ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
Βρυξέλλες , 24.6.2002
COM(2002) 336 τελικό
2002/0131 (COD)
Πρόταση
Ο∆ΗΓΙΑΣ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά  µε ορισ µένα στοιχεία  της οργάνωσης  του χρόνου  εργασίας
(κωδικοποιη µένη έκδοση )
(υποβληθείσα  από την Επιτροπή )
2ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ  ΕΚΘΕΣΗ
1. Στα πλαίσια  της "Ευρώπης  των πολιτών ", η Επιτροπή  αποδίδει  ιδιαίτερη  σηµασία
στην  απλούστευση  και τη σαφήνεια  του κοινοτικού  δικαίου , ώστε  τούτο  να καταστεί
περισσότερο  προσιτό  και κατανοητό  στον  πολίτη , προσφέροντας  του, µε τον τρόπο
αυτό , νέες δυνατότητες  και αναγνωρίζοντας  τα συγκεκρι µένα δικαιώ µατα που κάθε
πολίτης  είναι  δυνατόν  να απολαύει .
Ο στόχος  αυτός , όµως, δεν µπορεί  να επιτευχθεί  εφόσον  εξακολουθούν  να
υφίστανται  πολυάριθ µες διατάξεις  οι οποίες , έχοντας  επανειλη µµένα τροποποιηθεί ,
συχνά  δε κατ’ ουσιώδη  τρόπο , βρίσκονται  διασκορπισ µένες, τόσο  στην  αρχική  όσο
και στις µεταγενέστερες  τροποποιητικές  πράξεις . Απαιτείται  λοιπόν  η διερεύνηση
και σύγκριση  µεγάλου  αριθµού πράξεων  για να προσδιορίζονται  οι ισχύουσες
διατάξεις .
Ως εκ τούτου , η σαφήνεια  και η διαφάνεια  του κοινοτικού  δικαίου  εξαρτώνται  και
από την κωδικοποίηση  των τροποποιη µένων  πράξεων .
2. Η Επιτροπή , µε απόφαση  της 1ης Απριλίου  1987, έδωσε  εντολή  στις υπηρεσίες  της
να προβαίνουν  στη συστατική  ή επίση µη κωδικοποίηση  των νοµικών  πράξεων  το
αργότερο  µετά τη δέκατη  τροποποίησή  τους, τονίζοντας  συγχρόνως  ότι τούτο
αποτελεί  τον ελάχιστο  κανόνα  δεδοµένου ότι, προς  διασφάλιση  της σαφούς  και
ορθής  κατανόησης  της κοινοτικής  νοµοθεσίας , οι διάφορες  υπηρεσίες  πρέπει  να
κωδικοποιούν  µε µεγαλύτερη  συχνότητα  τα κείµενα που εµπίπτουν  στην
αρµοδιότητα  τους.
3. Τα συµπεράσ µατα της Προεδρίας  του Ευρωπαικού  Συµβουλίου  του Εδιµβούργου , το
∆εκέ µβριο του 1992, επιβεβαίωσαν  τις επιτακτικές  αυτές  ανάγκες , τονίζοντας  τη
σηµασία της συστατικής  ή επίση µης κωδικοποίησης  "που παρέχει  ασφάλεια  δικαίου
ως προς  τον εφαρ µοστέο  νόµο σε ορισµένη χρονική  στιγµή όσον  αφορά
συγκεκρι µένο θέµα".
Η κωδικοποίηση  αυτή  πρέπει  να πραγ µατοποιείται  µε πλήρη  τήρηση  της κανονικής
νοµοθετικής  διαδικασίας  της Κοινότητας .
Στο µέτρο που, κατά  τη συστατική  ή επίση µη κωδικοποίηση , δεν µπορεί  να γίνει
καµία τροποποίηση  επί της ουσίας  των πράξεων  που αποτελούν  αντικεί µενο της
κωδικοποίησης , το Ευρωπαικό  Κοινοβούλιο , το Συµβούλιο  και η Επιτροπή
συµφώνησαν , µε τη διοργανική  συµφωνία  της 20ής ∆εκε µβρίου  1994, ταχεία  µέθοδο
εργασίας  για την έγκριση  των κωδικοποιού µενων  πράξεων .
4. Η παρούσα  πρόταση  κωδικοποίησης1 της οδηγίας  93/104/ΕΚ του Συµβουλίου  της
23ης Νοεµβρίου  1993 περι ορισµένων  στοιχείων  της οργάνωσης  του χρόνου
εργασίας  αποβλέπει  στη διενέργεια  της κωδικοποίησης  αυτού  του τύπου · η νέα
οδηγία  θα αντικαταστήσει  τις διάφορες  οδηγίες  που αποτελούν  αντικεί µενο της
κωδικοποίησης2˙ σέβεται  πλήρως  την ουσία  των κωδικοποιού µενων  κειµένων  και
αρκείται  απλώς  στη συγκέντρωση  τους επιφέροντας  µόνο τις τυπικές  τροποποιήσεις
που απαιτούνται  από την ίδια τη διαδικασία  κωδικοποίησης .
                                                
1Είναι  εγγεγρα µµένη στο νοµοθετικό  πρόγρα µµα για το 2002.
2Παράρτη µα Ι, µέρος Α, της παρούσας  πρότασης .
35. Η παρούσα  πρόταση  κωδικοποίησης  καταρτίστηκε  µε βάση  προηγού µενη ενοποίηση
του κειµένου, σε όλες τις επίση µες γλώσσες , της οδηγίας  93/104/ΕΚ και των
τροποποιητικών  πράξεων , που έγινε  µε το σύστη µα πληροφορικής  της Υπηρεσίας
Επισή µων Εκδόσεων  των Ευρωπαικών  Κοινοτήτων . Μολονότι  έχει γίνει καινούρια
αρίθµηση των άρθρων , η αντιστοιχία  ανάµεσα στην  παλιά  και την καινούρια
αρίθµηση περιλα µβάνεται  στον  πίνακα  αντιστοιχίας , που εµφαίνεται  στο
παράρτη µα ΙΙ της οδηγίας  που έχει κωδικοποιηθεί .
42002/0131 (COD)
/g234 93/104/EC
Πρόταση
Ο∆ΗΓΙΑΣ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά  µε ορισ µένα στοιχεία  της οργάνωσης  του χρόνου  εργασίας
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ
ΕΝΩΣΗΣ ,
Έχοντας  υπόψη :
τη συνθήκη  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας , και ιδίως  το άρθρο  137
παράγραφος  2,
την πρόταση  της Επιτροπής ,
τη γνώµη της Οικονο µικής και Κοινωνικής  Επιτροπής3,
τη γνώµη της Επιτροπής  Περιφερειών4,
αποφασίζοντας  σύµφωνα  µε τη διαδικασία  του άρθρου  251 της συνθήκης5,
Εκτιµώντας  τα εξής:
/g234
/g2321 2000/34/ ΕΚ Αιτιολογική
Σκέψη  2
(1) Η οδηγία  93/104/ΕΚ του Συµβουλίου  της 23ης Νοεµβρίου  1993 σχετικά  µε ορισµένα
στοιχεία  της οργάνωσης  του χρόνου  εργασίας ,6 è1 ορίζει  τις ελάχιστες  απαιτήσεις  για
την ασφάλεια  και την υγεία  σχετικά  µε την οργάνωση  του χρόνου  εργασίας , όσον
αφορά  τις περιόδους  ηµερήσιας  ανάπαυσης , τα διαλεί µµατα, την εβδο µαδιαία
ανάπαυση , τη µέγιστη  κατ' εβδο µάδα διάρκεια  εργασίας , την ετήσια  άδεια  καθώς  και
στοιχεία  της νυχτερινής  εργασίας , της εργασίας  κατά  βάρδιες  και των ρυθµών
εργασίας . ç έχει επανειλη µµένα τροποποιηθεί  κατά  τρόπο  ουσιαστικό  7.Είναι , ως εκ
                                                
3ΕΕ C […], […], σ. […].
4ΕΕ C […], […], σ. […].
5ΕΕ C […], […], σ. […].
6ΕΕ L 307, 13.12.1993, σ. 18. Όπως  τροποποιήθηκε  από την οδηγία  2000/34/ ΕΚ του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  (ΕΕ L 195, 1.8.2000, σ. 41).
7Βλέπε  παράρτη µα Ι µέρος Α.
5τούτου , σκόπι µη, για λόγους  σαφήνειας  και ορθολογισ µού, η κωδικοποίηση  της εν
λόγω  οδηγίας .
/g234 2000/34/ ΕΚ Αιτιολογική
σκέψη  1
(2) Το άρθρο  137 της συνθήκης  προβλέπει  ότι η Κοινότητα  υποστηρίζει  και συµπληρώνει
τη δράση  των κρατών  µελών  για την βελτίωση  του περιβάλλοντος  εργασίας  ,µε σκοπό
την προστασία  της ασφάλειας  και της υγείας  των εργαζο µένων . Στις οδηγίες  που
εκδίδονται  βάσει  του άρθρου  αυτού , αποφεύγεται  η επιβολή  διοικητικών ,
οικονο µικών  και νοµικών  εξαναγκασ µών, οι οποίοι  θα παρε µπόδιζαν  τη δηµιουργία
και την ανάπτυξη  των µικροµεσαίων  επιχειρήσεων .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
3
(3) Οι διατάξεις  της οδηγίας  89/391/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 12ης Ιουνίου  1989 σχετικά
µε την εφαρ µογή µέτρων  για την προώθηση  της βελτίωσης  της ασφάλειας  και της
υγείας  των εργαζο µένων  κατά  την εργασία8 εφαρ µόζονται  πλήρως  στους  τοµείς που
καλύπτει  η παρούσα  οδηγία , µε την επιφύλαξη  των περισσότερο  περιοριστικών  ή/και
ειδικών  διατάξεων  αυτής .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
5
(4) Η βελτίωση  της ασφάλειας , της υγιεινής  και της υγείας  των εργαζο µένων  κατά  την
εργασία  είναι  στόχος  ο οποίος  δεν µπορεί  να εξαρτάται  από καθαρά  οικονο µικές
εκτιµήσεις .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
8 (Προσαρ µοσµένο)
/g2321 2000/34/ ΕΚ Αιτιολογική
σκέψη  11
(5) /g2321 Όλοι  οι εργαζό µενοι πρέπει  να έχουν  επαρκείς  περιόδους  ανάπαυσης . Η έννοια
της «ανάπαυσης » πρέπει  να εκφράζεται  σε µονάδες  χρόνου , και συγκεκρι µένα ηµέρες,
ώρες  ή και κλάσ µατά τους. /g231 Οι εργαζό µενοι στην  Κοινότητα  πρέπει  να διαθέτουν
ορισµένες ελάχιστες  περιόδους  ανάπαυσης , ηµερησίας , εβδο µαδιαίας  και ετήσιας
καθώς  και κατάλληλα  διαλεί µµατα εργασίας . Επίσης  θα πρέπει  να προβλέπεται
σχετικά  και µια µέγιστη  κατ’ εβδο µάδα διάρκεια  εργασίας .
                                                
8ΕΕ L 183, 29.6.1989, σ. 1.
6/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
9
(6) Οι αρχές  του ∆ιεθνούς  Οργανισ µού Εργασίας  ως προς  την οργάνωση  του χρόνου
εργασίας , περιλα µβανο µένης και της νυκτερινής , πρέπει  να συνεκτι µηθούν .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
11
(7) Από σχετικές  µελέτες  έχει αποδειχθεί  ότι ο ανθρώπινος  οργανισ µός είναι  πιο
ευαίσθητος  κατά  τη διάρκεια  της νύχτας  στις περιβαλλοντικές  οχλήσεις  και σε
ορισµένες επαχθείς  µορφές  οργάνωσης  της εργασίας  καθώς  και ότι µακριές  περίοδοι
νυκτερινής  εργασίας  είναι  επιζή µιες για την υγεία  των εργαζο µένων  και µπορούν  να
θέσουν  σε κίνδυνο  την ασφάλειά  τους στην  εργασία .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
12
(8) Θα πρέπει  να περιορίζεται  η διάρκεια  της νυκτερινής  και της υπερωριακής  εργασίας
και να προβλέπεται  ότι, όταν  ο εργοδότης  χρησι µοποιεί  τακτικά  εργαζο µένους  τη
νύχτα , να ενηµερώνει  σχετικά  τις αρµόδιες  αρχές , εφόσον  του το ζητήσουν .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
13
(9) Είναι  σηµαντικό  οι εργαζό µενοι τη νύχτα  να δικαιούνται  δωρεάν  ιατρική  εξέταση  πριν
αναλάβουν  νυκτερινή  εργασία  και κατά  τακτά  χρονικά  διαστή µατα στη συνέχεια  και,
σε περίπτωση  που έχουν  προβλή µατα υγείας , να µετατίθενται , στο µέτρο του δυνατού ,
σε κατάλληλη  θέση  ηµερήσιας  εργασίας .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
14
(10) Η κατάσταση  των εργαζό µενων  τη νύχτα  και των εργαζό µενων  σε βάρδιες  απαιτεί
προσαρ µογή του επιπέδου  προστασίας , όσον  αφορά  την ασφάλεια  και την υγεία , στη
φύση  της εργασίας  τους, καθώς  και την αποτελεσ µατική  οργάνωση  και λειτουργία
των υπηρεσιών  και των µέσων  προστασίας  και πρόληψης .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
15
(11) Ο τρόπος  εργασίας  µπορεί  να θίξει  την ασφάλεια  και την υγεία  των εργαζο µένων .
Στην  οργάνωση  της εργασίας  πρέπει  µε ορισµένο ρυθµό να λαµβάνεται  υπόψη  η
γενική  αρχή  της προσαρ µογής της εργασίας  στον  άνθρωπο .
7/g234 2000/34/ ΕΚ Αιτιολογική
σκέψη  12 (Προσαρ µοσµένο)
(12) Μια ευρωπαϊκή  συµφωνία  σχετικά  µε το χρόνο  εργασίας  των ναυτικών  έχει τεθεί  σε
εφαρ µογή µε την οδηγία  1999/63/ ΕΚ του Συµβουλίου , της 21ης Ιουνίου  1999 που
αφορά  τη συµφωνία  περί οργάνωσης  του χρόνου  εργασίας  των ναυτικών , η οποία
συνήφθη  από την ένωση  εφοπλιστών  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  (ECSA) και από
την οµοσπονδία  των συνδικάτων  µεταφορέων  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση  (FSΤ) 9, βάσει
του άρθρου  139, παράγραφος  2, της συνθήκης . Κατά  συνέπεια , οι διατάξεις  της
παρούσας  οδηγίας  δεν εφαρ µόζονται  στους  ναυτικούς .
/g234 2000/34/ ΕΚ Αιτιολογική
σκέψη  13 (Προσαρ µοσµένο)
(13) Στην  περίπτωση  των µισθωτών  αλιέων  οι οποίοι  έχουν  συµµετοχή  στα κέρδη , πρέπει
να δοθεί  στα κράτη  µέλη η ευχέρεια  να καθορίσουν , δυνά µει της παρούσας  οδηγίας ,
τους όρους  για την απόκτηση  του δικαιώ µατος ετήσιας  άδειας  και τη χορήγησή  της,
συµπεριλα µβανο µένων  των ρυθµίσεων  πληρω µής.
/g234 2000/34/ ΕΚ Αιτιολογική
σκέψη  14
(14) Οι ειδικοί  κανόνες  που προβλέπονται  από άλλες  κοινοτικές  πράξεις  όσον  αφορά ,
παραδείγ µατος χάριν , τις περιόδους  ανάπαυσης , το χρόνο  εργασίας , τις ετήσιες  άδειες
και την νυκτερινή  εργασία  ορισµένων  κατηγοριών  εργαζο µένων , πρέπει  να
υπερισχύουν  των διατάξεων  της παρούσας  οδηγίας .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
17
(15) Λαµβάνοντας  υπόψη  τα θέµατα που είναι  δυνατόν  να ανακύψουν  από την οργάνωση
του χρόνου  εργασίας , φαίνεται  σκόπι µο να προβλέπεται  µια κάποια  ελαστικότητα
στην  εφαρ µογή ορισµένων  διατάξεων  της παρούσας  οδηγίας , εξασφαλίζοντας
παράλληλα  την τήρηση  των αρχών  της προστασίας  της ασφάλειας  και υγείας  των
εργαζο µένων .
/g234 93/104/ΕΚ Αιτιολογική  σκέψη
18
(16) Θα πρέπει  να επιτραπούν  παρεκκλίσεις  από ορισµένες διατάξεις  της παρούσας
οδηγίας , εκ µέρους  των κρατών  µελών  ή των κοινωνικών  εταίρων , αναλόγως . Κατά
γενικό  κανόνα , σε περίπτωση  παρέκκλισης , πρέπει  να χορηγούνται  στους  οικείους
εργαζο µένους  ισοδύνα µες περίοδοι  αντισταθ µιστικής  ανάπαυσης .
                                                
9ΕΕ L 167, 2.7.1999, σ. 33.
8/g234
(17) Η παρούσα  οδηγία  δεν θίγει  τις υποχρεώσεις  των κρατών  µελών  όσον  αφορά  στις
προθεσ µίες ενσω µάτωσης  των οδηγιών  που εµφαίνονται  στο παράρτη µα Ι µέρος Β,
/g234 93/104/ΕΚ
ΕΞΕ∆ΩΣΑΝ  ΤΗΝ  ΠΑΡΟΥΣΑ  Ο∆ΗΓΙΑ :
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  Ι
ΠΕ∆ΙΟ  ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ  — ΟΡΙΣΜΟΙ
Άρθρο  1
Αντικεί µενο και πεδίο  εφαρ µογής
1.Η παρούσα  οδηγία  καθορίζει  τις στοιχειώδεις  προδιαγραφές  ασφάλειας  και υγείας
όσον  αφορά  την οργάνωση  του χρόνου  εργασίας .
2.Εφαρ µόζεται :
α)στις ελάχιστες  περιόδους  ηµερήσιας  και εβδο µαδιαίας  ανάπαυσης  και ετήσιας
άδειας , στο χρόνο  διαλεί µµατος και στη µέγιστη  εβδο µαδιαία  διάρκεια  εργασίας
και
β)σε ορισµένες πλευρές  της νυκτερινής  εργασίας , της κατά  βάρδιες  εργασίας  και
του ρυθµού εργασίας .
/g234 2000/34/ ΕΚ Άρθρο  1 σηµείο 1
3.Η παρούσα  οδηγία  εφαρ µόζεται  σε όλους  τους ιδιωτικούς  ή δηµόσιους  τοµείς
δραστηριοτήτων , κατά  την έννοια  του άρθρου  2 της οδηγίας  89/391/ΕΟΚ , µε την
επιφύλαξη  των άρθρων  14, 17 και 18 της παρούσας  οδηγίας .
Η παρούσα  οδηγία  δεν εφαρ µόζεται  στους  ναυτικούς , όπως  ορίζονται  στην  οδηγία
1999/63/ΕΚ του Συµβουλίου , µε την επιφύλαξη  του άρθρου  2 παράγραφος  8 της
παρούσας  οδηγίας .
/g234 93/104/ΕΚ
4.Οι διατάξεις  της οδηγίας  89/391/ΕΟΚ  εφαρ µόζονται  πλήρως  στα θέµατα που
αναφέρει  η παράγραφος  2, µε την επιφύλαξη  περιοριστικότερων  ή/και ειδικότερων
διατάξεων  της παρούσας  οδηγίας .
9Άρθρο  2
Ορισ µοί
Κατά  την έννοια  της παρούσας  οδηγίας , νοούνται  ως:
(1) « χρόνος  εργασίας »: κάθε  περίοδος  κατά , τη διάρκεια  της οποίας  ο εργαζό µενος
ευρίσκεται  στην  εργασία , στη διάθεση  του εργοδότη , και ασκεί  τη δραστηριότητα  ή
τα καθήκοντά  του, σύµφωνα  µε τις εθνικές  νοµοθεσίες  ή/και πρακτικές ·
(2) « περίοδος  ανάπαυσης »: κάθε  περίοδος  που δεν είναι  χρόνος  εργασίας ·
(3) « νυχτερινή  περίοδος »: κάθε  περίοδος  επτά τουλάχιστον  ωρών , όπως  ορίζεται  από
την εθνική  νοµοθεσία , η οποία  πρέπει  πάντως  να περιλα µβάνει  το διάστη µα µεταξύ
24.00 και 05.00·
(4) « εργαζό µενος τη νύχτα »:
α)αφενός , κάθε  εργαζό µενος κατά  την νυχτερινή  περίοδο  επί τρεις  τουλάχιστον
ώρες  του ηµερήσιου  κανονικού  χρόνου  εργασίας  του και,
β)αφετέρου , κάθε  εργαζό µενος ο οποίος  ενδέχεται  να πραγ µατοποιεί  κατά  τη
νυχτερινή  περίοδο  ένα ορισµένο τµήµα του ετήσιου  χρόνου  εργασίας  του, το
οποίο  ορίζεται  κατ' επιλογή  του οικείου  κράτους  µέλους :
i)από την εθνική  νοµοθεσία , ύστερα  από διαβούλευση  µε τους
κοινωνικούς  εταίρους , ή
ii) µε συλλογικές  συµβάσεις  ή µε συµφωνίες  µεταξύ  κοινωνικών  εταίρων  σε
εθνικό  ή περιφερειακό  επίπεδο ·
(5) « εργασία  κατά  βάρδιες »: κάθε  µέθοδος  οργάνωσης  της οµαδικής  εργασίας  κατά  την
οποία  οι εργαζό µενοι διαδέχονται  ο ένας τον άλλον  στις ίδιες θέσεις  εργασίας  µε
ορισµένο ρυθµό, περιλα µβανο µένου του ρυθµού περιτροπής , και η οποία  µπορεί  να
είναι  συνεχής  ή ασυνεχής , πράγ µα το οποίο  υποχρεώνει  τους εργαζό µενους  να
επιτελούν  µια εργασία  σε διαφορετικές  ώρες  σε µια δεδοµένη περίοδο  ηµερών  ή
εβδο µάδων ·
(6) « εργαζό µενος σε βάρδιες »: κάθε  εργαζό µενος µε ωράριο  που εντάσσεται  σε
πρόγρα µµα εργασίας  κατά  βάρδιες ·
/g234 2000/34/E Κ Άρθρο  1 σηµείο 2
(7) «µ ετακινού µενος εργαζό µενος»: κάθε  εργαζό µενος ο οποίος  απασχολείται  ως µέλος
του ταξιδεύοντος  ή ιπτάµενου προσωπικού  µιας επιχείρησης  η οποία  παρέχει
υπηρεσίες  µεταφορών  επιβατών  ή εµπορευ µάτων  οδικώς , αεροπορικώς  ή δια µέσου
εσωτερικών  πλωτών  οδών ·
(8) « δραστηριότητα  ανοικτής  θάλασσας »: η δραστηριότητα  η οποία  εκτελείται  κυρίως
επάνω  σε εγκαταστάσεις  ανοιχτής  θάλασσας  (στις οποίες  περιλα µβάνονται  τα
θαλάσσια  γεωτρύπανα ) ή από αυτές , και συνδέεται  άµεσα ή έµµεσα µε την
αναζήτηση , την εξόρυξη  ή την εκµετάλλευση  των ορυκτών  πόρων ,
10συµπεριλα µβανο µένων  των υδρογονανθράκων , καθώς  και τις καταδύσεις  που
συνδέονται  µε αυτές  τις δραστηριότητες , είτε γίνονται  από εγκαταστάσεις  ανοιχτής
θάλασσας  είτε από πλοίο ·
(9) « επαρκής  χρόνος  ανάπαυσης »: η πραγ µατική  κατάσταση  κατά  την οποία  οι
εργαζό µενοι έχουν  τακτικές  περιόδους  ανάπαυσης , των οποίων  η διάρκεια
εκφράζεται  σε µονάδες  χρόνου  και οι οποίες  είναι  επαρκώς  µακρές  και συνεχείς ,
ώστε  να εξασφαλίζουν  ότι οι εργαζό µενοι δεν θα προκαλούν  σωµατικές  βλάβες
στους  ίδιους , σε συναδέλφους  τους ή σε τρίτους  και ότι δεν θα βλάπτουν  την υγεία
τους, βραχυπρόθεσ µα ή µακροπρόθεσ µα, λόγω  κόπωσης  ή άτακτων  ρυθµών
εργασίας .
/g234 93/104/ΕΚ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  ΙΙ
ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ  ΠΕΡΙΟ∆ΟΙ  ΑΝΑΠΑΥΣΗΣ  — ΑΛΛΑ  ΣΤΟΙΧΕΙΑ  ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ  ΤΟΥ
ΧΡΟΝΟΥ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο  3
Ηµερήσια  ανάπαυση
Τα κράτη  µέλη θεσπίζουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε  κάθε  εργαζό µενος να διαθέτει , ανά
εικοσιτετράωρο , περίοδο  ανάπαυσης  ελάχιστης  διάρκειας  ένδεκα  συναπτών  ωρών .
Άρθρο  4
∆ιαλεί µµατα
Τα κράτη  µέλη θεσπίζουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε  να εξασφαλίζεται  για κάθε  εργαζό µενο
χρόνος  διαλεί µµατος όταν ο χρόνος  ηµερήσιας  εργασίας  υπερβαίνει  τις έξι ώρες . Οι τεχνικές
λεπτο µέρειες  του διαλεί µµατος και ιδίως  η διάρκεια  και οι όροι χορήγησής  του καθορίζονται
από συλλογικές  συµβάσεις  ή από συµφωνίες  µεταξύ  κοινωνικών  εταίρων  ή, ελλείψει  αυτών ,
από την εθνική  νοµοθεσία .
Άρθρο  5
Εβδο µαδιαία  ανάπαυση
Τα κράτη  µέλη θεσπίζουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε  κάθε  εργαζό µενος να διαθέτει , ανά
περίοδο  επτά ηµερών , µια ελάχιστη  περίοδο  συνεχούς  ανάπαυσης  εικοσιτεσσάρων  ωρών ,
στις οποίες  προστίθενται  οι ένδεκα  ώρες  ηµερήσιας  ανάπαυσης  οι οποίες  προβλέπονται  στο
άρθρο  3.
Αν δικαιολογείται  για αντικει µενικούς  ή τεχνικούς  λόγους  ή από τις συνθήκες  οργάνωσης  της
εργασίας  µπορεί  να ορισθεί  ελάχιστη  περίοδος  ανάπαυσης  εικοσιτεσσάρων  ωρών .
11Άρθρο  6
Μέγιστη  εβδο µαδιαία  διάρκεια  εργασίας
Τα κράτη  µέλη θεσπίζουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε , σε συνάρτηση  µε τις επιταγές  προστασίας
της ασφάλειας  και της υγείας  των εργαζο µένων :
α)η εβδο µαδιαία  διάρκεια  εργασίας  να περιορίζεται  µε νοµοθετικές , κανονιστικές  ή
διοικητικές  διατάξεις  ή µε συλλογικές  συµβάσεις  ή συµφωνίες  µεταξύ  κοινωνικών
εταίρων ·
β)ο χρόνος  εργασίας  να µην υπερβαίνει , ανά επταή µερο, τις 48 ώρες  κατά  µέσον  όρο,
συµπεριλα µβανο µένων  των υπερωριών .
Άρθρο  7
Ετήσια  άδεια
1.Τα κράτη  µέλη θεσπίζουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε  να παρέχεται  σε όλους  τους
εργαζο µένους  ετήσια  άδεια  µετ' αποδοχών  διάρκειας  τουλάχιστον  τεσσάρων
εβδο µάδων , σύµφωνα  µε τους όρους  που προβλέπουν  οι εθνικές  νοµοθεσίες  ή/και
πρακτικές  για την απόκτηση  του σχετικού  δικαιώ µατος και τη χορήγηση  της άδειας .
2.Η ελάχιστη  περίοδος  ετήσιας  άδειας  µετ’ αποδοχών  µπορεί  να αντικατασταθεί  από
χρηµατική  αποζη µίωση  µόνον  σε περίπτωση  τερµατισµού της εργασιακής  σχέσης .
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  ΙΙΙ
ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ  ΕΡΓΑΣΙΑ  — ΕΡΓΑΣΙΑ  ΚΑΤΑ  ΒΑΡ∆ΙΕΣ  — ΡΥΘΜΟΣ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο  8
∆ιάρκεια  της νυχτερινής  εργασίας
Τα κράτη  µέλη λαµβάνουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε :
α)ο κανονικός  χρόνος  νυκτερινής  εργασίας  να µην υπερβαίνει , κατά  µέσον  όρο, τις
οκτώ  ώρες  ανά εικοσιτετράωρο ·
β)οι εργαζό µενοι τη νύχτα  των οποίων  η εργασία  ενέχει  ιδιαίτερους  κινδύνους  ή
σηµαντική  σωµατική  ή πνευµατική  ένταση  να µην εργάζονται  περισσότερο  από
οκτώ  ώρες  κατά  τη διάρκεια  εικοσιτετράωρης  περιόδου  κατά  την οποία
πραγ µατοποιούν  νυκτερινή  εργασία .
12/g234 93/104/ΕΚ (Προσαρ µοσµένο)
Για τους σκοπούς  του στοιχείου  β), η εργασία  που ενέχει  ιδιαίτερους  κινδύνους  ή
σηµαντική  σωµατική  ή πνευµατική  ένταση  ορίζεται  από τις εθνικές  νοµοθεσίες  ή/και
πρακτικές  ή από συλλογικές  συµβάσεις  ή από συµφωνίες  µεταξύ  κοινωνικών
εταίρων , λαµβανο µένων  υπόψη  των επιπτώσεων  και των κινδύνων  που συνδέονται
µε τη νυκτερινή  εργασία .
/g234 93/104/ΕΚ
Άρθρο  9
Ιατρική  εξέταση  και µετάθεση  των εργαζο µένων  τη νύχτα  σε θέση  ηµερήσιας  εργασίας
1.Τα κράτη  µέλη θεσπίζουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε :
α)οι εργαζό µενοι τη νύχτα  να δικαιούνται  δωρεάν  ιατρική  εξέταση , πριν την
ανάληψη  της εργασίας  αυτής  και κατά  τακτά  χρονικά  διαστή µατα στη
συνέχεια ·
β)οι εργαζό µενοι τη νύχτα  που υποφέρουν  από προβλή µατα υγείας  που
αποδεδειγ µένως  οφείλονται  στη νυχτερινή  εργασία , να µετατίθενται , όποτε
είναι  δυνατόν , σε θέση  ηµερήσιας  εργασίας  για την οποία  είναι  κατάλληλοι .
2.Η δωρεάν  ιατρική  εξέταση  που αναφέρεται  στην  παράγραφο  1, στοιχείο  α), διέπεται
από το ιατρικό  απόρρητο .
3.Η δωρεάν  ιατρική  εξέταση  που αναφέρεται  στην  παράγραφο  1, στοιχείο  α), µπορεί  να
εντάσσεται  σε εθνικό  σύστη µα υγείας .
Άρθρο  10
Εγγυήσεις  για νυχτερινή  εργασία
Τα κράτη  µέλη µπορούν  να θέτουν  ως προϋπόθεση  της νυκτερινής  εργασίας  ορισµένων
κατηγοριών  εργαζο µένων  ορισµένες εγγυήσεις , υπό όρους  που καθορίζονται  από τις εθνικές
νοµοθεσίες  ή/και πρακτικές , για τους εργαζό µενους  οι οποίοι  διατρέχουν  κίνδυνο  ασφαλείας
ή υγείας  οφειλό µενο στη νυκτερινή  εργασία .
Άρθρο  11
Ενηµέρωση  σε περίπτωση  που χρησι µοποιούνται  εργαζό µενοι τη νύχτα  τακτικά
Τα κράτη  µέλη θεσπίζουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε  ο εργοδότης  που χρησι µοποιεί
εργαζο µένους  τη νύχτα  τακτικά  να ενηµερώνει  τις αρµόδιες  αρχές  εφόσον  το ζητήσουν .
13Άρθρο  12
Προστασία  της ασφάλειας  και της υγείας
Τα κράτη  µέλη θεσπίζουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε :
α)οι εργαζό µενοι τη νύχτα  και οι εργαζό µενοι σε βάρδιες  να απολαύουν  προστασίας
της υγείας  και της ασφάλειάς  τους, ανάλογης  προς  τη φύση  της εργασίας  τους·
β)οι κατάλληλες  υπηρεσίες  ή µέτρα προστασίας  και πρόληψης  στον  τοµέα της
ασφάλειας  και της υγείας  των εργαζο µένων  τη νύχτα  και των εργαζο µένων  σε
βάρδιες  να είναι  ισοδύνα µα µε τα προσφερό µενα στους  άλλους  εργαζο µένους  και να
είναι  διαθέσι µα ανά πάσα  στιγµή.
Άρθρο  13
Ρυθµός εργασίας
Τα κράτη  µέλη θεσπίζουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε  ο εργοδότης  που προτίθεται  να οργανώσει
την εργασία  µε έναν ορισµένο ρυθµό να λαµβάνει  υπόψη  τη γενική  αρχή  της προσαρ µογής
της εργασίας  στον  άνθρωπο , ιδίως  προκει µένου να περιοριστεί  η µονότονη  και η ρυθµική
εργασία , σε συνάρτηση  µε το είδος  της δραστηριότητας  και τις απαιτήσεις  ασφάλειας  και
υγείας , ιδιαίτερα  όσον  αφορά  τα διαλεί µµατα του χρόνου  εργασίας .
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  ΙV
∆ΙΑΦΟΡΕΣ  ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ
/g234 2000/34/ ΕΚ Άρθρο  1 σηµείο 4
Άρθρο  14
Ειδικότερες  κοινοτικές  διατάξεις
Η παρούσα  οδηγία  δεν εφαρ µόζεται  εφόσον  άλλες  κοινοτικές  πράξεις  περιλα µβάνουν
ειδικότερες  απαιτήσεις  περί οργανώσεως  του χρόνου  εργασίας  για ορισµένες επαγγελ µατικές
ασχολίες  ή δραστηριότητες .
14/g234 93/104/ΕΚ
Άρθρο  15
Ευνοϊκότερες  διατάξεις
Η παρούσα  οδηγία  δεν εµποδίζει  τα κράτη  µέλη να εφαρ µόζουν  ή να θεσπίζουν  ευνοϊκότερες
νοµοθετικές , κανονιστικές  ή διοικητικές  διατάξεις  για την προστασία  της ασφάλειας  και της
υγείας  των εργαζο µένων  ή να ευνοούν  ή να επιτρέπουν  την εφαρ µογή ευνοϊκότερων
συλλογικών  συµβάσεων  ή συµφωνιών  µεταξύ  κοινωνικών  εταίρων  για την προστασία  της
ασφάλειας  και της υγείας  των εργαζο µένων .
Άρθρο  16
Περίοδοι  αναφοράς
Τα κράτη  µέλη µπορούν  να ορίζουν :
α)για την εφαρ µογή του άρθρου  5 (εβδο µαδιαία  ανάπαυση ), περίοδο  αναφοράς  η
οποία  δεν υπερβαίνει  τις 14 µέρες·
β)για την εφαρ µογή του άρθρου  6 (ανώτατη  εβδο µαδιαία  διάρκεια  εργασίας ), περίοδο
αναφοράς  η οποία  δεν υπερβαίνει  τους τέσσερις  µήνες.
Οι περίοδοι  ετήσιας  άδειας  µετ' αποδοχών , κατά  το άρθρο  7, και οι περίοδοι  αδείας
ασθενείας  δεν συνεκτι µώνται  ή είναι  ουδέτερες , όσον  αφορά  τον υπολογισ µό του
µέσου  όρου ·
γ)για την εφαρ µογή του άρθρου  8 (διάρκεια  νυχτερινής  εργασίας ), περίοδο  αναφοράς
που καθορίζεται  ύστερα  από διαβούλευση  µε τους κοινωνικούς  εταίρους  ή µε
συλλογικές  συµβάσεις  ή συµφωνίες  που συνάπτονται  σε εθνικό  ή περιφερειακό
επίπεδο  µεταξύ  κοινωνικών  εταίρων .
Εάν η ελάχιστη  περίοδος  εικοσιτετράωρης  εβδο µαδιαίας  ανάπαυσης  που απαιτείται
από το άρθρο  5 εµπίπτει  σ' αυτή  την περίοδο  αναφοράς , δεν λαµβάνεται  υπόψη  για
τον υπολογισ µό του µέσου  όρου .
Άρθρο  17
Παρεκκλίσεις
/g234 93/104/ΕΚ (Προσαρ µοσµένο)
1.Τα κράτη  µέλη, τηρώντας  τις γενικές  αρχές  για την προστασία  της ασφάλειας  και της
υγείας  των εργαζο µένων , µπορούν  να παρεκκλίνουν  από τα άρθρα  3 έως 6, 8 και 16
εφόσον  η διάρκεια  του χρόνου  εργασίας , λόγω  των ιδιαιτεροτήτων  της ασκού µενης
15δραστηριότητας , δεν υπολογίζεται  ή/και δεν προκαθορίζεται  ή µπορεί  να καθορίζεται
από τους ίδιους  τους εργαζό µενους , ιδίως  δε εφόσον  πρόκειται  για:
/g234 93/104/ΕΚ
α)διευθυντικά  στελέχη  ή άλλα  πρόσωπα  εξουσιοδοτη µένα να λαµβάνουν
αποφάσεις  αυτόνο µα·
β)οικογενειακό  προσωπικό · ή
γ)εργαζό µενους  στον  τελετουργικό  τοµέα των εκκλησιών  και των θρησκευτικών
κοινοτήτων .
/g234 93/104/ΕΚ (Προσαρ µοσµένο)
2.Οι παρεκκλίσεις  που προβλέπονται  στις παραγράφους  3, 4 και 5 επιτρέπεται  να
θεσπίζονται  µέσω της νοµοθετικής , κανονιστικής  ή διοικητικής  οδού  ή µε συλλογικές
συµβάσεις  ή µε συµφωνίες  µεταξύ  κοινωνικών  εταίρων , υπό τον όρο ότι στους
οικείους  εργαζο µένους  χορηγούνται  ισοδύνα µες περίοδοι  αντισταθ µιστικής
ανάπαυσης  ή ότι, σε εξαιρετικές  περιπτώσεις  όπου  είναι  αντικει µενικώς  αδύνατη  η
χορήγηση  ισοδύνα µων περιόδων  αντισταθ µιστικής  ανάπαυσης , παρέχεται  κατάλληλη
προστασία  στους  οικείους  εργαζο µένους :
/g234 2000/34/ ΕΚ Άρθρο  1 σηµείο 5
(Προσαρ µοσµένο)
3.Σύµφωνα  µε την παράγραφο  2 του παρόντος  άρθρου  παρεκκλίσεις  από τα άρθρα  3,
4, 5, 8 και 16 επιτρέπονται :
α)για τις δραστηριότητες  που χαρακτηρίζονται  από την απόσταση  ανάµεσα
στους  τόπους  εργασίας  και κατοικίας  του εργαζο µένου, όπως  οι
δραστηριότητες  ανοικτής  θάλασσας , ή από την απόσταση  ανάµεσα στους
διαφόρους  τόπους  εργασίας  αυτού ·
β)για τις δραστηριότητες  φύλαξης  και επίβλεψης  που χαρακτηρίζονται  από την
ανάγκη  συνεχούς  παρουσίας  για την προστασία  των αγαθών  και των
προσώπων , ιδίως  όταν πρόκειται  για φύλακες  και θυρωρούς  ή επιχειρήσεις
φύλαξης ·
γ)για τις δραστηριότητες  που χαρακτηρίζονται  από την ανάγκη  να εξασφαλιστεί
η συνέχεια  της υπηρεσίας  ή της παραγωγής , ιδίως :
i)για τις υπηρεσίες  τις σχετικές  µε την υποδοχή , τη νοσηλεία  ή και την
περίθαλψη  που παρέχονται  από νοσοκο µεία ή παρό µοια ιδρύµατα,
συµπεριλα µβανο µένων  των δραστηριοτήτων  των ασκού µενων  ιατρών ,
από ιδρύµατα διαµονής  και από φυλακές ·
ii)για εργαζό µενους  στους  λιµένες και τους αερολι µένες·
16iii)για τις υπηρεσίες  τύπου , ραδιοφωνίας , τηλεόρασης , κινηµατογράφου ,
ταχυδρο µείων ή τηλεπικοινωνιών , τις υπηρεσίες  ασθενοφόρων , τις
πυροσβεστικές  υπηρεσίες  ή την πολιτική  άµυνα·
iv)για υπηρεσίες  παραγωγής , µεταφοράς  και διανο µής φωταερίου , ύδατος  ή
ηλεκτρισ µού, τις υπηρεσίες  αποκο µιδής οικιακών  απορρι µµάτων  ή τις
εγκαταστάσεις  αποτέφρωσης ·
v)για τις βιοµηχανίες  όπου  είναι  αδύνατο  να διακοπεί  η εργασία  για
τεχνικούς  λόγους ·
vi)για τις δραστηριότητες  έρευνας  και ανάπτυξης ·
vii)για τη γεωργία ·
viii)για τους εργαζό µενους , οι οποίοι  ασχολούνται  µε τη µεταφορά  επιβατών
µε τακτικές  αστικές  µεταφορές ·
δ)σε περίπτωση  προβλέψι µης αύξησης  του φόρτου  εργασίας , ιδίως :
i)στη γεωργία ·
ii)στον  τουρισ µό·
iii)στα ταχυδρο µεία·
ε)για το προσωπικό  που εργάζεται  στον  τοµέα των σιδηροδρο µικών  µεταφορών :
i)οι δραστηριότητες  του οποίου  είναι  διαλείπουσες ·
ii)το οποίο  δαπανά  το χρόνο  εργασίας  του επιβαίνοντας  στους  συρµούς· ή
iii)οι δραστηριότητες  του οποίου  συνδέονται  µε τα ωράρια  των µεταφορών
και την εξασφάλιση  της συνέχειας  και της κανονικότητας  της
συγκοινωνίας ·
/g234 93/104/ΕΚ
στ)στις περιστάσεις  που αναφέρονται  στο άρθρο  5, παράγραφος  4 της
οδηγίας  89/391/ΕΟΚ ·
ζ)στην  περίπτωση  ατυχή µατος ή επικεί µενου ατυχή µατος·
/g234 93/104/ΕΚ (Προσαρ µοσµένο)
4.Σύµφωνα  µε την παράγραφο  2 του παρόντος  άρθρου , παρεκκλίσεις  από τα άρθρα  3
και 5 επιτρέπονται :
α)για την εργασία  κατά  βάρδιες , κάθε  φορά  που ο εργαζό µενος αλλάζει  βάρδια
και δεν µπορεί  να έχει ανάµεσα στο τέλος  µιας βάρδιας  και στην  αρχή  της
επόµενης περίοδο  ηµερήσιας  ή/και εβδο µαδιαίας  ανάπαυσης ·
17β)για τις δραστηριότητες  που χαρακτηρίζονται  από τµηµατικές  περιόδους
ηµερήσιας  εργασίας , ιδίως  προσωπικού  το οποίο  ασχολείται  µε
δραστηριότητες  καθαρισ µού.
/g234 2000/34/ ΕΚ Άρθρο  1 σηµείο 6
(Προσαρ µοσµένο)
5.Σύµφωνα  µε την παράγραφο  2 του παρόντος  άρθρου , παρεκκλίσεις  από το άρθρο  6
και το άρθρο  16, στοιχείο  β) επιτρέπονται  στην  περίπτωση  ασκού µενων  γιατρών
σύµφωνα  µε τις διατάξεις  του δεύτερου  έως πέµπτου  εδαφίου  της παρούσας
παραγράφου .
Όσον  αφορά  το άρθρο  6, παρεκκλίσεις  επιτρέπονται  για µεταβατική  περίοδο  πέντε
ετών  από την 1η Αυγούστου  2004.
Τα κράτη  µέλη µπορούν  να έχουν  στη διάθεσή  τους πρόσθετη  περίοδο  µέχρι δύο
ετών , εάν χρειασθεί , προκει µένου να λάβουν  υπόψη  τις δυσκολίες  ως προς  την
τήρηση  των διατάξεων  περί χρόνου  εργασίας  σε ότι αφορά  τις ευθύνες  τους για την
οργάνωση  και παροχή  υπηρεσιών  υγείας  και ιατρικής  φροντίδας . Τουλάχιστον  έξι
µήνες πριν από τη λήξη  της µεταβατικής  περιόδου , το οικείο  κράτος  µέλος
ενηµερώνει  την Επιτροπή  παραθέτοντας  τους λόγους  του, έτσι ώστε  η Επιτροπή  να
µπορέσει  να εκδώσει  γνωµοδότηση , µετά από κατάλληλες  διαβουλεύσεις , εντός
τριών  µηνών  από τη λήψη  των εν λόγω  πληροφοριών . Εάν το κράτος  µέλος δεν
ακολουθήσει  τη γνωµοδότηση  της Επιτροπής , αιτιολογεί  την απόφασή  του. Η
γνωστοποίηση  και η αιτιολόγηση  εκ µέρους  του κράτους  µέλους  και η γνωµοδότηση
της Επιτροπής  δηµοσιεύονται  στην  Επίση µη Εφηµερίδα  των Ευρωπαϊκών
Κοινοτήτων  και διαβιβάζονται  στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο .
Τα κράτη  µέλη µπορούν  να έχουν  στη διάθεσή  τους πρόσθετη  περίοδο  µέχρις  ενός
έτους , εάν χρειασθεί , για να ληφθούν  υπόψη  οι ειδικές  δυσκολίες  ως προς  την
ανταπόκριση  στις ευθύνες  που αναφέρονται  στο τρίτο  εδάφιο . Ακολουθούν  τη
διαδικασία  που περιγράφεται  στο εν λόγω  εδάφιο .
Τα κράτη  µέλη µεριµνούν  ώστε  σε καµία περίπτωση  ο αριθµός των εβδο µαδιαίων
ωρών  εργασίας  να µην υπερβαίνει  τις 58 κατά  µέσο όρο κατά  τη διάρκεια  των τριών
πρώτων  ετών  της µεταβατικής  περιόδου , τις 56 κατά  µέσο όρο κατά  τα επόµενα δύο
έτη και τις 52 κατά  µέσο όρο για κάθε  εναπο µένουσα  περίοδο .
Ο εργοδότης  διαβουλεύεται  εγκαίρως  µε τους εκπροσώπους  των εργαζο µένων  για
την επίτευξη , ει δυνατόν , συµφωνίας , όσον  αφορά  τις ρυθµίσεις  που εφαρ µόζονται
κατά  τη µεταβατική  περίοδο . Η συµφωνία  αυτή  µπορεί  να καλύπτει , εντός  των ορίων
που τίθενται  στο πέµπτο εδάφιο :
α)τον µέσο όρο των εβδο µαδιαίων  ωρών  εργασίας  κατά  τη µεταβατική  περίοδο
και
β)τα µέτρα που θα ληφθούν  για τη µείωση  των εβδο µαδιαίων  ωρών  εργασίας
σε 48 κατά  µέσο όρο ως το τέλος  της µεταβατικής  περιόδου ·
Όσον  αφορά  το άρθρο  16 στοιχείο  β), οι παρεκκλίσεις  που αναφέρονται  στο πρώτο
εδάφιο  επιτρέπονται  µε την προϋπόθεση  ότι η περίοδος  αναφοράς  δεν υπερβαίνει
18τους δώδεκα  µήνες, κατά  το πρώτο  τµήµα της µεταβατικής  περιόδου  που ορίζεται
στο πέµπτο εδάφιο , και τους έξι µήνες µετά.
/g234 93/104/ΕΚ αρθρ . 17, παρ. 3 και
4 (Προσαρ µοσµένο)
Άρθρο  18
Παρεκκλίσεις  µε συλλογικές  συµβάσεις
1.Παρεκκλίσεις  από τα άρθρα  3, 4, 5, 8 και 16 επιτρέπονται  µε συλλογικές  συµβάσεις  ή
µε συµφωνίες  µεταξύ  κοινωνικών  εταίρων  σε εθνικό  ή περιφερειακό  επίπεδο  ή,
σύµφωνα  µε τους κανόνες  που θέτουν  αυτοί , µε συλλογικές  συµβάσεις  ή συµφωνίες
που συνάπτονται  µεταξύ  τους σε κατώτερο  επίπεδο .
Τα κράτη  µέλη που δεν διαθέτουν  νοµικό σύστη µα που να εξασφαλίζει  τη σύναψη
συλλογικών  συµβάσεων  ή συµφωνιών  µεταξύ  κοινωνικών  εταίρων  σε εθνικό  ή
περιφερειακό  επίπεδο  στα θέµατα που καλύπτει  η παρούσα  οδηγία  ή τα κράτη  µέλη
που διαθέτουν  ειδικό  προς  τούτο  νοµικό πλαίσιο  και εντός  των ορίων  αυτών  δύνανται
σύµφωνα  µε τις εθνικές  νοµοθεσίες  ή/και πρακτικές  να επιτρέπουν  παρεκκλίσεις  από
τα άρθρα  3, 4, 5, 8 και 16 µε συλλογικές  συµβάσεις  ή συµφωνίες  που συνάπτονται
µεταξύ  κοινωνικών  εταίρων  στο κατάλληλο  συλλογικό  επίπεδο .
Οι παρεκκλίσεις  που προβλέπονται  στο πρώτο  και δεύτερο  εδάφιο  γίνονται  δεκτές
µόνον  εφόσον  χορηγούνται  στους  οικείους  εργαζο µένους  ισοδύνα µες περίοδοι
αντισταθ µιστικής  ανάπαυσης  ή εφόσον , σε εξαιρετικές  περιπτώσεις  όπου  είναι
αντικει µενικώς  αδύνατη  η χορήγηση  ισοδύνα µων περιόδων  αντισταθ µιστικής
ανάπαυσης , παρέχεται  στους  εν λόγω  εργαζο µένους  κατάλληλη  προστασία .
Τα κράτη  µέλη µπορούν  να προβλέπουν  κανόνες :
α)για την εφαρ µογή της παρούσας  παραγράφου  από τους κοινωνικούς  εταίρους
και
β)για την επέκταση  σε άλλους  εργαζο µένους  των διατάξεων  των συλλογικών
συµβάσεων  ή συµφωνιών  που συνάπτονται  σύµφωνα  µε την παρούσα
παράγραφο , σύµφωνα  µε τις εθνικές  νοµοθεσίες  ή/και πρακτικές .
2.Η ευχέρεια  παρέκκλισης  από το άρθρο  16 στοιχείο  β) που προβλέπεται  στην
παράγραφο  3 του άρθρου  17 και στην  παράγραφο  1 του παρόντος  άρθρου  δεν
επιτρέπεται  να καταλήγει  σε περίοδο  αναφοράς  που να υπερβαίνει  τους έξι µήνες.
Ωστόσο , τα κράτη  µέλη δύνανται , τηρώντας  πάντα  τις γενικές  αρχές  προστασίας  της
ασφάλειας  και της υγείας  των εργαζο µένων , να επιτρέπουν , για αντικει µενικούς  ή
τεχνικούς  λόγους  ή για λόγους  οργάνωσης  της εργασίας , να καθορίζονται  από τις
συλλογικές  συµβάσεις  ή συµφωνίες  µεταξύ  κοινωνικών  εταίρων  περίοδοι  αναφοράς
που να µην υπερβαίνουν  οπωσδήποτε  τους δώδεκα  µήνες.
Πριν  από την 23η Νοεµβρίου  2003 το Συµβούλιο , ύστερα  από πρόταση  της
Επιτροπής , συνοδευό µενη από έκθεση  αξιολόγησης , επανεξετάζει  τις διατάξεις  της
παρούσας  παραγράφου  και αποφασίζει  σε τί ενέργειες  θα προβεί .
19/g234 2000/34/ ΕΚ Άρθρο  1 σηµείο 7
Άρθρο  19
Μετακινού µενοι εργαζό µενοι και δραστηριότητα  ανοικτής  θάλασσας
1.Οι διατάξεις  των άρθρων  3, 4, 5 και 8 δεν εφαρ µόζονται  στους  µετακινού µενους
εργαζο µένους .
Τα κράτη  µέλη λαµβάνουν , ωστόσο , τα αναγκαία  µέτρα για να εξασφαλίσουν  το
δικαίω µα αυτών  των µετακινού µενων  εργαζο µένων  για επαρκή  χρόνο  ανάπαυσης , µε
εξαίρεση  των περιστάσεων  που προβλέπονται  από το άρθρο  17, παράγραφος  3,
στοιχεία  στ) κσι ζ).
2.Με την επιφύλαξη  της τήρησης  των γενικών  αρχών  που αφορούν  την προστασία  της
ασφάλειας  και της υγείας  των εργαζο µένων  και υπό τον όρο της διεξαγωγής
διαβουλεύσεων  µε τους ενδιαφερο µένους  κοινωνικούς  εταίρους , καθώς  και υπό τον
όρο ότι θα καταβληθούν  προσπάθειες  για την ενθάρρυνση  όλων  των σχετικών
µορφών  κοινωνικού  διαλόγου , συµπεριλα µβανο µένων  των διαπραγ µατεύσεων  εάν τα
µέρη το επιθυ µούν, τα κράτη  µέλη µπορούν , για αντικει µενικούς  ή τεχνικούς  λόγους  ή
για λόγους  σχετικούς  µε την οργάνωση  της εργασίας , να επεκτείνουν  την περίοδο
αναφοράς  του άρθρου  16, στοιχείο  β)  σε δώδεκα  µήνες για τους µετακινού µενους
εργαζό µενους  και τους εργαζό µενους  που εκτελούν  κυρίως  δραστηριότητα  ανοικτής
θάλασσας .
/g234 2000/34/ ΕΚ, άρθρο  1, σηµείο 7
(Προσαρ µοσµένο)
3.Κατόπιν  διαβουλεύσεων  µε τα κράτη  µέλη καθώς  και µε τους εργοδότες  και τους
εργαζό µενους  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο , η Επιτροπή , το αργότερο  την
1η Αυγούστου  2005, προβαίνει  σε επανεξέταση  της εφαρ µογής των διατάξεων  που
αφορούν  τους εργαζο µένους  που εκτελούν  δραστηριότητα  ανοικτής  θάλασσας  από
την άποψη  της υγείας  και της ασφάλειας  προκει µένου να παρουσιάσει  εν ανάγκη  τις
κατάλληλες  τροποποιήσεις .
/g234 2000/34/ ΕΚ Άρθρο  1 σηµείο 7
Άρθρο  20
Εργαζό µενοι σε αλιευτικά  ποντοπόρα  πλοία
1.Οι διατάξεις  των άρθρων  3, 4, 5, 6 και 8 δεν εφαρ µόζονται  στους  εργαζό µενους  στα
αλιευτικά  ποντοπόρα  πλοία  που φέρουν  σηµαία κράτους  µέλους .
Τα κράτη  µέλη, ωστόσο , λαµβάνουν  τα αναγκαία  µέτρα ώστε  να εξασφαλίσουν  ότι
όλοι οι εργαζό µενοι σε αλιευτικά  ποντοπόρα  πλοία  που φέρουν  σηµαία κράτους
µέλους  δικαιούνται  επαρκή  ανάπαυση , ώστε  να περιορίσουν  τον αριθµό των ωρών
20εργασίας  σε 48 εβδο µαδιαίως  κατά  µέσο όρο για περίοδο  αναφοράς  µη υπερβαίνουσα
τους δώδεκα  µήνες.
2.Τα κράτη  µέλη, µέσα στα όρια που ορίζονται  στις παραγράφους  1, δεύτερο  εδάφιο , 3
και 4, λαµβάνουν  τα αναγκαία  µέτρα για να εξασφαλίσουν , ενόψει  της ανάγκης  να
προστατευθούν  η ασφάλεια  και η υγεία  των εν λόγω  εργαζο µένων :
α)ότι επιβάλλεται  όριο των ωρών  εργασίας  συνιστά µενο σε ένα µέγιστο  αριθµό
ωρών , του οποίου  δεν επιτρέπεται  υπέρβαση  µέσα σε µία δεδοµένη χρονική
περίοδο , ή
β)ότι εξασφαλίζεται  ένας ελάχιστος  αριθµός ωρών  ανάπαυσης , µέσα σε µία
δεδοµένη χρονική  περίοδο .
Ο µέγιστος  αριθµός ωρών  εργασίας  ή ο ελάχιστος  αριθµός ωρών  ανάπαυσης
ορίζονται  µε νοµοθετικές , κανονιστικές  ή διοικητικές  διατάξεις , ή µε συλλογικές
συµβάσεις  ή µε συµφωνίες  µεταξύ  των κοινωνικών  εταίρων .
3.Τα όρια των ωρών  εργασίας  ή ανάπαυσης  είναι  είτε:
α)µέγιστος  αριθµός ωρών  εργασίας , των οποίων  δεν επιτρέπεται  υπέρβαση :
i) 14 ώρες , σε οποιαδήποτε  χρονική  περίοδο  24 ωρών  και
ii) 72 ώρες , σε οποιαδήποτε  χρονική  περίοδο  επτά ηµερών ,
είτε
β)ελάχιστος  αριθµός ωρών  ανάπαυσης , οι οποίες  δεν επιτρέπεται  να είναι
λιγότερες  από:
i) 10 ώρες , σε οποιαδήποτε  χρονική  περίοδο  24 ωρών  και
ii) 77 ώρες , σε οποιαδήποτε  χρονική  περίοδο  επτά ηµερών .
4.Οι ώρες  ανάπαυσης  επιτρέπεται  να διαιρούνται  σε δύο, το πολύ , περιόδους , από τις
οποίες  η µία θα διαρκεί  τουλάχιστον  έξι ώρες , το δε ενδιά µεσο διάστη µα, µεταξύ  δύο
διαδοχικών  περιόδων  ανάπαυσης , δεν θα υπερβαίνει  τις δεκατέσσερις  ώρες .
5.Σύµφωνα  µε τις γενικές  αρχές  της προστασίας  της υγείας  και της ασφάλειας  των
εργαζο µένων  και για αντικει µενικούς  ή τεχνικούς  λόγους  ή λόγους  που αφορούν  την
οργάνωση  της εργασίας , τα κράτη  µέλη µπορούν  να προβλέπουν  εξαιρέσεις ,
συµπεριλα µβανο µένου του καθορισ µού περιόδων  αναφοράς , από τα καθοριζό µενα
στις παραγράφους  1, δεύτερο  εδάφιο , 3 και 4 όρια. Οι εξαιρέσεις  αυτές , κατά  το
δυνατόν , θα ακολουθούν  τα καθοριζό µενα πρότυπα , αλλά  µπορούν  να λαµβάνουν
υπόψη  συχνότερες  ή µεγαλύτερες  περιόδους  άδειας  ή τη χορήγηση  αντισταθ µιστικής
αδείας  στους  εργαζο µένους . Οι εξαιρέσεις  αυτές  µπορούν  να θεσπίζονται  δυνά µει:
i)νοµοθετικών , κανονιστικών  ή διοικητικών  διατάξεων , υπό την προϋπόθεση  ότι
λαµβάνει  χώρα  διαβούλευση , εφόσον  είναι  δυνατόν , µε τους εκπροσώπους  των
ενδιαφερο µένων  εργοδοτών  και εργαζο µένων  και ότι καταβάλλονται
προσπάθειες  για την ενθάρρυνση  όλων  των σχετικών  µορφών  κοινωνικού
διαλόγου , ή
21ii)συλλογικών  συµβάσεων  ή συµφωνιών  µεταξύ  των κοινωνικών  εταίρων .
6.Ο πλοίαρχος  ποντοπόρου  αλιευτικού  πλοίου  έχει το δικαίω µα να απαιτεί  από
εργαζό µενο σε πλοίο  να εκτελεί  όσες ώρες  εργασίας  απαιτούνται  για την άµεση
ασφάλεια  του πλοίου , των προσώπων  που επιβαίνουν  στο πλοίο  ή του φορτίου  ή για
την παροχή  βοήθειας  σε άλλα  πλοία  ή πρόσωπα  που βρίσκονται  σε κατάσταση
κινδύνου  στη θάλασσα .
/g234 2000/34/ ΕΚ, άρθρο  1, σηµείο 7
(Προσαρ µοσµένο)
7.Τα κράτη  µέλη µπορούν  να ορίζουν  ότι οι εργαζό µενοι σε ποντοπόρα  αλιευτικά  πλοία
για τα οποία  η εθνική  νοµοθεσία  ή πρακτική  ορίζει  ότι δεν επιτρέπονται  οι
δραστηριότητές  τους για συγκεκρι µένη περίοδο  του ηµερολογιακού  έτους  που
υπερβαίνει  τον ένα µήνα, θα λαµβάνουν  την ετήσια  άδειά  τους σύµφωνα  µε το
άρθρο  7 εντός  της εν λόγω  περιόδου .
/g234 93/104/ΕΚ Άρθρο  18
(Προσαρ µοσµένο)
Άρθρο  21
∆ιάφορες  διατάξεις
1Ένα κράτος  µέλος δύναται  να µην εφαρ µόζει το άρθρο  6, τηρώντας  πάντα  τις γενικές
αρχές  προστασίας  της ασφάλειας  και της υγείας  των εργαζο µένων , εφόσον  λαµβάνει
τα αναγκαία  µέτρα ώστε  να εξασφαλίζεται  ότι:
α)ο εργοδότης  δεν ζητά από τον εργαζό µενο να εργαστεί  περισσότερες  από
48 ώρες  ανά επταή µερο, περίοδο  που υπολογίζεται  ως µέσος όρος  της κατά  το
άρθρο  16 στοιχείο  β) περιόδου  αναφοράς , εκτός  αν ο εργαζό µενος συναινεί  για
την παροχή  της εργασίας  αυτής ,
β)ο εργαζό µενος δεν υφίσταται  καµία ζηµία αν δεν δεχθεί  να εκτελέσει  την
εργασία  αυτή ,
γ)ο εργοδότης  τηρεί  και ενηµερώνει  αρχείο  για όλους  τους εργαζο µένους  που
παρέχουν  τέτοια  εργασία ,
δ)το αρχείο  είναι  στη διάθεση  των αρµόδιων  αρχών  οι οποίες  δικαιούνται  να
απαγορεύουν  ή να περιορίζουν  τη δυνατότητα  υπέρβασης  της ανώτατης
εβδο µαδιαίας  διάρκειας  εργασίας , για λόγους  ασφάλειας  ή/και υγείας  των
εργαζο µένων ,
ε)ύστερα  από αίτηση  των αρµοδίων  αρχών , ο εργοδότης  τους παρέχει
πληροφορίες  σχετικά  µε τη συναίνεση  των εργαζο µένων  για την παροχή
εργασίας  υπερβαινούσας  τις 48 ώρες  ανά επταή µερο, υπολογιζο µένης ως µέσο
όρο της κατά  το άρθρο  16, στοιχείο  β) περιόδου  αναφοράς .
22Πριν  από την 23η Νοεµβρίου  2003, το Συµβούλιο , ύστερα  από πρόταση  της
Επιτροπής , που συνοδεύεται  από έκθεση  αξιολόγησης , επανεξετάζει  τις
διατάξεις  της παρούσας  παραγράφου  και αποφασίζει  σε τί ενέργειες  θα προβεί .
2.Όσον  αφορά  την εφαρ µογή του άρθρου  7, τα κράτη  µέλη δύνανται  να κάνουν  χρήση
ανώτατης  µεταβατικής  περιόδου  διάρκειας  τριών  ετών  που αρχίζει  από
23η Νοεµβρίου  1996, υπό όρο ότι, κατά  τη µεταβατική  αυτή  περίοδο :
α)ο εργαζό µενος παίρνει  ετήσια  άδεια  µετ' αποδοχών  διάρκειας  τριών  εβδο µάδων ,
σύµφωνα  µε τους όρους  λήψης  και χορήγησης  που προβλέπονται  από τις
εθνικές  νοµοθεσίες  ή/και πρακτικές  και
β)η διάρκειας  τριών  εβδο µάδων  ετήσια  άδεια  µετ' αποδοχών  δεν αντικαθίσταται
από χρηµατικό  αντάλλαγ µα, εκτός  αν λύεται  η σχέση  εργασίας .
3.Αν τα κράτη  µέλη κάνουν  χρήση  των εναλλακτικών  δυνατοτήτων  που προβλέπονται
από το παρόν  άρθρο , ενηµερώνουν  αµέσως  την Επιτροπή  σχετικά .
Άρθρο  22
Επίπεδο  προστασίας
Μη θιγοµένου του δικαιώ µατος των κρατών  µελών  να εκπονήσουν , προϊούσης  της
κατάστασης , διαφορετικές  νοµοθετικές , κανονιστικές  και συµβατικές  διατάξεις  περί του
χρόνου  εργασίας , εφόσον  οι ελάχιστες  απαιτήσεις  της παρούσας  οδηγίας  τηρούνται , η θέση
σε εφαρ µογή της παρούσας  οδηγίας  δεν συνιστά  βάσιµη δικαιολογία  για υποβάθ µιση της
γενικής  προστασίας  των εργαζο µένων .
Άρθρο  23
Τελικές  διατάξεις
1.Τα κράτη  µέλη ανακοινώνουν  στην  Επιτροπή  το κείµενο των διατάξεων  εσωτερικού
δικαίου  που έχουν  ήδη θεσπίσει  ή που θεσπίζουν  στον  τοµέα που διέπεται  από την
παρούσα  οδηγία .
2.Τα κράτη  µέλη υποβάλλουν  ανά πενταετία  στην  Επιτροπή  έκθεση  σχετικά  µε την
πρακτική  εφαρ µογή των διατάξεων  της παρούσας  οδηγίας , αναφέροντας  τις απόψεις
των κοινωνικών  εταίρων .
Η Επιτροπή  ενηµερώνει  σχετικά  το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , το Συµβούλιο , την
Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή  και τη συµβουλευτική  επιτροπή  για την
ασφάλεια , την υγιεινή  και την προστασία  της υγείας  στον  τόπο  εργασίας .
3.Η Επιτροπή  υποβάλλει  ανά πενταετία  στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , το Συµβούλιο  και
την Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή  έκθεση  για την εφαρ µογή της παρούσας
οδηγίας , λαµβάνοντας  υπόψη  τα άρθρα  21 και 22 και τις παραγράφους  1 και 2 του
παρόντος  άρθρου .
23/g234 2000/34/ ΕΚ Άρθρο  3
(Προσαρ µοσµένο)
Άρθρο  24
Επανεξέταση  της εφαρ µογής  των διατάξεων  όσον  αφορά  τους  εργαζό µενους  σε
ποντοπόρα  αλιευτικά  πλοία
Το αργότερο  την 1η Αυγούστου  2009, η Επιτροπή , κατόπιν  διαβουλεύσεων  µε τα κράτη  µέλη
και τους κοινωνικούς  εταίρους  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο , επανεξετάζει  την εφαρ µογή των
διατάξεων  όσον  αφορά  τους εργαζό µενους  σε ποντοπόρα  αλιευτικά  πλοία  ιδίως  δε διερευνά
κατά  πόσον  οι διατάξεις  αυτές  παρα µένουν  κατάλληλες , ιδίως  από άποψη  υγείας  και
ασφάλειας , προκει µένου να προτείνει , εφόσον  χρειάζεται , τις κατάλληλες  τροποποιήσεις .
/g234 2000/34/ ΕΚ Άρθρο  4
(Προσαρ µοσµένο)
Άρθρο  25
Επανεξέταση  της εφαρ µογής  των διατάξεων  όσον  αφορά  τους  εργαζό µενους  που
ασχολούνται  µε τη µεταφορά  επιβατών
Το αργότερο  την 1η Αυγούστου  2005, κατόπιν  διαβουλεύσεων  µε τα κράτη  µέλη και τους
κοινωνικούς  εταίρους  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο , η Επιτροπή , επανεξετάζει  την εφαρ µογή των
διατάξεων  όσον  αφορά  τους εργαζό µενους  που ασχολούνται  µε τη µεταφορά  επιβατών  στο
πλαίσιο  των υπηρεσιών  τακτικών  αστικών  µεταφορών , προκει µένου να προτείνει , εφόσον
χρειάζεται , τις κατάλληλες  τροποποιήσεις  ώστε  να εξασφαλίσει  συνεκτική  και κατάλληλη
προσέγγιση  στον  εν λόγω  τοµέα.
/g234
Άρθρο  26
Κατάργηση
1.Η οδηγία  93/104/EK όπως  τροποποιήθηκε  µε την οδηγία  που παρατίθεται  στο
παράρτη µα I µέρος Α, καταργείται , µε την επιφύλαξη  των υποχρεώσεων  των κρατών
µελών  όσον  αφορά  τις προθεσ µίες µεταφοράς  στο εσωτερικό  δίκαιο  που εµφαίνονται
στο παράρτη µα I µέρος Β.
2.Οι αναφορές  στην  καταργού µενη οδηγία  θεωρούνται  ότι γίνονται  στην  παρούσα
οδηγία  και διαβάζονται  σύµφωνα  µε τον πίνακα  αντιστοιχίας  που εµφαίνεται  στο
παράρτη µα II.
24Άρθρο  27
Έναρξη  ισχύος
Η παρούσα  οδηγία  αρχίζει  να ισχύει  την 2α Αυγούστου  2004.
/g234 93/104/ΕΚ Άρθρο  19
(Προσαρ µοσµένο)
Άρθρο  28
Αποδέκτες
Η παρούσα  οδηγία  απευθύνεται  στα κράτη  µέλη.
Βρυξέλλες ,
Για το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο Για  το Συµβούλιο
Ο Πρόεδρος Ο  Πρόεδρος
25/g234 2000/34/ ΕΚ
∆ήλωση  της Επιτροπής  σχετικά  µε την εφαρ µογή του άρθρου  17, παράγραφος  5
Η Επιτροπή  δηλώνει  ότι προτίθεται , προτού  εκφέρει  τη γνώµη της, να προβεί  σε
διαβουλεύσεις  µε διοικήσεις  επιχειρήσεων  και µε εργαζό µενους  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο  καθώς
και µε εκπροσώπους  των κρατών  µελών  µε στόχο  την έκδοση  της γνώµης της τρείς  µήνες
µετά την εκ µέρους  της Επιτροπής  λήψη  της γνωστοποίησης  των κρατών  µελών .
26/g233
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  I
Μέρος  A
Καταργού µενη οδηγία  µε τις διαδοχικές  τροποποιήσεις  της
(άρθρο  26)
Οδηγία  93/104/ΕΚ του Συµβουλίου (ΕΕ L 307, 13.12.1993, σ. 18)
Οδηγία  2000/34/ ΕΚ του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου(ΕΕ L 195, 1.8.2000, σ. 41)
Μέρος  Β
Προθεσ µίες µεταφοράς  στο εσωτερικό  δίκαιο
(άρθρο  26)
Οδηγία Λήξη  προθεσ µίας ενσω µάτωσης
93/104/ ΕΚ 23 Νοεµβρίου  1996
2000/34/ ΕΚ 1η Αυγούστου  200310
                                                
10Όσον  αφορά  τους ασκού µενους  γιατρούς , την 1η Αυγούστου  2004. Βλέπε  άρθρο  2 της
οδηγίας  2000/34/ ΕΚ.
27ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  II
ΠΙΝΑΚΑΣ  ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑΣ
Οδηγία  93/104/ ΕΚ Παρούσα  Οδηγία
Άρθρα  1 έως 5 Άρθρα  1 έως 5
Άρθρο  6 εισαγωγική  φράση Άρθρο  6 εισαγωγική  φράση
Άρθρο  6 σηµείο 1 Άρθρο  6 στοιχείο  α)
Άρθρο  6 σηµείο 2 Άρθρο  6 στοιχείο  β)
Άρθρο  7 Άρθρο  7
Άρθρο  8 εισαγωγική  φράση Άρθρο  8 εισαγωγική  φράση
Άρθρο  8 σηµείο 1 Άρθρο  8 στοιχείο  α)
Άρθρο  8 σηµείο 2 Άρθρο  8 στοιχείο  β)
Άρθρο  9, 10 και 11 Άρθρο  9, 10 και 11
Άρθρο  12 εισαγωγική  φράση Άρθρο  12 εισαγωγική  φράση
Άρθρο  12 σηµείο 1 Άρθρο  12 στοιχείο  α)
Άρθρο  12 σηµείο 2 Άρθρο  12 στοιχείο  β)
Άρθρο  13, 14 και 15 Άρθρο  13, 14 και 15
Άρθρο  16 εισαγωγική  φράση Άρθρο  16 εισαγωγική  φράση
Άρθρο  16 σηµείο 1 Άρθρο  16 στοιχείο  α)
Άρθρο  16 σηµείο 2 Άρθρο  16 στοιχείο  β)
Άρθρο  16 σηµείο 3 Άρθρο  16 σηµείο γ)
Άρθρο  17 παράγραφος  1 Άρθρο  17 παράγραφος  1
Άρθρο  17 παράγραφος  2 εισαγωγική  φράση Άρθρο  17 παράγραφος  2
Άρθρο  17 παράγραφος  2 σηµείο 2.1 Άρθρο  17 παράγραφος  3, στοιχεία  α) έως ε)
Άρθρο  17 παράγραφος  2 σηµείο 2.2 Άρθρο  17 παράγραφος  3, στοιχεία  στ) και ζ)
Άρθρο  17 παράγραφος  2 σηµείο 2.3 Άρθρο  17 παράγραφος  4
Άρθρο  17 παράγραφος  2 σηµείο 2.4 Άρθρο  17 παράγραφος  5
Άρθρο  17 παράγραφος  3 Άρθρο  18 παράγραφος  1
28Άρθρο  17 παράγραφος  4
Άρθρο  17α παράγραφος  1
Άρθρο  17α παράγραφος  2
Άρθρο  17α παράγραφος  3
Άρθρο  17α παράγραφος  4Άρθρο  18 παράγραφος  2
Άρθρο  19 παράγραφος  1 πρώτο  εδάφιο
Άρθρο  19 παράγραφος  1 δεύτερο  εδάφιο
Άρθρο  19 παράγραφος  2
Άρθρο  19 παράγραφος  3
Άρθρο  17β παράγραφος  1
Άρθρο  17β παράγραφος  2
Άρθρο  17β παράγραφος  3
Άρθρο  17β παράγραφος  4
Άρθρο  17β παράγραφος  5
Άρθρο  17β παράγραφος  6
Άρθρο  17β παράγραφος  7Άρθρο  20 παράγραφος  1 πρώτο  εδάφιο
Άρθρο  20 παράγραφος  1 δεύτερο  εδάφιο
Άρθρο  20 παράγραφος  2
Άρθρο  20 παράγραφος  3
Άρθρο  20 παράγραφος  4
Άρθρο  20 παράγραφος  5
Άρθρο  20 παράγραφος  6
Άρθρο  17β παράγραφος   8 Άρθρο  20 παράγραφος  7
Άρθρο  18 παράγραφος  1 στοιχείο  α) ––––––––
Άρθρο  18 παράγραφος  1 στοιχείο  β) (i)
Άρθρο  18 παράγραφος  1 στοιχείο  β) (ii)Άρθρο  21 παράγραφος  1
Άρθρο  21 παράγραφος  2
Άρθρο  18 παράγραφος  1 στοιχείο  γ) Άρθρο  21 παράγραφος  3
Άρθρο  18 παράγραφος  2 ––––––––
Άρθρο  18 παράγραφος  3 Άρθρο  22
Άρθρο  18 παράγραφος  4 Άρθρο  23 παράγραφος  1
Άρθρο  18 παράγραφος  5 Άρθρο  23 παράγραφος  2
Άρθρο  18 παράγραφος  6 Άρθρο  23 παράγραφος  3
–––––––– Άρθρο  2411
–––––––– Άρθρο  2512
–––––––– Άρθρο  26
                                                
11Οδηγία  2000/34/ ΕΚ άρθρο  3.
12Οδηγία  2000/34/ ΕΚ άρθρο  4.
29–––––––– Άρθρο  27
Άρθρο  19 Άρθρο  28
–––––––– ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  I
–––––––– ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  II