Αριθ.012^22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21590 
^90^124^ 
Στις1]Αεκεμβρίου1988,ηθικονομικήκαιΚοινωνική Επιτροπή απεφάσισε, βάσει της 4ηςπαραγράφου 
του άρθρου 20του Εσωτερικού Κανονισμού, να καταρτίσει γνωμοδότηση σχετικά με τη μεταρρύθμιση 
των διαρθρωτικών ταμείων που αφορά ιδιαίτερα τις βιομηχανικές περιοχές σε παρακμή. 
Τοτμήμαπεριφερειακήςανάπτυξης,χωροταξίαςκαιπολεοδομίας,στοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασία 
των σχετικών εργασιων,υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του,ηοποία συνοδεύεται από εισηγητική έκθεση, 
στις20^εβρουαρίου!990με βάση την έκθεση του κ. ^1ι^^^. 
ΗΟικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 275η συνοδό ολομέλειας της, συνεδρίαση της 28ης 
Μαρτίου 1990, υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1 ^^γ^γ^έςπ^^τ^^ς 2 ^εν^έςπα^τ^ή^εις 
1.1. Τοενδιαφέρον της Κοινότητας για το υπό εξέταση 
θέμα δεν είναι καθόλου πρόσφατο. Εχει χορηγηθείενίσχυση 
στις παρακμάζουσες βιομηχανικές περιοχές ακόμη και πριν 
από τη Συνθήκη της Ιθώμης, στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ανθρακα και χάλυβα. Αργότερα, χορηγήθηκε 
ενίσχυση για τη μετατροπή των περιοχών αυτών διαμέσου 
του Ευρωπαϊκού Ταμείου περιφερειακής Ανάπτυξης 
^ΕΤΙΙΑ^ 
1.2. Αποκτήθηκε πείρα πρώτα από τα προγράμματα εκτός 
ποσοστώσεων του ΕΤΗΑ, στη συνέχεια από τα προγράμματα 
ΚΕΝΑνΑΙ,ΚΕ^ΕΚ και πιο πρόσφατα απότο πρόγραμμα 
ΚΕ^^1Α^ 
1.1 Από το 1988,σταπλαίσιατης μεταρρύθμισης των 
διαρθρωτικωνταμείων,πουήταναπόρροιατηςΕνιαίαςΕυρω-
παϊκήςΐΐράξης, οι παρακμάζουσες βιομηχανικές περιοχές 
έχουν ορισθεί ως περιοχές του Στόχου 2 με τον τρόπο αυτό 
αποκτούν προτεραιότητα, διαφοροποιούνται όμως σαφώς 
απότιςλιγότεροανεπτυγμένεςπεριφέρειες^περιοχέςτουΣτό-
χουυ 
1.4. Στόχος της γνωμοδότησης αυτής τηςΟικονομικήςκαι 
Κοινωνικής Επιτροπής είναι να συμβάλει στις προσπάθειες 
της Επιτροπής να προσδιορίσει τις πλέον αποτελεσματικές 
πολιτικές και μέτρα για την επίτευξη της μετατροπής των 
περιοχών του Στόχου 2. 
1.5. θ κατάλογος των περιφερειών και των περιοχών που 
επιλέγησαν ως δικαιούχες βάσει του Στόχου 2, δεν είχε δημο^ 
σιευθεί μέχρι το Μάρτιο του 1989.Συνεπως, ήταν αδύνατο να 
διατυπωσειηΟΚΕ λεπτομερείς παρατηρήσεις για τη λει 
τουργίατων αναμορφωμένων διαρθρωτικωνταμείωνστηρι^ό 
μένη σε οποιαδήποτε πρακτική εμπειρία. 
1.^. Εντούτοις, βάσει ενός ερωτηματολογίου που συμπλη 
ρωθηκεγιαλογαριασμόορισμένωνμελωντηςομάδαςμελέτης 
η οποία συστάθηκε για να επεξεργασθείτη γνωμοδότηση 
αυτή,μετάαπόδΰοδιερευνητικέςεπισκέ^ειςτηςομάδας 
αυτής στο Οη^Ι^οί του Βελγίου και στο ^^οΐ της 
ΟμοσπονδιακήςΑημοκρατίας τηςί^ερμανίας, και βάσει στοι^ 
χείων που συνέλεξεηίδιαομάδα,ηΟΚΕ μπορεί να διατυ^ 
πωσει ορισμένες συγκεκριμένες συστάσεις τις οποίες θεωρεί 
σημαντικές για την πιο αποτελεσματική εφαρμογή της περι^ 
φερειακής πολιτικής της ΕΚ για την περίοδο μέχρι το 199] 
και μετά. 2.1. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, η δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για όλα τα 
προγράμματα και τη χρηματοδοτική δράση που αναλαμβάνε 
ται από τα κοινοτικά διαρθρωτικά ταμεία και άλλα χρηματο 
δοτικά όργανα. Ιδιαίτερη έμφαση επιβάλλεται να δοθεί στην 
ανεύρεση απασχόλησης για άνεργα νεαρά άτομα και μακρό 
χρόνια άνεργα άτομα, θα πρέπει να καταβληθούν προσπά 
θειες ώστε να προσδιορισθεί σε ποια σημεία των περιοχών 
τουΣτόχου 2σημειωνεται μεγάλη συγκέντρωση τωνδΰο 
αυτών κατηγοριών ανέργων 
2.2. Ι^ΟΚΕ επιθυμεί να έχει μια γενική ένδειξη της κλί­
μακας των επενδύσεων που είναι απαραίτητες για να επιτευ­
χθεί σύγκλιση των περιφερειών του Στόχου 2, σε σύγκριση 
μετονόγκοτωνδιαθέσιμων πόρων. Ι^ΟΚΕέχειπλήρη 
επίγνωση του ότι οι πόροι για την ενίσχυση των περιοχών 
του Στόχου2είναι εξαιρετικά περιορισμένοι και κρίνει ότι 
όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη πρέπεινα αποκτήσουν μεγαλύ 
τερη συνείδηση τουπροβλήματος.^ΟΚΕαποδίδει ιδιαίτερη 
σημασία στη διενέργεια εκτιμήσεων που θα προσδιορίζουν 
το μέγεθος του προβλήματος που πρέπει να επιλυθεί 
2.1 ϋΟΚΕ ενδιαφέρεται να εξασφαλισθεί λογική συνέ 
πεια μεταξύ των οριζόντιων πολιτικών της Κοινότητας και 
τωνμέτρωνπεριφερειακήςανάπτυξης. Συγκεκριμένα, οι πολι 
τικέςκαιταπρογράμματα επαγγελματικής κατάρτισηςθα 
πρέπει να συνδέονται με πιο συνεκτικό και ενδεδειγμένο 
τρόπο με άλλα προγράμματα που επιδοτούνται από την Κοι-
νότητα. 
2.4. ΗΙΤρίτηΝεριοδική Εκθεση για την Κοινωνική και 
Οικονομική Κατάστασηκαι Ανάπτυξη τωνϋεριοχων της 
Κοινότητας επεσήμανε το πρόβλημα των αυξανόμενων περί 
φερειακων ανισοτήτων καθώς αυξανότανηανεργία από τα 
μέσα της δεκαετίας του!970.Ταστοιχεία έδειχναν ότι όσο 
αυξανότανηανεργία σε εθνικό επίπεδο, τόσο αυξάνονταν το 
εύρος καιηαπόκλιση της περιφερειακής ανεργίας. Κατά το 
1987 και1988,ενω τα εθνικά ποσοστά ανεργίας στα κράτη 
μέλη μειωνονταν,οι περιφερειακές αποκλίσεις της ανεργίας 
συνέχιζαν να αυξάνονται.ΗΟΚΕ ανησυχεί για το γεγονός 
ότι οι εσωτερικές αποκλίσεις στα ποσοστά ανεργίας μεταξύ 
21.5.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 124/23 
των περιοχών των κρατών μελών δεν μειώνονται, και θεωρεί 
ότι πιθανόν να αποδειχθεί αναγκαία η δέσμευση σημαντικότε­
ρων πόρων για τις περιοχές του Στόχου 2. 
2.5. Η δημιουργία της ενιαίας κοινοτικής αγοράς το 1992 
σημαίνει την άρση των φυσικών, τεχνικών, διοικητικών και 
φορολογικών εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, 
υπηρεσιών και κεφαλαίων. Η ολοκλήρωση της ενιαίας 
αγοράς θα επηρεάσει κυρίως τις βιομηχανίες που χαρακτη­
ρίζονται από μεγάλο βαθμό εμπορίου μεταξύ των βιομηχανι­
κών κλάδων. Μία άλλη πιθανή επίπτωση θα είναι η αύξηση 
της συγκέντρωσης της παραγωγής σ'ένα μικρότερο αριθμό 
βιομηχανικών εγκαταστάσεων μεγαλύτερου μεγέθους, γεγο­
νός που θα έχει σημαντικές περιφερειακές επιπτώσεις. Οι 
εταιρείες που θα επωφεληθούν περισσότερο από την ενιαία 
αγορά απολαμβάνουν ήδη ενός σχετικού τεχνολογικού πλεο­
νεκτήματος. Αυτό σημαίνει ότι ο επηρεασμός της τομεακής 
και χωροταξικής κατανομής του τεχνολογικού πλεονεκτή­
ματος διαμέσου της μεταφοράς τεχνολογίας αποτελεί τώρα 
περισσότερο από ποτέ σημαντικό ζήτημα που απαιτεί χάραξη 
πολιτικής. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η Επιτροπή έχει ήδη αναθέ­
σει την εκπόνηση μελέτης για τις επιπτώσεις της ενιαίας 
αγοράς στις παραδοσιακές βιομηχανικές περιοχές της Κοινό-
τητας('). Η ΟΚΕ επιθυμεί να κάνει τις παρακάτω παρατηρή­
σεις: 
— Η ΟΚΕ συνιστά όπως εκπονηθούν επειγόντως περαιτέρω 
τομεακές μελέτες των περιοχών του Στόχου 2 για να καθο­
ρισθεί λεπτομερέστερα ποιοι τομείς και ποιες περιοχές 
απειλούνται περισσότερο από την ολοκλήρωση της 
εσωτερικής αγοράς. 
— Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι τα σύνορα των περιοχών του Στό­
χου 2 δεν πρέπει να ερμηνευθούν υπερβολικά αυστηρά: 
σε ορισμένες περιοχές του Στόχου 2 παρατηρείται έντονη 
διασυνοριακή εργασία, γεγονός που πρέπει να ληφθεί 
υπόψη κατά τον καθορισμό των επιπέδων ενίσχυσης. 
— Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός 
ότι στους παραδοσιακούς μηχανολογικούς τομείς πολλών 
περιοχών του Στόχου 2 υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες 
για την ανάπτυξη της παραγωγής τεχνολογίας που δεν 
βλάπτει το περιβάλλον. 
— Η ΟΚΕ συνιστά όπως κατά την κατάρτιση του κατα­
λόγου για επιλέξιμες περιοχές του Στόχου 2 βάσει του 
STRIDE(2), η Επιτροπή αναγνωρίσει τη σημασία της 
επίδρασης της τεχνολογικής μεταλλαγής για βιομηχανι­
κούς τομείς που είναι ευπρόσβλητοι από την ολοκλήρωση 
της ενιαίας εσωτερικής αγοράς. 
2.6. Η ολοκλήρωση της ενιαίας εσωτερικής αγοράς θα 
διευκολύνει τη ροή κεφαλαίων προς περισσότερο αναπτυγμέ­
νες περιοχές όπου τα κέρδη είναι περισσότερο εξασφα-
(') Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της ολοκλήρωσης της εσωτε­
ρικής αγοράς για τις παραδοσιακά βιομηχανικές περιφέρειες της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας — Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λουβαίν 
— Association Rider-Ires — Συνοπτική έκθεση, Δεκέμβριος 1989. 
(2) Προσεχές πρόγραμμα κοινοτικής πρωτοβουλίας στον τομέα της 
Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε & Α) για την περιφερειακή ανάπτυξη. λισμένα και άμεσα. Οι εταιρείες που λειτουργούν στις περιο­
χές του Στόχου 2 κινδυνεύουν από την υπερβολική 
συγκέντρωση κεφαλαιαγορών προσαρμοσμένων καταρχήν 
στην παροχή κεφαλαίων σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. 
Υπάρχουν ολοένα και περισσότερα στοιχεία που καταδει­
κνύουν ότι, σε κοινοτικό επίπεδο, η συγκέντρωση των κεφα­
λαιαγορών λειτουργεί με τρόπο που να αποθαρρύνει την 
παροχή επιχειρηματικών κεφαλαίων στις μικρότερες εται­
ρείες της περιφέρειας. Η ΟΚΕ με ικανοποίηση πληροφορεί­
ται ότι αναλαμβάνονται τώρα πρωτοβουλίες για τη δημιουρ­
γία κοινοτικού δικτύου περιφερειακών χρηματοδοτικών 
κέντρων των οποίων πρωταρχικό καθήκον θα είναι να ικανο­
ποιούν τις ανάγκες σε κεφάλαια αναπτυσσόμενων εταιρειών 
με έδρα την περιφέρεια. Αυτό μειώνει κάπως την ανησυχία 
της ΟΚΕ ως προς το ενδεχόμενο ανεπαρκούς ροής παραγωγι­
κών κεφαλαίων προς τις περιοχές του Στόχου 2. 
2.7. Δεδομένων των ανησυχιών που εκφράζονται (στα 
σημεία 1.4 και 1.6 της έκθεσης), η ΟΚΕ κρίνει ότι η ύπαρξη 
λογαριασμών ισοζυγίου πληρωμών για ευρείες γείτονες περι­
οχές του Στόχου 2 στους οποίους μπορεί κανείς να ανατρέξει 
θα αποτελέσει σημαντικό βήμα, όχι μόνο ως προς τον έλεγχο 
της εφαρμογής των προγραμμάτων στα πλαίσια των Διαρθρω­
τικών Ταμείων αλλά επίσης και για να εξασφαλισθεί ότι το 
ύψος και η σύνθεση των παραγωγικών επενδύσεων σ'αυτές 
τις περιοχές ανταποκρίνονται στις ειδικές συνθήκες. 
2.8. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ένθερμα την άποψη ότι η μετα­
τροπή των παρακμαζουσών περιοχών θα πρέπει να στηρίζεται 
στην ανάπτυξη των ενδογενών πόρων διαμέσου ολοκληρωμέ­
νων αναπτυξιακών προγραμμάτων. Μια τέτοια ολοκλη­
ρωμένη προσέγγιση θα πρέπει να περιλαμβάνει μεταξύ 
άλλων: 
— την απόκτηση προσόντων όσον αφορά τις διοικητικές 
ικανότητες και την ανάπτυξη ειδικοτήτων που θα 
προσβλέπουν στο μέλλον, σε κάθε ζώνη απασχόλησης, 
— τη διενέργεια επενδύσεων σε περιφερειακές υποδομές και 
την οικονομική υποστήριξη επιχειρήσεων με ταυτόχρονη 
ενίσχυση τοπικών πρωτοβουλιών και συνεταιριστικών 
προγραμμάτων, 
— το συντονισμό μεταξύ περιφερειακών προγραμμάτων για 
να αποφευχθεί ο ζημιογόνος ανταγωνισμός μεταξύ λιγό­
τερο ευνοημένων περιοχών πράγμα που θα επιτευχθεί δια­
μέσου του σχεδιασμού αντικειμενικών στόχων για την 
οικονομική και κοινωνική συνοχή, 
— τον καλύτερο συντονισμό των κοινοτικών, περιφερειακών 
προγραμμάτων με άλλα κοινοτικά προγράμματα, ιδίως 
στον τομέα της τεχνολογίας και με τα εθνικά περιφερειακά 
προγράμματα, 
— την αναγνώριση ότι λόγω της αυξανόμενης σημασίας 
των κοινοτικών προγραμμάτων πρωτοβουλίας (πρώην 
προγράμματα εκτός ποσοστώσεων) π.χ. RESIDER, 
RENAVAL, RECHAR, θα πρέπει να προβλεφθεί ένας 
καλύτερος μηχανισμός για την ενσωμάτωση των διαφό­
ρων οργάνων περιφερειακής ενίσχυσης. 
Αριθ. C 124/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.5.90 
Η ΟΚΕ ενθαρρύνεται από τα θετικά αποτελέσματα που έχουν 
επιτευχθεί στα πρώτα στάδια του προγράμματος 
Europartnership (Ευρωπαϊκός Συνεταιρισμός) το οποίο σκοπό 
έχει να τονώσει τη συνεργασία μεταξύ των μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων (ΜΜΕ) στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές 
καθώς και των επιχειρήσεων σε άλλες περιοχές της Κοινό­
τητας. Η ΟΚΕ θα επιθυμούσε όπως οι ενέργειες 
Europartnership στην Ιρλανδία κατά το 1988 και την Ανδα­
λουσία κατά το 1989 επεκταθούν σε ευρύτερη κλίμακα δίδο­
ντας ιδιαίτερη προσοχή στη συμμετοχή των περιοχών του 
Στόχου 2. 
2.9. Κατά το 1987 και 1988, το 90% περίπου της συνολικής 
δαπάνης για έργα του ΕΤΠΑ αφορούσε επενδύσεις σε έργα 
υποδομής, ιδίως στις μεταφορές, την επεξεργασία λυμάτων 
και τις βιομηχανικές ζώνες. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το 
άρθρο 35 του κανονισμού ΕΤΠΑ που απαιτεί από τα κράτη 
μέλη να εξασφαλίζουν ότι το 30%, ει δυνατόν, των πόρων 
πρέπει να κατανέμεται σε παραγωγικές επενδύσεις. Η ΟΚΕ 
επιθυμεί να διατυπώσει τις παρακάτω παρατηρήσεις σχετικά 
με αυτό το θέμα: 
— ορισμένα κράτη μέλη δαπανούν υπέρογκα ποσά σε έργα 
υποδομής και πολύ μικρά ποσά σε παραγωγικές επενδύ­
σεις· 
— η ΟΚΕ συνεπώς, τάσσεται υπέρ της πρόθεσης του 
συντάκτη των νέων κανονισμών να καταστήσει πιο άμεση 
και αποτελεσματική την πρόσβαση στους κοινοτικούς 
πόρους· η ΟΚΕ συνιστά να ελέγχεται στενά η δυνατότητα 
πρόσβασης καθώς θα αποκτάται όλο και μεγαλύτερη πείρα 
ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι τοπικές βιομηχανίες καθώς 
και η τοπική αυτοδιοίκηση και οι αναπτυξιακοί οργανι­
σμοί έχουν τη νόμιμη πρόσβαση στην κοινοτική υποστή­
ριξη· 
— η ΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της, επειδή λόγω ανεπαρ­
κών διοικητικών ικανοτήτων ορισμένα έργα υποδομής, 
για παράδειγμα στους τομείς της επεξεργασίας λυμάτων 
στην Ιταλία, έχουν εγκαταλειφθεί. 
Υπό το φως των ανωτέρω ανησυχιών η ΟΚΕ συνιστά στα 
κράτη μέλη να επιδιώξουν την καλύτερη δυνατή σύμπραξη 
μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων. 
2.10. Μόλις τώρα αρχίζει να συνειδητοποιείται ο ρόλος 
που είναι δυνατό να διαδραματίσει η ανάπτυξη των υπηρεσιών 
στις επιχειρήσεις στη διαδικασία περιφερειακής προσαρμο­
γής. Αρχίζει να αναγνωρίζεται ότι οι υπηρεσίες στις επιχειρή­
σεις μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προαγωγή της 
οικονομικής μεταλλαγής και επίσης να επηρεάσουν σε 
μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο μια οικονομία προσαρ­
μόζεται στις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες. Οι 
υπηρεσίες στις επιχειρήσεις μπορούν να συμβάλουν στην 
προσαρμογή των ειδικοτήτων, της στάσης των ανθρώπων, 
των προϊόντων και διαδικασιών στην αλλαγή καθώς και στη 
μείωση των διαρθρωτικών, οργανωτικών, διοικητικών 
εμποδίων καθώς και των φραγμών στην πληροφόρηση που 
δυσχεραίνουν την οικονομική προσαρμογή. Η ΟΚΕ έχει 
επίγνωση ότι η ενιαία εσωτερική αγορά επηρεάζει σημαντικά 
την ανάπτυξη των υπηρεσιών στις επιχειρήσεις στις περιοχές 
του Στόχου 2 και τάσσεται υπέρ της πρωτοβουλίας της 
Επιτροπής για πρόσκληση υποβολής προσφορών περαιτέρω 
έρευνας σ'αυτό τον τομέα. 2.11. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι τα 
κράτη μέλη δεν αποδίδουν ακόμη αρκετή βαρύτητα στην 
αρχή της «προσθετικότητας» και ευελπιστεί ότι η Επιτροπή 
θα μπορέσει να επιτελέσει το καθήκον της που συνίσταται 
στο να εξασφαλίζει ότι η συμβολή των Διαρθρωτικών Τα­
μείων όντως προστίθεται στους πόρους που παρέχουν τα 
κράτη μέλη. Η ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι τα κράτη μέλη 
τα οποία είναι επιλέξιμα για ενίσχυση σε περισσότερους από 
ένα στόχους θα εξασφαλίσουν ότι οι πόροι των Διαρθρωτικών 
Ταμείων συναθροίζονται και κατανέμονται δεόντως μεταξύ 
κύριων στόχων. 
2.12. Η ΟΚΕ τονίζει τη σημασία που αποδίδει στη χρη­
ματοδότηση της έρευνας των περιφερειακών μέτρων που 
ενισχύονται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία. Η ΟΚΕ σημειώνει 
την επιθυμία της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής 
Ανάπτυξης της Επιτροπής να υποστηρίξει ένα πολυετές 
πρόγραμμα μελετών και τεχνικής βοήθειας στον περιφε­
ρειακό τομέα για την περίοδο 1990 έως 1993('). Ειδικότερα, 
η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να δοθεί προτεραιότητα σε μελέτες 
στους παρακάτω τομείς: 
— στις μεθόδους ελέγχου και αξιολόγησης περιφερειακών 
μέτρων που ενισχύονται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία (2), 
— στον εκ των προτέρων και εκ των υστέρων έλεγχο της 
αποτελεσματικότητας των τοπικών αναπτυξιακών πολιτι­
κών (σημείο 2.4.4), 
— στις περιφερειακές επιπτώσεις από την ολοκλήρωση της 
ενιαίας εσωτερικής αγοράς (σημείο 2.1.7), 
— στις περιφερειακές διαφορές των δημόσιων και ιδιωτικών 
επενδύσεων και στη σημασία τους για την παραγωγή στην 
περιφέρεια και την αύξηση της απασχόλησης (σημείο 
2.1.2), 
— στις πρωτοβουλίες που θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν 
από τα Διαρθρωτικά Ταμεία στον τομέα των διασυνορια­
κών μέτρων (σημείο 2.3.2), 
— στη δημιουργία τράπεζας δεδομένων για τα προβλήματα 
ρύπανσης που αντιμετωπίζονται κατά την αποκατάσταση 
βιομηχανικών περιοχών σε παρακμή (σημείο 2.3.3.4), 
— στη συστηματική αξιολόγηση της πείρας που έχουν 
αποκτήσει οργανισμοί περιφερειακής ανάπτυξης οι 
οποίοι έχουν ασχοληθεί τόσο με τη στρατηγική όσο και 
τις μεθόδους περιφερειακής ανάπτυξης προκειμένου να 
αξιοποιηθεί ο πολύ σημαντικός βαθμός εμπειρογνωμοσύ­
νης που υπάρχει σ'αυτούς τους οργανισμούς (σημείο 
2.2.6), 
— στη σύσταση ομάδων μελέτης και δικτύων για τον έλεγχο 
και την αξιολόγηση των περιφερειακών μέτρων που 
ενισχύονται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία (σημείο 2.4.2), 
— στη συμβολή των υπηρεσιών στις επιχειρήσεις στην 
ανάπτυξη των περιοχών του Στόχου 2 [σημείο 2.3.2 (δ)]. 
2.13. Ο συνεταιρισμός και η συνεργασία μεταξύ διαφόρων 
διοικήσεων και κοινοτικών ομάδων είναι αναγκαίο να 
(') ΕΕ αριθ. C 189 της 26. 7. 1989, σ. 10. 
(2) ΕΕαριθ. C 189της 26. 7. 1989. 
^Ρό.^0 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ^Μ^ 
συμπληρωθοΰνμεεπαρκή διαβούλευση μετους εκπροσώπους 
εργοδοτών και εργαζομένων από το στάδιο του σχεδιασμού 
μέχρι την τελική αξιολόγηση του προγράμματος. Οι απόψεις 
των εκπροσωπών των εργοδοτών και εργαζομένων πρέπει να 
ακούγονται προκαταβολικά και να συνυποβάλλονται με 
τυχόν αιτήσεις για χρηματοδότηση προς υποστήριξη 
δράσεωνήπρογραμμάτων. προτεραιότητα επι^άλλεταινα 
δίδεται σε προγράμματα στα οποία επιφυλάσσουν ευνοϊκή 
υποδοχή τόσο οι ενδιαφερόμενοι εργοδότες όσο και οι έργα 
ζόμενοι. 
11^. Ορμώμενη από την εμπειρία του Οη^Ι^οϊηΟΚΕ 
διατύπωσε ορισμένες παρατηρήσεις^ 
^Απαιτείται περίοδος ] έως ^ ετών για να αποδώσει 
συγκεκριμένα αποτελέσματα ένα πρόγραμμα προώθησης-
μετατροπής. 
-^^Εχει σημασία ένας αναπτυξιακός οργανισμός να προσεγ­
γίζει τις επιχειρήσεις πριν εμφανισθεί η οικονομική 
ΰ^εση. 
^Είναιπιοσημαντικό να ικανοποιούνται οιειδικες ανάγκες 
των μεμονωμένων επιχειρήσεων από το να πωλούνται 
τυποποιημένες υπηρεσίεςήοικόπεδα για την ανέγερση 
βιομηχανικών εγκαταστάσεων. 
^^ταχεία επεξεργασία των αιτήσεων για χρηματοδότηση 
είναιε^ίσουσημαντικήμετοΰ^οςτωνδιαθέσιμωνπόρων. 
^Τοείδοςτωνυπηρεσιών που θα πρέπει να προσφέρει ένας 
αναπτυξιακός οργανισμός δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο 
σε ίδιους πόρους. 
^-Οι δαπάνες για έργα υποδομής που δεν έχουν άμεση 
επίδραση αποτελοΰνσπατάλη πόρων καιυποκινοΰνται 
από πολιτικούς μάλλον παρά απόκοινωνικο-οικονομι-
κοΰς παράγοντες. 
^Ησυνεργασία μεταξύ γιετονικων περιοχών είναι σήμα 
ντική σε τοπικό περιφερειακό και διασυνοριακό επίπεδο. 
^Είναι σημαντικό να καταπολεμηθείηαπο^ένωσηκαιη 
απόγνωση^ναυπερνικηθείημοιρολατρία καινά δημι­
ουργηθούν οι προοπτικές για το μελλον^είναι σημαντικό 
να συμμετέχουν στη διαδικασία οικονομικής αναζωογό­
νησης όλοι οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντεςη ενερ­
γός συμμετοχή όλων των ομάδων μίας κοινότητας μπορεί 
να φθάσει σεαπρόσμεναεπίπεδαομοθυμίαςκαι να οδηγή 
σείσε απροσδόκητα αποτελέσματα. 
^αυτή την τελευταία παρατήρησηηΟΚΕ αποδίδει εξαιρε­
τική σημασία. Αν δεν επιτευχθείηενεργός συμμετοχή όλων 
των ομάδων ^εργοδοτών^ οργανώσεων εργαζομένων^ τοπικής 
αυτοδιοίκησης^ κοινοτικών ομάδων χρηματοδοτικών οργα­
νισμών^ κλπ.^ηΟΚΕαμ^άλλει κατά πόσο θα μπορέσει 
ναεπιτΰχειη Κοινότητατο στόχο τηςσυνοχής. ^ΟΚΕ 
εντυπωσιάσθηκε από τον τρόπο με τον οποίο όλα τα κοινω­
νικά στρώματα στο ^η8^I^^ο^ αναμίχθηκαν στη διεργασία της 
κατάρτισης των προγραμμάτων της περιφέρειας για οικονο 
μική ανάπλαση.^χετικάηΟΚΕ συνιστά το ^^^I^^ο^ σαν 
πρότυπο που πρέπει να ακολουθηθεί από άλλες περιφέρειες 
του^τόχουΐ 11^. Εντύπωση προξένησε στηνΟΚΕτο μέγεθος της δια­
συνοριακής συνεργασίας στην περιοχή του ^ηΐο-ΐιι^ και 
θεωρεί ότιησυνεργασία αυτή αποτελεί το «κλειδί» για την 
επιτυχήαναζωογόνηση τηςπεριοχής.Ορμώμενηαπότην 
εμπειρίατηςπεριοχήςτου ^^ηοΐδιατΰπωσεορισμένες 
παρατηρήσεις^ 
^ηυι^ηλοΰ επιπέδου διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ των 
περιοχών του ^88^^ της Αωρραίνης και του Αου^εμ-
^οΰργου^ ^^-1ο-1ιι^συμπεριλαμ^ανομένηςκαι της 
σύστασης ενός διαπεριφερειακού κοινοβουλευτικού συμ­
βουλίου και ενός συμβουλίου εργατικών σωματείων^ 
αποτελεί σημαντικό παράγοντα που θα διευκολΰνειτην 
οικονομική ανάπλαση^ 
^ηίδρυσητουΙΚ^ενόςπερι^ερειακοΰκοινοτικοΰοργάνου 
στο οποίο συμμετέχουν περιφερειακά κοινο^οΰλια^ιο-
μηχανίες και πανεπιστήμια^ με στόχο την προώθηση και 
τηνυλοποίησητωνπρωτο^ουλιώνστηνπεριοχήτου^^-
1ο-1ιι^ επιβεβαιώνει τη δέσμευση για διασυνοριακή 
συνεργασία^ 
^ηΟΚΕ δέχεται με ιδιαίτερηικανοποίησητησΰσταση 
μιας ομάδας εργασίας που θα εξετάσει τα πρακτικά προ 
βλήματα της διασυνοριακής επαγγελματικής κατάρτισης 
^ηκατάρτιση^ το 1^ ενός αετούς προγράμματος για την 
περιοχή του ^τΐο-ΐιι^ με στόχο να εξετασθούν 
εμπεριστατωμένα ορισμένα βασικά προγράμματα στα 
οποία συγκαταλέγεταιηίδρυση ενός ενιαίου πανεπιστη­
μίου για την περιοχή δ^ηΑωρραίνης και Αου^εμ^οΰρ^ 
γου^ που θα λειτουργεί σε διάφορους πανεπιστημιακούς 
χώρους^ καιενόςπρογράμματοςγιαενιαίο μητροπολιτικό 
χώρο που θα περιλαμβάνει τα μέσα μεταφοράς επιβατών 
από το^^το^τΙ^ιιοΙκαιτοΑου^εμ^οΰργο^ επιβε­
βαιώνει τηνπρόθεση ναεπιτευχθεί η ουσιαστική και 
αποτελεσματική ενσωμάτωση όλων των σημαντικότερων 
πτυχών της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης στην 
περιοχή^ 
^ηΟΚΕ επικροτεί απόλυτα τις απόψεις των εκπροσώπων 
του Κέντρου Καινοτομιών και Τεχνολογίας του 
^^οηι^κ^^ΙΤ^, συμφωνά με τις οποίεςηαναθεωρη 
μένη περιφερειακή πολιτική των ΕΚ θα πρέπει 
^να είναι ευέλικτηκατάτην εφαρμογή τηςώστενα 
λαμ^άνονταιυπό^η οι κυριότερεςδια^ορές μεταξύ 
των περιοχών^ 
^να παρέχει περισσότερα κίνητρα για την προσέλκυση 
νέων επενδύσεων σε παρακμάζουσες βιομηχανικές 
περιοχές και την προώθηση των ^^Ε^ 
^να μεριμνήσει ώστε οι αναπτυξιακοί οργανισμοίνα 
μην συγκεντρώνονται σεμια περιοχή και ναμηναντα-
γωνίζονταιοέναςτονάλλο^ 
^να διασφαλίσει εύκολη και άμεση πρόσβαση μεταξύ 
της περιοχής και της Κοινότητας χωρίς ενδιάμεσους 
οργανισμούς^ 
^να απλοποιήσει την ενημέρωση σε κάθε επίπεδο και 
να εξασφαλίσει εύκολη πρόσβαση σ^αυτή^ 
^να συμβάλει στην εδραίωση μιας σφαιρικής προσέγγι­
σης στην ανάπτυξη κάθε περιοχής. 
Αριθ. C 124/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.5.90 
2.16. Η ΟΚΕ σημειώνει την ευρείας κλίμακας αναδιοργά­
νωση των χαλυβουργείων του Volklingen στην περιοχή του 
Saarland, στα οποία γίνεται επεξεργασία 4,5 δισ. κυβικών 
μέτρων βιομηχανικών αποβλήτων, τα~οποία περιέχουν πάνω 
από 200 χημικές ουσίες ορισμένες από τις οποίες έχουν εισδύ­
σει σε βάθος άνω των 15 μέτρων. Η ΟΚΕ προτείνει να συστα­
θεί μία κοινοτική τράπεζα δεδομένων για τη συγκέντρωση 
πληροφοριών που έχουν συλλέγει από προγράμματα εκ νέου 
ανάπτυξης, και την καταγραφή των μεθόδων που χρησιμο­
ποιήθηκαν. 
Η ΟΚΕ εκφράζει το θαυμασμό της για τα φιλόδοξα σχέδια 
να διατηρηθούν τμήματα των εγκαταστάσεων του χαλυ­
βουργείου Volklingen, ως σημαντικό παράδειγμα βιομηχανι­
κής αρχαιολογίας. Ορισμένα τμήματα του διατηρούνται ως 
δείγματα παρωχημένης χαλυβουργικής τεχνολογίας, ενώ 
Βρυξέλλες, 28 Μαρτίου 1990. 
1. Εισαγωγή: Γενικές γραμμές της πρότασης της Επιτροπής 
1.1. Με την παρούσα πρόταση ζητείται να ληφθεί από το 
Συμβούλιο απόφαση για την υιοθέτηση ειδικού προγράμμα­
τος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα των 
μεταφορών (EURET). 
1.2. Η χρηματοδότηση αυτού του προγράμματος (25 
εκατομ. ECU) θα πραγματοποιηθεί από το σημείο 2.3 του 
(') ΕΕ αριθ. C 318 της 20. 12. 1989, σ. 5. άλλα τμήματα προσαρμόζονται για πολιτιστικούς σκοπούς. Η 
ΟΚΕ κρίνει ότι είναι ευχής έργο να διατηρηθεί η συλλογική 
μνήμη, δεδομένου ότι μια οικονομική δραστηριότητα αποτε­
λεί επίσης, αυτή καθ'εαυτή, ένα κοινωνικό και κοινωνιολο­
γικό φαινόμενο, τη μαρτυρία μιας εποχής στην εξέλιξη και 
ανάπτυξη των δραστηριοτήτων. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει 
να διευρευνηθεί η δυνατότητα δημιουργίας ενός ιδρύματος 
για το σκοπό αυτό. 
2.17. Από τις παρατηρήσεις στα παραπάνω σημεία 2.14 και 
2.15, τις οποίες διατύπωσαν στο τμήμα οι εκπρόσωποι των 
αναπτυξιακών οργανισμών στο Charleroi και στο Saarland, 
είναι έκδηλο ότι υπάρχουν πολλά κοινά σημεία μεταξύ των 
όσον αφορά τη στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης και τη 
σχέση μεταξύ των τοπικών οργανισμών και της Κοινότητας 
στα πλαίσια των νέων ρυθμίσεων χρηματοδότησης. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
τρέχοντος προγράμματος — πλαίσιο για τις κοινοτικές 
δραστηριότητες στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης (1987-1991). Οι πόροι ωστόσο θα καλύψουν όλο 
το διάστημα από το 1990 έως το 1993. Η κοινοτική συμμετοχή 
θα ανέλθει σε 50 % των συνολικών δαπανών ενός προγράμμα­
τος, ενώ κατ'εξαίρεση για πανεπιστήμια και ερευνητικά 
κέντρα θα υπάρχει και η δυνατότητα χρηματοδότησης κατά 
100%. 
1.3. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα κριτήρια επιλογής 
αντικειμένων έρευνας είναι: Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί θέσπισης ειδικού προγράμματος έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα των μεταφορών (EURET)('j 
(90/C 124/10) 
Με την από 12 Δεκεμβρίου 1989 επιστολή του, και με βάση το άρθρο 100Α της συνθήκης, το Συμβούλιο 
ζητούσε από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών 
της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 14 Μαρτίου 1990, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. 
Moreland. 
Κατά την 275η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 28ης Μαρτίου 1990), η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση.