Phare 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή: 
Το Πρόγραμμα 
Phare 
Ετήσια Έκθεση 
1995 
Βρυξέλλες 23.07.1996 Com (96) 360 
τελικό 
Τι είναι το Phare; 
Το Πρόγραμμα Phare είναι μια πρωτοβουλία της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας που υποστηρίζει τη 
δημιουργία μιας μεγάλης δημοκρατικής οικογένειας 
εθνών σε μια ευημερούσα και σταθερή Ευρώπη. Στόχος 
του είναι να συνδράμει τις χώρες της Κεντρικής 
Ευρώπης να επανέλθουν στο κύριο ρεύμα της 
ευρωπαϊκής ανάπτυξης με τη μελλοντική ένταξη τους 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
Το Phare υλοποιεί το στόχο αυτό με τη χορήγηση 
χρηματοδοτικής συνδρομής για τη στήριξη της 
διαδικασίας οικονομικών μετατροπών και την 
εδραίωση της δημοκρατίας στις χώρες εταίρους μέχρι 
το στάδιο κατά το οποίο θα είναι ικανές να αναλάβουν 
τις υποχρεώσεις της ένταξης τους στην Ευρωπαϊκή 
' Ενωση. 
Κατά τα έξι πρώτα χρόνια λειτουργίας του, δηλαδή 
μέχρι το 1995, το Πρόγραμμα Phare διέθεσε ποσό 
5.416,9 εκατομμυρίων ECU σε έντεκα χώρες εταίρους, 
πράγμα που το καθιστά το μεγαλύτερο πρόγραμμα 
ενίσχυσης του είδους του. 
Το Phare συνεργάζεται στενά με τις χώρες εταίρους 
κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τον τρόπο 
διάθεσης των πιστώσεων, σε ένα πλαίσιο που έχει 
συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Με τον 
τρόπο αυτό διασφαλίζεται ο συσχετισμός της 
χρηματοδότησης του Phare με τις μεταρρυθμιστικές 
πολιτικές και προτεραιότητες κάθε κυβέρνησης. Το Phare παρέχει τεχνογνωσία στις χώρες εταίρους 
μέσω μιας ευρείας σειράς μη κερδοσκοπικών, 
δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών. Το Phare δρα ως 
ισχυρός καταλύτης με την αποδέσμευση κεφαλαίων 
άλλων χορηγών για σημαντικά έργα, μέσω μελετών, 
συνεισφορών κεφαλαίου, συστημάτων εγγυήσεων και 
πιστώσεων. Διενεργεί, επίσης, άμεσες επενδύσεις σε 
έργα υποδομών, που θα απορροφούν όλο και 
περισσότερα κεφάλαια καθώς θα προχωρεί η 
διαδικασία ολοκλήρωσης. 
Οι κυριότερες χρηματοδοτικές δραστηριότητες του 
Phare είναι κοινές για όλες τις χώρες και 
περιλαμβάνουν την αναδιάρθρωση των κρατικών 
επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανόμενης και της γεωργίας, 
την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, τη μεταρρύθμιση 
των οργανισμών, τη νομοθεσία και τη δημόσια 
διοίκηση, τη μεταρρύθμιση των κοινωνικών 
υπηρεσιών, την απασχόληση, την εκπαίδευση και την 
υγιεινή, την ανάπτυξη των υποδομών στους τομείς της 
ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών, 
καθώς επίσης και το περιβάλλον και την πυρηνική 
ασφάλεια. 
Για τις χώρες που έχουν υπογράψει Ευρωπαϊκές 
Συμφωνίες, το Phare είναι ο χρηματοδοτικός 
μηχανισμός της στρατηγικής προένταξης της 
Ευρωπαϊκής ' Ενωσης, που θα τις οδηγήσει σε πλήρη 
ένταξη. 
Περιεχόμενα 
Δήλωση του Επιτρόπου 2 
Χρηματοοικονομική επισκόπηση του Phare το 1995 3 
Πολιτικές εξελίξεις το 1995 3 
Το Phare το 1995 7 
Λειτουργική διαχείριση του Phare 12 
Αλβανία 17 
Βουλγαρία 19 
Τσεχική Δημοκρατία 21 
Εσθονία 23 
Ουγγαρία 25 
Λετονία 27 
Λιθουανία 29 
Πολωνία 31 
Ρουμανία 33 
Σλοβακία 35 
Σλοβενία 37 
Αναληφθείσες υποχρεώσεις χρηματοδότησης 
ανά χώρα 1990-1995 39 
Αναληφθείσες υποχρεώσεις χρηματοδότησης 
ανά τομέα 1990-1995 41 
Χρηματοδότηση του Phare ανά χώρα 43 
Χρηματοδότηση του Phare ανά τομέα 49 
Χρηματοδοτικές επιδόσεις του Phare 53 
Τα κυριότερα προγράμματα που εφαρμόστηκαν 
το 1995 57 
Δήλωση του Επιτρόπου 
Κατά το παρελθόν έτος, το Πρόγραμμα Phare 
διηύρυνε σημαντικά το ρόλο του, που ήταν αρχικά η 
παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής και τεχνογνωσίας 
στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 
Καθώς αναπτύχθηκαν περαιτέρω πολιτικές σχέσεις 
μεταξύ των χωρών αυτών και της Ευριοπαϊκής 
' Ενωσης, το Phare απέκτησε ένα νέο σκοπό. 
Κατά συνέπεια, το 1995 το Phare άρχισε να λειτουργεί 
ωζ χρηματοδοτικό όργανο της προενταξιακής 
στρατηγικής στην Ευρωπαϊκή ' Ενιοση. Η στρατηγική 
αυτή, που εγκαινιάστηκε από το Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο του Έσσεν, το Δεκέμβριο του 1994, 
αποτελεί το μέσο με το οποίο οι χώρες της Κεντρικής 
Ευρώπης μπορούν να προχωρήσουν στην πλήρη 
ένταξη τους στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση. Στόχος της 
προενταξιακής στρατηγικής είναι να συμβάλει στη 
γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των πολιτικών και 
οικονομικών συστημάτων των χωρών αυτών και 
εκείνων της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. 
Το 1995, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε το Λευκό 
Βιβλίο σχετικά με την προετοιμασία των χωρών 
εταίρων για την ένταξη τους στην εσωτερική αγορά. 
Το Phare υποστηρίζει την εφαρμογή του Λευκού 
Βιβλίου, που καθοδηγεί τις χώρες εταίρους στις 
προσπάθειες τους για εναρμόνιση των νομοθεσιών 
τους με εκείνη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
Ταυτόχρονα, το 1995 ήταν το έτος κατά το οποίο το 
Phare επικέντρωσε το ενδιαφέρον του σε τομείς των 
οποίων η ανάπτυξη συνδέεται στενά με την 
ολοκλήρωση, όπως π.χ. οι επενδύσεις σε έργα 
υποδομών και η διασυνοριακή συνεργασία. 
Ο ρόλος του Phare στην προενταξιακή στρατηγική 
αντανακλάται επίσης και στο νέο κύκλο 
προγραμματισμού. Καταρτίζονται τώρα εθνικά και 
διασυνοριακά προγράμματα πολυετούς διάρκειας. 
Αυτό σημαίνει ότι το Phare λειτουργεί με γνώμονα 
μεσοπρόθεσμους στόχους και μπορεί να ανταποκριθεί 
με μεγαλύτερη ευελιξία στις ανάγκες των χωρών 
εταίρων. ' Οπως προκύπτει από την παρούσα έκθεση, το Phare επέφερε επίσης βελτιώσεις στις λειτουργικές 
του διαδικασίες. Αυτό κατέστη δυνατό χάρις στην 
αφοσίωση και την προσήλωση του προσωπικού της 
Επιτροπής που εργάζεται για το Phare. 
Η ειρηνευτική συμφωνία του Dayton, που συνήφθη το 
Δεκέμβριο, χρειάσθηκε την υποστήριξη της διεθνούς 
κοινότητας. Τον ίδιο μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
και η Παγκόσμια Τράπεζα διοργάνωσαν την πρώτη 
συνεδρίαση χορηγών για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με 
στόχο τον εντοπισμό των αναγκών ανασυγκρότησης 
και την κινητοποίηση της ενίσχυσης χορηγών. 
Καταρτίστηκε πρόγραμμα και, βάσει ενός πολυμερούς 
σχεδίου, άρχισε να εφαρμόζεται, τον Ιανουάριο του 
1996, η πρώτη φάση του Προγράμματος Βασικής 
Ενίσχυσης του Phare (προϋπολογισμού 62,5 
εκατομμυρίων ECU). Το πρόγραμμα αυτό δείχνει 
κυρίως τη συγκεκριμένη υποστήριξη που παρέχει η 
Ευρωπαϊκή ' Ενίοση στην ειρηνευτική διαδικασία και 
η οποία θα έχει ως τελικό αποτέλεσμα την υπαγωγή 
της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στο πεδίο χρηματοδοτικής 
δράσης του Phare. 
Καθώς πλησιάζουμε στην αρχή μιας νέας 
χηλιετηρίδας, η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης 
αποτελεί φιλόδοξο στόχο, ο οποίος πρέπει να 
υποστηριχθεί τόσο από την ίδια όσο και από τις χώρες 
της Κεντρικής Ευρώπης που προετοιμάζονται για την 
ένταξη τους. Το Phare αποτελεί τον κύριο μοχλό του 
στόχου αυτού. Ως αρμόδιος για το Πρόγραμμα 
Επίτροπος τόσο για το 1995, όσο και για τη συνέχιση 
του το 1996, σας παρουσίαζα) την παρούσα Ετήσια 
' Εκθεση. 
Hans van den Broek 
Μέλος της Εικχοπαϊκής Επιτροπής 
Χρηματοοικονομική επισκόπηση του 
Phare το 1995 
Το 1995, το Πρόγραμμα Phare ανέλαβε για τις χώρες 
εταίρους υποχρεώσεις χρηματοδότησης συνολικού 
ύψους 1.154,7 εκατομμυρίων ECU. Το ποσό αυτό 
συνιστά αύξηση κατά 19% σε σύγκριση με το 1994 (973 
εκατομμύρια ECU), και αντιπροσωπεύει ποσοστό 
υποχρεώσειον χρηματοδότησης 99,4%. Το σύνολο τα)ν 
αναληφθεισών υποχρεώσεαχν χρηματοδότησης κατά τη 
διάρκεια ζωής του Προγράμματος (1990-1995) 
ανέρχεται πάρα σε 5.416,9 εκατομμύρια ECU. 
Κατά τη διάρκεια του 1995, το Phare συνήψε 
συμβάσεις χρηματοδότησης συνολικού ύψους 1.142,9 
εκατομμυρίων ECU. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει 
αύξηση σε σχέση με το συνολικό ποσό των συμβάσειον 
του 1994 (665 εκατομμύρια ECU) κατά 72% και 
αποτελεί σημαντικό επίτευγμα του Προγράμματος. Το 
Phare κατέβαλε επίσης το 1995 762,4 εκατομμύρια 
ECU, ποσό που αντιπροσιοπεύει αύξηση κατά 5%. 
Συνεπώς, το 62% του συνόλου τα)ν αναληφθεισών 
υποχρεώσεων χρηματοδότησης αποτέλεσαν το 
αντικείμενο συμβάσεων και το 85,9% του ποσού των 
συμβάσεων αυτών έχει καταβληθεί. 
Ο ακόλουθος πίνακας δείχνει την κατανομή των 
υποχρεώσεων χρηματοδότησης του Phare ανά έτος 
από το 1990 έως το 1995. Σημειωτέον ότι η Ετήσια ' Εκθεση του Phare για το 
1995 περιέχει στοιχεία και από τα πέντε κονδύλια του 
προϋπολογισμού των οποίων η διαχείριση γίνεται στο 
πλαίσιο του Προγράμματος Phare. Δόγα) 
περιορισμένου λογισμικού για την υποβολή στοίχεία)ν, 
στην έκθεση του 1994 περιλαμβάνονταν στοιχεία για 
δύο μόνο κονδύλια του προϋπολογισμού. Σε αυτό 
οφείλεται η μικρή απόκλιση μεταξύ τιον 
προγενέστερα^ στοιχείων των Ετήσκον Εκθέσεατν του 
Phare για το 1994 και το 1995. 
Πολιτικές εξελίξεις το 1995 
Το Phare αποτελεί τον πυρήνα των πολιτικών και 
οικονομικών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και τιον χιοριον εταίρων της Κεντρικής 
Ευρώπης. Οι χώρες αυτές προετοιμάζονται τώρα για 
την πλήρη ένταξη τους στην Ευρωπαϊκή ' Ενα)ση. Η 
προενταξιακή στρατηγική, που υιοθετήθηκε κατά τη 
σύνοδο του Συμβουλίου στο ' Εσσεν, το Δεκέμβριο 
του 1994, ορίζει το πλαίσιο για τις προετοιμασίες 
αυτές. Το Phare είναι το χρηματοδοτικό όργανο της 
στρατηγικής αυτής. 
Προενταξιακή στρατηγική 
Η προενταξιακή στρατηγική είναι ο δρόμος ο οποίος 
οδηγεί τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, που έχουν 
υπογράψει Ευρωπαϊκές Συμφωνίες, στην πλήρη 
ένταξη τους στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση. Στόχος της 
είναι η υποστήριξη τιον χιορών εταίρων να 
γεφυρώσουν το κενό που χωρίζει τα πολιτικά, οικονομικά και νομικά συστήματα τους απο εκείνα 
της Ευριοπαϊκής Κοινότητας. 
Η στρατηγική ένταξης υιοθετήθηκε κατά τη σύνοδο 
του Συμβουλίου των Υπουργών στο ' Εσσεν, το 
Δεκέμβριο του 1994. Ήταν ένα σημαντικό σημείο 
καμπής στις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
' Ενωσης και τιον χωρίον εταίριον της. 
Η στρατηγική αυτή έχει τρία βασικά στοιχεία: τις 
Ευρωπαϊκές Συμφωνίες, το διαρθρωμένο διάλογο και 
το Πρόγραμμα Phare. 
Ευρωπαϊκές Συμφωνίες 
Οι Ευρωπαϊκές Συμφιονίες αποτελούν το πλαίσιο τιον 
διμερών σχέσειον μεταξύ των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτιον και τιον κρατών μελών τους, αφενός, και 
των εταίρων χο)ρών, αφετέρου. Οι Ευρα)παϊκές 
Χώρα 
Βουλγαρία 
Τσεχική Δημοκρατία 
Εσθονία 
Ουγγαρία 
Λετονία 
Λιθουανία 
Πολωνία 
Ρουμανία 
Σλοβακία 
Σλοβενία Υπογραφή 
Ευρωπαϊκών Συμφωνιών 
Μάρτιος 1993 
Οκτώβριος 1993 
Ιούνιος 1995 
Δεκέμβριος 1991 
Ιούνιος 1995 
Ιούνιος 1995 
Δεκέμβριος 1991 
Φεβρουάριος 1993 
Οκτώβριος 1993 
Ιούνιος 1996 Θέση σε ισχύ της 
Ευρωπαϊκής Συμφωνίας 
Φεβρουάριος 1995 
Φεβρουάριος 1995 
Φεβρουάριος 1994 
Φεβρουάριος 1994 
Φεβρουάριος 1995 
Φεβρουάρ ιος 1995 Επίσημη αίτηση 
προσχώρησης στην ΕΕ 
Δεκέμβριος 1995 
Ιανουάριος 1996 
Νοέμβριος 1995 
Μάρτιος 1^994 
Οκτώβριος 1995 
Δεκέμβριος 1995 
Απρίλιος 1994 
Ιούνιος 1995 
Ιούνιος1995 
Ιούνιος 1996 
Συμφωνίες, που αναπτύχθηκαν από την Ευρα)παϊκή 
Κοινότητα το 1990 και υπεγράφησαν από τις 
μεμονωμένες χώρες κατά τα επόμενα χρόνια, 
καλύπτουν θέματα σχετικά με το εμπόριο και την 
πολιτική, οικονομική και πολιτιστική συνεργασία, ενώ 
ορίζουν ότι το Phare και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα 
Επενδύσεα>ν αποτελούν φορείς παροχής 
χρηματοδοτικής συνδρομής. Οι Συμφωνίες αυτές 
βασίζονται σε κοινές αντιλήψεις και αξίες, ενώ 
προετοιμάζουν το έδαφος για την προοδευτική 
σύγκλιση σε ένα ευρύτερο φάσμα τομέα)ν. Δεδομένου 
ότι η προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση αποτελεί 
τώρα σαφή στόχο των χωρών εταίρων, οι Ευρωπαϊκές 
Συμφιονίες έχουν καταστεί το πλαίσιο εντός του 
οποίου οι εν λόγιο χώρες προετοιμάζουν την ένταξη 
τους. 
Η Ευρωπαϊκή Συμφωνία με τη Σλοβενία 
μονογράφηκε στα τέλη του 1995, αλλά δεν έχει ακόμη 
υπογραφεί. 
Οι Ευρωπαϊκές Συμφαηάες απέκτησαν μεγαλύτερη 
πολιτική σημασία μετά από τη Διάσκεψη Κορυφής του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κοπεγχάγη το 1993. 
Στη Διάσκεψη αυτή, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
συμφώνησε ρητά ότι "οι συνδεδεμένες χώρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που το 
επιθυμούν, θα καταστούν μέλη της Ευρωπαϊκής 
' Ενωσης. Η προσχώρηση θα πραγματοποιείται όταν 
μια συνδεδεμένη χώρα είναι σε θέση να αναλάβει τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η ένταξη της, 
πληρώντας τις απαραίτητες οικονομικές και πολιτικές 
προϋποθέσεις". 
Βάσει των Συμφωνιών αυτών, οι χώρες εταίροι 
αναλαμβάνουν τη δέσμευση να προσεγγίσουν τις 
νομοθεσίες τους με εκείνη της Ευριοπαϊκής 
Κοινότητας ιδίως στους τομείς που έχουν σχέση με 
την εσιοτερική αγορά. 
' Ενα από τα βασικά στοιχεία των Ευρωπαϊκών 
Συμφ(ονκόν είναι τα Συμβούλια Σύνδεσης. Πρόκειται 
για μια σειρά διμερών συνεδριάσεων μεταξύ των 
Ευριοπαϊκών Κοινοτήτων και τατν κρατών μελών, 
αφενός, και καθεμιάς τα)ν χωρών εταίρων, αφετέρου. 
Κατά τη διάρκεια του 1995, τα εν λόγω Συμβούλια 
Σύνδεσης επικέντρωσαν το ενδιαφέρον τους στους 
ακόλουθους τομείς: στην εφαρμογή της 
προενταξιακής στρατηγικής και τη διαπεριφερειακή 
συνεργασία. 
Τα Συμβούλια Σύνδεσης συμπληρώνονται από τις 
Επιτροπές Σύνδεσης, οι οποίες ασχολούνται με όλους 
τους τομείς που εμπίπτουν στα πλαίσια των 
Ευρωπαϊκών Συμφωνιών και από τις Κοινές 
Κοινοβουλευτικές Επιτροπές. 
Διαρθρωμένος διάλογος 
Το δεύτερο όργανο της προενταξιακής στρατηγικής 
είναι ο "διαρθρωμένος διάλογος". Ο διάλογος αυτός 
αποτελούσε πάντα το θεμέλιο λίθο της συνεργασίας 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τις χώρες της 
Κεντρικής Ευρώπης και, καθώς οι χώρες αυτές 
εξέρχονταν από δεκαετίες απομόνωσης από την 
υπόλοιπη Ευρώπη, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο 
στην καλύτερη κατανόηση των αναγκών και τιον 
ενδιαφερόντων τους. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης τον Ιούνιο 
του 1993 ενέκρινε ένα πολυμερές πλαίσιο τακτικών 
συνεδριάσεων σε επίπεδο υπουργών της ' Ενωσης και 
των χωρίον εταίρα)ν. Το πλαίσιο αυτό επικροτήθηκε 
κατά τη Διάσκεψη Κορυφής του ' Εσσεν, όπου 
ορίστηκαν οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις που διέπουν το 
διαρθρωμένο διάλογο. 
Ο διαρθρωμένος διάλογος διαδραματίζει σημαντικό 
ρόλο στην προετοιμασία των χωρών εταίρων για την 
ένταξη τους στην ' Ενωση, καθιστώντας δυνατή την 
εξέταση θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος σε τομείς 
όπου απαιτούνται δράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για 
την εξεύρεση λύσεων. Οι τομείς πολιτικής εκτείνονται 
από την πολιτική συνεργασία μέχρι την κοινή 
εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας 
(ΚΕΠΠΑ). 
Η εξέταση θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος επιτρέπει 
επίσης την ευρύτερη συμμετοχή των υποψήφιων 
χωρών στις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής 
' Ενωσης πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων 
για την ένταξη τους σε αυτή, καθώς επίσης και τη 
μεγαλύτερη εξοικεί(οσή τους με τα ' Οργανα της ΕΕ 
και τον τρόπο λειτουργίας τους. Συνεπώς, με το 
διαρθρωμένο διάλογο συσφίγγονται οι σχέσεις 
εργασίας που είναι απαραίτητες για τη διαδικασία 
ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. 
Οι αρχηγοί των κυβερνήσεων των χωρών εταίρων 
προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν στις Διασκέψεις 
Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Κάννες 
και τη Μαδρίτη. Πραγματοποιήθηκαν επίσης 
υπουργικές συνεδριάσεις για την εξέταση μιας ευρείας 
σειράς θεμάτων διευρωπαϊκού χαρακτήρα, όπως οι 
τηλεπικοινωνίες, οι μεταφορές, το περιβάλλον και η 
επιστημονική έρευνα, καθώς επίσης και άλλων 
θεμάτων που έχουν σχέση με την εσωτερική αγορά της 
ΕΚ. Στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών 
υποθέσεα)ν η συνεργασία είχε ως επίκεντρο την 
καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Ενα νέο επίκεντρο ενδιαφέροντος για το Phare 
Το Πρόγραμμα Phare, που αναπτύχθηκε αρχικά για 
την άμεση αντιμετώπιση των προκλήσεων των χωρών 
της Κεντρικής Ευρώπης, έχει επίσης καταστεί τώρα 
και χρηματοδοτικό μέσο της προενταξιακής 
στρατηγικής. 
Σύμφωνα με την προενταξιακή στρατηγική, που 
καθορίστηκε στη Διάσκεψη Κορυφής του ' Εσσεν, η 
"ολοκλήρωση θα υποστηριχθεί από το Πρόγραμμα 
Phare της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης, που προβλέπεται να 
εξελιχθεί σε μεσοπρόθεσμο χρηματοδοτικό μέσο με 
σημαντικές δυνατότητες προώθησης της ανάπτυξης 
των υποδομών και της διαπεριφερειακής 
συνεργασίας". 
Αυτό σημαίνει συγκεκριμένα ότι το Phare διαθέτει ένα 
μεγάλο μέρος των κεφαλαίων του για τη 
συγχρηματοδότηση προγραμμάτων ανάπτυξης 
υποδομών και την προώθηση της διασυνοριακής 
συνεργασίας. Το Phare λαμβάνει επίσης μέτρα για την 
προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των εταίρων 
χωρών και την αύξηση της επενδυτικής ενίσχυσης. 
Για την προετοιμασία τιον χωρών εταίρων ενόψει της 
συμμετοχής τους στην εσωτερική αγορά, 
αποφασίστηκε να υποστηριχθούν οι προσπάθειες τους 
για εναρμόνιση των νομοθεσιών, προτύπων και 
κανόνων τους με τους υφιστάμενους στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα. Αυτό θα απαιτήσει την παροχή 
σημαντικής υποστήριξης στο σύστημα δημόσιας 
διοίκησης, ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική 
εφαρμογή των απαιτούμενων νόμιον. 
Στην έκθεση προόδου που υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο το Δεκέμβριο του 1995 όσον αφορά την 
προενταξιακή στρατηγική, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
ανέφερε ότι εξακολουθεί να είναι αναγκαία η 
περαιτέρω υποστήριξη των επενδύσεων και των 
υποδομών. Αναφερόταν επίσης ότι το Phare θα 
υποστηρίξει επίσης μια σειρά προγραμμάτων στον 
τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών 
υποθέσεων. 
Για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα του 
Προγράμματος Phare, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
συντονίζει τις δραστηριότητες παροχής βοήθειας που 
αναλαμβάνει με εκείνες άλλατν χορηγών πον 
ενισχύουν τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, όπως η 
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης 
(ΕΤΑΑ) ή η Παγκόσμια Τράπεζα. Δίδεται έμφαση σε 
συγκεκριμένους τομείς για να αυξηθούν οι επιδράσεις 
της ενίσχυσης. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Καννών 
Η Ευρα)παϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με τα 
συμπεράσματα της Διάσκεψης Κορυφής του ' Εσσεν, 
εξέδωσε ένα Λευκό Βιβλίο για την προετοιμασία των 
χα)ρών εταίρων ενόψει της ένταξης τους στην 
εσωτερική αγορά της Ευριοπαϊκής ' Ενα)σης. Το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Καννών συμπέρανε ότι "η 
προετοιμασία των συνδεδεμένα>ν χα)ρών για την 
ένταξη τους στην εσωτερική αγορά είναι, όπιος 
επιβεβαίιοσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του ' Εσσεν, το 
κύριο στοιχείο της στρατηγικής προετοιμασίας για την 
ένταξη". 
Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης να αυξηθούν τα 
κονδύλια του Προγράμματος μέχρι το 1999. 
Οπροϋπολογισμός του Phare θα αυξηθεί από 1.154 
εκατομμύρια ECU το 1995 σε 1.634 εκατομμύρια ECU 
το 1999. Συνεπώς, ο συνολικός προϋπολογισμός κατά 
την περίοδο αυτή θα ανέλθει σε 6.693 εκατομμύρια 
ECU. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η δέσμευση της 
Ευρωπαϊκής ' Ενωσης όσον αφορά την ένταξη τιον εν 
λόγω χωρίον. 
Οι χώρες εταίροι είχαν ήδη αρχίσει, πριν από τη 
δημοσίευση του Λευκού Βιβλίου, την προσέγγιση των 
νομοθεσιών τους και προωθούσαν τις οικονομικές 
ελευθερίες στις οποίες βασίζεται η εσωτερική αγορά. 
Ωστόσο, καθώς η προοπτική πλήρους ένταξης τους 
στην Ευρωπαϊκή ' Ενα)ση είχε καταστεί πιο εμφανής, 
αποφασίστηκε να καταρτιστεί έγγραφο που να εκθέτει 
το κύριο μέρος της βασικής νομοθεσίας σχετικά με την 
εσωτερική αγορά. 
Το Phare χρηματοδοτεί ήδη την εφαρμογή του Λευκού 
Βιβλίου, το οποίο είναι κυρία)ς ένας τεχνικός οδηγός 
που αποτελεί βασικό στοιχείο της προενταξιακής 
στρατηγικής. Στόχος του Λευκού Βιβλίου, που 
καθοδηγεί τις χώρες εταίρους όσον αφορά τη 
νομοθεσία, τις διαρθρώσεις και τις γενικές 
οικονομικές προϋποθέσεις που είναι απαραίτητες για 
τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, είναι η 
αποσαφήνιση του έργου της προσέγγισης των εθνικών 
νομοθεσιών με εκείνη της Ευριοπαϊκής ' Ενωσης. Για καθέναν από τους εικοσιτρείς τομείς της 
νομοθεσίας σχετικά με την εσωτερική αγορά, το Λευκό 
Βιβλίο προτείνει μια λογική σειρά δράσεων για την 
προσέγγιση των νομοθεσιών. Ενώ ο καθορισμός 
προτεραιοτήτων δράσης θεα)ρείται ζωτικής σημασίας, 
εναπόκειται στις ίδιες τις χώρες ο εντοπισμός των 
τομέιον όπου οι επιδράσεις θα είναι μεγαλύτερες. 
Το Λευκό Βιβλίο εγκαινιάζει μια διαδικασία στην 
οποία οι χώρες εταίροι διαδραματίζουν 
πριοτοποριακό ρόλο. Το έργο της θέσπισης, 
εφαρμογής και εκτέλεσης των απαραίτητων νόμων 
μπορεί να επιτελεστεί μόνο από τις ίδιες τις χώρες 
εταίρους, θα παρασχεθεί μεν βοήθεια από την 
Ευρωπαϊκή ' Ενωση και τα κράτη μέλη, είναι όμως 
απαραίτητος ο συντονισμός της βοήθειας αυτής, ώστε 
η παροχή βοήθειας να είναι αποτελεσματική και 
αποδοτική. 
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο στο Λευκό Βιβλίο 
προτεινόταν να συστήσει η Επιτροπή και να 
διαχειρίζεται ένα Γραφείο Ανταλλαγής Πληροφοριών 
Τεχνικής Βοήθειας. Η προσπάθεια αυτή 
υποστηρίζεται από το πολυκρατικό πρόγραμμα του 
Phare και θα αποτελέσει το επίκεντρο τόσο της 
παροχής νομοοθετικών συμβουλών και 
εμπειρογνωμοσύνης όσο και των απαιτούμενων 
διαρθρώσεων εφαρμογής. Το Γραφείο αυτό θα 
διαθέτει μια βάση δεδομένων για την εσωτερική 
αγορά, μέσω της οποίας όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη 
θα έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες όσον αφορά τη 
βοήθεια που παρέχεται στα πλαίσια του Phare και των 
άλλων προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης, θα 
χρησιμεύσει επίσης ως ένα είδος συσχέτισης 
συστημάτων ενίσχυσης των χωρών εταίρων με παροχή 
υπηρεσιών από προγράμματα και ειδικούς που 
διατίθενται σε εθνικό ή πανευρωπαϊκό επίπεδο. Με 
τον τρόπο αυτό, το Γραφείο θα στρέψει την ενίσχυση 
που παρέχουν το Phare και διάφοροι άλλοι δημόσιοι 
και ιδιωτικοί οργανισμοί στις ανάγκες των χωρών 
εταίριον. 
Διάσκεψη Κορυφής του Συμβουλίου στη 
Μαδρίτη και διεύρυνση 
Το Δεκέμβριο του 1995, στη Διάσκεψη Κορυφής της 
Μαδρίτης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε μελέτη για 
τις εναλλακτικές στρατηγικές ανάπτυξης των σχέσεων 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των χωρών 
εταίρων στον τομέα της γεωργίας. Η Επιτροπή 
υπέβαλε επίσης εκθέσεις για την πρόοδο που 
συντελέστηκε στα πλαίσια της προενταξιακής 
στρατηγικής, και για την επίδραση της διεύρυνσης στις 
πολιτικές της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. 
Το Συμβούλιο της Μαδρίτης ανήγγειλε ότι η 
Διακυβερνητική Διάσκεψη (ΔΔ) της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης θα άρχιζε το Μάρτιο του 1996. Ενώ η 
Διακυβερνητική Διάσκεψη δεν έχει άμεση επίδραση 
στο Πρόγραμμα Phare, θα διαμορφώσει τα όργανα της 
Ευριοπαϊκής ' Ενωσης για τον επόμενο αιώνα. 
Κατά τη διάρκεια του 1995, οι ακόλουθες χώρες 
υπέβαλαν επίσημη αίτηση πλήρους ένταξης στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση: η Βουλγαρία, η Εσθονία, η 
Λετονία, η Λιθουανία, η Ρουμανία και η Σλοβακία. Η 
Πολιονία και η Ουγγαρία υπέβαλαν σχετική αίτηση το 
1994, ενώ η Εχοβενία υπέβαλλε τήυ αίτηοή της τον 
Ιούνιο του 1996. 
Το Συμβούλιο της Μαδρίτης "εξέφρασε την ελπίδα να 
συμπέσει το προκαταρκτικό στάδιο 
διαπραγματεύσειον με την έναρξη τιον 
διαπραγματεύσεων με την Κύπρο και τη Μάλτα". Οι 
διαπραγματεύσεις αυτές πρέπει να αρχίσουν έξι μήνες 
μετά από τη λήξη των εργασιών της ΔΔ, που 
αναμένεται κατά τα μέσα του 1997. 
Το Phare το 1995 
Το 1995 ήταν ένα έτος συνέχειας και αλλαγών για το 
Πρόγραμμα Phare. Σε πολλούς τομείς, το Πρόγραμμα 
συνέχισε τις εργασίες που είχαν αρχίσει το 1994. Αυτό 
σημαίνει ότι τα έργα υποδομών συνέχισαν να έχουν 
μεγάλη σημασία, το πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας σημείωσε πρόοδο και το Phare συνέχισε 
να παρέχει τεχνογνιοσία και χρηματοδοτική συνδρομή 
στις χώρες εταίρους. 
Ωστόσο, το Phare επέφερε ορισμένες ριζικές αλλαγές 
σε άλλους τομείς. Ο νέος ρόλος του ιος 
χρηματοδοτικού μέσου της προενταξιακής 
στρατηγικής και η πρόκληση που αυτό παρουσίαζε, 
σήμαινε ότι το Phare έπρεπε να τροποποιήσει την 
οργανωτική του διάρθρωση, να βελτιώσει τη 
διαδικασία προγραμματισμού του, να δημιουργήσει 
νέα διάρθρωση ελέγχου και να αναβαθμίσει τη 
χρηματοοικονομική του διαχείριση. 
Στα επόμενα κεφάλαια σκιαγραφούνται τόσο οι 
αλλαγές που επέφερε το Phare το 1995 όσο και οι 
τομείς στους οποίους συνέχισε να επικεντρώνει τις 
προσπάθειες του. 
Με επίκεντρο τις επενδύσεις σε έργα 
υποδομών 
Το 1995, το Phare συνέχισε να επικεντρώνει το 
ενδιαφέρον του σε έργα υποδομών και εντατικοποίησε 
τις εργασίες που είχαν αρχίσει το 1994. Το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του ' Εσσεν, το Δεκέμβριο του 
1994, ανεγνώρισε την αυξανόμενη σημασία των εργασιών του Phare στον τομέα αυτό, αυξάνοντας το 
όριο των επιτρεπόμενων δαπανών για έργα υποδομής 
από 15%, που ήταν προηγουμένως, σε 25%. Με τον 
τρόπο αυτό αυξήθηκε η δυνατότητα του 
Προγράμματος να διαδραματίσει ένα 
συμπληρωματικό ρόλο, εκτός από εκείνο της 
παραδοσιακής παροχής τεχνογνωσίας, με τη χορήγηση 
χρηματοδοτικής συνδρομής σε συγκεκριμένους 
βασικούς τομείς. 
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το Phare ήταν σε θέση 
να επιτύχει την προώθηση προγραμμάτιον, τα οποία 
διαφορετικά θα παρέμεναν ανεφάρμοστα, 
δημιουργώντας μια γέφυρα μεταξύ διεθνών 
χρηματοδοτικών ιδρυμάτων ή επενδυτών του 
δημόσιου τομέα και τα)ν κυβερνήσεων τιον χωρών 
εταίρα)ν. Οι επενδύσεις του Phare σε έργα υποδομών 
υπόκεινται σε ορισμένους βασικούς κανόνες. Οι 
σημαντικότεροι από αυτούς είναι οι εξής: 
• το σχέδιο πρέπει να αποτελεί δεδηλωμένη 
προτεραιότητα της χώρας εταίρου. Αυτό συμφωνεί 
με το πνεύμα της προενταξιακής στρατηγικής, που 
αναθέτει στις ίδιες τις χώρες εταίρους την ευθύνη 
καθορισμού τιον προτεραιοτήτων κατά την 
προενταξιακή περίοδο. Συνεπώς, η χώρα εταίρος 
πρέπει να συνεισφέρει ισοδύναμα κεφάλαια στο 
σχέδιο. 
• η συμβολή του Phare πρέπει να έχει σαφές 
συμπληρωματικό όφελος για το σχέδιο, το οποίο 
διαφορετικά δεν θα εφαρμοζόταν. Σχετικό 
παράδειγμα είναι η απεμπλοκή ενός σχεδίου 
υψηλής προτεραιότητας που δεν μπορεί να 
προωθηθεί, επειδή μια χώρα δεν είναι πρόθυμη να 
υποστηρίξει ένα σχέδιο του οποίου το μεν κόστος 
επιβαρύνει κυρίως την ίδια, τα δε οφέλη 
εκτείνονται σε διάφορες χώρες, ή όταν τα κεφάλαια 
του Phare ενδέχεται να προσελκύσουν περαιτέρω 
εμπορική χρηματοδότηση μέσω του 
πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος. 
• η συμβολή του Phare πρέπει να είναι 
συμπληρωματική και όχι ανταγωνιστική εκείνης 
των συνήθων παραγόντων του τομέα, όπως των 
κυβερνήσεων των χωρών εταίρων, των ιδκοτικών 
φορέων, των εμπορικών δανειστών και των 
διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. 
• το σχέδιο πρέπει να υποστηρίζεται από μια 
σφαιρική στρατηγική που να συμφωνεί με τα 
πρότυπα της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. 
Οι επενδύσεις του Phare σε έργα υποδομών το 1995 
εξακολούθησαν να έχουν ως επίκεντρο τους τομείς 
των μεταφορών, του περιβάλλοντος, της ενέργειας, 
τα)ν τηλεπικοινωνιών και της ανάπτυξης της 
ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Ειδικότερα, έστρεψε το 
ενδιαφέρον του σε δύο γενικούς, αλλά ζωτικής 
σημασίας τομείς. Ο πρώτος είναι τα διευρωπαϊκά 
δίκτυα, που αναγνωρίζεται ως τομέας προτεραιότητας 
στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, του 1992, και 
εξακολουθεί να αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση μιας 
αποτελεσματικής εσωτερικής αγοράς. Αυτό είχε ως 
αποτέλεσμα να στραφεί η προσοχή το 1995 σε 
ορισμένες βελτιώσεις των υποδομών, μεταξύ των 
οποίων συμπεριλαμβάνονται και οι εξής: οδικές και 
σιδηροδρομικές συνδέσεις μεταξύ Βερολίνου και 
Βαρσοβίας Δρέσδης και Πράγας Νυρεμβέργης και 
Πράγας Τεργέστης, Λουμπλιάνας και Βουδαπέστης 
ένας αγωγός φυσικού αερίου μέσω της Ρωσίας, της 
Λευκορωσίας, της Πολωνίας και της Ευρωπαϊκής 
' Ενωσης μια πλατφόρμα τηλεματικής στη Βαλτική 
θάλασσα και ένα δίκτυο παροχής ηλεκτρικής 
ενέργειας στις Βαλτικές Χώρες. 
Ο δεύτερος τομέας αφορά προγράμματα που βοηθούν 
τα κράτη της Κεντρικής Ευρώπης στη μετάβαση από 
μία κεντρικά κατευθυνόμενη οικονομία σε μία 
οικονομία "ελεύθερης αγοράς". Στον τομέα των 
μεταφορών, αυτό αφορούσε μεταξύ άλλιον την 
αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό τόσο των οδικών όσο και των σιδηροδρομικών δικτύων, την 
εξάλειψη των συμφορήσεων στις διαβάσεις συνόρων 
και την ανάπτυξη συστημάτων διαχείρισης της 
κυκλοφορίας. 
Εγκρίθηκαν επίσης περιβαλλοντικά προγράμματα με 
αντικείμενο τα φλέγοντα προβλήματα στον τομέα της 
ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της ρύπανσης των 
υδάτων, ιδίως στις περιπτώσεις όπου αυτά έχουν 
διασυνοριακές επιδράσεις. Ορισμένα άλλα 
προγράμματα αφορούσαν την προστασία της φύσεως, 
όπως τη διαχείριση παράκτιων και υγρών ζωνών ή 
εξασφάλιζαν άμεσα οφέλη για την υγεία, όπως ο 
καθαρισμός των υδάτων που προορίζονται για 
αγροτικές περιοχές ή βιομηχανικές και στρατιωτικές 
εγκαταστάσεις, και η εισαγωγή καθαρότερων 
τεχνολογιών. 
Στον τομέα της ενέργειας, στα έργα υποδομών που 
έτυχαν επενδυτικής ενίσχυσης από το Phare 
συγκαταλέγονταν η αναβάθμιση των σταθμών 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε ό,τι αφορά το 
περιβάλλον και την ασφάλεια, η ανάπτυξη και η 
διασύνδεση δικτύων παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, 
καθώς επίσης και η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης 
και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 
Χρηματοδοτήθηκαν επίσης τοπικά προγράμματα με 
σαφή περιβαλλοντικά οφέλη. 
Τέλος, το Phare συνέβαλε στη χρηματοδότηση της 
ανάπτυξης πρότυπων σχεδίων τηλεφωνίας σε 
αγροτικές περιοχές, πράγμα που αποτελεί σημαντικό 
βήμα για τη δημιουργία υποδομών επικοινωνίας οι 
οποίες έχουν ζωτική σημασία για το γενικό 
επιχειρηματικό κλίμα που επικρατεί σήμερα. 
Διασυνοριακή συνεργασία 
Το πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας του Phare, 
που καταρτίστηκε το 1994 κατόπιν πρωτοβουλίας του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, συνέχισε να 
διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προενταξιακή 
στρατηγική. 
Ενώ το 1994 οι προσπάθειες επικεντρώθηκαν στη 
δημιουργία και την προσαρμογή του απαιτούμενου 
θεσμικού πλαισίου για την επικοινωνία, τον 
προγραμματισμό, την εφαρμογή και τον έλεγχο του 
προγράμματος, το 1995 λήφθηκαν ορισμένα 
συγκεκριμένα μέτρα. 
To Phare είχε στενή συνεργασία με την Γενική 
Διεύθυνση Περιφερειακών Πολιτικών, που 
διαχειρίζεται το INTERREG, για να διασφαλισθεί η 
συνοχή με στόχους και πρακτικές της περιφερειακής 
συνεργασίας. Ο κανονισμός της Επιτροπής αριθ. 
1628/94 σχετικά με τη διασυνοριακή συνεργασία 
μεταξύ τα)ν κρατών μελών και των χωρών της 
Κεντρικής Ευρώπης στο πλαίσιο του προγράμματος 
Phare, προβλέπει κανόνες χρηματοδοτικών δράσεων 
διαρθρωτικής φύσεως σε παραμεθόριες περιοχές των 
χωρών της Κεντρικής Ευρώπης που έχουν κοινά 
σύνορα με τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις 
διαρθρωτικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης 
και, ειδικότερα, του INTERREG II. Οι Κοινές 
Επιτροπές Προγραμματισμού και Ελέγχου, που 
απαρτίζονται από τις αρμόδιες αρχές τα)ν δύο 
πλευρών, διαδραματίζουν βασικό ρόλο τόσο για τη 
διασφάλιση του γενικού συντονισμού στα στάδια 
προγραμματισμού και εφαρμογής, όσο και για τον 
έλεγχο των επιλεγόμενων προγραμμάτων. 
Μολονότι το μεγαλύτερο μέρος των προγραμμάτων 
διασυνοριακής συνεργασίας του Phare είχε ως 
επίκεντρο την ανάπτυξη των υποδομών, των 
μεταφορών, τα)ν τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, η 
νέα προσέγγιση που υιοθετήθηκε για το 1995-1999 
προβλέπει πιο "ήπιες δράσεις" σε τομείς όπως ο 
τουρισμός, οι ανθρώπινοι πόροι και ο πολιτισμός. 
Προς υποστήριξη τα)ν δράσεων αυτών ιδρύθηκε ένα 
Ταμείο Χρηματοδότησης Μικρών Προγραμμάτων. 
Το 1994 οι χώρες της Κεντρικής Ευρώπης που ήταν 
επιλέξιμες για συμμετοχή στα προγράμματα αυτά 
ήταν η Αλβανία, η Βουλγαρία, οι χώρες της Βαλτικής, 
η Τσεχική Δημοκρατία, η Πολωνία και η Σλοβενία. Το 
1995 προστέθηκαν στον κατάλογο αυτό η Ουγγαρία 
και η Σλοβακία (λόγω της προσχώρησης της Αυστρίας 
στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση), καθώς επίσης και νέες 
παραμεθόριες περιοχές στην Τσεχική Δημοκρατία και 
τη Σλοβενία. Οι επιλέξιμες παραμεθόριες περιοχές 
ορίστηκαν από τις ίδιες τις χώρες εταίρους σε 
συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να 
εξασφαλιστεί η συνοχή με το πρόγραμμα INTERREG. 
Το 1995, η Επιτροπή Διαχείρισης Phare διετύπωσε 
ευνοϊκή γνώμη για τα διασυνοριακά προγράμματα 
που αφορούσαν την Αλβανία, τη Βουλγαρία, την 
Τσεχική Δημοκρατία, την Εσθονία, την Ουγγαρία, τη 
Λετονία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Σλοβακία και 
τη Σλοβενία. Τα προγράμματα αυτά αφορούσαν κυρίως τις μεταφορές, το περιβάλλον, τη γεωργία, 
τους ανθρώπινους πόρους και την οικονομική 
ανάπτυξη, εγκρίθηκε δε προϋπολογισμός ύψους 169 
εκατομμυρίων ECU. 
Εκδόθηκε επίσης ευνοϊκή γνώμη για τα προγράμματα 
τομεακής συνεργασίας όσον αφορά το περιβάλλον και 
τη διαπεριφερειακή συνεργασία. Το είδος αυτό 
•προγραμμάτων προβλέπει χρηματοδότηση από ένα 
διεθνές χρηματοπιστωτικό ίδρυμα και/ή ένα κράτος 
μέλος της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. Το Phare παρέχει 
την απαιτούμενη υποστήριξη κατά την περίοδο 
αξιολόγησης, κατάρτισης και εφαρμογής των 
προγραμμάτων. Μια ευρεία σειρά μέτρων είναι 
επιλέξιμα για χρηματοδότηση, όπως η μείωση της 
ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η διαχείριση λυμάτων και 
οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις τα)ν προγραμμάτων 
στον τομέα των μεταφορών. 
' Οσον αφορά το πρόγραμμα διαπεριφερειακής 
συνεργασίας, που βασίζεται ήδη στα προγράμματα 
ECOS και Ouverture της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης, είναι 
η πρώτη φορά που παρέχεται χρηματοδοτική 
συνδρομή σε πόλεις και περιφέρειες όλων των χωρών 
εταίρων του Phare και εκείνων της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. Χρηματοδοτούνται 100 και πλέον σχέδια 
διαπεριφερειακής συνεργασίας. 
Όσον αφορά το μέλλον, καθώς οι χώρες της 
Κεντρικής Ευρώπης προσεγγίζουν όλο και 
περισσότερο το στόχο της ολοκλήρωσης, το 
πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας του Phare θα 
μετατοπίσει το ενδιαφέρον του από την εφαρμογή και 
την αξιολόγηση έργων υποδομής στους τομείς της 
καλύτερης κατάρτισης, της διαχείρισης και της 
ανάπτυξης κοινωνικοοικονομικών διαρθρώσεων. 
Αυτό θα επιτρέψει στο πρόγραμμα να ανταποκριθεί 
καλύτερα στις ανάγκες της διαδικασίας ολοκλήρωσης. 
Δυνατότητα πρόσβασης σε κοινοτικά 
προγράμματα 
Το 1993, κατά τη Διάσκεψη Κορυφής της Κοπεγχάγης, 
οι αρχηγοί κυβερνήσεων των κρατών μελών έλαβαν 
την πολιτική απόφαση να παράσχουν στις 
συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης τη 
δυνατότητα συμμετοχής σε κοινοτικά προγράμματα. 
Στις 4 Δεκεμβρίου 1995, η Επιτροπή και το 
Συμβούλιο, με τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου, συνήψαν Συμπληρωματικά 
Πρωτόκολλα των Ευρωπαϊκών Συμφα)νιών με τη 
Βουλγαρία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία, 
την Πολωνία και τη Ρουμανία, ώστε να δημιουργηθεί 
το απαιτούμενο νομικό πλαίσιο για τη συμμετοχή 
τους στα προγράμματα αυτά. Υπεγράφη επίσης ένα 
Συμπληρωματικό Πρωτόκολλο με τη Σλοβακία, για το 
οποίο αναμένεται η σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου. Τα Συμπληρωματικά Πριοτόκολλα για 
τα κράτη της Βαλτικής περιλαμβάνονται στις 
Ευρωπαϊκές Συμφωνίες με κάθε χώρα. 
Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα στις χώρες εταίρους να 
συμμετάσχουν καταρχάς στα προγράμματα Socrates, 
Leonardo και Νεολαία για την Ευρώπη III. θα δώσει 
επίσης τη δυνατότητα στις χώρες των οποίων η 
νομοθεσία είναι συμβατή με το κοινοτικό δίκαιο, να 
συμμετάσχουν στο πρόγραμμα Media II. ' Αλλα 
προγράμματα που καλύπτουν τους τομείς του 
πολιτισμού, του περιβάλλοντος, της υγείας, της 
ενέργειας και της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να 
προσαρμοστούν, ώστε να λάβουν υπόψη τη 
μελλοντική συμμετοχή χωρών της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης. Τα προγράμματα Corine 
(χαρτογράφηση με χρήση δορυφόριον), LIFE 
(περιβάλλον), SAVE II (ενεργειακή απόδοση) και 
Synergy (συνεργασία στον τομέα της ενέργειας) 
αποτελούν παραδείγματα προγραμμάτων που 
αφορούν τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης ή έχουν 
επεκταθεί σε αυτές. 
Το 1995 διατέθηκε ποσό ύψους 9,9 εκατομμυρίων 
ECU για την προετοιμασία της συμμετοχής των 
συνδεδεμένων χωρών σε κοινοτικά προγράμματα με 
ενημερωτικές συσκέψεις, επισκέψεις και μαθήματα 
κατάρτισης δημόσιων υπαλλήλιον, τη διαβίβαση του 
απαραίτητου υλικού τεκμηρίωσης και τη δημιουργία 
των κατάλληλων εθνικών διαρθρώσεων ή γραφείων 
πληροφόρησης για την καλύτερη ενημέρωση σχετικά 
με τα προγράμματα αυτά. 
Εξασφαλίστηκε επίσης η υπό όρους συμμετοχή των 
χωρών εταίρα)ν σε ειδικά σχέδια στα πλαίσια του 
Τετάρτου Προγράμματος-Πλαίσιο ' Ερευνας και 
Ανάπτυξης. 
Συντονισμός με άλλους χορηγούς 
Για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και, ειδικότερα, εκείνης 
του Προγράμματος Phare, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντονίζει τις σχετικές δραστηριότητες της με εκείνες 
άλλων χορηγών που υποστηρίζουν τις χώρες της 
Κεντρικής Ευρώπης. Μετά από τη Διάσκεψη Κορυφής 
τιον αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ομάδας 
των 7, στο Παρίσι τον Ιούλιο του 1989, η Επιτροπή 
ανέλαβε το επίσημο καθήκον του συντονισμού των 
δραστηριότητας όλαον των εν λόγιο χορηγών. 
Με την ιδιότητα της αυτή, και έχοντας υπόψη τη 
σημασία του Phare, η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με 
τις χώρες της Ομάδας των 24, καθώς επίσης και με 
διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως η 
Παγκόσμια Τράπεζα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα 
Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΑΑ), η Ευρωπαϊκή 
Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤρΕ) και ο Οργανισμός 
Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). 
Το Phare και ο ΟΟΣΑ συνεργάστηκαν, για 
παράδειγμα, στα πλαίσια του προγράμματος SIGMA 
(Υποστήριξη για τη Βελτίωση της Διοίκησης και της 
Διαχείρισης στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη). 
To SIGMA ενισχύει τις χώρες εταίρους να 
αναπτύξουν συνεκτικές μεταρρυθμιστικές πολιτικές 
και αποτελεσματικούς δημόσιους οργανισμούς. ' Ενα 
παράδειγμα συγχρηματοδότησης Phare/ETAA είναι η 
Διευκόλυνση Κατάρτισης Περιβαλλοντικών Σχεδίων, 
ένα οριζόντιο πρόγραμμα που άρχισε να εφαρμόζεται 
κατά τα τέλη του 1995 και το οποίο διευκολύνει την 
εφαρμογή ζωτικής σημασίας περιβαλλοντικών 
προγραμμάτιον στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης. 
Το Μάρτιο του 1995, κατά τη σύνοδο Υψηλού 
Επιπέδου, οι χορηγοί της Ομάδας των 24 ανέλυσαν 
από κοινού τις μεταρρυθμίσεις που είχαν 
πραγματοποιηθεί κατά την πρώτη μεταβατική περίοδο 
στην Κεντρική Ευρώπη. Το γενικό συμπέρασμα ήταν 
ότι η μετάβαση αυτή είναι αμετάκλητη. Οι οργανισμοί 
χορηγών ανέλαβαν τη δέσμευση να συνεχίσουν την 
ενεργό υποστήριξη της ενσωμάτιοσης των χωρών της 
Κεντρικής Ευρώπης στη διεθνή οικονομική κοινότητα. 
Επίσης, η ενίσχυση τους θα σχεδιαστεί με τρόπο ώστε 
να προσιδιάζει στην προενταξιακή στρατηγική και να 
συμβάλει στην προώθηση της. 
' Εχοντας υπόψη τους στόχους αυτούς, οι 
συντονιστικές εργασίες της Επιτροπής θα ενισχυθούν 
"επί τω έργω" στις χώρες εταίρους, δίδοντας έμφαση 
σε συγκεκριμένους τομείς, ώστε να αυξηθεί η 
επίδραση. Οι οργανισμοί θα συνεργάζονται σε επίπεδο 
προγράμματος και σχεδίων. 
To 1995 ενισχύθηκε η εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης 
στο συντονισμό της εξωτερικής βοήθειας. Η 
ειρηνευτική συμφωνία που συνήφθη από τις 
Δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας απαιτεί την 
υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας. Το Δεκέμβριο 
του 1995, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και η Παγκόσμια 
Τράπεζα διοργάνωσαν την πρώτη συνεδρίαση 
χορηγών για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Κύριοι στόχοι 
ήταν ο προσδιορισμός των αναγκών της χώρας στην 
προσπάθεια ανασυγκρότησης της και η κινητοποίηση 
της βοήθειας των χορηγών. Αυτό δείχνει κυρίως τη 
συγκεκριμένη υποστήριξη της Ευρωπαϊκής ' Ενα)σης 
στην ειρηνευτική διαδικασία και το ρόλο της ιος 
συντονισμού της βοήθειας της Παγκόσμιας 
Κοινότητας στην Κεντρική Ευρώπη. 
Το Phare και η πρώην Γιουγκοσλαβία 
Το 1995 ήταν το έτος κατά το οποίο άρχισε η 
ανασυγκρότηση της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Το 
χρηματοδοτικό πρόγραμμα που ενέκρινε η 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υποστήριξη της 
ειρηνευτικής διαδικασίας προβλέπει τη διάθεση ποσού 
600 εκατομμυρίων ECU κατά την περίοδο 1996-1999. 
Επίσης, στα πλαίσια της ειρηνευτικής συμφωνίας του 
Dayton, που συνήφθη το Δεκέμβριο του 1995, ήταν 
άκρως σημαντικό να αρχίσει το συντομότερο δυνατό η 
βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη ανασυγκρότηση 
της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Ορισμένοι διεθνείς 
οργανισμοί, κυρίως η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές 
Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα 
Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα κατήρτισαν πρόγραμμα προς 
το σκοπό αυτό. Η πρώτη φάση του Προγράμματος 
Βασικής Ενίσχυσης του Phare είχε ως γνώμονα το 
πολυμερές σχέδιο, ενώ η πρώτη δόση της βοήθειας, 
ύψους 62,5 εκατομμυρίιον ECU, έπρεπε να χορηγηθεί 
αμέσιος τον Ιανουάριο. 
Το Ελεγκτικό Συνέδριο 
Το Νοέμβριο του 1995, το Ελεγκτικό Συνέδριο 
εξέδωσε την έκθεση του για τις χρηματοδοτικές και 
λειτουργικές επιδόσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
κατά το 1994. Το Ελεγκτικό Συνέδριο ανεγνώριζε ότι 
οι προσπάθειες που κατέβαλε η διοίκηση του Phare 
είχαν οδηγήσει σε ορισμένες βελτιώσεις του 
Προγράμματος. 
Ωστόσο, το Ελεγκτικό Συνέδριο επεσήμαινε ότι 
υπήρχαν περιθώρια για περαιτέρω βελτιώσεις, ιδίως 
με την καλύτερη χρήση του συστήματος 
χρηματοοικονομικού ελέγχου PHACSY, την 
αυστηρότερη εφαρμογή της διαδικασίας προσκλήσεων 
για την υποβολή προσφορών και τη λειτουργικότερη 
αξιοποίηση τιον πορισμάτων μελετών που 
εκπονούνται με κεφάλαια του Phare, κυρίως για την 
ενθάρρυνση ουσιαστικών επενόύσεα)ν. 
' Οπως αναφέρεται στο επόμενο κεφάλαιο, τόσο τα 
συστήματα χρηματοδοτικής διαχείρισης όσο και οι 
λειτουργικές διαδικασίες του Phare έχουν ήδη 
εξετασθεί κατά τη διάρκεια του 1995 και έχουν επέλθει 
σχετικές βελτιώσεις. Συστάθηκε επίσης μια μονάδα 
ελέγχου. 
Λειτουργική διαχείριση του Phare 
Από την έναρξη της εφαρμογής του, το Phare 
επιδιώκει την όσο το δυνατό μεγαλύτερη συμμετοχή 
των χωρών εταίρων στις στρατηγικές και λειτουργικές 
δραστηριότητες του Προγράμματος. Για το λόγο αυτό, 
προσήρμοσε διαχρονικά τη διάρθρωση του για να 
ληφθούν υπόψη οι μεταβαλλόμενες ανάγκες των 
εταίρων του, να βελτιωθεί η συνεργασία και ο 
συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και των εταίρα)ν 
χωρών, και να αυξηθεί η επίδραση των προγραμμάτων 
που εφαρμόζονται στα πλαίσια του Phare. 
Η διαδικασία αυτή λειτουργικών βελτιώσεων 
συνεχίστηκε το 1995. Η εσωτερική διάρθρωση της 
Διεύθυνσης και η διοίκηση του Προγράμματος 
υπέστησαν αλλαγές για να αυξηθεί η συνοχή μεταξύ 
των εργασιών για το Phare, τιον Ευρωπαϊκών 
Συμφωνιών και της προενταξιακής στρατηγικής. 
Οι διαδικασίες διαχείρισης βελτιώθηκαν. Τα 
συστήματα χρηματοοικονομικού και διαχειριστικού 
ελέγχου επανεξετάστηκαν ενδελεχώς και ο αριθμός 
των καθιερωμένων και τακτικών ανεξάρτητων 
ελέγχων αυξήθηκε. Συστάθηκε μια αυτοτελής μονάδα 
ελέγχου και αξιολόγησης με στόχο τη βελτίωση της 
λειτουργικής ποιότητας των προγραμμάτων του Phare 
και την εξασφάλιση της αποτελεσματικότερης από 
άποψη κόστους διαχείρισης των κεφαλαίων. Με τον 
τρόπο αυτό θα προωθηθεί η διαδικασία 
αποκέντρωσης, που αποκτά όλο και μεγαλύτερη 
σημασία καθώς προχιορεί η εφαρμογή της 
προενταξιακής στρατηγικής. 
Τέλος, εξακολούθησε να δίδεται έμφαση στην αύξηση 
των δυνατοτήτων πρόσβασης στο Πρόγραμμα Phare 
μέσω ενός στοχοθετημένου προγράμματος 
ανακοινώσεων σε άλλα ' Οργανα της Ευρωπαϊκής 
' Ενωσης, στα κράτη μέλη της ΕΕ, ιδίως στις δημόσιες 
υπηρεσίες και τον εμπορικό τομέα - καθώς επίσης και 
στις χώρες εταίρους. Λειτουργική διάρθρωση 
Η Διεύθυνση που διαχειρίζεται το Πρόγραμμα Phare 
στα πλαίσια της Γενικής Διεύθυνσης ΙΑ (Ευρώπη και 
τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, Κοινή Εξωτερική 
Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας, και Εξωτερικές 
Αποστολές), αναδιοργανώθηκε το 1995. 
Μέχρι τότε, οι υπηρεσίες του Phare ήταν κατά κύριο 
λόγο οργανωμένες σε τομεακή βάση, το δε προσωπικό 
υποδιαιρείτο σε τομεακές μονάδες, όπως η γεωργία ή 
οι υποδομές. Κατέστη όμως σαφές ότι ήταν 
απαραίτητη μια ολοκληρωμένη γεωγραφική 
διάρθρωση για να ληφθούν υπόψη οι απαιτήσεις της 
προενταξιακής στρατηγικής και των Ευρωπαϊκών 
Συμφωνιών, καθώς επίσης και η διαρθρωμένη σχέση 
και χρηματοοικονομική συνεργασία που είχαν 
καθοριστική σημασία για την επιτυχία του 
Προγράμματος. 
Συνεπώς, τον Ιούλιο του 1995, η Επιτροπή 
αναδιοργάνωσε τη Διεύθυνση που είναι υπεύθυνη για 
το Phare κατανέμοντας τις αρμοδιότητες ανά χώρα. 
Συστάθηκαν τρεις γεωγραφικές μονάδες που είναι 
αρμόδιες για όλες τις πτυχές των σχέσεων με τις 
χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, ώστε να ληφθούν 
υπόψη όλες οι προενταξιακές ανάγκες κάθε χώρας, 
βελτιώνοντας ταυτόχρονα τις επιδόσεις του 
Προγράμματος με την εξασφάλιση της ταχύτερης και 
συντονισμένης αντιμετώπισης των προβλημάτων τιον 
χωρών, καθώς επίσης και με την ανάπτυξη 
λειτουργικών σχέσεων συνεργασίας μεταξύ των 
Αντιπροσωπειών στις χώρες εταίρους και του 
προσωπικού στις Βρυξέλλες. 
Εντούτοις, σε πολλά προγράμματα του Phare 
συμμετέχουν διαφορετικές χώρες εταίροι. Για να 
διατηρηθεί μια γενική εικόνα της κατάστασης που 
είναι απαραίτητη για τη διαχείριση των 
προγραμμάτιον αυτών, συστάθηκαν χωριστές 
12 
οριζόντιες και τομεακές μονάδες που είναι αρμόδιες 
για την πολιτική συντονισμού και τη διαχείριση των 
πολυκρατικών και οριζόντιιον προγραμμάτων. Οι 
μονάδες αυτές διασφαλίζουν τη διατήρηση της 
συνεργασίας μεταξύ των χωρίον, καθώς επίσης και 
τον εντοπισμό και την αξιοποίηση δυνατοτήτων 
ανάπτυξης σχέσεων συνεργασίας. 
Η Διεύθυνση άρχισε να λειτουργεί στη νέα αυτή 
γεωγραφική βάση από τον Ιούνιο του 1995, ώστε να 
μην ανακοπεί η ώθηση που έδωσαν στο θέμα οι 
Διασκέψεις Κορυφής του ' Εσσεν και των Καννών, 
ούτε ο ρυθμός εφαρμογής της προενταξιακής 
στρατηγικής. 
Το Phare ενέλαβε επίσης μια πρωτοβουλία για την 
αντιμετώπιση του θέματος του προσωπικού, τόσο στα 
κεντρικά γραφεία των Βρυξελλών όσο και στις 
Αντιπροσωπείες. Εκπονούνται τη στιγμή αυτή μελέτες 
για τον προσδιορισμό των βασικών καθηκόντων 
διαχείρισης του Προγράμματος Phare που εμπίπτουν 
στα πλαίσια των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων της 
Επιτροπής και θα πρέπει επομένως να εκτελούνται 
από το προσωπικό της. Στη συνέχεια, τα καθήκοντα 
που θεωρούνται ως μη βασικά μπορούν να ανατεθούν 
σε τρίτους, αξιοποιώντας έτσι με τον 
αποτελεσματικότερο τρόπο το υπάρχον προσωπικό. 
Μια νέα προσέγγιση προγραμματισμού 
Η προσέγγιση προγραμματισμού του Phare 
αναβαθμίστηκε και βελτιώθηκε το 1995. Στις 
Διασκέψεις Κορυφής του ' Εσσεν και των Καννών 
ορίστηκαν σαφέστερα οι κοινοί στόχοι και, ως εκ 
τούτου, η δυνατότητα αποτελεσματικότερης διάθεσης 
των κεφαλαίων. Ορίστηκαν επίσης πολυετείς 
χρηματοδοτικές προοπτικές για το Phare, με στόχο να 
προσαρμοστεί καλύτερα το Πρόγραμμα στους 
μεσοπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους των χωρών 
εταίρων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να καταρτιστούν το 1995 
νέα, πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για τέσσερις 
χώρες (την Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία, την 
Πολωνία και τη Σλοβακία), ενώ προβλέπεται να 
εκπονηθούν πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για τις 
υπόλοιπες χώρες του Phare μέχρι τα μέσα του 1996. 
Τα εν λόγιο προγράμματα καταρτίζονται σε 
συνεργασία με τις ενδιαφερόμενες χώρες και 
καλύπτουν την περίοδο μέχρι και το 1999. Εκθέτουν 
τους στόχους, τους τομείς προτεραιότητας, τις 
δραστηριότητες και τις προθεσμίες για κάθε χώρα, 
συμπεριλαμβανόμενης και μιας ένδειξης όσον αφορά 
τα κεφάλαια που θα διατεθούν σε κάθε τομέα. 
Πολυετή ενδεικτικά προγράμματα καταρτίστηκαν για 
έντεκα διασυνοριακά προγράμματα που καλύπτουν 
όλες τις χώρες εταίρους, πλην της Ρουμανίας. 
Η νέα αυτή προσέγγιση ωφελεί τόσο τις χώρες 
εταίρους όσο και τα κράτη μέλη. ' Οσον αφορά τις 
χώρες εταίρους, δίδει μεγαλύτερη σημασία στην 
προσχώρηση τους στην ΕΕ, ορίζει μια σειρά 
συγκεκριμένων στόχων και επιτρέπει την ενσωμάτωση 
του Προγράμματος Phare στα μεσοπρόθεσμα 
προγράμματα αναδιάρθρωσης και στρατηγικές 
προσχώρησης. ' Οσον αφορά τα κράτη μέλη, τους 
παρέχει τη δυνατότητα να έχουν μια στρατηγική 
συμβολή και να διαμορφώσουν μια γενικότερη και 
σφαιρικότερη εικόνα για τις προτεραιότητες κάθε 
χώρας του Phare. 
Ενώ τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα έχουν δώσει 
στο Phare μια μεσοπρόθεσμη προοπτική, πρέπει να 
ενθυμείται κανείς ότι η εφαρμογή των προγραμμάτων 
εξακολουθεί να αποτελεί το αντικείμενο μιας ετήσιας 
διαδικασίας προϋπολογισμού. Αυτό σημαίνει ότι η 
διάθεση των κεφαλαίων που εμφαίνεται στο πολυετές 
πρόγραμμα είναι "αμιγώς ενδεικτική" και, ως εκ 
τούτου, αποτελεί απλώς δήλωση προθέσεων. Κάθε 
χρόνο, η Επιτροπή διαθέτει τα ανάλογα κεφάλαια σε 
13 
κάθε χώρα βάσει ενός λειτουργικού προγράμματος, 
που περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία του προγράμματος 
σε ένα έγγραφο. Αυτό γίνεται βάσει του πολυετούς 
ενδεικτικού προγράμματος, αλλά δεν αποτελεί 
αναγκαστικά πιστή αντιγραφή του. Υπάρχει συνεπώς 
μια περαιτέρω ευελιξία τόσο όσον αφορά μια 
συγκεκριμένη χώρα όσο και το Phare, σε περίπτιοση 
που οι περιστάσεις ή οι προτεραιότητες μεταβληθούν. 
Ωστόσο, η κατάρτιση πολυετών ενδεικτικών 
προγραμμάτων έχει αμβλύνει τις πιέσεις που 
προκαλεί ο ετήσιος γύρος προγραμματισμού, έχει 
μειώσει τη χρονική υστέρηση μεταξύ της ανάληψης 
υποχρέωσης χρηματοδότησης, της υπογραφής 
σχετικής σύμβασης και της καταβολής του ποσού, και 
έχει απλουστεύσει σημαντικά τη διαδικασία 
προγραμματισμού. 
Μεταβολές όσον αφορά την εφαρμογή 
Η εφαρμογή αποτελεί τη σημαντικότερη φάση των 
προγραμμάτων του Phare. Από την ικανότητα 
πρακτικής διαχείρισης τιον μεμονωμένων σχεδίων 
εξαρτάται το επίπεδο των επιδράσεων τους και, ιος εκ 
τούτου, η αποτελεσματικότητα της χρησιμοποίησης 
κρατικών κεφαλαίων. 
Ο Δημοσιονομικός Κανονισμός της Κοινότητας θέτει 
ορισμένα όρια, αναθέτοντας την πλήρη ευθύνη για τη 
χρησιμοποίηση των κεφαλαίων στην Επιτροπή. Με 
τον τρόπο αυτό περιορίζεται το επίπεδο τιον 
αρμοδιοτήτων που μπορούν να παραχιορηθούν στις 
χώρες εταίρους. Ωστόσο, το 1995 συνεχίστηκαν οι 
προσπάθειες για τη διευθέτηση της δυνητικής αυτής 
σύγκρουσης αρμοδιοτήτων και την καθιέρωση μιας 
τόσο αποτελεσματικής όσο και αυστηρής διαδικασίας 
εφαρμογής. 
Το 1995 συντελέστηκε περαιτέριο πρόοδος όσον 
αφορά την αποκέντρωση της διαδικασίας εφαρμογής. 
Αυτό άρχισε το 1994 με τη δημοσίευση τιον οδηγών για 
το Αποκεντρωμένο Σύστημα Εφαρμογής, λόγιο της 
ανάγκης να υπάρχει ένα κοινό λειτουργικό σύστημα 
για ολόκληρο το Πρόγραμμα και σε μια προσπάθεια συμβιβασμού των διαχειριστικών ικανοτήτων και 
συνηθεκόν των συνεργαζόμενων διοικήσεων σύμφωνα 
με τον Κανονισμό του Phare. 
Κατά τη διάρκεια του 1995 αναλήφθηκαν, από κοινού 
με τις χώρες εταίρους, περαιτέρω προσπάθειες για τη 
βελτίιοση του Αποκεντριομένου Συστήματος 
Εφαρμογής. Οι προσπάθειες αυτές αφορούσαν τα 
εξής: 
• την απλούστευση της προσέγγισης όσον αφορά τον 
προγραμματισμό, καταβάλλοντας ιδιαίτερες 
προσπάθειες για τη μείιοση του συνολικού φόρτου 
εργασίας με την αύξηση της συνοχής μεταξύ τιον 
εγγράφιον που απαιτούνται τόσο για τον 
προγραμματισμό όσο και για την εφαρμογή. Με τον 
τρόπο αυτό θα μειιοθούν οι διπλές εργασίες, 
• τη μεταβίβαση εκτελεστικών αρμοδιοτήτιον στα δύο 
σημαντικότερα επίπεδα - πρώτον, από την 
Επιτροπή στις χώρες εταίρους και, δεύτερον, από 
το προσιοπικό τιον Βρυξελλών που ασχολείται με 
το Phare στο προσωπικό της Επιτροπής που 
εργάζεται στις Αντιπροσωπείες τιον χωρίον 
εταίρων. Στην πράξη, αυτό θα σημαίνει μια 
βαθμιαία μετάβαση από την εκ τιον προτέρων 
έγκριση στον εκ τιον υστέρων έλεγχο και 
αξιολόγηση, χωρίς αυτό να αποβαίνει εις βάρος 
τιον γενικών εποπτικών αρμοδιοτήτων της 
Επιτροπής, 
• το σαφή προσδιορισμό τα)ν ρόλιον και των 
αρμοδιοτήτιον τιον κυριότερων εκτελεστικών 
φορέιον, ιδίως τιον κεντρικών γραφείων των 
Βρυξελλών και των Αντιπροσωπειών. Συνεπώς, 
συμφωνήθηκε μια "περιγραφή καθηκόντων" που θα 
μειώσει επίσης τις διπλές εργασίες, θα επιτρέψει 
την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των 
διαθέσιμιον πόριον και θα αυξήσει τα επίπεδα 
κατανόησης μεταξύ τιον ομάδων. 
Το 1995 καταβλήθηκαν επίσης προσπάθειες για να 
καταστούν πιο προσιτοί και εύχρηστοι οι οδηγοί του 
Αποκεντρωμένου Συστήματος Εφαρμογής. Οι οδηγοί 
αυτοί θα επανεκδοθούν το 1996, καλύπτοντας όλες τις 
νέες διαδικασίες, και θα προωθηθούν με 
συμπληρωματική κατάρτιση του προσωπικού των 
Αντιπροσωπειών και τιον Μονάδων Διαχείρισης του 
Προγράμματος. 
Χρηματοοικονομική διαχείριση 
Ο περίπλοκος χαρακτήρας και η εμβέλεια του 
Προγράμματος Phare, σε συνδυασμό με τις εποπτικές 
αρμοδιότητες της Επιτροπής, απαιτούν ένα 
προηγμένο σύστημα χρηματοοικονομικής διαχείρισης. 
Το σύστημα PHACSY εγκαινιάστηκε το 1994 με στόχο 
την απευθείας συλλογή από τις Μονάδες Διαχείρισης 
του Προγράμματος όλων τιον πληροφοριών σχετικά 
με τον προγραμματισμό και τη χρησιμοποίηση τους 
για ελεγκτικούς σκοπούς. Το PHACSY βελτιώθηκε 
στις αρχές του 1995 και παρουσιάστηκε με νέο και πιο 
εύχρηστο σχήμα. 
Πριν από αυτό, είχε συγχωνευθεί με τη Désirée, την 
κυριότερη βάση δεδομένων του Phare, η οποία με τη 
σειρά της ενσωματώθηκε πλήριος στο SINCOM, το 
σύστημα χρηματοοικονομικής διαχείρισης ολόκληρης 
της Επιτροπής. Συνεπώς, η διαδικασία 
χρηματοοικονομικής διαχείρισης του Phare 
εκσυγχρονίστηκε και κατέστη πιο ακριβής, 
περιορίστηκαν οι διπλές εργασίες και επεκτάθηκε η 
εμβέλεια του συστήματος μεταξύ τιον Μονάδων 
Διαχείρισης του Προγράμματος. Κατά τα τέλη του 
1995, το 95% περίπου όλων των πληροφοριών που 
διέθεταν οι Μονάδες Διαχείρισης του Προγράμματος 
σχετικά με τη διαχείριση, είχαν συμπεριληφθεί στο 
PHACSY, το δε 1996 θα συνεχιστούν οι προσπάθειες 
για την άντληση των υπόλοιπων πληροφοριών. Η 
προσπάθεια αυτή υποστηρίχθηκε με αυξημένο αριθμό 
ανεξάρτητων δημοσιονομικών ελέγχιον το 1995, που 
θα συνεχιστούν και το 1996. 
' Ελεγχος και αξιολόγηση 
Η δημιουργία ενός αποτελεσματικού συστήματος 
ελέγχου και αξιολόγησης έχει ζωτική σημασία για την περαιτέριο προώθηση της αποκέντρωσης και την 
ταυτόχρονη διατήρηση των αρμοδιοτήτων της 
Επιτροπής. ' Οταν η αρμόδια για το Phare Διεύθυνση 
αναδιαρθρώθηκε το 1995, συστάθηκε μια νέα μονάδα 
με ειδική αρμοδιότητα τον έλεγχο και την αξιολόγηση. 
Η μονάδα αυτή είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή ενός 
συστήματος ελέγχου και αξιολόγησης, που να είναι 
ανεξάρτητο, αξιόπιστο και να βασίζεται στην αρχή της 
κοινής ιδιοκτησίας και συμμετοχής τιον χιορών 
εταίριον. Προς το σκοπό αυτό, ζητήθηκε η εφαρμογή 
ενός πρότυπου συστήματος που να είναι δυνατό να 
εφαρμοστεί γενικά για όλα τα σχέδια του Phare. 
Το 1995 τέθηκαν τα θεμέλια του νέου συστήματος 
ελέγχου και αξιολόγησης. Δημιουργήθηκε μια 
περιφερειακή διάρθρωση με τρία περιφερειακά 
γραφεία επανδρωμένα από ανεξάρτητους συμβούλους 
της Ευριοπαϊκής ' Ενωσης και τοπικούς 
εμπειρογνώμονες. Τα γραφεία αυτά προβλέπεται να 
καταστούν πλήρως λειτουργικά κατά το πρώτο 
εξάμηνο του 1996, και να ελέγχουν και αξιολογούν 
περισσότερα από τετρακόσια σχέδια ετησίιος. 
Η διαδικασία που αναπτύχθηκε αποτελεί κατά κύριο 
λόγο λειτουργικό εργαλείο για όλους όσους έχουν 
σχέση με τις δραστηριότητες του Προγράμματος 
Phare. Η νέα μονάδα θα είναι σε θέση, με την τακτική 
αξιολόγηση της κατάστασης και της προόδου τιον 
σχεδίιον του Phare, να εντοπίζει και να εφαρμόζει τις 
καλύτερες πρακτικές σε όλες τις χώρες εταίρους, να 
επισημαίνει τα σχέδια με χαμηλές αποδόσεις και να 
προτείνει επανορθωτικές δράσεις, καθώς επίσης και 
να παρέχει ταχείες πληροφορίες σε όσους 
καταρτίζουν μελλοντικά προγράμματα. Επειδή το 
σύστημα ελέγχου και αξιολόγησης έχει σχεδιαστεί με 
τρόπο ώστε να προσιδιάζει στην τακτική διαδικασία 
προγραμματισμού, οι πληροφορίες θα καταστήσουν 
δυνατή την καλύτερη προσαρμογή τιον προγραμμάτων 
στις ανάγκες τιον χωρών εταίριον. 
Παροχή πληροφοριών 
Από το 1993, το Phare ανταποκρίνεται ενεργά στο 
εντεινόμενο ενδιαφέρον που δείχνουν για το 
πρόγραμμα τα όργανα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, 
συμβουλευτικοί οργανισμοί, τα κράτη μέλη και οι 
χώρες εταίροι. 
Το 1995, το Phare διέθεσε ποσό 3,2 εκατομμυρίων 
ECU για την παροχή πληροφοριών. Δημοσίευσε 67 
χωριστές ανακοινώσεις σε 18 γλώσσες και διήνειμε 
800.000 και πλέον αντίτυπα σε 26 χώρες. Η Μονάδα 
Πληροφόρησης απήντησε σε 60.000 και πλέον 
τηλεφωνικές κλήσεις, επιστολές και φαξ, ενώ δέχθηκε 
5.000 περίπου προσωπικές επισκέψεις. Το προσωπικό 
της Μονάδας Πληροφόρησης προέβη σε 100 και πλέον 
ομιλίες και παρουσιάσεις για το Πρόγραμμα Phare σε 
συνέδρια και εργαστήρια, κυρίως στα κράτη μέλη. 
Το 1995, το πρόγραμμα έρευνας συνεχίστηκε στις 
χώρες εταίρους με στόχο τον εντοπισμό και την 
εξεύρεση κατάλληλιον μηχανισμών για την 
ικανοποίηση των αναγκών ενημέρωσης του κοινού. Τα 
προγράμματα πληροφόρησης των Αντιπροσωπειών 
επικέντρωσαν όλο και περισσότερο τις 
δραστηριότητες τους σε επαφές με φορείς λήψης 
αποφάσεων και διαμόρφωσης της κοινής γνώμης με 
θέμα την προενταξιακή περίοδο και τη σημασία της 
προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση. Τα εν λόγω 
προγράμματα αφορούν, μεταξύ άλλων, δημοσιεύσεις 
σε τοπικές γλώσσες, σχέσεις με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, την ανάπτυξη και εφαρμογή 
προγραμμάτων επικοινωνίας, και τη δημιουργία 
τοπικών βάσεων δεδομένων. ' Αρχισε να εκδίδεται το 
διμηνιαίο περιοδικό "Ευρωπαϊκός Διάλογος" το 
οποίο, μέχρι τις αρχές του 1996, είχε ταχυδρομηθεί -
σε έξι κύριες ευρωπαϊκές γλώσσες - σε 20.000 φορείς 
λήψης αποφάσεων και διαμόρφωσης της κοινής 
γνώμης στην περιοχή. Στην Τσεχική Δημοκρατία, την 
Ουγγαρία, την Πολωνία και τη Σλοβακία 
εφαρμόστηκαν ειδικά προγράμματα παροχής 
πληροφοριών. ' Ολο και μεγαλύτερος αριθμός 
τηλεοπτικιόν ντοκυμανταίρ σχετικά με την 
Ευρωπαϊκή ' Ενωση άρχισαν να προβάλλονται στις 
χώρες εταίρους για την καλύτερη ενημέρωση του 
ευρέος κοινού όσον αφορά την ' Ενωση. 
Κατά τη διάρκεια του 1995 συνήφθησαν επίσης 
συμβάσεις για μια υπηρεσία συνεχούς πληροφόρησης 
στο Internet. Η υπηρεσία αυτή θα παρέχει 
πληροφορίες για τη σύναψη επαφών, την πρόσβαση 
στον κατάλογο διευθύνσεων του Phare, καθώς επίσης 
και άλλες γενικής φύσεως πληροφορίες για το 
Πρόγραμμα, θα εξασφαλίζει επίσης στο κοινό τη 
δυνατότητα εύκολης επικοινωνίας με το Phare μέσω 
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Θα αποτελέσει ένα 
περαιτέρω βήμα προόδου του προγράμματος παροχής 
πληροφοριών του Phare, θα οδηγήσει στην ταχύτερη 
πρόσβαση σε πληροφορίες, και θα καταστήσει τη 
διαδικασία παροχής πληροφοριών πιο 
αποτελεσματική και οικονομικά συμφέρουσα. 
Αλβανία 
Η αλβανική οικονομία έχει αρχίσει να ανακάμπτει 
από την κατάρρευση ενός οικονομικού συστήματος, 
του οποίου η απομόνωση και κεντρική κατεύθυνση 
ήταν εντονότερες από ό,τι στις άλλες πρώην 
κομμουνιστικές χώρες. Το 1995, η χώρα επέτυχε ένα 
από τα υψηλότερα ποσοστά ανάπτυξης (11,3%) 
μεταξύ όλων των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης. Ο 
πληθωρισμός μειώθηκε σε 6% με την εφαρμογή μίας 
αυστηρής νομισματικής πολιτικής, η δε ανεργία 
μειώθηκε επίσης σε 14%. ' Εχει αρχίσει μία διαδικασία 
ιδιωτικοποιήσεων, ενώ όλες οι εναπομένουσες 
κρατικές επιχειρήσεις μετατράπηκαν σε ανώνυμες 
εταιρείες τον Απρίλιο του 1995. Με τον τρόπο αυτό 
κατέστη δυνατή η κατάρτιση ενός προγράμματος 
μαζικών ιδιωτικοποιήσεων που άρχισε να 
εφαρμόζεται το 1996. 
Κατά τη διάρκεια του 1995 σημειώθηκε επίσης 
πρόοδος και όσον αφορά την περαιτέρω προσέγγιση 
των θεσμών και των νόμων της Αλβανίας με εκείνους 
της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. Ψηφίστηκε νέος αστικός, 
ποινικός και εργατικός κώδικας με αποτέλεσμα τη 
δημιουργία ενός σταθερότερου δικαστικού πλαισίου. 
Η Αλβανία υπέγραψε επίσης και τη Σύμβαση του 
Συμβουλίου της Ευρώπης για την Προστασία των 
Μειονοτήτων και έγινε δεκτή ιος πλήρες μέλος του 
Συμβουλίου αυτού τον Ιούλιο του 1995. 
Το 1995, συνεχίστηκε στα πλαίσια του Phare η 
χορήγηση σημαντικής ενίσχυσης για την προώθηση 
των μεταρρυθμίσεων στην Αλβανία. Η χώρα δεν 
εξαρτάται πλέον από ουσιαστική ενίσχυση και, για το 
λόγο αυτό, το επίκεντρο των δραστηριοτήτων του 
Phare στην Αλβανία μετατοπίστηκε ώστε να ληφθεί 
υπόψη η σημαντική οικονομική βελτίωση της χώρας. 
Συνεπώς, διατέθηκε ποσό 35 εκατομμυρίων ECU στα 
πλαίσια του ενδεικτικού προγράμματος του 1995 για 
την ανάπτυξη: 
• των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών 
και της ενέργειας 
. ενός αποτελεσματικού συστήματος τριτοβάθμιας 
εκπαίδευσης μέσω του προγράμματος Tempus 
• των υποδομών των τοπικών κοινοτήτων μέσιο του 
Ταμείου Ανάπτυξης Αλβανίας 
• του ιδιωτικού τομέα, της δημόσιας διοίκησης και 
του δικαστικού συστήματος. Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
88 εκατομμύρια ECU 
Ολοκληρωμένα 
περιφερειακά 
μέτρα 8,: Διάφορα 7 Εκπαίδευση, κατάρτιση 
και έρευνα 3.ϋ 
Χρηματοπιστωτικός 
τομέας 35 
Υποδομές 
(Ενέργεια, μεταφορές, 
τηλεπικοινωνίες) 34 
Στο πλαίσιο αυτό, οι προτεραιότητες του Phare το 
1992 μετατοπίστηκαν από το γεωργικό τομέα στον 
τομέα της ανάπτυξης των υποδομών, ιδία)ς του οδικού 
δικτύου και των λιμένων, των τηλεπικοινωνιών και 
της ενέργειας. Η ανάπτυξη στους τομείς αυτούς έχει 
ζωτική σημασία για την πλήρη συμμετοχή της 
Αλβανίας στην ενιαία αγορά. Η κύρια προτεραιότητα 
στον τομέα των υποδομών το 1995 ήταν η επισκευή 
και η αναβάθμιση του από ανατολάς προς δυσμάς 
διαδρόμου. Συνεπώς, το πρόγραμμα Phare 
χρηματοδότησε, από κοινού με την Ευρωπαϊκή 
Τράπεζα Επενδύσεων, τα ακόλουθα σχέδια: 
• την αναβάθμιση τιον τμημάτων Durres-Elbasan και 
Pogradec-Kapshtica (146 χιλιόμετρα συνολικά) του 
από ανατολάς προς δυσμάς διαδρόμου. 
• την ανάπτυξη του σταθμού πορθμείιον του Durres. 
Τα σχέδια αυτά δείχνουν το σημαντικό ρόλο που 
μπορεί να διαδραματίσει το Phare στην αποδέσμευση 
κεφαλαίων από άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα. 
Το Phare διαδραμάτισε επίσης πρωτοποριακό ρόλο 
και σε άλλους τομείς. Καταβλήθηκαν προσπάθειες για 
τη βελτίωση της βασικής ιατροφαρμακευτικής 
περίθαλψης και την αναβάθμιση τα)ν νοσοκομείων, 
καταρτίστηκαν προγράμματα για την ενίσχυση της 
τοπικής αυτοδιοίκησης και λήφθηκαν μέτρα για την 
άμεση διοχέτευση κεφαλαίων σε μικρά προγράμματα 
17 
που έχουν άμεση και ευεργετική επίδραση στον τοπικό 
πληθυσμό. Το Phare θα συνεχίσει επίσης να ενισχύει 
τον τομέα της ενέργειας, δίδοντας έμφαση τόσο στη 
χάραξη μίας εθνικής στρατηγικής και πολιτικής και 
ενός εθνικού νομοθετικού πλαισίου, όσο και στην 
εκπόνηση προεπενδυτικών μελετών σε βασικούς 
τομείς. υποβολή προσφορών, σε συνδυασμό με τους 
διαχειριστικής φύσεως περιορισμούς όσον αφορά το 
ρυθμό κατάρτισης κτηματολογίου και την 
ανικανότητα του τραπεζικού τομέα να χορηγήσει τις 
απαιτούμενες πιστώσεις την κατάλληλη στιγμή, είχαν 
ως αποτέλεσμα την επιβράδυνση του ρυθμού 
εφαρμογής και πληρωμών κατά τη διάρκεια του 1995. 
Η ικανότητα απορρόφησης των κεφαλαίων του 
προγράμματος Phare στην Αλβανία εξακολούθησε να 
είναι ικανοποιητική, εφόσον το συνολικό ποσοστό 
απορρόφησης των αναληφθεισών υποχρεώσεων 
χρηματοδότησης του Phare ήταν 73% περίπου κατά το 
τέλος του 1995. Ωστόσο, η αυξημένη έμφαση που 
δίδεται στα προγράμματα έργων υποδομής, τα οποία 
απαιτούν μεγαλύτερες περιόδους προετοιμασίας και 
πιο περίπλοκες διαδικασίες προσκλήσεων για την Οσον αφορά το μέλλον, η σταθερή οικονομία θα 
επιτρέψει τον πιο μακροπρόθεσμο προγραμματισμό 
του Phare στην Αλβανία, ενώ τη στιγμή αυτή 
αναπτύσσεται ένα πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα για 
την περίοδο 1996-1999. Η Αλβανία ελπίζει επίσης να 
προωθηθεί ο στόχος της σύνδεσης της με την 
Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Μάρτιο του 1995, η χώρα 
υπέβαλε επίσημη αίτηση έναρξης διαπραγματεύσεων 
για τη σύναψη ειδικής συμφωνίας. 
Βουλγαρία 
Η κοινωνική και οικονομική ανασυγκρότηση της 
Βουλγαρίας δεν ήταν εύκολη. Οι αλλαγές 
κυβερνήσεων, σε συνδυασμό με τη διαφορετική 
υποστήριξη τους από το Κοινοβούλιο της χώρας 
αυτής, είχαν ως αποτέλεσμα μία σχετικά βραδεία 
διαδικασίας λήψης αποφάσεων σε βασικούς τομείς 
των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Επιπλέον, η 
κατάρρευση των αγορών της Comecon, η κρίση του 
Περσικού Κόλπου και οι κυρώσεις του ΟΗΕ στην 
πρώην Γιουγκοσλαβία επηρέασαν επίσης την 
οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, δημιουργήθηκε η βάση 
για μία οικονομία της αγοράς και τέθηκαν τα θεμέλια 
για μία δημοκρατική κοινωνία των πολιτών. 
Η οικονομική βελτίωση που άρχισε το 1994, 
συνεχίστηκε και το 1995. Το Ακαθάριστο Εγχώριο 
Προϊόν αυξήθηκε κατά 2,5%, ο πληθωρισμός και η 
ανεργία μειώθηκαν και οι ιδιωτικοποιήσεις 
σημείωσαν πρόοδο. Αυτό, σε συνδυασμό με τη 
βελτίωση της πολιτικής σταθερότητας, δημιούργησε 
ένα πιο πρόσφορο κλίμα για τη διαχείριση του 
προγράμματος Phare στη Βουλγαρία, οι δε δομές 
διαχείρισης του προγράμματος κατέστησαν 
σταθερότερες και, ως εκ τούτου, πιο αποτελεσματικές. 
Το 1995, το πρόγραμμα Phare υπεστήριξε στη 
Βουλγαρία σχέδια συνολικού ποσού 60 εκατομμυρίων 
ECU στους ακόλουθους τομείς: 
• προσέγγιση της νομοθεσίας με αυτή της 
Ευρωπαϊκής ' Ενωσης 
• προώθηση της ιδιωτικής γεωργίας 
• ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων 
• ανάπτυξη των μεταφορών 
• ενέργεια και πυρηνική ασφάλεια. 
Το Phare χορήγησε το 1995 ποσό 5 εκατομμυρίων ECU 
σε ορισμένα έργα στό τομέα της γεωργίας. Στα έργα 
αυτά συγκαταλέγονται η υποστήριξη της πολιτικής 
του Υπουργείου Γεωργίας και Βιομηχανίας 
Τροφίμων, η καταγραφή και η αποκατάσταση 
ιστορικών δικαιωμάτων ιδιοκτησίας της γης και άλλες 
δικαιοπραξίες, η αναδιάρθρωση και η ιδιωτικοποίηση 
κρατικών βιομηχανιών και η ανάπτυξη των 
διαρθρώσεων παραγωγής και εμπορίας. Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
83 εκατομμύρια ECU 
Αναδιάρθρωση 
της γεωργίας 5 
Υποδομές 
(Ενέργεια, μεταφορές" 
τηλεπικοινωνίες) 48 Εκπαίδευση, κατάρτιση 
και έρευνα 21 
Περιβάλλον και 
πυρηνική ασφάλεια 7 
Στον τομέα της εκπαίδευσης, το Phare συνέχισε να 
υποστηρίζει το πρόγραμμα Tempus για τη 
μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Βάσει 
ενός πρότυπου σχεδίου του 1993, άρχισε να 
εφαρμόζεται ένα πρόγραμμα για την ανάπτυξη της 
μετα-δευτεροβάθμιας επαγγελματικής κατάρτισης και 
την οικονομική διαχείριση της δευτεροβάθμιας 
εκπαίδευσης. Στα πλαίσια του προγράμματος αυτού 
υποστηρίχθηκε επίσης η δημιουργία μίας υπηρεσίας 
αναγνώρισης και αξιολόγησης των τίτλων της 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. 
Στα πλαίσια του προγράμματος μεταφορών του 1995, 
συγχρηματοδοτήθηκε, με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα 
Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και την Παγκόσμια 
Τράπεζα, ένα σημαντικό έργο ανασυγκρότησης των 
σιδηροδρόμων (400 περίπου χιλιόμετρα). 
Υποστηρίχθηκε επίσης η αναδιάρθρωση του 
συστήματος αστικών μεταφορών της Σόφιας. 
Στον τομέα της ενέργειας, το Phare υπεστήριξε τη 
βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης (ηλεκτρισμού, 
αστικής θέρμανσης και αερίου), την εκπόνηση 
προεπενδυτικών μελετών και τη λήψη μέτρων για την 
προώθηση της καθιέρωσης του "κοινοτικού 
κεκτημένου". 
19 
To 1995 εγκρίθηκε ένα πολυετές ενδεικτικό 
πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας με την 
Ελλάδα. Το πρόγραμμα αυτό, που καλύπτει την 
περίοδο 1995-1999, έχει ενδεικτικό προϋπολογισμό 
ύψους 115 εκατομμυρίιον ECU. Έχοντας υπόψη τις 
καλές διμερείς σχέσεις μεταξύ των δύο χωρίον, το 
πρόγραμμα θα υποστηρίξει την ανάπτυξη τιον 
παραμεθόριων περιοχών της Βουλγαρίας με την 
Ελλάδα, στα πλαίσια της πολιτικής περιφερειακής 
συνεργασίας της χώρας αυτής. Οι βασικοί τομείς 
δράσης είναι οι μεταφορές, το περιβάλλον, η 
οικονομική ανάπτυξη και οι ανθρώπινοι πόροι. 
Η στενότερη παρακολούθηση της εφαρμογής του 
προγράμματος κατέστησε δυνατό τον έγκαιρο 
εντοπισμό και αντιμετώπιση προβλημάτιον και 
καθυστερήσειον που προέκυπταν κατά διαστήματα, η 
δε πολιτική σταθερότητα επέτρεψε την εξέταση του 
θέματος του μεσοπρόθεσμου προγραμματισμού. 
Συνεπώς, αποδεσμεύτηκε ένα μέρος του συνόλου τιον 
αδιάθετων κεφαλαίιον που είχαν συσωρρευθεί από 
προηγούμενα χρόνια και το συνολικό ποσοστό των 
συμβατικών υποχρεώσειον χρηματοδότησης αυξήθηκε 
από 48% το 1994 σε 56% το 1995. Το πρόγραμμα του 1995 για την προσέγγιση των 
νομοθεσιών είχε ιος στόχο την ευρεία εναρμόνιση της 
νομοθεσίας της Βουλγαρίας με εκείνη των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Επομένιος, το Phare 
συνέβαλε στη θέσπιση νέων νόμιον και χρηματοδότησε 
την κατάρτιση κατηγοριών υπαλλήλων τόσο στη 
δημόσια διοίκηση όσο και στο δικαστικό τομέα. Το 
πρόγραμμα πρόκειται επίσης να βασιστεί στις 
πληροφορίες και τους εμπειρογνώμονες του Γραφείου 
Ανταλλαγής Πληροφοριών Τεχνικής Βοήθειας, που 
συστηθεί στις Βρυξέλλες το 1996. 
Το Φεβρουάριο του 1995 τέθηκε σε ισχύ η Ευρωπαϊκή 
Συμφιονία με την Ευρωπαϊκή ' Ενωση και τα κράτη 
μέλη της, και το Συμβούλιο Σύνδεσης πραγματοποίησε 
την πρώτη συνεδρίαση του το Μάιο του 1995 κατά τη 
διάρκεια της οποίας τα δύο μέρη συζήτησαν την 
πρόοδο της Βουλγαρίας στα πλαίσια της 
προενταξιακής στρατηγικής. Το Phare είναι το 
κυριότερο όργανο υποστήριξης της στρατηγικής 
αυτής. 
Το Δεκέμβριο του 1995, η Βουλγαρία υπέβαλε επίσημη 
αίτηση ένταξης στην ΕΕ. Η κυβέρνηση δήλιοσε ότι η 
ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποτελεί μία από τις 
κυριότερες προτεραιότητες της και ίδρυσε μία 
διυπουργική υπηρεσία πιρωπαϊκής ολοκλήρωσης. 
20 
Τσεχική Δημοκρατία 
Το 1995 ήταν το έτος κατά το οποίο τέθηκε σε ισχύ η 
Ευρωπαϊκή Συμφωνία της χώρας με την ' Ενωση, η δε 
εθνική οικονομία συνέχισε την ουσιαστική πρόοδο 
που είχε ήδη αρχίσει να σημειώνει. Το ίδιο έτος, η 
Τσεχική Δημοκρατία ήταν η πρώτη χώρα της 
Κεντρικής Ευρώπης που έγινε δεκτή, από την 1η 
Ιανουαρίου 1996, στον Οργανισμό Οικονομικής 
Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), πράγμα που 
υποβοήθησε τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις της 
κυβέρνησης της Τσεχίας. 
Η συνεχιζόμενη πολιτική, που αποτελούσε μίγμα 
μακροοικονομικής σταθερότητας και, σε 
μικροοικονομικό επίπεδο, ελευθέριοσης των τιμών, 
απορρύθμισης και ιδιωτικοποιήσεων, είχε θετικά 
αποτελέσματα. Η ανάπτυξη ήταν έντονη και η ανεργία 
χαμηλή (3,5%). Το 1995, η κορούνα, το εθνικό 
νόμισμα, κατέστη πλήρως μετατρέψιμο. 
Η θέση σε ισχύ της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας σήμαινε 
ότι η Τσεχική Δημοκρατία μπορούσε να συμμετάσχει 
πλήρως στο "διαρθριομένο διάλογο" με την 
Ευρωπαϊκή ' Ενωση. Στο πλαίσιο αυτό, η πρώτη 
συνεδρίαση του Συμβουλίου Σύνδεσης 
πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο 1995 και η πρώτη 
συνεδρίαση της Κοινής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής 
το Μάιο. Κατά τις συνεδριάσεις αυτές συζητήθηκε το 
Λευκό Βιβλίο για την εσιοτερική αγορά. 
Το 1995, το πρόγραμμα Phare στράφηκε προς μία νέα 
κατεύθυνση όσον αφορά την ενίσχυση που παρέχει 
στην Τσεχική Δημοκρατία. ' Οπιος και με άλλες 
συνδεδεμένες χώρες, χαρακτηριστικό γνώρισμα της 
νέας αυτής κατεύθυνσης είναι η άμεση σχέση του Phare 
με την προετοιμασία της Τσεχικής Δημοκρατίας για 
την ένταξη της στην Ευριοπαϊκή ' Ενωση, δίδοντας 
ιδιαίτερη προσοχή στη βελτίιοση τιον υποδομών στις 
παραμεθόριες περιοχές με τη Γερμανία και την 
Αυστρία, καθώς επίσης και στην ενίσχυση τιον θεσμών 
που έχουν ζωτική σημασία για τη διαδικασία 
ολοκλήρωσης και τη μελλοντική ένταξη της χώρας 
στην ΕΕ. 
Στην Τσεχική Δημοκρατία διατέθηκε συνολικό ποσό 
ύψους 110 εκατομμυρίων ECU. Από το ποσό αυτό, 71 
εκατομμύρια ECU διατέθηκαν για το λειτουργικό 
πρόγραμμα της χώρας του 1995, 8 εκατομμύρια ECU 
για το πρόγραμμα Tempus, και 25 και 6 εκατομμύρια 
ECU για τη διασυνοριακή συνεργασία με τη Γερμανία 
και την Αυστρία αντίστοιχα. Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
110 εκατομμύρια ECU 
Κοινωνική αναπτυ'ίη Διάφορα 3 
και απασχόληση 2 Λημοσιοι οργανισμοί και 
Αναπτυ'ίη ^^ διοικητική μεταρρύθμιση 5 
ιδιωτικού τομέα ^^fl^^^ Εκπαίδευση, καταοτιση 
και ενίσχυση ,^^ΜΜ^, /,,, ΓΟευνα S 
επιχειρήσεων 1. 
Υποδομές 
(Ενέργεια, μεταφορές 
τηλεπικοινωνίες) 91 
Ο κύριος στόχος του Phare κατά το 1995 ήταν η 
ανάπτυξη τιον υποδομών της Τσεχικής Δημοκρατίας. 
Το Phare συνέβαλε στην κατασκευή της 
σιδηροδρομικής σύνδεσης Βερολίνου-ϋεοΐη-Πράγας-
Breclav-Βιέννης, καθώς επίσης και σε ορισμένες 
πρωτοβουλίες επενδύσεων σε έργα υποδομών στα 
πλαίσια του προγράμματος διαπεριφερειακής 
συνεργασίας. Από το 1995, το Phare άρχισε επίσης να 
υποστηρίζει προγράμματα κοινωνικοοικονομικής 
ανάπτυξης και τουρισμού στις παραμεθόριες ζώνες, 
συμπεριλαμβανόμενης και της ανακαίνισης ιστορικών 
μνημείιον. 
Μετά την προσχώρηση της Αυστρίας στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση, στις αρχές του 1995, το 67% περίπου των 
συνόρων της Τσεχικής Δημοκρατίας είναι κοινά 
σύνορα με κράτη μέλη της Ευριοπαϊκής ' Ενιοσης. 
Αυτό, σε συνδυασμό με τη θεαματική αύξηση της 
οδικής και σιδηροδρομικής κίνησης (ιδίως μεταξύ της 
Τσεχικής Δημοκρατίας και της Γερμανίας), αύξησε το 
ενδιαφέρον για τις παραμεθόριες περιοχές, καθώς 
επίσης και για τις διαρθρωτικές και περιβαλλοντικές 
επιδράσεις που προκύπτουν. 
Συνεπώς, το πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας 
χρηματοδοτεί επισκευές δρόμιον και σιδηροδρόμων, 
με τη βελτίιοση ή τη δημιουργία νέιον διαβάσειον των 
συνόριον και τη λήψη μέτριον για τη μείιοση των 
συμφορήσειον. Το Phare θα συμβάλει επίσης στη 
βελτίιοση της ποιότητας της ατμόσφαιρας και τιον 
υδάτων της περιοχής με σχέδια που αφορούν μεταξύ 
άλλων την κατασκευή νέιον αγωγών ατμού και αερίου, 
21 
την εισαγωγή μη επιζήμιων για το περιβάλλον 
τεχνολογιών για την παραγωγή θερμότητας και 
ενέργειας, τη βελτίωση των αποχετευτικών 
συστημάτων και την κατασκευή νέων εγκαταστάσειον 
καθαρισμού υδάτων για τη μείωση της ρύπανσης των 
ποταμών και τη βελτίωση των προδιαγραφών όσον 
αφορά το πόσιμο ύόιορ. 
Το Phare συνέβαλε επίσης στη βελτίωση των 
νομοθετικών και θεσμικών ικανοτήτων της Τσεχίας με 
την παροχή ειδικής βοήθειας για την κατάρτιση των 
δημόσιιον υπαλλήλων της χώρας και με την 
υποστήριξη των Υπουργείων και των οργάνων που 
έχουν ζωτική σημασία για τη διαδικασία 
ολοκλήρα)σης, όπως των τελιονείων, των στατιστικών 
γραφείων και τα)ν υπηρεσιών βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας, ανταγωνισμού και προτύπων. ' Ενα 
σημαντικό μέρος των προσπαθειών αυτών αφορούσε 
την υποστήριξη της Τσεχίας για την εξασφάλιση της 
προσέγγισης της νομοθεσίας της με εκείνη της 
Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. ' Οσον αφορά το μέλλον, υπογράφηκε και εγκρίθηκε 
το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα Phare για την 
περίοδο 1995-1999, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στην 
υποστήριξη τιον επενδύσεαχν και τη χρησιμοποίηση 
του Phare ιος μεσοοπρόθεσμου χρηματοδοτικού 
οργάνου. Το ενδεικτικό πρόγραμμα, συνολικού 
προϋπολογισμού 300 έως 330 εκατομμυρίων ECU, 
συμπεριλαμβανόμενης και της διασυνοριακής 
συνεργασίας, θα έχει ιος επίκεντρο τους ακόλουθους 
τομείς προτεραιότητας: 
• τη νομοθετική ολοκλήρωση με τις Ευρωπαϊκές 
Κοινότητες , με απώτερο στόχο την έγκριση του 
"κοινοτικού κεκτημένου" 
• την ολοκλήρωση των υποδομών με εκείνες της 
Ευρωπαϊκής ' Ενωσης, ιδίως στους τομείς των 
μεταφορών, της ενέργειας και του περιβάλλοντος 
. την κοινιονικοοικονομική ανάπτυξη, 
συμπεριλαμβανόμενων τιον MME και της αύξησης 
των εξαγωγών, την περιφερειακή ανάπτυξη και την 
προώθηση τιον ξένιον άμεσων επενδύσειον και τιον 
μεταρρυθμίσεων στον τομέα της κοινωνικής 
ασφάλισης. 
22 
Εσθονία 
Η Εσθονία σημείωσε αξιόλογη οικονομική ανάκαμψη 
κατά τα τελευταία χρόνια. Η χώρα έχει συντελέσει 
σημαντική πρόοδο όσον αφορά την ελευθέρωση του 
εμπορίου και τις μακροοικονομικές πτυχές των 
μεταρρυθμίσεων. Αυτό δείχνει η αύξηση του ΑΕγχΠ 
το 1995 που ανήλθε, για δεύτερο συνεχή χρόνο, σε 6%. 
' Ενα σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι ξένες επενδύσεις 
παρέμειναν και αυτές στο υψηλό επίπεδο που είχαν 
φθάσει κατά τον προηγούμενο χρόνο. Τα 
αποτελέσματα αυτά κατέστησαν δυνατά με τη 
σημαντική πρόοδο που πραγματοποιήθηκε στον τομέα 
των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. 
Ωστόσο, δύο τομείς της οικονομίας χρήζουν 
ιδιαίτερης προσοχής κατά την επόμενη περίοδο: το 
σχετικά υψηλό επίπεδο πληθωρισμού και το εμπορικό 
έλλειμμα, που ανερχόταν σε 300 εκατομμύρια ECU 
περίπου κατά τέλος του έτους. 
Η Εσθονία υπέβαλε επίσημη αίτηση ένταξης στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση το Νοέμβριο του 1995 και 
συμμετέχει στο διαρθρωμένο διάλογο της 
προενταξιακής στρατηγικής. Το Νοέμβριο, η 
Ευρωπαϊκή ' Ενωση υπέγραψε συμφωνία με την 
Εσθονία για την εγκατάσταση αντιπροσωπείας της 
Ευρωπαϊκής ' Ενωσης στο Ταλίν. 
Η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων επιταχύνθηκε το 1995 
με τη συμβολή του Phare στον Οργανισμό 
Ιδιωτικοποιήσεων. Αν και δεν έχουν τελειώσει ακόμη 
οι διαδικασίες για τις μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις, η 
ιδιωτικοποίηση των μικρών επιχειρήσεων έχει σχεδόν 
ολοκληρα)θεί. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
απασχολούν τώρα το 40% του ενεργού πληθυσμού. Η 
ιδιωτικοποίηση της οικονομίας προωθήθηκε 
περαιτέρω από τις προσπάθειες της κυβέρνησης της 
Εσθονίας να δημιουργήσει ένα νομικό πλαίσιο για το 
εθνικό χρηματιστήριο, το οποίο αναμένεται να αρχίσει 
τις εργασίες του κατά το πρώτο εξάμηνο του 1996. 
Κύριος στόχος του Phare το 1995 ήταν να συνδράμει 
την Εσθονία να αξιοποιήσει τα οικονομικά της 
επιτεύγματα και να προετοιμαστεί για την ενδεχόμενη 
προσχώρηση της στην Ευρωπαϊκή ' Ενιοση. Η 
Ευρωπαϊκή Συμφωνία της Εσθονίας υπεγράφη τον 
Ιούνιο του 1995, αναμένεται δε τώρα η επικύρωση της 
από όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής ' Ενιοσης. Η Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
24 εκατομμύρια ECU 
Κοινωνική ανάπτυξη 
και απασχόληση 2,9 
Ανάπτυΐη 
ιδιωτικού τομέα 
ενίσχυση επιχειρήσειον 9.1 Δημόσιοι οργανισμοί και 
διοικητική μεταρρύθμιση 2.8 
Εκπαίδευση, κατάρτιση 
και έρευνα 4.2 
Υποδομές (Ενέργεια, 
μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 5 
Εσθονία εξακολουθεί να είναι η μόνη χώρα της 
Κεντρικής Ευρώπης η οποία δεν ζήτησε μεταβατική 
περίοδο για την ελευθέρωση της εμπορικής της 
πολιτικής. 
Οι χρηματοδοτικοί πόροι του Phare για την Εσθονία 
αυξήθηκαν σε 24 εκατομμύρια ECU το 1995. Συνεπώς, 
το συνολικό ποσό που διατέθηκε για την Εσθονία 
κατά την περίοδο 1991-1995 ανήλθε σε 68,5 
εκατομμύρια ECU. Η συνεχιζόμενη συνεργασία 
μεταξύ της κυβέρνησης της Εσθονίας και των φορέιον 
του προγράμματος Phare είχε ιος αποτέλεσμα τη 
σταθερή αύξηση του ποσού των διατιθέμενων 
κεφαλαίων. 
Στο γεωργικό τομέα, το Phare εξακολούθησε να 
υποστηρίζει τη διαδικασία προγραμματισμού, την 
παροχή πιστωτικών διευκολύνσεων στους γεωργούς, 
καθώς επίσης και την καταγραφή και την 
ιδιωτικοποίηση τιον γαιών. Επίσης, το Phare θα 
επικεντρώσει τη δράση του στην ανάπτυξη των 
θεσμικών και ανθρώπινων πόρων του Υπουργείου 
Γεωργίας. Αυτό θα συμβάλει στη βελτία)ση της 
αποτελεσματικότητας τιον γεωργικών βιομηχανιών, 
μέσω της παροχής επαγγελματικών συμβουλών στους 
γειοργούς, της εκπαίδευσης συμβούλων στην ανάλυση 
τα)ν αγροτικιον και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων 
και της παροχής υποστήριξης στα πιστωτικά 
ιδρύματα αγροτικιον περιοχών. 
23 
To Phare παρέσχε επίσης ενίσχυση το 1995 για την 
ανάπτυξη μιας ενεργειακής στρατηγικής με στόχο την 
αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, τη μείωση τιον 
επιπέδων ρύπανσης, τη διενέργεια επενδύσεων σε 
υποδομές του τομέα των μεταφορών και τη 
μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης και των 
υγειονομικών συστημάτιον. 
Στο πλαίσιο του πολυετούς ενδεικτικού 
προγράμματος, προϋπολογισμού ύψους 84 
εκατομμυρίων ECU για την περίοδο 1995-1999, το 
Phare θα επικεντρώσει τις προσπάθειες του στους 
ακόλουθους τομείς δραστηριότητας: • ευρωπαϊκή ολοκλήρωση 
• ανάπτυξη των εξαγωγών 
• περιφερειακή ανάπτυξη 
• διαχείριση του ιδιωτικού τομέα και ανάπτυξη 
υποδομών. 
Προβλέπεται ότι κατά την περίοδο αυτή το 
ενδιαφέρον των προγραμμάτων θα μετατοπισθεί τόσο 
στις δημόσιες όσο και στις ιδιωτικές επενδύσεις, ιδίως 
στους τομείς της γεωργικής και περιφερειακής 
ανάπτυξης. Στόχος της στροφής αυτής ενδιαφέροντος 
είναι, αφενός μεν, να εξισορροπηθεί η έμφαση που 
εδίδετο παλαιότερα στην αστική ανάπτυξη, αφετέρου 
δε, να ληφθεί υπόψη η προενταξιακή στρατηγική. 
24 
Ουγγαρία 
Η Ουγγαρία, μία από τις πρώτες χώρες που έτυχαν 
ενίσχυσης από το Phare, έχει δημιουργήσει ένα 
σύστημα δημοκρατικών πολιτικών θεσμών που 
απολαμβάνουν της γενικής υποστήριξης των 
κυριότερων κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων της 
χώρας. Η Ουγγαρία έχει καταβάλει επίσης σημαντικές 
προσπάθειες για την ανάπτυξη αρμονικών σχέσεων με 
τις γειτονικές της χώρες. 
Η παράδοση της ως της πιο προσανατολισμένης προς 
την αγορά χώρας της πρώην Comecon, της επέτρεψε 
να προσελκύσει τεράστιες εισροές ξένων επενδύσεων 
στην περιοχή (40,5% του συνόλου της περιοχής κατά 
την περίοδο 1989-1994). Η νομοθεσία για τις 
ιδιωτικοποιήσεις, που είχε ως στόχο την επίσπευση 
της ιδιωτικοποίησης τιον κρατικών επιχειρήσεων, 
εφαρμόστηκε με ταχύ ρυθμό, ενώ δημιουργήθηκαν 
όλες οι βασικές δομές για μία οικονομία της αγοράς. 
Ωστόσο, το 1995 η κυβέρνηση της Ουγγαρίας 
αντιμετώπισε σοβαρά μακροοικονομικά προβλήματα, 
που οδήγησαν στην έγκριση ενός προγράμματος 
σταθεροποίησης με στόχο τη μείωση των ελλειμμάτων 
του προϋπολογισμού και του ισοζυγίου τρεχουσών 
πληρωμών και την επιτάχυνση της μεταρρύθμισης των 
δημόσιων οικονομικών. 
Για το λόγο αυτό, η ενίσχυση του Phare το 1995 
επικεντρώθηκε κυρίως την υποστήριξη των 
προσπαθειών της κυβέρνησης για περαιτέρω 
εξορθολογισμό της οικονομίας, και τη διευκόλυνση 
των προσπαθειών της Ουγγαρίας να εφαρμόσει τα 
μέτρα της προενταξιακής στρατηγικής που 
αναφέρονται στο Λευκό Βιβλίο. Η Ουγγαρία ήταν η 
πρώτη πρώην κομμουνιστική χώρα που υπέβαλε 
αίτηση πλήρους ένταξης της στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση 
(Απρίλιος 1994), η δε σταθερή προσήλωση της 
κυβέρνησης στην προενταξιακή διαδικασία σήμαινε 
ότι το Phare έπρεπε να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην 
υποστήριξη της εναρμόνισης των νομοθεσιών και την 
αναδιάρθρωση της δημόσιας διοίκησης. 
Στην πράξη αυτό εκφράστηκε με τη διενέργεια 
τομεακών και νομικών αναλύσεων, τη θέσπιση νέων 
νόμων και τη μετάφραση της υφιστάμενης κοινοτικής 
νομοθεσίας στα ουγγρικά, τη δημιουργία των Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
92 εκατομμύρια ECU 
Κοινωνική ανάπτυξη Διάφορα 2 
και απασχόληση 2 
Ολοκληρωμένα 
περιφερειακά μέτρα 5 
Ανάπτυ'ςη ιδιωτικούς 
τομέα και 
ενίσχυση 
επιχειρήσεων 
6 Δημόσιοι οργανισμοί και 
διοικητική μεταρρύθμιση 3 
Αναδιάρθρωση 
της γεωργίας 10 
Υποδομές 
(Ενέργεια., μεταφορές 
τηλεπικοινωνίες) 36 Εκπαίδευση, κατάρτιση 
καιέοευνα 16 
Περιβάλλον και 
πυρηνική ασφάλεια 12 
απαραίτητων θεσμικών δομών, τη διοργάνωση 
μαθημάτων κατάρτισης για δημόσιους υπαλλήλους 
και άλλους φορείς λήψης αποφάσεων, και την 
ανάληψη δράσεων στον τομέα των δημόσιων σχέσεων 
για βασικές κατηγορίες ενδιαφερόμενων ατόμων. 
' Ενας άλλος ιδιαίτερα σημαντικός τομέας είναι η 
μετατροπή και η ανασυγκρότηση των υποδομών της 
Ουγγαρίας στον τομέα των μεταφορών και των 
επικοινωνιών. Η σημερινή κατάσταση των εν λόγω 
υποδομών αποθαρρύνει εν μέρει τις εγχώριες και 
ξένες επενδύσεις και συντελεί στην άνιση οικονομική 
ανάπτυξη των διάφορων περιφερειών της χώρας. Το 
Phare υποστηρίζει ενεργά την ανάπτυξη κατάλληλων 
προτύπων και συγχρηματοδοτεί, μεταξύ άλλων, 
βελτιώσεις των υποδομών, την κατασκευή δρόμιον, 
την τοποθέτηση σιδηροδρομικών γραμμών και 
σταθμούς συνδυασμένων μεταφορών. 
Το 1995 εγκρίθηκε το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα 
Phare (1995-1999), προϋπολογισμού ύψους 425 
εκατομμυρίων ECU, που αφορά τους ακόλουθους 
τομείς προτεραιότητας: 
• την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, συμπεριλαμβανόμενης 
της προσέγγισης των νομοθεσιών και της 
μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης 
• την εκπαίδευση και την κατάρτιση με έμφαση στη 
δημιουργία ενός Ταμείου ανάπτυξης ανθρώπινων 
πόοων 
25 
την οικονομική ανάπτυξη, με επίκεντρο τη γεωργία, 
την ιδιωτικοποίηση και την αναδιάρθρωση, την 
ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, την 
περιφερειακή ανάπτυξη, την προώθηση του 
εμπορίου και τιον επενδύσεων, την ανάπτυξη του 
τουρισμού 
τα δημόσια οικονομικά και τη μεταρρύθμιση του 
κοινωνικού τομέα 
την ανάπτυξη των υποδομών με έμφαση στις οδικές 
και σιδηροδρομικές μεταφορές, τις επικοινωνίες, τη 
διαμετακόμιση, τη διαχείριση τιον υδάτων, την 
ενέργεια και το περιβάλλον 
τη συμμετοχή σε προγράμματα της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας. Το 1995 διατέθηκε ποσό 85 εκατομμυρίων ECU για 
την υποστήριξη των προτεραιοτήτων αυτών. 
Το 1995 άρχισε επίσης να εφαρμόζεται το πρώτο 
πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ 
Ουγγαρίας και Αυστρίας. Εγκρίθηκε επίσης με τις 
αρχές της χώρας αυτής ένα πολυετές ενδεικτικό 
πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας στα πλαίσια 
της διμερούς συνεργασίας της Ουγγαρίας με την 
Αυστρία. 
26 
Λετονία 
To 1995, η οικονομία της Λετονίας σημείωσε για μία 
ακόμη φορά σημαντική βελτίωση, μετά από την ύφεση 
στις αρχές της δεκαετίας του '90. Η οικονομική 
ανάπτυξη ήταν ιδιαίτερα έντονη στους τομείς των 
υπηρεσιών, των κατασκευών και της δασοκομίας, 
μολονότι τόσο ο βιομηχανικός όσο και ο γεωργικός 
τομέας συνέχισαν να φθίνουν, λόγω των 
απαιτούμενων αναδιαρθρώσειον. 
Οι προσπάθειες ιδιαπικοποίησης μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων ήταν επιτυχείς το 1995, αν και 
επιβραδύνθηκε σημαντικά η πρόοδος όσον αφορά την 
ιδιωτικοποίηση των μεγαλύτερων επιχειρήσεων. Η 
διαδικασία υποστηρίχθηκε με την ίδρυση ενός ενιαίου 
εθνικού οργανισμού ιδιωτικοποιήσεων. Ο οργανισμός 
αυτός θα διοργανώσει προοδευτικά κατά τη διάρκεια 
των αμέσιος προσεχώς ετών προσκλήσεις υποβολής 
προσφορών για τις εναπομένουσες κρατικές 
επιχειρήσεις και, στο διάστημα που θα μεσολαβήσει, η 
Υπηρεσία Κρατικής Περιουσίας θα διαχειρίζεται τις 
επιχειρήσεις που θα ανήκουν ακόμη στο Δημόσιο. 
Όσον αφορά την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, η 
Λετονία οφείλει ακόμη να ολοκληρώσει και να 
απλουστεύει τη νομική βάση που είναι ουσιαστική για 
την προσέλκυση επενδύσεων. Το Phare παρείχε 
βοήθεια τόσο στον Οργανισμό Ιδιωτικοποιήσεων 
Λετονίας όσο και στην Υπηρεσία Κρατικής 
Περιουσίας. 
' Οπως και οι άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, η 
Λετονία δίδει ιδιαίτερη έμφαση στην προσέγγιση της 
νομοθεσίας της με εκείνη της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης, 
θεωρώντας την ως σημαντικό βήμα για την ενδεχόμενη 
προσχώρηση της σε αυτή. Η μεταρρύθμιση της 
δημόσιας διοίκησης αποτελεί σημαντικό στοιχείο των 
προσπαθειών αυτών, ενώ στα πλαίσια ενός 
προγράμματος, που θα χρηματοδοτηθεί από το Phare, 
θα καταρτιστούν όσο το δυνατό περισσότεροι 
δημόσιοι υπάλληλοι μέχρι το έτος 2000. 
Παρά τα επιτυχή αποτελέσματα της, η οικονομία της 
Λετονίας αντιμετώπισε ορισμένες δυσκολίες το 1995. 
Τον Ιούνιο του 1995 η κυριότερη εμπορική τράπεζα, 
Bankas Baltija, κήρυξε πτώχευση πράγμα που 
επέσπευσε μία γενική τραπεζική κρίση. Η Ευρωπαϊκή 
' Ενωση υποσχέθηκε να χορηγήσει 2,5 εκατομμύρια Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
32,5 εκατομμύρια ECU 
Κοινωνική 
ανάπτυξη και 
απασχόληση 9.2 Δημόσιοι οργανισμοί και 
διοικητική μεταρρύθμιση 1.3 
Ανάπτυξη 
ιδιωτικού τομέα 
και ενίσχυση 
επιχειρήσεων 8.3 Εκπαίδευση, κατάρτιση 
έρευνα 2 
Χρηματοπιστωτικός 
τομέας 2.5 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές 
τηλεπικοινωνίες) 9.2 
ECU για την υποστήριξη του χρηματοπιστωτικού 
τομέα. 
' Ενα περαιτέρω οικονομικό πρόβλημα δημιούργησε η 
έλλειψη εσόδων λόγω φοροδιαφυγής. Αυτό είχε ως 
αποτέλεσμα την πρόκληση δημοσιονομικής κρίσεως 
και συνετέλεσε στο έλλειμμα του κρατικού 
προϋπολογισμού του 1995, που αντιστοιχούσε στο 
4,8% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. 
Τον Ιούνιο του 1995 υπεγράφη μία Ευρωπαϊκή 
Συμφωνία και στις 27 Οκτωβρίου 1995 η χώρα 
υπέβαλε επίσημη αίτηση ένταξης στην Ευρωπαϊκή 
' Ενωση. Η Λετονία συμμετέχει πλήρως στο 
διαρθρωμένο διάλογο της προενταξιακής 
στρατηγικής. 
Η ενίσχυση του Phare στη Λετονία είχε ως επίκεντρο 
την παροχή τεχνογνωσίας, που αφορούσε κυρίως τη 
μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, τις 
ιδιωτικοποιήσεις, την ανάπτυξη μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων και τη βελτίωση του τραπεζικού τομέα, 
της γεωργίας και των τομέων των τηλεπικοινωνιών, 
της ενέργειας, των μεταφορών, της υγιεινής και της 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια 
του 1995 η ενίσχυση του Phare διευρύνθηκε για να 
καλύψει την υποστήριξη των οικονομικών 
μεταρρυθμίσεων, την ανάπτυξη θεσμικών και 
ανθρώπινων πόρων, καθώς επίσης και την ανάπτυξη 
υποδομών. 
27 
Στα πλαίσια των προσπαθειών του Phare για την 
υποστήριξη της ανάπτυξης των υποδομών της 
Λετονίας, ο τομέας της ενέργειας έτυχε ιδιαίτερης 
προσοχής. Η χώρα δεν διαθέτει πόρους 
υδρογονανθράκων και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό 
από τις εισαγωγές ενέργειας. Ωστόσο, υπάρχουν 
εγχώριες πηγές που είναι δυνατό να αναπτυχθούν, 
ιδίως η υδροηλεκτρική ενέργεια, η ξυλεία και η τύρφη, 
το δε Phare έχει χρηματοδοτήσει μελέτες όσον αφορά 
τη σκοπιμότητα της ανάπτυξης των πηγών αυτών. 
Οι πιστώσεις του Phare για τη Λετονία ήταν 32,5 
εκατομμύρια ECU το 1995. Συνεπώς, το συνολικό 
ποσό των κεφαλαίων που διατέθηκαν για τη Λετονία 
κατά την περίοδο 1991-1995 ανήλθε σε 108 
εκατομμύρια ECU. ' Οσον αφορά το μέλλον, το 
πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα που υπεγράφη το 1995, θα στρέψει την προσοχή του στους ακόλουθους 
τομείς προτεραιότητας κατά την περίοδο 1996-1999: 
• την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα: αφορά μεταξύ 
άλλων την αναδιάρθρωση και τις ιδιωτικοποιήσεις, 
τις τραπεζικές εργασίες, την ανάπτυξη 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων, τις ξένες επενδύσεις, 
την προώθηση του εμπορίου και τη μεταρρύθμιση 
της γεωργίας 
• τη θεσμική ολοκλήρωση, τους ανθρώπινους πόρους 
και τον κοινωνικό τομέα, συμπεριλαμβανόμενης 
της στατιστικής συνεργασίας, της μεταρρύθμισης 
της δημόσιας διοίκησης, της ανώτερης εκπαίδευσης, 
τιον δημόσιων οικονομικών, των λογιστικών και 
της μεταρρύθμισης του κοινωνικού τομέα 
• τις υποδομές, με επίκεντρο τον τομέα της ενέργειας, 
το περιβάλλον και την ανάπτυξη τιον μεταφορών. 
28 
Λιθουανία 
Η οικονομία της Λιθουανίας εξήλθε από μία σοβαρή 
ύφεση μετά τη διάλυση της Σοβιετικής ' Ενωσης, και 
το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της, το οποίο 
σημείωσε κάμψη το 1992 και 1993, αυξήθηκε κατά 
1,5% το 1994 και 5% το 1995. 
Η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων ήταν ικανοποιητική 
και, στον τομέα των μικρών επιχειρήσεων, σημείωσε 
ταχεία πρόοδο, κυρίως μέσω της ανταλλαγής των 
μεριδίων ή επενδύσειον από τοπικούς παράγοντες. 
Κατά τα μέσα του 1995 το Κοινοβούλιο της χώρας 
αυτής ψήφισε ένα νέο νόμο για τις ιδιωτικοποιήσεις 
που όριζε τις σχετικές αρμοδιότητες των οικονομικών 
Υπουργείων, των κρατικών οργάνων και των τοπικών 
αρχών. Ο νόμος αυτός εκφράζει τη ρητή δέσμευση της 
κυβέρνησης να ολοκληρώσει τη διαδικασία 
ιδιωτικοποιήσεων. 
Επίσης, το 1995 συστάθηκε ένας οργανισμός 
ιδιωτικοποιήσεων, ο οποίος άρχισε να λειτουργεί σε 
σύντομο χρονικό διάστημα με τη βοήθεια ενός 
εντόπιου συμβούλου του Phare. Ο οργανισμός αυτός 
είναι ημιαυτόνομος και έχει ιος στόχο την κατάρτιση 
και την εφαρμογή του υπόλοιπου προγράμματος 
ιδιωτικοποιήσεων, υπό την επίβλεψη του γραφείου 
του Πρωθυπουργού. Τόσο ο νέος αυτός νόμος όσο και 
οι δραστηριότητες του εν λόγιο οργανισμού 
αναμένεται να δώσουν ώθηση στη διαδικασία 
ιδιωτικοποιήσεων, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στην 
αναδιάρθρωση τιον επιχειρήσεων για την εξασφάλιση 
περαιτέρω τεχνικών προσόντων ή χρηματοδοτικών 
μέσιον στις εταιρείες που έχουν ήδη ιδιαπικοποιηθεί. 
Στα πλαίσια της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, η 
κυβέρνηση άρχισε το 1995 να καθορίζει ένα νομικό 
πλαίσιο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ 
συστάθηκε ένας μη κερδοσκοπικός και ανεξάρτητος 
οργανισμός ανάπτυξης. Ωστόσο, οι επιχειρηματίες 
εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πρόβλημα έλλειψης 
χρηματοδοτικών πόρων για το σχηματισμό 
κεφαλαίου. Το πρόβλημα αυτό αμβλύνθηκε σε 
ορισμένο βαθμό από την ταχεία αύξηση των ξένων 
επενδύσεων (254 εκατομμύρια ECU περίπου μεταξύ 
1989 και 1994), μολονότι το επίπεδο των επενδύσεων 
αυτών ήταν σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο σε 
άλλες χώρες της Βαλτικής. Η κυβέρνηση ασχολείται με 
το πρόβλημα του συντονισμού των διάφορων 
οργανισμών οικονομικής ανάπτυξης που ιδρύθηκαν 
κατά τα τελευταία χρόνια. Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
42 εκατομμύρια ECU 
Κοινωνική ανάπτυξη 
και απασχόληση 4.4 Δημόσιοι οργανισμοί και 
διοικητική μεταρρύθμιση 5.5 
Εκπαίδευση, κατάρτιση 
και έρευνα 3.5 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές 
τηλεπικοινωνίες) 19 
Η επίσημη αίτηση ένταξης της Λιθουανίας στην 
Ευρωπαϊκή ' Ενωση υποβλήθηκε το Δεκέμβριο του 
1995 και συνοδεύτηκε από δήλωση του Κοινοβουλίου 
της χώρας αυτής. 
Η Ευρωπαϊκή Συμφωνία υπεγράφη από τη Λιθουανία 
τον Ιούνιο του 1995 και στη συνέχεια η χώρα 
συμμετείχε ενεργά σε όλες τις συνεδριάσεις που 
διοργανώθηκαν στο πλαίσιο του διαρθρωμένου 
διαλόγου. Επίσης, η κυβέρνηση συμμετείχε δραστήρια 
στη χάραξη τόσο του θεσμικού όσο και του 
νομοθετικού πλαισίου για την έναρξη της διαδικασίας 
ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. 
Στο πλαίσιο αυτό, η Λιθουανία κατέβαλε το 1995 
προσπάθειες για την έναρξη της διαδικασίας 
προσέγγισης της νομοθεσίας της με εκείνη του 
"Κοινοτικού Κεκτημένου της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης". 
Το Phare υπεστήριξε τη διαδικασία αυτή με την 
προώθηση της νομοθεσίας στον τομέα των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (τραπεζικές εργασίες, 
ασφάλειες και χρεώγραφα), του εμπορικού δικαίου, 
του εργατικού δικαίου, του ευρωπαϊκού και διεθνούς 
δικαίου, του συνταγματικού και διοικητικού δικαίου. 
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1996 το Κοινοβούλιο της 
χώρας αυτής αναμένεται να εγκρίνει την τροποποίηση 
του συντάγματος όσον αφορά την αγορά γαιών από 
αλλοδαπούς, πράγμα που κατέστη αναγκαίο από την 
Ευρωπαϊκή Συμφωνία. Η τελευταία αναμένεται 
άλλιοστε να επικυρωθεί κατά τη διάρκεια του 1996. 
29 
To 1995, το πρόγραμμα Phare διέθεσε στη Λιθουανία 
38 εκατομμύρια ECU, δηλαδή 4 εκατομμύρια ECU 
περισσότερα από τον προηγούμενο χρόνο. Το ποσό 
αυτό αφορούσε κυρίως τους τομείς προτεραιότητας 
που αναφέρονται στο ενδεικτικό πρόγραμμα 1994-
1995: την οικονομική ανάπτυξη, την ανάπτυξη των 
υποδομών, το πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων, την 
ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και την ανάπτυξη 
ανθρώπινων πόρων. 
Η συμβολή του Phare στην ανάπτυξη του ιδιωτικού 
τομέα συνίστατο στην υποστήριξη της δημιουργίας 
ενός δικτύου Συμβουλευτικών Κέντρων Επιχειρήσεων 
και ενός Ευρωπαϊκού Κέντρου Ανταπόκρισης στο 
Βίλνιους. Συνέχισε επίσης να εξασφαλίζει τις 
υπηρεσίες ενός εντόπιου συμβούλου στον Οργανισμό 
Προώθησης Επενδύσεων Λιθουανίας, που ιδρύθηκε το 
1993 για την προώθηση της ανάπτυξης της χώρας. 
Το Phare ανέλαβε επίσης δραστηριότητες στο 
γεωργικό τομέα, ο οποίος γνώρισε περίοδο μαρασμού 
κατά τα τελευταία χρόνια, αλλά εξακολουθεί να είναι ο δεύτερος σε μέγεθος τομέας της οικονομίας. Η 
ιδιωτικοποίηση των γαιών οδήγησε σε καταμερισμό 
των εκτάσειον σε μικρά αγροτεμάχια, πράγμα το 
οποίο, σε συνδυασμό με την περιορισμένη 
διαθεσιμότητα κεφαλαίου, επιχειρηματικών 
ικανοτήτων και τεχνογνωσίας, εξακολουθεί να 
προκαλεί ύφεση στον τομέα. Για το λόγο αυτό, το 
Phare συνέβαλε στην ανάπτυξη πολιτικών με στόχο 
την ενίσχυση του οικονομικού προγραμματισμού στον 
εν λόγω τομέα, την παροχή επιχειρηματικών και 
τεχνικών συμβουλών, καθώς επίσης και τη χορήγηση 
πιστώσεων και δανείιον. 
Το Phare ανέλαβε επίσης δραστηριότητες στα πλαίσια 
προγραμμάτων που αφορούσαν κυρίως τη 
μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης - για την οποία 
το Μάρτιο του 1995 ολοκληρώθηκε ένα πρόγραμμα 
χάραξης πολιτικής - τον υγειονομικό τομέα, ιδίως τη 
βασική ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, και την 
παροχή συμβουλών στρατηγικής σημασίας στον 
κοινωνικό τομέα και τον τομέα της αγοράς εργασίας. 
30 
Πολωνία 
To 1995, η Πολωνία σημείωσε σημαντική πρόοδο όσον 
αφορά τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Περισσότερο 
από το 50% του εθνικού εισοδήματος προέρχεται 
τώρα από τον ιδιωτικό τομέα, η μετατροπή της χώρας 
σε ελεύθερη οικονομία έχει εδραιωθεί και οι 
οικονομικές επιδόσεις καθίστανται όλο και πιο 
ανεξάρτητες από τις πολιτικές εξελίξεις. 
Η σαφέστερη ένδειξη οικονομικής προόδου της χώρας 
ήταν το ποσοστό ανάπτυξης το 1995. Μετά από 
αύξηση κατά 5% το 1994, το Ακαθάριστο Εγχώριο 
Προϊόν αυξήθηκε κατά 7% το 1995 λόγω μίας 
αισθητής αύξησης των εξαγωγών και τιον επενδύσεων. 
Στηριζόμενη στις οικονομικές αυτές επιδόσεις, η 
κυβέρνηση της Πολωνίας ανήγγειλε επίσημα, το 
Νοέμβριο του 1995, το πρόγραμμα μαζικών 
ιδιωτικοποιήσεων. Στα πλαίσια του προγράμματος 
αυτού συστάθηκαν 15 εθνικά ταμεία επενδύσεων, τα 
οποία διοικούν επαγγελματίες διαχειριστές 
περιουσίας. Κάθε ένα από τα ταμεία αυτά λειτουργεί 
ως εταιρεία χαρτοφυλακίου για 500 περίπου 
ιδιωτικοποιούμενες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ το 
κοινό μπορεί να αγοράσει μετοχές τιον εν λόγω 
ταμείων σε συμβολική τιμή. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, 
παρείχε ενίσχυση στο πρόγραμμα αυτό μέσω του 
Phare με τη χρηματοδότηση τόσο της εκστρατείας 
συνειδητοποίησης του κοινού, όσο και της εκτύπωσης 
και της διανομής πιστοποιητικών μετοχών. Η 
ιδιωτικοποίηση των υπόλοιπων 4.400 κρατικών 
επιχειρήσεων θα συνεχιστεί το 1996. 
Στα πλαίσια της εν λόγω διαδικασίας 
ιδιωτικοποιήσεων, καταβλήθηκαν νέες προσπάθειες 
για την αναδιάρθρωση και την ιδιαπικοποίηση του 
τραπεζικού τομέα, που εξακολουθεί να ανήκει κατά 
60% στο Δημόσιο. Το Phare συνέχισε να ενισχύει τη 
μονάδα τραπεζικών μεταρρυθμίσεων στην οποία 
ανατέθηκε η διαδικασία αυτή, το δε 1996 αναμένεται 
να επισπευθούν σημαντικά οι δραστηριότητες στον εν 
λόγω τομέα. 
Στα πλαίσια του προγράμματος Phare για την 
Πολωνία το 1995, η Ευρωπαϊκή ' Ενωση διέθεσε ποσό 
174 εκατομμυρίων ECU. Το ποσό αυτό εντάσσεται στα 
πλαίσια του πολυετούς ενδεικτικού προγράμματος για 
την Πολωνία, του οποίου ο προϋπολογισμός για 
χρηματοδοτικές συνδρομές κατά την περίοδο 1995-
1999 ανήλθε συνολικά σε 1.015 εκατομμύρια ECU. Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
174 εκατομμύρια ECU 
Ανάπτυϊη ιδιωτικού 
τομέα και ενίσχυση 
επιχειρήσεων 9 Δημόσιοι οργανισμοί και 
διοικητική μεταρρύθμιση 2 
Αναδιάρθριοση της γεωργίας 13 
Εκπαίδευση, κατάρτιση 
και έρευνα 37 
Υποδομές 
(Ενέργεια, μεταί/ορές" 
τηλεπικοινωνίες) 91 Περιβάλλον και 
πυρηνική ασφάλεια 22 
Ο κύριος στόχος της ενίσχυσης του προγράμματος 
Phare στο πλαίσιο αυτό είναι η διευκόλυνση της 
συμμετοχής της ΠολαΜας στη διαδικασία 
ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης με την υποστήριξη της 
διαδικασίας κοινωνικοοικονομικών μεταρρυθμίσεων. 
Το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα αφορά κυρίως 
τους ακόλουθους βασικούς τομείς, που επελέγησαν 
βάσει της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης της 
Πολωνίας κατά την περίοδο 1994-1997: 
• προσέγγιση των εργασιακών σχέσεων με εκείνες 
που επικρατούν σε μία οικονομία της αγοράς, 
αντιμετώπιση της διαρθρωτικής ανεργίας και 
βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος 
• συνέχιση των θεσμικών μεταρρυθμίσεων στους 
τομείς της κοινωνικής ασφάλισης, των κοινωνικών 
υπηρεσιών και του χρηματοπιστωτικού τομέα 
• αύξηση της ανταγωνιστικότητας της πολωνικής 
οικονομίας. 
Στα πλαίσια του προγράμματος Phare 1995 για την 
Πολωνία, η συνεχιζόμενη ενίσχυση για την ανάπτυξη 
των υποδομών της χώρας αντιπροσώπευε το 52% των 
εγκριθέντων κεφαλαίων. Από αυτά, 22 εκατομμύρια 
ECU διατέθηκαν για τη συγχρηματοδότηση, με την 
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Ευρωπαϊκή 
Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, του 
εκσυγχρονισμού της σιδηροδρομικής σύνδεσης Ε-20 
μεταξύ Βερολίνου, Βαρσοβίας, Μινσκ και Μόσχας. 
31 
To 1995 διατέθηκε ποσό 53 εκατομμυρίων ECU για τη 
διασυνοριακή συνεργασία. Τα κεφάλαια θα διατεθούν 
συγκεντρωτικά και μόνο οκτώ περιφέρειες στα 
σύνορα με τη Γερμανία και τη Βαλτική θάλασσα θα 
τύχουν ενίσχυσης. Τέλος, το πρόγραμμα έχει ιος στόχο 
την ανάπτυξη των υποδομών στα δυτικά σύνορα της 
Πολωνίας έως ότου φθάσουν σε επίπεδο ανάλογο με 
εκείνο που έχει επιτευχθεί στο ανατολικό τμήμα της 
Γερμανίας. Τα κεφάλαια προορίζονται κυρίως για 
υποδομές στον τομέα των μεταφορών και το 
περιβάλλον, το 55% των οποίων προορίζονται για 
διαβάσεις συνόρων. Παρέχεται περαιτέριο ενίσχυση 
για έργα υποδομών μέσω της συνέχισης 
δραστηριοτήτων περιφερειακής ανάπτυξης 
χρηματοδοτούμενων από το Phare σε διάφορες 
περιοχές της Πολωνίας, για τις οποίες διατέθηκε ποσό 
20 εκατομμυρίων ECU. 
' Ενδειξη της συνεχούς σημασίας που αποδίδεται στον 
τομέα του περιβάλλοντος είναι η αύξηση κατά 18 
εκατομμύρια ECU της χρηματοδότησης του Εθνικού Ταμείου Περιβάλλοντος. Η αύξηση αυτή συμφωνεί με 
σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για συνέχιση 
της χρηματοδότησης προγραμμάτων εξυγίανσης του 
περιβάλλοντος από το Phare. 
Ορισμένοι άλλοι σημαντικοί για την Πολωνία τομείς 
ενίσχυσης στα πλαίσια του προγράμματος Phare 1995 
ήταν η γεωργία, η ανάπτυξη του τουρισμού και ο 
εκπαιδευτικός τομέας. 
Η σημαντική επίσπευση της εφαρμογής του Phare το 
1995 ήταν ενθαρρυντική και αποτέλεσε έκφραση της 
σύσφιγξης των σχέσεων μεταξύ Πολωνίας και 
Ευρωπαϊκής ' Ενωσης κατά το έτος αυτό. Στο 
πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας, το διμερές 
Συμβούλιο Σύνδεσης πραγματοποίησε τη δεύτερη 
συνεδρίαση του τον Ιούλιο του 1995. Το Συμβούλιο 
αυτό ασχολήθηκε κυρίως με τρία θέματα: τη 
στρατηγική ένταξης της Πολωνίας στην Ευρωπαϊκή 
' Ενωση, τη διαπεριφερειακή συνεργασία, και 
εμπορικά θέματα. 
32 
Ρουμανία 
Για τη Ρουμανία, το 1995 ήταν έτος σταθερής 
οικονομικής προόδου και ενίσχυσης τιον πολιτικών 
σχέσεων με την Ευρωπαϊκή ' Ενωση. Τα επίσημα 
στοιχεία της κυβέρνησης για το 1995 δείχνουν αύξηση 
κατά 6,9% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, 
μείωση κατά το ήμισυ του ποσοστού πληθωρισμού σε 
27,8%, μείωση του ποσοστού ανεργίας από 10,9% σε 
8,9% και μία κατά 16,3% αύξηση του μέσου όρου των 
πραγματικών μισθών. Ωστόσο, η επιδείνωση του 
ισοζυγίου πληρωμών και η μεία>ση της εμπιστοσύνης 
του κοινού στο εθνικό νόμισμα κατά τους τελευταίους 
μήνες του έτους, δείχνουν ότι, αν και επετεύχθη 
σημαντική πρόοδος, δεν πληρούνται όλες οι 
μακροοικονομικές προϋποθέσεις για διαρκή 
ανάπτυξη. Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
66 εκατομμύρια ECU 
Αναδιάρθρωση 
ΐωονίας 10 
Εκπαίδευση, κατάρτιση 
καιεοευνα 18 
Υποδομές 
( Ενέργεια, μεταφορές 
τηλεπικοινωνίες) 38 
Σε μικροοικονομικό επίπεδο, το Ταμείο Κρατικής 
Περιουσίας κατόρθωσε το 1995 να πωλήσει σε ιδιώτες 
περισσότερες από 650 εταιρείες, πράγμα που αποτελεί 
την καλύτερη ετήσια επίδοση μέχρι σήμερα από 
άποψης αριθμού επιχειρήσεων. Συνεπώς, ο συνολικός 
αριθμός των ιδιωτικοποιηθεισών εταιρειών στη 
Ρουμανία ανήλθε σε 1524, που αντιστοιχεί στο 10% 
περίπου του συνόλου του απασχολούμενου εργατικού 
δυναμικού. Επίσης, τον Ιούνιο του 1995 άρχισε να 
εφαρμόζεται ένα αναθεωρημένο Πρόγραμμα Μαζικών 
Ιδιωτικοποιήσεων. Στα πλαίσια του νέου αυτού 
προγράμματος, θα προσφερθούν στους πολίτες της 
Ρουμανίας σημαντικά μετοχικά μερίδια σε 4.000 
περίπου επιχειρήσεις. Το Ταμείο Κρατικής 
Περιουσίας θα έχει στη διάθεση του σημαντικά 
μετοχικά μερίδια, τα οποία θα πιοληθούν τοις 
μετρητοίς με μία από τις εξής μεθόδους: δημοπρασία, 
δημόσιο διαγιονισμό, εμπορική πώληση. Το κρατικό 
ενδιαφέρον για το πρόγραμμα αυτό ήταν 
περιορισμένο και η περίοδος προεγγραφής για την 
αγορά μετοχών παρατάθηκε μέχρι το Μάρτιο του 
1996. Η επιτυχία του προγράμματος θα διευκολύνει 
την αποκέντρωση του παραγωγικού τομέα και θα 
αποτελέσει σημαντικό βήμα για την αποτελεσματική 
λειτουργία της οικονομίας της αγοράς. 
Το 1995, το Phare διέθεσε ποσό 66 εκατομμυρίιον ECU 
για προγράμματα τιον οποίων η εφαρμογή 
προβλέπεται να πραγματοποιηθεί στη Ρουμανία κατά 
τα επόμενα δύο ή τρία χρόνια. Το ποσό αυτό 
εντάσσεται στα πλαίσια του πολυετούς 
χρηματοδοτικού προγράμματος για τη Ρουμανία, του 
οποίου ο προϋπολογισμός για την περίοδο 1995-1999 ανέρχεται συνολικά σε 550 εκατομμύρια ECU. Η 
ενίσχυση για την περίοδο 1990-1994 ανήλθε συνολικά 
σε 542 εκατομμύρια ECU. 
Το 1995, το Phare επικέντρωσε τις δραστηριότητες του 
στη χορήγηση βοήθειας στους τομείς τιον 
ιδκοτικοποιήσειον και της βιομηχανικής 
αναδιάρθρα)σης. Χορηγήθηκε βοήθεια για την 
εφαρμογή του Κρατικού Προγράμματος Μαζικών 
Ιδιωτικοποιήσειον, που περιελάμβανε μία εκστρατεία 
συνειδητοποίησης του κοινού για τη μεγιστοποίηση 
της κατανόησης και της συμμετοχής του τελευταίου. 
Επίσης, χορηγείται σημαντική ενίσχυση στο Ταμείο 
Κρατικής Περιουσίας για τη διευκόλυνση της 
διάθεσης των υπόλοιπων μετοχικών μεριδίων. 
Η πρόοδος όσον αφορά την αναδιάρθρωση των 
μεγάλιον κρατικών επιχειρήσεων το 1995 ήταν 
βραδεία. Το Phare συνέβαλε σημαντικά στην 
κατάρτιση σχεδίων οικονομικής ανάκαμψης 26 
υπερχρεωμένων επιχειρήσεων, αλλά τα σχέδια αυτά 
δεν έχουν τεθεί ακόμη σε εφαρμογή. 
Το Phare συνέχισε να ενισχύει την ανάπτυξη 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων (MME) μέσιο της 
στήριξης ενός δικτύου κέντριον παροχής συμβουλών 
στις MME στα πλαίσια ενός προγράμματος 
χορήγησης ενισχύσειον. Το Phare χρηματοδότησε 
επίσης ένα πρόγραμμα στήριξης τραπεζών για τη 
διευκόλυνση τιον συναλλαγών τους με τις MME. 
33 
Εκτός από τον τομέα των επιχειρήσεων, σημαντική 
πρόοδος σημειώθηκε και σε άλλους τομείς 
μεταρρυθμίσεων. Για παράδειγμα, η μεταρρύθμιση της 
επαγγελματικής κατάρτισης επιταχύνεται με τη 
σημαντική ενίσχυση του Phare τόσο στη διαδικασία 
που εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο όσο και σε έναν 
πυρήνα 25 ιδρυμάτων επαγγελματικής κατάρτισης 
ανά τη χώρα. Επίσης, ο νέος Εκπαιδευτικός Νόμος 
προβλέπει την ανάπτυξη της αυτονομίας των 
πανεπιστημίων, το δε πρόγραμμα Phare έχει στραφεί 
προς τη στήριξη της προσέγγισης αυτής. 
' Αρχισε επίσης, με τη βοήθεια του Phare, η 
αναδιάρθρωση του τομέα της έρευνας και της 
τεχνολογίας, που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην 
αποκέντρωση της οικονομίας. 
Στα πλαίσια του Phare αναλήφθηκαν δραστηριότητες 
υποστήριξης αποκεντρωμένων προγραμμάτων που 
αναπτύχθηκαν με τοπικές εταιρικές σχέσεις μεταξύ 
οργανισμών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε 
διάφορες πόλεις της χώρας. Το πιο αναπτυγμένο 
πρόγραμμα στον τομέα αυτό αφορά τη λήψη 
δραστήριων μέτρων υπέρ της απασχόλησης. Το Phare 
χορήγησε το 1995 ενισχύσεις ύψους 50.000 ECU σε 
προγράμματα 21 πόλεων. Ο αριθμός των πόλεων 
αυτών θα αυξηθεί το 1996. Το 1995 καταρτίστηκαν και 
άλλα παρόμοια προγράμματα, που προέβλεπαν 
μεταξύ άλλων την ενίσχυση της τοπικής οικονομικής 
ανάπτυξης και των κοινωνικών υπηρεσιών. 
Στις προσπάθειες του για την ανάπτυξη μίας 
κοινωνίας των πολιτών, το Phare υπεστήριξε, μέσω 
του προγράμματος για τη Δημοκρατία, την εφαρμογή 
19 μικρών σχεδίων στους ακόλουθους τομείς: 
κατάρτιση νεαρών πολιτικών, ενθάρρυνση του 
διαλόγου μεταξύ τοπικής αυτοδιοίκησης και πολιτών, 
ενίσχυση οργανώσεων της Ρουμανίας και της 
συνεργασίας τους με τοπικές και εθνικές αρχές, 
προώθηση των δικαιωμάτων των παιδιών, διάλογος 
μεταξύ Ουγγαρίας και Ρουμανίας, και άλλες πολιτισμικές δραστηριότητες. Στον υγειονομικό 
τομέα, το Phare συνέβαλε στην ανάπτυξη τεχνικών για 
τη συνέχιση των εμβολιασμών στις αγροτικές 
περιοχές. 
Το Phare υπεστήριξε την ανάπτυξη των υποδομών της 
χώρας τόσο άμεσα, μέσω της συγχρηματοδότησης, με 
την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ενός μείζονος 
προγράμματος επισκευής του οδικού δικτύου, όσο και 
έμμεσα, μέσω της χρηματοδότησης μελετών 
σκοπιμότητας και άλλων προπαρασκευαστικών 
εργασιών στους τομείς των μεταφορών, των 
τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. 
Η Ευρωπαϊκή Συμφωνία μεταξύ της Ρουμανίας και 
της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης τέθηκε σε ισχύ το 
Φεβρουάριο του 1995. Η πρώτη συνάντηση του 
Συμβουλίου Σύνδεσης πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο 
1995. Στη συνεδρίαση της Επιτροπής Σύνδεσης αυτής 
τον Οκτώβριο του 1995 συζητήθηκαν η πρόσβαση στα 
διασυνοριακά προγράμματα του Phare και η 
εφαρμογή πολυκρατικών προγραμμάτων, καθώς 
επίσης και θέματα εμπορικής χρηματοδότησης. 
Τον Ιούνιο του 1995, η χώρα υπέβαλε επίσημη αίτηση 
ένταξης στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση. Η δήλωση 
υποστήριξης της προσχώρησης της Ρουμανίας στην 
ΕΕ υπεγράφη από όλα τα μέρη της αίτησης. Επίσης, το 
έγγραφο "Εθνική στρατηγική ένταξης", που συνόδευε 
την επίσημη αίτηση της Ρουμανίας, έδιδε ιδιαίτερη 
έμφαση στην εθνική συναίνεση όσον αφορά τον 
πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό 
της Ρουμανίας. 
Σύμφωνα με το Λευκό Βιβλίο για την εσωτερική 
αγορά, η Ρουμανία έχει αρχίσει να καταβάλει 
προσπάθειες εναρμόνισης της εθνικής της νομοθεσίας 
με εκείνη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Δόθηκε 
προτεραιότητα στον ανταγωνισμό, τις κρατικές 
ενισχύσεις, τις δημόσιες και χρηματοδοτικές 
υπηρεσίες, και την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων. 
34 
Σλοβακία 
Οι μακροοικονομικές επιδόσεις της Σλοβακίας το 
1995 ήταν εντυπωσιακές. Επέτυχε υψηλό ποσοστό 
αύξησης του ΑΕγχΠ και χαμηλό ποσοστό 
πληθωρισμού, ενώ το εμπορικό ισοζύγιο παρέμεινε 
θετικό και το κρατικό έλλειμμα μειώθηκε σημαντικά. 
Τα μόνα αρνητικά στοιχεία ήταν το ποσοστό ανεργίας 
και το χαμηλό ύψος ξένιον επενδύσειον. 
Μετά από τη θεαματική οικονομική ανάκαμψη το 
1994, κατά τη διάρκεια του οποίου σημειώθηκε 
μεγέθυνση της οικονομίας κατά 4,8%, η πραγματική 
αύξηση του ΑΕγχΠ επιταχύνθηκε περαιτέριο το 1995 
και ανήλθε σε 7,4%. Η αύξηση τιον πραγματικών 
μισθών και μία ορισμένη βελτίιοση της απασχόλησης 
είχαν ως αποτέλεσμα την άνοδο της ιδιωτικής 
κατανάλιοσης, η δε οικονομική ανάπτυξη είχε τελικά 
θετική επίδραση στις επενδύσεις. Παρά την 
επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης, ο 
πληθωρισμός μειώθηκε κάτω του 10%, κυρίως χάρις 
στη συνέχιση της αυστηρής νομισματικής πολιτικής. 
Τα υψηλότερα επίπεδα ανάπτυξης οδήγησαν σε 
αύξηση τιον εισαγωγών, πράγμα που μείιοσε το 
πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών πληρωμών και 
τη συμβολή τιον καθαρών εξαγιογών στην ανάπτυξη. 
Το Phare διέθεσε ποσό 46 εκατομμυρίων ECU στη 
Σλοβακία το 1995, που είναι υψηλότερο από εκείνο 
των 40 εκατομμυρίιον ECU που διατέθηκε το 
προηγούμενο έτος. 
Η συνολική χρηματοδότηση του Phare αποτελούσε την 
πρώτη δόση του πολυετούς ενδεικτικού 
προγράμματος, που συμφιονήθηκε το 1995. Αυτό 
σημαίνει ότι η μεσοπρόθεσμη ενίσχυση του Phare θα 
αφορά κυρίως τους ακόλουθους ευρείς τομείς 
στρατηγικής: 
• την υιοθέτηση του "κοινοτικού κεκτημένου", 
συμπεριλαμβανόμενου του εκσυγχρονισμού των 
δομών του κράτους και της κοινωνίας, και της 
προσέγγισης των νομοθεσιών, των προτύπιον και 
τιον κανονισμών 
• την ανάπτυξη και την αναδιάρθρωση του ιδιιοτικού 
τομέα 
• την ανάπτυξη τιον ανθρώπινα)ν πόρων, 
συμπεριλαμβανόμενης και της μεταρρύθμισης του 
κοινωνικού τομέα 
• την ανάπτυξη των υποδομών. Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
46 εκατομμύρια ECU 
ητικη μεταρρύθμιση 5 
αναδιάρθρωση της γεωργίας 2.6 Δημοσία υγεία. 2 Ainc/oya 0.6 
Κοινωνική ανάπτυ'ίη Δημόσιοι οργανισμοί και 
κα απασχόληση 2.4 
Ολοκληριομε 
περιφερειακά. ^^ 
μέτρα 1.5 ^^^^^^^^nÈÈÊSÊÈÊÊËBÈËL· Κοινωνία των πολιτών και 
εκδημοκρατισμός 0.5 
Εκπαίδευση, κατάρτιση 
καιέοευνα5 
Περιβάλλον και 
πυρηνική ασφάλεια 1 
Αναπτυίη 
ιδιωτικοί' τομέα, και 
ενίσχυση επιχειρήσεων 14.2 Χρηματοπιστωτικός τομέας 3 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, 
τηλεπικοινωνίες) 8.2 
Στα πλαίσια του πολυετούς ενδεικτικού 
προγράμματος για το 1995-1999, τα κεφάλαια που θα 
εγκριθούν στο μέλλον θα διατεθούν ανάλογα με τις 
ανάγκες και την ικανότητα απορρόφησης. Η τελευταία 
έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή οι επιδόσεις της 
Σλοβακίας στα προηγούμενα προγράμματα 
επιδέχονται βελτίιοσης. Διεξάγεται τη στιγμή αυτή 
διάλογος με τις αρχές της Σλοβακίας σχετικά με τον 
τρόπο βελτίιοσης της αποτελεσματικότητας και της 
αποδοτικότητας του Phare. 
Η ενίσχυση του Phare το 1995 επικεντρώθηκε κυρίιος 
στην παροχή τεχνογνωσίας και την υποστήριξη τιον 
επενδύσειον για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης του 
ιδιιοτικού τομέα. Ειδικότερα, το Phare ενίσχυσε τα 
ακόλουθα προγράμματα που έχουν ζωτική σημασία 
για την υποστήριξη της Σλοβακίας στις προσπάθειες 
της για την προετοιμασία της ένταξης της στην 
Ευριοπαϊκή ' Ενιοση. 
• ένα ταμείο για τη μετά τις ιδιωτικοποιήσεις 
περίοδο, που αποτελεί κοινή πρωτοβουλία του 
Phare και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας 
Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης με στόχο την 
εξασφάλιση μετοχικού κεφαλαίου και 
τεχνογνιοσίας στις επιχειρήσεις μεσαίου μεγέθους 
της Σλοβακίας 
• το επιτυχές πρόγραμμα για τις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις, που εξασφαλίζει χρηματοδοτική 
ενίσχυση και μεταφορά τεχνογνωσίας στις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις της Σλοβακίας. Τα 
χρηματοδοτικά μέσα στα πλαίσια του 
35 
προγράμματος αυτού είχαν όλα μεγάλη ζήτηση, 
ιδίως τα μικρά δάνεια. Η χρηματοδοτική αυτή 
ενίσχυση, σε συνδυασμό με την παροχή 
επιχειρηματικών συμβουλών μέσω ενός δικτύου 
κέντρων στήριξης, αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για 
τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
η συνεχής μεταφορά τεχνογνωσίας στην Εθνική 
Τράπεζα Σλοβακίας και το Υπουργείο 
Οικονομικών για την υποστήριξη του σημαντικού 
τους ρόλου στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και 
την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση 
στον τομέα της ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρα)ν, 
το 1995 άρχισε να εφαρμόζεται ένα υγειονομικό 
πρόγραμμα με επίκεντρο την ιατροφαρμακευτική 
περίθαλψη και τη χρηματοδότηση της υγείας 
η περαιτέρω ενίσχυση των διοικητικών υπηρεσιών 
των τελωνείων της Σλοβακίας, της υπηρεσίας 
προτύπων, του δικαστικού τομέα και του 
προγράμματος για την κοινωνία των πολιτών 
μία σημαντική πρωτοβουλία για τις υποδομές, που 
χρηματοδοτήθηκε το 1995 και με την οποία 
παρέχεται επενδυτική ενίσχυση για τη διάνοιξη 
ενός γεωθερμικού φρέατος . ένα πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ 
Σλοβακίας και Αυστρίας, που προβλέπει πιστώσεις 
ύψους 4 εκατομμυρίου ECU για ορισμένα 
περιβαλλοντικά προγράμματα (αποχέτευση και 
επεξεργασία λυμάτων), καθώς επίσης και για την 
εκπόνηση μελετών σκοπιμότητας στους τομείς των 
μεταφορών, της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης 
και της περιφερειακής χωροταξίας. 
Η Σλοβακία έχει δώσει προτεραιότητα στην ένταξη 
της χώρας στις πολιτικές και τις οικονομικές δομές 
καθώς και στις δομές ασφάλειας της Δύσης και, 
ειδικότερα, στην ένταξη της στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση. 
Στις 27 Ιουνίου 1995, η Σλοβακία υπέβαλε επίσημη 
αίτηση ένταξης στην Ευρωπαϊκή ' Ενα)ση. Συμμετείχε 
πλήρως στο διαρθρωμένο διάλογο με τα κράτη μέλη 
καθόλη τη διάρκεια του έτους και προώθησε την 
εφαρμογή της Ευρα)πάίκής Συμφωνίας κατά την 
πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Σύνδεσης, που 
πραγματοποιήθηκε το Μάιο, και τη συνεδρίαση της 
Κοινής Διακοινοβουλευτικής Επιτροπής Σύνδεσης το 
Νοέμβριο. 
36 
Σλοβενία 
Με μία σειρά ταχέων οικονομικών προσαρμογών, η 
Σλοβενία επέτυχε υψηλό επίπεδο μακροοικονομικής 
σταθερότητας. Από άποψης κατά κεφαλήν 
εισοδήματος, η χώρα βρίσκεται σε επίπεδο εφάμιλλο 
με εκείνο ορισμένων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. Το 1995, η οικονομία σημείωσε μεγέθυνση 
κατά 5% περίπου και το ποσοστό πληθωρισμού 
μειώθηκε κάτω του 10%. Το 65% των εξαγωγών της 
Σλοβενίας προορίζονται για την Ευρωπαϊκή ' Ενωση. 
Οι επιδόσεις της Σλοβενίας στα πλαίσια του 
προγράμματος Phare έδειξαν ότι η χώρα έχει μεγάλη 
ικανότητα απορρόφησης των κεφαλαίων. Τα ποσοστά 
σύναψης συμβατικών υποχρεώσεων καταβολής 
πιστώσεων ήταν ιδιαίτερα υψηλά, ενώ το 1993 και το 
1994 ανήλθαν σε 100%. Το 1994 συνήφθησαν 
συμβατικές υποχρεώσεις καταβολής πιστώσεα)ν για το 
60% τιον εγκριθέντων κεφαλαίων. Αυτό 
αντικατοπτρίζει τον αποτελεσματικό τρόπο με τον 
οποίο η Σλοβενία χρησιμοποιεί τα κεφάλαια του 
Phare. 
Στα πλαίσια του λειτουργικού προγράμματος της 
χώρας διατέθηκε το 1995 στη Σλοβενία ποσό ύψους 
16,4 εκατομμυρίων ECU. Επιπλέον, με τα κεφάλαια 
που εγκρίθηκαν για τη διασυνοριακή συνεργασία 
(6 εκατομμύρια ECU) και το πρόγραμμα Tempus 
(2,6 εκατομμύρια ECU), το συνολικό ποσό 
χρηματοδότησης του Phare το 1995 ανέρχεται σε 
25 εκατομμύρια ECU. 
Το 1995, το Phare είχε άμεση επίδραση σε ορισμένους 
βασικούς τομείς. Συνεχίστηκε η ενίσχυση για την 
αναδιάρθρωση τομέα)ν και επιχειρήσεων, 
συμπεριλαμβανόμενης και της κατάρτισης στελεχών 
επιχειρήσεων, καθώς και για το πρόγραμμα 
ιδιωτικοποιήσεων βάσει εγγυήσεων. Διατέθηκαν 
κεφάλαια για την αποσυμφόρηση της διάβασης 
συνόρων προς την Ουγγαρία στο Dolga Vas, ενός 
σημαντικού διαδρόμου μεταφορών που παρουσιάζει 
συμφόρηση και βρίσκεται σε έναν από τους 
κυριότερους διαδρόμους που οδηγούν στην Κεντρική 
Ευρώπη. Υποστηρίχθηκαν επίσης οι μεταρρυθμίσεις 
των δημόσιων οικονομικών και του τραπεζικού τομέα, 
συμπεριλαμβανόμενης και της δημιουργίας ενός νέου 
φορολογικού συστήματος. Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1995 
25 εκατομμύρια ECU 
Διάφορα 7.6 
Κοινωνική ανάπτυ; 
και απασχόληση 4.4 Εκπαίδευση, κατάρτιση 
και έρευνα 2,6 
Υποδομές 
(Ενέργεια, μεταφορές, 
τηλεπικοινωνίες) 7.4 
Ανάπτυξη ιδιιοτικού τομέα 
και ενίσχυση επιχειρήσεων 3 
Το πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας με την 
Αυστρία προέβλεπε τη βελτίωση της διάβασης των 
συνόρων στο Jezersko και την επισκευή του 
αποχετευτικού συστήματος στο Gornja Radgona. ' Ενα 
παρόμοιο πρόγραμμα με την Ιταλία αφορούσε, μεταξύ 
άλλων, τομείς όπως οι υποδομές στον τομέα τα)ν 
μεταφορών, το περιβάλλον, η ανάπτυξη ανθρώπινων 
πόρων και η πολιτιστική συνεργασία. 
Τον Ιούνιο του 1995 υπεγράφη μία κοινή δήλωση 
προθέσεων μεταξύ του Εθνικού Συντονιστή του Phare 
και της Επιτροπής, στην οποία περιγραφόταν η 
στρατηγική για τη μελλοντική πολυετή ενίσχυση στη 
Σλοβενία στα πλαίσια του Phare. Η κοινή αυτή 
δήλωση προθέσεων χρησίμευσε ως βάση για το 
πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα 1996-1999 το οποίο, 
σύμφωνα με τον κυριότερο στόχο της κυβερνητικής 
πολιτικής, δηλαδή την ευρύτερη ολοκλήρωση με την 
Ευρωπαϊκή ' Ενωση και την ενδεχόμενη ένταξη σε 
αυτή, προσδιορίζει τρεις ευρείς τομείς όπου το Phare 
θα ενισχύσει την προενταξιακή στρατηγική της 
Σλοβενίας. 
• Προετοιμασία για την ανάληψη των υποχρεώσεων 
που συνεπάγεται η ένταξη ("κοινοτικό κεκτημένο") 
μέσιο της προοδευτικής προσαρμογής των νόμιον, 
τιον προτύπων και των κανόνων για την επίτευξη 
της συμβατότητας τους με εκείνους της 
Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. Στα πλαίσια αυτά 
37 
προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η λήψη μέτρων 
εφαρμογής και εκτέλεσης, καθώς επίσης και 
προσαρμογές για να ληφθούν υπόψη οι βασικές 
εσωτερικές πολιτικές της ' Ενιοσης, όπως στον 
τομέα της γειοργίας. 
Η ανάπτυξη και η ενίσχυση των οικονομικών, 
εμπορικών και φυσικών δεσμών, όχι μόνο με την 
' Ενιοση, αλλά και με τις συνδεδεμένες χώρες, 
καθώς επίσης και, όπου ενδείκνυται, με άλλες 
γειτονικές περιοχές. Πρόκειται για βασικό στοιχείο 
των προετοιμασιών για τη μελλοντική διεύρυνση 
και την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής γενικότερα. 
Μεσοπρόθεσμες οικονομικές και κοινωνικές 
διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Στις μεταρρυθμίσεις 
αυτές συγκαταλέγεται η αναβάθμιση της 
ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας και των 
υπηρεσιών σε διεθνή επίπεδα, καθώς και η 
περαιτέριο ανάπτυξη του ιδιιοτικού τομέα, των 
επενδύσειον, τιον εξαγιογικών δυνατοτήτιον και τιον κεφαλαιαγορών. Επίσης, ο κοινωνικός τομέας και η 
δημόσια διοίκηση θα πρέπει να ανασυγκροτηθούν, 
όπως επίσης και οι τομείς της επιστήμης και της 
τεχνολογίας, τιον υποδομών και της προστασίας 
του περιβάλλοντος, ενώ θα πρέπει να ενισχυθούν 
περιοχές που αντιμετιοπίζουν προβλήματα με τις 
μεταρρυθμίσεις. 
Το 1995, μονογράφηκε η Ευρωπαϊκή Συμφωνία της 
Σλοβενίας. Η Συμφωνία Εμπορικής και Οικονομικής 
Συνεργασίας, που υπεγράφη το 1993, συνέχιζε να 
αποτελεί τη βάση τιον εμπορικιόν σχέσεων μεταξύ των 
δύο μερών. Από την υπογραφή της Ευριοπαϊκής 
Συμφιονίας στις 10 Ιουνίου 1996, η Σλοβενία 
συμμετέχει πλήρως στην προενταξιακή στρατηγική, η 
δε κυβέρνηση έχει συντάξει ένα Λευκό Βιβλίο για μία 
εθνική προενταξιακή στρατηγική και έχει συγκροτήσει 
διαρθρώσεις για την εφαρμογή της. 
38 
Αναληφθείσες υποχρεώσεις 
χρηματοδότησης ανά χώρα 1990-1995 
Αλβανία 
Βουλγαοία 
Τσεχική 
Δημοκοατία 
Τσεχοσλοβακία 
Εσθονία 
ΛΔΓ 
Ουγγαρία 
Λιθουανία 
Πολίονία σε εκατομμύρια ECU 
1990 0 
1991 0 
1992 0 
1993 
1994 
1995 
1990 
1991 
1992 ' 
1993 0 
1994 0 
1995 0 34 
1990 0 
1991 0 
1992 
1993 
1994 
1995 U 
^^••22.5 
1990 
1991 0 
1992 0 
1993 0 
1994 0 
1995 0 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 35 99 
ί 100 
180.8 
197 
200 
fiKSHffi^iE^sils 208/8, 225 
39 
Ρουμανία 
Σλοβακία 
Σλοβενία 
Πρώην 
Γιουγκοσλαβία 
Πολυκρατικά 
προγράμματα 
' Αλλα 
προγράμματα 
243.2 
Σημείωση: 
Η Ετήσια Έκθεση 1995 Phare περιέχει στοιχεία και 
από τα πέντε κονδύλια του προϋπολογισμού (Β7-5200 
Πρόγραμμα για τη Δημοκρατία του Phare, Β7-6000 
Ενίσχυση για την οικονομική αναδιάρθρωση των 
χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
(Phare), Β7-6020 Διασυνοριακή συνεργασία, Β7-6310 
Κοινοτική συμβολή στα μέτρα που λαμβάνουν ΜΚΟ, 
Β7-6330 ' Ανοιγμα των κοινοτικών προγραμμάτων 
στις συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης), των οποίων η διαχείριση γίνεται στα πλαίσια του 
Προγράμματος Phare. Λόγω των περιορισμένων 
δυνατοτήτιον λογισμικού, τα στοιχεία που 
περιέχονταν στην Ετήσια ' Εκθεση 1994 Phare 
αφορούσαν δύο μόνο κονδύλια του προϋπολογισμού. 
Συνεπώς, αυτός είναι ο λόγος στον οποίο οφείλεται η 
μικρή απόκλιση των προηγούμενων στοιχείων μεταξύ 
των Ετήσιων Εκθέσεων 1994 και 1995 Phare. 
40 
Αναληφθείσες υποχρεώσεις 
χρηματοδότησης ανά τομέα 1990-1995 
Αναδιάρθρωση 
της γεωργίας 
Κοινωνία 
των πολιτών και 
εκδημοκρατισμός 
' Εκτακτη 
βοήθεια 
Εκπαίδευση, 
κατάρτιση 
και έρευνα 
Περιβάλλον 
και πυρηνική 
ασφάλεια 
Υποδομές 
(Ενέργεια, 
μεταφορές, 
τηλεπικοινωνίες) 
Ανάπτυξη 
ιδιωτικού 
τομέα 
και ενίσχυση 
επιχειρήσεων 
Δημόσια 
υγεία 
Δημόσιοι 
οργανισμοί 
και διοικητική 
μεταρρύθμιση 136 σε εκατομμύρια ECU 
1990 0 
1991 0 
1992 
1993 
1994 
1995 16,2 
10,5 
41 
Κοινωνική 
ανάπτυξη και 
απασχόληση 
Προσέγγιση 
νομοθεσιιόν 
Προστασία 
καταναλωτιόν 
Χρηματοπιστ­
ωτικός 
τομέας 
Ολοκληροψένα 
περιφερειακά 
μέτρα 
Αοιποί τομείς 1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 0 
0 
0 
0 
0 
Ι 
0 
0 
ο 48,2 
47,3 
180,9 
Σημείωση: 
Η Ετήσια Έκθεση 1995 Phare περιέχει στοιχεία και 
από τα πέντε κονδύλια του προϋπολογισμού, των 
οποίων η διαχείριση γίνεται στα πλαίσια του 
Προγράμματος Phare. Λόγιο τιον περιορισμένων 
δυνατοτήτων λογισμικού, τα στοιχεία που 
περιέχονταν στην Ετήσια ' Εκθεση 1994 Phare 
αφορούσαν δύο μόνο κονδύλια του προϋπολογισμού. 
Συνεπώς, αυτός είναι ο λόγος στον οποίο οφείλεται η μικρή απόκλιση των προηγούμενων στοιχείιον μεταξύ 
τιον Ετήσιιον Εκθέσειον 1994 και 1995 Phare. 
Στα πλαίσια της διαδικασίας υποβολής οικονομικών 
στοιχείατν, είναι δυνατό να γίνει πιο ακριβής τομεακή 
παρουσίαση των στοιχείων αυτών. Σε αυτό οφείλεται 
η αύξηση τιον τομέων από 9 το 1994 σε 15 στην Ετήσια 
Έκθεση 1995. 
42 
Χρηματοδότηση του Phare ανά χώρα 
Αλβανία σε εκατομμύρια ECU 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 1992 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 0 0 0 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας 0 0 15 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 0 0 0 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρεί'να 0 0 1.2__ 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια _ 0 0_ 0 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 0 0 35 
' Εκτακτη βοήθεια 0 10 50 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0 0 4,4 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 0_ 0 
Προστασία καταναλωτών 0 _ 0_ 0 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων 0 0 0 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 0 0 
Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση 0 0 0 
Δημόσια υγεία 0 0 0 
Διάφορα 0 0 4,4 
Σύνολο 0 10 110 1993 
1,2 
ίο 
""ο"" 
2,5 
33 
~35~ 
10 
0 
"θ 
"δ" 
Τ 
~ ο" 
ο 
6 
0 
75 1994 
4,6 " 
5 
0 
"2.4^ 
"""ο 
"" "θ" 
7 
23 
" 0 
"θ" 
"ο" 
"" θ" 
ο 
7 
0 
49 1995 Σύνολο 
0 
0 
0 
3.5 
_ 0 
35" 
0 
34 
'" 0 
~ο" 
0~ 
ο 
ο 
7 
88 5,8 
30 
"" 0 
9,6 
_ 3,3 
T05~" 
77 
61,4 
"_ 0 
'_" "δ" 
~~Τ 
is 
ο 
Τ 3 
J 1,4 
332 
Βουλγαρία Σημείιοση: Η Αλβανία συμπεριελήφθη στο Πρόγραμμα Phare το 1991 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 0 0 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας 16 25 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 0 0 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 0 5 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 3,5 19 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 0 10 
' Εκτακτη βοήθεια 5 20 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0 __ 5 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 0 
Προστασία καταναλωτών 0 0 
Ανάπτυξη ιδιιοτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσειον 0 20 
Ολοκληριομένα περιφερειακά μέτρα 0 0 
Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση 0 2,5 
Δημόσια υγεία 0 0 
Διάφορα 0 0 
Σύνολο 24,5 106,5 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
0 
Το" 
__0 
" 8" 
~_11 
ο" 
ο 
21 
0 
"""ο" 
223" 
δ" 
ο 
15 
0 
87,5 0 
0 
Ί 7,5 " 
15,6" 
"~Ύ 
θ" 
13,9 
_ 0 
" 0_ 
~6 
" 0 
4 
To J 
~Τ,5~ 
90 1,2_ 
0 
1,2 
"" 5~ 
"_ "δ" 
"ο" 
62.6 
" "δ 
ο 
3 
0 
_0_ 
]_0_ 
0 
85 0 
" "5" 
0 
21 
1 
"δ~ 
48 
"Ύ 
0 
ο 
ο 
ο 
^"ο_ 
ο 
83 17,2 
"56 
1.2 
63.5 
61.1 
15 
" "25 
J50,5 
Ύ 
θ" 
51.5 
0 
6,5 
25,5 
ljT 
476,5 
Τσεχική Δημοκρατία 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση __ 0^ 0_ 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας 0 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 0_ 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 0 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 0 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 0 
' Εκτακτη βοήθεια 0 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0 0 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 __ 0 
Προστασία καταναλωτιόν 0 0 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων 0 0 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 0 
Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση 0 0 
Δημόσια υγεία 0 0 
Διάφορα 0 0 
Σύνολο 0 0 1992 
_0 ο" .. ...^._ 
~"(Γ 
"ο 
δ " 
ο" 
ο" 
ο^ 
ο 1993 
0 
^0_ 
ο 
27 
_0^ 
8 
60 1994 
4,5 1995 Σύνολο 
0 
"5,5" 
~_(Γ 
ο 
^ο 
25" 
0 
"δ" 
"δ 
δ 
14 
ο 
δ 
60 5_ 
0 
"θ" 
8" 
δ 
__Τ) 
91 
0_ 
" "ο 
"Ί 
"ο 
" 2 
ο 
Γιο 16_ 
4,5 
0 
ΤΚ5" 
0 
" 0 
"Τ 25 
0^ 
0 
28 
0 
24 
0 
Π 
230 
Σημείωση: Πριν από το 1993 τα κεφάλαια χορηγούνταν στην Τσεχοσλοβακία. 
43 
Τσεχοσλοβακία 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 
Αναδιάρθριοση της γεωργίας 
Κοινωνία τιον πολιτών και εκδημοκρατισμός 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 
' Εκτακτη βοήθεια 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 
Προσέγγιση νομοθεσιών 
ΓΙροστασία καταναλωτών 
Ανάπτυξη ιδιιοτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσειον 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 
Κοινιονική ανάπτυξη και απασχόληση 
Δημόσια υγεία 
Διάφορα 
Σύνολο 1990 
""" θ" 
0 
ο 
"Τ" 
" Ίο 
" δ '" 
ο 
ο ' 
_ ο 
"δ " 
~"_~Ί)~_ 
ο 
δ" 
ο 
34 1991 1992 
9 
"Ύ 
δ" 
ο_ 
ΤΤ 
"ο" 
"ο" 
39 
0 
ΊΤ 
0 
2_0_ 
99 0 
0 
"Ί" 
'25'" 
"δ 
"δ" 
ο 
Ίο" 
""ο" 
ο_ 
"Τι 
"δ" 
""_ "ο" 
" ο" 
30 
100 1993 
.....__._ 
0 
0 
ο " 
δ 1994 1995 Σύνολο 
0 
_δ 
' 4" 
38 
35 
0 
δ 
"21 
"δ 
0 
_7θ" 
"δ" 
15 
" 0 
50 
233" 
Εσθονία Σημείιοση: Από το 1993 η χρηματοδοτική συνδρομή του Phare παρέχεται χωριστά στην Τσεχική Δημοκρατία και τη Σλοβακία. 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 
Αναδιάρθριοση της γεωργίας 
Κοινιονία τιον πολιτών και εκδημοκρατισμός 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 
Χρηματοπιστιοτικός τομέας 
' Εκτακτη βοήθεια 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 
Π ροσέγγιση νομοθεσιιόν 
Π ροστασία καταναλωτών 
Ανάπτυξη ιδιιοτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσειον 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 
Κοινιονική ανάπτυξη και απασχόληση 
Δημόσια υγεία 
Διάφορα 
Σύνολο 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
9 
10 0 
ο 
1.5" 
δ 
0 
"δ" 
ο" 
10.5 
12 0 
ο 
"4.5" 
2.5" 
δ 
"δ 
6 
δ" 
_"ο' 
~8 
" δ 
ο 
1.5 
22,5" 2.8 
0 
_0 
_Α2~_ 
δ 
"δ 
" δ" 
_5 
""δ 
δ 
2.9 
0 
24 2.8 
0 
_δ 
1 \2_ 
' 2,5_ 
""" 0 
ό" 
11_ 
"_" "ο" 
"ο" 
"Ϊ7.Ϊ" 
"θ 
J.9 
"θ" 
68,5 
ΛΔΓ Σημείιοση: Η Εσθονία συμπεριελήφΟη στο Πρόγραμμα Phare το 1992. 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 
Αναδιάρθριοση της γεωργίας 
Κοινιονία τιον πολιτών και εκδημοκρατισμός 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 
Προσέγγιση νομοθεσιιόν 
Προστασία κατοναλωτιόν 
Ανάπτυξη ιδιιοτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων 
Ολοκληριομένα περιφερειακά μέτρα 
Κοινιονική ανάπτυξη και απασχόληση 
Δημόσια υγεία 
Διάφορα 
Σύνολο 1990 
"θ 
0 
0 
J20 
θ" 
δ" 
" ο 
ο 
"ο 
ο 
14 
35 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
0 
20 
"θ"" 
"δ 
δ 
δ 
35 
Σημείιοση: Ενίσχυση στη ΛΔΓ έπαυσε να χορηγείται μετά την ενοποίηση της Γερμανίας το 1990. 
44 
Ουγγαρία 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση δ 8 14,5 1,5 δ 3 27 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας 2δ 13 5 3δ,5 δ 10 78,5 
Κοινωνία τιον πολιτών και εκδημοκρατισμός δ δ δ δ δ δ δ 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 7,5 17 21 26 24 16 111,5 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 27 Κ) 10 0 15,5 12 74,5 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 5 14 0 0 0 0 19 
Έκτακτη βοήθεια 0 0 0 0 0 0 0 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0,8 7,5 0 0 29 36 73.3 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 0 0 0 0 0 0 
Προστασία καταναλωτών 0 0 0 0 0 0 0 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσειον 26 45,5 11 31 16.5 6 136 
Ολοκληριομένα περιφερειακά μέτρα 0 0 10 0 0 5 15 
Κοινιονική ανάπτυξη και απασχόληση 3 0 26 0 0 2 31 
Δημόσια υγεία 0 0 " 0 10 0 0 10 
Διάφορα 0 0 4 10 2 7 
Σύνολο 89,3 115 101,5 100 85 92 582,8 
Λετονία 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 1992 1993 1994 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 0 0 0 0 0 
Αναδιάρθριοση της γειοργίας 0 0 0 00 
Κοινωνία τιον πολιτιόν και εκδημοκρατισμός 0 0 0 0 0 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 0 0 1,5 2 5 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 0 0 0 0 5.5 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 0 0 0 0 14.5 
' Εκτακτη βοήθεια 0 0 0 0 0 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0 0 0 0 0 
Προσέγγιση νομοθεσιιόν 0 0 0 0 0 
Π ροστασία καταναλωτιόν 0 0 0 0 0 
Ανάπτυξη ιδιιοτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσειον 0 0 0 0 0 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 0 0 0 0 
Κοινιονική ανάπτυξη και απασχόληση 0 0 0 0 0 
Δημόσια υγεία 0 0 δ δ δ 
Διάφορα 0 0 13,5 Î6 4.5 
Σύνολο 0 0 15 18 29,5 1995 Σύνολο 
1,3 
0 
0 
2 
0 
2.5 
0 
9.2 
"θ 
0 
8.3 
0 
9.2 
0 
0 
32,5 1,3 
0 
0 
10.5 
5.5 
17 
δ 
9.2 
0 
0 
8.3 
0 
9.2 
0 
34 
95 
Λιθουανία Σημείιοση: Η Λετονία συμπεριελήφθη στο Πρόγραμμα Phare το 1992. 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 
Αναδιάρθριοση της γεωργίας 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 
' Εκτακτη βοήθεια 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 
Π ροσέγγιση νομοθεσιιόν 
Προστασία καταναλωτιόν 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσειον 
Ολοκληριομένα περιφερειακά μέτρα 
Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση 
Δημόσια υγεία 
Διάφορα 
Σύνολο 1990 
0 
"ο 
ο 
"ο 
"ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 1991 
0 
ο" 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
"ο 
ο 
""ο 
ο 
ο" 
ο 1992 
0 
δ 
ο 
1,5 
δ 
0 
0 
0 
0 
ο 
9.5 
0 
0 
0 
9 
20 1993 
0 
0 
0 
2.5 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
"ο 
ο 
22,5 
25 1994 
0 
0 
0 
6 
14.5 
0 
16.5 
0 
δ 
δ 
δ 
0 
0 
1 
39 1995 Σύνολο 
5.5 
0 
0 
3,5 
0 
0 
0 
19 
0 
0 
9.6 
0 
4.4 
0 
0 
42 5.5 
0 
"θ 
13.5 
1 
14.5 
0 
35,5 
0 
0 
19.1 
0 
4.4 
0 
32,5 
126 
Σημείιοση: Η Λιθουανία συμπεριελήφθη στο Πρόγραμμα Phare το 1992. 
45 
Πολωνία 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 1992 1993 1994 1995^ Σύνολο 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 10 7,5 9,2 27 21,5 2 77,2 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας 100 17 18 30 2,5 13 180,5 
Κοινωνία τιον πολιτών και εκδημοκρατισμός 0 000 0 0 0 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 2,8 14,5 42 45 39 37 180,3 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 22 35 18 0 12 22 109 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 2 16 4,7 21 22 0 65,7 
Έκτακτη βοήθεια 0 0 0 0 0 0 0 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 6 10 26,4 63 93,8 91 290,2 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 0 0 0 0 0 0 
Προστασία καταναλωτών 0 0 0 5 0 0 5 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων 38 56 74,5 7 9 9 193,5 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 0 0 0 0 0 δ 
Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση δ 18 7,2 δ 9 δ 34,2 
Δημόσια υγεία 0 20 θ" 0 "θ " 0 20 
Διάφορα 0 3 0 27 0 δ 3δ 
Σύνολο 180,8 197 200 225 208,8 174 1185,6 
Ρουμανία 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση δ δ 0 Î0 9,6 δ 19,6 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας δ 34 32 5 δ 1 δ 81 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 0 0 0 0 5 0 5 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 0 10 13 18 37 18 96 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 0 0 5 0 0 0 5 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 0 0 5 0 0 0 5 
Έκτακτη βοήθεια 15^5 34,3" 22 9,9 0 0 8Î,7 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0 9 0 0 25 38 72 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 0 0 0 0 0 0 
Προστασία καταναλωτών 0 0 0 0 0 0 0 
Ανάπτυξη ιδιιοτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων 0 0 40 70 23,4 0 133,4 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 0 0 0 0 0 0 
Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση 0 0 15 0 0 0 15 
Δημόσια υγεία 0 25 0 0 0 θ" 25 
Διάφορα """" 0"22 20 27" 0 " 0 "69 
Σύνολο 15,5 134,3 152 139,9 100 66 607,7 
Σλοβακία 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 0 0 0 0 4 5 9 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας 0 δ 0 3 5 2,6 10,6 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 0 δ 0 0 0 0,5 0,5 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 0 0 0 5 9 5 Î9 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 0 0 Ô δ 0 1 1 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 0 0 0 0 5 3 8 
Έκτακτη βοήθεια 0 0 0 0 0 0 """"0 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0 0 0 5 6,5 8,2 19,7 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 0 0 0 0 0 0 
Προστασία καταναλωτών 0 0 δ δ 0 0 0 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων 0 0 0 19 0 14,2 33,2 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 0 0 0 0 1,5 1,5 
Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση 0 0 0 3 5,5 2,4 10,9 
Δημόσια υγεία 0 0 0 0 0 2 2 
Διάφορα 0 0 0 5 5 0,6"" 10,6 
Σύνολο 0 0 0 40 40 46 126 
Σημείωση: Πριν από το 1993 τα κεφάλαια χορηγούνταν στην Τσεχοσλοβακία. 
Σλοβενία 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 J1990 1991 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 0 0 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας 0 0 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 0 0 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρειινα 0 0 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 0 δ 
Χρηματοπιστιοτικός τομέας 0 δ 
' Εκτακτη βοήθεια 0 0 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0 0 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 0 
Προστασία καταναλωτών 0 δ 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων δ δ 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 0 
Κοινιονική ανάπτυξη και απασχόληση 0 0 
Δημόσια υγεία 0 0 
Διάφορα 0 0 
Σύνολο 0 0 1992 
0 
0^ 
"ο 
2,3" 
"θ 
"ο 
ο 
0^ 
δ 
ο 
"ο"" 
"ο" 
"ο" 
ο" 
6,7 
9 1993 
"ο 
ο 
"ο 
3,5 
"θ 
"ο 
ο 
"ο 
"ο 
"(Γ "ο 
δ 
ο " 
"ο 
7,5 
11 1994 
"δ 
ο 
ο 
5,5 
"θ 
""""δ 
ο 
6 
ο 
ο 
12,5 
0 
0 
0 
0 
24" 1995 Σύνολο 
0 
0 
0 
2.6 
0 
0 
0 
7,4 
0 
0 
3 
0 
4.4 
0 
7.6 
25 0 
0 
0 
13,9 
δ" 
δ 
δ 
13,4 
0 
0 
15,5 
0 
4,4 
0 
21.8 
69 
Πρώην Γιουγκοσλαβία Σημείωση: Η Σλοβενία συμπεριελήφθη στο Πρόγραμμα το 1992. 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 0 δ 0 0 2 0 2 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας δ 0 0 0 0 0 δ 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 0 0 0 0 0 0 0 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 06 0 0 0 0 6 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 0 0 0 0 0 0 0 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 0 0 0 0 0 0 0 
Έκτακτη βοήθεια 30,2 7.1 47,7 25 23 25 158 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0 0 0 0 0 0 0 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 0 0 0 0 0 0 
Προστασία καταναλωτών 0 0 0 0 0 0 0 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων 0 0 0 0 0 0 0 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 0 0 0 0 0 0 
Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση 0 0 0 0 0 0 0 
Δημόσια υγεία 0 0 0 0 0 0 0 
Διάφορα 0 0 0 0 0 0 0 
Σύνολο 30,2 13,1 47,7 25 25 25 166 
Περιφερειακά προγράμματα 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση 0 
Αναδιάρθριοση της γεωργίας 0 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 0 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 21,3 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 0 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 0 
' Εκτακτη βοήθεια 51 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) 0 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 
Προστασία καταναλωτών 0 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων 0 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 
Κοινιονική ανάπτυξη και απασχόληση 0 
Δημόσια ι>γεία ο 
Διάφορα 0 
Σύνολο 72,3 1991 
Π 
0 
ο 
28ÏÏ" 
23,5 
"δ" 
δ 
ο 
ο 
ο 
20 
A3 
0 
ο 
1.5 
88,4 1992 
1,5 
0 
0 
24" 
46 
0 
0 
35 " 
0 
0 
3 
6.5 
0 
0 
0 
116 1993 
Ίο 
ο 
ο 
20,8 
20 
0 
0 
24 " 
0 
δ 
27,5 
10 
0 
0 
0 
112,3 1994 
25 
"""δ" 
"δ" 
"ΊΊ 
13 
0 
0 
31 
0 
0 
ο" 
4 
0 
ο 
"ο" 
86 1995 Σύνολο 
0 
0 
"ο 
8,5 
20 
"θ 
0 
70,5 
0 
0 
5 
0 
0 
0 
0 
104 47,5 
0 
0 
115,7 
122,5 
0 
"""51 
160,5 
0 
θ" 
55,5" 
24,8 
0 
0 
1,5 
579 
47 
Αλλα προγράμματα 
Χρηματοδοτήσεις ανά τομέα 1990-1995 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική μεταρρύθμιση δ δ 0 0 3 0 3 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας 0 0 0 0 0 0 0 
Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 0 0 5 10 10 10 35 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα 0 0,4 δ 9,9 7 17,8 35,1 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 0 6 J) Ό 23 20 43 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 0 0 0 0 0 δ 0 
Έκτακτη βοήθεια 0 0 00 0 0 0 
Υποδομές (Ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) δ 0 0 0 2 0 2 
Προσέγγιση νομοθεσιών 0 0 δ 0 0 δ 0 
Προστασία καταναλωτών 0 0 0 0 4 2 6 
Ανάπτυξη ιδιιοτικού τομέα και ενίσχυση επιχειρήσεων 0 0 0 0 21 74 95 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 0 0 0 0 0 32 32 
Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση 0 0 0 0 0 20 20 
Δημόσια υγεία 0 0 0 0 6 0 6 
Διάφορα 13,4 10 38,6 54,9 43,5 67,4 227,8 
Σύνολο 13,4 10^4 43,6 74,8 119,5 243,2 504,9 
48 
Χρηματοδότηση του Phare ανά τομέα 
Αναδιάρθρωση της γεωργίας Δημόσια υγεία 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 0 0 
Βουλγαρία 16 25 
Εσθονία 0 0 
ΛΔΓ 0 0 
Λετονία 0 0 
Λιθουανία 0 0 
Ουγγαρία 20 13 
Πολωνία 100 17 
Ρουμανία 0 34 
Σλοβακία 0 0 
Σλοβενία 0 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 0 
Τσεχοσλοβακία 0 0 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 0 
Πολυκρατικά προγράμματα 0 0 
Διάφορα 0 0 
89 10 
0 
ο 
ο 
ο 
ο 
30.5 
30 
5 
3 
0 
0 
0 
0 
0 
0 5 
0 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
2,5 
0 
5 
0 
4,5 
0 
0 
0 
0 0 
5 
0 
0 
0 
ο 
10 
13 1 
10 
2,6 
0 
0 
0 
0 
0 
0 30 
56 
0 
0 
0 
0 
78,5 
80,5 
81 
10,6 
0 
4,5 
0 
0 
0 
ο 
Σύνολο 136 80 78,5 17 40,6 441,1 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 0 0 0 6 7 0 13 
Βουλγαρία 0 0 15 10,5 0 0 25,5 
Εσθονία 0 0 0 0 0 0 0 
ΛΔΓ 0 0 0 0 0 0 0 
Λετονία 0 0 0 0 0 0 0 
Λιθουανία 0 0 0 0 0 0 0 
Οι-γγαρία 0 0 0 10 0 0 10 
Πολωνία 0 20 0 0 0 0 20 
Ρουμανία 0 25 0 0 0 0 25 
Σλοβακία 0 0 0 0 0 2 2 
Σλοβενία 0 0 0 0 0 0 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 0 0 0 0 0 0 
Τσεχοσλοβακία 0 0 0 0 0 0 0 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 0 0 0 0 0 0 
Πολυκρατικά προγράμματα 0 0 0 0 0 0 0 
Διάφορα 0 0 0 0 6 0 6 
Σύνολο 0 45 15 26,5 13 2 101,5 
σε εκατομμύρια ECU 
Ανάπτυξη ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση 
επιχειρήσεων Δημόσιοι οργανισμοί και διοικητική 
μεταρρύθμιση 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 
Βουλγαρία 
Εσθονία 
ΛΔΓ 
Λετονία 
Λιθουανία 
Ουγγαρία 
Πολωνία 
Ρουμανία 
Σλοβακία 
Σλοβενία 
Τσεχική Δημοκρατία 
Τσεχοσλοβακία 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 
Πολυκρατικά προγράμματα 
Διάφορα 
Σύνολο 0 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
26 
38 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 0 
20 
0 
0 
0 
0 
45,5 
56 
0 
0 
0 
0 
39 
0 
20 
0 0 
22.5 
0 
0 
0 
9,5 
11 
74,5 
40 
0 
0 
0 
31 
0 
3 
0 7 
6 
0 
0 
0 
0 
31 
7 
70 
19 
0 
27 
0 
0 
27,5 
0 0 
3 
8 
0 
0 
0 
16.5 
9 
23,4 
0 
12,5 
0 
0 
0 
0 
21 0 
0 
9,1 
0 
8,3 
9,6 
6 
9 7 
51,5 
17,1 
0 
8,3 
19,1 
136 
193,5 
0 133,4 
14,2 33.2 
15.5 
28 
70 
0 
55,5 
95 
64 180,5 191,5 194,5 93,4 139,2 863,1 Αλβανία 
Βουλγαρία 
Εσθονία 
ΛΔΓ 
Λετονία 
Λιθουανία 
Οιτγαρία 
Πολωνία 
Ρουμανία 
Σλοβακία 
Σλοβενία 
Τσεχική Δημοκρατία 
Τσεχοσλοβακία 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 
Πολυκρατικά προγράμματα 
Διάφορα 
Σύνολο 0 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
8 
7.5 
0 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
11 
ο ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
14,5 
9.2 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
1,5 
0 1.2 
16 
0 
0 
0 
0 
1.5 
27 
10 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
10 
ο 4.6 
1.2 
0 
0 
0 
0 
0 
21,5 
9,6 
4 
0 
11 
ο 
2 
25 
3 0 
0 
2,8 
0 
1.3 
5.5 
3 
2 
0 
5 
0 
5 
0 
0 
0 
ο 
10 26,5 25,2 65,7 81,9 24,6 5,8 
17,2 
2.8 
0 
1.3 
5.5 
27 
77,2 
19,6 
9 
0 
16 
0 
2 
47,5 
3 
233,9 
49 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα Κοινωνία των πολιτών και εκδημοκρατισμός 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 0 
Βουλγαρία 0 
Εσθονία 0 
ΛΔΓ 1 
Λετονία 0 
Λιθουανία 0 
Ουγγαρία 7,5 
Πολωνία 2,8 
Ρουμανία 0 
Σλοβακία 0 
Σλοβενία 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 
Τσεχοσλοβακία 4 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 
Πολυκρατικά προγράμματα 21,3 
Διάφορα 0 
Σύνολο 36,6 0 
5 
0 
0 
0 
ο 
17 
14,5 
10 
0 
0 
0 
9 
6 
28,1 
0,4 1 
0 
1.5 
1,5 
21 
42 
13 
0 
2.3 
0 
25 
0 
24 
0 2.5 
17,5 
1.5 
0 
2 
2.5 
26 
45 
18 
5 
3.5 
8 
0 
0 
20.8 
9,9 2,4 
12 
4.5 
0 
5 
6 
24 
39 
37 
9 
5.5 
5,5 
0 
0 
13 
7 3,5 
21 
4,2 
0 
2 
3,5 
18 
5 
2,6 
8 
0 
0 
8.5 
17,8 9.6 
63.5 
11.2 
1 
10.5 
13.5 
16 111.5 
37 180,3 
96 
19 
13,9 
21,5 
38 
6 
115.7 
35.1 
90 140,5 162,2 169,9 147,1 746,3 Αλβανία 0 0 0 
Βουλγαρία 0 0 0 
Εσθονία 0 0 0 
ΛΔΓ 0 0 0 
Λετονία 0 0 0 
Λιθουανία 0 0 0 
Οτ'νγαρία 0 0 0 
Πολωνία 0 0 0 
Ρουμανία 0 0 0 
Σλοβακία 0 0 0 
Σλοβενία 0 0 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 0 0 
Τσεχοσλοβακία 0 0 4 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 0 0 
Πολυκρατικά προγράμματα 0 0 0 
Διάφορα 0 0 5 
Σύνολο 0 0 9 0 
1.2 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
5 
0 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
10 ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
0.5 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
10 ο 
1,2 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
5 
0,5 
0 
0 
4 
0 
0 
35 
10 16,2 10,5 45,7 
Εκτακτη βοήθεια Κοινωνική ανάπτυξη και απασχόληση 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 0 
Βουλγαρία 5 
Εσθονία 0 
ΛΔΓ 0 
Λετονία 0 
Λιθουανία 0 
Ουγγαρία 0 
Πολωνία 0 
Ρουμανία 15,5 
Σλοβακία 0 
Σλοβενία 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 
Τσεχοσλοβακία 0 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 30,2 
Πολυκρατικά προγράμματα 51 
Διάφορα 0 10 
20 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
34,3 
0 
0 
0 
0 
7,1 
0 
0 50 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
22 
0 
0 
0 
ο 
47,7 
0 
0 10 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
9,9 
0 
0 
0 
0 
25 7 0 
0 0 
0 0 
0 0 
0 0 
Σύνολο 101,7 71,4 119,7 44,9 0 
0 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
23 
0 
0 
30 77 
25 
0 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
81,7 
0 
ο 
ο 
ο 
158 
51 
0 
25 392,7 Αλβανία 
Βουλγαρία 
Εσθονία 
ΛΔΓ 
Λετονία 
Λιθουανία 
Ουγγαρία 
Πολωνία 
Ρουμανία 
Σλοβακία 
Σλοβενία 
Τσεχική Δημοκρατία 
Τσεχοσλοβακία 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 
Πολυκρατικά προγράμματα 
Διάφορα 
Σύνολο 0 
2.5 
0 
0 
0 
0 
0 
18 
0 
ο 
ο 
ο 
15 
0 
0 
0 0 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
26 
7,2 
15 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
3 35,5 48,2 0 
4 
0 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
ο 
3 
0 
8 
0 
0 
0 
ο 
15 0 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
ο 
9 
0 
5,5 
0 
14 
0 
0 
0 
0 
28,5" 0 
0 
2.9 
0 
9,2 
4.4 
2 
0 
0 
2.4 
4,4 
2 
0 
0 
0 
20 0 
6,5 
2.9 
0 
9,2 
4.4 
31 
34.2 
15 
10,9 
4,4 
24 
15 
0 
0 
20 
47,3 177,5 
50 
Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια Προστασία καταναλωτών 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 0 0 0 3,3 0 
Βουλγαρία 3,5 19 11 15.6 5 
Εσθονία 0 0 0 0 2.5 
ΛΔΓ 20 0 0 0 0 
Λετονία 0 0 0 0 5,5 
Λιθουανία 0 0 0 0 1 
Ουγγαρία 27 10 10 0 15,5 
Πολωνία 22 35 18 0 12 
Ρουμανία 0 0 5 0 0 
Σλοβακία 0 0 0 0 0 
Σλοβενία 0 0 0 0 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 0 0 0 0 
Τσεχοσλοβακία 30 5 0 0 0 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 0 0 0 0 
Πολιικρατικά προγράμματα 0 23,5 46 20 13 
Διάφορα 0 0 0 0 23 
77,5 0 
7 
0 
0 
0 
ο 
12 
22 
0 
1 
0 
ο 
ο 
ο 3.3 
61,1 
2,5 
20 
5,5 
1 
74,5 
109 
5 
1 
0 
0 
35 
0 
Σύνολο 102,5 92,5 90 38,9 20 122,5 
20 43 
82 483,4 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 0 0 0 0 0 0 0 
Βουλγαρία 0 0 0 0 0 0 0 
Εσθονία 0 0 0 0 0 0 0 
ΛΔΓ 0 0 0 0 0 0 0 
Λετονία 0 0 0 0 0 0 0 
Λιθουανία 0 0 0 0 0 0 0 
Οιτγαρία 0 0 0 0 0 0 0 
Πολωνία 0 0 0 5 0 0 5 
Ρουμανία 0 0 0 0 0 0 0 
Σλοβακία 0 0 0 0 0 0 0 
Σλοβενία 0 0 0 0 0 0 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 0 0 0 0 0 0 
Τσεχοσλοβακία 0 0 0 0 0 0 0 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 0 0 0 0 0 0 
Πολιικρατικά προγράμματα 0 0 0 0 0 0 0 
Διάφορα 0 0 0 0 4 2 6 
Σύνολο 0 0 0 5 4 2 11 
Προσέγγιση νομοθεσιών Υποδομές 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 0 0 0 0 0 0 0 
Βουλγαρία 0 0 0 0 0 2 2 
Εσθονία 0 0 0 0 0 0 0 
ΛΔΓ 0 0 0 0 0 0 0 
Λετονία 0 0 0 0 0 0 0 
Λιθουανία 0 0 0 0 0 0 0 
Ουγγαρία 0 0 0 0 0 0 0 
Πολωνία 0 0 0 0 0 0 0 
Ρουμανία 0 0 0 0 0 0 0 
Σλοβακία 0 0 0 0 0 0 0 
Σλοβενία 0 0 0 0 0 0 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 0 0 0 0 0 0 
Τσεχοσλοβακία 0 0 0 0 0 0 0 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 0 0 0 0 0 0 
Πολυκρατικά προγράμματα 0 0 0 0 0 0 0 
Διάφορα 0 0 0 0 0 0 0 
Σύνολο 0 0 0 0 0 2 2 Αλβανία 0 0 
Βουλγαρία 0 5 
Εσθονία 0 0 
ΛΔΓ 0 0 
Λετονία 0 0 
Λιθουανία 0 0 
Ουγγαρία 0,8 7,5 
Πολωνία 6 10 
Ρουμανία 0 9 
Σλοβακία 0 0 
Σλοβενία 0 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 0 
Τσεχοσλοβακία 0 11 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 0 
Πολυκρατικά προγράμματα 0 0 
Διάφορα 0 0 
Σύνολο 6,8 42,5 4,4 
21 
0 
0 
0 
0 
0 
26.4 
0 
0 
0 
0 
10 
0 
35 
0 0 
13.9 
0 
0 
0 
0 
0 
63 
0 
5 
0 
9 
0 
0 
24 
0 23 
62.6 
6 
0 
0 
16,5 
29 
93.8 
25 
6.5 
6 
25 
0 
0 
31 
2 34 61,4 
48 150,5 
5 
0 
9,2 
19 
36 11 
0 
9,2 
35.5 
73.3 
91 290.2 
38 
8,2 
7,4 
91 
0 
0 72 
19.7 
13,4 
125 
21 
0 
70.5 160.5 
0 2 
96,8 114,9 326,4 457,3 1.044,7 
51 
Χρηματοπιστωτικός τομέας Αοιποί τομείς 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία. 0 0 35 35 0 35 105 
Βουλγαρία 0 10 0 5 0 0 15 
Εσθονία 0 0 0 0 0 0 0 
ΛΔΓ 0 0 0 0 0 0 0 
Λετονία 0 0 0 0 14,5 2.5 17 
.Λιθουανία 0 0 0 0 14.5 0 14.5 
Ουγγαρία 5 14 0 0 0 0 19 
Πολωνία 2 16 4.7 21 22 0 65.7 
Ρουμανία 0 0 5 0 0 0 5 
Σλοβακία 0 0 0 0 5 3 8 
Σλοβενία 0 0 0 0 0 0 0 
Τσεχική Δημοκρατία 0 0 0 0 0 0 0 
Τσεχοσλοβακία 0 0 0 0 0 0 0 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 0 0 0 0 0 0 
Πολυκρατικά προγράμματα 0 0 0 0 0 0 0 
Διάφορα 0 0 0 0 0 0 0 
Σύνολο 7 40 44,7 61 56 40,5 249,2 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 
Βουλγαρία 
Εσθονία 
ΛΔΓ 
Λετονία 
Λιθουανία 
Ουγγαρία 
Πολωνία 
Ρουμανία 
Σλοβακία 
Σλοβενία 
Τσεχική Δημοκρατία. 
Τσεχοσλοβακία. 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 
Πολυκρατικά προγράμματα 
Διάφορα 
Σύνολο 0 
0 
0 
14 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
ο 
ο 
13.4 
27,4 0 
0 
0 
ο 
ο 
ο 
ο 
3 
22 
0 
0 
0 
20 
0 
1.5 
10 4.4 
0 
9 
0 
13.5 
9 
4 
0 
20 
0 
6.7 
0 
30 
0 
0 
38.6 0 
1.5 
10.5 
0 
16 
22.5 
1 
27 
27 
5 
7.5 
8 
0 
0 
0 
54,9 
56,5 135,2 180,9 0 
0 
1,5 
0 
4.5 
1 
0 
ο 
ο 
5 
0 
0 
0 
0 
0 
43.5 
55,5 7 
0 
0 
0 
ο 
ο 
2 
0 
ο 
0.6 
7.6 
3 
0 
0 
0 
67.4 
87,6 11.4 
1.5 
21 
14 
34 
32.5 
7 
30 
69 
10,6 
21.8 
11 
50 
0 
1.5 
227,8 
543 
Ολοκληρωμένα περιφερειακά μέτρα 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 Σύνολο 
Αλβανία 0 0 0 0 0 
Βουλγαρία 0 0 0 0 0 
Εσθονία 0 0 0 0 0 
ΛΔΓ 0 0 0 0 0 
Λετονία 0 0 0 0 0 
Λιθουανία 0 0 0 0 0 
Ουγγαρία 0 0 10 0 0 
Πολωνία 0 0 0 0 0 
Ρουμανία 0 0 0 0 0 
Σλοβακία. 0 0 0 0 0 
Σλοβενία 0 0 0 0 0 
Τσεχική Δημοκρατία. 0 0 0 0 0 
Τσεχοσλοβακία 0 0 0 0 0 
Πρώην Γιουγκοσλαβία 0 0 0 0 0 
Πολυκρατικά. προγράμματα 0 4,3 6.5 10 4 
Διάφορα 0 0 0 0 0 
Σύνολο 0 4,3 16,5 10 4 8.5 
0 
0 
0 
0 
0 
5 
0 
0 
1.5 
0 
0 
0 
0 
0 
32 8.5 
0 
0 
0 
0 
0 
15 
0 
0 
1.5 
0 
0 
0 
0 
24.8 
32 
47 81,8 
52 
Χρηματοδοτικές επιδόσεις του Phare 
Το 1995, το Phare συνέχισε να βελτιώνει τις 
χρηματοδοτικές του επιδόσεις. Το Phare έφθασε στο 
σημείο όπου η σύναψη συμβάσεων σε ένα δεδομένο 
έτος ισοδυναμεί με τις αναληφθείσες υποχρεώσεις 
χρηματοδότησης κατά το έτος αυτό. 
Ελπίζεται ότι οι προσπάθειες που θα αναληφθούν το 
1996 για τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών και την 
ουσιαστική αποκέντρωση του Phare, θα καταστήσουν 
δυνατή τη διατήρηση και την αύξηση των επιπέδων 
αυτών σύναψης συμβάσεων. 
Οι χρηματοδοτικές επιδόσεις του Προγράμματος 
Phare προσδιορίζονται ανάλογα με το ύψος των 
υποχρεώσεων χρηματοδότησης, των ποσών των 
συμβάσεων και των καταβληθέντων κεφαλαίων, 
καθώς επίσης και ανάλογα με τη σχέση μεταξύ των 
τριών αυτών δεικτών. 
Τα συνολικά ποσά των υποχρεώσεων 
χρηματοδότησης, των συμβάσεων και των 
καταβληθέντων κεφαλαίων για καθένα από τα έτη 
1990-1995, εμφαίνονται στον πίνακα 1. Τα σωρευτικά 
ποσά των υποχρεώσεων χρηματοδότησης, των 
συμβάσεων και των καταβληθέντων κεφαλαίων κατά 
την ίδια περίοδο εμφαίνονται στον πίνακα 2. 
Υποχρεώσεις χρηματοδότησης 
Το 1995, το Πρόγραμμα Phare διατήρησε το υψηλό 
ποσοστό ανάληψης υποχρεώσεων στα πλαίσια του 
προϋπολογισμού του. Όπως και κατά τα 
προηγούμενα χρόνια, το ποσοστό αυτό προσέγγιζε το 
100%, ήταν δηλαδή 99,4% του προϋπολογισμού του 
έτους αυτού. Πίνακας 1 - Υποχρεώσεις χρηματοδότησης, 
συμβάσεις χρηματοδότησης και καταβληθέντα ποσά 
1990-1995 (σε εκατομμύρια ECU) 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 
• Υποχρεώσεις χρηματοδότησης 
9 Συμβάσεις Πληρωμές 
Πίνακας 2 - Σωρευτικές υποχρεώσεις 
χρηματοδότησης, ποσά συμβάσεων και καταβληθέντα 
ποσά 1990-1995 (σε εκατομμύρια ECU) ^ 
Υποχρεώσεις χρηματοδότησης 
Συμβάσεις Πληρωμές 
53 
Συμβάσεις χρηματοδότησης 
Η αύξηση του ποσού των συμβάσεων του Phare 
συνεχίστηκε και κατά το 1995. Το ποσό αυτό (1.142,9 
εκατομμύρια ECU) ήταν το μεγαλύτερο από κάθε άλλο 
χρόνο μετά από την έναρξη της εφαρμογής του 
Προγράμματος. Πίν. 3 - Συναφθείσες συμβάσεις ανά ημερολογιακό 
έτος (σε εκατομμύρια ECU) 
Η βελτίωση όσον αφορά 
χρηματοδότησης μπορεί να 
ακόλουθους παράγοντες: τις συμβάσεις 
αποδοθεί στους 
Αποκέντρωση - υπάρχουν τώρα σε όλες τις χώρες 
εταίρους διαρθρώσεις εφαρμογής, οι δε 
προσπάθειες που καταβλήθηκαν το 1994 για την 
τυποποίηση των διαδικασιών, κυρίως με τη 
διανομή οδηγών σχετικά με τις διαδικασίες του 
Αποκεντρωμένου Συστήματος Εφαρμογής, άρχισαν 
να αποφέρουν καρπούς το 1995. Συνεπώς, το 1995 
ήταν το πρώτο έτος κατά το οποίο το επίπεδο των 
συμβάσεων ήταν υψηλότερο στις Μονάδες 
Διαχείρισης του Προγράμματος (ΜΔΠ) από ό,τι 
στις Βρυξέλλες. 
Βελτιωμένη ποιότητα του προγράμματος - οι 
βελτιώσεις όσον αφορά το σχεδιασμό του 
προγράμματος, ιδίως το 1994, είχαν ως αποτέλεσμα 
την ταχύτερη εκτέλεση των προγραμμάτων και την 
αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη σύναψη 
συμβάσεων. 
Εξέταση της εφαρμογής - κατά το πρώτο εξάμηνο 
του 1995 αναλήφθηκε μια συστηματική και 
λεπτομερής επισκόπηση όλων των προγραμμάτων. 
Μέσω της διαδικασίας αυτής εξετάστηκαν τα 
προγράμματα, εντοπίστηκαν οι δυσκολίες 
εφαρμογής και λήφθηκαν μέτρα για την επίσπευση 
της εκτέλεσης τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την 
αύξηση του επιπέδου σύναψης συμβάσεων 
χρηματοδότησης. Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 
98,4% 99.0% 81,1% 59.6% 46.6% 21.1% 
% των συμβάσεων που συνάφθηκαν έως τις 31.12.95 
Συνήφθησαντο 1990 * Συνήφθησαντο 1991 
• Συνήφθησαν το 1992 • Συνήφθησαν το 1993 
• Συνήφθησαντο 1994 • Συνήφθησαντο 1995 
U Δεν έχουν ακόμη δεσμευθεί συμβατικά 
Τα δημοσιονομικά έτη στα οποία αναφέρονται οι 
συμβάσεις που υπεγράφησαν κάθε ημερολογιακό έτος, 
εμφαίνονται στον πίνακα 3. 
54 
Διαδικασία χρηματοδότησης 
Στα πλαίσια του Προγράμματος Phare, μεσολαβούν 
τρία στάδια από την έγκριση του ετήσιου 
προϋπολογισμού εκ μέρους της αρμόδιας για τον 
προϋπολογισμό αρχής έως το σημείο υλοποίησης 
των έργων και εκταμίευσης των ποσών. 
Το Phare διαθέτει μια διαδικασία δημοσιονομικής 
διαχείρισης, που προσιδιάζει στη διεργασία αυτή. 
Υποχρεώσεις χρηματοδότησης - Κάθε χρόνο 
εγκρίνεται ένας προϋπολογισμός του Phare, που 
δείχνει τα κεφάλαια τα οποία η Επιτροπή είναι 
διατεθειμένη να δεσμεύσει για το Πρόγραμμα Phare 
σε κάθε χώρα. Στη συνέχεια καταρτίζονται τα 
λειτουργικά προγράμματα των χωρών και 
υποβάλλονται χρηματοδοτικές προτάσεις. ' Οταν οι 
εν λόγω χρηματοδοτικές προτάσεις αποτελέσουν το 
αντικείμενο ευνοϊκής γνώμης εκ μέρους της 
Επιτροπής Διαχείρισης του Phare και εγκριθούν 
από την Επιτροπή, τα σχετικά κεφάλαια που 
προβλέπονται στις προτάσεις αυτές θεωρούνται ως 
"υποχρεώσεις χρηματοδότησης". Το Phare πρέπει να 
αναλαμβάνει υποχρεώσεις χρηματοδότησης που να 
αντιστοιχούν στο σύνολο του ετήσιου 
προϋπολογισμού του εντός του έτους για το οποίο 
ισχύει ο προϋπολογισμός αυτός. Σύναψη συμβάσεων χρηματοδότησης - Οταν 
έχουν αναληφθεί υποχρεώσεις χρηματοδότησης, 
διοργανώνονται προσκλήσεις για την υποβολή 
προσφορών, ώστε να είναι δυνατή η ανάληψη των 
δραστηριοτήτων που περιγράφονται στα 
λειτουργικά προγράμματα. Όταν μια πρόσκληση 
για την υποβολή προσφορών ολοκληρωθεί επιτυχώς 
και υπογραφεί σχετική σύμβαση, τα αντίστοιχα 
κεφάλαια θεωρούνται ως "συμβατικές υποχρεώσεις 
χρηματοδότησης". Η σύναψη συμβάσεων 
χρηματοδότησης αποτελεί βασικό μέτρο για την 
εφαρμογή του Προγράμματος, δεδομένου ότι μέσω 
των συμβάσεων αυτών αποδεσμεύονται τα 
κεφάλαια του Phare και μπορεί να αρχίσει η 
ουσιαστική πρακτική εφαρμογή. 
Πληρωμές - Η πληρωμή είναι η τελική φάση της 
διαδικασίας χρηματοδότησης. Διενεργείται κατά τη 
διάρκεια ισχύος κάθε σύμβασης, συνδέεται δε με την 
ολοκλήρωση κάθε επιμέρους τμήματος του 
προγράμματος. Επειδή τα προγράμματα ενδέχεται 
να διαρκέσουν ορισμένα χρόνια, οι πληρωμές 
κατανέμονται συχνά στην ίδια περίοδο. Για το λόγο 
αυτό, οι πληρωμές παρουσιάζουν πάντα χρονική 
υστέρηση σε σχέση με την ανάληψη υποχρεώσεων 
χρηματοδότησης και τη σύναψη συμβάσεων. 
55 
Καταβληθέντα κεφάλαια 
Οι πληρωμές το 1995 ανήλθαν σε 85,3% του ποσού 
που προέβλεπε ο προϋπολογισμός. Το ποσό αυτό ήταν 
χαμηλότερο από εκείνο το 1994 (99%), πράγμα που 
οφείλεται σε δύο παράγοντες: 
. στην αναστολή μιας μακροοικονομικής βοήθειας 
στην Αλβανία, ύψους 20 εκατομμυρίων ECU, και 
• στις δυσκολίες υλοποίησης της διασυνοριακής 
συνεργασίας. 
Ωστόσο, οι πληρωμές αυξήθηκαν το 1995 κατά 5,5% 
σε σύγκριση με το 1994. 
' Εχοντας υπόψη το υψηλό επίπεδο σύναψης 
συμβάσεων το 1995 και το 1994, το επίπεδο των 
πληρωμών αναμένεται να αυξηθεί κατά τη διάρκεια 
ισχύος των εν λόγω συμβάσεων. 
Τα δημοσιονομικά έτη στα οποία αντιστοιχούν οι 
πληρωμές κάθε έτους εμφαίνονται στον πίνακα 4. Πίν. 4 - Πληρωμές σε κάθε δημοσιονομικό έτος 
(σε εκατομμύρια ECU) 
Σωρευτικές συμβάσεις και πληρωμές ως 
ποσοστό των σωρευτικών υποχρεώσεων 
χρηματοδότησης 
Πρόκειται για σημαντικούς δείκτες. Καταρχάς, 
δείχνουν το βαθμό στον οποίο το Phare μείωσε το 
χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ της ανάληψης 
υποχρεώσεων χρηματοδότησης και της σύναψης των 
απαιτούμενων συμβάσεων. Συνεπώς, πρόκειται για 
ένα μέτρο της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών 
του Phare. Δεύτερον, δείχνουν το χρόνο που 
μεσολαβεί μεταξύ της σύναψης των συμβάσεων και 
της καταβολής των κεφαλαίων. Αυτό συνιστά τόσο 
μέτρο της αποτελεσματικότητας του Phare όσο και 
δείκτη της αποτελεσματικότητας της πρακτικής 
διαχείρισης των προγραμμάτων. 
Συνεπώς, είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι και οι 
δύο αυτές αναλογίες συνέχισαν να βελτιώνονται το 
1995. Οι σωρευτικές συμβάσεις ως ποσοστό των 
σωρευτικών υποχρεώσεων χρηματοδότησης 
αυξήθηκαν κατά 10% από το 1994 φθάνοντας στο 62% 
το 1995, οι δε σωρευτικές πληρωμές παρουσίασαν 
αισθητή αύξηση κατά 3% φθάνοντας στο 53%. Η 
διαχρονική εξέλιξη των αναλογιών αυτών εμφαίνεται 
στον πίνακα 5. 1.012.3 1.007.9 
Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός Προϋπολογισμός 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 
98.3% 92.3% 77,9% 54.5% 30,4% 5.5% 
% των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν έως τις 
31.12.95 
Πληρωμές το 1990 Πληρωμές το 1991 
Μ Πληρωμές το 1992 • Πληρωμές το 1993 
• Πληρωμές το 1994 • Πληρωμές το 1995 
D Δεν έχουν ακόμη καταβληθεί 
Πίνακας 5 - Σωρευτικές συμβάσεις και πληρωμές 
1990-1995 (%) 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 
Σωρευτικές συμβάσεις 
ως ποσοστό των 31.0 36.0 44.0 48.0 52.0 62.0 
σωρευτικών υποχρεώσεων 
χρηματοδότησης 
Σωρευτικές πληρωμές 
ως ποσοστό των 35.0 36.0 39.0 43.0 50.0 53.0 
σωρευτικών υποχρεώσεων 
χρηματοδότησης 
56 
Τα κυριότερα προγράμματα που 
εφαρμόστηκαν το 1995 
Γεωργία 
Πρόγραμμα γεωργικής και 
αγροτικής ανάπτυξης 
Πολωνία 13 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα γεωργικής και 
αγροτικής ανάπτυξης 
Ουγγαρία 10 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα γεωργικής και 
αγροτικής ανάπτυξης 
Ρου μαν ία 10 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα γεωργικής ανάπτυξης 
Βουλγαρία 5 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα γεωργικής ανάπτυξης 
και καταγραφής γαιών 
Σλοβακία 2,6 εκατ. ECU 
Διασυνοριακή συνεργασία 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας στην 
περιοχή της Βαλτικής 14 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με την Αυστρία 
Τσεχική Δημοκρατία 6 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με την Αυστρία 
Ουγγαρία 7 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με την Αυστρία 
Σλοβενία 3 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με την Αυστρία 
Σλοβακία 4 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με τη Γερμανία 
Πολωνία 49 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με τη Γερμανία 
Τσεχική Δημοκρατία 25 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με την Ελλάδα 
Αλβανία 9 εκατ. ECU Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με την Ελλάδα 
Βουλγαρία 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με την Ιταλία 
Αλβανία 
Πρόγραμμα διασυνοριακής 
συνεργασίας με την Ιταλία 
Σλοβενία 
Εκπαίδευση και υγεία 
Πρόγραμμα μεταρρύθμισης 
της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 
Ρουμανία 
Πρόγραμμα για την κοινωνική 
ασφάλιση και την υγεία 
Εσθονία 23 εκατ. ECU 
9 εκατ. ECU 
3 εκατ. ECU 
8 εκατ. ECU 
2,9 εκατ. ECU 
Στρατηγικά μέτρα για την επίτευξη των 
μεταρρυθμιστικών στόχων (SMART) 
Πολωνία 7 εκατ. ECU 
Επαγγελματική εκπαίδευση 
και κατάρτιση, μεταρρύθμιση 
της παιδείας επιστήμη και τεχνολογία 
Βουλγαρία 9 εκατ. ECU 
Ενέργεια 
Πρόγραμμα συμβατικής ενέργειας 
Βουλγαρία 5 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα συμβατικής ενέργειας 
Ρουμανία 21 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα ανάπτυξης 
ενεργειακών υποδομών 
Σλοβενία 4,4 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα στον τομέα της ενέργειας 
Ουγγαρία 4 εκατ. ECU 
Περιβάλλον 
Περιβαλλοντικό πρόγραμμα 
Ουγγαρία 
Περιβαλλοντικό πρόγραμμα 
Πολωνία 7 εκατ. ECU 
18 εκατ. ECU 
57 
Πρόγραμμα διαχείρισης υδάτων 
Ουγγαρία 5 εκατ. ECU 
Υποδομές 
Πρόγραμμα ανάπτυξης υποδομών 
Εσθονία 5 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα ανάπτυξης υποδομών 
Αετονία 6,2 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα ανάπτυξης υποδομών 
Αιθουανία 9,5 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα ανάπτυξης υποδομών 
Σλοβακία 5,2 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα επενδύσεων 
σε έργα υποδομών 
Τσεχική Δημοκρατία 60 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα τεχνικής ενίσχυσης 
στον τομέα των τηλεπικοινωνιών 
και των ταχυδρομείων 
Ρουμανία 12 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα χρηματοδότησης 
δημόσιων επενδύσεων 
Λιθουανία 5,5 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα διευκόλυνσης της 
διαμετακόμισης 
Ουγγαρία 8 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα μεταφορών 
και επικοινωνιών 
Ουγγαρία 17 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα υποδομών 
στον τομέα των μεταφορών 
Πολωνία 22 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα μεταφορών 
Αλβανία 16 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα μεταφορών 
Βουλγαρία 20 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα μεταφορών 
Ρουμανία 5 εκατ. ECU Ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα και 
αναδιάρθρωση επιχειρήσεων 
Πρόγραμμα για τον τραπεζικό 
τομέα 
Αετονία 2,5 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα οικονομικής 
ανάπτυξης 
Αιθουανία 9,6 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα οικονομικών 
μεταρρυθμίσεων 
Εσθονία 6,1 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα οικονομικών 
μεταρρυθμίσεων 
Αετονία 8,3 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα οικονομικών 
μεταρρυθμίσεων 
Σλοβενία 7,6 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα προώθησης 
ξένων επενδύσεων 
Τσεχική Δημοκρατία 1 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα ανάπτυξης 
του ιδιωτικού τομέα 
Σλοβακία 18,7 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων 
Ουγγαρία 5 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα περιφερειακής 
ανάπτυξης και μετατροπής 
της χαλυβουργίας 
Ουγγαρία 5 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα περιφερειακής 
ανάπτυξης (STRUDER II) 
Πολωνία 20 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα για τις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις 
Πολωνία 3 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα τουρισμού 
Ουγγαρία 1 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα τουρισμού (TOURIN III) 
Πολωνία 6 εκατ. ECU 
58 
Μεταρρύθμιση δημόσιων οργανισμών και 
δημόσιας διοίκησης 
Πρόγραμμα ευρωπαϊκής 
ολοκλήρωσης 
Εσθονία 
Πρόγραμμα ευρωπαϊκής 
ολοκλήρωσης 
Λετονία 
Πρόγραμμα ευρωπαϊκής 
ολοκλήρωσης 
Λιθουανία 
Πρόγραμμα ευρωπαϊκής 
ολοκλήρωσης 
Σλοβακία 
Πρόγραμμα-πλαίσιο για την 
προσέγγιση της εθνικής νομοθεσίας 
με το δίκαιο της ΕΕ 
Βουλγαρία 
Πρόγραμμα ανάπτυξης 
ανθρώπινων πόρων 
Τσεχική Δημοκρατία 
Πρόγραμμα ανάπτυξης 
ανθρώπινων πόρων 
Λιθουανία 
Πρόγραμμα ανάπτυξης 
θεσμικών και ανθρώπινων πόρων 
Σλοβενία 
Πρόγραμμα ανάπτυξης 
θεσμικών και ανθρώπινων πόρων 
Λετονία 
Πρόγραμμα ανάπτυξης 
ανθρώπινων πόρων 
Εσθονία 
Πρόγραμμα μεταρρύθμισης 
της δημόσιας διοίκησης 
Ουγγαρία 
Πρόγραμμα θεσμικής 
ολοκλήρωσηςμε την ΕΕ 
Τσεχική Δημοκρατία 
Πρόγραμμα για μια ασφαλή κοινωνία 
Πολωνία Κοινωνική ανάπτυξη 
Πρόγραμμα κοινωνικής αρωγής 
Ουγγαρία 
Πρόγραμμα για την κοινωνική 
πρόνοια, τις αγορές εργασίας και 
την υγεία 
Σλοβακία 
Πολυκρατικά προγράμματα 
Κοινοτική δράση συνεργασίας 
στον τομέα των οικονομικών 
επιστημών (ACE) 
Συνεργασία για την εξ αποστάσεως 
εκπαίδευση 
Συνεργασία στον τομέα της 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 
2 εκατ. ECU Πρόγραμμα για τη Δημοκρατία 2,8 εκατ. ECU 
1,3 εκατ. ECU 
5,5 εκατ. ECU 
5,55 εκατ. ECU 
2 εκατ. ECU 
4,4 εκατ. ECU 
4,4 εκατ. ECU 
9,2 εκατ. ECU 
2,7 εκατ. ECU 
3 εκατ. ECU 
5 εκατ. ECU 
2 εκατ. ECU Διευκόλυνση της κατάρτισης 
περιβαλλοντικών προγραμμάτων 
Διευκόλυνση για την υποστήριξη 
της προσέγγισης της νομοθεσίας 
στον περιβαλλοντικό τομέα 
Πρόγραμμα για την πνευματική 
ιδιοκτησία 
Πρόγραμμα διαπεριφερειακής 
συνεργασίας 
Πρόγραμμα τεχνογνωσίας για την 
προετοιμασία της ενσωμάτωσης 
στην εσωτερική αγορά 
Πρόγραμμα LIEN για ΜΚΟ 
Πολυμερές διασυνοριακό 
πρόγραμμα 
Πρόγραμμα εταιρικών σχέσεων 
Πρόγραμμα για τον τομέα της 
ενέργειας 
Πρόγραμμα για το περιβάλλον 
Πρόγραμμα για τις επικοινωνίες 
και τα ταχυδρομεία 2 εκατ. ECU 
4,4 εκατ. ECU 
10 εκατ. ECU 
10 εκατ. ECU 
3,5 εκατ. ECU 
10 εκατ. ECU 
15 εκατ. ECU 
10 εκατ. ECU 
2 εκατ. ECU 
2 εκατ. ECU 
18,5 εκατ. ECU 
10 εκατ. ECU 
12,95 εκατ. ECU 
10 εκατ. ECU 
9 εκατ. ECU 
20 εκατ. ECU 
7 εκατ. ECU 
59 
Πρόγραμμα για τη διευκόλυνση 
της διαμετακόμισης 30 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα για την προώθηση της 
δημιουργίας και της ανάπτυξης 
κοινών επιχειρήσεων (Παράταση 
της Κοινής Επιχείρησης του 
Προγράμματος Phare (JOP) 50 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα για την εξασφάλιση 
της ποιότητας 30 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα για τη βιομηχανική 
ιδιοκτησία σε 
περιφερειακό επίπεδο 4 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα μεταρρύθμισης της 
κοινωνικής πρόνοιας για τις 
χώρες που έχουν υπογράψει 
Ευρωπαϊκές 
Συμφωνίες 10 εκατ. ECU Πρόγραμμα ανάπτυξης εμπορίου 5 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα διευρωπαϊκής 
συνεργασίας στον τομέα της 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 
(TempusII) 98,1 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα μεταφορών 11,5 εκατ. ECU 
Διάφορα 
Διευκόλυνση γενικής 
τεχνικής ενίσχυσης 
Αλβανία 7 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα ανάπτυξης 
τοπικών κοινοτήτων 
Αλβανία 8,5 εκατ. ECU 
Ταμείο τεχνικής βοήθειας 
Τσεχική Δημοκρατία 3 εκατ. ECU 
60 

ISSN 0254-1483 · Com (96) 360 τελιχό · ΕΓΓΡΑΦΑ · GR · Αριθ. χαταλόγου: CB-CO-96-363-GR-C 
ISBN 92-78-07159-5 · Υπηρεσία Επισήμων Εκοόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή · Γενική Διεύθυνση Εξωτερικές σχέσεις: 
Ευρώπη και Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, Εξωτερική υπηρεσία (ΓΔ ΙΑ) 
Μονάδα Πληροφόρησης - Phare 
Διεύθυνση Γραφείου Montoyerstraat 34 Rue Montoyer Β-1000 Βρυξέλλες Τηλ. (+32-2) 299 16 00 / 299 14 44 / 299 15 55 
Διεύθυνση Αλληλογοαφίας MO 34 3/80 Wetstraat 200 Rue de la Loi B-1049 Βρυξέλλες Φαξ (+32-2) 299 17 77 Greek 
Διεύθυνση World Wide Web http://europa.eu.int/en/comm/dgla/phare.html E-mail phare.info@dgIa.cec.be P/GR/O8.96/02/O2/I1/B