Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, με θέμα: Υλοποίηση της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στα έγγραφα προγραμματισμού των διαρθρωτικών ταμείων για το 2000-2006"

(2003/C 256/07)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα: "Υλοποίηση της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στα έγγραφα προγραμματισμού των διαρθρωτικών ταμείων για το 2000-2006" (COM(2002) 748 τελικό)·

έχοντας υπόψη την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 20ής Δεκεμβρίου 2002 να ζητήσει τη γνωμοδότησή της επί του θέματος αυτού, σύμφωνα με το άρθρο 265, πρώτο εδάφιο της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της της 14ης Μαΐου 2002 να αναθέσει στην επιτροπή "Οικονομική και Κοινωνική Πολιτική" την κατάρτιση σχετικής γνωμοδότησης·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησής της (CdR 83/2003 rev.) που υιοθετήθηκε στις 29 Απριλίου 2003 από την επιτροπή "Οικονομική και Κοινωνική Πολιτική" (εισηγήτρια: η κα Diane Bunyan Πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου του Μπρίστολ, (UK-ΕΣΚ)·

εκτιμώντας ότι η χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία αποτελεί το βασικό μέσο που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την ανακατανομή των πόρων εντός της επικράτειάς της και, άρα, είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της κοινωνικής περιθωριοποίησης·

εκτιμώντας ότι η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού χρήζει ενίσχυσης στα προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων με στόχο την εξάλειψη της φτώχειας στην Ευρώπη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται να επιδειχθεί στις γυναίκες που πλειοψηφούν μεταξύ των απόρων στην Ευρώπη·

εκτιμώντας ότι η ισότιμη πρόσβαση ανδρών και γυναικών στους πόρους των Διαρθρωτικών Ταμείων συνιστά δημοκρατικό δικαίωμα·

υιοθέτησε ομόφωνα, κατά την 50ή σύνοδο ολομέλειάς της, της 2ας και 3ης Ιουλίου 2003 (συνεδρίαση της 2ας Ιουλίου), την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Οι απόψεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1.1. επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής, στην οποία καταγράφεται αναλυτικά η πρόοδος που σημειώθηκε όσον αφορά την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στα Διαρθρωτικά Ταμεία, και υποστηρίζει τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση αυτή.

1.2. επιδοκιμάζει τη δυνατότητα που παρέχουν τα Προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης για την προαγωγή της ισότητας των δύο φύλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1.3. συμμερίζεται τις ανησυχίες της Επιτροπής όσον αφορά την ισόρροπη συμμετοχή ανδρών και γυναικών σε όλα τα όργανα λήψεως αποφάσεων που σχετίζονται με τα Διαρθρωτικά Ταμεία και εκτιμά ότι χωρίς ισόρροπη εκπροσώπηση των δύο φύλων κατά το σχεδιασμό, τη λήψη αποφάσεων και την αξιολόγηση είναι αδύνατον να εξασφαλισθεί η πρόσβαση των γυναικών στους πόρους των Διαρθρωτικών Ταμείων.

1.4. πιστεύει ότι η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου θα πρέπει να θεωρείται ως θεμελιώδης για την εξάλειψη της κοινωνικής κατάπτωσης στην Ευρώπη, διότι καθιστά δυνατή τη διακρίβωση των πολλών εστιών διακριτικής μεταχείρισης κατά των γυναικών.

2. Οι συστάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών

2.1. ζητεί την αναγνώριση του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης για την υλοποίηση των διαρθρωτικών χρηματοδοτήσεων και, ειδικότερα, για την από κοινού αξιοποίηση των ορθών πρακτικών κατά τρόπο έγκαιρο, πρακτικό και προσιτό.

2.2. αιτείται τη δραστηριοποίηση και τη δέσμευση των ιθυνόντων σε εθνική και τοπική κλίμακα για την υποστήριξη της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου, δεδομένου ότι η εν λόγω ενσωμάτωση δεν πρόκειται να επιτευχθεί χωρίς την επιβολή κυρώσεων.

2.3. προτείνει τη συνεκτική εφαρμογή περισσότερων βασικών μέτρων, τη μεγιστοποίηση της εμπειρογνωμοσύνης για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου, καθώς και τη σταθερή ευαισθητοποίηση και την παροχή υψηλής ποιότητας κατάρτισης σε όλους όσοι ενδέχεται να επηρεάσουν άμεσα ή έμμεσα την αποτελεσματικότητα οποιασδήποτε στρατηγικής για την υλοποίηση αυτής της ενσωμάτωσης.

2.4. ζητεί τη διάθεση ενδεδειγμένων πόρων για την υποστήριξη της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου και της ανάπτυξης των απαιτούμενων ικανοτήτων.

2.5. αιτείται την ανάπτυξη ικανοτήτων και την υποστήριξη οργανώσεων που ασχολούνται με τις προοπτικές της ισότητας των δύο φύλων και ζητεί την παροχή μεγαλύτερης ενημέρωσης σχετικά με τη δυνατότητα άντλησης πόρων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία σε μικρότερες οργανώσεις που εργάζονται με γυναίκες, καθώς και την ανάθεση ρόλου για την υποστήριξη της εν λόγω διαδικασίας στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης.

2.6. συνιστά να καταδεικνύεται σαφώς η συμβολή των προγραμμάτων των Διαρθρωτικών Ταμείων στην επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Απασχόληση και, ειδικότερα, του στόχου που τέθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Λισαβόνα για αύξηση του τρέχοντος ποσοστού επαγγελματικής δραστηριότητας των γυναικών στο 60 % και των στόχων που συμφωνήθηκαν στη Βαρκελώνη για παροχή παιδικής μέριμνας σε τουλάχιστον 90 % των παιδιών από τριών ετών έως σχολικής ηλικίας και σε τουλάχιστον 33 % των παιδιών κάτω των τριών ετών.

2.7. συμμερίζεται την ανησυχία της Επιτροπής σχετικά με την επίταση των στερεοτύπων για τα δύο φύλα στο πλαίσιο των υφισταμένων προγραμμάτων και ζητεί να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια στον εν λόγω τομέα βάσει του Σχεδίου Δράσης για το 2004 το οποίο εστιάζεται στα στερεότυπα για τα δύο φύλα.

2.8. αιτείται την αναθεώρηση των προγραμμάτων των Στόχων 1 και 2 κατά τρόπο ώστε να ενισχυθεί η παράμετρος της ισότητας των δύο φύλων στο πλαίσιο των παρεμβάσεων αυτών.

2.9. ζητεί να διενεργηθούν Εκτιμήσεις Αντικτύπου ανάλογα με το φύλο και να καταστούν υποχρεωτικές και για τους τρεις στόχους.

2.10. απορρίπτει την αντίληψη σύμφωνα την οποία τα θέματα χωροταξίας, όπως π.χ. οι επενδύσεις υποδομής, είναι άσχετα προς τη διάσταση του φύλου και ζητεί συνεπώς τη γενικευμένη εφαρμογή των εκ των προτέρων αξιολογήσεων που επιβάλλονται από τους κανονισμούς (Άρθρο 41 (2γ)).

2.11. ζητεί τη συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου κατά την κατάρτιση των προϋπολογισμών για την ενεργό προαγωγή της ισότητας των δύο φύλων, αρχή γενομένης από τον προϋπολογισμό.

2.12. τάσσεται υπέρ της ανάπτυξης προγραμμάτων ειδικά επικεντρωμένων στη διάσταση του φύλου, με στόχο να επιτευχθεί η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στα Διαρθρωτικά Ταμεία.

2.13. θεωρεί ότι απαιτείται να αυξηθεί η συμμετοχή ατόμων που ειδικεύονται σε θέματα σχετικά με το φύλο και την ισότητα, γυναικείων ΜΚΟ και εμπειρογνωμόνων σε θέματα φύλου, σε όλα τα στάδια του προγραμματισμού, της υλοποίησης και της παρακολούθησης τούτο να συνεπάγεται συνεργασία με τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης που διαθέτουν τις αναγκαίες επαφές για την υποστήριξη αυτής της προσπάθειας.

2.14. ζητεί κάθε έρευνα στον τομέα της στατιστικής ή/και της παρακολούθησης, που γίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ή από τα κράτη μέλη, να παρέχει τα στοιχεία κατά φύλο, έτσι ώστε να γίνονται καλύτερα γνωστές και να αξιολογούνται αναλόγως ως πραγματικές πρόοδοι (ή οπισθοδρομήσεις) ως προς την ισότητα των φύλων.

Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Albert Bore