ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 19.09.1997 
COM(97) 441 τελικό 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TACIS 1997 ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΣΤΗ ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑ 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
1. Η πολιτική κατάσταση στη Λευκορωσία επιδεινώθηκε σοβαρά μετά τον Νοέμβριο του 
1996, με συνέπεια να μεταβληθούν σημαντικά οι διμερείς σχέσεις της χώρας με την 
ΕΕ. Ήδη νωρίτερα είχε παρατηρηθεί κάποια ανάσχεση της πορείας των οικονομικών 
μεταρρυθμίσεων, που οδήγησε στην απαραίτητη μετάθεση της κοινοτικής συνδρομής 
στον τομέα των ιδιωτικοποιήσεων και, ειδικότερα, της αναδιάρθρωση των 
επιχειρήσεων. Στις 24 Νοεμβρίου 1996, ο Πρόεδρος Λουκασένκο προκήρυξε 
δημοψήφισμα προτείνοντας, μεταξύ άλλων, την τροποποίηση του Συντάγματος του 
1994, το οποίο ίσχυε τότε, προκειμένου να ενισχυθούν οι προεδρικές εξουσίες. Το 
Συνταγματικό Δικαστήριο της Λευκορωσίας αποφάνθηκε ότι το αποτέλεσμα του 
δημοψηφίσματος για τη μεταρρύθμιση του Συντάγματος είχε μόνο συμβουλευτική 
αξία. Ο Πρόεδρος εξέδωσε διάταγμα, με το οποίο ανέστελλε το πόρισμα του 
Συνταγματικού Δικαστηρίου και κήρυσσε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος 
δεσμευτικό. Κατόπιν αυτού και καθώς το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για τη 
μεταρρύθμιση του Συντάγματος ήταν θετικό, ο Πρόεδρος ενέκρινε το σχέδιο 
Συντάγματος που προτεινόταν στο δημοψήφισμα. Η τροποποίηση του Συντάγματος 
οδήγησε στη συγκέντρωση των εξουσιών (εκτελεστική, νομοθετική και δικαστική) στα 
χέρια του Προέδρου, καθώς και στη διάλυση της 13ης Βουλής, η οποία είχε εκλεγεί 
δημοκρατικά, και στον διορισμό από τον Πρόεδρο νέας. Η εσωτερική κατάσταση στη 
Λευκορωσία εξακολούθησε να επιδεινώνεται, με παράνομες συλλήψεις και 
κακομεταχείριση μελών της αντιπολίτευσης και των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης, 
καθώς και εκπροσώπων ξένων χωρών και οργάνων που εξέφρασαν την άποψη τους 
κατά της οπισθοδρόμησης που σημειώθηκε στη διαδικασία εκδημοκρατισμού της 
χώρας. Καταπίεση και αυξανόμενο περιορισμό της ελεύθερης δραστηριότητας 
υπέστησαν επίσης φιλανθρωπικές οργανώσεις, ιδρύματα και ιδίως οι ΜΚΟ. 
2. Η ΕΕ αντέδρασε αμέσως σε αυτές τις εξελίξεις. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, 
ανέστειλε μέχρι νεωτέρας την κανονική εκτέλεση του προγράμματος TACIS όσον 
αφορά τη Λευκορωσία, με συνέπεια να μην πραγματοποιηθούν διαπραγματεύσεις με 
τις λευκορωσικές αρχές για την κατάρτιση Ενδεικτικού Προγράμματος 1996-1999 και 
Προγράμματος Δράσης. Παρά τις δυσχερείς περιστάσεις, επετράπη να συνεχιστούν 
μόνον τα εν εξελίξει έργα του προγράμματος TACIS που εντάσσονται σε 
προηγούμενα προγράμματα δράσης και σε περιφερειακά ή διακρατικά προγράμματα 
(π.χ. Διασυνοριακή Συνεργασία, Διακρατικό Πρόγραμμα, LIEN, Αδελφοποίηση 
Πόλεων, Πρόγραμμα για τη Δημοκρατία). 
3. Από την άλλη πλευρά, μετά από απόφαση του Συμβουλίου "Γενικές Υποθέσεις" της 
20ής Ιανουαρίου 1997, η Προεδρία αποφάσισε να αποστείλει διερευνητική αποστολή 
(ΔΑ) στο Μινσκ, από τις 26 έως τις 31 Ιανουαρίου 1997, προκειμένου να 
διαπιστωθούν τα πραγματικά γεγονότα όσον αφορά τη διοργάνωση του 
δημοψηφίσματος, τα αποτελέσματα του, τις αλλαγές που απορρέουν από αυτό, και 
την εν γένει κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας, όπως εξελίχθηκε στη συνέχεια. Η 
ΔΑ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η προκήρυξη, η διενέργεια και η εφαρμογή του 
αποτελέσματος του δημοψηφίσματος δεν είναι σύμφωνες με τους στοιχειώδεις 
κανόνες της δημοκρατίας και τις γενικές αρχές του κράτους δικαίου. Το 
δημοψήφισμα είχε μόνον συμβουλευτικό χαρακτήρα και, ως εκ τούτου, το Σύνταγμα 
του 1994 εξακολουθούσε να αποτελεί τον υπέρτατο νόμο της Δημοκρατίας της 
Λευκορωσίας και το Ανώτατο Συμβούλιο, που εξελέγη το 1995 με βάση το ως άνω 
Σύνταγμα για μια πενταετία, αποτελούσε το μόνο νόμιμο Κοινοβούλιο της 
Δημοκρατίας της Λευκορωσίας. Eqooov η πλειοψηφία του πληθυσμού εκφράστηκε 
υπέρ ενός συστήματος με περισσότερο προεδρικό χαρακτήρα από ό,τι το ισχύον, το 
νέο Σύνταγμα που θα καταρτιστεί θα πρέπει μεν να κινείται προς την κατεύθυνση της 
προεδρικής Δημοκρατίας, χωρίς όμως να παραβλέπεται η απαίτηση της trias politico, 
ούτως ώστε να πληρούνται οι κανόνες της δημοκρατίας και οι γενικές αρχές του 
κράτους δικαίου. II ΔΑ συνέστησε να παρασχεθεί στη Λευκορωσία συνδρομή, 
προκειμένου να ασκηθεί η δέουσα επιρροή με στόχο την ανάπτυξη της δημοκρατίας 
στους τομείς του διαχωρισμού των εξουσιών, της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης 
και της πρόσβασης σε αυτά, και της στήριξης του εκλογικού σώματος της 
Λευκορωσίας για να συμμετάσχει σε ελεύθερες εκλογές. 
Ζ 
4. Με βάση τα συμπεράσματα και τις συστάσεις της ΔΑ, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 
24/02/97 συμπεράσματα, στα οποία εξέφραζε τη βαθιά ανησυχία του "για την 
τρέχουσα συ\ταγματικι) και πολιτική κατάσταση στη Λευκορίοσία, η οποία κλονίζει 
σοβαρά την προοπτική των απαραίτητων δημοκρατικών και οικονομικών 
μεταρρυθμίσεων. " Για τον λόγο αυτό, το Συμβούλιο εξέδωσε θέση, σύμφωνα με την 
οποία "μετά την απουσία πειστικών προσπαθειών εκ μέρους της Λευκορωσίας για 
την επίτευξη των απαραίτητων δημοκρατικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων (...), 
η ΕΕ δεν θα προβεί στη σύναξη] της ενδιάμεσης συμφωνίας ή της συμφωνίας 
εταιρικής σχέσης και συνεργασίας- τα προγράμματα τεχνικής συνεργασίας της 
Κοινότητας (...) θα επανεξεταστούν και θα αξιολογηθούν με βάση το κριτήριο ότι θα 
πρέπει να συντελούν άμεσα στί) μεταρρυθμιστική διαδικασία. " Ωστόσο, "η ΕΕ είναι 
έτοιμη να προσφέρει συμβουλές στη Λευκορωσίας και να αρχίσει συνολικό διάλογο 
με τις λευκοριοσικές αρχές και με τους εκπροσώπους της α\τιπολίτευσης, με στόχο να 
ενισχύσει τη Λευκορωσία στην πορεία της δημοκρατικής και οικονομικής 
μεταρρύθμισης." Κατόπιν αυτού, το Συμβούλιο άφησε ανοικτή τη δυνατότητα 
διαλόγου και παροχής συνδρομής στη Λευκορωσία κατά τη διαδικασία 
δημοκρατισμού και, ειδικότερα, παρείχε συμβουλές σε συνταγματικά θέματα, καθώς 
και σε θέματα ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης και σεβασμού των δικαιωμάτων του 
ανθρώπου, τα οποία "θα αποτελέσουν κεντρικό στοιχείο της συνολικής προσέγγισ?/ς 
των σχέσεων της ΕΕ με τη Δενκοριυσία. ". Λυτή η θέση επιβεβαιώθηκε και 
διαμορφώθηκε περαιτέρω με τη δήλωση του Συμβουλίου της 29/04/97, με την οποία "η 
ΕΕ επαναλα/ιβάνει τη θέση της ότι η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και των 
θεσμικών οργάνισ\> της ΕΕ και της Λενκοριυσίας δεν μπορεί να συνεχιστεί χωρίς 
πειστικές προσπάθειες για την εγκαθίδρυση ενός τέτοιου συστήματος" δηλαδή "ενός 
πολιτικού συστήματος που θα σέβεται τους διεθνώς αποδεκτούς κανόνες για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα και τις πολιτικές ελευθερίες", αλλά "η ΕΕ, σε στενή 
συνεργασία με τον ΟΛΣΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης, είναι έτοιμη να συνδράμει 
τις αρχές της Λευκορωσίας στη διαδικασία εκδημοκρατισμού". 
5. Στο άρθρο 5 του κανονισμού TACIS (κανονισμός αριθ. 1279/96 του Συμβουλίου της 
25ης Ιουνίου 1996) προβλέπεται η κατάρτιση, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 
8, Ενδεικτικού Προγράμματος 1996-1999 και στη συνέχεια αντίστοιχου 
προγράμματος δράσης, τα οποία θα αποτελούν τη νομική βάση για την έναρξη 
οποιουδήποτε έργου στο πλαίσιο του προγράμματος TACIS σε δικαιοι')χο χώρα κατά 
την περίοδο 1996-1999. Στην περίπτωση της Αευκορωσίας, αυτά τα στάδια δεν 
κατέστη δυνατόν να ολοκληρωθούν. Επομένως, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση, 
κατ'αρχήν, να χορηγήσει στη Αευκορωσία τη συγκεκριμένη συνδρομή που της 
προσφέρθηκε από το Συμβούλιο. 
6. Παρ'όλα αυτά, το άρθρο 3 παράγραφος 11 του κανονισμού TACIS παρέχει την 
ευχέρεια στο Συμβούλιο να λάβει τα "κατάλληλα μέτρα" όσον αφορά την παροχή 
συνδρομής σε ένα κράτος εταίρο "στην περίπτωσιι που λείπει ένα σημαντικό στοιχείο 
για τη συνέχιση της σι>νεργασίας με χορήγηση συνδρομής, ιδίως σε περιπτώσεις 
παραβίασης των δημοκρατικών αρχών και των ανθριοπινων δικαιωμάτων". 
7. Η τρέχουσα κατάσταση στη Αευκορωσία εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής του άρθρο 
3 παράγραq>oς 11 και ειδικότερα στην περίπτωση της παραβίασης των δημοκρατικών 
αρχών και των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Η θέση του Συμβουλίου είναι να ενισχύσει 
τη διαδικασία εκδημοκρατισμού της Λευκορωσίας, για παράδειγμα με προσπάθεια εκ 
μέρους της Κοινότητας να επαναφέρει τη χώρα στην ευθεία οδό όσον αφορά τη 
συνταγματική μεταρρύθμιση, τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και την 
ελευθερία των μέσων ενημέρωσης. 
8. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κατάλληλα μέτρα του άρθρου 3 παράγραφος 11 μπορεί 
να αφορούν επίσης θετικά μέτρα ενθάρρυνσης. Η διατύπωση του Συμβουλίου στα 
συμπεράσματα της 24/02/97 και στη δήλωση της 29/04/97 αφήνει να διαφανεί ακριβώς 
αυτή η δυνατότητα. Επομένως, η Επιτροπή προτείνει, με βάση το άρθρο 3 
παράγραφος 11 του κανονισμού TAC1S και τη θέση που έλαβε το Συμβούλιο έναντι 
της Λευκορωσίας, να ληφθούν στην περίπτωση της συγκεκριμένης χώρας θετικά 
μέτρα ενθάρρυνσης και να απικρευχΟεί η περαιτέρω απομόνωση της. 
9. Σύμφωνα με το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 3 παράγραφος 11, τα κατάλληλα μέτρα 
δεν θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την ενδιαφερόμενη χώρα. Ως εκ 
τούτου, τα μέτρα θα προσφερθούν στις λευκορωσικές αρχές με τη μορφή δέσμης. 
10. Σύμφωνα τόσο με το άρθρο 3 παράγραφος 11 όσο και με τη θέση του Συμβουλίου για 
τη Λευκορωσία, η Επιτροπή προτείνει, ως κατάλληλο μέτρο για τη Λευκορωσία, την 
κατάρτιση προγράμματος TACIS για το .1997 ύψους 5 εκατ. ECU για την ανάπτυξη 
της κοινωνίας πολιτών στη Λευκορωσία. Απώτερος στόχος του προγράμματος θα 
είναι να ενισχύσει την αποκατάσταση της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και την 
αναγέννηση της κοινωνίας πολιτών στη Αευκορωσία. Τόσο οι δραστηριότητες όσο 
και οι ομάδες στόχοι που θα περιληφθούν στο πρόγραμμα θα εντάσσονται στο πεδίο 
του άρθρου 3 παράγραφος 11 και Oct συνάδουν με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου 
της 24/02/97 και με τη δήλωση της 29/04/97. 
11. Το προτεινόμενο πρόγραμμα θα επικεντρώνεται αποκλειστικά σε έναν από τους 
τομείς προτεραιότητας του προγράμματος TACIS, που παρατίθενται στο παράρτημα 
II του κανονισμού TACIS, και συγκεκριμένα στην "ανάπτυξη του ανθρώπινου 
δυναμικού", τομέα που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, "την ενίσχυση της κοινωνίας 
των πολιτών", "νομική συνδρομή* και "εκπαίδευση και κατάρτιση". 
12. Ένας από τους θεματικούς τομείς που καθορίζονται από το Συμβούλιο και πρέπει να 
αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο του προγράμματος είναι η συνταγματική 
μεταρρύθμιση. Υπάρχουν ορισμένες γενικές αρχές, όπως είναι η αρχή της διάκρισης 
των εξουσιών, τις οποίες πρέπει να περιλαμβάνει κάθε Σύνταγμα, ούτως ώστε να 
θεωρείται ότι πληροί τους κανόνες της δημοκρατίας και τις γενικές αρχές του 
κράτους δικαίου. Αν ο λαός της Λευκορωσίας εξέφρασε, στο δημοψήφισμα του 
Νοεμβρίου, την προτίμηση του για ένα Σύνταγμα πλησιέστερα στην προεδρική 
Δημοκρατία, το νέο Σύνταγμα που θα εγκριθεί θα πρέπει να σέβεται τόσο αυτήν την 
επιθυμία όσο και τις προαναφερθείσες γενικές αρχές. Τα έργα του προγράμματος 
στον συγκεκριμένο νομικό τομέα αποσκοπούν στη συνεργασία με σαφώς 
στοχοθετημένες αρχές της Λευκορωσία, όπως το υπουργείο Δικαιοσύνης, με τα 
δικαστήρια, με άλλες νομικές ειδικότητες, με τους φοιτητές της Νομικής Σχολής και 
με άλλους σχετικούς θεσμούς της Λευκορωσίας. Απώτατος στόχος αυτής της 
δραστηριότητας είναι η ευρύτερη και βαθύτερη δυνατή κατανόηση από τους 
αρμοδίους, σε πολιτικό και νομικό επίπεδο, καθώς και από τη νεολαία των αρχών 
που πρέπει να περικλείει το Σύνταγμα μιας χώρας, όπου επικρατεί το κράτος 
δικαίου. 
13. Η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, η ελευθερία έκφρασης και η ελεύθερη πρόσβαση 
στα μέσα ενημέρωσης αποτελούν άλλον ένα στυλοβάτη και εγγύηση της δημοκρατίας. 
Κατά την περίοδο πριν από το δημοψήφισμα του Νοεμβρίου, αλλά και υπό άλλες 
σημαντικές περιστάσεις, σημειώθηκε με ανησυχία στη Λευκορωσία η έλλειψη αυτών 
των ελευθεριών και η επιβολή αντίστοιχων περιορισμών. Επομένως, είναι σημαντικό 
η Κοινότητα να αναλάβει δράση σε αυτόν τον τομέα μέσω του προτεινόμενου 
προγράμματος. Η συνδρομή θα πρέπει να επικεντρώνεται στην κατάρτιση ενός 
κανονιστικού πλαισίου, που να διασφαλίζει την ελεύθερη λειτουργία των μέσων 
ενημέρωσης σύμφωνα με τη δημοκρατική πρακτική, στην οριοθέτηση των 
δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των δημοσιογράφων υπό καθεστώς 
ανεξαρτησίας, καθώς και στις τεχνικές της σύγχρονης δημοσιογραφίας. Τις ομάδες 
στόχους θα αποτελούν ουσιαστικά όλα τα μέσα ενημέρωσης, αλλά και οι αρμόδιοι σε 
πολιτικό και νομικό επίπεδο. Οι προβλεπόμενες δράσεις μπορεί να περιλαμβάνουν 
κατάρτιση σε ζητήματα δεοντολογίας κατά την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος, 
καθώς και κατάρτιση σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μέσων 
ενημέρωσης υπό καθεστώς ελεύθερης λειτουργίας, νομικά μαθήματα και επιμόρφωση 
στη σχετική κοινοτική νομοθεσία, προμήθεια εξοπλισμού και οργάνωση εργαστηρίων, 
σεμιναρίων και ομιλιών για σχετικά ζητήματα σύγχρονης δημοσιογραφίας. 
14 , Ένας τρίτος τομέας δράσης που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με το προτεινόμενο 
πρόγραμμα είναι η υποστήριξη της κοινωνίας πολιτών ως τέτοιας, πράγμα το οποίο 
φυσικά περιλαμβάνει τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και σχετίζεται με 
την προστασία των ασθενέστερων στρωμάτων του πληθυσμού (μειονοτικές ομάδες 
κ.λπ.). Η κυριότερη ομάδα στόχος αυτής της δράσης θα είναι οι ΜΚΟ. Σκοπός της 
δράσης δεν θα είναι μόνον η επίβλεψη και η υποστήριξη του υφιστάμενου δικτύου 
ΜΚΟ, το οποίο έχει πληγεί ιδιαίτερα από την επιδείνωση της εσωτερικής κατάστασης 
στη Λευκορωσία και από τα πρόσφατα μέτρα της κυβέρνησης για τον περιορισμό των 
οικονομικών δυνατοτήτων και της ελευθερίας δράσης των ΜΚΟ, αλλά και η 
ενδυνάμωση και ο αρτιότερος καθορισμός αυτού του δικτύου με τη συνδρομή και την 
εμπειρία των αντίστοιχων δικτύων των κοινοτικών ΜΚΟ. Για την αποτελεσματική 
επίτευξη αυτού του στόχου, ωστόσο, απαιτείται να καταρτιστεί στη Λευκορωσία ένα 
σαφές νομικό πλαίσιο για τις ΜΚΟ. Θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα παροχής 
συνδρομής και ως προς αυτήν τη νομική, αλλά ουσιώδη πτυχή του θέματος. 
15. Ο τέταρτος και τελευταίος τομέας δράσης που προβλέπεται στο πλαίσιο του 
προτεινόμενου προγράμματος αφορά τη θεσμική αδελφοποίηση. Στόχος είναι να 
υποστηριχθεί η συνεργασία Ανατολής-Δύσης σε επίπεδο θεσμών, πανεπιστημίων και 
τοπικών αρχών σε θέματα εκπαίδευσης, αστικών δικαιωμάτων και τοπικής 
αυτοδιοίκησης, τομείς που επίσης συνιστούν τη βάση της διαδικασίας 
εκδημοκρατισμού και απαιτούν διαρκή ενίσχυση. Αυτός ο τομέας, σε σ\>γκριση με 
τους τρεις προηγούμενους, παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι βασίζεται περισσότερο 
στην υποβολή προτάσεων παρά στην επιβολή μέτρων και, ως εκ τούτου, αποτελεί το 
απαραίτητο θετικό συμπλήρωμα του προγράμματος, που το καθιστά πιο 
ισορροπημένο. 
16. Κατά την κατάρτιση του προγράμματος είναι δυνατόν να διενεργηθούν διαβουλεύσεις 
με τη μονάδα συντονισμού TACIS της Λευκορωσίας, η οποία αποτελεί τον κυριότερο 
συνομιλητή της Επιτροπής κατά τον προγραμματισμό του TACIS. Εντούτοις, όπως 
προαναφέρθηκε στο σημείο 9, στην προκειμένη περίπτωση δεν ισχύει η αρχή που 
διέπει γενικά το πρόγραμμα TACIS, ότι δηλαδή καθοδηγείται από τα αιτήματα των 
δικαιούχων. 
17. Μόλις το Συμβούλιο εγκρίνει την απόφαση, η Επιτροπή θα καταρτίσει λεπτομερώς το 
πρόγραμμα \>ψους 5 εκατ. ECU και θα το υποβάλει στην επιτροπή TACIS. Έτσι, το 
πρόγραμμα θα επανενταχθεί στις συνήθεις διαδικασίες προγραμματισμού του TACIS, 
όπως προβλέπεται στο 8. 
18. Κατά την εκτέλεση των έργων του προγράμματος θα ακολουθούνται οι συνήθεις 
κανόνες και διαδικασίες του προγράμματος TACIS. 
19. Ζητείται από το Συ|.ιβούλιο να εγκρίνει τη συνημμένη πρόταση απόφασης του 
Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος TACIS 1997 για την ανάπτυξη της 
κοινωνίας πολιτών στη Λευκορωσία. 
ζ 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΛΠΟΦΛΣΠΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TACIS 1997 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΓΙΟΛΠΏΝ ΣΤΗ ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και τη Συνθήκη για την ίδρυση 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας (ΕΥΡΑΤΟΜ), 
τον κανονισμό (ΕΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 1279/96 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 1996 για 
τη χορήγηση συνδρομής για την οικονομική μεταρρύθμιση και ανάκαμψη στα Νέα 
Ανεξάρτητα Κράτη και τη Μογγολία και, ιδίως, το άρθρο 3 παράγραφος 11, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι η εσωτερική κατάσταση στη Λευκορωσία επιδεινώθηκε, ιδίως δε μετά τον Νοέμβριο 
του, 1996, με συνέπειες την οπισθοδρόμηση στη διαδικασία εκδημοκρατισμού της χώρας, 
τον περιορισμό των βασικών ελευθεριών και παραβιάσεις των δικαιωμάτων του 
ανθρώπου, 
ότι, γι'αυτόν τον λόγο, δεν κατέστη δυνατή η διαπραγμάτευση με τις λευκορωσικές αρχές 
Ενδεικτικού Προγράμματος TACTS για τα έτη 1996-1999, άρα και αντίστοιχου 
προγράμματος δράσης, 
ότι το Συμβούλιο ενέκρινε θέση έναντι της Λευκορωσίας, η οποία περιλαμβάνεται στα 
συμπεράσματα της 24/02/97 και στη δήλωση της 29/04/97 και προβλέπει την αναστολή της 
συνεργασίας με τις λευκορωσικές αρχές λόγω της απουσίας πειστικών προσπαθειών εκ 
μέρους τους για την προώθηση των απαραίτητων δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων, αλλά 
συγχρόνως προσφέρει στη Αευκορωσία συνδρομή κατά τη διαδικασία εκδημοκρατισμού, 
ιδίως σε τρεις επιμέρους θεματικούς τομείς: συνταγματική μεταρρύθμιση, προστασία των 
δικαιωμάτων του ανθρώπου και ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, 
ότι η Επιτροπή παρείχε στήριξη στη διαδικασία εκδημοκρατισμού μέσω του κονδυλίου 
του προϋπολογισμού Β7-7010, αλλά ότι η προσπάθεια χρειάζεται εμβάθυνση και 
συμπλήρωση με άλλα μέτρα, 
ότι το άρθρο 3 παράγραφος 11 του κανονισμού TACIS παρέχει τη δυνατότητα στο 
Συιφούλιο να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την παροχή ενίσχυσης σε κράτος εταίρο, στην 
περιπτωστι που λείπει ένα σημαντικό στοιχείο για τη συνέχιση της συνεργασίας με 
χορήγηση συνδρομής, ιδίως σε περιπτώσεις παραβίασης των δημοκρατικών αρχών και 
των ανθρώπινων δικαιωμάτων, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: 
Αρθρο 1 
Εγκρίνεται το πρόγραμμα TACIS 1997 για την ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών στη 
Αευκορωσία, με ανώτατο όριο χρηματοδότησης 5 εκατ. ECU. 
Αρθρο 2 
Το πρόγραμμα εφαρμόζεται από την Επιτροπή, η οποία ενεργεί σύμφωνα με τη 
διαδικασία που θεσπίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού 1279/96. 
Αρθρο 3 
Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων. 
Βρυξέλλες, 
Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος 
ι-
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TACIS 1997 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΟΛΓΓΩΝ ΣΤΗ 
ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑ 
1. Σχετικό κονδύλιο του προϋπολογισμού: 
Β7-520 - Συνδρομή για την οικονομική μεταρρύθμιση και την ανάκαμψη στα νέα 
ανεξάρτητα κράτη και τη Μογγολία 
Ποσό του προγράμματος από τον προϋπολογισμό του 1997: 5 εκατ. ECU 
2. Νομική βάση: 
Άρθρο 3 παράγραφος 11 του κανονισμού αριθ. 1279/96 του Συμβουλίου της 25ης 
Ιουνίου 1996 
3. Περιγραφή της δράσης 
• Γενικός στόχος του προγράμματος είναι η στοχοθετημένη στήριξη της 
Λευκορωσίας, προκειμένου να ξανακινηθεί η διαδικασία εκδημοκρατισμού, 
ιδίως μέσω της παροχής συνδρομής για τη συνταγματική μεταρρύθμιση και την 
ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, της ανάπτυξης της κοινωνίας πολιτών και 
της εκπαίδευσης. 
• Τα κεφάλαια θα διατεθούν κυρίως για τη χρηματοδότηση δράσεων που θα είναι 
απαραίτητες για τον καθορισμό, την προετοιμασία και την εκτέλεση έργων 
τεχνικής βοήθειας, κυρίως στους προαναφερθέντες τομείς (π.χ. πρόσληψη 
αλλοδαπών εμπειρογνωμόνων, συστήματα τεχνικής και δεοντολογικής 
κατάρτισης, στήριξη για την οργάνωση μαθημάτων, εργαστηρίων και ομιλιών), 
αλλά και για την προμήθεια εξοπλισμού. 
• Το προτεινόμενο πρόγραμμα εντάσσεται στον προϋπολογισμό του 1997. 
4. Κατάταξη των δαπανών 
ΜΥΔ. Μη υποχρεωτικές δαπάνες ΔΠ. Διαχωριζόμενες πιστώσεις 
5., Είδος των δαπανών 
100% μη επιστρεπτέες ενισχύσεις. 
6. Μέθοδος υπολογισμού 
Το αναφερόμενο ποσό υπολογίστηκε με βάση την προηγούμενη εμπειρία από 
παρόμοια έργα κατά τη διάρκεια παρελθόντων οικονομικών ετών. 
7. Χρονοδιάγραμμα πληρωμών 
Ανάληψη υποχρεώσεων: κατά το τρέχον δημοσιονομικό έτος και από πιστώσεις 
του κονδυλίου Β7.520 : 5 εκατ. ECU 
Πληρωμές: οι τρέχουσες προβλέψεις εκταμιεύσεων έχουν ως εξής: 
1997:0 εκατ. ECU 
1998: 5 εκατ. ECU 
Τίτλος του προγράμματος: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TACIS 1997 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
ΤΗΣ ΚΟΗ^ΩΝΙΑΣ ΠΟΛΓΓΩΝ ΣΤΗ ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑ 
Κόστος του προγράμματος: 5 εκατ. ECU 
Δικαιούχοι του προγράμματος: Σχετικές αρχές της Λευκορωσίας (π.χ. υπουργείο 
Δικαιοσύνης, δικαστήρια), φοιτητές (π.χ. Νομικής), 
δημοσιογράφοι, ΜΚΟ, τοπικές αρχές (π.χ. δήμοι και 
κοινότητες). 
Θεσμική αξιολόγηση: 
Οι πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στη Λευκορωσία εμπόδισαν την κανονική διαδικασία 
προγραμματισμού του TACIS. Τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος που διεξήχθη τον 
Νοέμβριο του 1996, το οποίο η ΕΕ θεωρεί παράνομο, οδήγησαν στην έγκριση νέου 
Συντάγματος, με το οποίο όλες οι εξουσίες συγκεντρώνονται στα χέρια του Προέδρου, και 
στη διάλυση της 13ης δημοκρατικά εκλεγμένης Βουλής· ακολούθησε ο διορισμός νέας 
Βουλής απευθείας από τον Πρόεδρο. Έκτοτε, παρατηρήθηκαν στη Αευκορωσία ορισμένοι 
περιορισμοί των ελευθεριών και παραβιάσεις των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Κατά 
συνέπεια, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να διαπραγματευθεί με τις αρχές της Λευκορωσίας 
Ενδεικτικό Πρόγραμμα TACIS για την περίοδο 1996-1999, άρα ούτε και αντίστοιχο 
πρόγραμμα δράσης. Το Συμβούλιο, με τα συμπεράσματα της 24/02/97 και με τη δήλωση 
της 29/04/97, ανέστειλε την εφαρμογή της ενδιάμεσης συμφωνίας, τη σύναψη της ΣΕΣΣ και 
την υποστήριξη που παρείχε στην υποψηφιότητα της Λευκορωσίας για προσχώρηση στο 
Συμβούλιο της Ευρώπης. Εντούτοις, το Συμβούλιο άφησε ανοικτή τη δυνατότητα 
εποικοδομητικού διαλόγου και προσέφερε συνδρομή στη « Λευκορωσία κατά την 
απαραίτητη διαδικασία εκδημοκρατισμού, ιδίως δε σε ζητήματα συνταγματικής 
μεταρρύθμισης, προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου και ελευθερίας των μέσων 
ενημέρωσης. Η Επιτροπή δεν είχε τη δυνατότητα να υλοποιήσει αυτήν την προσφορά, 
λόγω ελλείψεως νέων κεφαλαίων TACIS για τη Λευκορωσία. 
Αιτιολόγηση και στόχοι: 
Το άρθρο 3 παράγραφος 11 του κανονισμού TACTS (κανονισμός αριθ. 1279/96 του 
Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 1996) προβλέπει ότι το Συμβούλιο δύναται να λάβει τα 
"κατάλληλα μέτρα" όσον αφορά την παροχή συνδρομής σε ένα κράτος εταίρο "στην 
περίπτωση που λείπει ένα σημαντικό στοιχείο για τη συνέχιση της συνεργασίας με 
χορήγηση συνδρομής, ιδίως σε περιπτώσεις παραβίασης των δημοκρατικών αρχών και 
των ανθρώπινων δικαιωμάτων". Σύμφ»ωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 11 και τη θέση που 
υιοθέτηση το Συμβούλιο έναντι της Λευκορωσίας, που προβλέπει τη χορήγηση 
στοχοθετημένης συνδρομής στην εν λόγω χώρα με σκοπό τη συνέχιση της διαδικασίας 
εκδημοκρατισμού, η Επιτροπή προτείνε», ως κατάλληλο μέτρο για τη Λευκορωσία, τη 
θέσπιση προγράμματος TACIS για το 1997 ύψους 5 εκατ. ECU με αντικείμενο την 
ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών στη Αευκορωσία· απώτερος στόχος του προγράμματος 
ε,ναι να συντελέσει στην αποκατάσταση της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και στην 
CL ^«γέννηση της κοινωνίας των πολιτών στη Λευκορωσία. 
Στοιχεία του προγράμματος: 
m θεσμική μεταρρύθμιση: περίπου 1 εκατ. ECU, κυρίως για νομική κατάρτιση, για 
παροχή αντίστοιχης συγκριτικής νομοθεσίας στην ΕΕ, για μαθήματα και 
εργαστήρια. 
:j» Ελευθερία των μέσων ενημέρωσης: περίπου 1,5 εκατ. ECU, κυρίως για την 
κατάρτιση σε ζητήματα δεοντολογίας κατά την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος 
και σε ζητήματα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των μέσων ενημέρωσης υπό 
•ι 
καθεστώς ελεύθερης λειτουργίας, για .νομικά μαθήματα και επιμόρφωση στη 
σχετική κοινοτική νομοθεσία, για προμήθεια εξοπλισμού και για την οργάνωση 
εργαστηρίων, σεμιναρίων και ομιλιών για σχετικά ζητήματα σύγχρονης 
δημοσιογραφίας. 
(3) Στήριξη της κοινωνίας πολιτών: περίπου 1,5 εκατ. ECU, κυρίως για την περαιτέρω 
στήριξη των ΜΚΟ, με ανάληψη υποχρεώσεων μέσω του προγράμματος TACIS για 
τη Δημοκρατία, όσον αφορά προτάσεις έργων σε μεγάλη και μικρή κλίμακα. 
(4) Θεσμική αδελφοποίηση: περίπου 1 εκατ. ECU, κυρίως για τη συνεργασία 
Ανατολής-Δύσης σε θεσμικό επίπεδο, όπως π.χ. για την αδελφοποίηση πόλεων και 
για τη συνεργασία ιδρυμάτων επαγγελματικής και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. 
Εφαρμογή και χρονοδιάγραμμα: 2 έτη 
ΙΟ 
ISSN 0254-1483 
COM(97) 441 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
01 11 15 10 
AçtQ. καϊΟλάγσυ : CB-CO-97-463-GR-C 
ISBN 92-78-24564-X 
Υ.ηηβεσΙα Επισήμων Εκδόσεων ίων Ευρωπαϊκών Κοινσΐήΐιαν 
L-2985 Λουξεμβούργο 
U