[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 24.5.2006

COM(2006) 253 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Γενική ιδέα για τη στήριξη της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα {SEC(2006) 658}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

2. Αιτιολόγηση και γενικόσ στοχοσ 4

3. Το σύστημα ασφάλειας και η μεταρρύθμισή του 5

3.1. Αναγκαιότητα μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας 5

3.2. Το σύστημα ασφάλειας και η μεταρρύθμισή του 6

4. Στήριξη της ΜΤΑ από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα 7

4.1. Πεδία δέσμευσης 7

4.2. Αρχές που διέπουν τη στήριξη της ΜΤΑ από την ΕΚ 8

4.3. Ιδιαίτερος ρόλος και σημασία της στήριξης της ΜΤΑ από την ΕΚ 9

5. Η μελλοντικη στήριξη της ΜΤΑ από την ΕΕ 10

5.1. Κοινοτικές προοπτικές σχετικά με τα μέσα ενίσχυσης της συνολικήςστήριξης που παρέχει η ΕΕ στη ΜΤΑ 10

5.2. Συστάσεις για την ενίσχυση της κοινοτικής συνεισφοράς στην γενικήστήριξη της ΜΤΑ από την ΕΕ 12

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Γενική ιδέα για τη στήριξη της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα

Εισαγωγή

Η εξωτερική δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναδεικνύει το ρόλο που διαδραματίζει ως διεθνής παράγοντας και εταίρος για να υπερασπιστεί τις κοινές της αξίες, δηλαδή το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, της ειρήνης, της δημοκρατίας, της χρηστής διακυβέρνησης, της ισότητας των φύλων, του κράτους δικαίου, καθώς και της αλληλεγγύης και της δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της Μεταρρύθμισης του Τομέα της Ασφάλειας (ΜΤΑ)[1]. Η πρόληψη και η επίλυση βίαιων συγκρούσεων, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και η αναζήτηση λύσεων ώστε να μην είναι ευάλωτα τα κράτη αποτελούν μέρος των προσπαθειών που καταβάλλει η ΕΕ για να μειώσει την ανασφάλεια και να εξαλείψει τη φτώχεια συμβάλλοντας έτσι στην επίτευξη των στόχων της χιλιετίας για την ανάπτυξη, τη διατηρήσιμη ανάπτυξη και την παγκόσμια ασφάλεια.

Σήμερα, αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο από τη διεθνή κοινότητα και την ΕΕ ότι η μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας, ή η μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλειας όπως επίσης αναφέρεται, που αντικατοπτρίζει την πολυτομεακή φύση του συστήματος ασφάλειας, αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την πρόληψη των συγκρούσεων, την οικοδόμηση της ειρήνης και των εκδημοκρατισμό και συμβάλλει στη διατηρήσιμη ανάπτυξη. Η ΜΤΑ αφορά τόσο τη μεταρρύθμιση των φορέων που παρέχουν ασφάλεια στους πολίτες όσο και τη μεταρρύθμιση των κρατικών θεσμικών οργάνων που είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση και την εποπτεία αυτών των φορέων. Έτσι, η μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλειας υπερβαίνει την έννοια της αποτελεσματικότητας μεμονωμένων υπηρεσιών (συμπεριλαμβανομένων των ενόπλων δυνάμεων, της αστυνομίας, των δικαστικών αρχών κ.λπ.) και εστιάζεται στη συνολική λειτουργία του συστήματος ασφάλειας, ως στοιχείου μεταρρύθμισης της διακυβέρνησης, πολιτικής και στρατηγικής του δημόσιου τομέα. Με άλλα λόγια, η ΜΤΑ πρέπει να εξετάζεται ως συνολική διαδικασία, που θα ενισχύει την ασφάλεια για όλους τους πολίτες και θα αντιμετωπίζει τα ελλείμματα της διακυβέρνησης. Αυτή η προσέγγιση διασφαλίζει ότι ο τομέας της ασφάλειας δεν αντιμετωπίζεται εκτός του συνολικού δημόσιου τομέα, αλλά θεωρείται αναπόσπαστο και ισόρροπο μέρος των δημοσίων πιστώσεων και του θεσμικού πλαισίου του κράτους. Μολονότι ορισμένες πτυχές της ΜΤΑ μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμες, η συνολική διαδικασία της ΜΤΑ πρέπει να είναι μακροπρόθεσμη και ενσυνείδητα αποδεκτή σε εθνικό επίπεδο.

Η ΜΤΑ δεν αποτελεί νέο πεδίο δέσμευσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αποτέλεσε αναπόσπαστο τμήμα της ολοκλήρωσης της ΕΕ, της διεύρυνσης και της εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ για πολλά χρόνια. Με τα κοινοτικά μέσα, η ΕΕ έχει στηρίξει μεταρρυθμιστικές διαδικασίες σε χώρες εταίρους και περιοχές σε διάφορα μέρη του κόσμου και σε ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής. Οι εν λόγω πολιτικές και μέσα αφορούν την αναπτυξιακή συνεργασία, τη διεύρυνση, τη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας, την πρόληψη συγκρούσεων και τη διαχείριση των κρίσεων, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και την εξωτερική διάσταση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

Τα τελευταία έτη, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενίσχυσε τις δυνατότητές της για τη στήριξη της ΜΤΑ στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ), όπως καταδεικνύει η Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας[2]. Έτσι, οι αποστολές που εμπίπτουν στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΕΠΑΑ) και η δράση της Κοινότητας στον τομέα της ΜΤΑ μπορούν να αλληλοσυμπληρώνονται, ιδίως στις χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση ή καταστάσεις μετά την κρίση. Ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ υποστηρίζουν επίσης ενεργά τις μεταρρυθμιστικές διαδικασίες του τομέα της ασφάλειας σε διμερές πλαίσιο. Συνεπώς, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή έχουν εκφράσει την ανάγκη να διαμορφωθεί συνεκτικότερη και κοινή γενική ιδέα στο επίπεδο της ΕΕ για τη ΜΤΑ που να διαπνέει και τους τρεις πυλώνες, ούτως ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερη η εξωτερική δράση της ΕΕ στον τομέα αυτό. Το παρόν έγγραφο μελέτης αποτελεί τη συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον καθορισμό ενός σαφέστερου και ολοκληρωμένου πολιτικού πλαισίου της ΕΕ για το ξεκίνημα της μεταρρύθμισης του συστήματος ασφάλειας.

Αιτιολόγηση και γενικόσ σ τοχοσ

Το παρόν έγγραφο καθορίζει τις αρχές και τους κανόνες σχετικά με τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας υπέρ της Μ ΤΑ. Βασίζεται στη στήριξη που παρέχεται σήμερα σε διάφορες χώρες και περιφέρειες και στα κατάλληλα πολιτικά πλαίσια βάσει των οποίων η ΕΚ στηρίζει τη ΜΤΑ, και υπογραμμίζει τους λόγους που καθιστούν τη ΜΤΑ σημαντικό στοιχείο της κοινοτικής στήριξης. Έτσι, το πολιτικό πλαίσιο θα συμβάλει στο να σχεδιαστούν καλύτερα συντονισμένες στρατηγικές προσεγγίσεις για τις δραστηριότητες της Κοινότητας που καλύπτονται από τα διάφορα μέσα πολιτικής· αναγνωρίζεται πράγματι ότι η ΜΤΑ πρέπει να θεωρείται ως διατομεακό θέμα, που καλύπτει τις διάφορες συνιστώσες της εξωτερικής βοήθειας της ΕΚ. Επιπλέον, με τη γενική αυτή ιδέα επιδιώκεται να καθοριστεί ο ρόλος της Κοινότητας στο ευρύτερο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ στον τομέα της ΜΤΑ, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ των δραστηριοτήτων της ΕΚ και των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται από την ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ και από τα κράτη μέλη διμερώς. Στόχος είναι η γενική αυτή ιδέα και η γενική ιδέα της ΕΕ για τη στήριξη της ΜΤΑ από την ΕΠΑΑ, που συμφωνήθηκε υπό τη βρετανική Προεδρία[3], να αλληλοσυμπληρώνονται και να συνδεθούν στο πλαίσιο μιας υπερκείμενης γενικής ιδέας της ΕΕ για τη ΜΤΑ.

Το σύστημα ασφάλειας και η μεταρρύθμισή του

Αναγκαιότητα μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας

Για την ΕΚ, η ασφάλεια δεν περιορίζεται στη ασφάλεια του εδάφους ενός κράτους ή ενός συγκεκριμένου καθεστώτος, αλλά περιλαμβάνει την εξωτερική και εσωτερική ασφάλεια ενός κράτους και του πληθυσμού του. Έτσι, εστιάζεται στην ασφάλεια των ανθρώπων (κατάργηση της εξάρτησης, εξάλειψη του φόβου και ελευθερία ανάληψης δράσης για ίδιο λογαριασμό[4]) ανάγοντας την ασφάλεια των πολιτών στο επίκεντρο των προσδοκιών, ως συμπλήρωμα της κρατικής ασφάλειας. Οι πολίτες πρέπει να μπορούν να υπολογίζουν ότι το κράτος είναι σε θέση να διατηρήσει την ειρήνη και να εγγυηθεί την ασφάλεια των στρατηγικών συμφερόντων της χώρας καθώς και την προστασία της ζωής τους, των δικαιωμάτων τους σε ό,τι αφορά την ιδιοκτησία, καθώς και των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών τους δικαιωμάτων. Το κράτος πρέπει να μπορεί να προστατεύει τους πολίτες του από τις απειλές της ανασφάλειας, περιλαμβανομένων των βίαιων συγκρούσεων και της τρομοκρατίας, μεριμνώντας ταυτόχρονα ώστε να μην αποδυναμώνονται τα θεσμικά όργανα και τα δικαιώματα από τέτοιες απειλές. Το παρόν έγγραφο μελέτης αφορά κυρίως τις πτυχές που επιδιώκεται να συμβάλουν στην ειρήνη, στην προστασία της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας, και να διασφαλίσουν την τήρηση του νόμου καθώς και την επίβλεψη των εκτελεστικών οργάνων από το δικαστικό σύστημα και τους δημοκρατικούς θεσμούς.

Πληθωρικές και κακοπληρωμένες ένοπλες δυνάμεις, άτακτες δυνάμεις και ιδιωτικές επιχειρήσεις φύλαξης που δραστηριοποιούνται στο περιθώριο του νόμου, έλλειψη ανεξαρτησίας του δικαστικού μηχανισμού με αβέβαιο καθεστώς και ανεπάρκεια πόρων, έλλειψη ικανοτήτων, νομικών αρμοδιοτήτων και ορισμένες φορές πολιτικής βούλησης από την πλευρά των κοινοβουλίων να διασφαλίσουν την υποχρέωση λογοδοσίας των υπηρεσιών ασφάλειας, παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων από την αστυνομία και το στρατό, παράδοση ατιμωρησίας στο επίπεδο του κράτους και ανικανότητα να προστατευθεί ο πληθυσμός από την τρομοκρατία, αποτελούν ορισμένες από τις προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουν οι χώρες εταίροι της ΕΕ και που εμποδίζουν τις προσπάθειες που καταβάλλονται από κοινού για την επίτευξη διατηρήσιμης ανάπτυξης. Τα δικαιώματα των πολιτών παραβιάζονται κυρίως από τους δημόσιους υπαλλήλους των χωρών όπου καταπιέζεται η κοινωνία των πολιτών και όπου, συνεπώς, η δημοκρατία είναι ανίσχυρη ή και ανύπαρκτη. Τα προβλήματα αυτά επηρεάζουν επίσης τη σταθερότητα των περιοχών και το σύνολο της διεθνούς κοινότητας. Οι ένοπλες δυνάμεις αποτελούν ένα μόνο μέσο για την ασφάλεια των πληθυσμών. Η αστυνομία και η χωροφυλακή, τα δικαστήρια και το σωφρονιστικό σύστημα συμμετέχουν στην ασφάλεια διασφαλίζοντας την τήρηση του νόμου και της τάξης στο εσωτερικό του κράτους. Οι εποπτικοί δημοκρατικοί θεσμοί (Κοινοβούλιο, διαμεσολαβητές κ.λπ.) καθώς και το δικαστικό σύστημα συμβάλλουν επίσης στην ασφάλεια εμποδίζοντας τις καταχρήσεις εξουσίας και μεριμνώντας ώστε οι πολιτικές να εφαρμόζονται σύμφωνα με τις σχετικές εντολές. Η εποπτεία μπορεί επίσης να ασκηθεί από τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (δημόσιες επιτροπές εποπτείας, επιτροπές για τις καταγγελίες του κοινού) και, άτυπα, από την πίεση των ΜΚΟ, τις έρευνες των μέσων μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ) κ.λπ.

Το σύστημα ασφάλειας και η μεταρρύθμισή του

Σύμφωνα με τον ορισμό του ΟΟΣΑ/ΕΑΒ[5], το σύστημα ασφάλειας αντιστοιχεί στο σύνολο των κρατικών θεσμικών οργάνων και των διαφόρων άλλων οντοτήτων που συμβάλλουν στην κατοχύρωση της ασφάλειας του κράτους και του πληθυσμού του.

Κυριότεροι παράγοντες της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων των οργάνων επιβολής του νόμου: ένοπλες δυνάμεις, αστυνομία, χωροφυλακή, παραστρατιωτικές οργανώσεις, προεδρικές φρουρές, υπηρεσίες πληροφοριών, ακτοφυλακή, συνοριοφύλακες, τελωνειακές αρχές, εφεδρείες ή μονάδες τοπικής ασφάλειας.

Όργανα διαχείρισης της ασφάλειας και εποπτείας: κοινοβούλιο/νομοθετική εξουσία, κυβέρνηση/εκτελεστική εξουσία, ιδίως υπουργεία άμυνας, εσωτερικών και εξωτερικών, εθνικά συμβουλευτικά όργανα για την ασφάλεια, εθιμικές και παραδοσιακές αρχές, οργανισμοί οικονομικής διαχείρισης, κοινωνία των πολιτών ιδίως ΜΜΕ, πανεπιστημιακοί κύκλοι και ΜΚΟ.

Δικαστικά όργανα : υπουργεία δικαιοσύνης, σωφρονιστικά ιδρύματα, υπηρεσίες διερεύνησης εγκλημάτων και εισαγγελικές αρχές, δικαστικό σύστημα (δικαστήρια), υπηρεσίες εφαρμογής της δικαιοσύνης (δικαστικοί επιμελητές και κλητήρες), άλλα εθιμικά και παραδοσιακά συστήματα δικαιοσύνης, επιτροπές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διαμεσολαβητές, κ.λπ.

Ανεπίσημες δυνάμεις ασφάλειας: απελευθερωτικοί στρατοί, αντάρτες, ιδιωτικές μονάδες σωματοφυλάκων, ιδιωτικές επιχειρήσεις φύλαξης κ.λπ.

Η μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλειας σημαίνει μετατροπή του συστήματος ασφάλειας, που περιλαμβάνει όλους αυτούς του παράγοντες, τους ρόλους, τις αρμοδιότητες και τις δράσεις τους, ώστε η διαχείριση και η λειτουργία του συστήματος να συνάδουν προς τα δημοκρατικά πρότυπα και τις υγιείς αρχές της χρηστής διακυβέρνησης, συμβάλλοντας έτσι στην ορθή λειτουργία του πλαισίου της ασφάλειας. Για την ΕΚ, ο στόχος είναι να συμβάλει σαφώς στην ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, της προστασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της αποτελεσματικής χρήσης των δημόσιων πόρων. Με την έννοια αυτή, ο έλεγχος των πολιτών και η κοινοβουλευτική εποπτεία αποτελούν βασικά στοιχεία της ΜΤΑ.

Στήριξη της ΜΤΑ από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα

Πεδία δέσμευσης

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα (EΚ) στηρίζει τη Μεταρρύθμιση του Τομέα της Ασφάλειας σε πάνω από 70 χώρες, μέσω γεωγραφικών και θεματικών προγραμμάτων[6]. Ειδικότερα, στηρίζει τη ΜΤΑ στην Ανατολική Ευρώπη, την περιοχή του Βόρειου και Νότιου Καυκάσου και την Κεντρική Ασία, στα Δυτικά Βαλκάνια, την Αφρική, την Καραϊβική και τον Ειρηνικό, στη Νότιο Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, στη Λατινική Αμερική και την Ασία.

Η ΕΚ έχει στηρίξει τη ΜΤΑ σε σχετικά σταθερές χώρες και περιοχές, σε χώρες σε μεταβατικό στάδιο ή που βρίσκονταν σε πορεία μακροχρόνιου εκδημοκρατισμού καθώς και σε χώρες όπου οι συγκρούσεις είχαν μόλις λήξει ή βρίσκονταν σε μακροχρόνια διαδικασία αποκατάστασης της ειρήνης και ανοικοδόμησης[7]. Η στήριξη αυτή αφορά επίσης τη μεταρρύθμιση των αρμόδιων οργανισμών επιβολής του νόμου, των δικαστικών οργάνων καθώς και των θεσμικών κρατικών οργάνων που είναι αρμόδια για τη διαχείριση και την εποπτεία του συστήματος ασφάλειας. Υπάρχουν επίσης πολυάριθμες δραστηριότητες που αποβλέπουν στην ενίσχυση του ελέγχου των πολιτών και της δημοκρατικής διακυβέρνησης του δημόσιου τομέα γενικότερα και στη διασφάλιση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων που αφορούν επίσης τον τομέα της ασφάλειας και συμβάλλουν συνεπώς έμμεσα στη μεταρρύθμιση του εν λόγω τομέα. Σε συνδυασμό με αυτά τα μέτρα, η ΕΚ στηρίζει την ενίσχυση της ικανότητας των περιφερειακών και υποπεριφερειακών οργανισμών για την υλοποίηση δραστηριοτήτων σχετικών με τον τομέα της ασφάλειας και μεταρρυθμίσεων στους τομείς της ειρήνης και της ασφάλειας, οι οποίες μπορούν επίσης να επηρεάσουν θετικά τις προσπάθειες ΜΤΑ που καταβάλλονται σε εθνικό επίπεδο.

Διάφορες πολιτικές και στρατηγικές μπορούν να τύχουν στήριξης στον τομέα αυτό. Ακόμη και αν οι αρχές που διέπουν τη στήριξη της ΜΤΑ πρέπει να είναι πάντα οι ίδιες για όλες τις μορφές κοινοτικής στήριξης, οι προσεγγίσεις που ακολουθούνται και οι μέθοδοι εφαρμογής μπορούν να διαφέρουν ανάλογα με τα πολιτικά και τα εθνικά πλαίσια[8]. Τα κράτη μέλη της ΕΕ και η ΕΚ έχουν συμβάλει, στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ/ΕΑΒ, στην εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών για τη στήριξη της ΜΤΑ, ( Μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλειας και διακυβέρνηση [9] ) που αποτελούν σημαντικές βάσεις για τη δέσμευση της ΕΚ στον τομέα αυτό όσον αφορά τις προδιαγραφές, τις αρχές και τις επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές.

Η διεύρυνση των απαιτούμενων προϋποθέσεων για τη Δημόσια Αναπτυξιακή Βοήθεια (ΔΑΒ) στον τομέα της ασφάλειας που συμφωνήθηκε κατά τη συνάντηση υψηλού επιπέδου ΟΟΣΑ/ΕΑΒ, το Μάρτιο του 2005, σημαίνει ότι ένα ευρύτερο φάσμα δραστηριοτήτων σχετικά με τη ΜΤΑ θα μπορεί πλέον να χρηματοδοτηθεί από κεφάλαια της συνεργασίας για την ανάπτυξη. Τούτο αφορά όλες τις μη στρατιωτικές πτυχές της ΜΤΑ καθώς και τις δραστηριότητες που συνδέονται με το δημοκρατικό έλεγχο και τον πολιτικό έλεγχο των στρατιωτικών συνιστωσών της ΜΤΑ, ιδιαίτερα της οικονομικής και διοικητικής διαχείρισης των θεμάτων άμυνας[10].

Η στήριξη της ΕΚ παρέχεται σε στενή συνεργασία με εθνικούς, περιφερειακούς και διεθνείς παράγοντες, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Έθνη, το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο ΟΑΣΕ, ώστε να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα της διαδικασίας αλλαγής και η ενσυνείδητη αποδοχή της σε εθνικό επίπεδο. Η πολιτική συναίνεση των εθνικών παραγόντων έχει ζωτική σημασία για τη βιωσιμότητα της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας. Συνεπώς, πρέπει πάντα να διασφαλίζεται η ενσυνείδητη αποδοχή της συνολικής μεταρρυθμιστικής διαδικασίας σε εθνικό επίπεδο παράλληλα με την ανάληψη δεσμεύσεων από τους διάφορους εθνικούς και περιφερειακούς φορείς. Ο πολιτικός διάλογος με τις τρίτες χώρες αποτελεί σημαντικό εργαλείο που επιτρέπει στην ΕΕ και τις χώρες εταίρους να συμφωνήσουν κοινούς στόχους και δράσεις προτεραιότητας. Εξάλλου, η εφαρμογή των αρχών του ΟΟΣΑ/ΕΒΑ σχετικά με μια αποτελεσματική διεθνή δέσμευση στα ευάλωτα κράτη[11], τόσο από την Κοινότητα όσο και από τα κράτη μέλη, αναμένεται επίσης να συμβάλει περαιτέρω στην εδραίωση ενός πλαισίου δράσης που να επιτρέψει τη στήριξη της ΜΤΑ στις χώρες αυτές.

Αρχές που διέπουν τη στήριξη της ΜΤΑ από την ΕΚ[12]

Οι μεταρρυθμιστικές διαδικασίες του συστήματος ασφάλειας πρέπει:

- να συνίστανται σε μεταρρυθμιστικές διαδικασίες που αναλαμβάνονται ενσυνείδητα σε εθνικό/περιφερειακό επίπεδο με στόχο την ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης, των δημοκρατικών προτύπων, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων βάσει των διεθνώς αποδεκτών κανόνων[13]·

- να ανταποκρίνονται στις θεμελιώδεις απαιτήσεις ενός συστήματος ασφάλειας που να λειτουργεί ικανοποιητικά, και συγκεκριμένα να αναπτύξουν μια ενσυνείδητα αποδεκτή γενική ιδέα για την ασφάλεια σε εθνικό επίπεδο, να καθορίσουν με σαφήνεια τις σχετικές πολιτικές και να εξασφαλίσουν τη χρηστή διακυβέρνηση των αρμόδιων οργάνων ασφάλειας, καθώς και να κατοχυρώσουν ότι οι επαγγελματικές μονάδες ασφάλειας που ενδέχεται να δημιουργηθούν θα είναι υποχρεωμένες να λογοδοτούν στις πολιτικές αρχές και θα μπορούν να εκπληρώνουν τα επιχειρησιακά καθήκοντα που τους ανατίθενται·

- να θεωρούνται ως ένα πλαίσιο που επιτρέπει την επίλυση των διαφόρων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα κράτη και οι πληθυσμοί τους σε θέματα ασφάλειας και να βασίζονται σε μια πολυτομεακή προσέγγιση, που σέβεται την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και ανταποκρίνεται στις ανάγκες μεταρρύθμισης των διαφόρων βασικών τομέων. Μεταξύ των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων περιλαμβάνονται ο διαχωρισμός των καθηκόντων μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών και των θεσμικών οργάνων, καθώς και η συνεκτίμηση του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών και άλλων διαρθρώσεων διακυβέρνησης που δεν υπάγονται στο κράτος, όπως τα παραδοσιακά δικαστικά συστήματα σε ορισμένες κοινωνίες, που μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη και την υλοποίηση της ΜΤΑ σε εθνικό επίπεδο·

- να βασίζονται στις αρχές της λογοδοσίας και της διαφάνειας που εφαρμόζονται εξίσου στο σύνολο του δημόσιου τομέα, ιδιαίτερα με τη βελτίωση της διακυβέρνησης μέσω της αυξημένης εποπτείας των διαδικασιών ασφάλειας από μη στρατιωτικά και κοινοβουλευτικά όργανα·

- να βασίζονται στον πολιτικό διάλογο με κάθε χώρα εταίρο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα προβλήματα ανάπτυξης και ασφάλειας, και να υλοποιούνται σε συνεργασία με άλλα όργανα.

Ιδιαίτερος ρόλος και σημασία της στήριξης της ΜΤΑ από την ΕΚ

Στόχος της ΕΚ είναι προσφέρει προστιθέμενη αξία στην ΜΤΑ βάσει των ακόλουθων παραγόντων:

- Ο υπερεθνικός χαρακτήρας της Επιτροπής και η πείρα της σε θέματα προαγωγής της δημοκρατίας, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της ανοικοδόμησης των χωρών, ιδιαίτερα σε πολύ δύσκολες καταστάσεις, της επιτρέπει να αναλαμβάνει δραστηριότητες που δεν θα μπορούσαν να αναληφθούν από άλλους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των διμερών χορηγών βοήθειας.

- Η διεθνής ακτινοβολία της ΕΚ επιτρέπει στην Επιτροπή να ενεργεί σε όλες σχεδόν τις περιοχές του κόσμου, και να αντιμετωπίζει πολυάριθμες καταστάσεις.

- Η μακροχρόνια επιτόπια παρουσία, μέσω των αντιπροσωπιών της ΕΚ, σημαίνει ότι η ΕΚ μπορεί να στηρίξει μακροχρόνια τόσο τον εθνικό διάλογο για τη ΜΤΑ όσο και τις διάφορες πτυχές της διαδικασίας για τη ΜΤΑ.

- Η δέσμευση υπέρ της συνοχής της αναπτυξιακής πολιτικής, ιδιαίτερα όταν οι πολιτικές της ΕΚ έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις αναπτυσσόμενες χώρες. Έχει ζωτική σημασία να ακολουθηθεί συνεκτική προσέγγιση για τη ΜΤΑ που να λαμβάνει υπόψη τη στενή αλληλεξάρτηση μεταξύ της ασφάλειας, της ανάπτυξης και της διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων και των δημοκρατικών αρχών, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημιουργίας θεσμικής υποδομής, ώστε να επιτύχει η μεταρρύθμιση και να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά οι περιορισμένοι χρηματοδοτικοί πόροι, όχι μόνο στο επίπεδο της Κοινότητας και των κρατών μελών, αλλά και στο επίπεδο των χωρών εταίρων.

- Το ευρύ φάσμα των μέσων – η στήριξη της ΜΤΑ από την ΕΚ αποτελεί μέρος της συνηθισμένης εξωτερικής βοήθειας που παρέχει και του κοινοτικού πολιτικού διαλόγου σε επίπεδο ΕΕ. Η δυνατότητα συντονισμού της δράσης της ΕΚ μέσω των διαφόρων πολιτικών και χρηματοδοτικών μέσων που διαθέτει αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τη μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλειας.

- Η ΕΚ μπορεί να στηριχθεί στις πολυάριθμες εμπειρίες ΜΤΑ των ίδιων των κρατών μελών. Τα περισσότερα από τα νέα κράτη μέλη πραγματοποίησαν μεταρρύθμιση σε βάθος στον τομέα της ασφάλειας με την ευκαιρία της αλλαγής του καθεστώτος, της εγκαθίδρυσης δημοκρατικών θεσμικών οργάνων και του κράτους δικαίου.

- Η δυνατότητα συντονισμού και διευκόλυνσης της εναρμόνισης των δράσεων της ΕΚ σε μεταβατικές καταστάσεις με τη δημιουργία σχέσεων, μετά από κρίση, για την ανάκαμψη και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, με την αναζήτηση των βαθύτερων αιτίων της σύγκρουσης και με τη διασφάλιση του συντονισμού καθώς και της συμπληρωματικότητας με τις δράσεις που αναλαμβάνονται από την ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ, από τα κράτη μέλη, από άλλους περιφερειακούς και πολυμερείς οργανισμούς και από την τοπική κοινωνία των πολιτών, αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τη μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλειας. Η μέθοδος αυτή μπορεί να ενισχύσει τη μεταρρυθμιστική διαδικασία σε καταστάσεις αμέσως μετά το πέρας των συγκρούσεων και πρέπει να καθοδηγείται από ολοκληρωμένες στρατηγικές μετάβασης, ιδίως σαφώς καθορισμένη σχέση μεταξύ της στήριξης της ΜΤΑ και της στήριξης στον τομέα του αφοπλισμού, της αποστράτευσης και της κοινωνικής επανένταξης των πρώην μαχητών (DDR).

Η μελλοντικη στήριξη της ΜΤΑ από την ΕΕ

Κοινοτικές προοπτικές σχετικά με τα μέσα ενίσχυσης της συνολικής στήριξης που παρέχει η ΕΕ στη ΜΤΑ

Η μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας εγγράφεται στο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης της Ένωσης, όσον αφορά τις χώρες που βρίσκονται στο προενταξιακό στάδιο, και αποτελεί σημαντικό μέρος της αναπτυξιακής συνεργασίας και της εξωτερικής βοήθειας στις τρίτες χώρες. Τα νέα μέσα εξωτερικής βοήθειας, που παρουσιάζουν όλα ενδιαφέρον για τη στήριξη της ΜΤΑ από την ΕΚ, θα επιτρέψουν

στην Κοινότητα να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη στήριξή της[14]. Η Κοινότητα πρέπει να επικεντρωθεί σαφέστερα στις πτυχές διακυβέρνησης της ΜΤΑ, ιδιαίτερα στην ενίσχυση της κοινοβουλευτικής εποπτείας, την ανεξαρτησία των δικαστικών αρχών και την ελευθερία των ΜΜΕ. Πρέπει επίσης να υιοθετήσει συνολικότερη προσέγγιση έναντι της ΜΤΑ παρέχοντας συντονισμένη στήριξη στους διαφόρους τομείς της διαδικασίας ΜΤΑ. Τούτο θα συμβάλει στην καλύτερη εφαρμογή της στήριξης της ΕΚ στον τομέα αυτό και θα επιτρέψει στην ΕΕ να συντονίσει καλύτερα τη δράση της και να προσφέρει γενικότερη στήριξη. Για το σκοπό αυτό, η ΜΤΑ πρέπει να ενταχθεί σαφέστερα στα εθνικά και περιφερειακά έγγραφα στρατηγικής, στα σχέδια δράσης καθώς και σε άλλες μορφές συνεργασίας με τις χώρες εταίρους.

Ενώ η μεσο-μακροπρόθεσμη δέσμευση της ΕΕ στη ΜΤΑ πρέπει να διασφαλιστεί με κοινοτικά προγράμματα και τη διμερή στήριξη των κρατών μελών, μια δέσμευση που βασίζεται περισσότερο στη βραχυπρόθεσμη έως μεσοπρόθεσμη στήριξη μπορεί να δώσει νέα ώθηση στα μακροπρόθεσμα μέσα και να τα συμπληρώσει. Το μέσο σταθερότητας θα βελτιώσει τις δυνατότητες της Κοινότητας να αντιδρά ταχέως και να δεσμεύεται βραχυπρόθεσμα, υπό πιο ευέλικτες συνθήκες, στα διάφορα μέρη του κόσμου. Οι αποστολές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ΕΠΑΑ στηρίζουν συχνά τα πρώτα στάδια της ΜΤΑ σε καταστάσεις κρίσεων ή αμέσως μετά την κρίση και σηματοδοτούν νέους τομείς για στήριξη της ΕΕ, ιδιαίτερα όσον αφορά τη ριζική μεταρρύθμιση των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών πληροφοριών. Για να παγιωθεί η στήριξη που παρέχει στη ΜΤΑ, η ΕΕ πρέπει να μεριμνήσει ώστε να αυξήσει τις συνέργιες μεταξύ της στήριξης που παρέχουν συνήθως η Κοινότητα και τα κράτη μέλη σε διμερές πλαίσιο, αφενός, και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του συντονισμού μεταξύ των αποστολών που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ΕΠΑΑ και της δράσης της Κοινότητας και των κρατών μελών, αφετέρου.

Είναι σημαντικό να υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο σύνολό της, μια γενική και ρεαλιστική προσέγγιση έναντι της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας ώστε να είναι σε θέση να προσφέρει εγκαίρως, καλά συντονισμένη και κατάλληλη στήριξη καθ’όλη τη διάρκεια της διαδικασίας και των διαφόρων στοιχείων της. Η εκπόνηση κοινών στρατηγικών αναλύσεων και αξιολογήσεων αναγκών[15] για το σύνολο της διαδικασίας καθώς και ο λεπτομερής προγραμματισμός, όπου μπορεί να γίνουν, θα επιτρέψουν συνεπέστερη και καλύτερα συντονισμένη δράση. Για την παροχή αποτελεσματικότερης στήριξης, θα ήταν χρήσιμο να πραγματοποιηθούν ανταλλαγές εμπειριών και να διευρυνθεί η βάση των διαθέσιμων εμπειρογνωμόνων στα κράτη μέλη σχετικά με τις διάφορες πτυχές της ΜΤΑ.

Βάσει του πολιτικού διαλόγου με τη χώρα εταίρο, η ΕΕ πρέπει να διασφαλίσει ότι η στήριξη που παρέχει ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις προσδοκίες των εθνικών παραγόντων και εγγράφεται στο πολιτικό πλαίσιο της γενικής μεταρρυθμιστικής διαδικασίας. Οι πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών μπορούν επίσης να συμβάλουν στη βελτίωση της εποπτείας στον τομέα της ασφάλειας, χωρίς να είναι απαραίτητη η προηγούμενη σύμφωνη γνώμη των κυβερνήσεων. Εξάλλου, πρέπει να αναλυθεί ποια κοινοτική δράση είναι η καταλληλότερη σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο, ώστε να συμπληρώσει τα υπάρχοντα προγράμματα και να προσθέσει αξία στο επίπεδο της διεθνούς στήριξης υπέρ της ΜΤΑ. Το επόμενο σημαντικό στάδιο συνίσταται στην εκπόνηση λεπτομερών κατευθυντήριων γραμμών εφαρμογής.

Η δράση της ΕΕ πρέπει επίσης να συντονιστεί με τις εργασίες άλλων εξωτερικών παραγόντων. Η εκπόνηση των πλαισίων για την εφαρμογή της ΜΤΑ στον ΟΟΣΑ/ΕΑΒ, με την ενεργό συμμετοχή της Επιτροπής, των κρατών μελών και άλλων χορηγών βοήθειας (όπως ο Καναδάς, οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Νορβηγία και η Ελβετία) μπορεί να βελτιώσει το συντονισμό των χορηγών βοήθειας έτσι ώστε η στήριξή τους να αλληλοσυμπληρώνεται.

Σε κάθε περίπτωση, για να προαχθεί μια αποτελεσματική πολυμερής μέθοδος, πρέπει να ενισχυθεί ο συντονισμός και η συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη και άλλους διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και υποπεριφερειακών οργανισμών όπως του ΟΑΣΕ και της Αφρικανικής Ένωσης, και με την κοινωνία των πολιτών. Η κατάσταση αυτή αντικατοπτρίζει τη σημασία ορισμένων εταίρων και παραγόντων για την ΕΕ σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη και την εφαρμογή προσεγγίσεων και προγραμμάτων σχετικών με την ΜΤΑ. Συνεπώς, η ενίσχυση των ικανοτήτων σε περιφερειακό και υποπεριφερειακό επίπεδο είναι επίσης καθοριστική για τη μελλοντική στήριξη της ΜΤΑ.

Συστάσεις για την ενίσχυση της κοινοτικής συνεισφοράς στην γενική στήριξη της ΜΤΑ από την ΕΕ

Ενίσχυση της πολιτικής και προγραμματισμός του διαλόγου

- Να διασφαλιστεί αποτελεσματικότερη και γενική πολιτική και να προγραμματιστεί διάλογος με τους εμπλεκόμενους φορείς στις χώρες εταίρους με την ενσωμάτωση των διεθνών προτύπων για την ΜΤΑ[16] και των αρχών που διέπουν τη στήριξη της ΕΚ στον πολιτικό διάλογο· να καθοριστούν στόχοι, προτεραιότητες και μηχανισμοί παρακολούθησης με τις κυβερνήσεις και άλλους μη κρατικούς φορείς, έτσι ώστε να βελτιωθούν οι δυνατότητες και τα αποτελέσματα των δημόσιων θεσμικών οργάνων. Η ΕΚ μπορεί να αποφασίσει να χορηγήσει βοήθεια στις χώρες όπου η ποιότητα της διακυβέρνησης επιδεινώνεται στον τομέα της ασφάλειας.

Ενσωμάτωση της ΜΤΑ στα εθνικά και περιφερειακά έγγραφα στρατηγικής, στα σχέδια δράσης και στα μέσα προγραμματισμού

- Να ενσωματωθεί η ΜΤΑ στα εθνικά και περιφερειακά έγγραφα στρατηγικής και στα σχέδια δράσης, βάσει αναλύσεων σχετικών με τη διακυβέρνηση και τις συγκρούσεις και ειδικών αναλύσεων στον τομέα της ασφάλειας. Η ΕΚ θα μπορεί έτσι να υιοθετήσει ευκολότερα μια συνολική προσέγγιση ως προς τη ΜΤΑ. Ταυτόχρονα, πρέπει να υπάρχει κάποια ευελιξία ώστε η ΕΚ να προσαρμόζει τον προγραμματισμό της στην επιτόπια κατάσταση. Ο συντονισμός μεταξύ των ανά χώρα εγγράφων στρατηγικής που καθορίζονται στο επίπεδο της ΕΚ και εκείνων που καθορίζονται στο επίπεδο των κρατών μελών σε διμερή βάση μπορεί να βελτιώσει το σχεδιασμό του συνόλου των προσπαθειών που καταβάλλονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα αυτό.

Συντονισμός του σχεδιασμού

- Ο συντονισμένος σχεδιασμός μεταξύ των τριών πυλώνων μπορεί, ενδεχομένως, να διασφαλίσει την καλύτερη συνοχή όλων των δράσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

- Η αξιολόγηση των αναγκών και η προσφυγή σε ομάδες αξιολόγησης και σχεδιασμού για την πραγματοποίηση διερευνητικών αποστολών μπορούν να διευκολύνουν το σχεδιασμό δραστηριοτήτων (ακόμη και συμπληρωματικών) της ΕΚ καθώς και ευρύτερης δράσης της ΕΕ. Μπορεί επίσης να εξεταστεί το ενδεχόμενο κοινών αποστολών με τη Γραμματεία του Συμβουλίου και/ή τα κράτη μέλη.

Ενίσχυση της συνολικής εφαρμογής της στήριξης της ΕΕ

- Πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ενόψει της ενίσχυσης του συντονισμού και της βελτίωσης της συμπληρωματικότητας μεταξύ των κοινοτικών δράσεων που αναπτύσσονται από την ΕΚ, την ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ και από τα κράτη μέλη μέσω διμερών προγραμμάτων, σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο.

- Πρέπει να αναπτυχθεί η κοινή εφαρμογή από την Κοινότητα, τα κράτη μέλη και την ΕΕ δράσεων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ.

Ανάπτυξη εργαλείων σχεδιασμού και εφαρμογής

- Η ανάπτυξη εργαλείων για την πραγματοποίηση πλήρων αναλύσεων καθώς και για τον καθορισμό επιχειρησιακών κατευθυντήριων γραμμών ενόψει της υλοποίησης της ΜΤΑ, ως συνέχεια της γενικής αυτής ιδέας, μπορούν να διευκολύνουν την γενική αξιολόγηση, τον προγραμματισμό και την εφαρμογή της στήριξης της ΕΕ/ΕΚ στον τομέα αυτό.

Αύξηση των τεχνικών ικανοτήτων και των ομάδων εμπειρογνωμόνων για επιτόπιες αποστολές και προγράμματα

- Πρέπει να συμβάλουμε στην ανάπτυξη της θεσμικής συνεργασίας μεταξύ των αρμοδίων οργάνων των κρατών μελών και της Επιτροπής ώστε να αντιμετωπιστεί η αναγκαιότητα κινητοποίησης πολλών και ειδικευμένων εμπειρογνωμόνων για βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες δραστηριότητες και να διασφαλιστεί η συνοχή του προφίλ, της κατάρτισης και του εξοπλισμού των εν λόγω εμπειρογνωμόνων που θα αποσπαστούν στο εξωτερικό στο πλαίσιο ειδικών προγραμμάτων ΜΤΑ. Πρέπει να καθοριστούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική κινητοποίηση των ανθρώπινων πόρων.

Ανάπτυξη ειδικής εκπαίδευσης στον τομέα της ΜΤΑ για την ενσωμάτωσή της στον προγραμματισμό

- Για να υιοθετήσει η ΕΕ μια συνολικότερη και πληρέστερη προσέγγιση έναντι της ΜΤΑ, πρέπει να αναπτύξει ειδικές δράσεις εκπαίδευσης στον τομέα αυτό ώστε να συμβάλει στην ενσωμάτωσή της στον προγραμματισμό και να ενισχύσει τις τεχνικές ικανότητες στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και των κρατών μελών.

Προτεραιότητα στη ΜΤΑ βάσει των νέων χρηματοδοτικών μέσων

- Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη στήριξη της ΜΤΑ, όπου είναι αναγκαίο, βάσει των νέων χρηματοδοτικών μέσων (όπως του Μέσου Προενταξιακής Βοήθειας, του Ευρωπαϊκού Μέσου Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης, του Μέσου Συνεργασίας για την Ανάπτυξη και Οικονομικής Συνεργασίας, του Μέσου Σταθερότητας) με την υιοθέτηση συνολικής και πλήρους προσέγγισης έναντι της ΜΤΑ. Το μέσο σταθερότητας μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ταχεία και ευέλικτη κινητοποίηση βοήθειας στις κρίσιμες φάσεις της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας, και να συμπληρώσει μακροπρόθεσμα προγράμματα ενίσχυσης καθώς και άλλα βραχυπρόθεσμα μέσα.

Ενίσχυση της συνεργασίας με τους διεθνείς εταίρους

- Να ενισχυθεί η συνεργασία με τις περιφερειακές και πολυμερείς οργανώσεις, ιδιαίτερα τα Ηνωμένα Έθνη, τον ΟΟΣΑ, το Συμβούλιο της Ευρώπης, τον ΟΑΣΕ και την Αφρικανική Ένωση όσον αφορά την κατάρτιση, την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις καλύτερες πρακτικές, καθώς και το συντονισμό του σχεδιασμού και της εφαρμογής της στήριξης που παρέχεται στη ΜΤΑ. Είναι επίσης σκόπιμο να ενισχυθεί η συνεργασία με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλους χορηγούς βοήθειας σε επιτόπιο επίπεδο ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της στήριξης που παρέχει η ΕΕ στη ΜΤΑ.

[1] Τα στοιχεία αυτά απορρέουν από σημαντικά έγγραφα στρατηγικής, όπως η δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αναπτυξιακή πολιτική, «η ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη», που υιοθέτησε το Συμβούλιο στις 22 Νοεμβρίου 2005 και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα αριθ. C 46 της 24.2.2006, και η Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας (ΕΣΑ) που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2003.

[2] Ibid.

[3] Συμπεράσματα του Συμβουλίου, Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων, 21-22 Νοεμβρίου 2005.

[4] H ασφάλεια των ανθρώπων τώρα, τελική έκθεση της Επιτροπής για την ασφάλεια των ανθρώπων (2003) και ανακοίνωση της Επιτροπής για τη διακυβέρνηση και ανάπτυξη, COM(2003) 615 τελικό.

[5] Security System Reform and Governance, Policy and Practice, DAC Guidelines and Reference Series (Παρίσι, OΟΣΑ 2004).

[6] Βλ. παράρτημα 2 - Τομείς στους οποίους η ΕΚ στηρίζει τη ΜΤΑ – παραδείγματα περιοχών και χωρών.

[7] Ibid.

[8] Βλ. παράρτημα 1 – Πλαίσια πολιτικής της ΕΚ και παράρτημα 3 σχετικά με τον κύκλο προγραμματισμού.

[9] Security System Reform and Governance, Policy and Practice, DAC Guidelines and Reference Series (2004) .

[10] Η τεχνική συνεργασία που παρέχεται στο Κοινοβούλιο, στα υπουργεία, στα όργανα επιβολής του νόμου και στα δικαστικά όργανα προκειμένου να τα βοηθήσει στην εποπτεία και τη μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλειας και να βελτιώσει με τον τρόπο αυτό τη δημοκρατική διακυβέρνηση και το μη στρατιωτικό έλεγχο. Η τεχνική συνεργασία που παρέχεται στις κυβερνήσεις για να βελτιώσει το μη στρατιωτικό και δημοκρατικό έλεγχο του προϋπολογισμού, της διαχείρισης, του καταλογισμού και του ελέγχου των δαπανών σε θέματα ασφάλειας, μεταξύ των οποίων τον προϋπολογισμό των ενόπλων δυνάμεων, στο πλαίσιο ενός προγράμματος διαχείρισης των δημοσίων δαπανών. Βοήθεια υπέρ της κοινωνίας των πολιτών ώστε να αυξηθούν οι αρμοδιότητές της και η ικανότητά της να ελέγχει το σύστημα ασφάλειας ώστε η διαχείρισή του να είναι σύμφωνη με τα δημοκρατικά πρότυπα και τις αρχές της λογοδοσίας, της διαφάνειας και της χρηστής διακυβέρνησης. Δεν περιλαμβάνεται η άμεση στήριξη των επίσημων και ανεπίσημων δυνάμεων ασφάλειας.

[11] Κατά τη συνάντηση υψηλού επιπέδου ΟΟΣΑ/ΕΑΒ, στις 3 Μαρτίου 2005, οι υπουργοί ανάπτυξης και οι αρμόδιοι των οργανισμών παροχής βοήθειας αποφάσισαν ότι οι αρχές που έχει εκπονήσει η ομάδα ΟΟΣΑ/ΕΑΒ για τα ευάλωτα κράτη σχετικά με τη διεθνή δέσμευση υπέρ των κρατών αυτών («good international engagement in fragile states») από τους φορείς ανάπτυξης καθώς και από τους φορείς ασφάλειας πρέπει να υποβληθούν σε δοκιμαστική εφαρμογή σε εννέα ευάλωτα κράτη έως τα τέλη του 2006 και να εγκριθούν από τη συνάντηση υψηλού επιπέδου το 2007.

[12] Βασίζονται στις αρχές που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ/ΕΑΒ, Security System Reform and Governance, Policy and Practice, DAC Guidelines and Reference Series (2004).

[13] Βλ. παράρτημα 4.

[14] Το Ευρωπαϊκό Μέσο Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης, για παράδειγμα, προτείνει μια νέα προσέγγιση για τη διασυνοριακή συνεργασία και τη δυνατότητα στήριξης ευρέος φάσματος δραστηριοτήτων που αφορούν τη ΜΤΑ. Το Μέσο Προενταξιακής Βοήθειας θα βοηθήσει τις δικαιούχες χώρες στις προσπάθειες που καταβάλλουν ώστε να ξεκινήσουν μεταρρυθμίσεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το δικαστικό τους σύστημα, την αστυνομία, τις ποινικές διώξεις, το δικαστικό και σωφρονιστικό σύστημα τα τελωνεία και τους συνοριακούς ελέγχους. Εξάλλου, η διασυνοριακή συνεργασία θα συμβάλει στην πρόληψη και την καταπολέμηση των απειλών έναντι της κοινής ασφάλειας στις παραμεθόριες περιοχές.

[15] EΚ, ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ και κράτη μέλη.

[16] Βλ. παράρτημα 4.