Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για:

- την «Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με παρέκκλιση, για την περίοδο εμπορίας 1996/97, από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1035/77 που προβλέπει ιδιαίτερα μέτρα τα οποία αποσκοπούν στην προώθηση της εμπορίας μεταποιημένων προϊόντων με βάση τα λεμόνια», και - την «Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1543/95 όσον αφορά την περίοδο εφαρμογής» () (97/C 30/14)

Στις 9 Ιουλίου 1996, και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με τις παραπάνω προτάσεις.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ κατήρτισε την ακόλουθη γνωμοδότηση στις 5 Σεπτεμβρίου 1996 με βάση εισηγητική έκθεση του εισηγητή κ. Pricolo.

Κατά την 338η σύνοδο ολομέλειας της 25ης και 26ης Σεπτεμβρίου 1996 (συνεδρίαση της 25ης Σεπτεμβρίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, με 101 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 4 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το ισχύον κοινοτικό καθεστώς ενίσχυσης της βιομηχανικής μεταποίησης των εσπεριδοειδών προβλέπει την καταβολή επιδοτήσεως στις επιχειρήσεις μεταποίησης που έχουν συνάψει σύμβαση προμηθείας με τους παραγωγούς εσπεριδοειδών με την οποία διασφαλίζεται ότι κατά την παράδοση θα τους καταβάλουν κοινοτική «ελάχιστη τιμή».

1.2. Το εν λόγω μέτρο ενίσχυσης θεωρείται «χρηματική αντιστάθμιση» διότι αποβλέπει στην αντιστάθμιση της διαφοράς κόστους που υφίσταται, όσον αφορά την πρώτη ύλη, μεταξύ του κοινοτικού παραγωγού και του παραγωγού των τρίτων ανταγωνιστριών χωρών οι οποίες, ως γνωστόν, είναι πιο ανταγωνιστικές εξαιτίας των χαμηλών μισθών.

1.3. Με την ευκαιρία του καθορισμού των γεωργικών τιμών του περασμένου έτους, το Συμβούλιο προέβλεψε τη δυνατότητα, μέσω του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1543/95 που εξέδωσε, να καταβάλουν τα κράτη μέλη την εν λόγω «επιδότηση για τη μεταποίηση» απευθείας στους παραγωγούς πορτοκαλιών, μανταρινιών και κλεμεντινών, αποκλειστικά για την περίοδο 1995/96, λόγω αισθητής καθυστέρησης στο θέμα της καταβολής των ελάχιστων τιμών στους παραγωγούς γεωργικών προϊόντων.

1.4. Μέσω των δύο προτάσεων κανονισμού που υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο, η Επιτροπή υπογραμμίζει τη δυνατότητα να επεκταθεί και στα λεμόνια, κατά την περίοδο 1996/97, ο μηχανισμός καταβολής της επιδότησης απευθείας στον παραγωγό, αντί του μεταποιητή, και να παραταθεί σε ολόκληρη την περίοδο 1996/97 η ισχύς των διατάξεων που επιτρέπουν - όσον αφορά τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια και τις κλεμεντίνες - την εφαρμογή αυτής της παρέκκλισης.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά την καθιέρωση μιας γενικευμένης - η οποία δηλαδή καλύπτει το σύνολο του τομέα των εσπεριδοειδών - εφαρμογής της παρέκκλισης που παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να καταβάλλουν την χρηματική αντιστάθμιση απευθείας στον παραγωγό εσπεριδοειδών.

2.2. Η ΟΚΕ εκφράζει θετική γνώμη όσον αφορά την επέκταση της εν λόγω παρέκκλισης στην περίοδο εμπορίας εσπεριδοειδών 1996/97, σημειώνει ωστόσο ότι δεν θα ήταν σκόπιμο να καθιερωθεί το σύστημα των παρατάσεων ανά έτος δεδομένου ότι είναι σαφώς αναγκαίο να θεσμοποιηθεί, δηλαδή να καταστεί μόνιμος, ο μηχανισμός καταβολής της επιδότησης για τη μεταποίηση υπέρ του παραγωγού γεωργικών προϊόντων.

2.3. Οι λόγοι που οδήγησαν σε παράπονα για καθυστερήσεις όσον αφορά την καταβολή της ελάχιστης τιμής δεν έχουν περιοριστεί και θα εξακολουθήσουν να υφίστανται και στο μέλλον.

Είναι πλέον γεγονός ότι ο βιομηχανικός μεταποιητής εξοφλεί τα εμπορεύματα όχι κατά την παράδοση αλλά όταν εισπράττει την επιδότηση για τη μεταποίηση.

2.4. Το γεγονός ότι η καταβολή της εν λόγω επιδότησης εξαρτάται από τη διεξαγωγή ελέγχων και διαδικασιών διοικητικού χαρακτήρα, έχει ως αποτέλεσμα οι καθυστερήσεις κατά τον ορισμό των διαδικασιών πληρωμής να αποτελούν παράγοντα ο οποίος δύσκολα μπορεί να εξαλειφθεί και να οδηγούν σε «έλλειψη ρευστότητας» των παραγωγών γεωργικών προϊόντων.

2.5. Με την ευκαιρία εξάλλου της συζήτησης του εν λόγω θέματος, η ΟΚΕ επιθυμεί αντίθετα να επιστήσει την προσοχή του Συμβουλίου στην επιτακτική ανάγκη ριζικής αναθεώρησης του κοινοτικού καθεστώτος που διέπει την μεταποίηση των εσπεριδοειδών δεδομένου ότι η εμπειρία έχει καταδείξει ότι η ελάχιστη τιμή δεν τηρείται πάντοτε εκ μέρους των εκπροσώπων του βιομηχανικού τομέα και ότι οι συμβάσεις προμήθειας, άπαξ και συναφθούν, εκτελούνται στη συνέχεια σε περιορισμένη κλίμακα (κατά μέσο όρο 50 % περίπου).

2.6. Οι προτάσεις που υπέβαλε η Επιτροπή για τη μεταρρύθμιση του εν λόγω καθεστώτος έχουν ορθό προσανατολισμό και συνεπώς η ΟΚΕ εύχεται να εγκριθούν από το Συμβούλιο σύντομα ούτως ώστε από την περίοδο εμπορίας 1997/98 να είναι δυνατόν να τεθεί πλήρως σε εφαρμογή το νέο καθεστώς.

2.7. Στόχος είναι, πράγματι, να αφεθεί στην ελεύθερη διαπραγμάτευση των μερών ο καθορισμός της τιμής διάθεσης των εσπεριδοειδών στη βιομηχανία καταργώντας την ελάχιστη τιμή και προβλέποντας μόνον μία «άμεση ενίσχυση» υπέρ του παραγωγού η οποία να χορηγείται σε συνάρτηση με τις ποσότητες που παραδίδονται (ανά χλμ.) και σε συνάρτηση με την κοινοτική αποζημίωση που εισπράττεται.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Η διατύπωση των δύο προτάσεων κανονισμού δεν καθιστά αναγκαία καμία παρατήρηση δεδομένου ότι ανταποκρίνονται απόλυτα στους στόχους που επιδιώκονται.

Βρυξέλλες, 25 Σεπτεμβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 208 της 19. 7. 1996, σ. 16-17.