ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΚΕρ ΓΙΑ ΤΟ 2000

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΟ 2000

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ 2000 ΓΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

Ερευνητικές δραστηριότητες των ινστιτούτων

Δέσμες προγραμμάτων - μια διακλαδική προσέγγιση

Δραστηριότητες πυρηνικής έρευνας (εκτός 5ου προγράμματος πλαισίου)

Συντονισμός των διαστημικών δραστηριοτήτων

Ένας χρόνος αξιολογήσεων και συστάσεων για το μέλλον

ΤΟ ΚΚΕΡ ΚΑΙ Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ

ΤΟ ΚΚΕΡ ΩΣ ΕΤΑΙΡΟΣ ΣΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΥΠΟ ΕΝΤΑΞΗ ΧΩΡΩΝ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Ο πυρηνικός τομέας

Ασφάλεια τροφίμων και προστασία των καταναλωτών

Προστασία του περιβάλλοντος

Γενική ασφάλεια

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία μεταφοράς τεχνολογίας (ETTI)

Εμπειρογνωμοσύνη για τη σύσταση καινοτόμων εταιρειών (EXSIF)

Προστασία και εκμετάλλευση των ερευνητικών αποτελεσμάτων του ΚΚΕρ

Διαγωνισμός για προγράμματα καινοτομίας

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Εκδηλώσεις

Επισκέψεις σε εγκαταστάσεις του ΚΚΕρ

Σχέσεις με τα μέσα ενημέρωσης

Εκδόσεις

Ενοποιημένες δραστηριότητες του ΚΚΕρ στο δικτυακό χώρο

Παροχή πληροφοριών στο κοινό

ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΕΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ 2000

ΤΟ ΚΚΕΡ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΟΛΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 2000

Ινστιτούτο Υλικών Αναφοράς και Μετρήσεων (ΙΥΑΜ) - Geel

Ινστιτούτο Υπερουράνιων Στοιχείων (ΙΥΣ) - Καρλσρούη

Ινστιτούτο Προηγμένων Υλικών (ΙΠΥ) - Petten

Ινστιτούτο Συστημάτων, Πληροφορικής και Ασφάλειας (ΙΣΠΑ) - Ispra

Ινστιτούτο Περιβάλλοντος (ΙΠ) - Ispra

Ινστιτούτο Εφαρμογών του Διαστήματος (ΙΕΔ) - Ispra

Ινστιτούτο Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή (ΙΥΠΚ) - Ispra

Ινστιτούτο Μελετών Τεχνολογιών του Μέλλοντος (ΙΜΤΜ) - (Σεβίλλη)

ΓΛΩΣΣΑΡΙ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΚΕρ

ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ) είναι μία από τις γενικές διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και απαρτίζεται από οκτώ επιμέρους ινστιτούτα. Tα ινστιτούτα διεξάγουν βασική εφαρμοσμένη έρευνα και παρέχουν τεχνογνωσία για υποστήριξη των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Το ΚΚΕρ συμμετέχει επίσης σε δίκτυα με ιδρύματα των κρατών μελών και διαδραματίζει ενεργό ρόλο στην εναρμόνιση δεδομένων και δοκιμών και στην επικύρωση νέων επιστημονικών μεθόδων και τεχνικών. Το καθεστώς του ως υπηρεσία της Επιτροπής, καθεστώς το οποίον εγγυάται την ανεξαρτησία του από ιδιωτικά ή εθνικά συμφέροντα, είναι καίριας σημασίας στο ρόλο που καλείται να διαδραματίσει.

Το ΚΚΕρ εκπληρώνει την αποστολή του μέσω ειδικών ερευνητικών προγραμμάτων που αποφασίζονται από το Συμβούλιο κατόπιν συστάσεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το έργο του, το οποίο εμπίπτει στα προγράμματα πλαίσια της ΕΕ για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (ΕΤΑ), χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, με πρόσθετη χρηματοδότηση από συνδεδεμένες χώρες. Περιλαμβάνει επιστημονικές και τεχνικές κατά παραγγελία υπηρεσίες για ειδικές πολιτικές της Κοινότητας - όπως εκείνες για το περιβάλλον, την διατροφή και την υγεία, την κοινωνία της πληροφορίας, τη γεωργία και την πυρηνική ασφάλεια.

Επιπλέον, το ΚΚΕρ συμμετέχει σε ανταγωνιστικές δραστηριότητες, ως μέσο επικύρωσης της εμπειρογνωμοσύνης του και αύξησης της τεχνογνωσίας του σε βασικούς τομείς. Αποστολή του είναι να 'προσθέτει αξία', όπου είναι σκόπιμο, και όχι να ανταγωνίζεται άμεσα με ιδρύματα κρατών μελών.

Οκτώ ινστιτούτα ανά την Ευρώπη

Τα οκτώ ινστιτούτα του ΚΚΕρ είναι διεσπαρμένα σε πέντε χωριστές τοποθεσίες ανά την Ευρώπη. Κάθε ένα επικεντρώνεται στον δικό του γνωστικό τομέα.

Τα ινστιτούτα είναι:

- Το Ινστιτούτο Υλικών Αναφοράς και Μετρήσεων (ΙΥΑΜ), στο Geel (BE)

- Το Ινστιτούτο Υπερουράνιων Στοιχείων (ΙΥΣ), στην Καρλσρούη (DE)

- Το Ινστιτούτο Προηγμένων Υλικών (ΙΠΥ), στο Petten (NL)

- Το Ινστιτούτο Συστημάτων, Πληροφορικής και Ασφάλειας (ΙΣΠΑ), στην Ispra (IT)

- Το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος (ΙΠ), στην Ispra (IT)

- Το Ινστιτούτο Εφαρμογών του Διαστήματος (ΙΕΔ), στην Ispra (IT)

- Το Ινστιτούτο Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή (ΙΥΠΚ), στην Ispra (IT), και

- Το Ινστιτούτο Μελετών Τεχνολογιών του Μέλλοντος (ΙΜΤΜ), στη Σεβίλλη (ES).

Διαχείριση της οργάνωσης

Η κεντρική διοίκηση του ΚΚΕρ βρίσκεται στις Βρυξέλλες και περιλαμβάνει τη διεύθυνση προγραμμάτων, η οποία λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ των ινστιτούτων και των φορέων χάραξης πολιτικής. Η διεύθυνση συντονίζει την έρευνα που διεξάγεται από τα ινστιτούτα και βοηθά στην εξασφάλιση της ποιότητάς της με την ανάπτυξη αμφίδρομων σχέσεων με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και τη βιομηχανία. Μια σημαντική λειτουργία του ΚΚΕρ είναι η προώθηση της μεταφοράς τεχνολογίας από τα ερευνητικά του αποτελέσματα, τόσο για να δημιουργηθεί βιομηχανική προστιθέμενη αξία όσο και για να ενισχυθούν οι πολιτικές της Κοινότητας για την καινοτομία.

Το ΚΚΕρ απασχολεί περίπου 2.100 άτομα σε διάφορα σχήματα. Η χρηματοδότησή του, ύψους περίπου 300 εκατομμυρίων EUR ετησίως, προέρχεται από τα κονδύλια για έρευνες του προϋπολογισμού της ΕΕ και από έσοδα που προέρχονται από ανταγωνιστικές δραστηριότητες. Κάθε ένα από τα οκτώ ινστιτούτα συντάσσει τη δική του ετήσια έκθεση, όπου μπορούν να βρεθούν πιο ολοκληρωμένες πληροφορίες. Το ΚΚΕρ εκδίδει επίσης πολλές τεχνικές εκθέσεις, συμβάλλει σε επιστημονικά περιοδικά, παρουσιάζει συχνά εργασίες σε διασκέψεις και οργανώνει συναντήσεις ανταλλαγής απόψεων, σεμινάρια και συνέδρια για τη διάχυση τους επιστημονικού του έργου.

Περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν στην ιστοσελίδα του ΚΚΕρ: http://www.jrc.cec.eu.int/.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το 2000 ήταν για το ΚΚΕρ μια περίοδος αξιολόγησης και, έτσι, αναλήφθηκαν πολλές πρωτοβουλίες για να εκτιμηθεί το πώς μπορεί να προωθηθεί καλύτερα η αποστολή του ως ερευνητικού κέντρου για υποστήριξη των πολιτικών της ΕΕ. Πραγματοποιήθηκε ανεξάρτητος επιστημονικός εξωτερικός έλεγχος των πόρων και των επιστημονικών δεξιοτήτων του. πραγματοποιήθηκε πενταετής αξιολόγηση των δραστηριοτήτων του. ομάδα υψηλού επιπέδου, της οποίας προήδρευε ο Υποκόμης Davignon, υπέβαλε έκθεση σχετικά με την άσκηση της αποστολής του ΚΚΕρ, ενώ επιτροπή ομοτίμων, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της Επιτροπής, εξέδωσε οδηγίες για τον καθορισμό προτεραιοτήτων στις δραστηριότητες. Οι πάμπολλες προτάσεις που συγκεντρώθηκαν κατά την περίοδο των εργασιών αυτών θα αποτελέσουν τη βάση διαμόρφωσης των μελλοντικών προσανατολισμών του ΚΚΕρ.

Το μέλλον του ΚΚΕρ σκιαγραφείται στην πρωτοβουλία της Επιτροπής με τίτλο "Με στόχο έναν Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Χώρο", που παρουσιάστηκε τον Ιανουάριο του 2000 και η οποία σκοπεύει να συμβάλλει στη δημιουργία ενός καλύτερου γενικού πλαισίου συνθηκών για την έρευνα στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, το ΚΚΕρ θα συμβάλλει, όπου είναι σκόπιμο, στην ανάπτυξη κοινού επιστημονικού και τεχνικού συστήματος αναφοράς για χάραξη πολιτικών. Για το σκοπό αυτό, το ΚΚΕρ θα συγκεντρώσει ειδικές γνώσεις από ερευνητικούς οργανισμούς της Ευρώπης και εκτός αυτής, προκειμένου να μορφώσει το καλύτερο δυνατό σύνολο ικανοτήτων για μια τέτοια στήριξη. Κατά τη διάρκεια του έτους, το ΚΚΕρ συνέχισε να αναπτύσσει μία περισσότερο στρατηγική προσέγγιση στον ρόλο του ως εταίρος σε δίκτυα. Επίσης, προώθησε ειδικές δραστηριότητες σχεδιασμένες για να ενταχθεί η διάσταση της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στο έργο του, μέσω λεπτομερούς προγράμματος εργασιών.

Κατά τη διάρκεια του χρόνου, καταβλήθηκαν πολλές προσπάθειες για τη βελτίωση της διασύνδεσης με ευρωπαϊκούς φορείς χάραξης πολιτικής. Πραγματοποιήθηκε συνάντηση ανταλλαγής απόψεων με τους χρήστες του, τις υπηρεσίες της Επιτροπής, ώστε να τεθούν προτεραιότητες ανάλογα με τις ανάγκες των πελατών. συστάθηκαν ομάδες βελτίωσης για ολική διαχείριση της ποιότητας. και ξεκίνησαν συζητήσεις για την επιστήμη και τη διοίκηση.

Το ΚΚΕρ προωθεί τη μεταφορά τεχνολογίας από τα ερευνητικά του αποτελέσματα, στηρίζοντας έτσι τις πολιτικές της Κοινότητας για την καινοτομία. Στις νέες δραστηριότητες που προστέθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους περιλαμβάνονταν η σύσταση ταμείου εξωτερικών κεφαλαίων εκκίνησης και μια λειτουργία επώασης στην Ispra προγραμμάτων του ΚΚΕρ για νεοαναδυόμενες (spin-off) επιχειρήσεις.

Το ΚΚΕρ αποδίδει μεγάλη σημασία στις διεθνείς σχέσεις του και επανεστίασε τις δραστηριότητές του σε καίριους τομείς. Η συνεργασία με την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ για τον έλεγχο των πυρηνικών υλικών επεκτάθηκε ώστε να συμπεριλάβει τις πυρηνικές τεχνολογίες και υπεγράφη μνημόνιο συμφωνίας για τις τεχνολογίες εκκαθάρισης ναρκοπεδίων μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής (εκπροσωπούμενης από το ΚΚΕρ), ΗΠΑ, Καναδά και πέντε κρατών μελών. Δρομολογήθηκαν, επίσης, αρκετές διεθνείς συμφωνίες στους τομείς της επισιτιστικής ασφάλειας και της προστασίας του περιβάλλοντος.

Πρόγραμμα εργασιών 2000

Το 2000, το πρόγραμμα εργασιών του ΚΚΕρ διαμορφώθηκε στη βάση τεσσάρων πυλώνων:

Ασφάλεια τροφίμων και χημικών προϊόντων

Περιβάλλον

Αξιοπιστία συστημάτων και υπηρεσιών πληροφόρησης, και

Πυρηνική ασφάλεια και μέτρα διασφάλισης.

Επιπλέον, αναλήφθηκαν και οριζόντιες δραστηριότητες στα πλαίσια των εξειδικευμένων γνώσεων του ΚΚΕρ:

(1) Εργασίες διόρασης των προοπτικών των τρεχουσών τεχνολογικών τάσεων (συμπεριλαμβανομένων των βιοεπιστημών και της κοινωνίας των πληροφοριών) και των κοινωνικοοικονομικών ζητημάτων (όπως απασχόληση, αειφορία, διεύρυνση της ΕΕ και η μεσογειακή εταιρική σχέση). και

(2) Δικτυακή συνεργασία με άλλους φορείς ΕΤΑ στην Ευρώπη για την ανάπτυξη επιστημονικών και τεχνολογικών αναφορών (μέθοδοι, δεδομένα, υλικά και μετρήσεις), που να εγγυώνται τη διαφάνεια της εσωτερικής αγοράς και του εσωτερικού εμπορίου. Πυρήνας της εν λόγω δραστηριότητας είναι η συμμετοχή του ΚΚΕρ στην ανάπτυξη προτύπων της ΕΕ σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης CEN, με την οποία, το 1999, το ΚΚΕρ υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας.

Η νέα αυτή δομή χρησιμοποιείται για την απόκτηση μιας σαφούς ένδειξης των βασικών ικανοτήτων του ΚΚΕρ, ως βάση για την περαιτέρω επικέντρωση των προσπαθειών και το μελλοντικό στρατηγικό σχεδιασμό.

Συναντήσεις με τις ΓΔ-πελάτες

Για την ενδυνάμωση της επικοινωνίας με τους πελάτες του, το ΚΚΕρ οργάνωσε διυπηρεσιακή συνάντηση ανταλλαγής απόψεων με ΓΔ-πελάτες του, παρουσιάζοντας επιλεγμένους τομείς των τρεχουσών εργασιών του. Το πρόγραμμα διαρθρώθηκε γύρω από τους τέσσερις βασικούς πυλώνες των εργασιών του ΚΚΕρ.

Κύριος στόχος της συνάντησης του Οκτωβρίου 2000 ήταν η συζήτηση των πολιτικών προτεραιοτήτων της ΕΕ, που αποτελούν τον οδηγό του προγράμματος εργασιών 2001 του ΚΚΕρ, της διαδικασίας επικέντρωσης του ΚΚΕρ και των μελλοντικών δραστηριοτήτων υλοποίησης του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Χώρου (ΕΕΧ). Επιπλέον, μια τελική συνάντηση αφιερώθηκε στις μελλοντικές δραστηριότητες του ΙΜΤΜ και στο ρόλο του ΚΚΕρ στο πλαίσιο του ΕΕΧ. Στη συνάντηση συμμετείχαν 232 άτομα από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, εκ των οποίων τα 151 προέρχονταν από άλλες ΓΔ και τα 81 από το ΚΚΕρ. Οι εισηγήσεις από τις υπηρεσίες της Επιτροπής χρησιμοποιήθηκαν ως βάση για τις αλλαγές που θα εισαχθούν στο πρόγραμμα εργασιών του ΚΚΕρ του επόμενου έτους.

Τα σημαντικότερα γεγονότα του έτους

Όλα τα ινστιτούτα συμμετέσχον σε δραστηριότητες που αυξάνουν την προβολή του ΚΚΕρ στην ερευνητική κοινότητα και στο πλατύ κοινό. Στα σημαντικότερα γεγονότα περιλαμβάνονταν:

- Εγκαίνια τοπικού εργαστηρίου

Στις 6 Ιουνίου 2000, στο εργοστάσιο επανεπεξεργασίας πυρηνικών La Hague στη Γαλλία, εγκαινιάστηκε ένα νέο τοπικό εργαστήριο. Κατόπιν αιτήσεως του γραφείου ελέγχου μέτρων διασφάλισης της Ευρατόμ, το εργαστήριο αυτό σχεδιάστηκε, εγκαταστάθηκε και επανδρώθηκε από προσωπικό του ΙΥΣ. Στο παρελθόν, ραδιενεργά δείγματα από τις εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας έπρεπε να ταξιδέψουν σε μακρινές αποστάσεις για να αναλυθούν σε διαπιστευμένο εργαστήριο. Το επιτόπιο αυτό εργαστήριο καταργεί την ανάγκη μεταφοράς, καθώς αναλυτές από το ΙΥΣ στην Καρλσρούη θα ταξιδεύουν κάθε βδομάδα στο La Hague για την εκτέλεση του αναγκαίου έργου.

- Επίδειξη πυροχημικής επανεπεξεργασίας πυρηνικών καυσίμων με ηλεκτρολυτικό καθαρισμό

Από το ΙΥΣ και τον CRIEPI μελετάται η μη υδατική (με τετηγμένο άλας) επανεπεξεργασία ακτινοβολημένων εξαντλημένων πυρηνικών καυσίμων. Η διεργασία αυτή θεωρείται σημαντικό τμήμα μιας στρατηγικής διαχωρισμού και μεταστοιχείωσης για τη διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων. Στόχος της είναι να επιδειχθεί η σκοπιμότητα της ανάκτησης ακτινιδών από ακτινοβολημένα καύσιμα και απόβλητα υψηλής ακτινοβολίας, π.χ. απόβλητα από τη διαδικασία εξαγωγής πλουτωνίου και ουρανίου PUREX. Κατασκευάστηκε θερμό κελί για τήγμα ποσότητας μέχρις 1 kg και δοκιμάστηκε με επιτυχία η λειτουργία του. Η εγκατάσταση λειτουργεί υπό άκρως καθαρή ατμόσφαιρα αργού και οι πρώτες επιδείξεις της διεργασίας ηλεκτρολυτικού καθαρισμού έχουν οδηγήσει στην παραγωγή ποσότητας μεταλλικού ουρανίου μέχρι και 10 g..

- Σύστημα κοινοποίησης για ΓΤΟ

Αναπτύχθηκε το λογισμικό SNIF (μορφότυπος συνοπτικής κοινοποίησης πληροφοριών) για ένα ηλεκτρονικό σύστημα κοινοποίησης, που θα βοηθήσει τη ΓΔ Περιβάλλοντος να εφαρμόσει δύο οδηγίες της ΕΚ, εκείνη για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων μικροοργανισμών και την άλλη για την σκόπιμη απελευθέρωση ΓΤΟ στο περιβάλλον.

- Αντιβιοτικά στα τρόφιμα

Σημαντικό τρέχον μέλημα της ΕΕ αποτελεί ο εντοπισμός και έλεγχος της παρουσίας και συγκέντρωσης αντιβιοτικών στα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Το ΙΥΑΜ έχει αναλάβει το έργο της ανάπτυξης αναλυτικών μεθόδων για τον εντοπισμό της καταχρηστικής χρήσης αρκετών σημαντικών ομάδων αντιβιοτικών.

- Γενετικώς τροποποιημένοι οργανισμοί

Σε συνεργασία με τη ΓΔ Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή και για υποστήριξη του κανονισμού για τα νέα τρόφιμα (ΕΚ) 258/97, το ΙΥΑΜ συνέχισε να παρέχει επιστημονική στήριξη για τη θέσπιση των απαιτήσεων επισήμανσης της ΕΕ, παρέχοντας υλικά και μεθόδους αναφοράς για τον εντοπισμό γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) στα τρόφιμα. Το 2000, δημιουργήθηκε μια δεύτερη γενιά πιστοποιημένων υλικών αναφοράς για την ποικιλία σόγιας RR (Roundup-ready)-Soya, καθώς επίσης και δείγματα BT (Bacillus Thuringensis) για ΓΤΟ σε επεξεργασμένα τρόφιμα. Διεξήχθησαν δοκιμές μείξεως, χαρακτηρισμού και γενετικής έκφρασης (ζυγωτικότητας) για την τρίτη γενιά πιστοποιημένης καλλιέργειας MON810 και ολοκληρώθηκε η μελέτη της ποιότητας του DNA στη σόγια της ποικιλίας RR Soya, καθιστώντας δυνατή την διάθεση του υλικού αυτού στην αγορά.

- Υλικά αναφοράς PCB και διοξινών

Σε συνεργασία με τη ΓΔ Περιβάλλοντος, ολοκληρώθηκε η παρασκευή πρότυπων διαλυμάτων διοξινών, ιπτάμενης τέφρας και ιλύος υπονόμων. Επιπλέον, σε συνεργασία με τη ΓΔ Έρευνας, ολοκληρώθηκε το 2000 η παρασκευή υποψήφιου υλικού για την ανάκτηση πολυχλωριωμένων διφαινυλίων (PCB) από λάσπες υπονόμων.

- Τρισδιάστατες αναπαραστάσεις

Ως τμήμα των προσπαθειών για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της εποπτείας, τεκμηρίωσης και κατάρτισης επιθεωρητών, το ΙΣΠΑ ανέπτυξε λογισμικό για 'Τρισδιάστατη αναπαράσταση'. Μετρήσεις εξ αποστάσεως και ψηφιακές κάμερες συνδυάζονται δημιουργώντας ένα φωτορεαλιστικό ηλεκτρονικό μοντέλο ενός πραγματικού αντικειμένου ή κτιρίου - όπως η τρισδιάστατη αναπαράσταση της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης στο Παρίσι. Τα μοντέλα κωδικοποιούνται στη γλώσσα κατασκευής μοντέλων εικονικής πραγματικότητας (VRML), η οποία τα καθιστά συμβατά με το Διαδίκτυο.

- Δοκιμές συμπεριφοράς από το ELSA

Το ΙΣΠΑ αποτελεί μέρος διεθνούς εταιρικής σχέσης, που ερευνά τη χρήση συστημάτων για τον έλεγχο των δονήσεων σε κατασκευές. Το λειτουργούν σε αυτό ευρωπαϊκό εργαστήριο δομοστατικής αξιολόγησης (ELSA) χρησιμοποιήθηκε για τη δοκιμή της συμπεριφοράς δομικών συστημάτων σε μεγάλες κρεμαστές γέφυρες, ενώ έχουν δρομολογηθεί μελέτες για μια εφαρμογή που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στους σιδηροδρόμους.

- Βιογενείς εκπομπές όζοντος και σωματιδίων

Μέσω ενός προγράμματος διάρκειας ενός έτους στις εγκαταστάσεις του ΚΚΕρ στην Ispra ελήφθη ένα μοναδικό σύνολο δεδομένων για τη μελέτη της σχέσης μεταξύ σχηματισμού όζοντος και σωματιδίων (PM). Παρατηρήθηκε μια εποχιακή τάση τόσο στην συνολική μάζα αερολυμάτων όσο και στη χημική τους σύνθεση. Κατά τους χειμερινούς μήνες, τα επίπεδα PM βρέθηκαν τρεις φορές υψηλότερα από ό,τι κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών. Και αυτό παρά το γεγονός ότι, κατά τους θερινούς μήνες, παρατηρήθηκαν υψηλότερες βιογενείς εκπομπές και φωτοχημική δραστηριότητα (με αποτέλεσμα υψηλά επίπεδα όζοντος). Οι υψηλές συγκεντρώσεις σε σωματίδια PM κατά τη διάρκεια του χειμώνα οφείλονται πιθανόν στην οικιακή θέρμανση. Η χημική ανάλυση λεπτώς διαμερισμένου αερολύματος αποκάλυψε ότι οι οργανικές ενώσεις και ο στοιχειακός άνθρακας συμμετέχουν σχετικά περισσότερο στη μάζα των αερολυμάτων κατά τη διάρκεια του χειμώνα από ό,τι το καλοκαίρι, καθιστώντας τα πιθανόν πιο επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία τον χειμώνα.

- Ευρωπαϊκό δίκτυο παρατήρησης

Το 2000, ετέθη σε λειτουργία το ευρωπαϊκό δίκτυο παρατήρησης. Το δίκτυο συστάθηκε για να εκτιμήσει τα αποτελέσματα της πολιτικής και της νομοθεσίας της ΕΕ στην ποιότητα του εδάφους και των υδάτινων πόρων υδρολογικών λεκανών της ενδοχώρας και των ακτών. Σε συνεργασία με τη ΓΔ Περιβάλλοντος και με περιφερειακά και εθνικά ινστιτούτα, δημιουργήθηκαν δικτυακά σημεία στη Φιλανδία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, το ΗΒ και την Ανατολική Ευρώπη,.

- Σφαιρική παρακολούθηση για το περιβάλλον και την ασφάλεια (GMES)

Το ΙΕΔ συνέβαλε σε όλα τα επίπεδα στην περαιτέρω εξέλιξη της GMES, στην οποία εμπλέκονται ευρωπαϊκές οργανώσεις του διαστήματος και οργανώσεις χρηστών. Η GMES χρησιμοποιεί διαστημική τεχνολογία αιχμής για την παροχή επακριβών πληροφοριών για μια σειρά παγκόσμιων περιβαλλοντικών παραμέτρων, από τη μετεωρολογία μέχρι την αξιολόγηση χερσαίων και θαλάσσιων πόρων. Τον Μάιο του 2000, ο επίτροπος Ph. Busquin δήλωσε "Η GMES θα μπορούσε να αποτελεί το επόμενο θέμα για μία διευρωπαϊκή συνεργασία". Τον Οκτώβριο οργανώθηκε στη Lille διάσκεψη της GMES με κεντρικό ομιλητή το ΙΕΔ. Η επόμενη διάσκεψη βρίσκεται υπό προετοιμασία. Η GMES είναι πλέον ο εκπρόσωπος της γεωσκόπησης στη στρατηγική για το διάστημα που προωθείται από κοινού από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος.

- Επικυρωμένες μέθοδοι in-vitro

Από τις αρχές των κρατών μελών της ΕΕ έγιναν δεκτές κατευθυντήριες γραμμές για τρεις in-vitro δοκιμές τοξικότητας - μία για το φωτοτοξικό δυναμικό και δύο για τη διαβρωσιμότητα του δέρματος. Θα συμπεριληφθούν στο τεχνικό παράρτημα V της οδηγίας της ΕΕ για τις επικίνδυνες ουσίες. Η επιστημονική γνωμοδοτική επιτροπή του ECVAM (Ευρωπαϊκό κέντρο για την επικύρωση εναλλακτικών μεθόδων), που λειτουργεί στο ΚΚΕρ., χαρακτήρισε δύο δοκιμές χωρίς τη χρήση ζώων - μία για την ευαισθητοποίηση του δέρματος με χρήση τοπικών λεμφαδένων και τη δοκιμή δερματικής διαβρωσιμότητας EpiDerm - ως επικυρωμένες μεθόδους. Μελέτη του ECVAM έδειξε ότι τρεις δοκιμές in-vitro για την εμβρυοτοξικότητα πληρούσαν τα κριτήρια επικύρωσης για μελέτη.

- Επιστήμη και διοίκηση

Στις 29 και 30 Μαρτίου του 2000, οργανώθηκε συνάντηση ανταλλαγής απόψεων υψηλού επιπέδου για τη σχέση μεταξύ επιστήμης και διοίκησης, προκειμένου να κατανοηθεί πώς μπορεί να αναπτυχθεί ένα κοινό σύστημα επιστημονικής και τεχνικής αναφοράς για την εφαρμογή πολιτικών. Μετά από αυτή τη συνάντηση υψηλού επιπέδου, στις 16 και 17 Οκτωβρίου ακολούθησε διάσκεψη για την "επιστήμη και διοίκηση σε μία κοινωνία της γνώσης: η πρόκληση για την Ευρώπη", που οργανώθηκε από κοινού από το ΚΚΕρ και τη ΓΔ Έρευνας. Συζητήθηκε ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Χώρου στην ανάπτυξη νέας ευρωπαϊκής ιδιότητας του πολίτη.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Το συμβούλιο αναγνωρίζει το ενδιαφέρον της διαχείρισης του ΚΚΕρ να εκτιμήσει το πώς θα μπορούσε το κέντρο να επιτύχει καλύτερα στην αποστολή του, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις του νέου αιώνα και κάνοντας την καλύτερη δυνατή χρήση των πόρων του. Οδηγό όλων των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ κατά τη διάρκεια του 2000 απετέλεσε η παγίωση της νέας αποστολής του ΚΚΕρ, να παρέχει δηλ. κατά παραγγελία των πελατών του επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στη σύλληψη, χάραξη, εφαρμογή και παρακολούθηση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το συμβούλιο υποστηρίζει τις προσπάθειες της διαχείρισης του ΚΚΕρ για αξιολόγηση του ΚΚΕρ τόσο στο επιστημονικό και στρατηγικό επίπεδο, όσο και στο διοικητικό επίπεδο και προσβλέπει στην ανάλυση των αποτελεσμάτων.

Όσον αφορά τις εξωτερικές ενέργειες αξιολόγησης, το συμβούλιο σημειώνει ότι η έκθεση του επιστημονικού ελέγχου από «ομάδες ελεγκτών επισκεπτών», που αξιολογεί τις επιστημονικές δυνατότητες και αδυναμίες των πόρων των ινστιτούτων του ΚΚΕρ, συνέβαλε στην εργασία της πενταετούς αξιολόγησης του ΚΚΕρ που πραγματοποιήθηκε αυτόν τον χρόνο.

Το συμβούλιο εκτιμά την έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου, υπό την προεδρία του Υποκόμη Etienne Davignon, σχετικά με την εκτέλεση της αποστολής του ΚΚΕρ, καθώς και την ανασκόπηση της ομάδας των ομοτίμων της Επιτροπής, οι οποίες, και οι δύο, θα εξυπηρετήσουν στον καλύτερο καθορισμό του προσανατολισμού τον οποίο θα πρέπει να υιοθετήσει στο μέλλον το ΚΚΕρ. Το συμβούλιο αναγνωρίζει τις υποβληθείσες προτάσεις, ιδιαίτερα εκείνες που αφορούν τον προτεινόμενο ρόλο του ΚΚΕρ στον Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Χώρο που θα αναπτυχθεί στα πλαίσια του νέου προγράμματος πλαισίου. Το ΚΚΕρ θα πρέπει, πράγματι, να επικεντρώσει τις δραστηριότητές του και να συμβάλει περαιτέρω στην ανάπτυξη ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος αναφοράς προς υποστήριξη της διαδικασίας χάραξης πολιτικών της ΕΕ. Για το σκοπό αυτό, φαίνεται αναγκαία κάποια μεγαλύτερη διαχειριστική ευελιξία για την καλύτερη προσαρμογή των πόρων του ΚΚΕρ στην εκτέλεση της αποστολής του.

Το συμβούλιο εκτιμά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν για ένταξη των χρηστών στη διεργασία διαμόρφωσης της πολιτικής του ΚΚΕρ με σκοπό τον καθορισμό των προτεραιοτήτων ανάλογα με τις ανάγκες των πελατών και τις προτεραιότητες των πολιτικών της ΕΕ. Για το σκοπό αυτό, είναι ευπρόσδεκτη η δημιουργία διυπηρεσιακής ομάδας χρηστών, η οποία θα συνιστά ένα μόνιμο συστηματικό μηχανισμό ως μέσο διασύνδεσης με τους ευρωπαϊκούς φορείς χάραξης πολιτικής. το ίδιο ισχύει και για τη συνεργασία με εθνικούς ερευνητικούς οργανισμούς σε ειδικούς τομείς, για την αύξηση της τεχνογνωσίας του ΚΚΕρ και την παροχή «προστιθέμενης αξίας» στις ικανότητές του για την καλύτερη άσκηση του ρόλου του ως εταίρου σε δίκτυα. Από την άποψη αυτή, η διάσκεψη ´Επιστήμη και Διοίκηση´ βελτίωσε την κατανόηση του ΚΚΕρ σε σχέση με την ανάπτυξη ενός κοινού συστήματος επιστημονικής και τεχνικής αναφοράς, για την παροχή ανεξάρτητης και υψηλής ποιότητας υποστήριξης για εφαρμογή πολιτικών.

Το συμβούλιο σημειώνει ότι ο εσωτερικός έλεγχος συνέχισε τις εργασίες του με σκοπό τη βελτίωση της αποδοτικότητας του ΚΚΕρ.

Η εισαγωγή της διεργασίας της ολικής διαχείρισης ποιότητας (ΟΔΠ), η οποία ξεκίνησε για όλο το ΚΚΕρ με μια συστηματική μακροπρόθεσμη προσέγγιση, ολοκλήρωσε τον πρώτο της κύκλο αυτό το χρόνο με την υποβολή έκθεσης από τις διάφορες ομάδες βελτίωσης.

Το συμβούλιο παρακολουθεί με ενδιαφέρον την εφαρμογή του προγράμματος εργασιών του ΚΚΕρ και τις προσπάθειες ένταξης των εταίρων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στις εργασίες του ΚΚΕρ. Εκτιμά τα επιτεύγματα των ινστιτούτων ως επιστημονική αναφορά και τη συμβολή τους στην επίλυση ευρωπαϊκών προβλημάτων όπως η κρίση των διοξινών και η νόσος «των τρελών αγελάδων». Καλωσορίζει τις επιδόσεις του ΚΚΕρ στις ανταγωνιστικές δραστηριότητες.

Το συμβούλιο σημειώνει την προώθηση της μεταφοράς τεχνολογίας του ΚΚΕρ προς υποστήριξη κοινοτικών πολιτικών καινοτομίας, την ίδρυση εξωτερικού κεφαλαίου εκκίνησης και την ανάπτυξη λειτουργίας επώασης στο ΚΚΕρ στην Ispra προγραμμάτων για αναδυόμενες επιχειρήσεις. Περαιτέρω, ενθαρρύνει τις προσπάθειες της διαχείρισης για βελτίωση της εξωτερικής της επικοινωνίας και της δημόσιας εικόνας του ΚΚΕρ.

Το συμβούλιο υποστηρίζει την ανάπτυξη διεθνούς συνεργασίας και εκτός Ευρώπης σε καίριους τομείς, κυρίως για τον έλεγχο των πυρηνικών υλικών, την ασφάλεια των τροφίμων και την προστασία του περιβάλλοντος.

Όσον αφορά τις πυρηνικές δραστηριότητες εκτός πλαισίου προγράμματος εργασιών, το συμβούλιο καλωσορίζει το πρόγραμμα «παροπλισμού» που προωθείται στο ΚΚΕρ, για τη διαχείριση αποβλήτων και απηρχαιωμένων εγκαταστάσεων, το οποίο ξεκίνησε αυτό το χρόνο. Καλωσορίζοντας παράλληλα την κανονική ροή των δράσεων του 4-ετούς συμπληρωματικού προγράμματος του αντιδραστήρα υψηλής ροής - HFR - στο ΚΚΕρ στο Petten, το συμβούλιο σημειώνει τη χάραξη μιας στρατηγικής χρηστών με στόχο την εμπλοκή του HFR στον Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Χώρο.

Το συμβούλιο εκτιμά τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στο ΚΚΕρ για το συντονισμό των διαστημικών δραστηριοτήτων και για την εγκαθίδρυση κοινής στρατηγικής ΕΥΔ/Επιτροπής για το διάστημα, η οποία θα πρέπει να αναπτυχθεί από ειδική ομάδα.

Το συμβούλιο λαμβάνει υπόψη του την έκθεση για το πώς το ΚΚΕρ συμμορφώνεται με το ψήφισμα του Συμβουλίου «Γυναίκες και επιστήμη», της 20ής Μαΐου 1999, και με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 9ης Μαρτίου 1999.

Το συμβούλιο αναγνωρίζει τη συμβολή των πρώην Γενικού Διευθυντή, κ. Herbert J. Allgeier, ο οποίος συνταξιοδοτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2000.

Τέλος, το συμβούλιο επιθυμεί να διαβεβαιώσει τον επίτροπο Philippe Busquin ότι αναγνωρίζει πλήρως τις προσπάθειές του για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος με στόχο τη βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας των αποτελεσμάτων της ευρωπαϊκής έρευνας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Χώρου.

ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΟ 2000

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ 2000 ΓΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

Αποστολή

Το ΚΚΕρ έχει ως αποστολή να προσφέρει υπαγορευόμενη από τη ζήτηση επιστημονική και τεχνική στήριξη για τη χάραξη, την ανάπτυξη, την άσκηση και την παρακολούθηση πολιτικών της Κοινότητας. Όντας υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ΚΚΕρ λειτουργεί ως επιστημονικό και τεχνολογικό κέντρο αναφοράς της Κοινότητας. Ευρισκόμενο πλησίον της διαδικασίας χάραξης πολιτικής, εξυπηρετεί το κοινό συμφέρον των κρατών μελών, ενώ παράλληλα δεν υπακούει σε εμπορικές ή εθνικές σκοπιμότητες.

Με τη διεξαγωγή εξειδικευμένης υψηλού επιπέδου έρευνας σε στενή επαφή με τη βιομηχανία και άλλους φορείς, το ΚΚΕρ υποστηρίζει τους ιθύνοντες χάραξης πολιτικής στην αντιμετώπιση των ανησυχιών του μεμονωμένου πολίτη, βελτιώνοντας την αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπου και περιβάλλοντος και προωθώντας την αειφόρο ανάπτυξη.

Σύμφωνα με την αποστολή του, το πρόγραμμα εργασιών 2000 του ΚΚΕρ εστιάζεται σε θέματα έρευνας σχετικά με σημαντικές πολιτικές της ΕΕ. Οι πόροι του ΚΚΕρ διατέθηκαν σε 97 προγράμματα, που κατανέμονται μεταξύ των ακόλουθων τεσσάρων πυλώνων:

- Ασφάλεια τροφίμων και χημικών προϊόντων και σχετικά με την υγεία ζητήματα: ο πυλώνας αυτός εστιάζεται στη βελτίωση της κατανόησης των κινδύνων, της έκθεσης και των δυνητικών κινδύνων που τίθενται από τις προσμείξεις στα τρόφιμα, τις χημικές ουσίες και τα χημικά προϊόντα (π.χ. εμβόλια και φαρμακευτικά προϊόντα), καθώς και σε ζητήματα υγείας και βιοϊατρικής στο πλαίσιο προληπτικών στρατηγικών για την προστασία της υγείας των καταναλωτών. Ο βασικός όγκος των δραστηριοτήτων επικεντρώνεται στην ανάπτυξη και επικύρωση προηγμένων μεθόδων και πιστοποιημένων υλικών αναφοράς, στη βελτίωση της ποιότητας των μετρήσεων και στη μελέτη σημαντικών επεξεργασιών που αφορούν τα τρόφιμα και τα χημικά προϊόντα. Επιπλέον, για υποστήριξη σχετικών πολιτικών της ΕΕ, παρέχονται και υπηρεσίες όπως συστήματα πληροφόρησης, τράπεζες δεδομένων, παροχή συμβουλών και κατάρτιση. Σημαντικό μέρος της προσέγγισης αυτής αντιπροσωπεύουν αναλύσεις προοπτικών καθώς και κοινωνικοοικονομικές αναλύσεις. Το ΚΚΕρ αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στις επιστημονικές εξελίξεις στις βιοεπιστήμες και στην ανάπτυξη του νομοθετικού προγράμματος για τα τρόφιμα, την ασφάλεια των χημικών και την υγεία.

- Περιβάλλον: ο πυλώνας αυτός εστιάζεται σε ζητήματα σχετικά με τις πολιτικές στον τομέα του περιβάλλοντος και της διαχείρισης πόρων. Στόχος του είναι η ανάπτυξη της γνώσης και η παροχή πληροφοριών αναφοράς και μιας σειράς περιβαλλοντικών διαδικασιών και συνθηκών. Για να επιτευχθεί αυτό, προωθεί την ανάπτυξη μεθόδων για τη μέτρηση και παρακολούθηση των περιβαλλοντικών μεταβολών, αξιολογεί και επικυρώνει τα αποτελέσματά τους και εναρμονίζει τις επιστημονικές προσεγγίσεις σε κοινοτικό επίπεδο. Οι δραστηριότητες σχεδιάζονται έτσι ώστε να συμβάλλουν στην αειφόρο ανάπτυξη του ευρωπαϊκού και παγκόσμιου περιβάλλοντος.

- Αξιοπιστία συστημάτων και υπηρεσιών πληροφόρησης: έχει στόχο την στήριξη των πολιτικών της ΕΕ για την προστασία του πολίτη στην αναδυόμενη κοινωνία της πληροφορίας και την παροχή στην Επιτροπή ενός εσωτερικού κέντρου εξειδικευμένων γνώσεων στην τεχνολογία της αξιόπιστης πληροφόρησης και επικοινωνίας για την εν γένει στήριξη των πολιτικών της ΕΕ.

- Πυρηνική ασφάλεια και μέτρα διασφάλισης: στηρίζει τις υπηρεσίες της Επιτροπής, που είναι επιφορτισμένες με καθήκοντα που καθορίζονται από την συνθήκη Ευρατόμ στον τομέα των μέτρων διασφάλισης, της προστασίας από την ακτινοβολία, της διαχείρισης πυρηνικών αποβλήτων και εστιάζεται σε ζητήματα πολιτικής όπως η εναρμόνιση στον τομέα της ασφάλειας των αντιδραστήρων και της ασφάλειας του κύκλου των πυρηνικών καυσίμων. Στόχος του είναι η ανάπτυξη και συγκέντρωση γνώσης μέσω προγραμμάτων συνεργασίας, που οδηγούν σε ευρεία συναίνεση για μια σειρά ζητημάτων που αφορούν την πυρηνική ασφάλεια και προστασία σε ευρωπαϊκό και, συχνά, σε παγκόσμιο επίπεδο. Η εφαρμογή των μέτρων διασφάλισης από το γραφείο μέτρων διασφάλισης Ευρατόμ και την IAEA απαιτεί υποστήριξη με Ε&Α και άμεση συνδρομή. Εν όψει της διεύρυνσης της ΕΕ, θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη συνεργασία με τα μελλοντικά κράτη μέλη της ΕΕ.

Υπήρξαν, επίσης, δύο ομάδες οριζόντιων δραστηριοτήτων. Η μία κάλυπτε τρέχουσες τεχνολογικές τάσεις, όπως η βιοεπιστήμες και η κοινωνία της πληροφορίας καθώς και κοινωνικοοικονομικά ζητήματα - συμπεριλαμβανομένης της απασχόλησης, της αειφορίας, της διεύρυνσης της ΕΕ και της μεσογειακής συνεργασίας. Η δεύτερη αφορούσε στη δικτύωση με άλλους φορείς ΕΤΑ στην Ευρώπη, για τη παραγωγή επιστημονικών και τεχνολογικών αναφορών και την κατοχύρωση της διαφάνειας της εσωτερικής αγοράς και του διεθνούς εμπορίου.

Σημαντικό τμήμα του προγράμματος εργασιών 2000 αφιερώθηκε σε άμεσες υπηρεσίες για υποστήριξη των κανονισμών της ΕΕ, όπως οι δραστηριότητες του ευρωπαϊκού εργαστηρίου για τη ρύπανση του αέρα (ERLAP), του ευρωπαϊκού γραφείου για την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (ΓΟΠΕΡ) και του ευρωπαϊκού γραφείου χημικών προϊόντων (ECB).

Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι ερευνητικές δραστηριότητες των οκτώ ινστιτούτων του ΚΚΕρ στο πλαίσιο του προγράμματος εργασιών 2000.

Ερευνητικές δραστηριότητες των ινστιτούτων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Δέσμες προγραμμάτων - μια διακλαδική προσέγγιση

Διακλαδική προσέγγιση

Το ΚΚΕρ έχει συστήσει μια σειρά δεσμών προγραμμάτων για την ομαδοποίηση προγραμμάτων που συμβάλλουν σε κάποιο απολύτως αναγνωρισμένο επιστημονικό, τεχνολογικό ή κοινωνικό θέμα. Σκοπός είναι η προώθηση μιας διακλαδικής προσέγγισης φέρνοντας κοντά ερευνητικές ομάδες από τα διάφορα ινστιτούτα του ΚΚΕρ, η βελτίωση της εικόνας του ΚΚΕρ και η ενίσχυση της διασύνδεσης με τους πελάτες του. Οι δέσμες μπορούν να δρουν ως σημείο αναφοράς για τα υπό εξέταση ζητήματα. Μέχρι τώρα, οι δέσμες δεν επηρεάζουν τον προϋπολογισμό

Οι ακόλουθες δέσμες που συστήθηκαν στο ΚΚΕρ κατά το 1999, συνεχίστηκαν και κατά το 2000 με την προσθήκη μιας επιπλέον δέσμης για ζητήματα σχετικά με το νερό:

- Ηλεκτρονικό εμπόριο: εστίαση στην αξιοπιστία και στις καταναλωτικές πτυχές στο ηλεκτρονικό εμπόριο (ΙΥΠΚ, ΙΣΠΑ και ΙΜΤΜ).

- Εκπομπές και σχετικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον: εστίαση στις επεξεργασίες εκπομπών, στις καθαρές τεχνολογίες μεταφορών και αποτέφρωσης αποβλήτων, χαρακτηριστικά των εκπομπών σχετικά με τις επιπτώσεις στην υγεία (ΙΠ, ΙΠΥ, ΙΥΠΚ και ΙΜΤΜ).

- Παγκόσμια μεταβολή: κατάρτιση μοντέλου συλλεκτών άνθρακα και παρακολούθηση του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και τη βιόσφαιρα, καθαρές τεχνολογίες και επιπτώσεις στην ενεργειακή πολιτική (ΙΕΔ, ΙΜΤΜ, ΙΠ και ΙΠΥ).

- Τρόφιμα: εστίαση στην ασφάλεια των τροφίμων, σε μέτρα καταπολέμησης της απάτης, στη στήριξη των οδηγιών για τη βιοτεχνολογία και την ανάπτυξη προτύπων για την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας (ΙΥΠΚ, ΙΥΑΜ και ΙΜΤΜ).

- Αγρο-περιβάλλον: γεωδιαστημικές πληροφορίες, ολοκληρωμένες εκτιμήσεις και έλεγχος των αγρο-περιβαλλοντικών μέτρων (ΙΕΔ, ΙΠ, ΙΣΠΑ και ΙΜΤΜ).

- MAREL: Συντονίζει τα προγράμματα του ΚΚΕρ που σχετίζονται με την ασφαλή λειτουργία των υπαρχόντων αντιδραστήρων: ασφάλεια καυσίμων και απόδοση, ακεραιότητα του κυκλώματος σχάσης, ανάλυση κινδύνων, αξιολόγηση κινδύνων (ΙΠΥ, ΙΥΣ και ΙΣΠΑ).

- Νερό: εστίαση στη διακλαδική ανάλυση ζητημάτων σχετικών με το νερό που περιλαμβάνουν την ποιότητα, τις πολλαπλές χρήσεις και την κοινωνικοοικονομική διάσταση (ΙΠ, ΙΕΔ, ΙΠΥ, ΙΥΑΜ και ΙΜΤΜ).

Δραστηριότητες πυρηνικής έρευνας (εκτός 5ου προγράμματος πλαισίου)

Ο αντιδραστήρας υψηλής ροής (HFR)

Εφαρμογή συμφωνίας Ευρατόμ

Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τον αντιδραστήρα υψηλής ροής (HFR) στο Petten (NL) σύμφωνα με την συμφωνία Ευρατόμ/Ολλανδίας του 1961. Η Ολλανδία, η Γερμανία και η Γαλλία ρυθμίζουν από κοινού τον HFR, με κάθε εταίρο να εγγυάται ένα ποσοστό της απαιτούμενης χρηματοδότησης.

Το ΚΚΕρ διεξάγει έρευνα στον HFR για την Ευρατόμ με τετραετή προγράμματα συμπληρωματικής έρευνας. Το πρόγραμμα HFR παραμένει δραστηριοποιούμενο στον τομέα της ασφάλειας των υπαρχόντων αντιδραστήρων, καθώς επίσης και για την ανάπτυξη ασφαλέστερων αντιδραστήρων και νέων καυσίμων.

Αν και το τρέχον τετραετές πρόγραμμα παραμένει η βάση της λειτουργίας του HFR μέχρι το 2003, τη στιγμή αυτή αναπτύσσεται μια στρατηγική από μια ομάδα εμπειρογνωμόνων για τη χρήση του HFR σε έναν κύκλο χρηστών και προγραμμάτων Ε&Α με μεγαλύτερη ευρωπαϊκή διάσταση, στο πλαίσιο του τομέα ευρωπαϊκής έρευνας.

Στήριξη στις ιατρικές δραστηριότητες

Ο HFR χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη προϊόντων και τεχνολογιών για ιατρικές δραστηριότητες:

- Ο HFR παράγει ισότοπα για περισσότερο από το 60% των δέκα εκατομμυρίων ιατρικών διαγνώσεων που εκτελούνται ετησίως στην Ευρώπη. Η ποιότητα και η αξιοπιστία της λειτουργίας του, καθιστά απαραίτητο τον HFR για τις ευρωπαϊκές φαρμακευτικές εταιρείες στον τομέα αυτόν. Επιπλέον, η θέση των εγκαταστάσεων του αντιδραστήρα επιτρέπει στα ιατρικά του προϊόντα να διανέμονται άμεσα στα ευρωπαϊκά ιατρικά κέντρα - γεγονός ζωτικής σημασίας, δεδομένης της σύντομης ζωής των περισσότερων ισοτόπων που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος.

- Ο HFR χρησιμοποιείται, επίσης, και από μια ένωση ευρωπαϊκών κέντρων που εργάζονται για μια νέα θεραπεία του καρκίνου του εγκεφάλου, η οποία βασίζεται στις τεχνικές θεραπείας με σύλληψη πρωτονίων από το βόριο (BNCT).

- Άλλες ιατρικές έρευνες συνίστανται στην παραγωγή νέων ισοτόπων, στην ανάπτυξη άλλων τεχνικών εφαρμογών της BNCT και σε νέα προϊόντα ανοσοθεραπείας με ακτίνες άλφα, καθώς και σε μελέτες για τα υλικά ιατρικής προσθετικής.

Εξασφάλιση εύκολης διαθεσιμότητας καυσίμων

Προκειμένου να εξασφαλιστεί η εύκολη διαθεσιμότητα καυσίμων στο μέλλον, το ΚΚΕρ αποφάσισε να μετατρέψει τον HFR από αντιδραστήρα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού σε ουρανίου χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού.

Το 2000 οργανώθηκαν τέσσερις μεταφορές αναλωμένων καυσίμων από τη δεξαμενή του αντιδραστήρα στο εθνικό αποθετήριο της Ολλανδίας.

Παροπλισμός πυρηνικών εγκαταστάσεων

Σχετικά με πεπαλαιωμένες εγκαταστάσεις

Στο πλαίσιο της συνθήκης Ευρατόμ, κατά τη περίοδο 1960 έως 1962, υπεγράφησαν μεταξύ της Κοινότητας, του Βελγίου, της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Ολλανδίας συμφωνίες για εγκαταστάσεις πυρηνικών εργοστασίων. Στις δύο τελευταίες περιπτώσεις, εθνικές πυρηνικές εγκαταστάσεις μεταβιβάστηκαν στην Κοινότητα και δημιουργήθηκε υποδομή για πυρηνική ανάπτυξη. Οι εγκαταστάσεις στην Καρλσρούη και το Petten είναι ακόμη σε πλήρη χρήση σήμερα, ενώ κάποιες πυρηνικές δραστηριότητες συνεχίζονται στο Geel και στην Ispra. Άλλες εγκαταστάσεις έχουν σταματήσει, σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις εδώ και πάνω από 20 χρόνια, και έχουν κατά το πλείστον καταστεί απαρχαιωμένες.

Το ΚΚΕρ έχει καταρτίσει ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο δράσης για τον παροπλισμό των απαρχαιωμένων πυρηνικών εγκαταστάσεών του. Το σχέδιο χωρίζεται σε τρία μέρη:

(1) Διαχείριση αποβλήτων που προέρχονται από δραστηριότητες του ΚΚΕρ από το 1960. Η φάση αυτή περιλαμβάνει, επίσης, την ασφαλή συντήρηση των πεπαλαιωμένων εγκαταστάσεων και τη βελτίωση των εγκαταστάσεων που είναι απαραίτητες για τον χειρισμό, εξυγίανση, επεξεργασία και αποθήκευση στερεών και υγρών αποβλήτων.

(2) Διάλυση εγκαταστάσεων που κλείνουν, όπως αντιδραστήρες και εργαστήρια. διαδικασία που θα δημιουργήσει νέα απόβλητα τα οποία πρέπει επίσης να υποστούν επεξεργασία.

(3) Αξιολόγηση των πόρων που είναι απαραίτητοι για μελλοντική διάλυση πυρηνικών εγκαταστάσεων που ακόμη βρίσκονται σε λειτουργία, όπως το κύκλοτρον στην Ispra (IT), τα θερμά κελιά στο ΙΥΣ στην Καρλσρούη (DE) και ο HFR στο Petten. Αν και απαιτείται κάποιος παροπλισμός στις εγκαταστάσεις αυτές, στο παρόν σχέδιο δράσης δεν προβλέπεται το κλείσιμό τους.

Συστάθηκε ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων για να συμβουλεύει το ΚΚΕρ για τις στρατηγικές που πρέπει να εφαρμοστούν. Οι εργασίες στην Ispra, στην Καρλσρούη και το Geel (BE) προχωρούν κατά τα αναμενόμενα. Μια σημαντική δοκιμή του έργου ολοκληρώθηκε στο ΙΥΑΜ με σκοπό την υποβάθμιση της άδειας του Geel και, επομένως, τη μείωση του κόστους επίβλεψης.

Συντονισμός των διαστημικών δραστηριοτήτων

Μια πρόκληση για την ΕΕ αποτελεί η εξεύρεση τρόπων παροχής ευρωπαϊκής στήριξης στις, κατά κύριο λόγο, εθνικές διαστημικές δραστηριότητες. Η Επιτροπή βοηθά στον προσδιορισμό των φιλοδοξιών της Ευρώπης, λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη σημασία του διαστήματος για στόχους κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στις υπηρεσίες πληροφόρησης και επικοινωνίας, καθώς επίσης και για την επιστήμη, τη τεχνολογία, την πρόσβαση στο διάστημα και την ασφάλεια.

Ευρωπαϊκή στρατηγική για το διάστημα

Μέσω της ομάδας διαστημικού συντονισμού της Επιτροπής, της οποίας προεδρεύει ο Γενικός Διευθυντής του ΚΚΕρ υπό την προσωπική του ιδιότητα, η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ΕΥΔ) έχουν αναπτύξει κοινή στρατηγική για το διάστημα και προτάσεις για δράσεις, σε συνεργασία με κράτη μέλη και τη βιομηχανία. Η τελική ανακοίνωση [1], που συντάχθηκε μαζί με την ΕΥΔ, εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 27 Σεπτεμβρίου του 2000. Με αυτή προτείνεται η σύσταση κοινής ειδικής ομάδας ΕΥΔ/Επιτροπής για την εφαρμογή και ανάπτυξη της ευρωπαϊκής στρατηγικής για το διάστημα.

[1] Ευρώπη και Διάστημα: Στροφή προς ένα νέο κεφάλαιο, COM(2000)597.

Σφαιρική παρακολούθηση για το περιβάλλον και την ασφάλεια (GMES)

Μετά από συζητήσεις με τη συμβουλευτική ομάδα για το διάστημα (SAG), τον Ιούλιο του 1999, συνέχισε να αναπτύσσεται η ιδέα της σφαιρικής παρακολούθησης για το περιβάλλον και την ασφάλεια από την Επιτροπή υπό την ευθύνη του ΚΚΕρ. Αναλήφθηκε μελέτη [2] για την ανάπτυξη των πολιτικών συζητήσεων και την ενίσχυση των δεσμών με τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Κατέληξε ότι η πολιτική σπουδαιότητα του ευρύτερου ζητήματος του περιβάλλοντος και της ασφάλειας αυξάνει και ότι η σφαιρική παρακολούθηση μπορεί να παράσχει αποτελεσματική στήριξη στη συγκέντρωση πληροφοριών.

[2] Η χρήση της σφαιρικής παρακολούθησης για το περιβάλλον και την ασφάλεια, τελική έκθεση, Αύγουστος 2000.

Σε τεχνικό επίπεδο, το ΙΕΔ συνέχισε να παρέχει στήριξη σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες διαστήματος. Συστήθηκαν γραφείο και εταιρική σχέση GMES, όπου συμμετέχουν οι εν λόγω υπηρεσίες, ο EUMETSAT (ο ευρωπαϊκός οργανισμός για την εκμετάλλευση μετεωρολογικών δορυφόρων) και η βιομηχανία. Υπογράφτηκε μνημόνιο συμφωνίας με την υπηρεσία διαστήματος της Γερμανίας DLR, παρόμοια με εκείνη που συνήφθη το 1999 με την υπηρεσία CNES της Γαλλίας, ενώ παρεσχέθη στήριξη στην γαλλική προεδρία της ΕΕ για τη διοργάνωση συνεδρίου για τη GMES στη Λίλλη τον Οκτώβριο του 2000. Σε σεμινάριο για την GMES, που πραγματοποιήθηκε στο συνέδριο της Διεθνούς Αστροναυτικής Ομοσπονδίας (IAF), τον Οκτώβριο του 2000, διερευνήθηκαν πτυχές συνεργασίας με μια διεθνή ομάδα από την ΕΕ, τη Βραζιλία, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ.

Συνεργασία ΕΕ-Ρωσίας και συμφωνία συνεργασίας

Συνεχίστηκαν οι συζητήσεις με την Ομοσπονδία της Ρωσίας για το διάστημα και, ιδιαίτερα, για τη GMES. Τον Σεπτέμβριο, επίσκεψη του επιτρόπου Busquin στη Μόσχα κατέληξε σε συμφωνία για την σύσταση ομάδας εργασίας ΕΕ-Ρωσίας, που επιτρέπει σε εμπειρογνώμονες των δύο πλευρών να αναπτύξουν και να προωθήσουν σχέδια συνεργασίας για την παρατήρηση του διαστήματος, ειδικά στον τομέα της GMES.

Ένας χρόνος αξιολογήσεων και συστάσεων για το μέλλον

Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, διεξήχθησαν τέσσερις επίσημες εξωτερικές αξιολογήσεις του ΚΚΕρ. Αυτές ήταν ο επιστημονικός έλεγχος του 1999, η πενταετής αξιολόγηση (1995-1999), η έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου και η αξιολόγηση της επιτροπής ομοτίμων - κάθε μία ανταποκρινόμενη σε ξεχωριστές απαιτήσεις και επικεντρούμενη σε διαφορετικούς στόχους. Δόθηκε μια πληθώρα συστάσεων που θα βοηθήσουν στον καθορισμό του μέλλοντος του ΚΚΕρ και στη διαμόρφωση των στρατηγικών του.

Επιστημονικός έλεγχος 1999

Η πρώτη περίπτωση ήταν ο επιστημονικός έλεγχος των ινστιτούτων του ΚΚΕρ στο δεύτερο εξάμηνο του 1999. Ο Γενικός Διευθυντής του ΚΚΕρ ξεκίνησε αυτήν την άτυπη αξιολόγηση αμέσως μετά την έγκριση του προγράμματος εργασίας 1998-2002 του ΚΚΕρ από την Επιτροπή. Η αξιολόγηση σχεδιάστηκε για να παράσχει έγκαιρη αναπληροφόρηση στη διαχείριση του ΚΚΕρ για την επιστημονική κατάσταση των ινστιτούτων και να αξιολογήσει τις επιστημονικές τους ικανότητες και αδυναμίες όσον αφορά στο προσωπικό και άλλους πόρους. Κύριος στόχος ήταν να διασφαλιστεί ότι θα μπορούσαν να εκπληρωθούν με την απαιτούμενη επιστημονική ποιότητα οι απαιτήσεις του πέμπτου προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο έλεγχος διεξήχθη από 'ομάδες επισκεπτών' εξωτερικών εμπειρογνωμόνων. Όλες οι εκθέσεις ολοκληρώθηκαν και εξεδόθησαν μέχρι τις αρχές του 2000, επιτρέποντας στη διεύθυνση του κέντρου να εκμεταλλευθεί τις ειδικές παρατηρήσεις, καθώς επίσης και να καταλήξει σε συμπεράσματα για το ΚΚΕρ ως σύνολο.

Με το διευθυντή κάθε ινστιτούτου και την ομάδα εμπειρογνωμόνων, συζητήθηκαν διεξοδικά περίπου 40 συστάσεις από τις εκθέσεις. Οι συστάσεις εντάχθηκαν στα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σχέδια των ινστιτούτων. Το προσωπικό ενημερώθηκε για το αποτέλεσμα και, στις περισσότερες περιπτώσεις, κάθε σκόπιμη πρόταση προωθήθηκε αμέσως. Η παρακολούθηση της εφαρμογής των συστάσεων αυτών εντάχθηκε τελικά σε εκείνη της πενταετούς αξιολόγησης.

Τα συμπεράσματα του γενικού ελέγχου επιβεβαιώνουν την ορθότητα των επιστημονικών στρατηγικών του ΚΚΕρ:

- Η νέα αποστολή του ΚΚΕρ στηρίζεται από τη διεύθυνση και το προσωπικό και είναι απολύτως ευπρόσδεκτη από την ερευνητική κοινότητα της ΕΕ. Ενθαρρύνεται έντονα ένα ουσιαστικό στοιχείο που συνδέεται με την αποστολή, συγκεκριμένα η δικτύωση με τα εργαστήρια κρατών μελών.

- Η επιστημονική βάση στήριξης της αποστολής του ΚΚΕρ είναι ζωτική και πρέπει να διατηρηθεί ισχυρή. Προσοχή πρέπει να δοθεί στην ισορροπία μεταξύ υπηρεσιών και έρευνας.

- Η προσπάθεια του ΚΚΕρ για τη στήριξη της πυρηνικής τεχνολογίας αναγνωρίζεται και ενθαρρύνεται - αλλά η βιωσιμότητά της εξαρτάται από τη διατήρηση του τρέχοντος επιπέδου χρηματοδότησης.

Πενταετής αξιολόγηση

Η έκθεση πενταετούς αξιολόγησης (5YA) είναι νομικά απαραίτητη πριν από την υποβολή από την Επιτροπή προτάσεων για το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο. Καλύπτει τόσο τα αποτελέσματα του τέταρτου προγράμματος πλαισίου, όσο και την πρόοδο του πέμπτου προγράμματος πλαισίου. Η βασική εστίαση για το ΚΚΕρ αφορούσε τις διαχειριστικές πτυχές των δραστηριοτήτων του, τα αποτελέσματα της στήριξής του στις πολιτικές της ΕΕ και τα επιτευχθέντα αποτελέσματα σε σχέση με τα εγκεκριμένα προγράμματα. Τα στοιχεία που δόθηκαν από το ΚΚΕρ ήταν μια έκθεση δραστηριοτήτων κατά την πενταετή περίοδο, με επιμέρους αξιολογήσεις των οκτώ ινστιτούτων, υποστηριζόμενη από μια γενική έκθεση μίας προσωπικότητας υψηλού επιπέδου Ε&Α.

Τον Ιούνιο του 2000, μετά από τέσσερις μήνες συναντήσεων, επισκέψεων στα ινστιτούτα και διαβουλεύσεων ομάδας 12 ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων υψηλού επιστημονικού κύρους, ο καθηγητής S. Barabaschi υπέβαλε έκθεση με μια ευρεία σειρά εποικοδομητικών συστάσεων. Η βασικότερη δήλωσή του είναι ότι η νέα αποστολή του ΚΚΕρ πρέπει να διατηρηθεί και να διασφαλιστεί η εκπλήρωσή της σε όλες τις πτυχές και τα αποτελέσματα. Για να υποβοηθηθεί αυτή τη διαδικασία, το ΚΚΕρ θα πρέπει:

- Να διαθέτει περισσότερους πόρους στη διαχείριση των διασυνδέσεων με τους πελάτες των ινστιτούτων του, να δίνει περισσότερη προσοχή στις ανάγκες τους και να ερμηνεύει τα αποτελέσματα σε γλώσσα κατανοητή για το χρήστη.

- Κατά το σχεδιασμό της υποστήριξης σε πολιτικές, να μην περιορίζει την προσπάθεια του μόνον στην Ε&Α, αλλά να εξακολουθεί να συμμετέχει σε όλον τον κύκλο ζωής του προγράμματος συμπεριλαμβανομένης της μετά την παράδοση των αποτελεσμάτων παροχής υποστήριξης.

- Να ενδυναμώσει την αντίληψη της διαχείρισης εξωτερικών ευκαιριών και τις δυνατότητες συνεργασίας, να εντοπίζει τα εσωτερικά κενά γνώσης και να τα αναπληρώνει με εξωτερικές ικανότητες. και

- Να βελτιώσει τη συνειδητοποίηση της ανάγκης για δικτύωση, τόσο εσωτερικής όσο και εξωτερικής, η οποία πρέπει να καταστεί δεύτερη φύση στον ερευνητή του ΚΚΕρ.

Οι πολύτιμες συστάσεις που συγκεντρώθηκαν από τους δύο αυτούς ελέγχους έχουν συνδυαστεί σε ένα σχέδιο δράσης. Η πλειονότητα των συστάσεων έγιναν αποδεκτές και βρήκαν σύμφωνη τη διοίκηση του ΚΚΕρ και καθιερώθηκαν εξαμηνιαίοι έλεγχοι επαλήθευσης προόδου.

Ομάδα υψηλού επιπέδου

Τον Ιανουάριο του 2000, ο επίτροπος έρευνας Philippe Busquin δημιούργησε μια ομάδα υψηλού επιπέδου, στην οποία προήδρευε ο Υποκόμης Etienne Davignon, για την ανασκόπηση και υποβολή προτάσεων για τις εργασίες του ΚΚΕρ. Τον Ιούλιο του 2000, υποβλήθηκε έκθεση που παρουσιάζει την ομόφωνη άποψη της ομάδας και η οποία περιέχει μια σειρά συστάσεων που αφορούν:

- Τους τομείς στους οποίους θα πρέπει το ΚΚΕρ να επικεντρώσει τις δραστηριότητές του λαμβάνοντας υπόψη τους τομείς στους οποίους υπερέχει και τις πολιτικές προτεραιότητες της Επιτροπής

- Τις λειτουργικές επιπτώσεις της αποστολής του, όσον αφορά τις σχέσεις του με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επιστημονικές επιτροπές και διάφορες υπηρεσίες

- Τις ανάγκες όσον αφορά τη σύσταση δικτύων συνεργασίας με εθνικά κέντρα στα κράτη μέλη και σε διεθνές επίπεδο και στο πως μπορεί αυτό να επιτευχθεί με τον καλύτερο τρόπο

- Στο πώς μπορεί το ΚΚΕρ να προσαρμοστεί στη μεταβαλλόμενη σχέση με τα εθνικά κέντρα και τα ινστιτούτα της ΕΕ, λαμβανομένης παράλληλα υπόψη της ιδιότητας του ΚΚΕρ ως ΓΔ της Επιτροπής

- Στο πώς θα πρέπει να χρηματοδοτούνται οι δραστηριότητες του ΚΚΕρ

Η ομάδα επικυρώνει την αποστολή που ανατέθηκε στο ΚΚΕρ από το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο και καταλήγει ότι το ΚΚΕρ έχει ένα σαφή μακροπρόθεσμο ρόλο. Προτείνει το άνοιγμα του ΚΚΕρ σε άλλα κοινοτικά ινστιτούτα και παρουσιάζει έναν αριθμό οργανωτικών προτάσεων. Συνιστά το ΚΚΕρ να μην διασπείρει τις προσπάθειές του, αλλά να εστιάζεται σε δραστηριότητες και να προωθεί την εντατική δικτύωση με άλλα αναγνωρισμένα ευρωπαϊκά κέντρα. Τέλος, η ομάδα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις πυρηνικές δραστηριότητες.

Μετά την παρουσίαση τον συμπερασμάτων της έκθεσης στην Επιτροπή, ο επίτροπος Busquin πρότεινε να ακολουθήσει ανακοίνωση για τον ρόλο του ΚΚΕρ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Χώρου και απόφαση για τη βελτίωση της διοίκησης και της γνωμοδοτικής δομής του ΚΚΕρ.

Αξιολόγηση της επιτροπής ομοτίμων

Στις 26 Ιουλίου του 2000, η Επιτροπή εξέδωσε την ανακοίνωση Συμφωνία των δραστηριοτήτων της Επιτροπής με τους ανθρώπινους πόρους της - το μέσον για την επίτευξη των στόχων μας, που συντάχθηκε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τη μεταρρύθμιση της Επιτροπής. Ομάδα ομοτίμων που περιελάμβανε πέντε μέλη της Επιτροπής είχε οριστεί στις αρχές του έτους για να πραγματοποιήσουν πολιτική επισκόπηση των δραστηριοτήτων των ινστιτούτων και να τις ευθυγραμμίσουν με τους διαθέσιμους ανθρώπινους πόρους.

Η ομάδα ομοτίμων κατέληξε στο ότι ένα σύνολο 298 ερευνητικών θέσεων θα μπορούσαν να καταργηθούν. Από αυτές, οι 200 θα μπορούσαν να καταργηθούν με μείωση του προσωπικού του ΚΚΕρ, είτε κλείνοντας τις εγκαταστάσεις του ΙΠΥ στο Petten, είτε μειώνοντας τις δραστηριότητες γενικά. Μελέτη για το ενδεχόμενο κλείσιμο του Petten κατέληξε στο ότι αυτό δεν θα ήταν σκόπιμο, επομένως το ΚΚΕρ προσδιορίζει, τη στιγμή αυτή, κάποιους πιθανούς τομείς για μείωση δραστηριοτήτων στην όλη δομή του. Το έργο αυτό προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2001.

ΤΟ ΚΚΕΡ ΚΑΙ Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ

Στις 18 Ιανουαρίου 2000, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε την ανακοίνωση Με στόχο έναν Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Χώρο [3], που οραματίστηκε ο επίτροπος Philippe Busquin ως μέσον συμβολής στη δημιουργία καλύτερων συνθηκών γενικού πλαισίου για την έρευνα στην Ευρώπη.

[3] COM(2000) 6-18 Ιανουαρίου, 2000. Βλέπε επίσης ιστοσελίδα: http://europa.eu.int/comm/research/area.html.

Το κείμενο συζητήθηκε κατά την άτυπη συνάντηση των υπουργών έρευνας στη Λισσαβώνα και εγκρίθηκε από την διάσκεψη κορυφής της Λισσαβώνας στα τέλη Μαρτίου του 2000. Στη συζήτηση έλαβαν μέρος το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και το Συμβούλιο των Περιφερειών, μαζί με την επιστημονική κοινότητα και τη βιομηχανία.

Μια σημαντική διάσταση της πρωτοβουλίας για τον Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Χώρο είναι η ανάγκη ενίσχυσης και ανάπτυξης της σχέσης μεταξύ επιστήμης και χάραξης πολιτικής. Η ανάγκη αυτή περιλαμβάνει τη στήριξη της επιστημονικής υποδομής, την επιλογή και αξιολόγηση ερευνητικών προγραμμάτων, καθώς και την ανάπτυξη πολιτικών που βασίζονται σε επιστημονική αρτιότητα - από τη δημόσια υγεία μέχρι την ασφάλεια των οχημάτων.

Απαιτείται ένα ευρωπαϊκό επιστημονικό και τεχνικό σύστημα αναφοράς για την ανάλυση διαφορετικών απόψεων, τη πλήρη αξιολόγηση των επιπτώσεων των διάφορων επιλογών και την παροχή αντικειμενικής πληροφόρησης για δημοκρατική συζήτηση και λήψη αποφάσεων. Ένα τέτοιο σύστημα αναφοράς πρέπει να είναι ικανό να ανταποκρίνεται άμεσα σε έκτακτες ανάγκες.

Το ΚΚΕρ μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του επιστημονικού και τεχνικού συστήματος αναφοράς, συμβάλλοντας στην παροχή στήριξης στους παράγοντες χάραξης πολιτικής για τις επιστημονικές και τεχνικές διαστάσεις των αποφάσεών τους.

Στις βασικές δραστηριότητες του ΚΚΕρ από αυτήν την άποψη θα μπορούσαν να περιληφθούν:

- Η αξιολόγηση μεθόδων δοκιμών και προτύπων που θα βοηθήσουν στην άρση των εμποδίων στο διεθνές εμπόριο.

- Η παροχή ανεξάρτητης επαλήθευσης μεθοδολογιών για την προώθηση επίτευξης συμφωνίας σε επίπεδο ΕΕ σε συγκρουόμενα επιστημονικά ζητήματα. και

- Η πρόβλεψη αλλαγών στις απαιτήσεις της κοινωνίας κατά τις επόμενες δεκαετίες.

Το ΚΚΕρ έχει ήδη επιδοθεί σε αυτές τις δραστηριότητες μέσω διάφορων προγραμμάτων: το σύστημα για τα υλικά αναφοράς, το οποίο είναι σημαντικό για την επίτευξη συγκρίσιμων και ανιχνεύσιμων μετρήσεων. το ευρωπαϊκό εργαστήριο αναφοράς για την ατμοσφαιρική ρύπανση (ERLAP). οι εργασίες του ευρωπαϊκού γραφείου χημικών ουσιών που διαχειρίζεται το ΚΚΕρ (ECB). το ευρωπαϊκό γραφείο ολοκληρωμένης πρόληψης και ελέγχου της ρύπανσης (EIPPC). και η λειτουργία του ΚΚΕρ ως σημείο παγκόσμιας αναφορά για τα μέτρα πυρηνικής διασφάλισης.

ΤΟ ΚΚΕΡ ΩΣ ΕΤΑΙΡΟΣ ΣΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

Η δικτύωση με ερευνητικούς οργανισμούς και τη βιομηχανία έχει εδώ και καιρό αναγνωριστεί από το ΚΚΕρ ως απαραίτητη για την εκπλήρωση της αποστολής του και την παροχή της καλύτερης δυνατής επιστημονικής και τεχνικής στήριξης στις πολιτικές της ΕΕ. Συνεργάζεται με εταίρους σε ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, ρυθμιστικούς φορείς, τοπικές αρχές, βιομηχανικές ενώσεις και εταιρείες ανά την ΕΕ και πέραν αυτής. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τον Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Χώρο, το ΚΚΕρ αντέδρασε έγκαιρα μέσα στο 2000 διερευνώντας τη δυνατότητα εγκαθίδρυσης ενός συστήματος επιστημονικής αναφοράς που θα μπορούσε να παρέχει ανεξάρτητη και υψηλής ποιότητας στήριξη στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη.

Τον Μάρτιο του 2000, οργανώθηκε από το ΚΚΕρ μια πρώτη διεθνής συνάντηση ανταλλαγής απόψεων για την επιστήμη και τη διοίκηση, στην οποία συμμετέσχαν φορείς χάραξης πολιτικής, επιστήμονες και ακαδημαϊκοί από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ιαπωνία. Από αυτούς, σχηματίστηκε η ομάδα εργασίας CERCLE (ανώτατα στελέχη ερευνητικών κέντρων και εργαστηρίων στην Ευρώπη) για την λεπτομερή εξέταση της ιδέας ενός ευρωπαϊκού συστήματος επιστημονικής αναφοράς. Το όργανο αυτό εξέτασε τις πρακτικές συνιστώσες και λειτουργίες ενός τέτοιου συστήματος - πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει, το είδος των αποτελεσμάτων που θα απέδιδε και πώς θα μπορούσε να στηρίξει τους πελάτες του, κυρίως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη.

Μετά τη συνάντηση, τον Οκτώβριο του 2000, οργανώθηκε από κοινού από το ΚΚΕρ και τη ΓΔ Έρευνας διήμερη διάσκεψη για την επιστήμη και τη διοίκηση, στην οποία έλαβαν μέρος περίπου 450 εκπρόσωποι. Εκφράστηκε έντονη υποστήριξη για τη δημιουργία ενός συστήματος επιστημονικής αναφοράς, το οποίο θα παρείχε τη δυνατότητα σε εμπειρογνώμονες και οργανισμούς να δικτυώνονται για τη λήψη ορθών επιστημονικών συμβουλών.

Το ΚΚΕρ συνέχισε την πολιτική συνεργασίας του με στρατηγικούς εταίρους για το σκοπό αυτό και συνήψε μνημόνιο συμφωνίας με το ισπανικό εθνικό ερευνητικό κέντρο CSIC. Οι τομείς στους οποίους συμφωνήθηκε να υπάρξει συνεργασία είναι η έρευνα για την ταυτοποίηση, έλεγχο και καθιέρωση κοινών προτύπων για τους ΓΤΟ. η τεχνολογία τροφίμων και ο ποιοτικός έλεγχος. τα βιοϋλικά. και η παρακολούθηση του περιβάλλοντος. Σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, το CSIC και το ΚΚΕρ θα συνεργάζονται σε ζητήματα σχετικά με τις μεσογειακές υποψήφιες χώρες και με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο επιστήμης και τεχνολογίας (ESTO). Η συνεργασία θα υλοποιηθεί κατ' αρχή μέσω κοινών προγραμμάτων, κοινής χρήσης εγκαταστάσεων και ανταλλαγών προσωπικού. Θα συμπληρώνει συμφωνίες που συνήφθηκαν με άλλους ηγετικούς ερευνητικούς οργανισμούς.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΥΠΟ ΕΝΤΑΞΗ ΧΩΡΩΝ

Από τα μέσα του 1999, 11 υπό ένταξη χώρες συμμετέχουν στο πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο ως συνδεόμενα μέλη και συμμετέχουν πλήρως σε όλα τα ερευνητικά προγράμματα της ΕΕ (επτά χώρες έχουν επίσης προσχωρήσει και στον πυρηνικό τομέα).

Η έκθεση της ομάδας ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων με πρόεδρο τον Υποκόμη Davignon (Ιούλιος 2000) ενεθάρρυνε το ΚΚΕρ να χαράξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική που να καλύπτει ζητήματα επιστήμης και τεχνολογίας, ώστε να συνδράμει στη διαδικασία διεύρυνσης. Ειδικότερα, η ομάδα τόνισε τον ολοένα και σημαντικότερο ρόλο που καλείται να παίξει το ΚΚΕρ στην παροχή βοήθειας σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης για τη βελτίωση της απόδοσης και των επιπέδων ασφαλείας των πυρηνικών τους εγκαταστάσεων.

Το 2000, το ΚΚΕρ ξεκίνησε ειδική δράση για υποστήριξη της διαδικασίας διεύρυνσης. Έτσι θα ενισχυθεί η συνεργασία με ερευνητικούς οργανισμούς στις υπό-ένταξη χώρες, μέσω διάφορων μέτρων όπως:

Σταδιακό άνοιγμα του προγράμματος εργασιών του ΚΚΕρ

Στο πρόγραμμα εργασιών του πέμπτου προγράμματος πλαισίου του ΚΚΕρ, σε 18 έργα δόθηκε μεγαλύτερη προτεραιότητα για την αντιμετώπιση ειδικών αναγκών της προενταξιακής διαδικασίας στους τομείς του περιβάλλοντος, της πυρηνικής ασφάλειας και των μέτρων διασφάλισης, της εναρμόνισης των μετρήσεων, της γεωργίας, των τροφίμων και των χημικών προϊόντων, της ανάλυσης προοπτικών και της κατάρτισης σχετικών μοντέλων.

Ενθάρρυνση της υποβολής κοινών προτάσεων στο πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο

Μέσω των βασικών αρμοδιοτήτων του, το ΚΚΕρ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προσέλκυση ερευνητικών οργανισμών από υπό ένταξη χώρες στα ευρωπαϊκά δίκτυα προγραμμάτων. Το 1999, επιλέχθηκαν 43 προγράμματα καταμερισμού κόστους, στα οποία το ΚΚΕρ συμμετέσχε μαζί με 60 ερευνητικούς οργανισμούς από τις εν λόγω χώρες εταίρους.

Οργάνωση κοινών εκδηλώσεων

Το 2000, οργανώθηκαν ημερίδες πληροφόρησης για υψηλούς εκπροσώπους της ερευνητικής κοινότητας στις κύριες υπό ένταξη χώρες (Βουλγαρία, Ουγγαρία και Πολωνία), για ευαισθητοποίησή τους στο θέμα των δυνατοτήτων που τους παρέχονται από τη συνεργασία με το ΚΚΕρ. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν ή έχουν προγραμματισθεί αρκετές κοινές συναντήσεις ανταλλαγής απόψεων και διασκέψεις.

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Στο πλαίσιο της νέας του αποστολής, την άνοιξη του 1999 το ΚΚΕρ ανακοίνωσε στην κοινή ομάδα έρευνας/ατομικών ζητημάτων ότι σκόπευε να προβεί σε ριζική αναθεώρηση των διεθνών του σχέσεων για να εστιαστεί στους στόχους που ορίζονται από την αποστολή του.

Το παρελθόν έτος είδε τα αποτελέσματα αυτής της μετάβασης και μία επανευθυγράμμιση των διεθνών δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ - τόσο στους αποκλειστικούς τομείς δικαιοδοσίας του, όσο και στις σχέσεις του με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, οι οποίοι είναι σημαντικοί εταίροι της ΕΕ. Φυσικά, απαιτείται ακόμη βελτίωση και ορισμένοι τομείς δραστηριότητας παρουσιάζουν έντονη διαφοροποίηση στις παρεμβάσεις του ΚΚΕρ. Ωστόσο, γενικά, έχει πραγματοποιηθεί σημαντική πρόοδος.

Ένας επιμέρους εταίρος: Ιαπωνία

Οι δεσμοί μεταξύ του ΚΚΕρ και ιαπωνικών ερευνητικών ιδρυμάτων μορφώνουν την κύρια δραστηριότητα συνεργασίας κοινοτικού επιπέδου μεταξύ ΕΕ και Ιαπωνίας. Αυτό εξηγείται σαφώς από τη διάρθρωση της έρευνας στην Ιαπωνία. Η συνεργασία αυτή καλύπτει τις πτυχές της επιστήμης και τεχνολογίας που είναι στο επίκεντρο του κοινού ενδιαφέροντος.

Αν και οι αλλαγές αυτές έχουν επέλθει και στους τέσσερις πυλώνες της δραστηριότητας του ΚΚΕρ, τα αποτελέσματα είναι πιο έντονα στην πυρηνική ασφάλεια και την ασφάλεια των τροφίμων.

Ο πυρηνικός τομέας

Με τις ΗΠΑ

Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, ο Bill Richardson, κάλεσε το Γενικό Διευθυντή του ΚΚΕρ να γίνει κοινωνός των ιδεών και πρωτοβουλιών που ξεκίνησαν από τον πρώτο. Μετά από συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτων στα τέλη Οκτωβρίου του 1999 μεταξύ του Γενικού Διευθυντή και του Υφυπουργού στο Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ (ΥΕ), ελήφθη η απόφαση να διευρυνθεί το πεδίο συνεργασίας το οποίο, επί του παρόντος, περιορίζεται στον έλεγχο των πυρηνικών υλικών. Τη στιγμή αυτή εξετάζεται σχέδιο συμφωνίας Ευρατόμ/ΥΕ των ΗΠΑ που καλύπτει πυρηνικές τεχνολογίες.

Επιπλέον, βάσει της υφιστάμενης συμφωνίας, οι συναντήσεις αυτές βοήθησαν στην επιβεβαίωση της επιθυμίας των δύο μερών να συνεχίσουν τη συνεργασία, ειδικά στην παροχή βοήθειας στη Ρωσία και στα νέα ανεξάρτητα κράτη (ΝΑΚ) στον τομέα του ελέγχου των πυρηνικών υλικών (μέτρα πυρηνικής διασφάλισης).

Με την Ιαπωνία

Η επίσκεψη του Γενικού Διευθυντή του ΚΚΕρ στην Ιαπωνία, την άνοιξη του 1999, κατέληξε σε παρόμοια αποτελέσματα. Η συνεργασία με το ινστιτούτο ερευνών για την ατομική ενέργεια της Ιαπωνίας (JAERI) επεκτάθηκε σε πυρηνικές τεχνολογίες, όπως και με τις ΗΠΑ. Επιπλέον, η συμφωνία Ε&Α σχετικά με τον έλεγχο των πυρηνικών υλικών θα πρέπει να ανανεωθεί πολύ σύντομα.

Στο πλαίσιο ριζικής αναδιάρθρωσης που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ιαπωνία, η οποία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το 2001 με την κατάργηση της υπηρεσίας επιστημών και τεχνολογίας (STA), ο έλεγχος των πυρηνικών υλικών θα ανατεθεί στο κέντρο ελέγχου πυρηνικών υλικών (NMCC). Το NMCC έχει ήδη δηλώσει ότι θα είναι ευπρόσδεκτη η τεχνική στήριξη και εμπειρία του ΚΚΕρ, τόσο για την κατάρτιση των επιθεωρητών του όσο και για την ανάπτυξη των πλέον κατάλληλων τεχνικών. Τη στιγμή αυτή είναι υπό εξέταση σχέδιο συμφωνίας, που περιλαμβάνει πιθανές συμβατικές ρήτρες για να καταστεί δυνατή η πληρωμή από τους Ιάπωνες για τις υπηρεσίες του ΚΚΕρ.

Με τη Βραζιλία/Αργεντινή

Ο βραζιλιανοαργεντινός οργανισμός λογιστικής και ελέγχου πυρηνικών υλικών (ABACC) είναι ο μόνος περιφερειακός οργανισμός - εκτός της Ευρατόμ - που είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο πυρηνικών υλικών. Ενώ οι κανόνες λειτουργίας του διαφέρουν από εκείνους της Ευρατόμ, οι στόχοι και οι τεχνολογικές του ανάγκες είναι παρόμοιες. Ήταν επομένως φυσικό να συναφθεί συμφωνία συνεργασίας μεταξύ των δύο οργάνων. Διαμορφωμένη σύμφωνα με την συμφωνία Ευρατόμ/ΥΕ των ΗΠΑ, αυτή υπεγράφη επισήμως στις 10 Φεβρουαρίου 1999.

Με τη Ρωσία

Η συνεργασία με τη Ρωσία στα πλαίσια του TACIS συνεχίζεται, ενώ εκείνη με τις υπό ένταξη χώρες για τη διεύρυνση της ΕΕ έχει εντατικοποιηθεί.

Ασφάλεια τροφίμων και προστασία των καταναλωτών

Με τις ΗΠΑ

Συζητήσεις για την ασφάλεια των τροφίμων και την προστασία των καταναλωτών διεξήχθησαν κυρίως με τις ΗΠΑ. Στην συνάντηση 'New Vistas', που πραγματοποιήθηκε στην Στουτγάρδη στις 15 Ιουνίου 1999, συμφωνήθηκε ότι τα ζητήματα ασφάλειας τροφίμων (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων των ΓΤΟ) θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο άδολης συνεργασίας. Τον Φεβρουάριο του 2000, συμφωνήθηκε στην Ουάσινγκτων ότι η άριστη προσέγγιση θα ήταν η σύνταξη μνημονίου συμφωνίας μεταξύ του ΚΚΕρ και του ερευνητικού κέντρου JIFSAN (κοινό ίδρυμα για την ασφάλεια των τροφίμων και την εφαρμοσμένη διατροφή) του Πανεπιστημίου του Μαίρυλαντ.

Με την Αυστραλία

Κατά τη διάρκεια διεθνούς συνεδρίου για τους ΓΤΟ στο Σίδνεϋ, την άνοιξη του 1999, πραγματοποιήθηκαν στενές επαφές με την Αυστραλία.

Με τον Καναδά

Αποκαταστάθηκε επίσημη συνεργασία με στόχο την απόκτηση επιστημονικών δεδομένων σχετικά με την ασφάλεια και την ποιότητα τροφίμων, συν την καθιέρωση συνεργασίας στους ειδικότερους τομείς της χημικής μόλυνσης και της πρόληψης της απάτης, με ιδιαίτερη προσοχή στους ΓΤΟ.

Με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας

Στα τέλη του 2000, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) προσέγγισε το ΚΚΕρ για να εξετάσει την πιθανότητα το ΚΚΕρ να ηγηθεί ερευνητικών προγραμμάτων με στόχο τη βελτίωση των πτυχών της ασφάλειας των τροφίμων και του περιβάλλοντος στην προστασία της ανθρώπινης υγείας. Τέτοιου είδους προγράμματα θα ενταχθούν στην ευρύτερη συμφωνία που βρίσκεται υπό συζήτηση επί του παρόντος μεταξύ της Επιτροπής (της ΓΔ Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή) και της ΠΟΥ.

Προστασία του περιβάλλοντος

Με τις υποψήφιες χώρες

Αυτή τη στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη πολλές δράσεις στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, ειδικά με τις υποψήφιες χώρες για τη διεύρυνση. Το ΙΠ συμμετέχει στην παρακολούθηση της λεκάνης του Δούναβη και στην καταπολέμηση της ρύπανσης στην εν λόγω τοποθεσία. Οι ενδιαφερόμενες χώρες ζήτησαν υποστήριξη μετά το συμβάν της απόρριψης άκρως τοξικών προϊόντων.

Με την Ιαπωνία

Το ΙΠ δραστηριοποιείται αυτή τη στιγμή σε τρεις τομείς προτεραιότητας με την Ιαπωνία που ενδιαφέρουν και τους δύο εταίρους: αστική ρύπανση και το ζήτημα των εκπομπών, γενική κλιματική μεταβολή και η εφαρμογή του πρωτοκόλλου του Κυότο και, τέλος, η ηλιακή ενέργεια. Στον τελευταίο τομέα, ο CRIEPI (ο κοινός οργανισμός των ιαπώνων παραγωγών ηλεκτρισμού για την έρευνα) και η Ιαπωνική Ένωση Ποιότητας επιθυμούν να αναπτύξουν κοινά προγράμματα με το ΙΠ.

Με τις ΗΠΑ

Το ΙΠ συνεργάζεται με τη διεύθυνση περιβαλλοντικής χημείας του ΥΕ των ΗΠΑ στο εθνικό εργαστήριο του Brookhaven, για τον προσδιορισμό του ρόλου των ατμοσφαιρικών αερολυμάτων (π.χ. σωματίδια που προέρχονται από καύση καυσίμων) στη συνολική θερμική ακτινοβολία της γης. Οι δύο ομάδες επί του παρόντος συνεργάζονται για να ολοκληρώσουν δέκα χρόνια διεθνούς έρευνας στον τομέα αυτόν, όπως απαιτείται από το διεθνές πρόγραμμα γεώσφαιρας-βιόσφαιρας (IGBP).

Από κοινού με τη ΓΔ Περιβάλλοντος, το ΙΠ αποκατέστηκε συνεργασία με τον Οργανισμό Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (US-EPA) προκειμένου να εκπονηθούν και να εφαρμοστούν εναρμονισμένα παγκόσμια πρότυπα σχετικά με τις εκπομπές από μη οδικά μηχανήματα.

Τέλος, στον τομέα της ανθρώπινης και περιβαλλοντικής υγείας, εγκαθιδρύεται τη στιγμή αυτή κοινό πλαίσιο ΕΕ-ΗΠΑ για την προώθηση της υπερατλαντικής συνεργασίας στην έρευνα των παραγόντων διαταραχής της ενδοκρινούς λειτουργίας. Στις προκαταρκτικές επαφές περιλαμβάνονται ο EPA και άλλα ιδρύματα των ΗΠΑ (Εθνική Ακαδημία Επιστημών, πανεπιστήμια ...) και ιδιωτικές εταιρείες.

Με τον Καναδά

Τρεις τομείς συνεργασίας έχουν δρομολογηθεί με τον Καναδά:

(1) Παρακολούθηση της ραδιενέργειας στο περιβάλλον, με το μετεωρολογικό κέντρο του Καναδά και το πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολούμπια

(2) Χρήση τηλεανίχνευσης για την παρακολούθηση του εδάφους, με τη COLUTEQ (κονσόρτσιουμ εργαστηρίων τηλεντοπισμού του Κεμπέκ). και

(3) Αειφόρος ανάπτυξη, με τα καναδικά υπουργεία βιομηχανίας και περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, το ΙΜΤΜ συμπροεδρεύει της ειδικής ομάδας του ΟΟΣΑ για τη βιοτεχνολογία για αειφόρο βιομηχανική ανάπτυξη με το καναδικό Υπουργείο Βιομηχανίας και το MITI (το ιαπωνικό Υπουργείο Διεθνούς Εμπορίου και Βιομηχανίας).

Με τη Ρωσία

Το ΙΕΔ και το διεθνές ίδρυμα δασοκομίας (IFI) στη Μόσχα αποκατέστησαν συνεργασία για την παρακολούθηση των δασών και των πυρκαγιών, η οποία καλύπτει όλη τη Σιβηρία.

Στα πλαίσια του πρωτοκόλλου του Κυότο

Το πρόγραμμα TREES του ΙΕΔ για τις ΓΔ Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης καλύπτει τις χώρες της τροπικής ζώνης στην Αφρική, Βορειοανατολική Ασία και Λατινική Αμερική που αντιμετωπίζουν προβλήματα αποψίλωσης. Το έργο αυτό εκτελείται σε συνεργασία με τις υπηρεσίες διαστήματος της Ιαπωνίας (NASDA) και των ΗΠΑ (NASA). Συμφωνίες που υπεγράφησαν με τα δύο αυτά όργανα και με την ΕΥΔ, προβλέπουν συμβολή στον ορισμό νέων μέσων χερσαίας παρατήρησης, καθώς επίσης και της χρήσης τους.

Το πρόγραμμα του παγκόσμιου δικτύου πυρκαγιών (WFW) του ΙΕΔ προσφέρει συστηματική παρακολούθηση των δασικών πυρκαγιών σε παγκόσμιο επίπεδο, σε συνεργασία με εθνικά ινστιτούτα 15 χωρών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Καναδά, των ΗΠΑ, της Βραζιλίας, της Αυστραλίας και της Ρωσίας.

Γενική ασφάλεια

Σε τομείς συνδεόμενους γενικότερα με την ασφάλεια στην ευρεία της έννοια, αξίζει να αναφερθούν τα ακόλουθα:

- Υπογραφή συμφωνίας μεταξύ του ΚΚΕρ και του εθνικού ιδρύματος επιστημών των ΗΠΑ (NSF) στον τομέα της σεισμικής μηχανικής. Η συμφωνία αυτή, παρόμοια με εκείνη μεταξύ του ΚΚΕρ και του ιδρύματος κτιριακών ερευνών (BRI) του Υπουργείου Κατασκευών της Ιαπωνίας, αφορά στη συνεργασία με τρία αμερικάνικα πανεπιστημιακά εργαστήρια που χρηματοδοτούνται από το NSF.

- Υπογραφή μνημονίου συμφωνίας στις 17 Ιουλίου του 2000 για τις τεχνολογίες που προορίζονται για εκκαθάριση ναρκοπεδίων για ανθρωπιστικούς σκοπούς. Το διεθνές πρόγραμμα δοκιμών και αξιολόγησης (ITEP) για την εκκαθάριση ναρκοπεδίων για ανθρωπιστικούς σκοπούς προτείνει πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (που εκπροσωπείται από το ΚΚΕρ σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασιών του), των ΗΠΑ, του Καναδά και των πέντε κρατών μελών που έχουν αναλάβει πρόγραμμα Ε&Α στον εν λόγω τομέα (Βέλγιο, Γερμανία, Ολλανδία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο).

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Αν και το μέγιστο μέρος του προϋπολογισμού του ΚΚΕρ καλύπτει το πρόγραμμα εργασιών της βασικής του έρευνας, το 15% σχεδόν λαμβάνεται από άλλες πηγές. Όλα τα υπόλοιπα έσοδα καλύπτονται υπό το γενικό όρο ανταγωνιστικές δραστηριότητες - από τη συμμετοχή σε συλλογικά προγράμματα του πέμπτου προγράμματος πλαισίου, πρόσθετες επ' αμοιβή εργασίες για στήριξη των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και εργασίες για τρίτους, συνήθως περιφερειακές αρχές ή βιομηχανία.

Η συμμετοχή σε τέτοιες δραστηριότητες συνοδεύεται από αρκετά πλεονεκτήματα. Εκτός της σύγκρισης με άλλα ερευνητικά κέντρα, το ΚΚΕρ επιτυγχάνει επίσης πρόσβαση σε νέα πεδία εξειδικευμένων γνώσεων και μοιράζεται τις δικές του ικανότητες και εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με τους κανονισμούς του ΚΚΕρ, τα προγράμματα πρέπει να συμπληρώνουν την αποστολή του ΚΚΕρ και να τηρείται η αρχή της επικουρικότητας.

Το 2000, το ΚΚΕρ είχε ένα ποσοστό επιτυχίας περίπου 40% στις αιτήσεις του για προγράμματα καταμερισμού κόστους, καταλήγοντας σε ανάθεση 90 ακόμη νέων προγραμμάτων. Η πλειονότητα αυτών προερχόταν από τα προγράμματα 'Ενέργεια, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη' και 'Ανταγωνιστική και Αειφόρος Ανάπτυξη' της ΓΔ Έρευνας, αν και το ΚΚΕρ εκπροσωπείτο και σε άλλα προγράμματα.

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία μεταφοράς τεχνολογίας (ETTI)

Το ΚΚΕρ συχνά παράγει αποτελέσματα με δυνητικές βιομηχανικές εφαρμογές ως υπο-προϊόν του βασικού του ερευνητικού προγράμματος. Πέραν των τρεχουσών δραστηριοτήτων για την προστασία και εκμετάλλευση των ερευνητικών αποτελεσμάτων που έχουν εμπορικές εφαρμογές, το ΚΚΕρ αναπτύσσει και έναν αριθμό ειδικών προγραμμάτων για την προώθηση της μεταφοράς τεχνολογίας με τη δημιουργία νεοαναδυόμενων επιχειρήσεων. Οι δραστηριότητες αυτές συγκεντρώνονται υπό την σκέπη της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας μεταφοράς τεχνολογίας (ETTI).

Με την έγκρισή της από την Επιτροπή το 1998, η ETTI στοχεύει να παράσχει πρόσβαση και να επιτύχει τη μεγιστοποίηση της εκμετάλλευσης των ερευνητικών αποτελεσμάτων του ΚΚΕρ προς όφελος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Η πρωτοβουλία αποτελείται από τρία σκέλη:

1. Μαθήματα επιχειρηματικότητας

Μετά τον επιτυχή πιλοτικό κύκλο μαθημάτων το 1999, ένας δεύτερος κύκλος για την κατάρτιση ερευνητών του ΚΚΕρ στην επιχειρηματικότητα - ειδικά εκείνων με βραχυπρόθεσμα συμβόλαια - πραγματοποιήθηκε μεταξύ Μαρτίου και Σεπτεμβρίου του 2000 στις εγκαταστάσεις του ΚΚΕρ στην Ispra. Οι υποψήφιοι που επιλέχθηκαν για τον κύκλο με βάση την υποβολή μιας επιχειρησιακής πρότασης συμμετείχαν σε 18 εργαστήρια διδασκαλίας τα σαββατοκύριακα, που αποτελούνταν περίπου από 150 ώρες κατάρτισης, η οποία έγινε από επαγγελματίες από τα κράτη μέλη. Κατά τη διάρκεια του κύκλου, καλύφθηκαν όλα τα στάδια επιχειρηματικού σχεδιασμού - από τις μελέτες σκοπιμότητας μέσω χρηματοδότησης έως τα πρακτικά βήματα για νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις -, δίδοντάς του μία έντονα ρεαλιστική αίσθηση.

2. Ταμείο μεταφοράς τεχνολογίας

Η ιδέα πίσω από το ταμείο μεταφοράς τεχνολογίας ήταν η ενθάρρυνση σύστασης κεφαλαίου εκκίνησης με διευρωπαϊκό και διατεχνολογικό χαρακτήρα. Τον Ιούνιο του 2000, μετά από πρόσκληση ενδιαφέροντος που δημοσιεύτηκε το 1999 και διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν, υπεγράφη σύμβαση μεταξύ του ΚΚΕρ και της γερμανικής εταιρείας κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου Industrie Management Holding (IMH) GmbH, για τη σύσταση του κεφαλαίου. Αντλείται από την αγορά ένα κεφάλαιο ύψους 20 εκατ. EUR, χωρίς χρηματοδοτική ή νομική εμπλοκή του ΚΚΕρ. Το ήμισυ του κεφαλαίου προορίζεται για προγράμματα του ΚΚΕρ, θα επενδύει όμως και σε άλλα προγράμματα για νεοαναδυόμενες επιχειρήσεις σε όλα τα κράτη μέλη και σε συνδεδεμένα κράτη.

Το δεύτερο εξάμηνο του 2000, στους διαχειριστές του κεφαλαίου παρουσιάστηκε μια ομάδα επιλεγμένων αποτελεσμάτων με εμπορικές δυνατότητες στη βάση 'ενός πρώτου δικαιώματος απόρριψης'. Εξ αυτών, επιλέχθηκαν τέσσερα προγράμματα για ανάπτυξη λεπτομερούς επιχειρησιακού σχεδίου με σκοπό την πιθανή επένδυση.

3. Ευρωπαϊκό κέντρο καινοτομίας και νεοαναδυόμενων επιχειρήσεων (ECIS)

Το νέο αυτό κέντρο σκοπεύει να παράσχει μια λειτουργία επώασης επιλεγμένων προγραμμάτων για νεοαναδυόμενες επιχειρήσεις του ΚΚΕρ. Το ECIS θα συμβάλλει κανονικά με την αξιολόγηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, μελέτες αγοράς, συμβουλευτικές υπηρεσίες σχεδιασμού, ανάπτυξη επιχειρησιακών σχεδίων και ούτω καθεξής, πριν δημιουργηθεί μία νέα νόμιμη εταιρεία. Ετησίως αναμένονται δύο έως τρεις τέτοιες νεοαναδυόμενες επιχειρήσεις. Έναν δεύτερο στόχο αποτελεί η διευκόλυνση της μεταφοράς τεχνολογίας από το ΚΚΕρ σε καινοτόμες ΜΜΕ σε μειονεκτούσες περιοχές των κρατών μελών. Προβλέπεται ότι η ομάδα διαχείρισης επώασης του ECIS, που στηρίζεται από δίκτυο συμβούλων, θα βοηθήσει στον εντοπισμό και στην επαφή με τέτοιου είδους εταιρείες. Ετησίως προβλέπεται να υπάρξουν δύο έως τρία τέτοιου είδους προγράμματα. Το ECIS θα εδρεύει στις εγκαταστάσεις του ΚΚΕρ στην Ispra, αλλά πρόσβαση θα έχουν όλοι οι ερευνητές του ΚΚΕρ. Το κέντρο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2001.

Εμπειρογνωμοσύνη για τη σύσταση καινοτόμων εταιρειών (EXSIF)

Τη συμμετοχή του ΚΚΕρ στο συλλογικό πρόγραμμα EXSIF, που χρηματοδοτείται από τη ΓΔ Επιχειρήσεων, συνιστά η εκτέλεση των ανωτέρω δραστηριοτήτων. Κονσόρτσιουμ ευρωπαϊκών οργανισμών Ε&Α- συμπεριλαμβανομένων των CEA (FR), CERN (CH), CNRS (FR), CSIC-CNM (ES), DERA (UK) -, που εκπροσωπεί περίπου 40.000 ερευνητές, συγκεντρώνει πόρους για νεοαναδυόμενες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας. Τα αναμενόμενα αποτελέσματα είναι η δημιουργία ομάδων εμπειρογνωμόνων, καθώς και ο καθορισμός μιας σειράς βέλτιστων πρακτικών, που θα είναι επικυρωμένες για κατά περίπτωση μελέτες και θα είναι έτοιμες σε πακέτα για διάχυση σε όλη την ΕΕ.

Προστασία και εκμετάλλευση των ερευνητικών αποτελεσμάτων του ΚΚΕρ

Τα αποτελέσματα που παράγονται στο ΚΚΕρ αποτελούν ιδιοκτησία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι ερευνητές του ΚΚΕρ ενθαρρύνονται να προστατεύουν τα ερευνητικά αποτελέσματα με τα καταλληλότερα δυνατά μέσα (π.χ. με διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή κατοχύρωση συγγραφικών δικαιωμάτων) πριν την έκδοση ή άλλη δημοσίευση. Η μονάδα μεταφοράς τεχνολογίας του ΚΚΕρ συνεργάζεται στενά με τη ΓΔ Επιχειρήσεων και ένα δίκτυο ενδιάμεσων φορέων τεχνολογίας για να διασφαλίζεται η προστασία και εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων του ΚΚΕρ. Μέσα στο 2000, υπεβλήθησαν δεκατέσσερις αιτήσεις για διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τέσσερις αιτήσεις για καταχώρηση λογισμικού. Η παροχή άδειας για μια τεχνολογία στον κατάλληλο βιομηχανικό εταίρο είναι το πιο συνηθισμένο μέσον εκμετάλλευσης. Το ΚΚΕρ διαθέτει περισσότερους από 800 εταίρους τόσο στη βιομηχανία όσο και στον ακαδημαϊκό τομέα μέσω του συνεργατικού του έργου και είναι ανοικτό σε νέες επαφές.

Διαγωνισμός για προγράμματα καινοτομίας

Για την ενθάρρυνση της καινοτομίας στα ινστιτούτα του ΚΚΕρ οργανώθηκε εσωτερικός διαγωνισμός. Υποβλήθηκαν πάνω από 30 προτάσεις, που αντιπροσωπεύουν την ευρεία κλίμακα των αποτελεσμάτων που προκύπτουν από την βασική έρευνα του ΚΚΕρ. Τέσσερα προγράμματα επιλέχθηκαν για πλήρη χρηματοδότηση. άλλα τρία έλαβαν μερική ενίσχυση. Επιπλέον, παραγγέλθηκαν μελέτες αγοράς προκειμένου να εκτιμηθούν οι εμπορικές δυνατότητες δύο προγραμμάτων. Μεταξύ των υποστηριζομένων προγραμμάτων περιλαμβάνονται η ανάπτυξη ενός νέου τύπου στοιχείου καυσίμου και η εμπορική εκμετάλλευση ενός κιτ βιοτεχνολογικού ελέγχου.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Η στρατηγική επικοινωνιών του ΚΚΕρ, που καθορίστηκε το 2000, προέβλεπε έναν αριθμό στόχων για την αύξηση της προβολής των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ στον έξω κόσμο. Ένας σημαντικός στόχος ήταν η προαγωγή της εικόνας του ΚΚΕρ προς τους συνεργαζομένους με αυτό, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών φορέων χάραξης πολιτικής (το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι ΓΔ και υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και κράτη μέλη), της επιστημονικής κοινότητας, των μέσων επικοινωνίας - και, τέλος, του κοινού.

Υψηλή προτεραιότητα δόθηκε στις σχέσεις με τα μέσα επικοινωνίας και στην εκλαΐκευση των επιστημονικών πληροφοριών. Τα μέσα επικοινωνίας θεωρούνται πολύτιμος εταίρος για το ΚΚΕρ. ο τύπος και η ραδιοφωνία/τηλεόραση δεν αποτελούν μόνον μέσα μετάδοσης πληροφοριών, αλλά και ακροατήριο στόχο.

Για την επίτευξη των στόχων αυτών, το 2000 οργανώθηκε ένας μεγάλος αριθμός σημαντικών εκδηλώσεων, με επικέντρωση στους ευρωπαϊκούς φορείς λήψης αποφάσεων τόσο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και στα κράτη μέλη, καθώς επίσης στα μέσα ενημέρωσης -, που απέληξε σε αυξημένη κάλυψη και προβολή των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ από τα μέσα ενημέρωσης.

Ένας άλλος στόχος ήταν η απλούστευση των επικοινωνιακών δραστηριοτήτων προκειμένου να προωθηθεί η συνοχή στο ΚΚΕρ. Αυτό επιτεύχθηκε διαμορφώνοντας κοινές κατευθυντήριες γραμμές και ένα εσωτερικό στυλ για τις εκδόσεις και με την προσαρμογή καίριων μηνυμάτων από τα μέσα ενημέρωσης στα ανάλογα ακροατήρια-στόχο.

Σημαντική προσπάθεια καταβλήθηκε για την επέκταση και ενίσχυση των δικτύων ΚΚΕρ, κυρίως με την οργάνωση μιας εναρκτήριας εκδήλωσης για το δίκτυο Alumni του ΚΚΕρ.

Το 2000, η ένταξη των επικοινωνιακών δραστηριοτήτων στη βασική πολιτική και στο επιστημονικό έργο του ΚΚΕρ, χρειάστηκε να προσαρμοστεί στην επανεστίαση των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες προτεραιότητες.

Εκδηλώσεις

Κατά τη διάρκεια του έτους, στις σημαντικές εκδηλώσεις που οργανώθηκαν από το ΚΚΕρ περιλαμβάνονταν διασκέψεις, εκθέσεις, σεμινάρια και συναντήσεις ανταλλαγής απόψεων - σε πολλές από τις οποίες ενυπήρχε και το στοιχείο των σχέσεων με τα μέσα ενημέρωσης. Σε αυτές περιλαμβάνονταν:

- Η JRC@EP ήταν μια μεγάλη έκθεση, που πραγματοποιήθηκε από τις 31 Ιανουαρίου έως τις 4 Φεβρουαρίου 2000 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, με στόχο την αύξηση της προβολής των καίριων δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ στα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ως ευρωπαϊκών φορέων χάραξης πολιτικής και συνεργαζομένων με το ΚΚΕρ. Ο επίτροπος έρευνας Philippe Busquin εγκαινίασε την έκθεση και έδωσε συνέντευξη τύπου σε περίπου 20 δημοσιογράφους. Επακολούθησαν πολύ θετικά αποτελέσματα. Η εκδήλωση προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον και συνέβαλε σε βελτίωση της αναγνώρισης του ΚΚΕρ, του ρόλου του και της πιθανής στήριξής του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Παρέσχε επίσης τη δυνατότητα αποκατάστασης νέων επαφών μεταξύ ΜΕΚ και του ΚΚΕρ.

- Στις 4 Μαΐου 2000, οργανώθηκε στη Λισσαβώνα ημερίδα ενημέρωσης από το ΚΚΕρ για να γνωριστεί με την πορτογαλική προεδρία της ΕΕ και την πορτογαλική επιστημονική κοινότητα. Με παρουσιάσεις προγραμμάτων, επισκέψεις σε ερευνητικά κέντρα και παροχή δείπνου στους δημοσιογράφους, πέτυχε την ανάπτυξη επωφελών δεσμών με πορτογαλικούς ερευνητικούς οργανισμούς και τη χάραξη του δρόμου για περαιτέρω συνεργασία. Επίσης εξασφάλισε εκτεταμένη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης.

- Στις 16 και 17 Οκτωβρίου του 2000, οργανώθηκε στις Βρυξέλλες μια σημαντική διάσκεψη για την 'Επιστήμη και Διοίκηση σε μία Κοινωνία της Γνώσης: η Πρόκληση για την Ευρώπη'. Η διάσκεψη απετέλεσε συνέχεια συνάντησης ανταλλαγής απόψεων, που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2000 για το ίδιο θέμα, κατά την οποία συζητήθηκε η αλληλεπίδραση μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας. Στην εκδήλωση του Οκτωβρίου συμμετείχαν περισσότερα από 500 άτομα από τον τομέα της βιομηχανίας, ερευνητικούς οργανισμούς, ευρωπαϊκούς και εθνικούς φορείς λήψης αποφάσεων, πανεπιστήμια από όλη την Ευρώπη και άλλες ηπείρους - καθώς και πολλοί δημοσιογράφοι. Στις διάφορες συνεδρίες έλαβαν μέρος περίπου 40 ομιλητές και η εκδήλωση έκλεισε με λόγο του επιτρόπου Busquin που μεταδόθηκε ζωντανά από το διαδίκτυο.

- Στις 11 και 12 Ιουλίου του 2000, πραγματοποιήθηκε στην Ispra διεθνής συνάντηση υψηλού επιπέδου για ανταλλαγή απόψεων για τις εκπομπές των οχημάτων και τα εγκαίνια του εργαστηρίου ERLIVE. Στην εκδήλωση αυτή συμμετείχαν ο επίτροπος για την έρευνα, Philippe Busquin, ο Ιταλός Υπουργός Έρευνας Ortensio Zecchino, βιομηχανικοί εταίροι, καθώς και εκπρόσωποι από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και άλλες ΓΔ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ομάδα δημοσιογράφων συμμετείχε επίσης σε συνέντευξη τύπου για την παγκοσμιοποίηση των επιπέδων εκπομπών και τη συμβολή του ΚΚΕρ προς αυτήν την κατεύθυνση.

Η υπογραφή αρκετών μνημονίων συμφωνίας παρέσχε περαιτέρω ευκαιρίες για αύξηση της ευαισθητοποίησης σε σχέση με τις δραστηριότητες του ΚΚΕρ:

- Στις 12 Μαΐου 2000, υπεγράφη μνημόνιο συμφωνίας για τις εκπομπές ρύπων με το ευρωπαϊκό συμβούλιο για την έρευνα και ανάπτυξη των αυτοκινήτων (EUCAR) και τον CONCAWE (ευρωπαϊκός οργανισμός πετρελαϊκών εταιρειών για το περιβάλλον, την υγεία και την ασφάλεια).

- Στις 17 Ιουλίου του 2000, υπεγράφη μνημόνιο συμφωνίας για την εκκαθάριση ναρκοπεδίων για ανθρωπιστικούς λόγους με το διεθνές πρόγραμμα δοκιμών και αξιολόγησης (ITEP).

Ο επίτροπος Busquin συμμετείχε στην τελευταία εκδήλωση, ενώ και οι δύο είχαν ικανοποιητική κάλυψη από τον τύπο.

Ο επίτροπος συμμετείχε, επίσης, σε αρκετές εξωτερικές εκδηλώσεις του ΚΚΕρ, όπως το συμπόσιο για το διάστημα της GMES στη Λίλλη (FR), στις 16 και 17 Οκτωβρίου 2000, και στην έκθεση νέων τεχνολογιών SITEF 2000 στην Τουλούζη (FR), από τις 18 έως τις 21 Οκτωβρίου του 2000.

Επισκέψεις σε εγκαταστάσεις του ΚΚΕρ

Το 1999, τις εγκαταστάσεις του ΚΚΕρ επισκέφτηκε σημαντικός αριθμός ατόμων, στα οποία συμπεριλαμβάνονταν και εξέχοντα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όπως ο πρόεδρος Romano Prodi, ο αντιπρόεδρος Neil Kinnock, η επίτροπος για το περιβάλλον Margot Wallstrφm και ο επίτροπος για την υγεία και την προστασία των καταναλωτών David Byrne.

Ο υπεύθυνος επίτροπος για το ΚΚΕρ, Philippe Busquin, επισκέφθηκε εγκαταστάσεις του ΚΚΕρ σε διάφορες ευκαιρίες κατά τη διάρκεια του έτους, εγκαινίασε έναν αριθμό έργων και πραγματοποίησε συναντήσεις με το προσωπικό καθώς και με τους εκπροσώπους του.

Στην Ispra έγιναν επίσης δεκτοί πολλοί ευρωβουλευτές, συμπεριλαμβανομένων του αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Alejo Vidal-Quadras, στις 25 Φεβρουαρίου του 2000, μίας επίσκεψης και συνάντησης της STOA (μονάδα αξιολόγησης επιστημονικών και τεχνολογικών επιλογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) στις 5 Μαΐου του 2000, και μιας επίσκεψης και συνάντησης της ομάδας εργασίας ITRE (επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την βιομηχανία, το εξωτερικό εμπόριο, την έρευνα και την ενέργεια), στις 25 Μαΐου του 2000.

Στους εθνικούς φορείς χάραξης πολιτικής, που επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις στην Ispra, περιλαμβάνονται ο Ιταλός Πρόεδρος Carlo Azeglio Ciampi στις 12 Σεπτεμβρίου του 2000, ο Ιταλός Υπουργός Έρευνας Ortensio Zecchino στις 11 Ιουλίου του 2000, η Σουηδός Υπουργός Έρευνας Agneta Bladh στις 30 και 31 Μαΐου του 2000 και ο Πορτογάλος Υπουργός Luis Parreirao στις 5 Ιουνίου του 2000. Στον κατάλογο των επισκεπτών περιλαμβάνονται, επίσης, εκπρόσωποι της επιστημονικής κοινότητας, δημοσιογράφοι και απλό κοινό.

Μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου, είχαν περάσει από την Ispra ένα σύνολο 10.986 ατόμων - συμπεριλαμβανομένων και 1623 ατόμων για επίσκεψη εγκαταστάσεων και εργαστηρίων των ινστιτούτων - για 209 εκδηλώσεις όπως συνεδριάσεις, διασκέψεις, συναντήσεις ανταλλαγής απόψεων και σεμινάρια. Επιπλέον, η 13η Μαΐου 2000 ήταν για την Ispra η πρώτη ημέρα ελεύθερης επίσκεψης του κοινού για τον εορτασμό της ημέρας Robert Schuman.

Σχέσεις με τα μέσα ενημέρωσης

Το 2000, οργανώθηκε ένας μεγάλος αριθμός ειδικών εκδηλώσεων για τον τύπο, για τις οποίες το ΚΚΕρ εξέδωσε 23 δελτία τύπου, καθώς και έντυπο πληροφοριακό και άλλο υλικό. Οι εκδηλώσεις αυτές είχαν πολύ θετικά αποτελέσματα από άποψη κάλυψης από τα μέσα ενημέρωσης, κυρίως από τον τύπο και τα πρακτορεία ειδήσεων των κρατών μελών: εντοπίστηκαν περίπου 450 έντυπα άρθρα και συνεντεύξεις ειδικά αφιερωμένα στις δραστηριότητες του ΚΚΕρ, μαζί με περισσότερα από 30 τηλεοπτικά στιγμιότυπα.

Εκδόσεις

Το 2000, παγιώθηκε η στρατηγική για τα ενημερωτικά δελτία του ΚΚΕρ - τόσο τα εσωτερικά (Το ΚΚΕρ τον (μήνα)), κοινά για όλα τα ινστιτούτα του ΚΚΕρ, όσο και τα εξωτερικά (Επιστολή από το ΚΚΕρ). Τα δύο ενημερωτικά δελτία εκδίδονται πλέον σε μηνιαία βάση και καλύπτουν μεγαλύτερη ποικιλία θεμάτων.

Ο αριθμός των φύλλων της Επιστολής από το ΚΚΕρ έχει αυξηθεί σε 10.000, διανεμόμενα κυρίως στους ευρωπαϊκούς φορείς χάραξης πολιτικής. Το περιεχόμενό της είναι περισσότερο θεματικό και προσανατολισμένο στα προγράμματα, στη σύνταξή της συμβάλλουν τα διάφορα ινστιτούτα.

Εκδόθηκαν και κυκλοφόρησαν κείμενα όπως η ετήσια έκθεση και το θεματικό φυλλάδιο Στην υπηρεσία του πολίτη, ενώ ξεκίνησαν εργασίες για μια νέα ομάδα τεσσάρων γενικών φυλλαδίων που θα εκδοθούν το 2001.

Εκτός των εξειδικευμένων επιστημονικών εκδόσεων, εξεδόθησαν για να χρησιμοποιηθούν σε εκθέσεις, διασκέψεις και συναντήσεις ανταλλαγής απόψεων ένα σύνολο 45 διπτύχων για προγράμματα και περισσότερες από 250 αφίσες που παρουσιάζουν τα προγράμματα του ΚΚΕρ με έντονο ενδιαφέρον για τον πολίτη. Για πρώτη δε φορά, επί τη ευκαιρία της 'Εκδήλωσης Alumni του ΚΚΕρ', τον Ιούνιο του 2000, διανεμήθηκε βιβλίο ιστορικής αναφοράς με τίτλο ΚΚΕρ - 40 χρόνια υπηρεσίας στην Ευρώπη.

Το 2000, γράφτηκε ένα συλλογικό βίντεο για το ΚΚΕρ, το οποίο κυκλοφόρησε σε 3.000 αντίτυπα, ενώ ξεκίνησε και η παραγωγή ενός 'view-card' (είδος mini CD-ROM).

Ενοποιημένες δραστηριότητες του ΚΚΕρ στο δικτυακό χώρο

Ένας νέος ενοποιημένος δικτυακός τόπος του ΚΚΕρ, που ξεκίνησε με την ευκαιρία της εκδήλωσης JRC@EP τον Ιανουάριο του 2000, είχε πολύ θετική ανταπόκριση. Το περιεχόμενο του δικτυακού τόπου ενημερώνεται συχνά - και τον Δεκέμβριο του 2000 ξεκίνησε η εφαρμογή διαφόρων βελτιώσεων, συμπεριλαμβανομένου και ενός μηχανισμού αναζήτησης.

Ο τόπος αυτός δέχεται πολλά ερωτήματα και έλαβε θετικές κριτικές από τον εξειδικευμένο τύπο. Έρευνα που διεξήχθη από την Politik-Digital (http://www.politik-digital.de/), μεγάλη γερμανική δικτυακή πύλη για θέματα πολιτικής, τον αξιολόγησε ως τον τέταρτο καλύτερο - μαζί με εκείνον της OPOCE (Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων) - μεταξύ των δικτυακών τόπων των ΓΔ της Επιτροπής.

Κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2000, υπήρξαν κατά μέσον όρο περίπου 800.000 κρούσεις (hits), 50.000 επισκέψεις και 150.000 επιτυχείς ερωτήσεις πληροφόρησης μηνιαίως - γενικά, μία επίσκεψη αντιστοιχεί σε πολλές κρούσεις και μπορεί να καταλήξει στο 'κατέβασμα' αρκετών αρχείων.

Παροχή πληροφοριών στο κοινό

Το ΚΚΕρ έλαβε πολλές αιτήσεις για πληροφόρηση και εκδόσεις, από διάφορα κοινά- δημοσιογράφους, επιστήμονες, φοιτητές, θεσμικά όργανα, κλπ. Το 2000, η μονάδα πληροφόρησης και δημοσίων σχέσεων χειρίστηκε περίπου 1713 αιτήσεις - συμπεριλαμβανομένων 936 για την ετήσια έκθεση.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΕΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ 2000

Για πρώτη φορά το 2000, απονεμήθηκαν τα βραβεία του θεσμού Βραβείο Νέων Επιστημόνων του ΚΚΕρ για την αναγνώριση των αποτελεσμάτων εργασιών που αναλήφθηκαν για υποστήριξη πολιτικών της ΕΕ. Ο διαγωνισμός εξαγγέλθηκε την άνοιξη του 2000, με πρόσκληση υποβολής προτάσεων ή αιτήσεων για απονομές βραβείων σε επιστήμονες κάτω των 36, που υπηρετούν ή είχαν υπηρετήσει στο ΚΚΕρ. Θα απονέμονταν μέχρι τρία βραβεία. Υποβλήθηκαν συνολικά 54 αιτήσεις/προτάσεις που αφορούσαν εργασίες σε όλα τα ινστιτούτα του ΚΚΕρ και κάλυπταν ένα πολύ ευρύ φάσμα επιστημονικών δραστηριοτήτων.

Τα βραβεία ήταν πρωτοβουλία του επιτρόπου για την έρευνα Philippe Busquin, με σκοπό την αναγνώριση 'της σημαντικής συμβολής στο επιστημονικό γίγνεσθαι του ΚΚΕρ με έμφαση σε επιστημονικά επιτεύγματα που έχουν συμβάλει στην εκτέλεση της αποστολής του ΚΚΕρ'. Ένα πρόσθετο προσόν ήταν το επιστημονικό επίτευγμα να έχει συμβάλει στη σφυρηλάτηση δεσμών μεταξύ του ΚΚΕρ και άλλων εταίρων στην ευρωπαϊκή ερευνητική σκηνή.

Με την ευκαιρία της εκδήλωσης Alumni 'το ΚΚΕρ στον 21ο Αιώνα - Επιστήμη και Διοίκηση', που πραγματοποιήθηκε στο Varese και Ispra (IT) στις 29 και 30 Ιουνίου του 2000, ο Γενικός Διευθυντής του ΚΚΕρ απένειμε το Βραβείο Νέων Επιστημόνων του ΚΚΕρ στους:

- Δρ. Julia H. Fentem της Unilever, άλλοτε στο ECVAM (ευρωπαϊκό κέντρο για εναλλακτικές μεθόδους) του ΙΠ του ΚΚΕρ (τώρα στο ΙΥΠΚ) στην Ispra (IT) για την εργασία της πάνω σε εναλλακτικές δοκιμές (χωρίς τη χρήση ζώων) για την διάβρωση του δέρματος.

- Δρ. Ιωάννη Παπαδάκη του ΙΥΑΜ στο Geel (BE) για την εργασία του στο συντονισμό και την έρευνα για τις τιμές αναφοράς ιχνοστοιχείων.

- Δρ. Gabriele Tamborini του ΙΥΣ στην Καρλσρούη (DE), άλλοτε στο ΙΠ, για την εργασία του στη μέθοδο φασματομετρίας μάζας δευτερευόντων ιόντων για την ανάλυση ραδιενεργών μικροσωματιδίων.

Στους νικητές απονεμήθηκε δίπλωμα και μετάλλιο και τους δόθηκε πρόσκληση συμμετοχής εκ μέρους του ΚΚΕρ σε επιστημονικό σεμινάριο ή συνέδριο της επιλογής του/της. Οι τρεις νικητές, επίσης, παρουσίασαν το έργο τους στην εκδήλωση Alumni.

ΤΟ ΚΚΕΡ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

Προσωπικό

Το προσωπικό του ΚΚΕρ (Α-άνδρες, Γ-γυναίκες) ανήκει στις ακόλουθες κατηγορίες:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Από το προαναφερθέν σύνολο, περίπου 1500 άτομα μπορούν να θεωρηθούν επιστημονικό προσωπικό, εκ των οποίων περίπου 250 απασχολούνται με βραχυπρόθεσμες συμβάσεις (1-3 έτη).

Κατά τη διάρκεια του έτους, ο συνολικός αριθμός του προσωπικού (εξαιρουμένου του βοηθητικού προσωπικού) μειώθηκε κατά περίπου 50, με τον αριθμό των αποχωρήσεων να υπερβαίνει τον αριθμό των νέων προσλήψεων. Η εφαρμογή της πολιτικής της Επιτροπής για το προσωπικό που χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό έρευνας (NPPR) συνεχίστηκε. Στόχος της εν λόγω πολιτικής είναι το μόνιμο προσωπικό να φθάσει στο 40% του συνολικού βάσει κανονισμού προσωπικού, με μια ευέλικτη αναλογία συμβασιούχων υπαλλήλων (το 35% του συνόλου του προσωπικού με 5ετή σύμβαση, το 25% με 3ετή σύμβαση). Το 2000, το ποσοστό των μονίμων υπαλλήλων έφθασε στο 36% του συνολικού προσωπικού.

Λαμβάνοντας υπόψη το βραχυπρόθεσμα απασχολούμενο προσωπικό που διέπεται από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης (έκτακτοι και βοηθητικοί υπάλληλοι με τριετείς συμβάσεις) και το βραχυπρόθεσμα απασχολούμενο προσωπικό που δεν διέπεται από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης (αποσπασμένοι εθνικοί εμπειρογνώμονες, επισκέπτες επιστήμονες, υπότροφοι και ασκούμενοι), περίπου 30% του προσωπικού του ΚΚΕρ προσλαμβάνεται με μη ανανεώσιμες συμβάσεις τριετούς ή συντομότερης διάρκειας.

Ίσες ευκαιρίες

Το 2000, το ΚΚΕρ συνέχισε να εφαρμόζει την πολιτική των ίσων ευκαιριών της Επιτροπής με σκοπό την ενθάρρυνση της πρόσληψης και προώθησης μεγαλύτερου αριθμού γυναικών. Το έτος σημαδεύτηκε από την ίδρυση, τον Φεβρουάριο, του δικτύου για τις γυναίκες επιστήμονες του ΚΚΕρ στο πλαίσιο της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τις γυναίκες και την επιστήμη, όπου εκπροσωπείται κάθε ινστιτούτο και διεύθυνση του ΚΚΕρ.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Μόνιμο και συμβασιούχο προσωπικό.

Επιστήμονες επισκέπτες, αποσπασμένοι εμπειρογνώμονες, εκπαιδευόμενοι, υπότροφοι

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Προϋπολογισμός (Προϋπολογισμός και έξοδα - δραστηριότητες των ινστιτούτων)

Οι διαθέσιμες πιστώσεις στο ΚΚΕρ κατανέμονται σε έξοδα προσωπικού, μέσα εκτέλεσης (συντήρηση κτιρίων και εξοπλισμού, ηλεκτρικό ρεύμα, ασφάλειες, αναλώσιμα, κλπ.) και λειτουργικές πιστώσεις (επιστημονικές απολαβές). Οι πιστώσεις προέρχονται από τον προϋπολογισμό για τα ινστιτούτα, διαθέσιμες απευθείας από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για το ΚΚΕρ, από συνδεδεμένες χώρες και από ανταγωνιστικές δραστηριότητες. Από τον προϋπολογισμό για τα ινστιτούτα αναλήφθηκαν οι ακόλουθες υποχρεώσεις:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

5,7 εκ. EUR δεσμεύτηκαν για παροπλισμούς.

Ανταγωνιστικές δραστηριότητες

Το αναγραφόμενο ποσό των 13,3 εκ. EUR για δράσεις με καταμερισμό κόστους αντιστοιχεί στη σύναψη 116 νέων συμβάσεων κατά το έτος 2000.

Οι ανταγωνιστικές δραστηριότητες εκτός ΠΠΕ καθορίστηκαν με τη σύναψη 16 νέων συμβάσεων για συνολικό ποσό 9,5 εκ. EUR. Τέλος, στα πλαίσια των εργασιών για τρίτους, αναλήφθηκαν υποχρεώσεις ύψους μέχρι 8,9 εκ. EUR για μια σειρά 68 σημαντικών πελατών.

// Εγγραφές στους λογαριασμούς του 2000

Δράσεις με καταμερισμό κόστους // 13,3

Ανταγωνιστικές δραστηριότητες εκτός ΠΠΕ // 9,5

Εργασίες για λογαριασμό τρίτων // 8,9

ΣΥΝΟΛΟ // 31,7

Εκδόσεις

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Στις διασκέψεις περιλαμβάνονται προφορικές παρουσιάσεις και διαδικασίες, καθώς και με αφίσες.

Στα άρθρα περιλαμβάνονται και εργασίες διασκέψεων που δημοσιεύονται σε περιοδικά.

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

Δεδομένου του γοργού ρυθμού των τεχνολογικών μεταβολών, της αυξανόμενης σημασίας του επιστημονικού υλικού στις αποφάσεις για χάραξη πολιτικών και της ταχύτητας με την οποία εξελίσσονται τα ευρωπαϊκά ιδρύματα, το ΚΚΕρ οργάνωσε συνάντηση ανταλλαγής απόψεων υψηλού επιπέδου για τη σχέση μεταξύ επιστήμης και διοίκησης, στις 29 και 30 Μαρτίου του 2000. Στη συνάντηση συμμετείχαν διευθυντές ερευνητικών ιδρυμάτων, δημόσιοι υπάλληλοι υπεύθυνοι για την ερευνητική πολιτική, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στελέχη της βιομηχανίας, ΜΚΟ και ακαδημαϊκοί, οι οποίοι είχαν διατρίψει στη σχέση μεταξύ επιστήμης και πολιτικής.

Η συνάντηση απετέλεσε το πρώτο βήμα για την κατανόηση του πώς αναπτύσσεται ένα κοινό σύστημα επιστημονικής και τεχνικής αναφοράς για πολιτική εφαρμογή. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της πρωτοβουλίας της Επιτροπής για τον Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Χώρο. Ευρωπαϊκοί φορείς χάραξης πολιτικής και πολίτες θα πρέπει, πράγματι, να είναι σε θέση να βασίζονται σε πληροφορίες ακριβείς, όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένες, επιστημονικώς ενημερωμένες και συνεχώς επικυρούμενες.

Αυτά τα ζητήματα εξετάστηκαν περαιτέρω κατά τη διάρκεια διάσκεψης με τίτλο 'Επιστήμη και Διοίκηση σε μια κοινωνία της γνώσης: η πρόκληση για την Ευρώπη', που οργανώθηκε από κοινού από το ΚΚΕρ και την ΓΔ Έρευνας, στις 16 και 17 Οκτωβρίου του 2000, στις Βρυξέλλες. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, θίχθηκε επίσης και ο δυνητικός ρόλος τον οποίο θα μπορούσε να διαδραματίσει το ΚΚΕρ στον εν λόγω τομέα. Την πρώτη ημέρα πραγματοποιήθηκαν τρεις σύνοδοι - για την επιστήμη, τους πολίτες και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων . για τον έλεγχο των κινδύνων και την έρευνα για το θέμα της προφύλαξης. και προς ένα επιστημονικό και τεχνικό ευρωπαϊκό σύστημα αναφοράς, αντιστοίχως. Στην τελική σύνοδο, συζητήθηκε ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Χώρου για την ανάπτυξη της νέας ιδιότητας του ευρωπαίου πολίτη.

Τα γενικά συμπεράσματα της διάσκεψης του Οκτωβρίου είχαν ως εξής:

- Όσον αφορά τη δομή, το επιστημονικό και τεχνολογικό σύστημα αναφοράς της ΕΕ θα πρέπει να ξεκινήσει στηριζόμενο σε δίκτυα αναγνωρισμένων κέντρων, παρέχοντας μια κοινή βάση γνώσεων για επιστημονική και τεχνολογική αναφορά και διευκολύνοντας το διάλογο μεταξύ εμπλεκομένων, επιστημόνων και φορέων χάραξης πολιτικής. Η ύπαρξη μιας βάσης αναφοράς θα βοηθήσει στον εντοπισμό των διαφοροποιούμενων πρακτικών στις διάφορες χώρες. Η πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Χώρου της Επιτροπής θα καταστήσει δυνατό το πρώτο βήμα στην εν λόγω διαδικασία, τη δόμηση των δικτύων.

- Η αμφίδρομη δράση επιστήμης και διοίκησης μπορεί να παράσχει μια νέα διάσταση στην πρωτοβουλία του προέδρου της Επιτροπής για μια γενική διοίκηση και στην αντίστοιχη Λευκή Βίβλο για το θέμα αυτό, που αναμένεται το 2001.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

Τη στιγμή αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ασχολείται με το θέμα των προοπτικών από πλευράς ισότητας των δύο φύλων στην επιστήμη, όπως φαίνεται στην ανακοίνωσή της Γυναίκες και Επιστήμη [4] και, πιο πρόσφατα, από την ανακοίνωση για τον Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Χώρο. Το ΚΚΕρ, ως το εσωτερικό κέντρο έρευνας της Επιτροπής, ανταποκρίθηκε με τη σύσταση ομάδας εργασίας 'Γυναίκες και Επιστήμη', που απαρτίζεται από εκπροσώπους από τα ερευνητικά του ινστιτούτα και τις διευθύνσεις.

[4] Γυναίκες και Επιστήμη - Κινητοποίηση των γυναικών για πλουτισμό της ευρωπαϊκής έρευνας, COM(1999)76 τελικό.

Την άνοιξη του 2000, συντάχθηκε και εκδόθηκε μια πρώτη έκθεση [5] για την κατανομή των δύο φύλων στο ΚΚΕρ, παρέχοντας μια αποτύπωση της σχετικής εικόνας του οργανισμού. Η έκθεση περιγράφει τη σύνθεση του προσωπικού ανά φύλο και βαθμίδα για όλο το ΚΚΕρ και ανά ινστιτούτο. Στο σύνολο του προσωπικού, η αναλογία είναι 65% άνδρες με 35% γυναίκες. Οι άνδρες απαρτίζουν το 87% του επιστημονικού προσωπικού, ενώ καλύπτουν το 96% όλων των επικεφαλής έργων. Σε διαχειριστικό επίπεδο, (δηλ. επικεφαλής μονάδων, σύμβουλοι, διευθυντές) οι άνδρες κατέχουν το 90% του συνόλου των θέσεων. Τα στοιχεία για τις επιστημονικές επιτροπές αντικατοπτρίζουν τους αριθμούς του επιστημονικού προσωπικού του ΚΚΕρ, με μέση εκπροσώπηση των γυναικών 14%.

[5] Προοπτικές των δύο φύλων στο Κοινό Κέντρο Ερευνών.

Στην έκθεση υπάρχουν στοιχεία και για την κατανομή του προσωπικού ανά ινστιτούτο. Μεταξύ των ινστιτούτων παρουσιάζονται σημαντικές αποκλίσεις. Στο ΙΠΥ, οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 6% του επιστημονικού προσωπικού, ενώ στο ΙΥΠΚ, το 27% του επιστημονικού προσωπικού είναι γυναίκες. Η κατάσταση αντικατοπτρίζει τόσο την ιστορική κληρονομιά του ΚΚΕρ όσο και τους τομείς ειδικότητας.

Το ΚΚΕρ φιλοξενεί επίσης υποτρόφους (μεταπτυχιακούς και μεταδιδακτορικούς ερευνητές), καταξιωμένους επιστήμονες (επιστήμονες επισκέπτες) και αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμονες. Προς το παρόν, όλοι οι επιστήμονες επισκέπτες στο ΚΚΕρ είναι άνδρες, ενώ οι γυναίκες καλύπτουν το 36% των νεότερων υποτρόφων. Η κατάσταση είναι ανάλογη με εκείνη των περισσοτέρων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων και ινστιτούτων.

ΟΛΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Το 2000, ολοκληρώθηκε εργασία αυτο-αξιολόγησης διαχείρισης ποιότητας, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ολικής ποιότητας που ξεκίνησε το 1999. Ανασκοπήθηκαν οι δραστηριότητες και τα αποτελέσματα σε όλα τα επίπεδα του ΚΚΕρ για τον εντοπισμό των δυνατοτήτων και των προς βελτίωση τομέων. Η δράση χρησιμοποίησε το μοντέλο του ευρωπαϊκού ιδρύματος για την διαχείριση της ποιότητας (EFQM), το οποίο βασίζεται στη βέλτιστη πρακτική, στηρίζει την αειφόρο ανάπτυξη και εφαρμόζει διάφορα κριτήρια, όπως ηγεσία, άτομα, πολιτική και στρατηγική, συνεργασία και πόροι και διαδικασίες - καθώς και στις επιπτώσεις όσον αφορά τα άτομα, τους πελάτες, την κοινωνία και τη βασική απόδοση.

Το συμπέρασμα της άσκησης αυτο-αξιολόγησης παρουσιάστηκε στο προσωπικό των ινστιτούτων και της κεντρικής διοίκησης του ΚΚΕρ. Ως αποτέλεσμα, δημιουργήθηκαν ομάδες βελτίωσης για να προτείνουν βελτιωτικές δράσεις. Για κάθε ινστιτούτο και για τη κεντρική διοίκηση προσδιορίστηκαν τομείς προς βελτίωση, οι ομάδες βελτίωσης συναντώνται τακτικά και έχουν ήδη εκτελεστεί αρχικές συμφωνηθείσες δράσεις.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 2000

Ινστιτούτο Υλικών Αναφοράς και Μετρήσεων (ΙΥΑΜ) - Geel

Διευθυντής // Manfred GRASSERBAUER

1. Υποστήριξη διαχείρισης // Michael-Francis FAHY

2. Υλικά αναφοράς // Jean PAUWELS

3. Αναλυτική χημεία // Adela RODRIGUEZ FERNANDEZ

4. Μετρήσεις ισοτόπων // Philip TAYLOR

5. Φυσική νετρονίων // Hermann WEIGMANN [6]

[6] Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου του 2000.

Franco CORVI [7]

[7] Υπηρετεί.

6. Μετρολογία ραδιονουκλεϊδίων // Dietmar F.G. REHER

7. Πληροφορική και ηλεκτρονική // Richard ROSS [8]

[8] Μέχρι τις 31 Οκτωβρίου του 2000.

8. Εμπορική εκμετάλλευση υλικών και μεθόδων αναφοράς και επιστημονικός σύνδεσμος // Doris FLORIAN

Αποστολή

Αποστολή του ΙΥΑΜ είναι η προώθηση κοινού ευρωπαϊκού συστήματος μετρήσεων για υποστήριξη των πολιτικών της ΕΕ, ειδικότερα προτύπων για την εσωτερική αγορά, το περιβάλλον, την υγεία και την προστασία του καταναλωτή. Πρωταρχικοί στόχοι του ΙΥΑΜ είναι η ανάπτυξη και εφαρμογή ειδικών μετρήσεων αναφοράς, η παραγωγή πιστοποιημένων υλικών αναφοράς, η οργάνωση διεθνών προγραμμάτων αξιολόγησης μετρήσεων, η δημιουργία διακρατικών βάσεων δεδομένων και η διεξαγωγή έρευνας προ της τυποποίησης.

Αποτελώντας αναπόσπαστο τμήμα της εντολής που έχει λάβει το ΚΚΕρ για εγκαθίδρυση κοινού συστήματος επιστημονικής και τεχνικής αναφοράς για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ινστιτούτο Υλικών Αναφοράς και Μετρήσεων (ΙΥΑΜ) είναι πλέον το ινστιτούτο διακρατικών μετρήσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανάλογο με τα ινστιτούτα εθνικών μετρήσεων των κρατών μελών.

Δεδομένης της θεσμικής του εγγύτητας με την ανάπτυξη των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ανεξαρτησίας του από εθνικά και ιδιωτικά συμφέροντα, το ερευνητικό προφίλ του ΙΥΑΜ αποτελεί την αιχμή της πολιτικής ατζέντας της ΕΕ. Το Ινστιτούτο στηρίζει τα κράτη μέλη παρέχοντας τα πιο τελευταία υλικά αναφοράς και μετρήσεις.

Οι επιστημονικές δραστηριότητες του ΙΥΑΜ ταξινομούνται σύμφωνα με τους τρεις επιστημονικούς πυλώνες του ΚΚΕρ:

Ασφάλεια τροφίμων και χημικών προϊόντων

Περιβάλλον

Πυρηνική ασφάλεια και μέτρα διασφάλισης

Στις σελίδες που ακολουθούν καταγράφονται επιλεγμένα επιστημονικά επιτεύγματα, καθώς και μια σύντομη παρουσίαση των οριζόντιων δραστηριοτήτων του ΙΥΑΜ.

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Υλικά αναφοράς

Το ΙΥΑΜ εξακολουθεί να ανανεώνει, να διατηρεί, να παράγει, να διανέμει και να διαχειρίζεται περισσότερα από 450 διαφορετικά πιστοποιημένα υλικά αναφοράς του Bureau Communautaire de Rιfιrence (BCR) και του ΙΥΑΜ. Το 70% των εν λόγω υλικών υποστηρίζουν την ασφάλεια των τροφίμων και των χημικών προϊόντων.

Γενετικώς τροποποιημένοι οργανισμοί

Σε συνεργασία με τη ΓΔ Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή και σύμφωνα με τον κανονισμό για τα νέα τρόφιμα (ΕΚ) 258/97, το ΙΥΑΜ εξακολουθεί να παρέχει επιστημονική στήριξη για την θέσπιση απαιτήσεων της ΕΕ για επισήμανση με την παροχή υλικών και μεθόδων αναφοράς που είναι αμέσως αναγκαία για την ανίχνευση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) στα τρόφιμα. Από το 1997, το ΙΥΑΜ παράγει τουλάχιστον 15 νέα υλικά αναφοράς για σπόρους σόγιας και αραβόσιτου -- ενώ, επίσης, ετοιμάζει και διαθέτει μια σειρά δειγμάτων ελέγχου ικανότητας για μελέτες επικύρωσης μεθόδων που διεξάγονται στο Ινστιτούτο Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή του ΚΚΕρ.

Το 2000, παρήχθη μια δεύτερη γενιά πιστοποιημένων υλικών αναφοράς για την ποικιλία σόγιας Roundup-ready (RR) soya (δηλ. έξι νέα πιστοποιημένα υλικά αναφοράς για ΓΤΟ), μαζί με δείγματα PT για ΓΤΟ σε επεξεργασμένες τροφές. Διεξήχθησαν οι δοκιμές μείξεως, χαρακτηρισμού και ζυγωσιμότητας για την τρίτη γενιά πιστοποιημένων υλικών αναφοράς για PMON810. Ολοκληρώθηκε, επίσης, μελέτη ποιότητας του DNA σε σόγια RR και το υλικό αυτό διετέθη στην αγορά ως ΙΥΑΜ-410R.

Άμβλυνση της κρίσης διοξινών/ PCB

Με την κρίση των διοξινών το 1999, οι αρχές του Βελγίου απαίτησαν εσπευσμένως πρότυπα διαλύματα διακρίβωσης για πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCB) και διοξίνες, ώστε να μπορέσουν να γίνουν οι κατάλληλες μετρήσεις ελέγχου και έτσι να αποφευχθεί περαιτέρω είσοδος των άκρως τοξικών χημικών αυτών στην τροφική αλυσίδα. Το ΙΥΑΜ ανταποκρίθηκε άμεσα στο αίτημα αυτό. μέσα σε εβδομάδες, παρασκευάστηκαν και παραδόθηκαν 1.765 αμπούλες που περιείχαν 1-ml πρότυπου διαλύματος διακρίβωσης PCB. Επιπροσθέτως, το χοιρινό χαρακτηρίστηκε και αυτό ως κατηγορία κρέατος για το οποίο απαιτείτο έλεγχος. Για το λόγο αυ