Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΛΟΒΑΚΙΑ προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 7 Απριλίου 2004, η Επιτροπή δημοσίευσε τις εαρινές της προβλέψεις του 2004 [1]. Σύμφωνα με τις προβλέψεις αυτές, στις οποίες λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία που διαβίβασαν οι αρχές της Σλοβακίας τον Μάρτιο του 2004, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στη Σλοβακία μειώθηκε από 5,7% του ΑΕΠ το 2002 σε 3,6% του ΑΕΠ το 2003, ποσοστό που υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η συνθήκη.

[1] Οι εαρινές προβλέψεις του 2004 της Επιτροπής είναι δημοσιευμένες στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/ publications/european_economy/2004/ee204en.pdf.

Με βάση τις πρώτες αυτές ενδείξεις, στις 12 Μαΐου 2004 η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για τη Σλοβακία με την έκδοση της έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 104 παράγραφος 3 της συνθήκης [2]. Στις 14 Μαΐου 2004, η Επιτροπή έλαβε το πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβακίας, στο οποίο επιβεβαιώνεται ότι το 2003 το έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 3,6% του ΑΕΠ.

[2] Το πλήρες κείμενο αυτής της έκθεσης είναι δημοσιευμένο στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/ about/activities/sgp/procedures_en.htm.

Η εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) διέπεται από το άρθρο 104 της συνθήκης και από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου «για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος», που αποτελεί μέρος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης [3]. Οι χώρες που προσχώρησαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 είναι κράτη μέλη με παρέκκλιση, τα οποία οφείλουν να αποφεύγουν τα υπερβολικά ελλείμματα, χωρίς ωστόσο να προβλέπεται η επιβολή σε αυτά κυρώσεων σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφοι 9 και 11.

[3] ΕΕ L 209, 2.8.1997.

Σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής που καταρτίστηκε βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 3 της συνθήκης, το γεγονός ότι το έλλειμμα της Σλοβακίας το 2003 υπερέβη την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η συνθήκη δεν ήταν αποτέλεσμα έκτακτων περιστάσεων μη ελεγχόμενων από τις σλοβακικές αρχές, ούτε ήταν επακόλουθο κάποιας σοβαρής οικονομικής ύφεσης με την έννοια του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δεδομένου ότι ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ το 2003 έφθασε στο 4,2%. Όσον αφορά τις εξελίξεις κατά το 2004, η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ήταν πιθανό να αυξηθεί και να παραμείνει πάνω από το 3% του ΑΕΠ. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 4,1% του ΑΕΠ το 2004, δηλαδή κοντά στο ποσοστό 4,0% του ΑΕΠ που είχαν προβλέψει οι σλοβακικές αρχές στο πρόγραμμα σύγκλισης.

Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004, η έκθεση της Επιτροπής κατέληγε επίσης στο συμπέρασμα ότι ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ, ο οποίος είχε ανέλθει σε 42,8% του ΑΕΠ το 2003, θα παρέμενε και το 2004 σε επίπεδο κατώτερο της τιμής αναφοράς του 60%, που ορίζεται στη συνθήκη. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004, η αναλογία του χρέους θα ανέλθει το 2004 σε 45,1% του ΑΕΠ, ποσοστό ίσο με το 45,1% του ΑΕΠ που είχαν προβλέψει οι σλοβακικές αρχές στο πρόγραμμα σύγκλισης.

Το άρθρο 104 παράγραφος 4 της συνθήκης αναφέρει ότι «η επιτροπή του άρθρου 114 (δηλαδή η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή) διατυπώνει γνώμη για την έκθεση της Επιτροπής». Η επιτροπή αυτή εξέδωσε την έκθεσή της στις 24 Μαΐου 2004, στην οποία συμφωνεί με την εκτίμηση που διατύπωσε η Επιτροπή στην έκθεσή της. Ειδικότερα, η επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δημοσιονομική κατάσταση στη Σλοβακία υποδήλωνε την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος βάσει του πρώτου από τα δύο κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 104 παράγραφος 2 για τον εντοπισμό των ελλειμμάτων αυτών. Η εξέταση και άλλων σχετικών παραγόντων, ιδίως δε της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής θέσης και του δείκτη δημοσίων επενδύσεων, δεν μετέβαλε την εκτίμηση που στηριζόταν στα ίδια τα κριτήρια. Επίσης, σύμφωνα με την εκτίμηση της επιτροπής, το 2004 το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμενόταν να εξακολουθήσει να υπερβαίνει κατά πολύ την τιμή αναφοράς της συνθήκης, ενώ το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνει το 2004 χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς του 60% του ΑΕΠ, που καθορίζεται στη συνθήκη.

Η Επιτροπή, αφού εξέτασε τους συναφείς παράγοντες που έλαβε υπόψη στην έκθεσή της και συνεκτιμώντας τη γνώμη της επιτροπής, διατυπώνει τη γνώμη ότι υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα στη Σλοβακία. Η γνώμη αυτή, που εκδόθηκε από την Επιτροπή στις 24 Ιουνίου 2004, έχει ως αποδέκτη το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 5 της συνθήκης. Η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο να λάβει σχετική απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6. Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου με αποδέκτη τη Σλοβακία, προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 της συνθήκης. Η παρακολούθηση της εφαρμογής των μέτρων που ενδεχομένως θα λάβει η Σλοβακία είναι πιθανό να καταστήσει αναγκαία την έκδοση περαιτέρω συστάσεων από το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7, λόγω της μη εφαρμογής του άρθρου 104 παράγραφος 9 στα κράτη μέλη με παρέκκλιση.

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΛΟΒΑΚΙΑ προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 104 παράγραφος 7,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα με το άρθρο 104 της συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

(2) Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο της διασφάλισης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για τη σταθερότητα των τιμών και την ισχυρή βιώσιμη ανάπτυξη, που να ευνοεί τη δημιουργία απασχόλησης.

(3) Το Συμβούλιο αποφάσισε στις [5 Ιουλίου] 2004, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 6, ότι υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα στη Σλοβακία.

(4) Μετά την έκδοση απόφασης σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Σλοβακία, το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκης και του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, πρέπει ταυτόχρονα να απευθύνει στο οικείο κράτος μέλος συστάσεις με σκοπό τον τερματισμό της εν λόγω κατάστασης εντός συγκεκριμένης χρονικής περιόδου.

(5) Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, η παρούσα σύσταση πρέπει να ορίζει ότι το οικείο κράτος μέλος οφείλει να λάβει αποτελεσματικά μέτρα εντός τεσσάρων μηνών το αργότερο και ότι η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος πρέπει να ολοκληρωθεί κατά το έτος που έπεται της διαπίστωσής του, εκτός αν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις. Τέτοιες ειδικές περιστάσεις συντρέχουν πράγματι στην περίπτωση της Σλοβακίας, ειδικότερα λόγω των συνεχιζόμενων διαρθρωτικών μεταβολών της οικονομίας της.

(6) Η ύπαρξη ειδικών περιστάσεων παρέχει την ευχέρεια στο Συμβούλιο να επιτρέψει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος εντός μεσοπρόθεσμου χρονικού ορίζοντα. Ενδείκνυται να θεωρηθεί ότι το πρόγραμμα σύγκλισης που υπεβλήθη από τη Σλοβακία τον Μάιο του 2004, οι επακόλουθες επικαιροποιήσεις του καθώς και οι σχετικές γνώμες του Συμβουλίου συνιστούν τη μεθοδολογία προσαρμογής που πρέπει να ακολουθηθεί για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Το πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου του 2004 προβλέπει την ολοκλήρωση της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007, με τους ακόλουθους ετήσιους στόχους για το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης: 4,0% του ΑΕΠ το 2004, 3,9% του ΑΕΠ το 2005, 3,9% του ΑΕΠ το 2006 και 3,0% του ΑΕΠ το 2007. Η μεθοδολογία προσαρμογής στηρίζεται σε μακροοικονομικό σενάριο το οποίο, σύμφωνα με τη γνώμη του Συμβουλίου της [5ης Ιουλίου] 2004 για το πρόγραμμα σύγκλισης, είναι βάσιμο.

(7) Κατά την άποψη του Συμβουλίου, τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης πρέπει να διασφαλίζουν τη μακροχρόνια βελτίωση του αποτελέσματος της γενικής κυβέρνησης και συγχρόνως να κατατείνουν στην ενίσχυση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών και στην ενδυνάμωση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της οικονομίας,

ΣΥΣΤΗΝΕΙ ΤΑ ΕΞΗΣ:

- να θέσουν οι αρχές της Σλοβακίας τέλος το ταχύτερο δυνατό στην τρέχουσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος.

- να λάβουν οι αρχές της Σλοβακίας μέτρα μεσοπρόθεσμου χαρακτήρα προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμα σε επίπεδο κατώτερο του 3,0% του ΑΕΠ το έτος 2007 κατά τρόπο αξιόπιστο και διατηρήσιμο, σύμφωνα με τη μεθοδολογία μείωσης του ελλείμματος που καθορίζεται στη γνώμη του Συμβουλίου [της 5ης Ιουλίου 2004] σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης που υπεβλήθη τον Μάιο του 2004.

- να εφαρμόσουν οι αρχές της Σλοβακίας δυναμικά τα μέτρα που εξαγγέλλονται στο πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου του 2004. ιδίως δε εκείνα που σχετίζονται με τις προτεινόμενες περαιτέρω μεταρρυθμίσεις του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και τη συνέχιση του εξορθολογισμού του δημόσιου τομέα.

- να λάβουν οι αρχές της Σλοβακίας αποτελεσματικά μέτρα έως τις 5 Νοεμβρίου 2004 σε σχέση με τα εξαγγελθέντα μέτρα προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος για το έλλειμμα του 2005.

Επιπροσθέτως, το Συμβούλιο καλεί τις σλοβακικές αρχές:

- να αδράξουν κάθε ευκαιρία με σκοπό την επιτάχυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής, ιδίως με τη διάθεση εσόδων ύψους μεγαλύτερου του προϋπολογισθέντος με αποκλειστικό σκοπό τη μείωση του ελλείμματος.

- να ενισχύσουν τον υποχρεωτικό χαρακτήρα του τριετούς δημοσιονομικού πλαισίου, μέσω της θέσπισης, με απόφαση του κοινοβουλίου, λεπτομερών μεσοπρόθεσμων ανώτατων ορίων για τις δαπάνες.

Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Σλοβακίας.

Βρυξέλλες, [5 Ιουλίου] 2004.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[...]