***** ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 17.12.1998 
COM(1998) 704 τελικό 
ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ 
ΛΕΤΤΟΝΙΑΣ 
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ 

Περιεχόμενα 
Α. Εισαγωγή 
α) Προοίμιο 
Το πλαίσιο της περιοδικής έκθεσης 
β) Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λεττονίας 
Η ενισχυμένη προενταξιακή σχραχηγική 
Πρόσφαχες εξελίξεις σχις διμερείς σχέσεις 
Β. Κριτήρια προσχώρησης 
1. Πολιτικά κριτήρια 
1.1 Δημοκρατία και κράτος δικαίου 
Κοινοβούλιο 
Η εκτελεσχική εξουσία 
Το δικασχικό σύσχημα 
Μέχρα καχά χης διαφθοράς 
1.2 Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων 
Ασχικά και Πολιχικά Δικαιώμαχα 
Οικονομικά, κοινωνικά και πολιχισχικά δικαιώμαχα 
Δικαιώμαχα και προσχασία χων μειονοχήχων 
2. Οικονομικά κριτήρια 
2.1 Η οικονομία υπό την προοπτική της προσχώρησης 
Πρόσφατοι μακροοικονομικοί δείκχες και διαρθρωχικές προσαρμογές 
Η ύπαρξη λειχουργούσας οικονομίας χης αγοράς 
Η ικανότηχα ανχιμεχώπισης χων ανχαγωνισχικών πιέσεων και χων δυνάμεων της 
αγοράς 
3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους 
3.1 Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα 
Γενικό πλαίσιο 
Οι τέσσερις ελευθερίες 
Ανταγωνισμός 
3.2 Καινοτομία 
Κοινωνία των πληροφοριών 
Εκπαίδευση, καχάρχιση και νεολαία 
Έρευνα και χεχνολογική ανάπτυξη 
Τηλεπικοινωνίες 
Οπχικοακουσχικός χομέας 
3.3 Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις 
Οικονομική και νομισμαχική ένωση 
Φορολογία 
Σχαχισχικές 
3.4 Τομεακές πολιτικές 
Βιομηχανία 
Γεωργία 
Αλιεία 
Ενέργεια 
Μεταφορές 
Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 
3.5 Οικονομική και κοινωνική συνοχή 
Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις 
Περιφερειακή πολιχική και συνοχή 
3.6 Ποιότητα ζωής και περιβάλλον 
Περιβάλλον 
Προστασία χων καχαναλωχών 
3.7 Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις 
3.8 Εξωτερικές πολιτικές 
Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις 
Ανάπχυξη 
Τελωνεία 
3.9 Δημοσιονομικά θέματα 
Δημοσιονομικός έλεγχος 
3.10 Γενική αξιολόγηση 
4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο 
Γ. Συμπέρασμα 
Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα 
για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική αξιολόγηση της 
εφαρμογής 
1. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση 
2. Εθνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου 
Παράρτημα 
Στατιστικά στοιχεία 
Α. Εισαγωγή 
α) Προοίμιο 
Σχο Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιχροπή δήλωνε όχι θα υποβάλλει περιοδικές εκθέσεις 
σχο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας της Κενχρικής και 
Αναχολικής Ευρώπης όσον αφορά την προεχοιμασία χης για χην προσχώρηση και όχι θα 
καχαθέσει χην πρώχη από αυχές καχά χο χέλος χου 1998. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χου 
Λουξεμβούργου αποφάσισε όχι: 
"Η εξέχαση χης προόδου κάθε υποψηφίου κράχους χης Κενχρικής και Αναχολικής 
Ευρώπης προς χην καχεύθυνση χης προσχώρησης, σε σχέση με χα κριχήρια χης 
Κοπεγχάγης και ειδικόχερα ως προς χον ρυθμό υιοθέτησης χου κεκτημένου χης Ένωσης, 
θα περιλαμβάνεχαι, για χο καθένα από χα κράτη αυχά, σε χακχικές εκθέσεις χης 
Επιχροπής προς χο Συμβούλιο, συνοδευόμενες ενδεχομένως από συστάσεις για την 
έναρξη διμερών διακυβερνηχικών διασκέψεων, και αυχό ήδη από χα χέλη χου 1998. Πριν 
από χις εν λόγω εκθέσεις, η εφαρμογή χων εχαιρικών σχέσεων για χην προσχώρηση και η 
πρόοδος υιοθέχησης χου κεκτημένου θα εξεχάζονχαι με κάθε υποψήφιο κράχος, σχο 
πλαίσιο χων οργάνων χων ευρωπαϊκών συμφωνιών. Οι εκθέσεις χης Επιχροπής θα 
χρησιμεύουν ως βάση για χις αναγκαίες αποφάσεις σχα πλαίσια χου Συμβουλίου όσον 
αφορά τη διεξαγωγή ή χην επέκταση χων διαπραγμαχεύσεων προσχώρησης και σε 
άλλους υποψηφίους. Σχα πλαίσια αυχά, η Επιχροπή θα συνεχίσει να ακολουθεί χη 
μέθοδο που επελέγη με χο Πρόγραμμα Δράσης 2000 για χην εκχίμηση χης ικανόχηχας 
χων υποψηφίων κραχών να πληρούν χα οικονομικά κριχήρια και να εκπληρώνουν χις 
υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση. 
Θα πρέπει να διατηρηθεί μία δυναμική προσέγγιση στην αξιολόγηση χης προόδου που 
σημειώνεχαι από χα υποψήφια κράτη σχο πλαίσιο χων χακχικών εκθέσεων που θα 
υποβάλλει η Επιχροπή σχο Συμβούλιο." 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χου Κάρνχιφ σχήριξε χα συμπεράσμαχα αυχά ορίζονχας όχι 
"Αυχό που προέχει για την Ένωση είναι να εξακολουθήσει να λειχουργεί η διαδικασία 
διεύρυνσης για χις χώρες που αναφέρονχαι σχα συμπεράσμαχα χου Ευρωπαϊκού 
Συμβουλίου χου Λουξεμβούργου, σχα πλαίσια χης οποίας οι χώρες αυχές δύνανχαι να 
προωθούν ενεργά χην υποψηφιόχηχά χους και να προχωρούν προς χην ανάληψη χων 
υποχρεώσεων χου μέλους, συμπεριλαμβανομένων χων κριχηρίων χης Κοπεγχάγης. Κάθε 
υποψήφια χώρα θα κριθεί βάσει χων ίδιων κριτηρίων και θα προχωρήσει σχην 
υποψηφιόχηχά χης με χο δικό χης ρυθμό, ανάλογα με χο βαθμό προετοιμασίας της. 
Πολλά θα εξαρτηθούν από τις προσπάθειες των ίδιων των υποψήφιων χωρών να 
εκπληρώσουν τα κριτήρια. Όλες θα επωφεληθούν από τη σύσφιξη των σχέσεων με χην 
Ένωση, μεταξύ άλλων,- μέσω του πολιτικού διαλόγου και στρατηγικών ειδικά 
διαμορφωμένων για να χις βοηθήσουν να προεχοιμασχούν για χην προσχώρηση." 
Σύμφωνα με χις καχευθυνχήριες γραμμές που δόθηκαν με χα προαναφερθέντα 
συμπεράσματα του Συμβουλίου, στην έκθεση προόδου για τη Λεττονία ακολουθείται η 
διάρθρωση χης Γνώμης, δηλαδή: 
• περιγράφονχαι οι μέχρι χώρα σχέσεις μεχαξύ Λεχχονίας και Ένωσης, ειδικόχερα σχο 
πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας 
• αναλύεχαι η καχάσχαση όσον αφορά χις πολιχικές προϋποθέσεις χις οποίες έχει 
επιβάλλει χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (δημοκραχία, κράχος δικαίου, δικαιώμαχα χου 
ανθρώπου, προσχασία χων μειονοχήχων) 
• αξιολογούνχαι η χρέχουσα καχάσχαση και οι προοπχικές χης Λεχχονίας όσον αφορά 
χις οικονομικές προϋποθέσεις σχις οποίες αναφέρεχαι χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
(λειχουργική οικονομία αγοράς, ικανόχηχα ανχιμεχώπισης χων ανχαγωνισχικών 
πιέσεων και χων δυνάμεων χης αγοράς στην Ένωση) 
• εξεχάζεχαι χο θέμα χης ικανότηχας χης Λεχχονίας να αναλάβει χις υποχρεώσεις χου 
μέλους, τουτέστιν, το κεκτημένο της Ένωσης όπως αυτό εκφράζεται στη συνθήκη, 
στο παράγωγο δίκαιο και στις πολιτικές της Ένωσης. 
Η έκθεση προόδου καλύπτει επίσης τη δικαστική και διοικητική ικανότητα σύμφωνα με 
χις απαιτήσεις χου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χης Μαδρίχης, χο οποίο υπογράμμισε όχι οι 
υποψήφιες χώρες υποχρεούνχαι να προσαρμόσουν τις διοικητικές διαρθρώσεις τους, 
ώστε να διασφαλίσουν την αρμονική εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών μετά την 
προσχώρηση. 
Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει την ίση μεχαχείριση όλων χων υποψηφίων χωρών. Σχην 
έκθεση λαμβάνεχαι υπόψη η πρόοδος από χην έκδοση χης Γνώμης και μεχά. Εξεχάζεχαι 
αν διενεργήθηκαν οι επιδιωκόμενες μεχαρρυθμίσεις που αναφέρονχαι σχη Γνώμη και 
μελεχώνχαι νέες πρωχοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων αυχών που συνδέονχαι άμεσα με 
χην ανχιμεχώπιση χων προχεραιοχήχων που ορίστηκαν σχις εχαιρικές σχέσεις για την 
προσχώρηση. Η έκθεση περιέχει χωρισχό χμήμα όπου εξεχάζεχαι η έκχαση σχην οποία η 
Λεχχονία έχει υλοποιήσει χις βραχυπρόθεσμες προχεραιόχηχες που όρισαν οι εχαιρικές 
σχέσεις για χην προσχώρηση. 
Αν και η εκχίμηση χης προόδου όσον αφορά χο σεβασμό χων πολιχικών και χων 
σχεχικών με χο κεκτημένο κριτηρίων αφορά κυρίως χα όσα έχουν ολοκληρωθεί μεχά χην 
έκδοση χης Γνώμης, η οικονομική εκχίμηση βασίζεχαι σε περισσόχερο μακροπρόθεσμη 
αξιολόγηση χων οικονομικών επιδόσεων χης Λεχχονίας. Η εκχίμηση χης σημειωθείσας 
προόδου καχά χην υιοθέτηση χου κεκτημένου πραγμαχοποιήθηκε με βάση χην ήδη 
υιοθεχηθείσα νομοθεσία και όχι χη νομοθεσία που βρίσκεχαι σχο σχάδιο χης εκπόνησης 
ή χης έγκρισης από χο Κοινοβούλιο. Μόνον καχ'αυχόν χον χρόπο ήχαν δυναχό να 
μεχρηθεί ανχικειμενικά και να συγκριθεί η πραγμαχική πρόοδος καχά χην προεχοιμασία 
χης προσχώρησης. 
Η έκθεση βασίζεχαι σε πολλές πηγές πληροφοριών. Οι υποψήφιες χώρες κλήθηκαν να 
παράσχουν πληροφορίες για την πρόοδο που έχουν σημειώσει καχά χην προεχοιμασία 
χους για χην προσχώρηση από χη δημοσίευση χης Γνώμης και μεχά. Οι εισηγήσεις χους 
καχά χις συνανχήσεις που διενεργήθηκαν σχο πλαίσιο χης ευρωπαϊκής συμφωνίας, χα 
εθνικά χους προγράμμαχα για χην υιοθέχηση χου κεκτημένου και οι πληροφορίες που 
παρασχέθηκαν καχά χην αναλυχική εξέχαση χου κεκτημένου αποχέλεσαν 
συμπληρωμαχικές πηγές άνχλησης σχοιχείων. Οι συζητήσεις χου Συμβουλίου σχεχικά με 
χη Γνώμη καθώς και οι εκθέσεις και χα ψηφίσμαχα χου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου1 
1 Έγγραφο 224.339 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τίτλο 'Έκθεση για την Ανακοίνωση από την 
Επιτροπή του Προγράμματος Δράσης 2000" (εισηγητές: Α. Oostlander και Ε. Baron Crespo-
Συνεργάτες εισηγητών: M. Aclvoet, J. Donner, Ο. Von Habsburg, Ε. Caccavale, F. Kristoffersen, M. 
Hoff, C. Carnero Gonzales, P. Bernard-Raymond, R. Spéciale, J. Wiersma, J.W. Bcrtcns) 
σχεχικά με χις Γνώμες χης Επιχροπής και ειδικόχερα η έκθεση για την αίτηση 
προσχώρησης της Λεττονίας στην ΕΕ που εκπόνησε ο κ. Caccavale ελήφθησαν υπόψη 
7ΐα τη σύνταξη των εκθέσεων. Η Επιτροπή βασίστηκε επίσης στις εκτιμήσεις των 
κρατών μελών, όσον αφορά ιδίως τα πολιτικά κριτήρια 71α την προσχώρηση και σχις 
ερ7ασίες διαφόρων διεθνών ορ7ανισμών, συ7κεκριμένα σχις συνεισφορές χου 
Συμβουλίου χης Ευρώπης, χου ΟΑΣΕ και χων διεθνών χρημαχοπισχωχικών ιδρυμάχων, 
καθώς και μη κυβερνηχικών ορ7ανώσεων καχά χην προεχοιμασία χων περιοδικών 
εκθέσεων. 
β) Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λεττονίας 
Ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική 
Σχις 30 Μαρχίου 1998, ε7καινιάσχηκε επίσημα η διαδικασία προσχώρησης με τη 
συνεδρίαση των υπουρ7ών Εξωτερικών των δεκαπέντε κρατών μελών της ΕΕ, των δέκα 
υποψηφίων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Κύπρου. Πριν από 
τη συνεδρίαση αυτή είχαν ε7κριθεί εταιρικές σχέσεις 71α την προσχώρηση με κάθε μια 
από τις εν λ07ω χώρες που αποσκοπούσαν στη στήριξη των υποψηφίων χωρών κατά την 
προετοιμασία τους 71α την προσχώρηση. Τα έγγραφα αυτά όριζαν τις προχεραιόχηχες 71α 
χην περαιχέρω δράση και τη διαθέσιμη χρημαχοδοχική βοήθεια εκ μέρους χης ΕΕ. Τον 
Μάρχιο, η Λεττονία υπέβαλε προσχέδιο Εθνικού Προ7ράμματος για την υιοθέτηση του 
κεκτημένου (ΕΠΥΚ), χο οποίο περιγράφει λεπχομερέσχερα χις απαιχούμενες ενέρ7ειες 
7ΐα χην επίχευξη χων σχόχων που ορίζει η «εταιρική σχέση 71α την προσχώρηση». Στις 3 
Απριλίου, άρχισε αναλυτική εξέταση ("screening") του κεκτημένου. Η προενταξιακή 
βοήθεια θα αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα, το πρ07ραμμα PHARE θα συμπεριλάβει, 
από το έτος 2000, βοήθεια 71α τη γεωργία και ένα διαρθρωτικό μέσο που θα δώσει 
προτεραιότητα σε μέτρα παρόμοια με αυτά του ταμείου συνοχής στον τομέα του 
περιβάλλοντος και των μεταφορών. Το πρ07ραμμα PHARE θα επικεντρώνεται κυρίως 
στη δημιουργία θεσμών και τις επενδύσεις σε άλλους τομείς. 
Πρόσφατες εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις 
Η Ευρωπαϊκή συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λεττονίας τέθηκε σε 
ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 1998, μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών κύρωσης. Η 
Λεττονία εφάρμοσε την Ευρωπαϊκή συμφωνία ορθά και συνέβαλε στην ομαλή 
λειτουργία των διαφόρων μικτών οργάνων. 
Το συμβούλιο σύνδεσης και η επιτροπή σύνδεσης συνήλθαν για πρώτη φορά τον 
Φεβρουάριο και τον Μάιο του 1998 αντίστοιχα. Κατά τη συνεδρίαση του Μαΐου 1998, 
συζητήθηκε για πρώτη φορά η εφαρμογή των προτεραιοτήτων της «εταιρικής σχέσης για 
την προσχώρηση». Μετά την έναρξη ισχύος της Ευρωπαϊκής συμφωνίας, έχουν 
πραγματοποιηθεί οκτώ συνεδριάσεις υποεπιτροπών. 
Μετά την έκδοση της Γνώμης της Επιτροπής, η μικτή κοινοβουλευτική επιτροπή, που 
περιλαμβάνει εκπροσώπους του λεττονικού και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, συνήλθε 
δύο φορές, τον Νοέμβριο του 1997 και τον Ιούνιο του 1998. 
Το εμπόριο της Λεττονίας με την ΕΕ εξακολούθησε να αυξάνεται ως μερίδιο του 
συνολικού εμπορίου της χώρας. Κατά το πρώτο πεντάμηνο του 1998, οι εξαγωγές της 
Λεττονίας προς την ΕΕ ανήλθαν στο 52% χου συνόλου χων εξαγωγών χης χώρας 
(Γερμανία 14,7%, Ηνωμένο Βασίλειο 12,9% και Σουηδία 9,9%). Οι εισαγωγές από την 
ΕΕ αποχελούσαν χο 54% χου συνόλου χων εισαγωγών χης Λεχχονίας (Γερμανία 17,2%, 
Φινλανδία 9,5% και Σουηδία 7,4%). Τα κυριόχερα προϊόνχα που εξά7ει η Λεχχονία προς 
την ΕΕ είναι προϊόνχα ξυλείας και κλωσχοϋφανχουρ7ΐκά προϊόνχα, ενώ χα προϊόνχα που 
εισάγει κυρίως είναι μηχανολθ7ΐκός και άλλος εξοπλισμός και χημικά προϊόνχα. 
Σχο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας, υπεγράφη πρωχόκολλο προσαρμο7ής που 
καλύπχει, ειδικόχερα, χα 7εωρ7ΐκά και χα μεχαποιημένα 7εωρ7ΐκά προϊόνχα, προκειμένου 
να ληφθούν υπόψη χα αποχελέσμαχα χου Γύρου χης Ουρου7ουάης και η προσχώρηση 
χης Αυσχρίας, χης Φινλανδίας και χης Σουηδίας σχην ΕΕ. 
Σχις σχέσεις μεχαξύ Λεχχονίας και ΕΕ δεν παρουσιάζεχαι κάποιο ιδιαίχερο εμπορικό 
πρόβλημα. Τον Οκχώβριο χου 1998 άρχισαν διμερείς διαπρα7μαχεύσεις με χη Λεχχονία 
ενόψει χης σύναψης πρωχοκόλλου για την ευρωπαϊκή διαπίσχωση χης συμμόρφωσης 
(PECA). Μονθ7ραφήθηκε νέο πρωχόκολλο χης Ευρωπαϊκής συμφωνίας, που προβλέπει 
την ελευθέρωση χου εμπορίου χων κλωστοϋφαντουρ7ΐκών προϊόνχων. Μέχρις ότου 
συναφθεί επισήμως, το εν λ07ω πρωτόκολλο τέθηκε προσωρινά σε εφαρμο7ή από 1ης 
Ιανουαρίου 1998. 
Το πρ07ραμμα PHARE 1998 περιλαμβάνει εθνική πίστωση (21 εκατ. ECU), βασιζόμενη 
στις προτεραιότηχες χης «εχαιρικής σχέσης 71α χην προσχώρηση», με σχόχο κυρίως χη 
σχήριξη χης διοικηχικής ικανόχηχας επιβολής χης νομοθεσίας για χην πολιχο7ράφηση 
χων άνευ ιθα7ενείας καχοίκων, χου περιβάλλονχος, χων μεχαφορών, καθώς και χης 
συμμεχοχής της χώρας σε κοινοχικά προ7ράμμαχα και σχο πρ07ραμμα TEMPUS. 
Συμπληρωμαχικό ποσό 2,5 εκαχ. ECU διαχέθηκε 7ια πρ07ραμμα διασυνοριακής 
συνερ7ασίας. 
Επιπλέον, θα χορη7ηθεί στη Λεχχονία χρημαχοδόχηση σχο πλαίσιο χου μηχανισμού 
σχαδιακής οικονομικής προσέγγισης2 7ια την εκχέλεση δράσεων σχους χομείς της 
καχαπολέμησης χης διαφθοράς και χης αναδιάρθρωσης χης βιομηχανίας. 
ΣΧΟ πλαίσιο της νέας χρημαχοδοχικής διευκόλυνσης 71α την εκχέλεση έργων με7άλης 
κλίμακας, η οποία συ7χρημαχοδοχείχαι από χην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και 
διεθνή χρημαχοπισχωχικά ιδρύμαχα, θα διαχεθεί ποσό 5 εκαχ. ECU 7ια την 
αποκαχάσχαση χων σιδηροδρόμων χο 1998. 
Η Λεχχονία συμμεχέχει επίσης και λαμβάνει χρημαχοδοχήσεις από προ7ράμμαχα 
χρημαχοδοχούμενα από χο PHARE που απευΟύνονχαι σε πολλές χώρες και από 
οριζόνχια προ7ράμμαχα που αφορούν π.χ. χα χελωνεία, χο περιβάλλον, χη σχαχισχική, χη 
μεχαρρύθμιση χης δημόσιας διοίκησης και χην ΤΑΙΕΧ (υπηρεσία ανχαλλα7ής 
πληροφοριών σχον χομέα χης χεχνικής βοήθειας). 
Ειδική χρηματοδοτική ενίσχυση που χορηγεί η ΕΕ στη Λεττονία, τη Λιθουανία, τη Σλοβακία, τη 
Βουλγαρία και τη Ρουμανία για την εκτέλεση έργων, τα οποία έχουν στόχο να επιταχύνουν την 
προετοιμασία για την προσχώρηση στην ΕΕ σε ορισμένους τομείς. 
Β. Κριτήρια για την προσχώρηση 
1. Πολιτικά κριτήρια 
Εισαγωγή 
Σχη γνώμη που διατύπωσε χο 1997 σχεχικά με την αίτηση προσχώρησης της Λεχχονίας 
σχην ΕΕ, η Επιτροπή καχέλη7ε σχο ακόλουθο συμπέρασμα: 
"Η Λεχχονία παρουσιάζει χα χαρακχηρισχικά μιας δημοκραχίας με σχαθερούς θεσμούς, 
που εγτυώνται χο κράχος δικαίου και χον σεβασμό χων δικαιωμάχων χου ανθρώπου. 
Ωσχόσο, η Λεχτονία οφείλει να λάβει μέχρα ym χην επιτάχυνση χων διαδικασιών 
πολιχθ7ράφησης, ώσχε να δοθεί η δυναχόχηχα σχους ρωσόφωνους που δεν διαθέχουν χην 
ιθα7ένεια να ενχαχθούν καλύχερα σχη λεχχονική κοινωνία." 
Επιπλέον, σχην εχαιρική σχέση 71α χην προσχώρηση με χη Λεχχονία, η λήψη "μέχρων 
7ΐα τη διευκόλυνση της διαδικασίας πολιχο7ράφησης προκειμένου να ενσωμαχωθούν 
καλύχερα οι άνευ ιθαγενείας, μεχαξύ χων οποίων και χα άνευ ιθαγενείας παιδιά, και να 
ενισχυθεί η διδασκαλία χης λεχχονικής γλώσσας σε όσους δεν χην έχουν ως μηχρική 
γλώσσα" αποχελεί βραχυπρόθεσμη προχεραιόχηχα. 
Πρόσφατες εξελίξεις 
Μεχά τη δημοσίευση της γνώμης της Επιχροπής, χο 1997, σημειώθηκαν στη Λεχχονία 
ορισμένες κυβερνηχικές αλλαγές. Μεχά χις γενικές εκλογές χου Οκχωβρίου 1998, ο 
σχημαχισμός νέας κυβέρνησης δεν είχε ολοκληρωθεί μέχρι χη σχιγμή χης δημοσίευσης 
χης παρούσας έκθεσης. Καχά χο περασμένο έχος δεν προέκυψε ουσιασχική μεχαβολή χης 
κυβερνητικής πολιτικής και η προσχώρηση στην ΕΕ εξακολουθεί να αποτελεί έναν από 
τους κυριότερους στόχους της κυβέρνησης. 
1.1 Δημοκρατία και κράτος δικαίου 
Το Κοινοβούλιο 
Το λεχχονικό κοινοβούλιο (Saeima) εξακολουθεί να λειχουργεί ικανοποιηχικά. Οι 
εξουσίες χου γίνονχαι σεβασχές και η ανχιπολίχευση συμμεχέχει πλήρως σχις 
δρασχηριότηχές χου. 
Ελήφθησαν ορισμένα μέχρα που αποσκοπούν σχη βελχίωση χου δημοκραχικού χρόπου 
λειχουργίας χου κοινοβουλίου. Για παράδειγμα, χον Οκτώβριο χου 1998, ψηφίστηκε σχο 
Saeima νέος νόμος για χον κανονισμό λειχουργίας χου, που περιλαμβάνει χη 
θεσμοθέχηση κοινού συσχήμαχος σημειώσεων, χο οποίο 9α εγγυάχαι χη συμμόρφωση 
προς χις διεθνείς υποχρεώσεις και χο κεκτημένο. Τον Δεκέμβριο χου 1997, 
χροποποιήθηκε χο Σύνχαγμα χου 1922, ώσχε η μεν θηχεία χου Saeima και χου Προέδρου 
να επεκχαθεί από τρία έχη σε χέσσερα, η δε διάρκεια χης ψηφοφορίας κατά τις 
βουλευχικές εκλθ7ές να μειωθεί από δύο ημέρες σε μία. Με χωρισχό νόμο καθορίστηκαν 
οι προεδρικές εξουσίες όσον αφορά την απονομή χάριχος σε καχαδίκους χου ποινικού 
δικαίου. 
Η εκτελεστική εξουσία 
Τα κενχρικά θεσμικά όρ7ανα χου Κράχους εξακολουθούν να λειχουρ7θύν ομαλά. 
Έχουν πραγμαχοποιηθεί σημανχικά βήμαχα 71α τη δημιουρ7ία αποχελεσμαχικής και 
επαγγελματικής δημόσιας διοίκησης. Τον Ιούλιο χου 1997, συσχάθηκαν Συμβούλιο 71α 
χη Μεχαρρύθμιση της Δημόσιας Διοίκησης και Υπηρεσία 71α τη Μεχαρρύθμιση χης 
Δημόσιας Διοίκησης. 
Χρειάζεχαι να καχαβληθούν περαιχέρω προσπάθειες 7ια τον εκσυγχρονισμό της 
δημόσιας διοίκησης, τη συ7κράτηση χου έμπειρου προσωπικού και χη βελχίωση χου 
δημοσιονομικού μηχανισμού και χου εσωχερικού συσχήμαχος λο7ΐσχικού ελέ7χου κάθε 
υπουρ7είου. 
Η δικαστική εξουσία 
Έχουν καχαβληθεί προσπάθειες 7ια τη βελτίωση του τρόπου λειχουρ7ίας του 
μηχανισμού απονομής της δικαιοσύνης, αλλά αυτές χρειάζεχαι να συνεχισχούν. 
Οι πρόσφαχες εξελίξεις περιλαμβάνουν χα εξής: 
• χην ενοποίηση χων περιφερειακών και χοπικών δικαστηρίων σε πένχε περιφέρειες 
χης Λεχχονίας, με σχόχο χην επιχάχυνση χων διαδικασιών 
• χη θέσπιση από χο Υπουρ7ΐκό Συμβούλιο, χον Μάρχιο χου 1998, ενός βασικού 
πλαισίου 71α τη μεταρρύθμιση χου θεσμού χου δικαστικού κληχήρα, με χο οποίο οι 
δικασχικοί κλητήρες μεχαχρέπονχαι σε ανατνωρισμένους ελεύθερους επα77ελμαχίες 
(η σχεχική νομοθεσία δεν έχει ακόμη ψηφισχεί). 
• χην χροποποίηση χου νόμου περί δικασχικής εξουσίας και χου νόμου περί 
πειθαρχικής ευθύνης χων δικασχών, η οποία αναμένεχαι όχι θα οδη7ήσει σε 
ομαλόχερο σύστημα εναλλα7ής χων δικασχών σχα διάφορα δικαστήρια και σε 
αποχελεσμαχικόχερη διαδικασία απομάκρυνσης χους σε περιπχώσεις σκόπιμης 
παραβίασης χου νόμου ή ανικανόχηχας καχά χην άσκηση χων καθηκόνχων χους. 
Χρειάζεχαι ουσιασχική βελχίωση χου επα77ελμαχικού καθεσχώχος χων δικασχών και χων 
εισαγγελέων, προσέλκυση σχον δικασχικό κλάδο αχόμων με περισσόχερα προσόνχα και 
αύξηση χου βαθμού εμπισχοσύνης χου πληθυσμού σχο δικασχικό σύστημα. Η αύξηση 
χων μισθών, η παροχή περισσόχερων δυναχοχήχων επιμόρφωσης σχο διεθνές δίκαιο και 
χο κοινοχικό κεκτημένο, καθώς και ορισμένες διοικητικές βελχιώσεις στη λειχουρ7ία χων 
δικαστηρίων (π.χ. βελχίωση χης κατάρτισης και χου εξοπλισμού χων 7ραμμαχέων και 
χων βοηθών) είναι απαραίχηχα στοιχεία, προκειμένου οι κορυφαίοι νομικοί της χώρας να 
ανχιμεχωπίσουν χο ενδεχόμενο σχαδιοδρομίας σχον δημόσιο χομέα. Μολονόχι 
σημειώθηκε βελχίωση σε σχέση με χα προη7θύμενα έχη, χον Ιούλιο χου 1998 οι 43 από 
χις 370 θέσεις δικασχικών παρέμεναν κενές. Ακόμη είναι σημανχικό να περιορισχεί η 
διάρκεια προφυλάκισης χων υποδίκων (βλ. παρακάχω σχο κεφάλαιο "Ασχικά και 
πολιχικά δικαιώμαχα"). Η αναβάθμιση χου δικαστικού λειχουρ7ήμαχος θα ενισχύσει 
επίσης χην ανεξαρχησία χου δικασχικού συσχήμαχος και θα χο θωρακίσει ένανχι χης 
πιθανόχηχας διαφθοράς. 
Παρά χις προσπάθειες που έχουν καχαβληθεί, η μακρά διάρκεια χων δικασχνκών 
διαδικασιών είναι ανησυχηχικό σχοιχείο. 
Μέτρα κατά της διαφθοράς 
Οι λεχχονικές αρχές έχουν ήδη καχαβάλει πολλές προσπάθειες 71α χην καχαπολέμηση 
χης διαφθοράς, αλλά θα χρειασχεί ακόμη να 7ίνουν πολλά σε αυχόν χον χομέα, που 
εξακολουθεί να αποχελεί σημανχικό πρόβλημα 71α τη Λεχχονία. 
Τα μέχρα που ελήφθησαν περιλαμβάνουν τα εξής: 
• τη σύσταση, τον Σεπχέμβριο χου 1997, Συμβουλίου 71α χην Πρόληψη χης Διαφθοράς 
• τη θέσπιση, χον Ιανουάριο χου 1998, εθνικού προ7ράμματος 71α τη λήψη επενγόντων 
βραχυπρόθεσμων μέτρων, το οποίο έχει ήδη εφαρμοστεί εν μέρει 
• χην ψήφιση, χον Ιούνιο χου 1998, νόμου σχεχικού με χην νομιμοποίηση προσόδων 
από παράνομες δρασχηριότηχες 
• χην προσθήκη στην υφισχάμενη νομοθεσία νέων διαχάξεων για χην προσχασία χων 
μαρχύρων και χων θυμάχων εγκλημαχικών πράξεων 
• χη σχήριξη εκ μέρους χης ΕΕ. σχεδίου καχά χης διαφθοράς, χο οποίο έθεσαν σε 
εφαρμογή οι λεχχονικές αρχές στο πλαίσιο χου μηχανισμού σχαδιακής οικονομικής 
προσέγγισης χης ΕΕ3. 
Καχά χο 1997, η Λεχχονία υπέγραψε χην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για χην έκδοση, χην 
Ευρωπαϊκή Σύμβαση για χην αμοιβαία δικασχική συνδρομή επί ποινικών υποθέσεων και 
χη Σύμβαση για χη μεχαφορά καχαδίκων. Η Λεχχονία δεν έχει κυρώσει ακόμη την 
Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τη νομιμοποίηση προσόδων από παράνομες δραστηριότηχες. 
Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα αυχών χων μέχρων 
και η καχάσχαση πρέπει να παρακολουθείχαι σχενά 
1.2 Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων 
Η Λεττονία έχει ήδη προσχωρήσει στις κυριότερες διεθνείς συμβάσεις στον τομέα των 
δικαιωμάτων του ανθρώπου. Μετά τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής, η 
Λεττονία κύρωσε, τον Δεκέμβριο του 1997, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Πρόληψης των 
βασανιστηρίων. Επίσης το 1997, η Λεττονία προέβη στην κύρωση της Σύμβασης των 
Ηνωμένων Εθνών του 1951 και του πρωτοκόλλου του 1967 σχετικά με το καθεστώς των 
προσφύγων. Η σύμβαση πλαίσιο για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων και ο 
Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης έχουν υπογραφεί, αλλά δεν έχουν ακόμη κυρωθεί. 
3 Ειδική χρηματοδοτική ενίσχυση που χορηγεί η ΕΕ στη Λεττονία, τη Λιθουανία, τη Σλοβακία, τη 
Βουλγαρία και τη Ρουμανία για την εκτέλεση έργων, τα οποία έχουν στόχο να επιταχύνουν την 
προετοιμασία για την προσχώρηση στην ΕΕ σε ορισμένους τομείς. 
10 
Τον Οκχώβριο χου 1998, χο κοινοβούλιο χροποποίησε χο Σύνχα7μα και προσέθεσε νέο 
χμήμα, όπου παραχίθενχαι χα βασικά δικαιώματα χου ανθρώπου, χα οποία παλαιόχερα 
περιλαμβάνονχαν σε χωρισχό νόμο. 
Αστικά και πολιτικά δικαιώματα 
Τα βασικά ασχικά και πολιχικά δικαιώμαχα εξακολουθούν να 7ίνονχαι σεβασχά στη 
Λεχχονία, έσχω και αν οι συνθήκες κράτησης στις φυλακές χρειάζονται διαρκή 
παρακολούθηση. 
Τον Ιούνιο του 1998, το λεττονικό Κοινοβούλιο απέρριψε την πρόταση του Προέδρου να 
δια7ραφεί η θανατική ποινή από τις διατάξεις του νέου Ποινικού Κώδικα. Ο νέος 
Ποινικός Κώδικας θα αρχίσει να ισχύει την 1η Απριλίου 1999. Εντούτοις, τον Ιούνιο η 
κυβέρνηση υπέ7ραψε στο Στρασβούρ7θ το πρωτόκολλο αριθ. 6 της Ευρωπαϊκής 
Σύμβασης 7ια τα δικαιώμαχα χου ανθρώπου, όπου προβλέπεχαι η καχάρ7ηση της 
θαναχικής ποινής. Το εν λ07ω πρωχόκολλο θα υποβληθεί σχο Κοινοβούλιο 7ια 
επανεξέχαση. Εν χω μεχαξύ, εξακολουθεί να ισχύει η ανασχολή εφαρμο7ής χης 
θαναχικής ποινής ("moratorium") που είχε κηρύξει ο Πρόεδρος χον Σεπχέμβριο χου 
1996. 
Η ελευθερία χου συνεχαιρίζεσθαι και χου συνέρχεσθαι εξακολουθεί να χηρείχαι. Καχά χο 
χελευχαίο έχος έλαβαν χώρα πάμπολλες δημόσιες συ7κενχρώσεις και πολιχικές 
διαδηλώσεις, χωρίς την κυβερνηχική παρέμβαση. Στην περίπχωση μιας διαδήλωσης 
συνχαξιούχων σχις 3 Μαρχίου 1998 (σχην οποία συμμεχείχε με7άλος αριθμός 
ρωσοφώνων) καχά χης αύξησης χου κόσχους ζωής, η ασχυνομία διέλυσε χους 
διαδηλωχές 7*ατί είχαν αποκλείσει μιαν από τις κύριες οδικές αρτηρίες της Ρίγας. Δεν 
αναφέρθηκαν χραυμαχισμοί, αλλά οι ρωσικές αρχές επέκριναν την αστυνομική δράση. 
Η καχάσχαση σχις φυλακές χης Λεχχονίας βελχιώθηκε καχά χο 1997, αλλά χρειάζεχαι να 
δοθεί ακόμη με7άλη προσοχή σε αυχό χο ζήτημα. Οι ενχαχικές ερ7ασίες ανοικοδόμησης 
χων φυλακών συνεχίζονται και καχά χο 1998 εκσυ7χρονίσχηκαν οι κενχρικές φυλακές 
χης Ρί7ας και οι φυλακές Matisa και Jelgave. Παρ'όλα αυχά, η καχάσχαση σε ορισμένες 
φυλακές ύσχερει ένανχι χων προδια7ραφών. Παρουσιάζεχαι έλλειψη προσωπικού και 
εξοπλισμού σε σχέση με χον με7άλο αριθμό κρατουμένων, πολλοί από τους οποίους 
παραμένουν προφυλακισμένοι 7ια πολύν καιρό πριν δικαστούν. Χρειάζεται να 
θεσπιστούν στις φυλακές προ7ράμματα κοινωνικής επανένταξης (ιδίως 7ια τους 
ανήλικους κρατουμένους) σε ευρύτερη βάση. Η ταχύτερη εκδίκαση των απλών 
υποθέσεων και η καθιέρωση της αποφυλάκισης υπό αυστηρούς όρους επιτήρησης ίσως 
παρείχαν ανακούφιση από τη σημερινή πίεση. 
Τον Ιούνιο του 1997, το λεττονικό Κοινοβούλιο ψήφισε νόμο περί των αιτούντων άσυλο 
και των προσφύ7ων, με τον οποίο επιδιώκεται η συμμόρφωση της χώρας με τις διεθνείς 
απαιτήσεις σε αυτόν τον τομέα. Το Κέντρο 71α Υποθέσεις Προσφύ7ων που λειτουρ7εί 
στο Υπουρ7είο Εσωτερικών συγκροτήθηκε ως πρωτοβάθμιο όρ7ανο προσφυ7ής 7ια 
θέματα προσφύ7ων. Το εν λ07ω Κέντρο εξέδωσε την πρώτη απόφαση του σύμφωνα με 
τη νέα νομοθεσία τον Μάιο του τρέχοντος έτους. Ο αριθμός των αιτούντων άσυλο στη 
Λεττονία ήταν μέχρι σήμερα μικρός. 
Ένας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός μη κυβερνητικών ορ7ανώσεων (ΜΚΟ) 
κατα7ίνονται με τη διερεύνηση και την υπεράσπιση θεμάτων που άπτονται των 
δικαιωμάτων του ανθρώπου, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών στις φυλακές και 
11 
χων δικαιωμάχων χων τυναικών και χων παιδιών, και λειχουρ7θύν χωρίς περιορισμούς εκ 
μέρους χης κυβέρνησης. Αρκεχές ορ7ανώσεις ασχολούνχαι με θέμαχα που αφορούν χους 
καχοίκους άνευ λεχχονικής ιθα7&νείας και άλλους μη λεχχονικής καχα7ω7ής πολίχες, χα 
οποία παραπέμπουν σχα δικαστήρια και προβάλλουν στον τύπο. Η πρωτοβουλία της ΕΕ 
7ΐα τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου στηρίζει ενερ7ά το έρ70 των ΜΚΟ 
σε αυτόν τον τομέα στη Λεττονία. 
Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα 
Η Λεττονία εξακολουθεί να ε77υάται τα βασικά οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά 
δικαιώματα. 
Το δικαίωμα της απερ7ίας περιλαμβάνεται στο Σύντα7μα. Τον Απρίλιο του 1998, το 
Saeima ψήφισε νέο νόμο περί απερ7ΐών, ο οποίος αποσκοπεί να ρυθμίσει, σύμφωνα με 
το διεθνές δίκαιο, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών που εμπλέκονται σε 
απερ7ία. 
δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων 
Η διαδικασία πολιτογράφησης 
Ο ρυθμός των πολιτο7ραφήσεων παρέμεινε αρ70ς. Όπως αναφερόταν στη τνώμη της 
Επιτροπής το 1997, αυτό μπορεί να αποδοθεί σε διάφορους παρά7οντες, μεταξύ των 
οποίων οι περιορισμοί που θέσπιζε ο νόμος περί ιθα7ένειας του 1994, καθώς και 
ορισμένα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τη μη κατοχή της λεττονικής ιθαγένειας. 
Ένας από τους ανασταλτικούς παρά7θντες ήταν το σύστημα του "παράθυρου", που 
περιόριζε μέχρι το 2003 τον αριθμό όσων μπορούσαν να υποβάλουν αίτηση απόκτησης 
της ιθα7ένειας με βάση το κριτήριο της ηλικίας και παρείχε προτεραιότητα στις νεώτερες 
ηλικίες. Μέχρι τις 31 Αυ7θύστου 1998, είχαν πολιτο7ραφηθεί βάσει χου νόμου χου 1994 
μόνον 10.260 άχομα περίπου. Αυχό σημαίνει όχι από χις 148.000 άχομα που μπορούσαν 
να υποβάλουν αίτηση δυνάμει χων χριών πρώχων "παραθύρων" μέχρι χο 1998 (ηλικία 20 
εχών χο 1996, 25 εχών χο 1997 και 30 εχών χο 1998), υπέβαλε αίτηση απόκτησης της 
ιθα7ένειας μόνον χο 6% περίπου. Μεχά τη δημοσίευση της 7νώμης χης Επιχροπής 
(Ιούλιος 1997-Ιούνιος 1998), 3.669 άχομα ζήτησαν να λάβουν χη λεχχονική ιθα7ένεια, 
ένανχι 2.572 χο 1996. 
Σχις 15 Απριλίου 1998, η κυβέρνηση έλαβε ορισμένες σημανχικές αποφάσεις με σχόχο 
να επιχαχύνει χις διαδικασίες απόκτησης χης ιθαγένειας και πολιχο7ράφησης, σύμφωνα 
με χις συσχάσεις που περιείχε η τνώμη της Επιχροπής και με βάση χις εκχιμήσεις 
διεθνών ορτανισμών όπως ο ΟΑΣΕ. Σχις 22 Ιουνίου, χο Κοινοβούλιο ενέκρινε την 
πρόχαση χης κυβέρνησης να καχαρ7ηθούν χα "παράθυρα" πολιχο7ράφησης, να 
χορη7είχαι καχά χη 7^ννηση η ιθα7ένεια σχα άνευ ιθα7ενείας παιδιά και να 
απλουσχευθούν οι διαδικασίες πολιχο7ράφησης 71α χα άχομα ηλικίας άνω χων 65 εχών. 
Για χις χροποποιήσεις που ενέκρινε χο κοινοβούλιο σχις 22 Ιουνίου, διεξήχθη 
δημοψήφισμα χον Οκτώβριο. Στο δημοψήφισμα, το 53% των εκλθ7έων ψήφισε υπέρ της 
φιλελευθεροποίησης του νόμου περί ιθα7ένειας. 
Οι αλλαγές που εγκρίθηκαν με το δημοψήφισμα αναμένεται ότι θα διευκολύνουν την 
επιτάχυνση της διαδικασίας πολιτο7ράφησης, ώστε να καταστεί δυνατή η περαιτέρω 
ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης λεττονικής κοινωνίας. Ένα τελευταίο ζήτημα που πρέπει 
να εξεταστεί σε αυτόν τον τομέα είναι η περαιτέρω απλούστευση των δοκιμασιών στην 
12 
ιστορία και το Σύνταγμα της Λεττονίας 71α την απόκτηση της ιθα7ένειας, σύμφωνα με 
τις συστάσεις του ΟΑΣΕ. Οι λεττονικές αρχές προετοιμάζονται επί του παρόντος 71α την 
περαιτέρω απλούστευση αυτών των δοκιμασιών. 
Με τη χορή7ηση της ιθαγένειας στα άνευ λεττονικής ιθαγένειας παιδιά (περίπου 18.000) 
η Λεττονία θα εκπληρώσει στην πράξη τις εσωτερικές υποχρεώσεις που 
περιλαμβάνονται στη Διεθνή Σύμβαση του 1966 για τα Αστικά και Πολιτικά 
Δικαιώματα, στη Σύμβαση του 1989 για τα Δικαιώματα του Παιδιού και στη Σύμβαση 
του 1961 για τη μείωση των περιπτώσεων των απατρίδων. 
Παρ'όλα αυτά, έστω και αν οι νομοθετικές συστάσεις έχουν υλοποιηθεί, είναι σημαντικό 
να συνεχιστεί η ενημέρωση όσον αφορά τις απαιτήσεις για την απόκτηση της ιθαγένειας, 
διότι από έρευνες προκύπτει ότι πολλοί κάτοικοι άνευ λεττονικής ιθαγενείας διστάζουν 
να υποβάλουν σχετική αίτηση λόγω ελλιπούς ενημέρωσης σχετικά με τις διαδικασίες. Το 
Λεττονικό Συμβούλιο Πολιτογράφησης συγκροτεί επί του παρόντος, με τη συνδρομή της 
ΕΕ, κέντρο ενημέρωσης, που θα εξασφαλίζει ευρύτερη πληροφόρηση σχετικά με τις 
απαιτήσεις για την απόκτηση της λεττονικής ιθαγένειας. 
Ειδικά διαβατήρια για άνευ ιθαγενείας κατοίκους 
Μέχρι τις 20 Αυγούστου 1998 περισσότεροι από το 40% των μόνιμων άνευ ιθαγένειας 
κατοίκων της χώρας (270.000 άτομα) είχαν λάβει ειδικό διαβατήριο μόνιμου κατοίκου 
άνευ ιθαγενείας. Η ημερομηνία λήξης των παλαιών Σοβιετικών διαβατηρίων είναι η 31η 
Οκτωβρίου 1998, αλλά είναι δυνατή η χρησιμοποίηση τους μέχρι τέλους του 1998 για 
την επάνοδο στη Λεττονία. Οι διοικητικές διατυπώσεις για την έκδοση ειδικού 
διαβατηρίου βελτιώθηκαν σημαντικά και η ζήτηση μπορεί πλέον να καλυφθεί. 
Δεδομένου ότι η δυνατότητα υποβολής αίτησης για την απόκτηση της ιθαγένειας 
επεκτάθηκε πρόσφατα σε όλους τους άνευ ιθαγενείας κατοίκους, αναμένεται λογικά ότι 
οι αιτήσεις έκδοσης ειδικών διαβατηρίων θα μειωθούν. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι 
το ταξίδι στη Ρωσία είναι ευκολότερο με διαβατήριο μόνιμου κατοίκου άνευ ιθαγενείας 
παρά με κανονικό λεττονικό διαβατήριο (οπότε απαιτείται θεώρηση). 
Ενσωμάτωση των μειονοτήτων 
Σε γενικές γραμμές, τα δικαιώματα των μελών της ρωσόφωνης μειονότητας στη 
Λεττονία (ανεξαρτήτως του αν κατέχουν τη λεττονική ιθαγένεια ή όχι) εξακολουθούν να 
γίνονχαι σεβασχά και να προσχαχεύονχαι. Ενχούχοις, σχη γνώμη της Επιχροπής γινόχαν 
ιδιαίχερη αναφορά σε ορισμένους χομείς, σχους οποίους οι άνευ λεχχονικής ιθαγενείας 
κάχοικοι τύχαιναν διαφορεχικής μεχαχείρισης από χους Λεχχονούς πολίχες. Οι αρχές χης 
χώρας βελχίωσαν σημανχικά την καχάσχαση σχους ακόλουθους χομείς: 
• Τον Ιανουάριο χου 1998, ο Πρόεδρος εξέδωσε νέο νόμο περί αμνησχίας, ο οποίος 
θέχει σε ίση βάση χους πολίχες και χους μη πολίχες. Επιπλέον, σχις 7 Ιουλίου 
ψηφίστηκε νόμος για την ίδρυση γραφείου υποβολής αιτήσεων αμνησχίας. 
• Τον Απρίλιο χου 1998 η κυβέρνηση δεσμεύθηκε να καχαργήσει χους εναπομένονχες 
περιορισμούς ως προς χην άσκηση επαγγελμάχων για χους άνευ ιθαγενείας καχοίκους. 
Οι περιορισμοί όσον αφορά χην εργασία χων άνευ ιθαγενείας ως πυροσβεσχών, 
προσωπικού αεροπορικών γραμμών, φαρμακοποιών και φαρμακοποιών κχηνιαχρικής 
έχουν ήδη καχαργηθεί. Οι περιορισμοί που αφορούσαν χους ιδιωχικούς ασχυνομικούς, 
13 
χους ένοπλους φρουρούς και χους πιλόχους παραμένουν, αλλά πρόκειχαι να 
εκλείψουν σύνχομα. 
• Τον Μάιο χου 1998 χροποποιήθηκαν οι κανονισμοί που διέπουν χο καθεσχώς των 
ανέρ7ων, εις τρόπον ώστε όσοι ζητούν ερ7ασία να δύνανται να εγγραφούν στην 
Κρατική Υπηρεσία Απασχόλησης χωρίς να χρειάζεται να υποβάλουν πιστοποιητικό 
ότι γνωρίζουν τη 7λώσσα του κράτους ή πιστοποιητικό εκπαίδευσης. Αυτό σημαίνει 
επίσης ότι δεν χρειάζεται κάποιος να αποδείξει ότι τνωρίζει τη λεχχονική προκειμένου 
να λάβει χα οφέλη που δικαιούχαι λ07ω ανεργίας. 
Η γλωσσική εκπαίδευση αποχελεί σημανχικό μέσο ενσωμάχωσης χων εθνοχικών 
μειονοχήχων. Επί του παρόντος, το 44% του πληθυσμού έχει μητρική 7λώσσα άλλη, 
πλην της λεττονικής. Το πρώτο στάδιο του προ7ράμματος λεττονικής 7λώσσας έχει ήδη 
ολοκληρωθεί επιχυχώς. Καχά χα χελευχαία δύο έχη, επιμορφώθηκαν 2.700 μειονοχικοί 
καθη7ηχές της λεχχονικής 7λώσσας, ενώ έχουν χυπωθεί νέα βοηθητικά και διδακτικά 
ε7χειρίδια. Συνολικά, περίπου 12.000 ενήλικες και μαθητές παρακολούθησαν μαθήματα 
λεττονικής 7λώσσας, μέσω διαφόρων τύπων σπουδών. Σε αυτό συνέβαλαν ορισμένοι 
διεθνείς χορη7θί, μεταξύ των οποίων και η ΕΕ. Ωστόσο παρατηρείται ακόμη σημαντική 
έλλειψη καθη7ητών της λεττονικής 7λώσσας. 
Η λεττονική κυβέρνηση οφείλει να συνεχίσει και να ενισχύσει το πρ07ραμμα 
διδασκαλίας της λεττονικής γλώσσας, προκειμένου να επιταχύνει τη διαδικασία 
ενσωμάτωσης. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς στόχους του Εθνικού Προ7ράμματος 
7ΐα την Κοινωνική Ενσωμάτωση, που ευρίσκεται εν εξελίξει. Ένα πρώτο πλαίσιο αυτού 
του προ7ράμματος εγκρίθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου από την κυβέρνηση και δόθηκε στη 
δημοσιότητα προς συζήτηση. Στη συνέχεια, θα καταρτιστεί πλήρες πρ07ραμμα, που θα 
ε7κριθεί από το κοινοβούλιο. Το Εθνικό Πρ07ραμμα αποτελεί καρπό των ερ7ασιών του 
Συμβουλίου Ενσωμάτωσης, το οποίο συγκροτήθηκε τον Μάρτιο του 1998 από τον 
πρωθυπουρ70 της Λεττονίας. 
Το νομοσχέδιο περί 7λώσσας και το σχέδιο τροποποιήσεων του ερ7ατικού κώδικα 
αποτέλεσαν αντικείμενο ζωηρών συζητήσεων κατά τη διάρκεια του 1998. Ο Πρόεδρος 
άσκησε δικαίωμα αρνησικυρίας 71α το σχέδιο τροποποιήσεων του ερ7ατικού κώδικα, το 
οποίο απαιτεί από τους ερ7θδότες να καταγγέλλουν τις συμβάσεις εργασίας των 
υπαλλήλων τους που δεν πληρούν ορισμένες γλωσσικές απαιτήσεις, και το σχέδιο δεν 
υποβλήθηκε ξανά προς συζήτηση. Το νομοσχέδιο περί γλώσσας δεν έχει ακόμη εγκριθεί 
οριστικά, αλλά έχουν υποβληθεί τροπολογίες με τις οποίες επιδιώκεται να διαγραφούν 
πολλές από τις προηγούμενες διατάξεις που θέσπιζαν διακρίσεις (όπως η επιβολή της 
χρήσης της λεττονικής γλώσσας στον ιδιωτικό τομέα). Απομένει να διαπιστωθεί κατά 
πόσον το τελικό κείμενο του νόμου θα είναι πλήρως συμβατό με τις διεθνείς 
προδιαγραφές και με τις συστάσεις του ΟΑΣΕ. 
1.3 Γενική Αξιολόγηση 
Οι εξελίξεις στη Λεττονία επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα της Γνώμης της Επιτροπής, ότι 
οι θεσμοί της χώρας εξακολουθούν να λειτουργούν ομαλά και ότι αυτή πληροί τα 
πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης. Έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος όσον αφορά την 
αντιμετώπιση των αδυναμιών που διαπιστώνονταν στη Γνώμη της Επιτροπής και στις 
προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, ιδίως σε σχέση με την 
14 
ενσωμάχωση χων άνευ λεχχονικής ιθα7ενείας καχοίκων. Μεχά την επικύρωση με 
δημοψήφισμα χης απόφασης χου κοινοβουλίου να θέσει χέρμα σε ορισμένους 
περιορισμούς που ίσχυαν όσον αφορά την ιθα7ένεια, η Λεχχονία συμβαδίζει με χις 
διεθνείς προδκτγραφές και η διαδικασία πολιχθ7ράφησης διευκολύνεχαι. 
Διαρκής σημασία πρέπει να αποδίδεχαι στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, στην 
ενίσχυση της δικαστικής εξουσίας, στην καταπολέμηση της διαφθοράς και στην 
προα7α>7ή της διδασκαλίας της λεττονικής 7λώσσας στους άνευ ιθα7ενείας κατοίκους 
της χώρας. 
15 
2. Οικονομικά κριτήρια 
2.1 Εισαγωγή 
Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Λεττονίας 
στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληγε στο ακόλουθο συμπέρασμα: 
"Η Λεττονία έχει κάνει σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση της δημιουργίας μιας 
οικονομίας της αγοράς", αλλά "ενδέχεται να συναντήσει μεγάλες δυσκολίες 
μεσοπρόθεσμα όσον αφορά την αντιμετώπιση της ανταγωνιστικής πίεσης και των 
δυνάμεων της αγοράς εντός της Ένωσης". 
Κατά την εξέταση των οικονομικών εξελίξεων στη Λεττονία μετά τη διατύπωση της 
ανωτέρω γνώμης, η προσέγγιση της Επιτροπής διαπνέεται από τα συμπεράσματα του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης του Ιουνίου του 1993, στα οποία αναφερόταν 
ότι για την προσχώρηση στην Ένωση απαιτείται: 
• η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς· 
• η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της 
αγοράς εντός της Ένωσης. 
Για την παρακάτω ανάλυση, η Επιτροπή ακολούθησε τη μέθοδο που εφάρμοσε και κατά 
τη σύνταξη της προαναφερθείσας γνώμης. 
2.2 Οικονομικές εξελίξεις μετά τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής 
Μετά τα μέσα του 1997, η μακροοικονομική κατάσταση στη Λεττονία εξελίχθηκε 
ευνοϊκά. Η οικονομική μεγέθυνση επιταχύνθηκε, κυρίως λόγω της έντονης αύξησης των 
παγίων επενδύσεων, καθώς οι όροι του εσωτερικού δανεισμού βελτιώθηκαν και 
σημειώθηκε υψηλή εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων στη Λεττονία. Επιπλέον, η 
βελτίωση του ρυθμού ανάπτυξης και η πτώση των επιτοκίων είχαν ως συνέπεια την 
παγίωση της φορολογικής θέσης. Ο πληθωρισμός επίσης εξακολουθεί να μειώνεται. Η 
νομισματική πολιτική της Λεττονίας επικεντρώνεται κυρίως στη διατήρηση σταθερής 
ισοτιμίας με το καλάθι νομισμάτων των Ειδικών Τραβηχτικών Δικαιωμάτων. Ένα 
ανησυχητικό σημείο από μακροοικονομικής απόψεως είναι το ύψος του ελλείμματος 
τρεχουσών συναλλαγών. Ωστόσο, παρά το ύψος του, το έλλειμμα καλύπτεται κατά 
μεγάλο μέρος από την αύξηση των εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ). Η 
πρόσφατη επιτάχυνση των ΑΞΕ συνδέεται εν μέρει με τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης 
που συνεχίστηκε με ταχύ ρυθμό κατά τη διάρκεια αυχής χης περιόδου. Ο χραπεζικός 
χομέας επίσης ενισχύθηκε και αυτή η βελχίωση συνοδεύχηκε από χαχεία επέκταση χου 
μη χραπεζικού χρημαχοοικονομικού χομέα. 
Μακροοικονομικές εξελίξεις 
Το πραγμαχικό Ακαθάρισχο Εγχώριο Προϊόν σημείωσε καχά χο 1997 αύξηση 6,5%, 
σημανχικά υψηλόχερη από χο 3,3% που είχε σημειωθεί χο 1996. Οι υψηλές επιδόσεις 
χόσο του τομέα των υπηρεσιών όσο και του βιομηχανικού τομέα συνέβαλαν στην 
επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Από πλευράς δαπανών, η ανάπτυξη το 
1997 οφειλόταν κατά κύριο λόγο στις επενδύσεις, που αυξήθηκαν κατά 10,3%. Το 
16 
πρα7μαχικό ΑΕΠ εξακολούθησε να αυξάνεχαι δρασχικά καχά χο πρώχο εξάμηνο χου 
1998 και καχά 6,5% σε ετήσια βάση. 
Η πρόσφατη ένχονη ανάκαμψη χων επενδύσεων διευκολύνθηκε εν μέρει από χη 
βελχίωση χων διαρθρωχικών όρων εσωχερικού δανεισμού στη λεχχονική οικονομία. 
Ειδικόχερα, αφόχου η κυβέρνηση έπαψε να αποχελεί σημανχικό δανειολήπτη χου 
εμπορικού χραπεζικού χομέα, διευκολύνθηκε η μείωση χων επιχοκίων, με συνέπεια την 
ένχονη αύξηση χου 07κου χου νέου χραπεζικού δανεισμού· χο συνολικό ύψος χων 
χραπεζικών δανείων αυξήθηκε καχά 74% χο 1997 και καχά ακόμη 19% καχά χο πρώχο 
χρίμηνοχου 1998. 
Το 1997 ο γενικός προϋπολθ7ΐσμός σημείωσε πλεόνασμα 1,8% χου ΑΕΠ, ενώ η 
κυβέρνηση είχε σχεδιάσει μικρό έλλειμμα. Η υψηλόχερη της αναμενόμενης οικονομική 
με7έθυνση, η βελχίωση της είσπραξης χων φόρων, καθώς και κάποιες μειωμένες δαπάνες 
7ΐα επενδυχικά προ7ράμμαχα που αφορούσαν πολύ ανα7καία έρ7α υποδομής, συνέβαλαν 
στη δημιουργία χου πλεονάσμαχος. Επιπλέον, χα χελευχαία χρόνια η λεχχονική 
οικονομία είχε εισέλθει σε μια διαδικασία κύκλο, όπου η μείωση χων επιχοκίων είχε ως 
συνέπεια την καχαβολή χαμηλόχερων χόκων από χην κυβέρνηση και μικρόχερα 
φορολθ7ΐκά ελλείμμαχα. Αυχό με χη σειρά χου σήμαινε μικρόχερη δανειοληπχική 
ανά7κη χου δημόσιου χομέα από χις εμπορικές χράπεζες μέσω κραχικών ομολ07ων και 
δυναχόχηχα περαιχέρω μείωσης χων επιτοκίων. Το 1998 ο προϋπολθ7ΐσμός 
επωφελήθηκε και πάλι από την αύξηση των εσόδων και ήταν πλεονασματικός στα τέλη 
Ιουλίου. Πράγματι, το πλεόνασμα ήταν αρκετά μεγάλο, ώστε η κυβέρνηση να έχει τη 
δυνατότητα να τροποποιήσει τον προϋπολογισμό αυξάνοντας τις δαπάνες. 
Η προσφορά χρήματος στη Λεττονία εξακολουθεί να αυξάνεται γρήγορα· κατά το 
δωδεκάμηνο μέχρι τον Ιούλιο του 1998 η προσφορά χρήματος με την ευρεία έννοια 
αυξήθηκε κατά 31%. Αυτό οφείλεται εν μέρει στις εργασίες συναλλάγματος στις οποίες 
προέβη η Τράπεζα της Λεττονίας προκειμένου να διατηρήσει τη συναλλαγματική 
ισοχιμία ένανχι της σημαντικής εισροής κεφαλαίων, αλλά επίσης οφείλεται και στην 
επέκταση του δανεισμού από τον εγχώριο τραπεζικό τομέα. Ωστόσο, λόγω της 
συνεχιζόμενης έντονης αύξησης της ζήτησης χρήματος, αυτή η κατάσταση δεν οδήγησε 
σε σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις. Ακόμη, η δυναμική των μισθών και των τιμών 
παραγωγού υπήρξε μέχρι σήμερα συγκρατημένη. Πράγματι, στην αύξηση των τιμών 
καταναλωτή συνέβαλε κυρίως η άνοδος των προκαθόριζα μένων τιμών. Ο πληθωρισμός 
εξακολούθησε να μειώνεται σταθερά από τα μέσα του 1997 και τον Ιούνιο του 1998 
ήταν 5,9%. 
17 
AerrovCa: 
Kupieq OIKOVOU.IKE<; Tuoeiq 
Pu0n6<; auijiioiv; npaynaxucou enl xou; eKax6 
AEn 
nooooi6 nXiiOwpiop-ou 
enioio^ utaoq 6pos eni xou; eKax6 
ACK. UE ACK. E7t( xou; £Kax6 
AelKxiy; avEpyla^, xeXo<; xou exoix; 
opiop.6^ AOE enlxou;eKax6 
eyyeypappivoi avEpyoi enl xou; eKaxd 
Iao£uyio yEviKou eni xou; eKax6 TOD 
npounoXoyiojiou AEn 
lao§iyio xpexouoibv enl xou; 6Kax6 xou 
cuvaXXayibv AEfl 
oe Sio.ECU 
E4(oxepiK6 xptoc, 
"kbyoc, xpeous/e^aytoywv' enl xou; eicax6 
aKaOdpioxo e^oox. xp6°S OE 810.ECU 
Eiopo£q 6p£0(ov ^evoov en£v6uoeiov 
KaOape^ eiopo^ auu.(p(Dva att xou; eKaxd xou 
pe XT|V ETAA AEn 1994 
0,6 
35,9 
26,2 
6,5 
-4,4 
5,5 
0,2 
0,3 
6,5 1995 
-0,8 
25,1 
23,2 
18,9 
6,6 
-3,4 
-0,4 
0,0 
31 
0,5 
4,0 1996 
3,3 
17,7 
13,2 
18,3 
7,2 
-1.1 
-5,5 
-0,2 
28 
0,6 
4,1 1997 
6,5 
8,4 
7,0 
14,4 
7,0 
1,8 
-6,3 
-0,3 
27 
0,7 
6,3 1998 TeXevTaia axoixcia 
6,4 Iav.-louv. 
5,2 lav.-Ienx. 
3,5 Eenx. pe Eaix. 
7,4 Auy. 
-7,1 Iav.-louv. 
-0,2 lav. - louv. 
33 louv. 
0,5 louv. 
σχοιχείαισοζυγίου σεεκαχ. ECU 180 137 301 459 121 lav.-Ιούν. 
πληρωμών 
Πηγή: Υπηρεσίες χης Επιχροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ, ΔΝΤ 
'Ακαθάριστο χρέος σε σκληρό νόμισμα, ως ποσοστό των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών 
Τα ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της 
χώρας παραμένουν μεγάλα και εξακολουθούν να διευρύνονται καθώς επιταχύνεται η 
οικονομική μεγέθυνση. Το 1997, τα ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου και του 
ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Λεττονίας ανέρχονταν σε 15,4% και 6,3% του 
ΑΕΠ αντιστοίχως. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 οι εξαγωγές (εκφραζόμενες σε 
τοπικό νόμισμα) αυξήθηκαν κατά 23% και οι εισαγωγές κατά 28% σε σχέση με την ίδια 
περίοδο του προηγούμενου έτους, με αποτέλεσμα να διευρυνθεί περαιτέρω το έλλειμμα 
του εμπορικού ισοζυγίου. Παρ'όλα αυτά, το υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών 
συναλλαγών χρηματοδοτείται από τις εισροές κεφαλαίων και, ιδιαίτερα, από τις έντονες 
εισροές ΑΞΕ. 
Το επίσημο ποσοστό ανεργίας στη Λεττονία κυμαίνεται γύρω στο 7% μετά το 1996 και 
ήταν 7,4% στα τέλη Αυγούστου 1998. Το ποσοστό ανεργίας, υπολογιζόμενο σύμφωνα 
με τον ορισμό της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, παρέχει πληρέστερη ένδειξη σχετικά 
με τη σοβαρότητα του προβλήματος ανεργίας στη Λεττονία και την πρόσφατη 
18 AerrovCa: 
Kupieq OIKOVOU.IKE<; xuoeiq 
Pu0H6<; au£ii07i<; npaynaxucou enl xou; eKax6 
AEn 
noooox6 nXiiOwpiopou 
exf|oio£ peoa; 6pO£ eni xou; eKax6 
AEK. UE ACK. enl xou; EKOX6 
AelKxiy; avEpyta^, xeXo<; xou exoix; 
opiouoq AOE enixou;eKax6 
eyyEypauuevoi avEpyoi enl xou; eKaxd 
Iao£uyio yeviKou Eni xou; EKOX6 xou 
npounoXoyiouou AEn 
lao^uyio xpexouoibv enl xou; 6Kax6 xou 
cuvaXXayibv AEn 
oe Sio.ECU 
E4(oxepiK6 xptoc, 
"kbyoc, xpeou^/e^ccywywv' ail xou; EKOX6 
aKaOdpioxo E£O»X. fptoc, oe 810.ECU 
Eiopoe^ aueaaw Z£vw enevSuoeiov 
KaOape^ EiopoE^ auu(po)va eiti xou; EKOX6 XOU 
ue XT|V ETAA AEn 1994 
0,6 
35,9 
26,2 
6,5 
-4,4 
5,5 
0,2 
0,3 
6,5 1995 
-0,8 
25,1 
23,2 
18,9 
6,6 
-3,4 
-0,4 
0,0 
31 
0,5 
4,0 1996 
3,3 
17,7 
13,2 
18,3 
7,2 
-1,1 
-5,5 
-0,2 
28 
0,6 
4,1 1997 
6,5 
8,4 
7,0 
14,4 
7,0 
1,8 
-6,3 
-0,3 
27 
0,7 
6,3 1998 TeXevxaia axoixcia 
6,4 Iav.-louv. 
5,2 lav.-Ienx. 
3,5 Eenx. ue Eexx. 
7,4 Auy. 
-7,1 Iav.-louv. 
-0,2 lav. - louv. 
33 louv. 
0,5 louv. 
σχοιχεία ισοζυγίου σεεκαχ. ECU 180 137 301 459 121 lav.-Ιούν. 
πληρωμών 
Πηγή: Υπηρεσίες χης Επιχροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ, ΔΝΤ 
1 ΑκαΟάρισχο χρέος σε σκληρό νόμισμα, ως ποσοσχό χων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών 
Τα ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της 
χώρας παραμένουν μεγάλα και εξακολουθούν να διευρύνονται καθώς επιταχύνεται η 
οικονομική μεγέθυνση. Το 1997, τα ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου και του 
ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Λεττονίας ανέρχονταν σε 15,4% και 6,3% του 
ΑΕΠ αντιστοίχως. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 οι εξαγωγές (εκφραζόμενες σε 
τοπικό νόμισμα) αυξήθηκαν κατά 23% και οι εισαγωγές κατά 28% σε σχέση με την ίδια 
περίοδο του προηγούμενου έτους, με αποτέλεσμα να διευρυνθεί περαιτέρω το έλλειμμα 
του εμπορικού ισοζυγίου. Παρ'όλα αυτά, το υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών 
συναλλαγών χρηματοδοτείται από τις εισροές κεφαλαίων και, ιδιαίτερα, από τις έντονες 
εισροές ΑΞΕ. 
Το επίσημο ποσοστό ανεργίας στη Λεττονία κυμαίνεται γύρω στο 7% μετά το 1996 και 
ήταν 7,4% στα τέλη Αυγούστου 1998. Το ποσοστό ανεργίας, υπολογιζόμενο σύμφωνα 
με τον ορισμό της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, παρέχει πληρέστερη ένδειξη σχετικά 
με τη σοβαρότητα του προβλήματος ανεργίας στη Λεττονία και την πρόσφατη 
18 Aerrovia: 
Kupieq oiKovoUviKtq xuoeiq 
Pu0u6<; au^oTK; npayuaxucou enl xou; £Kax6 
AEn 
noooox6 nXiiOwpiouou 
exf|oio£ ueoa; 6pO£ eni xou; EKax6 
AEK. ue AEK. EK( XOU; EKOX6 
AelKxiy; avEpyia^, xeXo<; xou exoix; 
opiouoq AOE enixou;eKax6 
EyyEypauuevoi avepyoi enl xou; EKaxd 
Iao^uyio yEviKou eni xou; EKOX6 XOU 
npounoXoyiouou AEn 
lao^uyio xpexouoibv enl xou; EKax6 XOU 
ouvaXXaytbv AEn 
oe Sio.ECU 
E4(oxepiK6 xptoc, 
X6yo£ ypbo^tjEfr<((jr(Wy enl xou; CKOX6 
aKaOdpioxo e£a»x. fptoc, oe 810.ECU 
Eiopoe^ aueaaw Z£vw enevSuoeiov 
KaOape^ EiopoE^ auu.(po)va enl xou; EKaxd XOU 
UE XT|V ETAA AEn 
oxoixela too^uyiou oe eKax. ECU 
rikr\pu>\mv 1994 
0,6 
35,9 
26,2 
6,5 
-4,4 
5,5 
0,2 
0,3 
6,5 
180 1995 
-0,8 
25,1 
23,2 
18,9 
6,6 
-3,4 
-0,4 
0,0 
31 
0,5 
4,0 
137 1996 
3,3 
17,7 
13,2 
18,3 
7,2 
-1,1 
-5,5 
-0,2 
28 
0,6 
4,1 
301 1997 
6,5 
8,4 
7,0 
14,4 
7,0 
1,8 
-6,3 
-0,3 
27 
0,7 
6,3 
459 1998 xeXeuxaiu axoixcia 
6,4 lav.-Iouv. 
5,2 lav.-Ienx. 
3,5 lenx. UE Eenx. 
7,4 Auy. 
-7,1 lav.-Iouv. 
-0,2 lav. - louv. 
33 louv. 
0,5 louv. 
121 Iav.-louv. 
Πηγή: Υπηρεσίες χης Επιχροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ, ΔΝΤ 
'ΑκαΟάρισχο χρέος σε σκληρό νόμισμα, ως ποσοσχό χων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών 
Τα ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της 
χώρας παραμένουν μεγάλα και εξακολουθούν να διευρύνονται καθώς επιταχύνεται η 
οικονομική μεγέθυνση. Το 1997, τα ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου και του 
ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Λεττονίας ανέρχονταν σε 15,4% και 6,3% του 
ΑΕΠ αντιστοίχως. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 οι εξαγωγές (εκφραζόμενες σε 
τοπικό νόμισμα) αυξήθηκαν κατά 23% και οι εισαγωγές κατά 28% σε σχέση με την ίδια 
περίοδο του προηγούμενου έτους, με αποτέλεσμα να διευρυνθεί περαιτέρω το έλλειμμα 
του εμπορικού ισοζυγίου. Παρ'όλα αυτά, το υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών 
συναλλαγών χρηματοδοτείται από τις εισροές κεφαλαίων και, ιδιαίτερα, από τις έντονες 
εισροές ΑΞΕ. 
Το επίσημο ποσοστό ανεργίας στη Λεττονία κυμαίνεται γύρω στο 7% μετά το 1996 και 
ήταν 7,4% στα τέλη Αυγούστου 1998. Το ποσοστό ανεργίας, υπολογιζόμενο σύμφωνα 
με τον ορισμό της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, παρέχει πληρέστερη ένδειξη σχετικά 
με τη σοβαρότητα του προβλήματος ανεργίας στη Λεττονία και την πρόσφατη 
18 
δημιουρ7ία θέσεων ερ7ασίας: σχα χέλη χου 1996 ανερχόχαν σε 18,3%, αλλά μειώθηκε 
σχα χέλη χου 1997 σχο 14,4%. 
Είναι ακόμη νωρίς 71α να υπολθ7ΐσχεί πλήρως ο ανχίκχυπος που θα έχει στη λεχχονική 
οικονομία η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης στη Ρωσία, αλλά θα μπορούσε να 
επέλθει διαμέσου τριών διαφορετικών οδών. Πρώτον, η Ρωσία αποχελεί σημανχική 
εξα7<»7ΐκή α7ορά 7ια τ<* λεχχονικά προϊονχα, καλύπχονχας χο 16% χων εξα7α>7ών. 
Ακόμη, η Ρωσία αποχελεί σημανχική πη7ή διαμεχακομισχικού εμπορίου. Αυχό θα 
μπορούσε να έχει ακόμη και θεχικές επιπχώσεις, αν η Ρωσία επιδιώξει να αυξήσει χις 
εξα7ω7ές χης μέσω Λεχχονίας. Τέλος, η Λεχχονία παρουσιάζει υψηλό έλλειμμα 
χρεχουσών συναλλα7ών και εξαρχάχαι από χις εισροές ξένων επενδύσεων 7ι<* τη 
χρημαχοδόχηση αυχού χου ελλείμμαχος. Με δεδομένο χο χρέχον διεθνές επενδυχικό 
κλίμα, οι εισροές επενδύσεων θα ήχαν δυναχόν να επηρεασχούν αρνηχικά. 
Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις 
Μια καχαληκχική ημερομηνία 71(* τη ιδιωχικοποίηση χου 95% χων πρώην κραχικής 
ιδιοκχησίας επιχειρήσεων είχε ορισχεί η 1η Ιουλίου 1998. Μέχρι την 1η Οκχωβρίου 
1998, η πλειοψηφία χου μεχοχικού κεφαλαίου 1939 από χις 1997 επιχειρήσεις που 
διεχίθενχο προς ιδιωχικοποίηση είχε περάσει σχον ιδιωχικό χομέα. Από χις υπόλοιπες 58 
επιχειρήσεις, ε7κρίθηκαν οι ρυθμίσεις yva. την ιδιωτικοποίηση των 29. Η ολοκλήρωση 
χης πώλησης ορισμένων από χις εναπομένουσες με7άλες κραχικές επιχειρήσεις ίσως να 
είναι δυσχερής και να επιφέρει περαιχέρω καθυσχερήσεις. 
Μέχρι σήμερα, ο ρυθμός ανχαλλα7ής χων κουπονιών ιδιωχικοποίησης από χους 
καχόχους χους με μεχοχές επιχειρήσεων υπήρξε αρ70ς. Ωσχόσο, ακόμη και αν 
επιχαχυνθεί ο ρυθμός ανχαλλα7ής, χο σύστημα χων κουπονιών ιδιωχικοποίησης ενέχει 
πάνχοχε χον κίνδυνο να διαχυθεί και να καχασχεί σε με7άλο βαθμό παθηχική η 
ιδιοκτησιακή δομή του μετοχικού κεφαλαίου των επιχειρήσεων, 7EY0V°Ç 7Κ)υ θα 
μπορούσε να σημάνει την επιβράδυνση της διαδικασίας αναδιάρθρωσης. Οι 
δευτερεύουσες α7ορές, στις οποίες πρα7ματοποιούνται οι αναταλλά7ες μικρών 
μετοχικών χαρτοφυλακίων και επιτρέπουν την συ7κέντρωση της ιδιοκτησίας, είναι 
σημαντικές 7ια τον μετριασμό των οποίων αρνητικών επιπτώσεων από την 
ιδιωχικοποίηση με χο σύστημα των κουπονιών. 
Κατά το 1996 και το 1997 η εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων επιταχύνθηκε έντονα. 
Με7άλο μέρος αυτής της βελχίωσης συνδέεχαι με την επιτάχυνση της διαδικασίας 
ιδιωτικοποιήσεων. Ο μεγαλύτερος αποδέκτης ΑΞΕ ήταν ο τομέας των μεταφορών και 
των επικοινωνιών, ο οποίος συ7κέντρωσε το 34% του συνόλου των ΑΞΕ. Ο 
μεταποιητικός τομέας αποτελεί τον δεύτερο με7αλύτερο αποδέκτη επενδύσεων (26% του 
συνόλου), με περισσότερο δημοφιλείς επιμέρους τομείς τη μεταποίηση ειδών διατροφής 
και τα χημικά προϊόντα. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας προσείλκυσε το 29% του συνόλου 
των ΑΞΕ. 
Το 1997 και στις αρχές του 1998, οι εξελίξεις σχον χραπεζικό τομέα εξακολούθησαν να 
είναι ευνοϊκές. Η αποδοχικόχηχα χου χομέα και η κεφαλαιακή χου βάση αυξήθηκαν, ενώ 
η ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων βελτιώθηκε. Περί τα μέσα του 1998 
λειτουρ7θύσαν 31 χράπεζες, εκ χων οποίων οι 25 είναι εξουσιοδοτημένες να δέχονχαι 
καχαθέσεις ιδιωχών. Ο δανεισμός από εμπορικές χράπεζες επεκχάθηκε με εξαιρεχική 
χαχύτηχα. Τα μη εξυπηρεχούμενα χραπεζικά δάνεια μειώθηκαν χελευχαία, ακόμη και σε 
19 
απόλυτους αριθμούς, και περί τα τέλη του πρώτου τριμήνου του 1998 ανέρχονταν στο 
8% μόνον του δανειακού χαρτοφυλακίου. 
Aerrovia: Kupidrepoi 5E[KTE<; TT|<; Sonne; ""IS oiKovofiia<; TO 1997 
j 
nxriGuc^ 
Kaxd K£<paW|v AEn 
ax; % TOU jieoou 6pou xrjq EE TOJV 15 
M£pi5io tT|q YEcopyiaq ax; npoc;. 
XT|V aKaOdpiorri jipooTiOEpxvri a^ia 
TT|V ctJtaox6X,TjoTi 
A6yo<; e7iev5uoeu)v/AEri 
AKaOdpioxo e^ootepiKd xptoc/AEIl 
Efyiyar/tq ayaOmv & unripeoidw/AEn 
An6Gep;a dpxaoov Efcvw E7i£v6ua£covl εκατ. 
ΙΑΔ-ECU 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκαχό 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκατό 
δισ. ECU 
ECU κατά κεφαλή 2,5 
5100 
2? 
7,4 
18,3 
19 
17 
56 
1,0 
383 
Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ, ΔΝΤ 
Ι Απόθεμα ΑΞΕ, μετατραπέν στο τέλος του 1997 με τιμή συναλλάγματος 1ECU=$ 1.10421 
Από την πρόσφατη αστάθεια στη Ρωσία προέκυψαν ορισμένες δυσκολίες για μερικές 
τράπεζες της Λεττονίας· μια μικρή τράπεζα έκλεισε και μια μεγαλύτερη χρειάστηκε να 
αντιμετωπίσει ξαφνική αύξηση των αναλήψεων, έστω και αν στη συνέχεια η κατάσταση 
σταθεροποιήθηκε. Το συνολικό άνοιγμα του λεττονικού τραπεζικού τομέα στη Ρωσία 
εκτιμάται σε 8% των διαθεσίμων του τραπεζικού τομέα, ενώ 3,5% των διαθεσίμων είναι 
επενδυμένα σε GKO (κρατικούς τίτλους βραχυπρόθεσμης διάρκειας). Αν και το άνοιγμα 
είναι σχετικά υψηλό, δεν φαίνεται να αποτελεί συστηματική απειλ.ή για τη σταθερότητα 
του τραπεζικού συστήματος. 
Όσον αφορά την εποπτεία του τραπεζικού τομέα, σημειώθηκαν κατά το περασμένο έτος 
ορισμένες εξελίξεις. Μέχρι τον Απρίλιο του 1998, οι εμπορικές τράπεζες όφειλαν να 
συμμορφωθούν με τις νέες προδιαγραφές εσωτερικού ελέγχου και με αυστηρότερες 
απαιτήσεις όσον αφορά τη γνωστοποίηση των όρων τους. Νομοθεσία με αυστηρότερες 
απαιτήσεις όσον αφορά την επάρκεια κεφαλαίων (οι τράπεζες θα υποχρεούνται να 
συνεκτιμούν τους κινδύνους της αγοράς και των συναλλαγματικών ισοτιμιών) είναι 
πιθανό να καταρτιστεί μέχρι τέλους του 1998 και να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τέλους του 
1999. Μια από τις βασικές εξελίξεις κατά τους προσεχείς μήνες θα είναι η θέσπιση από 
την Τράπεζα της Λεττονίας της ενοποιημένης εποπτείας των τραπεζών από τις αρχές του 
έτους 1999. 
Η ταχεία επέκταση του χρηματοπιστωτικού τομέα αφορά και τα μη τραπεζικά 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ιδίως τις εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης και 
20 απόλυτους αριθμούς, και περί τα τέλη του πρώτου τριμήνου του 1998 ανέρχονταν στο 
8% μόνον του δανειακού χαρτοφυλακίου. 
Aerrovia: Kupidrepoi 5E[KTE<; TT|<; Sonne; ""IS oiKovofiia<; TO 1997 
j 
nXriQuc^ 
Kaxd K£<paX.f|v AEn 
ax; % TOU JIEOOU 6pou xrjq EE TOJV 15 
M£pi5io TT|<; YEcopyiaq ax; npo<;: 
TT|V aKaOdpiorri jipooTiOEpxvri a^ia 
TT|V ctJtaox6X,TjoTi 
A6yo<; E7i£v5uo£u>v/AEn 
AKaOdpioxo E^ottfipucd xp£o0\EII 
Efyiyar/tq ayaOcbv & unripemcbv/AEn 
An60£p;a dpxatov ^EVIOV £7i£v6ua£covl εκατ. 
ΙΑΔ-ECU 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκαχό 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκατό 
δισ. ECU 
ECU κατά κεφαλή 2,5 
5100 
2? 
7,4 
18,3 
19 
17 
56 
1,0 
383 
Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ, ΔΝΤ 
Ι Απόθεμα ΑΞΕ, μετατραπέν στο τέλος του 1997 με τιμή συναλλάγματος 1ECU=$ 1.10421 
Από την πρόσφατη αστάθεια στη Ρωσία προέκυψαν ορισμένες δυσκολίες για μερικές 
τράπεζες της Λεττονίας· μια μικρή τράπεζα έκλεισε και μια μεγαλύτερη χρειάστηκε να 
αντιμετωπίσει ξαφνική αύξηση των αναλήψεων, έστω και αν στη συνέχεια η κατάσταση 
σταθεροποιήθηκε. Το συνολικό άνοιγμα του λεττονικού τραπεζικού τομέα στη Ρωσία 
εκτιμάται σε 8% των διαθεσίμων του τραπεζικού τομέα, ενώ 3,5% των διαθεσίμων είναι 
επενδυμένα σε GKO (κρατικούς τίτλους βραχυπρόθεσμης διάρκειας). Αν και το άνοιγμα 
είναι σχετικά υψηλό, δεν φαίνεται να αποτελεί συστηματική απειλ.ή για τη σταθερότητα 
του τραπεζικού συστήματος. 
Όσον αφορά την εποπτεία του τραπεζικού τομέα, σημειώθηκαν κατά το περασμένο έτος 
ορισμένες εξελίξεις. Μέχρι τον Απρίλιο του 1998, οι εμπορικές τράπεζες όφειλαν να 
συμμορφωθούν με τις νέες προδιαγραφές εσωτερικού ελέγχου και με αυστηρότερες 
απαιτήσεις όσον αφορά τη γνωστοποίηση των όρων τους. Νομοθεσία με αυστηρότερες 
απαιτήσεις όσον αφορά την επάρκεια κεφαλαίων (οι τράπεζες θα υποχρεούνται να 
συνεκτιμούν τους κινδύνους της αγοράς και των συναλλαγματικών ισοτιμιών) είναι 
πιθανό να καταρτιστεί μέχρι τέλους του 1998 και να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τέλους του 
1999. Μια από τις βασικές εξελίξεις κατά τους προσεχείς μήνες θα είναι η θέσπιση από 
την Τράπεζα της Λεττονίας της ενοποιημένης εποπτείας των τραπεζών από τις αρχές του 
έτους 1999. 
Η ταχεία επέκταση του χρηματοπιστωτικού τομέα αφορά και τα μη τραπεζικά 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ιδίως τις εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης και 
20 απόλυτους αριθμούς, και περί τα τέλη του πρώτου τριμήνου του 1998 ανέρχονταν στο 
8% μόνον του δανειακού χαρτοφυλακίου. 
Aerrovia: Kupidrepoi 5E[KTE<; -n\q bonf[q TT|<; oiKovouiai; TO 1997 
j 
nXriQuc^ 
KaTd K£<paW|v AEn 
ax; % TOU JIEOOU 6pou xrjq EE TOJV 15 
M£pi5io Triq YEoopyiaq ax; npo<;: 
TT|V aKaOdpiorri jipoaTi0£H£vr| a^ia 
TT|V ajtaox6X,rjoTi 
A6yo<; E7i£v5uo£u>v/AEn 
AKaOdpioxo E^ottEpucd xp£o0\EII 
Efyiyar/tq ayaOcbv & unripemcbv/AEn 
An60£p;a dpxatov ^EVIOV E7i£v6ua£covl εκατ. 
ΙΑΔ-ECU 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκαχό 
επί τοις εκατό 
επί τοις εκατό 
δισ. ECU 
ECU κατά κεφαλή 2,5 
5100 
2? 
7,4 
18,3 
19 
17 
56 
1,0 
383 
Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ, ΔΝΤ 
Ι Απόθεμα ΑΞΕ, μετατραπέν στο τέλος του 1997 με τιμή συναλλάγματος 1ECU=$ 1.10421 
Από την πρόσφατη αστάθεια στη Ρωσία προέκυψαν ορισμένες δυσκολίες για μερικές 
τράπεζες της Λεττονίας· μια μικρή τράπεζα έκλεισε και μια μεγαλύτερη χρειάστηκε να 
αντιμετωπίσει ξαφνική αύξηση των αναλήψεων, έστω και αν στη συνέχεια η κατάσταση 
σταθεροποιήθηκε. Το συνολικό άνοιγμα του λεττονικού τραπεζικού τομέα στη Ρωσία 
εκτιμάται σε 8% των διαθεσίμων του τραπεζικού τομέα, ενώ 3,5% των διαθεσίμων είναι 
επενδυμένα σε GKO (κρατικούς τίτλους βραχυπρόθεσμης διάρκειας). Αν και το άνοιγμα 
είναι σχετικά υψηλό, δεν φαίνεται να αποτελεί συστηματική απειλ.ή για τη σταθερότητα 
του τραπεζικού συστήματος. 
Όσον αφορά την εποπτεία του τραπεζικού τομέα, σημειώθηκαν κατά το περασμένο έτος 
ορισμένες εξελίξεις. Μέχρι τον Απρίλιο του 1998, οι εμπορικές τράπεζες όφειλαν να 
συμμορφωθούν με τις νέες προδιαγραφές εσωτερικού ελέγχου και με αυστηρότερες 
απαιτήσεις όσον αφορά τη γνωστοποίηση των όρων τους. Νομοθεσία με αυστηρότερες 
απαιτήσεις όσον αφορά την επάρκεια κεφαλαίων (οι τράπεζες θα υποχρεούνται να 
συνεκτιμούν τους κινδύνους της αγοράς και των συναλλαγματικών ισοτιμιών) είναι 
πιθανό να καταρτιστεί μέχρι τέλους του 1998 και να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τέλους του 
1999. Μια από τις βασικές εξελίξεις κατά τους προσεχείς μήνες θα είναι η θέσπιση από 
την Τράπεζα της Λεττονίας της ενοποιημένης εποπτείας των τραπεζών από τις αρχές του 
έτους 1999. 
Η ταχεία επέκταση του χρηματοπιστωτικού τομέα αφορά και τα μη τραπεζικά 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ιδίως τις εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης και 
20 
ασφαλίσεων. Σχα μέσα XOD 1997 ψηφίστηκε νόμος περί α7οράς κινηχών αξιών, με χον 
οποίο ανοί7ει ο δρόμος 7ια '^Ψ επέκταση των δραστηριοτήτων των εταιρειών 
επενδύσεων και 71α την ανάπτυξη σε βάθος της κεφαλαια7οράς στη Λεττονία. 
Το Χρηματιστήριο της Ρίγας αναπτύχθηκε 7ορ7ά: ξεκινώντας από κεφαλαιοποίηση μόλις 
2,7% TOD ΑΕΠ στα τέλη TOD 1996, επεκτάθηκε στο 6,3% του ΑΕΠ περί τα τέλη του 
1997. Το ύψος των συναλλα7ών αυξάνεται επίσης. Ωστόσο, κατά τους πρώτους μήνες 
του 1998, η αξία των μετοχών στη λεττονική α7ορά ακολούθησε κατά πόδας τις 
αναταραχές των αναδυόμενων α7ορών και τις ανησυχίες 71α τον αντίκτυπο που θα είχε 
στον χρηματοπιστωτικό τομέα της Λεττονίας η αστάθεια στη Ρωσία. 
2.3 Αξιολόγηση με βάση τα κριτήρια της Κοπεγχάγης 
Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς 
Η ύπαρξη λειτουρ7θύσας οικονομίας α7οράς απαιχεί την ελευθέρωση χων χιμών, όπως 
και χου εμπορίου, και τη θέσπιση εφαρμόσιμου νομικού συστήματος, που περιλαμβάνει 
και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας. Η επίδοση μιας οικονομίας α7οράς ενισχύεται με τη 
μακροοικονομική σταθερότητα και τη συναίνεση όσον αφορά την οικονομική πολιτική. 
Ακόμη, η άρτια ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα και η απουσία σημαντικών 
φραγμών κατά την είσοδο και την έξοδο από την αγορά βελτιώνουν την 
αποτελεσματικότητα της οικονομίας. 
Στη Λεττονία, οι τιμές των περισσότερων α7αθών και υπηρεσιών διαμορφώνονται 
ελεύθερα από τις δυνάμεις της α7οράς, ενώ η ελευθέρωση των τελευταίων ελε7χόμενων 
τιμών (22% του καλαθιού του δείκτη τιμών καταναλωτή) συνεχίζεται. Έχει σημειωθεί 
πρόοδος όσον αφορά την κάλυψη του κόστους στους τομείς της θέρμανσης, του φυσικού 
αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος, με την καθιέρωση νέων τιμολθ7ίων και τον 
περιορισμό των επισφαλών απαιτήσεων των συνδεδεμένων εταιρειών. 
Το εμπορικό καθεστώς στη Λεττονία είναι πολύ φιλελεύθερο στους περισσότερους 
τομείς. Η κυριότερη εξαίρεση είναι τα 7εωρ7ΐκά προϊόντα. Οι δασμοί, μεταξύ των 
οποίων και οι 7εωρ7ΐκοί δασμοί, εξακολουθούν να μειώνονται με διαρκείς τροποποιήσεις 
του νόμου περί δασμών. Η Λεττονία έ7ΐνε δεκτή ως μέλος του Πα7κόσμιου Ορ7ανισμού 
Εμπορίου στις 14 Οκτωβρίου 1998. 
Η εγκατάσταση εταιρειών στη Λεττονία είναι σχετικά πολύπλοκη. Εντούτοις, οι αρχές 
λαμβάνουν μέτρα 7ια ^ν απλούστευση των διαδικασιών καταχώρησης των 
επιχειρήσεων και, τον Οκτώβριο του 1997, περιορίστηκαν οι κλάδοι στους οποίους 
απαιτείται η έκδοση αδείας. Ακόμη, είναι υπό κατάρτιση ένας νέος νόμος περί εμπορίου, 
ο οποίος θα παρέχει σαφέστερο νομικό πλαίσιο 7ια τουζ επιχειρηματίες. Άλλες 
σημαντικές εξελίξεις περιλαμβάνουν την καθιέρωση υποθηκοφυλακείου, το οποίο θα 
παρέχει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να προβαίνουν σε υποθήκευση περιουσιακών 
στοιχείων, χωρίς να χρειάζεται να αποσύρουν αυτά τα στοιχεία από την επιχειρηματική 
δραστηριότητα. Η διαχείριση και η δικαστική στήριξη του πτωχευτικού και του 
εταιρικού δικαίου συχνά είναι ανεπαρκείς και 7εννούν κάποιαν αβεβαιότητα σχετικά με 
το πεδίο εφαρμο7ής του νόμου. 
Η ολοκλήρωση της διαδικασίας ιδιωτικοποιήσεων θα ενισχύσει σημαντικά την 
αποσαφήνιση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Οι περισσότερες από τις πρώην κρατικές 
επιχειρήσεις έχουν περάσει πλέον στα χέρια των ιδιωτών ο ιδιωτικός τομέας καλύπτει το 
21 
62% χου ΑΕΠ και το 66% του συνόλου των θέσεων απασχόλησης. Εκτός από τους 
λεττονικούς σιδηροδρόμους, τους αερολιμένες και το ταχυδρομικό σύστημα, που δεν 
προβλέπεται να ιδιωτικοποιηθούν στο προβλέψιμο μέλλον, απομένουν προς 
ολοκλήρωση περίπου 4Θ υποθέσεις ιδιωτικοποιήσεων. Τέσσερις από αυτές αφορούν 
με7άλες επιχειρήσεις (άνω των 599 ερ7αζομένων)· όλες είναι επιχειρήσεις υποδομής ή 
κοινής ωφελείας και η ιδιωτικοποίηση τους είναι πιθανό να αποδειχθεί περισσότερο 
δυσχερής. Σε ορισμένες από αυτές τις περιπτώσεις παρατηρήθηκε κάποια απροθυμία να 
χρησιμοποιηθούν μέθοδοι ιδιωτικοποίησης που θα εξασφαλίζουν την καθιέρωση του 
αντα7ωνισμού στον αντίστοιχο τομέα δραστηριότητας. Σημαντικά μερίδια του μετοχικού 
κεφαλαίου επιχειρήσεων, οι οποίες θεωρείται ότι έχουν ήδη ιδιοτακοποιηθεί, έχουν 
διατεθεί στο πλαίσιο πρθ7ραμμάτων ιδιωτικοποίησης με κουπόνια. Ακόμη, παραμένουν 
προς ιδιωτικοποίηση πολλά μειοψηφικά μετοχικά μερίδια. 
Οι αλλα7ές στη νομοθεσία, τον Μάιο του 1997, παρείχαν τη δυνατότητα ελευθέρωσης 
της κτηματαγοράς. Η κατάρτιση του κτηματολογίου και του μητρώου ιδιοκτησίας 
συνεχίζεται, αλλά δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, παρά το 7£7ονός ότι η ιδιωτικοποίηση 
και η καταχώριση των 7αιών επιταχύνθηκαν πρόσφατα. 
Οι αρχές της Λεττονίας έχουν σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο όσον αφορά τη 
ε7καθίδρυση των θεσμικών οργάνων μιας οικονομίας α7οράς. Στις πρόσφατες αλλαγές 
περιλαμβάνονται η σύσταση Συμβουλίου Αντα7ωνισμού και Γραφείου Ανταγωνισμού. 
Αυτά τα όρ7ανα τέθηκαν σε λειτουρ7ία στις αρχές του 1998, αλλά θα απαιτηθεί κάποιο 
χρονικό διάστημα, μέχρις ότου διαπιστωθεί κατά πόσον είναι αποτελεσματικά. Ένα 
σημαντικό ζήτημα που εκκρεμεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι η θέσπιση του 
ρυθμιστικού πλαισίου των υπηρεσιών κοινής ωφελείας· οι αρχές επεξερ7άζονται επί του 
παρόντος νομοσχέδιο 71α την καθιέρωση ενιαίας ρυθμιστικής αρχής 71α τις κυριότερες 
επιχειρήσεις κοινής ωφελείας. Παρ'όλα αυτά, η θέσπιση ρυθμιστικών κανόνων 
παραμένει περιορισμένη, ενώ, ακόμη και στους τομείς στους οποίους υπάρχουν 
συμβούλια καθορισμού των τιμών, αυτά τα όρ7ανα είναι μερικές φορές αδύναμα και 
επιρρεπή στις εξωτερικές πιέσεις. 
Ο χρηματοπιστωτικός τομέας και το νομοθετικό πλαίσιο που τον διέπει εξελίσσονται 
7ρή7ορα. Ο τραπεζικός τομέας εξακολουθεί να ενισχύεται και αναλαμβάνει όλο και 
περισσότερο μεσολαβητικό χρηματοδοτικό ρόλο. Παρ'όλα αυτά, η 7ένει δραστηριότητα 
των ενδιάμεσων χρηματοδοτικών ορ7ανισμών στην οικονομία παραμένει περιορισμένη: 
η πίστη κάλυπτε μόλις το 11,7% του ΑΕΠ στα τέλη του 1997, ενώ το ποσοστό των 
δανείων σε σχέση με τις καταθέσεις ήταν μόνον 46%. Επί του παρόντος, η ποιότητα του 
δανειακού χαρτοφυλακίου βελτιώνεται, αλλά έχει μεγάλη σημασία να διασφαλιστεί ότι ο 
ρυθμός αύξησης της πίστης δεν θα οδη7ήσει σε επιδείνωση της ποιότητας του δανειακού 
χαρτοφυλακίου. 
Η εποπτεία των τραπεζών και οι προληπτικές ρυθμίσεις είναι 7ενικά υψηλής ποιότητας. 
Ο μη τραπεζικός τομέας αναπτύσσεται 7ορ7ά και ο χρηματοπιστωτικός τομέας συνολικά 
αποκτά βάθος, αλλά η εποπτεία του μη τραπεζικού χρηματοπιστωτικού τομέα παραμένει 
ασθενής και τα κυβερνητικά σχέδια 71α την καθιέρωση ενιαίας ρυθμιστικής αρχής 71α το 
σύνολο του χρηματοπιστωτικού τομέα ίσως απαιτήσουν κάποιον χρόνο μέχρι να 
εφαρμοστούν. Επίσης, αυτό το νέο όρ7ανο θα χρειαστεί κάποιο χρονικό διάστημα, 
μέχρις ότου αποκτήσει εμπειρία και αρχίσει να λειτουρ7εί αποτελεσματικά. Η Επιτροπή 
Χρηματα7οράς συστάθηκε 71α να ρυθμίζει τη λειτουρ7ία του χρηματιστηρίου της Ρί7ας. 
22 
Σημανχική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά χην ε7καθίδρυση σταθερού 
μακροοικονομικού περιβάλλοντος στη Λεττονία. Κατά τα τελευταία χρόνια, η 
προσήλωση των αρχών σε μια συνετή νομισμαχική και φορολθ7ΐκή πολιχική βελχίωσε 
σημανχικά χο κλίμα 71α τη λήψη οικονομικών αποφάσεων και την πρα7ματοποίηση 
επενδύσεων. Ο κυριότερος KÎVÔDVOÇ από μακροοικονομικής απόψεως είναι ότι κάποια 
στιγμή στο μέλλον ίσως καταστεί δυσχερέστερη η χρηματοδότηση TOD Dvi/ηλού και 
αDξαvόμεvoD ελλείμματος τρεχουσών συναλλα7ών. Αν και το εμπόριο 
επαναπροσανατολίζεται βαθμηδόν προς τη Δύση, η Λεττονία εξaκoλoDθεί να εξαρτάται 
σε με7άλο βαθμό 71α την εισα7ω7ή ενέρ7ειας από την ανατολική 7είτονά της, τη Ρωσία. 
Ακόμη, η Ρωσία αποτελεί σημαντική εξα7ω7ΐκή α7ορά 71α τα προϊόντα της, 7£7ονός που 
θα μπορούσε να είναι επιπρόσθετη πη7ή κινδύνου 71α τους εξωτερικούς λθ7αριασμούς 
της Λεττονίας. Ωστόσο, η Λεττονία αντλεί οφέλη και από το διαμετακομιστικό εμπόριο 
με τη Ρωσία, το οποίο στο μέλλον θα μπορούσε να aDξηθεί. 
Η επιθυμία της χώρας να ενσωματωθεί στις οικονομικές δομές και στις δομές ασφαλείας 
της Δυτικής Ευρώπης έχει διαμορφώσει μια συναίνεση έναντι των μετappDθμίσεωv στη 
Λεττονία. Ειδικότερα, το πρ07ραμμα 71α την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση είχε 
ως συνέπεια την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων σε ορισμένους τομείς. Επίσης, η 
Λεττονία δεσμεύθηκε να εφαρμόσει μακροοικονομικό πρ07ραμμα σε συνερ7ασία με το 
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οι αρχές σημείωσαν με7άλη πρόοδο όσον αφορά τη 
βελτίωση της συνέπειας της οικονομικής πολιτικής, με την υιοθέτηση μεσοπρόθεσμης 
στραΌτγικής. Οι λεττονικές αρχές συνερ7άστηκαν με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή 71α την 
πρα7ματοποίηση κοινής αξιολ07ησης των προτεραιοτήτων της οικονομικής πολιτικής, 
με βάση την προαναφερθείσα μεσοπρόθεσμη στρα-ητγική- η αξιολ07ηση διανύει το 
τελικό στάδιο της. 
Η Λεττονία εξακολούθησε να σημειώνει σταθερή πρόοδο στην υλοποίηση του 
προ7ράμματος οικονομικών μεταρρυθμίσεων και τη ε7καθίδρυση λειτουρ7θύσας 
οικονομίας α7οράς. Εντούτοις, πολλές σημαντικές μεταρρυθμίσεις βρίσκονται εν 
εξελίξει ή έχουν μόλις τεθεί σε εφαρμο7ή, yzyovôq που καθιστά δύσκολη τη συνολική 
αξιολ07ηση της αποτελεσματικότητας των μεταρρυθμίσεων και των θεσμικών ορ7άνων 
που συστάθηκαν. Χρειάζεται να καλυφθούν τα εναπομένοντα κενά του ρυθμιστικού και 
εποπτικού πλαισίου, ιδιαίτερα στον χρηματοπιστωτικό τομέα, και να απλουστευθεί το 
νομικό περιβάλλον λειτουρ7ίας των επιχειρήσεων. 
Η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των 
δυνάμεων της αγοράς στην Ένωση 
Η ικανότητα της Λεττονίας να εκπληρώσει αυτό το κριτήριο εξαρτάται από την ύπαρξη 
οικονομίας α7οράς και σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου, που θα παρέχουν στους 
οικονομικούς φορείς τη δυνατότητα να λαμβάνουν αποφάσεις υπό συνθήκες που να 
επιτρέπουν προβλέψεις. Επίσης απαιτεί επάρκεια ανθρώπινου υλικού κεφαλαίου, 
συμπεριλαμβανομένης της υποδομής. Οι κρατικές επιχειρήσεις χρειάζεται να υποστούν 
αναδιάρθρωση, ενώ όλες οι επιχειρήσεις οφείλουν να πραγματοποιήσουν επενδύσεις 
προκειμένου να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα τους. Επιπλέον, όσο ευρύτερη 
πρόσβαση διαθέτουν οι επιχειρήσεις στην εξωτερική χρηματοδότηση και όσο πιο 
επιτυχής είναι η προσπάθεια τους όσον αφορά την αναδιάρθρωση και την καινοτομία, 
τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ικανότητα προσαρμο7ής τους. Γενικά, μια οικονομία είναι 
καλύτερα σε θέση να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που συνεπά7εται η προσχώρηση, αν 
23 
έχει επιτύχει υψηλό Ραθμό οικονομικής ολοκλήρωσης με την Ένωση πριν από την 
προσχώρηση της. Ένδειξη 71α το Ραθμό αυτό παρέχουν τόσο ο 07κος όσο και το φάσμα 
των εμπορευματικών συναλλα7ών με τα κράτη μέλη της ΕΕ. 
Η Λεττονία εξακολουθεί να σημειώνει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την εγκαθίδρυση 
πλήρως λειτουρ7θύσας οικονομίας α7οράς. Αναμένεται ότι με αυτόν τον τρόπο θα 
Ρελτιωθούν οι προοπτικές της Λεττονίας όσον αφορά την ανάπτυξη της ικανότητας της 
να αντεπεξέλθει στις ανταγωνιστικές πιέσεις της ενιαίας α7οράς. Η ιδιωτικοποίηση και η 
αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων αναμένεται ότι θα έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουρ7ία 
ενός περισσότερο ευέλικτου τομέα επιχειρήσεων, ο οποίος ανταποκρίνεται καλύτερα 
στις συνθήκες της α7οράς. 
Κατά τα τελευταία έτη υπήρξε αξιοσημείωτη Ρελτίωση της μακροοικονομικής 
σταθερότητας, καθώς και με7αλύτερη συνέπεια στην κατεύθυνση της μακροοικονομικής 
πολιτικής. Αυτά τα στοιχεία συνέραλαν στη δημιουρ7ία ενός κλίματος που ευνοεί τις 
ε7χώριες επενδύσεις, καθώς και την προσέλκυση με7αλύτερων άμεσων ξένων 
επενδύσεων. Οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξάνονται 7°ΡΥα, αλλά το μερίδιο 
τους παραμένει σε σχετικά χαμηλό επίπεδο. 
Η Λεττονία πέτυχε να προσελκύσει υψηλές ροές άμεσων ξένων επενδύσεων. Εντούτοις, 
σημαντικό μέρος των ΑΞΕ συσσωρεύθηκαν κατά τα τελευταία έτη, οπότε χρειάζεται 
κάποιο χρονικό διάστημα μέχρις ότου αυτές οι εισροές αρχίσουν να έχουν ουσιαστικό 
αντίκτυπο στον αναπροσανατολισμό της οικονομίας. Αν συνεχιστούν οι έντονες εισροές 
ΑΞΕ, θα ρελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της λεττονικής Ριομηχανίας, καθώς θα 
εισαχθούν νέες τεχνικές διαχείρισης και νέα τεχνολο7ία. 
Η ολοκλήρωση της διαδικασίας ιδιωτικοποιήσεων αποτελεί σημαντικό Ρήμα στην 
προσπάθεια της λεττονικής οικονομίας να προετοιμαστεί 7ια να αντεπεξέλθει στις 
αντα7ωνιστικές πιέσεις εντός της ενιαίας α7οράς. Παρ'όλα αυτά, η σχετικά πρόσφατη 
ιδιωτικοποίηση πολλών επιχειρήσεων, ειδικά όταν πρόκειται yva. μικρές και μεσαίες 
επιχειρήσεις, σημαίνει ότι η αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων έχει ακόμη να διανύσει 
αρκετό δρόμο. Η κυρέρνηση έθεσε σε εφαρμο7ή ένα συνολικό πρθ7ραμμα ανάπτυξης 
των MME, ένα τμήμα του οποίου συνιστάται στη θέσπιση της Υπηρεσίας Ε7Τυήσεων 
της Λεττονίας, που παρέχει εγγυήσεις 71α τα δάνεια στις MME. Αφότου αρχίσει να 
λειτουργεί, η Υπηρεσία Εγγυήσεων αναμένεται ότι θα Ρελτιώσει την πρόσΡαση των 
επιχειρήσεων αυτού του τομέα στην χρηματοδότηση, ούτως ώστε να εκλείψει η 
εναπομένουσα αδράνεια όσον αφορά τη δημιουρ7ία νέων επιχειρήσεων. 
Ο πληθυσμός της Λεττονίας έχει σχετικά υψηλή παιδεία. Ωστόσο, με7άλος αριθμός 
ερ7αζομένων θα χρειαστεί να λάρουν νέα κατάρτιση και να αποκτήσουν νέες δεξιότητες, 
πριν να είναι σε θέση να ενταχθούν παραγα>7ΐκά σε νέες θέσεις, ιδιαίτερα μάλιστα καθώς 
εισά7ονται στην οικονομία νέες τεχνολθ7ίες και καθιερώνονται νέες ερ7ασιακές 
πρακτικές. Απαιτείται η χάραξη ενερ7θύ πολιτικής στον τομέα της α7οράς ερ7ασίας, 
συμπεριλαμΡανομένης της επέκτασης και της Ρελτίωσης των υφιστάμενων 
προ7ραμμάτων κατάρτισης, ιδίως όσων προορίζονται 71α τους, όλο και περισσότερους, 
μακροχρόνια ανέρ7ους. 
Επίσης απαιτείται στη Λεττονία η αύξηση των επενδύσεων στην υποδομή και, ιδιαίτερα, 
στις α7ροτικές περιοχές. Η κυρέρνηση έχει ανατνωρίσει την ανά7κη με7αλύτερων 
επενδύσεων υποδομής και έχει εντάξει στον προϋπολθ7ΐσμό υψηλότερες επενδυτικές 
δαπάνες, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει κατορθώσει να επιτύχει τους στόχους της ως προς 
24 
χις δαπάνες. Επιπροσθέχως, η κυρέρνηση θέχει σε εφαρμο7ή συνολικό πρ07ραμμα 
περιφερειακής ανάπτυξης, που επικεντρώνεται στην οικονομική ανα7έννηση των 
αγροτικών περιοχών με συνδυασμό επενδύσεων στην υποδομή και κινήτρων προς τις 
επιχειρήσεις, αλλά πολλά σχέδια ευρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο. 
Η δομή της λεττονικής οικονομίας εξακολούθησε να εξελίσσεται, προς το πρότυπο 
εκείνης των περισσότερο αναπτυ7μένων Ριομηχανικών οικονομιών. Συ7κεκριμένα, το 
μερίδιο της παρα7<Ώ7ής που κατέχει ο 7εωρ7ΐκός τομέας φθίνει, ενώ αυξάνεται το 
αντίστοιχο μερίδιο του τομέα των υπηρεσιών. Το τομέας των υπηρεσιών υπήρξε ένα από 
τα πλέον δυναμικά τμήματα της λεττονικής οικονομίας κατά τα τελευταία έτη και 
καλύπτει σημαντικό μερίδιο των εξαγορών (περίπου 39%). Σε σχέση με αυτό το σημείο, 
η Λεττονία αντλεί οφέλη τόσο από την προνομιακή 7εωΥΡαφική θέση της ως 
διαμετακομιστικής οδού μεταξύ Ανατολής και Δύσης όσο και από την καλή υποδομή 
που διαθέτει όσον αφορά τους λιμένες, τις σιδηροδρομικές συνδέσεις και τους α7α>7θύς 
μεταφοράς. Αυτός ο τομέας αποτελεί σημαντική πη7ή αντα7ωνιστικότητας 7ια τη 
λεττονική οικονομία. Ακόμη, τόσο οι ίδιοι οι λιμένες όσο και οι οδοί πρόσΡασης που 
τους εξυπηρετούν αναραθμίζονται. 
Οι εμπορευματικές εξα7ω7ές της Λεττονίας (εκφραζόμενες σε τοπικό νόμισμα) 
εξακολουθούν κατά τα τελευταία έτη να αναπτύσσονται 7ορ7ά. Επίσης, διαπιστώνεται 
αυξητική τάση προς την ελαφρά μεταποίηση των εξα7ω7ών και, κατά τα τελευταία έτη, 
έχουν αναδυθεί αρκετοί μικροί, αλλά δυναμικοί εξα7α>7ΐκοί τομείς. Το εμπόριο με την 
ΕΕ αυξάνεται και το πρώτο τρίμηνο του 1998 κάλυπτε το 52% των εξα70)7ών από τη 
Λεττονία και το 54% των εισα7α>7ών στη Λεττονία. Εντούτοις, η χώρα διαθέτει πάντα 
σχετικά περιορισμένη εξαγω7ΐκή ράση και οι σημαντικότεροι εξα7ω7ΐκοί τομείς 
εξακολουθούν να είναι εξαγορές χαμηλής προστιθέμενης αξίας, όπως 
κλωστοϋφαντουρ7ΐκά και προϊόντα ξυλείας. Από την άλλη πλευρά, το 7εΥονός ότι 
κυριότερη κατη7ορία εισα7α>7ών είναι τα μηχανήματα και οι μηχανικές συσκευές, που 
καλύπτουν περίπου το ένα τέταρτο των εισα7α>7ών από την ΕΕ, δείχνει ότι η Λεττονία 
αναΡαθμίζει την παρα7ω7ΐκή ικανότητα της εισάγοντας κεφαλαιουχικά αγαθά. 
Πληρούνται πλέον πολλές από τις προϋποθέσεις που είναι απαραίτητες 7ια την 
επιτάχυνση της αναδιάρθρωσης της λεττονικής οικονομίας και οι οποίες αναμένεται ότι 
θα οδη7ήσουν σε διαρκή αύξηση της αντα7ωνιστικότητας. Έχουν 7ίνει πολλά 71α την 
επίτευξη διαρκούς μακροοικονομικής σταθερότητας και 7ια την εφαρμο7ή των 
μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται 71α την ε7καθίδρυση οικονομίας α7οράς. Επιπλέον, οι 
επενδύσεις στη Λεττονία αυξήθηκαν και οι ιδιωτικοποιήσεις προχωρούν. Αν διατηρηθεί 
η μακροοικονομική σταθερότητα και συνεχιστεί η υλοποίηση του προ7ράμματος 
μεταρρυθμίσεων, η Λεττονία θα είναι σε θέση να σημειώσει την ανα7καία πρόοδο, ώστε 
να μπορεί, μεσοπρόθεσμα, να αντεπεξέλθει στις αντα7ωνιστικές πιέσεις και στις 
δυνάμεις της α7οράς εντός της Ένωσης. 
2.4 Γενική αξιολόγηση 
Η Λεττονία εξακολούθησε να σημειώνει πρόοδο όσον αφορά την ε7καθίδρυση 
οικονομίας α7οράς και έχει προχωρήσει πολύ στο δρόμο που θα της επιτρέψει, 
μεσοπρόθεσμα, να αντεπεξέλθει στις αντα7ωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της α7οράς 
εντός της Ένωσης. 
25 
Μετά τη δημοσίευση της Γνώμης της Επιτροπής, η μακροοικονομική κατάσταση της 
χώρας Ρελτιώθηκε σημαντικά. Η Λεττονία εξακολούθησε να σημειώνει ταχεία πρόοδο 
όσον αφορά την ε7καθίδρυοη του νομικού πλαισίου και των θεσμικών ορ7άνων που 
απαιτεί η οικονομία της α7οράς, μολονότι πολλά από αυτά τα όρ7ανα είναι νέα. Οι 
ιδιωτικοποιήσεις συνεχίστηκαν και πληρούνται πλέον σε με7άλο Ραθμό οι προϋποθέσεις 
7ΐα την επιτάχυνση της αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων, στις οποίες περιλαμράνονται 
οι αυξημένες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων. Επιπλέον, πρόσφατες νομοθετικές 
αλλα7ές άνοιξαν τον δρόμο 71α την εις ράθος ανάπτυξη του χρηματοοικονομικού τομέα. 
Εφόσον η Λεττονία συνεχίσει την εφαρμο7ή του προ7ράμματος μεταρρυθμίσεων, 
αναμένεται ότι θα είναι σε θέση να σημειώσει την πρόοδο που απαιτείται, προκειμένου 
να αντεπεξέλθει, μεσοπρόθεσμα, στις αντα7ωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της 
α7οράς εντός της Ένωσης. 
Οι αρχές οφείλουν να αποδώσουν προτεραιότητα στην πλήρωση των εναπομενόντων 
κενών του νομοθετικού και εποπτικού πλαισίου, ιδιαίτερα στον χρηματοπιστωτικό 
τομέα. Επίσης, είναι σημαντικό να απλουστευθεί το νομικό περιράλλον λειτουρ7ίας των 
επιχειρήσεων και να εξασφαλιστεί η ολοκλήρωση των υπόλοιπων ιδιωτικοποιήσεων. 
Ακόμη, θα πρέπει να αποδοθεί προτεραιότητα στη διατήρηση της μακροοικονομικής 
σταθερότητας, ιδίως με την εφαρμο7ή πολιτικών που θα αποσκοπούν στον περιορισμό 
των εξωτερικών ελλειμμάτων μέσω της ενθάρρυνσης της εγχώριας αποταμίευσης. 
3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους 
Το παρόν τμήμα έχει στόχο να προσαρμόσει στα νέα δεδομένα τη Γνώμη που εξέδωσε η 
Επιτροπή το 1997 εφόσον αφορά την ικανότητα της Λεττονίας να αναλάρει τις 
υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του κράτους μέλους, ήτοι το νομοθετικό 
και θεσμικό πλαίσιο που είναι γνωστό ως κεκτημένο, μέσω του οποίου η Ένωση θέτει σε 
εφαρμογή τους στόχους της. 
Το 1997, στη Γνώμη της σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Λεττονίας στην ΕΕ, η 
Επιτροπή κατέλη7ε στο συμπέρασμα ότι: 
"Η Λεττονία έχει σημειώσει πρόοδο κατά την ενσωμάτωση και την εφαρμο7ή του 
κεκτημένου, ειδικότερα σε ζητήματα ενιαίας α7οράς. Αν καταράλει σημαντικές 
προσπάθειες της, προρλέπεται ότι θα είναι σε θέση μεσοπρόθεσμα να συμμετάσχει 
πλήρως στην ενιαία αγορά. Θα απαιτηθούν ιδιαίτερες προσπάθειες, ιδίως σε επενδύσεις, 
71α την πλήρη εφαρμο7ή του κεκτημένου σε τομείς όπως το περιράλλον και η 7εωρ7ίαΜ. 
Στην παρουσίαση των διαφόρων τομέων που ακολουθεί στη συνέχεια τηρείται η ίδια 
δομή με εκείνη της Γνώμης του 1997, αλλά παραλείπονται οι 7ενικές περιγραφές κάθε 
τομέα. Αντιθέτως, η έκθεση επικεντρώνεται στην πρόοδο που έχει σημειωθεί μετά τον 
Ιούλιο του 1997. Σε κάθε επιμέρους κεφάλαιο παρατίθεται ανάλυση των αποφάσεων και 
της προόδου που έχει σημειωθεί όσον αφορά την εφαρμθ7ή και την επιΡολή της 
νομοθεσίας. 
26 
3.1 Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα 
Στη Γνώμη χης Επιχροπής εξη7είται όχι η ενιαία αγορά της Ένωσης, όπως ορίζεται στο 
άρθρο 7α της συνθήκης, είναι ένας χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα, στον οποίο 
εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία α7αθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. 
Η ενιαία αγορά, κεντρικό ζήτημα στη διαδικασία της κοινοτικής ολοκλήρωσης 
στηρίζεται στην οικονομία της ελεύθερης α7οράς, στην οποία συνυπάρχουν πλήρως ο 
αντα7ωνισμός και η οικονομική και κοινωνική συνοχή. 
Για την αποτελεσματική εφαρμο7ή και επφολή αυτών των τεσσάρων ελευθεριών 
απαιτείται όχι μόνον η συμμόρφωση με ορισμένες σημαντικές αρχές όπως, 7ια 
παράδετγμα, η αποφυ7ή των διακρίσεων ή η αμοφαία αναγνώριση της εθνικής 
νομοθεσίας, αλλά και η αποτελεσματική εφαρμο7ή ορισμένων κοινών κανόνων, όσον 
αφορά 71α παράδειγμα την ασφάλεια και την προστασία του περφάλλοντος και των 
καταναλωτών, και των αντίστοιχων ένδικων μέσων. Οι ίδιες αρχές ισχύουν και 7«x 
ορισμένους κοινούς κανόνες, 71α παράδενγμα, στους τομείς των δημόσιων συμΡάσεων, 
της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και των προσωπικών δεδομένων, που είναι 
σημαντικοί 71α τη διαμόρφωση του 7ενικού πλαισίου, εντός του οποίου λειτουρ7θύν οι 
οικονομίες. 
Γενικό πλαίσιο 
Χρειάζεται να θεσπιστεί κάποιο νομοθετικό πλαίσιο, ούτως ώστε η οικονομία να 
λειτουρ7εί με ράση κοινούς κανόνες. Η πρόοδος που σημείωσε η Λεττονία όσον αφορά 
την ε7καθίδρυοη αυτού του 7ενικού πλαισίου, έχει ως εξής: 
Στον τομέα των δημόσιων συμΡάσεων, η Λεττονία έθεσε σε εφαρμο7ή τον νόμο περί 
δημοσίων συμΡάσεων που θέσπισε το 1997, ε7κρίνοντας δευτερο7ενείς ρυθμίσεις 
σχετικά με τις προκηρύξεις δια7ωνισμών συμΡατές με τις αρχές της ΕΕ. Η Λεττονία 
προέΡη στις απαραίτητες ενέρ7ειες 71α να καταστεί συμΡαλλόμενο μέρος της συμφωνίας 
του Πα7ΚΟσμιου Ορ7ανισμού Εμπορίου 71α τις κρατικές προμήθειες. 
Δεν έχει ακόμη θεσπιστεί νομοθεσία 71α τα δικαιώματα του δημιουρ7θύ και τα συ77ενή 
δικαιώματα που να αποσκοπεί στην εναρμόνιση με το κεκτημένο στον τομέα των 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Νόμος περί προϊόντων ημκτγα^ών τέθηκε σε 
ισχύ τον Μάρτιο του 1998. Η Λεττονία θα εντείνει τις προσπάθειες της 7ια να 
εξασφαλίσει αποτελεσματική επφολή αυτής της νομοθεσίας στα σύνορα. 
Με την έναρξη ισχύος νέου νόμου την 1η Ιουλίου 1998, επιτεύχθηκε σημαντική πρόοδος 
όσον αφορά την εναρμόνιση με την πρώτη, τη δεύτερη, την ενδέκατη και τη δωδέκατη 
οδη7ία 71α xo εχαιρικό δίκαιο. 
Σχον χομέα χου λθ7ΐσχικού ελέ7χου, η έλλειψη καταρτισμένων ελε7κτών εξακολουθεί 
να προκαλεί προρλήματα από απόψεως εφαρμο7ής της νομοθεσίας. Για την 
αντιμετώπιση αυτού του προρλήματος, συστάθηκε κέντρο επιμόρφωσης 
λθ7ΐστών/ελε7κτών. 
Νομοθεσία 71α την προστασία των προσωπικών δεδομένων δεν έχει θεσπιστεί ακόμη. 
Οι τέσσερις ελευθερίες 
27 
ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων 
Όσον αφορά τα πρότυπα και την πιστοποίηση, έχει ε7καθιδρυθεί το νομοθετικό πλαίσιο 
7ΐα τη Νέα Προσέγγιση, με την ψήφιση νόμων 71α τη εκτίμηση της συμμόρφωσης, την 
αξιοπιστία του κατασκευαστή και την ασφάλεια των προϊόντων. Ο νόμος 71α τη 
διαπίστωση της συμμόρφωσης αναμένεται ότι θα υποστεί τροποποιήσεις κατά τη 
διάρκεια του 1998, προκειμένου να επιτευχθεί πλήρης συμΡατότητα με χις κοινοχικές 
αρχές. Το 1998 άρχισαν διαπρα7μαχεύσεις με την ΕΕ 71α τη σύναψη πρωχοκόλλου 71α 
χην ευρωπαϊκή εκτίμηση της συμμόρφωσης (PECA). Περιορισμένη πρόοδος υπήρξε 
όσον αφορά χη μεχαφορά σχο εθνικό δίκαιο χων εναρμονισμένων ευρωπαϊκών 
προχύπων. 
Η ενίσχυση χων φορέων και χων ερ7ασχηρίων χυποποίησης, διαπίσχευσης και 
διαπίσχωσης της συμμόρφωσης θα αποχελέσει χην κυριόχερη πρόκληση 71α χη Λεχχονία 
στην προσπάθεια της να θέσει σε πλήρη λειχουρ7ία χο σύστημα ποιότηχας. Άλλη μια 
πρόκληση σχο προσεχές μέλλον θα είναι η ενχαχικόχερη συμμεχοχή σε χεχνικό και 
χρημαχοδοχικό επίπεδο της λεχχονικής Ριομηχανίας σχη δρασχηριότηχα χυποποίησης. 
Όσον αφορά χην καχά χομείς νομοθεσία, οι οδη7ίες 71α χις μηχανές, χα καχασκευασχικά 
προϊόνχα, χην ηλεκχρομαγνηχική συμΡαχόχηχα και χη χαμηλή χάση έχουν ήδη 
εναρμονισχεί. Θεσπίστηκε και χέθηκε σε εφαρμο7ή νομοθεσία πλαίσιο 7^α τα είδη 
διαχροφής και τους κανονισμούς επίθεσης ετικετών, 71α τους διαλύτες εκχύλισης, την 
υ7ΐεινή και τις αρωματικές ουσίες. Ο νόμος πλαίσιο 71α τις χημικές ουσίες και προϊόντα 
ψηφίστηκε και θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1999. Τέθηκε σε ισχύ νομοθετική 
πράξη 71α την κατάταξη, τη συσκευασία και την επίθεση ετικετών στα χημικά προϊόντα. 
Στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων, η πρόοδος είναι διαρκής, ιδίως μετά την 
ψήφιση το 1997 νόμου πλαισίου 71α τις φαρμακευτικές δραστηριότητες, καθώς και του 
νόμου 71α τα ναρκωτικά και τις ψυχότροπες ουσίες. 
Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων 
Η Λεττονία εξακολουθεί να διαθέτει φιλελεύθερο καθεστώς 7ια την κυκλοφορία 
κεφαλαίων. Πληροί τις σχετικές απαιτήσεις της ΕΕ, που περιλαρΡάνονται στο άρθρο 67 
της ευρωπαϊκής συμφωνίας, με εξαίρεση τις άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στους 
τομείς της υλοτομίας, της ραδιοφωνίας, της τηλεόρασης και των τυχερών παιχνιδιών, 
όπου οι ξένοι επενδυτές δύνανται να κατέχουν μέχρι 49% του κεφαλαίου. 
Ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών 
Τραπεζικός τομέας: Σε αυτόν τον τομέα έχει σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά 
την εναρμόνιση των νομοθεσιών. Ψηφίστηκε νόμος 7ια τη θέσπιση συστημάτων 
εγγύησης των καταθέσεων. Η νομοθεσία 7ια τους ετήσιους και ενοποιημένους 
τραπεζικούς λθ7αριασμούς, που έχει ήδη ψηφιστεί, τίθεται σταδιακά σε εφαρμθ7ή. Ο 
νόμος περί πιστωτικών ιδρυμάτων προρλέπει την εγκαθίδρυση ενοποιημένης εποπτείας 
των πιστωτικών ιδρυμάτων μέχρι τον Ιανουάριο του 1999. 
Στον τομέα των συστημάτων πληρωμών, οι μέχρι τώρα προσπάθειες χρειάζεται να 
συνεχιστούν, ούτως ώστε να εφαρμοστεί σύστημα ακαθάριστης εξόφλησης σε 
πραγματικό χρόνο. Νέα νομοθετική πράξη 71α τις μεταφορές πιστώσεων, που καλύπτει 
28 
χόσο χις με7άλης όσο και χις μικρής αξίας πληρωμές, θα χεθεί σε ισχύ χον ΝοέμΡριο χου 
1998, μεχαφέρονχας σχο εθνικό δίκαιο τις αρχές που περιλαμΡάνει η οδη7ία 71α τις 
διασυνοριακές μεταφορές πιστώσεων. Η εποπτεία που ασκεί στην τραπεζική 
δραστηριότητα η Τράπεζα της Λεττονίας ενισχύθηκε. Από τον Ιανουάριο του 1997, 
πρα7ματοποιήθηκαν 199 επιτόπιες επιθεωρήσεις και ανακλήθηκαν οι άδειες λειτουρ7ίας 
τριών τραπεζών. 
Στον τομέα των χρεο7ράφων, τέθηκε σε εφαρμο7ή νόμος 71α τις εταιρείες επενδύσεων, ο 
οποίος αποσκοπεί στην εναρμόνιση της λεττονικής νομοθεσίας με τους κοινοτικούς 
κανόνες που διέπουν τα συλλθ7ΐκά συστήματα επενδύσεων. Από το 1997, η Επιτροπή 
Α7οράς Χρεο7ράφων, που ασκεί εποπτεία στην αντίστοιχη α7ορά, εξέδωσε 12 άδειες 
λειτουρ7ίας σε νομικά πρόσωπα και 362 σε ιδιώτες (χρηματιστές). Κατά την ίδια 
περίοδο, η Επιτροπή Α7θράς Χρεθ7ράφων διενήρ7ησε 69 επιθεωρήσεις σε τράπεζες και 
χρηματιστηριακές εταιρείες. 
Η Λεττονία θέσπισε πρόσφατα νομοθεσία περί ασφαλιστικών εταιρειών και εποπτείας 
τους, καθώς και περί ασφαλιστηρίων, η οποία είναι πλήρως εναρμονισμένη με τη 
σχετική κοινοτική νομοθεσία. Από 1ης Ιουλίου 1998, ο έλε7χος των ιδιωτικών 
συνταξιοδοτικών ταμείων προστέθηκε στις αρμοδιότητες της Κρατικής Επιθεώρησης 
Ασφαλειών. Η εποπτεία του ασφαλιστικού τορέα χρειάζεται να ενισχυθεί. 
Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων 
α) Ελεύθερη κυκλοφορία χων προσώπων, ελεύθερη εγκατάσταση και αμοιβαία αναγνώριση 
διπλωμάτων και τίτλων 
Σε αυτόν τον τομέα δεν έχει θεσπιστεί νομοθεσία μετά τη δημοσίευση της Γνώμης της 
Επιτροπής. 
β) Κατάργηση των ελέγχων των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα 
Τα μέρη που συμμετείχαν στις διαΡουλεύσεις των προξενικών υπηρεσιών των Βαλτικών 
Κρατών, συμφώνησαν τον Ιανουάριο του 1998 ότι είναι ανάγκη να ε7καθιδρυθεί κοινό 
σύστημα πληροφοριών, κατά το πρότυπο του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν. Με 
αυτόν τον τρόπο θα αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της συνερ7ασίας στον τομέα του 
ελέγχου της μετανάστευσης και της έκδοσης ε77ράφων εισόδου στη χώρα (ταξιδιωτικών 
θεωρήσεων και αδειών παραμονής). 
Ανταγωνισμός 
Όσον αφορά τη νομοθεσία κατά των μονοπωλίων (αντιτράστ), τέθηκε σε εφαρμο7ή την 
1η Ιανουαρίου 1998 ο νέος νόμος περί ανχαγωνισμού. Η σχεχική δευχερθ7ενής 
νομοθεσία είχε ε7κρίθηκε ήδη είχε χελεί υπό επεξερ7ασία. Η λεχχονική νομοθεσία περί 
ανχα7ωνισμού είναι πλέον σχενά εναρμονισμένη με εκείνη της ΕΕ. Ορισμένα κενά που 
παραμένουν στην ισχύουσα νομοθεσία, αφορούν τη γνωσχοποίηση χων συ7χωνεύσεων. 
Το ΣυμΡούλιο Ανχαγωνισμού, μαζί με χον εκχελεσχικό φορέα χου, χο Γραφείο 
Ανχα7ωνισμού, έχει αποκτήσει εμπειρία στην εφαρμο7ή της νέας νομοθεσίας. Το 
συμΡούλιο έχει λάρει 37 αποφάσεις σχετικά με υποθέσεις που χου υπορλήθηκαν. Άλλες 
29 
16 υποθέσεις χελούν υπό διερεύνηση. Με την ε7καθίδρυση XOD ΣυμΡουλίου 
Ανχα7ωνισμού, η Λεχχονία προσπάθησε να αυξήσει χο επίπεδο ανεξαρτησίας χων αρχών 
εποπχείας που είναι αρμόδιες 71α θέμαχα ανχιμονοπωλιακής πολιχικής. Η με7αλύχερη 
πρόκληση πλέον, είναι η δέουσα επφολή χης νομοθεσίας περί ανχαγωνισμού. Οι αρχές 
δεν διαθέτουν την απαιτούμενη εμπειρία 71α τη διενέρ7εια επιτόπιων ερευνών. 
Η Λεττονία θέσπισε νόμο περί κρατικών ενισχύσεων, στον οποίο περιλαμράνονται οι 
Ρασικές αρχές της κοινοτικής πολιτικής. Η ετήσια έκθεση 1997 7*α τις κρατικές 
ενισχύσεις που χορήγησε η Λεττονία δημοσιεύθηκε και διαρψάστηκε στην Επιτροπή τον 
Ιούλιο του 1998. Η έκθεση τηρεί σε μεγάλο Ραθμό τη μεθοδολθ7ία και την παρουσίαση 
των ερευνών της Επιτροπής 71α τις κρατικές ενισχύσεις στην Ένωση. Η έκθεση 
υπο7ραμμίζει την ανάγκη αναθεώρησης ορισμένων από τα υφιοτάμενα συστήματα, 
προκειμένου να καταστούν συμΡατά με την ευρωπαϊκή συμφωνία. 
Η νεοσύστατη Επιτροπή Εποπτείας Κρατικών Ενισχύσεων είναι αρμόδια 7ια την 
εφαρμο7ή των κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων και διαθέτει εκτεταμένες 
εξουσίες 71α την άσκηση των ελεγκτικών καθηκόντων της. 
Συμπέρασμα 
Πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά την εκπλήρωση των αντίστοιχων Ρραχυπρόθεσμων 
προτεραιοτήτων που θέτει η εταιρική σχέση 71α την προσχώρηση στους τομείς των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. 
Επίσης έχει σημειωθεί πρόοδος στον τομέα της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας και της 
νομοθεσίας περί κρατικών ενισχύσεων. 
Αντίθετα, σε άλλους νευραλγικούς τομείς της εσωτερικής α7οράς η πρόοδος που 
σημειώθηκε είναι περιορισμένη. Στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, πρέπει να 
καταρληθούν προσπάθειες y\a την επίτευξη πλήρους διαφάνειας κατά τη χορή7ηση 
κρατικών ενισχύσεων με την κατάρτιση πλήρους και ενημερωμένου μητρώου κρατικών 
ενισχύσεων. 
Όσον αφορά την εφαρμο7ή και την επιΡολή της νομοθεσίας, η Λεττονία διαθέτει 
διοικητική υποδομή που λειτουρ7εί ικανοποιητικά σε ορισμένους τομείς (π.χ. πρότυπα 
και πιστοποίηση, αντα7ωνισμός και κρατικές ενισχύσεις, δομές εποπτείας του 
τραπεζικού τομέα, επφολή των κανόνων 71α τις δημόσιες συμΡάσεις). Σημαντικές 
προσπάθειες απαιτούνται όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων του δημιουρ7θύ, 
την επφολή της σχετικής νομοθεσίας στα σύνορα και την προστασία των προσωπικών 
δεδομένων. Η εποπτεία του ασφαλιστικού τομέα χρειάζεται να ενισχυθεί. Ο ιδιωτικός 
τομέας χρειάζεται στήριξη, προκειμένου να αναλάρει τις αρμοδιότητες που του 
αναλθ7θύν στον τομέα των προτύπων και της πιστοποίησης. 
3.2 Καινοτομία 
Κοινωνία πληροφοριών 
Η Λεττονία συμμετέχει στη μικτή επιτροπή ανώτερων αξιωματούχων 71α την κοινωνία 
πληροφοριών και στηρίζει ενερ7ά την ανάπτυξη της κοινωνίας πληροφοριών. 
30 
Η Λεχχονία εκσυγχρονίζει xo νομοθεχικό πλαίσιο της όσον αφορά χις τεχνολθ7ίες 
πληροφοριών και επικοινωνιών. 
Τέθηκαν σε εφαρμθ7ή δύο προ7ράμμαχα πoD αφορούν χην χεχνολθ7ία πληροφοριών και 
έχoDV ανχίσχοιχα χίτλο "Εφαρμο7ή χεχνολθ7ΐών πληροφορικής στην εκπαίδεDσηl, και 
"Μηχανορ7άνωση XOD εκπαιδευτικού συστήματος". Ο νόμος προρλέπει όχι μέχρι xo έχος 
2993 όλα χα εκπαιδευτικά ιδρύμαχα 7ενικής και επα77ελμαχικής εκπαίδευσης σχη 
Λεχχονία θα είναι σε θέση να προσφέρουν μαθήμαχα πληροφορικής, να συμμετέχουν σε 
κοινό δίκχυο και να παρέχουν πρόσραση σχο Διαδίκχυο. 
Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία 
Η Λεχχονία συνεχίζει χις προσπάθειες εκπαιδευχικής μεχαρρύθμισης. Το 1998, οι 
δαπάνες χου κραχικού προϋπολθ7ΐσμού 71α χην εκπαίδευση σημείωσαν αύξηση περίπου 
9%. Δεν έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά χη θέσπιση νομοθεσίας 71α χην αμοφαία 
αναγνώριση χων επα7γελματικών τίτλων. 
Το 1998η Λεττονία άρχισε να συμμετέχει στα προ7ράμματα SOCRATES, LEONARDO 
DA VINCI και ΝΕΟΛΑΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ. 
Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη (Ε&ΤΑ) 
Τον ΦεΡρουάριο του 1998, η Λεττονία ζήτησε επίσημα την έναρξη διαπρα7ματεύσεων 
7ΐα την πλήρη σύνδεση της με το 5ο πρ07ραμμα πλαίσιο. Έχουν ήδη πρα7ματοποιηθεί 
τρεις γύροι διερευνητικών συνομιλιών 71α την προετοιμασία των διαπρα7ματεύσεων. 
Ο ρόλος της έρευνας και της τεχνολθ7ΐκής ανάπτυξης 71α την ενίσχυση της Ριομηχανικής 
αντα7ωνιστικότητας αναγνωριζόταν στο Εθνικό Πρ07ραμμα 71α την Υιοθέτηση του 
κεκτημένου. 
Τηλεπικοινωνίες 
Δεν έχουν ψηφιστεί νέοι νόμοι σχετικοί με την ελευθέρωση του τομέα των 
τηλεπικοινωνιών, αλλά η κυρέρνηση ενέκρινε, τον Αύ7ουστο του 1998, πολιτική 71α τον 
τομέα των τηλεπικοινωνιών. Σύμφωνα με αυτήν την πολιτική και με τις δεσμεύσεις της 
Λεττονίας στο πλαίσιο του ΠΟΕ, η διάρκεια του μονοπωλίου θα μειωθεί κατά δέκα έτη 
και αντί του έτους 2913 θα λήξει το 2993. Ο σημερινός μονοπωλιακός φορέας παροχής 
υπηρεσιών, η εταιρεία Lattelekom, ανήκει κατά το 51% στο κράτος και κατά το 49% σε 
αλλοδαπούς ιδιοκτήτες. 
Πρόσφατα συστάθηκε Τεχνική Επιτροπή 71α την Τυποποίηση των Τηλεπικοινωνιών, με 
στόχο την εφαρμο7ή ευρωπαϊκών τηλεπικοινωνιακών προδια7ραφών και, με αυτόν τον 
τρόπο, τη διευκόλυνση της αξιόπιστης διασύνδεσης των δικτύων. Οι διαδικασίες 
πιστοποίησης 7ια τον εξοπλισμό των τηλεπικοινωνιών και των ραδιοεπικοινωνιών 
αναθεωρήθηκαν τον Αύ7θυστο του 1998, ώστε να είναι συμΡατές με τις απαιτήσεις των 
κοινοτικών οδη7ΐών και να διευκολύνουν την ανάπτυξη της α7οράς. 
Η προαναφερθείσα απόφαση 71α τη μείωση της διάρκειας του μονοπωλίου μέχρι το έτος 
2993 σημαίνει ότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά την εναρμόνιση με τις 
κοινοτικές απαιτήσεις. Χρειάζεται να καταρληθούν περισσότερες προσπάθειες στον 
νομοθετικό τομέα, ούτως* ώστε η Λεττονία να εναρμονιστεί πλήρως με το κεκτημένο. 
Ειδικότερα, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι οι αρμοδιότητες των ρυθμιστικών φορέων 
31 
σχον χορέα χων χηλεπικοινωνιών είναι ενχελώς ανεξάρτητες από τις αρμοδιότητες των 
φορέων παροχής, υπηρεσιών, όπως προρλέπουν οι κοινοχικές απαιτήσεις. Πρέπει να 
πρα7μαχοποιηθούν σημανχικές επενδύσεις σε υποδομή και ε7καχασχάσεις, προκειμένου 
οι υπηρεσίες σχον χομέα χων τηλεπικοινωνιών να πληρούν τις προδια7ραφές της ΕΕ. 
Οπτικοακουστικός τομέας 
Η Λεττονία έχει κυρώσει την ευρωπαϊκή σύμΡαση 71α τη διασυνοριακή τηλεόραση. Λίαν 
προσφάτως ψηφίστηκε νόμος 71α τις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές, ο οποίος αποσκοπεί 
στην εναρμόνιση της λεττονικής νομοθεσίας με την οδη7ία 71α την τηλεόραση χωρίς 
σύνορα. Ο εν λ07ω νόμος τελεί υπό αξιολ07ηση. Η Λεττονία οφείλει να θεσπίσει 
ακρφές χρονοδιάγραμμα 71α τη νομοθετική εναρμόνιση. Το 7ε7^νός ότι η Λεττονία 
δεσμεύθηκε κατά την προσχώρηση της στον ΠΟΕ να εναρμονιστεί με το κεκτημένο είναι 
θετικό. 
Ο ανεξάρτητος ρυθμιστικός φορέας σε αυτόν τον τομέα, το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό 
ΣυμΡούλιο (ΕΡΣ), το οποίο εκδίδει άδειες εκπομπής και επφλέπει την τήρηση της 
νομοθεσίας και των σχετικών κανόνων, λειτουρ7εί αποτελεσματικά. 
Συμπέρασμα 
Η Λεττονία εξακολούθησε να καταράλλει προσπάθειες στον τομέα της κοινωνίας 
πληροφοριών, της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας. Στο πλαίσιο του 
Εθνικού Προ7ράμματος 7ια την υιοθέτηση του κεκτημένου αποδίδεται ιδιαίτερη 
σημασία στην έρευνα και την τεχνολθ7ΐκή ανάπτυξη. 
Περαιτέρω προσπάθειες απαιτούνται 71α την εναρμόνιση της νομοθεσίας στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών. 
3.3 Οικονομικές και φορολογικές υποθέσεις 
Οικονομική και νομισματική ένωση 
Η Λεττονία έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά την προετοιμασία 71α την 
προσχώρηση στην οικονομική και νομισματική ένωση. 
Ο νόμος 71α την Τράπεζα της Λεττονίας τροποποιήθηκε πρόσφατα, ώστε να απα7ορευθεί 
η χορή7ηση Ρραχυπρόθεσμων πιστώσεων στην κυρέρνηση. 
Φορολογία 
Οι λεττονικές αρχές εξακολούθησαν να τροποποιούν τη νομοθεσία περί ΦΠΑ. Στις 
τελευταίες αλλα7ές, που τέθηκαν σε εφαρρο7ή τον Ιανουάριο του 1998, περιλαμΡάνεται 
η θέσπιση ειδικού συστήματος yvn τα μεταχειρισμένα εμπορεύματα, η κατάρ7ηση των 
διακρίσεων κατά των εισαγόμενων ειδών (εφημερίδες και περιοδικά), η θέσπιση 
συστήματος επιστροφής του ΦΠΑ στους αλλοδαπούς τουρίστες και η κατάρ7ηση 
ορισμένων περιορισμών όσον αφορά την αφαίρεση των εισροών ΦΠΑ. Χρειάζεται 
32 
περαιχέρω εναρμόνιση, που να περιλαμΡάνει χον καθορισμό χων συναλλαγών που 
εξαιρούνχαι από την καχαΡολή ΦΠΑ και χην καθιέρωση συσχήμαχος επισχροφής χου 
ΦΠΑ 71α χους αλλοδαπούς υπόχρεους που δεν είναι ε7καχεσχημένοι στη Λεχχονία. 
Σε αυχόν χον χομέα, απαιχούνχαι ακόμη σημανχικές προσπάθειες. Μολονόχι η Λεχχονία 
συνέχισε χη μεχαρρύθμιση χης φορολθ7ΐκής διοίκησης με ράση χις Ρραχυπρόθεσμες 
προχεραιόχηχες χης εχαιρικής σχέσης 7ια την προσχώρηση, είναι απαραίτηχο να 
επέλθουν περαιχέρω Ρελχιώσεις της διοικητικής ικανότητας 71α την εφαρμο7ή του 
κοινοτικού κεκτημένου. 
Τον Ιανουάριο του 1998 τέθηκε σε εφαρμο7ή νέος νόμος περί ειδικών φόρων 
κατανάλωσης στα ορυκτέλαια, ο οποίος είναι εναρμονισμένος σε μεγάλο Ραθμό με τις 
κοινοτικές απαιτήσεις. Ο νόμος θεσπίζει σύστημα αποθήκευσης 71α τα πετρελαιοειδή και 
προρλέπει την υιοθέτηση των ελάχιστων κοινοτικών φορολθ7ΐκών συντελεστών μέχρι το 
2991. 
Η Λεττονία οφείλει ακόμη να εναρμονίσει προς τις κοινοτικές απαιτήσεις τους ειδικούς 
φόρους κατανάλωσης στον καπνό και τα οινοπνευματώδη ποτά. 
Στην Υπηρεσία Κρατικών Εσόδων της Λεττονίας υπάγονται τόσο το τελωνειακό 
συμΡούλιο όσο και η φορολθ7ΐκή διοίκηση. Επί του παρόντος, εκσυγχρονίζονται οι 
εφορίες, με ράση μέτρα παρόμοια με αυτά που εφαρμόστηκαν ήδη στην τελωνειακή 
διοίκηση. Ορισμένες κοινές λειτουρ7ίες των τελωνειακών και των φορολθ7ΐκών 
υπηρεσιών θα ενοποιηθούν. Ο εκσυγχρονισμός άρχισε ήδη να αποδίδει αποτελέσματα, 
με την αύξηση των φορολθ7ΐκών εσόδων κατά το 1997. 
Η Λεττονία εξακολούθησε να συνάπτει διμερείς φορολθ7ΐκές συμράσεις με κράτη μέλη 
της ΕΕ και διαθέτει πλέον τέτοιες συμφωνίες με τις περισσότερες από αυτές τις χώρες. 
Συμπέρασμα 
Η Λεττονία συνέχισε την εναρμόνιση της νομοθεσίας της, αλλά χρειάζεται να 
καταρληθούν περαιτέρω προσπάθειες 71α την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας. Σε 
σχέση με τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, πρέπει να επιτευχθεί εναρρόνιση όσον 
αφορά τον καπνό και τα οινοπνευματώδη ποτά. 
Στατιστική 
Νέος νόμος περί στατιστικής τέθηκε σε ισχύ τον ΔεκέμΡριο του 1997. Ο νέος νόμος 
παρέχει στην Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία (ΚΣΥ) καθεστώς κρατικού φορέα, 
υπα70ρενου στο Υπουρ7είο Εθνικής Οικονομίας και αποτελεί πρόοδο όσον αφορά την 
εναρμόνιση της λεττονικής νομοθεσίας με χους κανόνες, χις πρακτικές και χις καχαχάξεις 
χης ΕΚ. Ωσχόσο, οι διαχάξεις χου νόμου που αφορούν χη διαφάνεια και χον εμπισχευχικό 
χαρακτήρα δεν φθάνουν σχο επίπεδο χων προδια7ραφών και χων πρακτικών χης ΕΕ. 
Καχά χην πορεία προς χην πλήρη εναρμόνιση, πρέπει να αποδοθεί ιδιαίχερη σημασία σχα 
εξής: καχάχαξη ριομηχανικών προϊόντων, μηχρώα επιχειρήσεων και 7£ωρ7ΐκών 
εκμεχαλλεύσεων, σχατιστικές εξωτερικού εμπορίου, στατιστικές 71α το δημόσιο χρέος 
και το έλλειμμα, 7εωρ7ΐκές στατιστικές και εθνικοί λθ7αριασμοί. 
33 
Οι διοικηχικές δομές πoD είναι απαραίχηχες 71α χην εφαρμο7ή χου κεκτημένου σχον 
χομέα της σχαχισχικής έχουν σε μεγάλο Ραθμό συ7κροχηθεί. Ενχούχοις, χρειάζεχαι 
Ρελχίωση η συνερ7ασία και ο συνχονισμός μεχαξύ χης ΚΣΥ και χων άλλων φορέων, 
συμπεριλαμΡανομένων χων διαφόρων υπηρεσιών καχαχώρησης. 
3.4 Τομεακές πολιτικές 
Βιομηχανία 
Στη Λεχχονία αναπχύχθηκε σταδιακά μια οριζόνχια πολιχική 71α χην ανχα7ωνισχικόχηχα 
χης Ριομηχανίας, μέσα από την εφαρμθ7ή αρκεχών κυΡερνηχικών προ7ραμμάχων (π.χ. 
7ΐα χις μικρές επιχειρήσεις, χη διασφάλιση χης ποιόχηχας, χην εποπχεία χης α7οράς, χο 
εξωχερικό ερπόριο, χην περιφερειακή ανάπχυξη και χη ρελχίωση χης 
ανχα7ωνισχικόχηχας χου 7εωρ7ΐκού χομέα ειδών διαχροφής). 
Η Ριομηχανική πολιχική της Λεχχονίας δεν έχει ακόμη καθορισχεί ρηχώς σε 
συ7κεκριμένο κυρερνηχικό έγγραφο. Οι κυριόχεροι σχόχοι, ωσχόσο, χάσσονχαι σχο 
πλαίσιο χης ρεσοπρόθεσμης οικονομικής σχραχη7ΐκής 7ια χα έχη 1998-2993. Το 
Υπουρ7είο Εθνικής Οικονομίας επεξερ7άζεχαι σχραχη7ΐκή Ριομηχανικής πολιχικής, η 
οποία αναμένεχαι όχι θα καχασχήσει αποχελεσμαχικόχερα χα διάφορα μέσα που 
αναπτύσσονχαι 71α χη στήριξη χης διαδικασίας ρεχαχροπής χης Ριομηχανίας, υπό χον όρο 
όχι χο υπουρ7είο θα διαθέχει χην απαραίτητη ενχολή 71α χην εφαρμο7ή αποφάσεων που 
συνδέονται ειδικόχερα με χην ανχα7ωνισχικόχχ|χα και χην αναδιάρθρωση χης 
Ριομηχανίας. 
Η λεχχονική προσέ77^ση χης Ριορηχανικής πολιχικής είναι εν 7ένει συρΡαχή ρε χην 
πολιχική χης ΕΕ. 
Οι θεχικές επιδόσεις χης Ριομηχανίας και χης οικονομίας δείχνουν όχι η σχραχη7ΐκή χης 
κυρέρνησης 7ια τη δημιουρ7ία επιχειρημαχικού περφάλλονχος με ράση χην α7ορά 
αποδείχθηκε επιχυχής. Ειδικόχερα, καχά χο χελευχαίο έχος υπήρξε σημανχική αύξηση 
χης Ριομηχανικής παρα7ω7ής, χων εξα7ω7ών Ριομηχανικών προϊόνχων, χης 
παραγω7ΐκόχητας του ερ7ατικού δυναμικού, καθώς και του 07Κου των παραγο^γικών 
επενδύσεων στον κατασκευαστικό τομέα (71α περισσότερες λεπτομέρειες, ρλ. το 
κεφάλαιο 2 "Οικονορικά κριτήρια"). Η κυριότερη πρόκληση που καλείται να 
αντιρετωπίσει η Λεττονία στον Ριομηχανικό τομέα είναι η διεύρυνση της Ριομηχανικής 
και παρα7α>7ΐκής ράσης της με τη συνεχή αύξηση της παρα7ω7ΐκότητας. Για να 
επιτευχθεί αυτό χρειάζεται να Ρελτιωθεί η προστιθέμενη αξία της παρα7ω7ής με 
αντα7ωνιστικό κόστος, να συνεχιστούν οι υψηλές ροές ΑΞΕ στον κατασκευαστικό τομέα 
και να διατεθούν το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό και οι ανα7καίοι χρηματοδοτικοί 
πόροι 71α την υλοποίηση της πολιτικής στους τομείς της εκπαίδευσης και της α7οράς 
ερ7ασίας. Οι λεχχονικές αρχές έχουν ήδη σημειώσει σημανχική πρόοδο όσον αφορά χην 
ανάπχυξη συσχήμαχος διαχείρισης της ποιόχηχας, συμΡαχού προς χην κοινοχική 
νομοθεσία. Οφείλουν ακόμη να διασφαλίσουν όχι η Ριομηχανία είναι σε θέση να 
αναλάρει πλήρως την ευθύνη 7ια τη συρμόρφωση χων προϊόνχων χης, ώσχε να 
αποκτήσει σημανχικές ικανόχηχες και να μπορεί να ανχεπεξέλθει σχον ανχα7ωνισμό χης 
εσωχερικής α7οράς χόσο πριν όσο και μεχά χην προσχώρηση. 
34 
Συμπέρασμα 
Η υπό επεξεργασία βιομηχανική πολιτική χρειάζεται να υποστεί προσαρμογές, ώστε να 
προχωρήσει η αναδιάρθρωση και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. 
Γεωργία 
Εξέλιξη της κατάστασης στη γεωργία 
Μετά τη μεγάλη μείωση της γεωργικής παραγωγής κατά τα πρώτα έτη μετά την 
ανακήρυξη της ανεξαρτησίας, το επίπεδο της συνολικής γεωργικής παραγωγής 
σταθεροποιήθηκε το 1997 χάρη στην αύξηση της συγκομιδής. Η τάση μείωσης της 
ζωικής παραγωγής συνεχίστηκε για όγδοη συνεχή χρονιά. Η σχετική σημασία της 
γεωργικής παραγωγής για τη λεττονική οικονομία υποχωρεί: το μερίδιο της πρωτογενούς 
γεωργικής παραγωγής μειώθηκε από 7,6% του ΑΕΠ το 1996 σε 6,9% το 1997. Το 
μερίδιο του κλάδου μεταποίησης ειδών διατροφής στο ΑΕΠ το 1997 ήταν 6,8%. 
Το μερίδιο του εμπορίου γεωργικών προϊόντων στο σύνολο του εμπορίου παραμένει 
σημαντικό. Το 1997 οι γεωργικές εξαγωγές ανήλθαν στο 14,5% των εξαγωγών, ενώ οι 
εισαγωγές γεωργικών προϊόντων κάλυπταν το 15% του συνόλου των εισαγωγών. Το 
1997 σημειώθηκε έλλειμμα στο εμπόριο γεωργικών προϊόντων. 
Το 80% της γεωργικής γης ανήκει σε ιδιώτες. Το 47% της γεωργικής γης 
χρησιμοποιείται από μεγάλη κλίμακας ιδιωτικές εκμεταλλεύσεις, αλλά η επιστροφή την 
ιδιωτικής γης στους αρχικούς ιδιοκτήτες της είχε επίσης ως συνέπεια την εμφάνιση 
μεγάλου αριθμού οικογενειακών εκμεταλλεύσεων μικρού μεγέθους και επισφαλούς 
βιωσιμότητας. Μέχρι την 1η Φεβρουαρίου 1998, μόνον το 55% της ιδιωτικής γης (3,63 
εκατ. εκτάρια) είχε καταχωρηθεί στο Εθνικό Κτηματολόγιο και το 41% στο 
Υποθηκοφυλακείο. Οι καθυστερήσεις στην έκδοση των τίτλων γαιοκτησίας έχουν 
περιορίσει σοβαρά την ανάπτυξη της κτηματαγοράς, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζονται 
οι διαρθρωτικές προσαρμογές. 
Γεωργική πολιτική 
Οι εμπορικοί περιορισμοί στον γεωργικό τομέα σταδιακά καταργήθηκαν. Σύμφωνα με 
τους κανονισμούς του ΠΟΕ, οι ποσοτικοί περιορισμοί στο εμπόριο ζάχαρης, 
δημητριακών και προϊόντων με βάση τα δημητριακά καταργήθηκαν και η διαδικασία 
έκδοσης αδειών είναι πλέον αυτόματη. 
Ο νόμος περί γεωργίας του 1996 εφαρμόζεται με στόχο τη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας των γεωργικών διαρθρώσεων και την ανάπτυξη των αγροτικών 
περιοχών. Ο προϋπολογισμός για τη γεωργία αυξήθηκε κατά 33 % σε σχέση με το 1997. 
Καταρτίζονται προγράμματα στήριξης με στόχο την προετοιμασία των γεωργικών 
διαρθρώσεων για την ενσωμάτωση τους στην ΕΕ και τη διευκόλυνση της 
διαφοροποίησης της αγροτικής οικονομίας. 
Η ιδιωτικοποίηση του κλάδου μεταποίησης ειδών διατροφής έχει προχωρήσει, αλλά η 
χαμηλή χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας, η απαρχαιωμένη τεχνολογία και η 
χαμηλή αποδοτικότητα παραμένουν σημαντικοί ανασταλτικοί παράγοντες για την 
εγκαθίδρυση ενός βιώσιμου και ανταγωνιστικού κλάδου πρωτογενούς μεταποίησης. 
Στους κλάδους της γαλακτοκομίας και της άλεσης παρατηρήθηκε έντονη συγκέντρωση 
35 Συμπέρασμα 
Η υπό επεξεργασία βιομηχανική πολιτική χρειάζεται να υποστεί προσαρμογές, ώστε να 
προχωρήσει η αναδιάρθρωση και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. 
Γεωργία 
Εξέλιξη της κατάστασης στη γεωργία 
Μετά τη μεγάλη μείωση της γεωργικής παραγωγής κατά τα πρώτα έτη μετά την 
ανακήρυξη της ανεξαρτησίας, το επίπεδο της συνολικής γεωργικής παραγωγής 
σταθεροποιήθηκε το 1997 χάρη στην αύξηση της συγκομιδής. Η τάση μείωσης της 
ζωικής παραγωγής συνεχίστηκε για όγδοη συνεχή χρονιά. Η σχετική σημασία της 
γεωργικής παραγωγής για τη λεττονική οικονομία υποχωρεί: το μερίδιο της πρωτογενούς 
γεωργικής παραγωγής μειώθηκε από 7,6% του ΑΕΠ το 1996 σε 6,9% το 1997. Το 
μερίδιο του κλάδου μεταποίησης ειδών διατροφής στο ΑΕΠ το 1997 ήταν 6,8%. 
Το μερίδιο του εμπορίου γεωργικών προϊόντων στο σύνολο του εμπορίου παραμένει 
σημαντικό. Το 1997 οι γεωργικές εξαγωγές ανήλθαν στο 14,5% των εξαγωγών, ενώ οι 
εισαγωγές γεωργικών προϊόντων κάλυπταν το 15% του συνόλου των εισαγωγών. Το 
1997 σημειώθηκε έλλειμμα στο εμπόριο γεωργικών προϊόντων. 
Το 80% της γεωργικής γης ανήκει σε ιδιώτες. Το 47% της γεωργικής γης 
χρησιμοποιείται από μεγάλη κλίμακας ιδιωτικές εκμεταλλεύσεις, αλλά η επιστροφή την 
ιδιωτικής γης στους αρχικούς ιδιοκτήτες της είχε επίσης ως συνέπεια την εμφάνιση 
μεγάλου αριθμού οικογενειακών εκμεταλλεύσεων μικρού μεγέθους και επισφαλούς 
βιωσιμότητας. Μέχρι την 1η Φεβρουαρίου 1998, μόνον το 55% της ιδιωτικής γης (3,63 
εκατ. εκτάρια) είχε καταχωρηθεί στο Εθνικό Κτηματολόγιο και το 41% στο 
Υποθηκοφυλακείο. Οι καθυστερήσεις στην έκδοση των τίτλων γαιοκτησίας έχουν 
περιορίσει σοβαρά την ανάπτυξη της κτηματαγοράς, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζονται 
οι διαρθρωτικές προσαρμογές. 
Γεωργική πολιτική 
Οι εμπορικοί περιορισμοί στον γεωργικό τομέα σταδιακά καταργήθηκαν. Σύμφωνα με 
τους κανονισμούς του ΠΟΕ, οι ποσοτικοί περιορισμοί στο εμπόριο ζάχαρης, 
δημητριακών και προϊόντων με βάση τα δημητριακά καταργήθηκαν και η διαδικασία 
έκδοσης αδειών είναι πλέον αυτόματη. 
Ο νόμος περί γεωργίας του 1996 εφαρμόζεται με στόχο τη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας των γεωργικών διαρθρώσεων και την ανάπτυξη των αγροτικών 
περιοχών. Ο προϋπολογισμός για τη γεωργία αυξήθηκε κατά 33 % σε σχέση με το 1997. 
Καταρτίζονται προγράμματα στήριξης με στόχο την προετοιμασία των γεωργικών 
διαρθρώσεων για την ενσωμάτωση τους στην ΕΕ και τη διευκόλυνση της 
διαφοροποίησης της αγροτικής οικονομίας. 
Η ιδιωτικοποίηση του κλάδου μεταποίησης ειδών διατροφής έχει προχωρήσει, αλλά η 
χαμηλή χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας, η απαρχαιωμένη τεχνολογία και η 
χαμηλή αποδοτικότητα παραμένουν σημαντικοί ανασταλτικοί παράγοντες για την 
εγκαθίδρυση ενός βιώσιμου και ανταγωνιστικού κλάδου πρωτογενούς μεταποίησης. 
Στους κλάδους της γαλακτοκομίας και της άλεσης παρατηρήθηκε έντονη συγκέντρωση 
35 
και εξειδίκευση, που οδή7ησαν σε αύξηση χου ανχα7ωνισμού. Η αναδιάρθρωση χου 
κλάδου μεχαποίησης κρέαχος έχει καθυσχερήσει. 
Πρόοδος έχει σηρειωθεί όσον αφορά τη θέσπιση και την εφαρρο7ή της νομοθεσίας σχον 
κχηνιαχρικό και φυχοϋ7ειονορικό χορέα. Το 1998 ψηφίστηκαν νόμοι που παρέχουν τη 
Ράση 71α την εφαρμο7ή συστήμαχος αναγνώρισης και καχαγραφής χων ζώων, σύμφωνα 
με χις κοινοχικές απαιτήσεις. Τέθηκαν σε εφαρμο7ή πρ07ραμμα υ7ειονομικής 
απομόνωσης (καραντίνας) και εποπχείας φυχικών ορ7ανισμών, καθώς και δίκτυο 
σύ7χρονων ερ7αστηρίων 71α τη διάγνωση ζωικών ασθενειών και την διαπίσχωση της 
ποιότηχας παρα7ω7ής. Ε7κρίθηκαν κανονισμοί 71α χον κχηνιαχρικό και φυχοΰ7ειονομικό 
έλε7χο χων οχημάχων και χων φορχίων σχα σημεία χελωνειακού ελέ7χου και κανόνες 71α 
χους υ7ειονομικούς ελέγχους σχα σύνορα. 
Οι ε7καταστάσεις αναΡαθμίστηκαν, ώστε να πληρούν τις προδκχγραφές της ΕΕ. 
Ορισμένες επιχειρήσεις 7αλακτοκομικών προϊόντων και μεταποίησης ψαριών, καθώς και 
ορισμένα πλοία ψυ7εία έλαΡαν άδεια εξα7ω7ής της παρα7ω7ής τους στην ΕΕ. Ωστόσο, 
απαιτείται να καταρληθούν συντονισμένες προσπάθειες, ώστε ο 7ενικός κτηνιατρικός 
έλεγχος να επεκταθεί και τις μικρές επιχειρήσεις. 
Στο Υπουρ7είο Γεωρ7ίας συστάθηκαν Κρατική Κτηνιατρική Υπηρεσία, Κρατική 
Επιθεώρηση Ποιότητας Τροφίμων και Κρατική Επιθεώρηση Σπόρων, οι οποίες 
συ7κροτούν ένα συνεκτικό θεσρικό πλαίσιο 7ια την εφαρρο7ή της νομοθεσίας στον 
κτηνιατρικό και φυτοϋ7ειονορικό τομέα. Η Υπηρεσία Υ7ειονομικού Ελέ7χου Συνόρων 
συστάθηκε το 1997 71α τη διενέρ7εια κτηνιατρικών, φυτοϋ7ειονομικών και υ7ειονομικών 
ελέ7χων στα σύνορα της χώρας. 
Συμπέρασμα 
Τόσο η Γνώμη όσο και η εταιρική σχέση 71α την προσχώρηση εφιστούν την προσοχή σε 
τέσσερις τομείς, στους οποίους χρειάζεται να καταρληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες: 
προσέ77ΐση νομοθεσιών, εφαρμο7ή κτηνιατρικών και φυτοϋ7ειονομικών απαιτήσεων, 
ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας και περαιτέρω αναδιάρθρωση του 7εωρ7ΐκού τορέα 
ειδών διατροφής. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος σε όλους 
αυτούς του τορείς. 
Αλιεία 
Προκειρένου να εξασφαλίσει την ανάπτυξη του τομέα της αλιείας και την περαιτέρω 
διαρθρωτική προσαρμο7ή, η κυρέρνηση ενέκρινε τον Ιούλιο του 1998 τα προ7ράμματα 
"Βαλτική Θάλασσα και Ανάπτυξη Παράκτιου Στόλου" και "Ανάπτυξη του κλάδου 
μεταποίησης ιχθύων", τα οποία αποσκοπούν στην προσέ77ΐση των νομοθεσιών, την 
ανάπτυξη και τη διατήρηση της διεθνούς συνερ7ασίας και τον εκσυ7χρονισμό των 
διαρθρώσεων στον τορέα της αλιείας και της μεταποίησης ιχθύων. 
Ενέργεια 
Η κυρέρνηση της Λεττονίας ενέκρινε τον ΣεπτέμΡριο του 1997 το Εθνικό Πρ07ραμμα 
7ΐα την Ενέρ7εια μέχρι το έτος 2020, καθώς και πολιτική στον τομέα του ηλεκτρικού 
ρεύματος και της θέρρανσης. Ο νόμος περί ενερ7είας της Λεττονίας τέθηκε σε ισχύ τον 
ΟκτώΡριο του 1998 και αποσκοπεί στην αύξηση του αντα7ωνισμού σε αυτόν τον τομέα 
36 
και σχην ανχιμεχώπιση θεμάχων όπως η χιμολ07ηση, η πρόσΡαση χρίχων ρερών στην 
α7ορά, ο σχεδιασμός 71α περιπχώσεις έκχακχης ανά7κης, η διατήρηση και η προσχασία 
XOD περιράλλονχος. 
Η ιδιωχικοποίηση της Latvijas Gaze προχωρεί. Εντούτοις, η ιδιωτικοποίηση της 
κρατικής εταιρείας ενέρ7ειας Latvenergo έχει πα7ώσει λ07ω των Ρουλευτικών εκλθ7ών. 
Η τιρολθ7ΐακή πολιτική στον τομέα του φυσικού αερίου άλλαξε από 1ης Ιανουαρίου 
1998 και παρέχει τη δυνατότητα καθιέρωσης περισσότερο ελαστικού συστήματος 
τιμολ07ησης 7ια τους Ριομηχανικούς χρήστες. Οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος 
αυξήθηκαν και προσεγ7ίζουν το επίπεδο κάλυψης του κόστους. 
Η Λεττονία εξακολουθεί να αποδίδει προτεραιότητα στην περιφερειακή ενερ7ειακή 
συνερ7ασία στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας και της ΣκανδιναΡίας. Σε αυτό το 
πλαίσιο εντάσσονται η περαιτέρω ανάπτυξη ε7καταστάσεων αποθήκευσης φυσικού 
αερίου και η εκτέλεση μελετών 71α την ενσωμάτωση των δικτύων αερίου των Βαλτικών 
Κρατών στα δίκτυα της Δυτικής και της Βόρειας Ευρώπης. 
Προκειμένου να συμμορφωθεί με την απαίτηση του κεκτημένου 7ια την τήρηση 
αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανά7κης 71α 99 ημέρες, η κυρέρνηση της Λεττονίας 
κατέστησε την αποθήκευση απαραίτητο όρο 71α τη χορή7ηση άδειας λειτουρ7ίας στις 
εμπορικές εταιρείες ενέρ7ειας. Ωστόσο, απομένει να 7ίνουν πολλά 71α την επίτευξη 
πλήρους εναρρόνισης με το κεκτημένο σε αυτόν τον τομέα. 
Η Λεττονία έχει κάνει Ρήματα 71α τη Ρελτίωση της ενερ7ειακής αυτάρκειας της, 
συ7κροτώντας Ίδρυμα Ενερ7ειακής Αυτάρκειας, το οποίο θα ασχολείται ρε τη 
διαχείριση του Ταμείου Ενερ7ειακής Αυτάρκειας. Παρ'όλα αυτά, η Λεττονία δεν έχει 
προχωρήσει αρκετά όσον αφορά την υιοθέτηση του κεκτημένου στον τομέα της 
ενερ7ειακής αυτάρκειας. 
Ο ρόνος πυρηνικός αντιδραστήρας έρευνας που λειτουρ7θύσε στο Salaspils διέκοψε τη 
λειτουρ7ία του τον Ιούνιο του 1998 και η διάλυση του συνεχίζεται. Η Λεττονία κατέστη 
μέλος της Ομάδας Πυρηνικών Προμηθευτών το 1997. 
Αν και το Saeima ενέκρινε, τον Ιούνιο του 1998, την ίδρυση μελλοντικά μιας 
"υπερρυθμιστικής αρχής", που θα καλύπτει την ενέρ7εια, τις τηλεπικοινωνίες και άλλους 
τομείς κοινής ωφελείας (εκτός από την ύδρευση και τη θέρμανση), η ε7καθίδρυση αυτής 
της αρχής στην πράξη ίσως καθυστερήσει. Η Ρελτίωση της ρυθμιστικής ικανότητας 
αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο 71α την ενσωμάτωση της Λεττονίας στην εσωτερική α7ορά 
ενέρ7ειας. 
Συμπέρασμα 
Έχει πρα7ρατοποιηθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη νομοθεσία και τις ρυθμιστικές 
δομές. Όπως ανέφερε η Γνώμη της Επιτροπής, απαιτείται περαιτέρω προσπάθεια 71α την 
προετοιρασία της εσωτερικής α7οράς ενέρ7ειας: προσαρμθ7ή των μονοπωλίων, 
τιμολ07ηση της ενέρ7ειας, πρόσΡαση στα δίκτυα, σύσταση αποθεμάτων πετρελαίου, 
ενερ7ειακή αυτάρκεια και τήρηση των περιΡαλλοντικών κανόνων. 
37 
Μεταφορές 
Η Λεχχονία έχει πρα7μαχοποιήσει σημανχική πρόοδο όσον αφορά την προσέ77ΐση της 
εθνικής νομοθεσίας της με την κοινοτική νομοθεσία στον τομέα των μεταφορών. Οι 
σχετικές δραστηριότητες Ρασίζονται στο Εθνικό Πρ07ραμμα Ανάπτυξης των 
Μεταφορών, το οποίο υπέστη προσαρμθ7ές 71α να σDμπεpιλάPει τις προτεραιότητες της 
εταιρικής σχέσης 71α την προσχώρηση. 
• Οδικές μεταφορές: μέχρι τέλους του 1998 θα έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο 
περίπου το 99% του κεκτηρένου στον τορέα των οδικών μεταφορών και, μεταξύ 
άλλων, οι οδη7ίες 7ια τα ράρη και τις διαστάσεις και 71α την πρόσΡαση στο 
επάγ7ελρα. Σηραντικά νομοθετήματα, όπως αυτά που αφορούν την πρόσΡαση στην 
αγορά, τις άδειες οδή7ησης, τους τεχνικούς ελέ7χους και τη χρήση ζωνών ασφαλείας, 
έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμο7ή. 
• Σιδηρόδροροι: Τον Απρίλιο του 1998 το Saeima ψήφισε έναν πλήρη νέο κώδικα 
σιδηροδρόρων, ρε στόχο τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο του κεκτημένου στον τομέα 
των σιδηροδρομικών μεταφορών. 
• Θαλάσσιες μεταφορές: Η Λεττονία Ρελτιώνεται σταδιακά στον τομέα της ασφαλούς 
ναυσιπλοΐας, εναρμονιζόμενη με τις απαιτήσεις στον τομέα των λιμενικών ελέ7χων 
και προσχωρώντας στις ρασικές διεθνείς συμΡάσεις 71α την ασφαλή ναυσιπλοΐα και 
την πρόληψη της ρύπανσης. Το 1998, άρχισε η ιδιωτικοποίηση της με7αλύτερης 
ναυτιλιακής εχαιρείας της χώρας. 
• Αεροπορικές μεχαφορές: Η Λεχχονία έχει ήδη εναρμονίσει ουσιασχικά χμήμαχα της 
νομοθεσίας της με χο κεκχημένο σχον χομέα χων αεροπορικών μεχαφορών, 
συρπεριλαρΡανομένων σημανχικών σχοιχείων όπως είναι οι χεχνικοί κανόνες σχους 
οποίους Ρασίζονχαι οι κοινοί κανονισμοί αεροπλοΐας. 
• Υποδομή: Η Λεχχονία Ρελχιώνει χις εσωχερικές συνδέσεις διαμεχακόμισης 
Αναχολής-Δύσης, τηρώντας χις προχεραιότηχες της εχαιρικής σχέσης 7ια την 
προσχώρηση και χο Εθνικό Πρ07ραρμα 71α χην υιοθέτηση χου κεκτημένου και 
συνερ7αζόμενη σχενά χο πλαίσιο χης Αξιολ07ησης χων Ανα7κών Υποδομής 
Μεχαφορών. Επίσης, η Λεχχονία συνεχίζει χον εκσυ7χρονισμό χων σιδηροδρομικών 
συνδέσεων. 
Η διοίκηση χων σιδηροδρόμων και η Τεχνική Επιθεώρηση Σιδηροδρόμων 9α αναλάρουν 
καθήκονχα χο 1999, σύμφωνα με χον νέο κώδικα σιδηροδρόμων. Οι ναυχιλιακές και 
λιμενικές αρχές ενέχειναν χις δρασχηριόχηχές χους και Ροηθούν στη Ρελχίωση χου 
επιπέδου χης ασφαλούς ναυσιπλοΐας. Σχις οδικές μεχαφορές, χρειάζεχαι να χεθεί σε 
δεόνχως σε εφαρρθ7ή χο ρυθμισχικό και χεχνικό πλαίσιο, ώσχε να διασφαλισχεί η 
πλήρης εκπλήρωση χων κοινοχικών απαιτήσεων. Πρέπει να καχαρληθούν ακόμη 
σημανχικές προσπάθειες 71α να Ρελχιωθεί η οδική ασφάλεια. 
Συμπέρασμα 
Η Λεχχονία συνέχισε χο φιλόδοξο πρ07ραμμά χης όσον αφορά χη μεχαφορά σχο εθνικό 
δίκαιο και χην αποχελεσμαχική εφαρμο7ή χου κεκτημένου σε όλους χους χομείς χων 
μεχαφορών και έχαξε σαφείς στόχους 71α χα αμέσως προσεχή έτη. Η διοίκηση αρχίζει να 
αναπτύσσει ικανοποιηχικές ικανόχηχες επφολής χης νομοθεσίας. 
38 
Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 
Έχει συσχαθεί ένα δίκτυο κένχρων παροχής συρΡουλών σε επιχειρήσεις, προκειμένου να 
υποστηριχθεί η ανάπτυξη των MME. Επιπλέον, υπάρχουν κέντρα καινοτομίας 
επιχειρήσεων, τα οποία παρέχουν στήριξη στις MME του χεχνολρ7ΐκού τομέα και 
προά7ουν τη μεταφορά νέων τεχνολθ7ΐών. Τον Ιανουάριο του 1998 συ7κροτήθηκε 
Υπηρεσία Ε77υήσεων. Η Λεττονία εκλήθη να μετάσχει στο Τρίτο Πολυετές Πρ07ραμμα 
της ΕΕ 71α τις MME (1997-2999). 
3.5 Οικονομική και κοινωνική συνοχή 
Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις 
Το επίσημο ποσοστό ανερ7ίας τον Αύ7ουστο του 1998 ήταν 7,4% (14,4% σύμφωνα με 
τη μέθοδο της ΔΟΕ) με ουσιαστικές διακυμάνσεις κατά περιοχές (από 3% στη Ρίγα έως 
29,5% στην περιφέρεια Rezekne) και υψηλότερο ποσοστό 71α τις 7ΐ>ναίκες. 
Η νέα λεττονική πολιτική α7οράς ερ7ασίας περιλαμΡάνει την παροχή επα77ελματικής 
κατάρτισης και επανακατάρτισης στους ανέρ7ους, την ίδρυση 7Ραφείων ευρέσεως 
ερ7ασίας και την εφαρμθ7ή ειδικών προ7ραμμάτων αγοράς ερ7ασίας 71α τους ανέρ7ους 
που έχουν λιγότερες αντα7ωνιστικές ευκαιρίες και y\.a τη αποκατάσταση των κατά 
τόπους ανισοτήτων. 
Χρησιμοποιήθηκε η τεχνολθ7ία πληροφοριών 71α την ε7κατάσταση δικτύου ενημέρωσης 
και στα 27 περιφερειακά υποκαταστήματα της Εθνικής Υπηρεσίας Απασχόλησης. Κατά 
το 1997, το 49,9% του συνόλου των ανέρ7ων που έλαΡαν επα77ελματική κατάρτιση ή 
επανακατάρτιση κατόρθωσαν να Ρρουν ερ7ασία. 
Δεν έχει θεσπιστεί νέα νομοθεσία στον τομέα της υ7ΐεινής και ασφάλειας στον χώρο 
ερ7ασίας. 
Η Λεττονία συνήψε συμφωνίες με τη Σουηδία 71α την ιατροφαρμακευτική κάλυψη κατά 
τη διάρκεια χης προσωρινής παραρονής και με την Ουκρανία 71α τη συνερ7ασία σχον 
χομέα χης κοινωνικής ασφάλισης. 
Η ισχύουσα νομοθεσία απα7ορεύει κάθε άμεση ή έμμεση διάκριση μεχαξύ χων δύο 
φύλων, αλλά η συνειδηχοποίηση χης σημασίας χων ίσων ευκαιριών παραμένει χαμηλή. 
Ο νέος κώδικας ερ7ασίας θα πρέπει να περιλαμΡάνει διαχάξεις σε αυχόν χον χομέα, 
σύμφωνες με χο κεκτημένο. 
Συμπέρασμα 
Οι κοινωνικές μεχαρρυθμίσεις και ιδιαίχερα οι Ρελχιώσεις χου συσχήραχος δημόσιας 
υ7είας πρέπει να συνεχισχούν. Η υ7ΐεινή και ασφάλεια σχον χώρο ερ7ασίας αποχελεί 
έναν χομέα, όπου έχει σημειωθεί μικρή πρόοδος και οι προσπάθειες χρειάζεχαι να 
ενχαθούν. Ζωχικής σημασίας είναι επίσης η διαρκής θεσμική ενίσχυση χων υπηρεσιών 
ευρέσεως ερ7ασίας και χων επιθεωρήσεων ερ7ασίας. 
39 
Περιφερειακή πολιτική και συνοχή 
Η Γνώμη καχέλη7Ε σχο συμπέρασμα όχι η Λεχχονία θα μπορούσε να είναι, 
μεσοπρόθεσμα, έχοιμη να μεχάσχει στη διαρθρωχική πολιχική της ΕΕ, υπό χον όρο όχι 
θα σημείωνε πρόοδο όσον αφορά χην ενίσχυση χων νομικών, θεσμικών και 
δημοσιονομικών δομών της σε ODXOV χον χομέα. 
Τον Ιανουάριο χου 1998, η κυρέρνηση ενέκρινε χο έγ7ραφο "Σχεδιασμός Περιφερειακής 
Πολιχικής", χο οποίο περιλαρΡάνει χους σχόχους και χις Ρασικές διαδικασίες υλοποίησης 
της περιφερειακής πολιχικής χης Λεχχονίας. Τον Μάιο χου 1998 θεσπίσχηκε νομοθεσία 
με σχόχο την επιχάχυνση χης ανάπχυξης χων περιφερειών ειδικού ενδιαφέρονχος. Αυτή η 
νοροθεσία παρέχει τη νομική ράση 71α την κραχική στήριξη χων περιφερειών και 
περιλαρΡάνει χα κριχήρια καθορισμού χων περιφερειών σχόχων, χων χρημαχοδοχικών 
μέσων και χης συνερ7ασίας μεχαξύ κενχρικών και χοπικών αρχών. Θεσπίσχηκε 
περιφερειακό χαρείο 71α χην προώθηση χης επιχειρημαχικής δρασχηριότηχας σχις υπό 
ενίσχυση περιφέρειες. Ενχούχοις, οι χρημαχοδοχικοί πόροι παραμένουν περιορισμένοι. 
Ψηφίστηκε νόμος 71α χον σχεδιασμό χης ανάπχυξης, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ χην 1η 
ΝοεμΡρίου 1998. Ο εν λ07ω νόρος αφορά καχά κύριο λ070 χον χωροχαξικό σχεδιασμό, 
αλλά παρέχει επίσης χη ράση 71α χον αναπχυξιακό σχεδιασμό σε επίπεδο περιφέρειας και 
σε χοπικό επίπεδο. 
Σχον θεσρικό χομέα, η Λεχχονία έχει σημειώσει κάποια πρόοδο. Σε υπουρ7ΐκό επίπεδο η 
δομή παραμένει πολύπλοκη, αλλά χα καθήκονχα χων εμπλεκόμενων υπουρ7είων έχουν 
σε με7άλο Ραθμό αποσαφηνισχεί. Ο διυπουρ7ΐκός συνχονισμός έχει Ρελχιωθεί μεχά χη 
συ7κρόχηοη χου ΣυμΡουλίου Περιφερειακής Ανάπχυξης, χο οποίο συνχονίζει θέμαχα 
περιφερειακής ανάπχυξης σε επίπεδο κενχρικής, περιφερειακής και χοπικής διοίκησης. 
Χρειάζεχαι να αναπχυχθεί ένα ενοποιημένο σύστημα εποπχείας και ελέ7χου χων έρ7ων 
περιφερειακής πολιχικής. 
Συμπέρασμα 
Μολονόχι παραμένουν ορισμένα προρλήμαχα, ιδίως σε σχέση με χις διαδικασίες 
χρηραχοδόχησης και χις αρμοδιόχηχες χων υπουρ7είων, η Λεχχονία έχει επιχύχει 
σημανχική πρόοδο όσον αφορά χην ανάπχυξη χχ|ς ικανότητας συμμεχοχής στην 
κοινοχική διαρθρωχική πολιχική, σύρφωνα με χις Ρραχυπρόθεσμες προχεραιόχηχες χης 
εχαιρικής σχέσης 71α την προσχώρηση. 
3.6 Ποιότητα ζωής και περιβάλλον 
Περιβάλλον 
Μεχά το 1997, η Λεττονία θέσπισε σημαντικό αριθμό νομοθετικών πράξεων στον τομέα 
του περφάλλοντος με στόχο την εναρμόνιση της νομοθεσίας της με το κεκτημένο, 
μεταξύ των οποίων η οδη7ία 71α την αξιολ07ηση των περφαλλοντικών επιπτώσεων, η 
οδη7ία 71α την πρόσΡαση στις πληροφορίες 71α το περφάλλον, οι οδη7ίες 7ια τα ύδατα 
κολυμΡήσεως, τα πόσιμα ύδατα και τα επιφανειακά ύδατα και οι περισσότερες από τις 
οδη7ίες 71α την προστασία από την ακτινοΡολία. Αν διατηρηθεί ο ρυθμός μεταφοράς στο 
εθνικό δίκαιο που παρατηρήθηκε κατά το 1998, ο στόχος που έχει θέσει η Λεττονία 71α 
40 
χην πλήρη υιοθέτηση χου κεκτημένου μέχρι χέλους χου έχους 2992 φαίνεχαι φιλόδοξος 
αλλά εφικχός. 
Η διυπουρ7ΐκοί συνερ7ασία Ρελτιώθηκε μετά τη σύσταση στους κυριότερους τομείς της 
νομοθεσίας ομάδων ερ7ασίας 71α την ενσωμάτωση στην ΕΕ που εκπροσωπούν όλα τα 
εμπλεκόμενα υπουρ7εία και άλλους φορείς. Παρ'όλα αυτά, υπάρχει ακόμη ανά7κη 
ενίσχυσης των δυνατοτήτων και των θεσμικών ικανοτήτων των τοπικών αρχών. Οι 
περιφερειακοί επιθεωρητές του ΠεριΡαλλοντικού ΣυμΡουλίου της Λεττονίας χρειάζονται 
στήριξη, ιδίως όσον αφορά την έκδοση αδειών και την επφολή της νομοθεσίας, ενώ το 
σύστημα ερ7αστηρίων του υπουρ7είου 7ια τη διαχείριση των δενγμάτων και του 
εξοπλισμού αναλύσεων πρέπει να ενισχυθεί. 
Σύμφωνα με τις συστάσεις της εταιρικής σχέσης 71α την προσχώρηση, η Λεχχονία 
καχαρχίζει επί χου παρόνχος ειδική σχραχη7ΐκή 71α την εφαρμο7ή των οδη7ΐών "Seveso", 
που αφορούν τη διαχείριση των τοξικών και των στερεών απορλήτων. Η Λεττονία 
επεξερ7άζεται επίσης προ7ράμματα εφαρμθ7ής μεμονωμένων νομοθετικών πράξεων 
στους τομείς των 7ενετικά τροποποιημένων ορ7ανισμών, της ορθής πρακτικής 
ερ7αστηρίων και της καταπολέμησης του θορύρου σε συνερ7ασία με τα άλλα δύο 
Βαλτικά Κράτη. 
Συμπέρασμα 
Η Λεττονία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την εκπλήρωση των σχετικών 
Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων που τάσσει η εταιρική σχέση 7ια την προσχώρηση, 
ιδίως δε όσον αφορά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο. Ωστόσο, χρειάζεται να 
καταρληθούν περαιτέρω προσπάθειες στους τομείς του αέρα, των απορλήτων και των 
λυμάτων και να καταρτιστούν προ7ράμματα 71α την εφαρμο7ή επιμέρους οδη7ΐών. Η 
Λεττονία οφείλει να επικεντρώσει τις προσπάθειες της στην ενίσχυση της υποδομής 
εποπτείας των τομέων του αέρα και των υδάτων, καθώς και στην ενίσχυση της 
ικανότητας σε τοπικό επίπεδο. Σε συνερ7ασία με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, 
θα πρέπει να αυξηθεί περισσότερο το ύψος των επενδύσεων του ιδιωτικού και του 
δημόσιου τομέα, προκειμένου να εκπληρωθούν οι απαιτήσεις του κεκτημένου στον 
τομέα του περφάλλοντος. 
Προστασία των καταναλωτών 
Η νομοθεσία με την οποία μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο οι κοινοτικές οδτ^ίες που 
αφορούν τους αθέμιτους όρους συμΡάσεων, τις πωλήσεις εκτός ε7καταστάσεων, τη 
χρονομεριστική μίσθωση, τις πωλήσεις εξ αποστάσεως και την καταναλωτική πίστη δεν 
έχει ακόμη ψηφιστεί από το κοινοΡούλιο. 
Το Κέντρο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Καταναλωτή, που συστάθηκε τον Μάιο 
του 1998, αποτελεί τον κυριότερο αρμόδιο φορέα ym την εποπτεία της νομοθεσίας σε 
αυτόν τον τομέα. 
Μέχρι σήρερα έχει επιτευχθεί χαμηλός Ραθμός μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Επήλθαν 
Ρελτιώσεις στη θεσμική διάρθρωση, αλλά αυτή χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση. Οι 
ορ7ανώσεις καταναλωτών διαδραρατίζουν ακόμη περιορισμένο ρόλο λ07ω ελλείψεως 
πόρων και απαιτείται να αυξηθεί η χρηματοδοτική στήριξη τους. 
41 
3.7 Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις 
Η Επιχροπή, στη Γνώμη του Ιουλίου 1997, διαπίστωνε, σε γενικές 7ραμμές, την ύπαρξη 
σηραντικών κενών στη λεττονική νομοθεσία, θεσμικής ένδειας, ελλείψεως πόρων και 
έμπειρου προσωπικού. Επίσης εφιστούσε την προσοχή της Λεττονίας στις αδυναμίες του 
συστήματος διαχείρισης των συνόρων της. 
Μετανάστευση/Έλεγχος των συνόρων 
Μετά τον Ιούλιο του 1997 τέθηκαν σε εφαρμο7ή διμερείς συρφωνίες 71α την κατάρ7ηση 
των ταξιδιωτικών θεωρήσεων με την Ανδόρρα, το Λιχτενστάιν, τη Μάλτα, τη ΝορΡη7ία, 
τη Φινλανδία, την Ελρετία και τη Σουηδία. Παρόμοια συμφωνία υπε7ράφη και με τη 
Σλορενία. Η Λεττονία υπέ7ραψε έκτοτε συμφωνίες επαναπροώθησης των παράνομων 
μεταναστών με τη Γαλλία, την Ιταλία, το Λιχτενστάιν, τη ΝορΡη7ία, την Ελρετία και την 
Ουκρανία. Άλλες συμφωνίες τελούν υπό διαπρα7μάτευση με τη Λευκορωσία, το Βέλγιο, 
το ΛουξεμΡούρ7θ, τις Κάτω Χώρες, τη Γερμανία και την Κροατία. 
Με τον νόμο περί συνοριακής φρουράς, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1998, η 
συνοριακή φρουρά καθίσταται ανεξάρτητος ορ7ανισμός. Η εν λ07ω φρουρά δεν 
προσφεύ7ει πλέον στις υπηρεσίες των στρατευσίμων. Το σύστημα κατάρτισης των 
στελεχών της συνοριακής φρουράς αναμορφώθηκε, αλλά η Ρελτίωσή του πρέπει να 
συνεχιστεί. Η ε7κατάσταση αποτελεσματικού συστήματος ελέγχου των ανατολικών 
συνόρων μόλις άρχισε και απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες σε αυτόν τον τομέα. 
Ειδικότερα, πρέπει να συνεχιστεί η ε7κατάσταση σύ7χρονου δικτύου επικοινωνιών, ο 
εξοπλισμός των σημείων ελέ7χου και η Ρελτίωσή των μετακινούμενων περιπολιών. 
Προκειμένου η κατάσταση στη Λεττονία να ανταποκρίνεται στις ισχύουσες στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση προδια7ραφές, θα πρέπει είτε να μεταφερθεί η αρμοδιότητα 71α τα 
θαλάσσια σύνορα από το πολεμικό ναυτικό στη συνοριακή φρουρά είτε να ανατεθεί στο 
πολεμικό ναυτικό πλήρης αρμοδιότητα 71α τη διενέρ7εια των συνοριακών ελέ7χων και 
να παρασχεθεί η απαραίτητη κατάρτιση (π.χ. στους τομείς του ασύλου και της 
μετανάστευσης). 
Δικαίωμα ασύλου 
Ο νόμος περί των αιτούντων άσυλο και των προσφύ7ων τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο 
του 1998. Η Λεττονία προέΡη, τον Ιούνιο του 1997, στην κύρωση της ΣύμΡασης της 
Γενεύης περί χου καθεσχώχος χων προσφύ7ων χου 1951 και χου πρωχοκόλλου της χου 
1967 και ήρε, χον Οκχάφριο χου 1997, τη 7εω7ραφική επιφύλαξη της. Οι παράνομοι 
μετανάστες φιλοξενούνται στο κέντρο υποδοχής του Olaine, ενώ το κέντρο υποδοχής 
προσφύ7ων του Mucenieki ανακαινίζεται. 
Ο αριθμός των αιτούντων άσυλο παραμένει μικρός: από την ημερομηνία έναρξης ισχύος 
του νέου νόμου έχουν κατα7ραφεί μόνον 24 αιτήσεις. Δύο άτομα, των οποίων οι αιτήσεις 
απορρίφθηκαν, υπέραλαν ένσταση ενώπιον του ΣυμΡουλίου Προσφυ7ών που είναι 
αρμόδιο 71α υποθέσεις προσφύ7ων. 
Αστυνομία 
42 
Η αύξηση XOD ορ7ανωμένου £7κλήμαχος αποχελεί πρα7μαχικό πρόρλημα σχη Λεχχονία. 
Μεχά τη δημοσίευση της Γνώμης της Επιχροπής, ελήφθησαν ορισμένα μέχρα: ε7κρίθηκε 
πρ07ραμμα 71α την καχαπολέμηση XOD ε7κλήμαχος, δημιoDp7ήθηκε συνχονισχικό κένχρο 
7ΐα χην καχαπολέμηση χου λαθρεμπορίου, επήλθαν χροποποιήσεις σχον κώδικα 
δικονομίας 71α χην προσχασία χων μαρτύρων και χων θυμάχων εγκλημαχικών πράξεων. 
Η ΣύμΡαση σχεχικά με χη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες, χην 
εξακρφωση, χην καχάσχεση και τη δήμευση χων προϊόνχων χου ε7κλήμαχος υπε7ράφη 
χον Μάρχιο χου 1998 και κυρώθηκε χον Οκχάφριο χου 1998. Ο νόμος 71α χην αποχροπή 
της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δρασχηριότηχες χέθηκε σε ισχύ χον Ιούνιο 
χου 1998, ενώ ακόμη συσχάθηκε μονάδα χρημαχοοικονομικών ερευνών και ειδικό 
7ραφείο ασχολείται με χην ανάλυση χων εκθέσεων χων χρημαχοπισχωχικών ιδρυμάχων 
7ΐα χις ύποπχες συναλλα7ές. 
Το νομικό πλαίσιο που θέσπισε η Λεχχονία ανχαποκρίνεχαι σχα πρόχυπα που ισχύουν 
στην Ένωση. Απομένει να διαπισχωθεί καχά πόσον αυχή η νομοθεσία θα εφαρμοσχεί 
αποχελεσμαχικά. Ως προς αυχό χο σημείο, θα πρέπει να ενισχυθούν χο καθεσχώς και η 
ποιόχηχα χων ασχυνομικών δυνάμεων και να αποσαφηνισθούν οι αρμοδιόχηχες χων 
διαφόρων ασχυνομικών σωμάχων. 
Η Λεχχονία εξακολουθεί να μην έχει ε7κρίνειι την Ευρωπαϊκή ΣύμΡαση 7ια την 
καχαπολέμηση χης χρομοκραχίας. 
Ναρκωτικά 
Σύμφωνα με χις σχαχιστικές, η τοξικομανία αυξήθηκε καθ'όλη τη διάρκεια της 
δεκαετίας. Ωστόσο, η Λεττονία εξακολουθεί να μην αποτελεί χώρα με σημαντική 
κατανάλωση ναρκωτικών. Συνεπώς, είναι σημαντικό να συνεχιστεί η λήψη προληπχικών 
μέχρων. 
Η συνχονισχική επιχροπή 71α χον sXey%o χων ναρκωχικών και χην καχαπολέμηση χης 
χοξικομανίας ενέκρινε εθνικό σχέδιο δράσης 7ια χον έλε7χο χων ναρκωχικών, που 
καλύπχει χη διεχία 1997-1998, αλλά δεν προνόησε 7ια τη χρηματοδότηση του. 
ΥποΡλήθηκε στην ιαφέρνηση στρατη7ΐκό σχέδιο 71α τον έλε7χο των ναρκωτικών και την 
πρόληψη της τοξικομανίας κατά την περίοδο 1999-2993. Είναι σκόπιμο αυτό το σχέδιο 
να χρηματοδοτηθεί κατάλληλα. Γενικότερα, έχει σημασία να ενισχυθεί η εφαρμο7ή μιας 
πολυτομεακής στραΉγγικής και, στο ίδιο πλαίσιο, ο ρόλος του εθνικού κέντρου 
ενημέρωσης 71α τα ναρκωτικά. 
Ακόμη, η Λεττονία οφείλει να μεριμνήσει 71α την παροχή στην Υπηρεσία Διώξεως 
Ναρκωτικών της αστυνομίας, που αποτελεί το κυριότερο όρ7ανο συντονισμού των 
ερευνών και της δράσης, των μέσων και της καχάρχισης που χης είναι απαραίτηχα. 
Δικαστική συνεργασία 
Μεχά χη δημοσίευση χης Γνώμης χης Επιχροπής, χέθηκαν σε ισχύ οι ακόλουθες 
συμΡάσεις χου ΣυμΡουλίου χης Ευρώπης: η Ευρωπαϊκή ΣύμΡαση εκδόσεως χου 1957 
και χα δύο πρόσθεχα πρωχόκολλα αυτής (Ιούλιος 1997), η Ευρωπαϊκή ΣύμΡαση 
αμοφαίας δικαστικής συνδρομής επί ποινικών υποθέσεων χου 1959 και χο πρόσθεχο 
πρωχόκολλο αυχής (Αύ7θυσχος 1997), η Ευρωπαϊκή ΣύμΡαση 71α χη διαρφαση χων 
ποινικών δικο7ραφιών χου 1972 (ΣεπχέμΡριος 1997) και η Ευρωπαϊκή ΣύμΡαση 71α τη 
43 
ρεχαφορά καχαδίκων XOD 1953 (ΣεπχέμΡριος 1997). Η Λεχχονία οφείλει ακόμη να 
υπο7ράψει και να κυρώσει χο πρόσθεχο πρωχόκολλο της χελευχαίας σύμΡασης. 
Συμφωνίες αμοφαίας συνδρομής σχους χομείς χου ασχικού δικαίου (ιδίως χου 
οικο7ενειακού δικαίου) και χου ποινικού δικαίου συνήφθησαν με την Εσθονία, χη 
Λιθουανία, χη Ρωσία, χη Λευκορωσία, χην Πολωνία, την Ουκρανία, χη Μολδαρία, χο 
Ουζμπεκισχάν και χο Κιρ7ΐζισχάν. Υπορλήθηκαν 728 αιτήσεις αμοφαίας συνδρομής 
καχά χο 1997 και άλλες 529 καχά χο πρώχο εξάμηνο χου 1998. 
Συμπέρασμα 
Η εχαιρική σχέση 7ια την προσχώρηση καλεί, σχο πλαίσιο χων Ρραχυπρόθεσμων 
προχεραιοτήχων, χη Λεχχονία να καχαράλλει πρόσθεχες προσπάθειες 7ια χην 
καχαπολέμηση της διαφθοράς και χου ορ7ανωμένου ε7κλήμαχος και να συνεχίσει χη 
μεχαρρύθμιση της δικασχικής εξουσίας. Όσον αφορά χο χελευχαίο σημείο, απαιχούνχαι 
προσπάθειες 7^α χη Ρελχίωση χης θέσης χων δικασχών. Σε σχέση με χην καχαπολέμηση 
χου ορ7ανωρένου ε7κλήμαχος, έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την θέσπιση 
δικαστικών και θεσρικών ορ7άνων. Αυτή η πρόοδος πρέπει να συνεχισχεί και να 
συμπληρωθεί με χην ενίσχυση της ικανότηχας χων ασχυνομικών δυνάμεων. 
Για χους περισσόχερους από χους άλλους χομείς ισχύει η ίδια διαπίσχωση: παραχηρείχαι 
πρόοδος κυρίως σε δικασχικό και ορ7ανωχικό επίπεδο και απομένει να διαπισχωθεί με 
ποιον χρόπο θα εκφρασχεί αυτή η πρόοδος σε επιχειρησιακό επίπεδο. Αυτή η διαπίσχωση 
ισχύει όλως ιδιαιχέρως 7ια τον έλε7Χ0 χων συνόρων και χην καχαπολέμηση χης 
διακίνησης ναρκωχικών και χης χοξικομανίας, δύο χομείς που αποχελούν μεσοπρόθεσμες 
προχεραιότηχες χης εχαιρικής σχέσης 71α χην προσχώρηση. 
3.8 Εξωτερικές πολιτικές 
Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις 
Το μέσο επίπεδο χων δασμολθ7ΐκών συνχελεσχών (χωρίς σχάθμιση συμμεχοχής σχο 
εμπόριο) 71α χα Ριομηχανικά προϊόνχα μειώθηκε σε 3,5%, ενώ οι δασμοί 71α πολλά 
εμπορεύμαχα έ7ΐναν μηδενικοί ή μειώθηκαν σε 1%. Όσον αφορά χα 7εωρ7ΐκά προϊόνχα, 
χο μέσο επίπεδο δασμών (με σχάθμιση χης παραγω7ής) 7ια όλα χα προϊόνχα μειώθηκε, 
χον Ιούλιο χου 1997, σε 34%. 
Η προσχώρηση χης Λεχχονίας σχον ΠΟΕ εγκρίθηκε χον Οκχάφριο χου 1998. Η Λεχχονία 
εναρμονίσχηκε πολύ σχενά με χην Κοινή Εμπορική Πολιχική (ΚΕΠ) της ΕΚ, στην οποία 
περιλαμΡάνονται και οι κοινοτικές δεσμεύσεις στο πλαίσιο της GATS. 
Η Λεττονία εξακολουθεί να εναρμονίζεται με την ΚΕΠ κατά τη σύναψη διαφόρων 
συμφωνιών προτιμησιακών συναλλα7ών. Το 1997 συνήφθη συμφωνία ελεύθερων 
συναλλα7ών με την Τουρκία και τον Απρίλιο του 1998 άρχισε η προσωρινή εφαρμο7ή 
της συμφωνίας ελεύθερων συναλλα7ών με την Πολωνία. Η Λεττονία διαπραγματεύεται 
τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερων συναλλα7ών με την Ου77αρία και τη Ρουμανία, ενώ 
σχεδιάζει την έναρξη διαπρα7ματεύσεων με τη Βουλγαρία. 
44 
Καθιερώθηκε συνερ7ασία μεχαξύ χων Βαλχικών Κραχών 71α την εφαρμο7ή πολιχικής 
σχαδιακής ελεDθέpωση χων συναλλα7ών και περιφερειακής ολοκλήρωσης και 
θεσπίστηκε Κοινός Οικονομικός Χώρος της Βαλτικής. Πρόσφατα συνήφθη συμφωνία 
7ΐα την κατάρ7ηση των μη δασμολθ7ΐκών φρα7μών στο εμπόριο, ενώ προχωρούν οι 
διαπρα7ματεύσεις 71α την ελευθέρωση της αγοράς στον τομέα των υπηρεσιών. 
Ανάπτυξη 
Η Λεττονία δεν διαθέτει ειδική πίστωση στον προϋπολθ7ΐσμό 7ια την αναπτυξιακή 
Ροήθεια, αλλά χορη7εί παρόμοια ενίσχυση κατά περίπτωση. Στη Λεττονία δεν 
εφαρμόζονται συστήματα 7ενικευμένων προτιμήσεων. 
Τελωνεία 
Η Λεττονία υιοθέτησε τη συνδυασμένη ονοματολθ7ία της ΕΕ το 1992 και την 
προσάρμοσε στα νέα δεδομένα την 1η Ιανουαρίου 1998. Τα λεττονικά τελωνεία 
χρησιμοποιούν πλέον ολοκληρωμένο δασμολ07ΐο, το οποίο περιλαμΡάνει, 7ια 
παράδειγμα, στοιχεία 71α τις δασμολθ7ΐκές αναστολές. 
Η Λεττονία προχωρεί στη θέσπιση δευτερθ7ενούς νομοθεσίας με ράση τον νέο νόμο 
περί τελωνείων. Καθιερώθηκαν διαδικασίες συμΡατές με τις αρχές του ΠΟΕ 71α τον 
υπολθ7ΐσμό της δασμολθ7ητέας αξίας των εμπορευμάτων, καθώς και ρυθμίσεις 71α την 
τελειοποίηση προς επανεισα7α>7ή και προς επανεξα7α>7ή, 7ια τη μεταποίηση υπό 
τελωνειακό έλε7χο και 71α τη σειρά υποΡολής και αποδοχής των ε77^ήσεων από τα 
τελωνειακά όρ7ανα. 
Τον Ιούλιο του 1998 οι πρωθυπουρ7θί των τριών Βαλτικών Κρατών υπέ7ραψαν 
συμφωνία 7«* τη θέσπιση κοινών διαδικασιών διαμετακόμισης. Τα τελωνειακά έ77ραφα 
ισχύουν πλέον και στα τρία κράτη. 
Τον Οκτάφριο του 1997 ε7κρίθηκε "επιχειρησιακή στρατη7ΐκή 71α τα τελωνεία", η οποία 
θεσπίζει τη στρατη7ΐκή εκσυ7χρονισμού των τελωνειακών υπηρεσιών 71α μια περίοδο 3-
5 ετών και καλύπτει το ανθρώπινο δυναμικό, την επιμόρφωση και τα συστήματα 
πληροφορικής. Οι ιαφερνήσεις της Λεττονίας, της Εσθονίας και της Λιθουανίας 
επέλεξαν από κοινού το ίδιο σύστημα πληροφορικής 7ια τη μηχανορ7άνωση χων 
διαδικασιών είσπραξης χων χελωνειακών εσόδων και συλλθ7ής σχαχιστικών σχοιχείων. 
Το σύσχημα επί χου παρόνχος δοκιμάζεχαι και θα χεθεί σε πλήρη λειχουρ7ία περί χο έχος 
2090. 
Η Λεχχονία ε7καχέσχησε κοινά σημεία χελωνειακού ελέ7λου με χην Εσθονία και τη 
Λιθουανία (ένα κοινό σημείο ελέ7χου λειτουρ7εί ήδη στη λεττονο-λιθουανική μεθόριο 
και άλλο ένα στη λεττονο-εσθονική μεθόριο, ενώ άλλα τέσσερα σημεία ευρίσκονται σε 
διάφορα στάδια προετοιμασίας), με στόχο την κατάρ7ηση του διπλού εκτελωνισμού και 
την επιτάχυνση των διαδικασιών στα σύνορα. 
Συμπέρασμα 
Η Λεττονία εξακολουθεί να σημειώνει πρόοδο όσον αφορά την εναρμόνιση της 
τελωνειακής νομοθεσίας της. Πρέπει να 7ίνουν περισσότερα στον τομέα της 
μηχανορ7άνωσης και να θεσπιστεί συμπληρωματική νομοθεσία, π.χ. στους τομείς των 
45 
δεσμευτικών δασμολθ7ΐκών πληροφοριών, χων παράνομα αναπαραχθένχων (πειραχικών) 
εμπopεDμάxωv και χων εμπopεDμάxωv παραποίησης/απομίμησης. Χρειάζεχαι να 
καχαρληθούν περαιχέρω προσπάθειες σχον χομέα XOD εκσυγχρονισμού της διοίκησης, 
σύμφωνα με χις Ρραχυπρόθεσμες προχεραιότηχες της εχαιρικής σχέσης 7ια χην 
προσχώρηση. 
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας 
Μεχά χον Ιούλιο χου 1997, η Λεχχονία εξακολούθησε να συμμεχέχέι ενερ7ά σχον 
πολυρερή διάλθ7θ σχο πλαίσιο της Κοινής Εξωχερικής Πολιχικής και Πολιχικής 
Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ). Συμμεχέχέι σχις χακχικές συνεδριάσεις χων πολιχικών 
διευθυνχών, χων Ευρωπαίων και χων συνδεδεμένων Ευρωπαίων ανχαποκριχών και σχις 
ομάδες ερ7ασίας της ΚΕΠΠΑ. 
Η χώρα ευθυ7ραμμίζει συστημαχικά χις θέσεις της με αυχές χης ΕΕ και προσυπο7ράφει, 
όποχε καλείχαι να χο πράξει, χις ανακοινώσεις, χις δηλώσεις και χα διαΡήμαχα χης 
Ένωσης, συμπεριλαμΡανομένων και αυχών που πρα7μαχοποιούνχαι σχο πλαίσιο χων 
Ηνωμένων Εθνών και χου ΟΑΣΕ. Μια εξαίρεση σε αυχή χη 7ενική προσέ77ΐση 
αποχέλεσε η δήλωση χης Ένωσης 7ια τη Λευκορωσία, με χην οποία η Λεχχονία 
αποφάσισε να μην ευθυ7ραμμισχεί. 
Η Λεχχονία διαχηρεί χην εξωχερική πολιχική και χην πολιχική ασφαλείας χης 
προσαναχολισρένη προς χην ΕΕ και χο NATO. Επίσης προσπαθεί να συμράλει σχη 
σχαθερόχηχα χης περιοχής μέσω της ενερ7θύ συμμετοχής της στα όρ7ανα της Περιοχής 
της Βαλτικής Θάλασσας. Η Λεττονία επικεντρώνει την προσοχή της πλέον στις 
πρακτικές προετοιμασίες 7ια την εκπλήρωση των απαιτήσεων που συνεπά7εται η 
προσχώρηση στο NATO. Ειρηνευτικές δυνάρεις από τη Λεττονία συμμετέχουν στην υπό 
την καθοδή7ηση του NATO αποστολή της SFOR. Η συμΡολή της Λεττονίας στην 
ευρωπαϊκή ασφάλεια περιλαμΡάνει επίσης τη συμμετοχή της στην υπό τη ΔΕΕ αποστολή 
ΜΑΡΕ στην Αλρανία. 
Η Λεττονία έχει συνάψει μεθοριακές συμφωνίες με την Εσθονία, τη Λιθουανία και τη 
Λευκορωσία. Η οριοθέτηση της μεθορίου Λεττονίας-Λιθουανίας και Λεττονίας-
Εσθονίας θα έχει ολοκληρωθεί το 1998, η δε οριοθέτηση της μεθορίου Λεττονίας-
Λευκορωσίας έχει ήδη αρχίσει. Η κατάρτιση του σχεδίου συμφωνίας 71α την εθνική 
μεθόριο μεταξύ Λεττονίας και Ρωσίας ολοκληρώθηκε τον ΔεκέμΡριο του 1997 
(περιλαρΡάνεται η περνγραφή και χάρτες οριοθέτησης) και το σχέδιο έ7ΐνε αποδεκτό από 
τη λεττονική κυρέρνηση στις 9 ΔεκεμΡρίου 1997. Κατά συνέπεια, η λεττονική πλευρά 
έχει ολοκληρώσει όλες τις εσωτερικές διαδικασίες και θα υπο7ράψει τη συμφωνία, μόλις 
είναι έτοιμη να το πράξει και η Ρωσία. 
Ο τελευταίος ρωσικός σταθμός ραντάρ στο Skrunda έπαψε να λειτουρ7εί στις 31 
Αυ7θύστου 1998, Ράσει διμερούς συμφωνίας υπό την εποπτεία του ΟΑΣΕ, και αυτήν την 
εποχή αποσυναρμολθ7είται. 
Με εξαίρεση την προαναφερθείσα διάσταση απόψεων σχετικά με τη Λευκορωσία, η 
Λεττονία συνέχισε την πρόοδο της όσον αφορά την εναρμόνιση με το κεκτημένο της 
ΚΕΠΠΑ. 
46 
3.9 Δημοσιονομικά θέματα 
Δημοσιονομικός έλεγχος 
Όσον αφορά χον εξωχερικό δημοσιονομικό έλε7χο δεν υπάρχουν νέες εξελίξεις. 
Το ΣυμΡούλιο Διαχειρισχικού Ελέ7χου εποπχεύει χα εσωχερικά συστήματα 
διαχειριστικού ελέ7χου όλων των φορέων του δημόσιου τομέα, ενώ το Υπουρ7είο 
Οικονομικών και το Δημόσιο Ταμείο προραίνουν στον δημοσιονομικό έλε7χο. 
Εντούτοις, το ισχύον σύστημα χρειάζεται Ρελτιώσεις. Ειδικότερα, οι μονάδες 
εσωτερικού διαχειριστικού ελέ7χου των επιμέρους υπουρ7είων πρέπει να ενισχυθούν, 
ενώ απαιτείται να καταρληθούν περαιτέρω προσπάθειες 71α την προετοιμασία της χώρας, 
με στόχο την αποτελεσματική διαχείριση των προενταξιακών κεφαλαίων και των 
διαρθρωτικών ταμείων. 
Συμπέρασμα 
Θα απαιτηθεί σημαντική προετοιμασία 71α την ε7κατάσταση των ανα7καίων μηχανισμών 
διαχείρισης και ελέγχου, ώστε η Λεττονία να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της ΕΕ. 
3.10 Γενική αξιολόγηση 
Η Λεττονία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά τη νομοθετική εναρμόνιση 
και την ε7καθίδρυση δομών εφαρμο7ής, ιδίως στους τομείς του αντα7ωνισμού, των 
τραπεζικών υπηρεσιών, των μεταφορών και των προτύπων και πιστοποίησης. Λ07ω της 
πρόσφατης θέσπισης με7άλου μέρους αυτής της νομοθεσίας, είναι ακόμη νωρίς 71α να 
αξιολθ7ηθεί η αποχελεσμαχικόχηχα με χην οποία αυχή θα εφαρμοσχεί σε ορισμένους 
χομείς. Η Λεχχονία έχει αναγνωρίσει τη σημασία της ανάληψης δράσης σχον χομέα της 
δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων θεσπίζοντας στρατη7ΐκή προσέ77ΐση, η 
οποία δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμο7ή. 
Η Λεττονία έχει ανταποκριθεί κατά ικανοποιητικό τρόπο στις περισσότερες από τις 
Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης 71α την προσχώρηση, ιδιαίτερα 
όσον αφορά τη διευκόλυνση της διαδικασίας πολιτθ7ράφησης. Χρειάζεχαι να θεσπισχεί 
νομοθεσία 71α χην προσχασία της πνευμαχικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας και χων 
προσωπικών δεδομένων, ενώ πρέπει να αποδοθεί με7αλύχερη σημασία στην 
ανχιμεχώπιση χων προχεραιοχήχων σχον χομέα της διοικηχικής ικανόχηχας. 
47 
4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο 
Το παρόν κεφάλαιο έχει σχόχο να προσαρμόσει σχην χρέχουσα καχάσχαση χα σχοιχεία 
που παρέχονχαι σχη Γνώμη χης Επιχροπής. Το Ευρωπαϊκό ΣυμΡούλιο της Μαδρίτης χον 
ΔεκέμΡριο χου 1995 αναφέρθηκε σχην ανά7κη δημιουρ7ίας χων προϋποθέσεων 71α τη 
σχαδιακή, αρρονική ένχαξη χων υποψηφίων, ιδίως μέσω χης προσαρρο7ής των 
διοικηχικών διαρθρώσεων χους. Σχεχικά με χο συ7κεκριμένο θέμα, χο Πρ07ραμμα 
Δράσης 2999 υπο7ράμμιζε χη σημασία χης πρα7μαχικής ενσωμάχωσης χης κοινοχικής 
νομοθεσίας σχην εθνική νομοθεσία, αλλά και χη με7αλύχερη ακόμη σημασία χης ορθής 
εφαρμο7ής της σχους επιμέρους χομείς, μέσω χων καχάλληλων διοικηχικών και 
δικασχικών διαρθρώσεων. Αυχό αποχελεί χην ουσιασχική προϋπόθεση 71α την επίχευξη 
χης αμοφαίας εμπισχοσύνης που είναι απαραίτητη 71α χη μελλονχική προσχώρηση. 
Για την έκθεση χου χρέχονχος έχους, η Επιχροπή συνερ7άσχηκε με χις υποψήφιες χώρες, 
προκειμένου να καχαρχίσει επεξη7ημαχικό πίνακα χων φορέων επφολής χης νομοθεσίας 
σε Ρασικούς χομείς χου κεκτημένου. Σχις περιπχώσεις που είναι δυναχό, παρέχονχαι 
πληροφορίες 71α χο καχά πόσον αυχοί οι φορείς διαθέχουν επαρκείς νομικές εξουσίες 71α 
χην εφαρρο7ή χου κεκτημένου, 71α χον αριθμό και χα προσόνχα χου προσωπικού και 71α 
χη διάθεση κονδυλίων από χον προϋπολθ7ΐσμό. Σε ορισμένες περιπχώσεις είναι επίσης 
δυναχό να παρέχονχαι πληροφορίες σχεχικά με χην ποιόχηχα χων αποφάσεων που 
ελήφθησαν. Η Επιχροπή σκοπεύει να αναπχύξει περισσόχερο χη συνερ7ασία αυχή καχά 
χην καχάρχιση χων προσεχών εκθέσεων. 
Η Επιχροπή, σχη Γνώμη της, καχέλη7ε σχο συμπέρασμα όχι: "η ενίσχυση χων 
διοικηχικών δομών χης είναι απαραίτητη, αν η Λεχχονία επιθυμεί να αποκτήσει μέσα που 
θα χης επιχρέψουν να εφαρμόζει και να επφάλλει πρα7μαχικά χην χήρηση χου 
κεκτημένου". 
4.1 Διοικητικές δομές 
Μεχά χις αλλα7ές που σημειώθηκαν σχην ιαφέρνηση χην άνοιξη χου 1998, ο 
Πρωθυπουρ70ς ανέλαΡε άμεσα χην ευθύνη 7ια τη μεχαρρύθμιση χης δημόσιας 
διοίκησης. Η Υπηρεσία 71α τη Μεχαρρύθμιση χης Δημόσιας Διοίκησης (που συστάθηκε 
χον Ιούλιο χου 1997) είναι αρμόδια 7ια χη διατύπωση συσχάσεων με σχόχο χον 
εξορθολθ7ΐσμό χης δομής χης δημόσιας διοίκησης. 
Σχις 19 Μαρχίου 1998, χο Υπουρ7ΐκό ΣυμΡούλιο ενέκρινε μεσοπρόθεσμη σχραχη7ΐκή 
7ΐα χη δημόσια διοίκηση και σχέδιο δράσης με ένα φάσμα προχεραιοτήχων,, που 
περιλαρΡάνουν χην εξάλειψη χων αλληλεπικαλύψεων χων αρμοδιοτήχων χων επιμέρους 
υπουρ7είων, χη ρισθολθ7ΐκή μεχαρρύθμιση, χην εξέλιξη χης σχαδιοδρομίας, χον 
εσωχερικό διαχειρισχικό έλε7χο, εδαφικές μεχαρρυθμίσεις, χη μεχαρρύθμιση χου 
προϋπολθ7ΐσμού και θέμαχα διαφάνειας (όπως ο ΔιαμεσολαΡηχής και η σχραχι^ική καχά 
χης διαφθοράς). 
Το Υπουρ7είο Εξωχερικών είναι, ειδικόχερα, αρμόδιο 71α χην επεξερ7ασία χων θέσεων 
χης Λεχχονίας όσον αφορά θέμαχα κοινοχικής πολιχικής και διμερών σχέσεων με χα 
κράτη ρέλη και χα όρ7ανα της ΕΕ. Σχο Υπουρ7είο Εξωχερικών έχει συ7κροτηθεί επίσης 
Ομάδα Ερ7ασίας ("Task Force") 71α χις Διαπρα7μαχεύσεις Προσχώρησης, η οποία είναι 
48 
αρμόδια 7ια την προεχοιμασία και χην παρακολούθηση χων συνεδριάσεων χης 
αναλυχικής εξέχασης ("screening") χου κεκτημένου, καθώς και 71α χην επεξερ7ασία χου 
σχεδίου ενχολής 71α χις διαπρα7μαχεύσεις προσχώρησης. 
Μεχά χη γνώμη χου 1997, συσχάθηκε ΣυμΡούλιο Ανώχερων Αξιωμαχούχων (σε επίπεδο 
κυρίως υπουρ7ών ή αναπληρωχών χους σε κάθε υπουρ7είο), χο οποίο συνέρχεχαι 
χακχικά και παρακολουθεί θέμαχα ενσωμάχωσης στην ΕΕ. Το ΣΑΥ αποδείχθηκε 
πολύχιμο μέσο 71α χον συνχονισμό χης διαδικασίας ενσωμάχωσης. 
Η Υπηρεσία Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης (ΥΕΟ), όπου υπηρεχούν 28 άχομα, αποχελεί χο 
κενχρικό διοικηχικό όρ7ανο που είναι αρμόδιο 71α χη διαχείριση σε καθημερινή ράση, 
συμπεριλαμΡανομένης της εφαρμθ7ής χου Εθνικού Προ7ράμμαχος 71α χην Υιοθέχηση 
χου Κεκτημένου. Η ΥΕΟ ενίσχυσε πρόσφαχα χον συνχονισχικό ρόλο χης και θεωρείχαι 
όχι είναι πλέον σε θέση να παρέχει επαρκή σχήριξη σχα αρμόδια υπουρ7εία. Η ΥΕΟ 
διαθέχει ειδικό χμήμα με 7 υπαλλήλους, χο οποίο ε77υάχαι χη συμΡαχόχηχα χων 
καχαρχιζόμένων νομοσχεδίων με χο κεκτημένο. Η ΥΕΟ συνχονίζει επίσης χις 39 
διυπουρ7ΐκές ομάδες ερ7ασίας, που είναι επιφορχισμένες με χον συνχονισμό χης 
διαδικασίας προσέγγισης χων νομοθεσιών. Κάθε υπουρ7είο έχει ορίσει έναν 
αξιωμαχούχο (υπουρ70 ή αναπληρωχή υπουρ70), ο οποίος είναι υπεύθυνος 71α χην 
εναρμόνιση χης νομοθεσίας σε συ7κεκριμένο χομέα με χις απαιτήσεις χης ΕΕ. 
4.2 Διοικητική και δικαστική ικανότητα: καίριοι τομείς για την 
εφαρμογή του κεκτημένου: 
Ομοιόμορφη εφαρμο7ή της κοινοτικής νομοθεσίας: Το επίπεδο γνώσης του 
κεκτημένου μεταξύ των δικαστών παραμένει μάλλον χαμηλό. Τακτική επιμόρφωση των 
δικαστών και του προσωπικού των δικαστηρίων ορ7ανώνεται από το Κέντρο 
Επιμόρφωσης Δικαστικών της Λεττονίας, αλλά αυτή πρέπει να επεκταθεί στους τομείς 
του διεθνούς δικαίου και της κοινοτικής νομοθεσίας. Η παροχή περισσότερων 
δυνατοτήτων επιμόρφωσης σε συνδυασμό με την αύξηση των μισθών θα συνέτεινε στην 
προσέλκυση νομικών με περισσότερα προσόντα, οι οποίοι επί του παρόντος απορλέπουν 
αποκλειστικά σε σταδιοδρομία στον ιδιωτικό τομέα. Μολονότι σημειώθηκε βελτίωση σε 
σχέση με τα προη7θύμενα έτη, τον Ιούλιο του 1998 οι 43 από τις 379 θέσεις δικαστικών 
παρέμεναν κενές. 
Ενιαία α7ορά: Η Εθνική Υπηρεσία Διαπίστευσης της Λεττονίας (LATAK) που τελεί 
υπό την εποπχεία χου Υπουρ7είου Εθνικής Οικονομίας, προραίνει στη διαπίστευση 
ερ7αστηρίων δοκιμών, ερ7ασχηρίων Ραθμονόμησης, ορ7ανισμών πιστοποίησης και 
επιθεωρητών. Ορισμένες τεχνικές επιτροπές αποτελούν παραρτήματα της LATAK. 
Μέχρι σήμερα, η LATAK έχει διαπιστεύσει 72 ερ7αστήρια δοκιμών και έναν ορ7ανισμό 
πισχοποίησης, τηρώντας τις ευρωπαϊκές προδια7ραφές. Στη χώρα υπάρχουν περίπου 149 
εκχιμηχές διαπίσχευσης. Η LATAK αποχελεί μέλος χου Ευρωπαϊκού Ορ7ανισμού 
Συνερ7ασίας 71α τη Διαπίστευση Ερ7αστηρίων) και εχοιμάζεχαι να προσχωρήσει σχον 
Ευρωπαϊκό Ορ7ανισμό 71α χη Διαπίσχευση χης Πισχοποίησης. 
Η Υπηρεσία Διπλωμάχων Ευρεσιχεχνίας χης Λεχχονίας (34 υπάλληλοι) και χο Τμήμα 
Προσφυ7ών χης ίδιας υπηρεσίας εξακολουθούν να αναπτύσσονται. Κατά τη διετία 1995-
97 υπορλήθηκαν στο εν λ07ω συμΡούλιο 459 προσφυ7ές και αιτήσεις ανακοπής, εκ των 
49 
οποίων εξεχάστηκαν οι 319 (67%). Ο συνολικός αριθμός χων αιτήσεων διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας τη διετία 1995-97 ήταν 3.849, ενώ το σύνολο των κατατεθέντων σημάτων 
στη Λεττονία ήταν, το 1997, 18.576. Η μόνη πη7ή εσόδων της Υπηρεσίας Διπλωμάτων 
Ευρεσιτεχνίας είναι τα τέλη που καταβάλλονται 71α τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. 
Το Τρήμα Εποπτείας Κρατικών και Δημοτικών Προμηθειών (6 υπάλληλοι) του 
Υπουρ7είου Οικονομικών ανέπτυξε κατά το περασμένο έτος την ικανότητα του να 
παρακολουθεί την εφαρμο7ή του νέου νόμου περί προμηθειών. 
Η εποπτεία του τραπεζικού τομέα διενερ7είται από την Τράπεζα της Λεττονίας. Από τον 
Ιανουάριο του 1997 πρα7ματοποιήθηκαν 199 επιτόπιες επιθεωρήσεις και ανακλήθηκαν 
οι άδειες λειτουρ7,ίας 3 τραπεζών, η Επιτροπή Α7οράς Χρεο7ράφων (39 υπάλληλοι) 
ρυθμίζει τις δραστηριότητες στην α7θρά χρεο7ράφων και ελέ7χει τη δημόσια έκδοση 
χρεο7ράφων. Από το 1997 έχει χορη7ήσει 12 άδειες σε νομικά πρόσωπα και 362 άδειες 
σε ιδιώτες (χρηματιστές). Η Κρατική Υπηρεσία Εποπτείας Ασφαλειών (24 υπάλληλοι) 
παρακολουθεί τις εξελίξεις στον τομέα των ασφαλίσεων." 
Η Λεττονία έχει ε7καθιδρύσει την ανα7καία θεσμική υποδομή στον τομέα της ελεύθερης 
κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Ωστόσο χρειάζεται ακόμη να καταρληθούν 
προσπάθειες, προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα αντιμετώπισης των κοινοτικών 
απαιτήσεων σε κάθε επιμέρους τομέα και να τεθεί σε πλήρη λειτουρ7ία το σύστημα 
αξιολ07ησης της ποιότητας. Η εποπτεία των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμΡάσεων 
αναπτύσσεται ομαλά. Εντούτοις, χρειάζεται να καταρληθούν σημαντικές προσπάθειες 
7ΐα την ενίσχυση της ικανότητας στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής και 
Ριομηχανικής ιδιοκτησίας. Όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών, 
επήλθε σημαντική ενίσχυση του τραπεζικού τομέα, η οποία οφείλεται σε με7άλο Ραθμό 
στην αυστηρή εποπτεία που ασκεί η Τράπεζα της Λεττονίας. Απαιτούνται περισσότερες 
προσπάθειες 71α τη Ρελτίωση της εποπτείας του μη τραπεζικού τομέα. 
Αντα7ωνισμός: Το ΣυμΡούλιο Αντα7ωνισμού, που συ7κροτή0ηκε την 1η Ιανουαρίου 
1998, ε7Υυάται την επφολή του νέου νόμου περί αντα7ωνισμού. Αποτελείται από πέντε 
μέλη που ορίζονται από το Υπουρ7ΐκό ΣυμΡούλιο 71α θητεία πέντε ετών. Το ΣυμΡούλιο 
Αντα7ωνισμού έχει δικαίωμα να εξετάζει κάθε έγ/ραφο σχετικό με τις επιχειρηματικές 
δραστηριότητες οποιασδήποτε επιχείρησης, να λαμΡάνει αντί7ραφα αυτών των 
ε77ράφων και να επισκέπτεται οποιεσδήποτε ε7καταστάσεις παρα7ω7ής. Το Γραφείο 
Αντα7ωνισμού (46 άτομα) αποτελεί το εκτελεστικό όρ7ανο, το οποίο διενερ7εί έρευνες, 
συντάσσει σχέδια αποφάσεων του ΣυμΡουλίου Ανταγωνισμού και επφλέπει την 
υλοποίηση τους. Το ΣυμΡούλιο Αντα7ωνισμού διερεύνησε κατά το πρώτο εξάμηνο της 
λειτουρ7ίας του 53 υποθέσεις (22 υποθέσεις κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης, 9 
περιοριστικές συμφωνίες, 4 έλε7Χ0ΐ συ7χωνεύσεων κ.λπ.), εκ των οποίων ελήφθησαν 
αποφάσεις 71α 37, ενώ άλλες 16 διερευνώνται ακόμη. 
Η Επιτροπή Εποπτείας Κρατικών Ενισχύσεων είναι αρμόδια 71α την εφαρμο7ή του νέου 
νόμου περί κρατικών ενισχύσεων. Πρόκειται 71α ανεξάρτητο όρ7ανο αποτελούμενο από 
13 μέλη που εκπροσωπούν διάφορα άλλα όρ7ανα, μεταξύ των οποίων και το ΣυμΡούλιο 
Αντα7ωνισμού. Ένα από τα σημαντικότερα δικαιώματα της εν λ07ω επιτροπής είναι το 
δικαίωμα συ7κέντρωσης από κρατικούς φορείς και από φορείς της τοπικής 
αυτοδιοίκησης οποιασδήποτε πληροφορίας σχετικής με κρατικές ενισχύσεις. Το Τμήμα 
Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης (8 άτομα) του Υπουρ7είου Εθνικής Οικονομίας παρέχει 
(μεταξύ των άλλων καθηκόντων του) 7ραμματειακή στήριξη στην ως άνω επιτροπή. 
50 
Μέχρι σήμερα, η επιχροπή έχει εκδώσει δύο αποφάσεις 71α σχέδια κραχικών ενισχύσεων. 
Οι αποφάσεις της Επιχροπής Εποπχείας Κραχικών Ενισχύσεων δημοσιεύονχαι. 
Αφού συ7κρότησε χα απαραίχηχα όρ7ανα σχον χομέα χου ανχα7ωνισμού, η Λεχχονία θα 
πρέπει χώρα να συνεχίσει να επενδύει σχο ανθρώπινο δυναμικό, ώσχε να διασφαλίσει 
την πλήρη λειχουρ7ία χων ορ7άνων και την πρακτική επφολή χων σχεχικών ρυθμίσεων, 
σύμφωνα με χη νομοθεσία και χους κανονισμούς της ΕΕ. 
Τηλεπικοινωνίες: Επί χου παρόνχος υφίσχανχαι δύο ρυθμισχικά όρ7ανα, χο Τμήμα 
Επικοινωνιών χου Υπουρ7είου Μεχαφορών (13 άχομα) και χο ΣυμΡούλιο 
Τηλεπικοινωνιακών Τελών (6 μέλη, που υποσχηρίζονχαι σχο έρ70 χους από άλλους 6 
υπαλλήλους). Χωρισχό όρ7ανο, χο Τμήμα Πληροφορικής χου Υπουρ7είου Μεχαφορών, 
ασχολείχαι με θέμαχα κοινωνίας πληροφοριών. 
Σύμφωνα με την κοινοχική νομοθεσία, είναι σημανχικό να συσχαθεί μια ρυθμισχική 
αρχή σχον χομέα χων τηλεπικοινωνιών, της οποίας οι αρμοδιόχηχες θα είναι ενχελώς 
ανεξάρχηχες από αυχές ενός φορέα τηλεπικοινωνιών. 
Τελωνεία και έμμεση φορολθ7ία: Στη Λεχχονία, η Υπηρεσία Κραχικών Εσόδων 
(ΥΚΕ), που απασχολεί περίπου 4599 άχομα, είναι υπεύθυνη 71α χρεις κύριες λειχουρ7ίες: 
φορολθ7ΐκή διαχείριση (2699 άχομα), χελωνεία (1799 άχομα) και οικονομική ασχυνομία 
(139 άχομα). Εκχός από χα κενχρικά 7ραφεία, υπάρχουν 33 περιφερειακά 7ραφεία χόσο 
7ΐα φορολθ7ΐκούς όσο και 71α χελωνειακούς σκοπούς. 
Ο εκσυ7χρονισμός της φορολθ7ΐκής διοίκησης στη Λεχχονία άρχισε χο 1998 και 
διαπνέεχαι από χις αλλαγές που σημειώθηκαν ήδη στην τελωνειακή υπηρεσία. 
Καταρτίστηκε πενταετές στρατη7ΐκό σχέδιο (1998-2992), το οποίο προρλέπει σχέδιο 
ερ7ασίας 7ια κάθε μονάδα με καθορισμένα κριτήρια αποδοτικότητας και δείκτες 
επίτευξης των στόχων. Η συ7κρότηση της Οικονομικής Αστυνομίας της ΥΚΕ, το 1996, 
αποτέλεσε σημαντικό Ρήμα. Η Οικονομική Αστυνομία ανακαλύπτει και αποτρέπει τη 
διάπραξη απάτης στον τομέα των κρατικών εσόδων, διενερ7εί προκαταρκτικές έρευνες 
7ΐα υποθέσεις λαθρεμπορίου και 7ια ε7κληματικές ενέρ7ειες σε σχέση με τη 
δραστηριότητα της ΥΚΕ και ε77υάχαι την ασφάλεια των υπαλλήλων της ΥΚΕ κατά την 
άσκηση χων επα77ελμαχικών καθηκόνχων χους. 
Μεχά την έναρξη της προσπάθειας εκσυγχρονισμού, χο 1996, επιχεύχθηκαν σημανχικές 
Ρελχιώσεις όσον αφορά χις χελωνειακές υπηρεσίες. Οι διαδικασίες απλουσχεύθηκαν, ο 
ορ7ανισμός της υπηρεσίας έχει αναδιαρθρώθηκε (το πολιχικό χμήμα διαχωρίστηκε από 
χα επιχειρησιακά) και χο προσωπικό επιμορφώθηκε. Απομένει να επιχευχθεί και η 
πλήρης μηχανορ7άνωση χων χελωνειακών υπηρεσιών. 
Γεωρ7ία: Το Υπουρ7είο Γεωρ7ίας της Λεχχονίας περιλαμΡάνει μια μικρή κενχρική 
μονάδα και ορισμένα υφισχάμενα και εποπχευόμενα από αυχήν όρ7ανα, χα οποία 
εκχελούν ειδικά καθήκονχα, ως εξής: κενχρική μονάδα Υπουρ7είου Γεωρ7ίας (116 
άχομα), 26 περιφερειακά χμήμαχα 7εωρ7ίας (1395 άχομα), Υ7ειονομική Επιθεώρηση 
Συνόρων (236 άχομα), Κραχική Επιθεώρηση Σπόρων προς σπορά (136 άχομα), Κραχικός 
Σχαθμός Προσχασίας Φυχών (118 άχομα), Κραχική Επιθεώρηση Σπόρων (16 άχομα), 
ΣυμΡούλιο Ε77είων Βελχιώσεων (59 άχομα), Κραχική Επιθεώρηση Ποιόχηχας 
Παραγοηης (7 άχομα) και Κραχική Κτηνιαχρική Υπηρεσία (694 άχομα). 
51 
Το Τμήμα Ελέγχου Προϊόντων Ζωικής Προέλευσης λειτουργεί υπό την αιγίδα της 
Κρατικής Κτηνιατρικής Υπηρεσίας. Σε 120 επιθεωρητές ποιότητας τροφίμων 
παρασχέθηκε σχετική επιμόρφωση. Το 1997, συγκροτήθηκε Υπηρεσία Υγειονομικής 
Επιθεώρησης Συνόρων υπό την εποπτεία του Υπουργείου Γεωργίας. 
Στο Υπουργείο Γεωργίας είναι ανάγκη να ενισχυθεί ο συντονισμός των εργασιών που 
συνδέονται με την προσχώρηση στην ΕΕ, επιμόρφωσης στο κοινοτικό δίκαιο και 
διάθεσης πρόσθετων πόρων για τη διαδικασία προσέγγισης των νομοθεσιών, ιδιαίτερα 
όσον αφορά τους τομείς του κτηνιατρικού και φυτοϋγειονομικού ελέγχου και του 
ελέγχου τροφίμων. Ίσως χρειαστεί περαιτέρω αναδιοργάνωση των κεντρικών υπηρεσιών 
του υπουργείου, όταν προσεγγίσει η στιγμή της προσχώρησης, με στόχο τη διαχείριση 
θεμάτων όπως τα καθεστώτα στήριξης των προϊόντων στο πλαίσιο της ΚΓΠ. Η Λεττονία 
οφείλει επίσης να προετοιμαστεί για τη διαχείριση και τον κατάλληλο έλεγχο των 
κεφαλαίων της ΕΕ στους τομείς της γεωργίας και των ειδών διατροφής. Στον τομέα της 
αγροτικής ανάπτυξης, ο ρόλος των 26 περιφερειακών γραφείων του Υπουργείου 
Γεωργίας πρέπει να επανεξεταστεί. 
Μεταφορές: Το Υπουργείο Μεταφορών (323 άτομα) αποτελείται από διάφορα τμήματα, 
επιφορτισμένα με τις οδικές μεταφορές, τις αεροπορικές μεταφορές, τις επικοινωνίες, τις 
πληροφορίες, τους σιδηροδρόμους και τις θαλάσσιες μεταφορές. Στο υπουργείο 
υπάγονται δύο όργανα, το Συμβούλιο Οδικών Μεταφορών (51 υπάλληλοι) και το 
Συμβούλιο Πολιτικής Αεροπορίας (29 υπάλληλοι). Ένας υφυπουργός είναι, ειδικότερα, 
αρμόδιος για θέματα ενσωμάτωσης στην ΕΕ. Στον τομέα των μεταφορών έχουν 
συσταθεί τέσσερις διυπουργικές ομάδες εργασίας (οδικές, σιδηροδρομικές, θαλάσσιες 
και αεροπορικές μεταφορές) για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων προσέγγισης. 
Ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων και η Τεχνική Επιθεώρηση Σιδηροδρόμων θα συσταθούν 
στις αρχές του 1999, όπως απαιτεί ο νέος Κώδικας Σιδηροδρόμων. Η ναυτιλιακή και η 
λιμενική διοίκηση ενέτειναν τις δραστηριότητες τους με σκοπό να βελτιωθούν οι 
επιδόσεις όσον αφορά την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Οι θεσμικές διαρθρώσεις στον 
τομέα της αεροπλοΐας δεν παρουσιάζουν πρόβλημα. Στις οδικές μεταφορές χρειάζονται 
σημαντικές βελτιώσεις, προκειμένου να επιτευχθεί η οδική ασφάλεια. 
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική: Το Υπουργείο Πρόνοιας της Λεττονίας (171 
άτομα) έχει ευρείες αρμοδιότητες που καλύπτουν την πολιτική στον τομέα της αγοράς 
εργασίας, των κοινωνικών ασφαλίσεων, της κοινωνικής πρόνοιας, της παροχής 
υγειονομικής περίθαλψης και της χρηματοδότησης της υγείας. Το Υπουργείο εποπτεύει 
ορισμένους σημαντικούς φορείς, μεταξύ των οποίων την Κρατική Επιθεώρηση Εργασίας 
(164 άτομα), τις Κρατικές Υπηρεσίες Απασχόλησης (529 άτομα), την Κρατική 
Επιθεώρηση Φαρμακοβιομηχανίας (17 άτομα) και την Κρατική Υπηρεσία Φαρμάκων 
(65 άτομα). 
Το Υπουργείο Πρόνοιας είναι αρμόδιο για τις νέες συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις και 
τα συστήματα κοινωνικής προστασίας. Η διοίκηση ενισχύθηκε πρόσφατα, αλλά 
χρειάζεται να αντιμετωπιστούν προβλήματα όπως η έλλειψη προσωπικού, η ταχεία 
εναλλαγή του προσωπικού και η ανεπαρκής επικοινωνία μεταξύ του υπουργείου και των 
φορέων που υπάγονται σε αυτό. 
Περιφερειακή πολιτική και συνοχή: Την ευθύνη για την περιφερειακή πολιτική της 
Λεττονίας μοιράζονται περισσότερα από ένα υπουργεία. Το Υπουργείο Προστασίας του 
Περιβάλλοντος και Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΥΠΠΠΑ) ασχολείται γενικά με τον 
52 
χωροχαξικό σχεδιασμό και την περιφερειακή ανάπτυξη, με εξαίρεση χις πτυχές που 
αφορούν χο επιχειρηρατικό περφάλλον, οι οποίες αποτελούν αρμοδιότητα του 
Υπουρ7είου Εθνικής Οικονομίας. Το Υπουρ7είο Γεωρ7ίας ασχολείται με την α7ροτική 
ανάπτυξη και το Υπουρ7είο Οικονομικών είναι αρμόδιο 71α τη δημοσιονομική εποπτεία. 
Το ΣυμΡούλιο Περιφερειακής Ανάπτυξης εξασφαλίζει τον συντονισμό μεταξύ των 
υπουρ7είων. Την προεδρία του συμΡουλίου ασκεί το ΥΠΠΠΑ, ενώ συμμετέχουν 
εκπρόσωποι των ενδιαφερόμενων υπουρ7είων και του κοινορουλίου της χώρας. Στα 
ειδικά καθήκοντα του περιλαμΡάνονται η χάραξη της στραΉτγικής της Λεττονίας στον 
τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης, η διενέρ7εια διαρουλεύσεων 71α την κατάρτιση 
σχεδίων προ7ραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης και η ευθύνη 71α το Περιφερειακό 
Ταμείο (στήριξη σε περιοχές που λαμΡάνουν ειδική ενίσχυση). Επίσης έχουν συσταθεί 
δύο ομάδες ερ7ασίας, μία 71α την προπαρασκευή ενόψει των διαρθρωτικών ταμείων της 
ΕΕ (υπό την προεδρία του Υπουρ7είου Οικονομικών) και μία 71α την περιφερειακή 
πολιτική (υπό την προεδρία του ΥΠΠΠΑ). 
Η Λεττονία πρέπει να εξακολουθήσει να ενισχύει τα θεσμικά όρ7ανά της που είναι 
αρμόδια 7ια την περιφερειακή πολιτική και τη συνοχή. Ειδικότερα, σημαντικές 
Ρελτιώσεις χρειάζεται να υποστεί το σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου. 
Περιβάλλον: Το Υπουρ7είο Προσχασίας χου Περφάλλονχος και Περιφερειακής 
Ανάπχυξης (ΥΠΠΠΑ) απασχολεί επί χου παρόνχος 1469 υπαλλήλους, εκ χων οποίων 
1348 ερ7άζονχαι σε εξαρχημένους ορ7ανισμούς (μεχαξύ χων οποίων χα Περιφερειακά 
ΣυμΡούλια Περφάλλονχος, ο Ορ7ανισμός Υδάχων και Μεχεωρολο7ίας της Λετχονίας, οι 
Κραχικές Επιθεωρήσεις Περφάλλονχος και χο ΣυμΡούλιο Διαχείρισης της Τοπικής 
Αυτοδιοίκησης) και 112 σχα κενχρικά 7ραφεία. Το υπουρ7είο, σχο οποίο υπάρχουν δύο 
υπουρ7θί, ένας 71α χο περφάλλον και ένας 71α χην χοπική αυχοδιοίκηση, αποχελείχαι από 
έξι χμήμαχα: προσχασίας χου περφάλλονχος, περιφερειακής ανάπτυξης, κχιρίων, 
επενδύσεων, νομικών θεμάχων και διοικηχικών υποθέσεων. 
Η υπηρεσία χου υπουρ7είου που ασχολείχαι με θέμαχα περφάλλονχος καχέραλε 
πρόσφαχα προσπάθειες 71α χην ενίσχυση της ικανότηχάς της να ανχιμεχωπίζει θέμαχα ΕΕ 
και, ειδικόχερα, ζητήμαχα εναρμόνισης με χην κοινοχική νομοθεσία. Το υπουρ7είο 
χρειάζεχαι ακόμη να αποσαφηνίσει θέμαχα όπως η καχανομή αρμοδιοχήχων μεχαξύ χου 
ΥΠΠΠΑ και χων εξαρχώμενων από αυχό ορ7ανισμών (όπως και μεχαξύ χων διαφόρων 
διοικηχικών επιπέδων), η εσωχερική επικοινωνία και ο συνχονισμός και η διάθεση χων 
καχάλληλων πόρων 7ια την παρακολούθηση και την επφολή των αποφάσεων. 
Ειδικότερα, εξακολουθεί να υπάρχει ανά7κη Ρελτίωσης χων ικανοτήχων και χων 
θεσμικών δυναχοχήχων χων χοπικών αρχών. 
Προστασία καταναλωτών: Το Τμήμα Διαχείρισης της Ποιότητας και Ανάπτυξης των 
Δομών στο Υπουρ7είο Εθνικής Οικονομίας περιλαμΡάνει μονάδα, η οποία ασχολείται με 
την προστασία των δικαιωμάτων του καταναλωτή (4 άτομα). Τα κυριότερα καθήκοντα 
του τμήματος είναι η επεξερ7ασία και ο συντονισμός της νομοθεσίας και της πολιτικής 
στον τομέα των δικαιωμάτων και των συμφερόντων του καταναλωτή, καθώς και ο 
συντονισμός των λοιπών σχετικών δραστηριοτήτων. Επιπλέον, το Υπουρ7ΐκό ΣυμΡούλιο 
αποφάσισε στις 17 Μαρτίου 1998 να ιδρύσει Κέντρο 7ια την Προστασία των 
Δικαιωμάτων του Καταναλωτή (34 άτομα), υπό την εποπτεία του Υπουρ7είου Εθνικής 
Οικονομίας. Στο καταστατικό του εν λ07ω κέντρου διευκρινίζεται ότι αρμοδιότητα του 
είναι να ελέ7Χ£ΐ κατά πόσον 7ίνονται σεβαστά τα δικαιώματα του καταναλωτή στους 
τομείς των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών (εξαιρούνται οι τομείς που ελέ7χονται από 
53 
άλλα όρ7ανα, όπως ο χομέας χων ειδών διαχροφής, χα κχηνιαχρικά θέμαχα και η 
φαρμακοΡιομηχανία). 
Η Λεχχονία αρχίζει να αναπχύσσει πολιχική προσχασίας χων καχαναλωχών και θεσπίζει 
χα απαραίτηχα όρ7ανα σε αυτόν χον χομέα. Χρειάζεχαι να 7ÎVODV ακόμη πολλά 71α να 
εξασφαλισχεί πλήρης προσχασία χων δικαιωμάχων χων καχαναλωχών. 
Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: Το Υπουρ7είο Δικαιοσύνης (116 άτομα) της 
Λεττονίας έχει τρία κύρια καθήκοντα: 1) κατάρτιση νομοσχεδίων και υποΡολή νομικών 
γνωμοδοτήσεων, 2) διοίκηση των δικαστηρίων των δύο πρώτων Ραθμίδων, 3) 
καταχώρηση νομοθετικών πράξεων και τήρηση των μητρώων. Επιπλέον, στην 
αρροδιότητα ή την εποπτεία του υπουρ7είου υπά7ονται αρκετοί αυτόνομοι, νομικού 
χαρακτήρα φορείς: η Υπηρεσία Κρατικών Γαιών (3954 άτομα), το Κρατικό Κέντρο 
Γλώσσας (23 άτομα, μεταξύ των οποίων 18 επιθεωρητές), το ΣυμΡούλιο 
Πολιτο7ραφήσεων (155 άτομα), το ΣυμΡούλιο Ευρεσιτεχνιών (32 άτομα), η Γενική 
Διεύθυνση Κρατικών Αρχείων (26 άτομα) και το Μητρώο Εταιρειών (74 άτομα). 
Οι Εισα77ελίες είναι ανεξάρτητα όρ7ανα που δεν υπά7ονται στο Υπουρ7είο 
Δικαιοσύνης. Η Διοίκηση Φυλακών υπά7εται στην εποπτεία του Υπουρ7είου 
Εσωτερικών. Ωστόσο, από το 1999 η εν λ07ω διοίκηση θα υπαχθεί στο Υπουρ7είο 
Δικαιοσύνης. Η Συνοριακή Φρουρά (2730 άτομα) αποτελεί νέο θεσμό που θεσπίστηκε 
τον Ιανουάριο του 1997. 
Η Λεττονία οφείλει να επικεντρώσει τις προσπάθειες της στη ρελτίωση της λειτουρ7ίας 
του μηχανισμού απονομής δικαιοσύνης (όπως αναφέρθηκε ήδη στο ανωτέρω τμήμα 
"Πολιτικά κριτήρια") και ειδικότερα στην αναράθμιση του λειτουρ7ήματος των 
δικαστών και των εισα77ελέων. Τα συστήματα συνοριακής διαχείρισης στην ανατολική 
μεθόριο απαιτούν τη διάθεση σημαντικού ανθρώπινου δυναμικού και χρηματοδοτικών 
πόρων 71α να καταστούν αποτελεσματικά. Επίσης, είναι πολύ νωρίς 71α να αξιολθ7ηθεί 
κατά πόσον η διοίκηση είναι σε θέση να εφαρμόσει αποτελεσματικά τον πρόσφατα 
ψηφισθέντα νόμο περί ασύλου και να αντιμετωπίσει θέματα μετανάστευσης. Χρειάζεται 
να αυξηθούν οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται 7ια την επιμόρφωση των 
αστυνομικών και 7^α την αναράθμιση των ε7καταστάσεων, ούτως ώστε να Ρελτιωθεί η 
απόδοση της αστυνομίας και να προσελκύσει το σώμα νέο προσωπικό (αυτή τη στιγμή 
υπάρχουν περίπου 1099 κενές θέσεις στο αστυνομικό σώμα). 
Δημοσιονομικός έλεγχος: Η Κρατική Υπηρεσία Ελέ7χου (ΚΥΕ), ένα ανεξάρτητο 
συλλθ7ΐκό όρ7ανο, αποτελεί το κεντρικό στοιχείο του συστήματος που διαθέτει η 
Λεττονία 7ια την παρακολούθηση της χρησιμοποίησης των πόρων του κρατικού 
προϋπολθ7ΐσμού και των προϋπολθ7ΐσμών των ορ7ανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Η 
ΚΥΕ δύναται να ζητήσει την απόλυση των δημοσίων υπαλλήλων που ευθύνονχαι 71α 
απώλειες ποσών από χον κραχικό προϋπολθ7ΐσμό. Καχά τη διάρκεια ενός ελέγχου, η 
ΚΥΕ αξιολθ7εί το έρ70 των εσωτερικών δομών διαχειριστικού ελέγχου και προραίνει σε 
συστάσεις 71α τις απαραίτητες Ρελτιώσεις. Η ΚΥΕ αποτελείται από τέσσερα τμήματα 
αρμόδια 71α τον κρατικό προϋπολθ7ΐσμό, τις οικονομικές δραστηριότητες του κράτους, 
τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων και την τοπική αυτοδιοίκηση. 
Σε όλα τα υπουρ7εία έχουν συσταθεί μονάδες εσωτερικού διαχειριστικού ελέ7χου. Αυτές 
είναι υπεύθυνες 71α την ορ7άνωση, τον συντονισμό και την εποπτεία των διαχειριστικών 
ελέ7χων που διενερ7θύνται στον εκάστοτε ιαφερνητικό φορέα, αλλά και σε ορ7ανισμούς 
ή κρατικές επιχειρήσεις που τελούν υπό την εποπτεία κάποιου κυΡερνητικού φορέα. Οι 
εν λ07ω ρονάδες εσωτερικού διαχειριστικού ελέγχου υποράλλουν άπαξ ετησίως έκθεση 
54 
δρασχηριοχήχων στην Κραχική Υπηρεσία Eλέ7χoD. Επί χου παρόνχος, σχις μονάδες 
εσωχερικού διαχειρισχικού ελέγχου 13 υπουρ7είων απασχολούνχαι 99 ελεγκτές, αριθμός 
μάλλον μικρός σε σχέση με την ΚΥΕ που απασχολεί 159 ελε7κχές. Δεδομένου όχι οι 
απαιτήσεις της ΕΕ όσον αφορά χον διαχειρισχικό έλε7χο (7εωρ7ΐκές δαπάνες, 
διαρθρωχικά χαμεία, και ίδιοι πόροι) διαφέρουν αρκεχά από χα συσχήμαχα 
διαχειρισχικού ελέγχου της Λετχονίας, είναι προφανές όχι χρειάζεχαι να 7ΐνει σημανχικιί 
προεχοιμασία, προκειμένου να συσταθεί ο ανα7καίος μηχανισμός διαχείρισης και 
ελέ7χου και να αναΡαθμισχούν οι ικανόχηχες χου υφισχάμενου και χου μελλονχικού 
προσωπικού. Ειδικότερα, οι μονάδες εσωχερικού διαχειρισχικού ελέ7χου χρειάζεχαι να 
ενισχυθούν. 
Η Λεχχονία έχει σημειώσει περιορισμένη πρόοδο όσον αφορά την εκπλήρωση χων 
προχεραιοτήχων που θέχει σε αυχόν χον χομέα η εχαιρική σχέση 71α την προσχώρηση. Το 
Εθνικό Πρ07ραμμα 71α χην Υιοθέχηση χου Κεκτημένου θα πρέπει να περιλαμΡάνει 
λεπχομερή σχέδια και χρονικά πλαίσια 71α τη δημιουρ7ία χέχοιων συσχημάχων ελέγχου 
και 71α την αναΡάθμιση της ποιότηχας χου ανχίσχοιχου προσωπικού. 
4.3 Συνεργασία διοικήσεων 
Για να Ροηθήσουν χις υποψήφιες χώρες να ανχαποκριθούν σχις προκλήσεις όσον αφορά 
την ενίσχυση της διοικηχικής χους ικανόχηχας και χην προσαρμθ7ή χων διοικήσεων χους 
ενόψει χης εφαρμο7ής χου κεκτημένου, η Επιχροπή και χα κράτη μέλη αναπχύσσουν 
διαδικασία συνερ7ασίας χων διοικήσεων σχο πλαίσιο χου προ7ράμμαχος PHARE. Σχα 
κράτη μέλη χης ΕΕ, χο κεκτημένο εφαρμόζεχαι από χις εθνικές διοικήσεις (σε κενχρικό, 
περιφερειακό και χοπικό επίπεδο) και από ορ7ανισμούς, επα77ελμαχικούς φορείς και χον 
ιδιωχικό χομέα. Το ευρύ αυχό φάσμα διοικηχικής και χεχνικής εμπειρίας χίθεχαι πλέον 
σχη διάθεση χων υποψήφιων χωρών. Αρχικά, η συνερ7ασία χων διοικήσεων θα καλύπχει 
χέσσερις χομείς, χη 7εωρ7ία, χο περφάλλον, χον χρημαχοοικονομικό χομέα και τη 
δικαιοσύνη και χις εσωχερικές υποθέσεις, αλλά σχαδιακά 9α επεκχαθεί και θα καλύψει χο 
σύνολο χου κεκτημένου. 
Η Λεχχονία συμμεχέχει ενερ7ά σχη συνερ7ασία χων διοικήσεων. 
4.4 Γενική αξιολόγηση 
Η Λεχχονία έχει πρα7μαχοποιήσει ορισμένα σημανχικά Ρήμαχα όσον αφορά χην 
ενίσχυση της δημόσιας διοίκησης της, αναγνωρίζοντας χη σημασία που ενέχει η θέσπιση 
και η ανάπχυξη χης ικανόχηχας επιβολής χης νομοθεσίας σε χομείς όπως χα πρόχυπα και 
η πισχοποίηση, οι κραχικές ενισχύσεις και η εποπχεία χου χραπεζικού χομέα. Ενχούχοις, 
χρειάζονχαι περαιχέρω προσπάθειες 71α την αποσαφήνιση χων αρμοδιοχήχων όσον 
αφορά χο περιβάλλον και χην περιφερειακή ανάπχυξη. Η διοικηχική ικανόχηχα πρέπει να 
ενισχυθεί σχους χομείς χης 7εωρ7ίας, χης πνευμαχικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, της 
χελωνειακής και φορολθ7ΐκής διοίκησης, χης δικαιοσύνης και χων εσωχερικών 
υποθέσεων. Η ικανότητα χης δικασχικής εξουσίας να εφαρμόζει χο κεκτημένο χρειάζεται 
να ενισχυθεί με την ανύψωση του κύρους του επα77έλματος, που θα επιτευχθεί με την 
παροχή επιμόρφωσης και με την κατάλληλη πλήρωση των κενών θέσεων. 
55 
Γ. Συμπέρασμα 
Η Λεχχονία εξακoλoDθεί να πληροί χα πολιχικά κριχήρια χης Κοπε7χά7ης. Με7άλη 
πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά την ανχιμεχώπιση χων αδυναμιών που ενχοπίζονχαν 
σχη Γνώμη χης Επιχροπής και χων προχεραιοτήχων χης εχαιρικής σχέσης 7*α την 
προσχώρηση, ιδίως σε σχέση με την ενσωμάτωση των άνευ ιθα7ενείας κατοίκων. 
Σημασία σε διαρκή βάση πρέπει να αποδίδεται στην προα7ω7ή της διδασκαλίας της 
λεττονικής 7λώσσας μεταξύ των άνευ ιθα7ενείας κατοίκων, στη μεταρρύθμιση της 
δημόσιας διοίκησης, στην ενίσχυση της δικαστικής εξουσίας και στην καταπολέμηση της 
διαφθοράς. 
Η Λεττονία εξακολούθησε να σημειώνει πρόοδο όσον αφορά την ε7καθίδρυση 
οικονομίας αγοράς και ακολουθεί πορεία που θα της επιτρέψει, μεσοπρόθεσμα, να 
αντεπεξέλθει στις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της α7οράς εντός της Ένωσης. 
Η Λεττονία έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο κατά τη μεταφορά του κεκτημένου στο 
εθνικό δίκαιο, αλλά οφείλει να εδραιώσει την ικανότητα εφαρμο7ής και επιβολής του. 
Εφόσον το κατορθώσει, η Λεττονία θα είναι σε θέση μεσοπρόθεσμα να εφαρμόσει 
αποτελεσματικά το κεκτημένο. 
Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα 
για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της 
εφαρμογής 
Ο σκοπός της εταιρικής σχέσης 71α την προσχώρηση είναι να εντάξει σε ένα ενιαίο 
πλαίσιο τους τομείς προτεραιότητας που καθορίζονται στις Γνώμες της Επιτροπής, τα 
χρηματοδοτικά μέσα που τίθενται στη διάθεση των υποψήφιων χωρών 71α την ενίσχυση 
της υλοποίησης αυτών των προτεραιοτήτων και τους όρους που διέπουν αυτή την 
ενίσχυση. Κάθε υποψήφια χώρα κλήθηκε να θεσπίσει ένα Εθνικό Πρ07ραμμα 71α την 
υιοθέτηση του κεκτημένου, καθορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να 
αντιμετωπίσει την εταιρική σχέση 7ια την προσχώρηση και το χρονοδκχρραμμα 
υλοποίησης των προτεραιοτήτων που την αφορούν και παραθέτοντας πρόβλεψη 71α το 
κόστος σε ανθρώπινο δυναμικό και χρηματοδοτικούς πόρους. Τόσο οι εταιρικές σχέσεις 
7ΐα την προσχώρηση όσο τα Εθνικά Προ7ράμματα 71α την υιοθέτηση του κεκτημένου θα 
αναθεωρούνται τακτικά, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος που σημειώνεται και να 
καθίσταται δυνατός ο καθορισμός νέων προτεραιοτήτων. 
1. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση: εκτίμηση των 
βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων 
Στην εταιρική σχέση4 71α την προσχώρηση τάσσονται, όσον αφορά τη Λεττονία, οι 
ακόλουθες βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες: 
Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 622/98, ΕΕ L 85 της 20ής Μαρτίου 1998 
56 
• Πολιτικά κριτήρια: λήψη μέτρων 7ια τη διευκόλυνση της διαδικασίας 
πολιτθ7ράφησης, με στόχο την καλύτερη ενσωμάτωση των άνευ λεττονικής 
ιθα7ένειας κατοίκων, συμπεριλαμβανομένων των άνευ ιθα7ενείας παιδιών, και την 
ενίσχυση της διδασκαλίας της λεττονικής σε όσους δεν την έχουν ως μητρική 
7λώσσα. 
• Οικονομική μεταρρύθμιση: καθορισμός μεσοπρόθεσμων προτεραιοτήτων 
οικονομικής πολιτικής και από κοινού αξιολ07ηση στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής 
συμφωνίας: επιτάχυνση της αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων με βάση την οικονομία 
α7θράς, ιδίως με την ολοκλήρωση της διαδικασίας ιδιωτικοποιήσεων διαρκής 
ενίσχυση του τραπεζικού τομέα· εκσυγχρονισμός του 7εωρ7ΐκού τομέα και καθιέρωση 
κτηματολθ7ίου και μητρώου ιδιοκτησίας. 
• Ενίσχυση των θεσμικών και διοικητικών δυνατοτήτων: απαιτείται περαιτέρω 
διαρθρωτική μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και ιδίως της τελωνειακής και 
φορολθ7ΐκής διοίκησης, καθώς και των δυνατοτήτων δημοσιονομικού εΧεγχου, 
ενίσχυση του Υπουρ7είου Γεωρ7ίας και χάραξη στρατη7ΐκής 71α την επιμόρφωση των 
δικαστικών, ενίσχυση των κτηνιατρικών και φυτοϋ7ειονομικών υπηρεσιών ιδίως όσον 
αφορά τις ε7καταστάσεις στα εξωτερικά σύνορα, θεσμική ενίσχυση στον τομέα του 
περιβάλλοντος και έναρξη ε7καθίδρυσης δομών περιφερειακής και διαρθρωτικής 
πολιτικής. 
• Εσωτερική α7ορά: περαιτέρω εναρμόνιση, μεταξύ άλλων στους τομείς των 
δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, των δημοσίων συμβάσεων, 
των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, του ανταγωνισμού, των κρατικών ενισχύσεων 
και της έμμεσης φορολθ7ίας, ψήφιση νόμου περί κρατικών ενισχύσεων και αύξηση 
χης διαφάνειας με τη βελχίωση χου μηχρώου ενισχύσεων, καθώς και ενίσχυση χης 
νέας αρχής καχά χων ρονοπωλίων (ανχιχράσχ). 
• Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: ιδιαίτερα περαιτέρω προσπάθειες 7*·α την 
εφαρμο7ή μέτρων με σκοπό την καταπολέμηση της διαφθοράς και του ορ7ανωμένου 
ε7κλήματος και 71α τη συνέχιση της δικαστικής μεταρρύθμισης. 
• Περιβάλλον: συνέχιση της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της κοινοτικής νομοθεσίας 
πλαισίου, σχεδιασμός λεπτομερών προ7ραμμάτων προσέ77ΐσης και υλοποίηση 
στρατη7ΐκών που αφορούν μεμονωμένες νομοθετικές πράξεις. Σχεδιασμός και έναρξη 
εφαρμο7ής αυτών των προ7ραμμάτων και των στρατη7ΐκών. 
Η πρόοδος που έχει σημειωθεί ως προς την εκπλήρωση των βραχυπρόθεσμων 
προτεραιοτήτων, μπορεί να συνοψιστεί ως ακολούθως: 
• Πολιτικά κριτήρια 
Η Λεττονία σημείωσε σημαντική πρόοδο όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες 
προτεραιότητες που θέτει η εταιρική σχέση 71α την προσχώρηση σε σχέση με τα 
πολιτικά κριτήρια. Το επιτυχημένο δημοψήφισμα της 3ης Οκτωβρίου 7ια την 
τροποποίηση του νόμου περί ιθα7ενείας διευκόλυνε την επιτάχυνση της διαδικασίας 
πολιτο7ράφησης, ιδίως χάρη στην κατάρ7ηση του συστήματος των "παραθύρων" (71α 
λεπτομέρειες, βλ. κεφάλαιο 1.2.3.) και στη χορή7ηση της ιθα7ένειας στα άνευ ιθα7ενείας 
παιδιά. Το πρώτο στάδιο του προ7ράμματος διδασκαλίας της λεττονικής 7λώσσας 
ολοκληρώθηκε με την επιμόρφωση 2.799 καθηγητών μειονοτικών σχολείων 
(επιμόρφωση διδασκόντων) και με χη διδασκαλία περίπου 12.999 αχόμων που δεν έχουν 
τη λεττονική ως μητρική 7λώσσα. 
• Οικονομικά κριτήρια 
57 
Η Λεχχονία επεξερ7άσχηκε μεσοπρόθεσμη οικονομική σχραχη7ΐκή και προέβη σε από 
κοινού αξιολ07ηση ρε την Επιτροπή. Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης των MME έχει 
σχεδόν ολοκληρωθεί. Η ιδιωτικοποίηση ορισμένων με7αλύτερων επιχειρήσεων, ιδίως 
του τορέα της κοινής ωφελείας, παραμένει σε εκκρεμότητα. Θα χρειαστεί να 
καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων 71α αρκετά έτη 
ακόμη. Ο τραπεζικός τομέας έχει ενισχυθεί σημαντικά χάρη στην αυστηρότερη εποπτεία. 
Ο εκσυ7χρονισρός του 7εωρ7ΐκού τομέα και η καθιέρωση κτηματολθ7ίου και μητρώου 
ιδιοκτησίας ευρίσκεται εν εξελίξει, αλλά δεν έχει ολοκληρωθεί. 
• Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας 
Η Λεττονία έχει αρχίσει στρατη7ΐκή μεχαρρύθμιση χου χομέα χης δημόσιας διοίκησης, 
με βάση κυρίως τη χάραξη ρεσοπρόθεσμης σχραχη7ΐκής χον Μάρχιο χου 1998. 
Ιδιαίτερες προσπάθειες καταβάλλονται 71α τη ρεταρρύθμιση της φορολθ7ΐκής και της 
τελωνειακής διοίκησης, όπου η πρόοδος είναι ήδη εμφανής. Οι προετοιμασίες 71α την 
προσχώρηση στο Υπουρ7είο Γεωρ7ίας (συμπεριλαμβανομένων των κτηνιατρικών και 
φυτοϋ7ειονομικών υπηρεσιών), στα περιβαλλοντικά όρ7ανα και στο δικαστικό σώμα θα 
απαιτήσουν σημαντικές επί πλέον προσπάθειες και χρηματοδοτικούς πόρους. Οι 
προετοιμασίες 7ια την εφαρρο7ή της περιφερειακής και της διαρθρωτικής πολιτικής 
έχουν αρχίσει. Οι μονάδες εσωτερικού διαχειριστικού ελέ7χου χρειάζεται να ενισχυθούν, 
ώστε να είναι σε θέση να διοχετεύουν τους πόρους των διαρθρωτικών ταμείων και του 
ταμείου συνοχής της ΕΕ κατά τρόπο αποτελεσρατικό και αξιόπιστο. 
• Εσωτερική αγορά 
Νοροθετική και θεσμική πρόοδος έχει σημειωθεί στους τομείς των δικαιωμάτων 
πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, των δημοσίων συμβάσεων και των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η εποπτεία του τραπεζικού τομέα είναι σε 7ενικές 
7ραμμές υψηλής ποιότητας και η Υπηρεσία Δημοσίων Συμβάσεων έχει αναπτύξει την 
ικανότητα επιβολής του ρυθμιστικού πλαισίου. Η ικανότητα εποπτείας του μη 
τραπεζικού χρηρατοπιστωτικού τομέα χρειάζεται ·να ενισχυθεί. Το Συμβούλιο 
Ανταγωνισμού και η Επιτροπή Εποπτείας των Κρατικών Ενισχύσεων έχουν συσταθεί 71α 
να επιβλέπουν την εφαρμο7ή της νέας νομοθεσίας περί αντα7ωνισμού και κρατικών 
ενισχύσεων. Η έρευνα 71α τις κρατικές ενισχύσεις, που πρα7ματοποιήθηκε το 1997 και 
δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 1998, προσανατολίζεται περισσότερο στις απαιτήσεις της 
ΕΕ σε σχέση ρε εκείνη που δηροσιεύθηκε 71α τα έτη 1995 και 1996. 
• Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις 
Το 1997 συστάθηκε Συμβούλιο 7ια την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, ενώ τον 
Ιανουάριο του 1998 η Λεττονία θέσπισε εθνικό πρ07ραμμα που περιλαμβάνει επεί7ουσες 
βραχυπρόθεσμες δράσεις καταπολέμησης της διαφθοράς, το οποίο θα αναθεωρείται κάθε 
εξάμηνο. Το 1998 ψηφίστηκαν νόμοι 71α την προστασία των μαρτύρων και των θυμάτων 
ε7κληματικών ενερ7ειών, καθώς και περί νοριμοποίησης προσόδων παράνομων 
δραστηριοτήτων. Η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος συνεχίζεται. Εντούτοις, 
θα χρειαστεί να διατεθούν σημαντικοί επιπλέον πόροι 71α την επιμόρφωση και 71α την 
επαγγελμαχική αναβάθμιση χων δικασχών. 
• Περιβάλλον 
Πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την εναρμόνιση της λεχχονικής νομοθεσίας με χο 
κεκτημένο στον τομέα του περιβάλλοντος και εκπονήθηκαν σχέδια 71α την ανάληψη 
περαιτέρω δραστηριότητας. Παρ'όλα αυχά, η διαχείριση χων χοξικών αποβλήχων 
αποχελεί έναν από χους χομείς, σχους οποίους απαιχείχαι με7αλύχερη πρόοδος. 
58 
Η Λεχχονία έχει ανχαποκριθεί καχά χρόπο ικανοποιηχικό σχις περισσόχερες από χις 
βραχυπρόθεσμες προχεραιότηχες της εχαιρικής σχέσης 71α την προσχώρηση. Η Λεχχονία 
οφείλει να επιχαχύνει τη διαδικασία μεχαφοράς σχο εθνικό δίκαιο χου κεκτημένου σχους 
χομείς της πνευμαχικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας και χων δημοσίων συμβάσεων και 
να ανχιμεχωπίσει πληρέσχερα την προχεραιόχηχα που θέχει ο χομέας της διοικηχικής 
ικανόχηχας. 
2. Αξιολόγηση του εθνικού προγράμματος για την υιοθέτηση του 
κεκτημένου 
Η πρώτη εκδοχή χου Εθνικού Προ7ράμμαχος 71α την υιοθέτηση χου κεκτημένου χης 
Λεχχονίας υποβλήθηκε σχις 27 Μαρχίου. Το Εθνικό Πρ07ραμμα 71α την υιοθέτηση χου 
κεκτημένου ε7κρίθηκε από την κυβέρνηση στις 28 Απριλίου χωρίς ουσιασχικές aXXayéq. 
Το Εθνικό Πρ07ραρμα 71α χην υιοθέτηση χου κεκχημένου χης Λεχχονίας ονομάζεχαι 
επίσης "Τρίχο Εθνικό Πρ07ραμμα 71α την Ενσωμάχωση στην ΕΕ", καθόχι η Λεχχονία 
είχε ήδη εκπονήσει νωρίχερα δύο παρόμοια προ7ράμμαχα ενσωμάχωσης. Το Εθνικό 
Πρ07ραμμα 71α την υιοθέτηση χου κεκχημένου υποδιαιρείχαι σε χρία κύρια μέρη που 
ανχισχοιχούν σχα κριτήρια της Κοπε7χά7ης και σε ένα χέχαρχο μέρος που 
επικενχρώνεχαι στη διοικηχική ικανόχηχα. Κάθε ένα από χα χέσσερα μέρη εξεχάζει χα 
κυριόχερα σηρεία που αφορά η εταιρική σχέση 7ια την προσχώρηση (ΕΣΠ) σε 
διαφορετικά δελτία. 
Το Εθνικό Πρ07ραμμα 71α την υιοθέτηση του κεκτημένου της Λεττονίας αποτελεί μια 
καλή αρχή 71α τον καθορισμό των προτεραιοτήτων όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο 
η χώρα θα αναλάβει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση στην ΕΕ. Στα 
δελτία που έχουν καταρτιστεί περιγράφονται πλήρως η σημερινή κατάσταση σε κάθε 
τομέα, οι έρ7α που πρέπει να πραγματοποιηθούν, το αρμόδιο θεσμικό όρ7ανο, οι 
συντελεστές και τα αποτελέσματα και παρατίθεται αξιολ07ηση των κινδύνων. Παρ'όλα 
αυτά, το Εθνικό Πρ07ραμμα 71α την υιοθέτηση του κεκτημένου πρέπει να αναφέρεται 
πιο συ7κεκριμένα στις επιμέρους οδη7ίες και να τάσσει συ7κεκριμένη προθεσμία 71α την 
εφαρμο7ή τους. 
Συνολικά, οι κυριότερες προτεραιότητες που θέτει η εταιρική σχέση 7ια τΆν 
προσχώρηση καλύπτονται, έστω και αν χρειάζεται ευρύτερη κάλυψη χου κεκχημένου σε 
ορισμένους χομείς, μεχαξύ χων οποίων η ελεύθερη κυκλοφορία χων εμπορευμάχων (μη 
εναρμονισμένος χομέας), η κοινωνική πολιχική, χο περιβάλλον (ορισμένα σχοιχεία χου 
κεκχημένου απουσιάζουν), οι μεχαφορές (οδη7ίες 71α χις συνδυασμένες μεχαφορές, 
ασφάλεια χερσαίων μεχαφορών και αρκεχές οδη7ίες σχεχικά με χις θαλάσσιες 
μεχαφορές), οι τηλεπικοινωνίες, η ενέρ7εια, η προσχασία χων καχαναλωχών (πωλήσεις 
εξ αποσχάσεως, συ7κριχική διαφήμιση και ανα7ραφή χιμών) και η σχαχισχική 
(χρειάζονχαι περισσόχερες λεπχομέρειες). 
Ένας χομέας που καλύπχεχαι καχά χρόπο ιδιαίχερα ικανοποιηχικό είναι η κοινωνική 
ενσωμάχωση, όπου ενχάσσονχαι και η επιχάχυνση χων διαδικασιών πολιχο7ράφησης και 
η διδασκαλία χης λεχχονικής 7λώσσας. 
Κάθε χεχνικό δελχίο καλύπχει και χην απαιχούμενη δομή. Για κάθε μέχρο, αναφέρονχαι 
συνήθως οι ανχίσχοιχες ανά7κες σε θεσμικά όρ7ανα, προσωπικό και επιμόρφωση, αν και 
59 
DπάpχoDV λί7α κενά. Όσον αφορά χις δημοσιονομικές πλευρές, η αξιολ07ηση χρειάζεχαι 
περαιχέρω αvάλDση. 
Οι ανωχέρω παρατηρήσεις, καθώς και ορισρένες λεπχομέρειες που αφορούν ειδικούς 
χορείς, κοινοποιήθηκαν σχις αρχές της Λεχχονίας, οι οποίες δεσμεύθηκαν να 
αναθεωρήσουν αναλ07ως χο Εθνικό Πρ07ραμμα 71α την υιοθέτηση χου κεκτημένου. 
Μεχά την αναθεώρηση χου Εθνικού Προ7ράμμαχος 71α την υιοθέτηση χου κεκτημένου, 
η Επιτροπή θα λάβει θέση επ'αυχού, την οποία θα διαβιβάσει σχο Συμβούλιο ενχός χου 
δευχέρου εξαμήνου χου 1999, όχαν θα επανεξεχασχεί η εχαιρική σχέση 7ια την 
προσχώρηση. 
60 
Παράρτημα 
Στατιστικά στοιχεία 
61 
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 
BaoiKd 5e5o^£va 
nXi)0vo|i6<; (TEXOI; TTJ<; TTEpiddov) 
EwoXlKlj EKTaOlJ 
EOVIKOI Xoyapuzopoi 
AKaBdpioro eyxcopio jrpo'iov OE xpsxovaeq TIJIE<; 
AKaOdpiOTO eyxcopio npoidv oe xpe%o\)azq rifieq 
AKaOdpioTo eyxcopio npo'idv OE Tptypvatq TIUE<;S 
AidpOpcooij n\q napaycoyfjc; 
- recopyia 
- Bionnxavia 
- KaxaoKEVEi; 
- YnTipeoie^ 
AidpOpcooij TCOV Sanavcov 
-AandvEt; TEXIKTJC; KaTavdXcooii<; 
- TOJV VOlKOKVpiCOV Kai TCOV MKIEN 
- TOV Squooiov 
- AKaOdpiorci; £7r£v5vaei<; rcdyiov KecpaXaiov 
- E^aywyE? ayaOcov Kai tmtipeaicbv 
- Eiaaycoy£<; ayaOcov Kai VTTIIPEOICOV 
AKuOupioTo eyxcopio npo'iov 
AKaOdpioTo eyxcopio rcpoiov KUTU KecpaXij 
noooox6 7tXr|0copiciio\) 
AEIKTEI; Tificov KaTavaXcoTOV 
Iao^vyio 7tX.Tipa)ntbv 
-E^aycoyes ayaOcov 
-Eioaycoyec; ayaOcov 
-EfuropiKd ioo£vyio 
-D7TT|p£oi£9, KaOapsg 
-fiioddqua, KaOapd 
-KaOape*; Tpexovoeg perapipdoEK; 
-TCOV onoicov: fierapipdoEK; Stipoaiou 
-Iooc^vyio Tpfixovocov ovvaXXaycov 
-AaoOspaTiKd oToiXEia TOV EVEpyqTiKov (ovpjr.xpvoov) 1993 
2566 
6459 
1,5 
1,9 
700 
σε % ι 
11,8 
30,8 
4,3 
53,2 
< 
°/« 
-14,9 
4000 
°/« 
109,2 
900 
898 
3 
281 
6 
67 
40 
356 
472 1994 
2530 
σε X 
6459 
< 
2,0 
< 
3,1 
σεΕ< 
1200 
Γης συνολικής 
9,5 
25,4 
5,9 
59,2 
τε % του ακα( 
μεταβολή σε 
0,6 
σε μονάδί 
4200 
μεταβολή σε 
35,9 
859 
1111 
-253 
303 
8 
112 
90 
169 
521 1995 
σε χιλιάδες 
2502 
ιλιάδες εκτ< 
6459 
ιε δισ. Λατ( 
2,3 
τεδισ. ECI 
3,4 
CU κατά κε 
1400 
ακαθάριστης 
10,8 
28,1 
5,1 
56,0 
άριστου εγχώ 
84,8 
62,6 
22,2 
17,6 
46,9 
49,3 
σχέση με το π\ 
-0,8 
:ς αγοραστική 
4300 
σχέση με το π| 
25,0 
σε εκατ. ECU 
1046 
1489 
-443 
362 
15 
54 
27 
-12 
458 1996 
2480 
ipia 
6459 
2,8 
J 
4,0 
ipaXrj 
1600 
rtpo<mGenevn< 
9,0 
26,4 
4,7 
59,9 
HOD jrpo'i6vTOi 
88,7 
66,8 
21,9 
18,1 
54,5 
61,3 
JOTyyotificvo tt 
3,3 
;Suvannq 
4700 
>oqyo«ncvo 6T 
17,6 
1172 
1800 
-628 
302 
32 
73 
40 
-221 
595 1997 
2458 
6459 
3,2 
4,9 
2000 
5 a^iaq 
7,4 
25,7 
5,0 
61,9 
86,5 
65,2 
21,3 
18,7 
56,2 
61,4 
<><; 
6,5 
5100 
oq 
1542 
2369 
-826 
333 
40 
64 
25 
-389 
703 
62 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 
BaoiKd 5£5op.£va 
nXi)8uo|i6<; (rekoq n\q 7TEpi65ov) 
EwoXlKlj £KTaOt) 
EOVIKOI Xoyapiaopoi 
AKaBdpioro eyxcopio rcpoidv OE Tpexovoe<; TIJIE<; 
AKaOdpiOTO eyxcopio npo'idv OE TpEXOvaei; rifieq 
AKaOdpioTo eyxcopio npo'idv OE Tpexovo£<; TIUE<;S 
AidpOpcooij n\q 7iapaytoyfj<; 
- TEcopyia 
- Bionnxavia 
- KaTaoK£V£<; 
- YntipeoiE? 
AidpOpcooij TCOV Sanavcov 
-AandvEt; TEXIKIJC; KaTavdXcooiji; 
- TCOV VOlKOKVpiCOV Kai TCOV MKIEN 
- TOV Sijuooiov 
- AkaOdpioTEi; £7T£v5voei<; rtdyiov KecpaXaiov 
- E^aycoyE? ayaOcov Kai V7ttjp£aicbv 
- Eiaaycoy£<; ayaOcov Kai VTTIJPEOICOV 
AKaOdpioTo eyxcopio npo'iov 
AKaOdpioTo eyxcopio rcpoidv KUTU KecpaXij 
noooox6 7tXr|0copiciio\) 
AEIKTEI; Tificov KaTavaXcoTOV 
Iao^vyio 7tX.Tipa)ntbv 
-E^aycoyes ayaOcov 
-Eioaycoyec; ayaOcov 
-epnopiKd loo^vyio 
-vrcijpEoiet;, KaOapeq 
-Eioddijua, KaOapd 
-KaOape*; Tpexovoeq perapipdoEK; 
-TCOV onoicov: |i£Tapipdo£i<; 5ijp.ooiov 
-Ioo^vyio Tpfixovocov ovvaXXaycov 
-AaoOspaTiKd oToiXEia TOV EVEpyijTiKov (ovpjr.xpvoov) 1993 
2566 
6459 
1,5 
1,9 
700 
σε % ι 
11,8 
30,8 
4,3 
53,2 
< 
°/« 
-14,9 
4000 
°/« 
109,2 
900 
898 
3 
281 
6 
67 
40 
356 
472 1994 
2530 
σε X 
6459 
< 
2,0 
< 
3,1 
σεΕ< 
1200 
Γης συνολικής 
9,5 
25,4 
5,9 
59,2 
τε % του ακα( 
μεταβολή σε 
0,6 
σε μονάδί 
4200 
μεταβολή σε 
35,9 
859 
1111 
-253 
303 
8 
112 
90 
169 
521 1995 
σε χιλιάδες 
2502 
ιλιάδες εκτ< 
6459 
ιε δισ. Λατ( 
2,3 
τεδισ. ECI 
3,4 
CU κατά κε 
1400 
ακαθάριστης 
10,8 
28,1 
5,1 
56,0 
άριστου εγχώ 
84,8 
62,6 
22,2 
17,6 
46,9 
49,3 
σχέση με το π\ 
-0,8 
:ς αγοραστική 
4300 
σχέση με το π| 
25,0 
σε εκατ. ECU 
1046 
1489 
-443 
362 
15 
54 
27 
-12 
458 1996 
2480 
ipia 
6459 
2,8 
J 
4,0 
ipaXrj 
1600 
rtpo<mGenevn< 
9,0 
26,4 
4,7 
59,9 
HOD jrpo'i6vTOi 
88,7 
66,8 
21,9 
18,1 
54,5 
61,3 
JOTyyotificvo tt 
3,3 
;Suvannq 
4700 
>oqyo«ncvo ^T 
17,6 
1172 
1800 
-628 
302 
32 
73 
40 
-221 
595 1997 
2458 
6459 
3,2 
4,9 
2000 
5 a^iaq 
7,4 
25,7 
5,0 
61,9 
86,5 
65,2 
21,3 
18,7 
56,2 
61,4 
<><; 
6,5 
5100 
oq 
1542 
2369 
-826 
333 
40 
64 
25 
-389 
703 
62 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 
BaoiKd 5£5op.eva 
nXi)8vo|i6<; (rekoq n\q Trspiodov) 
EwoXiKij £KTaOt) 
EOVIKOI Xoyapiaopoi 
AKaBdpioro eyxcopio irpoidv oe Tpexovoe<; Tip.£<; 
AKaOdpioTo eyxcopio npo'idv oe TPEXOVOEI; Tipeq 
AKaOdpioTo eyxcopio npo'idv oe TpexovoE^ TIUE^S 
AidpOpcooi) n\q 7iapaya)yfj<; 
- TEcopyia 
- Bio^nxavia 
- KaTaoKEveq 
- YntipeoiE? 
AidpOpcooij TCOV Sanavcov 
-AandvEt; TeXiKqc; KaTavdXcooqi; 
- TCOV VOlKOKVpiCOV Kai TCOV MKIEN 
- TOV Squooiov 
- AkaOdpioTEi; £7T£v5voei<; ndyiov KecpaXaiou 
- E^aycoyE? ayaOcov Kai vnt]p£aicov 
- EioaycoyEc^ ayaOcov Kai vnr\p£oiuiv 
AKaOdpioTo eyxcopio npo'iov 
AKaOdpioTo eyxcopio npoiov KUTU KecpaXij 
noooox6 7iXr|0copio^oij 
AEIKTEI; Tificov KaTavaXcoTOV 
Iooc^vyio 7tX.Tipa)ntbv 
-E^aycoyei; ayaOcov 
-Eioaycoyei; ayaOcov 
-EpnopiKd loo^vyio 
-vnf)p£oi£g, KaOapEi; 
-Eioddqua, KaOapd 
-Ka0ape<; Tpexovoeq p.ETapipdo£ii; 
-TCOV onoicov: pETapipdoei^ dt]p.ooiov 
-Ioo^vyio Tpfixovocov ovvaXXaycov 
-A^coOfipaTiKd oToiXEia TOV £V£pyi]TiKov (ovun.xpvoov) 1993 
2566 
6459 
1,5 
1,9 
700 
σε % ι 
11,8 
30,8 
4,3 
53,2 
< 
°/« 
-14,9 
4000 
°/« 
109,2 
900 
898 
3 
281 
6 
67 
40 
356 
472 1994 
2530 
σε χ 
6459 
< 
2,0 
< 
3,1 
σεΕ< 
1200 
Γης συνολικής 
9,5 
25,4 
5,9 
59,2 
τε % του ακα( 
μεταβολή σε 
0,6 
σε μονάδί 
4200 
μεταβολή σε 
35,9 
859 
1111 
-253 
303 
8 
112 
90 
169 
521 1995 
σε χιλιάδες 
2502 
ιλιάδες εκτ< 
6459 
ιε δισ. Λατ( 
2,3 
τεδισ. ECI 
3,4 
CU κατά κε 
1400 
ακαθάριστης 
10,8 
28,1 
5,1 
56,0 
άριστου εγχώ 
84,8 
62,6 
22,2 
17,6 
46,9 
49,3 
σχέση με το π\ 
-0,8 
:ς αγοραστική 
4300 
σχέση με το π| 
25,0 
σε εκατ. ECU 
1046 
1489 
-443 
362 
15 
54 
27 
-12 
458 1996 
2480 
ipia 
6459 
2,8 
J 
4,0 
ipaXrj 
1600 
rtpo<mGenevn< 
9,0 
26,4 
4,7 
59,9 
HOD jrpo'i6vTOi 
88,7 
66,8 
21,9 
18,1 
54,5 
61,3 
JOTyyotificvo tt 
3,3 
;Suvannq 
4700 
>oqyo«ncvo 6T 
17,6 
1172 
1800 
-628 
302 
32 
73 
40 
-221 
595 1997 
2458 
6459 
3,2 
4,9 
2000 
5 a^iaq 
7,4 
25,7 
5,0 
61,9 
86,5 
65,2 
21,3 
18,7 
56,2 
61,4 
<><; 
6,5 
5100 
oq 
1542 
2369 
-826 
333 
40 
64 
25 
-389 
703 
62 
-AjroOepaTiKd oToiXEia TOV EVEpyijTiKov (EKT6<; xpuoov) 
Atjpdaia oiKOVopiKd 
TeviKd £X>£iuua/TrX£dvaoua Sijuooiov 
AKaOdpiOTO E^coTEpiKd XPEog 
OlKOVOpiKOl SeiKTEq 
NouiouaTiKd peyeOtj 
-Ml 
-M2 
£l)VOXo TTIOTCOOECOV 
MEoa Ppaxv^pdOsojia EftiTdKia 
- ETTIT6KIO 5av£iop>ov 
- EKITOKIO KaTaOeoEcov 
LwaXXayuaTiKEi; IOOTIUIEI; ECU 
- MEOOCJ dpoi; TIJ<; nspiddov 
- TeKoq TIJ<; 7T£pi65ov 
- I/raOuiousvoi; OEIKTIJI; TIUCOV avvaXldyuaTOi; 
E^coTepiKO Epjrdpio 
EioaycoyEi; 
E^aycoyEq 
loo^vyio 
'Opoi Eunopiov 
EioaycoyEi; and TIJV EE-15 
E^aycoyE^ npoq TIJV EE-15 
AtmoypacpiKd otoixEia 
rioaoaTO cpvaiKiji; av^ijoiji; 
I1OOOOT6 KaOapt'j; u£TavdoT£Voij<; 
/ 
I1OOOOT6 PpecpiKij^ OvijoifidTijTai; 
ripoo6oKcop.£vij 5idpK£ia ^coiji;: Av6p£; 
rvvaiK£<; 
Ayopd Epyaaia<; 
IlooooTd oiKovopiKij; 5paoTijpi6Tt)Ta9 (peOoSo; AOE) 
IIOOOOTO av£pyia<; (pc0o5o<; AOE): EvvoXo 
< 25 ETCOV 
> 25 ETCOV 
MEOIJ anaoxdXijoij KaTd K^dSoix; NACE 
- TECopyia KUI SaooKouia 
- Biopijxuvia 
- KaTaoKEvei; 
- Yll1Jp£Oi£^ 387 443 385 522 638 
σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος 
-1,9 
9,9 10,9 -1,3 
9,6 
1993 1994 1995 1996 1997 
σε δισ. ECU 
0,3 
0,5 
0,4 0,5 
0,7 
0,7 0,5 
0,5 
0,5 0,6 
0,6 
0,5 0,8 
0,9 
0,8 
% ετησίως 
46,8 
39,3 35,3 
31,7 28,3 
14,8 19,1 
11,7 15,1 
5,9 
(1ECU=... Λατς) 
0,7929 
0,6638 
100 0,6641 
0,6741 
245,9 0,6896 
0,7057 
319,6 0,6996 
0,6967 
346,6 0,6595 
0,6515 
354,7 
σε εκατ. ECU 
809 
855 
-46 1043 
831 
-212 1389 
997 
-393 1827 
1137 
-690 2402 
1429 
-927 
αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους= 100 
σε % του συνόλου 
17,13 
24,35 25,00 
27,92 49,98 
44,09 49,24 
44,69 : 
: 
ανά χιλιάδες πληθυσμού 
-4,8 
-10,8 -6,9 
-7,4 -6,9 
-4,2 -5,8 
-2,9 : 
: 
ανά 1000 γεννήσεις ζώντων 
15,9 15,5 18,5 15,8 15,6 
κατά τη γέννηση 
60,8 
73,1 63,9 
75,6 64,0 
75,0 
σε % του εργατικού δυναμικού 
67,6 
18,9 
30,1 
17,0 59,8 
18,3 
29,0 
16,6 59,7 
14,4 
24,9 
12,9 
σε % του συνόλου 
19,5 
23,1 
5,5 
51,9 19,3 
21 
5,5 
54,2 18,5 
20,4 
5,4 
55,7 18,3 
19,9 
5,7 
56,1 18,3 
19,8 
5,7 
56,2 
63 -AjroOepaTiKd oToixsia TOV EvepyijTiKov (EKT6<; xpuoov) 
Atjpdaia oiKOVopiKd 
TeviKd £X>£iuua/TrX£dvaoua Sijuooiov 
AKaOdpiOTO E^coTEpiKd jjpcoq 
OiKOvopiicoi SeiKteq 
NouiouaTiKd peyeOtj 
-Ml 
-M2 
£l)VOXo TTIOTCOOECOV 
Meoa Ppaxv7rp60£opa EftiTdKia 
- ETTIT6KIO 5av£iopov 
- EftlTOKlO KaTa0£O£COV 
LvvaXXayuaTiKEc; IOOTIUIEI; ECU 
- MEOOCJ dpoi; TIJ<; Tispiddov 
- TeKoq TIJ<; Trepiddov 
- I/raOuiousvoi; OEIKTIJI; TIUCOV avvaXldyuaTOi; 
E^COTEplKO Ep7C6plO 
EioaycoyEi; 
E^aycoyEq 
loo^vyio 
'Opoi Eunopiov 
EioaycoyEi and TIJV EE-15 
E^aycoyE^ npoq TIJV EE-15 
AtjuoypacpiKd otoixEia 
rioaoaTO cpvaiKiji; av^ijoiji; 
IlooooTd KaOaptjg UETavdoTfivoiji; 
/ 
IlooooTd PpecpiKij; OvijoiudTijTai; 
ripoo6oKcop£vij 5idpK£ia ^coiji;: Av6p£; 
rvvaiK£<; 
Ayopd Epyaaia<; 
IlooooTd OIKOVOUIKIJ; SpaoTTjpioTtjTa; (UEOOSOI; AOE) 
IIOOOOTO avspyiai; (pc0o5o<; AOE): EvvoXo 
< 25 ETCOV 
> 25 ETCOV 
MEOIJ anaoxdXijoij KaTd K^dSoix; NACE 
- TECopyia KUI SaooKouia 
- Biouijxuvia 
- KaTaoKEVEi; 
- Yjrijp£oi£<; 387 443 385 522 638 
σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος 
-1,9 
9,9 10,9 -1,3 
9,6 
1993 1994 1995 1996 1997 
σε δισ. ECU 
0,3 
0,5 
0,4 0,5 
0,7 
0,7 0,5 
0,5 
0,5 0,6 
0,6 
0,5 0,8 
0,9 
0,8 
% ετησίως 
46,8 
39,3 35,3 
31,7 28,3 
14,8 19,1 
11,7 15,1 
5,9 
(1ECU=... Λατς) 
0,7929 
0,6638 
100 0,6641 
0,6741 
245,9 0,6896 
0,7057 
319,6 0,6996 
0,6967 
346,6 0,6595 
0,6515 
354,7 
σε εκατ. ECU 
809 
855 
-46 1043 
831 
-212 1389 
997 
-393 1827 
1137 
-690 2402 
1429 
-927 
αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους= 100 
σε % του συνόλου 
17,13 
24,35 25,00 
27,92 49,98 
44,09 49,24 
44,69 : 
: 
ανά χιλιάδες πληθυσμού 
-4,8 
-10,8 -6,9 
-7,4 -6,9 
-4,2 -5,8 
-2,9 : 
: 
ανά 1000 γεννήσεις ζώντων 
15,9 15,5 18,5 15,8 15,6 
κατά τη γέννηση 
60,8 
73,1 63,9 
75,6 64,0 
75,0 
σε % του εργατικού δυναμικού 
67,6 
18,9 
30,1 
17,0 59,8 
18,3 
29,0 
16,6 59,7 
14,4 
24,9 
12,9 
σε % του συνόλου 
19,5 
23,1 
5,5 
51,9 19,3 
21 
5,5 
54,2 18,5 
20,4 
5,4 
55,7 18,3 
19,9 
5,7 
56,1 18,3 
19,8 
5,7 
56,2 
63 -Ajro0£uaTiKd OToiXEia TOV EVEpyijTiKov (EKT6<; xpuoov) 
Atjpdaia oiKOVouiKd 
TfiviKd £X>£iuua/7iX£6vaoua Sijuooiov 
AKaOdpiOTO E^coTEpiKd jjpcoq 
OiKOvopiicoi SEIKTEI; 
NouiouaTucd UEyfiOij 
-Ml 
-M2 
LVVOXO TTIOTCOOECOV 
Meoa PpaxvTipdOsoua E7iiTdKia 
- ETTIT6KIO 5av£iouov 
- EftlTOKlO KaTa0£O£COV 
LvvaXXayuaTiKEi; IOOTIUIEI; ECU 
- MEOOC; dpoi; TIJ<; TiEpiddov 
- TETXN; TIJ<; Trepiddov 
- I/raOuiousvoi; OEIKTIJI; TIUCOV avvaXldyuaTOi; 
E^COTEplKO EU7t6pl0 
EioaycoyEi; 
E^aycoyEq 
loo^vyio 
'Opoi Eunopiov 
EioaycoyEi; and TIJV EE-15 
E^aycoyE^ npoq TIJV EE-15 
AtjuoypacpiKd otoixEia 
rioaoaTO cpvoiKiji; av^n^n^ 
IlooooTd KaOaptjg pETavdoTEVoiji; 
/ 
IlooooTd PpecpiKij; OvijoifidTijTai; 
npoo6oKcop£vij 5idpK£ia ^coiji;: Av6p£; 
TwaiKEi; 
Ayopd Epyaaia<; 
IlooooTd oiKovopiKij^ SpaaTTjpioTijTtt; (\iE0odoq AOE) 
IIOOOOTO avEpyiai; (pc0o5oi; AOE): LvvoXo 
< 25 ETCOV 
> 25 ETCOV 
MEOIJ anaoxdXijaij KaTd K^dSoix; NACE 
- TECopyia KUI SaooKopia 
- Biopijxuvia 
- KaTaoKEVEi; 
- Y7T1Jp£Oi£^ 387 443 385 522 638 
σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος 
-1,9 
9,9 10,9 -1,3 
9,6 
1993 1994 1995 1996 1997 
σε δισ. ECU 
0,3 
0,5 
0,4 0,5 
0,7 
0,7 0,5 
0,5 
0,5 0,6 
0,6 
0,5 0,8 
0,9 
0,8 
% ετησίως 
46,8 
39,3 35,3 
31,7 28,3 
14,8 19,1 
11,7 15,1 
5,9 
(1ECU=... Λατς) 
0,7929 
0,6638 
100 0,6641 
0,6741 
245,9 0,6896 
0,7057 
319,6 0,6996 
0,6967 
346,6 0,6595 
0,6515 
354,7 
σε εκατ. ECU 
809 
855 
-46 1043 
831 
-212 1389 
997 
-393 1827 
1137 
-690 2402 
1429 
-927 
αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους= 100 
σε % του συνόλου 
17,13 
24,35 25,00 
27,92 49,98 
44,09 49,24 
44,69 : 
: 
ανά χιλιάδες πληθυσμού 
-4,8 
-10,8 -6,9 
-7,4 -6,9 
-4,2 -5,8 
-2,9 : 
: 
ανά 1000 γεννήσεις ζώντων 
15,9 15,5 18,5 15,8 15,6 
κατά τη γέννηση 
60,8 
73,1 63,9 
75,6 64,0 
75,0 
σε % του εργατικού δυναμικού 
67,6 
18,9 
30,1 
17,0 59,8 
18,3 
29,0 
16,6 59,7 
14,4 
24,9 
12,9 
σε % του συνόλου 
19,5 
23,1 
5,5 
51,9 19,3 
21 
5,5 
54,2 18,5 
20,4 
5,4 
55,7 18,3 
19,9 
5,7 
56,1 18,3 
19,8 
5,7 
56,2 
63 
Y^o5oprj 
LldqpodpOpiKO dlKTVO 
MI]KO<; avTOKivTjTo6p6ptov 
Bioprjxavia Kai yfitopyia 
AEIKTE<; 6yKov piopr|xaviKi]<; 7rapayioyii<; 
AEIKTEC; dyKov aKaOdpioTtj*; yEtopyiKifc napaytoyiji; σε Κπι ανά 1000 Κηι2 
: ζ 37,4 37,4 37,4 
σε κηι 
: : : : : 
προηγούμενο έτος= 100 
67,9 
78 90,1 
80 96,3 
94 105,5 
90 106,1 
100,2 
Μεθοδολογικές σημειώσεις 
Ακαθάριστο κατά κεφαλή εγχώριο προϊόν σε PPS: Αναθεωρημένα στοιχεία χρησιμοποιώντας 
τα νέα αποτελέσματα ΡΡΡ από το διεθνές σχέδιο σύγκρισης του 1996. 
Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού: είναι στοιχεία των αποθεμάτων του τέλους του έτους. 
Ορίζονται ως το άθροισμα των αποθεμάτων σε χρυσό της κεντρικής τράπεζας, του ξένου 
συναλλάγματος, και άλλων (ακαθάριστων) απαιτήσεων μη κατοίκων. Ο χρυσός 
αποτιμάται στην τιμή της αγοράς στο τέλος του έτους. 
Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου: αποτελεί προσέγγιση του ορισμού των εθνικών 
λογαριασμών, προερχόμενου από στοιχεία που βασίζονται στη μεθοδολογία ΣΟΚ 
(στατιστικές των οικονομικών της κυβέρνησης) του ΔΝΤ. Το γενικό έλλειμμα / 
πλεόνασμα του δημοσίου λαμβάνεται προσθέτοντας το κεντρικό έλλειμμα / πλεόνασμα 
του δημοσίου (που κανονικά περιλαμβάνει ορισμένα εξωδημοσιονομικά κονδύλια) στο 
τοπικό έλλειμμα / πλεόνασμα του δημοσίου. Το σύνολο προσαρμόζεται στην καθαρή 
δανειοδότηση / δανεισμό για ειδικούς σκοπούς πολιτικής, το οποίο αποτελεί 
δημοσιονομικό στοιχείο στους εθνικούς λογαριασμούς. 
Νομισματικά μεγέθη: αποτελούν αποθεματικά στοιχεία του τέλους του έτους. Το ΜΙ γενικά 
σημαίνει τραπεζογραμμάτια και κέρματα σε κυκλοφορία συν τις καταθέσεις όψεως στην 
τράπεζα. To Μ2 γενικά σημαίνει ΜΙ συν τις καταθέσεις ταμιευτηρίου συν τις λοιπές 
βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις στις τράπεζες. Συνολικές πιστώσεις γενικά σημαίνει εγχώριες 
πιστώσεις στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το πρόβλημα της 
μέτρησης της κυκλοφορίας του ξένου συναλλάγματος σε ορισμένες υποψήφιες χώρες 
μπορεί να επηρεάζει την αξιοπιστία των στοιχείων. 
Επιτόκια: Μέσα ετήσια επιτόκια. Τα επιτόκια δανεισμού γενικά συνίστανται στο μέσο επιτόκιο 
που βαρύνει τους δανειζόμενους στα δάνεια που χορηγούν οι εν λόγω τράπεζες. Τα 
επιτόκια καταθέσεων αφορούν γενικά επιτόκια για μέση ζήτηση και χρόνο καταθέσεων. 
Ισοτιμία συναλλάγματος: Όπου είναι εφικτό, οι ισοτιμίες του ECU είναι αυτές που 
ανακοινώνονται επίσημα στη ΓΔ II. Ο πραγματικός δείκτης της ισοτιμίας συναλλάγματος 
σταθμίζεται από τους κύριους εμπορικούς εταίρους, με βάση το έτος 1993. 
Εισαγωγές και εξαγωγές (τρέχουσες τιμές): Τα στοιχεία εξωτερικού εμπορίου 
συγκεντρώνονται με βάση τις τελωνειακές διασαφήσεις και τις στατιστικές έρευνες. Τα 
στοιχεία βασίζονται στο "ειδικό εμπορικό" σύστημα, σύμφωνα με το οποίο, το εξωτερικό 
εμπόριο περιλαμβάνει αγαθά που διασχίζουν τα τελωνειακά σύνορα της χώρας. Τα 
εμπορικά στοιχεία εξαιρούν τις προσωρινές εξαγωγές και εισαγωγές, τις επισκευές, τη 
χρηματοδοτική μίσθωση, τα αγαθά για το διπλωματικό σώμα και τις πρεσβείες, την 
ανθρωπιστική βοήθεια, το εμπόριο υπηρεσιών και το εμπόριο με τις άδειες 
εκμετάλλευσης, την τεχνογνωσία και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Η αξία του κύκλου 
εργασιών του εξωτερικού εμπορίου περιλαμβάνει την αγοραία αξία των αγαθών και τα 
64 
πρόσθεχα έξοδα (ναύλος, ασφάλεια κ.λπ.). Εμπορική Ταξινόμηση: Η ροή χου εμπορίου 
αγαθών καχαγράφεχαι σύμφωνα με χη λεχχονική συνδυασμένη ονομαχολογία 
εμπορευμάχων. Πρόκειχαι για μια περιγραφή και ένα σύστημα κωδικοποίησης που 
διαμορφώνεχαι με βάση χην εναρμονισμένη ονομαχολογία περιγραφής εμπορευμάχων και 
χου συσχήμαχος κωδικοποίησης και τη Συνδυασμένη Ονοματολογία της ΕΚ. Οι 
εισαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες CIF οι εξαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες 
FOB. 
Η Eurostat μετέτρεψε το εθνικό νόμισμα σε δολάρια ΗΠΑ εφαρμόζοντας τις μέσες 
ετήσιες ισοτιμίες συναλλάγματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. 
Εισαγωγές και εξαγωγές από και προς την ΕΕ-15: Εθνική πηγή: Τα στοιχεία για τα έτη 1993 
και 1994 αφορούν χο εμπόριο με την ΕΕ-12 και μόνο. 
Ποσοστό οικονομικής δραστηριότητας (μέθοδος ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία του εργατικού 
δυναμικού στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 15+. 
Ποσοστό ανεργίας (Μέθοδος ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία του άνεργου εργατικού δυναμικού. 
Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) που 
εφαρμόζει τους ορισμούς και τις συστάσεις της ΔΟΕ (βλ. ορισμούς ΔΟΕ κατωτέρω). 
Εργαχικό δυναμικό: απασχολούμενα άτομα και άνεργοι κατά χην έννοια χου ορισμού χης 
ΔΟΕ που αναφέρεχαι παρακάχω. 
Απασχολούμενος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, το οποίο κατά την περίοδο αναφοράς 
εργαζόταν τουλάχιστον μια ώρα με ημερομίσθιο ή μισθό ή άλλου είδους αμοιβή ως 
υπάλληλος, επιχειρηματίας, μέλος συνεταιρισμού ή εργατικό δυναμικό από τα μέλη της 
ίδιας οικογένειας που συνεισφέρει. Περιλαμβάνονται τα μέλη χων ενόπλων δυνάμεων και 
γυναίκες με γονική άδεια. 
Άνεργος: κάθε άχομο ηλικίας 15+, χο οποίο πληροί χαυχόχρονα και χις χρεις προϋποθέσεις 
χου ορισμού της ΔΟΕ για να ταξινομηθεί ως άνεργος: (i) δεν έχει εργασία, (ii) αναζητεί 
ενεργά εργασία και (iii) είναι έτοιμο να αναλάβει εργασία μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο. 
Στοιχεία από το Νοέμβριο του 1995, η ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) 
παρακολουθούσε τον πληθυσμό ηλικίας 15-69 ετών. Στοιχεία από τον Μάιο έως το 
Νοέμβριο του 1996, η ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) παρακολουθούσε 
τον πληθυσμό ηλικίας 15 ετών και άνω. Η ΕΔΕΔ εξαιρεί τα άτομα που εκτελούν 
υποχρεωτική στρατιωτική θητεία και τα άτομα που διαμένουν σε μη-ιδιόκτητα 
νοικοκυριά. Υπάλληλοι με άδεια μηχρόχηχας και γονική άδεια ως ηλικία 3 μηνών 
συμπεριλαμβάνονχαι. Τα σχοιχεία για χα έχη 1995, 1996 και 1997 αφορούν χο Νοέμβριο 
χου 1995, χον Νοέμβριο χου 1996 και χον Νοέμβριο χου 1997. 
Μέση απασχόληση κατά κλάδους NACE: Το ποσοστό αυτό προκύπτει από χην ΕΔΕΔ 
(Ερευνα δείγμαχος εργατικού δυναμικού) τηρώντας τους ορισμούς και τις συστάσεις της 
ΔΟΕ. 
Τα στοιχεία καλύπτουν επιχειρήσεις και άλλες οργανώσεις με οποιοδήποτε καθεστώς 
ιδιοκτησίας. Τα στοιχεία καλύπτουν όλες τις δημοσιονομικές οργανώσεις. Τα άτομα που 
εκτελούν υποχρεωτική στρατιωτική θητεία και οι υπάλληλοι με γονική άδεια εξαιρούνται. 
Δείκτες όγκου βιομηχανικής παραγωγής: Η βιομηχανική παραγωγή καλύπτει τις 
μεταλλευτικές και λατομικές δραστηριότητες, τη βιομηχανική παραγωγή και την 
παραγωγή ηλεκχρισμού, φυσικού αερίου, αχμού και χην παροχή ύδατος (σύμφωνα με τη 
NACE Rev. 1 Τμήμαχα χαξινόμησης Γ,Δ,Ε). 
65 
Πηγές 
Βασικά στοιχεία, Εθνικοί λογαριασμοί, Εξωτερικό εμπόριο, Δημογραφικά στοιχεία, Αγορά 
εργασίας, Υποδομές, Βιομηχανία και γεωργία: New Cronos. 
Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού και Οικονομικοί δείκτες: Όπου ήταν δυνατό 
χρησιμοποιήθηκε ως πηγή το ερωτηματολόγιο της Eurostat Β-4 για τις νομισματικές και 
οικονομικές στατιστικές. Ζητήθηκε από τις υποψήφιες χώρες να τις αποστέλλουν τακτικά 
και να ενημερώνουν τους πίνακες που περιλαμβάνονται στο ερωτημαχολόγιο. Οι 
παραπάνω στατιστικές περιλαμβάνουν επίσημα ξένα αποθέματα, νομισμαχικά μεγέθη, 
επιτόκια, και ισοτιμίες συναλλάγματος. Όπου τα στοιχεία αυτά δεν ήταν διαθέσιμα, 
χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση "Διεθνείς Οικονομικές Στατιστικές" του ΔΝΤ. Η 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ Π) χρησιμοποιήθηκε ως πηγή για τις ισοτιμίες του ECU, όπου 
ήταν εφικτό. 
Σχετικά με το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση του 
ΟΟΣΑ Στατιστικές Εξωτερικού Χρέους. 
Σχετικά με γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου, οι υποψήφιες χώρες δεν είναι, προς το 
παρόν, σε θέση να παρέχουν αξιόπιστα στοιχεία. Η Μονάδα Β-4 συνεργάζεται στενά με 
τις χώρες αυτές με σκοπό τη βελτίωση των εθνικών τους λογαριασμών στους οποίους 
βασίζονται οι στατιστικές των δημόσιων οικονομικών. Αόγω της έλλειψης αξιόπιστων 
στοιχείων, μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του γενικού ελλείμματος/πλεονάσματος του 
δημοσίου εξάγεται από τη ετήσια έκδοση των στατιστικών των δημόσιων οικονομικών 
του ΔΝΤ (για επεξηγήσεις σχετικά με τη μεθοδολογία, βλέπε παρακάτω). 
66 
ISSN 0254-1483 
COM(98) 704 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 01 02 06 11 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-646-GR-C 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο