Γνωμοδότηση για την δεύτερη έκθεση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τις ΜΜΕ

(95/C 102/09)

Στις 16 Ιουνίου 1994 και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τη δεύτερη έκθεση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τις ΜΜΕ.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 4 Ιανουαρίου 1995. Εισηγητής ήταν ο κ. Paulo de Andrade.

Στη 322α σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 25ης Ιανουαρίου 1995), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με πλειοψηφία και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τις ΜΜΕ δημιουργήθηκε από την Επιτροπή τον Δεκέμβριο 1992, βάσει διαφόρων πρωτοβουλιών που ολοκληρώθηκαν τελικά στον τομέα των ΜΜΕ της Κοινότητας.

Στις 18 Δεκεμβρίου 1990, η Επιτροπή, στο έγγραφο COM(90) 528 για την « Πολιτική στον τομέα των επιχειρήσεων : μια νέα διάσταση για τις ΜΜΕ », δεσμεύθηκε να εκπονήσει μία μελέτη σχετικά με τη βιωσιμότητα του Παρατηρητηρίου.

Οι στόχοι λοιπόν που τάχθηκαν για το νέο αυτό όργανο ήταν αρκετά σαφείς : μελέτη της εξέλιξης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε ετήσια βάση με σκοπό « να ανταποκριθεί στις ανάγκες ανάλυσης και διατύπωσης σκέψεων στρατηγικού χαρακτήρα ».

Το Παρατηρητήριο θα χρησίμευε κυρίως στη « διασαφήνιση των κατευθυντήριων γραμμών της ευρωπαϊκής πολιτικής στον τομέα των επιχειρήσεων, βασιζόμενο στη συντονισμένη ανάπτυξη ενός συστήματος στατιστικών πληροφοριών ».

1.2. Για την ολοκλήρωση του προγράμματος συστάθηκε ένα Ευρωπαϊκό Δίκτυο ENSR - European Network for SME Research, το οποίο συγκροτείται από δώδεκα ιδρύματα - ένα για κάθε κράτος μέλος.

1.3. Το Παρατηρητήριο περιορίζεται στην έκδοση μιας ετήσιας έκθεσης που συντονίζεται από μια ολλανδική αντιπροσωπεία στο ENSR, την EIM (Small Business Research and Consultancy).

2. Η εμπειρία που αποκτήθηκε από τα δύο έτη της δραστηριότητάς του, επιτρέπει ήδη να εξετασθεί μια σειρά θεμάτων για τον τρόπο με τον οποίο το Παρατηρητήριο διεκπεραίωσε τη δραστηριότητά του.

2.1. Από το σημείο 1.1 φαίνεται η σημασία που αποδίδει στο Παρατηρητήριο αυτό τόσο το Συμβούλιο όσο και η Επιτροπή. Ενόψει της έλλειψης συστηματικών στοιχείων σχετικά με τις επιχειρήσεις, τα εν λόγω κοινοτικά όργανα θα χρησιμοποιήσουν επαρκώς τις πληροφορίες που τους παρέχονται από την Ετήσια Έκθεση για να καθορίσουν τα διαβήματα που πρέπει να γίνουν με σκοπό την ενίσχυση των ΜΜΕ.

Η ΟΚΕ ελπίζει ότι οι οργανισμοί που συνιστούν το δίκτυο έχουν επίγνωση της σημασίας της έκθεσης και συνεπώς δεν θα παραλείψουν να αφιερώσουν την προσοχή τους στο πρόγραμμα αυτό.

Πρέπει να αυξηθούν τα χρηματοδοτικά μέσα που διατίθενται για το Δίκτυο, κατά τρόπον ώστε ένας ή περισσότεροι τεχνικοί κάθε ενός από τα δώδεκα κράτη μέλη να μπορεί να εργάζεται αποκλειστικά για το σκοπό αυτό.

2.2. Aπό τη δεύτερη Έκθεση εμφαίνεται η ανάγκη να καλυφθούν οριμένα κενά, τόσο σε ό,τι αφορά την οργάνωση των εργασιών όσο και σε ό,τι αφορά τη συμβολή των μελών του Δικτύου.

Τίθεται το ερώτημα εάν ο συντονισμός των υφιστάμενων δεδομένων και των ερευνών που έχουν διεξαχθεί είναι δυνατό να βελτιωθεί κατά τρόπο ώστε οι γνώσεις, όλη η κριτική που έχει ασκηθεί και η πείρα που έχει αποκτηθεί με την πάροδο των ετών από τους δώδεκα Οργανισμούς να αποτελέσουν αντικείμενο πλήρους εκμετάλλευσης.

Η ενδεχόμενη εκπόνηση ενός κεφαλαίου Γενικών Συστάσεων πρέπει πάντα να αποτελεί κοινή ευθύνη όλων αυτών των οργανισμών.

2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι κατά την επιλογή των θεμάτων που αναπτύσσονται κάθε χρόνο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη των εκπροσώπων των ΜΜΕ, και να ζητείται εγκαίρως για το εκάστοτε θέμα.

2.4. Σε ό,τι αφορά τη μέθοδο εργασίας που εφαρμόσθηκε μέχρι σήμερα, η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι ειδικές μελέτες που πραγματοποιούνται σε ετήσια βάση οι οποίες είναι πιο εκτενείς, δεν πρέπει να αναμένουν την έκδοση της Έκθεσης για να γνωστοποιηθούν.

Πρέπει να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες που θα επιτρέψουν τη δημοσίευσή τους, στο μέτρο που οι μελέτες αυτές βρίσκονται στο στάδιο ολοκλήρωσής τους.

3. Σε ό,τι αφορά ακόμη την εισαγωγή, η ΟΚΕ επιθυμεί να θέσει ερωτήματα για τρεις βασικές επιλογές που έγιναν στην Έκθεση.

3.1. Οι μελέτες καλύπτουν τον μη πρωτογενή ιδιωτικό τομέα.

Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η Επιτροπή οφείλει να δώσει στη ΓΔ XXIII τις αρμοδιότητες που θα έπρεπε να έχει για την πλήρη αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων των ΜΜΕ.

3.2. Το κριτήριο που επελέγη για να καθορισθεί η έννοια των ΜΜΕ έχει το μεγάλο πλεονέκτημα ότι είναι πολύ πρακτικό ().

Εντούτοις είναι δύσκολο να γίνουν κατανοητοί οι λόγοι που οδήγησαν στο γεγονός να θεωρείται μεγάλη επιχείρηση εκείνη που απασχολεί πάνω από 500 εργαζομένους και όχι εκείνη που απασχολεί πάνω από 200 ή 250 εργαζομένους.

Όλες οι πληροφορίες που μας παρασχέθηκαν μεταγενέστερα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι θα ήταν ορθότερο να χρησιμοποιηθεί ο τελευταίος αριθμός : μόνο 0,2 % του συνόλου των επιχειρήσεων απασχολούν πάνω από 250 εργαζομένους. Αφετέρου, υπάρχουν στις επιχειρήσεις αυτές παρόμοια οργανωτικά προβλήματα, παρόμοια επιρροή σε ό,τι αφορά τη σύσταση θέσεων απασχόλησης, ίδια μορφή ευκολιών σχετικά με την παροχή πιστώσεων, κ.λ.π.

Η ίδια η Επιτροπή χρησιμοποίησε ήδη πολλές φορές το όριο των 250 μισθωτών σαν ένα από τα κριτήρια για να προσδιορίσει μια ΜΜΕ (και μάλιστα πρόσφατα την 1η Ιουλίου 1994, στην ανακοίνωση που καθορίζει τους προσανατολισμούς για τα λειτουργικά προγράμματα ή γενικές επιδοτήσεις που τα κράτη μέλη καλούνται να προτείνουν στο πλαίσιο μιας κοινοτικής πρωτοβουλίας σχετικά με την προσαρμογή των ΜΜΕ στην ενιαία αγορά - 94/C 180/03).

Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής επί της ανάγκης να προσδιορισθούν εννοιολογικώς, κυρίως για λόγους στατιστικής, οι ΜΜΕ ενώ υποστηρίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής για την υποβολή ανακοίνωσης σχετικά με το θέμα αυτό.

3.3. Το κριτήριο που επελέγη για τον καθορισμό του « Craft Dominated Sector », που δημιουργήθηκε με στόχο τη συγκέντρωση, κατά τρόπο εμπειρικό, στοιχείων σχετικά με τη βιοτεχνία, μπορεί να προκαλέσει την άσκηση κριτικής, ενώ δημιουργεί διαμάχες στο μέτρο που ο τομέας δεν καθορίζεται με σαφήνεια σε πολλά κράτη μέλη.

Για τον λόγο αυτό, στα συμπεράσματα που εξάγονται για τον τομέα αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη η ανωτέρω παρατήρηση (βλ. πίνακα που εμφαίνεται στο σημείο 5.9.2).

Αφετέρου, τίθεται το ερώτημα γιατί δεν επελέγη η ταξινόμηση των κρατών μελών σε δύο ομάδες : μία που θα περιλαμβάνει τις χώρες όπου η βιοτεχνία δεν έχει βαρύτητα και μία για τις χώρες εκείνες όπου έχει ορισμένη βαρύτητα για την οικονομία και την απασχόληση.

4. Μία δυσκολία που αντιμετωπίζουν κατά καιρούς οι αρμόδιοι για την εκπόνηση της Έκθεσης συνδέεται άμεσα με τη στατιστική που αφορά τις ΜΜΕ.

Πολλές φορές δεν υπάρχουν δεδομένα, άλλες φορές είναι ανεπαρκή, ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν είναι συγκρίσιμα.

Συνεπώς, καθίσταται πολύ δύσκολο να αντληθούν και είναι επίσης αμφισβητήσιμα από επιστημονικής πλευράς, τα πορίσματα που προκύπτουν από μια εργασία που εκπονήθηκε κάτω από τόσο δύσκολες συνθήκες.

Η Επιτροπή πρέπει να καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες για την κάλυψη του σημαντικού αυτού κενού που υφίσταται στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5. Στη συνέχεια θα εξετασθούν τα διάφορα κεφάλαια της Έκθεσης.

5.1.

Οι ΜΜΕ στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Κεφάλαιο 2)

5.1.1. Η σημασία του κεφαλαίου αυτού έγκειται στην πληθώρα των πληροφοριών που μας παρέχει. Ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται τα στοιχεία, η προσοχή η οποία δίδεται για να καταδειχθεί η εξέλιξη που σημειώθηκε κατά τα τελευταία έτη, παρέχουν μια σειρά από σημαντικά δεδομένα με σκοπό να κατανοηθεί καλύτερα το φαινόμενο των ΜΜΕ.

Η αρμόδια υπηρεσία για το συντονισμό του ενδιαφέροντος αυτού μέρους της Έκθεσης ήταν η ΕΙΜ. Η βάση δεδομένων « Οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη » της Eurostat ήταν η κύρια πηγή που χρησιμοποιήθηκε.

5.1.2.

Η απασχόληση στις ΜΜΕ

5.1.2.1. Το 1990 υπήρχε ένα σύνολο 133 εκατομμυρίων εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από τους οποίους 95 εκατ. στον μη πρωτογενή ιδιωτικό τομέα και, από αυτούς, 68 εκατ. στις ΜΜΕ (στους αριθμούς αυτούς δεν λαμβάνεται υπόψη η πρώην Ανατολική Γερμανία).

Οι μικροεπιχειρήσεις και οι μικρές επιχειρήσεις απορρόφησαν 53,7 εκατ. εργαζομένους από τους οποίους 17 εκατ. ήταν επιχειρηματίες (32 %).

5.1.2.2. Ο μέσος όρος των εργαζομένων στις ΜΜΕ ανήρχετο σε 4,3 ανθρώπινες μονάδες. Στις μεγάλες επιχειρήσεις ο μέσος όρος ήταν της τάξεως των 2119.

Ο γενικός μέσος όρος αντιστοιχούσε σε 6 υπαλλήλους ανά επιχείρηση.

5.1.2.3. Σε ποσοστιαίες μονάδες οι ΜΜΕ έφθαναν, το 1990, στο 71,9 % του συνόλου στον μη πρωτογενή ιδιωτικό τομέα. Από το ποσοστό αυτό το 31,8 % αφορούσε εργαζομένους στις μικροεπιχειρήσεις και το 24,9 % στις μικρές επιχειρήσεις.

5.1.2.4. Από το 1988 έως το 1993 οι μικροεπιχειρήσεις και οι μικρές επιχειρήσεις παρουσίασαν καθαρή αύξηση των θέσεων απασχόλησης της τάξεως των 2,6 εκατομμυρίων.

Από το 1988 έως το 1990 οι μικροεπιχειρήσεις αύξησαν τη σημασία τους στο σύνολο του τομέα της απασχόλησης κατά 1,6 % και οι μικρές επιχειρήσεις κατά 0,1 %. Αντίθετα, κατά την ίδια χρονική περίοδο, η σημασία των μεσαίων επιχειρήσεων μειώθηκε κατά 0,6 % και των μεγάλων κατά 1 %.

5.1.2.5. Η τάση αυτή δεν εκδηλώθηκε κατά τρόπο ενιαίο στα διάφορα κράτη μέλη.

Έτσι, στην Ιρλανδία ( P 6.7 %), στο Λουξεμβούργο ( P 4,4 %) και στο Ηνωμένο Βασίλειο ( P 1,1 %) μειώθηκε η σημασία των μικροεπιχειρήσεων σε ό,τι αφορά τον αριθμό των απασχολουμένων.

Αντίθετα με τη γενική τάση, αυξήθηκε το ποσοστό στις μεγάλες επιχειρήσεις στην Ιρλανδία (4,8 %), στην Ισπανία (1,7 %) και στο Ηνωμένο Βασίλειο (0,4 %) και στις μεσαίες επιχειρήσεις στην Ιρλανδία (4,2 %), στο Λουξεμβούργο (3,2 %) και στη Γαλλία (0,6 %).

5.1.2.6. Το εμπόριο και οι προσωπικές υπηρεσίες ήταν οι τομείς που παρουσίασαν τη μεγαλύτερη καθαρή αύξηση σε θέσεις απασχόλησης για την περίοδο από το 1988 έως το 1993.

Η μεταποιητική βιομηχανία σημείωσε, από την πλευρά της, σημαντική μείωση.

5.1.2.7. Δύο αρνητικές παρατηρήσεις σχετικά με το σημείο του κεφαλαίου αυτού : εν πρώτοις, δεν έπρεπε να χρησιμοποιηθεί η ίδια ορολογία για τον καθορισμό διαφορετικών τομέων : στον πίνακα 2.4 γίνεται λόγος για « προσωπικές υπηρεσίες » και αναφέρεται ένα σύνολο 4 210 000 επιχειρήσεων, ενώ στον πίνακα 2.5 για τις « προσωπικές υπηρεσίες » αναφέρεται ο αριθμός των 571 000 επιχειρήσεων.

Δεύτερον, αφού διασαφηνίστηκε ότι ο τομέας αυτός ήταν ένας από τους υπεύθυνους τομείς για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, δικαιολογείτο πλήρως ότι ήταν ανάγκη να διακριβωθεί ποιες ήταν οι « προσωπικές υπηρεσίες » που συνέβαλαν περισσότερο στο θετικό αυτό αποτέλεσμα.

5.1.2.8. Το 1988, στις χώρες ΕΖΕΣ οι μικροεπιχειρήσεις και οι μικρές επιχειρήσεις απασχολούσαν το 43 % του συνόλου του τομέα της απασχόλησης έναντι του 55 % που απασχολούσε η Ένωση.

Στις ΗΠΑ, οι μεγάλες επιχειρήσεις διαθέτουν ένα υψηλότερο ποσοστό συνολικής απασχόλησης σε σχέση με την ΕΕ.

5.1.3.

Μέγεθος των ΜΜΕ

5.1.3.1. Το 1990 υπήρχαν 15,8 εκατομμύρια επιχειρήσεων (χωρίς να συμπεριληφθούν οι επιχειρήσεις της πρώην Ανατολικής Γερμανίας), από τις οποίες οι 99,9 % ήταν ΜΜΕ.

Οι μικροεπιχειρήσεις, 14,8 εκατομμύρια, αντιπροσώπευαν το 93,3 % του συνόλου.

Το ίδιο έτος, υπήρχαν μόνο 13 000 επιχειρήσεις που απασχολούσαν πάνω από 500 εργαζομένους και 14 000 επιχειρήσεις που απασχολούσαν από 250 έως 499 εργαζομένους, και σε κάθε μία από αυτές τις ομάδες αναλογιζόταν το 0,1 % του συνόλου.

5.1.3.2. Οι μεγάλες επιχειρήσεις κυριαρχούν στους τομείς της εξορυκτικής βιομηχανίας, των μεταφορών, των επικοινωνιών και των υπηρεσιών σχετικά με την παραγωγή.

Οι μικροεπιχειρήσεις εμφανίζονται στο εμπόριο λιανικής πώλησης και στην παροχή ατομικών υπηρεσιών.

5.1.3.3. Από το 1988 έως το 1993 ο αριθμός αυξήθηκε κατά 9 %. Κατά την ίδια περίοδο ο πληθυσμός παρουσίασε μόνο αύξηση κατά 2,5 % και προσανατολίζεται, όπως τα πάντα δεικνύουν, όλο και περισσότερο προς τον τομέα των επιχειρήσεων.

Το 9 % του πληθυσμού συγκεντρώνεται στις μικροεπιχειρήσεις και στις μικρές επιχειρήσεις. Στις μεγάλες επιχειρήσεις σημειώθηκε πτώση.

5.1.3.4. Ενώ στις μεσογειακές χώρες αναλογούσε, κατά μέσο όρο, 65 επιχειρήσεις ανά 1000 κατοίκους, στις υπόλοιπες χώρες ο μέσος όρος αυτός περιοριζόταν σε λιγότερο από 40 επιχειρήσεις. Συγκριτικά αναφέρεται ότι στις χώρες ΕΖΕΣ ο μέσος όρος είναι χαμηλότερος από 25.

5.1.4.

Ύψος των συναλλαγών των ΜΜΕ

5.1.4.1. Το 1990 αντιπροσώπευαν το 69,4 % της συνολικής αξίας.

Οι μικροεπιχειρήσεις, ενώ καλύπτουν το 93,3 % των επιχειρήσεων, εκάλυπταν μόλις το 23,4 % του συνολικού ύψους των εμπορικών συναλλαγών, έναντι 30,6 % των μεγάλων επιχειρήσεων, 25,8 % των μικρών και 20,1 % των μεσαίων.

5.1.4.2. Από το 1988 έως το 1993 παρουσιάζεται αύξηση της σημασίας των ΜΜΕ (με ιδιαίτερες επιπτώσεις στις μικροεπιχειρήσεις).

Εξαίρεση αποτέλεσαν η Ισπανία και η Ιρλανδία, όπου οι μεγάλες επιχειρήσεις υπέστησαν τις μεγαλύτερες επιπτώσεις.

5.2.

Μακροοικονομικό πλαίσιο (Κεφάλαιο 3)

5.2.1. Το κεφάλαιο αυτό, το οποίο συντόνισε η ΕΙΜ, αποτελεί αναμφισβήτητα ένα από τα κεφάλαια που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως τα πλέον ελλιπή της Έκθεσης. Δεν ήταν δυνατό να αναμένεται διαφορετική μεταχείριση αν ληφθεί υπόψη ότι μια τέτοια σημαντική ανάλυση περιλαμβάνεται σε μόλις έξι σελίδες.

5.2.1.1. Το πρώτο ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι στο αν δικαιολογείται η παρουσίαση ενός κεφαλαίου που αφιερώνεται αποκλειστικά στη μακροοικονομία.

Φαίνεται πιο λογικό όπως η μακροοικονομική αυτή προσέγγιση πραγματοποιείται σε όλη την Έκθεση, εκεί πάντα όπου κρίνεται απαραίτητο, για να εξηγηθούν τα αίτια που δημιουργούν ή συμβάλλουν στη δημιουργία αυτού του είδους προβλημάτων στους κόλπους των ΜΜΕ.

5.2.1.2. Θα μπορούσαν να δοθούν πολλά παραδείγματα σχετικά με τον ατελή τρόπο με τον οποίο εξετάζεται το θέμα. Ας επιτραπεί να υπογραμμισθεί για παράδειγμα το γεγονός, ότι παραλήφθηκαν να αναφερθούν οι επιπτώσεις του πληθωρισμού στην οικονομία (ο πληθωρισμός αναφέρεται μόνο μία φορά σε δύο γραμμές στο τέλος του κειμένου !). Και, αυτό είναι εκπληκτικό, ποτέ δεν γίνεται λόγος για τα επιτόκια!

5.2.2. Αναμένοντας όπως στο κεφάλαιο γίνει αναφορά της σημασίας που έχουν οι διακυμάνσεις οι οποίες έχουν διαπιστωθεί στην αγορά συναλλάγματος, η ΟΚΕ επιθυμεί να ζητήσει από την Επιτροπή την ανεύρεση, μαζί με το Συμβούλιο και την ΕΤΕ, λύσης για να καταστεί δυνατό να εξασφαλισθεί εκ των προτέρων (όταν πρόκειται για συναλλαγές) η ανταλλαγή του Ecu έναντι της ημερομηνίας που έχει καθορισθεί για την πληρωμή του εμπορεύματος ή της υπηρεσίας. Εναλλακτικά, θα πρέπει να επινοηθούν μέτρα, τα οποία θα παρέχουν στις ΜΜΕ μια απλούστερη και λιγότερο δαπανηρή μέθοδο να διεξάγουν προθεσμιακές συναλλαγές με τα υφιστάμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Κατ`αυτόν τον τρόπο θα καταστεί δυνατό, αφενός, να υιοθετηθεί πιο γρήγορα από τους επιχειρηματίες η ιδέα του ενιαίου νομίσματος και, αφετέρου, να υπάρχει μεγαλύτερη ασφάλεια στις διεθνείς συναλλαγές για τις οποίες όλοι ισχυριζόμαστε ότι πρέπει να ενισχυθούν και να αναπτυχθούν.

5.3.

Επιπτώσεις της εσωτερικής αγοράς στις ΜΜΕ (Κεφάλαιο 4)

5.3.1. Το « Center of Planning and Economic Research (KEPE) (Κέντρο προγραμματισμού και οικονομικών ερευνών) » και ο ΕΟΜΜΕΧ συντονίζουν το κεφάλαιο αυτό.

5.3.2. Από την ανάλυσή τους προκύπτουν τρεις βασικές ιδέες :

Α.

Η επιβεβαίωση ότι πρέπει ακόμη να πραγματοποιηθούν πάρα πολλά μέχρι να επιτευχθεί η απελευθέρωση του εμπορίου, και η ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων.

Β.

Η δυσαρέσκεια και έλλειψη εμπιστοσύνης των μικρών επιχειρηματιών ενόψει των επιπτώσεων που υφίστανται.

Γ.

Η γνώμη των εμπειρογνωμόνων των χωρών όπου υπάρχει μεγαλύτερος αριθμός ΜΜΕ σχετικά με τα αρνητικά, σε γενικές γραμμές, αποτελέσματα που αποφέρει σε αυτές η εσωτερική αγορά.

5.3.3. Κατά την πάροδο των ετών σημειώθηκε διαρκής αύξηση του διακοινοτικού εμπορίου. Το τελευταίο αύξησε το μερίδιο του σε σχέση με το σύνολο των ανταλλαγών των Δώδεκα.

5.3.3.1. Εντούτοις, η καθυστέρηση που σημειώθηκε για τη μεταφορά της κοινοτικής νομοθεσίας στη νομοθεσία των κρατών μελών, η μη ικανοποιητική πρόοδος προς την κατεύθυνση των κριτηρίων σύγκλισης, το υφιστάμενο διοικητικό βάρος, η έλλειψη πληροφόρησης, οι διαφορετικές ρυθμίσεις από ένα κράτος σε άλλο, η δυσκολία πρόσβασης σε δημόσιους διαγωνισμούς εκ μέρους των επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες εκτός των χωρών προέλευσής τους, αποτελούν παράγοντες που συμβάλλουν σημαντικά στη βραδεία πρόοδο.

5.3.3.2. Αφετέρου, το άνοιγμα των συνόρων επέτρεψε την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε νέες αγορές, εξισορροπεί οικονομίες κλίμακας, επιβάλλει στις λιγότερο εξοπλισμένες επιχειρήσεις να καταβάλλουν προσπάθειες αναδιάρθρωσης, και παρέχει κίνητρα για τεχνολογική ανάπτυξη και επαγγελματική κατάρτιση. Όλα τα ανωτέρω μπορούν να επιφέρουν, μακροπρόθεσμα, πολύ θετικά αποτελέσματα για τις επιχειρήσεις γενικά και για τις ΜΜΕ ιδιαίτερα.

5.3.4. Βραχυπρόθεσμα, οι επιπτώσεις για τις ΜΜΕ είναι συχνά αρνητικές.

Από την έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Eurochambres, τούτο καθίσταται εμφανές. Είναι δυνατό να προβληθεί ως δικαιολογία το γεγονός ότι ο αριθμός των επιχειρηματιών που ερωτήθηκαν δεν είναι αντιπροσωπευτικός.

Εντούτοις, η ΟΚΕ πιστεύει ότι η σοβαρότητα του προβλήματος, ο κώδωνας κινδύνου που έκρουσαν οι κύριοι ενδιαφερόμενοι, και ο σκεπτικισμός τους, δικαιολογούν την πραγματοποίηση έρευνας το συντομότερο δυνατό στα δώδεκα κράτη μέλη.

5.3.4.1. Η αύξηση του ανταγωνισμού σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους, η έλλειψη πληροφόρησης και η τεχνική διάσταση αποτελούν σημαντικό παράγοντα που καθόρισε τον σκεπτικισμό των επιχειρηματιών.

Οι τελευταίοι πιστεύουν ότι η εσωτερική αγορά ευνόησε τις μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες είναι καλύτερα προετοιμασμένες από τεχνική άποψη, με ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια, με δομές που τους επιτρέπουν, αναμφισβήτητα, να επωφελούνται από τις νέες ευκαιρίες σε θέματα εμπορικών συναλλαγών.

5.3.5. Η ΟΚΕ ενέκρινε μία σημαντική γνωμοδότηση () για την ετήσια έκθεση της Επιτροπής () που αφορά τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς όπου διενεργεί μία ανάλυση για την εξέλιξη που έχει προκύψει.

5.4.

Δημιουργία θέσεων απασχόλησης και ανθρώπινο κεφάλαιο (Κεφάλαιο 5)

5.4.1. Ο συντονισμός του κεφαλαίου αυτού οφείλεται στο Κέντρο των ΜΜΕ του Πανεπιστημίου του Warwick.

Πρέπει να υπογραμμισθούν οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν με σκοπό να επιτευχθούν περισσότερα από ό,τι συνήθως στη διερεύνηση του θέματος που εξετάζεται.

Η έλλειψη στατιστικών δεδομένων στις διάφορες χώρες δεν επέτρεψε, δυστυχώς, να επιτευχθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα.

5.4.1.1. Ένα εμφανές παράδειγμα για ό,τι αναφέρθηκε ανωτέρω υπάρχει στο τελευταίο μέρος όταν τα άτομα εκείνα που διερωτώνται για τις σχέσεις μεταξύ κατάρτισης και παραγωγικότητας στην εργασία είναι υποχρεωμένα να εξάγουν συμπεράσματα από συγκριτικές μελέτες που έγιναν μόνο μεταξύ ομάδων επιχειρήσεων δύο χωρών.

Είναι εμφανές ότι οποιαδήποτε απόπειρα για γενίκευση των αποτελεσμάτων που ελήφθησαν για τους Δώδεκα χρειάζεται ακρίβεια.

5.4.2. Αναφέρεται εκ νέου η σημασία των μικροεπιχειρήσεων και μικρών επιχειρήσεων για τη δημιουργία απασχόλησης (που ήδη αναπτύχθηκε προηγουμένως στο πρώτο κεφάλαιο της Έκθεσης).

Εντούτοις η αναφορά αυτή υπερβαίνει τα όρια. Πρέπει να υπογραμμισθούν οι έρευνες που διεξήχθησαν στον τομέα της απασχόλησης για ίδιο λογαριασμό, η διαδικασία δημιουργίας απασχόλησης, η κατάρτιση στις ΜΜΕ, οι διαφορές των εκπαιδευτικών προτύπων εντός της Κοινότητας.

5.4.2.1. Οι δείκτες που αναφέρονται στον τομέα της απασχόλησης, για ίδιο λογαριασμό, δεικνύουν την ύπαρξη σημαντικών διαφορετικών καταστάσεων ανάλογα με το κράτος μέλος. Έτσι, στην Ελλάδα ή στην Ιταλία η απασχόληση ανέρχεται στο 30 %, ενώ στη Δανία, στη Γαλλία και στην Ολλανδία κατέρχεται στο 10 %.

Στις επιχειρήσεις που δημιουργούνται κατ`αυτόν τον τρόπο, διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό οι δυνατότητες να υπάρχουν ή όχι εργαζόμενοι με σύμβαση : περίπου 4 % στην Ιταλία και 60 % στη Γερμανία για έναν κοινοτικό μέσο όρο που ανέρχεται στο 30 %.

5.4.2.2. Είναι πολύ ενδιαφέρουσα η μελέτη που πραγματοποιήθηκε για τη διαδικασία δημιουργίας απασχόλησης.

Συμπεραίνεται ότι το επεκτατικό αποτέλεσμα των υφιστάμενων επιχειρήσεων είναι δύο φορές μεγαλύτερο από ό,τι η εμφάνιση νέων επιχειρήσεων.

Κατά τον ίδιο τρόπο, σε πολλές χώρες, η απώλεια μιας θέσης εργασίας οφείλεται περισσότερο στη συγχώνευση επιχειρήσεων από ό,τι στο κλείσιμό τους.

5.4.2.3. Οι ΜΜΕ δεν λαμβάνουν εύκολα την απόφαση να επενδύουν δικά τους χρήματα στην κατάρτιση των υπαλλήλων τους. Το γεγονός αυτό οφείλεται εν μέρει στη σημαντική αλλαγή του προσωπικού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

5.4.2.3.1. Μολονότι η ΟΚΕ γνωρίζει ότι είναι γενικά δύσκολο για επιχειρήσεις που απασχολούν τρία έως τέσσερα άτομα να αντιμετωπίζουν την απουσία ενός από αυτά για ένα τμήμα της εργασιακής ημέρας, υπογραμμίζει εντούτοις τη σπουδαιότητα της κατάρτισης και σε ό,τι αφορά τους εργαζομένους σε παρόμοιες μικρές επιχειρήσεις.

5.4.2.3.2. Έχει σημασία να καθορισθεί σαφώς ότι, ο συντονιστής αυτού του κεφαλαίου δεν προτείνει « την παρέμβαση της δημόσιας διοίκησης στον τομέα αυτό ». Περιορίζεται μόνο στην αναφορά συγκεκριμένων παραδειγμάτων όπου συμβαίνει κάτι τέτοιο.

5.4.2.4. Πρέπει επίσης να υπογραμμισθούν οι διαφορές που συναντώνται σε επίπεδο μορφής εκπαίδευσης που παρέχεται στους νέους, δεδομένων των συνεπειών που μπορεί να υπάρξουν για το μέλλον τους.

5.5.

Κεφάλαιο και χρηματοδότηση (Κεφάλαιο 6)

5.5.1. Η ενδιαφέρουσα αυτή μελέτη συντονίστηκε από το Instituto Vasco de Estudios e Investigacion (IKEI).

5.5.2. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η ΟΚΕ θεωρεί ότι πρέπει να υπάρχει σχέση μεταξύ του κεφαλαίου που αναφέρεται στο Μακροοικονομικό Πλαίσιο και του κεφαλαίου που αναφέρεται στο « Κεφάλαιο και Χρηματοδότηση ».

Δεν μπορεί να λησμονείται το γεγονός ότι οι ΜΜΕ συναντούν δυσκολίες για να λάβουν δάνεια.

5.5.3. Στη μελέτη για τις ΜΜΕ δεν πρέπει να λησμονείται ότι πρέπει να διακριβώνονται τα διαφορετικά ύψη των επιτοκίων που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις αυτές, καθώς και, για παράδειγμα, το σύστημα αμοιβαίων εγγυήσεων που τίθεται στη διάθεσή τους.

5.5.3.1. Στον πίνακα 6.1 παρουσιάζονται δείκτες διατραπεζικών τόκων και κρατικών ομολογιών που είναι μικρότεροι από εκείνους που εφαρμόζονται στις ΜΜΕ.

Στην Πορτογαλία π.χ. το βασικό επιτόκιο (το οποίο χρησιμοποιείται μόνο για τις μεγάλες επιχειρήσεις με πολύ καλό δείκτη φερεγγυότητας) κυμάνθηκε το 1992 μεταξύ 19 % και 16,3 % και το 1993 μεταξύ 16 % και 13,5 %.

5.5.3.1.1. Δεν είναι δυνατό να δηλώνεται ότι υπάρχει διαφορά, κατά μέσο όρο, δύο ποσοστιαίων μονάδων μεταξύ της αξίας που καταβάλλεται από μια μεσαία επιχείρηση και της αξίας από μια μεγάλη επιχείρηση.

Μια τέτοια διαφορά εποίκιλε από τη μια χώρα στην άλλη ανάλογα με το ύψος των επιτοκίων που υπήρχαν. Αν ληφθεί υπόψη ότι στα κράτη μέλη που έχουν υψηλότερα επιτόκια η διαφορά αυτή είναι μεγαλύτερη από 6 %, σε κράτη όπως στην Ελλάδα και την Πορτογαλία για παράδειγμα, είναι δύσκολο να υπάρχει ένας ευρωπαϊκός μέσος όρος της τάξεως του 2 %.

5.5.3.1.2. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που δεν εξετάστηκε έχει σχέση με το γεγονός εάν καλύπτεται ή όχι οποιοσδήποτε ειδικός φόρος από τους τόκους. Στις χώρες όπου συμβαίνει κάτι τέτοιο, οι ΜΜΕ είναι υποχρεωμένες να υφίστανται ακόμα μεγαλύτερη αύξηση του κεφαλαιακού κόστους.

5.5.4. Η χρηματοδοτική διάρθρωση έχει άμεσες επιπτώσεις τόσο σε επίπεδο καθαρών αποτελεσμάτων όσο και σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας.

Δεδομένου ότι η πλειονότητα των ΜΜΕ εξαρτάται από βραχυπρόθεσμες ενισχύσεις με υψηλά επιτόκια, πώς είναι δυνατό οι επιχειρήσεις αυτές να ανταγωνισθούν, άμεσα, σε μια ανοικτή αγορά, τις μεγάλες επιχειρήσεις που μπορούν να λαμβάνουν μακροπρόθεσμες ενισχύσεις με πολύ χαμηλότερα επιτόκια;

5.5.5. To Παρατηρητήριο πρέπει να αξιολογήσει το συντομότερο δυνατό την αποτελεσματικότητα των προτύπων προγραμμάτων της Επιτροπής που αφορούν τα χρηματοδοτικά αυτά προβλήματα.

5.6.

Καινοτομία και διάδοση της τεχνολογίας (Κεφάλαιο 7)

5.6.1. Ο συντονισμός αυτού του κεφαλαίου οφείλεται στην Ένωση για την Πρόοδο και τη Βιομηχανική Ανάπτυξη (Aprodi).

5.6.2. Από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν εξάγεται το συμπέρασμα ότι το 1991 το 88 % του συνόλου των δαπανών των τεσσάρων μεγαλύτερων ευρωπαϊκών χωρών απορροφάται από την Έρευνα και την Ανάπτυξη.

Οπωσδήποτε, το ποσοστό αυτό ενδέχεται να μην αντανακλά την πραγματικότητα. Οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν από τις ΜΜΕ δεν αναγνωρίζονται στις στατιστικές. Εντούτοις, η καινοτομία, η αναζήτηση νέων προϊόντων, νέων τρόπων κατασκευής είναι κάτι το οποίο αναζητούν διαρκώς οι επιχειρήσεις αυτές. Εξάλλου, εάν δεν πραγματοποιούσαν κάτι τέτοιο θα τους ήταν αδύνατο να αντισταθούν στην υψηλή ανταγωνιστικότητα της αγοράς.

5.6.3. Ο υψηλός κίνδυνος, το κόστος, η έλλειψη χρηματοδότησης, ειδικευμένου προσωπικού και γνώσεων σχετικά με την αγορά αποτελούν τα κύρια εμπόδια για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας.

5.6.4. Με σκοπό την παροχή κινήτρων στη διαδικασία έρευνας πρέπει να προωθηθεί η ανάπτυξη μεγαλύτερων δεσμών σε διακοινοτικό επίπεδο, όχι μόνο μεταξύ των επιχειρήσεων αλλά επίσης μεταξύ των επιχειρήσεων αυτών και των πανεπιστημίων καθώς και των ερευνητικών ιδρυμάτων που υπάρχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

5.7.

Περιφερειακές πτυχές (Κεφάλαιο 8)

5.7.1. Η ΕΙΜ ήταν υπεύθυνη για το συντονισμό του θέματος.

5.7.2. Δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην εξέταση της κατάστασης που υφίσταται στις μεθοριακές περιοχές. Η μέθοδος που επελέγη ήταν οι τηλεφωνικές συνεντεύξεις με εμπειρογνώμονες που εργάζονται σε διάφορους τύπους οργανώσεων που ενδιαφέρονται απευθείας για το θέμα.

5.7.2.1. Επιβεβαιώθηκε η ιδέα ότι η μεθοριακή συνεργασία συνεχίζει να εξελίσσεται με πολύ αργό ρυθμό.

5.7.2.2. Πώς είναι δυνατό να υπάρχει η φιλοδοξία για την αποτελεσματική υλοποίηση της ενιαίας αγοράς, την επίτευξη μίας ευρείας και διαρκούς ροής συναλλαγών μεταξύ των επιχειρήσεων των Δώδεκα, αν στις μεθόριους δεν επιτυγχάνονται θετικά αποτελέσματα ακόμη και αν για το σκοπό αυτό προτάθηκε η εφαρμογή ενός ειδικού κοινοτικού προγράμματος.

5.7.2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο όπως για την αντιμετώπιση της κατάστασης οι τοπικές αρχές και οι τοπικοί υπεύθυνοι των επιχειρήσεων ασχοληθούν από κοινού με την κατάστρωση σαφών πολιτικών για την επίλυση του προβλήματος.

5.8.

Πολιτική για τις ΜΜΕ (Κεφάλαιο 9)

5.8.1. Με τον συντονισμό του Institut fόr Mittelstendsforschung (IFM) προκύπτει μία μελέτη που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά την κατανόηση των διαφορετικών θέσεων των κρατών μελών της Ένωσης στην πολιτική για την ενίσχυση των ΜΜΕ.

5.8.2. Σε όλες τις χώρες θεωρείται ότι οι ΜΜΕ πρέπει να υποστηριχθούν εξίσου, τόσο σε ό,τι αφορά την επέκτασή τους όσο και σε ό,τι αφορά τη δημιουργία τους.

5.8.3. Οι ενισχύσεις που παρασχέθηκαν προορίζονται κυρίως στην δημιουργία και ανάπτυξη, στην έρευνα και ανάπτυξη, στο κεφάλαιο και τη χρηματοδότηση, στις επενδύσεις, στις εξαγωγές, στην ανάπτυξη συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων, στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση, στη σύσταση θέσεων απασχόλησης.

5.8.4. Τα μέσα που χρησιμοποιούνται είναι επιχορηγήσεις ή επιδοτήσεις, δάνεια με επιχορήγηση επιτοκίου, άμεση συμμετοχή, μείωση των φόρων, παροχή εγγυήσεων κατά τις εξαγωγές, παροχή διαφόρων υπηρεσιών.

5.8.5. Η μελέτη παρουσιάζει έναν ενδιαφέροντα κατάλογο με τα κυριότερα μέτρα που έχουν ληφθεί είτε από τα κράτη μέλη είτε από τις περιφέρειες.

Θα ήταν πολύ χρήσιμο στις ετήσιες εκθέσεις των επομένων ετών να συμπεριληφθεί μια ανάλυση σχετικά με την πρακτική εφαρμογή των μέτρων που ενισχύουν τον ελεύθερο ανταγωνισμό (ειδικότερα, των μέτρων εκείνων που αποφεύγουν την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά καθώς και τη δημιουργία καρτέλ σε ορισμένους τομείς).

Η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να υπάρχει ανταλλαγή πληροφοριών για προγράμματα που σημείωσαν θετικά αποτελέσματα, με σκοπό να διαπιστωθεί μέχρι σε ποιο βαθμό είναι δυνατό να καταρτισθούν προγράμματα σε άλλες περιοχές της Ένωσης.

5.9.

Η βιοτεχνία (Κεφάλαιο 10)

5.9.1. Το θέμα που επελέγη για να εξετασθεί διεξοδικά στην Έκθεση εκπονήθηκε από το « Chambre des Mιtiers » του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου και από την ΕΙΜ.

5.9.1.1. Θέτοντας στην αρχή του κεφαλαίου και κατόπιν στο σημείο 10.4.1 το στόχο παροχής « δεδομένων για τη βιοτεχνία στους πολιτικούς, αρμόδιους για τη λήψη αποφάσεων », οι υπεύθυνοι για την εργασία έχουν πλήρη επίγνωση των μελλοντικών επιπτώσεων που ενδέχεται να επιφέρουν τα πορίσματα στα οποία θα καταλήξουν, τόσο σε επίπεδο Συμβουλίου όσο και σε επίπεδο Επιτροπής.

5.9.1.2. Οποιαδήποτε έρευνα και αν αναλαμβάνεται, σε οποιονδήποτε τομέα, πρέπει να διεξάγεται με βάση όσο το δυνατό πιο συγκεκριμένους ορισμούς σχετικά με τα θέματα που πρόκειται να εξετασθούν.

5.9.1.3. Η ΟΚΕ κατανοεί και αποδέχεται τους αρχικούς λόγους εξαιτίας των οποίων επιχειρήθηκε να δοθεί ένας ορισμός στον βιοτεχνικό τομέα που θα επιτρέπει να γίνουν συγκρίσεις μεταξύ των κρατών μελών.

Εντούτοις, η ΟΚΕ θεωρεί ότι oφείλει να επιστήσει την προσοχή σε ό,τι αφορά τα δεδομένα και τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει η Έκθεση και τα οποία βασίζονται στην έννοια του « Craft Dominated Sector ». Διαφορετικά, ενδέχεται να υιοθετηθούν λανθασμένες θέσεις σχετικά με το πραγματικό βάρος του τομέα σε κάθε κράτος μέλος.

Ομοίως, πρέπει να δοθεί προσοχή σε περίπτωση που επιδιώκεται η κατάρτιση στρατηγικών πολιτικών οι οποίες βασίζονται σε δεδομένα που ελήφθησαν από την προανεφερθείσα έννοια.

5.9.1.4. Η στρατηγική που υιοθετήθηκε οδηγεί στην ύπαρξη, στις περισσότερες χώρες, μεγάλης σύγχυσης μεταξύ της έννοιας της βιομηχανικής ΜΜΕ και της έννοιας μιας βιοτεχνικής επιχείρησης.

Το έγγραφο φθάνει στο σημείο να αναγνωρίσει το πρόγραμμα Pedip () που υπάρχει στην Πορτογαλία ως μία από τις τρεις περιπτώσεις ειδικής υποστήριξης των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων προς όφελος της βιοτεχνίας...

5.9.2.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Με τον πίνακα αυτό (ο οποίος μας επιτρέπει τη σύγκριση δεδομένων που περιλαμβάνονται στους πίνακες 10.7 και 10.8 σχετικά με το βάρος της επιχείρησης), σχηματίζεται μία άποψη για τον τρόπο με τον οποίο η έννοια του Craft Dominated Sector στρεβλώνει την πραγματικότητα.

5.9.3. Οι πληροφορίες που μας παρασχέθηκαν από τους εμπειρογνώμονες εμφανίζονται ενδιαφέρουσες.

5.9.3.1. Σαράντα έξι τοις εκατό των εμπειρογνωμόνων θεωρούν ότι οι βιοτεχνικές επιχειρήσεις είναι υπέρ της εσωτερικής αγοράς και της Συνθήκης του Μάαστριχτ.

Περιέργως, όταν ερωτήθηκαν για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να επιφέρει η εσωτερική αγορά, η πλειοψηφία των ίδιων εμπειρογνωμόνων, 32 %, ανέφερε την αύξηση των κινδύνων (!), ενώ ο αριθμός των εμπειρογνωμόνων που πιστεύουν ότι θα υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες είναι σχεδόν ίσος με τον αριθμό εκείνων που πιστεύουν ότι η εσωτερική αγορά δεν θα έχει καμμία επίπτωση (22 % και 20 % αντίστοιχα).

Η μεγαλύτερη πλειοψηφία πιστεύει ότι θα σημειωθεί αύξηση του κόστους και μείωση του αριθμού των επιχειρήσεων.

5.9.3.2. Τριάντα εννέα τοις εκατό των ερωτηθέντων θεωρούν ότι οι βιοτεχνικές επιχειρήσεις θα εξαφανισθούν από την αγορά σε περίπτωση που δεν προσαρμοσθούν με τις νέες τεχνολογίες, ενώ το 36 % πιστεύει ότι δεν θα εξαφανισθούν και 25 % δεν κάνει εκτιμήσεις.

Αντίθετα με ό,τι δηλώνεται στην Έκθεση, τα τεχνολογικά κέντρα συστάθηκαν στην Πορτογαλία για να υποστηρίξουν τις βιομηχανικές ΜΜΕ και όχι τη βιοτεχνία.

5.9.3.3. Η εναρμόνιση και το κόστος που προκύπτει από την εφαρμογή των μέτρων σε ό,τι αφορά την προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν επίσης παράγοντες που θεωρούνται αρνητικοί για τη βιοτεχνία.

5.10.

Παρακολούθηση των ΜΜΕ στην Ευρωπαϊκή αγορά : Σύνθεση (Κεφάλαιο 11)

5.10.1. Η ΕΙΜ ήταν ο συντονιστής του συνθετικού αυτού κεφαλαίου, το οποίο καταρτίστηκε όχι μόνο με στόχο « να παρουσιάσει στον αναγνώστη μια γενική άποψη της κατάστασης των ΜΜΕ στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε κάθε ένα από τα κράτη μέλη », αλλά επίσης να δημιουργήσει έναν « παρατηρητή » της εσωτερικής αγοράς για τις ΜΜΕ.

5.10.2. Σε επίπεδο Ένωσης, παρουσιάσθηκαν με πιο συνθετικό τρόπο δείκτες που είχαν ήδη εξετασθεί σε προηγούμενα κεφάλαια της Έκθεσης και ακόμη, σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην απασχόληση, με πιο επίκαιρες πληροφορίες.

Για τον λόγο αυτό, σε δεδομένη στιγμή του κεφαλαίου δηλώνεται ότι η μεταποιητική βιομηχανία είχε, από το 1988 έως το 1990, μεγαλύτερη σημασία στη δημιουργία απασχόλησης αν και αυτό μας είναι ήδη γνωστό από τη σελίδα 41, σημείο 2.3 της Έκθεσης, και ότι μεταξύ του 1990 και 1993 συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση, αναμφίβολα, στον τομέα όμως της ανεργίας. Η δημιουργία θέσεων απασχόλησης οφειλόταν κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών.

5.10.2.1. Εκφράζεται λύπη διότι για μια ακόμη φορά και μάλιστα σε ένα κεφάλαιο συνθετικού χαρακτήρα λησμονείται η πραγματικότητα του βιοτεχνικού τομέα σε κάθε χώρα για να προτιμηθεί η λανθασμένη αυτή έννοια του « Craft Dominated Sectors ».

5.10.3. Σε ό,τι αφορά την εικόνα της κάθε χώρας είναι τουλάχιστον περίεργο ότι το ποσοστό κάθε χώρας και το ποσοστό του ευρωπαϊκού μέσου όρου συμπίπτουν σχεδόν πάντα στους πίνακες που καταρτίσθηκαν σχετικά με τα ποσοστιαία μερίδια των ΜΜΕ στους διάφορους οικονομικούς τομείς το 1990 για τις κατασκευές, το εμπόριο χονδρικής πωλήσεως, τις προσωπικές υπηρεσίες, τη λιανική πώληση και τις υπηρεσίες που συνδέονται με την παραγωγή (με εξαίρεση την Ελλάδα).

5.11.

Γενικές συστάσεις (Κεφάλαιο 12)

5.11.1. Για μία ακόμη φορά, υπεύθυνη για τον συντονισμό του κεφαλαίου αυτού είναι η ΕΙΜ.

5.11.2. Το πρώτο ερώτημα είναι αν δικαιολογείται η υποβολή συστάσεων από την ΕΙΜ.

Στους κόλπους της ΟΚΕ υπάρχει διάσταση γνωμών ως προς το θέμα αυτό.

5.11.3. Ήδη στην εισαγωγή της γνωμοδότησης, στο σημείο 2.2 εφιστάται η προσοχή στο γεγονός ότι η ΟΚΕ φρονεί ότι οι γενικές συστάσεις θα γίνονται πάντα με τη συμβολή όλων των μελών του δικτύου και όχι με τον συντονισμό ενός από τα μέλη.

5.11.4. Ίσως η επιλογή που έγινε για τη προσέγγιση του θέματος να είναι πλήρως αποδεκτή και κατανοητή. Μία από τις κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση αφορά την ανεργία.

5.11.4.1. Επίσης, μας φαίνεται ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο αναζητούνται λύσεις οι οποίες αποβλέπουν στη συμμετοχή των ΜΜΕ για να υπερνικηθεί το σοβαρό αυτό πρόβλημα.

Η ΟΚΕ συγχαίρει τους υπεύθυνους για την εκπόνηση αυτού του κειμένου που διακρίνεται για την ποιότητά του.

5.11.5. Εντούτοις, η ΟΚΕ θεωρεί ότι στο κεφάλαιο των γενικών συστάσεων πρέπει να απαιτούνται περισσότερα από μία Έκθεση που εκδίδεται μόνο μία φορά ετησίως.

5.11.5.1. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό από τη μία χώρα στην άλλη και ακόμη από τη μία περιοχή στην άλλη.

Τούτο αναφέρεται από την ίδια την ΕΙΜ στην αρχή του κειμένου.

Από το ανωτέρω προκύπτει ότι και οι λύσεις πρέπει συχνά να είναι διαφορετικές και ότι στις προτάσεις που θα υποβληθούν στο μέλλον το γεγονός αυτό επιβάλλεται να συνεκτιμάται.

Βρυξέλλες, 25 Ιανουαρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() Σε ολόκληρη την έκθεση, ο ευρωπαϊκός τομέας των ΜΜΕ θεωρείται ότι περιλαμβάνει επιχειρήσεις (εκτός από τη γεωργία, τη θήρα, τη δασοκομία και την αλιεία) που απασχολούν λιγότερα από 500 άτομα. Επιπλέον, στο εσωτερικό του τομέα των ΜΜΕ διακρίνονται οι εξής ευρείες κατηγορίες μεγέθους :

- μικροεπιχειρήσεις : 0-9 απασχολούμενοι 7

- μικρές επιχειρήσεις : 10-99 απασχολούμενοι, με περαιτέρω υποδιαίρεση μερικές φορές σε 10-19, 20-49 και 50-99 απασχολουμένους 7

- μεσαίες επιχειρήσεις : 100-499 απασχολούμενοι, με περαιτέρω υποδιαίρεση μερικές φορές σε 100-249 και 250-499 απασχολουμένους.

() ΕΕ αριθ. C 393 της 31. 12. 1994.

() Έγγρ. COM(94) 55 τελικό.

() Pedip : Ειδικό πρόγραμμα για την ανάπτυξη της βιομηχανίας της Πορτογαλίας.