ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
ΚΟΜ(94) 550 τελικό 
Βρυξέλλες, 05.12.1994 
Πρόγραμμα "Η Ευρώπη κατά του καρκίνου" 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ. 
ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ TÔ 1993 
ΑΠΟ ΤΗΝ 1η Ιανουαρίου 1993 έως την 31η Μαρτίου 1994 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
ΙΑ. ΠΡΟΟΙΜΙΟ " 
Οι ευρωπαϊκές ενέργειες για την καταπολέμηση του καρκίνου συνεχίστηκαν το 1993 στο πλαίσιο 
εφαρμογής που καθόρισε το Συμβούλιο των Υπουργών Υγείας στην απόφαση της 17ης Μαΐου 1990 
σχετικά με το δεύτερο σχέδιο δράσης 1990-1994 (ΕΕ L 137 της 30.05.90). 
Καθώς το άρθρο 3 παράγραφος 3 της εν λόγω απόφασης "η Επιτροπή θα ενημερώνει τακτικά το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο καθώς και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, 
σχετικά με την πρόοδο των εργασιών της", η έκθεση αυτή αποτελεί τη σύνθεση της εφαρμογής του 
προγράμματος ΜΗ Ευρώπη κατά του καρκίνου" το 1993 έως τις 31 Μαρτίου 1994. Η έκθεση αυτή 
είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας που έχει αναπτυχθεί μεταξύ των διάφορων υπηρεσιών και 
προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που συμμετέχουν στις ευρωπαϊκές ενέργειες για την 
καταπολέμηση του καρκίνοι». 
Αυτή η ετήσια ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συμπληρώνει τις πληροφορίες που 
παρέχονται κατά τη διάρκεια του έτους στους εταίρους του προγράμματος, κυρίως στη 
συμβουλευτική επιτροπή και τις εθνικές επιτροπές συντονισμού που συγκεντρώνουν σε κάθε κράτος 
μέλος τους κυριότερους δημόσιους και ιδιωτικούς εταίρους οι οποίοι συνεργάζονται στενά από το 
1989 στην πραγματοποίηση των ευρωπαϊκών ενεργειών με στόχο την καταπολέμηση του καρκίνου. 
Ι.Β.ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ 1993 
Οι ευρωπαϊκές ενέργειες καταπολέμησης του καρκίνου εξακολούθησαν να αναπτύσσονται το 1993, 
αφενός, σε νομοθετικό επίπεδο και, αφετέρου, στο επίπεδο των συγκεκριμένων υλοποιήσεων τις 
οποίες η Επιτροπή υποστήριξε χρηματοδοτικά σε εταιρική σχέση με τους παίκτες των κρατών μελών. 
Ι.Β.1. Καθώς οι νομοθετικές δραστηριότητες είχαν αντίκτυπο στην πρόληψη των καρκίνων 
επικεντρώθηκαν στη μεταφορά στη νομοθεσία των κρατών μελών οδηγιών που είχαν ήδη εγκριθεί, 
κυρίως στον τομέα της καταπολέμησης του καπνίσματος και της πρόληψης των καρκινογόνων 
παραγόντων. 
Ι.Β.2. 'Οσον αφορά τις EJCIOOTOVUEVEC δραστηριότητες από την Ει»ρωπαϊκή Επιτροπή, το 1993 
εγκρίθηκε το 50% των σχεδίων που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά 
του καρκίνου" (με εξαίρεση την βιοΐατρική έρε\ινα), δηλαδή 275 σχέδια (έναντι 263 το 1992). Το 
1993 το ύψος των επιδοτήσεων που χορηγήθηκαν διατηρήθηκε σταθερό σε σχέση με το 1992: -
10.671.185 ECU το 1993 έναντι-10.763.449 ECU. 
Στον τομέα της χρόληψης, δόθηκε μεγάλη σημασία στην .ενίσχυση των ενεργειών για την 
καταπολέμηση του καπνίσματος, ύστερα από πρωτοβουλία των εθνικών παραγόντων και ειδικότερα 
των συνδέσμων και των ενώσεων για την καταπολέμηση του καρκίνου. Οι ενέργειες αυτές 
χαρακτηρίστηκαν από την ανάπτυξη διακρατικών δικτύων ανταλλαγών στο πλαίσιο ειδικών ομάδων 
στόχων όπως οι νέοι, οι επαγγελματίες στον τομέα της υγείας, το σχολικό περιβάλλον, οι δήμοι, 
τα νοσοκομεία, οι χώροι εργασίας, προκείμενοι» να διευκολυνθεί η μεταφορά των πιο 
εποικοδομητικών εμπειριών. Η πορεία αυτή υποστηρίχθηκε από το θέμα της ευρωπαϊκής εβδομάδας 
για την καταπολέμηση του καρκίνου που πραγματοποιήθηκε από τις 11 έως τις 17 Οκτωβρίου του 
1993 σχετικά με την πρόληψη του παθητικού καπνίσματος. Τα αποτελέσματα μιας ευρωπαϊκής 
δημοσκόπησης σχετικά με το "ακούσιο κάπνισμα", η οποία πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 1992 
ως συμπλήρωμα στο Ευρωβαρόμετρο, σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα πληθυσμού της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης ηλικίας 15 ετών και άνω, έδειξαν ότι το 79% των ερωτηθέντων εκτίθενται συχνά ή 
περιστασιακά στον καπνό των άλλων. Επίσης, αυτή η δημοσκόπηση δείχνει ότι η πλειονότητα των 
Ευρωπαίων τάσσεται υπέρ της απαγόρευσης του καπνίσματος στους δημόσιο\ις χώρους (82%). 
'Οσον αφορά την καταπολέμηση του καπνίσματος ή άλλους τομείς της πρόληψης των καρκίνων, οι 
εθνικοί παίκτες ενθαρρ\'»νθηκάν να αξιολογήσουν καλ\»τερά τις παρεμβάσεις τους. Για το σκοπό 
αυτό, το 1993 προγραμματίστηκε μία σειρά ευρωπαϊκών συναντήσεων οι οποίες θα 
πραγματοποιηθούν το 1994, με στόχο την ανάλυση της κατάστασης και τη μέτρηση των 
αποτελεσμάτων των ενεργειών πρόληψης που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του 2ου σχεδίου δράσης 
με την υποστήριξη της Επιτροπής, κυρίως στον τομέα της καταπολέμησης του καπνίσματος, της 
διατροφής και της ευαισθητοποίησης των Ευρωπαίων στον ευρωπαϊκό κώδικα κατά του καρκίνου. 
Οι μελέτες πρόληψης που πραγματοποιήθηκαν το 1992 αφορούσαν κυρίως την εδραίωση της 
προοπτικής μελέτης με θέμα "διατροφή, υγεία και καρκίνος" η οποία καλύπτει επτά χώρες της 
Κοινότητας και χαρακτηρίστηκε από μεγάλη συμμετοχή του ελεγχόμενου πληθυσμού. Τα πιο 
πρόσφατα δεδομένα (1990) στον τομέα της επίπτωσης και της θνησιμότητας από καρκίνο στα κράτη 
μέλη, τα οποία συλλέχθηκαν με τη βοήθεια των αρχείων καρκίνων, αποτέλεσαν το αντικείμενο 
δημοσίευσης σε συνεργασία με το Διεθνές Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο. 
Οι ειδικές ενέργειες αγωγής σε θέματα υγείας στα σχολεία προσανατολίστηκαν στην εμβάθυνση των 
πειραματικών δικτύων ανταλλαγής εμπειριών (σχετικά με τον καρκίνο, το κάπνισμα και τη 
διατροφή) και στη διάδοση στα κράτη μέλη παιδαγωγικών υλικών που πραγματοποιήθηκαν με τη 
συνδρομή ομάδων ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων, κατά τη διάρκεια του 1992, μετά την 1η 
ευρωπαϊκή διάσκεψη σχετικά με την αγωγή υγείας και την πρόληψη του καρκίνου στα σχολεία 
(Δουβλίνο, 1990). Το 1994 άρχισε να λειτουργεί ένα σύστημα αξιολόγησης όλων των ενεργειών 
αγωγής υγείας που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του 2ου σχεδίου δράσης με την ευκαιρία της 2ης 
ευρωπαϊκής διάσκεψης σχετικά με την αγωγή υγείας και την πρόληψη του καρκίνου στα σχολεία του 
Δουβλίνου. 
Το 1993 οι ενέργειες που αφορούσαν τη διαλογή (dépistage) των καρκίνων χαρακτηρίστηκαν από την 
εδραίωση του μηχανισμοί» που αποσκοπεί στην προώθηση της εξασφάλισης της ποιότητας της 
διάγνωσης των καρκίνων του μαστού και του τράχηλοι» της μήτρας στα κράτη μέλη. Οι ευρωπαϊκές 
συστάσεις που πραγματοποιήθηκαν στον τομέα αυτό κοινοποιήθηκαν ενώ η εφαρμογή τους στο 
πλαίσιο των δύο πειραματικών δικτύων προγραμμάτων που υποστηρίζονται από την Επιτροπή 
τέθηκε μεταξύ των προτεραιοτήτων, προκειμένου να βελτιωθεί η διαλογή των καρκίνων του 
τραχήλου της μήτρας και του μαστοί» στα κράτη μέλη. 
Οι ενέργειες κατάρτισης στον καρκίνο του προσωπικού υγείας που υποστηρίχθηκαν από το 
πρόγραμμα το 1993 αφορούσαν κυρίως την εφαρμογή και την αξιολόγηση του αντίκτυπου που είχαν 
τα προγράμματα κατάρτισης στον καρκίνο τα οποία καταρτίστηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο το 1990 
και το 1991 για το νοσηλει»τικό προσωπικό, τους οδοντίατρους και τους ιατρούς. Η Επιτροπή 
εξακολούθησε να υποστηρίζει το ευρωπαϊκό δίκτυο πρότυπων μαθημάτων κατάρτισης στην 
ογκολογική νοσηλευτική που δημιουργήθηκε προοδευτικά από το 1991 και αποφάσισε να αρχίσει την 
πραγματοποίηση μίας αξιολόγησης του αντίκτυπου του από το 1994. Το 1993 δημιουργήθηκε ένα 
ευρωπαϊκό δίκτυο πρότυπων μαθημάτων κατάρτισης στον καρκίνο που απευθύνονται ειδικά σε 
παθολόγους και τα πρώτα αποτελέσματα του θα γίνοι»ν γνωστά το 1994. Επίσης, το 1993 
υλοποιήθηκε ένα ευρωπαϊκό σχέδιο που συγκεντρίόνει σχολές αρχικής κατάρτισης και ενώσεις 
οδοντιάτρων στα κράτη μέλη με στόχο τον καθορισμό ενός κοινοί» παιδαγωγικού υλικού και την 
προετοιμασία εκστρατειών ευαισθητοποίησης των σποιδαστών και οδοντιάτρων σχετικά με την 
πρόληψη των καρκίνων της στοματικής κοιλότητας. 
Στον τομέα των μελετών και των ενεργειών σχετικά με την αγωγή των ασθενών, το 1993 άρχισε η 
κατάρτιση ενός καταλόγου των σ\»ναινετικών πρωτοκόλλων που υπάρχουν στον τομέα του ποιοτικού 
ελέγχου των αγωγών που χορηγούνται στους καρκινοπαθείς. Η ακτινοθεραπεία και η 
κυτταροπαθολογία περιλαμβάνονται μεταξύ των πρώτων θεμάτων που θα οδηγήσουν το 1994 στην 
πραγματοποίηση ευρωπαϊκών διασκέψεων συναίνεσης. Οι συστάσεις μίας ομάδας διεθνών 
εμπειρογνωμόνων σχετικά με τις παρηγορητικές αγωγές (1992) διαδόθηκαν μαζί με τα πορίσματα 
μίας έρευνας σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στις αγωγές αυτές στα κράτη μέλη. 
Επιπλέον, το 1993 στο πλαίσιο του προγράμματος βιοϊατρικής έρευνας και υγείας 
πραγματοποιήθηκαν 54 συντονισμένες ενέργειες στον τομέα της ιατρικής έρευνας κατά του 
καρκίνου. Τα συμπεράσματα αυτών των ερει»νητικών εργασιών θα είναι διαθέσιμα το 1996. Το 1994 
πρόκειται να υλοποιηθεί μία ευρίηερη συνεργασία μεταξύ των \>πηρεσιών της Επιτροπής στον τομέα 
της εφαρμογής και της διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρει»νας. 
Στον τομέα της εφαρμοσμένης πληροφορικής στην ιατρική, η Επιτροπή υποστηρίζει 9 σχέδια που 
έχουν άμεση εφαρμογή στον καρκίνο. 
Κατ'εφαρμογήν του άρθρου 2 παράγραφος 2 της απόφασης της 17ης Μαΐου 1990 για την ανάληψη 
σχεδίου προγράμματος δράσης 1990-1994 στα πλαίσια του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του 
καρκίνου", η Επιτροπή ενέκρινε στις 15 Μαρτίου 1993 μία έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση της 
αποτελεσματικότητας των ενεργειών στο πλαίσιο του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του καρκίνου" 
(1987-1992), η οποία υποβλήθηκε στο Συμβούλιο στις 27 Μαΐου 1993. 
Με βάση αυτό το έγγραφο της Επιτροπής, το Συμβούλιο ενέκρινε απόφαση σχετικά με τη συνέχιση, 
κατά το 1994, του σχεδίου δράσης 1990-1994 (ΕΕ L 150/43) και αύξησε το συνολικό ποσό της 
κοινοτικής χρηματοδότησης από 50 σε 55 εκατ. ECU, προκειμένου να προβλεφθούν επαρκή ποσά 
στον προϋπολογισμό ώστε να σι»νεχιστεί κατά το 1994 μία δραστηριότητα ανάλογη σε όγκο και σε 
περιεχόμενο με εκείνη που διεξήχθη κατά τα προηγούμενα έτη. 
Με βάση τις αρμοδιότητες που ορίζει η Σ\»νθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της δημόσιας 
υγείας, η Επιτροπή ενέκρινε στις 24 Νοεμβρίου 1993 ανακοίνωση σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον 
τομέα της δημόσιας υγείας COM(93) 559 τελικό, η οποία περιγράφει το πεδίο των κοινοτικών 
ενεργειών, καθορίζει το ρόλο των οργάνων της Κοινότητας και των κρατών μελών, χαράζει μία 
στρατηγική δράσης, εντοπίζει τα μέσα που διαθέτει η Κοινότητα για την επίτευξη των στόχων που 
περιγράφονται στα άρθρα 3(ξ) και 129 της Σ\»νθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθορίζει τις 
διαδικασίες εκπαίδευσης, επανεξέτασης και διαβούλευσης και επιλέγει τους τομείς με προτεραιότητα 
για την πραγματοποίηση ενεργειών για τα πέντε προσεχή έτη. Η καταπολέμηση του καρκίνου 
περιλαμβάνεται μεταξύ αυτών των προτεραιοτήτων. 
Το Συμβούλιο ενέκρινε στις 13 Δεκεμβρίου 1993 ψήφισμα σχετικά με τους μελλοντικούς 
προσανατολισμούς του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του καρκίνου" μετά την αξιολόγηση του 
κατά την περίοδο 1987-1992 (ΕΕ C 15 της 18.01.94), το οποίο καλεί την Επιτροπή να του 
υποβάλει σχέδιο απόφασης σχετικά με ένα σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του καρκίνου στο 
πλαίσιο της δημόσιας υγείας. Ανταποκρινόμενη στο αίτημα αυτό, η Επιτροπή ενέκρινε στις 29 
Μαρτίου 1994 μία ανακοίνωση και ένα σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου σχετικά με ένα σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του καρκίνου (1995-1999) στον 
τομέα της δημόσιας \ιγείας (COM(94) 83 τελικό). 
Η παρουσίαση που ακολουθεί ανακεφαλαιώνει τα σημαντικά σημεία των πρωτοβουλιών και των 
ενεργειών που πραγματοποιήθηκαν το 1993 σε καθένα από τους 38 τομείς δραστηριότητας σχετικά 
με την πρόληψη, τη διαλογή και την αγωγή των καρκίνων καθώς και στον τομέα της βιοϊατρικής 
έρευνας για τον καρκίνο. 
II. ΠΡΟΑΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ 
ΙΙ.Α. Νοιιοθετικές δραστηριότητες σε εξέλιξη 
1. Νοαοθεσία σνετικά αε το κάπνισιια 
Το 1993, οι νομοθετικές ενέργειες σχετικά με την πρόληψη του καπνίσματος 
πραγματοποιήθηκαν σε δύο επίπεδα παρέμβασης: 
έλεγχος της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών των οδηγιών που 
εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο των Υπουργών Υγείας στο πλαίσιο του 
προγράμματος· 
συμμετοχή στις εργασίες της ομάδας "Υγεία" του Σ\»μβουλίου σχετικά με την 
πρόταση οδηγίας για τη διαφήμιση των προϊόντων καπνού. 
α. Σήμανση των προϊόντων καπνού 
Την 1η Ιανουαρίου 1992 άρχισε να ισχύει η πρώτη οδηγία του Συμβουλίου (89/622/ΕΟΚ) σχετικά 
με τη σήμανση των προϊόντων καπνού, η οποία εγκρίθηκε το Νοέμβριο του 1989 (ΕΕ L 359 της 
08.12.89). Η εν λόγω οδηγία προβλέπει ότι όλες οι μονάδες συσκευασίας των προϊόντων καπνού 
φέρουν στην εμφανέστερη επιφάνεια τους τη γενική προειδοποίηση "Βλάπτει σοβαρά την υγεία". 
Επιπλέον, στα πακέτα τσιγάρων αναγράφεται μία από τις ειδικές προειδοποιήσεις που αναφέρονται 
στο παράρτημα της οδηγίας. Σε αυτή τη βάση, κάθε κράτος κατήρτισε ένα πίνακα προειδοποιήσεων 
που πρέπει να περιλαμβάνει υποχρεωτικά τα δύο εξής ειδικά μηνύματα: "Το κάπνισμα προκαλεί 
καρκίνο", "Το κάπνισμα προκαλεί καρδιαγγγειακές παθήσεις". Το 1993, ενεργοποιήθηκε ή 
διαδικασία προσφυγής για παράβαση κατά τα/ν Κάτω Χωρών, το μοναδικό κράτος μέλος που δεν 
έχει εγκρίνει τα εθνικά νομοθετικά μέτρα που απαιτούνται για τη συμμόρφωση στην οδηγία. 
Στις 15 Μαΐου 1992, το Συμβούλιο των Υπουργών Υγείας ενέκρινε την οδηγία 92/41/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου (ΕΕ L 158 της 11ης Ιουνίου 1992) που τροποποιεί την οδηγία 89/622/ΕΟΚ. Η εν λόγω 
οδηγία προβλέπει ειδικές προειδοποιήσεις για τα προϊόντα καπνού εκτός από τα τσιγάρα (καπνός 
για στρίψιμο, καπνός για κάπνισμα, προϊόντα καπνού χωρίς καύση). Επίσης προβλέπει την 
απαγόρευση της διάθεσης στην αγορά ορισμένων προϊόντων που λαμβάνονται από το στόμα και 
εμφανίστηκαν πρόσφατα στην κοινοτική αγορά, θεωρείται δε ότι είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα για τους 
νέους. Για την εφαρμογή της οδηγίας ορίζονται δύο διαφορετικές προθεσμίες: η 1η Ιουλίου 1992 
όσον αφορά την απαγόρευση ορισμένων προϊόντων καπνού που λαμβάνονται από το στόμα και η 
1η Ιανουαρίου 1994 όσον αφορά τις διατάξεις σχετικά με τη σήμανση. Πρέπει να σημειωθεί ότι το 
προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα σχετικά με την έγκριση και την ανακοίνωση των εθνικών μέτρων 
μεταφοράς δεν έχει τηρηθεί, πιθανώς εξαιτίας των πολύ μικρών προθεσμιών που όρισε το 
Συμβούλιο. 
Για το λόγο αυτό, κατά τη διάρκεια του 1993 ή στις αρχές του 1994, ορισμένα κράτη μέλη όπως το 
Βέλγιο, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο 
μετέφεραν τις διατάξεις της οδηγίας αι»τής στο εθνικό δίκαιο. Οι διαδικασίες προσφυγής που είχαν 
ενεργοποιηθεί το 1993, σι»νεχίστηκαν κατά της Γερμανίας, της Ισπανίας και των Κάτω Χωρών. 
β. Μέγιστη περιεκτικότητα των τσιγάρων σε πίσσα 
Όλα τα κράτη μέλη, με εξαίρεση τις Κάτω Χώρες έχοι»ν ήδη εγκρίνει νομοθετικές και κανονιστικές 
διατάξεις για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας του Συμβουλίου (90/239/ΕΟΚ) που 
εγκρίθηκε το Μάιο του 1990 σχετικά με τη μέγιστη περιεκτικότητα των τσιγάρων σε πίσσα. Από τις 
31 Δεκεμβρίου 1992, η μέγιστη περιεκτικότητα των τσιγάρων σε πίσσα που διατίθενται στην αγορά 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δεν μπορεί να ξεπερνά τα 15 mg ανά τσιγάρο και από τις 31 Δεκεμβρίου 
1997 το όριο αντό θα μειωθεί στα 12 mg. Στην Ελλάδα χορηγήθηκε ειδική προσωρινή παρέκκλιση 
έως το 2006. 
Το 1993 συνεχίστηκε η διαδικασία προσφυγής για παράβαση κατά των Κάτω Χωρών, οι οποίες 
διαβίβασαν στις αρχές του 1994 σχέδιο μεταφοράς της εν λόγω οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. 
γ. Διαφήμιση των προϊόντων καπνού 
Το Μάιο τοι» 1991 εγκρίθηκε μια νέα τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Σ\»μβουλίου σχετικά με 
τη διαφήμιση των προϊόντων καπνού (ΕΕ C 167 της 27.06.91) η οποία προβλέπει την πλήρη 
εναρμόνιση της διαφήμισης των προϊόντων αυτών και επιτρέπει τη διαφήμιση τους μόνο στο 
εσωτερικό των καταστημάτων πώλησης. Στις 11 Φεβρουαρίου 1992, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
εξέδωσε ευνοϊκή γνωμοδότηση σχετικά με την πρόταση αυτή. Στη συνέχεια, η Επιτροπή τροποποίησε 
την πρόταση της (ΕΕ C 129 της 21.05.92) προκειμένου να συνεκτιμήσει τη γνωμοδότηση αυτή. 
Η συζήτησε συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια των δι»ο Συμβουλίων των Υπουργούν Υγείας που 
πραγματοποιήθηκαν στις 27 Μαΐου και στις 13 Δεκεμβρίου 1993, καθώς η αντίθεση μίας 
μειονότητας από 4 κράτη μέλη αποτελούσε εμπόδιο στην επίτευξη οριστικής συμφωνίας σχετικά με 
το κείμενο. Οι συζητήσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί όσον αφορά προβλήματα επί της ουσίας, 
όπως η νομική βάση, η αναλογικότητα του μέτρου ή ο συμβατός χαρακτήρας του με την αρχή της 
επικουρικότητας καθώς και θέματα εφαρμογής (αποδοχή τα/ν εθελοντικών συμφωνιών μεταφοράς 
της οδηγία ή εφαρμογή της απαγόρευσης σε διαφημίσεις που προέρχονται από τρίτες χώρες). Η 
Επιτροπή εμμένει στην πρόταση της, η οποία θα αποτελέσει αντικείμενο νέων συζητήσεων στο 
πλαίσιο του Συμβουλίου το 1994. 
Ô. Φορολόγηση των προϊόντων καπνού 
Στις 19 Οκτωβρίου 1992, το Συμβούλιο των Υπουργών Οικονομικών ενέκρινε τρεις οδηγίες σχετικά 
με τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού (ΕΕ L 316 της 31.10.92). Οι οδηγίες αυτές, οι οποίες 
περιλαμβάνουν την πολιτική συμφωνία της 24ης Ιουνίου 1991, ορίζουν τη διάρθρωση των ειδικών 
φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα προϊόντα καπνού (92/78/ΕΟΚ) και ορίζουν τους 
ελάχιστους φόρους κατανάλωσης στα τσιγάρα (92/79/ΕΟΚ) και στα άλλα προϊόντα καπνού 
(92/80/ΕΟΚ). 
Αυτοί οι ελάχιστοι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, εκτός του ΦΠΑ, πρέπει να ανέρχονται στο 57% 
τουλάχιστον της τιμής λιανικής πώλησης τοον τσιγάρων που ανήκο\»ν στην πλέον ζητούμενη 
κατηγορία τιμής. Για τα άλλα προϊόντα καπνού, τα κατώτατα επίπεδα φόρων είναι τα εξής: 
για τα πούρα και τα σιγαρίλος: 5% επί της τιμής λιανικής πώλησης ή 7 ECU ανά 
1.000 τεμάχια ή ανά χιλιόγραμμο 
για το λεπτοκομμένο καπνό που προορίζεται για την κατασκευή χειροποίητων 
(στριφτών) τσιγάρων: 30% επί της τιμής λιανικής πώλησης ή 20 ECU ανά 
χιλιόγραμμο 
για τα άλλα καπνά για κάπνισμα: 20% επί της τιμής λιανικής πώλησης ή 15 ECU ανά 
χιλιόγραμμο. 
Οι διατάξεις α\»τές συμπληρώνονται από την οδηγία σχετικά με την εναρμόνιση των συντελεστών 
ΦΠΑ (92/77/ΕΟΚ - ΕΕ L 316 της 31.12.92), η οποία προβλέπει γενικά ότι ο κανονικός 
συντελεστής του φόρου αυτού πρέπει να ανέρχεται στο 15% τουλάχιστον της τελικής τιμής των εν 
λόγω προϊόντων. Ωστόσο, προβλέπονται ορισμένες παρεκκλίσεις για τις χώρες που εφάρμοζαν 
προηγουμένως μειωμένους συντελεστές. 
Αυτά τα κοινοτικά μέτρα τέθηκαν σε ισχύ τον Ιανουάριο του 1993. Η εφαρμογή αυτής της 
φορολογικής πολιτικής αποτελεί ένα μείζονα παράγοντα στην πρόληψη του καπνίσματος, δεδομένου 
του αντίκτυπου που έχει η αύξηση των τιμών των προϊόντίον καπνοί», κυρίως των τσιγάρων, στην 
κατανάλωση των προϊόντων α\»τών, ιδίως όσον αφορά τους νέους. 
ε. Αναμόρφωση της κοινής γεωργικής πολιτικής στον τομέα του καπνού 
Στις 30 Ιουνίου 1992, το Συμβούλιο των Υποι»ργών Γεωργίας ενέκρινε τον κανονισμό (ΕΟΚ) 
2075/92 του Συμβουλίου σχετικά με την κοινή οργάνωση της αγοράς του ακατέργαστου καπνού. Ο 
εν λόγω κανονισμός τροποποιεί τα κριτήρια χορήγησης κοινοτικών πριμοδοτήσεων καθώς και τη 
θέσπιση ενός συστήματος έλεγχοι» της παραγωγής. Το άρθρο 13 προβλέπει τη σύσταση ενός 
κοινοτικού ταμείου έρε·υνας και ενημέρωσης στον τομέα του καπνοί». Το ταμείο αυτό έχει ως 
αποστολή να χρηματοδοτεί και να συντονίζει τα προγράμματα έρευνας και ενημέρωσης, στόχος των 
οποίων είναι να γίνο\»ν γνωστότερες οι βλαβερές σι»νέπειες του καπνού και τα κατάλληλα 
προληπτικά και θεραπευτικά μέσα καθώς και ο προσανατολισμός της κοινοτικής παραγωγής προς 
όσο το δ\»νατόν λιγότερο βλαβερές ποικιλίες και ποιότητες καπνού. Οι κανόνες εφαρμογής του 
κανονισμού σχετικά με το ταμείο αυτό εγκρίθηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2427/93 της Επιτροπής 
της 1ης Σεπτεμβρίου 1993 (ΕΕ L 223 της 02/09/93). Η πρώτη πρόκληση υποβολής προσφορών για 
τη χορήγηση των πριμοδοτήσεων για ενέργειες πληροφόρησης του κοινού και αγωγής \»γείας σχετικά 
με τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος θα δημοσιευθεί κατά τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου 
του 1994. 
Εξάλλου, το άρθρο 14 του εν λόγω κανονισμού του Συμβουλίου προβλέπει ένα τριετές πρόγραμμα 
μετατροπής των ποικιλιών Navarre, τσεμπέλια, Forcheimer, Havana Ile και των υβριδίων 
Geudertheimer σε άλλες ποικιλίες περισσότερο προσαρμοσμένες στην αγορά ή σε άλλες γεωργικές 
καλλιέργειες. Το πρόγραμμα αυτό εφαρμόζεται ήδη από την αρχή της σι»γκομιδής του 1993 και θα 
υλοποιηθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3616/92 της Επιτροπής της 15ης Δεκεμβρίου 1992. 
Τα μέτρα αυτά, παρ'όλο πον δεν έχοα»ν άμεσο αντίκτυπο στα προβλήματα υγείας στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα, αντικατοπτρίζουν μία συνεκτίμηση του παράγοντα "υγεία" στις αποφάσεις που 
λαμβάνονται στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής. 
2. Νοιιοθεσία σνετικά ιιε τη διατοοΦή 
α. Σήμανση σχετικά με τα θρεπτικά συστατικά 
Το 1993 η επιστημονική επιτροπή για την ανθρώπινη διατροφή σ\»νέταξε για λογαριασμό της 
Επιτροπής συστάσεις σχετικά με τη σήμανση που αφορά τα θρεπτικά συστατικά. Οι συστάσεις 
αυτές, ιδίως εκείνες που αφορο\»ν τις τιμές αναφοράς τ(ον θρεπτικών συστατικών υποβλήθηκαν στην 
Επιτροπή προκειμένου να μελετηθο\»ν από τις οικείες "\>πηρεσίες". Εξάλλου, η επιστημονική 
επιτροπή συνέχισε τις εργασίες της σχετικά με τον ορισμό των θρεπτικών ινών και σχετικά με τις 
μεθόδους ανάλυσης που απαιτούνται για τη σήμανση α\ιτή. Τα συμπεράσματα της επιστημονικής 
επιτροπής όσον αφορά το θέμα α\»τό θα εγκριθούν το 1994. 
β. Κατάλοιπα φυτοφαρμάκων στα οπωροκηπευτικά 
Τον Ιούνιο του 1993, το Συμβούλιο ενέκρινε δύο προτάσεις για την τροποποίηση των οδηγιών 
76/895/ΕΟΚ, 90/642/ΕΟΚ, 86/362/ΕΟΚ (ΕΕ L 211 της 23.08.1993, σ. 1) σχετικά με τη μέγιστη 
περιεκτικότητα σε κατάλοιπα των φιηοφαρμάκων στα οπωροκηπευτικά, σε ορισμένα προϊόντα 
φυτικής προέλευσης, στα σιτηρά και τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Οι οδηγίες αποσκοπούν να 
ορίσουν τις μέγιστες περιεκτικότητες για 22 ουσίες και να τροποποιήσουν τα ισχύουσες 
περιεκτικότητες για 19 άλλες ουσίες που όριζε η οδηγία 76/895. 
3. Νοιιοθεσία σ/ετικά ιιε τους καρκινογόνους παράγοντες 
Το 1993 η Επιτροπή συνέχισε τη διαδικασία για την αναθεώρηση της οδηγίας σχετικά με τους 
βασικούς κανόνες για την προστασία της \»γείας του πληθυσμού και των εργαζομένων από τους 
κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοιβολίες. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή ενέκρινε 
τροποποιημένη πρόταση οδηγίας (ΕΕ C 245 της 09.09.93). 
ΙΙ.Β Ενέργεια ποόλτηΐ»ΐκ που επιδοτούνται από το ποόνραηιια 
ΙΙ.Β.1. Ενέονειες ποόλτηΐ»τκ του καπνίσιιατος 
1ος τομέας δραστηριότητας. Υποκίνηση σχεδίων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος σχετικά με την 
πρόληψη του καπνίσματος, ιδίως στις ομάδες στόχους όπως οι 
νέοι, οι γυναίκες, το διδακτικό προσωπικό και οι επαγγελματίες 
στον τομέα τηςΛνγείας 
Το 1993, οι ενέργειες πρόληψης του καπνίσματος, που υποστηρίχτηκαν χρηματοδοτικά από την 
Επιτροπή, εξακολοίιθησαν να επιδιώκουν τους ίδιους στόχους με το προηγούμενο έτος, 
αποσκοπώντας στην υλοποίηση δοκιμαστικών ενεργειών και της ανταλλαγής εμπειριών στο πλαίσιο 
των ευρωπαϊκών δικτύων που δημιουργήθηκαν το 1990 και το 1991. 
Δίκτι»ο πόλεων χωρίς καπνό (Έμπολι, Besançon, Τολέδο, Ναμύρ), το οποίο 
δημιουργήθηκε το 1990. Μία ανάλογη πρωτοβουλία δρομολογήθηκε το 1992 στην πόλη 
Royan (Γαλλία). Επί του παρόντος πραγματοποιούνται ενέργειες για την επέκταση του 
δικτύου α\»τού στις πόλεις του Λουξεμβούργου και Cascais (Πορτογαλία). Το 1994, 
ύστερα από πρωτοβο\»λία του δικτύου, προβλέπεται η πραγματοποίηση ενός απολογισμού 
της δοκιμαστικής ενέργειας που υλοποιήθηκε στις πόλεις χωρίς καπνό κατά τη διάρκεια του 
2ου σχεδίου δράσης. 
Ευρωπαϊκό δίκτυο λεσχών μη καπνιστών νέων, "smokebusters", το οποίο δημιουργήθηκε 
το 1991 (Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο). Στη Σεβίλη 
(Ισπανία) πραγματοποιήθηκε μία διάσκεψη προκείμενοι» να καταστεί δυνατή η ανταλλαγή 
εμπειριών. 
Εδραίωση δοκιμαστικών ενεργειών αγωγής σε θέματα υγείας και πρόληψης του καπνίσματος 
στα σχολεία, οι οποίες δρομολογήθηκαν το 1991, κυρίως στη Γαλλία, την Ισπανία, το 
Βέλγιο και την Πορτογαλία. Το 1992 δημιουργήθηκε ένα δίκτυο από αυτές τις τέσσερις 
χώρες για την εφαρμογή ενός κοινού παιδαγωγικού πρωτοκόλλου, ο συντονισμός του 
οποίου εξασφαλίζεται από το κέντρο πρόληψης "Epidaure" (Επίδαυρος) του Montepellier 
(Γαλλία). Το 1992 δρομολογήθηκαν νέες πειραματικές ενέργειες στη Γερμανία, τη Δανία, 
την Ελλάδα και την Ιρλανδία. Το 1994 προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί ένας 
απολογισμός της κατάστασης σχετικά με την πρόληψη του καπνίσματος και τους νέους σε 
σχολικό περιβάλλον. Παράλληλα, το 1993 άρχισε ένα απολογισμός όλων των 
πρωτοβουλιών πρόληψης του καπνίσματος που απευθύνονται στους νέους εκτός σχολείων· 
τα πρώτα αποτελέσματα της ενέργειας α\>τής θα αρχίσο\»ν να κοινοποιοί»νται το 1994 (ASH 
Σκωτία). 
Σ\»ντονισμός της ενέργειας πληροφόρησης και διάδοσης σχετικά με την πρόληψη του 
καπνίσματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη βοήθεια του γραφείου δράσης και πληροφόρησης 
για την πρόληψη του καπνίσματος (BASP). Το 1993, το γραφείο αυτό δημοσίευσε και 
διένειμε στα κράτη μέλη τέσσερα τριμηνιαία δελτία πληροφόρησης (3.500 αντίτυπα) και δύο 
μονογραφίες σχετικά με το παθητικό κάπνισμα και τη σήμανση των προϊόντων καπνού 
(5.000 αντίτυπα). 
Προετοιμασία διεθνών συνεδριάσεων, ειδικότερα της ένατης παγκόσμιας διάσκεψης σχετικά 
με τον καπνό και την υγεία που θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι τον Οκτώβριο του 1994. 
Συμμετοχή σε σι»νεδριάσεις που οργανώνει η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) στο 
πλαίσιο της πρόληψης του καπνίσματος στην Ευρώπη, κυρίως στη Βιέννη το Μάρτιο του 
1993. 
2ος τομέας δραστηριότητας. Υποκίνηση δοκιμαστικών ενεργειών που ασκοπούν στη 
διδασκαλία μεθόδων για το σταμάτημα του καπνίσματος στο 
υγειονομικό και διδακτικό προσωπικό 
Στο Βέλγιο, την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο χρηματοδοτήθηκαν 
ενέργειες πληροφόρησης και προώθησης κέντρων βοήθειας για το σταμάτημα του καπνίσματος. 
Επιπλέον, οι εκπρόσωποι των κυριότερων ενώσεων παθολόγων της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέφρασαν 
τη δέσμευση τους στην καταπολέμηση του καπνίσματος με την ευκαιρία ενός ευρωπαϊκού συμποσίου 
που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι τον Ιοίινιο του 1993 με θέμα "οι παθολόγοι και η πρόληψη του 
καπνίσματος". 
Τα αποτελέσματα μίας συγκριτικής μελέτης σχετικά με την αποτελεσματικότητα των διαφόρων 
μεθόδων που υπάρχουν για το σταμάτημα του καπνίσματος, η οποία πραγματοποιήθηκε το 1993 από 
μία ομάδα ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων με τη σ\»νδρομή της Ευρωπαϊκής Σχολής Ογκολογίας 
(European School of Oncology - ESO), δημοσιεύθηκαν το 1993 και κοινοποιήθηκαν στους 
επαγγελματίες στον τομέα της \»γείας στα κράτη μέλη. 
Επίσης, στην Ισπανία και την Πορτογαλία το πρόγραμμα υποστήριξε σχέδια κατάρτισης παθολόγων 
στην πρόληψη και τη θεραπεία της εξάρτησης από το κάπνισμα. 
Το 1993 συνεχίστηκε η υποστήριξη διάφορων σχεδίων που στοχεύουν στην πρόληψη του καπνίσματος 
στα σχολεία και περιλαμβάνουν ένα ειδικό τμήμα που απευθύνεται στους εκπαιδευτικούς 
προκειμένου να τους παρέχει κατάρτιση στην πρόληψη και το σταμάτημα του καπνίσματος (Δανία, 
Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία). 
3ος τομέας δραστηριότητας. Υποκίνηση καινοτόμων εκστρατειών πληροφόρησης που 
αποσκοπούν την πρόληψη του καπνίσματος στο ευρύ κοινό και 
τους χώρους εργασίας. 
Στα τέλη του 1992 πραγματοποιήθηκε μία μελέτη σχετικά με το κάπνισμα στα κράτη μέλη ως 
συμπλήρωμα στο Ευρωβαρόμετρο αριθ. 38, η οποία δημοσιεύθηκε το 1993 με τίτλο "Η Ευρώπη και 
το κάπνισμα". Το κείμενο αυτό περιλαμβάνει την ανάλ\ιση των απαντήσεων σχετικά με το ακούσιο 
κάπνισμα, τη νομοθεσία σχετικά με το κάπνισμα στους δημόσιους χώρους και στο χώρο εργασίας 
και τη διαφήμιση των προϊόντων καπνού. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας αυτής, οκτώ 
Ευρωπαίοι στους δέκα απάντησαν ότι εκτίθενται συχνά (39%) ή περιστασιακά (40%) στον καπνό των 
άλλων ενώ η πλειονότητα των καπνιστών προτιμά μία ατμόσφαιρα χωρίς καπνό. Τα αποτελέσματα 
της έρευνας αι»τής κοινοποιήθηκαν στα κράτη μέλη κυρίως με την ευκαιρία της παγκόσμιας ημέρας 
κατά του καπνίσματος που διοργανώνει η ΠΟΥ. 
Εκτός από την ευρωπαϊκή εβδομάδα που πραγματοποιήθηκε από τις 11 έως τις 15 Οκτωβρίου 1993 
και αφορούσε τους κινδί»νους που περικλείει για την υγεία το παθητικό κάπνισμα, κατά τη διάρκεια 
του έτους πραγματοποιήθηκαν πολλές ενέργειες σχετικά με το Οέμαιαυτό πον στόχευαν κυρίως στις 
γυναίκες (Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία) καθίός και στους δημόσιους χώρους, ανεξάρτητα από το εάν 
επρόκειτο για εστιατόρια, καφετερίες, μέσα μαζικής μεταφοράς ή αθλητικές εγκαταστάσεις. 
Επιπλέον, μετά τις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν το 1992 στο πλαίσιο της ευρωπα'όιής 
εβδομάδας κατά του καρκίνου με θέμα την πρόληψη του καρκίνου και την προαγωγή της υγείας στο 
χώρο εργασίας, το πρόγραμμα υποστήριξε πολλές ενέργειες που αποσκοπούσαν στην 
ευαισθητοποίηση των ατόμων στο χώρο εργασίας στους κινδύνους πο\> σι»νδέονται με το κάπνισμα 
γενικά και ειδικότερα με το παθητικό κάπνισμα (Βέλγιο, Γερμανία, Ισπανία, Ελλάδα, Ιταλία, 
Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο). 
Πειραματικά, με την υποστήριξη του προγράμματος στη Γαλλία ιδρύθηκε ένα παρατηρητήριο, 
προκειμένου να παρακολουθεί τις συνθήκες εφαρμογής τ(υν νομοθετικών διατάξεων σχετικά με την 
απαγόρευση της διαφήμισης των προϊόντίον καπνού. 
Το 1993 η Επιτροπή υποστήριξε ένα τηλεματικό δίκτυο που υπήρχε ήδη (Globalink) προκειμένου 
να πραγματοποιήσει μία εφαρμογή που αποσκοπούσε στη βελτίωση της ταχείας μετάδοσης 
πληροφοριών σχετικά με την πρόληψη το\> καπνίσματος μεταξύ των εταίρων του προγράμματος στα 
12 κράτη μέλη. Από το 1994 το δίκτυο αι>τό θα παρέχει πληροφορίες και σχετικά με το καρκίνο. 
Η Επιτροπή και οι εταίροι τοι» προγράμματος συμμετείχαν δραστήρια στις 31 Μαΐου στην 
παγκόσμια ημέρα κατά του καπνίσματος της ΠΟΥ, η οποία το 1993 αφιερώθηκε στους 
επαγγελματίες στον τομέα της υγείας. 
4ος τομέας δραστηριότητας. Χρηματοδότηση μελέτης σχετικά με τις δυνατότητες μετατροπής 
των καλλιεργειών καπνού 
Στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής στον τομέα του καπνού, το 1993 ελήφθησαν μέτρα με 
στόχο την αναμόρφωση της πολιτικής αυτής (βλ. σημείο ΙΙ.Α.στ.) 
Σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση που είναι αρμόδια για τη γεωργία, το 1994 το πρόγραμμα 
"Η Ευρώπη κατά του καρκίνου" θα υποστηρίξει χρηματοδοτικά, στα πλαίσια του προϋπολογισμού 
του, την εκπόνηση μελέτης σχετικά με τις δ\»νατότητες μετατροπής των καλλιεργειών καπνού. 
ΙΙ.Β.2. Μελέτες και ενέργειες πρόληψης όσον αφορά τη διατροφή (συμπεριλαμβανομένης 
της κατανάλωσης οινοπνευματωδών) 
5ος τομέας δραστηριότητας. Διευκόλυνση μελετών σχετικά με τις διατροφικές συνήθειες και 
τον καρκίνο, σε στενό συντονισμό με το κοινοτικό πρόγραμμα 
ιατρικής έρευνας (μετα-άναλύσεις, μελέτες περιπτώσεων 
μαρτύρων, προοπτικές μελέτες, μελέτες παρέμβασης σε 
ανασταλτικούς παράγοντες). 
- Η προοπτική μελέτη "Διατροφή, \>γεία και καρκίνος" (δίκτυο EPIC), οι δοκιμαστικές φάσεις της 
οποίας πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1988 και 1991 και αφορά επτά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Κάτω Χώρες και Ηνωμένο Βασίλειο), συνεχίστηκε 
το 1993 σύμφωνα με το κοινό πρωτόκολλο που καταρτίστηκε στα τέλη του 1991. Το πρωτόκολλο 
αυτό προβλέπει μία προοδεα»τική α\»ξηση της συμμετοχής στη συλλογή δεδομένων της τάξης των 
40.000 έως 70.000 εθελοντών από κάθε χώρα κατά τη διάρκεια της μελέτης. Το 1993 το ποσοστό 
συμμετοχής του μελετώμενου πληθυσμού σε σχέση με το σύνολο των χωρών που συμμετείχαν στο 
πρωτόκολλο ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητικό. Πράγματι, με ένα ερωτηματολόγιο που 
πραγματοποιήθηκε σε 77.000 άτομα (Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο) 
συγκεντρώθηκαν ήδη στοιχεία, τα οποία συνδυάστηκαν με βιολογικά δείγματα που συλλέχθηκαν από 
22.000 άτομα ανάμεσα τους. Η συλλογή όλων των βασικών δεδομένων που απαιτούνται για την 
υλοποίηση της μελέτης θα διαρκέσει 3 έτη. Από την περίοδο 1994-1995, το δίκτυο θα είναι σε θέση 
να καταγράφει την εμφάνιση των πρώτων περιστατικών καρκίνοι», στις κατηγορίες με την υψηλότερη 
επίπτωση και από την περίοδο 1997-1998 θα μπορεί να αναλύει και να παρέχει προκαταρκτικά 
αποτελέσματα. 
- Η μελέτη παρέμβασης που άρχισε το 1991 σχετικά με την πρόληψη των καλοηθών όγκων του 
παχέος εντέρου συνεχίστηκε το 1993 με τη συμμετοχή 10 κρατών μελών. Η μελέτη αυτή προβλέπεται 
να διαρκέσει 3 χρόνια, σι»ντονίζεται από την ευρωπαϊκή οργάνωση για την πρόληψη του καρκίνου 
(ECP) και αποσκοπεί στη μέτρηση της αποτελεσματικότητας μίας προληπτικής αγωγής με ασβέστιο 
και θρεπτικές ίνες στην εμφάνιση και την ανάπτυξη καλοηθών όγκων του παχέος εντέρου. Τα πρώτα 
αποτελέσματα της μελέτης αυτής πρόκειται να κοινοποιηθοί»ν το 1995. 
6ος τομέας δραστηριότητας. Εκπόνηση και κοινοποίηση συστάσεων στον τομέα της διατροφής 
με στόχο την πρόληψη των καρκίνων. 
Τα αποτελέσματα της προοπτικής μελέτης "Διατροφι'ι, υγεία και καρκίνος" θα δώσουν τη δυνατότητα 
να διευκρινιστο\»ν οι συστάσεις του ευρωπαϊκού κώδικα κατά του καρκίνου που αφορούν τη 
διατροφή. Η ενημέρωση αυτή προβλέπεται να πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του τρίτου σχεδίου 
δράσης για την καταπολέμηση του καρκίνοι». 
ΙΙ.Β.3. Προληπτικές ενέργειες κατά των καοκινονόναχν παραγόντων 
10 
7ος και 8ος τομέας δραστηριότητας. Συνέχιση όλων των κοινοτικών ενεργειών σχετικά με την 
πρόληψη της έκθεσης σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες. 
Υποστήριξη συγκριτικών μελετών ευρωπαϊκού 
ενδιαφέροντος με στόχο τη βελτίωση της προστασίας κατά 
των υπεριωδών ακτινοβολιών. 
Στον τομέα της καταπολέμησης των ιοντιζουσών ακτινών, το 1993 συνεχίστηκαν οι πρωτοβουλίες 
που εφαρμόζονται από το 1991, κυρίως στο πλαίσιο του προγράμματος πληροφόρησης σχετικά με 
τις ιοντίζουσες ακτίνες και την ακτινοπροστασία, το οποίο απευθύνεται στο κοινό και σε ομάδες 
στόχους εργαζομένων. Το ίδιο έτος, σ\»νετάχθη ένα εγχειρίδιο πληροφόρησης για το διδακτικό 
προσωπικό και πραγματοποιήθηκαν μαθήματα για το υγειονομικό προσωπικό που αφορούσαν 
κυρίως τη διασφάλιση της ποιότητας και τη βελτιστοποίηση της ακτινοπροστασίας στην ιατρική. 
Το 1993 το πρόγραμμα υποστήριξε χρηματοδοτικά την πρώτη φάση μίας μελέτης σχετικά με τη σχέση 
μεταξύ ηλεκτρομαγνητικών πεδίων και άλλων παραγόντ(ον κινδύνου στην αιτιολογία της παιδικής 
λευχαιμίας. 
Επιπλέον, δρομολογήθηκε η διαδικασία για την αναθεώρηση της οδηγίας "βασικοί κανόνες για την 
προστασία των εργαζομένων και του κοινοί» από τους κινδ\»νους που προκύπτουν από την έκθεση 
σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες". 
9ος τομέας δραστηριότητας. Υποστήριξη ευρωπαϊκών μελετών σχετικά με τους πιθανούς 
κινδύνους καρκινογένεσης που περικλείουν ορισμένες χημικές 
ουσίες. 
Το 1994 επιδοτήθηκε η εκπόνηση διάφορων μελετών σχετικά με τους καρκινογόνους παράγοντες, 
κυρίως σχετικά με τον κίνδ\»νο καρκινογένεσης που διατρέχουν οι εργαζόμενοι σε εργαστήρια 
βιολογικών ερευνών και τον κίνδ\»νο από την έκθεση στη διοξίνη και τη μη επαγγελματική έκθεση 
στον αμίαντο. 
Από το CIRC της Λ\»ών ζητήθηκε η πραγματοποίηση μίας αξιολόγησης του κινδύνου που περικλείουν 
ορισμένες εργασίες στους βιομηχανικούς κλάδους του ξύλου, του δέρματος και της παραγωγής 
χαρτιού. Η σύνταξη των τελικών εκθέσεων σχετικά με το ξύλο και το δέρμα έχει ολοκληρωθεί, ενώ 
πρόκειται να επανεξεταστεί η μονογραφία του CIRC σχετικά με το ξύλο, \»πό το φως της έκθεσης 
αυτής, κατά τη διάρκεια σι»νεδρίασης εμπειρογνωμόνίον του CIRC η οποία προβλέπεται να διεξαχθεί 
τον Οκτώβριο του 1994. 
Επίσης, σ\»νεχίζεται η μελέτη, η προβλεπόμενη διάρκεια της οποίας είναι τρία έτη, που διεξάγεται 
στην Ελλάδα σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση φι»τοφαρμάκων στα θερμοκήπια 
και η τελική έκθεση αναμένεται να υποβληθεί το 1994. 
Στο πλαίσιο μίας μελέτης που εκπονείται σε συνεργασία με τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία 
σχετικά με τους ειδικούς κινδί>νους των βιομηχανιών παραγωγής ηλεκτρισμού, διεξάγεται μία 
αναδρομική έρε\»να κοορτών σχετικά με τη θνησιμότητα που συνδέεται με την έκθεση στον αμίαντο 
και τις τεχνητές ανόργανες ίνες. Τα αποτελέσματα αναμένονται στα τέλη του 1994. 
Επίσης, το 1993 σ\»νεχίστηκε η τεχνική υποστήριξη στη γραμματεία της ευρωπαϊκής ομάδας 
μεσοθηλιωμάτων και η Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων της Κοινότητας δημοσίευσε μία έκθεση με τα 
στοιχεία ISBN 92-826-4821-4. 
Στο πλαίσιο του 5ου ιατρικού προγράμματος της ΕΚ ΑΧ, χρηματοδοτήθηκαν 15 έρευνες που 
αφορούν τον τομέα της διαλογής ή της πρόληψης του καρκίνου επαγγελματικής αιτιολογίας στις 
βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα. Από τις έρε\»νες αυτές, στην Επιτροπή έχουν ήδη υποβληθεί τρεις 
τελικές εκθέσεις. 
10ος τομέας δραστηριότητας. Συνέχιση της ταξινόμησης και της σήμανσης των επικίνδυνων 
ουσιών 
11 
Την 1η Σεπτεμβρίου 1993, η Επιτροπή ενέκρινε την οδηγία σχετικά με τη 19η προσαρμογή στην 
τεχνική πρόοδο της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ σχετικά με την ταξινόμηση, τη συσκευασία και τη σήμανση 
επικίνδυνων ουσιών. Με την οδηγία αι»τή η Επιτροπή πρόσθεσε ή αναταξινόμησε 19 ουσίες ή ομάδες 
ουσιών που θεωρούνται καρκινογόνοι, από τις οποίες 14 ταξινομούνται ως καρκινογόνοι 
κατηγορίας 1 ή 2. Το παράρτημα Ι της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ περιλαμβάνει σήμερα 168 επικίνδυνες 
ουσίες ή ομάδες ουσιών που ταξινομοί»νται και αναφέρονται στη σήμανση προϊόντων ως 
καρκινογόνοι, από τις οποίες 105 περιλαμβάνονται στις καρκινογόνους ουσίες κατηγορίας 1 ή 2. 
ΙΙ.Β.4. Προληπτικές ενέργειες μέσω της πληροφόρησης τοι» κοινοί» 
11ος τομέας δραστηριότητας. Ενημέρωση του ευρωπαϊκού κώδικα κατά του καρκίνου. 
Η Επιτροπή κάλεσε την Ευρωπαϊκή Σχολή Ογκολογίας (European School of Oncology - ESO) να 
συγκαλέσει μία ομάδα διεθνών εμπειρογνωμόνων υψηλού επίπεδοι» προκειμένου να εξετάσει από 
επιστημονική άποψη τις συστάσεις τοι» ευρωπαϊκού κώδικα κατά του καρκίνου και να προτείνει την 
τυχόν ενημέρωση του για τα τέλη του 1994, ενόψει της δρομολόγησης της επόμενης φάσης των 
ευρωπαϊκών ενεργειών για την καταπολέμηση το\» καρκίνου. 
12ος τομέας δραστηριότητας. Ανανέωση των ευρωπαϊκών ενεργειών πληροφόρησης σχετικά με 
τον καρκίνο, εάν είναι δυνατόν κατά τη διάρκεια της δεύτερης 
εβδομάδας του Οκτωβρίου. Ενθάρρυνση, στο πλαίσιο αυτό, των 
δημόσιων και ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών να μεταδίδουν 
δωρεάν μηνύματα σχετικά με την καταπολέμηση του καρκίνου. 
Η έκτη ευρωπαϊκή εβδομάδα καταπολέμησης του καρκίνοι» που είχε ως θέμα την πρόληψη του 
παθητικού καπνίσματος πραγματοποιήθηκε από τις 11 έως τις 17 Οκτωβρίου 1993. Αυτή η 
εκστρατεία πληροφόρησης είχε έναν αντίκτυπο άνευ προηγουμένου στο κοινό όπως και στα μέσα 
ενημέρωσης, ο οποίος οφείλεται στο συνδυασμό του απλού μηνύματος "χ(υρίς καπνό ανάμεσα μας" 
και επιστημονικών δεδομένων που έδιναν αδιάσειστες αποδείξεις για τσνς κινδύνους για την υγεία 
που αποτελεί η έκθεση στον καπνό των άλλων, στο επίκαιρο πλαίσιο της παρακολούθησης της 
εφαρμογής στα κράτη μέλη του ψηφίσματος σχετικά με την απαγόρευση τον καπνίσματος στους 
δημόσιους χώρους ή τους χώρους υποδοχής του κοινού (ΕΕ C 189 της 26.07.89). Το θετικό αυτό 
αποτέλεσμα οφείλεται και στην ποιότητα της προετοιμασίας αυτού τον γεγονότος από τις ενώσεις 
για τον καρκίνο σε ε\»ρωπαϊκό επίπεδο και στα κράτη μέλη, σε συνεργασία με επιστήμονες-
εμπειρογνώμονες και σημαντικό αριθμό δημόσιων και συνεταιριστικών εταίρων που συνέβαλαν στην 
υλοποίηση και στη διανομή περισσότερων από 3 εκατ. φυλλαδίων και αφισών με την ιιποστήριξη 
του προγράμματος. Στα τηλεοπτικά κανάλια 8 κρατούν μελών μεταδόθηκε ένα μήνυμα με το 
λογότυπο της ευρωπαϊκής εβδομάδας, το οποίο είχε ετοιμάσει μία ένωση για τον καρκίνο. Σε πολλά 
κράτη μέλη, το μήνυμα της ευρωπαϊκής εβδομάδας ενισχύθηκε με ενέργειες κατάρτισης υγ^ονοΜ^κού 
προσωπικοί» και με ενέργειες ευαισθητοποίησης του κοινού στο χώρο εργασίας και στους χώρους 
αναψυχής. 
13ος τομέας δραστηριότητας. Παραγωγή ευρωπαϊκών ενοτήτων πληροφόρησης σχετικά με την 
πρόληψη, τη διαλογή και την αντιμετώπιση των καρκίνων, οι 
οποίες είναι δυνατόν να προσαρμόζονται στις εθνικές ανάγκες. 
Με την ευκαιρία της συνέντευξης τύπου που διοργανώθηκε σε κάθε κράτος μέλος με την υποστήριξη 
του προγράμματος ενόψει της έναρξης της ευρωπαϊκής εβδομάδας, διανεμήθηκε σε μεγάλη κλίμακα 
στον τύπο και στους εταίρους τοι» προγράμματος ένας φάκελος τύποι» που σι»νετάχθη με τη βοήθεια 
μίας ευρωπαϊκής ομάδας εργασίας και περιελάμβανε κυρίως ένα επιστημονικό έγγραφο με στόχο να 
διευκολύνει το κοινό να κατανοήσει τους κινδύνους του παθητικού καπνίσματος. Ο φάκελος αυτός 
εμπλουτίστηκε από τις συνεισφορές των εταίρων του προγράμματος που ανέλαβαν την ευθύνη σε 
κάθε κράτος μέλος να \»λοποιήσοι»ν την εκστρατεία πληροφόρησης σε εθνικό επίπεδο στο πλαίσιο της 
ευρωπαϊκής εβδομάδας. 
14ος και 15ος τομέας δραστηριότητας. Διανομή του ευρωπαϊκού κώδικα στο ευρύ κοινό μέσω 
των παραγόντων του σχεδίου δράσης. Υποστήριξη 
12 
καινοτόμων ενεργειών πληροφόρησης σχετικά με την 
πρόληψη του καρκίνου στις ομάδες στόχους. 
Το 1993 το πρόγραμμα υποστήριξε πολλές ενέργειες ποι» είχαν ως στόχο τη διανομή του ευρωπαϊκού 
κώδικα κατά του καρκίνοι» στο ευρύ κοινό καθώς και σε ορισμένες συγκεκριμένες ομάδες 
πληθυσμού: δημιουργία υπηρεσιών παροχής τηλεφωνικής βοήθειας, υλοποίηση και διανομή 
εικονογραφημένων περιοδικών, συμμετοχή σε ευρωπαϊκές ή διεθνείς εκθέσεις, όπως η διεθνής έκθεση 
του Ανοβέρου σε στενή συνεργασία με το πρόγραμμα "Helios" για τα άτομα με ειδικές ανάγκες και 
τις υπηρεσίες υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας. Η πλειονότητα των ενεργειών αυτών 
αποσκοπούσε στην ευαισθητοποίηση, την υποκίνηση και την κατάρτιση ενδιάμεσων ομάδων 
πληθυσμού (επαγγελματιών στον τομέα της υγείας, δραστήριων εθελοντών σε συνεταιριστικούς 
οργανισμούς με αποστολή την καταπολέμηση του καρκίνου) οι οποίες μπορούν να μεταδώσουν τις 
πληροφορίες στο ευρύ κοινό και να προωθήσουν καινοτόμους προσεγγίσεις εμψύχωσης στον τομέα 
του καρκίνοι»: παιχνίδια, θεατρικά έργα. 
Πολλές ενέργειες αφορούσαν ειδικότερα την πρόληψη των μελανωμάτων και των κινδύνων 
εμφάνισης καρκίνου του δέρματος που συνδέονται με την \»περβολική έκθεση στην ηλιακή 
ακτινοβολία είτε στο πλαίσιο της εργασίας είτε στους τόπους αναψυχής. 
Το 1992 η ομάδα εκπροσούπαχν τιυν ενώσεων παθολόγων των κρατούν μελιάν εκπόνησε ένα φυλλάδιο 
σχετικά με τον ευρωπαϊκό κώδικα κατά του καρκίνου που απευθυνόταν στους παθολόγους της 
Κοινότητας προκειμένου εμπλουτίσουν τις επιστημονικές το\»ς βάσεις σχετικά με το θέμα αυτό. Το 
έγγραφο αντό έχει ήδη διανεμηθεί στη Γαλλία και την Ιταλία και το 1993 διανεμήθηκε σε μεγάλη 
κλίμακα στην Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και στις σκανδιναβικές χώρες. 
16ος τομέας δραστηριότητας. Πληροφόρηση των εργαζομένων και κυρίως των μεταναστών 
εργαζομένων, στο πλαίσιο των ισχυουσών κοινοτικών οδηγιών 
σχετικά με την καταπολέμηση των καρκίνων επαγγελματικής 
αιτιολογίας. 
Μετά την ευρωπαϊκή εβδομάδα για την ασφάλεια, την υγεία και την υγιεινή στο χώρο εργασίας 
1992, οι κυριότερες ενώσεις κατά του καρκίνου συγκεντρώθηκαν σε ένα πλαίσιο ομάδας συνδέσμου 
με στόχο τη συνέχιση των ενεργειών πρόληψης του καρκίνου και προώθησης της υγείας στις 
επιχειρήσεις. 
Η ομάδα αυτή διοργάνωσε μία ευρωπαϊκή διάσκεψη-σχετικά με την υγεία που έχει ως στόχο να 
αποδείξει τα οφέλη που έχει μία δυναμική ενέργεια στον τομέα της πρόληψης για την επιχείρηση 
όπως και για τους'εργαζομένους. Η διάσκεψη θα πραγματοποιηθεί το Σεπτέμβριο του 1994 στο 
Βερολίνο. 
Στη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ισπανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, 
το Ηνωμένο Βασίλειο χρηματοδοτήθηκαν πολλές ενέργειες που αποβλέπο\»ν αφενός στην 
πληροφόρηση σχετικά με τους κινδί»νους που συνδέονται με τονς τρόπο\ις ζωής (κάπνισμα, 
διατροφή) και, αφετέρου, στους κινδί»νοι»ς που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους 
παράγοντες. Στη Φραγκφούρτη (Γερμανία) πραγματοποιήθηκε μία ευρωπαϊκή διάσκεψη σχετικά με 
την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες που είχε μεγάλο αντίκτυπο στο γερμανικό τύπο, ο οποίος 
έκτοτε θίγει συχνά το θέμα αυτό. 
Ορισμένα σχέδια κατέληξαν σε τακτική χρηματοδότηση από τα ταμεία ασφάλισης ασθένειας στη 
Γερμανία. 
II.B.S. Ενέργειες πρόληψης ιιέσω της αγαθής σε θέματα υγείας 
Όπως τις προηγούμενες χρονιές, το πρόγραμμα έδωσε προτεραιότητα στην υποστήριξη ενεργειών 
αγωγής σε θέματα υγείας στα σχολεία οι οποίες βασίζονται σε αρχές που εγκρίθηκαν κατά την 1η 
ευρωπαϊκή διάσκεψη για την αγοσγή σε θέματα \»γείας και την πρόληψη του καρκίνου στα σχολεία 
που πραγματοποιήθηκε στο Δουβλίνο το 1990. Οι αρχές αυτές αποσκοποίιν στη βελτίωση της 
13 
πρόληψης των καρκίνων με μία προσέγγιση που συνίσταται στην προώθηση της υγείας στα παιδιά, 
τους εφήβους και τους ενηλίκους σε σχολικό περιβάλλον σύμφωνα με τις συστάσεις του ευρωπαϊκού 
κώδικα κατά του καρκίνου. Επίσης, οι οικείες αρχές των κρατών μελών ποι» συνεδρίασαν στο 
πλαίσιο της υποεπιτροπής του προγράμματος για την αγωγή σε θέματα ιιγείας ενέκριναν μία 
στρατηγική προσανατολισμοί» των επιλογών με προτεραιότητα για την πραγματοποίηση ενεργειών 
στο πλαίσιο του προγράμματος για το 1993 και το 1994, την οποία πρότεινε το πρόγραμμα. Η 
στρατηγική αυτή προβλέπει, αφενός, την εφαρμογή των συμπερασμάτων των τριών ομάδων εργασίας 
των ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων σχετικά με την πρόληΐ|»η των καρκίνων στην πρωτοβάθμια και 
δευτεροβάθμια εκπαίδευση και την κατάρτιση του διδακτικού προσωπικού, οι οποίες συγκροτήθηκαν 
στο πλαίσιο του προγράμματος μετά τη διάσκεψη του Δουβλίνου (1990) και, αφετέρου, την 
αξιολόγηση όλων των ενεργειών ποι» πραγματοποιήθηκαν στον τομέα της αγωγής σε θέματα υγείας 
και της πρόληψης τοι» καρκίνου στα σχολεία με την υποστήριξη του προγράμματος στο πλαίσιο του 
2ου σχεδίου δράσης 1990-1994. Ο μηχανισμός αυτός συνεκτιμά κ\»ρίως τα συμπεράσματα σχετικά με 
την αγωγή σε θέματα υγείας που ενέκρινε το 1992 το Συμβούλιο των Υπουργούν Υγείας (92/C 326/06) 
και το Συμβούλιο των Υπουργών Παιδείας (92/C 336/07) και το\»ς προσανατολισμούς που 
καθορίστηκαν στο πλαίσιο του ε\»ρωπαϊκού δικτύου σχολείοον που προάγουν την υγεία το οποίο 
δημιουργήθηκε από κοινοί» από την Επιτροπή, την Παγκόσμια Οργάναχιη Υγείας-Περιφερειακό 
Γραφείο για την Ευρούπη και το Συμβούλιο της Ευρώπης. 
Στο πλαίσιο α\»τό το πρόγραμμα αποφάσισε να υποστηρίξει τη διοργάνωση μίας δεύτερης 
ευρωπαϊκής διάσκεψης σχετικά με την αγωγή σε θέματα υγείας και την πρόληψη του καρκίνου στα 
σχολεία, η οποία προγραμματίζεται για το Νοέμβριο του 1994 στο Δουβλίνο. 
17ος τομέας δραστηριότητας. Υποστήριξη της πληροφόρησης και της ευαισθητοποίησης του 
προσωπικού των σχολείων στον ευρωπαϊκό κώδικα κατά του 
καρκίνου. 
Το 1993, ύστερα από ένα ευρωπαϊκό σεμινάριο που διοργανώθηκε στο Ρόττερνταμ το Νοέμβριο τοι» 
1992, διανεμήθηκε σε 'μεγάλη κλίμακα ένας ευρωπαϊκός χάρτης που καθορίζει το ελάχιστο 
περιεχόμενο της κατάρτισης των εκπαιδευτικών στον τομέα της αγωγής σε θέματα υγείας, 
προκειμένου να τους δώσει τη δ\»νατότητα να ευαισΟητοποιήσο\»ν περισσότερο τα παιδιά και τους 
νέους στην πρόληψη των καρκίνων και των παραγόντων κινδύνου. Με βάση τους προσανατολισμούς 
αυτούς, το πρόγραμμα υποστήριξε έξι τοπικά ή περιφερειακά σχέδια (Βέλγιο, Ισπανία, Κάτω 
Χώρες, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο) πο\> αποσκοπούσαν την αρχική και/ή συνεχή κατάρτιση 
τον διδακτικού προσωπικού στην πρόληψη του καρκίνου σύμφωνα με μία προσέγγιση που 
συνίσταται στην προαγωγή της υγείας. 
18ος τομέας δραστηριότητας. Διανομή ευρωπαϊκού παιδαγωγικού υλικού για την αγωγή σε 
θέματα υγείας. 
Με βάση τα συμπεράσματα της ομάδας εργασίας σχετικά με την πρόληψη του καρκίνου στα δημοτικά 
σχολεία (βλ. παραπάνω), εκπονήθηκε και διανεμήθηκε ένας μεθοδολογικός οδηγός για τις τάξεις 
του δημοτικού με την υποστήριξη του προγράμματος στη γαλλική κοινότητα του Βελγίου. Επιπλέον, 
προγραμματίστηκε η διοργάνωση ενός ευρωπαϊκού σεμιναρίου στις Βρυξέλλες το 1994 με τη 
συνεργασία του Université Libre de Bruxelles (U.L.B.) με στόχο τη διάδοση των συμπερασμάτων 
αυτής της ομάδας εργασίας και την πραγματοποίηση ανταλλαγούν εμπειριών σχετικά με την πρόληψη 
του καρκίνου στα δημοτικά σχολεία. 
Η εφαρμογή των συμπερασμάτων αυτής της ομάδας εργασίας στα σχολεία δευτεροβάθμιας 
εκπαίδευσης είχε (ος αποτέλεσμα τη διανομή στις αρχές παν κρατών μελίόν ενός σχεδίου φυλλαδίου 
και αφισών με θέμα την προαγωγή της υγείας στο σχολείο που υλοποιήθηκε από το ολλανδικό κέντρο 
για την προαγωγή της υγείας και της αγωγής σε θέματα υγείας. Παράλληλα, συνέβαλε στο να 
υποστηρίξει το πρόγραμμα την εκπόνηση ενός οδηγού για χρήση από τους συντονιστές των ενεργειών 
υγείας στα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης προκείμενοι» να διευκολύνει τους επιτόπιους 
παράγοντες που διαθέτουν γνώσεις και/ή εμπειρία στον τομέα της αγωγής υγείας να υλοποιήσουν 
ειδικές ενέργειες πρόληψης του καρκίνοι» στα σχολεία που εργάζονται. Ο οδηγός, ο οποίος 
εκπονήθηκε από τη Health Promotion Wales, θα λάβει την οριστική του μορφή το 1994. 
Το 1993 το πρόγραμμα υποστήριξε την εκπόνηση μίας πρωτότυπης "σπειροειδούς" ενότητας αγωγής 
σε θέματα διατροφής, η οποία συνεκτιμά τα κεκτημένα των δύο ευρωπαϊκών' σεμιναρίων που 
14 
διοργανώθηκαν σχετικά με το θέμα αυτό το 1991 στο Flensburg (Γερμανία) και στο Λαγονήσι 
(Ελλάδα) με την υποστήριξη του προγράμματος. Το έγγραφο α\»τό, το οποίο εμπίπτει στη λογική 
ενός σχολείου που προάγει την \»γεία, θα οριστικοποιηθεί και θα διανεμηθεί το 1994, ειδικότερα στο 
πλαίσιο ενός σεμιναρίου στο οποίο συμμετέχουν ευρωπαίοι εμπειρογνώμονες. 
Επίσης, το 1993 το πρόγραμμα εξακολούθησε να υποστηρίζει την ι»λοποίηση ενός παιδαγωγικού 
υλικού που απευθύνεται σε τάξεις του δημοτικού σχετικά με την πρόληψη των κινδί»νων ανάπτυξης 
καρκίνου του δέρματος που σι»νδέονται με την ηλιακή ακτινοβολία. Τα συμπεράσματα αυτού του 
σχεδίου, στο οποίο συμμετέχουν εκπαιδε\»τικοί από σχολικά ιδρύματα της Γερμανίας, της Δανίας, 
της Ιρλανδίας, των Κάτω Χωρούν και του Ηνουμένου Βασιλείου, πρόκειται να κοινοποιηθούν το 
1994. 
19ος τομέας δραστηριότητας. Προώθηση δοκιμαστικών ενεργειών που ευνοούν την 
ευαισθητοποίηση των νέων στον ευρωπαϊκό κώδικα. 
Το 1993 το πρόγραμμα υποστήριξε 13 δοκιμαστικά περιφερειακά ή εθνικά σχέδια που αποσκοπούν 
στην ευαισθητοποίηση των παιδιών και τατν νέουν στις συστάσεις του ευρίοπαϊκού κώδικα κατά του 
καρκίνου (Βέλγιο, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία). Τα 
κατ'εξοχήν θέματα πον σχεδίων αυτών αφορούν πιο συγκεκριμένα την πρόληψη'του καπνίσματος 
και την προώθηση της απόκτησης ορθούν διατροφικών συνηθειών, στο πλαίσιο διευρυμένιον 
εκπαιδε\»τικών προγραμμάτο/ν για την προίόθηση υγιεινούν τρόποον ζωής. 
20ος τομέας δραστηριότητας. Υποκίνηση στα σχολεία της αλλαγής των διατροφικών συνηθειών 
και, ειδικότερα, ενθάρρυνση της κατανάλωσης φρούτων και 
λαχανικών στα διαλείμματα και τα γεύματα. 
Το 1993 το πρόγραμμα υποστήριξε 11 τοπικά ή περιφερειακά σχέδια (Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, 
Γαλλία, Ιταλία, Ιρλανδία, Πορτογαλία) που έχουν ως στόχο να συμβάλλουν στη βελτίωση των 
διατροφικών συνηθειών των παιδιών και των νέουν στο σχολικό περιβάλλον. Η υποκίνηση της 
κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών, κυρίως με τη μεσολάβηση τοον υπηρεσιούν σχολικής σίτισης 
στα εκπαιδευτικά ιδρύματα όπου υπάρχουν τέτοιες υπηρεσίες, αποτελεί έναν από τους άξονες της 
ενέργειας αυτής. Το 1994 προγραμματίζεται η διοργάνοοση ενός ευρωπαϊκού σεμιναρίου προκειμένου 
να πραγματοποιηθεί ανταλλαγή πληροφοριούν και αξιολόγηση των εμπειριούν που αποκτήθηκαν στον 
τομέα αυτό στο πλαίσιο του 2ου σχεδίοι» δράσης. 
III. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΙΙΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΟΥ ΑΠΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΣΤΟ 
ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΤΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 
21ος τομέας δραστηριότητας. Υποστήριξη της διοργάνωσης εθνικών ή περιφερειακών 
συνεδριάσεων με στόχο την προιύθηση των ευρωπαϊκών 
συστάσεων του 1989 σχετικά με το τμήμα των προγραμμάτων 
βασικής κατάρτισης του υγειονομικού προσωπικού που αφορά τον 
καρκίνο. 
Το 1993 με την τ»ποστήριξη του προγράμματος ανελήφθη πρωτοβουλία προκειμένου να αξιολογηθεί 
ο αντίκτυπος των συμπερασμάτων της ευρωπαϊκής διάσκεψης σι»ναίνεσης σχετικά με την κατάρτιση 
στην ογκολογία στο πλαίσιο των ιατρικών σπουδών στην Ευρώπη που προβλέπεται στα 
προγράμματα πανεπιστημιακής κατάρτισης των φοιτητών ιατρικής, η οποία πραγματοποιήθηκε στη 
Βόννη το 1988 (έγγρ. V/1822/88/9EC). Τα αποτελέσματα πρόκειται να κοινοποιηθοίιν το 1994. 
Τα συμπεράσματα μίας ευρωπαϊκής διάσκεψης σχετικά με την αρχική κατάρτιση του νοσηλευτικού 
προσωπικού στον τομέα του καρκίνοι», η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως τις 20 Νοεμβρίου 
1992 στην Κοπεγχάγη, αποτέλεσαν το αντικείμενο ευρείας διάδοσης το 1993. Με την \»ποστήριξη 
του προγράμματος, το ίδιο έτος προγραμματίστηκαν δύο εθνικές διασκέψεις στη Δανία και το 
Ηνωμένο Βασίλειο, με την υποστήριξη το\> προγράμματος, προκειμένου να προωθήσουν τα 
συμπεράσματα αι>τά πο\> βασίζονται στις ευρωπαϊκές συστάσεις του 1989. Σύμφωνα με τις 
συστάσεις της συμβουλευτικής επιτροπής για την κατάρτιση το\» νοσηλευτικού προσωπικού, άρχισε 
το 1993 μία αξιολόγηση όλων των ενεργεκίΛ' που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2ου 
15 
σχεδίου δράσης για την κατάρτιση του νοσηλευτικού προσωπικού σε θέματα καρκίνου· τα 
συμπεράσματα θα κοινοποιηθοί»ν το 1994. 
Το 1993 πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία εθνική διάσκεψη σχετικά με την ειδική κατάρτιση των 
παθολόγων στον καρκίνο και προγραμματίστηκε μία παρόμοια διάσκεψη στην Ελλάδα με την 
υποστήριξη του προγράμματος. 
22ος τομέας δραστηριότητας. Συμβολή στη δημιουργία τριών πειραματικών ευρωπαϊκών 
δικτύων μεταξύ των ιατρικών, νοσηλευτικών και οδοντιατρικών 
σχολών που εφαρμόζουν τις συστάσεις σχετικά με την κατάρτιση 
στον καρκίνο, οι οποίες διατυπώθηκαν το 1988 από τις τρεις 
ευρωπαϊκές συμβουλευτικές επιτροπές για την κατάρτιση του 
υγειονομικού προσωπικού. 
Κατάρτιση τοι» νοσηλευτικού προσωπικού 
Καθώς οι παθολόγοι και το νοσηλευτικό προσωπικό είναι τα άτομα που βρίσκονται πιο κοντά στους 
ασθενείς, κατέχουν πρωταρχική θέση στην καταπολέμηση του καρκίνου. Το πρόγραμμα, στο πλαίσιο 
του ευρωπαϊκού δικτύου που δημιουργήθηκε το 1991 με την υποστήριξη του, συνέβαλε το 1993 στη 
χρηματοδότηση δοκιμαστικών σχεδίων συνεχούς κατάρτισης στη Δανία, τη Γερμανία, την Ιταλία και 
την Πορτογαλία. Ένα δοκιμαστικό σχέδιο υποστήριξε και η Σουηδία επιδιώκοντας τον ίδιο στόχο. 
Αυτά τα μαθήματα βασίζονται στις συστάσεις της ευρωπαϊκής διάσκεψης σχετικά με τη σι»νεχή 
κατάρτιση του νοσηλευτικού προσωπικού σε θέματα καρκίνοι», η οποία πραγματοποιήθηκε στο 
Λονδίνο τον Ιανουάριο του 1991 (έγγρ. V/604/91/9EC). 
Κατάρτιση των ιατρών 
Το 1993 το πρόγραμμα υποστήριξε την υλοποίηση πρότυπων μαθημάτων ειδικής κατάρτισης 
παθολόγων στον καρκίνο στο Βέλγιο, τη Δανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, 
τις Κάτω Χώρες, την Πορτογαλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο ενώ στη Σουηδία ανελήφθη μία 
παρόμοια πρωτοβο\»λία. Τα μαθήματα αυτά που έχο\>ν ως βάσεις τα συμπεράσματα της ευρωπαϊκής 
διάσκεψης σχετικά με την κατάρτιση των παθολόγων στον καρκίνο, η οποία διοργανώθηκε τον 
Ιούνιο του 1992 στην Κοπεγχάγη (έγγρ. V/1310/91/9EC), εμπίπτουν στο πλαίσιο του δικτύου 
ανταλλαγής εμπειριών που δημιουργήθηκε στην Αμβέρσα το 1992 με την ει»καιρία τον ευρωπαϊκού 
σεμιναρίου, το οποίο διοργανώθηκε σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Σχολή Ογκολογίας (European 
School of Oncology - E.S.O.). Χάρη στη δημιουργία το\> δικτύου αυτού, με τη χρηματοδοτική 
ενίσχυση του προγράμματος κατέστη δ\»νατή η διάδοση των συμπερασμάτων της διάσκεψης αυτής 
σε μεγάλη κλίμακα στα κράτη μέλη. Επίσης, με την υποστήριξη του προγράμματος, το 1994 
προγραμματίζεται ένα σεμινάριο στο οποίο θα συμμετέχουν όλοι οι εταίροι του δικτύου. 
Κατάρτιση των οδοντιάτρων 
Το 1993 το πρόγραμμα υποστήριξε δύο δοκιμαστικά σχέδια που αποσκοπούσαν στην αρχική 
κατάρτιση των οδοντιάτρ(ον στην ογκολογία και εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα και την Ιταλία. Στα 
τέλη του 1993, δημιουργήθηκε ένα δίκτυο ανταλλαγών στο οποίο συμμετέχουν πανεπιστημιακοί 
οδοντίατροι και ενώσεις οδοντιάτρ(υν από το Βέλγιο, τη Δανία, την Ισπανία, την Ελλάδα, τη 
Γαλλία, την Ιρλανδία, τις Κάτω Χώρες, την Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο με στόχο την 
προώθηση των συμπερασμάτων της ευρωπαϊκής διάσκεψης σχετικά με την αρχική κατάρτιση των 
φοιτητών οδοντιατρικής στην ογκολογία, κυρίως στον τομέα της πρόληψης, η οποία 
πραγματοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη το 1991 (έγγρ. V/241/91/9EC). 
23ος τομέας δραστηριότητας. Προώθηση ενεργειών κατάρτισης στην ογκολογία. 
Το 1993 εγκρίθηκαν 10 εθνικά ή περιφερειακά σχέδια: 
δύο μαθήματα συνεχούς κατάρτισης του νοσηλειιτικού προσωπικού στην Ελλάδα 
16 
επτά μαθήματα συνεχούς κατάρτισης παθολόγων (2 στην Πορτογαλία και 2 στην Ισπανία), 
ειδικευμένων ιατρών (στην Ελλάδα) και διεπιστημονικών ομάδων (Γαλλία, Ελλάδα) στη 
γενική ογκολογία. 
24ος τομέας δραστηριότητας. Υποστήριξη της κινητικότητας μεταξύ των κρατών μελών του 
υγειονομικού προσωπικού με στόχο τη βελτίωση της ειδικευμένης 
κατάρτισης τους στην ογκολογία. 
Το 1993 το πρόγραμμα χρηματοδότησε 126 υποτροφίες περιόδων κατάρτισης στην ογκολογία (99 
για ιατρούς και 27 για νοσηλευτικό προσωπικό): 
- Κινητικότητα τον νοσηλε\»τικού προσωπικού: η Ομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Αντικαρκινικών 
Εταιρειών (F.E.C.S.) χορήγησε 12 υποτροφίες προκείμενοι» να δώσει τη δ\»νατότητα σε υπευθύνους 
κατάρτισης νοσηλευτικού προσωπικού από τα 12 κράτη μέλη να συμμετάσχουν στην 7η ευρωπαϊκή 
διάσκεψη κλινικής ογκολογίας και νοσηλει»τικής μέριμνας. 
- Κινητικότητα των ιατρούν: Η Ευρωπαϊκή Σχολή Ογκολογίας (E.S.O.) χορήγησε 30 υποτροφίες 
σε ειδικευμένους ιατρούς από τα κράτη μέλη που είναι υπεύθυνοι κατάρτισης, προκειμένου να τους 
δοθεί η δυνατότητα να συμμετάσχουν σε διεθνή σεμινάρια κατάρτισης σχετικά με τους 
γυναικολογικούς καρκίνους, τους καρκίνους του αναπνευστικού συστήματος, τη μοριακή βιολογία 
στην ογκολογία, τους καρκίνους του μαστού. Η Ευρωπαϊκή Σχολή Αιματολογίας (Ecole 
Européenne cfflématologie-EEH) χορήγησε από την πλευρά της 35 υποτροφίες σε ειδικευμένους 
ιατρούς και ερευνητές. 
Ο E.O.R.T.C. χορήγησε 15 υποτροφίες σε νοσηλευτικό προσωπικό και 15 σε ιατρούς στο πλαίσιο 
του πρώτου διεπιστημονικού σεμιναρίου του σχετικά με την κατάρτιση στις κλινικές δοκιμές με 
καρκινοπαθείς. Ο ίδιος οργανισμός χορήγησε 4 υποτροφίες σε ειδικούς στον τομέα της ογκολογίας, 
προκειμένου να τελειοποιηθούν στη διαχείριση και την εκμετάλλευση στατιστικών δεδομένοι στον 
τομέα των κλινικών δοκιμούν. 
25ος τομέας δραστηριότητας. Συλλογή και ανταλλαγή διδακτικού υλικού ευρωπαϊκού 
ενδιαφέροντος για την κατάρτιση του υγειονομικού προσωπικού. 
Αποτέλεσμα μίας ευραίπαϊκής διάσκεψης που πραγματοποιήθηκε στην Ισπανία το 1993 ήταν η μεγάλη 
διάδοση στα κράτη μέλη μίας πρότασης σχετικά με το περιεχόμενο της κατάρτισης κιηπαρολόγων και 
κυτταροτεχνικών στη διασφάλιση της ποιότητας της διαλογής των καρκίνων του τραχήλου της 
μήτρας. 
Στον τομέα της κατάρτισης του νοσηλευτικού προσωπικού στην ογκολογία, το 1993, με την 
υποστήριξη τοτ» προγράμματος, το Πανεπιστήμιο το\> Σαουθάμπτον εκπόνησε μία ενότητα 
κατάρτισης, η οποία θα εφαρμοστεί δοκιμαστικά στο πλαίσιο μαθημάτων συνεχούς κατάρτισης στην 
ογκολογία το 1994 σε περιορισμένο αριθμό ιδρυμάτοον κατάρτισης στα κράτη μέλη. 
Στον τομέα της κατάρτισης των οδοντιάτρων, το πρόγραμμα υποστήριξε το 1993 την υλοποίηση μίας 
ενότητας κατάρτισης (κείμενα και διαφάνειες) που αποσκοπεί στη βελτίωση της κατάρτισης των 
φοιτητών οδοντιατρικής από την Ευρωπαϊκή Σχολή Επιστημών Στοματικής Υγείας (European 
Faculty of Oral Health Studies - E.F.O.H.S.), η οποία θα δοκιμαστεί το 1994 σε περιορισμένο 
αριθμό ιδρυμάτων κατάρτισης στα κράτη μέλη. 
26ος τομέας δραστηριότητας. Ανταλλαγή εμπειριών και υποστήριξητης οργάνοίσης ευρωπαϊκών 
σεμιναρίων σχετικά με τη συνεχή κατάρτιση του υγειονομικού 
προσωπικού. 
Το 1993 το πρόγραμμα υποστήριξε χρηματοδοτικά 7 ευρωπαϊκά σεμινάρια, από τα οποία 4 
στόχευαν σε ένα κοινό ιατρών και δύο στο νοσηλευτικό προσωπικό: 
- ένα ευρωπαϊκό σεμινάριο εσωτερικής αξιολόγησης των ενεργειών κατάρτισης των υπευθύνων 
κατάρτισης των παθολόγων, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με την υποστήριξη του προγράμματος 
17 
από το 1991. Το σεμινάριο αυτό *>πογράμμισε την ανάγκη για βελτίωση του περιεχομένου της 
κατάρτισης στην ογκολογία πάνω σε σταθερές επιστημονικές βάσεις που προκύπτουν από 
ευρωπαϊκές συναινέσεις στον τομέα της πρόληψης, της διαλογής και της αντιμετώπισης καθώς και 
την ανάγκη αύξησης των ανταλλαγών εμπειριών μεταξύ των ιδρυμάτων κατάρτισης των παθολόγων 
στα κράτη μέλη. Σε αυτή τη βάση, προγραμματίστηκε για το 1994 ένα ευρωπαϊκό σεμινάριο με στόχο 
την αξιολόγηση του αντίκτυπου των ενεργειών που πραγματοποιοί»νται στον τομέα της ειδικής 
κατάρτισης των παθολόγων στον καρκίνο στα κράτη μέλη στο πλαίσιο του 2ου σχεδίου δράσης. 
- δύο σεμινάρια για ειδικευμένους ιατρούς: ένα μάθημα που απευθύνεται σε κυτταρολόγους σχετικά 
με τις πρόσφατες προόδους την ανοσολογία και τη μοριακή βιολογία και τις συνέπειες τους στην 
επαγγελματική πρακτική στον τομέα του καρκίνου· ένα σεμινάριο σχετικά με τη χειρουργική 
αποκατάστασης στην ογκολογία. 
- δύο σεμινάρια για νοσηλευτικό προσωπικό σχετικά με την ψυχολογική υποστήριξη των 
καρκινοπαθών και της οικογένειας τους, από τα οποία το ένα απευθυνόταν σε ι»πευθύνους 
κατάρτισης νοσηλει>τικού προσωπικού ενώ το άλλο αποσκοπούσε στην κατάρτιση εθελοντών 
συναιτεριστικών οργανισμών από νοσηλε\»τικό προσίοπικό. 
27ος τομέας δραστηριότητας. Ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ κρατών μελών στον τομέα των 
αναλγητικών, των παρηγορητικών και συνεχών αγωγών καθώς και 
του ρόλου που διαδραματίζει το προσωπικό υγείας. 
Τα συμπεράσματα μίας ομάδας εργασίας σχετικά με τις παρηγορητικές αγωγές, η οποία απαρτίζεται 
από ευρωπαίους εμπειρογνώμονες, μαζί με τα συμπεράσματα μίας ευρωπαϊκής έρευνας που 
πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος πάνω στο θέμα αυτό κοινοποιήθηκαν το 1993 στα 
κράτη μέλη, κι»ρίως με την ευκαιρία μίας ευρωπαϊκής σι»νάντησης σχετικά με το περιεχόμενο 
κατάρτισης των ιατρικών σπουδών στον τομέα τοιν παρηγορητικών αγωγών ποι» πραγματοποιήθηκε 
το Μάρτιο τοι» 1993 στις Βρυξέλλες, υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Παρηγορητικών 
Αγωγών. Επιπλέον, το πρόγραμμα υποστήριξε την υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού σεμιναρίου 
συνεχούς κατάρτισης στις παρηγορητικές αγο»γές, το οποίο διοργάνωσε η Δανική Εταιρεία 
Καρκίνου, καθώς και στη χορήγηση 30 αιποτροφιούν κατάρτισης στο πλαίσιο της βοήθειας στην 
κινητικότητα των επαγγελματιών στον τομέα της υγείας των κρατών μελών προκειμένου να έχουν 
τη δυνατότητα να συμμετάσχουν σε μαθήματα τελειοποίησης που διοργανώνει η Διεθνής Σχολή 
Μέριμνας των Καρκινοπαθούν (International School of Cancer Care). Στην Ιρλανδία, ανελήφθη 
η πραγματοποίησε μίας μελέτης με τη χρηματοδοτική υποστήριξη του προγράμματος προκειμένου 
να συμβάλλει στον καθορισμό κριτηρίων αξιολόγησης της ποιότητας των παρηγορητικών αγωγών 
για τους καρκινοπαθείς. 
IV. ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΛΙΛΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΠΟΥ 
ΕΠΙΔΟΤΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 
28ος τομέας δραστηριότητας. Συνέχιση των συγκριτικών εργασιών με στόχο τη βελτίωση την 
οργάνωσης εκστρατειών για τη διαλογή του καρκίνου. 
Δεδομένων των κεκτημένων των περασμένων ετών, οι σημαντικότερες εργασίες που ανελήφθησαν 
στον τομέα αυτό το 1993 αφορούσαν τη διαλογή το\» καρκίνοι» του μαστού· έτσι, η Επιτροπή 
υποστήριξε και μελέτες σχετικά με τη βελτίωση της διαλογής του καρκίνοι» του τραχήλου της μήτρας 
και του προστάτη. 
Η ποιότητα της διαλογής κυμαίνεται ανάλογα με τα τεχνικά μέσα και την κατάρτιση των ιατρών και 
του νοσηλευτικού προσωπικού. Για το λόγο αυτό, πρέπει να εκπονηθούν ελάχιστα κριτήρια 
ποιότητας. 
- καρκίνος του μαστού: 
Οι ευρωπαϊκές συστάσεις στον τομέα της ποιότητας της μαστογραφίας που ορίζουν τα ελάχιστα 
κριτήρια ποιότητας με στόχο τη μαζική διαλογή των καρκίνων του μαστού, οι οποίες 
ολοκληρώθηκαν το 1992, δημοσιεύθηκαν (700 αντίτυπα ήδη στα γερμανικά, ισπανικά, γαλλικά, 
ιταλικά, πορτογαλικά και αγγλικά) και διανεμήθηκαν από την Επιτροπή στα κράτη μέλη, κτ»ρίως 
18 
στις υγειονομικές αρχές και στο\»ς οικείους εθνικούς οργανισμούς (ασφαλιστικές επιχειρήσεις, 
υπεύθυνοι σχεδίων διαλογής). Το 1993 δημιουργήθηκε ένα ευρωπαϊκό δίκτυο κέντρων αναφοράς 
για την προώθηση της ποιότητας της μαστογραφίας (EUREF), το οποίο συντονίζει το Πανεπιστήμιο 
της Nimègue (Κάτω Χώρες), με στόχο την εδραίωση των ανταλλαγών μεταξύ των υπευθύνων 
δοκιμαστικών σχεδίων. Αποστολή του είναι να μεριμνά για την ποιότητα της εφαρμογής των 
δοκιμαστικών προγραμμάτων διαλογής του καρκίνου του μαστοί» στα κράτη μέλη, προκειμένου να 
διευκολυνθεί η διάδοση μοντέλων διαλογής σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο και να προταθούν 
μαθήματα κατάρτισης σε επαγγελματίες του τομέα της \»γείας στη διαλογή του καρκίνου του μαστού. 
Επί του παρόντος εκπονείται μία ευρωπαϊκή ονοματολογία των διαγνωστικών κριτηρίων των 
ιστοπαθολογικών αλλοιώσεων των καρκίνων του στήθους που συνοδεύεται από ένα ευρετήριο όρων, 
μετά τις εργασίες που σ\»χρηματοδότησε η Επιτροπή το 1992 και το 1993 (Νοσοκομείο Royal 
Marsden στο Λονδίνο), σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των οικείων επαγγελματικών 
οργανώσεων των κρατών μελών. 
Τα συμπεράσματα μίας μελέτης που πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία το 1992 και το 1993 με την 
υποστήριξη του προγράμματος στον τομέα της αξιολόγησης κόστους-αποτελεσματικότητας της 
διαλογής τοι» καρκίνου του μαστοί) έδωσαν το έναυσμα για τη διοργάνωση μίας συνεδρίασης το 1994 
με στόχο τη σύγκριση των μεθόδων ιατρο-οικονομικής αξιολόγησης της διαλογής του καρκίνου του 
μαστού με βάση τις εργασίες ποι» έχουν πραγματοποιηθεί σε ορισμένα κράτη μέλη (Δανία, Γαλλία, 
Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο). 
- καρκίνος του τράχηλοι» τοι» μήτρας: 
Μία "τυχαιοποιημένη" πολυκεντρική μελέτη σχετικά με τη σκοπιμότητα της τραχηλοσκόπησης το 
πλαίσιο της πρώιμης διαλογής και της παρακολούθησης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας 
άρχισε το 1993 (Ινστιτούτο Jules Bordes στις Βρυξέλλες) μετά τα θετικά αποτελέσματα της μελέτης 
σκοπιμότητας την οποία πραγματοποίησε το ινστιτούτο αυτό το 1991. 
Το 1993 με πρωτοβο\»λία του C.I.R.C. άρχισε μία πολι>κεντρική μελέτη με στόχο την αξιολόγηση 
των μολ\»νσεων από τον ιό του θηλώματος (HPV) και άλλων παραγόντιον στην εμφάνιση καρκίνων 
του τραχήλου της μήτρας. Επιπλέον, το θέμα αυτό θα εξεταστεί με την ευκαιρία μίας διεθνούς 
διάσκεψης που θα πραγματοποιηθεί το 1994 με την υποστήριξη της Επιτροπής. 
- καρκίνος του προστάτη: 
Μία "τυχαιοποιημένη" μελέτη σχετικά με τη διαλογή του καρκίνου του προστάτη στην οποία 
συμμετείχαν 200.000 άτομα από 5 κράτη μέλη (Βέλγιο, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, 
Ηνωμένο Βασίλειο) άρχισε το 1993, συνεκτιμώντας τα ε·υνοϊκά αποτελέσματα μίας μελέτης 
σκοπιμότητας ποτ» συγχρηματοδότησε η Επιτροπή από το 1989 έως το 1991. Τα αποτελέσματα της 
εργασίας αυτής, την οποία συντόνισαν τα πανεπιστήμια του Ρόττερνταμ (Κάτω Χώρες) και της 
Αμβέρσας (Βέλγιο), προβλέπεται να κοινοποιηθούν το 1998. 
29ος τομέας δραστηριότητας. Επέκταση και παρακολούθηση του ευρωπαϊκού δικτύου 
δοκιμαστικών προγραμμάτων διαλογής του καρκίνου του μαστού 
με στόχο την υποβοήθηση των κρατών μελών στη χάραξη 
γενικευμένης πολιτικής διαλογής. 
Το 1993 το ευρωπαϊκό δίκτυο δοκιμαστικών προγραμμάτων διαλογής του καρκίνοι» τοι» μαστού που 
κατανέμονται σε 9 κράτη μέλη (Βέλγιο, Δανία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, 
Λουξεμβούργο, Πορτογαλία) συνέχισε τις εργασίες διαλογής που είχε αρχίσει το 1989 με την 
υποστήριξη της Επιτροπής. Εξακολούθησε να λαμβάνει πολύ μεγάλο αριθμό αιτήσε(ον παροχής 
γνώμης και βοήθειας σχετικά με την παρακολούθηση ομάδων διαλογής του καρκίνου. Επιπλέον, οι 
παραγωγοί εξοπλισμού μαστογραφίας εκδήλωσαν το ενδιαφέρον τους για την ανάπτυξη μίας 
διεθνούς τυποποίησης του ποιοτικού ελέγχου του εξοπλισμού αυτού. 
Τον Ιοιιλιο του 1993 πραγματοποιήθηκε στην Pampelune (Ισπανία) μία συνάντηση με θέμα την 
αξιολόγηση της παρακολούθησης του δικτύου, κατά τη διάρκεια της οποίας οι υπεύθυνοι 
δοκιμαστικών σχεδίων ανέλαβαν τη δέσμευση να θέσουν σε εφαρμογή όλα τα κριτήρια διασφάλισης 
της ποιότητας της διαλογής σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές συστάσεις πριν από τα τέλη του 1994 (βλ. 
28ο τομέα δραστηριότητας). Η Γερμανία άρχισε να συμμετέχει στις ανταλλαγές πληροφοριών με το 
19 
δίκτυο το 1993. Οι Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Σουηδία συμμετέχο\»ν στη δυναμική 
του δικτύου ως παρατηρητές-σύμβουλοι. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της διαλογής που 
πραγματοποιήθηκε από το 1989 έως το 1992 σε εφτά πρότυπα κέντρα (Βέλγιο, Ελλάδα, Ισπανία, 
Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία) καθώς και οι οργανωτικές πτυχές κάθε δοκιμαστικού 
προγράμματος αποτέλεσαν το αντικείμενο δημοσίειισης ποι» διανεμήθηκε στα κράτη μέλη το 1993. 
Εξάλλου, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση του δικτύου συμπληρώθηκαν με επιτόπιες επισκέψεις 
το 1993 από έναν εμπεΐ£θγνώμονα-σύμβοι»λο (Βέλγιο, Ελλάδα, Γαλλία, Λουξεμβούργο, 
Πορτογαλία). 
Ήδη έχει αρχίσει η εξέταση της δυνατότητας επέκτασης των δοκιμαστικών εμπειριών της 
συστηματικής διαλογής του καρκίνου του μαστοί», που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μοντέλο σε 
εθνικό επίπεδο στην Ιρλανδία και την Ισπανία. 
30ος τομέας δραστηριότητας. Αξιολόγηση των προγραμμάτων που εφαρμόζονται για τη διαλογή 
του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και δημιουργία ενός 
ευρωπαϊκού δικτύου περιφερειακών ή τοπικών δοκιμαστικών 
προγραμμάτων. 
Οι ευρωπαϊκές συστάσεις στον τομέα της διασφάλισης της ποιότητας της διαλογής των καρκίνων 
του τραχήλου της μήτρας, οι οποίες διατυπώθηκαν το 1992 από ομάδα ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων 
υψηλού επιπέδου, εγκρίθηκαν στο πλαίσιο ευρωπαϊκής διάσκεψης η οποία πραγματοποιήθηκε στη 
Marbella (Ισπανία) το Μάιο τοι» 1993 και αποτέλεσε το αντικείμενο ευρείας διάδοσης στα κράτη 
μέλη, κυρίως στις υγειονομικές αρχές. Οι συστάσεις αυτές δημοσιεύθηκαν στο έντυπο "European 
Journal of cancer" (συμπλήρωμα 4 του τόμου 23Α του 1993)· στους σι»νδρομητές τοι» εντύπου 
διανεμήθηκαν 1.000 αντίγραφα· το πρόγραμμα διένειμε επιπλέον πάνω από 700 αντίγραφα. Το 
έγγραφο διατίθεται και στα γαλλικά. Το 1993 με την υποστήριξη της Επιτροπής δημιουργήθηκε ένα 
ευρωπαϊκό δίκτυο στο οποίο συμμετέχουν δώδεκα δοκιμαστικά σχέδια για τη διαλογή του καρκίνου 
του τραχήλου της μήτρας στα δούδεκα κράτη μέλη. Το 1994 θα πραγματοποιηθεί η πρώτη συνάντηση 
όλων των συμμετεχόντων στο δίκτυο. 
31ος τομέας δραστηριότητας. Συνέχιση των μελετών αξιολόγησης των προγραμμάτων για τη 
διαλογή του καρκίνου του παχέος εντέρου και ενδεχομένως 
δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου. 
Οι μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στην Ε\»ρώπη σχετικά με τη μαζική διαλογή του καρκίνου του 
παχέος εντέρου με την τεχνική της αναζήτησης λανθάνο\»σας αιμορραγίας στα κόπρανα δεν απέδειξαν 
την αποτελεσματικότητα της μεθόδου αυτής όσον αφορά τη μείωση της θνησιμότητας από τον 
καρκίνο α\»τό. Το 1993 ανελήφθη η πραγματοποίηση μίας μετα-ανάλυσης των αποτελεσμάτων των 
προγραμμάτων διαλογής που εφαρμόστηκαν στην Odense (Δανία) και στο Νότιγχαμ (Ηνωμένο 
Βασίλειο). Μία ομάδα εμπειρογνωμόνων πο\> συνεδρίασε το 1993 στο πλαίσιο του προγράμματος 
"Η Ευρώπη κατά του καρκίνου" συνέστησε με βάση τα αποτελέσματα των μελετούν ποι» υπάρχουν 
να μην αναληφθεί μαζική διαλογή του καρκίνου του παχέος εντέρου. 
32ος τομέας δραστηριότητας. Προώθηση ευρωπαϊκών μελετών σχετικά με την 
αποτελεσματικότητα και τη σκοπιμότητα της πρώιμης διαλογής 
άλλων καρκίνων. 
Το 1993, η Επιτροπή σι»γχρηματοδότησε το συντονισμό μίας ευρωπαϊκής τυχαιοποιημένης μελέτης 
για τη διαλογή του αδενοκαρκινώματος του προστάτη. Η μελέτη αυτή πραγματοποιήθηκε σε 200.000 
άνδρες σε 7 χώρες. Τα αποτελέσματα της όσον αφορά τη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του 
προστάτη δεν αναμένεται να κοινοποιηθούν πριν από το 1998. 
33ος τομέας δραστηριότητας. Προώθηση και υποστήριξη των προγραμμάτων διαλογής, όταν οι 
διερευνητικές μελέτες δίνουν θετικά αποτελέσματα, σε στενή 
συνεργασία με τα προγράμματα AIM και RACE. 
20 
To 1993 άρχισε μία μελέτη σε συνεργασία με τους εταίρους του ευρωπαϊκού δικτύου δοκιμαστικών 
σχεδίων για τη διαλογή του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, προκειμένου να ολοκληρώσει τα 
πρώτα αποτελέσματα που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο του σχεδίου IMPACT (Ολοκληρωμένη 
μικροσκοπία για τις δραστηριότητες παθολογίας και πληροφορικής). Το σχέδιο αιιτό, το οποίο 
χρηματοδοτείται από την Επιτροπή δυνάμει του προγράμματος προηγμένης πληροφορικής την 
ιατρική, έχει ως στόχο τη δημιουργία μίας υποδομής πληροφορικής για εξ αποστάσεως παροχή 
ιατρικών συμβουλών η οποία μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ερμηνείας των κυτταρολογικών, 
ιστοπαθολογικών και κυτταρογεννητικών εξετάσεοσν στο εργαστήριο. Η εφαρμογή της τεχνολογίας 
αυτής στο πλαίσιο της διαλογής του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας μπορεί να βελτιώσει αισθητά 
την ποιότητα της διαλογής στο εργαστήριο. Τρία μέλη του ευρούπαϊκού δικτύου για τη διαλογή του 
τραχήλου της μήτρας συμμετέχουν στις δοκιμές και στη μελέτη σκοπιμότητας με στόχο τη διεύρυνση 
της υποδομής. 
Επιπλέον, σε στενή συνεργασία με τις υπηρεσίες της ΓΔ XII καθορίστηκε το περιεχόμενο των 
ευρωπαϊκών συστάσεων για τη διασφάλιση της ποιότητας της μαστογραφίας. 
34ος τομέας δραστηριότητας. Υποστήριξη των ανταλλαγών εμπειριών στον τομέα της 
κατάρτισης αρχείων καρκίνου στην Κοινότητα, της δημιουργίας 
ενός ευρωπαϊκού δικτύου σε συνεργασία με το Διεθνές Κέντρο 
ερευνών για τον καρκίνο και σε στενή συνεργασία με τα 
. προγράμματα AIM και RACE. 
Το 1993, το ευρωπαϊκό δίκτυο αρχείων καρκίνου, ποτ» δημιουργήθηκε το 1990 στινέχισε την 
ανάπτυξη του. Από τον Ιανουάριο του 1994 συστάθηκε μία οργανωτική επιτροπή στην οποία 
συμμετέχουν οι εκπρόσωποι των 70 γενικών αρχείοον καρκίνου. 
Τον Ιανουάριο του 1994 στην Κοπεγχάγη διοργανίόθηκε ένα μάθημα σχετικά με την καταγραφή των 
καρκίνων με στόχο να παρασχεθεί μία ελάχιστη κοινή κατάρτιση για το προσωπικό που συμμετέχει 
στην καταγραφή των καρκίνο/ν και να αναπτυχθεί ένα κοινό διδακτικό υλικό προκειμένου να 
χρησιμοποιηθεί μελλοντικά στα εθνικά ή περιφερειακά μαθήματα στην Ευρώπη. 
Το 1993, η ηλεκτρονική βάση δεδομένων σχετικά με την επίπτωση και τη θνησιμότητα που 
συνδέονται με τον καρκίνο στην Ευρωπαϊκή 'Ενωση καθώς και το λογισμικό για την ανάλυση και 
την ερμηνεία της που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος EUROCIM αποτέλεσαν το 
αντικείμενο επανεξέτασης με στόχο τη βελτίωση των επιδόσεων. Επίσης, εκπονήθηκε ένα εγχειρίδιο 
χρήσης. 
Σε συνεργασία με το Διεθνές Κέντρο έρευνας για τον καρκίνο πραγματοποιήθηκε μία δημοσίευση των 
κυριότερων διαθέσιμων στοιχείων επίπτωσης και θνησιμότητας (1990) στην Ευρώπη με βάση 
πληροφορίες ποτ» συλλέχθηκαν με τη βοήθεια των αρχείων "Facts and Figures of Cancer in the 
European Community". Επίσης, προβλέπεται η περιοδική ενημέρωση της δημοσίευσης α\»τής. 
Εξάλλου, άρχισαν οι προκαταρκτικές εργασίες για την υλοποίηση μίας δημοσίευσης ποτ» προβλέπεται 
το 1995 σχετικά με τη "θέση του καρκίνου στην Ε\»ρωπαϊκή Ένωση". 
Το 1993 χορηγήθηκαν 5 τιποτροφίες σε επαγγελματίες τιγείας προκειμένου να τους δοθεί η 
δυνατότητα κατάρτισης στην αξιολόγηση του ποιοτικού ελέγχου και στην ανάλυση και τη χρήση των 
δεδομένων καταγραφής των καρκίνων. 
Το 1993 υποστηρίχθηκαν χρηματοδοτικά διάφορες μελέτες σχετικά με την καταγραφή τιυν καρκίνων, 
κυρίως σχετικά με τη χρησιμοποίηση των αρχείων καρκίνοι» με στόχο τον καθορισμό των τυπολογιών 
της μέριμνας του καρκίνου στην Ευρώπη και τη διαχρονική εξέλιξη της θνησιμότητας από καρκίνο 
στην ΕΕ. 
V. ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ 
35ος και 36ος τομέας δραστηριότητας. Αξιολόγηση της λειτουργίας των διαφόρων τραπεζών 
μυελού των οστών. 
21 
Μελέτη σκοπιμότητας σχετικά με τη συνεργασία 
μεταξύ των τραπεζών και, εάν χρειαστεί, 
υποστήριξη της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον 
τομέα αυτό. 
Στο πλαίσιο του σχεδίου EMDIS και με την υποστήριξη τοι» προγράμματος της Επιτροπής 
"Εφαρμοσμένη πληροφορική στον τομέα της ιατρικής" δημιουργήθηκε μία τράπεζα ηλεκτρονικών 
δεδομένων σχετικά με τους δότες και λήπτες μυελοί) των οστών (European Marrow Donor 
Informatics System). To σχέδιο α\»τό αποσκοπεί στη δημιουργία μίας ηλεκτρονικής υποδομής 
συγκεντρώνοντας σε ένα δίκτυο τις τράπεζες μυελού των οστών από 11 κράτη μέλη. Η Επιτροπή 
υποστήριξε τη γραμματεία της τράπεζας δεδομένων, προκειμένου να διευκολύνει το συντονισμό των 
τραπεζών δοτών που τιπάρχουν στα κράτη μέλη ώστε να βελτιωθεί η αντιμετώπιση των λευχαιμιών. 
Σήμερα, οι εγγεγραμμένοι δότες ανέρχονται στους 700.000. Το 1993, στο δίκτυο υποβλήθηκαν 
2.500 αιτήσεις δοτών. 
37ος και 38ος τομέας δραστηριότητας. Ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα του ποιοτικού 
ελέγχου της μέριμνας. Κατάρτιση καταλόγου, ενημέρωση 
των αγωγών, η αξία των οποίων αναγνωρίζεται από την 
επιστημονική κοινότητα. 
Το 1993 άρχισε μία μελέτη με στόχο την κατάρτιση κατάλογοι» των τρεχουσών πρωτοβουλιών όσον 
αφορά τον ποιοτικό έλεγχο της μέριμνας στον τομέα της ακτινοθεραπείας, της κ\»τταροπαθολογίας, 
της κλινικής ογκολογίας και της χειρουργικής ογκολογίας. 
Οι πρώτες εργασίες ποι» άρχισαν το 1993 αφοροί»ν την ακτινοθεραπεία και την κυτταροπαθολογία. 
Οι οικείες διεθνείς οργανώσεις και οι επαγγελματικές οργανώσεις (όπως η EORTC και η ESTRO) 
έδωσαν ήδη τα απαραίτητα δεδομένα για την κατάρτιση του καταλόγου αυτού. Με βάση την ανάλυση 
των δεδομένων που θα σι»γκεντρωθοίιν στον τομέα της ακτινοθεραπείας, συστάθηκε μία ομάδα 
εμπειρογνωμόνων προκειμένου να προετοιμάσει το 1994 μία ευρωπαϊκή συνεδρίαση συναίνεσης 
σχετικά με τις αποδεκτές πρακτικές στην ακτινοθεραπεία. 
Στον τομέα των παρηγορητικών αγωγών, το πρόγραμμα διέδωσε τις συστάσεις σχετικά με τις αγωγές 
αυτές μέσω μίας ad hoc ομάδας εμπειρογνωμόνίυν καθώς και την έκθεση σχετικά με την κατάσταση 
που επικρατεί στον τομέα των αγωγών αυτών στα κράτη μέλη. Επιπλέον, το πρόγραμμα υποστήριξε 
χρηματοδοτικά και οργανωτικά ένα σεμινάριο σχετικά με τη σκοπιμότητα ενός βασικού ευρωπαϊκού 
προγράμματος με στόχο τη βελτίωση της κατάρτισης των ιατρών στις παρηγορητικές αγωγές που 
πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες το 1993. Το σεμινάριο α\»τό, στο οποίο συνεργάστηκαν οι 
ενδιαφερόμενες επαγγελματικές οργανώσεις, διοργανούθηκε από την European Association of 
Palliative Care (Ευρωπαϊκή έν(οση παρηγορητικής μέριμνας). 
Το πρόγραμμα χρηματοδότησε διάφορες δραστηριότητες κατάρτισης, όπως οι 40 υποτροφίες στη 
διεθνή σχολή για τη μέριμνα τοι» καρκίνοι» (Ηνωμένο Βασίλειο) και ένα ευρωπαϊκό μάθημα για 80 
επαγγελματίες \»γείας στην Κοπεγχάγη. Επιπλέον, υποστήριξε πολλές μελέτες στον τομέα α\»τό όπως 
ένα καινοτόμο δοκιμαστικό σχέδιο για τις κατ'οίκον παρηγορητικές αγωγές στη Γαλλία, μία μελέτη 
σχετικά με την επίδραση τ(ον παρηγορητικών αγωγοί/ν στην ποιότητα ζωής των χρόνιων 
καρκινοπαθών. ' 
VL ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 
Το 1993 οι ερευνητικές ενέργειες σχετικά με τον καρκίνο πραγματοποιήΟτικαν στο πλαίσιο του 
προγράμματος βιοϊατρικής έρευνας και τ»γείας. 
Το πρόγραμμα υποτροφιών κατάρτισης, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή το 1988 και αποσκοπεί στην 
προώθηση της κινητικότητας των ερευνητών στον τομέα του καρκίνου, εφαρμόστηκε ξανά το 1993 
όπως και τις προηγούμενες χρονιές. Επιπλέον, το 1993 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριξε 54 
συντονισμένες ενέργειες σχετικά με την έρευνα για τον καρκίνο. Η πλειονότητα των σχεδίων που 
επελέγησαν αφορά τη θεμελιώδη έρετ»να στην κυτταρική και μοριακή βιολογία (29 συντονισμένες 
ενέργειες), ενώ οι άλλοι ερετ»νητικοί τομείς καλύπτοτ»ν την κλινική έρετ»να (14 συντονισμένες 
22 
ενέργειες), τις επιδημιολογικές μελέτες και την έρευνα. (5 συντονισμένες ενέργειες), τις μελέτες της 
προφυλακτικής χημειοθεραπείας και την έρετινα (3 συντονισμένες ενέργειες), τις μελέτες σχετικά 
με τη διαλογή και την έρευνα (3 συντονισμένες ενέργειες). Τα αποτελέσματα αυτών των πολυετών 
εργασιών έρευνας θα κοινοποιηθούν το 1996. Επίσης, το τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο στον τομέα 
της έρευνας (1994-1998) παρέχει θέση με προτεραιότητα στην έρε\»να στον τομέα του καρκίνου. 
να ΤΕΑΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Κατά τη διάρκεια του 1993, το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας καταπολέμησης του καρκίνου 
αναπτύχθηκε από τους εθνικούς εταίρους του προγράμματος στο πλαίσιο δικτύων ανταλλαγών που 
δημιουργήθηκαν με την υποστήριξη της Επιτροπής κατά το 1991 και το 1992, ιδίως στον τομέα των 
μελετών σχετικά με την πρόληψη, της πρόληψης μέσω της πληροφόρησης του κοινού και της αγωγής 
σε θέματα υγείας στα σχολεία και ειδικότερα στον τομέα του καπνίσματος, της διαλογής και της 
κατάρτισης τοι» προσωπικού υγείας. Προσπάθειες καταβλήθηκαν προκείμενοι» να καλυφθεί η 
καθυστέρηση στην πραγματοποίηση ενεργειών στον τομέα των μελετών και της αντιμετώπισης των 
καρκίνων ποτ» προσανατολίζονται στον καθορισμό πον ορθούν πρακτικούν. II πρωτοβουλία αυτή 
υποστηρίχθηκε από εκπροσώπους των υγειονομικών αρχ<όν των κρατούν μελούν ποτ» σι»νεδριάζοι»ν 
στο πλαίσιο της συμβουλετ»τικής επιτροπής. Οι εθνικές επιτροπές συντονισμοί», όπου 
συγκεντρώνονται οι καιριότεροι δημόσιοι και ιδιωτικοί παράγοντες που δραστηριοποιούνται στην 
καταπολέμηση τοτ» καρκίνου, διαδραμάτισαν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο σε αυτή την εργασία 
εμβάθι»νσης των ευρωπαϊκούν ενεργειούν, ο οποίος υπογραμμίστηκε ιδίίος από τον τύπο στα κράτη 
μέλη με την ευκαιρία της εκστρατείας πληροφόρησης ποτ» πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 
ευρωπαϊκής εβδομάδας καταπολέμησης του καρκίνου το 1993. Αυτή η αύξηση της ευθύνης των 
εθνικών παραγόντων στη εφαρμογή παν ευρωπαϊκών ενεργειών αποδείχθηκε ειδικότερα ότι είναι 
αποτελεσματική για την επιλογή των σχεδίων που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή και την εξέταση των 
μελλοντικών προσανατολισμών στον τομέα της καταπολέμησης του καρκίνου στο πλαίσιο των 
ευρωπαϊκών ενεργειών τόσο σε εθνικό όσο και σε ετιρωπαϊκό επίπεδο. 
Η αξιολόγηση που άρχισε το 1992 στοι»ς διάφορους τομείς παρέμβασης αναπτύχθηκε το 1993 και στο 
πλαίσιο της πριν από τα τέλη του 1994 σε συνεργασία με τους εθνικούς παράγοντες πρόκειται να 
πραγματοποιηθεί σε κάθε τομέα ένας απολογισμό του αντίκτυπου των ενεργειούν που έγιναν κατά 
τη διάρκεια του 2ου σχεδίου δράσης 1990-1994. 
Η επιτροπή εμπειρογνώμονας στην ογκολογία, θεματοφύλακας της επιστημονικής ποιότητας των 
ευρωπαϊκών ενεργειών, συνέχισε τις εργασίες της με στόχο την αξιολόγηση της ποιότητας των 
χρηματοδοτούμενων ενεργειών και την παροχή συμβουλών στην Επιτροπή σχετικά με τον καθορισμό 
επιστημονικών στόχων για τις μελλοντικές ενέργειες καταπολέμησης του καρκίνου μετά το 1994. Η 
σημασία της συμβολής της στον καθορισμό των κριτηρίων αναφοράς στους διάφορους τομείς 
παρέμβασης των ευρωπαϊκών ενεργειών αναγνωρίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τους εθνικούς εταίρους 
και κυρίως από την επιστημονική κοινότητα καοι τους επαγγελματίες στον τομέα της υγείας στα 
κράτη μέλη. 
2-3 
KSN 0254-1483 
COM(94)550 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR os 
Apit). καταλόγου : CB-CO-94-577-GR-C 
ISBN 92-77-83060-3 
Υπηρεσία Επισήμων Εκβάσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg