[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 7.2.2007

SEC (2007) 136 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ιρλανδίας για την περίοδο 2006-2009

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Γενικο πλαισιο

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Η μεταρρύθμιση του συμφώνου το 2005, αφενός, αναγνώριζε τη χρησιμότητά του για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αφετέρου δε, αποσκοπούσε στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σταθερότητας της Ιρλανδίας υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο του 1998. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη επί του προγράμματος στις 18 Ιανουαρίου 1999 επί τη βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο δύναται να τα εξετάσει.

Ιστορικο για την Αξιολογηση του επικαιροποιημένου προγραμματος

Η Επιτροπή εξέτασε το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ιρλανδίας, που υποβλήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2006, και εξέδωσε σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου επ' αυτού (βλ. πλαίσιο για τα κυριότερα σημεία της αξιολόγησης).

Προκειμένου να σχηματισθεί μια εικόνα του πλαισίου εντός του οποίου αξιολογείται η δημοσιονομική στρατηγική του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας, στις παραγράφους που ακολουθούν περιγράφονται συνοπτικά τα εξής:

1. οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις κατά την τελευταία δεκαετία,

2. η πλέον πρόσφατη αξιολόγηση της κατάστασης της χώρας βάσει του προληπτικού σκέλους του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης (περίληψη της γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας)· και

3. η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.

Πρόσφατες οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις

Οι οικονομικές επιδόσεις της Ιρλανδίας τα δέκα τελευταία έτη χαρακτηρίζονται από μία αρχική περίοδο ιδιαίτερα ισχυρής ανάπτυξης, χάρη στην οποία η χώρα κέρδισε το προσωνύμιο της "κελτικής τίγρης", στη συνέχεια της αξιοζήλευτης προσπάθειας για την κάλυψη της τότε καθυστέρησής της που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Αφού άντεξε στους οικονομικούς κλυδωνισμούς, με το "γύρισμα" της δεκαετίας, ακολούθησαν περισσότερο συγκρατημένοι ρυθμοί ανάπτυξης, αν και πολύ υψηλότεροι από τους δυτικοευρωπαϊκούς αλλά, σε αντίθεση με την προηγούμενη περίοδο, που στηρίζονταν περισσότερο στην εγχώρια ζήτηση και σε στενότερα θεμέλια, και σε ένα μη διατηρήσιμο επίπεδο κατασκευής κατοικιών. Η οικονομία της χώρας είναι ανοικτή, κάτι που είναι ιδιαίτερα προφανές σε αγορές ελαστικών συντελεστών με σημαντικές εισροές ξένων επενδύσεων και εργαζομένων. Το ταχέως αναπτυσσόμενο νέο εργατικό δυναμικό, το πολιτικό πλαίσιο που προσαρμόστηκε στις ανάγκες των επιχειρήσεων και η καλή συνεργασία των κοινωνικών εταίρων που οικοδομήθηκαν από τη δεκαετία του 1980 αποτέλεσαν πλεονεκτήματα. Το γεγονός ότι η Ιρλανδία είναι μια μικρή ανοικτή οικονομία περιόρισε τις δυνατότητες παρέμβασης σε μακροοικονομικό επίπεδο. Τα επιτόκια της ζώνης ευρώ υπήρξαν πολύ χαμηλότερα απ΄ό,τι θα ήταν επιθυμητό για την Ιρλανδία και συνέβαλαν, ιδίως, σε πολύ υψηλό πληθωρισμό των τιμών των περιουσιακών στοιχείων. Γενικά, ο πληθωρισμός ΕνΔΤΚ υπήρξε σχετικά υψηλός δεδομένου ότι αυξήθηκαν τα πραγματικά εισοδήματα, και επιδεινώθηκε από τις πιέσεις της εγχώριας ζήτησης και ορισμένες ανεπάρκειες στις αγορές προϊόντων και τις υπηρεσίες δικτύου· η εξωτερική ανταγωνιστικότητα φαίνεται να επιδεινώθηκε μέχρι πρόσφατα ενώ το εξωτερικό έλλειμα διευρύνθηκε. Τα δημόσια οικονομικά παρέμειναν σαφώς εντός των ορίων του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.

Η αξιολόγηση που διατυπώνεται στη γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο πρόγραμμα

Στις 14 Μαρτίου 2006, το Συμβούλιο ενέκρινε τη γνώμη του για την προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σταθερότητας, για την περίοδο 2005-2008. Το Συμβούλιο θεώρησε ότι «συνολικά, η δημοσιονομική κατάσταση είναι ικανοποιητική, και η δημοσιονομική στρατηγική συνιστά καλό παράδειγμα δημοσιονομικών πολιτικών οι οποίες ασκούνται σε συμμόρφωση με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης». Το Συμβούλιο κάλεσε την Ιρλανδία να "συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών επιπτώσεων της δημογραφικής γήρανσης".

Η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.

Η έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων της Ιρλανδίας, στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για ανάπτυξη και απασχόληση, υποβλήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2006. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιρλανδίας αναγνωρίζει ως βασικές προκλήσεις/προτεραιότητες τη συνέχιση και βελτίωση των πρόσφατων καλών οικονομικών επιδόσεων, μέσω της αξιοποίησης των ευκαιριών που παρουσιάζουν η παγκοσμιοποίηση και η εσωτερική αγορά.

Η αξιολόγηση του εν λόγω προγράμματος από την Επιτροπή (που εκδόθηκε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης προόδου που συνέταξε το Δεκέμβριο 2006 [2] ) έδειξε ότι η Ιρλανδία πραγματοποιεί πολύ ικανοποιητική πρόοδο στην εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεών της. Επιπλέον, η διαχείριση της στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση κέρδισε πολιτική προβολή, ιδίως χάρη στη συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων “Towards 2016” που συνάφθηκε πρόσφατα.

Πλαίσιο: Κυριότερα σημεία της αξιολόγησης Όπως απαιτεί το άρθρο 5 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σταθερότητας) και το άρθρο 9 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σύγκλισης) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, κατά την αξιολόγηση εξετάζεται: αν είναι ευλογοφανείς οι οικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που καθόρισε το κράτος μέλος και αν η πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι κατάλληλη, αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή/και προτείνονται για την τήρηση της πορείας προσαρμογής επαρκούν για την επίτευξη του ΜΔΣ κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, κατά την αξιολόγηση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ, αν καταβάλλεται μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ενώ η προσπάθεια μπορεί να είναι πιο περιορισμένη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας και, για τη ζώνη του ευρώ και κράτη μέλη του ΜΣΙ ΙΙ, αν το κράτος μέλος προβλέπει ετήσια βελτίωση του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος, μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίση προς 0,5% του ΑΕΠ ως ένδειξη προόδου για την επίτευξη του ΜΔΣ του, κατά τον προσδιορισμό της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ (για κράτη μέλη που δεν τον έχουν ακόμη επιτύχει) ή την προσωρινή απόκλιση από αυτόν (για κράτη μέλη που τον έχουν επιτύχει), αν εφαρμόζονται μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που οδηγούν άμεσα στην εξοικονόμηση πόρων μακροπρόθεσμα (μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης της δυνητικής ανάπτυξης) και, ως εκ τούτου, έχουν απτά αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο ότι εξασφαλίζεται κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας σε σχέση με την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ και εφόσον η δημοσιονομική θέση αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα του ΜΔΣ εντός της περιόδου του προγράμματος), με ιδιαίτερη προσοχή στις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος που εισάγουν πολυπυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει έναν υποχρεωτικό και πλήρως κεφαλαιοποιητικό πυλώνα, αν οι οικονομικές πολιτικές του κράτους μέλους παρουσιάζουν συνοχή με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Η ευλογοφάνεια των μακροοικονομικών παραδοχών του προγράμματος αξιολογείται με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, χρησιμοποιώντας επίσης την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση του δυνητικού προϊόντος και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων. Η αξιολόγηση της συνεκτικότητας με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών πραγματοποιείται με βάση τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών στον τομέα των δημόσιων οικονομικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται επίσης: η εξέλιξη του δείκτη χρέους και οι προοπτικές της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2005 για τη «Βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης», πρέπει να αποτελούν αντικείμενο «αρκετής προσοχής κατά την εποπτεία των δημοσιονομικών θέσεων». Σε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2006, περιγράφεται η προσέγγιση που πρέπει να τηρείται κατά την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας[3], ο βαθμός συνοχής με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που υπέβαλε το κράτος μέλος στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Στο διαβιβαστικό σημείωμα της 7ης Ιουνίου 2005 προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2005-2008, το Συμβούλιο ΕCOFIN δήλωσε ότι τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων πρέπει να παρουσιάζουν συνοχή με τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, η συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας[4] ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει μια κοινή διάρθρωση και τυποποιημένους πίνακες δεδομένων για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. |

- Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ιρλανδίας για την περίοδο 2006-2009

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

4. Στις [27 Φεβρουαρίου 2007] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ιρλανδίας, για την περίοδο 2006 έως 2009.

5. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα περιοριστεί από 5,4% το 2006 σε κατά μέσο όρο λίγο πάνω από 4½% για το υπόλοιπο της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, το σενάριο φαίνεται να βασίζεται σε εύλογες υποθέσεις για την ανάπτυξη, αν και η απότομη πτώση των υψηλών επιπέδων κατασκευής κατοικιών και των τιμών των ακινήτων αποτελούν σημαντικούς κινδύνους. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό φαίνονται ρεαλιστικές.

6. Για το 2006, το πρόγραμμα προβλέπει ότι το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης θα είναι πλεόνασμα 2,3% του ΑΕΠ έναντι προϋπολογισμένου ελλείμματος 0,6% του ΑΕΠ στην προηγούμενη επικαιροποίηση· τα πιο πρόσφατα ταμειακά στοιχεία για την κεντρική κυβέρνηση ενισχύουν την πιθανότητα ακόμη μεγαλύτερου πλεονάσματος, γύρω στο 2½% του ΑΕΠ. Τα καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με τις προβλέψεις πριν από ένα χρόνο οφείλονται αποκλειστικά στα έσοδα, αντικατοπτρίζοντας ειδικότερα τον συνεχιζόμενο δυναμισμό της αγοράς ακινήτων, που ενισχύει τα φορολογικά έσοδα από τα ακίνητα, και σε πιο περιορισμένο βαθμό την υψηλότερη αύξηση του προϊόντος, που έχει παρόμοια αποτελέσματα στους βασικούς φόρους. Το αποτέλεσμα για τις ονομαστικές δαπάνες προσεγγίζει τα στοιχεία του προϋπολογισμού.

7. Η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική της Ιρλανδίας βασίζεται στη συνέχιση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών, βάσει του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Τα πλεονάσματα προβλέπεται να συνεχιστούν καθόλη τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα, περιοριζόμενα από προβλεπόμενο πλεόνασμα 2,3% του ΑΕΠ το 2006 σε 1,2% το 2007 και μειούμενα σταδιακά στη συνέχεια σε 0,6% το 2009. Το πρωτογενές πλεόνασμα μειώνεται κατά τον ίδιο τρόπο από εκτιμώμενο 3,3% του ΑΕΠ το 2006 σε 1,6% του ΑΕΠ το 2009. Η μείωση κατά το μισό του προβλεπόμενου πλεονάσματος το 2007 οφείλεται σε υψηλότερο προβλεπόμενο δείκτη δαπανών, με την αύξηση να αντιπροσωπεύει κυρίως υψηλότερες κοινωνικές μεταβιβάσεις· το 2008 και το 2009 προβλέπεται να μειωθούν τόσο ο δείκτης των εσόδων όσο και των δαπανών, αλλά εκείνος των δαπανών μόνο ελαφρά. Σε σχέση με τις προβλέψεις της προηγούμενης επικαιροποίησης (ως το 2008), η ισχυρή αύξηση του προβλεπόμενου αποτελέσματος του 2006, που επιτυγχάνεται μέσω υψηλότερων εσόδων σε σχέση με τις προβλέψεις, μεταφέρεται ως προς τους δείκτες εσόδων, πλεονάσματος της γενικής κυβέρνησης και πρωτογενούς πλεονάσματος στα επόμενα έτη, με μειούμενο ποσοστό, ενώ ουσιαστικά δεν μεταβάλλεται η εικόνα του προβλεπόμενου δείκτη δαπανών.

8. Το διαρθρωτικό αποτέλεσμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα μη υπολογιζόμενων των έκτακτων και άλλων προσωρινών μέτρων) που υπολογίστηκε σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία προβλέπεται να μειωθεί από πλεόνασμα μόλις κάτω από το 3% του ΑΕΠ το 2006 σε μόλις πάνω από 1½% το 2009. Όπως και στην προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σταθερότητας, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) για τη δημοσιονομική θέση που παρουσιάζει το πρόγραμμα είναι διαρθρωτικά ισοσκελισμένο αποτέλεσμα, το οποίο το πρόγραμμα προβλέπει ότι θα διατηρηθεί με σημαντικό περιθώριο καθόλη τη διάρκειά του. Δεδομένου ότι ο ΜΔΣ είναι περισσότερο απαιτητικός από το ελάχιστο όριο (που εκτιμάται σε έλλειμμα γύρω στο 1¼% του ΑΕΠ), η επίτευξη του διαρθρωτικού αποτελέσματος του προγράμματος ικανοποιεί το στόχο ύπαρξης επαρκούς περιθωρίου ασφαλείας έναντι της εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΔΣ εγγράφεται στο εύρος που προβλέπεται για τα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ και του ΜΣΙ ΙΙ στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης και τον κώδικα δεοντολογίας και είναι περισσότερο απαιτητικός απ΄ό,τι συνεπάγονται ο δείκτης χρέους και η μέση αύξηση του δυνητικού προϊόντος μακροπρόθεσμα.

9. Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα φαίνονται γενικά εξισορροπημένοι. Αφενός, η μακροοικονομική κατάσταση, μετά από πιθανότατα ισχυρότερη απ΄ό,τι προβλέπεται αρχική θέση, μπορεί να εξελιχθεί λιγότερο ευνοϊκά απ΄ό,τι προβλέπεται, και, σε συνδυασμό με τις συγκεκριμένες πηγές εσόδων, ιδίως εκείνες που αφορούν την αγορά ακινήτων, μπορεί να αποδειχθεί σημαντικά ασθενέστερη. Αφετέρου, άλλα έσοδα, εξεταζόμενα συνολικά, φαίνεται να έχουν εκτιμηθεί συντηρητικά, και, τα τελευταία έτη, οι δαπάνες περιορίστηκαν εντός ή κοντά στα προβλεφθέντα επίπεδα.

10. Ενόψει της αξιολόγησης κινδύνου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται επαρκής για την τήρηση του ΜΔΣ καθόλη τη διάρκειά του, όπως προβλέπεται και στο πρόγραμμα. Επιπλέον, παρέχει επαρκές περιθώριο ασφάλειας έναντι της υπέρβασης του ορίου 3% του ΑΕΠ υπό συνήθεις μακροοικονομικές διακυμάνσεις για την ίδια περίοδο. Για το 2008 και το 2009, ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής ευθυγραμμίζεται με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Το 2007, ωστόσο, το διαρθρωτικό αποτέλεσμα μειώνεται σημαντικά, εμπεριέχοντας τον κίνδυνο ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής που προβλέπει το πρόγραμμα να είναι προκυκλικός το συγκεκριμένο έτος εφόσον αποδειχθεί ότι πρόκειται για ευνοϊκή οικονομική συγκυρία. Μια τέτοια κατάσταση πρέπει να αποφεύγεται βάσει του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.

11. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι μειώθηκε σε περίπου 25% του ΑΕΠ το 2006, πολύ κάτω από το όριο αναφοράς 60% του ΑΕΠ, που προβλέπει η Συνθήκη. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο δείκτης του χρέους θα μειωθεί κατά ακόμη τρεις εκατοστιαίες μονάδες κατά την καλυπτόμενη περίοδο.

12. Οι μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές επιπτώσεις από τη γήρανση του πληθυσμού στην Ιρλανδία είναι σαφώς σημαντικότερες από το μέσο όρο της ΕΕ, κυρίως λόγω του νεότερου πληθυσμού και άρα της μεγαλύτερης αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών ως ποσοστού του ΑΕΠ τις επόμενες δεκαετίες, λόγω εν μέρει της ωρίμανσης του συνταξιοδοτικού συστήματος. Η αρχική δημοσιονομική θέση, που είναι βελτιωμένη σε σχέση με το 2005, συμβάλλει ουσιωδώς στην άμβλυνση των προβλεπόμενων μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών επιπτώσεων από τη γήρανση του πληθυσμού, αλλά δεν επαρκεί για να καλύψει πλήρως τη σημαντική αύξηση των σχετικών δαπανών. Η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα και η εφαρμογή μέτρων για τον περιορισμό της σημαντικής αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τις μεγάλες ηλικίες θα συμβάλει, όπως αναγνωρίζεται στο πρόγραμμα, στη μείωση των κινδύνων για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Γενικά, η Ιρλανδία φαίνεται να αντιμετωπίζει μεσαίο κίνδυνο σχετικά με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών της.

13. Το πρόγραμμα σταθερότητας δεν περιέχει ποιοτική αξιολόγηση των συνολικών επιπτώσεων από την έκθεση εφαρμογής του Οκτωβρίου 2006 σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής. Επιπλέον, δεν περιλαμβάνει λεπτομερείς πληροφορίες για τα άμεσα δημοσιονομικά κόστη ή τις εξοικονομήσεις από τις κυριότερες μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, ενώ οι δημοσιονομικές του προβολές δεν λαμβάνουν ρητά υπόψη τις επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά από τις δράσεις που περιγράφονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Τα μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας φαίνονται ωστόσο συνεκτικά με εκείνα που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, και τα δύο προγράμματα προβλέπουν τη συνέχιση της εφαρμογής φιλόδοξων σχεδίων για την αναβάθμιση των υποδομών, κυρίως στο πλαίσιο του εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2007, ενώ το πρόγραμμα σταθερότητας συμπληρώνει τις δράσεις που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων με λεπτομερή περιγραφή των μέτρων για τη βελτίωση των θεσμικών χαρακτηριστικών των δημόσιων οικονομικών, ιδίως μέτρα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της είσπραξης φόρων και της αποτελεσματικότερης διαχείρισης των δαπανών.

14. Η δημοσιονομική στρατηγική στο πρόγραμμα είναι γενικά συνεκτική με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008.

15. Όσον αφορά τις απαιτήσεις δεδομένων που ορίζει ο κώδικας δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα περιλαμβάνει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα προαιρετικά δεδομένα[6].

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική θέση είναι υγιής και, εφόσον αποδειχθεί ότι ο δημοσιονομικός προσανατολισμός το 2007 δεν είναι προκυκλικός, η δημοσιονομική στρατηγική αποτελεί ένα καλό παράδειγμα δημοσιονομικής πολιτικής βάσει των απαιτήσεων του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Σε κάθε περίπτωση, είναι σκόπιμο να διατηρηθούν περιθώρια ευελιξίας για τυχόν αναστροφή του τρέχοντος προτύπου ανάπτυξης, το οποίο βασίζεται στην ισχυρή ανάπτυξη του οικιστικού τομέα.

Ενόψει των παραπάνω, ιδιαίτερα της προβλεπόμενης αύξησης των δαπανών που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση, η Ιρλανδία καλείται να συνεχίζει να εφαρμόζει μέτρα για τη βελτίωση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών της.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολής) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 5,5 | 5,4 | 5,3 | 4,6 | 4,1 |

COM Νοέμ. 2006 | 5,5 | 5,3 | 5,3 | 4,3 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | 4,6 | 4,8 | 5,0 | 4,8 | μ.δ.σ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,2 | 2,7 | 2,6 | 2,0 | 1,7 |

COM Νοέμ. 2006 | 2,2 | 2,9 | 2,7 | 2,2 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | 2,2 | 2,0 | 2,0 | 1,8 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20061 | -0,4 | -1,2 | -1,6 | -2,2 | -2,5 |

COM Νοέμ. 20065 | -0,5 | -1,4 | -1,9 | -2,7 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 20051 | -1,3 | -1,9 | -2,2 | -2,1 | μ.δ.σ. |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 1,1 | 2,3 | 1,2 | 0,9 | 0,6 |

COM Νοέμ. 2006 | 1,1 | 1,2 | 0,9 | 0,4 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | 0,3 | -0,6 | -0,8 | -0,8 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,1 | 3,3 | 2,3 | 1,8 | 1,6 |

COM Νοέμ. 2006 | 2,1 | 2,2 | 1,9 | 1,4 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | 1,5 | 0,6 | 0,4 | 0,5 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20061 | 1,3 | 2,8 | 1,8 | 1,8 | 1,6 |

COM Νοέμ. 2006 | 1,3 | 1,7 | 1,6 | 1,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 20051 | 0,8 | 0,2 | 0,1 | 0,1 | μ.δ.σ. |

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα2 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20063 | 1,6 | 2,7 | 1,8 | 1,8 | 1,6 |

COM Νοέμ. 20064 | 1,6 | 1,7 | 1,6 | 1,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | 0,8 | 0,2 | 0,1 | 0,1 | μ.δ.σ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 27,4 | 25,1 | 23,0 | 22,4 | 21,9 |

COM Νοέμ. 2006 | 27,4 | 25,8 | 24,4 | 23,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | 28,0 | 28,0 | 28,2 | 28,3 | μ.δ.σ. |

Σημ.: 1Οι υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής πραγματοποιήθηκαν βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα 2Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες γραμμές) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. 3Έκτακτα και λoιπά προσωρινά μέτρα -0,3% του ΑΕΠ το 2005 (εκτιμώμενο: βλ. σημείωση 4) και 0,1% του ΑΕΠ το 2006 (από το πρόγραμμα)· δεν παρέχονται πληροφορίες στο πρόγραμμα για το 2007-09. 4Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα από τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (-0,3% του ΑΕΠ το 2005, που μειώνει το πλεόνασμα). 5Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής αύξησης 6,1%, 6,3%, 5,8% και 5,2% αντιστοίχως στην περίοδο 2005-2008. Πηγή : Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, "Εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση - Ένα έτος επίτευξης αποτελεσμάτων", 12.12.2006, COM(2006)816.

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην ΕΕ, της 12.10.2006, COM (2006) 574 τελικό και έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων (2006), «Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση», Ευρωπαϊκή Οικονομία, τεύχος αριθ. 4/2006.

[4] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.

[5] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[6] Ειδικότερα, δεν υποβάλλονται στοιχεία για τους αποπληθωριστές για την ιδιωτική κατανάλωση, τη δημόσια κατανάλωση και τις επενδύσεις, την καθαρή δανειοδότηση/δανειοληψία του ιδιωτικού τομέα, τις κυβερνητικές δαπάνες ανά λειτουργία ούτε ανάλυση της προσαρμογής των αποθεμάτων-ροών για το χρέος της γενικής κυβέρνησης.