[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 12.5.2009

COM(2009) 224 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Διαβουλεύσεις για τις αλιευτικές δυνατότητες κατά το 2010

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

2. Κατάσταση των πόρων 4

3. Επιδόσεις της Αλιείας 4

4. Αρχές για το έτος 2010 5

5. Αλιευτικές δυνατότητες καθοριζόμενες με βάση την ΚΑλΠ 6

5.1. Καθορισμός TAC 6

5.2. Καθορισμός της αλιευτικής προσπάθειας 6

6. Επιπτώσεις της Συνθήκης της Λισαβόνας 7

7. Διαχείριση με μακροπρόθεσμα σχέδια 7

8. Μέθοδος εργασίας για περιπτώσεις όπου δεν ισχύουν ακόμη μακροπρόθεσμα σχέδια 8

9. Απορρίψεις 10

9.1. Κατευθυντήριες γραμμές για δοκιμαστικές μελέτες απορρίψεων 10

10. Χρονοδιάγραμμα των Προτάσεων 11

10.1. Μεσόγειος Θάλασσα και Εύξεινος Πόντος 11

10.2. Βαλτική Θάλασσα 12

10.3. Ατλαντικός, Βόρεια Θάλασσα και διεθνή ύδατα 12

10.4. Χρονοδιάγραμμα 12

11. Διάλογος με τους ενδιαφερόμενους 12

12. Συμπέρασμα 13

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 15

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ – Κανόνες για τα TAC 16

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ – Αίτημα προς το ICES για τις κατηγορίες 6 έως 9 18

1. Εισαγωγή

Κάθε έτος, η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες - τις ποσοστώσεις ιχθύων και την επιτρεπόμενη αλιευτική προσπάθεια - για τους ευρωπαίους αλιείς στα ευρωπαϊκά ύδατα. Οι αποφάσεις αυτές λαμβάνονται βάσει πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η πρόταση της Επιτροπής πρέπει να διατυπώνεται σύμφωνα με ορισμένες κατευθυντήριες αρχές. Πρώτον, σύμφωνα με τους βασικούς στόχους της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ)[1], οι ετήσιες αλιευτικές δυνατότητες πρέπει να καθορίζονται σε επίπεδο, το οποίο να διασφαλίζει τη βιώσιμη εκμετάλλευση των πόρων από περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική άποψη. Δεύτερον, λαμβανόμενης υπόψη της ανάγκης διασφάλισης σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου για τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από την αλιεία, οι ετήσιες διακυμάνσεις πρέπει να διατηρούνται εντός προκαθορισμένων ορίων. Τρίτον, πρέπει να τηρούνται οι διεθνείς δεσμεύσεις, περιλαμβανομένης της δέσμευσης ανασύστασης των αποθεμάτων έτσι ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη παραγωγικότητά τους[2]. Τέλος, σύμφωνα με την μέθοδο που προβλέπει η ανακοίνωση για τη «Βελτίωση των διαβουλεύσεων για τη διαχείριση της κοινοτικής αλιείας» του έτους 2006, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να συμμετέχουν σε πρώιμο στάδιο στη συζήτηση για τις αλιευτικές δυνατότητες.

Ακολουθώντας τη νέα μέθοδο εργασίας που προτάθηκε το 2006, η παρούσα ανακοίνωση εκθέτει τις προθέσεις της Επιτροπής όσον αφορά την προετοιμασία των προτάσεών της για τα συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα (TAC) και την αλιευτική προσπάθεια για το 2010, ώστε να εκπληρώσει τη δέσμευσή της για βιώσιμη αλιεία. Η κατάσταση των πόρων παραμένει ανησυχητική. Πολλά αποθέματα υφίστανται μη βιώσιμη εκμετάλλευση. Οι αλιευτικές δυνατότητες έχουν καθοριστεί σε επίπεδα πέραν εκείνων που καθιστούν τα αποθέματα βιώσιμα. Ωστόσο, έχουν εφαρμοστεί με επιτυχία αρκετά μακροπρόθεσμα σχέδια και προκύπτουν ενδείξεις αποκατάστασης των αποθεμάτων.

Η Επιτροπή επιθυμεί να λάβει τις απόψεις των ενδιαφερόμενων σχετικά με τους κανόνες που εκθέτονται στην παρούσα ανακοίνωση και καλεί τα κράτη μέλη και τον κλάδο να προτείνουν βελτιώσεις. Κατά τη διάρκεια του έτους 2009 θα προγραμματιστούν περαιτέρω διαβουλεύσεις σχετικά με τη βελτίωση των υπόλοιπων παραμέτρων της διαχείρισης της αλιείας. Η γενική προσέγγιση που προτείνεται στην παρούσα ανακοίνωση, συγκεκριμένα στο παράρτημα ΙΙ, μπορεί ωστόσο να αναθεωρηθεί με βάση τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις όταν αυτές υποβληθούν, και για τον λόγο αυτό η Επιτροπή δεν αποκλείει να τροποποιήσει τις προτάσεις της για τις αλιευτικές δυνατότητες κατά το 2010.

2. Κατάσταση των πόρων

Σε πολλούς τομείς δεν επιτυγχάνεται βιωσιμότητα με την πολιτική για τη διατήρηση. Τα περισσότερα βενθοπελαγικά αποθέματα έχουν μειωθεί και δεν είναι βιώσιμα, εφόσον η εκμετάλλευσή τους πραγματοποιείται εκτός ασφαλών βιολογικών ορίων. Ωστόσο, πολλά πελαγικά αποθέματα υφίστανται βιώσιμη αλίευση.

Κάθε έτος, επιστημονικοί οργανισμοί εκτιμούν κατά πόσον υπάρχει για τα αποθέματα κίνδυνος όσον αφορά τη μελλοντική τους αναπαραγωγή, δηλαδή εάν βρίσκονται εκτός «ασφαλών βιολογικών ορίων». Σε μεγάλο βαθμό, λόγω ανακριβών αναφορών για τα αλιεύματα, η κατάσταση του 59% περίπου των αποθεμάτων δεν είναι γνωστή. Από τα αποθέματα για τα οποία η κατάσταση είναι γνωστή, το 69% αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης και μόνο το 31% των αποθεμάτων είναι γνωστό ότι αλιεύονται βιώσιμα. Για το 86% των αποθεμάτων η υπεραλίευση είναι τόσο σοβαρή ώστε, αν η αλιεία περιοριζόταν, οι αλιευόμενοι ιχθύες θα ήταν περισσότεροι. Ο αριθμός αυτός υπερβαίνει κατά πολύ την κατάσταση εκτός της ΕΕ, όπου ο παγκόσμιος μέσος όρος των αποθεμάτων που υφίστανται υπεραλίευση[3] είναι 28%. Το 18% περίπου των αποθεμάτων βρίσκεται σε τόσο κακή κατάσταση ώστε οι επιστήμονες συμβουλεύουν να παύσει η αλιεία τους (βλέπε πίνακες παραρτήματος I).

Παρά τις σοβαρές προσπάθειες, οι ενδείξεις αποκατάστασης αποθεμάτων ή μείωσης της υπεραλίευσης από το έτος 2003 και μετά είναι περιορισμένες. Η διαχείριση της αλιείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποδίδει όπως θα έπρεπε και δεν επιτυγχάνεται ο στόχος της επίτευξης μακροχρόνιας βιωσιμότητας. Έχει δρομολογηθεί συνεπώς συνολική μεταρρύθμιση της ΚΑλΠ με την έκδοση Πράσινης Βίβλου.

3. Επιδόσεις της Αλιείας

Παρόλο που υπάρχουν παραδείγματα κερδοφόρων στόλων της ΕΕ, η πλειοψηφία των ευρωπαϊκών στόλων είναι ζημιογόνος ή χαμηλής κερδοφορίας. Αυτές οι συνολικές κακές επιδόσεις οφείλονται στην χρόνια πλεονάζουσα αλιευτική ικανότητα της οποίας η υπεραλίευση είναι ταυτόχρονα αιτία και συνέπεια. Συνεπώς, το μέγεθος του στόλου πρέπει να προσαρμοσθεί περαιτέρω για να αποφευχθεί η υπεραλίευση υπό κανονικές οικονομικές συνθήκες έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης δραστηριότητα των σκαφών.

Συνολικά, ο αλιευτικός στόλος της ΕΕ απεκόμισε μέτρια κέρδη κατά την περίοδο 2003 έως 2007. Ωστόσο, πολλά από τα κερδοφόρα τμήματα του στόλου στηρίχτηκαν σε επιπλέον εισοδήματα από άμεσες ενισχύσεις (κοινοτικές και εθνικές κρατικές ενισχύσεις[4]) που εκτιμώνται ότι κυμαίνονται από 10% έως 20%. Αν εξέλιπαν οι εν λόγω ενισχύσεις, η κερδοφορία πολλών στόλων θα ήταν πιθανώς αρνητική ή το πολύ γύρω στο μηδέν για ολόκληρη την υπόψη περίοδο.

Οι τελευταίες προβλέψεις για την περίοδο 2008-2009 δείχνουν υποβάθμιση των οικονομικών επιδόσεων του στόλου:

- Οι αλιευτικές δυνατότητες για σειρά σημαντικών αποθεμάτων μειώνονται, γεγονός που θα μειώσει την εν δυνάμει κερδοφορία μεγάλων τμημάτων του στόλου της ΕΕ.

- Η ενεργειακή κρίση του 2008 είχε ως αποτέλεσμα σημαντική αύξηση των λειτουργικών δαπανών και έθεσε σοβαρά προβλήματα σχετικά με τη μελλοντική διάρθρωση του κοινοτικού στόλου, ιδίως για τα σκάφη που χρησιμοποιούν τα καύσιμα με αναποτελεσματικό τρόπο. Μολονότι η πίεση από το υψηλότερο κόστος των καυσίμων μειώθηκε δραματικά από το περασμένο καλοκαίρι (οι τιμές του ντίζελ θαλάσσης στους λιμένες της ΕΕ ήταν περίπου 75 ευρω-λεπτά/λίτρο τον Ιούλιο του 2008 και μειώθηκε σε περίπου 36 ευρω-λεπτά/λίτρο τον Φεβρουάριο του 2009) μακροπρόθεσμα αναμένεται ότι οι τιμές των καυσίμων θα αυξηθούν εκ νέου.

- Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2009 φαίνεται ότι επηρεάζει τόσο την πρόσβαση στον δανεισμό όσο και τη ζήτηση τροφίμων με βάση αλιευτικά προϊόντα και συνεπώς τις τιμές των ιχθύων. Αυτό επηρεάζει τον κλάδο της αλιείας ο οποίος δεν κατέστη δυνατόν να επωφεληθεί οικονομικά από τη σταθερή αύξηση της ζήτησης ιχθύων στην ΕΕ κατά την προηγούμενη δεκαετία. Παρά τη μείωση των όγκων των εκφορτώσεων για τα περισσότερα αποθέματα, οι τιμές πρώτης πώλησης πολλών σημαντικών ειδών έμειναν στάσιμες, ή ακόμη και μειώθηκαν. Για παράδειγμα, οι τιμές του γάδου της Βόρειας Θάλασσας και της Βαλτικής μειώθηκαν από έτος σε έτος κατά 20-30% περίπου τον Φεβρουάριο (μειώθηκαν από μέση τιμή 3,00-3,50 € σε 2,20-2,75 € ανά kg). Σύμφωνα με την Globefish-FAO, κατά τους τελευταίους μήνες, η ζήτηση και οι τιμές του ασπρόψαρου κατέρρευσαν στις μεγαλύτερες αγορές. Το 2009, οι αγορές για είδη μεγάλης αξίας όπως ο γάδος και ο τόνος είναι πιθανόν ότι θα επηρεαστούν σημαντικά. Αντίστροφα, τα πελαγικά είδη χαμηλής αξίας αναμένεται να αποδώσουν πολύ καλύτερα όπως επίσης και πολλά οστρακοειδή και ο σολομός.

4. Αρχές για το έτος 2010

Η Επιτροπή εμμένει στη δέσμευσή της για αλιευτικές δυνατότητες που είναι βιώσιμες με βάση τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις, και θα καταβάλει κάθε προσπάθεια για την αποκατάσταση των εξαντλημένων αποθεμάτων.

Οι αλιευτικές δυνατότητες πρέπει να καθοριστούν:

- σύμφωνα με μακροπρόθεσμα σχέδια·

- με τήρηση των διεθνών συμφωνιών, περιλαμβανομένης της δέσμευσης ανασύστασης των αποθεμάτων έτσι ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη παραγωγικότητά τους (ΜΒΑ).

- και κατ’ εφαρμογή των στόχων της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, λαμβανόμενης ιδίως υπόψη της ανάγκης μείωσης της αλιείας σε αποθέματα τα οποία έχουν υποστεί υπεραλίευση και της ανάγκης αποκατάστασης των εξαντλημένων αποθεμάτων.

Η Επιτροπή αποδίδει την ύψιστη σημασία στην τήρηση αυτών των αρχών. Στη συνέχεια παρέχονται περισσότερες εξηγήσεις σχετικά με το θέμα αυτό.

5. Αλιευτικές δυνατότητες καθοριζόμενες με βάση την ΚΑλΠ

5.1. Καθορισμός TAC

Η υπεραλίευση και η εξάντληση των αποθεμάτων οφείλονται εν μέρει στον καθορισμό πολύ υψηλών επιπέδων TAC και αλιευτικής προσπάθειας. Τα TAC που έχουν αποφασιστεί από το Συμβούλιο με βάση πρόταση της Επιτροπής ήσαν κατά μέσον όρο υψηλότερα κατά περίπου 48% σε σχέση με τις αλιευθείσες ποσότητες οι οποίες, με βάση επιστημονικούς οργανισμούς, θα ήσαν βιώσιμες σύμφωνα με την προληπτική προσέγγιση (πίνακας 4, παράρτημα Ι)[5]. Η πρόταση της Επιτροπής, σε πολλές περιπτώσεις, διέφερε από την επιστημονική γνωμοδότηση επειδή το επίπεδο μεταβολής των TAC περιορίζεται σε σταθερό ποσοστό (βλέπε παράρτημα ΙΙ) προκειμένου να ληφθεί υπόψη το αίτημα του κλάδου για σταθερότητα. Εκτός από τα γνωστά προβλήματα σχετικά με την επιβολή, ο καθορισμός εξαιρετικά υψηλών ποσοστώσεων συνέβαλε στη διατήρηση των θαλάσσιων πόρων σε χαμηλά επίπεδα.

5.2. Καθορισμός της αλιευτικής προσπάθειας

Η διαχείριση της αλιευτικής προσπάθειας γινόταν παράλληλα με τα TAC, ώστε να μειώνονται οι απορρίψεις και οι ευκαιρίες για αλιεύματα από παράνομη, λαθραία και άναρχη (ΠΛΑ) αλιεία καθώς και για να προκληθεί μείωση της πλεονάζουσας αλιευτικής ικανότητας. Η διαχείριση της αλιευτικής προσπάθειας αποτελεί επίσης μέτρο διατήρησης, όταν δεν υπάρχουν προβλέψεις με βάση τις οποίες να προταθούν τα TAC. Αυτά αποτελούν μέρος των μακροπρόθεσμων σχεδίων για τα αποθέματα γάδου στην Βόρεια Θάλασσα και την Βαλτική, ευρωπαϊκής χωματίδας και γλώσσας στην Βόρεια Θάλασσα, γλώσσας στη Δυτική Μάγχη, μερλούκιου του Νότου και καραβίδας.

Η θέσπιση, τον Δεκέμβριο του 2008, του μακροπρόθεσμου σχεδίου για τα αποθέματα γάδου επέφερε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης της αλιευτικής προσπάθειας και πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα για την περαιτέρω βελτίωση των συστημάτων της αλιευτικής προσπάθειας που εφαρμόζονται σε άλλα αποθέματα ή άλλες περιοχές.

Το υφιστάμενο σύστημα διαχείρισης της αλιευτικής προσπάθειας που στηρίζεται σε ανώτατα επίπεδα kW-ημερών επιτρέπει στα κράτη μέλη να αποφασίσουν σχετικά με την εξισορρόπηση μεταξύ της αλιευτικής ικανότητας του στόλου και των αλιευτικών δυνατοτήτων. Αναθέτει επίσης στα κράτη μέλη την ευθύνη της τελικής ρύθμισης της κατανομής των kW-ημερών προκειμένου να ενθαρρυνθεί μια πιο επιλεκτική αλιεία. Κατά τη διάρκεια του 2009 η Επιτροπή θα παρακολουθήσει στενά τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη εφήρμοσαν στην πράξη το νέο σύστημα προκειμένου να εξασφαλίσει τη σωστή εφαρμογή του. Τα ανώτατα όρια των kW-ημερών για το 2010 θα προσαρμοστούν βάσει των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων σύμφωνα με τους κανόνες ελέγχου της αλιείας που θεσπίστηκαν στα αντίστοιχα μακροπρόθεσμα σχέδια διαχείρισης. Η μετάβαση στο σύστημα των kW-ημερών για την αλιευτική προσπάθεια στο πλαίσιο των σχεδίων διαχείρισης του μερλούκιου του Νότου και της καραβίδας καθώς και της γλώσσας της Δυτικής Μάγχης προβλέπεται να πραγματοποιηθεί μετά την αναθεώρηση των εν λόγω σχεδίων το 2010.

6. Επιπτώσεις της Συνθήκης της Λισαβόνας

Μολονότι η Συνθήκη της Λισαβόνας δεν έχει ακόμη κυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θεωρεί απαραίτητο να προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο να τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη πριν από την έναρξη ισχύος των κανονισμών για τις αλιευτικές δυνατότητες το 2010.

Με την Συνθήκη της Λισαβόνας καθιερώνεται η συναπόφαση ως κύρια διαδικασία λήψης αποφάσεων για τα ζητήματα που εμπίπτουν στην ΚΑλΠ. Προβλέπεται μια εξαίρεση στο άρθρο 43 παράγραφος 3 της Συνθήκης όσον αφορά μέτρα «σχετικά με τον καθορισμό και την κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων». Τα εν λόγω μέτρα προβλέπεται να αποφασίζονται από το Συμβούλιο βάσει πρότασης της Επιτροπής χωρίς τη συμμετοχή του Κοινοβουλίου. Κατέστη συνεπώς σημαντικό να διαχωριστούν σαφώς τα μέτρα που μπορούν να θεωρηθούν ότι αφορούν τον καθορισμό και την κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων από εκείνα τα οποία πρέπει, αντιθέτως, να θεσπιστούν μέσω συναπόφασης.

Απαιτείται συνεπώς να εξετασθεί λεπτομερώς το επαναλαμβανόμενο περιεχόμενο των ετήσιων κανονισμών του Συμβουλίου σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες προκειμένου να διαπιστωθεί ποιες από τις διατάξεις που περιέχουν είναι δυνατόν να συμπεριληφθούν σε μέτρο που να στηρίζεται στο άρθρο 43 παράγραφος 3.

Προς το παρόν η Επιτροπή πραγματοποιεί αυτήν την ανάλυση. Προτίθεται να συμπεριλάβει στις προτάσεις της για τους κανονισμούς περί αλιευτικών δυνατοτήτων για το 2010 εκείνες μόνον τις διατάξεις που συνδέονται λειτουργικά με τον καθορισμό και την κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να εξαιρεθούν όλες εκείνες οι τεχνικές και ελεγκτικές διατάξεις που δεν ικανοποιούν το εν λόγω κριτήριο καθώς και οι διατάξεις οι οποίες αφορούν την ενσωμάτωση στο κοινοτικό δίκαιο των κανόνων που θεσπίζουν οι περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης της αλιείας.

Σχετικά με το θέμα αυτό ιδιαίτερη σημασία θα έχει ο προτεινόμενος κανονισμός για τον έλεγχο και ο κανονισμός για τα τεχνικά μέτρα: μόλις εγκριθούν οι εν λόγω κανονισμοί θα περιλαμβάνουν μόνιμες διατάξεις, που θα αντικαταστήσουν έτσι τα μεταβατικά μέτρα τα οποία εφαρμόζονται προς το παρόν σε ετήσια βάση μέσω των παραρτημάτων των ετήσιων κανονισμών για τις αλιευτικές δυνατότητες.

7. Διαχείριση με μακροπρόθεσμα σχέδια

Τα μακροπρόθεσμα σχέδια παραμένουν στο επίκεντρο της πολιτικής της Επιτροπής. Τα υφιστάμενα σχέδια πρέπει να εφαρμοστούν, και σε αυτά περιλαμβάνονται και τα σχέδια που έχουν συμφωνηθεί διεθνώς. Τα εν λόγω σχέδια έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά για την διαχείριση των αποθεμάτων και συνέβαλαν στη βελτίωση της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων τόσο από πλευράς διαδικασίας όσο και από πλευράς τελικού αποτελέσματος. Από το 2002 έχουν καταρτιστεί σχέδια διαχείρισης για πολλά αποθέματα: σήμερα το 41% των πελαγικών αποθεμάτων (41% των αλιευμάτων) και το 29% των βενθοπελαγικών αποθεμάτων (44% των αλιευμάτων) εντάσσονται σε μακροπρόθεσμα σχέδια.

Θα συνεχιστούν οι εργασίες ένταξης περισσότερων αποθεμάτων σε μακροπρόθεσμα σχέδια διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένων αποθεμάτων στην Βαλτική Θάλασσα και ορισμένων τύπων αλιείας της Μεσογείου. Ειδικά σχέδια θα προταθούν το 2009 για τον μερλούκιο του Βορρά, το δυτικό απόθεμα σαφριδιού, τον γαύρο του Βισκαϊκού Κόλπου και τον σολομό της Βαλτικής. Στις περιπτώσεις που εν αναμονή της έγκρισης τέτοιων σχεδίων, το Συμβούλιο και η Επιτροπή έχουν δηλώσει συγκεκριμένες προθέσεις σχετικά με τους κανόνες αλίευσης, οι δηλώσεις θα εφαρμοστούν με την θέσπιση αλιευτικών δυνατοτήτων για το 2010 για τα υπόψη είδη και στη συνέχεια θα ενταχθούν στις προτάσεις της Επιτροπής (π.χ. ρέγγα Κελτικής Θάλασσας, και εγκλεφίνος δυτικής Σκωτίας).

Επιπλέον, η Επιτροπή μελετά ενδεχόμενη διαφορετική νομική δομή για τα επόμενα μακροπρόθεσμα σχέδια με μια πιθανότητα την ομαδοποίηση πολλών διαφορετικών αποθεμάτων στο πλαίσιο μακροπρόθεσμης διαχείρισης βάσει ενιαίου κανονισμού.

8. Μέθοδος εργασίας για περιπτώσεις όπου δεν ισχύουν ακόμη μακροπρόθεσμα σχέδια

Σε περιπτώσεις που δεν υφίστανται ακόμη μακροπρόθεσμα σχέδια οι αποφάσεις για τα TAC λαμβάνονται με βάση ετήσιες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις του ICES και της ΕΤΟΕΑ, με τις γνωμοδοτήσεις της ΕΤΟΕΑ να περιλαμβάνουν βιολογικές και κοινωνικο-οικονομικές πτυχές. Έχουν αναπτυχθεί κανόνες[6] για τον καθορισμό των TAC έτσι ώστε να εξασφαλίζεται δίκαιη μεταχείριση και η μέγιστη δυνατή σταθερότητα για τον κλάδο. Οι κανόνες αυτοί θα εξακολουθήσουν να ισχύουν, αλλά με κάποιες τροποποιήσεις που απαιτούνται με βάση τις πλέον πρόσφατες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις.

Το έτος 2008 η ΕΤΟΕΑ υπέβαλε έκθεση[7] σχετικά με το ενδεχόμενο αποτέλεσμα των κανόνων που περιέχονται στις διακηρύξεις πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η γνωμοδότηση υποστήριξε ευρέως ότι ο καθορισμός των TAC βάσει κατηγοριών 1 έως 3 (αποθέματα με αναλυτική αξιολόγηση) συχνά οδηγεί σε ανασύσταση και αποκατάσταση των αποθεμάτων. Η ΕΤΟΕΑ ωστόσο επεσήμανε μια σοβαρή έλλειψη: για τα αποθέματα για τα οποία δεν διατίθεται αναλυτική αξιολόγηση (κατηγορίες 6 έως 9 και 11) ο καθορισμός των TAC με βάση την τάση της ποσότητας των αλιευμάτων ανά μονάδα προσπάθειας δεν θα εξασφαλίσει την διατήρηση υγιούς αποθέματος και δεν προτάθηκε. Επιπλέον η ΕΤΟΕΑ δήλωσε[8] αργότερα ότι στην περίπτωση του εαρινού αναπαραγωγικού αποθέματος ρέγγας της Δυτικής Βαλτικής στην διαίρεση IIIa και στις υποδιαιρέσεις 22-24, η εφαρμογή του κανόνα της κατηγορίας 3 δεν θα βελτιώσει την κατάσταση του εν λόγω αποθέματος. Βάσει των ανωτέρω συμπερασμάτων απαιτείται αλλαγή της κατηγορίας 3.

Σε συνέχεια δήλωσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής, επανεξετάζεται η διαχείριση των αποθεμάτων στις περιοχές στις οποίες το ICES δεν δύναται να προτείνει πίνακα επιλογής αλιευμάτων. Η Επιτροπή προτίθεται να καταρτίσει νέο κανόνα σχετικά με τα αποθέματα των κατηγοριών 6 έως 9 και υπέβαλλε αίτημα στο ICES σχετικά με το θέμα αυτό (βλ. παράρτημα ΙΙΙ). Μετά την απάντηση του ICES και της ΕΤΟΕΑ επί το ζητήματος αυτού, η Επιτροπή θα αποφασίσει εάν θα στηρίξει τις προτάσεις της περί TAC για τα εν λόγω αποθέματα για το 2010 στον υφιστάμενο κανόνα, στον νέο κανόνα που περιγράφεται λεπτομερώς στο παράρτημα ΙΙΙ, ή στη χρήση άλλων εναλλακτικών κανόνων που είναι πιθανόν να προταθούν από το ICES ή την ΕΤΟΕΑ. Τα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια (ΠΓΣ) καλούνται να υποβάλουν τις προτάσεις τους σχετικά με τις νέες αυτές εναλλακτικές επιλογές διαχείρισης για αποθέματα χωρίς ποσοτικοποιημένη αξιολόγηση. Η ΕΤΟΕΑ θα κληθεί να αξιολογήσει τις βιολογικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις των εν λόγω εναλλακτικών επιλογών και αλλαγών.

Όσον αφορά ειδικά τα αποθέματα για τα οποία δεν διατίθενται επιστημονικές γνωμοδοτήσεις (κατηγορία 11), ισχύουν τα ακόλουθα. Οι επιστημονικοί οργανισμοί ήταν σε θέση απλώς να προβλέψουν το μέγεθος των αλιευτικών αποθεμάτων, των ποσοστών θνησιμότητας λόγω αλιείας και των επιπέδων αλίευσης για το 35% περίπου των αποθεμάτων (παράρτημα I), λόγω ανακριβών δεδομένων του αλιευτικού τομέα σχετικά με τις εκφορτώσεις, καθώς και προβλημάτων για τη συγκέντρωση δεδομένων σχετικά με τις απορρίψεις και την αλιευτική προσπάθεια. Το πρόβλημα αυτό φαίνεται ότι επιδεινώνεται: τα ελλιπή στοιχεία οδηγούν σε κακές αποφάσεις που με τη σειρά τους μεταφράζονται σε κακή κατάσταση διατήρησης και εξαντλημένα αποθέματα. Συνεπώς, εάν δεν βελτιωθεί η ποιότητα των δεδομένων, θα εφαρμοστεί προληπτική προσέγγιση και κατά συνέπεια θα εφαρμοστούν αυστηρότεροι κανόνες. Αυτό ισχύει επίσης στην περίπτωση που δύο ή περισσότερα αποθέματα, με διαφορετικές επιστημονικές γνωμοδοτήσεις (και συνεπώς διαφορετικών κατηγοριών) αποτελούν αντικείμενο κοινής διαχείρισης και για τα οποία καθορίζονται κοινά TAC.

Υπενθυμίζεται στα κράτη μέλη να προβαίνουν σε διασταύρωση δεδομένων και να επιδιώκουν την βελτίωση του τρόπου συλλογής τους. Το πλαίσιο συλλογής δεδομένων (DCF)[9] θα βελτιώσει ορισμένα από τα ζητήματα που αφορούν τα δεδομένα, συγκεκριμένα μέσω της αύξησης των ειδών για τα οποία προβλέπεται υποχρεωτική συλλογή δεδομένων (συμπεριλαμβανομένων και ερευνών εν πλω). Επιπλέον, στο πλαίσιο της εν εξελίξει μεταρρύθμισης του συστήματος ελέγχου της ΚΑλΠ οι εν λόγω ελλείψεις πρέπει να αντιμετωπιστούν με πρόβλεψη της βελτίωσης του συστήματος ΣΠΣ και με ταχύτερη και πιο γενικευμένη εφαρμογή του ηλεκτρονικού ημερολογίου πλοίου. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τα θέματα αυτά εκ του σύνεγγυς κατά τη διάρκεια του 2009.

9. Απορρίψεις

Η απόρριψη θαλάσσιων οργανισμών (μερικοί από τους οποίους είναι εμπορεύσιμοι ιχθύες) αποτελεί μείζον πρόβλημα στα ευρωπαϊκά ύδατα. Η Επιτροπή έχει καταστήσει σαφή την πρόθεσή της να εξαλείψει αυτήν την ανεπιθύμητη πρακτική[10]. Η επίτευξη του στόχου αυτού απαιτεί αλλαγές της κοινοτικής νομοθεσίας καθώς και αλλαγές στην συμπεριφορά των αλιέων. Το 2009 έγιναν σημαντικά βήματα για την αντιμετώπιση του προβλήματος των απορρίψεων: στην Βόρεια Θάλασσα και στο Skagerrak καθιερώθηκε απαγόρευση για λόγους αναβάθμισης, η αλιευτική προσπάθεια μειώθηκε περαιτέρω στο πλαίσιο πολυετών σχεδίων και βρίσκονται σε εξέλιξη δοκιμαστικές μελέτες για τρόπους περαιτέρω μείωσης των απορρίψεων. Για το 2010, πρέπει να ληφθούν σημαντικότερα μέτρα όπως:

- Μείωση της αλιευτικής προσπάθειας βάσει των συμφωνιών στο πλαίσιο των πολυετών σχεδίων· αυτό αποτελεί θεμελιώδες βήμα προς την κατάργηση των απορρίψεων, επειδή μειώνει τις απορρίψεις όλων των ειδών (συμπεριλαμβανομένων και των μη εμπορικών) από πολλές αιτίες (π.χ. χαμηλή ή μηδενική αγοραία αξία, αναβάθμιση, και εξάντληση ποσόστωσης). Η μείωση της αλιευτικής προσπάθειας σε αποθέματα που έχουν υποστεί υπεραλίευση θα οδηγήσει επιπλέον σε αύξηση των πληθυσμών και του μέσου μεγέθους των ιχθύων με αποτέλεσμα να μειωθούν οι απορρίψεις ιχθύων με μέγεθος μικρότερο από το κανονικό.

- Πρέπει να εφαρμοστεί σε όλες τις περιοχές γενική απαγόρευση λόγω αναβάθμισης, δηλ. απαγόρευση απόρριψης κάθε θαλάσσιου οργανισμού ο οποίος συλλαμβάνεται κατά τη διάρκεια αλιευτικών εργασιών και ανασύρεται επί αλιευτικού σκάφους, ο οποίος μπορεί να εκφορτωθεί νόμιμα.

- Πρέπει να υποστηριχθεί η διεξαγωγή δοκιμαστικών μελετών – ερευνητικών μελετών επί συγκεκριμένων θεμάτων που σχετίζονται με την απαγόρευση των απορρίψεων, όπως η επιβίωση των απορριπτόμενων ειδών, η βελτίωση της επιλεξιμότητας των εργαλείων, οι οικονομικές επιπτώσεις της απαγόρευσης των απορρίψεων, οι πιθανές χρήσεις των ανεπιθύμητων οργανισμών, κλπ.

- Άδειες αλιείας – τα κράτη μέλη καλούνται επειγόντως να χορηγούν άδειες αλιείας μόνο στα σκάφη στα οποία έχουν κατανεμηθεί αλιευτικές δυνατότητες υπό μορφή ποσοστώσεων για τα είδη που είναι πιθανόν να αλιεύσουν στο πλαίσιο του οικείου τύπου αλιείας.

9.1. Κατευθυντήριες γραμμές για δοκιμαστικές μελέτες απορρίψεων

Το 2009 αναμένεται να αυξηθούν οι πρωτοβουλίες μελέτης συγκεκριμένων ζητημάτων που προκύπτουν από την απαγόρευση των απορρίψεων, και αυτό δημιουργεί την ανάγκη θέσπισης κοινών κανόνων. Με τους εν λόγω κανόνες θα εξασφαλιστούν συνθήκες ισότιμου ανταγωνισμού μεταξύ των μελετών, κοινή προσέγγιση μεταξύ γεωγραφικών περιοχών αλλά και η επίτευξη των στόχων που αφορούν το σχέδιο απαγόρευσης των απορρίψεων. Οι κανόνες για τις δοκιμαστικές μελέτες απορρίψεων προβλέπουν:

- Όλα τα αλιεύματα υποκείμενων σε ρυθμίσεις ειδών προσμετρούνται στις ποσοστώσεις·

- Τα θετικά κίνητρα για σκάφη που συμμετέχουν σε δοκιμαστική μελέτη παρέχονται μόνο σε επίπεδο κράτους μέλους στο πλαίσιο των περιορισμών της ποσόστωσης και της αλιευτικής προσπάθειας που έχουν διατεθεί στο εν λόγω κράτος μέλος·

- Υποχρέωση να φέρουν επί του σκάφους παρατηρητές/σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης σε τουλάχιστον 50% των αλιευτικών εξορμήσεων σκαφών που συμμετέχουν στην δοκιμαστική μελέτη·

- Δυνατότητα αναθεώρησης των τεχνικών μέτρων·

- Επιστημονική ανάλυση των αποτελεσμάτων·

- Υποχρέωση αναφοράς στην Επιτροπή των αποτελεσμάτων του έργου υπό τη μορφή επιστημονικής έκθεσης που θα συμπεριληφθεί σε ιστότοπο (ανοικτό στο κοινό).

10. Χρονοδιάγραμμα των Προτάσεων

10.1. Μεσόγειος Θάλασσα και Εύξεινος Πόντος

Στη Μεσόγειο προς το παρόν τα μόνα TAC είναι εκείνα του (κόκκινου) τόνου που θέσπισε η ICCAT, η οποία θέσπισε επίσης και επαναλαμβανόμενη περίοδο απαγόρευσης της αλιείας (1η Οκτωβρίου – 30 Νοεμβρίου) για τους τύπους αλιείας που αλιεύουν ξιφία. Ο Εύξεινος Πόντος καλύπτεται από ειδικό κανονισμό για TAC και ποσοστώσεις από το 2008. Ο καθορισμός TAC για το έτος 2010 θα ακολουθήσει τους κανόνες του παραρτήματος ΙΙ και είναι δυνατόν να περιληφθούν επιπλέον είδη ή τεχνικά μέτρα.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εφαρμογή του κανονισμού για την Μεσόγειο παραμένει λιγότερο από ικανοποιητική, ακόμη και στα τμήματα όπου ακολουθήθηκε προσέγγιση από τα κάτω προς τα επάνω όπως τα εθνικά σχέδια διαχείρισης και η παροχή συναφών πληροφοριών για την δημιουργία δικτύου περιοχών προστατευόμενης αλιείας. Θα συνεχιστούν οι εργασίες για την κατάρτιση μακροπρόθεσμων κοινοτικών σχεδίων διαχείρισης και για την προώθηση της προσέγγισης αυτής σε συνδυασμό με άλλα μέτρα διατήρησης και ειδικά μέτρα παρακολούθησης και ελέγχου στο πλαίσιο της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο (ΓΕΑΜ). Η ΕΤΟΕΑ θα συνεχίσει να προβάλλεται ως το κατάλληλο διεθνές επιστημονικό βήμα για την υποστήριξη της συμμετοχής ευρωπαίων επιστημόνων προκειμένου να ενισχυθεί η επιστημονική βάση της βιώσιμης διαχείρισης της αλιείας στην περιοχή και να βελτιωθούν οι επιστημονικές εισηγήσεις στην επιστημονική συμβουλευτική επιτροπή της ΓΕΑΜ.

10.2. Βαλτική Θάλασσα

Η Επιτροπή θα υποβάλει την πρότασή της σχετικά με τα TAC του 2010 για τα αποθέματα της Βαλτικής τον Σεπτέμβριο του 2009. Τον Οκτώβριο το Συμβούλιο θα κληθεί να εγκρίνει την πρόταση. Η γνωμοδότηση του ICES θα διατεθεί στις 29 Μαΐου ενώ η ΕΤΟΕΑ θα υποβάλει την γνωμοδότησή της στις 19 Ιουνίου. Το ΠΓΣ καλείται να υποβάλει γνωμοδότηση στην Επιτροπή μέχρι το τέλος Ιουνίου.

10.3. Ατλαντικός, Βόρεια Θάλασσα και διεθνή ύδατα

Οι επιστημονικές γνωμοδοτήσεις σχετικά με τα περισσότερα βενθοπελαγικά είδη θα διατεθούν από την ΕΤΟΕΑ στα μέσα Ιουλίου. Η πρόταση της Επιτροπής θα δημοσιευθεί τον Οκτώβριο, για να παρασχεθεί όσον το δυνατόν περισσότερος χρόνος για διαβουλεύσεις επί της εν λόγω πρότασης. Η Επιτροπή θα πληροφορήσει τους ενδιαφερόμενους σχετικά με το αποτέλεσμα όσον αφορά τους κανόνες που καθορίζονται στο παρόν έγγραφο, σύμφωνα με τις τελευταίες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις ατά τη συνάντηση που θα συγκαλέσει πριν από το τέλος Ιουλίου 2009.

Το χρονοδιάγραμμα για τον φθινοπωρινό κύκλο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων θα διατηρηθεί επειδή η γνωμοδότηση για τα μεγάλα πελαγικά κοινά αποθέματα θα διατεθεί μόνον τον Οκτώβριο. Η γνωμοδότηση αυτή θα είναι αναγκαία πριν να γίνει δυνατή η διαπραγμάτευση πλήρους δέσμης αλιευτικών δυνατοτήτων. Έτσι η πρόταση θα περιέχει πολλά στοιχεία για τα οποία δεν θα έχουν ληφθεί ακόμη αποφάσεις και για τα οποία δεν θα είναι δυνατή η παράθεση συγκεκριμένων αριθμητικών δεδομένων.

10.4. Χρονοδιάγραμμα

Το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα διαμορφώνεται ως εξής:

Κανονισμός για τις αλιευτικές δυνατότητες | Ημερομηνία πρότασης της Επιτροπής | Πιθανή ημερομηνία έγκρισης από το Συμβούλιο |

Εύξεινος Πόντος | Σεπτέμβριος | Συμβούλιο Οκτωβρίου |

Βαλτική Θάλασσα | Σεπτέμβριος | Συμβούλιο Οκτωβρίου |

Όλες οι υπόλοιπες περιοχές | Οκτώβριος | Συμβούλιο Δεκεμβρίου |

11. Διάλογος με τους ενδιαφερόμενους

Η Επιτροπή αποδίδει μεγάλη αξία στις εισηγήσεις των ενδιαφερομένων μέσω της διαδικασίας που οδηγεί στην θέσπιση των ετήσιων αλιευτικών δυνατοτήτων. Οι απόψεις που θα υποβληθούν επί του παρόντος εγγράφου μπορούν να θεωρηθούν ως το εναρκτήριο βήμα αυτού του διαλόγου στο πλαίσιο του ετήσιου κανονιστικού κύκλου. Τα διάφορα Περιφερειακά Γνωμοδοτικά Συμβούλια καθώς και η Συμβουλευτική Επιτροπή Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας έχουν υποβάλλει σχετικές εισηγήσεις που εστιάζονται στην ανάγκη να συνυπολογίσει η Επιτροπή τους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες όταν καταρτίσει τις προτάσεις της. Επιπλέον, ο κλάδος έχει επαναλάβει σταθερά την αξία διατήρησης εύλογου βαθμού σταθερότητας στα επίπεδα των TAC ενώ εκφράζει διάφορες απόψεις σχετικά με την αξία των κανόνων θέσπισης μεμονωμένων TAC.

Στο πλαίσιο του διαλόγου της με τους ενδιαφερόμενους επί των ανωτέρω σημαντικών σημείων, η Επιτροπή έχει υποστηρίξει σταθερά ότι η θέσπιση αλιευτικών δυνατοτήτων βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής που περιλαμβάνει διάφορα εργαλεία για την αντιμετώπιση της οικονομίας του κλάδου αλιείας και μεταποίησης. Η Επιτροπή επιδιώκει να προσεγγίσει ολοκληρωμένα την χρήση όλων των σχετικών εργαλείων και παραμένει δεσμευμένη στην βασική αρχή ότι η επαρκής διαχείριση του πόρου που αποτελεί τη βάση της αλιευτικής δραστηριότητας αποτελεί προαπαιτούμενο για έναν οικονομικά ανθεκτικό κλάδο. Παράλληλα, η Επιτροπή χαιρετίζει θερμά την ετοιμότητα των ενδιαφερόμενων, όπως εκφράζεται στις εισηγήσεις των ΠΓΣ και της συμβουλευτικής επιτροπής αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, να συμμετάσχουν σε μιαν εταιρική σχέση αλιευτικού κλάδου-επιστήμης για την αντιμετώπιση καταστάσεων με ελλιπή στοιχεία, συμβάλλοντας έτσι στην ισχυροποίηση του καθεστώτος διαχείρισης.

12. Συμπέρασμα

Η Επιτροπή ζητεί τις απόψεις των κρατών μελών και των ενδιαφερομένων σχετικά με την προαναφερόμενη προσέγγιση.

Αποδίδει μεγάλη σημασία στη γνώμη των περιφερειακών γνωμοδοτικών συμβουλίων και της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Αλιεία και την Υδατοκαλλιέργεια. Οι εν λόγω γνωμοδοτήσεις θα βοηθήσουν την Επιτροπή να ανταποκριθεί στις ευθύνες της όσον αφορά την επιδίωξη βιωσιμότητας σύμφωνα με τους στόχους της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής.

Η Επιτροπή ακολουθεί υπεύθυνη προσέγγιση για τη διαχείριση της βιωσιμότητας: η απουσία στοιχείων δεν αποτελεί απόδειξη βιωσιμότητας.

Οι εισηγήσεις των ενδιαφερομένων θα υιοθετηθούν από την Επιτροπή εφόσον βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία όσον αφορά τη βιωσιμότητα της αλιείας· δηλαδή για την υποστήριξη των απόψεων των ενδιαφερομένων απαιτούνται στοιχεία.

Για να είναι αξιόπιστη η γνωμοδότηση απαιτείται σωστή πληροφόρηση σχετικά με τον τύπο της αλιείας και τα αποθέματα. Οι ενδιαφερόμενοι ενθαρρύνονται να φροντίσουν για την πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή των υφιστάμενων συστημάτων αναφοράς αλιευμάτων και τη συλλογή δεδομένων. Πρόκειται για ουσιώδες βήμα προκειμένου να πετύχει η διαχείριση της αλιείας. Βασιζόμενοι σε ορθές πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι θα είναι σε θέση να υποβάλλουν ορθότερες εισηγήσεις στην Επιτροπή όσον αφορά τις πρακτικές της βιώσιμης αλιείας.

Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει την εξειδικευμένη τεχνική παρακολούθηση (ειδικότερα σχετικά με τα συστήματα διαχείρισης της αλιευτικής προσπάθειας) από κοινού με τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους από το δεύτερο τρίμηνο του 2009.

Για να είναι δυνατή η έγκαιρη χρήση των αποτελεσμάτων των διαβουλεύσεων, η Επιτροπή ζητεί να έχουν οριστικοποιηθεί οι εισηγήσεις σχετικά με την παρούσα ανακοίνωση μέχρι τις 31 Ιουλίου 2009 . Προβλέπεται να διεξαχθεί συζήτηση σε πολιτικό επίπεδο με τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο Αλιείας στις 22-23 Ιουνίου.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Πίνακας 1. Επιστημονική γνωμοδότηση σχετικά με την κατάσταση του αποθέματος | Πλήθος αποθεμάτων |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Εκτός ασφαλών βιολογικών ορίων | 30 | 29 | 26 | 26 | 26 | 28 | 27 |

Εντός ασφαλών βιολογικών ορίων | 12 | 10 | 14 | 11 | 12 | 13 | 12 |

Η κατάσταση του αποθέματος δεν είναι γνωστή λόγω ανεπαρκών δεδομένων | 48 | 53 | 53 | 57 | 58 | 55 | 57 |

Πίνακας 2. Επιστημονική γνωμοδότηση σχετικά με την υπεραλίευση | Πλήθος αποθεμάτων |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Ο ρυθμός αλιείας του αποθέματος είναι γνωστός συγκρινόμενος με μέγιστο ρυθμό βιώσιμης απόδοσης | 34 | 23 | 32 | 33 | 35 |

Το απόθεμα υπεραλιεύεται[11] | 32 | 21 | 30 | 29 | 30 |

Το απόθεμα αλιεύεται με το μέγιστο ρυθμό βιώσιμης απόδοσης | 2 | 2 | 2 | 4 | 5 |

Πίνακας 3. Επιστημονική γνωμοδότηση «έκτακτης ανάγκης» | Πλήθος αποθεμάτων |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Επιστημονική γνωμοδότηση για την παύση της αλιείας | 24 | 13 | 12 | 14 | 20 | 18 | 17 |

Πίνακας 4. Διαφορά μεταξύ TAC και βιώσιμων ποσοτήτων αλιευμάτων |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Υπέρβαση TAC άνω της βιώσιμης ποσότητας αλιευμάτων (%) | 46% | 49% | 59% | 47% | 45% | 51% | 48% |

Πίνακας 5. Σύνοψη των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες | Πλήθος αλιευτικών αποθεμάτων |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Αποθέματα όπου το μέγεθος αποθέματος και η θνησιμότητα λόγω αλιείας είναι δυνατόν να προβλεφθούν | 40 | 34 | 40 | 31 | 29 | 30 | 34 |

Αποθέματα για τα οποία υπάρχει επιστημονική γνωμοδότηση σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες | 59 | 52 | 54 | 65 | 61 | 62 | 63 |

Αποθέματα για τα οποία δεν υπάρχει επιστημονική γνωμοδότηση | 31 | 40 | 39 | 29 | 35 | 34 | 33 |

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ – Κανόνες για τα TAC

Οι αποφάσεις για τα TAC πρέπει να λαμβάνονται με βάση επιστημονική γνωμοδότηση της ΕΤΟΕΑ στην οποία συνυπολογίζονται ήδη οι βιολογικές, κοινωνικές και οικονομικές προοπτικές.

Πρέπει να εφαρμόζονται διάφοροι κανόνες ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου για κάθε απόθεμα. Τα αποθέματα διατρέχουν υψηλό κίνδυνο όταν βρίσκονται κάτω του «προληπτικού επιπέδου» (Bpa) – το επίπεδο για το οποίο η μελλοντική παραγωγικότητα του αποθέματος κινδυνεύει να είναι χαμηλότερη. Άλλο ένα δείγμα υψηλού κινδύνου αποτελεί το γεγονός ότι το ποσοστό θνησιμότητας είναι μεγαλύτερο από το «προληπτικό επίπεδο» (Fpa). Το ποσοστό θνησιμότητας λόγω αλιείας είναι η ετήσια ποσότητα αλιευμάτων διαιρούμενη δια του μέσου μεγέθους του αποθέματος κατά τη διάρκεια του έτους..

Εάν κάποιο απόθεμα είναι μικρότερο από Bpa ή αλιεύεται με ρυθμό υψηλότερο του Fpa, βρίσκεται «εκτός των ασφαλών βιολογικών ορίων» και αντιστρόφως.

Κατηγορία | Επιστημονική γνωμοδότηση | Ληπτέο μέτρο κατά τον καθορισμό TAC |

1 | Απόθεμα υφιστάμενο εκμετάλλευση με το μέγιστο ρυθμό βιώσιμης απόδοσης. | Στόχος να οριστεί το TAC σύμφωνα με την προβλεπόμενη ποσότητα αλιευμάτων που αντιστοιχεί στη θνησιμότητα λόγω αλιείας, που θα έχει ως αποτέλεσμα την υψηλότερη απόδοση μακροπρόθεσμα, αλλά χωρίς μεταβολή του TAC πέραν του 25%. |

2 | Υπεραλιευόμενο απόθεμα σε σχέση με τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση αλλά εντός ασφαλών βιολογικών ορίων. | Στόχος να οριστεί το TAC στην υψηλότερη τιμή μεταξύ (α) της προβλεπόμενης ποσότητας αλιευμάτων που αντιστοιχεί στην υψηλότερη απόδοση μακροπρόθεσμα[12] και (β) αλιείας με αμετάβλητο ποσοστό θνησιμότητας, αλλά χωρίς μεταβολή του TAC πέραν του 15%. |

3 | Απόθεμα εκτός ασφαλών βιολογικών ορίων | Στόχος να οριστεί το TAC στην προβλεπόμενη ποσότητα αλιευμάτων που θα έχει ως αποτέλεσμα μείωση κατά 30% του ποσοστού θνησιμότητας λόγω αλιείας, αλλά χωρίς μείωση του TAC πέραν του 20% εφόσον δεν αυξάνεται η θνησιμότητα λόγω αλιείας. |

4 | Το απόθεμα υπόκειται σε μακροπρόθεσμο σχέδιο και υπάρχει επιστημονική γνωμοδότηση σχετικά με την ποσότητα αλιευμάτων που αντιστοιχεί στο σχέδιο. | Το TAC πρέπει να καθοριστεί σύμφωνα με το αντίστοιχο σχέδιο. |

5 | Το απόθεμα είναι βραχύβιο και δεν είναι δυνατή μονοετής πρόβλεψη. | Ορίζεται προσωρινό TAC το οποίο θα τροποποιηθεί, κατά τη διάρκεια του έτους όταν θα υπάρξουν νέες πληροφορίες. |

6* | Κατάσταση του αποθέματος όχι ακριβώς γνωστή και η ΕΤΟΕΑ συνιστά το ενδεδειγμένο επίπεδο ποσότητας αλιευμάτων. | Στόχος να οριστεί το TAC σύμφωνα με την σύσταση της ΕΤΟΕΑ, αλλά χωρίς μεταβολή του TAC πέραν του 15%. |

7* | Η κατάσταση του αποθέματος δεν είναι ακριβώς γνωστή και η ΕΤΟΕΑ συνιστά μείωση της αλιευτικής προσπάθειας. | Το TAC πρέπει να μειωθεί μέχρι 15% και πρέπει να ζητηθεί από την ΕΤΟΕΑ να αποφανθεί σχετικά με το ενδεδειγμένο επίπεδο προσπάθειας. |

8* | Η κατάσταση του αποθέματος δεν είναι ακριβώς γνωστή και η ΕΤΟΕΑ γνωμοδοτεί ότι το απόθεμα αυξάνεται. | Το TAC πρέπει να αυξηθεί μέχρι 15%. |

9* | Η κατάσταση του αποθέματος δεν είναι ακριβώς γνωστή και η ΕΤΟΕΑ γνωμοδοτεί ότι τι απόθεμα μειώνεται. | Το TAC πρέπει να μειωθεί το πολύ κατά 15%. |

10 | Η ΕΤΟΕΑ συνιστά μηδενική ποσότητα αλιευμάτων, μείωση μέχρι το χαμηλότερο δυνατό επίπεδο ή γνωμοδοτεί αναλόγως. | Το TAC πρέπει να μειωθεί κατά τουλάχιστον 25%. Πρέπει να εφαρμοστούν μέτρα ανασύστασης, όπως μείωση της προσπάθειας και εισαγωγή περισσότερο επιλεκτικών αλιευτικών εργαλείων. |

11 | Δεν υφίσταται γνωμοδότηση της ΕΤΟΕΑ. | Τα TAC πρέπει να προσαρμοστούν προς τα πρόσφατα πραγματικά επίπεδα ποσοτήτων αλιευμάτων αλλά δεν πρέπει να μεταβληθούν πέραν του 15% ετησίως ή τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν σχέδιο εφαρμογής ώστε να υποβληθούν γνωμοδοτήσεις βραχυπρόθεσμα. |

* Ο κανόνας αυτός μπορεί να τροποποιηθεί. Η Επιτροπή έχει ζητήσει από το ICES να υποβάλει γνωμοδότηση σχετικά με πιθανές νέες εναλλακτικές επιλογές σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο παράρτημα ΙΙΙ. Ο τελικός κανόνας που θα εφαρμοστεί εξαρτάται από το περιεχόμενο της εν λόγω γνωμοδότησης.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ – Αίτημα προς το ICES για τις κατηγορίες 6 έως 9

Για τα εν λόγω αποθέματα, εξαιρουμένων των φυσιολογικά βραχύβιων ειδών, για τα οποία είναι αδύνατη η υποβολή γνωμοδότησης με βάση τις προβλέψεις των αλιευμάτων σε σχέση με τα προληπτικά όρια, ζητήθηκαν από το ICES τα εξής:

I) να γνωμοδοτήσει σχετικά με TAC που αντιστοιχεί με την εφαρμογή του κατωτέρω κανόνα·

II) να εκτιμήσει τις επιπτώσεις της εφαρμογής του κατωτέρω κανόνα όσον αφορά στην προληπτική προσέγγιση και την συμβατότητα με την μέγιστη βιώσιμη απόδοση·

III) εάν απαιτηθεί, να γνωμοδοτήσει επί εναλλακτικού κανόνα και των αντίστοιχων TAC που θα οδηγήσουν σε βελτίωση της συμβατότητας με την προληπτική προσέγγιση, με την μέγιστη βιώσιμη απόδοση ή με την βελτίωση της σταθερότητας των TAC. Αυτό μπορεί να εξεταστεί χωριστά για κάθε περίπτωση.

Κανόνας:

1. Στις περιπτώσεις που υπάρχουν στοιχεία ότι ένα απόθεμα υφίσταται υπεραλίευση σε σχέση με τη θνησιμότητα λόγω αλιείας η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση, πρέπει να εφαρμοστεί η απαιτούμενη για την επίτευξη της Fmsy μείωση του TAC, χωρίς όμως αυτή να υπερβαίνει το 15%.

2. Στις περιπτώσεις που υπάρχουν στοιχεία ότι ένα απόθεμα δεν υφίσταται επαρκή αλίευση σε σχέση με την θνησιμότητα λόγω αλιείας η οποία έχει ως αποτέλεσμα την μέγιστη βιώσιμη απόδοση, πρέπει να εφαρμοστεί η απαιτούμενη για την επίτευξη της Fmsy αύξηση του TAC, χωρίς όμως αυτή να υπερβαίνει το 15%.

3. Τα προβλεπόμενα στις παραγράφους 1 και 2 υπερισχύουν των επόμενων παραγράφων.

4. Στις περιπτώσεις που οι πληροφορίες για τις ποσότητες είτε υποδεικνύουν ότι δεν έχει επέλθει μεταβολή στις ποσότητες, είτε δεν διατίθενται, είτε δεν καταδεικνύουν επαρκώς τις αλλαγές της ποσότητας του αποθέματος, τα TAC πρέπει να παραμείνουν αμετάβλητα.

5. Στις περιπτώσεις που το ICES θεωρεί ότι υπάρχουν αντιπροσωπευτικές πληροφορίες για την ποσότητα του αποθέματος, εφαρμόζεται ο παρακάτω κανόνας:

α. Εάν η μέση εκτιμώμενη ποσότητα κατά την τελευταία διετία υπερβαίνει τη μέση εκτιμώμενη ποσότητα κατά τα τρία προηγούμενα έτη κατά 20% ή παραπάνω, εφαρμόζεται αύξηση του TAC κατά 15%.

β. Εάν η μέση εκτιμώμενη ποσότητα κατά την τελευταία διετία, είναι κατά 20% ή παραπάνω μικρότερη από τη μέση εκτιμώμενη ποσότητα κατά τα τρία προηγούμενα έτη, εφαρμόζεται μείωση του TAC κατά 15%.

Στις περιπτώσεις που τα TAC δεν ήταν δεσμευτικά και απαιτείται μείωση σύμφωνα με την παράγραφο 1 ή την παράγραφο 5.β, η ICES υποβάλλει γνωμοδότηση για το ενδεικνυόμενο επίπεδο της μείωσης του TAC που απαιτείται για να επιτευχθεί η σκοπούμενη μείωση στα αλιεύματα. Σε κάθε περίπτωση το ICES αποφασίζει επί του ενδεικνυόμενου δείκτη Fmsy.

[1] Άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2371/2002 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2002, για τη διατήρηση και τη βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής. ΕΕ L 358 της 31.12.2002, σ. 59.

[2] Εφαρμογή της αειφορίας στην αλιεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. COM(2006) 360 τελικό.

[3] FAO (2009). Η κατάσταση για την παγκόσμια αλιεία και υδατοκαλλιέργεια, 2008. Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών. Ρώμη.

[4] Δεν περιλαμβάνονται οι φοροαπαλλαγές (π.χ. για τα καύσιμα) και τα επιδοτούμενα εθνικά κοινωνικά προγράμματα.

[5] Για τον υπολογισμό αυτό, TAC που έχει καθοριστεί όταν υπήρχε επιστημονική γνωμοδότηση για μηδενική αλίευση έχει μετρηθεί ως υπέρβαση κατά 100%.

[6] Αλιευτικές δυνατότητες για το 2008. Δήλωση πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο. COM(2007) 295 τελικό.

[7] ΕΤΟΕΑ (2008). Έκθεση την υποομάδας για την ανασκόπηση των αποθεμάτων σχετικά με τους κανόνες ελέγχου της αλίευσης (SGRST-08-02). 83 σελίδες.

[8] ΕΤΟΕΑ (2008). Έκθεση της 29ης συνόδου της ολομέλειας (PLEN-08-03). 67 σελίδες.

[9] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 199/2008 του Συμβουλίου της 25ης Φεβρουαρίου 2008 σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικού πλαισίου για τη συλλογή, διαχείριση και χρήση δεδομένων στον τομέα της αλιείας και τη στήριξη όσον αφορά τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις για την κοινή αλιευτική πολιτική.

[10] Πολιτική μείωσης ανεπιθύμητων παρεμπιπτόντων αλιευμάτων και εξάλειψης των απορρίψεων στην Ευρωπαϊκή αλιεία. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. COM(2007) 136 τελικό

[11] Χρησιμοποιείται και ο όρος «υφίσταται υπερεκμετάλλευση».

[12] Όπως μετριέται με τη θνησιμότητα λόγω αλιείας που αντιστοιχεί σε οριακή απόδοση 10% της οριακής απόδοσης με θνησιμότητα λόγω αλιείας πλησίον του μηδενός (F0.1).