκμεταλλευσεως ,
προσδιορισμός παραμέτρων γιά τίς δεξαμενές ,προβλήματα ,.
έπανεντάξεως .
Προβλήματα "σχετιζόμενα μέ.τήν χρήση τωνγεωθερμικών
πηγών στήν έπιφάνεια :άφαίρε'ση τοΟύγροΟ ,έπίδραοη πάνω στό
περιβάλλον .
Λίθοι θερμοί καί ξηροί :σκοπιμότητα τής άφαιρέσεως
τί|ς θερμότητας άπό λίθους έλαφρά διαπερατούς *διάδοση τών
ρωγμών ,Ανταλλαγή τήςθερμότητας ,έπίδραση πάνω στό
περιβάλλον .
Χορήγηση οίκονομικής ένισχύσεως γιά τήν ύλοποίηση *
δοκιμαστικών προγραμμάτων άπό έταιρίες κιέπιχειρήσεις της
Κοινότητος .Αύτό τόπρόγραμμα χρηματοδοτείται μέ22,5
έκατομμύρια ΕΛΜ γιάμιά πενταετή περίοδο καί καλύπτει τάέξής :ί

-10
- παραγωγή ηλεκτρ ισμοΟ
θέρμανση κτιρίων
./
θέρμανση φυτωρίων
- βιομηχανικές χρήσεις
III .Κυριώτερρι περιορισμού καίτρόποι Αντιμετωπίσεως τους
Οίνέες καίάνανεώσιμες πηγές ένεργείας ,ή
δρισμένες έξαύτών ,μπορούν νάέχουν πολλαπλές χρησιμότητες ,
καί νάπραγματοποιηθεί ήέκμετάλλευσή τους σέκλίμακες
(Από 1Νμέχρι πολλά ΜΜ)μέ εύρε Γαδιακύμανση καί ύπόσυνθήκες
περιβάλλοντος άρκετά διαφορετικές .Λόγω αύτών των ιδιοτήτων
Αντιμετωπίζουν ~ένόψει τής γενικευμένης χρήσεώς τους ,£ναν
όρισμένο Αριθμό· περιορισμών πού Αναχαιτίζουν τήν έξελικτική
τους πορεία . \ .
Άπό κοινοτικής σκοπι&ς ,τρεις βασικοί περιορισμοί
καί τάΑντίστοιχα μέτρα Αντιμετωπίσεώς τους συγκεντρώνουν
σχεδόν δλη τήν προσοχή .Τόφάσμα τους εΓναι όσο εύρύ καί ή
ποικιλία των πρός έπίλυση προβλημάτων ,γιατί οί .σημαντικές
διαφορές στό στάδιο τεχνικής Αναπτύξεως δέν παρατηρούνται
/
μόνο μεταξύ τών διαφορετικών πηγών ένεργείας (δηλαδή
ύδρενέργειας καί ήλιακής ),Αλλά καί μεταξύ τών διαφορετικών
δυνατοτήτων έκμεταλλεύσεως τής Εδιας πηγής (φωτοβολταϊκή ,
ήλιακή καί θερμική ένέργεια ).
"Οπρώτος περιορισμός προκύπτει άπό τήν έλλε ιψη
τεχνικής ωριμότητας σέόρισμένες τεχνολογίες .Πρόκειται βασικά
γιά τήνστοιχειοθέτηση τήςσκοπιμότητας ,γιά τήν ένίσχυση
τήςΑξιοπιστίας ήγιά τήντελειοποίηση μεθόδων μαζικής

-11
παραγωγής ώστε νάμειωθεί σημαντικά τόκόστος παραγωγής .
*ΗΚοινότητα προσπαθεί ν'άνταποκριθει στήν πρόκληση
Ενεργοποιώντας κοινά προγράμματα έρεύνης κιάναπτύξεως
πού συμπληρώνουν ΛΕξελίσσονται παράλληλα μέτάέθνικά .
Μέσα στό πλαίσιό τους συνυπάρχουν βραχυπρόθεσμοι ,
μεσοπρόθεσμοι καί "μακροπρόθεσμοι στόχοι δπως θάδείτε στό "
Μέρος II."Εχουν σάν κοινό χαρακτηριστικό τήν ύπαρξη τεχνικών
προβλημάτων ,πού πρέπει άκόμα νάέπιλυθοΟν γιά νάκαταστεί
έφικτή Λέκμετάλλευση κι ήέμπορική χρήση τών μεθόδων αυτών
σέμεγάλη κλίμακα .
Όδεύτερος περιορισμός άφορα βασικά τήν οικονομική
άποδοτ ικότητα τών νέων τεχνολογιών .Άπό τήν στιγμή ,πού
κατ'άρχήν θάέχουν έπιλυθεί δλα τάτεχνικά προβλήματα ,
πρέπει άκόμα νάκαταδειχθεί ήάποδοτ ικότητα τής έκμεταλλεύσεω
καί ήάνταγωνιστικότητατοϋ κόστους τής Ενεργείας πού
παράγεται . > -
Προγράμματα πειραματικής λειτουργίας μέκοινοτική
χρηματοδότηση προσπαθοΟν νάάπαντήσουν έγκυρα σ'αύτά τά
έρωτήματα ,κιάπο.τελοϋν τήν προκαταρκτική φάση πρίν άπό
4
τήν πραγματική έμπορικοποιηση .Εκτός αύτοΟ ,τάπρογράμματα
πειραματικής λειτουργίας ,λόγω τής κλίμακος καί τής
διάρκειας τών πειραμάτων ,έπιτρέπουν τήν καλλίτερη διερεύνηση
τής Επιρροής καί τής άλληλοεπιδράσεως τών νέων τεχνολογιών
μέτόπεριβάλλον .
Ότρίτος περιορισμός άφορδ .τήν προβληματική τής
λειτουργίας ,τήν διάδοση καί τήν κυκλοφορία τών πληροφοριών
πρός τάΚέντρα ,τών Ενδιαφερομένων ,δηλαδή πρός αύτούς πού
συμμετέχουν στά προγράμματα τελειοποιήσεως καί έκμεταλλεύσεως

-12
/
,τήν χρησιμοποίηση τής ήλιακής θερμότητας ,καθώς και
τήν διεθνή καί περιφερειακή συνεργασία καίτίςκοινωνικές
έπιπτώσεις αύτίίς τίΐς μορφές ένεργείας .
- *Ηφωτοβολιακή μετατροπή τής ήλιακής ένεργείας
■ – . . - . , –
(Κάννες ,"Οκτώβριος 1980 )Ήσυνάντηση αύτή κάλυψε
δλες τίς διαφορετικές άπόψεις τής έκμεταλλεύσεως αύτής τής
τεχνολογίας κιάσχολήθηκε ίδιάιτερα -σέμίά ειδική σύνοδο -
μέτίς προοπτικές γιάτίς Αναπτυσσόμενες χώρες .
Ήένέργεια άπό τήν βιομάζα
(Μπράϊτον ,Νοέμβριος 1980 )Καί αυτή ήσυνάντηση
άφιέρωσε μιά εί,δική σύνοδο στίς Αναπτυσσόμενες χώρες .
Τάμή-τεχνικά έμπόδια στήν χρήση τής ήλιακι'ΐς ένέργειας
XX *
(Βρυξέλλες ,Μάιος 1980 )Εξετάσθηκαν τάπροβλήματα
πού άφοροΟν τόκόστος ,τήν άγνοια τοϋ κοινοϋ ,τήν δυσκαμψία
τών οίκοδομικών κανονισμών ,τούς θεσμικούς περιορισμούς κ.τ.λ.
"Οργανώθηκαν έπίσης έκπαιδευτικά μαθήματα μέθέματα
δπως :/
"όσχεδιασμός κι ήτεχνολογία τών συστημάτων ήλιακής
/
θερμάνσεως καί ψυΕεως κτιρίων (Οκτώβριος 1979 )"
I
"Ή παραγωγή ήλιακίίς θερμικές ενέργειας "
(Σεπτέμβριος 1979 )
* "Οργανώθηκε σέσυνεργασία μέτήν "Επιτροπή γιά τήν "Ηλιακή
"Ενέργεια (Παρίσι )καίτόΊνστιτοϋτο ίιλεκτρολόγων-μηχανολόγων καί
^λεκτρονικών-μηχανικών (Νέα Υόρκη )
** 'Οργανώθηκε σέσυνεργασία μέτήν Υπηρεσία "Ενεργείας (Λονδίνο )
*** "Οργανώθηκε σέσυνεργασία μέτόΑμερικανικό Υπουργείο "Ενεργείας
καί τήν βοήθεια τοΟ καναδικού "Υπουργείου "Ενεργείας ,"Ορυχείων καί
φυσικών πόρων .

-13
IV.Οιδυνατότητες για διεθνή συνεργασία
α)Συνεργασία μέσα στο ΟΟΣΑ καί στούς άλλους διεθνείς
όργανισμούς .
» ' · ν /·
ΉΕύρωπαϊκή Κοινότητα έλαβε ένεργό μέρος στά
προγράμματα τοΟ ΟΟΣΑ στόν τομέα των νέων κιάνανεώσιμων
πηγών ένεργείας .Άρκεϋ νάάναφερθούμε στήν όμάδα έργασίας πού
συστήθηκε τόν Νοέμβριο τοΟ 1978 -τήν ΟΙΤΕ ,δηλαδή τήν
Διεθνή'Ομάδα Ενεργειακές Τεχνολογίας -καί ,πιό πρόσφατα ,
βτήν δμάδα ύψηλοΟ έπιπέδου γιά τήν έμπορικοποίηση των ένεργειακών
τεχνολογιών .
Έξάλλου ,συστήθηκε καί μιά άλλη όμάδα έργασίας άπό
τόΣυμβούλιο τοΟ ΟΟΣΑ Οτίς 27Νοεμβρίου 1978 ,μέστόχο τόν
συντονισμό των προσπαθειών ώστε νάβοηθηθούν οίάναπτυσσόμενες
χώρες νάέφαρμόσουν τίς τεχνολογίες τών νέων αύτών μορφών
ένεργείας .
*Ηέκθεση (1)τής όμάδος αύτής (Μάϊος 1979 )προτείνει
τήνένοποίηση τώνπροτεινομένων ένεργειών μέτάέθνικά
προγράμματα . -
Τέλος ,πρέπει νάτονίσουμε τήν σημαντική συμμετοχή
τώνκρατών-μελών στά έργα γιά ένεργειακή άνάπτυξη μέ « ^
πρωτοβουλία όργανισμών δπως ήΓΑΟ .(Ο.Τ.Γ.),τόΠρόγραμμα
Αναπτύξεως τών Η.Ε.καί ήΠαγκόσμια Τράπεζα .
/
(1)"Εντυπο (ΖΕ3/79.31 άναθεωρημένο ,τής7.5.79 (έκθεση όμάδος ΜοΡΐΐ3ΐ1 )

-14
β) Πολιτική_ένε2χε^^ς_συνερχασία£_τ3ς_Εύ2ωτταϊκτϊς
521^^ΙΠΙ°;ε_Η^_Σί£_^'3ΊΙϊ^22^ϋ·§^£ε_χω9ε9 _.
*ΗΚοινότητα καί τάκράτη-μέλη της έχουν τήν παγκόσμιο
πρωτοκαθεδρία στήν παροχή βοηθείας μέσα στό πλαίσιο της
ένεργειακής συνεργασίας μέτίς Αναπτυσσόμενες χώρες ,καί
ήΠαγκόσμια Τράπεζα εϋναι έπικεφαλης στήν χορήγηση δανείων .
*ΗΚοινότητα διαθέτει πολλά όργανα συνεργασίας ούσιαστικής
σπουδαιότητας ,μέσα στά όποια τάένεργειακά θέματα καταλαμβάνουν
δλο καί σημαντικότερη θέση .
.Τόπλαίσιο συνεργασίας περιλαμβάνει :
τίς Συμφωνίες Iκαί IIτής Λσμέ μέτίς χώρες ΑΚΕ
(*Α<ρρική -Καραϊβική -Ειρηνικός )
τίς διμερείς συμβάσεις μέτίς Μεσογειακές χώρες
τήν βοήθεια πρός τίς μή-συνδεδεμένες άναπτυσσόμενες .
χώρες (Λατινική Αμερική ,Ασία )
τίς χρηματοδοτικές παρεμβάσεις ύπέρ τών ΜΚΟ .
Τόσύνολο τής Κοινοτικής χρηματοδοτήσεως γιά τόν
 
τομέα τής ένεργείας γιά τήν περίοδο 1975-1980 έφθασε στό
σημαντικό ΰψος τών 220 έκατομμυρίων ΕΛΜ (δηλαδή περίπου 275
έκατομμύρια δολλάρια )δίνοντας τήν δυνατότητα ,μέτήν μέθοδο
/
τής άπό κοινοϋ χρηματοδοτήσεως ,νάύλοποιηθοΟν έργα υψους
910 έκατομμυρίων ΕΛΜ .
Τότμήμα πού δαπανήθηκε γιά τήν κλασσική ύδρενέργεια
άνέρχεταί σέ141 έκατομμύρια ΕΛΜ ,δηλαδή 64% του συνόλου .
. . / . 1
Τόμερίδιο τών πραγματικά έναλλακτικών ένεργειών
άνέρχεταί σήμερα σέ35έκατομμύρια ΕΛΜ,δηλαδή 16% τοΟ συνόλου
τών δραστηριοτήτων πού άφοροϋν τήν ένεργειακή συνεργασία ,ένώ
τόύπόλοιπο χρησιμοποιήθηκε γιά άλλους τύπους ένεργείας .

-15
Οσον άφορα την γενική καί εί-δική έκπαιδευση
σέένεργειακά θέματα ,ύπολογίζεται δτι δαπανήθηκαν 30έκ.
ΕΛΜ κατά τήν Εδια περίοδο .
Τόχρηματοδοτικό έπίπεδο σ'αύτόν τόν τομέα έξακρλουθεϊ
νάείναι χαμηλό ,άλλά ήΚοινότητα πιστεύει δτι ήέπιτυχία των
έπιχειρηθέντών προγραμμάτων έπιβεβαιώνει τήν όρθότητα τής
προσεγγίσεως πού χρησιμοποιήθηκε καί .πού βασίσθηκε σέ 6βασικές
άπόφεις : , ■ -
Ιον Οίνέες τεχνικές πού δοκιμάσθηκαν ήταν ήδη άρκετά
τελε ιοποιημένες ;ώστε δκίνδυνος άποτυχίας νάείναι
περιορισμένος .ΉΚοινότητα άρνήθηκε νάθεωρήσει τίς
άναπτυσσόμενες χώρες σάν ένα μεγάλο έργαστήριο γιά νά
δοκιμάζονται νέες τεχνικές πού μετά θάχρησιμοποιηθοϋν
στήν Ευρώπη .Ακολουθήθηκε ήάκριβώς άντίθετη προσέγγιση :
ν ...
τεχνικές πού είχαν τελειοποιηθεί προσαρμόστηκαν στίς
τοπικές άνάγκες .
2ον Ήχρήση τών έπενδύσεων σ'αύτόν τόν τομέα με-
γιστοποιήθηκε -ώστε νάμειωθοϋν ο£κίνδυνοι μιά καί τά
διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα γιά άνάπτυξη άπαγόρευαν καί
τήν παραμικρή σπατάλη .·, . ■
3ον Τάστοιχεία τής"νέας ένέργειας "έντάχθηκαν δσο ήταν
δυνατό στά εύρύτερα έργα μέμή-ενεργειακούς στόχους
(π.χ.άρδευση μέήλιακή άντληση ,σ'ένα μικρό χώρο μέσα
στό πλαίσιο εύρυτέρου ύδρο-γεωργικοϋ έργου ).
4ον Τάπροβλήματα τής προσαρμογής στό περιβάλλον
μελετήθηκαν μέπροσοχή ώστε νάάποφευχθοΟν οιψυχολογικής
φύσεως δυσκολίες πού θάμποροϋσαν νάφθάσουν μέχρί ,καί τήν

-16
I
<■αληθινή άπόρριψη (μέαύτή τήβάση ήμελέτη γιά τήν
παραγωγή αίθανόλης στήν "Ανω-Βόλτα λαμβάνει ύπ'δψη της
καί τίς γαστρονομικές παραδόσεις ).
5ον Τάέργα πού χρηματοδοτούνται άπό τή Κοινότητα !
βασίσθηκαν στό μέτρο τοΟ δυνατοϋ στούς όργανισμούς έρεύνης
και έφαρμογής πού υπήρχαν ήδη στίς άναπτυσσόμενες χώρες .
Πρέπει νάτονίσουμε μέαύτή τήν εύκαιρία τόύψηλό έπίπεδο
έμπειρίας καί γνώσεως πού έχουν ήδη έπιτύχει όρισμένα
κέντρα έθνικής έρεύνης .
6ον Κατεβλήθη προσπάθεια νάσυνδιασθεϋ μέαύτά τά
προγράμματα καί ήάπαραίτητή έκπαίδευση πού έξασφαλίζει
τήν έπιτυχία τους . ' ν
Τάπρογράμματα πού χρηματοδοτήθηκαν μέαύτόν τόν
τρόπο μπορούν νάταξινομηθούν ώςέΓ;ής : ,(βλέπε -τόν
λεπτομερή κατάλογο στό παράρτημα ) „
ΑΚΕ
ΕΛΜ
/Μεσογειακές .Άναπτ . ΜΚΟ Σύνολο
συμφωνίες χώρες ΕΛΜ ΕΛΜ
ΕΛΜ ΕΛΜ '
Μελέτη 1.285.000
Απογραφές 8.780.000
"Ερευνά 1.100.000
ΠΙρόγραμμα
νπειρ.έ<ραρ .1.120.000
"Εντεταγμένα
έργα '1.230.000
Εγκατα­
στάσεις
Σύνολο -5.427.000
18.942.00011.980.000600.000
1.500.0001.385,000
9.380.000
13.080.000
2.620.000
11.980.000■- 1.675.000 2.905.000
•- 5.427.000
2.100.000 1.675.000 34.097.000

; -"17 '
Κατά τομέα δραστηριότητας ,δάπολογι,σμός μπορεί νά
ταξινομηθεί ωςέξής :
-"Ανεση ήλιακή ένέργεια :29προγράμματα συνολικοΟ ύψους
17,47 έκ.ΕΛΜ .
-"Εμμεση ένέργεια :14προΥ\οάμματα συνολικού ύψους 7,847 έκ.ΕΛΜ .*
-Γεωθερμία :2προγράμματα συνολικού ύψους -9,38 έκ.ΕΛΜ ,
Μέσα σ'αύτό τόπλαίσιο πρέπει νάτονίσουμε ότι τόΚο,ινό .
Κέντρο Έρέύνης ,μέβάση τόπολυετές τουπρόγραμμα γιά τήν
*
ήλειακή ένέργεια ,είναι ίδιαίτερα κατάλληλο γιά τήν ένεργοποίηση
της έπιστημονικης καί τεχνικής συνεργασίας μέτίςάναπτυσσόμενες
χώρες .Ιίιέτόντρόπο αύτό συμβάλλει στίς ειδικές μελέτες γιά τόν
έντοπισμό των έργων στίς διάφορες χώρες ,καθώς καίστήν ' >.·
έκτέλεση τών έρευνητικών ένεργειακών προγραμμάτων ίδιαίτερα
στίς Μεσογειακές χώρες . -
Αυτός είναι όαπολογισμός τοΟπαρελθόντος .Οιπροοπτικές '
της νέας Συμφωνίας τής Λομέ στόν τομέα τής ένεργειακης συνεργα­
σίας ανοίγουν πολύ ευρύτερες δυνατότητες .*Ησπουδαιότητα του
όλου θέματος έτυχε της κατάλληλης άναγνωρίσεως κατά τήν διάρκεια τών
διαπραγματεύσεων γιά τήνΛομέ II,και άπό τίςχώρες ΑΚΕ καίάπό
τούς Ευρωπαίους .Έπετεύχθει δέσυμφωνία καί συμπερ ιελήφθησαν στήν
νέα συμφωνία διατάζεις πολύ περίπλοκες πού άφοροΰν τόένεργειακό
(άρθρο 76).Όστόχος της·ένεργειακης συνεργασίας ,όπως όρίζεται |
στόάρθρο αύτό ,είναι νάέπιτρέψει στίς χώρες ΑΚΕνάέπιτύχουν < !
"αυτάρκεια "Αναπτύσσοντας "τίςπαραδοσιακές καίμήένεργειακές ;
τους δυνατότητες ".Ήνέασυμφωνία ·έπΐτρέπε ι,λοιπόν ,νά'άντι- |
μετωπίσει κανείς τόένεργειακό σέόλα τάμέτωπα ,εΓτε πρόκειται ♦
γιά τήν συνέχιση τών έγκαταστάσεων ύδρενεργείας ,ήγιά τήν . .*
Αξιοποίηση τών κλασσικών πόρων πού δέν έχουν άκόμη χρησιμοποιηθεί
{όπως όάνθρακας τηςΜποτσβάνα ήήτύρφη της Ρουάντα καί τοΟ
Μπουρούντι )ή,άκόμη ,γιά τήνπροώθηση νέων μορφών ένεργείας .
* -
Στήν νέα συμφωνία τονίσθηκε ιδιαίτερα τόθέμα τών νέων
πηγών πού καλούνται στό κείμενο "ένέργειες ύποκαταστάσεως "
"Ετσι Αναγνωρίζεται ρητά τόίδιαίτερο ένδιαφέρον τών έναλλακτικών

-18
ενεργειακών μορφών για τιςΑναπτυσσόμενες χώρες ,έπειδή προσαρ­
μόζονται καλλίτερα στά συγκεκριμένα προβλήματα αύτών τωνχωρών
άπό τίςπαραδοσιακές πηγές ένεργείας πούπροϋποθέτουν συγκέντρω -
Ν
σητηςπαραγωμένης ίσχύος^άν πρόκειται νάείναι έπικερδεΐς .
*ΗΑπομόνωση τωνπερισσοτέρων χωρών ΑΚΕ και ήχαμηλή πυκνότητα
τοϋπληθυσμού πού πρέπει νάέξυπηρετηθει όδηγοϋν ,άντίθετα ,
στήν διερεύνηση μορφών ένεργείας πού νάέπιτρέπουν ,κάτω άπό
συνθήκες Αξιόπιστης λειτουργίας καί· καλής συντηρήσεως ,τήν
διασπορά της παραγωγής χαμηλής ίσχύος .Άπό τήν άλλη πλευρά ,
οιφυσικές συνθήκες πού έπικρατοΰν στίς χώρες ΑΚΕ εϋναι συχνά
ιδιαίτερα ευνοϊκές γιά τήν Ανάπτυξη νέων μορφών ένεργείας .
Τέτοιες θετικές κλιματολογικές συνθήκες εΓναι ήήλιοφάνεια
(ζώνες τής Σαχάρας καί της Σαχέλας ),ήταχύτητα τών Ανέμων
(Πράσινο "Ακρωτήρι ,Κομόρες ),τάγεωθερμικά Αποθέματα (Αίθιοπία ,
Σομαλία κτλ.), ήφυτική βλάστηση καί γεωργική παραγωγή (τό
τροπικό δάσος καί οιφυτείες ζαχαροκάλαμου πού εύνοοΟν τήν
Ανάπτυξη τής βιομάζας ),οιδυνατότητες πού προσφέρονται άπό
τήν μικρο-ύδρενέργε ιαήτήν έκμετάλλευση τήςθερμικής ένεργείας
άπό τήν κίνηση τών θαλασσών (κόλπος τοϋ 'Αμπιτζάν)κτλ .
Τόπλήρες φάσμα τών χρηματοδοτικών μέσων πού
προβλέπεται άπό τήν Λομέ IIμπορεί νάχρησιμοποιηθεί καί γιά τήν
προώθηση τών ένεργειακών πηγών τώνΑΚΕ .Τόφάσμα αύτό κυμαίνεται
άπό έπιχορηγήσε ιςκαί δάνεια μέείδικά ευνοϊκούς όρους (0,75
ή1%,διαρκείας 40έτών καί μέδεκαετή χαριστική περίοδο )
τοϋ Ευρωπαϊκοί )Ταμείου "Αναπτύξεως ,μέχρι τάκεφάλαια μέκίνδυνο
καί τάέπιδοτούμενα δάνεια τήςΕυρωπαϊκής Τραπέζης "Επενδύσεων .
Τόάρθρο 59προβλέπει Ακόμη τήνδυνατότητα τήςΕΤΕνάπροχωρήσει
σέδάνεια μή-έπιδοτούμενα όταν πρόκειται γιά ένεργειακές
έπενδύσεις (ήέξορύξεως )πούθεωρούνται άπό τίςχώρες ΑΚΕ καί
τήν ΕΟΚ σάν "κοινοϋ συμφέροντος ".

. ■ ' .-19
Τάδιαθέσιμα ποσά είναι πολύ σημαντικά καίκατανέμονται -,
σέγενικές γραμμές πού άφοροϋν τόσύνολο των χρηματοδοτικών '
δυνατοτήτων μεταξύ τωνόποιων είναι δυνατόν νάέξευρεθοϋν και
οιτρόποι ύλοπο ιήσεως τΙΊςένεργειακής άναπτύξεως ,μέτόνάκό-
λουθρ τρόπο : .
.·έπιχορηγήσε ις 2928" :
είδικά δάνεια *504 ,
σύνολο 3057 έκ.ΕΛΜ
\ ·1 ·. ^ _ ·,
γιά τάέθνικά προγράμματα 2457
γιά τήν περιφερειακή συνεργασία 600
Εύ0ωπα.νκ^_Τ0άπεζα _^Επενδύσεων
κεφάλαια μέκίνδυνο 280 * '
, , έπιδοτούμενα δάνεια 685
* δάνεια μήέπιδοτούμενα 2οο έκ.ΕΛΜ
Αυτα ταχρηματοδοτικά μέσα θάπρέπει βασικά ναέπι-
τρέψουν τήν χρηματοδότηση προγραμμάτων κιέργων στούς ,έξης τομείς
Ιον ·Κατάρτιση απογραφών τών αναγκών και τών ένεργειακών πηγών
τώνχωρών ΑΚΕ .Μπορεί ,γενικά ;όίάνάγκες νάείναι άρκετά
γνωστές ,οιένεργειακές δυνατότητες όμως συχνά ύποτιμοϋνται άν
δχιάγνοουνται .Είναι άπαραίτητο οιάναπτυσσόμενες χώρες νάέχουν
σαφή γνώση τώνδικών τους δυνατοτήτων ,,εϋτεπρόκειται γιά ',
κλασσικές μορφές ένεργείας (ύδρενέργεια ,άνθρακας ,,πετρέλαιο ,,;
άκόμη καί ουράνιο ),εΓτε γιά νδς μορφές ένεργείας .
2ον Ανάπτυξη της έτΐιστήμονικής συνεργασίας μεταξύ της Κοινό­
* -
τητας καί τών *ΆΚΕ .Αύτή ήσυνεργασία θάένεργοποιήσει άπό τήν
κοινοτική πλευρά τόΚοινό Κέντρο Έρεύνης καί τάέθνικά έρευ - ^
νητικά κέντρα καί ,άπό τήν πλευρά τών ΑΚΕ ,τήν έρευνητική δομή
πού υπάρχει ήπού.θά δημιουργηθεί *θάάφορα τήν έκπαίδευση ,τήν
.τεχνική ,βοήθεια καί τήν μεταφορά τεχνολογίας .
3ον Χρηματοδότηση μελετών καί έργών γιά τήνπαραγωγή ,μεταφορά
καί διανομή της ένεργείας .

-20
4ον Ενίσχυση τήςπαραγωγ ικής Ικανότητας των [διων των χωρών
ΑΚΕ σέέξοπλισμούς πού άπαιτοϋνται γιά τήνπαραγωγή ,τήνμετα­
φορά καί τήν διανομή τής ένεργείας .
Άπό τίςπρώτες άποστολές προγραμματισμού στις χώρες
ΑΚΕπροκύπτει τόσυμπέρασμα ότι τόποσοστό τώνπιστώσεων γιά τόν
ένεργειακό τομέα πρέπει νάείναι τής Εδιας τάξεως μέαύτό της
Λομέ I,δηλαδή περίπου 5-6% .Τόποσό αύτό δέν συμπεριλαμβάνει ,τις
πιστώσεις γιάτήνπεριφερειακή συνεργασία πού (διευρύνεται ιδιαί­
τερα μέτήν Λομέ II,μιά καί τόκονδύλι γιά περιφερειακά
προγράμματα διπλασιάσθηκε σέσχέση μέτήν Λομέ I(600έκ.ΕΛΜ
έναντι 300έκ .ΕΛΜ ):*0περιφερειακός προγραμματισμός δέν έχει
άκόμη συντελεσθεί ,άλλά οί.'άποστολές έθνικοϋ προγραμματισμού
έδοσαν ήδη τήν δυνατότητα νάγίνει γνωστός όπροσανατολισμός
πόύ θέλουν οιχώρες ΑΚΕ νάάκολουθήσει .Είναι ήδη προφανές ότι τό
ένεργειακό κατέχει μιάν έπίλεκτη θέση εϋτε πρόκειται γιά συμ­
μετοχή στήν χρηματοδότηση μεγάλων φραγμάτων ,ήγιά κοινά προγράμ­
ματα στόν χώρο τών νέων μορφών ένεργείας .
Συμπεραίνοντας ,πρΐπει νάυπογραμμίσουμε ότι έστω
κιάνήΚοινότητα διαθέτει άποτελεσματ ικάέργαλαϊα γιά ,νά
συμβάλλει στήν άνάπτυξη τών νέων πηγών ένεργείας στίς άναπτυσ -
σόμενες χώρες ,ήάνάπτυΕη αύτή άναχαιτί ζεται όμως άπό τήν
άνεπαρκή πληροφόρηση σχετικά τόσο μέτήνποσότητα καί τήν δομή
τηςμελλοντικής ένεργειακής ζητήσεως σ'αύτές τίςχώρες ,όσο καί
γιά τίςδυνατότητες τηςπροσφοράς .Άπό τήνσκοπιά αύτή ,ή
Επιτροπή άνέλαβε συγκεκριμένες καίειδικές πρωτοβουλίες στόν
τομέα τουένεργειακοϋ προγραμματισμού στίς όποιες πήραν μέρος
πολλές άν&πτυσσόμενες χώρες .Μιάτέτοια πρωτοβουλία είναι καί
ήσύγκληση τηςδιεθνούς διασκέψεως γιάτόνένεργειακό προγραμ­
ματισμό πούπραγματοποιήθηκε στίς Βρυξέλλες τόνΔεκέμβριο 1980 .
\

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
•J'■■
Υφος τοΟπρογράμματος
t 4
^Τίτλος δργου Χώρα'~ '. -V '' Ν .' ·.
-Προϋπολογισμό Παραττρήσεις
.ΕΛΜ (1) ■
Γε<^8ερμία-1η φάαη Αίθιοπία 4,100^000 ύπόέκτέλεση
–2η .cpdσηΙ*4.680 .000 ύπόμελέτη - -
'Εντάτ ικόπο ίηση τίίς
γεωργ ικτίς παραγωγής
στήν κοιλάδα του
τχοταμοΟ ΣενεγάληΜαυριτανία475.000 ύπόέκτέλεση
'
(1ήλιακή άντλία
.IOKW ),-*
Κατασκευή ήλιαχών
άντλιών καίκινητήρων
»
1η (ράση (1άντλία
IOKW .
+1άντλία 5KW) ■
; ■■ ι' ' '
Νίγηρ 550.000 " " /.
2η (ράση (πειραματικός
τύπος ήλιακοΟ
κινητήρος μέ
θερμοδυναμικό κύκλο )ν
fi/
550.000
<r
ύπόμελέτη
( .

5.Πρόγραμμα ύδρενεργείας
γιά χωριό στό Τογκό
Μία άντλία 1300 W)Τογκό 80000■ :ι. " Γ
: U
ύπό έκτέλεση
6.Γεωργική Ανάπτυξη
(κλιματισμός έρευνητικοϋ
κέντρου )Μπαριιττάντος
I25.000 περατώθηκε
7.Δασικό πρόγραμμα γιά τήν
'Ανω Δημηράρα (άεριογόνο
μηχά\ /ημα παραγωγές )•
:
!
8.'Ηλεκτρική παροχή γιά
αναμετάδοση έρτζ ιανων Κομόρες 200.000'' ι
ύπό έκτέλεση
9.Δημιουργία άρδευομένων
περιοχών στήν έπαρχία
τοϋ Λογκόνε καί του Καρι
(1ήλιακή άντλία 5KW )Καμερούν 350.000
iΠ »I
0.Θέρμανση τρεχούμενου νεροϋ
σένοσοκομείοΜαλάουϊ
/ί
100.000
I
I.ύπό μελέτη
1.Χρήση μεΛάοοας (μελέτη ) "Ανω Βόλτα 80.000 ύπό έκτέλεση -,
2 -»» ÍI II Σουδάν 115.000 περατώθηκε
3.Μετατροπή τής θερμικής
ένέργειας 'Ακτή τοΟ
'ΕλεφαντοστοΟν 200.000 ύπό έκτέλεση
4.Μετατροπή της θερμικής
ενέργειας τοΟ ωκεανού
.(μελέτη )'Ολλανδικές ·
'Αντίλλες160.000 SM II
5."Αξιολόγηση τοΟ ζαχαροκαλάρο
(μςλέτη )
fυ
'Ακτή τοΟ
'ΕλεφαντοστοΟν10Q.000 ύπό μελέτη

ζ-ν * .»
Η
!
f
.BIOGAZ (χρηματοδότηση άπό
κοινοΟ μέ ΜΚΟ Πρόγραμμα
ηείραματικής λειτουργίαςΡουάντα ,
Μπουρούντι ,
"Ανω Βόλτα300.000•ν>
!
υπό έκτέλεση
ι.Δοκιμαστικό πρόγραμμα
γιά ήλεκτροπαραγωγή
μέτήν Πολυνησία
(πειραματικό πρόγραμμα )Μαρκήσιοι 170.000tl It
i .
i.'Εγκατάσταση πέντε
ήλεκτρσπαραγωγών μονάδων
μέάεριογόνα στήν Πολυνησί <Τουαμότου
ι382.000 υπό μελέτη
I.Περιφερειακό κέντρο
-,ήλιακής ένεργείας Δυτ .'Αφρική 100.000II Μ
'ν
)."Ενταξη της μικρο-υδρενέργε
στήν τροπική 'Αφρική
(μελέτη )-ας ν
Καμερούν ,
Κογκό ,
Σενεγάλη ,s
Δημ.τής
Κ.'Αφρικής ,
Ζαΐρ•χ
100.000 ύπό έκτέλεση
.'Ολοκλήρωση των άερισγόνων
μηχανών παραγωγές στήν
^ρσιχική 'Αφρική
(πειραματικός σταθμός )Ρουάντα ,
Μπουρούντι ,
Ζαΐρ ,300.000m n /
1.'Αξιολόγηση των έξοπλισμων
πού άξιοποιοϋν τήν ήλιακή
ένέργεια ("μελέτη )
<Μαλί ,
Νιίγηρ ,
Καμερούν ,
Σενεγάλη100.000Il II
3.Συνδιάσκεψη της Βαρέζε
γιά τήν ήλιακή ένέργεια ΑΚΕ 200.000 περατώθηκε
.

! ' '
!
¡
i
ι
I
1
24.Μελέτη άξιοποιήσεως τής
βιομάζας στήν Καραϊβική 30.000¿7 ;
»
\ ; ]
υπό έκτέλεση
25.Τεχνική βοήθεια
Ι ·
ί
î J
i '■Νίγηρ ,
Μαυριτανία ,
Σενεγάλη ,
Μαλί .200 ,000 υπό μελέτη ·
26.Μελέτη άξιοτιοιήσεως τής
ί βιομάζας
I
I ' ·· '
Ì
ί,. ':
ι ·
^ *
■ι ■ -
t
i 'Μαλί
ι150.000 ύπό 'έκτέλεση
1
i c ΜεσόγειοςI - -
i
*1.'Επιστημονική συνεργασία
y¿τόΕΚΚΕ
sΣυρία 763.000 υπό έκτέλεση
i
•2.βοήθεια γιά τάέθνικά
] έρευνητικά προγράμματα
iΤυνησία 930.00011 tl
,3.'Επιστημονική συνεργασία
J'Ιορδανία 987.000-II II
'4.BREDO (δημιουργ ία
! ! :-
; κέντρου έφαρμογων
άνανεωσίμων πηγών
,ένέργείας )
i
) νΑίγυπτος 8.000.000 . ύπό μελέτη
5.Συνεργασία μέτήν CNRS
(ήλιακό )
i
! · '
!' '
\'Αλγερία 1.300.000Ι» II
ν 1 .
 
>

Μησυνδεδεμένες άναπτυσσόμενες χ<2ρες
1.'Ηλιακή ένέργεια .(δοκιμαστική
έφαρμογή ) Πακιστάν 1.500.000 ύπόμελέτη ^ .
1
·'.. . J
?..Γεωθερμία ,(μελέτη ) OLADE 600.000 ύπόέκτέλεση
i
ΜΚΟ- ·
1
Ι
i
1.'Εξοπλισμός 3γεωτρήσεων μέ
ήλιακές άντλίες μέ
φωτοστοιχεϊα στόΜαλί ,στήν
περιοχή τουΣάνΜαλί
\60.000'I
περατώθηκε
2.'Ηλιακή άντλία στόΚανέλ
(IKW ) Σενεγάλη 75.000 περατώθηκε
3.'Ηλιακή άντλία στόΓιαγκάσσο
(1,3KW)' Μαλί 85.0000II\
4.'Ηλιακή άντλία στόΤουμπουκτού Μαλί 75.000II
5.'Ηλιακή άντλία στόΘιές
(9XIKW ) Σενεγάλη 250.000i
II
6."Ηλιακή άντλία στόΓιαγκάσσο
(I,3KW ) Μαλί 21.0000II
7.'Εξοπλισμός γεωτρήσεως μέήλιοϋ
άντλία :στόΣαφόλο
(I,3KW )ιή
Μ3λί 35.000II

8.Βελτιωμένες κουζίνες "Ανω Βόλτα 145.000W
•
ύπό έκτέλεση
9.BIOGAZ (χρηματοδότηση μαζί
μέτόETA ) Ρουάντα ,
Μπουροΰντι 470.000 4η n
10.'Εγκατάσταση ήλιακής
άντλίας στό Γκούρσι "Ανω Βόλτα 24.000 ' ύπό μελέτη
11.Δημιουργία 3ήλιαχών
άντλκΰν "Ανω Βόλτα 89.000·· II
12.10ήλι-οικές άντλίες μέ
φωτοστοιχεϊα Μαλί 306.000II II
13.2κέντρα κατασκευές
/"atολικών
sΤυνησία 40.000 ύπό έκτέλεση
;
Λ
i
\|
i
:*
/34.697.000