24. 4. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 102/13 
Γνωμοδότηση σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος έρευνας 
και κατάρτισης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας στον τομέα της μεταχείρισης εξ 
αποστάσεως σε περιβάλλοντα πυρηνικού κινδύνου και αναστάτωσης (1989-1993) (TELEMAN)(') 
(89/C 102/09) 
Στις 23 Νοεμβρίου 1988, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε να ζητήσει, σύμφωνα 
με το άρθρο 170, παράγραφος 2, της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής 
Ενέργειας, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την παραπάνω 
πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 3 Φεβρουαρίου 1989 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. Campbell. 
Κατά τη 263η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 22ας Φεβρουαρίου 1989) η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Η ΟΚΕ επικροτεί και υποστηρίζει την πρόταση της Επιτρο­
πής να διαθέσει πόρους για την έρευνα στον τομέα του τηλε­
χειρισμού σε περιβάλλοντα πυρηνικού κινδύνου και αναστά­
τωσης. Η υποστήριξη της ΟΚΕ στηρίζεται στις παρακάτω 
σκέψεις. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Το κεφάλαιο 5.1 του προγράμματος-πλαίσιο για τις 
κοινοτικές δραστηριότητες στον τομέα της έρευνας και τεχ­
νολογικής ανάπτυξης (1987-1991)(^), κάτω από τον τίτλο 
«Σχάση: Πυρηνική ασφάλεια», λαμβάνει πρόνοια για μία 
νέα δραστηριότητα για τον τηλεχειρισμό σε περιβάλλοντα 
πυρηνικού κινδύνου και αναστάτωσης. 
1.2. Κύριος στόχος της είναι η ανάπτυξη συστημάτων χει­
ρισμού και καθοδήγησης που να μπορούν να λειτουργήσουν 
στο ιδιάζον περιβάλλον ενός πυρηνικού εργοστασίου· αυτές 
οι εξαιρετικές συνθήκες περιλαμβάνουν συνδυασμούς των 
παρακάτω: ακτινοβολία, ζέστη/ψύχος, υγρασία, καπνός και 
σκόνη, σκότος και καυστικές αναθυμιάσεις. 
1.3. Το πρόγραμμα αυτό θα εφαρμοσθεί με συμβάσεις κοι­
νής χρηματοδότησης και χρηματοδοτική ενίσχυση από τον 
κοινοτικό προϋπολογισμό της τάξης των 19 εκατομμυρίων 
ECU για πέντε έτη 1989-1993. Προβλέπεται να καλύψει τέσ­
σερις περιοχές έρευνας: 
— ανάπτυξη δομικών μερών και υποσυστημάτων, 
— περιβαλλοντική ανοχή, 
— σχέδια ερευνητικών μηχανών, 
— αξιολόγηση αποτελεσμάτων και μελέτες. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ προβλέπει ότι το όφελος από αυτό το 
πρόγραμμα θα είναι μεγάλο, ειδικά όσον αφορά τη μείωση των κινδύνων από την έκθεση στην ακτινοβολία που απειλούν 
τους εργαζόμενους στην πυρηνική βιομηχανία με την 
απομάκρυνση των ανθρώπων από πιθανά ραδιενεργά περιβάλ­
λοντα. 
2.2. Η ανάπτυξη και εφαρμογή προηγμένης τεχνολογίας 
για τον τηλεχειρισμό θα αυξήσει επίσης την ικανότητα των 
χειριστών πυρηνικών εργοστασίων ως προς την αντιμετώ­
πιση των επιπτώσεων από ατυχήματα και δυσλειτουργίες. 
2.3. Η διαθεσιμότητα τηλεχειριζόμενου εξοπλισμού θα 
πρέπει επίσης να συμβάλει στο να αυξηθεί τόσο ο αριθμός 
των σε τακτικά διαστήματα επαναλαμβανόμενων εργασιών 
που μπορούν να πραγματοποιούνται σε περιβάλλοντα πυρηνι­
κού κινδύνου όσο και η αποτελεσματικότητα τους. 
2.4. Το πρόγραμμα θα αφιερωθεί στην ανάπτυξη συσκευών 
χειρισμού, μηχανισμών ελέγχου και προγραμμάτων ικανών 
να λειτουργούν τόσο σε κανονικό περιβάλλον πυρηνικών 
χειρισμών όσο και υπό ειδικές συνθήκες αναστάτωσης. 
2.4.1. Δεδομένων των σχετικά μικρών κονδυλίων προϋπο­
λογισμού για το πρόγραμμα, αυτά αποτελούν στην ουσία 
ειδικά «επιπρόσθετα» στοιχεία στη μεγάλη ποικιλία εγκα­
ταστάσεων με συστήματα ρομποτικής που έχουν ήδη 
αναπτυχθεί και αναπτύσσονται περαιτέρω τόσο σε κοινοτικό 
επίπεδο, με ερευνητικά προγράμματα όπως το ESPRIT, όσο 
και σε εθνικό επίπεδο, στη βιομηχανία. 
2.5. Πράγματι, ήδη πραγματοποιείται μία ευρεία σειρά 
σχεδίων είτε στα πλαίσια κοινοτικών προγραμμάτων έρευνας 
είτε στα πλαίσια εθνικών προγραμμάτων, τα οποία συνδέονται 
με τον πυρηνικό τηλεχειρισμό που καλύπτεται από το 
πρόγραμμα TELEMAN. Ορισμένα από αυτά τα σχέδια, για 
τα οποία η ΟΚΕ διαθέτει κατάλογο και λεπτομερή περιγραφή, 
αφορούν άμεσα την ανάπτυξη του τηλεχειρισμού, ενώ άλλα 
θα οδηγήσουν στην ανάπτυξη σχετικής τεχνολογίας χρή­
σιμης για την μεταχείριση εξ αποστάσεως σε πυρηνικά περι­
βάλλοντα, για παράδειγμα στα πλαίσια των προγραμμάτων 
ESPRIT και BRITE/EURAM. 
(') ΕΕ αριθ. C 311 της 6. 12. 1988, σ. 6. 
(2) ΕΕ αριθ. C 302 της 24. 10. 1987, σ. 1. 2.5.1. Συνεπώς, η συνεργασία, ο συντονισμός και η διαβού­
λευση θα συνεχίσουν να είναι πρωταρχικής σημασίας, όχι 
Αριθ. C 102/14 Επίσημη Εφημερίδα των 
μόνο μεταξύ των αρμόδιωνσιών της Επιτροπής αλλά και για 
όλους όσους ενέχονται σ'αυτή τη μορφή έρευνας σε εθνικό 
επίπεδο στη βιομηχανία, τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά 
κέντρα και εργαστήρια. Θα πρέπει επίσης στη διαδικασία 
αυτή να πάρουν μέρος και οι εμπειρογνώμονες που 
απασχολούνται στην πυρηνική βιομηχανία. Μόνο με μία 
παρόμοια δράση θα μπορέσουν να μεγιστοποιηθούν τα αποτε­
λέσματα του προγράμματος TELEMAN και να βελτιωθεί η 
πυρηνική ασφάλεια. 
2.5.2. Ακόμη, η ΟΚΕ ζητά να προβλεφθούν οι κατάλληλες 
ρυθμίσεις ώστε να καταστεί δυνατή η μεταφορά των σχετικών 
αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί στα πλαίσια άλλων 
προγραμμάτων στο TELEMAN με στόχο να μεγιστοποιηθεί 
το όφελος από την μικρή κοινοτική χορήγηση στο σχετικό 
πρόγραμμα. 
2.6. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η πρόταση της Επιτροπής σχε­
τικά με μία «Απόφαση του Συμβουλίου για την υιοθέτηση 
προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον 
τομέα του παροπλισμού των πυρηνικών εγκαταστάσεων» 
(1989-1993)(1), για την οποία έχει ζητηθεί η γνωμοδότηση 
της, προβλέπει την χορήγηση 1,8 εκατομμυρίου ECU για 
έρευνα όσον αφορά τα χαρακτηριστικά και την προσαρμογή 
των τηλεχειριζόμενων ημιαυτόνομων συστημάτων χειρισμού. 
2.6.1. Λαμβανομένης υπόψη της στενής σχέσης μεταξύ 
αυτής της εργασίας και του προγράμματος TELEMAN, θα 
πρέπει να αναπτυχθούν μηχανισμοί και συνεργασίες ιδιαιτέ­
ρως στενής συνεργασίας για την καλύτερη αξιοποίηση των 
πόρων. Θα ήταν, στην ουσία, προτιμότερο να συνδυασθούν 
οι πόροι και των δύο προγραμμάτων για ορισμένα σχέδια. 
2.7. Τα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης, όπως το 
πρόγραμμα TELEMAN, προσφέρονται κατ'εξοχήν για τη 
(') ΕΕ αριθ. C 250 της 24. 9. 1988, σ. 7. 
Βρυξέλλες, 22 Φεβρουαρίου 1989. Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 4. 89 
συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) σε 
τομείς υψηλής τεχνολογίας τόσο στο ερευνητικό στάδιο όσο 
και κατά την εφαρμογή των αποτελεσμάτων. Συνεπώς, η ΟΚΕ 
ελπίζει ότι θα ληφθούν μέτρα για την ενθάρρυνση και διευκό­
λυνση της συμμετοχής των ΜΜΕ σ' αυτό το πρόγραμμα 
επίσης. 
2.8. Η ΟΚΕ κατανοεί ότι ο περιορισμός της κοινοτικής 
συμμετοχής και χρηματοδότησης στην προανταγωνιστική 
έρευνα δεν πρέπει να αποτελεί εμπόδιο σ' αυτό το πρόγραμμα. 
Τα περισσότερα από τα επιτυχή αποτελέσματα που θα επιτευ­
χθούν θα ελεγχθούν σε υπάρχοντα ή προσαρμοσμένα μηχανή­
ματα και ενδεχομένως θα διατεθούν για εφαρμογή σε μηχανές 
παραγωγής σε ανταγωνιστική βάση. 
2.9. Λόγω των περιορισμένων πόρων που διατίθενται για 
το πρόγραμμα, η ΟΚΕ προτείνει μία αυστηρή επιλογή των 
πιο αξιόλογων σχεδίων. 
2.10. Η ΟΚΕ τονίζει την ανάγκη να εξασφαλισθεί η ευρεία 
διάδοση των επιτυχών αποτελεσμάτων του προγράμματος 
TELEMAN τόσο στην πυρηνική βιομηχανία όσο και στις 
βιομηχανίες με παρόμοια προβλήματα όπως, για παράδειγμα, 
η χημική βιομηχανία διαμέσου των κατάλληλων ρυθμίσεων. 
Στην ιδανική περίπτωση, θα πρέπει να καθιερωθεί ένα 
κεντρικό κοινοτικό μητρώο του διαθέσιμου εξοπλισμού και 
να προβλεφθεί διαδικασία για την άμεση χρησιμοποίηση του 
όταν συμβαίνουν ατυχήματα. 
2.11. Τέλος, η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός 
ότι, για μία ακόμη φορά, είναι απαραίτητο να επιστήσει την 
προσοχή στην παράλειψη της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής από το άρθρο 4 της πρότασης της Επιτροπής που 
αναφέρεται στην επανεξέταση του προγράμματος και την 
αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Αυτό αποτελεί κατά την 
άποψη της εσκεμμένη παράλειψη και δεν μπορεί να γίνει 
δεκτή, δεδομένου ότι θα ζητηθεί από την ΟΚΕ να εκδώσει 
γνωμοδότηση για οποιαδήποτε μελλοντική παράταση του 
προγράμματος TELEMAN σύμφωνα με τις διατάξεις της Συν­
θήκης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE