8. 8. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. € 208/51 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες η αντιπροσωπευομενοι, ψήφισαν υπέρ της γνωμοδότησης 
Απΐ3ΐο, Ατεπ3, Αΐ3ΐ(1ε-Ρεπ-εΐΓ3, ΒεΙίΓαπιι, ΒεΓεΠ3, Βεπΐ3$α)ηι, ΒίεβεΓ, Βοάάγ, Μπρέδημα Σαββοπούλου, Μπρεγιάννης, 
ΒΠ£3ΠΠ, ΙοΒο-ΒΓ3ηά3θ Κ. €31, ΟαΓΓοΙΙ, €3ν3ζζυΐι, €ε/Γ3α, ΟΗπχΐιε, €ΐ3νε1, (ο!ΐ35, €οποΐ5, (ιιΗΐΒ, Υαπ 03ΐπ, Ντάσης, 
ΟεΙΗοΓπεπιε, Οε ΤβνεππεΓ, Οο& δαηίοκ, ΌπΙ1ε3ΐιά, ϋΐΌΐιΙιη, Ουηεΐ, Υ3Π ΕεΙίεη, ΕΓΓΥ, Ευΐεη, Ρΐιιπι, ΡθΓ§3&, ΡΓ3πάι, θ3γειοι, 
ΟειιεηιεΗ, 0ΐ3ςοπιε11ι, ΟΙεχεηεΓ, Οοπιεζ Μ3Πΐηεζ, Η3ίηιηοικ1, Ηιΐΐςεηκ, ΗοαιΗιιχδ, ΗοΓ^εη, ]35αΗι&, ]εη!(ΐη5, Κίτσιος, 
1,31(3 Μ3Πΐη, ίίΓδεη, ΐ3υΓ, Εο)ε\ν$1α, ίο\ν, ίιιεΗειίι, Μ3<1<3ο<:1«, Μβιηείη, Μ3Γρ1εί-Μ35ΐ3, Μ3«ιη-Α1πιεη<1ΐΌ, Μ3«ιη-
€3$ΐε1ΐ3, ΜουΓβυεκ, ΜΙΙΗΓ, ΜιιΙΙεΓ, Μιιήιζ-θιΐ3Γ(ΐ3(1ο, ΜιίφΗχ, Νιείχεη Β., Νιείχεη Ρ., Νιειτΐ3υ5, ΝιεαννεηΗαιζε, ΝοοΓά\ν3ΐ, 
θΓ5ΐ, ΡεΓΓίη-ΡεΙΙείιετ, Πετρόπουλος, Πολύζος, ΡΓοεηςβ, ΡΓΟΠ1<, ΡΓουιηεηδ, Ραυτόπουλος, Κ.3η§οηι-Μ3θΗΐ3νε11ι, ΚοΒιηβοη, 
Κ,οιιζιεΓ, &3ΐιι, δοΗιηιιζ, δεΗηιε(1εΓ5, δεΗορ^εχ, 5ι1ν3, δρι^επ, δοάεΐιη, ΤιχιεΓ, Ταΐζει-, ν3ΐ1ε|ο-€3ΐάεΓοη, νβικίεη Βηου&ε, 
νεΐ38εο-Μ3ηςεΒο, ΥεκεΙΙιηο, Ψι&, Υνεπιε3ΐι, Ζιιίΐ3αΓ-Ν3Γν3ΐζ3 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι παρόντες ή εκπροσωπούμενοι, ψήφισαν κατά της γνωμοδότησης 
ΡΓ68Ι, 03Γ(1ηεΓ, ί3Π035ίΓε, ΜθΓεΐ3Π(Ι, Ροειοπ, Κοΐ3θ-Οοης3ΐνε5, 5(οπε-ΡιΐβΗ, Ταπιΐιη. 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι, απεσχον της ψηφοφορίας 
Α:εΐ5, ΑδριηβΠ, Βοΐ8$εΓεε, Ώοάά, Κεηη3, ΚίΓεΗίεΙά, ΚΓΟ^Γ, 0ε Νοπη3ηη, Να^εχΓε, Ρε3Γ«οη, ΡεΙΙεπεΓ, 53ΐπιοη, δεΗβάε-
Ροιι1$εη, δοΐβπ, Τιεπΐ3ηη. 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη χορήγηση χρηματοδοτικής 
στήριξης στην Πορτογαλία για ένα ειδικό πρόγραμμα ανάπτυξης της βιομηχανίας (ΡΕϋΙΡ)(') 
(88/€ 208/14) 
Στις 29 Απριλίου 1988, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή, με βάση το άρθρο 198 της Συνθήκης, να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Επειδή το Συμβούλιο που χρειάζεται να αποφασίσει για την εν λόγω πρόταση το συντομότερο δυνατό, 
εξήτηση από την ΟΚΕ να εκδώσει τη γνωμοδότηση της επειγόντως, ο κ. €&1 επιφορτίσθηκε, με την 
ιδιότητα του γενικού εισηγητή, να επεξεργασθεί σχέδιο γνωμοδότησης για τη σύνοδο ολομέλειας του 
Ιουνίου 1988. 
Κατά τη 256η σύνοδο ολομέλειας της της 1ης, 2ας και 3ης Ιουνίου 1988 (συνεδρίαση της 3ης Ιουνίου 
1988) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Ιστορικό 
1.1. Η Κοινότητα αναγνώρισε, κατά την υπογραφή της 
Συνθήκης προσχώρησης της Πορτογαλίας, την ιδιαιτερότητα 
των προβλημάτων της πορτογαλικής οικονομίας και κατάρ­
τισε ένα ειδικό δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης της πορτο­
γαλικής γεωργίας, ενώ δέχθηκε ότι «στη βιομηχανία επιβάλ­
λεται μια ανάλογη προσπάθεια, για τον εκσυγχρονισμό του 
παραγωγικού τομέα και την προσαρμογή στην πραγματικό­
τητα της Ευρωπαϊκής και διεθνούς οικονομίας. 
(') ΕΕαριθ Ο 120 της 7. 5. 1988, σ 9 1.2. Ένα πρώτο σχέδιο ειδικού προγράμματος ανάπτυξης 
της πορτογαλικής βιομηχανίας (ΡΕΟΙΡ) υπέβαλε το Φεβρου­
άριο του 1986 η πορτογαλική κυβέρνηση στην Επιτροπή. 
Τον Οκτώβριο του 1986, η Επιτροπή παρουσίασε στο Συμβού­
λιο μια Ανακοίνωση (έγγρ. (Χ)Μ(86) 552 τελικό) για το 
ΡΕΟΙΡ και, στις αρχές του 1987, απέστειλε μια ομάδα 
εμπειρογνωμόνων στην Πορτογαλία με την εντολή να καθορί­
σει τους αναπτυξιακούς άξονες προτεραιότητας των κοινο­
τικών παρεμβάσεων για την περίοδο 1988-1992, σύμφωνα με 
τη γενική μέθοδο του σχεδίου κανονισμού-πλαίσιο για την 
αναμόρφωση των διαρθρωτικών ταμείων. 
Αριθ. C 208/52 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 8. 88 
1.3. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε, στις 12 και 13 
Φεβρουαρίου 1988, εκτός από τις ενισχυμένες παρεμβάσεις 
μέσω των διαρθρωτικών ταμείων και των κοινοτικών δανείων, 
την αρχή μιας πρόσθετης χρηματοδότησης από τον προϋπο­
λογισμό για το PEDIP, ύψους 500 εκατομμυρίων ECU. 
Το Συμβούλιο αποφάσισε επίσης να αναθέσει στην Επιτροπή 
την επεξεργασία, σε στενή συνεργασία με την πορτογαλική 
κυβέρνηση, όλων των μέτρων που περιλαμβάνονται στο 
PEDIP. 
Η παρούσα πρόταση κανονισμού που υπέβαλε η Επιτροπή 
έχει σαν στόχο τη θέσπιση διατάξεων που θα διέπουν τη 
χρησιμοποίηση των εν λόγω συμπληρωματικών πόρων. 
1.4. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή παρακολού­
θησε με ιδιαίτερη προσοχή την προβληματική για το PEDIP. 
Κατά το 1987 και 1988, διάφοροι υπεύθυνοι της Επιτροπής 
ενημέρωσαν τους συμβούλους και συμμετείχαν στις εργασίες 
του τμήματος περιφερειακής ανάπτυξης για την πρόταση 
αυτή, πριν ακόμη ζητηθεί η γνώμη της ΟΚΕ από το Συμβού­
λιο. 
2. Γενικές σκέψεις 
2.1. Ο ειδικός χαρακτήρας των δυσχερειών που αντιμετω­
πίζει η πορτογαλική βιομηχανία στο πλαίσιο της ένταξης 
της στην Κοινότητα απορρέει από τις διαρθρωτικές διαφορές 
της (χαμηλή συνολική παραγωγικότητα, υπερβολικά μεγάλη 
παρουσία των παραδοσιακών τομέων, ανεπαρκής βασική 
υποδομή και εκπαίδευση και κατάρτιση των εργαζομένων, 
αρχαϊκές μέθοδοι παραγωγής, διοίκησης και εμπορίας, αυξα­
νόμενη ενεργειακή και τεχνολογική εξάρτηση, ανεπάρκεια 
ίδιων κεφαλαίων και ικανότητας αυτοχρηματοδότησης των 
επιχειρήσεων, μεγάλη διοικητική δυσκαμψία, περιορισμένη 
έκταση διεθνοποίησης κλπ.). 
Εν τω μεταξύ σε ολόκληρη την κοινοτική βιομηχανία κατα­
βλήθηκαν, εδώ και πολλά χρόνια, σημαντικές προσπάθειες 
εκσυγχρονισμού και αναδιάρθρωσης, πράγμα που αυξάνει 
περισσότερο τις δυσκολίες προσαρμογής μιας μικρής περιφε­
ρειακής χώρας, όπως η Πορτογαλία, της οποίας το ακαθά­
ριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) ισοδυναμεί με το 0,8 % περίπου 
του ΑΕΠ της Κοινότητας και της οποίας το κατά κάτοικο 
ΑΕΠ μόλις φθάνει το ένα τέταρτο του κοινοτικού μέσου όρου. 
Εν τούτοις 70 % των βιομηχανικών προϊόντων που εισάγονται 
στην Πορτογαλία προέρχονται ήδη από άλλες κοινοτικές 
χώρες. 
2.2. Εξάλλου, οι περιφερειακές επιπτώσεις της εσωτερικής 
αγοράς που θα δημιουργηθεί μέχρι το 1992 θα εντείνουν την 
πόλωση μεταξύ των περιοχών που παρουσιάζουν σταθερή 
αύξηση και των καθυστερημένων, των παρηκμασμένων ή των 
περισσότερο εύτρωτων περιοχών. 
Η μεγαλύτερη εξειδίκευση και οι οικονομίες κλίμακας που 
απορρέουν από αυτήν τείνουν να επιταχύνουν και να αυξή­
σουν τη διαδικασία συγκέντρωσης σ'αυτές τις περιοχές και να 
αυξήσουν τις περιφερειακές ανισότητες. Αποτελεί συνεπώς 
επιτακτική ανάγκη η καθιέρωση κατάλληλων μέσων για να 
εξασφαλισθεί η διοχέτευση μέρους αυτής της συγκέντρωσης 
στις περιοχές που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, μεταξύ των 
οποίων είναι και η Πορτογαλία. 2.3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκτιμά, στη 
γνωμοδότηση της του Νοεμβρίου 1987 για την αναμόρφωση 
των διαρθρωτικών ταμείων ('), ότι είναι αναγκαία, εκτός από 
τον διπλασιασμό των πόρων, η εξασφάλιση του συντονισμού 
των οικονομικών πολιτικών και μια μεγαλύτερη συνολική 
αύξηση της κοινοτικής οικονομίας. 
Η Επιτροπή αναγνώρισε ήδη από το 1978, στους γενικούς 
προσανατολισμούς της για τη διεύρυνση, ότι «η χρηματο­
δοτική ενίσχυση δεν έχει έννοια αν δεν ενταχθεί σε μια 
πολιτική» (2) και ότι μόνο μια συνολική προσέγγιση θα 
μπορούσε να συμβάλει θετικά στην οικονομική αναδιάρ­
θρωση. 
2.4. Η παραδοσιακή διάρθρωση της βιομηχανίας και το 
εντονότερο άνοιγμα της πορτογαλικής οικονομίας προς τα 
έξω μπορούν να αποτελέσουν θετικούς παράγοντες στη διαδι­
κασία αναδιάρθρωσης, αν εξασφαλιστεί μια λεπτομερής, 
επιλογή των στόχων και των προτεραιοτήτων των δράσεων 
που θα αναπτυχθούν. 
Η συνοχή και η καταλληλότητα των διάφορων κοινοτικών 
παρεμβάσεων στην Πορτογαλία αποτελεί συνεπώς τον όρο 
για να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, όπως 
επίσης αποτελεί επιτακτική ανάγκη για να εξασφαλιστεί η 
οικονομική σύγκλιση στην Κοινότητα, ακόμη περισσότερο 
μάλιστα επειδή οι χρηματοδοτικοί πόροι που πρόκειται να 
μεταφερθούν τα προσεχή έτη είναι πολύ σημαντικοί και θα 
έχουν σοβαρό αντίκτυπο στην Πορτογαλία, από μακροοικο­
νομική άποψη. 
2.5. Η κινητοποίηση του αναπτυξιακού δυναμικού αντι­
μετωπίζει αυξανόμενες δυσκολίες λόγω της διοικητικής 
δυσκαμψίας και των αρχαϊκών διαδικασιών λειτουργίας του 
κρατικού μηχανισμού και των διαρθρώσεων που βρίσκονται 
μεταξύ αυτού και των επιχειρήσεων. Στα πλαίσια αυτά οι 
δράσεις που πρόκειται να προταθούν στο βιομηχανικό τομέα 
πρέπει να καθοριστούν με τρόπο που να επιτρέπει, τη μετα­
βολή των διαδικασιών, την κατάρτιση υπεύθυνων λειτουρ­
γών, την ελαστικότητα των διαρθρώσεων, τον περιορισμό 
των διοικητικών διαδικασιών ώστε όλοι να επωφελούνται 
από την ενίσχυση της δυναμικής του τομέα. 
Η δυναμική αυτή απαιτεί επίσης ένα κλίμα εύνοιας για την 
ιδιωτική και συνεταιριστική οικονομική πρωτοβουλία. 
Με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθούν οι συνθήκες για την 
ενίσχυση της τεχνικής ικανότητας της χώρας όσον αφορά 
την επεξεργασία και εφαρμογή των μεγάλων σχεδίων, ικανό­
τητα που είναι αναγκαία για την κατάλληλη απορρόφηση 
των κοινοτικών πόρων και που επιβάλλει η μεγάλη έλλειψη 
έργων υποδομής. 
3. Κύρια σημεία του προγράμματος 
3.0. Η ΟΚΕ εγκρίνει την πρόταση κανονισμού του Συμβου­
λίου και, ειδικότερα, αποδέχεται τη συμφωνία για τους τέσσε­
ρις αναπτυξιακούς άξονες στους οποίους δίνεται προτεραιό­
τητα όπως καθορίζει το άρθρο 2 της πρότασης, και οι οποίοι 
ανταποκρίνονται στις ανάγκες στήριξης της πορτογαλικής 
βιομηχανίας ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν την εξασφάλιση 
ενός αποτελεσματικού συντονισμού και την ανάπτυξη συνερ­
γείων με άλλα εθνικά και κοινοτικά προγράμματα που συμ­
βάλλουν στην ανάπτυξη του συνόλου της πορτογαλικής οικο­
νομίας. 
(') ΕΕ αριθ. C 356 της 31. 12. 1987. 
(2) Έγγρ. COM(78) — Γενικές σκέψεις για τα προβλήματα της διεύ­
ρυνσης. 
8. 8. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 208/53 
3.1. Η επιτάχυνση της βελτίωσης της βασικής βιομηχανι­
κής υποδομής (άξονας κατά προτεραιότητα αριθ. 1) αποβλέπει 
στην κάλυψη των ποσοτικών και ποιοτικών ανεπαρκειών 
των δικτύων μεταφορών, του φυσικού περιβάλλοντος των 
επιχειρήσεων και της τεχνολογικής υποδομής. 
Τα έργα υποδομής που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν από 
το PEDIP σ'αυτούς τους τρεις τομείς, χωρίς να επηρεάζεται 
η έναρξη σχεδίων των οποίων είναι σαφής ο επείγων χαρα­
κτήρας, πρέπει να εντοπισθούν στο πλαίσιο ενός μεσοπρό­
θεσμου σχεδίου οδηγού χωροταξικού χαρακτήρα όσον αφορά 
τη βιομηχανία, όπως προβλέπεται στις σχετικές μελέτες που 
πραγματοποιούνται σήμερα, και επίσης περιλαμβάνεται στην 
επεξεργασία του νέου Προγράμματος Περιφερειακής 
Ανάπτυξης. 
Η δυνατότητα πρόσβασης στα δίκτυα διανομής ενέργειας, η 
ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός των τηλεπικοινωνιών (ιδιαί­
τερα μέσω του προγράμματος STAR), τα δίκτυα υδροδότησης, 
η αποχέτευση, οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας των βιομη­
χανικών αποβλήτων, όλα αυτά είναι απαραίτητα για να 
εξασφαλιστεί στις επιχειρήσεις το αναγκαίο περιβάλλον για 
την ποιοτική πρόοδο της βιομηχανικής ανάπτυξης και για 
τον έλεγχο των οικολογικών επιπτώσεων. 
Η δημιουργία ιδρυμάτων νέων τεχνολογιών, τεχνολογικού 
δυναμικού, τεχνικών κέντρων για τον εκσυγχρονισμό των 
παραδοσιακών βιομηχανιών, θα επιτρέψει την αύξηση των 
δυνατοτήτων έρευνας, θα βελτιώσει τη σύνδεση έρευνας-
επιχειρήσεων, θα εξασφαλίσει την ανταγωνιστικότητα και 
την ικανότητα ανανέωσης των υπαρχόντων βιομηχανιών και 
τη δημιουργία νέων βιομηχανιών και νέων θέσεων απασχό­
λησης. 
3.2. Η ενίσχυση των βάσεων της αρχικής και της συνεχούς 
επαγγελματικής κατάρτισης (άξονας προτεραιότητας αριθ. 2) 
ανταποκρίνεται στο ομόφωνο αίτημα των κοινωνικών εταί­
ρων και του δημόσιου τομέα. Οι ανάγκες του συστήματος 
εκπαίδευσης και κατάρτισης για νέες και περισσότερες δυνα­
τότητες αφορούν κυρίως την αρχική κατάρτιση των εργατών 
και τεχνιτών και τις ειδικές καταρτίσεις που συνδέονται με 
τη χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών. 
Οι στόχοι για την ανάπτυξη της βιομηχανικής παραγωγικό­
τητας και ποιότητας συνεπάγονται επίσης προγράμματα 
κατάρτισης, υγιεινής και ασφάλειας στην εργασία σε συνδυα­
σμό με το στόχο υπ' αριθμό 4. 
Τα στελέχη και οι υπεύθυνοι για την παραγωγή έχουν, 
γενικά, ανάγκη από κατάλληλη κατάρτιση στις νέες μεθόδους 
διοίκησης και οργάνωσης. 
Το καταρτιζόμενο λευκό βιβλίο για την επαγγελματική κα­
τάρτιση πρέπει να επιτρέψει να συγκεκριμενοποιηθούν όλες 
αυτές οι ανάγκες και τα αντίστοιχα μέσα σε συνεργασία με 
όλους τους ενδιαφερόμενους εταίρους. 
Η ενίσχυση του δικτύου των κέντρων επαγγελματικής κατάρ­
τισης, δημόσιων ή αναγνωρισμένων, για τις υπάρχουσες βιο­
μηχανίες, η ανάπτυξη και διαφοροποίηση της κατάρτισης 
των τεχνικών και των ανώτερων τεχνικών, η δημιουργία και 
λειτουργία κέντρων τεχνικής τελειοποίησης, όλα αυτά 
μπορούν να οδηγήσουν στην κατάρτιση τριών ολοκληρωμέ­
νων λειτουργικών κοινοτικών προγραμμάτων, για τα οποία η 
κοινοτική συμβολή δεν πρέπει να περιοριστεί στη χρηματο­
δοτική ενίσχυση αλλά και σε ανθρώπινο δυναμικό. 3.3. Η χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων (άξονας 
προτεραιότητας αριθ. 3) πρέπει να επιτρέψει κυρίως, την 
υπερνίκηση των δύο εμποδίων που αποτελούν η τεχνολογική 
καθυστέρηση και η ελλιπής βιομηχανική ποιότητα. Αν λη­
φθεί υπόψη το βραχύ χρονικό διάστημα που μας χωρίζει από 
το 1992 πρέπει επίσης να συμβάλει στην αναδιάρθρωση και 
τον εκσυγχρονισμό των υπαρχουσών βιομηχανιών και να 
εξασφαλίσει τη μελλοντική τους ανταγωνιστικότητα με ταυ­
τόχρονη διατήρηση του μέγιστου δυνατού αριθμού θέσεων 
απασχόλησης. 
Η υλοποίηση των ανωτέρω στόχων προϋποθέτει, παράλληλα, 
μία ενίσχυση του ίδιου κεφαλαίου και της ικανότητας αυτο­
χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και εκσυγχρονισμό των 
τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών κυκλωμάτων. Οι παρεμ­
βάσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων σε πολυάριθμα 
σχέδια είναι ανάγκη να συνοδεύεται από τεχνική στήριξη στη 
δημιουργία χρηματοδοτικών μέσων προσαρμοσμένων στις 
ανάγκες των επιχειρήσεων, από τα χρηματοδοτικά ιδρύματα 
και να συμβάλει στην ενίσχυση των μέτρων χρηματοοικο­
νομικής τεχνικής. 
Η χρηματοδότηση της τεχνολογικής καινοτομίας και η 
ανάλογη βιομηχανική επένδυση θα πραγματοποιηθούν με τη 
μορφή κρατικών ενισχύσεων. Μέσα στα πλαίσια των ποσών 
ανά τύπο σχεδίου, οι κοινοτικοί πόροι θα χρηματοδοτήσουν 
τμήμα των δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης, ανάπτυ­
ξης νέων προϊόντων και νέων διαδικασιών που θα μπορέσουν 
να συμβάλουν στη μεταφορά τεχνολογίας όπως επίσης και 
επενδύσεις που συνδέονται με την παραγωγή και απόκτηση 
διάφορων τύπων τεχνολογίας, προϊόντων ή «software». 
Ο καθορισμός «ανώτατων ορίων», ποσοστών χρηματοδότη­
σης, επακριβών κριτηρίων επιλεξιμότητας των επιχειρήσεων 
και σχεδίων και η χρησιμοποίηση κρατικών μορφών επιλο­
γής, πρέπει να εξασφαλίσουν στα συστήματα ενίσχυσης την 
αναγκαία αποτελεσματικότητα και την αποφυγή δύσκαμπτων 
διαδικασιών. 
Επίσης, η ενίσχυση στην ανάπτυξη της βιομηχανικής ποιό­
τητας των επιχειρήσεων θα πραγματοποιείται στην αγορά 
εργαστηριακού εξοπλισμού, στην καθιέρωση και ανάπτυξη 
της ποιότητας, στην εξάλειψη της αναποτελεσματικότητας 
στην πιστοποίηση των προϊόντων και στην χρησιμοποίηση 
νέων μέσων. 
Τέλος, οι τρόποι χρηματοδοτικής στήριξης του PEDIP στην 
αναδιάρθρωση των βιομηχανικών τομέων πρέπει να συμβι­
βάζονται με τις ενισχύσεις που χορηγούνται με βάση τις 
εθνικές ρυθμίσεις, και αυτοί οι χρηματοδοτικοί πόροι χρειά­
ζεται να είναι συμπληρωματικοί με τους πόρους που χορηγού­
νται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης 
(ΕΤΠΑ), μέσω του Εθνικού Προγράμματος Κοινοτικού Εν­
διαφέροντος (ΕΠΚΕ) και των επιδοτήσεων από την Ευρωπα­
ϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) των δανείων που χορηγού­
νται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). 
3.4. Η βελτίωση της παραγωγικότητας (άξονας προτεραιό­
τητας αριθ. 4) πρέπει να αποτελεί τον γενικό παρονομαστή 
ενός συνόλου διαφοροποιημένων δράσεων, που είναι όλες 
αναγκαίες, για τη βελτίωση της συνολικής παραγωγικότητας 
Αριθ. C 208/54 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 8. 88 
και της βιομηχανικής ποιότητας των πορτογαλικών επιχειρή­
σεων. Στόχος της βελτίωσης πρέπει να είναι ο δυναμισμός 
των ανθρώπινων πόρων, με ενίσχυση της επαγγελματικής 
κατάρτισης και παροχή κινήτρων και της δυνατότητας για 
ανάπτυξη πρωτοβουλιών καθώς και την αξιοποίηση των επαγ­
γελματικών προσόντων. Η πραγματοποίηση μελετών και η 
χρησιμοποίηση εξωτερικών συμβούλων μπορούν να συμβάλ­
λουν στον καθορισμό και την υλοποίηση αυτών των στόχων. 
Θα πρέπει κυρίως να διευκολυνθούν οι μικρομεσαίες επιχει­
ρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε μελέτες αγοράς και 
βιωσιμότητας, να προσφεύγουν σε συμβούλους για θέματα 
διοίκησης οργάνωσης και καινοτομίας και να ενισχύονται 
από εμπειρογνώμονες. Η δημιουργία κέντρων επιχειρήσεων 
και καινοτομίας μπορεί να συμβάλει σημαντικά προς αυτή 
την κατεύθυνση, όπως επίσης και η κατάρτιση στελεχών από 
την Πορτογαλία που θα εκπαιδευτούν σε άλλα κράτη μέλη. 
Πρέπει όμως να αναληφθούν και άλλες, σημαντικότερες, 
δράσεις για να δοθούν στην πορτογαλική βιομηχανία οι 
αναγκαίες δυνατότητες και τα μέσα. Η δημιουργία εργα­
στηρίων δοκιμών και μετρολογίας, η σύσταση οργανισμών 
τυποποίησης, πιστοποίησης, τεχνικού ελέγχου και αρωγής 
είναι αναγκαία για την εξασφάλιση της ποιοτικής προόδου. 
Είναι απαραίτητες οι πρότυπες δράσεις επίδειξης για την 
διάδοση των νέων τεχνολογιών. Η ενίσχυση των μέσων των 
οργανώσεων επιχειρηματιών και εργαζομένων είναι 
αναγκαία. 
Τέλος, ειδικά προγράμματα ανάπτυξης των νέων τεχνο­
λογιών, αξιοποίησης των φυσικών πόρων, ενίσχυσης και 
καλύτερης χρησιμοποίησης της εξοπλιστικής βιομηχανίας, 
ενεργοποίησης των παραγωγικών συστημάτων και διαδι­
κασιών, απαιτούν την κινητοποίηση σημαντικών μέσων προς 
το γενικότερο συμφέρον της βιομηχανικής ανάπτυξης. 
3.5. Όπως αναφέρεται στην πρόταση κανονισμού θα ήταν 
επιθυμητή η συγκέντρωση συμπληρωματικών πόρων στους 
άξονες 3 και 4. Ένας σωστός συντονισμός όλων των πόρων 
του PEDIP συνεπάγεται ότι τμήμα αυτών των πόρων θα συν­
δυάζεται με τους πόρους του ΕΤΠΑ για την πραγματοποίηση 
τεχνολογικής υποδομής και με τους πόρους του Ευρωπαϊκού 
Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) για την ενίσχυση των βάσεων 
επαγγελματικής εκπαίδευσης. Γενικότερα, απαιτείται συντο­
νισμός μεταξύ δράσεων του PEDIP και εκείνων των άλλων 
προγραμμάτων της Κοινότητας στην Πορτογαλία. 
Θα ήταν επίσης θετικό, η τεχνολογική υποδομή, τα χρηματο­
δοτικά μέσα και οι οργανισμοί για την παραγωγικότητα και 
την ποιότητα να ενταχθούν στα ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργα­
σίας, που βασίζονται στην εξειδίκευση και την συμπληρωμα-
τικότητα των κρατών μελών του. Αυτή είναι μια γενική προϋ­
πόθεση για τη σύγκλιση της πορτογαλικής βιομηχανικής 
ανάπτυξης με τις άλλες χώρες της Κοινότητας. 4. Ειδικές παρατηρήσεις 
4.1. Άρθρο 1 
Έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 
για τους συμπληρωματικούς πόρους του προϋπολογισμού 
εξυπακούεται ότι τα 500 εκατομμύρια ECU θα διατεθούν για 
ένα πολυετές χρηματοδοτικό προγραμματισμό. 
Αυτό θα επιτρέψει μια καλύτερη προσαρμογή στις ανάγκες 
εκτέλεσης του προγράμματος, και λαμβάνοντας υπόψη την 
φάση εκκίνησης, θα συμβάλει στην πραγματοποίηση μεγαλύ­
τερης διαφάνειας και θα διευκολύνει ενδεχόμενες προσαρμο­
γές μεταξύ των ετών, στα πλαίσια πάντα των ισχυόντων δημο­
σιονομικών διαδικασιών. 
4.2. Άρθρο 2 
Το περιεχόμενο των τεσσάρων προτεραιούχων αξόνων του 
PEDIP, που αναπτύσσεται στο 3ο μέρος της παρούσας γνω­
μοδότησης, πρέπει να ευνοήσει τους στόχους της βιομηχανι­
κής πολιτικής. Οι υποδομές, η εκπαίδευση, η χρηματοδότηση 
και το σύνολο των άλλων ενεργειών επιβάλλεται να συμβάλ­
λουν στην αύξηση της παραγωγικότητας και της ποιότητας 
και στην ανάπτυξη της πορτογαλικής βιομηχανίας. 
4.3. Άρθρο 3 
Η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων είναι απλή και σαφής 
και οι αποφάσεις της Επιτροπής μπορούν να εκτελεστούν 
ταχέως, δεδομένου ότι οι αιτήσεις προβλέπεται να βασίζονται 
στο συντονισμό μεταξύ Πορτογαλίας και Επιτροπής, πράγμα 
που συμφωνεί με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 
και εξασφαλίζει την αναγκαία ελαστικότητα για την σωστή 
διαχείριση του προγράμματος. 
4.4. Άρθρο 4 
Το ποσοστό κοινοτικής συμμετοχής (concours) για τη χρη­
ματοδότηση των δράσεων που έχουν επιλεγεί περιορίζεται 
στο 75%, και επιβεβαιώνονται συνεπώς, οι αποφάσεις για 
την αναμόρφωση των διαρθρωτικών ταμείων σε ό,τι αφορά 
τις περιοχές της προτεραιότητας αριθμό 1 (καθυστερημένες 
αναπτυξιακά περιοχές). 
Οι δυνατότητες χρηματοδότησης κατά 100% των προ­
παρασκευαστικών μελετών, των προτύπων ενεργειών και των 
μέτρων τεχνικής βοήθειας που λαμβάνονται με πρωτοβουλία 
της Επιτροπής, θα πρέπει να αφορούν και τις δράσεις διάδο­
σης του προγράμματος στους οικονομικούς και κοινωνικούς 
φορείς, με την εξασφάλιση της μεγαλύτερης δυνατής διαφά­
νειας των προβλεπομένων συστημάτων και την καλύτερη 
γνώση των δράσεων που πρόκειται να αναπτυχθούν. 
4.5. Άρθρο 7 
Εκτός από την τελική έκθεση του 1993 θα πρέπει να υπάρξει 
μια ενδιάμεση έκθεση για την εκτέλεση του κανονισμού (στα 
μέσα του 1990). Αόγω του πρωτοτύπου χαρακτήρα αυτής της 
8. 8. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 208/55 
χρηματοδοτικής υποστήριξης σε ένα τομέα κράτους μέλους, Οι εκθέσεις θα πρέπει να αποσταλούν και στην Οικονομική 
είναι ευκταίο να προβλεφθεί επίσης ένα σύστημα τακτικότε- και Κοινωνική Επιτροπή για να καταρτίσει τη γνωμοδότηση 
ρης ενημέρωσης για τα άλλα κράτη μέλη. της. 
Βρυξέλλες, 3 Ιουνίου 1988. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που τροποποιεί για ένατη φορά την οδηγία 
76/769/ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών 
μελών, που αφορούν περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά χρήσεως μερικών επικίνδυνων ουσιών και 
παρασκευασμάτων 
(88/C 208/15) 
Στις 3 Μαΐου 1988, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Οι σχετικές εργασίες της ΟΚΕ ανατέθηκαν στο τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλω­
σης. Η ΟΚΕ όρισε γενικό εισηγητή τον κ. Proumens. 
Κατά τη 256η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 2ας Ιουνίου 1988) η ΟΚΕ υιοθέτησε με μεγάλη 
πλειοψηφία και μία αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για την ένατη τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ. Η 
τροποποίηση αυτή αφορά μία μόνο ουσία, την πενταχλωροφαινόλη. 
Η ΟΚΕ δεν κρίνει ότι πρέπει να σχολιάσει ιδιαιτέρως την ένατη αυτή τροπολογία, ο σκοπός της 
οποίας αναπτύσσεται στη γνωμοδότηση περί όγδοης τροπολογίας της ίδιας οδηγίας, γνωμοδότηση η 
οποία υιοθετήθηκε κατά την ολομέλεια της 27ης και 28ης Απριλίου 1988. 
Εντούτοις, η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής σχετικά με ενδεχόμενα προϊόντα υποκατάστασης 
της εν λόγω ουσίας που θα παρουσίαζαν διαφορετικά μειονεκτήματα από εκείνα της ίδιας της πενταχλω­
ροφαινόλη ς. 
Ειδική παρατήρηση 
Η ΟΚΕ προτείνει να συμπληρωθεί το σημείο β) του πρώτου άρθρου ως εξής: 
«...για τον εμποτισμό των βαρέων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ινών βιομηχανικής 
χρήσης, που πάντως δεν χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία ένδυσης». 
Βρυξέλλες, 2 Ιουνίου 1980. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT