Ετήσιοι οριστικοί λογαριασμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Οικονομικό έτος 2002

Τόμος I

Ενοποιημένες καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού και ενοποιημένες δημοσιονομικές καταστάσεις

(2003/C 316/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Η δημόσια λογιστική, ως σύστημα πληροφόρησης, έχει διευρύνει τους στόχους της αισθητά. Από την απλή καταχώρηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού ασχολείται πιο δυναμικά και σφαιρικά με τη διαχείριση και παρουσιάζει τις οικονομικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις που απορρέουν από τις δημοσιονομικές και χρηματοδοτικές αποφάσεις.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, γεννήθηκε η ανάγκη εκσυγχρονισμού της λογιστικής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ώστε να εξελιχθεί από ένα λογιστικό σύστημα επικεντρωμένο αποκλειστικά και μόνο στην περιγραφή των πράξεων που αφορούν τις δαπάνες και τα έσοδα του προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση, σε ένα λογιστικό σύστημα που λειτουργεί σε περιουσιακή βάση. Στόχος του λογιστικού αυτού συστήματος είναι η πληρέστερη παρουσίαση της χρηματοοικονομικής κατάστασης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ώστε να αντανακλά το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού, των απαιτήσεων και των χρεών τους καθώς και των εσόδων και εξόδων του οικονομικού έτους. Επίσης, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να συμμεριστεί σταδιακά την τάση που ακολουθεί ένας μεγάλος αριθμός κρατών μελών με την ενθάρρυνση των διεθνών οργανισμών: της IFAC(1) και του ΟΟΣΑ.

Ορισμένες αποφάσεις που λήφθηκαν, το 2002, θα θέσουν τις Κοινότητες στην αιχμή του διεθνούς λογιστικού εκσυγχρονισμού από το 2005.

Ο νέος Δημοσιονομικός Κανονισμός(2) προβλέπει τους μεγάλους άξονες του νέου λογιστικού πλαισίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από το 2005. Οι μεταβατικές διατάξεις του Δημοσιονομικού Κανονισμού προβλέπουν γενικά ότι οι διατάξεις του τίτλου VII του πρώτου μέρους - Λογιστική - εφαρμόζονται σταδιακά σε συνάρτηση με τις τεχνικές δυνατότητες προκειμένου να παραγάγουν πλήρη αποτελέσματα, το 2005. Αυτή η σταδιακή εφαρμογή ισχύει κυρίως για τις νέες αρχές που διέπουν τη λογιστική των κοινοτικών οργάνων.

Για το σκοπό αυτό καθιερώνεται ένα διπλό σύστημα. Ενώ η λογιστική του προϋπολογισμού θα εξακολουθήσει να καταχωρείται σύμφωνα με την αρχή των ταμειακών συναλλαγών, αντίθετα, από το 2005, η γενική λογιστική θα καταχωρείται πλέον σύμφωνα με την αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 17ης Δεκεμβρίου 2002, για τον εκσυγχρονισμό της λογιστικής εκθέτει λεπτομερώς τις ενέργειες που απαιτούνται για τη μεταρρύθμιση της λογιστικής, το σχετικό χρονοδιάγραμμα και τα αντίστοιχα μέσα. Έτσι, θα αναπτυχθεί ένα νέο λογιστικό πλαίσιο. Οι εφαρμοζόμενοι κανόνες και μέθοδοι θα βασίζονται στα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα για τον δημόσιο τομέα, δηλαδή τα πρότυπα IPSAS, και για τις λογιστικές συναλλαγές που δεν καλύπτονται ακόμη, στα διεθνή λογιστικά πρότυπα (IAS). Θα υπόκεινται στην επιτροπή λογιστικών προτύπων ρόλος της οποίας είναι να εκδίδει ανεξάρτητη επαγγελματική γνώμη. Το γενεσιουργό γεγονός κάθε συναλλαγής θα καθοριστεί και θα επανεξεταστεί η αρχιτεκτονική της πληροφορικής, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η καταχώριση κάθε λογιστικού γεγονότος στην πηγή του. Έτσι, οι δημοσιονομικές καταστάσεις θα μπορούν να παράγονται αυτόματα. Ο εσωτερικός έλεγχος κάθε ΓΔ θα επεκταθεί στις λογιστικές πλευρές. Τέλος, θα επεκταθεί ο ενοποιημένος ισολογισμός.

Ωστόσο, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, πριν από την ενλόγω μεταρρύθμιση, η Επιτροπή εισήγαγε ήδη στοιχεία αυτοτέλειας των χρήσεων για την υποβολή των δημοσιονομικών καταστάσεων, χωρίς όμως ακόμη να μπορεί να εφαρμόζει πλήρως τα αντίστοιχα πρότυπα.

Σήμερα, οι πληροφορίες αυτές δεν προκύπτουν καθ'ολοκληρία από ένα ολοκληρωμένο λογιστικό σύστημα. Στην πραγματικότητα, οι λογιστικές υπηρεσίες πρέπει να χρησιμοποιούν μη λογιστικές πληροφορίες από τις διάφορες Γενικές Διευθύνσεις τόσο για τη συμπλήρωση του δημοσιονομικού ισολογισμού όσο και για την κατάρτιση των παραρτημάτων του.

Κατά τη διάρκεια του 2000 και του 2001, καταβλήθηκαν ειδικές προσπάθειες για τη βελτίωση της αξιοπιστίας των πληροφοριών που αφορούν τις ακινητοποιήσεις, τις απογραφές, την καταγραφή των οικονομικών διαμεσολαβητών, την αποτίμηση των απαιτήσεων και τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα των μονίμων υπαλλήλων.

Η προσπάθεια αυτή συνεχίστηκε και ενισχύθηκε για το οικονομικό έτος 2002. Μεταξύ άλλων συμπληρώθηκε η παρουσίαση των ετήσιων λογαριασμών και των επεξηγηματικών σημειώσεων, συμπεριλήφθηκαν νέα στοιχεία ισολογισμού και στοιχεία εκτός ισολογισμού, εναρμονίστηκε η αξιοποίηση της συμμετοχής στο ΕΤΕ με τα πρότυπα IPSAS και βελτιώθηκαν οι διαδικασίας ενοποίησης.

ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

1. Οι ετήσιοι ενοποιημένοι λογαριασμοί καταρτίζονται σύμφωνα με το άρθρο 121 του Δημοσιονομικού Κανονισμού της 25ης Ιουνίου 2002, που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Καταρτίζονται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Περιέχουν τα δημοσιονομικά και λογιστικά στοιχεία όλων των κοινοτικών οργάνων.

2. Οι ετήσιοι λογαριασμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καταρτίζονται σε τρεις τόμους, ως εξής:

Τόμος I - Ενοποιημένες καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού και ενοποιημένες δημοσιονομικές καταστάσεις

Τόμος II - Τεύχος 1: Επιτροπή - Καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού

- Τεύχος II: Επιτροπή και Οργανισμός Εφοδιασμού Ευρατόμ - Δημοσιονομικές καταστάσεις

Τεύχος III - Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Συμβούλιο, Δικαστήριο, Ελεγκτικό Συνέδριο, Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, Επιτροπή των Περιφερειών και Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στο εξής, οι ετήσιοι λογαριασμοί περιέχουν τρεις τόμους. Σύμφωνα με το άρθρο 122 του νέου Δημοσιονομικού Κανονισμού, η έκθεση σχετικά με τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση του οικονομικού έτους δεν αποτελεί πλέον μέρος των ετήσιων λογαριασμών όπως προηγουμένως, αλλά τους συνοδεύει.

Από τις μεταβατικές διατάξεις του νέου Δημοσιονομικού Κανονισμού προκύπτει ότι για τους λογαριασμούς σχετικά με τα οικονομικά έτη πριν από το 2005, ο υπόλογος της Επιτροπής πρέπει, σύμφωνα με τα άρθρα 129, παράγραφος 2 και 181, παράγραφος 2 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, να ενοποιεί τους οριστικούς λογαριασμούς. Στη συνέχεια, σύμφωνα με τα άρθρα 129 παράγραφος 3 και 181 παράγραφος 2 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, η Επιτροπή πρέπει να εγκρίνει τους λογαριασμούς αυτούς και να τους διαβιβάσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο, το αργότερο μέχρι τις 15 Μαΐου του επόμενου οικονομικού έτους.

Οι οριστικοί λογαριασμοί θα δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με τη δήλωση αξιοπιστίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 2003, σύμφωνα με τα άρθρα 129 και 181 του Δημοσιονομικού Κανονισμού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2002

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης ΕΖΕΣ-ΕΟΧ εμφαίνεται στο πλαίσιο του τομέα IV.C.1 στο παθητικό του ενοποιημένου ισολογισμού.

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων εμφαίνεται στο πλαίσιο του τομέα I.A.1 στο παθητικό του ενοποιημένου ισολογισμού.

Η λειτουργία του καθεστώτος ΕΖΕΣ-ΕΟΧ βρίσκεται στις επεξηγηματικές σημειώσεις, παράρτημα 2.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2002

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΙΤΛΟΥ 1: ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΙΤΛΟΥ 3: ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑΤΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΘΕΣΗΣ 1500: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2002: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΟΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΣΟΔΩΝ 2002 ΚΑΙ 2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΙΤΛΟΥ 1: ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΙΤΛΟΥ 3: ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑΤΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

1. ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

2. ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

3. ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

4. ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ (RAL)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 1

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2002 ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΑΝΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 3

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΝ ΠΙΣΤΣΕΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΣΕΝ ΚΑΙ ΤΝ ΠΙΣΤΣΕΝ ΠΛΗΡΜΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 4

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 5

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 6

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΝ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΟΥΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΑΝΑ ΕΤΟΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΠΑΘΗΤΙΚΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

(1) Διεθνής Ομοσπονδία Ελεγκτών.

(2) ΕΕ L 248 της 16.9.2002.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ, ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ

ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

1. Νομικές διατάξεις

Η λογιστική τηρείται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002, σχετικά με τον Δημοσιονομικό Κανονισμό που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής της 23 Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του ενλόγω Δημοσιονομικού Κανονισμού. Για πρώτη φορά, οι ετήσιοι λογαριασμοί του 2002, καταρτίστηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου Δημοσιονομικού Κανονισμού και με βάση υπόψη τις προαναφερθείσες μεταβατικές διατάξεις.

Οι ίδιοι κανόνες αποτίμησης και οι ίδιες λογιστικές μέθοδοι εφαρμόζονται για όλα τα κοινοτικά όργανα, τα οποία περιλαμβάνονται σήμερα στον ενοποιημένο ισολογισμό, δηλαδή, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, το Δικαστήριο, το Ελεγκτικό Συνέδριο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των Περιφερειών και τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, και αυτό με σκοπό να εξασφαλιστεί η εναρμόνιση των λογαριασμών και η συνεκτικότητα των δεδομένων.

2. Ο νέος Δημοσιονομικός Κανονισμός

Ο νέος Δημοσιονομικός Κανονισμός που εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 25 Ιουνίου 2002 (ΕΕ των ΕΚ, L 248 της 16ης Σεπτεμβρίου 2002, σ. 1 και διορθωτικό, ΕΕ των ΕΚ, L 25 της 30ής Ιανουαρίου 2003, σ. 43), στον τίτλο VII του πρώτου μέρους του συγκεντρώνει τις διατάξεις σχετικά με την απόδοση των λογαριασμών και τη λογιστική.

Κατ' αρχήν, ο νέος Δημοσιονομικός Κανονισμός εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2003, αλλά στο άρθρο 181 περιέχει αρκετές μεταβατικές διατάξεις ορισμένες εκ των οποίων αφορούν την απόδοση των λογαριασμών.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση του χρονοδιαγράμματος απόδοσης των λογαριασμών, το οποίο, για το οικονομικό έτος 2005, θα μετατοπιστεί περίπου κατά ένα μήνα, ώστε να δοθεί αντίστοιχος χρόνος διαβουλεύσεων στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή. Έτσι, το άρθρο 128 προβλέπει ότι αρχίζοντας με τους λογαριασμούς του οικονομικού έτους 2005, οι πρροσωρινοί ενοποιημένοι λογαριασμοί πρέπει να καταρτίζονται από τον υπόλογο της Επιτροπής μέχρι τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους, βάσει των πρροσωρινών λογαριασμών που θα έχουν σταλεί από κάθε κοινοτικό όργανο και κοινοτικό οργανισμό μέχρι την 1η Μαρτίου. Οι λογαριασμοί αυτοί αποστέλλονται στο Ελεγκτικό Συνέδριο το οποίο διατυπώνει τις παρατηρήσεις του μέχρι τις 15 Ιουνίου (άρθρο 129). Βάσει των παρατηρήσεων αυτών, η Επιτροπή εκδίδει τους οριστικούς ενοποιημένους λογαριασμούς, το αργότερο μέχρι τις 31 Ιουλίου. Αυτοί οι ενοποιημένοι λογαριασμοί δημοσιεύονται το αργότερο μέχρι τις 31 Οκτωβρίου μαζί με τη δήλωση αξιοπιστίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Επίσης, οι μεταβατικές διατάξεις προβλέπουν γενικά ότι οι διατάξεις του τίτλου VII του πρώτου μέρους θα εφαρμοστούν σταδιακά σε συνάρτηση με τις τεχνικές δυνατότητες, ώστε να είναι απόλυτα αποτελεσματικές για το οικονομικό έτος 2005. Αυτή η σταδιακή εφαρμογή αφορά κυρίως τις νέες αρχές που διέπουν τη λογιστική των κοινοτικών οργάνων.

Από τις μεταβατικές διατάξεις του νέου Δημοσιονομικού Κανονισμού προκύπτει ότι, για τους λογαριασμούς που αφορούν τα οικονομικά έτη πριν από το 2005, ο υπόλογος της Επιτροπής πρέπει, σύμφωνα με τα άρθρα 129 παράγραφος 2 και 181 παράγραφος 2 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, να ενοποιεί τους οριστικούς λογαριασμούς. Στη συνέχεια, σύμφωνα με τα άρθρα 129 παράγραφος 3 και 181 παράγραφος 2 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, η Επιτροπή πρέπει να εγκρίνει τους λογαριασμούς αυτούς και να τους διαβιβάσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο, το αργότερο μέχρι τις 15 Μαΐου του επόμενου οικονομικού έτους.

Οι οριστικοί λογαριασμοί για το οικονομικό έτος 2002, θα υποβληθούν με βάση την ακόλουθη διάκριση: ο τόμος I περιέχει τους οριστικούς ενοποιημένους λογαριασμούς, ο τόμος II τους οριστικούς λογαριασμούς της Επιτροπής και ο τόμος III τους οριστικούς λογαριασμούς των λοιπών κοινοτικών οργάνων και οργανισμών.

3. Λογιστικές αρχές

Οι δημοσιονομικές καταστάσεις πρέπει να περιγράφουν τη φύση και το φάσμα των δραστηριοτήτων των οργάνων, να εξηγούν τους τρόπους χρηματοδότησής τους και να περιέχουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που έγιναν οι παρεμβάσεις τους.

Αυτοί είναι αναμφισβήτητα οι στόχοι των ενοποιημένων δημοσιονομικών λογαριασμών που καταρτίζει κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Στόχος των δημοσιονομικών καταστάσεων δεν είναι μόνο η παροχή ειλικρινών και αξιόπιστων πληροφοριών αλλά η παρουσίασή τους με σαφή και κατανοητό τρόπο που να καθιστά δυνατή τη συγκρισιμότητα των λογιστικών στοιχείων μεταξύ των οικονομικών ετών. Το παρόν έγγραφο καταρτίστηκε στο πλαίσιο αυτό.

Η λογιστική των ευρωπαϊκών οργάνων αποτελείται από τη γενική λογιστική και τη λογιστική του προϋπολογισμού. Και οι δύο αυτές λογιστικές τηρούνται σε ευρώ βάσει του ημερολογιακού έτους.

Η λογιστική του προϋπολογισμού δίνει λεπτομερή εικόνα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και βασίζεται στην αρχή της τροποποιημένης λογιστικής βάσει ταμειακών συναλλαγών(1).

Η γενική λογιστική εκθέτει το σύνολο των δαπανών και των εσόδων του οικονομικού έτους και παρουσιάζει την κατάσταση σε περιουσιακή βάση με τη μορφή δημοσιονομικού ισολογισμού που εκδίδεται στις 31 Δεκεμβρίου του διαρρεύσαντος οικονομικού έτους.

Το άρθρο 124 του Δημοσιονομικού Κανονισμού ορίζει τις λογιστικές αρχές βάσει των οποίων καταρτίζονται οι δημοσιονομικές καταστάσεις, δηλαδή:

- την αρχή της συνέχειας της δράσης,

- την αρχή της σταθερής εφαρμογής των λογιστικών μεθόδων,

- την αρχή της συγκρισιμότητας των πληροφοριών,

- την αρχή της σχετικής σημασίας,

- την αρχή του μη συμψηφισμού,

- την αρχή της υπεροχής της πραγματικότητας έναντι των φαινομένων,

- την αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων,

- την αρχή της σύνεσης.

Ωστόσο, οι μεταβατικές διατάξεις του Δημοσιονομικού Κανονισμού δείχνουν ότι οι αρχές αυτές εφαρμόζονται σταδιακά σε συνάρτηση με τις τεχνικές δυνατότητες, ώστε να καταστούν τελείως αποτελεσματικές από το οικονομικό έτος 2005.

Για παράδειγμα, οι δημοσιονομικές καταστάσεις 2002, λαμβάνουν υπόψη ορισμένα στοιχεία της αρχής της σύνεσης και της αυτοτέλειας των χρήσεων, όπως είναι οι διορθώσεις αξίας επί απαιτήσεων, οι αποσβέσεις και ορισμένες προβλέψεις καθώς και η λογιστική καταχώρηση των πιστώσεων πληρωμών που μεταφέρονται ως επιβαρύνσεις και χρέη του οικονομικού έτους. Οι δημοσιονομικές καταστάσεις θα εξελιχθούν σταδιακά, ώστε η αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων να εφαρμοστεί πλήρως, το 2005.

ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

1. Βάσεις μετατροπής

1.1. Η μονάδα μέτρησης των λογαριασμών είναι το ευρώ.

1.2.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Εφαρμόζονται διαφορετικές μέθοδοι μετατροπής για τους ακόλουθους τομείς:

- τις ασώματες και ενσώματες ακινητοποιήσεις: αποτίμηση στην τιμή αγοράς, η οποία μετατρέπεται σε ευρώ με βάση την ισοτιμία που ίσχυε κατά την αγορά τους,

- τις προς εκκαθάριση υποχρεώσεις, ένα μέρος των οποίων αντιστοιχεί σε αναλήψεις υποχρεώσεων σε εθνικά νομίσματα, μετατρεπόμενες σε ευρώ βάσει της μηνιαίας λογιστικής ισοτιμίας του Δεκεμβρίου. Το άθροισμα σε ευρώ αυτών των υποχρεώσεων δεν μπορεί να αναπροσαρμοσθεί εκ των υστέρων,

- τις προχρηματοδοτήσεις που καταβάλλονται στο πλαίσιο του τμήματος εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ, οι οποίες μετατρέπονται σε ευρώ βάσει της ισοτιμίας της δέκατης ημέρας του μήνα που έπεται εκείνου κατά τη διάρκεια του οποίου χορηγούνται,

- τους μεταβατικούς λογαριασμούς: διατηρούν την αξία τους σε ευρώ υπολογιζόμενη βάσει των λογιστικών ισοτιμιών που ίσχυαν κατά τη λογιστική συναλλαγή.

1.3. Οι νομισματικές θέσεις, εξαιρουμένων των προαναφερομένων, αποτελούν, κατά την ημερομηνία κλεισίματος των λογαριασμών, αντικείμενο επανεκτίμησης βάσει της ισοτιμίας του ευρώ την ημερομηνία κλεισίματος. Το ποσό επανεκτίμησης διακρίνεται ως εξής:

- ταμειακά περιουσιακά στοιχεία: το αντιστάθμισμα των θετικών και αρνητικών διαφορών μετατροπής σχετικά με τα ταμειακά περιουσιακά στοιχεία εγγράφεται στους λογαριασμούς αποτελεσμάτων,

- νομισματικές θέσεις, εξαιρουμένων των ταμειακών περιουσιακών στοιχείων: όταν, συνολικά, οι αρνητικές διαφορές μετατροπής που αφορούν τα περιουσιακά στοιχεία και τις αναλήψεις σε συγκεκριμένο νόμισμα υπερβαίνουν τις θετικές διαφορές επί των περιουσιακών στοιχείων και των αναλήψεων στο ίδιο νόμισμα, το πλεόνασμα εγγράφεται στους λογαριασμούς αποτελεσμάτων. Στην αντίθετη περίπτωση, το πλεόνασμα εγγράφεται στον τομέα "Μεταβατικοί λογαριασμοί παθητικού",

1.4. Τα έσοδα (καθώς και οι δαπάνες) σε συνάλλαγμα μετατρέπονται με βάση τις μηνιαίες ισοτιμίες.

2. Τα έσοδα

2.1. Οι ίδιοι πόροι και οι χρηματοδοτικές συνεισφορές καταχωρούνται βάσει των ποσών που πιστώνονται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους στους λογαριασμούς που τηρούνται εν ονόματι της Επιτροπής από τις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών.

Η διαφορά μεταξύ του αθροίσματος των ιδίων πόρων που προέρχονται από τον ΦΠΑ, εκείνων που υπολογίζονται επί του ΑΕΠ των κρατών μελών και των χρηματοδοτικών συνεισφορών που προβλέπονται στον προϋπολογισμό, αφενός, και του πράγματι απαιτητού ποσού, αφετέρου, υπολογίζεται το αργότερο την 1η Ιουλίου του επόμενου οικονομικού έτους. Έτσι, η διαφορά αυτή εγγράφεται στο διορθωτικό προϋπολογισμό του έτους αυτού.

2.2. Τα λοιπά έσοδα καταχωρούνται βάσει των ποσών που εισπράχθηκαν πράγματι κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

3. Οι δαπάνες

3.1. Για τον υπολογισμό του υπολοίπου του οικονομικού έτους, ως δαπάνες θεωρούνται οι πληρωμές από πιστώσεις πληρωμών του ενλόγω οικονομικού έτους, στις οποίες προστίθενται οι πιστώσεις πληρωμών του ίδιου έτους που μεταφέρονται στο επόμενο.

3.2. Οι πληρωμές από πιστώσεις πληρωμών ενός οικονομικού έτους είναι εκείνες των οποίων τα εντάλματα περιέρχονται στο δημοσιονομικό ελεγκτή το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου και εκτελούνται από τον υπόλογο το αργότερο στις 15 Ιανουαρίου του επόμενου οικονομικού έτους.

Όσον αφορά το Τμήμα Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ, ως πληρωμές καταχωρούνται εκείνες που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη από τις 16 Οκτωβρίου 2001 ως τις 15 Οκτωβρίου 2002, υπό την προϋπόθεση ότι η ανάληψή τους και το αντίστοιχο ένταλμα περιέλθουν στον υπόλογο το αργότερο μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2003. Οι δαπάνες του Τμήματος Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ μπορεί να γίνουν αντικείμενο μεταγενέστερης απόφασης εκκαθάρισης μετά από τους ελέγχους που διενεργούνται στα κράτη μέλη.

4. Οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους

Το οικονομικό αποτέλεσμα αντανακλά το αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων των Κοινοτήτων κατ' εφαρμογή ορισμένων στοιχείων της αρχής της αυτοτέλειας των χρήσεων. Οι επεξηγηματικές σημειώσεις προσδιορίζουν τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη.

Ο νέος Δημοσιονομικός Κανονισμός προβλέπει ότι η αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων θα εφαρμοστεί σταδιακά μέχρι το 2005. Ένας από τους στόχους του σχεδίου λογιστικού εκσυγχρονισμού είναι η μετάβαση από μια λογιστική βασισμένη στην αρχή της τροποποιημένης ταμειακής λογιστικής στη λογιστική βασισμένη στην αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων.

Το οικονομικό αποτέλεσμα συνίσταται στο αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους, στο αποτέλεσμα των προσαρμογών και στο αποτέλεσμα των δανειοληπτικών και των δανειοδοτικών δραστηριοτήτων.

4.1. Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους περιλαμβάνει δύο συνιστώσες: το αποτέλεσμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και το αποτέλεσμα της συμμετοχής των χωρών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ. Σύμφωνα με το άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1150/2000 για το σύστημα των ιδίων πόρων, το αποτέλεσμα αυτό συνίσταται στη διαφορά μεταξύ:

- του συνόλου των εσόδων που εισπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του ενλόγω οικονομικού έτους και

- του ποσού των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν από τις πιστώσεις του έτους αυτού, προσαυξημένου κατά το ποσό των πιστώσεων του ιδίου έτους που μεταφέρονται στο επόμενο(2).

Η διαφορά αυτή προσαυξάνεται ή μειώνεται:

- κατά το καθαρό ποσό που προκύπτει από τις ακυρώσεις πιστώσεων που μεταφέρθηκαν από προηγούμενα οικονομικά έτη και από τις ενδεχόμενες, λόγω διακυμάνσεων των ισοτιμιών του ευρώ, καθ' υπέρβαση πληρωμές από μη διαχωριζόμενες πιστώσεις που μεταφέρθηκαν από το προηγούμενο οικονομικό έτος και

- κατά το υπόλοιπο που προκύπτει από τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού επιστρέφεται στα κράτη μέλη το επόμενο έτος.

4.2. Αποτέλεσμα των προσαρμογών

Κατά τη διάρκεια του έτους, η λογιστική βασίζεται στην αρχή των ταμειακών συναλλαγών. Για την κατάρτιση του ισολογισμού που να αντανακλά πιστά την εικόνα τόσο της περιουσιακής και δημοσιονομικής κατάστασης όσο και του αποτελέσματος, πρέπει να γίνει μια σειρά προσαρμογών. Οι προσαρμογές αυτές διορθώνουν τον καταλογισμό των κεφαλαιακών δαπανών και εσόδων σε επιβαρύνσεις και έσοδα σύμφωνα με την αρχή των ταμειακών συναλλαγών και καθιστούν δυνατή τη λογιστική καταχώριση των δαπανών και των εσόδων εκτός προϋπολογισμού.

Οι προσαρμογές αυτές καθιστούν δυνατή την υποβολή των ετήσιων λογαριασμών σύμφωνα με την τροποποιημένη λογιστική σε περιουσιακή βάση ("modified accrual accounting") που βασίζεται στην τροποποιημένη λογιστική του προϋπολογισμού βάσει ταμειακών συναλλαγών.

4.3. Αποτέλεσμα των δανειοληπτικών-δανειοδοτικών δραστηριοτήτων

Οι δανειοληπτικές-δανειοδοτικές δραστηριότητες είναι δραστηριότητες εκτός προϋπολογισμού που προβλέπονται από τη συνθήκη. Βάσει της αρχής της ισοσκέλισης του προϋπολογισμού, οι Κοινότητες δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις δραστηριότητες αυτές με δανειοληψία.

Ωστόσο, ορισμένες ρητές διατάξεις των συνθηκών για την ίδρυση των Κοινοτήτων προβλέπουν τη δημιουργία διαφόρων μέσων που εξουσιοδοτούν την Επιτροπή, εξ ονόματος των Κοινοτήτων, να λαμβάνει δάνεια στις χρηματαγορές με σκοπό τη χορήγηση δανείων, ώστε να παρέχεται στους τελικούς δικαιούχους η δυνατότητα να επωφελούνται από τους ευνοϊκούς όρους που μπορεί να πετύχει η Κοινότητα στις αγορές.

Το αποτέλεσμα των "δανειοληπτικών-δανειοδοτικών δραστηριοτήτων" αναφέρεται χωριστά ως μέρος του οικονομικού αποτελέσματος. Το αποτέλεσμα αυτό επιστρέφει στον γενικό προϋπολογισμό των Κοινοτήτων. Επίσης, έχει συσταθεί ένα αποθεματικό για μελλοντικούς κινδύνους.

5. Κανόνες αποτίμησης

Εάν δεν υπάρχει ειδική ένδειξη στις επεξηγηματικές σημειώσεις του ισολογισμού, οι διάφορες θέσεις αποτιμούνται ως εξής:

5.1. Ενσώματες και ασώματες ακινητοποιήσεις: αποτιμώνται στην αξία κτήσεώς τους, με εξαίρεση τα αγαθά που παράγουν οι ίδιες οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες τα οποία αποτιμώνται στο κόστος παραγωγής και τα αγαθά που αποκτήθηκαν δωρεάν τα οποία αποτιμώνται στην αγοραία αξία τους. Οι ούτως υπολογιζόμενες αξίες μετατρέπονται σε ευρώ με την ισχύουσα ισοτιμία κατά την απόκτησή τους. Η λογιστική αξία ενός πάγιου στοιχείου του ενεργητικού ισούται με την τιμή κτήσεως ή το κόστος παραγωγής διορθωμένα βάσει των αναπροσαρμογών της αξίας, των αποσβέσεων και των μόνιμων απαξιώσεων.

Τα αγαθά που αποτελούν αντικείμενο σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης αποτιμώνται κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σύμβασης στην κατώτερη από τις εξής δύο αξίες: την αγοραία αξία του αγαθού ή την παρούσα αξία των ελάχιστων καταβλητέων πληρωμών, σύμφωνα με το άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της 29ης Δεκεμβρίου 2000.

Με εξαίρεση τα γήπεδα, τις τρέχουσες ακινητοποιήσεις, τις προκαταβολές και τις προχρηματοδοτήσεις καθώς και τα έργα τέχνης, οι ακινητοποιήσεις αυτές πρέπει να αποσβένυνται σύμφωνα με γραμμική μέθοδο και ανά ολόκληρο έτος (τίτλος IV, κεφάλαιο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της 29ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με τη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοπιστωτικών ακινητοποιήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων) με βάση τους ακόλουθους συντελεστές:

Πίνακας συντελεστών απόσβεσης

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

5.2. Αποθεματικά:

Εξοπλισμός γραφείου και άλλα αναλώσιμα αγαθά. Αποτιμώνται με βάση την πιο πρόσφατη τιμή αγοράς.

Επιστημονικό υλικό: τα αποθέματα βαρέος ύδατος, σχάσιμων υλικών και δειγμάτων βιομηχανικής και επιστημονικής χρήσης εγγράφονται στον ισολογισμό με τη χαμηλότερη από τις εξής δύο αξίες: αξία κτήσης ή τιμολογιακή αξία των τελευταίων καταγραφέντων ειδών, αφενός, και εμπορική αξία, αφετέρου.

Εκδόσεις: τα αποθέματα των εκδόσεων αποτιμώνται με βάση την τιμολογιακή αξία. Η τιμολογιακή αξία περιλαμβάνει κάθε άμεσο και έμμεσο κόστος παραγωγής. Ως κόστος παραγωγής νοούνται οι δαπάνες που συνδέονται με την αγορά, τα έξοδα μεταποίησης και κάθε άλλη δαπάνη.

5.3. Χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις: αποτίμηση με βάση την τιμή αγοράς. Εάν είναι σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται με βάση την ισοτιμία του ευρώ, την ημερομηνία κλεισίματος του οικονομικού έτους. Με βάση την αρχή της σύνεσης, όταν υπάρχει κίνδυνος απώλειας, καταχωρείται διόρθωση της αξίας.

5.4. Απαιτήσεις: καταχωρούνται με την ονομαστική τους αξία, όπως έχουν μετατραπεί βάσει της ισοτιμίας του ευρώ την ημερομηνία κλεισίματος του οικονομικού έτους, εκτός από τις απαιτήσεις με σταθερό συντελεστή. Οι απαιτήσεις είναι χρηματοοικονομικά μέσα τα οποία, σύμφωνα με το πρότυπο IPSAS 15, πρέπει αν αποτιμώνται στη σωστή τους αξία. Για το σκοπό αυτό, υπολογίζονται και καταχωρούνται διορθώσεις αξίας. Κατά συνέπεια, εφαρμόζεται μείωση της αξίας για τα ποσά που κρίνονται μη ανακτήσιμα.

Υπάρχουν δύο είδη μείωσης της αξίας:

- η ειδική μείωση της αξίας, η οποία εφαρμόζεται όταν ένα δεδομένο ποσό κρίνεται μη ανακτήσιμο, ανεξάρτητα από την ενδεχόμενη δικαστική εξέλιξη (στην περίπτωση αυτή, ο κίνδυνος μη ανάκτησης αναλύεται ανά απαίτηση),

- η κατ'αποκοπή μείωση της αξίας, η οποία εφαρμόζεται όταν οι μη ανακτήσιμες απαιτήσεις δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί. Οι απαιτήσεις που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες πριν ένα έτος και πλέον οδηγούν σε μείωση κατά 20 %. Για κάθε επιπλέον έτος, υπολογίζεται ένα 20 % επιπλέον. Έτσι, μετά από πέντε έτη, οι απαιτήσεις που δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί "αποσβένυνται" τελείως.

5.5. Τοποθετήσεις ταμειακών διαθεσίμων και διαθέσιμες αξίες: αποτιμώνται με βάση την ονομαστική τους αξία σε ευρώ σύμφωνα με την ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος. Βάσει της αρχής της σύνεσης, καταχωρείται διόρθωση της αξίας όταν υπάρχει κίνδυνος ζημίας.

5.6. Οφειλές: αποτιμώνται με βάση την ονομαστική τους αξία σε ευρώ σύμφωνα με την ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος, εάν είναι σε ξένο νόμισμα.

6. Προχρηματοδότηση

Οι προκαταβολές στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δαπανών περιλαμβάνονται στις δαπάνες του οικονομικού έτους και δεν εμφανίζονται στα ενοποιημένα στοιχεία ενεργητικού.

Οι προκαταβολές σε ενδιαμέσους φορείς του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα, οι οποίες στις 31 Δεκεμβρίου 2002, δεν είχαν φθάσει στους τελικούς δικαιούχους και οι οποίες περιλαμβάνονται στις δαπάνες του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους, εγγράφονται ως βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις στο ενεργητικό του ισολογισμού.

7. Ενοποίηση

Οι ενοποιημένοι λογαριασμοί περιλαμβάνουν τους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου, της Επιτροπής (συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Επισήμων Εκδόσεων και του Κοινού Κέντρου Ερευνών), του Δικαστηρίου, του Ελεγκτικού Συνεδρίου, της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της Επιτροπής των Περιφερειών και του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.

Για την ενοποίηση χρησιμοποιείται η μέθοδος της ολικής ενσωμάτωσης.

Το άρθρο 121 του Δημοσιονομικού Κανονισμού προβλέπει την ενοποίηση των λογαριασμών των κοινοτικών οργάνων και ορισμένων οργανισμών που δημιουργήθηκαν στα κράτη μέλη της Ένωσης. Το πεδίο εφαρμογής της ενοποίησης θα διευρυνθεί, το 2005, με τη συμπερίληψη των οργανισμών που αναφέρονται στο άρθρο 185 του Δημοσιονομικού Κανονισμού. Η ανάλυση που εκπονείται στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του λογιστικού συστήματος των Κοινοτήτων, ιδιαίτερα μετά από τη σταδιακή εφαρμογή των προτύπων IPSAS μέχρι το 2005, θα προσδιορίσει κατά πόσον άλλοι οργανισμοί ή άλλες οντότητες πρέπει να γίνουν αντικείμενο ενοποίησης. Το θέμα της ενοποίησης ή όχι ορισμένων οντοτήτων θα υποβληθεί στη γνώμη της επιτροπής λογιστικών προτύπων, ενός φόρουμ εμπειρογνωμόνων στον τομέα της δημόσιας λογιστικής, που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του σχεδίου εκσυγχρονισμού.

Εν αναμονή της έναρξης ισχύος της συνθήκης της Νίκαιας, την 1η Φεβρουαρίου 2003, τα κράτη μέλη ανέθεσαν προσωρινά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη διαχείριση της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ. Ως εκ τούτου, οι δημοσιονομικές καταστάσεις της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ δεν ενοποιήθηκαν στο τέλος του 2002, αλλά προσαρτήθηκαν στα δημοσιονομικά έγγραφα που καταρτίζει κάθε χρόνο η Επιτροπή βάσει του άρθρου 275 της συνθήκης ΕΚ και του Δημοσιονομικού Κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(1) Ορισμένα από τα στοιχεία που διακρίνουν τη λογιστική αυτή από τη λογιστική καταχώριση βάσει ταμειακών συναλλαγών είναι οι μεταφερθείσες πιστώσεις και η βεβαίωση των απαιτήσεων.

(2) Όσον αφορά τις χώρες ΕΖΕΣ-ΕΟΧ το ποσό των μεταφερόμενων πιστώσεων από το οικονομικό έτος N προς το οικονομικό έτος N+1 γίνεται γνωστό μετά το κλείσιμο των λογαριασμών. Κατά συνέπεια, κατά τον υπολογισμοό του υπολοίπου λαμβάνονται υπόψη οι μεταφορές πιστώσεων από το οικονομικό έτος N-1 προς το οικονομικό έτος N.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

Ο γενικός προϋπολογισμός, το κύριο όργανο της δημοσιονομικής πολιτικής των Κοινοτήτων, είναι η πράξη που προβλέπει και εγκρίνει, κάθε χρόνο, τα έσοδα και τις δαπάνες των Κοινοτήτων.

Με το άρθρο 272 της συνθήκης ΕΚ οργανώνεται η διεξαγωγή της διαδικασίας του προϋπολογισμού και καθορίζεται η αυτόματη διαδοχή των διαφόρων σταδίων της στο πλαίσιο των προθεσμιών που ορίζει η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, η οποία έχει δύο σκέλη: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών. Οι προθεσμίες αυτές τηρούνται αυστηρά.

Κάθε χρόνο, η Επιτροπή εκτιμά τα έσοδα και τις δαπάνες του συνόλου των κοινοτικών οργάνων για το επόμενο οικονομικό έτος και καταρτίζει προσχέδιο προϋπολογισμού, το οποίο διαβιβάζει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

Βάσει αυτού του προσχεδίου προϋπολογισμού, το Συμβούλιο εκπονεί το σχέδιο προϋπολογισμού που θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο σκελών της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής.

Η έγκριση του προϋπολογισμού βεβαιώνεται από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πράγμα το οποίο καθιστά δυνατή την εκτέλεσή του. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού είναι κύριο καθήκον της Επιτροπής.

Εάν δεν ορίζεται διαφορετικά, οι ακόλουθες δημοσιονομικές διατάξεις αναφέρονται στον νέο Δημοσιονομικό Κανονισμό που εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 25 Ιουνίου 2002 (ΕΕ L 248 της 1ης Σεπτεμβρίου 2002, σ. 1 και διορθωτικό, ΕΕ L 25 της 30ής Ιανουαρίου 2003, σ. 43), που ισχύει από την πρώτη Ιανουαρίου 2003. Οι επεξηγήσεις που ακολουθούν, αναφέρονται, κατά κανόνα, σε αυτόν τον νέο κανονισμό, εφόσον οι διατάξεις είναι συγκρίσιμες με τον παλιό κανονισμό. Σε περίπτωση τροποποίησης, αναφέρεται ο ισχύων κανονισμός. Εάν χρειάζεται, αναφέρεται επίσης και η νέα διάταξη.

1. ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Ο γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων διέπεται από διάφορες θεμελιώδεις αρχές:

- ενότητα και αυθεντικότητα του προϋπολογισμού: το σύνολο των δαπανών και των εσόδων της Κοινότητας πρέπει να συγκεντρώνεται σε ένα και μοναδικό έγγραφο προϋπολογισμού·

- καθολικότητα: η αρχή αυτή περιλαμβάνει δύο κανόνες:

- τον κανόνα του μη καταλογισμού, σύμφωνα με τον οποίο τα έσοδα του προϋπολογισμού δεν πρέπει να καταλογίζονται σε συγκεκριμένες δαπάνες (το σύνολο των εσόδων καλύπτει το σύνολο των δαπανών)·

- τον κανόνα της μη προσαρμογής, σύμφωνα με τον οποίο τα έσοδα και οι δαπάνες πρέπει να εγγράφονται στον προϋπολογισμό για ολόκληρο το ποσό τους, χωρίς προσαρμογή μεταξύ τους·

- ενιαύσιο: οι εγγεγραμμένες πιστώσεις εγκρίνονται για ένα οικονομικό έτος και πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια του έτους αυτού·

- ισοσκέλιση: ο προϋπολογισμός ισοσκελίζεται σε έσοδα και δαπάνες (οι προβλέψεις εσόδων πρέπει να καλύπτουν τις πιστώσεις πληρωμών)·

- ειδικότητα: κάθε πίστωση πρέπει να έχει συγκεκριμένο προορισμό και να καταλογίζεται σε συγκεκριμένο σκοπό·

- ενιαία νομισματική μονάδα: ο προϋπολογισμός καταρτίζεται, εκτελείται και γίνεται αντικείμενο απόδοσης των λογαριασμών σε ευρώ·

- χρηστή δημοσιονομική διαχείριση: οι πιστώσεις του προϋπολογισμού χρησιμοποιούνται σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, δηλαδή σύμφωνα με τις αρχές της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας·

- διαφάνεια: ο προϋπολογισμός καταρτίζεται, εκτελείται και γίνεται αντικείμενο απόδοσης των λογαριασμών σύμφωνα με την αρχή της διαφάνειας - ο προϋπολογισμός, οι διορθωτικοί προϋπολογισμοί δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει:

α) γενική κατάσταση εσόδων,

β) τμήματα υποδιαιρούμενα σε καταστάσεις εσόδων και δαπανών κάθε οργάνου: τμήμα I: Κοινοβούλιο, τμήμα II: Συμβούλιο, τμήμα III: Επιτροπή, τμήμα IV: Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, τμήμα V: Ελεγκτικό Συνέδριο, τμήμα VI: Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, τμήμα VII: Επιτροπή των Περιφερειών, τμήμα VIII: Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής.

Τα έσοδα και οι δαπάνες κάθε οργάνου ταξινομούνται σε τίτλους, κεφάλαια, άρθρα και θέσεις ανάλογα με τη φύση ή τον προορισμό τους.

3. ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

Μόνο ο προϋπολογισμός της Επιτροπής περιέχει διοικητικές πιστώσεις (οι οποίες εξακολουθούν να ονομάζονται πιστώσεις λειτουργίας) και επιχειρησιακές πιστώσεις. Τα άλλα όργανα, στην ουσία, διαθέτουν μόνο πιστώσεις λειτουργίας.

Στον προϋπολογισμό διακρίνονται δύο είδη πιστώσεων: οι "μη διαχωριζόμενες" πιστώσεις (ΜΔΠ) και οι "διαχωριζόμενες πιστώσεις" (ΔΠ).

Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις προορίζονται για τη δημοσιονομική κάλυψη των πράξεων που έχουν ετήσιο χαρακτήρα (και που ανταποκρίνονται στην ενιαύσιο αρχή του προϋπολογισμού). Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις καθιερώθηκαν για τον συμβιβασμό της αρχής του ενιαυσίου του προϋπολογισμού με την ανάγκη χρηματοδότησης πολυετών ενεργειών, η εκτέλεση των οποίων κατανέμεται σε αρκετά χρόνια. Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος οικονομικού έτους, οι διαχωριζόμενες πιστώσεις καλύπτουν το συνολικό κόστος των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται για μέτρα των οποίων η πραγματοποίηση εκτείνεται σε περισσότερα του ενός έτους.

α) Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις αντιστοιχούν:

- στο σύνολο του τομέα διοικητικής λειτουργίας (μέρος Α του τμήματος της Επιτροπής και το σύνολο όλων των άλλων οργάνων),

- στις πιστώσεις του ΕΓΤΠΕ-τμήματος Εγγυήσεων, ετήσιου χαρακτήρα,

- σε ορισμένες τεχνικές πιστώσεις (ιδίως: επιστροφές, ενεργοποίηση της εγγύησης για δανειοδοτήσεις / δανειοληψίες, κ.λπ.).

Όσον αφορά τις ΜΔΠ που προέρχονται από τον προϋπολογισμό του οικονομικού έτους, το ποσό των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων είναι το ίδιο με αυτό των πιστώσεων πληρωμών.

β) Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις προορίζονται για την κάλυψη πράξεων πολυετούς χαρακτήρα. Οι πιστώσεις που ανήκουν στο μέρος B του τμήματος της Επιτροπής (εκτός του ΕΓΤΠΕ) αντιστοιχούν στην κατηγορία αυτή.

Αυτές οι διαχωριζόμενες πιστώσεις (ΔΠ) υποδιαιρούνται σε πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων (ΠΑΥ) και σε πιστώσεις πληρωμών (ΠΠ):

- οι πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων: καλύπτουν το σύνολο των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους(1) για μέτρα που εκτείνονται σε αρκετά οικονομικά έτη(2).

- οι πιστώσεις πληρωμών: καλύπτουν τις δαπάνες που προκύπτουν από την εκτέλεση των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους ή/και προηγούμενων οικονομικών ετών(3).

4. ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

Η κυριότερη πηγή των πιστώσεων είναι ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης του τρέχοντος οικονομικού έτους. Ωστόσο, υπάρχουν άλλα είδη πιστώσεων που είναι αποτέλεσμα διατάξεων του Δημοσιονομικού Κανονισμού. Προέρχονται από προηγούμενα οικονομικά έτη ή από εξωτερικές πηγές.

4.1. Εγκριθείσες πιστώσεις και τροποποιήσεις του αρχικού προϋπολογισμού

- Αρχικά εγκριθείσες πιστώσεις του προϋπολογισμού

- Μεταφορές πιστώσεων

Οι πιστώσεις μπορεί να γίνουν αντικείμενο μεταφοράς μεταξύ θέσεων σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στα άρθρα 22 έως 24 του Δημοσιονομικού Κανονισμού (Δ.Κ.)(4).

- Διορθωτικός ή/και συμπληρωματικός προϋπολογισμός (ΔΣΠ)

Ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός μπορεί να διορθωθεί ή να αυξηθεί από ένα διορθωτικό προϋπολογισμό ο οποίος τροποποιεί τη χορήγηση των πιστώσεων χωρίς να αλλάζει το συνολικό ποσό ή από έναν συμπληρωματικό προϋπολογισμό που αυξάνει το ποσό που χορηγήθηκε αρχικά. Οι κανόνες αυτοί περιγράφονται στα άρθρα 37 έως 38 του Δημοσιονομικού Κανονισμού.

- Πιστώσεις ΕΖΕΣ

Η συμφωνία σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο προβλέπει την οικονομική συμμετοχή των μελών της σε ορισμένες δραστηριότητες του κοινοτικού προϋπολογισμού. Οι ενλόγω θέσεις του προϋπολογισμού καθώς και τα προβλεπόμενα ποσά δημοσιεύονται στο παράρτημα III του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ενλόγω θέσεις προσαυξάνονται με τη συμμετοχή ΕΖΕΣ. Οι μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις στο τέλος του οικονομικού έτους ακυρώνονται και επιστρέφονται στις χώρες ΕΟΧ.

4.2. Μεταφερθείσες πιστώσεις από το προηγούμενο οικονομικό έτος

- Αυτόματη μεταφορά πιστώσεων

Πρόκειται για πιστώσεις πληρωμών που μπορεί να μεταφερθούν αυτόματα μόνο για ένα οικονομικό έτος σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 4 του Δημοσιονομικού Κανονισμού.

- Μεταφορά πιστώσεων με απόφαση των οργάνων

Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει τη μεταφορά πιστώσεων από τον προηγούμενο προϋπολογισμό σε μια από τις εξής δύο περιπτώσεις: εάν ολοκληρώθηκαν τα προπαρασκευαστικά στάδια (άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο α) του Δ.Κ.) ή εάν καθυστέρηση η έγκριση της νομικής βάσης (άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο β) του Δ.Κ.). Η μεταφορά αυτή μπορεί να αφορά τόσο πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων όσο και πιστώσεις πληρωμών (άρθρο 9 παράγραφος 3 του Δ.Κ.).

4.3. Έσοδα από τρίτα μέρη και εργασίες για τρίτα μέρη

- Έσοδα από τρίτα μέρη

Κατ' αναλογία με τις πιστώσεις ΕΖΕΣ, και άλλες χώρες έχουν συνάψει συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση που προβλέπουν την οικονομική συμμετοχή στις κοινοτικές δραστηριότητες. Τα ποσά που εισπράττονται κατ'αυτόν τον τρόπο θεωρούνται ως έσοδα προερχόμενα από τρίτα μέρη, τα οποία χορηγούνται στις ενλόγω θέσεις του προϋπολογισμού (συχνά στον τομέα της έρευνας) και μπορούν να μεταφέρονται χωρίς περιορισμούς (άρθρο 10 και άρθρο 18 στοιχεία α), δ) του Δ.Κ).

- Εργασίες για τρίτα μέρη

Στο πλαίσιο των ερευνητικών τους δραστηριοτήτων, τα κοινοτικά κέντρα έρευνας μπορούν να εκτελούν εργασίες για εξωτερικούς οργανισμούς (άρθρο 161, παράγραφος 2 του Δ.Κ.). Όπως τα έσοδα από τρίτα μέρη, οι εργασίες για τρίτα μέρη χορηγούνται σε ορισμένες θέσεις του προϋπολογισμού και μπορούν να μεταφέρονται χωρίς περιορισμούς (άρθρο 10 και άρθρο 18 στοιχείο δ) του Δ.Κ)

4.4. Πιστώσεις επαναχρησιμοποίησης

Οι πιστώσεις αυτές προέρχονται από την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Τα ποσά αυτά χορηγούνται στη θέση του προϋπολογισμού η οποία επιβαρύνθηκε με την αρχική δαπάνη. Σήμερα, οι πιστώσεις αυτές μπορούν να μεταφέρονται μόνο για ένα έτος (άρθρο 27 παράγραφος 2 του Δ.Κ. 77)(5). Από το οικονομικό έτος 2003, ο νέος Δημοσιονομικός Κανονισμός προβλέπει τη μετατροπή τους σε έσοδα για ειδικό προορισμό (άρθρο 10 και άρθρο 18 στοιχεία ε), στ), ζ), η), θ), ι) του Δ.Κ.), τα οποία μπορούν να μεταφέρονται χωρίς περιορισμούς.

4.5. Πιστώσεις ανασυσταθείσες μετά από επιστροφή προκαταβολών

Πρόκειται για κοινοτικά κεφάλαια τα οποία επιστράφηκαν από τους δικαιούχους. Η επανεγγραφή των ποσών αυτών αποτελεί αντικείμενο απόφασης της Επιτροπής (άρθρο 7, παράγραφος 7 του Δ.Κ. 77 και άρθρο 18, παράγραφος 2 του Δ.Κ.). Τα ούτως εγγεγραμμένα ποσά πρέπει να χρησιμοποιηθούν εντός του οικονομικού έτους. Από την 1η Ιανουαρίου 2003, οι επιστροφές προκαταβολών θα καταχωρούνται σε έσοδα (άρθρο 10 και άρθρο 18, παράγραφος 2 του Δ.Κ.), τα οποία θα μπορούν να μεταφέρονται χωρίς περιορισμούς.

4.6. Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων ανασυσταθείσες μετά από αποδεσμεύσεις

Πρόκειται για την επανεγγραφή πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων οι οποίες έγιναν αντικείμενο αποδέσμευσης. Η επανεγγραφή αυτή γίνεται κατ'εξαίρεση εάν το ποσό αποδεικνύεται απαραίτητο για την υλοποίηση του προγράμματος (άρθρο 7 παράγραφος 6 του Δ.Κ. 77 και άρθρο 157 του Δ.Κ.).

5. ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

- Οριστικές πιστώσεις του προϋπολογισμού: αρχικός προϋπολογισμός + διορθωτικός και συμπληρωματικός προϋπολογισμός (ΔΣΠ) + μεταφορές πιστώσεων + συμμετοχή ΕΖΕΣ,

- Πιστώσεις του οικονομικού έτους: οριστικές πιστώσεις + έσοδα από τρίτα μέρη ( συμμετοχές τρίτων),

- Συμπληρωματικές πιστώσεις: έσοδα από τρίτα μέρη (συμμετοχές τρίτων) + μεταφερθείσες πιστώσεις του οικονομικού έτους + άλλες πιστώσεις (πιστώσεις επαναχρησιμοποίησης + πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων ανασυσταθείσες μετά από αποδεσμεύσεις + πιστώσεις ανασυσταθείσες μετά από επιστροφή προκαταβολών),

- Σύνολο εγκεκριμένων πιστώσεων: οριστικές πιστώσεις του προϋπολογισμού + συμπληρωματικές πιστώσεις.

6. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Το άρθρο 48 παράγραφος 1 του Δημοσιονομικού Κανονισμού προβλέπει ότι: "Η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, με δική της ευθύνη και εντός του ορίου των πιστώσεων που έχουν διατεθεί".

Στο άρθρο 50 προσδιορίζεται ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει στα λοιπά όργανα τις αρμοδιότητες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των τμημάτων του προϋπολογισμού που τους αντιστοιχούν.

6.1. Εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τα έσοδα

Στον προϋπολογισμό εγγράφονται οι προβλέψεις εσόδων με την επιφύλαξη ενδεχόμενων αλλαγών λόγω της έγκρισης ΔΣΠ (διορθωτικών και συμπληρωματικών προϋπολογισμών) με τις οποίες προσαρμόζονται οι προβλέψεις του αρχικού προϋπολογισμού ανάλογα με τις μειώσεις ή τις αυξήσεις των εσόδων που βεβαιούνται κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης. Τα έσοδα του προϋπολογισμού καλύπτουν τις πιστώσεις πληρωμών.

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τα έσοδα περιλαμβάνει τους βεβαιωθέντες δασμούς, τα έσοδα που πράγματι εισπράχθηκαν επί αυτών των βεβαιωθέντων δασμών και το υπόλοιπο προς είσπραξη.

Τα πραγματικά έσοδα ενός δημοσιονομικού έτους αντιστοιχούν στα έσοδα που εισπράχθηκαν επί των βεβαιωθέντων δασμών κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους και τις εισπράξεις που υπολείπονται προς είσπραξη από τα προηγούμενα οικονομικά έτη.

6.2. Εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τις δαπάνες

Οι δαπάνες, όπως και τα έσοδα, αποτελούν αντικείμενο προβλέψεων εγγεγραμμένων στον αρχικό προϋπολογισμό. Η δημοσιονομική εκτέλεση των δαπανών καταδεικνύει την εξέλιξη, τη χρησιμοποίηση, τις μεταφορές και τις ακυρώσεις των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων(6) και των πιστώσεων πληρωμών(7) κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

6.2.1. Χρησιμοποίηση των πιστώσεων

- Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων: οι οριστικές πιστώσεις διατίθενται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για την ανάληψη υποχρεώσεων. Η συμμετοχή ΕΖΕΣ αποτελεί μέρος των εγκεκριμένων πιστώσεων. Επομένως η χρησιμοποίησή τους περιλαμβάνεται σε όλους τους πίνακες.

- Πιστώσεις πληρωμών:: οι οριστικές πιστώσεις διατίθενται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για την πραγματοποίηση των πληρωμών. Η συμμετοχή ΕΖΕΣ αποτελεί μέρος των εγκεκριμένων πιστώσεων. Επομένως η χρησιμοποίησή τους περιλαμβάνεται σε όλους τους πίνακες.

6.2.2. Μεταφορές πιστώσεων στο επόμενο οικονομικό έτος

Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων:

Ορισμένα είδη πιστώσεων του οικονομικού έτους που δεν αναλήφθηκαν μεταφέρονται αυτόματα. Πρόκειται για την περίπτωση των εσόδων από τρίτα μέρη και για τις πιστώσεις επαναχρησιμοποίησης του οικονομικού έτους (άρθρο 10 του Δ.Κ.) Οι μεταφορές πιστώσεων του προϋπολογισμού πρέπει να εγκρίνονται από τα κοινοτικά όργανα:

- εάν τα περισσότερα προπαρασκευαστικά στάδια της πράξης δέσμευσης έχουν ολοκληρωθεί στις 31 Δεκεμβρίου (άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο α) του Δ.Κ.) ή

- εάν η βασική πράξη εκδόθηκε κατά τη διάρκεια του τελευταίου τριμήνου του οικονομικού έτους (άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο β) του Δ.Κ.).

Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή πρέπει να ενημερώνεται επίσης για την απόφαση αυτή (άρθρο 9 παράγραφος 5 του Δ.Κ.)

Πιστώσεις πληρωμών:

- όσον αφορά τις ΜΔΠ: μεταφέρονται αυτομάτως στο επόμενο οικονομικό έτος, εφόσον αντιστοιχούν σε υποχρεώσεις οι οποίες δεν έχουν ακόμη πληρωθεί (άρθρο 9 παράγραφος 4 του Δ.Κ.),

- όσον αφορά τις ΔΠ: οι μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις πληρωμών κατά γενικό κανόνα ακυρώνονται. Ωστόσο, μπορούν να μεταφερθούν βάσει σχετικής απόφασης της Επιτροπής, εφόσον οι πιστώσεις πληρωμών του επόμενου οικονομικού έτους αποδεικνύονται ανεπαρκείς για την εκκαθάριση των υποχρεώσεων παρελθόντων ετών ή υποχρεώσεων συσχετιζόμενων με τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων που οι ίδιες έχουν μεταφερθεί (άρθρο 9 παράγραφος 3 του Δ.Κ.).

6.2.3. Ακύρωση πιστώσεων

Το υπόλοιπο των πιστώσεων (δηλαδή, οι πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων και πληρωμών που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ή μεταφερθεί) ακυρώνεται στο τέλος του οικονομικού έτους (άρθρο 9 παράγραφος 1 του Δ.Κ.).

7. ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΟΥΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ (RAL)

Η καθιέρωση των διαχωριζόμενων πιστώσεων (ΔΠ) οδήγησε στην ανάπτυξη απόκλισης ανάμεσα στις αναλήψεις υποχρεώσεων και στις πληρωμές που πραγματοποιούνται. Πράγματι, το κενό που αντιστοιχεί στις αναλήψεις υποχρεώσεων που απομένουν προς εκκαθάριση, αντιπροσωπεύει τη χρονική απόκλιση από τη στιγμή που γίνονται οι αναλήψεις υποχρεώσεων μέχρι τη στιγμή που γίνονται οι αντίστοιχες πληρωμές.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Το 2003, είναι το τρίτο οικονομικό έτος που καλύπτεται από το πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2000-2006, που συνάφθηκε στις 6 Μαΐου 1999, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής βάσει των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου στις 24 και 25 Μαρτίου 1999, τα οποία αποσκοπούν στη βελτίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της διαδικασίας του προϋπολογισμού.

Με τη σύναψη αυτής της συμφωνίας, τα κοινοτικά όργανα συμφώνησαν εκ των προτέρων σχετικά με τις μεγάλες δημοσιονομικές προτεραιότητες της επερχόμενης περιόδου που εκφράζονται με την καθιέρωση ενός πλαισίου για τις κοινοτικές δαπάνες με τη μορφή δημοσιονομικών προοπτικών. Οι δημοσιονομικές προοπτικές δείχνουν το μέγιστο ποσό και τη σύνθεση των προβλεπόμενων κοινοτικών δαπανών.

Δεδομένου ότι οι αρχικές δημοσιονομικές προοπτικές καταρτίστηκαν σε σταθερές τιμές 1999, το σημείο 15 της συμφωνίας ορίζει ότι η Επιτροπή προβαίνει κάθε χρόνο σε τεχνικές προσαρμογές των δημοσιονομικών προοπτικών ανάλογα με την εξέλιξη του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των τιμών.

Ωστόσο, συμφωνήθηκε ότι θα χρησιμοποιείται ένας αποπληθωριστής 2 % για τη γεωργία και τα διαρθρωτικά ταμεία.

Το συνολικό ανώτατο όριο των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων για το 2002, ανέρχεται σε 100672 εκατ. ευρώ, πράγμα το οποίο αντιπροσωπεύει 1,10 % του ΑΕΠ.

Το αντίστοιχο συνολικό ανώτατο όριο των πιστώσεων πληρωμών για την ΕΕ-15 ανέρχεται σε 100078 εκατ. ευρώ, δηλαδή αντιπροσωπεύει περίπου 1,10 % του ΑΕΠ.

Στο δεύτερο μέρος του πίνακα αναφέρεται ενδεικτικά το δημοσιονομικό πλαίσιο των 25, αναπροσαρμοσμένο σε τιμές του 2004.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τις δημοσιονομικές προοπτικές για την ΕΕ-15 προσαρμοσμένες σε τιμές 2002 καθώς και τις δημοσιονομικές προοπτικές για την ΕΕ-25 προσαρμοσμένες σε τιμές 2004.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ: ΝΕΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2000-2006

Τα Διαρθρωτικά Ταμεία (ΔΤ) των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων περιλαμβάνουν το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ, το ΕΓΤΠΕ, τμήμα "Προσανατολισμού" και το ΧΜΠΑ(8). Τα ΔΤ εγγράφονται στον τομέα 2 "Διαρθρωτικές ενέργειες" των δημοσιονομικών προοπτικών (ΔΠ) ο οποίος περιλαμβάνει και το Ταμείο Συνοχής. Στον προϋπολογισμό, τα ΔΤ είναι συγκεντρωμένα στον τίτλο B2-1.

Αυτή η περίοδος προγραμματισμού βασίζεται στη νομοθεσία για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, τα κυριότερα στοιχεία της οποίας είναι τα εξής:

1. ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ

Τα ΔΤ αποτελούν το κυριότερο μέσο ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας. Με τις πιστώσεις των διαρθρωτικών ταμείων, οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες στηρίζουν τρεις ειδικούς στόχους:

Στόχος 1: ανάπτυξη και διαρθρωτική προσαρμογή των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών

Στόχος 2: οικονομική και κοινωνική μετατροπή των περιοχών που πλήττονται από διαρθρωτικά προβλήματα

Στόχος 3: προσαρμογή και εκσυγχρονισμός των πολιτικών και των συστημάτων για την εκπαίδευση, την κατάρτιση και την απασχόληση.

Μια ειδική παρέμβαση προορίζεται για τις αλιευτικές διαρθρώσεις εκτός του στόχου 1. Οι ενέργειες για την ανάπτυξη της υπαίθρου εφαρμόζονται σε όλη την επικράτεια της ΕΕ και χρηματοδοτούνται είτε από τις πιστώσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων είτε από τις πιστώσεις της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής.

Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες αφορούν τους ακόλουθους τομείς:

α) Interreg: Διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία που αποσκοπεί στην προώθηση της αρμονικής, ισόρροπης και αειφόρου ανάπτυξης όλου του κοινοτικού χώρου.

β) Urban: Οικονομική και κοινωνική αναβάθμιση των πόλεων και των προαστίων που διέρχονται κρίση με σκοπό την προώθηση βιώσιμης αστικής ανάπτυξης.

γ) Leader: Ανάπτυξη της υπαίθρου.

δ) Equal: Διακρατική συνεργασία για την προαγωγή νέων μεθόδων καταπολέμησης πάσης φύσεως διακρίσεων και ανισοτήτων σε σχέση με την αγορά εργασίας.

2. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Οι δημοσιονομικές προοπτικές (ΔΠ) 2000-2006 ορίζουν το συνολικό και το ετήσιο ποσό για το σύνολο των διαρθρωτικών ταμείων (ΔΤ). Καταρτίστηκαν αρχικά σε σταθερές τιμές 1999, και έτσι αποτελούν αντικείμενο ετήσιας τιμαριθμικής αναπροσαρμογής κατά 2 % (αν χρειασθεί, το 2003, θα γίνει τεχνική αναθεώρηση για τα έτη 2004 έως 2006), ώστε να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη του ποσοστού του κοινοτικού πληθωρισμού.

Ο αρχικός προγραμματισμός του προϋπολογισμού καταρτίστηκε με βάση τα ετήσια κονδύλια που ορίζονται από τις δημοσιονομικές προοπτικές για το σύνολο των Ταμείων και που αντιστοιχούν στα σχέδια χρηματοδότησης των εγγράφων προγραμματισμού που εγκρίθηκαν αρχικά.

3. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

3.1. Μηχανισμός ανάληψης υποχρεώσεων

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού, που πραγματοποιούνται σε ετήσιες δόσεις, βασίζονται στα αρχικά ή αναθεωρημένα σχέδια χρηματοδότησης των εγγράφων προγραμματισμού. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων της πρώτης ετήσιας δόσης γίνεται όταν η Επιτροπή εγκρίνει την απόφαση σχετικά με την παρέμβαση.

Στη συνέχεια, η Επιτροπή αναλαμβάνει τις ετήσιες δόσεις, το αργότερο μέχρι τις 30 Απριλίου κάθε έτους και αποδεσμεύει αυτόματα τα μη εκτελεσθέντα μερίδια των αναλήψεων στο τέλος του δεύτερου έτους μετά το έτος ανάληψης.

3.2. Μηχανισμός πληρωμών

Η Επιτροπή καταβάλλει προκαταβολή ίση με το 7 % της συνολικής συμμετοχής των ΔΤ αμέσως μετά την έγκριση του προγράμματος. Η πληρωμή αυτή μπορεί να καταβληθεί τμηματικά επί δύο οικονομικά έτη. Η προκαταβολή πρέπει να επιστραφεί εφόσον δεν δηλωθούν δαπάνες εντός 18 μηνών. Στη συνέχεια, η Επιτροπή προβαίνει σε ενδιάμεσες πληρωμές βάσει των δαπανών που πραγματικά κατέβαλε και βεβαίωσε το κράτος μέλος. Το υπόλοιπο 5 % καταβάλλεται κατά τη λήξη του προγράμματος, όταν όλα τα απαιτούμενα έγγραφα υποβληθούν και εγκριθούν από την Επιτροπή.

Οι πληρωμές διατίθενται για την αρχαιότερη εκκρεμή ανάληψη υποχρεώσεων.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2002

ΕΣΟΔΑ

Τα έσοδα του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανήκουν σε δύο βασικές κατηγορίες: τους ίδιους πόρους και τα άλλα έσοδα. Αυτό προβλέπεται στο άρθρο 269 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, στο οποίο αναφέρεται ότι "ο προϋπολογισμός, με την επιφύλαξη άλλων εσόδων, χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από τους ίδιους πόρους".

Το κυριότερο μέρος των δαπανών του προϋπολογισμού χρηματοδοτείται από τους ίδιους πόρους. Τα άλλα έσοδα αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μικρό μέρος της συνολικής χρηματοδότησης.

Υπάρχουν τρεις κατηγορίες ιδίων πόρων: οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι (ΠΙΠ), ο πόρος ΦΠΑ και ο πόρος ΑΕΠ. Οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι, με τη σειρά τους, περιλαμβάνουν τις γεωργικές εισφορές, τις εισφορές ζάχαρης και τους τελωνειακούς δασμούς.

Ο μηχανισμός για τη διόρθωση των δημοσιονομικών ανισορροπιών αποτελεί επίσης αναπόσπαστο μέρος του συστήματος των ιδίων πόρων.

1. Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι, τίτλος 1 του προϋπολογισμού εσόδων

Όσον αφορά τους ΠΙΠ: κάθε βεβαιούμενο ποσό ΠΙΠ πρέπει να καταχωρείται σε ένα από τα λογιστικά βιβλία που τηρούν οι αρμόδιες αρχές:

- στη "συνήθη" λογιστική που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1150/2000: κάθε εισπραχθέν ή εγγυημένο ποσό,

- στη "χωριστή" λογιστική που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1150/2000: κάθε ποσό που δεν έχει ακόμη εισπραχθεί ή/και δεν είναι εγγυημένο. Τα εγγυημένα αλλά αμφισβητούμενα ποσά μπορούν επίσης να εγγραφούν σ'αυτό το σύστημα λογιστικής.

Όσον αφορά τη χωριστή λογιστική, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή τρίμηνη κατάσταση, στην οποία περιλαμβάνονται τα εξής:

- το υπόλοιπο που απέμεινε να εισπραχθεί κατά το προηγούμενο τρίμηνο,

- τα ποσά που εισπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του εν λόγω τριμήνου,

- τις διορθώσεις της βάσης (διορθώσεις /ακυρώσεις) κατά τη διάρκεια του εν λόγω τριμήνου,

- τα διαγραφέντα ποσά,

- το προς είσπραξη υπόλοιπο στο τέλος του εν λόγω τριμήνου.

Με βάση τις πληροφορίες που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη δεν επιτρέπεται η χορήγηση των εισπράξεων που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους στο έτος προέλευσης των πιστώσεων. Ως εκ τούτου, η στήλη των εισπράξεων που αφορά τους βεβαιωθέντες δασμούς που αναφέρονται στον πίνακα "Ενοποιημένη συνοπτική παρουσίαση της εκτέλεσης του γενικού προϋπολογισμού εσόδων του οικονομικού έτους 2002" περιλαμβάνει τα ποσά που εισπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους καθώς και το ποσό των απαιτήσεων που ακυρώθηκε και αντικαταστάθηκε από το νέο ποσό των απαιτήσεων που δήλωσαν τα κράτη μέλη κατά τη νέα δήλωση. Οι απαιτήσεις επί των ιδίων πόρων αποτελούν αντικείμενο μείωσης αξίας (βλέπε επεξηγηματική σημείωση στον τομέα VII.B.2 του ισολογισμού).

Τα ποσά των παραδοσιακών ιδίων πόρων που καταχωρούνται στη χωριστή λογιστική πρέπει, μετά την είσπραξή τους, να εγγράφονται στον λογαριασμό του Δημόσιου Ταμείου της Επιτροπής ή του σχετικού οργανισμού, το αργότερο την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά τις 19 του δεύτερου μήνα που ακολουθεί την είσπραξη των δασμών.

2. Πόροι ΦΠΑ και πόροι ΑΕΠ

Οι ίδιοι πόροι οι προερχόμενοι από τον ΦΠΑ προκύπτουν από την εφαρμογή ενιαίου συντελεστή, ο οποίος ισχύει για όλα τα κράτη μέλη σύμφωνα με την εναρμονισμένη φορολογική βάση του ΦΠΑ, η οποία καθορίζεται σύμφωνα με τους κανόνες του άρθρου 2 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της απόφασης του Συμβουλίου της 29 Σεπτεμβρίου 2000. Η βάση ΦΠΑ είναι προσαρμοσμένη στο 50 % του ΑΕΠ για όλα τα κράτη μέλη.

Ο ίδιος πόρος ΑΕΠ είναι ένας μεταβλητός πόρος, σκοπός του οποίου είναι να παρέχει, κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου οικονομικού έτους, τα έσοδα που απαιτούνται για την κάλυψη των δαπανών που υπερβαίνουν το εισπραχθέν ποσό από τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους, τους πόρους ΦΠΑ και τα διάφορα έσοδα. Τα έσοδα προκύπτουν από την εφαρμογή ενιαίου συντελεστή στο άθροισμα του ΑΕΠ όλων των κρατών μελών.

Οι πόροι ΦΠΑ και ΑΕΠ προσδιορίζονται σύμφωνα με τις προβλέψεις για τις βάσεις ΦΠΑ και ΑΕΠ που έχουν καθοριστεί κατά την επεξεργασία του προσχεδίου του προϋπολογισμού. Οι προβλέψεις αυτές γίνονται στη συνέχεια αντικείμενο αναθεώρησης και η ενημέρωσή τους κατά τη διάρκεια του ενλόγω οικονομικού έτους πραγματοποιείται με διορθωτικό προϋπολογισμό.

Τα τελικά δεδομένα σχετικά με τις βάσεις ΦΠΑ και ΑΕΠ είναι διαθέσιμα κατά τη διάρκεια του επόμενου οικονομικού έτους. Η Επιτροπή υπολογίζει τις διαφορές μεταξύ των ποσών που οφείλουν τα κράτη μέλη σε συνάρτηση με τις οριστικές φορολογικές βάσεις και τα ποσά που όντως κατατέθηκαν σύμφωνα με τις (αναθεωρημένες) προβλέψεις. Η Επιτροπή ζητεί από τα κράτη μέλη να καταβάλουν τα θετικά ή αρνητικά υπόλοιπα ΦΠΑ και ΑΕΠ, μέχρι την πρώτη Δεκεμβρίου του επόμενου οικονομικού έτους.

Κατά τη διάρκεια των επόμενων οικονομικών ετών, μπορούν να γίνουν κι άλλες διορθώσεις των οριστικών φορολογικών ΦΠΑ και ΑΕΠ. Τα προϋπολογισθέντα υπόλοιπα προσαρμόζονται και η διαφορά καταχωρείται μαζί με τα υπόλοιπα ΦΠΑ και ΑΕΠ του προηγούμενου οικονομικού έτους.

3. Διόρθωση για το Ηνωμένο Βασίλειο

Ο μηχανισμός αυτός μειώνει τις καταβολές ιδίων πόρων του Ηνωμένου Βασιλείου κατ' αναλογία με τη "δημοσιονομική του ανισορροπία" και αυξάνει τις καταβολές ιδίων πόρων των άλλων κρατών μελών κατά την ίδια αναλογία. Ο μηχανισμός διόρθωσης των δημοσιονομικών ανισορροπιών υπέρ του Ηνωμένου Βασιλείου καθιερώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Φοντενεμπλό (Ιούνιος 1984) και από τη σχετική απόφαση για τους ίδιους πόρους, της 7ης Μαΐου 1985. Στόχος αυτού του μηχανισμού ήταν η μείωση της δημοσιονομικής ανισορροπίας του Ηνωμένου Βασιλείου μέσω της μείωσης των καταβολών του στην Κοινότητα.

Ο επεξηγηματικός πίνακας για το κεφάλαιο 15, στη συνοπτική παρουσίαση για την εκτέλεση των εσόδων του γενικού προϋπολογισμού του οικονομικού έτους, δείχνει τη συμμετοχή κάθε κράτους μέλους στη διόρθωση υπέρ του Ηνωμένο Βασίλειο.

4. Προσαρμογή του συστήματος ιδίων πόρων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Βερολίνου στις 24 και 25 Μαρτίου 1999, εκδόθηκε απόφαση του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2000, σχετικά το σύστημα των ιδίων πόρων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(9).

Το άρθρο 2 παράγραφος 3 της απόφασης αυτής προβλέπει ότι τα κράτη μέλη παρακρατούν, για τα έξοδα είσπραξης, το 25 % αντί του 10 % των παραδοσιακών ιδίων πόρων.

Η απόφαση αυτή τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2002, με αναδρομική ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2001. Ο προϋπολογισμός 2002, λαμβάνει υπόψη τα νέα έξοδα είσπραξης που ανέρχονται σε 5748,6 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 2023 εκατ. ευρώ που αφορούν την αναδρομική διόρθωση των εξόδων είσπραξης την πρώτη Ιανουαρίου 2001.

ΔΑΠΑΝΕΣ

Οι δαπάνες παρουσιάζονται ανά μεγάλη κατηγορία δαπανών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σύμφωνα με την ταξινόμηση ανά τομέα, όπως προβλέπεται στις δημοσιονομικές προοπτικές.

Τομέας 1 - Γεωργία

Οι δαπάνες του τομέα 1 χρηματοδοτούν το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, τμήμα Εγγυήσεων, ΕΓΤΠΕ-Ε.

Τομέας 2 - Διαρθρωτικές ενέργειες και ο στόχος της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής

Οι δαπάνες αυτές αποτελούν παρεμβάσεις διαρθρωτικού χαρακτήρα που προορίζονται για την προώθηση της βελτίωσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στην Κοινότητα. Συνεπάγονται συμπληρωματική εθνική χρηματοδότηση και συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και τωναρχών των κρατών μελών.

Τομέας 3 - Εσωτερικές πολιτικές

Η Κοινότητα, κυρίως μετά τηνθέσπιση της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης και για να επιταχύνει την υλοποίηση της μεγάλης εσωτερικής αγοράς, έδωσε πολύ μεγαλύτερη έκταση σε ορισμένες ήδη υπάρχουσες πολιτικές - π.χ. στον τομέα της έρευνας - ή έθεσε σε εφαρμογή νέες πολιτικές. Αυτές οι εσωτερικές πολιτικές, οι οποίες από το 1993, συγκεντρώνονται σε ένα και μόνο τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών, αποτελούν ένα πολύπλευρο σύνολο.

Τομέας 4 - Εξωτερικές ενέργειες

Αυτός ο τομέας των δημοσιονομικών προοπτικών καλύπτει το σύνολο των κοινοτικών δαπανών που πραγματοποιούνται υπέρ τρίτων χωρών, με εξαίρεση τις δαπάνες που συνδέονται με τις υποψήφιες χώρες στο πλαίσιο της διεύρυνσης και τις δαπάνες του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Οι ενισχύσεις σχετικά με τη διεύρυνση αποτελούν αντικείμενο ενός ειδικού τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών 2000-2006 (βλέπε παρακάτω "Τομέα 7 - Προενταξιακές ενισχύσεις"). Ορισμένες από τις ενέργειες αυτές είναι οριζόντιου χαρακτήρα (θεματικού), ενώ άλλες καθορίζονται ανά γεωγραφική ζώνη.

Η κοινοτική συνεισφορά 120 εκατ. ευρώ υπέρ του Παγκόσμιου Ταμείου για την καταπολέμηση του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας έγινε με δύο δόσεις των 60 εκατ. ευρώ εκ των οποίων η μία καταβλήθηκε, το 2002, από τις πιστώσεις του γενικού προϋπολογισμού και η άλλη, το 2003, από τον προϋπολογισμό του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Το ΕΤΑ δεν περιλαμβάνεται στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Τομέας 5 - Διοικητικές δαπάνες

Αυτό το κεφάλαιο των δημοσιονομικών προοπτικών καλύπτει το σύνολο των δαπανών λειτουργίας των επτά κοινοτικών οργάνων. Όσον αφορά τα άλλα όργανα, εκτός της Επιτροπής, τα ενλόγω έξοδα λειτουργίας αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών τους.

Τομέας 6 - Αποθεματικά

Ο τομέας αυτός καλύπτει τριών ειδών αποθεματικά που προορίζονται να αφήνουν διαθέσιμα, εντός του συνολικού ανωτάτου ορίου τωνδημοσιονομικώνπροοπτικών, τα περιθώρια που είναι αναγκαία για τηνκάλυψη δαπανών οι οποίες δεν προβλέπονται κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού. Ωστόσο, κάθε αποθεματικό έχει ένα σαφώς προσδιορισμένο στόχο σε ένα ειδικό τομέα.

Τομέας 7 - Προενταξιακές ενισχύσεις

Όσον αφορά τις δαπάνες που συνδέονται με τη διαδικασία της διεύρυνσης προς δέκα υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, δημιουργήθηκε ένας νέος τομέας 7 για την κάλυψη των τριών προενταξιακών μέσων που καθιερώθηκαν στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2000-2006: το γεωργικό μέσο (Sapard), το διαρθρωτικό μέσο (ISPA) και το πρόγραμμα Phare.

1. Προχρηματοδοτήσεις και πληρωμές του υπολοίπου

Ο νέος Δημοσιονομικός Κανονισμός κάνει διάκριση μεταξύ τεσσάρων ειδών πληρωμής:

- πληρωμή του συνόλου των οφειλόμενων ποσών·

- προχρηματοδότηση (ενδεχομένως τμηματική)·

- ενδιάμεσες πληρωμές·

- πληρωμή του υπολοίπου των οφειλόμενων ποσών.

Πρέπει να γίνεται λογιστική διάκριση αυτών των διαφορετικών ειδών πληρωμής τη στιγμή της εκτέλεσής τους, πράγμα το οποίο έχει ως πλεονέκτημα την άρση κάθε αβεβαιότητας όσον αφορά την πληρωμή που πραγματοποιείται. Βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 5 του κανονισμού εφαρμογής του Δημοσιονομικού Κανονισμού, ο υπόλογος θα ορίσει τους λογιστικούς κανόνες σχετικά με τη λογιστική καταχώριση των προχρηματοδοτήσεων στο ενεργητικό του ισολογισμού. Η Επιτροπή θα προσαρμόσει το λογιστικό της σύστημα μετά την έγκριση αυτών των κανόνων. Μέχρι τότε, θα υποβάλλει τις πληροφορίες κατά τον ίδιο τρόπο όπως και στους ετήσιους λογαριασμούς των προηγούμενων οικονομικών ετών.

Το ποσό των προχρηματοδοτήσεων που δεν έχει ακόμη χρησιμοποιηθεί στις 31.12.2002, έχει ως εξής:

- ΕΓΤΠΕ-Ε - διακυμάνσεις: πρόκειται για τα ποσά της "διακύμανσης" που ενέκριναν τα κράτη μέλη, κατ'εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 2 και του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1259/1999. Στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν τις οφειλόμενες πληρωμές προς τους γεωργούς βάσει ορισμένων καθεστώτων ενισχύσεων και να χρηματοδοτήσουν συμπληρωματικά μέτρα αγροτικής ανάπτυξης με τα ποσά που αναλήφθηκαν κατ'αυτόν τον τρόπο. Τα μη χρησιμοποιηθέντα ποσά στο τέλος του τρίτου οικονομικού έτους μετά το έτος που γίνεται η παρακράτηση, πρέπει να επιστρέφονται στην Επιτροπή. Ο μηχανισμός αυτός έχει ως αποτέλεσμα να αφαιρέσει από τη χρηματοδότηση των καθεστώτων ενισχύσεων που υπάγονται στον τομέα 1α (Γεωργικές δαπάνες) των δημοσιονομικών προοπτικών, τα ποσά που εμφανίζονται με αυτή τη μορφή στις ενοποιημένες καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού και να τις διαθέσει, στην πραγματικότητα, στον τομέα 1β, αγροτική ανάπτυξη και συνοδευτικά μέτρα.

Προχρηματοδοτήσεις ΕΓΤΠΕ-Ε διακυμάνσεις

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

-

Διαρθρωτικές ενέργειες

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

-

Προενταξιακές ενισχύσεις: SAPARD και ISPA

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

-

Ενδιάμεσοι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

-

Χρηματοοικονομικά μέσα:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

2. Μεταφερθείσες πιστώσεις σχετικές με τις συμμετοχές και τις εργασίες τρίτων

Οι μεταφερθείσες πιστώσεις από το προηγούμενο οικονομικό έτος σχετικά με τις συμμετοχές και τις εργασίες τρίτων, οι οποίες από τη φύση τους δεν ακυρώνονται ποτέ, περιλαμβάνονται στις πρόσθετες πιστώσεις του οικονομικού έτους. Σ' αυτό οφείλεται η διαφορά μεταξύ των μεταφερθεισών πιστώσεων από το προηγούμενο οικονομικό έτος στις καταστάσεις για την εκτέλεση του προϋπολογισμού 2002, και των πιστώσεων που μεταφέρθηκαν στο επόμενο οικονομικό έτος στις καταστάσεις για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

3. Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού 2002

Οι πιστώσεις επαναχρησιμοποίησης και οι ανασυσταθείσες πιστώσεις μετά από επιστροφή προκαταβολών δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του αποτελέσματος του οικονομικού έτους.

Οι πιστώσεις ΕΖΕΣ-ΕΟΧ που μεταφέρθηκαν από το 2002 στο 2003 δεν μπόρεσαν να συμπεριληφθούν στο υπόλοιπο του οικονομικού έτους 2002, στο βαθμό που η μεταφορά των αντίστοιχων πιστώσεων πραγματοποιήθηκε μετά το κλείσιμο των καταστάσεων για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, το οικονομικό έτος 2002.

Το ποσό ακαθάριστων εσόδων του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους ανέρχεται σε 101183 εκατ. ευρώ. Τα έξοδα που δαπάνησαν τα κράτη μέλη για την είσπραξη των ιδίων πόρων ανέρχονται σε 5748 εκατ. ευρώ. Στο ποσό των εξόδων είσπραξης περιλαμβάνεται το ποσό των 2023 εκατ. ευρώ που αφορά την αναδρομική διόρθωση των εξόδων είσπραξης, την πρώτη Ιανουαρίου 2001. Το ποσό των δαπανών του προϋπολογισμού ανέρχεται σε 83770 εκατ. ευρώ με τη συνεκτίμηση των αρνητικών δαπανών που καταλογίζονται στο ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων (597 εκατ. ευρώ). Αυτές οι αρνητικές δαπάνες περιλαμβάνουν: τα ποσά που ανακτήθηκαν μετά από περιπτώσεις απάτης ή παρατυπίας, τις διορθώσεις προκαταβολών που έγιναν βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1258/1999, τα κέρδη που μπορεί να προκύψουν από πωλήσεις της δημόσιας αποθεματοποίησης, τις συμπληρωματικές εισφορές επί της πλεονασματικής παραγωγής γάλακτος και τις δημοσιονομικές συνέπειες των αποφάσεων εκκαθάριση των λογαριασμών.

Στις μεταφερθείσες πιστώσεις πληρωμών οι οποίες ακυρώθηκαν από την Επιτροπή συμπεριλαμβάνονται οι πιστώσεις που αντιστοιχούν στις συμμετοχές τρίτων μερών που μεταφέρθηκαν από το 2001 στο 2002 (550 εκατ. ευρώ), δεδομένου ότι το ποσό αυτό περιλαμβάνεται στις πιστώσεις του οικονομικού έτους (βλέπε επίσης παράγραφο 4.3 Έσοδα από τρίτους και εργασίες τρίτων)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(1) Για τα διαρθρωτικά ταμεία αναφέρεται μόνο η ετήσια δόση.

(2) Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων = ΠΑΥ + ΜΔΠ.

(3) Πιστώσεις πληρωμών = ΠΠ + ΜΔΠ.

(4) Δ.Κ. = Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1605/2002 της 25ης Ιουνίου 2002.

(5) Δ.Κ. 77 = Δημοσιονομικός Κανονισμός της 21ης Δεκεμβρίου 1977.

(6) ΠΑΥ + ΜΔΠ.

(7) ΠΠ + ΜΔΠ.

(8) ΕΤΠΑ: Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

ΕΚΤ: Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

ΕΓΤΠΕ: Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων.

ΧΜΠΑ: Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού της Αλιείας.

(9) ΕΕ L 253 της 7.10.2000.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2002

Κατάρτιση του ισολογισμού

Ο ισολογισμός καταρτίζεται με βάση:

- τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

- τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του εν λόγω δημοσιονομικού κανονισμού,

- τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της Επιτροπής της 29.12.2000, για τη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοπιστωτικών ακινητοποιήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 336 της 30.12.2000),

- το εγχειρίδιο των ΕΚ σχετικά με τη λογιστική καταχώρηση και την ενοποίηση, που συντάχθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το οποίο περιγράφει του κανόνες αξιολόγησης και τις λογιστικές μεθόδους που πρέπει να εφαρμόζονται από όλα τα κοινοτικά όργανα, ώστε να εξασφαλίζεται μια ενιαία δέσμη κανόνων λογιστικής καταχώρησης, υπολογισμού της αξίας και παρουσίασης των λογαριασμών με στόχο την εναρμόνιση των διαδικασιών σύνταξης των δημοσιονομικών καταστάσεων και ενοποίησης

Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού της λογιστικής των Κοινοτήτων και της εξέλιξης προς την εφαρμογή των προτύπων IPSAS το οικονομικό έτος 2005, οι σταδιακές μεταβολές των λογιστικών μεθόδων είναι αναπόφευκτες και αναγκαίες. Ορισμένες τροποποιήσεις έχουν ήδη γίνει στις λογιστικές μεθόδους που εφαρμόστηκαν για την κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών του 2002. Οι εν λόγω τροποποιήσεις επεξηγούνται στις σημειώσεις και παρέχονται συγκριτικά αριθμητικά στοιχεία.

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

II. ΑΣΩΜΑΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Θεωρούνται ως ασώματες ακινητοποιήσεις τα αναγνωρίσιμα μη χρηματικά και χωρίς υλική υπόσταση στοιχεία του ενεργητικού. Για να συμπεριληφθούν στο ενεργητικό του ισολογισμού, πρέπει να τελούν υπό τον έλεγχο του αντίστοιχου οργάνου και να αποτελούν την απαρχή μελλοντικών οικονομικών οφελών για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες.

Τα λογισμικά προγράμματα που εκπονούνται εντός των κοινοτικών οργάνων δεν αποτελούν ασώματες ακινητοποιήσεις.

Οι ασώματες ακινητοποιήσεις του Δικαστηρίου, καθαρής λογιστικής αξίας 19690,47 ευρώ (τιμή αγοράς 29217,63 ευρώ, απόσβεση 9527,16 ευρώ) αναταξινομήθηκαν σε ενσώματες ακινητοποιήσεις. Τα εν λόγω ποσά περιλαμβάνονται στον τομέα "μεταφερθείσες από έναν τομέα σε άλλο" των πινάκων "λογισμικά προγράμματα" και "ενσώματες ακινητοποιήσεις" που αναφέρονται κατωτέρω.

Για πρώτη φορά περιλήφθηκε στον ισολογισμό στις 31.12.2002 άδεια εκμετάλλευσης στον τομέα της πληροφορικής η διαχείριση της οποίας γίνεται με διοργανική σύμβαση πλαίσιο, με σκοπό τη διαχείριση των βάσεων δεδομένων.

Σε επίπεδο Επιτροπής η ΓΔ Fish περιέλαβε για πρώτη φορά το λογισμικό Seaguard/Arcvieuw στον ισολογισμό. Η καθαρή λογιστική αξία ανέρχεται σε 6400 ευρώ. Το εν λόγω λογισμικό το οποίο αγοράστηκε κατά τα προηγούμενα έτη, αλλά δεν είχε ακόμη περιληφθεί στον ισολογισμό την 31.12.2001, καταχωρίστηκε στον τομέα "άλλες μεταβολές".

Ορισμένα λογισμικά του Κοινού Κέντρου Ερευνών που αποκτήθηκαν πριν το 2002, δεν κατέστη δυνατό να περιληφθούν στον ισολογισμό πριν από τη λήξη του οικονομικού έτους 2002. Για το 2002 καταχωρήθηκαν στις αγορές του οικονομικού έτους. Οι αποσβέσεις για τα προγενέστερα του 2002 έτη περιλήφθηκαν στο ποσό των αποσβέσεων που καταχωρήθηκαν το 2002. Η Καρλσρούη καταχώρησε στον ισολογισμό λογισμικά καθαρής λογιστικής αξίας 18316,48 ευρώ.

Η απόσβεση των ασωμάτων ακινητοποιήσεων (λογισμικά) της Υπηρεσίας Επισήμων Εκδόσεων γίνεται εντός περιόδου τριών ετών (33 %), γεγονός που είναι σύμφωνο με τη χρήση των λογισμικών στην Υπηρεσία.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

III. ΕΝΣΩΜΑΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Α. Γήπεδα και κτήρια:

Κοινό Κέντρο Ερευνών:

Στην Ίσπρα λόγω της απουσίας πραγματικών στοιχείων για το κόστος κτήσης και το κόστος των ετήσιων βελτιώσεων πριν από το 1998, η αποτίμηση της αξίας που πραγματοποιήθηκε από εξωτερικό φορέα στις 31.12.1997 χρησιμοποιήθηκε ως βάση υπολογισμού της αξίας κτήσης. Οι τροποποιήσεις που επήλθαν κατά τα έτη 1998, έως 2002 κατέστη δυνατόν να υπολογισθούν.

Η μέθοδος υπολογισμού της απόσβεσης είχε ως εξής:

1. Για τα κτίρια που είχαν εξ ολοκλήρου αποσβεσθεί την 1.1.1998, καταρτίσθηκε ένα νέο σχέδιο απόσβεσης - αποτιμήθηκαν εκ νέου και η απόσβεσή τους καλύπτει περίοδο 10 ετών, μέχρι το 2007.

2. Για τα κτήρια που δεν είχαν αποσβεσθεί εξ ολοκλήρου την 1.1.1998, η απόσβεση υπολογίσθηκε για την υπολειπόμενη περίοδο χρήσης βάσει της νέας αξίας την 1.1.1998.

Η μέθοδος αυτή αποτίμησης της αξίας και υπολογισμού των αποσβέσεων που εφαρμόστηκε από την Ίσπρα το 2000, ακολουθήθηκε και για την αποτίμηση της αξίας των γηπέδων και των κτηρίων του ΚΚΕρ στο Geel στα τέλη του οικονομικού έτους 2001.

Αντιπροσωπείες:

Σε ορισμένες χώρες δεν είναι δυνατό να γίνει διάκριση ανάμεσα στην αξία του οικοπέδου και την αξία του κτηρίου.

Το μερίδιο της Επιτροπής για το κτίριο της αντιπροσωπείας στο Dar Es Salaam (Τανζανία), ανερχόμενο σε ποσό 0,9 εκατ. ευρώ, μεταφέρθηκε από τον τομέα "Τρέχουσες ακινητοποιήσεις και προκαταβολές" στον τομέα "Γήπεδα και κτήρια".

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο:

Τον Μάιο του 1998 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε χρήση του δικαιώματος προαίρεσης για να αγοράσει ένα κτηριακό συγκρότημα στις Βρυξέλλες, του οποίου το τελικό κόστος επένδυσης (συμπεριλαμβανομένου του κόστους του οικοπέδου) ανερχόταν σε 1097 εκατ. ευρώ.

Με δύο πρωτόκολλα συμφωνίας της 23.7.1998 μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και του Βελγίου, το Βέλγιο συγχρηματοδότησε τόσο την αγορά του οικοπέδου όσο και τη σύνδεσή του με τα δίκτυα παροχών που συνδέονται με το τη διαμόρφωση και την ανακαίνιση του τρίτου κτηρίου. Μια ρήτρα του πρωτοκόλλου ορίζει ότι εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκατασταθεί σε άλλο μέρος, είτε το οικόπεδο θα παραχωρηθεί στο βελγικό κράτος έναντι αντιτίμου 0,025 ευρώ, είτε θα πωληθούν το οικόπεδο και τα κτήρια προκειμένου να καταβληθεί η αγοραία αξία του οικοπέδου στο βελγικό κράτος. Κατά συνέπεια διορθώθηκε η αξία του οικοπέδου και στον ισολογισμό εμφανίζεται με αξία 0,025 ευρώ.

Συμβούλιο:

Η οριστική παραλαβή του κτιρίου του Συμβουλίου δεν είχε ακόμη λάβει χώρα το 2002, κατά συνέπεια η αξία θα μπορούσε να αναθεωρηθεί κατά την οριστική παραλαβή.

Όσον αφορά την ακινητοποίηση του οικοπέδου του κτιρίου αυτού, ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου βασίστηκε στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της Επιτροπής το άρθρο 24 του οποίου θεσπίζει την αρχή ότι δεν υπάρχει ανάγκη αποτίμησης των οικοπέδων και των κτιρίων που έχουν εκχωρηθεί υπό διαλυτικές αιρέσεις.

Οι όροι της εκχώρησης προβλέπουν ότι στην περίπτωση που αποφασιστεί να εγκατασταθεί το Συμβούλιο σε άλλος μέρος:

- είτε θα παραχωρηθεί το οικόπεδο στο βελγικό κράτος αντί αντιτίμου 0,025 ευρώ,

- είτε θα πωληθούν το οικόπεδο και τα κτίρια και στη συγκεκριμένη περίπτωση οι Κοινότητες δεσμεύονται να καταβάλουν στο βελγικό κράτος την αγοραία αξία του οικοπέδου.

Β. Γ. Δ. Εγκαταστάσεις, μηχανήματα και εξοπλισμός

Έπιπλα και μεταφορικά μέσα

Υλικό πληροφορικής

Επιτροπή:

Ο τομέας "Άλλες μεταβολές" περιλαμβάνει τις αναδρομικές καταχωρήσεις και τις διορθώσεις αξίας όσον αφορά το ΚΚΕρ.

Το ποσό των αποσβέσεων που καταχωρήθηκε από τη ΓΔ Press το 2002 περιλαμβάνει μέρος των προσαρμογών για τα προηγούμενα έτη. Τα ράφια είναι ακόμη εγγεγραμμένα στον τομέα "Έπιπλα και μεταφορικά μέσα". Από το 2003 θα αναταξινομηθούν στο "Λοιπές ενσώματες ακινητοποιήσεις".

Πρόκειται για το πρώτο έτος κατά το οποίο το υλικό πληροφορικής που έχει αποκτηθεί από τον προϋπολογισμό της ΓΔ Taxud, έχει διατεθεί για ειδικά σχέδια και βρίσκεται εκτός των εγκαταστάσεων της Επιτροπής, περιλαμβάνεται στις ενσώματες ακινητοποιήσεις. Η καθαρή λογιστική αξία ανέρχεται σε 433897,83 ευρώ την 31.12.2002. Η καθαρή λογιστική αξία την 31.12.2001 ανερχόταν σε 602666,70 ευρώ. Η εν λόγω αξία καταχωρήθηκε στις "άλλες μεταβολές".

Μετά από τις φυσικές απογραφές που πραγματοποιήθηκαν ήδη στις αντιπροσωπείες έχει γίνει διόρθωση στις "άλλες προσαρμογές" για τα έγγραφα που αποκτήθηκαν πριν το 2002 και τα οποία δεν είχαν ακόμη καταγραφεί στις απογραφές των εν λόγω αντιπροσωπειών την 31.12.2001.

Για το 20 % των αντιπροσωπειών δεν υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με τις ενσώματες ακινητοποιήσεις το 2002. Η νέα εφαρμογή LID WEB και οι φυσικές απογραφές στις αντιπροσωπείες που προβλέπονται για το 2003 προβλέπεται να συντελέσουν στην επίλυση του προβλήματος.

Ε. Χρηματοδοτική μίσθωση και συναφή δικαιώματα

Το κριτήριο που ίσχυσε για την κατάταξη των αγαθών υπό χρηματοδοτική μίσθωση ως ανηκόντων στα πάγια στοιχεία βασίζεται στο μερίδιο των εγγενών κινδύνων και πλεονεκτημάτων της κυριότητας ενός στοιχείου που επωμίζονται ο εκμισθωτής και ο μισθωτής(1). Εξαρτάται μάλλον από την ουσία της συναλλαγής παρά από τη μορφή της σύμβασης.

Τα υπό χρηματοδοτική μίσθωση στοιχεία, η κυριότητα των οποίων παρουσιάζει εγγενείς κινδύνους και πλεονεκτήματα που δεν μεταβιβάζονται κατ' ουσίαν στον μισθωτή, καθώς και τα στοιχεία που εκμισθώνονται για περισσότερο από 5 έτη αποτελούν το αντικείμενο εγγραφής στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων "Υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού".

Σύμφωνα με τον πίνακα "Ασώματες ακινητοποιήσεις" κατωτέρω, η αξία κτήσης στο τέλος του οικονομικού έτους ανέρχεται σε 2023,1 εκατ. ευρώ. Ο πίνακας σχετικά με τα τέλη που απομένουν προς πληρωμή για τη χρηματοδοτική μίσθωση και τα συναφή δικαιώματα κατωτέρω, παρουσιάζει αναλυτικά τη σύνθεση του ποσού η οποία είναι η εξής: 1943 εκατ. ευρώ "Γήπεδα και κτήρια", 78,8 εκατ. ευρώ "Εγκαταστάσεις, μηχανήματα και εξοπλισμός", 970030,90 ευρώ "Έπιπλα και μεταφορικά μέσα" και 31666,43 ευρώ "Υλικό πληροφορικής".

Το 2002 υπεγράφη από την Επιτροπή νέα σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης για νέο οικόπεδο και κτήριο. Η σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης καλύπτει την περίοδο από 24.4.2002 έως 30.4.2029 με δικαίωμα αγοράς για την Επιτροπή. Η παρούσα αξία των ελάχιστων καταβλητέων πληρωμών ανέρχεται σε 9,85 εκατ. ευρώ.

Στον τομέα αυτό περιλαμβάνεται ένα νέο κτήριο της Επιτροπής στο Δουβλίνο, με παρούσα αξία των ελάχιστων καταβλητέων πληρωμών ανερχόμενη σε 35,80 εκατ. ευρώ. Η εν λόγω σύμβαση υπεγράφη τον Μάρτιο του 2002 για 20 έτη με δικαίωμα αγοράς για την Επιτροπή.

Ο φάκελος Charlemagne αποτελεί το αντικείμενο διαφοράς ενώπιον των δικαστηρίων. Η εν λόγω διαφορά με τον πρώην ιδιοκτήτη του κτηρίου Charlemagne, αφορά την αποδοχή των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν. Η διαφορά αυτή δεν επέτρεψε να ολοκληρωθεί η άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης για απόκτηση κυριότητας που προβλέπεται στην εμφυτευτική σύμβαση για την απόκτηση κυριότητας του κτηρίου Charlemagne. Υπάρχει λοιπόν για την Επιτροπή ο κίνδυνος, σε περίπτωση αρνητικής εξέλιξης της διαφοράς ή επιδείνωσης της σχέσης με τον πρώην ιδιοκτήτη, να μην έχει τη δυνατότητα να γίνει ιδιοκτήτης του κτηρίου μετά από τα 17 έτη της εμφυτευτικής σύμβασης ενώ της παρέχεται η δυνατότητα αυτή βάσει των τελών που καταβάλλονται κάθε έτος. Το κόστος σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο εκτιμάται σε 8 εκατ. ευρώ.

Το βασικό κτίριο όπου είναι εγκατεστημένη η ΥΕΕΕΚ δεν έχει περιληφθεί στον ισολογισμό αλλά στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων "Υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού - πιθανό παθητικό". Παρόλο που προβλέπονται για την Υπηρεσία δύο δυνατότητες αγοράς (το 2006 και το 2010) κατά τις οποίες οι αξίες θα βασιστούν στην τρέχουσα αξία της αγοράς, δεν θεωρείται ότι οι εγγενείς κίνδυνοι και πλεονεκτήματα που παρουσιάζει η κυριότητα του κτηρίου μεταβιβάζονται ουσιαστικά στην Υπηρεσία. Η ταξινόμηση θα επανεξεταστεί το 2006 μόλις λήξει η προθεσμία για την πρώτη δυνατότητα αγοράς.

Τον Μάρτιο του 1994, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέγραψε εμφυτευτική σύμβαση με δικαίωμα αγοράς για ένα κτηριακό συγκρότημα (Louise Weiss) στο Στρασβούργο. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της Επιτροπής της 29ης Δεκεμβρίου 2000, για τη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοπιστωτικών ακινητοποιήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 336/75 της 30.12.2000), το εν λόγω κτηριακό συγκρότημα εγγράφεται στον ισολογισμό του οργάνου δεδομένου ότι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που απορρέουν από την κυριότητα του αγαθού μεταβιβάζονται ουσιαστικά στον μισθωτή. Το ακίνητο αυτό αποτιμήθηκε κατά την ημερομηνία που άρχισε να ισχύσει το μισθωτήριο και με βάση την τότε παρούσα αξία των ελάχιστων απαιτητών πληρωμών. Κατά την ημερομηνία σύνταξης του ισολογισμού, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ο εκμισθωτής δεν είχαν καταλήξει στην οριστική αξία του συγκροτήματος. Κατά συνέπεια, η αξία που καταχωρήθηκε στον ισολογισμό αντιπροσωπεύει μια εκτίμηση των δαπανών. Η αξία αυτή υπολογίστηκε λαμβάνοντας υπόψη, αφενός, τις πραγματικές πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν και τις προβλέψεις πληρωμών βάσει εγγράφων που προέρχονται από τράπεζες και, αφετέρου ένα συντελεστή αναγωγής που προσδιορίζεται είτε από τα επιτόκια που εφαρμόζουν οι τράπεζες είτε βάσει εκτίμησης.

Όπως αναφέρεται ανωτέρω, έχουν εκτιμηθεί οι δαπάνες όσον αφορά το κτίριο και τους ειδικούς εξοπλισμούς του κτιριακού συγκροτήματος στο Στρασβούργο. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία για το οικονομικό έτος 2002, πραγματοποιήθηκε μεταφορά της κατανομής αξίας 2,5 εκατ. ευρώ από τους ανακαταταχθέντες ειδικούς εξοπλισμούς προς τα κτίρια. Μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2001, εφαρμόστηκε στους ειδικούς εξοπλισμούς ετήσιος συντελεστής απόσβεσης 25 % και κατά συνέπεια η καθαρή αξία των εν λόγω εξοπλισμών την 31η Δεκεμβρίου 2001 ήταν μηδενική. Μετά από συμπληρωματικές πληροφορίες, οι αποσβέσεις των ειδικών εξοπλισμών υπολογίστηκαν εκ νέου με συντελεστή 25 %, 12,5 % και 10 % ανάλογα με την κατηγορία εξοπλισμών και ενεγράφησαν στον ισολογισμό την 31η Δεκεμβρίου 2001 έναντι καθαρής αξίας 13,7 εκατ. ευρώ.

Στις 15 Νοεμβρίου 1994, το Δικαστήριο υπέγραψε με την Κυβέρνηση του Λουξεμβούργου σύμβαση μίσθωσης/αγοράς για τρία κτήρια παρακείμενα στο Δικαστικό Μέγαρο (Palais). Για όλη τη διάρκεια της σύμβασης, το Δικαστήριο είναι ο μισθωτής των ακινήτων αυτών, και δύναται να ασκήσει το δικαίωμα αγοράς αφού καταβληθεί εξ ολοκλήρου η τιμή πώλησης, το αργότερο στις 31.12.2015. Την τιμή πώλησης καθορίζει ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας.

Τα κτήρια αυτά καταχωρίστηκαν λογιστικά στο ενεργητικό του ισολογισμού και τα οφειλόμενα τέλη που καταχωρίστηκαν στο παθητικό του ισολογισμού υπολογίζονται σε 38,73 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την εκτίμηση του ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Η αξία αυτή είναι προσωρινή δεδομένου ότι εξακολουθούν να συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις λόγω ορισμένων κατασκευαστικών ελαττωμάτων που διαπιστώθηκαν.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Οι αποσβέσεις 2001 για το κτήριο Montoyer αναθεωρήθηκαν και διορθώθηκαν σε 0,9 εκατ. ευρώ στον τομέα "Άλλες προσαρμογές". Κατά το 2001, η απόσβεση είχε λανθασμένα υπολογιστεί επί της συνολικής αξίας του κτηρίου και του οικοπέδου ενώ θα έπρεπε να υπολογιστεί λαμβάνοντας υπόψη μόνο την αξία του κτηρίου.

Ένα από τα κτήρια αυτά θα αποσβεστεί μόνο μετά την παράδοση των τρεχουσών εργασιών.

ΣΤ. Τρέχουσες ακινητοποιήσεις και προκαταβολές που πληρώθηκαν έναντι ενσώματων ακινητοποιήσεων

Το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέγραψε στον τομέα αυτόν ποσό ύψους 18 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στα απαιτούμενα κεφάλαια για την επέκταση του κτηρίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Τα κεφάλαια αυτά διετέθησαν, κατά το μεγαλύτερο χρόνο τους, στον υπεύθυνο διαχείρισης του έργου μέσω μεταφοράς σε τραπεζικό λογαριασμό που έχει ανοιχτεί για την περίπτωση αυτή. Οι τόκοι αυτού του λογαριασμού καταχωρούνται ως έσοδα του προϋπολογισμού.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατέθεσε προκαταβολή 26 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση έργων με σκοπό τη διευθέτηση του κτηρίου Belliard. Το ποσό αυτό περιλαμβάνεται στα προβλεπόμενα τέλη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης που αναφέρεται στον τομέα Ε "Χρηματοδοτική μίσθωση και συναφή δικαιώματα".

ΕΝΣΩΜΑΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Τα τέλη που απομένουν προς πληρωμή για τη χρηματοδοτική μίσθωση και τα συναφή δικαιώματα περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες οφειλές στο παθητικό του ισολογισμού και αναλύονται ως εξής:

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΜΙΣΘΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΑΓΑΘΑ ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΣΤΟΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

IV. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Οι χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις περιλαμβάνουν τις επενδύσεις κεφαλαίου που αποσκοπούν στη δημιουργία δεσμών διαρκείας ή/και προορίζονται για τη στήριξη των δραστηριοτήτων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Περιλαμβάνονται επίσης στον τομέα αυτόν και οι εγγυήσεις και οι διαρκείς προκαταβολές καθώς και το καθαρό ενεργητικό του Ταμείου Εγγυήσεων. Θα πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στις εγγυήσεις που χορηγεί η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προς τρίτους και στις εγγυήσεις που χορηγεί το Ταμείο Εγγυήσεων για την κάλυψη των κινδύνων που έχουν σχέση με τα δάνεια τα οποία χορηγούνται προς τρίτες χώρες.

Α. Επενδύσεις σε συνδεδεμένους οργανισμούς:

Συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (ΕΤΑΑ)

Η (ΕΤΑΑ) χρηματοδοτήθηκε με αρχικό κεφάλαιο 10 δισεκατ. ευρώ, στο οποίο η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ενεγράφη κατά το 3 %. Έχει ήδη καταβληθεί εξ ολοκλήρου το 30 % του κεφαλαίου αυτού.

Επισημαίνεται ότι οι διοικητές της εν λόγω τράπεζας, συνελθόντες κατά την ετήσια γενική συνέλευση, απεφάσισαν στις 15 Απριλίου 1996 να διπλασιάσουν το εγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιό της. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, η Κοινότητα ενεγράφη για 30000 επιπλέον μετοχές των 10000 ευρώ εκάστη. Η πράξη αυτή αφορά τόσο μετοχές άμεσης εξόφλησης όσο και άλλες των οποίων το αντίτιμο θα καταβληθεί μεταγενέστερα, και τούτο με την εξής αναλογία: το 22,5 % των μετοχών της εγγραφής αφορά εξ ολοκλήρου εξοφλημένες μετοχές και το υπόλοιπο μετοχές των οποίων το αντίτιμο θα καταβληθεί μεταγενέστερα.

Αυτή η θέση του ισολογισμού αντιπροσωπεύει το σύνολο του κεφαλαίου για το οποίο η Επιτροπή ενεγράφη και το οποίο εξόφλησε στην ΕΤΑΑ (157,5 εκατ. ευρώ). Οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το άμεσης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου, ύψους 35,4 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνονται, αφενός, στις βραχυπρόθεσμες οφειλές (8,4 εκατ. ευρώ) και, αφετέρου, στις μακροπρόθεσμες οφειλές (27 εκατ. ευρώ). Οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το μεταγενέστερης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου (442,5 εκατ. ευρώ) περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

Η συμμετοχή κατά 3 % στην ΕΤΑΑ αξιολογείται σύμφωνα με τη μέθοδο του κόστους καθόσον αντιπροσωπεύει πράγματι χρηματοπιστωτικό όργανο, όπως ορίζεται στα πρότυπα IPSAS 15 και IAS 39.

Συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ)

Το ΕΤΕ είναι το χρηματοπιστωτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ειδικεύεται στα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και στις εγγυήσεις προς τις ΜΜΕ.

Με βάση την απόφαση του Συμβουλίου της 6ης Ιουνίου 1994, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, συμμετέχει στο κεφάλαιο του ΕΤΕ με συνολικό ποσό ύψους 600 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο 30 % του κεφαλαίου του ΕΤΕ. Η Επιτροπή έχει ήδη καταβάλει το 20 % αυτού του κεφαλαίου, δηλαδή το τμήμα άμεσης εξόφλησης.

Μετά από σύμβαση που υπεγράφη το 2000 μεταξύ της Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, έχει παραχωρηθεί στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα "option put" όσον αφορά τις μετοχές της στο ΕΤΕ. Στις 30 Ιουνίου 2005, η Επιτροπή θα έχει το δικαίωμα να πωλήσει τις μετοχές της στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με τιμή μονάδας 315000 ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 57,5 % σε σχέση με την τιμή αγοράς.

Όπως και για τις συμμετοχές στην ΕΤΑΑ, οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το μεταγενέστερης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου, δηλαδή το 80 % ή ποσό 480 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

Η μέθοδος της καθαρής θέσης εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 2002 για την αποτίμηση της συμμετοχής της Κοινότητας στο ΕΤΕ, κατ' εφαρμογή του προτύπου IPSAS 7. Παλαιότερα εφαρμοζόταν η μέθοδος του κόστους. Η μέθοδος της καθαρής θέσης είναι μέθοδος λογιστικής καταχώρισης σύμφωνα με την οποία η συμμετοχή καταχωρείται αρχικά στο κόστος και στη συνέχεια προσαρμόζεται προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές που σημειώθηκαν μετά την απόκτηση του μεριδίου του επενδυτή στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης που αποκτήθηκε. Ο λογαριασμός του οικονομικού αποτελέσματος αντικατοπτρίζει το μερίδιο του επενδυτή στα αποτελέσματα της εν λόγω επιχείρησης.

Σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, το ποσό της συμμετοχής αποτιμάται στο 30 % των ιδίων κεφαλαίων του ΕΤΕ. Ο προσωρινός ισολογισμός του ΕΤΕ για το 2002 προβλέπει συνολικά 555 εκατ. ευρώ σε ίδια κεφάλαια, περιλαμβανομένων 18,7 εκατ. ευρώ σε κέρδη από το οικονομικό έτος. Η συμμετοχή των Κοινοτήτων ανέρχεται στο 30 % του εν λόγω ποσού - δηλαδή 166,5 εκατ. ευρώ - εκ των οποίων 5,6 εκατ. ευρώ αφορούν το αποτέλεσμα του οικονομικού έτους 2002.

Εάν είχε εφαρμοστεί η μέθοδος του κόστους, όπως για τα προηγούμενα έτη, η συμμετοχή θα ήταν ίση με το ποσό του 2001, δηλαδή 120 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει το 30 % του εγγεγραμμένου και καταβληθέντος κεφαλαίου, αποτιμημένου βάσει του κόστους.

Η διαφορά (46,5 εκατ. ευρώ) καταχωρείται λογιστικά ως αποτέλεσμα προσαρμογής για το τμήμα που αφορά το αποτέλεσμα του οικονομικού έτους (5,6 εκατ. ευρώ) και ως προς το υπόλοιπο στο μεταφερόμενο αποτέλεσμα των προσαρμογών για το υπόλοιπο (40,9 εκατ. ευρώ).

Β. Άλλες χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις:

Β.1. Συμμετοχές

Στον παρόντα τομέα περιλαμβάνονται οι συμμετοχές που σκοπό έχουν να βοηθήσουν τους δικαιούχους να αναπτύξουν τα σχέδιά τους.

Συμμετοχές στο πρόγραμμα ECIP

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τους τίτλους και τα δάνεια συμμετοχής της Κοινότητας στο κεφάλαιο των κοινών επιχειρήσεων ("joint ventures") οι οποίες δημιουργήθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος "European Community Investment Partners" (ECIP).

Το πρόγραμμα ECIP σταμάτησε πρόωρα και η μόνη δυνατή συνέχεια είναι το κλείσιμό του. Το οριστικό κλείσιμο του προγράμματος δεν θα μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν από τη λύση της τελευταίας κοινοπραξίας. Για τις περισσότερες από τις πράξεις έχει ήδη πραγματοποιηθεί το κλείσιμο, η είσπραξη ή η μετατροπή τους σε οριστικές επιδοτήσεις.

Δεν κατέστη δυνατό να εκτιμηθεί η πραγματική αξία των συμμετοχών ECIP. Στο πλαίσιο της αρχής της σύνεσης, εφαρμόστηκε διόρθωση αξίας κατά 100 %.

Eurotech capital, και JOP

Το μέσο "Eurotech capital" έχει ως στόχο την ενθάρρυνση της χρηματοδότησης, με ιδιωτικά κεφάλαια, σχεδίων υψηλής τεχνολογίας που υλοποιούνται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω ενός δικτύου επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων. Πρόκειται για συνεισφορές που καταβάλλονται από το 1990 και αντιπροσωπεύουν προχρηματοδοτήσεις οι οποίες επιστρέφονται υπό ορισμένους όρους μετά τη λήξη της σύμβασης.

Το μέσο "Venture consort" έχει ως στόχο την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας των επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Αντιπροσωπεύει τις συνεισφορές που κατεβλήθησαν από το 1985 με στόχο την πραγματοποίηση επενδύσεων στις ΜΜΕ που εκτελούν καινοτόμα προγράμματα.

Το μέσο "Joint Venture" programme "PHARE-TACIS" (JOP) έχει ως στόχο τη διευκόλυνση της δημιουργίας και ανάπτυξης κοινών επιχειρήσεων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη.

Επειδή και στις τρεις περιπτώσεις πρόκειται για επιχειρηματικά κεφάλαια η εκτίμηση της πραγματικής αξίας αυτών των συνεισφορών αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη. Κατ' εφαρμογή της αρχής της σύνεσης, η αξία αυτών των συνεισφορών αποτέλεσε αντικείμενο διόρθωσης κατά 100 %, με συνέπεια να εμφανίζεται στον ισολογισμό ως μηδενική.

Λοιπά χρηματοπιστωτικά όργανα

Κατά το 2002 περιλήφθηκαν για πρώτη φορά στον ισολογισμό συμμετοχές άλλων χρηματοπιστωτικών οργάνων. Στο παρελθόν, οι εν λόγω συμμετοχές εθεωρούντο αποκλειστικά ως δημοσιονομικές δαπάνες του έτους.

Το μέσο "SME Finance Facility/Μηχανισμός χρηματοδότησης των ΜΜΕ" σε καταπιστευματική διαχείριση στην ΕΤΑ αποβλέπει στην ενθάρρυνση της αύξησης των επενδύσεων και στη μακροπρόθεσμη διατήρηση των κεφαλαιουχικών επενδύσεων που πραγματοποιούν στις ΜΜΕ των υποψηφίων χωρών Phare. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από κοινού από την Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανοικοδόμηση και την Ανάπτυξη (ΕΤΑΑ), την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης (CEB), σε συνεργασία με την Kreditanstalt für Wiederaufbau (KfW) και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Τα μέσα "Growth & Employment - ETF Start up/Ανάπτυξη και Απασχόληση - ΕΤΕ και νεοσύστατες επιχειρήσεις" (πρόγραμμα 1998-2000) και "MAP Equity - ETF Start up", υπό την καταπιστευματική διαχείριση του ΕΤΕ (πρόγραμμα 2001-2005) στηρίζουν τη σύσταση και τη χρηματοδότηση ΜΜΕ κατά τη φάση εκκίνησης επενδύοντας σε ειδικά και κατάλληλα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Β.3. Χορηγηθείσες εγγυήσεις και προκαταβολές

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού όπως είναι οι καταβληθείσες εγγυήσεις και λοιπές εξασφαλίσεις, οι πάγιες προκαταβολές για τα κοινόχρηστα κτηρίων καθώς και το Ταμείο Εγγυήσεων.

Ταμείο Εγγυήσεων

Με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 του Συμβουλίου, της 31ης Οκτωβρίου 1994, ιδρύθηκε Ταμείο Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις, το οποίο έχει ως στόχο την εξόφληση των πιστωτών της Κοινότητας σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του αποδέκτη ενός δανείου που έχει χορηγήσει ή εγγυηθεί η Κοινότητα.

Ο ως άνω μηχανισμός καλύπτει δάνεια που καλύπτονται από εγγύηση της Κοινότητας μετά από απόφαση του Συμβουλίου, ιδίως δε δανειοδοτικές πράξεις της ΕΤΕ εκτός Ένωσης, τα δάνεια μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και χρηματοδοτικής συνδρομής Ευρατόμ εκτός Ένωσης

Σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού αυτού, η Επιτροπή ανέθεσε τη χρηματοπιστωτική διαχείριση του ταμείου στην ΕΤΕ στο πλαίσιο σύμβασης που υπογράφτηκε μεταξύ της Κοινότητας και της ΕΤΕ, στις 23 Νοεμβρίου 1994, στις Βρυξέλλες και στις 25 Νοεμβρίου 1994, στο Λουξεμβούργο.

Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 σχετικά με την ίδρυση Ταμείου Εγγυήσεων, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1149/1999 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, προβλέπει ότι το Ταμείο χρηματοδοτείται από την 1η Ιανουαρίου 2000 με καταβολές από το γενικό προϋπολογισμό οι οποίες είναι ίσες προς το 9 % του ποσού σε κεφάλαιο των πράξεων. Σύμφωνα με τον ίδιο κανονισμό, το ποσοστό όσον αφορά το ποσό - στόχος ορίζεται σε 9 %. Σύμφωνα με τις κανονιστικές διατάξεις "το υπερβάλλον ποσό στο τέλος του έτους εγγράφεται σε ειδική γραμμή της κατάστασης εσόδων του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων".

Η Διοργανική Συμφωνία της 29ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού, προέβλεπε, την εγγραφή, ως πρόβλεψης, στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ενός αποθεματικού για την εγγύηση των δανείων προς τις τρίτες χώρες. Το αποθεματικό αυτό προορίζεται για την αντιμετώπιση των αναγκών τροφοδότησης του Ταμείου Εγγυήσεων και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, για τις καταπτώσεις εγγυήσεων που υπερβαίνουν το διαθέσιμο ποσό του εν λόγω ταμείου, έτσι ώστε να είναι δυνατός ο καταλογισμός τους στον προϋπολογισμό.

Το Ταμείο Εγγυήσεων τροφοδοτείται με τα ποσά που καταβάλλονται από τον γενικό προϋπολογισμό, με τους τόκους των χρηματοοικονομικών τοποθετήσεων των διαθεσίμων του ταμείου και με τις εισπράξεις ποσών από τους οφειλέτες που αθέτησαν τις υποχρεώσεις τους, εφόσον το ταμείο έχει κληθεί να παρέμβει ως εγγυητής.

Το ποσό που αναφέρεται στο ενεργητικό του δημοσιονομικού ισολογισμού της Επιτροπής (1645 εκατ. ευρώ) ανταποκρίνεται στα καθαρά στοιχεία ενεργητικού του ως άνω ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2002. Προκειμένου να διαφυλαχθεί η διαφάνεια του ταμείου, το εν λόγω ποσό περιλαμβάνει το πλεόνασμα που θα καταβληθεί εκ νέου στον προϋπολογισμό και υπερβαίνει το ποσό στόχος την 31η Δεκεμβρίου 2002 (263 εκατ. ευρώ).

Δεδομένου ότι το ταμείο αυτό έχει ως αποστολή να καλύπτει ανά πάσα στιγμή τις υποχρεώσεις που αθετούν οι οφειλέτες και λαμβανομένης υπόψη της αρχής της σύνεσης, δημιουργήθηκε μια πρόβλεψη για κινδύνους και επιβαρύνσεις. Το ποσό της πρόβλεψης αυτής (1382 εκατ. ευρώ) αντιστοιχεί στο ποσό-στόχο(2) του Ταμείου Εγγυήσεων, το οποίο υπολογίστηκε βάσει του τρέχοντος υπολοίπου στις 31.12.2002. Η διαφορά μεταξύ του ποσού του ταμείου που έχει εγγραφεί στο ενεργητικό και του ποσού που αντιστοιχεί στο πλεόνασμα προς επανακαταβολή στον κοινοτικό προϋπολογισμό (263 εκατ. ευρώ) περιλήφθηκε στα ίδια κεφάλαια.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

V. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Στον τομέα αυτό περιλαμβάνονται οι διάρκειες άνω του έτους απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Α. Δάνεια χορηγούμενα από τις πιστώσεις του προϋπολογισμού

Η θέση αυτή περιλαμβάνει κυρίως τα επιλεγόμενα δάνεια επιχειρηματικών κεφαλαίων και ειδικών όρων που χορηγούνται στα πλαίσια της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες(3). Σε αυτά προστίθενται τα δάνεια που χορηγήθηκαν για την προώθηση της σύστασης κοινών επιχειρήσεων ("joint ventures"), για επενδύσεις στην Ασία, στη Λατινική Αμερική, στη Λεκάνη της Μεσογείου και στη Νότια Αφρική, στο πλαίσιο του προγράμματος ECIP.

Στον τομέα αυτό καταχωρούνται επίσης τα κονδύλια που χορηγούνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων MEDIA I, MEDIA II και MEDIA Plus (τρίτη φάση του προγράμματος MEDIA), με στόχο τη λήψη μέτρων για την ενθάρρυνση της ανάπτυξης της οπτικοακουστικής βιομηχανίας. Δεδομένου ότι, σύμφωνα με τις συμβάσεις, η εξόφληση των δανείων εξαρτάται από την επιτυχία των σχεδίων, η οποία είναι πάντα αβέβαιη, κατά τη διάρκεια αυτού του οικονομικού έτους καταχωρήθηκε μια διαγραφή όσον αφορά τα δάνεια τα οποία μετετράπησαν οριστικά σε επιχορηγήσεις.

Τα δάνεια MEDIA I (1991-1995) περιλήφθηκαν για πρώτη φορά στον εν λόγω τομέα. Μέχρι το 2001, τα δάνεια MEDIA I περιλαμβανόταν στις "Άλλες μακροπρόθεσμες απαιτήσεις" (26,8 εκατ. ευρώ). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Επιτροπή δεν ήταν αντισυμβαλλόμενος των δικαιούχων της ενίσχυσης. Οι συμβάσεις ενίσχυσης υπεγράφησαν από την αποκεντρωμένη δομή και εξ ονόματός της στην οποία η Επιτροπή είχε αναθέσει τη διαχείριση των ενισχύσεων. Δεδομένου ότι στο τέλος του προγράμματος MEDIA I, η Επιτροπή συνήψε με τους φόρους διαχείρισης των δανείων συμβάσεις για την εκ νέου ανάληψη της άμεσης διαχείρισης των φακέλων, οι τελευταίοι στο εξής περιλαμβάνονται στον τομέα "Δάνεια χορηγηθέντα από πιστώσεις του προϋπολογισμού" Τα αντίστοιχα ποσά του οικονομικού έτους 2001 αποτέλεσαν επίσης αντικείμενο αναταξινόμησης.

Το πρόγραμμα ECIP σταμάτησε πρόωρα και η μόνη δυνατή συνέχεια είναι το κλείσιμό του. Το οριστικό κλείσιμο του προγράμματος δεν θα μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν από τη λύση της τελευταίας κοινοπραξίας. Για τις περισσότερες από τις πράξεις έχει ήδη πραγματοποιηθεί το κλείσιμο, η είσπραξη ή μετατροπή σε οριστικές επιδοτήσεις.

Δεν κατέστη δυνατή η εκτίμηση της πραγματικής αξίας των απαιτήσεων ECIP. Στο πλαίσιο της αρχής της σύνεσης εφαρμόστηκε διόρθωση αξίας κατά 100 %.

Στον τομέα αυτόν έχουν επίσης περιληφθεί τα δάνεια που χορηγήθηκαν στους διακινούμενους εργαζόμενους.

Β. Δάνεια χορηγούμενα από κεφάλαια ληφθέντων δανείων

Σύμφωνα με τη συνθήκη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Συμβούλιο μπορεί να εγκρίνει, με ομοφωνία, τα προγράμματα εγγυήσεων ή λαμβανόμενων δανείων που θεωρεί απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Τα λαμβανόμενα δάνεια της ΕΚ αποτελούν άμεσες υποχρεώσεις της και όχι υποχρεώσεις του ενός ή του άλλου κράτους μέλους.

Κατόπιν συμφωνίας που επετεύχθη με την ΕΤΕ, η τράπεζα αυτή αναλαμβάνει τον κίνδυνο του μέσου ΝΚΜ-Ταμειακά διαθέσιμα.

Η εξέλιξη του συνόλου των δανείων που χορήγησε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναλύεται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Στις 31 Δεκεμβρίου 2002, το τρέχον υπόλοιπο των χορηγηθέντων δανείων εμφανίζεται στον τομέα των μακροπρόθεσμων απαιτήσεων, όσον αφορά το μέρος των δανείων με λήξη πέραν του ενός έτους, και στον τομέα των βραχυπρόθεσμων απαιτήσεων όσον αφορά το μέρος με λήξη εντός του έτους.

Τα δάνεια MEDIA I, που περιλαμβάνονταν στον τομέα V.Γ. "Άλλες μακροπρόθεσμες απαιτήσεις" μέχρι το 2001, μεταφέρθηκαν στον τομέα V.A. "Δάνεια από πιστώσεις του προϋπολογισμού". Το συγκεκριμένο ποσό ανέρχεται σε 26,8 εκατ. ευρώ (Βλέπε παρατηρήσεις του τομέα V.Α των στοιχείων του ενεργητικού).

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γ. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις

1. Κοινοτικές συντάξεις

Σύμφωνα με το άρθρο 83 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης η πληρωμή των παροχών που προβλέπονται από το σύστημα συνταξιοδότησης βαρύνει τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων (μέσω του διοργανικού κεφαλαίου A.19 "Συντάξεις και επιδόματα αποχώρησης"). Οι μόνιμοι υπάλληλοι συνεισφέρουν κατά το ένα τρίτο στη χρηματοδότηση του εν λόγω συστήματος μακροχρόνια μέσω της υποχρεωτικής εισφοράς που έχει καθορισθεί στο 8,25 % του βασικού μισθού (παράγραφος 2). Τα κράτη μέλη εγγυώνται συλλογικά την καταβολή αυτών των παροχών σύμφωνα με την κλίμακα κατανομής που καθορίζεται για τη χρηματοδότηση των δαπανών αυτών (παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο). Στα πλαίσια αυτά, καταχωρίστηκε για πρώτη φορά το 2001 στο ενεργητικό του ισολογισμού το ποσό των 15,3 δισεκατ. ευρώ ως απαίτηση έναντι των κρατών μελών.

Μετά την μεταβολή του συντελεστή που χρησιμοποιείται ως βάση για τον υπολογισμό (2,28 % στις 31.12.2002 έναντι 3,35 % το 2001), το ποσό που καταχωρίστηκε το 2002 ανήλθε σε 19,5 δισεκατ. ευρώ.

Η μέθοδος για τη λογιστική καταχώρηση των κοινοτικών συντάξεων που εφαρμόστηκε το 2002 είναι η ίδια με εκείνη που χρησιμοποιήθηκε το 2001