EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 21.10.2005 
COM(2005) 529 τελικό  
  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΠΡΟΣ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  
για την επιτευχθείσα  από τη Βοσνία -Ερζεγοβίνη  πρόοδο  όσον  αφορά  την υλοποίηση  των 
προτεραιοτήτων  που εντοπίστηκαν  στη “µελέτη  σκοπι µότητας  σχετικά  µε τη 
δυνατότητα  της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  να διαπραγ µατευτεί  συµφωνία  σταθεροποίησης  
και σύνδεσης  µε την Ευρωπαϊκή  Ένωση  (COM (2003) 692 τελικό )” 
 
EL 2   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Κατά  τo Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  της Θεσσαλονίκης , τον Ιούνιο  του 2003, επιβεβαιώθηκε  η 
διαδικασία  σταθεροποίησης  και σύνδεσης  (∆ΣΣ) ως το πλαίσιο  πολιτικής  της Ευρωπαϊκής  
Ένωσης  για τη Νοτιοανατολική  Ευρώπη . Η ∆ΣΣ προβλέπει  την σύναψη  συµφωνιών  
σταθεροποίησης  και σύνδεσης  (ΣΣΣ) µεταξύ  της ΕΕ και των χωρών  που εντάσσονται  στο 
πλαίσιο  της διαδικασίας  σταθεροποίησης  και σύνδεσης1. Κατά  το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  της 
Θεσσαλονίκης  επιβεβαιώθηκε  επίσης  ότι η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  είναι  δυνητικά  υποψήφια  
χώρα  για ένταξη  στην  ΕΕ. Στα πορίσ µατα του Ευρωπαϊκού  Συµβουλίου  του Ιουνίου  2005, 
επιβεβαιώθηκε  η ευρωπαϊκή  προοπτική  για τα ∆υτικά  Βαλκάνια .  
Το Νοέµβριο του 2003, η Επιτροπή  υπέβαλε  µια µελέτη  σκοπι µότητας  (ΜΣ) σχετικά  µε τη 
δυνατότητα  της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  να διαπραγ µατευτεί  συµφωνία  σταθεροποίησης  και 
σύνδεσης2. Η ΜΣ κατέληγε  στο συµπέρασ µα ότι η Επιτροπή  θα έπρεπε , από την στιγµή που 
θα εξακρίβωνε  ότι έχει επιτευχθεί  σηµαντική  πρόοδος  ως προς  την εκπλήρωση  των δεκαέξι  
προτεραιοτήτων  που ορίζονταν  στο κεφάλαιο  Γ (συµπέρασ µα) της µελέτης , να υποβάλει  
σύσταση  στο Συµβούλιο  για την έκδοση  απόφασης  µε σκοπό  την έναρξη  διαπραγ µατεύσεων  
για την σύναψη  συµφωνίας  σταθεροποίησης  και σύνδεσης  µε τη Βοσνία -Ερζεγοβίνη . 
Στην  παρούσα  ανακοίνωση  αξιολογείται  κατά  πόσον  η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει επιτύχει  την 
απαιτού µενη “σηµαντική  πρόοδο ” ως προς  την εκπλήρωση  των προτεραιοτήτων  της µελέτης  
σκοπι µότητας . 
2. ΣΧΕΣΕΙΣ  ΜΕΤΑΞΥ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΕΝΩΣΗΣ  ΚΑΙ  ΤΗΣ  ΒΟΣΝΙΑΣ -ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗΣ  
Επί του παρόντος , η ΕΕ δεν έχει καθιερώσει  συµβατική  σχέση  µε τη Βοσνία -Ερζεγοβίνη . 
Εντούτοις , κατά  τα πρόσφατα  έτη, έχει καθιερωθεί  διαρθρω µένος διάλογος  µεταξύ  της 
Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  και της ΕΕ. Από την έναρξη  της εν λόγω  πρωτοβουλίας , η Βοσνία -
Ερζεγοβίνη  έχει επωφεληθεί  από διάφορα  µέσα της διαδικασίας  σταθεροποίησης  και 
σύνδεσης  και ιδίως  από τις αυτόνο µες εµπορικές  παραχωρήσεις  που καλύπτουν  όλα σχεδόν  
τα προϊόντα  της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης , και έχει τύχει  σηµαντικής  χρηµατοδοτικής  στήριξης . 
Το 1998, µια δήλωση  της ΕΕ σχετικά  µε τις “Ειδικές  σχέσεις  µεταξύ  της ΕΕ και της Βοσνίας -
Ερζεγοβίνης ” οδήγησε  στην  σύσταση  της µικτής  συµβουλευτικής  ειδικής  οµάδας  (ΣΕΟ ) 
ΕΕ/Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  για να βοηθήσει  στην  προετοι µασία συµβατικών  σχέσεων . Από την 
εκπόνηση  της µελέτης  σκοπι µότητας  του 2003, η ΣΕΟ  επικεντρώθηκε  στην  προώθηση  και 
την παρακολούθηση  µεταρρυθ µίσεων  στους  βασικούς  τοµείς που εντοπίζονταν  στη ΜΣ. Οι 
τοµείς αυτοί  συµπίπτουν  σε πολύ  µεγάλο  βαθµό µε τις βραχυπρόθεσ µες προτεραιότητες  της 
Ευρωπαϊκής  εταιρικής  σχέσης  για τη Βοσνία -Ερζεγοβίνη , που εγκρίθηκε  τον Ιούνιο  του 
20043. 
                                                 
1 Αλβανία , Βοσνία -Ερζεγοβίνη , Κροατία , πρώην  Γιουγκοσλαβική  ∆ηµοκρατία  της Μακεδονίας , Σερβία  και Μαυροβούνιο . 
2 COM (03) 692 της 18ης Νοεµβρίου  2003.  
3 Απόφαση  2004/515/ ΕΚ του Συµβουλίου ·ΕΕ L221/2004.  
 
EL 3   EL 3. ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙΣΑ  ΠΡΟΟ∆ΟΣ  ΑΠΟ  ΤΗ ΒΟΣΝΙΑ -ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ  ΣΧΕΤΙΚΑ  ΜΕ ΤΗΝ  
ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ  ΤΩΝ  ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ  ΠΟΥ  ΕΝΤΟΠΙΖΟΝΤΑΝ  ΣΤΗ  ΜΕΛΕΤΗ  
ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ  (ΜΣ) ΤΟΥ  2003 
Η ΜΣ του 2003 και η προοπτική  διαπραγ µάτευσης  συµφωνίας  σταθεροποίησης  και σύνδεσης  
έδρασαν  καταλυτικά  για την εφαρ µογή των µεταρρυθ µίσεων  στη Βοσνία -Ερζεγοβίνη . 
Κατωτέρω  συνοψίζονται  τα σηµαντικότερα  επιτεύγ µατα σχετικά  µε την υλοποίηση  των 
δεκαέξι  προτεραιοτήτων  της ΜΣ. 
Όσον  αφορά  τις υφιστά µενες προϋποθέσεις  και διεθνείς  δεσµεύσεις  (ΜΣ1), η Βοσνία -
Ερζεγοβίνη  έχει εκπληρώσει  τις εναπο µένουσες  απαιτήσεις  που προβλέπονται  στον  οδικό  
χάρτη  της ΕΕ4 και έχει διασφαλίσει  την τήρηση  των ειρηνευτικών  συµφωνιών  του Dayton-
Παρισιού . Η συνεργασία  µε το ∆ιεθνές  Ποινικό  ∆ικαστήριο  για την πρώην  Γιουγκοσλαβία  
(∆Π∆Γ ) παρουσίασε  σηµαντική  πρόοδο  και πολλοί  κατηγορού µενοι εγκλη µατίες  πολέ µου 
παραπέ µφθηκαν  κατά  τους τελευταίους  µήνες στη Χάγη . Στη δέκατη  έκθεσή  του, την οποία  
δηµοσίευσε  στα τέλη Απριλίου  20055, το Συµβούλιο  της Ευρώπης  αναγνώριζε  το γεγονός  ότι 
η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει υλοποιήσει  τις περισσότερες  από τις µετά την προσχώρηση  
δεσµεύσεις  της και ανέφερε  αρκετές  πρόσφατες  θετικές  εξελίξεις  στους  τοµείς των 
ανθρωπίνων  δικαιω µάτων  και του κράτους  δικαίου . Όσον  αφορά  τη διακυβέρνηση  (ΜΣ2), η 
λειτουργία  του Συµβουλίου  των Υπουργών  και του Κοινοβουλίου  γενικά  βελτιώθηκαν . 
Θεσπίστηκαν  νέα υπουργεία  και θεσµικά όργανα  σε επίπεδο  κράτους , τα οποία  αποκτούν  
σταδιακά  την υποδο µή που θα τους επιτρέψει  να εκτελούν  δεόντως  τα καθήκοντά  τους. Έχει 
εγκριθεί  το "σχέδιο  δράσης  για µεταρρυθ µίσεις  µε προτεραιότητα " και, σε επίπεδο  κεντρικής  
κυβέρνησης  έχει καταρτιστεί  ένα πρόγρα µµα εργασιών  βάσει  του οποίου  οι πολιτικές  
προτεραιότητες  θα αντιστοιχούν  στους  δηµοσιονο µικούς  πόρους . 
Έχει επίσης  ενισχυθεί  η δηµόσια διοίκηση  (ΜΣ3) της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης . Έχει παρασχεθεί  
η αναγκαία  χρηµατοδότηση  για τις δηµόσιες  υπηρεσίες  σε κρατικό  επίπεδο  και σε επίπεδο  
οντοτήτων , ενώ έχει βελτιωθεί  η διϋπηρεσιακή  συνεργασία . Οι διοικητικές  δοµές που 
συνδέονται  άµεσα µε την ευρωπαϊκή  ολοκλήρωση  (ΜΣ4) έχουν  ενισχυθεί  σηµαντικά . 
Ειδικότερα , η ∆ιεύθυνση  Ευρωπαϊκής  Ολοκλήρωσης  (∆ΕΟ ) είναι  πλέον  λειτουργική  και 
αποτελεί  κεντρικό  φορέα  για την ανάπτυξη  των σχέσεων  µεταξύ  της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  
και της Ευρωπαϊκής  Ένωσης . 
Στον  τοµέα των ανθρωπίνων  δικαιω µάτων  (ΜΣ5), θα πρέπει  να σηµειωθεί  το γεγονός  ότι έχει 
θεσπιστεί  η αναγκαία  νοµοθεσία  για την στήριξη  της επιστροφής  των προσφύγων , καθώς  και 
ότι έχει δηµιουργηθεί  και τεθεί  σε λειτουργία  το Ταµείο Επιστροφής  Προσφύγων  της 
Βοσνίας -Ερζεγοβίνης . Οι σχετικές  µε τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα αρµοδιότητες  έχουν  
µεταβιβαστεί  από το επίπεδο  οντοτήτων  σε επίπεδο  κεντρικής  κυβέρνησης , σύµφωνα  µε τις 
συστάσεις  του Συµβουλίου  της Ευρώπης  και άλλων  διεθνών  φορέων . Έχει συσταθεί  
Επιτροπή  Ανθρωπίνων  ∆ικαιω µάτων , η οποία  λειτουργεί  στο πλαίσιο  του Συνταγ µατικού  
∆ικαστηρίου  και διασφαλίζει  τη δέουσα  παρακολούθηση  περιπτώσεων  που αφορούν  τα 
ανθρώπινα  δικαιώ µατα. Το ∆ικαστήριο  διαθέτει  κατάλληλα  χρηµατοδοτικά  µέσα. Στο 
δικαστικό  τοµέα (ΜΣ6), έχει θεσπιστεί  η νοµοθεσία  για τη σύσταση  ενιαίου  Ανώτατου  
                                                 
4 Κατά  το 2000, στον  «οδικό  χάρτη  της ΕΕ» εντοπίζονταν  δεκαοκτώ  αρχικά  µέτρα που θα έπρεπε  να ληφθούν  από τη Βοσνία -
Ερζεγοβίνη  πριν να εκπονηθεί  από την Επιτροπή  µελέτη  για την εκτίµηση της σκοπι µότητας  έναρξης  διαπραγ µατεύσεων  µε τη 
Βοσνία -Ερζεγοβίνη  για την σύναψη  ΣΣΣ. Οι ενέργειες  στο πλαίσιο  του οδικού  χάρτη  «ουσιαστικά  ολοκληρώθηκαν » τον 
Σεπτέ µβριο του 2002. Το γεγονός  αυτό  παρέσχε  τη δυνατότητα  στην  Επιτροπή  να προβεί  στην  εκπόνηση  της µελέτης  
σκοπι µότητας  (ΜΣ) 
5 SG/Inf (2005)8 της 25ης Απριλίου  2005 
 
EL 4   EL ∆ικαστικού  και Εισαγγελικού  Συµβουλίου  (Α∆ΕΣ ) για τη Βοσνία -Ερζεγοβίνη , το οποίο  
πλέον  λειτουργεί . Τούτο  αποτελεί  καθοριστικό  βήµα για την παγίωση  της κρατικής  εξουσίας  
στα δικαστήρια  των οντοτήτων  και για την ενίσχυση  της ανεξαρτησίας  της δικαιοσύνης  σε 
ολόκληρη  τη Βοσνία -Ερζεγοβίνη . Έχει προβλεφθεί  η επάνδρωση  και η χρηµατοδότηση  του 
ανώτατου  δικαστηρίου  και της εισαγγελικής  αρχής  της Βοσνία -Ερζεγοβίνης . 
Όσον  αφορά  την αντιµετώπιση  του εγκλή µατος και, ιδίως , του οργανω µένου εγκλή µατος 
(ΜΣ7), η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει επιτύχει  σηµαντική  πρόοδο , προς  την κατεύθυνση  της 
ενίσχυσης  της ικανότητας  επιβολής  του νόµου σε επίπεδο  κράτους , ιδίως  µε τη διάθεση  των 
αναγκαίων  πόρων  για τη διασφάλιση  της ορθής  λειτουργίας  της Κρατικής  Υπηρεσίας  
Πληροφοριών  και Προστασίας  (ΥΚΠΠ ). Το Υπουργείο  Ασφάλειας  της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  
αποκτά  σταδιακά  την υποδο µή που θα του επιτρέψει  να εκπληρώνει  επαρκώς  τα καθήκοντά  
του. Στον  τοµέα της µεταρρύθ µισης της αστυνο µίας, έχει εγκριθεί  από τα µέρη η συµφωνία  
για την αναδιάρθρωση  της αστυνο µίας, σύµφωνα  µε τις τρεις  αρχές  που καθορίστηκαν  από 
την Επιτροπή , δηλ. i) όλες οι νοµοθετικές  και δηµοσιονο µικές αρµοδιότητες  για όλα τα 
θέµατα της αστυνο µίας πρέπει  να αναλα µβάνονται  σε κρατικό  επίπεδο , ii) καµία πολιτική  
παρέ µβαση  στη λειτουργία  της αστυνο µίας και iii) οι επιχειρησιακοί  τοµείς της τοπικής  
αστυνο µίας πρέπει  να καθορίζονται  από τεχνικά  κριτήρια  της αστυνο µίας, όταν η διοίκηση  
των επιχειρήσεων  ασκείται  σε τοπικό  επίπεδο . 
Έχουν  επίσης  δηµιουργηθεί  οι κατάλληλες  δοµές για την αντιµετώπιση  ζητηµάτων  ασύλου  
και µετανάστευσης  (ΜΣ8), σύµφωνα  µε τα διεθνή  πρότυπα . Το υπουργείο  ασφαλείας  
ανέλαβε  από την UNHCR τις αρµοδιότητες  για το καθεστώς  των προσφύγων  και καθόρισε  τα 
σχετικά  κριτήρια  και διαδικασίες . 
Όσον  αφορά  τη µεταρρύθ µιση των τελωνείων  και των φορολογικών  διοικήσεων  (ΜΣ9), η 
Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει διασφαλίσει  την εφαρ µογή των συστάσεων  της επιτροπής  για την 
πολιτική  έµµεσης  φορολογίας , ιδίως  µε την έγκριση  του νόµου για την αρχή  έµµεσης  
φορολογίας  (ΑΕΦ ) καθώς  και της συναφούς  νοµοθεσίας  εφαρ µογής. Η ΑΕΦ , καθώς  και η 
νέα τελωνειακή  αρχή  είναι  πλέον  λειτουργικές . Έχει επίσης  επιτευχθεί  πρόοδος  όσον  αφορά  
την εισαγωγή  του ΦΠΑ , που είναι  επί του παρόντος  προγρα µµατισµένη για την 1η 
Ιανουαρίου  του 2006. 
Στον  τοµέα της δηµοσιονο µικής νοµοθεσίας  και πρακτικής  (ΜΣ10 + ΜΣ11), έχει εγκριθεί  
νοµοθεσία  για τον προϋπολογισ µό, η οποία  αφορά  τον πολυετή  δηµοσιονο µικό 
προγρα µµατισµό και προβλέψεις , ενώ έχουν  ληφθεί  µέτρα για την κατάρτιση  ενοποιη µένων  
κρατικών  λογαριασ µών. Επιπλέον , έχει επιτευχθεί  πρόοδος  όσον  αφορά  την κατάρτιση  
κεντρικού  µητρώου  για όλα τα έσοδα  των δηµοσίων  αρχών , σε διαφορετικά  επίπεδα  της 
κυβέρνησης , συµπεριλα µβανο µένων  των επιχορηγήσεων  και άλλων  µορφών  διεθνούς  
αρωγής . 
Όσον  αφορά  τις στατιστικές  (ΜΣ12), η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει θεσπίσει  και εφαρ µόζει το 
νόµο περί στατιστικών  µε σκοπό  τη δηµιουργία  ενός συστή µατος λειτουργίας  µε σαφή  
διαχωρισ µό αρµοδιοτήτων  και µηχανισ µούς συντονισ µού. Η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει αρχίσει  
να παρέχει  στην  υπηρεσία  Eurostat στατιστικά  στοιχεία  για το εµπόριο . 
Στον  τοµέα του εµπορίου  (ΜΣ13), η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει καταρτίσει  σχέδιο  εµπορικής  
πολιτικής . Για την προώθηση  των εξαγωγών , αλλά  και των προτύπων  και του ενιαίου  
οικονο µικού χώρου , η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει καθιερώσει , σε επίπεδο  κράτους , την 
πιστοποίηση  και άλλες  διαδικασίες  για την εξαγωγή  ζωικών  προϊόντων . Έχει συσταθεί  
φυτοϋγειονο µική υπηρεσία .  
 
EL 5   EL Στον  τοµέα της ενέργειας  (ΜΣ14), η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει αναπτύξει  σχέδια  δράσης  για 
την αναδιάρθρωση  της αγοράς  ηλεκτρικής  ενέργειας  και έχει ξεκινήσει  την εφαρ µογή τους. 
Έχει επίσης  επιτύχει  πρόοδο  ως προς  την περιφερειακή  συνεργασία  στον  τοµέα αυτό , ιδίως  
µε την εφαρ µογή των µέτρων  που καθορίζονταν  στο µνηµόνιο συµφωνίας  για την ενέργεια , 
το οποίο  υπογράφηκε  στην  Αθήνα , το 2003.  
Η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  ήταν  σε θέση  να επιτύχει  σηµαντική  πρόοδο  σχετικά  µε την καθιέρωση  
ενιαίου  οικονο µικού χώρου  (ΜΣ15) στη χώρα . Έχει εγκρίνει  έναν νέο νόµο περί 
ανταγωνισ µού και θέσπισε  ως κύριο  φορέα  διαχείρισης  το Συµβούλιο  Ανταγωνισ µού. Έχει 
επίσης  θεσπίσει  διατάξεις  σχετικά  µε την αµοιβαία  αναγνώριση  προϊόντων  από τις οντότητες  
και έχει δηµιουργήσει  το πλαίσιο  εφαρ µογής, σε ολόκληρη  τη χώρα , ενός κοινού  καθεστώτος  
για τις δηµόσιες  συµβάσεις . Έχει επίσης  επιτευχθεί  ορισµένη πρόοδος  όσον  αφορά  την 
κατάργηση  των περιττών  υποχρεώσεων  για την έκδοση  διαφόρων  ειδών  αδειών  και κατά  τον 
τρόπο  αυτό  διευκολύνονται  οι δραστηριότητες  των φορέων  παροχής  υπηρεσιών  (το οποίο  
περιορίζεται  στους  τοµείς των τραπεζών , της ασφάλισης , της λογιστικής  και του ελέγχου  
λογιστικών  εγγράφων ). Τέλος , η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει θεσπίσει  την αναγκαία  νοµοθεσία  
για τη δηµιουργία  ενιαίου  συστή µατος καταχώρησης  επιχειρήσεων , που θα είναι  
αναγνωρισ µένο σε ολόκληρη  τη χώρα .  
Όσον  αφορά  τη δηµόσια ραδιοτηλεόραση  (ΜΣ16), η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  έχει θεσπίσει  το 
νόµο για το σύστη µα δηµόσιας  ραδιοτηλεόρασης , ενώ η κοινοβουλευτική  διαδικασία  για τη 
θέσπιση  του νόµου περί της υπηρεσίας  δηµόσιας  ραδιοτηλεόρασης  έχει ξεκινήσει  και 
προχωρεί  καλά . Η νοµοθεσία  αυτή  είναι  σύµφωνη  προς  τα ευρωπαϊκά  πρότυπα  και προς  τις 
συµφωνίες  ειρήνευσης  του Dayton-Paris. 
4. ΓΕΝΙΚΟ  ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ  
Λαµβανο µένων  υπόψη  των προαναφερθέντων , η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  κρίνει  ότι η Βοσνία -
Ερζεγοβίνη  έχει επιτύχει  σηµαντική  πρόοδο  προς  την κατεύθυνση  της εφαρ µογής των 
δεκαέξι  προτεραιοτήτων  που εντοπίστηκαν  στο πλαίσιο  της µελέτης  σκοπι µότητας  του 2003. 
Κατά  συνέπεια , σύµφωνα  µε τα πορίσ µατα της µελέτης  σκοπι µότητας , η Επιτροπή  δύναται  
να προτείνει  στο Συµβούλιο  την έναρξη  διαπραγ µατεύσεων  για την σύναψη  συµφωνίας  
σταθεροποίησης  και σύνδεσης  µε τη Βοσνία -Ερζεγοβίνη . Ως εκ τούτου , η Επιτροπή  θα 
υποβάλει  στο Συµβούλιο  σχέδιο  οδηγιών  διαπραγ µάτευσης . 
Εντούτοις , για να αρχίσουν  πράγ µατι οι διαπραγ µατεύσεις  θα πρέπει  το εθνικό  κοινοβούλιο  
της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  να προσυπογράψει  τη συµφωνία  για την αναδιάρθρωση  της 
αστυνο µίας. 
Επιπλέον , η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  θα πρέπει  να εξακολουθήσει  τις µεταρρυθ µίσεις  της µε 
αµείωτο  ρυθµό. Η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  πρέπει  να διασφαλίσει  την αντιµετώπιση  
εκκρε µούντων  ζητηµάτων  της ΜΣ και να επικεντρωθεί  στην  ικανοποιητική  εφαρ µογή των 
προτεραιοτήτων  της ευρωπαϊκής  εταιρικής  σχέσης . Η Επιτροπή  θα συνεχίσει  να 
παρακολουθεί  µε προσοχή  την πρόοδο  που σηµειώνει  η Βοσνία -Ερζεγοβίνη . 
Ο ρυθµός προσέγγισης  της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  στην  ΕΕ εξαρτάται  ουσιαστικά  από την 
ταχύτητα  µε την οποία  η εν λόγω  χώρα  υιοθετεί  και θέτει  σε εφαρ µογή τις απαραίτητες  
µεταρρυθ µίσεις . Εποµένως , η διαρκής  επικέντρωση  των αρχών  στην  ευρωπαϊκή  ολοκλήρωση  
είναι  καθοριστική  για τη βιωσι µότητα  της διαδικασίας . Για να επιτευχθεί  πρόοδος  στα 
διάφορα  στάδια  της διαδικασίας , τόσο  πριν όσο και κατά  τις διαπραγ µατεύσεις , η Βοσνία -
 
EL 6   EL Ερζεγοβίνη  πρέπει  ιδίως  να συνεχίσει  να συνεργάζεται  µε το ∆ιεθνές  Ποινικό  ∆ικαστήριο  για 
την πρώην  Γιουγκοσλαβία  (∆Π∆Γ ) προκει µένου να επιτευχθεί  σύντο µα πλήρης  συνεργασία , 
καθώς  και να διασφαλιστεί  η υλοποίηση  της µεταρρύθ µισης της αστυνο µίας και η εφαρ µογή 
των νόµων για το εθνικό  ραδιοτηλεοπτικό  σύστη µα και τη δηµόσια ραδιοτηλεοπτική  
υπηρεσία .  
Εκτός  από τους προαναφερθέντες  τοµείς, οι αρχές  θα πρέπει  να δώσουν  ιδιαίτερη  προσοχή  
και να επιτύχουν  σηµαντική  πρόοδο  στα ακόλουθα  θέµατα : 
Υλοποίηση  των µεταενταξιακών  κριτηρίων  του Συµβουλίου  της Ευρώπης  των οποίων  η 
εφαρ µογή εκκρε µεί, ιδίως  στους  τοµείς του εκλογικού  νόµου και της εκπαίδευσης , και 
έγκριση  των νοµοθετικών  διατάξεων  που απαιτούνται  για τον ορισµό ενός ενιαίου  
διαµεσολαβητή  στη Βοσνία -Ερζεγοβίνη . 
Όσον  αφορά  τη διακυβέρνηση  και τη δηµόσια διοίκηση , θα πρέπει  να διατεθούν  το 
κατάλληλο  προσωπικό  και εγκαταστάσεις  για όλα τα υπουργεία  και τα θεσµικά όργανα . Η 
Βοσνία -Ερζεγοβίνη  πρέπει  να καταρτίσει  πλήρες  σχέδιο  δράσης  για τη µεταρρύθ µιση της 
δηµόσιας  διοίκησης  και να διασφαλίσει  την υλοποίηση  του εν λόγω  σχεδίου . Θα πρέπει  
επίσης  να ενισχύσει  τις δυνατότητες  συντονισ µού της ∆ιεύθυνσης  για την Ευρωπαϊκή  
Ολοκλήρωση . Επιπλέον , είναι  σηµαντικό  να βελτιωθεί  περαιτέρω  ο συντονισ µός µεταξύ  του 
κράτους  και των οντοτήτων . 
Για την αποτελεσ µατική  αντιµετώπιση  του εγκλή µατος και ιδίως  του οργανω µένου 
εγκλή µατος απαιτούνται  συνεχείς  προσπάθειες . Το Υπουργείο  Ασφάλειας  πρέπει  να 
ενισχυθεί  τόσο  από άποψη  προσωπικού  όσο και από άποψη  χρηµατοδότησης . Πρέπει  να 
εγκριθούν  οι νόµοι για την σύσταση  της Επιτροπής  Προστασίας  ∆εδο µένων , καθώς  και της 
Υπηρεσίας  της Κοινωνίας  των Πληροφοριών . Πρέπει  να εφαρ µοστούν  πλήρως  τα ειδικά  
µέτρα που συνίστανται  στην  ανάληψη  δράσης  κατά  του οργανω µένου εγκλή µατος. 
Απαιτείται  επίσης  η χάραξη  και υλοποίηση  µιας αποτελεσ µατικής  και συνολικής  στρατηγικής  
για την εµπορική  πολιτική . Η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  πρέπει  να διασφαλίσει  την εκπλήρωση  των 
σχετικών  µε το εµπόριο  συµβατικών  υποχρεώσεών  της, καθώς  και τη δέουσα  εφαρ µογή των 
συµφωνιών  ελεύθερων  συναλλαγών . Οι διεθνείς  εµπορικές  δεσµεύσεις  της Βοσνίας -
Ερζεγοβίνης , συµπεριλα µβανο µένων  των προτάσεών  της στο πλαίσιο  των συνεχιζό µενων  
διαπραγ µατεύσεων  προσχώρησης  στον  ΠΟΕ , πρέπει  να είναι  πλήρως  συµβατές  µε τους 
στόχους  της µελλοντικής  ΣΣΣ ΕΕ-Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  και µε τις υποχρεώσεις  της Βοσνίας -
Ερζεγοβίνης  που απορρέουν  από αυτήν  και, ως εκ τούτου , πρέπει  να λαµβάνουν  πλήρως  
υπόψη  τις διεθνείς  εµπορικές  δεσµεύσεις  της ίδιας  της ΕΕ. Είναι  απαραίτητο  να εξασφαλιστεί  
η κατάλληλη  εποπτεία  και διαχείριση  των ζωνών  ελευθέρων  συναλλαγών , σύµφωνα  µε τα 
πρότυπα  της ΕΕ. Επιπλέον , πρέπει  να βελτιωθούν  οι διαδικασίες  έκδοσης  και ελέγχου  των 
πιστοποιητικών  καταγωγής  και η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  πρέπει  να εφαρ µόσει πλήρως  τους 
κανόνες  τελωνειακής  αξίας  των εµπορευ µάτων  σύµφωνα  µε τα διεθνή  πρότυπα . 
Για να δηµιουργηθεί  ο ενιαίος  οικονο µικός χώρος  της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης  είναι  αναγκαία  η 
λήψη  συµπληρω µατικών  µέτρων . Η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  πρέπει  να επιταχύνει  την κατάργηση  
των περιττών  υποχρεώσεων  για την έκδοση  αδειών , εγκρίσεων  και συναφών  εµποδίων  που 
δυσχεραίνουν  τη δηµιουργία  ενιαίου  οικονο µικού χώρου , και µέσω της δηµιουργίας  των 
αναγκαίων  κρατικών  θεσµών. Η νοµοθεσία  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  πρέπει  να 
εναρ µονιστεί  σταδιακά  µε τα κοινοτικά  πρότυπα  και να εφαρ µοστεί  µε συνέπεια  
συµπεριλα µβανο µένης και της σύστασης  των προβλεπο µένων  από το νόµο φορέων . Είναι  
αναγκαίο  να καταβάλλονται  συνεχείς  προσπάθειες  για την εφαρ µογή των νόµων περί 
 
EL 7   EL τυποποίησης , µετρολογίας  και πνευµατικής  ιδιοκτησίας , καθώς  και για τη διασφάλιση  της 
αποτελεσ µατικότητας  ενός ενιαίου  µητρώου  επιχειρήσεων . Απαιτούνται  επιπλέον  
προσπάθειες  για να συµπληρωθεί  η εφαρ µογή του νόµου περί στατιστικών  και για να 
αναπτυχθεί  και να εναρ µονιστεί  η παραγωγή  στατιστικών . 
Εφόσον  η Επιτροπή  διαπιστώσει  οποτεδήποτε  ότι η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  δεν τηρεί  τις 
δεσµεύσεις  της και δεν έχει αντιµετωπίσει  ικανοποιητικά  τα ζητήµατα που επιση µαίνονται  
στην  παρούσα  ανακοίνωση , δύναται  να προτείνει  στο Συµβούλιο  την αναστολή  των 
διαπραγ µατεύσεων  που αποσκοπούν  στην  σύναψη  ΣΣΣ. 
Για την στήριξη  των προσπαθειών  τις οποίες  κατέβαλε  η Βοσνία -Ερζεγοβίνη  πριν από την 
επίση µη έναρξη  των διαπραγ µατεύσεων , καθώς  και κατά  τη διαδικασία  διαπραγ µάτευσης , η 
Επιτροπή  θα εµβαθύνει  περαιτέρω  το διάλογο  µε τις αρχές , ιδίως  µε την σύσταση  τοµεακών  
οµάδων , εφόσον  παραστεί  ανάγκη . Η Επιτροπή  έχει επίσης  αναλάβει  την υποστήριξη  της 
διαδικασίας  αυτής  µέσω του σχετικού  προγρά µµατος χρηµατοδοτικής  βοήθειας .