Σύσταση για ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σύμφωνα με το άρθρο 5 τρίτη παράγραφος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Αυστρίας, 2003-2007

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών [1], προέβλεπε ότι οι χώρες που συμμετέχουν στο ενιαίο νόμισμα όφειλαν να υποβάλουν προγράμματα σταθερότητας στο Συμβούλιο και την Επιτροπή έως την 1η Μαρτίου 1999. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού, το Συμβούλιο όφειλε να εξετάσει κάθε πρόγραμμα σταθερότητας με βάση τις αξιολογήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 114 (πρώην άρθρο 119 Γ) της συνθήκης (από την 1η Ιανουαρίου 1999, Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή). Η Επιτροπή διατύπωσε σύσταση για καθένα από τα προγράμματα αυτά. Με βάση τη σύσταση αυτή, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα και εξέδωσε γνώμη αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής.

[1] ΕΕ L 209 της 2.8.1997. Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο είναι διαθέσιμα στο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

Το πρώτο πρόγραμμα σταθερότητας της Αυστρίας, το οποίο κάλυπτε την περίοδο 1998-2002, υποβλήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 1998 και αξιολογήθηκε από το Συμβούλιο στις 18 Ιανουαρίου 1999 [2].

[2] ΕΕ C 42 της 17.2.1999, σ. 5.

Στις 18 Νοεμβρίου 2003, η Αυστρία υπέβαλε το πέμπτο και πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2003-07. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής αξιολόγησαν από τεχνική άποψη το επικαιροποιημένο πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν σύμφωνα με τον κώδικα δεοντολογίας [3], τις φθινοπωρινές προβλέψεις και μεταγενέστερες εκτιμήσεις, την από κοινού συμφωνηθείσα μέθοδο για την εκτίμηση των κυκλικά προσαρμοσμένων δημοσιονομικών αποτελεσμάτων, τις συστάσεις των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών και τις αρχές που διακηρύσσονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο της 27ης Νοεμβρίου 2002 για την ενίσχυση του συντονισμού των δημοσιονομικών πολιτικών [4]. Η αξιολόγηση αυτή οδήγησε στα ακόλουθα συμπεράσματα:

[3] Αναθεωρημένη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης (έγγραφο EFC/ECFIN/404/01 - 1η αναθεώρηση στις 27.6.2001), η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 10.7.2001.

[4] COM(2002) 668 τελικό της 27.11.2002.

Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας είναι γενικά σύμφωνο με τον αναθεωρημένο «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και ανάπτυξης». Όσον αφορά το περιεχόμενο του προγράμματος, τα περισσότερα μέτρα περιγράφονται με επαρκώς λεπτομερή τρόπο. Όσον αφορά όμως την παρουσίαση, οι βελτιώσεις στις αδυναμίες του προηγούμενου προγράμματος είναι ελάχιστες. Οι λεπτομέρειες ιδίως των μέτρων που περιέχονται στο διετή προϋπολογισμό 2003/2004 είναι πλέον γνωστές και θα ήταν επιθυμητό και εφικτό να περιληφθούν ακριβείς εκτιμήσεις των δημοσιονομικών τους επιπτώσεων. Επιπλέον, στα εναλλακτικά σενάρια ανάπτυξης που παρουσιάζονται στην επικαιροποίηση λαμβάνονται υπόψη τεκμαρτές ελαστικότητες δημοσιονομικών μεγεθών οι οποίες είναι διαφορετικές για κάθε έτος, πράγμα που αποτελεί ελάχιστα πιθανή από οικονομική άποψη παραδοχή, αλλά και για κάθε σενάριο. Παρόλο που αυτό επισημάνθηκε ήδη στην προηγούμενη αξιολόγηση, οι τεχνικές εκτίμησης δεν έχουν βελτιωθεί επαρκώς.

Οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος βασίζονται σε ένα μακροοικονομικό σενάριο ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας από τη σημερινή κυκλική κάμψη της. Οι προβλέψεις για την άνοδο του πραγματικού ΑΕΠ έως το 2005 είναι συγκρίσιμες με τις προβλέψεις του φθινοπώρου 2003 των υπηρεσιών της Επιτροπής, ενώ οι προβλέψεις για το ονομαστικό ΑΕΠ και την απασχόληση είναι σημαντικά υψηλότερες στην επικαιροποίηση. Συνολικά, το μακροοικονομικό σενάριο της επικαιροποίησης φαίνεται αξιόπιστο, παρά την αισιόδοξη προοπτική του. Ειδικότερα, η επιτάχυνση της αύξησης της απασχόλησης σε 0,6% (ορισμός ΕΣΟΛ 95) το 2004 φαίνεται πολύ γρήγορη, λαμβανομένης υπόψη της συνήθους χρονικής υστέρησης με την οποία η ζήτηση εργασίας προσαρμόζεται σε μια κυκλική ανάκαμψη της δραστηριότητας. Παρόλο που οι ρυθμοί αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ το 2006 και 2007 θα παραμένουν υψηλότεροι των δυνητικών, η τεκμαιρόμενη κάλυψη του κενού παραγωγής μετά από μια περίοδο βραδείας ανάπτυξης δεν φαίνεται αβάσιμη, εάν ληφθεί ιδίως υπόψη η θετική επίπτωση των πρόσφατων και των συνεχιζόμενων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και της διεύρυνσης, καθώς και η απουσία μακροοικονομικών ανισορροπιών στην αυστριακή οικονομία.

Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας διατηρεί τους δημοσιονομικούς στόχους του προηγούμενου προγράμματος. Προβλέπει ιδίως ελλείμματα σε όλη την περίοδο του προγράμματος, τα οποία σε τρία από τα πέντε έτη της περιόδου θα υπερβούν το 1%, ενώ σε μέσο όρο στην περίοδο των προβλέψεων (2003-2007) θα ανέλθουν στο 1% του ΑΕΠ. Οι προβλέψεις για το έλλειμμα βασίζονται σε αμετάβλητη δημοσιονομική πολιτική, η οποία προβλέπει ουσιαστικές διαρθρωτικές εξοικονομήσεις πόρων που θα συνδυαστούν με σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για τη μείωση της φορολογικής πίεσης από το υψηλότερο επίπεδό του 45,4% το 2001 στο 43% του ΑΕΠ το 2006.

Για το 2002, τα δημοσιονομικά και εθνικολογιστικά στοιχεία αναθεωρήθηκαν σημαντικά. Οι λογαριασμοί της γενικής κυβέρνησης επιδεινώθηκαν, αλλά παρέμειναν σχεδόν ισοσκελισμένοι, αντίθετα με την κατάσταση που προέκυπτε από τα προηγούμενα στοιχεία, τα οποία εμφάνιζαν μια τάση σημαντικής διεύρυνσης του ελλείμματος. Από πλεόνασμα 0,3% του ΑΕΠ το 2001, η δημοσιονομική θέση επιδεινώθηκε και εμφανίζει μικρό έλλειμμα 0,1% του ΑΕΠ (έναντι προηγούμενης εκτίμησης 0,6%). Αυτή η αναθεώρηση προς τα κάτω κατά 0,5 εκατοστιαίας μονάδας οφείλεται σε τρεις παράγοντες: στη δημοσίευση εθνικολογιστικών στοιχείων που αναθεωρούν αισθητά προς τα πάνω την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ το 2002, σε ορισμένους στατιστικούς παράγοντες και στα υψηλότερα πλεονάσματα των τοπικών διοικήσεων. Το κυκλικά προσαρμοσμένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, όπως υπολογίστηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, επιδεινώθηκε κατά 0,4 εκατοστιαίας μονάδας σε -0,1% του ΑΕΠ.

Για το 2003, η επικαιροποίηση προβλέπει σημαντική διεύρυνση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης στο 1,3%. Σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους, αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση του ελλείμματος κατά 0,8 εκατοστιαίας μονάδας, έναντι αύξησης 0,5 εκατοστιαίας μονάδας στο προηγούμενο πρόγραμμα. Η μικρότερη επιδείνωση που προβλεπόταν στο προηγούμενο πρόγραμμα είχε αποδοθεί στις δημοσιονομικές επιπτώσεις των καταστροφικών πλημμύρων το καλοκαίρι του 2002, αλλά οι πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις αναθεωρούν προς τα κάτω την επίπτωση των πλημμύρων στον προϋπολογισμό 2003 κατά σχεδόν 0,3 εκατοστιαίας μονάδας. Υπό τις συνθήκες αυτές, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται καλύτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους, αλλά η επικαιροποίηση προβλέπει μια σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση του ελλείμματος χωρίς να προτείνει εξηγήσεις. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβλεψαν το φθινόπωρο του 2003 ένα μικρότερο του στόχου έλλειμμα στο 1% του ΑΕΠ, το οποίο ενδέχεται να μειωθεί ακόμα περισσότερο εάν ληφθούν υπόψη τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα στα τέλη Νοεμβρίου. Μετά από μια προσωρινή μείωση το 2004, προβλέπεται ότι το έλλειμμα θα διευρυνθεί αισθητά στο 1,5% το 2005 λόγω των σημαντικών μειώσεων στη φορολογία εισοδήματος. Παρόλο που το έλλειμμα θα μειωθεί στη συνέχεια, σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση θα επιτευχθεί μόνο το 2007, όταν το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα θα μειωθεί κατά 0,5 ποσοστιαίας μονάδας στο 0,5% του ΑΕΠ.

Λαμβανομένης υπόψη της σχετικά χαμηλής ελαστικότητας του δημοσιονομικού αποτελέσματος σε σχέση με τον οικονομικό κύκλο στην Αυστρία, η προβλεπόμενη πορεία των δημόσιων οικονομικών θα αφήσει επαρκή περιθώρια ασφαλείας για να αποφευχθεί η υπέρβαση της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ για το έλλειμμα σε περίπτωση κανονικής κυκλικής επιβράδυνσης της δραστηριότητας. Φαίνεται ότι οι κίνδυνοι σε μακροοικονομικό επίπεδο αντισταθμίζονται από την πιθανότητα καλύτερου του αναμενόμενου δημοσιονομικού αποτελέσματος το 2003, το οποίο θα έχει θετικές επιπτώσεις και τα επόμενα έτη. Ωστόσο, οι προβλέψεις για το έλλειμμα εξαρτώνται σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό από την επιτυχή υλοποίηση των μέτρων για την εξοικονόμηση πόρων. Κατά συνέπεια, η ασύμμετρη εφαρμογή των μέτρων για τις δαπάνες και τα έσοδα, αντίστοιχα, αντιπροσωπεύει τον κυριότερο κίνδυνο για τη στρατηγική της κυβέρνησης. Εάν οι προγραμματισθείσες εξοικονομήσεις πόρων υλοποιηθούν εν μέρει μόνο και οι φορολογικές μειώσεις εφαρμοστούν πλήρως, η Αυστρία δεν θα έχει επαρκή περιθώρια δημοσιονομικών ελιγμών το 2005 για να επιτρέψει την πλήρως ελεύθερη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών σε περίπτωση κανονικής κυκλικής κάμψης της δραστηριότητας.

Τα στοιχεία για το ακαθάριστο δημόσιο χρέος αναθεωρήθηκαν αισθητά προς τα πάνω το 2001 και 2002 και το δημόσιο χρέος ανήλθε στο 66,7% του ΑΕΠ το 2002. Κατά συνέπεια, η μείωση του λόγου του λόγου του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ, ο οποίος αναμενόταν να υποχωρήσει οριακά κάτω από την τιμή αναφοράς του 60% το 2007, θα καθυστερήσει σημαντικά. Η πρόβλεψη αυτή εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από ορισμένες αισιόδοξες παραδοχές για την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ και ιδίως από τα σημαντικά έσοδα που αναμένονται από τις σχεδιαζόμενες ιδιωτικοποιήσεις. Εάν οι προσδοκίες για κάποιον από τους παράγοντες αυτούς δεν υλοποιηθούν, έστω και εάν η απόκλιση είναι μικρή, ο δείκτης δημόσιου χρέους θα παραμείνει πάνω από την τιμή αναφοράς του 60%, ακόμα και το 2007. Ομοίως, σε ένα σενάριο στο οποίο το έλλειμμα το 2003 θα είναι μικρότερο από τις επίσημες προβλέψεις, της τάξης του 1% του ΑΕΠ ή λίγο κάτω από το επίπεδο αυτό, το χρέος της γενικής κυβέρνησης θα παραμείνει επίσης πάνω από το 60% ακόμα και σε περίπτωση ελαφρά μόνο βραδύτερης της αναμενόμενης ανάπτυξης.

Η στρατηγική του προγράμματος προβλέπει σημαντικές μειώσεις στη φορολογία εισοδήματος, οι οποίες αντιπροσωπεύουν συνολικά το 1,3% του ΑΕΠ και δεν θα αντισταθμιστούν με ανάλογες μειώσεις δαπανών. Η εμπειρία του παρελθόντος κατέδειξε ωστόσο τον κίνδυνο που ενέχουν οι στρατηγικές μείωσης των φόρων χωρίς ανάλογες περικοπές δαπανών. Ιδιαίτερα προβληματική είναι η δεύτερη φάση φορολογικών μειώσεων το 2005, η οποία προβλέπεται ότι θα αυξήσει αισθητά το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα κατά μία ολόκληρη εκατοστιαία μονάδα. Η σημαντική μείωση της υψηλής συνολικής φορολογικής πίεσης [5] είναι καταρχάς ευπρόσδεκτη, αλλά πρέπει να συνοδευτεί από αποφασιστικές προσπάθειες μείωσης των δαπανών για να αποφευχθεί η διεύρυνση του ελλείμματος. Η αναμενόμενη κυκλική ανάκαμψη, χάρη στην οποία η αυστριακή οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό υψηλότερο του δυνητικού το 2005 καθώς θα καλύπτεται το κενό παραγωγής, επιβεβαιώνει την ανάγκη πρόσθετων περικοπών δαπανών, οι οποίες αποτελούν την καταλληλότερη μέθοδο για την αποφυγή προκυκλικών επιπτώσεων. Επιπλέον, παρόλο που αναμένεται ότι η φορολογική μεταρρύθμιση θα βελτιώσει τους όρους της προσφοράς κατά τρόπο που θα ευνοήσει την ανάπτυξη, η αύξηση των φορολογικών ελαφρύνσεων ή η εισαγωγή προτιμησιακών φορολογικών καθεστώτων ενδέχεται να εξουδετερώσουν τις επιπτώσεις των πρόσφατων μέτρων για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και να αυξήσουν την πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος.

[5] ΓΠΟΠ 2003 - Συστάσεις ανά χώρα: «[...], συνιστάται στην Αυστρία: 1. Να εφαρμόσει μέτρα για διαρθρωτικές μειώσεις δαπανών, και στις χαμηλότερες βαθμίδες διοίκησης, ώστε να μειωθεί η υψηλή φορολογική πίεση και να εξασφαλιστεί παράλληλα μια σχεδόν ισοσκελισμένη κυκλικά προσαρμοσμένη δημοσιονομική θέση» (ΓΠ 1).

Όσον αφορά το μεσοπρόθεσμο στόχο, αναμένεται ότι το κυκλικά προσαρμοσμένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα θα είναι σχεδόν ισοσκελισμένο μόνο το 2004 και το 2007. Στα υπόλοιπα έτη του προγράμματος, το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα είτε θα αυξηθεί σημαντικά είτε δεν θα βελτιωθεί κατά περισσότερο από 0,5% του ΑΕΠ. Επιπλέον, με βάση πιο ρεαλιστικές υποθέσεις για την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, υπάρχει πολύ υψηλή πιθανότητα ότι το χρέος της γενικής κυβέρνησης θα παραμείνει πάνω από το επίπεδο αναφοράς του 60% του ΑΕΠ ακόμα και το 2007, παρόλο που θα μειωθεί σε καθένα από τα έτη της περιόδου των προβλέψεων.

Όσον αφορά τις πρόσφατες εξελίξεις στις ακολουθούμενες πολιτικές, το πλέον σημαντικό γεγονός είναι η εκτεταμένη αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού συστήματος που εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2003. Αναμένεται ότι η μεταρρύθμιση αυτή θα καταστήσει πιο δίκαιο από αναλογιστική άποψη το αναδιανεμητικό σύστημα και θα αυξήσει την πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης και το ποσοστό συμμετοχής των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στο εργατικό δυναμικό.

Λαμβάνοντας υπόψη την επίπτωση της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος το 2003, η Επιτροπή εκτιμά ότι από την άποψη της μακροχρόνιας διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών, φαίνεται ότι η Αυστρία βρίσκεται σε σχετικά καλή θέση για να αντιμετωπίσει το δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος είναι συμβατή με τη βελτίωση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Σύμφωνα με την εκτίμηση της Επιτροπής, αφού μειωθεί κάτω από το 60%, ο δείκτης δημόσιου χρέους θα παραμείνει κάτω από το επίπεδο αυτό μακροχρόνια εάν η εξέλιξη των σχετιζόμενων με τη γήρανση του πληθυσμού δαπανών είναι σύμφωνη με τις προβλέψεις. Αναμένεται ότι η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος του 2003 θα διορθώσει τις τάσεις των δαπανών για συντάξεις και θα μειώσει κατά περίπου 1,5% του ΑΕΠ το ανώτατο επίπεδό τους σε σύγκριση με προηγούμενες προβλέψεις. Απαιτείται ωστόσο ιδιαίτερη προσοχή όσον αφορά τα προβλεπόμενα αποτελέσματα. Πράγματι, το όριο του 10% που προβλέπεται έως το 2032 για τις μειώσεις συνταξιοδοτικών παροχών που συνδέονται με τη μεταρρύθμιση αυξάνει την αβεβαιότητα για τους πόρους που θα εξοικονομηθούν πραγματικά τα επόμενα 30 χρόνια. Δεύτερον, τα προβλεπόμενα αποτελέσματα εξαρτώνται σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό από τις παραδοχές που έγιναν στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης όσον αφορά την αύξηση των ποσοστών συμμετοχής των εργαζομένων μεγαλύτερων ηλικιών. Εφόσον η στρατηγική του επικαιροποιημένου προγράμματος βασίζεται κυρίως στην υλοποίηση της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος και στις επιπτώσεις της στις συμπεριφορές στην αγορά εργασίας, η στενή παρακολούθηση των τάσεων των δαπανών για συντάξεις και η καλύτερη κατανόηση των παραγόντων από τους οποίους θα εξαρτηθούν οι προβλεπόμενες εξοικονομήσεις πόρων έχουν καθοριστική σημασία. Κατά συνέπεια, ορισμένες πτυχές της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, όπως το όριο του 10% και η υπερβολικά μεγάλη μεταβατική περίοδος πριν την κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων πρέπει να επανεξεταστούν προκειμένου να αρθούν οι αβεβαιότητας όσον αφορά τις μακροχρόνιες προοπτικές.

Οι οικονομικές πολιτικές που παρουσιάζονται στην επικαιροποίηση είναι εν μέρει μόνο συνεπείς με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Ο στόχος ιδίως για «σχεδόν ισοσκελισμένη κυκλικά προσαρμοσμένη δημοσιονομική θέση» δεν τηρείται πλήρως. Επιπλέον, το 2005 δεν τηρείται ούτε η γενική κατευθυντήρια γραμμή για την «αποφυγή προκυκλικών πολιτικών». Παρόλο που η προγραμματισμένη μείωση της υψηλής φορολογικής πίεσης αποτελεί καταρχήν κατάλληλο μέτρο για τη βελτίωση των όρων της προσφοράς κατά τρόπο που να ευνοεί την ανάπτυξη, οι μειώσεις εσόδων πρέπει να συνοδεύονται από αντίστοιχες περικοπές δαπανών. Όσον αφορά τα Lδnder και τις τοπικές διοικήσεις, η επικαιροποίηση δεν περιέχει πληροφορίες για τις «διαρθρωτικές περικοπές δαπανών (και) στις χαμηλότερες βαθμίδες διοίκησης», οι οποίες είναι αναγκαίες για την επίτευξη μόνιμων πλεονασμάτων σύμφωνα με την υποχρέωση που προβλέπεται από το εθνικό σύμφωνο σταθερότητας.

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση, η Επιτροπή ενέκρινε τη συνημμένη σύσταση για γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Αυστρίας και τη διαβιβάζει στο Συμβούλιο.

Σύσταση για ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σύμφωνα με το άρθρο 5 τρίτη παράγραφος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Αυστρίας, 2003-2007

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών [6], και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

[6] ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο είναι διαθέσιμα στο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

τη σύσταση της Επιτροπής,

μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΗ:

Στις [20 Ιανουαρίου 2004], το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Αυστρίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2003-2007. Το πρόγραμμα υποβλήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2003 και είναι γενικά σύμφωνο με τον αναθεωρημένο «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σύγκλισης και σταθερότητας» [7]. Θα ήταν ωστόσο χρήσιμο να περιληφθούν σε αυτό περισσότερες ποσοτικές πληροφορίες, όπως εκείνες που περιέχονται στο διετή προϋπολογισμό 2003/2004, συνοδευόμενες από λεπτομερείς εκτιμήσεις για τα μεμονωμένα δημοσιονομικά μέτρα.

[7] Αναθεωρημένη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης (έγγραφο EFC/ECFIN/404/01 - 1η αναθεώρηση στις 27.6.2001), η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 10.7.2001.

Η δημοσιονομική στρατηγική του επικαιροποιημένου προγράμματος παραμένει αμετάβλητη και η προοπτική της είναι σαφώς μακροχρόνια. Οι ουσιαστικές εξοικονομήσεις πόρων διαρθρωτικού χαρακτήρα και οι σημαντικές μειώσεις φόρων, που προβλέπονται θα οδηγήσουν τελικά, παρά την προσωρινή διεύρυνση του κυκλικά προσαρμοσμένου ελλείμματος το 2005, σε σταθερή και διαρκή μείωση των δαπανών και των εσόδων ως ποσοστά του ΑΕΠ, καθώς και του δείκτη δημόσιου χρέους.

Το μακροοικονομικό σενάριο της επικαιροποίησης φαίνεται συνολικά αξιόπιστο, παρά την αισιόδοξη προοπτική του. Η επιτάχυνση ιδίως της αύξησης της απασχόλησης στο 0,6% (ορισμός ΕΣΟΛ 95) το 2004 φαίνεται πολύ γρήγορη, εάν ληφθεί υπόψη η συνήθης χρονική υστέρηση με την οποία η ζήτηση εργασίας αντιδρά σε μια κυκλική ανάκαμψη της δραστηριότητας. Επιπλέον, ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ το 2006 και 2007 θα παραμείνει υψηλότερος του δυνητικού. Η τεκμαιρόμενη όμως κάλυψη του κενού παραγωγής δεν φαίνεται αβάσιμη μετά από μια περίοδο βραδείας ανάπτυξης, χάρη στη θετική επίπτωση τόσο των πρόσφατων και των εν εξελίξει διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων όσο και της διεύρυνσης, λαμβανομένης υπόψη της απουσίας μακροοικονομικών ανισορροπιών στην αυστριακή οικονομία.

Η επικαιροποίηση διατηρεί τους δημοσιονομικούς στόχους του προηγούμενου προγράμματος. Το κυκλικά προσαρμοσμένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, όπως υπολογίστηκε από την Επιτροπή με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να επιδεινωθεί κατά 0,9 εκατοστιαίας μονάδας στο 1,0% του ΑΕΠ το 2003 και, μετά από μια προσωρινή βελτίωση, κατά 1,0 εκατοστιαία μονάδα στο 1,4% του ΑΕΠ το 2005 λόγω της μείωσης της άμεσης φορολογίας. Παρά την περαιτέρω μείωση που θα σημειώσει μετά, το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα θα μειωθεί στο 0,5% του ΑΕΠ μόνο το 2007. Έτσι, το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα θα πλησιάσει τη θέση ισορροπίας μόνο το 2004 και το 2007.

Η δημοσιονομική στρατηγική του επικαιροποιημένου προγράμματος θα εξασφαλίσει επαρκές περιθώριο ασφαλείας για να αποφευχθεί η υπέρβαση του ορίου του 3% του ΑΕΠ για το έλλειμμα υπό κανονικές μακροοικονομικές συνθήκες. Ωστόσο, με βάση αξιόπιστες μακροοικονομικές και δημοσιονομικές παραδοχές, ο μεσοπρόθεσμος στόχος για σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση ενδέχεται να μην επιτευχθεί στην περίοδο του προγράμματος. Παρόλο που οι κίνδυνοι δυσμενών μακροοικονομικών εξελίξεων φαίνεται να αντισταθμίζονται από την πιθανότητα καλύτερου του αναμενόμενου δημοσιονομικού αποτελέσματος το 2003, το οποίο θα έχει θετικές επιπτώσεις και τα επόμενα έτη, οι αβεβαιότητες όσον αφορά τις αναμενόμενες εξοικονομήσεις πόρων και τα πλεονάσματα των τοπικών διοικήσεων δεν είναι αμελητέες. Επιπλέον, εάν τα αναγγελθέντα μέτρα περικοπής δαπανών εφαρμοστούν εν μέρει μόνο ή δεν έχουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η προγραμματισμένη προσωρινή απόκλιση από το μεσοπρόθεσμο στόχο ενδέχεται να παραταθεί. Αναμένεται ότι το ακαθάριστο δημόσιο χρέος θα μειωθεί σταδιακά από το 66,7% του ΑΕΠ το 2002 σε λίγο λιγότερο από το 60% το 2007. Η πρόβλεψη αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την υλοποίηση αισιόδοξων παραδοχών για την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ και για την πραγματοποίηση σημαντικών εσόδων από τις ιδιωτικοποιήσεις που έχουν προγραμματιστεί. Εάν οποιοσδήποτε από τους παράγοντες αυτούς δεν ανταποκριθεί στις προσδοκίες, ακόμα και εάν η απόκλιση είναι μικρή, ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ θα παραμείνει πάνω από την τιμή αναφοράς του 60% και το 2007.

Μετά τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος το 2003, φαίνεται ότι η Αυστρία βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση από ό,τι προηγουμένως για να αντιμετωπίσει το αυξανόμενο κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή πρέπει να επιβεβαιωθεί από τις πραγματικές εξελίξεις. Καταρχάς, οι προβλέψεις λαμβάνουν ως υπόθεση μια ισχυρή αύξηση των ποσοστών συμμετοχής μετά τη μεταρρύθμιση. Δεύτερον, το όριο του 10% στις μειώσεις παροχών σε σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς καθιστά μάλλον αβέβαιες τις μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές επιπτώσεις. Επιπλέον, τα θετικά αποτελέσματα της μεταρρύθμισης στα δημόσια οικονομικά θα γίνουν αισθητά με περιττή καθυστέρηση λόγω της δυσανάλογα μακράς μεταβατικής περιόδου έως την κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων το 2017.

Οι οικονομικές πολιτικές που παρουσιάζει η επικαιροποίηση είναι εν μέρει μόνο συνεπείς με τις συστάσεις των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών. Ο στόχος ιδίως για «σχεδόν ισοσκελισμένη κυκλικά προσαρμοσμένη δημοσιονομική θέση» τηρείται εν μέρει μόνο. Επιπλέον, το 2005 δεν τηρείται ούτε η γενική κατευθυντήρια γραμμή για την «αποφυγή προκυκλικών πολιτικών». Παρόλο που η προγραμματισμένη μείωση της υψηλής φορολογικής πίεσης αποτελεί καταρχήν κατάλληλο μέτρο για τη διαμόρφωση πιο ευνοϊκών για την ανάπτυξη όρων της προσφοράς, οι μειώσεις εσόδων πρέπει να συνοδεύονται αντίστοιχους περιορισμούς δαπανών. Όσον αφορά τα Lδnder και τις τοπικές διοικήσεις, η επικαιροποίηση δεν παρέχει πληροφορίες για τις «διαρθρωτικές μειώσεις δαπανών (και) στις χαμηλότερες βαθμίδες διοίκησης», οι οποίες είναι αναγκαίες για την επίτευξη μόνιμων πλεονασμάτων σύμφωνα με την υποχρέωση που προβλέπεται στο εθνικό σύμφωνο σταθερότητας.