Ένατη ετήσια έκθεση για την εφαρμογή της κοινής δράσης του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2002, σχετικά με τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην καταπολέμηση της αποσταθεροποιητικής συσσώρευσης και διάδοσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (2002/589/ΚΕΠΠΑ)

(2010/C 000/ΕΕ)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κατά τη διάρκεια του 2009, η ΕΕ εξακολούθησε να προωθεί το ζήτημα των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού (SALW) σε όλα τα πολυμερή φόρουμ καθώς και στον πολιτικό της διάλογο στο πλαίσιο των οικείων διεθνών μέσων, όπως το Πρόγραμμα Δράσης των Ηνωμένων Εθνών, του 2001, για την πρόληψη, την καταπολέμηση και την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου φορητών όπλων.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την ενσωμάτωση στοιχείου SALW στις συμφωνίες μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών, που εγκρίθηκαν το Δεκέμβριο του 2008, εντός του 2009 διεξήχθησαν διάφορες διαπραγματεύσεις στις οποίες περιλαμβανόταν ρήτρα SALW. Σ’αυτό το πλαίσιο, στοιχείο SALW συμφωνήθηκε με την Κίνα, το Ιράκ, τη Λιβύη και τη Νότια Κορέα.

Η ΕΕ εξακολούθησε να παρέχει συνδρομή σε τρίτα κράτη, διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς, για την καταπολέμηση της αποσταθεροποιητικής συσσώρευσης SALW, μεταξύ άλλων μέσω της υλοποίησης σχεδίων είτε στο πλαίσιο διαφόρων κοινών δράσεων είτε με την υποστήριξη κρατών μελών της ΕΕ σε εθνική βάση.

Κατά το 2009, η ΕΕ εξακολούθησε να συμμετέχει στη διαδικασία της συνθήκης για το εμπόριο όπλων (ΑΤΤ). Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ ψήφισαν υπέρ της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (UNGA) για την ΑΤΤ, του 2009, με την οποία συγκαλείται Διεθνής Συνδιάσκεψη για τη διαπραγμάτευση μιας συνθήκης για το εμπόριο όπλων εντός του 2012. Η ΕΕ εξακολούθησε επίσης να παροτρύνει και να ενθαρρύνει τρίτες χώρες να υποστηρίξουν τη διαδικασία, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής της απόφασης 2009/42/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου για την προώθηση, μεταξύ τρίτων χωρών, της διαδικασίας σύναψης συνθήκης για το εμπόριο όπλων, με τη διοργάνωση πέντε περιφερειακών σεμιναρίων το 2009.

Η στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης συσσώρευσης και εμπορίας φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (SALW) και των πυρομαχικών τους, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15-16 Δεκεμβρίου 2005, εξακολουθεί να παρέχει στρατηγική καθοδήγηση για τις δραστηριότητες της ΕΕ και των κρατών μελών της στον τομέα αυτόν, δια διαφόρων διαθέσιμων μέσων.

Η παρούσα έκθεση εκπονήθηκε ως μέρος της υλοποίησης της κοινής δράσης του Συμβουλίου 2002/589/ΚΕΠΠΑ. Καλύπτει δραστηριότητες που αναλήφθηκαν κατά το 2009, και αποτελείται από τρία μέρη και ένα παράρτημα:

I. ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 2009

Στις 8 Δεκεμβρίου 2008, η ΕΕ υιοθέτησε την κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ. Η έκδοση αυτής της νομικά δεσμευτικής πράξης σηματοδότησε επισήμως την επιτυχή έκβαση της αναθεώρησης του Κώδικα και αποτελεί νέο ορόσημο στη βελτίωση των προτύπων της ΕΕ όσον αφορά τους ελέγχους των εξαγωγών. Η κοινή θέση αποτελεί ιδιαίτερα αναβαθμισμένο και επικαιροποιημένο μέσο προς αντικατάσταση του Κώδικα Συμπεριφοράς. Περιλαμβάνει διάφορα νέα στοιχεία, τα οποία εμβαθύνουν και διευρύνουν το πεδίο εφαρμογής. Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνουν την επέκταση των ελέγχων στη διαμεσολάβηση για εμπόριο, στις δραστηριότητες διαμετακόμισης και τις άυλες μεταφορές τεχνολογίας καθώς και στην εφαρμογή ενισχυμένων διαδικασιών προς εναρμόνιση των εξαγωγικών πολιτικών των κρατών μελών. Τα κράτη μέλη της ΕΕ, αναγνωρίζοντας την ειδική ευθύνη των κρατών που εξάγουν στρατιωτική τεχνολογία και εξοπλισμό, επιβεβαίωσαν τη βούλησή τους όσον αφορά την πρόληψη της εξαγωγής στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για ανεπιθύμητους σκοπούς όπως η εσωτερική καταστολή ή διεθνείς επιθετικές ενέργειες ή να συμβάλουν σε περιφερειακή αποσταθεροποίηση.

I.A Συνεργασία, συντονισμός και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ διοικητικών υπηρεσιών και υπηρεσιών επιβολής του νόμου.

Ακολουθούν οι συμβολές των κρατών μελών της ΕΕ σχετικά με τις εθνικές προσπάθειές τους, κατά το 2009, για βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των διοικητικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών επιβολής του νόμου που είναι αρμόδιες για την αντιμετώπιση των κινδύνων που δημιουργεί η παράνομη και υπερβολική συσσώρευση SALW:

ΑΥΣΤΡΙΑ

Η Αυστρία προώθησε περαιτέρω τη συνεργασία, το συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ διοικητικών υπηρεσιών και υπηρεσιών επιβολής του νόμου. Κατά το 2009, διεξήχθησαν διυπουργικές σύνοδοι μεταξύ του Υπουργείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων, του Υπουργείου Εσωτερικών, του Υπουργείου Οικονομίας και Εργασίας και του Υπουργείου Άμυνας.

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

Η Βουλγαρία προώθησε περαιτέρω τη διοργανική συνεργασία, τον συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών για την καταπολέμηση της συσσώρευσης και διάδοσης των SALW καθώς και την πρόληψη της παράνομης εμπορίας.

ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Σύμφωνα με το νόμο αριθ. 122/1997 Συλλ. σχετικά με το σύστημα των Υπουργείων και τις Κεντρικές Αρχές της Κρατικής Διοίκησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, όπως έχει τροποποιηθεί, ο έλεγχος και η εποπτεία των όπλων και πυρομαχικών, του εμπορίου όπλων, της διαμεσολάβησης για εμπορία και της αδειοδότησης, καθώς και η τήρηση των οικείων νόμων, συνθηκών, διαταγμάτων και κανονισμών εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των εξής θεσμικών οργάνων:

Υπουργείο Εσωτερικών

Υπουργείο Βιομηχανίας και Εμπορίου

Υπουργείο Άμυνας

Διοίκηση Τελωνείων

Το Υπουργείο Εξωτερικών είναι ο συντονιστής και το εθνικό σημείο επαφής με το εξωτερικό και με διεθνείς οργανισμούς για θέματα σχετικά με SALW, και για θέματα απορρέοντα από τις διεθνείς υποχρεώσεις της Τσεχικής Δημοκρατίας.

ΚΥΠΡΟΣ

Στο αρχηγείο της κυπριακής αστυνομίας, έχει συσταθεί εθνικό αρχείο όπλων, και μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων που διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα SALW με άλλες αρμόδιες αρχές της ΕΕ, περιφερειακές οργανώσεις και τρίτες χώρες.

ΔΑΝΙΑ

Το γενικό σύστημα στη Δανία

Το δανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης διαχειρίζεται τη δανική νομοθεσία περί όπλων και εκρηκτικών, η οποία περιλαμβάνει επίσης τους κανονισμούς περί φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού.

Δυνάμει των διατάξεων της δανικής νομοθεσίας περί όπλων και εκρηκτικών, δεν επιτρέπεται σε κανέναν να εισάγει, να κατασκευάζει, να αποκτά, να κατέχει ή να φέρει όπλα και πυρομαχικά δίχως άδεια του Υπουργείου Δικαιοσύνης ή του ατόμου που έχει εξουσιοδοτηθεί από τον Υπουργό να εκδίδει τέτοιες άδειες.

Η νομοθεσία ορίζει επίσης ότι δεν επιτρέπεται να εξάγονται όπλα ή εκρηκτικά οιουδήποτε είδους, καθώς και πυρομαχικά, δίχως ειδική άδεια του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Στη διάταξη αυτή υπάγονται ωσαύτως τα φορητά όπλα και ο ελαφρύς οπλισμός.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει εξουσιοδοτήσει τα τοπικά αστυνομικά τμήματα να εκδίδουν ορισμένες από τις προαναφερόμενες άδειες που αφορούν τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό (κατοχή πυροβόλων όπλων κλπ).

Βάσεις δεδομένων και μητρώα

Η δανική αστυνομία έχει καταρτίσει κεντρική ηλεκτρονική βάση δεδομένων (αστυνομικό μητρώο όπλων), στην οποία όλοι οι κάτοχοι άδειας πυροβόλου όπλου έχουν καταγραφεί βάσει των αιτήσεων που κατατέθηκαν για άδεια πυροβόλου όπλου και της εγγραφής των αγορών λειόκαννων όπλων κλπ. Το μητρώο περιέχει επίσης στοιχεία για απολεσθέντα ή κλαπέντα όπλα.

Το αστυνομικό μητρώο όπλων περιλαμβάνει όλα τα σχετικά στοιχεία, όπως κατηγορία και τύπος του όπλου, κατασκευή, μοντέλο, επισήμανση (αριθμός), διαμέτρημα και ειδικά χαρακτηριστικά. Κάθε όπλο καταγράφεται με έναν συγκεκριμένο αριθμό ταυτοποίησης. Εάν το όπλο δεν έχει πάρει αριθμό από τον κατασκευαστή, η αστυνομία μπορεί να δώσει εντολή για την επισήμανσή του με αριθμό ταυτοποίησης. Το μητρώο περιλαμβάνει επίσης στοιχεία του ιστορικού που επιτρέπουν να ανευρίσκονται πληροφορίες για προηγούμενους κατόχους του όπλου.

Οι πληροφορίες για απολεσθέντα πυροβόλα όπλα κλπ. διαβιβάζονται επίσης στο Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν (SIS).

Απαιτείται επίσης από όλους τους δανικούς συλλόγους φίλων των όπλων να καταρτίζουν τα δικά τους μητρώα όπλων που πρέπει να περιλαμβάνουν στοιχεία για όλα τα πυροβόλα που κατέχουν οι σύλλογοι και τα μέλη τους.

Επιπροσθέτως, από τους επιχειρηματίες που έχουν άδεια να εμπορεύονται όπλα απαιτείται να τηρούν αρχεία και — βάσει ειδικών εντολών της αστυνομίας — να αναφέρουν τακτικά προς καταγραφή στο αστυνομικό μητρώο όπλων τις αγορές και τις πωλήσεις όπλων που διενεργούν.

ΕΣΘΟΝΙΑ

Κατά το 2009, η Εσθονία καλλιέργησε περαιτέρω τη συνεργασία, το συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων και οργανισμών. Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών, πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις με εκπροσώπους του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Άμυνας, του Υπουργείου Οικονομικών και Επικοινωνιών, της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Αστυνομίας, της Εσθονικής Υπηρεσίας Φόρων και Δασμών, και της Εσθονικής Αρχής Επιβολής του Νόμου, προκειμένου να εξετασθούν ζητήματα σχετικά με τον έλεγχο των εξαγωγών, να εξετασθεί και να αξιολογηθεί η καταλληλότητα της ισχύουσας νομοθεσίας και να εντοπισθούν παρωχημένες ή ακατάλληλες διατάξεις όσον αφορά τη μεταφορά όπλων, στρατιωτικού εξοπλισμού και αγαθών διπλής χρήσης. Επί πλέον, το Νοέμβριο του 2009 διοργανώθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών μια ημερίδα σεμιναρίου ευαισθητοποίησης στο θέμα των ελέγχων των εξαγωγών (εστιάζοντας επίσης στα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό). Η εκδήλωση αποσκοπούσε να εγείρει τη σχετική συνειδητοποίηση εκ μέρους της κοινωνίας των πολιτών, των μη κυβερνητικών οργανώσεων και των διαφόρων οικονομικών κύκλων και κατασκευαστών.

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

Η εθνική συντονιστική ομάδα εμπειρογνωμόνων SALW συνέχισε τις εργασίες της κατά το 2009. Η εν λόγω ομάδα απαρτίζεται από τους εκπροσώπους των υπουργείων που εμπλέκονται στον έλεγχο των εξοπλισμών, τον αφοπλισμό και τη μη διάδοση SALW και τους εκπροσώπους των εθνικών μη κυβερνητικών οργανώσεων που ασχολούνται με το θέμα. Η ομάδα συζητά μεταξύ άλλων την φινλανδική πολιτική όσον αφορά τα SALW, την εφαρμογή των εθνικών, περιφερειακών και διεθνών διατάξεων και κανονισμών και τη διμερή βοήθεια σε σχέδια SALW.

Η Ανώτατη Διοίκηση της φινλανδικής αστυνομίας διαχωρίστηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών, και την 1η Ιανουαρίου 2010 ιδρύθηκε η Γενική Διεύθυνση Εθνικής Αστυνομίας (National Police Board), στην οποία μεταβιβάσθηκαν αρμοδιότητες για την παροχή αδειών κατοχής πυροβόλων όπλων σε πολίτες καθώς και καθήκοντα εποπτείας του νόμου περί πυροβόλων όπλων.

Η γενική εποπτεία του νόμου περί πυροβόλων όπλων ανήκει στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών. Η αστυνομία επιβλέπουν τη συμμόρφωση προς το νόμο, ενώ οι υπηρεσίες φύλαξης των συνόρων και οι τελωνειακές υπηρεσίες επιβλέπουν τη συμμόρφωση προς το νόμο στους αντίστοιχους τομείς αρμοδιότητάς τους.

Τα SALW που κατάσχονται ή παραδίδονται οικειοθελώς στο κράτος καταστρέφονται εάν δεν παραδοθούν στις συλλογές των κρατικών αρχών. Η αστυνομία καταστρέφει αυτά τα SALW με τεμαχισμό. Ο συνολικός αριθμός πυροβόλων όπλων που καταστράφηκαν ανήλθε σε 6 338 το 2009, ποσοστό 97 % του συνολικού αριθμού πυροβόλων όπλων που κατασχέθηκαν ή παραδόθηκαν στο κράτος.

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Η απειλή για την ειρήνη, την ασφάλεια και την ανάπτυξη που θέτει η αποσταθεροποιητική συσσώρευση και διάδοση φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού καθώς και των πυρομαχικών τους εξακολουθεί να αποτελεί θέμα σοβαρής ανησυχίας. Η Γερμανία είναι προσηλωμένη σε μια συνολική προσέγγιση για την καταπολέμηση, και τη συμβολή στον τερματισμό, της αποσταθεροποιητικής συσσώρευσης και διάδοσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού καθώς και των πυρομαχικών τους. Στην επιδίωξη του στόχου αυτού, η Γερμανία ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ως γνώμονα τη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης συσσώρευσης και εμπορίας SALW και των πυρομαχικών τους, η οποία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15-16 Δεκεμβρίου 2005.

Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών διοργανώνει τακτικά συνεδριάσεις της εθνικής συντονιστικής ομάδας για ζητήματα SALW. Στις συνεδριάσεις αυτές συμμετέχουν εμπειρογνώμονες στον τομέα των ελέγχων εξοπλισμού και εξαγωγών από υπουργεία, τη διοίκηση και μη κυβερνητικές οργανώσεις, προκειμένου να εξετάσουν ζητήματα που σχετίζονται με τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό καθώς και τα πυρομαχικά τους. Η ομάδα συζητά μεταξύ άλλων τη γερμανική πολιτική όσον αφορά τα SALW στα διεθνή και περιφερειακά φόρουμ, την πολυμερή και τη διμερή συνδρομή καθώς και την εφαρμογή εθνικών, περιφερειακών και διεθνών διατάξεων και κανονισμών. Των συνεδριάσεων προεδρεύει εκπρόσωπος του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Εξωτερικών.

Ανελήφθησαν διάφορες πρωτοβουλίες όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ διοικητικών φορέων και υπηρεσιών επιβολής του νόμου σε εθνικό επίπεδο. Οι πρωτοβουλίες αυτές κάλυπταν νεοεκδοθείσα νομοθεσία, αλλά και επανεξετάσεις της πρακτικής λειτουργίας της υφιστάμενης νομοθεσίας. Στις προσπάθειες αυτές τακτικά περιλαμβάνονται μέτρα κατάρτισης. Το 2009, στις πρωτοβουλίες αυτές συγκαταλέγονταν ειδικότερα τα ακόλουθα:

Η Γερμανία ανέλαβε συγκεκριμένα μέτρα για την εφαρμογή των διατάξεων του πρωτοκόλλου των Ηνωμένων Εθνών κατά της παράνομης κατασκευής και εμπορίας πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών και άλλων συναφών υλικών, το οποίο συμπληρώνει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση του οργανωμένου διασυνοριακού εγκλήματος και τις διατάξεις του Διεθνούς Νομικού Μέσου που επιτρέπει στα κράτη να εντοπίζουν και να επισημαίνουν, κατά τρόπο έγκαιρο και αξιόπιστο, τα παράνομα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό. Με τις τροποποιήσεις που προέκυψαν στην Πράξη περί όπλων, η επισήμανση των όπλων και το καθήκον της καταγραφής τους επεκτείνονται και στα ουσιαστικά τμήματα των όπλων και, κατά συνέπεια, διευκολύνεται η ανίχνευση της προέλευσης των όπλων σε διεθνές επίπεδο.

ΕΛΛΑΔΑ

Η καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και για το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας. Καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για τη μείωση και, ει δυνατόν, την εξάλειψη του φαινομένου αυτού και την εδραίωση αισθήματος ασφαλείας μεταξύ των πολιτών.

Για το 2009 ορίστηκε ως στόχος, στο πλαίσιο της πολιτικής για την καταπολέμηση του εγκλήματος, να αυξηθεί ο αριθμός των κατασχέσεων SALW που πωλούνται ή κατέχονται παράνομα, με την κατάρτιση ειδικά στοχοθετημένων σχεδίων δράσης από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές. Οι προσπάθειες στράφηκαν προς δύο κατευθύνσεις:

α) Μέτρα για τον έλεγχο του νόμιμου εμπορίου SALW

Η Υπηρεσία μας χειρίζεται μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων που συνιστά την εθνική κεντρική αρχή ανταλλαγής πληροφοριών, και έχει τη δυνατότητα να δέχεται και να διαβιβάζει άμεσα πληροφορίες για όλα τα παντός είδους όπλα που πωλούνται ή κατέχονται νομίμως. Αυτή η βάση δεδομένων ενημερώνεται διαρκώς ώστε να συμπεριλαμβάνει κάθε μεταβολή του καθεστώτος κυριότητας των SALW. Όλα τα χαμένα όπλα — είτε έχουν χαθεί, κλαπεί, υπεξαιρεθεί, είτε έχουν εντοπιστεί — καταχωρούνται σε αυτή τη βάση δεδομένων ούτως ώστε να κατασχεθούν ή να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία σε ποινικές διαδικασίες και να αναγνωριστούν σε περίπτωση εντοπισμού τους.

Αυτή η βάση δεδομένων εκθέτει το ιστορικό των όπλων παντός είδους από την εισαγωγή τους έως τον τελικό τους κάτοχο (μητρώα όπλων). Εκτός αυτού, η εν λόγω βάση δεδομένων διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών για SALW με άλλες αρχές εντός και εκτός Ελλάδας. Έχει οριστεί ένας ελάχιστος αριθμός ελέγχων για κάθε μήνα και σε κάθε επιχείρηση που δραστηριοποιείται νόμιμα στο εμπόριο όπλων. Τα δεδομένα του έλεγχου επαληθεύονται στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων της Υπηρεσίας μας.

β) Μέτρα για τον έλεγχο της παράνομης εμπορίας SALW

ΟΥΓΓΑΡΙΑ

Η Ουγγαρία προώθησε περαιτέρω τη διοργανική συνεργασία, τον συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών για την καταπολέμηση της συσσώρευσης και διάδοσης των SALW καθώς και την πρόληψη της παράνομης εμπορίας. Κατά το 2009, πραγματοποιήθηκαν τακτικές συναντήσεις μεταξύ εκπροσώπων των Υπουργείων Εξωτερικών, Άμυνας, Δικαιοσύνης και Επιβολής του Νόμου, και άλλων υπηρεσιών.

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

Το Υπουργείο Επιχειρήσεων, Εμπορίου και Απασχόλησης, ως αδειοδοτική αρχή για τις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού και εξοπλισμού διπλής χρήσης, συνέχισε την εφαρμογή του νόμου του 2008 περί ελέγχου των εξαγωγών.

Το Υπουργείο Εξωτερικών συνεργάστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους με το Υπουργείο Μεταφορών για να διασφαλιστεί ότι είναι πλήρως κατανοητός ο κίνδυνος της αεροπορικής μεταφοράς παράνομων όπλων.

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

Μεταξύ των καθηκόντων του Υπουργείου Εξωτερικών είναι η σύνδεση με άλλα κράτη και οργανισμούς για τους σκοπούς του διεθνούς συντονισμού στον τομέα των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού.

ΜΑΛΤΑ

Υπήρξε συνεχής συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της αστυνομίας, της τελωνειακής υπηρεσίας, του Υπουργείου Εμπορίου και του Υπουργείου Εξωτερικών. Κάθε κίνηση σχετική με εισαγωγή και εξαγωγή όπλων εμπίπτει σε ένα συντονισμένο μηχανισμό μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών και υπουργείων, κατά τα οριζόμενα από την οικεία εθνική νομοθεσία.

ΠΟΛΩΝΙΑ

Η Πολωνία προώθησε περαιτέρω τη διοργανική ανταλλαγή πληροφοριών για την πρόληψη της παράνομης εμπορίας.

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

Συνεχίστηκαν οι προσπάθειες για τόνωση της συνεργασίας, του συντονισμού και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών επιβολής του νόμου για την καταπολέμηση της συσσώρευσης και διάδοσης φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού και την πρόληψη του λαθρεμπορίου. Το 2009 πραγματοποιήθηκαν τακτικά συνεδριάσεις εκπροσώπων του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Άμυνας και του Υπουργείου Εσωτερικών.

ΙΣΠΑΝΙΑ

Στη διάρκεια του 2009, η Ισπανία πραγματοποίησε σημαντική πρόοδο ως προς την εφαρμογή του προγράμματος δράσης των ΗΕ για την πρόληψη, την καταπολέμηση και την εξάλειψη του λαθρεμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (SALW) σε όλες του τις μορφές και στην εφαρμογή του διεθνούς μέσου για την επισήμανση και την εξακρίβωση της προέλευσης των SALW.

Έχουν τεθεί σε εφαρμογή δραστηριότητες για την προαγωγή μιας νοοτροπίας ειρήνης και για τη θέσπιση πρόσθετων προτύπων για τη βελτίωση του ελέγχου, και έχουν ενισχυθεί οι καθιερωμένοι σύνδεσμοι με την Υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για θέματα Αφοπλισμού, την Ιντερπόλ, περιφερειακούς οργανισμούς (ΟΑΣΕ, ΝΑΤΟ) και μη κυβερνητικές οργανώσεις (τόσο εθνικές όσο και διεθνείς).

Τα διάφορα υπουργικά τμήματα που είναι αρμόδια για το συντονισμό των δράσεων και των ανταλλαγών πληροφοριών στον τομέα των SALW και των πυρομαχικών τους, πραγματοποίησαν τακτικές συνεδριάσεις σχετικά με τα ζητήματα αυτά, ιδίως δε, στο πλαίσιο της μόνιμης υπουργικής επιτροπής όπλων και εκρηκτικών υλών (CIPAE, δύο συνεδριάσεις μηνιαίως), στο πλαίσιο της διυπουργικής επιτροπής που είναι αρμόδια για το εξωτερικό εμπόριο αμυντικών υλικών και αγαθών διπλής χρήσης (JIMDDU, μια συνεδρίαση το μήνα), και στις ομάδες εργασίας που είναι υπεύθυνες για τον εντοπισμό και την καταπολέμηση της εμπορίας SALW.

I.B. Πρόσφατη νομοθεσία, επανεξετάσεις της πρακτικής λειτουργίας της υφισταμένης νομοθεσίας

Ορισμένα κράτη μέλη κατά το 2009 θέσπισαν νέα νομοθεσία ή άρχισαν αναθεώρηση της υφισταμένης νομοθεσίας. Στις πρόσφατες εξελίξεις περιλαμβάνονται οι εξής:

ΑΥΣΤΡΙΑ

Το 2009 δεν θεσπίστηκε νέα νομοθεσία ειδικά για τα SALW.

Οι έλεγχοι των εξαγωγών όπλων βελτιώθηκαν σημαντικά με το Νόμο περί Εξωτερικού Εμπορίου του 2005 (ΝΕΕ) και με το συνακόλουθο κανονισμό περί Εξωτερικού Εμπορίου του 2006. Η εκτελεστική αυτή νομοθεσία εναρμονίζει τη χορήγηση αδειών με τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ για τις Εξαγωγές Όπλων και τον καθιστά υποχρεωτικό για τους αυστριακούς εμπόρους. Επίσης, προσδιορίζει τα των μεσολαβητών και μεσολαβητικών δραστηριοτήτων ευθυγραμμιζόμενη με την κοινή θέση του Συμβουλίου 2003/468/ΚΕΠΠΑ για τον έλεγχο της διαμεσολάβησης σε συναλλαγές με αντικείμενο όπλα.

Ο αυστριακός κανονισμός περί πολεμικού υλικού και ο κατάλογος στρατιωτικού εξοπλισμού πλην του πολεμικού υλικού, του Υπουργείου Οικονομικών, Οικογένειας και Νεολαίας, αντιστοιχούν προς τον Κοινό Στρατιωτικό Κατάλογο της ΕΕ. Δυνάμει του ΝΕΕ τα είδη του Κοινού Στρατιωτικού Καταλόγου υπόκεινται σε υποχρεωτική χορήγηση άδειας για την εξαγωγή, τη διαμετακόμιση και τη διαμεσολάβηση για συναλλαγές με αντικείμενο όπλα. Το ενδοκοινοτικό εμπόριο ειδών του Κοινού Στρατιωτικού Καταλόγου της ΕΕ υπόκειται -με ορισμένες εξαιρέσεις- σε διαδικασία παρακολούθησης. Δεν χορηγείται τεχνική βοήθεια σε σχέση με τον σχεδιασμό, την παραγωγή, τη μεταφορά, τον χειρισμό, τη συντήρηση ή τη λοιπή εξυπηρέτηση, την αποθήκευση, τη δοκιμή ή τη διάδοση συμβατικών οπλικών συστημάτων με στρατιωτικές ικανότητες στις ακόλουθες περιπτώσεις: όταν η βοήθεια αυτή έρχεται σε σύγκρουση με τα περιοριστικά μέτρα δυνάμει κοινών θέσεων ή κοινών δράσεων της ΕΕ, αποφάσεων του ΟΑΣΕ ή δεσμευτικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Πέραν αυτού, ένας κανονισμός τον οποίο εξέδωσε το Υπουργείο Άμυνας απαριθμεί το πολεμικό υλικό και τα λοιπά όπλα, η ενδεχόμενη καταστροφή των οποίων εξετάζεται. Ο κατάλογος έχει καταρτιστεί με βάση ορισμούς της ΕΕ και του ΟΑΣΕ.

Η Αυστρία επεσήμανε τα προβλήματα που θέτουν τα SALW (φορητά όπλα και ελαφρός οπλισμός) κατά την «ημερίδα» της στο Υπουργείο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων στις 26 Οκτωβρίου 2009. Αφίσες και ντοκιμαντέρ πληροφόρησαν το κοινό όσον αφορά τον τρομερό αντίκτυπο του παράνομου εμπορίου SALW.

ΒΕΛΓΙΟ

Με το βασιλικό διάταγμα (εκτελεστική πράξη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης) της 14ης Απριλίου 2009, το οποίο τροποποιεί το βασιλικό διάταγμα της 24ης Απριλίου 1997, βελτιώθηκαν οι προδιαγραφές ασφάλειας όσον αφορά την κατοχή, αποθήκευση και συλλογή πυροβόλων όπλων και των πυρομαχικών τους, τα οποία βρίσκονται στην κατοχή οπλεμπόρων, συλλεκτών και ιδιοκτητών. Για κάθε κατηγορία όπλων και πυρομαχικών επιβλήθηκαν ειδικές προδιαγραφές ασφαλούς αποθήκευσης. Το νέο βασιλικό διάταγμα περιλαμβάνει νέους κανόνες για την κατοχή, επίδειξη, κατ’οίκον αποθήκευση και μεταφορά όπλων. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να τεθούν σε ισχύ το αργότερο στις 25 Απριλίου 2010.

ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Όσον αφορά την εθνική νομοθεσία περί SALW, πυρομαχικών και συμβατικών όπλων, οι εθνικοί νόμοι θεσπίστηκαν κατά τα προηγούμενα έτη. Πέραν αυτού, οι κρατικές αρχές έχουν εκδώσει εκτελεστικούς κανονισμούς για τον έλεγχο των εξαγωγών, των εισαγωγών, της διαμετακόμισης, της μεταφοράς και της διαμεσολάβησης σε εμπορία, προκειμένου να εξασφαλισθεί η αυστηρή, συνεπής καθώς και ομαλή εφαρμογή των οικείων νόμων. Η συνολική πολιτική της κυβέρνησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, περιλαμβανομένου του νομικού συστήματος, είναι συμβατή και πλήρως σύμφωνη προς τις οικείες οδηγίες της ΕΕ, το διεθνές δίκαιο, τις συμβάσεις και συνθήκες και τις εξ αυτών απορρέουσες υποχρεώσεις και δεσμεύσεις.

Η κυβέρνηση της Τσεχικής Δημοκρατίας ενέκρινε στις 5 Ιανουαρίου 2009 το κυβερνητικό διάταγμα αριθ. 10, το οποίο αναθέτει στα αρμόδια υπουργεία και κρατικές αρχές να ετοιμάσουν τροποποιήσεις για ένα ενιαίο σύστημα μεταχείρισης όσον αφορά τα ευαίσθητα προϊόντα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα SALW και τα πυρομαχικά.

Κατά τη διάρκεια του 2009 εγκρίθηκαν επτά τροποποιήσεις των ισχυόντων νόμων, εκ των οποίων τέσσερις τέθηκαν σε ισχύ το 2009 και τρεις είναι ακόμη υπό εξέταση και αναμένεται να ισχύσουν εντός του 2010.

Οι σημαντικότεροι νόμοι και κανονισμοί είναι:

Νόμος αριθ. 38/1994 Συλλ.1 περί κανονισμού του εξωτερικού εμπορίου στρατιωτικού υλικού, όπως τροποποιήθηκε,

(ονομαζόμενος «Νόμος Εξωτερικού Εμπορίου Στρατιωτικού Υλικού»)

Νόμος αριθ. 156/2000 Συλλ. για τη ρύθμιση των δοκιμών πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών και πυροτεχνικών συστημάτων, όπως τροποποιήθηκε, (ονομαζόμενος «Νόμος δοκιμών πυροβόλων όπλων»)

Νόμος αριθ. 594/2004 Συλλ. περί της εφαρμογής κοινοτικού καθεστώτος ελέγχου των εξαγωγών, μεταφορών, διαμεσολάβησης στην εμπορία και διαμετακόμισης αγαθών και τεχνολογιών διπλής χρήσης, όπως τροποποιήθηκε.

Νόμος αριθ. 156/2009 Συλλ. περί μεταχείρισης αντικειμένων που χρησιμοποιούνται για σκοπούς άμυνας και ασφάλειας, όπως τροποποιήθηκε.

Νόμος αριθ. 220/2009 Συλλ. περί αλλαγών και τροποποιήσεων του νόμου αριθ. 38/1994 Συλλ.

Διάταγμα αριθ. 332/2009 Συλλ. περί εφαρμογής του νόμου αριθ. 38/1994 Συλλ., όπως τροποποιήθηκε.

Νόμος αριθ. 484/2008 Συλλ. περί τροποποιήσεων του νόμου αριθ. 119/2002 Συλλ. περί πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, (ονομαζόμενος «Νόμος περί όπλων»).

ΚΥΠΡΟΣ

Οι εξαγωγές, η διαμετακόμιση και η επαναμεταφορά των SALW ρυθμίζονται με την υπουργική απόφαση 257/2005, όπως τροποποιήθηκε με την υπουργική απόφαση 165/2008, σχετικά με τις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού. Η προαναφερόμενη απόφαση έχει ευθυγραμμισθεί με τον Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων και με τη σχετική δήλωση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2000 (2000/C 191/01). Εν προκειμένω, το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού της Κύπρου είναι η αρμόδια αρχή για την έκδοση όλων των αδειών εξαγωγής, επανεξαγωγής και διαμετακόμισης SALW, ενώ η Διεύθυνση Τελωνείων και Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης είναι αρμόδια για την εφαρμογή των εξαγωγικών ελέγχων, σύμφωνα με τις διατάξεις της τελωνειακής νομοθεσίας.

Επί πλέον, η εισαγωγή, η αγορά, η κατοχή και η μεταφορά SALW ρυθμίζονται από το νόμο 113(1)/2004 «Περί Πυροβόλων και Μη Πυροβόλων Όπλων», που έχει ευθυγραμμισθεί με την οδηγία 91/477/ΕΚ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε, και με τη δήλωση 2000/C191/01 του Συμβουλίου. Ο νόμος αυτός προβλέπει την απαγόρευση κατασκευής SALW στους πολίτες ή τους κατοίκους της Δημοκρατίας, εκτός εάν είναι κάτοχοι ισχύουσας προς τούτο άδειας, την οποία εκδίδει ο αρχηγός της αστυνομίας. Η άδεια αυτή χορηγείται στους πολίτες υπό ορισμένους όρους που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την απουσία ποινικού μητρώου του αιτούντος και μια κρατική ιατρική εξέταση.

Περαιτέρω, η παράνομη κατασκευή, κατοχή, αποθήκευση και εμπόριο SALW διέπονται από το νόμο 113(1)/2004, ο οποίος προβλέπει ποινές φυλάκισης μέχρι 15 ετών ή/και πρόστιμο 42 715 ευρώ για παράβαση των διατάξεών του.

ΔΑΝΙΑ

Στις 12 Ιουνίου 2008 το δανικό Κοινοβούλιο ενέκρινε νέο νόμο με στόχο να ενισχυθεί η προσπάθεια κατά της κατοχής παράνομων όπλων σε δημόσιους χώρους. Στον δανικό Ποινικό Κώδικα εισήχθη μια διάταξη δυνάμει της οποίας η ανώτατη ποινή για οπλοφορία, κατοχή ή χρησιμοποίηση παράνομων όπλων — υπό ειδικές επιβαρυντικές συνθήκες — σε δημόσιους χώρους, ορίζεται σε τετραετή φυλάκιση.

Την 1η Οκτωβρίου του 2004 τέθηκε σε ισχύ ένας νέος νόμος με κανόνες για τη μεταφορά όπλων μεταξύ τρίτων χωρών (δηλαδή άλλων χωρών εκτός της Δανίας). Οι κανόνες αυτοί απαγορεύουν τη μεταφορά όπλων και συναφούς υλικού σε χώρες που καλύπτονται από εμπάργκο του ΟΗΕ, της ΕΕ ή του ΟΑΣΕ. Επιπλέον, απαγορεύεται η μεταφορά μεταξύ τρίτων χωρών οι οποίες δεν έχουν εκδώσει τις απαραίτητες άδειες εξαγωγής και εισαγωγής.

Επίσης, στις 14 Ιουνίου 2005 το Κοινοβούλιο της Δανίας ενέκρινε πράξη με την οποία εισάγονται, μεταξύ άλλων, κανόνες σχετικά με τη διαμεσολάβηση με αντικείμενο όπλα. Με την εν λόγω πράξη απαγορεύεται, χωρίς άδεια του Υπουργού Δικαιοσύνης, ή προσώπου εξουσιοδοτημένου από τον Υπουργό, σε οιονδήποτε να διαπραγματευτεί ή να διενεργήσει, ως ενδιάμεσος, συναλλαγές που αφορούν τη μεταφορά όπλων και συναφούς υλικού, όπως ορίζεται στη δανική νομοθεσία για τα όπλα και τις εκρηκτικές ύλες, μεταξύ χωρών εκτός της ΕΕ. Επιπλέον, απαγορεύεται σε οιονδήποτε να αγοράσει ή να πωλήσει τέτοια όπλα και συναφές υλικό στα πλαίσια μεταφοράς μεταξύ χωρών εκτός της ΕΕ ή, ως ιδιοκτήτης των όπλων και του συναφούς υλικού, να οργανώσει τη μεταφορά τους. Η απαγόρευση δεν ισχύει για τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ ή εκτός της ΕΕ από Δανούς υπηκόους που διαμένουν στο εξωτερικό. Η εν λόγω πράξη εφαρμόζει την κοινή θέση 2003/468/ΚΕΠΠΑ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 23ης Ιουνίου 2003, για τον έλεγχο της διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα.

ΕΣΘΟΝΙΑ

Κατά το 2009, εισήχθησαν μικρές τροποποιήσεις του νόμου για τα όπλα, που θεσπίζει τις νομικές βάσεις και τις διαδικασίες διαχείρισης όπλων και πυρομαχικών, τη χορήγηση αδειών για όπλα και πυρομαχικά που χρησιμοποιούνται για μη στρατιωτικούς σκοπούς, τη χρησιμοποίηση όπλων και πυρομαχικών για μη στρατιωτικούς σκοπούς και την απομάκρυνση όπλων και πυρομαχικών από την μη στρατιωτική χρήση, τις προδιαγραφές των αποστάσεων βολής και των σκοπευτηρίων, επίσης δε τις βάσεις και διαδικασίες για την άσκηση κρατικής εποπτείας στον τομέα αυτόν, με σκοπό την πλήρη ευθυγράμμιση προς τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το εμπόριο όπλων και την αποσαφήνιση του δικαιώματος αλλοδαπών να φέρουν όπλα.

Η διαδικασία τροποποίησης και προσαρμογής του νόμου για τα όπλα συνεχίζεται με στόχο τη συμμόρφωση προς την οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον έλεγχο της απόκτησης και της κατοχής όπλων (2008/51/ΕΚ).

Άλλες τροποποιήσεις όσον αφορά θέματα σχετικά με SALW δεν υπήρξαν κατά το 2009.

Η Εσθονία βρίσκεται σε διαδικασία αναθεώρησης του ισχύοντος νόμου για τα στρατηγικά αγαθά· ωστόσο, κατά το 2009 δεν θεσπίστηκαν αλλαγές.

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

Έχουν ληφθεί νομοθετικά μέτρα με στόχο την εφαρμογή, σε εθνικό επίπεδο, των απαιτήσεων της οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία του Συμβουλίου 91/477/ΕΟΚ σχετικά με τον έλεγχο της απόκτησης και της κατοχής όπλων (2008/51/ΕΚ). Έχει υποβληθεί προς έγκριση στο Κοινοβούλιο μια νομοθετική πρόταση (Νομοσχέδιο 106/2009).

ΓΑΛΛΙΑ

Η Γαλλία συνέχισε τις εργασίες της για την εφαρμογή των διατάξεων του πρωτοκόλλου των Ηνωμένων Εθνών για τα πυροβόλα όπλα, εν όψει της έναρξης ισχύος της οδηγίας 2008/51/EΚ της 21ης Μαΐου 2008.

Σε συνάρτηση με την έγκριση του στρατιωτικού καταλόγου του Διακανονισμού του Wassenaar, ως εθνικού καταλόγου αναφοράς για τον έλεγχο των εξαγωγών όπλων, η Γαλλία προσάρμοσε τους κανονισμούς της περί φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού.

ΟΥΓΓΑΡΙΑ

Κατά το 2009 δεν θεσπίστηκε νέα νομοθεσία για θέματα σχετικά με SALW. Η Ουγγαρία έχει εφαρμόσει την κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου για τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού.

ΛΕΤΤΟΝΙΑ

Οι διατάξεις της κοινής θέσης 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου της ΕΕ για τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού, η οποία υιοθετήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2008, έχουν ενσωματωθεί πλήρως στην εθνική νομοθεσία της Δημοκρατίας της Λεττονίας.

Το Δεκέμβριο του 2009, εκδόθηκε νέο διάταγμα αριθ. 1665 του Υπουργικού Συμβουλίου, για τις «Διαδικασίες με τις οποίες εκδίδονται ή απορρίπτονται άδειες και άλλα έγγραφα ελέγχου στρατηγικών αγαθών», το οποίο εφαρμόζει κριτήρια που θεσπίζει η κοινή θέση όσον αφορά την εξέταση αιτήσεων για είδη που περιλαμβάνονται στον Κοινό Στρατιωτικό Κατάλογο της ΕΕ.

Ο νόμος περί κυκλοφορίας αγαθών στρατηγικής σημασίας της 19ης Ιουλίου 2007 τροποποιήθηκε το Μάρτιο του 2009, με διατάξεις που αφορούν τον εξοπλισμό για επιχειρησιακές δραστηριότητες των θεσμικών οργάνων επιβολής του νόμου.

Στην ισχύουσα εθνική νομοθεσία εισήχθησαν διάφορες ήσσονος σημασίας τροποποιήσεις, λόγω διαρθρωτικών αλλαγών, κατά το 2009, σε διάφορα θεσμικά όργανα που λαμβάνουν μέρος στη διαδικασία ελέγχου των στρατηγικών αγαθών.

Το διάταγμα «για τον εθνικό κατάλογο αγαθών και υπηρεσιών στρατηγικής σημασίας», που περιλαμβάνει τον κατάλογο των αγαθών που χρήζουν ελέγχου, πέραν εκείνων που περιλαμβάνονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1334/2000 του Συμβουλίου και στον Κοινό Στρατιωτικό Κατάλογο της ΕΕ, τροποποιήθηκαν στις 24 Νοεμβρίου 2009, με διατάξεις σχετικές με κάμερες παρακολούθησης που χρησιμοποιούνται σε επιχειρησιακές δραστηριότητες των οργάνων επιβολής του νόμου.

Το 2009, το Υπουργείο Άμυνας εξέδωσε νέους «Κανονισμούς περί όπλων» με τους οποίους θεσπίζονται ενοποιημένες απαιτήσεις για την κυκλοφορία όπλων στο πλαίσιο των Εθνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Η διαδικασία τήρησης λογιστικών αρχείων και ορισμού των προϋποθέσεων για αποθήκευση βελτιστοποιήθηκε, κατέστη περισσότερο διαφανής, ορίζοντας βασικές αρχές του ελέγχου σε όλα τα επίπεδα των Εθνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Υπό εκπόνηση βρίσκονται νέοι κανονισμοί σχετικά με τη μεταχείριση των όπλων, προκειμένου να ενσωματωθούν τα πρότυπα της οδηγίας 2008/51/ΕΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2008, που τροποποίησε την οδηγία 91/477/ΕΟΚ του Συμβουλίου.

ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

Τον Ιούνιο του 2009, η Λιθουανία διοργάνωσε ενημερωτικό σεμινάριο για τη βιομηχανία και την ακαδημαϊκή κοινότητα με θέμα τους κανονισμούς και τις πολιτικές ελέγχου των εξαγωγών, περιλαμβανομένης της παράνομης εμπορίας φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού.

Η Λιθουανία ενημέρωνε τακτικά τον κατάλογο των κρατών προς τα οποία απαγορεύεται η εξαγωγή ή διαμετακόμιση αγαθών απαριθμούμενων στον Κοινό Στρατιωτικό Κατάλογο και για τα οποία απαγορεύεται η διαμεσολάβηση σε διαπραγματεύσεις και συναλλαγές για αγαθά απαριθμούμενα στον Κοινό Στρατιωτικό Κατάλογο, με σκοπό να συμπεριλάβει τις αλλαγές στα περιοριστικά μέτρα (εμπάργκο όπλων) που έχει επιβάλει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ή η Ευρωπαϊκή Ένωση.

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

Το 2009 δεν θεσπίστηκε νέα νομοθεσία ειδικά για τα SALW.

Η σχετική νομική βάση ανευρίσκεται στον νόμο της 15ης Μαρτίου 1983 περί όπλων και πυρομαχικών και στον κανονισμό του Μεγάλου Δουκάτου με ημερομηνία 31 Οκτωβρίου 1995 περί εισαγωγής, εξαγωγής και διαμετακόμισης όπλων, πυρομαχικών και εξοπλισμού προοριζόμενου για στρατιωτική ειδικά χρήση και συναφούς τεχνολογίας. Οι νόμοι αυτοί έχουν δημοσιευθεί στην Mémorial, την επίσημη εφημερίδα του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου. Διεξάγεται αναθεώρηση της υφιστάμενης νομοθεσίας.

Απαγορευμένα όπλα

Το άρθρο 4 του νόμου της 15ης Μαρτίου 1983 περί όπλων και πυρομαχικών απαγορεύει να εισάγει κανείς, να κατασκευάζει, να μετατρέπει, να επισκευάζει, να αποκτά, να αγοράζει, να κατέχει, να αποθηκεύει, να μεταφέρει, να φέρει μεθ' εαυτού, να μεταβιβάζει, να πωλεί ή να εξάγει, ή να εμπορεύεται ορισμένους τύπους όπλων και πυρομαχικών. Παρά τη διάταξη αυτή ωστόσο, ο Υπουργός Δικαιοσύνης δύναται ειδικότερα να επιτρέπει:

Η άδεια αυτή μπορεί να υπόκειται στην προϋπόθεση ότι τα όπλα για τα οποία γίνεται λόγος πιο πάνω δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς άλλους από τους προαναφερόμενους.

Το Λουξεμβούργο δεν έχει εθνικό σύστημα επισήμανσης για να χρησιμοποιείται στην κατασκευή ή/και εισαγωγή φορητών όπλων. Η χώρα δεν έχει βιομηχανία όπλων. Οι οπλοποιοί και οι έμποροι όπλων και πυρομαχικών πρέπει να τηρούν αρχείο που να περιλαμβάνει τα εισερχόμενα και εξερχόμενα όπλα, με τον τύπο, το διαμέτρημα και τον αριθμό σειράς κάθε όπλου καθώς και τα ονόματα και τις διευθύνσεις των προμηθευτών και αγοραστών. Το αρχείο οφείλει επίσης να περιλαμβάνει τον αριθμό και την ημερομηνία έκδοσης της υπουργικής άδειας. Το αρχείο οφείλει να επιδεικνύεται κατόπιν απαίτησης εκπροσώπου της δημόσιας αρχής. Μπορεί να ζητηθεί από τους οπλοποιούς και τους εμπόρους όπλων να υποβάλλουν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης αντίγραφο του αρχείου τους. Οι μέγιστες ποσότητες όπλων και πυρομαχικών που επιτρέπεται να διατηρούν σε απόθεμα οι οπλοποιοί και έμποροι όπλων καθορίζεται από το Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Σε περίπτωση ταραχών, ύποπτων συγκεντρώσεων ή διατάραξης της δημόσιας τάξης, ο Υπουργός Δικαιοσύνης μπορεί να διατάξει το κλείσιμο ή την εκκένωση κάθε καταστήματος όπλων και πυρομαχικών ή αποθήκης και τη μεταφορά των περιεχομένων τους σε συγκεκριμένο μέρος.

Οι παραβάσεις του νόμου της 15ης Μαρτίου 1983 τιμωρούνται με φυλάκιση από οκτώ ημέρες έως πέντε χρόνια.

Έλεγχος εξαγωγών

Η αίτηση άδειας εξαγωγής πρέπει να κατατίθεται στην Υπηρεσία απαγορευμένων πυροβόλων όπλων, με επισύναψη της φωτοτυπίας της ταυτότητας του αγοραστή.

Οι αιτούντες πρέπει επίσης να επισυνάπτουν είτε - εφόσον πρόκειται για κράτη μέλη της ΕΕ - έγγραφο που επιβεβαιώνει την προηγούμενη έγκριση του κράτους διαμονής του αγοραστή, είτε — εφόσον πρόκειται για χώρες εκτός της ΕΕ — αντίγραφο της έγκρισης του κράτους, για την απόκτηση του πυροβόλου όπλου.

Η χορηγούμενη άδεια επιτρέπει στον αγοραστή να παραλάβει ο ίδιος το πυροβόλο όπλο από τον πωλητή και να το μεταφέρει στα σύνορα του Λουξεμβούργου. Δεδομένου ότι η εν λόγω άδεια ισχύει μόνο εντός του Λουξεμβούργου, ο αγοραστής οφείλει να διερευνήσει στο κράτος διαμονής τους για τις τυχόν απαραίτητες άδειες δυνάμει της νομοθεσίας του εν λόγω κράτους.

Θα πρέπει επίσης να ζητήσει άδεια εξαγωγής από το γραφείο αδειοδότησης του Υπουργείου Εξωτερικών.

Στο πλαίσιο της οδηγίας 91/477/ΕΟΚ για τον έλεγχο της απόκτησης και κατοχής όπλων (άρθρο 11) και κατ’ εφαρμογή της οδηγίας αυτής, το Λουξεμβούργο κοινοποιεί στα λοιπά ενδιαφερόμενα κράτη μέλη τις άδειες που εκδίδονται για εξαγωγή προς τις χώρες τους.

Το γραφείο αδειοδότησης μπορεί να απαιτεί να συνοδεύονται οι αιτήσεις για τη διαμετακόμιση όπλων, πυρομαχικών και εξοπλισμού και συναφούς τεχνολογίας με σκοπό τη στρατιωτική χρήση, από έγγραφο στο οποίο οι αρμόδιες αρχές της χώρας από την οποία προέρχονται τα αγαθά πιστοποιούν ότι επιτρέπεται η εξαγωγή προς την αναφερόμενη σε αυτές χώρα προορισμού.

Οι αιτήσεις για άδειες εξαγωγής ή διαμετακόμισης πρέπει να συνοδεύονται από ανάληψη υποχρέωσης, υπογεγραμμένη από τον αιτούντα, σύμφωνα με την οποία η εξαγωγή ή η διαμετακόμιση θα εκτελεστεί κατά τα οριζόμενα στην αίτηση αδειοδότησης. Μετά από κάθε αποστολή αγαθών που υπάγονται σε άδεια εξαγωγής, ο εξαγωγέας οφείλει να παρέχει εντός τριών μηνών στο γραφείο που εξέδωσε την άδεια τις αποδείξεις ότι η αποστολή έφθασε στην χώρα προορισμού για την οποία δόθηκε η άδεια και ότι ο εισαγωγέας την έχει εκτελωνίσει για εγχώρια χρήση.

Οι αποδείξεις αυτές παρέχονται είτε μέσω εγγράφου που εκδίδουν οι τελωνειακές αρχές της χώρας εισαγωγής, το οποίο αποδεικνύει ότι τα εξαγχθέντα αγαθά έχουν εκτελωνιστεί για εγχώρια χρήση, ή μέσω άλλου εγγράφου που αποδεικνύει ότι τα αγαθά έχουν παραληφθεί απ’ ευθείας από την αρμόδια προς τούτο αρχή της χώρας εισαγωγής ή από τυχόν επιχείρηση που ενεργεί για λογαριασμό της αρχής αυτής.

Καταστροφή όπλων

Η μέθοδος που χρησιμοποιεί το Λουξεμβούργο (ένοπλες δυνάμεις, αστυνομία και τελωνειακή διοίκηση) είναι η καταστροφή δια του τεμαχισμού. Ο τεμαχισμός διεξάγεται από τα αντίστοιχα οπλουργεία. Η καταστροφή αυτή εκτελείται από τις υπηρεσίες οπλισμού των αντιστοίχων υπηρεσιών. Τα μεταλλικά τεμάχια φυλάσσονται σε περιέκτη και μεταφέρονται από τις υπηρεσίες οπλισμού σε χαλυβουργείο όπου παρουσία μαρτύρων τήκονται σε ηλεκτρονικές καμίνους. Στη συνέχει συντάσσεται σχετική έκθεση.

ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

Οι Κάτω Χώρες δεν επέφεραν το 2009 καμία τροποποίηση στη νομοθεσία για τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό. Στις Κάτω Χώρες είναι υπό εξέλιξη η διαδικασία προετοιμασίας εκτελεστικής νομοθεσίας για την οδηγία 2008/51/ΕΚ και το πρωτόκολλο όπλων TOC.

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

Υπήρξαν οι εξής νομοθετικές πρωτοβουλίες:

ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Το 2009 ο κατάλογος των στρατιωτικών αγαθών που υπόκεινται στο καθεστώς ελέγχου των εξαγωγών ενημερώθηκε και τροποποιήθηκε σύμφωνα με τον κατάλογο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διακανονισμού του Wassenaar (κυβερνητική απόφαση αριθ. 1607/2009).

ΣΛΟΒΑΚΙΑ

Όσον αφορά την εθνική εφαρμογή της κοινής δράσης της ΕΕ για τα SALW και το Πρόγραμμα της ΕΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας συμβατικών όπλων, και σε συνάρτηση με τη νομοθεσία για τα SALW στη Σλοβακία, το 2009 τέθηκε σε ισχύ το νέο νομοθετικό πλαίσιο το οποίο καλύπτει την εισαγωγή, την εξαγωγή, τη μεταφορά, την αδειοδότηση, τη διαμεσολάβηση και την κατοχή όπλων και εξοπλισμών στρατιωτικής χρήσης, φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού, των συστατικών μερών τους και των ανάλογων πυρομαχικών.

Το Εθνικό Συμβούλιο της Σλοβακίας εξέδωσε δύο νόμους. Ο νόμος αριθ. 179/1998 Συλλ. τροποποιήθηκε πλήρως με το νέο νόμο αριθ. 403/2009 Συλλ., που καθιστά δυνατή τη μεταβίβαση της αρμοδιότητας αδειοδότησης από το Υπουργείο Οικονομίας στο Υπουργείο Άμυνας.

Ο νόμος αριθ. 292/2009 Συλλ. θεσπίζει ένα συνολικό καθεστώς ελέγχου του εμπορίου, το οποίο ισχύει για όλες τις κατηγορίες φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού, εξαιρουμένων των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού για στρατιωτική χρήση.

ΣΛΟΒΕΝΙΑ

Ο νόμος για την τροποποίηση του νόμου περί όπλων εκδόθηκε το 2004 (Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας της Σλοβενίας (ΕΕ RS) αριθ. 61/2000, 73/2004). Στην τελευταία τροποποίηση του νόμου περί όπλων του Ιουλίου 2004, προβλέπεται εκ νέου μονοετής μεταβατική περίοδος αμνηστίας και νομιμοποίησης των όπλων, και η διαμεσολάβηση στην εμπορία όπλων κατετάγη επίσης ως τομέας του εμπορίου όπλων. Ο πλέον πρόσφατος νόμος που τροποποιεί το νόμο περί όπλων εκδόθηκε το 2009. Ο νόμος προβλέπει επίσης νομιμοποίηση εντός τριών μηνών (μέχρι τις 14.2.2010). Ο νόμος είναι πλήρως εναρμονισμένος με τη οδηγία 2008/51/EΚ της 1ης Μαΐου 2008.

Το 2004, τροποποιήθηκε ο Ποινικός Κώδικας (ΕΕ RS αριθ. 63-2167/1994 και 95-4208/2004) με τον ορισμό και τον χαρακτηρισμό του αξιόποινου της διαμεσολάβησης σε συναλλαγές με αντικείμενο όπλα και την παροχή όπλων, και την επέκταση της προβλεπόμενης ποινής φυλάκισης για τη βασική μορφή της εν λόγω αξιόποινης πράξης από τρία σε πέντε έτη. Ο νόμος για την τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα, του 2009, (ΕΕ RS, αριθ. 39/2009) επέφερε κάποιες καινοτομίες όσον αφορά τον ποινικό νόμο για την παράνομη κατασκευή και το παράνομο εμπόριο όπλων ή εκρηκτικών υλών.

Υπάρχουν δύο νέες παράγραφοι: η παράγραφος 3 προβλέπει ότι εάν το αδίκημα δυνάμει της προηγούμενης παραγράφου αφορά μικρή ποσότητα πυροβόλων όπλων ή πυρομαχικών τους, ο δράστης καταδικάζεται σε φυλάκιση όχι μεγαλύτερη του ενός έτους, και η παράγραφος 4 προβλέπει ότι όποιος παραχαράζει ή παράνομα καταστρέφει, αφαιρεί ή αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά σήμανσης πυροβόλων όπλων υπόκειται στην ίδια ποινή με την προβλεπόμενη στην προηγούμενη παράγραφο.

Η οπλοφορία, η κατοχή και η συντήρηση όπλων από εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους της Διοίκησης Φυλακών της Δημοκρατίας της Σλοβενίας ρυθμίζονται από τους κανονισμούς περί οπλοφορίας, αποθήκευσης και συντήρησης όπλων στη Διοίκηση Φυλακών (Επίσημη Εφημερίδα RS 85/2009, σελίδες 11418-11424). Το κεφάλαιο 2, άρθρο 2 έως άρθρο 17, του κανονισμού καθορίζει τους τρόπους μεταχείρισης, αποθήκευσης και προστασίας των όπλων. Το άρθρο 17 προβλέπει ότι ο γενικός διευθυντής ορίζει τα πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για την παραλαβή και την παροχή όπλων, την αποθήκευση και τη συντήρησή τους όταν δεν χρησιμοποιούνται, και την τήρηση ειδικών αρχείων. Τα άρθρα 4 και 5 προβλέπουν ότι τα όπλα αποθηκεύονται σε κατάλληλους χώρους, ασφαλείς έναντι μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, κλοπής, πυρκαγιάς και άλλων κινδύνων ή αθέμιτων χρήσεων. Τα αρχεία όπλων που τηρούν οι εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι των φυλακών (δεσμοφύλακες) ρυθμίζονται από τους κανονισμούς περί οπλοφορίας, αποθήκευσης και συντήρησης όπλων στη διοίκηση φυλακών. Οι διοικητές των δεσμοφυλάκων και οι προϊστάμενοι (διευθυντές φυλακών) των μονάδων εσωτερικής οργάνωσης (φυλακές) είναι υπεύθυνοι για την επιθεώρηση. Ο αριθμός των όπλων στο απόθεμα ελέγχεται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο κατά την ετήσια απογραφή. Η διοίκηση φυλακών τηρεί επίσης κεντρικό αρχείο των όπλων υπηρεσίας, το οποίο ενημερώνεται συνεχώς, και κάθε τριετία ο εξουσιοδοτημένος υπάλληλος της Ανώτατης Διεύθυνσης διεξάγει επιθεώρηση της τήρησης και συντήρησης των όπλων υπηρεσίας.

ΙΣΠΑΝΙΑ

Το 2009 δεν θεσπίστηκε νέα νομοθεσία ειδικά για τα SALW.

Η σχετική νομική βάση βρίσκεται στο νόμο 53/2007 της 28ης Δεκεμβρίου 2007 περί εξωτερικού εμπορίου αμυντικού υλικού και αγαθών διπλής χρήσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 29 Ιανουαρίου 2008, και στο βασιλικό διάταγμα (Real Decreto) 2061/2008 της 12ης Δεκεμβρίου 2008, στο οποίο αναπτύσσονται οι κανόνες εφαρμογής του νόμου 53/2007.

Ο νόμος λαμβάνει ρητώς υπόψη την κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 2008, για τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού, καθώς και το κριτήριο του ΟΑΣΕ για τις εξαγωγικές δραστηριότητες SALW.

Άλλοι κανόνες που εφαρμόζονται στον έλεγχο των πυροβόλων όπλων, των πυρομαχικών τους και των εκρηκτικών είναι το βασιλικό διάταγμα 137/1993, της 29ης Ιανουαρίου 1993, για τη θέσπιση του κανονισμού περί πυροβόλων όπλων και το βασιλικό διάταγμα 230/1998, της 16ης Φεβρουαρίου 1998, για τη θέσπιση του κανονισμού περί εκρηκτικών.

Η νομοθεσία αυτή παραπέμπει και συμμορφώνεται προς το σύνολο των κανόνων που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διατάξεις του Προγράμματος Δράσης και των αποφάσεων της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (ΓΣΗΕ), περιλαμβανομένου του διεθνούς μέσου για την επισήμανση και την εξακρίβωση της προέλευσης των SALW, καθώς και προς το πρόσθετο πρωτόκολλο στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος (που ενέκρινε η ΓΣΗΕ στις 31 Μαΐου 2001) για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων, των μερών και των πυρομαχικών τους και το οποίο είναι γνωστότερο ως «Πρωτόκολλο των Ηνωμένων Εθνών για τα πυροβόλα όπλα».

Η Ισπανία συμμετέχει επίσης στη Σύμβαση για την αμοιβαία αναγνώριση των επίσημων σφραγίδων δοκιμής των πυροβόλων όπλων και στους κανόνες της Μόνιμης Διεθνούς Επιτροπής της (CIP), και υιοθετεί στους εθνικούς της κανόνες τις αποφάσεις που λαμβάνονται στα πλαίσια της εν λόγω Σύμβασης.

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Το 2009 η κυβέρνηση ολοκλήρωσε τις νομοθετικές αλλαγές που προέκυψαν από την αναθεώρηση, το 2007, του παράγωγου δικαίου την οποία εισήγαγε ο νόμος περί ελέγχου των εξαγωγών του 2002. Το νομοθέτημα περί ελέγχου των εξαγωγών του 2008, που τέθηκε σε ισχύ στις 6 Απριλίου 2009, ενοποίησε τα τρία προηγούμενα νομοθετήματα περί εξαγωγών και εμπορίου: το νόμο για την εξαγωγή αγαθών, τη μεταφορά τεχνολογίας και την παροχή τεχνικής βοήθειας (έλεγχος) του 2003, όπως είχε τροποποιηθεί· το νόμο για το εμπόριο αγαθών (κατηγορίες ελεγχομένων αγαθών) του 2008 (ο οποίος είχε αντικαταστήσει το νόμο περί εμπορίου αγαθών (έλεγχος) του 2003, και είχε εισαγάγει την δομή τριών σκελών στους ελέγχους του εμπορίου· και το νόμο περί εμπορίου ελεγχομένων αγαθών (προορισμοί που υπόκεινται σε εμπάργκο) του 2004. Η νέα νομοθεσία συγκεντρώνει έτσι τους ελέγχους του ΗΒ επί των εξαγωγών στρατιωτικών και παραστρατιωτικών ειδών, τους εθνικούς ελέγχους ειδών διπλής χρήσεως, και τους ελέγχους εμπορίου, δηλ. ελέγχους της εμπλοκής του ΗΒ στην μετακίνηση, ή στο διακανονισμό ή τη διευκόλυνση της μετακίνησης στρατιωτικών και ορισμένων άλλων ειδών μεταξύ δύο ηπειρωτικών χωρών.

I.Γ. Κατάρτιση των διοικητικών υπηρεσιών, των υπηρεσιών επιβολής του νόμου και των δικαστικών οργάνων

Το παρακάτω μέρος περιλαμβάνει τις προσπάθειες και πρωτοβουλίες που ανέλαβαν τα κράτη μέλη στον τομέα της κατάρτισης στις εθνικές διοικήσεις τους.

ΜΑΛΤΑ

Η κατάρτιση των υπηρεσιών διοίκησης και επιβολής του νόμου περιλαμβάνονται κάθε χρόνο στο αναλυτικό πρόγραμμα κατάρτισης της αντίστοιχης υπηρεσίας.

ΠΟΛΩΝΙΑ

Το Μάρτιο του 2009, στο Υπουργείο Εξωτερικών διοργανώθηκε σεμινάριο ευαισθητοποίησης στο θέμα των ελέγχων των εξαγωγών (περιλαμβανομένων των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού). Η εκδήλωση αποσκοπούσε να εγείρει τη σχετική συνειδητοποίηση εκ μέρους των παραγωγών και εξαγωγέων όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού.

ΙΣΠΑΝΙΑ

Το 2009, όπως κατά τα παρελθόντα έτη, οι επιφορτισμένες με την επιβολή του νόμου ισπανικές υπηρεσίες συνέχισαν τη διοργάνωση μαθημάτων και εργαστηρίων σχετικά με το πλαίσιο του Ποινικού Δικαίου που διέπει τα των πυροβόλων όπλων και εκρηκτικών, και σχετικά με την εφαρμογή της τεχνολογίας των πληροφοριών στον έλεγχο όπλων και εκρηκτικών. Διοργανώνονται επίσης τακτικά σεμινάρια με σκοπό αφενός την ευαισθητοποίηση των αρμόδιων για τα θέματα αυτά υπαλλήλων όσον αφορά το νομικό πλαίσιο που ισχύει στους τομείς της πρόληψης και της καταπολέμησης της παράνομης εμπορίας SALW και αφετέρου τη διατήρηση και εμβάθυνση των γνώσεών τους.

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Ως μέρος της εκτεταμένης κυβερνητικής εκστρατείας ευαισθητοποίησης ως προς τους ελέγχους των εξαγωγών για τον οικείο κλάδο του ΗΒ, κατά το 2009 διοργανώθηκαν 42 σεμινάρια και εκπαιδευτικά μαθήματα σε όλη τη χώρα, τα οποία παρακολούθησαν πάνω από 820 άτομα από 340 οργανώσεις. Μολονότι δεν εστίασαν ειδικά στα SALW, υπογράμμισαν τις συνέπειες της εξαγωγής ελεγχομένων αγαθών χωρίς την απαιτούμενη άδεια.

Τα εν λόγω σεμινάρια και μαθήματα περιλάμβαναν: εργαστήρια αρχαρίων για νεόφερτους στον τομέα των ελέγχων των εξαγωγών· σεμινάρια μεσαίου επιπέδου, που κάλυψαν διάφορα θέματα μεταξύ των οποίων η τεχνολογία εξαγωγών, τα διάφορα υπάρχοντα είδη αδειών, η εταιρική συμμόρφωση προς τη νομοθεσία των εξαγωγικών ελέγχων και οι κατάλογοι ελέγχου του ΗΒ· ένα ανοικτό σεμινάριο με θέμα «Άδειες και συμμόρφωση»· ένα νέο σεμινάριο για τους αναθεωρημένους εμπορικούς ελέγχους και μια σειρά εργαστηρίων με θέμα τις ταξινομήσεις του καταλόγου ελέγχων, καθώς και σεμινάρια με θέμα «Βελτίωση της υποβολής αιτήσεων για άδεια», με χρήση του ηλεκτρονικού συστήματος υποβολής αιτήσεων SPIRE.

Παρασχέθηκε επιτόπια κατάρτιση σε 16 εταιρίες. Επίσης, μέλη του προσωπικού του Οργανισμού ελέγχου των Εξαγωγών (ECO) έκαναν κατά το παρελθόν έτος παρουσιάσεις σε άλλες κρατικές υπηρεσίες, όπως η HM Revenue and Customs και η UKTI, Trade Associations and conferences.

I.Δ. Άλλες πρωτοβουλίες ή δραστηριότητες

ΔΑΝΙΑ

Κατά τακτικά διαστήματα παρέχονται οι λεγόμενες «ασυλίες», οπότε παράνομα όπλα μπορούν να παραδοθούν στην αστυνομία χωρίς το άτομο που τα παραδίδει να κατηγορηθεί για παραβίαση του νόμου περί όπλων και εκρηκτικών.

Η τελευταία δράση ασυλίας για την παράδοση παράνομων όπλων διεξήχθη το Μάιο-Ιούνιο 2009, οπότε παραδόθηκαν στην αστυνομία συνολικά 8 085 όπλα.

Κατά το 2009 η δανική εθνική αστυνομία συνέχισε την εντατική και στοχοθετημένη έρευνα όσον αφορά ροκάδες και μέλη συμμοριών, μεταξύ άλλων για να αποκαλύψει και να ασκήσει δίωξη κατά της παράνομης κατοχής όπλων. Κατά τις αντιπαραθέσεις αυτές μεταξύ διαφόρων μελών συμμοριών — ή ατόμων που συνδέονται με αυτά — έγινε επανειλημμένα χρήση όπλων.

Το 2009, το Εθνικό Κέντρο Βαλλιστικών Υπηρεσιών έλαβε συνολικά 2 831 όπλα προς εξέταση. Η δανική εθνική αστυνομία δεν έχει πληροφορίες όσον αφορά τον αριθμό όπλων που έχουν κατασχεθεί από μέλη συμμοριών.

ΕΣΘΟΝΙΑ

Κατά το 2009, οι κατά τόπους αστυνομικές διευθύνσεις διοργάνωσαν εκστρατείες παράδοσης παράνομων όπλων και πυρομαχικών, με σκοπό τη συλλογή όπλων που παρανόμως βρίσκονται σε ιδιωτική κατοχή. Στόχος των εκστρατειών αυτών είναι η αυξημένη ευαισθητοποίηση των ιδιωτών όσον αφορά τις έννομες υποχρεώσεις τους σχετικά με την κατοχή πυροβόλων όπλων, η μείωση του αριθμού των παράνομων όπλων και πυρομαχικών και η αύξηση της ασφάλειας της κοινωνίας. Όλα τα όπλα που κατάσχονται και συγκεντρώνονται καταστρέφονται.

ΓΑΛΛΙΑ

Η Γαλλία συνέχισε να ακολουθεί πολιτική διαφάνειας όσον αφορά τις εξαγωγές όπλων, και ιδίως SALW, με τη δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης προς το Κοινοβούλιο, με θέμα τις γαλλικές εξαγωγές όπλων.

Η Γαλλία άρχισε να επεξεργάζεται σε εθνικό επίπεδο τη γαλλική προσέγγιση στο θέμα «αφοπλισμός, αποστράτευση και επανένταξη» και στην έννοια της «ένοπλης βίας».

ΕΛΛΑΔΑ

Πίνακας όπλων και εκρηκτικών που κατασχέθηκαν το 2009:

ΙΤΑΛΙΑ

Το Δεκέμβριο του 2009 εισήχθη ηλεκτρονικό σύστημα ονομαζόμενο SPACE. Όταν θα είναι πλήρως λειτουργικό θα δίνει τη δυνατότητα ηλεκτρονικού εντοπισμού κάθε πυροβόλου όπλου προοριζόμενου για τη μη στρατιωτική αγορά, που κατασκευάζεται, εισάγεται, εξάγεται ή βρίσκεται στην κατοχή ιταλικών εταιριών ή υπηκόων.

Το 2009, οι ιταλικές ένοπλες Δυνάμεις κατέστρεψαν άνω των 15 000 φορητά όπλα και ελαφρύ οπλισμό, που χαρακτηρίστηκαν ως πλεονασματικά στο έδαφος της Ιταλίας.

ΜΑΛΤΑ

Το 2009 καταστράφηκαν συνολικά 97 όπλα/πυροβόλα.

ΠΟΛΩΝΙΑ

Κατά τη διάρκεια του 2009, συλλέχθηκαν συνολικά 3 932 όπλα εκ των οποίων 1 103 καταστράφηκαν.

ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Το Δεκέμβριο του 2009, ο Εθνικός Οργανισμός για τους ελέγχους των εξαγωγών αναδιοργανώθηκε ως Γενική Διεύθυνση ANCEX εντός του Υπουργείου Εξωτερικών.

Κατά τη διάρκεια του 2009, η εθνική αρχή για το καθεστώς ελέγχων των εξαγωγών όπλων και αντικειμένων διπλής χρήσης ενσωματώθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών (κυβερνητική απόφαση αριθ. 1423/2009).

Το Υπουργείο Εξωτερικών / ΓΔ ANCEX είναι υπεύθυνο για το ρουμανικό σύστημα ελέγχων των εξαγωγών (νομικό πλαίσιο, αδειοδότηση, επιβολή, ενημέρωση του κλάδου, διαφάνεια).

ΣΛΟΒΑΚΙΑ

Η Σλοβακική Δημοκρατία έχει εκδώσει την κατάλληλη νομοθεσία και έχει θεσπίσει τα απαιτούμενα διοικητικά μέτρα για τον έλεγχο της παραγωγής, της κατοχής, της σήμανσης, και του εμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού. Ένα αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου των εξαγωγών παρέχει τη δυνατότητα στις αρχές να εντοπίζουν και να παρακολουθούν την κυκλοφορία των όπλων ανά πάσα στιγμή και σε ολόκληρη την επικράτεια της χώρας.

Το σύστημα αυτό στηρίζει αποτελεσματικά την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας συμβατικών όπλων στη Σλοβακική Δημοκρατία.

Το 2009 ξεκίνησε για δεύτερη φορά διαδικασία αμνηστίας στον τομέα των πυροβόλων όπλων. Το Νοέμβριο του 2009 άρχισε να ισχύει η γενική αμνηστία όλων των προσώπων που κατείχαν παράνομα φορητά όπλα και ελαφρύ οπλισμό SALW. Βάσει των όρων της αμνηστίας, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δηλώσουν κάθε SALW στις αστυνομικές αρχές χωρίς καμία ποινή ή δίωξη και δεν είναι απαραίτητο να δώσουν εξηγήσεις για την προέλευση του όπλου και τον τρόπο απόκτησής του. Στόχος των προσπαθειών της κυβέρνησης είναι να δώσει μια ευκαιρία σε όσους κρατούν αδήλωτα και κρυμμένα όπλα να τα παραδώσουν χωρίς να υποστούν κυρώσεις. Η γενική αμνηστία ισχύει για έξι μήνες.

ΙΣΠΑΝΙΑ

Με την Κεντρική Επιθεώρηση για τα πυροβόλα όπλα και τα εκρηκτικά της Πολιτοφυλακής (Guardia Civil) σε συντονιστικό ρόλο, οι αρμόδιες ισπανικές υπηρεσίες κατέσχεσαν το 2009 227 παράνομα πυροβόλα όπλα (159 προερχόμενα από κράτη του χώρου Σένγκεν και 68 από κράτη εκτός Σένγκεν). Μέχρι στιγμής, οι ισπανικές αρχές έχουν συνολικά στην κατοχή τους 286 247 πυροβόλα όπλα κάθε είδους, εκ των οποίων 19 452 έχουν επιλεγεί για πλειοδοτικούς διαγωνισμούς και 32 933 για καταστροφή.

Το 2009 οι αρχές διεξήγαγαν 24 589 επιθεωρήσεις, οι οποίες κατέληξαν στην άσκηση 742 διώξεων κατά κατασκευαστών, οπλοποιών, ιδιωτών ή επιχειρήσεων που παρέχουν ιδιωτική ασφάλεια, εκ των οποίων οι 151 αφορούν πυροβόλα όπλα και 591 εκρηκτικά. Οι τελωνειακοί υπάλληλοι παρεμβαίνουν επίσης συχνά στα λιμάνια και στα αεροδρόμια ελέγχοντας για παραβάσεις σε αυτούς τους τομείς.

ΙΙ. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 2009

ΙΙ.Α. Μέτρα για την καταπολέμηση της συσσώρευσης και της διάδοσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού και για την πρόληψη της παράνομης εμπορίας συμβατικών όπλων

ΙΙ.Α.1. Οικονομική, τεχνική και άλλης φύσεως βοήθεια που παρέχεται για σχετικά προγράμματα και σχέδια που εκτελούνται από τον ΟΗΕ και άλλους διεθνείς ή περιφερειακούς οργανισμούς και ΜΚΟ

ΙΙ.Α.1.1.1. Δράσεις και σχέδια που υποστηρίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση: υποστήριξη σε διεθνή και περιφερειακά μέσα

Υποστήριξη του προγράμματος δράσης των Ηνωμένων Εθνών για τα SALW

Η ΕΕ εξακολούθησε να παρέχει τη στήριξή της για την εφαρμογή του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ για τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό. Για την προετοιμασία της επόμενης διετούς συνόδου των κρατών, το 2010, και της διάσκεψης αναθεώρησης, το 2012, η ΕΕ άρχισε να διερευνά συγκεκριμένες δράσεις και σχέδια που θα αναπτυχθούν σε συνεργασία με το Γραφείο του ΟΗΕ για τον Αφοπλισμό (UN ODA) και με άλλους δωρητές, με σκοπό την ενίσχυση και τη βελτίωση της εφαρμογής του καταλληλότερου διεθνούς μέσου ως προς τα SALW. Πρόκειται να εκδοθεί απόφαση του Συμβουλίου προς στήριξη του UN ODA στις αρχές του 2010, η οποία θα περιλαμβάνει δράσεις προς υποστήριξη της πλήρους εφαρμογής:

Υποστήριξη στη διαδικασία συνθήκης για το εμπόριο όπλων (ΑΤΤ)

Στο πλαίσιο της δέσμευσής της να προωθήσει μια μελλοντική ΑΤΤ έναντι τρίτων χωρών, η ΕΕ ενέκρινε και έθεσε σε εφαρμογή, το 2009, την απόφαση 2009/42/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου για την προώθηση μεταξύ τρίτων χωρών της διαδικασίας που οδηγεί σε συνθήκη για το εμπόριο όπλων, την οποία εξέδωσε το Συμβούλιο τον Ιανουάριο του 2009. Στόχος της απόφασης του Συμβουλίου είναι να καταστούν οι εθνικοί και περιφερειακοί φορείς, τα κράτη μέλη του ΟΗΕ, η κοινωνία των πολιτών και ο σχετικός κλάδος, πιο ενήμεροι των διεξαγόμενων διεθνώς συζητήσεων σχετικά με τη σύμβαση ΑΤΤ, και να ανακινηθεί η συζήτηση μεταξύ των κρατών μελών του ΟΗE και ιδίως εκείνων που δεν συμμετέχουν στην Ομάδα Κρατικών Εμπειρογνωμόνων.

Κατά τη διάρκεια του 2009, πέντε περιφερειακά σεμινάρια με επίκεντρο τη Δυτική και Βόρεια Αφρική, την Αμερική και Καραϊβική, τη Μέση Ανατολή, την Ασία και τη Νότια και Ανατολική Αφρική, πραγματοποιήθηκαν αντίστοιχα στο Ντακάρ στις 28-29 Απριλίου 2009, στην πόλη του Μεξικού στις 18-19 Ιουνίου 2009, στο Αμμάν στις 28-29 Ιουλίου 2009, στην Κουάλα Λουμπούρ στις 13-14 Οκτωβρίου 2009 και στην Αντίς Αμπέμπα στις 10-11 Δεκεμβρίου 2009. Το επίπεδο συμμετοχής στα σεμινάρια ήταν πολύ υψηλό τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά. Οι εν λόγω εκδηλώσεις επέτρεψαν στους συμμετέχοντες να αποκτήσουν βαθύτερη γνώση των θεμάτων που θα αντιμετωπίζει η μελλοντική ΑΤΤ, και να συζητήσουν επιμέρους περιφερειακά ζητήματα για την προετοιμασία της προσεχούς σχετικής συζήτησης στο πλαίσιο του ΟΗΕ.

Οργανώθηκαν επίσης εκδηλώσεις στο περιθώριο της συνεδρίασης της ομάδας ανοικτής σύνθεσης για την ΑΤΤ (OEWG) τον Ιούλιο, και της πρώτης συνεδρίασης της επιτροπής της ΓΣΗΕ στις 20 Οκτωβρίου 2009, με σκοπό να παρουσιαστούν στα κράτη μέλη του ΟΗΕ τα προκαταρκτικά πορίσματα στα οποία κατέληξαν τα τέσσερα πρώτα σεμινάρια που διεξήχθησαν κατ’ εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου.

Υποστήριξη στην Αφρικανική Ένωση

Κατά το 2009, η ΕΕ υποστήριξε την Αφρικανική Ένωση στην ανάπτυξη στρατηγικής της για τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό, (στρατηγική της ΑΕ για τα SALW), με τη χρηματοδότηση ειδικού εμπειρογνώμονα. Η ειδική διευθύνουσα επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης άρχισε να εξετάζει το σχέδιο στρατηγικής SALW εν όψει πιθανής έγκρισής της εντός του 2010. Η υιοθέτηση μιας στρατηγικής της ΑΕ για τα SALW θα ενισχύσει τις προσπάθειες της ΑΕ να εδραιώσει ένα οικοδόμημα ειρήνης και ασφάλειας και τη δέσμευσή της για την καταπολέμηση της παράνομης συσσώρευσης και εμπορίας SALW.

Η ΕΕ και η Αφρικανική Ένωση, με την υποστήριξη του ιταλικού Υπουργείου Εξωτερικών, και σε συνεργασία με το Ιταλικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων, το Ίδρυμα Μελετών Ασφαλείας της ΕΕ και το Chatham House, διοργάνωσαν μια τριήμερη διάσκεψη στη Ρώμη με θέμα «Υλοποίηση της εταιρικής σχέσης Αφρικής-ΕΕ για την ειρήνη και την ασφάλεια» με ειδική εστίαση στα θέματα SALW και τις προκλήσεις που προσιδιάζουν στην Αφρική. Τα αποτελέσματα της διάσκεψης τροφοδότησαν την επεξεργασία του σχεδίου στρατηγικής της ΑΕ για τα SALW.

Προώθηση της κοινής θέσης της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων (πρώην κώδικας συμπεριφοράς)

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη συνεχίζουν να υποστηρίζουν, μέσω της ειδικά στοχοθετημένης κοινής δράσης 2008/230/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, την ενίσχυση των εξαγωγικών ελέγχων και την προώθηση των αρχών και των κριτηρίων του Κώδικα Συμπεριφοράς για τις εξαγωγές όπλων (εφεξής κοινή θέση) προς τις τρίτες χώρες μέσω της παροχής τεχνικής και πρακτικής βοήθειας, μεταξύ άλλων, καταρτίζοντας εθνική νομοθεσία και ερμηνεύοντας και εφαρμόζοντας τα κριτήρια του Κώδικα, καθώς και προωθώντας μέτρα για τη βελτίωση της συνοχής και της διαφάνειας. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκαν τρία σεμινάρια ενημέρωσης για την Ουκρανία, τα Δυτικά Βαλκάνια και το Νότιο Καύκασο, αντιστοίχως στο Κίεβο στις 23 και 24 Απριλίου 2008, στα Τίρανα στις 3 έως 5 Ιουνίου 2009, και στην Τιφλίδα στις 27 και 28 Οκτωβρίου 2009, τα οποία διοργάνωσαν η τσεχική και η σουηδική Προεδρία.

Κατά το 2009 η ΕΕ επίσης συμφώνησε ότι θα ήταν χρήσιμο να συνεχιστούν οι διευρυμένες δραστηριότητες έναντι των δικαιούχων της προαναφερόμενης κοινής δράσης, και συνεπώς οριστικοποίησε και εξέδωσε, το Δεκέμβριο του 2009, την απόφαση του Συμβουλίου 2009/1012/ΚΕΠΠΑ. Πέραν των διευρυμένων σεμιναρίων στις δικαιούχες χώρες ή περιοχές, η νέα απόφαση του Συμβουλίου προβλέπει ανταλλαγές προσωπικού διάρκειας έως ενός μηνός από τις δικαιούχες υποψήφιες χώρες για ένταξη στην ΕΕ στις αντίστοιχες αρχές κρατών της ΕΕ και επισκέψεις αξιωματούχων των κρατών της ΕΕ στις αντίστοιχες αρχές των δικαιούχων χωρών.

II.A.1.1.2. Δράσεις και σχέδια που υποστηρίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση: υποστήριξη σε δραστηριότητες τρίτων χωρών/περιφερειών στον τομέα των SALW:

Ουκρανία

Δυνάμει της απόφασης 2005/852/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, η ΕΕ δεσμεύτηκε για την παροχή ενός εκατομμυρίου ευρώ στον NAMSA (Οργανισμός Συντήρησης και Εφοδιασμού του ΝΑΤΟ) για την απόκτηση εξοπλισμού και την καταστροφή SALW στην Ουκρανία, ως συμβολή στην πρώτη φάση του 12ετούς προγράμματος σύμπραξης για την ειρήνη του ΝΑΤΟ (PfP). Αν και η πρώτη φάση του σχεδίου προέβλεπε την καταστροφή 400 000 SALW, 1 000 φορητών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας (MANPAD) και 15 000 τόνων πυρομαχικών στην Ουκρανία, η καταστροφή SALW και πυρομαχικών τους καθυστέρησε καθόσον ο συνολικός αριθμός των 400 000 SALW που είχαν χαρακτηριστεί προς καταστροφή δεν έχει διατεθεί από τις αρμόδιες ουκρανικές αρχές. Έως τώρα έχουν καταστραφεί 130 000 SALW.

Μετά από μια σειρά διαβημάτων, οι ουκρανικές αρχές ενέκριναν τον Ιούλιο του 2009 την απόφαση που απαιτείτο για τη συνέχιση της καταστροφής SALW και πυρομαχικών τους στην Ουκρανία, στο πλαίσιο του προγράμματος του Ταμείου «Σύμπραξης για την ειρήνη» του NATO (ΝΑΤΟ Trust Fund PfP). Τούτο αναμένεται να οδηγήσει στην επιπλέον καταστροφή 54 500 SALW και 6 000 τόνων πυρομαχικών. Στο πλαίσιο της προαναφερόμενης απόφασης του Συμβουλίου, η ΕΕ συμβάλλει στη συνεχιζόμενη καταστροφή των επιπλέον 54 500 SALW, εξασφαλίζοντας κατά τον τρόπο αυτό την αποτελεσματική χρήση των παρεχόμενων πόρων.

Δυτικά Βαλκάνια

Η ΕΕ εξακολούθησε να υποστηρίζει τις προσπάθειες αποστρατικοποίησης στον τομέα SALW, ιδίως μέσω της εκπόνησης νέας απόφασης του Συμβουλίου για τη στήριξη της Περιφερειακής Υπηρεσίας Διεκπεραίωσης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τη μείωση των φορητών όπλων (SEESAC). Οι δραστηριότητες που προβλέπονται στην απόφαση του Συμβουλίου, αποβλέπουν στα ακόλουθα:

Οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, και ειδικότερα η Κροατία, η Σερβία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο έχουν οριστεί ως δικαιούχοι δυνάμει της απόφασης του Συμβουλίου. Η εφαρμογή των δραστηριοτήτων της SEESAC θα αρχίσει το 2010.

Κοσσυφοπέδιο (1): Η ΕΕ βοήθησε με τη χρηματοδότηση εμπειρογνώμονος για τη δημιουργία, εντός του Υπουργείου Εσωτερικών του Κοσσυφοπεδίου, ενός Τμήματος αρμόδιου για τα φορητά όπλα ιδιωτικής χρήσεως, καθώς και για την εφαρμογή του νόμου περί όπλων. Ο γενικός στόχος είναι να ενισχυθεί το κράτος δικαίου στο Κοσσυφοπέδιο με τη συγκρότηση ενός εκσυγχρονισμένου και σύμφωνου προς τα πρότυπα της ΕΕ σύστημα, που είναι απαραίτητο όσον αφορά τη χρήση (αδειοδότηση, εμπόριο, εισαγωγή, εξαγωγή) όπλων για μη στρατιωτικούς σκοπούς. Το σχέδιο χρηματοδοτείται μέσω του προγράμματος TAEIX (τεχνική βοήθεια και ανταλλαγή πληροφοριών).

Αφρική:

Περιφερειακές Οικονομικές Κοινότητες (ΠΟΚ): το 2009, Η ΕΕ συνέχισε την υλοποίηση τρεχόντων σχεδίων στον τομέα των SALW, προς υποστήριξη ορισμένων ΠΟΚ στην Αφρική, μεταξύ των οποίων η Οικονομική Κοινότητα των κρατών της Δυτικής Αφρικής, η Οικονομική Κοινότητα των κρατών της Κεντρικής Αφρικής ή η Κοινότητα Ανατολικής Αφρικής. Τα διάφορα σχέδια αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της ικανότητας των κρατών για αποτελεσματική διαχείριση των παράνομων SALW, στην αντιμετώπιση της διασυνοριακής διάδοσης SALW βάσει περιφερειακής προσέγγισης, και στη διασφάλιση συνολικής πολιτικής εποπτείας και αποτελεσματικής διαχείρισης των μεταφορών νόμιμων όπλων στην υποπεριφέρεια. Τα σχέδια αυτά χρηματοδοτούνται μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.

Περιφερειακό Κέντρο για φορητά όπλα και ελαφρύ οπλισμό (RECSA): το 2009, η ΕΕ προετοίμασε τη δρομολόγηση, για τις αρχές του 2010, ενός σχεδίου με στόχο να υποστηριχθεί η καταπολέμηση της παράνομης συσσώρευσης και εμπορίας πυροβόλων όπλων στην Αφρική, μέσω του Περιφερειακού Κέντρου για τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό (RECSA) που εδρεύει στο Ναϊρόμπι. Το σχέδιο αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των σχετικών παραγόντων των θεσμικών φορέων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, όσον αφορά τις νομοθετικές και θεσμικές πτυχές της καταπολέμησης της παράνομης συσσώρευσης και διακίνησης πυροβόλων όπλων, ούτως ώστε να υποστηριχθεί ο ρόλος ή η θέσπιση, εάν δεν υπάρχουν, Εθνικών Σημείων Επαφής και να χαραχθούν ή/και να εφαρμοστούν Εθνικά Σχέδια Δράσης (ΕΣΔ). Αποσκοπεί επίσης στην ενίσχυση των αφρικανικών περιφερειακών οργανώσεων Αρχηγών Αστυνομίας (RPCO) καθώς και των ικανοτήτων και της συνεργασίας μεταξύ εθνικών, περιφερειακών και ηπειρωτικών υπηρεσιών επιβολής του νόμου στο πλαίσιο της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και εκρηκτικών υλών. Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτείται από το Μέσο Σταθερότητας (3,3 εκατομμύρια ευρώ).

Νιγηρία: στις 19 Νοεμβρίου 2009, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Νιγηρίας υπέγραψαν το στρατηγικό έγγραφο Νιγηρίας-ΕΕ και το Εθνικό Ενδεικτικό Πρόγραμμα για την περίοδο 2008-2013, ένας από τους στόχους των οποίων είναι η παροχή βοήθειας προς τις νιγηριανές αρχές στις προσπάθειές τους να υποστηρίξουν τη σταθερότητα και να δημιουργήσουν ένα ασφαλές περιβάλλον εντός και εκτός της χώρας υπό το κράτος δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ θα μπορούσε να υποστηρίξει μέτρα για την αναβάθμιση των τεχνικών ικανοτήτων των ειδικευμένων οργανισμών που ασχολούνται με θέματα οργανωμένου εγκλήματος και φορητών όπλων και για την ενίσχυση των ερευνητικών και εγκληματολογικών ικανοτήτων της κανονικής αστυνομίας προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μειωθεί η παράνομη εισροή φορητών όπλων. Η βοήθεια αυτή μπορεί να υλοποιηθεί μέσω συγκεκριμένων σχεδίων για την υποστήριξη της δημιουργίας ικανοτήτων της χώρας σε τομείς όπως η αδειοδότηση για την κατοχή και την κατασκευή πυροβόλων όπλων, η ανάπτυξη ενός συστήματος για τη διαχείριση των αποθεμάτων οπλισμών και η ευαισθητοποίηση των τελωνειακών υπηρεσιών και άλλων σωμάτων ελέγχου των συνόρων. Τα σχέδια αυτά θα μπορούσαν αρχικά να δρομολογηθούν εντός του 2011.

Κεντρική Αμερική:

Πρόγραμμα ελέγχου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού της Κεντρικής Αμερικής: το 2009, η Ευρωπαϊκή Ένωση άρχισε να υποστηρίζει το Πρόγραμμα ελέγχου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού της Κεντρικής Αμερικής (CASAC) για την ενίσχυση της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και εκρηκτικών υλών στην Κεντρική Αμερική και σε γειτονικές χώρες, περιλαμβανομένης της περιοχής της Καραϊβικής. Το σχέδιο είναι διαρθρωμένο σε δυο επίπεδα: αφενός εστιάζει στην Κεντρική Αμερική, περιλαμβάνοντας τη συμμετοχή του Μεξικού και της Κολομβίας, με σκοπό τη δημιουργία ικανοτήτων και την ενίσχυση των εθνικών και περιφερειακών θεσμών και κρατικών υπηρεσιών που έχουν αρμοδιότητα ελέγχου SALW, καθώς και την ενίσχυση και διεύρυνση των δυνατοτήτων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών για την προώθηση του ελέγχου των όπλων, και αφετέρου δημιουργεί ένα διαπεριφερειακό χώρο για την ανταλλαγή περιφερειακών εμπειριών, δίνοντας έμφαση στη δημιουργία βάσεων πληροφοριών, βελτιώνοντας και δημιουργώντας ικανότητες εντός των συνοριακών και τελωνειακών ζωνών. Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτείται από το Μέσο Σταθερότητας (1 εκατομμύριο ευρώ).

Επί πλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστήριξε σχέδια ανάπτυξης και συνεργασίας σε σχέση με τη μείωση και την πρόληψη της βίας, περιλαμβανομένης της εκπαίδευσης όσον αφορά τους κινδύνους και της βοήθειας στα θύματα, σε πολλές χώρες (Σαν Σαλβαδόρ, Σρι Λάνκα, Κένυα, Ουγκάντα …) με σκοπό να συμβάλει στο να σπάσει ο κύκλος της βίας και να καλλιεργηθεί νοοτροπία ειρήνης μέσα στην κοινωνία. Ακόμη, η ΕΕ εξακολούθησε να υποστηρίζει ευρύτερα σχέδια αφοπλισμού, αποστράτευσης και επανένταξης (ΑΑΕ) (στην Κεντρική Αφρικανική Δημοκρατία, την Ακτή του Ελεφαντοστού …) με σκοπό την προαγωγή ασφαλούς και σίγουρου περιβάλλοντος μέσω του μετριασμού των κοινωνικών επιπτώσεων της αναδιάρθρωσης των ενόπλων δυνάμεων, διευκολύνοντας την αποχώρηση στρατιωτικών από την υπηρεσία ή παρέχοντας κοινωνικοοικονομικές δυνατότητες σε πρώην πολεμιστές.

II.A.1.2. Πολιτική συνεργασία της ΕΕ με τρίτες χώρες

Θέματα SALW περιελήφθησαν στην ημερήσια διάταξη αρκετών τακτικών πολιτικών διαλόγων της ΕΕ με τρίτες χώρες και υπο-περιφερειακές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων και από την Αφρική, την Αμερική, τη Μέση Ανατολή, τον Κόλπο, την Ανατολική και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η ΕΕ εξακολούθησε επίσης να εργάζεται για την καθιέρωση ειδικού διαλόγου ΕΕ-Κίνας για τα SALW, που θα μπορούσε να προβλέπει συγκεκριμένες κοινές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου SALW και των πυρομαχικών τους. Το θέμα συζητήθηκε πλέον πρόσφατα στη συνεδρίαση Τρόικας εμπειρογνωμόνων που έγινε στη Νέα Υόρκη στις 12 Οκτωβρίου 2009. Εντός του 2010 θα πρέπει να συγκληθεί συνεδρίαση εμπειρογνωμόνων ΕΕ-Κίνας ειδικά αφιερωμένη στα SALW.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την ενσωμάτωση διάταξης για τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό στις συμφωνίες της ΕΕ με τρίτες χώρες, που εγκρίθηκαν το Δεκέμβριο του 2008, οι αντιπρόσωποι της ομάδας CODUN είχαν τακτική ενημέρωση και συζητήσεις όσον αφορά τις διεξαγόμενες διαπραγματεύσεις σχετικών συμφωνιών με το Μπρουνέι-Νταρουσαλάμ, την Κίνα, τη Λιβύη, τη Μογγολία, τις Φιλιππίνες, τη Ρωσία, τη Σιγκαπούρη, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ, στις οποίες θα προβλέπεται διάταξη σχετική με μια διάσταση SALW. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2009, επετεύχθη συμφωνία με την Κίνα, το Ιράκ, τη Λιβύη, και τη Νότια Κορέα για την ενσωμάτωση ρήτρας SALW στις αντίστοιχες συνθήκες που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την ΕΕ.

II.A.2. Οικονομική, τεχνική και άλλη βοήθεια που παρέχουν τα κράτη μέλη της ΕΕ σε σχέδια SALW

Εκτός από τα σχέδια που χρηματοδοτεί η ΕΕ δια των διαφόρων μέσων που έχει στη διάθεσή της, τα κράτη μέλη έχουν χρηματοδοτήσει διμερώς ευρύ φάσμα σχεδίων σχετικών με τα SALW. Τα κράτη μέλη έχουν παράσχει μέχρι τώρα τις ακόλουθες συμβολές στην παρούσα έκθεση:

ΑΥΣΤΡΙΑ

Το 2009, η Αυστρία συνέχισε να συμβάλει σε ποικίλα σχέδια βοηθείας που υλοποίησε το Γραφείο αφοπλισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNODA) προς υποστήριξη της διαδικασίας των ΗΕ κατά των SALW, επικεντρώνοντας κυρίως την προσπάθεια στην Αφρική.

Ειδικότερα, η Αυστρία προσέφερε στήριξη στα ακόλουθα σχέδια:

Στα πλαίσια του Συμβουλίου ευρωατλαντικής συνεργασίας, η Αυστρία στήριξε χρηματοδοτικά σχέδιο υπό την αιγίδα του NAMSA για την καταστροφή SALW στην Αλβανία. Τρέχοντα σχέδια του NAMSA για το 2009 που έχουν στηριχθεί από την Αυστρία τα προηγούμενα χρόνια περιλαμβάνουν την καταστροφή SALW και πυρομαχικών στην Ουκρανία και το Καζακστάν.

Περαιτέρω η Αυστρία συνέχισε να αποκτά ειδική εμπειρία στον τομέα της φυσικής ασφάλειας και της διαχείρισης των αποθεμάτων SALW και συμβατικών πυρομαχικών. Η Αυστρία στήριξε τα δύο πολυεθνικά μαθήματα κατάρτισης για τα SALW που διεξήχθησαν στη Σχολή του ΝΑΤΟ στο Ομπεραμεργκάου με εκπαιδευτές και συμμετέχοντες, περιλαμβανομένης και πρακτικής άσκησης σε αποθήκη πυρομαχικών της Αυστρίας. Η Αυστρία συμμετείχε επίσης με εκπαιδευτές σε τρία πολυεθνικά μαθήματα κατάρτισης στον τομέα της φυσικής ασφάλειας και της διαχείρισης των αποθεμάτων στην Αφρική και στην Κεντρική Ασία.

ΒΕΛΓΙΟ

Το 2009, το Βέλγιο εξακολούθησε να χρηματοδοτεί διάφορα σχέδια και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται ως προς το ζήτημα της αποσταθεροποιητικής διάδοσης SALW.

Το Νοέμβριο του 2009 το Πανεπιστήμιο της Γάνδης δημοσίευσε μελέτη με τίτλο «Εντοπισμός όπλων, προοπτικές για τον έλεγχο, τη διακίνηση και τη χρήση παράνομων όπλων στην Κολομβία», την οποία χρηματοδότησε το βελγικό Υπουργείο Εξωτερικών. Το πόνημα αυτό περιλαμβάνει μια ανάλυση σχετικά με SALW που κατασχέθηκαν από μη κυβερνητικούς ένοπλους στην Κολομβία, περιγράφει την εξακρίβωση της προέλευσης από τις χώρες καταγωγής τους και εισηγείται μεθόδους για την αξιολόγηση και τη βελτίωση των ευρωπαϊκών εξαγωγικών ελέγχων στον τομέα των SALW.

Στην Αφρική, κατά τη διάρκεια του 2009 το Βέλγιο συνέχισε την υποστήριξη σχεδίων ελέγχου των SALW. Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό υποστηρίχθηκαν διάφορα σχέδια ΑΑΕ (αφοπλισμός, αποστράτευση, επανένταξη). Στο Μπουρούντι υποστηρίχθηκε η ανάπτυξη και η συγκρότηση του χώρου συγκέντρωσης Rubira, μέσω του αφοπλισμού και της αποστράτευσης μαχητών του Pal-FNL. Στο Μαλί υποστηρίχθηκε στην περιοχή του Τομπουκτού η συλλογή και καταστροφή φορητών όπλων μέσω τοπικών επιτροπών. Στη Μοζαμβίκη το Βέλγιο υποστήριξε την επιχείρηση «Rachel», μια διαδικασία που επιδιώκει την καταστροφή των αποθεμάτων όπλων που παρέμειναν μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου. Η διαδικασία καταστροφής έχει τη μορφή συνδυασμένων αστυνομικών επιχειρήσεων των αστυνομικών υπηρεσιών της Μοζαμβίκης και της Νότιας Αφρικής, και αποτελείται από πολυκλαδικές ομάδες που συγκεντρώνουν πληροφορίες σχετικά με χώρους όπου βρίσκονται κρυμμένα και εγκαταλελειμένα αποθέματα όπλων, το περιεχόμενο των οποίων καταστρέφεται μόλις εντοπισθούν.

Στα Βαλκάνια το Βέλγιο συγχρηματοδότησε το 2009 ένα σχέδιο του UNDP (Αναπτυξιακό πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών) στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (SACBiH), μια συντονισμένη διεθνή προσπάθεια να καθιερωθούν κατάλληλοι έλεγχοι για τα SALW και να εγκαθιδρυθεί ένα ασφαλές και ουσιαστικό τεχνικό σύστημα αποκομιδής πυρομαχικών ούτως ώστε να μετριάζονται οι κάθε είδους κίνδυνοι. Το Βέλγιο συνεισέφερε επίσης στο Ταμείο ΣγΕ του ΝΑΤΟ για τη στήριξη του Σώματος Προστασίας του Κοσσυφοπεδίου (KPC) από το οποίο αποχώρησε το ΝΑΤΟ, μεταξύ άλλων για τον αφοπλισμό και την καταστροφή SALW.

Το Βέλγιο υποστηρίζει επίσης την ετήσια δημοσίευση της Επιθεώρησης φορητών όπλων.

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

Το 2009, η Φινλανδία έδωσε οικονομική βοήθεια σε σχετικά προγράμματα και σχέδια, μεταξύ άλλων στο Καζακστάν, τη Λευκορωσία και τη Μολδαβία.

ΓΑΛΛΙΑ

Η Γαλλία παρέσχε χρηματοδοτική στήριξη στο Μεταβατικό Πρόγραμμα Αποστράτευσης και Επανένταξης (TDRP) που θεσπίστηκε για την περίοδο 2009/2012. Το πρόγραμμα αυτό εστιάζει σε πέντε χώρες προτεραιότητας (Μπουρούντι, Ουγκάντα, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό και Ρουάντα) και υποστηρίζει την αποστράτευση και την επανένταξη σε μακροπρόθεσμα αναπτυξιακά προγράμματα χώρες της περιοχής των Μεγάλων Λιμνών που βρίσκονται σε μεταβατική κατάσταση.

Η Γαλλία εξακολούθησε επίσης να παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για τις δραστηριότητες του RACVIAC-CSC στα Βαλκάνια.

Η Γαλλία συμμετείχε σε ένα εκπαιδευτικό εργαστήριο για τα κράτη της ECOWAS όπου ομιλούνται η γαλλική και η πορτογαλική γλώσσα, με θέμα τη διαχείριση των αποθεμάτων όπλων και πυρομαχικών, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο σχολείο για την διατήρηση της ειρήνης, στο Μπαμακό από τις 11 έως τις 15 Μαΐου 2009. Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου δόθηκε η ευκαιρία να γίνει και η τελική διατύπωση ενός πενταετούς προγράμματος το οποίο θα υποβληθεί στο ΕΤΑ (Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης) προς χρηματοδότηση.

Από τις 23 έως τις 25 Νοεμβρίου 2009, η Γαλλία συμμετείχε σε μια ομάδα εργασίας στην Kaduna της Νιγηρίας, για την τελική διατύπωση ενός εγγράφου πλαισίωσης που θα παρέχει οδηγίες στην ECOWAS όσον αφορά την υποστήριξη προς τα κράτη μέλη της για τη διαχείριση και την ασφάλιση των αποθεμάτων όπλων και πυρομαχικών.

Τέλος, η Γαλλία συνόδευσε δύο αποστολές της πολυεθνικής ομάδας «φορητά όπλα» (MSAG) υπό την αιγίδα της Ελβετίας, με σκοπό τον προσδιορισμό μέτρων για τη βελτίωση της ασφάλειας των αποθεμάτων όπλων και πυρομαχικών στο Μαλί (αποστολές από 9 έως 21 Φεβρουαρίου 2009 και από 20 Ιουνίου έως 5 Ιουλίου 2009).

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Η Γερμανία συνεισφέρει σε σχέδια και δραστηριότητες στον τομέα των SALW καθώς και των πυρομαχικών τους στα πλαίσια διαφόρων θεσμικών οργάνων και οργανώσεων και σε συνεργασία μαζί τους. Οι περισσότερες από αυτές τις δραστηριότητες αναλαμβάνονται εντός χρονικού πλαισίου που υπερβαίνει το ημερολογιακό έτος. Οι βασικές πρωτοβουλίες κατά το 2009 απαριθμούνται κατωτέρω:

Αφγανιστάν (διάρκεια 2004 -: συνολικός προϋπολογισμός: 3 000 000 ευρώ)

Από το 2004, η Γερμανία υποστηρίζει τις διαδικασίες DD&R και DIAG στο Αφγανιστάν, χρηματοδοτώντας την διάθεση και καταστροφή πλεονασματικών όπλων και πυρομαχικών.

Αγκόλα (διάρκεια 2003-2009, συνολικός προϋπολογισμός: 11 990 332 ευρώ)

Η Γερμανία υποστηρίζει την κοινωνική και οικονομική επανένταξη των πρώην μαχητών και των οικογενειών τους στην Αγκόλα. Μέσω του Instituto de Reintegração Sócio-Profissional para Ex-militares (IRSEM), η Γερμανία συμβάλλει στο υπό την επίβλεψη της Παγκόσμιας Τράπεζας Πρόγραμμα για την Αποστράτευση και την Επανένταξη στην Αγκόλα (ADRP). Η επανένταξη πρώην μαχητών υποστηρίζεται σε τοπικό επίπεδο με σχέδια κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης και με την ενίσχυση των διοικητικών μηχανισμών της τοπικής κυβέρνησης.

Καμπότζη (διάρκεια 2007-2009, συνολικός προϋπολογισμός: 1 615 000 ευρώ)

Η Γερμανία εξακολούθησε να στηρίζει τη Βασιλική Κυβέρνηση της Καμπότζης στο έργο της όσον αφορά θέματα ελέγχου SALW, με κύριο μέλημά της τη διαχείριση των αποθεμάτων και την καταστροφή των πλεονασματικών αποθεμάτων συμβατικών πυρομαχικών και την ασφαλή αποθήκευση αστυνομικών όπλων.

Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (διάρκεια: 2005-2011, συνολικός προϋπολογισμός: 12 000 000 ευρώ)

Η Γερμανία υποστηρίζει την κοινωνική και οικονομική επανένταξη παιδιών και νέων που είχαν συστρατευθεί με τους εμπολέμους στην επαρχία Maniema της ΛΔΚ με 3,5 εκατομμύρια ευρώ (τεχνική συνδρομή) καθώς και με κεφάλαια για την επανένταξη πρώην μαχητών που ανέρχονται σε 8,5 εκατομμύρια ευρώ (έως τον Οκτώβριο του 2008, οικονομική συνδρομή) για σχέδια υποδομών υψηλής έντασης εργασίας.

Κοσσυφοπέδιο, (διάρκεια 2006-: 500 000 ευρώ)

Η Γερμανία εξακολούθησε να υποστηρίζει τις δραστηριότητες του Saferworld, με τις οποίες επιδιώκεται μεγαλύτερη συμμετοχή του πληθυσμού στη μείωση της παράνομης κατοχής SALW από ιδιώτες, και η δημιουργία, στο Κοσσυφοπέδιο, περιβάλλοντος περισσότερου ευαίσθητου στα θέματα ασφάλειας.

Νεπάλ (διάρκεια 2007-2010, συνολικός προϋπολογισμός: 5 000 000 ευρώ)

Από το 2007 η Γερμανία υλοποιεί στο νότο της χώρας το πρόγραμμα «Υποστήριξη μέτρων για την διαδικασία της ειρήνης». Το σχέδιο αυτό παρέχει βασικές υπηρεσίες όπως η ύδρευση, η αποχέτευση και η υγειονομική περίθαλψη σε έγκλειστους μαοϊκούς μαχητές και στους κατοίκους των γύρω περιοχών.

Νεπάλ (διάρκεια 2007-2010, συνολικός προϋπολογισμός: 2 300 000 ευρώ)

Στο κεντροδυτικό Νεπάλ, η Γερμανία υποστηρίζει το πρόγραμμα κοινωνικο-οικονομικής αποκατάστασης και επανένταξης πρώην μαχητών/ εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων/προσφύγων και των κοινοτήτων υποδοχής στις περιοχές Rukum και Rolpa. Οι κύριες επιδιώξεις είναι να δημιουργηθούν βασικές κοινωνικές και οικονομικές υποδομές και να βελτιωθούν τα εισοδήματα των νοικοκυριών τόσο στον τομέα της γεωργίας όσο και σε άλλους τομείς. Το πρόγραμμα συμβάλλει στην εφαρμογή της συμφωνίας ειρήνευσης του 2006.

Περιοχή των Μεγάλων Λιμνών (διάρκεια 2003-2009, συνολικός προϋπολογισμός: 12 900 000 ευρώ)

Η Γερμανία συνεισφέρει στο Ταμείο του Προγράμματος ομάδας χωρών για την Αποστράτευση και την Επανένταξη (MDRP) για την Περιοχή των Μεγάλων Λιμνών που διευθύνει η Παγκόσμια Τράπεζα, ποσό ανερχόμενο σε 12,9 εκατ. ευρώ. Η Γερμανία δεσμεύει επίσης πόρους για το σχέδιο «Καταπολέμηση της παράνομης διάδοσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού», το οποίο εφαρμόζεται στο πλαίσιο της στήριξης της Διάσκεψης για την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών (2004-2011) / 7,5 εκατ. ευρώ).

«Τομεακό πρόγραμμα για την Ειρήνη και την Ασφάλεια» (διάρκεια 2008-2014, συνολικός προϋπολογισμός: 5 000 000 ευρώ)

Το 2001, η γερμανική κυβέρνηση θέσπισε το τομεακό σχέδιο «Συνεργασία για την Ανάπτυξη και Έλεγχος των Φορητών Όπλων (Decosac)». Ένας από τους στόχους του σχεδίου ήταν η ανάπτυξη και η δοκιμή μέσων για τον έλεγχο των φορητών όπλων στη συνεργασία για την ανάπτυξη. Τον Ιούλιο του 2008, το τομεακό σχέδιο «Συνεργασία για την Ανάπτυξη και Έλεγχος των Φορητών Όπλων» συνενώθηκε με το τομεακό σχέδιο «Πρόληψη των κρίσεων» και «Μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας» σε ένα νέο τομεακό πρόγραμμα «Ειρήνη και ασφάλεια» (διάρκεια 2008-2014, προϋπολογισμός 2008-2011: 5 000 000). Το πρόγραμμα «Ειρήνη και Ασφάλεια» ενεργοποιείται σε ζητήματα SALW εντός του πεδίου εφαρμογής του περιορισμού και της πρόληψης της ένοπλης βίας.

Σενεγάλη (2004 – 2015, προϋπολογισμός για τη δεύτερη φάση (2007-2010): 11 800 000 ευρώ)

Η Γερμανία υποστηρίζει το πρόγραμμα οικοδόμησης της ειρήνης και κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξης στην περιοχή Casamance. Το πρόγραμμα αυτό προωθεί τοπικές ειρηνευτικές πρωτοβουλίες και μέτρα επανένταξης των επαναπατριζομένων. Παρέχει επίσης υποστήριξη στην ανασυγκρότηση της κοινωνικής και οικονομικής υποδομής, καθώς και στην αγροτική παραγωγή και άλλες πηγές εισοδήματος.

Η Γερμανία εξακολούθησε να υποστηρίζει τις ερευνητικές δραστηριότητες της Επιθεώρησης φορητών όπλων σχετικά με ορισμένες πτυχές του παράνομου εμπορίου SALW, ιδίως το εμπόριο πυρομαχικών.

ΟΥΓΓΑΡΙΑ

Η Ουγγαρία συμμετέχει στο σχέδιο «Περιφερειακή Προσέγγιση για τη Μείωση των αποθεμάτων» (RASR) του Οργανισμού των ΗΠΑ για την άμυνα και τη μείωση των απειλών (DTRA) στα Δυτικά Βαλκάνια, στόχος του οποίου είναι η διατήρηση της σταθερότητας και η πρόληψη του παράνομου εμπορίου SALW, συνδράμοντας σε σχέδια καταστροφής τους στην περιοχή.

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

Το 2009, η Ιρλανδία συνεισέφερε με 180 000 ευρώ στη χρηματοδοτική υποστήριξη της συντονισμένης δράσης του ΟΗΕ για τα φορητά όπλα (CASA), η οποία αποσκοπεί στη δημιουργία μιας σειράς διεθνώς αποδεκτών προτύπων για τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό (ISACS).

Η Ιρλανδία χρηματοδότησε επίσης με 46 100 ευρώ το Φόρουμ της Γενεύης, μια οργάνωση με έδρα τη Γενεύη, η οποία προσπαθεί να συγκροτήσει συμπράξεις μεταξύ κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών και ΜΚΟ για θέματα αφοπλισμού και ελέγχου των εξοπλισμών. Συνεχίζει εργασίες υποστήριξης υφισταμένων διαδικασιών για την καταπολέμηση της διάδοσης και της παράνομης χρήσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού.

Η Ιρλανδία πιστεύει ότι η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών είναι ζωτικής σημασίας για τις διαδικασίες που αφορούν τα φορητά όπλα, και ότι η πείρα των ΜΚΟ είναι ανεκτίμητη για την επισήμανση καίριων προβλημάτων. Για το λόγο αυτό, η Ιρλανδία εξακολούθησε να υποστηρίζει τις εργασίες του Διεθνούς Δικτύου Δράσης για τα Φορητά Όπλα (IANSA), χορηγώντας του ποσό 8 820 ευρώ το 2009.

ΛΕΤΤΟΝΙΑ

Η Λεττονία συμμετέχει ενεργά στις εργασίες διεθνών φόρουμ για θέματα φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού και συμβατικών όπλων, και συγκεκριμένα του ΟΗΕ, του ΟΟΣΑ, του NATO. Η Λεττονία διαβιβάζει στους προαναφερόμενους οργανισμούς ετήσιες εθνικές εκθέσεις για τις προσπάθειές της στην καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου SALW.

ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων για ανασυγκρότηση της επαρχίας του Γκορ στο Αφγανιστάν, λιθουανικό στρατιωτικό προσωπικό συμμετέχει από το 2005 στην καταστροφή των αποθεμάτων παλαιού, υπερβολικά μεγάλου αριθμού συλλεχθέντων SALW, καθώς και εκρηκτικών και πυρομαχικών. Η Ομάδα Επαρχιακής Ανασυγκρότησης (PRT) παρέχει επίσης βοήθεια στις τοπικές αρχές στο πλαίσιο του Προγράμματος Διάλυσης Παράνομων Ένοπλων Ομάδων στο Αφγανιστάν (DIAG), της αποθήκευσης, της επισήμανσης και της καταμέτρησης όπλων. Η PRT βοηθά επίσης τις τοπικές αρχές στη συλλογή SALW και πυρομαχικών.

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

Από το 2008 έως το 2010, οι λουξεμβουργιανές αρχές χρηματοδοτούν ένα σχέδιο της Ομάδας ερευνών και πληροφοριών για την ειρήνη και την ασφάλεια (GRIP) που τιτλοφορείται «Η ενίσχυση ενός δικτύου αφρικανικών ΜΚΟ για την αποτροπή των συγκρούσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης». Το σχέδιο αυτό προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη σύσταση ενός δικτύου ΜΚΟ της κεντρικής και της δυτικής Αφρικής, που δραστηριοποιούνται για την καλλιέργεια ειρηνικής νοοτροπίας, την εδραίωση της ειρήνης και την καταπολέμηση της διάδοσης των φορητών όπλων. Η συνολική χρηματοδότηση του σχεδίου ανέρχεται σε 285 000 ευρώ.

ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

Το 2009, οι Κάτω Χώρες συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, στα εξής θεσμικά όργανα, σχέδια και άλλες δραστηριότητες στον τομέα των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού (SALW) και των πυρομαχικών τους.

ΠΟΛΩΝΙΑ

Η Πολωνία συμμετέχει στο μακροπρόθεσμο σχέδιο της ΕΕ στον τομέα των εξαγωγών αγαθών διπλής χρήσης που απευθύνεται στους εκπροσώπους των αρχών ελέγχου των εξαγωγών της Γεωργίας. Το σχέδιο αποσκοπεί στην παρουσίαση του διεθνούς και του εθνικού νομικού πλαισίου στον τομέα των εξαγωγικών ελέγχων του εμπορίου αγαθών διπλής χρήσης και όπλων (περιλαμβανομένων των SALW). Κύρια υπό συζήτηση θέματα: το γεωργιανό σύστημα ελέγχου των εξαγωγών στην πράξη, η συνέπειά και η διαφάνειά του και οι πιθανοί τομείς βελτίωσής του. Το σχέδιο διεξάγεται σε συνεργασία με την Αυστρία, τη Σλοβενία και τη Σουηδία.

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

Όποτε κρίθηκε αναγκαίο, οι πορτογαλικές ένοπλες δυνάμεις που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις διατήρησης ή επιβολής της ειρήνης, συνέλεξαν και κατέστρεψαν φορητά όπλα και ελαφρό οπλισμό.

ΙΣΠΑΝΙΑ

Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (OAΚ)

Το 2009 η Ισπανία χορήγησε εθελοντική εισφορά 320 000 ευρώ στον ΟΑΚ, για την υποστήριξη σχεδίων νομθετικής συνδρομής και σχεδίων ενίσχυσης κοινοβουλευτικών δικτύων.

Κοινοβουλευτικό φόρουμ για τα SALW

Δύο ισπανοί βουλευτές λάμβαναν συστηματικά μέρος στο κοινοβουλευτικό φόρουμ για τα SALW από την έναρξή του τον Οκτώβριο του 2002. Η Ισπανία προέβη στις ακόλουθες εθελοντικές συνεισφορές στο φόρουμ: 30 000 ευρώ το 2007, 80 000 το 2008 και 100 000 το 2009.

Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (Ecowas)

Η Ισπανία υπέγραψε μνημόνιο συμφωνίας με την Εκτελεστική Γραμματεία της Οικονομικής Κοινότητας των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (Ecowas), αναλαμβάνοντας να διαθέσει 500 000 ευρώ ως συμβολή στις δραστηριότητες και τα προγράμματα της Ecowas, εκ των οποίων 200 000 ευρώ αποτελούν γενική συνεισφορά και 300 000 προορίζονται ειδικά για το «Πρόγραμμα για τον έλεγχο των φορητών όπλων στη Δυτική Αφρική».

ΣΟΥΗΔΙΑ

Η Σουηδία, κυρίως μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, της σουηδικής Υπηρεσίας Διεθνούς Συνεργασίας για την Ανάπτυξη (Sida), των σουηδικών ενόπλων δυνάμεων και της Ακαδημίας Folke Bernadotte (FBA), έχει παράσχει συνδρομή σε πλειάδα σχεδίων που αποσκοπούν στην πρόληψη, την καταπολέμηση και την εξάλειψη της παράνομης διακίνησης SALW σε όλες της τις πτυχές, κατά τα οριζόμενα στο Πρόγραμμα Δράσης του ΟΗΕ.

Το 2009, το Υπουργείο Εξωτερικών συνεισέφερε στα εξής σχέδια και δραστηριότητες:

Κατά το 2009, η Sida συνεισέφερε στα εξής σχέδια και δραστηριότητες:

Κατά το 2009, οι σουηδικές ένοπλες δυνάμεις συνέβαλαν στα εξής σχέδια και δραστηριότητες:

Επί πλέον, η FBA συνέβαλε στα εξής σχέδια και δραστηριότητες κατά τη διάρκεια του 2009:

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Χρηματοδοτήθηκε η ΜΚΟ Saferworld ως συμβολή σε ένα διετές σχέδιο (που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2009) για ανταλλαγές, με θεσμικά όργανα και παράγοντες της κοινωνίας των πολιτών στην Κίνα, με σκοπό την καλύτερη κατανόηση της σπουδαιότητας υπεύθυνων προσεγγίσεων στο θέμα των μεταφορών συμβατικών όπλων, συμπεριλαμβανομένης της σημασίας μιας διεθνούς συνθήκης για το εμπόριο όπλων (ATT).

Τα τρία βασικά σκέλη του σχεδίου είναι ο διάλογος σε θέματα πολιτικής, η αυξημένη ευαισθητοποίηση και η έρευνα.

Δόθηκε βασική χρηματοδότηση στο RECSA (περιφερειακό κέντρο για τα φορητά όπλα), με σκοπό τη βελτίωση του συντονισμού δράσεων για την καταπολέμηση της διάδοσης παράνομων φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, στο Κέρας της Αφρικής και στα γειτονικά κράτη, βάσει των αρχών, των στόχων και των σκοπών της Διακήρυξης του Ναϊρόμπι, του πρωτοκόλλου του Ναϊρόμπι και της συμφωνίας για την ίδρυση του RECSA.

Δόθηκε επίσης χρηματοδότηση στο περιφερειακό εργαστήριο του UNODA με θέμα τη διαφάνεια στον τομέα των συμβατικών όπλων, που διοργανώθηκε το 2009 στο Ντακάρ για τα κράτη της δυτικής Αφρικής. Το εργαστήριο ασχολήθηκε ειδικότερα με τη διαφάνεια στις μεταφορές συμβατικών όπλων, με μέτρα οικοδόμησης της εμπιστοσύνης και πρακτική εξάσκηση.

Η βρετανική κοινοβουλευτική επιτροπή για θέματα ελέγχου των εξαγωγών όπλων επισκέφθηκε το Κίεβο το Μάιο του 2009, ανταποδίδοντας την επίσκεψη ουκρανών βουλευτών στο Λονδίνο, το 2007. Κύριος στόχος είναι η προώθηση μεγαλύτερης διαφάνειας και αποτελεσματικότερης κοινοβουλευτικής εξέτασης των ουκρανικών διαδικασιών εξαγωγής όπλων.

Το Ιούνιο του 2009, εμπειρογνώμονες του ΟΑΣΕ, του ΗΒ και των ΗΠΑ συνέδραμαν στην ασφαλή καταστροφή και διάθεση 324 πλεονασματικών φορητών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας (MANPADS) στην Κύπρο.

II.A.3. Διοργάνωση και συμμετοχή σε διεθνή σεμινάρια και διασκέψεις

ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Το Μάρτιο του 2009 η Saferworld (βρετανική ΜΚΟ) διοργάνωσε στο Βουκουρέστι περιφερειακό σεμινάριο με θέμα «Περιορισμός του κινδύνου παροχέτευσης των διεθνών μεταφορών των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού (SALW)», μαζί με τον Εθνικό Οργανισμό Εξαγωγικών Ελέγχων (ANCEX) και σε συνεργασία με το Ίδρυμα EURISC (ρουμανική ΜΚΟ).

Στόχοι του σεμιναρίου ήταν να προσδιοριστούν καλές πρακτικές και να ενισχυθεί ο διεθνής διάλογος σχετικά με τις ευρύτερες μεθόδους που χρησιμοποιούν τα κράτη για τον εντοπισμό και την ελαχιστοποίηση των κινδύνων παροχέτευσης SALW σε μη εξουσιοδοτημένους τελικούς χρήστες ή για μη επιτρεπόμενη τελική χρήση, εξετάζοντας μεταξύ άλλων στρατηγικές μετριασμού αυτών των κινδύνων.

II.A.4. Άλλες πρωτοβουλίες

Κοινή θέση για τις εξαγωγές όπλων

Η ΕΕ συνέχισε να στηρίζει ενεργά την επίτευξη προόδου ως προς την ενίσχυση των ελέγχων της νόμιμης μεταφοράς συμβατικών όπλων, όπως επίσης SALW και πυρομαχικών τους. Στο πλαίσιο της ομάδας για τις εξαγωγές συμβατικών όπλων, τα κράτη μέλη ενημέρωσαν κατά πόσον εφαρμόζεται η κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ στην εσωτερική τους έννομη τάξη. Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ο Καναδάς, η Κροατία, η Ισλανδία, το Μαυροβούνιο και η Νορβηγία έχουν συνταχθεί επισήμως με την κοινή θέση.

Σύμφωνα με την πολιτική της ΕΕ για τη διαφάνεια στις εξαγωγές όπλων και κατ’ εφαρμογή του άρθρου 8 της κοινής θέσης 2008/944/ΚΕΠΠΑ, το Συμβούλιο της 8ης Οκτωβρίου σημείωσε την 11η ετήσια έκθεση της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων (ΕΕ C 265 της 6ης Νοεμβρίου 2009).

Πρωτοβουλία της ΕΕ για την αποτροπή της παράνομης διακίνησης SALW δια αέρος

Κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2009, η ΕΕ εξακολούθησε επίσης να εφαρμόζει την πρωτοβουλία της για την αποτροπή της παράνομης διακίνησης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού μέσω αεροπορικών μεταφορών, η οποία δρομολογήθηκε το 2007. Οι αντιπρόσωποι της ομάδας CODUN και του SITCEN εξέτασαν σε επιμέρους συνεδριάσεις τις δυνατότητες ενίσχυσης των επιπτώσεων της πρωτοβουλίας και του δικτύου των κεντρικών σημείων των κρατών μελών. Η πορεία υλοποίησης της πρωτοβουλίας εξετάσθηκε επίσης αναλυτικά κατά τη συνεδρίαση εμπειρογνωμόνων στις 13 Μαΐου 2009, την οποία διοργάνωσαν από κοινού η SIPRI, η τσεχική Προεδρία και η Σουηδία. Το 2009, το Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων της ΕΕ (SITCEN) εκπόνησε νέα μελέτη για τη διάδοση φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού δια αέρος στα κράτη της Υποσαχάριας Αφρικής, με βάση τις συμβολές που υπέβαλαν τα κράτη μέλη. Η μελέτη περιλαμβάνεται σε εμπιστευτικό έγγραφο προς χρήση από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ως εργαλείο για την πρόληψη της παράνομης διακίνησης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού δια αέρος.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ ανέλαβαν επίσης, σε εθνική βάση, τις εξής δραστηριότητες:

ΙΣΠΑΝΙΑ

Η Ισπανία διοργάνωσε το «6ο σεμινάριο για τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό», αφιερωμένο στο μέλλον του προγράμματος δράσης των Ηνωμένων Εθνών και στο σχέδιο συνθήκης για το εμπόριο όπλων, το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 20 Φεβρουαρίου 2009 στο Κέντρο εκπαίδευσης της Cartagena de Indias (Κολομβία), στο πλαίσιο σχεδίων κατάρτισης και συνδρομής που υλοποιεί η ισπανική υπηρεσία διεθνούς συνεργασίας για την ανάπτυξη (AECID) σε χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Η Ισπανία χρηματοδότησε και έλαβε μέρος σε ένα εργαστήριο με θέμα την εφαρμογή του διεθνούς νομικού μέσου για την επισήμανση και την παρακολούθηση SALW, που οργανώθηκε από το Περού και έγινε στις 24 και 25 Φεβρουαρίου στη Λίμα.

ΣΛΟΒΕΝΙΑ

Πραγματοποιήθηκαν ανταλλαγές δεδομένων με κράτη μέλη της ΕΕ σχετικά με φυσικά και νομικά πρόσωπα που έχουν άδεια συναλλαγών διαμεσολάβησης σε εμπόριο όπλων.

Η Σλοβενία συμμετέχει σε διάφορες διμερείς συμφωνίες και οργανωμένες δραστηριότητες με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Η σλοβενική αστυνομία έχει αξιωματικούς - συνδέσμους στο Ζάγκρεμπ, το Βελιγράδι και την Ποντγκόριτσα.

Η Σλοβενία είναι μέλος του Κέντρου SECI. Οι σλοβενικές τελωνειακές και αστυνομικές υπηρεσίες συμμετέχουν ενεργά στα σχέδια του Κέντρου.

Το 2008 και το 2009, η αστυνομική υπηρεσία ποινικών ερευνών εκπόνησε έκθεση για την κατάσταση του παράνομου εμπορίου όπλων στη Δημοκρατία της Σλοβενίας. Στη συστηματική αυτή έκθεση περιλαμβάνονται όλα τα δεδομένα σχετικά με ποινικά αδικήματα που αφορούν παράνομα ή νόμιμα όπλα στη Σλοβενία, κατά τις περιόδους που καλύπτει η έκθεση, καθώς και με τις δεδικασμένες από τα σλοβενικά δικαστήρια ποινικές υποθέσεις. Περιλαμβάνονται επίσης δεδομένα και αξιολόγηση της κατάστασης όσον αφορά περιστατικά στα οποία εμπλέκεται χρήση όπλων (αυτοκτονίες, τραυματισμοί) και τη χρησιμοποίηση νόμιμων όπλων σε ποινικά αδικήματα.

II.B. Συμμετοχή στο έργο διεθνών οργανισμών και περιφερικών διακανονισμών στο πεδίο των συμβατικών όπλων, και ιδίως των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού

Η ΕΕ εξακολούθησε να υποστηρίζει την εφαρμογή του Προγράμματος Δράσης του ΟΗΕ για τα SALW, το οποίο παραμένει η βάση των προσπαθειών που αναλαμβάνονται παγκοσμίως. Κατά την προετοιμασία της επόμενης διετούς συνόδου των κρατών, το 2010, και της διάσκεψης αναθεώρησης το 2012, η ΕΕ, στο πλαίσιο των σχέσεών της με τρίτες χώρες, συνέχισε να προάγει την πλήρη εφαρμογή του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ για τα SALW. Στο διάστημα αυτό μεταξύ των δύο συνόδων, οι αντιπρόσωποι της ομάδας CODUN άρχισαν να διερευνούν συγκεκριμένες δράσεις και σχέδια που θα αναπτυχθούν σε συνεργασία με το Γραφείο Αφοπλισμού του ΟΗΕ (UN ODA) και άλλους δωρητές για την ενίσχυση και τη βελτίωση της εφαρμογής του καταλληλότερου διεθνούς μέσου ως προς τα SALW. Στις αρχές του 2010 Πρόκειται να εκδοθεί σχετική απόφαση του Συμβουλίου (για λεπτομερή περιγραφή της απόφασης του Συμβουλίου βλ. στο μέρος II.A.1.1).

Η ομάδα ανοικτής σύνθεσης (OEWG) η οποία συνεστήθη για τη διευκόλυνση της περαιτέρω εξέτασης της εφαρμογής των συστάσεων που περιέχονται στην έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το 2008 σχετικά με τη συνθήκη ΑΤΤ, συνήλθε δύο φορές, το Μάρτιο και τον Ιούλιο του 2009.

Η ΕΕ ήταν επίσης στην πρώτη γραμμή κατά τη διαδικασία της συνθήκης για το εμπόριο όπλων (ΑΤΤ) το 2009. Τα κράτη μέλη της ΕΕ υποστήριξαν ομόφωνα και προώθησαν το νέο σχέδιο απόφασης της ΓΣΗΕ όσον αφορά την ΑΤΤ, που εγκρίθηκε κατά την 64η σύνοδο της πρώτης επιτροπής της ΓΣΗΕ τον Οκτώβριο του 2009. Η απόφαση, η οποία υποστηρίχθηκε από συντριπτική πλειοψηφία κρατών μελών του ΟΗΕ, περιλαμβάνει απόφαση για τη σύγκληση Διεθνούς Διάσκεψης για την ΑΤΤ το 2012, την οποία θα προετοιμάσουν πέντε προπαρασκευαστικές επιτροπές που θα συνεδριάσουν μεταξύ του 2010 και του 2012. Η ΕΕ συνέχισε επίσης να ενθαρρύνει και να παροτρύνει τρίτα κράτη να στηρίξουν τη διαδικασία.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ συμμετείχαν ενεργά, το Μάρτιο και τον Ιούλιο του 2009, στις εργασίες της ομάδας ανοικτής σύνθεσης (OEWG) η οποία συνεστήθη για τη διευκόλυνση της περαιτέρω εξέτασης της εφαρμογής των συστάσεων που περιέχονται στην έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το 2008 σχετικά με τη συνθήκη ΑΤΤ.

Εκφωνήθηκαν εναρκτήριες και καταληκτικές δηλώσεις, ενώ αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ συνέβαλαν ουσιαστικά στις θεματικές συζητήσεις ως προς το πεδίο εφαρμογής, τις αρχές και τις παραμέτρους μιας ATT. Η ΕΕ υποστήριξε πλήρως την έγκριση της έκθεσης προόδου των δύο πρώτων συσκέψεων της ομάδας ανοικτής σύνθεσης, αναγνωρίζοντας την ανάγκη διεθνούς δράσης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων λόγω του ανεξέλεγκτου εμπορίου συμβατικών όπλων και της παράνομης διοχέτευσής τους στην αγορά.

Η δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προωθήσει μια μελλοντική ΑΤΤ έναντι τρίτων χωρών επισημοποιήθηκε επίσης με τη συνεχόμενη εφαρμογή της απόφασης 2009/42/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου για την προώθηση μεταξύ τρίτων χωρών της διαδικασίας που οδηγεί σε συνθήκη για το εμπόριο όπλων, την οποία εξέδωσε το Συμβούλιο τον Ιανουάριο του 2009 (για λεπτομερή περιγραφή της απόφασης του Συμβουλίου βλ. στο μέρος II.A.1.1).

Κατά το 2009 η ΕΕ ενίσχυσε επίσης τη συνεργασία της με τον ΟΑΣΕ, μεταξύ άλλων συμμετέχοντας σε διάφορες θεματικές συζητήσεις των οικείων ομάδων του ΟΑΣΕ, αφιερωμένες στο θέμα των SALW και των συμβατικών όπλων. Η Γραμματεία του Συμβουλίου συμμετείχε ήδη, στις 22 Σεπτεμβρίου 2009 στην αφιερωμένη στα SALW συνεδρίαση του φόρουμ συνεργασίας του ΟΑΣΕ για την ασφάλεια, όπου παρουσίασε στα συμμετέχοντα κράτη του ΟΑΣΕ την στρατηγική της ΕΕ για τα SALW. Η Γραμματεία του Συμβουλίου και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθιέρωσαν επίσης επαφές με το Κέντρο Πρόληψης Συγκρούσεων του ΟΑΣΕ, με σκοπό να διερευνηθούν πιθανές μελλοντικές πρωτοβουλίες ΕΕ-ΟΑΣΕ στο πεδίο των SALW.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ ανέλαβαν επίσης, σε εθνική βάση, τις εξής δραστηριότητες:

ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Η Τσεχική Δημοκρατία συμμετέχει τακτικά στις δραστηριότητες και τις εργασίες των διεθνών οργανισμών και οργανώσεων που ασχολούνται, μεταξύ άλλων, με τα προβλήματα των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού, των πυρομαχικών και των συμβατικών όπλων, και συγκεκριμένα του ΟΗΕ και του ΟΑΣΕ, καθώς και σε δραστηριότητες και σχέδια του NATO 'που αφορούν τα SALW και τα συμβατικά όπλα.

ΕΣΘΟΝΙΑ

Κατά το 2009, η Εσθονία εξακολούθησε να βελτιώνει την εφαρμογή των πράξεων των σχετικών με τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό.

Μέλη των εσθονικών αμυντικών δυνάμεων που συμμετείχαν σε επιχειρήσεις ειρήνευσης ή διατήρησης της ειρήνης, κατέστρεψαν φορητά όπλα και ελαφρύ οπλισμό.

Η Εσθονία συμμετέχει στις εργασίες των κυριότερων διεθνών οργανισμών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της καταπολέμησης του προβλήματος των SALW. Στο πλαίσιο αυτό, η Εσθονία συμμετέχει ενεργά στις θεματικές συζητήσεις. Εκπρόσωποι της Εσθονίας συμμετείχαν επίσης ενεργά σε πολυάριθμες διεθνείς διασκέψεις, μαθήματα και σεμινάρια αφιερωμένα στα προβλήματα των SALW που διοργάνωσαν ο ΟΗΕ, ο ΟΑΣΕ, η ΕΕ και άλλοι διεθνείς οργανισμοί και ΜΚΟ. Η Εσθονία συμμετέχει επίσης στις διαπραγματεύσεις για μια διεθνή συνθήκη για το εμπόριο όπλων.

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

Κατά τη διάρκεια του 2009, η Φινλανδία εξακολούθησε να συμμετέχει ενεργά στις εργασίες των διεθνών και περιφερειακών οργανισμών και διακανονισμών για θέματα SALW (ΕΕ, ΟΗΕ, ΟΑΣΕ, NATO/EAPC και Wassenaar).

ΓΑΛΛΙΑ

Σημειώνοντας την σχεδόν παντελή απουσία αναφοράς των SALW στις συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες, που περιλαμβάνουν διάσταση ΚΕΠΠΑ, η Γαλλία, στη διάρκεια της Προεδρίας της στο Συμβούλιο της ΕΕ, θέσπισε άρθρο για τα SALW ως μία εκ των «πολιτικών ρητρών». Η απόφαση αυτή θα βελτιώσει την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης συσσώρευσης και εμπορίας SALW και των πυρομαχικών τους (2005) και μαρτυρεί την προσοχή που αποδίδει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην εν λόγω απειλή. Συνεπώς, κατά τη διάρκεια του 2009 η Γαλλία υποστήριξε τη συνεκτίμηση του στοιχείου SALW στις διαπραγματεύσεις για συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες, προκειμένου να βελτιωθεί η εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης συσσώρευσης και εμπορίας SALW και των πυρομαχικών τους.

Στην ομάδα «Γενικός Αφοπλισμός και Έλεγχος των Εξοπλισμών» (CODUN), η Γαλλία ενθάρρυνε την υλοποίηση της πρωτοβουλίας για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης SALW από αέρος, και συνέβαλε στην κατάρτιση, από το SITCEN, ενός καταλόγου των αεροπορικών εταιρειών που ενδέχεται να εμπλέκονται σε διακίνηση αυτού του είδους. Η Γαλλία υποστήριξε το σχέδιο που υπέβαλε η SIPRI στον τομέα αυτόν, μετά το σεμινάριο με θέμα «Λαθρεμπόριο όπλων, παράνομες ροές και αποσταθεροποιητικά δίκτυα», το οποίο διοργάνωσε η Σουηδία το Μάιο του 2009 σε συνεργασία με την τσεχική Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Η Γερμανία συμμετέχει ενεργά στις εργασίες των διεθνών και περιφερειακών οργανισμών και διακανονισμών για θέματα φορητών οπλών και ελαφρού οπλισμού και των πυρομαχικών τους. Σε αυτούς τους πολυμερείς μηχανισμούς συγκαταλέγονται κυρίως ο ΟΗΕ, ο ΟΑΣΕ, το ΝΑΤΟ και ο Διακανονισμός του Wassenaar. Η Γερμανία αποστέλλει τακτικά εμπειρογνώμονες σε επισκέψεις αξιολόγησης και εκτίμησης καθώς και σε εργαστήρια και σεμινάρια στα πλαίσια αυτών των οργανισμών. Η Γερμανία παρέχει τακτική υποστήριξη προς τους κύκλους μαθημάτων της Σχολής του ΝΑΤΟ σχετικά με την πολιτική για τα SALW και την εφαρμογή της.

ΟΥΓΓΑΡΙΑ

Πέραν της ενεργού συνεργασίας στο πλαίσιο της ΕΕ, η Ουγγαρία συμμετέσχε ενεργά στις εργασίες διεθνών και περιφερειακών οργανισμών σχετικά με τα SALW, όπως τα Ηνωμένα Έθνη, ο ΟΑΣΕ, το Συμβούλιο της Ευρωατλαντικής Εταιρικής Σχέσης και το σύστημα ελέγχου των εξαγωγών του διακανονισμού του Wassenaar με έδρα τη Βιέννη.

ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

Η Λιθουανία υπέβαλε τις ακόλουθες εθνικές εκθέσεις και ερωτηματολόγια σχετικά με τα SALW κατά την περίοδο που καλύπτει η έκθεση του 2009:

ΠΟΛΩΝΙΑ

Η Πολωνία συμμετέσχε ενεργά στις σχετικές με τα SALW εργασίες στο πλαίσιο διεθνών και περιφερειακών οργανισμών όπως τα Ηνωμένα Έθνη, ο ΟΑΣΕ, η ΕΕ και το NATO.

ΣΛΟΒΑΚΙΑ

Η Σλοβακία εφαρμόζει όλες τις διεθνείς δ