B4-0801/98

Ψήφισμα σχετικά με την αναθεώρηση του τρόπου άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατέθηκαν στην Επιτροπή - «επιτροπολογία» (Απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 1987)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, που υπεγράφη στις 2 Οκτωβρίου 1997, και τη δήλωση αριθ. 31 σχετικά με την απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 1987 ((ΕΕ C 340 της 10.11.1997, σελ. 137.)),

- έχοντας υπόψη την απόφαση 87/373/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 1987, που θεσπίζει τους όρους άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που έχουν δοθεί στην Επιτροπή ((ΕΕ L 197 της 18.7.1987, σελ. 33.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Νοεμβρίου 1997, για τη Συνθήκη του Άμστερνταμ (CONF 4007/97 - C4-0538/97) ((ΕΕ C 371 της 8.12.1997, σελ. 99.)),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 17ης Μαΐου 1995 ((ΕΕ C 151 της 19.6.1995, σελ. 56.)), της 13ης Μαρτίου 1996 ((ΕΕ C 96 της 1.4.1996, σελ. 77.)), της 16ης Ιανουαρίου 1997 ((ΕΕ C 33 της 3.2.1997, σελ. 66.)), της 13ης Μαρτίου 1997 ((ΕΕ C 115 της 14.4.1997, σελ. 165.)), της 11ης Ιουνίου 1997 ((ΕΕ C 200 της 30.6.1997, σελ. 70.))για τη Διακυβερνητική Διάσκεψη, καθώς και της 26ης Ιουνίου 1997 σχετικά με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ στις 16-17 Ιουνίου 1997 ((ΕΕ C 222 της 21.7.1997, σελ. 17)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα της 16ης Δεκεμβρίου 1993 σχετικά με τα προβλήματα της επιτροπολογίας που σχετίζονται με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ((ΕΕ C 20 της 24.1.1994, σελ. 176.)),

- έχοντας υπόψη το modus vivendi της 20ής Δεκεμβρίου 1994 που συνήφθη μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Συμβουλίου και Επιτροπής, ως προς τα μέτρα εκτέλεσης των δράσεων που εγκρίνονται βάσει της διαδικασίας συναπόφασης ((ΕΕ C 102 της 4.4.1996, σελ. 1.)),

- έχοντας υπόψη τη συμφωνία Plumb-Delors του 1988 σχετικά με τον τρόπο ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τον κώδικα δεοντολογίας Klepsch-Millan της 12 Ιουλίου 1993 σχετικά με την εφαρμογή από πλευράς της Επιτροπής των διαρθρωτικών πολιτικών ((ΕΕ C 255 της 20.9.1993, σελ. 19.)),

- έχοντας υπόψη τις ακροάσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών, της Επιτροπής, των εκπροσώπων των κρατών μελών και του Συμβουλίου, της 17ης Μαρτίου και της 28ης Απριλίου 1998,

- έχοντας υπόψη τις επανειλημμένες, επίσημες και ανεπίσημες, επαφές και συναντήσεις με την Επιτροπή, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν κατά τους τελευταίους έξι μήνες,

Α. πεπεισμένο ότι οι τροποποιήσεις της διαδικασίας συναπόφασης από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, γενικά - άρθρο 251 ΣΕΚ (πρώην άρθρο 189Β) - και ειδικότερα η κατάργηση της τρίτης ανάγνωσης, η οποία επέτρεπε στο Συμβούλιο να προτείνει εκ νέου την «κοινή θέση» του προς ψήφιση από την ολομέλεια, καθιστούν απολύτως σαφή την ισότητα μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου όσον αφορά την έγκριση των κοινοτικών πράξεων στο πλαίσιο της συναπόφασης,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συνθήκη του Άμστερνταμ έχει διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας συναπόφασης του άρθρου 251 ΣΕΚ (πρώην άρθρο 189Β) και ότι τούτο συνεπάγεται, παρά τη μη τροποποίηση του άρθρου 202 ΣΕΚ (πρώην άρθρο 145 το οποίο αναφέρεται μόνον σε πράξεις που εγκρίνονται από το Συμβούλιο και όχι σε πράξεις που εγκρίνονται από κοινού από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο), ότι η αρμοδιότητα για την εκχώρηση εκτελεστικών εξουσιών στην Επιτροπή και ο έλεγχος των εκτελεστικών δραστηριοτήτων πρέπει να ασκούνται ισομερώς από τη νομοθετική αρχή (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο),

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το σήμερα ισχύον σύστημα των «επιτροπών», το οποίο θεσπίστηκε βάσει της απόφασης της 13 Ιουλίου 1987, μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή αχρήστευση της διαδικασίας συναπόφασης, περιορίζοντας την εμβέλειά της σε πράξεις πολύ γενικού περιεχομένου και καθιστώντας ολοένα και περισσότερο αδιαφανή τη διαδικασία λήψης αποφάσεων της Ένωσης, δυσχεραίνοντας ταυτοχρόνως και την άσκηση οιουδήποτε δημοκρατικού ελέγχου,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άρθρα 205 και 206 αναθέτουν στην Επιτροπή άμεση αρμοδιότητα για την εκτέλεση του προϋπολογισμού και στο Κοινοβούλιο την εξουσία να εξετάζει, στο πλαίσιο της διαδικασίας για τη χορήγηση απαλλαγής, τις ευθύνες της Επιτροπής κατά την άσκηση της εν λόγω εκτελεστικής αρμοδιότητας,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάγκη απλούστευσης της σημερινής λειτουργίας των «επιτροπών» ανταποκρίνεται, επίσης, στην τήρηση της αρχής της διαφάνειας, η οποία έχει ενσωματωθεί πλέον στη Συνθήκη, στο άρθρο 255 ΣΕΚ (πρώην άρθρο 191Α), βάσει του οποίου η νομοθετική αρχή (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο) θα πρέπει να εφαρμόζει τη διαδικασία συναπόφασης στις γενικές αρχές που διέπουν το δικαίωμα πρόσβασης σε έγγραφα των θεσμικών οργάνων της Ένωσης,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αντικείμενα της επιτροπολογίας θέτουν με τη σειρά τους το πρόβλημα του καθορισμού και της ταξινόμησης των πράξεων[semigr ] διαπιστώνοντας με λύπη ότι το θέμα αυτό ουδέποτε έχει ακόμη εξετασθεί καταλλήλως και ότι η δήλωση αριθμός 16 σχετικά με την ιεραρχία των κοινοτικών πράξεων που έχει προσαρτηθεί στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει αποφέρει κανένα έμπρακτο αποτέλεσμα,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ως εκτελεστικά μέτρα πρέπει να εννοούνται μεταξύ άλλων και κατά κύριο λόγο όλα τα μέτρα που δεν τροποποιούν, συμπληρώνουν ή αναθεωρούν ουσιώδη θέματα των βασικών κανόνων (περιλαμβανομένων και των παραρτημάτων) και ότι οι βασικοί αυτοί κανόνες δεν μπορούν να τροποποιηθούν ούτε ακόμη και όταν το Συμβούλιο κάνει χρήση εκτελεστικών αρμοδιοτήτων,

Η. πεπεισμένο ότι όλες οι προ της απόφασης της 13 Ιουλίου 1987 υφιστάμενες «επιτροπές» πρέπει να συμμορφωθούν προς τις νέες διαδικασίες,

Θ. εκτιμώντας ότι με την παρεμβολή διαχειριστικών επιτροπών κατά την εκτέλεση προγραμμάτων εξωτερικής πολιτικής τα οποία στηρίζονται σε νομική βάση περιπλέκονται αναιτίως οι διαδικασίες και, με τον τρόπο αυτό, περιορίζονται οι δυνατότητες σαφούς οριοθέτησης των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής, ενώ συγχρόνως δυσχεραίνεται σε μεγάλο βαθμό ο κοινοβουλευτικός έλεγχος των προγραμμάτων εξωτερικής πολιτικής,

Ι. πεπεισμένο ότι, προκειμένου να αποφευχθούν οι συζητήσεις επί της αρχής και οι συγκρούσεις μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ που σημειώθηκαν κατά το παρελθόν και που καθυστέρησαν σημαντικά τη νομοθετική διαδικασία, είναι απαραίτητο να επιτευχθεί επίσημη συμφωνία μεταξύ της Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί θεμάτων καθορισμού και ελέγχου των εκτελεστικών κανόνων,

1. θεωρεί ότι, κατά τη διαδικασία τροποποίησης του σήμερα ισχύοντος συστήματος περί του τρόπου άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή, πρωτεύει:

α) να εξασφαλισθεί ο πλήρης σεβασμός της νομοθετικής διαδικασίας ώστε μία πράξη νομοθετικής φύσεως (περιλαμβανομένων της αναθεώρησης και της αναπροσαρμογής πράξεων που εγκρίθηκαν βάσει της διαδικασίας συναπόφασης καθώς και της τροποποίησης των παραρτημάτων εφόσον είναι γενικού περιεχομένου), να μην εγκρίνεται ως εκτελεστικό μέτρο, εκτός του πλαισίου της κανονικής διαδικασίας συναπόφασης. Ο πλήρης σεβασμός της νομοθετικής διαδικασίας καθίσταται τοσούτω μάλλον σημαντικότερος όσο περισσότερο διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας συναπόφασης[semigr ]

β) να εξασφαλισθεί η θεσμική ισορροπία μετά την τροποποίηση της διαδικασίας συναπόφασης, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η πραγματική ισότητα μεταξύ Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τόσο όσον αφορά την εκχώρηση εκτελεστικής εξουσίας στην Επιτροπή, όσο και κατά την άσκηση της εξουσίας ελέγχου της νομοθετικής αρχής (Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) επί ενός εκτελεστικού μέτρου[semigr ]

γ) να οριοθετηθεί ο βαθμός αυτονομίας της Επιτροπής κατά την εκτέλεση των νομοθετικών ρυθμίσεων, με την ανάθεση στην Επιτροπή, μέσω της θέσπισης των μέτρων εφαρμογής στο πλαίσιο της νομοθεσίας, ειδικότερης εξουσιοδότησης και με την ταυτόχρονη εξασφάλιση της μη παρέμβασης της νομοθετικής αρχής (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο) επί των μέτρων εφαρμογής[semigr ]

2. θεωρεί, επομένως, επί τη βάσει των ανωτέρω προσανατολισμών, ότι η νέα απόφαση και η παρεπόμενη διοργανική συμφωνία πρέπει να προβλέπουν:

α) τη διάκριση μεταξύ ουσιαστικής νομοθεσίας και εκτελεστικών διατάξεων, μέσω ενός καλύτερου προσδιορισμού, στη βασική πράξη, της ανάθεσης που αφορά την άσκηση των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων, εξυπακουομένου ότι, για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δεν θεωρούνται ως εκτελεστικά μέτρα οι πράξεις που τροποποιούν, αναθεωρούν ή συμπληρώνουν τα ουσιαστικά θέματα των κανονιστικών διατάξεων[semigr ]

β) την εξασφάλιση πραγματικού ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί των κανόνων εκτέλεσης, δηλαδή τη δυνατότητα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να παρεμβαίνει, εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, επί της προτάσεως εκτελεστικού μέτρου της Επιτροπής, ώστε να μπορεί, ενδεχομένως, να αμφισβητεί τη νομιμότητά του, ήτοι, σε περίπτωση παραβίασης της διαδικασίας ανάθεσης, ή το περιεχόμενο, δηλαδή σε περίπτωση κακής άσκησης της εξουσίας ανάθεσης[semigr ] στην περίπτωση αυτή, μετά την ψήφο αντιπροσωπευτικού αριθμού βουλευτών στην ολομέλεια, η Επιτροπή θα πρέπει να αποσύρει ή να τροποποιήσει την πρόταση εκτελεστικού μέτρου ή ακόμη να υποβάλει νέα νομοθετική πρόταση, σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης[semigr ] η Επιτροπή θα πρέπει να ακολουθεί την ίδια τακτική σε περίπτωση που το Συμβούλιο ή επιτροπή της αντιτίθεται σε ένα εκτελεστικό μέτρο[semigr ]

γ) την απλοποίηση των επιτροπών και των διαδικασιών ad hoc, ειδικότερα την κατάργηση των κανονιστικών επιτροπών αλλά και την υποχρέωση, για τα θεσμικά όργανα, να εναρμονίσουν, με συστηματικό τρόπο και βάσει των νέων διατάξεων, όλες τις υφιστάμενες διαδικασίες εκτελεστικής φύσεως (πριν και μετά την απόφαση του 1987). Πάντως, κάθε πρόταση για τη μείωση του αριθμού των επιτροπών, είτε με την κατάργηση παραλλαγών τους είτε με την ανάθεση τομέων αρμοδιότητας αναλόγως του είδους της επιτροπής, δεν θα ήταν επαρκής χωρίς τη δυνατότητα της νομοθετικής αρχής (Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) να αμφισβητεί τη νομιμότητα του προτεινόμενου εκτελεστικού μέτρου[semigr ]

δ) τη διαφάνεια της εκτελεστικής διαδικασίας, που προϋποθέτει:

- την έγκριση εσωτερικού κανονισμού που θα ισχύει για όλες τις επιτροπές (πρωτίστως όσον αφορά τη σύνθεσή τους, το καθεστώς του ασυμβιβάστου για τα μέλη τους, τον έλεγχο των εξόδων λειτουργίας τους καθώς και τη γνωστοποίηση των εργασιών και των αποφάσεών τους και, ιδίως, στον τομέα του προϋπολογισμού, τον καθορισμό αυστηρών προθεσμιών για τη λήψη απόφασης) και

- το σεβασμό του δικαιώματος ενημέρωσης του ΕΚ, ανεξαρτήτως του ρόλου του στον καθορισμό της βασικής πράξης, ιδίως στον τομέα του προϋπολογισμού, όπου πρέπει να είναι οργανωμένο κατά τρόπους που συνάδουν με την άσκηση της εξουσίας του για τη χορήγηση απαλλαγής[semigr ]

ε) τον αποκλεισμό κάθε περιορισμού της εξουσίας της Επιτροπής στον τομέα της ανάληψης δαπανών μέσω αποφάσεων γενικής ή ειδικής ισχύος που λαμβάνονται υπό μόνη την ευθύνη του Συμβουλίου, προκειμένου η Επιτροπή να μπορεί να ασκεί τις αρμοδιότητές της στον τομέα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού υπό τον έλεγχο του Κοινοβουλίου, αρχής αρμόδιας για τη χορήγηση απαλλαγής . Η προσφυγή σε επιτροπές στις οποίες το Συμβούλιο έχει τον τελευταίο λόγο πρέπει επομένως να αποκλείεται, προκειμένου για όλες τις αποφάσεις που αφορούν την εκτέλεση του προϋπολογισμού[semigr ]

3. θα εξετάσει κατά πόσον είναι σκόπιμο να εγγραφούν πιστώσεις για την επιτροπολογία στο αποθεματικό του προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 1999, εάν η τροποποιημένη απόφαση του Συμβουλίου δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις θέσεις του Κοινοβουλίου[semigr ]

4. επιφυλάσσεται του δικαιώματός του, βάσει των ανωτέρω αρχών, να διατυπώσει την αξιολόγησή του για την πρόταση της Επιτροπής[semigr ] ζητεί, κατά την προσεχή αναθεώρηση των Συνθηκών, να διατυπωθεί εκ νέου το άρθρο 202 (πρώην άρθρο 145) ούτως ώστε να ληφθούν υπόψη οι τροποποιήσεις που επήλθαν στο άρθρο 251 (πρώην άρθρο 189Β) μέσω της Συνθήκης του Άμστερνταμ και, επίσης, να εξαλειφθεί οιαδήποτε ασάφεια που ενδέχεται να προκαλέσει μελλοντικές διαφωνίες[semigr ]

5. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαπραγματευθεί με το Συμβούλιο και την Επιτροπή μία διοργανική συμφωνία η οποία θα ανταποκρίνεται κατά το μέγιστο δυνατό στους προσανατολισμούς αυτούς[semigr ] αναθέτει στον πρόεδρο της Επιτροπής Θεσμικών Θεμάτων και στον εισηγητή της να μετάσχουν στις διαπραγματεύσεις αυτές.

6. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαδιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, καθώς και στα κοινοβούλια και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.