Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας του Συμβουλίου 67/548/ΕΟΚ όσον αφορά στην επισήμανση ορισμένων επικίνδυνων ουσιών στην Αυστρία και τη Σουηδία»

(1999/C 40/13)

Στις 23 Νοεμβρίου 1998, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Κατά την 359η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 2ας Δεκεμβρίου 1998), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή όρισε γενικό εισηγητή τον κ. Stφllnberger και υιοθέτησε με 94 ψήφους υπέρ και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η οδηγία του Συμβουλίου 67/548/ΕΟΚ (), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία της Επιτροπής 98/73/ΕΚ (), θεσπίστηκε ως μέσο εξάλειψης των εμποδίων στο εμπόριο επικίνδυνων (χημικών) ουσιών και προστασίας της ανθρώπινης υγείας και ιδίως της υγείας των εργαζομένων. Ως αποτέλεσμα, τα κράτη μέλη άρχισαν να εφαρμόζουν κοινούς κανόνες για την ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών που διατίθενται στο εμπόριο. Από το 1981 έχουν, επίσης, ένα κοινό σύστημα κοινοποίησης για τις «νέες» ουσίες που διατίθενται στην αγορά. Αυτές οι κοινές απαιτήσεις έχουν σκοπό την επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος στην επικράτεια της Κοινότητας, όπως απαιτείται από τη Συνθήκη.

1.2. Το παράρτημα Ι της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ περιέχει έναν κατάλογο επικίνδυνων ουσιών, η ταξινόμηση και η επισήμανση των οποίων έχει συμφωνηθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Τα άλλα παραρτήματα εκθέτουν τις απαραίτητες λεπτομέρειες του συστήματος ταξινόμησης, συσκευασίας και επισήμανσης και το άρθρο 23 περιέχει τους συγκεκριμένους όρους επισήμανσης. Η ετικέτα στη συσκευασία μιας επικίνδυνης ουσίας πρέπει να φέρει ευανάγνωστα και ανεξίτηλα, μεταξύ άλλων, ένα σύμβολο κινδύνου για την ένδειξη του επικίνδυνου χαρακτήρα της ουσίας, ορισμένες τυποποιημένες φράσεις που υποδηλώνουν τις ιδιαίτερες επικίνδυνες ιδιότητες της ουσίας (φράσεις R) και ορισμένες τυποποιημένες φράσεις σχετικά με τις οδηγίες ασφαλούς χρήσης της ουσίας (φράσεις S).

1.3. Λαμβάνοντας υπόψη τα ισχύοντα μέτρα στα νέα κράτη μέλη, η Συνθήκη Προσχώρησης στην ΕΕ χορήγησε, μεταξύ άλλων, εξαιρέσεις από τις εν λόγω διατάξεις περί επισημάνσεως στην Αυστρία (επιτρέπεται να απαιτεί πρόσθετα σύμβολα κινδύνου και φράσεις S που δεν περιλαμβάνονται στα παραρτήματα της οδηγίας) και στη Σουηδία (επιτρέπεται να απαιτεί πρόσθετες φράσεις R που δεν περιλαμβάνονται στα παραρτήματα της οδηγίας), προκειμένου να ληφθεί υπόψη το επίπεδο των προτύπων τους για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος και να ορισθεί η αναθεώρηση αυτών των διατάξεων «σύμφωνα με τις διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας» πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1998.

1.4. Η μεγάλη πλειονότητα των εξαιρέσεων που προβλέπει η Συνθήκη Προσχώρησης όσον αφορά την οδηγία 67/548/ΕΟΚ έχει αναθεωρηθεί, ικανοποιώντας όλα τα κράτη μέλη, κατά τη διάρκεια της τετραετούς περιόδου αναθεωρήσεως που προβλέπεται από την εν λόγω συνθήκη (1 Ιανουαρίου 1995 - 31 Δεκεμβρίου 1998) και πρόκειται να οδηγήσει σε σημαντικές αλλαγές της κοινοτικής νομοθεσίας. Ωστόσο, δεν κατέστη δυνατόν να ολοκληρωθεί έγκαιρα η αναθεώρηση ορισμένων ζητημάτων επισήμανσης για την Αυστρία και τη Σουηδία.

1.5. Αυτά τα εκκρεμούντα ζητήματα επισήμανσης είναι τα εξής:

1.5.1. Το πρόσθετο αυστριακό εικονόγραμμα περί ασφαλούς διάθεσης

Ν αναγκαιότητα ενός εικονογράμματος «διεγραμμένου κάδου απορριμμάτων» σχετικά με τη διάθεση ορισμένων επικίνδυνων ουσιών και της συσκευασίας τους ως απορριμμάτων παραμένει υπό εξέταση. Ωστόσο, παρόμοιες απαιτήσεις επισήμανσης είναι πολύ πιθανό να συμπεριληφθούν σε μια μελλοντική κοινοτική πρόταση περί «επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων», αν και είναι πολύ απίθανο να υιοθετηθεί αυτή η πρόταση πριν από το τέλος του 1998.

1.5.2. Η πρόσθετη αυστριακή φράση S

«Yπάρχει αντίδοτο, το ιατρικό προσωπικό να επικοινωνήσει με το Κέντρο Δηλητηριάσεων» σχετικά με τα αντίμετρα σε περίπτωση ατυχήματος δεν έχει (μέχρι στιγμής) υποστηριχθεί από την πλειονότητα των εθνικών εμπειρογνωμόνων (), κυρίως επειδή η οργάνωση των κέντρων δηλητηριάσεων (πληροφορίες) διαφέρει πολύ μεταξύ των κρατών μελών. Ωστόσο, το ψήφισμα του Συμβουλίου 90/C329/03 () «σχετικά με τη βελτίωση της πρόληψης και της αντιμετώπισης των οξειών δηλητηριάσεων στον άνθρωπο» κάνει έκκληση για ένα κοινοτικό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών και συνεργασίας σχετικά με τη διαθεσιμότητα αντιδότων.

1.5.3. Η πρόσθετη σουηδική φράση R-322

«Ενδεχομένως επιβλαβές σε περίπτωση κατάποσης» πληροφορεί για «μετρίως επιβλαβείς» οξείες επιδράσεις εκ του στόματος. Για τις επιδράσεις αυτές, οι τρέχουσες συζητήσεις στον ΟΟΣΑ σχετικά με την ταξινόμηση και την επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών θα καταλήξουν σύντομα σε ένα διεθνώς εναρμονισμένο σύστημα, το οποίο, μετά την υιοθέτησή του, ενδέχεται να οδηγήσει σε αναθεώρηση της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ.

1.5.4. Η πρόσθετη σουηδική φράση R-340

αφορά ορισμένες καρκινογόνες ουσίες, οι οποίες στην Κοινότητα καλύπτονται από τη φράση R-40. Η Σουηδία πρότεινε να αλλάξει η διατύπωση της φράσης R-40. Ωστόσο, καθώς περιλαμβάνονται και κατηγορίες κινδύνου εκτός των «καρκινογόνων», απαιτείται εις βάθος αναθεώρηση, την οποία οι εθνικοί εμπειρογνώμονες συμφώνησαν να διενεργήσουν ως άμεση προτεραιότητα.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Η παρούσα πρόταση οδηγίας, η οποία βασίζεται στο άρθρο 100 Α της Συνθήκης, έχει σκοπό την τροποποίηση της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, προκειμένου να προβλεφθεί συμπληρωματική διετής περίοδος για την ολοκλήρωση της αναθεώρησης των εκκρεμούντων ζητημάτων επισήμανσης των επικίνδυνων ουσιών στην Αυστρία και τη Σουηδία. Επιπλέον, η πρόταση εξασφαλίζει τη συνέπεια των όρων υπό τους οποίους διατίθενται στην αγορά οι επικίνδυνες ουσίες και τα σκευάσματα, καθώς το Συμβούλιο συμφώνησε πρόσφατα να συμπεριλάβει ορισμένες εκκρεμούσες εξαιρέσεις της Συνθήκης Προσχώρησης για την Αυστρία και τη Σουηδία στην Κοινή Θέση για την τρέχουσα πρόταση οδηγίας σχετικά με «την ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση των επικίνδυνων παρασκευασμάτων» () για μία περιορισμένη διετή περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1999 ως 31 Δεκεμβρίου 2000.

2.2. Η προτεινόμενη τροποποίηση της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ περιλαμβάνει:

- την προσθήκη μιας παραγράφου 5 στο άρθρο 23, που να επιτρέπει στην Αυστρία να απαιτεί τα στοιχεία επισήμανσης που περιγράφηκαν ανωτέρω 7

- την προσθήκη μιας παραγράφου 6 στο άρθρο 23, που να επιτρέπει στη Σουηδία να απαιτεί τη χρήση των πρόσθετων φράσεων R που περιγράφηκαν ανωτέρω.

2.2.1. Oι εξαιρέσεις αυτές περιορίζονται για το διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 1999 έως 31ης Δεκεμβρίου 2000.

3. Παρατηρήσεις

3.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση του άρθρου 23 της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, ούτως ώστε η Αυστρία και η Σουηδία να μπορούν να συνεχίσουν να απαιτούν πρόσθετα στοιχεία επισήμανσης των επικίνδυνων ουσιών από 1ης Ιανουαρίου 1999 έως 31ης Δεκεμβρίου 2000, λαμβανομένου υπόψη του επιπέδου των προτύπων τους για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.

3.2. Στο πλαίσιο αυτό, η ΟΚΕ επιθυμεί να επισημάνει τις νέες μελλοντικές απαιτήσεις της Συνθήκης του Άμστερνταμ για τη δημόσια υγεία, το άρθρο 152 της οποίας δηλώνει ότι «ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της δημόσιας υγείας περιλαμβάνεται στη χάραξη και εφαρμογή όλων των πολιτικών και των δραστηριοτήτων της Κοινότητας», οι οποίες περιλαμβάνουν και τους κανόνες για την εναρμόνιση της εσωτερικής αγοράς.

3.3. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προβεί στις περαιτέρω εργασίες που έχουν σχεδιαστεί σχετικά με την αναθεώρηση των υφιστάμενων κατηγοριών κινδύνου και τη θέσπιση διεθνώς εναρμονισμένων προτύπων για την επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών.

3.4. Επιπλέον, η ΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει ιδιαιτέρως τα εξής:

3.4.1. Οι εργασίες αυτές θα πρέπει να ολοκληρωθούν εγκαίρως ώστε να μπορέσει να πραγματοποιηθεί η αναθεώρηση της οδηγίας για την ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2000.

3.4.2. Τα σχετικά συμπεράσματα θα πρέπει επίσης να συναχθούν εντός του ίδιου χρονικού πλαισίου για όλες τις άλλες «συναφείς πρωτοβουλίες», όπως απαιτείται για τη δεόντως ενημερωμένη αναθεώρηση της παρούσας και/ή άλλων σχετικών κοινοτικών ρυθμίσεων. Αυτές οι «συναφείς πρωτοβουλίες» θα πρέπει να περιλαμβάνουν, τις ρυθμίσεις για τα «επικίνδυνα οικιακά απόβλητα» για τη διαθεσιμότητα αντιδότων όπως αναφέρονται στο ψήφισμα του Συμβουλίου 90/C329/03.

Βρυξέλλες, 2 Δεκεμβρίου 1998.

Η Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice RANGONI MACHIAVELLI

() ΕΕ L 196 της 16.8.1967, σ. 1.

() 24η προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο (ΠΤΠ) της οδηγίας, ΕΕ L 305 της 16.11.1998.

() Την ομάδα εργασίας της Επιτροπής «Ταξινόμηση και Επισήμανση Επικίνδυνων Ουσιών - Επιδράσεις στην Υγεία», η οποία περιλαμβάνει εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη, τη Νορβηγία, τη βιομηχανία και τις ευρωπαϊκές συνδικαλιστικές ενώσεις.

() ΕΕ C 329 της 31.12.1990 - Γνωμοδότηση ΟΚΕ - ΕΕ αριθ. C 124 της 21.5.1990.

() Προτάσεις: ΕΕ C 283 της 26.9.1996, ΕΕ C 337 της 7.11.1997 - Γνωμοδότηση ΟΚΕ - ΕΕ C 158 της 26.5.1997.