P9_TA(2022)0024

Γενετικώς τροποποιημένη σόγια GMB151 (BCS-GM151-6)

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Φεβρουαρίου 2022 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια GMB151 (BCS-GM151-6), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (D075506/01 — 2021/2947(RSP))

(2022/C 342/03)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια GMB151 (BCS-GM151-6) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (D075506/01,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές (1), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 3 και το άρθρο 19 παράγραφος 3,

— έχοντας υπόψη την ψηφοφορία της 4ης Φεβρουαρίου 2022 στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων, που αναφέρεται στο άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, κατά την οποία δεν εκδόθηκε γνώμη,

— έχοντας υπόψη τα άρθρα 11 και 13 του κανονισμού (ΕE) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (2),

— έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στις 27 Ιανουαρίου 2021 και δημοσιεύθηκε στις 19 Απριλίου 2021 (3),

— έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του που διατύπωναν αντίρρηση στην έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) (4),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 112 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 9 Οκτωβρίου 2018, η BASF SE, με έδρα τη Γερμανία, υπέβαλε, εξ ονόματος της BASF Agricultural Solutions Seed US LLC, με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, («ο αιτών»), αίτηση για τη διάθεση στην αγορά τροφίμων, συστατικών τροφίμων και ζωοτροφών που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια GMB151 («η ΓΤ σόγια»), σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αίτηση αφορούσε επίσης τη διάθεση στην αγορά προϊόντων που περιέχουν ή αποτελούνται από τη ΓΤ σόγια και προορίζονται για χρήσεις διαφορετικές από τη χρήση σε τρόφιμα και ζωοτροφές, εξαιρουμένης της καλλιέργειας·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 27 Ιανουαρίου 2021, η EFSA εξέδωσε θετική γνώμη που δημοσιεύθηκε στις 19 Απριλίου 2021·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΓΤ σόγια αναπτύχθηκε για να προσδώσει αντοχή σε μια ομάδα ζιζανιοκτόνων που είναι γνωστά ως αναστολείς HPPD, όπως οι ουσίες isoxaflutole, mesotrione και tembotrionine, και παράγει μια εντομοκτόνο πρωτεΐνη (τοξίνη Bt), την Cry14Ab-1.b (5), η οποία είναι τοξική για τους νηματώδεις (ασκαρίδες)·

Έλλειψη αξιολόγησης των καταλοίπων ζιζανιοκτόνων, των μεταβολιτών και των επιδράσεων συνδυασμού παραγόντων

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορες μελέτες καταδεικνύουν ότι η καλλιέργεια γενετικώς τροποποιημένων φυτών που είναι ανθεκτικά στα ζιζανιοκτόνα οδηγεί σε μεγαλύτερη χρήση «συμπληρωματικών» ζιζανιοκτόνων, εν πολλοίς λόγω της εμφάνισης ζιζανίων ανθεκτικών στα φυτοφάρμακα (6)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, επομένως, πρέπει να θεωρείται αναμενόμενη η έκθεση της ΓΤ σόγιας σε αυξημένες και επαναλαμβανόμενες δόσεις των συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων, κάτι που θα οδηγεί ενδεχομένως σε μεγαλύτερη ποσότητα καταλοίπων στη συγκομιδή·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την εναρμονισμένη ταξινόμηση και επισήμανση που έχει εγκριθεί από την Ένωση, η ισοξαφλουτόλη (isoxaflutole) είναι πολύ τοξική για τους υδρόβιους οργανισμούς και ύποπτη για πρόκληση βλάβης στα έμβρυα (7)·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μόνον η ουσία ισοξαφλουτόλη χρησιμοποιήθηκε στη ΓΤ σόγια για τους σκοπούς της αξιολόγησης κινδύνου· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι στα ζιζανιοκτόνα που είναι αναστολείς HPPD περιλαμβάνεται μια σειρά ζιζανιοκτόνων, μεταξύ άλλων η μεσοτριόνη (mesotrione), τα οποία μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε μεγάλες ποσότητες σε αυτήν τη ΓΤ σόγια·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την EFSA, η μεσοτριόνη μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει ιδιότητες ενδοκρινικού διαταράκτη, ενώ δεν μπορεί να αποκλειστεί το γονιδιοτοξικό δυναμικό της AMBA, ενός προϊόντος διάσπασης της μεσοτριόνης (8)·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αξιολόγηση των καταλοίπων ζιζανιοκτόνων και των προϊόντων διάσπασής τους («μεταβολίτες») που εντοπίζονται σε ΓΤ φυτά δεν εμπίπτει στο πεδίο αρμοδιοτήτων της ομάδας της EFSA για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς (ειδική ομάδα ΓΤΟ της EFSA) και, επομένως, δεν διενεργείται στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης ΓΤΟ· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό δημιουργεί προβλήματα, δεδομένου ότι ο τρόπος διάσπασης των συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων από το εξεταζόμενο ΓΤ φυτό και η σύνθεση και, κατ’ επέκταση, η τοξικότητα των μεταβολιτών μπορούν να επηρεάζονται από την ίδια τη γενετική τροποποίηση·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω ειδικών γεωργικών πρακτικών στην καλλιέργεια ΓΤ φυτών που είναι ανθεκτικά στα ζιζανιοκτόνα, υπάρχουν ειδικά πρότυπα εφαρμογής, έκθεσης και εμφάνισης συγκεκριμένων μεταβολιτών και συνδυαστικών επιπτώσεων, που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτά τα πρότυπα δεν συνεκτιμήθηκαν από την EFSA·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν μπορεί επομένως να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η κατανάλωση της ΓΤ σόγιας είναι ασφαλής για την υγεία ανθρώπων και ζώων·

Εκκρεμή ζητήματα σχετικά με τις τοξίνες Bt

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι για τις μελέτες ασφάλειας χρησιμοποιήθηκαν απομονωμένες πρωτεΐνες Cry14Ab-1 που ελήφθησαν από μικροβιακά ανασυνδυασμένα συστήματα (9)· λαμβάνοντας υπόψη ότι μικρή σημασία μπορεί να αποδοθεί στις τοξικολογικές δοκιμές που διεξάγονται με πρωτεΐνες μεμονωμένα, λόγω του γεγονότος ότι οι τοξίνες Bt σε ΓΤ καλλιέργειες, όπως ο αραβόσιτος, το βαμβάκι και η σόγια, είναι εγγενώς πιο τοξικές από τις απομονωμένες τοξίνες Bt· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι αναστολείς πρωτεάσης (PI), που υπάρχουν στον φυτικό ιστό, μπορούν να αυξήσουν την τοξικότητα των τοξινών Bt καθυστερώντας την αποδόμησή τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι το φαινόμενο αυτό έχει καταδειχθεί σε διάφορες επιστημονικές μελέτες, συμπεριλαμβανομένης μιας μελέτης που διενεργήθηκε πριν από 30 χρόνια για τη Monsanto και η οποία κατέδειξε ότι η παρουσία ακόμη και εξαιρετικά χαμηλών επιπέδων PI ενίσχυσε την τοξικότητα των τοξινών Bt έως και 20 φορές περισσότερο (10)·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή η ενισχυμένη τοξικότητα δεν έχει ληφθεί ποτέ υπόψη σε αξιολογήσεις κινδύνου της EFSA, παρόλο που είναι σημαντικές για όλα τα φυτά Bt που έχουν εγκριθεί για εισαγωγή ή καλλιέργεια στην Ένωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι, επομένως, για ανθρώπους και ζώα που καταναλώνουν τρόφιμα και ζωοτροφές που περιέχουν τοξίνες Bt δεν μπορούν να αποκλειστούν οι κίνδυνοι από αυτήν την ενισχυμένη τοξικότητα η οποία οφείλεται στην αλληλεπίδραση μεταξύ PI και τοξινών Bt·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με διάφορες μελέτες, έχουν παρατηρηθεί παρενέργειες που ενδεχομένως επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα έπειτα από έκθεση σε τοξίνες Bt και ότι ορισμένες τοξίνες Bt ενδέχεται να έχουν ανοσοενισχυτικές ιδιότητες (11), δηλαδή να ενισχύουν την αλλεργιογονικότητα άλλων πρωτεϊνών με τις οποίες έρχονται σε επαφή·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη, η τοξικότητα των τοξινών Bt μπορεί επίσης να ενισχυθεί μέσω της αλληλεπίδρασης με κατάλοιπα από τον ψεκασμό με ζιζανιοκτόνα και ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες σχετικά με τις συνδυαστικές επιδράσεις των «συσσωρευμένων» συμβάντων (ΓΤ καλλιέργειες που έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ανθεκτικές στα ζιζανιοκτόνα και να παράγουν εντομοκτόνα υπό μορφή τοξινών Bt) (12)· λαμβάνοντας υπόψη, ωστόσο, ότι η αξιολόγηση της ενδεχόμενης αλληλεπίδρασης των καταλοίπων ζιζανιοκτόνων και των μεταβολιτών τους με τοξίνες Bt θεωρείται ότι δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες της ομάδας της EFSA για τους ΓΤΟ και, ως εκ τούτου, δεν διενεργείται στο πλαίσιο της εκτίμησης κινδύνου·

Παρατηρήσεις των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά την τρίμηνη περίοδο διαβούλευσης, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών υπέβαλαν παρατηρήσεις στην EFSA (13)· λαμβάνοντας υπόψη ότι μεταξύ των επικριτικών σχολίων αναφέρονται τα εξής: ότι θα έπρεπε να έχουν παρασχεθεί στοιχεία για να αξιολογηθεί κατά πόσον υπάρχει συσσώρευση καταλοίπων ζιζανιοκτόνων και μεταβολιτών στη ΓΤ σόγια και κατά πόσον απαράδεκτες ποσότητες των εν λόγω καταλοίπων και μεταβολιτών μπορούν να περιέχονται στη ΓΤ σόγια που εισάγεται στην Ένωση, καθώς και οι συνέπειες όσον αφορά την υποχρόνια τοξικότητα και την τοξικότητα για την ανάπτυξη και την αναπαραγωγή· ότι η βάση για την αξιολόγηση του περιβαλλοντικού κινδύνου συνδέεται με ορισμένες ελλείψεις και, επομένως, εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες όσον αφορά τον περιβαλλοντικό κίνδυνο που συνδέεται με τη ΓΤ σόγια· ότι οι παρούσες μελέτες δεν επαρκούν για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η έκθεση του περιβάλλοντος και, συνεπώς, οι επιπτώσεις σε μη στοχευόμενους οργανισμούς θα είναι αμελητέες· ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι επιπτώσεις της καλλιέργειας ΓΤ σόγιας στις χώρες παραγωγής και ότι «με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον φάκελο, δεν είναι δυνατόν να συναχθεί συμπέρασμα σχετικά με τη συγκριτική αξιολόγηση της σόγιας GMB151 ή σχετικά με την ασφάλειά της»·

Μη δημοκρατική διαδικασία λήψης αποφάσεων

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει ως προβληματικό το γεγονός ότι εξακολουθεί να εκδίδει αποφάσεις έγκρισης ΓΤΟ χωρίς ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών υπέρ αυτών των αποφάσεων, κάτι που αποτελεί σαφέστατα εξαίρεση στην περίπτωση της έγκρισης προϊόντων γενικότερα, αλλά έχει γίνει ο κανόνας για τη λήψη αποφάσεων όσον αφορά την έγκριση ΓΤ τροφίμων και ζωοτροφών·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά την όγδοη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο ενέκρινε συνολικά 36 ψηφίσματα που αντιτίθενται στη διάθεση στην αγορά ΓΤΟ για τρόφιμα και ζωοτροφές (33 ψηφίσματα) και στην καλλιέργεια ΓΤΟ στην Ένωση (τρία ψηφίσματα)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά την ένατη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο έχει ήδη εγκρίνει 21 ενστάσεις για τη διάθεση ΓΤΟ στην αγορά· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπήρξε ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών υπέρ της έγκρισης κανενός από αυτούς τους ΓΤΟ· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι λόγοι για τους οποίους τα κράτη μέλη δεν υποστηρίζουν τη χορήγηση εγκρίσεων περιλαμβάνουν επιστημονικές ανησυχίες σχετικά με την αξιολόγηση του κινδύνου·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή εξακολουθεί να εγκρίνει ΓΤΟ, παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζει και η ίδια την ύπαρξη δημοκρατικού ελλείμματος, την έλλειψη στήριξης από την πλευρά των κρατών μελών και τις ενστάσεις του Κοινοβουλίου·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν απαιτείται καμία τροποποίηση της νομοθεσίας ώστε να είναι σε θέση η Επιτροπή να μην εγκρίνει ΓΤΟ όταν δεν υπάρχει ειδική πλειοψηφία κρατών μελών υπέρ της έγκρισης στην επιτροπή προσφυγών (14)·

Τήρηση των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με έκθεση του 2017 της Ειδικής Εισηγήτριας των Ηνωμένων Εθνών για το δικαίωμα στη διατροφή, τα επικίνδυνα φυτοφάρμακα έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στην υγεία, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες (15)· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο στόχος βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) 3.9 των Ηνωμένων Εθνών αφορά τη σημαντική μείωση, έως το 2030, του αριθμού των θανάτων και των ασθενειών λόγω επικίνδυνων χημικών ουσιών, καθώς και λόγω της ρύπανσης και της μόλυνσης του αέρα, των υδάτων και του εδάφους (16)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκριση της εισαγωγής της ΓΤ σόγιας θα αυξήσει τη ζήτηση για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια που έχει τροποποιηθεί ώστε να είναι δυνατή η εφαρμογή ζιζανιοκτόνων τα οποία είναι αναστολείς HPPD, όπως η ισοξαφλουτόλη και η μεσοτριόνη, κάτι που θα οδηγήσει σε αύξηση της έκθεσης των εργαζομένων σε τρίτες χώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κίνδυνος αυξημένης έκθεσης των εργαζομένων και του περιβάλλοντος προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία σε σχέση με τις ανθεκτικές στα ζιζανιοκτόνα ΓΤ καλλιέργειες, δεδομένης της χρήσης μεγαλύτερου όγκου ζιζανιοκτόνων·

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποψίλωση των δασών αποτελεί σημαντική αιτία της μείωσης της βιοποικιλότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εκπομπές από τη χρήση της γης και την αλλαγή της χρήσης της γης, κυρίως λόγω της αποψίλωσης των δασών, αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη αιτία της κλιματικής αλλαγής μετά την καύση ορυκτών καυσίμων (17)· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΣΒΑ 15 των Ηνωμένων Εθνών περιλαμβάνει τον στόχο της ανάσχεσης της αποψίλωσης των δασών έως το 2020 (18)· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δάση διαδραματίζουν πολυλειτουργικό ρόλο ο οποίος στηρίζει την επίτευξη της πλειονότητας των ΣΒΑ των Ηνωμένων Εθνών (19)·

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η παραγωγή σόγιας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα της αποψίλωσης του Αμαζονίου, καθώς και των δασών του Cerrado και του Gran Chaco στη Νότια Αμερική· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 97 % και το 100 % της σόγιας που καλλιεργείται στη Βραζιλία και στην Αργεντινή αντίστοιχα είναι ΓΤ σόγια (20)· λαμβάνοντας υπόψη ότι στη συντριπτική τους πλειονότητα οι ΓΤ ποικιλίες σόγιας που έχουν εγκριθεί για καλλιέργεια στη Βραζιλία και την Αργεντινή έχουν επίσης εγκριθεί για εισαγωγή στην Ένωση·

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα («UN CBD»), η οποία καθιστά σαφές ότι τόσο οι χώρες εξαγωγής όσο και οι χώρες εισαγωγής έχουν διεθνείς ευθύνες όσον αφορά τη βιολογική ποικιλότητα·

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 ορίζει ότι τα ΓΤ τρόφιμα ή ζωοτροφές δεν πρέπει να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, στην υγεία των ζώων ή στο περιβάλλον και ότι η Επιτροπή, κατά τη σύνταξη της απόφασής της, οφείλει να λαμβάνει υπόψη τυχόν συναφείς διατάξεις της ενωσιακής νομοθεσίας και άλλους θεμιτούς παράγοντες που αφορούν το υπό εξέταση ζήτημα· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτοί οι θεμιτοί παράγοντες θα πρέπει να περιλαμβάνουν τις υποχρεώσεις της Ένωσης στο πλαίσιο των ΣΒΑ του ΟΗΕ, της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα·

1. εκτιμά ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής υπερβαίνει τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1829/2003·

2. θεωρεί ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής δεν είναι σύμφωνο με το δίκαιο της Ένωσης, υπό την έννοια ότι δεν συνάδει με τον σκοπό του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, ο οποίος είναι, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 21 ) , να προσφέρει τη βάση για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ζωής και της υγείας του ανθρώπου, της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων, του περιβάλλοντος και των συμφερόντων των καταναλωτών σε σχέση με τα ΓΤ τρόφιμα και ζωοτροφές, διασφαλίζοντας παράλληλα την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς·

3. ζητεί από την Επιτροπή να αποσύρει το σχέδιο εκτελεστικής απόφασής της·

4. επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να μην εγκρίνει ΓΤ καλλιέργειες ανθεκτικές στα ζιζανιοκτόνα έως ότου διερευνηθούν διεξοδικά και κατά περίπτωση οι κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με τα κατάλοιπα, κάτι που απαιτεί πλήρη αξιολόγηση των καταλοίπων που προέρχονται από τον ψεκασμό των εν λόγω ΓΤ καλλιεργειών με συμπληρωματικά ζιζανιοκτόνα, καθώς και αξιολόγηση των προϊόντων διάσπασης των ζιζανιοκτόνων και τυχόν συνδυαστικών επιπτώσεων, μεταξύ άλλων με το ίδιο το ΓΤ φυτό·

5. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Επιτροπή αναγνώρισε τελικά, σε επιστολή της με ημερομηνία 11 Σεπτεμβρίου 2020 προς τα μέλη, την ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη η βιωσιμότητα κατά τη λήψη αποφάσεων για την έγκριση ΓΤΟ ( 22 ) · εκφράζει, ωστόσο, τη βαθιά απογοήτευσή του για το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει συνεχίσει από τότε να εγκρίνει ΓΤΟ για εισαγωγή στην Ένωση, παρά τις επανειλημμένες αντιρρήσεις του Κοινοβουλίου και της πλειοψηφίας των κρατών μελών, που ψηφίζουν κατά τέτοιων εγκρίσεων·

6. καλεί την EFSA να ζητήσει στοιχεία σχετικά με τον αντίκτυπο της κατανάλωσης τροφίμων και ζωοτροφών που προέρχονται από γενετικώς τροποποιημένα φυτά στο εντερικό μικροβίωμα·

7. καλεί την EFSA να διευρύνει την αξιολόγηση κινδύνου της προκειμένου να ληφθούν πλήρως υπόψη όλες οι αλληλεπιδράσεις και οι συνδυαστικές επιδράσεις μεταξύ τοξινών Bt, ΓΤ φυτών και των συστατικών τους, καθώς και καταλοίπων από τον ψεκασμό με τα συμπληρωματικά ζιζανιοκτόνα, και να αξιολογήσει τον σχετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον και την υγεία και την ασφάλεια των τροφίμων·

8. καλεί την Επιτροπή να αναστείλει αμέσως την εισαγωγή ΓΤ σόγιας που καλλιεργείται στη Βραζιλία και την Αργεντινή, με χρήση του άρθρου 53 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002, εάν είναι αναγκαίο, έως ότου τεθούν σε εφαρμογή αποτελεσματικοί νομικά δεσμευτικοί μηχανισμοί για την πρόληψη της διάθεσης στην αγορά της Ένωσης προϊόντων που συνδέονται με την αποψίλωση των δασών και τις σχετικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

9. επαναλαμβάνει την έκκλησή του για την εφαρμογή μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για την παραγωγή και τον εφοδιασμό όσον αφορά τις φυτικές πρωτεΐνες ( 23 ) , κάτι που θα δώσει τη δυνατότητα στην Ένωση να εξαρτάται λιγότερο από τις εισαγωγές ΓΤ σόγιας και να δημιουργήσει βραχύτερες αλυσίδες τροφίμων και περιφερειακές αγορές·

10. παροτρύνει εκ νέου την Επιτροπή να λάβει υπόψη τις υποχρεώσεις της Ένωσης στο πλαίσιο διεθνών συμφωνιών, όπως η Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα και οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών· επαναλαμβάνει την έκκλησή του να συνοδεύονται τα σχέδια εκτελεστικών πράξεων από αιτιολογική έκθεση στην οποία θα εξηγείται ο τρόπος με τον οποίον τηρούν την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» ( 24 )

11. επισημαίνει ότι οι τροπολογίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 17 Δεκεμβρίου 2020 επί της πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 ( 25 ) , οι οποίες εγκρίθηκαν από το Κοινοβούλιο ως βάση για τις διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο, αναφέρουν ότι η Επιτροπή δεν εγκρίνει ΓΤΟ όταν δεν υπάρχει ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών υπέρ· επιμένει ότι η Επιτροπή πρέπει να σεβαστεί τη θέση αυτή και καλεί το Συμβούλιο να συνεχίσει τις εργασίες του και να εγκρίνει επειγόντως μια γενική προσέγγιση επί του φακέλου αυτού·

12. αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 268 της 18.10.2003, σ. 1.

(2) ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13.

(3) Επιστημονική γνώμη της ομάδας της EFSA για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς σχετικά με τη γενετικώς τροποποιημένη σόγια GMB 151 για χρήσεις σε τρόφιμα και ζωοτροφές, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 (αίτηση EFSA-GMO-NL-2018.153), EFSA Journal 2021· 19(4):6424, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2021.6424.

(4) Κατά την όγδοη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο ενέκρινε 36 ψηφίσματα που διατύπωναν αντίρρηση στην έγκριση ΓΤΟ. Επιπλέον, κατά την ένατη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τα ακόλουθα ψηφίσματα:

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0028).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια A2704-12 (ACS-GMØØ5-3), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0029).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο, τρία ή τέσσερα από τα μονά συμβάντα MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 και DAS-40278-9, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0030).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο βαμβάκι LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0054).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια MON 89788 (MON-89788-1), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0055).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 και τους επιμέρους συνδυασμούς MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 και NK603 × DAS-40278-9 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0056).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21, και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο, τρία, τέσσερα ή πέντε από τα επιμέρους συμβάντα Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 και GA21, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0057).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Μαΐου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0069).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Νοεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο ή τρία από τα μονά συμβάντα MON 87427, MON 89034, MIR162 και NK603, και για την κατάργηση της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2018/1111 της Επιτροπής σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0291).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Νοεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια SYHT0H2 (SYN-ØØØH2-5) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0292).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Νοεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603, και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο, τρία ή τέσσερα από τα μονά συμβάντα MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 και NK603, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0293).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια της σειράς MON 87751 × MON 87701 × MON 87708 × MON 89788, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0365).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × MON 87411 και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο ή τρία από τα μονά συμβάντα MON 87427, MON 89034, MIR162 και MON 87411 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0366).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MIR604 (SYN-IR6Ø4-5), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0367).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 88017 (MON-88Ø17-3), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0368).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 89034 (MON-89Ø34-3), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0369).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Μαρτίου 2021 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο βαμβάκι GHB614 × T304-40 × GHB119 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0080).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Μαρτίου 2021 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MZIR098 (SYN-ØØØ98-3) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0081).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Ιουλίου 2021 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια DAS-81419-2 × DAS–44406–6 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0334).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Ιουλίου 2021 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο 1507 × MIR162 × MON810 × NK603 και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο ή τρία από τα μονά συμβάντα 1507, MIR162, MON810 and NK603, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0335).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Ιουλίου 2021 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο Bt 11 (SYN-BTØ11-1), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0336).

(5) Γνώμη της EFSA, σ. 6 και 7.

(6) Βλ. για παράδειγμα, Bonny, S., «Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact» (Γενετικώς τροποποιημένες καλλιέργειες ανθεκτικές στα ζιζανιοκτόνα, ζιζάνια και ζιζανιοκτόνα: επισκόπηση και αντίκτυπος), Environmental Management, Ιανουάριος 2016· 57(1), σ. 31-48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738 και Benbrook, C.M., «Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. — the first sixteen years» (Επιπτώσεις των γενετικώς τροποποιημένων καλλιεργειών στη χρήση γεωργικών φαρμάκων στις ΗΠΑ — τα πρώτα 16 χρόνια), Environmental Sciences Europe· 28 Σεπτεμβρίου 2012, τεύχος 24(1), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24.

(7) https://echa.europa.eu/substance-information/-/substanceinfo/100.114.433

(8) Συμπέρασμα της EFSA σχετικά με την επανεξέταση από ομοτίμους της εκτίμησης κινδύνου από φυτοφάρμακα όσον αφορά τη δραστική ουσία μεσοτριόνη, EFSA Journal 2016· 14(3):4419, σ. 3, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2016.4419.

(9) Γνώμη της EFSA, σ. 16.

(10) MacIntosh, S.C., Kishore, G.M., Perlak, F.J., Marrone, P.G., Stone, T.B., Sims, S.R., Fuchs, R.L., «Potentiation of Bacillus thuringiensis insecticidal activity by serine protease inhibitors» (Ενίσχυση της εντομοκτόνου δράσης του Bacillus thuringiensis από αναστολείς της πρωτεάσης σερίνης), Journal of Agricultural and Food Chemistry, 1990, 38, σ. 1145-1152, https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/jf00094a051

(11) Για μια ανασκόπηση, βλ. Rubio-Infante, N., Moreno-Fierros, L., «An overview of the safety and biological effects of Bacillus thuringiensis Cry toxins in mammals» (Μια ανασκόπηση σχετικά με την ασφάλεια και τις βιολογικές επιπτώσεις των τοξινών Cry του Bacillus thuringiensis στα θηλαστικά), Journal of Applied Toxicology, Μάιος 2016, 36(5), σ. 630-648, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/jat.3252

(12) https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0278691516300722?via%3Dihub

(13) Οι παρατηρήσεις των κρατών μελών σχετικά με τη ΓΤ σόγια είναι προσβάσιμες μέσω του μητρώου ερωτήσεων της EFSA: https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5946

(14) Σύμφωνα με τη διατύπωση του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, αν στην επιτροπή προσφυγών δεν υπάρχει ειδική πλειοψηφία κρατών μελών υπέρ της έγκρισης, η Επιτροπή απλώς «μπορεί» να προχωρήσει στην έγκριση, χωρίς όμως να είναι υποχρεωμένη να το πράξει.

(15) https://www.ohchr.org/EN/Issues/Food/Pages/Pesticides.aspx

(16) https://www.un.org/sustainabledevelopment/health/

(17) Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 2019, με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη» (COM(2019)0352), σ. 1.

(18) Βλ. στόχο 15.2: https://www.un.org/sustainabledevelopment/biodiversity/.

(19) Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 2019, με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη» (COM(2019)0352), σ. 2.

(20) International Service for the Acquisition of Agri-biotech Applications (Διεθνής Υπηρεσία για την απόκτηση γεωργικών βιοτεχνολογικών εφαρμογών — ISAAA), «Global status of Commercialized Biotech/GM crops in 2017: Biotech Crop Adoption Surges as Economic Benefits Accumulate in 22 Years» (Παγκόσμια κατάσταση των εμπορεύσιμων βιοτεχνολογικών/ΓΤ καλλιεργειών το 2017: Απότομη αύξηση της χρήσης βιοτεχνολογικών καλλιεργειών παράλληλα με τη σώρευση οικονομικών οφελών εντός 22 ετών), Ενημερωτικό δελτίο ISAAA αριθ. 53 (2017), σ. 16 και 21,https://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/53/download/isaaa-brief-53-2017.pdf.

(21) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (ΕΕ L 31 της 1.2.2002, σ. 1).

(22) https://tillymetz.lu/wp-content/uploads/2020/09/Co-signed-letter-MEP-Metz.pdf

(23) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2020 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (ΕΕ C 270 της 7.7.2021, σ. 2), παράγραφος 64.

(24) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2020 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (ΕΕ C 270 της 7.7.2021, σ. 2), παράγραφος 102.

(25) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0364.