Γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής µε θέµα την πρόταση κανονισµού
του Συµβουλίου σχετικά µε τη θέσπιση κοινοτικού προγράµµατος για την διατήρηση ,τον χαρακτηρισµό ,
την συλλογή και την χρησιµοποίηση των γενετικών πόρων στη γεωργία
[COM(2003) 817 τελικό — 2003/0321 (CNS)]
(2004/C 112/14)
Στις 13Ιανουαρίου 2004,το Συµβούλιο αποφάσισε σύµφωνα µε το άρθρο 37της συνθήκης περί ιδρύσεως της
Ευρωπαϊκής Κοινότητας ,να ζητήσει από την Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωµοδοτήσει για την
ανωτέρω πρόταση .
Το ειδικευµένο τµήµα «Γεωργία ,ανάπτυξη της υπαίθρου και περιβάλλον »,στο οποίο ανατέθηκε η προετοιµασία
των σχετικών εργασιών ,υιοθέτησε τη γνωµοδότησή του στις 4Μαρτίου 2004.Εισηγητής :οκ. VOSS.
Κατά την 407η σύνοδο ολοµέλειας της 31ης Μαρτίου και 1ης Απριλίου 2004 (συνεδρίαση της 31ης Μαρτίου
2004)η Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε µε 92ψήφους υπέρ ,3κατά και 3αποχές την
ακόλουθη γνωµοδότηση :
1.Εισαγωγή
1.1.Ο κανονισµός (ΕΚ)αριθ . 1467/94 του Συµβουλίου ,της
20ής Ιουνίου 1994,για τη διατήρηση ,τον χαρακτηρισµό ,τη συλ-
λογή και τη χρησιµοποίηση των γενετικών πόρων στη γεωργία δρο-
µολόγησε ένα πενταετές κοινοτικό πρόγραµµα που ολοκληρώθηκε
στις 31∆εκεµβρίου 1999.Με το πρόγραµµα δράσης ουσιαστικά η
Επιτροπή επανέλαβε πρωτοβουλίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίουτο οποίο ήδη κατά τη δεκαετία του 1980είχε επισηµάνει σε πολυά-
ριθµα ψηφίσµατά του το πρόβληµα της διείσδυσης γενετικώς τρο-ποποιηµένων οργανισµών και είχε προτείνει κοινοτικές πρωτοβου-
λίες προκειµένου να αντιµετωπισθεί η εξέλιξη αυτή .
1.2.Χάρη στο πρόγραµµα δράσης χρηµατοδοτήθηκαν 21
σχέδια .Τα περισσότερα από τα σχέδια αυτά αφορούσαν το
χαρακτηρισµό γενετικών πόρων ,
διαθέσιµων εκτός του φυσικού
τους περιβάλλοντος (ex situ). Οι συµµετέχοντες ήταν ιδίως τράπε-
ζες γονιδίων ,ερευνητικά ιδρύµατα και άλλοι χρήστες .Υπό την
αιγίδα των ερευνητικών ιδρυµάτων ,συµµετείχαν και µη κυβερνη-
τικοί οργανισµοί (ΜΚΟ ).
1.3.Όπως προβλεπόταν στον κανονισµό ,το πρόγραµµα δράσης
αξιολογήθηκε από οµάδα ανεξάρτητων εµπειρογνωµόνων .Η σχετική
έκθεση αξιολογεί το πρόγραµµα δράσης σε γενικές γραµµές θετικάαλλά συγχρόνως ζητεί τη συνέχιση και ενίσχυση των δράσεων και
περιλαµβάνει µεταξύ άλλων τις ακόλουθες προτάσεις :
—καλύτερη εξισορρόπηση των σχεδίων που αφορούν τα φυτά και
των έργων που αφορούν τα ζώα ,
—ενσωµάτωση της έννοιας της διατήρησης στο φυσικό περιβάλ-
λον (in situ) και στην εκµετάλλευση ,
—συνεκτίµηση των ιδιαιτεροτήτων των οικοπεριοχών (βιογεωγρα-
φικών περιοχών ),
—εντονότερη συµµετοχή των ΜΚΟ ,
—ενίσχυση του συντονισµού µεταξύ των κρατών µελών και της
Επιτροπής όσον αφορά τις διαπραγµατεύσεις και ενέργειες σε
επίπεδο FAO,—εντονότερος προσανατολισµός των µέτρων προς µια ευρύτερη
κάλυψη της συµµετοχής των κρατών µελών σε ορισµένη κατη-γορία σχεδίων .
1.4.Το Μάρτιο 2001,η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για ένα νέο
κοινοτικό πρόγραµµα την οποία όµως απέσυρε διότι τόσο το Ευρω-
παϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συµβούλιο είχαν αντιταχθεί στηνχρηµατοδότηση εθνικών µέτρων από το ΕΓΤΠΕ -Εγγυήσεις .Όµως ,
είχαν εκφραστεί υπέρ ενός εντονότερου ρόλου της Επιτροπής στοσυντονισµό και την εφαρµογή των νέων προγραµµάτων .
1.5.Η υπό εξέταση πρόταση κανονισµού προβλέπει ένα κοινο-
τικό πρόγραµµα δράσης τριετούς διάρκειας .Προτεραιότητα δίνεται
στα σχέδια όπου η χρησιµοποίηση γενετικών πόρων εξυπηρετεί τουςακόλουθους σκοπούς :
—διαφοροποίηση της παραγωγής στη γεωργία ,
—βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων ,
—αειφόρος διαχείριση και χρησιµοποίηση των φυσικών και γεωρ-
γικών πόρων ,
—βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και του τοπίου ,
—προσδιορισµός των προϊόντων που επιτρέπουν νέες χρήσεις και
δηµιουργούν νέες αγορές .
1.6.Η εκτέλεση του προγράµµατος πρέπει απαραίτητα να περι-
λαµβάνει στοχοθετηµένες και συντονισµένες δράσεις καθώς και
συνοδευτικά µέτρα .
2.Γενικές παρατηρήσεις
2.1.Η ΕΟΚΕ στη γνωµοδότηση (
1)της 24ης Απριλίου 2002για
την πρόταση της Επιτροπής [COM(2001) 617 τελικό ]που απο-
σύρθηκε στη συνέχεια ,εξέφραζε την ικανοποίησή της και τόνιζε
«…ότι η απώλεια γενετικών πόρων στη γεωργία συνεχίζεται ανεµ-
πόδιστα και ότι συνεπώς επιβάλλεται να καταβληθούν προσπάθειεςαφενός για τον χαρακτηρισµό ,την καταγραφή και τη διατήρηση
των γενετικών πόρων και αφετέρου για τη διασφάλιση της αξιο-ποίησης της γενετικής πολυµορφίας στις γεωργικές εκµεταλλεύ-
σεις».30.4.2004 C 112/47 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης EL
(1)ΕΕC 149της 21.6.2002, σ. 11-13.
2.2.Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η διαφύλαξη των γενετικών πόρων
αποκτά πρόσθετη σηµασία λόγω της προσεχούς διεύρυνσης της ΕΕσε δέκα νέα κράτη µέλη .Συγκεκριµένα ,η µεταβολή στη διαχείριση
του τεχνητού τοπίου στις εν λόγω χώρες µπορεί να θέσει σεκίνδυνο την ιδιαίτερη ποικιλοµορφία των γενετικών πόρων κατά την
γεωργική χρήση στις περιοχές αυτές .
2.3.∆εν διατίθεται ολοκληρωµένη γνώση για το ποιο γενετικό
δυναµικό περιλαµβάνεται στα γνωστά είδη που απειλούνται σε
µεγάλο βαθµό από εξαφάνιση .Η δυνατή χρήση ποικίλων και εν
µέρει άγνωστων µέχρι σήµερα χαρακτηριστικών αποτελεί τη βάσηγια την ποικιλόµορφη και προσαρµοσµένη στις τοπικές συνθήκεςγεωργική παραγωγή .
2.4.Υφίσταται έλλειµµα όσον αφορά τη συλλογή του γενετικού
δυναµικού στις βάσεις δεδοµένων και στην µεταξύ τους δικτύωση .
Η ΕΟΚΕ επισηµαίνει ότι απαιτούνται σαφέστεροι κανονισµοί όσον
αφορά τη χρήση και την οικονοµική αξιοποίηση των δεδοµένωνπου συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο του λόγω προγράµµατος .
2.5.Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι στην υπό
εξέταση πρόταση κανονισµού δίνεται βαρύτητα στην διατήρηση τωνγενετικών πόρων τόσο στο φυσικό περιβάλλον (in situ) όσο και
στην εκµετάλλευση .Ειδικότερα ,ο κανονισµός συνάδει µε το συνο-
λικό σχέδιο δράσης του Οργανισµού Επισιτισµού και Γεωργίας των
Ηνωµένων Εθνών (FAO) (
1)του 1996.Η ΕΟΚΕ ζητεί επίσης να
υπογραµµισθούν εντονότερα τέτοιου είδους µέτρα .
2.6.Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι οι εργασίες
των ΜΚΟ συνεκτιµούνται περισσότερο στο πρόγραµµα .
2.7.Η ΕΟΚΕ στη γνωµοδότηση της 25ης Απριλίου 2002
ανέφερε τα εξής :«Παράλληλα µε αυτή την επιστηµονική προσέγγιση
κρίνεται τουλάχιστο εξίσου αναγκαίο να διασφαλισθεί η χρήση τηςπολυµορφίας των γενετικών πόρων στη γεωργία µε την προώθηση ,
στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ ,µεθόδων που να
σέβονται το περιβάλλον ,όπως η εναλλαγή ποικιλόµορφων καλλιερ-
γειών ».Παρόµοια µέτρα θα πρέπει να ληφθούν προκειµένου να
συνεχισθεί η εκτροφή φυλών κατοικίδιων ζώων που αρχίζουν νασπανίζουν .Η«διαφύλαξη µέσω της διατροφής »µπορεί να αποτελέ-
σει ένα σηµαντικό τµήµα µιας νέας συνειδητοποιηµένης ποικιλοµορ-
φίας στην ευρωπαϊκή διατροφική νοοτροπία .
2.8.Κατά συνέπεια ,η ΕΟΚΕ υπογραµµίζει ότι οι δυνατότητες
που παρέχει ο δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ κατά τη στοχοθέτηση
της διατήρησης και της χρήσης των γενετικών πόρων ,θα πρέπει να
γίνουν ακόµη πιο σαφείς και πιο χρήσιµες .
3.Ειδικές παρατηρήσεις
3.1.Το προτεινόµενο τριετές πρόγραµµα 2004-2006 αναµένε-
ται να χρηµατοδοτηθεί µε 10εκατοµµύρια ευρώ που προέρχονται
από τη θέση 3του προϋπολογισµού για τον τοµέα των εσωτερικών
πολιτικών .Η ΕΟΚΕ εύχεται να αναλάβει η Επιτροπή αρκούντως
ενεργό ρόλο κατά την εφαρµογή του προγράµµατος .Η ΕΟΚΕ
θεωρεί ότι η χρηµατοδότηση σε σχέση µε την πρόταση της 22ας
Νοεµβρίου 2001 (10 εκατοµµύρια ευρώ ετησίως για πέντε έτη )
είναι περιορισµένη και ελπίζει ότι θα αυξηθούν οι πιστώσεις το2005.3.2.Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η Επιτροπή µακροπρόθεσµα οφείλει να
στηρίξει και να συντονίσει τις απαραίτητες δραστηριότητες στασηµερινά και στα νέα κράτη µέλη .Σε αυτές δεν περιλαµβάνονται
µόνο προγράµµατα και σχέδια που χρηµατοδοτούνται από τοκράτος αλλά και πολυάριθµα δίκτυα ΜΚΟ που διαδραµατίζουν
σηµαντικό ρόλο στην διατήρηση και την βελτιωµένη χρήση της
γενετικής πολυµορφίας στο πλαίσιο της βιώσιµης γεωργίας .
3.3.Με τον εν λόγω κανονισµό ,η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα συµ-
µορφωθεί εν µέρει µε τις υποχρεώσεις της οι οποίες απορρέουν απότις σχετικές διεθνείς συνθήκες των Ηνωµένων Εθνών (Συνολικό
σχέδιο δράσης του FAO/GPA και Σύµβαση για τη βιοποικιλότητα /
Ρίο1992).Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή θα πρέπει πριν από τη
λήξη του εν λόγω προγράµµατος να υποβάλει εγκαίρως πρότασηγια τη συνέχισή του .Επίσης
,η Επιτροπή θα πρέπει να προβλέψει
τους κατάλληλους ανθρώπινους πόρους για την εφαρµογή του ενλόγω προγράµµατος .
3.4.Η ΕΟΚΕ επισηµαίνει ότι το εν λόγω πρόγραµµα κατέχει
ιδιαίτερη σηµασία λαµβανοµένων υπόψη των διαπραγµατεύσεων
της Κοινότητας στο ΠΟΕ σχετικά µε την προστασία των περιφε-ρειακών ονοµασιών προέλευσης και των κρατικών ενισχύσεων πουδεν στρεβλώνουν τον ανταγωνισµό .Αποτελεί συµβολή στην υλο-
ποίηση της πολυλειτουργικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας .
3.5.Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την ιδιαίτερη σηµασία του ανακοι-
νωθέντος από την Επιτροπή κανονισµού εφαρµογής των τροπο-
ποιηµένων οδηγιών 2002/53-57 και 66/401-401 σχετικά µε την
εισαγωγή την αγορά των σπόρων προς σπορά .Οι κανονισµοί αυτοί
έχουν επιπτώσεις στην πρόσβαση στα λεγόµενα «είδη προς
διατήρηση »και «µη εµπορικά είδη ».Κατόπιν πρωτοβουλίας του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ,εισήχθηκαν ειδικές ρυθµίσεις για την
επισήµανση και την εµπορία σπόρων που δεν πληρούσαν τα σχετικά
κριτήρια των πιστοποιηµένων ειδών .Κατά συνέπεια ,δεν µπορούν
πλέον να διατίθενται στο εµπόριο .Ο κανονισµός εφαρµογής για τις
προαναφερθείσες οδηγίες βρίσκεται σε προπαρασκευαστική φάσηαπό τον Νοέµβριο 2002.
3.6.Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να ελεγχθούν οι ρυθµίσεις
των εµπορικών κατηγοριών προκειµένου να διασφαλισθεί ότι δεν
εµποδίζουν την πρόσβαση στην αγορά των σπάνιων φυτικών και
ζωικών προϊόντων .
3.7.Πρέπει επίσης να διασφαλισθεί ότι όπως προβλέπει το
άρθρο 15της πρότασης κανονισµού ,οι ΜΚΟ συµµετέχουν ικανο-
ποιητικά στην επιτροπή για τη διατήρηση ,τον χαρακτηρισµό ,τη
συλλογή και την χρησιµοποίηση των γενετικών πόρων στη γεωργία .
3.8.Θα πρέπει στο άρθρο 9παράγραφος 2της πρότασης κανο-
νισµού ,να υπάρξει σαφής αναφορά στους γεωργούς .
3.9.Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει δύο εκθέσεις για
την λειτουργία της ΚΓΠ που να επιδιώκουν απαντήσεις στα ακό-λουθα ερωτήµατα :
α)Πώς µπορεί να διαµορφωθεί η χρηµατοδότηση για την ανάπτυξη
της υπαίθρου έτσι ώστε να διασφαλίζεται η καλύτερη ενσωµά-τωση της καλλιέργειας σπάνιων φυτικών και της εκτροφής
ζωικών ειδών στην πολυλειτουργική γεωργία και στο σφαιρικό
πρόγραµµα διατήρησης και χρήσης των γενετικών πόρων ;30.4.2004 C 112/48 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης EL
(1)Συνολικό σχέδιο δράσης για τη διατήρηση και την βιώσιµη χρήση των
φυτικών γενετικών πόρων για την διατροφή και την γεωργία (GPA).
β)Ποιες είναι οι συνέπειες των µέτρων της ΚΓΠ στην γενετική ποι-
κιλοµορφία και ποιες αναµένεται να είναι οι επιπτώσεις από τηναποσύνδεση των ενισχύσεων και την πολλαπλή συµµόρφωση ;
3.10. Αν και δεν έχει ανακοινωθεί πρόγραµµα εργασίας για τον
κανονισµό ,η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τους λεπτο-
µερείς στόχους που προδιαγράφονται στην πρόταση .4.Συµπέρασµα
4.1.Η πρόταση κανονισµού της Επιτροπής λαµβάνει υπόψη σε
µεγάλο βαθµό τις προτάσεις των κρατών µελών ,του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής
Επιτροπής όσον αφορά την πρόταση της 22ας Νοεµβρίου 2001.Η
ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την νέα πρόταση κανονι-σµού και αναµένει ότι το πρόγραµµα θα υιοθετηθεί σύντοµα ,θα
εφαρµοστεί ,θα αξιολογηθεί και θα συνεχισθεί .
Βρυξέλλες ,3 1Μαρτίου 2004.
ΟΠρόεδρος
τηςΕυρωπαϊκήςΟικονοµικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
Roger BRIESCH
Γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανακοίνωση της Επι-
τροπής προς το Συµβούλιο ,το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ,την Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή και την
Επιτροπή των Περιφερειών για την εφαρµογή της οδηγίας 96/71/ΕΚ στα κράτη µέλη
[COM(2003) 458 τελικό ]
(2004/C 112/15)
Στις 25Ιουλίου 2003,και σύµφωνα µε το άρθρο 262της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ,
η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής γιαανωτέρω ανακοίνωση .
Το ειδικευµένο τµήµα «Απασχόληση ,κοινωνικές υποθέσεις ,δικαιώµατα του πολίτη »,στο οποίο ανατέθηκαν οι
προπαρασκευαστικές εργασίες ,υιοθέτησε τη γνωµοδότησή του στις 3Μαρτίου 2004µε βάση εισηγητική έκθεση
της κας LE NOUAIL MARLIERE.
Κατά την 407η σύνοδο ολοµέλείας της ,της 31ης Μαρτίου και 1ης Απριλίου 2004 (συνεδρίαση της 31ης Μαρ-
τίου 2004),η Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε µε 93ψήφους υπέρ ,1κατά και 5
αποχές ,την ακόλουθη γνωµοδότηση :
1.Εισαγωγή
Το πλαίσιο
1.1.Ηοδηγία
1.1.1. Η οδηγία σχετικά µε την απόσπαση των εργαζοµένων (
1)
υιοθετήθηκε το 1996από το Συµβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινο-
βούλιο .
1.1.2. Η οδηγία αναφέρεται στην επιδίωξη ισορροπίας µεταξύ
της διεύρυνσης των δυνατοτήτων ,για τις επιχειρήσεις ,να παρέχουν
υπηρεσίες σε άλλα κράτη µέλη και την κοινωνική προστασία τωνεργαζοµένων .Για το λόγο ,αυτό προσδιορίζει µια σειρά συνθηκών
απασχόλησης που θα πρέπει να διασφαλίζονται στους αποσπασµέ-
νους εργαζόµενους στην επικράτεια του κράτους υποδοχής ,όποια
και εάν είναι η νοµοθεσία που διέπει τη σύµβαση απασχόλησης τουαποσπασµένου εργαζόµενου .Η οδηγία προσδιορίζει ως απο-
σπασµένο εργαζόµενο τον εργαζόµενο ο οποίος ,κατά τη διάρκεια
περιορισµένης περιόδου ,εκτελεί την εργασία του στην επικράτεια
κράτους µέλους άλλου από αυτό στο οποίο εργάζεται συνήθως
(άρθρο 2παράγραφος 1).1.1.3. Ο κανονισµός (ΕΟΚ )αριθ . 1408/71 σχετικά µε το συντο-
νισµό της κοινωνικής ασφάλειας στο εσωτερικό της ΕΕ στα πλαίσιατης ελεύθερης διακίνησης των εργαζοµένων και των υπηρεσιών είχεκαθιερώσει την απόσπαση ως µια από τις δυνατότητες συνέχισηςτης κάλυψης από την κοινωνική ασφάλεια στο κράτος διαµονής ,σε
περίπτωση κατά την οποία ένας εργαζόµενος απασχολείται σε άλλο
κράτος µέλος για µέγιστη περίοδο 12µηνών (
2)ή18υπό ορισµέ-
νες προϋποθέσεις .
1.1.4. Η οδηγία 96/71/ΕΚ πραγµατεύεται τον πρακτικό συντονι-
σµό των συνθηκών εργασίας των αποσπασµένων εργαζοµένων .Το
άρθρο 3αποτελεί τον κύριο πυρήνα του κειµένου και θεσπίζει τις
συνθήκες που εφαρµόζονται στους αποσπασµένους και µη εργαζό-µενους :
—µέσω των συνθηκών απασχόλησης που θεσπίζονται από νοµοθε-
τικές ,κανονιστικές η διοικητικές διατάξεις ,
—µε την πλήρωση των όρων που αναφέρονται στην οδηγία
96/71/ΕΚ,30.4.2004 C 112/49 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης EL
(1)Οδηγία αριθ . 96/71/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβου-
λίου ,της 16ης ∆εκεµβρίου 1996,όσον αφορά την απόσπαση εργαζοµέ-
νων στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών ,ΕΕL1 8της 21.1.1997. (2)Κανονισµός αριθ . 1408/71.