Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας και των μεταφορών (υποβληθείσα από την Επιτροπή)

2000/0117 (COD)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I Εισαγωγη

1. Το 1996 η Επιτροπή δημοσίευσε μια Πράσινη Βίβλο με τίτλο «Οι δημόσιες συμβάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση : Κατευθύνσεις και προβληματισμοί για το μέλλον» [1] στην οποία ανταποκρίθηκαν με 300 απαντήσεις τους οικονομικοί φορείς, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα.

[1] COM(96) 583 τελικό της 27ης Νοεμβρίου 1996.

Αφού ανέλυσε τις παρεμβάσεις αυτές, η Επιτροπή διέγραψε τις προοπτικές για την ανάληψη δράσης στο μέλλον στην ανακοίνωσή της «Οι δημόσιες συμβάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση» [2]. Το κυριότερο θέμα που προέκυψε από τη συζήτηση η οποία ξεκίνησε με την Πράσινη Βίβλο ήταν η ανάγκη απλούστευσης του νομοθετικού πλαισίου [3] και προσαρμογής του στην ηλεκτρονική εποχή με τρόπο πάντως που να μην αποσταθεροποιηθεί η βασική του δομή. Η Επιτροπή αναγνώρισε την ανάγκη απλούστευσης του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου αποσαφηνίζοντας τις αόριστες ή περίπλοκες διατάξεις με νομοθετικές τροποποήσεις όταν τα προβλήματα που ανακύπτουν δεν μπορούν να επιλυθούν δια της ερμηνευτικής οδού [4]. Η προσπάθεια αυτή υπαγορεύεται από την ίδια επιθυμία αποσαφήνισης που εξέφρασε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της σχετικά με τις συμβάσεις παραχώρησης στο κοινοτικό δίκαιο [5], η οποία δεν προδικάζει την υποβολή πιθανώς νομοθετικής πρότασης ειδικά για τις συμβάσεις παραχώρησης. Εξάλλου, όσον αφορά ειδικότερα την οδηγία 93/38/ΕΟΚ, η Επιτροπή δεσμεύτηκε επίσης να επανεξετάσει το πεδίο εφαρμογής της προκειμένου να εξακριβώσει εάν εξακολουθεί να είναι κατάλληλο μετά την απελευθέρωση που εφαρμόστηκε προοδευτικά σε αυτούς τους τομείς.

[2] COM(98) 143 τελικό της 11ης Μαρτίου 1998.

[3] Πρόκειται για τις οδηγίες 93/36/ΕΟΚ, 93/37/ΕΟΚ και 92/50/ΕΟΚ σχετικά με τις συμβάσεις δημόσιων προμηθειών, με τις συμβάσεις δημόσιων έργων και με τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών (είναι οι λεγόμενες «κλασικές» οδηγίες) έτσι όπως τροποποιήθηκαν από την οδηγία 97/52/ΕΚ. για την οδηγία 93/38/ΕΟΚ περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών («οδηγία για τους ειδικούς τομείς») έτσι όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά από την οδηγία 98/4/ΕΚ. για τις οδηγίες 89/665/ΕΟΚ και 92/13/ΕΟΚ περί της εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής («οδηγίες προσφυγής»).

[4] Σημείο 2.1.1

[5] Ερμηνευτική ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις συμβάσεις παραχώρησης στο κοινοτικό δίκαιο (2000/C 121/02), ΕΕ C 121, σ. 2.

2. Η παρούσα πρόταση ανταποκρίνεται σε αυτούς τους στόχους.

Ανακοινώθηκε από την Επιτροπή στο πρόγραμμα εργασίας της για το έτος 2000 [6]. Εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Επιτροπής δεδομένα ότι αποτελεί ανασύνταξη νομοθετικών πράξεων που θεσπίστηκαν για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς και οι οποίες βασίζονται στο άρθρο 95 [7] της συνθήκης ΕΚ. Επιπλέον, ανταποκρίνεται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας το οποίο ζήτησε οικονομικές μεταρρυθμίσεις προκειμένου να ολοκληρωθεί και να λειτουργήσει πλήρως η εσωτερική αγορά.

[6] COM(2000) 155 της 9ης Φεβρουαρίου 2000.

[7] Πρώην άρθρο 100α.

3. Για τη διευκόλυνση της παρουσίασης της πρότασης, οι προτεινόμενες τροποποιήσεις χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:

-απλούστευση της οδηγίας

-τροποποιήσεις του νομοθετικού πλαισίου.

Μετά την αιτιολογική έκθεση ακολουθεί η ανάλυση των αιτιολογικών σκέψεων και των άρθρων της οδηγίας.

ΙΙ Απλουστευση - αναδιαρθρωση και αποσαφηνιση τησ οδηγιασ

1. Αναδιάρθρωση και αποσαφήνιση της οδηγίας χωρίς τροποποιήσεις επί της ουσίας.

1.1. Οι τροποποιήσεις που περιγράφονται στο παρόν μέρος δεν περιέχουν αλλαγές επί της ουσίας σε σχέση με την οδηγία 93/38/ΕΟΚ [8], έτσι όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά από το άρθρο 12 της οδηγίας 94/22/ΕΚ [9] και από την οδηγία 98/4/ΕΚ [10]. Οι αναφορές στην «οδηγία», στην «οδηγία για τους τομείς», στην «οδηγία 93/38/ΕΟΚ» ή στη «σημερινή οδηγία» νοούνται ως αναφορές στην οδηγία 93/38/ΕΟΚ έτσι όπως τροποποιήθηκε. Ομοίως οι αναφορές στο «σημερινό άρθρο» (ή στη «σημερινή παράγραφο» ή στη «σημερινή διάταξη») νοούνται ως αναφορές στο ορισμένο άρθρο, παράγραφο ή διάταξη της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ έτσι όπως τροποποιήθηκε.

[8] ΕΕ L 199, 9.8.1993, σ. 84.

[9] Οδηγία 94/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 1994, για τους όρους χορήγησης και χρήσης των αδειών αναζήτησης, εξερεύνησης και παραγωγής υδρογονανθράκων, ΕΕ L 164, 30.6.1994, σ. 3. Το άρθρο 12 ενσωμάτωσε ένα άρθρο 3, παράγραφος 5 στην οδηγία 93/38/ΕΟΚ.

[10] Οδηγία 98/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 1998 για την τροποποίηση της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών. ΕΕ L 101, 1.4.1998, σ. 1.

1.2. Με σκοπό να καταστεί η ίδια η δομή της οδηγίας σαφέστερη και πιο εύχρηστρη, έχουν συγκεντρωθεί οι διατάξεις της οδηγίας σε τέσσερεις τίτλους και συγκεκριμένα στον τίτλο των γενικών διατάξεων που ισχύουν για τις συμβάσεις και τους διαγωνισμούς, στον τίτλο των ειδικών διατάξεων που ισχύουν για τις συμβάσεις, στον τίτλο των ειδικών διατάξεων που ισχύουν για τους διαγωνισμούς μελετών και στον τίτλο των τελικών διατάξεων. Οι διατάξεις, ιδίως του δευτέρου τίτλου που αφορά τους ειδικούς κανόνες οι οποίοι ισχύουν για τις συμβάσεις, αναδιαρθρώθηκαν έτσι ώστε να ακολουθούν τη λογική εξέλιξη μιας διαδικασίας σύναψης σύμβασης, ξεκινώντας από τους ορισμούς, τους φορείς και τις δραστηριότητες που καλύπτονται, τις αρχές και το πεδίο εφαρμογής. Προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάγνωση, έχουν εισαχθεί κεφάλαια, τμήματα και υποτμήματα. Επιπλέον, κάθε τίτλος, κεφάλαιο, τμήμα, υποτμήμα και άρθρο τιτλοφορείται, προκειμένου να εντοπίζονται ταχύτερα οι ζητούμενες διατάξεις.

1.3. Κατά τη συγκέντρωση των διάφορων διατάξεων διαπιστώθηκε ότι η ενσωμάτωση «εισαγωγικών» άρθρων στην αρχή κάθε «κεφαλαίου» διευκόλυνε ακόμη περισσότερο την κατανόηση. Οι εισαγωγικές αυτές διατάξεις δεν προσθέτουν νέες υποχρεώσεις αλλά αποσκοπούν να εξηγήσουν πώς συνδυάζονται τα κεφάλαια με τα άρθρα. Ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί η προσθήκη, για να διευκολύνεται η ανάγνωση, ενός νέου άρθρου 14, που εξηγεί ότι η οδηγία εφαρμόζεται όταν οι αναθέτοντες φορείς συνάπτουν συμβάσεις των οποίων η αξία υπερβαίνει τα κατώτατα όρια, εφόσον οι συμβάσεις δεν εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας δυνάμει των διάφορων άρθρων, που αναγράφονται στη διάταξη. Όλα αυτά εφαρμόζονται ήδη, αλλά λείπει μια διάταξη που να εξηγεί αυτούς τους κανόνες.

1.4. Ένα άλλο στοιχείο απλούστευσης της οδηγίας συνιστά η συγκέντρωση των ειδικών διατάξεων που αφορούν μια δεδομένη δραστηριότητα σε ένα και μόνο άρθρο. Έτσι, οι διατάξεις που αφορούν τον τομέα του ύδατος έχουν συγκεντρωθεί στο νέο άρθρο 4 (βλέπε σημείο IV.4 παρακάτω), ενώ στη σημερινή οδηγία οι ίδιες αυτές διατάξεις περιλαμβάνονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α), σημείο i). στο άρθρο 6, παράγραφος 2 και στο άρθρο 2, παράγραφος 5, στοιχείο α).

Ένα άλλο παράδειγμα αυτής της προσέγγισης αποτελούν οι διατάξεις για τα διάφορα είδη προκηρύξεων όσον αφορά τα οποία οι διατάξεις που αφορούν, παραδείγματος χάριν, την ενδεικτική περιοδική προκήρυξη διαχωρίστηκαν ανάλογα με το αν η συγκεκριμένη προκήρυξη αποτελεί ή δεν αποτελεί μέσο προκήρυξης διαγωνισμού. (Βλέπε σημεία IV.40 και IV.41 παρακάτω.).

2. Απλούστευση - αποσαφήνιση της οδηγίας που συνεπιφέρει ορισμένες τροποποιήσεις ουσίας.

2.1. Στην παρούσα πρόταση απλουστεύσεις αυτού του χαρακτήρα προτείνονται μόνο σε τρεις περιπτώσεις. Η πρώτη περίπτωση αφορά τις διατάξεις του άρθρου 48, παράγραφοι 1 και 2, της παρούσας πρότασης. Οι διατάξεις αυτές σχετικά με τις πληροφορίες που δίνονται στους συμμετέχοντες σε μια διαδικασία ανάθεσης όσον αφορά την έκβασή της έχουν συγκεντρωθεί μαζί με διατάξεις που αφορούν τις πληροφορίες που δίνονται στους αιτούντες προεπιλογή βάσει ενός συστήματος προεπιλογής που έχει θεσπιστεί σύμφωνα με την οδηγία. Επομένως, πρόκειται για απλούστευση της δομής. Ωστόσο περιέχει μια τροποποίηση ουσίας, δεδομένου ότι η παρούσα πρόταση επεκτείνει την υποχρέωση παροχής πληροφοριών σχετικά με την έκβαση μιας διαδικασίας ανάθεσης σε όλους τους αναθέτοντες φορείς, ενώ οι αντίστοιχες διατάξεις της σημερινής οδηγίας εφαρμόζονται μόνο στους αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς (ύδατος, ηλεκτρισμού, αστικών μεταφορών, λιμένων και αερολιμένων) που καλύπτονται από τη συμφωνία για τις δημόσιες συμβάσεις (ΣΔΣ), η οποία έχει συναφθεί στο πλαίσιο των πολυμερών διαπραγματεύσεων του Γύρου της Ουρουγουάης [11]. Βλέπε σημείο IV.48.2 παρακάτω για περισσότερες λεπτομέρειες.

[11] Απόφαση 94/800/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994, σχετικά με την εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σύναψη των συμφωνιών στο πλαίσιο των πολυμερών διαπραγματεύσεων του Γύρου της Ουρουγουάης (1986-1994), καθ' όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της (ΕΕ L 336, 23.12.1994, σ. 1).

2.2. Η δεύτερη περίπτωση είναι η περίπτωση του άρθρου 51 της παρούσας πρότασης. Πράγματι, η παράγραφος 1 του εν λόγω άρθρου, που αντιστοιχεί στην παράγραφο 5 του άρθρου 30 της σημερινής οδηγίας, εφαρμόζεται πλέον στην επιλογή των συμμετεχόντων σε μια κλειστή διαδικασία ή σε μια διαδικασία με διαπραγμάτευση, επειδή εκφράζει γενικές αρχές - την αμοιβαία αναγνώριση και την ίση μεταχείριση - των οποίων η εφαρμογή μπορεί να περιοριστεί μόνο στις περιπτώσεις που οι αναθέτοντες φορείς εφαρμόζουν σύστημα προεπιλογής. Κατά τα άλλα η διάταξη είναι αμετάβλητη.

Ακολουθώντας την ίδια λογική και δεδομένου ότι τα συστήματα ποιοτικής εξασφάλισης εφαρμόζονται τόσο στις συμβάσεις υπηρεσιών όσο και στις συμβάσεις έργων ή προμηθειών, η υποχρέωση αναγωγής στα ευρωπαϊκά πρότυπα όσον αφορά την εξασφάλιση ποιότητας ή την πιστοποίηση (πρότυπα ΕΝ 29000 και ΕΝ 45 000) και αναγνώρισης και άλλων αποδεικτικών μέσων επεκτάθηκε έτσι ώστε να ισχύει εφόσον υπάρχουν τέτοιου είδους απαιτήσεις από εργολήπτες ή προμηθευτές. Κατά τα άλλα η διάταξη είναι αμετάβλητη.

2.3 Τελευταίο παράδειγμα αυτής της προσέγγισης αποτελεί το άρθρο 60, παράγραφος 3, της παρούσας πρότασης. Πράγματι, το κείμενο του σημερινού άρθρου 12, σημείο 1 [12] είναι διφορούμενο, δεδομένου ότι προβλέπει πως η οδηγία δεν ισχύει για τις «συμβάσεις» - έννοια που δεν καλύπτει τους διαγωνισμούς μελετών - ωστόσο αναφέρει ρητώς ότι οι εν λόγω διεθνείς συμφωνίες μπορεί να αφορούν «... διαγωνισμούς μελετών που προορίζονται για την ... εκτέλεση ...». Κρίθηκε λοιπόν προτιμότερο να προβλεφθεί ρητά ότι αυτή η εξαίρεση μπορεί επίσης να ισχύει για τους διαγωνισμούς. Ταυτόχρονα, κρίθηκε ότι οι λόγοι που δικαιολογούν την εξαίρεση από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας των συμβάσεων, όταν διέπονται από διαφορετικούς κανόνες διαδικασίας και συνάπτονται δυνάμει διεθνούς συμφωνίας που έχει συναφθεί σχετικά με τη στάθμευση στρατευμάτων ή σύμφωνα με την ειδική διαδικασία ενός διεθνούς οργανισμού, ισχύουν επίσης στην περίπτωση της διοργάνωσης διαγωνισμών μελετών σε αυτές τις συνθήκες. Βλέπε επίσης σημείο IV.60.3 παρακάτω.

[12] «Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που διέπονται από διαφορετικούς διαδικαστικούς κανόνες και συνάπτονται: ... δυνάμει διεθνούς συμφωνίας που έχει συναφθεί, σύμφωνα με τη συνθήκη, μεταξύ κράτους μέλους και μιας ή περισσοτέρων τρίτων χωρών, και καλύπτει προμήθειες, έργα, υπηρεσίες ή διαγωνισμούς μελετών που προορίζονται για την από κοινού εκτέλεση ή εκμετάλλευση ενός έργου από τα υπογράφοντα κράτη ...».

ΙΙΙ Τροποποιησεισ ουσιασ

1. Εισαγωγή

1.1. Η εμφάνιση της κοινωνίας των πληροφοριών, η σταδιακή αποδέσμευση του κράτους από ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες, καθώς και η αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική οδηγούν την Επιτροπή να προτείνει τροποποιήσεις του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου. Οι εν λόγω τροποποιήσεις επιδιώκουν τον τριπλό στόχο του εκσυγχρονισμού, της απλούστευσης και της ευελιξίας. εκσυγχρονισμός προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι νέες τεχνολογίες και οι αλλαγές του οικονομικού περιβάλλοντος, απλούστευση των κανόνων που ορισμένες φορές είναι υπερβολικά αναλυτικοί και περίπλοκοι και ευελιξία προκειμένου να δοθεί μια απάντηση στις κατηγορίες περί υπερβολικής ακαμψίας των διαδικασιών, που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των αγοραστών του δημοσίου.

1.2. Η Επιτροπή εντόπισε έξι θέματα για τα οποία ο τριπλός αυτός στόχος την οδηγεί να προτείνει τροποποιήσεις της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ.

Τα θέματα αυτά είναι:

-το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ για τις συμβάσεις που συνάπτονται στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών, το οποίο πρέπει να επανεξεταστεί, λόγω της απελευθέρωσης που έχει εισαχθεί σταδιακά στους τομείς αυτούς.

-η εισαγωγή μηχανισμών ηλεκτρονικών αγορών και οι συνέπειες που μπορούν να έχουν στη συντόμευση των προθεσμιών μιας διαδικασίας ανάθεσης.

-μια αποσαφήνιση των διατάξεων που αφορούν τις τεχνικές προδιαγραφές προκειμένου να εξασφαλίζεται ένας πραγματικός ανταγωνισμός με τη συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων υποψηφίων και, ιδίως, περισσότερων καινοτομικών επιχειρήσεων.

-μια ενίσχυση των διατάξεων σχετικά με τα κριτήρια ανάθεσης.

-μια απλούστευση των κατώτατων ορίων, των οποίων ο σημαντικός αριθμός - ο οποίος διαφέρει ελάχιστα από το ένα στο άλλο - μειώθηκε.

-η εισαγωγή ενός κοινού λεξιλογίου για τις δημόσιες συμβάσεις.

2. Το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών

2.1. Εισαγωγή

Στην προαναφερόμενη ανακοίνωσή της (βλέπε υποσημείωση 2) η Επιτροπή δήλωνε τα εξής: «Με την απελευθέρωση ορισμένων τομέων που καλύπτει η οδηγία 93/38/ΕΟΚ (ύδωρ, ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) είναι απαραίτητο να διακριβωθεί ο βαθμός ανοίγματος στον ανταγωνισμό των τομέων αυτών ώστε να αποφασισθεί εάν οι υποχρεώσεις που επιβάλλει η εν λόγω οδηγία στους αναθέτοντες φορείς εξακολουθούν να δικαιολογούνται. Ειδικότερα, η ύπαρξή τους οφείλεται στην απουσία ανταγωνισμού λόγω της παρέμβασης του κράτους που παραχωρεί μονοπώλιο ή προνόμιο σε έναν φορέα εκμετάλλευσης. Η προνομιακή αυτή κατάσταση, την οποία εγγυάται το κράτος, αντισταθμίζεται από την επιβολή υποχρεώσεων δημοσιότητας και τήρησης μιας ορισμένης διαδικασίας κατά την ανάθεση των συμβάσεων. Εάν εξακριβωθεί ότι υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός σε ένα τομέα, οι περιορισμοί που επιβάλλονται από την οδηγία πρέπει να εγκαταλειφθούν.»

Η Επιτροπή συμπεραίνει σχετικά με το σημείο αυτό ότι θα πρέπει να υποβάλει προτάσεις για την εξαίρεση από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ των τομέων ή των υπηρεσιών που καλύπτει η οδηγία (ύδωρ, ενέργεια, μεταφορές και τηλεπικοινωνίες) εφόσον λειτουργούν σε κάποιο κράτος μέλος υπό συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού.

Δεδομένης της διαφοράς στο επίπεδο απελευθέρωσης και στην προβλεπόμενη πρόοδο προς την πλήρη απελευθέρωση αφενός του τομέα των τηλεπικοινωνιών και, αφετέρου, των άλλων τομέων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, η παρούσα πρόταση εισηγείται διαφορετικά είδη λύσεων για τους εν λόγω τομείς.

Εξάλλου, σε περίπτωση που η απελευθέρωση ενός συγκεκριμένου τομέα βρίσκεται σε τέτοιο σημείο ώστε οι αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται στον εν λόγω τομέα να μπορούν να απαλλάσσονται από την εφαρμογή της οδηγίας, ως απαραίτητη συνέπεια οι αγορές από άλλους φορείς προϊόντων ή υπηρεσιών που προσφέρουν «απελευθερωμένοι» φορείς πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ. Όπου είναι απαραίτητο προτείνονται τέτοιες τροπολογίες.

Έχει ωστόσο αποδειχθεί ότι οι λόγοι που οδήγησαν τον κοινοτικό νομοθέτη να εξαιρέσει με το σημερινό άρθρο 9 τις αγορές ύδατος από φορείς διανομής ύδατος εξακολουθούν να ισχύουν και επομένως δεν υπάρχει λόγος να τροποποιηθεί το κείμενο αυτό.

2.2. Ο τομέας των τηλεπικοινωνιών

2.2.1. Το κανονιστικό πλαίσιο για την απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών βασίζεται στο άρθρο 86, παράγραφος 3 [13] της συνθήκης ΕΚ (οδηγίες απελευθέρωσης) [14] και στο άρθρο 95 [15] της συνθήκης ΕΚ (οδηγίες εναρμόνισης [16]). Επιπλέον, κάθε επιχείρηση που παρέχει υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών υπόκειται στην απαγόρευση κάθε παρεμπόδισης, περιορισμού ή νόθευσης του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς όπως προβλέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 81, 82 και 86 [17] της συνθήκης ΕΚ.

[13] Πρώην άρθρο 90, παράγραφος 3.

[14] Οι ισχύουσες οδηγίες απελευθέρωσης είναι η οδηγία 90/388/ΕΟΚ της Επιτροπής της 28ης Ιουνίου 1990 σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, ΕΕ L 192, 24.7.1990, σ. 10. η οδηγία 94/46/ΕΚ της Επιτροπής της 13ης Οκτωβρίου 1994 για τροποποίηση των οδηγιών 88/301/ΕΟΚ και 90/388/ΕΟΚ σχετικά με τις δορυφορικές επικοινωνίες, ΕΕ L 268, 19.10.1994, σ. 15. η οδηγία 95/51/ΕΚ της Επιτροπής της 18ης Οκτωβρίου 1995 για τροποποίηση της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ ως προς την κατάργηση των περιορισμών στη χρήση των καλωδιακών τηλεοπτικών δικτύων για την παροχή ήδη ελευθερωμένων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, ΕΕ L 256, 26.10.1995, σ. 49. η οδηγία 96/2/ΕΚ της Επιτροπής της 13ης Οκτωβρίου 1994 για τροποποίηση της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ όσον αφορά τις κινητές και προσωπικές επικοινωνίες, ΕΕ L 20, 26.1.1996, σ. 59. η οδηγία 96/19/ΕΚ της Επιτροπής της 13ης Μαρτίου 1996 για τροποποίηση της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ όσον αφορά το πλήρες άνοιγμα των αγορών τηλεπικοινωνιών στον ανταγωνισμό, ΕΕ L 74, 22.3.1996, σ. 13.

[15] Πρώην άρθρο 100α.

[16] Οι οικείες ισχύουσες οδηγίες εναρμόνισης είναι η οδηγία 87/372/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 1987 σχετικά με τις ζώνες συχνότητας που θα διατεθούν για τη συντονισμένη εγκατάσταση πανευρωπαϊκών ψηφιακών κυψελωτών δημόσιων επίγειων κινητών επικοινωνιών στην Κοινότητα, ΕΕ L 196, 17.7.1987, σ. 85. η οδηγία 90/387/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1990 για τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών μέσω της εφαρμογής της παροχής ανοικτού δικτύου, ΕΕ L 192, 24.7.1990, σ. 1. η οδηγία 90/544/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 9ης Οκτωβρίου 1990 σχετικά με τις ζώνες συχνοτήτων που ορίζονται για τη συντονισμένη εγκατάσταση του πανευρωπαϊκού επίγειου δημόσιου συστήματος ραδιοτηλεειδοποίησης στην Κοινότητα, ΕΕ L 310, 9.11.1990, σ. 28. η οδηγία 91/287/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3ης Ιουνίου 1991 σχετικά με τη ζώνη συχνοτήτων που πρέπει να οριστεί για τη συντονισμένη εγκατάσταση ψηφιακών ευρωπαϊκών ασύρματων τηλεπικοινωνιών (DECT) στην Κοινότητα, ΕΕ L 144, 8.6.1991, σ. 45. η οδηγία 92/44/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 1992 σχετικά με την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου στις μισθωμένες γραμμές, ΕΕ L 165, 19.6.1992, σ. 27. η οδηγία 97/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 10ης Απριλίου 1997 σχετικά με κοινό πλαίσιο γενικών και ειδικών αδειών στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, ΕΕ L 117, 7.5.1997, σ. 15. η οδηγία 97/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Ιουνίου 1997 για τη διασύνδεση στο χώρο των τηλεπικοινωνιών προκειμένου να διασφαλισθεί καθολική υπηρεσία και διαλειτουργικότητα, με εφαρμογή των αρχών παροχής ανοικτού δικτύου (ONP), ΕΕ L 199, 26.7.1997, σ. 32. η οδηγία 97/51/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 6ης Οκτωβρίου 1997 για την τροποποίηση των οδηγιών του Συμβουλίου 90/387/ΕΟΚ και 92/44/ΕΟΚ με σκοπό την προσαρμογή τους στο ανταγωνιστικό περιβάλλον του τηλεπικοινωνιακού τομέα, ΕΕ L 295, 29.10.1997, σ. 23. η οδηγία 97/66/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1997 περί επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και προστασίας της ιδιωτικής ζωής στον τηλεπικοινωνιακό τομέα, ΕΕ L 24, 30.1.1998, σ. 1. η οδηγία 98/10/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 1998 για την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου (ΟΝΡ) στη φωνητική τηλεφωνία και για την καθολική υπηρεσία για τις τηλεπικοινωνίες σε ανταγωνιστικό περιβάλλον, ΕΕ L 101, 1.4.1998, σ. 24. η οδηγία 98/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 1998 σχετικά με τον τερματικό εξοπλισμό τηλεπικοινωνιών, τον εξοπλισμό δορυφορικών επίγειων σταθμών, καθώς και την αμοιβαία αναγνώριση της πιστότητας αυτών των εξοπλισμών ΕΕ L 74, 12.3.1998, σ. 1. και η οδηγία 98/61/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1998 για την τροποποίηση της οδηγίας 97/33/ΕΚ σε ό,τι αφορά τη φορητότητα των αριθμών και την προεπιλογή φορέα, ΕΕ L 268, 3.10.1998, σ. 37.

[17] Πρώην άρθρα 85, 86 και 90.

2.2.2. Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ, έτσι όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 96/19/ΕΚ, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίζεται σε οποιαδήποτε επιχείρηση το δικαίωμα παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών ή εγκατάστασης ή παροχής δικτύων τηλεπικοινωνιών που απαιτούνται για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 1998. Κατόπιν αίτησης, παραχωρείται πενταετής κατ' ανώτατο όριο συμπληρωματική περίοδος εφαρμογής της οδηγίας στα κράτη μέλη με λιγότερο ανεπτυγμένα δίκτυα και διετής περίοδος στα κράτη μέλη με πολύ μικρά δίκτυα.

Συμπληρωματικές περίοδοι για την εφαρμογή της οδηγίας χορηγήθηκαν σε πέντε κράτη μέλη. Τα κράτη αυτά είναι το Λουξεμβούργο [18] (1η Ιουλίου 1998), η Ισπανία [19] (1η Δεκεμβρίου 1998), η Ιρλανδία [20] και η Πορτογαλία [21] (1η Ιανουαρίου 2000) και η Ελλάδα [22] (31η Δεκεμβρίου 2000).

[18] Απόφαση 97/568/EΚ, ΕΕ L 234, 26.8.1997, σ. 7.

[19] Απόφαση 97/603/EΚ, ΕΕ L 243, 5.9.1997, σ. 48.

[20] Απόφαση 97/114/EΚ, ΕΕ L 41, 12.2.1997, σ. 8.

[21] Απόφαση 97/310/EΚ, ΕΕ L 133, 24.5.1997, σ. 19.

[22] Απόφαση 97/607/EΚ, ΕΕ L 245, 9.9.1997, σ. 6.

Στην τέταρτη έκθεσή της σχετικά με την εφαρμογή της κανονιστικής δέσμης των τηλεπικοινωνιών της 25ης Νοεμβρίου 1998, [23] γενική εκτίμηση της Επιτροπής ήταν ότι το μεγαλύτερο μέρος των μέτρων που προέβλεπε η δέσμη είχαν μεταφερθεί στις εθνικές νομοθεσίες και ότι τα εθνικά μέτρα που αντιστοιχούσαν στα κυριότερα κανονιστικά θέματα της δέσμης (εθνικές κανονιστικές αρχές, αδειοδότηση, διασύνδεση, καθολική υπηρεσία, τιμολόγια, αριθμοδότηση, συχνότητα) εφαρμόζονταν στην πράξη. Περαιτέρω πρόοδος επιβεβαιώθηκε στην πέμπτη έκθεση, της 10ης Νοεμβρίου 1999, για την εφαρμογή του πλέγματος κανονιστικών ρυθμίσεων στις τηλεπικοινωνίες [24].

[23] COM(98) 594 τελικό.

[24] COM(1999) 537 τελικό.

2.2.3. Η Επιτροπή δημοσίευσε πρόσκληση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [25] με την οποία καλούσε τους φορείς ανάθεσης του τομέα των τηλεπικοινωνιών να της κοινοποιήσουν τις υπηρεσίες που θεωρούσαν ότι εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 8 της αυτής οδηγίας. Βάσει των απαντήσεων, η Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 2, της εν λόγω οδηγίας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι δημόσιες συμβάσεις που αφορούσαν την πλειονότητα των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών στην πλειονότητα των κρατών μελών θεωρούνταν ήδη εξαιρεμένες από το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας.

[25] ΕΕ C 273, 2.9.1998, σ. 12.

Σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 2, και όπως επιβεβαίωσε το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [26], ο κατάλογος των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών τις οποίες θεωρεί η Επιτροπή ότι πληρούν τα κριτήρια του άρθρου 8, παράγραφος 1 δημοσιεύθηκε απλώς για λόγους ενημέρωσης στην Επίσημη Εφημερίδα [27]. Ωστόσο, πολλοί φορείς εκμετάλλευσης ζήτησαν υψηλότερου βαθμού ασφάλεια δικαίου, την οποία δεν μπορεί να προσφέρει ένας τέτοιος κατάλογος, ο οποίος δεν έχει νομική αξία, δημοσιεύεται δε απλώς και μόνο για λόγους ενημέρωσης.

[26] Υπόθεση C-392/93, The Queen κατά H. M. Treasury, ex parte British Telecommunications plc., απόφαση της 26ης Μαρτίου 1996, ΣΝΔ 1996, Ι-1631.

[27] ΕΕ C 156, 3.6.1999, σ. 3.

2.2.4. Η παρούσα πρόταση εξαιρεί επομένως τον τομέα των τηλεπικοινωνιών από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ. Προτείνεται να τεθούν σε ισχύ οι τροπολογίες ταυτόχρονα σε όλα τα κράτη μέλη, εφόσον η Επιτροπή είναι βέβαιη ότι η ταχεία πρόοδος της απελευθέρωσης θα συνεχιστεί και θα δώσει αποτελέσματα πριν ακόμα τεθεί σε ισχύ η παρούσα πρόταση. Η πεποίθηση αυτή επιβεβαιώνεται ως ένα βαθμό από το γεγονός ότι έχουν δημιουργηθεί συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού στην Ιρλανδία, στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία σε ορισμένες υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών σχεδόν ένα με δύο χρόνια πριν από την εκπνοή των προθεσμιών που είχαν φυσιολογικά προβλεφθεί.

2.2.5. Σήμερα οι οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις ρυθμίζουν δύο διαφορετικές πτυχές του τομέα των τηλεπικοινωνιών υπό την ευρεία έννοια.

Στην πραγματικότητα, οι αγορές που πραγματοποιούν οι φορείς που εκμεταλλεύονται οι ίδιοι ένα δίκτυο τηλεπικοινωνιών ή παρέχουν μια τηλεπικοινωνιακή υπηρεσία υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ.

Εξάλλου, όταν οι δημόσιες αρχές ή οι φορείς εκμετάλλευσης ενός άλλου τομέα της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ πραγματοποιούν αγορές τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, αυτές υπόκεινται a priori στις διατάξεις των οδηγιών 92/50/ΕΟΚ [28] και 93/38/ΕΟΚ. Ωστόσο οι οδηγίες αυτές εξαιρούν σήμερα από το πεδίο εφαρμογής τους την αγορά υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας, τηλετυπίας, κινητής ραδιοτηλεφωνίας, τηλεειδοποίησης και μεταδόσεων μέσω δορυφόρου. Ο λόγος θέσπισης των εξαιρέσεων κατά την έκδοση των προαναφερόμενων οδηγιών ήταν ότι οι εν λόγω υπηρεσίες συχνά μπορούσαν να παρέχονται από έναν μόνο πάροχο υπηρεσιών σε δεδομένη γεωγραφική ζώνη, λόγω απουσίας πραγματικού ανταγωνισμού και ύπαρξης ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων.

[28] Οδηγία 92/50/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 1992 για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων υπηρεσιών, ΕΕ L 209, 24.7.1992, σ. 1, όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά από την οδηγία 97/52/ΕΚ, ΕΕ L 328, 28.11.1997, σ. 1.

Με τη δημιουργία πραγματικού ανταγωνισμού στον τομέα, οι εξαιρέσεις αυτές δεν έχουν πλέον λόγο ύπαρξης. Προτείνεται επομένως να καταργηθούν οι εξαιρέσεις αυτές έτσι ώστε οι αγορές υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας, τηλετυπίας, κινητής ραδιοτηλεφωνίας, τηλεειδοποίησης και μεταδόσεων μέσω δορυφόρου να πραγματοιούνται σύμφωνα με τους συνήθεις κανόνες που ισχύουν για τις συμβάσεις υπηρεσιών, όπως συμβαίνει ήδη με άλλες υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών.

2.2.6. Σήμερα οι δημόσιες αρχές [29] που ασκούν μια δραστηριότητα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ οι δε αγορές τους για την άσκηση της εν λόγω δραστηριότητας εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής των «κλασικών» οδηγιών (92/50/ΕΟΚ για τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών, 93/36/ΕΟΚ [30] για τις συμβάσεις δημόσιων προμηθειών και 93/37/ΕΟΚ [31] για τις συμβάσεις δημόσιων έργων). Εάν οι «κλασικές» οδηγίες δεν είχαν τροποποιηθεί, οι προτεινόμενες τροπολογίες της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ θα είχαν ως συνέπεια οι δημόσιες αρχές να υπαχθούν πάλι στις «κλασικές» οδηγίες όσον αφορά τις αγορές τους οι οποίες συνδέονται με τη δραστηριότητά τους στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Ωστόσο, αντιβαίνει στη λογική των σημερινών οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις να πρέπει οι δημόσιες αρχές, οι οποίες - ακόμη και όταν δεν υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός στον τομέα των τηλεπικοινωνιών - υπόκεινται στις ελαστικότερες διατάξεις της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, να υπόκεινται στους αυστηρότερους κανόνες των «κλασικών» οδηγιών, επειδή έχει πλέον δημιουργηθεί πραγματικός ανταγωνισμός στον τομέα. Στην πρόταση που αποσκοπεί να αντικαταστήσει τις σημερινές «κλασικές» οδηγίες - η οποία υποβάλλεται παράλληλα με την παρούσα πρόταση - θεσπίζονται διατάξεις που εξακολουθούν να εξασφαλίζουν την εξαίρεση των δημόσιων αρχών από το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω οδηγιών για τις αγορές τους στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.

[29] Δηλαδή, το κράτος, οι περιφερειακές ή τοπικές αρχές, οι οργανισμοί δημοσίου δικαίου και οι ενώσεις που συγκροτούνται από μία ή περισσότερες από τις προαναφερόμενες αρχές ή οργανισμούς δημοσίου δικαίου. Βλέπε άρθρο 1 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ και αμετάβλητο το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο α), της παρούσας πρότασης.

[30] Οδηγία 93/36/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων δημόσιων προμηθειών, ΕΕ L 199, 9.8.1993, όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά από την οδηγία 97/52/ΕΚ, ΕΕ L 328, 28.11.1997, σ. 1.

[31] Οδηγία 93/37/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων δημόσιων έργων, ΕΕ L 199, 9.8.1993, σ. 54, όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά από την οδηγία 97/52/ΕΚ, ΕΕ L 328, 28.11.1997, σ. 1.

2.2.7. Εξάλλου, η παρούσα πρόταση δεν περιλαμβάνει (επομένως καταργεί) όλες τις σημερινές διατάξεις που εφαρμόζονται ειδικώς στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, όπως το σημερινό άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο δ), που ορίζει αυτή τη δραστηριότητα ως δραστηριότητα που εμπίπτει στην οδηγία 93/38/ΕΟΚ. τα ειδικά κατώτατα όρια που εφαρμόζονται στις αγορές των φορέων που δραστηριοποιούνται στον εν λόγω τομέα, καθώς και τις διατάξεις σχετικά με τη συμβουλευτική επιτροπή για τις συμβάσεις τηλεπικοινωνιών.

2.3. Άλλοι τομείς

2.3.1. Σήμερα η οδηγία 93/38/ΕΟΚ δεν περιέχει γενική διάταξη που να επιτρέπει - όσον αφορά το σύνολο των τομέων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της - να ληφθεί υπόψη η απελευθέρωση ενός επιμέρους τομέα.

Στην πραγματικότητα, σήμερα το προαναφερόμενο άρθρο 8 εφαρμόζεται αποκλειστικά στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Η οδηγία περιέχει και άλλες ειδικές διατάξεις. Έτσι, εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής της τους φορείς που παρέχουν στο κοινό υπηρεσίες μεταφορών με λεωφορείο όταν άλλοι φορείς μπορούν ελευθέρως να παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές, είτε γενικά είτε σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, με τους ίδιους όρους οι οποίοι ισχύουν για τους αναθέτοντες φορείς [32]. Εισάγει εξάλλου ένα ειδικό καθεστώς για τους φορείς που εκμεταλλεύονται μια γεωγραφική περιοχή με σκοπό την αναζήτηση, εξόρυξη ή συλλογή πετρελαίου, αερίου, άνθρακα ή άλλων στερεών καυσίμων. Το καθεστώς αυτό, το οποίο προβλέπεται από το άρθρο 3 της σημερινής οδηγίας, επιτρέπει στην Επιτροπή, υπό ορισμένους όρους που αφορούν τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης, να ορίζει ότι οι φορείς των κρατών μελών που έχουν υποβάλει αίτηση γι'αυτό το σκοπό δεν υπόκεινται στις λεπτομερείς διατάξεις της οδηγίας αλλά τηρούν απλώς την αρχή περί μη εισαγωγής διακρίσεων και ορισμένες υποχρεώσεις προκήρυξης διαγωνισμού για την ανάθεση συμβάσεων, καθώς και στατιστικές υποχρεώσεις.

[32] Άρθρο 2, παράγραφος 4 της σημερινής οδηγίας.

2.3.2. Σε κοινοτικό επίπεδο η απελευθέρωση ορισμένων τομέων εκτός του τομέα των τηλεπικοινωνιών έχει ξεκινήσει, ιδίως του τομέα της ενέργειας. Ωστόσο, επειδή η απελευθέρωση δεν έχει προχωρήσει τόσο όσο στον τομέα των τηλεπικοινωνιών υιοθετήθηκε διαφορετική λύση για τους άλλους τομείς. Στην πραγματικότητα αντί να εξαιρεθούν από τώρα οι τομείς αυτοί τελείως από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, γεγονός που θα προϋπέθετε ότι υπάρχουν ήδη συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού σε όλα τα κράτη μέλη, κρίθηκε σκοπιμότερο να θεσπιστεί ένας γενικός μηχανισμός που να επιτρέπει να εξαιρούνται οι αγορές αυτών των τομέων σταδιακά στο βαθμό που διαπιστώνεται κάθε φορά ότι οι εν λόγω αγορές εκτίθενται απευθείας στον ανταγωνισμό σε αγορές όπου η πρόσβαση δεν είναι περιορισμένη. Εννοείται ότι εάν έχει δημιουργηθεί πραγματικός ανταγωνισμός σε ένα συγκεκριμένο τομέα, η Επιτροπή επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να υποβάλει τροποποιημένη πρόταση για να τον εξαιρέσει από το πεδίο εφαρμογής. Ομοίως, εάν κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν πριν από την έγκριση της πρότασης, η Επιτροπή επιφυλάσσεται της δυνατότητάς της να λάβει με δική της πρωτοβουλία απόφαση απαλλαγής βάσει του άρθρου 29 της πρότασης.

2.3.3. Προκειμένου να μη συνυπάρχουν πολλές διατάξεις απαλλαγής ή εξαίρεσης από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας βάσει διαφορετικών όρων σχετικά με το άνοιγμα ενός συγκεκριμένου τομέα στον ανταγωνισμό ή σχετικά με τους όρους πρόσβασης στην άσκηση μιας συγκεκριμένης δραστηριότητας, προτείνεται να τροποποιηθεί το σημερινό άρθρο 2, παράγραφος 4, και το άρθρο 3 της σημερινής οδηγίας. Έτσι, οι φορείς που παρέχουν υπηρεσίες μεταφορών με λεωφορείο ή ασκούν δραστηριότητες αναζήτησης, εξόρυξης ή συλλογής πετρελαίου, αερίου, άνθρακα ή άλλων στερεών καυσίμων θα μπορούν να απαλλάσσονται από την εφαρμογή της οδηγίας υπό τους ίδιους όρους με εκείνους που ισχύουν για κάθε άλλο τομέα που καλύπτεται από την οδηγία.

Ωστόσο η πρόθεση δεν είναι να ενταχθούν πάλι στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας φορείς οι οποίοι σήμερα εξαιρούνται, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 4. Ομοίως, η τροπολογία του σημερινού άρθρου 3 θα γίνει με την επιφύλαξη των αποφάσεων 93/676/ΕΟΚ [33] και 97/367/ΕΚ [34]. Αυτό σημαίνει ότι οι αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται «στα ανοικτά» των Κάτω Χωρών και του Ηνωμένου Βασιλείου θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν το ειδικό καθεστώς που προβλέπεται σήμερα δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 2, εκτός εάν εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας με απόφαση η οποία έχει ληφθεί σύμφωνα με τον προτεινόμενο γενικό μηχανισμό. Ομοίως, οι φορείς οι οποίοι κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, σύμφωνα με το σημερινό άρθρο 2, παράγραφος 4, θα εξακολουθήσουν να εξαιρούνται.

[33] Απόφαση της Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 1993 με την οποία θεσπίζεται ότι η εκμετάλλευση γεωγραφικών περιοχών με σκοπό την αναζήτηση ή εξόρυξη πετρελαίου ή φυσικού αερίου δεν θεωρείται στις Κάτω Χώρες ως δραστηριότητα αναφερόμενη στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β), σημείο i) της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ του Συμβουλίου και ότι οι φορείς που ασκούν τις δραστηριότητες αυτές δεν θεωρούνται στις Κάτω Χώρες ότι απολαύουν ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 3, στοιχείο β) της εν λόγω οδηγίας. ΕΕ L 316, 17.12.1993, σ. 41.

[34] Απόφαση της Επιτροπής της 30ής Μαΐου 1997 με την οποία θεσπίζεται ότι η εκμετάλλευση γεωγραφικών περιοχών με σκοπό την αναζήτηση ή εξόρυξη πετρελαίου ή φυσικού αερίου δεν θεωρείται στο Ηνωμένο Βασίλειο ως δραστηριότητα αναφερόμενη στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β), σημείο i) της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ του Συμβουλίου και ότι οι φορείς που ασκούν τις δραστηριότητες αυτές δεν θεωρούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο ότι απολαύουν ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 3, στοιχείο β) της εν λόγω οδηγίας. ΕΕ L 156, 13.6.1997, σ. 55.

2.4. Ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα

2.4.1. Σήμερα τα ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα ορίζονται βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 3, της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, το οποίο προβλέπει ότι «ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα» είναι τα δικαιώματα που απορρέουν από άδεια που χορηγείται από αρμόδια αρχή του ενδιαφερομένου κράτους μέλους, μέσω οιασδήποτε νομοθετικής, κανονιστικής ή διοικητικής διάταξης που έχει ως αποτέλεσμα να ανατίθεται σε έναν ή περισσότερους φορείς ή άσκηση μιας δραστηριότητας. Ορίζεται εξάλλου ότι «ένας αναθέτων φορέας θεωρείται ότι απολαύει ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων ιδίως όταν:

α) για τις ανάγκες της κατασκευής των δικτύων ή της τοποθέτησης των εγκαταστάσεων κατά την έννοια της παραγράφου 2, ο εν λόγω φορέας μπορεί να κινήσει διαδικασία απαλλοτρίωσης υπέρ του δημοσίου ή σύσταση δουλείας, ή να χρησιμοποιήσει το έδαφος, το υπέδαφος και το χώρο τον υπερκείμενο της δημοσίας οδού προκειμένου να τοποθετήσει τον εξοπλισμό του δικτύου.

β) στην περίπτωση της παραγράφου 2, στοιχείο α), ο εν λόγω φορέας τροφοδοτεί με πόσιμο ύδωρ, ηλεκτρισμό, αέριο ή θερμότητα ένα δίκυτο του οποίου την εκμετάλλευση έχει αναλάβει φορέας που απολαύει ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων που χορηγούνται από αρμόδια αρχή του ενδιαφερομένου κράτους μέλους.»

2.4.2. Στην απόφασή του της 12ης Δεκεμβρίου 1996 το Δικαστήριο [35] δηλώνει ότι προκύπτει από το άρθρο 2 της οδηγίας 94/46/ΕΚ [36], η οποία τροποποιεί τους ορισμούς της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ [37], οι οποίοι επαναλαμβάνονται στο άρθρο 2, σημεία 1 και 2, της οδηγίας 90/387/ΕΟΚ [38], από το πραγματικό πλαίσιο εντός του οποίου θεσπίστηκαν οι οδηγίες 90/387/ΕΟΚ, 90/388/ΕΟΚ και 92/44/ΕΟΚ [39], καθώς και από τους στόχους των οποίων την επίτευξη επιδιώκουν, «ότι τα αναφερόμενα αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα πρέπει να νοούνται, γενικώς, ως τα δικαιώματα που χορηγούνται από τις αρχές ενός κράτους μέλους σε μια επιχείρηση ή σε περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων, σύμφωνα με κριτήρια τα οποία δεν είναι ούτε αντικειμενικά ούτε ανάλογα και δημιουργούν διακρίσεις και τα οποία επηρεάζουν σημαντικά την ικανότητα των άλλων επιχειρήσεων να εγκαθιστούν και να εκμεταλλεύονται τηλεπικοινωνιακά δίκτυα ή να παρέχουν τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες εντός του ιδίου κράτους, υπό συνθήκες κατ' ουσίαν αντίστοιχες.»

[35] The Queen κατά Secretary of State for Trade and Industry, ex parte British Telecommunications plc., υπόθεση c-302/94, Συλλογή Νομολογίας 1996 I-6417.

[36] Οδηγία 94/46/ΕΚ της Επιτροπής της 13ης Οκτωβρίου 1994 για τροποποίηση των οδηγιών 88/301/ΕΟΚ και 90/388/ΕΟΚ σχετικά με τις δορυφορικές επικοινωνίες, ΕΕ L 268, 19.10.1994, σ. 15.

[37] Οδηγία 90/388/ΕΟΚ της Επιτροπής της 28ης Ιουνίου 1990 σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, ΕΕ L 192, 24.7.1990, σ. 10.

[38] Οδηγία 90/387/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1990 για τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών μέσω της εφαρμογής της παροχής ανοικτού δικτύου, ΕΕ L 192, 24.7.1990, σ. 1.

[39] Οδηγία 92/44/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 1992 σχετικά με την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου στις μισθωμένες γραμμές, ΕΕ L 165, 19.6.1992, σ. 27.

Το Δικαστήριο προσθέτει ότι δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως χορήγηση ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων για την εγκατάσταση δημόσιων τηλεπικοινωνιακών δικτύων και, ενδεχομένως, για την παροχή δημόσιων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 1, της οδηγίας 90/387/ΕΟΚ η δυνατότητα την οποία έχουν οι οργανισμοί τηλεπικοινωνιών στους οποίους έχει χορηγηθεί άδεια να απολαύουν ορισμένων προνομίων, και ιδίως του δικαιώματος απόκτησης ακινήτων δι' απαλλοτριώσεως, εισόδου σε ακίνητα για ανίχνευση και απόκτησης ακινήτων διά συμβάσεως, ή να τοποθετούν εξοπλισμούς δικτύων επάνω ή κάτω από τη δημόσια οδό και να τοποθετούν μηχανήματα επί ιδιωτικού εδάφους με τη συναίνεση των ιδιοκτητών, εκτός εάν τους χορηγηθεί σχετική απαλλαγή με δικαστική απόφαση, κατά το μέτρο που τα προνόμια αυτά, «επειδή έχουν απλώς σκοπό να διευκολύνουν την εγκατάσταση των δικτύων από τους εν λόγω φορείς και τα οποία χορηγούνται ή μπορούν να χορηγηθούν σε όλους τους φορείς, δεν παρέχουν στους δικαιούχους ουσιώδες πλεονέκτημα σε σχέση με τους δυνητικούς ανταγωνιστές τους.»

Είναι γεγονός πως το Δικαστήριο ερμηνεύει μόνο την έννοια των «ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων» σε σχέση με τις προαναφερόμενες οδηγίες για τις τηλεπικοινωνίες και η ερμηνεία αυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί στον ορισμό που δίνουν για τα εν λόγω δικαιώματα άλλες οδηγίες, εφόσον το κείμενό τους δείχνει σαφώς ότι ο κοινοτικός νομοθέτης θέλησε ρητώς να δώσει διαφορετικό πεδίο εφαρμογής σε αυτή την έννοια ή όταν το νομοθετικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται ο ορισμός είναι διαφορετικό. Αυτή ακριβώς είναι η περίπτωση της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ. Κατά πρώτο λόγο οι διατάξεις του σημερινού άρθρου 2, παράγραφος 3, στοιχεία α) και β), δείχνουν σαφώς ότι ο ορισμός καλύπτει καταστάσεις οι οποίες σύμφωνα με τις οδηγίες για τις τηλεπικοινωνίες όπως τις ερμήνευσε το Δικαστήριο δεν συνιστούν ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα. Εξάλλου, ο γενικός ορισμός της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ συνοδεύεται από ένα σύνολο ειδικών διατάξεων [40] για την επανόρθωση ορισμένων καταστάσεων στις οποίες η εμβέλεια του ορισμού θα οδηγούσε σε ανεπαρκή αποτελέσματα.

[40] Βλέπε ιδίως το άρθρο 2, παράγραφος 5 και το άρθρο 6, παράγραφος 1 και, ως ένα ορισμένο βαθμό, τα άρθρα 2, παράγραφος 4, 7 και 8.

2.4.3. Ωστόσο είναι επιζήμιο να ορίζεται η ίδια έννοια με δύο τόσο διαφορετικούς τρόπους στην κοινοτική νομοθεσία που αφορά την εσωτερική αγορά υπό την ευρεία έννοια. Ενδείκνυται επομένως να αποσαφηνιστεί ο ορισμός των ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων στην οδηγία 93/38/ΕΟΚ.

Προτείνεται επομένως να τροποποιηθεί ο ορισμός των αποκλειστικών ή ειδικών δικαιωμάτων λαμβάνοντας υπόψη τον ορισμό που έδωσε το Δικαστήριο, ιδίως στην προαναφερόμενη υπόθεση C-302/94, η οποία εξετάσθηκε στο παραπάνω σημείο ΙΙΙ.2.4.2. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να μην υπόκεινται πλέον στην οδηγία οι αναθέτοντες φορείς οι οποίοι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της σημερινής οδηγίας αποκλειστικώς και μόνο επειδή θεωρείται ότι απολαύουν αποκλειστικών ή ειδικών δικαιωμάτων βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 3, στοιχείο α) ή β) [41].

[41] Βλέπε σημείο ΙΙ.2.4.1 παραπάνω και 14η αιτιολογική σκέψη της παρούσας πρότασης.

3. Η εισαγωγή μηχανισμών ηλεκτρονικών αγορών

3.1. Οι ευκαιρίες που προσφέρει η εμφάνιση των νέων τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών («ΤΠΕ») υπόσχονται πολλά όσον αφορά την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και το άνοιγμα των αγορών του δημοσίου. Στην Ανακοίνωσή της για τις δημόσιες συμβάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση της 11ης Μαρτίου 1998 η Επιτροπή έθεσε έναν ιδιαίτερα φιλόδοξο στόχο: το 25% του συνόλου των συμβάσεων θα πρέπει να συνάπτονται με ηλεκτρονικό μέσο το 2003. Σε αυτή την προοπτική κάλεσε το σύνολο των ενδιαφερόμενων φορέων να αναπτύξουν ένα τέτοιο σύστημα.

Τον προσανατολισμό αυτό συμμερίζονται πολυάριθμες παρεμβάσεις και αντιδράσεις, ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής των Περιφερειών.

Ο εν λόγω προσανατολισμός περιλαμβάνεται επίσης στα συμπεράσματα της προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας της 23ης και 24ης Μαρτίου 2000 στα οποία ζητείται από την Επιτροπή, από το Συμβούλιο και από τα κράτη μέλη «να λάβουν τα αναγκαία μέτρα ώστε, μέχρι το 2003, να καταστεί δυνατή η διενέργεια των κοινοτικών και των δημόσιων προμηθειών on line» [42].

[42] Βλέπε σημείο 17, τέταρτη περίπτωση των συμπερασμάτων.

Στο πλαίσιο της σημερινής νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις υπάρχει η δυνατότητα χρήσης ηλεκτρονικών μέσων, υπό ορισμένους όρους, για την υποβολή των προσφορών. Ωστόσο υπάρχουν διαδικασίες για τις οποίες δεν αναφέρεται η προσφυγή σε ηλεκτρονικά μέσα (όπως για τη διαβίβαση των προκηρύξεων) ή δεν επιτρέπεται (όπως για την επισπευσμένη διαδικασία των «κλασικών» οδηγιών).

Εξάλλου, η δυνατότητα αυτή επαφίεται σήμερα στα κράτη μέλη, τα οποία έχουν την ευχέρεια να επιτρέψουν και μέσα διαφορετικά από την απευθείας διαβίβαση ή την ταχυδρομική οδό. Η πρόταση αποσκοπεί να επιτρέψει στο μέλλον σε κάθε φορέα να αποφασίζει τη χρήση των ηλεκτρονικών μέσων και κανενός άλλου.

3.2. Εάν ορισμένοι φοβούνται ότι κάποιες επιχειρήσεις μπορεί να απομακρυνθούν από τις δημόσιες συμβάσεις που συνάπτονται ηλεκτρονικά λόγω της καθυστέρησης προσαρμογής τους στον τομέα των ηλεκτρονικών μέσων, η κατάσταση αυτή θα αλλάξει γρήγορα. Εφεξής η μεταβατική περίοδος κατά την οποία χρησιμοποιούνται εκ παραλλήλου υποχρεωτικά τα παραδοσιακά μέσα δεν φαίνεται απαραίτητη, δεδομένου ότι οι επιχειρήσεις θα έχουν εκ των πραγμάτων μια μεταβατική περίοδο λόγω των προθεσμιών έκδοσης της παρούσας οδηγίας και μεταφοράς της στην εθνική νομοθεσία.

Η δυνατότητα χρησιμοποίησης ηλεκτρονικών μέσων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, τη χρησιμοποίησή τους για τις επικοινωνίες και την ανταλλαγή πληροφοριών εξίσου με τα παραδοσιακότερα μέσα, με σκοπό να ευνοηθεί στο μέλλον η συχνότερη προσφυγή στα ηλεκτρονικά μέσα.

3.3. Τέλος, τα ηλεκτρονικά συστήματα σύναψης συμβάσεων μειώνουν σε σημαντικό βαθμό το χρόνο διεξαγωγής μιας διαδικασίας. Πράγματι, η ηλεκτρονική διαβίβαση επιτρέπει να μειωθεί η προθεσμία των 12 ημερών που είναι απαραίτητη κατά κανόνα σήμερα για τη διαβίβαση στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων και για τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα.

Η μέγιστη προθεσμία δημοσίευσης μπορεί επομένως να μειωθεί από 12 σε 5 ημέρες όταν οι προκηρύξεις στέλνονται με ηλεκτρονικά μέσα τα οποία πληρούν ορισμένες τεχνικές προδιαγραφές δημοσίευσης, αναφέρονται δε σε νέο παράρτημα (παράρτημα ΧΙΧ).

3.4. Η εισαγωγή ηλεκτρονικών μέσων κατέδειξε επίσης τη δυσκολία που μπορούν να δημιουργήσουν νομοθετικές διατάξεις οι οποίες παγιώνουν την προσφυγή σε ορισμένες τεχνικές όπως στη βάση δεδομένων TED.

Μπροστά στην ταχεία εξέλιξη των χρησιμοποιούμενων τεχνολογιών, η ρητή αυτή παραπομπή στη νομοθεσία προϋποθέτει τακτική ενημέρωση με τα νέα στοιχεία. Προκειμένου να αντιμετωπισθούν αυτές οι δυσκολίες προσαρμογής της νομοθεσίας, η παρούσα πρόταση δεν κάνει πλέον αναφορά σε συγκεκριμένα μέσα δημοσίευσης (-εων) στο διατακτικό της οδηγίας. Οι διατάξεις που αναφέρονται σε αναλυτικότερες τεχνικές προδιαγραφές δημοσίευσης θα συμπεριληφθούν σε νέο παράρτημα (παράρτημα ΧΙΧ).

3.5. Προκειμένου να μπορούν να προσαρμόζονται ταχύτερα οι διατάξεις αυτές στις τεχνολογικές εξελίξεις, προτείνεται να εκχωρηθεί στην Επιτροπή, η οποία θα επικουρείται από την επιτροπή που ορίζει το άρθρο 65, η αρμοδιότητα τροποποίησης του εν λόγω παραρτήματος για την προσαρμογή του στην τεχνολογική πρόοδο.

4. Τεχνικές προδιαγραφές

4.1. Οι διατάξεις που ισχύουν σήμερα όσον αφορά τις τεχνικές προδιαγραφές [43] έχουν ως στόχο να υποχρεώνουν του αγοραστές (του δημοσίου) να αναφέρονται σε ορισμένα μέσα που απαριθμούνται περιοριστικά για τον ορισμό των τεχνικών προδιαγραφών ούτως ώστε να μην υπάρχει πλεονέκτημα ούτε υπέρ ενός υποψηφίου ούτε υπέρ της εθνικής παραγωγής. Τα μέσα αυτά έχουν ως χαρακτηριστικά, αφενός, ότι είναι γνωστά εκ των προτέρων, διαφανή και διαθέσιμα σε όλους και, αφετέρου, ότι αποτελούν στο μέτρο του δυνατού εναρμονισμένες προδιαγραφές σε ευρωπαϊκό ή σε διεθνές επίπεδο. Μεταξύ των μέσων αυτών συγκαταλέγεται κατά πρώτο λόγο το πρότυπο που ακολουθείται, το οποίο πρέπει να είναι κατά προτίμηση ευρωπαϊκό, διεθνές ή, ελλείψει αυτών, εθνικό. Και άλλα μέσα που αναφέρονται ειδικότερα σε κάποιον τομέα (η ευρωπαϊκή τεχνική έγκριση ιδίως για τα προϊόντα του τομέα των δομικών κατασκευών, όπως προβλέπεται από την οδηγία 89/106/ΕΟΚ) έχουν επίσης επιλεγεί ως πιθανά σημεία αναφοράς.

[43] Οι οδηγίες για τις προμήθειες (93/36/ΕΟΚ), για τα έργα (93/37/ΕΟΚ), για τις υπηρεσίες (92/50/ΕΟΚ) περιέχουν ανάλογες διατάξεις σχετικά με τους κοινούς τεχνικούς κανόνες. Η οδηγία για τους «ειδικούς τομείς» (93/38/ΕΟΚ) περιέχει διατάξεις κατ'ουσίαν αντίστοιχες.

Η εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων των οδηγιών οδήγησε σε ορισμένες περιπτώσεις σε μια κατάσταση στην οποία το πρότυπο θεωρείται εκ των πραγμάτων υποχρεωτικό μέσο. οι διατάξεις αυτές μπορούν πράγματι να κατανοηθούν ως διατάξεις που περιορίζουν την επιλογή του αγοραστή να αγοράζει μόνο προϊόντα που τηρούν το πρότυπο.

Η ερμηνεία αυτή δεν συνάδει με την έννοια της «αναφοράς» - σύμφωνα με την οποία υπάρχουν και άλλες λύσεις συγκρίσιμες με τη λύση που δίνει το πρότυπο. επιπλέον καταλήγει να ευνοεί τις τυποποιημένες τεχνικές λύσεις εις βάρος άλλων λύσεων και νέων τεχνολογιών. Η ταχύτητα της τεχνικής απαρχαίωσης που γνωρίζουν ορισμένοι τομείς, σε συνδυασμό με την ερμηνεία σύμφωνα με την οποία η τήρηση του προτύπου είναι εκ των πραγμάτων υποχρεωτική είναι ιδιαίτερα επιζήμια όταν το πρότυπο εκ φύσεως καθυστερεί σε σχέση με την τεχνική πρόοδο (περίπτωση των τεχνολογιών των πληροφοριών).

4.2. Σε αυτές τις συνθήκες φαίνεται απαραίτητη η απλούστευση των διατάξεων αποσαφηνίζοντας, αφενός, σε ποιο βαθμό ισχύει η υποχρέωση «αναφοράς» και, αφετέρου, περιορίζοντας τις παραπομπές σε ειδικές διατάξεις σε ορισμένους τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες και τα δομικά έργα στους οποίους οφείλεται κατά ένα μέρος η πολυποκότητα των σημερινών κειμένων. Οι τροποποιήσεις αυτές ευνοούν επίσης μια προσέγγιση με την οποία εξασφαλίζεται πραγματικός ανταγωνισμός με τη συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων υποψηφίων και, ιδίως, περισσότερων καινοτομικών επιχειρήσεων.

Οι τροποποιήσεις που προβλέπονται ισχύουν για όλες τις αγορές προϊόντων, έργων και υπηρεσιών που διέπονται από τις λεγόμενες «κλασικές» οδηγίες καθώς και για εκείνες που διέπονται από την οδηγία για τους ειδικούς τομείς. Εξασφαλίζεται επίσης ταυτόσημη διατύπωση, συμβάλλοντας έτσι στην προσπάθεια απλούστευσης. Οι τροποποιήσεις αυτές θα επιτρέψουν στις αρχές και στους φορείς ανάθεσης να συγκεκριμενοποιήσουν τις απαιτήσεις τους όσον αφορά τις επιδόσεις διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα το κεκτημένο της ευρωπαϊκής τυποποίησης, αφού η αναφορά στα πρότυπα εξακολουθεί να υπάρχει ως δυνατότητα.

5. Ενίσχυση των διατάξεων σχετικά με τα κριτήρια ανάθεσης

5.1. Οι σημερινές διατάξεις της οδηγίας (άρθρο 34, παράγραφος 2) όσον αφορά τα κριτήρια ανάθεσης προβλέπουν ότι τα κριτήρια αυτά πρέπει να απαριθμούνται στην προκήρυξη που συνιστά το μέσο προκήρυξης του διαγωνισμού ή στη συγγραφή υποχρεώσεων «εάν είναι δυνατόν» κατά φθίνουσα σειρά σπουδαιότητας που τους προσδίδει ο αναθέτων φορέας.

Η διάταξη αυτή δεν είναι τόσο δεσμευτική όσον αφορά την αναφορά της φθίνουσας σειράς σπουδαιότητας. Κρίνεται επομένως απαραίτητο να αποσαφηνιστεί σε ποια έκταση είναι υποχρεωτική.

5.2. Επιπλέον, οι υπηρεσίες της Επιτροπής κατέληξαν να διαπιστώσουν στο πλαίσιο της διερεύνησης καταγγελιών ότι, ακόμη και όταν καταρτίζουν και υποδεικνύουν μια φθίνουσα σειρά σπουδαιότητας των κριτηρίων ανάθεσης, οι αναθέτοντες φορείς εξακολουθούν να έχουν σημαντική διακριτική ευχέρεια για την ανάθεση της σύμβασης. Πράγματι, όταν υποδεικνύει μια φθίνουσα σειρά σπουδαιότητας ο αναθέτων φορέας διατηρεί τη δυνατότητα κατά τη στιγμή της αξιολόγησης να δώσει στα κριτήρια μια συγκεκριμένη βαρύτητα και επομένως μια σχετική αξία την οποία δεν γνωρίζουν οι υποψήφιοι. Η έλλειψη διαφάνειας μπορεί να έχει ως συνέπεια ορισμένοι αναθέτοντες φορείς να επιφυλάσσουν για ένα ή περισσότερα κριτήρια μια απρόσμενη ή απρόβλεπτη σημασία, την οποία μπορεί να προσδώσουν ακόμη και μετά το άνοιγμα των προσφορών έτσι ώστε να ευνοηθεί η μία ή η άλλη προσφορά. Έτσι, όταν υπάρχουν 2 κριτήρια, η σειρά προτίμησης μπορεί να οδηγήσει σε σχετική αξία τόσο 90% όσο και 51% του πρώτου κριτηρίου. Γι'αυτό, όταν δεν υπάρχει γενικός κανόνας που να υποχρεώνει τη δήλωση της σχετικής αξίας των κριτηρίων το νωρίτερο δυνατό στη διάρκεια της διαδικασίας, η οριστική επιλογή του αναθέτοντα φορέα είναι δύσκολο να ελεγχθεί. Είμαστε επομένως υποχρεωμένοι να αναγνωρίσουμε ότι η απουσία γενικού κανόνα καταλήγει, στο κρίσιμο στάδιο της ανάθεσης της σύμβασης, να στερεί από τους κανόνες που διέπουν τα προηγούμενα στάδια της διαδικασίας ανάθεσης τη χρησιμότητά τους. Όλοι αυτοί οι κανόνες επιδιώκουν τον ίδιο στόχο, δηλαδή να εγγυηθούν το σεβασμό των δικαιωμάτων των υποψηφίων και ιδίως των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας.

Εφεξής, θα πρέπει να επιβληθεί η υποχρέωση αναφοράς της σχετικής στάθμισης του κάθε κριτηρίου το νωρίτερο δυνατό κατά τη διαδικασία ανάθεσης και λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιομορφίες των διαδικασιών που συνδέονται με τα διάφορα πιθανά μέσα προκήρυξης διαγωνισμού. Η στάθμιση μπορεί να λάβει διάφορες μορφές (ιδίως τη μορφή ποσοστών ή να εκφραστεί ως σχετικό μέρος σε σχέση με ένα άλλο κριτήριο).

Όποιο και αν είναι το μέσο προκήρυξης διαγωνισμού που χρησιμοποιείται, θα πρέπει να προσεχθεί να μη γίνει γνωστή η σχετική στάθμιση των κριτηρίων στους υποβάλλοντες προσφορά κατά την προετοιμασία των προσφορών τους.

6. Απλούστευση των κατώτατων ορίων

6.1. Σήμερα η οδηγία προβλέπει σημαντικό αριθμό κατώτατων ορίων και συγκεκριμένα κατώτατο όριο 5 εκατομμυρίων ευρώ [44] για τις συμβάσεις δημόσιων έργων που αναθέτουν φορείς οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε τομείς που δεν καλύπτονται από τη ΣΔΣ (τομείς αερίου και θερμότητας, εξόρυξης πετρελαίου και αερίου, εξόρυξης στερεών καυσίμων, σιδηροδρομικών μεταφορών - εκτός των αστικών σιδηροδρόμων - και τηλεπικοινωνιών). Από την άλλη πλευρά το κατώτατο όριο για τις συμβάσεις δημόσιων έργων που ανατίθενται από φορείς οι οποίοι δραστηριοποιούνται στους τομείς που καλύπτονται από τη ΣΔΣ (τομείς ύδατος, ηλεκτρισμού, αστικών μεταφορών, λιμένων και αερολιμένων) έχει ορισθεί σήμερα ως το ισόποσο σε ευρώ 5 εκατομμυρίων Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων (ΕΤΔ) [45], ποσό που αντιπροσωπεύει για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2000 έως 31 Δεκεμβρίου 2001, 5 358 153 ευρώ.

[44] Στην οδηγία, η οποία χρονολογείται πριν από τη μετάβαση στο ευρώ, εκφράζεται σε ecu. Προς υπενθύμιση, 1 ecu ισοτιμεί με 1 ευρώ.

[45] Το ΕΤΔ είναι μονάδα μέτρησης που ορίζεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και χρησιμοποιείται στη ΣΔΣ.

Όσον αφορά τις συμβάσεις δημόσιων προμηθειών, σήμερα το κατώτατο όριο είναι 600 000 ευρώ για τους φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, 400 000 ευρώ για τους φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς που δεν καλύπτονται από τη ΣΔΣ και το ισόποσο σε ευρώ 400 000 ΕΤΔ για τους φορείς που καλύπτονται από τη ΣΔΣ [46].

[46] 400 000 ΕΤΔ αντιστοιχούν σε 428 653 ευρώ για την περίοδο 1η Ιανουαρίου 2000 έως 31 Δεκεμβρίου 2001.

Όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών, η σημερινή κατάσταση είναι ακόμη πιο περίπλοκη. Πράγματι, το κατώτατο όριο είναι 600 000 ευρώ για τους αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και 400 000 ευρώ για τους αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς που δεν καλύπτονται από τη ΣΔΣ. Για τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών που συνάπτονται από αναθέτοντες φορείς οι οποίοι δραστηριοποιούνται στους τομείς που καλύπτονται από τη ΣΔΣ, το κατώτατο όριο είναι 400 000 ευρώ για τις συμβάσεις υπηρεσιών που απαριθμούνται στο παράρτημα XVI B και για τις συμβάσεις που αφορούν υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης, οι οποίες αναγράφονται στην κατηγορία 8 του παραρτήματος XVI Α, καθώς και για τις συμβάσεις υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών, οι οποίες αναγράφονται στην κατηγορία 5 του παραρτήματος XVI Α και των οποίων οι θέσεις στην ΚΤΠ (CPC) αντιστοιχούν στους αριθμούς αναφοράς ΚΤΠ 7524, 7525 και 7526. Για τις υπόλοιπες υπηρεσίες που απαριθμούνται στο παράρτημα XVI A, το κατώτατο όριο είναι το ισόποσο σε ευρώ 400 000 ΕΤΔ [47], όταν οι εν λόγω συμβάσεις ανατίθενται από φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς που καλύπτονται από τη ΣΔΣ.

[47] Αντιστοιχούν σε 428 653 ευρώ για την περίοδο 1η Ιανουαρίου 2000 έως 31 Δεκεμβρίου 2001.

6.2. Από τα προαναφερόμενα προκύπτει ότι τα σημερινά όρια κάθε άλλο παρά απλά και εύχρηστα είναι. Ένα μεταγενέστερο στοιχείο δυσκολεύει την κατανόηση και την εφαρμογή των σημερινών διατάξεων, συγκεκριμένα το γεγονός ότι αναφέρονται σε ποσά που εκφράζονται ως «ισόποσα σε ευρώ» Χ Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων και ότι ο υπολογισμός των ισόποσων αυτών δίνει κάθε άλλο παρά «στρογγυλά» αποτελέσματα. Επομένως είναι επιτακτική ανάγκη η απλούστευση των εν λόγω ορίων σε βαθμό που να συμβιβάζεται με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Κοινότητας.

6.3. Προτείνεται επομένως να απλουστευθούν τα κατώτατα όρια λαμβάνοντας επίσης υπόψη την πρόταση να εξαιρεθούν τελείως οι φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Πράγματι, η απλούστευση τοποθετείται σε διάφορα επίπεδα. Αφενός, τα κατώτατα όρια θα είναι τα ίδια για τις συμβάσεις που δεν εμπίπτουν στη ΣΔΣ και για τις συμβάσεις που εμπίπτουν σε αυτήν. Αφετέρου, όλα τα κατώτατα όρια εκφράζονται απευθείας σε ευρώ και στρογγυλοποιούνται στην εκατοντάδα χιλιάδα ευρώ κάτω από τα κατώφλια που προβλέπει η ΣΔΣ. Η απλούστευση αυτή οδηγεί σε δύο κατώτατα όρια:

-5 300 000 ευρώ για τις συμβάσεις δημόσιων έργων ανεξαρτήτως του τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται ο αναθέτων φορέας και

-400 000 ευρώ για τις συμβάσεις δημόσιων προμηθειών, για τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών και για τους διαγωνισμούς, ανεξαρτήτως του τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται ο αναθέτων φορέας και ανεξαρτήτως της υπηρεσίας.

6.4. Για τους αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς αερίου και θερμότητας, εξόρυξης πετρελαίου, αερίου και στερεών καυσίμων, σιδηροδρομικών μεταφορών εκτός των αστικών (δηλαδή στους τομείς που δεν καλύπτονται από τη ΣΔΣ), οι συνέπειες της πρότασης σε σύγκριση με τη σημερινή κατάσταση θα είναι:

-άνοδος του κατώτατου ορίου των 300 000 ευρώ για τις συμβάσεις δημόσιων έργων. Όσον αφορά τις συμβάσεις δημόσιων προμηθειών και τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών καθώς και τους διαγωνισμούς μελετών που ανατίθενται ή διοργανώνονται από φορείς οι οποίοι δραστηριοποιούνται στους ίδιους αυτούς τομείς, τα κατώτατα όρια δεν μεταβάλλονται.

6.5. Για τους αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς ύδατος, ηλεκτρισμού, αστικών μεταφορών, λιμένων και αερολιμένων (δηλαδή στους τομείς που καλύπτονται από τη ΣΔΣ), οι συνέπειες θα είναι:

-πτώση του κατώτατου ορίου των 58 153 ευρώ [48] για τις συμβάσεις δημόσιων έργων που ανατίθενται από τους προαναφερόμενους φορείς,

[48] Βάσει της ισοτιμίας μεταξύ ευρώ και ΕΤΔ που χρησιμοποιείται για τον ορισμό των κατώτατων ορίων της περιόδου 1η Ιανουαρίου 2000 έως 31 Δεκεμβρίου 2001.

-πτώση του κατώτατου ορίου των 28 653 ευρώ για τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών που αφορούν τις υπηρεσίες που απαριθμούνται στο παράρτημα XVI Α εκτός από τις υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης, οι οποίες αναγράφονται στην κατηγορία 8 του παραρτήματος XVI Α και από τις συμβάσεις υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών, οι οποίες αναγράφονται στην κατηγορία 5 του παραρτήματος XVI Α και των οποίων οι θέσεις στο CPV αντιστοιχούν στους αριθμούς αναφοράς ΚΤΠ(CPC) 7524, 7525 και 7526. Οι ίδιες συνέπειες ισχύουν όταν οι εν λόγω αναθέτοντες φορείς διοργανώνουν διαγωνισμούς μελετών σε σχέση με τις προαναφερόμενες υπηρεσίες.

-Όσον αφορά τις συμβάσεις δημόσιων προμηθειών και τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών που αφορούν τις υπηρεσίες που απαριθμούνται στο παράρτημα XVI Β και τις υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης, οι οποίες αναγράφονται στην κατηγορία 8 του παραρτήματος XVI Α, ή τις συμβάσεις υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών, οι οποίες αναγράφονται στην κατηγορία 5 του παραρτήματος XVI Α και των οποίων οι θέσεις στο CPV αντιστοιχούν στους αριθμούς αναφοράς ΚΤΠ(CPC) 7524, 7525 και 7526, τα κατώτατα όρια παραμένουν αμετάβλητα. Οι ίδιες συνέπειες ισχύουν όταν οι εν λόγω αναθέτοντες φορείς διοργανώνουν διαγωνισμούς μελετών σε σχέση με τις προαναφερόμενες υπηρεσίες.

7. Κοινό λεξιλόγιο για τις δημόσιες συμβάσεις

Η χρήση του Κοινού Λεξιλογίου για τις Δημόσιες Συμβάσεις (Common Procurement Vocabulary - CPV) αποτέλεσε αντικείμενο σύστασης της Επιτροπής το 1996 [49]. Η ονοματολογία αυτή αποτελεί εξέλιξη και βελτίωση των ονοματολογιών CPA και NACE υπό την έννοια ότι είναι επαρκέστερη όσον αφορά τις ιδιομορφίες του τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Από το 1996 το CPV χρησιμοποιείται συστηματικά σε κάθε προκήρυξη που δημοσιεύεται στο συμπλήρωμα της Επίσημης Εφημερίδας των Κοινοτήτων δυνάμει των οδηγιών για τον προσδιορισμό του αντικειμένου των συμβάσεων καθώς και για τη μετάφραση στις 11 επίσημες γλώσσες. έχει επίσης καταστεί απαραίτητο κριτήριο αναζήτησης για την επιλογή και τον εντοπισμό ευκαιριών συμβάσεων. Το CPV αναθεωρήθηκε στα τέλη του 1998 υπό το πρίσμα της εφαρμογής του στην πράξη και με βάση τις παρατηρήσεις από πλευράς χρηστών (αναθέτουσες αρχές και δυνητικοί προμηθευτές). Θα πρέπει στο εξής να αξιοποιηθεί πλήρως η ύπαρξη μιας ειδικής ονοματολογίας για τις δημόσιες συμβάσεις και να τροποποιηθούν οι διατάξεις των οδηγιών σχετικά με τη χρήση διάφορων ονοματολογιών (CPC, NACE και Συνδυασμένη Ονοματολογία) αντικαθιστώντας τες με το CPV φροντίζοντας ωστόσο να μη θιγεί το πεδίο εφαρμογής των οδηγιών (κατηγορίες υπηρεσιών των παραρτημάτων XVI A και XVI Β της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ). Η χρήση μόνο του CPV θα διευκολύνει τη διάδοση και την πρόσβαση στις πληροφορίες, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση της διαφάνειας και του ανοίγματος των δημόσιων συμβάσεων στην Ευρώπη. Παράλληλα με την παρούσα διαδικασία αναθεώρησης των οδηγιών, το CPV θα αποτελέσει αντικείμενο πρότασης κανονισμού του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου που θα το εγκρίνει επίσημα ως κοινοτική ονοματολογία εφαρμοστέα στις δημόσιες συμβάσεις και θα οργανώσει τη συντήρησή του (τον τρόπο αναθεώρησής του).

[49] Σύσταση 96/527/ΕΚ της Επιτροπής, της 30ής Ιουλίου 1996 σχετικά με τη χρήση του κοινού λεξιλογίου για τις δημόσιες συμβάσεις (CPV) στην περιγραφή του αντικειμένου της σύμβασης (ΕΕ L 222, 3.9.1996, σ. 10).

IV Αναλυση των αιτιολογικων σκεψεων και των αρθρων

Όταν οι τροποποιήσεις συνίστανται σε νέα αρίθμηση ή σε νέα αρίθμηση του άρθρου στο οποίο γίνεται αναφορά, οι διατάξεις θεωρούνται ως ουσιαστικά αμετάβλητες. Το ίδιο ισχύει για τις φραστικές τροποποιήσεις που δεν επηρεάζουν το περιεχόμενο ή το πεδίο εφαρμογής μιας διάταξης. Κατά συνέπεια, όταν υπάρχουν τροποποιήσεις αυτού του χαρακτήρα, αναφέρεται ότι η διάταξη είναι αμετάβλητη. Όσον αφορά τη δομή, η παρούσα πρόταση περιέχει επίσης έναν πίνακα περιεχομένων που δίνει μια συνολική εικόνα της αναδιευθέτησης των κειμένων.

1. Άρθρο 1 - Ορισμοί

1.1. Η υπάρχουσα εισαγωγική φράση ("για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοείται ως:") αντικαταστάθηκε από την παράγραφο 1 για να δοθεί καλύτερη δομή στο άρθρο αυτό. Παραμένει αμετάβλητο. Στις παραγράφους 2 και 7 η διατύπωση έγινε πιο ακριβής προκειμένου να ποσαφηνιστεί ότι ένας ή περισσότεροι πάροχοι υπηρεσιών, προμηθευτές ή εργολήπτες μπορούν να αποτελούν μέρη της ίδιας σύμβασης ή συμφωνίας-πλαισίου. Πρόθεση δεν είναι να αλλάξει η σημερινή κατάσταση που επιτρέπει σε έναν ή περισσότερους αναθέτοντες φορείς να είναι μέρη μιας σύμβασης ή συμφωνίας-πλαισίου. Οι διατάξεις αυτές αντιστοιχούν άλλωστε στο σημερινό άρθρο 1, παράγραφοι 4 και 5.

1.2. Οι παράγραφοι 3, 4 και 5 περιέχουν διατάξεις που επιτρέπουν να διακρίνονται οι μεικτές συμβάσεις, δηλαδή οι συμβάσεις που περιέχουν ταυτόχρονα στοιχεία προμηθειών και έργων, προμηθειών και υπηρεσιών ή υπηρεσιών και έργων.

Στην παράγραφο 3 το πρώτο εδάφιο αντιστοιχεί στο δεύτερο εδάφιο του σημερινού άρθρου 1, παράγραφος 4, ενώ το δεύτερο εδάφιο δεν αντιστοιχεί σε κανένα μέρος της οδηγίας. Αντιστοιχεί ωστόσο στο άρθρο 1, α της οδηγίας 93/36/ΕΟΚ.

Η παράγραφος 4 είναι καινούργια. Το πρώτο εδάφιο ωστόσο αποτελεί απλώς λογικό συμπέρασμα που βασίζεται στο ίδιο άρθρο 1, α της οδηγίας 93/36/ΕΟΚ. Το δεύτερο εδάφιο αντικατοπτρίζει το χαρακτήρα του «υπολοίπου» που έχει ο ορισμός για τις συμβάσεις υπηρεσιών στην οδηγία και λαμβάνει υπόψη τη διάταξη του σημερινού άρθρου 14, παράγραφοι 11 και 12.

Η παράγραφος 5 είναι καινούργια, αλλά βασίζεται στη δωδέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 92/50/ΕΟΚ και στη νομολογία του Δικαστηρίου, ιδίως στην απόφαση του Δικαστηρίου της 19ης Απριλίου 1994, «Gestion Hotelera» [50].

[50] Υπόθεση C-331/92, Συλλογή της Νομολογίας 1994, σελίδα I-1329.

Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 6 βασίζεται στο σημερινό άρθρο 1, παράγραφος 6, τελευταία φράση, αλλά έχει επεκταθεί στους εργολήπτες και στους προμηθευτές για να καταστεί σαφές ότι αυτές οι έννοιες πρέπει να ερμηνεύονται κατά τον ίδιο τρόπο. Έχει εισαχθεί μια καινούργια έννοια, η έννοια του οικονομικού φορέα. Δεν επιφέρει ουσιαστικές τροποποιήσεις, αλλά συμβάλλει στην απλούστευση του κειμένου πολλών άλλων διατάξεων της παρούσας πρότασης επιτρέποντας να υποκαθιστά η αναφορά στους «οικονομικούς φορείς» την αναφορά στους «προμηθευτές, εργολήπτες και παρόχους υπηρεσιών».

1.3. Το τρίτο εδάφιο αντιστοιχεί στο πρώτο μέρος της σημερινής παραγράφου 6 και παραμένει αμετάβλητο.

1.4. Οι παράγραφοι 8 και 9 είναι αμετάβλητες.

1.5. Στη νέα διάταξη της παραγράφου 10 εισάγεται ένας ορισμός του «ηλεκτρονικού μέσου». Πρόκειται για προσαρμογή του ορισμού που περιέχει η πρόταση της Επιτροπής για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Εξάλλου, στη νέα παράγραφο 11 ο όρος «γραπτώς» που αναφέρεται πολλές φορές μέσα στην οδηγία διευκρινίζεται έτσι ώστε να καλύπτει επίσης τα ηλεκτρονικά μηνύματα. Τέλος, η νέα παράγραφος 12 προσδιορίζει το CPV.

2. Άρθρο 2 - Ορισμός των φορέων που καλύπτει η οδηγία.

2.1. Η παράγραφος 1, που αντιστοιχεί στο άρθρο 1, παράγραφοι 1 και 2 της σημερινής οδηγίας, και η παράγραφος 2, που αντιστοιχεί στο άρθρο 2, παράγραφος 1, είναι αμετάβλητες.

2.2. Η παράγραφος 3 είναι καινούργια. Περιέχει ένα νέο ορισμό της έννοιας των αποκλειστικών ή ειδικών δικαιωμάτων. Οι λόγοι αυτής της τροποποίησης έχουν εκτεθεί στα σημεία III.2.4.1 έως III.2.4.3 παραπάνω.

3. Άρθρο 3 - Διατάξεις για το αέριο, τη θερμότητα και τον ηλεκτρισμό.

Το άρθρο παραμένει αμετάβλητο. Η παράγραφος 1 αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 2, παράγραφος 2, α, iii, και η παράγραφος 2 στο άρθρο 2, παράγραφος 5, β. Η παράγραφος 3 αντιστοιχεί, από την πλευρά της, στο άρθρο 2, παράγραφος 2, α, ii, και η παράγραφος 4 στο άρθρο 2, παράγραφος 5, α.

4. Άρθρο 4 - Διατάξεις για το ύδωρ.

Το άρθρο παραμένει αμετάβλητο. Η παράγραφος 1 αντιστοιχεί στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α), σημείο i). η παράγραφος 2 στο άρθρο 6, παράγραφος 2, και η παράγραφος 3 της παρούσας πρότασης στο σημερινό άρθρο 2, παράγραφος 5, στοιχείο α). Βλέπε επίσης σημείο II.1.3.

5. Άρθρο 5 - Διατάξεις για τις υπηρεσίες μεταφορών.

5.1 Η πρώτη παράγραφος είναι αμετάβλητη και αντιστοιχεί στο άρθρο 2, παράγραφος 2, γ.

5.2. Η παράγραφος 2 είναι καινούργια και εξηγείται στο σημείο III.2.3.3 παραπάνω.

6. Άρθρο 6 - Διατάξεις για την αναζήτηση, συλλογή και εξόρυξη πετρελαίου, αερίου, άνθρακα και άλλων στερεών καυσίμων καθώς και διατάξεις για τους λιμένες και τους αερολιμένες.

Το άρθρο αυτό, που παραμένει αμετάβλητο, αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 2, παράγραφος 2, β.

7. Άρθρο 7 - Κατάλογοι φορέων.

Πέρα από την απάλειψη της αναφοράς στο σημερινό παράρτημα Χ που αφορά τους φορείς οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (βλέπε σημείο III.2.2), η διάταξη παραμένει αμετάβλητη σε σχέση με το σημερινό άρθρο 2, παράγραφος 6.

8. Άρθρο 8 - Οι συμβάσεις που αφορούν πολλές δραστηριότητες.

8.1. Το άρθρο 8 πραγματεύεται μια άλλη περίπτωση σύμβασης, συγκεκριμένα, την περίπτωση κατά την οποία η ίδια σύμβαση προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για τη διεξαγωγή πολλών δραστηριοτήτων - παραδείγματος χάριν, για την αγορά πολλών φωτοτυπικών μηχανημάτων που θα εγκατασταθούν και θα χρησιμοποιηθούν σε κτίριο στο οποίο στεγάζεται η διοίκηση ενός φορέα διανομής αερίου και ηλεκτρισμού. Εάν στην περίπτωση αυτή μπορεί να διαιρεθεί η σύμβαση, δηλαδή να συναφθεί μια χωριστή σύμβαση για τα φωτοτυπικά μηχανήματα που προορίζονται για τη διοίκηση της διανομής αερίου και μια άλλη για το «μέρος ηλεκτρισμός», η παράγραφος 1 καθιστά ανεφάρμοστο το άρθρο και εφαρμόζονται οι κανόνες που εφαρμόζονται στους φορείς διανομής αερίου και ηλεκτρισμού αντιστοίχως.

8.2. Εάν το παράδειγμα αλλάξει και γίνει αγορά ενός τηλεφωνικού κέντρου από τον ίδιο φορέα και εάν είναι δυνατό να καταδειχθεί ότι οι περισσότερες τηλεφωνικές επικοινωνίες έχουν να κάνουν με τη διανομή ηλεκτρισμού παρά με τη διανομή αερίου, τότε η σύμβαση θα ακολουθήσει τους κανόνες που ισχύουν για τους φορείς διανομής ηλεκτρισμού. Ας υποθέσουμε τώρα ότι η διανομή ηλεκτρισμού γίνεται σε συνθήκες τέτοιες ώστε η εν λόγω δραστηριότητα εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής δυνάμει του νέου άρθρου 29 (βλέπε σημείο IV.29), ενώ η διανομή αερίου εξακολουθεί να διέπεται από την οδηγία. Ας υποθέσουμε επίσης ότι είναι αντικειμενικώς αδύνατον να διαπιστωθεί εάν το τηλεφωνικό κέντρο προορίζεται κυρίως για τη μία ή για την άλλη δραστηριότητα. τότε, ως συνέπεια της παραγράφου 2 η σύμβαση θα πρέπει να συναφθεί σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας. Η διάταξη αυτή καθώς και η παράγραφος 3 βασίζεται αναλογικά στην απόφαση του Δικαστηρίου της 5ης Δεκεμβρίου 1989, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά της Ιταλικής Δημοκρατίας, «τομέας πληροφορικής», υπόθεση C-3/88 [51].

[51] Συλλογή της Νομολογίας 1989, σελίδα 4035.

8.3. Η κατάσταση την οποία αφορά η παράγραφος 3 θα μπορούσε να είναι, για παράδειγμα, η κατάσταση ενός οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης ο οποίος, πέρα από τα «συνήθη» καθήκοντα της διοίκησης του δήμου ή της κοινότητας, διαχειρίζεται με το δικό του προσωπικό την υπηρεσία μεταφορών με λεωφορείο στην επικράτειά του.

9. Άρθρο 9 - Ισότητα μεταχείρισης, απαγόρευση διακρίσεων και διαφάνεια.

Η απαγόρευση διακρίσεων που περιέχει το σημερινό άρθρο 4, παράγραφος 2, είναι αμετάβλητη. Έχει προστεθεί η τήρηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης και της αρχής της διαφάνειας. Πράγματι, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, «η γενική αρχή της ίσης μεταχείρισης, της οποίας ιδιαίτερη έκφραση αποτελεί η απαγόρευση των διακρίσεων με βάση την ιθαγένεια, είναι μία από τις θεμελιώδεις αρχές του κοινοτικού δικαίου. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, ανάλογες καταστάσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με διαφορετικό τρόπο, εκτός αν η διαφορετική αντιμετώπιση δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους». Το γεγονός ότι η διάταξη αυτή τοποθετείται στον Τίτλο Ι απλώς καθιστά σαφές ότι η θεμελιώδης αυτή αρχή της νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις ισχύει εξίσου για τις συμβάσεις και για τους διαγωνισμούς μελετών.

10. Άρθρο 10 - Οι κοινοπραξίες οικονομικών φορέων.

Το άρθρο είναι αμετάβλητο σε σχέση με το σημερινό άρθρο 33.

11. Άρθρο 11 - Όροι που προβλέπονται από τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

Το άρθρο, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 42α, είναι αμετάβλητο.

12. Άρθρο 12 - Εμπιστευτικότητα.

Σε σχέση με το σημερινό άρθρο 4, παράγραφοι 3 και 4, η διάταξη είναι αμετάβλητη.

13. Άρθρο 13 - Οι συμφωνίες-πλαίσια.

Το νέο άρθρο, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 5, είναι αμετάβλητο.

14. Άρθρο 14 - Το πεδίο εφαρμογής.

Όπως εξηγήθηκε στο σημείο II.1.2 παραπάνω, έχουν ενσωματωθεί «εισαγωγικά» άρθρα, στην περίπτωση αυτή δε, για την αποσαφήνιση του πεδίου εφαρμογής. Το νέο άρθρο δεν μεταβάλλει το πεδίο εφαρμογής των νομικών υποχρεώσεων.

15. Άρθρο 15 - Τα κατώτατα όρια των συμβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής.

Με σκοπό την απλούστευση της οδηγίας, το παρόν άρθρο περιέχει τα νέα κατώτατα όρια, τα οποία εξηγούνται στο σημείο III.6 παραπάνω. Αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 14, παράγραφος 1.

16. Άρθρο 16 - Μέθοδοι υπολογισμού της αξίας των συμφωνιών-πλαισίων και των συμβάσεων.

16.1. Η παράγραφος 1 αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 14, παράγραφος 13. Παρέμεινε αμετάβλητη. Ο τίτλος καθιστά σαφές ότι πρόκειται για γενική αρχή που ισχύει για όλες τις συμβάσεις, δηλαδή τόσο για τις συμβάσεις έργων, όσο και για τις συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών.

16.2. Η παράγραφος 2, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 14, παράγραφος 9, είναι αμετάβλητη και τοποθετήθηκε στο άρθρο αυτό γενικής εφαρμογής, δεδομένου ότι εφαρμόζεται ανεξάρτητα από τις συμφωνίες-πλαίσια που αφορούν έργα, προμήθειες ή υπηρεσίες.

16.3. Για σκοπούς απλούστευσης και διευκόλυνσης της χρήσης τους οι διάφοροι κανόνες που αφορούν την εκτίμηση της αξίας των συμβάσεων έχουν συγκεντρωθεί έτσι ώστε να βρίσκει κανείς όλους τους κανόνες που ισχύουν ειδικά για τις συμβάσεις έργων στο άρθρο 17, προμηθειών στο άρθρο 18 και υπηρεσιών στο άρθρο 19. Όπως δηλώνεται στο σημείο IV.16.1 παραπάνω, το άρθρο 15 ισχύει.

17. Άρθρο 17 - Υπολογισμός της αξίας των συμβάσεων έργων.

Η παράγραφος 1 αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 14, παράγραφος 11. η παράγραφος 2 αντιστοιχεί στη σημερινή διάταξη του άρθρου 14, παράγραφος 12. Η παράγραφος 3 αντιστοιχεί στο πρώτο εδάφιο του σημερινού άρθρου 14, παράγραφος 10, ενώ η παράγραφος 4 αντιστοιχεί στις σημερινές διατάξεις του δεύτερου εδαφίου του ίδιου άρθρου 14, παράγραφος 10. Το άρθρο 17, παραμένει αμετάβλητο.

18. Άρθρο 18 - Υπολογισμός της αξίας των συμβάσεων προμηθειών.

Η παράγραφος 1 αντιστοιχεί στις σημερινές διατάξεις του άρθρου 14, παράγραφος 10, πρώτη και δεύτερη φράση του δευτέρου εδαφίου και η παράγραφος 2 στο σημερινό άρθρο 14, παράγραφος 6. Οι διατάξεις της παραγράφου 3 αντιστοιχούν στις σημερινές διατάξεις του άρθρου 14, παράγραφος 7, ενώ οι διατάξεις της παραγράφου 4 στο σημερινό άρθρο 14, παράγραφος 4, και, τέλος, η παράγραφος 5 αντιστοιχεί στις διατάξεις του σημερινού άρθρου 14, παράγραφος 8. Οι διατάξεις αυτές είναι αμετάβλητες.

19. Άρθρο 19 - Υπολογισμός της αξίας των αγορών υπηρεσιών.

19.1. Η παράγραφος 1 αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 14, παράγραφος 2. Το γεγονός ότι γίνεται αναφορά μόνο στις διατάξεις των παραγράφων 2 έως 7 και όχι στις διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 16, δεν συνεπάγεται τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας. Μια ρητή αναφορά στο άρθρο 16 μόνο στην περίπτωση των συμβάσεων υπηρεσιών θα μπορούσε να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι το άρθρο αυτό δεν ισχύει για τις συμβάσεις έργων ή προμηθειών τη στιγμή που, όπως δηλώνεται στα σημεία IV.16.1 και 16.2, πρόκειται για γενικές διατάξεις, που ισχύουν για όλα τα είδη συμβάσεων και για όλες τις συμφωνίες είτε αυτές αφορούν υπηρεσίες είτε προμήθειες είτε έργα.

19.2. Οι διατάξεις της παραγράφου 3 αντιστοιχούν στις σημερινές διατάξεις του άρθρου 14, παράγραφος 10, πρώτη και δεύτερη φράση του δευτέρου εδαφίου, και η παράγραφος 3 στο σημερινό άρθρο 14, παράγραφος 6. Οι διατάξεις της παραγράφου 4 αντιστοιχούν στις σημερινές διατάξεις του άρθρου 14, παράγραφος 7, ενώ η παράγραφος 5 αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 14, παράγραφος 8. Οι διατάξεις της παραγράφου 6 αντιστοιχούν στις διατάξεις του σημερινού άρθρου 14, παράγραφος 3, και, τέλος, η παράγραφος 7 αντιστοιχεί στις σημερινές διατάξεις του άρθρου 14, παράγραφος 5. Το άρθρο 19 είναι αμετάβλητο.

20. Άρθρο 20 - Συμβάσεις που συνάπτονται με σκοπό τη μεταπώληση ή τη μίσθωση σε τρίτους.

Το άρθρο αυτό, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 7, παραμένει αμετάβλητο. Η θέση του στη νέα δομή αποσαφηνίζει ότι εφαρμόζεται σε όλους τους αναθέτοντες φορείς, ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος τους και της δραστηριότητας που ασκούν, και σε όλα τα είδη συμβάσεων (έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών).

21. Άρθρο 21 - Συμβάσεις που συνάπτονται με σκοπούς άλλους από την άσκηση μιας από τις αναφερόμενες δραστηριότητες, ή για την άσκηση μιας τέτοιας δραστηριότητας σε τρίτη χώρα.

Το άρθρο αυτό, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, παραμένει αμετάβλητο. Η θέση του στη νέα δομή αποσαφηνίζει ότι εφαρμόζεται σε όλους τους αναθέτοντες φορείς, ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος τους και της δραστηριότητας που ασκούν, και σε όλα τα είδη συμβάσεων (έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών).

22. Άρθρο 22 - Απόρρητες συμβάσεις ή συμβάσεις που απαιτούν ειδικά μέτρα ασφαλείας.

Το άρθρο αυτό, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 10, παραμένει αμετάβλητο. Η θέση του στη νέα δομή αποσαφηνίζει ότι εφαρμόζεται σε όλους τους αναθέτοντες φορείς, ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος τους και της δραστηριότητας που ασκούν, και σε όλα τα είδη συμβάσεων (έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών).

23. Άρθρο 23 - Συμβάσεις που συνάπτονται δυνάμει διεθνών κανόνων.

Στη διάταξη του σημείου α) η αναφορά στις συμβάσεις που συνάπτονται από αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και η αναφορά στη συμβουλευτική επιτροπή για τις συμβάσεις τηλεπικοινωνιών καταργήθηκε για τους λόγους που εξηγούνται στο σημείο ΙΙΙ.2.2 παραπάνω. Το άρθρο, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 12, είναι κατά τα άλλα αμετάβλητο. Βλέπε επίσης σημείο IV.60 παρακάτω.

24. Άρθρο 24 - Συμβάσεις που αφορούν ορισμένες υπηρεσίες που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής. Παράρτημα XVI Α.

Η διάταξη του σημερινού άρθρου 1, παράγραφος 4, γ, ii, που εξαιρεί τις συμβάσεις υπηρεσιών οι οποίες έχουν ως αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας, τηλετυπίας, κινητής ραδιοτηλεφωνίας, τηλεειδοποίησης και μεταδόσεων μέσω δορυφόρου, δεν περιλαμβάνεται. Το αποτέλεσμα αυτής της αλλαγής, σε συνδυασμό με την κατάργηση της υποσημείωσης 2 στο παράρτημα XVI Α, είναι ότι στο εξής οι αναθέτοντες φορείς που εμπίπτουν στην οδηγία 93/38/ΕΟΚ θα εφαρμόζουν τις κανονικές διατάξεις που αφορούν τις συμβάσεις υπηρεσιών όταν αγοράζουν, για παράδειγμα, υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας (σταθερής). Αυτού του είδους οι υπηρεσίες επομένως πρέπει να αποκτώνται ύστερα από διαγωνισμό, εκτός εάν η προσφυγή σε διαδικασία χωρίς προκήρυξη διαγωνισμού επιτρέπεται σύμφωνα με τις εξαιρέσεις που απαριθμούνται εξαντλητικά στο άρθρο 39, παράγραφος 3, της παρούσας πρότασης. Βλέπε επίσης σημείο IΙ.2.2.4 παραπάνω.

Το άρθρο, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 1, παράγραφος 4, στοιχείο γ), σημεία i) και iii) έως vi), και το παράρτημα είναι αμετάβλητα όσον αφορά τα υπόλοιπα.

25. Άρθρο 25 - Συμβάσεις υπηρεσιών που ανατίθενται βάσει αποκλειστικού δικαιώματος.

Το άρθρο, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 11, είναι αμετάβλητο. Η αναφορά του σημερινού άρθρου 11 στις «αναθέτουσες αρχές κατά την έννοια του άρθρου 1, στοιχείο β), της οδηγίας 92/50/ΕΟΚ ...» έχει αντικατασταθεί από την αναφορά στις «αναθέτουσες αρχές κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο α)» της παρούσας πρότασης με σκοπό να διευκολυνθεί η ανάγνωση της διάταξης. Αυτό δεν μεταβάλλει καθόλου την ουσία, δεδομένου ότι ο ορισμός των δύο αυτών εννοιών είναι ταυτόσημος.

26. Άρθρο 26 - Συμβάσεις υπηρεσιών που ανατίθενται σε μια συνδεδεμένη επιχείρηση ή σε αναθέτοντα φορέα που αποτελεί μέρος κοινής επιχείρησης.

Το άρθρο αυτό παραμένει αμετάβλητο. Οι παράγραφοι 1 και 3 αντιστοιχούν στο σημερινό άρθρο 13. Ο ορισμός της συνδεδεμένης επιχείρησης, που υπάρχει στο άρθρο 1, παράγραφος 3, της σημερινής οδηγίας, ενσωματώθηκε στο νέο αυτό άρθρο για τη διευκόλυνση της ανάγνωσης, δεδομένου ότι η έννοια αυτή δεν χρησιμεύει παρά μόνο στο πλαίσιο του άρθρου 26 της παρούσας πρότασης. Η θέση της εξαίρεσης αυτής στη νέα δομή αποσαφηνίζει ότι εφαρμόζεται σε όλους τους αναθέτοντες φορείς, ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος τους και της δραστηριότητας που ασκούν, αλλά μόνο στις συμβάσεις υπηρεσιών.

27. Άρθρο 27 - Συμβάσεις που συνάπτονται από ορισμένους αναθέτοντες φορείς για την αγορά ύδατος.

Η παράγραφος 1, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 9, παράγραφος 1 α), τροποποιήθηκε μόνο και μόνο για να διευκρινιστεί ότι η αναφορά στα παραρτήματα δεν νοείται ως αναφορά στους φορείς που κατονομάζονται στα εν λόγω παραρτήματα, αλλά ως αναφορά στις δραστηριότητες που ορίζονται στα εν λόγω παραρτήματα.

27.1. Η θέση της διάταξης αυτής στη νέα δομή αποσαφηνίζει ότι εφαρμόζεται μόνο στους φορείς που αναφέρονται ρητά στο ίδιο το άρθρο.

27.2 Η νέα διάταξη δεν περιλαμβάνει την απαλλαγή που προβλέπει το σημερινό άρθρο 9, παράγραφος 1 β). Πράγματι, το άρθρο 9, παράγραφος 1 β), εξαιρεί σήμερα από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας τις συμβάσεις για την αγορά ενέργειας (ή καυσίμων που προορίζονται για την παραγωγή ενέργειας) όταν πραγματοποιούνται από φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας υπό την ευρεία έννοια. Όπως αναφέρεται στη 17η αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, η απαλλαγή αυτή είχε εισαχθεί προκειμένου να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι δεν υπήρχε απελευθέρωση, ιδίως στον τομέα του ηλεκτρισμού.

Δεδομένου ότι η εν λόγω αγορά ηλεκτρισμού είναι σήμερα απελευθερωμένη, η απαλλαγή αυτή καταργείται. Η τροπολογία συνεπάγεται ότι οι αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της παραγωγής ενέργειας θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις διατάξεις της οδηγίας (δηλαδή, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων, θα πρέπει να δημοσιεύουν προκήρυξη για την υποβολή προσφορών) όταν ξεκινούν μια διαδικασία σύναψης σύμβασης για την προμήθεια ενέργειας (ή καυσίμων που προορίζονται για την παραγωγή ενέργειας) η οποία είναι απαραίτητη για τη δική τους παραγωγή ενέργειας. Θα πρέπει ωστόσο να υπογραμμιστεί ότι εάν το προς προμήθεια «προϊόν» είναι εισηγμένο στο χρηματιστήριο και αγοράζεται από αγορά πρώτων υλών - αγορά spot - ο αγοραστής επωφελείται από την παρέκκλιση που επιτρέπει να πραγματοποιούνται τέτοιες αγορές χωρίς τη διαδικασία προηγούμενης πρόσκλησης υποβολής προσφορών.

Η τροπολογία αυτή επιτρέπει επίσης να αποφεύγονται καταστάσεις κατά τις οποίες θα θεμελιωνόταν, σύμφωνα με το νέο άρθρο 29, η ύπαρξη επαρκούς ελεύθερου ανταγωνισμού σε ένα δεδομένο τομέα προκειμένου να επιτραπεί στους φορείς που δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο τομέα να απαλλαγούν από την εφαρμογή των κανόνων της οδηγίας, διατηρώντας ταυτόχρονα μια απαλλαγή βάσει της απουσίας ανταγωνισμού για τα αγαθά που θα παρήγαγαν οι εν λόγω φορείς.

27.3. Η παράγραφος 2, που αντιστοιχεί στη σημερινή παράγραφο 2 του άρθρου 9, είναι αμετάβλητη.

28. Άρθρο 28 - Συμβάσεις που υπόκεινται σε ειδικό καθεστώς.

Υπό ορισμένους όρους που αφορούν τη χορήγηση άδειας για την άσκηση της δραστηριότητας για την οποία πρόκειται, το άρθρο 3 επιτρέπει στην Επιτροπή, κατόπιν αίτησης των κρατών μελών, να αποφασίσει ότι οι αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις των λεπτομερών κανόνων διαδικασίας της οδηγίας και τηρούν απλώς την αρχή περί μη εισαγωγής διακρίσεων, πληρούν δε ορισμένες υποχρεώσεις προκήρυξης διαγωνισμού για την ανάθεση των συμβάσεων καθώς και ορισμένες στατιστικές υποχρεώσεις.

Για τους λόγους που εκτίθενται στο σημείο III.2.3.3 παραπάνω, η νέα διάταξη του άρθρου 28 εγγυάται ότι οι αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς «στα ανοικτά» [52] του Ηνωμένου Βασιλείου και των Κάτω Χωρών μπορούν να εξακολουθήσουν να επωφελούνται από το ειδικό καθεστώς που παραχωρήθηκε βάσει των αποφάσεων 93/676/ΕΟΚ [53] και 97/367/ΕΟΚ [54]. Οφείλουν επομένως να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν το εν λόγω ειδικό καθεστώς, εκτός εάν εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας με απόφαση η οποία έχει ληφθεί σύμφωνα με το γενικό μηχανισμό που προτείνεται στο άρθρο 29 της παρούσας πρότασης και ισχύει για όλες τις δραστηριότητες που ορίζονται. Βλέπε σημείο IV.29 παρακάτω για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το γενικό μηχανισμό.

[52] Ακριβέστερα, που εκμεταλλεύονται στα ανοικτά των εν λόγω χωρών μια γεωγραφική περιοχή με σκοπό την αναζήτηση, εξόρυξη ή συλλογή πετρελαίου ή αερίου.

[53] Απόφαση της Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 1993 με την οποία θεσπίζεται ότι η εκμετάλλευση γεωγραφικών περιοχών με σκοπό την αναζήτηση ή εξόρυξη πετρελαίου ή φυσικού αερίου δεν θεωρείται στις Κάτω Χώρες ως δραστηριότητα αναφερόμενη στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β), σημείο i) της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ του Συμβουλίου και ότι οι φορείς που ασκούν τις δραστηριότητες αυτές δεν θεωρούνται στις Κάτω Χώρες ότι απολαύουν ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 3, στοιχείο β) της εν λόγω οδηγίας. ΕΕ L 316, 17.12.1993, σ. 41.

[54] Απόφαση της Επιτροπής της 30ής Μαΐου 1997 με την οποία θεσπίζεται ότι η εκμετάλλευση γεωγραφικών περιοχών με σκοπό την αναζήτηση ή εξόρυξη πετρελαίου ή φυσικού αερίου δεν θεωρείται στο Ηνωμένο Βασίλειο ως δραστηριότητα αναφερόμενη στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β), σημείο i) της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ του Συμβουλίου και ότι οι φορείς που ασκούν τις δραστηριότητες αυτές δεν θεωρούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο ότι απολαύουν ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 3, στοιχείο β) της εν λόγω οδηγίας. ΕΕ L 156, 13.6.1997, σ. 55.

29. Άρθρο 29 - Γενικός μηχανισμός για την εξαίρεση των δραστηριοτήτων που είναι απευθείας εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό.

29.1 Προτείνεται να περιοριστεί η εφαρμογή του νέου αυτού άρθρου στους αναθέτοντες φορείς μόνο που αποτελούν δημόσιες επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο β), και στους φορείς ιδιωτικού δικαίου που ασκούν τη δραστηριότητά τους βάσει αποκλειστικών ή ειδικών δικαιωμάτων. Οι δημόσιες αρχές κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο α), δεν καλύπτονται επομένως από αυτή τη δυνατότητα εξαίρεσης. Ο περιορισμός αυτός δεν είναι ο μοναδικός στην πρόταση [55] ούτε στη σημερινή οδηγία, ο λόγος δε που τον επέβαλε είναι ότι οι δημόσιες αρχές, από την ίδια τους τη φύση, μπορεί να ενεργούν βάσει άλλων κριτηρίων και όχι καθαρά οικονομικών, ακόμη και όταν ενεργούν σε μια αγορά που είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό.

[55] Πράγματι, τον βρίσκουμε επίσης στο άρθρο 3, παράγραφοι 2 και 4, της παρούσας πρότασης (ταυτόσημες με το σημερινό άρθρο 2, παράγραφος 5, στοιχείο β), καθώς και στο άρθρο 4, παράγραφος 3 (ταυτόσημη με το σημερινό άρθρο 2, παράγραφος 5, στοιχείο α).

29.2 Το κριτήριο για την απαλλαγή των συμβάσεων που συνάπτονται με σκοπό την άσκηση δραστηριοτήτων που έχουν απελευθερωθεί είναι ότι στο κράτος μέλος στο οποίο ασκείται η δραστηριότητα πρέπει να «είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό σε αγορές όπου η πρόσβαση δεν είναι περιορισμένη [56]». Προκειμένου να αξιολογήσει κανείς εάν συντρέχουν αυτοί οι όροι, μπορεί να βασιστεί στην απόφαση του Δικαστηρίου της 26ης Μαρτίου 1996 [57] στην υπόθεση «Βritish Τelecommunications», συνεκτιμώντας ωστόσο τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 3.

[56] Πβ. 13η αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ.

[57] The Queen κατά H. M. Treasury, ex parte British Telecommunications plc. Υπόθεση C-92/93. Συλλογή της Νομολογίας 1996, σελίδα I-1631.

29.3 Η παράγραφος 2 προβλέπει ότι προκειμένου να εξακριβώσει κανείς εάν μια δεδομένη δραστηριότητα είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό, πρέπει να βασιστεί σε αντικειμενικά κριτήρια. Τα κριτήρια που αναφέρονται στη διάταξη [58] δεν είναι εξαντλητικά και οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τους τα ειδικά χαρακτηριστικά ενός δεδομένου τομέα [59] αφού είναι προφανές ότι τα ειδικά κριτήρια για την αξιολόγηση της ανταγωνιστικής κατάστασης στον τομέα των αερολιμένων, για παράδειγμα, πρέπει αναγκαστικά να είναι κάπως διαφορετικά από τα κριτήρια που εφαρμόζονται, παραδείγματος χάριν, στη διανομή θερμότητας. Πρέπει ιδίως να σημειωθεί ότι η παράγραφος 2 ορίζει ρητά ότι ο δυνητικός ανταγωνισμός μπορεί να ληφθεί υπόψη. Στην πραγματικότητα, η περίσταση κατά την οποία μια υπηρεσία ή ένα προϊόν προσφέρεται από έναν μόνο φορέα δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη ότι η δραστηριότητα δεν είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό. Μια τέτοια κατάσταση μπορεί εξίσου να είναι το αποτέλεσμα ελεύθερης απόφασης των δυνητικών ανταγωνιστών οι οποίοι κρίνουν ότι η παρουσία τους στη συγκεκριμένη αγορά (ή σε μέρος της) είναι ασύμφορη εμπορικά.

[58] «Τα χαρακτηριστικά των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών, η ύπαρξη εναλλακτικών αγαθών ή υπηρεσιών, οι τιμές και η πραγματική ή δυνητική παρουσία περισσότερων του ενός προμηθευτών των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών».

[59] Βλέπε επίσης 16η αιτιολογική σχέψη της παρούσας οδηγίας.

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των όρων πρόσβασης στην εν λόγω δραστηριότητα μπορεί να έχουν άμεση επίπτωση στην αξιολόγηση της ανταγωνιστικής κατάστασης στο συγκεκριμένο τομέα. Έτσι, εάν από την εφαρμογή των νομικών όρων που διέπουν την πρόσβαση σε μια δεδομένη δραστηριότητα συνάγεται όχι μόνο ότι η πρόσβαση είναι ελεύθερη, αλλά και ότι η άσκηση της εν λόγω δραστηριότητας πραγματοποιείται σε συνθήκες που ευνοούν τον πραγματικό ανταγωνισμό, αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση σύμφωνα με την παράγραφο 2 και με την παράγραφο 3.

29.4. Όπως και το σημερινό άρθρο 3, παράγραφος 5 [60], η παράγραφος 3 εισάγει το νομικό τεκμήριο ότι η πρόσβαση σε μια δεδομένη αγορά είναι ελεύθερη όταν το εν λόγω κράτος μέλος έχει ενσωματώσει στη νομοθεσία του και έχει εφαρμόσει ορθά τις διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας για την απελευθέρωση του συγκεκριμένου τομέα. Η κατάλληλη νομοθεσία αναφέρεται στο παράρτημα Χ της παρούσας πρότασης [61]. Προκειμένου να εξασφαλίζεται η γρήγορη και εύκολη ενημέρωση του παραρτήματος, το άρθρο 67 ορίζει ότι η ενημέρωση μπορεί να γίνεται με τη «διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής» η οποία προβλέπεται δυνάμει του άρθρου 65, βλέπε επίσης σημεία IV.65 και IV.67 παρακάτω.

[60] Το σημερινό άρθρο 3, παράγραφος 5, εισάγει ένα νομικό τεκμήριο ότι οι όροι του άρθρου 3, παράγραφος 1, σχετικά με τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης συντρέχουν εφόσον το εν λόγω κράτος μέλος έχει μεταφέρει στη νομοθεσία του τις διατάξεις της οδηγίας 94/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 1994, για τους όρους χορήγησης και χρήσης των αδειών αναζήτησης, εξερεύνησης και παραγωγής υδρογονανθράκων, ΕΕ L 164, 30.6.1994, σ. 3.

[61] Το νέο αυτό παράρτημα αντικαθιστά το σημερινό παράρτημα Χ, που αναφέρει τους αναθέτοντες φορείς του τομέα των τηλεπικοινωνιών, και το οποίο, όπως δηλώνεται στο σημείο II.2.2 παραπάνω, δεν χρειάζεται πλέον.

Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι η απλή κοινοποίηση μέτρων για τη μεταφορά της κοινοτικής νομοθεσίας με την οποία απελευθερώνεται ο εκάστοτε τομέας δεν επαρκεί. Χρειάζεται ακόμη να ελεγχθούν αυτά τα μέτρα και, ιδίως, να εξακριβωθεί εάν η κοινοτική νομοθεσία εφαρμόζεται ορθά. Εξάλλου είναι αυτονόητο ότι η απαλλαγή - ακόμη και στις περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει νομικό τεκμήριο κατά την έννοια που δηλώνεται - δεν μπορεί να αποφασιστεί παρά μόνο αφού εξακριβωθεί ότι συντρέχουν οι όροι της παραγράφου 2, δηλαδή οι όροι που αφορούν τον πραγματικό ανταγωνισμό, οι οποίοι περιγράφονται παραπάνω στο σημείο IV.29.3.

29.5 Όταν η ελεύθερη πρόσβαση σε μια δεδομένη αγορά δεν εξασφαλίζεται από την κοινοτική νομοθεσία - είτε επειδή δεν έχει θεσπιστεί κοινοτική νομοθεσία είτε επειδή το κράτος μέλος για το οποίο πρόκειται δεν την έχει ενσωματώσει ή εφαρμόσει - το κράτος μέλος για το οποίο πρόκειται οφείλει να καταδείξει ότι η πρόσβαση στη συγκεκριμένη αγορά είναι ελεύθερη εκ του νόμου και εκ των πραγμάτων, έτσι όπως ορίζεται ρητά στην παράγραφο 5.

29.6. Κατ'αναλογία με το σημερινό άρθρο 3 και λαμβάνοντας υπόψη τα πολυάριθμα σχόλια του τομέα των τηλεπικοινωνιών, ο οποίος ζήτησε υψηλότερου βαθμού ασφάλεια δικαίου από εκείνη που του προσφέρει το σημερινό σύστημα του άρθρου 8, παράγραφος 2, έτσι όπως ερμηνεύθηκε από το Δικαστήριο στην υπόθεση «British Telecommunications» [62] που προαναφέρθηκε, προτείνεται η χορήγηση απαλλαγής, βάσει του άρθρου 29, με επίσημη απόφαση της Επιτροπής, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται με τη «διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής» που προβλέπεται από το άρθρο 65. Τα κράτη μέλη οφείλουν επίσης να διαδραματίσουν ενεργητικό ρόλο στο ακόλουθο πλαίσιο: δεν αρκεί μόνο το γεγονός ότι η διαδικασία του άρθρου 29 μπορεί να ξεκινήσει μετά από αίτηση κράτους μέλους, αλλά οφείλουν επίσης να ενημερώνουν την Επιτροπή για όλα τα κατάλληλα γεγονότα που είναι απαραίτητο να γνωρίζει προκειμένου να αξιολογήσει εάν συντρέχουν οι όροι της παραγράφου 1. Σε αυτό το πλαίσιο οι εθνικοί κανονιστικοί οργανισμοί [63], που έχουν ενδεχομένως συγκροτηθεί για την παρακολούθηση των εξελίξεων σε έναν ή περισσότερους τομείς που καλύπτει σήμερα η οδηγία, θα εμπλακούν στη διαδικασία. Στην πραγματικότητα, προτείνεται ότι εάν μια τέτοια αρχή ή οργανισμός υποστηρίζει συγκεκριμένη θέση για καίρια ζητήματα ως προς τους σκοπούς των παραγράφων 1 και 2 (δηλαδή τόσο για την πρόσβαση στην αγορά όσο και για την απευθείας έκθεση στον ανταγωνισμό), η γνώμη της/του πρέπει να διαβιβάζεται στην Επιτροπή.

[62] Βλέπε επίσης σημείο IV.29.2 παραπάνω και 12η αιτιολογική σκέψη της παρούσας οδηγίας.

[63] Ή η «ανεξάρτητη αρχή, που είναι αρμόδια για τη συγκεκριμένη διαδικασία». Η έκφραση «ανεξάρτητη αρχή, που είναι αρμόδια για τη συγκεκριμένη διαδικασία» μπορεί, ενδεχομένως, να καλύπτει τις αρμόδιες για τον ανταγωνισμό αρχές.

29.7. Λαμβάνοντας υπόψη τους φόβους ότι η διαδικασία για ενδεχόμενη χορήγηση απαλλαγής βάσει του νέου άρθρου 29 μπορεί να διαρκέσει πολύ, προτείνεται να θεσπιστεί ένα σύστημα που να βασίζεται σε εκείνο που γνώρισε ο τομέας του δικαίου του ανταγωνισμού με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1989 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων [64] ή, πιο πρόσφατα, με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 447/98 της Επιτροπής της 1ης Μαρτίου 1998 σχετικά με τις κοινοποιήσεις, τις προθεσμίες και τις ακροάσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων [65].

[64] ΕΕ L 257, 21.9.1990 (όπως τροποποιήθηκε), σ. 13.

[65] ΕΕ L 61, 2.3.1998, σ. 1.

Προτείνεται επομένως να έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή εξάμηνη προθεσμία για να λάβει την απόφασή της και η απαλλαγή να θεωρείται εφαρμοστέα εάν δεν έχει ληφθεί απόφαση μέσα σε αυτό το διάστημα. Η προθεσμία ξεκινά την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά την ημερομηνία παραλαβής από την Επιτροπή της ολοκληρωμένης αίτησης του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Έτσι, η παράγραφος 7 προβλέπει ότι εάν οι πληροφορίες είναι ελλιπείς ή ανακριβείς σχετικά με ένα βασικό σημείο, η Επιτροπή ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση το κράτος μέλος και του παραχωρεί μια προθεσμία για να τις συμπληρώσει. Στην περίπτωση αυτή η εξάμηνη προθεσμία αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία κατά την οποία παραλαμβάνονται οι πλήρεις και ακριβείς πληροφορίες. Η παράγραφος 8 προβλέπει ότι οι ουσιαστικές τροποποιήσεις στα γεγονότα που αναφέρει ένα κράτος μέλος, τις οποίες θα όφειλε να γνωρίζει πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή χωρίς καθυστέρηση. Όταν οι ουσιαστικές αυτές τροποποιήσεις μπορούν να επηρεάσουν την αξιολόγηση της Επιτροπής, αυτή μπορεί να αποφασίσει ότι η εξάμηνη προθεσμία ξεκινά μόνο μετά την ημερομηνία κατά την οποία λαμβάνει τις (πλήρεις) πληροφορίες σχετικά με τις εν λόγω ουσιαστικές τροποποιήσεις. Η Επιτροπή ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση το κράτος μέλος γραπτώς.

29.8. Οι προθεσμίες που αναφέρονται στο άρθρο αυτό - όπως όλες οι προθεσμίες που αναφέρονται στην οδηγία - υπολογίζονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1182/71 του Συμβουλίου της 3ης Ιουνίου 1971 περί καθορισμού των κανόνων που εφαρμόζονται στις προθεσμίες, ημερομηνίες και διορίες [66], ο οποίος αποτελεί οριζόντια ρύθμιση. Βλ. επίσης αιτιολογική σκέψη αριθ. 37.

[66] ΕΕ L 124, 8.6.1971, σ. 1.

30. Άρθρο 30 - Συμβάσεις υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα XVI A.

Αυτή η διάταξη, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 15, είναι αμετάβλητη. Πράγματι, η απάλειψη της αναφοράς στις συμβάσεις έργων και προμηθειών, που αποσκοπούσε να διευκρινίσει ότι οι εν λόγω συμβάσεις υπόκεινται επίσης στο «ολοκληρωμένο καθεστώς» της οδηγίας εξισορροπείται από το γεγονός ότι η νέα διάρθρωση [67] αποσαφηνίζει επίσης ότι οι διατάξεις των άρθρων 30 έως 32 εφαρμόζονται μόνο στις συμβάσεις υπηρεσιών. Η ουσία επομένως δεν μεταβάλλεται.

[67] Το γεγονός ότι η διάταξη περιλαμβάνεται στον Τίτλο ΙΙΙ «Καθεστώτα που ισχύουν για τις συμβάσεις υπηρεσιών» και ο τίτλος του άρθρου «Συμβάσεις υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα XVI A».

31. Άρθρο 31 - Συμβάσεις υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα XVI Β.

Το άρθρο αυτό, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 16, είναι επίσης αμετάβλητο.

32. Άρθρο 32 - Μεικτές συμβάσεις υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα XVI A και στο Παράρτημα XVI Β.

Η διάταξη αυτή παραμένει αμετάβλητη. Αντιστοιχεί στη σημερινή διάταξη του άρθρου 17.

33. Άρθρο 33 - Γενικές διατάξεις.

Πρόκειται για ένα ακόμη «εισαγωγικό» άρθρο (βλέπε σημείο ΙΙ.1.2), που περιγράφει τους κανόνες σχετικά με ορισμένες πληροφορίες που πρέπει να αναγράφονται στις προκηρύξεις που αποτελούν μέσα έναρξης διαγωνισμού ή/και στη συγγραφή υποχρεώσεων, και το οποίο αναπαράγει τις διατάξεις των άρθρων 34, 36, 37 και 38. Στο τρίτο του εδάφιο προβλέπει ότι οι αναθέτοντες φορείς μπορούν να απαιτήσουν ειδικούς όρους σχετικά με την εκτέλεση της σύμβασης [68]. Το νέο άρθρο δεν τροποποιεί επομένως τη σημερινή νομοθετική κατάσταση και ενσωματώθηκε για λόγους σαφήνειας και διευκόλυνσης της ανάγνωσης.

[68] Βλέπε απόφαση του Δικαστηρίου της 20ής Σεπτεμβρίου 1998, στην υπόθεση 31/87, «Beentjes», Συλλογή της Νομολογίας 1998, σελίδα 4635.

34. Άρθρο 34 - Οι τεχνικές προδιαγραφές

34.1. Η ουσιαστική τροποποίηση που προτείνεται σε αυτό το νέο άρθρο βασίζεται στην προσέγγιση βάσει της οποίας οι προδιαγραφές αγοράς μπορούν να οριστούν ως προς τις επιδόσεις που πρέπει να επιτυγχάνει το προϊόν ή η υπηρεσία, όταν οι τεχνικές απαιτήσεις της περιγραφής κα του σχεδιασμού (που περιγράφουν τον τρόπο κατασκευής του προϊόντος) δεν επιτρέπουν να καλυφθούν οι ανάγκες του αναθέτοντα φορέα ή όταν το πρότυπο υπαγορεύει μια τεχνική λύση και δεν αφήνει περιθώρια σε άλλους τρόπους σχεδιασμού. Έτσι μπορεί να εξασφαλιστεί η μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή υποψηφίων [69].

[69] Αυτή η προσέγγιση συνάδει με την προσέγγιση της σημερινής διάταξης του άρθρου 18, παράγραφος 4, που υποχρεώνει τους αναθέτοντες φορείς, όσον αφορά τις πρόσθετες προδιαγραφές, να «δίδουν το προβάδισμα στις προδιαγραφές που ορίζουν απαιτήσεις ως προς τις επιδόσεις μάλλον, παρά τα χαρακτηριστικά σχεδιασμού ή περιγραφής ... ".

Προκειμένου ωστόσο η προσέγγιση αυτή να μην ενθαρρύνει τη χρήση «προδιαγραφών» τόσο αόριστων που να αφήνουν ελεύθερο το πεδίο για τη λήψη αυθαίρετων αποφάσεων ή που να μην επιτρέπουν στους υποψηφίους να είναι σε θέση να δώσουν ικανοποιητικές απαντήσεις, οι απαιτήσεις ως προς τις επιδόσεις θα πρέπει να είναι αρκούντως ακριβείς ώστε οι προσφορές να είναι συγκρίσιμες και να επιτρέπουν την ανάθεση της σύμβασης. Οι αντίστοιχες διατάξεις περιλαμβάνονται στην παράγραφο 3, δεύτερο εδάφιο, του νέου άρθρου.

Οι αναλυτικότερες απαιτήσεις εξακολουθούν να υπάρχουν ωστόσο ως δυνατότητα για τις αναθέτουσες αρχές. Ο αγοραστής μπορεί επίσης να ορίσει τις ανάγκες του παραπέμποντας σε λεπτομερείς προδιαγραφές. ωστόσο, μπορεί να προσφύγει μόνο σε περιοριστικά απαριθμούμενες προδιαγραφές. Όπως και στο σημερινό κείμενο [70], η νέα διάταξη απαριθμεί τις λεπτομερείς προδιαγραφές που μπορούν να χρησιμεύσουν ως σημείο αναφοράς (ευρωπαϊκό, διεθνές, εθνικό πρότυπο). Αναφέρεται επίσης η δυνατότητα παραπομπής σε έγγραφα που εκπονούν ευρωπαϊκοί οργανισμοί τυποποίησης (CEN workshop agreements) τα οποία, χωρίς να διαθέτουν καθεστώς προτύπου, επιτρέπουν πιο εύκολα να ληφθεί υπόψη η τεχνική πρόοδος. Οι εν λόγω προδιαγραφές προσφέρουν όντως κατάλληλο επίπεδο διαφάνειας και εγγυήσεις συναίνεσης ως προς τον τρόπο εφαρμογής τους. Η αντίστοιχη διάταξη περιλαμβάνεται στην παράγραφο 3, πρώτο εδάφιο, της πρότασης.

[70] Στο σημερινό άρθρο 18.

Προκειμένου να ληφθούν υπόψη ορισμένες ιδιομορφίες των συμβάσεων δημόσιων έργων, ενσωματώθηκε η παράγραφος 4. Αντιστοιχεί mutatis mutandis στο άρθρο 10, παράγραφος 3, στοιχείο β), της οδηγίας 93/37/ΕΟΚ, αλλά με τη σημαντική προσθήκη ότι οι αναφορές στις εθνικές τεχνικές προδιαγραφές πρέπει να συνοδεύονται από τη μνεία «ή ισοδύναμο».

34.2. Προκειμένου να καταστεί σαφές ότι υπάρχουν και άλλες εφαρμόσιμες λύσεις, διευκρινίζεται ότι η αναφορά σε τέτοιες προδιαγραφές δεν επιτρέπει στον αναθέτοντα φορέα να απορρίψει προσφορές προϊόντων ή υπηρεσιών που δεν τηρούν τις εν λόγω λεπτομερείς προδιαγραφές, στο βαθμό που ο προμηθευτής ή ο πάροχος μπορεί να καταδείξει ότι η λύση του είναι ισοδύναμη με τη λύση της προδιαγραφής αναφοράς. Αυτό μπορεί να το καταδείξει με κάθε κατάλληλο μέσο (δήλωση συμμόρφωσης του κατασκευαστή ή πιστοποίηση από τρίτους). Η τελευταία αυτή διάταξη θέλει να εξασφαλίσει ότι κάθε μη «τυποποιημένη» λύση μπορεί επίσης να λαμβάνεται υπόψη. παρέχει τη δυνατότητα στους αναθέτοντες φορείς να διαθέτουν μεγάλη επιλογή. Το βάρος της απόδειξης το φέρει ο υποψήφιος. Οι αντίστοιχες διατάξεις περιλαμβάνονται στην παράγραφο 5 του νέου άρθρου.

34.3. Θα πρέπει επίσης να υπάρξουν εγγυήσεις ότι η ευελιξία που εισάγεται (δηλαδή ο ορισμός ως προς τις επιδόσεις) δεν θα διαστρεβλωθεί για να κλείσει τις συμβάσεις στον ανταγωνισμό και για να θέσει υπό αμφισβήτηση το κοινοτικό κεκτημένο στην τυποποίηση. Αφού η παράγραφος 6 αναφέρει επίσης ότι ένας αναθέτων φορέας δεν μπορεί να απορρίψει μια προσφορά που τηρεί ένα ευρωπαϊκό ή διεθνές πρότυπο με την αιτιολόγηση ότι δεν ανταποκρίνεται στις απαιτούμενες επιδόσεις, εκτός εάν η προδιαγραφή είναι ακατάλληλη (π.χ. ασυμβατότητα του υλικού) ή εάν η προδιαγραφή δεν αφορά την ίδια απαίτηση. Μια τέτοια περίπτωση θα προέκυπτε εάν ένα πρότυπο κάλυπτε τις απαιτήσεις ασφάλειας, ενώ ο αγοραστής είχε θέσει μια περιβαλλοντική απαίτηση. Εναπόκειται στον υποψήφιο να καταδείξει - υποβάλλοντας, παραδείγματος χάριν, τεχνικό φάκελο ή έκθεση δοκιμών που έχουν συντάξει τρίτοι - ότι η λύση που συμφωνεί με το πρότυπο καλύπτει τις απαιτήσεις επιδόσεων. Οι αντίστοιχες διατάξεις περιλαμβάνονται στην παράγραφο 6 του νέου άρθρου.

34.4. Τέλος, η διάταξη που περιλαμβάνεται στη σημερινή οδηγία στο άρθρο 18, παράγραφος 5, και αφορά την απαγόρευση μνείας συγκεκριμένων εμπορικών σημάτων ή συγκεκριμένης καταγωγής δεν έχει τροποποιηθεί ουσιαστικά. μόνο ο κατ'εξαίρεση χαρακτήρας της ενισχύθηκε συντακτικά. Η αντίστοιχη διάταξη περιλαμβάνεται στην παράγραφο 7.

34.5. Οι ορισμοί του σημερινού άρθρου 1, παράγραφοι 9 έως 13, που απαριθμούν και ορίζουν τις τεχνικές προδιαγραφές, μεταφέρθηκαν στο νέο παράρτημα ΧΧ. Προσαρμόστηκαν προκειμένου να λάβουν υπόψη τους την εξέλιξη του ορισμού των εννοιών στο κοινοτικό δίκαιο, μετά από τις τροποποιήσεις της οδηγίας «98/34/EΟΚ-τεχνικά πρότυπα και κανονισμοί [71]», χωρίς αυτό να επιφέρει ουσιαστικές τροποποιήσεις σε σχέση με το σημερινό κείμενο. Μόνη καινούργια έννοια είναι η έννοια του τεχνικού πλαισίου αναφοράς.

[71] Οδηγία 98/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1998 - που ακυρώνει και αντικαθιστά την οδηγία 83/189 - ΕΕ L 204, 21.7.1998, σ. 37.

35. Άρθρο 35 - Ανακοίνωση των τεχνικών προδιαγραφών.

Αυτή η διάταξη, που αντιστοιχεί στο σημερινό άρθρο 19, είναι αμετάβλητη.

36. Άρθρο 36 - Οι εναλλακτικές προσφορές

Πέρα από την προσθήκη των λέξεων «επιδόσεις ή» - που είναι απαραίτητη προκειμένου εξασφαλίζεται η συνοχή με το νέο άρθρο 34 για τις τεχνικές προδιαγραφές - η πρώτη παράγραφος, που αντιστοιχεί στο άρθρο 34, παράγραφος 3, είναι αμετάβλητη. Η δεύτερη παράγραφος, σύμφωνα με την οποία εφαρμόζονται στις εναλλακτικές προσφορές οι διατάξεις που περιγράφονται στο σημείο IV.30 παραπάνω για τις τεχνικές προδιαγραφές, είναι καινούργια. Αντικαθιστά το σημερινό άρθρο 34, παράγραφος 4, και παρέχει αυξημένες εγγυήσεις στους υποψηφίους που υπο