Τρίτη ετήσια έκθεση δυνάμει της λειτουργικής διάταξης αριθ. 8 του Κώδικα Συμπεριφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εξαγωγές όπλων

(2001/C 351/01)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο Ευρωπαϊκός Κώδικας Συμπεριφοράς για τις εξαγωγές όπλων θεσπίστηκε στις 8 Ιουνίου 1998. Βασίζεται σε κοινά κριτήρια για τις εξαγωγές όπλων τα οποία εγκρίθηκαν στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια του Λουξεμβούργου και της Λισαβόνας, το 1991 και το 1992 και θεσπίζει μηχανισμό ανταλλαγής πληροφοριών και διαβουλεύσεων μεταξύ των κρατών μελών.

Ο κώδικας θεσπίζει υψηλές ελάχιστες προδιαγραφές για τη διαχείριση και τον περιορισμό της διακίνησης συμβατικών όπλων από όλα τα κράτη μέλη. Δεσμεύει την Ευρωπαϊκή Ένωση να ακολουθήσει μια διαδικασία σύγκλισης των εθνικών πολιτικών στον τομέα του ελέγχου των εξαγωγών όπλων.

Σύμφωνα με τη λειτουργική διάταξη αριθ. 8, κάθε χρόνο πραγματοποιείται ετήσιος απολογισμός της εφαρμογής του Κώδικα, της προόδου που έχει σημειωθεί και των ζητημάτων που εξακολουθούν να εκκρεμούν. Το παρόν έγγραφο αποτελεί την τρίτη ετήσια έκθεση και περιλαμβάνει τον απολογισμό του τρίτου έτους εφαρμογής του Κώδικα Συμπεριφοράς.

Ι. ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΕΤΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ

Η πρώτη έκθεση είχε ήδη διαπιστώσει ότι είχε επιτευχθεί αξιόλογη πρόοδος σε μικρό χρονικό διάστημα. Κατά το δεύτερο έτος της λειτουργίας του, ο Κώδικας ενισχύθηκε αισθητά και εδραιώθηκαν τα κεκτημένα του πρώτου έτους. Το τρίτο έτος της λειτουργίας του Κώδικα χαρακτηρίστηκε από την ολοκλήρωση των περισσότερων πρωταρχικών στόχων που καθορίστηκαν στην πρώτη και στη δεύτερη ετήσια έκθεση και από τον καθορισμό νέων βάσεων προβληματισμού για τη συνέχιση των εργασιών.

Παράλληλα, συνεχίστηκε η αύξηση του αριθμού των κοινοποιούμενων απορρίψεων και των διαβουλεύσεων, η οποία πιστοποιεί όχι μόνον την εντατικότερη διεξαγωγή του διαλόγου για την ερμηνεία του Κώδικα Συμπεριφοράς σε εθνικό επίπεδο, αλλά και την αυξημένη εμπιστοσύνη των κρατών μελών προς αυτή την πράξη, πράγμα που συμβάλλει στη σύγκλιση των πολιτικών και διαδικασιών που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της εξαγωγής όπλων.

Συζητήθηκαν επίσης ορισμένες πτυχές των εθνικών πολιτικών με στόχο την προσέγγισή τους.

Κατά τη διάρκεια του τρίτου έτους, αναπτύχθηκε περισσότερο ο διάλογος με τις τρίτες χώρες που συντάσσονται με τις αρχές του Κώδικα και ιδίως με τις συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και την Κύπρο, τη Μάλτα και την Τουρκία, χάρη στις νέες πρωτοβουλίες για την εφαρμογή του Κώδικα σ' αυτές τις χώρες, τόσο όσον αφορά τη νομοθεσία όσο τη συγκεκριμένη εφαρμογή από τους ενδιαφερόμενους φορείς. Τα κράτη μέλη εκφράζουν την ικανοποίηση τους για το γεγονός ότι οι αρχές του Κώδικα αναγνωρίζονται όλο και ευρύτερα και είναι αποφασισμένα να ενθαρρύνουν τη διαδικασία αυτή.

ΙΙ. ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΗΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η πρώτη και η δεύτερη έκθεση είχαν καθορίσει συνολικά δέκα πρωταρχικά ζητήματα (τέσσερα η πρώτη και έξι η δεύτερη) που έπρεπε να αποτελέσουν αντικείμενο προβληματισμού και δράσης των κρατών μελών σε σύντομο διάστημα, προκειμένου να ενισχυθεί ο Κώδικας και να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη διαφάνεια Οι συγκεκριμένες πρόοδοι που σημειώθηκαν για ορισμένα από αυτά τα ζητήματα έχουν ήδη εκτεθεί στη δεύτερη ετήσια έκθεση. Παρατίθενται κατωτέρω οι πρόοδοι που σημειώθηκαν σχετικά με τα τέσσερα άλλα ζητήματα κατά τη διάρκεια του τρίτου έτους της εφαρμογής του Κώδικα.

Κατ' ουσίαν ταυτόσημες συναλλαγές

Τα κράτη μέλη συνέχισαν τη μελέτη αυτού του σημείου στο πλαίσιο της ομάδας COARM προκειμένου να καθορίσουν κοινή ερμηνεία της έννοιας της κατ' ουσίαν ταυτόσημης συναλλαγής. Από τις συζητήσεις διαμορφώθηκε κοινός προσανατολισμός.

Η σαφής έννοια της "κατ' ουσίαν ταυτόσημης συναλλαγής" θα συναχθεί με βάση την εμπειρία από την καθημερινή εφαρμογή του μηχανισμού απορρίψεων που προβλέπει ο Κώδικας.

Η διαδικασία αυτή θα διευκολυνθεί αν διαμορφωθεί κοινή προσέγγιση για την αξιολόγηση των συναλλαγών και, σε ένα πρώτο διάστημα, μια ευρεία ερμηνεία της έννοιας του "κατ' ουσίαν ταυτόσημου". Οι διαβουλεύσεις που θα ακολουθήσουν θα επιτρέψουν να αποκτηθεί η αναγκαία πείρα για έναν ακριβέστερο σταδιακό καθορισμό αυτής της έννοιας.

Προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία, το κράτος μέλος που κίνησε τη διαδικασία διαβουλεύσεων θα αναλαμβάνει, στο πλαίσιο των εργασιών της ομάδας COARM και εφόσον αυτό συμβιβάζεται με τα εθνικά κριτήρια, να ανταλλάσσει εμπιστευτικά με τα άλλα κράτη της ΕΕ πληροφορίες για τις περιπτώσεις όπου, όπως προκύπτει από τις διαβουλεύσεις, δύο συναλλαγές δεν ήταν κατ' ουσίαν ταυτόσημες. Με βάση τη λογική του μηχανισμού διαβουλεύσεων, στις περιπτώσεις αυτές, οι ανταγωνιστές δεν θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εκμεταλλεύονται προς όφελός τους μια απόρριψη άδειας.

Κοινός κατάλογος μη στρατιωτικών αγαθών ασφαλείας και αστυνόμευσης

Η ομάδα COARM ανέλαβε την εκπόνηση κοινού καταλόγου μη στρατιωτικών αγαθών ασφαλείας και αστυνόμευσης, η εξαγωγή των οποίων θα πρέπει να ελέγχεται βάσει του δεύτερου κριτηρίου του κώδικα "σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα τελικού προορισμού". Η Επιτροπή ανακοίνωσε ήδη ότι θα υποβάλει πρόταση κοινοτικού μηχανισμού για τον έλεγχο της εξαγωγής μη στρατιωτικού εξοπλισμού που ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς εσωτερικής καταστολής.

Ανάπτυξη της ανταλλαγής πληροφοριών για τις εθνικές πολιτικές ελέγχου των εξαγωγών όπλων προς ορισμένες χώρες ή περιοχές που θεωρούνται ως χρήζουσες ιδιαίτερης προσοχής

Τα κράτη μέλη επιβεβαίωσαν τη βούλησή τους να προωθήσουν αυτό το διάλογο. Το υλικό έρεισμα της ανταλλαγής αυτής είναι το σημαντικό corpus των απορρίψεων που κοινοποιούνται στο πλαίσιο του μηχανισμού του κώδικα. Συμπληρωματικά, ανταλλαγές απόψεων και πληροφοριών μεταξύ όλων των κρατών μελών διεξάγονται τακτικά και συστηματικά στο πλαίσιο της ομάδας COARM και αφορούν συγκεκριμένες χώρες και περιοχές.

Εναρμόνιση των διαδικασιών που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του επιχειρησιακού μηχανισμού του Κώδικα Συμπεριφοράς

Τα κράτη μέλη συνέχισαν το έργο εναρμόνισης που άρχισαν αμέσως μετά τη θέσπιση του Κώδικα Συμπεριφοράς. Προσφάτως οι προσπάθειες επικεντρώθηκαν στις επιπτώσεις που έχουν οι απορρίψεις της ΕΕ στα εθνικά καθεστώτα άδειας εξαγωγών. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι το κράτος που άρχισε τις διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ενημερώνει συστηματικά το κοινοποιούν κράτος για την τελική του απόφαση είτε αυτή συνίσταται στην παραχώρηση της άδειας είτε στην απόρριψή της.

Όσον αφορά το ζήτημα που χρονολογείται εδώ και περισσότερο από τρία χρόνια τα κράτη μέλη υπενθύμισαν ότι η υποχρέωση διαβουλεύσεων παύει να ισχύει μετά από τρία χρόνια, όπως προβλέπει ο Κώδικας Συμπεριφοράς. Πιστεύουν, ωστόσο, ότι η απόρριψη αυτή δεν αποδυναμώνεται και μπορεί να αποτελέσει πληροφοριακό στοιχείο.

Εναρμόνιση των ετήσιων εθνικών εκθέσεων για την εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς

Επειδή ορισμένα από τα στοιχεία που διαβιβάζουν τα κράτη μέλη και τα οποία περιλαμβάνονται στις ετήσιες εθνικές τους εκθέσεις είναι δυσχερώς συγκρίσιμα, η σύνθεσή τους γίνεται πιο πολύπλοκη και ενδέχεται να αποτελέσει τροχοπέδη στις κοινές προσπάθειες για περισσότερη διαφάνεια. Κατόπιν τούτου, τα κράτη μέλη συμφώνησαν να καταβάλλουν προσπάθειες για τον καθορισμό εναρμονισμένου πλαισίου όσον αφορά τις εθνικές εκθέσεις και ιδίως όσον αφορά τις στατιστικές.

Για το σκοπό αυτό καταρτίστηκε έντυπο το οποίο περιλαμβάνει στατιστικά δεδομένα με βάση τις εθνικές εκθέσεις κάθε κράτους μέλους. Το έντυπο αυτό αποτελεί σημαντική πρόοδο για την κατάρτιση εναρμονισμένου πλαισίου και βελτιώνει τη συνολική διαφάνεια.

Συντονισμός των εθνικών θέσεων των κρατών μελών στους πολυμερείς φορείς που εξετάζουν τα ζητήματα ελέγχου των εξαγωγών όπλων

Υποδειγματικός υπήρξε ο συντονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την παράνομη εμπορία ελαφρών όπλων η οποία πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη από τις 9 έως τις 20 Ιουλίου 2001, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν η μόνη ομάδα κρατών που υπέβαλε συνολικό σχέδιο δράσης.

Ισχυρή εξάλλου ήταν η παρουσία της στις προπαρασκευαστικές επιτροπές της Διάσκεψης, όπου δεν δίστασε να εκφραστεί με μία φωνή, τη φωνή της Προεδρίας της, προκειμένου να επιβεβαιώσει σαφώς τις φιλοδοξίες της στον τομέα αυτό.

Προαγωγή των αρχών του Κώδικα σε τρίτες χώρες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της συνεχίζουν να ενθαρρύνουν τα άλλα κράτη εξαγωγείς όπλων να προσχωρήσουν στις αρχές του Κώδικα.

Στις 18 Δεκεμβρίου 2000, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες δημοσίευσαν δήλωση για την ευθύνη των κρατών και τη διαφάνεια στον τομέα των εξαγωγών όπλων. Στη δήλωση αυτή, οι ΕΕ και οι Ηνωμένες Πολιτείες διαβεβαίωσαν ότι οι απόψεις τους για τον έλεγχο των εξαγωγών εξοπλισμών είναι κατά μεγάλο μέρος κοινές. Γι' αυτό το λόγο αποφάσισαν να εργαστούν από κοινού προκειμένου να ενθαρρύνουν όλες τις χώρες εξαγωγής όπλων να υιοθετήσουν τις αρχές και το επίπεδο της διαφάνειας που οι ίδιες εφαρμόζουν στις εξαγωγές τους. Πιστεύουν πράγματι ότι έχουν αναλάβει ειδικές ευθύνες σ' αυτό τον τομέα. Γι' αυτό το λόγο θα εξακολουθήσουν από κοινού με αυστηρότητα και αποφασιστικότητα την προώθηση αυτών των αρχών.

Στο πλαίσιο της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το παράνομο εμπόριο των ελαφρών όπλων, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη από τις 9 έως τις 20 Ιουλίου 2001, η εφαρμογή κριτηρίων εξαγωγής αποτέλεσε μια από τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αναφέρθηκε κατ' επανάληψη στον Ευρωπαϊκό Κώδικα Συμπεριφοράς, το πεδίο εφαρμογής του οποίου, ωστόσο, δεν καλύπτει μόνο τα ελαφρά όπλα.

Στις 21 και 22 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε στην Πνομ Πενχ σεμινάριο για τις εξαγωγές συμβατικών όπλων στο πλαίσιο του περιφερειακού φόρουμ του ΑSEAN (Περιφερειακό φόρουμ για την Ασία).

Οργανώθηκαν επίσης δύο σεμινάρια με τις συνδεδεμένες χώρες για τις εξαγωγές όπλων, το ένα στη Βαρσοβία τον Ιανουάριο του 2001 και το άλλο στη Λευκωσία τον Ιούνιο του 2001 προκειμένου να ενημερωθούν οι χώρες αυτές για τις πρακτικές του Ευρωπαϊκού Κώδικα Συμπεριφοράς.

Οι συνεδριάσεις πολιτικού διαλόγου που πραγματοποιούνται σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων της ομάδας COARM, υπό τη σύνθεση της Τρόικας, με τις συνδεδεμένες χώρες, τις χώρες ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ, τη Ρωσία και την Ουκρανία αποτελούν επίσης ενδεδειγμένο πλαίσιο για τις συζητήσεις σχετικά με τη χρησιμότητα των αρχών του Κώδικα Συμπεριφοράς.

ΙΙΙ. ΑΛΛΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΖΗΤΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ COARM ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

Τα κράτη μέλη συνέχισαν τις εργασίες για τη βελτίωση και εναρμόνιση των ρυθμίσεων για την εφαρμογή του μηχανισμού του Κώδικα Συμπεριφοράς σχετικά με τα ακόλουθα σημεία:

Εξαγωγή εξοπλισμού που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο ανθρωπιστικών επιχειρήσεων

Η ομάδα COARM εξέτασε το ζήτημα αν είναι σκόπιμο να επιτραπεί η εξαγωγή εξοπλισμού που υπόκειται σε έλεγχο όταν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για ανθρωπιστικούς σκοπούς, ενώ κανονικά η εξαγωγή αυτή θα είχε απορριφθεί βάσει του Κώδικα Συμπεριφοράς. Σε ορισμένες περιοχές, μετά από κάποια σύγκρουση, ορισμένα είδη εξοπλισμού που υπόκεινται σε έλεγχο μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην προάσπιση της ασφάλειας του αστικού πληθυσμού και στη διευκόλυνση της οικονομικής ανόρθωσης. Τα κράτη μέλη κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αυτός ο τύπος εξοπλισμού δεν είναι ασυμβίβαστος με τον Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ. Οι εξαγωγές αυτές, όπως και όλες οι άλλες, πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση και να λαμβάνονται πλήρως υπόψη τα κριτήρια του Κώδικα. Τα κράτη μέλη θα απαιτούν επαρκείς εγγυήσεις ώστε να αποφευχθεί η κακή χρησιμοποίηση του σχετικού εξοπλισμού και ενδεχομένως θα θεσπίσουν διατάξεις για τον επαναπατρισμό του.

Έλεγχος της πρακτόρευσης όπλων

Στο πλαίσιο της εφαρμογής του Κώδικα Συμπεριφοράς, συζητήθηκε κατ' επανάληψη στο πλαίσιο της COARM το ζήτημα της πρακτόρευσης όπλων. Σύμφωνα με την πρόθεση που εξέφρασαν στη δεύτερη ετήσια έκθεση, τα κράτη μέλη συνέχισαν και εμβάθυναν τις συζητήσεις τους σχετικά με τις ρυθμίσεις για τον έλεγχο της πρακτόρευσης εξοπλισμών. Για το σκοπό αυτό, συμφώνησαν με ένα σύνολο κατευθυντήριων γραμμών για τον έλεγχο της πρακτόρευσης, το πνεύμα των οποίων μπορούν να ακολουθήσουν οι εθνικές νομοθεσίες.

Θα πρέπει να τεθούν φραγμοί στις δραστηριότητες των φυσικών και νομικών προσώπων της ΕΕ τα οποία διακινούν όπλα με στόχο την καταστρατήγηση του εμπάργκο που αποφασίζεται σε εθνικό επίπεδο ή από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον ΟΗΕ ή τον ΟΑΣΕ ή την καταστρατήγηση των κριτηρίων εξαγωγής του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ όσον αφορά την εξαγωγή όπλων. Είναι εξάλλου σκόπιμο να δημιουργηθούν τα αναγκαία μέσα για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την νόμιμη ή παράνομη πρακτόρευση, ώστε να ενισχυθεί η συνεργασία στο πλαίσιο της ΕΕ με στόχο την καταπολέμηση και την πρόληψη του εμπορίου όπλων. Κατόπιν τούτου τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι θα πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο οι πράκτορες που διαμένουν ή έχουν την έδρα τους στο έδαφος της ΕΕ ή/και οι δραστηριότητες πρακτόρευσης που επιχειρούνται στο έδαφος των κρατών μελών. Αυτός ο έλεγχος θα πρέπει να καλύπτει τις δραστηριότητες των φυσικών και νομικών προσώπων τα οποία με την ιδιότητα του αντιπροσώπου ή του πράκτορα, διαπραγματεύονται ή οργανώνουν συναλλαγές συμπεριλαμβανόμενης και της μεταφοράς όπλων και στρατιωτικού υλικού μεταξύ ξένων χωρών. Τα μέτρα αυτά καθορίζουν επίσης το σαφές πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να ασκούνται οι νόμιμες δραστηριότητες πρακτόρευσης.

Προκειμένου να αποφευχθούν τα μειονεκτήματα που προκύπτουν από τη διαφορά των εθνικών προσεγγίσεων και να διευκολυνθούν οι εργασίες των κρατών μελών που επιθυμούν να αναπροσαρμόσουν ή να αναπτύξουν την εθνική τους ρύθμιση, αξιολογήθηκαν ορισμένες προτάσεις σχετικά με τον έλεγχο των πρακτόρων όπλων. Τα σχετικά συμπεράσματα παρατίθενται κατωτέρω.

Όσον αφορά τις συναλλαγές που ενέχουν αγοραπωλησία (ο πράκτορας των όπλων αποκτά νομίμως την κυριότητα των όπλων ή του στρατιωτικού εξοπλισμού) ή διαμεσολάβηση (ο πράκτορας δεν αποκτά την κυριότητα του υλικού), πρέπει να δοθεί γραπτή άδεια ή έγκριση των αρμόδιων αρχών του κράτους μέλους στο οποίο ασκείται η πρακτόρευση ή στο οποίο διαμένει ή έχει την έδρα του ο πράκτορας. Οι αιτήσεις για τη χορήγηση άδειας ή έγκρισης θα πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση με βάση τα κριτήρια του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ όσον αφορά τον έλεγχο της εξαγωγής όπλων.

Εξάλλου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο να καταρτίσουν μητρώα στα οποία θα εγγράφονται οι πράκτορες ή να ορίσουν ότι οι πράκτορες υποχρεούνται να λαμβάνουν γραπτή άδεια από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους στο οποίο διαμένουν ή έχουν την έδρά τους. Κατά την εξέταση μιας αίτησης για τη χορήγηση άδειας πρακτόρευσης, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ενδεχόμενο ιστορικό συμμετοχής σε παράνομες δραστηριότητες. Ένα τέτοιο σύστημα μητρώου ή άδειας δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως επίσημη έγκριση των δραστηριοτήτων πρακτόρευσης, πράγμα το οποίο προκύπτει εξάλλου σαφώς από τη διατήρηση του συστήματος ατομικών ή συλλογικών αδειών που επιτρέπουν τις συναλλαγές.

Οι έλεγχοι τους οποίους προβλέπει ο νόμος σ' αυτόν τον σημαντικό τομέα θα πρέπει να συνοδεύονται από αποτελεσματικές κυρώσεις. Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τη νομοθεσία, τους εγγεγραμμένους πράκτορες και τους πράκτορες που έχουν αποδεδειγμένα συμμετάσχει στο παρελθόν σε παράνομες δραστηριότητες και να συνεχίσουν τις συζητήσεις στο πλαίσιο της ομάδας COARM, προκειμένου να καθορίσουν ακριβέστερα, μεταξύ άλλων, ενδεχόμενα κριτήρια αξιολόγησης των αιτήσεων εγγραφής με την ιδιότητα του πράκτορα ή των αιτήσεων άσκησης πρακτόρευσης.

Άυλη μεταφορά τεχνολογίας

Η ομάδα COARM αναγνώρισε ότι οι αρχές θα πρέπει να υπαγάγουν σε αποτελεσματικό έλεγχο τις ηλεκτρονικές μεταφορές λογισμικού και τεχνολογιών που συνδέονται με τα αγαθά που περιλαμβάνονται στον κοινό κατάλογο πράγμα το οποίο ήδη συμβαίνει σε ορισμένα κράτη μέλη. Συμφώνησε να συνεχίσει την εξέταση αυτού του ζητήματος λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί σ' αυτόν τον τομέα, όσον αφορά τα αγαθά διπλής χρήσης.

Διάλογος σχετικά με τις άδειες που παραχωρούνται μετά από προηγούμενη απόρριψη

Τα κράτη μέλη επιβεβαιώνουν την προσήλωσή τους στις λειτουργικές διατάξεις του Κώδικα Συμπεριφοράς και πιστεύουν ότι οι περιπτώσεις κατά τις οποίες, μετά τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων λόγω απόρριψης άδειας, εκδίδεται θετική απόφαση ενισχύουν με ιδιαίτερα χρήσιμο τρόπο το διάλογο σχετικά με την ερμηνεία των κριτηρίων του κώδικα και προωθούν τη σύγκλιση στον τομέα των εξαγωγών συμβατικών όπλων.

Οι περιπτώσεις αυτές ενδέχεται να προκύπτουν από μια μεταβολή της κατάστασης στη χώρα προορισμού ή/και να υποδηλώνουν διαφορετικές ερμηνείες των κριτηρίων. Σ' αυτό το πλαίσιο, τα κράτη μέλη που αποφασίζουν να μην λάβουν υπόψη μια απόφαση απόρριψης, αποδέχονται, εφόσον αυτό συμβιβάζεται με τα εθνικά τους κριτήρια, να ανακοινώνουν εμπιστευτικά τις πληροφορίες τις σχετικές με αυτή την απόφαση όχι μόνον (όπως προβλέπεται στις λειτουργικές διατάξεις) στο κράτος προέλευσης της άρνησης, αλλά και στο σύνολο των κρατών μελών, στο πλαίσιο των εργασιών της ομάδας COARM.

Δωροδοκία

Η ομάδα COARM εξέτασε ορισμένες πλευρές των αρμοδιοτήτων της όσον αφορά τον προβληματισμό σχετικά με τη δωροδοκία.

Διαδικασίες προσφυγής

Η ομάδα COARM πραγματοποίησε ανταλλαγή απόψεων όσον αφορά τις δυνατές διαδικασίες προσφυγής στον τομέα της εξαγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού.

Πιστοποιητικά τελικού προορισμού

Η ομάδα COARM άρχισε συζήτηση σχετικά με τις μνείες που θα πρέπει να προβλεφθούν στα πιστοποιητικά τελικού προορισμού.

ΙV. ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΟΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΕΧΕΣ ΜΕΛΛΟΝ

Ο Κώδικας Συμπεριφοράς και ο συναφής κατάλογος στρατιωτικού εξοπλισμού αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο για τη σύγκλιση των πολιτικών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την εξαγωγή συμβατικών όπλων.

Αυτή η ενιαία προσέγγιση μαρτυρά τη μέριμνα των κρατών μελών να διατηρήσουν την περιφερειακή σταθερότητα και να προωθήσουν το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου με την εφαρμογή υψηλών ελάχιστων προδιαγραφών κατά την εξέταση των αιτήσεων για τη χορήγηση άδειας εξαγωγής όπλων.

Συνεπώς, ο Κώδικας Συμπεριφοράς επιτρέπει, μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών, την αύξηση και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και τη βελτίωση της διαφάνειας με στόχο την πραγμάτωση της κοινωνίας των πολιτών ιδίως με τη δημοσίευση της τρίτης ετήσιας έκθεσης.

Ενώ μπορεί να θεωρηθεί ότι πραγματώθηκε η εκπόνηση των θεμελιωδών στοιχείων μιας κοινής προσέγγισης των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τον έλεγχο των εξαγωγών όπλων, η εφαρμογή της δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστικά κεκτημένη, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να ξεπεραστεί γρήγορα από τις νέες εξελίξεις.

Μολονότι τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά το τρίτο έτος εφαρμογής του κώδικα ήταν σημαντικά, μένουν ακόμα πολλά να γίνουν. Συγκεκριμένα υπάρχουν τομείς που δεν έχουν εξεταστεί στο παρελθόν και στους οποίους θα πρέπει να αρχίσουν οι σχετικές εργασίες. Σε άλλους τομείς, ενώ έχουν επιτευχθεί αξιοσημείωτα αποτελέσματα, απαιτούνται περαιτέρω εργασίες για την εδραίωση και την εμβάθυνσή τους.

Τέλος, πρέπει να συνεχιστούν και να ενισχυθούν οι προσπάθειες προώθησης των αρχών και των κριτηρίων του Κώδικα Συμπεριφοράς στις τρίτες χώρες, οι οποίες έχουν ήδη δώσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

Τα κράτη μέλη διαπιστώνουν με ικανοποίηση το ενδιαφέρον που δείχνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις εργασίες που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του Κώδικα Συμπεριφοράς.

Στο εξής, η πρακτική που άρχισε με την πρώτη και τη δεύτερη ετήσια έκθεση συνίσταται στον σαφή και βέβαιο καθορισμό ορισμένων προσανατολισμών σχετικά με τα θέματα που θα αποφασιστούν ή θα μελετηθούν στο προσεχές μέλλον, ώστε να μπορέσουν τα κράτη μέλη καθώς και οι συνομιλητές τους εντός και εκτός της Ένωσης να επαληθεύσουν και να εκτιμήσουν την πρόοδο της εφαρμογής του κώδικα.

Τα κράτη μέλη καθόρισαν κατόπιν τούτου τους ακόλουθους προσανατολισμούς:

1. Να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την περαιτέρω εναρμόνιση των ετήσιων εθνικών εκθέσεων και συνεπώς για μεγαλύτερη σαφήνεια και διαφάνεια των συνθετικών πινάκων.

2. Να επιτευχθεί η οριστική έγκριση ενός συστήματος ελέγχου των εξαγωγών μη στρατιωτικών αγαθών ασφάλειας και αστυνόμευσης.

3. Να συνεχιστούν οι εργασίες στον τομέα της πρακτόρευσης με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που έχουν ήδη συμφωνηθεί.

4. Να συνεχιστούν οι εργασίες που αποσκοπούν σε μια εναρμονισμένη αντίληψη των πληροφοριών που πρέπει να περιλαμβάνονται στα πιστοποιητικά τελικού προορισμού.

5. Να μελετηθεί ο προβληματισμός της παραγωγής υπό καθεστώς άδειας στα τρίτα κράτη.

6. Να αρχίσουν οι εργασίες προκειμένου να ασκούν οι αρχές των κρατών μελών αποτελεσματικό έλεγχο στις ηλεκτρονικές μεταφορές λογισμικού και τεχνολογιών συναφών με τα αγαθά που περιλαμβάνονται στον κοινό κατάλογο. Ως υπόδειγμα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί το σύστημα ελέγχου των εξαγωγών αγαθών διπλής χρήσης.

7. Να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την προώθηση των αρχών και των κριτηρίων του κώδικα στις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ άλλων και με βάση τη δήλωση Ευρωπαϊκής Ένωσης/Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με τις ευθύνες των κρατών και τη διαφάνεια στον τομέα των εξαγωγών όπλων.

8. Να καταβληθούν προσπάθειες για μια ευρύτερη συμμετοχή των υποψήφιων χωρών στην εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

Πληροφορίες για τις εξαγωγές συμβατικών όπλων και την εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς από τα κράτη μέλη για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου έως 31ης Δεκεμβρίου 2000.

Η συλλογή στατιστικών στοιχείων ποικίλλει σε κάθε κράτος μέλος, χωρίς να ακολουθεί ενιαίο πρότυπο. Για το λόγο αυτό δεν μπόρεσαν όλα τα κράτη μέλη να παράσχουν τις πληροφορίες στον πίνακα λόγω των υφισταμένων διαδικασιών στον τομέα ελέγχου εξαγωγών όπλων ή της νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων.

A. ΣΦΑΙΡΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

B. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(a) Αριθμός χορηγηθεισών αδειών

(b) Συνολική αξία των χορηγηθεισών αδειών (σε ευρώ)

(c) Πραγματική αξία των εξαγωγών (σε ευρώ)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>