ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ για την εφαρμογή των τεχνικών τηλεπισκόπησης στις γεωργικές στατιστικές κατά την περίοδο 1994-1998

Περιεχόμενα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΜΕΡΟΣ I - ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Α : ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ

1.1 Στόχος και μέθοδοι

1.2 Διεξαγωγή των εργασιών

1.3 Οικονομικές πτυχές

1.4 Συμπεράσματα και προσανατολισμοί

2. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Β : ΤΑΧΕΙΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

2.1 Στόχος και μέθοδοι

2.2 Εκτέλεση των εργασιών

2.3 Λεπτομέρειες εκτέλεσης και βασικές εξελίξεις

2.4 Ο ρόλος των ερευνών εδάφους

2.5 Χρήση των οικονομικών πόρων

2.5.1 Οι εικόνες

2.5.2 Επεξεργασία των εικόνων και παραγωγή εκτιμήσεων

2.5.2.1 Έλεγχοι και διαχείριση του έργου

2.5.2.2 Εκκίνηση του έργου

2.5.2.3 Προετοιμασία της εκστρατείας

2.5.2.4 Λήψη και προεπεξεργασία των δορυφορικών δεδομένων

2.5.2.5 Ερμηνεία των δορυφορικών δεδομένων

2.5.2.6 Τρέχουσα κατάσταση

2.5.2.7 Κατάρτιση

2.5.2.8 Συντήρηση

2.5.2.9 Εσωτερικός έλεγχος του έργου

2.5.2.10 Εκθέσεις

2.5.2.11 Παράδοση των προϊόντων

2.5.2.12 Κόστος επεξεργασίας των εικόνων και της αλυσίδας παραγωγής των εκτιμήσεων

2.5.3 Συντήρηση του λογισμικού

2.5.4 Έρευνες εδάφους

2.5.5 Οικονομική διαχείριση

2.6 Αποτελέσματα και ανάλυση σφάλματος

2.7 Αξιολόγηση της δραστηριότητας

2.8 Συμπεράσματα

ΜΕΡΟΣ IΙ - ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

3. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Γ : ΠΡΟΗΓΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

3.1 Γ.1. Δείκτες της κατάστασης της βλάστησης

3.2 Γ.2. Μοντέλα πρόβλεψης της απόδοσης

3.2.1 Μετεωρολογικά δεδομένα

3.2.2 Εδαφολογικά δεδομένα και γεωπονικές παράμετροι:

3.2.3 Προβλέψεις της απόδοσης:

3.2.4 Πληροφορική:

3.3 Γ.3 Ολοκληρωμένο σύστημα γεωργικής πληροφόρησης και δελτίο MARS

3.4 Γ.4. Ολοκληρωμένο σύστημα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο

4. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Δ : ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΟΜΙΔΗΣ ΞΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ

5. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ε : ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΕΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ

5.1 Πρότυπο έργο για χρήση εικόνων μικροκυμάτων στην εκτίμηση των εκτάσεων

5.2 Επανασχεδίαση της δραστηριότητας Β (REACT Β)

5.3 Το αεροπαληνολογικό μοντέλο

6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

πΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

1. Εκτιμήσεις εκτάσεων MARS (Δραστηριότητα Β) σχετικά με τις βασικές καλλιέργειες και

αποκλίσεις σε σχέση με το EUROSTAT (1994) : Ευρώπη των 12

2. Εκτιμήσεις εκτάσεων MARS (Δραστηριότητα Β) σχετικά με τις βασικές καλλιέργειες και

αποκλίσεις σε σχέση με το EUROSTAT (1995) : Ευρώπη των 12

3. Εκτιμήσεις εκτάσεων MARS (Δραστηριότητα Β) σχετικά με τις βασικές καλλιέργειες και

αποκλίσεις σε σχέση με το EUROSTAT (1996) : Ευρώπη των 15

4. Εκτιμήσεις εκτάσεων MARS (Δραστηριότητα Β) σχετικά με τις βασικές καλλιέργειες και

αποκλίσεις σε σχέση με το EUROSTAT (1997) : Ευρώπη των 15

5. Οι βασικοί αντισυμβαλλόμενοι των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων

6. Κατάλογος εκδόσεων MARS : 1994-1998

7. Χρησιμοποιηθείσες συντμήσεις

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στις 26 Οκτωβρίου 1998, το Συμβούλιο υιοθέτησε την απόφαση 88/503/ΕΟΚ(1), για τη θέσπιση πρότυπου

πειραματικού σχεδίου για την τηλεπισκόπηση που εφαρμόζεται στις γεωργικές στατιστικές

(περισσότερο γνωστό ως έργο ΜARS). Το πρότυπο αυτό σχέδιο έχει στόχο την ανάπτυξη και την

πειραματική δοκιμή τεχνικών και μεθόδων ανάλυσης οι οποίες επιτρέπουν τη βελτίωση της πληροφόρησης

σχετικά με τη γεωργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης διά μέσου μιας μεγαλύτερης ενσωμάτωσης των χωρικών

δεδομένων στο κοινοτικό σύστημα στατιστικής πληροφόρησης. Οι αναπτυξιακές εργασίες είχαν προβλεφθεί

για μια δεκαετή περίοδο. Εντούτοις, η απόφαση κάλυπτε μόνο τα πέντε πρώτα έτη (1989-1993).

(1) ΕΕ αριθ. L 273 της 5.10.1988.

Κατά το τέλος αυτής της πενταετούς περιόδου, και σύμφωνα με τις διατάξεις της παραπάνω απόφασης του

Συμβουλίου, καταρτίστηκε και απεστάλη στην Επιτροπή απολογισμός της πρώτης φάσης (1989-1993)(2) ο

οποίος συνοδευόταν από πρόταση για τη συνέχιση των εφαρμογών οι οποίες κατέστησαν επιχειρησιακές. Στη

βάση αυτή, το Συμβούλιο υιοθέτησε, στις 14 Νοεμβρίου 1994, την απόφαση αριθ. 94/753/ΕΚ, για τη

συνέχιση των εφαρμογών της τηλεπισκόπησης στις γεωργικές στατιστικές για την περίοδο 1994-1998(3),

(2) Έγγραφο COM(94) 332 τελικό της 19.09.1994.

(3) ΕΕ αριθ. L 299 της 22.11.1994, σελ. 27.

Οι εφαρμογές οι οποίες καλύπτονταν από την εν λόγω απόφαση στόχευαν ειδικότερα τα εξής:

* τη διευκόλυνση της εφαρμογής της τηλεπισκόπησης, στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, με σκοπό τη βελτίωση των εθνικών συστημάτων γεωργικών στατιστικών (δραστηριότητα Α - περιφερειακές απογραφές)α

* τη διενέργεια εκτιμήσεων, πριν τη συγκομιδή, των εκτάσεων και της δυνητικής παραγωγής των δασικών καλλιεργειών σε ευρωπαϊκή, και ει δυνατόν, σε εθνική κλίμακα εντός των ορίων των διαθέσιμων οικονομικών μέσων (δραστηριότητα Β - ταχείες εκτιμήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο).

Το άρθρο 5 της απόφασης 94/753/ΕΚ του Συμβουλίου προβλέπει ότι, το αργότερο στις 31 Ιουλίου 1998, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των δράσεων αυτών και τη χρήση των διατεθέντων ποσών η οποία "συνοδεύεται ενδεχομένως από προτάσεις σχετικά με τη συνέχιση των εφαρμογών τηλεπισκόπησης στις γεωργικές στατιστικές". Το μέρος 1 της παρούσας έκθεσης αφιερώνεται στις εν λόγω δραστηριότητες.

Εξάλλου, το Συμβούλιο έλαβε υπό σημείωση την πρόταση της Επιτροπής να συνεχίσει, στο πλαίσιο της εκτέλεσης του τέταρτου προγράμματος-πλαισίου έρευνας και ανάπτυξης, έναν ορισμένο αριθμό δράσεων οι οποίες αποτελούν τμήμα του έργου MARS οι οποίες, όμως, δεν χρειάζονται άλλες ερευνητικές εργασίες προτού καταστεί δυνατή η εφαρμογή σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Ειδικότερα, πρόκειται για τις ακόλουθες δραστηριότητες:

* ανάπτυξη προηγμένου συστήματος γεωργικής πληροφόρησης σε κοινοτικό επίπεδο με το συνδυασμό πληροφοριών που προέρχονται από διάφορες δράσεις, οι οποίες αναπτύχθηκαν και δοκιμάστηκαν πειραματικά στο πλαίσιο του προγράμματος (δραστηριότητα Γ - ολοκληρωμένο σύστημα)α

* περαιτέρω ανάπτυξη μεθόδου, ανάλογης προς αυτή που αναπτύχθηκε για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία να επιτρέπει την πρώιμη εκτίμηση της συγκομιδής σε ορισμένες γειτονικές περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, ειδικότερα, στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και, ενδεχομένως, του Μαγκρέμπ, σε συνδυασμό με προγράμματα συνεργασίας με τις εν λόγω χώρες (δραστηριότητα Δ - παρακολούθηση και πρόβλεψη της συγκομιδής ξένων χωρών)α

* συνέχιση των ερευνητικών εργασιών σχετικά με την δυνητική εφαρμογή, για στατιστικούς σκοπούς, νέων αισθητήρων, όπως το ραντάρ, που θα ήταν συμπληρωματικές των δορυφόρων υψηλής ευκρίνειας και των μετεωρολογικών δορυφόρων που χρησιμοποιούνται σήμερα στο πλαίσιο του έργου MARS (δραστηριότητα Ε - εφαρμογή νέων μεθόδων και συστημάτων ανίχνευσης).

Οι δραστηριότητες αυτές, οι οποίες εκτελέστηκαν υπό την ευθύνη του Κοινού Κέντρου Ερευνών - Ispra (ΚΚΕρ), σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας (ΓΔVI) και τη Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Eurostat), αποτελούν αντικείμενο συνοπτικής περιγραφής του μέρους ΙΙ της παρούσας έκθεσης.

ΜΕΡΟΣ I - ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Α : ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ

1.1 Στόχος και μέθοδοι

Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να αντιμετωπιστεί η ανάγκη για ακριβή και αντικειμενική γνώση, σε ετήσια βάση, των εκτάσεων και των παραγωγών σε περιφερειακό επίπεδο όσον αφορά βασικές καλλιέργειες οι οποίες παρουσιάζουν ενδιαφέρον. Η μεθοδολογία συνδέει τα δορυφορικά δεδομένα "υψηλής ευκρίνειας" (που καλύπτουν το σύνολο της στοχευόμενης έκτασης) και τα δεδομένα τα οποία αποκτήθηκαν διά μέσου ερευνών του τύπου "απογραφές περιοχών". Η ανάπτυξη και η αξιολόγηση αφορούσαν βασικά τη μέθοδο η οποία επονομάζεται μέθοδος του εκτιμητή της παλινδρόμησης. Η δράση διαρθρώθηκε γύρω από δύο χωριστές πτυχές:

* ένα τμήμα αντικειμενικών παρατηρήσεων εδάφους με ένα σχέδιο δειγματοληψίας το οποίο καταρτίστηκε ή βελτιώθηκε με τηλεπισκόπησηα

* ένα τμήμα αυτόνομης ταξινόμησης των χωρικών δεδομένων, η οποία επιτρέπει βελτίωση των εκτιμήσεων των ερευνών των περιοχών με μία μέθοδο παλινδρόμησης.

Η τηλεπισκόπηση εφαρμόζεται, επίσης, προκειμένου να παρασχεθούν στον ερευνητή τα έγγραφα τα οποία του επιτρέπουν έναν ακριβή εντοπισμό των αγροτεμαχίων στο έδαφος.

1.2 Διεξαγωγή των εργασιών

Κατά την πειραματική φάση του έργου MARS, η δράση αυτή εκτελέστηκε σε τρεις διαφορετικές φάσεις:

* 1988-1989: κατά τη φάση αυτή, εφαρμόστηκε μια αυστηρά παρόμοια μεθοδολογία σε πέντε περιφέρειεςα

* 1990-1991: κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, πραγματοποιήθηκαν επιτόπιες προσαρμογές και απαιτήθηκε η ενεργός συμμετοχή των περιφερειών ή των εθνικών οργανισμώνα

* 1992-1993: κατά τη φάση αυτή το έργο διατέθηκε για τη στήριξη εθνικών ή περιφερειακών πρωτοβουλιών.

Στο τέλος της πρώτης φάσης του πειραματικού έργου σχετικά με την εφαρμογή της τηλεπισκόπησης στις γεωργικές στατιστικές, η εκτέλεση της δραστηριότητας ανατέθηκε, βασικά, στα κράτη μέλη. Πάντως, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου 94/753/ΕΚ, η τεχνική στήριξη και η χρηματοδότησή της μπορούσαν να αναληφθούν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, ιδιαίτερα όσον αφορά την ενίσχυση των στατιστικών τεχνικών, και τη διενέργεια πρότυπων μελετών με σκοπό την ενθάρρυνση της χρήσης των ερευνών περιοχών για τη βελτίωση των εθνικών γεωργικών στατιστικών και τη βελτίωση του λογισμικού.

Κατά τη δεύτερη φάση, το Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Ειδών Διατροφής της Ισπανίας, και οι στατιστικές υπηρεσίες της Πορτογαλίας έλαβαν στήριξη της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση δύο έργων σ' αυτόν τον τομέα δραστηριότητας. Ειδικότερα, το Υπουργείο Γεωργίας της Ισπανίας έλαβε χρηματοδοτική ενίσχυση για την κατάρτιση ενός πίνακα εδαφών για την πρώιμη εκτίμηση των εκτάσεων και της παραγωγής των βασικών καλλιεργειών. Το Υπουργείο Γεωργίας της Πορτογαλίας έλαβε κοινοτική χρηματοδότηση για την εκτέλεση έργου σχετικά με την εφαρμογή της μεθοδολογίας των ερευνών περιοχών στην παραγωγή στατιστικών στοιχείων σχετικά με την χρήση της γης. Στις δύο περιπτώσεις, το ποσό της κοινοτικής ενίσχυσης ανήλθε σε 40% περίπου του συνολικού κόστους του έργου.

Στο πλαίσιο της δραστηριότητας αυτής, το ΚΚΕρ παρείχε την τεχνική στήριξή του τόσο σε πολλά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στις χώρες οι οποίες συμμετέχουν στο πρόγραμμα PHARE. Ειδικότερα, δόθηκε τεχνική στήριξη στη Σλοβενία, την Πολωνία, και την Τσεχία, για τη στατιστική μεθοδολογία και τα σχέδια δειγματοληψίας (βλέπε επίσης τη δραστηριότητα Δ του έργου). Εξάλλου, το ΚΚΕρ παρείχε τεχνική στήριξη σε ορισμένες χώρες της Μεσογειακής Λεκάνης για τη διενέργεια περιφερειακών απογραφών (ιδιαίτερα Τυνησία και Τουρκία) και ανέπτυξε επιστημονικές ανταλλαγές με το Μαρόκο στον τομέα αυτό.

1.3 Οικονομικές πτυχές

Ο πίνακας 1 παρέχει σύνοψη της κοινοτικής συμβολής στα δύο έργα που αναφέρονται παραπάνω.

Πίνακας 1 - Κοινοτική συμβολή "δραστηριότητα Α" (ECU)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

1.4 Συμπεράσματα και προσανατολισμοί

Στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης του έργου, η δραστηριότητα "περιφερειακές απογραφές" περιορίστηκε στην οικονομική και τεχνική στήριξη εντός των ορίων των διαθέσιμων πόρων των εθνικών στατιστικών υπηρεσιών που υπέβαλαν αίτηση.

Οι περιφερειακές απογραφές αποτελούν σύστημα ταχείας, αντικειμενικής, και συχνά αποτελεσματικότερης έρευνας από άποψης ακρίβειας όταν ειδικά εμπόδια καθιστούν τις έρευνες στους καλλιεργητές δυσκολότερες και λιγότερο αξιόπιστες. Η επιστημονική μεθοδολογία η οποία αναπτύχθηκε αποτελεί ένα δυνητικό στοιχείο εναρμόνισης των εκτιμήσεων της χρήσης της γης για το σύνολο της επικράτειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το σύστημα ερευνών περιοχών ενδείκνυται ιδιαίτερα για τις χώρες PHARE δεδομένου ότι είναι δύσκολο να επικαιροποιείται ο κατάλογος των καλλιεργητών λόγω των τρεχουσών γεωργικών μεταρρυθμίσεων. Όμως, η προσέγγιση αυτή μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεδομένου ότι επιτρέπει να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη ανάγκη για πληροφορίες σχετικά με τη χρήση της γης, την επίδραση της γεωργικής δραστηριότητας στο περιβάλλον, την εδαφική διάσταση των μέτρων γεωργικής πολιτικής και πολιτικής ανάπτυξης της υπαίθρου, κλπ.

Δεδομένης της υψηλής τιμής των εικόνων, μια ετήσια εξαντλητική κάλυψη με εικόνες υψηλής ευκρίνειας και η εφαρμογή της μεθόδου του εκτιμητή της παλινδρόμησης δεν είναι οικονομικά συμφέρουσες για την παραγωγή στατιστικών σε κοινοτικό επίπεδο και, κατά συνέπεια, η εφαρμογή τους δεν συνιστάται. Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει στο μέλλον είτε εάν αναπτυχθούν οι νέοι αισθητήρες και μειωθεί η τιμή των εικόνων είτε εάν η παραγωγή στατιστικών συνδεθεί με την παραγωγή χαρτογραφικών προϊόντων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι επιθυμητό να υπάρξει μια τεχνολογική επιφυλακή σχετικά με τις μεθοδολογικές πτυχές και τις δυνατότητες των νέων αισθητήρων, συμπεριλαμβανομένου του ραντάρ. Εξάλλου, ενδείκνυται να αξιοποιηθούν καλύτερα, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, οι δυνατότητες που προσφέρει η διενέργεια ερευνών περιοχών για ανάγκες πληροφόρησης σχετικά με τη χρήση της γης καθώς και με άλλες στατιστικές μεταβλητές οι οποίες έχουν μια χωρική διάσταση και για τις οποίες οι παραδοσιακές μέθοδοι είναι λιγότερο αποτελεσματικές.

2. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Β : ΤΑΧΕΙΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

2.1 Στόχος και μέθοδοι

Στόχος της δραστηριότητας Β είναι η διενέργεια πρώιμων και αντικειμενικών εκτιμήσεων της εξέλιξης των επιφανειών των βασικών ετησίων καλλιεργειών σε ευρωπαϊκό επίπεδο χάρη στην ερμηνεία δορυφορικών εικόνων υψηλής ευκρίνειας οι οποίες λαμβάνονται από ένα δείγμα 60 τοποθεσιών (40 x 40 km) οι οποίες είναι κατανεμημένες στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η μέθοδος αυτή στηρίζεται, αφενός, στην εκτίμηση, όσον αφορά κάθε τοποθεσία, των μεταβολών επιφανείας σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και, αφετέρου, στην προεκβολή των εν λόγω μεταβολών σε ευρωπαϊκό επίπεδο με βάση τις επίσημες στατιστικές εκτάσεων του προηγούμενου έτους (πηγή Eurostat).

Η μέθοδος δεν χρησιμοποιεί κανένα δεδομένο εδάφους του τρέχοντος έτους. Ενσωματώνει, όμως, τις παρατηρήσεις εδάφους του προηγούμενου έτους οι οποίες επιτρέπουν, επίσης, τον εκ των υστέρων έλεγχο της εγκυρότητας της μεθόδου.

Εξάλλου, η δραστηριότητα αυτή παρέχει ποιοτικές πληροφορίες κατά την γεωργική περίοδο.

2.2 Εκτέλεση των εργασιών

Κατά την πρώτη φάση του έργου MARS, η εκτέλεση της δραστηριότητας αποτελείτο από τρία στάδια:

* 1987-1988: λεπτομερής ανάπτυξη της μεθόδουα

* 1989-1999: εφαρμογή και θέση του συστήματος στη φάση της παραγωγήςα

* 1992-1993: δοκιμή της δραστηριότητας σε πραγματική κλίμακα (53 τοποθεσίες).

Κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης, η δραστηριότητα αυτή κατέστη επιχειρησιακή. Τα βασικά στάδια ήταν τα ακόλουθα:

* 1994: μεταβατικό έτος εν αναμονή της απόφασης του Συμβουλίου. Δεν υπήρξαν σημαντικές αλλαγές όσον αφορά τη μεθοδολογία και την οργάνωση των εργασιών.

* 1995: δημοσίευση πρόσκλησης για την υποβολή προτάσεων για την ανάθεση των συμβάσεων σχετικά με τη φωτοερμηνεία και την εκτίμηση των εκτάσεων.

* 1995: πρώτο έτος εφαρμογής στην πράξη της απόφασης του Συμβουλίου. Ανάπτυξη από το ΚΚΕρ των λογισμικών GRIPS και ORCA για τη διόρθωση και επεξεργασία και την ταξινόμηση των εικόνων, αντίστοιχα. Θέση σε λειτουργία επτά νέων τοποθεσιών για επέκταση της δραστηριότητας στα τρία νέα κράτη μέλη.

* 1996: επέκταση της δραστηριότητας σε 60 τοποθεσίες, από τις οποίες οι 7 καλύπτουν τα τρία νέα κράτη μέλη (Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία).

* 1996-1997: ανάπτυξη του λογισμικού CAMEL για τις εργασίες τρέχουσας κατάστασης.

* 1997: προσαρμογή του λογισμικού GRIPS στις εικόνες του δορυφόρου IRS.

* 1998: τελευταίο έτος εφαρμογής της απόφασης του Συμβουλίου. Αναμονή του ανοίγματος των παραθύρων λήψης εικόνων προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα εκτίμησης από απόψεως σταθερότητας και πρωιμότητας.

2.3 Λεπτομέρειες εκτέλεσης και βασικές εξελίξεις

Οι λεπτομέρειες εκτέλεσης της δραστηριότητας Β κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης του έργου MARS δεν διέφεραν ουσιαστικά σε σχέση με την πρώτη φάση. Εντούτοις, μολονότι η δραστηριότητα αυτή θεωρήθηκε επιχειρησιακή, πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμες σημαντικές τροποποιήσεις τόσο αναφορικά με το μηχανισμό όσο και με τα μέσα:

* αντικατάσταση του λογισμικού που χρησιμοποιήθηκε έως το 1995 από λογισμικό το οποίο αναπτύχθηκε υπό τη διεύθυνση του ΚΚΕρ, δηλαδή:

- GRIPS, για τη διόρθωση των δορυφορικών εικόνων,

- ORCA, για την ταξινόμηση και φωτοερμηνεία των εικόνων,

- CAMEL, για την ανάλυση των αποτελεσμάτων και την επεξεργασία των δεδομένων που είναι απαραίτητα για την κατάρτιση των τελικών εκτιμήσεων με βάση ταξινομημένες εικόνες.

Τα λογισμικά GRIPS και ORCA χρησιμοποιήθηκαν καθ' όλη τη διάρκεια της δεύτερης φάσης. Το λογισμικό, το οποίο αποκαλείται CAMEL, χρησιμοποιείται από το 1997. Επέτρεψαν τον εξορθολογισμό των εργασιών και τον έλεγχο σε όλες τις φάσεις εκτέλεσης της δραστηριότητας διασφαλίζοντας, έτσι, έναν έλεγχο της ποιότητας σε όλη την αλυσίδα της παραγωγής. Το λογισμικό GRIPS προσαρμόστηκε μεταξύ του 1997 και 1998 στις νέες εικόνες του δορυφόρου IRS (μέχρι τη στιγμή αυτή οι χρησιμοποιούμενοι δορυφόροι ήταν αποκλειστικά SPOT και LANDSAT).

* Θέση σε λειτουργία 7 νέων τοποθεσιών στα τρία νέα κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων: τρεις τοποθεσίες στη Σουηδία, δύο στη Φινλανδία, και δύο στην Αυστρία. Αυτό, μεταξύ άλλων, κατέστησε δυνατή μια καλύτερη παρουσίαση των εαρινών καλλιεργειών.

* Δημιουργία μιας "ραδιομετρικής βάσης γνώσεων" για τη στήριξη των φωτοερμηνευτών, λαμβανομένων υπόψη των φασματικών υπογραφών και των κλιματικών συνθηκών που παρατηρήθηκαν στο παρελθόν. Αυτή η γνώση επικαιροποιείται και ενισχύεται κάθε έτος καθιστώντας δυνατή τη βελτίωση της ποιότητας του συστήματος.

Τα βασικά αποτελέσματα της δραστηριότητας Β περιλήφθηκαν στο δελτίο MARS (βλέπε δραστηριότητα Γ).

Κατά την περίοδο 1994-1998, τα κυριότερα γεγονότα ήταν τα ακόλουθα:

* 1994

Η δραστηριότητα συνεχίστηκε ως μεταβατικό έτος μεταξύ της έρευνας και της επιχειρησιακής φάσης. Εκτελέστηκε σύμφωνα με τις ίδιες λεπτομέρειες όπως και το 1993. Λήφθηκαν 155 εικόνες 53 τοποθεσιών.

* 1995

Λήφθηκαν συνολικά 153 εικόνες, οι οποίες καλύπτουν 53 τοποθεσίες. Τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων δημοσιεύθηκαν σε 7 δελτία MARS κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Το έτος αυτό, η δραστηριότητα εκτελέστηκε ικανοποιητικά παρά ορισμένα ειδικά προβλήματα τα οποία συναντήθηκαν κατά την επικύρωση των εκτιμήσεων:

- μεγάλο εύρος εξελίξεων των εκτάσεων ορισμένων καλλιεργειών που παρουσιάζουν ενδιαφέρον, όπως, για παράδειγμα, ο ηλίανθος, που συνδέεται εν μέρει με την επίδραση της ΚΓΠ,

- υπερεκτίμηση της εξέλιξης των εκτάσεων ορισμένων καλλιεργειών, όπως, για παράδειγμα, η κράμβη, λόγω κακής αντιπροσώπευσης της καλλιέργειας αυτής στο δείγμα,

- σοβαρή ξηρασία στην Ισπανία και την Πορτογαλία η οποία κατέστησε ιδιαίτερα δύσκολη τη φωτοερμηνεία και αβέβαιες τις εκτιμήσεις σχετικά με ένα σημαντικό τμήμα των θερινών καλλιεργειών.

Όσον αφορά τον ηλίανθο και την κράμβη, το σφάλμα ήταν ακόμη πιο σημαντικό δεδομένου ότι ο αριθμός των τοποθεσιών με κράμβη και ηλίανθο ήταν περιορισμένος γεγονός το οποίο καθιστά την εκτίμηση ιδιαίτερα ευαίσθητη σε μια μετατόπιση των εν λόγω καλλιεργειών στην Ευρώπη όπως και αυτή η οποία συνέβη λόγω της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ.

* 1996

Λήφθηκαν εικόνες από 59 τοποθεσίες από ένα σύνολο 60 (δεν λήφθηκαν εικόνες από την τοποθεσία του Koping). Για πρώτη φορά, καλύφθηκε το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Λήφθηκαν συνολικά 171 εικόνες. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν σε 7 δελτία MARS κατά τη διάρκεια της γεωργικής περιόδου.

* 1997

Λήφθηκαν συνολικά 183 εικόνες, οι οποίες κάλυψαν και τις 60 τοποθεσίες. Τα βασικά αποτελέσματα περιλήφθηκαν σε έξι δελτία MARS και τρεις ενδιάμεσες εκθέσεις.

* 1998

Μολονότι τα τελικά αποτελέσματα δεν ήταν ακόμη διαθέσιμα τη στιγμή σύνταξης της παρούσας έκθεσης, πρέπει να σημειωθεί ότι πραγματοποιήθηκαν ορισμένες τροποποιήσεις προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες βελτίωσης των αποτελεσμάτων και της διαχείρισης:

- εξορθολογισμός των ημερομηνιών λήψης με τρόπο ώστε να βελτιωθεί η διάκριση μεταξύ των χειμερινών και ανοιξιάτικων καλλιεργειών, προκειμένου να προληφθεί η σταθερότητα όσον αφορά την εκτίμηση των δημητριακών, και προκειμένου να διακριθεί καλύτερα η χειμερινή κράμβη. Τούτο κατέστη δυνατόν χάρη σε δεδομένα ημερομηνιών σποράς, τα οποία καταρτίστηκαν με βάση δεδομένα ερευνών εδάφους που συνδέονται με τη δραστηριότητα Βα

- προσαρμογή του λογισμικού GRIPS με σκοπό την επεξεργασία των εικόνων του ινδικού δορυφόρου IRS-1C, η οποία θα επιτρέψει να αυξηθεί η πιθανότητα λήψης εικόνων τοποθεσιών σε καθορισμένες ημερομηνίες.

2.4 Ο ρόλος των ερευνών εδάφους

Η εκτέλεση της δραστηριότητας Β, κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης του έργου MARS, ωφελήθηκε από τα αποτελέσματα των ερευνών εδάφους που πραγματοποιήθηκαν στις ίδιες τοποθεσίες με δειγματοληψία ανά σημείο σε ένα ορισμένο αριθμό τμημάτων (κατά μέσο όρο, 16 τμήματα 1.400 x 1.400 m ανά τοποθεσία). Στόχοι των εν λόγω ερευνών (οι οποίες ονομάστηκαν "δράση 6" κατά την πρώτη φάση) ήταν οι εξής:

α) να δοθούν στους φωτοερμηνευτές πληροφορίες εδάφους προκειμένου να καταρτίσουν τις συντεταγμένες κάθε τοποθεσίας, για το έτος n-1 καθώς και για να επικυρώσουν τα αποτελέσματα που αποκτήθηκαν από τα δορυφορικά δεδομένα κατά το τέλος του έτους n*

β) να αποκτηθούν άμεσες εκτιμήσεις των εκτάσεων και προβλέψεις συγκομιδής για τις βασικές καλλιέργειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ανεξάρτητα από τις τεχνικές τηλεπισκόπησης*

γ) να συγκεντρωθούν δεδομένα εκτάσεων και απόδοσης για τις βασικές ετήσιες καλλιέργειες σε επίπεδο κάθε τοποθεσίας τα οποία χρησιμεύουν για το στατιστικό μοντέλο προεκβολής των αποτελεσμάτων*

δ) να συλλεγούν βοηθητικές πληροφορίες σχετικά με ορισμένες πτυχές οι οποίες λαμβάνονται υπόψη στο γεωργο-μετεωρολογικό μοντέλο (ημερομηνίες σποράς, άνθισης και συγκομιδής, εναλλαγής καλλιεργειών, προθέσεων σποράς για το επόμενο έτος, κλπ).

Όλα τα αποτελέσματα των εν λόγω ερευνών τροφοδοτήθηκαν σε βάση δεδομένων του ΚΚΕρ και έχουν θετική επίδραση σε άλλες πτυχές. Για παράδειγμα, οι έρευνες εδάφους επέτρεψαν τη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων σχετικά με τις φασματικές υπογραφές και τη διάθεση πραγματικών δεδομένων σχετικά με τις ημερομηνίες σποράς, κλπ.

2.5 Χρήση των οικονομικών πόρων

Ο πίνακας 2, παρακάτω, παρέχει σύνοψη των δαπανών για την επιχειρησιακή εκτέλεση της δραστηριότητας Β από το 1994 έως το 1998. Προκύπτει ότι το συνολικό κόστος της δραστηριότητας αυτής για τον κοινοτικό προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια της περιόδου ανήλθε σε 11,8 εκατ. ECU, δηλαδή, κατά μέσο όρο, 2,4 εκατ. ECU ετησίως, της τάξης όμως των 2,1 εκατ. ECU το 1997 και 1998. Η μείωση αυτή, η οποία είναι ακόμα εντονότερη σε σύγκριση με την αρχή της περιόδου, εάν ληφθεί υπόψη η αύξηση του αριθμού των τοποθεσιών, ερμηνεύεται βασικά από τις οικονομίες που πραγματοποιήθηκαν όσον αφορά την επεξεργασία των εικόνων το 1997 και 1998, μετά τη δημοσίευση, το 1995, πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών για την ανάθεση συμβάσεων για το εν λόγω έργο. Η άνοδος που σημειώθηκε το 1996 οφείλεται στις επενδύσεις στον τομέα της πληροφορικής που πραγματοποιήθηκαν το έτος αυτό από τον επιλεγέντα αντισυμβαλλόμενο.

Πίνακας 2 - Συνολικές δαπάνες "Δραστηριότητα Β"(4)

(4) Ο αριθμός εικόνων για το 1998 εκτιμάται.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σε γενικές γραμμές, οι επιχειρησιακές δαπάνες μπορούν να διαιρεθούν σε τέσσερις κατηγορίες:

* αγορά εικόνων

* δαπάνες επεξεργασίας εικόνων και παραγωγή εκτιμήσεων

* συντήρηση λογισμικού

* έρευνες εδάφους.

Ακολουθεί σύντομη περιγραφή κάθε κατηγορίας δαπάνης.

2.5.1 Οι εικόνες

Κατά μέσο όρο, αναλύονται τρεις εικόνες ανά τοποθεσία κατά τη διάρκεια κάθε γεωργικής περιόδου, ενώ το σύνολο των εικόνων λαμβάνεται ουσιαστικά μεταξύ αρχών Απριλίου και τέλους Σεπτεμβρίου. Προκειμένου μια εικόνα να είναι χρησιμοποιήσιμη, η παρουσία νεφών πρέπει να είναι πολύ μειωμένη. Σε ορισμένες περιφέρειες της Ευρώπης, η νέφωση μπορεί να εμποδίσει κάθε λήψη σε πολύ ενδιαφέρουσες περιόδους της εξέλιξης των καλλιεργειών.

Πίνακας 3 - Απογραφή των εικόνων που χρησιμοποιήθηκαν από τη δραστηριότητα Β

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Κατά την περίοδο 1994-1997 λήφθηκαν και αναλύθηκαν συνολικά 674 εικόνες. Τα έτη αυτά, δύο προμηθευτές εικόνων συναγωνίζονταν προκειμένου να λάβουν τις πλέον κατάλληλες εικόνες ανά πάσα στιγμή: Spot Image, που έχει την αποκλειστικότητα των εικόνων του ευρωπαϊκού δορυφόρου SPOT και Eurimage, που έχει την αποκλειστικότητα των εικόνων του αμερικανικού δορυφόρου Landsat: σε ένα ορισμένο βαθμό, οι εικόνες Spot και Landsat μπορούν εύκολα να αντικαταστήσουν η μία την άλλη. Πάντως, στην πράξη, ο μόνος τρόπος να διασφαλιστεί η λήψη μιας εικόνας στο σημείο και το χρόνο κατά τον οποίο είναι απαραίτητη, είναι η απόκτηση της πρώτης διαθέσιμης εικόνας για τις τοποθεσίες και τις περιόδους που έχουν επιλεγεί. Η δυνατότητα προγραμματισμού του δορυφόρου SPOT αυξάνει σημαντικά και τη δυνατότητα διάθεσης καλών εικόνων από τον εν λόγω δορυφόρο για τη δραστηριότητα Β, πράγμα το οποίο ερμηνεύει το υψηλό ποσοστό λήψης εικόνων SPOT σε σχέση με το δορυφόρο Landsat. Πολύ πρόσφατα (Απρίλιος 1998), η εταιρεία GAF/Euromap, αποκλειστικός προμηθευτής εικόνων που λαμβάνονται από τον ινδικό δορυφόρο IRS-1C, εισήλθε και αυτός στην αγορά. Για το 1998, προβλέπεται η αγορά 180 περίπου εικόνων κατανεμημένων μεταξύ τριών προμηθευτών σύμφωνα με τον πίνακα 3.

2.5.2 Επεξεργασία των εικόνων και παραγωγή εκτιμήσεων

Ο όρος "επεξεργασία" καλύπτει όλες τις πρακτικές εργασίες, που πραγματοποιούνται μετά τη λήψη της εικόνας, οι οποίες είναι απαραίτητες για την κατάρτιση των εκτιμήσεων που αναμένουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής. Προκειμένου να κατανοηθεί καλύτερα η φύση και το επίπεδο των δαπανών που πραγματοποιούνται για το σκοπό αυτό, στις παραγράφους που ακολουθούν θα δοθεί σύντομη περιγραφή των δραστηριοτήτων που αποτελούν τμήμα της "επεξεργασίας" των εικόνων.

2.5.2.1 Έλεγχοι και διαχείριση του έργου

Οι δραστηριότητες διαχείρισης αφορούν εργασίες οργάνωσης του έργου στο σύνολό του, εργασίες λειτουργίας του απαιτούμενου υλικού και ανθρώπινου δυναμικού και σχεδιασμού του χρονοδιαγράμματος το οποίο πρέπει να τηρηθεί. Κατά τις φάσεις εκτέλεσης, η διαχείριση διασφαλίζει τη λειτουργία της παραγωγικής διαδικασίας, το συντονισμό των διαδοχικών εκστρατειών, και επιλύει τα προβλήματα και τα απρόβλεπτα.

2.5.2.2 Εκκίνηση του έργου

Η δράση αυτή υλοποιείται κατά τη διάρκεια της προπαρασκευαστικής φάσης και αφορά τη θέση σε κίνηση όλης της αλυσίδας παραγωγής, δηλαδή, την εγκατάσταση του υλικού πληροφορικής καθώς και τη θέση σε υπηρεσία του λογισμικού και των δικτύων επικοινωνίας. Κατά την εγκατάσταση μιας μακροχρόνιας αλυσίδας παραγωγής (πολλά διαδοχικά έτη), οι δαπάνες γι' αυτό το είδος δραστηριότητας στηρίζονται αποκλειστικά στο πρώτο έτος.

2.5.2.3 Προετοιμασία της εκστρατείας

Οι εργασίες αυτές αναλύονται σε δύο μεγάλες πτυχές: επικύρωση και προετοιμασία των τοποθεσιών. Η επικύρωση έγκειται στην αξιολόγηση της ποιότητας των αποτελεσμάτων της φωτοερμηνείας με τη σύγκριση των εν λόγω αποτελεσμάτων προς τις έρευνες εδάφους οι οποίες διεξήχθησαν σε κάθε μια από τις τοποθεσίες κατά την προηγούμενη εκστρατεία. Η προετοιμασία των τοποθεσιών έγκειται στη συγκέντρωση όλων των πληροφοριών σχετικά με την προηγούμενη γεωργική περίοδο οι οποίες διατηρούνται με σκοπό τη βελτίωση της βάσης γνώσεων των τοποθεσιών (πίνακες εξέλιξης των καλλιεργειών, χαρακτηριστικά της τοποθεσίας, συντεταγμένες εικόνας, καθορισμός των περιφερειών, κλπ).

2.5.2.4 Λήψη και προεπεξεργασία των δορυφορικών δεδομένων

Κατά τη λήψη της εικόνας επαληθεύεται ότι η εικόνα είναι αποδεκτή (ημερομηνία λήψης, ποιότητα εικόνας, ποσοστό κάλυψης νεφών ...). Στη συνέχεια, η εικόνα υποβάλλεται σε σειρά επεξεργασιών με σκοπό την εξάλειψη όλων των επιδράσεων που συνδέονται με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες, τις παραμέτρους λήψης του δορυφόρου, τον τύπο του δορυφόρου, και την επίδραση της τοπικής τοπογραφίας. Οι επεξεργασίες αυτές είναι, σχηματικά, δύο ειδών, δηλαδή ραδιομετρικές και γεωμετρικές και πραγματοποιούνται με τη βοήθεια του λογισμικού "GRIPS", που ανήκει στην Επιτροπή.

2.5.2.5 Ερμηνεία των δορυφορικών δεδομένων

Αυτή η θεμελιώδης φάση αποτελείται από διάφορες πράξεις που είναι δυνατόν να ομαδοποιηθούν σε έξι διαδοχικά στάδια: α) ολοκλήρωση των δεδομένων, εάν έχει επικυρωθεί η προηγούμενη φάση διορθώσεων, β) αυτόματη ταξινόμηση, διά μέσου της κατανομής της εικόνας σε 30 ομοιογενείς τάξεις, γ) ανάλυση των τμημάτων για το θεματικό προσδιορισμό κάθε αγροτεμαχίου του τμήματος, δ) κατάρτιση του χάρτη της χρήσης του εδάφους διά μέσου της ενσωμάτωσης κάθε τμήματος στην αυτόματη ταξινόμηση, ε) διαβίβαση στη μονάδα εκτίμησης τρέχουσας κατάστασης, στ) αποθήκευση των δεδομένων. Τα στάδια β) και γ) πραγματοποιούνται με τη βοήθεια του λογισμικού "ORCA" που ανήκει στην Επιτροπή.

2.5.2.6 Τρέχουσα κατάσταση

Στόχος του έργου της μονάδας εκτίμησης της τρέχουσας κατάστασης είναι η διενέργεια, κάθε δύο εβδομάδες, από τον Απρίλιο, της εκτίμησης των εκτάσεων καθεμίας από τις 17 καλλιέργειες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εκτίμηση στηρίζεται σε μια προεκβολή των δεδομένων που προκύπτουν από την επεξεργασία τεσσάρων εικόνων κατ' ανώτατο όριο ανά τοποθεσία. Κατά τη φάση αυτή, χρησιμοποιούνται ένα λογισμικό "συστήματος εκτίμησης τρέχουσας κατάστασης" καθώς και άλλα βοηθητικά προγράμματα.

2.5.2.7 Κατάρτιση

Η κατάρτιση διαρθρώνεται γύρω από δύο στάδια. Το πρώτο στάδιο έγκειται σε μια αρχική κατάρτιση για τη συγκρότηση της ομάδας παραγωγής. Ακολουθείται από μια κατάρτιση κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των εργασιών σε αντιμετώπιση ανάγκης εξέλιξης του μέσου παραγωγής και, κατά συνέπεια, σε μια τροποποίηση του τρόπου ενέργειας.

2.5.2.8 Συντήρηση

Η συντήρηση διασφαλίζει τη διαθεσιμότητα ανά πάσα στιγμή του συνόλου του υλικού πληροφορικής που χρησιμοποιείται στην αλυσίδα παραγωγής και το οποίο προέρχεται από τη μονάδα στην οποία έχει ανατεθεί η επεξεργασία των εικόνων και η παραγωγή των εκτιμήσεων.

2.5.2.9 Εσωτερικός έλεγχος του έργου

Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να διασφαλίζεται ανά πάσα στιγμή η ορθή λειτουργία της αλυσίδας παραγωγής, η τήρηση των προθεσμιών, και η συμμόρφωση προς τα πρότυπα ποιότητας τα οποία επιβάλλονται κατά τη διάρκεια των διαφόρων φάσεων κατάρτισης των εκτιμήσεων.

2.5.2.10 Εκθέσεις

Το βασικό προϊόν της δραστηριότητας αυτής έγκειται στην παροχή στις υπηρεσίες της Επιτροπής των εκτιμήσεων εξέλιξης των καλλιεργειών οι οποίες παρουσιάζουν ενδιαφέρον. Οι εκτιμήσεις αυτές παρέχονται κατά τη διάρκεια της εκστρατείας σε πραγματικό χρόνο υπό διάφορες μορφές: πίνακες ανά γεωγραφικό επίπεδο, πίνακες ανά καλλιέργεια, εκθέσεις τρέχουσας κατάστασης για τις εκτάσεις, κλπ.

2.5.2.11 Παράδοση των προϊόντων

Η δραστηριότητα αυτή έγκειται στη διάθεση στις υπηρεσίες της Επιτροπής, σχεδόν ταυτόχρονα, του συνόλου των βοηθητικών δεδομένων πριν την παραγωγή των στατιστικών αποτελεσμάτων από την αλυσίδα επεξεργασίας. Οι πληροφορίες αυτές αντιπροσωπεύουν μια τεράστια βάση εναρμονισμένων ιστορικών δεδομένων που μπορεί να χρησιμοποιηθούν από άλλες ερευνητικές εργασίες ή άλλες εφαρμογές.

2.5.2.12 Κόστος επεξεργασίας των εικόνων και της αλυσίδας παραγωγής των εκτιμήσεων

Ο πίνακας 4 δείχνει την κατάσταση των δαπανών που οφείλονται στην επεξεργασία των εικόνων κατά την επιχειρησιακή φάση. Πρέπει να σημειωθεί ότι το 1994 και το 1995, η επεξεργασία αφορούσε 53 τοποθεσίες EUR-12, δεδομένου ότι οι 60 σημερινές τοποθεσίες αποτέλεσαν τμήμα της επιχειρησιακής βάσης από το 1996 μόνο.

Πίνακας 4 - Ανάλυση των δαπανών "επεξεργασίας"

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ενώ το 1994 και το 1995 η Επιτροπή είχε χρησιμοποιήσει το συμβατικό πλαίσιο της προεπιχειρησιακής φάσης, από το 1996 οι δραστηριότητες αυτές ανατέθηκαν σε εξωτερικές εταιρείες οι οποίες επιλέγησαν διά μέσου διαδικασιών ανάθεσης των συμβάσεων με βάση τον ελεύθερο ανταγωνισμό. Οι υψηλότερες δαπάνες το 1996 οφείλονται στις εργασίες εκκίνησης που περιγράφηκαν παραπάνω.

2.5.3 Συντήρηση του λογισμικού

Τα λογισμικά GRIPS και ORCA που αναπτύχθηκαν για λογαριασμό του Κοινού Κέντρου Ερευνών, παραδόθηκαν, αντίστοιχα, τον Οκτώβριο 1994 και τον Αύγουστο 1995. Το λογισμικό GRIPS χρησιμοποιείται για τη ραδιομετρική και γεωμετρική διόρθωση των εικόνων SPOT και Landsat. Το λογισμικό ORCA χρησιμοποιείται ως στήριξη της φωτοερμηνείας στη δραστηριότητα Β. Πρόσφατα, το GRIPS προσαρμόστηκε για την επεξεργασία των εικόνων IRS/LISS, που ενσωματώθηκαν στη δραστηριότητα Β στις αρχές του 1998.

Σκοπός της συντήρησης είναι να διασφαλιστεί η καλή λειτουργία των δύο αυτών λογισμικών τα οποία είναι απαραίτητα κατά τη φάση επεξεργασίας και παραγωγής των εκτιμήσεων. Έχει ανατεθεί σε ειδική επιχείρηση.

Η συντήρηση είναι δύο τύπων: διορθωτική και προσαρμοστική. Η πρώτη προορίζεται για τη διόρθωση των ανωμαλιών λειτουργίας είτε του εξοπλισμού πληροφορικής είτε του συστήματος λειτουργίας. Η δεύτερη καλύπτει τη μελέτη και την πραγματοποίηση κάθε είδους τροποποίησης σε επίπεδο λογισμικού που απαιτούν οι χρήστες. Εξάλλου, το ORCA χρησιμοποιεί, στην ανάπτυξη και τη λειτουργία του, δύο πακέτα λογισμικού, CLIPS και ARKEMIES, οι άδειες των οποίων ανήκουν σε εξωτερικές επιχειρήσεις. Η χρήση των δύο αυτών πακέτων λογισμικού από την ORCA συνεπάγεται δαπάνες άδειας και συντήρηση.

Πίνακας 5 - Δαπάνες χρήσης των λογισμικών GRIPS και ORCA

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

2.5.4 Έρευνες εδάφους

Όπως ήδη τονίστηκε, οι εικόνες δεν επιτρέπουν, από μόνες τους, να καθοριστούν αξιόπιστα οι διάφοροι τύποι χρήσης της γης. Έγινε επίσης αναφορά στην ανάγκη διόρθωσης των αποτελεσμάτων της αυτόματης ταξινόμησης των εικόνων και της σημασίας που έχει η δημιουργία μιας καλά τεκμηριωμένης ιστορικής βάσης για τα τμήματα που αποτελούν μέρος κάθε τοποθεσίας. Αυτό καθιστά αναγκαστική τη διάθεση βοηθητικών πληροφοριών του τύπου "έρευνες εδάφους". Οι έρευνες αυτές πραγματοποιούνται είτε από ιδιωτικές επιχειρήσεις είτε από στατιστικούς οργανισμούς των κρατών μελών που επιλέγονται με βάση ανοικτό διαγωνισμό εκτιμήσεως προσφορών. Ο πίνακας που ακολουθεί παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με το κόστος των ερευνών εδάφους ανά έτος και ανά κράτος μέλος.

Πίνακας 6 - Κόστος των ερευνών εδάφους σε ECU (1994-1998)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

2.5.5 Οικονομική διαχείριση

Το πέρασμα στην επιχειρησιακή φάση συνεπάγεται, επίσης, αλλαγές όσον αφορά τη διαχείριση της δραστηριότητας Β. Εκτός από το έτος 1994, που ήταν μεταβατικό έτος μεταξύ της ερευνητικής φάσης και της επιχειρησιακής φάσης του έργου, η χρηματοδότηση της δραστηριότητας Β διασφαλίστηκε ουσιαστικά με πιστώσεις από το κονδύλι Β2-513 του γενικού προϋπολογισμού ("αναδιάρθρωση των συστημάτων γεωργικών ερευνών"). Οι έρευνες εδάφους, πάντως, πραγματοποιήθηκαν εν μέρει χάρη σε πιστώσεις του κονδυλίου Β6-792 ("δραστηριότητες παροχής επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης προς τις κοινοτικές πολιτικές σε ανταγωνιστική βάση").

Κατά τη διάρκεια της φάσης αυτής αναλήφθηκαν πολλές πρωτοβουλίες προκειμένου να μειωθεί το επιχειρησιακό κόστος της δραστηριότητας Β, λαμβανομένων υπόψη των ορίων που επιβάλλει η μεθοδολογία. Οι προσπάθειες αυτές επικεντρώθηκαν σε τρεις βασικούς τομείς όπου η μείωση του κόστους κρινόταν δυνατή: αγορά εικόνων, επεξεργασία και έρευνες εδάφους. Ο πίνακας που ακολουθεί, παρέχει σύνοψη της εξέλιξης του μέσου κόστους ανά τοποθεσία κατά τη διάρκεια της περιόδου 1994-1998:

Πίνακας 7 - Εξέλιξη του μέσου κόστους ανά τοποθεσία (σε εκατ. ECU)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Όπως φαίνεται, το μέσο κόστος ανά τοποθεσία μειώθηκε από 47.400 ECU, το 1994, σε 32.300 ECU, το 1998, δηλαδή σημειώθηκε μείωση κατά 1/3 περίπου. Η μείωση του κόστους ήταν μεγαλύτερη όσον αφορά την επεξεργασία (- 44%) και μικρότερη όσον αφορά τις εικόνες (- 12,6%) και τις έρευνες εδάφους (- 23,8%).

2.6 Αποτελέσματα και ανάλυση σφάλματος

Τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων εδάφους που προκύπτουν από τη δραστηριότητα Β παρουσιάζονται στο δελτίο MARS το οποίο δημοσιεύεται κάθε μήνα από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο, υπό την ευθύνη του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Το εν λόγω δελτίο περιλαμβάνει, επίσης, επισκόπηση της γεωργο-μετεωρολογικής κατάστασης καθώς και πρόβλεψη των αποδόσεων για τις βασικές καλλιέργειες. Γενικά, το εν λόγω δελτίο καταρτίζεται εντός ιδιαίτερα σύντομων προθεσμιών (της τάξης ορισμένων ημερών μετά τη λήψη των τελευταίων εικόνων) και διαβιβάζεται χωρίς καθυστέρηση στις ενδιαφερόμενες υπηρεσίες της Επιτροπής καθώς και στα μέλη της ομάδας εργασίας "στατιστικές φυτικών προϊόντων" του Eurostat και σε έναν ορισμένο αριθμό εμπειρογνωμόνων στα διάφορα κράτη μέλη.

Εξάλλου, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 94/753/ΕΚ, η Επιτροπή υποβάλλει στη μόνιμη επιτροπή γεωργικών στατιστικών έκθεση σχετικά με την εκτέλεση της εν λόγω απόφασης του Συμβουλίου. Κατά τη συζήτηση της εν λόγω έκθεσης στην ομάδα εργασίας "στατιστικές θετικών προϊόντων" η Επιτροπή έχει επίσης τη δυνατότητα να παρουσιάσει και να συζητήσει τα αποτελέσματα της δραστηριότητας Β καθώς και τους τρόπους εκτέλεσής της. Τα παραρτήματα 1-4 παρουσιάζουν όλα τα αποτελέσματα της δραστηριότητας Β σε σύγκριση με τις επίσημες στατιστικές του Eurostat. Στη συνέχεια, θα παρουσιαστεί σύνοψη της ανάλυσης σφάλματος για την περίοδο 1994-1997.

Η ανάλυση αυτή βασίζεται στη σύγκριση των εκτιμήσεων εκτάσεων για τις διάφορες καλλιέργειες που προέρχονται από τη δραστηριότητα Β σε σύγκριση με τις επίσημες στατιστικές του Eurostat (οι οποίες γενικά είναι διαθέσιμες στις 15 Μαΐου του επόμενου έτους στη βάση CRONOS). Παρά το γεγονός ότι η προσέγγιση αυτή δεν αποτελεί, με την αυστηρή έννοια του όρου, πραγματική επικύρωση των αποτελεσμάτων της δραστηριότητας Β, δεδομένου ότι ακόμη και οι επίσημες στατιστικές δεν είναι απαλλαγμένες σφαλμάτων, εντούτοις είναι χρήσιμη προκειμένου να δοθεί μια ιδέα των αποκλίσεων μεταξύ των δύο πηγών και, κατά συνέπεια, του περιθωρίου σφάλματος της εκτίμησης των εκτάσεων από τη δραστηριότητα Β.

Ο πίνακας που ακολουθεί δίνει μια εικόνα του συνόλου των μέσων ποσοστιαίων αποκλίσεων μεταξύ μηνιαίων εκτιμήσεων που προκύπτουν από τη δραστηριότητα Β και των επίσημων δεδομένων για την περίοδο 1994-1997 (τα δεδομένα για το 1998 δεν ήταν ακόμα διαθέσιμα τη στιγμή της σύνταξης της παρούσας έκθεσης).

Πίνακας 8 - Μέση μηνιαία απόκλιση της δραστηριότητας Β κατά την περίοδο 1994-1997 (%)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

H τελευταία στήλη του πίνακα 8 παρουσιάζει το μέσο σφάλμα καθ' όλη την περίοδο αναφορικά με τις βασικές καλλιέργειες. Προκύπτει ότι, όσον αφορά τα δημητριακά στο σύνολό τους, το σφάλμα είναι 1,1% αλλά ανέρχεται σε 1,8% για τον μαλακό σίτο, σε 2,6% για την κριθή, σε 3,7% για τον σκληρό σίτο και 4,3% για τον αραβόσιτο. Το σφάλμα είναι ακόμα υψηλότερο για τον ηλίανθο (8,7% κατά μέσο όρο) και την κράμβη (12,1%) και επίσης πολύ υψηλό για τα τεύτλα (5,0%) και τις καλλιέργειες οι οποίες δεν αντιπροσωπεύονται πολύ στις τοποθεσίες, όπως το ρύζι (9,7% κατά μέσο όρο). Εξάλλου, δεν πρέπει να λησμονηθεί ότι, έστω και εάν για τα δημητριακά στο σύνολό τους το περιθώριο σφάλματος είναι, ποσοστιαίως, μικρότερο σε σύγκριση με άλλες καλλιέργειες, εντούτοις ένα σφάλμα 1,1% αντιπροσωπεύει έκταση 400.000 εκταρίων, δηλαδή το αντίστοιχο 2,5 εκατομμυρίων τόνων σιτηρών περίπου. Συνεπώς, ακόμα και αυτό το περιθώριο σφάλματος μπορεί να θεωρηθεί υπερβολικό λαμβανομένων υπόψη των αναγκών που συνδέονται με τη διαχείριση της αγοράς.

Αληθεύει ότι με την πάροδο των ετών διαπιστώθηκε μια ελαφρά βελτίωση του περιθωρίου σφάλματος για τα χειμερινά σιτηρά. Πάντως, το σφάλμα εκτίμησης εξακολουθεί να είναι υπερβολικά υψηλό όσον αφορά τα εαρινά σιτηρά και τους ελαιούχους σπόρους.

2.7 Αξιολόγηση της δραστηριότητας

Ο απολογισμός της δραστηριότητας, κατά τη λήξη της δεύτερης φάσης του έργου MARS, παρουσιάζει τόσο θετικά όσο και αρνητικά σημεία. Τα θετικά σημεία μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

* Είναι τεχνικά δυνατόν να αποκτηθούν μέσω της τηλεπισκόπησης ταχείες εκτιμήσεις όσον αφορά την εξέλιξη των εκτάσεων των βασικών καλλιεργειών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί με την παρακολούθηση ενός σχετικά μικρού δείγματος των τοποθεσιών τουλάχιστον για τις βασικές καλλιέργειες δημητριακών.

* Από άποψης εφαρμογής τεχνολογικών καινοτομιών και της δημιουργίας πιο σύγχρονων συστημάτων συγκέντρωσης γεωργικών στατιστικών πληροφοριών, το έργο MARS και η δραστηριότητα Β, ειδικότερα, αποτελούν χωρίς αμφιβολία επιτυχία. Πράγματι, ανεξάρτητα από τις εφαρμογές τηλεπισκόπησης που αναφέρονται παραπάνω, και οι οποίες αναπτύχθηκαν για τις ανάγκες της Επιτροπής, υπάρχουν σήμερα πολυάριθμες εφαρμογές όχι μόνο σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ αλλά ακόμα και σε ορισμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης με αντικείμενο τη βελτίωση των εθνικών στατιστικών συστημάτων τους μέσω των επιτευγμάτων του έργου MARS.

* Το σύνολο της τεχνικής αλυσίδας της δραστηριότητας Β, από τη λήψη και έως την ανάλυση των δεδομένων, από πλευράς επιχειρησιακών συστημάτων παραγωγής και αποτελεσμάτων, αποτελεί επίσης επιτυχία, δεδομένου ότι επέτρεψε τη διάθεση των επιδιωκόμενων πληροφοριών σε πολύ σύντομα χρονικά διαστήματα μετά τη λήψη των βασικών δεδομένων (δορυφορικές εικόνες).

* Η ανάπτυξη της δραστηριότητας Β στο πλαίσιο του έργου MARS δημιούργησε άλλες εφαρμογές, εκτός των γεωργικών στατιστικών, όπως, για παράδειγμα, εκείνες που συνδέονται με τις εκτάσεις που δηλώνουν οι καλλιεργητές στο πλαίσιο της ΚΓΠ, και κατέδειξε ότι είναι εξίσου δυνατές οι νέες εφαρμογές όπως, για παράδειγμα, η παρακολούθηση της κατάστασης των δασών ή της γεωργο-περιβαλλοντικής κατάστασης.

Παράλληλα προς τα θετικά αυτά σημεία, το έργο MARS, και, ειδικότερα, η δραστηριότητα Β, αντιμετωπίζουν ορισμένους περιορισμούς εφαρμογής της τηλεπισκόπησης στις γεωργικές στατιστικές όσον αφορά την εκτίμηση των εκτάσεων. Τα αρνητικά σημεία μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

* Το δείγμα δεν επιτρέπει την απόκτηση αξιόπιστων εκτιμήσεων σε εθνικό επίπεδο, ακόμα και για τις σημαντικότερες χώρεςα

* ακόμα και εάν, σφαιρικά, η δραστηριότητα Β επιτρέπει την ορθή εκτίμηση των μεταβολών των εκτάσεων για τα σιτηρά στο σύνολό τους, σε μια ημερομηνία ενωρίτερη της ημερομηνίας των επισήμων στατιστικών, διαπιστώθηκε ότι η επίδοσή της είναι πιο περιορισμένη όταν πρόκειται για ειδικότερες καλλιέργειες (τεύτλα, αραβόσιτος, κράμβη, κλπ.). Τούτο οφείλεται, αφενός, σε μια λιγότερο ικανοποιητική αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος το οποίο χρησιμοποιείται σε επίπεδο μεμονωμένων καλλιεργειών και, αφετέρου, στη δυσκολία διαχωρισμού, σε ορισμένες περιπτώσεις, των διαφόρων καλλιεργειών. Στο πρόβλημα αυτό προστίθεται το γεγονός ότι είναι αδύνατον να γίνει διάκριση, με τηλεπισκόπηση, του προορισμού του προϊόντος ή των στόχων της καλλιέργειας: μαλακός ή σκληρός σίτος, σπόροι αραβοσίτου ή αραβόσιτος για χορτονομή, κράμβη που προορίζεται για διατροφή ή άλλους σκοπούς, επιδοτούμενες ακαλλιέργητες εκτάσεις (απόσυρση γαιών) ή γεωπονική αγρανάπαυση, κλπα

* παρά το γεγονός ότι είναι πρωιμότερες των επίσημων στατιστικών, γενικά, οι πρώτες εκτιμήσεις εκτάσεων που παρέχονται από τη δραστηριότητα Β, δηλαδή αυτές οι οποίες είναι διαθέσιμες στις αρχές Μαΐου ή αρχές Ιουνίου, δεν έχουν ακόμη σταθεροποιηθεί και δεν είναι αρκετά αξιόπιστες λόγω του περιορισμένου αριθμού εικόνων και τοποθεσιών στις οποίες βασίζονται και τη μεγαλύτερη δυσκολία διάκρισης, στο στάδιο αυτό, των διαφόρων καλλιεργειών. Κατά τα τέλη Ιουνίου μόνο, οι πληροφορίες καθίστανται σχετικά πιο σταθερές. Εντούτοις, κατά την εποχή αυτή, οι εκτάσεις των εαρινών καλλιεργειών δεν είναι ακόμη εύκολο να εντοπισθούν με τηλεπισκόπησηα

* το κόστος των εικόνων παραμένει υψηλό, παρά τις διάφορες οικονομίες που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία έτη, και δεν κατέστη δυνατόν να μειωθεί σε σημαντικό επίπεδο, εκτός για την Ανατολική Ευρώπη, όπου η ζήτηση για δορυφορικές εικόνες είναι μικρότερη. Ο περιορισμός αυτός, καθώς και τα προβλήματα προγραμματισμού/λήψης επηρεάζουν σημαντικά κάθε δυνατότητα αύξησης του αριθμού των τοποθεσιών προκειμένου να διασφαλιστεί μια μεγαλύτερη αντιπροσωπευτικότητα των καλλιεργειών που παρουσιάζουν ενδιαφέρον και να μειωθεί, με τον τρόπο αυτό, το περιθώριο σφάλματος κατά την εκτίμησηα

* παρά τις προσαρμογές οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με την πάροδο του χρόνου (π.χ., καλύτερη ολοκλήρωση των ερευνών εδάφους και των εκτιμήσεων με τηλεπισκόπηση), το σύστημα υποφέρει από μια υπερβολική δυσκαμψία σε σχέση με τις εξελίξεις οι οποίες μπορεί να συμβούν όσον αφορά τη θέση των καλλιεργειών και τις επιθυμητές καινοτομίες (έτσι, για παράδειγμα, η δραστηριότητα Β δεν επέτρεψε τη διάκριση της μετατόπισης της παραγωγής κράμβης το 1994, μετά τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ).

2.8 Συμπεράσματα

Λαμβανομένων υπόψη των όσων εκτίθενται παραπάνω, η απλή ανανέωση της δραστηριότητας Β του έργου MARS, σύμφωνα με τις ίδιες μεθόδους και τις ίδιες κατευθύνσεις δράσης της δεύτερης φάσης, δεν φαίνεται επιθυμητή. Πράγματι, παρά τις βελτιώσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τα τελευταία έτη, με τη σημερινή κατάσταση των διαθέσιμων επιστημονικών και οικονομικών μέτρων, οι εκτιμήσεις των εκτάσεων που παρέχονται από την τηλεπισκόπηση, με τη μεθοδολογία η οποία εφαρμόζεται μέχρι σήμερα, δεν είναι πλήρως ικανοποιητικές ούτε όσον αφορά την πρωιμότητα ούτε όσον αφορά την αξιοπιστία τους, ιδιαίτερα από απόψεως ειδικών καλλιεργειών που ενδιαφέρουν τους υπεύθυνους της διαχείρισης της κοινής γεωργικής πολιτικής.

Χωρίς αμφιβολία, η αντιπροσωπευτικότητα θα μπορούσε να βελτιωθεί χάρη στην αύξηση του αριθμού των τοποθεσιών, όμως το κόστος θα ανερχόταν στην περίπτωση αυτή σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα ώστε ο απολογισμός κόστους/ωφέλους να ισορροπηθεί (για παράδειγμα, το συνολικό κόστος της δραστηριότητας Β για 100 τοποθεσίες είναι της τάξης των 5 εκατ. ECU το πρώτο έτος και σχεδόν 4 εκατ. ECU σε κανονική κατάσταση λετιουργίας. Επίσης, δεν είναι βέβαιο ότι 100 τοποθεσίες θα επαρκούσαν για να επιτευχθεί μια ικανοποιητική αντιπροσωπευτικότητα). Τέλος, στις σημερινές συνθήκες, οι δυνατότητες μείωσης του κόστους των εικόνων και των ερευνών εδάφους φαίνεται να είναι σχετικά περιορισμένες.

Εντούτοις, η διακοπή της δραστηριότητας Β δεν φαίνεται επιθυμητή ιδιαίτερα για τους ακόλουθους λόγους:

* η Επιτροπή κατέβαλε σημαντική χρηματοδοτική προσπάθεια στον τομέα αυτό προκειμένου να επιτύχει μια μοναδική τεχνολογική πρόοδο στον τομέα, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, της οποίας οι εφαρμογές ίσως να μην έχουν αξιοποιηθεί πλήρωςα

* οι ανάγκες, οι οποίες αποτέλεσαν την αφορμή του έργου (διάθεση ανεξάρτητου μέσου πρώιμης εκτίμησης των εκτάσεων και της παραγωγής) εξακολουθούν να υφίστανταια

* η διακοπή της δραστηριότητας Β θα έθετε πιθανόν σε κίνδυνο άλλες δυνητικές εφαρμογές σε διαφορετικούς τομείς των γεωργικών στατιστικών (για παράδειγμα: παρακολούθηση της κατάστασης των δασών, γεωργο-περιβαλλοντικοί δείκτες, κλπ)α

* είναι σκόπιμο να διασφαλιστεί στο ΚΚΕρ μια ειδικευμένη τεχνική ομάδα η οποία θα παρέχει τεχνική στήριξη στις υπηρεσίες της Επιτροπής ή θα διενεργεί ειδικές αναλύσεις οι οποίες πιθανόν να απαιτούνται (για παράδειγμα, ανάλυση της επίδρασης της ξηρασίας στη συγκομιδή, κλπ).

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, θα ήταν σκόπιμο να ανατεθεί στο ΚΚΕρ η μελέτη εναλλακτικών μεθόδων ή σημαντικών βελτιώσεων της σημερινής προσέγγισης προκειμένου να αυξηθεί η αξιοπιστία και η πρωιμότητα της εκτίμησης των εκτάσεων χωρίς να ξεπεραστούν τα όρια των οικονομικών μέσων τα οποία είναι διαθέσιμα σήμερα.

Εργασίες στον τομέα αυτό ξεκίνησαν ήδη το 1997 και πρέπει να συνεχιστούν και μετά το 1998. Καλύπτουν πολλές εναλλακτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις, που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, σημαντικές τροποποιήσεις της βασικής προσέγγισης τηλεπισκόπησης, νέες μέθοδους δειγματοληψίας, κλπ. Οι έρευνες αυτές θα πρέπει να συνεχιστούν για ορισμένα χρόνια προτού καταστεί δυνατή η μετάβαση, ενδεχομένως, σε μια νέα επιχειρησιακή φάση. Σε περίπτωση που οι εργασίες αυτές καταλήξουν σε εναλλακτικές λύσεις της σημερινής μεθόδου, οι οποίες θα είναι ικανοποιητικές από απόψεως αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων, της πρωιμότητάς τους, και του κόστους, θα έπρεπε να προβλεφθεί, μακροπρόθεσμα, η ανάληψη της χρηματοδότησής τους από τις επιχειρησιακές πιστώσεις της Επιτροπής.

ΜΕΡΟΣ IΙ - ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

3. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Γ : ΠΡΟΗΓΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

Η δραστηριότητα Γ διαιρείται σε 4 υπο-στόχους:

* Γ.1: ολοκλήρωση των τρεχουσών εξελίξεων που αφορούν την κατάρτιση δεικτών σχετικά με την κατάσταση της βλάστησης.

* Γ.2: ανάπτυξη μοντέλων πρόβλεψης της απόδοσης (μετάβαση στο επιχειρησιακό στάδιο των γεωργο-μετεωρολογικών μοντέλων).

* Γ.3: δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος γεωργικής πληροφόρησης σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης με το συνδυασμό πληροφοριών που προέρχονται από τη δραστηριότητα Β και τις δραστηριότητες Γ1 και Γ2.

* Γ.4: εξέταση των τρόπων και των συνθηκών που επιτρέπουν τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Στη συνέχεια, θα παρασχεθεί σύντομη περιγραφή των εργασιών που εκτελέστηκαν κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης του έργου MARS αναφορικά με τις διάφορες αυτές δραστηριότητες.

3.1 Γ.1 Δείκτες της κατάστασης της βλάστησης

Συνεχίζοντας τις εργασίες της φάσης 1, στόχος της δράσης αυτής είναι η δημιουργία μιας επιχειρησιακής αλυσίδας για την επεξεργασία και την αποθήκευση ημερησίων εικόνων του μετεωρολογικού δορυφόρου ΝΟΑΑ-AVHRR καθώς και για την εξαγωγή δεδομένων σχετικά με την κατάσταση της βλάστησης. Οι προσπάθειες της δεύτερης φάσης επικεντρώθηκαν στις ακόλουθες πτυχές:

- Δημιουργία σταθμού λήψης στο ΚΚΕρ (έργο το οποίο ολοκληρώθηκε).

- Δημιουργία υλικού το οποίο επιτρέπει την ταυτόχρονη επεξεργασία πολλών εικόνων (εργασίες οι οποίες ολοκληρώθηκαν).

- Παραμετρική συντήρηση του λογισμικού SPACE για την προεπεξεργασία των εικόνων (συνεχείς εργασίες).

- Εγκατάσταση του συστήματος SPACE σε ΠΥ (εργασίες οι οποίες έχουν ολοκληρωθεί).

- Βελτίωση των τεχνικών φιλτραρίσματος και σύνθεσης του δείκτη βλάστησης NDVI (κανονικοποιημένος δείκτης διαφοράς βλάστησης)(5), (οι εργασίες έχουν ολοκληρωθεί, η εφαρμογή όμως συνεχίζεται).

(5) Δείκτης της φωτοσυνθετικής δραστηριότητας των φυτών.

- Βελτίωση της παράγωγης θεματικής χαρτογραφίας για την ποιοτική χρήση του NDVI στην ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης (εργασίες οι οποίες έχουν ολοκληρωθεί).

- Ανάπτυξη αριθμητικών στατιστικών μοντέλων για τις παράγωγες προβλέψεις απόδοσης του NDVI (εργασίες στο τελευταίο έτος δοκιμών και επικύρωσης).

- Ανάπτυξη μοντέλου για τις εκτιμήσεις της βιομάζας με βάση τον NDVI (μελέτη η οποία έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται στη φάση της εφαρμογής).

Η αλυσίδα παραγωγής επιτρέπει μια χαρτογραφική απεικόνιση των βασικών διαταραχών μιας γεωργικής περιόδου: ξηρασία, καθυστέρηση ή πρόωρη βλάστηση, κλπ.

Μελλοντικοί προσανατολισμοί

Τα αποτελέσματα και οι επικυρώσεις το 1998 θα επιτρέψουν να εκτιμηθεί σε ποιο μέτρο ο υπο-στόχος αυτός μπορεί να θεωρηθεί επιχειρησιακός. Στο μέλλον, η αυτή προσέγγιση θα εφαρμοστεί στον αισθητήρα VEGETATION που τέθηκε σε λειτουργία τον Μάρτιο 1998. Το πλεονέκτημα του ευρωπαϊκού αυτού αισθητήρα έγκειται στην ευκολότερη παραμετρική διαχείριση των εικόνων για τη δημιουργία των δεικτών βλάστησης. Πράγματι, ο αισθητήρας επινοήθηκε, από την αρχή, για την παρατήρηση και παρακολούθηση της βλάστησης σε μικρή κλίμακα και όχι για μετεωρολογικές παρατηρήσεις όπως στην περίπτωση του ΝΟΑΑ-AVHRR.

3.2 Γ.2 Μοντέλα πρόβλεψης της απόδοσης

Η πρόβλεψη της απόδοσης αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του έργου. Στοχεύεται ειδικότερα η απόδοση των βασικών ετησίων καλλιεργειών καθώς επίσης και τις άλλες βασικές πολυετείς καλλιέργειες όπως, για παράδειγμα, τις αμπέλους και τα ελαιόδεντρα.

Τα μοντέλα πρόβλεψης της απόδοσης που αναπτύσσονται, βασίζονται σε μοντέλα γεωργο-μετεωρολογικής προσομοίωσης, τα οποία ενσωματώνονται στο CGMS (σύστημα παρακολούθησης της ανάπτυξης των καλλιεργειών) τα οποία επινοήθηκαν, εφαρμόστηκαν, και βελτιώθηκαν κατά τις φάσεις 1 και 2 από το ΚΚΕρ.

Η ανάπτυξη του μοντέλου απαίτησε τη δημιουργία βάσης δεδομένων για τα εδάφη, το κλίμα, τα φυτά, καθώς και την απόδοσή τους. Η βάση αυτή επικαιροποιήθηκε σε ετήσια βάση και επεκτάθηκε κατά τη δεύτερη φάση.

Όπως προβλέπεται στη φάση 1, οι προβλέψεις απόδοσης πραγματοποιούνται με βάση μια στατιστική σχέση μεταξύ της ιστορικής σειράς απόδοσης και της ιστορικής σειράς ποσοτικών παραμέτρων που προέρχονται από τα ακόλουθα υπο-μοντέλα:

* Το ένα υπο-μοντέλο δυνητικής εξάτμισης/διαπνοής.

* Ένα υπο-μοντέλο σφαιρικής ακτινοβολίας.

* Ένα υπο-μοντέλο χωρικής προεκβολής των μετεωρολογικών δεδομένων.

* Ένα υπο-μοντέλο ωφέλιμου αποθέματος νερού ανά καλλιέργεια.

* Ένα υπο-μοντέλο φυσιολογικής ανάπτυξης των καλλιεργειών.

Καθένα από τα υπο-μοντέλα αυτά και οι συνδεδεμένες βάσεις δεδομένων βελτιώθηκαν χάρη σε μελέτες των διάφορων ειδικών δράσεων, και ειδικότερα:

3.2.1 Μετεωρολογικά δεδομένα

Όπως και στη φάση 1, τα μετεωρολογικά δεδομένα ιστορικού χαρακτήρα λήφθηκαν σε μια αρκετά μακρά περίοδο, 25 ή 30 ετών. Τα δεδομένα τα οποία συγκεντρώθηκαν είναι αυτά τα οποία συνήθως είναι διαθέσιμα στο δίκτυο GTS (παγκόσμιο σύστημα τηλεπικοινωνιών) και τα οποία εισάγονται ως δεδομένα σε μοντέλα ή υπο-μοντέλα. Πρόκειται για ημερήσια δεδομένα τα οποία αφορούν ειδικότερα τα εξής στοιχεία:

- βροχή

- θερμοκρασία (μέγιστη - ελάχιστη)

- πίεση των υδρατμών ή σχετική υγρασία

- μέση ταχύτητα του ανέμου

- διάρκεια ηλιοφάνειας ή νεφοκάλυψη.

Στη δεύτερη φάση, ο αριθμός των σταθμών με ιστορικά δεδομένα διπλασιάστηκε και ανήλθε σε 700 περίπου (στην εκτεταμένη επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ηπείρου και στο Μαγκρέμπ, βλέπε δραστηριότητα Δ). Οι άλλες βελτιώσεις που επιτεύχθηκαν είναι οι ακόλουθες:

- Βελτίωση του δικτύου των μετεωρολογικών σταθμών (700 κατά τη φάση 1 από τους οποίους 350 με ιστορικό και 350 με σημερινά δεδομένα μόνο, 2000 στη φάση 2 από τους 700 με ιστορικό). (εργασίες οι οποίες έχουν ολοκληρωθεί).

- Βελτίωση των τεχνικών προεκβολής δεδομένων (ολοκληρωμένη μελέτη στη φάση πειραματισμού).

- Θεματική βελτίωση των παραγώγων προϊόντων όπως, π.χ., παραγωγή χαρτών ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων, κίνδυνος παγετού (οι εργασίες συνεχίζονται).

- Βελτίωση των αλγορίθμων για τον υπολογισμό παραμέτρων όπως η ολική ακτινοβολία (μελέτη η οποία έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται στη φάση του πειραματισμού).

- Βελτιώσεις της παρουσίασης των αποτελεσμάτων που παρουσιάζονται στα δελτία MARS (δραστηριότητα Γ.3).

3.2.2 Εδαφολογικά δεδομένα και γεωπονικές παράμετροι

Τα τελικά δεδομένα, τα οποία χρησιμοποιούνται στα στατιστικά μοντέλα και στο πλαίσιο της δραστηριότητας Γ.3, είναι τα ακόλουθα:

- ασυνήθεις μετεωρολογικές συνθήκεςα

- δείκτες εξελίξεων, για τη δεκαετία και από την αρχή του κύκλου βλάστησης, δηλαδή βιομάζα, παραγωγή σπόρωνα αποθέματα ύδατοςα φαινολογικό στάδιοα υδρολογικό ισοζύγιοα πλεόνασμα ύδατοςα φυλλικός δείκτης.

Οι βασικές καλλιέργειες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον είναι οι εξής: σίτος, κριθή, σπόροι αραβόσιτου, κράμβη, ηλίανθος, ζαχαρότευτλα, γεώμηλα, μπιζέλια και πρωτεϊνούχα φασόλια. Οι σημαντικότερες βελτιώσεις που επιτεύχθηκαν κατά τη δεύτερη φάση είναι οι ακόλουθες:

- Καταχώρηση των πληροφοριών του χάρτη εδαφών του ευρωπαϊκού γραφείου εδαφών (ΚΚΕρ), (οι εργασίες της ΕΕ των 15 έχουν ολοκληρωθεί).

- Διατήρηση γεωπονικών παραμέτρων οι οποίες συνδέονται με κάθε καλλιέργεια (ημερομηνία σποράς, συγκομιδή, φαινολογικές ημερομηνίες, κλπ). (Οι εργασίες βρίσκονται στο στάδιο της εκτέλεσης).

- Θεματική επέκταση του γεωργο-μετεωρολογικού μοντέλου στα αμπέλια και στα ελαιόδεντρα. Είχε ως αποτέλεσμα ιδιαίτερο έργο με την ονομασία OLIWIN 1 και 2. Τα αποτελέσματα ενσωματώθηκαν στο δελτίο MARS το 1997 και 1998. Η επικύρωση των αποτελεσμάτων θα ακολουθήσει το 1998.

- Βελτιώσεις της παρουσίασης των αποτελεσμάτων που παρουσιάστηκαν στα δελτία MARS (δραστηριότητα Γ).

3.2.3 Προβλέψεις της απόδοσης:

- Βελτίωση και επικύρωση των στατιστικών μοντέλων για τη βαθμονόμηση των δεδομένων απόδοσης που προκύπτουν από το μοντέλο (εργασίες οι οποίες συνεχίζονται ακόμη το 1998). Το ΚΚΕρ δημοσίευσε μια πρώτη μελέτη σχετικά με την ακρίβεια των αποτελεσμάτων.

3.2.4 Πληροφορική:

- Βελτίωση της πρόσβασης στα δεδομένα και τις διεπαφές με τους χρήστες.

- Εγκατάσταση του μοντέλου CGMS σε ΠΥ.

Η ομάδα γεωργο-μετεωρολογικής στήριξης (SuGrAm), η οποία συγκροτήθηκε το 1990, επέτρεψε την επικύρωση του δικτύου μετεωρολογικών σταθμών και της μεθόδου προεκβολής καθώς και των υπο-μοντέλων για τον υπολογισμό της δυνητικής εξάτμισης/διαπνοής και της ολικής ακτινοβολίας. Την ομάδα αυτή συντονίζει ο Διεθνής Μετεωρολογικός Οργανισμός. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης, η εν λόγω ομάδα αποτέλεσε ένα απαραίτητο σημείο επιστημονικής αναφοράς για τη συνέχιση της βελτίωσης του CGMS και την επικύρωση συναφών αποτελεσμάτων κάθε είδους.

3.3 Γ.3 Ολοκληρωμένο σύστημα γεωργικής πληροφόρησης και δελτίο MARS

Όλα τα δεδομένα, τα οποία σχετίζονται με τις πτυχές παρακολούθησης της βλάστησης, την προσομοίωση της ανάπτυξης, την παρακολούθηση των ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων, καθώς και τα βοηθητικά δεδομένα (χρονοδιάγραμμα των εργασιών στους αγρούς, βάση γνώσεων σχετικά με τις καλλιέργειες, κλπ.) που είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του έργου MARS, συνδυάζονται σε ανάλυση, η οποία αποκαλείται ανάλυση τρέχουσας κατάστασης, για την κατάρτιση της πρόβλεψης των αποδόσεων, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, αναφορικά με τις βασικές καλλιέργειες.

Οι εργασίες εκτίμησης της τρέχουσας κατάστασης ολοκληρώνονται στο τέλος κάθε μήνα, στο ΚΚΕρ, κατά τη διάρκεια της γεωργικής περιόδου.

Με βάση την ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης, οι αριθμητικές ενδείξεις που προέρχονται από τα διάφορα στατιστικά μοντέλα επικυρώνονται και δημοσιεύονται στο δελτίο MARS, το οποίο αντιπροσωπεύει τον τελικό καρπό της δραστηριότητας αυτής.

Οι εκτιμήσεις επιφανείας, επίσης, που προέρχονται από τη δραστηριότητα Β, δημοσιεύονται στο δελτίο MARS έτσι όπως παρέχονται από τον εξωτερικό αντισυμβαλλόμενο στον οποίο ανατέθηκε η δραστηριότητα αυτή. Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της δραστηριότητας Β και των δραστηριοτήτων Γ 1 και 2 αποδείχθηκε χρήσιμη για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται.

Από το 1994, δημοσιεύθηκαν 31 δελτία MARS ενώ για το 1998 προβλέπονται έξι (και μια επιπλέον έκδοση με φαξ). Κατά μέσο όρο, εκδίδονται 300 αντίτυπα. Τα αντίτυπα αυτά διανέμονται στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της Επιτροπής (ΓΔ VI), στις άλλες ενδιαφερόμενες ΓΔ, στη στατιστική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα κράτη μέλη (εκπρόσωποι των αντιπροσωπειών στην ομάδα εργασίας "στατιστικές των φυτικών προϊόντων" του Eurostat (και σε άλλους ενδιαφερόμενους διεθνείς οργανισμούς, όπως, για παράδειγμα, ο Οργανισμός των ΗΕ για τη Διατροφή και τη Γεωργία. Αναφορικά με τα τελευταία έτη μπορεί να υπενθυμιστούν ιδιαίτερα οι ακόλουθες βελτιώσεις:

- Το 1997, δελτίο περιέλαβε τα αποτελέσματα του έργου OLIWIN, δηλαδή τα αποτελέσματα της ανάλυσης σχετικά με τα ελαιόδεντρα και τα αμπέλια.

- Από τα τέλη του 1996, τα αποτελέσματα της δραστηριότητας Δ (εκτίμηση της συγκομιδής ξένων χωρών) περιλαμβάνονται, επίσης, στο δελτίο. Τα αποτελέσματα αυτά επέτρεψαν την κατάρτιση των πρώτων πειραματικών προβλέψεων σχετικά με την απόδοση του σίτου στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (χώρες PHARE και TACIS), την Τουρκία, και τις χώρες Μαγκρέμπ (βλέπε δραστηριότητα Δ).

- Μια μελέτη του σφάλματος, όσον αφορά την ανάλυση τρέχουσας κατάστασης και τα διάφορα συναφή στατιστικά μοντέλα, αποτέλεσε αντικείμενο εσωτερικής έκθεσης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι προβλέψεις είναι πρωιμότερες και ότι το σφάλμα είναι μικρότερο σε σχέση με τις άλλες διαθέσιμες πηγές.

- Το 1998, η επέκταση του μοντέλου στις γειτονικές χώρες της Ευρώπης των 15 (χώρες οι οποίες καλύπτονται από τα προγράμματα PHARE και TACIS) και στις χώρες Μαγκρέμπ θα ολοκληρωθεί με την εισαγωγή άλλων καλλιεργειών οι οποίες παρουσιάζουν ενδιαφέρον.

Πίνακας 9 - Τα αποτελέσματα του 1997 σχετικά με την ΕΕ των 15

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

3.4 Γ.4 Ολοκληρωμένο σύστημα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο

Διάφορες συμβάσεις με πολυάριθμα κράτη μέλη της ΕΕ επέτρεψαν την μεταφορά και την προσαρμογή των διαθέσιμων συστημάτων στο πλαίσιο του έργου MARS σε διάφορες περιφερειακές πραγματικότητες.

Στο πλαίσιο του έργου Hydre και στη συνέχεια του, Pop-SΙCILY, το γεωργο-μετεωρολογικό σύστημα μεταφέρθηκε στις τοπικές αρχές και προσαρμόστηκε για την παρακολούθηση και την απογραφή των περιφερειακών υδάτινων πόρων. Οι συμμετέχουσες περιφέρειες ήταν: Σικελία και Σαρδηνία στην Ιταλία, Languedoc-Roussillon στη Γαλλία, Ανδαλουσία στην Ισπανία.

Στο πλαίσιο της συνεργασίας και κατόπιν αιτήσεως, το γεωργο-μετεωρολογικό σύστημα προσαρμόστηκε και μεταφέρθηκε στη φινλανδική στατιστική υπηρεσία.

4. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Δ : ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΟΜΙΔΗΣ ΞΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ

Η δραστηριότητα Δ είχε ως στόχο την προσαρμογή και επέκταση μεθόδων οι οποίες αναπτύχθηκαν χάρη σε άλλες δραστηριότητες του έργου MARS σχετικά με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ, και ειδικότερα, τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και του Μαγκρέμπ, με σκοπό την πρόβλεψη της συγκομιδής στις χώρες αυτές. Οι βασικές εξελίξεις στον τομέα αυτό ήταν οι ακόλουθες:

- Το 1996, δημοσιεύθηκε ένα πρώτο δελτίο το οποίο περιλάμβανε, πειραματικά, τις πρώτες επεκτάσεις του μοντέλου CGMS, το οποίο από τότε αποκαλείται σύστημα Δ. Το δελτίο αυτό αναφερόταν στις γεωργο-μετεωρολογικές πτυχές της καλλιέργειας του σίτου στις εν λόγω χώρες.

- Το 1997, η ανάλυση ενσωματώθηκε στη δραστηριότητα Γ3 και παρασχέθηκαν τα πρώτα στοιχεία της πρόβλεψης της απόδοσης και της παραγωγής για 12 χώρες εκτός της Ευρώπης των 15 συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας, της Ουκρανίας, τις χώρες του προγράμματος PHARE, και τις χώρες Μαγκρέμπ καθώς και άλλες ποιοτικές ενδείξεις σχετικά με την τάση των εσοδειών σε 14 άλλες χώρες.

- Το 1998, τα αποτελέσματα θα επεκταθούν σε άλλες καλλιέργειες οι οποίες παρουσιάζουν ενδιαφέρον όπως, π.χ., η κριθή και ο αραβόσιτος.

5. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ε : ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΕΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ

5.1 Πρότυπο έργο για χρήση εικόνων μικροκυμάτων στην εκτίμηση των εκτάσεων

Το 1996 εγκαινιάσθηκε ένα πρότυπο έργο σχετικά με την ενσωμάτωση των εικόνων μικροκυμάτων (ραντάρ) που λαμβάνονται από τους δορυφόρους ERS 1 και 2 / SAR στο σύστημα ταχέων εκτιμήσεων των γεωργικών εκτάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το πλεονέκτημα της χρήσης του ραντάρ έγκειται στη δυνατότητα λήψης εικόνων ακόμα και με συνθήκες νέφους. Εξάλλου, οι πληροφορίες οι οποίες λαμβάνονται, συνδέονται περισσότερο με τη γεωμετρία και την τραχύτητα των στόχων παρά με το ραδιομετρικό περιεχόμενο, όπως στην περίπτωση των οπτικών αισθητήρων. Τούτο έχει το πλεονέκτημα ότι οι εικόνες μπορεί να συσχετισθούν πρωιμότερα με την ανάπτυξη των καλλιεργειών σε σύγκριση με τους οπτικούς αισθητήρες. Η έρευνα σχετικά με τη χρήση του ραντάρ κατέληξε σε μια πρότυπη εφαρμογή η οποία καλύπτει δύο έτη:

* 1996: πραγματοποιήθηκε μελέτη σκοπιμότητας σε μεγάλη κλίμακα με σκοπό την εισαγωγή εικόνων ραντάρ οι οποίες λήφθηκαν από τον ευρωπαϊκό δορυφόρο ERS-2. Η εφαρμογή προσομοίωσε μια δραστηριότητα Β σε έναν ορισμένο αριθμό τοποθεσιών στη Βόρεια Ευρώπη. Τα θετικά αποτελέσματα επέτρεψαν τη μετάβαση στην επόμενη φάσηα

* 1997: η εφαρμογή επεκτάθηκε σε όλες τις 60 τοποθεσίες της δραστηριότητας Β. Στόχος του έργου ήταν η βελτίωση της πρωιμότητας και της ακρίβειας των εκτιμήσεων των γεωργικών εκτάσεων χάρη στη συνέργεια των οπτικών/υπερύθρων δεδομένων που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο της δραστηριότητας Β του έργου MARS και των δεδομένων ραντάρ ERS/SAR. Στο πλαίσιο του έργου αυτού, λήφθηκαν 300 περίπου εικόνες ραντάρ των 60 τοποθεσιών της δραστηριότητας Β κατά τη διάρκεια του χειμώνα 1996 και του φθινοπώρου 1997. Εκτιμήσεις των εκτάσεων για τις βασικές ομάδες καλλιεργειών επιτεύχθηκαν ήδη από τον Ιανουάριο.

Οι εκτιμήσεις εκτάσεων, οι οποίες προήλθαν από το ραντάρ ERS/SAR για την περίοδο 1997, συγκρίθηκαν με τις εκτιμήσεις της δραστηριότητας Β (η οποία χρησιμοποιεί αποκλειστικά οπτικές εικόνες) και τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τις έρευνες εδάφους. Τα αποτελέσματα των δύο τύπων μελετών έδειξαν ότι τα δεδομένα ERS/SAR για το φθινόπωρο, τον χειμώνα και την άνοιξη μπορούν να παραγάγουν χρήσιμες πληροφορίες για την εκτίμηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων. Πάντως, η εφαρμογή έχει καλύτερα αποτελέσματα για τις ζώνες που αποτελούνται από αγρούς μεγάλου μεγέθους και οι οποίες είναι πιο ομοιογενείς από απόψεως γεωργικών πρακτικών και από απόψεως υφής και δομής εδάφους. Σε πιο ανομοιογενείς ζώνες, τα αποτελέσματα πρέπει να ολοκληρωθούν με βοηθητικές πληροφορίες σχετικά με τις μεταβλητές που αναφέρθηκαν. Συμπληρωματικές ερευνητικές προσπάθειες έδειξαν ότι η συνδυασμένη χρήση των οπτικών δεδομένων και του ραντάρ ERS/SAR επιτρέπει, μεταξύ άλλων, τη συμπλήρωση των οπτικών χρονολογικών σειρών εικόνων οι οποίες είναι ατελείς λόγω προβλημάτων νέφωσης.

Μελλοντικοί προσανατολισμοί

Στο εγγύς μέλλον, θα είναι διαθέσιμοι νέοι αισθητήρες με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Χάρη στους αισθητήρες αυτούς, θα βελτιωθούν τα περιθώρια βελτίωσης των μεθόδων του έργου MARS. Η χρήση ραντάρ παντός καιρού και ευαίσθητου στις γεωμετρικές μεταβολές του εδάφους θα μπορούσε να επιτρέψει την πρόληψη των εκτιμήσεων των εκτάσεων πριν την άνοιξη.

Ένα πρότυπο έργο το οποίο χρησιμοποίησε το ραντάρ ERS/SAR έδειξε, επίσης, τη δυνητική αποτελεσματικότητα της χρήσης της τηλεπισκόπησης για την επίτευξη πρόωρων εκτιμήσεων το χειμώνα.

Νέοι αισθητήρες πολύ υψηλής ευκρίνειας, που θα είναι διαθέσιμοι τα προσεχή έτη, θα μπορούσαν να αυξήσουν μεταγενέστερα την αξία της μεθοδολογίας μειώνοντας την αβεβαιότητα η οποία συνδέεται με τη διάκριση ορισμένων καλλιεργειών.

5.2 Επανασχεδίαση της δραστηριότητας Β (REACT_Β)

Το 1997, εγκαινιάσθηκε ένα έργο για τη μελέτη όλων των πιθανών βελτιώσεων των σημερινών προσεγγίσεων όσον αφορά την εφαρμογή της επισκόπησης στις γεωργικές στατιστικές (για παράδειγμα, βελτίωση των μεθόδων ταξινόμησης). Το έργο αυτό ονομάστηκε REACT B (δηλαδή re-engineering Activitι B).

Το έργο REACT B ξεκίνησε τον Ιανουάριο 1997 με κατάλογο των αναγκών των χρηστών. Οι ανάγκες αυτές χρησιμεύουν ως αναφορά για την ανάλυση της επίδοσης των σημερινών προσεγγίσεων.

Το σχέδιο εργασίας προβλέπει την επικαιροποίηση του συνόλου της αλυσίδας της δραστηριότητας Β:

- λήψη εικόνων,

- επεξεργασία εικόνων,

- ερμηνεία και ταξινόμηση των εικόνων,

H έμφαση, εν τούτοις, θα δοθεί στην επινόηση μιας δειγματοληψίας η οποία συνδέεται περισσότερο με τη χρήση δορυφορικών εικονιδίων παρά σε ολόκληρες εικόνες σε συνδυασμό με άλλες δραστηριότητες του έργου MARS.

Πράγματι, μια στατιστική μελέτη έδειξε την εφικτότητα της χρήσης μικρότερων τοποθεσιών σε σύγκριση με τις τοποθεσίες που χρησιμοποιούνται σήμερα. Πάντως, η επιχειρησιακή χρήση δεν έχει ακόμη αποδειχθεί.

Η αύξηση του αριθμού των τοποθεσιών θα πρέπει να αυξήσει την αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος σε σχέση με τις καλλιέργειες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον και να αυξήσει την ακρίβεια της εκτίμησης. Οι δύο πτυχές της "αντιπροσωπευτικότητας" και της "ακρίβειας" έχουν ζωτική σημασία για τις ανάγκες των χρηστών. Τα διάφορα σενάρια δειγματοληψίας βρίσκονται στο στάδιο της αξιολόγησης από τους προμηθευτές εικόνων προκειμένου να επαληθευθεί η τεχνική εφικτότητα της προσέγγισης αυτής.

Στο πλαίσιο εγχειρήματος το οποίο εκτελέστηκε σε μεγάλη κλίμακα, επιτεύχθηκαν αποτελέσματα για μια περιφέρεια της ΕΕ (η τοποθεσία NUTS II στη Βαυαρία). Αναφορικά με αυτή τη ζώνη δοκιμής, όλα τα βοηθητικά δεδομένα λήφθηκαν και ενσωματώθηκαν σε ένα σύστημα γεωγραφικών πληροφοριών. Λήφθηκαν εικόνες επιχειρησιακών αισθητήρων (SPOT, LANDSAT, IRS-IC και ERS/SAR) για μια συγκριτική ανάλυση της επίδοσης των διαφόρων ταξινομήσεων. Οι δοκιμές στηρίζονται στη σύγκριση με τα αποτελέσματα έρευνας εδάφους, η οποία διενεργήθηκε σε όλη τη ζώνη.

Με βάση αυτή τη μελέτη σκοπιμότητας και τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν, το 1998 θα διενεργηθεί μια σε βάθος αξιολόγηση της τελειοποίησης της τεχνικών και των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν. Στις σχετικές τοποθεσίες θα διενεργηθούν επιχειρησιακές δοκιμές παράλληλα με τη δραστηριότητα Β. Οι δορυφόροι RADARSAT, SPOT 4 και, ενδεχομένως, RESOURS, θα παράσχουν άλλα χρήσιμα στοιχεία της μελέτης.

Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο του έργου είναι η αξιολόγηση της σχέσης κόστους-οφέλους που θα πρέπει να είναι παραδεκτό προτού τεθεί σε λειτουργία οποιοδήποτε επιχειρησιακό σύστημα.

5.3 Το αεροπαληνολογικό μοντέλο

Η ερευνητική αυτή δραστηριότητα ολοκληρώθηκε το 1997. Σκοπός του εν λόγω έργου ήταν να διενεργηθούν προβλέψεις της συγκομιδής σταφυλιών (ή της παραγωγής κρασιού) με βάση τις συνθήκες κατά την άνθιση των αμπελώνων. Οι συνθήκες αυτές παρακολουθήθηκαν από απόψεως ποιότητας και ποσότητας της γονιμοποίησης των φυτών χάρη σε μια μέθοδο λήψης της γύρεως.

Με βάση μια τεχνική δειγματοληψίας και μια αξιόπιστη και αναπαραγώγιμη ανάλυση των ατμοσφαιρικών ροών γύρεως μπορούν να πραγματοποιηθούν πρώιμες προβλέψεις της συγκομιδής τρεις μήνες περίπου πριν τον τρύγο. Εντούτοις, είναι απαραίτητο να επικυρωθούν τα χρησιμοποιηθέντα αποτελέσματα εργαστηρίου από γεωπόνους πραγματογνώμονες.

Η προτεινόμενη μέθοδος επιτρέπει να καταρτιστούν έγκυρες προβλέψεις, αφενός, σε επίπεδο των ζωνών στις οποίες έγιναν δειγματοληψίες και, αφετέρου, στο εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Σε τοπική κλίμακα, η μέθοδος παρέχει μια πλήρως ικανοποιητική απάντηση στο 50% περίπου των καταστάσεων. Η επίδραση των συνθηκών μετά την άνθιση, που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις δυνατότητες που υπάρχουν κατά την άνθιση, αποτελεί τη βασική αιτία των αποκλίσεων που διαπιστώθηκαν. Για το λόγο αυτό, κρίνεται απαραίτητη μια επικαιροποίηση των πρώιμων προβλέψεων που προέκυψαν από την ανάλυση της γύρης διά μέσου γεωργο-μετεωρολογικών μοντέλων. Όμως, υπάρχουν επίσης κατατομές εδάφους, που συχνά εντοπίζονται επαρκώς, όπου η εφαρμογή της μεθόδου αυτής είναι δυνατή. Σε εθνικό επίπεδο, τα αποτελέσματα κρίνονται ικανοποιητικά όταν υπάρχει ένα επαρκές δίκτυο αισθητήρων της γύρεως.

Η εξέλιξη της καμπύλης των εκπομπών γύρης επιτρέπει, εξάλλου, να οριστούν αυστηρά οι ημερομηνίες της περιόδου άνθισης και, χάρη σε μια ολική εκτίμηση της φαινολογικής ομοιογένειας της ζώνης στην οποία διενεργήθηκε δειγματοληψία, να υπάρξει μια πρώτη προσέγγιση των δυνατοτήτων της εσοδείας.

Η δραστηριότητα εκτελέστηκε με τη στήριξη του CEMAGREF, του πανεπιστημίου του Μονπελιέ, και διαφόρων τεχνικών υπηρεσιών στις ενδιαφερόμενες χώρες.

Συμπερασματικά, οι εν λόγω μέθοδοι μπορούν σήμερα να θεωρηθούν ως επιχειρησιακές. Εντούτοις, μπορούν να αναπτυχθούν περαιτέρω μόνο εάν αναληφθούν από τους εθνικούς επιχειρησιακούς φορείς. Το ΚΚΕρ ανέλαβε αυτή τη μεταφορά, η επιτυχία της οποίας μπορεί να διασφαλιστεί μόνο εάν υπάρξει ένας οργανισμός ο οποίος ταυτόχρονα να είναι αρμόδιος και να έχει τη δυνατότητα να επωμισθεί το κόστος του εγχειρήματος.

6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Μετά από δύο πενταετείς κύκλους έρευνας, επιτεύχθηκαν σημαντικά αποτελέσματα.

* το γεωργο-μετεωρολογικό τμήμα (μοντέλο και δορυφορικά δεδομένα χαμηλής ευκρίνειας) μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητικό και επιχειρησιακό έστω και εάν έχει δυνατότητες περαιτέρω βελτίωσης. Τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα ταυτόχρονα σε ευρωπαϊκό, εθνικό, και περιφερειακό επίπεδο*

* ορισμένοι περιορισμοί στη δραστηριότητα Β, ειδικότερα η εθνική αντιπροσωπευτικότητα και το επίπεδο ορισμένων προϊόντων, φαίνεται ότι μπορούν να υπερπηδηθούν χάρη στη χρήση νέων αισθητήρων και νέων μεθόδων δειγματοληψίας, των οποίων, ωστόσο, η επιχειρησιακή χρήση δεν έχει ακόμη αποδειχθεί*

* ορισμένες μέθοδοι, όπως, για παράδειγμα, το αεροπαλυνολογικό μοντέλο, μπορούν να εφαρμοστούν μόνο εάν αναληφθούν από τις εθνικές αρχές.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΕΚΤΑΣΕΩΝ MARS-ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Β ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ EUROSTAT (1994): ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ 12

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

εκτίμ. = εκτιμήσεις από τη δραστηριότητα Β των εκτάσεων (x 1000 ha) και ποσοστιαία μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος απόκλ. = διαφορά μεταξύ της εκτίμησης της δραστηριότητας Β και των επισήμων στοιχείων του Eurostat % = διακύμανση των εκτάσεων σε σχέση με το προηγούμενο έτος EUROSTAT, τελικά στοιχεία του Μαΐου 1998 (x 1000 ha)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΕΚΤΑΣΕΩΝ MARS-ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Β ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ EUROSTAT (1995): ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ 12

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

εκτίμ. = εκτιμήσεις από τη δραστηριότητα Β των εκτάσεων (x 1000 ha) και ποσοστιαία μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος απόκλ. = διαφορά μεταξύ της εκτίμησης της δραστηριότητας Β και των επισήμων στοιχείων του Eurostat % = διακύμανση των εκτάσεων σε σχέση με το προηγούμενο έτος EUROSTAT, τελικά στοιχεία του Μαΐου 1998 (x 1000 ha)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΕΚΤΑΣΕΩΝ MARS-ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Β ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ EUROSTAT (1996): ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ 15

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

εκτίμ. = εκτιμήσεις από τη δραστηριότητα Β των εκτάσεων (x 1000 ha) και ποσοστιαία μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος απόκλ. = διαφορά μεταξύ της εκτίμησης της δραστηριότητας Β και των επισήμων στοιχείων του Eurostat % = διακύμανση των εκτάσεων σε σχέση με το προηγούμενο έτος EUROSTAT, τελικά στοιχεία του Μαΐου 1998 (x 1000 ha)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΕΚΤΑΣΕΩΝ MARS-ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Β ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ EUROSTAT (1997): ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ 15

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

εκτίμ. = εκτιμήσεις από τη δραστηριότητα Β των εκτάσεων (x 1000 ha) και ποσοστιαία μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος απόκλ. = διαφορά μεταξύ της εκτίμησης της δραστηριότητας Β και των επισήμων στοιχείων του Eurostat % = διακύμανση των εκτάσεων σε σχέση με το προηγούμενο έτος EUROSTAT, τελικά στοιχεία του Μαΐου 1998 (x 1000 ha)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5

Αντισυμβαλλόμενοι των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων

Δραστηριότητα A

Εργολήπτης

Instituto de Estruturas agrαrias e desenvolvimento rural (Portugal)

Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentaciσn (Espagne):

Δραστηριότητα B

Ανάλυση εικόνων

Κύριος εργολήπτης Υπεργολήπτης

Groupe SOTEMA SOTEMA

GEOSPACE

CISI AID

Bureau Veritas

Facultι de Gembloux

Προμηθευτής εικόνων

SPOT IMAGE, S.A.

EIRIMAGE, SCRL.

G.A.F

Πληροφορική και λογισμικά

CISI INGENIERIE

Δεδομένα εδάφους:

Instituto de Estructuras Agrarias e Desenvolvimento Rural (IEADR)

Remote Sensing Data Engineering, Srl

Danish Institute of Plant and Soil Science

Katholieke Universiteit Leuven

Da Vinci Consulting

Φsterreichisches Statistisches Zentralamt

Desarrollo Agrario y Pesquero de Andalucνa

Era-Maptec

Eftas Fernerkundung Technologietransfer, gmbh

Information Centre of Ministry of Agriculture and Forestry

Irco s.p.r.l

National Remote Sensing Center Limited

Trabajos Catastrales

Ministθre de l'Agriculture et de la Pκche

Hunting Technical Services Ltd

Spazio Verde

Strabo, s.a.

Statistics Sweden

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ MARS 1994-1998

Μονογραφίες

BOUMAN, B.A.M., SCHAPENDONK, A.H.C.M., STOL, W., VAN KRAALINGEN, D., 1996. Description of the grass growth model LINGRA as implemented in CGMS. Joint publication of the JRC Space Applications Institute and the DLO Research Institute dor Agrobiology and Soil Fertility. Wageningen (NL); 83 pp.

D'SOUZA G., BELWARD A.S., MALINGREAU J.P. (Eds.) - Advances in the use of NOAA-AVHRR data for land applications. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, Boston, London (1995).

JONES, P.D., SALMON, M., 1996. Development and integration of a stochastic weather generator into a crop growth model for European agriculture. Contract Report N 5631-93-12 ED ISP GB. University of East Anglia, Norwich (UK), 32 pp.

PAQUET, F., J.V. VOGT & A. VIAU, 1996. Rιgionalisation de la tempιrature de l'air ΰ partir des donnιes physiographiques et des images NOAA AVHRR. Cas de l'Andalousie.- JRC-SAI-AIS Technical Report, Ispra/Italy, 92 S.

VAN DER VOET, P., KRAMER, K., VAN DIEPEN, C.A., 1996. Parametrization of the Richardson weather generator within the European Union. Joint publication of the JRC Space Applications Institute and the DLO Research Institute for Integrated Land, Soil and Water Research. Wageningen (NL); 73 pp.

VOGT, J., ASTRAND P., BORIES, L., NIEMEYER, S., 1996. Monitoring the Quality and Quantity of Water Resources in Sicily: Development of a Geographic Information System and Integration of Remote Sensing Derived Parameters. Joint Research Centre of the EC. Space Applications Institute. Ispra (I), 61 pp + annexes.

WOODING M.G., DE GROOF H. et al. - Satellite radar in agriculture - experience with ERS-1. European Space Agency, ISBN 90-9092-339-3, Noordwijk (NL), October 1995

Συμβολή σε εξειδικευμένες εκδόσεις

BURRILL A., VOSSEN P., VAN DIEPEN C.A. - A G.I.S. database for crop modelling. In: European Land Information Systems for Agro-Environmental Monitoring. King D., Jones R.J.A., Thomasson A.J. (Eds.). EUR Publication N 16232/EN (1995), p. 143-154.

CARFAGNA E., GALLEGO F.J. - Sulla dimensione ottimale del segmento per rilievi a terra e fotointerpretazione. Statistica e Telerilevamento. AIT. Quaderno N 3 (1995) CNR Pisa, p. 41-61.

GENOVESE G. - The methodology, the results and the evaluation of the MARS crop yield forecasting "system". In: Agrometeorological Applications for Regional Crop Monitoring and Production Assessment. EUR Publication 17735 EN, 1998, Ispra, Italy, 100 pp.

JONES R.J.A., BUCKLEY B. - European Soil Database Information Access and Data Distribution Procedures. EUR Publication N 17266/EN (1996), 35 pp.

KING D. & THOMASSON A.J., 1996 - European Soil Information Policy for Land Management and Soil Monitoring. EUR 16393 EN, Ispra, Italy, 22 pp.

LE BAS C., 1996 - Base de Donnιes Gιographique des Sols d'Europe, EUR 16380 FR, Ispra, Italy, 39 pp.

MONTANARELLA L. - The European Soil Bureau. European Society for Soil Conservation (ESSC) Newsletter nr.2, 1996, p. 2-5.

NEZRY E., RΙMONDIΘRE S., SOLAAS G., GENOVESE G. - Mapping of next season's crops during the previous winter using ERS SAR", Earth Observation Quarterly, NΊ 50 (1995), 5 pp.

TERRES J.M., DELINCΙ J., VAN DE STEENE M. - The use of remote sensing and GIS capabilities to support the Common Agricultural Policy of the European Community. Remote Sensing Review, Vol.12 (1995), p. 53-60.

VOGT J.V. (1996): Land Surface Temperature Retrieval from NOAA AVHRR Data in: G. D'Souza, A. Belward & J.-P. Malingreau (eds.), Advances in the Use of AVHRR Data for Land Applications.- (Kluwer Academic Publishers) Dordrecht, Boston, London., p. 125-151.

VOGT J.V., VIAU A., PAQUET F. (1996): Mapping Regional Air Temperature Fields Using Satellite Derived Surface Skin Temperatures.- submitted to Int. J. of Climatology.

VOSSEN P. - Land information with remote sensing: the MARS Project. GIM International Journal for Geomatics, Volume 9 (11) (1995), p. 51-55.

VOSSEN P. - Crop production assessment for the European Union: the MARS-STAT Project, including the use of NOAA-AVHRR data. In: Advances in the Use of NOAA-AVHRR Data for Land Applications. D'Souza G., Belward A.S., Malingreau J.P. (Eds.), Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, Boston, London (1995), p. 336-355.

VOSSEN P., GENOVESE G. - MARS: previsioni della produzione agricola. AER Meteorologia, Climatologia, Agrometeorologia, Ambiente, Volume 8 (1995), p. 12-16.

VOSSEN P., MEYER-ROUX J. - Crop monitoring and yield forecasting activities of the MARS Project. In: European Land Information Systems for Agro-Environmental Monitoring. King D., Jones R.J.A., Thomasson A.J. (Eds.), EUR Publication N 16232/EN (1995), p. 11-30.

Τεχνικές εκδόσεις EUR

BERNARD, A.C., MEYER-ROUX, J., 1994 (third print 1996). Proceedings of the Conference on the MARS Project: Overview and Perspectives. EUR Publication N 15599of the Office for Official Publications of the EC. Luxembourg, 168 pp.

BESSELAT, B., COUR, P., MONTANARELLA (Eds.), 1996. Guide pratique: Elaboration d'une prιvision de rιcolte ΰ partir du dosage pollinique de l'atmosphθre. Rapport EUR 16422 FR. Institut des Applications Spatiales, Centre Commun de Recherche. Ispra, 130 pp.

BINDI, M., FIBBI, L., MARACCHI, G., 1996. A comparative study of radiation estimation methodologies. EUR Publication N 16429 EN of the Office for Official Publications of the EC. Luxembourg, 182 pp.

DALLEMAND, J.F., VOSSEN, P., 1995 (second print 1996). Agrometeorological models: theory and applications in the MARS Project. EUR Publication N 16008of the Office for Official Publications of the EC. Luxembourg, 246 pp.

GALLEGO J. - Sampling frames of square segments. EUR Publication N 16317/EN (1995), 72 pp.

GALLEGO F.J., (1996), Sampling satellite images for area estimates in a large region. Proceedings. Conference on Spatial Accuracy Assessment. Fort Collins, May 21-23, USDA Technical Report RM-GTR-277, p. 509-516.

KING D., JONES R.J.A., THOMASSON A.J. (Eds.) - European land information systems for agro-environmental monitoring. EUR Publication N 16232/EN (1995), 286 pp.

KING, D., THOMASSON, A.J., 1996. European Soil Information Policy for Land Management and Soil Monitoring. EUR Publication N 16393 EN of the Office for Official Publications of the EC. Ispra, 22 pp.

LE BAS, C., JAMAGNE, M. (Eds.), 1996. Soil databases to support sustainable development. EUR Publication N 16371 of the Office for Official Publications of the EC. Jointly Published by the Joint Research Centre of the EC and the Institut National de la Recherche Agronomique (F). Orlιans (F), 149 pp.

MONTANARELLA L. (Ed.) - Guide Pratique: Elaboration d'une prιvision de rιcolte ΰ partir du dosage pollinique de l'atmosphθre. EUR 16422 FR, 1996, 151 pp.

MONTANARELLA, L. (Editor), 1996. Soils Information for Europe. EUR Publication N 16423 Office for Official Publications of the EC. Ispra (I), 21 pp.

RIJKS D., TERRES J.M., VOSSEN P. (editors) - Agrometeorological Applications for Regional Crop Monitoring and Production Assessment. EUR Publication 17735 EN. 1998, Ispra ,500 pp.

RUSSEL G., WILSON G.W. - An Agro-pedo-climatological Knowledge-base of Wheat in Europe. EUR publication 15789 EN, 1994. SAI, Ispra.

RUSSEL G., MUETZELFELDT R., TAYLOR K.. - Crop Knowledge Base. EUR publication 17697 EN, 1997. SAI, Ispra.

SCHOENMAKERS R.P.H.M. - Integrated methodology for segmentation of large optical satellite images in land applications of remote sensing. EUR Publication N 16292/EN (1995), 178 pp.

SUPIT I. - Global Radiation. EUR Publication 15745 EN, 1994, SAI, Ispra.

SUPIT, I., HOOIJER, A.A., VAN DIEPEN, C.A., Edts, 1994 (reprint 1996). System description of the WOFOST 6.0 crop simulation model implemented in CGMS. Volume 1: Theory and Algorithms. EUR Publication N 15959 EN of the Office for Official Publications of the EC. Luxembourg, 146 pp.

TYCHON B., TONNARD V. (editors) - Esitmation de la production agricole ΰ une ιchelle rιgionale. Proceedings of the Arlon Conference 16-20 September 1996. EUR Publication 17663 FR, 1997, SAI, Ispra.

VOSSEN, P. RIJKS, D., 1995 (third print, 1996). Early crop yield assessment of the EU countries: the system implemented by the Joint Research Cenre. EUR Publication N 16318 of the Office for Official Publications of the EC. Luxembourg, 182 pp.

Συνέδρια

CARFAGNA E., GALLEGO F.J. - Yield estimates from area frame at European level. In: Proceedings of the Seminar on Yield Forecasting, 24-27 October 1994, Villefranche-sur-Mer (France), Published by EUROSTAT-CESD, p. 237-240.

CARFAGNA E., GALLEGO F.J. - Extrapolating intra-cluster correlation to optimize the size of segments in an area frame. In: Proceedings of the VI Conference on Applied Statistics to Agriculture, 1995, Kansas State Univ. Manhattan (USA), p. 261-270.

CARFAGNA E., GALLEGO F.J. - Three stage area frame sampling for a farm survey in the European Union. In: Proceedings of the 50th Session of the International Statistical Institute, August 1995, Beijing (P.R. China), Book 1, p. 141-142.

CHIUDERI, A., CAPPELLINI, V., 1996. A Kohonen's Self-Organizing Map for Landcover Classification. Proc. of the EARSeL Symposium on Progress in Environmental Research and Applications Basel (CH) September 4-6, 1995.

CHIUDERI, A.,1996. Neural Networks for multi-temporal and multi-sensor data fusion in landcover classification. International Workshop on Time-varying Image Processing and Moving Object Recognition, Florence (Italy), Sept. 5-6 1996.

CHIUDERI, A., 1996. Integrating LANDSAT and SPOT images to improve land cover classification accuracy. 3rd International Workshop on Signal/Image Processing, Manchester (UK) November 4-7, 1996, p. 365-368.

FUENTES M., GALLEGO F.J. - Stratification and cluster estimator on an area frame by square segments with an aligned sample. In: Proceedings of the VI Conference on Applied Statistics to Agriculture, 1995, Kansas State Univ. Manhattan (USA), p. 112-121

GALLEGO F.J. - Agricultural surveys on area frame based on a square grid. In: Proceedings of the 50th Session of the International Statistical Institute, August 1995, Beijing (P.R. China), Book 1, p. 378-379.

GENOVESE G. - Yield forecasting and operational approaches using remote sensing: overview of approaches and operational applications in 1994 in EU. In: Proceedings of the Seminar on Yield Forecasting, 24-27 October 1994, Villefranche-sur-Mer (France), Published by EUROSTAT-CESD, p. 91-99.

GENOVESE, G. - The MARS Bulletin, an integrated assessment of agricultural status. In: Proceedings of the Eurocourse on Agrometeorological Models, Theory and Applications in the MARS Project, 21-25 November 1994, Ispra (Italy), EUR Publication N 16008/EN (1995), p. 221-240.

GENOVESE G., NEZRY E., ARCANGELI N. - Stime precoci di superfici agricole utilizzando i dati radar dei satelliti ERS. In: Problemi Statistici nel Telerilevamento. Atti delle giornate di studio dell' AIT e della SIS, Roma 10-11 Giugno 1996. Rubettino ed., 1998, Roma.

GENOVESE G., TERPESSI C. - The use of remote sensing for the derivation of crop yield and areas statistics at different scales. In: Proceedings of the 50th Session of the International Statistical Institute, August 1995, Beijing (P.R. China), Book 1, p. 396-397.

KING D. & MONTANARELLA L. - European Soil Information: Present status and future perspectives. In: Proceedings of the National Congress of the Spanish Soil Science Society, Lleida, 1996.

LAGUETTE S., VIDAL A., VOSSEN P. - Monitoring of yield indicators in Europe by combined use of NOAA-AVHRR and an agrometeorological model. In: Proceedings of the Conference on Photosynthesis and Remote Sensing, 28-30 August 1995, Montpellier (France).

LAGUETTE S., VIDAL A., VOSSEN P. - Using satellite data into a productivity model. In: Proceedings of IGARSS'95, 10-14 July 1995, Florence (Italy), p. 1465-1467.

LEMOINE G.G., DE GROOF H., VAN LEEUWEN H.J.C., BAKKER J.G.M. - Monitoring agricultural land preparation activities with ERS-1 SAR data. In: Proceedings of IGARSS'95, 10-14 July 1995, Florence (Italy).

LOUDJANI P., DELΙCOLLE R., GUΙRIF M., VOSSEN P. - Combined use of NOAA/AVHRR and SPOT/HVR data for the estimation of European crop yields on a regional scale. In: Proceedings of the Conference on Photosynthesis and Remote Sensing, 28-30 August 1995, Montpellier (France).

MEYER-ROUX J. - Introduction to yield forecast. In: Proceedings of the Seminar on Yield Forecasting, 24-27 October 1994, Villefranche-sur-Mer (France), Published by EUROSTAT-CESD, p. 7-8.

MILLOT M., LOOPUYT P. - Data, software, hardware and operations requirements. In: Proceedings of the Seminar on Yield Forecasting, 24-27 October 1994, Villefranche-sur-Mer (France), Published by EUROSTAT-CESD, p. 543-557.

MEYER-ROUX J. & MONTANARELLA L. - The European Soil Bureau. In: Proceedings of the 2nd Workshop on Land Information Systems, Hannover, 1996.

NEZRY E., DE GRANDI G., LEYSEN M. - Speckle and scene spatial statistical estimators for SAR image filtering and texture analysis: some application to agriculture, forestry and point targets detection, In: Proceedings of the European Symposium on Satellite Remote Sensing II, Proceedings of SPIE, 25-29 September 1995, Paris (France), Vol. 2584, 11 pp.

NEZRY E., GENOVESE G., SOLAAS G., RΙMONDIΘRE S. - ERS based early estimation of crop areas in Europe during the winter 1994/1995, In: Proceedings of the 2nd ERS Applications Workshop, 6-8 December 1995, London (UK).

NEZRY E., SOLAAS G., GENOVESE G., RΙMONDIΘRE S. - Early estimation of next season's set-aside and crop surfaces in Europe during the winter 1994/1995 using ERS-1 SAR data. In: Proceedings of the Symposium on Retrieval of Bio and Geophysical Parameters from SAR Data for Land Applications, 10-13 October 1995, Toulouse (France), CNES/IEEE Publication, 10 pp.

PERDIGΓO V. - Updating a multi-sources database: the case of CORINE land cover. In: Proceedings of the Workshop for Decision-Makers on the Integration of Space and Conventional Earth Observation Data for Agricultural and Environmental Management, FAO/EC/ESA, May 1995, Warsaw (Poland).

PERDIGΓO V. - Area frame sampling and ground surveys. In: Proceedings of the Eurocourse on Agrometeorological Models, Theory and Applications in the MARS Project, 21-25 November 1994, Ispra (Italy), EUR Publication N 16008/EN (1995).

PERDIGΓO V., DALLEMAND J.F., VOSSEN P. - Monitoring and forecasting agricultural production in central-eastern Europe: a review of the MARS activities. In: Proceedings of GIS/LIS '95, June 1995, Budapest (Hungary).

PERDIGΓO V., VOSSEN P. - Monitoring Agriculture with Remote Sensing: the MARS Project. In: Proceedings of the Colloquium on Space Technology and Remote Sensing Techniques for Sustainable Development in and around the Mediterranean, EURISY, May 1995, Madrid (Spain).

PERDIGΓO V., VOSSEN P., GALLEGO J. - The MARS Project: the European approach adaptableau to national needs. In: Proceedings of the Workshop on New Tools for Agriculture and Forestry Statistics in Southern European Countries and their Potential Use in Developing Countries, October 1995, Porto (Portugal).

SCHOENMAKERS R.P.H.M., LEMOINE G.G., NEZRY E. - Segmentation of multi-temporal ERS-1 SAR imagery. In: Proceedings of the European Symposium on Satellite Remote Sensing II, 25-29 September 1995, Paris (France), Vol. 2579, 7 pp.

VIAU A., VOGT J.V., PAQUET F. (1996): Regionalisation and Mapping of Air Temperature Fields Using NOAA-AVHRR Imagery.- 9e Congrθs de l'Association Quιbιcoise de Tιlιdιtection (AQT), 30 avril - 3 mai 1996, Quιbec, Canada. CD ROM ISBN 2-9802696-2-X, 11 pp.

VOGT J. - The use of low resolution satellite data for crop sate monitoring. Possibilities and limitations. In: Proceedings of the Eurocourse on Agrometeorological Models, Theory and Applications in the MARS Project, 21-25 November 1994, Ispra (Italy), EUR Publication N 16008/EN (1995).

VOGT J., VOSSEN P. - Suivi des ressources hydriques de la zone mιditerranιenne au nord: premiers rιsultats du Projet HYDRE. In: Actes des Cinquiθmes Journιes Scientifiques du Rιseau Tιlιdιtection de l'UREF: Tιlιdιtection des Ressources en Eau, 21-24 septembre 1993, Tunis (Tunisia).

VOSSEN P. - Early assessment of national crop yields: the approach developed by the MARS-STAT Project on behalf of the European Commission. In: Proceedings of the Seminar on Yield Forecasting, 24-27 October 1994, Villefranche-sur-Mer (France), Published by EUROSTAT-CESD, p. 323-347.

VOSSEN P., GALLEGO J., PERDIGΓO V., LOOPUYT P., DALLEMAND J.F., GENOVESE G. - The MARS Project and its extensions in central and eastern Europe. In: Proceedings of the Equilino Seminar on the Application of Remote Sensing in Statistics, 27-29 November 1995, Roma (Italy).

Ειδικές εκδόσεις

BESSELAT, B., COUR, P., 1996. Mιthode aιropalynologique pour la prιvision du potentiel de la production viticole. Rapport final 1995 N 10935-95-04 F1 ED ISP F. Publiι conjointenement par le CCR, le CEMAGREF (F) et le CNRS (F). Bordeaux, 120 pp.

MARS BULLETINS. - Early crop production forecasting and crop state assessment at European Union and National levels.

Volume 2 (1994) N : 1,2,3,4,5,6,7,8

Volume 2 (1995) N : 1,2,3,4,5,6,7,8

Volume 2 (1996) N : 1,2,3,4,5,6,7,8

Volume 2 (1997) N : 1,2,3,4,5,6,7

Volume 2 (1998) N : 1,2,3,4,5,6

Joint Research Centre of the EC, Space Applications Institute, Ispra (Italy).

MARS Project, 1996. Suivi agromιtιorologique sur l'ensemble du continent Europιen et sur le Maghreb. Situation ΰ la fin des mois de mai, juillet, aoϋt, septembre et novembre 1996. Institut des Applications Spatiales, Centre Commun de Recherche de la CE. Ispra (Italie), nombre variable de pages.

Τεχνικά έγγραφα

ACTIVITY B DOCUMENTATION - Documentation sur les 5 premieres annιes de foctionnement de l'Action 4. Volumes 1-8. Ispra, 1994, Scot Conseil and CE editors.

BORIES L., P. VOSSEN - Bilan provisoire du programme 1988-1995 "Mιthode pollinique pour la prιvision prιcoce du potentiel de production viticole en Europe". Note Technique avec Distribution Restreinte. Ispra (Italy), 20 pages & annexes (1995).

DE GROOF H. - An Operational Service for Timely Estimating of Agricultural Crop Areas from Satellite Images. Call for proposal O.J. 95/C 44/5. February 1995, Space Application Institute, J.R.C., 1995, Ispra, 80 pp.

DE GROOF H., COLAES C., ATTARDO C. - Activity B: 1996 Quality Control Procedure, 1997, SAI, Ispra.

DE GROOF H., VOSSEN P. - Research activities related to the improvement of the Advanced Agricultural Information System of the European Commission. In: Official Journal N 95/C 203/07, 8 August 1995.

GENOVESE G., 1997. The methodology, the results and the evaluation of the MARS crop forecasting "systems", 1993-1996 activities, Publication n SPI 97.68, Office for the Official Publications of the E.C., Luxembourg , Space Application Institute, JRC, ISPRA, 381 pp.

KERDILES H. (1996): Software for Processing Avhrr data for the Communities of Europe (SPACE): algorithms used in SPACE version 2. Part 1: calibration, atmospheric correction and cloud detection. JRC-SAI-AIS Technical Note, Ispra/Italy, 23 pp.

LOUDJANI P. - Remote sensing and crop yield estimation: an overview. COST 77 document. Joint Research Centre of the EC, Ispra (Italy) (1995), 55 pp.

PAQUET F., VOGT J.V. & VIAU A. (1996): Rιgionalisation de la tempιrature de l'air ΰ partir des donnιes physiographiques et des images NOAA AVHRR. Cas de l'Andalousie.- JRC-SAI-AIS Technical Report, Ispra/Italy, 92 pp.

PERDIGΓO, A. - L'application de la mιthode "Comptage du pollen ιmis dans l'atmosphθre" dans le cadre du suivi de la production viticole au niveau du parcellaire d'une petite rιgion. Note Technique avec Distribution Restreinte. Ispra (Italy) (1995), 18 pages & annexes.

PERDIGΓO V. - Technical specifications for area frame sampling surveys in the three new Member States in 1995. (1995)

TOLLEFSEN T. - Area Frame Sampling Survey within the European Union. Call for proposals O.J. 96/C 366/14, Space Applications Institute, 1996, J.R.C., Ispra.

VOGT J. - Suivi des ressources hydriques au service des politiques rιgionales, de l'agriculture et de l'environnement. Projet HYDRE. Rapport Final, JRC, Ispra (1995).

VOGT J. - Monitoring agricultural production in Europe using remote sensing and GIS techniques. 1 December 1995, Universitι Laval, Quebec (Canada).

VOSSEN P. - Note de rιflexion: les orientations du Projet MARS 1995-1998. Document stratιgique. Institut des Applications de la Tιlιdιtection, Ispra (Italy), (1995), 95 pp.

VOSSEN P., GALLEGO J., PERDIGΓO V. - Multi-country project for rapid environmental and agricultural monitoring and statistics in the PHARE countries. In: Project Document for DG I - External Affairs, in the context of the PHARE Regional Programme (1995), 55 pp.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7

Χρησιμοποιηθείσες συντμήσεις

CAMEL // Πρόγραμμα διαχείρισης έργων χρησιμοποιούμενο ειδικά από τη δραστηριότητα Β

CGMS // Crop Growth Monitoring System - Σύστημα παρακολούθησης της ανάπτυξης των καλλιεργειών

ECU // Unitι de compte europιenne - Ευρωπαϊκή νομισματική μονάδα

ERS // Earth Remote Sensing - Τηλεπισκόπηση της Γης

FAO // Food and Agricultural Organisation of the United Nations

GRIPS // Geometric and Radiometric Image Processing System - Σύστημα Επεξεργασίας Γεωμετρικών και Ραδιομετρικών Εικόνων

IRS // Indian Remote Sensing Satellites - Ινδικοί Δορυφόροι Τηλεπισκόπησης

LANDSAT // Σύστημα Δορυφόρων για Παρατηρήσεις επί των πόρων της Γης

LISS // Πολυφασματικοί Αισθητήρες επί των Δορυφόρων IRS

MARS // Monitoring Agriculture by Remote Sensing - Παρακολούθηση της Γεωργίας με Τηλεπισκόπιση

NDVI // Normalised Difference Vegetation Index - Κανονικοποιημένος δείκτης διαφοράς βλάστησης

NOAA-AVHRR // Constellation of Satellites with Advanced Very High Resolution Radiometer - Αστερισμός δορυφόρων με προηγμένο ραδιόμετρο πολύ υψηλής ανάλυσης

OLIWIN // Γεωργο-μετεωρολογικό μοντέλο για την εκτίμηση της απόδοσης ελαιώνων και αμπελώνων

ORCA // Orbital Remote Sensing of Crop Areas - Τροχιακή τηλεπισκόπηση καλλιεργούμενων εκτάσεων

PHARE // Πρόγραμμα ενισχύσεων για την οικονομική ανασυγκρότηση των ΧΚΑΕ

SAR // Δορυφόρος

SPOT // Systθme Probatoire d'Observation de la Terre - Δοκιμαστικό σύστημα παρατηρήσεων επί της Γης

TACIS // Technical Assistance to the Commonwealth of New Independent States - Τεχνική Βοήθεια προς την Κοινοπολιτεία Νέων Ανεξαρτήτων Κρατών