ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΟΧΗΣ 2000

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

1. Γενικό πλαίσιο

1.1. Σύγκλιση και οικονομική ανάπτυξη στις δικαιούχες χώρες στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής

1.1.1. Ε λ λ ά δ α

1.1.2. Ισπανία

1.1.3. Ι ρ λ α ν δ ί α

1.1.4. Πορτογαλία

1.2. Προϋποθέσεις χρηματοδότησης

2. Αρχές λειτουργίας και χορηγηθείσα συνδρομή

2.1. Συντονισμός με τις λοιπές κοινοτικές πολιτικές

2.1.1. Δημόσιες συμβάσεις

2.1.2. Ανταγωνισμός

2.1.3. Περιβάλλον

2.1.4. Μεταφορές

2.2. Συντονισμός με τα Διαρθρωτικά Ταμεία: τα στρατηγικά πλαίσια αναφοράς (ΣΠΑ)

2.2.1. Περιβάλλον

2.2.2. Μεταφορές

2.3. Ο προϋπολογισμός και η χρησιμοποίησή του, πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και πληρωμών

2.3.1. Οι διαθέσιμοι πόροι του προϋπολογισμού

2.3.2. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού

2.3.3. Εκτέλεση του προϋπολογισμού για την προηγούμενη περίοδο (1993-1999)

3. Τα έργα και οι ενέργειες που εγκρίθηκαν

3.1. Συνδρομή του Ταμείου ανά δικαιούχο κράτος μέλος

3.1.1. Ε λ λ ά δ α

3.1.2. Ισπανία

3.1.3. Ι ρ λ α ν δ ί α

3.1.4. Πορτογαλία

3.2. Τεχνική βοήθεια και εκπόνηση μελετών

3.2.1. Γενική πολιτική του Ταμείου

3.2.2. Τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής

4. Παρακολούθηση, έλεγχος και παρατυπίες

4.1. Παρακολούθηση: συνεδριάσεις επιτροπών και αποστολές

4.1.1. Ε λ λ ά δ α

4.1.2. Ισπανία

4.1.3. Ι ρ λ α ν δ ί α

4.1.4. Πορτογαλία

4.2. Αποστολές ελέγχου και συμπεράσματα

4.2.1. Ε λ λ ά δ α

4.2.2. Ισπανία

4.2.3. Ι ρ λ α ν δ ί α

4.2.4. Πορτογαλία

4.3. Παρατυπίες και αναστολή τής συνδρομής

5. Εκτίμηση και αξιολόγηση

5.1. Γενικά

5.2. Εξέταση και εκ των προτέρων εκτίμηση των έργων

5.3. Συνεργασία με την ΕΤΕΠ κατά την εξέταση των έργων

5.4. Οικονομική και κοινωνική επίπτωση του Ταμείου στα κράτη μέλη και στην οικονομική και κοινωνική συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της επίπτωσης στην απασχόληση

5.5. Πρόγραμμα εκ των υστέρων αξιολόγησης

5.5.1. Περιβάλλον

5.5.2. Μεταφορές

6. Διοργανικός διάλογος, ενημέρωση και δημοσιότητα

6.1. Υποβολή της ετήσιας έκθεσης 1999

6.1.1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

6.1.2. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ)

6.2. Ενημέρωση των κρατών μελών

6.3. Άλλες εκδηλώσεις

6.3.1. Ενημέρωση των κοινωνικών εταίρων

6.3.2. Λ ο ι π ά

6.4. Μέτρα της Επιτροπής στον τομέα της δημοσιότητας και της πληροφόρησης

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η παρούσα ετήσια έκθεση καλύπτει τις δραστηριότητες του Ταμείου Συνοχής κατά το ημερολογιακό έτος 2000.

Πρόκειται για την ετήσια έκθεση δραστηριότητας για το πρώτο έτος της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006.

Η μορφή της έκθεσης αντανακλά τις απαιτήσεις του κανονισμού για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής. Έχει υποστεί ορισμένες προσαρμογές, για να ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών.

Ελπίζεται ότι θα αποτελέσει ένα χρήσιμο έργο αναφοράς για όλους όσους ενδιαφέρονται για την προώθηση και τη διεύρυνση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Ένωσης.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Οικονομικό περιβάλλον και προϋποθέσεις χρηματοδότησης

Το 2000 κανένα από τα κράτη μέλη που είναι δικαιούχοι του Ταμείου Συνοχής δεν βρισκόταν σε κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος. Ως εκ τούτου, το 2000 η Επιτροπή δεν προχώρησε σε αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης για κανένα από τα εν λόγω κράτη μέλη.

Εκτέλεση του προϋπολογισμού

Το οριστικό ποσό, μετά την τιμαριθμική αναπροσαρμογή, των πόρων του Ταμείου Συνοχής για το έτος 2000 ανέρχεται σε 2,659 δισεκατ. EUR.

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων και οι πληρωμές πραγματοποιήθηκαν ως εξής (ανά χώρα και ανά τομέα):

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Συντονισμός με τα Διαρθρωτικά Ταμεία: τα Στρατηγικά Πλαίσια Αναφοράς

Για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 η Επιτροπή εξέδωσε μια σειρά κατευθυντήριων γραμμών για το Ταμείο Συνοχής, οι οποίες ορίζουν ότι οι παρεμβάσεις του πρέπει να υπόκεινται σε μια συντονισμένη στρατηγική προσέγγιση και να εντάσσονται σε προγράμματα, τα οποία θα προσδιορίζουν τις βασικές προτεραιότητες παρέμβασης στους διάφορους επιλεγμένους τομείς εφαρμογής και θα επιδιώκουν καλύτερο συντονισμό με τα άλλα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα.

Μεταφορές

Ο τομέας των μεταφορών αντιπροσωπεύει, για το έτος 2000, το 53,8% των συνολικών αναλήψεων υποχρεώσεων του Ταμείου Συνοχής.

Όπως και στο παρελθόν, η Επιτροπή επέμεινε να επικεντρωθεί η δραστηριότητα του Ταμείου στον τομέα των σιδηροδρόμων. Έτσι, ο τομέας αυτός αντιπροσωπεύει για το έτος 2000 περίπου το 85% των αναλήψεων υποχρεώσεων στον τομέα των μεταφορών στην Ισπανία και το 77% στην Πορτογαλία.

Περιβάλλον

Ο τομέας του περιβάλλοντος αντιπροσωπεύει το 46,2% των συνολικών αναλήψεων υποχρεώσεων του Ταμείου Συνοχής για το 2000.

Οι προτεραιότητες στον τομέα αυτό εξακολουθούν να είναι: η υδροδότηση με πόσιμο νερό, η επεξεργασία των λυμάτων και η επεξεργασία των στερεών αποβλήτων.

Πληροφόρηση και δημοσιότητα

Στις 18 Δεκεμβρίου 2000 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες ενημερωτική συνάντηση με τα 15 κράτη μέλη.

Κατά τη συνάντηση αυτή, η Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιο της ετήσιας έκθεσης του Ταμείου Συνοχής για το 1999. Έδωσε επίσης τα τελευταία στοιχεία σχετικά με τις παρεμβάσεις του Ταμείου Συνοχής το 2000 για κάθε δικαιούχο κράτος μέλος. Τα εν λόγω κράτη μέλη, από την πλευρά τους, παρουσίασαν αναλυτικά τα στρατηγικά πλαίσια αναφοράς (βλ. παραπάνω).

Αξιολόγηση

Στο τέλος του 2000, από τα 120 έργα για τα οποία προβλεπόταν αξιολόγηση, είχαν ήδη αξιολογηθεί 107 έργα, 58 στον τομέα των μεταφορών και 49 στον τομέα του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με τα πρώτα συμπεράσματα που εξάγονται από τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις 31 έργων στον τομέα του περιβάλλοντος, η υλοποίηση των έργων αυτών και η επίπτωσή τους σε περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο ήσαν θετικές και εν γένει σύμφωνες προς τους στόχους που είχαν καθοριστεί.

Στο πλαίσιο της εργασίας προσωρινής σύνθεσης έγινε επισκόπηση των εκ των υστέρων αξιολογήσεων σαράντα περίπου έργων μεταφορών. Καλύφθηκαν όλοι οι τρόποι μεταφοράς. Τα έργα δημιούργησαν σημαντικά κοινωνικοοικονομικά πλεονεκτήματα, αλλά η υλοποίησή τους ενίοτε σκόνταψε σε απρόβλεπτες δυσχέρειες (ανεπαρκής σχεδίαση, με συνέπεια την αναθεώρηση προς τα άνω του συνολικού κόστους). Αντίθετα, η εκμετάλλευση των έργων είναι ιδιαίτερα ικανοποιητική.

Παρατυπίες και αναστολή της ενίσχυσης

Κατά τη διάρκεια του 2000, το OLAF δεν διεξήγαγε έρευνες σχετικές με το Ταμείο Συνοχής.

Εντούτοις, το 2000 οι ισπανικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή, δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/94 [1], δύο περιπτώσεις παρατυπιών. Από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/94, οι κοινοποιήσεις φθάνουν συνολικά σε αριθμό τις 7. Παρά τον μικρό αυτό αριθμό, η Επιτροπή εφιστά την προσοχή των δικαιούχων κρατών μελών στις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τον εν λόγω κανονισμό.

[1] ΕΕ L 191 της 27.7.94.

1. Γενικό πλαίσιο

1.1. Σύγκλιση και οικονομική ανάπτυξη στις δικαιούχες χώρες στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής

1.1.1. Ε λ λ ά δ α

Το 2000, η οικονομική πολιτική στην Ελλάδα ακολούθησε τις κατευθύνσεις της πρώτης ενημέρωσης του προγράμματος σύγκλισης, η οποία υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο 1999 σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο βασικός στόχος του προγράμματος ήταν η εκπλήρωση όλων των κριτηρίων σύγκλισης για τη συμμετοχή στη ζώνη ευρώ από τον Ιανουάριο του 2001. Το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη για το πρόγραμμα στις 31 Ιανουαρίου 2000 [2].

[2] ΕΕ C 60 της 2.3.2000, σ. 4.

Το 2000, η δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας εξελίχθηκε καλύτερα απ' ό,τι προβλεπόταν στην ενημέρωση του προγράμματος σύγκλισης για το 1999. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης έφθασε το 0,9% του ΑΕΠ έναντι 1,2% που προβλεπόταν στο πρόγραμμα. Αυτό ήταν αποτέλεσμα των υψηλότερων εσόδων του προϋπολογισμού, ιδίως φορολογικών εσόδων, τα οποία οδήγησαν σε υπερκάλυψη της υπέρβασης που σημειώθηκε στις πληρωμές τόκων και στις πρωτογενείς δαπάνες. Το πρωτογενές πλεόνασμα έφθασε το 6,4% του ΑΕΠ. Ο λόγος χρέους/ΑΕΠ μειώθηκε επίσης περαιτέρω το 2000 σε 103,9% του ΑΕΠ. Μετά την απόφαση του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 2000, η Ελλάδα εισήλθε στη ζώνη ευρώ από 1ης Ιανουαρίου 2001 [3]. Η ισοτιμία της δραχμής έναντι του ευρώ καθορίστηκε σε 340,75 GRD ανά ευρώ, η οποία είναι η κεντρική ισοτιμία της δραχμής στον ΜΣΙ ΙΙ.

[3] ΕΕ L 167 της 7.7.2000

Τον Δεκέμβριο 2000, η Ελλάδα υπέβαλε το πρώτο της πρόγραμμα σταθερότητας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2000-2004 σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών [4]. Το πρόγραμμα αξιολογήθηκε από το Συμβούλιο στις 12 Ιανουαρίου 2001 [5]. Το πρώτο πρόγραμμα σταθερότητας αποσκοπεί να επιβεβαιώσει τη σταθεροποιητική κατεύθυνση της μακροοικονομικής πολιτικής, με παράλληλη βελτίωση της λειτουργίας των αγορών μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Βασιζόμενο στα καλύτερα από τα αναμενόμενα δημοσιονομικά αποτελέσματα του 2000 και σε ένα σενάριο υψηλής πραγματικής μεγέθυνσης της παραγωγής, το πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπει το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης να μετατραπεί σε πλεόνασμα ίσο με το 0,5% του ΑΕΠ το 2001 και 1,5% του ΑΕΠ το 2002. Ο λόγος του χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί κάτω του 100% του ΑΕΠ το 2001. Η δημοσιονομική στρατηγική του ελληνικού προγράμματος σταθερότητας συνίσταται στη διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων με τη βοήθεια της σημαντικής μείωσης των πληρωμών για τόκους, η οποία απορρέει από τα χαμηλότερα επιτόκια και από το μειούμενο ποσοστό του χρέους.

[4] ΕΕ L 209 της 2.8.1997

[5] ΕΕ C 77 της 9.3.2001, σ. 1

1.1.2. Ισπανία

Το 2000, η οικονομική πολιτική βασίστηκε στη στρατηγική του ενημερωμένου προγράμματος σταθερότητας (1999-2003) και κρίθηκε από το Συμβούλιο σύμφωνη με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης [6]. Το πρόγραμμα επιβεβαίωσε την οικονομική στρατηγική που ακολουθείτο τα τελευταία έτη (προώθηση της υγιούς οικονομικής ανάπτυξης μέσω της δημοσιονομικής εξυγίανσης και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων). Ως αποτέλεσμα, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 4,1%, ποσοστό μεγαλύτερο από το 3,7% που υπέθετε το ενημερωμένο πρόγραμμα. Στο πλαίσιο αυτό, υπερκαλύφθηκαν οι στόχοι της δημοσιονομικής εξυγίανσης: το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε από 1,2% του ΑΕΠ το 1999 σε 0,3% το 2000 (κατώτερο από το 0,8% που προβλεπόταν στο ενημερωμένο πρόγραμμα) και ο λόγος χρέους/ΑΕΠ μειώθηκε σε 60,6% (2,2 ποσοστιαίες μονάδες κατώτερος από την πρόβλεψη). Αντίθετα, οι εξελίξεις ως προς τις τιμές ήσαν χειρότερες από τις αναμενόμενες, όχι μόνο λόγω αυξήσεων των τιμών για τα είδη με τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις, αλλά και επειδή επιδεινώθηκε ο βασικός πληθωρισμός.

[6] ΕΕ C 98 της 6.4.2000

Το δεύτερο ενημερωμένο πρόγραμμα σταθερότητας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2000-2004, υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 23 Ιανουαρίου του 2001 και αξιολογήθηκε από το Συμβούλιο στις 12 Μαρτίου 2001 [7]. Προβλέπεται περαιτέρω βελτίωση των στόχων του προϋπολογισμού, βασιζόμενη κυρίως στη συγκράτηση των πρωτογενών τρεχουσών δαπανών, ενώ παράλληλα υπάρχουν περιθώρια για αύξηση των κυβερνητικών επενδύσεων και για μείωση των φορολογικών βαρών μετά το 2002. Έτσι, ο τομέας της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να ισοσκελισθεί το 2001 και να παρουσιάσει πλεονάσματα τα επόμενα έτη σε ποσοστό μέχρι 0,3% του ΑΕΠ το 2004. Προβλέπεται περαιτέρω πτώση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, που θα μειωθεί κάτω του 60% το 2001 και λίγο κάτω από 50% στο τέλος της περιόδου εφαρμογής του προγράμματος.

[7] ΕΕ C 109 της 10.4.2001

1.1.3. Ι ρ λ α ν δ ί α

Το ενημερωμένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ιρλανδίας που υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο 1999 κρίθηκε από το Συμβούλιο σύμφωνο με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης [8]. Η υλοποίησή του το 2000 και πάλι υπερέβη τις προσδοκίες. Τον Δεκέμβριο 2000, οι ιρλανδικές αρχές αναθεώρησαν την αρχική τους πρόβλεψη για ανάπτυξη 7,4% του πραγματικού ΑΕΠ το 2000 και την ανέβασαν σε 10,7%. Τα έντονα αυξανόμενα φορολογικά έσοδα σε μια ισχυρά μεγεθυνόμενη οικονομία υπεραντιστάθμισαν τις υπερβάσεις των δαπανών και το προκύπτον πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης το 2000 εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 4,5% του ΑΕΠ έναντι του αρχικά προβλεπόμενου 3,3%. Ο λόγος του κυβερνητικού χρέους προς το ΑΕΠ εξακολουθεί να μειώνεται, φθάνοντας περίπου το 39% το 2000 και η αξία του νεοϊδρυθέντος Εθνικού Αποθεματικού Ταμείου Συντάξεων στο τέλος του 2000 υπερέβαινε το 6% του ΑΕΠ.

[8] ΕΕ C 60 της 2.3.2000

Η ενημέρωση του προγράμματος σταθερότητας τον Δεκέμβριο του 2000, η οποία καλύπτει την περίοδο 2001-2003, ενσωματώνει τα δημοσιονομικά σχέδια για το 2001 και αξιολογήθηκε από το Συμβούλιο στις 12 Φεβρουαρίου 2001. Το πρόγραμμα επιβεβαιώνει ότι η Ιρλανδία θα εξακολουθήσει να καλύπτει τους στόχους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Θα υπάρχουν ευμεγέθη πλεονάσματα στους λογαριασμούς της γενικής κυβέρνησης για όλα τα έτη έως το 2003. Προβλέπεται περαιτέρω μεγάλη μείωση του ποσοστού του χρέους, σε λιγότερο από 25% έως το τέλος του 2003.

1.1.4. Πορτογαλία

Το 2000, οι δημοσιονομικές εξελίξεις πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του ενημερωμένου προγράμματος σταθερότητας (2000-2004), το οποίο αξιολογήθηκε από το Συμβούλιο στις 13 Μαρτίου 2000. Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα για το 2000 εκτιμάται τη στιγμή αυτή ότι θα είναι έλλειμμα ίσο με το 1,4% του ΑΕΠ (δηλαδή 0,1 ποσοστιαία μονάδα κατώτερο από τον στόχο του προγράμματος σταθερότητας). Εντούτοις, το αποτέλεσμα αυτό επιτεύχθηκε χάρη στα έσοδα από την πώληση των αδειών UMTS (0,4% του ΑΕΠ), διότι σημειώθηκαν υπερβάσεις στις τρέχουσες πρωτογενείς δαπάνες και υστέρηση στα έσοδα των έμμεσων φόρων ίση με περίπου ½ της ποσοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ, που αντισταθμίστηκαν μόνο εν μέρει από μείωση των κεφαλαιουχικών δαπανών.

Το δεύτερο ενημερωμένο πρόγραμμα σταθερότητας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2000-2004 υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 23 Ιανουαρίου 2001 και αξιολογήθηκε από το Συμβούλιο στις 12 Μαρτίου 2001 [9]. Προβλέπει τη συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, με ισοσκελισμό του προϋπολογισμού το 2004. Η προσπάθεια εξυγίανσης κλιμακώνεται λίγο-πολύ ομαλά σε όλη τη διάρκεια της περιόδου 2001-2004. Επιπλέον, η μείωση του ποσοστού του ελλείμματος είναι αποτέλεσμα παρόμοιων σωρευτικών μεταβολών ίσων με Ύ της ποσοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ και στις δύο πλευρές του προϋπολογισμού, έσοδα και δαπάνες. Το Συμβούλιο έκρινε ότι ενδείκνυται η ταχύτερη μείωση του ελλείμματος.

[9] ΕΕ C 109 της 10.4.2001

1.2. Προϋποθέσεις χρηματοδότησης

Σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 του Συμβουλίου, η συνδρομή του Ταμείου Συνοχής χορηγείται υπό την προϋπόθεση της υγιούς δημοσιονομικής διαχείρισης. Η συνδρομή για νέα έργα σε ένα κράτος μέλος δύναται να ανασταλεί, εάν το Συμβούλιο κρίνει ότι υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα στο εν λόγω κράτος μέλος και εφόσον η εν λόγω απόφαση δεν ακυρωθεί σύμφωνα με το άρθρο 104 της Συνθήκης.

Κάθε άνοιξη, τα δημόσια ελλείμματα για το προηγούμενο έτος αξιολογούνται με βάση τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής, που βασίζονται σε δημοσιονομικά στοιχεία για το παρελθόν έτος που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη πριν από την 1η Μαρτίου. Κάθε φθινόπωρο, τα δημόσια ελλείμματα για το τρέχον έτος αξιολογούνται με βάση τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής, μετά από επαλήθευση της αξιοπιστίας τους.

Το 2000 κανένα από τα κράτη μέλη που είναι δικαιούχοι του Ταμείου Συνοχής δεν παρουσίαζε υπερβολικό έλλειμμα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν προχώρησε το 2000 σε αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης για κανένα από τα εν λόγω κράτη μέλη.

2. Αρχές λειτουργίας και χορηγηθείσα συνδρομή

2.1. Συντονισμός με τις λοιπές κοινοτικές πολιτικές

2.1.1. Δημόσιες συμβάσεις

Από την έναρξη της λειτουργίας του Ταμείου Συνοχής, η Επιτροπή φρόντισε ιδιαίτερα προσεκτικά, ώστε η κοινοτική νομοθεσία η σχετική με τις δημόσιες συμβάσεις να μεταφέρεται ορθά στο εθνικό δίκαιο και οι κοινοτικοί κανόνες και απαιτήσεις να εφαρμόζονται πιστά στο πλαίσιο της χορήγησης κοινοτικής χρηματοδοτικής συνδρομής. Τούτο αποτελεί ένα στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό, εάν ληφθεί υπόψη το υψηλό επίπεδο χρηματοδοτικής συμμετοχής του Ταμείου Συνοχής στα έργα που τυγχάνουν ενίσχυσης του Ταμείου, και ως εκ τούτου είναι αναγκαίο να επαληθεύει η Επιτροπή, με ιδιαίτερη αυστηρότητα, την τήρηση των κανόνων που αφορούν τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις.

Με την ευκαιρία των διαφόρων αποστολών ελέγχου που πραγματοποιεί, η Επιτροπή προβαίνει επίσης σε τακτικές επαληθεύσεις που αφορούν την τήρηση των σχετικών κοινοτικών οδηγιών στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων και τη νομιμότητα των διαδικασιών επιλογής των προσφορών. Η παρακολούθηση που ασκεί η Επιτροπή στα έργα που εγκρίνονται από το Ταμείο επέτρεψε στις εθνικές διοικήσεις να κατανοήσουν καλύτερα και να εφαρμόσουν ορθότερα τις κοινοτικές διαδικασίες για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων και για τους διαγωνισμούς. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι εθνικές αρχές και οι επιτροπές παρακολούθησης συνεργάζονται όλο και περισσότερο και παρέχουν πλήρεις απαντήσεις στα ερωτήματά της, στο πλαίσιο της εξέτασης των αιτήσεων χρηματοδότησης έργων και κατά την παρακολούθηση της εκτέλεσης των έργων.

2.1.2. Ανταγωνισμός

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1164/94 του Συμβουλίου για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής ορίζει ότι οι παρεμβάσεις του πρέπει ιδίως να είναι σύμφωνες με την πολιτική ανταγωνισμού. Στο πλαίσιο αυτό, η εξέταση των φακέλων των αιτήσεων χρηματοδότησης καλύπτει σε μεγάλο βαθμό την εκτίμηση της συμβατότητας με τη Συνθήκη των ενεργειών που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο, για να εξασφαλίζεται ότι οι παρεμβάσεις του πραγματοποιούνται χωρίς να παραβιάζονται οι κοινοτικοί κανόνες ανταγωνισμού, και ιδίως εκείνοι που αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις.

Όπως έπραξε ήδη στο παρελθόν, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν εγείρουν εν γένει προβλήματα συμβατότητας με το δίκαιο του ανταγωνισμού, κατά το μέτρο που κατευθύνονται σε έργα υποδομής μεταφορών ή προστασίας του περιβάλλοντος, τα οποία, πλην περιπτώσεων παράβασης των κανόνων ανάθεσης των δημοσίων συμβάσεων, δεν παρέχουν κανένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Επομένως, από την άποψη του ανταγωνισμού, ο κοινοτικός έλεγχος εξακολουθεί να ασκείται κυρίως στα θέματα τα σχετικά με την ελεύθερη πρόσβαση στις υποδομές από όλους τους οικονομικούς παράγοντες που πληρούν τις αναγκαίες τεχνικές και νομικές προϋποθέσεις.

2.1.3. Περιβάλλον

Το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 του Συμβουλίου για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής ορίζει ότι τα έργα πρέπει να είναι σύμφωνα με τις κοινοτικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος.

Οι στόχοι της κοινοτικής πολιτικής για το περιβάλλον ορίζονται στο άρθρο 174 της Συνθήκης.

Πρόκειται για:

* τη διατήρηση και τη βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος,

* την προστασία της υγείας του ανθρώπου,

* την ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων.

Το κοινοτικό πρόγραμμα πολιτικής και δράσης στον τομέα του περιβάλλοντος και της αειφόρου ανάπτυξης προέβλεπε ότι το Ταμείο Συνοχής συμβάλλει στην υλοποίηση των στόχων της συνθήκης, και ειδικότερα στην επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων, όπως είναι η μείωση της ρύπανσης των υδάτων και η ενδεδειγμένη διαχείριση των αποβλήτων. Εκτός από τα βασικά αυτά προβλήματα, το πρόγραμμα επικεντρωνόταν στην αναγκαιότητα να ενσωματωθεί η περιβαλλοντική διάσταση στις άλλες κοινοτικές πολιτικές, ώστε να τροποποιηθούν και να ελεγχθούν οι ανεπιθύμητες παρενέργειες της δραστηριότητας ορισμένων οικονομικών κλάδων. Το τελευταίο αυτό στοιχείο ενδιαφέρει το Ταμείο Συνοχής, διότι οι υποδομές των μεταφορών αποτελούν το δεύτερο είδος επενδυτικών προτεραιοτήτων, στο οποίο συγκεντρώνει τη δραστηριότητά του.

Πράγματι, το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 διατηρεί, και με την τροποποίηση που επήλθε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1264/99, τα αντικείμενα των επιλέξιμων ενεργειών για τη χορήγηση ενίσχυσης από το Ταμείο Συνοχής, δηλαδή προστασία του περιβάλλοντος και υποδομή μεταφορών.

Επιπλέον, για να ενισχυθούν οι εσωτερικές διαδικασίες που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή το 1993, η Επιτροπή συμφώνησε το 1997 σχετικά με τη λήψη ενός φάσματος μέτρων που έχουν ως στόχο να εξασφαλίσουν την καλύτερη ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών ζητημάτων στη διαδικασία λήψης πολιτικών αποφάσεων και στη διοίκηση.

Για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, το 2000 άρχισε να ισχύει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1264/99, ο οποίος τροποποίησε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1164/94 που εφαρμοζόταν κατά την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999. Το γεγονός αυτό απαιτούσε τροποποίηση της διαδικασίας που εφαρμόζεται στη διαχείριση των χορηγούμενων ενισχύσεων. Η διαδικασία αυτή λαμβάνει υπόψη τις νέες εφαρμοστέες οδηγίες, στις οποίες παραπέμπει με συστηματικότερο τρόπο:

Οδηγία ΕΠΕ

Η οδηγία 97/11/ΕΚ, τροποποιητική της οδηγίας 85/337/ΕΚ, η οποία εφαρμόζεται από τις 14 Μαρτίου 1999, εισήγαγε κριτήρια επιλογής για να προσδιορίζεται εάν τα έργα του παραρτήματος ΙΙ πρέπει να υποβάλλονται σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε συνάρτηση με το μέγεθος των επιπτώσεών τους στο περιβάλλον. Ο κατάλογος των έργων του παραρτήματος Ι, για τα οποία η ΕΠΕ είναι υποχρεωτική σε όλες τις περιπτώσεις διευρύνθηκε. Κατά τη διάρκεια του 2000, με το νέο προγραμματισμό 2000-2006, οι εν λόγω τροποποιητικές διατάξεις εφαρμόστηκαν ευρέως. Η σύμβαση του Espoo για την εκτίμηση των διασυνοριακών περιβαλλοντικών επιπτώσεων εντάχθηκε στην οδηγία αυτή.

Οδηγία για τους οικοτόπους

Η οδηγία 92/43/ΕΟΚ είχε ορίσει την 10η Ιουνίου 1998, ως καταληκτική ημερομηνία για τη σύνταξη των καταλόγων των περιοχών που προστατεύονται στο πλαίσιο του Natura 2000. Οι αιτήσεις συνδρομής του Ταμείου Συνοχής που ισχύουν από 1.1.2000 ενισχύουν τον έλεγχο, ώστε να εξασφαλίζεται ότι, για τους χώρους του δικτύου Natura 2000 που ενδέχεται να επηρεαστούν από ένα έργο χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο, λαμβάνονται από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία του από την άποψη του περιβάλλοντος.

Οδηγίες για το νερό

Η οδηγία 91/271/ΕΟΚ- για τα λύματα - η οποία τροποποιήθηκε από την οδηγία 98/15/ΕΚ, καθόριζε την 31.12.2000 ως μία από τις βασικές καταληκτικές ημερομηνίες εφαρμογής (κατασκευή δικτύων συλλογής και σταθμών καθαρισμού προσαρμοσμένων στο βαθμό ευαισθησίας του περιβάλλοντος). για το λόγο αυτό το Ταμείο Συνοχής εξακολούθησε να συγχρηματοδοτεί στη διάρκεια του 2000 έργα υποδομής που συμβάλλουν στην εφαρμογή των αρχών που αφορούν τις ευαίσθητες ζώνες και τα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα και θα πράξει το ίδιο με το νέο προγραμματισμό για μικρότερους οικισμούς.

Στις 23.10.2000 εγκρίθηκε η οδηγία 2000/60/ΕΚ για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων. Αν και η ίδια καθορίζει προθεσμία για την έναρξη εφαρμογής των νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεών της που φθάνει μέχρι τις 22.12.2003, ορισμένες από τις αρχές που θέτει - ιδίως η ολοκληρωμένη διαχείριση ανά υδρολογική λεκάνη - ενέπνευσαν ήδη το 2000 την επεξεργασία των σχεδίων που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής.

Οδηγίες για τα απορρίμματα

Η εφαρμογή δύο οδηγιών που εγκρίθηκαν πρόσφατα για τα απορρίμματα, της οδηγίας 1999/31/ΕΚ περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων και της οδηγίας 2000/76/ΕΚ για την αποτέφρωση των αποβλήτων, θα έχει σημαντικές οργανωτικές και περιβαλλοντικές συνέπειες στα κράτη μέλη που είναι δικαιούχοι του Ταμείου Συνοχής, καθόσον η διαχείριση των απορριμμάτων στις χώρες αυτές βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην υγειονομική ταφή και απαιτεί εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και εφαρμογή μιας στρατηγικής με στόχο τη βελτίωση της ανακύκλωσης.

Το 2000, το Ταμείο Συνοχής αρνήθηκε τη συνδρομή του σε έργα υποδομής επεξεργασίας απορριμμάτων για τις περιφέρειες που δεν διέθεταν ακόμη κατάλληλα σχέδια διαχείρισης απορριμμάτων, όπως απαιτείται από την οδηγία 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ, για τα απορρίμματα. Τούτο συνέβαλε στη συμμόρφωση των εν λόγω περιφερειών προς αυτή την κοινοτική διάταξη.

2.1.4. Μεταφορές

Ενώ τα έργα κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα των ΔΕΔ μεταφορών χρηματοδοτούνται από το κονδύλιο του προϋπολογισμού για τα ΔΕΔ, το Ταμείο Συνοχής χρηματοδοτεί ειδικά την υποδομή μεταφορών των ΔΕΔ.

Ο συντονισμός μεταξύ του προϋπολογισμού των Διευρωπαϊκών Δικτύων (ΔΕΔ) μεταφορών και του Ταμείου Συνοχής είναι σημαντικός, διότι τα εν λόγω κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη να συνδεθούν με τις κεντρικές περιφέρειες της Κοινότητας οι περιφέρειες που πλήττονται από διαρθρωτικά μειονεκτήματα και από την νησιωτική, απομονωμένη ή περιφερειακή θέση τους.

Ο κανονισμός για τα ΔΕΔ δεν επιτρέπει «καταρχήν» να χρηματοδοτείται το ίδιο στάδιο του ίδιου έργου τόσο από τον προϋπολογισμό των ΔΕΔ όσο και από άλλες κοινοτικές πηγές, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μελέτες σκοπιμότητας που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό ΔΕΔ μπορούν να ακολουθούνται από την παροχή στήριξης από το Ταμείο Συνοχής και από την ΕΤΕΠ για την (συγ)χρηματοδότηση κυρίως κατασκευαστικών έργων της πραγματικής επένδυσης. Συχνά, στον τομέα των μεταφορών, το Ταμείο Συνοχής χρηματοδοτεί έργα που αποβλέπουν να καταστήσουν δυνατή την «πρόσβαση» στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών, τα στοιχεία του οποίου χρηματοδοτούνται από το κονδύλιο του προϋπολογισμού για τα ΔΕΔ.

Το 2000 το κονδύλιο του προϋπολογισμού για τα ΔΕΔ διέθετε για τον τομέα των μεταφορών πιστώσεις ύψους 581 εκατ. EUR για αναλήψεις υποχρεώσεων και 449 εκατ. EUR για πληρωμές.

Ο χρηματοδοτικός κανονισμός για τα ΔΕΔ [(ΕΚ) αριθ. 2236/95] τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/99, για να θεσπισθεί ο μεσοπρόθεσμος σχεδιασμός μέσω ενδεικτικών πολυετών επενδυτικών προγραμμάτων (ΠΕΠ) και η ενθάρρυνση συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, παράλληλα με τη χρήση μικρού ποσοστού του κονδυλίου του προϋπολογισμού (1-2%) για τη στήριξη έργων που απαιτούν κεφάλαιο υψηλού κινδύνου. Κατά το 2000 η επιτροπή χρηματοδοτικής συνδρομής, η οποία επικουρεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην υλοποίηση του κανονισμού των ΔΕΔ, διετύπωσε θετική γνώμη για το ΠΕΠ της περιόδου 2000-2006, το οποίο θα επανεξεταστεί το 2003. Η τρέχουσα πρόταση, η οποία θα εγκριθεί από την Επιτροπή το φθινόπωρο του 2001, προβλέπει συνολικό ποσό περίπου 2,8 δισεκατ. EUR για 11 έργα προτεραιότητας (έργα του Έσσεν), για το έργο Δορυφορικά Συστήματα Παγκόσμιας Πλοήγησης («Galileo») και για τέσσερις ομάδες έργων κοινού ενδιαφέροντος.

2.2. Συντονισμός με τα Διαρθρωτικά Ταμεία: τα στρατηγικά πλαίσια αναφοράς (ΣΠΑ)

Για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 η Επιτροπή θέσπισε μια σειρά κατευθύνσεων για το Ταμείο Συνοχής, στις οποίες αναφέρεται ότι οι παρεμβάσεις του πρέπει να υπόκεινται σε συντονισμένη στρατηγική προσέγγιση και να εντάσσονται σε προγράμματα που προσδιορίζουν τις βασικές προτεραιότητες παρέμβασης στους διάφορους επιλεγμένους τομείς εφαρμογής και επιδιώκουν τον καλύτερο συντονισμό με τα άλλα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα.

2.2.1. Περιβάλλον

Ισπανία

Οι τομείς προτεραιότητας για τις παρεμβάσεις, οι οποίοι αποφασίστηκαν από κοινού με τις ισπανικές αρχές, είναι:

* Διαχείριση αστικών, βιομηχανικών και επικίνδυνων αποβλήτων

* Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων

* Ύδρευση

Για καθένα από τους τομείς αυτούς έχει καταρτισθεί ένα στρατηγικό πλαίσιο, στο οποίο αναλύεται η τρέχουσα κατάσταση, προσδιορίζονται τα υπάρχοντα προβλήματα και ελλείψεις, υποδεικνύονται οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν και αναφέρονται οι παρεμβάσεις που χρειάζονται για το σκοπό αυτό. Τα πλαίσια καταρτίζονται λαμβάνοντας υπόψη τους τομείς αρμοδιότητας των διαφόρων διοικήσεων, καθώς και της Κοινότητας, και την εθνική νομοθεσία που πρέπει να τηρείται, και όλα αυτά με καθορισμένα χρονικά πλαίσια για την εξέλιξή τους.

Το «στρατηγικό πλαίσιο διαχείρισης απορριμμάτων στην Ισπανία» λαμβάνει υπόψη τους στόχους και τα κριτήρια που ορίζονται στην κοινοτική στρατηγική διαχείρισης απορριμμάτων και βασίζεται στα διάφορα σχέδια διαχείρισης απορριμμάτων που έχουν ήδη εγκριθεί σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Το έγγραφο αναλύει την κατάσταση όσον αφορά τη διαχείριση των αστικών και επικίνδυνων απορριμμάτων, καθώς και άλλων πηγών απορριμμάτων (άχρηστα οχήματα, μεταχειρισμένα ελαστικά, απορρίμματα από κατασκευές και κατεδαφίσεις, ιλύς επεξεργασίας λυμάτων κλπ.) και ρυπασμένων εδαφών. Για καθένα από αυτά τα είδη απορριμμάτων καθορίζεται μια σειρά στόχων και διατυπώνονται ειδικές προτάσεις για τις ενέργειες που απαιτούνται για την επίτευξή τους.

Το «στρατηγικό πλαίσιο αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων» προσφέρει μια προοπτική της κατάστασης στον τομέα αυτό στην Ισπανία, αναφέροντας τη στρατηγική που πρέπει να εφαρμοστεί και τις παρεμβάσεις που πρέπει να εκτελεστούν στην περίοδο 2000-2006, ώστε να τηρηθούν οι κοινοτικές απαιτήσεις σχετικά με την επεξεργασία αστικών λυμάτων και τη διάθεσή τους. Οι στόχοι στο πεδίο αυτό, οι οποίοι περιέχονται στο «Plan Nacional de Saneamiento y Depuraciσn de Aguas Residuales Urbanas» (Εθνικό Σχέδιο Αποχέτευσης και Επεξεργασίας Λυμάτων), είναι η βελτίωση της αποχέτευσης και των συστημάτων επεξεργασίας λυμάτων, ο μεγαλύτερος έλεγχος της ποιότητας των εκροών με στόχο την επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων εκροών και η βελτίωση της διαχείρισης και διάθεσης των ιλύων καθαρισμού.

Το «στρατηγικό πλαίσιο ύδρευσης» έχει ως κύριο στόχο να εξασφαλίσει και να εγγυηθεί την παροχή ύδατος καλής ποιότητας και επαρκούς ποσότητας σε όλο τον πληθυσμό, λαμβάνοντας υπόψη την αύξηση της ζήτησης που προβλέπεται στο εγγύς μέλλον και την ανάγκη ορθής διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων, με τη βελτίωση της χρησιμοποίησής τους και την αποφυγή της υποβάθμισής τους, παράλληλα με την αναζήτηση πρόσθετων πόρων. Οι ποτάμιες λεκάνες θεωρούνται ως μονάδα διαχείρισης για τους υδατικούς πόρους και διαθέτουν η κάθε μία ένα «Plan de Cuenca» (σχέδιο λεκάνης), του οποίου κύριοι στόχοι είναι να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο παροχής σε ποσότητα και ποιότητα, βελτιστοποίηση της χρήσης των διαθέσιμων πόρων, μέσω εξοικονομήσεων και αποδοτικότερης διαχείρισης, η διαφοροποίηση των πόρων στην πηγή και η μείωση της ευπάθειας των δικτύων ύδρευσης. Για κάθε ποτάμια λεκάνη υπάρχει ειδικός φορέας διαχείρισης καλούμενος «Confederacion Hidrogrαfica».

Όλα τα στρατηγικά πλαίσια που αναφέρθηκαν πρόκειται να αναπτυχθούν με ολοκληρωμένο τρόπο και λαμβάνοντας υπόψη, με διάφορες μορφές εφαρμογής, την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Πορτογαλία

Σημαντικές επενδύσεις υλοποιήθηκαν κατά την περίοδο 1996-1999, με βασικό στόχο να αυξηθεί η δυναμικότητα ύδρευσης και να βελτιωθεί η ποιότητά της στην ευρύτερη περιοχή Λισαβόνας, την ευρύτερη περιοχή του Πόρτο και στην περιφέρεια του Algarve, να παρακολουθείται η ποιότητα των υπόγειων υδάτων και να κατασκευασθούν νέες μονάδες επεξεργασίας λυμάτων στις μεγαλύτερες πόλεις και στις πλέον ευαίσθητες περιοχές.

Κατασκευάστηκαν επίσης ολοκληρωμένα συστήματα επεξεργασίας των βιομηχανικών λυμάτων σε ορισμένες από τις πιο βιομηχανικές περιοχές που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα ρύπανσης από λύματα λόγω της βιομηχανικής ρύπανσης (Vale do Ave, Αgueda, Alcanena).

Για την επεξεργασία των στερεών αποβλήτων, δημιουργήθηκαν συστήματα ολοκληρωμένης διαχείρισης που επιτρέπουν ευρύτερη κάλυψη από την άποψη της έκτασης και του εξυπηρετούμενου πληθυσμού, καθένα από τα οποία εξυπηρετεί περισσότερους δήμους και καλύπτει τη συλλογή και την ανακύκλωση των αποβλήτων. Παράλληλα, έκλεισαν υφιστάμενοι χώροι ανεξέλεγκτης εναπόθεσης απορριμμάτων και οι χώροι αυτοί αναπλάστηκαν.

Για την περίοδο 2000-2006 το στρατηγικό πλαίσιο για το περιβάλλον της Πορτογαλίας αναφέρει τις ακόλουθες προτεραιότητες:

Περαιτέρω ανάπτυξη και συμπλήρωση της βασικής περιβαλλοντικής υποδομής.

Ανάπτυξη των προϋποθέσεων που επιτρέπουν την αειφόρο ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και τη διατήρηση των φυσικών πόρων.

Αυτό συνεπάγεται βελτιωμένη διατήρηση και διαχείριση των φυσικών πόρων καθώς και ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής πολιτικής στις εν γένει περιφερειακές και κλαδικές αναπτυξιακές πολιτικές, μέσω της καλύτερης εκτίμησης των επιπτώσεων και με εφαρμογή των αρχών «ο ρυπαίνων πληρώνει» και «ο χρήστης πληρώνει». Θα απαιτήσει επίσης να εφαρμοστούν στρατηγικές συμπράξεις μεταξύ της δημόσιας διοίκησης και ενός φάσματος οργανώσεων συμπεριλαμβανομένου του ιδιωτικού τομέα. Επίσης, θα καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για δραστηριότητες εκπαίδευσης και ενημέρωσης που αφορούν τους φυσικούς πόρους και άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα.

Προβλέπεται στήριξη του Ταμείου Συνοχής για τα μεγαλύτερα έργα υποδομής που αφορούν την ύδρευση, την αποχέτευση αστικών λυμάτων και την επεξεργασία τους καθώς και την επεξεργασία αστικών στερεών αποβλήτων. Τόσο η ύδρευση όσο και η επεξεργασία λυμάτων θα ενταχθούν στην προσέγγιση των ολοκληρωμένων συστημάτων, σύμφωνα με την οποία τα διαδημοτικά συστήματα που καλύπτουν ολόκληρο τον «κύκλο του νερού» θα τα διαχειρίζεται ο ίδιος φορέας.

Η συνδρομή του Ταμείου Συνοχής θα συμπληρώνεται σε επίπεδο περιφερειακών προγραμμάτων με χρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ για την κατασκευή ή ανακαίνιση των μικρότερων τοπικών στοιχείων των εν λόγω συστημάτων.

Αυτό απαιτεί στενό συντονισμό των προτεραιοτήτων και των χρονοδιαγραμμάτων μεταξύ του Ταμείου Συνοχής και των περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων (Norte, Centro, Alentejo, Lisboa e Vale do Tejo, Algarve, Madeira e Aηores).

Οι κύριοι στόχοι όσον αφορά την ύδρευση και την αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων είναι να αυξηθεί σημαντικά η κάλυψη του εξυπηρετούμενου πληθυσμού και στην περίπτωση της ύδρευσης να βελτιωθεί η ποιότητα του πόσιμου νερού σύμφωνα με τις κοινοτικές οδηγίες, καθώς και να αυξηθεί η αξιοπιστία του δικτύου.

// % καλυπτόμενου πληθυσμού 2006 (ηπειρωτική Πορτογαλία)

Παροχή πόσιμου νερού // 95

Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων // 90

Επεξεργασία στερεών αποβλήτων // 98

Ιρλανδία

Οι ιρλανδικές αρχές υπέβαλαν το στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς για τον τομέα του περιβάλλοντος στις 29 Ιουλίου 2000. Το έγγραφο αυτό εμφάνισε μικρό αριθμό έργων στους επιμέρους τομείς των υγρών και των στερεών αποβλήτων ως τις κύριες προτεραιότητες.

Όσον αφορά τα υγρά απόβλητα οι κύριοι στόχοι που προσδιορίζονται παρουσιάζονται ως συνεπείς προς τις βασικές προτεραιότητες της εθνικής πολιτικής που τίθενται στο Σχέδιο Εθνικής Ανάπτυξης/Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και στο ΕΠ Οικονομικής και Κοινωνικής Υποδομής για την περίοδο 2000-2006. Σε γενικές γραμμές οι δύο στόχοι των προγραμμάτων αυτών είναι να εξασφαλισθεί η συμμόρφωση προς το κοινοτικό πλαίσιο πολιτικής και να στηριχθεί η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη με παράλληλη επίτευξη και διατήρηση υψηλών περιβαλλοντικών προτύπων.

Η γενική εθνική στρατηγική για την επίτευξη των στόχων παρουσιάζεται με αναφορά στο ΣΕΑ/ΚΠΣ και στο ΕΠ Οικονομικής και Κοινωνικής Υποδομής, στο πλαίσιο των οποίων η συνολική προγραμματισμένη επένδυση κατά την περίοδο 2000-2006 ανέρχεται σε 3,853 δισεκατ. EUR.

Η κυβέρνηση ενέκρινε στις αρχές του 2000 ένα πλαίσιο πολιτικής για την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» στην υποδομή και στη λειτουργία επιχειρήσεων ύδρευσης. Προβλέπει μεταξύ άλλων, την πλήρη είσπραξη του κόστους από τους μη οικιακούς χρήστες για την παροχή δημόσιων υπηρεσιών που αφορούν το νερό (κεφαλαιουχικό και λειτουργικό κόστος). Η τοποθέτηση μετρητών σε όλους τους μη οικιακούς χρήστες θα έχει ολοκληρωθεί έως το 2006. Οι υπηρεσίες που παρέχονται στους οικιακούς χρήστες θα εξακολουθήσουν να χρηματοδοτούνται από δημόσια κονδύλια. Συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του ΚΠΣ ότι η πρόοδος ως προς την εφαρμογή των PPP (συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα) θα επανεξεταστεί κατά την ενδιάμεση αναθεώρηση.

Οι συμπράξεις δημόσιου - ιδιωτικού τομέα θα ευνοηθούν στον τομέα των υδάτων, εν γένει με τη χρήση της προσέγγισης μελέτη-κατασκευή / μελέτη - κατασκευή - λειτουργία (DB-DBO) για έργα που συνεπάγονται την κατασκευή ή αναβάθμιση μεγάλων έργων ύδρευσης ή επεξεργασίας λυμάτων. Δύο έργα που στηρίζονται από το ΤΣ αποτελούν πιλοτικές εφαρμογές για τη χρήση του συστήματος DB-DBO στις υπηρεσίες ύδρευσης.

Οι επενδυτικές προτεραιότητες στον τομέα των λυμάτων κατευθύνονται από την ανάγκη να εξασφαλισθεί η συμμόρφωση προς την οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων. Όσον αφορά τα ενισχυόμενα από το Ταμείο Συνοχής έργα, οι τρεις προτεραιότητες στον τομέα των υδάτων που υποβλήθηκαν για ενίσχυση από το ΤΣ είναι οι μονάδες επεξεργασίας Δουβλίνου, Cork και Limerick.

Σε σχέση με τον επιμέρους τομέα των στερεών αποβλήτων, οι γενικοί στόχοι είναι να στηριχθεί η οικονομική, η ισορροπημένη περιφερειακή και η κοινωνική ανάπτυξη, με παράλληλη επίτευξη και διατήρηση υψηλών περιβαλλοντικών προτύπων και να εξασφαλισθεί η συμμόρφωση με το κοινοτικό πλαίσιο πολιτικής. Κύριος στόχος είναι να μειωθεί η κατά 90% εξάρτηση από τη διάθεση απορριμμάτων σε χώρους υγειονομικής ταφής.

Οι βασικές προτεραιότητες στον τομέα των στερεών αποβλήτων απορρέουν από την εθνική πολιτική που καθορίζεται στο ΣΕΑ/ΚΠΣ και στα δύο περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα για την περίοδο 2000-2006.

Η στρατηγική για την εκπόνηση περιφερειακών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων και για τον καθορισμό των απαιτήσεων σε υποδομή περιγράφεται παράλληλα με τις λεπτομέρειες για τη συνολική προγραμματισμένη επένδυση για την περίοδο 2000-2006, η οποία ανέρχεται σε 825 εκατ. ευρώ.

Η εθνική πολιτική διαχείρισης αποβλήτων είναι συνεπής με την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» μέσω της επιβολής τελών αποβλήτων. Ο ιδιωτικός τομέας παρέχει ήδη ή θα παρέχει σύντομα και χρεώνει για τις υπηρεσίες αποκομιδής οικιακών απορριμμάτων σε 16 από τις 34 μείζονες περιοχές τοπικής αυτοδιοίκησης. Μόνο τρεις δήμοι της κομητείας του Δουβλίνου δεν είχαν ακόμη τη στιγμή εκείνη επιβάλει τέλη αποβλήτων για τις υπηρεσίες που παρέχουν.

Ως προς την κατασκευή υποδομής για τα στερεά απόβλητα, το πλαίσιο αναφοράς καθορίζει τη μέθοδο μελέτη - κατασκευή - λειτουργία - χρηματοδότηση ως την προτιμώμενη μέθοδο για την κατασκευή των μονάδων θερμικής επεξεργασίας που προτείνονται βάσει των προσχεδίων διαχείρισης αποβλήτων.

Επειδή η κατασκευή των έργων για τα στερεά απόβλητα στην Ιρλανδία δεν είναι εξίσου ώριμη με τον τομέα των υγρών αποβλήτων, οι ιρλανδικές αρχές έχουν προσδιορίσει ορισμένες κατηγορίες έργων που θα προταθούν για στήριξη από το ΤΣ. Τα έργα αυτά περιλαμβάνουν τις δαπάνες σχεδιασμού, προμηθειών και μελετών για μεμονωμένα έργα εγκαταστάσεων θερμικής επεξεργασίας ή τις αντίστοιχες δαπάνες που αφορούν την υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης στη διαχείριση των αποβλήτων μιας συγκεκριμένης περιοχής, σε περιπτώσεις που οι εν λόγω υποδομές συμφωνούν με τις διατάξεις του σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων της εν λόγω περιφέρειας. Τα προτεινόμενα έργα είτε θα αντιπροσωπεύουν τη συνέχεια που δίνεται σε μελέτες σκοπιμότητας που είχαν παλαιότερα στηριχθεί από το Ταμείο Συνοχής είτε θα περιλαμβάνουν μελέτες του είδους αυτού.

Ελλάδα

Η Ελλάδα υπέβαλε με επιστολή τής 12.12.2000 το σχέδιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Περιβάλλοντος, το οποίο περιλαμβάνει το στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς για τα ελληνικά έργα στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, τα οποία συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής.

Διαπιστώνουμε τρεις βασικούς τομείς παρέμβασης:

Πόσιμο νερό και διανομή του

Έργα που εξασφαλίζουν την υδροληψία, αποταμίευση και παροχή πόσιμου νερού.

Αποχέτευση ακαθάρτων

Έργα διαχωρισμού των ακαθάρτων από τα όμβρια, αγωγοί ή/και σημεία αποταμίευσης, έργα αντιπλημμυρικά και επεξεργασία ακαθάρτων καθώς και διάθεση των επεξεργασμένων λυμάτων.

Διαχείριση απορριμμάτων

Έργα επεξεργασίας των οικιακών απορριμμάτων, με αφετηρία την επιλεκτική συλλογή, το διαχωρισμό και την επεξεργασία των απορριμμάτων. Πρέπει να υπομνησθεί ότι τα έργα, για να συγχρηματοδοτηθούν, πρέπει να έχουν προβλεφθεί στο εθνικό σχέδιο διαχείρισης των αποβλήτων του κράτους μέλους, το οποίο κοινοποιείται στην Επιτροπή.

Οι δημοσιονομικές προβλέψεις, οι οποίες αντανακλούν ποσοτικά αυτό το στρατηγικό πλαίσιο κατά την περίοδο 2000-2006, επιβεβαιώνονται από το κράτος μέλος με πίνακα που κοινοποιήθηκε στις υπηρεσίες της Επιτροπής. Στον πίνακα περιλαμβάνονται ονομαστικά τα μεγάλα έργα καθώς και τα ποσά που προβλέπονται για όλα τα άλλα έργα κάθε τομέα, εξυπακούεται δε ότι τα έργα αυτά δεν έχουν ακόμη επιλεγεί, αλλά θα καθοριστούν σταδιακά, παράλληλα με την πρόοδο της διαδικασίας επιλογής τους.

Η εγκύκλιος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας αριθ. 11924/792, με ημερομηνία 5/4/2001, η οποία απευθύνεται σχετικά στις περιφέρειες, καθορίζει κατά κάποιο τρόπο τις λεπτομέρειες καθορισμού των ως άνω έργων.

2.2.2. Μεταφορές

Ισπανία

Μετά από τις συζητήσεις μεταξύ της Επιτροπής και των ισπανικών αρχών σχετικά με το μέλλον των δραστηριοτήτων του Ταμείου Συνοχής για την περίοδο παρέμβασης 2000-2006, υποβλήθηκε, κατ'εφαρμογή του άρθρου B παράγραφος 2 του τροποποιημένου κανονισμού για το Ταμείο Συνοχής, το πλαίσιο αναφοράς για τις επενδύσεις στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών, το οποίο ορίζει την ισπανική γενική στρατηγική στον τομέα αυτό για την προαναφερόμενη περίοδο παρέμβασης.

Το στρατηγικό πλαίσιο, το οποίο συμβαδίζει με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τον προγραμματισμό των παρεμβάσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων και τον συντονισμό τους με το Ταμείο Συνοχής [10], προβλέπει τους ακόλουθους στόχους:

[10] COM (1999) 344 της 01/07/1999

* βελτίωση των προοπτικών οικονομικής ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης.

* συμβολή σε μια ισόρροπη ανάπτυξη.

* προώθηση της αειφόρου κινητικότητας και εξασφάλιση της ύπαρξης μεταφορικών υπηρεσιών εκεί όπου τα ιδιωτικά μέσα μετακίνησης ελλείπουν ή πάσχουν από προβλήματα κινητικότητας.

Σύμφωνα με τον Οδηγό για το Ταμείο Συνοχής κατά την περίοδο 2000-2006, το πλαίσιο αναφοράς που υποβλήθηκε από τις ισπανικές αρχές περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

* καθορισμό των μακροπρόθεσμων στόχων,

* εξειδίκευση των στόχων που μπορούν να επιτευχθούν κατά το έτος 2006 ως προς την ανάπτυξη των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών, προσδιορισμό των παρεμβάσεων στους κύριους άξονες και εκτίμηση του επενδυτικού κόστους,

* στρατηγική χρησιμοποίησης των διαφόρων κοινοτικών ταμείων.

Όσον αφορά ειδικότερα τις παρεμβάσεις του Ταμείου Συνοχής για την περίοδο 2000-2006, η στρατηγική προσέγγιση που εγκρίθηκε από τις ισπανικές αρχές συνεπάγεται τη συνέχιση της επενδυτικής προσπάθειας για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό του διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου, ιδίως όσον αφορά τα σιδηροδρομικά δίκτυα υψηλής ταχύτητας, τη συνέχιση της κατασκευής των οδικών αξόνων που διευκολύνουν τη σύνδεση με τη Γαλλία και την Πορτογαλία, καθώς και τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας των λιμένων.

Η εφαρμογή της συνολικής στρατηγικής θα παρακολουθείται τακτικά στο πλαίσιο των διαφόρων επιτροπών παρακολούθησης του Ταμείου Συνοχής. Ως προς το συντονισμό με τις παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ, θα ελέγχεται από μία θεματική ομάδα εργασίας, αφιερωμένη στον τομέα των μεταφορών, η οποία θα συσταθεί στο πλαίσιο του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης.

Πορτογαλία

Μετά τις συζητήσεις για το μέλλον των δραστηριοτήτων του Ταμείου Συνοχής που πραγματοποιήθηκαν το 1999 μεταξύ της Επιτροπής και των πορτογαλικών αρχών, οι εν λόγω αρχές υπέβαλαν, κατ'εφαρμογή του άρθρου Β παράγραφος 2 του νέου κανονισμού, το πλαίσιο αναφοράς για τις μεταφορές, το οποίο καθορίζει τη γενική πορτογαλική στρατηγική στον τομέα αυτό για την περίοδο 2000-2006.

Κατά τη διαπραγμάτευση για το πορτογαλικό ΚΠΣ, καθώς και για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Πρόσβασης στις Μεταφορές (ΕΠΠΜ), πραγματοποιήθηκε ανάλυση της στρατηγικής αυτής, ώστε να εξακριβωθεί ιδίως η συνέπειά της προς τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τον προγραμματισμό των παρεμβάσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων και τον συντονισμό τους με το Ταμείο Συνοχής [11].

[11] COM (1999) 344 της 01/07/1999

Το έγγραφο που αφορά το πλαίσιο αναφοράς για τις μεταφορές περιλαμβάνεται σε παράρτημα του κειμένου του ΕΠΠΜ που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 21 Αυγούστου 2000.

Το πλαίσιο αυτό αποτελεί το προνομιακό μέσο συντονισμού μεταξύ των παρεμβάσεων του ΤΣ, των αντίστοιχων του ΕΤΠΑ (τόσο ως προς τις κλαδικές συνιστώσες του όσο και ως προς την περιφερειακή συνιστώσα του) και των άλλων κοινοτικών πηγών, συμπεριλαμβανομένου του κονδυλίου του προϋπολογισμού για τα ΔΕΔ.

Οι προτεραιότητες που καθορίστηκαν για την προσεχή περίοδο παρέμβασης του Ταμείου στην Πορτογαλία, είναι οι εξής:

* αύξηση της υποδομής και της αποτελεσματικότητας του συστήματος μεταφορών, ώστε να εξασφαλισθεί η διεθνής ένταξη της χώρας και να ενισχυθεί ως εκ τούτου η ανταγωνιστικότητα των πορτογαλικών επιχειρήσεων.

* ανάπτυξη και εξορθολογισμός των συστημάτων αστικών μεταφορών.

* ενίσχυση της εσωτερικής εδαφικής συνοχής με τη βελτίωση της περιφερειακής προσπελασιμότητας (μεταξύ περιφερειών και σε σχέση με το κύριο δίκτυο).

* προώθηση των δραστηριοτήτων διαχείρισης μεταφορών (logistics), μέσω ιδίως της δημιουργίας ενός συνεκτικού συνόλου κόμβων, οι οποίοι οφείλουν επιπλέον να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ενοποίηση των τρόπων μεταφοράς.

Η υλοποίηση αυτής της στρατηγικής προσέγγισης σημαίνει ότι θα μπορέσει να συνεχισθεί ο εκσυγχρονισμός του βασικού σιδηροδρομικού δικτύου, να επιταχυνθεί η κατασκευή των μεγάλων οδικών αξόνων χωρίς να παραμελούνται οι δευτερεύουσες συνδέσεις, να κατασκευαστούν τα δίκτυα μετρό των μεγαλύτερων πόλεων, να εξοπλισθούν οι λιμένες και να βελτιωθούν οι συνθήκες λειτουργίας τους και να αυξηθεί η δυναμικότητα/το επίπεδο ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχουν οι αερολιμένες.

Η εφαρμογή της συνολικής στρατηγικής θα παρακολουθείται τακτικά στο πλαίσιο μιας θεματικής ομάδας εργασίας αφιερωμένης στον τομέα των μεταφορών, η οποία θα συσταθεί από τις πορτογαλικές αρχές.

Η παρέμβαση του Ταμείου Συνοχής θα προσανατολισθεί, όπως έγινε από την ίδρυσή του, προς την ολοκλήρωση των Διευρωπαϊκών Δικτύων, με συγκέντρωση της ενίσχυσης στις συνιστώσες του έργου προτεραιότητας του Έσσεν αριθ. 8 «Πολυτροπική σύνδεση Πορτογαλίας/Ισπανίας - Υπόλοιπης Ευρώπης». Και άλλα έργα που εντάσσονται στο ΔΕΔ, λόγω της ικανότητάς τους να συμβάλουν στην εγκατάσταση λειτουργικών δικτύων με ορίζοντα το 2006, θα πρέπει επίσης να τύχουν προτεραιότητας, ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη επίπτωση στη συνοχή.

Ιρλανδία

Το πλαίσιο αναφοράς της Ιρλανδίας για τον τομέα των μεταφορών υπενθυμίζει ότι ο βασικός στόχος του ΣΕΑ είναι η προώθηση βιώσιμων πολιτικών για τις μεταφορές, οι οποίες διευκολύνουν τη συνεχή οικονομική μεγέθυνση και την περιφερειακή ανάπτυξη, ενώ παράλληλα εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος. Για το σκοπό αυτό, η εθνική στρατηγική καθορίζει τις ακόλουθες βασικές προτεραιότητες:

Οδικό δίκτυο

* Αναβάθμιση σε αυτοκινητόδρομο/υψηλής ποιότητας οδό διπλού οδοστρώματος των 5 βασικών υπεραστικών διαδρομών που αρχίζουν από το Δουβλίνο και

* Πρόγραμμα ουσιαστικής βελτίωσης των άλλων εθνικών βασικών οδών.

Μεταφορές στην ευρύτερη περιοχή του Δουβλίνου

* Ολοκλήρωση του δακτυλίου Γ με χαρακτηριστικά αυτοκινητοδρόμου γύρω από την πόλη, αύξηση της ικανότητάς του και κατασκευή της σήραγγας του λιμένα Δουβλίνου και

* Βελτίωση του δικτύου δημόσιων μεταφορών με την κατασκευή ενός νέου δικτύου ελαφρού σιδηροδρόμου. κατασκευή τετραπλής γραμμής στον νοτιοδυτικό σιδηροδρομικό άξονα, για να διαχωριστούν τα δρομολόγια μεγάλων αποστάσεων από τα προαστιακά. νέα σηματοδότηση των γραμμών του κέντρου της πόλης, για να παρέχονται πρόσθετες υπηρεσίες κατά τις ώρες αιχμής. νέοι σταθμοί. αύξηση του τροχαίου υλικού για το υπάρχον μετρό (DART) και τα προαστιακά σιδηροδρομικά δρομολόγια. αύξηση του αριθμού των λεωφορείων.

Εθνικές δημόσιες μεταφορές

* Αναβάθμιση των λεωφορειακών και των προαστιακών σιδηροδρομικών υπηρεσιών στις επαρχιακές πόλεις.

* Βελτίωση της κυκλοφοριακής ικανότητας και της ασφάλειας του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου.

* Οι προτεραιότητες για τις εθνικές οδικές μεταφορές και τις δημόσιες μεταφορές που έχουν ενταχθεί στο πλαίσιο αναφοράς είναι πλήρως συνεπείς προς τους στόχους των έργων προτεραιότητας που προτείνονται για στήριξη από το Ταμείο Συνοχής.

Άλλα βασικά στοιχεία του Πλαισίου είναι τα εξής:

* Περιγράφει τη στρατηγική για την επίτευξη των στόχων στους εν λόγω τομείς μεταφορών με αναφορά στο ΣΕΑ και στα υποπρογράμματα για τις εθνικές οδούς και τις δημόσιες μεταφορές. Σε τιμές 1999, η συνολική προγραμματισμένη επένδυση κατά την περίοδο 2000-2006 ανέρχεται σε 6 δισεκατ. EUR σε εθνικές οδούς και 2,8 δισεκατ. EUR στις δημόσιες μεταφορές. Αναμένεται ότι άνω του 70% της εν λόγω προγραμματισμένης επένδυσης θα δαπανηθεί για την ανάπτυξη των βασικών οδικών και σιδηροδρομικών αξόνων που ανήκουν στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών.

* Όσον αφορά την αρχή ο «ρυπαίνων πληρώνει», το Πλαίσιο αναφέρει το φορολογικό καθεστώς για τα οχήματα και τα καύσιμα. Σημειώνει επίσης ότι υπάρχουν σε λειτουργία δύο γέφυρες με διόδια. Το σύστημα των διοδίων θα επεκταθεί και στο δίκτυο των εθνικών οδών στο πλαίσιο των προγραμμάτων σύμπραξης δημόσιου-ιδιωτικού τομέα. Έντεκα οδικά σχέδια είχαν ήδη καθοριστεί έως τον Δεκέμβριο του 2000, για ορισμένα από τα οποία είχαν ήδη προκηρυχθεί διαγωνισμοί.

* Η ενημέρωση της στρατηγικής για τις οδικές μεταφορές στο Δουβλίνο το 2001 θα προβλέπει την ανάπτυξη μιας γενικής στρατηγικής διαχείρισης της ζήτησης για μεταφορές.

Τα έργα που θα προταθούν για στήριξη από το Ταμείο Συνοχής κατά την περίοδο 2000-2006 είναι συνεπή προς τις βασικές επενδυτικές προτεραιότητες που παρουσιάζονται σε γενικές γραμμές παραπάνω και σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις αποτελούν τα τελικά κατασκευαστικά στάδια έργων που είχαν ήδη τύχει στήριξης κατά την προηγούμενη δημοσιονομική περίοδο.

Ελλάδα

Η Ελλάδα υπέβαλε με επιστολή τής 6.4.2000 το σχέδιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Οδικών Αξόνων, Λιμένων και Αστικής Ανάπτυξης, το οποίο περιλαμβάνει τη στρατηγική για τα ελληνικά έργα στον τομέα «οδοί - λιμένες» και, με επιστολή τής 6.4.2000, το σχέδιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Σιδηροδρόμων, Αερολιμένων και Αστικών Μεταφορών, το οποίο περιλαμβάνει τη στρατηγική για τα ελληνικά σχέδια στον τομέα «σιδηρόδρομοι - αερολιμένες».

Μετά από μια περίοδο διαπραγματεύσεων, τα δύο έγγραφα οριστικοποιήθηκαν στο τέλος του 2000. Τα δύο Επιχειρησιακά Προγράμματα που εγκρίθηκαν περιλαμβάνουν το στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς για τα έργα που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής - τομέας μεταφορών - για την περίοδο 2000-2006.

Στρατηγική προσέγγιση

Το Ταμείο Συνοχής εξακολουθεί να διαδραματίζει καίριο ρόλο στην κατασκευή των Διευρωπαϊκών Δικτύων, κυρίως όσον αφορά τους άξονες και τα κομβικά σημεία στα δίκτυα καθώς και τα μέτρα που αφορούν τις ελλείπουσες συνδέσεις στους άξονες προτεραιότητας που καθορίστηκαν στο Έσσεν. Προς τούτο, το πλαίσιο αναφοράς προβλέπει προκαταρκτική αναφορά του κόστους των απαιτούμενων επενδύσεων, προσωρινό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και ενδεικτικό σχέδιο των πηγών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα. Περιλαμβάνει επίσης μια αρκετά αναλυτική περιγραφή του φυσικού αντικειμένου των επενδύσεων. Το έγγραφο αποδεικνύει τη συνεκτικότητα με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Οι προτεραιότητες ανά τρόπο μεταφοράς είναι οι εξής:

* Οδοί

Αυτοκινητόδρομοι ΠΑΘΕ και ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ οι οποίοι χρηματοδοτήθηκαν εν μέρει κατά την προηγούμενη περίοδο.

ΙΟΝΙΑ ΟΔΟΣ και αυτοκινητόδρομος ΚΟΡΙΝΘΟΣ-ΤΡΙΠΟΛΗ-ΚΑΛΑΜΑΤΑ /ΣΠΑΡΤΗ.

* Σιδηρόδρομοι

Άξονας ΠΑΘΕ, που χρηματοδοτήθηκε εν μέρει κατά την προηγούμενη περίοδο.

Ηλεκτροκίνηση της γραμμής ΑΘΗΝΑ-ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ-ΠΡΟΜΑΧΩΝ (σύνορα με Βουλγαρία), άξονας που χρηματοδοτήθηκε εν μέρει κατά την προηγούμενη περίοδο.

Σιδηροδρομική σύνδεση του λιμένα ΙΚΟΝΙΟΥ με το συγκρότημα ΘΡΙΑΣΙΟΥ.

* Λιμένες

Λιμένες ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ και ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ

* Αερομεταφορές

Ολοκλήρωση του έργου «Εκσυγχρονισμός του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας»

* Συνδυασμένες μεταφορές

Συγκρότημα ΘΡΙΑΣΙΟΥ και σιδηροδρομικές συνδέσεις με το υφιστάμενο δίκτυο.

2.3. Ο προϋπολογισμός και η χρησιμοποίησή του, πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και πληρωμών

2.3.1. Οι διαθέσιμοι πόροι του προϋπολογισμού

Σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού 1164/94, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 1264/99 (κανονισμός του Ταμείου Συνοχής), οι πόροι για αναλήψεις υποχρεώσεων που έχουν διατεθεί στο Ταμείο Συνοχής για το έτος 2000 ανέρχονται σε 2,615 δισεκατ. EUR σε τιμές 1999. Το οριστικό ποσό, μετά την τιμαριθμική αναπροσαρμογή, που έχει εγγραφεί στον προϋπολογισμό ήταν 2,659 δισεκατ. EUR.

Κατ'εφαρμογή της ψαλίδας κατανομής των πόρων ανά κράτος μέλος που προβλέπεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού του Ταμείου Συνοχής, η ενδεικτική κατανομή των εν λόγω πιστώσεων ανά χώρα έχει ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή αποφάσισε επίσης να εγγράψει για το Ταμείο Συνοχής στον προϋπολογισμό 2,8 δισεκατ. EUR σε πιστώσεις πληρωμών.

Κατ'εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 7 του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή αποφάσισε να εγκρίνει την ανασύσταση πιστώσεων ύψους 1,7 εκατ. EUR που είχαν αποδεσμευθεί το 1999 και την επαναχρησιμοποίηση ποσού 1 εκατ. EUR που αντιστοιχεί σε ανακτήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 1999.

2.3.2. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού

Οι κατωτέρω πίνακες παρουσιάζουν την εκτέλεση του προϋπολογισμού του Ταμείου Συνοχής το 2000 με μνεία των πιστώσεων που μεταφέρονται στο 2001.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 του δημοσιονομικού κανονισμού, οι πιστώσεις που δεν έχουν εκτελεσθεί στο τέλος του οικονομικού έτους ακυρώνονται, εκτός εάν η Επιτροπή λάβει ειδική απόφαση για μεταφορά. Οι πιστώσεις υποχρεώσεων που μεταφέρθηκαν εκτελέστηκαν πλήρως πριν από τις 31 Μαρτίου 2001. Αντίθετα, οι πιστώσεις πληρωμών που μεταφέρθηκαν δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν πριν από την εξάντληση των πιστώσεων του προϋπολογισμού 2001.

Οι κατωτέρω πίνακες απεικονίζουν την εκτέλεση ανά χώρα και ανά είδος έργων, περιβάλλοντος, μεταφορών ή μεικτό.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Για να απεικονισθεί η εκτέλεση των πιστώσεων που χορηγήθηκαν το 2000, οι πιστώσεις που μεταφέρθηκαν στο 2001 περιλαμβάνονται στον ανωτέρω πίνακα. Οι ανασυσταθείσες ή αναχρησιμοποιηθείσες πιστώσεις δεν περιλαμβάνονται, διότι προέρχονται από τα κονδύλια των παλαιότερων ετών.

Για να διευκολυνθεί η δημοσιονομική διαχείριση στο τέλος του 2000, εγκρίθηκε ως ένα βαθμό η υπεραπορρόφηση πιστώσεων για την Ιρλανδία και για την Ισπανία. Η ισορροπία θα αποκατασταθεί το 2001 με μείωση της κατανομής των πιστώσεων υποχρεώσεων ισοδύναμη προς την υπέρβαση που καταγράφηκε σε σχέση με τις ενδεικτικές κατανομές που είχε εγκρίνει η Επιτροπή.

2.3.3. Εκτέλεση του προϋπολογισμού για την προηγούμενη περίοδο (1993-1999)

Για την περίοδο 93-99 οι αναλήψεις υποχρεώσεων κάλυψαν όλες τις πιστώσεις εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας (31.12.1999). Κατά συνέπεια, καμία ανάληψη υποχρεώσεων δεν πραγματοποιήθηκε το 2000 από πιστώσεις της περιόδου 93-99, με μόνη εξαίρεση ποσό 994.593 EUR που αντιστοιχούσε σε επιστροφή προκαταβολής, για την οποία έγινε νέα ανάληψη υποχρεώσεων για τη συγκεκριμένη χώρα, δηλαδή την Ιρλανδία.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το ύψος του προς εκκαθάριση ποσού της περιόδου 93-99 στο τέλος του 2000 είναι της τάξεως μεγέθους του ετήσιου προϋπολογισμού του Ταμείου Συνοχής.

Σημαντικό μέρος του ποσού που απομένει προς εκκαθάριση αντιστοιχεί σε έργα που έχουν μεταφερθεί στη νέα περίοδο 2000-2006. Αυτό σημαίνει ότι η εκκαθάριση του ποσού αυτού θα πραγματοποιηθεί με βάση ενδιάμεσες πληρωμές και όχι με την περάτωση των έργων.

3. Τα έργα και οι ενέργειες που εγκρίθηκαν

3.1. Συνδρομή του Ταμείου ανά δικαιούχο κράτος μέλος

3.1.1. Ε λ λ ά δ α

3.1.1.1. Περιβάλλον

Όπως προαναφέρθηκε (παράγραφος 2.2.1), το στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς για τα περιβαλλοντικά έργα κοινοποιήθηκε από το κράτος μέλος πολύ αργά στη διάρκεια του 2000, γεγονός που είχε ως συνέπεια να καθυστερήσει η έγκριση από την Επιτροπή των ελληνικών έργων, για τα οποία η αίτηση συνδρομής ελήφθη πολύ συχνά μετά την κοινοποίηση του εν λόγω πλαισίου αναφοράς.

Στο πλαίσιο αυτό, οι αναλήψεις υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2000 για τα ελληνικά έργα στον τομέα του περιβάλλοντος ανέρχονται σε 79.792.478 EUR και, το 2001, επί πιστώσεων του 2000 που έχουν μεταφερθεί, σε 84.023.096 EUR, ήτοι συνολικά 163.815.574 EUR, αντί των +/- 252 εκατ. EUR (ποσό που αντιστοιχεί στο 50% των προβλεπόμενων πιστώσεων, δηλαδή στο μέσο της ψαλίδας που έχει καθοριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Βερολίνου για την περίοδο 2000-2006).

Τα έργα που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή κατά το 2000 κατατάσσονται σε δύο χωριστές κατηγορίες:

Νέα έργα

Διαχείριση απορριμμάτων Χανίων (18.480.000 EUR),

Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων Αλμυρού (6.708.835 EUR),

Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων Αγίων Θεοδώρων (8.855.400 EUR),

Κατασκευή του φράγματος Γαδουρά και υδροδότηση της Ρόδου (14.015.840 EUR),

Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων Σάμης (7.131.600 EUR),

Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων Κασσάνδρας (12.412.800 EUR),

Τροποποιηθέντα έργα

Πρόκειται για έργα που είχαν εγκριθεί κατά την περίοδο 1993-1999 και τροποποιήθηκαν το 2000, με αύξηση της συνδρομής κατόπιν της έγκρισης συμπληρωματικών εργασιών:

Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων Ιωαννίνων (7.919.610 EUR),

Επεξεργασία λυμάτων Αθηνών στην Ψυτάλλεια , φάση B' (46.684.033 EUR),

Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων Μυτιλήνης (5.780.259 EUR),

Κατασκευή του φράγματος και υδροδότηση Βοΐου, (18.288.137 EUR),

Μελέτες του φράγματος Γαδουρά και της υδροδότησης Ρόδου, (5.757.735 EUR),

Κατασκευή του φράγματος Αποσελέμη και υδροδότηση Ηρακλείου (4.396.360 EUR),

Υδροδότηση Θεσσαλονίκης από τον ποταμό Αλιάκμονα (7.384.965 EUR).

3.1.1.2. Μεταφορές

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2000 για τα ελληνικά έργα του τομέα των μεταφορών ανέρχονται σε 126.566.571 EUR και το 2001, επί πιστώσεων που μεταφέρθηκαν από το 2000, σε 145.150.416 EUR, ήτοι συνολικά 271.716.987 EUR, αντί των +/- 223,5 εκατ. EUR, το οποίο είναι το ποσό που αντιστοιχεί στο 50% των προβλεπόμενων πιστώσεων (δηλαδή του μέσου της ψαλίδας που έχει καθοριστεί από την Σύνοδο Κορυφής του Βερολίνου για την κατανομή των πιστώσεων που χορηγούνται για κάθε δικαιούχο χώρα του Ταμείου Συνοχής για την περίοδο 2000-2006).

Τα έργα που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή κατά τη διάρκεια του έτους 2000 (με τα αντίστοιχα ποσά συνδρομής για τα οποία έγινε ανάληψη υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό 2000) κατατάσσονται σε δύο χωριστές κατηγορίες:

Νέα έργα

Κατασκευή της νέας σιδηροδρομικής γραμμής ΚΟΡΙΝΘΟΥ-ΚΙΑΤΟΥ και μελέτες για το τμήμα ΚΟΡΙΝΘΟΥ-ΠΑΤΡΩΝ (39.920.000 EUR),

ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ, τμήμα: ΚΟΥΛΟΥΡΑ - ΚΛΕΙΔΙ (21.810.040 EUR),

ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ, τμήμα: Ολοκλήρωση της εξωτερικής περιφερειακής οδού ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ από τον κόμβο Κ1 έως τον κόμβο Κ4 (39.622.000 EUR).

Τροποποιηθέντα έργα

Πρόκειται για έργα που είχαν εγκριθεί κατά την περίοδο 1993-1999 και τροποποιήθηκαν το 2000 με αύξηση της συνδρομής κατόπιν της προσθήκης νέου φυσικού αντικειμένου:

Κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής ΘΡΙΑΣΙΟΥ-ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ-ΚΟΡΙΝΘΟΥ, φάση Β´ (17.650.000 EUR),

Κατασκευή διπλής σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ-ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΑ, φάση B' (13.300.000 EUR),

Κατασκευή του συγκροτήματος ΘΡΙΑΣΙΟΥ και σύνδεση με το υφιστάμενο δίκτυο, φάση A και B (21.399.661 EUR),

ΠΑΘΕ, ολοκλήρωση του τμήματος ΥΛΙΚΗ-ΑΓ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ (32.793.416 EUR),

ΠΑΘΕ, τμήμα: διέλευση του αυτοκινητοδρόμου ΠΑΘΕ μέσω της αστικής περιοχής Κατερίνης (28.308.428 EUR),

ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ, ολοκλήρωση τμήματος: ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ-κόμβος ΣΕΛΛΕΣ (42.682.287 EUR).

Για ορισμένες άλλες αιτήσεις τροποποίησης παλαιότερων αποφάσεων με αύξηση του κόστους, οι οποίες υποβλήθηκαν από τις ελληνικές αρχές προς το τέλος του 2000, δεν εκδόθηκαν αποφάσεις. Η Επιτροπή έκρινε κατά την εξέταση των φακέλων ότι έπρεπε να μελετηθούν οι λόγοι που οδήγησαν στην υπέρβαση του αρχικού κόστους, καθώς και η συμμόρφωσή τους προς την εθνική και κοινοτική νομοθεσία.

3.1.2. Ισπανία

Η Επιτροπή ενέκρινε ενίσχυση του Ταμείου Συνοχής ύψους 2.276 εκατ. EUR, εκ των οποίων αναλήφθηκαν υποχρεώσεις από τον προϋπολογισμό 2000 για 1.601 εκατ. EUR. Όλες οι αναλήψεις υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν αντιστοιχούν σε νέες αποφάσεις που εκδόθηκαν κατά το έτος αυτό.

Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει το ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε τομέα.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3.1.2.1. Περιβάλλον

Το Ταμείο Συνοχής εξακολούθησε να συγκεντρώνει τη χρηματοδοτική του στήριξη στους τρεις τομείς προτεραιότητας: ύδρευση, αποχέτευση και καθαρισμός λυμάτων, διαχείριση αστικών, βιομηχανικών και επικίνδυνων στερεών αποβλήτων. Στόχος ήταν να ολοκληρωθεί ο κύκλος των παρεμβάσεων, να υλοποιηθούν οι απομένουσες ενέργειες στα υφιστάμενα συστήματα και να χρηματοδοτηθούν ολοκληρωμένα λειτουργικά συστήματα.

Η συνεισφορά του Ταμείου Συνοχής ανά τομέα αποδεικνύει ότι η αποχέτευση και ο καθαρισμός λυμάτων έλαβαν περισσότερο από το ήμισυ των πόρων στον τομέα του περιβάλλοντος.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Ύδρευση

Κατά τη διάρκεια του 2000, η κοινοτική συνδρομή για τις παρεμβάσεις που αφορούν ύδρευση ανήλθε σε 202,5 εκατ. EUR, ποσό που αντιπροσωπεύει το 18% της συνδρομής που χορηγήθηκε στον τομέα του περιβάλλοντος.

Τα έργα που χρηματοδοτούνται στον τομέα αυτό θα επιτρέψουν να εξασφαλισθεί η παροχή επαρκών ποσοτήτων πόσιμου νερού και η καλή ποιότητα του νερού που διανέμεται στους καταναλωτές, σύμφωνα με τις κοινοτικές οδηγίες. Αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας του πόσιμου νερού σε πολλές πόλεις, όπως στη Σαραγόσα, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων ξηρασίας του πλήττουν τις περιφέρειες της Ανδαλουσίας (κατασκευή του φράγματος Melonares στη Σεβίλλη με χωρητικότητα 180 Hm³ και φράγμα που αποσκοπεί να εξασφαλίσει την ελάχιστη παροχή ενός ποταμού στη Lιon).

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Επεξεργασία υγρών αποβλήτων

Οι προσπάθειες στον τομέα αυτό (οδηγία 91/271/ΕΟΚ και κατάρτιση του εθνικού σχεδίου αποχέτευσης και καθαρισμού λυμάτων) συνεχίστηκαν και τη νέα περίοδο. Ο τομέας απορρόφησε το 2000 665,5 εκατ. EUR, ποσό που αντιπροσωπεύει το 59,15%, ήτοι σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων για το περιβαλλοντικό σκέλος του Ταμείου Συνοχής.

Εκδόθηκαν δεκαεννέα αποφάσεις, εκ των οποίων δύο αφορούν τροποποιήσεις έργων που είχαν ήδη εγκριθεί και δεκαέξι αφορούν έργα και ομάδες έργων που υποβλήθηκαν ανά υδρολογική λεκάνη. Τα έργα αυτά αφορούν συλλεκτήριους αγωγούς και σταθμούς καθαρισμού που θα κατασκευαστούν στις διάφορες περιφέρειες καθώς και ορισμένα έργα υποδομής για την αποχέτευση των πόλεων Βαρκελώνη, Μάλαγα και Βαλένθια.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Απορρίμματα

Το Εθνικό Σχέδιο Απορριμμάτων της Ισπανίας εγκρίθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2000 σε συμφωνία με τις Αυτόνομες Κοινότητες που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των απορριμμάτων στο έδαφός τους. Στόχοι του σχεδίου είναι η πρόληψη, η επιλεκτική αποκομιδή, η ανάκτηση και η ανακύκλωση, η αξιοποίηση των οργανικών υλών και η διάθεση σε ελεγχόμενους χώρους εναπόθεσης. Η υλοποίηση του σχεδίου θα χρηματοδοτηθεί με τη συμβολή του Ταμείου Συνοχής.

Για το 2000, εκδόθηκαν δεκατρείς αποφάσεις σχετικές με τη διαχείριση απορριμμάτων, με συγκέντρωση των έργων σε ομάδες ανά Αυτόνομη Κοινότητα, αρμόδια για την εφαρμογή του σχεδίου που έχει καταρτισθεί από την οικεία περιφέρεια. Χορηγήθηκε συνδρομή ύψους 257 εκατ. EUR, η οποία αντιπροσωπεύει το 23% της συνολικής συνδρομής για το σκέλος του περιβάλλοντος.

Δόθηκε προτεραιότητα σε έργα σχετικά με αστικά στερεά απόβλητα που αφορούν την επιλεκτική αποκομιδή, τα εργοστάσια λιπασματοποίησης και ανακύκλωσης, το σύστημα συλλογής με πεπιεσμένο αέρα και τις εγκαταστάσεις διαλογής.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τεχνική βοήθεια

Χορηγήθηκε ενίσχυση ύψους 242 000 ευρώ για την εκπόνηση των στρατηγικών πλαισίων στους τομείς της ύδρευσης, της αποχέτευσης και του καθαρισμού, της διαχείρισης των απορριμμάτων, των παραλιών και της προστασίας από τις πλημμύρες, της προστασίας και αποκατάστασης των δημόσιων εκτάσεων και των συστημάτων πληροφοριών και ελέγχου των υδατικών πόρων στην Ισπανία.

Ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες

Οι ενέργειες έλαβαν υπόψη τη σημασία που αποδίδεται στην ανάπτυξη των ιδιαίτερα απομακρυσμένων περιφερειών (Κανάριες Νήσοι), ενισχυμένη από την έκθεση της Επιτροπής COM/2000/0147 τελικό σχετικά με τα μέτρα που αποσκοπούν στην εφαρμογή του άρθρου 299 παράγραφος 2 της Συνθήκης.

Υδροδότηση με πόσιμο νερό

Το Ταμείο Συνοχής δίνει ιδιαίτερη σημασία στον τομέα αυτό στις Κανάριες Νήσους λόγω των ειδικών προβλημάτων τους. Η χρηματοδότηση σημαντικών εγκαταστάσεων αφαλάτωσης, η οποία αποτελεί την καλύτερη λύση για τα νησιά, συνεχίζεται και οι εν λόγω εγκαταστάσεις θα ολοκληρωθούν το 2001. Μελετώνται επεκτάσεις των εγκαταστάσεων αυτών.

Επεξεργασία υγρών αποβλήτων

Οι Κανάριες Νήσοι είναι ελλειμματικές στον τομέα αυτό και συνεχίζεται η καταβολή σημαντικής προσπάθειας, ώστε να καταστεί δυνατή η αισθητή βελτίωση της ποιότητας των υδάτων. Μεγάλος αριθμός σταθμών καθαρισμού βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής και θα ολοκληρωθούν το 2001.

Απορρίμματα

Λόγω του νησιωτικού χαρακτήρα τους, οι Κανάριες Νήσοι αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα σημαντικούς περιορισμούς ως προς την επεξεργασία των απορριμμάτων. Το Ταμείο Συνοχής κατέβαλε προσπάθεια για την αντιμετώπιση της κατάστασης και τη δημιουργία της βασικής υποδομής. Έχει αρχίσει η δεύτερη φάση, με σκοπό να συμπληρωθεί η βασική εργασία και, το 2000, οι παρεμβάσεις αντιπροσωπεύουν κοινοτική συνεισφορά ύψους 21,6 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για οκτώ περιβαλλοντικά συγκροτήματα και για μια εγκατάσταση μεταφόρτωσης, που περιλαμβάνουν διαμόρφωση χώρων ταφής και εγκαταστάσεις ταξινόμησης και αξιοποίησης του βιομεθανίου.

3.1.2.2. Μεταφορές

Στο σύνολο των αποφάσεων ενίσχυσης που εγκρίθηκαν το 2000 από την Επιτροπή, ο τομέας των μεταφορών απορρόφησε το 51% της συνολικής συνδρομής και το 53,2% των αναλήψεων υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2000.

Η κατανομή ανά τρόπο μεταφοράς παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Οδικό δίκτυο

Γι'αυτό τον τρόπο μεταφοράς, προτεραιότητα εξακολούθησε να έχει η πρόοδος των αξόνων σύνδεσης με την Γαλλία καθώς και η ανάπτυξη των συνδέσεων μεταξύ οδικών δικτύων που ανήκουν στα ΔΕΔ.

Το 2000, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις για το σύνολο των νέων έργων που υποβλήθηκαν από τις ισπανικές αρχές. Το Ταμείο Συνοχής έτσι χορήγησε ενισχύσεις για διάφορα τμήματα του άξονα Sagunto - Somport στις επαρχίες Huesca και Teruel, για τις συνδέσεις με τον εγκάρσιο άξονα της Καταλωνίας και για την ολοκλήρωση της οδικής σύνδεσης μεταξύ Γαλικίας και la Meseta.

Καμία αίτηση για νέα έργα που ανήκουν στον οδικό τομέα δεν βρισκόταν στο στάδιο της μελέτης στο τέλος του 2000.

Ο κατωτέρω πίνακας απεικονίζει τα έργα που εγκρίθηκαν το 2000 στον υποτομέα των οδικών έργων.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σιδηροδρομικό δίκτυο

Το 2000, καταβλήθηκε ιδιαίτερα σημαντική προσπάθεια από το Ταμείο Συνοχής για επενδύσεις στη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης-Βαρκελώνης-γαλλικών συνόρων. Η γραμμή αυτή χαρακτηρίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν (9-10 Δεκεμβρίου 1994) ως ένα από τα δεκατέσσερα έργα προτεραιότητας και κηρύχθηκε από την ισπανική κυβέρνηση ως έργο γενικού ενδιαφέροντος. Από το 1998, όλες οι αιτήσεις ενίσχυσης στο σιδηροδρομικό τομέα που υποβλήθηκαν από τις ισπανικές αρχές στο Ταμείο Συνοχής είχαν ως στόχο τη συγχρηματοδότηση αυτού του μεγάλου έργου. Οι αποφάσεις που εγκρίθηκαν το 2000 εξασφαλίζουν έτσι τη χρηματοδοτική στήριξη του Ταμείου Συνοχής για ουσιαστικά όλες τις τεχνικές φάσεις αυτού του έργου μεταξύ Μαδρίτης και Lleida.

Στο τέλος του 2000 υποβλήθηκαν δύο αιτήσεις ενίσχυσης για άλλες τεχνικές φάσεις του ίδιου έργου, οι οποίες βρίσκονταν στο τέλος του εν λόγω έτους, στο στάδιο της μελέτης. Οι αιτήσεις αυτές θα εξεταστούν με την τεχνική υποστήριξη της ΕΤΕΠ και η ενδεχόμενη έγκρισή τους το 2001 θα γίνει με βάση τα αποτελέσματα της εν λόγω εξέτασης και λαμβάνοντας υπόψη τις πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις όσον αφορά το κόστος και τα έσοδα που προβλέπονται για το σύνολο της γραμμής.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3.1.3. Ι ρ λ α ν δ ί α

Κατά το 2000, η Επιτροπή ενέκρινε επιχορηγήσεις του Ταμείου Συνοχής για την Ιρλανδία συνολικού ύψους 425 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων για 169,6 εκατομμύρια αναλήφθηκαν υποχρεώσεις από τον προϋπολογισμό του έτους αυτού.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3.1.3.1. Περιβάλλον

Οι δύο προτεραιότητες για τον τομέα του περιβάλλοντος κατά την τρέχουσα περίοδο είναι η συλλογή και επεξεργασία υγρών αποβλήτων και η διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων.

Συλλογή και επεξεργασία υγρών αποβλήτων

Κατά το 2000 τα έργα που ενισχύθηκαν αφορούν όλα επεξεργασία υγρών αποβλήτων.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα επιλεγέντα έργα είναι έργα προτεραιότητας που εξυπηρετούν τρεις από τις μεγαλύτερες ιρλανδικές πόλεις. Το Cork και το Limerick δεν διαθέτουν σήμερα επεξεργασία των υγρών αποβλήτων, ενώ το υπάρχον σύστημα του Δουβλίνου παρέχει μόνο πρωτοβάθμια επεξεργασία.

Δίκτυο επεξεργασίας υγρών αποβλήτων περιοχής Δουβλίνου (Στάδιο V - μονάδα επεξεργασίας): Το όλο δίκτυο καλύπτει την ευρύτερη περιοχή του Δουβλίνου. Τα τέσσερα προηγούμενα στάδια κάλυψαν τη σχεδίαση και συμβάσεις κατασκευής που αφορούν την ενδιάμεση μονάδα ιλύος, τον υποβρύχιο αγωγό και έργα άντλησης και συλλογής των αποβλήτων. Το στάδιο V του δικτύου του Dublin Bay αφορά την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας στο Ringsend, με αναβάθμιση της υπάρχουσας μονάδας πρωτοβάθμιας επεξεργασίας για την παροχή δευτεροβάθμιας επεξεργασίας για πληθυσμό ισοδύναμο με 1,64 εκατ. κατοίκους. Το Ταμείο Συνοχής παρέχει επίσης συνδρομή για την κατασκευή του αντλιοστασίου στο Sutton και του συλλεκτήριου αγωγού ακαθάρτων στο Northern Fringe.

Βασικό αποχετευτικό δίκτυο της πόλης Limerick και περιχώρων (Στάδιο III): Τα δύο προηγούμενα στάδια κάλυψαν τη σχεδίαση και τις προκαταρκτικές κατασκευαστικές εργασίες του δικτύου συλλογής. Το παρόν στάδιο περιλαμβάνει την κατασκευή της μονάδας δευτεροβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων και της μονάδας ιλύος (που εξυπηρετούν ισοδύναμο πληθυσμό 130 000), τα βασικά αντλιοστάσια και τον συλλεκτήριο αγωγό ακαθάρτων μέσα σε σήραγγα ο οποίος θα συνδέει το κέντρο της πόλης με τη μονάδα επεξεργασίας.

Βασική αποχέτευση Cork (Στάδιο III): Τα δύο προηγούμενα στάδια κάλυψαν τη σχεδίαση και την κατασκευή του δικτύου συλλογής στο κέντρο της πόλης και στα γύρω προάστια και ένα βασικό αντλιοστάσιο. Το στάδιο ΙΙΙ καλύπτει την κατασκευή της μονάδας δευτεροβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων και της μονάδας επεξεργασίας ιλύος (ισοδύναμος πληθυσμός 413 000) και του δικτύου μεταφοράς (που περιλαμβάνει και άλλα αντλιοστάσια και ένα υποβρύχιο αγωγό).

Στερεά απόβλητα

Κανένα έργο δεν ενισχύθηκε το 2000 στον τομέα των στερεών αποβλήτων.

3.1.3.2. Μεταφορές

Όπως και στον τομέα του περιβάλλοντος, την παρούσα περίοδο υπάρχουν μόνο δύο τομείς προτεραιότητας: οδοί και δημόσιες μεταφορές.

Οδοί

Κατά το 2000 εκδόθηκαν δύο αποφάσεις επιχορήγησης. Η μία αφορούσε το στάδιο κατασκευής ενός έργου αυτοκινητοδρόμου που είχε στηριχθεί παλαιότερα και η άλλη το στάδιο κατασκευής ενός νέου έργου που συνδέεται φυσικά με το προηγούμενο. Τα έργα αυτά βρίσκονται επί του άξονα προτεραιότητας Μ1 βάσει της πρωτοβουλίας για το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το 2000 δεν έγινε ανάληψη υποχρέωσης για το έργο M1 Lissenhall-Balbriggan, διότι δεν επαρκούσαν οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων. Η σχετική ανάληψη υποχρεώσεων πραγματοποιήθηκε στη συνέχεια το 2001.

Οι στόχοι των δύο έργων μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:

M1 Cloghran-Lissenhall (Στάδιο II): Το έργο αποτελεί τον «ελλείποντα κρίκο» στην αλυσίδα των έργων που θα ολοκληρώσουν τον Μ1, συνεχή αυτοκινητόδρομο από τον περιφερειακό του Δουβλίνου Μ50 έως τα σύνορα με τη Βόρειο Ιρλανδία. Το στάδιο της σχεδίασης του έργου είχε ενισχυθεί παλαιότερα από το Ταμείο Συνοχής. Το Ταμείο Συνοχής ενισχύει την κατασκευή 6,5 km αυτοκινητοδρόμου διπλού οδοστρώματος δύο λωρίδων καθώς και των συναφών τεχνικών έργων.

M1 Lissenhall-Balbriggan: Το έργο αποτελεί έναν άλλο «ελλείποντα κρίκο» στον αυτοκινητόδρομο Μ1 και αποτελεί τη συνέχεια του τμήματος M1 Cloghran-Lissenhall. Το Ταμείο Συνοχής ενισχύει την κατασκευή 9,8 km αυτοκινητοδρόμου δύο λωρίδων.

Ενόψει του μεγέθους των κατασκευαστικών εργασιών για αυτά και για άλλα οδικά έργα προτεραιότητας σε σύγκριση με το περιορισμένο ύψος της διαθέσιμης στήριξης από το Ταμείο Συνοχής, η Επιτροπή και οι ιρλανδικές αρχές συμφώνησαν ότι οι σχετικές αποφάσεις επιχορήγησης θα κατευθύνουν τη χρηματοδότηση προς τις δαπάνες κατασκευής των εν λόγω έργων.

Σιδηρόδρομοι

Το 2000 στηρίχθηκε ένα σιδηροδρομικό έργο.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το έργο σταθμός Heuston και ανάπτυξη του νοτιοδυτικού σιδηροδρομικού άξονα είναι ένα από τα σιδηροδρομικά έργα προτεραιότητας που έχουν προσδιοριστεί με στόχο την αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου γύρω από το Δουβλίνο, βελτιώνοντας έτσι τις υπεραστικές και τις προαστιακές υπηρεσίες. Το στάδιο του έργου που στηρίχθηκε το 2000 περιλαμβάνει κατασκευαστικά και σχεδιαστικά στοιχεία. Η κατασκευή αφορά την αναβάθμιση του σταθμού Heuston - το τέρμα όλων των υπεραστικών δρομολογίων προς το Δουβλίνο από το Waterford, το Cork, το Tralee, το Limerick, το Galway και το Westport και τις ενδιάμεσες στάσεις. Το έργο αφορά τη στρώση νέων σιδηροτροχιών, τη σηματοδότηση και το διπλασιασμό του αριθμού των αποβαθρών από 5 σε 10. Τα σχεδιαστικά στοιχεία αφορούν τη σχεδίαση και τον προγραμματισμό του έργου για το δεύτερο στάδιο, για την κατασκευή δύο επιπλέον γραμμών κατά την προσέγγιση στον σταθμό Heuston από το Kildare.

3.1.4. Πορτογαλία

Κατά το 2000 η Επιτροπή ενέκρινε επιχορηγήσεις του Ταμείου Συνοχής συνολικού ύψους περίπου 822 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων για 432,6 εκατ. έγιναν αναλήψεις υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό του έτους αυτού.

Λαμβανομένων υπόψη των αναλήψεων υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν βάσει αποφάσεων που είχαν εκδοθεί τα προηγούμενα έτη, το συνολικό ποσό για το οποίο αναλήφθηκαν υποχρεώσεις κατά το 2000 έφθασε τα 450,8 εκατ. ευρώ.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

* στρογγυλευμένα ποσά

3.1.4.1. Περιβάλλον

Οι βασικές προτεραιότητες στον τομέα αυτό παραμένουν για την περίοδο 2000-2006 η παροχή πόσιμου νερού, η συλλογή και επεξεργασία των λυμάτων και η διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων.

Κατά το 2000, ο τομέας του περιβάλλοντος αντιπροσώπευε το 24% (200,7 εκατ. ευρώ) της συνδρομής του Ταμείου Συνοχής προς την Πορτογαλία και το 25% του συνολικού επιλέξιμου κόστους.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής η κατανομή ανά τομέα συνδρομής αποδεικνύει ότι τα υγρά απόβλητα αντιπροσώπευαν το μεγαλύτερο μερίδιο των αναλήψεων υποχρεώσεων (41%), ακολουθούμενα από την επεξεργασία στερεών αποβλήτων (31%) και την παροχή πόσιμου νερού (27%).

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

* στρογγυλευμένα ποσά

Παροχή πόσιμου νερού

Η συνδρομή του Ταμείου Συνοχής κατά την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού συγκεντρώθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό στις περιφέρειες της Μείζονος Λισαβόνας, του Μείζονος Πόρτο και του Algarve, σε μια προσπάθεια να καλυφθούν οι καθυστερήσεις αυτών των πλέον πυκνοκατοικημένων περιοχών και να συμμορφωθούν προς τις κοινοτικές οδηγίες 80/778/ΕΟΚ και 98/83/ΕΚ. Για την περίοδο 2000-2006 η προσπάθεια εστιάζεται πλέον και στην αραιοκατοικημένη ενδοχώρα.

Η εισαγωγή της έννοιας των διαδημοτικών συστημάτων διαχείρισης διευκόλυνε την έναρξη και την ολοκλήρωση έργων μεγάλης κλίμακας, τα οποία είναι ιδανικά για την στρατηγική συνδρομής που επιλέχθηκε. Προσφέρουν ουσιαστικές οικονομίες κλίμακας σε σχέση με τη χρήση αξιόπιστων τεχνικών και διαχειριστικών πόρων.

Η προσέγγιση αυτή θα εξακολουθήσει να ακολουθείται κατά την περίοδο 2000-2006, κατά την οποία η έννοια των διαδημοτικών ολοκληρωμένων συστημάτων υπό ενιαία διαχείριση και για την κάλυψη και των δύο, της ύδρευσης και της επεξεργασίας λυμάτων, θα εφαρμοστεί για μεγάλο μέρος του πορτογαλικού ηπειρωτικού εδάφους.

Δύο νέα έργα παροχής πόσιμου νερού εγκρίθηκαν κατά το 2000:

* Έργο 2000/PT/16/C/PE/006 - Διασύνδεση των διαδημοτικών δικτύων ύδρευσης των περιοχών Barlavento και Sotavento του Algarve Ο γενικότερος στόχος είναι να δοθεί λύση στα υφιστάμενα προβλήματα ύδρευσης στην περιοχή του Algarve. Αφορά τη σύνδεση των δύο υφισταμένων υποπεριφερειακών δικτύων ύδρευσης, την επέκταση του υφισταμένου δικτύου διανομής, ώστε να καλύπτει μεγαλύτερο πληθυσμό, τη βελτίωση ορισμένων από τα υφιστάμενα διυλιστήρια ύδατος, για να εξασφαλιστεί υψηλότερη ποιότητα του νερού, την κατασκευή μονάδας αφαλάτωσης για την παροχή γλυκού ύδατος στο νησί Culatra, καθώς και την κατασκευή πρόσθετων δεξαμενών και την εγκατάσταση συστήματος τηλεδιαχείρισης, ώστε να βελτιωθεί η επιχειρησιακή ευελιξία του όλου συστήματος. Η ευελιξία αυτή είναι ουσιαστικής σημασίας, για να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά η πολύ μεγάλη μεταβολή του πληθυσμού κατά την περίοδο των διακοπών. Αποτέλεσμα είναι να βελτιωθεί σημαντική η αξιοπιστία, η ποιότητα και η ποσότητα του νερού στη νότια αυτή περιφέρεια της Πορτογαλίας, σύμφωνα με του στόχους των κοινοτικών οδηγιών 80/778 και 98/83.

* Έργο 1999/PT/16/C/PE/002 Διαδημοτικό δίκτυο ύδρευσης για τη νότια περιοχή του Μείζονος Πόρτο - 2η φάση - Επέκταση κοιλάδας ποταμού Sousa Το έργο αυτό είναι το δεύτερο στάδιο ενός έργου που είχε χρηματοδοτηθεί παλαιότερα και θα επεκτείνει το υφιστάμενο διαδημοτικό δίκτυο σε άλλους πέντε δήμους που βρίσκονται στην περιοχή της κοιλάδας του ποταμού Sousa. Περιλαμβάνει την αναβάθμιση και την κατασκευή νέων διυλιστηρίων ύδατος, νέων δεξαμενών καθώς και την αναβάθμιση των υφισταμένων δικτύων ύδρευσης και την εγκατάσταση νέου συστήματος τηλεδιαχείρισης.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

* στρογγυλευμένα ποσά

Επεξεργασία υγρών αποβλήτων

Στον τομέα των υγρών αποβλήτων, το Ταμείο Συνοχής συνέχισε το 2000 την παρέμβασή του στις περιοχές της Πορτογαλίας με τη μεγαλύτερη αστική συγκέντρωση, δηλαδή στις παράκτιες περιφέρειες της Πορτογαλίας.

Το 2000, η συνδρομή του Ταμείου Συνοχής για τον τομέα αυτό αντιπροσωπεύει 81,9 εκατ. ευρώ, ήτοι 40,8% των πόρων που διατίθενται για περιβαλλοντικά έργα.

Παρά την προσπάθεια αυτή, η κατάσταση στον τομέα της επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων παρουσιάζει ακόμη καθυστερήσεις σε σχέση με τις προθεσμίες που προβλέπονται από την οδηγία 91/271/ΕΟΚ για την εγκατάσταση συστημάτων επεξεργασίας.

Το 2000, η Επιτροπή και οι πορτογαλικές αρχές ενέτειναν τη δράση τους στον τομέα των υγρών αποβλήτων, κατανέμοντας στον τομέα αυτό το μεγαλύτερο μερίδιο των επενδύσεων που αφορούν το περιβάλλον. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα να προχωρήσει σημαντικά η εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών στον τομέα αυτό, ιδίως της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1991, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 98/15/ΕΚ της Επιτροπής της 27ης Φεβρουαρίου 1998.

Όσον αφορά τη συνδρομή που χορηγήθηκε κατόπιν νέων αποφάσεων, στον τομέα των υγρών αποβλήτων επωφελήθηκαν το 2000 τρία έργα:

* Το έργο 96/10/61/03 αποτελεί τη δεύτερη φάση του συστήματος συλλογής και καθαρισμού των λυμάτων στο Ria de Aveiro. Με αυτό το ολοκληρωμένο σύστημα, το οποίο εξυπηρετεί ένα σύνολο δήμων που έχουν 700.000 κατοίκους, τα λύματα που απορρίπτονταν στην περιοχή ειδικής προστασίας Ria de Aveiro, υποβάλλονται σε επεξεργασία και απορρίπτονται στη θάλασσα. Η δεύτερη φάση, η οποία εγκρίθηκε το 2000, περιλαμβάνει ένα σταθμό καθαρισμού και συλλεκτήριους αγωγούς μήκους 104 Km.

* Το έργο 2000/PT/16/C/PE/008: δεύτερη φάση του έργου ολοκληρωμένης απορρύπανσης των υδρολογικών λεκανών Rio Lis και Ribeira de Seiηa. Το εν λόγω ολοκληρωμένο σύστημα αποχέτευσης και επεξεργασίας των λυμάτων των αστικών συγκροτημάτων που απέρριπταν τα λύματά τους στις λεκάνες αυτές, προβλέπει λύσεις για την επεξεργασία των λυμάτων των χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων, που είναι ιδιαίτερα ρυπογόνες και βρίσκονται στις ίδιες λεκάνες. Οι προβλεπόμενες λύσεις λαμβάνουν υπόψη την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και περιλαμβάνουν τη συμμετοχή του Υπουργείου Γεωργίας, καθώς και των κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων μέσω των ενώσεών τους. Η λύση που εγκρίθηκε, της οποίας γενικότερος στόχος είναι η βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος στη λεκάνη του Lis, θα χρησιμεύσει ως παράδειγμα για παρόμοιες περιπτώσεις σε άλλες υδρολογικές λεκάνες της χώρας. Η φάση αυτή περιλαμβάνει, ιδίως, την κατασκευή ή την ανακαίνιση 7 σταθμών καθαρισμού λυμάτων δευτεροβάθμιας επεξεργασίας, καθώς και την κατασκευή αγωγών μήκους 200 Km.

* Το έργο 96/10/61/021 - Σύστημα αποχέτευσης της Vila Real de Santo Antonio - το οποίο είχε εγκριθεί ήδη το 1997, επεκτάθηκε και αυξήθηκε η χρηματοδότησή του, κατά τρόπον ώστε να συμπεριληφθούν τα λύματα του γειτονικού δήμου Castro Marim. Η ένταξη του υποσυστήματος του Castro Marim στο σύστημα της Vila Real de Santo Antσnio καθιστά δυνατή την καλύτερη προστασία της ευαίσθητης περιοχής Sapal de Castro Marim - Vila Real de Santo Antσnio, όπου απορρίπτονταν τα επεξεργασμένα λύματα του Castro Marim.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Απορρίμματα

Όπως και πριν από το 2000, η Πορτογαλία και η Επιτροπή αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στη διαχείριση των αστικών απορριμμάτων, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που καθορίζονται στο Στρατηγικό Σχέδιο Αστικών Στερεών Αποβλήτων (PERSU), το οποίο εγκρίθηκε το 1996.

Έτσι, το Ταμείο Συνοχής ενέκρινε το 2000 έξι νέα έργα που υλοποιούν στρατηγικές καθορισμένες στο PERSU, ειδικότερα τη δημιουργία σε εθνικό επίπεδο ενός δικτύου πρωτοβάθμιας υποδομής συλλογής, επεξεργασίας και διάθεσης των απορριμμάτων και το κλείσιμο των μη ελεγχόμενων χώρων εναπόθεσης (lixeiras), όπου είχαν εναποτεθεί τα περισσότερα αστικά απόβλητα υπό απαράδεκτες περιβαλλοντικές συνθήκες.

Ενώ στο παρελθόν η δημιουργία των υποδομών αυτών γινόταν ιδίως στις παράκτιες περιφέρειες της Πορτογαλίας - τις πιο πυκνοκατοικημένες περιφέρειες -, το Ταμείο Συνοχής παρεμβαίνει πλέον στις περιφέρειες της ενδοχώρας της Πορτογαλίας, για να εξασφαλίσει βραχυπρόθεσμα την πλήρη κάλυψη της επικράτειας.

Στο πλαίσιο αυτό, κατά τη διάρκεια του 2000, η Επιτροπή ενέκρινε τρία έργα (βλ. κατωτέρω πίνακα), με τα οποία δημιουργούνται συστήματα επεξεργασίας των απορριμμάτων που παράγονται σε τρεις περιφέρειες της ενδοχώρας της ηπειρωτικής Πορτογαλίας και ενέκρινε επίσης το πρώτο έργο για το αρχιπέλαγος των Αζορών, το οποίο προβλέπει επενδύσεις στον τομέα των απορριμμάτων για τα νησιά S. Miguel Pico και Terceira.

Τα δύο άλλα έργα που εγκρίθηκαν αποσκοπούν στη συμπλήρωση ή στη βελτίωση των συνθηκών επεξεργασίας και αξιοποίησης δύο συστημάτων που έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο, δηλαδή το σύστημα LIPOR και VALORSUL, για τα οποία χρηματοδοτήθηκαν αντιστοίχως η κατασκευή ενός χώρου εναπόθεσης, για την εναπόθεση μεταξύ άλλων τέφρας προερχόμενης από αποτέφρωση - και η κατασκευή μιας κεντρικής μονάδας οργανικής αξιοποίησης - λιπασματοποίησης -.

Τα έξι έργα που εγκρίθηκαν αντιπροσωπεύουν επένδυση 85 εκατ. EUR, εκ των οποίων 62 εκατ. EUR χορηγούνται από το Ταμείο Συνοχής. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 31% της συνδρομής που χορηγήθηκε το 2000 για έργα στον τομέα του περιβάλλοντος στην Πορτογαλία.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3.1.4.2. Μεταφορές

Ο τομέας των μεταφορών απορρόφησε το 76% της συνδρομής του Ταμείου που αποφασίστηκε το 2000, ποσοστό που αντιστοιχεί σε μέσο ποσοστό ενίσχυσης της τάξης του 77% του επιλέξιμου κόστους.

Η κατανομή ανά τρόπο μεταφοράς έχει ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Οδικό δίκτυο

Προτεραιότητα εξακολουθεί να έχει η ολοκλήρωση των μεγάλων αξόνων σύνδεσης με την Ευρώπη (πολυτροπικοί άξονες που ενσωματώνουν το έργο προτεραιότητας του Έσσεν και τους οδικούς διαδρόμους του ΔΕΔ) καθώς και οι συνδέσεις που διευκολύνουν την πρόσβαση στο ΔΕΔ και εξασφαλίζουν τη συνολική συνάρθρωση του δικτύου. Το 2000, το Ταμείο χορήγησε έτσι συνδρομή σε διάφορα τμήματα τριών κύριων διαδρομών (ΚΔ), οι οποίες αποτελούν το θεμελιώδες πορτογαλικό οδικό δίκτυο, εκ των οποίων δύο υπάγονται στο εν λόγω έργο. Πρόκειται για τον εσωτερικό κάθετο άξονα ΚΔ 2 ( (Portelo/Faro), και για τις διαγωνίους ΚΔ 3 (Vila Real/Chaves) και ΚΔ 6 (Guardete/Guarda).

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σιδηροδρομικό δίκτυο

Το 2000, καταβλήθηκε από το Ταμείο ιδιαίτερα σημαντική προσπάθεια για επενδύσεις στον τομέα των σιδηροδρόμων στην Πορτογαλία (με συνδρομή που αντιπροσωπεύει το 88% του μεριδίου των μεταφορών), προσπάθεια που συγκεντρώθηκε σε δύο γραμμές μείζονος στρατηγικής σημασίας (Βορρά και Algarve), οι οποίες ενσωματώνονται αντιστοίχως στους διαδρόμους «Μεσόγειος» και «Γαλικία/Πορτογαλία» του έργου προτεραιότητας αριθ. 8.

Κατά τη διάρκεια του έτους αυτού, οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνέχισαν, με την τεχνική υποστήριξη της ΕΤΕΠ, την ανάλυση του γενικού έργου εκσυγχρονισμού της γραμμής του Βορρά σε συνάρτηση με στόχους που είχαν τροποποιηθεί σε σχέση με το αρχικό σχέδιο. Πράγματι, οι πορτογαλικές αρχές ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να αρχίσουν την κατασκευή μιας γραμμής ΤΥΤ Λισαβόνας/Πόρτο, με τον φιλόδοξο στόχο να μειωθεί σημαντικά ο χρόνος της διαδρομής. Επομένως, προτάχθηκαν οι στόχοι της ασφάλειας, της χωρητικότητας και της τακτικότητας των συνδέσεων, λαμβανομένης υπόψη της ζωτικής σημασίας του διαδρόμου αυτού, που είναι η σπονδυλική στήλη του πορτογαλικού σιδηροδρομικού δικτύου. Αυτή η τροποποίηση επέτρεψε επίσης στην Επιτροπή να εξακολουθήσει να παρέχει τη στήριξή της στις προσπάθειες εκσυγχρονισμού της γραμμής του Βορρά, μέσω της συγχρηματοδότησης δύο νέων έργων με ποσό περίπου 214 εκατ. ευρώ.

Εγκρίθηκαν επίσης δύο έργα στη σιδηροδρομική γραμμή του Algarve, με συνδρομή 177,1 εκατ. ευρώ. Η γραμμή αυτή (Λισαβόνα/Faro) ανήκει στον «Μεσογειακό διάδρομο» του έργου προτεραιότητας αριθ. 8, ο οποίος αποσκοπεί να εξασφαλίσει τις χερσαίες συνδέσεις από τη Λισαβόνα στη Σεβίλλη. Θα εξυπηρετεί επίσης το λιμάνι του Sines και θα καλύπτει τις μελλοντικές ανάγκες του από την άποψη της διακίνησης εμπορευμάτων. Ειδικότερα, η κατασκευή του τμήματος Coina/Pinhal Novo θα δώσει τη δυνατότητα να συνδεθούν οι γραμμές του Βορρά και του Algarve και θα εκλείψει έτσι ένας ελλείπων κρίκος στη μετακίνηση από Βορρά προς Νότο επιβατών και εμπορευμάτων.

Ομοίως, χορηγήθηκε συνδρομή σε ένα τμήμα του μετρό της Λισαβόνας, το οποίο, εξασφαλίζοντας τη σύνδεση με το βασικό σιδηροδρομικό σταθμό της χώρας, καθώς και με τον διατροπικό σταθμό της περιφέρειας Λισαβόνας, εντάσσεται πλήρως στο ΔΕΔ. Επειδή πρόκειται για έργο υποδομής που βρίσκεται σε ένα μεγάλο πολεοδομικό συγκρότημα, θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας, έχοντας παράλληλα θετική επίπτωση στο περιβάλλον.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Θαλάσσιες μεταφορές

Εγκρίθηκε ένα μόνο έργο, η αίτηση για το οποίο είχε υποβληθεί κατά τη διάρκεια της προηγούμενης περιόδου παρέμβασης. Μετά από μακρά και εξονυχιστική μελέτη, η Επιτροπή αποφάσισε να χορηγήσει ενίσχυση στο έργο του πολυτροπικού τερματικού σταθμού του Setϊbal, το οποίο, δίνοντας νέες δυνατότητες ναυσιπλοΐας μικρών αποστάσεων στο λιμάνι αυτό, θα του δώσει τη δυνατότητα μεσοπρόθεσμα να συμβάλει αποφασιστικά στην αποσυμφόρηση του λιμένα της Λισαβόνας.

3.2. Τεχνική βοήθεια και εκπόνηση μελετών

3.2.1. Γενική πολιτική του Ταμείου

Για να ευοδωθεί η εργασία διαχείρισης και να αυξηθεί η απόδοση των χορηγούμενων ενισχύσεων, η διεύθυνση του Ταμείου Συνοχής υποβοηθείται από ορισμένους ειδικούς εμπειρογνώμονες και συμβούλους στους τομείς παρέμβασης του Ταμείου.

Οι σύμβουλοι διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην εκτίμηση, την ανάλυση και την παρακολούθηση των έργων που υποβάλλονται προς συγχρηματοδότηση στο Ταμείο Συνοχής. Όντως, η προσφυγή σε ειδικούς συμπληρώνει την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη της Επιτροπής με πρακτικές και ανταποκρινόμενες στα νεώτερα δεδομένα γνώσεις σε διάφορα θέματα, βοηθώντας την έτσι να εκπληρώσει καλύτερα τις υποχρεώσεις της.

3.2.2. Τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής

Πορτογαλία

Ουδέν

Ιρλανδία

Ουδέν

Ισπανία

Ουδέν

Ελλάδα

Η τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής χρησιμοποιήθηκε για τις αποστολές παρακολούθησης των εξής έργων (τομέας προστασίας περιβάλλοντος):

* Υδροδότηση της Θεσσαλονίκης από τον ποταμό Αλιάκμονα,

* Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων Ιωαννίνων,

* Προπαρασκευή της επιτροπής παρακολούθησης Μαρτίου 2000,

* Δημοτικά έργα στους τομείς του πόσιμου νερού και της αποχέτευσης ακαθάρτων,

* Αποκατάσταση της παλιάς χωματερής οικιακών απορριμμάτων Αθηνών στα Άνω Λιόσια.

4. Παρακολούθηση, έλεγχος και παρατυπίες

4.1. Παρακολούθηση: συνεδριάσεις επιτροπών και αποστολές

4.1.1. Ε λ λ ά δ α

4.1.1.1. Επιτροπές παρακολούθησης

Περιβάλλον

Οι συνεδριάσεις της επιτροπής παρακολούθησης, καθώς και των επιτροπών ad hoc για τα μεγάλα έργα της Ψυτάλλειας, του Ευήνου και της ΕΥΔΑΠ πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο του 2000 στην Αθήνα. Οι εργασίες των εν λόγω επιτροπών παρακολούθησης σχολιάζονται στα αντίστοιχα πρακτικά.

Μεταφορές

Οι συνεδριάσεις της Επιτροπής παρακολούθησης για τα έργα του τομέα των μεταφορών, καθώς και της επιτροπής ad hoc για το μεγάλο έργο του αεροδρομίου ΣΠΑΤΩΝ πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο του 2000 στην Αθήνα. Τα έργα των εν λόγω επιτροπών παρακολούθησης σχολιάζονται στα αντίστοιχα πρακτικά.

4.1.1.2. Αποστολές παρακολούθησης

Οι αποστολές παρακολούθησης που πραγματοποιήθηκαν ανά γεωγραφική ενότητα παρουσιάζονται στο παράρτημα.

4.1.2. Ισπανία

4.1.2.1. Επιτροπές παρακολούθησης

Το 2000, έγιναν στην Ισπανία δύο συνεδριάσεις των επιτροπών παρακολούθησης. Η δέκατη τρίτη και η δέκατη τέταρτη συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης πραγματοποιήθηκαν στη Μαδρίτη, αντιστοίχως, από 26 έως 28 Απριλίου 2000 και από 23 έως 25 Οκτωβρίου 2000.

Η επιτροπή παρακολούθησης υποδιαιρείται σε 7 ειδικές επιτροπές ανά τομείς και ανά διαχειριστική αρχή:

* Επιτροπή του έργου ΤΥΤ ΝΟΤΟΥ: γραμμή Μαδρίτης-Βαρκελώνης

* Επιτροπή έργων μεταφορών της κεντρικής διοίκησης

* Επιτροπή έργων αναδάσωσης

* Επιτροπή έργων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης

* Επιτροπή έργων περιβάλλοντος της κεντρικής διοίκησης, περιλαμβανομένων των υδρολογικών έργων

* Επιτροπή έργων των Αυτόνομων Κοινοτήτων

* Επιτροπή έργων σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Εξετάστηκαν περίπου 200 δελτία παρακολούθησης, τα οποία αφορούσαν την κατάσταση των έργων ή των ομάδων έργων. Έκλεισε ο φάκελος για 31 αποφάσεις.

Η γενική κατάσταση του συνόλου των έργων είναι αρκετά ικανοποιητική από την άποψη του ρυθμού εκτέλεσης. Πολλά έργα προχωρούν προς την εξόφληση, αλλά τα διοικητικά ζητήματα τα σχετικά με την περάτωση των συμβάσεων καθυστερούν την αποστολή των τελικών εκθέσεων. Επιπλέον, για ορισμένα έργα υποβλήθηκαν αιτήσεις τροποποίησης (σχέδιο χρηματοδότησης και χρονοδιάγραμμα).

Όλα τα έργα αναδάσωσης πρέπει να ολοκληρωθούν το έτος αυτό (2000). Ζητήθηκε η υποβολή ομοιογενούς έκθεσης που να καλύπτει όλες τις αποφάσεις.

Η Επιτροπή ζήτησε να επισπευσθεί η αποστολή των τελικών εκθέσεων για τα έργα που έχουν περατωθεί, ώστε να εκκαθαριστούν οι αντίστοιχες αναλήψεις υποχρεώσεων.

Για τα νέα έργα της περιόδου 2000-2006 ζητήθηκε να επισπευσθεί η αποστολή των περιβαλλοντικών πιστοποιητικών και να διαβιβαστεί το ταχύτερο δυνατό η απάντηση στις ερωτήσεις που έγιναν, ώστε να μπορέσει να συνεχισθεί η διαδικασία έγκρισης.

Για να μειωθεί ο αριθμός των τροποποιήσεων στο μέλλον, η Επιτροπή ζητεί να υποβληθεί εξαρχής πιο ρεαλιστικός προγραμματισμός. Οι μεταβολές προθεσμιών και η τροποποίηση του χρονοδιαγράμματος θα πρέπει να περιοριστούν σε ιδιαίτερες περιπτώσεις, αντί να αποτελούν τον κανόνα όπως στο παρελθόν. Θα πρέπει να εγκρίνονται ώριμα έργα για να εξορθολογιστεί η εργασία.

Η Επιτροπή μελετά, σε συνεργασία με τους υπευθύνους για το Ταμείο Συνοχής του Υπουργείου, τη δυνατότητα να τροποποιηθεί η επιτροπή παρακολούθησης για τη νέα περίοδο. Επιδιώκεται να καταστεί η επιτροπή αυτή αποτελεσματικότερη σε τεχνικό επίπεδο, με τη μείωση του αριθμού των ειδικών επιτροπών και την επικέντρωση σε στρατηγικά θέματα και σε προβληματικά έργα.

4.1.2.2. Αποστολές παρακολούθησης

Οι αποστολές που πραγματοποιήθηκαν είχαν ως στόχο να αξιολογηθεί και να ελεγχθεί η πρόοδος των έργων που βρίσκονται στο στάδιο της εκτέλεσης και να αποσαφηνιστούν οι δυσκολίες που ανέκυψαν στην εκτέλεσή τους.

Οι αποστολές παρακολούθησης που πραγματοποιήθηκαν ανά γεωγραφική ενότητα παρουσιάζονται στο παράρτημα.

4.1.3. Ι ρ λ α ν δ ί α

4.1.3.1. Επιτροπές παρακολούθησης

Το 2000 πραγματοποιήθηκαν δύο συνεδριάσεις της επιτροπής παρακολούθησης στις 5 Μαΐου και στις 27 Οκτωβρίου. Κατά τις συνεδριάσεις αυτές η επιτροπή εξέτασε γραπτές εκθέσεις προόδου για περίπου 57 εκκρεμούντα έργα της περιόδου 1993-99.

Γενικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έμεινε ικανοποιημένη με την ποιότητα των πληροφοριών που παρέχονται σχετικά με τη διαχείριση των έργων. Εντούτοις, σε ορισμένες περιπτώσεις, χρειάστηκε να ζητηθούν συμπληρωματικές εξηγήσεις και πληροφορίες για ορισμένα θέματα με στόχο να σχηματισθεί ακριβέστερη εικόνα της προόδου ή να αιτιολογηθούν οι καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των έργων.

Υπήρξε πρόοδος με την επιτυχή περάτωση και άλλων 10 έργων το 2000, αν και σχεδόν τα μισά από τα έργα αυτά ήσαν μικρής κλίμακας μέτρα τεχνικής βοήθειας ή πρότυπα πειραματικά έργα. Τα εκκρεμούντα έργα που πρέπει να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2000 αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% των έργων που στηρίχθηκαν κατά την περίοδο 1993-1999. Η Επιτροπή εξέφρασε την ανησυχία της το 1999 σχετικά με τον αριθμό των έργων, για τα οποία ζητήθηκε παράταση της προθεσμίας περάτωσης και σχετικά με την κλίμακα των αυξήσεων του κόστους που αναφέρθηκαν για ορισμένα έργα. Υποβλήθηκαν αιτήματα τροποποίησης ή/και παράτασης για 30 περίπου έργα και η Επιτροπή ζήτησε αιτιολόγηση από τις αρχές υλοποίησης για τις σχετικές καθυστερήσεις και επεδίωξε να καθοριστούν αξιόπιστες αναθεωρημένες προθεσμίες περάτωσης για τα εν λόγω έργα, ώστε να καταστεί δυνατή η έγκαιρη και τακτική περάτωση των εκκρεμών έργων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η Επιτροπή δήλωσε ότι περαιτέρω παρατάσεις θα εξετάζονταν μόνο σε πολύ εξαιρετικές περιστάσεις.

Όσον αφορά τις αυξήσεις του κόστους, η Επιτροπή ενέμεινε στη θέση της ότι αυξήσεις της επιχορήγησης θα εγκρίνονται, μόνον εάν παρέχεται αναλυτική αιτιολόγηση που εξηγεί την αύξηση του κόστους. Οι τυχόν αυξήσεις θα εξαρτώνται από την ύπαρξη διαθέσιμων πόρων. Η θέση αυτή έγινε δεκτή από τις ιρλανδικές αρχές και δεν υποβλήθηκαν συγκεκριμένα αιτήματα για την κάλυψη αυξήσεων του κόστους.

4.1.3.2. Αποστολές παρακολούθησης

Οι επισκέψεις στα έργα που πραγματοποιήθηκαν το 2000 είχαν τους εξής στόχους:

* να ελεγχθεί η πρόοδος της κατασκευής ή η ολοκλήρωση των σχετικών έργων,

* να αποσαφηνιστούν οι δυσκολίες που είχαν αναφερθεί προηγουμένως στην επιτροπή παρακολούθησης και

* να υπάρξει καλύτερη κατανόηση της σχέσης μεταξύ παλαιότερων σταδίων του έργου και νέων σταδίων του έργου που προτείνονται για τη χορήγηση συνδρομής με στόχο την προπαρασκευή των νέων αποφάσεων επιχορήγησης.

Οι επισκέψεις που πραγματοποιήθηκαν στα έργα απαριθμούνται στο παράρτημα.

Και άλλες συζητήσεις συνεχίστηκαν με τις ιρλανδικές αρχές κατά τη διάρκεια του έτους, ιδίως σε σχέση με το υλικό που απαιτείται για τα έγγραφα του στρατηγικού πλαισίου αναφοράς και για την ανάπτυξη της υποδομής στερεών αποβλήτων.

4.1.4. Πορτογαλία

4.1.4.1. Επιτροπές παρακολούθησης

Οι συνεδριάσεις της επιτροπής παρακολούθησης, δύο φορές το χρόνο, αποτελούν ένα από τα καθοριστικά στοιχεία για την κατάλληλη παρακολούθηση των παρεμβάσεων του Ταμείου στην Πορτογαλία. Πολλές από τις αποστολές παρακολούθησης ή/και ελέγχου αποφασίζονται συχνά με βάση πληροφορίες που ανταλλάσσονται στη διάρκεια των συνεδριάσεων αυτών.

Το 2000, οι συνεδριάσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν στις 4-5 Μαΐου και στις 20-21 Νοεμβρίου. Εκτός από την ατομική ανάλυση κάθε έργου, οι συνεδριάσεις αυτές επέτρεψαν να συζητηθούν γενικά θέματα, όπως η δημοσιότητα, ο έλεγχος, οι δημόσιες συμβάσεις, οι κανόνες εκτέλεσης, οι διάφορες πληροφορίες κλπ. Οι συνεδριάσεις του έτους 2000 ασχολήθηκαν φυσικά σε μεγάλο βαθμό με την κατάρτιση νέων κανόνων και συμφωνιών, λόγω της αναθεώρησης που υπέστη ο κανονισμός του Ταμείου.

Στο εξής, στην Πορτογαλία, η γενική επιτροπή παρακολούθησης, όπου αναλύονται τα έργα μεταφορών και περιβάλλοντος, συμπληρώνεται από την ειδική επιτροπή παρακολούθησης για την επέκταση του αεροδρομίου της Μαδέρας και από την ειδική επιτροπή παρακολούθησης των έργων που αφορούν στερεά απόβλητα. Το έργο κατασκευής του υδροηλεκτρικού σταθμού στο Alqueva, αν και παρακολουθείται στο πλαίσιο της γενικής επιτροπής, παρακολουθείται επίσης στο ευρύτερο πλαίσιο της επιτροπής παρακολούθησης που συγκρότησαν τα Διαρθρωτικά Ταμεία για το Ειδικό Πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης της περιοχής Alqueva (PEDIZA).

4.1.4.2. Αποστολές παρακολούθησης

Εκτός από τη συμμετοχή της στις συνεδριάσεις της επιτροπής παρακολούθησης, η μονάδα Πορτογαλίας της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής πραγματοποίησε το 2000 πολλές αποστολές παρακολούθησης, προκειμένου να αξιολογηθεί η πρόοδος των έργων, να γίνουν γνωστά επιτόπου τα προβλήματα που ανακύπτουν στην υλοποίησή τους και να αναζητηθούν οι προσφορότερες λύσεις που καθιστούν δυνατή την ομαλή εκτέλεση των έργων.

Η μονάδα Πορτογαλίας συμμετέσχε επίσης στις 16 Οκτωβρίου σε αποστολή ελέγχου που πραγματοποιήθηκε από τη μονάδα Χρηματοδοτικής και δημοσιονομικής διαχείρισης της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής στο έργο που αφορά την επεξεργασία των στερεών αποβλήτων στο Oeiras, Sintra και Cascais.

Εξάλλου, κατά τη διάρκεια του έτους πραγματοποιήθηκαν και άλλες αποστολές τεχνικού χαρακτήρα στο πλαίσιο της μελέτης ορισμένων υποψηφιοτήτων, ιδίως για τα διαδημοτικά ολοκληρωμένα συστήματα υδάτων Minho-Lima και Zκzere-Cτa και για σιδηροδρομικά έργα στη γραμμή του Βορρά και στη γραμμή του Algarve. Για τα τελευταία, η αποστολή της Επιτροπής πραγματοποιήθηκε με την τεχνική υποστήριξη της ΕΤΕΠ.

Οι αποστολές παρακολούθησης που πραγματοποιήθηκαν από τη μονάδα Πορτογαλίας της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής απαριθμούνται στο παράρτημα.

4.2. Αποστολές ελέγχου και συμπεράσματα

4.2.1. Ε λ λ ά δ α

Δεν πραγματοποιήθηκε καμία αποστολή ελέγχου.

4.2.2. Ισπανία

Τα δύο έργα «Gestion de residuos en canarias» Fase I / Φορέας: Consejerνa de Polνtica Territorial. Viceconsejerνa de Medio Ambiente del Gobierno de Canarias (Τ.Σ.97.11.61.038) και «Depuraciσn Aguas residuales de Canarias» / Φορέας: Consejerνa de Obras Publicas, Vivienda y Aguas de Canarias (Τ.Σ. 96.11.61.039) δεν είχαν ακόμη περατωθεί τη στιγμή του ελέγχου. Ο βαθμός φυσικής ολοκλήρωσης των έργων εγείρει το ερώτημα κατά πόσο θα περατωθούν εγκαίρως.

Όσον αφορά το έργο «Carretera GC-1.Hoya de la Plata - Enlace Potabilizadora» / Φορέας: Direcciσn General de Obras Publicas, Vivienda y Aguas de Canarias (ΤΣ 96.11.65.001), οι εθνικές αρχές (Ministerio de Hacienda) πρέπει να βεβαιώσουν ότι τα συγχρηματοδοτούμενα έργα είναι επιλέξιμα καθ'ολοκληρία και δεν περιλαμβάνουν έργα, τα οποία μόνον εν μέρει μπορούν να επωφεληθούν από τη συνδρομή του Ταμείου Συνοχής.

4.2.3. Ι ρ λ α ν δ ί α

Κατά το 2000 η μονάδα Ζ.3 διενήργησε ένα έλεγχο σε έργο του Ταμείου Συνοχής στην Ιρλανδία. Το έργο που ελέγχθηκε ήταν η «Βασική αποχέτευση της πόλης Cork» (Αριθ. Ταμείου Συνοχής 96.07.61.010).

Τα κύρια συμπεράσματα του ελέγχου αφορούσαν την εσφαλμένη ισοτιμία που χρησιμοποιήθηκε για την αίτηση πληρωμής, την ατελή διαδρομή ελέγχου και δηλώσεις πληρωμής που δεν βασίζονταν πάντοτε στην πραγματική δαπάνη και περιελάμβαναν μη επιλέξιμα στοιχεία.

Στις 12 Φεβρουαρίου 2001 ελήφθη αναλυτική απάντηση των ιρλανδικών αρχών, βάσει της οποίας ήρθη η προσωρινή αναστολή των πληρωμών για τα έργα. Ορισμένες δαπάνες ακόμη παραμένουν προς διευκρίνιση.

4.2.4. Πορτογαλία

Δύο έργα ελέγχθηκαν το 2000: Το έργο «Estaηao de Tratamento de residuos solidos de Cascais, Oeiras e Sintra»: η έκταση που ήταν αναγκαία για το έργο κατά τα φαινόμενα δεν είχε αγορασθεί τη στιγμή της αποστολής ελέγχου, αν και το έργο είχε περατωθεί. Οι πορτογαλικές αρχές απέδειξαν τον Ιανουάριο 2001 ότι η αγορά έχει πλέον ολοκληρωθεί από νομική άποψη.

Το έργο «Drenagem e Tratamento de aguas residuais do grande Porto Sul e Despoluiηao do troηo da Bacia do Douro (V.N. de Gaia) e Despoluiηao da Bacia do Oceano Atlβntico, Bacia do Douro Norte e Bacia do Douro Nordeste de V.N. de Gaia». Δεν διαπιστώθηκαν προβλήματα σε σχέση με το έργο αυτό, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2001.

4.3. Παρατυπίες και αναστολή τής συνδρομής

Κατά τη διάρκεια του 2000, το OLAF δεν διενήργησε έρευνες σχετικές με τον τομέα που καλύπτει το Ταμείο Συνοχής.

Ωστόσο, το 2000, οι ισπανικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή, δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/94 [12], δύο περιπτώσεις παρατυπιών. Ο εν λόγω κανονισμός υποχρεώνει τα κράτη μέλη που είναι δικαιούχοι του Ταμείου να κοινοποιούν στην Επιτροπή τις περιπτώσεις παρατυπιών που έχουν αποτελέσει αντικείμενο μιας πρώτης διοικητικής ή δικαστικής διαπιστωτικής πράξης.

[12] ΕΕ L 191 της 27/07/94.

Από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/94, οι κοινοποιήσεις έχουν φθάσει συνολικά σε αριθμό τις 7. Πρόκειται:

- για μία περίπτωση που κοινοποιήθηκε από τις ελληνικές αρχές για παράβαση των κανόνων που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις.

- για δύο περιπτώσεις που κοινοποιήθηκαν από τις ιρλανδικές αρχές και αφορούν μη επιλέξιμες δαπάνες.

- για τέσσερις περιπτώσεις που κοινοποιήθηκαν από τις ισπανικές αρχές και αφορούν μη επιλέξιμες δαπάνες και παρατυπίες σχετικές με τα έγγραφα που υποβλήθηκαν.

Από τις κοινοποιήσεις αυτές προκύπτει ότι ο αριθμός των παρατυπιών που έχουν εντοπιστεί, όπως και τα αντίστοιχα ποσά είναι σχετικά μειωμένα. Η κατάσταση αυτή σχετίζεται ίσως με την ιδιομορφία των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής (έργα σχετικά μεγάλου μεγέθους, παρακολούθηση των φυσικών και χρηματοδοτικών δεικτών κάθε έργου).

Εντούτοις, το OLAF εφιστά την προσοχή των δικαιούχων κρατών μελών στις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τον εν λόγω κανονισμό.

5. Εκτίμηση και αξιολόγηση

5.1. Γενικά

Για να εξασφαλίζεται