[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 23.1.2008

COM(2008) 18 τελικό

2008/0015 (COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και για την τροποποίηση των οδηγιών 85/337/ΕΟΚ και 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών 2000/60/ΕΚ, 2001/80/ΕΚ, 2004/35/ΕΚ, 2006/12/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006

(υποβληθείσα από την Επιτροπή){COM(2008) 30 τελικό}{SEC(2008) 54}{SEC(2008) 55}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ |

110 | 110 Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης Η ενεργειακή απόδοση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν, μακροπρόθεσμα, τις πλέον βιώσιμες λύσεις τόσο από πλευράς ασφάλειας του εφοδιασμού όσο και κλίματος. Ωστόσο, δεν μπορούμε να μειώσουμε τις εκπομπές CO2 στην ΕΕ ή παγκοσμίως κατά ποσοστό 50% το 2050 εάν δεν χρησιμοποιήσουμε επίσης τη δυνατότητα δέσμευσης του CO2 από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις και αποθήκευσής του σε γεωλογικούς σχηματισμούς (δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, συντομογραφικώς CCS). Κατά τα επόμενα δέκα έτη θα αντικατασταθεί περί το ένα τρίτο της υπάρχουσας στην Ευρώπη δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα. Διεθνώς, η ενεργειακή κατανάλωση της Κίνας, της Ινδίας, της Βραζιλίας, της Νότιας Αφρικής και του Μεξικού θα συντελέσει κυρίως στη μείζονα αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης, η οποία θα καλυφθεί πιθανότατα κατά μεγάλο μέρος από τα ορυκτά καύσιμα. Το παρόν νομικό πλαίσιο έχει σχεδιασθεί για να υπάρξει βεβαιότητα ότι η δέσμευση και αποθήκευση CO2 αποτελεί διαθέσιμη επιλογή άμβλυνσης του προβλήματος και ότι υλοποιείται κατά τρόπο ασφαλή και υπεύθυνο. 120 Γενικό πλαίσιο Στην ανακοίνωση της Επιτροπής για την επίτευξη του κοινοτικού στόχου περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας λόγω αλλαγής του κλίματος σε 2° C διευκρινίζεται ότι στο πλαίσιο της παγκόσμιας μείωσης των εκπομπών CO2 κατά 50 % μέχρι το έτος 2050 απαιτείται μείωση εκπομπών κατά ποσοστό 30% στις ανεπτυγμένες χώρες έως το 2020, ποσοστό που θα αυξηθεί σε 60-80 % έως το 2050, ότι η μείωση αυτή είναι τεχνικώς εφικτή και ότι τα οφέλη αντισταθμίζουν κατά πολύ τις δαπάνες, αλλά ότι για να επιτευχθεί αυτό πρέπει να επιστρατευθούν όλες οι επιλογές μετριασμού, στις οποίες συγκαταλέγεται η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Το Δεύτερο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την αλλαγή του κλίματος (ECCP II) συγκρότησε ομάδα εργασίας σχετικά με τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Η ομάδα εργασίας τόνισε την ανάγκη τόσο για τη χάραξη πολιτικής όσο και για τη θέσπιση κανονιστικού πλαισίου για την CCS. Στην ανακοίνωση του Ιανουαρίου 2007 σχετικά με την αειφόρο παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα καθορίζεται σχέδιο δράσης για την Επιτροπή στη διάρκεια του 2007, με βάση το οποίο απαιτείται η ανάπτυξη ενός άρτιου πλαισίου διαχείρισης για την CCS. Ως επακόλουθο των ανωτέρω, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών του Μαρτίου 2007 παρακίνησε επίσης τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αναπτύξουν το αναγκαίο τεχνικό, οικονομικό και κανονιστικό πλαίσιο για να προχωρήσει η περιβαλλοντικώς ασφαλής CCS σε φάση καθιέρωσης. 130 Ισχύουσες διατάξεις στον τομέα της πρότασης Στις περιπτώσεις που κατέστη δυνατό, χρησιμοποιήθηκαν υφιστάμενες διατάξεις για τη διαχείριση των κινδύνων της CCS. Η οδηγία 96/61/EΚ σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (IPPC) χρησιμοποιείται για την κανονιστική ρύθμιση των κινδύνων από τη δέσμευση του CO2. Η οδηγία 85/337/EOK για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων έργων στο περιβάλλον (μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων - ΜΠΕ) χρησιμοποιείται για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη δέσμευση, τη μεταφορά μέσω σωληναγωγών και την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Η οδηγία 2004/35/EΚ σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη χρησιμοποιείται για την κανονιστική ρύθμιση της ευθύνης λόγω τοπικών περιβαλλοντικών ζημιών από την CCS. Η οδηγία 2003/87/EΚ σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου χρησιμοποιείται για την κανονιστική ρύθμιση της ευθύνης λόγω κλιματικής αλλαγής, επιβάλλοντας την επιστροφή δικαιωμάτων όταν συμβαίνουν διαρροές. 140 Συνέπεια με τις υπόλοιπες πολιτικές και στόχους της Ένωσης Η πρόταση είναι συνεπής με τη στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη, επειδή συμβιβάζει την ασφάλεια του εφοδιασμού με τους στόχους για την κλιματική αλλαγή. Είναι συνεπής με τη στρατηγική για την ανάπτυξη και τις θέσεις απασχόλησης επειδή η διευκόλυνση της CCS θα δώσει ώθηση στην καινοτομία και δυνητικώς θα επιτρέψει στην ΕΕ να καταλάβει θέση ισχύος σε μια νέα τεχνολογική αγορά. 2. Διαβουλευσεισ με τα ενδιαφερομενα μερη και εκτιμηση επιπτωσεων Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη 211 Μέθοδοι διαβούλευσης, κύριοι στοχευόμενοι τομείς και γενικά χαρακτηριστικά των ερωτηθέντων Διενεργήθηκαν διαβουλεύσεις κυρίως μέσω συναντήσεων με εμπλεκόμενους παράγοντες. Η ομάδα εργασίας ΙΙΙ του ευρωπαϊκού προγράμματος για την αλλαγή του κλίματος, που ασχολείται με την CCS, συνεδρίασε τέσσερις φορές στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2006. Διενεργήθηκε διαβούλευση μέσω διαδικτύου με τίτλο «Δέσμευση και αποθήκευση CO2 υπογείως – θα πρέπει ή όχι να ανησυχούμε;», κατά την οποία ελήφθησαν 787 απαντήσεις. Στις 8 Μαΐου 2007 πραγματοποιήθηκε ευρείας κλίμακας σύσκεψη εμπλεκόμενων παραγόντων, στην οποία η Επιτροπή παρουσίασε σε αδρές γραμμές το κανονιστικό πλαίσιο που είχε πρόθεση να προτείνει και έδωσε την ευκαιρία να διατυπωθούν σχόλια. Πραγματοποιήθηκαν περαιτέρω επί τούτου συσκέψεις με μικρότερες ομάδες με αντικείμενο ιδιαίτερες πτυχές της πρότασης. 212 Περίληψη απαντήσεων και τρόπος κατά τον οποίο λήφθηκαν υπόψη Η διαβούλευση μέσω διαδικτύου έδειξε ισχυρή υποστήριξη των κυριότερων στόχων που εκτίθενται στην ανακοίνωση με αντικείμενο την αειφόρο παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα, COM(2006)843 τελικό. Οι εμπλεκόμενοι παράγοντες εξέφρασαν τις περισσότερες ανησυχίες σχετικά με τη δυνητική στροφή της προσπάθειας σε πεδία πέραν της ενεργειακής απόδοσης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και σχετικά με τη διασφάλιση ότι το αποθηκευόμενο CO2 θα παραμένει στα υπόγεια στρώματα. Οι στόχοι για βελτίωση κατά 20% της ενεργειακής απόδοσης έως το έτος 2020 και για μερίδιο 20% των ανανεώσιμων πηγών στην τελική ζήτηση ενέργειας θα εξασφαλίσουν ότι οι ανωτέρω πρωτοβουλίες παραμένουν στο επίκεντρο της πολιτικής για το κλίμα και την ενέργεια. Το εξουσιοδοτικό νομικό πλαίσιο εστιάζεται στην ασφάλεια της αποθήκευσης, η οποία αποτελεί και τη μείζονα ανησυχία των εμπλεκόμενων παραγόντων σχετικά με την ασφάλεια. Το διάγραμμα του προτεινόμενου νομικού πλαισίου της Επιτροπής έτυχε εν γένει θετικής υποδοχής. Διατυπώθηκε όμως ανησυχία, για λόγους επικουρικότητας και αναλογικότητας, σχετικά με τις προτεινόμενες εξουσίες που θα έχει η Επιτροπή να αποδέχεται ή να απορρίπτει τα σχέδια εγκριτικών αποφάσεων που λαμβάνουν οι εθνικές αρμόδιες αρχές. Αυτό αντιμετωπίστηκε θεσπίζοντας την επανεξέταση σε επίπεδο ΕΕ, διασφαλίζοντας όμως ότι η αρμόδια εθνική αρχή διατηρεί το δικαίωμα έκδοσης της τελικής απόφασης. Η απαίτηση υποχρεωτικής CCS από συγκεκριμένη προθεσμία και μετά επικροτήθηκε από ορισμένους εκ των ερωτηθέντων (κυρίως ΜΚΟ), ενώ διατυπώθηκαν επιφυλάξεις από άλλους. Το επιχείρημα όσων διατύπωσαν επιφυλάξεις ήταν ότι η τεχνολογία είναι ανεπαρκώς ώριμη για να καταστεί υποχρεωτική και ότι είναι απρόβλεπτες οι συνέπειες για το ενεργειακό μείγμα. Στη μελέτη επιπτώσεων, η Επιτροπή ασχολήθηκε με τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες της υποχρεωτικής επιβολής της CCS, κατέληξε δε στο συμπέρασμα ότι κατά την παρούσα χρονική στιγμή δεν θα πρέπει να επιβληθεί η υποχρεωτική απαίτηση. 213 Στο διάστημα μεταξύ 19/02/2007 και 30/04/2007. διενεργήθηκε ανοικτή διαβούλευση μέσω διαδικτύου. Η Επιτροπή έλαβε 787 απαντήσεις. Τα αποτελέσματα διατίθενται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://ec.europa.eu/environment/climat/ccs/index_en.htm. Συγκέντρωση και χρήση εμπειρογνωμοσύνης 221 Σχετικοί επιστημονικοί τομείς/τομείς εμπειρογνωμοσύνης Οι κυριότεροι τομείς όπου απαιτήθηκε επιστημονική εμπειρογνωμοσύνη ήσαν οι εξής: κατάρτιση ενεργειακών μοντέλων για την πρόβλεψη του αποτελέσματος της εφαρμογής των διαφόρων επιλογών για την προώθηση της καθιέρωσης της CCS· εκτίμηση διαθεσιμότητας και πιθανή χρήση χωρητικότητας αποθήκευσης ανά την Ευρώπη, με βάση τα ανωτέρω σενάρια· εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την υπόψη καθιέρωση· και ανάπτυξη πλαισίου διαχείρισης κινδύνων για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων αυτών. 222 Εφαρμοσθείσα μεθοδολογία Καταρτίστηκαν ενεργειακά μοντέλα των σεναρίων με τη χρήση του μοντέλου PRIMES του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου των Αθηνών (ΕΜΠ). Τα αποτελέσματα χρησιμοποιήθηκαν έπειτα για να αναπτυχθεί το μοντέλο των δικτύων δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης στην ΕΕ με τη χρήση του εργαλείου αντιστοίχισης πηγής-καταβόθρας που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου CASTOR του ΠΠ6, και της βάσης δεδομένων για τη χωρητικότητα αποθήκευσης του έργου GEOCAPACITY του ΠΠ6. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ανωτέρω σεναρίων εκτιμήθηκαν με τη χρήση του μοντέλου POLES της IIASA για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και με τη χρησιμοποίηση της μεθοδολογίας που αναπτύχθηκε από την ERM για όλες τις υπόλοιπες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Τεχνικές απόψεις σχετικά με τις ενδεδειγμένες στρατηγικές διαχείρισης κινδύνων προέκυψαν από προσεγγίσεις που αναπτύχθηκαν από τις ERM και ECN· από τα πεπραγμένα της Επιτροπής OSPAR και το παρεπόμενο πλαίσιο για διαχείριση κινδύνων (FRAM) το οποίο εγκρίθηκε κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής OSPAR του 2007· και από το έργο CO2ReMoVe του ΠΠ6. 223 Κυριότεροι οργανισμοί/εμπειρογνώμονες με τους οποίους πραγματοποιήθηκε διαβούλευση Tο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο των Αθηνών για την κατάρτιση ενεργειακών μοντέλων· ο TNO, το Βρετανικό Ίδρυμα Γεωλογικών Ερευνών, τα έργα GEUS και CASTOR και GEOCAPACITY του ΠΠ6· το έργο CO2ReMoVe του ΠΠ6· η ECN, η ERM και η IIASA για την εκτίμηση περιβαλλοντικών κινδύνων και τη διαχείριση κινδύνου. Ιδιαίτερα χρήσιμη υπήρξε η συζήτηση με το ευρωπαϊκό τεχνολογικό βάθρο για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτά καύσιμα με μηδενικές εκπομπές (ETP-ZEP), πρωτοβουλία εμπλεκόμενων παραγόντων με τη στήριξη της Επιτροπής. Άλλα σημαντικά στοιχεία εισροής υπήρξαν μελέτες της διακυβερνητικής ομάδας για την αλλαγή του κλίματος (IPCC) και τη Διεθνή Οργάνωση Ενέργειας, ιδιαίτερα το πρόγραμμά της Ε&Α για τα αέρια θερμοκηπίου. 2241 Σύνοψη των γνωμοδοτήσεων που συγκεντρώθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν Μνημονεύτηκε η ύπαρξη δυνητικώς σοβαρών κινδύνων με μη αναστρέψιμες συνέπειες. Δεν υπάρχει συναίνεση ως προς την ύπαρξη τέτοιων κινδύνων. 225 Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υφίστανται καθόλου κίνδυνοι συνδεόμενοι με την CCS. Ωστόσο, δεν υιοθετούνται ευρέως οι ειδικότερες ανησυχίες που διατυπώθηκαν στην περίπτωση αυτή (από το πανεπιστήμιο επιστήμης και τεχνολογίας της Κρακοβίας, σε επιστολή προς την Επιτροπή). Πράγματι, υπάρχει ευρεία συναίνεση της επιστημονικής κοινότητας, όπως διατυπώθηκε εύστοχα στην ειδική έκθεση της IPCC για την CCS, ότι για ορθώς επιλεγόμενα, υποκείμενα σε ορθή διαχείριση και υποβαλλόμενα σε ορθό παροπλισμό κέντρα, στην πράξη είναι χαμηλός ο κίνδυνος διαρροής και, πολλώ μάλλον, ο κίνδυνος μη αναστρέψιμων συνεπειών. Έργο της παρούσας πρότασης είναι να διασφαλίσει ότι λειτουργούν τέτοιες διαδικασίες. 226 Μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημοσιοποίηση των γνωμοδοτήσεων των εμπειρογνωμόνων Tα έγγραφα που χρησιμοποιήθηκαν από την ΔΟΕ και την IPCC έχουν ήδη δοθεί στη δημοσιότητα. Για την εργασία της εκτίμησης επιπτώσεων, τα σενάρια PRIMES θα καταστούν διαθέσιμα στο διαδίκτυο, καθώς και οι εκθέσεις των έργων IIASA, TNO και ECN/ERM. 230 Εκτίμηση επιπτώσεων Στην εκτίμηση επιπτώσεων εξετάσθηκαν ο καλύτερος τρόπος για την υπαγωγή της δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης σε κανονιστικές ρυθμίσεις, και η ενδεδειγμένη επιλογή για την παροχή κινήτρων στην CCS. Οι επόμενες δύο παράγραφοι πραγματεύονται τις κανονιστικές ρυθμίσεις, οι υπόλοιπες δε την παροχή κινήτρων. Για την κανονιστική ρύθμιση της δέσμευσης και μεταφοράς υιοθετήθηκε συντηρητική προσέγγιση. Επειδή δεν υφίσταται διαφορά κινδύνου που να δικαιολογεί διαφορετική αντιμετώπιση της δέσμευσης και μεταφοράς CO2 απ' ότι παρόμοιων δραστηριοτήτων που ήδη υπόκεινται σε κανονιστικές ρυθμίσεις (π.χ. σωληναγωγοί φυσικού αερίου), για τα ανωτέρω σκέλη θα χρησιμοποιηθούν υφιστάμενα κανονιστικά πλαίσια. Για την αποθήκευση, υπήρχαν οι εξής δυνατότητες ως προς την κανονιστική ρύθμιση των κινδύνων: (i) η οδηγία για την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπής (ii) η χρήση της IPPC (iii) η χρήση της νομοθεσίας για τα απόβλητα και (iv) η ανάπτυξη ενός νέου πλαισίου. Το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής δεν έχει μελετηθεί για την πλήρη υπαγωγή των περιβαλλοντικών κινδύνων της CCS σε κανονιστικές ρυθμίσεις, η δε IPPC και το κεκτημένο για τα απόβλητα δεν είναι καλώς προσαρμοσμένα για τις ιδιαίτερες απαιτήσεις της υπαγωγής της αποθήκευσης CO2 σε κανονιστικές ρυθμίσεις, οπότε θα χρειάζονταν προς τούτο εκτεταμένες τροποποιήσεις. Έτσι αποφασίστηκε να αναπτυχθεί νέο πλαίσιο. Για την παροχή κινήτρων, υπήρχαν οι εξής δυνατότητες: (i) να επιτραπεί η CCS στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής και να αφεθεί η αγορά άνθρακα να αποφασίσει την καθιέρωση του συστήματος· και (ii) επιπλέον της δυνατότητας (i), να καταστεί η καθιέρωση της CCS υποχρεωτική (και ο εκ των υστέρων εξοπλισμός με αυτήν επίσης υποχρεωτικός) μετά από συγκεκριμένη ημερομηνία. Η πρόβλεψη υποχρεωτικής CCS προκαλεί την καθιέρωση νωρίτερα, αλλά με ουσιωδώς υψηλότερο κόστος· στο πλαίσιο της αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής άνθρακα, η CCS θα καθιερωθεί εάν και όταν καταστεί οικονομικώς συμφέρουσα. Αποφασίστηκε να μην καταστεί η CCS υποχρεωτική στο παρόν στάδιο. 231 Η Επιτροπή εκπόνησε εκτίμηση επιπτώσεων που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα εργασίας, η σχετική δε έκθεση είναι διαθέσιμη στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://ec.europa.eu/environment/climat/ccs/index_en.htm. 3. Νομικα στοιχεια της προτασησ 305 Περίληψη της προτεινόμενης δράσης Με την πρόταση διασφαλίζεται ότι η δέσμευση CO2 υπόκειται σε κανονιστικές ρυθμίσεις με βάση την οδηγία 96/61/EΚ και ότι τόσο η δέσμευση όσο και η μεταφορά του CO2 μέσω σωληναγωγών υπόκεινται σε κανονιστικές ρυθμίσεις με βάση την οδηγία 85/337/EΟΚ. Το κυριότερο όμως πεδίο εφαρμογής της είναι η κανονιστική ρύθμιση της αποθήκευσης του CO2 και η άρση των εμποδίων που υπάρχουν στην ισχύουσα νομοθεσία για την αποθήκευση του CO2. 310 Νομική βάση Άρθρο 175 παράγραφος 1. 320 Αρχή της επικουρικότητας Η αρχή της επικουρικότητας ισχύει στο βαθμό που η πρόταση δεν εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας. Οι στόχοι της πρότασης δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη για τον(τους) ακόλουθο(ους) λόγο(ους). 321 Η δράση από τα κράτη μέλη μόνα τους δεν θα επαρκούσε για να διασφαλίσει συγκρίσιμα υψηλό συνολικό επίπεδο αβλαβούς αποθήκευσης CO2 για το περιβάλλον ανά την Ευρώπη. Η δράση σε επίπεδο κρατών μελών δεν θα ήταν ικανή να καλύψει την αδειοδότηση διασυνοριακών τόπων αποθήκευσης ή να διασφαλίσει ίση πρόσβαση στο δίκτυο μεταφοράς και αποθήκευσης ανά την Ευρώπη. Ο καθορισμός, σε επίπεδο κρατών μελών, των όρων χορήγησης αδειών και των προϋποθέσεων για τη μεταβίβαση στο κράτος της ευθύνης για τον τόπο αποθήκευσης μπορεί επίσης να οδηγούσε σε στρέβλωση του ανταγωνισμού. 323 Το CO2 που δεσμεύεται και αποθηκεύεται θα θεωρείται ως μη εκπεμπόμενο στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής. Εάν δεν επιτευχθεί συγκρίσιμη ασφάλεια της αποθήκευσης ανά την Ευρώπη, η αγορά δικαιωμάτων εκπομπής άνθρακα ενδέχεται να υποστεί στρέβλωση και να υπάρξει αδυναμία αποτελεσματικής επίτευξης των στόχων των κρατών μελών για το κλίμα. Με την κοινοτική δράση θα επιτευχθούν καλύτερα οι στόχοι της πρότασης για τον(τους) ακόλουθο(ους) λόγο(ους). 324 Η δράση της ΕΕ μπορεί να διασφαλίσει τη συνεπή αντιμετώπιση των ανωτέρω ζητημάτων, θεσπίζοντας κοινούς όρους χορήγησης αδειών, κοινές προϋποθέσεις για τη μεταβίβαση ευθύνης στο κράτος, διατάξεις για την ισότητα πρόσβασης στη μεταφορά και αποθήκευση και κριτήρια χορήγησης αδειών σε διασυνοριακούς τόπους. Μπορεί να διασφαλισθεί ένα συστηματικώς υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου ανά την Ευρώπη, να αποφευχθεί δε η στρέβλωση της αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής άνθρακα. 325 Η προσέγγιση είναι ανάλογη με προηγούμενες σε άλλους τομείς, επειδή δραστηριότητες συγκρίσιμου περιβαλλοντικού κινδύνου και επιπτώσεων για τον ανταγωνισμό (για παράδειγμα χώροι ταφής αποβλήτων) υπόκεινται σε κανονιστικές ρυθμίσεις σε επίπεδο ΕΕ για παρόμοιους λόγους. 327 Οι απαιτήσεις σχετικά με τη χορήγηση αδειών, τη λειτουργία και την παρακολούθηση, όπως και με το κλείσιμο, περιορίζονται στα αναγκαία για τη διασφάλιση συγκρίσιμου επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας ανά την ΕΕ. Άλλα μέτρα περιορίζονται σε τομείς όπου η δράση από τα κράτη μέλη μόνα τους ενδέχεται να προκαλέσει στρέβλωση του ανταγωνισμού: η μεταβίβαση της ευθύνης στο κράτος, οι χρηματικές προβλέψεις για ευθύνες και η πρόσβαση στο δίκτυο μεταφοράς και αποθήκευσης. Ως εκ τούτου, η πρόταση ανταποκρίνεται στην αρχή της επικουρικότητας. Αρχή της αναλογικότητας Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας για τον(τους) ακόλουθο(ους) λόγο(ους). 331 Επελέγη ως νομικό μέσο η οδηγία, επειδή ορίζει στόχους και γενικές απαιτήσεις για την αποθήκευση CO2, ενώ αφήνει τις λεπτομέρειες της εφαρμογής στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών. 332 Οι απαιτήσεις για τη χορήγηση αδειών σε τόπους αποθήκευσης και οι απαιτήσεις για το χαρακτηρισμό, την παρακολούθηση και το κλείσιμο των μονάδων αποτελούν ουσιαστικές διατάξεις για τη διασφάλιση της ακεραιότητας του περιβάλλοντος και την αποφυγή κινδύνων στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Ειδικότερα, οι απαιτήσεις σχετικά με την επιλογή και την παρακολούθηση του τόπου πρέπει να έχουν τον κατάλληλο βαθμό λεπτομέρειας ώστε να διασφαλίζεται το ύψιστο επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και εμπιστοσύνης του κοινού, ευθύς εξ αρχής. Η επανεξέταση των αδειών εκ μέρους της Επιτροπής δικαιολογείται από την πρόσθετη εμπιστοσύνη που θα προσφέρει για την ασφάλεια των τόπων αποθήκευσης πρώτης γενεάς και από την εμπειρία που θα αποφέρει σχετικά με το χαρακτηρισμό και την παρακολούθηση του τόπου. Η εμπειρία αυτή θα δώσει την δυνατότητα στην Επιτροπή, σε εύθετο χρόνο, να θεσπίσει περαιτέρω κανόνες εφαρμογής ή κατευθυντήριες γραμμές. Μέχρι το 2015, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συνέχιση της ανάγκης επανεξέτασης των αδειών και ενδέχεται να προτείνει ενδεδειγμένα μέτρα. Επιλογή μέσων 341 Προτεινόμενο μέσο: οδηγία. 342 Άλλα μέσα δεν θα ήσαν επαρκή για τον(τους) ακόλουθο(ους) λόγο(ους). Tο καθεστώς χορήγησης αδειών πρέπει να είναι νομικώς δεσμευτικό ώστε να διασφαλίζει το απαιτούμενο επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας. Τυχόν κανονισμός δεν ενδείκνυται επειδή οι απαιτήσεις καθορίζονται κατά τρόπο ώστε η εφαρμογή τους να αφήνεται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών. 4. Δημοσιονομικη επιπτωση 401 Η επανεξέταση των αποφάσεων χορήγησης αδειών εκ μέρους της Επιτροπής θα συνεπάγεται δημοσιονομική επιβάρυνση ύψους περίπου 0,76 εκατομμυρίων ευρώ κατ' έτος. 5. Επιπροσθετεσ πληροφοριεσ 510 Απλούστευση 511 Με την πρόταση προβλέπεται η απλούστευση της νομοθεσίας και η απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών για τις δημόσιες αρχές (της ΕΕ ή τις εθνικές). 512 Αν δεν αναληφθεί δράση, πολλά ισχύοντα νομοθετήματα για τα απόβλητα, τα ύδατα και τις εκπομπές από βιομηχανικές εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στην CCS, οπότε η κατάσταση θα ήταν νομικώς αβέβαιη. Η παρούσα πρόταση ορίζει σαφώς ποιες διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας θα πρέπει να εφαρμόζονται σε αντίστοιχες πτυχές της δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα. 513 Αντί να πρέπει να προσαρμοστεί η νομοθεσία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των διατάξεων για τα ύδατα, τα απόβλητα και τις εκπομπές από βιομηχανικές εγκαταστάσεις ώστε να υπαχθεί η αποθήκευση CO2 σε κανονιστικές ρυθμίσεις, θα αρκεί ένα μοναδικό πλαίσιο. 517 Η πρόταση περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα εργασιών και νομοθεσίας της Επιτροπής υπό στοιχεία αναφοράς 2007/ENV/004. 550 Πίνακας συσχετισμού Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να ανακοινώσουν στην Επιτροπή το κείμενο των εθνικών διατάξεων με τις οποίες μεταφέρεται η οδηγία στο εσωτερικό δίκαιο, καθώς και πίνακα συσχετισμού μεταξύ των εν λόγω διατάξεων και της παρούσας οδηγίας. 560 Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος Η προτεινόμενη πράξη αφορά ζήτημα του ΕΟΧ, οπότε θα πρέπει να επεκταθεί στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. 570 Αναλυτική εξήγηση της πρότασης Το κεφάλαιο 1 καλύπτει το θέμα, το πεδίο εφαρμογής και τους ορισμούς. Ειδικότερα, τα αντίστοιχα άρθρα ορίζουν ότι στόχος της αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς είναι η μόνιμη απομόνωση και ότι απαγορεύεται η αποθήκευση στη στήλη ύδατος. Το κεφάλαιο 2 καλύπτει την επιλογή του τόπου και τις άδειες εξερεύνησης, διευκρινίζοντας ότι τα κράτη μέλη προσδιορίζουν ποιες περιοχές μπορεί να διατίθενται για αποθήκευση, τους όρους για τη χρήση των τόπων και διατάξεις που διέπουν την εξερεύνηση. Το κεφάλαιο 3 καλύπτει τις άδειες αποθήκευσης. Το άρθρο 10 προβλέπει την επανεξέταση, εκ μέρους της Επιτροπής, των σχεδίων αποφάσεων για άδειες. Η Επιτροπή μπορεί να διατυπώνει γνώμη την οποία λαμβάνει υπόψη η αρμόδια αρχή όταν αποφασίζει για την έκδοση άδειας. Μια ακόμη διάταξη που έχει σημασία στο πλαίσιο αυτό είναι η παραπομπή στην οδηγία για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων (85/337/EΟΚ όπως τροποποιήθηκε με την 97/11/EΚ) σχετικά με τους τόπους αποθήκευσης CO2, στο άρθρο 29 παράγραφος 1 στοιχείο β), διασφαλίζοντας τοιουτοτρόπως την εκτίμηση επιπτώσεων και τη δημόσια διαβούλευση. Το κεφάλαιο 4 καλύπτει την περίοδο εκμετάλλευσης, το κλείσιμο και τις υποχρεώσεις μετά το κλείσιμο, συμπεριλαμβανομένων κριτηρίων αποδοχής CO2, υποχρεώσεων παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων, επιθεωρήσεων, μέτρων σε περίπτωση ανωμαλιών ή/και διαρροής, υποχρεώσεων στο κλείσιμο και μετά από αυτό και την παροχή χρηματικής εγγύησης. Το κεφάλαιο 5 ορίζει διατάξεις σχετικά με την πρόσβαση στη μεταφορά και αποθήκευση. Το κεφάλαιο 6 καλύπτει γενικές διατάξεις σχετικά με την αρμόδια αρχή, τη διασυνοριακή συνεργασία, τις κυρώσεις, την υποβολή εκθέσεων, τις τροποποιήσεις και τις συναφείς διαδικασίες αποφάσεων μέσω επιτροπής. Το κεφάλαιο 7 συγκεντρώνει τις απαιτούμενες τροποποιήσεις άλλων νομοθετικών πράξεων, συμπεριλαμβανομένων των αναγκαίων προσαρμογών στη νομοθεσία για τα ύδατα και τα απόβλητα, ενώ το κεφάλαιο 8 συγκεντρώνει τις τυπικές τελικές διατάξεις. Στο παράρτημα I ορίζονται λεπτομερή κριτήρια για τις απαιτήσεις σχετικά με το χαρακτηρισμό και την εκτίμηση επικινδυνότητας του τόπου κατά το άρθρο 4. Στο παράρτημα ΙΙ ορίζονται λεπτομερή κριτήρια για τις απαιτήσεις σχετικά με την παρακολούθηση κατά το άρθρο 13. |

2008/0015 (COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και για την τροποποίηση των οδηγιών 85/337/ΕΟΚ και 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών 2000/60/ΕΚ, 2001/80/ΕΚ, 2004/35/ΕΚ, 2006/12/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής[1],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[2],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[3],

Ενεργώντας κατά τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης[4],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Απώτερος σκοπός της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την κλιματική αλλαγή, η οποία εγκρίθηκε με την απόφαση 94/69/EΚ του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1993 σχετικά με τη σύναψη της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές[5], είναι να επιτευχθεί σταθεροποίηση των ατμοσφαιρικών συγκεντρώσεων των αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο θερμοκηπίου σε επίπεδο που να αποτρέπει την επικίνδυνη ανθρωπογενή παρεμβολή στο κλιματικό σύστημα.

2. Το Έκτο Κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον, το οποίο θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1600/2002/EΚ της 22ας Ιουλίου 2002 για τη θέσπιση του Έκτου Κοινοτικού Προγράμματος Δράσης για το Περιβάλλον[6] χαρακτηρίζει την κλιματική αλλαγή ως προτεραιότητα για δράση. Το πρόγραμμα αναγνωρίζει ότι η Κοινότητα δεσμεύεται να επιτύχει μείωση κατά 8% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στο διάστημα μεταξύ 2008 και 2012, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, και ότι πλέον μακροπρόθεσμα οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου θα χρειαστεί να μειωθούν κατά ποσοστό περίπου 70% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.

3. Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 10ης Ιανουαρίου 2007 με τίτλο «Περιορισμός της αλλαγής του κλίματος του πλανήτη σε αύξηση της θερμοκρασίας κατά δύο βαθμούς Κελσίου – η πορεία προς το 2020 και μετέπειτα»[7] διευκρινίζει ότι στο πλαίσιο της προβλεπόμενης παγκόσμιας μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 50 % έως το έτος 2050, απαιτείται μείωση των εκπομπών αερίου θερμοκηπίου κατά 30 % στις ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου μέχρι το 2020, ποσοστό που θα αυξηθεί σε 60-80 % μέχρι το 2050, ότι η μείωση αυτή είναι τεχνικώς εφικτή και ότι τα οφέλη αντισταθμίζουν κατά πολύ το κόστος, αλλά ότι για να επιτευχθεί αυτό πρέπει να επιστρατευθούν όλες οι επιλογές άμβλυνσης.

4. Η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς (CCS) αποτελεί μέσο μετριασμού της κλιματικής αλλαγής. Συνίσταται στη δέσμευση του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις, στη μεταφορά του σε τόπο αποθήκευσης και στην έγχυσή του σε κατάλληλους γεωλογικούς σχηματισμούς για σκοπούς μόνιμης αποθήκευσης.

5. Το δεύτερο ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την αλλαγή του κλίματος (ECCP II), το οποίο θεσπίστηκε με την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Επιτυχής καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος του πλανήτη» της 9ης Φεβρουαρίου 2005[8], με σκοπό να ετοιμαστεί και εξεταστεί η μελλοντική άσκηση στην Κοινότητα πολιτικής για το κλίμα, συγκρότησε ομάδα εργασίας για τη δέσμευση και την αποθήκευση άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Η ομάδα εργασίας είχε ως αποστολή να διερευνήσει την CCS ως μέσο μείωσης της κλιματικής αλλαγής. Η ομάδα εργασίας δημοσίευσε λεπτομερή έκθεση με αντικείμενο κανονιστικές ρυθμίσεις, η οποία εγκρίθηκε τον Ιούνιο 2006. Στην έκθεση τονίστηκε η ανάπτυξης τόσο πλαισίου πολιτικής όσο και κανονιστικού πλαισίου για την CCS και καλείται η Επιτροπή να αναλάβει εργασίες περαιτέρω διερεύνησης του ζητήματος.

6. Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Αειφόρος παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα»: προς σχεδόν μηδενικές εκπομπές από άνθρακα μετά το 2020» της 10ης Ιανουαρίου 2007[9] επαναδιακηρύσσει την ανάγκη για κανονιστικό πλαίσιο με βάση ολοκληρωμένη εκτίμηση επικινδυνότητας για τη διαρροή CO2, συμπεριλαμβανομένων απαιτήσεων επιλογής τόπου σχεδιασμένου έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος διαρροής, καθεστώτων παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων για να εξακριβώνεται η αποθήκευση και επαρκούς αποκατάστασης τυχόν ζημίας που ενδέχεται να προκληθεί. Στην ανακοίνωση παρατίθεται σχέδιο δράσης για την Επιτροπή στον εν λόγω τομέα κατά το 2007, με το οποίο απαιτείται η ανάπτυξη ενός άρτιου πλαισίου διαχείρισης για την CCS, συμπεριλαμβανομένης της εργασίας με αντικείμενο το κανονιστικό πλαίσιο, το πλαίσιο παροχής κινήτρων και τα προγράμματα στήριξης, καθώς και εξωτερικών στοιχείων (τεχνολογική συνεργασία με καίριας σημασίας χώρες, με αντικείμενο την CCS).

7. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 8ης και 9ης Μαρτίου 2007 επίσης κάλεσε τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εργασθούν με σκοπό την ενίσχυση της έρευνας και ανάπτυξης και να αναπτύξουν το αναγκαίο τεχνικό, οικονομικό και κανονιστικό πλαίσιο ώστε να αρθούν τα υφιστάμενα νομικά εμπόδια και η περιβαλλοντικώς ασφαλής CCS να φθάσει σε στάδιο καθιέρωσης στους νέους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτά καύσιμα, αν είναι δυνατόν μέχρι το 2020.[10]

8. Σε διεθνές επίπεδο, ήρθησαν τα νομικά εμπόδια για την αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς κάτω από το βυθό της θάλασσας, μέσω της έγκρισης σχετικών πλαισίων διαχείρισης κινδύνων τόσο βάσει της σύμβασης για την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης από την απόρριψη αποβλήτων και άλλων υλικών (Σύμβαση του Λονδίνου του 1972) όσο και βάσει της σύμβασης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Βορειοανατολικού Ατλαντικού (Σύμβαση OSPAR).

9. Τα συμβαλλόμενα μέρη του πρωτοκόλλου του Λονδίνου του 1996 της Σύμβασης του Λονδίνου του 1972 ενέκριναν το 2006 τροποποιήσεις του πρωτοκόλλου. Οι τροποποιήσεις αυτές επιτρέπουν και υπάγουν σε κανονιστικές ρυθμίσεις την αποθήκευση ρευμάτων CO2, προερχόμενων από διεργασίες δέσμευσης CO2, σε γεωλογικούς σχηματισμούς κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας.

10. Τα συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης του OSPAR ενέκριναν το 2007 τροποποιήσεις στα παραρτήματα της Σύμβασης ώστε να επιτρέψουν την αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς κάτω από το βυθό της θάλασσας, εξέδωσαν απόφαση για την περιβαλλοντικώς ασφαλή αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς και κατευθυντήριες γραμμές OSPAR για την εκτίμηση επικινδυνότητας και τη διαχείριση της εν λόγω δραστηριότητας. Εξέδωσαν επίσης απόφαση για την απαγόρευση της τοποθέτησης CO2 στη στήλη ύδατος της θάλασσας και στο βυθό της θάλασσας, λόγω των δυνητικών αρνητικών συνεπειών.

11. Σε κοινοτικό επίπεδο, ήδη εφαρμόζονται ορισμένα νομοθετικά μέσα για τη διαχείριση μερικών από τους περιβαλλοντικούς κινδύνους της CCS, ιδιαίτερα όσον αφορά τη δέσμευση και τη μεταφορά CO2, θα πρέπει δε να χρησιμοποιούνται όπου υπάρχει σχετική δυνατότητα.

12. Η οδηγία 96/61/EΚ του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης[11] για ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες είναι κατάλληλη για την κανονιστική ρύθμιση των κινδύνων της δέσμευσης CO2 και επομένως θα πρέπει να εφαρμόζεται στη δέσμευση CO2 για τους σκοπούς της αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς από εγκαταστάσεις καλυπτόμενες από την εν λόγω οδηγία.

13. Η οδηγία 85/337/EΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημόσιων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον[12] θα πρέπει να εφαρμοστεί στη δέσμευση και τη μεταφορά CO2 για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Θα πρέπει επίσης να εφαρμοστεί σε τόπους αποθήκευσης κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

14. Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμοστεί στην αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς εντός της επικράτειας των κρατών μελών, εντός των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών τους και στην ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα τους. Δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται η οδηγία σε ερευνητικά έργα. Ωστόσο, θα πρέπει να εφαρμόζεται σε έργα επίδειξης με συνολική στοχευόμενη αποθήκευση 100 χιλιάδων τόνων και άνω. Το κατώφλι αυτό θεωρείται επίσης ενδεδειγμένο για τους σκοπούς άλλων συναφών κοινοτικών νομοθετικών πράξεων. Η αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς που επεκτείνεται πέραν του εδαφικού πεδίου εφαρμογής της παρούσας οδηγίας και η αποθήκευση CO2 στη στήλη ύδατος δεν θα πρέπει να επιτρέπονται.

15. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διατηρούν το δικαίωμα να προσδιορίζουν τις περιοχές εντός της επικρατείας τους μεταξύ των οποίων επιτρέπεται να γίνεται επιλογή τόπων αποθήκευσης. Η επιλογή του ενδεδειγμένου τόπου αποθήκευσης είναι ζωτικής σημασίας για να διασφαλιστεί ότι το αποθηκευόμενο CO2 θα απομονώνεται πλήρως στο αέναο μέλλον. Ως εκ τούτου, ένας τόπος θα πρέπει να επιλέγεται ως τόπος αποθήκευσης μόνον εάν δεν υφίσταται σημαντικός κίνδυνος διαρροής και εάν οπωσδήποτε δεν υπάρχει πιθανότητα να σημειωθούν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις ή επιπτώσεις στην υγεία. Αυτό θα πρέπει να προσδιορίζεται μέσω χαρακτηρισμού και εκτίμησης ενός δυνητικού συγκροτήματος αποθήκευσης κατ' εφαρμογή ειδικών απαιτήσεων.

16. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίζουν σε ποιες περιπτώσεις απαιτείται εξερεύνηση για να ληφθούν οι αναγκαίες πληροφορίες για την επιλογή του τόπου. Τέτοια εργασία εξερεύνησης θα πρέπει να υπόκειται σε απαίτηση έκδοσης άδειας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι διαδικασίες για τη χορήγηση αδειών εξερεύνησης είναι ανοικτές σε όλες τις οντότητες που διαθέτουν τις αναγκαίες ικανότητες και ότι οι άδειες χορηγούνται με βάση αντικειμενικά, δημοσιευμένα κριτήρια. Προκειμένου να προστατευθούν και ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις σε εργασίες εξερεύνησης, οι άδειες εξερεύνησης θα πρέπει να χορηγούνται για περιοχή περιορισμένου όγκου και για περιορισμένο χρόνο, στη διάρκεια του οποίου ο κάτοχος της άδειας θα πρέπει να έχει το αποκλειστικό δικαίωμα εξερεύνησης του δυνητικού συγκροτήματος αποθήκευσης CO2.. Θα πρέπει τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι στη διάρκεια αυτού του χρόνου δεν επιτρέπονται αντιμαχόμενες χρήσεις του συγκροτήματος.

17. Δεν θα επιτρέπεται η εκμετάλλευση τόπων αποθήκευσης χωρίς άδεια αποθήκευσης. Η άδεια αποθήκευσης θα πρέπει να αποτελεί το βασικό μέσο διασφάλισης της τήρησης των ουσιωδών απαιτήσεων της οδηγίας και του γεγονότος ότι, επομένως, η αποθήκευση σε γεωλογικούς σχηματισμούς πραγματοποιείται κατά τρόπο περιβαλλοντικώς ασφαλή.

18. Όλες οι άδειες αποθήκευσης υποβάλλονται με τη μορφή σχεδίου στην Επιτροπή, ώστε να της δίνεται η δυνατότητα να διατυπώνει γνώμη σχετικά με το σχέδιο αδειών εντός έξι μηνών από την υποβολή τους. Οι εθνικές αρχές λαμβάνουν υπόψη τη γνώμη αυτή όταν αποφασίζουν σχετικά με την άδεια και πρέπει να δικαιολογούν τυχόν αποκλίσεις από τη γνώμη της Επιτροπής. Η επανεξέταση σε κοινοτικό επίπεδο αναμένεται να βοηθήσει στη διασφάλιση της συνέπειας της εφαρμογής των απαιτήσεων της οδηγίας σε όλο το χώρο της Κοινότητας και επίσης να ενισχύσει την εμπιστοσύνη του κοινού στην CCS, ιδίως όταν αρχίσει να εφαρμόζεται η οδηγία.

19. Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να επανεξετάζει και, όταν είναι αναγκαίο, να επικαιροποιεί ή ανακαλεί την άδεια αποθήκευσης μεταξύ άλλων εάν της έχουν γνωστοποιηθεί σημαντικές ανωμαλίες ή διαρροές, εάν οι υποβαλλόμενες εκθέσεις από τους φορείς εκμετάλλευσης ή οι διενεργούμενες επιθεωρήσεις δείχνουν μη συμμόρφωση προς τους όρους χορήγησης της άδειας ή εάν περιήλθε στη γνώση της αρμόδιας αρχής τυχόν άλλη αδυναμία του φορέα εκμετάλλευσης να ανταποκριθεί στους όρους χορήγησης της άδειας. Μετά την ανάκληση μιας άδειας, θα πρέπει η αρμόδια αρχή είτε να εκδώσει νέα άδεια ή να κλείσει τον τόπο αποθήκευσης. Στο μεταξύ, θα πρέπει η αρμόδια αρχή να αναλάβει την ευθύνη για τον τόπο αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων όλων των παρεπόμενων νομικών υποχρεώσεων. Στην έκταση που καθίσταται δυνατό, οι συνεπαγόμενες δαπάνες θα πρέπει να ανακτώνται από τον πρώην φορέα εκμετάλλευσης.

20. Είναι ανάγκη να επιβληθούν περιορισμοί στη σύνθεση του ρεύματος CO2, οι οποίες ανταποκρίνονται στον πρωταρχικό σκοπό της αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς, δηλ. στην απομόνωση των εκπομπών CO2 από την ατμόσφαιρα, και οι οποίοι βασίζονται στους κινδύνους που ενδέχεται να συνεπάγεται η μόλυνση για την ασφάλεια και την προστασία του δικτύου μεταφοράς και αποθήκευσης. Για το σκοπό αυτό, η σύνθεση του ρεύματος CO2 θα πρέπει να εξακριβώνεται πριν από την έγχυση και την αποθήκευσή του.

21. Η παρακολούθηση είναι ουσιαστικής σημασίας για την εκτίμηση του κατά πόσο το εγχεόμενο CO2 συμπεριφέρεται όπως αναμένεται, κατά πόσο συμβαίνει τυχόν μετανάστευση ή διαρροή και κατά πόσο τυχόν εντοπιζόμενη διαρροή προκαλεί βλάβες στο περιβάλλον ή την υγεία του ανθρώπου. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι στη διάρκεια της επιχειρησιακής φάσης, ο φορέας εκμετάλλευσης παρακολουθεί το συγκρότημα αποθήκευσης και τις εγκαταστάσεις έγχυσης με βάση σχέδιο παρακολούθησης μελετημένο κατ' εφαρμογή των ειδικών απαιτήσεων παρακολούθησης. Θα πρέπει το σχέδιο να υποβάλλεται προς έγκριση από την αρμόδια αρχή.

22. Ο φορέας εκμετάλλευσης θα πρέπει να υποβάλει στην αρμόδια αρχή έκθεση με, μεταξύ άλλων, τα αποτελέσματα της παρακολούθησης, τουλάχιστον άπαξ του έτους. Επιπλέον, θα πρέπει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν σύστημα επιθεωρήσεων για να διασφαλίσουν ότι η εκμετάλλευση του τόπου αποθήκευσης διενεργείται με την τήρηση των απαιτήσεων της παρούσας οδηγίας.

23. Απαιτείται η διατύπωση διατάξεων που καλύπτουν την ευθύνη για ζημία στο τοπικό περιβάλλον και το κλίμα, η οποία προκύπτει από τυχόν αστοχία της μόνιμης απομόνωσης. Η ευθύνη για ζημία στο περιβάλλον (ζημία σε προστατευόμενα είδη και φυσικά ενδιαιτήματα, τα ύδατα και το έδαφος) υπάγεται σε κανονιστικές ρυθμίσεις μέσω της οδηγίας 2004/35/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21η· Απριλίου 2004, σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας[13], η οποία θα πρέπει να εφαρμοστεί στην εκμετάλλευση τόπων αποθήκευσης κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Η ευθύνη για ζημία στο κλίμα λόγω διαρροών καλύπτεται από την ένταξη των τόπων αποθήκευσης στην οδηγία 2003/87/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας και την τροποποίηση της οδηγίας 96/61/EΚ του Συμβουλίου[14], η οποία απαιτεί την επιστροφή δικαιωμάτων εμπορίας εκπομπών για τυχόν διαρροή εκπομπών. Επιπλέον, με την παρούσα οδηγία θα θεσπιστεί υποχρέωση για τον φορέα εκμετάλλευσης να λαμβάνει διορθωτικά μέτρα σε περίπτωση σοβαρών ανωμαλιών ή διαρροών με βάση σχέδιο διορθωτικών μέτρων υποβαλλόμενο προς έγκριση από την αρμόδια εθνική αρχή. Στις περιπτώσεις που ο φορέας εκμετάλλευσης αδυνατεί να λάβει τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα, τα μέτρα αυτά θα πρέπει να λαμβάνονται από την αρμόδια αρχή, η οποία ανακτά τις σχετικές δαπάνες από τον φορέα εκμετάλλευσης.

24. Ένας τόπος αποθήκευσης θα πρέπει να κλείνει εάν πληρούνται οι συναφείς προϋποθέσεις που αναγράφονται στην άδεια, όταν το ζητήσει ο φορέας εκμετάλλευσης και το επιτρέψει η αρμόδια αρχή ή εάν η αρμόδια αρχή αποφασίσει το κλείσιμο μετά την απόσυρση της άδειας αποθήκευσης.

25. Αφού κλείσει ένας τόπος αποθήκευσης, ο φορέας εκμετάλλευσης θα παραμένει υπεύθυνος για τη συντήρηση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο, την υποβολή εκθέσεων και τη λήψη διορθωτικών μέτρων κατ' εφαρμογή των απαιτήσεων της παρούσας οδηγίας με βάση σχέδιο μετά το κλείσιμο υποβαλλόμενο προς έγκριση από την αρμόδια αρχή, καθώς και για όλες τις παρεπόμενες υποχρεώσεις βάσει όλων των συναφών κοινοτικών νομοθετικών πράξεων έως ότου η ευθύνη για τον τόπο αποθήκευσης μεταβιβαστεί στην αρμόδια αρχή.

26. Η ευθύνη για τον τόπο αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων των πάσης φύσεως παρεπόμενων νομικών υποχρεώσεων, θα πρέπει να μεταβιβαστεί στην αρμόδια αρχή εάν και όταν όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία δείχνουν ότι το CO2 που έχει αποθηκευθεί θα παραμείνει πλήρως απομονωμένο στο αέναο μέλλον. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει ο φορέας εκμετάλλευσης να συντάσσει έκθεση στην οποία τεκμηριώνεται ότι πληρούται το κριτήριο και να την υποβάλει στην αρμόδια αρχή προς έγκριση της μεταβίβασης. Όλα τα σχέδια εγκριτικών αποφάσεων θα πρέπει να υποβάλλονται στην Επιτροπή, ώστε να της δίνεται η δυνατότητα να διατυπώνει γνώμη σχετικά με το σχέδιο εγκριτικής απόφασης εντός έξι μηνών από την υποβολή του. Οι εθνικές αρχές θα πρέπει να λάβουν υπόψη τη γνώμη αυτή όταν αποφασίζουν σχετικά με την έγκριση και θα πρέπει να δικαιολογούν τυχόν απόκλιση από τη γνώμη της Επιτροπής. Όπως και η επανεξέταση των αδειών αποθήκευσης με τη μορφή σχεδίου σε κοινοτικό επίπεδο, η επανεξέταση των σχεδίων εγκριτικών αποφάσεων αναμένεται να βοηθήσει στη διασφάλιση συνέπειας κατά την εφαρμογή των απαιτήσεων της οδηγίας σε όλο τον κοινοτικό χώρο και επίσης να ενισχύσει την εμπιστοσύνη του κοινού στην CCS, ειδικώς στον αρχικό χρόνο εφαρμογής της οδηγίας.

27. Μετά τη μεταβίβαση της ευθύνης, θα πρέπει να επιτρέπεται η παύση της παρακολούθησης, η οποία όμως και ενεργοποιείται εκ νέου εάν εντοπισθούν διαρροές ή σημαντικές ανωμαλίες. Δεν θα ανακτώνται από τον πρώην φορέα εκμετάλλευσης οι δαπάνες στις οποίες υποβάλλεται η αρμόδια αρχή μετά τη μεταβίβαση της ευθύνης.

28. Θα πρέπει να προβλέπεται χρηματικό ποσό ώστε να αυξηθεί η εμπιστοσύνη ότι υπάρχει δυνατότητα κάλυψης των υποχρεώσεων κατά το κλείσιμο και μετά το κλείσιμο, των υποχρεώσεων που προκύπτουν από την ένταξη βάσει της οδηγίας 2003/87/EΚ και των υποχρεώσεων βάσει της παρούσας οδηγίας για τη λήψη διορθωτικών μέτρων σε περίπτωση σημαντικών ανωμαλιών ή διαρροών. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν την πρόβλεψη χρηματικού ποσού, μέσω χρηματικής εγγύησης ή τυχόν άλλου ισοδύναμου μέσου, εκ μέρους του υποψηφίου πριν από την υποβολή αίτησης για χορήγηση άδειας.

29. Η πρόσβαση σα δίκτυα μεταφοράς CO2 και τους τόπους αποθήκευσης θα μπορούσε να καταστεί προϋπόθεση για την είσοδο ή την ανταγωνιστική εκμετάλλευση στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, ανάλογα με τις σχετικές τιμές εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα και CCS. Ως εκ τούτου, είναι ενδεδειγμένο να υπάρξουν διακανονισμοί με δυνητικούς χρήστες για την απόκτηση τέτοιας πρόσβασης. Αυτό θα πρέπει να διενεργείται κατά τρόπο που θα αποφασίσει κάθε κράτος μέλος, με την εφαρμογή των στόχων της δίκαιης και ανοικτής πρόσβασης και συνεκτιμώντας, μεταξύ άλλων, την ικανότητα μεταφοράς και αποθήκευσης η οποία διατίθεται ή μπορεί εύλογα να διατεθεί, καθώς και το ποσοστό των υποχρεώσεών του για μείωση των εκπομπών CO2 κατ' εφαρμογή των διεθνών νομικών μέσων και των κοινοτικών νομοθετικών πράξεων ως προς τις οποίες υπάρχει σκοπός ανταπόκρισης μέσω της δέσμευσης και της αποθήκευσης CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να ορίσουν μηχανισμούς επίλυσης διαφορών ώστε να επιτρέψουν την ταχύτατη διευθέτηση των διαφορών όσον αφορά την πρόσβαση στα δίκτυα μεταφοράς CO2 και τους τόπους αποθήκευσης.

30. Απαιτούνται διατάξεις που να διασφαλίζουν ότι σε περιπτώσεις διασυνοριακής μεταφοράς CO2, διασυνοριακών τόπων αποθήκευσης ή διασυνοριακών συγκροτημάτων αποθήκευσης, οι αρμόδιες αρχές των οικείων κρατών μελών ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας και σε όλες τις υπόλοιπες κοινοτικές νομοθετικές πράξεις από κοινού.

31. Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να καταρτίσει και συντηρεί μητρώο με όλους τους κλεισμένους τόπους αποθήκευσης και τα γύρα συγκροτήματα αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων χαρτών της έκτασής τους στο χώρο, προς συνεκτίμηση από τις αρμόδιες εθνικές αρχές στις συναφείς διαδικασίες προγραμματισμού και έκδοσης αδειών. Το μητρώο θα πρέπει επίσης να γνωστοποιείται στην Επιτροπή.

32. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλουν εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας με βάση ερωτηματολόγια τα οποία έχει συντάξει η Επιτροπή κατ' εφαρμογή της οδηγίας 91/692/EΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 1991, για την τυποποίηση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων που αφορούν την εφαρμογή ορισμένων οδηγιών για το περιβάλλον[15].

33. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διατυπώσουν κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται για παραβάσεις των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Οι κυρώσεις αυτές θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

34. Τα κοινοτικά μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/EΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1989, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[16].

35. Θα πρέπει να τροποποιηθεί η οδηγία 85/337/EΟΚ ώστε να καλύπτει τη δέσμευση και τη μεταφορά ρευμάτων CO2 για τους σκοπούς της αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς, καθώς και τους τόπους αποθήκευσης κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Θα πρέπει να τροποποιηθεί η οδηγία 96/61/EΚ ώστε να καλύπτει τη δέσμευση ρευμάτων CO2 για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς από εγκαταστάσεις που καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία. Θα πρέπει να τροποποιηθεί η οδηγία 2004/35/EΚ ώστε να καλύπτει την εκμετάλλευση τόπων αποθήκευσης κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

36. Η έκδοση της παρούσας οδηγίας αναμένεται να διασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου από τους κινδύνους που συνεπάγεται η αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να τροποποιηθούν η οδηγία 2006/12/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2006, περί των στερεών αποβλήτων[17] και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2006, για τις μεταφορές αποβλήτων[18] ώστε να εξαιρεθεί από το πεδίο εφαρμογής των ανωτέρω νομοθετικών πράξεων το CO2 που δεσμεύεται και μεταφέρεται για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Θα πρέπει επίσης να τροποποιηθεί η οδηγία 2000/60/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2000, για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής υδάτων[19] ώστε να επιτραπεί η έγχυση CO2 σε αλατούχους υδροφόρους ορίζοντες για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς.

37. Η μετάβαση σε παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με χαμηλή εκπομπή άνθρακα απαιτεί την πραγματοποίηση νέων επενδύσεων σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτά καύσιμα κατά τρόπο που να διευκολύνει ουσιώδεις μειώσεις των εκπομπών. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να τροποποιηθεί η οδηγία 2001/80/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2001, για τον περιορισμό των εκπομπών ορισμένων ρύπων από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης στην ατμόσφαιρα[20] ώστε να απαιτείται για όλες τις εγκαταστάσεις καύσης, για τις οποίες χορηγείται η αρχική άδεια κατασκευής ή η αρχική άδεια εκμετάλλευσης μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, να διαθέτουν κατάλληλο χώρο στον τόπο της εγκατάστασης για την τοποθέτηση του εξοπλισμού που είναι αναγκαίος στη δέσμευση και συμπίεση CO2 και να έχει αξιολογηθεί ο βαθμός διάθεσης κατάλληλων τόπων αποθήκευσης και δικτύων μεταφοράς, καθώς και η τεχνική εφικτότητα του εκ των υστέρων εξοπλισμού για τη δέσμευση CO2.

38. Επειδή ο στόχος της προτεινόμενης δράσης, δηλαδή η θέσπιση νομικού πλαισίου για την κανονιστική ρύθμιση των περιβαλλοντικών κινδύνων της CCS, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς με τις μεμονωμένες ενέργειες των κρατών μελών και ως εκ τούτου, λόγω της κλίμακας και των επενεργειών της παρούσας δράσης, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα έχει τη δυνατότητα να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των εν λόγω στόχων,

39. Η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας γίνεται με την επιφύλαξη των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Αντικείμενο, πεδίο εφαρμογής και ορισμοί

Άρθρο 1 Αντικείμενο και σκοπός

1. Η παρούσα οδηγία θεσπίζει νομικό πλαίσιο για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (εφεξής «CO2») σε γεωλογικούς σχηματισμούς.

2. Σκοπός της αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς είναι η μόνιμη απομόνωση του CO2 κατά τρόπο που να προλαμβάνει ή μειώνει, στο μέτρο του δυνατού, τις αρνητικές συνέπειες στο περιβάλλον και τυχόν προκύπτοντες κινδύνους για την υγεία του ανθρώπου.

Άρθρο 2 Πεδίο εφαρμογής και απαγόρευση

1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στην αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς στην επικράτεια των κρατών μελών, στις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες τους και στην ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα τους κατά την έννοια της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας (UNCLOS).

2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στην αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς η οποία διενεργείται για έρευνα, ανάπτυξη ή δοκιμή νέων προϊόντων και διεργασιών.

3. Δεν επιτρέπεται η αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς που επεκτείνονται πέραν της περιοχής που αναφέρεται στην παράγραφο 1.

4. Δεν επιτρέπεται η αποθήκευση CO2 στη στήλη ύδατος.

Άρθρο 3 Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

(1) ως «αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς» νοείται η έγχυση και η αποθήκευση ρευμάτων CO2 σε υπόγειους γεωλογικούς σχηματισμούς·

(2) ως «στήλη ύδατος» νοείται η κατακορύφως συνεχής μάζα ύδατος από την επιφάνεια έως τα ιζήματα του βυθού μιας υδάτινης μάζας·

(3) ως «τόπος αποθήκευσης» νοείται ένας ειδικός γεωλογικός σχηματισμός χρησιμοποιούμενος για την αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς·

(4) ως «γεωλογικός σχηματισμός» νοείται μια λιθοστρωματογραφική υποδιαίρεση εντός της οποίας ανευρίσκονται και χαρτογραφούνται διακεκριμένες στρώσεις πετρωμάτων·

(5) ως «διαρροή» νοείται οποιαδήποτε διαρροή CO2 από το συγκρότημα αποθήκευσης·

(6) ως «συγκρότημα αποθήκευσης» νοείται ο τόπος αποθήκευσης και οι γύρω γεωλογικοί χώροι οι οποίοι μπορεί να επηρεάσουν τη συνολική ακεραιότητα και ασφάλεια της αποθήκευσης (δηλαδή δευτερογενείς σχηματισμοί απομόνωσης)·

(7) ως «εξερεύνηση» νοείται η αξιολόγηση δυνητικών συγκροτημάτων αποθήκευσης μέσω ειδικής διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων όπως η διεξαγωγή γεωλογικών ερευνών με φυσικά ή χημικά μέσα και γεωτρητικών εργασιών για την απόκτηση γεωλογικών πληροφοριών σχετικά με στρώματα στο δυνητικό συγκρότημα αποθήκευσης·

(8) ως «άδεια εξερεύνησης» νοείται μια γραπτή και αιτιολογημένη απόφαση με την οποία εξουσιοδοτείται η εξερεύνηση και η οποία εκδίδεται από την αρμόδια αρχή κατ' εφαρμογή των απαιτήσεων της παρούσας οδηγίας·

(9) ως «φορέας εκμετάλλευσης» νοείται οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό, ιδιωτικό ή δημόσιο πρόσωπο το οποίο εκμεταλλεύεται τον τόπο αποθήκευσης ή έχει τον έλεγχο του τόπου ή στο οποίο έχει μεταβιβασθεί αποφασιστικής σημασίας οικονομική εξουσία ως προς την τεχνική λειτουργία του τόπου αποθήκευσης σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία. Το πρόσωπο αυτό μπορεί να αλλάξει στο διάστημα που μεσολαβεί από τις προπαρασκευαστικές εργασίες της αποθήκευσης έως τη φάση μετά το κλείσιμο·

(10) ως «άδεια αποθήκευσης» νοείται μια γραπτή και αιτιολογημένη απόφαση με την οποία εξουσιοδοτείται η αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς σε ένα τόπο αποθήκευσης, η οποία εκδίδεται από την αρμόδια αρχή κατ' εφαρμογή των απαιτήσεων της παρούσας οδηγίας·

(11) ως «ουσιώδης μεταβολή» νοείται μια αλλαγή η οποία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το περιβάλλον··

(12) ως «ρεύμα CO2» νοείται η ροή ουσιών που προκύπτει από διεργασίες δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα·

(13) ως «απόβλητα» νοούνται οι ουσίες που ορίζονται ως απόβλητα στο στοιχείο α) του άρθρου 1 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/12/EΚ·

(14) ως «θύσανος CO2 » νοείται ο όγκος διασποράς CO2 στο γεωλογικό σχηματισμό·

(15) ως «μετανάστευση» νοείται η κίνηση του CO2 εντός του συγκροτήματος αποθήκευσης·

(16) ως «σημαντική ανωμαλία» νοείται τυχόν ανωμαλία στην έγχυση ή τις εργασίες αποθήκευσης ή στις συνθήκες του ίδιου του τόπου, η οποία συνεπάγεται κίνδυνο διαρροής·

(17) ως «διορθωτικά μέτρα» νοούνται τυχόν μέτρα που λαμβάνονται για να διορθωθούν σημαντικές ανωμαλίες ή να αποφραχθούν διαρροές ώστε να προληφθεί ή ελαχιστοποιηθεί η έκλυση CO2 από το συγκρότημα αποθήκευσης·

(18) ως «κλείσιμο» ενός τόπου αποθήκευσης CO2 νοείται η οριστική παύση έγχυσης CO2 στον εν λόγω τόπο αποθήκευσης·

(19) ως «μετά το κλείσιμο» νοείται η περίοδος μετά το κλείσιμο ενός τόπου αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου μετά τη μεταβίβαση της ευθύνης στην αρμόδια αρχή·

(20) ως «δίκτυο μεταφοράς» νοείται το δίκτυο σωληναγωγών, συμπεριλαμβανομένων των συναφών σταθμών ανύψωσης της πίεσης για τη μεταφορά CO2 στον τόπο αποθήκευσης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Επιλογή του τόπου και άδειες εξερεύνησης

Άρθρο 4 Επιλογή τόπων αποθήκευσης

1. Τα κράτη μέλη διατηρούν το δικαίωμα ορισμού των περιοχών από τις οποίες μπορεί να επιλέγονται τόποι αποθήκευσης κατ' εφαρμογή των απαιτήσεων της παρούσας οδηγίας.

2. Ένας γεωλογικός σχηματισμός επιλέγεται ως τόπος αποθήκευσης μόνο εάν υπό τις προτεινόμενες προϋποθέσεις χρήσης δεν υφίσταται σημαντικός κίνδυνος διαρροής και εάν δεν είναι πιθανόν να σημειωθούν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον ή στην υγεία.

3. Η καταλληλότητα ενός γεωλογικού σχηματισμού για χρήση του ως τόπου αποθήκευσης κρίνεται κατόπιν χαρακτηρισμού και αξιολόγησης του δυνητικού συγκροτήματος αποθήκευσης και της γύρω περιοχής κατ' εφαρμογή των κριτηρίων που ορίζονται στο παράρτημα Ι.

Άρθρο 5 Άδειες εξερεύνησης

1. Στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη αποφασίζουν ότι απαιτείται εξερεύνηση για την παραγωγή των πληροφοριών που είναι αναγκαίες για την επιλογή του τόπου κατ' εφαρμογή του άρθρου 4, μεριμνούν ώστε να μην διενεργείται τέτοια εξερευνητική εργασία χωρίς άδεια εξερεύνησης.

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι διαδικασίες χορήγησης αδειών εξερεύνησης είναι ανοικτές στις πάσης φύσεως οντότητες που διαθέτουν τις αναγκαίες ικανότητες και ότι οι άδειες χορηγούνται με βάση αντικειμενικά, δημοσιευμένα κριτήρια.

3. Οι άδειες εξερεύνησης χορηγούνται για περιοχή περιορισμένου όγκου και για περίοδο δύο ετών κατ' ανώτατο όριο, με δυνατότητα παράτασης μία φορά για περίοδο δύο ετών κατ' ανώτατο όριο.

4. Ο κάτοχος άδειας εξερεύνησης θα έχει αποκλειστικό δικαίωμα εξερεύνησης του δυνητικού συγκροτήματος αποθήκευσης CO2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να μην επιτρέπονται αντιμαχόμενες χρήσεις του συγκροτήματος στη διάρκεια ισχύος της άδειας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Άδειες αποθήκευσης

Άρθρο 6 Άδειες αποθήκευσης

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να μην γίνεται εκμετάλλευση τόπου αποθήκευσης χωρίς άδεια αποθήκευσης.

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι διαδικασίες χορήγησης αδειών αποθήκευσης είναι ανοικτές στις πάσης φύσεως οντότητες που διαθέτουν τις αναγκαίες ικανότητες και ότι οι άδειες χορηγούνται με βάση αντικειμενικά, δημοσιευμένα κριτήρια.

Άρθρο 7 Αιτήσεις για άδειες αποθήκευσης

Οι αιτήσεις που υποβάλλονται στην αρμόδια αρχή για άδειες αποθήκευσης περιλαμβάνουν τις εξής πληροφορίες:

(1) όνομα και διεύθυνση του αιτούντος και, εάν δεν συμπίπτει, του υποψήφιου φορέα εκμετάλλευσης·

(2) απόδειξη της τεχνικής ικανότητας του αιτούντος ή του υποψήφιου φορέα εκμετάλλευσης·

(3) το χαρακτηρισμό του τόπου και του συγκροτήματος αποθήκευσης και αξιολόγηση της αναμενομένης ασφάλειας της αποθήκευσης κατ' εφαρμογή του άρθρου 4 παράγραφοι 2 και 3·

(4) τη συνολική ποσότητα CO2 που θα έχει εγχυθεί και αποθηκευθεί, καθώς και τις αναζητούμενες πηγές, τη σύνθεση των ρευμάτων CO2 και τους ρυθμούς έγχυσης·

(5) το προτεινόμενο σχέδιο παρακολούθησης κατ' εφαρμογή του άρθρου 13 παράγραφος 2·

(6) προτεινόμενο σχέδιο διορθωτικών μέτρων κατ' εφαρμογή του άρθρου 16 παράγραφος 2·

(7) προτεινόμενο προσωρινό σχέδιο μετά το κλείσιμο κατ' εφαρμογή του άρθρου 17 παράγραφος 3·

(8) τις πληροφορίες που δίνονται κατ' εφαρμογή του άρθρου 5 της οδηγίας 85/337/EΟΚ·

(9) αποδεικτικά στοιχεία της χρηματικής εγγύησης ή άλλο ισοδύναμο εχέγγυο όπως απαιτείται με βάση το άρθρο 19.

Άρθρο 8 Προϋποθέσεις για τις άδειες αποθήκευσης

Η αρμόδια αρχή εκδίδει άδεια αποθήκευσης μόνο εάν τηρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

(1) η αρμόδια αρχή θεωρεί ότι:

(α) πληρούνται όλες οι συναφείς προϋποθέσεις της παρούσας οδηγίας·

(β) η διαχείριση του τόπου αποθήκευσης θα διενεργείται από φυσικό πρόσωπο το οποίο διαθέτει την τεχνική ικανότητα και αξιοπιστία διαχείρισης του τόπου, παρέχονται δε επαγγελματική και τεχνική εξέλιξη και επιμόρφωση του εν λόγω προσώπου και όλου του προσωπικού·

(2) η Επιτροπή έχει διατυπώσει τη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο άδειας κατ' εφαρμογή του άρθρου 10 παράγραφος 1·

(3) η αρμόδια αρχή έχει εξετάσει την ανωτέρω γνώμη κατ' εφαρμογή του άρθρου 10 παράγραφος 2.

Άρθρο 9 Περιεχόμενο των αδειών αποθήκευσης

Η άδεια θα περιέχει τα ακόλουθα:

(1) όνομα και διεύθυνση του φορέα εκμετάλλευσης·

(2) επακριβή θέση και οριοθέτηση του τόπου αποθήκευσης και του συγκροτήματος αποθήκευσης·

(3) συνολική ποσότητα CO2 που επιτρέπεται να αποθηκεύεται σε γεωλογικούς σχηματισμούς και ανώτατοι επιτρεπόμενοι ρυθμοί έγχυσης·

(4) απαιτήσεις για τη σύνθεση του ρεύματος CO2 και τη διαδικασία αποδοχής CO2 κατ' εφαρμογή του άρθρου 12 και, αν κρίνεται αναγκαίο, περαιτέρω απαιτήσεις για την έγχυση και την αποθήκευση·

(5) εγκεκριμένο σχέδιο παρακολούθησης, υποχρέωση εφαρμογής του σχεδίου και απαιτήσεις για επικαιροποίησή του κατ' εφαρμογή του άρθρου 13, καθώς και απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων κατ' εφαρμογή του άρθρου 14·

(6) απαίτηση γνωστοποίησης στην αρμόδια αρχή περιπτώσεων σημαντικών ανωμαλιών ή διαρροών, εγκεκριμένο σχέδιο διορθωτικών μέτρων και υποχρέωση εφαρμογής του σχεδίου διορθωτικών μέτρων σε περίπτωση σημαντικών ανωμαλιών ή διαρροών κατ' εφαρμογή του άρθρου 16·

(7) προϋποθέσεις για το κλείσιμο και εγκεκριμένο προσωρινό σχέδιο μετά το κλείσιμο κατ' εφαρμογή του άρθρου 17·

(8) διατάξεις για μεταβολές, αναθεώρηση, επικαιροποίηση και ανάκληση της άδειας αποθήκευσης κατ' εφαρμογή του άρθρου 11·

(9) απαίτηση διατήρησης της χρηματικής εγγύησης ή οποιουδήποτε άλλου ισοδύναμου εχεγγύου κατ' εφαρμογή του άρθρου 19.

Άρθρο 10 Επανεξέταση των αδειών αποθήκευσης σε μορφή σχεδίου από την Επιτροπή

1. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για τις πάσης φύσεως άδειες αποθήκευσης σε μορφή σχεδίου, τις αιτήσεις άδειας και τυχόν άλλα στοιχεία που συνεκτιμούνται από την αρμόδια αρχή όταν εκδίδει το σχέδιο απόφασής της. Εντός έξι μηνών από την υποβολή των ανωτέρω στοιχείων στην Επιτροπή, η τελευταία μπορεί να εκδώσει γνώμη σχετικά με τις άδειες σε μορφή σχεδίου.

2. Η αρμόδια αρχή κοινοποιεί στην Επιτροπή την τελική απόφαση, αναφέροντας τους λόγους εάν η απόφαση αποκλίνει από τη γνώμη που διατύπωσε η Επιτροπή.

Άρθρο 11 Μεταβολές, επανεξέταση, επικαιροποίηση και ανάκληση αδειών αποθήκευσης

1. Ο φορέας εκμετάλλευσης ενημερώνει την αρμόδια αρχή για τυχόν προγραμματιζόμενες μεταβολές του τρόπου εκμετάλλευσης του τόπου αποθήκευσης. Κατά περίπτωση, η αρμόδια αρχή επικαιροποιεί την άδεια αποθήκευσης ή τις προϋποθέσεις ισχύος της άδειας.

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να μην πραγματοποιούνται ουσιώδεις μεταβολές χωρίς να έχει εκδοθεί νέα άδεια αποθήκευσης σύμφωνα με την παρούσα οδηγία.

3. Η αρμόδια αρχή επανεξετάζει και, όταν κρίνεται αναγκαίο, επικαιροποιεί ή ανακαλεί την άδεια αποθήκευσης:

(α) εάν της έχουν γνωστοποιηθεί σημαντικές ανωμαλίες ή διαρροές κατ' εφαρμογή του άρθρου 16 παράγραφος 1·

(β) εάν οι υποβαλλόμενες εκθέσεις κατ' εφαρμογή του άρθρου 14 ή οι περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις που διενεργούνται κατ' εφαρμογή του άρθρου 15 δείχνουν τη μη συμμόρφωση προς τις προϋποθέσεις της άδειας ή κινδύνους σημαντικών ανωμαλιών ή διαρροών·

(γ) εάν η αρμόδια αρχή είναι ενήμερη για τυχόν άλλη αδυναμία του φορέα εκμετάλλευσης να τηρήσει τις προϋποθέσεις ισχύος της άδειας·

(δ) με την επιφύλαξη των ανωτέρω στοιχείων (α) έως (γ), ανά πενταετία.

4. Αφού έχει ανακληθεί μια άδεια κατ' εφαρμογή της παραγράφου 3, η αρμόδια αρχή είτε εκδίδει νέα άδεια αποθήκευσης ή κλείνει τον τόπο αποθήκευσης κατ' εφαρμογή του στοιχείου γ) του άρθρου 17 παράγραφος 1. Έως ότου εκδοθεί νέα άδεια αποθήκευσης, η αρμόδια αρχή αναλαμβάνει την ευθύνη για τον τόπο αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων των πάσης φύσεως παρεπόμενων νομικών υποχρεώσεων. Στο βαθμό που είναι δυνατόν, η αρμόδια αρχή ανακτά τυχόν δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από τον πρώην φορέα εκμετάλλευσης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Υποχρεώσεις κατά την περίοδο εκμετάλλευσης, το κλείσιμο και μετά το κλείσιμο

Άρθρο 12 Κριτήρια και διαδικασία αποδοχής ρεύματος CO 2

1. Ένα ρεύμα CO2 πρέπει να συνίσταται κατά κύριο λόγο από διοξείδιο του άνθρακα. Για το σκοπό αυτό, δεν επιτρέπεται να προστίθενται απόβλητα ή άλλες ύλες με σκοπό τη διάθεση των εν λόγω αποβλήτων ή άλλων υλών. Ωστόσο, ένα ρεύμα CO2 μπορεί να περιέχει ίχνη συναφών ουσιών από την πηγή, τη δέσμευση ή τη διεργασία έγχυσης. Οι συγκεντρώσεις των ουσιών αυτών πρέπει να είναι κατώτερες από τα επίπεδα τα οποία επηρεάζουν αρνητικά την ακεραιότητα του τόπου αποθήκευσης και τη συναφή υποδομή μεταφοράς και συνεπάγονται σημαντικό κίνδυνο για το περιβάλλον ή παραβαίνουν τις απαιτήσεις της εφαρμοστέας κοινοτικής νομοθεσίας.

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε όταν εγχέεται και αποθηκεύεται ρεύμα CO2:

(α) πριν ή κατά το χρόνο της παράδοσης, ή κατά το χρόνο της πρώτης από μια σειρά παραδόσεων, ο φορέας εκμετάλλευσης μπορεί να επιδείξει μέσω της ενδεδειγμένης τεκμηρίωσης, ότι το υπόψη ρεύμα CO2 μπορεί να γίνει αποδεκτό στον τόπο σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στην άδεια και ότι πληροί τα κριτήρια σύνθεσης που παρατίθενται στην παράγραφο 1·

(β) ο φορέας εκμετάλλευσης τηρεί μητρώο των ποσοτήτων και χαρακτηριστικών των παραδιδόμενων ρευμάτων CO2, στο οποίο δείχνεται η προέλευση, η σύνθεση και η ταυτότητα των παραγωγών και μεταφορέων των ρευμάτων CO2.

Άρθρο 13 Παρακολούθηση

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο φορέας εκμετάλλευσης να διενεργεί παρακολούθηση των μονάδων έγχυσης, του συγκροτήματος αποθήκευσης (συμπεριλαμβανομένου, όποτε υπάρχει δυνατότητα, του θυσάνου CO2), και, κατά περίπτωση, του γύρω περιβάλλοντος για σκοπούς:

(α) σύγκρισης μεταξύ της πραγματικής και της αναπαριστώμενης με μοντέλο συμπεριφοράς του CO2 στον τόπο αποθήκευσης·

(β) ανίχνευσης της μετανάστευσης του CO2·

(γ) ανίχνευσης της διαρροής του CO2·

(δ) ανίχνευσης σημαντικών αρνητικών επενεργειών στο γύρω περιβάλλον, τους ανθρώπινους πληθυσμούς ή χρήστες της γύρω βιόσφαιρας·

(ε) αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας τυχόν διορθωτικών μέτρων που λαμβάνονται κατ' εφαρμογή του άρθρου 16·

(στ) αξιολόγησης του κατά πόσο το αποθηκευόμενο CO2 θα παραμείνει πλήρως απομονωμένο στο αέναο μέλλον.

2. Η παρακολούθηση θα βασίζεται σε σχέδιο παρακολούθησης το οποίο έχει μελετηθεί από το φορέα εκμετάλλευσης κατ' εφαρμογή των απαιτήσεων που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ, έχει δε υποβληθεί και εγκριθεί από την αρμόδια αρχή κατ' εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 5 και του άρθρου 9 παράγραφος 5. Το σχέδιο θα επικαιροποιείται κατ' εφαρμογή των απαιτήσεων που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ και οπωσδήποτε ανά πενταετία ώστε να συνεκτιμώνται οι τεχνικές εξελίξεις. Τα επικαιροποιημένα σχέδια θα επανυποβάλλονται στην αρμόδια αρχή προς έγκριση.

Άρθρο 14 Υποβολή εκθέσεων

Με συχνότητα την οποία ορίζει η αρμόδια αρχή, και οπωσδήποτε τουλάχιστον μία φορά κατ' έτος, ο φορέας εκμετάλλευσης υποβάλλει στην αρμόδια αρχή:

(1) τα πάσης φύσεως αποτελέσματα της παρακολούθησης κατ' εφαρμογή του άρθρου 13 κατά την περίοδο που καλύπτει η έκθεση·

(2) τις ποσότητες και τα χαρακτηριστικά των ρευμάτων CO2 που παραδόθηκαν την περίοδο που καλύπτει η έκθεση, με ένδειξη της προέλευσης, της σύνθεσης και της ταυτότητας των παραγωγών και μεταφορέων των ρευμάτων CO2 που καταχωρίζονται σε μητρώα κατ' εφαρμογή του στοιχείου β) του άρθρου 12 παράγραφος 2·

(3) απόδειξη της διατήρησης της χρηματικής εγγύησης κατ' εφαρμογή των άρθρων 19 και 9 παράγραφος 9·

(4) τυχόν άλλες πληροφορίες τις οποίες η αρμόδια αρχή θεωρεί συναφείς για σκοπούς αξιολόγησης της συμμόρφωσης προς τις προϋποθέσεις ισχύος της άδειας και αύξησης των γνώσεων για τη συμπεριφορά του CO2 στον τόπο αποθήκευσης.

Άρθρο 15 Επιθεωρήσεις

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αρμόδιες αρχές να οργανώσουν σύστημα τακτικών και έκτακτων επιθεωρήσεων όλων των τόπων αποθήκευσης που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσα οδηγίας για σκοπούς ελέγχου και προώθησης της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις της οδηγίας και για σκοπούς παρακολούθησης των επενεργειών στο περιβάλλον.

2. Οι επιθεωρήσεις μπορεί να περιλαμβάνουν δραστηριότητες όπως επισκέψεις στο συγκρότημα αποθήκευσης, περιλαμβανομένων των μονάδων έγχυσης, αξιολόγηση των εργασιών έγχυσης και παρακολούθησης που πραγματοποιούνται από το φορέα εκμετάλλευσης και έλεγχο όλων των σχετικών αρχείων καταγραφής που τηρεί ο φορέας εκμετάλλευσης για τον τόπο αποθήκευσης.

3. Διενεργούνται τακτικές επιθεωρήσεις τουλάχιστον ανά έτος. Στο πλαίσιο των επιθεωρήσεων αυτών, εξετάζονται οι σχετικές μονάδες έγχυσης και παρακολούθησης, καθώς και το πλήρες φάσμα των συναφών επενεργειών του συγκροτήματος αποθήκευσης στο περιβάλλον.

4. Έκτακτες επιθεωρήσεις διενεργούνται:

(α) εάν στην αρμόδια αρχή έχουν γνωστοποιηθεί διαρροές ή σημαντικές ανωμαλίες κατ' εφαρμογή του άρθρου 16 παράγραφος 1·

(β) εάν οι εκθέσεις κατ' εφαρμογή του άρθρου 14 έχουν δείξει ανεπαρκή συμμόρφωση προς τις προϋποθέσεις ισχύος της άδειας·

(γ) για να διερευνηθούν σοβαρές καταγγελίες για περιβαλλοντική ζημία·

(δ) σε άλλες καταστάσεις εφόσον η αρμόδια αρχή το κρίνει ενδεδειγμένο.

5. Μετά από κάθε επιθεώρηση, η αρμόδια αρχή συντάσσει έκθεση με τα αποτελέσματα της επιθεώρησης. Στην έκθεση αξιολογείται η συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της οδηγίας και αναφέρεται κατά πόσο είναι αναγκαία περαιτέρω μέτρα. Η έκθεση ανακοινώνεται στον οικείο φορέα εκμετάλλευσης και είναι διαθέσιμη στο κοινό εντός δύο μηνών από τη διεξαγωγή της επιθεώρησης.

Άρθρο 16 Mέτρα σε περίπτωση σημαντικών ανωμαλιών ή διαρροών

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε σε περίπτωση σημαντικών ανωμαλιών ή διαρροών, ο φορέας εκμετάλλευσης να ειδοποιεί αμέσως στην αρμόδια αρχή και να λαμβάνει τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα.

2. Τα αναφερόμενα στην παράγραφο 1 διορθωτικά μέτρα λαμβάνονται με βάση σχέδιο διορθωτικών μέτρων που έχει υποβληθεί και εγκριθεί από την αρμόδια αρχή κατ' εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 6 και του άρθρου 9 παράγραφος 6.

3. Η αρμόδια αρχή μπορεί ανά πάσα στιγμή να ζητήσει από το φορέα εκμετάλλευσης να λάβει πρόσθετα ή διαφορετικά διορθωτικά μέτρα από εκείνα που ορίζονται στο σχέδιο διορθωτικών μέτρων. Μπορεί επίσης ανά πάσα στιγμή να λάβει η ίδια διορθωτικά μέτρα, οπότε ανακτά τη σχετική δαπάνη από το φορέα εκμετάλλευσης.

4. Εάν ο φορέας εκμετάλλευσης δεν λάβει τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα, η αρμόδια αρχή λαμβάνει η ίδια τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα και ανακτά τη σχετική δαπάνη από το φορέα εκμετάλλευσης.

Άρθρο 17 Υποχρεώσεις κατά το κλείσιμο και μετά το κλείσιμο

1. Ένας τόπος αποθήκευσης ή μέρος του τόπου κλείνει:

(α) εάν έχουν τηρηθεί οι δηλούμενες στην άδεια σχετικές προϋποθέσεις·

(β) κατόπιν αιτήσεως του φορέα εκμετάλλευσης και μετά από εξουσιοδότηση της αρμόδιας αρχής·

(γ) εάν το αποφασίσει η αρμόδια αρχή μετά την ανάκληση της άδειας αποθήκευσης κατ' εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 3.

2. Αφού κλείσει ένας τόπος αποθήκευσης κατ' εφαρμογή της παραγράφου 1 στοιχεία α) ή β), ο φορέας εκμετάλλευσης παραμένει υπεύθυνος για τη συντήρηση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο, την υποβολή εκθέσεων και τη λήψη διορθωτικών μέτρων κατ' εφαρμογή των απαιτήσεων που ορίζονται στην παρούσα οδηγία, καθώς και για τις πάσης φύσεως παρεπόμενες υποχρεώσεις βάσει άλλων σχετικών διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας, έως ότου η ευθύνη του τόπου αποθήκευσης μεταβιβασθεί στην αρμόδια αρχή κατ' εφαρμογή του άρθρου 18 παράγραφοι 1 έως 4. Ο φορέας εκμετάλλευσης θα είναι επίσης υπεύθυνος για τη σφράγιση του τόπου αποθήκευσης και την απομάκρυνση του εξοπλισμού έγχυσης.

3. Οι αναφερόμενες στην παράγραφο 2 υποχρεώσεις τηρούνται με βάση σχέδιο μετά το κλείσιμο το οποίο έχει εκπονήσει ο φορέας εκμετάλλευσης βάσει της ορθής πρακτικής και σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ 2. Ένα προσωρινό σχέδιο μετά το κλείσιμο υποβάλλεται προς έγκριση από την αρμόδια αρχή κατ' εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 7 και του άρθρου 9 παράγραφος 7. Πριν από το κλείσιμο ενός τόπου αποθήκευσης κατ' εφαρμογή των στοιχείων (α) ή (β) της παραγράφου 1, το προσωρινό σχέδιο μετά το κλείσιμο:

(α) επικαιροποιείται όπως κρίνεται αναγκαίο, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της ορθής πρακτικής·

(β) υποβάλλεται στην αρμόδια αρχή· και

(γ) εγκρίνεται από την αρμόδια αρχή ως το οριστικό σχέδιο μετά το κλείσιμο.

4. Αφού κλείσει ένας τόπος αποθήκευσης κατ' εφαρμογή της παραγράφου 1 στοιχείο (γ), η αρμόδια αρχή παραμένει υπεύθυνη για τη συντήρηση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και τη λήψη διορθωτικών μέτρων κατ' εφαρμογή των απαιτήσεων που ορίζονται στην παρούσα οδηγία, καθώς και για τις πάσης φύσεως παρεπόμενες υποχρεώσεις βάσει άλλων σχετικών διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας. Οι απαιτήσεις μετά το κλείσιμο κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας εκπληρώνονται με βάση το προσωρινό σχέδιο μετά το κλείσιμο που έχει υποβληθεί και εγκριθεί από την αρμόδια αρχή κατ' εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 7 και του άρθρου 9 παράγραφος 7, το οποίο σχέδιο επικαιροποιείται όπως κρίνεται αναγκαίο.

Άρθρο 18 Μεταβίβαση της ευθύνης

1. Όποτε ένας τόπος αποθήκευσης έχει κλείσει κατ' εφαρμογή των στοιχείων α) ή β) του άρθρου 17 παράγραφος 1, η ευθύνη για τον τόπο που έχει κλείσει, συμπεριλαμβανομένων των πάσης φύσεως παρεπόμενων νομικών υποχρεώσεων, μεταβιβάζεται στην αρμόδια αρχή είτε με πρωτοβουλία της τελευταίας ή εφόσον το ζητήσει ο φορέας εκμετάλλευσης, εάν και όταν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το αποθηκευμένο CO2 θα διατηρείται πλήρως απομονωμένο στο αέναο μέλλον. Για το σκοπό αυτό, ο φορέας εκμετάλλευσης συντάσσει έκθεση στην οποία τεκμηριώνεται ότι πληρούται το κριτήριο αυτό, την οποία υποβάλλει στην αρμόδια αρχή ώστε αυτή να εγκρίνει την μεταβίβαση της ευθύνης.

2. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για τα πάσης φύσεως σχέδια εγκριτικών αποφάσεων που έχει συντάξει η αρμόδια αρχή κατ' εφαρμογή της παραγράφου 1, συμπεριλαμβανομένων των εκθέσεων που έχει υποβάλει ο φορέας εκμετάλλευσης και τυχόν άλλων στοιχείων που συνεκτιμήθηκαν από την αρμόδια αρχή για να καταλήξει στο συμπέρασμά της. Εντός έξι μηνών από την υποβολή τους στην Επιτροπή, η τελευταία μπορεί να διατυπώσει γνώμη για τα σχέδια εγκριτικών αποφάσεων.

3. Η αρμόδια αρχή κοινοποιεί στην Επιτροπή την τελική απόφαση, αναφέροντας τους λόγους εάν η απόφαση αποκλίνει από τη γνώμη που διατύπωσε η Επιτροπή.

4. Μαζί με την αναφερόμενη στην παράγραφο 3 εγκριτική απόφαση, η αρμόδια αρχή μπορεί να γνωστοποιεί στον φορέα εκμετάλλευσης επικαιροποιημένες απαιτήσεις για τη σφράγιση του τόπου αποθήκευσης και την απομάκρυνση του εξοπλισμού έγχυσης κατ' εφαρμογή του άρθρου 17 παράγραφος 2 και 3. Η μεταβίβαση της ευθύνης πραγματοποιείται αφού σφραγισθεί ο τόπος και απομακρυνθεί ο εξοπλισμός έγχυσης.

5. Μετά τη μεταβίβαση της ευθύνης κατ' εφαρμογή των παραγράφων 1 έως 4, μπορεί να σταματήσει η παρακολούθηση. Ωστόσο, εάν εντοπιστούν τυχόν διαρροές ή σημαντικές ανωμαλίες, επανενεργοποιείται η παρακολούθηση όπως απαιτείται για να αξιολογηθούν η κλίμακα του προβλήματος και η αποτελεσματικότητα των διορθωτικών μέτρων.

6. Μετά τη μεταβίβαση της ευθύνης στην αρμόδια αρχή κατ' εφαρμογή των παραγράφων 1 έως 4, δεν ανακτώνται από τον πρώην φορέα εκμετάλλευσης οι πραγματοποιούμενες δαπάνες.

7. Όποτε έχει κλείσει ένας τόπος αποθήκευσης κατ' εφαρμογή του στοιχείου γ) του άρθρου 17 παράγραφος 1, θεωρείται ότι πραγματοποιείται η μεταβίβαση της ευθύνης εάν και όταν όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία δείχνουν ότι το αποθηκευμένο CO2 θα διατηρείται σε πλήρη απομόνωση στο αέναο μέλλον και αφού έχει σφραγισθεί ο τόπος και έχει απομακρυνθεί ο εξοπλισμός έγχυσης.

Άρθρο 19 Χρηματική εγγύηση

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο υποψήφιος, πριν από την υποβολή της αίτησης για άδεια αποθήκευσης, να έχει προβεί σε επαρκείς δεσμεύσεις, μέσω χρηματικής εγγύησης ή τυχόν άλλου ισοδύναμου εχεγγύου, με βάση λεπτομέρειες εφαρμογής που θα αποφασίσουν τα κράτη μέλη, ώστε να διασφαλίζεται η εκπλήρωση όλων των υποχρεώσεων που προκύπτουν βάσει της άδειας που εκδίδεται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών κλεισίματος και των διατάξεων για μετά το κλείσιμο, καθώς και τυχόν υποχρεώσεων που προκύπτουν από την ένταξη με βάση την οδηγία 2003/87/EΚ.

2. Η χρηματική εγγύηση ή τυχόν άλλο ισοδύναμο εχέγγυο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 διατηρείται:

(α) μετά το κλείσιμο ενός τόπου αποθήκευσης κατ' εφαρμογή του άρθρου 17 παράγραφος 1 στοιχεία α) ή β), έως ότου μεταβιβαστεί στην αρμόδια αρχή η ευθύνη για τον τόπο αποθήκευσης κατ' εφαρμογή του άρθρου 18 παράγραφοι 1 έως 4·

(β) μετά την ανάκληση άδειας αποθήκευσης κατ' εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 3:

(i) έως ότου εκδοθεί νέα άδεια αποθήκευσης·

(ii) όποτε κλείνει ο τόπος κατ' εφαρμογή του άρθρου 17 παράγραφος 1 στοιχείο γ), έως ότου θεωρείται ότι έχει πραγματοποιηθεί η μεταβίβαση της ευθύνης κατ' εφαρμογή του άρθρου 18 παράγραφος 7.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Πρόσβαση τρίτων μερών

Άρθρο 20 Πρόσβαση στο δίκτυο μεταφοράς και τους τόπους αποθήκευσης

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν ότι δυνητικοί χρήστες είναι σε θέση να αποκτήσουν πρόσβαση σε δίκτυα μεταφοράς CO2 και σε τόπους αποθήκευσης για σκοπούς αποθήκευσης του παραγόμενου και δεσμευόμενου CO2, σε γεωλογικούς σχηματισμούς, σύμφωνα με τις παραγράφους 2 έως 4.

2. Η αναφερόμενη στην παράγραφο 1 πρόσβαση παρέχεται κατά τρόπο που καθορίζει το κράτος μέλος. Το κράτος μέλος θα εφαρμόζει τους στόχους της δίκαιης και ανοικτής πρόσβασης, συνεκτιμώντας:

(α) τη χωρητικότητα αποθήκευσης η οποία διατίθεται ή μπορεί εύλογα να διατεθεί εντός των περιοχών που καθορίζονται βάσει του άρθρου 4, και τη δυναμικότητα μεταφοράς η οποία διατίθεται ή μπορεί εύλογα να διατεθεί·

(β) το ποσοστό των υποχρεώσεών του μείωσης του CO2 κατ' εφαρμογή διεθνών νομικών μέσων και κοινοτικών νομοθετικών πράξεων, τις οποίες υποχρεώσεις σκοπεύει να εκπληρώσει μέσω της δέσμευσης και αποθήκευσης CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς·

(γ) την ανάγκη να αρνηθεί τη πρόσβαση όταν υπάρχει ασυμβατότητα τεχνικών προδιαγραφών η οποία δεν μπορεί εύκολα να υπερνικηθεί·

(δ) την ανάγκη κάλυψης των δεόντως τεκμηριωμένων εύλογων αναγκών του ιδιοκτήτη ή του φορέα εκμετάλλευσης του τόπου αποθήκευσης ή του δικτύου μεταφοράς CO2 και των συμφερόντων όλων των άλλων χρηστών του τόπου αποθήκευσης ή του δικτύου μεταφοράς ή των συναφών μονάδων διεργασίας ή χειρισμού που μπορεί να επηρεαστούν· και

(ε) την ανάγκη εφαρμογής των σχετικών εθνικών νόμων και διοικητικών διαδικασιών, τηρώντας το κοινοτικό δίκαιο, για τη χορήγηση εξουσιοδότησης παραγωγής ή ανάντη ανάπτυξης.

3. Οι φορείς εκμετάλλευσης δικτύων μεταφοράς CO2 και οι φορείς εκμετάλλευσης τόπων αποθήκευσης μπορεί να αρνούνται την πρόσβαση λόγω έλλειψης δυναμικότητας. Για τυχόν τέτοια άρνηση θα δίνονται δεόντως τεκμηριωμένοι λόγοι.

4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίζουν ότι η επιχείρηση που αρνείται την πρόσβαση λόγω έλλειψης δυναμικότητας ή έλλειψης σύνδεσης πραγματοποιεί τις αναγκαίες βελτιώσεις εφόσον συμφέρει οικονομικώς ή όταν ο υποψήφιος πελάτης προθυμοποιείται να τις καλύψει οικονομικώς, υπό τον όρο ότι αυτό δεν θα είχε αρνητικές επιπτώσεις για την περιβαλλοντική ασφάλεια της μεταφοράς και αποθήκευσης CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς.

Άρθρο 21 Επίλυση διαφορών

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την ύπαρξη μηχανισμών επίλυσης διαφορών, συμπεριλαμβανομένης μιας αρχής ανεξάρτητης από τα μέρη, η οποία έχει πρόσβαση σε όλες τις σχετικές πληροφορίες, ώστε να καθίσταται δυνατή η ταχεία επίλυση διαφορών που έχουν σχέση με την πρόσβαση σε δίκτυα μεταφοράς CO2 και σε τόπους αποθήκευσης, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια του άρθρου 20 παράγραφος 2 και τον αριθμό των μερών που ενδέχεται να διαπραγματεύονται την πρόσβαση σε τέτοια δίκτυα.

2. Σε περίπτωση διασυνοριακών διαφορών, εφαρμόζονται οι μηχανισμοί επίλυσης διαφορών του κράτους μέλους που έχει δικαιοδοσία στο δίκτυο μεταφοράς CO2 ή στον τόπο αποθήκευσης, ως προς τα οποία εκδηλώθηκε άρνηση πρόσβασης. Σε περίπτωση διασυνοριακών διαφορών όπου περισσότερα από ένα κράτη μέλη καλύπτουν το οικείο δίκτυο μεταφοράς CO2 ή τον οικείο τόπο αποθήκευσης, τα εν λόγω κράτη μέλη συνεννοούνται με σκοπό τη συνεπή εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας οδηγίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Γενικές διατάξεις

Άρθρο 22 Αρμόδια αρχή

Τα κράτη μέλη συγκροτούν ή ορίζουν την αρμόδια αρχή ή τις αρμόδιες αρχές που είναι υπεύθυνες για την εκπλήρωση των καθηκόντων που θεσπίζονται βάσει της παρούσας οδηγίας. Όταν ορίζονται περισσότερες από μία αρμόδιες αρχές, πρέπει να συντονίζεται η εργασία των εν λόγω αρχών που αναλαμβάνεται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 23 Διασυνοριακή συνεργασία

Σε περιπτώσεις διασυνοριακής μεταφοράς CO2, διασυνοριακών τόπων αποθήκευσης ή διασυνοριακών συγκροτημάτων αποθήκευσης, οι αρμόδιες αρχές των οικείων κρατών μελών εκπληρούν από κοινού τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας και της υπόλοιπης σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας.

Άρθρο 24 Μητρώο τόπων αποθήκευσης που έχουν κλείσει

1. Η αρμόδια αρχή καταρτίζει και συντηρεί μητρώο όλων των τόπων αποθήκευσης που έχουν κλείσει και των γύρω συγκροτημάτων αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων χαρτών της έκτασής τους στο χώρο.

2. Το μητρώο λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές στις σχετικές διαδικασίες προγραμματισμού και όταν δίνεται άδεια για τυχόν δραστηριότητα που μπορεί να επηρεάσει ή να επηρεαστεί από την αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς στους τόπους αποθήκευσης που έχουν κλείσει.

3. Το μητρώο κοινοποιείται στην Επιτροπή αφού καταρτιστεί και όποτε επικαιροποιείται.

Άρθρο 25 Υποβολή εκθέσεων από τα κράτη μέλη

1. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν ανά τριετία στην Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Η πρώτη έκθεση διαβιβάζεται στην Επιτροπή μέχρι τις 30 Ιουνίου 2011. Η έκθεση εκπονείται με βάση ερωτηματολόγιο ή σχεδιάγραμμα που καταρτίζει η Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 6 της οδηγίας 91/692/EΟΚ. Το ερωτηματολόγιο ή σχεδιάγραμμα διαβιβάζεται στα κράτη μέλη τουλάχιστον έξι μήνες πριν από την προθεσμία υποβολής της έκθεσης.

2. Με βάση τις αναφερόμενες στην παράγραφο 1 εκθέσεις, η Επιτροπή δημοσιεύει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

3. Η Επιτροπή οργανώνει ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 26 Κυρώσεις

Tα κράτη μέλη ορίζουν τους κανόνες για τις κυρώσεις που επιβάλλονται στις περιπτώσεις παραβίασης των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε να διασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω διατάξεις στην Επιτροπή το αργότερο μέχρι την ημερομηνία που ορίζεται στο άρθρο 36, ενώ παράλληλα της κοινοποιούν αμελλητί κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση που τις επηρεάζει.

Άρθρο 27 Τροποποιήσεις παραρτημάτων

Η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να τροποποιήσει τα παραρτήματα. Όσα μέτρα αποσκοπούν στην τροποποίηση μη ουσιαστικών στοιχείων της παρούσας οδηγίας θεσπίζονται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο που αναφέρεται στο άρθρο 28 παράγραφος 2.

Άρθρο 28 Επιτροπή

1. Η Επιτροπή συνεπικουρείται από την επιτροπή κλιματικών μεταβολών.

2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, ισχύουν το άρθρο 5α παράγραφοι 1 έως 4 και το άρθρο 7 της απόφασης 1999/468/EΚ όσον φορά τις διατάξεις του άρθρου 8 της απόφασης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Τροποποιήσεις

Άρθρο 29 Τροποποίηση της οδηγίας 85/337/EΟΚ

Η οδηγία 85/337/EΟΚ τροποποιείται ως εξής:

(1) Το παράρτημα Ι τροποποιείται στα ακόλουθα σημεία:

(α) Το σημείο 16 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«16. Σωληναγωγοί μεταφοράς αερίου, πετρελαίου ή χημικών ουσιών και σωληναγωγοί μεταφοράς ρευμάτων διοξειδίου του άνθρακα για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς, με διάμετρο άνω των 800 mm και μήκος άνω των 40 km, συμπεριλαμβανομένων των συναφών σταθμών ανύψωσης της πίεσης.»

(β) Προστίθενται τα ακόλουθα σημεία 23 και 24:

«23. Τόποι αποθήκευσης κατ' εφαρμογή της οδηγίας XX/XX/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.(*)

24. Εγκαταστάσεις δέσμευσης ρευμάτων CO2 για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς κατ' εφαρμογή της οδηγίας XX/XX/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*) από εγκαταστάσεις καλυπτόμενες από το παρόν παράρτημα ή εφόσον η συνολική ετήσια δέσμευση CO2 ανέρχεται σε 1,5 μεγατόνους και πλέον.

________

(*) ΕΕ L… της …, σ. ..»

(2) Στο παράρτημα ΙΙ, προστίθεται το ακόλουθο σημείο (ι) στο σημείο 3:

«(ι) Εγκαταστάσεις δέσμευσης ρευμάτων CO2 για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς κατ' εφαρμογή της οδηγίας XX/XX/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*) από εγκαταστάσεις μη καλυπτόμενες από το παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας.

________

(*) ΕΕ L… της …, σ. ..»

Άρθρο 30 Τροποποίηση της οδηγίας 96/61/EΚ

Στο παράρτημα Ι της οδηγίας 96/61/EΚ, προστίθεται το ακόλουθο σημείο 6.9:

«6.9 Δέσμευση ρευμάτων CO2 από εγκαταστάσεις που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς κατ' εφαρμογή της οδηγίας XX/XX/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.(*)

________

(*) ΕΕ L… της …, σ. ..»

Άρθρο 31 Τροποποίηση της οδηγίας 2000/60/EΚ

Στο στοιχείο (ι) του άρθρου 11 παράγραφος 3 της οδηγίας 2000/60/EΚ, παρεμβάλλεται το ακόλουθο εδάφιο μετά την τρίτη περίπτωση:

«- έγχυση ρευμάτων διοξειδίου του άνθρακα για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς οι οποίοι για φυσικούς λόγους είναι μόνιμα ακατάλληλοι για άλλους σκοπούς, υπό τον όρο ότι η έγχυση αυτή επιτρέπεται βάσει της οδηγίας XX/XX/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(*)·

________

(*) ΕΕ L… της …, σ. ..»

Άρθρο 32 Τροποποίηση της οδηγίας 2001/80/EΚ

Στην οδηγία 2001/80/EΚ, παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 9α:

«Άρθρο 9α»

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι όλες οι εγκαταστάσεις καύσης ισχύος 300 MW και άνω, για τις οποίες χορηγείται η αρχική άδεια κατασκευής ή, απουσία τέτοιας διαδικασίας, η αρχική άδεια εκμετάλλευσης, μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας XX/XX/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*), διαθέτουν κατάλληλο χώρο στον τόπο εγκατάστασης για εξοπλισμό που είναι αναγκαίος για τη δέσμευση και συμπίεση CO2 και ότι έχουν αξιολογηθεί ο βαθμός διάθεσης κατάλληλων τόπων αποθήκευσης και κατάλληλου εξοπλισμού μεταφοράς και το τεχνικώς εφικτό της εκ των υστέρων μετασκευής για τη δέσμευση CO2.

________

(*) ΕΕ L… της …, σ. ..»

Άρθρο 33 Τροποποίηση της οδηγίας 2004/35/EΚ

Στο παράρτημα III της οδηγίας 2004/35/EΚ, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 14:

«14. Η εκμετάλλευση τόπων αποθήκευσης κατ' εφαρμογή της οδηγίας XX/XX/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(*)·

________

(*) ΕΕ L… της …, σ. ..»

Άρθρο 34 Τροποποίηση της οδηγίας 2006/12/EΚ

Το στοιχείο (α) του άρθρου 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/12/EΚ αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«(α) Τα αέρια απόβλητα που εκπέμπονται στην ατμόσφαιρα και το διοξείδιο του άνθρακα που δεσμεύεται και μεταφέρεται για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς και το οποίο έχει αποθηκευθεί σε γεωλογικούς σχηματισμούς σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας XX/XX/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(*)·

________

(*) ΕΕ L… της …, σ. ..»

Άρθρο 35 Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006

Στο άρθρο 1 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο η):

«η) Οι μεταφορές CO2 για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας XX/XX/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*)·

________

(*) ΕΕ L… της …, σ. ..»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τελικές διατάξεις

Άρθρο 36 Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο [ένα έτος μετά τη δημοσίευση]. Γνωστοποιούν αμελλητί στην Επιτροπή το περιεχόμενο των εν λόγω διατάξεων και πίνακα συσχετισμού μεταξύ των ανωτέρω διατάξεων και της παρούσας οδηγίας.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, κάνουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από σχετική αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή το περιεχόμενο των βασικών διατάξεων εθνικού δικαίου που θεσπίζουν στο πεδίο που καλύπτεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 37 Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 38 Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΠΩΝ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 4

Ο χαρακτηρισμός και η αξιολόγηση των τόπων αποθήκευσης που αναφέρονται στο άρθρο 4 διενεργούνται σε τέσσερα βήματα σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια. Επιτρέπονται αποκλίσεις από ένα ή περισσότερα από τα κριτήρια αυτά εφόσον δεν θίγεται η ικανότητα του χαρακτηρισμού και της αξιολόγησης να επιτρέπει προσδιορισμούς κατ' εφαρμογή του άρθρου 4.

Βήμα 1: Συλλογή δεδομένων

Συγκεντρώνονται επαρκή δεδομένα για την κατασκευή ογκομετρικού και δυναμικού τρισδιάστατου (3-D)- γήινου μοντέλου για τον τόπο αποθήκευσης και το συγκρότημα αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων των υπερκείμενων πετρωμάτων και της γύρω περιοχής με τις υδραυλικώς συνδεδεμένες περιοχές. Τα δεδομένα αυτά θα καλύπτουν τουλάχιστον τα ακόλουθα εγγενή χαρακτηριστικά του συγκροτήματος:

(α) γεωλογία και γεωφυσική του ταμιευτήρα·

(β) υδρογεωλογία (ιδιαίτερα την ύπαρξη υδροφόρου ορίζοντα με πόσιμο νερό)·

(γ) μηχανική ταμιευτήρα (συμπεριλαμβανομένων ογκομετρικών υπολογισμών του όγκου των πόρων για έγχυση CO2 και απώτερη χωρητικότητα αποθήκευσης, συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας, συμπεριφορά στον όγκο πίεσης συναρτήσει της εγχυτότητας του σχηματισμού, ρυθμός και χρόνος σωρευτικής έγχυσης)·

(δ) γεωχημεία (ρυθμοί διάλυσης, ρυθμοί ορυκτοποίησης)·

(ε) γεωμηχανική (διαπερατότητα, πίεση θραύσης)·

(στ) σεισμικότητα (εκτίμηση δυναμικού για επαγόμενους σεισμούς)·

(ζ) παρουσία και συνθήκες φυσικών και ανθρωπογενών διόδων που θα μπορούσαν να αποτελέσουν οδούς διαρροής.

Πρέπει να τεκμηριωθούν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά της γειτονίας του συγκροτήματος:

(η) χώροι που περιβάλλουν το συγκρότημα αποθήκευσης, οι οποίοι μπορούν να επηρεαστούν από την αποθήκευση CO2 στον τόπο αποθήκευσης·

(θ) κατανομή πληθυσμού στην περιοχή πάνω από τον τόπο αποθήκευσης·

(ι) γειτνίαση με πολύτιμους φυσικούς πόρους (συμπεριλαμβανομένων ειδικότερα τόπων Natura 2000 κατ' εφαρμογή των οδηγιών 79/409/EΟΚ και 92/43/EΟΚ, πόσιμων υπόγειων υδάτων και υδρογονανθράκων)·

(ια) δυνατές αλληλεπιδράσεις και άλλες δραστηριότητες (π.χ. έρευνα, παραγωγή και αποθήκευση υδρογονανθράκων, γεωθερμική χρήση υδροφόρων οριζόντων)·

(ιβ) γειτνίαση με την(τις) δυνητική(ές) πηγή(ές) CO2 (συμπεριλαμβανομένων εκτιμήσεων της συνολικής δυνητικής μάζας του οικονομικώς διαθέσιμου για αποθήκευση CO2).

Βήμα 2: Προσομοίωση του συγκροτήματος αποθήκευσης με υπολογιστή

Βάσει των συλλεγέντων δεδομένων στο βήμα 1, με τη χρήση προσομοιωτών ταμιευτήρα σε υπολογιστή πρέπει να εκπονηθεί τρισδιάστατο στατικό γεωλογικό γήινο μοντέλο, ή μια σειρά τέτοιων μοντέλων, του υποψήφιου συγκροτήματος αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων των υπερκείμενων πετρωμάτων και των υδραυλικώς συνδεδεμένων περιοχών. Το(τα) στατικό(ά) γεωλογικό(ά) γήινο(α) μοντέλο(α) θα χαρακτηρίζει το συγκρότημα από πλευράς:

(α) γεωλογικής δομής της φυσικής παγίδας·

(β) γεωμηχανικών και γεωχημικών ιδιοτήτων του ταμιευτήρα·

(γ) παρουσίας τυχόν ρηγμάτων ή ρωγμών και σφράγισης ρήγματος/ρωγμής·

(δ) υπερκειμένων (σκληρότερα πετρώματα, σφραγιστικές στρώσεις, πορώδεις και διαπερατοί ορίζοντες)·

(ε) επιφανειακής και κατακόρυφης έκτασης του σχηματισμού αποθήκευσης·

(στ) όγκου του πορώδους χώρου (συμπεριλαμβανομένης της κατανομής του πορώδους)·

(ζ) τυχόν άλλων σχετικών χαρακτηριστικών.

Η αβεβαιότητα που συνδέεται με εκάστη των χρησιμοποιούμενων παραμέτρων για την κατασκευή του μοντέλου πρέπει να αξιολογηθεί με την ανάπτυξη φάσματος σεναρίων για εκάστη παράμετρο και με τον υπολογισμό των ενδεδειγμένων ορίων εμπιστοσύνης. Επίσης πρέπει να αξιολογείται τυχόν αβεβαιότητα συνδεόμενη με το ίδιο το μοντέλο.

Βήμα 3: Χαρακτηρισμός ασφάλειας, ευαισθησίας και δυνητικού κινδύνου

Βήμα 3.1 Χαρακτηρισμός ασφάλειας

Ο χαρακτηρισμός ασφάλειας θα βασίζεται σε κατάρτιση δυναμικού μοντέλου, που περιλαμβάνει ποικιλία κατά χρονικά βήματα προσομοιώσεων της έγχυσης CO2 στον τόπο αποθήκευσης με τη χρήση του τρισδιάστατου στατικού γεωλογικού γήινου μοντέλου στον προσομοιωτή του συγκροτήματος αποθήκευσης με τη βοήθεια υπολογιστή που κατασκευάστηκε στο βήμα 2. Θα εξετασθούν οι ακόλουθοι παράγοντες:

(α) δυνατοί ρυθμοί έγχυσης και ιδιότητες CO2·

(β) επάρκεια μοντελοποίησης συζευγμένων διεργασιών (δηλ. ο τρόπος κατά τον οποίο αλληλεπιδρούν στον(στους) προσομοιωτή(ές) διάφορες μεμονωμένες επενέργειες·

(γ) αντιδραστικές διεργασίες (δηλ. ο τρόπος κατά τον οποίο ανατροφοδοτούνται στο μοντέλο αντιδράσεις του εγχεόμενου CO2 με επιτόπου ορυκτές ουσίες)·

(δ) χρησιμοποιούμενος προσομοιωτής ταμιευτήρα (μπορεί να απαιτούνται πολλαπλοί προσομοιωτές ώστε να επικυρωθούν ορισμένα ευρήματα)·

(ε) βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προσομοιώσεις (για να διαπιστωθεί η τύχη και η συμπεριφορά του CO2 στο διάστημα δεκαετιών και χιλιετιών, συμπεριλαμβανομένης της ταχύτητας διάλυσης του CO2 στο νερό).

Η εκπόνηση δυναμικού μοντέλου θα φωτίσει τις κρυφές πτυχές των εξής:

(στ) συμπεριφορά του όγκου πίεσης έναντι του χρόνου του σχηματισμού αποθήκευσης·

(ζ) επιφανειακή και κατακόρυφη έκταση του CO2 έναντι του χρόνου·

(η) φύση της ροής CO2 στον ταμιευτήρα συμπεριλαμβανομένης της φασικής συμπεριφοράς·

(θ) μηχανισμοί και ρυθμοί παγίδευσης CO2 (συμπεριλαμβανομένων σημείων υπερχείλισης και πλευρικών και κατακόρυφων σφραγιστικών στρώσεων)·

(ι) συστήματα δευτερογενούς απομόνωσης στο συνολικό συγκρότημα αποθήκευσης·

(ια) χωρητικότητα αποθήκευσης και βαθμίδες πίεσης στον τόπο αποθήκευσης·

(ιβ) κίνδυνος ρηγμάτωσης του(των) σχηματισμού(ών) αποθήκευσης και των υπερκείμενων πετρωμάτων·

(ιγ) κίνδυνος εισόδου του CO2 στο σκληρότερο υπερκείμενο πέτρωμα (π.χ. λόγω υπέρβασης της τριχοειδούς πίεσης εισόδου των υπερκείμενων πετρωμάτων ή λόγω υποβάθμισης αυτών)·

(ιδ) κίνδυνος διαρροής μέσω εγκαταλελειμμένων ή ανεπαρκώς στεγανοποιημένων φρεάτων·

(ιε) ρυθμός μετανάστευσης (σε ταμιευτήρες ανοικτού πέρατος)·

(ιστ) ρυθμοί σφράγισης της ρωγμής·

(ιζ) μεταβολές στη ρευστοχημεία του(των) σχηματισμού(ών) και επακόλουθες αντιδράσεις (π.χ. μεταβολή pH, σχηματισμός ορυκτών και συνεκτίμηση εκπόνησης αντιδραστικών μοντέλων για την αξιολόγηση των επενεργειών)·

(ιη) μετατόπιση ρευστών σχηματισμού.

Βήμα 3.2 Χαρακτηρισμός ευαισθησίας

Θα αναληφθούν πολλαπλές προσομοιώσεις για τον εντοπισμό της ευαισθησίας της αξιολόγησης σε παραδοχές που γίνονται για ειδικότερες παραμέτρους. Οι προσομοιώσεις θα βασίζονται στην αλλαγή των παραμέτρων στο(στα) στατικό(ά) γεωλογικό(ά) γήινο(α) μοντέλο(α) και στην αλλαγή των λειτουργιών και παραδοχών ρυθμού στην εργασία εκπόνησης δυναμικού μοντέλου. Στην εκτίμηση επικινδυνότητας θα ληφθεί υπόψη τυχόν σημαντική ευαισθησία.

Βήμα 3.3. Χαρακτηρισμός δυνητικών κινδύνων

Θα αναληφθεί χαρακτηρισμός δυνητικών κινδύνων κρίνοντας το δυναμικό για διαρροή από το συγκρότημα αποθήκευσης, όπως ευρέθη μέσω της ανωτέρω περιγραφόμενης εκπόνησης δυναμικού μοντέλου και χαρακτηρισμού ασφάλειας. Στο πλαίσιο αυτό θα εξετασθούν μεταξύ άλλων :

(α) οι δυνητικές οδοί διαρροής·

(β) το δυνητικό μέγεθος των συμβάντων διαρροής για πανομοιότυπες οδούς διαρροής (ρυθμοί ροής)·

(γ) οι κρίσιμες παράμετροι που επηρεάζουν δυνητική διαρροή (π.χ. ανώτατη πίεση ταμιευτήρα, ανώτατος ρυθμός έγχυσης, ευαισθησία στις διάφορες παραδοχές στο(στα) στατικό(ά) γεωλογικό(ά) γήινο(α) μοντέλο(α) κ.λπ.)·

(δ) οι δευτερογενείς επενέργειες της αποθήκευσης CO2, συμπεριλαμβανομένων μετατοπισμένων ρευστών σχηματισμού και νέων ουσιών που δημιουργήθηκαν από την αποθήκευση CO2;

(ε) τυχόν άλλοι παράγοντες που μπορεί να αποβούν επικίνδυνοι για την υγεία του ανθρώπου ή για το περιβάλλον (π.χ. φυσικές κατασκευές συσχετιζόμενες με το έργο).

Ο χαρακτηρισμός δυνητικού κινδύνου θα καλύπτει φάσμα δυνητικών υποθετικών εξελίξεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δοκιμάζουν την ασφάλεια του συγκροτήματος αποθήκευσης σε ακραίες συνθήκες.

Βήμα 4: Εκτίμηση επικινδυνότητας

Η εκτίμηση επικινδυνότητας θα καλύπτει φάσμα σεναρίων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του χαρακτηρισμού δυνητικών κινδύνων του βήματος 3 και θα περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

(α) Εκτίμηση έκθεσης – με βάση τα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος και την κατανομή του ανθρώπινου πληθυσμού πάνω από το συγκρότημα αποθήκευσης, και τη δυνητική συμπεριφορά και τύχη του CO2 που διαρρέει από δυνητικές οδούς που εντοπίστηκαν στο βήμα 3·

(β) Εκτίμηση επενεργειών – με βάση την ευαισθησία των ιδιαίτερων ειδών, κοινοτήτων ή ενδιαιτημάτων που συνδέονται με συμβάντα δυνητικής διαρροής τα οποία εντοπίστηκαν στο βήμα 3. Όπου έχει σημασία, θα περιλαμβάνουν τις συνέπειες της έκθεσης σε υψηλές συγκεντρώσεις CO2 στη βιόσφαιρα (συμπεριλαμβανομένων εδαφών, θαλάσσιων ιζημάτων και βενθικών υδάτων (συνθήκες ασφυξίας· περίσσεια διοξειδίου του άνθρακα) και μειωμένου pH στα εν λόγω περιβάλλοντα ως συνέπεια διαρροής CO2. Θα περιλαμβάνει επίσης εκτίμηση των επενεργειών άλλων ουσιών που μπορεί να είναι παρούσες σε ρεύματα διαρρέοντος CO2 (είτε ακαθαρσιών που είναι παρούσες στο ρεύμα έγχυσης ή νέων ουσιών που σχηματίζονται μέσω της αποθήκευσης CO2). Οι επενέργειες αυτές θα συνεκτιμώνται σε φάσμα χρονικών και χωρικών κλιμάκων και θα συνδέονται με φάσμα διαφόρων τάξεων μεγέθους συμβάντων διαρροής.

(γ) Χαρακτηρισμός επικινδυνότητας – Αυτός θα περιλαμβάνει εκτίμηση της ασφάλειας και της ακεραιότητας του τόπου, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, συμπεριλαμβανομένης εκτίμησης της επικινδυνότητας της διαρροής υπό τις προτεινόμενες συνθήκες χρήσης και των επιπτώσεων στο περιβάλλον και την υγεία στη χείριστη περίπτωση. Ο χαρακτηρισμός επικινδυνότητας διενεργείται με βάση την εκτίμηση του δυνητικού κινδύνου, της έκθεσης και των επενεργειών. Περιλαμβάνει εκτίμηση των πηγών αβεβαιότητας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 13 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ

1. Κατάρτιση και επικαιροποίηση του σχεδίου παρακολούθησης

Tο αναφερόμενο στο άρθρο 13 παράγραφος 2 σχέδιο παρακολούθησης καταρτίζεται και επικαιροποιείται ώστε να εκπληροί την απαίτηση παρακολούθησης που καθορίζεται στο άρθρο 13 παράγραφος 1 σύμφωνα με τα εξής κριτήρια:

1.1 Κατάρτιση του σχεδίου

Στο σχέδιο παρακολούθησης δίνονται λεπτομέρειες της παρακολούθησης προς καθιέρωση στα κυριότερα στάδια του έργου, συμπεριλαμβανομένης της βασικής, επιχειρησιακής και μετά το κλείσιμο παρακολούθησης. Για κάθε φάση θα καθορίζονται τα ακόλουθα:

(α) οι παράμετροι που παρακολουθούνται·

(β) η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία παρακολούθησης και η αιτιολόγηση της επιλογής της τεχνολογίας·

(γ) οι θέσεις παρακολούθησης και η λογική χωρικής δειγματοληψίας·

(δ) η συχνότητα εφαρμογής και η λογική της χρονικής δειγματοληψίας.

Οι προς παρακολούθηση παράμετροι προσδιορίζονται ώστε να εκπληρώνουν τους σκοπούς της παρακολούθησης. Ωστόσο, το σχέδιο οπωσδήποτε θα περιλαμβάνει συνεχή ή διακεκομμένη παρακολούθηση των εξής αντικειμένων:

(ε) διαφεύγουσες εκπομπές CO2 στον εξοπλισμό έγχυσης·

(στ) ογκομετρική ροή CO2 στις κεφαλές των φρεάτων έγχυσης·

(ζ) πίεση και θερμοκρασία του CO2 στις κεφαλές των φρεάτων έγχυσης (για τον προσδιορισμό της ροής μάζας)·

(η) χημική ανάλυση του εγχεόμενου υλικού·

(θ) θερμοκρασία και πίεση ταμιευτήρα (για την εύρεση της φασικής συμπεριφοράς και κατάστασης του CO2).

Η επιλογή της τεχνολογίας παρακολούθησης θα βασίζεται στη βέλτιστη διαθέσιμη πρακτική τη στιγμή της μελέτης. Οι ακόλουθες επιλογές εξετάζονται και χρησιμοποιούνται, όπως κρίνεται ενδεδειγμένο:

(ι) τεχνολογίες που μπορούν να ανιχνεύουν την παρουσία, τη θέση και τις οδούς μετανάστευσης CO2 κάτω από την επιφάνεια·

(ια) τεχνολογίες που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη συμπεριφορά του όγκου πίεσης κα την επιφανειακή/κατακόρυφη κατανομή κορεσμού του θυσάνου CO2-με την εφαρμογή ψηφιακής τρισδιάστατης προσομοίωσης στα τρισδιάστατα γεωλογικά μοντέλα του σχηματισμού αποθήκευσης που καταρτίστηκαν κατ' εφαρμογή του άρθρου 4 και του παραρτήματος Ι·

(ιβ) τεχνολογίες που μπορούν να παρέχουν ευρύ επιφανειακό φάσμα ώστε να λαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με τυχόν προηγουμένως μη ανιχνευθείσες δυνητικές οδούς διαρροής ανά τις επιφανειακές διαστάσεις του πλήρους συγκροτήματος αποθήκευσης και πέραν, σε περίπτωση σημαντικών ανωμαλιών ή μετανάστευσης του CO2 εκτός του συγκροτήματος αποθήκευσης.

1.2 Επικαιροποίηση του σχεδίου

Tα δεδομένα που συλλέγονται από την παρακολούθηση υποβάλλονται σε σύνθεση. Τα παρατηρούμενα αποτελέσματα συγκρίνονται με την προβλεπόμενη συμπεριφορά στη δυναμική προσομοίωση της τρισδιάστατης πίεσης και όγκου και τη συμπεριφορά κορεσμού που αναλαμβάνεται στο πλαίσιο του χαρακτηρισμού ασφάλειας κατ' εφαρμογή του άρθρου 4 και του παραρτήματος Ι βήμα 3.

Στις περιπτώσεις που παρατηρείται σημαντική απόκλιση μεταξύ της παρατηρούμενης και της προβλεπόμενης συμπεριφοράς, το τρισδιάστατο μοντέλο βαθμονομείται εκ νέου ώστε να αντανακλά την παρατηρούμενη συμπεριφορά. Η εκ νέου βαθμονόμηση θα βασίζεται στις παρατηρήσεις δεδομένων από το σχέδιο παρακολούθησης και, όποτε είναι αναγκαίο, θα προστίθενται επιπλέον δεδομένα για να προσδίδεται εμπιστοσύνη στις παραδοχές της επαναβαθμονόμησης.

Τα βήματα 2 και 3 του παραρτήματος Ι επαναλαμβάνονται με τη χρήση του(των) επαναβαθμονομημένου(ων) τρισδιάστατου(ων) μοντέλου(ων), ώστε να παράγονται νέα σενάρια δυνητικού κινδύνου και ρυθμοί ροής. Τα νέα σενάρια θα χρησιμοποιούνται για την αναθεώρηση και επικαιροποίηση της εκτίμησης επικινδυνότητας που εκπονήθηκε βάσει του παραρτήματος Ι βήμα 4.

Στις περιπτώσεις όπου εντοπίζονται νέες πηγές, οδοί και ρυθμοί ροής CO2 συνεπεία αντιπαραβολής της ιστορίας και επαναβαθμονόμησης του μοντέλου, επικαιροποιείται αντίστοιχα το σχέδιο παρακολούθησης.

2. Παρακολούθηση μετά το κλείσιμο

Η παρακολούθηση μετά το κλείσιμο θα βασίζεται στις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν και μοντελοποιήθηκαν στη διάρκεια της εφαρμογής του σχεδίου παρακολούθησης που αναφέρεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2 και ανωτέρω στο σημείο 1.2. Θα εξυπηρετεί ειδικότερα την παροχή των απαιτούμενων πληροφοριών για τον προσδιορισμό όσων διαλαμβάνονται στο άρθρο 18 παράγραφος 1.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ:

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και για την τροποποίηση των οδηγιών 85/337/ΕΟΚ και 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών 2000/60/ΕΚ, 2001/80/ΕΚ, 2004/35/ΕΚ, 2006/12/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006

2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΒΔ / ΠΒΔ

Περιβάλλον (Κωδικός 0703 του ΠΒΔ: Εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής και νομοθεσίας).

3. ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

3.1. Γραμμές προϋπολογισμού [επιχειρησιακές γραμμές και συναφείς γραμμές τεχνικής και διοικητικής βοήθειας (πρώην γραμμές B.A)] συμπεριλαμβανομένων των ονομασιών τους:

Χρηματοδοτικό μέσο για το περιβάλλον (LIFE+ για την περίοδο 2007-2013) (07.03.07)

3.2. Διάρκεια της δράσης και της δημοσιονομικής επίπτωσης:

Η δραστηριότητα της Επιτροπής ως προς την επανεξέταση των αποφάσεων για άδειες σε μορφή σχεδίου για τόπους αποθήκευσης CO2 δεν έχει χρονικό περιορισμό. Η διάρκεια των προβλέψεων χρηματοδότησης για την καταβολή αποζημιώσεων σε εμπειρογνώμονες εξαρτάται από τη διάρκεια του Χρηματοδοτικού μέσου για το περιβάλλον (LIFE+). Περιβαλλοντική πολιτική και διακυβέρνηση: 1/1/2007 έως 31/12/2013.

3.3. Δημοσιονομικά χαρακτηριστικά:

Γραμμή προϋπολογισμού | Είδος δαπάνης | Νέα | Συμμετοχή ΕΖΕΣ | Συνεισφορές υποψήφιων χωρών | Τομέας δημοσιονομικών προοπτικών |

070307 | ΜΥΔ | ΔΠ | ΝΑΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | Αριθ. 2 |

4. ΣΥΓΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΡΩΝ

4.1. Δημοσιονομικοί πόροι

4.1.1. Συγκεφαλαιωτικός πίνακας των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων (ΠΑΥ) και των πιστώσεων πληρωμών (ΠΠ)

εκατ. ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία)

Είδος δαπάνης | Τμήμα αριθ. | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 και επόμενα | Σύνολο |

Επιχειρησιακές δαπάνες[21] |

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων (ΠΑΥ) | 8.1. | a | 0 | 0 | 0 | 0.6068 | 0.6068 | 0.6068 | 3.6228 |

Πιστώσεις πληρωμών (ΠΠ) | b | 0 | 0 | 0 | 0.6068 | 0.6068 | 0.6068 | 3.6228 |

Διοικητικές δαπάνες περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς[22] |

Τεχνική και διοικητική βοήθεια (ΜΔΠ) | 8.2.4. | c | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |

ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ |

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων | a+c | 0 | 0 | 0 | 0.6068 | 0.6068 | 0.6068 | 3.6228 |

Πιστώσεις πληρωμών | b+c | 0 | 0 | 0 | 0.6068 | 0.6068 | 0.6068 | 3.6228 |

Διοικητικές δαπάνες μη περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς[23] |

Ανθρώπινοι πόροι και συναφείς δαπάνες (ΜΔΠ) | 8.2.5. | d | 0 | 0 | 0 | 0.0648 | 0.0648 | 0.0648 | 0.1944 |

Διοικητικές δαπάνες, εκτός ανθρώπινων πόρων και συναφών δαπανών, μη περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς (ΜΔΠ) | 8.2.6. | e | 0 | 0 | 0.027 | 0.096 | 0.046 | 0.096 | 0.265 |

Συνολικές ενδεικτικές δημοσιονομικές δαπάνες της δράσης |

ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΥ, περιλαμβανομένων των δαπανών για ανθρώπινους πόρους | a+c+d+e | 0 | 0 | 0.027 | 0.7676 | 0.7176 | 0.7676 | 2.2798 |

ΣΥΝΟΛΟ ΠΠ, περιλαμβανομένων των δαπανών για ανθρώπινους πόρους | b+c+d+e | 0 | 0 | 0.027 | 0.7676 | 0.7176 | 0.7676 | 2.2798 |

Λεπτομέρειες σχετικά με τη συγχρηματοδότηση

Εάν η πρόταση προβλέπει συγχρηματοδότηση από τα κράτη μέλη ή από άλλους οργανισμούς (να διευκρινιστεί από ποιους), ο κατωτέρω πίνακας πρέπει να περιλαμβάνει εκτίμηση του επιπέδου της συγχρηματοδότησης (μπορούν να προστεθούν γραμμές, εάν προβλέπεται η συμμετοχή πολλών οργανισμών στη συγχρηματοδότηση)