Αριθ. C 75/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. 4. 86 
Γνωμοδότηση για το θέμα κρατικές οικονομικές ενισχύσεις για την περιφερειακή ανάπτυξη 
(86/C 75/04) 
Στο τέλος των συζητήσεων για την ενημερωτική έκθεση όσον αφορά τις κρατικές οικονομικές 
ενισχύσεις για την περιφερειακή ανάπτυξη, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) 
αποφάσισε ομόφωνα κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 25ης Σεπτεμβρίου 1985 να καταρτίσει 
γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για το ίδιο θέμα διαμέσου του αρμόδιου τμήματος περιφερειακής 
ανάπτυξης. 
Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 13 Δεκεμβρίου 1985, με 
βάση την έκθεση του εισηγητή κ. Brocher και του συνεισηγητή κ. Delia Croce. 
Η ΟΚΕ, κατά τη 233η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 29ης Ιανουαρίου 1986), εξέδωσε 
ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις 
1.1. Κατά τη νέα διατύπωση του κανονισμού για το 
Ευρωπαϊκό Περιφερειακό Ταμείο τα προβλήματα ενός 
κοινοτικού συντονισμού των εθνικών πολιτικών παροχής 
ενισχύσεων πέρασαν στο παρασκήνιο, επειδή ήταν περισ­
σότερο επείγουσα η γεωγραφική συγκέντρωση των ευρω­
παϊκών περιφερειακών ενισχύσεων. 
1.2. Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του κανονισμού 
αυτού(') συντονίζονται οι κατευθυντήριες γραμμές και 
οι προτεραιότητες της περιφερειακής πολιτικής μεταξύ 
Κοινότητας και κράτους μέλους και έτσι λαμβάνονται 
υπόψη οι περιφερειακές επιπτώσεις της εκάστοτε οικονο­
μικής και τομεακής πολιτικής. Ένα αξιόλογο στοιχείο 
του συντονισμού αυτού του συστήματος παροχής 
ενισχύσεων είναι ο κοινοτικός έλεγχος των εθνικών 
ενισχύσεων σύμφωνα με τις διατάξεις 92, 93 και 94 της 
συνθήκης ΕΟΚ. 
1.3. Η σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής, του 1979(2), 
θα πρέπει να προσαρμοσθεί σ' αυτές τις νέες πραγματικό­
τητες όπου τα ανώτατα ποσά των δημοσίων ενισχύσεων 
διατίθενται σύμφωνα με την ένταση της περιφερειακής 
ανισότητας μέσα στα κράτη μέλη και στο κοινοτικό 
επίπεδο. 
2. Στόχοι περιφερειακών ενισχύσεων ως όργανα της περι^ 
φερειακής πολιτικής 
2.1. Η περιφερειακή πολιτική γενικά και οι περιφερεια­
κές ενισχύσεις ειδικά προκύπτουν από την ύπαρξη τοπι­
κών στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό σε βάρος περιοχών 
που είτε είναι περιφερειακές, είτε αραιοκατοικημένες, είτε 
με κακή υποδομή, ή βρίσκονται σε μειονεκτική θέση από 
πλευράς οικονομικής διάρθρωσης. Τα αίτια που αναφέρ­
θηκαν παραπάνω μπορούν να εμφανιστούν σε διαφορετικό 
βαθμό και διαφορετικούς συνδυασμούς. Στις πιο μειο­
νεκτικές, και επομένως στις πιο υπανάπτυκτες περιοχές, 
επιδρούν συνήθως όλα τα αίτια. Αντίθετα, εκείνο που 
χαρακτηρίζει τις προβληματικές περιοχές με πεπαλαιω­
μένο βιομηχανικό εξοπλισμό είναι το γεγονός ότι έχουν 
μονόπλευρη οικονομική διάρθρωση (άνθρακα, σίδερο, 
(') ΕΕ αρνθ. L 169 της 28. 6. 1984, σ. 1. — Κανονισμός (ΕΟΚ) 
1787/84 του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 1984 σχετικά με το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. 
(2) ΕΕαριθ. C31 της 31. 2. 1979. ναυπηγεία, κλωστοϋφαντουργία) και ότι αντιμετωπίζουν' 
κατά συνέπεια ιδιαίτερα οξυμένα προβλήματα ανεργίας 
και επείγουσα ανάγκη για αναδιαρθρώσεις. Εφόσον οι 
περιφερειακές ενισχύσεις διατίθενται για την αντιμετώ­
πιση των αιτίων και είναι ανάλογες με την ένταση αυτών 
των προβλημάτων, και δεν προκαλούν στρεβλώσεις στον 
ανταγωνισμό, αλλά αποτελούν αντιστάθμιση υφιστα­
μένων στρεβλώσεων ανταγωνισμού. 
2.2. Σύμφωνα με το προοίμιο της συνθήκης της Ευρω­
παϊκής Οικονομικής Κοινότητας πρέπει και οι περιφε­
ρειακές ενισχύσεις να συμβάλλουν στη σύγκλιση μέσα 
στην Κοινότητα με τη μείωση του χάσματος μεταξύ των 
διαφόρων περιοχών και της καθυστέρησης λιγότερο ευνο­
ημένων περιοχών. Αποστάσεις και καθυστερήσεις 
μπορούν να καθορισθούν σε σχέση με στοιχεία του γενι­
κού βιοτικού επιπέδου ή σε σχέση με τα αίτια τους. Από 
αυτές προκύπτουν ως βασικοί στόχοι της περιφερειακής 
πολιτικής η αύξηση της απασχόλησης, η ανάπτυξη της 
υποδομής και η αύξηση του εισοδήματος. 
2.3. Οι περιφερειακές ενισχύσεις θα πρέπει από την 
άποψη αυτή να είναι προσαρμοσμένες στα αίτια καθώς 
και στις ανάγκες της περιοχής· δηλαδή θα πρέπει να έχουν 
τέτοιο προσανατολισμό, ώστε να συντελούν: 
— στην αντιμετώπιση των αιτίων των γεωγραφικών στρε­
βλώσεων του ανταγωνισμού, 
— στη μείωση της αύξησης του κόστους παραγωγής που 
προκύπτει από τις στρεβλώσεις αυτές, με σκοπό να 
βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων των 
μειονεκτικών αυτών περιοχών, 
— και να συμβάλλουν έτσι στην προώθηση της περιφε­
ρειακής ανάπτυξης των περιοχών αυτών. 
2.4. Επειδή τα εθνικά συστήματα ενισχύσεων δια­
φέρουν, οι βοήθειες, τις οποίες τα κράτη μέλη οφείλουν 
και μπορούν να παρέχουν στις λιγότερο αναπτυγμένες 
περιοχές τους, πρέπει να ανταποκρίνονται στους κανόνες 
αυτούς και να εντάσσονται σ' ένα κοινοτικό πλαίσιο. Στο 
πλαίσιο αυτό θα πρέπει αφενός κάθε κράτος μέλος να 
μπορεί να ασκεί τα νόμιμα διακαιώματά του για να περιο­
ρίζει ιδιάζουσες περιφερειακές ανισότητες ακόμη και με 
τη χρησιμοποίηση ενισχύσεων που χορηγούνται στα 
πλαίσια της περιφερειακής πολιτικής. Αφετέρου, θα πρέ­
πει μέσα στο κοινοτικό αυτό πλαίσιο να διασφαλίζεται 
ότι οι ενισχύσεις που χορηγούνται σ' ένα κράτος μέλος 
δεν θα έχουν στο ενδοκοινοτικό εμπόριο επιπτώσεις αντί­
θετες προς τα κοινοτικά συμφέροντα. 
3. 4. 86 Επίσημη Εφημερίδα των 
3. Σχέση ανάμεσα στην περιφερειακή πολιτική και την 
πολιτική ανταγωνισμού της Κοινότητας 
3.1. Σύμφωνα με το άρθρο 92 παράγραφος 3 στοιχείο 
α) της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΟΚ, «οι ενισχύσεις 
για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης περιοχών, 
στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό 
και στις οποίες επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση» δύνα­
ται να θεωρείται ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά. 
Το στοιχείο γ) της ίδιας παραγράφου ορίζει ότι «δύνανται 
να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι 
ενισχύσεις για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων 
οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, 
εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά 
τρόπο που θα ήταν αντίθετος προς το κοινό συμφέρον.» 
3.2. Οι διατάξεις αυτές κάνουν σαφή διάκριση ανάμεσα 
στην ενίσχυση για έκδηλα υποανάπτυκτες περιοχές, όπως 
αναφέρεται στο στοιχείο α), όπου θα ήταν σχεδόν αδύνατο 
να παρουσιασθούν οποιοιδήποτε κίνδυνοι από μέτρα για 
τη χορήγηση ενίσχυσης που έχουν σταθερή επίδραση 
στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, και άλλους τομείς, σύμ­
φωνα με το στοιχείο γ), όπου ο κίνδυνος αυτός ενδέχεται 
να καταστεί πραγματικότητα. Θα έπρεπε να επιτευχθεί 
συμφωνία με την Επιτροπή ότι η παράγραφος 3 στοιχείο 
α) θα μπορεί να εφαρμοσθεί όχι μόνο για περιφέρειες όπου 
το επίπεδο ανάπτυξης είναι αρκετά χαμηλότερο του μέσου 
επιπέδου ανάπτυξης της Κοινότητας, αλλά ότι η εφαρ­
μογή του θα εξασφαλίζεται και για τις περιφέρειες οι 
οποίες, σε σχέση με το μέσο επίπεδο εθνικής ανάπτυξης 
ή με το μέσο επίπεδο ανάπτυξης.των περισσότερων περιο­
χών ενός κράτους μέλους, φαίνεται να μειονεκτούν ση­
μαντικά. 
3.3. Θα πρέπει για το μέλλον να επιδιωχθεί η ανάπτυξη 
ενός συστήματος κοινοτικών δεικτών, με το οποίο θα 
μπορούν να μετρηθούν περιφερειακές διαφορές ανάπτυ­
ξης, τόσο σε κοινοτικό επίπεδο όσο και σε εθνικό. Ένα 
τέτοιο σύστημα θα διευκόλυνε τον καθορισμό ενός επιπέ­
δου ανάπτυξης για κάθε κράτος μέλος, κάτω από το οποίο 
οι ενισχύσεις μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζονται με 
την έννοια του στοιχείου α) της παραγράφου 3. Για τις 
υπόλοιπες περιφερειακές αναπτυσσόμενες περιοχές θα 
ισχύει τότε το άρθρο 92 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Για 
την αποτροπή στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό, κατά την 
έννοια των διατάξεων αυτών, απαιτείται σειρά περιο­
ρισμών ή διαρθρωτικών μέτρων, όπως για παράδειγμα 
χρονικός περιορισμός των ενισχύσεων, διαβαθμίσεις και 
καθορισμός ανωτάτων ορίων. Αυτά πρέπει πρώτα να 
αναφέρονται σε δείκτες, που θα προσανατολίζονται προς 
το κοινοτικό μέσο όρο, αφού όμως λαμβάνονται υπόψη 
—κάτω από το φως των απόψεων που διατυπώνονται στο 
σημείο 2.4— οι περιφερειακές ανισότητες που υπάρχουν 
στην επικράτεια ενός κράτους μέλους. Μόνο με τον τρόπο 
αυτό είναι δυνατό να διασφαλισθεί το δικαίωμα των κρα­
τών μελών για την ανάπτυξη των μειονεκτικών περιοχών, 
καθώς και η ανάληψη της ευθύνης αυτής έναντι των πολι­
τών. 
4. Σχέση ανάμεσα στις περιφερειακές ενισχύσεις και τις 
άλλες κατηγορίες ενισχύσεων 
4.1. Η εκτίμηση των εθνικών αλλά και των κοινοτικών 
περιφερειακών ενισχύσεων πρέπει να λαμβάνει ως βάση Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 75/13 
αν υπάρχουν και άλλες μορφές οικονομικής ενίσχυσης 
και, ιδιαίτερα, ευνοϊκή μεταχείριση που ωφελεί κυρίως 
τις πιο αναπτυγμένες περιφέρειες. 
4.2. Η αποτελεσματικότητα της περιφερειακής ενίσχυ­
σης ζημιώνεται ανάλογα με τη δυνατότητα χορήγησης μη 
περιφερειακών ενισχύσεων. Οι ενισχύσεις αυτές ωφελούν 
κυρίως, και ορισμένες φορές αποκλειστικά, τις περιοχές 
οι οποίες βρίσκονται ήδη σε υψηλό στάδιο ανάπτυξης 
και έχουν ως αποτέλεσμα οι περιφερειακές ενισχύσεις να 
εξυπηρετούν την αντιστάθμιση των επιπρόσθετων τοπι­
κών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που προκαλούνται 
από τις μη περιφερειακές ενισχύσεις. Έτσι παρατηρείται 
αύξηση του συνολικού επιπέδου των ενισχύσεων και αντα­
γωνισμός ανάμεσα στις αναπτυγμένες και υπανάπτυκτες 
περιοχές για τη χορήγηση επιδοτήσεων. Μια αποτε­
λεσματικότερη πολιτική θα έπρεπε να συνίσταται σε πε­
ραιτέρω μείωση της μη περιφερειακής ενίσχυσης, ώστε 
να ελαττωθεί το συνολικό επίπεδο των επιδοτήσεων ή να 
καταβληθεί προσπάθεια οι υποανάπτυκτες περιοχές να 
ωφεληθούν περισσότερο από άλλα είδη ενισχύσεων, που 
θα προσανατολίζονται προς την περιφερειακή πολιτική. 
4.3. Η ενίσχυση που χορηγείται για προηγμένες τεχνο­
λογίες, ιδιαίτερα για ηλεκτρονικά, ηλεκτρονική επεξερ­
γασία στοιχείων και σύγχρονα συστήματα επικοινωνιών, 
είναι ιδιαίτερα σημαντική στο πλαίσιο αυτό. Αν και δεν 
παραγνωρίζεται η ανάγκη αυτής της ενίσχυσης, ωστόσο 
ισχύει η διαπίστωση ότι οι εμπειρίες έχουν δείξει πως οι 
επιχειρήσεις που λαμβάνουν τέτοια ενίσχυση βρίσκονται 
σε περιφέρειες που είναι ήδη σχετικά αναπτυγμένες και 
αστικοποιημένες. Τα τεράστια χρηματικά ποσά που προ­
βλέπονται για την ενίσχυση προγραμμάτων Ε και Α 
αντισταθμίζουν σαφώς τα ποσά που χορηγούνται για περι­
φερειακή ενίσχυση. Κάτω από τις συνθήκες αυτές, η περι­
φερειακή ενίσχυση αποτελεί απλώς αντίβαρο στα κεφά­
λαια που εισρέουν στις περιφέρειες που βρίσκονται σε 
υψηλό επίπεδο ανάπτυξης. Θα πρέπει να εξετασθεί σε 
ποιες περιοχές τα αναπτυξιακά αυτά μέτρα θα πρέπει κατά 
το δυνατό να ωφελούν μόνον υποανάπτυκτες περιφέρειες, 
π.χ. στην επεξεργασία δεδομένων, τη μεταβίβαση δεδομέ­
νων, και την μηχανοργάνωση των γραφείων. 
Πάντως, η δημιουργία έργων υποδομής στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών αποτελεί πρωταρχικό στόχο, ώστε να 
αποφευχθούν κατά τα προσεχή χρόνια οι διακρίσεις σε 
βάρος των παραμεθόριων περιοχών της Κοινότητας. 
5. Σχέση ανάμεσα στις εθνικές περιφερειακές πολιτικές 
και την περιφερειακή πολιτική της Κοινότητας 
5.1. Η συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικο­
νομικής Κοινότητας υποτιμά τη σημασία της περιφερεια­
κής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και πολι­
τική ένωση. Παρά τη σαφή διατύπωση του προοιμίου, δεν 
έχει ακόμη επιδειχθεί η προσοχή που απαιτείται στην 
περιφερειακή πολιτική. 
5.2. Όπως δείχνει η δεύτερη περιοδική έκθεση της 
Επιτροπής για την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση και 
ανάπτυξη των περιοχών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, οι 
Αριθ. C 75/14 Επίσημη Εφημερίδα των 
περιφερειακές ανισότητες στην παραγωγή, την παραγωγι­
κότητα και την απασχόληση κατά τα τελευταία δέκα χρό­
νια δεν μειώθηκαν, αλλά εν μέρει μάλιστα αυξήθηκαν. 
5.3. Οι περιφερειακές ανισότητες διευρύνθηκαν από 
την ένταξη της Ελλάδας και θα γίνουν ακόμη σοβαρότερες 
από την ένταξη της Πορτογαλίας και της Ισπανίας. Σε μια 
Κοινότητα των Δώδεκα ζει διπλάσιος πληθυσμός στις 
περιοχές που θεωρούνται ως λιγότερο αναπτυγμένες από 
ότι στην Κοινότητα των Δέκα. Γενικά τα περιφερειακά 
προβλήματα της Κοινότητας έγιναν έτσι οξύτερα. Συνε­
πώς η κοινοτική περιφερειακή πολιτική και η αποτε­
λεσματική χρησιμοποίηση των μηχανισμών της, καθώς 
και η περιφερειακή πολιτική των κρατών μελών και οι 
ενισχύσεις που χορηγούν για την περιφερειακή ανάπτυξη, 
αποκτούν αυξανόμενη σπουδαιότητα. 
5.4. Η περιφερειακή πολιτική της Κοινότητας έχει 
επομένως τρία βασικά καθήκοντα: 
— να παράσχει ειδική πρόσθετη ενίσχυση στις εξαιρε­
τικά, βάσει των κοινοτικών κριτηρίων, υπανάπτυκτες 
περιφέρειες, έτσι ώστε να καλύψουν γρηγορότερα το 
κενό που τις χωρίζει από το γενικό επίπεδο, 
— να περιστείλει τις ανεπιθύμητες για την περιφερειακή 
πολιτική επιπτώσεις που απορρέουν από την εφαρ­
μογή άλλων ενισχύσεων και άλλων κοινοτικών πολιτι­
κών, 
— πρέπει επίσης να χαράξει, για τις εθνικές περιφερεια­
κές πολιτικές, ένα πλαίσιο που να επιτρέπει να επιτευ­
χθούν οι στόχοι, δηλαδή μια περιφερειακή πολιτική 
που να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις αιτίες και να 
εγκλείει ελπίδες επιτυχούς έκβασης: ένα σύστημα 
ενθάρρυνσης των περιφερειών που να επιτρέπει να 
επιλεγούν σε κάθε κράτος μέλος οι περιοχές που θα 
ενθαρρυνθούν ανάλογα με τη σοβαρότητα των περιφε­
ρειακών προβλημάτων και να ταξινομηθούν τα μέτρα 
ενθάρρυνσης σε συνάρτηση με την ένταση αυτών των 
προβλημάτων. 
5.4.1. Το πρώτο καθήκον συνεπάγεται ότι οι πιστώσεις 
του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης θα 
διατεθούν κατά προτεραιότητα στις περιοχές που 
βρίσκονται σε μειονεκτική θέση σύμφωνα με ευρωπαϊκά 
κριτήρια. Ωστόσο, τα οικονομικά μέσα δεν πρέπει πλέον 
να χρησιμοποιούνται μόνο για την «αναχρηματοδότηση» 
των εθνικών μέτρων, αλλά θα πρέπει να επιτρέπουν στην 
Επιτροπή να επεξεργάζεται, σε συνεργασία με τους οργα­
νισμούς προώθησης της περιφερειακής ανάπτυξης των 
περιοχών της Κοινότητας που πρέπει να ενθαρρυνθούν, 
συμβάσεις με βάση τα προγράμματα ανάπτυξης που έχουν 
καταρτισθεί επιμελώς. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να 
εξασφαλισθεί ότι, από τη μία πλευρά, οι αρμόδιοι για την 
περιφερειακή πολιτική θα ενώσουν τις προσπάθειες τους 
στις περιοχές που πρέπει να ενθαρρυνθούν και, από την 
άλλη πλευρά, ότι τα κοινοτικά μέσα θα καταστούν 
«συμπληρωματικά». Επίσης θα πρέπει να συνειδητοποιή­
σουν οι πολίτες την ύπαρξη και την παρουσία της Κοινό­
τητας διαμέσου συγκεκριμένων μέτρων. 
5.4.2. Όσον αφορά το δεύτερο καθήκον, θα πρέπει να 
αποκρουσθεί ο κίνδυνος να αναχαιτισθεί η προώθηση 
της περιφερειακής ανάπτυξης των οικονομικά αδύνατων 
περιοχών, ο οποίος θα μπορούσε να προκύψει από τη 
χορήγηση μη περιφερειακών ενισχύσεων. Συγχρόνως θα 
πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι, όταν προσανατολί­
ζονται μόνο οι ενισχύσεις περιφερειακής ανάπτυξης, ρητά 
προς τους στόχους της πολιτικής ανταγωνισμού που χαρά­
ζονται στη συνθήκη ΕΟΚ, ενώ αποδίδεται πολιτική προ-Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. 4. 86 
τεραιότητα σε άλλες επιδοτήσεις, είναι πιθανό να 
προσφύγουν τα κράτη μέλη σε ενισχύσεις τομεακού χαρα­
κτήρα, οι οποίες μπορούν να χορηγηθούν ευκολότερα. 
Ανάλογα με την επίλυση των προβλημάτων που προ­
κύπτουν από την ύπαρξη εθνικών περιφερειακών και μη 
περιφερειακών ενισχύσεων, η Κοινότητα θα πρέπει να 
διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε χρηματοδοτική εξίσωση 
ανάμεσα στις περιοχές, που θα επιτευχθεί διαμέσου του 
Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, δεν θα αντισταθμίζε­
ται από άλλες κοινοτικές πολιτικές. Αυτό ισχύει μεταξύ 
άλλων και για την κοινή γεωργική πολιτική. Με μια 
μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής θα πρέπει 
να επιτευχθεί διόρθωση της «λανθασμένης» χρηματοδοτι­
κής εξίσωσης που προκύπτει. Διαφορετικά και το Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης θα καταδικαστεί να αντισταθ­
μίζει πολύ συχνά τις επιδράσεις της ροής κεφαλαίων στον 
τομέα της γεωργίας. Η χρησιμοποίηση όμως των κεφα­
λαίων του δεν επιτυγχάνει τρόπο να συμβάλει πραγματικά 
στην άμβλυνση των περιφερειακών ανισοτήτων. Ασφαλώς 
το μέσο των «Ολοκληρωμένων μέτρων» θα συμβάλει στην 
αύξηση της αποτελεσματικότητας. Δεν είναι όμως ικανό 
να αντισταθμίσει την ανεπαρκή χορήγηση στο Περιφε­
ρειακό Ταμείο, ακόμη και με τη διεύρυνση την Κοινό­
τητας με την ένταξη της Πορτογαλίας και της Ισπανίας. 
5.4.3. Για το τρίτο καθήκον θα ήταν επιθυμητό να είναι 
δυνατό να αναπτυχθεί ένα σύστημα κριτηρίων για την 
ανάλυση και την αξιολόγηση των ανισοτήτων περιφερεια­
κής ανάπτυξης από τη μία μεριά και των μέτρων για την 
αποκατάσταση τους από την άλλη. Η Επιτροπή με την 
μορφή των «σύνθετων δεικτών» έκανε ένα πρώτο βήμα για 
την ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος. Οι προσπάθειες 
θα πρέπει να ενισχυθούν με σκοπό την ανάπτυξη ενός 
ολοκληρωμένου και συνεκτικού συστήματος. 
Σύμφωνα με τη βασική υπόθεση, ότι η σοβαρότητα των 
μέτρων περιφερειακής πολιτικής οφείλει να αντιστοιχεί 
στην σοβαρότητα των περιφερειακών προβλημάτων στην 
κάθε περιοχή που αναφέρονται, θα πρέπει η Κοινότητα να 
αναπτύξει ένα ικανοποιητικό σύστημα για τον καθορισμό 
των ορίων της περιοχής ισχύος των περιφερειακών 
μέτρων. Σ' αυτά θα πρέπει όσο το δυνατό να προσαρμο­
στούν τα ισοδύναμα καθαρής επιδότησης. Επιπλέον είναι 
προς το συμφέρον των κρατών μελών να τα λάβουν υπόψη 
τους για την εξάλειψη των σημερινών διαφορών στο 
εσωτερικό τους. Ποια μέτρα είναι κατάλληλα ως προς 
αυτό θα πρέπει να παραμείνει στην κρίση των κρατών 
μελών, ώστε να μπορέσουν να εξαλειφθούν με την κατάλ­
ληλη διάρθρωση και συνδυασμό των μέσων οι εθνικές 
ανισότητες. 
6. Συμπληρωματικές συστάσεις 
6.1. Στη Γενική Διεύθυνση «Ανταγωνισμός» θα πρέπει 
να γίνει σύσταση για περισσσότερο ελαστική εφαρμογή 
των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης της ΕΟΚ. Η ελαστι­
κότητα αυτή όμως δεν θα πρέπει να αντιτίθεται προς 
την ανάγκη να γίνουν ανταγωνιστικά τα προϊόντα των 
λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών, ενώ θα πρέπει να 
επιτρέπει τη διαμόρφωση των εθνικών ενισχύσεων 
ανάλογα με τις συγκεκριμένες ανάγκες των περιφερειών. 
6.2. Φαίνεται απαραίτητη μια συγκέντρωση των μέτρων 
για ταχύτερη επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων και 
σε κράτη μέλη που έχουν αποδειχθεί εν όλω ή κατά το 
μεγαλύτερο μέρος τους ως αναπτυξιακές περιοχές. 
3. 4. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 75/15 
6.3. Πρέπει να συσταθεί στα κράτη μέλη να χρησιμο­
ποιούν ένα σύστημα παροχής ενισχύσεων το οποίο να 
είναι περισσότερο ισορροπημένο όσον αφορά την παροχή 
των ενισχύσεων από τις αρμόδιες αρχές με τρόπο αυτό­
ματο κατά τη διακριτική τους ευχέρεια. 
Βέβαια θα ήταν ευκταία η εμπεριστατωμένη στάθμιση 
μεταξύ των δύο συστημάτων. Παράλληλα πρέπει να δοθεί 
προτεραιότητα στον περιορισμό του περιθωρίου εκτί­
μησης, δηλαδή σ' έναν ενισχυμένο αυτοματισμό, ώστε να 
είναι δυνατός ο υπολογισμός των ενισχύσεων για την 
οικονομία. 6.4. Ο τελευταίος κρίκος στην αλυσίδα μιας περιεκτι­
κής ανάλυσης και αξιολόγησης των μέτρων περιφερεια­
κής πολιτικής θα πρέπει να είναι ένα σύστημα ελέγχου 
της επιτυχίας τους. Κι ενώ τα κράτη μέλη και η Κοινότητα 
διαθέτουν εν τούτοις ήδη τις βάσεις για τη στήριξη της 
ανάπτυξης ενός συστήματος αξιολόγησης της σοβαρότη­
τας των περιφερειακών προβλημάτων, δεν υπάρχουν 
ακόμη οι επιστημονικές προϋποθέσεις για ένα παρόμοιο 
σύστημα ελέγχου της επιτυχίας. Κι εδώ υπάρχει ένα ση­
μαντικό καθήκον για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
Βρυξέλλες, 29 Ιανουαρίου 1986. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την εναρμόνιση των νομοθε­
σιών των κρατών μελών που αφορούν στο φόρο κύκλου εργασιών — Παράταση της προθεσμίας 
για την εφαρμογή από την Ελληνική Δημοκρατία του κοινού συστήματος του φόρου προστιθέμενης 
αξίας 
(86/C 75/05) 
Στις 24 Ιανουαρίου 1986, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις των 
άρθρων 99 και 100 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΟΚΕ) για την παραπάνω οδηγία. 
Η ΟΚΕ αποφάσισε να αναθέσει στον κ. Δασούλα, ως γενικό εισηγητή, την προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών. 
Η ΟΚΕ, κατά τη 233η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 29ης Ιανουαρίου 1986), υιοθέτησε, 
με 85 ψήφους υπέρ, καμία ψήφο κατά και 7αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής σχετικά 
με την παράταση της προθεσμίας για την εφαρμογή από 
την Ελληνική Δημοκρατία του κοινού συστήματος του 
φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) κατά ένα χρόνο. 
Ήδη κατά την συζήτηση της τελευταίας πρότασης παρά­
τασης, η ΟΚΕ επέδειξε στη γνωμοδότηση της, της 15ης 
Δεκεμβρίου 1983, κατανόηση για τους τεχνικούς λόγους 
για τους οποίους η καθιέρωση του ΦΠΑ μέχρι την 1η 
Ιανουαρίου 1984 στην Ελλάδα, ήταν αδύνατη. Εξέφρασε 
όμως από τότε την ελπίδα ότι η Ελλάδα δεν θα υποβάλει 
και περαιτέρω αίτηση για παράταση. 
Η ΟΚΕ κρίνει αφενός ότι οι λόγοι τους οποίους προβάλ­
λει η ελληνική κυβέρνηση είναι βάσιμοι και ότι η νέα αυτή παράταση δεν πρόκειται να έχει επιπτώσεις όσον 
αφορά το ύψος της συνεισφοράς που πρέπει να καταβάλλει 
η Ελλάδα το 1986 στον κοινοτικό προϋπολογισμό με βάση 
τον ΦΠΑ. Αφετέρου όμως εφιστά την προσοχή του Συμ­
βουλίου στο γεγονός ότι η πραγματοποίηση της εσωτε­
ρικής αγοράς δυσχεραίνεται ακόμη περισσότερο όταν ένα 
κράτος μέλος δεν έχει καθιερώσει ακόμη την κοινή βάση 
του ΦΠΑ. Επομένως η ΟΚΕ ζητά επειγόντως να εφαρμο­
στεί το σύστημα του ΦΠΑ στην Ελλάδα το συντομότερο 
δυνατό, το αργότερο όμως την 1η Ιανουαρίου 1987· προτεί­
νει δε στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων να 
παράσχει στην Ελλάδα κάθε δυνατή βοήθεια για την εφαρ­
μογή ενός συστήματος ΦΠΑ αναλόγου με τα συστήματα 
που ισχύουν στα άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας. 
Βρυξέλλες, 29 Ιανουαρίου 1986. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR