ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ - ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΩΡΟΥ «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ» ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ (ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 2003)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

2. ΚΟΙΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΑΣΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

2.1. Εταιρική σχέση με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης

2.2. Ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου

2.3. Δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών

2.4. Διαχείριση των μεταναστευτικών ροών

3. ΕΝΑΣ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

3.1. Καλύτερη πρόσβαση στη Δικαιοσύνη στην Ευρώπη

3.2. Αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων

3.3. Μεγαλύτερη σύγκλιση σε θέματα αστικού δικαίου

4. ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ

4.1. Πρόληψη του εγκλήματος στο επίπεδο της Ένωσης

4.2. Εντατικοποίηση της συνεργασίας κατά του εγκλήματος

4.3. Καταπολέμηση ορισμένων μορφών εγκλήματος

4.4. Ειδική δράση κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες

5. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ" ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΕΩΝ" ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 62 ΕΚ" ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΚΕΚΤΗΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΣΕΝΓΚΕΝ

6. ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

7. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ

8. ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

9. ΑΛΛΕΣ ΑΝΑΛΗΦΘΕΙΣΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ

1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999 κάλεσε την Επιτροπή να εκπονήσει ένα πίνακα αποτελεσμάτων για τη συνεχή εξέταση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων και την τήρηση των προθεσμιών που καθορίστηκαν από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, το σχέδιο δράσης της Βιέννης και τα συμπεράσματα του Τάμπερε σχετικά με τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

Η Επιτροπή, απαντώντας σε αυτή την πρόσκληση συνέταξε τον πρώτο πίνακα αποτελεσμάτων τον Μάρτιο του 2000. Τον πρώτο αυτό πίνακα αποτελεσμάτων ακολούθησαν τακτές εξαμηνιαίες ενημερώσεις, οι οποίες σταδιακά έλαβαν υπόψη τους στόχους που τέθηκαν από τα Ευρωπαϊκά Συμβούλιο του Λάακεν (2001), της Σεβίλλης (2002) και της Θεσσαλονίκης (Ιούνιος 2003).

Με δεδομένη την προθεσμία του Μαΐου του 2004 που τίθεται από τη συνθήκη του Άμστερνταμ για την ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου της δημιουργίας του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, η παρούσα αποτελεί την προτελευταία εξαμηνιαία ενημέρωση του πίνακα αποτελεσμάτων που βασίζεται στο αρχικό πρόγραμμα δράσης του Τάμπερε.

Τον Ιούνιο του 2004, η Επιτροπή σκοπεύει να παρουσιάσει μια ανακοίνωση που θα παρέχει σφαιρική και αντικειμενική αξιολόγηση των επιτευγμάτων και των ενδεχόμενων αποτυχιών κατά την εφαρμογή του προγράμματος δράσης του Τάμπερε και την τήρηση των υποχρεώσεων που τίθενται από τη συνθήκη του Άμστερνταμ. Η αξιολόγηση θα λάβει υπόψη της το αποτέλεσμα της δικτυακής διαβούλευσης με τους πολίτες της ΕΕ και τα ενδιαφερόμενα μέρη, που θα αρχίσει σύντομα, καθώς και τη θέση άλλων οργάνων, όπως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η εν λόγω ανακοίνωση θα συνοδεύεται από την τελική ενημέρωση του πίνακα αποτελεσμάτων του Τάμπερε.

Επίσης, η ανακοίνωση θα προτείνει τους πρώτους προσανατολισμούς για το δεύτερο στάδιο ανάπτυξης του χώρου ελευθερίας, ασφάλεια και δικαιοσύνης, το πρόγραμμα δράσης «Τάμπερε ΙΙ». Το κείμενο της συνταγματικής συνθήκης θα αποτελέσει το στοιχείο αναφοράς για την εν λόγω ανακοίνωση.

Αυτή η προτελευταία ενημέρωση του πίνακα αποτελεσμάτων, όπως και οι προηγούμενες, εξετάζει τις βασικές προόδους που πραγματοποιήθηκαν κατά την εφαρμογή των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε καθώς και τις καθυστερήσεις στη νομοθετική διαδικασία και αυτά που πρέπει να επιτευχθούν ακόμα.

Προς τούτο, ως παράρτημα σε αυτή την εισαγωγή περιλαμβάνεται κατάλογος των σημαντικότερων προτάσεων της Επιτροπής και πρωτοβουλιών των κρατών μελών για τις οποίες αναμένεται να αναληφθεί δράση σε άλλα όργανα της ΕΕ. Επιπλέον, αυτός ο πίνακας αποτελεσμάτων περιλαμβάνει τις σημαντικότερες προτάσεις που προβλέπεται να υποβληθούν το 2004 στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, σύμφωνα με το σχεδιασμό της Επιτροπής στο πλαίσιο του νομοθετικού προγράμματος και του προγράμματος εργασίας της για το 2004.

Το δεύτερο εξάμηνο του 2003 αποτέλεσε σημαντική περίοδο για τη μελλοντική ανάπτυξη του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ιδίως ενόψει του δεύτερου σταδίου του.

Η περίοδος αυτή σημαδεύθηκε από την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνέλευσης για το μέλλον της Ευρώπης και την έναρξη της Διακυβερνητικής Διάσκεψης στη Ρώμη την 4η Οκτωβρίου 2003. Στη Συνέλευση διεξήχθησαν λεπτομερείς και εποικοδομητικές εργασίες αναφορικά με τις διατάξεις του σχεδίου συνταγματικής συνθήκης που αφορούν τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις. Η Επιτροπή στη γνώμη της που εκδόθηκε την 17η Σεπτεμβρίου 2003, σύμφωνα με το άρθρο 48 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, εξέφρασε την ικανοποίησή της για το σχέδιο διατάξεων το οποίο υποβλήθηκε από τη Συνέλευση. Οι διατάξεις αυτές μπορούν να οδηγήσουν σε περισσότερο αποτελεσματικές, διαφανείς και δημοκρατικές μεθόδους λήψης αποφάσεων καθώς και σε ευπρόσδεκτη ενίσχυση των ίδιων των στόχων της πολιτικής.

Στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος δράσης του Τάμπερε, δόθηκε ώθηση στη διαδικασία ανάπτυξης προς το χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης του Ιουνίου του 2003, τα συμπεράσματα του οποίου επιβεβαίωσαν τους προσανατολισμούς που υιοθετήθηκαν ένα έτος νωρίτερα στη Σεβίλλη και ενίσχυσαν επίσης τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ένωσης, ιδίως στους τομείς της μετανάστευσης, του ασύλου και της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων. Μεταξύ των προτεραιοτήτων έγινε ειδική μνεία στην ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και επίσης στην ανάγκη περαιτέρω μέριμνας για την εξωτερική διάσταση της πολιτικής μετανάστευσης. Ορισμένοι από αυτούς τους προσανατολισμούς στοχεύουν στην προετοιμασία μελλοντικών δράσεων που θα συνεχίσουν να υφίστανται μετά την προθεσμία του Μαΐου του 2004 που θέτει η συνθήκη του Άμστερνταμ. Αναφορά στα μέτρα αυτά γίνεται σε χωριστές παραγράφους της εισαγωγής της παρούσας ανακοίνωσης.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών, της 16ης και 17ης Οκτωβρίου 2003 αφιέρωσε ένα κεφάλαιο των συμπερασμάτων του στην ενίσχυση της ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Το κεφάλαιο αυτό εστιάζεται στη συνέχεια που πρέπει να δοθεί στη Σεβίλλη και τη Θεσσαλονίκη, με ειδική μνεία στη διαχείριση των κοινών συνόρων της Ένωσης και στον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών. Αλλά, επίσης ζητά συνεχείς προσπάθειες προς στενότερη αστυνομική, δικαστική και τελωνειακή συνεργασία και την ενίσχυση της συνεργασίας για την επιβολή του νόμου, ιδίως όσον αφορά τις επιχειρησιακές πτυχές της καταπολέμησης του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας.

Εν συντομία, είναι σαφές ότι την παραμονή της μεγαλύτερης διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωση και έξι μήνες πριν από την προθεσμία που τίθεται από τη συνθήκη του Άμστερνταμ, η δημιουργία του πρώτου σταδίου του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, καθώς και η ανάπτυξή του, βρίσκονται σήμερα περισσότερο από ποτέ στην κορυφή του πολιτικού προγράμματος δράσης των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων. Οι εργασίες συνεχίστηκαν σε όλα τα μέτωπα από την τελευταία ενημέρωση του πίνακα αποτελεσμάτων από την Επιτροπή την 22α Μαΐου 2003, αλλά υφίσταται ο κίνδυνος να μην έχουν θεσπιστεί ορισμένα σημαντικά τμήματα της νομοθεσίας μέχρι την προθεσμία του επόμενου έτους. Επομένως, η Επιτροπή καλεί εκ νέου το Συμβούλιο να ενισχύσει τις προσπάθειές του στους ερχόμενους μήνες και αναμένει από τα κράτη μέλη να άρουν τις εθνικές τους επιφυλάξεις σε ορισμένες υποθέσεις.

ΚOINH ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΑΣΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

Στην προηγούμενη έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων, που αφορούσε το πρώτο εξάμηνο του 2003, καταγράφηκε μια συνολικά θετική αξιολόγηση της προοδευτικής ολοκλήρωσης του πρώτου σταδίου του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Αυτή η θετική αξιολόγηση βασίζεται στη θέσπιση του μηχανισμού προσωρινής προστασίας, στην έκδοση πράξης σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την υποδοχή των προσώπων που ζητούν άσυλο στα κράτη μέλη, στην έκδοση του κανονισμού για την αντικατάσταση της Σύμβασης του Δουβλίνου που καθορίζει την ευθύνη για την εξέταση των αιτήσεων ασύλου και στο γεγονός ότι το σύστημα Eurodac έχει τεθεί σε λειτουργία από τις αρχές του έτους.

Για την ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, όπως υπενθύμισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης, είναι απαραίτητη η συμφωνία όσον αφορά τα δύο σημαντικά εναπομείναντα στοιχεία του συστήματος αυτού. Η πρώτη πρόταση αφορά τον κοινό ορισμό του καθεστώτος του πρόσφυγα και μια κοινή προσέγγιση της επικουρικής προστασίας. Η δεύτερη πρόταση, την οποία προώθησε με την απαραίτητη ενεργητικότητα η ιταλική Προεδρία, ενόψει της έκδοσής της, αφορά τις διαδικασίες ασύλου, συμπεριλαμβανομένου του κοινού καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής. Παρά την προθεσμία που είχε τεθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την επίτευξη συμφωνίας έως τα τέλη του έτους και τις δυναμικές προσπάθειες της ιταλικής Προεδρίας, δεν κατέστη δυνατή ακόμα η επίτευξη συμφωνίας στο Συμβούλιο επί αυτών των δύο προτάσεων.

Η Επιτροπή θα υποβάλει στις αρχές του 2004 απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο της επόμενης γενιάς για τους πρόσφυγες, που θα καλύπτει την περίοδο 2005-2010.

Στον τομέα της μετανάστευσης, ένα από τα κύρια επιτεύγματα του δευτέρου εξαμήνου του 2003 είναι η έκδοση της οδηγίας σχετικά με το καθεστώς κατοίκου μακράς διαρκείας. Μεταξύ των κυριότερων μέτρων που θεσπίστηκαν από αυτή την οδηγία, συμπεριλαμβάνεται η δυνατότητα πρόσβασης στο καθεστώς κατοίκου μακράς διαρκείας μετά από πέντε έτη νόμιμης διαμονής και η αναγνώριση της ισότιμης μεταχείρισης σε ορισμένες πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Επιπλέον, η οδηγία αυτή δίδει τη δυνατότητα στους κατοίκους μακράς διαρκείας να μετακινηθούν σε άλλο κράτος μέλος για λόγους εργασίας ή σπουδών με εναρμονισμένες προϋποθέσεις.

Μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Ιουνίου για τη μετανάστευση, την ένταξη και την απασχόληση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης τόνισε την ανάγκη για τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πολιτικές ένταξης εντός συνεκτικού πλαισίου της ΕΕ, κάλεσε την Επιτροπή να εκπονήσει ετήσιες εκθέσεις για την ένταξη και υπογράμμισε τη σημασία της ανάπτυξης της συνεργασίας και της ανταλλαγής των πληροφοριών εντός του πλαισίου των πρόσφατα ορισθέντων εθνικών σημείων επαφής για την ένταξη. Καθώς οι εργασίες των εθνικών σημείων επαφής προχωρούν, η Επιτροπή θέσπισε κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ένα πιλοτικό σχέδιο με τίτλο «Ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών», στο οποίο έτυχε θετικής ανταπόκρισης από την κοινωνία των πολιτών. Επιπλέον, η Επιτροπή επιτάχυνε τις εργασίες του δικτύου της ΕΕ για τη μετανάστευση (που ξεκίνησε το 2002 ως πιλοτικό σχέδιο).

Επιπρόσθετα, η οδηγία για την οικογενειακή επανένωση εκδόθηκε επίσημα την 22α Σεπτεμβρίου 2003.

Λόγω των εποικοδομητικών προσπαθειών της ιταλικής Προεδρίας επετεύχθη στο Συμβούλιο, την 6η Νοεμβρίου 2003, πολιτική συμφωνία όσον αφορά την οδηγία για τις άδειες διαμονής μικρής διάρκειας, οι οποίες χορηγούνται σε θύματα της εμπορίας ανθρώπων που συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές.

Ωστόσο, όπως σημειώθηκε από το Συμβούλιο την 27η Νοεμβρίου 2003 η πρόοδος ήταν αργή όσον αφορά την πρόταση οδηγίας για την εισδοχή οικονομικών μεταναστών του Ιουλίου του 2001. Η πρόταση οδηγίας για την εισδοχή σπουδαστών θα συμπληρωθεί σύντομα με άλλη πρόταση οδηγίας της Επιτροπής για την εισδοχή ερευνητών.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης τόνισε την ανάγκη να εξεταστούν τα νόμιμα μέσα για τη μετανάστευση των υπηκόων τρίτων χωρών στην Ένωση, λαμβανομένης υπόψη της ικανότητας υποδοχής των κρατών μελών, εντός του πλαισίου της αυξημένης συνεργασίας με τις χώρες καταγωγής, που θα αποβούν ευεργετικά και για τις δύο πλευρές. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών του Οκτωβρίου σημείωσε την πρωτοβουλία της Επιτροπής σχετικά με τη διεξαγωγή μελέτης για τη σχέση μεταξύ νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης και κάλεσε τα κράτη μέλη, τις υπό προσχώρηση χώρες και τις υποψήφιες χώρες να συνεργαστούν πλήρως με την Επιτροπή για την επίτευξη του σκοπού αυτού. Σύμφωνα με το σχεδιασμό της Επιτροπής, η μελέτη πρέπει να ολοκληρωθεί την άνοιξη του 2004.

Η καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης παραμένει σε υψηλή θέση στην πολιτική ατζέντα και η συνολική προσέγγιση που προτείνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Ιουνίου για την ανάπτυξη κοινής πολιτικής για την παράνομη μετανάστευση, τη λαθραία μεταφορά και εμπορία ανθρώπων, τα εξωτερικά σύνορα και την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων, έγινε δεκτή από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης. Οι πρόσφατες συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη δημιουργία στρατηγικής για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων (αυτή η ειδική πτυχή θα μελετηθεί στην παράγραφο «πολιτική στον τομέα των εσωτερικών και των εξωτερικών συνόρων και στον τομέα των θεωρήσεων και Σένγκεν» της παρούσας εισαγωγής).

Σε απάντηση στο αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης, υπήρξε καταρχήν συμφωνία στο Συμβούλιο την 3η Οκτωβρίου 2003 όσον αφορά την πράξη για τη σύσταση του δικτύου αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης (ILO) και αναμένεται η τυπική έκδοση στα τέλη του έτους.

Στο πλαίσιο της εφαρμογής κοινής πολιτικής για την επιστροφή των παράνομων μεταναστών, στα συμπεράσματα της Θεσσαλονίκης σημειώθηκε ότι με την ενίσχυση της υπάρχουσας συνεργασίας θα μπορούσε να επιτευχθεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Τον Νοέμβριο επετεύχθη πολιτική συμφωνία επί της ιταλικής πρωτοβουλίας για την οργάνωση κοινών πτήσεων για την απομάκρυνση υπηκόων τρίτων χωρών που ευρίσκονται παράνομα στο έδαφος δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών. Επίσης, τον Νοέμβριο το Συμβούλιο εξέδωσε οδηγία για τη συνδρoμή σε περιπτώσεις διέλευσης για την απομάκρυνση αεροπορικώς.

Επίσης, επετεύχθη πολιτική συμφωνία στο Συμβούλιο την 6η Νοεμβρίου όσον αφορά την απόφαση του Συμβουλίου για τη θέσπιση των κριτηρίων και των πρακτικών λεπτομερειών εφαρμογής για την αντιστάθμιση των οικονομικών ανισορροπιών που προκύπτουν από την εφαρμογή της οδηγίας του Συμβουλίου 2001/40/ΕΚ σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων απομάκρυνσης υπηκόων τρίτων χωρών.

Επίσης, στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης σημειώνεται η ανάγκη θέσπισης μηχανισμών που αφορούν την πολιτική επιστροφής, συμπεριλαμβανομένου του χρηματοδοτικού στοιχείου. Συνεπώς, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών του Οκτωβρίου χαιρέτισε την πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει πρόταση, λαμβανομένων υπόψη των δημοσιονομικών προοπτικών, για την παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής για τον επαναπατρισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή είναι έτοιμη να προτείνει τη δημιουργία χρηματοδοτικού μέσου για τη διαχείριση της επιστροφής στον τομέα της μετανάστευσης.

Περαιτέρω, το 2004 η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τις ελάχιστες απαιτήσεις για τις διαδικασίες επιστροφής και την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων επιστροφής.

Όσον αφορά την ενσωμάτωση των θεμάτων μετανάστευσης στις σχέσεις της Ένωσης με τις τρίτες χώρες, η συνολική προσέγγιση όπως καθορίστηκε στο Τάμπερε και επιβεβαιώθηκε στη Σεβίλλη, τη Θεσσαλονίκη και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών του Οκτωβρίου του 2003 πρέπει να εφαρμοστεί περαιτέρω.

Η Επιτροπή συνέχισε να ενσωματώνει θέματα σχετικά με τη μετανάστευση στα κοινοτικά προγράμματα περιφερειακής συνεργασίας με τρίτες χώρες.

Επιπρόσθετα, τον Ιούνιο του 2003, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την καθιέρωση προγράμματος χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας προς τις τρίτες χώρες στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου. Οι εργασίες στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προχωρούν ταχέως ενόψει της έκδοσής της στην αρχή του επόμενου έτους.

Επιπλέον, το Συμβούλιο, για να υλοποιήσει τα συμπεράσματα της Θεσσαλονίκης, θα εγκρίνει μέχρι τα τέλη του έτους μηχανισμό αξιολόγησης για την παρακολούθηση των σχέσεων με τις τρίτες χώρες στον τομέα της καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης.

Τέλος, είναι σαφές ότι προκειμένου η Κοινότητα να είναι αποτελεσματική και να επιτύχει έγκαιρα αποτελέσματα κατά τις διαπραγματεύσεις των συμφωνιών επανεισδοχής με τις τρίτες χώρες και επομένως να βελτιώσει τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών, πρέπει να εκφράζεται με μια φωνή η οποία να βασίζεται σε πολυκλαδική προσέγγιση, που να καλύπτει διάφορες πολιτικές της ΕΕ.

Πρόσφατα σημειώθηκε πρόοδος με την υπογραφή συμφωνίας επανεισδοχής με το Μακάο τον Οκτώβριο του 2003 ενώ θα ακολουθήσει πολύ σύντομα η συμφωνία με τη Σρι Λάνκα. Η συμφωνία με το Χονγκ-Κόνγκ, που υπεγράφη τον Νοέμβριο του 2002 και η συμφωνία με το Μακάο, αναμένονται να τεθούν σε ισχύ στις αρχές του 2004. Περαιτέρω, επετεύχθη συμφωνία στις διαπραγματεύσεις με την Αλβανία στις αρχές του Νοεμβρίου. Επομένως, αναμένεται η έναρξη της συμφωνίας επανεισδοχής τον Δεκέμβριο του 2003.

Όσον αφορά την Κίνα κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής ΕΕ-Κίνας της 30ής Οκτωβρίου δρομολογήθηκε το μνημόνιο κατανόησης για το καθεστώς συμφωνηθέντος προορισμού, που αναμένεται να υπογραφεί πριν τα τέλη του έτους. Το μνημόνιο αυτό, με στόχο τη διευκόλυνση του ομαδικού τουρισμού στην Ευρώπη, περιλαμβάνει ρήτρα επανεισδοχής στην οποία ορίζεται ότι υπάρχει κρατική υποχρέωση της Κίνας να δέχεται εκ νέου αυτούς των οποίων έχει εκπνεύσει η άδεια διαμονής στο πλαίσιο της συμφωνίας και περιλαμβάνει τις διατάξεις που απαιτούνται για τον ομαλό επαναπατρισμό των ατόμων αυτών. Περαιτέρω, κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων υψηλού επιπέδου για την παράνομη μετανάστευση και εμπορία ανθρώπων, η Κίνα σημείωσε ότι είναι έτοιμη να συζητήσει το θέμα της επιστροφής στο πλαίσιο ειδικής συνεδρίασης των διαβουλεύσεων υψηλού επιπέδου για την επιστροφή και τη νόμιμη μετανάστευση που θα πραγματοποιηθεί το πρώτο εξάμηνο του 2004. Η Επιτροπή θα υποβάλει σχέδιο της μελλοντικής συμφωνίας επανεισδοχής προς την κινεζική πλευρά το συντομότερο δυνατό και ελπίζει ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την ειδική συνεδρίαση για την επιστροφή μπορεί να πραγματοποιηθεί ο πρώτος γύρος των επίσημων διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία επανεισδοχής.

Όσον αφορά τη Ρωσία και την Ουκρανία πραγματοποιήθηκαν τρεις γύροι διαπραγματεύσεων για την επανεισδοχή. Στην κοινή δήλωση σημειώθηκε ότι υπήρξε συμφωνία όσον αφορά τη συνέχιση των εργασιών για τη έγκαιρη σύναψη της συμφωνίας. Η Επιτροπή είναι αποφασισμένη να επιδιώξει την ταχεία σύναψη συμφωνίας και με τις δύο χώρες. Διεξήχθησαν προπαρασκευαστικές τεχνικές συζητήσεις με το Πακιστάν τον Οκτώβριο του 2003 και αναμένεται ότι οι διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία μπορούν να ξεκινήσουν στις αρχές του 2004.

Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση για την κοινή πολιτική επανεισδοχής στις αρχές του 2004, όπως ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών του Οκτωβρίου.

ΠΡΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Όσον αφορά τις αστικές υποθέσεις

Στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις, σημειώθηκε πρόοδος σύμφωνα με το αμοιβαίο πρόγραμμα αναγνώρισης. Η πρόσφατη έγκριση του κανονισμού για τη γονική μέριμνα και τις γαμικές διαφορές θα έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή των πολιτών, καθώς, όπως τονίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών της 16ης και 17ης Οκτωβρίου 2003, θα επιτρέπει την αναγνώριση και την εκτέλεση των εθνικών αποφάσεων σε όλη την Κοινότητα και επομένως θα ενισχύσει σε μεγάλο βαθμό την πρόσβαση των πολιτών στη δικαιοσύνη. Ο κανονισμός αυτός αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της διασφάλισης της αναγνώρισης και εκτέλεσης των αποφάσεων που αφορούν την επιμέλεια και την προστασία των ανηλίκων σε όλη την ΕΕ και η Επιτροπή επίσης εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι παράλληλα επιτεύχθηκε πρόοδος ενόψει της κύρωσης από τα κράτη μέλη της Σύμβασης της Χάγης του 1996 για τη γονική μέριμνα. Επίσης, στον τομέα του οικογενειακού δικαίου, η Επιτροπή σκοπεύει να επικεντρωθεί, στο άμεσο μέλλον, στις περιουσιακές πτυχές του οικογενειακού δικαίου.

Άλλη σημαντική πράξη είναι η οδηγία για την κρατική αποζημίωση των θυμάτων εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων της τρομοκρατίας, για την οποία σημειώθηκε σημαντική πρόοδος κατά τη διάρκεια της ιταλικής Προεδρίας. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η οδηγία αυτή αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα για τη θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων και επομένως για την εγγύηση της δίκαιης μεταχείρισης των θυμάτων εγκλημάτων.

Για τη βελτίωση της ευαισθητοποίησης του κοινού όσον αφορά την ισότιμη πρόσβαση στη δικαιοσύνη, εγκαινιάστηκε ενημερωτική εκστρατεία για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Επιπρόσθετα, από κοινού με το Συμβούλιο της Ευρώπης, η Επιτροπή καθόρισε την 25η Οκτωβρίου ως την Ευρωπαϊκή Ημέρα Αστικής Δικαιοσύνης και οργάνωσε δημόσιες εκδηλώσεις για την προώθησή της.

Μετά την έκδοση της οδηγίας σχετικά με τη νομική συνδρομή (ευεργέτημα πενίας) τον Ιανουάριο του 2003, η Επιτροπή έλαβε, όπως είχε ανακοινώσει, τα απαιτούμενα μέτρα εφαρμογής με την έκδοση απόφασης για τη δημιουργία εντύπου για τη διαβίβαση αιτήσεων τον Ιούνιο του 2003. Πριν τα τέλη του έτους θα υποβληθεί μια πρόταση, που θα αποβλέπει στη δημιουργία διαδικασίας της ευρωπαϊκής εντολής πληρωμής και η οποία θα περιλαμβάνει εναρμονισμένα έντυπα.

Όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής για τις μη αμφισβητούμενες αξιώσεις, αναμένεται κοινή θέση στο Συμβούλιο μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου του 2003 ενόψει της διαβίβασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και επίσημη έκδοση πριν το τέλος της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου.

Τέλος, την 22α Ιουλίου, η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση κανονισμού για το δίκαιο που εφαρμόζεται σε μη συμβατικές υποχρεώσεις (Ρώμη ΙΙ). Η πρόταση αυτή, η οποία είναι αποτέλεσμα εκτεταμένων διαβουλεύσεων, αποβλέπει στη διασφάλιση της εφαρμογής από τα δικαστήρια σε όλα τα κράτη μέλη των ίδιων κανόνων για τον καθορισμό του ουσιαστικού δικαίου το οποίο εφαρμόζεται σε διαφορές που αφορούν ευθύνη από αδικοπραξία. Επομένως, θα συμβάλλει στην καλύτερη διαφάνεια και στη δυνατότητα πρόβλεψης του τρόπου επίλυσης αυτού του είδους των διαφορών.

Όσον αφορά τις ποινικές υποθέσεις

Μετά την παρουσίαση, τον Φεβρουάριο του 2003, του Πράσινου Βιβλίου σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις υπέρ υπόπτων και κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη δημόσια ακρόαση της 16ης Ιουνίου 2003 και τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Νοέμβριο του 2003, η Επιτροπή ετοιμάζεται να υποβάλει πρόταση απόφασης πλαισίου για τις δικονομικές εγγυήσεις. Το μέτρο θεωρείται ως πρώτο βήμα που θα το ακολουθήσουν άλλα μέτρα για την εφαρμογή του προγράμματος αμοιβαίας αναγνώρισης. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα δύο Πράσινα Βιβλία, που θα καλύπτουν αντίστοιχα την κράτηση πριν από τη δίκη και την αναγνώριση και εκτέλεση των εναλλακτικών της κράτησης μέτρων καθώς και την προσέγγιση, αναγνώριση και εκτέλεση των ποινικών κυρώσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Περαιτέρω, συνεχίστηκαν οι συζητήσεις σχετικά με την ελληνική πρωτοβουλία για την «ne bis in idem». Στο ίδιο πλαίσιο, ζητήθηκε από την Επιτροπή να υποβάλει περαιτέρω πρωτοβουλίες όσον αφορά την αποφυγή συγκρούσεων δικαιοδοσίας.

Η Επιτροπή Θα υποβάλει τον Δεκέμβριο του 2003 την πρώτη έκθεσή της σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης-πλαισίου για το καθεστώς των θυμάτων στο πλαίσιο των ποινικών διαδικασιών.

Στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων κατά το προδικαστικό στάδιο της ποινικής διαδικασίας, το Συμβούλιο εξέδωσε τον Ιούλιο του 2003 την απόφαση πλαίσιο σχετικά με τη δέσμευση των περιουσιακών και αποδεικτικών στοιχείων. Το Νοέμβριο του 2003 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση απόφασης πλαισίου για το ευρωπαϊκό ένταλμα συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων για τη συγκέντρωση αντικειμένων, εγγράφων και δεδομένων, με σκοπό τη χρησιμοποίησή τους σε ποινικές διαδικασίες. Η ιδέα που διέπει το ευρωπαϊκό ένταλμα είναι ότι αυτό συνιστά ένταλμα που μπορεί να εκδίδεται από δικαστική αρχή ενός κράτους μέλος και να αναγνωρίζεται και εκτελείται άμεσα από δικαστική αρχή άλλου κράτους μέλους.

Ένας από τους στόχους του Τάμπερε είναι να μην μπορούν πλέον οι εγκληματίες να βρίσκουν ασφαλή καταφύγια, τα οποία δημιουργούνται από τις διαφορές στις εθνικές νομοθεσίες. Σε αυτό το πλαίσιο και επίσης σε σχέση με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, είναι σημαντικό να σημειωθεί η υποχρέωση των κρατών μελών να εφαρμόσουν την απόφαση πλαίσιο για το ένταλμα σύλληψης της ΕΕ μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2003. Μέχρι σήμερα μόνο λίγα κράτη μέλη έχουν λάβει τα απαραίτητα μέτρα. Το 2004 η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση για την εθνική εφαρμογή αυτής της απόφασης πλαισίου.

Η καταπολέμηση της εγκληματικότητας σε επίπεδο Ένωσης

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών, του Οκτωβρίου 2003, ζήτησε τη συνέχιση των προσπαθειών με στόχο τη στενότερη αστυνομική, δικαστική και τελωνειακή συνεργασία και την ενίσχυση της συνεργασίας για την επιβολή του νόμου, ιδίως όσον αφορά την επιχειρησιακή καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας.

Όσον αφορά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η Επιτροπή είναι έτοιμη να υποβάλει έκθεση για την εφαρμογή της απόφασης πλαισίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, που εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2002. Επιπλέον, στα τέλη του έτους, η Επιτροπή σχεδιάζει να υποβάλει ανακοίνωση σχετικά με την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, που θα συνοδεύεται από πρόταση απόφασης για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την τρομοκρατία.

Ως προς το επιχειρησιακό μέτωπο συνεργασίας, κατά τη διάρκεια της Ιταλικής Προεδρίας προχώρησαν οι εργασίες στο σχέδιο πολυεθνικών ειδικών ομάδων για την ανταλλαγή πληροφοριών για τους τρομοκράτες, ιδίως όσον αφορά τη λειτουργία των ομάδων αυτών.

Όσον αφορά την Ευρωπόλ, η πράξη του Συμβουλίου για την τροποποίηση της σύμβασης Ευρωπόλ σε μεγάλο αριθμό τομέων προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητά της εκδόθηκε τον Νοέμβριο του 2003.

Ως προς τα τελωνεία, τον Οκτώβριο του 2003, εκδόθηκε ψήφισμα για τη στρατηγική τελωνειακής συνεργασίας. Η Επιτροπή, από την πλευρά της σκοπεύει να υποβάλει σύντομα ανακοίνωση για το μέλλον της αστυνομικής και τελωνειακής συνεργασίας της ΕΕ.

Όσον αφορά την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος, η Επιτροπή είναι έτοιμη να υποβάλει ανακοίνωση για την πρόληψη και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος στον οικονομικό τομέα. Περαιτέρω, μόλις εκπονήθηκε έκθεση για την εφαρμογή της απόφασης πλαισίου για την καταπολέμηση της απάτης και της παραχάραξης των μέσων πληρωμής πλην των μετρητών, που έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από τα κράτη μέλη τον Ιούνιο του 2003.

Επιπλέον, η Επιτροπή είναι έτοιμη να εκδώσει έκθεση για την εφαρμογή της απόφασης πλαισίου για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τον προσδιορισμό, τον εντοπισμό, τη δέσμευση, την κατάσχεση και τη δήμευση των οργάνων και των προϊόντων του εγκλήματος.

Όσον αφορά την καταπολέμηση της δωροδοκίας, το Συμβούλιο εξέδωσε τον Ιούλιο του 2003 απόφαση πλαίσιο για τη δωροδοκία στον ιδιωτικό τομέα. Η Επιτροπή εξέδωσε την ανακοίνωσή της για κοινή πολιτική κατά της δωροδοκίας τον Μάιο του 2003. Περαιτέρω, η Επιτροπή υπέβαλε τον Δεκέμβριο του 2003 πρόταση απόφασης του Συμβουλίου με την οποία εξουσιοδοτείται η Κοινότητα να υπογράψει τη σύμβαση του ΟΗΕ για τη διαφθορά.

Ως προς τις υπόλοιπες σημαντικές πράξεις για την καταπολέμηση του εγκλήματος, η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της που δεν σημειώθηκε πρόοδος κατά τους τελευταίους μήνες όσον αφορά την έκδοση της απόφασης πλαισίου για το ρατσισμό και την ξενοφοβία.

Ορισμένες νέες πρωτοβουλίες εγκαινιάστηκαν κατά τη διάρκεια της Ιταλικής Προεδρίας και συμφωνήθηκαν ταχέως από το Συμβούλιο, ιδίως στους τομείς της δημόσια τάξης και του χουλιγκανισμού. Το πρώτο ψήφισμα αφορά την ασφάλεια στις συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και άλλων παρόμοιων εκδηλώσεων και το δεύτερο ψήφισμα αφορά τη χρήση από τα κράτη μέλη της απαγόρευσης πρόσβασης στους χώρους διεξαγωγής διεθνών ποδοσφαιρικών αγώνων.

Η Επιτροπή θα εκδώσει σύντομα ανακοίνωση για την πρόληψη του εγκλήματος. Ως προς το ευρωπαϊκό δίκτυο για την πρόληψη της εγκληματικότητας, πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη, τον Νοέμβριο του 2003, διάσκεψη που είχε σχεδιαστεί για την ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών.

Το φόρουμ για την πρόληψη του οργανωμένου εγκλήματος συνεδρίασε ορισμένες φορές. Τα θέματα που συζητήθηκαν αφορούν ιδίως την καταπολέμηση της πειρατείας και της παραχάραξης. την καταπολέμηση της δωροδοκίας. την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. την καταπολέμηση της λαθρεμπορίας όπλων. τη θωράκιση των προϊόντων κατά του εγκλήματος. την περιφερειακή ανάπτυξη και την πρόληψη του εγκλήματος. τις στατιστικές για το έγκλημα.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΘΕΩΡΗΣΕΩΝ, ΣΕΝΓΚΕΝ

Τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια που πραγματοποιήθηκαν στη Σεβίλλη το 2002 και στη Θεσσαλονίκη και τις Βρυξέλλες το 2003 τόνισαν και υπενθύμισαν το κοινό συμφέρον όλων των κρατών μελών να θεσπίσουν μια περισσότερο αποτελεσματική διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, ιδίως ενόψει της αύξησης της ασφάλειας των πολιτών εντός του εδάφους της ΕΕ.

Η Επιτροπή διαδραμάτισε πολύ ενεργό ρόλο σε αυτόν τον τομέα, που κορυφώθηκε με την πρόταση για τη σύσταση ευρωπαϊκού οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα την 11η Νοεμβρίου του 2003. Ο οργανισμός αυτός αποβλέπει ειδικότερα στη βελτίωση της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι υπεύθυνες για τον έλεγχο και την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών. Η πρόταση αυτή βασίζεται στην πείρα του κοινού φορέα των ενασχολούμενων με τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών του Οκτωβρίου του 2003 ζήτησε από το Συμβούλιο την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας επί των κυριοτέρων στοιχείων μέχρι τα τέλη του έτους. Το Συμβούλιο συμφώνησε επί των κυριότερων στοιχείων για τον οργανισμό στα συμπεράσματά του της 27ης Νοεμβρίου 2003.

Επίσης, σημειώθηκε πρόοδος ως προς τη σύσταση εναέριου συνοριακού κέντρου. Όσον αφορά τα θαλάσσια σύνορα, θα συσταθούν δύο χωριστά κέντρα, ένα στην Ελλάδα για την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και ένα στην Ισπανία για την περιοχή της δυτικής Μεσογείου και για όλες τις άλλες θαλάσσιες συνοριακές περιοχές.

Περαιτέρω, με βάση τη μελέτη της Επιτροπής για τα θαλάσσια σύνορα, που υποβλήθηκε το Σεπτέμβριο του 2003, το Συμβούλιο συμφώνησε τον Νοέμβριο του 2003 επί προγράμματος εργασίας για αυτό το θέμα.

Σε συνδυασμό με τα προαναφερθέντα, οι εργασίες για την εφαρμογή του σχεδίου δράσης του Συμβουλίου για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων προχωρούν ταχέως και σε άλλα θέματα. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να υποβάλει πρόταση κανονισμού για το σύστημα πληροφοριών για τις θεωρήσεις (VIS) και διέθεσε δημοσιονομικούς πόρους για τη στήριξη αυτού του συστήματος πληροφοριών, της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και της εφαρμογής του προγράμματος δράσης για την επιστροφή, οι οποίες αποτελούσαν τις τρεις προτεραιότητες που καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Περαιτέρω, η Επιτροπή, εντός του πλαισίου των τρεχουσών δημοσιονομικών προοπτικών, θα συνεχίσει την εξέταση των δυνατοτήτων για περαιτέρω χρηματοδότηση αυτών των τομέων έως το 2006.

Το τελευταίο εξάμηνο υποβλήθηκαν άλλες προτάσεις της Επιτροπής για την ικανοποίηση των αιτημάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με την επίθεση σφραγίδων στα διαβατήρια και την τοπική διασυνοριακή κίνηση. Εκπονείται πρόταση για την αναδιατύπωση του κοινού εγχειριδίου εξωτερικών συνόρων.

Λόγω της ανάγκης να διασφαλιστεί η ασφάλεια των εγγράφων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να επιτύχει πολιτική συμφωνία έως τα τέλη του έτους σχετικά με δύο προτάσεις της Επιτροπής που υποβλήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2003 για την εισαγωγή βιομετρικών αναγνωριστικών στοιχείων στις θεωρήσεις και τις άδειες διαμονής των υπηκόων τρίτων χωρών. Με αυτή τη βάση, ο επόμενος στόχος είναι να καταστούν τα έγγραφα που χορηγούνται στους πολίτες της ΕΕ περισσότερο ασφαλή. Μετά τη θετική ανταπόκριση στο πλαίσιο του Συμβουλίου όσον αφορά την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα σε αυτόν τον τομέα, η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει σύντομα άλλη πρόταση για την εισαγωγή βιομετρικών αναγνωριστικών στοιχείων στα διαβατήρια. Αυτή η εργασία θα διευκολύνει τις συνεχιζόμενες συζητήσεις επί αυτού του θέματος σε διεθνές επίπεδο και τη συνεργασίες με τρίτες χώρες.

Όσον αφορά τη δημιουργία του νέου, δεύτερης γενιάς, συστήματος πληροφοριών Σένγκεν (SIS II) συνεχίζονται οι εργασίες.

Για την ολοκλήρωση των ρυθμίσεων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση της ειδικής κατάστασης του θύλακα του Kaliningrad στο πλαίσιο της προοπτικής των μελλοντικών εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, η Επιτροπή είναι έτοιμη να εκδώσει απόφαση για την αποζημίωση κάθε πρόσθετης δαπάνης της Λιθουανίας που απορρέει από την εφαρμογή των κανονισμών για την καθιέρωση ειδικού εγγράφου διευκόλυνσης της διαμετακόμισης (DFT) και εγγράφου διευκόλυνσης της σιδηροδρομικής διαμετακόμισης (DFTF) σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 5 για τη χερσαία διαμετακόμιση μεταξύ της περιοχής του Kaliningrad και άλλων τμημάτων της Ρωσικής Ομοσπονδίας, το οποίο προσαρτάται στην πράξη προσχώρησης του 2003.

Προκειμένου να βελτιωθούν τα πρότυπα ασφάλειας στα μελλοντικά εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, για επτά από τις δέκα χώρες που έχουν υπογράψει τις συνθήκες προσχώρησης, θεσπίζεται ειδικός και πρόσθετος χρηματοδοτικός μηχανισμός για τη χρηματοδότηση ενεργειών που αφορούν την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν και τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων. Η Επιτροπή ολοκληρώνει τις αναγκαίες προπαρασκευαστικές εργασίες και θα εκδώσει σύντομα απόφαση για τη διαχείριση και εφαρμογή της διευκόλυνσης Σένγκεν.

Τέλος, όσον αφορά τις θεωρήσεις, το Συμβούλιο εξέδωσε τον Ιούλιο του 2003 τον κανονισμό σχετικά με τη διευκόλυνση των διαδικασιών έκδοσης θεώρησης για τα μέλη της ολυμπιακής οικογένειας ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα το 2004.

ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την έκδοση της οδηγίας σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια της ΕΕ. Μετά την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής τον Απρίλιο του 2003, το Συμβούλιο πέτυχε πολιτική συμφωνία τον Σεπτέμβριο και θα εγκρίνει κοινή θέση που θα διαβιβαστεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 2003.

Το μέτρο αυτό ανασυντάσσει σε μια ενιαία πράξη όλη την υφιστάμενη κοινοτική νομοθεσία για την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και θα απλουστεύσει σε μεγάλο βαθμό τις διοικητικές διαδικασίες προς τις οποίες οι πολίτες της ΕΕ και οι οικογένειές τους πρέπει να συμμορφώνονται όταν αποφασίζουν να μετακινηθούν και να διαμείνουν σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών του Οκτωβρίου του 2003 επαναβεβαίωσε τη σημασία της καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών και κάλεσε το Συμβούλιο να εκδώσει πρόταση της Επιτροπής για απόφαση πλαίσιο σε αυτό το θέμα, εάν είναι δυνατό μέχρι τα τέλη του 2003.

Πράγματι, τον Νοέμβριο του 2003 επετεύχθη πολιτική συμφωνία στο Συμβούλιο σχετικά με αυτή την απόφαση πλαίσιο για τη θέσπιση ελάχιστων διατάξεων σχετικά με τα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης των εγκλημάτων και τις ποινές που ισχύουν στον τομέα της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η έκδοση αυτής της πρότασης θα αποτελέσει σημαντικό επίτευγμα όσον αφορά την ολοκλήρωση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

Το Νοέμβριο του 2003, η Επιτροπή υπέβαλε ανακοίνωση σχετικά με το συντονισμό των ναρκωτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Καθώς το πρόβλημα αυτό είναι σύνθετο, πολυδιάστατο και αφορά πολλούς παράγοντες, ο αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ όλων αυτών είναι ουσιώδης. Απαιτείται το κατάλληλο επίπεδο συντονισμού τόσο εντός όσο και μεταξύ των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών. Ο συντονισμός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία της πολιτικής για τα ναρκωτικά, διότι βρίσκεται στο κέντρο τόσο της εθνικής όσο και της ευρωπαϊκής διαδικασίας λήψης αποφάσεων.

Το σχέδιο εφαρμογής που αφορά τη μείωση της προσφοράς και της ζήτησης ναρκωτικών, συνδέεται με την εφαρμογή του σχεδίου δράσης κατά των ναρκωτικών (2000-2004), εκδόθηκε από το Συμβούλιο τον Ιούνιο του 2003. Τα κράτη μέλη, η Επιτροπή, το ΕΚΠΝΤ και η Ευρωπόλ εφαρμόζουν τις ενέργειες που περιλαμβάνονται σε αυτό το σχέδιο. Τον Ιούνιο του 2003, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με την πρόληψη και τη μείωση των κινδύνων που συνδέονται με την εξάρτηση από τα ναρκωτικά.

Τον Οκτώβριο του 2003, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την τροποποίηση και αντικατάσταση της κοινής δράσης της 16ης Ιουνίου 1997 για τα συνθετικά ναρκωτικά.

Τέλος, τον Νοέμβριο του 2003, η Επιτροπή συμφώνησε με απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα ελέγχου και ποινικές κυρώσεις όσον αφορά τα νέα συνθετικά ναρκωτικά 2C-I, 2C-T-2, 2C-T-7 και TMA 2.

ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

Την 29η Οκτωβρίου 2003 πραγματοποιήθηκε η προσωρινή περάτωση του κεφαλαίου 24 για τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις με τη Βουλγαρία. Η διαδικασία παρακολούθησης θα συνεχιστεί μέχρι την προσχώρηση. Όσον αφορά τη Ρουμανία συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για το κεφάλαιο 24 και είναι ακόμα πιθανή η υποβολή σχεδίου κοινής θέσης έως τα τέλη του έτους.

Οι σχέσεις με την Τουρκία όσον αφορά τα θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων εντείνονται. Ορισμένες δραστηριότητες αποβλέπουν στην ενίσχυση του διαλόγου ΔΕΥ, συμπεριλαμβανομένων των αδελφοποιήσεων, σεμιναρίων και τεχνικών ομάδων εργασίας.

Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Ισλανδίας και του Βασιλείου της Νορβηγίας για την εφαρμογή ορισμένων διατάξεων της σύμβασης του 2000 για την αμοιβαία νομική συνδρομή και το πρωτόκολλό της του 2001. η υπογραφή αναμένεται έως τα τέλη του έτους.

Όσον αφορά τα Δυτικά Βαλκάνια, ο τομέας της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων είναι πιθανότατα ο πιο σημαντικός τομέας στις σχέσεις της ΕΕ με αυτές τις χώρες επί του παρόντος, όπως αναφέρεται και στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης. Η ανάπτυξη μιας στρατηγικής καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος αποτελεί μία από τις προτεραιότητες του προγράμματος δράσης και η Επιτροπή ενεργοποιείται προετοιμάζοντας νέα μέτρα ενίσχυσης των θεσμικών ικανοτήτων. Η διαχείριση των συνόρων, τα θέματα που αφορούν τη δικαιοσύνη και τη μετανάστευση έχουν επίσης σημαντική προτεραιότητα για τεχνική ενίσχυση. Την 28η Νοεμβρίου 2003 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ της τρόικας των υπουργών δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων. Επιπλέον, το σχέδιο δράσης της ΕΕ κατά των ναρκωτικών για τα Βαλκάνια εγκρίθηκε από το Συμβούλιο από τον Ιούνιο του 2003.

Η ανά εξάμηνο σύνοδος κορυφής με τη Ρωσία πραγματοποιήθηκε την 6η Νοεμβρίου 2003. Μεταξύ των θεμάτων υπό συζήτηση περιλαμβανόταν η πρόοδος που σημειώθηκε το 2003 σε σχέση με τη διέλευση προσώπων από τον θύλακα του Kaliningrad. Χρειάζεται ακόμα περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Ως προς την Ουκρανία, σημειώθηκε πρόοδος κατά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης της ΔΕΥ και του πίνακα αποτελεσμάτων της.

Την 25η Ιουνίου 2003, υπεγράφησαν οι συμφωνίες μεταξύ της ΕΕ και των Ηνωμένων Πολιτειών για την έκδοση και τη δικαστική συνεργασία επί ποινικών θεμάτων.

Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τις συμφωνίες επανεισδοχής. η σχετική πρόοδος σημειώνεται στο κεφάλαιο με τίτλο «Μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης».

Όσον αφορά τα πολυμερή μέσα, το Συμβούλιο εξέδωσε τον Οκτώβριο του 2003 συμπεράσματα για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης και τις σχέσεις του με τις πράξεις του Συμβουλίου της Ευρώπης στον τομέα της έκδοσης.

Η σύμβαση του ΟΗΕ για το διεθνικό οργανωμένο έγκλημα άρχισε να ισχύει την 29η Σεπτεμβρίου 2003. Την 22α Αυγούστου 2003, η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας της σύμβασης του ΟΗΕ κατά του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος και των πρόσθετων πρωτοκόλλων της για τη διακίνηση ανθρώπων και τη λαθραία εισαγωγή μεταναστών.

Η σύμβαση του ΟΗΕ για τη διαφθορά αναμένεται να υπογραφεί μέχρι τον Δεκέμβριο του 2003.

Προτάσεις της Επιτροπής και πρωτοβουλίες των κρατών μελών στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων που έχουν ήδη εγκριθεί αλλά για τις οποίες αναμένεται να αναληφθεί δράση στα λοιπά όργανα της Ένωσης

Ο κατάλογος αυτός στοχεύει να υπογραμμίσει τις βασικές προτάσεις της Επιτροπής και τις πρωτοβουλίες των κρατών μελών για τις οποίες αναμένεται να αναληφθεί δράση από τα λοιπά όργανα της ΕΕ ή να πραγματοποιηθεί η επίσημη έγκρισή τους μετά την άρση των εθνικών επιφυλάξεων.

Κοινή πολιτική στον τομέα του ασύλου:

- Πρόταση οδηγίας για τις ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα

- Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών και των απάτριδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους

Κοινή πολιτική στον τομέα της μετανάστευσης και καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης :

- Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που αφορά τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τη μισθωτή απασχόληση και την άσκηση ανεξάρτητων οικονομικών δραστηριοτήτων

- Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που αφορά τον τίτλο παραμονής μικρής διάρκειας που χορηγείται στα θύματα της διευκόλυνσης της λαθρομετανάστευσης ή της διακίνησης ανθρώπων που συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές (πολιτική συμφωνία)

- Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τις σπουδές, την επαγγελματική κατάρτιση ή τον εθελοντισμό

- Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση των κριτηρίων και των πρακτικών λεπτομερειών εφαρμογής για την αντιστάθμιση των οικονομικών ανισορροπιών που προκύπτουν από την εφαρμογή της οδηγίας του Συμβουλίου 2001/40/EΚ σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων απομάκρυνσης υπηκόων τρίτων χωρών (πολιτική συμφωνία).

Εξωτερικά και εσωτερικά σύνορα, κοινή πολιτική στον τομέα των θεωρήσεων:

- Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες υπήκοοι τρίτων χωρών δύνανται να ταξιδεύουν ελεύθερα εντός του εδάφους των κρατών μελών για χρονική περίοδο που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες, με τη θέσπιση ειδικής άδειας ταξιδίου και με τον καθορισμό των προϋποθέσεων εισόδου ενόψει μετακίνησης που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες.

- Πρωτοβουλία του Βασιλείου της Ισπανίας ενόψει της έκδοσης μιας οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την υποχρέωση για τους μεταφορείς να γνωστοποιούν τα στοιχεία των μεταφερόμενων ατόμων

- Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1683/1995 για την καθιέρωση θεώρησης ενιαίου τύπου

- Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1030/2002 για την καθιέρωση αδειών διαμονής ενιαίου τύπου για τους υπηκόους τρίτων χωρών

- Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση υποχρέωσης για τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να προβαίνουν σε συστηματική σφράγιση των ταξιδιωτικών εγγράφων των υπηκόων τρίτων χωρών κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και την τροποποίηση για το σκοπό αυτό της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν και του κοινού εγχειριδίου

- Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών

- Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα μεταξύ των κρατών μελών

- Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη σύσταση ευρωπαϊκού οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα.

Ιθαγένεια της Ένωσης και προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων:

- Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών

Ένας αυθεντικός χώρος δικαιοσύνης στον τομέα του αστικού δικαίου:

- Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την αποζημίωση των θυμάτων αξιοποίνων πράξεων

- Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για τις μη αμφισβητούμενες αξιώσεις

Καταπολέμηση της εγκληματικότητας και δημιουργία ενός πραγματικού χώρου δικαιοσύνης στον τομέα των ποινικών υποθέσεων:

- Σχέδιο απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας (πολιτική συμφωνία)

- Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας

- Πρόταση απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου για τη θέσπιση ελάχιστων διατάξεων σχετικά με τα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης των εγκλημάτων και τις ποινές που ισχύουν στον τομέα της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών (πολιτική συμφωνία)

- Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας

- Πρόταση απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου για τις επιθέσεις κατά των συστημάτων πληροφοριών (πολιτική συμφωνία)

- Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου

- Πρόταση οδηγίας σχετικά με τη ρύπανση που προκαλείται από τα πλοία και τη θέσπιση κυρώσεων, ιδίως ποινικών, στην περίπτωση παραβάσεων στον τομέα της ρύπανσης

- Πρόταση απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου σχετικά με την ενίσχυση του ποινικού πλαισίου για την καταστολή της ρύπανσης που προκαλείται από τα πλοία

- Πρόταση απόφασης σχετικά με την ανάλυση και τη συνεργασία όσον αφορά τα κίβδηλα κέρματα ευρώ

- Πρόταση απόφασης πλαισίου σχετικά με το ευρωπαϊκό ένταλμα συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων για τη συγκέντρωση αντικειμένων, εγγράφων και δεδομένων με σκοπό τη χρησιμοποίησή τους στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών

- Πρωτοβουλία του Ηνωμένου Βασιλείου, της Δημοκρατίας της Γαλλίας και του Βασιλείου της Σουηδίας ενόψει της έκδοσης από το Συμβούλιο μιας απόφασης πλαισίου σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης στις χρηματικές κυρώσεις (πολιτική συμφωνία)

- Πρωτοβουλία του Βασιλείου της Δανίας ενόψει της έκδοσης από το Συμβούλιο ενός σχεδίου απόφασης πλαισίου σχετικά με τη δήμευση των οργάνων και των προϊόντων εγκλήματος (πολιτική συμφωνία)

- Πρωτοβουλία του Βασιλείου της Δανίας ενόψει της έκδοσης από το Συμβούλιο της απόφασης πλαισίου σχετικά με την εκτέλεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση των αποφάσεων δήμευσης

- Πρωτοβουλία του Βασιλείου της Δανίας για την έκδοση από το Συμβούλιο ενός σχεδίου απόφασης σχετικά με τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την έκπτωση από δικαιώματα

- Πρωτοβουλία της Ελληνικής Δημοκρατίας ενόψει της έκδοσης μιας απόφασης-πλαισίου του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή της αρχής "ne bis in idem".

2. ΚΟΙΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΑΣΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

Προτεραιότητες του Τάμπερε:

Για τους χωριστούς τομείς που όμως συνδέονται στενά, τον τομέα του ασύλου και τον τομέα των μεταναστεύσεων, πρέπει να εκπονήσουμε μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης υπενθύμισε επίσημα την αναγκαιότητα αυτή και καθόρισε συγκεκριμένες προθεσμίες για την έκδοση των νομοθετικών πράξεων.

2.1. Εταιρική σχέση με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται μια συνολική προσέγγιση των μεταναστευτικών ροών που να περιλαμβάνει τις πολιτικές πλευρές, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα θέματα ανάπτυξης στις χώρες και περιοχές καταγωγής και διέλευσης. Η εταιρική σχέση με τις τρίτες ενδιαφερόμενες χώρες θα αποτελέσει επίσης ένα καθοριστικό στοιχείο επιτυχίας της πολιτικής αυτής, με στόχο την προώθηση της συνεργασίας για την ανάπτυξη.

Από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε, τα θέματα που συνδέονται με τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις ενσωματώθηκαν με ειδικό τρόπο στα προγράμματα συνεργασίας με τις τρίτες χώρες (π.χ. τα έγγραφα εθνικής και περιφερειακής στρατηγικής που εκδόθηκαν από την Επιτροπή).

Στόχος: Αξιολόγηση των χωρών και περιοχών καταγωγής και διέλευσης προκειμένου να διατυπωθεί ειδική ολοκληρωμένη προσέγγιση για κάθε χώρα ή περιοχή

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.2. Ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου

Σκοπός είναι η διασφάλιση της πλήρους και συνολικής εφαρμογής της σύμβασης της Γενεύης, ώστε να εξασφαλίζεται ότι κανείς δεν θα αποστέλλεται πίσω εκεί όπου κινδυνεύει να υποστεί εκ νέου διώξεις, δηλαδή η τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης.

Επίσης, πρέπει να θεσπιστεί κοινή διαδικασία για το άσυλο και ενιαίο καθεστώς για τη χορήγησή του, που να ισχύει σε ολόκληρη την Ένωση.

Οι δευτερογενείς κινήσεις από τους αιτούντες άσυλο μεταξύ των κρατών μελών πρέπει να περιορισθούν.

Θα ενταθούν οι προσπάθειες με σκοπό τη σύναψη συμφωνίας για ένα καθεστώς προσωρινής προστασίας των ακουσίως μετακινηθέντων με βάση την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.

Στόχος: Καθορισμός του κράτους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης χορήγησης ασύλου

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.3. Δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών

Θα υπάρξει προσέγγιση των προϋποθέσεων εισδοχής και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών, η οποία θα βασίζεται σε από κοινού αξιολόγηση τόσο των οικονομικών και δημογραφικών εξελίξεων στην Ένωση όσο και της κατάστασης στις χώρες καταγωγής.

Η πολιτική ένταξης πρέπει να αποβλέπει στη χορήγηση στους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως στο έδαφος των κρατών μελών (και ιδίως σε αυτούς που διαμένουν νομίμως εκεί επί μακρό χρονικό διάστημα) δικαιωμάτων και υποχρεώσεων παραπλήσιων με τα δικαιώματα των υπηκόων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στην προαγωγή της καταπολέμησης των διακρίσεων, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4. Διαχείριση των μεταναστευτικών ροών

Η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών πρέπει να βελτιωθεί σε κάθε στάδιο με στενή συνεργασία με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάακεν υπενθύμισε τη σημασία που έχει η ένταξη της πολιτικής των μεταναστευτικών ροών στην εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ενίσχυση της καταπολέμησης της λαθρομετανάστευσης δια της πάταξης των ενεχόμενων εγκληματικών κυκλωμάτων και κατοχυρώνοντας ταυτόχρονα τα δικαιώματα των θυμάτων, και ζήτησε να αναπτυχθεί ένα σχέδιο δράσης με βάση την ανακοίνωση της Επιτροπής για την παράνομη μετανάστευση και την εμπορία ανθρώπων. Το Συμβούλιο της Σεβίλλης επιβεβαίωσε αυτούς τους προσανατολισμούς και ζήτησε τα μέτρα που λαμβάνονται να επιδιώκουν την ορθή ισορροπία μεταξύ, αφενός, μιας πολιτικής για την ένταξη των νομίμως εγκατεστημένων μεταναστών και μιας πολιτικής στον τομέα του ασύλου, η οποία θα τηρεί τις διεθνείς συμβάσεις, κυρίως δε τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και, αφετέρου, της αποφασιστικής καταπολέμησης της λαθρομετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων. Το Συμβούλιο ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση σχετικά με την αποτελεσματικότητα των δημοσιονομικών πόρων που διατίθενται σε επίπεδο Κοινότητας για τον επαναπατρισμό των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο των οποίων η αίτηση έχει απορριφθεί, για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και για σχέδια ασύλου και μετανάστευσης στις τρίτες χώρες. Η έκθεση συζητήθηκε κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3. ΈΝΑΣ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Προτεραιότητες του Τάμπερε

Το επιδιωκόμενο είναι να δοθεί στους πολίτες ένα κοινό αίσθημα δικαιοσύνης σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο πρέπει να γίνεται αντιληπτό ως μία διευκόλυνση της καθημερινής ζωής των πολιτών και ως μία δυνατότητα να ζητούνται ευθύνες από εκείνους που απειλούν την ελευθερία και την ασφάλεια των ατόμων και της κοινωνίας. Περιλαμβάνει τόσο την καλύτερη πρόσβαση στη Δικαιοσύνη όσο και την πλήρη δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών.

Στη σύνοδο κορυφής του Τάμπερε ζητήθηκε να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στη Δικαιοσύνη στην Ευρώπη και να καθιερωθούν μηχανισμοί προστασίας των δικαιωμάτων των θυμάτων. Ζητήθηκε, επίσης, να θεσπιστούν συστήματα αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων.

3.1. Καλύτερη πρόσβαση στη Δικαιοσύνη στην Ευρώπη

Ένας αυθεντικός χώρος δικαιοσύνης πρέπει να διασφαλίζει ότι τα άτομα και οι επιχειρήσεις μπορούν να προσφεύγουν στα δικαστήρια και στις αρχές κάθε κράτους μέλους τόσο εύκολα όπως στο δικό τους, χωρίς να εμποδίζονται ή να αποθαρρύνονται από την άσκηση των δικαιωμάτων τους λόγω της πολυπλοκότητας των νομικών και διοικητικών συστημάτων των κρατών μελών.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3.2. Αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων

Ένας αυθεντικός χώρος δικαιοσύνης πρέπει να παρέχει ασφάλεια δικαίου στα άτομα και στους οικονομικούς παράγοντες. Για το σκοπό αυτό οι αποφάσεις των δικαστηρίων πρέπει να τηρούνται και να εκτελούνται σε όλη την Ένωση.

Η αυξημένη αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων των δικαστηρίων και η αναγκαία προσέγγιση των νομοθεσιών θα διευκόλυναν τη συνεργασία μεταξύ των αρχών και τη δικαστική προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και θα επιτρέψουν, όπως επεσήμανε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάακεν, «την υπέρβαση των δυσκολιών που συνδέονται με τις διαφορές των νομικών συστημάτων». Για να διασφαλισθούν τα προαναφερόμενα, η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης πρέπει να αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο της δικαστικής συνεργασίας τόσο σε αστικές όσο και σε ποινικές υποθέσεις εντός της Ένωσης.

Όσον αφορά τις αστικές υποθέσεις:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3.3. Μεγαλύτερη σύγκλιση σε θέματα αστικού δικαίου

Για τη διευκόλυνση της δικαστικής συνεργασίας και τη βελτιωμένη πρόσβαση στη Δικαιοσύνη, ενδείκνυται να επιτευχθεί καλύτερη συμβατότητα και μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ των νομικών συστημάτων.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ

Προτεραιότητες του Τάμπερε και στρατηγική της ΕΕ κατά του οργανωμένου εγκλήματος στην αρχή της νέας χιλιετίας:

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε έκανε έκκληση για να επιτευχθεί ισορροπημένη ανάπτυξη σε όλη των Ένωση μέτρων κατά οιασδήποτε μορφής εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένου του σοβαρού οργανωμένου και διεθνικού εγκλήματος, με ταυτόχρονη προστασία της ελευθερίας και των νόμιμων δικαιωμάτων των ατόμων και των οικονομικών παραγόντων. Στο πλαίσιο αυτό η ειδική προσοχή εστιάζεται ιδιαίτερα στην "Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αρχή της νέας χιλιετίας" σχετικά με την πρόληψη και τον έλεγχο του οργανωμένου εγκλήματος. Μερικές συμπληρωματικές δράσεις οι οποίες υπερβαίνουν τα συμπεράσματα του Tάμπερε και εμφανίζονται αναγκαίες σύμφωνα με τις συστάσεις αυτής της στρατηγικής έχουν εισαχθεί σε αυτό το κεφάλαιο.

4.1. Πρόληψη του εγκλήματος στο επίπεδο της Ένωσης

Κάθε αποτελεσματική πολιτική για την καταπολέμηση οιασδήποτε μορφής εγκλήματος, οργανωμένου ή άλλου είδους, πρέπει να περιλαμβάνει και προληπτικά μέτρα που να καλύπτουν πολλές πτυχές του φαινομένου αυτού.

Ενδείκνυται η ένταξη των πτυχών της πρόληψης του εγκλήματος στις δράσεις και τα προγράμματα κατά του εγκλήματος σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο.

Η συνεργασία μεταξύ των εθνικών φορέων πρόληψης του εγκλήματος πρέπει να ενθαρρυνθεί, παράλληλα με τον καθορισμό ορισμένων τομέων δράσης πρωτεύουσας σημασίας.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.2. Εντατικοποίηση της συνεργασίας κατά του εγκλήματος

Σε έναν αυθεντικό χώρο δικαιοσύνης οι εγκληματίες δεν πρέπει να βρίσκουν τρόπους να εκμεταλλεύονται τις διαφορές στα δικαστικά συστήματα των κρατών μελών. Στο πλαίσιο της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάακεν αναφέρθηκε στη θέσπιση Πράσινης Βίβλου της Επιτροπής για μια ευρωπαϊκή εισαγγελική αρχή και κάλεσε το Συμβούλιο να την εξετάσει τάχιστα. Η Ευρωπαϊκή Συνέλευση πρότεινε στη Διακυβερνητική Διάσκεψη την εγγραφή στη μελλοντική συνταγματική συνθήκη της δυνατότητας σύστασης Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, που θα είναι αρμόδια ιδίως για την προστασία των κοινοτικών οικονομικών συμφερόντων.

Η παροχή στους πολίτες υψηλού επιπέδου προστασίας προϋποθέτει την εντατικοποίηση της συνεργασίας μεταξύ των αρχών που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή του νόμου. Για αυτό το σκοπό πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο αποδοτική η συνεργασία μεταξύ των αρχών των κρατών μελών κατά τη διερεύνηση διασυνοριακών υποθέσεων.

Η συνθήκη του Άμστερνταμ, με την παροχή περαιτέρω αρμοδιοτήτων στην Ευρωπόλ, αναγνώρισε τον ουσιώδη και κεντρικό ρόλο της στη διευκόλυνση της ευρωπαϊκής συνεργασίας για την πρόληψη και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.3. Καταπολέμηση ορισμένων μορφών εγκλήματος

Όσον αφορά το εθνικό ποινικό δίκαιο, οι προσπάθειες συμφωνίας όσον αφορά κοινούς ορισμούς, αξιόποινο και κυρώσεις πρέπει να εστιάζονται σε πρώτη φάση σε περιορισμένο αριθμό τομέων με ιδιαίτερη σημασία. Πρέπει να επιτευχθούν συμφωνίες όσον αφορά κοινούς ορισμούς, αξιόποινο και κυρώσεις ως προς το σοβαρό οργανωμένο και διεθνικό έγκλημα, για την προστασία της ελευθερίας και των νομίμων δικαιωμάτων των ατόμων και των οικονομικών παραγόντων. Εξάλλου, κατά τη συνεδρίαση της 27-28/9/01, το Συμβούλιο ανέλαβε τη δέσμευση να προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση στη συνολική μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθείται όσον αφορά την εναρμόνιση των ποινών και εξέδωσε στις 25-26 Απριλίου 2002 συμπεράσματα για την προσέγγιση που πρέπει να ακολουθηθεί για την εναρμόνιση των ποινών.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.4. Ειδική δράση κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες

Η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αποτελεί το θεμελιώδες στοιχείο του οργανωμένου εγκλήματος. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να θεσπιστούν μέτρα για την εκρίζωσή του όπου εμφανίζεται, και κυρίως συγκεκριμένα μέτρα για τον εντοπισμό, δέσμευση, κατάσχεση και δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος. Το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 21ης Σεπτεμβρίου 2001 υπογράμμισε επίσης τη σπουδαιότητα της καταπολέμησης της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

5. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΕΩΝ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 62 ΕΚ. ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΚΕΚΤΗΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΣΕΝΓΚΕΝ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6. ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ

Προτεραιότητες της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση των ναρκωτικών:

Το πρόβλημα των ναρκωτικών, το οποίο αποτελεί τόσο συλλογική όσο και ατομική απειλή, πρέπει να αντιμετωπιστεί με σφαιρικό, διεπιστημονικό και ολοκληρωμένο τρόπο. Η Επιτροπή, στην ανακοίνωση που εξέδωσε τον Νοέμβριο του 2002, προέβη σε ενδιάμεση αξιολόγηση του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά των ναρκωτικών (2000-2004), το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της Κοπεγχάγης. Η τελική αξιολόγηση θα υλοποιηθεί με τη βοήθεια των κρατών μελών, του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ) και της Ευρωπόλ.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

8. ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

Προτεραιότητες των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων του Τάμπερε και της Φέιρα:

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπογραμμίζει ότι όλες οι αρμοδιότητες και τα μέσα που διαθέτει, ιδίως στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων, πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά ολοκληρωμένο και συνεκτικό τρόπο για την εγκαθίδρυση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Οι πτυχές που αφορούν τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις πρέπει να συνεκτιμώνται κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των άλλων πολιτικών και δράσεων της Ένωσης.

Όσον αφορά τις μη υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες, η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες για την ένταξη με ειδικό τρόπο (και σύμφωνα με πολυετή προγραμματισμό) των θεμάτων που αφορούν τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις στα προγράμματα συνεργασίας της με τρίτες χώρες.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

9. ΆΛΛΕΣ ΑΝΑΛΗΦΘΕΙΣΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>