ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(91) 528 τελικό 
Βρυξέλλες, 13 Δεκεμβρίου 1991 
Πρόταση 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (Ε01Ο ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 
περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης 
στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς 
και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται 
εντός της Κοινότητας 
και του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72 περί του τρόπου 
εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

- 2 -
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
της πρότασης κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού 
(ΕΟΚ) 1408/71 περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, στους 
μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που 
διακινούνται εντός της Κοινότητας, και του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72 περί του 
τρόπου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71. 
Ι. ΙΣΤΟΡΙΚΟ 
Το άρθρο 51 της Συνθήκης (ΕΟΚ) επιβάλλει στο Συμβούλιο την υποχρέωση να 
λαμβάνει, στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης, τα αναγκαία μέτρα για την 
εγκαθίδρυση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων ιδίως με τη θέσπιση 
συστήματος που να εξασφαλίζει: 
το συνυπολογισμό των περιόδων ασφάλισης, απασχόλησης ή κατοικίας, 
την καταβολή των παροχών σε όλο το έδαφος της Κοινότητας. 
- 3 -
Σ'αυτή τη βάση, σε συνδυασμό με τα άρθρα 2 και 7 της Συνθήκης, θεσπίστηκαν οι 
κανονισμοί 3 και 4 του Συμβουλίου για την κοινωνική ασφάλιση των 
διακινουμένων εργαζομένων, στη συνέχεια οι κανονισμοί (ΕΟΚ) 1408/711) και 
(ΕΟΚ) 574/722> που τους αντικατέστησαν αντίστοιχα. 
Περαιτέρω το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω δυο κανονισμών επεκτάθηκε στους μη 
μισθωτούς βάσει, ιδίως, των άρθρων 2, 7, 51 και 235 της Συνθήκης3*. 
Η χρησιμοποίηση του άρθρου 235 που προαναφέρθηκε οφειλόταν στο γεγονός ότι 
καμιά διάταξη της Συνθήκης δεν προέβλεπε τη δυνατότητα, για το Συμβούλιο, να 
θεσπίσει συντονιστικούς κανόνες σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης γι'αυτή την 
κατηγορία εργαζομένων, ενώ η ανάγκη ανάληψης δράσης σ'αυτόν τον τομέα γινόταν 
αισθητή. Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί κανόνες στον τομέα της ανεργίας και των 
οικογενειακών παροχών εξακολουθούσαν να μη εφαρμόζονται στους μη μισθωτούς. 
1) Κανονισμός (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1971, περί 
εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς και της 
οικογένειας τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας (ΕΕ ειδική έκδοση 
Τ 05/001, σ. 73 επ). 
2) Κανονισμός (ΕΟΚ) 574/72 του Συμβουλίου, της 21ης Μαρτίου 1972, περί του 
τρόπου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 περί εφαρμογής των 
συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς και τις οικογένειες τους 
που διακινούναι εντός της Κοινότητας (ΕΕ, ειδική έκδοση Τ 05/001, σ. 138 
επ. ). 
3) Κανονισμός (ΕΟΚ) 1390/81, της 12ης Μαΐου 1981, για την επέκταση στους μη 
μισθωτούς και στα μέλη της οικογένειας τους του πεδίου εφαρμογής του 
κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής 
ασφαλίσεως στους μισθωτούς και τις οικογένειες τους που διακινούνται 
εντός της Κοινότητας· κανονισμός (ΕΟΚ) 3795/81, της 8ης Δεκεμβρίου 1981, 
για την επέκταση στους μη μισθωτούς και στα μέλη της οικογένειας τους του 
πεδίου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/71. 
_ 4 -
Η Συνθήκη δεν προέβλεψε καμία διάταξη που θα επέτρεπε την κατάργηση των 
εμποδίων που είναι συμφυή με την κοινωνική ασφάλιση για την εγκαθίδρυση της 
ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων που δεν είναι εργαζόμενοι ή μέλη της 
οικογένειας τους. 
Ομως, ο συντονισμός των εφαρμοστέων σ'αυτά τα rtpàotùita συστημάτων κοινωνικής 
ασφάλισης φαίνεται στο εξής απαραίτητος, με την προοπτική κοινωνικής 
διάστασης της εσωτερικής αγοράς και της Ευρώπης των πολιτών. 
Πράγματι, η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, στο άρθρο 8 Α που αποβλέπει στη 
συμπλήρωση των διατάξων της Συνθήκης, προβλέπει την εγκαθίδρυση εσωτερικής 
αγοράς περιλαμβάνουσας χώρο, χωρίς εσωτερικά σύνορα, στον οποίο εξασφαλίζεται 
η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. 
Τρεις οδηγίες του 19904*, που βασίζονται κυρίως στο προαναφερθέν άρθρο 8 Α, 
προβλέπουν ένα γενικευμένο δικαίωμα διαμονής για το σύνολο των κοινοτικών 
υπηκόων, στο έδαφος των κρατών μελών. 
0 κοινοτικός Χάρτης των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων 
ενίσχυσε αυτές τις αρχές, εμμένοντας στο δικαίωμα επί της κοινωνικής 
προστασίας. 
Σ'αυτό το πλαίσιο, το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 1991 προβλέπει 
ρητά την επέκταση των κανονισμών 1408/71 και 574/72 σε θέματα κοινωνικής 
ασφάλισης. 
Λαμβάνοντας υπόψη το νέο πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να περιληφθούν οι 
συντονιστικές διατάξεις, η εν λόγω επέκταση πρέπει να πραγματοποιηθεί σε δύο 
κατευθύνσεις: 
4) Οδηγία αριθ. 90/365/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1990 σχετικά με 
το δικαίωμα διαμονής των μισθωτών και μη μισθωτών εργαζομένων που έχουν 
παύσει την επαγγελματική τους δραστηριότητα (ΕΕ αριθ. L 180 του 
Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 1990). Οδηγία αριθ. 90/364/ΕΟΚ του Συμβουλίου 
της 28ης Ιουνίου 1990 σχετικά με το δικαίωμα διαμονής (ΕΕ αριθ. L 180 της 
13ης Ιουλίου 1990. Οδηγία αριθ. 90/366/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης 
Ιουνίου 1990 σχετικά με το δικαίωμα διαμονής των σπουδαστών (ΕΕ αριθ. L 
180 της 13ης Ιουλίου 1990). 
- 5 -
- αφ'ενός, πρέπει να αποβλέπει στο να περιλάβει τα ειδικά συστήματα για 
δημοσίους υπαλλήλους, που τώρα αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής καθ'ύλη 
των κανονισμών, δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) 
1408/71. 
- αφ'ετέρου, πρέπει να επιτρέπει το συντονισμό των εφαρμοστέων, σε όλα τα 
πρόσωπα που δεν καλύπτονται ακόμα από τους κανονισμούς, συστημάτων, υπό 
τον όρο τα npàaana αυτά να είναι ασφαλισμένα σε ένα κράτος μέλος. 
Στη διοικητική Επιτροπή για την κοινωνική ασφάλιση των διακινουμένων 
εργαζομένων έγιναν συζητήσεις σε βάθος που αφορούσαν, ιδίως, τα 
χαρακτηριστικά των ειδικών συστημάτων για δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και την 
ειδική κατάσταση των σπουδαστών. Οι εν λόγω εργασίες απέβλεπαν στην επέκταση 
του πεδίου εφαρμογής των διατάξεων των κανονισμών (ΕΟΚ) 1408/71 και 574/72 
στο σύνολο των ασφαλισμένων προσώπων. 
Ξεκινώντας από αυτές τις εργασίες, η Επιτροπή εκπόνησε την παρούσα πρόταση 
κανονισμού. 
II· ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 
Η πρόταση του συνημμένου κανονισμού αποσκοπεί στο να προσαρμόσει 
ορισμένες διατάξεις των κανονισμών 1408/71 και 574/72 για να 
επιτρέψει την εφαρμογή τους σε όλα τα ασφαλισμένα πρόσωπα. 
Κατά συνέπεια, βασίζεται στις ίδιες διατάξεις της Συνθήκης βάσει των 
οποίων θεσπίστηκαν οι εν λόγω κανονισμοί, δηλαδή στα άρθρα 2, 7 και 
51, και στο άρθρο 235 της Συνθήκης, δεδομένου ότι παρίσταται ανάγκη 
να αναληφθεί δράση στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης για την 
πραγμάτωση του αντικειμένου της Κοινότητας που συνίσταται στην 
ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και η Συνθήκη δεν προέβλεψε τις 
απαιτούμενες προς το σκοπό αυτό εξουσίες. 
HI. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ 
Δεδομένου ότι ο επιδιωκόμενος γενικός στόχος συνίσταται στην επέκταση 
της κανονικής ρύθμισης που έχει εφαρμογή στους μισθωτούς και μη 
μισθωτούς στο σύνολο των ασφαλισμένων προσώπων, η πρόταση δεν 
επιφέρει καμμία τροποποίηση στους ήδη ισχύοντες για τους εργαζόμενους 
και τα μέλη της οικογένειας τους κανόνες, αλλά έρχεται να συμπληρώσει 
αυτές τις διατάξεις. 
- 6 -
Τόσο για λόγους επιείκειας όσο και για λόγους απλούστευσης, προτείνεται να 
εφαρμοστούν, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, στα πρόσωπα που δεν καλύπτονται 
ακόμα, οι ίδιο* κανόνες, ή κανόνες ανάλογοι προς αυτούς που προβλέπονται για 
τους μισθωτούς ή μη μισθωτούς και τα μέλη της οικογένειας τους. 
Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στο να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των 
κοινοτικών συντονιστικών κανόνων σε όλα τα ασφαλισμένα πρόσωπα, και ιδίως 
στους σπουδαστές και τους μη ενεργούς. 
Κατά συνέπεια, προβλέπεται ότι τα εν λόγω πρόσωπα απολάβουν: 
α) ίση μεταχείριση με τα έχοντα την ιθαγένεια του οικείου κράτους πρόσωπα 
όσον αφορά την εσωτερική νομοθεσία των κρατών μελών, 
β) τους καθοριστικούς λόγους της εφαρμοστέας νομοθεσίας, εξαιρέσει των 
σπουδαστών, των οποίων η κατάσταση, συγχρόνως προσωρινή και ουσιαστικά 
υποκείμενη σε διακυμάνσεις, επιτρέπει αποκλειστικά την πρόβλεψη ειδικών 
κανόνων χορήγησης παροχών, 
γ) το συνυπολογισμό των περιόδων ασφάλισης, απασχόλησης ή κατοικίας για την 
κτήση του δικαιώματος στις παροχές, 
δ) την ανάλογη εφαρμογή, όταν αυτό αποδεικνύεται δυνατό, ειδικών κανόνων 
χορήγησης παροχών, 
ε) την εξαγωγή των συντάξεων αναπηρίας, γήρατος, επιζώντων και εργατικού 
ατυχήματος, σε όλο το έδαφος της Κοινότητας, με την επιφύλαξη ορισμένων 
λεπτομερειών εφαρμογής και εξαιρέσεων. 
0 τίτλος των κανονισμών τροποποιείται: η αναφορά στους εργαζόμενους και στα 
μέλη της οικογένειας τους αντικαθίσταται από την αναφορά στα πρόσωπα. 
Η πρόταση τείνει να περιλάβει τα ειδικά συστήματα για δημοσίους υπαλλήλους 
και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, καθώς και τους μη ενεργούς. 
- 7 -
Οσον αφορά τα ειδικά συστήματα για δημόσιους υπαλλήλους και το προς αυτούς 
εξομοιούμενο προσωπικό, από αυστηρά νομική άποψη, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τη 
νομολογία του Δικαστηρίου που αφορά το άρθρο 48, παράγραφος 4, της Συνθήκης. 
Κατόπιν αυτής της νομολογίας, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι, κατ'αρχήν, το 
σύνολο των ειδικών συστημάτων για δημοσίους υπαλλήλους πρέπει να περιληφθεί 
στο πεδίο εφαρμογής καθ'ύλη των κανονισμών, εκτός της περίπτωσης συμμετοχής 
στη δημόσια εξουσία. 
Ωστόσο, η Επιτροπή, συνειδητοποιώντας τα προβλήματα που θέτει αυτή η 
προσέγγιση, είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις προσαρμογές που θα 
αποδεικνύονταν αναγκαίες σε διοικητικό επίπεδο και, σχετικά με αυτό, να 
εξετάσει εμπεριστατωμένα όλα τα στοιχεία λύσεως των εν λόγω προβλημάτων που 
θα της προσκομιστούν. 
Εξάλλου, το σύνολο του κεφαλαίου που είναι αφιερωμένο στην ανεργία 
επεκτείνεται στο εξής στους μη μισθωτούς, καθώς, επίσης, στους νέους 
αιτούντες απασχόληση. 
Το πεδίο εφαρμογής των γενικών διατάξεων, των διαφόρων διατάξεων, καθώς και 
των μεταβατικών και τελικών διατάξεων των κανονισμών επεκτείνεται επίσης σε 
όλα τα καλυπτόμενα πρόσωπα. 
IV. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
ΆΡΘΡΟ ÏÏPWTQ 
Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71. 
1. Τροποποίηση του τίτλου του κανονισμού. 
Η προτεινόμενη τροποποίηση λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι ο 
συντονισμός επεκτείνεται στο σύνολο των ασφαλισμένων προσώπων, και 
όχι πλέον αποκλειστικά στους εργαζόμενους και τα μέλη της οικογένειας 
τους. 
2. Προσθήκη εδαφίου γ) α) και τροποποίηση του εδαφίου ι) του άρθρου. 
- 8 -
Το νέο εδάφιο γ) α) ορίζει τον όρο «σπουδαστής». Αποκλείονται ρητά 
από τον ορισμό οι σπουδαστές που είναι επίσης εργαζόμενοι ή μέλη της 
οικογένειας εργαζόμενου. 0 εν λόγω ορισμός επιτρέπει τον καλύτερο 
καθορισμό αυτής της σημαντικής κατηγορίας νέων καλυπτομένων προσώπων. 
Εξάλλου, το τροποποιούμενο εδάφιο ι) αναφέρεται στο άρθρο 4, νέα 
παράγραφος 2 α) που προβλέπεται στην πρόταση: πρόκειται για την 
επέκταση του όρου «νομοθεσία» στις νομοθεσίες που αφορούν τα ειδικά 
συστήματα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό. 
3. Τροποποίηση του άρθρου 2. 
Το προσωπικό πεδίο εφαρμογής του κανονισμού πρέπει στο εξής να 
περιλαμβάνει : 
τους εργαζόμενους, τους δημόσιους υπαλλήλους και το προς αυτούς 
εξομοιούμενο προσωπικό, τους σπουδαστές, καθώς και τα μέλη της 
οικογένειας τους και τους επιζώντες αυτών (παράγραφοι 1 και 2) 
τους συνταξιούχους, και τα λοιπά πρόσωπα, αποκαλούμενα στο εξής 
«μη ενεργά» (παράγραφος 3). 
Πρόκειται εδώ για θεμελιώδη τροποποίηση, εφόσον επιτρέπει την 
επέκταση του πεδίου εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού σε όλα τα 
πρόσωπα, εφόσον είναι ασφαλισμένα σ'ένα κράτος μέλος. Οι νέες 
κατηγορίες που καλύπτονται με αυτόν τον τρόπο είναι οι σπουδαστές, τα 
μέλη της οικογένειας τους και οι επιζώντες αυτών, καθώς και οι μη 
ενεργοί που δεν είναι ούτε μέλη της οικογένειας εργαζόμενου ούτε 
σπουδαστή, ούτε δικαιούχοι σύνταξης. Καλύπτονται επίσης τα μέλη της 
οικογένειας των δημοσίων υπαλλήλων, που δεν καλύπτονταν προηγουμένως. 
4. Εισαγωγή της παραγράφου 2 α και τροποποίηση της παραγράφου 4 του 
άρθρου 4. 
- 9 -
Η παράγραφος 2 α αποβλέπει στο να συμπληρώσει τη γενική διάταξη της 
παραγράφου 2. Προβλέπει ότι τα ειδικά συστήματα για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, καθώς και τα 
ειδικά συστήματα που καλύπτουν τους μη ενεργούς περιλαμβάνονται στο 
πεδίο εφαρμογής καθ'ύλη του κανονισμού λαμβανομένων υπόψη, σε 
ενδεχόμενη περίπτωση, ορισμένων λεπτομερειών εφαρμογής και ορισμένων 
εξαιρέσεων που πρέπει να διευκρινιστούν σε παράρτημα. 
Πράγματι, πολλά από αυτά τα συστήματα περιλαμβάνουν ιδιαιτερότητες 
που καθιστούν δύσκολη την εφαρμογή, ως έχει, των συντονιστικών 
κανόνων. 
Η Επιτροπή δεν αποκλείει τη δυνατότητα ανασκευής των διατάξεων που 
αφορούν τα ειδικά συστήματα για δημόσιους υπαλλήλους και το προς 
αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό ώστε να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες 
των εθνικών νομοθεσιών, τηρώντας το κοινοτικό δίκαιο. 
Στην παράγραφο 4 του άρθρου 4, καταργείται η αναφορά στα ειδικά 
συστήματα για δημοσίους υπαλλήλους ή το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό, τα οποία προηγουμένως αποκλείονταν δυνάμει της εν λόγω 
διατάξεως. 
5. Τροποποίηση της παραγράφου 2 του άρθρου 10. 
Δεδομένου ότι η εν λόγω διάταξη πρέπει να αφορά όλα τα ασφαλισμένα 
πρόσωπα, οι όροι «υπό την ιδιότητα του εργαζομένου, μισθωτού ή μη 
μισθωτού» πρέπει να καταργηθούν. 
6. Τροποποίηση της παραγράφου 2 στ) του άρθρου 13. 
Η νέα διατύπωση, ευρύτερη, περιλαμβάνει την κατάσταση που αφορά το εν 
ισχύι σήμερα εδάφιο στ), δηλαδή την κατάσταση στην οποία ο 
ενδιαφερόμενος παύει να υπάγεται σε μια νομοθεσία χωρίς για το λόγο 
αυτό μια άλλη νομοθεσία να καθίσταται εφαρμοστέα. Καλύπτει το σύνολο 
της κατηγορίας των μη ενεργών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιούχων 
σύνταξης, η οποία υπάγεται, καταρχήν, στη νομοθεσία της χώρας 
κατοικίας, θεωρήθηκε ότι η έννοια της κατοικίας δεν μπορούσε να 
εφαρμοστεί στους σπουδαστές, των οποίων 
- 10 -
η κατάσταση παρουσιάζει εξαιρετικές διακυμάνσεις. Αυτοί, επομένως, 
ρητά αποκλείονται, πράγμα που συνεπάγεται ότι κανένας κοινοτικός 
κανόνας δεν επιτρέπει τον καθορισμό της νομοθεσίας που έχει εφαρμογή 
ο'αυτούς. Ωστόσο, οι σπουδαστές απολάβουν παροχές κατά τους ειδικούς 
κανόνες που προβλέπουν οι επόμενες διατάξεις του κανονισμού. 
7. Τροποποίηση της παραγράφου 3 του άρθρου 22. 
Μια πρόταση προστίθεται μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης πρότασης, 
για να επιτρέψει στα μέλη της οικογένειας εργαζομένων που σπουδάζουν 
σε κράτος μέλος άλλο από αυτό όπου είναι ασφαλισμένοι να απολάβουν, 
σε όλες τις περιπτώσεις, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στο έδαφος του 
κράτους μέλους όπου συνεχίζουν τις σπουδές τους, ακόμα και αν η εν 
λόγω περίθαλψη δεν είναι αμέσως απαραίτητη. 
8. Τροποποίηση των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 25. 
Προστίθεται μία φράση στο τέλος της παραγράφου 1, ώστε να επεκταθεί 
το ευεργέτημα αυτής της παραγράφου στους νέους αιτούντες απασχόληση, 
κατηγορία που αφορά το νέο άρθρο 71 β, που μεταβαίνουν σε κράτος 
μέλος άλλο από το αρμόδιο για να αναζητήσουν απασχόληση. 
Εξάλλου, η παράγραφος 2, όπως και το άρθρο 71, παράγραφος 1, υπό α) 
ιι) και υπό β) 11), πρώτη πρόταση, στο οποίο αναφέρεται, επεκτείνεται 
στους μη μισθωτούς. 
9. Προσθήκη τμήματος 5 α) στο πρώτο κεφάλαιο του τίτλου III. 
Προβλέπει ειδικούς κανόνες χορήγησης παροχών ασθενείας και μητρότητας 
για τα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους 
υπαλλήλους ή το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, τους φοιτητές και 
τους μη ενεργούς. 
10. Προσθήκη νέου άρθρου 34 α). 
Αποσκοπεί στην ανάλογη εφαρμογή του συνόλου των διατάξεων 
- 11 -
του κεφαλαίου «ασθένεια και μητρότητα» στα πρόσωπα που υπάγονται σε 
ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους ή το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό. 
11. Προσθήκη νέου άρθρου 34 β). 
Προβλέπει την ανάλογη εφαρμογή στο σπουδαστή και στα μέλη της 
οικογένειας του όλων των υφιστάμενων κανόνων που είναι δυνατό να τον 
αφορούν (παράγραφος 1), καθώς και ειδικών διατάξεων για να καλυφθεί η 
περίπτωση κατά την οποία ο σπουδαστής συνεχίζει τις σπουδές του ή την 
επαγγελματική του κατάρτιση σε κράτος μέλος άλλο από το αρμόδιο 
κράτος, όπου είναι ασφαλισμένος πριν από την α^αχώρϊ)α^ του 
(παράγραφος 2). 
12. Προσθήκη νέου άρθρου 34 γ). 
Αποβλέπει στην ανάλογη εφαρμογή στους μη ενεργούς των ήδη υφισταμένων 
κανόνων που είναι δυνατόν να τους αφορούν. 
13. Τροποποίηση της παραγράφου 3 του άρθρου 35. 
Η εν λόγω τροποποίηση έχει ως αποτέλεσμα την επέκταση του πεδίου 
εφαρμογής αυτής της διάταξης σε όλα τα πρόσωπα επί των οποίων ο 
κανονισμός έχει εφαρμογή, αντικαθιστώντας την αναφορά στους όρους 
«μισθωτοί και μη μισθωτοί» και «μέλη της οικογένειας» με την αναφορά 
στους όρους «πρόσωπα στα οποία εφαρμόζεται ο ηαρών κανονισμός». 
14. Προσθήκη τμήματος 5 στο κεφάλαιο 2 του τίτλου III. 
» 
Αποβλέπει στην επέκταση του ευεργετήματος των διατάξεων του κεφαλαίου 
«αναπηρία» στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, στους 
σπουδαστές και στους μη ενεργούς. 
15. Προσθήκη νέου άρθρου 43 α). 
Επιτρέπει την ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων των προηγουμένων 
τμημάτων του κεφαλαίου σε πρόσωπο υπαγόμενο σε ειδικό σύστημα για 
δημόσιους υπαλλήλους ή το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό 
(παράγραφος 1), προβλέποντας 
- 12 -
συγχρόνως ειδικούς κανόνες για να λαμβάνονται υπόψη περίοδοι που 
συμπλήρωσε το εν λόγω πρόσωπο στο πλαίσιο γενικού ή ειδικού 
συστήματος σε άλλο κράτος μέλος (παράγραφοι 2 και 3) : Ενδείκνυται, 
πράγματι, ο καθορισμός των όρων υπό τους οποίους οι εν λόγω περίοδοι 
πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την κτήση του δικαιώματος στις 
παροχές. 
16. Προσθήκη νέου άρθρου 43 β) 
Προβλέπει την ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων των προηγουμένων 
τμημάτων του κεφαλαίου στο σπουδαστή και στο μη ενεργό. 
17. Προσθήκη τμήματος 1 «μισθωτοί ή μη μισθωτοί» και τμήματος 2 «πρόσωπα 
εκτός αυτών που αφορά το τμήμα 1» στο κεφάλαιο 3 του τίτλου III. 
Το δεύτερο αυτό τμήμα αποσκοπεί στην επέκταση του ευεργετήματος των 
διατάξεων του πρώτου τμήματος του κεφαλαίου «γήρας και θάνατος 
(συντάξεις)» στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για 
δημόσιους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, στους 
σπουδαστές και στους μη ενεργούς. 
18. Προσθήκη νέου άρθρου 51 α). 
Επιτρέπει την ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του τμήματος 1 του 
κεφαλαίου στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό (παράγραφος 1), 
προβλέποντας συγχρόνως ειδικούς κανόνες για να λαμβάνονται υπόψη 
περίοδοι που συμπληρώθηκαν από το εν λόγω πρόσωπο στο πλαίσιο γενικού 
ή ειδικού συστήματος (παράγραφοι 2 και 3). 
19. Εισαγωγή νέου άρθρου 51 β). 
Προβλέπει την ανάλογη εφαρμογή των προηγουμένων διατάξεων του 
τμήματος 1 στο σπουδαστή και τον μη ενεργό. 
- 13 -
20. Προσθήκη τμήματος 5 στο κεφάλαιο 4 του τίτλου III. 
Αποσκοπεί στην επέκταση του ευεργετήματος των διατάξεων του κεφαλαίου 
«εργατικά ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες» στα πρόσωπα που 
υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς 
αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, καθώς και στους σπουδαστές. Τα 
εργατικά ατυχήματα και οι επαγγελματικές ασθένειες είναι προφανές ότι 
δεν αφορούν τους μη ενεργούς. Τουναντίον τα εργατικά ατυχήματα και οι 
επαγγελματικές ασθένειες είναι δυνατόν να αφορούν τους σπουδαστές, 
στο μέτρο που ακολουθούν επαγγελματική κατάρτιση. 
21. Προσθήκη νέου άρθρου 63 α). 
Επιτρέπει την ανάλογη εφαρμογή των προηγουμένων διατάξεων του 
κεφαλαίου στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
22. Προσθήκη νέου άρθρου 63 β). 
Προβλέπει την ανάλογη εφαρμογή των προηγουμένων διατάξεων του 
κεφαλαίου στον σπουδαστή. 
23. Προσθήκη τμήματος 1 «μισθωτοί ή μη μισθωτοί» και του τμήματος 2 
«πρόσωπα εκτός αυτών που αφορά το τμήμα 1» στο κεφάλαιο 5 του τίτλου 
III. 
Το δεύτερο αυτό τμήμα αποσκοπεί στο να επεκτείνει το ευεργέτημα των 
διατάξεων του πρώτου τμήματος του κεφαλαίου «επιδόματα θανάτου» στα 
πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και 
το προς αυτό εξομοιούμενο προσωπικό, στους σπουδαστές και στους μη 
ενεργούς. 
24. Προσθήκη νέου άρθρου 66 α). 
Επιτρέπει την ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του τμήματος 1 του 
κεφαλαίου στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
- 14 -
25. Προσθήκη νέου άρθρου 66 β). 
Προβλέπει την ανάλογη εφαρμογή του τμήματος 1 του κεφαλαίου στο 
σπουδαστή και στο μη ενεργό. 
26. Τροποποίηση των παραγράφων 1 έως 4 του άρθρου 67. 
Αποσκοπεί στην επέκταση του ευεργετήματος των εν λόγω διατάξεων που 
αφορούν την awBpyia στους μη μισθωτούς. 
27. Τροποποίηση της παραγράφου 1 του άρθρου 71. 
Αποσκοπεί στην επέκταση του ευεργετήματος της εν λόγω διατάξεως στους 
μη μισθωτούς. 
28. Προσθήκη τμήματος 4 στο κεφάλαιο 6. 
Το νέο αυτό τμήμα προβλέπει την εφαρμογή των διατάξεων του κεφαλαίου, 
αφ'ενός, στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, αφ'ετέρου, 
στους νέους αιτούντες απασχόληση. 
29. Προσθήκη νέου άρθρου 71 α). 
Προβλέπει την ανάλογη εφαρμογή του κεφαλαίου στα πρόσωπα που 
υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς 
αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
30. Προσθήκη νέου άρθρου 71 β). 
Προβλέπει την ανάλογη εφαρμογή του κεφαλαίου στους νέους αιτούντες 
απασχόληση, εντός των ορίων του συντονισμού (δηλαδή, εφ'όσον η εθνική 
νομοθεσία προβλέπει παροχές ανεργίας γι'αυτήν την κατηγορία ανέργων). 
Πράγματι, στο μέτρο που οι παροχές προβλέπονται από τη νομοθεσία ενός 
ή περισσοτέρων κρατών μελών, είναι εύλογο οι εν λόγω άνεργοι που 
ουδέποτε εργάστηκαν να απολάβουν, στο πλαίσιο συντονισμού 
επεκτεινόμενου σε όλα τα πρόσωπα, τους ίδιους κανόνες όπως και οι 
εργαζόμενοι που βρίσκονται σε ανεργία. 
- 15 -
31. Τροποποίηση του άρθρου 72. 
Το εν λόγω άρθρο τροποποιείται για να προβλέψει επίσης το 
συνυπολογισμό των περιόδων κατοικίας για τη κτήση του δικαιώματος 
στις οικογενειακές παροχές των οικείων προσώπων. 
32. Τροποποίηση του άρθρου 72 α). 
Δεδομένου ότι το άρθρο 71, παράγραφος 1 εφαρμόζεται στο εξής και 
στους μη μισθωτούς, πρέπει να τροποποιηθεί κατά συνέπεια η εν λόγω 
διάταξη για τις οικογενειακές παροχές για την οποία γίνεται εκεί 
αναφορά. 
33. Τροποποίηση του άρθρου 74. 
Οι όροι «ο σε ανεργία μισθωτός ή μη μισθωτός» αντικαθίστανται με τον 
όρο «άνεργος»: πράγματι, ο εν λόγω άνεργος μπορεί να μη έχει εργασθεί 
ποτέ όταν πρόκειται για νέο αιτούντα απασχόληση που αφορά το άρθρο 71 
β). 
34. Προσθήκη νέου άρθρου 76 α). 
Καθιερώνει την ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του κεφαλαίου 
«οικογενειακές παροχές» στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα 
για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
35. Προσθήκη νέου άρθρου 76 β). 
Επιτρέπει το συνυπολογισμό των περιόδων για τους σπουδαστές και τους 
μη ενεργούς. Εξάλλου, τα κράτη μέλη που το επιθυμούν μπορούν πάντοτε 
να προβλέπουν την «εξαγωγή» των οικογενειακών παροχών (δηλαδή τη 
χορήγηση των εν λόγω παροχών όταν τα μέλη της οικογένειας κατοικούν 
στο έδαφος κράτους μέλους που δεν είναι το αρμόδιο κράτος) στις 
αντίστοιχες νομοθεσίες τους. 
- 16 -
36. Προσθήκη νέου άρθρου 79 α). 
Γίνεται ανάλογη εφαρμογή των οικείων διατάξεων του κεφαλαίου 8 στα 
ορφανά των προσώπων που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, ώστε να 
επιτρέψει τη χορήγηση των οικογενειακών παροχών σ'αυτήν την 
κατηγορία. 
37. Τροποποίηση του τίτλου της διοικητικής Επιτροπής για την κοινωνική 
ασφάλιση των διακινουμένων εργαζομένων και της Συμβουλευτικής 
Επιτροπής για την κοινωνική ασφάλιση των διακινουμένων εργαζομένων. 
Πράγματι, δεν πρόκειται αποκλειστικά για διακινούμενους εργαζόμενους 
αλλά για κάθε ασφαλισμένο πρόσωπο. 0 νέος τίτλος ανταποκρίνεται 
καλύτερα στα καθήκοντα αυτών των οργάνων. 
38. Προσθήκη νέου άρθρου 95 α). 
Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει μεταβατικές διατάξεις που αποσκοπούν στην 
προστασία των προσώπων που αφορά η πρόταση και στο να αποφευχθεί 
απώλεια δικαιωμάτων τους λόγω της θέσεως σε ισχύ του κανονισμού. 
39. Τροποποίηση του παραρτήματος II. 
Προστίθεται τρίτο σημείο για να επιτρέψει στα κράτη μέλη να ορίσουν 
τις προϋποθέσεις εφαρμογής των συστημάτων στους σπουδαστές. 
Προστίθεται τέταρτο σημείο για να επιτρέψει στα κράτη μέλη να 
προβλέψουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής των συστημάτων που αφορά το 
άρθρο 4, παράγραφος 2 α), και, σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις, 
τον αποκλεισμό τους. 
40. Τροποποίηση του παραρτήματος VI 
Στον υπότιτλο «Ε Γαλλία» προστίθεται διάταξη που αναφέρει τα 
αναγνωρισμένα ή εγκεκριμένα ιδρύματα που αφορά το άρθρο πρώτο, γ) 
α) του κανονισμού που δίνει τον ορισμό του «σπουδαστή». 
- 17 -
Στον υπότιτλο «Ηνωμένο Βασίλειο», προστίθεται διάταξη που προβλέπει 
τους όρους υπό τους οποίους ένα πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί ως 
σπουδαστής δεδομένου ότι δεν υφίστανται στο Ηνωμένο Βασίλειο 
αναγνωρισμένα ή εγγεκριμένα ιδρύματα και, κατά συνέπεια, ο ορισμός 
«σπουδαστής» που προβλέπει το άρθρο πρώτο γ) α) του κανονισμού δεν 
μπορεί να εφαρμοστεί ως έχει. 
41. Προσθήκη νέου παραρτήματος Χ. 
Επιτρέπει στα κράτη μέλη να καθορίζουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής των 
διατάξεων, σε θέματα συντάξεων, σε μη ενεργούς. Πράγματι, ιδίως, 
ορισμένες παροχές συνδέονται στενά με την κατοικία στο εθνικό έδαφος 
και θα μπορούσαν δύσκολα να εξαχθούν. 
Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72 
1. Τροποποίηση του τίτλου του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Η εν λόγω τροποποίηση οφείλεται στο γεγονός ότι το προσωπικό πεδίο 
εφαρμογής δεν καλύπτει πλέον μόνο τους εργαζόμενους και τα μέλη της 
οικογένειας τους, αλλά το σύνολο των ασφαλισμένων προσώπων. 
2. Άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να αναφέρει τις νέες 
διατάξεις που περιλαμβάνει το παράρτημα 3 και αφορούν τον καθορισμό 
των ιδρυμάτων του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής 
κατάρτισης. 
3. Άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Οι όροι «μισθωτός ή μη μισθωτός» και «μέλος της οικογένειας του» 
αντικαθίστανται με τους όρους «το πρόσωπο για το οποίο ρόκειται» ή 
«ο ενδιαφερόμενος» στις παραγράφους 1 και 2: αυτοί οι γενικότεροι 
- 18 -
όροι επιτρέπουν, σε περίπτωση ανάγκης, να περιληφθούν άλλες 
κατηγορίες προσώπων. Η παράγραφος 3, που αναφέρεται στο άρθρο 14 γ) 
του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71, αφορά, επομένως, αποκλειστικά 
περιπτώσεις άσκησης επαγγελματικών δραστηριοτήτων και δεν υπάρχει 
λόγος τροποποίησης της. 
4. Άρθρο 8 α) του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Και εδώ, ο γενικότερος όρος («ο ενδιαφερόμενος») πρέπει να επιτρέψει 
να περιληφθούν όλα τα καλυπτόμενα πρόσωπα, σε περίπτωση σωρεύσεως 
δικαιωμάτων που αφορά η εν λόγω διάταξη. 
5. Άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
0 τίτλος του εν λόγω άρθρου πρέπει να τροποποιηθεί: η κατάργηση των 
λέξεων «των μισθωτών ή μη μισθωτών» επιτρέπει την εφαρμογή αυτής της 
διάταξης σε όλες τις άλλες κατηγορίες προσώπων τις οποίες μπορεί να 
αφορά. 
6. Άρθρο 10 α) του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Λόγω του ότι το κεφάλαιο 7 «οικογενειακές παροχές», του κανονισμού 
(ΕΟΚ) 1408/71 επεκτάθηκε στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα 
για δημοσίους υπαλλήλους ή και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό 
καθώς, σε ορισμένο βαθμό, και στους σπουδαστές και τους μη ενεργούς, 
είναι λογικό αυτές οι κατηγορίες προσώπων να καλυφθούν στην περίπτωση 
που υπήχθησαν διαδοχικά στην νομοθεσία περισσοτέρων κρατών μελών κατά 
τη διάρκεια της ίδιας περιόδου ή τμήματος περιόδου. 
7. Άρθρο 10 β) του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο καταργείται. Πράγματι, είχε ως αντικείμενο τη θέση 
σε εφαρμογή του άρθρου 13, παράγραφος 2, περίπτωση στ) του 
κανονισμού, που καθορίζει την εφαρμοστέα νομοθεσία στο πρόσωπο που 
παύει να υπάγεται στη νομοθεσία κράτους μέλους. 
Όμως, το άρθρο 13, παράγραφος 2, περίπτωση στ) αντικαταστάθηκε με νέα 
διάταξη ευρύτερη, η οποία περιλαμβάνει την προπεριγραφείσα ειδική 
κατάσταση, καθορίζοντας την εφαρμοστέα νομοθεσία στο σύνολο των μη 
ενεργών. 
- 19 -
Αυτοί, στο εξής, υπάγονται στη νομοθεσία του κράτους κατοικίας εφόσον δεν 
ασκούν πλέον επαγγελματική δραστηριότητα. 0 νέος αυτός κανόνας δεν έχει 
ανάγκη εκτελεστικού μέτρου. 
8. Άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να λαμβάνονται υπόψη 
νέες κατηγορίες προσώπων που καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 
1408/71 σε θέματα ασθένειας και μητρότητας. 
9. Άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Δεδομένου ότι οι διατάξεις του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 
εφαρμόζονται κατ'αναλογία στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα 
για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, 
το εν λόγω άρθρο πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως: κάθε φορά που 
αναφέρονται οι όροι «μισθωτός ή μη μισθωτός», το πρόσωπο για το οποίο 
πρόκειται πρέπει να αναφέρεται ρητώς. 
Προστίθεται παράγραφος 10 για να καλύψει τα μέλη της οικογένειας του 
σπουδαστή, στα οποία οι διατάξεις του άρθρου 19, παράγραφος 2,του 
κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 έχουν ανάλογη εφαρμογή, καθώς και για να 
καλυφθεί ο σπουδαστής τον οποίο αφορά το άρθρο 34 β), παράγραφος 2, 
του κανονισμού. 
10. Άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Η παράγραφος 1 τροποποιείται, πράγμα που επιτρέπει την επέκταση του 
πεδίου εφαρμογής του εν λόγω άρθρου στα πρόσωπα που υπάγονται σε 
ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς 
εξομοιούμενο προσωπικό. 
Προστίθεται παράγραφος 10 για να καλύψει τον σπουδαστή που αφορά το 
άρθρο 34 β), παράγραφος 2, του κανονισμού. 
11. Άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Η προτεινόμενη τροποποίηση αποσκοπεί στο να καλύψει τις νέες 
κατηγορίες των προσώπων για τα οποία πρόκειται (πρόσωπα που υπάγονται 
σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς 
εξομοιούμενο προσωπικό, σπουδαστές, μη ενεργοί), σε βέματα ασθένειας 
και μητρότητας, σε περίπτωση διαμονής σε άλλο κράτος μέλος και όχι το 
αρμόδιο. 
- 20 -
12. Άρθρο 22 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αποσκοπούν στο να εξασφαλίσουν την 
προστασία, σε θέματα ασθένειας και μητρότητας (παροχές σε είδος), 
αφ'ενός, των προσώπων που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό σε περίπτωση 
μεταφοράς της κατοικίας ή επιστροφής στη χώρα κατοικίας, και, 
αφ'ετέρου, του συνόλου των νέων κατηγοριών προσώπων που αφορά το εν 
λόγω άρθρο, εφόσον τους παρέχεται η άδεια να μεταβούν σε άλλο κράτος 
μέλος για να τύχουν περίθαλψης. 
13. Άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αποσκοπούν στο να επιτρέψουν τη 
χορήγηση παροχών ασθένειας και μητρότητας σε χρήμα στις νέες 
κατηγορίες προσώπων που αφορά το εν λόγω άρθρο σε περίπτωση διαμονής 
σε άλλο κράτος μέλος και όχι το αρμόδιο. 
14. Άρθρο 25 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Η εν λόγω διάταξη πρέπει να τροποποιηθεί για να επιτρέψει τη λήψη 
υπόψη των μελών της οικογένειας των προσώπων που υπάγονται σε ειδικό 
σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό, και των σπουδαστών. 
15. Άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να επιτρέψει την υποβολή 
αιτήσεων, για τη χορήγηση παροχών αναπηρίας, από τα πρόσωπα που 
υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς 
αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, από τους σπουδαστές ή από τους μη 
ενεργούς. 
16. Άρθρο 36 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Και αυτό το άρθρο πρέπει να προσαρμοστεί για να επιτρέψει την υποβολή 
αιτήσεων για τη χορήγηση παροχών γήρατος, επιζώντων και αναπηρίας που 
αναφέρονται στο κεφάλαιο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71, από τα 
πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και 
το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, από τους σπουδαστές ή από τους 
μη ενεργούς. 
- 21 -
17. Άρθρο 37 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Αυτές οι τροποποιήσεις είναι αναγκαίες ώστε οι νέες κατηγορίες 
προσώπων που αφορά το εν λόγω άρθρο να προσκομίζουν τα κατάλληλα 
έγγραφα. 
18. Άρθρο 39 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο αναφέρεται στις διατάξεις του κεφαλαίου 2 του 
κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71, και πρέπει, επομένως, να προσαρμοστεί 
κατόπιν της συμπερίληψης νέων κατηγοριών προσώπων στο κεφάλαιο που 
προαναφέρθηκε. 
19. Άρθρο 42 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Η εν λόγω τροποποίηση αποδεικνύεται αναγκαία για την εξέταση των 
αιτήσεων χορήγησης παροχών που υποβάλλονται από τις νέες κατηγορίες 
προσώπων. 
20. Άρθρο 43 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Και αυτή η τροποποίηση αποδεικνύεται αναγκαία ώστε οι αρμόδιοι φορείς 
να δυνηθούν να ακολουθήσουν την προβλεπόμενη διαδικασία, και στην 
περίπτωση που η αίτηση υποβάλλεται από πρόσωπο που έχει περιληφθεί 
στις νέες κατηγορίες. 
21. Άρθρο 44 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να καθοριστεί ο αρμόδιος 
φορέας για τη λήψη της απόφασης που αφορά την κατάσταση αναπηρίας 
όταν πρόκειται για νέες κατηγορίες προσώπων που αφορά το άρθρο αυτό. 
22. Άρθρο 50 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Η εν λόγω τροποποίηση επιτρέπει την εφαρμογή των μέτρων που 
αποβλέπουν στην επιτάχυνση της εκκαθάρισης των παροχών, στις 
περιπτώσεις που πρόκειται για νέες κατηγορίες προσώπων. 
- 22 -
23. Άρθρο 60 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αποσκοπούν στο να προβλέψουν τη 
διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί για τη χορήγηση παροχών σε είδος 
σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας όταν 
το πρόσωπο που υπάγεται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους 
και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό ή ο σπουδαστής κατοικεί σε 
άλλο κράτος μέλος και όχι στο αρμόδιο. Πρέπει να σημειωθεί σχετικώς 
ότι καθίσταται δυνατό να καθοριστεί η κατοικία του σπουδαστή από τη 
στιγμή που γίνεται θύμα εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής 
ασθένειας που τον ακινητοποιεί στο έδαφος κράτους μέλους. Η σκέψη 
αυτή ισχύει τόσο για τις αντίστοιχες διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) 
1408/71, όσο και για τις επόμενες διατάξεις του κανονισμού περί του 
τρόπου εφαρμογής του πρώτου. 
24. Άρθρο 61 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αποσκοπούν στο να προβλεφθεί η 
διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί για τη χορήγηση παροχών σε χρήμα 
σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας όταν 
το πρόσωπο που υπάγεται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους 
και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό ή ο σπουδαστής κατοικεί σε 
άλλο κράτος μέλος και όχι στο αρμόδιο. 
25. Άρθρο 63 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να προβλεφθούν οι 
διαδικασίες χορήγησης παροχών σε χρήμα σε περίπτωση εργατικού 
ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας όταν το πρόσωπο που υπάγεται 
σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς 
εξομοιούμενο προσωπικό, ή ο σπουδαστής, μεταφέρει την κατοικία του ή 
επιστρέφει στη χώρα κατοικίας, ή ακόμα όταν του παρέχεται η άδεια να 
μεταβεί σε άλλο κράτος μέλος για να τύχει περίθαλψης. 
it 
- 23 -
26. Άρθρο 64 νου κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Και αυτό το άρθρο πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να προβλέψει τις 
διαδικασίες χορήγησης παροχών σε χρήμα σε περίπτωση εργατικού 
ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας εκτός των συντάξεων όταν το 
πρόσωπο που υπάγεται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και 
το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, ή ο σπουδαστής, διαμένει σε 
άλλο κράτος μέλος και όχι το αρμόδιο. 
27. Άρθρο 66 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Η προτεινόμενη τροποποίηση είναι αναγκαία για να επεκταθεί το 
ευεργέτημα του συνόλου του εν λόγω άρθρου σχετικά με την αμφισβήτηση 
του επαγγελματικού χαρακτήρα του ατυχήματος ή της ασθένειας στα 
πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και 
το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, και στους σπουδαστές. 
28. Τροποποίηση του τίτλου του κεφαλαίου 5 που είναι σχετικό με τα 
επιδόματα θανάτου. 
Στο εξής γίνεται αναφορά στα άρθρα 66 α) και 66 β) του κανονισμού 
(ΕΟΚ) 1408/71, που αφορούν το σύνολο των συμπεριληφθείσων νέων 
κατηγοριών προσώπων (πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για 
δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, 
σπουδαστές, μη ενεργοί). 
29. Άρθρο 80 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο πρέπει να προσαρμοστεί για να επιτρέψει και στους μη 
μισθωτούς και στα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για 
δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό καθώς, 
σε ενδεχόμενη περίπτωση, και στους νέους αιτούντες απασχόληση, να 
απολάβουν τις διατάξεις που προβλέπει στον τομέα της ανεργίας. 
- 24 -
30. Άρθρο 84 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Η διαδικασία χορήγησης παροχών ανεργίας πρέπει να επεκταθεί στην 
περίπτωση που ο μη μισθωτός ή το πρόσωπο που υπάγεται σε ειδικό 
σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό κατοικούσαν, κατά τη διάρκεια της τελευταίας απασχόλησης 
τους, σε άλλο κράτος μέλος και όχι το αρμόδιο. 
31. Άρθρο 85 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Οι διατυπώσεις χορήγησης οικογενειακών παροχών πρέπει να καλύπτουν 
και τους μη μισθωτούς (αυτό αποτελεί συνέπεια της θέσπισης του 
κανονισμού (ΕΟΚ) 3427/89), τα πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα 
για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, 
καθώς και, σε ορισμένο βαθμό, τους μη ενεργούς και τους σπουδαστές. 
32. Άρθρο 86 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Οι προβλεπόμενες διατυπώσεις για τη χορήγηση των οικογενειακών 
παροχών όταν τα τέκνα κατοικούν σε άλλο κράτος μέλος και όχι το 
αρμόδιο πρέπει να επεκταθούν στους μη μισθωτούς, καθώς και στα 
πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και 
το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
33. Άρθρο 88 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο αναφέρεται στο άρθρο 74 που το ίδιο τροποποιήθηκε. 
Ενδείκνυται, επομένως, να ληφθεί υπόψη η επελθούσα τροποποίηση, 
αναφέροντας στο εξής τον «άνεργο» αντί του «μισθωτού ή μη μισθωτού». 
34. Τροποποίηση του προηγουμένου τίτλου του άρθρου 90 του κανονισμού 
(ΕΟΚ) 574/72. 
Πρέπει να προστεθεί αναφορά στο νέο άρθρο 79 α) του κανονισμού (ΕΟΚ) 
1408/71. 
- 25 -
35. Άρθρο 90 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Το εν λόγω άρθρο πρέπει να τροποποιηθεί για να επιτρέψει στον 
αιτούντα να προβεί στις αναγκαίες διατυπώσεις στην περίπτωση που 
πρόκειται για οικογενειακές παροχές για ορφανά προσώπων που υπάγονται 
σε ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς 
εξομοιούμενο προσωπικό. 
36. Άρθρο 91 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Επίσης το ευεργέτημα των εν λόγω διατάξεων πρέπει λογικά να επεκταθεί 
στην περίπτωση των ορφανών προσώπου που υπάγεται σε ειδικό σύστημα 
για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, 
για την καταβολή των παροχών. 
37. Άρθρο 92 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Κάθε αλλαγή της καταστάσεως που είναι ικανή να θίξει το δικαίωμα σε 
οικογενειακές παροχές και τα ορφανά προσώπου που υπάγεται σε ειδικό 
σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό, πρέπει να επισημαίνεται υπό τους ιδίους όρους όπως και 
στην περίπτωση ορφανών ήδη καλυπτομένων προσώπων. 
38. Άρθρο 94 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Η εν λόγω τροποποίηση επιτρέπει την απόδοση, μεταξύ φορέων, παροχών 
σε είδος για ασθένεια και μητρότητα στην περίπτωση που μέλη της 
οικογένειας του προσώπου που υπάγεται σε ειδικό σύστημα για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό ή του σπουδαστή 
κατοικούν σε κράτος μέλος άλλο από αυτό που κατοικεί ο τελευταίος. 
39. Τροποποίηση του παραρτήματος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72. 
Για να καλυφθεί η περίπτωση κατά την οποία ο σπουδαστής συνεχίζει 
τις σπουδές του σε άλλο κράτος μέλος και όχι το αρμόδιο, το παράρτημα 
3 πρέπει να αναφέρει, εκτός από τα ιδρύματα του τόπου κατοικίας και 
διαμονής, τα ιδρύματα του τόπου συνέχισης των σπουδών ή 
επαγγελματικής κατάρτισης. 
- 26 -
Πρόταση 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΟΚ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 
περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης 
στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς 
και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται 
εντός της Κοινότητας 
και του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72 περί του τρόπου 
εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
έχοντας υπόψη: 
τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως τα 
άρθρα 2, 7, 51 και 235, 
τον Κοινοτικό Χάρτη των Θεμελιωδών Κοινοτικών Δικαιωμάτων των εργαζομένων, 
την πρόταση της Επιτροπής1), που διατυπώθηκε μετά από διαβουλεύσεις με τη 
διοικητική Επιτροπή για την κοινωνική ασφάλιση των διακινουμένων εργαζομένων, 
1) ΕΕ αριθ. C 
- 27 -
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου2), 
τη γνώμη της Οικονομικές και Κοινωνικής Επιτροπής3^, 
εκτιμώντας : 
ότι το άρθρο 3, στοιχείο γ), της Συνθήκης αναφέρει ότι η δράση της 
Κοινότητας περιλαμβάνει, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπει η Συνθήκη, την 
εξάλειψη των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων μεταξύ των κρατών 
μελών* 
ότι το άρθρο 8 Α της Συνθήκης προβλέπει ότι η εσωτερική αγορά πρέπει να 
εγκαθιδρυθεί το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1992· ότι η εσωτερική αγορά 
περιλαμβάνει ένα χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η 
ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των 
κεφαλαίων σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης· 
ότι το Συμβούλιο, για να καθιερώσει την ελεύθερη κυκλοφορία των μισθωτών και 
μη μισθωτών και για να εξαλείψει τα εμπόδια που θα προέκυπταν, στον τομέα της 
κοινωνικής ασφάλισης, από την εφαρμογή των μόνων εθνικών νομοθεσιών, θέσπισε, 
βάσει των άρθρων 2, 7, 51 και 235 της Συνθήκης, τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1408/71 
περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς, στους μη 
μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της 
Κοινότητας και του κανονισμού (ΕΟΚ) 574/72 περί του τρόπου εφαρμογής του 
κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71, που τροποποιήθηκαν για τελευταία φορά με τον 
κανονισμό (ΕΟΚ) 2195/914) και θέσπισαν τους κανόνες συντονισμού των 
συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης που έχουν εφαρμογή στους μισθωτούς και τους 
μη μισθωτούς· 
2) ΕΕ αριθ. C 
3) ΕΕ αριθ. C 
4) ΕΕ αριθ.ί 206 της 29ης Ιουλίου 1991, σελ. 2 
- 28 -
ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων που αποτελεί μια από τις βάσεις της 
Κοινότητας, δεν περιορίζεται στους μόνους μισθωτούς και μη μισθωτούς, αλλά 
πρέπει να αφορά το σύνολο των ασφαλισμένων προσώπων, με την προοπτική της 
κοινωνικής διάστασης της εσωτερικής αγοράς· 
ότι, εξάλλου, το πεδίο εφαρμογής καθ'ύλη του κανονισμού πρέπει να επεκταθεί 
ώστε να περιλάβει, καταρχήν, τα ειδικά συστήματα για δημοσίους υπαλλήλους και 
το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, καθώς και τα ειδικά συστήματα που 
καλύπτουν τα μη ενεργά πρόσωπα· 
ότι ο συντονισμός των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης που έχουν εφαρμογή 
σ'αυτά τα πρόσωπα είναι αναγκαίος για να επιτευχθεί ένας από τους στόχους της 
Κοινότητας· ότι η Συνθήκη δεν προέβλεψε τις ειδικές εξουσίες δράσης που 
απαιτούνται προς το σκοπό αυτό· 
ότι στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης, η εφαρμογή των μόνων εθνικών 
νομοθεσιών δεν επιτρέπει την εξασφάλιση στα ηρόοωτια που διακινούνται εντός 
της Κοινότητας επαρκούς προστασίας· για να δοθεί εις την ελεύθερη κυκλοφορία 
των προσώπων η πλήρης αποτελεσματικότητα της πρέπει να γίνει συντονισμός των 
συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης που εφαρμόζονται σ'αυτά· 
ότι, για λόγους επιεικείας, ενδείκνυται να εφαρμοστούν, στο μεγαλύτερο δυνατό 
βαθμό, στα πρόσωπα που δεν έχουν ακόμα καλυφθεί, οι ίδιοι κανόνες που 
προβλέπονται για τους μισθωτούς και μη μισθωτούς· ότι οι εν λόγω κανόνες, για 
λόγους απλούστευσης και σαφήνειας, πρέπει να θεσπιστούν ως συμπλήρωμα των 
διατάξεων που ήδη ισχύουν για τους μισθωτούς και μη μισθωτούς και τα μέλη της 
οικογένειας τους· 
- 29 -
ότι πρέπει να γίνουν στους κανονισμούς (ΕΟΚ) 1408/71 και (ΕΟΚ) 574/72 οι 
αναγκαίες προσαρμογές για να επιτραπεί η εφαρμογή στα πρόσωπα που 
διακινούνται στο εσωτερικό της Κοινότητας των διατάξεων των εν λόγω 
κανονισμών, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της κατάστασης των εν λόγω 
προσώπων, καθώς και τις ιδιαιτερότητες των συστημάτων στα οποία υπάγονται και 
των παροχών τις οποίες δικαιούνται· 
ότι οι προσαρμογές που πρέπει να γίνουν στις διατάξεις των κανονισμών (ΕΟΚ) 
1408/71 και (ΕΟΚ) 574/72 απαιτούν την προσαρμογή ορισμένων από τα παραρτήματα 
τους· 
ότι, ιδίως, παρίσταται ανάγκη να καθοριστούν, σε παράρτημα, οι προϋποθέσεις 
εφαρμογής ορισμένων ειδικών συστημάτων· ότι πρέπει να προβλεφθεί, εξάλλου , 
νέο παράρτημα, για να καθοριστούν οι ειδικές λεπτομέρειες εφαρμογής των 
κοινοτικών διατάξεων, σε θέματα συντάξεων, στα μη ενεργά πρόσωπα, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: 
Άρθρο 1 
0 κανονισμός (ΕΟΚ) 1408/71 τροποποιείται ως εξής: 
- 30 -
1. Ο τίτλος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
«Κανονισμός (ΕΟΚ), 1408/71 περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής 
ασφάλισης στα πρόσωπα που διακινούνται στο εσωτερικό της Κοινότητας.» 
2. Το άρθρο 1 τροποποιείται ως εξής: 
α) Μετά το εδάφιο γ), προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο γ) α): «Ως 
«σπουδαστής» νοείται κάθε πρόσωπο που δεν είναι μισθωτός ή μη 
μισθωτός ή μέλος της οικογένειας του, το οποίο είναι κανονικά 
εγγεγραμμένο σε αναγνωρισμένο ή εγκεκριμένο από τις εθνικές 
αρχές κράτους μέλους ίδρυμα για να παρακολουθήσει σ'αυτό σπουδές 
ή μαθήματα επαγγελματικής κατάρτισης και που είναι ασφαλισμένος 
στο πλαίσιο ειδικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης που ισχύει 
για τους σπουδαστές υπό τους όρους που ορίζονται στο παράρτημα 
Ι Ι .» 
β) Στο τέλος της πρώτης πρότασης του εδαφίου ι) οι Χέξεις «άρθρο 
4, παράγραφοι 1 και 2» αντικαθίστανται από τις λέξεις «άρθρο 4, 
παράγραφοι 1, 2 και 2α». 
3 Το άρθρο 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
«Παράγραφος 1: 0 παρών κανονισμός ισχύει για τους μισθωτούς ή μη 
μισθωτούς, τους δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς, κατά την 
εφαρμοστέα νομοθεσία, εξομοιούμενο προσωπικό, καθώς και για τους 
σπουδαστές, οι οποίοι υπάγονται ή υπήχθησαν στη νομοθεσία ενός ή 
περισσοτέρων κρατών μελών και είναι υπήκοοι ενός από τα κράτη μέλη ή 
απάτριδες ή πρόσφυγες και κατοικούν στο έδαφος κράτους μέλους, καθώς 
και για τα μέλη της οικογένειας τους και τους επιζώντες τους. 
- 31 -
Παράγραφος 2: 0 παρών κανονισμός ισχύει για τους επιζώντες των 
μισθωτών ή μη μισθωτών, των δημοσίων υπαλλήλων και του προς αυτούς 
εξομοιούμενου προσωπικού, καθώς και των σπουδαστών, οι οποίοι έχουν 
υπαχθεί στη νομοθεσία ενός ή περισσότερων κρατών μελών, οποιαδήποτε 
και είναι η ιθαγένεια των εν λόγω προσώπων, όταν οι επιζώντες τους 
είναι υπήκοοι κράτους μέλους, ή απάτριδες, ή πρόσφυγες και κατοικούν 
στο έδαφος κράτους μέλους. 
Παράγραφος 3: Εξάλλου, ο παρών κανονισμός ισχύει για τα πρόσωπα που 
δεν αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου, υπό τον 
όρο τα εν λόγω πρόσωπα να υπάγονται ή να έχουν υπαχθεί στη νομοθεσία 
ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών και να είναι υπήκοοι κράτους μέλους, 
ή απάτριδες, ή πρόσφυγες και να κατοικούν στο έδαφος κράτους μέλους.» 
Στο άρθρο 4: 
α) Μεταξύ της παραγράφου 2 και της παραγράφου 3, παρεμβάλλεται η 
ακόλουθη παράγραφος 2α : 
«0 παρών κανονισμός ισχύει για τα ειδικά συστήματα κοινωνικής 
ασφάλισης για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό, καθώς και για τα ειδικά συστήματα που αφορούν κατηγορίες 
προσώπων που δεν είναι μισθωτοί ή μη μισθωτοί, λαμβανομένων υπόψη των 
λεπτομερειών εφαρμογής και εξαιρέσεων που ορίζονται στο παράρτημα 
Ι Ι .» 
β) Στην παράγραφο 4, οι λέξεις «ούτε για τα ειδικά συστήματα των 
δημοσίων υπαλλήλων ή των προς αυτούς εξομοιουμένων» 
απαλείφονται. 
Στο άρθρο 10, παράγραφος 2, οι λέξεις «υπό την ιδιότητα του 
εργαζομένου, μισθωτού ή μη μισθωτού» απαλείφονται. 
- 32 -
6. Το άρθρο 13 τροποποιείται ως εξής: 
Στην παράγραφο 2, το εδάφιο στ) αντικαθίσταται από το εξής κείμενο: 
«Το πρόσωπο εκτός του σπουδαστή, για το οποίο η νομοθεσία κράτους 
μέλους δεν έχει εφαρμογή σύμφωνα με ένα από τους κανόνες που 
αναφέρονται στα προηγούμενα εδάφια ή σύμφωνα με μια από τις 
εξαιρέσεις ή με ένα από τους ειδικούς κανόνες που αναφέρονται στα 
άρθρα 14 έως 17 α, υπόκειται στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο 
έδαφος του οποίου κατοικεί.» 
7. Το άρθρο 22 τροποποιείται ως εξής: 
Στην παράγραφο 3, μετά την πρώτη πρόταση, προστίθεται η πρόταση: 
«Πάντως, η άμεση ανάγκη υποβολής σε θεραπεία δεν μπορεί να αντιταχθεί 
στα μέλη της οικογένειας που διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος και όχι 
το αρμόδιο, για να παρακολουθήσουν σ'αυτό σπουδές ή μαθήματα 
επαγγελματικής κατάρτισης.» 
Η λέξη «πάντως» με την οποία αρχίζει η ακόλουθη πρόταση 
αντικαθίσταται από τη λέξη «εξάλλου». 
8. Το άρθρο 25 τροποποιείται ως εξής: 
α) Στο τέλος της παραγράφου 1 προστίθεται η ακόλουθη φράση: 
«Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο 
πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 71 β, στο οποίο έχουν εφαρμογή οι 
διατάξεις του άρθρου 69, παράγραφος 1.» 
β) Στην παράγραφο 2, μετά τις λέξεις «μισθωτός», προστίθενται οι λέξεις 
«ή μη μισθωτός». 
^ Στο κεφάλαιο 1 του τίτλου III, προστίθεται τμήμα 5 α μεταξύ του 
τμήματος 5 και του τμήματος 6. Φέρει τον ακόλουθο τίτλο: 
«Πρόσωπα εκτός αυτών που αναφέρονται στα τμήματα 2 έως 5.» 
- 33 -
10. Το νέο αυτό τμήμα περιλαμβάνει το άρθρο 34α, διατυπωμένο ως εξής: 
«Δημόσιοι υπάλληλοι και προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, και μέλη 
της οικογένειας τους. 
Οι διατάξεις των τμημάτων 2 έως 7 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο 
πρόσωπο που πληροί τους όρους ειδικού συστήματος για δημόσιους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, λαμβανομένων 
υπόψη, σε ενδεχομένη περίπτωση, των διατάξεων του άρθρου 18, καθώς 
και στα μέλη της οικογένειας του.» 
11. Το εν λόγω τμήμα περιλαμβάνει επίσης το άρθρο 34 β, διατυπωμένο ώς 
εξής: 
«Σπουδαστές και μέλη της οικογένειας τους. 
Παράγραφος 1: Οι διατάξεις των άρθρων 18, 19 παράγραφος 2, και 22, 
παράγραφος 1 α) και γ), παράγραφος 2, δεύτερη φράση, και παράγραφος 3 
και των άρθρων 23 και 24 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο σπουδαστή, 
καθώς και στα μέλη της οικογένειας του, ανάλογα με την περίπτωση. 
Παράγραφος 2: 0 σπουδαστής που συνεχίζει τις σπουδές του ή την 
επαγγελματική του κατάρτιση σε άλλο κράτος μέλος και όχι το αρμόδιο 
και ο οποίος πληροί τους όρους που απαιτούνται από τη νομοθεσία του 
τελευταίου αυτού κράτους ώστε να δικαιούται παροχών, λαμβανομένων 
υπόψη, σε ενδεχομένη περίπτωση, των διατάξεων του άρθρου 18, 
δικαιούται, όταν βρίσκεται στο έδαφος του κράτους μέλους όπου 
συνεχίζει τις σπουδές του: 
α) τις παροχές σε είδος που χορηγούνται, για λογαριασμό του αρμόδιου 
φορέα, από το φορέα του τόπου όπου συνεχίζει τις σπουδές του ή την 
επαγγελματική του κατάρτιση, σύμφωνα με τις διατάξεις της νομοθεσίας 
που ο εν λόγω φορέας εφαρμόζει, ωσάν να ήταν ασφαλισμένος σ'αυτόν το 
φορέα· 
β) τις παροχές εις χρήμα που καταβάλλονται από τον αρμόδιο φορέα σύμφωνα 
με τις διατάξεις της νομοθεσίας που αυτός εφαρμόζει.» 
- 34 -
12. Περιλαμβάνει το άρθρο 34 γ), διατυπωμένο ως εξής: 
«Άλλα πρόσωπα 
Οι διατάξεις των άρθρων 18, 22, παράγραφος 1, α) και γ), παράγραφος 2 
δεύτερη πρόταση, και παράγραφος 3, πρώτη πρόταση, και του άρθρου 24 
εφαρμόζονται κατ'αναλογία στα πρόσωπα που αναφέρονται στο όρθρο 2, 
παράγραφος 3.» 
13. Το άρθρο 35 τροποποιείται ως εξής: 
Στην παράγραφο 3, οι λέξεις «δεν ισχύουν για τους μισθωτούς ή μη 
μισθωτούς και τα μέλη της οικογένειας τους» αντικαθίστανται από τις 
λέξεις «δεν ισχύουν για τα πρόσωπα». 
14. Στο κεφάλαιο 2 του τίτλου III, προστίθεται τμήμα 5 που φέρει τον 
τίτλο: 
«Πρόσωπα εκτός αυτών που αναφέρονται στα τμήματα 1 έως Γ » 
15. Το νέο αυτό τμήμα περιλαμβάνει το άρθρο 43 α), διατυπωμένο ως εξής: 
«Δημόσιοι υπάλληλοι και προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
1. Οι διατάξεις των άρθρων 37, 38, παράγραφος 1, 39 και των 
τμημάτων 2, 3 και 4 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο πρόσωπο που 
πληροί τους όρους ειδικού συστήματος για δημοσίους υπαλλήλους 
και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
2. Ωστόσο, εάν η νομοθεσία κράτους μέλους εξαρτά τη χορήγηση 
ορισμένων παροχών από την προϋπόθεση οι περίοδοι ασφάλισης να 
έχουν συμπληρωθεί αποκλειστικά στο πλαίσιο ειδικού συστήματος 
για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό, οι περίοδοι που έχουν συμπληρωθεί υπό τη νομοθεσία 
άλλων κρατών δεν λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση των εν λόγω 
παροχών παρά αν έχουν συμπληρωθεί υπό αντίστοιχο σύστημα. Εάν, 
λαμβανομένων υπόψη των περιόδων που έχουν συμπληρωθεί μ'αυτόν 
τον τρόπο, ο ενδιαφερόμενος δεν πληροί τις προϋποθέσεις 
- 35 -
που απαιτούνται για να δικαιούται τις εν λόγω παροχές, οι 
περίοδοι αυτές λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση παροχών του 
γενικού συστήματος ή, ελλείψει τοιούτου, του συστήματος που 
ισχύει για τους εργάτες ή τους ιδιωτικούς υπαλλήλους, ανάλογα με 
την περίπτωση. 
3 Για την κτήση, διατήρηση ή ανάκτηση του δικαιώματος σε παροχές 
κατά την έννοια του άρθρου 38, παράγραφος 1, ο φορέας κράτους 
μέλους που εφαρμόζει ασφαλιστικό σύστημα, το οποίο δεν είναι 
ειδικό σύστημα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς 
εξομοιούμενο προσωπικό, λαμβάνει υπόψη όλες τις περιόδους 
ασφάλισης που συμπληρώθηκαν υπό τη νομοθεσία οιουδήποτε κράτους 
μέλους, στο πλαίσιο είτε γενικού είτε ειδικού συστήματος, που 
ισχύει για τους δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς 
εξομοιούμενο προσωπικό.» 
16. Περιλαμβάνει επίσης νέο άρθρο με τον αριθμό 43 β), διατυπωμένο ως 
εξής: 
«Άλλα πρόσωπα. 
Οι διατάξεις των τμημάτων 1 έως 4 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο 
σπουδαστή, καθώς και στο πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 2, 
παράγραφος 3, με την επιφύλαξη των ειδικών λεπτομερειών εφαρμογής που 
προβλέπονται στο παράρτημα X.» 
17. Το κεφάλαιο 3 του τίτλου III τροποποιείται ως εξής: 
α) Δημιουργείται τμήμα 1, υπό τον τίτλο «μισθωτοί ή μη μισθωτοί» και που 
περιλαμβάνει τα άρθρα 44 έως 51. 
β) Δημιουργείται τμήμα 2, υπό τον τίτλο «πρόσωπα εκτός αυτών που 
αναφέρονται στο τμήμα 1.» 
18. Το τμήμα 2 του κεφαλαίου 3 περιλαμβάνει το άρθρο 51 α), διατυπωμένο 
ως εξής: 
«Δημόσιοι υπάλληλοι και προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
- 36 -
1. Οι διατάξεις των άρθρων 44, 45, παράγραφοι 1, 4 και 7, 46, 47, 
48, 49, 50 και 51, εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο πρόσωπο που 
πληροί τους όρους ειδικού συστήματος για δημοσίους υπαλλήλους 
και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
2. Ωστόσο, εάν η νομοθεσία κράτους μέλους εξαρτά τη χορήγηση 
ορισμένων παροχών από την προϋπόθεση οι περίοδοι ασφάλισης να 
έχουν συμπληρωθεί αποκλειστικά στο πλαίσιο ειδικού συστήματος 
για δημοσίους υπαλλήλους ή το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό, οι περίοδοι που συμπληρώθηκαν υπό τη νομοθεσία άλλων 
κρατών μελών δεν λαμβάνονται υπόψη, για τη χορήγηση των εν λόγω 
παροχών, παρά μόνο εάν έχουν συμπληρωθεί υπό αντίστοιχο σύστημα. 
Εάν, λαμβανομένων υπόψη των περιόδων που έχουν συμπληρωθεί 
μ'αυτόν τον τρόπο, ο ενδιαφερόμενος δεν πληροί τους όρους για να 
δικαιούται τις εν λόγω παροχές, αυτές οι περίοδοι λαμβάνονται 
υπόψη για τη χορήγηση παροχών του γενικού συστήματος ή, ελλείψει 
τοιούτου, του συστήματος που ισχύει για τους εργάτες ή τους 
ιδιωτικούς υπαλλήλους, ανάλογα με την περίπτωση. 
3. Για την κτήση, διατήρηση ή ανάκτηση του δικαιώματος σε παροχές 
κατά την έννοια του άρθρου 15, παράγραφος 1, ο φορέας κράτους 
μέλους που εφαρμόζει σύστημα που δεν είναι ειδικό σύστημα για 
δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό 
λαμβάνει υπόψη όλες τις περιόδους που συμπληρώθηκαν υπό τη 
νομοθεσία οιουδήποτε κράτους μέλους, στο πλαίσιο είτε γενικού 
είτε ειδικού συστήματος, που ισχύει για τους δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό.» 
19. Το εν λόγω τμήμα περιλαμβάνει επίσης το άρθρο 51 β), διατυπωμένο ως 
εξής: 
«Άλλα πρόσωπα. 
Οι διατάξεις του τμήματος 1 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο σπουδαστή, 
καθώς και στο πρόσωπο που αναφέρει το άρθρο 2, παράγραφος 3, με την 
επιφύλαξη των ειδικών λεπτομερειών εφαρμογής που προβλέπονται στο 
παράρτημα X.» 
- 37 -
20. Το κεφάλαιο 4 του τίτλου III τροποποιείται ως εξής: 
Δημιουργείται τμήμα 5 υπό τον τίτλο «πρόσωπα εκτός αυτών που 
αναφέρονται στα τμήματα 1 έως 3.» 
21. Το εν λόγω τμήμα περιλαμβάνει το άρθρο 63 α), διατυπωμένο ως εξής: 
«Δημόσιοι υπάλληλοι και προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
1. Οι διατάξεις των τμημάτων 1 έως 4 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο 
πρόσωπο που πληροί τους όρους ειδικού συστήματος για δημόσιους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό.» 
22. Περιλαμβάνει επίσης το άρθρο 63 β), διατυπωμένο ως εξής: 
«Σπουδαστές. 
Οι διατάξεις των τμημάτων 1 έως 4 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο 
σπουδαστή.» 
23. Το κεφάλαιο 5 του τίτλου III τροποποιείται ως εξής: 
α) Δημιουργείται τμήμα 1, υπό τον τίτλο «μισθωτοί ή μη μισθωτοί.» 
β) Δημιουργείται τμήμα 2, υπό τον τίτλο «πρόσωπα εκτός αυτών που 
αναφέρονται στο τμήμα 1.» 
24. Το τμήμα 2 περιλαμβάνει το άρθρο 66 α), διατυπωμένο ως εξής: 
«Δημόσιοι υπάλληλοι και προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
Οι διατάξεις του τμήματος 1 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο πρόσωπο που 
πληροί τους όρους ειδικού συστήματος για δημοσίους υπαλλήλους και το 
προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό.» 
- 38 -
25. Το εν λόγω τμήμα περιλαμβάνει επίσης το άρθρο 66 β), διατυπωμένο ως 
εξής: 
«Άλλα πρόσωπα 
Οι διατάξεις του τμήματος 1 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο σπουδαστή, 
καθώς και στο πρόσωπο που αφορά το άρθρο 2, παράγραφος 3, με την 
επιφύλαξη των ειδικών λεπτομερειών εφαρμογής που προβλέπονται στο 
παράρτημα Χ.» 
26. Στο άρθρο 67 μετά τη λέξη «μισθωτού» προστίθενται οι λέξεις «ή μη 
μισθωτού». 
27. Το άρθρο 71 τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τη λέξη «μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή μη μισθωτός.» 
28. Στο κεφάλαιο 6 του τίτλου III, προστίθεται τμήμα 4, υπό τον τίτλο 
«άνεργοι εκτός αυτών που αναφέρονται στα τμήματα 1 έως 3.» 
29. Το τμήμα 4 περιλαμβάνει το άρθρο 71 α), διατυπωμένο ως εξής: 
«Οι διατάξεις των τμημάτων 1 έως 3 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο 
πρόσωπο που πληροί τους όρους ειδικού συστήματος για δημοσίους 
υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό.» 
30. Το εν λόγω τμήμα περιλαμβάνει επίσης το άρθρο 71 β), διατυπωμένο ως 
εξής: 
«Εάν η νομοθεσία κράτους μέλους αναγνωρίζει το δικαίωμα σε παροχές σε 
πρόσωπα υπό την ιδιότητα νέων αιτούντων απασχόληση, οι διατάξεις των 
άρθρων 68, 69 και 70 του παρόντος τμήματος εφαρμόζονται σ'αυτούς 
κατ'αναλογία.» 
31. Το άρθρο 72 τροποποιείται ως εξής: 
Οι λέξεις «μη μισθωτής δραστηριότητας» αντικαθίστανται από τή λέξη 
«κατοικίας». 
- 39 -
32. Το άρθρο 72 α) τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τη λέξη «μισθωτοί» προστίθενται οι λέξεις «ή μη μισθωτοί.» Το 
ίδιο ισχύει για την περίπτωση που οι όροι αυτοί χρησιμοποιούνται στον 
ενικό. 
33. Το άρθρο 74 τροποποιείται ως εξής: 
Οι λέξεις «ο σε ανεργία μισθωτός ή μη μισθωτός» αντικαθίστανται από 
τη λέξη «άνεργος». 
34. Μετά το άρθρο 76 προστίθεται νέο άρθρο το 76 α), διατυπωμένο ως εξής: 
«Δημόσιοι υπάλληλοι και προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
Οι διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο πρόσωπο 
που πληροί τους όρους ειδικού συστήματος για δημοσίους υπαλλήλους και το προς 
αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό, λαμβανομένων υπόψη, σε ενδεχομένη περίπτωση, 
των διατάξεων του άρθρου 72.» 
35. Προστίθεται νέο άρθρο, το 76 β), διατυπωμένο ως εξής: 
«Σπουδαστές και άλλα πρόσωπα. 
Οι διατάξεις του άρθρου 72 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο σπουδαστή, 
καθώς και στο πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 2, παράγραφος 3, 
εφόσον το τελευταίο αυτό πρόσωπο δεν είναι δικαιούχος σύνταξης.» 
36. Μετά το άρθρο 79, προστίθεται νέο άρθρο, το 79 α), διατυπωμένο ως 
εξής: 
«Δημόσιοι υπάλληλοι και προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό. 
«Οι διατάξεις των άρθρων 77, 78 και 79 εφαρμόζονται κατ'αναλογία στο 
ορφανό προσώπου που πληροί τους όρους ειδικού συστήματος για 
δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό.» 
- 40 -
37. 0 τίτλος IV τροποποιείται ως εξής: 
Οι λέξεις «Διοικητική Επιτροπή για την κοινωνική ασφάλιση των 
διακινουμένων εργαζομένων» αντικαθίστανται από τις λέξεις 
«Διοικητική Επιτροπή για το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής 
ασφάλισης». 
38. 0 τίτλος V τροποποιείται ως εξής: 
Οι λέξεις «Συμβουλευτική Επιτροπή για την κοινωνική ασφάλιση των 
διακινουμένων εργαζομένων» αντικαθίστανται από τις λέξεις 
«Συμβουλευτική Επιτροπή για το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής 
ασφάλισης». 
39. Μετά το άρθρο 95, προστίθεται το άρθρο 95 α), διατυπωμένο ως εξής: 
«Μεταβατικές διατάξεις για τους σπουδαστές, τα πρόσωπα που πληρούν 
τους όρους ειδικού συστήματος για δημοσίους υπαλλήλους και το προς 
αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό καθώς και για πρόσωπα που αφορά το 
άρθρο 2, παράγραφος 3, εκτός των δικαιούχων σύνταξης. 
1. 0 παρών κανονισμός δεν δημιουργεί κανένα δικαίωμα για περίοδο 
προγενέστερη της ...1> 
2. Κάθε περίοδος ασφάλισης, καθώς και, σε ενδεχόμενη περίπτωση, 
κάθε περίοδος απασχόλησης, μη μισθωτής δραστηριότητας ή 
κατοικίας που συμπληρώθηκε υπό τη νομοθεσία κράτους μέλους πριν 
από τις 1) λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό των 
δικαιωμάτων που δημιουργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του 
παρόντος κανονισμού. 
3. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 1, δημιουργείται 
δικαίωμα, δυνάμει του παρόντος κανονισμού, ακόμα και αν 
αναφέρεται σε ενδεχόμενο που πραγματοποιήθηκε πριν από τις... 1) 
1) Ημερομηνία έναρξης ισχύος του κανονισμού που θα προέλθει από την παρούσα 
πρόταση. 
- 41 -
4. Κάθε παροχή που δεν εκκαθαρίσθηκε ή που ανεστάλη λόγω της ιθαγένειας 
ή της κατοικίας του ενδιαφερομένου, εκκαθαρίζεται ή ανακτάται από τις 
...1), μετά απ<ί αίτηση του ενδιαφερομένου, με την επιφύλαξη τα 
προηγουμένως εκκαθαρισθέντα δικαιώματα να μη έχουν αποτελέσει πληρωμή 
κεφαλαίου. 
5. Τα δικαιώματα των ενδιαφερομένων που επέτυχαν, πριν από τις ...1) την 
καταβολή σύνταξης μπορούν να αναθεωρηθούν, μετά από αίτηση τους, 
λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του παρόντος κανονισμού. Η παρούσα 
διάταξη εφαρμόζεται και στις άλλες παροχές που προβλέπονται από το 
άρθρο 79 α). 
6. Εάν η αίτηση που προβλέπεται στην παράγραφο 4, ή στην παράγραφο 5, 
υποβάλλεται εντός προθεσμίας δύο ετών που αρχίζει να τρέχει μετά τις 
1), τα δικαιώματα που δημιουργούνται δυνάμει του παρόντος 
κανονισμού αποκτώνται από την ημερομηνία αυτή, χωρίς να μπορούν να 
αντιταχθούν στους ενδιαφερομένους οι διατάξεις της νομοθεσίας 
οιουδήποτε κράτους μέλους σχετικά με την έκπτωση από τα δικαιώματα ή 
την παραγραφή των δικαιωμάτων. 
7. Εάν η αίτηση που προβλέπεται στην παράγραφο 4, ή στην παράγραφο 5, 
υποβάλλεται μετά τη λήξη της διετούς προθεσμίας που αρχίζει να τρέχει 
μετά τις ... 1), τα δικαιώματα που δεν έχουν απολεσθεί λόγω 
εκπροθέσμου ή που δεν έχουν παραγραφεί αποκτώνται από την ημερομηνία 
της αίτησης, με την επιφύλαξη ευνοϊκότερων διατάξεων της νομοθεσίας 
κάθε κράτους μέλους.» 
40. Το παράρτημα II τροποποιείται ως εξής: 
α) Οι εντός παρενθέσεως λέξεις αντικαθίστανται από τις λέξεις : «Άρθρο 
1, στοιχεία γ) α), ι) και κα) και άρθρο 4, παράγραφος 2 α) του 
κανονισμού» 
β) Μετά το μέρος II προστίθεται μέρος III υπό τον τίτλο: 
«Ειδικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που εφαρμόζονται στους 
σπουδαστές. 
Προϋποθέσεις εφαρμογής (άρθρο 1, στοιχείο γ) α))», και έχει ως εξής.· 
1) Ημερομηνία έναρξης ισχύος του κανονισμού που θα προέλθει από την παρούσα 
πρόταση. 
- 42 -
«Α. ΒΕΛΓΙΟ 
1. Βασιλικό διάταγμα της 28ης Ιουνίου 1969 περί επεκτάσεως του 
πεδίου εφαρμογής της υποχρεωτικής ασφάλισης ασθενείας στους 
σπουδαστές της ανώτερης εκπαίδευσης. 
Προϋπόθεσε ι ς εφαρμογής : 
παρακολούθηση στο Βέλγιο ημερήσιων μαθημάτων σε 
εκπαιδευτικό ίδρυμα τρίτου επιπέδου, 
υποβολή στον ασφαλιστικό φορέα βεβαίωσης εκδιδόμενης από το 
εκπαιδευτικό ίδρυμα. 
2. Βασιλικό διάταγμα της 20ης Ιουλίου 1979 περί καθορισμού των όρων 
που οι μαθητές και σπουδαστές πρέπει να πληρούν ώστε να τους 
εξασφαλίζεται το ευεργέτημα της αποκατάστασης των ζημιών που 
προκύπτουν από επαγγελματικές ασθένειες. 
Προϋποθέσεις εφαρμογής: 
Το εν λόγω διάταγμα εφαρμόζεται όταν, κατά τη διάρκεια και ως εκ 
της φύσεως της εκπαίδευσης του, ο μαθητής ή ο σπουδαστής έχει 
εκτεθεί στον κίνδυνο της επαγγελματικής ασθένειας και υπό τον 
όρο ότι ο κίνδυνος αυτός είναι συμφυής με την άσκηση του 
επαγγέλματος για το οποίο προορίζεται. 
3. - Άρθρο 124 του βασιλικού διατάγματος της 20ης Δεκεμβρίου 
1963 για την απασχόληση και την ανεργία. 
Βασιλικό διάταγμα της 8ης Αυγούστου 1986 για τη χορήγηση 
επιδομάτων αναμονής στους νέους εργαζόμενους που περάτωσαν 
τις σπουδές τους. 
Προϋποθέσεις εφαρμογής: 
Η ασφάλιση κατά της ανεργίας καλύπτει τους νέους αιτούντες 
απασχόληση υπό τον όρο να έχουν περατώσει πλήρως 
- 43 -
σπουδές ανώτερου δεύτερου κύκλου ή κατώτερου δεύτερου κύκλου 
τεχνικής ή επαγγελματικής εκπαίδευσης, σε ίδρυμα ιδρυθέν, 
αναγνωρισμένο ή επιδοτούμενο από μία των Κοινοτήτων του Βελγίου, 
ή να έχουν αποκτήσει για τις προαναφερθείσες σπουδές δίπλωμα ή 
πιστοποιητικό περάτωσης σπουδών ενώπιον της κεντρικής επιτροπής 
μιας των Κοινοτήτων του Βελγίου. 
Β. ΔΑΝΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Γ. ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
Στο ειδικό σύστημα που ισχύει για τους σπουδαστές υπάγονται μόνο οι 
παροχές στον τομέα της υγείας που προβλέπονται υπό συγκεκριμένους όρους 
και οι παροχές για σχολικό ατύχημα. 
Ε. ΓΑΛΛΙΑ 
1. Ασφάλιση ασθένειας και μητρότητας των σπουδαστών που προβλέπεται από τα 
άρθρα L 381-3 έως L 381-11 του Κώδικα Κοινωνικής Ασφάλισης. 
Υπάγονται υποχρεωτικά σ'αυτήν την ασφάλιση, οι μαθητές και σπουδαστές 
των ιδρυμάτων που έχουν εγκριθεί γι'αυτόν το σκοπό, υπό τον όρο να μη είναι 
ούτε κοινωνικοί ασφαλισμένοι ούτε να αντλούν δικαίωμα από κοινωνικό 
ασφαλισμένο και να μη υπερβαίνει η ηλικία τους ορισμένο όριο (άρθρο R 381-5 
του Κώδικα Κοινωνικής Ασφάλισης: το 26ο έτος), το οποίο, ωστόσο, μπορεί να 
παραταθεί για ιατρικούς, πολιτικούς λόγους ή για να ληφθεί υπόψη η φύση 
ορισμένων σπουδών. 
- 44 -
2. Προσωπική ασφάλιση: άρθρο 0 741-6-1 και 2 του Κώδικα Κοινωνικής 
Ασφάλισης. 
Μπορούν να υπαχθούν στην προσωπική ασφάλιση*. 
α) οι μαθητές που ακολουθούν σπουδές οι οποίες έχουν εγκριθεί γι'αυτό τον 
σκοπό, υπό τον όρο να είναι κάτω των 26 ετών. Οφείλουν ετήσια εισφορά 
κατ'αποκοπή, της οποίας το ποσό είναι (σο προς την ασφαλιστική εισφορά για 
ασθένεια και μητρότητα των σπουδαστών, 
β) οι αλλοδαποί σπουδαστές, υπότροφοι της κυβέρνησης τους, που δεν 
υπάγονται στο γαλλικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης των σπουδαστών. Οφείλουν 
εισφορά υπολογιζόμενη επί ετήσιας βάσης κατ'αποκοπή ίσης προς το εν τέταρτο 
του ανωτάτου ορίου των ασφαλιστικών εισφορών. 
3. Ασφάλιση κατά του κινδύνου εργατικού ατυχήματος: άρθρο L 412-8-2 a, b 
και c του Κώδικα Κοινωνικής Ασφάλισης. 
ΣΤ. ΕΛΛΑΔΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Ζ. ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Η. ΙΤΑΛΙΑ 
Ασθένεια και μητρότητα: Η μόνη προϋπόθεση για την υπαγωγή των σπουδαστών 
στο ασφαλιστικό σύστημα ασθένειας είναι η κατοικία των τελευταίων στο εθνικό 
έδαφος. 
- 45 -
θ. ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
1. Βιβλίο Ι του κώδικα κοινωνικών ασφαλίσεων σχετικά με την ασφάλιση 
ασθένειας - μητρότητας. 
Είναι ασφαλισμένα τα πρόσωπα ηλικίας άνω των 18 ετών που ακολουθούν στο 
Λουξεμβούργο σπουδές ή μη αποζημιούμενη επαγγελματική κατάρτιση ως 
μαθητευόμενοι και πού δεν τυγχάνουν προστασίας σε άλλη βάση. 
2. Βιβλίο II του κώδικα κοινωνικών ασφαλίσεων σχετικά με την ασφάλιση κατά 
ατυχημάτων. 
Η ασφάλιση κατά των επαγγελματικών ατυχημάτων επεκτείνεται: 
- στους μαθητές τεχνικών ή επαγγελματικών μαθημάτων και γενικών μαθημάτων 
που συνδέονται με αυτά τα μαθήματα, που έχουν οργανωθεί ή εγκριθεί από το 
κράτος ή έχουν οργανωθεί από τους δήμους και τα επιμελητήρια, 
- στις προσχολικές, σχολικές και πανεπιστημιακές δραστηριότητες που έχουν 
οργανωθεί από το κράτος, τους δήμους και τα επιμελητήρια ή που έχουν 
εγκριθεί από το κράτος, στο έδαφος του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου. 
Ι. ΚΑΤΩ-ΧΩΡΕΣ 
Χωρίς αντικείμενο. 
ΙΑ. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
- 46 -
IB. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
Ο σπουδαστής που είναι ασφαλισμένος στο πλαίσιο της νομοθεσίας του 
Ηνωμένου Βασιλείου, ή του Γιβραλτάρ, όσον αφορά ένα από τους κλάδους 
κοινωνικής ασφάλισης που αναφέρονται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, του 
κανονισμού, θεωρείται ότι είναι ασφαλισμένος στο πλαίσιο συστήματος 
κοινωνικής ασφάλισης που ισχύει για τους σπουδαστές σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 1, στοιχείο γ) α) του κανονισμού. 
γ) Προστίθεται μέρος IV. Φέρει τον τίτλο «Ειδικά συστήματα κοινωνικής 
ασφάλισης για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό· συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που αφορούν κατηγορίες προσώπων 
εκτός των μισθωτών ή μη μισθωτών και των σπουδαστών (άρθρο 4, παράγραφος 2 
α) του κανονισμού)», και έχει ως εξής: 
«1. Ειδικά συστήματα για δημοσίους υπαλλήλους και το προς αυτούς 
εξομοιούμενο προσωπικό» 
Α. ΒΕΛΓΙΟ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Β. ΔΑΝΙΑ 
Εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού τα ειδικά συστήματα 
συνταξιοδότησης που ρυθμίζει νόμος ή διάταγμα, και αφορούν τους δημοσίους 
υπαλλήλους του κράτους ή των δήμων και το προς αυτούς εξομοιούμενο 
προσωπικό. 
Γ. ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Δ. ΙΣΠΑΝΙΑ 
- 47 -
Χωρίς αντικείμενο. 
Ε. ΓΑΛΛΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
ΣΤ. ΕΛΛΑΔΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Ζ. ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Η. ΙΤΑΛΙΑ 
Εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού όλα τα ειδικά συστήματα, 
θ. ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
1. Εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού τα ακόλουθα συστήματα: 
1. Το σύστημα ασφάλισης ασθένειας-μητρότητας που αναφέρει το βιβλίο Ι 
του κώδικα κοινωνικών ασφαλίσεων. 
2. Το σύστημα ασφάλισης ατυχημάτων που αναφέρει το βιβλίο II του κώδικα 
κοινωνικών ασφαλίσεων. 
3. Το σύστημα που αναφέρεται στο νόμο της 19ης Ιουνίου 1985 περί 
οικογενειακών επιδομάτων και ιδρύσεως του εθνικού ταμείου 
οικογενειακών παροχών. 
- 48 -
if. Εφόσον πρόκειται πράγματι για συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, τα 
συστήματα συνταξιοδότησης χωρίς καταβολή εισφοράς της δημόσιας 
υπηρεσίας εμπίπτουν επίσης στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού. 
Ι. ΚΑΤΩ-χΩΡΕΣ 
Χωρίς αντικείμενο. 
ΙΑ. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
Εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού τα ακόλουθα συστήματα: 
1) Σύστημα σχετικό με την προστασία σε περίπτωση ασθένειας ή μητρότητας 
(παροχές σε χρήμα και διαχείριση των αμοιβών) 
2) Σύστημα σχετικό με τη συνταξιοδότηση λόγω ανικανότητας άσκησης των 
καθηκόντων (αναπηρία) 
3) Σύστημα σχετικό με τη συνταξιοδότηση σε συνάρτηση με την ηλικία 
(γήρας) 
4) Σύστημα σχετικό με τη σύνταξη επιζώντων 
5) Σύστημα σχετικό με την αποκατάσταση των ζημιών και τη συνταξιοδότηση 
κατόπιν ατυχήματος εν υπηρεσία ή επαγγελματικής ασθένειας 
6) Σύστημα σχετικό με το επίδομα θανάτου 
Κατ'εξαίρεση, τα ακόλουθα ειδικά συστήματα αποκλείονται από το πεδίο 
εφαρμογής του κανονισμού: 
1) Σύστημα σχετικό με τη σύνταξη αναπηρίας των στρατιωτικών για 
υποχρεωτική στρατιωτική υπηρεσία 
- 49 -
2) Σύστημα σχετικό με τη σύνταξη «preço de sangue» (θάνατος του δημοσίου 
υπαλλήλου κατά την άσκηση καθηκόντων δημόσιας ή στρατιωτικής 
υπηρεσίας) και άλλες παρόμοιες συντάξεις. 
IB. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
Χωρίς αντικείμενο. 
2. Ειδικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που αφορούν κατηγορίες προσώπων 
εκτός των μισθωτών ή μη μισθωτών και των σπουδαστών. 
ΒΕΛΓΙΟ 
Τα συστήματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού και οι 
λεπτομέρειες εφαρμογής των εν λόγω συστημάτων είναι τα εξής: 
1. Βασιλικό διάταγμα της 28ης Ιουνίου 1969 περί επεκτάσεως του πεδίου 
εφαρμογής της υποχρεωτικής ασφάλισης ασθένειας στα πρόσωπα που δεν 
προστατεύονται ακόμα. 
Προϋποθέσεις εφαρμογής: 
Το εν λόγω πρόσωπο να έχει πράγματι την κύρια κατοικία του στο 
Βέλγιο και να είναι εγγεγραμμένος ως κάτοικος στα κοινοτικά 
αρχεία τουλάχιστον από έξι μηνών, πριν από την υπαγωγή του σε 
ταμείο αλληλοασφάλισης ή την εγγραφή του σε επικουρικό ταμείο 
ασφάλισης ασθενείας-αναπηρίας 
το εν λόγω πρόσωπο να μη δικαιούται παροχές δυνάμει άλλου 
υποχρεωτικού βελγικού ή αλλοδαπού ταμείου ασφάλισης για 
ασθένεια. 
2. Βασιλικό διάταγμα της 20ης Ιουλίου 1970 περί επεκτάσεως του πεδίου 
εφαρμογής της ασφάλισης ασθένειας στα μειονεκτούντα πρόσωπα. 
- 50 -
Προϋποθέσεις εφαρμογής: 
Το εν λόγω πρόσωπο να έχει την κατοικία του στο Βέλγιο και να 
κατοικεί πράγματι σ'αυτό από τριμήνου τουλάχιστον 
να έχει συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας του 
να έχει αναγνωριστεί ως ανίκανο πριν συμπληρώσει το 65ο έτος της 
ηλικίας του (άνδρας) ή το 60ο (γυναίκα), λόγω της κατάστασης της 
φυσικής ή πνευματικής του υγείας, να έχει ασκήσει προσοδοφόρο 
εργασία για υποτιθέμενη διάρκεια τουλάχιστον ενός έτους βάσει 
των κριτηρίων που αναφέρει το άρθρο 56, §1, του νόμου της 9ης 
Αυγούστου 1963 περί ιδρύσεως και οργανώσεως συστήματος 
υποχρεωτικής ασφάλισης κατά της ασθενείας και της αναπηρίας 
(μείωση της ικανότητας απόκτησης εισοδημάτων τουλάχιστον κατά τα 
δύο τρίτα και να έχει παύσει κάθε δραστηριότητα). 
3. Βασιλικό διάταγμα της 28ης Ιουνίου 1969 περί επεκτάσεως του πεδίου 
εφαρμογής της υποχρεωτικής ασφάλισης για ασθένεια στα μέλη των 
θρησκευτικών κοινοτήτων. 
Προϋποθέσεις εφαρμογής: 
Το σχετικό πρόσωπο να είναι μέλος θρησκευτικής κοινότητας, εκτός 
αυτών που αναφέρει το άρθρο 1 του βασιλικού διατάγματος της 28ης 
Ιουνίου 1969 περί επεκτάσεως του πεδίου εφαρμογής της υποχρεωτικής 
ασφάλισης για ασθένεια σε ορισμένα μέλη του κλήρου και των 
θρησκευτικών κοινοτήτων. 
Υποβολή στον ασφαλιστικό φορέα βεβαίωσης εκδιδόμενης από την 
εκκλησιαστική αρχή. 
4. Νόμος της 27ης Φεβρουαρίου 1987 σχετικώς με τα επιδόματα προς τα 
μειονεκτούντα πρόσωπα, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες εφαρμογής που 
προβλέπονται στο παράρτημα Χ. 
Β. ΔΑΝΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
- 51 -
Γ. ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Δ. J ΣΠΑΝΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Ε. ΓΑΛΛΙΑ 
1. Τα πρόσωπα που κατοικούν στο γαλλικό έδαφος σύμφωνα με τις σχετικές 
εθνικές και κοινοτικές διατάξεις μπορούν να υπαχθούν: 
α) στην προσωπική ασφάλιση που έχει θεσπιστεί με τα άρθρα L 741-1 έως 
741-13 του Κώδικα Κοινωνικής Ασφάλισης 
β) στην προαιρετική ασφάλιση γήρατος και την προαιρετική ασφάλιση 
αναπηρίας με την επιφύλαξη να ασκούν αφιλοκερδώς τα καθήκοντα τρίτου 
προσώπου κοντά σε μέλος της οικογένειας τους υπό τους όρους που 
προβλέπει το δεύτερο εδάφιο του άρθρου L 742-1 του Κώδικα Κοινωνικής 
Ασφάλισης ή να πληρούν τις προϋποθέσεις οικογενειακής κατάστασης που 
προβλέπει το τρίτο εδάφιο του άρθρου L 742-1 που προαναφέρθηκε. 
2. Οι ειδικές παροχές χωρίς καταβολή εισφορών και οι παροχές σε 
μειονεκτούντα πρόσωπα καταβάλλονται σύμφωνα με τις λεπτομέρειες εφαρμογής 
που προβλέπονται στο παράρτημα Χ. 
ΣΤ. ΕΛΛΑΔΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Ζ. ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
- 52 -
H. ΙΤΑΛIA 
Στον τομέα της ασθένειας και της μητρότητας, η μόνη προϋπόθεση υπαγωγής 
είναι η κατοικία στο εθνικό έδαφος. 
θ. ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
Το σύστημα ασφάλισης ασθένειας-μητρότητας που αναφέρεται στο βιβλίο Ι του 
Κώδικα Κοινωνικών Ασφαλίσεων εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 
εφόσον αφορά : 
τους δικαιούχους συμπληρώματος βάσει του τροποποιημένου νόμου της 
26ης Ιουλίου 1986 περί εξασφαλίσεως κατωτάτου ορίου εισοδήματος 
τα πρόσωπα που διαμένουν στο Λουξεμβούργο που, κατόπιν φυσικής ή 
πνευματικής αναπηρίας, δεν μπορούν να κερδίσουν τη ζωή τους και που 
δεν τυγχάνουν προστασίας σε άλλη βάση. 
Ι. ΚΑΤΩ-ΧΩΡΕΣ 
Χωρίς αντικείμενο. 
ΙΑ. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
Τα συστήματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού είναι οι 
παροχές χωρίς καταβολή εισφοράς, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες εφαρμογής που 
προβλέπονται στο παράρτημα Χ. 
IB. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
Χωρίς αντικείμενο.» 
41. Το παράρτημα VI τροποποιείται ως εξής: 
- 53 -
α) Στον υπότιτλο «Ε ΓΑΛΛΙΑ», προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο: 
«8. Για την εφαρμογή του όρθρου 1, στοιχείο γα), τα ιδρύματα που έχουν 
αναγνωριστεί ή εγκριθεί από τις εθνικές αρχές είναι τα ακόλουθα: 
α) Τα ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης, τα ανώτερα τεχνικά σχολεία, τα 
μεγάλα σχολεία και οι δευτεροβάθμιες τάξεις που προπαρασκευάζουν γι'αυτά τα 
σχολεία, που έχουν εγκριθεί υπό τους όρους που προβλέπει το διάταγμα της 29ης 
Δεκεμβρίου 1965, το σχετικό με το σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων των 
σπουδαστών και που έχει εκδοθεί κατ'εφαρμογή του άρθρου L 381-5 του Κώδικα 
Κοινωνικής Ασφάλισης. 
β) Οι εγκεκριμένες σπουδές υπό τους όρους που προβλέπει το άρθρο D 
741-6-1 β του Κώδικα Κοινωνικής Ασφάλισης, σχετικά με την υπαγωγή των μαθητών 
και σπουδαστών στην προσωπική ασφάλιση.» 
β) Στον υπότιτλο «IB. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ», προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο: 
«21. Σε πρόσωπο που είναι εγκύρως εγγεγραμμένο σε εκπαιδευτικό ίδρυμα στο 
Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί να αμφισβητηθεί η ιδιότητα του σπουδαστή 
κατά την έννοια του άρθρου 1, γα), του κανονισμού απλώς και μόνο 
διότι δεν υφίσταται, στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύστημα αναγνώρισης ή 
έγκρισης των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, και διότι το εν λόγω πρόσωπο 
δεν μπορεί, επομένως, να εγγραφεί σε αναγνωρισμένο ή εγκεκριμένο από 
τις εθνικές αρχές ίδρυμα. Το εν λόγω πρόσωπο πρέπει, ωστόσο, είτε να 
ακολουθεί μαθήματα ανώτερης εκπαίδευσης κατά την έννοια του 
κανονισμού 1 (2) των κανονισμών (γενικών) του 1976 σχετικά με τις 
οικογενειακές παροχές (ή των κανονισμών (γενικών) του 1979 που 
αφορούν τις οικογενειακές παροχές (Βόρεια Ιρλανδία) [Regulation 1(2) 
of the Child Benefit (General) Regulation 1976 (or the Child Benefit 
(General) Regulations (Northern Ireland) 1979], είτε να είναι ηλικίας 
τουλάχιστον 19 ετών. 
- 54 -
42. Δημιουργείται παράρτημα Χ. Το περιεχόμενο του είναι το ακόλουθο: 
«Ειδικές λεπτομέρειες εφαρμογής του τίτλου III, κεφάλαια 2, 3 και 5 
για πρόσωπα εκτός των μισθωτών ή μη μισθωτών (άρθρα 43 β), 51 β) και 
66 β) του κανονισμού). 
Α. ΒΕΛΓΙΟ 
Τα επιδόματα σε μειονεκτούντα άτομα που προβλέπει ο νόμος της 27ης 
Φεβρουαρίου 1987 δεν καταβάλλονται όταν ο δικαιούχος κατοικεί σε άλλο 
έδαφος και όχι στο έδαφος του Βελγίου. Τα επιδόματα αυτά, επομένως, δεν 
είναι εξαγώγιμα. 
Β. ΔΑΝΙΑ 
1. Οι μη ενεργοί έχουν δικαίωμα σε δανική κοινωνική σύνταξη αν έχουν 
κατοικίσει στη Δανία τουλάχιστον επί τρία έτη περιλαμβανόμενα μεταξύ της 
ηλικίας που ορίζεται, αφενός, για την έναρξη και, αφετέρου, για τη λήξη του 
ενεργού βίου από τη δανική νομοθεσία. 
2. Οι περίοδοι κατά τις οποίες μη ενεργό πρόσωπο έλαβε σύνταξη από άλλο 
κράτος μέλος δεν λαμβάνονται υπόψη για τη συμπλήρωση της περιόδου κατοικίας 
που προβλέπει η παράγραφος 1. 
Γ. ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
ΣΠΑΝΙΑ 
1. Οι παροχές του ισπανικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης χωρίς εισφορά 
που ρυθμίζει ο νόμος 26/1990 της 20ης Δεκεμβρίου 
- 55 -
καταβάλλονται αποκλειστικά στους δικαιούχους που κατοικούν στην Ισπανία. 
Σε καμμιά περίπτωση δεν μπορούν να εξαχθούν εκτός του εθνικού εδάφους. 
2. Οι προϋποθέσεις που απαιτούνται από την ισπανική κοινωνική ασφάλιση 
για τη χορήγηση των συντάξεων αναπηρίας και γήρατος χωρίς εισφορά είναι οι 
ακόλουθες: 
α) Σύνταξη αναπηρίας: 
Ηλικία άνω των 18 ετών και κάτω των 65. 
Νόμιμη κατοικία στο ισπανικό έδαφος, και κατοικία σ'αυτό επί 5 
έτη, από τα οποία τα δύο έτη να προηγούνται άμεσα από την 
ημερομηνία υποβολής της αίτησης χορήγησης σύνταξης. 
Το ενδιαφερόμενο πρόσωπο να έχει προσβληθεί από αναπηρία ή 
χρόνια ασθένεια βαθμού ανώτερου των 65%. 
Το ενδιαφερόμενο πρόσωπο να στερείται πηγών ή επαρκών 
εισοδημάτων, των οποίων το επίπεδο θα ορίζεται περιοδικά. 
β) Σύνταξη γήρατος: 
Ηλικία πλέον των 65 ετών. 
Νόμιμη κατοικία στο ισπανικό έδαφος και κατοικία σ'αυτό επί δέκα 
έτη μεταξύ της ηλικίας των 16 ετών και της ηλικίας που ο 
ενδιαφερόμενος προέβαλε το δικαίωμα του σε σύνταξη, από τα 
οποία δύο έτη πρέπει να είναι συνεχή και αμέσως προγενέστερα της 
αίτησης χορήγησης της παροχής. 
Το ενδιαφερόμενο πρόσωπο να στερείται πηγών ή επαρκών 
εισοδημάτων των οποίων το επίπεδο θα ορίζεται περιοδικά. 
3. Το ειδικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για σπουδαστές δεν προβλέπει 
παροχές αναπηρίας (εκτός των παροχών για σχολικό ατύχημα), γήρατος και 
θανάτου υπέρ του σπουδαστή, ούτε καμμιά παροχή θανάτου σε περίπτωση 
θανάτου του σπουδαστή. 
Ε. ΓΑΛΛΙΑ 
Για την εφαρμογή των άρθρων 43γ και 51 γ στα πρόσωπα που'αναφέρονται στο 
άρθρο 2 παραγρ. 3 του κανονισμού, οι ειδικές παροχές μη ανταποδοτικού 
χαρακτήρα καθώς και οι παροχές για αναπήρους χορηγούνται στα πρόσωπα που 
διαμένουν στη Γαλλία σύμφωνα με τις εθνικές και κοινοτικές διατάξεις. 
- 56 -
ΣΤ. ΕΛΛΑΔΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Ζ. ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Η. ΙΤΑΛΙΑ 
Χωρίς αντικείμενο 
θ. ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
Χωρίς αντικείμενο. 
Ι. ΚΑΤΩ-ΧΩΡΕΣ 
Χωρίς αντικείμενο. 
ΙΑ. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
Για την εφαρμογή των άρθρων 43 α) και 51 α) για τα πρόσωπα που αναφέρονται 
στο άρθρο 2, παράγραφος 3, οι παροχές αναπηρίας, γήρατος και θανάτου χωρίς 
εισφορά χορηγούνται στα πρόσωπα που κατοικούν στην Πορτογαλία. 
Β. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
Χωρίς αντικείμενο, 
- 57 -
Άρθρο 2 
0 κανονισμός (ΕΟΚ) 574/72 τροποποιείται ως εξής: 
1. 0 τίτλος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
«Κανονισμός (ΕΟΚ) 574/72 περί του τρόπου εφαρμογής του κανονισμού 
(ΕΟΚ) 1408/71 περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στα 
πρόσωπα που διακινούνται εντός της Κοινότητας.» 
2. Το άρθρο 4 τροποποιείται ως εξής: 
Η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
«Το παράρτημα 3 αναφέρει τους φορείς του τόπου κατοικίας, τους φορείς 
του τόπου διαμονής, καθώς και τους φορείς του τόπου συνέχισης των 
σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης κάθε κράτους μέλους.» 
3. Το άρθρο 8 τροποποιείται ως εξής: 
α) Στην αρχή της παραγράφου 1, οι λέξεις «Αν μισθωτός ή μη μισθωτός ή 
μέλος της οικογένειας του» αντικαθίστανται από τις λέξεις «αν το 
πρόσωπο για το οποίο πρόκειται». 
Στο τέλος αυτής της παραγράφου, οι λέξεις «αυτός ο μισθωτός ή μη 
μισθωτός» αντικαθίστανται από τις λέξεις «αυτό το πρόσωπο». 
β) Στην αρχή της παραγράφου 2, οι λέξεις «Αν μισθωτός ή μη μισθωτός» 
αντικαθίστανται από τις λέξεις «αν ο ενδιαφερόμενος». 
Στο τέλος της παραγράφου 2, οι λέξεις «ο ενδιαφερόμενος» 
αντικαθίστανται από τη λέξη «αυτός». 
- 58 -
4. Το άρθρο 8α) τροποποιείται ως εξής: 
Στην παράγραφο 1, οι λέξεις «μισθωτός ή μη μισθωτός, ή μέλος της 
οικογένειας του» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο ενδιαφερόμενος». 
5. Το άρθρο 10 τροποποιείται ως εξής: 
0 τίτλος αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο: «Εφαρμοστέοι κανόνες 
σε περίπτωση σωρεύσεως δικαιωμάτων οικογενειακών παροχών ή 
επιδομάτων». 
6. Το άρθρο 10 α) τροποποιείται ως εξής: 
α) 0 τίτλος αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο: 
«Εφαρμοστέοι κανόνες όταν ο μισθωτός ή μη μισθωτός ή ένα από τα 
πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 76 α) και 76 β) του κανονισμού 
υπάγεται διαδοχικά στη νομοθεσία περισσοτέρων κρατών μελών κατά 
τη διάρκεια της ίδιας περιόδου ή μέρους περιόδου.» 
β) Στην αρχή της παραγράφου 1, μετά τις λέξεις «αν μισθωτός ή μη 
μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή ένα από τα πρόσωπα που 
αναφέρονται στα άρθρα 76 α) και 76 β) του κανονισμού». 
7. Το άρθρο 10 β) καταργείται. 
8. Το άρθρο 16 τροποποιείται ως εξής: 
α) Το κείμενο της παραγράφου 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο: 
«Για να επωφεληθεί των διατάξεων του άρθρου 18 του κανονισμού, ο 
μισθωτός ή μη μισθωτός, καθώς και τα πρόσωπα που αναφέρονται στα 
άρθρα 34 α), 34 β), και 34 γ) του κανονισμού υποχρεούνται να 
προσκομίσουν στον αρμόδιο φορέα βεβαίωση που αναφέρει τις 
περιόδους ασφάλισης που συμπληρώθηκαν υπό τη νομοθεσία στην 
οποία υπάγονταν τελευταία.» 
- 59 -
β) Στην παράγραφο 2, μετά τις λέξεις «μισθωτού ή μη μισθωτού», 
προστίθενται οι λέξεις «ή ενός από τα πρόσωπα που αναφέρονται 
στα άρθρα 34 α), 34 β) και 34 γ) του κανονισμού». 
9. Το άρθρο 17 τροποποιείται ως εξής: 
α) Το κείμενο της παραγράφου 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο: 
«Για να λάβει παροχές εις είδος, δυνάμει του άρθρου 19 του 
κανονισμού, ο μισθωτός ή μη μισθωτός και το πρόσωπο που 
αναφέρεται στο άρθρο 34 α) του κανονισμού υποχρεούνται να 
εγγραφούν, καθώς και τα μέλη της οικογένειας τους, στο φορέα του 
τόπου κατοικίας, προσκομίζοντας βεβαίωση που να πιστοποιεί ότι 
δικαιούνται αυτές τις παροχές εις είδος για τους ιδίους και τα 
μέλη της οικογένειας τους. Η εν λόγω βεβαίωση εκδίδεται από τον 
αρμόδιο φορέα βάσει των πληροφοριών που παρέχει ενδεχομένως ο 
εργοδότης. Αν ο μισθωτός ή μη μισθωτός, το πρόσωπο που 
αναφέρεται στο άρθρο 34 α) του κανονισμού, ή τα μέλη της 
οικογένειας τους, δεν προσκομίσουν την εν λόγω βεβαίωση, ο 
φορέας του τόπου κατοικίας απευθύνεται στον αρμόδιο φορέα για να 
την αποκτήσει.» 
β) Το κείμενο της παραγράφου 8 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο: 
«0 μισθωτός ή μη μισθωτός, το πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 
34 α) του κανονισμού ή τα μέλη της οικογένειας τους, 
υποχρεούνται να γνωστοποιούν στο φορέα του τόπου κατοικίας κάθε 
μεταβολή της κατάστασης τους που είναι ικανή να διαφοροποιήσει 
το δικαίωμα σε παροχές εις είδος, ιδίως κάθε παύση ή aWa^r) της 
μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας του ενδιαφερομένου ή κάθε 
μεταφορά της κατοικίας ή της διαμονής του ιδίου ή μέλους της 
οικογένειας του. 
0 αρμόδιος φορέας ενημερώνει επίσης τον φορέα του τόπου 
κατοικίας για τη λήξη της υπαγωγής στην ασφάλιση ή την απόσβεση 
των δικαιωμάτων σε παροχές εις είδος του μισθωτού ή μη μισθωτού 
ή του προσώπου που αναφέρεται στο άρθρο 34 α) 
- 60 -
του κανονισμού. 0 φορέας του τόπου κατοικίας μπορεί να ζητήσει 
οποτεδήποτε από τον αρμόδιο φορέα να του παράσχει κάθε 
πληροφορία σχετική με την υπαγωγή στην ασφάλιση ή με τα 
δικαιώματα σε παροχές εις είδος του μισθωτού ή του μη μισθωτού ή 
του προσώπου που αναφέρεται στο άρθρο 34 α) του κανονισμού.» 
γ) Προστίθεται παράγραφος υπό τον αριθμό 10. Διατυπωμένη ως εξής: 
«Οι διατάξεις των προηγουμένων παραγράφων εφαρμόζονται 
κατ'αναλογία στα μέλη της οικογένειας του σπουδαστή. Οι εν λόγω 
διατάξεις εφαρμόζονται επίσης κατ'αναλογία στο σπουδαστή που 
αφορά το όρθρο 34 β), παράγραφος 2, του κανονισμού, και σ'αυτή 
την περίπτωση, ο φορέας του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της 
επαγγελματικής κατάρτισης θεωρείται ως φορέας του τόπου 
κατοικίας.» 
10. Το άρθρο 18 τροποποιείται ως εξής: 
α) Στην παράγραφο 1, οι λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός 
υποχρεούται» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη 
μισθωτός και το πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 34 α) του 
κανονισμού υποχρεούνται.» 
β) Προστίθεται παράγραφος 10, διατυπωμένη ως εξής: 
«Οι διατάξεις των προηγουμένων παραγράφων εφαρμόζονται 
κατ'αναλογία στο σπουδαστή που αφορά το άρθρο 34 β), παράγραφος 
2, του κανονισμού, και, σ'αυτή την περίπτωση, ο φορέας του τόπου 
συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής κατάρτισης θεωρείται 
ως φορέας του τόπου κατοικίας.» 
11. Το άρθρο 21 τροποποιείται ως εξής: 
α) Στο τέλος του τίτλου οι λέξεις «ή μη μισθωτοί» αντικαθίστανται 
από τις λέξεις «μη μισθωτοί ή πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 
34 α), 34 β) και 34 γ) του κανονισμού.» 
β) Η πρώτη πρόταση της παραγράφου 1 αντικαθίσταται από την ακόλουθη 
itp6raar\ : 
- 61 -
Για να λάβει παροχές εις είδος, δυνάμει του άρθρου 22, 
παράγραφος 1 περίπτωση α), σημείωση ι) του κανονισμού, εκτός της 
περιπτώσεως που αναφέρεται στο άρθρο 20 του κανονισμού 
εφαρμογής, ο μισθωτός ή μη μισθωτός και τα πρόσωπα που 
αναφέρονται στα άρθρα 34 α), 34 β) και 34 γ) του κανονισμού 
υποχρεούνται να προσκομίσουν στο φορέα του τόπου διαμονής 
βεβαίωση που να πιστοποιεί ότι έχουν δικαίωμα σε παροχές εις 
είδος.» 
12. Το άρθρο 22 τροποποιείται ως εξής: 
α) 0 τίτλος αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο: 
«Παροχές εις είδος στους μισθωτούς ή μη μισθωτούς και στα 
πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 34 α) του κανονισμού σε 
περίπτωση μεταφοράς κατοικίας ή επιστροφής στη χώρα κατοικίας, 
καθώς και στους μισθωτούς ή μη μισθωτούς και τα πρόσωπα που 
αναφέρονται στα άρθρα 34 α), 34 β) και 34 γ) του κανονισμού οι 
οποίοι έχουν άδεια να μεταβούν σε άλλο κράτος μέλος για 
θεραπεία.] 
β) Στην πρώτη πρόταση της παραγράφου 1, οι λέξεις «ο μισθωτός ή μη 
μισθωτός υποχρεούται» αντικαθίσταται από τις λέξεις «ο μισθωτός 
ή μη μισθωτός και το πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 34 α) του 
κανονισμού υποχρεούνται.» Η λέξη «του» αντικαθίσταται από τη 
λέξη «τους». 
13. Το άρθρο 24 τροποποιείται ως εξής: 
α) Στον τίτλο, μετά τις λέξεις «μη μισθωτούς» προστίθενται οι 
λέξεις «και στα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 34 α), 34 β) 
και 34 γ) του κανονισμού». 
β) Το κείμενο του άρθρου αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο.· 
«Για να χορηγηθούν παροχές εις χρήμα, δυνάμει του άρθρου 22, 
παράγραφος 1, περίπτωση α), σημείο 11) του κανονισμού, 
εφαρμόζονται κατ'αναλογία οι διατάξεις του άρθρου 18 του 
κανονισμού εφαρμογής. Ωστόσο, με την επιφύλαξη 
- 62 -
της υποχρέωσης προσκομίσεως πιστοποιητικού ανικανότητας προς 
εργασία, ούτε ο μισθωτός ή μη μισθωτός, ούτε το πρόσωπο που 
αναφέρεται στο άρθρο 34 α) του κανονισμού υποχρεούνται να 
προσκομίσουν την ειδοποίηση περί παύσεως εργασίας που 
προβλέπεται στο άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 
εφαρμογής, όταν διαμένουν στο έδαφος κράτους μέλους χωρίς να 
ασκούν σ'αυτό επαγγελματική δραστηριότητα.» 
14. Το άρθρο 25 τροποποιείται ως εξής: 
Στην παράγραφο 1, οι λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός υποχρεούται» 
αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός και τα 
πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 34 α) και 34 β) του κανονισμού 
υποχρεούνται». 
15. Το άρθρο 35 τροποποιείται ως εξής: 
α) 0 τίτλος αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο: 
«Αιτήσεις παροχών αναπηρίας στην περίπτωση που ο μισθωτός ή μη 
μισθωτός ή τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 43 α) και 43 β) 
του κανονισμού έχουν υπαχθεί αποκλειστικά σε νομοθεσίες που 
αναφέρονται στο παράρτημα IV του κανονισμού, καθώς και στην 
περίπτωση που προβλέπεται στο άρθρο 40, παράγραφος 2, του 
κανονισμού.» 
β) Η πρώτη πρόταση της παραγράφου 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο: 
«Για να λάβει παροχές, δυνάμει των άρθρων 37, 38 και 39 του 
κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων και των περιπτώσεων που 
προβλέπονται στο άρθρο 40, παράγραφος 2, στο άρθρο 41, 
παράγραφος 1, και στο άρθρο 42, παράγραφος 2, του κανονισμού, ο 
μισθωτός ή μη μισθωτός και τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 
43 α) και 43 β) του κανονισμού, υποχρεούνται να υποβάλουν 
αίτηση, είτε στο φορέα του κράτους μέλους στη νομοθεσία του 
οποίου υπάγονταν τη στιγμή που επήλθε η ανικανότητα προς εργασία 
που είχε ως επακόλουθο την αναπηρία ή την επιδείνωση της 
αναπηρίας αυτής, 
- 63 -
είτε στο φορέα του τόπου κατοικίας, ο οποίος τότε διαβιβάζει την 
αίτηση στον πρώτο φορέα, επισημαίνοντας την ημερομηνία κατά την 
οποία υποβλήθηκε η αίτηση* η ημερομηνία αυτή θεωρείται ως 
ημερομηνία υποβολής της αιτήσεως στον πρώτο φορέα.» 
γ) Στην παράγραφο 2, μετά τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός» 
προστίθενται οι λέξεις «ή ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στα 
άρθρα 43 α) και 43 β) του κανονισμού». 
δ) Στη δεύτερη πρόταση της παραγράφου 3, μετά τις λέξεις «ο 
μισθωτός ή μη μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή ένα από τα 
πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 43 α) και 43 β) του 
κανονισμού». 
16. Το άρθρο 36 τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή 
ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 51 α) και 51 β) του 
κανονισμού». 
17. Το άρθρο 37 τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή 
ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 51 α) και 51 β) του 
κανονισμού». 
18. Το άρθρο 39 τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή 
ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 43 α) και 43 β) του 
κανονισμού». 
19. Το άρθρο 42 τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή 
ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 43 α), 43 β), 51 α), και 
51 β) του κανονισμού». 
- 64 -
20. Το άρθρο 43 τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή 
ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 43 α), 43 β), 51 α), και 
51 β) του κανονισμού». 
21. Το άρθρο 44 τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή 
ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 51 α) και 51 β) του 
κανονισμού». 
22. Το άρθρο 50 τροποποιείται ως εξής: 
Στην παράγραφο 1 περίπτωση α) σημείο ι), μετά τις λέξεις «εφόσον ο 
μισθωτός ή μη μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή ένα από τα πρόσωπα 
που αναφέρονται στα άρθρα 43 α), 43 β), 51 α) και 51 β) του 
κανονισμού». Προστίθεται κόμμα πριν και μετά τους όρους «υπήκοος ενός 
κράτους μέλους». 
23. Στον τίτλο του κεφαλαίου 4, μετά τις λέξεις «των άρθρων 52 και 53» 
προστίθενται οι λέξεις «63 α) και 63 β)». 
24. Το άρθρο 60 τροποποιείται ως εξής: 
Το κείμενο της παραγράφου 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
Για να λάβει παροχές εις είδος, δυνάμει του άρθρου 52, περίπτωση α) 
του κανονισμού, ο μισθωτός ή μη μισθωτός και τα πρόσωπα που 
αναφέρονται στα άρθρα 63 α) και 63 β) του κανονισμού, υποχρεούνται να 
προσκομίσουν στο φορέα του τόπου κατοικίας βεβαίωση που να πιστοποιεί 
ότι δικαιούνται τις παροχές αυτές σε είδος. Η εν λόγω βεβαίωση 
εκδίδεται από τον αρμόδιο φορέα βάσει των πληροφοριών που παρέχει 
ενδεχομένως ο εργοδότης. Εξάλλου, αν η νομοθεσία του αρμόδιου φορέα 
το προβλέπει, ο μισθωτός ή μη μισθωτός και τα πρόσωπα που 
αναφέρονται στα άρθρα 63 α) και 63 β) του κανονισμού υποχρεούνται να 
προσκομίσουν στο φορέα του τόπου κατοικίας απόδειξη παραλαβής 
- 65 -
από τον αρμόδιο φορέα της δήλωσης του εργατικού ατυχήματος ή της 
επαγγελματικής ασθένειας. Αν ο ενδιαφερόμενος δεν υποβάλλει τα εν 
λόγω έγγραφα, ο φορέας του τόπου κατοικίας απευθύνεται στον αρμόδιο 
φορέα για να τα αποκτήσει και, μέχρι τότε, του χορηγεί τις παροχές 
εις είδος της ασφάλισης ασθενείας, υπό τον όρο να πληροί τις 
απαιτούμενες προϋποθέσεις για να τις δικαιούται». 
25. Το άρθρο 61 τροποποιείται ως εξής 
Στην παράγραφο 1, οι λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός υποχρεούται» 
αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός και τα 
πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 63 α) και 63 β) του κανονισμού 
υποχρεούνται». 
26. Το άρθρο 63 τροποποιείται ως εξής: 
α) Στον τίτλο, μετά τις λέξεις «στους μισθωτούς ή μη μισθωτούς» 
προστίθενται οι λέξεις «και στα πρόσωπα που αναφέρονται στα 
άρθρα 63 α) και 63 β) του κανονισμού». 
β) Στην παράγραφο 1, οι λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός 
υποχρεούται» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη 
μισθωτός και τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 63 α) και 63 
β) του κανονισμού υποχρεούνται». Η λέξη «του» αντικαθίσταται από 
τη λέξη «τους». 
27. Το άρθρο 64 τροποποιείται ως εξής: 
Η δεύτερη πρόταση αντικαθίσταται από την ακόλουθη πρόταση: 
«Εντούτοις, με την επιφύλαξη της υποχρέωσης να προσκομίσει 
πιστοποιητικό ανικανότητας προς εργασία, ο μισθωτός ή μη μισθωτός και 
τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 63 α) και 63 β) του κανονισμού 
που διαμένουν στο έδαφος κράτους μέλους χωρίς να ασκούν ο' αυτό 
επαγγελματική δραστηριότητα δεν υποχρεούνται να προσκομίσουν την 
ειδοποίηση περί παύσεως της εργασίας που προβλέπει το άρθρο 61, 
παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής.» 
- 66 -
28. Το άρθρο 66 τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός» προστίθενται οι λέξεις «ή 
ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 63 α) και 63 β) του 
κανονισμού». 
29. Στον τίτλο του κεφαλαίου 5 μετά τις λέξεις «των άρθρων 64, 65», 
προστίθενται οι αριθμοί «66, 66 α) και 66 β)». 
30. Το άρθρο 80 τροποποιείται ως εξής: 
Μετά τις λέξεις «του μισθωτού» προστίθενται οι λέξεις «ή μη μισθωτού 
ή στο πλαίσιο ειδικού συστήματος για δημοσίους υπαλλήλους και το προς 
αυτούς εξομοιούμενο προσωπικό». 
31. Το άρθρο 84 τροποποιείται ως εξής: 
α) 0 τίτλος αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο: 
«Μισθωτοί ή μη μισθωτοί σε ανεργία και πρόσωπα που αναφέρονται 
στο άρθρο 71 α) του κανονισμού που, κατά την τελευταία τους 
απασχόληση, κατοικούσαν σε άλλο κράτος μέλος και όχι το 
αρμόδιο». 
β) Στην παράγραφο 2, οι λέξεις «ο μισθωτός σε ανεργία υποχρεούται» 
αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο μισθωτός ή μη μισθωτός σε 
ανεργία και τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 71 α) του 
κανονισμού υποχρεούνται». Η λέξη «υπήχθη» αντικαθίσταται από τη 
λέξη «υπήχθησαν». Οι λέξεις «δεν έχει δικαίωμα» αντικαθίστανται 
από τις λέξεις «δεν έχουν δικαίωμα». 
γ) Στην παράγραφο 3, οι λέξεις «του μισθωτού σε ανεργία» 
αντικαθίστανται από τις λέξεις «μισθωτού ή μη μισθωτού σε 
ανεργία ή του προσώπου που αναφέρεται στο άρθρο 71 α) του 
κανονισμού». 
- 67 -
32. Το άρθρο 85 τροποποιείται ως εξής: 
Στον τίτλο, μετά τη λέξη «περιόδων» προστίθεται η λέξη «ασφάλισης». 
33. Το άρθρο 86 τροποποιείται ως εξής: 
α) Το κείμενο της παραγράφου 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο: 
«Για να λάβει οικογενειακές παροχές σύμφωνα με το άρθρο 73 του 
κανονισμού, ο μισθωτός ή μη μισθωτός και το πρόσωπο που 
αναφέρεται στο άρθρο 76 α) του κανονισμού υποχρεούνται να 
υποβάλουν αίτηση στον αρμόδιο φορέα, ενδεχομένως με τη 
μεσολάβηση του εργοδότη τους.» 
β) Η πρώτη πρόταση της παραγράφου 2 αν ι καθίστατοι από την ακόλουθη 
πρόταση: 
«0 μισθωτός ή μη μισθωτός και το πρόσωπο που αναφέρεται στο 
άρθρο 76 α) του κανονισμού υποχρεούνται να προσκομίσουν, για να 
υποστηρίξουν την αίτηση τους, βεβαίωση οικογενειακής κατάστασης 
των μελών της οικογένειας τους που κατοικούν στο έδαφος κράτους 
μέλους άλλου από το κράτος όπου εδρεύει ο αρμόδιος φορέας.» 
γ) Το κείμενο της παραγράφου 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο: 
«Για να υποστηρίξει την αίτηση του, ο μισθωτός ή μη μισθωτός και 
το πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 76 α) του κανονισμού 
υποχρεούνται επίσης να παράσχουν πληροφορίες που να επιτρέπουν 
τον προσδιορισμό του προσώπου στο οποίο πρέπει να καταβληθούν οι 
οικογενειακές παροχές στη χώρα κατοικίας (επώνυμο, όνομα, πλήρη 
διεύθυνση), αν η νομοθεσία του αρμόδιου κράτους προβλέπει ότι η 
οικογενειακές παροχές μπορούν ή πρέπει να καταβάλονται σε άλλο 
πρόσωπο και όχι στο μισθωτό ή το μη μισθωτό ή το πρόσωπο που 
αναφέρεται στο άρθρο 76 α) του κανονισμού.» 
- 68 -
6) Το κείμενο της παραγράφου 5 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο: 
«0 μισθωτός ή μη μισθωτός και το πρόσωπο που αναφέρεται στο 
άρθρο 76 α) του κανονισμού υποχρεούνται να ενημερώνουν, 
ενδεχομένως με τη μεσολάβηση του εργοδότη τους, τον αρμόδιο 
φορέα: 
για κάθε μεταβολή της κατάστασης των μελών της οικογένειας 
τους που είναι ικανή να διαφοροποιήσει το δικαίωμα στις 
οικογενειακές παροχές, 
για κάθε μεταβολή του αριθμού των μελών της οικογένειας 
τους για τα οποία οφείλονται οι οικογενειακές παροχές.» 
34. Το άρθρο 88 τροποποιείται ως εξής: 
Το κείμενο του άρθρου αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
«Οι διατάξεις του άρθρου 86 του κανονισμού εφαρμογής εφαρμόζονται 
mutatis mutandis στον άνεργο που αναφέρεται στον άρθρο 74 του 
κανονι ομού.» 
35. 0 τίτλος του άρθρου 90 αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο: 
«Εφαρμογή των άρθρων 77, 78, 79 και 79 α) του κανονισμού». 
36. Το άρθρο 90 τροποποιείται ως εξής: 
Οι λέξεις «το άρθρο 77 ή το άρθρο 78 του κανονισμού» αντικαθίστανται 
από τις λέξεις «το άρθρο 77, το άρθρο 78 ή το άρθρο 79 α) του 
κανονισμού». 
37. Το άρθρο 91 τροποποιείται ως εξής: 
Οι λέξεις «το άρθρο 77 ή το άρθρο 78» αντικαθίστανται από τις λέξεις 
«το άρθρο 77, το άρθρο 78 ή το άρθρο 79 α)». 
- 69 -
38. Το άρθρο 92 τροποποιείται ως εξής: 
Οι λέξεις «το άρθρο 77 ή το άρθρο 78» αντικαθίστανται από τις λέξεις 
«το άρθρο 77, 78 ή 79 α) του κανονισμού». 
39. Το άρθρο 94 τροποποιείται ως εξής: 
α) Μετά τις λέξεις «μισθωτού ή μη μισθωτού» προστίθενται οι λέξεις 
«ή ενός από τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 34 α) και 34 β) 
του κανονισμού». 
β) Στην παράγραφο 1, μετά τις λέξεις «μισθωτό ή μη μισθωτό 
εργαζόμενο» προστίθενται οι λέξεις «ή με ένα από τα πρόσωπα που 
αναφέρονται στα άρθρα 34 α) και 34 β) του κανονισμού». 
40. Το παράρτημα 3 τροποποιείται ως εξής: 
α) Ο τίτλος αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο: 
«Φορείς του τόπου κατοικίας, φορείς του τόπου διαμονής, φορείς 
του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής 
εκπαίδευσης.» 
β) Σε κάθε υπότιτλο, προστίθεται μέρος III, διατυπωμένο ως εξής: 
«Α. ΒΕΛΓΙΟ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής 
εκπαίδευσης. 
Φορείς του τόπου κατοικίας και φορείς του τόπου διαμονής που 
αναφέρονται για το Βέλγιο στο παράρτημα 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 
574/72, στοιχεία Ι, 1, α) και II. 
- 70 -
Β. ΔΑΝ ΙΑ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής εκπαίδευσης 
Χωρίς αντικείμενο. 
Γ. ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής εκπαίδευσης 
Χωρίς αντικείμενο. 
Δ. ΙΣΠΑΝΙΑ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής εκπαίδευσης 
Χωρίς αντικείμενο. 
Ε. ΓΑΛΛΙΑ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής εκπαίδευσης 
Caisse primaire d'assurance maladie του τόπου όπου συνεχίζονται οι σπουδές. 
ΣΤ. ΕΛΛΑΔΑ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής εκπαίδευσης 
Χωρίς αντικείμενο. 
Ζ. ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής εκπαίδευσης 
Χωρίς αντικείμενο. 
Η. ΙΤΑΛΙΑ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής εκπαίδευσης. 
Χωρίς αντικείμενο. 
- 71 -
θ. ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής εκπαίδευσης 
Caisse nationale d'assurance maladie des ouvriers, Λουξεμβούργο. 
- 72 -
I. ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής κατάρτισης. 
Ένας από τους φορείς που είναι αρμόδιος για τον τόπο όπου ο ενδιαφερόμενος 
συνεχίζει τις σπουδές του ή την επαγγελματική του κατάρτιση, κατ'επιλογή του 
τελευταίου. 
ΙΑ. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής κατάρτισης. 
Centro Regional de Segurança Social (Περιφερειακό Κέντρο Κοινωνικής 
Ασφάλισης) του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής κατάρτισης. 
IB. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
III. Φορείς του τόπου συνέχισης των σπουδών ή της επαγγελματικής εκπαίδευσης. 
Χωρίς αντικείμενο. 
Άρθρο 3 
0 παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσης του στην 
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
0 παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα 
σε κάθε κράτος μέλος. 
Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο 
0 Πρόεδρος 
OX JL.V.é.1 W*v< 
BSN 0254-1483 
COM(91)528 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
04 
Αρι«. καταλόγου : CB-CO-91-577-GR-C 
ISBN 92-77-78637-Χ 
πηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
r2985 Luxembourg