Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την καθιέρωση πολυετούς κοινοτικού προγράμματος για τη βελτίωση της πρόσβασης, της χρηστικότητας και της αξιοποίησης του ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη {SEC(2004)169}

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγή

Κατά τη χρονική περίοδο μετά την έναρξη του προγράμματος eContent [1], η αγορά ψηφιακού περιεχομένου έχει γνωρίσει αλλαγές. Οι αλλαγές αυτές δεν ταυτίζονται πλήρως ούτε είναι τόσο εκτεταμένες με όσα προβλέπονταν την εποχή εκείνη. Οι αγορές των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ICT/ΤΠΕ) παρουσίασαν εν γένει κάμψη, με επακόλουθη επίπτωση στην αγορά πληροφοριών. Ωστόσο, συνεχίσθηκε η εξάπλωση και εγκατάσταση τεχνολογιών, η ανάπτυξη και η καινοτομία, ενώ σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η αγορά πληροφοριών, επανεμφανίστηκε οικονομική μεγέθυνση.

[1] Απόφαση 2001/EΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000.

Η εγκατάσταση μονίμως ανοικτών ευρυζωνικών συνδέσεων υψηλής ταχύτητας αρχίζει να προωθεί την ζήτηση για επιγραμμικό ψηφιακό περιεχόμενο. Όπως αναγνωρίζεται στο σχέδιο δράσης eEurope 2005 [2], η επιτυχής εγκατάσταση ευρυζωνικής πρόσβασης στο Ίντερνετ εξαρτάται, ωστόσο, καθοριστικά από την ύπαρξη κατάλληλου ψηφιακού περιεχομένου. Η ταχύτητα της αφομοίωσης προηγμένων υπηρεσιών για κινητούς χρήστες (3G και μετέπειτα) εξαρτάται παρομοίως από την ύπαρξη και προσβασιμότητα ευρείας ποικιλίας ψηφιακού περιεχομένου. Πρόσφατες εξελίξεις σε τεχνολογίες γνώσεων και περιεχομένου διανοίγουν προοπτικές για βελτίωση της προσβασιμότητας του ψηφιακού περιεχομένου και για σημαντική απλοποίηση της συσσώρευσης και περαιτέρω χρήσης του, σε προϊόντα και υπηρεσίες.

[2] COM(2002) 263.

Παράλληλα με τις εξελίξεις αυτές, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προχωρήσει σε θέσπιση νέων νομοθετικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της οδηγίας για την περαιτέρω χρήση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα [3] ενώ προχωρεί η μεταφορά στην εθνική νομοθεσία της οδηγίας για τα δικαιώματα δημιουργού [4] . στόχος αμφοτέρων είναι ήδη να διευκολύνουν τη συγκρότηση εσωτερικής αγοράς για προϊόντα και υπηρεσίες ψηφιακού περιεχομένου.

[3] Oδηγία 2003/98/EK του 17 Noεμβρίου 2003.

[4] 2001/29/EΚ, εγκρίθηκε στις 22 Ιουνίου 2001.

Από τις τάσεις αυτές αναμένεται ότι θα προκύψουν οφέλη μέσω ψηφιακών εφαρμογών που βασίζονται σε περιεχόμενο, με μορφή αύξησης της παραγωγικότητας και της καινοτομίας, καθώς επίσης και καλύτερων προϊόντων και υπηρεσιών πληροφοριών με θετικόν αντίκτυπο σε περιεχόμενο, εφαρμογές και υπηρεσίες σχετικά με την ηλεκτρονική κυβέρνηση, υγεία, επιχειρήσεις και μάθηση, όπως προωθούνται από το eEurope 2005. Τα οφέλη αυτά δεν είναι απλώς οικονομικά, αλλά θα διαχυθούν ευρύτερα στην κοινωνία.

Η αγορά περιεχομένου περιλαμβάνει τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και τις εκδόσεις, επιγραμμικές βάσεις δεδομένων και άλλες εμπορικές υπηρεσίες. Η αξία της εκτιμήθηκε σε 515 δισεκατ. ευρώ, το 2002 [5]. Το ψηφιακό περιεχόμενο παραμένει μικρό τμήμα της αγοράς αυτής, η οποία παραδοσιακά κυριαρχείται από κινηματογραφικές ταινίες, τηλεοπτικά προγράμματα, βιβλία, βίντεο, μουσική, CD και καταλόγους ταχυδρομικών παραγγελιών.

[5] Ευρωπαϊκό παρατηρητήριο τεχνολογίας πληροφοριών -ΕΙΤΟ 2003.

Χάρη στη σύγκλιση των μέσων επικοινωνίας και το παγκόσμιο βεληνεκές του Ίντερνετ, το ψηφιακό περιεχόμενο κατέστη δυνητικά κερδοφόρος πόρος. Ωστόσο, στην Ευρώπη υφίστανται φραγμοί όσον αφορά την αφομοίωση του ψηφιακού περιεχομένου. Ιδίως φραγμοί που αναφέρονται στην πληθώρα γλωσσών, πολιτισμών και πρακτικών δημόσιας διοίκησης και επιχειρήσεων, οι οποίες επηρεάζουν την καθιέρωση στην Ευρώπη διασυνοριακών υπηρεσιών που βασίζονται σε ψηφιακό περιεχόμενο.

Στην πρόσφατη πρόταση eContentplus (2005-2008) αντιμετωπίζονται οι φραγμοί αυτοί και εντοπίζονται πεδία δημοσίου ενδιαφέροντος στην Ευρώπη, όπου οι δυνάμεις της αγοράς δεν έχουν κατορθώσει να υποστηρίξουν επαρκείς επενδύσεις. Με το eContent plus στοχεύεται η δημιουργία συνθηκών για ευρύτερη πρόσβαση και χρήση ψηφιακού περιεχομένου και, όπου αυτό είναι απαραίτητο, μεγαλύτερης οικονομικής απόδοσης από υπηρεσίες που βασίζονται στην πρόσβαση και (περαιτέρω) χρήση ψηφιακού περιεχομένου. Το πρόγραμμα πρόκειται επομένως να συνεχίσει να έχει σημαντική συμβολή στην στρατηγική eEurope, σε τομείς όπως η ηλεκτρονική μάθηση, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση κλπ.

Στην πρόταση για διάδοχο πρόγραμμα αποδίδεται η δέουσα προσοχή στα επιτεύγματα του τρέχοντος προγράμματος, στην εξέλιξη των τεχνολογιών, των αγορών και του νομοθετικού πλαισίου, καθώς και περαιτέρω πιθανών εξελίξεων.

2. Η αυξανόμενη σημασία του ψηφιακού περιεχομένου

Η αυξανόμενη σήμερα σημασία του ψηφιακού περιεχομένου μπορεί να αποδοθεί σε δύο κύριες καινοτομίες: την ψηφιακοποίηση των μορφών και μορφοτύπων των παραδοσιακών μέσων επικοινωνίας, όπως είναι το κείμενο, οι εικόνες, το βίντεο, τα ακουστικά μέσα, καθώς και η εμφάνιση του Ίντερνετ ως πλατφόρμας ενοποίησης και καναλιού διανομής πόρων περιεχομένου. Με τις καινοτομίες αυτές μεγάλος πλούτος πληροφοριών καθίσταται προσβάσιμος στους χρήστες, πέραν αυτού όμως μετασχηματίζονται και οι επιχειρήσεις διανομής περιεχομένου, ενώ επινοούνται τρόποι αλληλεπίδρασης των επιχειρήσεων, δημόσιων οργανισμών και κυβερνήσεων μεταξύ τους και με το ευρύ κοινό.

Οι επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις επιχειρούν προσφάτως να κεφαλαιοποιήσουν το δυναμικό του Ίντερνετ ώστε να δοθεί ώθηση στην απόδοση και να παρακινηθεί η οικονομική μεγέθυνση. Η δημιουργία, στην Ευρώπη, νομικού πλαισίου για υποστήριξη του επιγραμμικού εμπορίου και των υπηρεσιών διασυνοριακά [6] , μαζί με μαζικές επενδύσεις κεφαλαίων στην υποδομή, χρηματοδοτούμενες από το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, μαρτυρούν τη σημασία που η σημερινή οικονομία αποδίδει στο ηλεκτρονικό περιβάλλον. Για τη σύνδεση των πολιτών στο Ίντερνετ χρησιμοποιήθηκε επίσης και ρυθμιστική πίεση. Κατά την τριετία έπειτα από τη θέσπιση κοινοτικού κανονισμού για την αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου [7], η διείσδυση του Ίντερνετ παρουσίασε σημαντική αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ιδίως μεταξύ των πολιτών. Περίπου το 100% των εταιρειών, των κυβερνητικών γραφείων και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, καθώς και 50% των πολιτών είναι συνδεδεμένοι επιγραμμικά. Οι προτεραιότητες μεταθέτουν τώρα το βάρος στην εγκατάσταση ευρυζωνικής σύνδεσης με το Ίντερνετ. Τα οφέλη για τους χρήστες είναι σαφή - η ταχύτητα - που με τη σειρά της αναμένεται ότι θα ωθήσει τη ζήτηση των χρηστών για μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων και υπηρεσιών ψηφιακού περιεχομένου.

[6] Οδηγίες για το ηλεκτρονικό εμπόριο (22 Μαΐου 2001), την ηλεκτρονική τιμολόγηση (20 Δεκεμβρίου 2001), καθώς και οδηγία και κανονισμός (7 Μαΐου 2002) σχετικά με τον ΦΠΑ για ψηφιακές παροχές.

[7] Κανονισμός 2887/2000/EΚ, εγκρίθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2000.

Καθώς το ηλεκτρονικό, επιγραμμικό περιβάλλον κατακτά διαρκώς μεγαλύτερο ρόλο στη διάδοση της γνώσης και τη μετάδοση πληροφοριών, ακολουθεί αναπόφευκτα η ζήτηση ποιοτικού ψηφιακού περιεχομένου. Το ζήτημα δεν είναι πλέον εάν μπορούν να βρεθούν πληροφορίες, αλλά εάν είναι αξιόπιστες, πλήρεις και εάν μπορούν να προσαρμοστούν στις ανάγκες των χρηστών. Στην αγορά πληροφοριών πραγματοποιείται μεταστροφή, αναπροσανατολισμός προτύπων, από την ποσότητα στην ποιότητα.

Οι πάροχοι περιεχομένου βρίσκονται σε καλή θέση ώστε να συνδυάζουν την προστιθέμενη αξία που αποκτούν χρησιμοποιώντας ψηφιακοποιημένα μορφότυπα μέσων επικοινωνίας με τη βελτίωση της απόδοσης χάρη στην επιγραμμική λειτουργία. Ωστόσο, η έννοια της προστιθέμενης αξίας επεκτείνεται πέρα από τη συσσώρευση του περιεχομένου από διάφορες πηγές, ή τον αναπροσανατολισμό του περιεχομένου σε διαφορετικές προτιμήσεις και ανάγκες της αγοράς. Το ποιοτικό στοιχείο που απουσιάζει στο μεγαλύτερο μέρος του σήμερα διαθέσιμου περιεχομένου, προκύπτει όταν το περιεχόμενο εμπλουτίζεται με συγκεκριμένες γνώσεις ή πληροφορίες, συναφείς με τη σκοπούμενη εφαρμογή του. Αυτή ακριβώς τη δυνατότητα έχει μια νέα γενιά τεχνολογιών στον παγκόσμιο ιστό που βασίζονται σε γλωσσάρια, τα οποία οι υπολογιστές μπορούν να κατανοούν και να επεξεργάζονται. Το βελτιωμένο από άποψη γνώσεων ψηφιακό περιεχόμενο προσφέρει στους παρόχους περιεχομένου το δυναμικό να επεκτείνουν τη διαλειτουργικότητα και να βελτιώσουν την ποιότητα κάθε προϊόντος ή υπηρεσίας που βασίζεται σε περιεχόμενο.

Το ποιοτικό ψηφιακό περιεχόμενο θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των ευρωπαίων: των πολιτών ως μελών της κοινωνίας, των χρηστών σε επιχειρήσεις, με σκοπό την εύκολη και αποδοτική αύξηση των γνώσεών τους, καθώς επίσης και των παροχών περιεχομένου και άλλων "περαιτέρω χρηστών", για την εκμετάλλευση των πόρων ψηφιακού περιεχομένου με σκοπό τη δημιουργία ποιοτικών προϊόντων και υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας, ανεξάρτητα από γεωγραφική θέση ή γλώσσα.

3. Ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον

Μετά τη δρομολόγηση του προγράμματος eContent στις αρχές του 2001, έχουν παρατηρηθεί σημαντικές εξελίξεις στο τεχνολογικό τοπίο, το νομοθετικό περιβάλλον και στις αγορές.

3.1. Εξέλιξη του τεχνολογικού τοπίου

Η πρόσβαση στο Ίντερνετ έχει εισέλθει στη διαδικασία γενίκευσής της. Μειωμένο κόστος υλισμικού για επεξεργασία, μετάδοση και αποθήκευση δεδομένων συνεπάγεται ότι οι ευαίσθητες από άποψη κόστους, αγορές οικιακών χρηστών, καταλαμβάνουν πλέον αυξανόμενο μερίδιο των αγορών που για προσωπικούς υπολογιστές και για παροχή υπηρεσιών Ίντερνετ, οι οποίες αρχικά ήταν προσανατολισμένες στους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις. Οι δημόσιες επιγραμμικές υπηρεσίες πληροφοριών, όπως οι κυβερνητικοί οργανισμοί και οι οργανισμοί υγείας, εντάσσονται στις εξειδικευμένες υπηρεσίες για επιχειρήσεις.

Με την εν εξελίξει εγκατάσταση στην Ευρώπη κινητών υπηρεσιών τρίτης γενιάς, αναμένεται ότι θα υπάρξει διάδοση των κινητών υπηρεσιών περιεχομένου που μεταβάλλεται ανάλογα με τη θέση του χρήστη (προσαρμοσμένο στο χώρο). Στην Ευρώπη έχει εγκατασταθεί φάσμα τεχνολογιών που προσφέρουν ευρυζωνική πρόσβαση - η περισσότερο διαδεδομένη είναι η ψηφιακή συνδρομητική γραμμή (DSL) και ο καλωδιακός διαποδιαμορφωτής.

Οι εξελίξεις βάσει των οποίων επήλθε ευρύτατη πρόσβαση στο Ίντερνετ και πληθώρα ψηφιακού περιεχομένου καθορίζουν επίσης τις μελλοντικές προκλήσεις: οι σημαντικότερες είναι πιθανώς όσες αναφέρονται στον μερισμό (κοινή χρήση), την πρόσβαση και την χρήση ψηφιακού περιεχομένου.

Θεμελιώδους σημασίας για την επίτευξη του πλήρους δυναμικού των κατανεμημένων συστημάτων, όπως ο Παγκόσμιος Ιστός, είναι η ικανότητα συνδυασμού πληροφοριών και λειτουργικότητας από διάφορα συστήματα, μέσω διαφόρων οργανισμών, εφαρμογών ή πλατφόρμων - η διαλειτουργικότητα. Έχει όμως το κόστος της: το περιεχόμενο πρέπει να εμπλουτίζεται με μεταδεδομένα [8] , καλώς ορισμένα από σημασιολογική άποψη.

[8] Τα μεταδεδομένα είναι πληροφορίες που προστίθενται σε ένα έγγραφο και που περιγράφουν το περιεχόμενο, το μορφότυπο, τη γλώσσα του κ.λπ.

Η βελτίωση του περιεχομένου αναφέρεται στην καταληπτότητα και επεξεργασιμότητα του περιεχομένου (και των περιγραφών των υπηρεσιών), συνδέοντάς το με κάποια τυπική και εύλογη περιγραφή του. Επίκειται η εμφάνιση συναφών προτύπων, από, λ.χ. θα καλύπτουν περιγραφική ορολογία, λεξιλόγια, οντολογίες [9] και οι απαιτούμενοι μορφότυποι ώστε αυτά να είναι επεξεργάσιμα μηχανογραφικά. Για τη βελτίωση του περιεχομένου απαιτούνται αυτόματα ή ημιαυτόματα εργαλεία, που θα υποστηρίζουν την οικονομικά αποδοτική παραγωγή και διατήρηση μεταδεδομένων και οντολογιών. Και αυτών των εργαλείων επίκειται επίσης η εμφάνιση.

[9] Με τις οντολογίες γίνονται"καταληπτά" από τους υπολογιστές τα μεταδεδομένα: ορίζεται ο τρόπος με τον οποίον οι περιγραφικοί όροι συσχετίζονται και χρησιμοποιούνται σε δεδομένο πεδίο ενδιαφέροντος.

Τα μεταδεδομένα μπορούν να καλύπτουν πολλές κατηγορίες γνώσεων ή πληροφοριών, όπως ιστορικό, πλαίσιο, τύπος περιεχομένου, μορφότυπος, γλώσσα, δικαιώματα χρηστών και δημιουργών. Η βελτίωση του περιεχομένου μπορεί επομένως να συμβάλει στη διαλειτουργικότητα και την ποιότητα, μέσω παροχής λύσεων σε θέματα, όπως η δυνατότητα επανάχρησης, η πολυγλωσσική δυνατότητα έρευνας, η συνθετικότητα, ο έλεγχος γνησιότητας και τα ψηφιακά δικαιώματα σε κατανεμημένες συλλογές ψηφιακού περιεχομένου.

Η συστηματική βελτίωση των πηγών περιεχομένου είναι μία από τις λύσεις που παρέχει η τεχνολογία στην ανάγκη των χρηστών για ποιοτικό περιεχόμενο.

3.2. Ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο

Τρεις κοινοτικές νομοθετικές πράξεις συνιστούν σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση δημιουργίας του ενδεδειγμένου νομικού πλαισίου για την εκμετάλλευση πόρων ψηφιακού περιεχομένου:

H οδηγία για τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα [10] αποσκοπεί στην ενθάρρυνση διασυνοριακής περαιτέρω χρήσης πληροφοριών του δημόσιου τομέα, με την καθιέρωση των ίδιων βασικών συνθηκών αγοράς για όλους τους συντελεστές στην ευρωπαϊκή αγορά πληροφοριών ως προς την περαιτέρω χρήση τους. Η οδηγία αναμένεται ότι θα τονώσει την ανάπτυξη σε ευρωπαϊκή κλίμακα προϊόντων και υπηρεσιών πληροφοριών που βασίζονται σε πληροφορίες του δημόσιου τομέα. Τόσο από οργανισμούς ιδιωτικών συμφερόντων, όσο και από ανάλογους με καθήκοντα παροχής δημόσιας υπηρεσίας.

[10] Oδηγία 2003/98/EK του 17 Noεμβρίου 2003.

Η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη προσέγγιση του προβλήματος των πληροφοριών του δημόσιου τομέα. Η νομοθετική δράση πλαισιώνεται από δράσεις στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος eContent, καθώς και από μέτρα αύξησης της ευαισθητοποίησης μεταξύ των ενδιαφερομένων στα κράτη μέλη μέσω της πρόσφατα συγκροτημένης ομάδας για την προώθηση των ψηφιακών δεδομένων του δημοσίου. Μία από τις πρώτες δραστηριότητες της εν λόγω ομάδας ήταν η ενθάρρυνση δημιουργίας στα κράτη μέλη καταλόγων περιεχομένων, με σκοπό την καθιέρωση καταλόγων και καταγραφών ευρωπαϊκής κλίμακας για τα δεδομένα του δημόσιου τομέα.

Με την οδηγία 2001/29, της 29ης Μαΐου 2001, για τα δικαιώματα δημιουργού και συναφή δικαιώματα στην κοινωνία της πληροφορίας επικαιροποιείται το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο ώστε να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της νέας τεχνολογίας και είναι το μέσο με το οποίο η Κοινότητα και τα κράτη μέλη θα κυρώσουν τις συνθήκες του 1996 της ΠΟΔΙ (WIPO, Παγκόσμιος οργανισμός διανοητικής ιδιοκτησίας). Εναρμονίζονται ορισμένες πτυχές της νομοθεσίας για τα δικαιώματα δημιουργού σε ολόκληρη την Ένωση προβλέποντας ορισμένες εξαιρέσεις για λόγους δημοσίου συμφέροντος προς όφελος των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων καταναλωτών, βιβλιοθηκών, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, αναπήρων. Με την οδηγία 2003/29 θα διευκολυνθεί το διασυνοριακό εμπόριο προϊόντων και υπηρεσιών που προστατεύονται από δικαιώματα δημιουργού και συναφή δικαιώματα, ιδίως ηλεκτρονικά προϊόντα και υπηρεσίες.

Η οδηγία 96/9, της 11ης Μαρτίου 1996, για τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων είναι ένα παλαιότερο μέτρο εναρμόνισης της νομοθεσίας στις βάσεις δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων εν προκειμένω ηλεκτρονικών και επιγραμμικών. Η οδηγία 96/9 είναι το κύριο όργανο που διέπει τη χρήση των ηλεκτρονικών και επιγραμμικών βάσεων δεδομένων. Στις πρωτότυπες, υπό την έννοια της οδηγίας, βάσεις δεδομένων παρέχεται προστασία βάσει του δικαιώματος δημιουργού, ενώ άλλες βάσεις δεδομένων όπου έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις δύνανται να επιλεγούν για ιδιαίτερη προστασία ειδικής φύσεως. Όπως και στην οδηγία 2001/29, υφίστανται εξαιρέσεις προς το δημόσιο συμφέρον προς όφελος ορισμένων χρηστών.

3.3 Εξελίξεις και φραγμοί στην αγορά

Το Ίντερνετ παρουσίασε έως τώρα εμπορική επιτυχία ως μέσο διανομής όπου ήταν σε θέση να προσφέρει σαφή προστιθέμενη αξία έναντι των υφισταμένων μέσων. Το υπολογιστικό περιβάλλον του Ίντερνετ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συγκέντρωση - συσσώρευση, την προσαρμογή και την αρχειοθέτηση περιεχομένου, για τη δημιουργία στατιστικών, καθώς και διαλογικού περιεχομένου και υπηρεσιών. Τα επιχειρηματικά δεδομένα, η ηλεκτρονική μάθηση στις επιχειρήσεις και τα επιγραμμικά παιχνίδια εκμεταλλεύονται τις δυνατότητες αυτές. Μολονότι πρόκειται για εξειδικευμένες αγορές, είναι σχετικά επιτυχημένες όσον αφορά τη δημιουργία άμεσων εσόδων. Ως εμπορικές αγορές με έννομα συμφέροντα παρόχων περιεχομένων και υπηρεσιών, θα πρέπει η ανάπτυξή τους να αφεθεί ως επί το πλείστον στις δυνάμεις της αγοράς.

Ωστόσο, οι εμπορικές αγορές δεν φροντίζουν κατ' ανάγκην το δημόσιο συμφέρον. Η συσσώρευση φραγμών, εξάλλου, ενδέχεται να αποτελέσει επενδυτικό αντικίνητρο για εταιρείες, σε ορισμένες αγορές.

Ενώ η σύγκλιση των μέσων επικοινωνίας και το παγκόσμιο βεληνεκές του Ίντερνετ κατέστησαν το ψηφιακό περιεχόμενο δυνητικά προσοδοφόρο πόρο, οι ανησυχίες σχετικά με την πειρατεία και τη διαχείριση των δικαιωμάτων, καθώς και η αβεβαιότητα ως προς τα επιχειρηματικά μοντέλα που θα επιβιώσουν λειτούργησαν ως αντικίνητρο για επενδύσεις στη δημιουργία νέων υπηρεσιών. Περισσότερο επλήγη ο τομέας της ψυχαγωγίας, όπου τα σχετικά μελήματα και ανησυχίες μεταξύ ιδιοκτητών περιεχομένου, του κλάδου των ηλεκτρονικών καταναλωτικών αγαθών, των οργανώσεων των καταναλωτών, του κλάδου του λογισμικού και των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων δεν έχουν ακόμα επιλυθεί. Εφόσον δεν επιλυθούν δεν θα υπάρξει ευρεία διάδοση οπτικοακουστικών έργων μέσω του Ίντερνετ [11].

[11] Υποστηρίχθηκε ότι τούτο οφείλεται επίσης στην έλλειψη ευρείας διάθεσης ευρυζωνικής πρόσβασης. Ωστόσο, δύναται επίσης να χρησιμοποιηθεί το αντεπιχείρημα, ότι δεν θα υπάρξει απογείωση της ευρυζωνικής πρόσβασης χωρίς επαρκείς "ζωνοβόρες" εφαρμογές, όπως το βίντεο.

Στον τομέα που αφορά τους πόρους πληροφοριών ο προβληματισμός αυτός είναι λιγότερο έντονος, παραχωρώντας, ωστόσο, τη θέση του σε διαφορετική δέσμη προβλημάτων, ιδίως στην Ευρώπη, όπου οι όροι εκμετάλλευσής τους στο πλαίσιο υπηρεσιών κοινοτικής κλίμακας δεν είναι καθόλου ιδεώδεις. Στις διαφορές που υπάρχουν στη νομοθεσία και σε τεχνικές, διοικητικές και πολιτιστικές πρακτικές μεταξύ των κρατών μελών, προστίθεται και η πληθώρα των κοινοτικών γλωσσών. όλα δε αυτά έχουν αντίκτυπο στην προσβασιμότητα και χρηστικότητα των πόρων περιεχομένου. Με τη διεύρυνση θα προστεθούν και άλλες προκλήσεις, αυξάνοντας τον αριθμό των γλωσσών και των διοικητικών νοοτροπιών που θα πρέπει να καλύψουν οι υπηρεσίες περιεχομένου.

Τα προβλήματα για την καθιέρωση προϊόντων και υπηρεσιών κοινοτικής κλίμακας δεν επηρεάζουν μόνον τους παραγωγούς των εν λόγω υπηρεσιών, αλλά έχουν και αρνητικό αντίκτυπο στους χρήστες - οργανισμούς και μεμονωμένους πολίτες.

Η διάθεση αξιόπιστων υπηρεσιών οι οποίες βασίζονται σε πληροφορίες που βρίσκονται στην κατοχή οργανισμών του δημόσιου τομέα και που π.χ. καλύπτουν διοικητικές διαδικασίες, χαρακτηριστικά εταιρειών, περιβαλλοντικά δεδομένα ή μετεωρολογικές πληροφορίες, αποτελούν πολύτιμα εργαλεία για εταιρείες που λειτουργούν στην εσωτερική αγορά, καθώς και για τους πολίτες. Η νομική αβεβαιότητα, η οποία προκύπτει από τις υφιστάμενες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τους όρους περαιτέρω χρήσης πληροφοριών του δημόσιου τομέα, έχει περιορίσει τη διασυνοριακή τους εκμετάλλευση, σε προϊόντα και υπηρεσίες, από οργανισμούς του δημόσιου τομέα. Σε αυτό προστίθενται και άνισες πρακτικές στο εσωτερικό καθώς και μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη συλλογή, αποθήκευση, καταγραφή και περιγραφή δεδομένων του δημόσιου τομέα, επιβάλλοντας έτσι περιορισμούς στη διασυνοριακή τους διαλειτουργικότητα. Η διαλειτουργικότητα όμως αποτελεί προαπαιτούμενο για την καθιέρωση των υπηρεσιών.

Τα χωρικά δεδομένα, δηλαδή πληροφορίες που συνδέουν τη γεωγραφική θέση με άλλα δεδομένα και πληροφορίες, βρίσκονται ενσωματωμένα σε περισσότερο από 80% του συνόλου των δεδομένων που διαθέτουν ιδρύματα του δημόσιου τομέα. Μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο αξιοποίησης για την υποστήριξη εφαρμογών σε πεδία όπως οι μεταφορές, η ανάπτυξη τοπικής κλίμακας, η γεωργία, η αντίδραση σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και η περιβαλλοντική διαχείριση. Περαιτέρω, προορίζονται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στις υπηρεσίες κινητών επικοινωνιών. Προερχόμενα, μεταξύ άλλων, από τεχνολογίες τηλεανίχνευσης, χαρτογράφησης και επισκόπησης, τα χωρικά δεδομένα είναι ιδιαίτερα ευπαθή στον "τεχνικό κατακερματισμό". Ο κατακερματισμός τους αναστέλλει τις αναπτυξιακές προοπτικές περίπου 6000 οργανισμών στην Ευρώπη, τόσο του δημόσιου όσου και του ιδιωτικού τομέα, που ασχολούνται με χωρικές πληροφορίες.

Με την πρόοδο των τεχνολογιών μετάφρασης και τοπικής προσαρμογής, ο πολυγλωσσικός και πολυπολιτιστικός χαρακτήρας της ευρωπαϊκής αγοράς παύει να είναι τόσο σημαντικό εμπόδιο για εταιρείες που έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν τις τεχνικές λύσεις και διαθέτουν δικαιολογημένο συμφέρον για την κάλυψη της ευρύτερης αγοράς. Έτσι αυξάνεται η εταιρική αγορά ηλεκτρονικής μάθησης (ποσοστό 96% ετησίως στην Ευρώπη σύμφωνα με το IDC, για το 2002). Είναι ωστόσο σαφές ότι σημαντικό τμήμα των ευρωπαίων χρηστών δεν θα ακολουθήσουν τις εξελίξεις - μαθητές σχολείων, φοιτητές, ερευνητές και ιδιώτες - λόγω του ότι δεν συνιστούν μαζική αγορά. Για τους παραπάνω, έχει ουσιαστική σημασία η πρόσβαση σε ποιοτικό εκπαιδευτικό υλικό, παραγωγής σχολείων και πανεπιστημίων, καθώς και η πρόσβαση σε περιεκτικές ψηφιακές συλλογές που βρίσκονται στη διάθεση ερευνητικών και πολιτιστικών ιδρυμάτων.

Οι φραγμοί δεν είναι μόνο τεχνικού χαρακτήρα. Η νομοθεσία σε μια περιοχή ενδέχεται να επιτρέπει την ελεύθερη χρήση περιεχομένου για εκπαιδευτικούς σκοπούς, η χρήση όμως του ίδιου αυτού περιεχομένου, σε παρόμοιο πλαίσιο, ενδέχεται σε άλλα κράτη μέλη να συνιστά παραβίαση των δικαιωμάτων δημιουργού. Υπάρχει επίσης έλλειψη γνώσεων και εμπειρίας όσον αφορά τη χρήση συστημάτων διαχείρισης ψηφιακών δικαιωμάτων όσον αφορά θέματα συμψηφισμού. η έλλειψη αυτή είναι εντονότερη στον εκπαιδευτικό τομέα.

Για υπηρεσίες κοινοτικής κλίμακας πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη η πολυγλωσσική και πολυπολιτισμική ιδιαιτερότητα των ευρωπαίων χρηστών. Η χρήση τεχνολογιών τοπικής προσαρμογής, με τις οποίες καθίσταται δυνατή η διασυνοριακή συγκέντρωση και διανομή πολυγλωσσικού ψηφιακού περιεχομένου συνιστά προσθετό κόστος για τους παραγωγούς. Υφίστανται πρότυπα που αντιστοιχούν στις ανάγκες των χρηστών ως προς την πολυγλωσσία και που καλύπτουν μαθησιακά αντικείμενα, σήμανση και έρευνα, μεταδεδομένα και οντολογίες. Ωστόσο, το ίδιο το γεγονός της διαφορετικότητάς τους λειτουργεί ως τεχνικός φραγμός, ενώ οι εθνικές αγορές είναι, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερβολικά μικρές.

Οι φραγμοί δεν είναι επομένως μόνον επίμονοι, αλλά και αφθονούν.

Η προτεινόμενη κοινοτική παρέμβαση αποσκοπεί επομένως στη δημιουργία συνθηκών για την υπέρβαση των φραγμών αυτών, εστιάζοντας σε μεθόδους, εργαλεία, διαδικασίες και υπηρεσίες σχετικά με το σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την πρόσβαση και την κατανομή ψηφιακού περιεχομένου υψηλής ποιότητας, αφήνοντας τη συγκεκριμένη παραγωγή ψηφιακού περιεχομένου στις δυνάμεις της αγοράς και, κατά περίπτωση, σε άλλες επιμέρους κοινοτικές πρωτοβουλίες.

4. Πρόγραμμα eContent: ποιες προκλήσεις παραμένουν;

Η τρέχουσα πρόταση συνιστά διάδοχο σχήμα στο πρόγραμμα eContent που διαρκεί για τετραετή χρονική περίοδο, από τον Ιανουάριο του 2001. Η ανακοίνωση της Επιτροπής [12] προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος υπήρξε αρκετά θετική και συνέστησε τη θέσπιση διαδόχου προγράμματος, το οποίο θα χαρακτηρίζεται από ελαφρώς στενότερο πεδίο εφαρμογής και αυστηρότερη εστίαση ώστε να βελτιωθεί ο αντίκτυπος. Οι κύριες συστάσεις, που τονίστηκαν επίσης στα πορίσματα σειράς ειδικών διαβουλεύσεων με συναφείς ενδιαφερόμενους (συγκεκριμένα όσους αναφέρονται στον καθορισμό του προγράμματος εργασιών eContent, καθώς επίσης και σε συνεδριάσεις με την επιτροπή διαχείρισης του προγράμματος eContent, την ομάδα για τα δημόσια ψηφιακά δεδομένα και σε άλλες επιμέρους συνεδριάσεις που διοργάνωσαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής) συνοψίζονται παρακάτω:

[12] COM(2003) 591, εγκρίθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2003.

Πρώτον, αντιμετώπιση του προβλήματος του διασυνοριακού εφοδιασμού με πληροφορίες, βάσει της χρήσης πληροφοριών του δημόσιου τομέα σε πεδία όπου η ΕΕ μπορεί να έχει σημαντική συμβολή. Θα πρέπει να ενισχυθεί η σημασία που αποδίδεται στη χρήση μεταδεδομένων. Ένα θέμα που οι οργανισμοί αυτής της νέας ακόμη αγοράς πρέπει να αντιμετωπίσουν είναι η αποδοτική χρήση της τεχνολογίας για τη μακρόχρονη βελτιστοποίηση της οικονομικής βιωσιμότητας.

Δεύτερον, το πρόβλημα της τοπικής προσαρμογής του περιεχομένου, που το πρόγραμμα eContent πραγματεύεται ως χωριστό ζήτημα, θα πρέπει να ενσωματωθεί σε όλες τις υπηρεσίες που επιθυμούν να έχουν ευρωπαϊκή διάσταση. Οι τεχνολογίες τοπικής προσαρμογής και η χρήση των κατάλληλων ανοικτών προτύπων, που είναι πλέον ευρύτερα διαδεδομένες σε εμπορικές αγορές, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί προς κοινωνικό όφελος, σε πεδία περιεχομένου όπως η μάθηση, το πολιτιστικό και ακαδημαϊκό περιεχόμενο. Ωστόσο, παρά την καίρια σημασία των τεχνολογιών τοπικής προσαρμογής, στο πρόγραμμα υπογραμμίζεται ότι για το σχεδιασμό και την παράδοση ποιοτικού πολυγλωσσικού και πολυπολιτιστικού περιεχομένου πρέπει να ληφθούν υπόψη οι πτυχές αυτές ήδη από την αρχή της διαδικασίας, έχοντας υπόψη τις απαιτήσεις των διάφορων ομάδων στόχου και αγορών.

Τρίτον, το πρόγραμμα eContent υπήρξε καταλύτης στη συνεργασία μεγάλου αριθμού συντελεστών της αγοράς για την πραγματοποίηση σειράς έργων που αλλιώς δεν θα επιτύγχαναν το ίδιο βάθος ή εύρος [13].

[13] Η μερική προσθετικότητα του eContent είναι σχετικά υψηλή: ποσοστό 42% θα είχε προχωρήσει και χωρίς κοινοτική χρηματοδότηση, περιορίζοντας όμως τα έργα τους ως προς στόχους και οικονομικούς πόρους, με συμμετοχή λιγότερων εταίρων και σε μεγαλύτερη έκταση χρόνου. Περίπου 20% των οργανισμών που θα είχαν προχωρήσει τα έργα τους δεν θα είχαν χρησιμοποιήσει διεθνή συνεργασία.

Η κύρια έλλειψη του προγράμματος eContent υπήρξε η ευρύτατη απεύθυνση, με την ανάλογη έλλειψη εστίασης. Καθίσταται επομένως αναγκαία η εγκατάλειψη ορισμένων πεδίων υποστήριξης, π.χ. γεφύρωση του οικονομικού χάσματος μεταξύ εταιρειών περιεχομένου, καθώς και εστίαση σε περιορισμένο αριθμό τύπων περιεχομένων. Η Επιτροπή, ήδη από την κατάρτιση του προγράμματος εργασιών 2003 - 2004 για το eContent, άρχισε να αντιμετωπίζει το πρόβλημα αυτό.

Για τη συνέχεια, η στόχευση αφορά τη δημιουργία όρων ευρύτερης πρόσβασης και χρήσης ψηφιακού περιεχομένου και, στο βαθμό που απαιτηθεί, μεγαλύτερης οικονομικής απόδοσης από τις νέες υπηρεσίες που βασίζονται στο περιεχόμενο. Η πρόθεση είναι να χρησιμοποιηθούν οι επενδύσεις ως αναπτυξιακός μοχλός και να διευρυνθεί η προσφορά ποιοτικών υπηρεσιών που βασίζονται στο περιεχόμενο, διευκολύνοντας τη διάδοση γνώσεων και πληροφοριών.

5. Το διάδοχο πρόγραμμα - προτεινόμενες προτεραιότητες

5.1. Στόχοι και εστίαση

Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που τίθενται, προτείνεται η έγκριση ενός προγράμματος οικονομικής υποστήριξης με γενικό στόχο τη διάθεση στην Ευρώπη περισσότερο προσβάσιμου, χρηστικότερου και περισσότερο αξιοποιήσιμου ψηφιακού περιεχομένου, διευκολύνοντας τη δημιουργία και διάδοση πληροφοριών και γνώσεων - σε πεδία δημοσίου ενδιαφέροντος - σε κοινοτική κλίμακα.

Το πρόγραμμα θα έχει σημαντική συμβολή στη στρατηγική της Λισαβόνας και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας στην οικονομία της γνώσης. Το πρόγραμμα εστιάζει στον τελικό χρήστη - τον πολίτη στην κοινωνία, τον φοιτητή, τον ερευνητή, τον επιχειρηματικό χρήστη που επιθυμεί να βελτιώσει τις γνώσεις του, ή τον 'περαιτέρω χρήστη', ο οποίος επιθυμεί να εκμεταλλευτεί οικονομικά τη βελτίωση και αξιοποίηση πόρων ψηφιακού περιεχομένου. Θα πρέπει να διευρυνθούν οι επιλογές των καταναλωτών και να βοηθηθούν οι ενδιαφερόμενοι να δρέψουν τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει το βελτιωμένο ψηφιακό περιεχόμενο.

Η εν γένει έμφαση είναι σε ποιοτικό περιεχόμενο που εξυπηρετεί τη διάδοση πληροφοριών και γνώσεων, και όχι απλώς περισσότερο περιεχόμενο. Η χρήση μεταδεδομένων για βελτίωση του περιεχομένου θεωρείται ουσιώδες στοιχείο για την εξασφάλιση της διαλογικότητας, της δυνατότητας περαιτέρω χρήσης και της διαλειτουργικότητας του περιεχομένου. Η βελτίωση των γνώσεων θα διευκολύνει τη δημιουργία δυναμικού περιεχομένου, προσαρμοσμένου σε ειδικά πλαίσια (μάθηση, πολιτισμός κλπ.).

Το κοινωνικό πλαίσιο στοχεύει σε πεδία όπου οι δυνάμεις της αγοράς δεν επαρκούν ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι πολίτες και οι οργανισμοί των χρηστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να επωφεληθούν από προσφορές περιεχομένου που οι πλέον πρόσφατες τεχνολογίες καθιστούν προσβάσιμες. Σκοπός είναι η διευκόλυνση της ευρύτερης διάθεσης περαιτέρω χρησιμοποιήσιμου και διαλειτουργικού ποιοτικού περιεχομένου για τη δημιουργία υπηρεσιών. Καλύπτονται πεδία δημόσιου συμφέροντος, όπως οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα, μαθησιακό περιεχόμενο, επιστημονικό και ακαδημαϊκό περιεχόμενο καθώς και περιεχόμενο από πολιτιστικά ιδρύματα.

Το οικονομικό πλαίσιο στοχεύει να συμβάλει ώστε να καθιερωθούν οι συνθήκες για μεγαλύτερη οικονομική απόδοση από υπηρεσίες που βασίζονται σε περιεχόμενο. Θα τονισθούν ιδιαίτερα τα χωρικά δεδομένα που αφορούν θέματα διαλειτουργικότητας - ένα ιδιαίτερο οξύ πρόβλημα λόγω του ότι η συλλογή χωρικών δεδομένων εξαρτάται από την τεχνολογία (π.χ. μέσω αισθητήρων) και πραγματοποιείται σε περιφερειακή κλίμακα. Τούτο θα επεκταθεί σε (κινητές) υπηρεσίες που βασίζονται στη γεωγραφική θέση του χρήστη και που χρησιμοποιούν χωρικά δεδομένα, καθώς και σε υπηρεσίες που βασίζονται σε συνδυασμό χωρικών δεδομένων με άλλες πληροφορίες.

5.2. Εφαρμογή

Το πρόγραμμα προβλέπει τρεις υπηρεσιακούς στόχους:

* Διευκόλυνση της πρόσβασης σε ευρωπαϊκό ψηφιακό περιεχόμενο

* Βελτίωση της ποιότητας διευκολύνοντας βέλτιστη πρακτική συναφή με το ψηφιακό περιεχόμενο

* Ενίσχυση της συνεργασίας και της ευαισθητοποίησης μεταξύ ενδιαφερομένων σε ψηφιακό περιεχόμενο

Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει έργα που προβλέπονται για τη βελτίωση εργαλείων, διαδικασιών και υπηρεσιών που σχετίζονται με την παραγωγή, την πρόσβαση, τη χρήση και τη διανομή ψηφιακού περιεχομένου. Εφόσον το ψηφιακό περιεχόμενο περιλαμβάνει προσωπικά δεδομένα, θα πρέπει να τηρούνται οι οδηγίες 95/46/ΕΚ και 2002/58/ΕΚ. Το πρόγραμμα θα διευκολύνει την μεταφορά γνώσης, εμπειριών και ορθής πρακτικής. δραστηριότητες συντονισμού. αμοιβαία γονιμοποίηση μεταξύ τομέων, παρόχων και χρηστών περιεχομένου. Για το σκοπό αυτό το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη χρήση δράσεων βέλτιστης πρακτικής που κατά κανόνα διεξάγονται σε θεματικές δέσμες, καθώς και θεματικών δικτύων στα οποία θα συναντώνται διάφοροι ενδιαφερόμενοι γύρω από ένα δεδομένο τεχνολογικό και οργανωτικό στόχο.

Δεσπόζουσα αρχή του προγράμματος είναι η μεγιστοποίηση του αντίκτυπου σε μια ομάδα συντελεστών εκτός των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα. Τούτο αναμένεται ότι θα διευκολυνθεί με τον περιορισμό της εστίασης ως προς τους συμμετέχοντες καθώς και ως προς τους στόχους.

Το ύψος της χρηματοδότησης για την εφαρμογή του προγράμματος προτείνεται να ανέλθει σε 163 εκατ. ευρώ, για τετραετή χρονική περίοδο (2005-2008).

Στις δραστηριότητες του προγράμματος θα υποστηριχθούν, ειδικότερα, η εμφάνιση πανευρωπαϊκών πλαισίων (υπηρεσίες, υποδομές πληροφοριών κλπ.) για τη διευκόλυνση της ανακάλυψης και της πρόσβασης σε ψηφιακό περιεχόμενο στην Ευρώπη, η δημιουργία νέων υπηρεσιών που βασίζονται σε περιεχόμενο καθώς και η οργανωτική τους στήριξη. Με βάση σειρά πειραμάτων θα καταδειχθεί πως με καλώς ορισμένα σημασιολογικά μεταδεδομένα μπορεί να βελτιωθεί η χρηστικότητα και η δυνατότητα επανάχρησης, η ευρεσιμότητα (δυνατότητα αναζήτησης) και η διαλειτουργικότητα του ψηφιακού περιεχομένου σε πολυγλωσσικά και πολυπολιτιστικά περιβάλλοντα. Εφόσον το ψηφιακό περιεχόμενο περιλαμβάνει προσωπικά δεδομένα, θα πρέπει οι χρησιμοποιούμενες τεχνολογίες να συμβαδίζουν με την προστασία της ιδιωτικής ζωής και, κατά το δυνατόν, να την διευρύνουν. Στα πεδία στόχευσης θα συγκαταλέγονται οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα, τα χωρικά δεδομένα, το μαθησιακό και πολιτιστικό περιεχόμενο.

Με την ενίσχυση των οργανωτικών πλαισίων ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε ψηφιακούς πόρους και με την επίδειξη της βέλτιστης χρήσης τεχνολογιών για την αξιοποίησή τους, θα περιοριστούν οι αντιληπτοί κίνδυνοι για τους οργανισμούς και, επομένως, θα προκύψει βελτιωμένο περιβάλλον για επενδύσεις και καινοτομία σε ψηφιακό περιεχόμενο.

Νέες γενιές τεχνολογιών προορίζονται να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη λειτουργικότητα, μεγαλύτερη εξοικονόμηση ή και αμφότερα για τους χρήστες τους. Η αποδοτική χρήση των πλέον πρόσφατων τεχνολογιών στα προϊόντα και στις προσφορές υπηρεσιών τους, μπορεί να δώσει στις εταιρείες αποφασιστικό προβάδισμα στον ανταγωνισμό με όσους στηρίζονται σε παλαιότερες τεχνολογίες, ιδίως στη σημερινή παγκόσμια οικονομία.

5.3. Συνδέσεις με άλλα κοινοτικά προγράμματα

Υφίστανται συνδέσεις με κοινοτικά προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (ΕΤΑ) ιδίως στο πεδίο των τεχνολογιών σημασιολογικών γνώσεων, της τεχνολογικά βελτιωμένης μάθησης και της πρόσβασης στην πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και με σειρά μη ερευνητικών προγραμμάτων. Στα τελευταία περιλαμβάνεται το πρόγραμμα ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ δημοσίων διοικήσεων (IDA), που ενθαρρύνει την διαλειτουργικότητα ως προς το περιεχόμενο των ανταλλασσόμενων πληροφοριών στο εσωτερικό και μεταξύ τομέων της διοίκησης, καθώς και με τον ιδιωτικό τομέα. Για την επίτευξη αυτών των στόχων πραγματοποιήθηκαν διάφορες πρωτοβουλίες στο πεδίο των μεταδεδομένων και της διαλειτουργικότητας περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένου εγγράφου εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής περί διαλειτουργικότητας [14], όπως και ανάπτυξη του ευρωπαϊκού πλαισίου διαλειτουργικότητας.

[14] Έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής, 'η σύνδεση της Ευρώπης: η σημασία της διαλειτουργικότητας', Βρυξέλλες 3.7.2003 SEC (2003) 801.

Μεταξύ άλλων ή ερευνητικών προγραμμάτων συγκαταλέγονται ορισμένα κοινοτικά προγράμματα στον πολιτισμό και την εκπαίδευση (τα προγράμματα MEDIA, Socrates-Minerva, Leonardo da Vinci, και το προτεινόμενο πρόγραμμα elearning), καθώς και άλλες πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη διαλειτουργικών προτύπων για μεταδεδομένα.

Oι προτεινόμενες δραστηριότητες στηρίζονται εν μέρει σε αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί σε προγράμματα ΕΤΑ, ενώ θα ληφθούν υπόψη δράσεις που έχουν δρομολογηθεί στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων και πρωτοβουλιών, όπως οι δράσεις σχετικά με την ποιότητα στην ηλεκτρονική μάθηση, για την αποφυγή επανάληψης εργασιών και μεγιστοποίηση του αντικτύπου. Εν μέρει συμπληρώνουν δραστηριότητες IDA. Η IDA αφορά τη διαλειτουργικότητα κυβερνητικών υπηρεσιών, ενώ το πρόγραμμα eContentplus στηρίζεται σε πληροφορίες του δημόσιου τομέα για να καταστήσει δυνατή την περαιτέρω χρήση του για εμπορικούς σκοπούς.

6. Συμπέρασμα

Το πλαίσιο έχει πλέον εγκατασταθεί στην Ευρώπη για την εκτενή αξιοποίηση του ανεκμετάλλευτου δυναμικού του ψηφιακού περιεχομένου.

Με τον συνδυασμό των στοιχείων αυτών - της βέλτιστης χρήσης της τεχνολογίας για την παροχή στους πάντες πρόσβασης σε πληροφορίες και γνώσεις, καθώς και της δημιουργίας καλύτερων συνθηκών για επενδύσεις ευρωπαϊκής κλίμακας από εταιρείες - θα εξασφαλισθεί η θέση της Ευρώπης στην πρωτοπορία της οικονομίας της γνώσης.

2004/0025 (COD)

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την καθιέρωση πολυετούς κοινοτικού προγράμματος για τη βελτίωση της πρόσβασης, της χρηστικότητας και της αξιοποίησης του ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 157 παράγραφος (3),

την πρόταση της Επιτροπής [15],

[15] ΕΕ C , , σ .

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [16],

[16] ΕΕ C , , σ. .

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [17],

[17] ΕΕ C , , σ. .

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης [18],

[18] ΕΕ C , , σ. .

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η εξέλιξη της κοινωνίας της πληροφορίας και η εμφάνιση των ευρυζωνικών τεχνολογιών θα επηρεάσει τη ζωή κάθε πολίτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μεταξύ άλλων, ενθαρρύνοντας την πρόσβαση σε γνώσεις και νέους τρόπους απόκτησής τους, αυξάνοντας έτσι τη ζήτηση για νέο περιεχόμενο, εφαρμογές και υπηρεσίες.

(2) Η διείσδυση του Ίντερνετ στην Κοινότητα συνεχίζει να αυξάνεται σημαντικά. Οι ευκαιρίες που προσφέρει το Ίντερνετ πρέπει να αξιοποιηθούν ώστε κάθε άτομο και οργανισμός στην Κοινότητα να έχει τα κοινωνικά και κοινωνικά οφέλη της πρόσβασης σε πληροφορίες και γνώσεις. Στην Ευρώπη έχει πλέον εγκατασταθεί το πλαίσιο για την αξιοποίηση του ανεκμετάλλευτου δυναμικού του ψηφιακού περιεχομένου.

(3) Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας, στις 23 και 24 Μαρτίου 2000, υπογραμμίζεται ότι η μετάβαση σε ψηφιακή η οικονομία της γνώσης, παρακινούμενη από νέα προϊόντα και υπηρεσίες, θα αποτελέσει ισχυρό κινητήρα για ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και δημιουργία θέσεων εργασίας. Με την ευκαιρία αυτή αναγνωρίσθηκε ειδικότερα ο ρόλος του κλάδου του περιεχομένου για τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας με την αξιοποίηση και δικτύωση της πολιτιστικής ποικιλομορφίας της Ευρώπης.

(4) Το Σχέδιο Δράσης eEurope 2005 [19], για την επεξεργασία της στρατηγικής της Λισαβόνας, απευθύνει πρόσκληση για δράσεις που θα τονώσουν την εμφάνιση ασφαλών υπηρεσιών, εφαρμογών και περιεχομένων μέσω ευρυζωνικών δικτύων, ενθαρρύνοντας έτσι τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για ιδιωτικές επενδύσεις, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αύξηση της παραγωγικότητας, εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και για να δοθεί σε όλους η ευκαιρία συμμετοχής στην παγκόσμια κοινωνία της πληροφορίας.

[19] COM(2002) 263.

(5) Καθίσταται διαρκώς προφανέστερη η ζήτηση για ποιοτικό ψηφιακό περιεχόμενο στην Ευρώπη, με ισορροπημένη πρόσβαση και δικαιώματα χρηστών, εκ μέρους μιας ευρύτερης κοινότητας, από πολίτες, φοιτητές, ερευνητές, επαγγελματικούς χρήστες, οι οποίοι επιθυμούν να αυξήσουν τις γνώσεις τους, είτε από 'περαιτέρω χρήστες', που επιθυμούν να εκμεταλλευτούν πόρους ψηφιακού περιεχομένου για τη δημιουργία υπηρεσιών.

(6) Το πρόγραμμα eContent [20] (2001-2004) ευνοεί την ανάπτυξη και χρήση ευρωπαϊκού ψηφιακού περιεχομένου στο Ίντερνετ, καθώς και τη γλωσσική ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών δικτυακών τόπων στην κοινωνία της πληροφορίας. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής [21] αναφορικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος eContent επανεπιβεβαιώνεται η σημασία ανάληψης δράσης στο εν λόγω πεδίο.

[20] ΕΕ L 14, 18.1.2001, σ. 32.

[21] COM (2003) 591

(7) Η τεχνολογική πρόοδος προσφέρει το δυναμικό για προστιθέμενη αξία σε περιεχόμενο, υπό μορφή ενσωματωμένων γνώσεων, καθώς και για τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας σε επίπεδο υπηρεσιών, δυναμικό θεμελιώδους σημασίας για πρόσβαση, χρήση και διανομή ψηφιακού περιεχομένου. Τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για παιδεία του δημοσίου συμφέροντος όπως η μάθηση και ο πολιτισμός, και γενικότερα για τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα.

(8) Καθορίζεται νομοθετικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που τίθενται από το ψηφιακό περιεχόμενο στην κοινωνία της πληροφορίας [22] [23] [24].

[22] COM(2002) 207, πρόταση οδηγίας για την περαιτέρω χρήση και εμπορική εκμετάλλευση εγγράφων του δημόσιου τομέα. εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 5 Ιουνίου 2002

[23] Οδηγία 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας.

[24] Οδηγία 96/9/ΕΟΚ της 11ης Μαρτίου 1996, σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων

(9) Η ύπαρξη διαφορετικών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών συνεχίζει να θέτει εμπόδια τεχνικού χαρακτήρα στην ευρύτερη πρόσβαση, χρήση, περαιτέρω χρήση και εκμετάλλευση πληροφοριών του δημόσιου τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

(10) Εφόσον στο ψηφιακό περιεχόμενο περιλαμβάνονται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να τηρούνται οι οδηγίες 95/46/ΕΚ και 2002/58/ΕΚ, ενώ οι χρησιμοποιούμενες τεχνολογίες θα πρέπει να είναι συμβατές με την προστασία της ιδιωτικής ζωής και, κατά το δυνατόν, να την διευρύνουν.

(11) Οι κοινοτικές δράσεις που αναλαμβάνονται αναφορικά με το περιεχόμενο των πληροφοριών θα πρέπει να προάγουν την πολυγλωσσική και πολυπολιτιστική ιδιαιτερότητα της Κοινότητας.

(12) Τα απαιτούμενα μέτρα για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης θα πρέπει να ληφθούν σε συμφωνία με την απόφαση 1999/468/EΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [25].

[25] ΕΕ L 184, 17.7.1999, σ. 23.

(13) Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει συμπληρωματικότητα και συνέργεια με συναφείς κοινοτικές πρωτοβουλίες και προγράμματα, ιδίως όσα συνδέονται με την εκπαίδευση και τον πολιτισμό, καθώς και με το ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας.

(14) Η παρούσα πράξη θεσπίζει δημοσιονομικό πλαίσιο για ολόκληρη τη διάρκεια του προγράμματος που θα αποτελέσει το κύριο σημείο αναφοράς για την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού.

(15) Δεδομένου ότι οι στόχοι των προτεινόμενων δράσεων δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη εξαιτίας του διακρατικού χαρακτήρα των επίδικων ζητημάτων και κατά συνέπεια, λόγω του ευρωπαϊκού πεδίου εφαρμογής και των αποτελεσμάτων των δράσεων, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, δύναται η Κοινότητα να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των εν λόγω στόχων.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

Άρθρο 1

[Στόχος του προγράμματος]

1. Άρθρο Με την παρούσα θεσπίζεται κοινοτικό πρόγραμμα για τη βελτίωση της πρόσβασης, της χρηστικότητας και της εκμετάλλευσης του ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη, διευκολύνοντας τη δημιουργία και διάδοση πληροφοριών και γνώσεων - σε πεδία δημοσίου ενδιαφέροντος - στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρόγραμμα ονομάζεται "eContentplus" (εφεξής καλούμενο "το πρόγραμμα").

2. Για την επίτευξη του αναφερόμενου στην παράγραφο 1 γενικού σκοπού του προγράμματος θα εξεταστούν οι ακόλουθες γραμμές δράσης:

- διευκόλυνση πρόσβασης, χρήσης και αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου

- βελτίωση της ποιότητας και διευκόλυνση βέλτιστης πρακτικής συναφούς με ψηφιακό περιεχόμενο

- ενίσχυση της συνεργασίας και της ευαισθητοποίησης.

Οι δραστηριότητες που θα διεξαχθούν στο πλαίσιο αυτών των γραμμών δράσης αναφέρονται στο παράρτημα Ι. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ.

Άρθρο 2

[ Συμμετοχή]

1. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι ανοικτή σε νομικές οντότητες εγκατεστημένες στα κράτη μέλη. Είναι επίσης ανοικτή στη συμμετοχή υποψήφιων προς ένταξη χωρών, βάσει διμερών συμφωνιών που θα συναφθούν με τις χώρες αυτές.

2. Συμμετοχή στο πρόγραμμα δύνανται να έχουν και νομικές οντότητες εγκατεστημένες σε χώρες της ΕΖΕΣ που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, βάσει των διατάξεων της εν λόγω συμφωνίας.

3. Συμμετοχή στο πρόγραμμα δύναται να επιτραπεί, χωρίς χρηματοοικονομική στήριξη από την Κοινότητα, σε νομικές οντότητες εγκατεστημένες σε τρίτες χώρες, καθώς και σε διεθνείς οργανισμούς, εφόσον η συμμετοχή αυτή συμβάλλει αποφασιστικά στην υλοποίηση του προγράμματος. Η απόφαση για την εν λόγω συμμετοχή λαμβάνεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 4 παράγραφος 2.

Άρθρο 3

[Αρμοδιότητες της Επιτροπής]

1. Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή του προγράμματος.

2. Η Επιτροπή καταρτίζει πρόγραμμα εργασιών με βάση την παρούσα απόφαση.

3. Η Επιτροπή ενεργεί σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 4 παράγραφος 2 για τους ακόλουθους σκοπούς:

(a) έγκριση και τροποποιήσεις του προγράμματος εργασιών.

(b) καθορισμός των κριτηρίων και του περιεχομένου των προσκλήσεων για υποβολή προτάσεων, σύμφωνα με τους στόχους που ορίζονται στο άρθρο 1

(c) γ) κάθε απόκλιση από τους κανόνες που ορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ

4. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημερώνει την επιτροπή σχετικά με την πρόοδο στην υλοποίηση του προγράμματος.

Άρθρο 4

[Eπιτροπή]

1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή.

2. Εφόσον γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, ισχύουν τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/EΚ, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης. Η χρονική περίοδος του άρθρου 4 παράγραφος (3) της απόφασης 1999/468/EΚ ορίζεται σε τρεις μήνες.

3. Η Επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό.

Άρθρο 5

[Παρακολούθηση και Αξιολόγηση]

1. Για να εξασφαλισθεί αποδοτική χρησιμοποίηση της κοινοτικής βοήθειας, η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι οι δράσεις στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης υπόκεινται σε εκ των προτέρων εκτίμηση, παρακολούθηση και επακόλουθη αξιολόγηση.

2. Η Επιτροπή παρακολουθεί την εφαρμογή των έργων. Με την ολοκλήρωση ενός έργου, η Επιτροπή αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίον διεξήχθη και τον αντίκτυπο από την εφαρμογή του ώστε να αποτιμηθεί εάν επιτεύχθηκαν οι αρχικοί στόχοι.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών έκθεση αξιολόγησης σχετικά με την υλοποίηση των γραμμών δράσης που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, το αργότερο έως τον Ιανουάριο του 2007. Η Επιτροπή υποβάλλει τελική έκθεση αξιολόγησης στο τέλος του προγράμματος.

Άρθρο 6

[Δημοσιονομικές διατάξεις]

1. Το πρόγραμμα καλύπτει τετραετή χρονική περίοδο, από την 1η Ιανουαρίου 2005.

2. Το ύψος του ποσού δημοσιονομικής αναφοράς για την υλοποίηση του προγράμματος όσον αφορά τη χρονική περίοδο της παραγράφου 1 ορίζεται σε 163 εκατ. EUR. Το ετήσιο κονδύλιο εγκρίνεται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών. Στο παράρτημα ΙΙΙ παρουσιάζεται ενδεικτική κατανομή δαπανών.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΔΡΑΣΕΙΣ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το πρόγραμμα eContentplus έχει ως γενικό στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης, της χρηστικότητας και της αξιοποίησης του ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη, διευκολύνοντας τη δημιουργία και διάδοση πληροφοριών και γνώσεων - σε πεδία δημοσίου συμφέροντος - στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρόκειται να δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες για πρόσβαση και διαχείριση ψηφιακού περιεχομένου και υπηρεσιών σε πολυγλωσσικά και πολυπολιτιστικά περιβάλλοντα. Θα διευρύνει την επιλογή των χρηστών και θα υποστηρίξει νέους τρόπους αλληλεπίδρασης με ψηφιακό περιεχόμενο εμπλουτισμένο από άποψη γνώσεων, χαρακτηριστικό που καθίσταται ουσιώδες ώστε το περιεχόμενο να είναι δυναμικότερο και προσαρμοσμένο σε ειδικά πλαίσια (μάθηση, πολιτισμός κλπ.).

Το πρόγραμμα θα προετοιμάσει το έδαφος για ένα δομημένο πλαίσιο ποιοτικού ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη - τον ευρωπαϊκό χώρο ψηφιακού περιεχομένου - διευκολύνοντας τη μεταφορά εμπειριών, βέλτιστης πρακτικής και αμοιβαίας γονιμοποίησης μεταξύ τομέων, παρόχων και χρηστών περιεχομένου.

Προβλέπονται τρεις δέσμες μέτρων:

- Διευκόλυνση πρόσβασης, χρήσης και αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου

- Βελτίωση της ποιότητας και διευκόλυνση βέλτιστης πρακτικής για ψηφιακό περιεχόμενο

- Ενίσχυση της συνεργασίας και της ευαισθητοποίησης

2. ΓΡΑΜΜΕΣ ΔΡΑΣΗΣ

2.1. Διευκόλυνση πρόσβασης, χρήσης και αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου

Στις δραστηριότητες περιλαμβάνεται η καθιέρωση δικτύων και συμμαχιών μεταξύ ενδιαφερόμενων, ενθαρρύνοντας τη δημιουργία νέων υπηρεσιών.

Περιοχές στόχος είναι οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα, τα χωρικά δεδομένα, το μαθησιακό και πολιτιστικό περιεχόμενο.

Θα υπάρξει εστίαση σε:

- υποστήριξη ευρύτερης αναγνώρισης της σημασίας των πληροφοριών του δημόσιου τομέα,, της εμπορικής άξιας και του συναφούς κοινωνικού αντίκτυπου από τη χρήση τους. Με τις δραστηριότητες θα βελτιωθεί η αποτελεσματική διασυνοριακή χρήση και αξιοποίηση των πληροφοριών αυτών μεταξύ οργανισμών του δημόσιου τομέα και ιδιωτικών εταιρειών, με σκοπό την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών πληροφοριών με προστιθέμενη αξία.

- ενθάρρυνση ευρύτερης χρήσης των χωρικών δεδομένων εκ μέρους φορέων του δημόσιου τομέα, ιδιωτικών εταιρειών και πολιτών, μέσω μηχανισμών συνεργασίας ευρωπαϊκής κλίμακας. Οι δραστηριότητες θα αντιμετωπίσουν τεχνικά και οργανωτικά θέματα, αποφεύγοντας την αλληλοεπικάλυψη και επανάληψη εργασιών καθώς και τις ελλιπώς αναπτυγμένες δέσμες χωρικών δεδομένων. Θα προαχθεί η διασυνοριακή διαλειτουργικότητα, υποστηρίζοντας τον συντονισμό μεταξύ υπηρεσιών χαρτογράφησης και ενισχύοντας την εμφάνιση νέων υπηρεσιών ευρωπαϊκής κλίμακας για κινητούς χρήστες. Θα υποστηρίζεται επίσης η χρήση ανοικτών προτύπων.

- ενίσχυση της διάδοσης ανοικτών ευρωπαϊκών συναλλαγών γνώσεων ψηφιακών αντικειμένων, για εκπαιδευτικές και ερευνητικές κοινότητες, καθώς και για μεμονωμένους πολίτες. Οι δραστηριότητες θα υποστηρίξουν τη δημιουργία διευρωπαϊκών υπηρεσιών μεσιτείας για ψηφιακό μαθησιακό περιεχόμενο, με συνδεδεμένα επιχειρηματικά μοντέλα. Στις δραστηριότητες θα ενθαρρύνεται επίσης η χρήση ανοικτών προτύπων, καθώς και η δημιουργία μεγάλων ομάδων χρηστών για την ανάλυση και δοκιμή προγραμμάτων προ-τυποποίησης και προδιαγραφών αποβλέποντας στη μεταβίβαση ευρωπαϊκών πολυγλωσσικών και πολυπολιτισμικών πτυχών στη διαδικασία καθορισμού παγκόσμιων προτύπων για ψηφιακό μαθησιακό περιεχόμενο.

- προώθηση της εμφάνισης διευρωπαϊκών δομών πληροφοριών για αξιολόγηση και χρήση ευρωπαϊκών ψηφιακών πολιτιστικών και επιστημονικών πόρων υψηλής ποιότητας μέσω σύνδεσης εικονικών βιβλιοθηκών, μνημών κοινοτήτων κλπ. Στις δραστηριότητες θα περιλαμβάνονται συντονισμένες μέθοδοι ψηφιακοποίησης και συλλογής, συγκρότησης, διατήρησης ψηφιακών αντικειμένων, καταγραφών πολιτιστικών και επιστημονικών ψηφιακών πόρων. Θα βελτιώνεται η πρόσβαση σε ψηφιακά πολιτιστικά και επιστημονικά αγαθά μέσω αποτελεσματικών προγραμμάτων αδειοδότησης και συλλογικής εκ των προτέρων εκκαθάρισης δικαιωμάτων.

2.2. Βελτίωση της ποιότητας και διευκόλυνση βέλτιστης πρακτικής συναφούς με ψηφιακό περιεχόμενο

Οι δραστηριότητες αποβλέπουν στη διευκόλυνση της ταύτισης και ευρείας διάδοσης βέλτιστης πρακτικής σε μεθόδους, διαδικασίες και ενέργειες για την επίτευξη υψηλότερης ποιότητας και απόδοσης, μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας και οικονομίας για τη δημιουργία, χρήση και διανομή ψηφιακού περιεχομένου.

Περιλαμβάνονται πειράματα για την επίδειξη της δυνατότητας αναζήτησης (ευρεσιμότητας), της χρηστικότητας και της περαιτέρω χρησιμοποίησης, της συνθετικότητας και της διαλειτουργικότητας ψηφιακού περιεχομένου στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, που ήδη από τις πρώτες φάσεις της διαδικασίας ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις διάφορων ομάδων στόχου και αγορών σε διαρκώς περισσότερο πολυγλωσσικά και πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα, και που προς τούτο υπερβαίνουν τεχνολογίες απλώς τοπικής προσαρμογής .

Θα αξιοποιηθούν τα οφέλη από την βελτίωση ψηφιακού περιεχομένου με μηχανικά αναγνώσιμα δεδομένα (σημασιολογικά καλώς ορισμένα μεταδεδομένα βάσει συναφούς περιγραφικής ορολογίας, λεξιλογίων και οντολογιών).

Τα πειράματα θα διεξαχθούν σε θεματικές δέσμες. Αναπόσπαστο μέρος των πειραμάτων θα αποτελεί τη συγκέντρωση, διάδοση και αμοιβαία γονιμοποίηση (εμπλουτισμός) των γνώσεων που θα αποκτηθούν.

Πεδία εφαρμογής των στόχων είναι οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα, τα χωρικά δεδομένα, το ψηφιακό μαθησιακό και πολιτιστικό περιεχόμενο, καθώς και το επιστημονικό και ακαδημαϊκό ψηφιακό περιεχόμενο.

2.3. Ενίσχυση της συνεργασίας και της ευαισθητοποίησης

Στις δραστηριότητες περιλαμβάνονται συνοδευτικά μέτρα συναφούς νομοθεσίας, σχετικής με το ψηφιακό περιεχόμενο, καθώς και υποστήριξη της συνεργασίας μεταξύ φορέων του δημόσιου τομέα, καθώς και ευαισθητοποίηση των εμπλεκομένων και δυνητικών πελατών (περιλαμβανομένων οργανώσεων καταναλωτών) για υπάρχοντα και προσεχή προϊόντα και υπηρεσίες. Θα υποστηριχθεί η ανάπτυξη εργαλείων συγκριτικής αξιολόγησης, παρακολούθησης και ανάλυσης, η αξιολόγηση του αντίκτυπου του προγράμματος, καθώς και η διάδοση των αποτελεσμάτων. Θα προσδιοριστούν και θα αναλυθούν οι προκύπτουσες ευκαιρίες και τα προβλήματα (π.χ. εμπιστοσύνη, σήμανση ποιότητας, δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας στην εκπαίδευση) και θα προταθούν κατά περίπτωση λύσεις.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

(1) Η Επιτροπή θα εφαρμόσει το πρόγραμμα σύμφωνα με το τεχνικό περιεχόμενο που προσδιορίζεται στο παράρτημα I.

(2) Το πρόγραμμα θα εκτελεσθεί με έμμεσες δράσεις, περιλαμβάνοντας:

(α) δράσεις επιμερισμένου κόστους

- Έργα που προορίζονται για την αύξηση γνώσεων για βελτίωση υφισταμένων προϊόντων, διαδικασιών ή/και υπηρεσιών ή/και για την κάλυψη των αναγκών κοινοτικών πολιτικών. Η κοινοτική χρηματοδότηση δεν θα υπερβεί κατά κανόνα ποσοστό 50% του κόστους του έργου. Φορείς του δημόσιου τομέα δύνανται να αποζημιωθούν σε ύψος 100% των συμπληρωματικών δαπανών.

- Δράσεις βέλτιστης πρακτικής για τη διάδοση γνώσεων. Διεξάγονται κατά κανόνα σε θεματικές δέσμες και συνδέονται μέσω θεματικών δικτύων. Η κοινοτική συνεισφορά για τα μέτρα του παρόντος εδαφίου θα περιορισθεί στο άμεσο κόστος που κρίνεται απαραίτητο ή ενδεδειγμένο για την επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων της δράσης.

- Θεματικά δίκτυα: δίκτυα που συγκεντρώνουν διάφορους ενδιαφερόμενους γύρω από δεδομένο τεχνολογικό και οργανωτικό στόχο, για τη διευκόλυνση των δραστηριοτήτων συντονισμού και τη μεταφορά γνώσεων. Δύναται να συνδέονται με δραστηριότητες βέλτιστης πρακτικής. Θα χορηγηθεί υποστήριξη έναντι των συμπληρωματικών επιλέξιμων δαπανών συντονισμού και υλοποίησης του δικτύου. Η κοινοτική συμμετοχή δύναται να καλύψει το συμπληρωματικό επιλέξιμο κόστος των εν λόγω μέτρων.

(β) συνοδευτικά μέτρα

- Τα συνοδευτικά μέτρα θα συμβάλουν στην υλοποίηση του προγράμματος ή στην προετοιμασία μελλοντικών δραστηριοτήτων. Αποκλείονται μέτρα που προορίζονται για την εμπορική διάθεση προϊόντων, διαδικασιών ή υπηρεσιών, δραστηριότητες μάρκετινγκ και προώθηση πωλήσεων.

* μελέτες υποστήριξης του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας μελλοντικών δραστηριοτήτων.

* ανταλλαγή πληροφοριών, διασκέψεις, σεμινάρια, συναντήσεις εργασίας ή άλλες συνεδριάσεις και διαχείριση δεσμών δραστηριοτήτων.

* δραστηριότητες διάδοσης, πληροφόρησης και επικοινωνιών.

(3) Η επιλογή των δράσεων επιμερισμένου κόστους θα βασίζεται σε προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων που δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής σύμφωνα με τις ισχύουσες δημοσιονομικές διατάξεις.

(4) Στις αιτήσεις για κοινοτική υποστήριξη θα πρέπει, κατά περίπτωση, να προβλέπεται χρηματοοικονομικό σχέδιο που θα περιλαμβάνει όλες τις συνιστώσες χρηματοδότησης των έργων, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοοικονομικής υποστήριξης που έχει ζητηθεί από την Κοινότητα, καθώς και κάθε άλλο αίτημα ή επιχορήγηση υποστήριξης από άλλες πηγές.

(5) Τα συνοδευτικά μέτρα θα υλοποιηθούν μέσω προσκλήσεων υποβολής προσφορών σύμφωνα με τις ισχύουσες δημοσιονομικές διατάξεις.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IIΙ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΔΑΠΑΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Τομέας πολιτικής : INFSO 09

Δραστηριότητα : Δραστηριότητα 03 eEurope

Ονομασία της δράσης: Πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα για τη βελτίωση της πρόσβασης, της χρηστικότητας και της αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη (eContentplus) (2005 - 2008)

1. ΚΟΝΔΥΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑΣΊΑ

Κονδύλια του προϋπολογισμού: 09 03 02 και 09 01 04 02

2. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΆ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

2.1. Συνολικό κονδύλιο της δράσης: εκατ. EUR σε ΠΑΥ

163 εκατ. EUR

2.2. Περίοδος υλοποίησης:

Από 1η Ιανουαρίου 2005 έως 31η Δεκεμβρίου 2008

2.3. Συνολική πολυετής εκτίμηση δαπανών:

α) Χρονοδιάγραμμα πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων/πιστώσεων πληρωμών δημοσιονομική παρέμβαση)

09 03 02 και 09 01 04 02 εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

β) Τεχνική και διοικητική συνδρομή και δαπάνες στήριξης (πρβλ. σημείο 6.1.2.)

09 01 04 02 εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

09 03 02 + 09 01 04 02 - εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

γ) Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων και άλλων δαπανών διοικητικής λειτουργίας (πρβλ. σημεία 7.2. και 7.3.)

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4. Συμβατότητα με το δημοσιονομικό προγραμματισμό και με τις δημοσιονομικές προοπτικές

X Πρόταση συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό

|| Η πρόταση αυτή απαιτεί επαναπρογραμματισμό του αντίστοιχου τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών.

|| Ενδέχεται να συντρέχει περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων της διοργανικής συμφωνίας.

Από την προβολή του υπάρχοντος δημοσιονομικού προγραμματισμού, με βάση το πρόγραμμα eContent, προκύπτει ότι προβλέπονται 27,6 εκατ. EUR για το 2005 και 28,5 εκατ. EUR για το 2006.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα περιλαμβάνει, μόνο τμηματικά, συνέχιση του προκατόχου προγράμματος (πληροφορίες του δημόσιου τομέα). Στο παρόν πρόγραμμα τονίζεται τώρα η χρήση γεωγραφικών πληροφοριών για διασυνοριακές (π.χ. κινητές) υπηρεσίες. Ορισμένες δραστηριότητες εγκαταλείφθηκαν (δράσεις με απευθείας σύνδεση στην αγορά) ή συνεχίζονται με αλλαγή προσέγγισης (δράσεις για την ενίσχυση συγκεκριμένα πολυγλωσσικού περιεχομένου). Σημειώνεται νέα υπογράμμιση και εστίαση των πολυγλωσσικών πτυχών του πολιτιστικού και εκπαιδευτικού περιεχομένου, καθώς και του επιστημονικού και ακαδημαϊκού περιεχομένου.

Οι αλλαγές εισήχθησαν σε ανταπόκριση προς πολιτικές προτεραιότητες (όπως περιγράφεται στο πλαίσιο του προγράμματος eEurope) και σε τεχνολογικές προόδους. Πράγματι, το πρόγραμμα αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι η εγκατάσταση ευρυζωνικών υποδομών και τα κινητά δίκτυα τρίτης γενιάς εξαρτώνται καθοριστικά από την δυνατότητα διάθεσης κατάλληλου περιεχομένου.

Σε σύγκριση με το προκάτοχο πρόγραμμα και εκτός από μικρότερο αριθμό έργων επίδειξης σε πεδία υψηλής εστίασης, προτείνεται προσαρμοσμένη προσέγγιση, συγκεκριμένα θεματικά δίκτυα πειραμάτων βέλτιστης πρακτικής, με τα οποία αναμένεται ότι θα υπάρξει καλύτερη ολοκλήρωση πόρων και γνώσεων (λιγότερα έργα, αυξημένο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα) και επομένως μεγιστοποίηση του αντίκτυπου το προγράμματος.

- Στη γραμμή δράσης "Διευκόλυνση της πρόσβασης, χρήσης και αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου" εξασφαλίζεται η συνέχεια όσον αφορά τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα. Κρίνεται, ωστόσο, απαραίτητη σειρά συμπληρωματικών δράσεων με στόχο ορισμένες πτυχές της παραγωγής, διανομής και χρήσης ψηφιακού περιεχομένου για εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς σκοπούς, που δεν καλύπτεται από άλλες κοινοτικές δράσεις, συμπεριλαμβανομένου του προκάτοχου προγράμματος eContent .

- Στη γραμμή δράσης "βελτίωση της ποιότητας και διευκόλυνση βέλτιστης πρακτικής για ψηφιακό περιεχόμενο" εισάγεται νέα δέσμη δράσεων. Οι δράσεις αυτές, βάσει πειραματισμών, θα υποστηρίξουν τη βελτίωση του ψηφιακού περιεχομένου με τη διάδοση της χρήσης τεχνολογιών γνώσης σε σχέση με τη δημιουργία, χρήση και διανομή τους. Οι γραμμές δράσης εστιάζουν σε συγκεκριμένες ομάδες στόχου και περιλαμβάνουν ιδιαίτερα εκπαιδευτικό και πολιτιστικό περιεχόμενο.

Οι δραστηριότητες αυτές και το σχετικό κοινό απεύθυνσης θα συγκροτηθούν σταδιακά, φθάνοντας σε πλήρη ανάπτυξη το 2007 και 2008. Τούτο συνεπάγεται ότι στον δημοσιονομικό προγραμματισμό αντικατοπτρίζονται:

(1) συνέχιση τρεχουσών δραστηριοτήτων και σταδιακή συγκρότηση κοινού απεύθυνσης

(2) νέες δράσεις που θα εισαχθούν προοδευτικά για την έγκαιρη δημιουργία κρίσιμης μάζας, με ευρείας κλίμακας ανάπτυξη από το 2007 και 2008.

(3) προηγούμενη εμπειρία από παρεμφερή προγράμματα, όπου προκύπτει ότι η συμμετοχή νέων κρατών μελών εντατικοποιείται με την πάροδο του χρόνου, φθάνοντας σε πλήρη συμμετοχή σε ύστερες φάσεις του προγράμματος. Απαιτείται συνεπώς διευρυμένη αντιμετώπιση της δημιουργίας κοινού απεύθυνσης, ιδίως σε πρόγραμμα που αφορά περιεχόμενο όπου οι ξένες γλώσσες και πολιτισμοί θα έχουν προβεβλημένο ρόλο.

Για τους παραπάνω λόγους, ο σχεδιασμός των πιστώσεων του προϋπολογισμού εξελίσσεται σταδιακά έως την πλήρη του ανάπτυξη, από το 2007 και έπειτα. Ωστόσο, η ανάπτυξη των 2006/2007 είναι περιορισμένη εξαιτίας του ότι η πρώτη κλήση θα δρομολογηθεί στο τέλος της άνοιξης του 2005, καλύπτοντας το 2005 και μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού του 2006.

2.5. Δημοσιονομικές συνέπειες επί των εσόδων:

X Ουδεμία δημοσιονομική συνέπεια (αφορά τεχνικές πτυχές εφαρμογής ενός μέτρου)

3. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Άρθρο 157 παράγραφος (3) της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

Απόφαση αριθ./..../EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, αναφορικά με την θέσπιση πολυετούς κοινοτικού προγράμματος (2005 - 2008) για τη βελτίωση της πρόσβασης, της χρηστικότητας και αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη (eContentplus).

5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

5.1. Ανάγκη κοινοτικής παρέμβασης

5.1.1. Επιδιωκόμενοι στόχοι και κοινοτική παρέμβαση

Γενικός στόχος του προτεινομένου προγράμματος είναι η βελτίωση της πρόσβασης, της χρηστικότητας και της εκμετάλλευσης του ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη, διευκολύνοντας τη δημιουργία και διάδοση πληροφοριών και γνώσεων - σε πεδία δημοσίου ενδιαφέροντος - στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πρόταση eContentplus αφορά τρεις συγκεκριμένους στόχους:

- Διευκόλυνση της πρόσβασης σε ευρωπαϊκό ψηφιακό περιεχόμενο.

- Βελτίωση της ποιότητας μέσω διευκόλυνσης βέλτιστης πρακτικής σχετικής με ψηφιακό περιεχόμενο.

- Ενίσχυση της συνεργασίας και της ευαισθητοποίησης.

5.1.2. Μέτρα σχετικά με την εκ των προτέρων αξιολόγηση

Η εκ των προτέρων αξιολόγηση καλύπτει ευρύ φάσμα δράσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τα τελευταία έτη. Η πρόταση βασίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής [26] προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος eContent και με τα αποτελέσματα άλλων επιμέρους διαβουλεύσεων, από όπου προκύπτει σαφώς ότι το θέμα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για πολλούς οικονομικούς και κοινωνικούς συντελεστές, και ότι συνεχίζουν να υφίστανται εμπόδια σε σειρά πεδίων ώστε να καθίσταται επιθυμητή η δημόσια παρέμβαση σε κοινοτική κλίμακα.

[26] COM (2003) 591 τελικό, εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 10 Οκτωβρίου 2003.

Κατά την κατάρτιση της παρούσας πρότασης ελήφθησαν υπόψη οι συζητήσεις στις οποίες συμμετείχαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής που είναι αρμόδιες για συναφείς δράσης, όπως εσωτερική αγορά, εκπαίδευση και πολιτισμός, επιχειρήσεις και Eurostat.

Η ευρεία και αποτελεσματική η αφομοίωση του ψηφιακού περιεχομένου θεωρείται σημαντική συμβολή στην επίτευξη των στόχων του eEurope. η ανάπτυξη και εγκατάσταση υψίρρυθμων, συνεχώς ανοιχτών, ευρυζωνικών συνδέσεων αρχίζει να ωθεί τη ζήτηση για επιγραμμικό ψηφιακό περιεχόμενο. Η επιτυχής εγκατάσταση ευρυζωνικής πρόσβασης στο Ίντερνετ εξαρτάται, ωστόσο, καθοριστικά από τη διάθεση του κατάλληλου ψηφιακού περιεχομένου. Η ανάπτυξη της εδραίωσης προηγμένων υπηρεσιών για κινητούς χρήστες ( τρίτης γενιάς και μετέπειτα ) εξαρτάται παρομοίως από τη διάθεση και προσβασιμότητα μεγάλης ποικιλίας ψηφιακού περιεχομένου.

Ελήφθησαν επίσης υπόψη πρόσφατες και συνεχιζόμενες εξελίξεις σε τεχνολογίες γνώσεων και περιεχομένου, που διανοίγουν προοπτικές για βελτίωση της προσβασιμότητας ψηφιακού περιεχομένου και για μεγάλη απλούστευση της συλλογής και περαιτέρω χρήσης του σε προϊόντα και υπηρεσίες.

Παράλληλα με τις εξελίξεις αυτές η Ευρωπαϊκή Ένωσή θέσπισε νέα νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της οδηγίας για τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα [27] και της οδηγίας για τα δικαιώματα του δημιουργού [28], η οποία επί του παρόντος μεταφέρεται στις εθνικές νομοθεσίες. Αμφότερες στοχεύουν στη διευκόλυνση της εσωτερικής αγοράς για προϊόντα και υπηρεσίες ψηφιακού περιεχομένου.

[27] Oδηγία 2003/98/EK του 17 Noεμβρίου 2003.

[28] 2001/29/ΕΚ, εγκρίθηκε στις 22 Ιουνίου 2001.

Οι τάσεις αυτές αναμένεται ότι θα αποφέρουν οφέλη μέσω εφαρμογών που βασίζονται σε ψηφιακό περιεχόμενο, υπό μορφήν αυξημένης παραγωγικότητας και καινοτομίας, καθώς και βελτιωμένα προϊόντα και υπηρεσίες πληροφοριών, με θετικό αντίκτυπο σε περιεχόμενο, εφαρμογές και υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, υγείας, επιχειρήσεων και μάθησης, όπως προωθεί το σχέδιο δράσης eEurope 2005. Τα οφέλη δεν είναι απλώς οικονομικά, αλλά θα έχουν αντίκτυπο επίσης σε ολόκληρη την κοινωνία.

Το πρόγραμμα eContentplus εντοπίζει πεδία δημόσιου ενδιαφέροντος στην Ευρώπη, όπου οι δυνάμεις της αγοράς απέτυχαν να υποστηρίξουν επαρκείς επενδύσεις και στοχεύει στη δημιουργία συνθηκών ευρύτερης πρόσβασης και χρήσης ψηφιακού περιεχομένου και, όπου απαιτείται, ακόμα μεγαλύτερης οικονομικής απόδοσης από υπηρεσίες που βασίζονται στην πρόσβαση και την ( περαιτέρω ) χρήση ψηφιακού περιεχομένου.

Γεγονός που αυξάνει την σημασία του προγράμματος είναι ότι υπάρχουν λίγα μόνο εθνικά προγράμματα άμεσα συγκρίσιμα με το eContentplus ως προς το πεδίο εφαρμογής και την αποστολή. Στις περισσότερες χώρες το ψηφιακό περιεχόμενο αποτελεί μέρος ευρύτερης στρατηγικής τεχνολογιών των πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ/ΙCT ), όχι όμως αντικείμενο ειδικής πολιτικής ή προγράμματος. Οι προτεινόμενες δράσεις θα είναι κατά συνέπεια συμπληρωματικές και υποστηρικτικές σε ανάλογες που έχουν αναληφθεί σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Από τα παραπάνω προέκυψαν δύο επιχειρησιακά συμπεράσματα:

- σημειώνεται συναίνεση ως προς την προστιθέμενη αξία από την ευρωπαϊκή διάσταση για την διάθεση ευρύτερα προσβάσιμων και χρηστικών ποιοτικών υπηρεσιών που βασίζονται σε περιεχόμενο, με τις οποίες θα διευκολύνεται η διάδοση πληροφοριών και γνώσεων - στην κοινωνία και τις επιχειρήσεις, στην εκπαίδευση και την έρευνα - σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

- σημειώνεται συναίνεση ως προς την ευκαιρία για τη συνέχιση ενός ενισχυμένου προγράμματος που δίνει την οφειλόμενη προσοχή στα επιτεύγματα του προγράμματος eContent και στην εξέλιξη των τεχνολογιών, των αγορών και του νομοθετικού περιβάλλοντος, και οι περαιτέρω αλλαγές στη σειρά μαθημάτων που είναι πιθανό να γίνουν, ενώ διάφορα κατάλληλα στοιχεία αυξάνουν την εστίαση, συγκεντρώνουν τη δράση χωρίς όμως την μείωση της σχέσης της με τον πληθυσμό που έχει σαν στόχο.

Βάσει των παραπάνω και συνεκτιμώντας επίσης τα διδάγματα από άλλα κοινοτικά προγράμματα, οι υπηρεσίες της Επιτροπής κατάρτισαν έκθεση εκ των προτέρων αξιολόγησης βάσει του οδηγού για την εκ των προτέρων αξιολόγηση ( δημοσιεύθηκε από την ΓΔ Προϋπολογισμού το Δεκέμβριο του 2001).

Το περιεχόμενο της εν λόγω έκθεσης εντάχθηκε πλήρως στην αιτιολογική έκθεση, καθώς και στο δημοσιονομικό δελτίο.

5.1.3. Μέτρα μετά την εκ των υστέρων αξιολόγηση

Τα διδάγματα του παρελθόντος μπορούν να εξετασθούν από δύο διαφορετικές γωνίες:

α) διδάγματα εφαρμόσιμα για τον σχεδιασμό του προγράμματος.

β) διδάγματα εφαρμόσιμα για τη διαχείριση του προγράμματος.

Τρία κύρια θέματα προκύπτουν από την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος eContent [29]:

[29] COM (2003) 591

(1) Η λογική παρέμβασης του προγράμματος είναι καλά σχεδιασμένη και τα πεδία στόχευσης ενδείκνυνται για κοινοτική παρέμβαση.

(2) Το πρόγραμμα θα πρέπει να εστιάσει τη δράση και τους στόχους του με σκοπό τη μέγιστη αξιοποίηση κοινοτικών πόρων.

(3) Το θέμα της πολυγλωσσίας και της τοπικής προσαρμογής θα πρέπει να αποτελεί σταθερό χαρακτηριστικό των έργων και όχι αντικείμενο ειδικής γραμμής δράσης.

Διατηρείται η λογική παρέμβασης του προγράμματος eContent, προσαρμοζόμενη όμως στην εξέλιξη του νομοθετικού πλαισίου, στην πρόοδο της τεχνολογίας και στη μεταβαλλόμενη κατάσταση της αγοράς. Η πολυγλωσσία και η τοπική προσαρμογή του περιεχομένου έχουν καταστεί εγκάρσια θέματα προς εφαρμογή σε όλα τα υποστηριζόμενα έργα/μέτρα.

Δεσπόζουσα αρχή είναι η μεγιστοποίηση του αντίκτυπου σε ομάδα συντελεστών πέραν των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα. Σε αυτό θα συμβάλει ο περιορισμός της εστίασης ως προς τους συμμετέχοντες καθώς και ως προς τους στόχους. Τούτο θεωρείται επίσης αιτιολογημένο δεδομένου ότι ο κλάδος του ψηφιακού περιεχομένου είναι τώρα ωριμότερος από ό,τι κατά την εποχή της αρχικής σύλληψης του προγράμματος eContent.

5.2. Προβλεπόμενες δράσεις και ρυθμίσεις για τη δημοσιονομική παρέμβαση

Τρεις είναι οι προβλεπόμενες δράσεις:

(1) Διευκόλυνση πρόσβασης, χρήσης και αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου.

(2) Βελτίωση της ποιότητας και διευκόλυνση βέλτιστης πρακτικής για ψηφιακό περιεχόμενο.

(3) Ενίσχυση της συνεργασίας και της ευαισθητοποίησης.

Οι δράσεις αυτές καλύπτουν καλώς ορισμένα πεδία στόχευσης. Το πρόγραμμα εστιάζει σε ποιοτικό περιεχόμενο που υπηρετεί τη διάδοση πληροφοριών και γνώσεων, και όχι απλώς στην αύξηση της διαθέσιμης ποσότητας περιεχομένου. Η ποιότητα του περιεχομένου αυξάνεται βάσει της έννοιας της βελτίωσης του περιεχομένου, όπου το περιεχόμενο συνδέεται με ορισμένη τυπική και εύλογη περιγραφή του [30]. Για τη βελτίωση του περιεχομένου απαιτούνται αυτόματα ή ημιαυτόματα εργαλεία που υποστηρίζουν την οικονομικά αποδοτική παραγωγή και διατήρηση μεταδεδομένων και οντολογιών. Τα εργαλεία αυτά πρόκειται επίσης να προκύψουν ως αποτέλεσμα των κοινοτικών ερευνητικών προγραμμάτων [31].

[30] Τα μεταδεδομένα (δεδομένα σχετικά με δεδομένα) μπορούν να καλύπτουν πολλές κατηγορίες γνώσεων ή πληροφοριών, όπως το ιστορικό, το πλαίσιο, ο τύπος περιεχομένου, ο μορφότυπος, η γλώσσα, τα δικαιώματα χρηστών και δημιουργών. η βελτίωση του περιεχομένου μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση θεμάτων όπως η δυνατότητα αναζήτησης (ευρεσιμότητα), η συνθετικότητα, περαιτέρω χρήσης, ο έλεγχος γνησιότητας, η πολυγλωσσία, η προστασία δεδομένων και ψηφιακών δικαιωμάτων σε κατανεμημένες συλλογές περιεχομένου.

[31] Ένδειξη παραπομπής στο V ΠΠ και το VI ΠΠ.

Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει έργα που προβλέπονται για την βελτίωση μεθόδων, εργαλείων, διαδικασιών και υπηρεσιών που σχετίζονται με το σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την πρόσβαση και τη διανομή ψηφιακού περιεχομένου. Θα διευκολύνει τη μεταφορά γνώσεων, εμπειριών και ορθής πρακτικής. τον συντονισμό δραστηριοτήτων. την αμοιβαία γονιμοποίηση - εμπλουτισμό μεταξύ τομέων, παρόχων και χρηστών περιεχομένων. Για το σκοπό αυτό το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη χρήση δράσεων βέλτιστης πρακτικής που κατά κανόνα διεξάγονται σε θεματικές δέσμες, καθώς επίσης και θεματικά δίκτυα που συγκεντρώνουν διάφορους ενδιαφερόμενους γύρω από δεδομένο τεχνολογικό και οργανωτικό στόχο.

5.3. Μέθοδοι υλοποίησης

Οι μηχανισμοί διανομής που προβλέπονται στην πρόταση ακολουθούν, γενικά, τη συνήθη κοινοτική προσέγγιση των επιχορηγήσεων και της συγχρηματοδότησης με βάση λεπτομερές οικονομικό αίτημα. Θα υπάρξουν επίσης τμήματα που θα χρηματοδοτηθούν πλήρως από την Κοινότητα, όπως τα συνοδευτικά μέτρα που θα συμβάλουν στην υλοποίηση του προγράμματος ή στην προετοιμασία μελλοντικών δραστηριοτήτων.

Η διαχείριση του προγράμματος θα πραγματοποιηθεί κεντρικά από την Επιτροπή. Με τις πιστώσεις προβλέπεται ότι θα καλυφθούν οι δαπάνες για μελέτες, συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, πληροφόρηση, διασκέψεις και δημοσιεύσεις που συνδέονται άμεσα με το αντικείμενο του προγράμματος, καθώς και κάθε άλλη δαπάνη τεχνικής και διοικητικής βοήθειας που δεν συνεπάγεται εργασίες για δημόσιες αρχές.

6. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

6.1. Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

6.1.1. Δημοσιονομική παρέμβαση (πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων)

ΠΑΥ σε εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Η διάκριση μεταξύ των τριών δράσεων είναι ενδεικτική και πραγματοποιείται με βάση τη μέση τιμή της διάκρισης που αναφέρεται στο παράρτημα ΙΙΙ του σχεδίου απόφασης του Συμβουλίου.

6.1.2 Τεχνική και διοικητική βοήθεια, δαπάνες στήριξης και δαπάνες ΤΠ (πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων)

ΠΑΥ σε εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Οι δαπάνες για συνεδριάσεις χρεώνονται στο 09 01 02.

6.2. Υπολογισμός του κόστους ανά σχεδιαζόμενο μέτρο (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

ΠΑΥ σε εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

* Μέσα ετήσια αποτελέσματα

Τα ετήσια αποτελέσματα - στόχος έχουν υπολογισθεί σύμφωνα με την ακόλουθη γενική κατανομή του προϋπολογισμού του προγράμματος:

* Διευκόλυνση πρόσβασης, χρήσης και αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου 35 - 45 %

* Βελτίωση της ποιότητας και διευκόλυνση βέλτιστης πρακτικής για ψηφιακό περιεχόμενο 50 - 60 %

* Ενίσχυση της συνεργασίας και της ευαισθητοποίησης 6 - 10 %

7. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΌ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

7.1. Επιπτώσεις στους ανθρώπινους πόρους

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Δεν προβλέπονται συμπληρωματικοί πόροι πέραν των υφισταμένων στη Γενική Διεύθυνση.

7.2. Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρωπίνων πόρων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για δώδεκα μήνες.

7.3. Άλλες δαπάνες διοικητικής λειτουργίας που απορρέουν από τη δράση

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για δώδεκα μήνες.

Οι ανάγκες σε ανθρώπινους και διοικητικούς πόρους θα καλυφθούν στο πλαίσιο της πίστωσης που χορηγείται στη ΓΔ, η οποία είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση, στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής πιστώσεων.

8. ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

8.1. Επακόλουθα μέτρα

Η εκτέλεση του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησής του, θα διεξαχθεί από μόνιμους υπαλλήλους της Επιτροπής. Η συνεχιζόμενη παρακολούθηση των προγραμμάτων θα βασίζεται στις πληροφορίες που προέρχονται απευθείας από τους δικαιούχους, οι οποίοι θα υποβάλουν ενδιάμεσες και τελικές εκθέσεις δραστηριοτήτων και οικονομικές εκθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων για τους δείκτες επιδόσεων που ορίζονται στη διαδικασία επιλογής.

Για την εξασφάλιση της ποιότητας εκτέλεσης του προγράμματος, θα πραγματοποιούνται τακτικές επισκέψεις στα έργα, ενώ θα ζητούνται επίσης σε τακτική βάση στοιχεία για τις δραστηριότητες των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα.

Σε όλα τα προγράμματα και τις δράσεις θα περιλαμβάνεται σύστημα αξιολόγησης, είτε θα προβλέπεται αξιολόγηση από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες ή από εσωτερικούς πόρους, ενώ θα περιλαμβάνονται δείκτες επιδόσεων και κατευθυντήριες γραμμές για επακόλουθες ενέργειες.

Για δράσεις εφάπαξ, όπως σεμινάρια και διασκέψεις, θα πραγματοποιείται επιτόπια παρακολούθηση, και θα διεξάγεται εξωτερική εις βάθος αξιολόγηση με βάση τυχαίο δείγμα ή/και συντελεστές διακινδύνευσης.

8.2. Λεπτομέρειες πραγματοποίησης και περιοδικότητα της προβλεπόμενης αξιολόγησης

Κατά το δεύτερο έτος του προγράμματος θα διεξαχθεί ενδιάμεση αξιολόγηση. Στο τέλος του προγράμματος θα διεξαχθεί αξιολόγηση εκ των υστέρων, που θα εστιάσει στον αντίκτυπο της εν λόγω δράσης.

Για τους σκοπούς της αξιολόγησης προσδιορίστηκαν οι ακόλουθοι δείκτες:

Γενικοί στόχοι // Δείκτες

- Βελτίωση της πρόσβασης, χρηστικότητας και αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη, διευκολύνοντας τη δημιουργία και διάδοση πληροφοριών και γνώσεις - σε πεδία δημόσιου ενδιαφέροντος - στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης // - Ποσοτικά/ποιοτικά στοιχεία για τις δράσεις, εκθέσεις και λοιπά αποτελέσματα των εν λόγω δράσεων

- Ποσοτικά/ποιοτικά στοιχεία των απόψεων των συμμετεχόντων ως προς τον αντίκτυπο του προγράμματος.

Επιχειρησιακοί στόχοι // Δείκτες

1. Διευκόλυνση πρόσβασης, χρηστικότητας και αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου // Ποσοτικά/ποιοτικά στοιχεία σχετικά με την συγκρότηση δικτύων και συμμαχιών μεταξύ ενδιαφερομένων, καθώς και τη δημιουργία νέων υπηρεσιών στο πεδίο της πρόσβασης σε πληροφορίες του δημόσιου τομέα, χωρικά δεδομένα, ψηφιακή μάθηση και πολιτιστικό περιεχόμενο.

2. Βελτίωση της ποιότητας και διευκόλυνση βέλτιστης πρακτικής για ψηφιακό περιεχόμενο // Αριθμός και κάλυψη βέλτιστης πρακτικής σε μεθόδους, διαδικασίες και λειτουργίες για την επίτευξη υψηλότερης ποιότητας, μεγαλύτερης απόδοσης, αποτελεσματικότητας και οικονομίας στη δημιουργία, χρήση και διανομή ψηφιακού περιεχομένου στο πεδίο της πρόσβασης σε πληροφορίες του δημόσιου τομέα, χωρικά δεδομένα, μάθηση και πολιτισμό.

Αριθμός και κάλυψη πειραμάτων επίδειξης της δυνατότητας αναζήτησης, χρηστικότητας, περαιτέρω χρησιμοποίησης, συνθετικότητας και διαλειτουργικότητας ψηφιακού περιεχομένου σε πολυγλωσσικά και πολυπολιτιστικά περιβάλλοντα στο πεδίο της πρόσβασης σε πληροφορίες του δημόσιου τομέα, χωρικά δεδομένα, μάθηση και πολιτισμό.

3. Ενίσχυση της συνεργασίας και της ευαισθητοποίησης // Έκταση των δραστηριοτήτων αύξησης της ευαισθητοποίησης, εργαλείων συγκριτικής αξιολόγησης, παρακολούθησης και ανάλυσης, καθώς και διάδοση των αποτελεσμάτων.

9. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Οι αποφάσεις χρηματοδότησης και οι συμβάσεις μεταξύ της Επιτροπής και των δικαιούχων προβλέπουν επιτόπιους ελέγχους στις εγκαταστάσεις των δικαιούχων κοινοτικής επιχορήγησης από την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο, και εκχωρούν το δικαίωμα απαίτησης αποδείξεων για όλες τις δαπάνες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο αυτών των συμβάσεων, συμφωνιών και νομικών δεσμεύσεων, για χρονικό διάστημα πέντε ετών από τη λήξη της συμβατικής περιόδου. Οι επιτόπιοι έλεγχοι θα διεξάγονται οποτεδήποτε αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Οι δικαιούχοι υπέχουν υποχρέωση υποβολής εκθέσεων και λογιστικών καταστάσεων που ελέγχονται ως προς το περιεχόμενο και την επιλεξιμότητα της δαπάνης, με βάση το σκοπό της κοινοτικής χρηματοδότησης και λαμβάνοντας υπόψη τις συμβατικές υποχρεώσεις και τις αρχές της οικονομίας και της χρηστής οικονομικής διαχείρισης.

Στις δημοσιονομικές συμφωνίες επισυνάπτονται στοιχεία διοικητικού και χρηματοοικονομικού χαρακτήρα, ώστε να διευκρινίζεται το είδος των δαπανών που θεωρούνται επιλέξιμες βάσει των συμφωνιών αυτών. Όπου είναι δυνατόν, η κοινοτική κάλυψη ορισμένων στοιχείων κόστους θα περιοριστεί σε δαπάνες πραγματικές, που αναγνωρίζονται και επαληθεύονται στην τήρηση λογαριασμών των δικαιούχων, ώστε να διευκολύνεται η παρακολούθηση και ο λογιστικός έλεγχος (και η αξιολόγηση για την επιλογή) των χρηματοδοτούμενων έργων.

Όσον αφορά τις προμήθειες, και όπως προβλέπεται στους δημοσιονομικούς κανονισμούς (άρθρα 93 και 96), η Επιτροπή δύναται να επιβάλει διοικητικές ή χρηματοοικονομικές κυρώσεις σε υποψηφίους ή προσφέροντες που εμπίπτουν σε μία από περιπτώσεις αποκλεισμού.