Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές της απασχόλησης των κρατών μελών το 2001"

(2001/C 14/15)

Στις 28 Σεπτεμβρίου 2000, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα "Απασχόλησης, κοινωνικών υποθέσεων και δικαιωμάτων του πολίτη", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Οκτωβρίου 2000 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Beirnaert.

Κατά την 376η σύνοδο ολομέλειας της 19ης Οκτωβρίου 2000 (συνεδρίαση της 19ης Οκτωβρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 104 ψήφους υπέρ, 0 ψήφους κατά, και 2 αποχές.

1. Εισαγωγή

1.1. Σύμφωνα με το άρθρο 128, παράγραφος 2, της Συνθήκης, πρέπει να ζητείται η γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με τις προτάσεις για τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση. Η ΟΚΕ, ως βήμα της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών, αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη διαβούλευση αυτή. Υπενθυμίζει σχετικά τις εμπεριστατωμένες γνώμες που κατήρτισε για τις κατευθυντήριες γραμμές για το 1999 και το 2000(1).

1.2. Οι προτάσεις των κατευθυντήριων γραμμών για το 2001 καθώς και η συνημμένη έκθεση για την απασχόληση 2000 και οι συστάσεις προς τα κράτη μέλη υιοθετήθηκαν στις 6 Σεπτεμβρίου από την Επιτροπή.

1.3. Μολονότι η παρούσα γνωμοδότηση περιορίζεται, σύμφωνα με την αίτηση γνωμοδότησης, σε μια αξιολόγηση των νέων κατευθυντηρίων γραμμών για την απασχόληση, η ΟΚΕ θα προβεί, παράλληλα, στο πλαίσιο μιας γνωμοδότησης πρωτοβουλίας, σε εκτίμηση του ιδίου του μηχανισμού της διαδικασίας του Λουξεμβούργου σε συνδυασμό με τις διαδικασίες του Κάρντιφ και της Κολωνίας. Πράγματι, ΟΚΕ κρίνει ότι θα έπρεπε να διεξαχθεί συλλογισμός σχετικά με τις διαδικασίες που ακολουθούνται, τον ρόλο των κοινοτικών οργάνων και των κοινωνικών εταίρων, τον αριθμό και την διάρθρωση των κατευθυντηρίων γραμμών, καθώς και την ποιοτική φύση της προόδου που σημειώνεται.

1.4. Οι κατευθυντήριες γραμμές για το 2001 σηματοδοτούνται από τα συμπεράσματα της συνόδου κορυφής της Λισσαβόνας που όρισε έναν στρατηγικό στόχο για την ερχόμενη δεκαετία. Ζητούμενο είναι να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση "η δυναμικότερη και ανταγωνιστικότερη οικονομία της γνώσης, ανά την υφήλιο, ικανή για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και με μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή". Η στρατηγική αυτή αποσκοπεί να δώσει στην Ένωση τη δυνατότητα να αναδημιουργήσει τις προϋποθέσεις για πλήρη απασχόληση.

Η διαδικασία του Λουξεμβούργου, που βασίζεται στην κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών για την πολιτική της απασχόλησης και τη μετατροπή τους σε εθνικά σχέδια δράσης, είναι ένα βασικό εργαλείο για τη στρατηγική αυτή. Με τα συμπεράσματα της Λισσαβόνας επιβεβαιώνεται και εδραιώνεται η διαδικασία αυτή ενώ, ταυτόχρονα, ζητείται να γίνεται μια ενδιάμεση αξιολόγηση που θα πρέπει να "δώσει νέα ώθηση στη διαδικασία αυτή, εμπλουτίζοντας τις κατευθυντήριες γραμμές και θέτοντας πιο συγκεκριμένους στόχους για αυτές, δημιουργώντας στενότερους δεσμούς με άλλους συναφείς τομείς πολιτικής και καθορίζοντας αποτελεσματικότερες διαδικασίες για τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων".

1.5. Προεκτείνοντας τα συμπεράσματα των συνόδων κορυφής της Λισσαβόνας και της Φέιρα, την ενδιάμεση αξιολόγηση και την εξέλιξη της αγοράς εργασίας, οι κατευθυντήριες γραμμές για το 2001 επικεντρώνονται κυρίως:

- στον βασικό κινητήριο στόχο της πλήρους απασχόλησης

- στην απαραίτητη δια βίου κατάρτιση

- στην ενεργότερη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων με τη διαδικασία

- στην ανάγκη για ισόρροπη εφαρμογή των διαφόρων σκελών

- στην ανάγκη ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών.

Η ΟΚΕ προσυπογράφει απόλυτα αυτές τις δυναμικές γραμμές που η ίδια ήδη έχει τονίσει στις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Το 1999 δημιουργήθηκαν 2,1 εκατομμύρια νέες θέσεις απασχόλησης, δηλαδή υπήρξε αύξηση της απασχόλησης κατά 1,4 %. Το ποσοστό της ανεργίας μειώθηκε από 10 % τον Ιούλιο του 1998 σε 9,3 % τον Ιούλιο του 1999. Ωστόσο, η αναμφισβήτητα θετική εξέλιξη των αγορών εργασίας δεν μπορεί να καλύψει ορισμένες πρόδηλες αδυναμίες οι οποίες πρέπει να προσεχθούν ιδιαιτέρως. Έτσι:

- η συμμετοχή των γυναικών παρότι βελτιώθηκε - 52 % των νέων θέσεων απασχόλησης καλύφθηκαν από γυναίκες - εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντική απόκλιση κατά 19 % σε σχέση με τους άνδρες·

- μολονότι η απασχόληση των ηλικιωμένων εργαζομένων έχει λίγο-πολύ ωφεληθεί από την ανάκαμψη της απασχόλησης, το ποσοστό των ενεργών ατόμων ηλικίας 50-64 παραμένει περιορισμένο στο 48,6 %·

- το ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται, επίσης, μια ιδιαίτερα ευάλωτη κατηγορία νέων που έχουν εγκαταλείψει τις σπουδές τους, παραμένει σημαντικό ανερχόμενο σε 46 % το 1999·

- εντάσεις και, μάλιστα, συμφορήσεις εμφανίζονται όλο και συχνότερα στις αγορές εργασίας λόγω ελλείψεων εξειδικευμένων εργαζομένων·

- οι διαφορές μεταξύ των περιφερειακών ποσοστών ανεργίας εξακολουθούν να παραμένουν σημαντικές σε πολλά κράτη μέλη και παρουσιάζουν, ακόμη, τάση επίτασης.

2.2. Οι πολιτικές της αγοράς εργασίας των κρατών μελών οφείλουν, κατά συνέπεια, να δίδουν ιδιαίτερη προσοχή στις πτυχές αυτές ιδίως επειδή οι ελλείψεις προσόντων συνυπάρχουν με τους θύλακες διαρθρωτικής ανεργίας. Η κατάσταση αυτή προσδίδει μεγαλύτερη έμφαση στη σημασία που έχει η κατάλληλη εστίαση της πολιτικής για την κατάρτιση και την επανακατάρτιση στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η στενή και αποτελεσματική συνεργασία όλων των συντελεστών της κατάρτισης και των κοινωνικών εταίρων αποτελεί, κατά την ΟΚΕ, εγγύηση αλλά και απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία. Η ΟΚΕ τονίζει, επίσης, την πολύτιμη συμβολή των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον χώρο της κατάρτισης.

2.3. Μολονότι οι πολιτικές της αγοράς εργασίας πρέπει να αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή σ' αυτές τις ειδικότερες πτυχές, η ΟΚΕ φρονεί, εντούτοις, ότι αυτό δεν απαλλάσσει τις κυβερνήσεις από την ανάγκη να εστιάζουν όλες τις πολιτικές τους στην τόνωση της απασχόλησης. Για τούτο, απαιτείται, πράγματι, μια ολοκληρωμένη πολιτική. Σχετικά με το σημείο αυτό, η διάσκεψη της Λισσαβόνας δικαίως τόνισε τη συμβολή της έρευνας και ανάπτυξης όσον αφορά την δημιουργία απασχόλησης. Η δημιουργία απασχόλησης εξαρτάται, επίσης, από την ύπαρξη ενός περιβάλλοντος το οποίο είναι ευνοϊκό για τις επενδύσεις, την καινοτομία, και το επιχειρηματικό πνεύμα. Όπως τόνιζε η γνωμοδότηση της ΟΚΕ σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση το 1999, οι μελέτες για τις συνθήκες επιτυχίας μιας πολιτικής υπέρ της απασχόλησης επισημαίνουν το σύνολο των προϋποθέσεων(2):

- σφαιρική μακροοικονομική προσέγγιση·

- δημιουργία ενός γενικού ευνοϊκού πλαισίου για τις επενδύσεις και την ενίσχυση της εσωτερικής ζήτησης·

- περιορισμένες μισθολογικές αυξήσεις και διατήρηση του ρυθμιστικού ρόλου των συλλογικών συμβάσεων εργασίας·

- μείωση του κόστους εργασίας, με τον περιορισμό των έμμεσων μισθοδοτικών επιβαρύνσεων·

- δραστικά μέτρα υπέρ της απασχόλησης, συνοδευόμενα από κίνητρα για την αναζήτηση απασχόλησης·

- διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις της οικονομίας με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.

3. Ειδικές παρατηρήσεις για τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση το 2001

3.1. Σχετικά με το περιεχόμενο των κατευθυντήριων γραμμών του 2001

Παρότι η ΟΚΕ φρονεί ότι η διατήρηση των 4 βασικών σκελών είναι η ορθή οδός, στο βαθμό που είναι επιθυμητό να δοθεί ο χρόνος στα ληφθέντα μέτρα στο εθνικό επίπεδο ώστε να φανούν τα αποτελέσματά τους και να διατηρηθεί η συνοχή των πολιτικών, θεωρεί, εντούτοις, αναγκαία την πρόβλεψη των πρόσθετων νέων κύριων σημείων ώστε να ληφθούν υπόψη οι στόχοι που ορίστηκαν κατά τη σύνοδο κορυφής της Λισσαβόνας και η κοινωνιολογική, οικονομική, και πολιτικο-κοινωνική εξέλιξη στα διάφορα κράτη μέλη (δηλαδή, υγεία και ασφάλεια, κατάρτιση, κοινωνικός αποκλεισμός, κ.λπ.). Συνεπώς, η ΟΚΕ επικροτεί την προσέγγιση της Επιτροπής.

3.1.1. Βελτίωση της απασχολησιμότητας

Η ΟΚΕ υπενθυμίζει το γενικό στόχο που ορίστηκε κατά τη σύνοδο κορυφής της Λισσαβόνας με τον οποίο αποσκοπείται αύξηση του ποσοστού απασχόλησης από το σημερινό 61 % κατά μέσο όρο σε επίπεδο όσο το δυνατόν εγγύτερο του 70 % το 2010, και αύξηση του ποσοστού απασχολούμενων γυναικών από το σημερινό 51 % κατά μέσο όρο σε άνω του 60 % το 2010.

Η επίτευξη του στόχου αυτού συνεπάγεται για τα κράτη μέλη την αδιαμφισβήτητη ανάγκη για περισσότερες επενδύσεις για την επιμόρφωση, των εργαζομένων και των ατόμων που αναζητούν εργασία, μέσω της συνεχούς κατάρτισης. Η κατάρτιση αυτή θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των επιχειρήσεων, τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημοσίου τομέα. Οι προσπάθειες αυτές θα επιτρέψουν την αύξηση της συμμετοχής των νέων, των γυναικών, και των ηλικιωμένων εργαζομένων στην αγορά εργασίας. Για τούτο, η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής που τονίζει την πρωταρχική σημασία των δραστικών μέτρων υπέρ της απασχόλησης, υπογραμμίζοντας παράλληλα την κομβική σημασία που έχει για την απασχόληση η λήψη μέτρων στον τομέα της κατάρτισης.

3.1.1.1. Η ΟΚΕ θεωρεί θετική την συγχώνευση των κατευθυντήριων γραμμών 1 (νέο ξεκίνημα νέων ανέργων) και 2 (νέο ξεκίνημα ενήλικων ανέργων) στο βαθμό που με τη συγχώνευση αυτή επιδιώκεται να τονισθεί η ανάγκη των συνολικών προληπτικών μέτρων. Εντούτοις, η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι το γεγονός ότι οι νέοι και οι ενήλικες που απειλούνται από μακρόχρονη ανεργία είναι περισσότερο τρωτοί απαιτεί αυξημένες προσπάθειες. Όσον αφορά τους νέους, η εμπειρία δείχνει, πράγματι, ότι όσοι εγκαταλείπουν τις σπουδές τους με ανεπαρκή προσόντα αποτελούν ομάδα που βρίσκεται ιδιαίτερα σε κίνδυνο. Για το λόγο αυτό, οι κατευθυντήριες γραμμές απαιτούν την πρόβλεψη καταλλήλων ενισχύσεων για τους εν λόγω νέους. Η ΟΚΕ προτείνει, ειδικότερα, τον προσανατολισμό τους προς προσαρμοσμένες κατευθύνσεις εκπαίδευσης.

3.1.1.2. Στη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας που εξέδωσε ενόψει της συνόδου κορυφής της Λισσαβόνας, η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να δοθεί στις γυναίκες μεγαλύτερη δυνατότητα πρόσβασης στις νέες τεχνολογίες. Πρόκειται για ένα από τα πιο αποφασιστικά μέσα που θα συμβάλουν στην πρόοδο της ισότητας ευκαιριών στην κοινωνία της πληροφορίας. Οι ελλείψεις στον τομέα θα πρέπει να καλυφθούν προκειμένου να μην εκτοπίζονται οι γυναίκες από την αγορά εργασίας.

3.1.1.3. Η αύξηση του ποσοστού απασχόλησης οφείλεται, εν μέρει, στην αύξηση του ποσοστού απασχόλησης πιο ηλικιωμένων εργαζομένων. Στη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας που θα εκδώσει η ΟΚΕ για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους, τονίζεται η ανάγκη για μια πολιτική για τη διατήρηση της δια βίου απασχολησιμότητας και για την επιμόρφωση των μισθωτών άνω των 40 ετών. Συνεπώς, η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή στην τρίτη κατευθυντήρια γραμμή προτείνει θετικά μέτρα που αποσκοπούν στη θέσπιση εύκαμπτων σχημάτων εργασίας και στην ευαισθητοποίηση των εργοδοτών όσον αφορά τις δυνατότητες των ηλικιωμένων εργαζομένων. Το πλεονέκτημα των κατευθυντήριων γραμμών είναι η ανάθεση των επιχειρησιακών αρμοδιοτήτων στα κράτη μέλη μέσω ενός κοινού πλαισίου.

3.1.1.4. Η ΟΚΕ ανέκαθεν έδιδε ιδιαίτερη προσοχή στα προβλήματα των μειονεκτικών ομάδων και ατόμων στην αγορά εργασίας όπως, για παράδειγμα, τα άτομα με ειδικές ανάγκες, οι εθνικές μειονότητες, και οι μετανάστες. Για το λόγο αυτό, υποστηρίζει πλήρως την έκκληση της όγδοης κατευθυντήριας γραμμής για μια πολιτική για την καταπολέμηση των διακρίσεων που παρακωλύουν την πρόσβασή τους στην αγορά εργασίας. Όλες οι ζωντανές δυνάμεις πρέπει να συμμετάσχουν σ' αυτή την πολιτική ανοίγματος των αγορών εργασίας. Η ΟΚΕ εκφράζει, επίσης, την ικανοποίησή της για την πρόταση της Επιτροπής για την διοργάνωση ενός ευρωπαϊκού έτους αφιερωμένου στα άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες. Ωστόσο, κρίνει ότι η ιδιαίτερη προσοχή που πρέπει να δοθεί στα άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες θα μπορούσε να συγκεκριμενοποιηθεί στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχολησιμότητα.

Δεδομένου ότι η κατευθυντήρια γραμμή καλεί τα κράτη μέλη να προσδιορίσουν δέσμες αποτελεσματικών μέτρων υπέρ της ένταξης των ομάδων και ατόμων σε κίνδυνο, κατά την ΟΚΕ είναι σημαντικό να εμπλακούν στην διαδικασία οι ενδιαφερόμενες οργανώσεις και ιδιαίτερα εκείνες που ασχολούνται με τα άτομα με ειδικές ανάγκες.

3.1.2. Ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος

3.1.2.1. Βασικό στοιχείο για μια αποδοτική πολιτική στον τομέα της απασχόλησης αποτελεί η πολιτική "γεννητικότητας" επιχειρήσεων. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι παρά τις αδιαμφισβήτητες βελτιώσεις, οι υπέρογκες διοικητικές διατυπώσεις εξακολουθούν να αποθαρρύνουν την έφεση για ίδρυση επιχειρήσεων. Αποτελεί, επίσης, τροχοπέδη στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων, μικρών και μεγάλων, οι οποίες αντιμετωπίζουν, εξάλλου, ένα συνεχώς εντεινόμενο ανταγωνισμό. Με τη γνωμοδότηση που εξέδωσε ενόψει της συνόδου κορυφής της Λισσαβόνας, η ΟΚΕ τονίζει την ανάγκη για άρση των εμποδίων που παρακωλύουν την ίδρυση και την ανάπτυξη επιχειρήσεων(3). Η έκκληση αυτή συνάδει με τις ανησυχίες που αναφέρονται στον Ευρωπαϊκό Χάρτη των μικρών επιχειρήσεων, στον οποίο η ΟΚΕ παρέσχε την υποστήριξή της και σύμφωνα με τον οποίο οι μικρές επιχειρήσεις και, ιδιαίτερα οι επιχειρήσεις του κλάδου των υπηρεσιών, αποτελούν μια αναντικατάστατη πηγή θέσεων απασχόλησης(4). Σχετικά, η ΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει την μεγάλη σημασία που έχει η ελάφρυνση των διατυπώσεων και των διοικητικών δαπανών που συνεπάγεται η ίδρυση επιχειρήσεων σε περιφέρειες με υψηλό επίπεδο ανεργίας.

3.1.2.2. Καθώς σημειώνει η Επιτροπή, οι προσπάθειες με στόχο τη μείωση των άμεσων και έμμεσων επιβαρύνσεων επί των μισθών προχωρούν με αργό ρυθμό σε πολλά κράτη μέλη. Εντούτοις, η μείωση των επιβαρύνσεων αυτών αποδείχτηκε σε πολλές χώρες σημαντικός παράγοντας, μεταξύ άλλων, προώθησης της απασχόλησης. Όπως και η Επιτροπή, η ΟΚΕ κρίνει ότι απατούνται μεταρρυθμίσεις χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η οικονομική ισορροπία των συστημάτων κοινωνικών ασφαλίσεων.

3.1.3. Ενθάρρυνση της ικανότητας προσαρμογής των επιχειρήσεων και των εργαζομένων τους

3.1.3.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι το σκέλος που αφορά την ικανότητα προσαρμογής θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο μεγάλης προσοχής από πλευράς των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων το σημαντικό ρόλο των οποίων δικαίως τονίζει η Επιτροπή. Η οργάνωση της εργασίας παραμένει ακόμη υπερβολικά εγκλωβισμένη στα παραδοσιακά σχήματα και εμποδίζει ή επιβραδύνει την αναγκαία προσαρμογή στις διακυμάνσεις της αγοράς. Παράλληλα, η προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων πρέπει να ενσωματώσει τις αλλαγές αξιών που εμφανίζονται στην κοινωνία. Τα συστήματα διακοπής της σταδιοδρομίας για οικογενειακούς λόγους, πίστωσης ωρών και μερικής απασχόλησης, για παράδειγμα, πρέπει να παραχωρήσουν τη θέση τους στην κοινωνική και οικογενειακή μέριμνα καθώς και στην συνεχή κατάρτιση.

3.1.3.2. Στη γνωμοδότησή της για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας, η ΟΚΕ διατύπωνε την άποψη ότι η μέριμνα για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία θα πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο μιας κατευθυντήριας γραμμής για την απασχόληση. Η άσκηση αποτελεσματικής πολιτικής για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας δεν δικαιολογείται μόνον για ευνόητους ανθρωπιστικούς λόγους και για λόγους που αφορούν το οικονομικό κόστος των ατυχημάτων και των ασθενειών, αλλά επειδή η πολιτική αυτή βελτιώνει την απασχολησιμότητα και την παραγωγικότητα των εργαζομένων και ωφελεί την απασχόληση(5). Συνεπώς, η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποιήσή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις ανησυχίες αυτές στις προτάσεις της.

3.1.4. Βελτίωση της ισότητας των ευκαιριών

Η ΟΚΕ φρονεί ότι οι κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να απηχούν το συμπέρασμα της συνόδου κορυφής της Λισσαβόνας με το οποίο ζητείται η βελτίωση της ισότητας ευκαιριών από κάθε άποψη και κυρίως με τον ευκολότερο συμβιβασμό της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής, μεταξύ άλλων, με τον καθορισμό ενός κριτηρίου αξιολόγησης των επιδόσεων που θα σχετίζεται με τη βελτίωση των δομών παιδικής μέριμνας. Φρονεί, επίσης, ότι θα μπορούσε να είναι χρήσιμη η εκ του σύνεγγυς παρακολούθηση της συγκεκριμένης εφαρμογής των οδηγιών για την ισότητα μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το θέμα της ισότητας της μεταχείρισης από της άποψης της πρόσβασης στην αγορά θα αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερης γνωμοδότησης της ΟΚΕ.

3.2. Σχετικά με τους μηχανισμούς εφαρμογής

3.2.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι παρά τη σημασία που αποδίδουν τα θεσμικά όργανα της Κοινότητας στη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στο γίγνεσθαι της απασχόλησης, και όχι μόνο κατά την προετοιμασία και την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων δράσης, είναι γεγονός ότι η συμμετοχή αυτή δεν είναι ισομεγέθης σε όλα τα κράτη μέλη και ειδικότερα όταν πρόκειται για την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων δράσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Για τούτο, συμφωνεί με την έκκληση της Λισσαβόνας για στενότερη σύνδεση των κοινωνικών εταίρων με τη διαδικασία του Λουξεμβούργου. Ωστόσο, η ΟΚΕ κρίνει ότι είναι σημαντικό να δώσουν, τόσο η Επιτροπή όσο και οι εθνικές κυβερνήσεις, τη δυνατότητα στους κοινωνικούς εταίρους να διαδραματίσουν το θεμελιώδη ρόλο τους ώστε να αποτραπεί ένας ανεπαρκής ή άκαιρος παρεμβατισμός και να τους επιτραπεί να αναλάβουν πλήρως τις ευθύνες τους στο πεδίο των αρμοδιοτήτων τους.

3.2.2. Ο ρόλος αυτός των κοινωνικών εταίρων αιτιολογείται ακόμη περισσότερο εάν ληφθεί υπόψη η έμφαση που απέδωσε η σύνοδος κορυφής της Λισσαβόνας σε μια νέα ανοικτή μέθοδο συντονισμού ως μέσο διάδοσης βέλτιστων πρακτικών και επίτευξης μεγαλύτερης σύγκλισης προς τους κύριους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αξία της μεθόδου αυτής αποδείχθηκε ακριβώς στον τομέα της πολιτικής για την απασχόληση, η πρωτοβάθμια ευθύνη της οποίας εναπόκειται στα κράτη μέλη.

3.2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί πολύ θετική την αυξημένη συνοχή και συνεκτικότητα των προτεραιοτήτων των κατευθυντηρίων γραμμών για την απασχόληση, των εγγράφων προγραμματισμού που ενέκρινε η Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και των προσανατολισμών του κοινωνικού χρονοδιαγράμματος που πρότεινε η Επιτροπή.

Βρυξέλλες, 19 Οκτωβρίου 2000.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) Γνωμοδότηση Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις "Κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση", ΕΕ C 209 της 22.7.1999 και ΕΕ C 368 της 20.12.1999.

(2) Γνωμοδότηση Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις "Κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση", ΕΕ C 209 της 22.7.1999.

(3) Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμά "Απασχόληση, οικονομική μεταρρύθμιση και κοινωνική συνοχή - Προς μια Ευρώπη της καινοτομίας και της γνώσης", ΕΕ C 117 της 26.4.2000, σ. 62.

(4) Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τον "Ευρωπαϊκό Χάρτη των μικρών επιχειρήσεων". ΕΕ C 204 της 18.7.2000.

(5) Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η ασφάλεια και η υγεία στους χώρους εργασίας", ΕΕ C 51 της 23.2.2000, σ. 33-41.