ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 16.03.1998 
COM(1998) 167 τελικό 
ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΜΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΉΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ 
ΟΔΗΓΙΑ 96/92/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΜΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ 
ΟΑΗΓΙΑ 96/92/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ 
ΠΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΗΑΕΚΙΡΙΣΜΟΥ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Κατ' εφαρμογή του άρθρου 25 παράγραφος 1 της οδηγίας 96/92/ΕΚ1 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά 
με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρισμού "πριν από το τέλος 
του πρώτου έτους μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, η Επιτροπή 
υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση για τις 
απαιτήσεις εναρμόνισης που δεν συνδέονται με τις διατάξεις της παρούσας 
οδηγίας. Εάν χρειάζεται, η Επιτροπή συνοδεύει την έκθεση με τις προτάσεις 
εναρμόνισης που είναι αναγκαίες για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής 
αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας". 
Στο πλαίσιο αυτό, το ζήτημα της εναρμόνισης αφορά κατά κύριο λόγο τα θέματα 
της φορολογίας ενεργειακών προϊόντων και περιβαλλοντικούς προβληματισμούς. 
Το θέμα της φορολογίας συζητείται τη στιγμή αυτή από το Συμβούλιο, στο πλαίσιο 
της πρότασης της Επιτροπής2 για τη σύσταση "κοινού πλαισίου φορολογίας της 
ενέργειας". Η παρούσα έκθεση ως εκ τούτου επικεντρώνεται στο ζήτημα του 
περιβάλλοντος, και συγκεκριμένα στο ρόλο της ηλεκτροπαραγωγής από 
ανανεώσιμες πηγές στην ενιαία αγορά. Σχετικά με το ζήτημα αυτό, οι 
πραγματοποιηθείσες επαφές μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των 
κρατών μελών απεκάλυψαν τεράστια ποικιλία προτεινόμενων ή ήδη καθιερωμένων 
συστημάτων για την υποστήριξη της ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. 
Δεν προέκυψε ίδια ποικιλία όσον αφορά τη μεταχείριση της ηλεκτρικής ενέργειας 
από σταθμούς συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού και ως εκ 
τούτου η παρούσα έκθεση δεν πραγματεύεται το υπόψη θέμα. Η συνύπαρξη 
διαφορετικών συστημάτων για τις ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές φαίνεται ότι 
είναι πιθανό ότι οδηγεί σε στρεβλώσεις και περιορισμούς το3ν εμπορικών 
συναλλαγών. Στην πρόσφατη Λευκή Βίβλο3 σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές 
ενέργειας, όπου τονίστηκε η σημασία της κατοχύρωσης ισότιμης πρόσβασης για τις 
ανανεώσιμες πηγές στην αγορά ηλεκτρισμού, δηλώθηκε ότι η Επιτροπή προτίθεται 
να προτείνει σύντομα οδηγία εναρμόνισης στο υπόψη πεδίο τόσο για λόγους 
εσωτερικής αγοράς, όσο και για την υποστήριξη της ανάπτυξης των ανανεώσιμων 
πηγών. Η παρούσα έκθεση αποτελεί το πρώτο βήμα στην ετοιμασία μιας τέτοιας 
οδηγίας. 
II. ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ 
Τον Δεκέμβριο του 1997 πραγματοποιήθηκε στο Κυότο η "Τρίτη συνδιάσκεψη των 
μερών στη συμφωνία-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την κλιματική 
αλλαγή". Για την Ευρωπαϊκή Ένωση η συνδιάσκεψη αυτή σήμανε ότι η Κοινότητα 
συμφώνησε να δεσμευθεί για ποσοστό 8% μείωσης των εκπομπών αερίοη' 
θερμοκηπίου κατά την περίοδο 2008 έως 2012, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 
1990. Χρειάζεται να ληφθούν μείζονες αποφάσεις στο χώρο της ενεργειακής 
1 ΕΕ αριθ. L 27/20, της 30.1.97, σ. 20. 
2 COM(97) 30 τελικό, της 12.3.1997, Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την "Αναδιάρθρωση 
του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων" 
3 COM(97) 599, της 26.11.97, "Ενέργεια για το μέλλον: Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας - Λευκή 
Βίβλος για κοινοτική στρατηγική και σχέδιο δράσης". 
- Λ -
πολιτικής, εστιαζόμενες στη μείωση της έντασης ενέργειας και άνθρακα, ωσι» να 
επιτευχθεί η ανωτέρω περιστολή των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Η επίσπευση 
της διείσδυσης των ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών στην ηλεκτροπαραγο)γή 
θεωρείται από την Επιτροπή ως μείζων δυνητικός τομέας δράσης, που θα 
επιτρέψει στην ΕΕ να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις της στο επίμαχο πεδίο. 
Η σημασία των ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών έχει επίσης τονισθεί στο 
πραπόκολλο της συνδιάσκεψης-πλαισίου των Ηνωμένων EOvo'w σχετικά με την 
κλιματική αλλαγή. Ζητείται από τις χώρες που έχουν συμφωνήσει για το 
πρωτόκολλο να προωθήσουν, αναζητήσουν, αναπτύξουν και αυξήσουν τη χρήση 
νέων και ανανεώσιμων ενεργειακών μορφών ως σοβαρό μέσο περιστολής των 
εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. 
Πρόσφατα παρουσιάσθηκε, στην προαναφερθείσα Λευκή Βίβλο4 σχετικά με τις 
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η πολιτική της Επιτροπής στον τομέα των 
ανανεώσιμων πηγών. Η Λευκή αυτή Βίβλος δίνει γενική εικόνα των στόχων της 
Επιτροπής όσον αφορά την κοινοτική ενεργειακή πολιτική, οι οποίοι αναλύθηκαν 
στη Λευκή Βίβλο της με τίτλο "Μία ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή 
Ένωση"5. Στο έγγραφο προσδιορίζονται τρεις καίριοι στόχοι στον ενεργειακό 
τομέα: βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα, ασφάλεια του εφοδιασμού και προστασία 
του περιβάλλοντος. Η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θεωρείται ως 
σημαντικός παράγων για την επίτευξη των ανωτέρω στόχων. 
Η Λευκή Βίβλος σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας περιλαμβάνει 
κοινοτική στρατηγική και σχέδιο δράσης προκειμένου να αυξηθεί ουσιοχκυς το 
ποσοστό χρήσης των ανανεώσιμων πηγών σε 12% κατά το έτος 2010. Σήμερα, οι 
ανανεώσιμες πηγές αντιπροσωπεύουν ποσοστό περίπου 6% της 
ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ. Οι ανωτέρω αριθμητικές τιμές περιλαμβάνουν τους 
μεγάλους υδροηλεκτρικούς σταθμούς, για τους οποίους είναι πολύ περιορισμένες 
οι δυνατότητες εκμετάλλευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για περιβαλλοντικούς 
λόγους. Τούτο σημαίνει ότι θα είναι σοβαρές οι απαιτούμενες αυξήσεις στη χρήση 
των λοιπών ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών, προκειμένου να επιτευχθεί ο 
συνολικός στόχος του 12%. Επειδή ο ηλεκτρισμός αποτελεί τον μοναδικό 
σοβαρότερο ενεργειακό τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιπροσωπεύοντας 
ποσοστό περίπου 40% της ακαθάριστης ενεργειακής κατανάλωσης, ουσιώδες 
μέρος της αυξημένης χρήσης ανανεώσιμων πηγών οφείλει να πραγματοποιηθεί 
στην ηλεκτροπαραγωγή. 
Τουλάχιστον στο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα φαίνεται πιθανό ότι ο παραγόμενος από 
ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρισμός θα στοιχίζει περισσότερο από εκείνον που 
παράγεται από ανταγωνιστικά καύσιμα. Ως εκ τούτου θα είναι αναγκαίοι 
μηχανισμοί προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 
Επί του παρόντος, ο ηλεκτρισμός που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές πιθανώς 
να φαίνεται ακριβότερος από εκείνον που προέρχεται από ανταγο)νιστικά 
καύσιμα, επειδή δεν συνεκτιμώνται τα οφέλη των ανανεώσιμων πηγών για το 
περιβάλλον, καθώς και η παρεχόμενη στήριξη για ανταγωνιστικά καύσιμα. Πρέπει 
να ασκηθούν πολιτικές για τη συνεκτίμηση των ανωτέρω παραγόντων και για την 
ενθάρρυνση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 
Τα κράτη μέλη προτείνουν ή έχουν ήδη καθιερώσει διάφορους μηχανισμούς για να 
αυξηθεί η χρήση των ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών. Οι μηχανισμοί αυτοί 
περιλαμβάνουν εγγυημένες τιμές για τους παραγωγούς, φοροαπαλλαγές, 
4 Βλέπε υποσημείωση 3. 
5 COM(95) 682, της 13.12.1995, "Μια ενεργειακή πολιχική για χην Ευρωπαϊκή Ένωση' 
-2-
μηχανισμούς απευθείας σχήριξης ανά παραγόμενη kWh κλπ. Σε μία μη 
απελευθερωμένη αγορά, όπου ο ηλεκχρισμός πωλείχαι σε δέσμιους πελάτες που 
δεν έχουν καμία άλλη επιλογή προμηθευτή, η απουσία κοινών κανόνων δεν 
προκαλεί τυχόν στρεβλώσεις στις συναλλαγές ηλεκτρισμού μεταξύ των κρατούν 
μελών, επειδή το εμπόριο είναι περιορισμένο και υπάγεται σε αυστηρούς 
κανονισμούς. 
Σε μια απελευθερωμένη όμως αγορά ηλεκτρισμού, ή ακόμη και σε μια εν μέρει 
απελευθερωμένη αγορά, απαιτούνται κάποιοι εναρμονισμένοι κανόνες σχετικά με 
τη μεταχείριση των ανανεώσιμων πηγών. Η ανάγκη για συντονισμό ως προς το 
θέμα αυτό αναφαίνεται από τα εξής δύο ζητήματα που χρειάζεται να 
αντιμετωπιστούν: 
Κατά πρώτο, η απελευθέρωση θα συνεπάγεται στρεβλώσεις στις εμπορικές 
συναλλαγές ηλεκτρισμού παραγόμενου από ανανεώσιμες πηγές. Υποθέσατε, για 
παράδειγμα, ότι η χώρα Χ κατέβαλε υψηλές κρατικές ενισχύσεις σε 
ηλεκτροπαραγωγούς από ανανεώσιμες πηγές, ενώ η χώρα Υ χρησιμοποίησε 
σύστημα πράσινων πιστοποιητικών. Σε περίπτωση που επιτραπεί από τη χώρα Υ 
να εκδώσουν και πωλήσουν πράσινα πιστοποιητικά σε αυτήν παραγωγοί από τη 
χώρα Χ, οι τελευταίοι πιθανώς να λάβουν διπλή υποστήριξη. Από την άλλη 
πλευρά, οι παραγωγοί της χώρας Υ που πωλούν στη Χ δεν θα λάβουν καμιά 
στήριξη. Μπορούν, τουλάχιστον θεωρητικώς, να συγκροτηθούν μηχανισμοί που να 
αποκλείουν μία τέτοια κατάσταση. Ωστόσο, θα πρέπει να αποφευχθούν υπέρμετρα 
γραφειοκρατικοί και πολύπλοκοι μηχανισμοί όπου εμπλέκονται τα συστήματα 
παροχής υποστήριξης σε όλα τα κράτη μέλη, επειδή θα συνεπάγονταν πολύ υψηλό 
κόστος. Θα ήταν προτιμότερη μια απλούστερη θεώρηση. 
Κατά δεύτερον, σε περίπτωση που το επίπεδο υποστήριξης διαφέρει σοβαρά 
μεταξύ των κρατών μελών, αυτό μπορεί επίσης να συνεπάγεται σημαντικές 
στρεβλώσεις του γενικότερου εμπορίου και ανταγωνισμού. Ο ηλεκτρισμός από 
ανανεώσιμες πηγές θα κοστίζει, τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα, περισσότερο απ'ό,τι 
ο παραγόμενος από "συμβατικές" πηγές (ορυκτά/πυρηνικά καύσιμα) ηλεκτρισμός. 
Σε περίπτωση που οι ανανεώσιμες πηγές αντιπροσωπεύουν υψηλό ποσοστό της 
συνολικής εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη 
αύξηση του συνολικού μέσου κόστους ηλεκτροπαραγωγής σε ένα κράτος μέλος, σε 
σύγκριση με γειτονική χώρα που δεν έχει αναπτύξει πολιτική ανανεώσιμων 
ενεργειακών πηγών, ή σε σύγκριση με ανεξάρτητο παραγωγό ηλεκτρισμού (ΙΡΡ) 
που χρησιμοποιεί ορυκτά καύσιμα. Εάν όλοι οι πελάτες σε ένα δεδομένο κράτος 
μέλος, είτε είναι αποδεκτοί είτε όχι, δεν υποστηρίζουν οικονομικώς μια τέτοια 
πολιτική ανανεώσιμων πηγών, οι αποδεκτοί πελάτες, εάν ήσαν ελεύθεροι, θα 
προτιμούσαν κανονικώς να μην καταβάλουν αυτή την "επαύξηση για τις 
ανανεώσιμες πηγές", προμηθευόμενοι ως εκ τούτου ηλεκτρισμό από το εξωτερικό 
ή από ΙΡΡ. Κατά συνέπεια, θα μειωνόταν η υπόψη συνολική βάση πελατών, 
σημαίνοντας ότι θα ηύξανε το επιπρόσθετο κόστος των ανανεώσιμων πηγών ανά 
πελάτη, οδηγώντας σε υψηλότερες εγχώριες τιμές και τοιουτοτρόπως ωθώντας 
περαιτέρω αποδεκτούς πελάτες μικρότερης ελαστικότητας τιμής να αναζητήσουν 
προμήθειες από αλλού. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα στρεβλώνονταν οι αγορές μέσω 
"φαύλου κύκλου", διώχνοντας όλο και περισσότερους αποδεκτούς πελάτες από το 
εγχώριο σύστημα, όχι εξαιτίας μη αποδοτικής ή μη ανταγωνιστικής "συμβατικής" 
ηλεκτροπαραγωγής, αλλά απλώς εξαιτίας σοβαρής ασκούμενης πολιτικής υπέρ 
των ανανεώσιμων πηγών. 
Προφανώς, η πιθανότητα ή/και η έκταση ενός τέτοιου φαινομένου θα εξαρτηθεί. 
από ορισμένους παράγοντες, το επιπλέον κόστος των ανανειήσιμων πηγο')\\ το 
ποσοστό των προμηθευόμενων ποσοτήτων παραγόμενου από ανανεώσιμες πηγές 
ηλεκτρισμού επί των συνολικών αγορών κλπ. 
3-
Τοιουτοτρόπως, ανακύπτει το ζήτημα πώς θα κατοχυρωθεί η καθιέρωση και 
ανάπτυξη τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών στο πλαίσιο μιας ενιαίας αγοράς 
ηλεκτρισμού. Σχετικώς με αυτό, η ευχέρεια των αποδεκτών πελατών να αγοράζουν 
ηλεκτρισμό από παντού στην ΕΕ εγείρει δύο βασικά προβλήματα. 
Το πρώτο αφορά την καθιέρωση μηχανισμών για την κατοχύρωση της προμήθειας 
και χρηματοδότησης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ενώ το δεύτερο - πρόβλημα 
εξηρτημένο από το πρώτο - για όσους πελάτες υποχρεούνται να καλύπτουν 
ορισμένο ποσοστό των αναγκών τους σε ηλεκτρισμό από ανανεώσιμες πήγες, τη 
δυνατότητα να προμηθεύονται τις σχετικές ποσότητες από το εξωτερικό 
("εισαγωγές και εξαγωγές"). 
III. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ 
Κατά την ανάλυση των ανωτέρω συστημάτων είναι ανάγκη να εξετάζονται κατά 
πρώτον οι διατάξεις που περιέχονται στην οδηγία, κατά δεύτερο τα μέτρα που 
λαμβάνονται σε επίπεδο κρατών μελών και τέλος η συμβατότητα των εν λόγω 
συστημάτων προς την οδηγία και το δίκαιο της ΕΕ. 
1. II οδηγία 
Η οδηγία προβλέπει ρητώς ένα μόνο μηχανισμό για την ευνοϊκή μεταχείριση του 
ηλεκτρισμού που παράγεται από ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές, στο άρθρο Η 
παράγραφος 3: 
"Ένα κράτος μέλος δικαιούται να επιβάλει στο φορέα εκμετάλλευσης του 
συστήματος, όταν κατανέμει τα φορτία στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, να δίνει 
προτεραιότητα στις εγκαταστάσεις παραγωγής που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας ή απόβλητη ενέργεια ή συνδυασμένη παραγωγή θερμότητας και 
ηλεκτρισμού". 
Το ανωτέρω αποτελεί εξαίρεση από τον βασικό κανόνα, που καθιερώνεται με το 
άρθρο 8 παράγραφος 2, ότι υπό κανονικές περιστάσεις η " κατανομή φορτίων στις 
μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και η χρήση διασυνδετικών γραμμών γίνεται βάσει 
κριτηρίων (τα οποία) ... λαμβάνουν υπόψη την οικονομική προτεραιότητα της 
ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από διαθέσιμες μονάδες παραγωγής...". 
Ο ανωτέρω μηχανισμός είναι όντως εκείνος που ακολουθούσαν τα περισσότερα 
κράτη μέλη πριν από την απελευθέρωση της αγοράς: ο φορέας εκμετάλλευσης του 
συστήματος μεταφοράς (TSO) προμηθεύεται ηλεκτρική ενέργεια παραγόμενη από 
ανανεώσιμες πηγές (συνήθως σε ευνοϊκές τιμές) και τη μεταβιβάζει στους δέσμιους 
πελάτες του, κατανέμοντας το σχετικό κόστος στο σύνολο της βάσης δέσμιων 
πελατών. 
θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι η οδηγία αυτοπεριορίζεται στις προτιμήσεις 
κατανομής. Δεν καλύπτει μηχανισμούς που παρέχουν άμεση ή έμμεση υποστήριξη 
σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και δεν επιτρέπει αφεαντής στα κράτη μέλη να 
εξουσιοδοτούν τον TSO να υποχρεώνει τους αποδεκτούς πελάτες να 
προμηθεύονται το μερίδιο "τους" ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών - είτε άμεσα 
είτε μέσω της επιβολής εισφορών ή πράσινων πιστοποιητικών. 
Στην πραγματικότητα επομένως, ο προβλεπόμενος στην οδηγία μηχανισμός 
φαίνεται ότι είναι περιορισμένης χρήσης - ελλείψει συνοδευτικών μέτρων που δεν 
επιτρέπονται ρητώς από την οδηγία - επιτρέποντας στα κράτη μέλη να αναπτύξουν 
ή διατηρήσουν σοβαρή πολιτική προώθησης των ανανεώσιμων πηγών. 
-4 
Ως εκ τούτου, εφόσον τα κράτη μέλη επιθυμούν να υποστηρίξουν τις ανανεώσιμες 
ενεργειακές πηγές πέραν των προτιμήσεων κατανομής, οφείλουν να προσφύγουν 
σε δύο άλλες διατάξεις της οδηγίας: το άρθρο 3 παράγραφος 2 - υποχρεώσεις 
παροχής δημόσιας/περιβαλλοντικής υπηρεσίας, και το άρθρο 24 - μεταβατικά 
καθεστώτα. Αφού κοινοποιηθούν τα ανωτέρω συστήματα, η Επιτροπή εξετάζει 
τότε κατά πόσο συμβιβάζονται προς την οδηγία. Το ζήτημα αυτό αναλύεται στο 
κατοπέρω σημείο 3.2. 
2. Συστήματα αναπτυσσόμενα σε επίπεδο κρατών μελών 
Τα κράτη μέλη έχουν κατά συνέπεια σκεφθεί κατά ποίο τρόπο να αντιμετο^πίσουν 
το ζήτημα αυτό. Διαφορετικοί τύποι μηχανισμών έχουν εφαρμοσθεί ανά την ΕΕ ή 
εξετάζονται σε επίπεδο κρατών μελών. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ορισμένα από 
τα κατωτέρω παρατιθέμενα στοιχεία χρησιμοποιούνται (ή μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν) σε συνδυασμό μεταξύ τους. 
Οι μηχανισμοί - ή στοιχεία των μηχανισμών - υπάγονται σε δύο βασικές 
κατηγορίες. Κατά πρώτο, συστήματα ενισχύσεων - με σκοπό την κάλυψη του 
κόστους τέτοιων μηχανισμών και κατά δεύτερο, συστήματα με σκοπό τη 
χρηματοδότηση των ενισχύσεων. 
2.1. Μηχανισμοί στήριξης. 
Υφίσταται πλήθος διαφορετικών μηχανισμών ενίσχυσης, μεταξύ άλλων οι εξής: 
κατοχυρωμένη υποχρέωση αγοράς σε εγγυημένη τιμή - συχνά με βάση την 
αποφευγόμενη δαπάνη ή υπολογισμό με βάση κανονιστική ρύθμιση στο 
αναγκαίο επίπεδο ενίσχυσης που απαιτείται για την απόκτηση του 
επιθυμητού επιπέδου ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές-
φοροαπαλλαγή, ιδιαίτερα από ενεργειακούς φόρους και φόρους C02, αλλά 
εξίσου από μη ενεργειακούς φόρους-
μηχανισμός στήριξης ανά παραγόμενη kWh-
άλλα συστήματα υποστήριξης- υποστήριξη για εργασίες Ε&Α, 
κεφαλαιουχικές επενδύσεις κλπ. Οι ανωτέρω ενισχύσεις μπορεί να 
• χορηγούνται 
είτε σε επίπεδο κράτους μέλους είτε σε κοινοτικό επίπεδο. 
2.2 Μηχανισμοί με σκοπό τη χρηματοδότηση ή συμπλήρωση συστημάτων 
παροχής στήριξης. 
Και εδώ έχουν αναπτυχθεί - ή ευρίσκονται υπό ανάπτυξη - ορισμένες παραλλαγές. 
Εισφορά σε όλους τους καταναλωτές ηλεκτρισμού στο εσωτερικό ενός 
δεδομένου κράτους μέλους, χαρακτηριζόμενη ως εισφορά "ανανεώσιμο)ν", 
"πράσινη" ή "μη ορυκτών καυσίμων". Υποχρέωση καταβολής υπέχουν όλοι 
οι πελάτες, ανεξάρτητα του κατά πόσο πράγματι προμηθεύονται 
ηλεκτρισμό στο επίμαχο κράτος μέλος (βλ. όμως κατωτέρα), εισαγωγές και 
εξαγωγές). Η εισφορά μπορεί να αποτελεί σταθερό καταβαλλόμενο ποσό 
ανά καταναλωμένη kWh, ή διαφανές και χωριστό τέλος προστιθέμενο στα 
τιμολόγια μεταφοράς. 
Η εισφορά καθορίζεται από το υπόψη κράτος μέλος και ποικίλλει ανάλογα 
με το επίπεδο υποστήριξης που το κράτος μέλος νομίζει ότι είναι αναγκαίο 
5-
για να δημιουργεί το απαιτούμενο ύψος ηλεκτροπαραγαχ/ής από 
ανανεώσιμες πηγές. 
Σύστημα πράσινων πιστοποιητικών 
Στο σύστημα αυτό το κράτος μέλος απλώς αποφασίζει το επίπεδο 
ποσοτήτων ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές που επιθυμεί να παραχθεί 
(ή καταναλωθεί - βλ. κατωτέρω , εισαγωγές και εξαγωγές) εντός του 
ηλεκτρικού του συστήματος. 'Επειτα απλώς επιβάλλει σε όλους του 
καταναλωτές να προμηθεύονται ποσοστό χ % των αναγκών τους σε 
ηλεκτρισμό από ανανεώσιμες πηγές. Προφανώς, δεδομένης της αδυναμίας 
διαχωρισμού των παραγόμενων "πράσινων" ηλεκτρονίων από τα 
"συμβατικά", δεν είναι δυνατό για όλους τους πελάτες πράγματι να 
προμηθεύονται το x % του ηλεκτρισμού που προέρχεται πραγματικά από 
ανανεώσιμες πηγές. Για να ξεπεραστεί αυτό, υποχρεούνται οι καταναλωτές 
να αγοράζουν "πράσινα πιστοποιητικά" που αντιπροσωπεύουν το ποσοστό 
x % των συνολικών τους αναγκών. Τα πράσινα πιστοποιητικά εκδίδονται 
από παραγωγούς που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές, υπό τον έλεγχο 
των ενδεδειγμένων αρχών των κρατών μελών. Οι εγχώριοι καταναλοπές 
προμηθεύονται τα πιστοποιητικά από τις εταιρείες διανομής που τους 
ηλεκτροδοτούν. 
Στην πράξη επομένως οι παραγωγοί ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές 
πωλούν την ηλεκτρική τους ενέργεια στον TSO σε κανονικές τιμές αγοράς. 
Το επιπρόσθετο κόστος της παραγωγής ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες 
πηγές καλύπτεται από την τιμή που καταβάλλουν για τα πράσινα 
πιστοποιητικά οι τελικοί καταναλωτές, αποδεκτοί και δέσμιοι. 
Τοιουτοτρόπως, αναπτύσσεται δευτερογενής αγορά για πράσινα 
πιστοποιητικά τα οποία τιμολογούνται συναρτήσει της διαφοράς μεταξύ 
της αγοραίας τιμής του ηλεκτρισμού και του (μέσου) κόστους 
ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές που επιπροστίθεται στην 
αγοραία αυτή τιμή. 
Αντισταθμιστικές πληρωμές σε ταμείο ανανεώσιμων 
Οι εταιρείες διανομής ηλεκτρισμού υποχρεούνται κατά το νόμο να 
καλύπτουν ποσοστό x % των αναγκών τους σε ηλεκτρισμό υπό 
ανανεώσιμες πηγές. Εφόσον δεν εκπληρώσουν την υποχρέωση αυτή 
οφείλουν, εναλλακτικώς, να καταβάλουν αντισταθμιστικό ποσό σε ταμείο 
ανανεώσιμων. Το ταμείο αυτό χρησιμοποιείται επιλεκτικά για τη χορήγηση 
στήριξης σε επενδύσεις, π.χ. μέσω διευκολύνσεων για σταθμούς 
βασιζόμενους σε ανανεώσιμες πηγές. 
Υπονρέωση προιιήθειας 
Οι καταναλωτές σε ένα κράτος μέλος πιθανώς να υποχρεούνται να 
προμηθευθούν πραγματικά το μερίδιο "τους" ηλεκτρισμού παραγόμενου 
από ανανεώσιμες πηγές που αποφασίζει η κυβέρνηση ότι πρέπει να 
αποκτηθεί από τον TSO. Στην περίπτωση αυτή υποχρεούνται να 
αγοράζουν το μερίδιο αυτό σε τιμή υπεράνω της αγοραίας, που αντανακλά 
το επιπρόσθετο κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές. 
Για το στοιχείο αυτό καταρτίζεται χωριστός λογαριασμός, ώστε το 
συνεπαγόμενο επιπρόσθετο κόστος να είναι διαφανές. 
Λοιπά un οικονοιιικά ιιέτρα: 
Γενική δυνατότητα για τον TSO να αρνείται την πρόσβαση στο δίκτυο από 
αποδεκτούς πελάτες για απαιτήσεις πρόσβασης τρίτων 
μερών/διαμετακόμισης σε περίπτωση που κατέστη δυσχερής η μεταβίβαση 
σε πελάτες των ποσοτήτων ηλεκτρισμού που παρήχθησαν από ανανεώσιμες 
πηγές και τις οποίες υποχρεώθηκε από την κυβέρνηση να αγοράσει. 
3. Ανάλυση των ανωτέρω διαφόρων θεωρήσεων: συμβατότητα προς το 
κοινοτικό δίκαιο 
Οι μηχανισμοί που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη πρέπει να αναλυθούν υπό διάφορες 
σκοπιές: κρατικές ενισχύσεις, συμβατότητα προς την οδηγία και τη συνθήκη, 
ιδιαίτερα τις διατάξεις προστασίας του περιβάλλοντος. Κανόνες που καθορίζουν 
κοινό πλαίσιο για τους μηχανισμούς υποστήριξης θα αποτελούσαν μείζον βήμα 
προόδου επειδή θα αποσαφήνιζαν την ελευθερία χειρισμών εκ μέρους των κρατών 
μελών και θα μείωναν τις στρεβλωτικές επενέργειες. Τούτο θα επέτρεπε στα κράτη 
μέλη να προωθήσουν αποδοτικότερα τις ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές. 
3.1 Κρατικές ενισχύσεις 
Το ζήτημα των κρατικών ενισχύσεων αντιμετωπίζεται χωριστά από εκείνο της 
συμβατότητας προς την οδηγία και τα άρθρα της συνθήκης επί των οποίων 
βασίζεται η τελευταία. Δεν προτείνεται να συζητηθεί το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο 
της παρούσας ανάλυσης. Ωστόσο, μπορεί να σημειωθεί ότι μέχρι τώρα η Επιτροπή 
υιοθετούσε ευνοϊκή στάση όσον αφορά τις ενισχύσεις προς την παραγα)γή από 
ανανεώσιμες πηγές, που εξετάζονταν κατ' εφαρμογή του σημείου 2.3 τυ>\· 
κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για 
περιβαλλοντικούς σκοπούς6. Η στάση αυτή θα συνεχιστεί, λαμβάνοντας υπόψη την 
ανάγκη εγκατάστασης και εδραίωσης της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρισμού. 
3.2 Συμβατότητα προς την οδηγία και το δίκαιο της ΕΕ 
Η οδηγία, κατ' εφαρμογή του άρθρου 8 παράγραφος 3, καλύπτει μόνο την 
απόδοση προτεραιότητας στις ανανεώσιμες πηγές κατά την κατανομή σε επίπεδο 
TSO. Λφεαντής, δεν καλύπτει κανένα από τους ανωτέρω μηχανισμούς. 
Υπό τις περιστάσεις αυτές, έχει σημασία η προσφυγή σε δύο άλλες διατάξεις της 
οδηγίας: το άρθρο 3 παράγραφος 2 - υποχρεώσεις δημόσιας/περιβαλλοντικής 
υπηρεσίας, και θεωρητικώς το άρθρο 24 (μεταβατικά καθεστώτα). Με βάση 
ακριβώς τις ανωτέρω διατάξεις, προβαλλόμενες υπό το φως της ενεργού 
κοινοτικής πολιτικής για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών όπως 
παρατίθεται στην πρόσφατα εκδοθείσα Λευκή Βίβλο, θα χρειαστεί να εξεταστεί η 
συμβατότητα των μέτρων προς την προαναφερθείσα οδηγία. 
Στην πραγματικότητα όμως θεωρείται ότι σχεδόν όλοι οι υιοθετηθέντες 
μηχανισμοί στο πλαίσιο αυτό θα χρειαστεί να εξεταστούν υπό το φως των 
διατάξεων του άρθρου 3 παράγραφος 2 για τις υποχρεώσεις παροχής 
περιβαλλοντικής υπηρεσίας. Το άρθρο 24 για τα μεταβατικά καθεστώτα προβλέπει 
προσωρινά συστήματα στήριξης που θα παύσουν να υφίστανται στο ορατό μέλλον 
και επομένως φαίνεται ότι δεν είναι κατάλληλα για τις ανανεώσιμες πηγές. 
Αντιθέτως, τα επίμαχα συστήματα για τις ανανεώσιμες πηγές προβλέπεται να 
ενεργοποιηθούν στο ορατό μέλλον. Ωστόσο, αυτό χρειάζεται να επανεξετάζεται σε 
τακτά διαστήματα. 
'Οταν κρίνεται κατά πόσο οποιοδήποτε από τα προαναφερθέντα συστήματα 
συμβιβάζεται με το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας, είναι ανάγκη να 
Βλέπε κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για σκοπούς 
προστασίας του περιβάλλοντος (ΕΕ αριθ. C 72, της 10.3.1994, σ. 3). 
-7-
συνεκτιμώνται οι αρχές που έταξε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όταν ερμήνευσε το 
άρθρο 90 της συνθήκης ΕΚ, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της συνθήκης σχετικά 
με την ελεύθερη κυκλοφορία και τον ανταγωνισμό. Ενώ δεν αποτελεί αντικείμενο 
της παρούσας εξέτασης μία εξαντλητική συζήτηση της ανωτέρω νομολογίας, είναι 
σαφές ότι οι ακόλουθες βασικές αρχές θα καθοδηγούν την Επιτροπή όταν αναλύει 
τυχόν υποχρεώσεις παροχής περιβαλλοντικής υπηρεσίας, όπως αυτές που 
εξετάσθηκαν αναπέρω. 
Κατά πρώτον, η Επιτροπή θα αρχίσει πάντα την εξέταση της ερωτο')ντας κατά 
πόσο είναι θεμιτός ο υποκρυπτόμενος στόχος τον οποίο επιδιώκει το κράτος 
μέλος - δηλαδή ότι θα μπορούσε να επιτρέψει την παρέκκλιση από τους συνήθεις 
κανόνες για τον ανταγωνισμό/την ελεύθερη κυκλοφορία. Στο πλαίσιο αυτό 0α 
πρέπει να επισημανθεί ότι η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχουν 
αναγνωρίσει ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί αφενός υποχρεωτική 
απαίτηση που πιθανώς να περιορίζει την εφαρμογή του άρθρου 30 της συνθήκης, 
και αφετέρου ένα στόχο που μπορεί να επιτρέπει την εξαίρεση - κατ' εφαρμογή 
του άρθρου 85 παράγραφος 3 - από μια περιοριστική συμφωνία για τον 
ανταγωνισμό7. Τοιουτοτρόπως, σε γενικές γραμμές συμπεραίνεται ότι οι 
μηχανισμοί αυτοί ανταποκρίνονται στην πρώτη αυτή δοκιμή. 
Κατά δεύτερον, η Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσο τα υπόψη μέτρα είναι εύλογα 
και αναλογικά ώστε να εκπληρωθούν οι στόχοι του οποίους επιδιώκουν τα κράτη 
μέλη. Προφανώς, κάθε μηχανισμός πρέπει να εξετασθεί με βάση αυτό που αξίζει ο 
ίδιος. Ωστόσο, οπωσδήποτε κατά την εξέταση του ανωτέρω ζητήματος είναι βασικό 
να γίνει αντιπαραβολή συγκρίσιμων συστημάτων που επιζητούν όλα τους ίδιους 
στόχους. Για τον προσδιορισμό της αναλογικότητας ενός μηχανισμού είναι 
ανάγκη να εξεταστεί κατά πόσο υφίστανται εναλλακτικές λύσεις που αναστέλλουν 
λιγότερο τον ανταγωνισμό και τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατο>ν 
μελών, ωστόσο, ικανοποιούν εξίσου τους επίμαχους στόχους. 
Προφανώς, επί του παρόντος έχει περιορισμένη σημασία η πτυχή αυτή της 
ανάλυσης: τα διάφορα συστήματα ευρίσκονται είτε στα αρχικά τους στάδια είτε 
ακόμη στο στάδιο σύλληψης. Στο μέλλον, μόλις τεθούν σε ισχύ, η πλευρά αυτή θα 
αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία. 
Τέλος, ένα περαιτέρω θέμα που θα απαιτήσει προσεκτική εξέταση στο πλαίσιο των 
χρηματοδοτούμενων από εισφορά μηχανισμών είναι το ζήτημα του επιπέδου στο 
οποίο θα μπορούσε να επιβληθεί η εισφορά. Μια τέτοια εισφορά μπορεί να 
επιβληθεί είτε στο επίπεδο της παραγωγής είτε της μεταφοράς είτε, συνηθέστερα, 
σε επίπεδο κατανάλωσης. Ενώ η Επιτροπή δεν έχει καταλήξει σε κανένα τελικό 
συμπέρασμα όσον αφορά τα σχετικά πλεονεκτήματα των διαφόρίυν αυτών 
θεωρήσεων, πράγματι φαίνεται ότι η επιβολή εισφοράς σε επίπεδο καταναλωτή 
παρουσιάζει ορισμένα αξιόλογα πλεονεκτήματα. Μια τέτοια εισφορά συνδέεται 
άμεσα με το ποσό της πράγματι χρησιμοποιούμενης ηλεκτρικής ενέργειας και 
παρουσιάζει υψηλό βαθμό διαφάνειας. Εάν όμως επιβαλλόταν εισφορά σε επίπεδο 
μεταφοράς θα ανέκυπταν ορισμένες δυσκολίες. Κατά πρώτον, η πληρωμή δεν θα 
σχετιζόταν άμεσα με την ποσότητα της καταναλωμένης ηλεκτρικής ενέργειας 
(επειδή δεν είναι σταθερή η σχέση μεταξύ της απόστασης μεταφοράς της 
ηλεκτρικής ενέργειας και της καταναλωμένης ποσότητας). Τούτο συμβαίνει 
ειδικότερα με την περίπτωση της αυτοπαραγωγής, η οποία δεν διακινείται μέσοι 
του δικτύου. Κατά δεύτερο, τούτο θα παρουσίαζε αναπόφευκτο μειονέκτημα για 
το κοινοτικό εμπόριο ηλεκτρισμού. Το μειονέκτημα αυτό θα επιδεινούτο στις 
περιπτώσεις όπου διενεργείται εμπορική συναλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας 
7 Βλέπε 22η έκθεση περί ανταγωνισμού Ι στην παράγραφο 77. 
-8-
εκατέρωθεν των συνόρων, επειδή θα επιβάλλονταν δύο "εισφορές μεταφοράς". II 
κατάσταση γίνεται ακόμη χειρότερη στην περίπτωση της διαμετακόμισης. 
Οι δυσκολίες αυτές έχουν επίσης γίνει παραδεκτές στην πρόταση της Επιτροπής 
για οδηγία σχετικά με την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας 
ενεργειακών προϊόντων (όπου γίνεται παραπομπή στο τμήμα Ι), στην οποία 
συνιστάται να φορολογηθεί η κατανάλωση μάλλον παρά η παραγωγή ηλεκτρισμού. 
Η πρόταση αυτή προβλέπει επίσης φορολογική υποστήριξη της ηλεκτροπαραγωγής 
από ανανεώσιμες πηγές. 
Επιπλέον, τα διαφορετικά επίπεδα ή οι διαφορετικές μέθοδοι επιβολής εισφοράς 
πιθανώς να οδηγήσουν επίσης σε στρεβλώσεις του εμπορίου. 
Θα πρέπει επίσης να σημεια)θεί ότι πιθανώς να επενεργούν αλλοκόνοντας τον 
ανταγωνισμό εθνικοί μηχανισμοί που παρέχουν στήριξη στην ηλεκτρική ενέργεια 
που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές. Ως εκ τούτου μπορεί μόνο να 
χαρακτηριστεί ως επί του παρόντος ενδιάμεσος διακανονισμός η αποδοχή εκ 
μέρους της Επιτροπής τυχόν τέτοιου(ων) μηχανισμού(ών) και ότι μια τέτοια 
αποδοχή δεν προδικάζει το αποτέλεσμα επανεξέτασης τυχόν τέτοιου(ων) 
μηχανισμού(ο')ν) στο μέλλον, π.χ. οφειλόμενης σε επελθούσες αλλαγές στην αγορά. 
Στο σημείο αυτό αξίζει επίσης να εξετασθεί ένα τελικό θέμα. Ήδη στο παρόν 
στάδιο μπορεί να δηλωθεί ότι μηχανισμοί που εισάγουν ανταγωνισμό μεταξύ 
παραγωγών από ανανεώσιμες πηγές είναι πιθανό να απαιτούν λιγότερη στήριξη 
και ακόμη πιθανότερα να καταστούν πλήρως ανταγωνιστικοί έναντι "συμβατικώς" 
παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Υπάρχουν δύο μέθοδοι με τις οποίες μπορεί 
να εισαχθεί ένας τέτοιος ανταγωνισμός. Κατά πρώτο, η κανονιστική αρχή ή άλλος 
φορέας μπορεί κατά διαστήματα να επανεξετάζει το επίπεδο στήριξης, με πρόθεση 
να ασκήσει πίεση μείωσης του ύψους στήριξης που να αντανακλά τις τεχνολογικές 
προόδους. Ως εκ τούτου, το επίπεδο στήριξης θα προσαρμοζόταν τακτικά και 
αυτόματα με βάση μαθηματικό τύπο που συνεκτιμά τις μειώσεις κόστους του 
παραγόμενου από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρισμού. Κατά δεύτερο, το σύστημα 
το)ν πράσινων πιστοποιητικών από την ίδια τη φύση του προκαλεί ανταγωνισμό 
για ηλεκτροπαραγωγή από ανανεώσιμες πηγές. Η δευτερογενής αγορά πράσινων 
πιστοποιητικών θα υπαγορεύσει το επίπεδο τιμής των ανανεώσιμων ενεργειακοί 
πηγών. Νέοι, αποδοτικότεροι, χαμηλότερου κόστους παραγωγοί θα εισέλθουν στην 
αγορά εάν μπορούν να παράγουν κάτω από την "αγοραία τιμή" των πράσινων 
πιστοποιητικών. 
Όπως προαναφέρθηκε, μηχανισμοί που προκαλούν ανταγωνισμό μεταξύ 
παραγωγών από ανανεώσιμες πηγές πιθανότατα να μεγιστοποιούν την οικονομική 
απόδοση και επομένως θα πρέπει να ενθαρρύνονται. Φυσικά είναι πολύ ενωρίς να 
δηλωθεί εάν ένα σύστημα περιοδικής ανασκόπησης των μηχανισμών παροχής 
στήριξης ή ένα σύστημα πράσινων πιστοποιητικών έχει τη μεγαλύτερη πιθανότητα 
να προκαλέσει την ταχύτερη υποχώρηση του κόστους των ανανεώσιμων πηγών. 
Ωστόσο, πράγματι φαίνεται στο παρόν στάδιο ότι εάν το σύστημα των πράσινων 
πιστοποιητικών λειτουργεί αποτελεσματικά στην πράξη, είναι πιθανό να ασκήσει 
μόνιμη και σοβαρή επενέργεια μείωσης της τιμής για τις ανανεώσιμες πηγές. 
Επιπλέον, ενώ πάλι είναι πολύ ενωρίς για να δηλωθεί κατά πόσο η καθιέρωση 
ενός συστήματος χωρίς μηχανισμό ενθάρρυνσης του βαθμού απόδοσης και των 
μειώσεων τιμής οπωσδήποτε θα συμβιβαζόταν με την οδηγία για τον ηλεκτρισμό, 
στο παρόν στάδιο φαίνεται εύλογη η παραδοχή ότι η εισαγωγή ενός τέτοιου 
μηχανισμού το πιθανότερο είναι ότι θα διασφάλιζε συμβατότητα με τους σχετικούς 
κανόνες της ΕΕ. 
IV. ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ 
-9 
Όλα χα ανωτέρω συστήματα ανακινούν το ζήτημα των εισαγωγο')ν και εξαγωγών 
ηλεκτρισμού που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Τα πράσινα 
πιστοποιητικά μπορούν για παράδειγμα να εκδίδονται από παραγωγούς με 
ανανεώσιμες πηγές, οι οποίοι ευρίσκονται εκτός την επικράτειας έκδοσης των 
υπόψη πιστοποιητικών. Εγχώριες εταιρείες που υπέχουν υποχρέωση καταβολής 
εισφοράς ή που υπάγονται σε υποχρέωση προμήθειας μπορεί να απαλλάσσονταν 
από την εισφορά αυτή εφόσον αποδείκνυαν ότι οι εισαγωγές τους προέρχονταν 
από παραγωγούς με τουλάχιστον το ίδιο ελάχιστο επίπεδο συμμετοχής των 
ανανεώσιμων πηγών, όπως εκείνο που απαιτείται από την εγχώρια νομοθεσία. 
Ενώ θα χρειαζόταν να ληφθούν ορισμένα διοικητικά μέτρα για να 
προλαμβάνονται τάσεις αποφυγής της σχετικής υποχρέωσης προμήθειας 
ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές, θα ήταν δυνατό να επιτραπεί η κάλυψη τιυν 
υποχρεώσεων για τις ανανεώσιμες πηγές με εισαγωγές, εφόσον είναι επιθυμητό. 
Ωστόσο, δεν είναι απλό πράγμα η απόφαση του κατά πόσο να επιτραπούν ή όχι 
εισαγωγές για την κάλυψη της ανωτέρω υποχρέωσης. Το κόστος της 
ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ποικίλλει ανάλογα με την οικεία 
γεωγραφική περιοχή - τούτο ισχύει ιδιαίτερα όσον αφορά τα μεγάλα 
υδροηλεκτρικά έργα, το οριακό κόστος των οποίων είναι πολύ χαμηλό κατά τους 
θερινούς μήνες. Υπό τέτοιες περιστάσεις, τουλάχιστον ως προς ορισμένες χώρες, 
επί ένα χρονικό διάστημα, η χώρα θα προμηθεύεται από το εξωτερικό ένα 
απροσδιόριστο ακόμη ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές για 
την οποία επιβαρύνθηκαν οι πολίτες της χώρας καταβάλλοντας υψηλότερες τιμές. 
Ως εκ τούτου, τα άμεσα οφέλη από την παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές (π.χ. 
μειωμένες εκπομπές C02, S02, ΝΟχ) θα αποκομίζονταν σε αυξημένο βαθμό στο 
εξωτερικό (μολονότι ειδικώς τα πραγματικά οφέλη της μείωσης του C02 είναι 
ευρύτερα από την περιορισμένη γεωγραφική περιοχή). Όπως και να έχει το 
πράγμα, δεν είναι σαφές κατά πόσο η επακόλουθη μείωση του C02 θα αυξανόταν 
στη χώρα που καταβάλλει το τίμημα, ή στην παραγαχ/ό χώρα, κατά την εξέταση του 
ζητήματος της εκπλήρωσης των στόχων μείωσης του C02. 
Από την άλλη πλευρά, η απαγόρευση των εισαγωγών τέτοιου είδους θα παρέβαινε 
τις βασικότερες διατάξεις της συνθήκης ΕΕ όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία 
αγαθών. Εξίσου, από πλευράς συνολικής ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ, έχει 
μεγάλη σημασία να ενθαρρύνονται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας υπό τις 
οικονομικώς αποδοτικότερες συνθήκες. Θα πρέπει επίσης να συνεκτιμηθούν οι 
διάφορες ευκαιρίες που προσφέρει η περιφερειακή πολιτική. 
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής δεν έχουν επί του παρόντος καταλήξει σε 
συμπεράσματα επί των ανωτέρω θεμάτων 
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Πρόθεση της παρούσας έκθεσης είναι να εξετάσει τους αρχικούς διαλογισμούς της 
Επιτροπής σχετικά με τα προβλήματα που ανακύπτουν όσον αφορά τη 
μεταχείριση της παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας υπό το 
φα)ς της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρισμού. Το παρόν έγγραφο αντιπροσωπεύει το 
πρώτο μέτρο που δίνει συνέχεια στη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής, όσον αφορά την 
ηλεκτροπαραγωγή από ανανεώσιμες πηγές. Όπως προαναφέρθηκε, η Λευκή αυτή 
Βίβλος τάσσει για την ΕΕ συνολικό στόχο αύξησης του μεριδίου των ανανεο')σιμυ)ν 
πηγών στη συνολική ενεργειακή κατανάλωση σε ποσοστό 12% κατά το έτος 2010. 
Το άρθρο 25 της οδηγίας ζητεί από την Επιτροπή να επισυνάψει τυχόν αναγκαίες 
προτάσεις εναρμόνισης. Ωστόσο, πριν καταρτίσει πρόταση για την εναρμόνιση της 
μεταχείρισης της παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας, 
χρειάζεται να αναλυθούν διεξοδικότερα οι διάφοροι μηχανισμοί από πλευράς 
πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων. 
-10 
Υπό χην επιψύλαξη χων αναπέρω, όπως σαφώς διατυπώθηκε σε αδρές γραμμές στη 
Λευκή Βίβλο σχεχικά με χις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, έχει ήδη διαπιοχωΟεΐ 
σαφής ανάγκη να υπάρχουν κοινοί κανόνες σχον υπόψη χομέα. Η εκ παραλλήλου 
λειχουργία διαφορεχικών μηχανισμών παροχής σχήριξης πιθανώς προκαλεί 
σχρεβλώσεις σχις εμπορικές συναλλαγές και σχον ανχαγωνισμό. Ο ρόλος των 
ανανεώσιμων πηγών στην ΕΕ οπωσδήποτε θα αυξηθεί κατά τα επόμενα έτη, λόγω 
των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στη συνδιάσκεψη του Κυότο. Τοιουτοτρόπως, 
θα αυξηθούν κατ' ακολουθία και οι δυνητικές στρεβλώσεις στην αγορά. Ενώ επί 
του παρόντος είναι μάλλον περιορισμένες οι στρεβλωτικές επενέργειες στις 
εμπορικές συναλλαγές και στον ανταγωνισμό, που προέρχονται από τα 
διαφορετικά συστήματα στήριξης των ανανεώσιμων πηγών, λόγω του μικρού 
μεριδίου στην αγορά της ΕΕ που καταλαμβάνει ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται 
από ανανεώσιμες πηγές, είναι πιθανό ότι η αρνητική αυτή επενέργεια θα αυξηθεί 
σοβαρά τα ερχόμενα έτη. Υπό το πρίσμα αυτό, ενδείκνυται όσο γίνεται ταχύτερα 
να σημειωθεί πρόοδος στον καθορισμό ορισμένων κοινών κανόνων στον τομέα 
αυτό. Όπως προαναφέρθηκε, ενώ επί του παρόντος δεν ενδείκνυται να 
προσδιοριστεί το πιθανό περιεχόμενο μιας τέτοιας οδηγίας, στη Λευκή Βίβλο 
σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας** αναφέρεται ότι πλέον των θεμάτων 
που συζητήθηκαν ανωτέρω: 
"Άλλα ζητήματα προς αντιμετώπιση περιλαμβάνουν τα εξής: 
• τον τρόπο κατά τον οποίο οι φορείς εκμετάλλευσης συστημάτων μεταφοράς 
ηλεκτρισμού θα πρέπει να αποδέχοχται την προσφερόμενη σε αυτούς ηλεκτρική 
ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, τηρώντας τις διατάξεις περί μεταφοράς που 
αναγράφονται στην οδηγία για την εσωτερική αγορά ηλεκτρισμού· 
• τις κατευθύνσεις σχετικά με την καταβαλλόμενη τιμή σε παραγωγό ηλεκτρισμού 
από ανανεώσιμες πηγές, η οποία θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση προς το 
αποφευγόμενο κόστος του ηλεκτρισμού σε δίκτυο χαμηλής τάσης εταιρείας 
διανομής συν πρόσθετο ποσό που αντανακλά τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά 
οφέλη των ανανεώσιμων πηγών και τον τρόπο κατά τον οποίο 
χρηματοδοτείται: φοροαπαλλαγές κλπ. -
• σε ποιες κατηγορίες αγοραπωλησιών ηλεκτρισμού επιβάλλονται τα ανωτέρω 
μέτρα-
• όσον αφορά την πρόσβαση στο δίκτυο, να αποφεύγονται οι διακρίσεις μεταξύ 
του ηλεκτρισμού που παράγεται από ηλιακή ακτινοβολία, βιομάζα (για 
σταθμούς ηλεκτρικής ισχύος κάτω από 20 MW), υδροηλεκτρική ενέργεια (για 
σταθμούς ηλεκτρικής ισχύος κάτω από 10 MW) και αιολική ενέργεια". 
Επόιιενο βτϊιια 
Επί του παρόντος, η Επιτροπή εξετάζει εκ του σύνεγγυς τους διαφόρους 
προτεινόμενους ή καθιερωθέντες από τα κράτη μέλη μηχανισμούς. Ωστόσο, 
προκειμένου να σχηματισθεί αναλυτικότερη γενική εικόνα των πολλών διαφόρων 
συστημάτων, η Επιτροπή προτίθεται να δρομολογήσει την εκπόνηση σειράς 
μελετών κόστους/οφέλους και κόστους/αποτελέσματος. 
Οι ανωτέρω μελέτες στοχεύουν στην παροχή σαφών πληροφορκυν, σχετικά με 
έκαστο κράτος μέλος, καθώς και ορισμένες τρίτες χώρες όπου λειτουργούν τέτοια, 
συστήματα, σχετικά με τα εξής ζητήματα: 
• διεξοδική ανάλυση του τρόπου κατά τον οποίο χορηγείται υποστήριξη 
COM(97) 599, της 26.11.97, Ενέργεια για το μέλλον: Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας - Λευκή 
Βίβλος για κοινοτική στρατηγική και σχέδιο δράσης", σ. 12. 
-11-
• χο συνεπαγόμενο κόσχος για χους καχαναλωτές, τους παραγωγούς και την 
κατάσταση ως προς τα διάφορα συστήματα 
• τη μείωση των εκπομπών C02 που οφείλεται σε έκαστο εν ισχύι σύστημα 
• την αποτελεσματικότητα των διαφόρων συστημάτων από πλευράς επιτυχίας 
τους για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 
Οι ανωτέρω μελέτες αναμένεται να καταστήσουν δυνατή τη σύνθεση μιας γενικής 
εικόνας της σχετικής απόδοσης των διαφόρων θεωρήσεων που υιοθετούνται από 
τις διάφορες χώρες, επιτρέποντας την Επιτροπή να συντάξει κανόνες για την 
μελλοντική μεταχείριση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας υπό το φως της 
οδηγίας για τον ηλεκτρισμό. 
Αναμένεται ότι οι μελέτες θα επιτρέψουν στην Επιτροπή - σε τελική έκθεση - να 
δώσει απαντήσεις στις εξής ερωτήσεις: 
• τις επενέργειες στρέβλωσης της εσωτερικής αγοράς λόγω της εκ παραλλήλου 
ύπαρξης διαφορετικών μηχανισμών παροχής στήριξης σε επίπεδο κρατο')ν 
μελών· 
• το σχετικό κόστος των διαφόρων συστημάτων που έχουν καθιερωθεί για την 
υποστήριξη της έναρξης χρήσης και ανάπτυξης της ηλεκτροπαραγωγής από 
ανανεώσιμες πηγές-
• την αποτελεσματικότητα τέτοιων συστημάτων από πλευράς κόστους/οφέλους 
όσον αφορά την περιστολή του C02 · 
• το επίπεδο των επιπρόσθετων οφελών για την ΕΕ, από τον αυξημένο ρόλο των 
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μεταξύ άλλων την αύξηση των δυνατοτήτων 
απασχόλησης, τη διατήρηση ευρωπαϊκής ηγεσίας στην τεχνολογία ανανεώσιμων 
πηγών και τοιουτοτρόπως δημιουργία ευκαιριών για εξαγωγές, και 
πλεονεκτήματα για την περιφερειακή ανάπτυξη· 
• κατά πόσο η καθιέρωση και ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων προκαλεί 
ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τη βιομηχανία της ΕΕ. Κατά την ανάλυση της 
παραμέτρου αυτής θα είναι ανάγκη να προσδιοριστεί η στάση - ποσοτικώς και 
ποιοτικώς - των μειζόνων εμπορικών μας εταίρων. 
Μετά από τα ανωτέρω, η Επιτροπή θα προτείνει οδηγία που θα τάσσει κοινούς 
κανόνες για τη μεταχείριση των ανανεώσιμων πηγιόν. Πρόθεση είναι να 
παρουσιασθεί η πρόταση αυτή πριν από τα τέλη του 1998. 
Από τον καιρό έναρξης ισχύος της οδηγίας στις 19 Φεβρουαρίου 1997, η Επιτροπή 
επικεντρώνεται στη συνεργασία με τα κράτη μέλη, σχετικά με τη μεταφορά της 
οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Διεφάνη ότι στα περισσότερα κράτη μέλη αποτελεί 
προτεραιότητα η μεταχείριση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Το 
επιδεικνυόμενο ενδιαφέρον στον τομέα αυτό όλο και αυξάνεται, ιδιαίτερα υπό το 
πρίσμα των πρόσφατων εκδόσεων Πράσινης και Λευκής Βίβλου της Επιτροπής 
σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και της δέσμευσης της ΕΕ που έγινε 
αποδεκτή στη συνδιάσκεψη του Κυότο. Κατά τους ερχόμενους μήνες και έτη 
πιθανώς να ανακύψουν και άλλα ζητήματα. Ως εκ τούτου, πρόθεση της Επιτροπής 
είναι να παρουσιάζει κάθε χρόνο μια νέα έκθεση σχετικά με την εναρμόνιση. Η 
επόμενη έκθεση θα παρουσιασθεί το Φεβρουάριο του 1999. 
12 

ISSN 0254-1483 
COM(98) 167 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 12 10 08 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-167-GR-C 
ISBN 92-78-32098-6 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο