Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών περί λιπασμάτων, όσον αφορά την κυκλοφορία λιπασμάτων που περιέχουν κάδμιο στην Αυστρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία»

(98/C 214/05)

Στις 27 Μαρτίου 1998, και σύμφωνα με το άρθρο 130 Σ της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότησή του στις 31 Μαρτίου 1998, με βάση την εισηγητική έκθεση του μόνου εισηγητή, κ. Strasser.

Κατά την 354η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 29ης Απριλίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 114 ψήφους υπέρ, και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Σε κάθε κράτος μέλος, τα λιπάσματα πρέπει να είναι σύμφωνα με ορισμένες τεχνικές προδιαγραφές οι οποίες έχουν θεσπισθεί δυνάμει υποχρεωτικών διατάξεων. Το άρθρο 7 της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ ορίζει ότι, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων άλλων κοινοτικών οδηγιών, τα κράτη μέλη δεν δύνανται να απαγορεύσουν, περιορίσουν ή παρεμποδίσουν για λόγους συνθέσεως, αναγνωρίσεως, επισημάνσεως και συσκευασίας, τη διάθεση στην αγορά των λιπασμάτων που φέρουν την ένδειξη «Λίπασμα - ΕΚ» και ανταποκρίνονται στις διατάξεις της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ και των παραρτημάτων της.

1.2. Στην οδηγία 76/116/ΕΟΚ και στα παραρτήματά της, καθώς και σε άλλες κοινοτικές οδηγίες, δεν καθορίζεται οριακή τιμή όσον αφορά την περιεκτικότητα σε κάδμιο. Αντίθετα, η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία είχαν ενσωματώσει παρόμοιες οριακές τιμές στις αντίστοιχες εθνικές διατάξεις τους πριν από την προσχώρησή τους στην ΕΕ. Ένα μεγάλο μέρος του εδάφους των σχετικών κρατών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο από οικολογική άποψη, ιδίως στις βόρειες περιοχές της Σουηδίας και της Φινλανδίας και στις αλπικές περιφέρειες (π.χ. όξινο έδαφος με έντονη κινητικότητα των βαρέων μετάλλων, καλοκαίρι μικρής διαρκείας). Λόγω των επιβαρύνσεων που έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί στο οικοσύστημα το βαρύ μέταλλο κάδμιο, τα ανωτέρω κράτη μέλη αποφάσισαν να περιορίσουν στο ελάχιστο τους κινδύνους που ενδέχεται να συνεπάγεται η χρησιμοποίηση λιπασμάτων.

1.3. Κατά την προσχώρησή τους στην ΕΕ, η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία διαπραγματεύθηκαν τη δυνατότητα τήρησης των οριακών τιμών για το κάδμιο που έχουν θεσπισθεί στις αντίστοιχες εθνικές νομοθεσίες τους, για μια χρονική περίοδο τεσσάρων ετών (δηλαδή έως την 1η Ιανουαρίου 1999), και όσον αφορά λιπάσματα που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη. Προβλέφθηκαν δηλαδή παρεκκλίσεις από το άρθρο 7 της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ όσον αφορά τις τρεις ανωτέρω χώρες.

1.4. Στις πράξεις προσχώρησης ορίζεται ακόμη ότι το άρθρο 7 θα επανεξετασθεί, εντός της χρονικής αυτής περιόδου, όσον αφορά το κάδμιο, βάσει της κοινοτικής διαδικασίας. Η Επιτροπή ανέθεσε την πραγματοποίηση μιας μελέτης σχετικά με τις επιπτώσεις του καδμίου που περιλαμβάνεται σε λιπάσματα, στο περιβάλλον και τους ενδεχόμενους κινδύνους για τον πληθυσμό. Επειδή όλα τα κράτη μέλη δεν διαθέτουν επαρκή στοιχεία για το θέμα αυτό, η Επιτροπή δεν κατόρθωσε να λάβει μια οριστική απόφαση σχετικά, ενώ όσον αφορά την ιδιαίτερη κατάσταση της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας, εκτιμά ότι υπάρχουν ακόμη ζητήματα τα οποία πρέπει να διευθετηθούν.

1.5. Στην προαναφερθείσα μελέτη, διερευνήθηκαν επίσης οι συνέπειες που ενδέχεται να έχει για την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, ο περιορισμός της κυκλοφορίας λιπασμάτων εκ μέρους της Φινλανδίας, της Αυστρίας και της Σουηδίας, λόγω της περιεκτικότητάς τους σε κάδμιο, αλλά δεν υπήρξαν ενδείξεις ότι παρόμοια ενέργεια θέτει εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών.

2. Προτάσεις της Επιτροπής

2.1. Η Επιτροπή προτείνει να επιτραπεί στην Αυστρία, στη Φινλανδία και στη Σουηδία να περιορίσουν, από την 1η Ιανουαρίου 1998 έως την 31η Δεκεμβρίου 2001, με περαιτέρω παρέκκλιση από το άρθρο 7 της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ, την κυκλοφορία στην αγορά τους λιπασμάτων, λόγω της περιεκτικότητάς τους σε κάδμιο. Προτείνει ακόμη την πραγματοποίηση περαιτέρω ερευνών στα κράτη μέλη, προκειμένου να αξιολογηθούν οι κίνδυνοι που συνεπάγεται η περιεκτικότητα των λιπασμάτων σε κάδμιο για την υγεία, συμπεριλαμβανομένης της υγείας των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, καθώς και για το περιβάλλον. Οι σχετικές έρευνες θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2001.

3. Παρατηρήσεις

3.1. Λαμβάνοντας υπόψη τον ιδιαίτερα ευαίσθητο χαρακτήρα του σχετικού προβλήματος, η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής, βάσει της οποίας, η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία θα έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν τις οριακές τιμές που έχουν καθορίσει για το κάδμιο, από την 1η Ιανουαρίου 1999 έως την 31η Δεκεμβρίου 2001, με περαιτέρω παρέκκλιση από το άρθρο 7.

3.2. Εξάλλου, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της συνέχισης των ερευνών τις οποίες προβλέπει η Επιτροπή. Ωστόσο, οι έρευνες αυτές θα πρέπει να περατωθούν εγκαίρως, ώστε, βάσει των πορισμάτων της εν λόγω αξιολόγησης, να καταστεί δυνατή η θέσπιση κοινοτικής ρύθμισης για τον περιορισμό της περιεκτικότητας των λιπασμάτων σε κάδμιο, πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2001. Η ΟΚΕ αναμένει ότι τα κράτη μέλη θα υποστηρίξουν επαρκώς τις προσπάθειες της Επιτροπής στο σχετικό τομέα.

Βρυξέλλες, 29 Απριλίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS