Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών για "Μία ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στο ηλεκτρονικό εμπόριο"»

(98/C 180/03)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών για «Μία ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στο ηλεκτρονικό εμπόριο» () 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 18ης Απριλίου 1997, να της ζητήσει την κατάρτιση γνωμοδότησης για το θέμα αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της της 11ης Ιουνίου 1997, να αναθέσει την προετοιμασία των σχετικών εργασιών στην υποεπιτροπή 3 «τηλεπικοινωνίες» 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CDR 350/97 rιv.) που υιοθέτησε η υποεπιτροπή 3 στις 13 Νοεμβρίου 1997 (εισηγητής: ο κ. Latva-Rasku) () 7

κατά την 22η σύνοδο ολομέλειας της 12ης και 13ης Μαρτίου 1998 (συνεδρίαση της 12ης Μαρτίου) υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Στόχος της ανακοίνωσης για «Μία ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στο ηλεκτρονικό εμπόριο» είναι να ενθαρρύνει τη σθεναρή ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ευρώπη. Αποσκοπεί δε στην παροχή μιας ομοιόμορφης πολιτικής βάσης για την μελλοντική κοινοτική δράση καθώς και στη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής θέσης για την επίτευξη παγκόσμιας συναίνεσης μέσω διεθνών διαπραγματεύσεων.

1.2. Αφετηρία της πρωτοβουλίας υπήρξαν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων καθώς και η κοινωνική και πολιτιστική πολυμορφία. Με την πρωτοβουλία αυτή προτείνεται ένας τρόπος προσέγγισης για την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου στην παγκόσμια αγορά.

1.3. Σύμφωνα με την πρωτοβουλία για την προώθηση του ηλεκτρονικού εμπορίου απαιτείται η έναρξη διαπραγματεύσεων και η λήψη πολιτικών μέτρων, η ενεργός προώθηση της διαλειτουργικότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, η θέσπιση ενός ρυθμιστικού και νομικού πλαισίου που να συμβάλλει στην τήρηση των αρχών της ενιαίας αγοράς, η προώθηση ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος και η αύξηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ ηλεκτρονικού εμπορίου και ηλεκτρονικής διαχείρισης.

1.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι με την αναμενόμενη ταχεία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου θα σημειωθούν μεγάλες εξελίξεις στην περιφέρεια και θα δοθούν πολλές δυνατότητες στους ευρωπαίους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις. Απαιτείται συνεπώς η λήψη πολιτικών μέτρων από τις περιφερειακές και εθνικές αρχές καθώς και από τα θεσμικά ευρωπαϊκά όργανα.

2. Κύρια σημεία της ανακοίνωσης

2.1. Το ηλεκτρονικό εμπόριο παρέχει προκλήσεις και δυνατότητες και καλύπτει δράσεις από τις οποίες ορισμένες είναι καθορισμένες, αλλά οι περισσότερες είναι νέες. Η γενίκευση της χρήσης του Internet επηρεάζει καθοριστικά τις δυνατότητες και τις μορφές εμπορίου.

2.2. Η ταχεία χρήση του άμεσου και του έμμεσου ηλεκτρονικού εμπορίου αποτελεί πρόκληση για τους εμπόρους, τη βιομηχανία και τις κυβερνήσεις. Το ηλεκτρονικό εμπόριο προϋποθέτει εξάλλου την ανάπτυξη αποτελεσματικών διαύλων διανομής.

2.3. Η χρήση του ενιαίου νομίσματος στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενισχύει τη θέση της Ευρώπης έναντι των κυριοτέρων ανταγωνιστών της και συμβάλλει στην εξάπλωση του ηλεκτρονικού εμπορίου.

2.4. Το άνοιγμα των τηλεπικοινωνιακών αγορών και ο ανταγωνισμός συμβάλλουν στην ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιακών υποδομών που είναι απαραίτητες για το ηλεκτρονικό εμπόριο.

2.5. Απαιτείται η διασφάλιση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικού εμπορίου σε παγκόσμια κλίμακα και η ανάπτυξη ασφαλών συστημάτων πληρωμών.

2.6. Η ύπαρξη ενιαίου ρυθμιστικού και νομικού πλαισίου είναι απαραίτητη σε όλη την επικράτεια της Κοινότητας. Πρέπει να εξασφαλιστεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των επιχειρήσεων στο ηλεκτρονικό εμπόριο με το να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση ασφαλούς τεχνολογίας και στη σύναψη διεθνών συμφωνιών.

2.7. Η προώθηση ευνοϊκού επιχειρηματικού πλαισίου για το ηλεκτρονικό εμπόριο θα επιτευχθεί με την αύξηση της συνειδητοποίησης, με την εκπαίδευση και την εκπόνηση πειραματικών σχεδίων. Η δημόσια διοίκηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ταχεία εφαρμογή του ηλεκτρονικού εμπορίου.

2.8. Οι ειδικές δράσεις αυτής της «ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας στο ηλεκτρονικό εμπόριο» εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των πρωτοβουλιών της κοινωνίας των πληροφοριών και στο κυλιόμενο πρόγραμμα δράσης. Πολιτικός στόχος της Επιτροπής είναι να εφαρμόσει αυτό το πλαίσιο τεχνολογικών, ρυθμιστικών και υποστηρικτικών δράσεων, επειγόντως, έως το έτος 2000.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η σημασία του ηλεκτρονικού εμπορίου

3.1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο διαδραματίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη διαδικασία ανάπτυξης της κοινωνίας των πληροφοριών και ότι παρέχει στην Ευρώπη τεράστιες δυνατότητες.

3.1.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει τη σημασία της αξιοποίησης των ισχυρών τομέων της Ευρώπης (π.χ. πολιτιστική πολυμορφία, ενιαία αγορά και ενιαίο νόμισμα, ισχυρές βάσεις σε τεχνολογία και σε υποδομές τηλεπικοινωνιών) προκειμένου να αντιμετωπίσει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό στον τομέα της πληροφορικής.

3.1.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στη σημασία που έχει η αξιοποίηση των αδυνατοτήτων που παρέχει το ηλεκτρονικό εμπόριο για τη συνοχή της Ευρώπης.

3.1.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει ωστόσο ότι η έντονη ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου παρέχει στις περιφέρειες δυνατότητες (όπως είναι η διεύρυνση της αγοράς, η βελτίωση της παροχής υπηρεσιών στις απομακρυσμένες περιοχές) αλλά ενέχει και κινδύνους (π.χ. συγκέντρωση του εμπορίου, αύξηση των διαφορών μεταξύ των περιφερειών της Ευρώπης). Κινδύνους ενέχουν επίσης οι έλεγχοι για τη νομιμότητα των αγαθών και των υπηρεσιών, λόγω των προβλημάτων που ενδεχομένως θα δημιουργήσει η εφαρμογή της τοπικής νομοθεσίας στην άσκηση του εμπορίου μέσω του Internet.

3.2. Υποδομή, τεχνολογία, υπηρεσίες

3.2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική τη μείωση των περιφερειακών διαφορών ως προς το κόστος, την ποιότητα και τη δυνατότητα πρόσβασης σε υποδομές και υπηρεσίες του ηλεκτρονικού εμπορίου, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης πρόσβαση απομακρυσμένων περιοχών σε παγκόσμιες αγορές και να υπερκεραστεί η περιφερειακή απομόνωση.

3.2.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει το ρόλο των διαρθρωτικών ταμείων της Ευρώπης για τη μείωση των διαφορών μεταξύ των περιφερειών και την παροχή ίσων ευκαιριών όσον αφορά την πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές.

3.2.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί σημαντική την οριζόντια ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου στο πλαίσιο των επιχειρήσεων και των δημόσιων διοικήσεων των περιφερειών, και τούτο σε πολλούς τομείς δράσης. Θεωρεί επίσης σημαντική για τις περιφέρειες την ανάπτυξη δράσεων για τη σύνδεση των αγροτικών και γεωργικών δραστηριοτήτων με το ηλεκτρονικό εμπόριο.

3.2.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι επείγει η τυποποίηση στον τομέα του ευρωπαϊκού ηλεκτρονικού εμπορίου προκειμένου να διασφαλιστεί η συμβατότητα σε παγκόσμια κλίμακα.

3.2.5. Πρέπει να διασφαλιστεί η ανάπτυξη εύχρηστων και φιλικών προς το χρήστη συστημάτων με τη συνεργασία των επιχειρήσεων, των καταναλωτών και του δημόσιου τομέα και λαμβανομένων υπόψη της πολιτιστικής πολυμορφίας και της πολυγλωσσίας.

3.3. Δημιουργία ευνοϊκού ρυθμιστικού πλαισίου για το ηλεκτρονικό εμπόριο

3.3.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής για την θέσπιση νομοθεσίας που να ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες των επιχειρήσεων και των καταναλωτών και τη διασφάλιση ταχείας, ευέλικτης και ασφαλούς ανάπτυξης για την εδραίωση της εμπιστοσύνης και την εξασφάλιση ελεύθερης πρόσβασης στην ενιαία αγορά.

3.3.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί σημαντική τη θέσπιση κοινής νομοθεσίας έτσι ώστε να ληφθούν υπόψη οι διάφορες πολιτιστικές και κοινωνικές ανάγκες των περιφερειών.

3.3.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι η εναρμόνιση των ρυθμίσεων που αφορούν τη λειτουργία των τραπεζών, η διασφάλιση αμοιβαίας αξιοπιστίας μεταξύ αγοραστών, πωλητών και τραπεζών, η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και του δικαιώματος εγκατάστασης, απαιτούν την λήψη νομοθετικών μέτρων για την εδραίωση της εμπιστοσύνης και την εξασφάλιση της πλήρους πρόσβασης στην ενιαία αγορά.

3.3.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα όσον αφορά τη λειτουργία του τοπικού φορολογικού συστήματος και του συστήματος ελέγχου του παράνομου εμπορίου, πτυχές που δεν έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη στην ανακοίνωση.

3.3.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα καθώς και το αποτελεσματικό και ασφαλές ηλεκτρονικό σύστημα πληρωμών επηρεάζουν πολύ θετικά την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου.

3.3.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει τη σημασία του ηλεκτρονικού εμπορίου για τη θέσπιση ενιαίας νομοθεσίας σε παγκόσμια κλίμακα καθώς και τη σημασία του έργου της Επιτροπής για την επίτευξη του στόχου αυτού.

3.4. Προώθηση ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος

3.4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι οι τοπικές αρχές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για την προώθηση του ηλεκτρονικού εμπορίου και τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος.

3.4.2. Οι περιφέρειες και οι δήμοι, που γνωρίζουν τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές της περιοχής τους, πρέπει να προωθήσουν τις δράσεις ευαισθητοποίησης, να υποστηρίξουν την ανάπτυξη σημαντικών ικανοτήτων όπως είναι η γνώση της χρήσης των δικτύων και κυρίως η ενθάρρυνση των ΜΜΕ να υιοθετήσουν νέες επιχειρηματικές μεθόδους, τεχνικές και καινοτομίες.

3.4.3. Προέχει να καταστούν γνωστές οι δυνατότητες που παρέχει το ηλεκτρονικό εμπόριο στις ΜΜΕ των περιφερειών με την ανάπτυξη της οργάνωσης των επιχειρήσεων και με την υποβολή πειραματικών σχεδίων.

3.4.4. Στην στρατηγική ανάπτυξης των περιφερειών και των επιχειρήσεων πρέπει να περιλαμβάνονται οι δυνατότητες που παρέχει το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για την προώθησή του.

3.4.5. Η δημόσια διοίκηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των περιφερειών με την υιοθέτηση θετικής και ενεργού στάσης όσον αφορά την προώθηση του ηλεκτρονικού εμπορίου όπως δείχνουν τα επιτεύγματα των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη Σουηδία. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει τις δυνατότητες που παρέχει το ηλεκτρονικό εμπόριο για την εξοικονόμηση πόρων και την αύξηση της ανταγωνιστικής ικανότητας σε επίπεδο κοινοτικών, εθνικών, περιφερειακών και τοπικών διοικήσεων.

3.4.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι ο δημόσιος τομέας έχει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, σε περιφερειακό επίπεδο, στην ανάπτυξη δικτύων πληροφορικής κυρίως στις απομακρυσμένες περιφέρειες.

3.4.7. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει την αύξηση των δυνατοτήτων που παρέχει το ηλεκτρονικό εμπόριο στους καταναλωτές των απομακρυσμένων περιοχών, αλλά εφιστά την προσοχή, αφενός, στη σπουδαιότητα των δράσεων που αφορούν τη μεταφορά και τη συντήρηση δικτύων και, αφετέρου, και στους κινδύνους που εγκυμονεί το ΗΕ για τη λειτουργία των τοπικών επιχειρήσεων.

3.4.8. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι πρέπει να συμμετέχει ενεργά στην εκτέλεση του προγράμματος IDA σχετικά με τους προσανατολισμούς που αφορούν την διαλειτουργικότητα και την εφαρμογή των διευρωπαϊκών δικτύων τηλεματικής για την ανταλλαγή στοιχείων μεταξύ των διοικήσεων, καθώς και σε άλλα ευρωπαϊκά σχέδια που αφορούν την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου.

4. Συμπεράσματα

Η Επιτροπή των Περιφερειών

4.1. εκτιμά ότι οι δυνατότητες που παρέχει το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι ύψιστης σημασίας για την ανάπτυξη των περιφερειών και την επίτευξη της συνοχής 7

4.2. υπογραμμίζει τη σημασία της ευρωπαϊκής συνοχής και της παγκόσμιας συναίνεσης για την προώθηση του ηλεκτρονικού εμπορίου χωρίς σύνορα 7

4.3. επισημαίνει τους κινδύνους αλλά και τις δυνατότητες που παρέχει το ηλεκτρονικό εμπόριο για την ανάπτυξη των περιφερειών 7

4.4. θεωρεί ότι η δημόσια διοίκηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προώθηση του ηλεκτρονικού εμπορίου και στη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος 7

4.5. επισημαίνει τη σημασία του ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου για την εδραίωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των επιχειρήσεων σε ένα τομέα που χαρακτηρίζεται από ταχεία τεχνολογική εξέλιξη 7

4.6. θεωρεί ότι η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και το ενιαίο νόμισμα θα συμβάλουν σημαντικά στην ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και στην αύξηση της ανταγωνιστικής ικανότητας της Ευρώπης.

Βρυξέλλες, 12 Μαρτίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() COM(97) 157 τελικό.

() Δεδομένου ότι ο κ. Latva-Rasku δεν είναι πλέον μέλος της Επιτροπής των Περιφερειών, τον αντικατέστησε ο κ. Koivisto κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 12ης Μαρτίου 1998.