Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί της ποιότητας των υδάτων κολυμβήσεως (95/C 210/07)

Στις 14 Ιουνίου 1994, το Συμβούλιο υπουργών αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την ανωτέρω πρόταση.

Η Επιτροπή των Περιφερειών, κατά την 4η σύνοδο ολομέλειάς της, της 27ης και 28ης Σεπτεμβρίου (συνεδρίαση της 28ης Σεπτεμβρίου) υιοθέτησε με πλειοψηφία την ακόλουθη γνωμοδότηση που εκπόνησε ο γενικός εισηγητής κ. J. Vairinhos.

1. Γενικές Εκτιμήσεις

1.1. Η παρούσα πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τα ύδατα κολύμβησης βασίζεται στην τροποποίηση της οδηγίας 76/160/ΕΟΚ και λαμβάνει υπόψη τις διαδοχικές προσαρμογές τις οποίες υπέστη καθώς και τις προόδους που σημειώθηκαν σε τεχνικό και επιστημονικό επίπεδο για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.

1.2. Δεν υπάρχουν αλλαγές σε ό,τι αφορά τους στόχους που προβλέπονταν αρχικά. Απλοποιείται μόνο η εφαρμογή της οδηγίας με την υιοθέτηση ενός αριθμού παραμέτρων που είναι άκρως απαραίτητες υπό το φως των σημερινών γνώσεων.

1.3. Αναγνωρίζεται η αλληλεξάρτηση της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης και της ανάπτυξης της τουριστικής δραστηριότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενόψει της μεγαλύτερης οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας.

1.4. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για την ενίσχυση της αρχής της επικουρικότητας όπως καθορίστηκε στη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη των περιφερειακών και τοπικών αυτοδιοικήσεων για τη λήψη μέτρων που αποσκοπούν στην επίτευξη των στόχων που προτείνονται στην οδηγία.

1.5. Πιστεύει εντούτοις, ότι σε επίπεδο κάθε κράτους μέλους είναι αναγκαίο να διευκρινισθεί η διοικητική και νομική διάρθρωση, με την ανάληψη ευθυνών που καθιστούν πιο αποτελεσματική την οδηγία.

1.6. Εφιστά την προσοχή στην ανάγκη ύπαρξης μιας ορθής διάρθρωσης και συμπληρωματικότητας μεταξύ των διαφόρων επιπέδων παρέμβασης, για την προσαρμογή ειδικότερα των πολιτικών για το περιβάλλον και την πολεοδομία, οι οποίες, όταν εφαρμόζονται λανθασμένα προκαλούν ταχεία καταστροφή των οικοσυστημάτων των ακτών.

1.7. Αναγνωρίζει την ανάγκη και τη σπουδαιότητα συνειδητοποίησης εκ μέρους όλων των πολιτών των θεμάτων περιβάλλοντος, και πιστεύει ότι για τον σκοπό αυτό πρέπει να εντατικοποιηθεί η διάδοση των θεμάτων αυτών, κυρίως στους νέους, με σκοπό την αλλαγή της νοοτροπίας και της συμπεριφοράς.

1.8. H ΕΤΠ αναγνωρίζει τη σπουδαιότητα των μέσων σχεδιασμού και ολοκληρωμένης διαχείρισης σε ό,τι αφορά την ικανότητα επιβάρυνσης σε όλο το μήκος των ακτών, με την αποφυγή έργων τα οποία δημιουργούν χάος και αταξία ή οποιασδήποτε λανθασμένης παρέμβασης που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη φυσική ισορροπία του περιβάλλοντος και να αυξήσουν κατ`αυτόν τον τρόπο τις πηγές ρύπανσης.

1.9. Η ΕΤΠ σημειώνει τη θετική συμβολή της αρχικής οδηγίας (ΕΟΚ) αριθ. 76/160 σχετικά με τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης, η οποία είχε αξιοσημείωτες επιπτώσεις στην προστασία της υγείας των λουομένων και στις περιβαλλοντικές συνθήκες γενικά.

1.10. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει με ενδιαφέρον την απλοποίηση των κριτηρίων και προτύπων σχετικά με την ποιότητα των υδάτων που προορίζονται για σκοπούς αναψυχής, χωρίς την επίτευξη συμβιβασμών στους στόχους που αναφέρθηκαν ανωτέρω. Η απλοποίηση αυτή δικαιολογείται από τη σημαντική αύξηση των γνώσεων σε θέματα μικροβιολογίας και τεχνικών ανάλυσης.

1.11. Σε ό,τι αφορά το υπό αξιολόγηση έγγραφο, η ΕΤΠ εγκρίνει, γενικά, τις κατευθυντήριες γραμμές του, και υιοθετεί μια θετική γνώμη, μολονότι προτείνει συμπληρωματικά ορισμένες υποδείξεις με σκοπό τη βελτίωση της εφαρμογής και της αποτελεσματικότητας της οδηγίας σχετικά με τα ύδατα κολύμβησης.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

2.1. Αν ληφθεί ως βασικό προαπαιτούμενο ότι η παρούσα πρόταση καταρτίσθηκε σύμφωνα με το άρθρο 130 Π της Συνθήκης ΕΚ με στόχο την προστασία και βελτίωση της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης και τη συμβολή στην προστασία της υγείας των λουομένων, η Επιτροπή οφείλει να διασφαλίζει την ύπαρξη αυστηρών μηχανισμών εποπτείας των ρυπογόνων ουσιών. Η ΕΤΠ επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πρόβλημα που αφορά τη νέα αρχή για τη διαβάθμιση της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης, η οποία δεν αντιστοιχεί σε ενιαίο επίπεδο εποπτείας, πράγμα το οποίο μπορεί να προκαλέσει στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ των περιοχών της Κοινότητας.

2.2. Παρά το γεγονός ότι τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να υιοθετούν τα μέτρα που κρίνουν κατάλληλα, και, αφού ληφθεί υπόψη, η ιδιαιτερότητα κάθε περιοχής και η υποχρέωση εκπλήρωσης των στόχων που έχουν καθορισθεί, εφιστάται η προσοχή της Επιτροπής στη λήψη, κατά τρόπο πολυδιάστατο, συντονισμένων μέτρων που ανταποκρίνονται στα διάφορα θέματα που μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή και το περιβάλλον των παραθαλάσσιων περιοχών.

2.3. Μολονότι επαινείται η πρωτοπόρος πρωτοβουλία, αξιοσημείωτη σε όλα τα επίπεδα, για την παροχή συγκριτικών πληροφοριών σχετικά με την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης, ώστε οι πολίτες να μπορούν με βεβαιότητα να επιλέγουν την παραθαλάσσια περιοχή για τις ψυχαγωγικές τους δραστηριότητες, προτείνεται η κατάρτιση τεκμηρίωσης για την ευαισθητοποίηση και την ορθή χρησιμοποίηση των περιοχών αυτών.

2.4. Η ΕΤΠ προτείνει την παράταση των προθεσμιών για τη μεταφορά των διατάξεων της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο κάθε κράτους μέλους, ώστε να καταστεί δυνατή η σύγκριση των αποτελεσμάτων άλλων Οδηγιών που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ και αφορούν το εν λόγω θέμα.

2.5. Η πρόταση οδηγίας επιτυγχάνει τον προτεινόμενο στόχο για την απλοποίηση ή ακόμα και την κατάργηση των αναλυτικών παραμέτρων που θεωρείται ότι δεν παρέχουν περαιτέρω πληροφορίες ή ότι δεν είναι συναφείς με την ψυχαγωγική χρήση των υδάτων, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπεται η ορθή ενημέρωση των χρηστών των υδάτων κολύμβησης.

2.6. Η κατά προτίμηση χρήση δεικτών μόλυνσης από κόπρανα, υπεύθυνα για διάφορα συμπτώματα, θέτει σε αμφισβήτηση τον καθορισμό των παραμέτρων αυτών όσον αφορά τον έλεγχό τους και την αντιπροσωπευτικότητά τους. Υπό το πρίσμα αυτό, οι στρεπτόκοκκοι των κοπράνων και του κολοβακτηριδίου Ε. Coli θεωρούνται ασφαλείς δείκτες μόλυνσης από κόπρανα, ενώ η ανάλυσή τους είναι αποτελεσματική διότι δίδει έγκαιρες και μη δαπανηρές απαντήσεις. Για το λόγο αυτό, μπορούν να θεωρηθούν ως πρωταρχική βάση ελέγχου της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης.

2.7. Ο προσδιορισμός των παραμέτρων αυτών δεν επιτρέπει εντούτοις να εκτιμηθεί η ύπαρξη εντερικών ιών στα ύδατα κολύμβησης 7 για το σκοπό αυτό πρέπει να ληφθούν αποφάσεις για τον καλύτερο έλεγχο της σχετικής παραμέτρου.

Η ΕΤΠ εκφράζει τη βαθειά της ανησυχία σχετικά με το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην υπό εξέταση πρόταση απαιτεί τη διεξαγωγή συνηθισμένων αναλύσεων για την ανίχνευση των εντερικών ιών. Πρόκειται για μια απαίτηση που είναι δύσκολο να υλοποιηθεί από τις τοπικές και περιφερειακές αυτοδιοι-κήσεις, τόσο από οικονομικής όσο και από διοικητικής απόψεως.

Η Επιτροπή των Περιφερειών ζητεί για τον λόγο αυτό από την Επιτροπή να εξετάσει τις δυνατότητες για να καταστεί πιο ευέλικτη η απαίτηση αναλύσεων για την ανίχνευση εντερικών ιών. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η Επιτροπή οφείλει να λάβει υπόψη τη δυνατότητα αντικατάστασης των προβλεπόμενων δαπανηρών αναλύσεων από άλλες αναλύσεις που απαιτούν λιγότερους πόρους.

Ως εναλλακτική λύση προτείνονται οι βακτηριοφάγοι ως δείκτες που παρουσιάζουν μεγαλύτερη ευκολία ανάλυσης και δίδουν έγκαιρες απαντήσεις καθώς και πιο οικονομικές αναλύσεις.

2.8. Τέλος, η ΕΤΠ προτείνει ότι είναι πρόσφορο να καθορισθούν σαφώς στο άρθρο 7 οι συνθήκες εκείνες οι οποίες πρέπει να διακριβωθούν ώστε να απαγορεύεται η κολύμβηση. Η ΕΤΠ απορρίπτει την κατανομή των υδάτων κολύμβησης σε δύο κατηγορίες ποιότητας. Κάτι τέτοιο αποτελεί εκτίμηση που υπερβαίνει το σκοπό της οδηγίας, που είναι συγκεκριμένα η προστασία των λουομένων. Στην πρόταση οδηγίας καθορίζονται οριακές τιμές, η υπέρβαση ή η τήρηση των οποίων οδηγεί στο χαρακτηρισμό υδάτων, αντιστοίχως, ως ακατάλληλων και ως μη επικίνδυνων για την υγεία των λουομένων. Μια επιπλέον κατανομή των υδάτων κολύμβησης σε δύο κατηγορίες ποιότητας μπορεί να γίνει αφορμή για πολλές και διάφορες ερμηνείες και δόλιους χειρισμούς που δεν ωφελούν την προστασία της υγείας.

Βρυξέλλες, 28 Σεπτεμβρίου 1994.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jacques BLANC