Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί κανόνων και προτύπων ασφαλείας για τα επιβατηγά πλοία»

(96/C 212/05)

Στις 22 Μαρτίου 1996, και σύμφωνα με το άρθρο 84, 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 13 Mαΐου 1996, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Eduardo Chagas.

Κατά την 336η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 29ης Μαΐου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 104 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Ορισμένες διεθνείς συμβάσεις στον τομέα της ασφάλειας για τα επιβατηγά πλοία, όπως η Σύμβαση SOLAS () και η Διεθνής Σύμβαση για τις Εμφόρτους Ισάλους Γραμμές εξαιρούν από το πεδίο εφαρμογής τους τα επιβατηγά πλοία που εκτελούν δρομολόγια σε εσωτερικές γραμμές. Αυτό το κενό των διεθνών κανονισμών ασφαλείας έχει οδηγήσει σε διαφορετικές βαθμίδες νομοθεσίας για την ασφάλεια στα κράτη μέλη και, κατά συνέπεια, σε διαφορετικές βαθμίδες εφαρμογής.

1.2. Ο κανονισμός αριθ. 3577/92 (θαλάσσιες ενδομεταφορές-καμποτάζ) () κατέδειξε την ανάγκη πλήρωσης του κενού αυτού προκειμένου να διασφαλισθούν συνθήκες ισότιμου ανταγωνισμού μεταξύ των θαλάσσιων μεταφορέων. Εξάλλου, στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Κοινή πολιτική για την ασφάλεια στη θάλασσα», της 24ης Φεβρουαρίου 1993 (), η Επιτροπή εξήγγειλε την υιοθέτηση κοινών μέτρων ασφαλείας για τα επιβατηγά πλοία. Τέλος, το Συμβούλιο, με το ψήφισμά του της 8ης Ιουνίου 1993 (), κάλεσε την Επιτροπή να προτείνει μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια στη θάλασσα για τα επιβατηγά πλοία που πλέουν στα κοινοτικά ύδατα.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Με την παρούσα πρόταση οδηγίας αποσκοπείται, συνεπώς, η ύπαρξη ενός ενιαίου επιπέδου ασφάλειας της ανθρώπινης ζωής και των αγαθών στα επιβατηγά πλοία που εκτελούν εσωτερικά δρομολόγια και η θέσπιση ενιαίων όρων ανταγωνισμού, με βάση συγκλίνοντα πρότυπα ώστε να αποτρέπεται η στρέβλωση του ανταγωνισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

2.2. Προς τον σκοπό αυτό και βασιζόμενη στη Σύμβαση SOLAS και 62η Διεθνή Σύμβαση για τις Εμφόρτους Ισάλους Γραμμές, η Επιτροπή προτείνει τη θέσπιση των ακόλουθων διατάξεων:

α) ένα πρώτο σύνολο διατάξεων για την ταξινόμηση των εν λόγω επιβατηγών πλοίων σε διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με τη θαλάσσια περιοχή στην οποία εκτελούν δρομολόγια 7

β) ένα δεύτερο σύνολο διατάξεων για τον καθορισμό των γενικών απαιτήσεων ασφαλείας που πρέπει να ισχύουν για τις διαφορετικές κατηγορίες επιβατηγών πλοίων 7

γ) ένα να τρίτο σύνολο διατάξεων για τις πρόσθετες απαιτήσεις ασφαλείας, τις ισοδύναμες απαιτήσεις και τις εξαιρέσεις. Δεδομένου ότι όλα τα κράτη μέλη δεν έχουν την ίδια διαμόρφωση ακτογραμμών ούτε τις ίδιες γεωγραφικές και κλιματικές συνθήκες, ούτε όλα τα επιβατηγά πλοία έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά κατασκευής και σχεδιασμού, με τις διατάξεις αυτές καταβάλλεται προσπάθεια να εξισορροπηθούν ανεπαρκείς ή υπερβολικές απαιτήσεις, μέσω της εισαγωγής προσθέτων απαιτήσεων ή εξαιρέσεων από αυτές 7

δ) ένα τέταρτο σύνολο διατάξεων για τις επιθεωρήσεις και τη χορήγηση πιστοποιητικών, οι οποίες επιτρέπουν στους εξουσιοδοτημένους οργανισμούς να διενεργούν επιθεωρήσεις και να διαπιστώνουν την ασφαλή κατάσταση του πλοίου.

2.3. Τέλος, η οδηγία περιλαμβάνει διατάξεις για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων, στους κόλπους του ΙΜΟ, με αντικείμενο την εναρμόνιση των διεθνών προτύπων ασφαλείας, τα οποία ισχύουν για τα επιβατηγά πλοία που εκτελούν διεθνή δρομολόγια, καθώς και της παροχής εξαιρέσεων στην περίπτωση που τα πλοία αυτά εκτελούν διεθνή δρομολόγια μικρών αποστάσεων ή διεθνή δρομολόγια προφυλαγμένων τύπων και περιοχών.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Βάσει των προηγούμενων γνωμοδοτήσεών της και κυρίως της γνωμοδότησης για την ανακοίνωση με τίτλο «Κοινή πολιτική για την ασφάλεια στη θάλασσα» (), η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση οδηγίας και ιδιαίτερα, την πρόθεση για την εναρμονισμένη εφαρμογή των κανόνων και προτύπων ασφαλείας για τα επιβατηγά πλοία που εκτελούν εσωτερικά δρομολόγια, ώστε να αποτρέπονται, σε αυτό το επίπεδο, στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην Κοινότητα.

3.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει επίσης την προσοχή που επιδεικνύεται στο παράρτημα Ι, ως προς τη θέσπιση διαφοροποιημένων απαιτήσεων ασφαλείας, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία υπάγονται τα πλοία καθώς επίσης και ανάλογα με το εάν τα πλοία υφίστανται ήδη ή πρόκειται να κατασκευασθούν. Η εν λόγω προσέγγιση είναι η ορθότερη, δεδομένου ότι καθιστά δυνατή την προσαρμογή των απαιτήσεων ασφαλείας σε ειδικές συνθήκες λειτουργίας, και περιορίζει κατά τον τρόπο αυτό το ενδεχόμενο πρόσθετων επιβαρύνσεων για την πραγματοποίηση μεταβολών που αφορούν τη διάρθρωση ή τον εξοπλισμό.

3.3. Εξάλλου, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή είχε ήδη την ευκαιρία να εκφράσει την συμφωνία της με την άποψη της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία η πολιτική θαλάσσιων μεταφορών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας «πρέπει να εξασφαλίζει ανταγωνιστικές υπηρεσίες μεταφορών και να καθιστά βέβαιο ότι οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται με περιορισμένη έκταση κινδύνων για τα πληρώματα, τους επιβάτες, τα εμπορεύματα και τα πλοία, το θαλάσσιο περιβάλλον και τις παράκτιες δραστηριότητες» (βλ. υποσημείωση 3, σ. 21).

3.4. Είναι σημαντικό να διασφαλισθεί η αποτελεσματική τήρηση των υφιστάμενων κανόνων. Προς τον σκοπό αυτό, ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η ευρωπαϊκή συνεργασία, βάσει του Μνημονίου των Παρισίων. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει σχετικά την γνωμοδότησή της για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τη διενέργεια ελέγχου από το κράτος ελλιμενισμού στους λιμένες της Κοινότητας (), τομέας στον οποίο υπολείπονται να γίνουν πολλά.

3.5. Ακόμη, σύμφωνα με τις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν θα πρέπει να υποκαταστήσει τα κράτη μέλη στο Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ).

3.5.1. Δεν θα πρέπει επίσης να παρεμποδίσει την ανάπτυξη των εργασιών συντονισμού της συμμετοχής των κρατών μελών, στους κόλπους του εν λόγω οργανισμού. Προς τον σκοπό αυτό η ΟΚΕ συμφωνεί να αναληφθούν, σε κοινοτικό επίπεδο, οι αναγκαίες προσπάθειες με στόχο την εναρμονισμένη εφαρμογή των κανόνων της Σύμβασης SOLAS που ισχύουν για τα επιβατηγά πλοία που εκτελούν διεθνή δρομολόγια και την υποχρεωτική εφαρμογή, στο πλαίσιο του ΙΜΟ, των αρχών που υιοθετήθηκαν με την εγκύκλιο αριθ. 606 της MSC «Συναίνεση του κράτους του λιμένα στις εξαιρέσεις της SOLAS» ().

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Άρθρο 2, εδ. μ)

Στην αγγλική απόδοση για λόγους σαφήνειας η φράση «παρόμοιο κράτος», πρέπει να αντικατασταθεί από τη φράση «αυτό το κράτος μέλος» όπως συμβαίνει στο εδάφιο ν) του ιδίου άρθρου.

4.2. Άρθρο 3

Στο σημείο 2 του άρθρου αυτού θα πρέπει να διασαφηνισθεί ότι από το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω πρότασης, εξαιρούνται και τα επιβατηγά πλοία που χρησιμοποιούνται στην εσωτερική ναυσιπλοΐα.

4.3. Άρθρο 4

4.3.1. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την ταξινόμηση των επιβατικών σκαφών σε κατηγορίες δεν είναι ομοιόμορφα στα διάφορα κράτη μέλη γι`αυτό και απαιτείται η εναρμόνισή τους.

4.3.2. Δεδομένου ότι το «σημαντικό ύψος κύματος» αποτελεί ένα από τα κριτήρια καθορισμού των κατηγοριών των επιβατηγών πλοίων, η ΟΚΕ επισύρει την προσοχή στην ανάγκη ταχείας θέσπισης ενός πλαισίου αναφοράς.

4.4. Άρθρο 6

4.4.1. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η διοικητική αρχή του κράτους σημαίας, έχει τη δυνατότητα να θεσπίζει κανόνες ισοδύναμους προς εκείνους της Σύμβασης, σε ειδικές περιπτώσεις, λόγω του ότι είναι γνωστή η αδυναμία που χαρακτηρίζει σημαντικό αριθμό κρατών σημαίας να διασφαλίσουν την πραγματοποίηση του κατάλληλου ελέγχου των κανόνων ασφαλείας που εφαρμόζουν τα πλοία που είναι εγγεγραμμένα στα νηολόγιά τους ή φέρουν τη σημαία τους. Η ΟΚΕ τονίζει τη σημασία της εφαρμογής των σταθερών διατάξεων του εδαφίου δ) του σημείου 3, του εν λόγω άρθρου και των διατάξεων σχετικά με τον έλεγχο από το κράτος του λιμένα (βλ. ανωτέρω σημείο 3.4).

4.4.2. Λόγω της προβλεπόμενης υποχρεωτικής εφαρμογής του Παγκόσμιου Ναυτιλιακού Συστήματος Ασφαλείας και Κινδύνου (GMDSS) (), θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η ανάγκη επανακαθορισμού των προθεσμιών που έχουν καθορισθεί σχετικά με την έναρξη ισχύος της εφαρμογής του.

4.5. Άρθρο 7

Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι είναι αναγκαίο, το εν λόγω άρθρο να μην αποτελέσει εμπόδιο για τη θέσπιση απαιτήσεων που να διασφαλίζουν ένα υψηλό επίπεδο ασφαλείας.

4.6. Άρθρο 11

Η έννοια «δήλωση συμμόρφωσης» που προβλέπεται βάσει του παρόντος άρθρου, δεν θα πρέπει να συγχέεται με το «έγγραφο συμμόρφωσης», που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο του Κώδικα ISM.

4.7. Άρθρο 12

Όπως αναφέρεται και στο σημείο 3.5., η ΟΚΕ θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να διαδραματίζει τον ρόλο του συντονιστή των θέσεων των κρατών μελών, διατυπώνοντας ταυτόχρονα προτάσεις και υιοθετώντας μία δυναμική στάση.

4.8. Παράρτημα Ι

4.8.1. Κεφάλαιο ΙΙ-1, Μέρος Β, 1

Θα πρέπει να διασαφηνισθεί ότι οι διατάξεις του Κώδικα Ευστάθειας στην Άθικτη Κατάσταση, ισχύουν μόνο για τα πλοία των οποίων το μήκος υπερβαίνει τα 24 μέτρα.

4.8.2. Κεφάλαιο ΙΙ-1, Μέρος Β, 8

Η ΟΚΕ επισύρει την προσοχή στην ανάγκη εναρμόνισης της χρησιμοποιούμενης ορολογίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τη χρήση των λέξεων «κανονιστικές διατάξεις», «κανόνες» και «πρότυπα». (Δεν αφορά την ελληνική μετάφραση.)

4.8.3. Κεφάλαιο ΙΙ-1, Μέρος Β, 13

Η ΟΚΕ επισύρει την προσοχή στην ανάγκη να διασαφηνισθεί, εάν όλες οι περιπτώσεις που περιλαμβάνονται στο σημείο 7, ισχύουν για τα υφιστάμενα πλοία κατηγορίας Β.

4.8.4. Κεφάλαιο ΙΙ - 2, Μέρος Β, 16

Η ημερομηνία που αναφέρεται (1.10.1997) πρέπει να τροποποιηθεί σε συνάρτηση με την ημερομηνία δημοσίευσης της οδηγίας που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας πρότασης.

Βρυξέλλες, 29 Μαΐου 1996.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() Σύμβαση για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα.

() ΕΕ αριθ. L 364 της 12. 12. 1992, σ. 7.

() ΕΕ αριθ. C 34 της 2. 2. 1994, σ. 47.

() ΕΕ αριθ. L 271 της 7. 10. 1993, σ. 1.

() Γνωμοδότηση της ΟΚΕ, ΕΕ αριθ. C 34, της 2. 2. 1994, σ. 47.

() Γνωμοδότηση της ΟΚΕ, ΕΕ αριθ. C 393, της 31. 12. 1994, σ. 50.

() «Συναίνεση του κράτους του λιμένα στις εξαιρέσεις της SOLAS».

() Global Maritime Distress and Safety System (GMDSS).