[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 15.6.2005

COM(2005) 259 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Η διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών το 2005 – Aντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων και διασφάλιση της επιτυχίας της μεταρρύθμισης των Ηνωμένων Εθνών

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Η διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών το 2005 – Aντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων και διασφάλιση της επιτυχίας της μεταρρύθμισης των Ηνωμένων Εθνών

Η διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών της 14-16 Σεπτεμβρίου 2005 στη Νέα Υόρκη παρέχει στη διεθνή κοινότητα τη δυνατότητα να συμφωνήσει ως προς την ανάληψη νέων, συλλογικών δράσεων και δεσμεύσεων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των κύριων προκλήσεων του σημερινού κόσμου, ενισχύοντας και καθιστώντας αποτελεσματικότερες τις ικανότητες των Ηνωμένων Εθνών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύεται ρητά υπέρ ενός αποτελεσματικού πολυμερούς συστήματος, όπως διατυπώνεται στην ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας και στην ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα “η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ηνωμένα Έθνη: η επιλογή του πολυμερισμού”[1] του Σεπτεμβρίου 2003 και θα σταθεί στο ύψος των προσδοκιών της διεθνούς κοινότητας να συνεισφέρει ενεργά στην επιτυχή έκβαση της διάσκεψης κορυφής των Ηνωμένων Εθνών. Η ΕΕ δραστηριοποιείται ενεργά προκειμένου η διάσκεψη κορυφής να καταλήξει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα που ανταποκρίνονται στις φιλοδοξίες της, τα οποία συνίστανται στην ανάληψη ουσιαστικών δράσεων για τη στήριξη της πλήρους εφαρμογής της διακήρυξης της χιλιετίας και στον καλύτερο εξοπλισμό των Ηνωμένων Εθνών προκειμένου να συνδράμουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων του 21ου αιώνα.

Οι προτάσεις της Επιτροπής στον τομέα της ανάπτυξης της 12ης Aπριλίου 2005, και η φιλόδοξη δέσμευση της ΕΕ σε αυτή τη βάση στις 24 Μαΐου 2005, δείχνουν σαφώς τη δέσμευση της ΕΕ να συμβάλει στην επιτυχή έκβαση της διάσκεψης κορυφής. Η ΕΕ συμβάλλει επίσης στην επίτευξη προόδου και σε άλλους τομείς, όπως η εδραίωση της ειρήνης και τα δικαιώματα του ανθρώπου. Το ψήφισμα που υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 9 Ιουνίου 2005 αποτελεί μία εξαιρετικά εποικοδομητική συμβολή. Η ΕΕ πρέπει επίσης να αποδείξει τη δέσμευσή της ότι θα διασφαλίσει την έγκαιρη εφαρμογή των αποτελεσμάτων της διάσκεψης κορυφής και να δείξει στους εταίρους της πώς προτίθεται να συνεισφέρει αποτελεσματικά στην εφαρμογή αυτή, μεταξύ άλλων μέσω των κοινοτικών πολιτικών και οργάνων της. Στην παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή επιθυμεί να υποβάλλει προτάσεις προσανατολισμένες προς τη δράση σχετικά με τις θέσεις και τις δράσεις της ΕΕ που συνδέονται με την εν λόγω διάσκεψη κορυφής και τη συνέχειά της σε ορισμένα βασικά θέματα, βασιζόμενη σε συμφωνηθείσες θέσεις της ΕΕ.

υψηλεσ φιλοδοξιεσ για τη διασκεψη κορυφης και ρητη δεσμευση για την εφαρμογη των αποτελεσματων τησ

Η Επιτροπή εκφράζει την επιθυμία να ληφθούν κατά τη διάσκεψη κορυφής όσο το δυνατό περισσότερες σαφείς και προσανατολισμένες στην ανάληψη δράσης αποφάσεις και να εφαρμοστούν το ταχύτερο δυνατό μετά τη διάσκεψη κορυφής. Στο σχέδιο εγγράφου για τα αποτελέσματα της διάσκεψης κορυφής, το οποίο υποβλήθηκε από τον Πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, κ. Jean Ping, στις 3 Ιουνίου 2005[2] αναφέρεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να διευκρινιστούν περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τις προτεινόμενες αποφάσεις μετά τη διάσκεψη κορυφής. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να καταρτισθεί, όπου είναι δυνατό, ακριβές χρονοδιάγραμμα που δεν θα θέτει σε κίνδυνο καμία απόφαση που λήφθηκε στη διάσκεψη κορυφής.

Η δέσμευση της ΕΕ για τη στήριξη δράσεων για την αντιμετώπιση των κυρίων προκλήσεων του σημερινού κόσμου και τη μεταρρύθμιση των ΗΕ δεν θα τερματιστεί με τη διάσκεψη κορυφής. Η ΕΕ πρέπει να αποδείξει την δέσμευσή της ότι θα διασφαλίσει την συνέχεια και την εφαρμογή των αποτελεσμάτων της διάσκεψης κορυφής. Η ΕΕ οφείλει να αναλάβει σαφή ρόλο πρωτοπόρου, σύμφωνα με τη δέσμευσή της υπέρ ενός αποτελεσματικού συστήματος πολυμερισμού.

Στο παρόν στάδιο των προετοιμασιών της διάσκεψης, όλα τα θέματα που πρέπει να εξεταστούν στη διάσκεψη κορυφής δεν μπόρεσαν να καλυφθούν από την παρούσα ανακοίνωση, η οποία επικεντρώνεται μόνο σε ορισμένα σημαντικά για την ΕΕ θέματα, στα οποία η Επιτροπή συμβάλλει με συγκεκριμένο τρόπο. Ο περιορισμός των θεμάτων δεν σημαίνει επομένως ότι άλλα θέματα που αναφέρονται στην ημερήσια διάταξη της διάσκεψης κορυφής, τα οποία δεν εξετάζονται εν προκειμένω, έχουν μικρότερη σημασία για την ΕΕ. Στην ανακοίνωση εξετάζονται επίσης προτάσεις εφαρμογής, που πρέπει να θεωρηθούν ως παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσε να διασφαλιστεί η συνέχεια της διάσκεψης κορυφής.

1. Αναπτυξη: ανταποκριση για αυξηση του ογκου βοηθειασ και βελτιωση της αποτελεσματικοτητασ τησ βοηθειασ και τησ συνοχησ των πολιτικων

Το σχέδιο εγγράφου για τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής που υπέβαλε ο Πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης περιέχει ορισμένες θετικές συστάσεις στον τομέα της ανάπτυξης, που αποτελούν μία καλή βάση προκειμένου να επιτευχθούν εποικοδομητικά αποτελέσματα τον Σεπτέμβριο. Η ΕΕ εκφράζει ιδίως την ευχή να ακολουθήσουν οι άλλες χώρες το παράδειγμά της, αναλαμβάνοντας ρητές δεσμεύσεις έναντι νέων και φιλόδοξων στόχων όσον αφορά τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, ιδίως για την Επίσημη Αναπτυξιακή Βοήθεια (ΕΑΒ), βάσει της συναίνεσης του Μοντερέι και των δεσμεύσεων της Βαρκελώνης όσον αφορά την πολιτική συνοχή και την ιδιαίτερη έμφαση που πρέπει να δοθεί στην Αφρική. Η νέα συλλογική δέσμευση της ΕΕ να επιτευχθεί όριο 0,56% του ΑΕΠ έως το 2010 (ήτοι 20 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερο σε επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ) ετησίως έως το 2010 σε σύγκριση με τις προβλέψεις για το 2006), και 0,7% έως το 2015 (ήτοι 45 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερο ετησίως μέχρι τότε), αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη διεθνή αλληλεγγύη και μία σαφή ένδειξη της αποφασιστικότητας της ΕΕ να συμβάλει στην επιτυχία της διάσκεψης κορυφής. Επιπλέον, η ΕΕ παραμένει αποφασισμένη να βρει λύσεις, σε συνεργασία με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, για την αντιμετώπιση των αντίθετων προς τις αρχές της αειφορίας δανειακών επιβαρύνσεων και δεσμεύεται να εφαρμόσει πλήρως την ενισχυμένη πρωτοβουλία για τις ΥΦΧ. Είναι ζωτικής σημασίας να επιτευχθεί συμφωνία σχετικά με το εύρος και τις λεπτομέρειες μιας πολυμερούς πρωτοβουλίας ανακούφισης από το χρέος προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη διατήρηση του χρέους σύμφωνα με μία κατά περίπτωση προσέγγιση.

Εκτός από τον όγκο της βοήθειας, η ΕΕ αποφάσισε να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της βοήθειας και θα εργαστεί για μια ενισχυμένη λειτουργική συμπληρωματικότητα κατά την παράδοση της βοήθειας και την περαιτέρω αποσύνδεση της βοήθειας. Στην επικείμενη πρότασή της για μία νέα δήλωση αναπτυξιακής πολιτικής της ΕΕ, η Επιτροπή θα προτείνει τους τρόπους με τους οποίους θα διασφαλιστεί η συμπερίληψη των αποτελεσμάτων της διάσκεψης κορυφής στους σχετικούς τομείς.

Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η ΕΕ αντιπροσωπεύει πάνω από το 50% της παγκόσμιας ΕΑΒ και η ίδια η Ευρωπαϊκή Κοινότητα 10% της ΕΑΒ, η βελτίωση της εφαρμογής αποτελεί κύριο μέλημα. Η ΕΕ θα υποστηρίξει την άποψη ότι η διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών αποτελεί το σωστό φόρουμ για να τονιστεί η βελτίωση της αποτελεσματικότητας της βοήθειας. Από το 2000, η Επιτροπή έχει δεσμευθεί πλήρως σε μία διαδικασία μεταρρύθμισης της διαχείρισης που βελτίωσε αισθητά την ταχύτητα και την ποιότητα της παράδοσης της εξωτερικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Η διαδικασία αυτή χαρακτηρίζεται από μείζονες πολιτικές μεταρρυθμίσεις, ενίσχυση του στρατηγικού προγραμματισμού και της αξιολόγησης, εξορθολογισμό των διαρθρώσεων διαχείρισης, βελτίωση των μεθόδων εργασίας και αποκέντρωση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων προς τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι ένα πρόγραμμα εξωτερικής βοήθειας που προωθεί τον συντονισμό και ενισχύει τη συνοχή σε επίπεδο ΕΕ.

Περισσότερα χρηματοδοτικά μέσα και καλύτερη παράδοση της βοήθειας αποτελούν σημαντικά μέσα, τα οποία συμπληρώνουν τις προσπάθειες που καταβάλλονται στο εσωτερικό των αναπτυσσομένων χωρών, των οποίων η πρωταρχική ευθύνη αναγνωρίστηκε στο πλαίσιο της συναίνεσης του Μοντερέι. Εκτός από τις προσπάθειες αυτές, που επικεντρώνονται ρητά στην κινητοποίηση εγχώριων χρηματοδοτικών πόρων για την ανάπτυξη, η ΕΕ τόνισε τη συνεισφορά πολιτικών άλλων από τη βοήθεια για την υλοποίηση των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας. Η ΕΕ ανέλαβε μία σειρά συγκεκριμένων δεσμεύσεων που αποσκοπούν στην αύξηση της συνοχής των πολιτικών της και στην επαναβεβαίωση των υποχρεώσεων για την προώθηση της ανάπτυξης των πολιτικών αυτών εκτός από τη βοήθεια.

Η ΕΕ αναγνωρίζει τον κεντρικό ρόλο των οκτώ αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας για τη μείωση της φτώχειας και την ανάπτυξη σε όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες και επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή της να επιτύχει όλους τους στόχους. Η ΕΕ πρέπει να αναγνωρίσει πλήρως τη σύνδεση μεταξύ της υλοποίησης των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας και την εφαρμογή άλλων υπαρχουσών δεσμεύσεων που απορρέουν από μείζονες διεθνείς διασκέψεις. Για παράδειγμα, ορισμένα θέματα που αφορούν την αειφόρο ανάπτυξη, τη σεξουαλική και γενετήσια υγεία καθώς και την απασχόληση και την αξιοπρεπή εργασία αξίζει να έχουν μία κατάλληλη θέση στα αποτελέσματα της διάσκεψης κορυφής.

Η Επιτροπή προτείνει να εκφράσει η ΕΕ την προθυμία της, στο πλαίσιο της εφαρμογής των αποτελεσμάτων της διάσκεψης κορυφής, να ευθυγραμμίσει καλύτερα την αναπτυξιακή πολιτική της στις προτεραιότητες που θέτουν οι αναπτυσσόμενες χώρες στις στρατηγικές τους για τη μείωση της φτώχειας, σύμφωνα με τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας. Αυτό θα διευκόλυνε την εφαρμογή πρόσθετων προβλέψιμων χρηματοδοτικών μέσων και θα ενίσχυε το συντονισμό και τη συνοχή της συνεργασίας της για την ανάπτυξη. Η ΕΕ πρέπει επίσης να ενθαρρύνει τη διεθνή κοινότητα χορηγών να προβεί στην απαιτούμενη ευθυγράμμιση.

Η ιδιαίτερα δυσχερής κατάσταση στην Αφρική και οι αμυδρές προοπτικές για την υλοποίηση των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας στην ήπειρο αυτή χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Το Συμβούλιο ενέκρινε τον Μάιο – βάσει προτάσεων της Επιτροπής – μία σειρά δεσμεύσεων προκειμένου να δοθεί πολιτική προτεραιότητα στην Αφρική και να επιταχυνθούν οι δράσεις της ΕΕ σε ένα περιορισμένο αριθμό τομέων. Η ΕΕ επιβεβαίωσε ότι θα αυξήσει τη χρηματοδοτική της βοήθεια στην Αφρική νοτίως της Σαχάρας και ότι θα διαθέσει συλλογικά στην ήπειρο τουλάχιστον 50% της συμφωνηθείσας αύξησης των πόρων της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας. Αυτό θα σήμαινε 10 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερο ετησίως έως το 2010 και 22 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερο ετησίως έως το 2015. Η αύξηση της βοήθειας στην Αφρική συνεπάγεται πρόσθετες επενδύσεις από χορηγούς και χώρες-εταίρους στη χρηστή διακυβέρνηση, τη διασύνδεση, την επισιτιστική ασφάλεια, την ανθρώπινη, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, την παροχή βασικών υπηρεσιών και τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει την πρόθεσή της να υποβάλει έως το φθινόπωρο προτάσεις για μία γενική και μακροπρόθεσμη στρατηγική της ΕΕ για την Αφρική, που πρόκειται να εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2005.

Όσον αφορά την καταπολέμηση μεταδοτικών ασθενειών, η ΕΕ ανανέωσε και ενίσχυσε τη δέσμευσή της να αντιμετωπίσει το HIV/AIDS, την ελονοσία και τη φυματίωση μέσω της ανάληψης εξωτερικής δράσης στο πλαίσιο ενός νέου ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης που ενέκρινε η Επιτροπή τον Απρίλιο του 2005[3]. Αυτό το νέο πρόγραμμα δράσης θα διευκολύνει τον συντονισμό και τις κοινές δράσεις από την ΕΕ (EΚ και κράτη μέλη). Σύμφωνα με αιτήματα του Συμβουλίου που διατυπώθηκαν στα συμπεράσματά του όσον αφορά το πρόγραμμα αυτό, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα καταρτίσουν ένα χάρτη πορείας για την ενίσχυση της συνοχής και του συντονισμού των προσπαθειών της ΕΕ για την καταπολέμηση του HIV/AIDS, της ελονοσίας και της φυματίωσης μέσω ανάληψης εξωτερικής δράσης της ΕΕ. Το πρόγραμμα δράσης και ο χάρτης πορείας θα συμβάλουν επίσης στη δημιουργία ενός συνδέσμου με τη διϋπηρεσιακή στρατηγική των Ηνωμένων Εθνών στην καταπολέμηση των τριών αυτών ασθενειών. Στο πλαίσιο αυτό η ΕΕ πρέπει να τονίσει την ανάγκη να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά των οποίων οι γονείς είναι οροθετικοί.

Η ΕΕ πρέπει επίσης να μεριμνήσει ώστε να στεφθεί με επιτυχία η δεύτερη φάση της Παγκόσμιας Διάσκεψης Κορυφής για την Κοινωνία της Πληροφορίας, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Τύνιδα τον Νοέμβριο του 2005, δεδομένου ότι οι τεχνολογίες της πληροφορίας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας.

2. Εμποριο και αναπτυξη : Χρησιμοποιηση του εμποριου ωσ μοχλου αναπτυξησ

Η ΕΕ πρέπει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη χρησιμοποίηση του διεθνούς εμπορίου ως μοχλού ανάπτυξης, με μία εμπορική πολιτική που στηρίζει άλλες πολιτικές προτεραιότητες όπως είναι η ανάπτυξη, η μείωση της φτώχειας, η προστασία του περιβάλλοντος και η προώθηση αξιοπρεπούς εργασίας για όλους. Πρέπει να χαιρετιστεί έκκληση της συνόδου κορυφής για ταχεία ολοκλήρωση του αναπτυξιακού γύρου της Ντόχα το αργότερο έως το 2006, κατά τρόπο ώστε να τηρηθεί αυτή η υπόσχεση ανάπτυξης. Τον Μάιο του 2005[4], η ΕΕ επιβεβαίωσε τη ρητή δέσμευσή της για τη διασφάλιση, στο πλαίσιο του αναπτυξιακού προγράμματος της Ντόχα, βιώσιμων και φιλόδοξων αποτελεσμάτων που προωθούν την ανάπτυξη, τα οποία μεγιστοποιούν τα οφέλη για την ανάπτυξη και συνεπώς συμβάλλουν στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας. Η ΕΕ θα συνεχίσει τις προσπάθειές της προς αυτή την κατεύθυνση, ιδίως στο πλαίσιο της υπουργικής διάσκεψης του ΠΟΕ τον Δεκέμβριο του 2005 στο Χονγκ Κονγκ. Φιλόδοξα αποτελέσματα θα παρέχουν νέες δυνατότητες πρόσβασης στις αγορές για τα αγαθά και τις υπηρεσίες των αναπτυσσομένων χωρών και θα θέσουν στέρεους και ευνοϊκούς για την ανάπτυξη κανόνες εμπορίου.

H Επιτροπή υπενθυμίζει τη δέσμευση[5] για την επιδίωξη του στόχου της πρόσβασης στην αγορά ατελώς και χωρίς ποσοστώσεις για όλα τα προϊόντα των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών (ΛΑΧ) και θεωρεί ότι οι αναπτυγμένες χώρες πρέπει να τηρήσουν τη δέσμευση αυτή στη διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών.

Η διάσκεψη κορυφής πρέπει επίσης να αναγνωρίσει τη σημασία διάθεσης πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων για τη στήριξη των στρατηγικών που ανέπτυξαν οι ίδιες οι αναπτυσσόμενες χώρες για την προσαρμογή και την ενσωμάτωση του εμπορίου στο πολυμερές σύστημα. Η ΕΕ θα συνεχίσει επίσης να στηρίζει τις αναπτυσσόμενες χώρες στην ενσωμάτωση του εμπορίου στις εθνικές αναπτυξιακές στρατηγικές τους και στην πραγματοποίηση των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων στη χώρα τους. Επιπλέον, η ΕΕ θα βελτιώσει το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων και τους κανόνες καταγωγής της προς όφελος των αναπτυσσομένων χωρών.

Η διάσκεψη κορυφής οφείλει επίσης να αναγνωρίσει και να στηρίξει το ρόλο των περιφερειακών οργανισμών και της περιφερειακής ολοκλήρωσης σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου, με την προϋπόθεση βέβαια ότι συμβιβάζονται με τους κανόνες του ΠΟΕ. Η ΕΕ θα στηρίξει περαιτέρω την προώθηση της περιφερειακής ολοκλήρωσης ως πολύτιμη στρατηγική για μία αρμονική και σταδιακή ενσωμάτωση των αναπτυσσομένων χωρών στη παγκόσμια οικονομία, ιδίως στο πλαίσιο των συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης με τις χώρες ΑΚΕ.

3. Απασχοληση και κοινωνικα θεματα : Διαμορφωση της κοινωνικησ διαστασης της παγκοσμιοποιησησ

Η διάσκεψη κορυφής πρέπει να επιβεβαιώσει τη δέσμευση ως προς τη συνέχεια της διάσκεψης κορυφής της Κοπεγχάγης, και ιδίως της προώθησης αξιοπρεπούς εργασίας για όλους (συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της παιδικής εργασίας), γεγονός που πρέπει να ληφθεί υπόψη σε μία παγκόσμια εταιρική σχέση για την ανάπτυξη και να αποτελέσει μέρος των αναπτυξιακών στρατηγικών που πρέπει να υιοθετήσουν οι χώρες. Η έννοια της αξιοπρεπούς εργασίας δεν περιλαμβάνει μόνο την προώθηση της πλήρους, παραγωγικής απασχόλησης αλλά επίσης μία σειρά άλλων βασικών στοιχείων όπως τα θεμελιώδη πρότυπα εργασίας, τις συνθήκες εργασίας, την ισότητα των φύλων, την επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό, την κοινωνική ασφάλιση, την ασφάλεια στο χώρο εργασίας και τον κοινωνικό διάλογο. Είναι ανάγκη να αναγνωριστεί η σημασία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής προσέγγισης και της συνοχής των πολιτικών για την ανάπτυξη, και στο πλαίσιο αυτό να προωθηθούν πολιτικές στον οικονομικό τομέα, στον τομέα της απασχόλησης, στον κοινωνικό και τον περιβαλλοντικό τομέα που αλληλοενισχύονται σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.

Η ΕΕ δεσμεύεται ρητά να κινητοποιήσει όλες τις πολιτικές της, καθώς και τις πολιτικές και τα μέσα της για το εμπόριο, την ανάπτυξη και τις εξωτερικές σχέσεις, προκειμένου να προωθήσει την αξιοπρεπή εργασία και να αντιμετωπίσει καλύτερα τις αλλαγές και τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Τον Δεκέμβριο του 2004, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τόνισε τη σημασία ενίσχυσης της κοινωνικής διάστασης της παγκοσμιοποίησης, προκειμένου να εξασφαλιστούν όσο το δυνατόν περισσότερα οφέλη για όλους, άνδρες και γυναίκες, βάσει της έκθεσης της Παγκόσμιας Επιτροπής για την Κοινωνική Διάσταση της Παγκοσμιοποίησης και των προτάσεων της Επιτροπής[6]. Προς το σκοπό αυτό, η ΕΕ θα συνεργαστεί με τις εθνικές αρχές, τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών. Θα ευνοήσει τις προσπάθειες προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή των πολιτικών μεταξύ των διεθνών οργάνων και θα ενθαρρύνει τον διάλογο και τη συνεργασία μεταξύ του ΠΟΕ, των οργάνων του Bretton Woods και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ).

Η ΕΕ προτίθεται επιπλέον να ενισχύσει την υποστήριξή της στο δίκαιο εμπόριο, ως μέσο για την αειφόρο ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας, και εξακολουθεί να ενθαρρύνει τη δέσμευση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων να προσχωρήσουν στην αρχή της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, ως σημαντική συνεισφορά των επιχειρήσεων στη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μείωση της φτώχειας.

4. Ισοτητα των φυλων μεσω της ενσωμάτωσης αυτησ της διάστασης σε ολεσ τις πολιτικες και ειδικά μέτρα

Η ισότητα των φύλων παίζει πρωταρχικό ρόλο στην ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας, στην ειρήνη και την ασφάλεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα και πρέπει να επαναβεβαιωθεί σθεναρά και να προωθηθεί συνδυάζοντας την ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας των φύλων και ειδικά μέτρα σε πολιτικές και προγράμματα σε όλες τις σφαίρες της ζωής. Αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε όλες τις εταιρικές σχέσεις και στις εθνικές αναπτυξιακές στρατηγικές καθώς και στις στρατηγικές για τη μείωση της φτώχειας. Είναι σκόπιμο να προωθηθεί μία ισόρροπη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στη λήψη αποφάσεων, ιδίως στους φορείς και τις υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών. Η προοπτική της ισότητας των φύλων πρέπει να ληφθεί δεόντως υπόψη στα αποτελέσματα της διάσκεψης κορυφής των Ηνωμένων Εθνών και να ενσωματωθεί στις επακόλουθες εργασίες όλων των μείζονων διασκέψεων των Ηνωμένων Εθνών στον οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό τομέα. Αυτή είναι η δέσμευση που έλαβε η ΕΕ κατά την 10η επέτειο του προγράμματος δράσης του Πεκίνου. Η ΕΕ πρέπει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε η διάσκεψη κορυφής να επαναβεβαιώσει τη δέσμευσή της ότι οι γυναίκες πρέπει να ασκούν πλήρως όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα καθώς και την αποφασιστικότητά της να καταπολεμήσει αποτελεσματικά την εμπορία των γυναικών ως μέρος της εμπορίας ανθρώπων. Επίσης, πρέπει να τονιστεί η ανάγκη καλύτερης αντιμετώπισης του προβλήματος της βίας κατά των γυναικών.

Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να στηρίζει πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας των φύλων καθώς και ειδικά μέτρα σε όλους τους τομείς της αναπτυξιακής συνεργασίας. Σχετικά με αυτό, η Επιτροπή ανέλαβε σημαντικές δράσεις όσον αφορά την ανάπτυξη ικανοτήτων και την κατάρτιση. Για το 2007-2009 προβλέπεται ένα διευρημένο πρόγραμμα για την ανάπτυξη ικανοτήτων το οποίο θα επικεντρωθεί στην ενίσχυση των ικανοτήτων των βασικών φορέων στις χώρες εταίρους. Η Επιτροπή στηρίζει επίσης συγκεκριμένες πρωτοβουλίες σε θέματα που αφορούν την ισότητα των φύλων, οι οποίες αποσκοπούν στην παρακολούθηση των τάσεων, την ενίσχυση του διαλόγου στις χώρες και την ανάπτυξη εθνικών στρατηγικών σχεδίων από την προοπτική της ισότητας των φύλων.

5. Διατηρηση του περιβαλλοντοσ μας και προστασια των φυσικων πορων ωσ βαση για την αναπτυξη

Για να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι της διάσκεψης κορυφής πρέπει να αναγνωριστεί στα αποτελέσματά της η ανάγκη της βιώσιμης ανάπτυξης και της προστασίας των φυσικών πόρων ως βάση για την ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας. Η υλοποίηση του 7ου αναπτυξιακού στόχου της χιλιετίας “περιβαλλοντική βιωσιμότητα”, είναι πράγματι απαραίτητη προϋπόθεση για την εκπλήρωση άλλων αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας όσον αφορά τη φτώχεια, την υγεία ή την ισότητα των φύλων.

Από την πλευρά της, η ΕΕ διαδραμάτισε ηγετικό ρόλο στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και σε πολλές πολιτικές της συνέδεσε μεταξύ τους την βιώσιμη ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας. Παραμένει αποφασισμένη να επιτύχει, και σε ορισμένες περιπτώσεις να υπερβεί τους παγκόσμιους στόχους και σκοπούς για τη βιώσιμη ανάπτυξη, που έχουν καθοριστεί τόσο στο εσωτερικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Τάσσεται κατά των μη βιώσιμων προτύπων κατανάλωσης και παραγωγής και καταβάλλει προσπάθειες για την αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος[7]. Η ΕΕ χάραξε επίσης τη δική της στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την οποία επί του παρόντος αναθεωρεί με στόχο να ενισχύσει τις διεθνείς πτυχές της.

Η ΕΕ ενσωματώνει ολοένα και περισσότερο το περιβάλλον στην αναπτυξιακή της πολιτική και παρέχει στήριξη στις αναπτυσσόμενες χώρες που αναλαμβάνουν υποχρεώσεις στο πλαίσιο πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών. Στο πλαίσιο της προτεραιότητας που δίνει στην Αφρική, η ΕΕ θα ενισχύσει τη στήριξή της για την καταπολέμηση της υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Προώθησε μηχανισμούς για την προστασία των αναπτυσσομένων χωρών από επικίνδυνες ουσίες και απόβλητα, απαλλάσσοντας τον κόσμο από τις πλέον επιβλαβείς ουσίες που παράγονται από τον άνθρωπο.

Η ΕΕ θα συνεχίσει να προωθεί μία σειρά πρωτοβουλιών και πολιτικών που συνδέονται με το περιβάλλον υπέρ των φτωχών. Η ΕΕ είναι, για παράδειγμα, ο μεγαλύτερος χορηγός αναπτυξιακής βοήθειας στον τομέα της ύδρευσης και της αποχέτευσης παγκοσμίως. Συγκεκριμένα, η πρωτοβουλία για τους υδάτινους πόρους της ΕΕ και η διευκόλυνση ΑΚΕ–EΕ για τα ύδατα αποτελούν εργαλεία που βασίζονται στην αρχή της εταιρικής σχέσης και συμβάλλουν στην υλοποίηση των διεθνών στόχων που έχουν καθοριστεί για το πόσιμο νερό και την αποχέτευση. Στον τομέα της ενέργειας, η ΕΕ υιοθέτησε την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ενέργεια με στόχο την εξάλειψη της φτώχειας και την αειφόρο ανάπτυξη (EUEI) και ενέκρινε μία διευκόλυνση ΑΚΕ-ΕΕ για την ενέργεια που αποσκοπεί στην αύξηση της πρόσβασης σε σύγχρονες υπηρεσίες ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της βιώσιμης χρήσης της βιομάζας για την ενέργεια στα νοικοκυριά. Η ΕΕ παραμένει αποφασισμένη να αυξήσει το μερίδιο της ανανεώσιμης ενέργειας στην ενεργειακή σύνθεση και θα δραστηριοποιηθεί για την υλοποίηση αυτού του στόχου σε συνεργασία με τους εταίρους της στον «Συνασπισμό του Γιοχάνεσμπουργκ για τις Ανανεώσιμες Μορφές Ενέργειας».

Μεταξύ των θεμάτων που θα εξεταστούν στη διάσκεψη κορυφής, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ακόλουθα θέματα χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής:

- Η παγκόσμια πρόκληση της κλιματικής αλλαγής απαιτεί τη μεγαλύτερη δυνατή συνεργασία όλων των χωρών και τη συμμετοχή τους σε μια αποτελεσματική, οικονομικά αποδοτική και κατάλληλη διεθνή λύση, που ανταποκρίνεται στις κοινές τους, αλλά διαφοροποιημένες ευθύνες και στις αντίστοιχες ικανότητές τους. Στη διάσκεψη κορυφής πρέπει να αποφασιστεί να αναληφθεί μία συντονισμένη δράση σε παγκόσμιο επίπεδο για τον μετριασμό των κλιματικών αλλαγών και τον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεών του και να ξεκινήσουν επίσημες συζητήσεις σε ένα πιο ολοκληρωμένο διεθνές πλαίσιο για την καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών μετά το 2012 στη διάσκεψη του Μόντρεαλ για την κλιματική αλλαγή τον Νοέμβριο/Δεκέμβριο του 2005.Η ΕΕ επαναβεβαίωσε τη δέσμευσή της έναντι του Πρωτοκόλλου του Κυότο και ενισχύει την ενσωμάτωση των κλιματικών αλλαγών στη συνεργασία της για την ανάπτυξη[8]. Η ΕΕ αναγνωρίζει επίσης την ανάγκη στήριξης των προσπαθειών προσαρμογής των αναπτυσσομένων χωρών, ιδίως των φτωχότερων και εκείνων που έχουν πληγεί περισσότερο. Η ΕΕ άρχισε να αναπτύσσει μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες στρατηγικές για την επιτυχή καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος, στο εσωτερικό της ΕΕ και από κοινού με τη διεθνή κοινότητα[9]. Προς επίρρωση αυτών, η ΕΕ μετέχει σε έναν ανοιχτό διάλογο με τους διεθνείς εταίρους της για τη μελλοντική ανάπτυξη ενός διεθνούς συστήματος αντιμετώπισης των κλιματικών αλλαγών μετά το 2012 και για τον τρόπο με τον οποίο ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να συμβάλει στην αειφόρο ανάπτυξη των αναπτυσσομένων χωρών.

- Οι στόχοι της Παγκόσμιας Διάσκεψης Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΠΔΑΑ) όσον αφορά την βιοποικιλότητα κάθε άλλο παρά έχουν επιτευχθεί. Σύμφωνα με την αξιολόγηση του οικοσυστήματος για τη χιλιετία, που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, "πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες άνευ προηγουμένου προκειμένου να επιτευχθεί μέχρι το 2010 ένας σημαντικός περιορισμός του ρυθμού των απωλειών βιοποικιλότητας". Η διατήρηση της βιοποικιλότητάς μας έχει ουσιαστική σημασία για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας, ιδίως εκείνων που αφορούν τη φτώχεια, το νερό, την υγεία και το περιβάλλον. Στη διάσκεψη κορυφής πρέπει επομένως να κληθούν όλες οι κυβερνήσεις να ενισχύσουν αισθητά τις προσπάθειές τους, μεμονωμένα και συλλογικά, προκειμένου να εφαρμοστεί η σύμβαση για την βιοποικιλότητα και να υλοποιηθεί η δέσμευση του Γιοχάνεσμπουργκ για σημαντικό περιορισμό του ρυθμού των απωλειών βιοποικιλότητας μέχρι το 2010.Η ΕΕ υποστήριξε από την πλευρά της ότι πρέπει να σταματήσει η υποβάθμιση της βιοποικιλότητας στην Ευρώπη μέχρι το 2010 και η Επιτροπή προτείνει να επανεξεταστεί η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός. Επιπλέον, θα διαθέσει περισσότερους πόρους για τη βιοποικιλότητα και θα ενισχύσει τα μέτρα για την ενσωμάτωση του προβληματισμού για τα θέματα βιοποικιλότητας στην αναπτυξιακή ενίσχυση.

- Η απερήμωση πλήττει συχνά τους πλέον περιθωριακούς πληθυσμούς σε ορισμένες από τις φτωχότερες χώρες του πλανήτη. Ωστόσο, η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση της απερήμωσης δεν έχει επιτύχει μέχρι σήμερα τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Προκειμένου να επιταχυνθεί η εφαρμογή της, στη διάσκεψη κορυφής πρέπει να γίνει έκκληση να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην απερήμωση σε τομεακές πολιτικές και στρατηγικές και να κληθούν όλα τα μέρη της σύμβασης να θέσουν μετρήσιμους στόχους σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο, οι οποίοι πρέπει να επιτευχθούν έως το 2015, στο πλαίσιο ενός παγκόσμιου μηχανισμού για τη μέτρηση της προόδου.

- Η βιώσιμη χρησιμοποίηση των πόρων και η διακυβέρνηση των θαλασσών, που αποτελούν κοινό πόρο της ανθρωπότητας, είναι ουσιαστικής σημασίας για την αειφόρο ανάπτυξη. Η ΕΕ στηρίζει την ουσιαστική συμβολή των Ηνωμένων Εθνών για τη διαχείριση των θαλασσών στο πλαίσιο της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και το Πρόγραμμα Εφαρμογής του Γιοχάνεσμπουργκ του 2002 στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Διάσκεψης για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΠΔΑΑ). Η Επιτροπή άρχισε τη διαδιακασία εκπόνησης μιας Πράσινης Βίβλου, που πρόκειται να εγκριθεί το πρώτο εξάμηνο του 2006, και η οποία συνιστά ένα πρώτο βήμα για μια συνολική ναυτιλιακή πολιτική και περιλαμβάνει θέματα όπως η διεθνής διακυβέρνηση των θαλασσών και το Δίκαιο της Θάλασσας, η ανταλλαγή πληροφοριών, η έρευνα, η θαλάσσια ασφάλεια και η περιβαλλοντική προστασία καθώς και η βιώσιμη οικονομική εκμετάλλευση των θαλασσών και των πόρων τους.

6. Εντατικοποιηση της ετοιμοτητασ αντιμετωπισησ και προληψησ των καταστροφων

Η αδυναμία θωράκισης έναντι φυσικών καταστροφών αποτελεί βασικό μέλημα, και η ΕΕ θα πρέπει να ταχθεί κατά τη διάσκεψη κορυφής υπέρ της δημιουργίας ενός παγκοσμίου συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για όλους τους φυσικούς κινδύνους και της πλήρους εφαρμογής των αποτελεσμάτων της παγκόσμιας διάσκεψης για την πρόληψη των φυσικών καταστροφών, που πραγματοποιήθηκε στο Kobe τον Ιανουάριο του 2005. Έχει ουσιαστική σημασία να ληφθούν υπόψη η ετοιμότητα αντιμετώπισης καταστροφών και η πρόληψη αυτών στις στρατηγικές που προσανατολίζονται στους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας, στα στρατηγικά έγγραφα για τη μείωση της φτώχειας και στις εθνικές στρατηγικές αειφόρου ανάπτυξης.

Η ΕΕ δεσμεύεται να βοηθήσει τα θύματα τέτοιων καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων περιβαλλοντικής υποβάθμισης, είτε βρίσκονται στην πληγείσα χώρα είτε έχουν διέλθει τα εθνικά σύνορα προς αναζήτηση καταφυγίου, έχοντας υπόψη ότι μόνο η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο μέχρι το 2050 200 εκατομμύρια ανθρώπους.

Επιπλέον, η Επιτροπή υπέβαλε μέτρα[10] για την ενίσχυση της ικανότητας αντίδρασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις καταστροφές, υπογραμμίζοντας ότι η δήλωση του Hyogo και το σχέδιο δράσης, που εγκρίθηκε στην παγκόσμια διάσκεψη για τη μείωση των καταστροφών, πρέπει να αποτελέσουν το σημείο εκκίνησης της στρατηγικής της ΕΕ για την ενίσχυση των μέτρων πρόληψης, έγκαιρης προειδοποίησης και ετοιμότητας αντιμετώπισης των καταστροφών. Η ΕΕ πρέπει, μεταξύ άλλων, να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση της πρόληψης των κινδύνων καταστροφών στις πολιτικές αειφόρου ανάπτυξης και στα προγράμματα που εφαρμόζονται στις χώρες στις οποίες έχουν σημειωθεί καταστροφές, καθώς και στην ενίσχυση, σε όλα τα επίπεδα, των θεσμών, μηχανισμών και ικανοτήτων που είναι δυνατό να οδηγήσουν στην ανάπτυξη μιας ικανότητας αντίδρασης στις φυσικές καταστροφές και ετοιμότητας για την αντιμετώπιση αυτών (τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ).

7. Ειρηνη και συλλογικη ασφαλεια : αυξηση της αποτελεσματικοτητας του συστηματος

Η Επιτροπή θεωρεί σημαντικό να αναγνωριστούν στα αποτελέσματα της διάσκεψης κορυφής οι διασυνδέσεις μεταξύ απειλών κατά της ασφάλειας που δεν γνωρίζουν σύνορα (φτώχεια, ένοπλες συρράξεις, βία έναντι του άμαχου πληθυσμού – ιδίως έναντι γυναικών και παιδιών, όπλα μαζικής καταστροφής, τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα, περιβαλλοντική υποβάθμιση και λοιμώδεις νόσοι), καθώς και η ανάγκη να υπάρχει προληπτική και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των απειλών αυτών (και μέσω της αναπτυξιακής βοήθειας για την καταπολέμηση των αιτιών). Βάσει αυτής της αναγνώρισης θα έπρεπε να διαμορφωθεί μια νέα συναίνεση για την ασφάλεια.

7.1.1. Διατήρηση της ειρήνης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέτεινε πρόσφατα τις προσπάθειές της για την ενίσχυση των ικανοτήτων διεθνούς διαχείρισης των κρίσεων, ιδίως στον τομέα διατήρησης της ειρήνης. Η συμβολή αυτή αναγνωρίζεται πλήρως στο σχέδιο εγγράφου για τα αποτελέσματα. Έχοντας επίγνωση της σπουδαιότητας να συμπεριληφθεί μια περιφερειακή προσέγγιση διατήρησης της ειρήνης, η ΕΕ δημιούργησε ένα μέσο στήριξης της ειρήνης που μπορεί να στηρίζει αφρικανικές ικανότητες διατήρησης της ειρήνης. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ικανοτήτων διαχείρισης των κρίσεων της ΕΕ.

7.1.2. Επιτροπή για την εδραίωση της ειρήνης

Η επίτευξη συναίνεσης όσον αφορά τη σύσταση Επιτροπής για την εδραίωση της ειρήνης είναι ουσιαστική. Ένας τέτοιος φορέας θα καλύψει το εμφανές κενό που υπάρχει στο σύστημα των Ηνωμένων Εθνών. Η ΕΕ θα πρέπει να στηρίξει μια ευρεία εντολή που συνεπάγεται μια σφαιρική προσέγγιση εδραίωσης της ειρήνης, καλύπτοντας ολόκληρο το φάσμα από τη διατήρηση της ειρήνης μέχρι τα μακροπρόθεσμα αναπτυξιακά θέματα. Κατά τη φάση σταθεροποίησης και ανάπτυξης πρέπει να εστιαστεί η προσοχή στην εδραίωση της βιώσιμης ειρήνης και στην πρόληψη της αναβίωσης συγκρούσεων. Στη διάσκεψη κορυφής θα πρέπει να ληφθεί απόφαση για τη σύσταση της Επιτροπής για την εδραίωση της ειρήνης καθώς και για τα βασικά χαρακτηριστικά της εντολής της, την υποχρέωση υποβολής έκθεσης προς το Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ και προς το ECOSOC (Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο), τις λεπτομέρειες της σύνθεσής της και ένα χρονοδιάγραμμα όσον αφορά την ανάληψη των δραστηριοτήτων της. Επιπλέον, στη διάσκεψη κορυφής θα πρέπει επίσης να αποφασιστεί η σύσταση ενός Γραφείου για τη στήριξη της εδραίωσης της ειρήνης και θα μπορούσε επίσης να αποφασιστεί η δημιουργία ενός μόνιμου πολυετούς Ταμείου για την εδραίωση της ειρήνης (οι σχετικές λεπτομέρειες θα μπορούσαν να προσδιοριστούν μετά τη διάσκεψη κορυφής). Η Επιτροπή προτείνει να ταχθεί η ΕΕ υπέρ της προθεσμίας της 31ης Δεκεμβρίου 2005 για τη σύσταση της Επιτροπής για την εδραίωση της ειρήνης, που προτάθηκε από τον Πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης.

Η ΕΕ θα συμβάλλει ασφαλώς ενεργά στις μελλοντικές εργασίες της Επιτροπής για την εδραίωση της ειρήνης, χρησιμοποιώντας τα μέσα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της ΚΕΠΠΑ, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας. Η συνεισφορά της ΕΕ στις προσπάθειες εδραίωσης της ειρήνης σε όλο τον κόσμο είναι ήδη εδώ και πολλά έτη σημαντική, μεταξύ άλλων με μέσα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο πλαίσιο των πολιτικών της εξωτερικών σχέσεων και ανάπτυξης. Στη συνέχεια, τονίζονται κυρίως στοιχεία που αφορούν τον πρώτο πυλώνα.

Η ΕΚ βρίσκεται σε κατάλληλη θέση για την αντιμετώπιση προκλήσεων μετά από συγκρούσεις, δεδομένου ότι διαθέτει τα αντίστοιχα χρηματοοικονομικά μέσα και καθολική γεωγραφική κάλυψη. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω ενός ευρέος φάσματος πλαισίων εξωτερικής βοήθειας, στοχοθετημένων οικονομικών μέτρων (ανακούφιση, αποκατάσταση, ανασυγκρότηση και ανάπτυξη) και ειδικών προγραμμάτων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ισότητα των φύλων, τη δημιουργία θεσμών, τον εκδημοκρατισμό και το κράτος δικαίου. Επιπλέον, δεδομένου ότι διαχειρίζεται την εμπορική πολιτική του σημαντικότερου πολιτικού εταίρου στον κόσμο, μπορεί να προτείνει μέσα που συνδέονται με το εμπόριο, τα οποία διαδραμάτισαν και μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση προκλήσεων μετά από συγκρούσεις.

Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν πολλά παραδείγματα παροχής ουσιαστικής βοήθειας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας υπέρ δραστηριοτήτων που αφορούν την εδραίωση της ειρήνης ανά τον κόσμο, όπως στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, στο Κοσυφοπέδιο, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ), στο Σουδάν, στην Ακτή Ελεφαντοστού, στη Λιβερία, στην Αφρικανική Ένωση και σε τρεις περιφερειακές αφρικανικές οργανώσεις, στην Κεντρική και Λατινική Αμερική, κλπ. Η Επιτροπή θα μελετήσει τα διδάγματα που αντλήθηκαν από αυτές και άλλες εμπειρίες και τις βέλτιστες πρακτικές, έτσι ώστε να ενισχύσει, σε στενή συνεργασία με τον Ύπατο Εκπρόσωπο/Γενικό Γραμματέα, τη συμβολή της ΕΕ στις διαβουλεύσεις που διεξάγονται σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών για τη σύσταση και τη λειτουργία της Επιτροπής για την εδραίωση της ειρήνης.

Λαμβάνοντας υπόψη τις εμπειρίες αυτές και τη συμβολή της στις προσπάθειες για την εδραίωση της ειρήνης στον κόσμο, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα πρέπει να συμμετέχει πλήρως σε όλες τις συνεδριάσεις της Επιτροπής για την εδραίωση της ειρήνης.

7.1.3. Κυρώσεις

Η ΕΕ τόνισε επανειλημμένως τη βούλησή της για την άμεση εφαρμογή όλων των κυρώσεων που επιβάλλει το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Οφείλει να εκφράσει τη στήριξή της σε όλες τις προσπάθειες που καταβάλλονται προκειμένου να διασφαλιστεί μία αποτελεσματική εφαρμογή των κυρώσεων από όλα τα μέλη των Ηνωμένων Εθνών. Τα αποτελέσματα της διάσκεψης κορυφής πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη μιας περαιτέρω ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας στοχοθετημένων μεμονωμένων κυρώσεων, ενώ παράλληλα πρέπει να εξεταστούν σοβαρά οι δυνατότητες βελτίωσης των διαδικασιών καταχώρισης σε καταλόγους και διαγραφής από αυτούς, προκειμένου να διασφαλιστεί ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η ΕΕ πρέπει να τονίσει ότι η βιωσιμότητα στοχοθετημένων μεμονωμένων κυρώσεων – που αποτελούν μέσο επιλογής για πολλά καθεστώτα επιβολής κυρώσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, ιδίως όσον αφορά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας – εξαρτάται επίσης από τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα κατάλληλα μέσα για τη εξασφάλιση αυτού του σεβασμού σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών.

7.1.4. Φορητά όπλα και ελαφρύς οπλισμός

Η σώρευση και η διάδοση φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού εξακολουθούν να απειλούν τη διεθνή ασφάλεια, την ασφάλεια των προσώπων, καθώς και την κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη. Η Επιτροπή συμμερίζεται την ανάλυση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών[11]. Το πρόβλημα αυτό έχει ιδιαίτερα αρνητική επίδραση στην ειρήνη και την αειφόρο ανάπτυξη, ιδίως στην Αφρική. Είναι επομένως σημαντικό να συμφωνηθεί στη διάσκεψη κορυφής η ανάπτυξη ενός νομικά δεσμευτικού διεθνούς μέσου για τη ρύθμιση της σήμανσης, της ανίχνευσης και της παράνομης διαμεσολάβησης με αντικείμενο φορητά όπλα και ελαφρύ οπλισμό. Συναίνεση επ’ αυτού πρέπει να επιτευχθεί μέχρι τη Διάσκεψη για την Αναθεώρηση του Προγράμματος Δράσης που θα πραγματοποιηθεί το επόμενο έτος. Επίσης, Οι αρμόδιοι πολιτικοί πρέπει επίσης να αναλάβουν τη δέσμευση να διαπραγματευχθούν ταχέως ένα μέσο για την καταπολέμηση της παράνομης διαμεσολάβησης με αντικείμενο την προμήθεια όπλων. Κατά τη διάσκεψη κορυφής πρέπει επίσης να ενθαρρυνθεί η διαπραγμάτευση μιας Διεθνούς Συνθήκης για το Εμπόριο Όπλων. Επιπλέον, στο πλαίσιο της διάσκεψης κορυφής πρέπει να αναζητηθεί μία καλύτερη ενσωμάτωση δράσεων που αποσκοπούν στην καταστροφή πλεονασμάτων φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού στις διαδικασίες αποστράτευσης, αφοπλισμού και επανένταξης και στη διαδικασία ανάπτυξης. Η Επιτροπή υποστηρίζει ρητά το Πρωτόκολο των Ηνωμένων Εθνών περί Πυροβόλων Όπλων. Πολλές πρωτοβουλίες των κρατών μελών της ΕΕ και της Europol βρίσκονται σε εξέλιξη στον τομέα της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων, οι οποίες ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στην πρόληψη των συγκρούσεων και στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Οι νάρκες ξηράς εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μείζονες απειλές για την ασφάλεια των προσώπων σε πολλές χώρες, ιδίως σε περιοχές μετά από συγκρούσεις. Πρέπει να διασφαλιστεί η συνέχιση της στήριξης για την άρση ναρκοπεδίων και την καταστροφή αποθηκευμένων ναρκών, καθώς και η προώθηση της προσχώρησης όλων των κρατών στη σύμβαση της Οτάβα.

7.1.5. Τρομοκρατία και οργανωμένο έγκλημα

Στη διάσκεψη κορυφής πρέπει να εγκριθεί και να διασφαλιστεί η υλοποίηση της πρότασης του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ όσον αφορά μια συνολική στρατηγική των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Η διάσκεψη κορυφής πρέπει επίσης να στηρίξει τη σύναψη μιας γενικής σύμβασης για την τρομοκρατία κατά τη διάρκεια της 60ης Γενικής Συνέλευσης και το αργότερο μέχρι τον Ιούνιο του 2006 (όπως προτάθηκε από τον Πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης). Εξάλλου, είναι σημαντικό να αναγνωριστούν στα αποτελέσματα της διάσκεψης κορυφής η ανάγκη καταπολέμησης των αιτιών της τρομοκρατίας και η σημασία απεριόριστου σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου.

Η αποτελεσματική πρόληψη και καταπολέμηση της τρομοκρατίας απαιτούν να δραστηριοποιηθούμε στις χώρες μας και να συνεργαστούμε με τους εταίρους μας σε παγκόσμια κλίμακα. Εκτός από τη διεξαγωγή διαλόγων σε πολιτικό επίπεδο, η ΕΕ επιδιώκει ενεργά τη διεθνή συνεργασία σε θέματα τεχνικής βοήθειας προκειμένου να βοηθήσει τις χώρες να εφαρμόσουν το ψήφισμα 1373 του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ, να συμβάλει στην ανάπτυξη ικανοτήτων και να προωθήσει τις αξίες της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης.

Η Επιτροπή στηρίζει επίσης την ανάπτυξη πολυμερών προσεγγίσεων για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος , δραστηριοποιείται για τη διασφάλιση της πλήρους κύρωσης και εφαρμογής διεθνών μέσων, όπως των σχετικών συμβάσεων των Ηνωμένων Εθνών, και την εκπόνηση διεθνών προτύπων και διατάξεων που έχουν αναπτυχθεί σε άλλα φόρα όπως στο Συμβούλιο της Ευρώπης, στο G8, στον ΟΑΣΕ και στον ΟΟΣΑ. Η Επιτροπή και το UNODC (Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον έλεγχο των ναρκωτικών και την πρόληψη του εγκλήματος) ενίσχυσαν τη συνεργασία τους για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών υπογράφοντας συμφωνία συνεργασίας[12].

Η διαφάνεια και η χρηστή διακυβέρνηση στον οικονομικό, φορολογικό και δικαστκό τομέα έχουν ουσιαστική σημασία για την αντιμετώπιση προβλημάτων που συνδέονται με την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, το ξέπλυμα χρημάτων, την απάτη στον επιχειρησιακό και φορολογικό τομέα, την φοροαποφυγή και την φοροδιαφυγή, τη διαφθορά και άλλες επιζήμιες πρακτικές. Η ΕΕ πρέπει συνεπώς να ενθαρρύνει τους εταίρους της να υιοθετήσουν τα υψηλότερα πρότυπα διαφάνειας, ανταλλαγής πληροφοριών και συνεργασίας μεταξύ των αρμοδίων αρχών.

7.1.6. Περιβάλλον και ασφάλεια

Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη ότι λόγω της στενής αλληλοσύνδεσης μεταξύ της ασφάλειας, της ανάπτυξης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα ασφάλειας όλων των κρατών μελών και να εξετάσουμε ολοκληρωμένα τις οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές διαστάσεις τους. Τα τελευταία χρόνια έχει καταδειχθεί ότι σε ορισμένες από τις πιο άγριες συγκρούσεις υπάρχει στενή σχέση μεταξύ της εκμετάλλευσης φυσικών πόρων (όπως διαμάντια ή ξυλεία) και των συγκρούσεων. Στη διάσκεψη κορυφής πρέπει να αναγνωριστούν η σημασία του περιβάλλοντος για την παγκόσμια ασφάλεια και η απειλή που θέτει η περιβαλλοντική υποβάθμιση για την ασφάλεια. Τα Ηνωμένα Έθνη πρέπει να ενσωματώσουν πλήρως τα ζητήματα που αφορούν το περιβάλλον στο επίπεδο του προγραμματισμού και της χάραξης πολιτικής στις δραστηριότητες πρόληψης των συγκρούσεων, ανθρωπιστικής βοήθειας, εδραίωσης της ειρήνης και ανασυγκρότησης. Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να εξεταστούν ενδελεχέστερα τα ακόλουθα σημεία:

- Ενίσχυση της παρακολούθησης των σπάνιων, υποβαθμισμένων, πολύτιμων και/ή διασυνοριακών περιβαλλοντικών πόρων, ιδίως σε περιοχές που θα μπορούσαν να αποτελέσουν αιτία συγκρούσεων ή όπου η κοινή διαχείρισή τους θα μπορούσε να συνεπάγεται καλύτερες σχέσεις γειτνίασης.

- Στο πλαίσιο των προσπαθειών για μία πιο συστηματική καταπολέμηση των αιτιών των συγκρούσεων θα πρέπει να δημιουργηθεί μία διάρθρωση στους κόλπους των Ηνωμένων Εθνών, η οποία θα είναι επιφορτισμένη με την εξέταση της σχέσης μεταξύ της εκμετάλλευσης φυσικών πόρων και των συγκρούσεων.

- Ενθάρρυνση των κυβερνήσεων-χορηγών να συνεργαστούν στενότερα με τις χώρες-παραγωγούς βασικών προϊόντων που εκτίθενται σε κινδύνους συγκρούσεων προκειμένου να βελτιώσουν τη διακυβέρνηση, τη διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα σε κύριους τομείς βασικών προϊόντων.

Η ΕΕ μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της παρακολούθησης των φυσικών πόρων, ιδίως μέσω της κοινής πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος, η οποία αποσκοπεί στην καθιέρωση έως το 2008 μιας ευρωπαϊκής ικανότητας για παγκόσμια παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (GMES).

8. Ανθρωπινα δικαιωματα, Δημοκρατια και κρατοσ δικαιου : Βελτιωση του συστηματοσ για την προωθηση της υλοποιησησ τους

8.1.1. Ανθρώπινα δικαιώματα

Η ΕΕ πρέπει να παράσχει την αμέριστη υποστήριξή της για την αντικατάσταση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών (CHR) με ένα μόνιμο Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (HRC), άμεσα εκλεγμένο από τη Γενική Συνέλευση. Δεδομένου ότι η προσχώρηση στο Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα συνεπάγεται ιδιαίτερη αποφασιστικότητα για την προαγωγή και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα μελλοντικά μέλη του αναμένεται να επιδείξουν ετοιμότητα να εξετάσουν και να βελτιώσουν την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα τους. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την προετοιμασία μιας παρουσίασης στην οποία θα αναφέρονται λεπτομερώς π.χ. οι δεσμεύσεις για την κύρωση και την εφαρμογή των συμφωνιών για τα δικαιώματα του ανθρώπου, η ικανοποίηση της υποχρέωσης υποβολής έκθεσης σε όργανα που έχουν θεσπιστεί δυνάμει συμβάσεων για τα δικαιώματα του ανθρώπου, μια ενεργό συνεργασία με τους ειδικούς μηχανισμούς των Ηνωμένων Εθνών και άλλες εγχώριες και διεθνείς δραστηριότητες για την προαγωγή και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

To Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα πρέπει να διατηρήσει τα θετικά χαρακτηριστικά του ισχύοντος συστήματος, όπως για παράδειγμα τις εθνικές και θεματικές ειδικές διαδικασίες. Το προτεινόμενο σύστημα ελέγχου από ομοτίμους θα προσέδιδε, ωστόσο, στο νέο φορέα ένα ξεχωριστό και καινούργιο ρόλο. Όλα τα κράτη μέλη των ΗΕ πρέπει να αποδεχτούν τη διαδικασία, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο βαθμός κύρωσης σημαντικών μέσων στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ποικίλλει σημαντικά, και το σύστημα δεν θα πρέπει επομένως να βασίζεται μόνο στον έλεγχο της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως κυρώθηκαν από συγκεκριμένα κράτη, αλλά θα πρέπει επίσης να αποτιμάται η πρόοδος που έχει επιτευχθεί σε σχέση με ένα ευρύτερο φάσμα κανόνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Θα ήταν, ωστόσο, σκόπιμο να καθοριστεί εξαρχής η κατεύθυνση προς την οποία θα οδηγούσε ένας τέτοιος έλεγχος· θα μπορούσε να λάβει τη μορφή συστάσεων βελτίωσης συνοδευόμενων ενδεχομένως από τεχνική βοήθεια, όπως επίσης και τη μορφή επικριτικής αξιολόγησης. Το Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι σε θέση να προσελκύσει ανά πάσα στιγμή την προσοχή σε μια αιφνίδια και σημαντική επιδείνωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε μια συγκεκριμένη χώρα. Αυτή η «λειτουργία κατάστασης συναγερμού» θα αποτελούσε ένα σημαντικό καθήκον για το Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα· ένα άλλο καθήκον θα ήταν η στήριξη και η παρακολούθηση της ενσωμάτωσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλες τις δραστηριότητες των οργάνων των ΗΕ, συμπεριλαμβανομένων του Συμβουλίου Ασφαλείας και της Επιτροπής για την εδραίωση της ειρήνης.

Είναι ευκταίο να συσταθεί το συντομότερο δυνατό μετά τη διάσκεψη κορυφής των ΗΕ το νέο Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και να εγκριθούν όπως αναμένεται κατά την 60η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης περαιτέρω λεπτομέρειες όσον αφορά τη σύνθεση και τα καθήκοντά του. Οι επιπτώσεις της διαδικασίας ολοκλήρωσης των ρυθμίσεων για το νέο Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Τρίτη Επιτροπή της 60ης Γενικής Συνέλευσης και στην 62η σύνοδο της Επιτροπής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα πρέπει να εξεταστούν άμεσα από την ΕΕ. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική συμμετοχή των κρατών στη διαδικασία ελέγχου από ομοτίμους πρέπει να καθοριστεί εκ των προτέρων ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για τη συμμετοχή των κρατών στον έλεγχο. Η ΕΕ θα μπορούσε να προβλέψει στους προβληματισμούς της για ενδεχόμενη ανάληψη δράσης σε μεμονωμένες χώρες τη λογική του ελέγχου από ομοτίμους – στηρίζοντας τη συνεργασία στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε μία ορθή εκτίμηση των αναγκών μιας συγκεκριμένης χώρας με την ενεργό συμμετοχή της.

Εκτός από την ίδρυση του Συμβουλίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) , καθώς και να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στη συνεργασία με τα κράτη για την τήρηση των δεσμεύσεών τους σε θέματα δικαιωμάτων του ανθρώπου. Η στήριξη της ΕΕ στην OHCHR πρέπει να ερμηνεύεται από επίμονες προσπάθειες να διασφαλιστεί ότι η OHCHR είναι σε θέση να πραγματοποιήσει την αλλαγή που προβλέπεται στο σχέδιο δράσης, το οποίο υποβλήθηκε στη Γενική Γραμματεία των ΗΕ τον Μάιο του 2005. Η ΕΕ πρέπει να μεριμνήσει ώστε να λάβει υπόψη στις ενέργειές της την έμφαση του δίνεται στο σχέδιο για μία μεγαλύτερη συμμετοχή των χωρών, γεγονός που αντιστοιχεί στο δικό της τρόπο λειτουργίας που συνίσταται στην ανάθεση περισσοτέρων ευθυνών σε επίπεδο χωρών κατά τη λήψη μέτρων. Οι συνεχείς προσπάθειες για την ενίσχυση του συντονισμού των χορηγών πρέπει να συνοδεύονται από βελτίωση της πολιτικής συνεργασίας. Επίσης, θα μπορούσαν να πραγματοποιούνται τακτικά συνομιλίες στρογγυλής τραπέζης, στις οποίες θα συμμετείχαν οι πρεσβείες των κρατών μελών της ΕΕ, οι αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα Ηνωμένα Έθνη και άλλοι σημαντικοί φορείς και οι οποίες θα συνέβαλαν στον καθορισμό των κοινών τοπικών προτεραιοτήτων σε θέματα δικαιωμάτων του ανθρώπου για την προώθηση μιας πιο συνεκτικής δράσης. Η Επιτροπή θα συμπληρώσει τις προσπάθεις της OHCHR, παρέχοντας τεχνική βοήθεια για την προώθηση της εφαρμογής των κανόνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα παγκοσμίως.

Γενικότερα, η ΕΕ θα πρέπει να τονίσει ότι ο σεβασμός και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δηλαδή όλων των αστικών, πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων, έχουν ουσιαστική σημασία για τη βελτίωση του καθεστώτος των προσώπων και των συνθηκών διαβίωσης.

8.1.2. Ταμείο για τη Δημοκρατία

Η προτεινόμενη σύσταση ενός Ταμείου για τη Δημοκρατία αποτελεί μία ευπρόσδεκτη πρωτοβουλία. Η Επιτροπή συνιστά στην ΕΕ να συνηγορίσει ώστε το Ταμείο να δραστηριοποιείται βάσει αιτήματος των χωρών. Ωστόσο, είναι σημαντικό το Ταμείο να στηρίζει επίσης την κοινωνία των πολιτών. Το Ταμείο πρέπει να μπορεί να προωθεί όλες τις πτυχές του εκδημοκρατισμού και όχι μόνο τον εκλογικό χώρο. Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στον τρόπο με τον οποίο το Ταμείο για τη Δημοκρατία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση του διαλόγου όσον αφορά τις δημοκρατικές αξίες μεταξύ των λαών πέρα από πολιτιστικούς, θρησκευτικούς και πολιτικούς διαχωρισμούς.

Τα απαιτούμενα μέτρα για τον καθορισμό του τρόπου λειτουργίας του Ταμείου πρέπει να ληφθούν αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διάσκεψης κορυφής προκειμένου να καταστεί λειτουργικό από τις αρχές του 2006. Η Επιτροπή θα ενισχύσει τη συμβολή της ΕΕ στο διάλογο των Ηνωμένων Εθνών όσον αφορά το προτεινόμενο Ταμείο για τη Δημοκρατία και θα μεριμνήσει ώστε να αλληλοσυμπληρώνονται τα προγράμματά του και κάθε νέα δραστηριότητα υπό την καθοδήγηση των Ηνωμένων Εθνών για την προώθηση της δημοκρατίας.

Η Επιτροπή διατηρεί επί σειρά ετών στενή εταιρική σχέση με την Υπηρεσία Εκλογικής Βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών (UNEAD) και με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) στον εκλογικό χώρο. Για παράδειγμα, ενόψει των προεδρικών εκλογών, της Συντακτικής Συνέλευσης και των κουρδικών εκλογών στο Ιράκ τον Ιανουάριο του 2005, η Επιτροπή παρέσχε εμπειρογνώμονες προκειμένου να συνεργαστούν στο πλαίσιο της ομάδας τεχνικής βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών για τη στήριξη της Ανεξάρτητης Εκλογικής Επιτροπής του Ιράκ, ενώ ταυτόχρονα διέθεσε πάνω από 30 εκατ. ευρώ σε ένα ταμείο καταπιστευμάτων που διαχειρίζονται τα Ηνωμένα Έθνη για τη στήριξη της οργάνωσης των ίδιων των εκλογών. Η Επιτροπή συνεργάστηκε επομένως στενά με τα Ηνωμένα Έθνη σε θέματα εκλογών σε πολλά μέρη του κόσμου, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται το Αφγανιστάν, η Γουϊνέα-Μπισάου, ο Λίβανος, η Νιγηρία και η Ινδονησία. Η Επιτροπή προτίθεται να συνεργαστεί στενά με το Ταμείο ως μέρος της ευρύτερης συνεργασίας της ΕΕ για τη στήριξη του εκδημοκρατισμού.

8.1.3. Ευθύνη προστασίας

Η ΕΕ πρέπει να στηρίζει την έννοια της ευθύνης προστασίας και να μεριμνά ώστε η έννοια αυτή να μεταφράζεται σε ανάληψη θετικών δεσμεύσεων και δράσεων εκ μέρους των κρατών, συμπεριλαμβανομένης της προσφυγής άνευ περιορισμού στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Η διάσκεψη κορυφής πρέπει να εγκρίνει την έννοια της ευθύνης προστασίας. Σε περίπτωση που αποφασιστεί κατά τη διάσκεψη κορυφής να κληθεί η Γενική Συνέλευση να συνεχίσει τη συζήτηση επί του θέματος, μία τέτοια πρόσκληση πρέπει να συνοδεύεται από ένα σαφή στόχο και ένα ακριβές χρονοδιάγραμμα (το αργότερο μέχρι την 60η Γενική Συνέλευση).

8.1.4. Ανθρώπινη ασφάλεια

Η Επιτροπή επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή της να προωθήσει την ανθρώπινη ασφάλεια ως μέσο ενδυνάμωσης της ισχύος των ανθρώπων και αποτελεσματικής αντιμετώπισης της έλλειψης ασφάλειας. Προς το σκοπό αυτό, θα στηρίξει κυρίως μέτρα για την προστασία των παιδιών που έχουν θιγεί από ένοπλες συγκρούσεις, μεταξύ άλλων με στόχο να απαγορευθεί η παράνομη εκμετάλλευσή τους ως στρατιωτών.

9. Ανθρωπιστικη βοηθεια : ενισχυση των διεθνων ικανοτητων

Στον τομέα των ανθρωπιστικών υποθέσεων, η ΕΕ πρέπει να στηρίξει τις προσπάθειες για την ενίσχυση της ικανότητας του ανθρωπιστικού συστήματος να αντιδρά αποτελεσματικά και ισότιμα στις ανθρωπιστικές κρίσεις. Η ΕΕ πρέπει να εξετάσει προσεκτικά τις συστάσεις που προέρχονται από την πρωτοβουλία “Humanitarian Response Review” του συντονιστή της αρωγής για τις καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης/Γενικού Υπογραμματέα για τις Ανθρωπιστικές Υποθέσεις και πρέπει να συνεργαστεί με τα Ηνωμένα Έθνη προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα δοθεί συγκεκριμένη συνέχεια. Η ΕΕ πρέπει να συμβάλει, τόσο με την πολιτική της όσο και με τη δράση της επί τόπου, στη στήριξη των ΗΕ για τον σεβασμό και την προστασία του ανθρωπιστικού χώρου και των ανθρωπιστικών αρχών, στη διασφάλιση της ασφαλούς πρόσβασης για τους ευάλωτους πληθυσμούς, στην επιδίωξη μιας συνεκτικότερης χρηματοδότησης, στη βελτίωση της τοπικής ικανότητας σε περιοχές που είναι επιρρεπείς στις καταστροφές, καθώς και στην ενίσχυση του εσωτερικού συντονιστικού ρόλου των ΗΕ και του ηγετικού ρόλου του συντονιστή ανθρωπιστικής βοήθειας. Επιπλέον, η ΕΕ πρέπει να συνεργαστεί από κοινού με τα Ηνωμένα Έθνη για μια ευρύτερη αποδοχή των κατευθυντήριων αρχών για τα εκτοπισθέντα άτομα στο εσωτερικό της χώρας ως διεθνών κανόνων προστασίας αυτών και για την υιοθέτηση των εν λόγω αρχών στην εθνική νομοθεσία.

10. Ενισχυση των ηνωμενων εθνων : Μεταρρυθμιση του θεσμικου πλαισιου

10.1.1. Γενική Συνέλευση

Η ΕΕ πρέπει να τονίσει ότι διάκειται ευνοϊκά στην αναζωογόνηση της Γενικής Συνέλευσης. Είναι ανάγκη να αποκατασταθεί εκ νέου το πολιτικό προφίλ της Γενικής Συνέλευσης, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως κυρίου παγκοσμίου οργάνου διαβούλευσης και πρέπει να υποστηριχθούν αντίστοιχα συμπεράσματα της διάσκεψης κορυφής. Το πρόγραμμα εργασίας της Γενικής Συνέλευσης πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στις συμφωνηθείσες παγκόσμιες προτεραιότητες των Ηνωμένων Εθνών και στα βασικά θέματα ουσίας που τίθενται επί του παρόντος. Η ΕΕ πρέπει επίσης να στηρίξει την αυξανόμενη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στις εργασίες των Ηνωμένων Εθνών και τις συστάσεις που περιέχονται στην έκθεση Cardoso.

10.1.2. Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο (ECOSOC)

Η ΕΕ πρέπει να εκφράσει τη στήριξή της στη μεταρρύθμιση του ECOSOC , έτσι ώστε το όργανο αυτό να καταστεί λειτουργικότερο. Στα αποτελέσματα της διάσκεψης κορυφής πρέπει να τονιστεί ο ρόλος του σε όλους τους πυλώνες της αειφόρου ανάπτυξης, διασφαλίζοντας ότι οποιαδήποτε μεταρρύθμιση του ECOSOC και των δραστηριοτήτων του είναι συμβατή και συνεκτική με τις μεταρρυθμίσεις της Γενικής Συνέλευσης και των επιτροπών της. Ο ρόλος του ECOSOC ως συνδέσμου με άλλα όργανα, και ο ρόλος που διαδραματίζει για τη διασφάλιση της συνοχής, της συντονισμένης εφαρμογής και συνέχειας των μεγάλων διασκέψεων των ΗΕ και των διασκέψεων κορυφής πρέπει να ενισχυθεί στους τομείς της ανάπτυξης και της οικονομικής διακυβέρνησης καθώς και σε άλλες οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές πτυχές.

10.1.3. Συμβούλιο Ασφαλείας

Οι συζητήσεις μεταξύ των μελών των Ηνωμένων Εθνών για την πλήρη μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας και τον τρόπο με τον οποίο το όργανο αυτό θα καταστεί ευρέως αντιπροσωπευτικό και περισσότερο διαφανές πρέπει να συνεχιστούν. Ωστόσο, στο πλαίσιο αυτό είναι ουσιαστικό να διασφαλιστεί ότι οι συζητήσεις για τη μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών δεν θα παρεμποδίσουν την πρόοδο σε άλλους τομείς της ημερήσιας διάταξης της διάσκεψης κορυφής.

10.1.4. Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Το Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα μπορεί να συσταθεί εν ευθέτω χρόνω ως κύριο όργανο αλλά, δεδομένου ότι αυτό απαιτεί αναθεώρηση του χάρτη των ΗΕ, θα μπορούσε να υιοθετηθεί μία ενδιάμεση λύση, καθιστώντας το Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα επικουρικό όργανο της Γενικής Συνέλευσης. Η ΕΕ πρέπει επίσης να διασφαλίσει ότι θα δρομολογηθούν οι μηχανισμοί για την πλήρη συμπερίληψη των ΜΚΟ στις εργασίες του Συμβουλίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Με την περαιτέρω εξέλιξη του συστήματος ελέγχου του Συμβουλίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, θα μπορούσε επίσης να αναμένεται ότι η επιτυχής συμμετοχή σ’ αυτό καθώς και στους ειδικούς μηχανισμούς θα αυξήσει τις πιθανότητες μιας χώρας να εκλεγεί στο εν λόγω όργανο. Η ΕΕ θα πρέπει να εξετάσει την ιδέα αυτής της σχέσης περαιτέρω με άλλα μέλη της δυτικής ομάδας και με άλλες περιφερειακές ομάδες των Ηνωμένων Εθνών και επίσης να επιδιώξει να “δώσει το παράδειγμα”.

10.1.5. Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών

Η μεταρρύθμιση της Γραμματείας των Ηνωμένων Εθνών αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για την εφαρμογή της συνολικής μεταρρύθμισης των ΗΕ. Η ΕΕ πρέπει να εκφράσει τη στήριξή της στις προσπάθειες μεταρρύθμισης του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ και τη δέσμευσή της να επανεξετάσει τη λειτουργία του μηχανισμού των ΗΕ στις επιχειρησιακές δραστηριότητες του οργανισμού λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της διάσκεψης κορυφής.

10.1.6. Συνοχή του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών

Το σύστημα των υπηρεσιών, ταμείων και προγραμμάτων των Ηνωμένων Εθνών διευρύνθηκε με την πάροδο των ετών τόσο σε μέγεθος όσο και σε έκταση των δραστηριοτήτων, γεγονός που οδήγησε σε σημαντικές αλληλεπικαλύψεις των εντολών και των δράσεων μεταξύ των διαφόρων οργάνων εντός του συστήματος. Η ΕΕ πρέπει να συμμετέχει ενεργά στις προσπάθειες για τη βελτίωση της συνοχής και της αποτελεσματικότητας του συστήματος των ΗΕ, ιδίως στις δραστηριότητές του σε επίπεδο χώρας. Η βελτίωση της συνοχής και του συντονισμού πρέπει επίσης να οδηγήσει σε καλύτερη και συστηματικότερη συνεργασία με άλλους εταίρους, συμπεριλαμβανομένης της Παγκόσμιας Τράπεζας. Αντίστοιχα, οι υπηρεσίες, τα ταμεία και τα προγράμματα των ΗΕ πρέπει να οργανώσουν τις τεχνικές δραστηριότητές τους σε επίπεδο χώρας, έτσι ώστε να βοηθήσουν αποτελεσματικά τις χώρες να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν τις εθνικές στρατηγικές για τη μείωση της φτώχειας, προκειμένου να επιτευχθούν οι αναπτυξιακοί στόχοι της χιλιετίας. Για την προώθηση αυτής της διαδικασίας, ο ρόλος του UNDP και του UNDG κατά την καθοδήγηση της ομάδας χωρών των Ηνωμένων Εθνών είναι αποφασιστικής σημασίας και πρέπει να ενισχυθεί από κοινού με τον ρόλο συντονισμού του μόνιμου συντονιστή των ΗΕ. Τα διοικητικά και εκτελεστικά συμβούλια των υπηρεσιών, των ταμείων και των προγραμμάτων πρέπει να στηρίξουν πλήρως αυτή τη διαδικασία και η ΕΕ οφείλει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στο σημαντικό αυτό τομέα της μεταρρύθμισης των ΗΕ.

Η ενίσχυση της συνοχής είναι επίσης θεμελιώδης κατά την ίδρυση νέων οργάνων και δομών των Ηνωμένων Εθνών. Ιδίως η νέα Επιτροπή για την εδραίωση της ειρήνης και το Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα πρέπει να ενσωματωθούν πλήρως στο σύστημα των ΗΕ, δημιουργώντας μεταξύ άλλων αποτελεσματικούς συνδέσμους μεταξύ τους.

10.1.7. Περιβαλλοντική διακυβέρνηση

Η βελτίωση της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης σε όλα τα επίπεδα αποτελεί σημαντικό στοιχείο της μείωσης της φτώχειας και του προγράμματος δράσης για την παγκόσμια ασφάλεια. Πρέπει να αναληφθεί άμεση δράση για την επανεξέταση της εντολής των υπηρεσιών, των ταμείων και των προγραμμάτων των Ηνωμένων Εθνών προκειμένου να ενσωματωθεί σε μεγαλύτερο βαθμό το περιβάλλον σε ολόκληρο το σύστημα των ΗΕ. Είναι σκόπιμο να ενθαρρύνονται εταιρικές σχέσεις μεταξύ των οργάνων των ΗΕ, εφόσον κρίνεται αναγκαίο.

Κατά τη διάσκεψη κορυφής πρέπει να ληφθεί σαφής απόφαση για την έναρξη της διαδικασίας δημιουργίας μιας οργάνωσης των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον , συνοδευόμενης από ένα χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα στάδια. Η οργάνωση πρέπει να βασίζεται στο πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP) με ολοκληρωμένη και επίκαιρη εντολή, που θα στηρίζεται σε σταθερές, αποδεκτές και προβλέψιμες χρηματοοικονομικές συνεισφορές, σε ισότιμη βάση με άλλες ειδικές υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών. Η οργάνωση αυτή των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον, με έδρα το Ναϊρόμπι, θα προωθήσει την περιβαλλοντική διάσταση της αειφόρου ανάπτυξης με ολοκληρωμένο και συνεκτικό τρόπο και προς το σκοπό αυτό θα συνεργαστεί στενά με τις πολυμερείς υπηρεσίες, έτσι ώστε κάθε μία από αυτές να αποκομίσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη από τα συγκριτικά πλεονεκτήματά τους.

10.1.8. Σχέση μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και περιφερειακών οργανισμών

Η Επιτροπή προτείνει να χαιρετίσει η ΕΕ την πρόθεση του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ να συνάψει συμφωνίες (ή μνημόνια συμφωνίας) μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και περιφερειακών οργανισμών και να δώσει τη δέουσα προσοχή στη σύναψη μιας τέτοιας συμφωνίας ή μνημονίου συμφωνίας με τα Ηνωμένα Έθνη προκειμένου να παράσχει ένα γενικό θεσμικό πλαίσιο στη συνεργασία, που θα βασίζεται στους υφιστάμενους όρους συνεργασίας. Όσον αφορά την ενίσχυση της ικανότητας περιφερειακών οργανισμών, η ΕΕ θα αυξήσει τη στήριξή της για την ανάπτυξη ικανοτήτων της Αφρικανικής Ένωσης. Θα στηρίξει την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που θα προκύψουν από τον Μηχανισμό Ελέγχου από ομοτίμους για την Αφρική και κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις. Η ΕΕ θα ενισχύσει τη στήριξή της στην Αφρικανική Ένωση και σε άλλους υπο-περιφερειακούς οργανισμούς στον τομέα της ειρήνης και της ασφάλειας, εντός του πλαισίου του ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για την ειρήνη και την ασφάλεια στην Αφρική και μέσω της Διευκόλυνσης για τη διατήρηση της ειρήνης.

Συμπερασμα

Καθώς εντείνονται οι προετοιμασίες για τη διάσκεψη κορυφής και έχοντας λάβει μια αποφασιστική ώθηση με την υποβολή του σχεδίου εγγράφου των αποτελεσμάτων, υπάρχει ένα σαφές δυναμικό για την ΕΕ να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο κατά τους επόμενους μήνες - όπως άλλωστε αναμένουν πολλοί διεθνείς εταίροι - προκειμένου να στεφθεί με επιτυχία η εν λόγω διάσκεψη κορυφής και να εφαρμοστούν στην πράξη τα αποτελέσματά της. Βάσει των δεσμεύσεών της στον τομέα της ανάπτυξης και της τακτικής συμβολής της σε πολλές σημαντικές πτυχές της συζήτησης, η ΕΕ θα έπρεπε ήδη στο παρόν στάδιο να μην περιοριστεί στη διάσκεψη κορυφής αλλά να είναι έτοιμη να προχωρήσει πέρα από αυτή και να παραθέσει τις απόψεις της σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμοστούν στην πράξη αποτελεσματικά τα αποτελέσματα της διάσκεψης κορυφής και να επιλυθούν ταχέως σημαντικά ζητήματα που εκκρεμούν. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να έχει έναν φιλόδοξο στόχο για τη διάσκεψη κορυφής και να εμπλέξει και άλλα συμβαλλόμενα μέρη στη συζήτηση για τη μεταρρύθμιση, ιδίως άλλα κράτη μέλη των ΗΕ και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, και να στηρίξει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον Γενικό Γραμματέα των ΗΕ και την ομάδα του καθώς και τον Πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης στην προετοιμασία μιας επιτυχούς διάσκεψης κορυφής. Η ΕΕ έχει δείξει μέχρι στιγμής την αποφασιστικότητά της να στεφθεί η διάσκεψη κορυφής με επιτυχία. Εναπόκειται στην ΕΕ να ολοκληρώσει την προσπάθεια αυτή έτσι ώστε και άλλοι να μπορέσουν να την ακολουθήσουν.

[1] COM(2003) 526, της 10.9.2003 χαιρετίστηκε από το Συμβούλιο στις 8 Δεκεμβρίου 2003 και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου 2003.

[2] http://www.un.org/ga/president/59/draft_outcome.htm

[3] COM(2005) 179.

[4] Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων της 23-24 Μαΐου 2005.

[5] ΛΑΧ III, Βρυξέλλες, Μάιος 2001.

[6] COM(2004) 383, της 18.5.2004.

[7] Αναπτύχθηκε μία ολοκληρωμένη πολιτική προϊόντων, βασιζόμενη στον κύκλο ζωής τους, και εκπονήθηκε ένα πρόγραμμα δράσης για την περιβαλλοντική τεχνολογία· στις επικείμενες πρωτοβουλίες συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων οι θεματικές στρατηγικές για τη βιώσιμη χρήση φυσικών πόρων καθώς και η πρόληψη και η ανακύκλωση των αποβλήτων.

[8] “Οι κλιματικές μεταβολές στο πλαίσιο της συνεργασίας για την ανάπτυξη” - COM(2003) 85 - και το “Σχέδιο Δράσης που συνοδεύει τη στρατηγική της ΕΕ για τις κλιματικές αλλαγές στο πλαίσιο της συνεργασίας για την ανάπτυξη - 2004-2008”, Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων της 22ας Νοεμβρίου 2004.

[9] “Επιτυχής καταπολέμηση του κλίματος του πλανήτη” - COM(2005) 35 - και Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 25-26ης Mαρτίου 2005.

[10] COM(2005) 153 όσον αφορά την αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων σε τρίτες χώρες, και COM(2005) 137 όσον αφορά τη βελτίωση του κοινοτικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας

[11] Έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών με τίτλο “Για περισσότερη ελευθερία“ (“In Larger Freedom“), Mάρτιος 2005.

[12] Συμφωνία με ανταλλαγή επιστολών, που υπεγράφη τον Ιανουάριο 2005.