ISSN 1831-0826
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
2013
EL
Ειδική έκθεση αριθ. 16
ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Σ ΤΟΥ « ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ » 
(SINGLE AUDIT) ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ 
ΑΠΟ  ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΡΓ ΑΣΙΩΝ  
ΤΩΝ ΕΘΝΙΚ ΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΑΡΧΩΝ  
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Σ ΤΟΥ «ΕΝΙΑΙΟΥ 
ΕΛΕΓΧΟΥ» (SINGLE AUDIT) ΚΑΙ  
ΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟ   
ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΡΓ ΑΣΙΩΝ  
ΤΩΝ ΕΘΝΙΚ ΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΑΡΧΩΝ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣΕιδική έκθεση αριθ. 16  2013
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-1
Φαξ +352 4398-46410
E-mail: eca-info@eca.europa.eu
Internet: http://eca.europa.eu
Ειδική έκθεση  αριθ.  16  2013
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο
(http://europa.eu ).
Δελτίο καταλογογράφησης υπάρχει στο τέλος του τεύχους.
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014
ISBN 978-92-9241-542-6
doi:10.2865/94757
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σημεία
 ΓΛΩΣΣΆΡΙΟ
 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡ ΆΦΙΕΣ
I–VII  ΣΥΝΟΨΗ
1–19  ΕΙΣΆΓΩΓΗ
1–4  ΚΆΤΆΜΕΡΙΣΜΟ Σ ΆΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΓΙΆ  ΤΗΝ ΆΣΚΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ Υ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΆ  ΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ
5–8  ΡΟΛΟΣ Κ ΆΙ ΆΡΜΟΔΙΟ ΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΆΡΧΩΝ
9–11  ΣΥΜΒΟΛΗ  ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΆΡΧΩΝ ΣΤΗ ΔΙΆ ΔΙΚ ΆΣΙΆ  ΆΞΙΟΠΙΣΤΙΆΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
12–19  Η ΆΡΧΗ  ΤΟΥ «ΕΝΙΆΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ» (SINGLE AUDIT) ΟΠΩΣ ΟΡΙΖΕΤ ΆΙ ΣΤΟ ΆΡΘΡΟ 73
20–24  ΕΜΒΕΛΕΙΆ  ΚΆΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
25–78  ΠΆΡ ΆΤΗΡΗΣΕΙΣ
26–56   ΆΞΙΟΠΟΙΗΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΜΕ ΟΡΘΟ  ΤΡΟΠΟ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΆΒΙΒ ΆΣΆΝ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ 
ΆΡΧΕΣ, Ά ΦΕΝΟ Σ, ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ Ν Ά ΆΠΟΚΟΜΙΣΕΙ ΒΕΒ ΆΙΟ ΤΗΤ Ά ΚΆΙ, Ά ΦΕΤΕΡΟΥ , ΣΤΟ ΠΛΆΙΣΙΟ  
ΤΗΣ ΥΠΆΓΩΓΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΆΚ ΩΝ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆΤΩΝ ΣΤΟ Κ ΆΘΕΣΤ ΩΣ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ 73;
26–28   ΤΟ 2012 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΒΑΣΙΣΤΗΚΕ ΣΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΒΙΒΑΣΑΝ ΟΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔ ΟΝ  
ΓΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΤΕ ΤΑΡΤΑ ΤΟΥ ΣΥΝΟ ΛΟΥ ΤΩΝ ΕΠ
29–40   ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ  ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ  
ΠΟΥ ΔΙΑΒΙΒΑ ΖΟΥΝ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ: ΠΟΣΟΣΤ Α ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΟΡΘ ΩΣΕΙΣ
41–48   Η ΔΥΝΑΤ ΟΤΗΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΔΙΑΤ ΑΞΕΩΝ ΠΕΡΙ  «ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ» ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΣΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟ 
ΒΑΘΜΟ , ΣΗΜΕΙΩΘΗΚΑΝ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΠΑΓΩΓΗ  ΣΤΟ ΚΑΘΕΣΤ ΩΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 73 ΚΑΙ  
ΔΕΝ ΣΥΝΕ ΤΡΕΧΑΝ ΠΑΝΤΑ ΟΙ ΕΛΑ ΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ
49–56   ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΝΙΣΧΥΘΟ ΥΝ ΟΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟ ΥΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚ Α ΠΡΟΓΡ ΑΜΜΑΤΑ ΠΟΥ 
ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 73 ΚΑΙ ΝΑ ΑΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤ ΩΣ ΤΟΥ «ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ», ΕΑΝ ΔΕΝ ΠΛΗΡΟ ΥΝΤΑΙ 
ΠΛΕΟΝ ΟΙ ΕΛΑ ΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ3
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
57–72   ΔΙΆΣΦΆΛΙΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ , ΜΕΣΩ ΤΗΣ Κ ΆΘΟΔΗΓΗΣΗΣ Κ ΆΙ ΤΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΥ ΠΆΡΕΙΧΕ ΣΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ 
ΆΡΧΕΣ, ΜΙΆ  ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ  ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΆ  ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΆΚ ΩΝ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆΤΩΝ;
58–67   ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ  ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ  
ΑΠΟ  ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟ ΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Υ
68–69   Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΕΝΘΑΡΡΥΝΕΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ  ΟΡΘ ΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚ ΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΞΥ  
ΑΥ Τ ΩΝ
70–72  Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΜΕΣΩ ΕΙΔΙΚ ΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚ ΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜ ΑΤΩΝ 
73–78   ΠΟΙΟ ΕΙΝ ΆΙ ΤΟ Κ ΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΔΙΆ ΤΆΞΕΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΥ ΘΕΣΠΙΣΤΗΚ ΆΝ Κ ΆΤΆ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 
ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΟ Υ 2007-2013;
79–89  ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΆ ΤΆ ΚΆΙ ΣΥΣΤΆΣΕΙΣ
 ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ  I —  ΕΤΠΆ /ΤΣ Κ ΆΙ ΕΚΤ — ΆΡΙΘΜΟ Σ ΕΠ Κ ΆΙ ΣΥΝΟΛΙΚ ΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Σ 
(ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΕ, ΕΘΝΙΚΗ  ΔΗΜΟ ΣΙΆ  ΧΡΗΜΆ ΤΟΔ ΟΤΗΣΗ Κ ΆΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ  
ΧΡΗΜΆ ΤΟΔ ΟΤΗΣΗ) ΓΙΆ  ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΟ Υ 2007-2013
 ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ  II —  ΆΡΜΟΔΙΟ ΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΆΡΧΩΝ ΣΥ ΜΦΩΝ Ά 
ΜΕ ΤΟΥΣ Κ ΆΝΟΝΙΣΜΟ ΥΣ
 ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ  III —  ΕΠΙΣΚ ΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΦΥΛΆΞΕΩΝ ΠΟΥ ΔΙΆ ΤΥΠΩΘΗΚ ΆΝ ΆΠΟ  ΤΗ ΓΕΝΙΚΗ  
ΔΙΕΥ ΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΆΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Κ ΆΙ ΆΣΤΙΚΗΣ ΆΝΆΠΤΥΞΗΣ Κ ΆΙ 
ΤΗ ΓΕΝΙΚΗ  ΔΙΕΥ ΘΥΝΣΗ ΆΠΆΣΧ ΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚ ΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Κ ΆΙ 
ΕΝΤ ΆΞΗΣ ΣΤΙΣ ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΔΡ ΆΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ 2012
 ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ  IV —  ΓΕΝΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ ΠΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤ ΆΙ ΣΤΗ ΓΝΩΜΗ ΆΡΙΘ. 2/2004 ΣΧΕΤΙΚΆ  
ΜΕ ΤΟ ΠΡΟ ΤΥΠΟ ΤΟΥ «ΕΝΙΆΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ» ( SINGLE AUDIT )  
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ (Κ ΆΙ ΠΡΟ ΤΆΣΗ ΓΙΆ  ΕΝΆ ΚΟΙΝΟΤΙΚ Ο ΠΛΆΙΣΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ Υ 
ΕΛΕΓΧΟΥ) 
ΆΠΆΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ4
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
Άξιολόγηση της συμμόρφωσης : Ο όρος «αξιολόγηση της συμμόρφωσης» αναφέρεται σε μια διαδικασία μέσω 
της οποίας ένας ανεξάρτητος φορέας ελέγχου (που μπορεί να είναι η εθνική ελεγκτική αρχή) αξιολογεί τον 
σχεδιασμό των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου για ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα (ή για μια ομάδα επι -
χειρησιακών προγραμμάτων) («έκθεση αξιολόγησης της συμμόρφωσης») και γνωμοδοτεί σχετικά με το κατά 
πόσον τα εν λόγω συστήματα συμμορφώνονται προς τους κανονισμούς («γνώμη σχετικά με την αξιολόγηση 
της συμμόρφωσης»). Η Επιτροπή οφείλει να κάνει δεκτή την «αξιολόγηση της συμμόρφωσης» προκειμένου να 
είναι δυνατή η απόδοση από τον προϋπολογισμό της ΕΕ των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο 
του επιχειρησιακού προγράμματος.
Άρθρο 73 : Το άρθρο 73 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου ορίζει ότι η Επιτροπή μπορεί 
να βασίζεται στις εργασίες μιας εθνικής ελεγκτικής αρχής και να μειώνει τους ελέγχους και τις εξακριβώσεις 
που διενεργεί η ίδια, υπό την προϋπόθεση ότι έχει κάνει δεκτή την εθνική αξιολόγηση της συμμόρφωσης και τη 
στρατηγική ελέγχου της ελεγκτικής αρχής και έχει αποκομίσει εύλογη βεβαιότητα ότι τα συστήματα διαχείρισης 
και ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος λειτουργούν αποτελεσματικά.
Δημοσιονομικές διορθώσεις : Οι δημοσιονομικές διορθώσεις αποσκοπούν στην προστασία του προϋπολογι -
σμού της ΕΕ από το βάρος εσφαλμένων ή παράτυπων δαπανών. Στις περιπτώσεις των δαπανών που τελούν υπό 
επιμερισμένη διαχείριση, τα κράτη μέλη φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για την ανάκτηση των αχρεωστήτως 
καταβληθέντων ποσών. Δημοσιονομικές διορθώσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσω της απόσυρσης των 
παράτυπων δαπανών από τις δηλώσεις δαπανών των κρατών μελών ή μέσω ανακτήσεων από τους δικαιούχους. 
Επίσης, δημοσιονομικές διορθώσεις μπορεί να επιβάλει και η Επιτροπή.
Διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ελέγχου (IAAS) : Στο πλαίσιο των ελεγκτικών εργασιών τους, οι ελεγκτικές αρχές 
οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ελέγχου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ελε -
γκτικά πρότυπα που θεσπίζονται από διάφορους δημόσιους και επαγγελματικούς οργανισμούς τυποποίησης, 
όπως τα Διεθνή πρότυπα ελέγχου (ΔΠΕ), τα διεθνή πρότυπα ελέγχου των Ανωτάτων Οργάνων Ελέγχου, οι κατευ -
θυντήριες γραμμές εφαρμογής που εκδίδει ο Διεθνής Οργανισμός των Ανωτάτων Οργάνων Ελέγχου (INTOSAI), 
καθώς και τα καθοδηγητικά σημειώματα που δημοσιεύει το Ινστιτούτο Εσωτερικών Ελεγκτών.
(Εθνικές) στρατηγικές ελέγχου : Στις στρατηγικές ελέγχου των ελεγκτικών αρχών ορίζονται, για κάθε επιχει -
ρησιακό πρόγραμμα (ή ομάδα επιχειρησιακών προγραμμάτων), τα συστήματα και οι φορείς που θα εξεταστούν, 
οι τρόποι προσέγγισης και οι μέθοδοι που θα χρησιμοποιηθούν, η μέθοδος δειγματοληψίας για τους ελέγχους 
πράξεων και το ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα των εν λόγω ελέγχων. Οι εθνικές στρατηγικές ελέγχου εγκρίνονται 
από την Επιτροπή.
Εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος : Η εκτίμηση μιας ελεγκτικής αρχής όσον αφορά το ποσοστό των ετήσιων  
δαπανών κάθε επιχειρησιακού προγράμματος (ή ομάδας επιχειρησιακών προγραμμάτων) που δεν είναι νόμι -
μες και κανονικές. Το ποσοστό αυτό πρέπει να καθορίζεται βάσει μεθόδου στατιστικής δειγματοληψίας. Τα 
εκτιμώμενα ποσοστά σφάλματος πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικά  των δαπανών που πραγματοποιούνται στο 
πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος (ή της ομάδας επιχειρησιακών προγραμμάτων). Το ίδιο μπορεί να 
ισχύει στην περίπτωση ποσοστών σφάλματος που καθορίζονται βάσει ειδικών μεθόδων μη στατιστικής δειγ -
ματοληψίας (ιδίως στην περίπτωση μικρών πληθυσμών), υπό την προϋπόθεση ότι είναι αντιπροσωπευτικά του 
συνολικού πληθυσμού.Γ ΛΩΣΣΑΡΙΟ5
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
Εναπομένον ποσοστό σφάλματος : Η εκτίμηση της Επιτροπής όσον αφορά το ποσοστό των δαπανών που 
καταβλήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα (ή ομάδα 
επιχειρησιακών προγραμμάτων) και δεν είναι νόμιμες και κανονικές. Η Επιτροπή υπολογίζει τα εν λόγω εναπο -
μένοντα ποσοστά σφάλματος με βάση τα αντιπροσωπευτικά ετήσια εκτιμώμενα ποσοστά σφάλματος των ελε -
γκτικών αρχών, όπως αυτά επικυρώνονται από την Επιτροπή. Στη συνέχεια, αυτά τα ετήσια ποσοστά εφαρμό -
ζονται στις δαπάνες που έγιναν κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού και αφαιρούνται στο σύνολό 
τους οι δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιήθηκαν από την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού 
σε εθνικό επίπεδο (μέσω αποσύρσεων και ανακτήσεων) και σε επίπεδο ΕΕ (βάσει επίσημων αποφάσεων της Επι -
τροπής). Με τον τρόπο αυτό υπολογίζεται το σωρευτικό εναπομένον ποσό σε κίνδυνο. Το εναπομένον ποσοστό 
σφάλματος είναι η αναλογία αυτού του ποσού επί των συνολικών δαπανών που καταβλήθηκαν από το 2007.
Επιχειρησιακό πρόγραμμα (ΕΠ) : Οι δαπάνες στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, του ΤΣ και του ΕΚΤ κατανέμονται μέσω 
πολυετών επιχειρησιακών προγραμμάτων (ΕΠ), στα οποία καθορίζεται αναπτυξιακή στρατηγική με συγκεκρι -
μένες προτεραιότητες, η οποία θα υλοποιηθεί με τη συνδρομή ενός Ταμείου ή, στην περίπτωση του στόχου 
«Σύγκλιση», με τη συνδρομή τόσο του Ταμείου Συνοχής (ΤΣ) όσο και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής 
Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Τα έγγραφα προγραμματισμού υποβάλλονται από τα κράτη μέλη και εγκρίνονται από την 
Επιτροπή.
Κανονισμοί : Για τους σκοπούς της παρούσας έκθεσης, ο όρος «κανονισμοί» αναφέρεται στους δύο κανονι -
σμούς που διέπουν το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ και το ΤΣ για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013: στον κανονι -
σμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1828/2006 της Επιτροπής (όπως τροποποιήθηκε).
Όριο σημαντικότητας : Οι ελεγκτές διατυπώνουν γνώμη σχετικά με το εάν οι οικονομικές καταστάσεις έχουν 
καταρτιστεί, από κάθε ουσιώδη  πλευρά, σύμφωνα με συγκεκριμένο σύνολο κανόνων. Η εκτίμηση του τι είναι 
σημαντικό εναπόκειται στην επαγγελματική κρίση. Το όριο σημαντικότητας που χρησιμοποιεί η Επιτροπή είναι 
το 2 % και αφορά την αναλογία των εσφαλμένων ή παράτυπων δαπανών στις δαπάνες της ΕΕ που υποβάλλονται 
σε έλεγχο. Στον τομέα της συνοχής, η Επιτροπή χρησιμοποιεί το εν λόγω όριο τόσο για το ετήσιο εκτιμώμενο 
ποσοστό σφάλματος όσο και για το πολυετές «εναπομένον ποσοστό σφάλματος» σε επίπεδο κάθε επιχειρησι -
ακού προγράμματος.
Συμβάσεις εμπιστοσύνης : Πρόκειται για διμερείς διοικητικές συμφωνίες που υπέγραφε η Επιτροπή με τις 
εθνικές αρχές κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 εφόσον είχε αποκομίσει εύλογη βεβαιότητα ότι 
τα συστήματα δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου ενός ή περισσότερων ταμείων συμμορφώνονταν με τις 
απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 438/2001 της Επιτροπής και ότι οι εθνικές αρχές είχαν καταρτίσει ικανο -
ποιητική στρατηγική ελέγχου. Το κράτος μέλος αναλάμβανε επίσης την υποχρέωση να υποβάλλει εκθέσεις στην 
Επιτροπή σχετικά με τις ελεγκτικές δραστηριότητές του. Με την υπογραφή μιας «σύμβασης εμπιστοσύνης», 
η Επιτροπή καταρχήν συμφωνούσε ότι δεν θα διενεργούσε στο εξής ελέγχους στο οικείο κράτος μέλος (ή στην 
οικεία περιφέρεια). Κατά το διάστημα 2005-2009 υπεγράφησαν συμβάσεις εμπιστοσύνης με την Αυστρία, την 
Κύπρο, τη Δανία, την Εσθονία, την Πορτογαλία, τη Λιθουανία, το Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία), το Ηνωμένο Βασί -
λειο (Ουαλία) και τη Σλοβενία, σε σχέση με 55 ΕΠ.
Σύστημα εσωτερικού ελέγχου : Ως σύστημα εσωτερικού ελέγχου νοείται η διαδικασία που σχεδιάζεται ώστε 
να παρέχει εύλογη διασφάλιση όσον αφορά την επίτευξη των στόχων ενός οργανισμού σε σχέση με την αποτε -
λεσματικότητα και την αποδοτικότητα των λειτουργιών του, την αξιοπιστία των οικονομικών στοιχείων του και 
τη συμμόρφωσή του με τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις.6
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΔΠΕ : Διεθνή πρότυπα ελέγχου
ΕΕ: Ευρωπαϊκή Ένωση
ΕΚ: Ευρωπαϊκή Κοινότητα
ΕΚΤ : Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο
ΕΠ: Επιχειρησιακό πρόγραμμα
ΕΤΠΆ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης
ΤΣ: Ταμείο Συνοχής
COCOF : Επιτροπή συντονισμού των Ταμείων
IAAS : Διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ελέγχου7
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
I.
Στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου, το Συνέδριο ανέ -
λυσε τον βαθμό στον οποίο η Επιτροπή μπορεί, στον 
τομέα της συνοχής, να βασίζεται στις εργασίες των 
εθνικών ελεγκτικών αρχών και προέβη σε απολογισμό 
της εφαρμογής του προτύπου του «ενιαίου ελέγχου» 
(single audit) από την Επιτροπή (όπως προβλέπεται 
στις διατάξεις του άρθρου 73 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006). Η έκθεση καλύπτει την περίοδο από 
το 2010 έως το τέλος του 2012.
II.
Οι ρυθμίσεις της επιμερισμένης διαχείρισης συνεπά -
γονται ότι η Επιτροπή πρέπει να μπορεί να βασίζεται 
στα κράτη μέλη για την εκτέλεση των καθηκόντων 
της όσον αφορά την εποπτεία του προϋπολογισμού 
της ΕΕ. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα κράτη μέλη και 
η Επιτροπή έχουν καταβάλει μείζονες προσπάθειες για 
την καθιέρωση ενός βελτιωμένου συστήματος ελέγχου 
των δαπανών στον τομέα της συνοχής για την περίοδο 
προγραμματισμού 2007-2013.
III.
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή έχει κόστος. Το Συνέδριο 
εκτιμά ότι το ειδικό ετήσιο «κόστος ελέγχου» για τις 
ελεγκτικές αρχές κυμαίνεται μεταξύ 110 και 130  εκα-
τομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου 
στο 0,2 % του συνολικού προϋπολογισμού (περιλαμ -
βάνει τη στήριξη της ΕΕ, την εθνική δημόσια χρημα -
τοδότηση και την ιδιωτική χρηματοδότηση) για το 
σύνολο των επιχειρησιακών προγραμμάτων (ΕΠ) στο 
πλαίσιο των ΕΤΠΑ/ΤΣ και του ΕΚΤ. Εν προκειμένω, το 
Συνέδριο παρατηρεί ότι τα συστήματα εσωτερικού 
ελέγχου απαιτούν τη δέουσα ισοστάθμιση μεταξύ του 
κόστους των εξακριβώσεων σε συγκεκριμένο τομέα 
του προϋπολογισμού και του οφέλους που αποφέρουν 
οι εξακριβώσεις αυτές όσον αφορά τον περιορισμό του 
κινδύνου ζημιών και παρατυπιών σε αποδεκτό επίπεδο.
IV.
Από την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού, 
η Επιτροπή έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον 
αφορά, αφενός, τη διαμόρφωση ενός συστήματος που 
της επιτρέπει να αποκομίζει βεβαιότητα σχετικά με τη 
νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών στο 
πλαίσιο των ΕΤΠΑ/ΤΣ και του ΕΚΤ από τις εργασίες των 
εθνικών ελεγκτικών αρχών και, αφετέρου, την παροχή 
υλικού καθοδήγησης που συμβάλλει στη μεγαλύτερη 
συνεκτικότητα των προσεγγίσεων και των μεθόδων 
εργασίας των ελεγκτικών αρχών.ΣΥΝΟΨΗ8
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
V.
Εντούτοις, το Συνέδριο εντόπισε ορισμένους κινδύνους 
όσον αφορά την χρησιμοποίηση από την Επιτροπή των 
ποσοστών σφάλματος που αναφέρουν οι ελεγκτικές 
αρχές και των στοιχείων σχετικά με τις δημοσιονομι -
κές διορθώσεις τα οποία διαβιβάζουν τα κράτη μέλη. 
Η Επιτροπή ενδέχεται, επομένως, να υποτιμά τα προ -
βλήματα στις εκθέσεις που υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, και να μην αξιολογεί 
ορθά τι απαιτείται για τη διατύπωση ελεγκτικής γνώμης 
χωρίς επιφυλάξεις στον τομέα της συνοχής.
VI.
Το Συνέδριο επισημαίνει ότι ο «ενιαίος έλεγχος» στον 
τομέα της συνοχής κατά την έννοια του άρθρου 73 
θα έπρεπε να αποτελεί τον κανόνα και όχι την εξαί -
ρεση. Ωστόσο, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή 
αντιμετωπίζει μείζονες προκλήσεις όσον αφορά την 
αποτελεσματική εφαρμογή των διατάξεων του «ενιαίου 
ελέγχου». Όπως και κατά την προηγούμενη περίοδο 
προγραμματισμού, περιορισμένος μόνον αριθμός 
επιχειρησιακών προγραμμάτων των ΕΤΠΑ/ΤΣ και του 
ΕΚΤ πληρούσε τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για 
υπαγωγή στο καθεστώς του «ενιαίου ελέγχου» έως το 
τέλος του 2012.
VII.
Στην παρούσα έκθεση, το Συνέδριο διατυπώνει μια 
σειρά συστάσεων σχετικά με τη χρησιμοποίηση από 
την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών 
αρχών στον τομέα της συνοχής. Ειδικότερα, το Συνέ -
δριο συνιστά στην Επιτροπή:
 —  να ενισχύσει τις επαληθεύσεις που διενεργεί όσον 
αφορά την ακρίβεια και την αξιοπιστία των πο -
σοστών σφάλματος που αναφέρουν οι εθνικές 
ελεγκτικές αρχές και των στοιχείων σχετικά με τις 
δημοσιονομικές διορθώσεις που διαβιβάζουν τα 
κράτη μέλη πριν από τη χρησιμοποίησή τους στο 
πλαίσιο της διαδικασίας αξιοπιστίας που διεξάγει 
η ίδια·
 —  να εφαρμόζει πάντοτε αξιόπιστα, συνεπή και δι -
αφανή κριτήρια κατά την υπαγωγή επιχειρησια -
κών προγραμμάτων στο καθεστώς του «ενιαίου 
ελέγχου » ·
 —  να συμμορφώνεται, στο πλαίσιο της παρακολού -
θησης που διενεργεί σε σχέση με τα ΕΠ του άρ -
θρου 73 (και τις αντίστοιχες ελεγκτικές αρχές), 
προς τις απαιτήσεις των διεθνών προτύπων ελέγ -
χου σχετικά με τη χρησιμοποίηση των εργασιών 
άλλων ελεγκτών· —  να θεσπίσει σύστημα καθαρών δημοσιονομικών 
διορθώσεων για τα ΕΠ σε σχέση με τα οποία οι 
ελεγκτικές αρχές υποτιμούν επανειλημμένως τα 
προβλήματα βάσει των εφαρμοστέων διατάξεων 
των κανονισμών για την περίοδο προγραμματι -
σμού 2014-2020·
 —  να λάβει τα κατάλληλα μέτρα ώστε οι ελεγκτικές 
αρχές να μπορούν να βασίζονται σε ένα σταθερό 
και δεσμευτικό μεθοδολογικό πλαίσιο· και
 —  να προτείνει ρυθμίσεις για τον επιμερισμό μεταξύ 
των κρατών μελών και της Επιτροπής του κόστους 
των ελέγχων στον τομέα της συνοχής, βάσει μιας 
πιο πρόσφατης εκτίμησης των πραγματικών δα -
πανών στις οποίες υποβάλλονται τα κράτη μέλη.9
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΚΆΤΆΜΕΡΙΣΜΟ Σ ΆΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΓΙΆ  ΤΗΝ ΆΣΚΗΣΗ 
ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ Υ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΆ  ΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ
1. Στον τομέα της συνοχής, η χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ χορηγείται 
μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), του 
Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) και του Ταμείου Συνοχής (ΤΣ). 
Ο συνολικός προϋπολογισμός των τριών ταμείων (στήριξη της ΕΕ, εθνική 
δημόσια χρηματοδότηση και ιδιωτική χρηματοδότηση) ανήλθε σε 491 δι-
σεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 (βλέπε 
παράρτημα Ι ).
2. Η πολιτική συνοχής αποτελεί συντρέχουσα αρμοδιότητα των κρατών 
μελών και της Επιτροπής. Η Επιτροπή εγκρίνει πολυετή επιχειρησιακά 
προγράμματα βάσει προτάσεων που υποβάλλουν τα κράτη μέλη. Για την 
περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 είχαν εγκριθεί έως το τέλος του 
2012 συνολικά 434 επιχειρησιακά προγράμματα (317 στο πλαίσιο των 
ΕΤΠΑ/ΤΣ και 117 στο πλαίσιο του ΕΚΤ). Για καθένα από αυτά τα επιχειρη -
σιακά προγράμματα, οι εθνικές αρχές θεσπίζουν κανόνες επιλεξιμότητας, 
με την επιφύλαξη εξαιρέσεων που προβλέπονται ενδεχομένως στους 
ειδικούς κανονισμούς κάθε ταμείου.
3. Για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, η Επιτροπή οφείλει να βεβαιώνεται 
ότι τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει αξιόπιστο πλαίσιο εσωτερικών δικλίδων 
ελέγχου και ότι τα σχετικά συστήματα λειτουργούν αποτελεσματικά1. Με 
άλλα λόγια, οι εσωτερικές δικλίδες ελέγχου των κρατών μελών πρέπει να 
παρέχουν εύλογη διασφάλιση ότι τυχόν σφάλματα στις πράξεις στις οποίες 
βασίζονται οι λογαριασμοί είτε αποτρέπονται είτε εντοπίζονται και διορ -
θώνονται πριν από την πιστοποίηση των δαπανών προς την Επιτροπή2.
4. Σε εθνικό επίπεδο, το σύστημα εσωτερικού ελέγχου των επιχειρησιακών 
προγραμμάτων αποτελεί αρμοδιότητα μίας διαχειριστικής αρχής, μίας 
αρχής πιστοποίησης (βλέπε πλαίσιο 1 ) και μίας ελεγκτικής αρχής. Οι 
φορείς αυτοί πρέπει να διασφαλίζουν από κοινού τη νομιμότητα και την 
κανονικότητα των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων, υπό την εποπτεία 
και την τελική ευθύνη της Επιτροπής3.1 Άρθρο 72 του 
κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006 
του Συμβουλίου, 
της 11ης Ιουλίου 2006, 
περί καθορισμού 
γενικών διατάξεων για 
το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης, 
το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό 
Ταμείο και το Ταμείο 
Συνοχής και την κατάργηση 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1260/1999 (ΕΕ L 210 
της 31.7.2006, σ. 25).
2  Άρθρο 32 του 
κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 
αριθ. 966/2012 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 
25ης Οκτωβρίου 2012, 
σχετικά με τους 
δημοσιονομικούς κανόνες 
που εφαρμόζονται στον 
γενικό προϋπολογισμό της 
Ένωσης και την κατάργηση 
του κανονισμού (ΕΚ, 
Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 
του Συμβουλίου (ΕΕ L 298 
της 26.10.2012, σ. 1) 
(δημοσιονομικός κανονισμός).
3  Άρθρο 317 της Συνθήκης 
για τη λειτουργία της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης.ΕΙΣΑΓΩΓH
ΆΡΜΟΔΙΟ ΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΆΡΧΩΝ ΔΙΆ ΧΕΙΡΙΣΗΣ Κ ΆΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ
Οι διαχειριστικές αρχές (συχνά, υπουργεία ή περιφερειακές αρχές με αρμοδιότητα για συγκεκριμένο τομέα πολι -
τικής) είναι επιφορτισμένες με το καθήκον επιλογής των επιμέρους έργων που θα περιληφθούν στα διάφορα ΕΠ 
βάσει κριτηρίων που έχουν συμφωνηθεί από κοινού σε προγενέστερο στάδιο. Προβαίνουν επίσης στις εξακριβώ -
σεις πρώτου επιπέδου των αντίστοιχων πράξεων και των δηλωθεισών δαπανών, πριν πιστοποιηθεί η νομιμότητα 
και η κανονικότητα των δαπανών αυτών από την αρχή πιστοποίησης. Οι αρχές πιστοποίησης υπάγονται κατά 
κανόνα στο Υπουργείο Οικονομικών ή σε φορείς εσωτερικού ελέγχου που υπάγονται στη δικαιοδοσία του εν 
λόγω υπουργείου.ΠΛΆΙΣΙΟ 110
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΕΙΣΑΓΩΓH
ΡΟΛΟΣ Κ ΆΙ ΆΡΜΟΔΙΟ ΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΆΡΧΩΝ
5. Οι ελεγκτικές αρχές παρέχουν στην Επιτροπή διασφάλιση όσον αφορά την 
αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και των εσωτε -
ρικών δικλίδων ελέγχου στο πλαίσιο του ΕΠ (και, κατά συνέπεια, για τη 
νομιμότητα και την κανονικότητα των πιστοποιηθεισών δαπανών) (βλέπε 
παράρτημα ΙΙ ). Οι εν λόγω αρχές πρέπει να είναι λειτουργικά ανεξάρτητες 
από τους οργανισμούς που διαχειρίζονται τους χρηματοδοτικούς πόρους.
6. Στα 27 κράτη μέλη έχουν συσταθεί 112 ελεγκτικές αρχές για τα 434 επιχει -
ρησιακά προγράμματα που είχαν εγκριθεί έως το τέλος του 2012 για την 
περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 (βλέπε γράφημα 1 )4. Στην πλειονό -
τητα των περιπτώσεων, οι ελεγκτικές αρχές αποτελούν ξεχωριστό τμήμα 
είτε του γραφείου του επικεφαλής της κυβέρνησης είτε του Υπουργείου 
Οικονομικών (ή φορέων εσωτερικού ελέγχου που υπάγονται στη δικαι -
οδοσία του), άλλων υπουργείων ή ανώτατων οργάνων ελέγχου. Ο ρόλος 
και οι αρμοδιότητές τους έχουν ενισχυθεί σε σύγκριση με τα ισχύοντα 
για τις αρχές εκ των υστέρων ελέγχου της περιόδου προγραμματισμού 
2000-20065.4  Οι 63 από αυτές τις 
112 ελεγκτικές αρχές είναι 
αρμόδιες για τη διενέργεια 
ελέγχων στα ΕΠ στο πλαίσιο 
και των τριών ταμείων 
(ΕΤΠΑ, ΤΣ και ΕΚΤ) εντός 
του οικείου κράτους μέλους 
ή εντός συγκεκριμένης 
περιφέρειας. Αυτές οι 
«πολυταμειακές» ελεγκτικές 
αρχές καλύπτουν 344 ΕΠ 
(συμπεριλαμβανομένων 
των προγραμμάτων της 
ευρωπαϊκής εδαφικής 
συνεργασίας - ΕΕΣ), δηλαδή 
το 89 % του συνολικού 
προϋπολογισμού (στήριξη 
της ΕΕ, εθνική δημόσια 
χρηματοδότηση και 
ιδιωτική χρηματοδότηση). 
Πρόσθετες ελεγκτικές 
αρχές συγκροτήθηκαν 
για το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Αλιείας (ΕΤΑ).
5  Άρθρα 10 και 15 του 
κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 438/2001 της Επιτροπής, 
της 2ας Μαρτίου 2001, για 
τη θέσπιση λεπτομερών 
κανόνων εφαρμογής 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1260/1999 του 
Συμβουλίου όσον αφορά τα 
συστήματα διαχείρισης και 
ελέγχου των παρεμβάσεων 
των διαρθρωτικών Ταμείων 
(ΕΕ L 63 της 3.3.2001, σ. 21).11
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΆΡΙΘΜΟ Σ ΚΆΙ ΕΙΔΟΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΆΡΧΩΝ ΆΝΆ ΚΡΆΤΟΣ ΜΕΛΟΣ (2012)
1 Συμπεριλαμβανομένων ελεγκτικών αρχών αποκλειστικά αρμόδιων για τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας.
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, ερωτηματολόγιο 2012.
3 πολυτα/uni03BCειακέ/uni03C2 ΕΑ
UK 2 ΕΑ ΕΤΠΑ1 ΕΑ ΕΚΤ
22 πολυτα/uni03BCειακέ/uni03C2 ΕΑ
IT 3 ΕΑ ΕΤΠΑ1 ΕΑ ΕΚΤ
10 πολυτα/uni03BCειακέ/uni03C2 ΕΑ
DE 8 ΕΑ ΕΤΠΑ 1
7 ΕΑ ΕΚΤ
1 ΕΑ ΕΤΠΑ/ΤΣIE1 ΕΑ ΕΚΤ
1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑES19 ΕΑ ΕΚΤ
3 πολυτα/uni03BCειακέ/uni03C2 ΕΑBE2 ΕΑ ΕΚΤ
1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑNL1 ΕΑ ΕΤΠΑ1
1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑFI1 ΕΑ ΕΚΤ
1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑEE1 ΕΑ ΕΤΠΑ1
1 ΕΑ ΕΤΠΑDK1 ΕΑ ΕΚΤ
PT 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
SE 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
PL 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
FR 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
CZ 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
SK 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
HU 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
LU 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
SI 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
RO 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
BG 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
GR 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
CY 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
MT 1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑ
1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑLT1 ΕΑ ΕΤΠΑ1
1 ΕΑ ΕΤΠΑAT1 ΕΑ ΕΚΤ
1 πολυτα/uni03BCειακή ΕΑLV1 ΕΑ ΕΤΠΑ1ΓΡΆΦΗΜΆ  112
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
7. Η ελεγκτική αρχή υποβάλλει στις αρχές διαχείρισης και πιστοποίησης 
του ελεγχόμενου επιχειρησιακού προγράμματος τις διαπιστώσεις των 
ελέγχων συστημάτων και πράξεων που διενεργεί (βλέπε γράφημα 2 και 
παράρτημα II ). Εκθέσεις σχετικά με τους ελέγχους συστημάτων υποβάλ -
λονται επίσης στην Επιτροπή. Η διαχειριστική αρχή καλείται να αποφαν -
θεί εάν πρέπει να εφαρμοστούν δημοσιονομικές διορθώσεις βάσει των 
εν λόγω ελέγχων ή/και εάν πρέπει να ληφθούν άλλα διορθωτικά μέτρα. 
Σε περίπτωση που η ελεγκτική αρχή κρίνει ότι η διαχειριστική αρχή δεν 
έχει λάβει τα ενδεδειγμένα διορθωτικά μέτρα, υποχρεούται να επιστήσει 
την προσοχή της Επιτροπής στο θέμα αυτό.
ΣΥΣΤΗΜΆ  ΔΙΆ ΧΕΙΡΙΣΗΣ Κ ΆΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΕΠ
Πηγή : Ευρωπαϊκή Επιτροπή .ΓΡΆΦΗΜΆ  2
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Έκθεση
εφαρ/uni03BCογή/uni03C2∆ήλωση
πιστοποιηθεισών
δαπανώνΈκθεση σχετικά
/uni03BCε τι/uni03C2 δη/uni03BCοσιονο/uni03BCικέ/uni03C2
διορθώσει/uni03C2Ετήσια έκθεση
ελέγχου και
ελεγκτική γνώ/uni03BCη
Εκθέσει/uni03C2 σχετικά
/uni03BCε τον έλεγχο
συστη/uni03BCάτων
Αρχή πιστοποίηση/uni03C2Πιστοποίηση
δαπανώνσε επίπεδο ΕΠΈκθεση σχετικά /uni03BCε τι/uni03C2
δη/uni03BCοσιονο/uni03BCικέ/uni03C2 διορθώσει/uni03C2που εφαρ/uni03BCόστηκαν σεεπίπεδο ΕΠ
Ελεγκτική αρχήΕκθέσει/uni03C2
ελέγχου
συστη/uni03BCάτων
Εκθέσει/uni03C2 ελέγχου
συστη/uni03BCάτωνΈλεγχοι
συστη/uni03BCάτων
∆ιαχειριστική αρχή
∆ικαιούχοιΈλεγχοι
πράξεων
Εκθέσει/uni03C2
σχετικά /uni03BCε
του/uni03C2 ελέγχου/uni03C2
πράξεων∆ήλωση
δαπανών σεεπίπεδο ΕΠ
∆ήλωση δαπανώνσε επίπεδο έργουΈλεγχο/uni03C2 τη/uni03C2δήλωση/uni03C2δαπανώντη/uni03C2 ∆Α
Έλεγχο/uni03C2 των δαπανών
που δήλωσαν οι δικαιούχοι13
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
8. Εάν η Επιτροπή διαπιστώσει, βάσει των εργασιών της ή των πληροφοριών 
που διαβιβάζουν οι ελεγκτικές αρχές, ότι ένα κράτος μέλος δεν έχει προ -
βεί σε διόρθωση σοβαρών ελλείψεων που παρουσιάζουν τα συστήματα 
διαχείρισης και ελέγχου ή παράτυπων δαπανών, οι οποίες έχουν δηλωθεί 
και πιστοποιηθεί, δύναται να διακόψει ή να αναστείλει τις πληρωμές6. Εάν 
το κράτος μέλος δεν διορθώσει τυχόν διαπιστωθείσες αδυναμίες των συ -
στημάτων ή δεν αποσύρει την παράτυπη δαπάνη (η οποία είναι δυνατό 
να αντικατασταθεί με άλλη, επιλέξιμη δαπάνη), η Επιτροπή μπορεί να 
προβεί η ίδια σε δημοσιονομικές διορθώσεις, με αποτέλεσμα την καθαρή 
μείωση της χρηματοδότησης της ΕΕ για το επιχειρησιακό πρόγραμμα7.6  Άρθρο 39, παράγραφος 2, 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1260/1999 του 
Συμβουλίου, της 
21ης Ιουνίου 1999, περί 
γενικών διατάξεων για τα 
διαρθρωτικά Ταμεία (ΕΕ L 161 
της 26.6.1999, σ. 1). Άρθρα 91 
και 92 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006.
7  Άρθρο 99 του 
κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006.
ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΣΟΣΤ ΩΝ ΣΦΆΛΜΆ ΤΟΣ ΠΟΥ ΆΝ ΆΦΕΡΟΥΝ ΟΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ ΣΤΟ ΠΛΆΙΣΙΟ 
ΤΗΣ ΔΙΆ ΔΙΚ ΆΣΙΆΣ ΆΞΙΟΠΙΣΤΙΆΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Οι Γενικές Διευθύνσεις αξιολογούν, για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, την αξιοπιστία των ποσοστών σφάλμα -
τος που αναφέρουν οι ελεγκτικές αρχές. Τα αξιόπιστα ποσοστά σφάλματος θεωρούνται αντιπροσωπευτικά του 
αντίστοιχου επιχειρησιακού προγράμματος (ή της ομάδας επιχειρησιακών προγραμμάτων)8. Εάν η Επιτροπή 
χαρακτηρίσει αξιόπιστο το ποσοστό σφάλματος της ελεγκτικής αρχής, μπορεί είτε να το κάνει δεκτό είτε να το 
υπολογίσει εκ νέου, βάσει συμπληρωματικών πληροφοριών που περιέχονται στην ετήσια έκθεση ελέγχου ή τις 
οποίες συγκεντρώνει επιτόπου, κατά τη διάρκεια διερευνητικών αποστολών. Σε περίπτωση που τα ποσοστά σφάλ -
ματος δεν είναι αξιόπιστα, η Επιτροπή εφαρμόζει ενιαίο ποσοστό σφάλματος (μεταξύ 2 % και 25 %), ανάλογα με 
τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων που διενεργεί όσον αφορά τη λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και 
εσωτερικού ελέγχου. Με τη διαδικασία αυτή διαμορφώνεται το επικυρωμένο «εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος» 
για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα.
Τα επικυρωμένα εκτιμώμενα ποσοστά σφάλματος χρησιμοποιούνται εν συνεχεία από τη Γενική Διεύθυνση Πε -
ριφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης και τη Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων 
και Ένταξης για τον υπολογισμό των μέσων ποσοστών σφάλματος για κάθε κράτος μέλος. Οι δύο Γενικές Διευ -
θύνσεις δημοσιεύουν τα ποσοστά αυτά, από το 2011 και το 2010 και έπειτα αντίστοιχα, στις ετήσιες εκθέσεις 
δραστηριοτήτων τους.
Η Επιτροπή υπολογίζει επίσης για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα το «εναπομένον ποσοστό σφάλματος», το 
οποίο λαμβάνει υπόψη όλες τις δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιήθηκαν σε επίπεδο ΕΕ και κρατών 
μελών από την αρχή της περιόδου προγραμματισμού και είναι, συνεπώς, πολυετούς χαρακτήρα. Τα εναπομένοντα 
ποσοστά σφάλματος αναφέρονται επίσης στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων9.
8 Κατά την περίοδο 2010-2012, η Επιτροπή επέβαλε τη χρήση στατιστικής δειγματοληψίας για πληθυσμούς που περιελάμβαναν 
τουλάχιστον 800 στοιχεία (βλέπε «Guidance on treatment of errors disclosed in the annual control reports» (Καθοδηγητικό σημείωμα 
σχετικά με την αντιμετώπιση των σφαλμάτων που αναφέρονται στις ετήσιες εκθέσεις ελέγχου), COCOF 11-0041-01-EN, 7.12.2011, σ. 11). 
Από το 2013 και εξής, η στατιστική δειγματοληψία πρέπει να εφαρμόζεται για πληθυσμούς που περιλαμβάνουν τουλάχιστον 150 στοιχεία 
(βλέπε «Guidance on sampling methods for Audit Authorities» (Καθοδηγητικό σημείωμα σχετικά με τις μεθόδους δειγματοληψίας για 
τις ελεγκτικές αρχές), COCOF 08/0021/03, 4.4.2013). Αντιπροσωπευτικά ποσοστά σφάλματος μπορούν επίσης να υπολογιστούν βάσει 
ορισμένων μεθόδων μη στατιστικής δειγματοληψίας.
9 Σε αντίθεση με τα εκτιμώμενα ποσοστά σφάλματος, τα οποία αφορούν πάντα δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια 
του προηγούμενου έτους, τα εναπομένοντα ποσοστά σφάλματος λαμβάνουν υπόψη και τις δημοσιονομικές διορθώσεις οι οποίες 
πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους που καλύπτει η σχετική ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων.ΠΛΆΙΣΙΟ 214
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΣΥΜΒΟΛΗ  ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΆΡΧΩΝ ΣΤΗ ΔΙΆ ΔΙΚ ΆΣΙΆ  
ΆΞΙΟΠΙΣΤΙΆΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
9. Οι πληροφορίες που παρέχουν οι ελεγκτικές αρχές στις οικείες ετήσιες 
εκθέσεις ελέγχου, ελεγκτικές γνώμες και τις εκθέσεις ελέγχου των συ -
στημάτων αποτελούν μία από τις κύριες πηγές βάσει των οποίων η Επι -
τροπή αξιολογεί τη νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών της 
ΕΕ για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα. Κατά την κατάρτιση των ετήσιων 
εκθέσεων δραστηριοτήτων τους, οι Γενικές Διευθύνσεις προβαίνουν σε 
διεξοδική αξιολόγηση των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών, και 
ειδικότερα των ποσοστών σφάλματος που αναφέρουν οι ελεγκτικές αρχές 
για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα (ή ομάδα επιχειρησιακών προγραμ -
μάτων). Τα εν λόγω πληροφοριακά στοιχεία εξετάζονται σε αντιπαραβολή 
με τα αποτελέσματα των ελέγχων που διενεργεί η ίδια η Επιτροπή, καθώς 
και με άλλα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι Γενικές Διευθύνσεις 
για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα10 (βλέπε πλαίσιο 2 ).
10.  Η Επιτροπή μπορεί να επιλέξει να διατυπώσει στις ετήσιες εκθέσεις 
δραστηριοτήτων της πλήρη (ή μερική) επιφύλαξη για ένα επιχειρησιακό 
πρόγραμμα. Ως πρώτο βήμα, η Επιτροπή αξιολογεί τη λειτουργία του 
συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, βάσει της παρακολούθησης της 
συμμόρφωσης των εθνικών αρχών με τις κανονιστικές απαιτήσεις και, 
όπου χρειάζεται, την πρόοδο της εφαρμογής των διορθωτικών μέτρων 
που συμφωνήθηκαν με το οικείο κράτος μέλος σχετικά με το εν λόγω ΕΠ. 
Στη συνέχεια, η Επιτροπή αξιολογεί τα ΕΠ για τα οποία δεν διατύπωσε 
επιφύλαξη μετά την αρχική αξιολόγησή της. Το επικυρωμένο εκτιμώ -
μενο ποσοστό σφάλματος και το εναπομένον ποσοστό σφάλματος που 
υπολογίζει η Επιτροπή αποτελούν τους βασικούς δείκτες που χρησιμο -
ποιούνται για τον σκοπό αυτό (βλέπε πλαίσιο 2 ). Από το 2012, κατά 
κανόνα διατυπώνεται επιφύλαξη για τα επιχειρησιακά προγράμματα εάν 
το εναπομένον ποσοστό σφάλματος υπερβαίνει το όριο σημαντικότητας 
του 2 % που έχει ορίσει η Επιτροπή. Εάν το εναπομένον ποσοστό σφάλ -
ματος είναι κατώτερο του 2 % δεν διατυπώνεται επιφύλαξη, ακόμη και 
στις περιπτώσεις στις οποίες το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος είναι 
ανώτερο του 5 % (βλέπε σημείο 40 και παράρτημα ΙΙΙ ).
11.  Τα ποσοστά σφάλματος που αναφέρουν οι ελεγκτικές αρχές στον τομέα 
της συνοχής (και τα οποία αξιολογεί και συγκεντρώνει η Επιτροπή στο 
πλαίσιο της διαδικασίας αξιοπιστίας της), καθώς και εκείνα που υπολο -
γίζει το Συνέδριο στο πλαίσιο της ετήσιας «Δήλωσης αξιοπιστίας» δια -
φέρουν ως προς τα εξής:
 — τα ποσοστά σφάλματος που υπολογίζουν οι ελεγκτικές αρχές θε -
ωρούνται αντιπροσωπευτικά του επιπέδου σφάλματος ενός επιχει -
ρησιακού προγράμματος (ή μιας ομάδας επιχειρησιακών προγραμ -
μάτων), ενώ τα ποσοστά σφάλματος που υπολογίζει το Συνέδριο 
υπολογίζονται σε επίπεδο ταμείων για το σύνολο των κρατών μελών·
 — το ποσοστό σφάλματος του Συνεδρίου βασίζεται σε ένα στατιστικά 
αντιπροσωπευτικό δείγμα πράξεων σε επίπεδο ΕΕ ενώ, μολονότι 
οι ελεγκτικές αρχές κατά κανόνα εφαρμόζουν στατιστική δειγμα -
τοληψία, ενδέχεται επίσης να επιλέγουν ελέγχους πράξεων βάσει 
μη στατιστικών (ακόμη δε και μη αντιπροσωπευτικών) δειγμάτων·10  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
«Inter-service agreement on 
audit cooperation between 
DGs MARE, REGIO and EMPL 
for the programming period 
2007-2013» (Διυπηρεσιακή 
συμφωνία συνεργασίας σε 
θέματα ελέγχου μεταξύ 
της Γ Δ MARE, της Γ Δ REGIO 
και της Γ Δ EMPL για την 
περίοδο προγραμματισμού 
2007-2013), 26.5.2011.15
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
 — υφίστανται μεθοδολογικές διαφορές όσον αφορά τον ποσοτικό 
προσδιορισμό του αντικτύπου των διαπιστώσεων ελέγχου11·
 — τέλος, τα ποσοστά σφάλματος που αναφέρουν οι εθνικές ελεγκτικές 
αρχές δεν αφορούν την ίδια χρονική περίοδο με εκείνα που δημο -
σιεύει το Συνέδριο12.
 Συνεπώς, τα εν λόγω ετήσια ποσοστά σφάλματος δεν είναι άμεσα συγκρί -
σιμα. Παράλληλα, τα εναπομένοντα ποσοστά σφάλματος που υπολογίζει 
η Επιτροπή, έχουν πολυετή χαρακτήρα και λαμβάνουν υπόψη το σύνολο 
των δημοσιονομικών διορθώσεων που εφαρμόζονται σε επίπεδο ΕΕ και 
κρατών μελών.
Η ΆΡΧΗ  ΤΟΥ «ΕΝΙΆΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ» (SINGLE AUDIT) ΟΠΩΣ 
ΟΡΙΖΕΤ ΆΙ ΣΤΟ ΆΡΘΡΟ  73
12.  Στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο όρος 
«ενιαίος έλεγχος» αναφέρεται σε ένα σύστημα εσωτερικού ελέγχου και 
ελεγκτικών εργασιών, το οποίο ερείδεται στην ιδέα ότι κάθε επίπεδο 
ελέγχου βασίζεται στο προηγούμενο. Σκοπός του «ενιαίου ελέγχου» εί -
ναι η πρόληψη της επανάληψης των ελεγκτικών εργασιών και η μείωση 
του συνολικού κόστους των δραστηριοτήτων ελέγχου και εσωτερικού 
ελέγχου σε επίπεδο Επιτροπής και κρατών μελών, καθώς και η μείωση 
του διοικητικού φόρτου για τους ελεγχόμενους. Η Επιτροπή, η οποία 
φέρει την τελική ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ, 
βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας του «ενιαίου ελέγχου».
13.  Στη γνωμοδότησή του αριθ. 2/2004, το Συνέδριο καθόρισε μια δέσμη 
γενικών αρχών για τη λειτουργία των συστημάτων εσωτερικού ελέγ -
χου σύμφωνα με το εν λόγω πρότυπο του «ενιαίου ελέγχου» (βλέ -
πε παράρτημα  IV)13. Το Συνέδριο, ως εξωτερικός ελεγκτής της ΕΕ, δεν 
συμμετέχει στο σύστημα «ενιαίου ελέγχου» της Επιτροπής.
14.  Τον Ιούνιο του 2005, η Επιτροπή υπέβαλε τις προτάσεις της για «ένα 
κοινοτικό ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου», με σκοπό τον 
αποτελεσματικότερο και αποδοτικότερο εσωτερικό έλεγχο των χρημα -
τοδοτικών πόρων της ΕΕ14. Το 2006, η Επιτροπή ανέπτυξε περαιτέρω την 
έννοια αυτή στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Σχέδιο δράσης της Επιτροπής 
για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου»15, που είχε σημα -
ντικό αντίκτυπο στον σχεδιασμό των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου 
για τα ΕΤΠΑ/ΤΣ και το ΕΚΤ όπως προβλέπονται από τους κανονισμούς 
για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. Ειδικότερα, η Επιτροπή 
διατύπωσε τις ακόλουθες προτάσεις:
 — ελαχιστοποίηση της επανάληψης ελεγκτικών εργασιών (και μεγι -
στοποίηση του επιπέδου ελέγχου που θα μπορούσε να επιτευχθεί 
με ένα δεδομένο επίπεδο πόρων) μέσω της κοινοποίησης πληρο -
φοριών ελέγχου, ούτως ώστε κάθε επίπεδο ελέγχου να μπορεί να 
βασίζεται στο προηγούμενο επίπεδο της αλυσίδας (αρχή του «ενι -
αίου ελέγχου»)·11  Ο ποσοτικός 
προσδιορισμός από την 
Επιτροπή (και τις εθνικές 
ελεγκτικές αρχές) γίνεται 
ενόψει των δημοσιονομικών 
διορθώσεων που είναι 
αναγκαίες δεδομένων 
των παρατυπιών που 
διαπιστώνονται. Αυτό 
ισχύει ιδίως όσον αφορά 
τις περιπτώσεις μη 
συμμόρφωσης με τις 
οδηγίες της ΕΕ και την 
εθνική νομοθεσία περί 
δημοσίων συμβάσεων (βλέπε 
ετήσια έκθεση για το 2012, 
απάντηση της Επιτροπής 
σχετικά με το σημείο 5.33 
και παράρτημα 1.1, σημεία 9 
έως 11).
12  Τα ποσοστά σφάλματος 
που αναφέρουν οι ελεγκτικές 
αρχές στις ετήσιες εκθέσεις 
ελέγχου τους για το έτος 
ν αφορούν δαπάνες που 
πιστοποιήθηκαν στην 
Επιτροπή κατά το έτος ν-1. 
Τα ποσοστά σφάλματος 
του Συνεδρίου για το έτος 
ν αφορούν δαπάνες κατά το 
έτος ν.
13  Γνώμη αριθ. 2/2004 
του Ελεγκτικού Συνεδρίου 
σχετικά με το πρότυπο 
του «ενιαίου ελέγχου» 
(single audit ) (και πρόταση 
για πλαίσιο εσωτερικού 
κοινοτικού ελέγχου) (ΕΕ C 107 
της 30.4.2004, σ. 1).
14  COM(2005) 252 τελικό 
της 15ης Ιουνίου 2005.
15  COM(2006) 9 τελικό, 
της 17ης Ιανουαρίου 2006, 
βλέπε ειδικότερα τις 
δράσεις 5, 7, 9 και 13 έως 16.16
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
 — καθιέρωση της κατάρτισης εθνικών εκθέσεων ελέγχου ώστε να ενι -
σχυθεί η λογοδοσία και να δοθούν κίνητρα στους διαχειριστές των 
κεφαλαίων της ΕΕ για την αξιολόγηση και τη βελτίωση των συστη -
μάτων εσωτερικού ελέγχου·
 — αποκόμιση βεβαιότητας από εξωτερικούς, ανεξάρτητους ελεγκτι -
κούς φορείς· και
 — χρησιμοποίηση κοινών κατευθυντήριων οδηγιών ανά τομέα πολιτι -
κής και «συμφωνημένων διαδικασιών» μεταξύ των αρμόδιων φορέ -
ων σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών για τη διασφάλιση συνεκτικού 
επιπέδου εσωτερικού ελέγχου.
15.  Για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, ο τρόπος εφαρμογής των 
αρχών του «ενιαίου ελέγχου» στον τομέα συνοχής περιγράφεται στο άρ -
θρο 73 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. Το εν λόγω άρθρο ορίζει 
ότι η Επιτροπή μπορεί να μειώνει τις εξακριβώσεις που διενεργεί η ίδια 
εφόσον έχει αποκομίσει εύλογη βεβαιότητα ότι τα συστήματα διαχείρισης 
και εσωτερικού ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος λειτουργούν 
αποτελεσματικά (βλέπε  πλαίσιο 3 ).
ΠΛΆΙΣΙΟ 3
Ο «ΕΝΙΆΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ» ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΆ  ΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ Κ ΆΤΆ Τ Ά ΟΡΙΖ ΟΜΕΝ Ά ΣΤΟ ΆΡΘΡΟ  73
Άρθρο 73, παράγραφος 2: «Κατά τον καθορισμό της οικείας στρατηγικής ελέγχου, η Επιτροπή επισημαίνει τα 
επιχειρησιακά προγράμματα για τα οποία η γνώμη σχετικά με τη συμμόρφωση των συστημάτων δυνάμει του 
άρθρου 71 παράγραφος 2 διατυπώθηκε χωρίς επιφυλάξεις, ή όταν οι επιφυλάξεις αποσύρθηκαν μετά από τη 
λήψη διορθωτικών μέτρων, όταν η στρατηγική λογιστικού ελέγχου της ελεγκτικής αρχής είναι ικανοποιητική και 
έχουν ληφθεί εύλογες εγγυήσεις ότι τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου λειτουργούν ουσιαστικά με βάση τα 
αποτελέσματα των λογιστικών ελέγχων της Επιτροπής και του κράτους μέλους».
Άρθρο 73, παράγραφος 3: «Για τα προγράμματα αυτά, η Επιτροπή μπορεί να συμπεραίνει ότι μπορεί να βασίζεται 
κυρίως στη γνώμη που [εκδίδει η ελεγκτική αρχή] […] όσον αφορά την ουσιαστική λειτουργία των συστημάτων 
και ότι μπορεί να διενεργεί τους δικούς της επιτόπιους λογιστικούς ελέγχους μόνον όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι 
το σύστημα παρουσιάζει ελλείψεις που επηρεάζουν τις δαπάνες που πιστοποιούνται προς την Επιτροπή κατά τη 
διάρκεια έτους για το οποίο διατυπώθηκε [ελεγκτική] γνώμη […], η οποία δεν περιέχει επιφύλαξη όσον αφορά 
τις ελλείψεις αυτές.
Όταν η Επιτροπή καταλήγει σε ένα τέτοιο συμπέρασμα, ενημερώνει αναλόγως το οικείο κράτος μέλος. Εφόσον 
υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν ελλείψεις, μπορεί να απαιτεί από το κράτος μέλος να διενεργεί λογι -
στικούς ελέγχους […] ή να πραγματοποιεί τους δικούς της λογιστικούς ελέγχους […]».17
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
16.  Για τα επιχειρησιακά προγράμματα που έχουν υπαχθεί στο καθεστώς 
του άρθρου 73, η Επιτροπή μπορεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις 
εργασίες των ελεγκτικών αρχών προκειμένου να αποκομίζει βεβαιότη -
τα όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών της 
ΕΕ (αρχή του «ενιαίου ελέγχου»). Επομένως, το καθεστώς του «ενιαίου 
ελέγχου» αποτελεί συνέπεια των αποτελεσματικών μηχανισμών εσωτερι -
κού ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος. Η εν λόγω διάταξη των 
κανονισμών ερείδεται κατά μείζονα λόγο στο παράδειγμα των «συμβά -
σεων εμπιστοσύνης» που εφαρμόστηκαν δοκιμαστικά κατά την περίοδο 
προγραμματισμού 2000-200616. Ωστόσο, τα επιχειρησιακά προγράμματα 
που έχουν υπαχθεί από την Επιτροπή στο καθεστώς του «ενιαίου ελέγ -
χου» δεν χρειάζεται να πληρούν επιπρόσθετες απαιτήσεις πέραν των ήδη 
προβλεπόμενων στις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού ή των 
τομεακών κανονισμών.
17.  Εάν η Επιτροπή κρίνει ότι ένα ΕΠ πληροί όλες τις απαραίτητες προϋ -
ποθέσεις, λαμβάνεται απόφαση σχετικής κοινοποίησης προς το οικείο 
κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 73. Το 2010, η Επιτροπή καθόρισε 
τον τρόπο ερμηνείας των κανονιστικών απαιτήσεων για την εφαρμογή 
του άρθρου 73, παράγραφος 2, από τις υπηρεσίες της. Οι εν λόγω εσωτε -
ρικοί κανόνες («χάρτης πορείας του άρθρου 73») εκδόθηκαν με τη μορφή 
εγγράφου εργασίας, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης 
Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης και της Γενικής Διεύ -
θυνσης Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης17. Το 2012, 
ο εν λόγω χάρτης πορείας τροποποιήθηκε, προκειμένου να καθοριστούν 
επιπρόσθετα κριτήρια υπαγωγής στο καθεστώς του άρθρου 7318.
18.  Στις περιπτώσεις των επιχειρησιακών προγράμματα που έχουν υπαχθεί 
στο άρθρο 73, η Επιτροπή βασίζεται στην ελεγκτική γνώμη που καταρτί -
ζει η αντίστοιχη ελεγκτική αρχή. Ειδικότερα, η Επιτροπή διενεργεί δικές 
της επιτόπιες εξακριβώσεις μόνον όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι το σύστη -
μα παρουσιάζει ελλείψεις που έχουν αντίκτυπο στη νομιμότητα και την 
κανονικότητα των δαπανών που πιστοποιήθηκαν στην Επιτροπή κατά το 
ίδιο έτος, εκτός εάν η ελεγκτική αρχή έχει καλύψει επαρκώς τα ζητήματα 
αυτά στην ελεγκτική γνώμη της.
19.  Σε συνάρτηση με τα αποτελέσματα της παρακολούθησης που διενεργεί, 
η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει ανά πάσα στιγμή να αναστείλει (ή να 
άρει) το καθεστώς «ενιαίου ελέγχου» ενός επιχειρησιακού προγράμμα -
τος19. Σε περίπτωση που η Επιτροπή αποφασίσει να αναστείλει (και όχι 
να άρει) την εφαρμογή του άρθρου 73, επιβάλλεται η λήψη πρόσθετων 
διορθωτικών μέτρων σε συμφωνία με το οικείο κράτος μέλος.16  SEC(2004) 632/2 της 
18ης Μαΐου 2004.
17  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
Γενική Διεύθυνση 
Απασχόλησης, Κοινωνικών 
Υποθέσεων και Ένταξης, 
«Roadmap for the 
implementation and for the 
monitoring of the correct 
implementation of the single 
audit principle» (Χάρτης 
πορείας για την υλοποίηση 
και την παρακολούθηση της 
ορθής εφαρμογής της αρχής 
του ενιαίου ελέγχου) (τελική 
έκδοση κατόπιν συμφωνίας 
με τη Γενική Διεύθυνση 
Περιφερειακής Πολιτικής 
και Αστικής Ανάπτυξης), 
13 Οκτωβρίου 2010.
18  Γενική Διεύθυνση 
Περιφερειακής Πολιτικής 
και Αστικής Ανάπτυξης, 
«Summary of the audit work 
carried out and the results 
under the enquiry planning 
memorandum – To obtain 
assurance on functioning 
of systems 2007-2013 
through review of the work 
of audit authorities – Phase 1 
and Phase 2»  (Σύνοψη 
των εκτελούμενων 
εργασιών ελέγχου και των 
αποτελεσμάτων στο πλαίσιο 
του σχεδίου έρευνας – 
Αποκόμιση βεβαιότητας 
σχετικά με τη λειτουργία 
των συστημάτων κατά την 
περίοδο 2007-2013 μέσω 
επανεξέτασης των εργασιών 
των ελεγκτικών αρχών — 
Φάση 1 και Φάση 2), 
5.12.2012, σ. 40.
19  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
Γενική Διεύθυνση 
Απασχόλησης, Κοινωνικών 
Υποθέσεων και Ένταξης, 
«Roadmap for the 
implementation and for the 
monitoring of the correct 
implementation of the single 
audit principle» (Χάρτης 
πορείας για την υλοποίηση 
και την παρακολούθηση της 
ορθής εφαρμογής της αρχής 
του ενιαίου ελέγχου) (τελική 
έκδοση κατόπιν συμφωνίας 
με τη Γενική Διεύθυνση 
Περιφερειακής Πολιτικής 
και Αστικής Ανάπτυξης), 
13 Οκτωβρίου 2010.18
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΕΡΩΤΗΜΆ ΤΆ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
20.  Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, η Επιτροπή βασίστηκε 
σε μεγαλύτερο βαθμό στις πληροφορίες που διαβίβαζαν οι εθνικές ελε -
γκτικές αρχές και έθεσε σε εφαρμογή ολοκληρωμένο σύστημα αποκό -
μισης βεβαιότητας σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των 
δαπανών στο πλαίσιο των ΕΤΠΑ/ΤΣ και του ΕΚΤ.
21.  Μέσω του παρόντος ελέγχου, το Συνέδριο εξέτασε τον βαθμό στον οποίο 
η Επιτροπή μπορεί να βασίζεται, στον τομέα της συνοχής, στις εργασίες 
των εθνικών ελεγκτικών αρχών προκειμένου να αποκομίζει βεβαιότητα 
και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής έως το τέλος του 2012 του 
προτύπου του «ενιαίου ελέγχου» από την Επιτροπή (όπως προβλέπεται 
στις διατάξεις του άρθρου 73).
22.  Ειδικότερα, το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον η Επιτροπή:
 — αξιοποίησε με ορθό τρόπο τις πληροφορίες που διαβίβασαν οι 
εθνικές ελεγκτικές αρχές, αφενός, προκειμένου να αποκομίσει βε -
βαιότητα και, αφετέρου, στο πλαίσιο της υπαγωγής επιχειρησιακών 
προγραμμάτων στο καθεστώς του άρθρου 73· και
 — διασφάλισε συνεκτική προσέγγιση του ελέγχου στον τομέα της συ -
νοχής μέσω της καθοδήγησης και της στήριξης που παρείχε στις 
ελεγκτικές αρχές.
 Το Συνέδριο προέβη επ ίσης σε ανάλυση του κόστους των ενισχυμένων 
ρυθμίσεων ελέγχου που θεσπίστηκαν κατά την περίοδο προγραμματι -
σμού 2007-2013.
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ , ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΆΠΟΔΕΙΚΤΙΚ ΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Κ ΆΙ 
ΚΡΙΤΗΡΙΆ  ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΥ ΕΦΆΡΜΟΣΕ ΤΟ ΣΥΝΕ ΔΡΙΟ
23.  Ο έλεγχος κάλυψε το χρονικό διάστημα από το 2010 έως το 2012 και 
αφορούσε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
 — αξιολόγηση της εποπτείας και της παρακολούθησης των εθνικών 
ελεγκτικών αρχών από την Επιτροπή, καθώς και του τρόπου με τον 
οποίο η Επιτροπή χρησιμοποίησε τις πληροφορίες που της διαβί -
βασαν οι αρχές αυτές στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της·
 — επισκόπηση των πληροφοριών σχετικά με την έννοια του «ενιαίου 
ελέγχου», τις ελεγκτικές αρχές και τις διαδικασίες που εφαρμόζει 
η Επιτροπή για την υπαγωγή στο καθεστώς του άρθρου 73·ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ 
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ19
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
 — ανάλυση της προόδου της Επιτροπής όσον αφορά την υπαγωγή επι -
χειρησιακών προγραμμάτων στο καθεστώς του άρθρου 73, καθώς 
και του δημοσιονομικού αντικτύπου της·
 — εξέταση δείγματος 19 ελεγκτικών αρχών στο πλαίσιο των ΕΤΠΑ/
ΤΣ ή/και του ΕΚΤ σε 15 κράτη μέλη για την αξιολόγηση τόσο της 
συμμόρφωσής τους με βασικές κανονιστικές απαιτήσεις όσο και της 
αποτελεσματικότητάς τους·
 — επισκόπηση της νομοθετικής πρότασης της Επιτροπής για την πε -
ρίοδο προγραμματισμού 2014-2020 όσον αφορά τον ρόλο και τις 
αρμοδιότητες των εθνικών ελεγκτικών αρχών·
 — διεξαγωγή ηλεκτρονικής έρευνας μεταξύ των 112 ελεγκτικών αρ -
χών στο πλαίσιο των ΕΤΠΑ/ΤΣ ή/και του ΕΚΤ, προκειμένου να συ -
γκεντρώσει τις απόψεις τους σχετικά με την καθοδήγηση και τη 
στήριξη που παρέχει η Επιτροπή και τις δραστηριότητες εποπτείας 
και παρακολούθησης που ασκεί, την αποτελεσματικότητα του συ -
στήματος εσωτερικού ελέγχου και τις προτάσεις της Επιτροπής για 
την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020. Στο ερωτηματολόγιο 
απάντησε περίπου το 97 % του συνόλου των ελεγκτικών αρχών·
 — εκτίμηση του «κόστους ελέγχου» των ελεγκτικών δραστηριοτήτων 
για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, με βάση τις πληρο -
φορίες που παρείχαν οι ελεγκτικές αρχές στο πλαίσιο της ανωτέρω 
έρευνας· και
 — συνεντεύξεις με τους επικεφαλής 36 ελεγκτικών αρχών (ή με τους 
εκπροσώπους τους) σε 17 κράτη μέλη που είχαν εκδηλώσει σχετικό 
ενδιαφέρον στο πλαίσιο της έρευνας.
24.  Οι διαπιστώσεις εξετάστηκαν βάσει των σχετικών διατάξεων των κανο -
νισμών για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, καθώς και των 
κανόνων και των κατευθυντήριων οδηγιών της Επιτροπής σχετικά με 
την υπαγωγή στο καθεστώς του άρθρου 73. Ελήφθησαν επίσης υπόψη 
τόσο οι γενικές αρχές που διέπουν το ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού 
ελέγχου, όπως προβλέπεται στη γνώμη αριθ. 2/2004 του Συνεδρίου20 και 
στο σχέδιο δράσης της Επιτροπής του 200621 όσο και οι απαιτήσεις των 
διεθνών προτύπων ελέγχου (ΔΠΕ) και τα καθοδηγητικά σημειώματα της 
Επιτροπής Συντονισμού των Ταμείων (COCOF) προς τις ελεγκτικές αρχές.20  ΕΕ C 107 της 30.4.2004, σ. 1.
21  COM(2006) 9 τελικό.20
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΆΞΙΟΠΟΙΗΣΕ Η  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΜΕ ΟΡΘΟ  ΤΡΟΠΟ  
ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΆΒΙΒ ΆΣΆΝ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ 
ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ, Ά ΦΕΝΟ Σ, ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ  
ΝΆ ΆΠΟΚΟΜΙΣΕΙ ΒΕΒ ΆΙΟ ΤΗΤ Ά ΚΆΙ, Ά ΦΕΤΕΡΟΥ , 
ΣΤΟ ΠΛΆΙΣΙΟ ΤΗΣ ΥΠΆΓΩΓΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΆΚ ΩΝ 
ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆΤΩΝ  
ΣΤΟ Κ ΆΘΕΣΤ ΩΣ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ  73;
25.  Προκειμένου η Επιτροπή να μπορεί να αποκομίζει βεβαιότητα σχετικά 
με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών στο πλαίσιο των 
ΕΤΠΑ/ΤΣ και του ΕΚΤ βάσει των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών, 
οι πληροφορίες που παρέχουν οι εν λόγω αρχές πρέπει να είναι πλήρεις, 
αξιόπιστες και ακριβείς. Αυτό ισχύει ιδίως στην περίπτωση των επιχειρη -
σιακών προγραμμάτων που έχουν υπαχθεί στο άρθρο 73, σε σχέση με 
τα οποία η Επιτροπή βασίζεται καταρχήν, στο πλαίσιο της διαδικασίας 
αξιοπιστίας της, στην ελεγκτική γνώμη που διατυπώνει η ελεγκτική αρχή. 
Το Συνέδριο:
 — μελέτησε τον τρόπο παρουσίασης των πληροφοριών που παρέχουν 
οι ελεγκτικές αρχές στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων αμφότε -
ρων των Γενικών Διευθύνσεων·
 — εξέτασε συγκεκριμένους κινδύνους που συνδέονται με τον τρόπο 
με τον οποίο υπολόγισαν και ανέφεραν οι εθνικές ελεγκτικές αρχές 
τα ποσοστά σφάλματος και με τον τρόπο με τον οποίο ελήφθησαν 
υπόψη οι δημοσιονομικές διορθώσεις που επιβλήθηκαν σε εθνικό 
επίπεδο ·
 — επαλήθευσε ποια επιχειρησιακά προγράμματα αποφάσισε η Επιτρο -
πή να υπαγάγει στο καθεστώς του άρθρου 73, τις ημερομηνίες κοι -
νοποίησης των εν λόγω αποφάσεων στα κράτη μέλη, καθώς και εάν 
πληρούνταν στο ακέραιο οι σχετικές ελάχιστες προϋποθέσεις· και
 — αξιολόγησε κατά πόσον η Επιτροπή θέσπισε αξιόπιστη στρατηγική 
παρακολούθησης των ΕΠ που υπάγονται στο άρθρο 73.
ΤΟ 2012 Η  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΒΆΣΙΣΤΗΚΕ ΣΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΆΒΙΒ ΆΣΆΝ  
ΟΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ ΣΧΕΔ ΟΝ ΓΙΆ  ΤΆ ΤΡΙΆ  ΤΕΤΆΡΤ Ά ΤΟΥ ΣΥΝΟ ΛΟΥ ΤΩΝ ΕΠ
26.  Συνολικά, το 2012, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν χρειαζόταν να διατυπώσει 
επιφυλάξεις για 322 από τα 434 επιχειρησιακά προγράμματα (74 %)22. 
Τα εν λόγω προγράμματα αντιστοιχούν περίπου σε 340 δισεκατομμύ -
ρια ευρώ (69 %) του συνολικού εκτιμώμενου προϋπολογισμού (περι -
λαμβανομένης της στήριξης της ΕΕ, της εθνικής δημόσιας χρηματοδό -
τησης και της ιδιωτικής χρηματοδότησης) για τα ΕΤΠΑ/ΤΣ και το ΕΚΤ. 
Στο παράρτημα ΙΙΙ  παρουσιάζεται συνοπτικά ο τρόπος κατάταξης των 
434 επιχειρησιακών προγραμμάτων των ΕΤΠΑ/ΤΣ και του ΕΚΤ από την 
Επιτροπή και από τις δύο Γενικές Διευθύνσεις για το έτος 2012.22 232 από τα 317 ΕΠ των 
ΕΤΠΑ/ΤΣ (73 %) και 90 από τα 
117 ΕΠ του ΕΚΤ (77 %).ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ21
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
27.  Ο αριθμός των επιχειρησιακών προγραμμάτων για τα οποία δεν διατυπώ -
νονται επιφυλάξεις αυξήθηκε σημαντικά από το 2011, όταν δεν διατυπώ -
θηκαν επιφυλάξεις συνολικά για 264 ΕΠ (61 %) (τα οποία αντιστοιχούσαν 
σε 260 δισεκατομμύρια ευρώ (ήτοι 53 %) του συνολικού προϋπολογι -
σμού)23. Η αύξηση αυτή οφειλόταν σχεδόν αποκλειστικά στην αύξηση 
του αριθμού επιχειρησιακών προγραμμάτων των ΕΤΠΑ/ΤΣ για τα οποία 
η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης δεν 
διατύπωσε πλέον επιφυλάξεις το 2012.
28.  Κατά συνέπεια, το 2012, η Επιτροπή έκρινε ότι, για σημαντικό ποσοστό 
του προϋπολογισμού στον τομέα της συνοχής, οι εσωτερικές δικλίδες 
ελέγχου των επιχειρησιακών προγραμμάτων λειτουργούσαν αποτελε -
σματικά και ότι οι δαπάνες της ΕΕ ήταν νόμιμες και κανονικές.
ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤ ΆΙ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΆΠΟ  ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΠΟΥ ΔΙΆΒΙΒΆΖΟΥΝ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ: ΠΟΣΟΣΤΆ 
ΣΦΆΛΜΆ ΤΟΣ Κ ΆΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΟΡΘ ΩΣΕΙΣ
29.  Η διαδικασία αξιοπιστίας της Επιτροπής στον τομέα της συνοχής ερεί -
δεται σε δύο βασικούς δείκτες: τα εκτιμώμενα ποσοστά σφάλματος που 
αναφέρουν οι εθνικές ελεγκτικές αρχές (και επικυρώνει η Επιτροπή) και το 
εναπομένον ποσοστό σφάλματος που υπολογίζει η ίδια η Επιτροπή (βλέ -
πε σημείο 10 και  πλαίσιο 2 ). Απαιτούμενες προϋποθέσεις εν προκειμένω 
αποτελούν η ακρίβεια και η αξιοπιστία τόσο των ποσοστών σφάλματος 
που αναφέρουν οι εθνικές ελεγκτικές αρχές όσο και των πληροφοριών 
σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιούνται σε 
εθνικό επίπεδο. Επιπλέον, η Επιτροπή οφείλει να χρησιμοποιεί τις εν λόγω 
πληροφορίες κατά τρόπο ώστε στην αξιολόγησή της να αποτυπώνεται 
ορθώς η κατάσταση κάθε επιχειρησιακού προγράμματος.
ΤΆ ΠΟΣΟΣΤΆ ΣΦΆΛΜΆ ΤΟΣ ΠΟΥ ΆΝΕΦΕΡ ΆΝ ΠΟΛΛΕΣ ΆΠΟ  ΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ  
ΠΟΥ ΕΞΕ ΤΆΣΕ ΤΟ ΣΥΝΕ ΔΡΙΟ ΔΕΝ ΗΤ ΆΝ ΕΠΆΡΚ ΩΣ ΆΚΡΙΒΗ  ΚΆΙ ΆΞΙΟΠΙΣΤ Ά
30.  Οι ελεγκτικές αρχές που δεν ελέγχουν με αποτελεσματικό τρόπο τη νομι -
μότητα και την κανονικότητα των δαπανών της ΕΕ παρακωλύουν προφα -
νώς σε μεγάλο βαθμό την εφαρμογή του προτύπου του «ενιαίου ελέγχου» 
στον τομέα της συνοχής. Η εξέταση ελεγκτικών αρχών που πραγματο -
ποίησε το Συνέδριο από το 2010 έως το 2012 ανέδειξε τις ελλείψεις σε 
σχέση με τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται (και αναφέρονται) τα 
ποσοστά σφάλματος σε αρκετές περιπτώσεις (βλέπε πλαίσιο 4 )24. Ως εκ 
τούτου, διατηρούνται αμφιβολίες σχετικά με την ακρίβεια και την αξιοπι -
στία των ποσοστών σφάλματος που αναφέρουν πολλές ελεγκτικές αρχές. 
Επίσης, σε έκθεση της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής 
που δημοσιεύθηκε το 2013 επισημάνθηκε ο κίνδυνος υποτίμησης των 
προβλημάτων από τις ελεγκτικές αρχές.23 171 ΕΠ των ΕΤΠΑ/ΤΣ (54 %) 
και 93 ΕΠ του ΕΚΤ (79 %).
24  Ετήσια έκθεση 2010, 
κεφάλαιο 4, παράρτημα 4.3 
(ΕΕ C 326 της 10.11.2011, 
σ. 1)· ετήσια έκθεση 2011, 
κεφάλαιο 5, παράρτημα 5.2 
(ΕΕ C 344 της 12.11.2012, 
σ. 1) και ετήσια έκθεση 2012, 
κεφάλαιο 5, παράρτημα 5.2 
(ΕΕ C 331 της 14.11.2013, σ. 1).22
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
31.  Το Συνέδριο επισημαίνει ότι η Επιτροπή μπορεί να διακόπτει ή να ανα -
στέλλει τις πληρωμές εάν οι ελεγκτικές αρχές υποτιμούν τα προβλήματα 
των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Ωστόσο, οι κανονισμοί για την περίο -
δο προγραμματισμού 2007-2013 δεν περιέχουν διάταξη βάσει της οποίας 
να παρέχεται στην Επιτροπή η δυνατότητα επιβολής στοχοθετημένων 
καθαρών δημοσιονομικών διορθώσεων στα ΕΠ σε σχέση με τα οποία οι 
ελεγκτικές αρχές επανειλημμένως υποτιμούν τα προβλήματα.
ΠΛΆΙΣΙΟ 4
ΕΞΕ ΤΆΣΗ ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΆΡΧΩΝ ΆΠΟ  ΤΟ ΣΥΝΕ ΔΡΙΟ  — Β ΆΣΙΚΕΣ ΔΙΆΠΙΣΤ ΩΣΕΙΣ
Από την εξέταση 19 ελεγκτικών αρχών που διενήργησε το Συνέδριο κατά την περίοδο 2010-2012 διαπιστώθηκαν 
τα εξής:
 —επτά ελεγκτικές αρχές είτε εφάρμοζαν μέθοδο δειγματοληψίας η οποία δεν ήταν σύμφωνη με τις κανονιστικές 
απαιτήσεις ή/και τις κατευθυντήριες οδηγίες της Επιτροπής είτε επέλεγαν με εσφαλμένο τρόπο το δείγμα 
πράξεων προς έλεγχο·
 —στις περιπτώσεις δώδεκα ελεγκτικών αρχών, το Συνέδριο εντόπισε παρατυπίες που αφορούσαν είτε ζητήματα 
που δεν είχαν ελεγχθεί (συχνά λόγω διαφορών ως προς την εμβέλεια και τον τρόπο προσέγγισης του ελέγχου) 
είτε διαπίστωση η σημασία της οποίας είχε υποτιμηθεί από την ελεγκτική αρχή τουλάχιστον για έναν από 
τους ελέγχους πράξεων που διενήργησαν εκ νέου οι ελεγκτές του Συνεδρίου· και
 —στις περιπτώσεις πέντε ελεγκτικών αρχών, το Συνέδριο εντόπισε περιπτώσεις στις οποίες η ελεγκτική αρχή 
είτε είχε παραλείψει αδικαιολόγητα από τον υπολογισμό του ποσοστού σφάλματος ορισμένα σφάλματα είτε 
είχε υπολογίσει με άλλο εσφαλμένο τρόπο το ποσοστό. Στις περιπτώσεις αυτές, οι διαφορές που διαπίστω -
σε το Συνέδριο ήταν σημαντικές (ήτοι συνεπάγονταν αύξηση του εκτιμώμενου ποσοστού σφάλματος κατά 
τουλάχιστον 0,5 %) ή/και θα είχαν αντίκτυπο στην ελεγκτική γνώμη.
Βάσει της εξέτασης 19 ελεγκτικών αρχών που διενήργησε κατά την περίοδο 2010-2012, το Συνέδριο κατέληξε 
στο συμπέρασμα ότι οκτώ εξ αυτών ήταν γενικώς «αποτελεσματικές». Εννέα ελεγκτικές αρχές χαρακτηρίστηκαν 
«μερικώς αποτελεσματικές» και δύο «μη αποτελεσματικές»25.
Πέντε από τις 19 ελεγκτικές αρχές που εξέτασε το Συνέδριο, είχαν υποτιμήσει σε μεγάλο βαθμό τα ποσοστά 
σφάλματος για τα επιχειρησιακά προγράμματα στην ετήσια έκθεση ελέγχου τους. Το γεγονός αυτό είχε ως 
αποτέλεσμα την επιβολή ανεπαρκών δημοσιονομικών διορθώσεων από τις αρχές διαχείρισης και πιστοποίησης.
25  Ετήσια έκθεση 2010, κεφάλαιο 4, παράρτημα 4.2· ετήσιες εκθέσεις 2011 και 2012, κεφάλαιο 5, παράρτημα 5.2.23
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
Η ΔΥΝ ΆΤΟΤΗΤ Ά ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ν Ά ΕΠΆΛΗΘΕΥΕΙ Τ Ά ΠΟΣΟΣΤΆ ΣΦΆΛΜΆ ΤΟΣ  
ΠΟΥ ΠΆΡΟΥΣΙΆΖΟΝΤ ΆΙ ΣΤΙΣ ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΙΝ ΆΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ
32.  Η Επιτροπή διενεργεί σε ετήσια βάση έλεγχο βάσει εγγράφων των ετή -
σιων εκθέσεων ελέγχου που παρουσιάζουν συνοπτικά τα αποτελέσματα 
των ελέγχων συστημάτων και των ελέγχων πράξεων των ελεγκτικών αρ -
χών σε σχέση με τις δαπάνες που πιστοποιήθηκαν στην Επιτροπή κατά 
το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, οι έλεγχοι του Συνεδρίου κατέδειξαν ότι 
η δυνατότητα της Επιτροπής να επαληθεύει τον υπολογισμό των ποσο -
στών σφάλματος στο πλαίσιο των εν λόγω ελέγχων βάσει εγγράφων και 
να προβαίνει σε προσαρμογές, όπου απαιτείται, τα ποσοστά σφάλματος, 
στο πλαίσιο των εν λόγω ελέγχων βάσει εγγράφων είναι περιορισμένη. 
Αυτό επισημάνθηκε ήδη από το Συνέδριο τα προηγούμενα έτη26 και οφεί -
λεται στο γεγονός ότι οι ελεγκτικές αρχές δεν υποχρεούνται να υποβάλ -
λουν στην Επιτροπή λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τους ελέγχους 
πράξεων που διενεργούν (όπως εκθέσεις ελέγχου)27.
33.  Οι περιληπτικές πληροφορίες που αναφέρονται στις ετήσιες εκθέσεις 
ελέγχου δεν καθιστούν δυνατό τον εκ νέου υπολογισμό των ποσοστών 
σφάλματος ή την επαλήθευση της συμμόρφωσης με τη μέθοδο δειγ -
ματοληψίας που προβλέπεται στη στρατηγική ελέγχου των ελεγκτικών 
αρχών. Η Επιτροπή διενεργεί κατά κανόνα περιορισμένους μόνον ελέγ -
χους ευλογοφάνειας των αναφερόμενων ποσοστών σφάλματος (βλέπε 
σημείο 65 πρώτη και δεύτερη περίπτωση). Συμπληρωματικές πληροφο -
ρίες, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη διενέργεια αποτελεσματικότερων 
ελέγχων, δεν ζητούνται συστηματικά, αλλά μόνο κατά περίπτωση, εφόσον 
από τον έλεγχο βάσει εγγράφων προκύψει η ανάγκη αποσαφήνισης συ -
γκεκριμένων ζητημάτων. Οι εξακριβώσεις του Συνεδρίου έδειξαν ότι, στις 
περιπτώσεις που η Επιτροπή είχε στη διάθεσή της πληροφορίες αυτού 
του είδους, η αξιολόγηση των ποσοστών σφάλματος που ανέφεραν οι 
ελεγκτικές αρχές ήταν κατά κανόνα αποτελεσματική.
34.  Από την ανάλυση των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων για το 2012 
της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης 
και της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και 
Ένταξης σε σχέση με 138 επιχειρησιακά προγράμματα των ΕΤΠΑ/ΤΣ και 
του ΕΚΤ που διενήργησε το Συνέδριο (με βάση τις πληροφορίες που είχε 
στη διάθεσή της η Επιτροπή και συμπληρωματικά στοιχεία που ζητήθη -
καν από τις ελεγκτικές αρχές) διαπιστώθηκε ότι28
 — για 51 από τα 138 επιχειρησιακά προγράμματα που εξετάστηκαν, 
η Επιτροπή δεν διέθετε επαρκείς πληροφορίες για να κάνει δεκτά 
(ή να υπολογίσει εκ νέου) τα ποσοστά σφάλματος που ανέφεραν οι 
ελεγκτικές αρχές. Επρόκειτο, μεταξύ άλλων, για περιπτώσεις στις 
οποίες οι ελεγχθείσες δαπάνες που δηλώθηκαν στην ετήσια έκθεση 
ελέγχου δεν αντιστοιχούσαν πλήρως στις ετήσιες δαπάνες του επι -
χειρησιακού προγράμματος ή στις οποίες το ποσοστό σφάλματος 
δεν είχε υπολογιστεί με ακρίβεια από την ελεγκτική αρχή· και
 — για πέντε από τα 138 επιχειρησιακά προγράμματα που εξετάστηκαν 
(συμπεριλαμβανομένου ενός ΕΠ που υπαγόταν στο άρθρο 73), το 
εναπομένον ποσοστό σφάλματος που υπολογίστηκε εκ νέου από 
το Συνέδριο υπερέβαινε το όριο σημαντικότητας του 2 % που έχει 
ορίσει η Επιτροπή. Η διαπίστωση αυτή θα έπρεπε να είχε ως αποτέ -
λεσμα τη διατύπωση πρόσθετων επιφυλάξεων από την Επιτροπή σε 
σχέση με τα αντίστοιχα επιχειρησιακά προγράμματα των ΕΤΠΑ/ΤΣ29.26  Ετήσια έκθεση 2011, 
σημείο 5.50 και ετήσια έκθεση 
2012, σημείο 5.52.
27  Παράρτημα VI 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1828/2006 
της Επιτροπής, 
της 8ης Δεκεμβρίου 2006, 
για τη θέσπιση κανόνων 
σχετικά με την εφαρμογή 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006 του 
Συμβουλίου περί καθορισμού 
γενικών διατάξεων για 
το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης, 
το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό 
Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής 
και του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1080/2006 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου για 
το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης 
(EE L 371 της 27.12.2006, σ. 1).
28  Ετήσια έκθεση 2012, 
σημεία 5.52 και 6.34.
29  Ετήσια έκθεση 2012, 
σημεία [5.52 και 5.57].24
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΔΙΆΚΥΒΕΥΕΤ ΆΙ Η  ΆΞΙΟΠΙΣΤΙΆ  ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Υ ΤΟΥ ΕΝ ΆΠΟΜΕΝΟΝΤΟΣ ΠΟΣΟΣΤΟ Υ 
ΣΦΆΛΜΆ ΤΟΣ ΆΠΟ  ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΤΆ ΠΟΣΟΣΤΆ ΣΦΆΛΜΆ ΤΟΣ Τ Ά ΟΠΟΙΆ  ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ  Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ   
ΚΆΤΆ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ  ΤΟΥ ΕΝ ΆΠΟΜΕΝΟΝΤΟΣ ΠΟΣΟΣΤΟ Υ ΣΦΆΛΜΆ ΤΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝ ΆΙ 
ΕΠΆΡΚ ΩΣ ΆΞΙΟΠΙΣΤ Ά
35.  Κατά τον υπολογισμό του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος για ένα 
επιχειρησιακό πρόγραμμα (ή για μια ομάδα επιχειρησιακών προγραμ -
μάτων), η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τα ετήσια εκτιμώμενα ποσοστά 
σφάλματος όλων των ετών κατά τα οποία πραγματοποιήθηκαν ενδιά -
μεσες ή τελικές πληρωμές (βλέπε πλαίσιο 2 ). Το 2010 αναφέρθηκαν για 
πρώτη φορά ποσοστά σφάλματος από την πλειονότητα των ελεγκτικών 
αρχών. Πολλές ελεγκτικές αρχές ανέφεραν ποσοστά σφάλματος 0 %, 
εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά σφάλματος ή δεν ανέφεραν καν ποσοστά 
σφάλματος (σε σχέση με τις δαπάνες του 2009). Η Επιτροπή εντόπισε 
επίσης σημαντικές ελλείψεις στον τρόπο με τον οποίο οι ελεγκτικές αρ -
χές είχαν διενεργήσει τους ελέγχους πράξεων (βλέπε επίσης σημείο 45). 
Ως εκ τούτου, η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής 
Ανάπτυξης επέλεξε να μην βασιστεί στα εν λόγω ποσοστά το 2010 και 
χρησιμοποίησε ποσοστά κατ’ αποκοπήν για τον υπολογισμό του κινδύ -
νου για τις πληρωμές του 2010. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι περίπου 
το ένα τρίτο των ποσοστών που είχαν θεωρηθεί αναξιόπιστα το 2010, 
χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια από τη Γενική Διεύθυνση κατά τον υπο -
λογισμό των πολυετών εναπομενόντων ποσοστών σφάλματος το 2012. 
Για τα υπόλοιπα ΕΠ, η Γενική Διεύθυνση επικύρωσε τα προσαρμοσμένα 
ποσοστά για το 2010 τα οποία είχαν αναφέρει οι ελεγκτικές αρχές το 
2011 και το 2012. Γενικώς, τα εν λόγω ποσοστά που επικυρώθηκαν από 
την Επιτροπή το 2012 δεν διέφεραν σημαντικά από εκείνα που είχαν 
αναφερθεί το 2010. Ωστόσο, το Συνέδριο επισημαίνει ότι η εκτίμηση των 
Γενικών Διευθύνσεων όσον αφορά τις πληρωμές σε κίνδυνο το 2010 θα 
υπερέβαινε το όριο σημαντικότητας του 2 % της Επιτροπής, εάν είχαν 
χρησιμοποιηθεί τα επικυρωμένα ποσοστά σφάλματος αντί των ενιαίων 
ποσοστών (2,8 % αντί του 0,8 % που αναφέρθηκε στην ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων για το 2010)30.
36.  Επιπλέον, οι ελεγκτικές αρχές αναφέρουν ποσοστά σφάλματος που είναι 
στατιστικώς αντιπροσωπευτικά του συνόλου του επιχειρησιακού προ -
γράμματος μόνο για το ήμισυ περίπου των επιχειρησιακών προγραμμά -
των των ΕΤΠΑ/ΤΣ (46 % το 2011 και 55 % το 2012)31. Εντούτοις, ακόμη 
και στην περίπτωση των επιχειρησιακών προγραμμάτων που δεν παρου -
σιάζουν αντιπροσωπευτικά ποσοστά σφάλματος, η Επιτροπή λαμβάνει 
υπόψη όλες  τις δημοσιονομικές διορθώσεις κατά τον υπολογισμό του 
αντίστοιχου εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος. Το Συνέδριο εκτιμά 
ότι δεν πρόκειται για ορθή πρακτική. Εάν το ποσοστό σφάλματος δεν 
είναι αντιπροσωπευτικό του συνολικού πληθυσμού, για τον υπολογισμό 
του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος πρέπει να λαμβάνονται υπόψη 
μόνον οι δημοσιονομικές διορθώσεις που εφαρμόστηκαν για το ελεγχθέν 
δείγμα (με το οποίο σχετίζεται το ποσοστό σφάλματος).30  Ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων της Γ Δ 
Περιφερειακής Πολιτικής 
και Αστικής Ανάπτυξης για 
το 2010, σ. 69.
31  Τα εν λόγω επιχειρησιακά 
προγράμματα αντιστοιχούσαν 
στο 54 % του συνολικού 
προϋπολογισμού το 2011 και 
στο 73 % το 2012.25
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
37.  Η αξιοπιστία του υπολογισμού του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος 
από την Επιτροπή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ακρίβεια των πλη -
ροφοριών των κρατών μελών σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις 
που εφαρμόστηκαν σε εθνικό επίπεδο, καθώς και από τον τρόπο με τον 
οποίο τα στοιχεία αυτά λαμβάνονται υπόψη από την Επιτροπή (βλέπε 
σημείο 29). Ωστόσο, ο υπολογισμός των στοιχείων σχετικά με τις δημο -
σιονομικές διορθώσεις είναι σύνθετη υπόθεση, διότι οι δημοσιονομικές 
διορθώσεις πραγματοποιούνται σε διάφορα στάδια της υλοποίησης του 
προγράμματος και ως αποτέλεσμα πολυάριθμων δραστηριοτήτων εσω -
τερικού ελέγχου και ελέγχου (από εθνικούς φορείς και φορείς της ΕΕ). Σε 
εθνικό επίπεδο, δημοσιονομικές διορθώσεις μπορεί να επιβάλλονται από 
αρχές διαχείρισης και πιστοποίησης μέσω αποσύρσεων και ανακτήσεων 
(βλέπε πλαίσιο 5 ).
ΠΛΆΙΣΙΟ 5
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΟΡΘ ΩΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΆ  ΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΡ ΆΤΩΝ ΜΕΛΩΝ
Οι δημοσιονομικές διορθώσεις αποσκοπούν στην προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ από την επιβάρυν -
σή του με εσφαλμένες ή παράτυπες δαπάνες. Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, τα αχρεωστήτως 
καταβληθέντα ποσά πρέπει να ανακτώνται32. Στις περιπτώσεις των δαπανών που υπόκεινται σε επιμερισμένη 
διαχείριση, τα κράτη μέλη φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για την πρόληψη ή τον εντοπισμό και τη διόρθω -
ση αχρεωστήτως καταβληθεισών πληρωμών33. Στον τομέα της συνοχής, οι αρχές πιστοποίησης υποχρεούνται 
επίσης, βάσει των κανονισμών, να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις για όλες τις δημοσιονομικές διορθώσεις που 
εφαρμόστηκαν (ήτοι αποσύρσεις και ανακτήσεις), καθώς και για ανακτήσεις που εκκρεμούν και για ποσά που 
είναι αδύνατο να ανακτηθούν34.
32 Άρθρο 78, παράγραφος 3, του δημοσιονομικού κανονισμού.
33 Αιτιολογική σκέψη 65 και άρθρα 61 και 70 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.
34 Άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1828/2006 και «Guidance note to Certifying Authorities on reporting on withdrawn amounts, 
recovered amounts, amounts to be recovered and amounts considered irrecoverable, applicable to programming period 2007-2013 and 
the remainder of the 2000-2006 programming period» (Καθοδηγητικό σημείωμα προς τις αρχές πιστοποίησης σχετικά με τη δήλωση για 
ποσά που αποσύρθηκαν ή ανακτήθηκαν, για ποσά που πρόκειται να ανακτηθούν και για ποσά που θεωρείται αδύνατο να ανακτηθούν, 
για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 και το υπόλοιπο της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006) (σημείωμα COCOF 
αριθ. 10/0002/02/EN της 17ης Μαρτίου 2010).26
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
38.  Το Συνέδριο θεωρεί ότι υπάρχει κίνδυνος υποτίμησης από την Επιτροπή 
του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος όταν έχει περιορισμένη βε -
βαιότητα σχετικά με την αξιοπιστία και την ακρίβεια των πληροφοριών 
ενός κράτους μέλους σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις. Αυτό 
οφείλεται κυρίως στα εξής:
 — Χρονοδιάγραμμα: η αρχή πιστοποίησης διαβιβάζει πληροφορίες 
σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις για ένα δεδομένο έτος 
πριν από το τέλος Μαρτίου του επόμενου έτους (ν+1). Η εν λόγω 
προθεσμία συμπίπτει με την ημερομηνία κατά την οποία οι Γενικές 
Διευθύνσεις πρέπει να υποβάλουν τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριο -
τήτων τους. Ως εκ τούτου, ζητείται από τις αρχές πιστοποίησης να 
διαβιβάσουν προσωρινές πληροφορίες σχετικά με τις δημοσιονο -
μικές διορθώσεις. Το Συνέδριο θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να χρησι -
μοποιούνται, αντιθέτως, τα στοιχεία της προηγούμενης (οριστικής) 
έκθεσης για τον υπολογισμό του εναπομένοντος ποσοστού σφάλ -
ματος. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να διασφαλιστεί επίσης 
καλύτερη αντιστοίχιση με την περίοδο για την οποία υπολογίζεται 
το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος και για την οποία υπάρχουν δι -
αθέσιμα αξιόπιστα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις δημοσιο -
νομικές διορθώσεις που πραγματοποιήθηκαν (τέλος του έτους ν-1).
 — Διπλός υπολογισμός: τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στοιχεία σχετι -
κά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις χωρίς να προσδιορίζουν την 
πηγή (δηλαδή εάν τα εν λόγω στοιχεία βασίζονται σε εξακριβώ -
σεις που διενεργούν οι ίδιες οι αρχές διαχείρισης και πιστοποίησης 
ή σε ελέγχους που πραγματοποιούν οι ελεγκτικές αρχές). Ωστόσο, 
οι Γενικές Διευθύνσεις δεν είναι σε θέση να απομονώσουν τις απο -
σύρσεις και τις ανακτήσεις οι οποίες προκύπτουν από τις ελεγκτικές 
εργασίες των εθνικών ελεγκτικών αρχών35. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή 
αδυνατεί να επαληθεύσει εάν οι ελεγκτικές αρχές μείωσαν το εκτι -
μώμενο ποσοστό σφάλματος συνυπολογίζοντας δημοσιονομικές 
διορθώσεις που πραγματοποιήθηκαν μετά την πιστοποίηση των 
δαπανών στην Επιτροπή. Το Συνέδριο εντόπισε αρκετές περιπτώσεις 
στις οποίες η Επιτροπή έλαβε υπόψη της για τον υπολογισμό του 
εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος δημοσιονομικές διορθώσεις 
(αποσύρσεις), οι οποίες σχετίζονταν με δαπάνες σε σχέση με τις 
οποίες το κράτος μέλος είχε πραγματοποιήσει αρνητικές προσαρ -
μογές πριν από την επιλογή του δείγματος ή στις οποίες το ύψος 
των παράτυπων δαπανών του δείγματος είχε μειωθεί εσφαλμένα 
μέσω δημοσιονομικών διορθώσεων.
 — Συνυπολογισμός ανακτήσεων που εκκρεμούν: ο υπολογισμός της 
Επιτροπής λαμβάνει υπόψη εκκρεμείς ανακτήσεις που έχουν ανα -
φέρει τα κράτη μέλη. Αυτές οι πληροφορίες σχετικά με δημοσιονο -
μικές διορθώσεις είναι εξ ορισμού αβέβαιες, δεδομένου ότι οι σχε -
τικές ανακτήσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί κατά το τέλος του έτους ν.35  Άρθρο 20 παράγραφος 2 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1828/2006, παράρτημα 
XI: στις ετήσιες δηλώσεις 
προσδιορίζονται τα είδη 
των δημοσιονομικών 
διορθώσεων (δηλαδή τα 
ποσά που αποσύρθηκαν 
ή ανακτήθηκαν, οι ανακτήσεις 
ποσών που εκκρεμούν και 
τα ποσά που είναι αδύνατο 
να ανακτηθούν), αλλά όχι 
η προέλευσή τους.27
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
 — Προσαρμογή των ποσοστών σφάλματος κατά τα έτη που ακολου -
θούν, χωρίς αντίστοιχη προσαρμογή των δημοσιονομικών διορ -
θώσεων: οι ελεγκτικές αρχές μπορούν να αναπροσαρμόσουν τις 
εκτιμήσεις των ποσοστών σφάλματος σε μεταγενέστερα έτη. Αυτό 
μπορεί να συμβεί εάν κάποιο σφάλμα παύει να ισχύει (ή αξιολογείται 
διαφορετικά) βάσει συμπληρωματικών πληροφοριών που λαμβάνει 
η ελεγκτική αρχή μετά την υποβολή της ετήσιας έκθεσης ελέγχου. 
Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη το εν λόγω αναπροσαρμοσμένο πο -
σοστό, με αποτέλεσμα τη μείωση του εναπομένοντος ποσοστού 
σφάλματος. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν επαληθεύει εάν αναπροσαρ -
μόζονται στη συνέχεια και οι δημοσιονομικές διορθώσεις σε σχέση 
με τις παρατυπίες, οι οποίες ενδέχεται να έχουν ήδη διαβιβαστεί 
από την αρχή πιστοποίησης.
ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΠΙΘ ΆΝΗΣ ΥΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΝ ΆΠΟΜΕΝΟΝΤΟΣ ΠΟΣΟΣΤΟ Υ ΣΦΆΛΜΆ ΤΟΣ 
ΣΕ ΆΡΚΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤ ΩΣΕΙΣ
39.  Για μεγάλο αριθμό επιχειρησιακών προγραμμάτων, από την ανάλυση 
που διενήργησε το Συνέδριο προκύπτουν ενδείξεις πιθανής υπερεκτί -
μησης των δημοσιονομικών διορθώσεων που λαμβάνονται υπόψη για 
τον υπολογισμό του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος (ή ενδείξεις 
υποτίμησης του εκτιμώμενου ποσοστού σφάλματος): το 2011, 33 επιχει -
ρησιακά προγράμματα των ΕΤΠΑ/ΤΣ και 22 επιχειρησιακά προγράμματα 
του ΕΚΤ (σε 11 κράτη μέλη) παρουσίασαν αρνητικό  εναπομένον ποσοστό 
σφάλματος. Με άλλα λόγια, οι πολυετείς δημοσιονομικές διορθώσεις που 
έλαβε υπόψη η Επιτροπή για τον υπολογισμό του εναπομένοντος ποσο -
στού σφάλματος ενός επιχειρησιακού προγράμματος ήταν υψηλότερες 
από τις δαπάνες που περιείχαν σφάλματα (όπως προκύπτει από το στα -
τιστικώς αντιπροσωπευτικό ποσοστό σφάλματος που ανέφερε η εθνική 
ελεγκτική αρχή). Το 2012, αυτό ίσχυε στις περιπτώσεις 53 επιχειρησιακών 
προγραμμάτων των ΕΤΠΑ/ΤΣ σε 16 κράτη μέλη36. Το φαινόμενο αυτό 
παρατηρείται σε ολόκληρο το φάσμα των επιχειρησιακών προγραμμά -
των των ΕΤΠΑ/ΤΣ και του ΕΚΤ, αλλά μπορεί να καταδειχθεί μόνο στην 
περίπτωση επιχειρησιακών προγραμμάτων που παρουσιάζουν αρνητικά 
«εναπομένοντα ποσοστά σφάλματος».
40.  Το Συνέδριο υπογραμμίζει ότι η αξιοπιστία του εναπομένοντος ποσοστού 
σφάλματος αποτελεί σημαντικό στοιχείο στη διαδικασία αξιοπιστίας της 
Επιτροπής. Σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων, η απόφαση της Επιτροπής 
να μην διατυπώσει επιφύλαξη για κάποιο επιχειρησιακό πρόγραμμα αι -
τιολογείται με το σκεπτικό ότι το εναπομένον ποσοστό σφάλματος είναι 
χαμηλότερο από το όριο σημαντικότητας του 2 % (βλέπε σημείο 10). Το 
2012, αυτό ίσχυε στις περιπτώσεις 67 επιχειρησιακών προγραμμάτων 
των ΕΤΠΑ/ΤΣ και 29 επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΚΤ για τα οποία 
δεν διατυπώθηκε καμία επιφύλαξη, παρότι το επικυρωμένο εκτιμώμενο 
ποσοστό σφάλματος υπερέβαινε το 2 % (βλέπε παράρτημα III )37.36  Το 2012, η Γενική 
Διεύθυνση Περιφερειακής 
Πολιτικής και Αστικής 
Ανάπτυξης σταμάτησε να 
δημοσιεύει τα αρνητικά 
αριθμητικά στοιχεία 
για τα εναπομένοντα 
ποσοστά σφάλματος και τα 
αντικατέστησε με την ένδειξη 
«0». Τα αριθμητικά στοιχεία 
που αναφέρονται στην 
παρούσα έκθεση αφορούν τα 
επιχειρησιακά προγράμματα 
για τα οποία προέκυψαν 
αρνητικά αριθμητικά στοιχεία 
από τον υπολογισμό του 
εναπομένοντος ποσοστού 
σφάλματος βάσει των 
πληροφοριών που έλαβε 
υπόψη η Γενική Διεύθυνση.
37  Σε αυτά περιλαμβάνονται 
τέσσερα ΕΠ του ΕΚΤ με 
εκτιμώμενα ποσοστά 
σφάλματος άνω του 5 %, 
για τα οποία η Επιτροπή 
αποφάσισε να μην 
διατυπώσει επιφυλάξεις 
αλλά δεν γνωστοποίησε τους 
λόγους της απόφασης αυτής 
(βλέπε ετήσια έκθεση 2012, 
σημείο 6.38).28
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
Η ΔΥΝ ΆΤΟΤΗΤ Ά ΕΦ ΆΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΔΙΆ ΤΆΞΕΩΝ ΠΕΡΙ  «ΕΝΙΆΙΟΥ 
ΕΛΕΓΧΟΥ» ΆΞΙΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΣΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟ Β ΆΘΜΟ , ΣΗΜΕΙΩΘΗΚ ΆΝ 
ΚΆΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΠΆΓΩΓΗ  ΣΤΟ Κ ΆΘΕΣΤ ΩΣ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ 73 Κ ΆΙ  
ΔΕΝ ΣΥΝΕ ΤΡΕΧ ΆΝ ΠΆΝΤ Ά ΟΙ ΕΛΆΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ
Η ΔΥΝ ΆΤΟΤΗΤ Ά ΥΠΆΓΩΓΗΣ ΣΤΟ Κ ΆΘΕΣΤ ΩΣ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ 73 ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ  
ΣΕ ΠΟΛ Υ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟ Β ΆΘΜΟ  ΕΩΣ Τ Ά ΤΕΛΗ ΤΟΥ 2012
41.  Τον Δεκέμβριο του 2012 η Επιτροπή είχε υπαγάγει στο καθεστώς του 
άρθρου 73 61 από τα 434 επιχειρησιακά προγράμματα σε δώδεκα από 
τα 27 κράτη μέλη (βλέπε  πίνακα ): 51 επιχειρησιακά προγράμματα του 
ΕΤΠΑ σε δέκα κράτη μέλη και δέκα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΚΤ 
σε πέντε κράτη μέλη.
42.  Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 14 % περίπου των 434 επιχειρησιακών 
προγραμμάτων για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013: το μερίδιο 
των επιχειρησιακών προγραμμάτων του άρθρου 73 είναι υψηλότερο για 
τα ΕΤΠΑ/ΤΣ (16 %) από ό,τι για το ΕΚΤ (9 %). Έως τα τέλη του 2012, δεν 
είχε υπαχθεί στο καθεστώς του άρθρου 73 κανένα διασυνοριακό ΕΠ της 
Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΕΣ).
43.  Τα εν λόγω 61 ΕΠ του άρθρου 73 αντιστοιχούν σε συνολικό εκτιμώμενο 
προϋπολογισμό (στήριξη της ΕΕ, εθνική δημόσια χρηματοδότηση και ιδι -
ωτική χρηματοδότηση) ύψους 75 839 εκατομμυρίων ευρώ για την περίο -
δο προγραμματισμού 2007-2013. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 
16 % του συνολικού προϋπολογισμού ύψους 490 654 εκατομμυρίων ευρώ 
(βλέπε  πίνακα  και παράρτημα Ι ). Το μερίδιο αυτό είναι κατά πολύ μι -
κρότερο του αντίστοιχου για τα επιχειρησιακά προγράμματα (69 % του 
συνολικού προϋπολογισμού) σε σχέση με τα οποία η Επιτροπή δεν δια -
τύπωσε επιφύλαξη το 2012 (βλέπε σημείο 26).
ΠΙΝ ΆΚΆΣ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΟ Υ 2007-2013: ΆΡΙΘΜΟ Σ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΆΚ ΩΝ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆΤΩΝ  
ΤΟΥ «ΆΡΘΡΟΥ  73» ΓΙΆ  ΤΆ ΕΤΠΆ /ΤΣ Κ ΆΙ ΤΟ ΕΚΤ (ΤΗΝ  31Η  ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ  2012)
ΕΤΠΑ/ΤΣ ΕΚΤ Σύνολο
Αριθμός επιχειρησιακών προγραμμάτων 317 117 434
- εκ των οποίων του «άρθρου 73» 51 10 61
- σε % 16 % 9 % 14 %
Συνολικός προϋπολογισμός (σε εκατ. ευρώ) 374 444 116 210 490 654
- εκ των οποίων του «άρθρου 73» 69 545 6 294 75 839
- σε % 19 % 5 % 16 %29
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΟΙ ΠΡΩ ΤΕΣ ΆΠΟΦΆΣΕΙΣ ΥΠΆΓΩΓΗΣ ΣΤΟ Κ ΆΘΕΣΤ ΩΣ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ  73 ΕΛΗΦΘΗΣΆΝ  
ΤΟΝ ΜΆΡΤΙΟ ΤΟΥ 2012
44.  Η υπαγωγή ενός επιχειρησιακού προγράμματος στο καθεστώς του άρ -
θρου 73 έχει αντίκτυπο στην εποπτεία από την Επιτροπή από το έτος που 
έπεται της κοινοποίησης έως τη λήξη της περιόδου προγραμματισμού. 
Επομένως, όσο νωρίτερα κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμμα -
τισμού χορηγηθεί το καθεστώς του ενιαίου ελέγχου σε επιχειρησιακά 
προγράμματα, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο αντίκτυπος.
45.  Στον χάρτη πορείας για το άρθρο 73 του 2010 η Επιτροπή προέβλεψε 
αρχικά ότι οι πρώτες αποφάσεις σχετικά με την υπαγωγή στο άρθρο 73 
θα μπορούσαν να ληφθούν εντός του 201138. Ωστόσο, αυτή η πρόβλεψη 
αποδείχθηκε υπερβολικά φιλόδοξη:
 — Για ορισμένα επιχειρησιακά προγράμματα τα κράτη μέλη δυσκο -
λεύτηκαν ιδιαίτερα κατά την περίοδο 2009-2010 να παρουσιάσουν 
αξιόπιστες αξιολογήσεις συμμόρφωσης στην Επιτροπή, γεγονός 
που καθυστέρησε την αποδοχή των εν λόγω εγγράφων από την 
Επιτροπή39. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή έδωσαν προτεραιότητα 
στη διαδικασία αυτή κατά τα πρώτα έτη της περιόδου προγραμμα -
τισμού 2007-2013.
 — Επιπροσθέτως, μεγάλος αριθμός ελεγκτικών αρχών δεν διενήργη -
σε έλεγχους πράξεων έως το 2009/2010 και τα αποτελέσματα αυ -
τών των ελέγχων παρουσιάστηκαν στις ετήσιες εκθέσεις ελέγχου 
του 2010. Εντούτοις, η Επιτροπή δεν έκρινε επαρκώς αξιόπιστα 
αυτά τα πρώτα ποσοστά σφάλματος που παρουσιάστηκαν ώστε 
να επιτρέπουν την αξιολόγηση της δυνατότητας υπαγωγής ΕΠ στο 
άρθρο 73 (βλέπε σημείο 35).
46.  Τα πρώτα ΕΠ υπήχθησαν στο καθεστώς του άρθρου 73 τον Μάρτιο 
του 2012, μετά την υποβολή από τις ελεγκτικές αρχές των ετήσιων εκ -
θέσεων ελέγχου για το 2011. Ως εκ τούτου, το πρότυπο του «ενιαίου 
ελέγχου» εφαρμόστηκε για πρώτη φορά μόλις κατά το έκτο έτος της 
περιόδου προγραμματισμού 2007-2013. Αυτό είναι ενδεικτικό των δυ -
σκολιών που συνεπάγεται η αποτελεσματική εφαρμογή του άρθρου 73 
όπως προσδιορίζεται στους κανονισμούς.38  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
Γενική Διεύθυνση 
Απασχόλησης, Κοινωνικών 
Υποθέσεων και Ένταξης, 
«Roadmap for the 
implementation and for the 
monitoring of the correct 
implementation of the single 
audit principle»  (Χάρτης 
πορείας για την υλοποίηση 
και την παρακολούθηση 
της ορθής εφαρμογής της 
αρχής του ενιαίου ελέγχου) 
(τελική έκδοση κατόπιν 
συμφωνίας με τη Γενική 
Διεύθυνση Περιφερειακής 
Πολιτικής και Αστικής 
Ανάπτυξης),13.10.2010.
39  Ετήσια έκθεση 2009, 
κεφάλαιο 4, σημεία 4.14 
και 4.27 (ΕΕ C 303 της 
9.11.2010, σ. 1). Ετήσια 
έκθεση 2010, κεφάλαιο 4, 
σημείο 4.42.30
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΤΟ ΣΥΝΕ ΔΡΙΟ ΕΞΕ ΤΆΣΕ ΤΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ  73
47.  Βάσει των διατάξεων του άρθρου 73 των κανονισμών και λαμβάνοντας 
υπόψη τις βασικές προϋποθέσεις που ορίστηκαν στους εσωτερικούς κα -
νόνες της Επιτροπής το 2010 και το 2012 (βλέπε σημεία 15 και 17), το 
Συνέδριο φρονεί ότι πρέπει να πληρούνται οι εξής ελάχιστες απαιτήσεις 
ώστε ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα να μπορεί να υπαχθεί στο άρθρο 73:
 — η στρατηγική ελέγχου και η αξιολόγηση συμμόρφωσης πρέπει να 
έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή·
 — οι εσωτερικές δικλίδες ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος 
πρέπει να λειτουργούν αποτελεσματικά και, ειδικότερα, το πολυε -
τές εναπομένον ποσοστό σφάλματος πρέπει να είναι κατώτερο του 
ορίου σημαντικότητας του 2 % που έχει ορίσει η Επιτροπή·
 — πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα αποτελέσματα των ελέγχων του 
Συνεδρίου, ιδίως στις περιπτώσεις που έχουν εντοπιστεί σημαντι -
κές αδυναμίες στις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου του επιχειρησιακού 
προγράμματος · και
 — η ελεγκτική αρχή πρέπει να έχει αξιολογηθεί ως «αποτελεσματική».
48.  Συνολικά, από τις επαληθεύσεις του Συνεδρίου προέκυψε ότι 46 από 
τα 61 επιχειρησιακά προγράμματα του άρθρου 73 πληρούσαν στο σύ -
νολό τους τις προϋποθέσεις αυτές (βλέπε  πλαίσιο 6). Αθροιστικά, τα εν 
λόγω επιχειρησιακά προγράμματα αντιστοιχούν περίπου στα τρία τέταρ -
τα του συνολικού προϋπολογισμού όλων των επιχειρησιακών προγραμ -
μάτων του άρθρου 73.31
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΠΛΆΙΣΙΟ 6
ΕΠΙΣΚ ΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆΤΩΝ ΤΩΝ ΔΟΚΙΜΆΣΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Ο ΣΟΝ Ά ΦΟΡΆ  
ΤΙΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ  73 (2012)
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή είχε αποδεχθεί τη στρατηγική ελέγχου και τα έγγραφα της αξιολόγησης 
της συμμόρφωσης (έκθεση και γνώμη) των ελεγκτικών αρχών για το σύνολο των 61 ΕΠ του άρθρου 73, γενικά 
το 2008 και το 2009.
Εντούτοις, όσον αφορά ορισμένα επιχειρησιακά προγράμματα, από τις δοκιμασίες που διενεργήθηκαν προέκυψε 
ότι δεν συνέτρεχαν πλήρως άλλες προϋποθέσεις για την υπαγωγή στο καθεστώς του άρθρου 73:
α) Ανεπαρκείς πληροφορίες όσον αφορά την ορθή λειτουργία των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου: συγκεκριμένα, 
το Συνέδριο διαπίστωσε ότι:
 —όσον αφορά δέκα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ το 2011 και 15 επιχειρησιακά προ -
γράμματα το 2012, η Επιτροπή επικύρωσε εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος που ήταν ανώτερο του ορίου 
σημαντικότητας του 2 %. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το καθεστώς του «άρθρου 73» θα έπρεπε να είχε 
χορηγηθεί μόνο εάν παράλληλα το «εναπομένον ποσοστό σφάλματος» για καθένα από αυτά τα επιχειρη -
σιακά προγράμματα ήταν κατώτερο του 2 %40. Στην περίπτωση έξι ΕΠ του ΕΤΠΑ αυτό ίσχυε μόνον επειδή 
η Επιτροπή τα ομαδοποίησε κατά τον υπολογισμό του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος. Ωστόσο, 
στο άρθρο 73 μπορεί να υπαχθεί ένα συγκεκριμένο επιχειρησιακό πρόγραμμα και όχι μια ομάδα επιχει -
ρησιακών προγραμμάτων. Επομένως, το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να χρησιμοποιεί για 
τον σκοπό αυτό συνδυασμένο εναπομένον ποσοστό σφάλματος·
 —στην περίπτωση ενός άλλου επιχειρησιακού προγράμματος στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, η Επιτροπή διατύπω -
σε μερική επιφύλαξη τον Μάρτιο του 2012. Τον Νοέμβριο του 2012, η Επιτροπή έκρινε ότι είχαν ληφθεί 
διορθωτικά μέτρα σε σχέση με την εν λόγω επιφύλαξη. Παράλληλα, το ΕΠ υπήχθη στο καθεστώς του 
άρθρου 73 πριν από τη διενέργεια των εξακριβώσεων στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης ελέγχου για το 
2012 για το εν λόγω επιχειρησιακό πρόγραμμα, η οποία υποβλήθηκε λίγο αργότερα.
β) Το ποσοστό σφάλματος που δηλώθηκε από την ελεγκτική αρχή δεν ήταν στατιστικά αντιπροσωπευτικό και, 
ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν διέθετε επαρκώς αξιόπιστη βάση ώστε να αποφανθεί σχετικά με την υπαγωγή 
στο καθεστώς του άρθρου 73:
 —σύμφωνα με τον κανονισμό, το μέγεθος του δείγματος πρέπει να είναι επαρκές ώστε να δίνει στην ελεγκτι -
κή αρχή τη δυνατότητα να εξάγει αξιόπιστα συμπεράσματα σχετικά με την αποτελεσματική λειτουργία του 
συστήματος. Στις περιπτώσεις ενός ΕΠ του ΕΤΠΑ και δύο ΕΠ του ΕΚΤ, οι ελεγκτικές αρχές επέλεξαν δείγμα 
σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Επιτροπής. Ωστόσο, τα δείγματα ήταν υπερβολικά μικρά 
ώστε να καταστεί δυνατή η αναγωγή του ποσοστού σφάλματος στον πληθυσμό συνολικά. Ως αποτέλεσμα, 
τα ποσοστά σφάλματος που ανέφερε η ελεγκτική αρχή δεν μπορούν να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικά 
του επιχειρησιακού προγράμματος (ή της ομάδας επιχειρησιακών προγραμμάτων) που εξετάστηκε και, 
επομένως, δεν καθιστούν δυνατή την εξαγωγή συμπεράσματος σχετικά με την αποτελεσματική λειτουργία 
του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του ΕΠ·
 —στην περίπτωση δύο επιχειρησιακών προγραμμάτων στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, ο πληθυσμός δειγματοληψίας 
για τους ελέγχους πράξεων του 2012 που χρησιμοποιήθηκε για τη δειγματοληψία τον Μάρτιο του 2012 
δεν περιλάμβανε έργα τα οποία να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο ένα τέταρτο των δαπανών που πιστο -
ποιήθηκαν στην Επιτροπή. Όταν χορήγησε το καθεστώς του άρθρου 73, τον Ιούνιο του 2012, η Επιτροπή 
δεν γνώριζε ότι η ελεγκτική αρχή είχε επιλέξει μέθοδο δειγματοληψίας η οποία δεν ήταν σύμφωνη με 
τον κανονισμό·
40  Κατ’ αρχήν αμφότερα τα ποσοστά θα πρέπει να είναι κατώτερα του ορίου σημαντικότητας του 2 % που έχει ορίσει η Επιτροπή 
(βλέπε  πλαίσιο 2 ). Η εν λόγω απαίτηση, ωστόσο, είναι σημαντικότερη όσον αφορά το εναπομένον ποσοστό σφάλματος, το οποίο 
λαμβάνει υπόψη τα εκτιμώμενα ποσοστά σφάλματος και τις πολυετείς δημοσιονομικές διορθώσεις από την έναρξη της περιόδου 
προγραμματισμού (βλέπε τα σημεία 35 έως 40). Εάν το εν λόγω ποσοστό είναι ανώτερου του ορίου σημαντικότητας του 2 %, αυτό συνιστά 
ένδειξη ότι οι εσωτερικές δικλίδες ελέγχου δεν είναι επαρκώς αποτελεσματικές ως προς τον εντοπισμό και τη διόρθωση παρατυπιών.32
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
 —στην περίπτωση ενός επιχειρησιακού προγράμματος στο πλαίσιο του ΕΚΤ, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες 
οδηγίες της Επιτροπής σχετικά με τα ΕΠ πολύ μικρού μεγέθους, η ελεγκτική αρχή είχε επιλέξει δείγμα που 
περιλάμβανε μόλις δύο πράξεις το 201141. Ούτε σε αυτή την περίπτωση το ποσοστό σφάλματος μπορεί 
να θεωρηθεί αντιπροσωπευτικό.
γ) Το Συνέδριο, κατά τους ελέγχους πράξεων που διενήργησε, εντόπισε αδυναμίες στις εσωτερικές δικλίδες 
ελέγχου ορισμένων επιχειρησιακών προγραμμάτων42. Αυτό ίσχυε στην περίπτωση δύο επιχειρησιακών προ -
γραμμάτων του άρθρου 73.
δ) Το Συνέδριο αξιολόγησε ως μερικώς αποτελεσματικές δύο από τις πέντε ελεγκτικές αρχές που ήταν αρμόδιες 
για τα ΕΠ του άρθρου 7343.
41  Στην περίπτωση αυτού του ΕΠ, η συγχρηματοδότηση της ΕΕ υπερέβαινε το 40 % των συνολικών δημόσιων δαπανών. Συνεπώς, 
η Επιτροπή δεν μπορούσε να εφαρμόσει το άρθρο 74 του κανονισμού αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου σχετικά με τις ρυθμίσεις 
αναλογικού ελέγχου, σύμφωνα με το οποίο θα μπορούσε να είχε βασιστεί στις εργασίες της ελεγκτικής αρχής για το εν λόγω ΕΠ 
(βλέπε  παράρτημα IV ).
42  Το δείγμα επιχειρησιακών προγραμμάτων που έχουν υποβληθεί στον έλεγχο του Συνεδρίου στο πλαίσιο της ετήσιας Δήλωσης 
αξιοπιστίας του από το 2009 και εξής περιελάμβανε 16 από τα 51 επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΤΠΑ που υπάγονται στο άρθρο 73 και 
δύο από τα δέκα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΚΤ που υπάγονται στο άρθρο 73.
43  Συνολικά, έως τα τέλη του 2012, 21 ελεγκτικές αρχές ήταν αρμόδιες για τον έλεγχο των επιχειρησιακών προγραμμάτων που υπάγονταν 
στο άρθρο 73, εκ των οποίων οι πέντε είχαν υποβληθεί σε εξέταση και από το Συνέδριο μεταξύ 2010 και 2012: Βέλγιο (Βαλονία) - Cellule 
Audit de l’Inspection des finances pour les fonds européens (CAIF)· Ισπανία — Intervención General de la Administración del Estado 
(IGAE)· Μάλτα - Internal Audit and Investigations Department (IAID)· Πολωνία — Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej· Πορτογαλία - 
Inspeção -Geral de Finanças (IGF).ΠΛΆΙΣΙΟ 633
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΠΡΕΠΕΙ Ν Ά ΕΝΙΣΧΥΘΟ ΥΝ ΟΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΠΆΡ ΆΚΟΛΟ ΥΘΗΣΗΣ ΓΙΆ   
ΤΆ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΆΚΆ ΠΡΟΓΡΆΜΜΆ ΤΆ ΠΟΥ ΥΠΆΓΟΝΤ ΆΙ ΣΤΟ ΆΡΘΡΟ  73 Κ ΆΙ  
ΝΆ ΆΙΡΕΤ ΆΙ ΤΟ Κ ΆΘΕΣΤ ΩΣ ΤΟΥ «ΕΝΙΆΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ», ΕΆΝ ΔΕΝ ΠΛΗΡΟ ΥΝΤ ΆΙ 
ΠΛΕΟΝ ΟΙ ΕΛΆΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ
Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΣΟΝ Ά ΦΟΡΆ ΤΗΝ ΠΆΡ ΆΚΟΛΟ ΥΘΗΣΗ ΆΝΆΠΤ ΥΧΘΗΚΕ 
ΆΡΧΙΚΆ ΤΟ 2010
49.  Στην περίπτωση των επιχειρησιακών προγραμμάτων που υπάγονται στο 
άρθρο 73, η Επιτροπή βασίζεται καταρχήν στην ελεγκτική γνώμη που 
εκδίδει η ελεγκτική αρχή. Αυτό σημαίνει, ωστόσο, ότι η Επιτροπή πρέπει 
να είναι βέβαιη ότι η ποιότητα των ελεγκτικών εργασιών της εκάστοτε 
ελεγκτικής αρχής εξακολουθεί να είναι η ενδεδειγμένη και ότι τα στοι -
χεία σχετικά με το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος του επιχειρησιακού 
προγράμματος και τις δημοσιονομικές διορθώσεις είναι αξιόπιστα.
50.  Το 2010 η Επιτροπή παρουσίασε τη στρατηγική της για την παρακολούθη -
ση των ελεγκτικών αρχών στον χάρτη πορείας για το άρθρο 7344. Στο εν 
λόγω έγγραφο εργασίας η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και 
η Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης 
συμφώνησαν:
 — να διενεργήσουν έλεγχο βάσει εγγράφων των ετήσιων εκθέσεων 
ελέγχου, της ετήσιας γνώμης και των ελέγχων συστημάτων που έλα -
βαν για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα του άρθρου 73 (όπως και 
για κάθε άλλο επιχειρησιακό πρόγραμμα)· και
 — να διατηρήσουν στενές διμερείς επαφές με κάθε ελεγκτική αρχή 
μέσω συνεδριάσεων και κοινών ελεγκτικών δραστηριοτήτων (ή 
με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Επιτροπής ως παρατηρητών 
σε ελέγχους που διενεργούνται υπό την ευθύνη της εθνικής αρχής 
ελέγχου).
51.  Τα ΔΠΕ για τη χρησιμοποίηση των εργασιών άλλων ελεγκτών ορίζουν ότι 
η Επιτροπή πρέπει να διενεργεί επισκόπηση των εγγράφων εργασίας της 
ελεγκτικής αρχής όταν βασίζεται στις εργασίες της. Επιπροσθέτως, βάσει 
των ΔΕΠ απαιτείται η εκ νέου διενέργεια ορισμένων ελέγχων45.44  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
Γενική Διεύθυνση 
Απασχόλησης, Κοινωνικών 
Υποθέσεων και Ένταξης, 
«Roadmap for the 
implementation and for the 
monitoring of the correct 
implementation of the single 
audit principle» (Χάρτης 
πορείας για την υλοποίηση 
και την παρακολούθηση 
της ορθής εφαρμογής της 
αρχής του ενιαίου ελέγχου) 
(τελική έκδοση κατόπιν 
συμφωνίας με τη Γενική 
Διεύθυνση Περιφερειακής 
Πολιτικής και Αστικής 
Ανάπτυξης),13.10.2010.
45  ΔΠΕ 600 «Ειδικά 
ζητήματα — Έλεγχοι 
οικονομικών καταστάσεων 
ομίλου (περιλαμβανομένης 
της εργασίας ελεγκτών 
συστατικού)», ΔΠΕ 315 
«Εντοπισμός και εκτίμηση 
των κινδύνων ουσιώδους 
σφάλματος μέσω κατανόησης 
της οντότητας και του 
περιβάλλοντός της» και 
ΔΠΕ 610 (αναθεωρημένο) 
«Χρησιμοποίηση 
της εργασίας των 
εσωτερικών ελεγκτών» 
(http://www.ifac.org )34
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
46  Όσον αφορά τα ΕΠ του 
άρθρου 73, η Επιτροπή δεν 
είχε πλέον την πρόθεση να 
εξετάζει η ίδια τις εθνικές 
αρχές διαχείρισης και 
πιστοποίησης. Αντ’ αυτού, 
βασίστηκε στους ελέγχους 
συστημάτων που 
διενήργησαν οι ελεγκτικές 
αρχές. Παρομοίως, 
η Επιτροπή δεν εξέταζε πλέον 
η ίδια τις ελεγκτικές αρχές 
ούτε διενεργούσε επιτόπιους 
ελέγχους πράξεων.
47  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
«Roadmap for the 
implementation and for the 
monitoring of the correct 
implementation of the single 
audit principle» (Χάρτης 
πορείας για την υλοποίηση 
και την παρακολούθηση 
της ορθής εφαρμογής της 
αρχής του ενιαίου ελέγχου) 
επικαιροποίηση της έκδοσης 
της 13.10.2010, 26.9.2013.
48  Σύμφωνα με τον χάρτη 
πορείας για το άρθρο 73, 
η Επιτροπή μπορεί να 
επιβάλλει σχέδια δράσης 
στην ελεγκτική αρχή, 
να διενεργεί ελέγχους 
συστημάτων ώστε να 
επαληθεύει τον βαθμό 
της μη συμμόρφωσης 
των συστημάτων και των 
ελέγχων πράξεων για τη 
μέτρηση του αντικτύπου των 
ελλείψεων, να διακόπτει ή να 
αναστέλλει τις πληρωμές στο 
πλαίσιο του επιχειρησιακού 
προγράμματος ή να 
εφαρμόζει δημοσιονομικές 
διορθώσεις.52.  Ωστόσο, ο χάρτης πορείας για το άρθρο 73 δεν καλύπτει αυτές τις πτυ -
χές. Επισκόπηση των εγγράφων εργασίας και εκ νέου διενέργεια ελέγχων 
πρέπει να γίνεται μόνο στις περιπτώσεις που ανακύπτουν αμφιβολίες 
ως προς την ακρίβεια των πληροφοριών που υποβάλλουν οι εθνικές 
ελεγκτικές αρχές46. Δεδομένου ότι οι ετήσιες εκθέσεις ελέγχου πρέπει 
να υποβάλλονται έως το τέλος του έτους και στόχος της Επιτροπής είναι 
να ολοκληρώνει την αξιολόγηση της αξιοπιστίας τους εντός δύο μηνών, 
το Συνέδριο φρονεί ότι ο διαθέσιμος χρόνος δεν επαρκεί προκειμένου 
η Επιτροπή να πραγματοποιεί αυτές τις εργασίες κατά τον ενδεδειγμένο 
τρόπο (βλέπε σημεία 32 έως 34). Το Συνέδριο εκτιμά επίσης ότι τούτο 
περιορίζει τον βαθμό στον οποίο η Επιτροπή μπορεί να αποκομίζει βε -
βαιότητα από τις πληροφορίες που υποβάλλουν οι ελεγκτικές αρχές.
53.  Το Συνέδριο σημειώνει ότι, τον Σεπτέμβριο του 2013, η Επιτροπή ενέκρινε 
επικαιροποιημένο χάρτη πορείας με τροποποιημένες διατάξεις για την 
παρακολούθηση των ΕΠ του άρθρου 7347.
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΔΡΟΜΟΛ ΟΓΗΣΕ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΕΣ ΔΡΆΣΕΙΣ ΓΙΆ  ΤΡΕΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ 
ΆΡΜΟ ΔΙΕΣ ΓΙΆ  ΤΕΣΣΕΡ Ά ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΆΚΆ ΠΡΟΓΡΆΜΜΆ ΤΆ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ  73
54.  Η Επιτροπή δύναται ανά πάσα στιγμή να αποφασίσει την αναστολή ή την 
άρση του καθεστώτος του «ενιαίου ελέγχου» που έχει χορηγηθεί σε επι -
χειρησιακό πρόγραμμα (βλέπε σημείο 19). Όπως προβλέπεται στον χάρτη 
πορείας για το άρθρο 73, αυτό μπορεί συγκεκριμένα να συμβεί σε πε -
ρίπτωση εντοπισμού σημαντικών ελλείψεων στις εργασίες της εθνικής 
ελεγκτικής αρχής και/εάν το εναπομένον ποσοστό σφάλματος του επι -
χειρησιακού προγράμματος υπερβαίνει το όριο σημαντικότητας του 2 % 
που έχει ορίσει η Επιτροπή.
55.  Το 2013, κατά την εξέταση των ετήσιων εκθέσεων ελέγχου του 2012, 
η Επιτροπή για πρώτη φορά επαλήθευσε εάν εξακολουθούσαν να πλη -
ρούνται οι προϋποθέσεις της υπαγωγής στο καθεστώς του άρθρου 73 
για τα επιχειρησιακά προγράμματα (και τις ελεγκτικές αρχές) στα οποία 
είχε χορηγηθεί το καθεστώς του «ενιαίου ελέγχου» εντός του 2012. Το 
Συνέδριο σημειώνει ότι η Επιτροπή δρομολόγησε διορθωτικές δράσεις 
για τρεις ελεγκτικές αρχές, αρμόδιες για τέσσερα ΕΠ στο πλαίσιο του 
ΕΤΠΑ σε σχέση με τα οποία το Συνέδριο έκρινε ότι δεν πληρούνταν πλέον 
στο τέλος του 2012 οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση του καθεστώτος 
του «ενιαίου ελέγχου» (βλέπε σημείο 48 και πλαίσιο 6 )48.35
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΤΟ ΆΡΘΡΟ  73 ΕΧΕΙ ΙΔΙΆΙΤΕΡΗ ΣΗΜΆΣΙΆ  ΕΝΟΨΕΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΕΝΟΥ 
ΚΛΕΙΣΙΜΆ ΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆΤΩΝ ΤΟ 2017
56.  Η έννοια του «ενιαίου ελέγχου» θα έχει επίσης μεγάλη σημασία ενόψει 
του κλεισίματος της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013. Οι ελε -
γκτικές αρχές θα κληθούν να υποβάλουν ετήσια έκθεση ελέγχου έως 
τα τέλη του 2015 και να καταρτίσουν δήλωση κλεισίματος το αργότερο 
την 31η Μαρτίου 2017, συνοδευόμενη από τελική έκθεση ελέγχου (βλέ -
πε παράρτημα ΙΙ). Εάν ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα έχει υπαχθεί στο 
καθεστώς του άρθρου 73, η Επιτροπή θα μπορεί να αποκομίζει από τις 
εργασίες της ελεγκτικής αρχής βεβαιότητα σχετικά με τη νομιμότητα και 
την κανονικότητα της τελικής πληρωμής, αντί να προβαίνει σε αναλυτικές 
εξακριβώσεις η ίδια. Ως εκ τούτου, το Συνέδριο φρονεί ότι, για το αποτε -
λεσματικό κλείσιμο του προγράμματος (το οποίο εξαρτάται από την ποι -
ότητα των πληροφοριών που παρέχουν οι ελεγκτικές αρχές), η Επιτροπή 
απαιτείται να έχει αναπτύξει μέχρι τότε ένα επαρκώς αξιόπιστο σύστημα 
παρακολούθησης των εργασιών των ελεγκτικών αρχών.
ΔΙΆΣΦΆΛΙΣΕ Η  ΕΠΙΤΡΟΠΗ , ΜΕΣΩ ΤΗΣ Κ ΆΘΟΔΗΓΗΣΗΣ 
ΚΆΙ ΤΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΥ ΠΆΡΕΙΧΕ ΣΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ 
ΆΡΧΕΣ, ΜΙΆ  ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ  ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΆ   
ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΆΚ ΩΝ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆΤΩΝ;
57.  Το πρότυπο του «ενιαίου ελέγχου» μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά 
μόνον εάν οι ελεγκτικές αρχές εφαρμόζουν μια συνεκτική προσέγγιση 
ελέγχου, ώστε τα αποτελέσματα του ελέγχου να είναι συγκρίσιμα μεταξύ 
κρατών μελών, ταμείων και επιχειρησιακών προγραμμάτων, καθώς και σε 
βάθος χρόνου. Το Συνέδριο εξέταση κατά πόσο η Επιτροπή
 — είχε παράσχει τη δέουσα μεθοδολογική καθοδήγηση στις ελε -
γκτικές αρχές όσον αφορά τις εργασίες τους, σύμφωνα με τους 
κανονισμούς49·
 — ενθάρρυνε την ανταλλαγή «βέλτιστων πρακτικών» με τις ελεγκτικές 
αρχές και μεταξύ αυτών· και
 — διοργάνωσε δραστηριότητες επιμόρφωσης για την κάλυψη συγκε -
κριμένων αναγκών των ελεγκτικών αρχών.
 Σε αυτό το πλαίσιο, το Συνέδριο ανέλυσε επίσης τις απόψεις των ελεγκτι -
κών αρχών σχετικά με τις δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων της 
Επιτροπής.49  Άρθρο 73 παράγραφος 1 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006.36
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ  ΚΆΘΟΔΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ ΆΠΟ  ΤΗΝ ΕΝ ΆΡΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟ ΔΟΥ 
ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΟ Υ
ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΆΠΆΙΤΗΣΕΙΣ ΠΆΡΟΥΣΙΆΖΟΝΤ ΆΙ Κ ΆΤΆ ΆΣΥΝΕΠΗ  ΤΡΟΠΟ  
ΣΤΟΝ Κ ΆΝΟΝΙΣΜΟ
58.  Οι ελεγκτικές αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα διεθνώς απο -
δεκτά πρότυπα ελέγχου50. Συγκεκριμένα, οι κανονισμοί παραπέμπουν 
στα ΔΠΕ, στα επαγγελματικά πρότυπα που εκδίδει το Ινστιτούτο Εσωτε -
ρικών Ελεγκτών και στα ελεγκτικά πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού 
Ανωτάτων Οργάνων Ελέγχου (INTOSAI). Το Συνέδριο σημειώνει ότι τα εν 
λόγω πρότυπα, μολονότι εμφανίζουν ορισμένο βαθμό ομοιότητας, δεν 
είναι πανομοιότυπα. Επιπροσθέτως, οι κανονισμοί δεν απαιτούν ρητά τη 
συμμόρφωση των ελεγκτικών αρχών με τα διεθνώς αναγνωρισμένα ελε -
γκτικά πρότυπα. Μόνο το ήμισυ (52 %) των φορέων που απάντησαν στην 
έρευνα του Συνεδρίου έκριναν ενδεδειγμένο τον βαθμό στον οποίο οι 
κανονισμοί θεσπίζουν μεθοδολογικές απαιτήσεις για τις ελεγκτικές αρχές.
ΚΆΘΟΔΗΓΗΣΗ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
59.  Η Επιτροπή παρέχει πρόσθετο υλικό καθοδήγησης για τη στήριξη των 
ελεγκτικών αρχών στο επιχειρησιακό τους έργο. Αυτό γίνεται κυρίως 
μέσω των «καθοδηγητικών σημειωμάτων της COCOF» (βλέπε  πλαίσιο 7 ).
ΠΛΆΙΣΙΟ 7
ΚΆΘΟΔΗΓΗΤΙΚΆ ΣΗΜΕΙΩΜΆ ΤΆ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚ ΆΝ ΆΠΟ  ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ Υ  
ΤΩΝ Τ ΆΜΕΙΩΝ (COCOF)
Η Επιτροπή Συντονισμού των Ταμείων (COCOF) είναι η επιτροπή των εκπροσώπων των κρατών μελών που συ -
γκροτήθηκε δυνάμει του άρθρου 103 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 προκειμένου να συμβουλεύει την 
Επιτροπή σε ζητήματα υλοποίησης των ΕΤΠΑ, ΕΚΤ και ΤΣ. Η Επιτροπή προεδρεύει των συνεδριάσεων της COCOF 
και εξασφαλίζει τη γραμματεία.
Η COCOF διαδραματίζει ιδιαίτερο ρόλο όσον αφορά την καθοδήγηση εκ μέρους της Επιτροπής επί όλων των 
μεθοδολογικών και τεχνικών ζητημάτων που δεν ρυθμίζονται από τους κανονισμούς. Η Επιτροπή συζητά τα 
σχέδια των εγγράφων με την COCOF πριν την οριστικοποίηση και την έκδοση καθοδηγητικών σημειωμάτων.
Τα καθοδηγητικά σημειώματα λειτουργούν ως συστάσεις και περιέχουν πρακτικά παραδείγματα και πληροφορίες, 
χωρίς να είναι νομικά δεσμευτικά ή περιοριστικά. Όλα τα καθοδηγητικά σημειώματα περιλαμβάνουν δήλωση 
αποποίησης νομικής ευθύνης.50  Άρθρο 62, παράγραφος 2, 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006 και 
παράρτημα V του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1828/2006.37
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΜΕΡΟΣ ΤΩΝ Κ ΆΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ ΔΙΆ ΤΥΠΩΘΗΚΕ 
ΜΕ Κ ΆΘΥΣΤΕΡΗΣΗ
60.  Από τα αποτελέσματα της έρευνας του Συνεδρίου προκύπτει ότι οι πε -
ρισσότεροι από τους ερωτηθέντες έκριναν ότι τουλάχιστον ένα μέρος 
των κατευθυντήριων οδηγιών δεν παρασχέθηκε έγκαιρα. Το 15 % των 
ελεγκτικών αρχών έκρινε ότι η καθοδήγηση γενικώς καθυστέρησε, και 
το 58 % ότι καθυστέρησε εν μέρει.
61.  Τα αποτελέσματα της έρευνας και των συνεντεύξεων που πραγματοποι -
ήθηκαν με τους επικεφαλής των ελεγκτικών αρχών αποκάλυψαν καθυ -
στερήσεις κυρίως σε σχέση με τα ζητήματα που καλύπτονται από τα ακό -
λουθα καθοδηγητικά σημειώματα της COCOF και άλλες κατευθυντήριες 
οδηγίες: η πρότυπη προσέγγιση ελέγχου για μέσα χρηματοοικονομικής 
τεχνικής (εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2011) και η μεταχείριση των σφαλμά -
των που γνωστοποιούνται στην ετήσια έκθεση ελέγχου (εκδόθηκε τον 
Δεκέμβριο του 2011). Επιπλέον, το δεύτερο αυτό καθοδηγητικό σημείωμα 
εφαρμόστηκε αναδρομικά από την Επιτροπή κατά την αξιολόγηση των 
εργασιών των ελεγκτικών αρχών (βλέπε  πλαίσιο 8 ).
62.  Το Συνέδριο παρατήρησε επίσης περιπτώσεις «βέλτιστων πρακτικών» 
στις οποίες οι κατευθυντήριες οδηγίες διατυπώθηκαν εγκαίρως. Τούτο 
ίσχυσε ειδικότερα στην περίπτωση της καθοδήγησης από την COCOF 
σχετικά με μια κοινή μεθοδολογία για την αξιολόγηση των συστημάτων 
διαχείρισης και ελέγχου στα κράτη μέλη, με τη στρατηγική ελέγχου και 
τη διαδικασία «αξιολόγησης της συμμόρφωσης»51.
ΠΛΆΙΣΙΟ 8
ΆΝΆΔΡΟΜΙΚΗ  ΕΦ ΆΡΜΟΓΗ  ΤΟΥ Κ ΆΘΟΔΗΓΗΤΙΚΟ Υ ΣΗΜΕΙΩΜΆ ΤΟΣ ΤΗΣ COCOF  
ΆΠΟ  ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Οι κατευθυντήριες οδηγίες της COCOF σχετικά με τη μεταχείριση των σφαλμάτων που γνωστοποιούνται στην 
ετήσια έκθεση ελέγχου εκδόθηκαν τον Δεκέμβριο του 2011 και εφαρμόστηκαν αναδρομικά στις ετήσιες εκθέσεις 
ελέγχου που υποβλήθηκαν από τις ελεγκτικές αρχές τον ίδιο μήνα.
Οι προσαρμογές που η Επιτροπή ζήτησε από τις ελεγκτικές αρχές να πραγματοποιήσουν στις ετήσιες εκθέσεις 
ελέγχου σύμφωνα με το καθοδηγητικό σημείωμα είχε ως αποτέλεσμα επανάληψη εργασιών και καθυστέρησε 
περαιτέρω τις τελικές εκδόσεις των ετήσιων εκθέσεων ελέγχου.51  Έγγραφο καθοδήγησης 
για μια κοινή μεθοδολογία 
για την αξιολόγηση των 
συστημάτων διαχείρισης 
και ελέγχου στα κράτη μέλη 
(περίοδος προγραμματισμού 
2007–2013), 
COCOF 08/0019/01, 6.6.2008·.
Καθοδηγητικό σημείωμα 
για τη στρατηγική ελέγχου 
(δυνάμει του άρθρου 62 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006, 
COCOF 07/0038/01, 6.8.2007)·.
Καθοδηγητικό σημείωμα για 
τη διαδικασία «αξιολόγησης 
της συμμόρφωσης» 
(δυνάμει του άρθρου 71 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006, 
COCOF 07/0039/01, 6.8.2007).38
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΆΠΟ  ΤΗΝ ΕΝ ΆΡΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟ ΔΟΥ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΟ Υ ΕΠΙΤΕΥ ΧΘΗΚΕ ΣΗΜΆΝΤΙΚΗ  
ΠΡΟΟΔΟΣ Ο ΣΟΝ Ά ΦΟΡΆ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟ ΤΗΤ Ά ΚΆΙ ΤΗ ΣΆ ΦΗΝΕΙΆ  ΤΟΥ ΥΛΙΚΟ Υ 
ΚΆΘΟΔΗΓΗΣΗΣ
63.  Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα καθοδηγητικά σημειώματα της COCOF 
καλύπτουν ευρύ φάσμα ζητημάτων που άπτονται των εργασιών των ελε -
γκτικών αρχών. Από την έρευνα επίσης διαφάνηκε ότι οι ερωτηθέντες 
στην πλειονότητά τους θεωρούν πλήρη τα καθοδηγητικά σημειώματα 
στο σύνολό τους (75 %) και κατάλληλο το επίπεδο της καθοδήγησης από 
την Επιτροπή (60 %).
64.  Η καθοδήγηση από την Επιτροπή τυγχάνει γενικής αποδοχής και λαμβά -
νεται υπόψη από τις ελεγκτικές αρχές στο πλαίσιο των εργασιών τους, 
μολονότι δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Στην έρευνα του Συνεδρίου 
οι ελεγκτικές αρχές σε ποσοστό μεγαλύτερο του 90 % επεσήμαναν ότι 
εφαρμόζουν πλήρως (ή με ορισμένες εξαιρέσεις) τα καθοδηγητικά σημει -
ώματα της COCOF, γεγονός που επιβεβαιώθηκε και από τις συνεντεύξεις 
με τους επικεφαλής των ελεγκτικών αρχών.
65.  Συνολικά, το Συνέδριο φρονεί ότι, από την έναρξη της περιόδου προ -
γραμματισμού, η Επιτροπή σημείωσε σημαντική πρόοδο όσον αφορά 
την παροχή υλικού καθοδήγησης που συμβάλλει στη βελτίωση της συ -
νεκτικότητας των προσεγγίσεων και των μεθοδολογιών των διαφόρων 
ελεγκτικών αρχών. Συγκεκριμένα, τον Απρίλιο του 2013, η Επιτροπή δη -
μοσίευσε σημαντικά αναθεωρημένες κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά 
με τη στατιστική δειγματοληψία52. Οι εν λόγω οδηγίες πρέπει να εφαρ -
μόζονται από τις ελεγκτικές αρχές από το 2013 και εξής, και αναμένεται 
να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των αδυναμιών που παρατηρήθηκαν 
στο παρελθόν σε σχέση με το συγκεκριμένο ζήτημα (βλέπε  πλαίσιο 4 ).
ΕΝΤΟΠ ΙΣΤΗΚ ΆΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜ ΕΝΕΣ Ά ΔΥΝ ΆΜΙΕΣ ΣΕ ΣΧ ΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ Κ ΆΤΕΥΘΥΝΤ ΗΡΙΕΣ 
ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΆ  ΤΙΣ ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΥ
66.  Όσον αφορά τις διατάξεις των κανονισμών σχετικά με τις ετήσιες εκθέσεις 
ελέγχου και τις ελεγκτικές γνώμες, το Συνέδριο φρονεί ότι η Επιτροπή 
πρέπει να αποσαφηνίσει τις κατευθυντήριες οδηγίες της, ώστε να είναι 
εφικτός ο ουσιαστικός έλεγχος των πληροφοριών που υποβάλλουν οι 
ελεγκτικές αρχές (βλέπε σημεία 32 έως 34)53. Αυτό αφορά ειδικότερα:
 — στοιχεία σχετικά με τις πράξεις (δηλαδή έργα ή αιτήσεις πληρωμών 
και δηλωθέντα ποσά) που απαρτίζουν το δείγμα που ελέγχθηκε από 
την ελεγκτική αρχή, ώστε η Επιτροπή να μπορεί να κατανοεί επί 
ποιας βάσης υπολογίστηκε το ποσοστό σφάλματος που αναφέρεται 
στην ετήσια έκθεση ελέγχου·52  Κατευθυντήριες οδηγίες 
προς τις ελεγκτικές 
αρχές σχετικά με τις 
μεθόδους δειγματοληψίας, 
COCOF 08/0021/03, 4.4.2013.
53  Καθοδηγητικό σημείωμα 
σχετικά με τις ετήσιες 
εκθέσεις ελέγχου και 
τις ελεγκτικές γνώμες, 
COCOF 09/0004/01· 
βλέπε επίσης το παράρτημα 
VI του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1828/2006.39
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
 — λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τα σφάλματα που διαπιστώθηκαν 
(δηλαδή πληροφορίες σχετικά με τις πράξεις που περιέχουν σφάλ -
ματα και τα σχετικά ποσά). Βάσει αυτών των πληροφοριών, η Επι -
τροπή θα μπορούσε να ελέγχει αποτελεσματικότερα την ακρίβεια 
και την αξιοπιστία του ποσοστού σφάλματος που αναφέρεται στην 
ετήσια έκθεση ελέγχου·
 — παρουσίαση της πολυετούς αξιολόγησης από την ελεγκτική αρχή 
του τρόπου λειτουργίας των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου αντί της 
παροχής μιας στιγμιαίας μόνον απεικόνισης της τρέχουσας κατάστα -
σης των ελέγχων που διενεργήθηκαν κατά την περίοδο που καλύ -
πτει η ετήσια έκθεση ελέγχου. Η αξιολόγηση αυτή θα μπορούσε να 
αποτελεί μια καλύτερη βάση επί της οποίας να αξιολογείται εάν έχει 
αναληφθεί η ενδεδειγμένη διορθωτική δράση και εάν η στρατηγική 
ελέγχου της ελεγκτικής αρχής χρήζει προσαρμογής· και
 — πληροφορίες σχετικά με περιστατικά που έπονται της περιόδου που 
καλύπτει η ετήσια έκθεση ελέγχου (και τα οποία ενδεχομένως να συ -
νεπάγονταν διαφορετική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των 
εσωτερικών δικλίδων ελέγχου). Η Επιτροπή δεν έχει παράσχει ακόμη 
κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με το πότε (και με ποιον τρόπο) 
πρέπει να αναφέρονται στην ετήσια έκθεση ελέγχου περιπτώσεις οι 
οποίες μπορεί να επηρεάσουν την απόφαση της ελεγκτικής αρχής 
να διατυπώσει γνώμη με επιφύλαξη (ή αρνητική ελεγκτική γνώμη). 
Επί του παρόντος, λιγοστές μόνον ελεγκτικές αρχές παρέχουν πλη -
ροφορίες σχετικά με αυτά τα ζητήματα.
67.  Από την ανάλυση του Συνεδρίου προέκυψε επίσης ότι ορισμένες διατά -
ξεις στους κανονισμούς (ή στα καθοδηγητικά σημειώματα της COCOF) 
όσον αφορά την ελεγκτική γνώμη εμφανίζουν διαφορές σε σχέση με τα 
οριζόμενα στα ΔΠΕ. Τούτο συμβαίνει, παραδείγματος χάριν, στην πε -
ρίπτωση της διατύπωσης (και του είδους) της ελεγκτικής γνώμης που 
πρέπει να χρησιμοποιείται, της περιόδου που καλύπτουν οι ελεγκτικές 
γνώμες, των αποκλίσεων στην ορολογία μεταξύ του κανονισμού και των 
προτύπων της Διεθνούς Ομοσπονδίας Λογιστών (IFAC)· των ανακριβειών 
που δεν διορθώθηκαν · και της αποσαφήνισης στην ελεγκτική γνώμη της 
ευθύνης της διοίκησης και των ελεγκτών.
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΕΝΘ ΆΡΡΥΝΕΙ ΤΗΝ ΆΝΤ ΆΛΛΆΓΗ  ΟΡΘ ΩΝ ΠΡ ΆΚΤΙΚ ΩΝ ΜΕ  
ΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ Κ ΆΙ ΜΕΤ ΆΞΥ  ΆΥΤΩΝ
68.  Δυνάμει των κανονισμών, η Επιτροπή και οι ελεγκτικές αρχές οφείλουν 
να συναντώνται τακτικά και τουλάχιστον άπαξ ετησίως, προκειμένου να 
εξετάζουν τις ετήσιες εκθέσεις ελέγχου και τις ελεγκτικές γνώμες και να 
ανταλλάσσουν απόψεις σχετικά με άλλα θέματα που σχετίζονται με τη 
διαχείριση και τον έλεγχο των επιχειρησιακών προγραμμάτων54. Η Επι -
τροπή διοργανώνει επίσης τεχνικές συναντήσεις για μεμονωμένα θέματα, 
καθώς και την ετήσια συνεδρίαση της «ομάδας των ομολόγων»55.54  Άρθρο 73 παράγραφος 1 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006.
55  Η ομάδα των ομολόγων 
αποτελεί άτυπη ομάδα 
εργασίας που απαρτίζεται 
από εκπροσώπους των 
εθνικών ελεγκτικών αρχών 
και των διευθύνσεων 
ελέγχου των εξής 
Γενικών Διευθύνσεων: 
Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής 
και Αστικής Ανάπτυξης, 
Γ Δ Απασχόλησης, Κοινωνικών 
Υποθέσεων και Ένταξης, και 
Γ Δ Θαλάσσιας Πολιτικής και 
Αλιείας.40
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
69.  Οι ελεγκτικές αρχές είναι σε γενικές γραμμές ικανοποιημένες από τις 
δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων και τη στήριξη της Επιτροπής. 
Το 68 % των ερωτηθέντων που απάντησαν στην έρευνα του Συνεδρίου 
θεωρεί ότι η Επιτροπή παρέχει αποτελεσματική στήριξη στις ελεγκτικές 
αρχές στο πλαίσιο των εργασιών τους. Από την έρευνα και τις συνεντεύ -
ξεις με τους επικεφαλής των ελεγκτικών αρχών αναδεικνύεται, ωστόσο, 
η ανάγκη για μεγαλύτερη στήριξη από την Επιτροπή σε συγκεκριμένους 
τομείς. Παραδείγματος χάριν, είναι περιορισμένα τα στοιχεία βάσει των 
οποίων θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί συγκριτική αξιολόγηση των 
ελεγκτικών αρχών όσον αφορά την οργανωτική τους δομή, την κατανομή 
των πόρων στις διάφορες δραστηριότητές τους και τις ορθές πρακτικές 
που εφαρμόζουν ορισμένες από αυτές. Το 2012, η Γενική Διεύθυνση Πε -
ριφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης συγκρότησε ειδικό κέντρο 
δεξιοτήτων για την ανάπτυξη διοικητικών ικανοτήτων56.
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ ΜΕΣΩ ΕΙΔΙΚ ΩΝ 
ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚ ΩΝ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆΤΩΝ
70.  Η Επιτροπή διοργανώνει δραστηριότητες επιμόρφωσης προκειμένου να 
παράσχει πρόσθετη καθοδήγηση στις εθνικές ελεγκτικές αρχές προκει -
μένου και να προωθήσει την εφαρμογή ορθών πρακτικών. Οι εν λόγω 
δραστηριότητες, οι οποίες κατά κύριο λόγο πραγματοποιήθηκαν κατά 
το αρχικό στάδιο της περιόδου προγραμματισμού, επικεντρώθηκαν σε 
συγκεκριμένα ζητήματα (όπως οι αλλαγές στο κανονιστικό πλαίσιο, οι 
αξιολογήσεις συμμόρφωσης, οι δημόσιες συμβάσεις, οι ετήσιες εκθέσεις 
ελέγχου και οι ελεγκτικές γνώμες).
71.  Συνολικά, για την περίοδο που κάλυψε ο έλεγχος, το Συνέδριο εκτιμά 
ότι σε τέτοια επιμορφωτικά προγράμματα συμμετείχε περίπου το ένα 
πέμπτο του προσωπικού των ελεγκτικών αρχών. Υψηλά ποσοστά συμμε -
τοχής παρατηρήθηκαν ιδίως στη Βουλγαρία, την Ισπανία, την Πολωνία, 
τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και την Τσεχική Δημοκρατία.
72.  Στην έρευνα του Συνεδρίου, οι επιμορφωτικές δραστηριότητες που δι -
οργάνωσε η Επιτροπή (και που παρέχονται επιπλέον των μέτρων επι -
μόρφωσης που διοργανώνονται σε εθνικό επίπεδο) αξιολογήθηκαν πολύ 
θετικά. Επιπλέον, το ένα τρίτο όσων απάντησαν εξέφρασε την επιθυ -
μία να αυξηθεί ο αριθμός (και η συχνότητα) των προγραμμάτων αυ -
τών. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από τις συνεντεύξεις με εκπροσώπους των 
ελεγκτικών αρχών.56  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
Γενική Διεύθυνση 
Περιφερειακής Πολιτικής και 
Αστικής Ανάπτυξης, 2011, 
Απαλλαγή — Απαντήσεις 
στο ερωτηματολόγιο του 
ΕΚ προς τον Επίτροπο Hahn 
στις 18 Δεκεμβρίου 2012, 
ερώτηση αριθ. 10, σ. 8.41
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΠΟΙΟ ΕΙΝ ΆΙ ΤΟ Κ ΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΔΙΆ ΤΆΞΕΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΥ 
ΘΕΣΠΙΣΤΗΚ ΆΝ Κ ΆΤΆ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΟ Υ 
2007-2013;
73.  Στόχος του «ενιαίου ελέγχου» είναι η αποτροπή της επανάληψης των 
ίδιων εργασιών ελέγχου και η μείωση του συνολικού κόστους των δρα -
στηριοτήτων ελέγχου και εσωτερικού ελέγχου σε επίπεδο Επιτροπής και 
κρατών μελών, καθώς και του διοικητικού φόρτου που βαρύνει τους 
ελεγχόμενους (βλέπε σημείο 11).
74.  Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν από την Επιτροπή το 2011, 
το συνολικό διοικητικό κόστος για την υλοποίηση των επιχειρησιακών 
προγραμμάτων για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 αντιστοιχεί 
στο 3,2 % του συνολικού προϋπολογισμού57. Βάσει των στοιχείων αυτών, 
το «κόστος ελέγχου» που συνδέεται με τις δραστηριότητες εξακρίβωσης, 
πιστοποίησης και ελέγχου των εθνικών αρχών αντιστοιχεί στο 0,9 % του 
συνολικού προϋπολογισμού (ήτοι σε λιγότερο από το 30 % του συνολι -
κού διοικητικού κόστους). Περίπου το ένα πέμπτο του κόστους ελέγχου 
σχετίζεται με τον «έλεγχο των προγραμμάτων» (τις εργασίες των εθνικών 
ελεγκτικών αρχών)
75.  Σύμφωνα με το άρθρο 46 του κανονισμού αριθ. 1083/2006, παρέχεται 
τεχνική βοήθεια σε κράτη μέλη από τον προϋπολογισμό της ΕΕ (στις 
περισσότερες περιπτώσεις έως το 4 % των συνολικών κονδυλίων των 
ταμείων για τα ΕΠ). Το Συνέδριο επισημαίνει ότι το «κόστος ελέγχου» 
είναι επιλέξιμο στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας.
76.  Βάσει των πληροφοριών που παρείχαν οι ελεγκτικές αρχές το 2012 (και 
οι οποίες επιβεβαιώθηκαν το 2013), το Συνέδριο εκτιμά ότι το συνο -
λικό κόστος λειτουργίας των 112 ελεγκτικών αρχών αυξήθηκε μεταξύ 
2010 και 2012 από περίπου 110 εκατομμύρια ευρώ σε 130 εκατομμύ -
ρια ευρώ ετησίως. Για τη συνολική περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 
το συνολικό «κόστος του ελέγχου» που σχετίζεται με τις ελεγκτικές αρχές 
ανέρχεται σε περίπου 860 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί 
στο 0,2 % του συνολικού προϋπολογισμού για τα ΕΤΠΑ/ΤΣ και το ΕΚΤ και 
σε γενικές γραμμές συμφωνεί με την εκτίμηση της ίδιας της Επιτροπής58.57  SEC(2011) 1141 τελικό 
της 6ης Οκτωβρίου 2011: 
στην αξιολόγηση 
αντικτύπου σχετικά με τις 
νομοθετικές προτάσεις της 
Επιτροπής για την περίοδο 
προγραμματισμού 2014-2020 
περιεχόταν αξιολόγηση του 
συνολικού «κόστους του 
ελέγχου» για την περίοδο 
2007-2013, βάσει μελέτης 
που διενεργήθηκε το 2010 
σχετικά με τον διοικητικό 
φόρτο εργασίας και το κόστος 
της υλοποίησης του ΕΤΠΑ και 
του ΤΣ.
58  Το 2011 η επιτροπή 
επαφών των ανώτατων 
οργάνων ελέγχου (ΑΟΕ) της 
ΕΕ υπέβαλε έκθεση σχετικά 
με το συνολικό «κόστος 
ελέγχου» στον τομέα της 
πολιτικής συνοχής βάσει 
παράλληλου ελέγχου 12 
ΑΟΕ. Στην εν λόγω έκθεση 
αναλύθηκε το διοικητικό 
κόστος και το κόστος ελέγχου 
των αρχών διαχείρισης, 
πιστοποίησης και ελέγχου για 
τα πρώτα έτη της τρέχουσας 
περιόδου προγραμματισμού 
(2007 έως 2009) βάσει 
δείγματος 34 επιχειρησιακών 
προγραμμάτων του ΕΤΠΑ/
ΤΣ και 7 επιχειρησιακών 
προγραμμάτων του ΕΚΤ 
(βλέπε  http://eca.europa.
eu/portal/pls/portal/
docs/1/11370726.PDF ).42
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
77.  Στις εθνικές ελεγκτικές αρχές απασχολούνται περίπου 2 600 υπάλληλοι 
πλήρους απασχόλησης. Η ανάλυση από το Συνέδριο των δεδομένων της 
έρευνας καταδεικνύει ότι ο φόρτος εργασίας αυξήθηκε κατά την τρέ -
χουσα περίοδο προγραμματισμού: μεταξύ 2010 και 2012, ο αριθμός των 
υπαλλήλων αυξήθηκε κατά περίπου 10 %. Σύμφωνα με τις συνεντεύξεις 
με τους επικεφαλής των ελεγκτικών αρχών, αυτό οφείλεται κατά κύριο 
λόγο στις πρόσθετες εργασίες που διενήργησαν οι ελεγκτικές αρχές στο 
πλαίσιο ελέγχων πράξεων από το 2010, καθώς και στην ολοένα μεγα -
λύτερη χρησιμοποίηση στατιστικά αντιπροσωπευτικών (και επομένως 
μεγαλύτερου μεγέθους) δειγμάτων.
78.  Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 στις ελεγκτικές αρχές θα 
ανατεθούν πρόσθετες ευθύνες στο πλαίσιο των συστημάτων εσωτερικού 
ελέγχου των επιχειρησιακών προγραμμάτων59. Ειδικότερα, η ελεγκτική 
αρχή θα καλείται:
 — να εξετάζει την ετήσια δήλωση διαχείρισης της αρχής διαχείρισης 
(συμπεριλαμβανομένης σύνοψης των εξακριβώσεων και των ελέγ -
χων που διενήργησε) και να διατυπώνει ελεγκτική γνώμη σχετικά 
με την πληρότητα, την ακρίβεια και την αλήθεια των λογαριασμών 
που καταρτίζει η αρχή πιστοποίησης· και
 — να διατυπώνει γνώμη σχετικά με τη χρηστή δημοσιονομική διαχεί -
ριση κάθε επιμέρους ΕΠ.
 Αυτές  οι πρόσθετες ευθύνες αναλύονται και στους δημοσιονομικούς 
κανονισμούς για την περίοδο από το 2014 και έπειτα και πρόκειται να 
αυξήσουν περαιτέρω το «κόστος του ελέγχου». Εν προκειμένω, το Συ -
νέδριο παρατηρεί ότι τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου απαιτούν την 
εύρεση της χρυσής τομής μεταξύ του κόστους που συνεπάγεται ο έλεγ -
χος συγκεκριμένου τομέα του προϋπολογισμού και του οφέλους που 
αποφέρουν οι έλεγχοι όσον αφορά τον περιορισμό του κινδύνου ζημιών 
και παρατυπιών σε παραδεκτό επίπεδο.59  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
πρόταση κανονισμού του 
ΕΚ και του Συμβουλίου 
περί καθορισμού κοινών 
διατάξεων για το ΕΤΠΑ, το 
ΕΚΤ, το ΤΣ, το ΕΓΤΑΑ και το 
ΕΤΘΑ, τα οποία καλύπτονται 
από το κοινό στρατηγικό 
πλαίσιο, περί καθορισμού 
γενικών διατάξεων για 
το ΕΤΠΑ, το ΕΤΚ και το 
ΤΣ και για την κατάργηση 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/20006, 
COM(2011) 615 τελικό της 
6ης Οκτωβρίου 2011 (όπως 
τροποποιήθηκε από το 
COM(2012) 496 τελικό της 
11ης Σεπτεμβρίου 2012)· 
βλέπε επίσης τη γνώμη 
αριθ. 7/2011 του Ευρωπαϊκού 
Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕ 
C 47, της 12.2.2012) και 
τη γνώμη αριθ. 9/2012 
(http://eca.europa.eu ).43
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
79.  Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή ενίσχυσαν τα συστήματα εσωτερικού 
ελέγχου στον τομέα της συνοχής για την περίοδο προγραμματισμού 
2007-2013, μεταξύ άλλων συγκροτώντας εθνικές ελεγκτικές αρχές ως 
ένα επιπλέον επίπεδο εσωτερικού ελέγχου. Αυτές οι ελεγκτικές αρχές 
διασφαλίζουν ότι η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της αρτιότερες και πληρέ -
στερες πληροφορίες σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των 
δαπανών για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα (ή ομάδα επιχειρησιακών 
προγραμμάτων).
80.  Η Επιτροπή θέσπισε ένα σύστημα που της επιτρέπει να βασίζεται στις ερ -
γασίες των εθνικών ελεγκτικών αρχών προκειμένου να αποκομίζει βεβαι -
ότητα σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών στο 
πλαίσιο του ΕΤΠΑ/ΤΑ και του ΕΚΤ. Ο σχεδιασμός του εν λόγω συστήματος 
συνάδει εν γένει με τις αρχές του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) που 
παρουσίασε το Συνέδριο στη γνώμη του αριθ. 2/2004. Το Συνέδριο σημει -
ώνει επίσης τη στενή συνεργασία της Επιτροπής με τις εθνικές ελεγκτικές 
αρχές και τις βελτιώσεις υπό τη μορφή ενός συνεκτικότερου επιπέδου 
εσωτερικού ελέγχου σε σχέση με τα 434 επιχειρησιακά προγράμματα στο 
πλαίσιο των ΕΤΠΑ/ΤΣ και του ΕΚΤ στα 27 κράτη μέλη.
81.  Οι αρχές του «ενιαίου ελέγχου» που προσδιορίζονται στο άρθρο 73 του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, αποτελούν προϋπόθεση για την αποτε -
λεσματικότητα της επιμερισμένης διαχείρισης στον τομέα της συνοχής: οι 
εξακριβώσεις που διενεργούν οι εθνικές ελεγκτικές αρχές πρέπει να είναι 
αποτελεσματικές και, παράλληλα, να καταδεικνύουν ότι τα υφιστάμενα 
συστήματα διαχείρισης και εσωτερικού ελέγχου λειτουργούν ορθά. Αυτό 
σημαίνει ότι πρέπει να λειτουργούν αποτελεσματικά όχι μόνο η ελεγκτική 
αρχή, αλλά και όλα τα επιμέρους τμήματα του συστήματος εσωτερικού 
ελέγχου ενός επιχειρησιακού προγράμματος.
82.  Οι κύριες διαπιστώσεις του Συνεδρίου συνοψίζονται ως εξής:
ΆΞΙΟΠΟ ΙΗΣΕ Η  ΕΠΙΤΡΟΠ Η ΜΕ ΟΡΘ Ο ΤΡΟΠΟ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡ ΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΆ ΒΙΒΆΣΆΝ 
ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ ΣΤΟ ΠΛΆΙΣΙΟ ΤΗΣ ΥΠΆΓΩΓΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΆΚ ΩΝ 
ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆΤΩΝ ΣΤΟ Κ ΆΘΕΣΤ ΩΣ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ  73;
83.  Στο τέλος του 2012, η Επιτροπή έκρινε ότι είχε αποκομίσει εύλογη βεβαι -
ότητα ότι περίπου τα τρία τέταρτα (74 %) του συνόλου των επιχειρησια -
κών προγραμμάτων των ΕΤΠΑ/ΤΣ και του ΕΚΤ δεν εμφάνιζαν σημαντικά 
επίπεδα σφάλματος και ως εκ τούτου δεν διατυπώθηκαν επιφυλάξεις 
σχετικά με τα εν λόγω επιχειρησιακά προγράμματα, τα οποία αντιστοιχού -
σαν στο 69 % του συνολικού προϋπολογισμού στον τομέα της πολιτικής 
συνοχής. Εντούτοις, το Συνέδριο εντόπισε ορισμένους κινδύνους που 
δείχνουν ότι η αξιολόγηση της Επιτροπής ενδέχεται να μην είναι πάντοτε 
επαρκώς αξιόπιστη:
 — πρώτον, οι έλεγχοι που πραγματοποίησε το Συνέδριο τα τελευταία 
τρία έτη κατέδειξαν ότι ορισμένες ελεγκτικές αρχές υποτιμούν τα 
προβλήματα και ότι τα αναφερόμενα ποσοστά σφάλματος δεν είναι 
πάντοτε απολύτως αξιόπιστα·ΣΥΜΠΕΡAΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤAΣΕΙΣ44
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
 — δεύτερον, δεν απαιτείται από τις ελεγκτικές αρχές να υποβάλλουν 
στην Επιτροπή λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τους ελέγχους 
πράξεων που διενεργούν. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται οι δυ -
νατότητες επαλήθευσης από την Επιτροπή των ετήσιων ποσοστών 
σφαλμάτων που δηλώνουν οι ελεγκτικές αρχές· και
 — τρίτον, η Επιτροπή αναφέρει το εναπομένον ποσοστό σφάλματος ως 
ένα από τα κριτήρια βάσει των οποίων αποφασίζεται η διατύπωση 
ή μη επιφυλάξεων για ορισμένο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Το ποσο -
στό αυτό προκύπτει αφαιρώντας από τα ετήσια ποσοστά σφάλματος 
των ελεγκτικών αρχών (όπως εφαρμόζονται επί των πληρωμών που 
πραγματοποιήθηκαν από την έναρξη της περιόδου προγραμματι -
σμού) τις πολυετείς δημοσιονομικές διορθώσεις που επιβάλλονται 
σε επίπεδο κρατών μελών και σε επίπεδο ΕΕ. Το Συνέδριο παρατη -
ρεί, ωστόσο, ότι οι πληροφορίες που διαβιβάζουν τα κράτη μέλη 
σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις ενδέχεται να μην είναι 
πάντοτε αξιόπιστα ή ακριβή και ότι η μέθοδος υπολογισμού της 
Επιτροπής έχει ως αποτέλεσμα την υποτίμηση του εναπομένοντος 
ποσοστού σφάλματος.
 Κατά συνέπεια, Επιτρ οπή ενδέχεται, επομένως, να υποτιμά τα προβλή -
ματα στις εκθέσεις που υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το 
Συμβούλιο, και να μην αξιολογεί ορθά τι απαιτείται για τη διατύπωση 
ελεγκτικής γνώμης χωρίς επιφυλάξεις.ΣΥΜΠΕΡAΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤAΣΕΙΣ
Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει ότι, κατά τον υπολογισμό του εναπο -
μένοντος ποσοστού σφάλματος, δεν υποτιμά τον βαθμό στον οποίο οι 
δαπάνες εξακολουθούν να περιέχουν σφάλματα. Ειδικότερα, η Επιτροπή 
πρέπει να ενισχύσει τις επαληθεύσεις της ακρίβειας και της αξιοπιστίας 
των ποσοστών σφάλματος που δηλώνουν οι ελεγκτικές αρχές και των 
πληροφοριών που διαβιβάζουν τα κράτη μέλη σχετικά με τις δημοσιο -
νομικές διορθώσεις πριν χρησιμοποιήσει τα στοιχεία αυτά στο πλαίσιο 
της δικής της διαδικασίας αξιοπιστίας.ΣΥΣΤ ΆΣΗ  1
Για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, η Επιτροπή πρέπει να 
θεσπίσει ένα σύστημα καθαρών δημοσιονομικών διορθώσεων για τα ΕΠ 
σε σχέση με τα οποία οι ελεγκτικές αρχές κατ’ επανάληψη υποτιμούν τα 
προβλήματα. Το σύστημα αυτό θα πρέπει να βασιστεί στις εφαρμοστέες 
διατάξεις των κανονισμών.ΣΥΣΤ ΆΣΗ  245
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
84.  Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι υπήρξε περιορισμένη αξιοποίηση των δυ -
νατοτήτων που προβλέπονται στο άρθρο 73 και ότι σημειώθηκαν καθυ -
στερήσεις στην υπαγωγή επιχειρησιακών προγραμμάτων στο καθεστώς 
του «ενιαίου ελέγχου». Στο τέλος του 2012, στο άρθρο 73 είχαν υπαχθεί 
61 από τα 434 επιχειρησιακά προγράμματα σε δώδεκα από τα 27 κράτη 
μέλη. Τα εν λόγω ΕΠ αντιστοιχούν στο 15 % του συνολικού προϋπολογι -
σμού στον τομέα της συνοχής. Η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να υπαγάγει 
στο καθεστώς του «ενιαίου ελέγχου» ένα πρώτο σύνολο επιχειρησιακών 
προγραμμάτων έως το έκτο έτος της περιόδου προγραμματισμού 2007-
2013. Η κατάσταση αυτή (η οποία είναι παρόμοια με την κατάσταση των 
συμβάσεων εμπιστοσύνης κατά την προηγούμενη περίοδο προγραμμα -
τισμού) καταδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Επιτροπή στο 
πλαίσιο της αποτελεσματικής εφαρμογής του άρθρου 73 σύμφωνα με 
τα προβλεπόμενα στους κανονισμούς.
85.  Το Συνέδριο θεωρεί ότι 46 από τα 61 ΕΠ του άρθρου 73 πληρούσαν 
τις ελάχιστες προϋποθέσεις υπαγωγής στο καθεστώς του «ενιαίου ελέγ -
χου». Οι περιπτώσεις μη συμμόρφωσης αφορούσαν ως επί το πλείστον 
επιχειρησιακά προγράμματα στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, όπου το ποσοστό 
υπαγωγής ΕΠ στο καθεστώς του άρθρου 73 ήταν υψηλότερο.
86.  Το Συνέδριο καταλήγει επίσης στο συμπέρασμα ότι η προσέγγιση που 
εφαρμόζει η Επιτροπή ως προς την παρακολούθηση των επιχειρησιακών 
προγραμμάτων του άρθρου 73 (και των αντίστοιχων ελεγκτικών αρχών) 
χρήζει περαιτέρω εξέλιξης και αποσαφήνισης. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημα -
ντικό ενόψει του ρόλου των ελεγκτικών αρχών στο πλαίσιο του κλεισίματος 
των επιχειρησιακών προγραμμάτων που προγραμματίζεται για το 2017.
Η Επιτροπή πρέπει να εφαρμόζει πάντοτε αξιόπιστα, συνεπή και διαφα -
νή κριτήρια. Συγκεκριμένα, για την υπαγωγή επιχειρησιακού προγράμ -
ματος στο καθεστώς του άρθρου 73, πρέπει να πληρούνται οι ακόλου -
θες ελάχιστες απαιτήσεις:
 — η στρατηγική ελέγχου και η αξιολόγηση συμμόρφωσης πρέπει να 
έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή·
 — οι εσωτερικές δικλίδες ελέγχου των επιχειρησιακών προγραμ -
μάτων πρέπει να λειτουργούν αποτελεσματικά (και ειδικότερα, 
το πολυετές «εναπομένον ποσοστό σφάλματος» πρέπει να είναι 
κατώτερο του ορίου σημαντικότητας του 2 % που έχει ορίσει 
η Επιτροπή)·
 — από τους ελέγχους του Συνεδρίου δεν πρέπει να έχουν εντοπι -
στεί σημαντικές αδυναμίες στις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου των 
επιχειρησιακών προγραμμάτων· και
 — η ελεγκτική αρχή πρέπει να έχει αξιολογηθεί ως «αποτελεσματική».ΣΥΣΤ ΆΣΗ  346
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΔΙΆΣΦΆΛΙΣΕ Η  ΕΠΙΤΡΟΠΗ , ΜΕΣΩ ΤΗΣ Κ ΆΘΟΔΗΓΗΣΗΣ Κ ΆΙ ΤΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΥ ΠΆΡΕΙΧΕ 
ΣΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ, ΜΙΆ  ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ  ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΆ   
ΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ;
87.  Το Συνέδριο φρονεί ότι η Επιτροπή σημείωσε σημαντική πρόοδο από 
την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού όσον αφορά την παροχή 
υλικού καθοδήγησης που συμβάλλει στη βελτίωση της συνεκτικότητας 
των προσεγγίσεων και των μεθοδολογιών των διαφόρων ελεγκτικών αρ -
χών. Συγκεκριμένα, τον Απρίλιο του 2013, δημοσίευσε αναθεωρημένες 
κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τη στατιστική δειγματοληψία και τον 
υπολογισμό των ποσοστών σφάλματος. Οι οδηγίες αυτές αποτελούν ση -
μαντικό στοιχείο του προτύπου του «ενιαίου ελέγχου» της Επιτροπής, το 
οποίο βασίζεται στις εθνικές ελεγκτικές γνώμες που διατυπώνονται βάσει 
ελέγχων σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πράξεων. Το Συνέδριο σημειώνει 
ότι οι νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής για την περίοδο προγραμ -
ματισμού 2014-2020 προβλέπουν τη δυνατότητα θέσπισης παράγωγης 
νομοθεσίας σχετικά με αυτά τα ζητήματα.Η Επιτροπή, κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων παρακολούθη -
σης σε σχέση με τα επιχειρησιακά προγράμματα του άρθρου 73 (και 
τις αντίστοιχες ελεγκτικές αρχές), πρέπει να συμμορφώνεται προς τις 
απαιτήσεις των ΔΠΕ σχετικά με τη χρησιμοποίηση των εργασιών άλλων 
ελεγκτών. Ειδικότερα, η Επιτροπή πρέπει να συνεχίσει να διενεργεί ένα 
ελάχιστο επίπεδο εξακριβώσεων και ελέγχων σε επίπεδο εθνικών ελε -
γκτικών αρχών για την αποτελεσματική εφαρμογή του προτύπου του 
«ενιαίου ελέγχου».
Η Επιτροπή πρέπει να λάβει τα ενδεδειγμένα μέτρα ώστε οι ελεγκτι -
κές αρχές να μπορούν να βασίζονται σε ένα σταθερό και δεσμευτι -
κό μεθοδολογικό πλαίσιο το οποίο θα διασφαλίζει ότι οι δαπάνες της 
ΕΕ σε όλα τα κράτη μέλη ελέγχονται βάσει ενιαίων προτύπων και ότι 
τα αποτελέσματα αναφέρονται με ακρίβεια. Απαιτούνται περαιτέρω 
βελτιώσεις όσον αφορά τη γνωστοποίηση πληροφοριών στις ετήσιες 
εκθέσεις ελέγχου, το πεδίο εφαρμογής και τον βαθμό λεπτομέρειας 
των εξακριβώσεων που διενεργούνται στο πλαίσιο ελέγχων πράξεων 
και τη συνέχεια που δίδεται στις διαπιστώσεις των ελέγχων (συμπερι -
λαμβανομένων των δημοσιονομικών διορθώσεων από τις αρχές των 
κρατών μελών).ΣΥΣΤ ΆΣΗ  4
ΣΥΣΤ ΆΣΗ  547
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΠΟΙΟ Ε ΙΝΆΙ ΤΟ Κ ΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΔΙ ΆΤΆΞΕΩΝ ΕΛ ΕΓΧΟΥ ΠΟΥ ΘΕΣΠ ΙΣΤΗΚ ΆΝ ΓΙ Ά ΤΗΝ ΠΕΡ ΙΟΔΟ 
ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΟ Υ 2007-2013;
88.  Βάσει των πληροφοριών που παρείχαν οι ελεγκτικές αρχές, το Συνέδριο 
εκτιμά ότι το ειδικό ετήσιο «κόστος του ελέγχου» για τις ελεγκτικές αρχές 
ανέρχεται σε 110 έως 130 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί 
σε 860 εκατομμύρια ευρώ, ή στο 0,2 % του συνολικού προϋπολογισμού 
(που περιλαμβάνει τη στήριξη της ΕΕ, την εθνική δημόσια χρηματοδότη -
ση και την ιδιωτική χρηματοδότηση) όλων των επιχειρησιακών προγραμ -
μάτων του ΕΤΠΑ, του ΤΣ και του ΕΚΤ για την περίοδο προγραμματισμού 
2007-2013 στο σύνολό της. Η ανωτέρω εκτίμηση συνάδει σε γενικές 
γραμμές με την πρόβλεψη της Επιτροπής το 2011.
89.  Για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, το κόστος του ελέγχου 
αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω, δεδομένου ότι οι ελεγκτικές αρχές θα 
κληθούν να εκτελέσουν πρόσθετα ελεγκτικά καθήκοντα. Όπως επισημαί -
νεται στη γνώμη αριθ. 2/2004 του Συνεδρίου, εναπόκειται στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο να εξετάσουν εάν είναι αποδεκτό ένα 
τόσο υψηλό κόστος ελέγχου, δεδομένων των αποτελεσμάτων που απο -
κομίζονται, καθώς και με ποιον τρόπο πρέπει να επιμεριστεί το κόστος 
μεταξύ των κρατών μελών και της ΕΕ.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα ΙI, του οποίου προεδρεύει 
ο κύριος Henri GRETHEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο 
Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 4ης Δεκεμβρίου 2013.
Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
ΠρόεδροςΗ Επιτροπή πρέπει να προτείνει ρυθμίσεις για τον επιμερισμό του κό -
στους του ελέγχου στον τομέα της συνοχής μεταξύ των κρατών μελών 
και της Επιτροπής, βάσει μιας πιο πρόσφατης αξιολόγησης των δαπανών 
στις οποίες υποβάλλονται πράγματι τα κράτη μέλη.ΣΥΣΤ ΆΣΗ  6
48
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΕΤΠΆ /ΤΣ Κ ΆΙ ΕΚΤ – ΆΡΙΘΜΟ Σ ΕΠ Κ ΆΙ ΣΥΝΟΛΙΚ ΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Σ (ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΕ, 
ΕΘΝΙΚΗ  ΔΗΜΟ ΣΙΆ  ΧΡΗΜΆ ΤΟΔ ΟΤΗΣΗ Κ ΆΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ  ΧΡΗΜΆ ΤΟΔ ΟΤΗΣΗ) ΓΙΆ  ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 
ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΟ Υ 2007-2013ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ I
Ταμείο
(σε 
ευρώ)Σύνολο
ΕΠΧρηματοδότηση
Κοινοτική Εθνική δημόσια ΙδιωτικήΣυνολικός 
προϋπολογισμός 
ΠοσόΠοσο -
στόΠοσόΠοσο -
στόΠοσόΠοσο -
στόΠοσόΠοσο -
στό
ΕΤΠΑ 
και ΤΣ317 270 082 228 706 72 % 89 061 973 572 24 % 15 299 962 682 4 % 374 444 164 960 100 %
ΕΚΤ 117 76 633 843 842 66 % 35 847 172 433 31 % 3 728 924 055 3 % 116 209 940 330 100 %
Σύνολο 434 346 716 072 548 71 % 124 909 146 005 25 % 19 028 886 737 4 % 490 654 105 290 100 %49
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΆΡΜΟΔΙΟ ΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚ ΩΝ ΆΡΧΩΝ ΣΥ ΜΦΩΝ Ά ΜΕ ΤΟΥΣ Κ ΆΝΟΝΙΣΜΟ ΥΣΠΆΡΆΡΤΗΜΆ II
Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/20061, οι ελεγκτικές αρχές είναι υπεύθυνες για:
α) την αξιολόγηση της περιγραφής των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου που προ -
τείνεται για κάθε ΕΠ και τη γνωμοδότηση σχετικά με τη συμμόρφωσή της προς τους 
κανονισμούς. Η Επιτροπή οφείλει να εγκρίνει την εν λόγω αξιολόγηση συμμόρφωσης 
πριν εγκρίνει την πρώτη ενδιάμεση πληρωμή2∙
β) την ανάπτυξη στρατηγικής ελέγχου, εντός εννέα μηνών από την έγκριση ενός επιχει -
ρησιακού προγράμματος. Η Επιτροπή οφείλει να εγκρίνει την πρώτη στρατηγική ελέγ -
χου, η οποία πρέπει στη συνέχεια να επικαιροποιείται ετησίως ή κατόπιν αιτήματος της 
Επιτροπής·
γ) την πραγματοποίηση εκ των υστέρων ελέγχων για την επαλήθευση της αποτελεσματικής 
λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου των ΕΠ και ελέγχων πράξεων για 
την επαλήθευση των δαπανών που δηλώνονται (τα έργα επιλέγονται βάσει κατάλληλου 
στατιστικού δείγματος προκειμένου να αποκομίζεται αντιπροσωπευτική εικόνα της νομι -
μότητας και κανονικότητας των δαπανών που δηλώθηκαν για ένα ΕΠ (ή για ομάδα ΕΠ))∙
δ) την υποβολή ετήσιας έκθεσης ελέγχου έως τα τέλη κάθε έτους από το 2008 έως το 2015, 
στην οποία παρατίθενται τα πορίσματα των λογιστικών ελέγχων που πραγματοποιήθη -
καν κατά το δωδεκάμηνο που λήγει στις 30 Ιουνίου του συγκεκριμένου έτους, η οποία 
συνοδεύεται από γνωμοδότηση ως προς το κατά πόσον τα συστήματα διαχείρισης και 
ελέγχου λειτουργούν αποτελεσματικά3∙ και
ε) την κατάρτιση (το αργότερο έως την 31η Μαρτίου 2017) δήλωσης κλεισίματος του προ -
γράμματος, στην οποία αξιολογείται η εγκυρότητα της αίτησης πληρωμής του τελικού 
υπολοίπου καθώς και η νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζεται 
η τελική δήλωση δαπανών η οποία υποστηρίζεται από έκθεση τελικού ελέγχου.
Στις περιπτώσεις επιχειρησιακών προγραμμάτων με συνολικές επιλέξιμες δημόσιες δαπάνες έως 
750 εκατομμύρια ευρώ και επίπεδο κοινοτικής συγχρηματοδότησης έως 40 % εφαρμόζονται λιγότερο 
αυστηροί κανόνες («αναλογικές ρυθμίσεις ελέγχου»)4.
1  Ιδίως με τα άρθρα 59, 62 και 71.
2  Εντούτοις επιτρέπεται στα κράτη μέλη να ξεκινήσουν την καταβολή των πληρωμών μέσω μη εγκεκριμένων συστημάτων εν αναμονή   
 της έγκρισης της «αξιολόγησης της συμμόρφωσης» από την Επιτροπή.
3  Κάθε ελεγκτική αρχή μπορεί να καταρτίζει μία ή περισσότερες ετήσιες εκθέσεις ελέγχου, και ελεγκτικές γνώμες σχετικά με ένα ΕΠ ή μια  
 ομάδα ΕΠ.
4  Άρθρο 74 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.50
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ III
ΕΠΙΣΚ ΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΦΥΛΆΞΕΩΝ ΠΟΥ ΔΙΆ ΤΥΠΩΘΗΚ ΆΝ ΆΠΟ  ΤΗ ΓΕΝΙΚΗ  ΔΙΕΥ ΘΥΝΣΗ 
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΆΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Κ ΆΙ ΆΣΤΙΚΗΣ ΆΝΆΠΤΥΞΗΣ Κ ΆΙ ΤΗ ΓΕΝΙΚΗ  ΔΙΕΥ ΘΥΝΣΗ 
ΆΠΆΣΧ ΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚ ΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Κ ΆΙ ΕΝΤ ΆΞΗΣ ΣΤΙΣ ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ 
ΔΡΆΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ 2012
Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης, Ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων για το 
2012 — Επιφυλάξεις σχετικά με επιχειρησιακά προγράμματα (στήριξη της ΕΕ, εθνική δημόσια χρηματοδότηση 
και ιδιωτική χρηματοδότηση για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 σε εκατομμύρια ευρώ)
Σημ.:  Τυχόν διαφορές στα σύνολα οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις.Πολυετές εναπομένον ποσοστό σφάλματος
(2007-2013)
≤ 2 % > 2 %
Επικυρω-
μένο 
εκτιμώμενο 
ποσοστό 
σφάλματος 
(2012)≤ 2 %181 ΕΠ 3 ΕΠ
160 χωρίς επιφύλαξη 196 7382 χωρίς επιφύλαξη (κοινοποιημένες αμφότερες οι 
εξαιρέσεις)107
4 με μερική επιφύλαξη για λόγους φήμης 3 992
2 με συνολική επιφύλαξη για λόγους φήμης 773
10 με μερική επιφύλαξη 14 038  
5 με συνολική επιφύλαξη 4 999 1 με συνολική επιφύλαξη 3 005
220 541  3 112
≤ 5 %77 ΕΠ 27 ΕΠ
65 χωρίς επιφύλαξη 66 7072 χωρίς επιφύλαξη (κοινοποιημένες αμφότερες οι 
εξαιρέσεις)1 004
3 με μερική επιφύλαξη για λόγους φήμης 3 753 5 με μερική επιφύλαξη για λόγους φήμης 1 458
1 με συνολική επιφύλαξη για λόγους φήμης 910
7 με μερική επιφύλαξη 9 564 5 με μερική επιφύλαξη 960
2 με συνολική επιφύλαξη 4 769 14 με συνολική επιφύλαξη 35 930
84 792 40 261
> 5 %5 ΕΠ 24 ΕΠ
2 χωρίς επιφύλαξη (κοινοποιημένες αμφότερες οι 
εξαιρέσεις)2 205 1 χωρίς επιφύλαξη (κοινοποιημένη εξαίρεση) 139
1 με μερική επιφύλαξη για λόγους φήμης 88
2 με συνολική επιφύλαξη για λόγους φήμης 3 600 6 με συνολική επιφύλαξη για λόγους φήμης 2 232
1 με μερική επιφύλαξη 3 039 3 με μερική επιφύλαξη 11 745
13 με συνολική επιφύλαξη 2 692
8 844 16 89551
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ III
Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης, Ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων 
για το 2012 — Επιφυλάξεις σχετικά με επιχειρησιακά προγράμματα (στήριξη της ΕΕ, εθνική δημόσια 
χρηματοδότηση και ιδιωτική χρηματοδότηση για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 σε 
εκατομμύρια ευρώ)
Πολυετές εναπομένον ποσοστό σφάλματος
(2007-2013)
≤ 2 % > 2 %
Επικυρω-
μένο 
εκτιμώμενο 
ποσοστό 
σφάλματος 
(2012)≤ 2 %65 ΕΠ 1 ΕΠ
60 χωρίς επιφύλαξη 50 601 1 χωρίς επιφύλαξη 826
5 με μερική επιφύλαξη 21 857  
72 458  826
≤ 5 %28 ΕΠ 3 ΕΠ
24 χωρίς επιφύλαξη 15 990
1 με συνολική επιφύλαξη για λόγους φήμης 1 368
2 με μερική επιφύλαξη 9 505
1 με συνολική επιφύλαξη 414 3 με συνολική επιφύλαξη 1 204
27 278 1 204
> 5 %13 ΕΠ 7 ΕΠ
5 χωρίς επιφύλαξη (τέσσερις μη κοινοποιημένες εξαιρέσεις) 5 347
4 με συνολική επιφύλαξη για λόγους φήμης 523 1 με συνολική επιφύλαξη για λόγους φήμης 322
4 με μερική επιφύλαξη 1 117
6 με συνολική επιφύλαξη 7 134
6 986 7 457
Σημ.:  Τυχόν διαφορές στα σύνολα οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις.52
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ IV
ΓΕΝΙΚΕΣ ΆΡΧΕΣ ΠΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤ ΆΙ ΣΤΗ ΓΝΩΜΗ ΆΡΙΘ. 2/2004 ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟ ΤΥΠΟ  
ΤΟΥ «ΕΝΙΆΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ» ( SINGLE AUDIT ) ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ (Κ ΆΙ ΠΡΟ ΤΆΣΗ ΓΙΆ  ΠΛΆΙΣΙΟ 
ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ Υ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ Υ ΕΛΕΓΧΟΥ)
Ι. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ο αποτελεσματικός και αποδοτικός εσωτερικός έλεγχος των 
κονδυλίων της ΕΕ, πρέπει να αναπτυχθεί ένα πλαίσιο εσωτερικού κοινοτικού ελέγχου, που να 
περιλαμβάνει κοινές αρχές και πρότυπα, το οποίο θα χρησιμεύει ως βάση για την εξέλιξη των 
υφιστάμενων ή νέων συστημάτων ελέγχου σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης.
ΙΙ. Οι έλεγχοι πρέπει να εφαρμόζονται βάσει κοινού προτύπου και να συντονίζονται προκειμένου 
να αποφεύγεται η περιττή επανάληψη των ιδίων εργασιών.
ΙΙΙ. Οι έλεγχοι πρέπει να εφαρμόζονται, να τεκμηριώνονται και να αποτελούν αντικείμενο εκθέ -
σεων κατά τρόπο απρόσκοπτο και διαφανή, καθιστώντας δυνατό να χρησιμοποιούνται τα 
σχετικά αποτελέσματα και να βασίζονται σε αυτά όλοι οι παρεμβαίνοντες στο σύστημα.
IV.  Για να καταστεί δυνατό οι έλεγχοι να είναι αποτελεσματικοί και αποδοτικοί, πρέπει, αφενός, 
η νομοθεσία στην οποία βασίζονται η πολιτική και οι διαδικασίες να είναι σαφής και να μην 
επιδέχεται παρερμηνείες και, αφετέρου, να αποφεύγεται η περιττή πολυπλοκότητα.
V. Τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου πρέπει να βασίζονται σε αλυσίδα διαδικασιών ελέγχου, 
ενώ για κάθε επίπεδο πρέπει να καθορίζονται συγκεκριμένοι στόχοι, στο πλαίσιο των οποίων 
θα λαμβάνονται υπόψη οι εργασίες των υπολοίπων. Οι αιτήσεις απόδοσης δαπανών ή εξόδων 
πέραν ορισμένου ορίου πρέπει να συνοδεύονται από πιστοποιητικό και έκθεση ανεξάρτητου 
ελέγχου, που θα βασίζονται σε κοινά κριτήρια μεθοδολογίας και περιεχομένου.
VI.  Η Επιτροπή πρέπει να καθορίσει τις ελάχιστες υποχρεώσεις σχετικά με τα συστήματα εσωτερι -
κού ελέγχου, λαμβάνοντας συγχρόνως υπόψη τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των διαφόρων 
τομέων του προϋπολογισμού. Τα συστήματα που τίθενται σε εφαρμογή σε κάθε τομέα πρέπει 
να συνοδεύονται από συντονισμένη μέθοδο ενημέρωσης, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι 
δικαιούχοι γνωρίζουν σαφώς τους στόχους και τις συνέπειες του ελέγχου που υφίστανται.53
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ IV
VII. Τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου πρέπει να περιλαμβάνουν μηχανισμούς που να εξασφαλί -
ζουν ότι τόσο οι ανεπάρκειες που ενυπάρχουν στα ίδια τα συστήματα, όσο και τα σφάλματα 
και οι ανωμαλίες στις πράξεις εντοπίζονται και διορθώνονται και ότι, οσάκις είναι αναγκαίο, 
πραγματοποιούνται οι σχετικές ανακτήσεις.
VIII. Τα συστήματα εσωτερικού ελέγχουν απαιτούν τη δέουσα ισοστάθμιση μεταξύ του κόστους στο 
οποίο αντιστοιχεί ο έλεγχος συγκεκριμένου τομέα του προϋπολογισμού και του οφέλους που 
αποφέρουν οι έλεγχοι όσον αφορά τον περιορισμό του κινδύνου απώλειας και παρατυπιών 
σε παραδεκτό επίπεδο.
ΙΧ.  Η Επιτροπή πρέπει να είναι υπεύθυνη για την ενθάρρυνση της βελτίωσης των συστημάτων 
εσωτερικού ελέγχου, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο 
πρέπει να είναι υπεύθυνα για την έγκριση της ισοστάθμισης κόστους/οφέλους για τους διά -
φορους τομείς του προϋπολογισμού.
Χ. Ο σαφής καθορισμός προτύπων και στόχων των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου θα παρείχε 
στο Συνέδριο αντικειμενική βάση για την εκτίμηση του σχεδιασμού και της λειτουργίας τους 
στο πλαίσιο των ελέγχων του.54
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΣΥΝΟΠΤΙΚ Η ΠΑΡΟΥΣΙ ΑΣΗ
II.
Η Επιτροπή συμμερίζεται το συμπέρασμα του Ελεγκτικού Συνε -
δρίου και θεωρεί επίσης ότι έχει θεσπιστεί καλύτερο σύστημα 
για τον έλεγχο των δαπανών συνοχής όσον αφορά την περίοδο 
προγραμματισμού 2007-2013. Στο πλαίσιο του βελτιωμένου κανο -
νιστικού πλαισίου θεσπίστηκε ελεγκτική αρχή για τον έλεγχο της 
νομιμότητας και της κανονικότητας των δαπανών με ελέγχους 
των συστημάτων και αντιπροσωπευτικούς δειγματοληπτικούς 
ελέγχους πράξεων, καθώς και με την ετήσια υποβολή των συμπε -
ρασμάτων στην Επιτροπή μέσω ελεγκτικής γνώμης και έκθεσης 
ελέγχου.
III.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι μέσω του κανονιστικού πλαισίου 
για την περίοδο 2007-2013, το επίπεδο βεβαιότητας που είναι 
δυνατόν να επιτευχθεί έχει αυξηθεί σημαντικά, με τη δυνατότητα 
αξιολόγησης της βεβαιότητας για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα 
σε ετήσια βάση από την έναρξη της εφαρμογής. Ως εκ τούτου, το 
κόστος των ελέγχων θα πρέπει να αξιολογείται με βάση την οικο -
νομική αποδοτικότητα.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι επιλέξιμες δαπάνες στο πλαίσιο της 
τεχνικής βοήθειας που έχουν στη διάθεσή τους τα κράτη μέλη 
(άρθρο 46 του κανονισμού 1083/2006) περιλαμβάνουν δαπάνες 
διαχείρισης, παρακολούθησης και αξιολόγησης. Τα διαθέσιμα κον -
δύλια τεχνικής βοήθειας ανέρχονται στις περισσότερες περιπτώ -
σεις έως 4 % της χρηματοδότησης για κάθε πρόγραμμα.
IV.
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την αναγνώριση 
του έργου και των σημαντικών προσπαθειών της, σε στενή συνερ -
γασία με τις ελεγκτικές αρχές, ώστε να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη 
συνοχή στις προσεγγίσεις και τις μεθόδους εργασίας τους μέσω 
της καθοδήγησης, της στοχευμένης κατάρτισης και των επαναλη -
πτικών εργασιών που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ικανοτήτων.55
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣV.
Η αξιοπιστία της Επιτροπής βασίζεται στην αξιολόγηση των βασι -
κών στοιχείων των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου χάρη σε 
όλα τα διαθέσιμα αποτελέσματα ελέγχου.
Η Επιτροπή έχει θέσει σε εφαρμογή αυστηρή και συστηματική 
διαδικασία για την ανάλυση των ποσοστών σφάλματος που ανα -
φέρουν τα κράτη μέλη. Όταν δεν είναι σε θέση να επικυρώσει ή να 
υπολογίσει εκ νέου τα ποσοστά σφάλματος, η Επιτροπή εκτιμά το 
επίπεδο κινδύνου με τη χρήση κατ’ αποκοπή ποσοστών (5-10-25-
100 %) αντί των αναφερθέντων μη αξιόπιστων ποσοστών σφάλ -
ματος για τις δικές της διαδικασίες διασφάλισης. Η χρήση πρόσθε -
των μέσων, όπως αυτό του σωρευτικού εναπομένοντος κινδύνου, 
επέτρεψε στις υπηρεσίες της Επιτροπής να εξετάσουν το ενδεχό -
μενο διατύπωσης πρόσθετων επιφυλάξεων στις ετήσιες εκθέσεις 
δραστηριοτήτων σε σχέση με προηγούμενα έτη.
Η Επιτροπή επιδιώκει πάντα να διασφαλίσει ότι η υποβολή εκθέ -
σεων στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή δίνει πραγματική και 
αξιόπιστη εικόνα του εκτιμώμενου κινδύνου για τον προϋπολο -
γισμό της ΕΕ όσον αφορά κάθε κράτος μέλος, λαμβάνοντας επί -
σης υπόψη την πολυετή διορθωτική ικανότητα. Οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής παρέχουν όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες με πλήρη 
διαφάνεια στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων τους.
VI.
Η Επιτροπή μπορεί να χορηγήσει σε ένα πρόγραμμα το καθεστώς 
του άρθρου 73 μόνον εφόσον επιτευχθεί θετική αξιολόγηση όλων 
των στοιχείων του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου. Η εν λόγω 
αξιολόγηση του έργου της ελεγκτικής αρχής απαιτεί τη διενέργεια 
επαρκούς επαναληπτικού επιτόπιου ελέγχου σύμφωνα με τα διε -
θνή πρότυπα ελέγχου. Η Επιτροπή θεωρεί ότι έως τώρα ακολου -
θεί φειδωλή και αυστηρή διαδικασία για την υπαγωγή ορισμένων 
προγραμμάτων στο καθεστώς του «ενιαίου ελέγχου».
VII. Πρώτη περίπτωση
Η Επιτροπή εφαρμόζει συστηματική διαδικασία επαλήθευσης, 
συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων διερευνητικών αποστολών, 
προκειμένου να διαπιστώσει την αξιοπιστία των ποσοστών σφάλ -
ματος που αναφέρουν οι εθνικές ελεγκτικές αρχές. Εναλλακτικά 
χρησιμοποιεί κατ’ αποκοπή ποσοστά όταν θεωρεί ότι τα ποσοστά 
σφάλματος είναι αναξιόπιστα. Από το 2009, η εν λόγω διαδικασία 
συμπληρώνεται με διεξοδική έρευνα ελέγχου της Επιτροπής χάρη 
στην οποία 269 αποστολές ελέγχου επέτρεψαν την επανεξέταση 
των εργασιών των ελεγκτικών αρχών, συμπεριλαμβανομένης της 
επανάληψης προηγούμενων ελέγχων, σχετικά με περισσότερο 
από το 90 % των χορηγηθέντων κεφαλαίων. Η Επιτροπή διενεργεί 
επίσης ελέγχους προσανατολισμένους στους κινδύνους προκειμέ -
νου να επιβεβαιώσει την ακρίβεια των αναφερόμενων δημοσιονο -
μικών διορθώσεων. VII. Δεύτερη περίπτωση
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το καθεστώς ενιαίου ελέγχου χορηγήθηκε 
βάσει αξιόπιστων, συνεκτικών και διαφανών κριτηρίων. Επιπλέον, 
θεωρεί ότι έως το τέλος του 2013 πληρούνται όλες οι απαιτήσεις 
για τα εν λόγω προγράμματα.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να εφαρμόζει δυναμική προσέγγιση, 
η οποία διασαφηνίζεται περαιτέρω με την εφαρμογή του χάρτη 
πορείας της σε σχέση με το άρθρο 73, που επικαιροποιήθηκε τον 
Σεπτέμβριο 2013.
VII. Τρίτη περίπτωση
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εν λόγω σύσταση εφαρμόζεται μέσω του 
επικαιροποιημένου χάρτη πορείας και της έρευνας ελέγχου σχε -
τικά με την παρακολούθηση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 73 που 
εγκρίθηκε τον Σεπτέμβριο 2013.
Το πρώτο εξάμηνο του 2012, μετά την έκδοση της πρώτης σειράς 
αποφάσεων σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 73 και βάσει 
πιλοτικών αποστολών, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ανέπτυξαν μια 
μεθοδολογία ελέγχου για τη διεξαγωγή αποστολών παρακολού -
θησης, οι οποίες περιλαμβάνουν επαναληπτικές εργασίες και ανα -
θεωρήσεις εγγράφων εργασίας, σύμφωνα με τα διεθνή ελεγκτικά 
πρότυπα.
VII. Τέταρτη περίπτωση
Στην πρόταση κανονισμού περί κοινών διατάξεων για την περίοδο 
2014-2020, η Επιτροπή εισήγαγε τη δυνατότητα, με την οποία συμ -
φώνησε και ο νομοθέτης, για καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις 
σε περίπτωση σοβαρών παρατυπιών οι οποίες διαπιστώθηκαν 
μετά την υποβολή των ετήσιων λογαριασμών και δεν είχαν προ -
ηγουμένως εντοπιστεί ή/και αναφερθεί από την ελεγκτική αρχή.
Η Επιτροπή προτίθεται να προτείνει στο πλαίσιο του παράγωγου 
δικαίου ότι οι κατ’ αποκοπή διορθώσεις μπορούν να αυξηθούν για 
επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις που αφορούν τις ίδιες ελλείψεις, 
όταν το κράτος μέλος δεν έχει λάβει επαρκή διορθωτικά μέτρα 
για το μέρος του συστήματος που επηρεάστηκε και υπόκειται σε 
προηγούμενη διόρθωση.56
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣVII. Πέμπτη περίπτωση
Η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για να εξασφαλίσει τη βελτίωση του 
παράγωγου δικαίου, καθώς και έγκαιρη και πλήρη καθοδήγηση 
βάσει σταθερού μεθοδολογικού πλαισίου για το έργο των ελεγκτι -
κών αρχών, με βάση τη πείρα που αποκτήθηκε κατά την περίοδο 
προγραμματισμού 2007-2013.
Έως το τέλος του 2013, η Επιτροπή θα διασαφηνίσει περαιτέρω 
ορισμένες πτυχές των υφιστάμενων κατευθυντήριων γραμμών 
μέσω γραπτών διευκρινίσεων.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον κανονισμό για την περίοδο προγραμ -
ματισμού 2014-2020, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να θεσπίζει, 
με εκτελεστικές και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, δεσμευτικά 
πρότυπα ή/και απαιτήσεις για το ελεγκτικό έργο των ελεγκτικών 
αρχών που θα πρέπει να βασίζονται στην πείρα και τις ορθές πρα -
κτικές της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013.
VII. Έκτη περίπτωση
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η σύσταση αυτή έχει ήδη εφαρμοστεί στην 
αξιολόγηση αντικτύπου του 2011 (βλέπε υποσημείωση 57). Επί -
σης, επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης 
και της αρχής της επικουρικότητας, τα κράτη μέλη λαμβάνουν την 
απόφαση χορήγησης τεχνικής βοήθειας για τις διάφορες κατηγο -
ρίες δαπανών.
Επιπλέον, στο πλαίσιο του κανονισμού για την περίοδο 2014-2020, 
η Επιτροπή ενισχύει την προσέγγιση της οικονομικής αποδοτικό -
τητας σχετικά με τον τομέα της συνοχής. Κατά συνέπεια, οι νέες 
ρυθμίσεις για την εφαρμογή των κονδυλίων, μεταξύ άλλων για 
τους ελέγχους, «(…) τηρούν την αρχή της αναλογικότητας με βάση 
το χορηγούμενο επίπεδο στήριξης και λαμβάνουν υπόψη το συνο -
λικό στόχο μείωσης της διοικητικής επιβάρυνσης για τους φορείς που 
εμπλέκονται στη διαχείριση και τον έλεγχο των προγραμμάτων ».ΕΙΣΑΓΩΓΗ
7.
Το 2012, η Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης και 
η Γ Δ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης (εφεξής 
«Γ Δ Απασχόλησης») έλαβαν, αντίστοιχα, 680 και 522 εκθέσεις ελέγ -
χου συστήματος από τις ελεγκτικές αρχές. Η Επιτροπή αναλύει τα 
αποτελέσματα όλων των εκθέσεων ελέγχου και τα χρησιμοποιεί 
κατά τη διάρκεια του έτους στο πλαίσιο του εποπτικού της ρόλου 
και της διαδικασίας αξιοπιστίας με την κίνηση, κατά περίπτωση, 
διαδικασιών διακοπής ή εκ των προτέρων αναστολής.
9.
Προκειμένου να είναι σε θέση να επικαλεστούν τα αποτελέσματα 
των ελέγχων και τα ποσοστά σφάλματος που αναφέρθηκαν από 
τις ελεγκτικές αρχές και σύμφωνα με τα διεθνή ελεγκτικά πρό -
τυπα, η Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης και 
η Γ Δ Απασχόλησης έχουν διενεργήσει μέχρι σήμερα εκτεταμένη 
επισκόπηση και επανάληψη της δραστηριότητας των ελεγκτικών 
αρχών. Οι έλεγχοι αυτοί αποτελούν και θα εξακολουθήσουν απο -
τελούν τη βασική έρευνα της Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστι -
κής Ανάπτυξης και της Γ Δ Απασχόλησης.
Όταν εντοπίζονται ελλείψεις στο έργο των ελεγκτικών αρχών, ανά -
λογα με τη σοβαρότητα των απαιτούμενων βελτιώσεων, τίθενται 
σε εφαρμογή εκτεταμένα σχέδια δράσης τα οποία συνοδεύονται 
με διαδικασίες διακοπής/αναστολής, κατά περίπτωση, για να διορ -
θώνονται οι εν λόγω ελλείψεις και το ελεγκτικό έργο να εκτελείται 
σύμφωνα με το σχετικό πρότυπο. Η επανάληψη προηγούμενων 
ελέγχων από τις ελεγκτικές αρχές επέτρεψε επίσης μια εκτενή ανά -
πτυξη ικανοτήτων μέσω της ανταλλαγής καταλόγων ελέγχου, τη 
βελτίωση της ευαισθητοποίησης σε σχέση με τους επικίνδυνους 
τομείς και τον προσδιορισμό τομέων και λύσεων για τη βελτίωση 
του εθνικού ελεγκτικού έργου.
Η μεθοδολογία για τη διαδικασία αξιοπιστίας και τη διατύπωση 
επιφυλάξεων περιγράφεται στο παράρτημα 4 των ετήσιων εκθέ -
σεων δραστηριοτήτων της Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστι -
κής Ανάπτυξης και της Γ Δ Απασχόλησης.57
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΠλαίσιο 2
Η ανάλυση των ποσοστών σφάλματος που αναφέρθηκαν στο 
τέλος του έτους από τις ελεγκτικές αρχές πρέπει να πραγματο -
ποιηθεί και για τα 434 προγράμματα ΕΤΠΑ/ΤΣ και ΕΚΤ σε εύθετο 
χρόνο για την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων, η πρώτη έκδοση 
της οποίας πρέπει να είναι έτοιμη έως τα τέλη Φεβρουαρίου 
(και να έχει προσαρμοστεί έως την ημερομηνία υπογραφής στις 
31 Μαρτίου). Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι στόχος είναι ο προσδι -
ορισμός των εκτιμήσεων των ποσοστών σφάλματος στο πλαίσιο 
ενός στατιστικά έγκυρου εύρους, ή, στην περίπτωση που δεν προ -
βλέπεται στατιστικό δείγμα στον κανονισμό, χρήσιμων δεικτών για 
την εκτίμηση του κινδύνου για τις πληρωμές των προγραμμάτων 
κατά το υπό εξέταση έτος.
Η Επιτροπή χρησιμοποιεί επίσης κατ’ αποκοπή ποσοστά για την 
εκτίμηση του εν λόγω κινδύνου, όταν θεωρεί ότι τα αναφερόμενα 
ποσοστά σφάλματος είναι αναξιόπιστα.
Στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων, η Επιτροπή αναφέρε -
ται στο μέσο ποσοστό κινδύνου για όλα τα προγράμματα κάθε 
κράτους μέλους, βάσει επικυρωμένων ποσοστών σφάλματος, 
προκειμένου να ποσοτικοποιήσει τα ποσά που περιλαμβάνονται 
στις ενδιάμεσες πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν κατά το υπό 
εξέταση έτος κινδύνου. Λόγω της χρονικής απόκλισης διαφοράς 
που προβλέπεται στον κανονισμό ώστε να δοθεί χρόνος στις ελε -
γκτικές αρχές να διενεργήσουν τους ελέγχους τους, η εκτίμηση 
κινδύνου όσον αφορά τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν 
το έτος ν βασίζεται στο επικυρωμένο ποσοστό σφάλματος που 
αναφέρθηκε για δαπάνες που δηλώθηκαν κατά το έτος ν-1 και 
είναι η καλύτερη διαθέσιμη εκτίμηση τη στιγμή της υπογραφής 
της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων. Από το 2012, η Γ Δ Περιφε -
ρειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης και η Γ Δ Απασχόλησης 
παρουσιάζουν επίσης στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων τους 
τον μέσο σωρευτικό (πολυετή) υπολειπόμενο κίνδυνο ανά κράτος 
μέλος, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις διορθώσεις που αναφέρθη -
καν από τα κράτη μέλη ως αφαιρούμενες από όλες τις απαιτήσεις 
πληρωμών έως το τέλος του έτους ν.
10.
Σύμφωνα με μεθοδολογία για τη διαδικασία αξιοπιστίας της Επι -
τροπής, για ένα πρόγραμμα με επικυρωμένο ποσοστό σφάλματος 
πάνω από 5 % θα μπορούσαν διατυπωθούν επιφυλάξεις ήδη στο 
πρώτο στάδιο, εκτός αν η απαιτούμενη δημοσιονομική διόρθωση 
και το σχέδιο δράσης τεθούν σε εφαρμογή πριν από την υπογραφή 
της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων (βλέπε επίσης σημείο 40).
11.
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι διαδικασίες για τον καθορισμό συνο -
λικού ποσοστού σφάλματος από το Ελεγκτικό Συνέδριο και η εκτί -
μηση από την Επιτροπή του κινδύνου για τις πληρωμές κατά το εν 
λόγω έτος διαφέρουν για τους λόγους που αναφέρει το Ελεγκτικό 
Συνέδριο και λόγω της φύσης των διαφόρων θεσμικών ρόλων. 
Ωστόσο, ο στόχος της εν λόγω διαδικασίας είναι ουσιαστικά 
ο ίδιος, δηλαδή εκτίμηση του κινδύνου για τον προϋπολογισμό 
της ΕΕ σε ένα συγκεκριμένο έτος.Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη όλες αυτές τις διαφορές στην αξιολό -
γησή της, ιδίως τις χρονικές διαφορές για την ποσοτικοποίηση των 
σφαλμάτων των δημόσιων συμβάσεων. Αυτό αποδεικνύεται από 
το γεγονός ότι, όπως εξακριβώθηκε τα τρία τελευταία έτη για τη 
Γ Δ Απασχόλησης και τα δύο τελευταία έτη για τη Γ Δ Περιφερειακής 
Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης, το αποτέλεσμα της αξιολόγησης 
αυτής είναι σύμφωνο με τα ποσοστά σφάλματος που υπολογίστη -
καν από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Η αξιολόγηση της Επιτροπής λαμβάνει επίσης υπόψη τον πολυετή 
χαρακτήρα της πολιτικής συνοχής και τη διορθωτική ικανότητα για 
κάθε πρόγραμμα, μέσω του υπολογισμού σωρευτικού εναπομένο -
ντος κινδύνου.
Ορισμένες από τις διαφορές που αναφέρονται από το Ελεγκτικό 
Συνέδριο θα καταργηθούν στο κανονιστικό πλαίσιο για την περί -
οδο προγραμματισμού 2014-2020 και θα καταστήσουν επίσης 
δυνατή την πλήρη εφαρμογή της αρχής του ενιαίου ελέγχου.
13.
Η Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για τις αρχές που 
καθορίζονται στη γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου 
αριθ. 2/2004, οι οποίες αποτέλεσαν σημαντικό στοιχείο για την 
ανάπτυξη των κανονισμών για την περίοδο 2007-2013 σχετικά με 
τη θέσπιση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.
15.
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για το συμπέρασμα του 
Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Επιτροπή έχει σχεδιάσει σε γενικές γραμ -
μές το σύστημά της σύμφωνα με τις αρχές του «Ενιαίου Ελέγχου» 
που έχουν οριστεί από το Συνέδριο (βλ. επίσης σημείο 80).
Το κύριο πλεονέκτημα της εφαρμογής του άρθρου 73 για την 
Επιτροπή έγκειται στη δυνατότητα επικέντρωσης των περιορι -
σμένων ελεγκτικών πόρων της σε προγράμματα και αρχές υψη -
λότερου κινδύνου αντί της μείωσης των δραστηριοτήτων ελέγχου 
γενικότερα. Επιπλέον, ο ενιαίος έλεγχος εξακολουθεί να απαιτεί 
παρακολούθηση των εργασιών της ελεγκτικής αρχής και συνεπώς 
παραμένει κρίσιμο ζήτημα.
16.
Οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή στο καθεστώς του άρθρου 73 
αφορούν τόσο την αξιοπιστία του έργου της ελεγκτικής αρχής 
όσο και το γεγονός ότι τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου λει -
τουργούν ικανοποιητικά. Η Επιτροπή πρέπει συνεπώς να προβεί 
σε σημαντικό λεπτομερές ελεγκτικό έργο σύμφωνα με τα διεθνή 
ελεγκτικά πρότυπα, πριν μπορέσει να χορηγήσει καθεστώς του 
άρθρου 73. Αυτό εξηγεί επίσης γιατί το καθεστώς του άρθρου 73 
μπορεί να χορηγηθεί μόνο έπειτα από κάποια έτη εφαρμογής του 
προγράμματος.58
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΕπίσης, αυτό σημαίνει ότι, στις περιπτώσεις όπου το σύστημα δια -
χείρισης και ελέγχου ενός προγράμματος, ανεξάρτητα από την 
ελεγκτική αρχή, εξακολουθεί να μην είναι επαρκώς ισχυρό, δεν 
μπορεί να χορηγηθεί καθεστώς του άρθρου 73 στο πρόγραμμα 
ακόμη και αν η Επιτροπή είναι ικανοποιημένη βάσει του ελεγκτι -
κού της έργου με τη λειτουργία της ελεγκτικής αρχής.
Κοινή απάντηση στα σημεία 17, 18 και 19
Κάθε απόφαση για την υπαγωγή στο καθεστώς του άρθρου 73 
αφορά συγκεκριμένο πρόγραμμα υπό την ευθύνη της αντίστοιχης 
Γενικής Διεύθυνσης της Επιτροπής.
Οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή ενός προγράμματος στο καθε -
στώς του άρθρου 73 ορίστηκαν στον «χάρτη πορείας για την 
εφαρμογή του άρθρου 73», συζητήθηκαν με τις ελεγκτικές αρχές 
το 2009 και το 2010 και ολοκληρώθηκαν στις 13 Οκτωβρίου 2010. 
Οι ελεγκτικές αρχές επομένως συνδέθηκαν πλήρως και ενημερώ -
θηκαν για τα κριτήρια και τα οφέλη υπαγωγής ενός συγκεκριμένου 
προγράμματος στο καθεστώς του άρθρου 73.
Ο αρχικός χάρτης πορείας επικαιροποιήθηκε επισήμως τον 
Σεπτέμβριο του 2013, μετά τις πρώτες αποφάσεις σχετικά με την 
υπαγωγή στο καθεστώς του άρθρου 73 στις αρχές του 2012. Η επι -
καιροποίηση αφορά την αποσαφήνιση των όρων για την υπαγωγή 
στο καθεστώς του άρθρου 73, καθώς των διορθωτικών μέτρων 
που πρέπει να ληφθούν αν ένας ή περισσότεροι όροι δεν πληρού -
νται πλέον. Επιπλέον, μια συγκεκριμένη έρευνα ελέγχου για την 
καθιέρωση της μεθοδολογίας και των ενεργειών παρακολούθη -
σης της εφαρμογής του άρθρου 73 σχεδιάστηκε από κοινού και 
εφαρμόζεται από όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής στο 
πλαίσιο της συμφωνίας διυπηρεσιακού επιπέδου.
Όπως αναφέρεται στον επικαιροποιημένο χάρτη πορείας και στην 
παρούσα έρευνα ελέγχου, η Επιτροπή θα λάβει την απόφαση να 
επαναλάβει τους επιτόπιους ελέγχους της όταν δεν θα έχει λόγους 
να εμπιστεύεται πλέον το έργο των ελεγκτικών αρχών. Αυτό 
μπορεί να προκύψει από το γεγονός ότι οι ελεγκτικές αρχές δεν 
έχουν αναφέρει και δεν έχουν λάβει υπόψη ουσιαστικές ελλείψεις 
στην ετήσια γνωμοδότηση ελέγχου για ένα δεδομένο έτος και το 
αίτημα της Επιτροπής για την εφαρμογή σχεδίων δράσης/διορθω -
τικών μέτρων δεν έχει τηρηθεί δεόντως από την ελεγκτική αρχή.ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
27.
Όπως αναφέρεται στη συγκεφαλαιωτική ετήσια έκθεση δραστη -
ριοτήτων της Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυ -
ξης του 2012, η μείωση του αριθμού των επιφυλάξεων οφείλεται 
κυρίως στις διορθωτικές ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν στα 
κράτη μέλη και στην εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων 
από την Επιτροπή (βλέπε ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων 2012 
για τη Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης, σελίδες 
46 έως 49). Η αυστηρή πολιτική που ακολουθείται από Γ Δ Περι -
φερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης όσον αφορά τις προ -
ειδοποιήσεις, τις διακοπές, τις αναστολές και τις δημοσιονομικές 
διορθώσεις λειτούργησε ως κίνητρο για τα ενδιαφερόμενα κράτη 
μέλη ώστε να βελτιώσουν τις αδυναμίες των συστημάτων διαχεί -
ρισης και ελέγχου.
29.
Εκτός από τους δύο δείκτες που αναφέρθηκαν από το Ελεγκτικό 
Συνέδριο, η Επιτροπή βασίζει την αξιοπιστία της σε εις βάθος δια -
δικασία και σε διάφορα μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη πολλά άλλα 
αποτελέσματα ελέγχων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, καθώς 
και πληροφορίες εκτός από τους δύο δείκτες που αναφέρει το 
Συνέδριο.
Το αποτέλεσμα της εν λόγω διαδικασίας και ανάλυσης περιγρά -
φεται λεπτομερώς στις αντίστοιχες ετήσιες εκθέσεις δραστηριό -
τητας της Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης του 
2012 και της Γ Δ Απασχόλησης (βλ. σελίδα 35 και παράρτημα 9 και 
σελίδα 37 και παράρτημα 8, αντίστοιχα, των ετήσιων εκθέσεων 
δραστηριοτήτων της Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανά -
πτυξης και της Γ Δ Απασχόλησης του 2012).59
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΚοινή απάντηση για το σημείο 30 και το 
πλαίσιο 4
Η Επιτροπή αναγνωρίζει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματί -
ζουν οι ελεγκτικές αρχές και τη σημασία της διασφάλισης της ακρί -
βειας και της αξιοπιστίας των πληροφοριών που αναφέρονται στις 
ετήσιες εκθέσεις ελέγχου.
Για αυτόν τον λόγο, η Επιτροπή πραγματοποίησε συστηματικό 
ελεγκτικό έργο μέσω 269 ελεγκτικών αποστολών κατά τη διάρκεια 
των τελευταίων ετών προκειμένου να αξιολογηθεί η αποτελεσμα -
τικότητα των ελεγκτικών αρχών που αφορούν το 96 % και το 99 % 
των αντίστοιχων πιστώσεων ΕΤΠΑ/ΤΣ και ΕΚΤ.
Από το 2009 έως το 2013, από την επανάληψη προηγούμενων 
ελέγχων των ελεγκτικών αρχών από την Επιτροπή προέκυψε ότι:
 — Από τις 47 ελεγκτικές αρχές που ελέγχθηκαν, η Γ Δ Περιφε -
ρειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης κατέληξε στο συ -
μπέρασμα ότι, στο παρόν στάδιο, 38 ελεγκτικές αρχές ήταν 
αξιόπιστες.
 — Από τις 84 ελεγκτικές αρχές, η Γ Δ Απασχόλησης κατέληξε στο 
συμπέρασμα ότι 78 ήταν αξιόπιστες.
Η Επιτροπή θεωρεί, συνεπώς, ότι έλαβε εύλογη διαβεβαίωση ότι 
οι ελεγκτικές αρχές που αφορούν περίπου το 90 % των χορηγη -
θέντων κεφαλαίων συμμορφώνονται με το άρθρο 62 του κανο -
νισμού (ΕΚ) και παρέχει αξιόπιστη βάση για τη διασφάλιση της 
Επιτροπής και για την εφαρμογή της έννοιας του ενιαίου ελέγχου.
Τα εν λόγω αποτελέσματα συμπληρώνονται με τον έλεγχο των 
ελεγκτικών αρχών από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη διάρκεια 
των τριών τελευταίων ετών.
Συγκεκριμένα, όταν η Επιτροπή διατηρεί αμφιβολίες ως προς την 
ακρίβεια και την αξιοπιστία των ποσοστών σφάλματος που ανα -
φέρθηκαν από τις εθνικές ελεγκτικές αρχές, διαβιβάζει στην ετήσια 
έκθεση δραστηριοτήτων της τα αναφερόμενα ποσοστά σφάλμα -
τος τα οποία υπολογίζονται εκ νέου, όταν είναι  διαθέσιμες επαρ -
κείς πληροφορίες, ή τα οποία αντικαθίστανται από κατ’ αποκοπή 
ποσοστά, όταν θεωρούνται αναξιόπιστα.Πλαίσιο 4 — Πρώτη περίπτωση
Σε δύο περιπτώσεις, η Επιτροπή επισημαίνει ότι υπήρξαν κάποιες 
αδυναμίες στην προσέγγιση δειγματοληψίας, αλλά θεωρεί ότι 
ο αντίκτυπος δεν ήταν σημαντικός.
Σε τρεις περιπτώσεις, η Επιτροπή είχε διαπιστώσει παρόμοιες 
αδυναμίες με αυτές που αναφέρθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέ -
δριο και έλαβε τα κατάλληλα μέτρα. Σε μία περίπτωση που ανα -
φέρθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο το 2013, η παρακολούθηση 
συνεχίζεται.
Πλαίσιο 4 — Δεύτερη περίπτωση
Σε έξι περιπτώσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ελεγκτικές αρχές είναι 
αποτελεσματικές όσον αφορά τους ελέγχους πράξεων. Για τις υπό -
λοιπες έξι περιπτώσεις, η Επιτροπή έδωσε συνέχεια στις αδυναμίες 
που εντόπισε το Συνέδριο.
Πλαίσιο 4 — Τρίτη περίπτωση
Σε δύο περιπτώσεις, η Επιτροπή συμφωνεί ότι υπήρξαν ορισμένες 
αδυναμίες στις διαδικασίες της ελεγκτικής αρχής και διασφάλισε 
την παρακολούθησή τους. Ωστόσο, η αξιολόγηση της Επιτροπής 
σχετικά με τα αναφερόμενα ποσοστά σφάλματος και τις ετήσιες 
εκθέσεις ελέγχου οδήγησε σε κατάλληλα συμπεράσματα, λαμβα -
νομένου επίσης υπόψη του συμπληρωματικού έργου ελέγχου που 
πραγματοποιήθηκε από την ελεγκτική αρχή, κατόπιν αιτήματος 
της Επιτροπής, κατά περίπτωση.
Στις υπόλοιπες τρεις περιπτώσεις, η Επιτροπή διαπίστωσε παρό -
μοιες αδυναμίες με αυτές που αναφέρονται από το Συνέδριο και 
έλαβε τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της διακοπής 
των πληρωμών μέχρι τη στιγμή που εκτελέστηκαν διορθωτικά 
μέτρα από την εν λόγω ελεγκτική αρχή.
Ως αποτέλεσμα των μέτρων που λήφθηκαν για την αντιμετώπιση 
των αδυναμιών που εντοπίστηκαν, επί του παρόντος, η Επιτροπή 
έχει εύλογη βεβαιότητα για την αποτελεσματικότητα όλων των 
ελεγκτικών αρχών (πλην μίας) που είναι αρμόδιες για το ΕΤΠΑ/ΤΣ 
και το ΕΚΤ τις οποίες εξέτασε το Συνέδριο. Για την εναπομείνασα 
ελεγκτική αρχή που χαρακτηρίστηκε από την Επιτροπή και το Ελε -
γκτικό Συμβούλιο ως μη αποτελεσματική, βρίσκονται ακόμα σε 
εξέλιξη διορθωτικά μέτρα για ορισμένα προγράμματα ΕΤΠΑ/ΤΣ 
και ΕΚΤ.60
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΓια τις πέντε ελεγκτικές αρχές οι οποίες δεν ενημέρωσαν επαρκώς 
σχετικά με ποσοστά σφάλματος για τα προγράμματα ΕΤΠΑ/ΤΣ και 
ΕΚΤ κατά τη διάρκεια του 2010, του 2011 ή του 2012, η κατάσταση 
έχει ως εξής:
 — σε μία περίπτωση, η ανεπαρκής ενημέρωση δεν είχε καμία 
επίδραση στην εκτίμηση της Επιτροπής, διότι η γνώμη της 
ελεγκτικής αρχής εκφράστηκε εκφράστηκε με τη διατύπωση 
επιφυλάξεων οι οποίες αναφέρθηκαν στην ετήσια έκθεση δρα -
στηριοτήτων του 2010,
 — ο σωρευτικός εναπομένων κίνδυνος ήταν κάτω από 2 % σε 
μια άλλη περίπτωση,
 — η Επιτροπή θεώρησε τα αναφερόμενα ποσοστά σφάλματος 
ως αναξιόπιστα και χρησιμοποίησε κατ’ αποκοπή ποσοστά για 
τους σκοπούς της διαδικασίας αξιοπιστίας σε τρεις περιπτώ -
σεις. Διατύπωσε επιφυλάξεις στις αντίστοιχες ετήσιες εκθέσεις 
δραστηριοτήτων και διέκοψε τις πληρωμές προς τα αντίστοιχα 
προγράμματα.
Επιπλέον, η Επιτροπή συνεργάζεται προληπτικά με τις ελεγκτικές 
αρχές, προκειμένου να βελτιωθεί η αξιοπιστία των αναφερόμενων 
ποσοστών σφάλματός τους.
31.
Η Επιτροπή διακόπτει τις πληρωμές μόλις έχει στη διάθεσή της 
στοιχεία που υποδηλώνουν προβλήματα, όπως για παράδειγμα 
στη λειτουργία μιας αρχής ελέγχου. Επιπλέον, τα αποδεικτικά στοι -
χεία ελλείψεων όσον αφορά τη λειτουργία μιας ελεγκτικής αρχής 
μετά από έλεγχο της Επιτροπής συνεπάγονται πάντα την έναρξη 
διαδικασίας αναστολής, έως τη στιγμή που θα εφαρμοστούν τα 
αναγκαία διορθωτικά μέτρα από το κράτος μέλος.
Τα διορθωτικά μέτρα ενισχύονται περαιτέρω στα σχέδια κανο -
νισμών για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, τα οποία 
προβλέπουν καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις σε περίπτωση 
που διαπιστωθούν σοβαρές παρατυπίες μετά την υποβολή 
των ετήσιων λογαριασμών οι οποίες δεν είχαν διαπιστωθεί στο 
παρελθόν ή δεν είχαν αναφερθεί από την ελεγκτική αρχή του 
προγράμματος.Κοινή απάντηση στα σημεία 32 και 33
Η Επιτροπή ανέπτυξε αξιόπιστη μέθοδο για την επαλήθευση και 
την επικύρωση των ποσοστών σφάλματος που αναφέρονται από 
τις ελεγκτικές αρχές. Τα συμπεράσματα της Επιτροπής σχετικά με 
την εξέταση βάσει εγγράφων όσον αφορά την ακρίβεια και την 
αξιοπιστία των ποσοστών σφάλματος που αναφέρονται στις ετή -
σιες εκθέσεις ελέγχου βασίζονται επίσης στη διαβεβαίωση που 
προκύπτει από την εκτεταμένη έρευνα ελέγχου για την επανεξέ -
ταση των εργασιών των ελεγκτικών αρχών (βλ. απαντήσεις στο 
σημείο 9).
Μέσω της εν λόγω διαδικασίας εξέτασης βάσει εγγράφων, η Επι -
τροπή διασαφηνίζει οποιαδήποτε αμφιβολία μπορεί να προκύψει 
ως προς την ακρίβεια ή/και την αξιοπιστία των αναφερόμενων 
ποσοστών σφάλματος. Αν κριθεί σκόπιμο, λαμβάνει λεπτομερή 
αποτελέσματα ελέγχων που αποδεικνύουν τον υπολογισμό του 
ποσοστού σφάλματος γραπτώς ή κατά τη διάρκεια των επιτόπιων 
διερευνητικών αποστολών.
Το 2013, οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποίησαν 12 επι -
τόπιες διερευνητικές αποστολές που αφορούσαν 64 προγράμ -
ματα ΕΤΠΑ/ΤΣ σε 11 κράτη μέλη και 15 αποστολές που αφορού -
σαν 23 προγράμματα του ΕΚΤ σε 10 κράτη μέλη. Με βάση όλες 
τις πληροφορίες που συλλέχθηκαν, η Επιτροπή προσάρμοσε τα 
αναφερόμενα ποσοστά σφάλματος στο 21  % και 15  % των προ -
γραμμάτων ΕΤΠΑ/ΤΣ και ΕΚΤ αντίστοιχα, και θεώρησε το 11 % των 
αναφερόμενων ποσοστών σφάλματος για όλα τα προγράμματα 
ως αναξιόπιστο και ως εκ τούτου, τα αντικατέστησε με κατ’ απο -
κοπή ποσοστά.
Επιπλέον, για τα δύο από τα 51 επιχειρησιακά προγράμματα ΕΚΤ, 
η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο, 
στο σημείο 6.34 της ετήσιας έκθεσής του για το 2012 αναφέρει 
ότι οι ελλείψεις στα ποσοστά σφάλματος που αναφέρθηκαν από 
τις ελεγκτικές αρχές «δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση τον αριθμό και 
τον αντίκτυπο των επιφυλάξεων που διατύπωσε η Γ Δ Απασχόλησης, το 
2012».  Για άλλα 44 προγράμματα ΕΤΠΑ/ΤΣ, η Επιτροπή σημειώνει 
ότι οι μικρές διαφορές που αναφέρθηκαν από το Συνέδριο δεν 
θέτουν υπό αμφισβήτηση τον αριθμό και τον αντίκτυπο των επι -
φυλάξεων που διατυπώθηκαν από τη Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής 
και Αστικής Ανάπτυξης το 2012.
Βλ. επίσης απαντήσεις στα σημεία 34 και 35.61
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ34.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το γεγονός ότι για τρία συνεχόμενα έτη το 
εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος της Επιτροπής, όπως περιγρά -
φεται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της Γ Δ Απασχόλησης, 
είναι σύμφωνο με το πιθανότερο ποσοστό σφάλματος του Συνε -
δρίου επιβεβαιώνει την εγκυρότητα και την αξιοπιστία της προ -
σέγγισής της.
Για το 2011 και το 2012, τα εκτιμώμενα ποσοστά σφάλματος της 
Γ Δ Απασχόλησης, όπως περιγράφεται στην ετήσια έκθεση δραστη -
ριοτήτων της κυμαίνονταν από 2,0 % έως 2,5 % (βλέπε σελίδα 43 
της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων του 2011) και από 2,3 % έως 
3,2 % (βλέπε σελίδα 37 της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων του 
2012), αντίστοιχα. Τα ποσοστά σφάλματος του Ελεγκτικού Συνε -
δρίου για τα έτη αυτά ήταν 2,2  % και 3,2 %, αντίστοιχα. Ως εκ τού -
του, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ποσοστό σφάλματος που χρησιμο -
ποίησε η Γ Δ Απασχόλησης για την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων 
της για το 2010, που αντιστοιχεί στα αποτελέσματα που προκύ -
πτουν από τη δήλωση αξιοπιστίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι 
αξιόπιστο.
Όσον αφορά προγράμματα ΕΤΠΑ/ΤΣ, το Ελεγκτικό Συνέδριο επι -
βεβαιώνει, επίσης, στην ετήσια έκθεσή του για το 2012 την εκτί -
μηση της Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης για 
τα ποσά που βρίσκονται σε κίνδυνο για το 2012, βάσει των ποσο -
στών σφάλματος που αναφέρθηκαν από τις ελεγκτικές αρχές σε 
σχέση με τις δαπάνες του 2011 και αυτό είναι σύμφωνο με την 
αξιολόγηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (σημείο 5.55 της ετήσιας 
έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2012).
34. Πρώτη περίπτωση
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα 51 προγράμματα που αναφέρει 
το Συνέδριο αντιστοιχούν στο έργο εννιά ελεγκτικών αρχών επί 
συνόλου 112 αρχών ελέγχου που είναι επιφορτισμένες με το ΕΤΠΑ, 
το ΕΚΤ και το Ταμείο Συνοχής. Επίσης, επισημαίνει ότι το τεχνικό 
ζήτημα που τίθεται στην περίπτωση των 31 προγραμμάτων που 
συγκεντρώνονται σε ένα μόνο δείγμα δεν τροποποιεί τις εκτιμή -
σεις της ελεγκτικής αρχής και της Επιτροπής.
Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι επαρκείς πλη -
ροφορίες ήταν διαθέσιμες για την εξαγωγή συμπερασμάτων όσον 
αφορά τα ποσοστά σφάλματος που αναφέρθηκαν από τις ελεγκτι -
κές αρχές.
Βλ. επίσης απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 32.34. Δεύτερη περίπτωση
Η Επιτροπή χαιρετίζει το γεγονός ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο κατέ -
ληξε στα ίδια συμπεράσματα για όλες τις περιπτώσεις (138) που 
εξετάστηκαν εκτός από πέντε. Όσον αφορά τις πέντε αυτές περι -
πτώσεις που αφορούν δύο ελεγκτικές αρχές, η Επιτροπή επιβε -
βαιώνει την εκτίμησή της, όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων 2012, έπειτα από εμπεριστατωμένη ανάλυση 
των εξηγήσεων που παρείχαν οι ενδιαφερόμενες ελεγκτικές αρχές, 
και ότι δεν υπήρχε κανένας λόγος διατύπωσης επιφυλάξεων. Για τα 
τέσσερα από τα προγράμματα που συγκεντρώθηκαν σε ένα μόνο 
δείγμα, το σφάλμα διορθώθηκε το 2012 και, συνεπώς, η Επιτροπή 
θεωρεί δεν ήταν απαραίτητο να συμπεριληφθεί στον υπολογι -
σμό του προβλεπόμενου ποσοστού σφάλματος. Όσον αφορά το 
πέμπτο πρόγραμμα, η Επιτροπή θεωρεί ότι, αν ληφθεί υπόψη το 
μέρος των δαπανών που είχε αποκλεισθεί από τον πληθυσμό που 
πρόκειται να ελεγχθεί, θα είχε πολύ περιορισμένο αντίκτυπο στο 
ποσοστό σφάλματος.
Βλέπε επίσης απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 5.52 τέταρτη 
περίπτωση και 5.57 της ετήσιας έκθεσης του Ελεγκτικού Συνε -
δρίου για το 2012.
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει εφαρμόσει σωστά τον 
εποπτικό της ρόλο όσον αφορά τα ποσοστά σφάλματος που 
έχουν αναφερθεί από τις ελεγκτικές αρχές.
35.
Σύμφωνα με τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε για την ετήσια 
έκθεση δραστηριοτήτων του 2010, τα επικυρωμένα ποσοστά 
σφάλματος αποτέλεσαν ένα από τα στοιχεία που χρησιμοποί -
ησε η Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης για 
την τελική αξιολόγηση των προγραμμάτων. Τα στοιχεία αυτά δεν 
χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση των ελάχιστων και μέγιστων 
επισφαλών πληρωμών, η οποία βασιζόταν στη μεθοδολογία που 
χρησιμοποιήθηκε τα προηγούμενα έτη. Όπως αναφέρεται ρητά 
στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της για το 2010 (σελίδα 69), 
η Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης εκτίμησε ότι 
το ποσό των πληρωμών της για το 2010 το οποίο βρίσκεται σε 
κίνδυνο κυμαίνεται από 0,8 % έως 1,7 % και έκρινε ότι «τα ανα -
φερόμενα ποσοστά σφάλματος των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
που σχετίζονται με τις δηλωθείσες δαπάνες του 2009 θα πρέπει 
να ερμηνεύονται με προσοχή κατά την αξιολόγηση της λειτουρ -
γίας των συστημάτων το 2010» (σελίδα 31). Όλα τα αναφερόμενα 
ποσοστά σφάλματος αξιολογήθηκαν και επικυρώθηκαν από τη Γ Δ 
Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης, μεταξύ άλλων 
προς τα άνω ή με τη χρήση κατ’ αποκοπή ποσοστού σε περισσό -
τερες από τις μισές περιπτώσεις, το 2011 και τα επόμενα έτη. Σε 
ορισμένες περιπτώσεις, κοινοποιήθηκαν αξιόπιστα αναθεωρημένα 
ποσοστά σφάλματος από τις ελεγκτικές αρχές, το 2011 ή το 2012.62
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΑπό το 2011 και μετά, η Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής 
Ανάπτυξης αναθεώρησε τη μεθοδολογία της, επιτρέποντας μια 
πιο ακριβή εκτίμηση του επισφαλούς ποσού, βάσει των ποσοστών 
σφάλματος που αναφέρθηκαν από τις ελεγκτικές αρχές και επικυ -
ρώθηκαν από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Την ίδια στιγμή, η Γ Δ 
Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης εισήγαγε τον υπο -
λογισμό του σωρευτικού εναπομένοντος κινδύνου, λαμβάνοντας 
υπόψη τις δημοσιονομικές διορθώσεις που εφαρμόζονται από τα 
κράτη μέλη. Για αυτόν τον υπολογισμό, η Γ Δ Περιφερειακής Πολι -
τικής και Αστικής Ανάπτυξης χρησιμοποιεί, ως εκ τούτου, επικυρω -
μένα ποσοστά σφάλματος για όλα τα έτη από την έναρξη της περι -
όδου προγραμματισμού, συμπεριλαμβανομένων των ποσοστών 
σφάλματος που αναθεωρήθηκαν στη συνέχεια από τις ελεγκτικές 
αρχές, ποσοστά σφάλματος που θα μπορούσε να υπολογίσει εκ 
νέου και κατ’ αποκοπή ποσοστά. Επομένως οι περιορισμοί που 
εκφράζονται στα ποσοστά σφάλματος κατά τη στιγμή της υποβο -
λής τους, το 2010, δεν έχουν καμία επίπτωση στον υπολογισμό του 
σωρευτικού εναπομένοντος κινδύνου από την Επιτροπή το 2012. 
Το Ελεγκτικό Συνέδριο επιβεβαίωσε στην ετήσια έκθεσή του για το 
2012 ότι η εκτίμηση της Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής 
Ανάπτυξης για τα επισφαλή ποσά για το 2012 είναι σύμφωνη με 
την αξιολόγηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (παράγραφος 5.55 της 
ετήσιας έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2012).
Όσον αφορά τη Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης και Κοινωνικών 
Υποθέσεων, η Επιτροπή παραπέμπει στην απάντησή της στο 
σημείο 34.
36.
Η Επιτροπή έχει προωθήσει ενεργά τη χρήση της στατιστικής 
δειγματοληψίας την περίοδο 2012/2013, μέσω των επικαιροποι -
ημένων κατευθυντήριων γραμμών δειγματοληψίας της τον Απρί -
λιο 2013, ακόμη και στην περίπτωση μικρών πληθυσμών πράξεων, 
έτσι ώστε να ληφθούν αντιπροσωπευτικά αποτελέσματα σε έναν 
αυξανόμενο αριθμό προγραμμάτων.
Επιπλέον, θα πρέπει να σημειωθεί ότι το ποσοστό σφάλματος 
μπορεί επίσης να είναι αντιπροσωπευτικό σε περίπτωση που χρη -
σιμοποιείται τυπική προσέγγιση μη στατιστικής δειγματοληψίας, 
ή όταν το δείγμα που ελέγχθηκε εξασφαλίζει υψηλή κάλυψη των 
δαπανών.
Ωστόσο, τα μη στατιστικά δείγματα για μικρούς πληθυσμούς πρά -
ξεων είναι σύμφωνα με τον κανονισμό και παρέχουν τη βέλτιστη 
διαθέσιμη ένδειξη του συνολικού κινδύνου για τα σχετικά προ -
γράμματα. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή συνεκτιμά, επίσης, 
τα χαρακτηριστικά του πληθυσμού και την κάλυψη των ελέγχων. 
Η Επιτροπή πρέπει να χρησιμοποιεί τους εν λόγω δείκτες για τους 
σκοπούς της διαδικασίας αξιοπιστίας της και για τον υπολογισμό 
του σωρευτικού εναπομένοντος κινδύνου.
Σε κάθε περίπτωση, στις περιπτώσεις που η Επιτροπή θεωρεί πως 
το αναφερόμενο ποσοστό σφάλματος είναι αναξιόπιστο, χρησιμο -
ποιεί κατ’ αποκοπή ποσοστά.37.
Η Επιτροπή συμφωνεί με το Ελεγκτικό Συνέδριο ότι η λογιστική 
των δημοσιονομικών διορθώσεων είναι ένα πολύπλοκο έργο 
λόγω των χρονικών διαφορών μεταξύ των εκθέσεων των κρατών 
μελών και των προθεσμιών της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων 
της Επιτροπής και των διαφόρων φορέων που εμπλέκονται στην 
εφαρμογή τους. Προκειμένου να αντικατοπτρίζει τον πολυετή 
χαρακτήρα της υλοποίησης προγραμμάτων, συμπεριλαμβανο -
μένων των δημοσιονομικών διορθώσεων, η Επιτροπή υπολογίζει 
έναν σωρευτικό εναπομένοντα κίνδυνο που αποτελεί δείκτη σχε -
τικά με το πώς η διορθωτική ικανότητα του προγράμματος εξε -
λίσσεται από το ένα έτος στο άλλο. Η Επιτροπή αποσκοπεί στην 
εξασφάλιση του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος κάτω από 
το όριο σημαντικότητας στο τέλος της περιόδου προγραμματι -
σμού, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις δημοσιονομικές διορθώσεις 
που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του προγράμματος.
38.
Η Επιτροπή πρέπει να εργαστεί με τα στοιχεία που παρέχονται από 
τα κράτη μέλη έως το τέλος Μαρτίου κάθε έτους σύμφωνα με τις 
κανονιστικές απαιτήσεις, και τα οποία είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο 
του πολυετούς συστήματος για την πολιτική συνοχής.
38. Πρώτη περίπτωση
Η Επιτροπή πρέπει να υπολογίσει τον σωρευτικό εναπομένοντα 
κίνδυνο κατά το τέλος του υπό αξιολόγηση έτους στην ετήσια 
έκθεση δραστηριοτήτων. Ο σωρευτικός εναπομένων κίνδυνος 
είναι ένας δείκτης της διορθωτικής ικανότητας του προγράμματος 
κατά τη διάρκεια πολλών ετών, ο οποίος λαμβάνει υπόψη τις δια -
θέσιμες πληροφορίες κατά τη στιγμή του υπολογισμού του, τόσο 
από την άποψη του κινδύνου όσο και από την άποψη των δημοσι -
ονομικών διορθώσεων που πραγματοποιήθηκαν.
Κατά την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων, η Επιτροπή έχει στη διά -
θεσή της τις αναφορές του κράτους μέλους σχετικά με τις δημο -
σιονομικές διορθώσεις που υποβλήθηκαν το προηγούμενο έτος 
και τα στοιχεία που αναφέρθηκαν για το τρέχον έτος για ορισμένα 
προγράμματα. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να αναθεωρηθούν 
από την Επιτροπή, δεδομένου ότι οι περισσότερες διορθώσεις 
επέρχονται κατόπιν αιτήματος της ίδιας της Επιτροπής.
Επιπλέον, η Επιτροπή διεξήγαγε ειδικό ελεγκτικό έργο βάσει της 
ανάλυσης του κινδύνου κατά τα τελευταία τρία έτη που καλύπτει 
68 επιχειρησιακά προγράμματα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι 
οι διορθώσεις που αναφέρθηκαν από τα κράτη μέλη εφαρμόζο -
νται αποτελεσματικά και, σε περίπτωση αμφιβολιών ή ανεπαρκών 
αποδεικτικών στοιχείων, αφαιρεί τα εν λόγω ποσά από τις σωρευ -
τικές δημοσιονομικές διορθώσεις που λαμβάνονται υπόψη για 
τους σκοπούς του υπολογισμού του εναπομένοντος ποσοστού 
σφάλματος.63
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ38. Δεύτερη περίπτωση
Όπως αναφέρεται στις κατευθυντήριες γραμμές για την αντιμετώ -
πιση σφαλμάτων που περιγράφονται στην ετήσια έκθεση ελέγχου 
(COCOF_11-0041-01-EN της 7ης Δεκεμβρίου 2011), οι ελεγκτικές 
αρχές πρέπει να προβάλλουν το ποσοστό σφάλματος με βάση 
όλα τα ευρήματα του ελέγχου και δεν θα πρέπει να λαμβάνουν 
υπόψη τις δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιούνται 
ως αποτέλεσμα των ελέγχων τους για τον υπολογισμό των προ -
βλεπόμενων ποσοστών σφάλματος. Κατά τη διατύπωση της γνω -
μοδότησής τους για τον έλεγχο, μπορούν να λαμβάνουν υπόψη 
μεταγενέστερα γεγονότα, υπό την έννοια των δημοσιονομικών 
διορθώσεων που πραγματοποιούνται μετά το τέλος των ελέγχων 
τους. Εάν οι διορθώσεις αυτές επαρκούν για να περιορίσουν το 
προβλεπόμενο ποσοστό σφάλματος, η ελεγκτική αρχή μπορεί 
να αποφασίσει να αναφέρει μια γνώμη χωρίς επιφυλάξεις, αλλά 
εξακολουθεί να οφείλει να αναφέρει το προβλεπόμενο ποσοστό 
σφάλματος όπως υπολογίστηκε.
Η Επιτροπή θα υπενθυμίσει στις ελεγκτικές αρχές αυτόν τον 
κανόνα.
38. Τρίτη περίπτωση
Οι εισπράξεις που εκκρεμούν βασίζονται σε εντάλματα είσπρα -
ξης που εκδίδονται από το κράτος μέλος και πρόκειται να εκτε -
λεστούν. Απαιτούνται από τον κανονισμό και είναι θεμιτό να 
ληφθούν τα εν λόγω διορθωτικά μέτρα υπόψη.
38. Τέταρτη περίπτωση
Σύμφωνα με τον κανονισμό, τα κράτη μέλη πρέπει να αναφέ -
ρουν κάθε απόσυρση ποσού η οποία περιλαμβάνεται σε αίτηση 
πληρωμής του προηγούμενου έτους. Όπως διευκρινίζεται στο 
καθοδηγητικό σημείωμα1, οι αποσύρσεις είναι οριστικές και δεν 
μπορούν να συμπεριληφθούν εκ νέου σε μεταγενέστερες αιτήσεις 
πληρωμής, εκτός αν τα παράτυπα ποσά διαπιστώθηκε αργότερα 
ότι είναι κανονικά και επιλέξιμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αρχή 
πιστοποίησης πρέπει να διορθώσει τις εκθέσεις της. Η Επιτροπή 
θα υπενθυμίσει αυτόν τον κανόνα στις αρχές πιστοποίησης.
39.
Από τη σύνταξη των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων του 2011 
που δημοσιεύθηκαν τον Μάρτιο 2012, κάθε περίπτωση αρνητικού 
εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος ρυθμίζεται κατ’ ελάχιστο 
στο 0 στο πλαίσιο των διαδικασιών που έχουν τεθεί σε εφαρμογή 
από την Επιτροπή προκειμένου να μην υποτιμηθεί ο υπολογισμός 
του συνολικού σωρευτικού εναπομένοντος κινδύνου.
1 Σχετ. COCOF 10/0002/02 με ημερομηνία 17.3.2010.Ο σωρευτικός εναπομένων κίνδυνος αντανακλά τη συνολική διορ -
θωτική ικανότητα του προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη την 
καλύτερη εκτίμηση του κινδύνου, το επικυρωμένο ποσοστό σφάλ -
ματος, καθώς και πληροφορίες σχετικά με όλες τις διορθώσεις που 
πραγματοποιούνται, ανεξάρτητα από την πηγή της διαπίστωσης 
(αρχή διαχείρισης ή πιστοποίησης ή ελεγκτική αρχή). Ως εκ τού -
του, σε ακραίες περιπτώσεις, ο μηδενικός σωρευτικός εναπομένων 
κίνδυνος δείχνει ότι οι συνολικές διορθώσεις που αναφέρθηκαν 
και συνδέονται με δαπάνες οι οποίες στο παρελθόν συμπεριλαμ -
βάνονταν στις αιτήσεις πληρωμής στην Επιτροπή ήταν υψηλότε -
ρες από τον εκτιμώμενο σωρευτικό κίνδυνο για το πρόγραμμα, 
κατά τη στιγμή του υπολογισμού.
40.
Οι επιφυλάξεις βασίζονται κυρίως στην αξιολόγηση της λειτουρ -
γίας του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου και το προβλεπό -
μενο ποσοστό σφάλματος. Ο σωρευτικός εναπομένων κίνδυνος 
αποτελεί ένα δεύτερο φίλτρο για να ληφθεί η απόφαση σχετικά 
με την ανάγκη διατύπωσης πρόσθετων επιφυλάξεων. Ειδικότερα, 
ενδεικτικά, σε περίπτωση επικυρωμένου ποσοστού σφάλματος 
μεταξύ 2 % και 5 %, επιτρέπει να αποφασιστεί αν θα πρέπει να 
διατυπωθούν πρόσθετες επιφυλάξεις. Ασφαλώς δεν αποτελεί την 
κύρια πηγή των επιφυλάξεων που διατυπώνονται στην ετήσια 
έκθεση δραστηριοτήτων, αλλά είναι συμπληρωματική.
Η προσέγγιση αυτή εφαρμόστηκε για 65 προγράμματα ΕΤΠΑ/
ΤΣ από τα 67 που αναφέρονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Για 
τα υπόλοιπα δύο προγράμματα, όπως αναφέρει το Συνέδριο στο 
παράρτημα ΙΙΙ της έκθεσής του, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της 
ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων έγιναν και γνωστοποιήθηκαν 
εξαιρέσεις στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων εφόσον εκτελέ -
στηκαν εγκαίρως όλες οι αναγκαίες οικονομικές διορθώσεις για 
τη διαδικασία διασφάλισης (βλέπε Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής 
και Αστικής Ανάπτυξης και ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων 2012, 
σελίδα 359).
Για τα 4 επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΚΤ με τα «προβλεπό -
μενα ποσοστά σφάλματος» πάνω από 5 %, οι αναγκαίες δημοσι -
ονομικές διορθώσεις είχαν ήδη τεθεί σε εφαρμογή από τη στιγμή 
της έκδοσης της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων 2012 της Γ Δ 
EMPL. Ως εκ τούτου, τα σωρευτικά ποσοστά σφάλματος που υπο -
λογίστηκαν για τα εν λόγω επιχειρησιακά προγράμματα ήταν κάτω 
από 2 %. Σύμφωνα με τις πάγιες οδηγίες της Επιτροπής για την 
ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του 2012 απαιτείται (ποσοτικώς 
προσδιορισμένη) επιφύλαξη μόνο εάν ο σωρευτικός δημοσιονομι -
κός κίνδυνος είναι μεγαλύτερος από ου 2 %. Επιπλέον, για τα 4 σχε -
τικά προγράμματα, εφαρμόστηκαν τα κατάλληλα σχέδια δράσης, 
προκειμένου να μην επαναληφθούν τα εν λόγω ζητήματα.64
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΕπιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στο σημείο 6.34 της ετήσιας 
έκθεσής του για το 2012, το Συνέδριο αναφέρει ότι οι ελλείψεις 
που εντοπίστηκαν στα ποσοστά σφάλματος που αναφέρθη -
καν από τις ελεγκτικές αρχές «δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση τον 
αριθμό και τον αντίκτυπο των επιφυλάξεων που διατύπωσε η Γ Δ EMPL 
το 2012» .
43.
Υπάρχουν δύο διαδικασίες οι οποίες θα πρέπει να διαφοροποιη -
θούν σαφώς: αφενός, η επίσημη εξάρτηση από το έργο της ελε -
γκτικής αρχής σύμφωνα με τους όρους που επιβάλλονται από το 
άρθρο 73 του κανονισμού και, αφετέρου, το γεγονός ότι η Επι -
τροπή δύναται για την ετήσια διαδικασία αξιοπιστίας, έπειτα από 
την εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της ετήσιας έκθεσης ελέγχου 
και λαμβάνοντας υπόψη την επιτόπια επανάληψη των προηγούμε -
νων ελέγχων, να επικυρώνει και, συνεπώς, να βασίζεται στα αναφε -
ρόμενα αποτελέσματα του ελέγχου.
Τα στοιχεία που αναφέρθηκαν από το Συνέδριο αντανακλούν τη 
συνετή προσέγγιση που ακολούθησε η Επιτροπή, όπως αναφέρε -
ται στο σημείο 47, και τη διπλή προϋπόθεση να μη βασίζεται μόνο 
στο έργο της ελεγκτικής αρχής και στα αναφερόμενα ποσοστά 
σφάλματος,αλλά, επίσης, όλα τα στοιχεία του συστήματος δια -
χείρισης και ελέγχου για το εν λόγω πρόγραμμα να είναι πλήρως 
αποτελεσματικά (βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 16).
Επιπλέον, η εκπλήρωση των όρων δεν ενεργοποιεί αυτόματα τη 
λήψη απόφασης από την Επιτροπή για υπαγωγή στο καθεστώς 
του άρθρου 73. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί την επαγγελματική της 
κρίση προκειμένου να σταθμίσει όλους τους υπόλοιπους σχε -
τικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, της 
σημαντικότητας και κρισιμότητας του κάθε επιχειρησιακού προ -
γράμματος του Ταμείου στο σύνολό του.Κοινή απάντηση στα σημεία 44 έως 46
Η Επιτροπή θα μπορούσε να κοινοποιήσει μόνο την υπαγωγή στο 
άρθρο 73 εφόσον έχει πραγματοποιηθεί επαρκές ελεγκτικό έργο 
σύμφωνα με τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα και θα μπορούσε να 
επιτευχθεί θετική αξιολόγηση της ελεγκτικής αρχής.
Επιπλέον, ακόμη και αν οι αποφάσεις για την υπαγωγή στο καθε -
στώς του άρθρου 73 ελήφθησαν κατά το έκτο έτος της περιόδου 
2007-2013, η υλοποίηση των προγραμμάτων επιτόπου θα διαρκέ -
σει έως το 2015, και η περάτωσή τους προβλέπεται έως το 2017. 
Επιπλέον, η εφαρμογή του ενιαίου ελέγχου μπορεί να διαδραματί -
σει έναν ρόλο για τη συγκρότηση των συστημάτων διαχείρισης και 
ελέγχου για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού και η ιδέα θα 
διατηρηθεί και θα έχει θετικό αντίκτυπο έως το 2023.
Ο χάρτης πορείας 2010 υποδείκνυε με συνετό τρόπο ότι «μια 
πρώτη ομάδα των ελεγκτικών αρχών θα μπορούσε να είναι σε 
θέση να επωφεληθεί ή μπορεί να επωφελείται ήδη από την αρχή 
του ενιαίου ελέγχου για ορισμένα προγράμματα/συστήματα και 
η Επιτροπή θα στηριχθεί κυρίως στη γνωμοδότηση της Ελεγκτι -
κής Αρχής». Συνεπώς, η Επιτροπή δεν μπορούσε να προδικάσει 
το ακριβές χρονοδιάγραμμα προτού πραγματοποιήσει την επισκό -
πησή της. Πράγματι, οι όροι που προβλέπονται στον κανονισμό, 
καθώς και τα πρότυπα ελέγχου, απαιτούν η Επιτροπή να αποκτή -
σει αξιόπιστα αποτελέσματα ελέγχου μετά από διαδικασίες ακρό -
ασης, πριν να είναι σε θέση να αποφασίσει την εφαρμογή του 
άρθρου 73 σε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Αυτό ήταν δυνατό 
μόνο μετά από διεξοδική επιτόπια επανάληψη προηγούμενων 
ελέγχων από την Επιτροπή στο πλαίσιο της έρευνας ελέγχου «Επα -
νεξέταση των εργασιών των ελεγκτικών αρχών», που πραγματο -
ποιείται από το 2009.
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή υιοθέτησε συνετή προσέγγιση, δεδο -
μένου ότι η πρώτη υπαγωγή στο καθεστώς του άρθρου 73 πραγ -
ματοποιήθηκε μόνον αφού έλαβε τις ετήσιες εκθέσεις ελέγχου για 
το 2010 και το 2011, οι οποίες ήταν οι πρώτες στις οποίες αναφέρ -
θηκαν ποσοστά σφάλματος. Κατά την ίδια περίοδο, η Επιτροπή 
εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκπόνηση των εν 
λόγω εκθέσεων, την αντιμετώπιση σφαλμάτων, τη δειγματοληψία 
κ.λπ., προκειμένου να διασφαλιστεί η αξιοπιστία και η συνέπεια 
των πληροφοριών που έλαβε.
Βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 30.65
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ47.
Η Επιτροπή στοχεύει στην απόκτηση «εύλογης βεβαιότητας ότι τα 
συστήματα διαχείρισης και ελέγχου λειτουργούν αποτελεσματικά»  
μέσω της αξιολόγησης των λεπτομερών βασικών απαιτήσεων 
και λειτουργιών για κάθε πρόγραμμα. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται 
στη σύνθεση όλων των αποτελεσμάτων των ελέγχων από την Επι -
τροπή και το κράτος μέλος και υπερβαίνει την ένδειξη που προ -
βλέπεται από τον μοναδικό δείκτη του σωρευτικού εναπομένο -
ντος κινδύνου. Η Επιτροπή ενημέρωσε επίσημα τον χάρτη πορείας 
της τον Σεπτέμβριο 2013, μεταξύ άλλων με την περαιτέρω αποσα -
φήνιση των κριτηρίων που ακολουθεί για την υπαγωγή στο καθε -
στώς του άρθρου 73: αποδοχή της στρατηγικής ελέγχου και αξι -
ολόγηση της συμμόρφωσης, εύλογη βεβαιότητα ότι το σύστημα 
διαχείρισης και ελέγχου λειτουργεί αποτελεσματικά και ενέχει 
περιορισμένους κινδύνους, εύλογη βεβαιότητα ότι η αρχή ελέγ -
χου λειτουργεί ικανοποιητικά και ότι απαιτούνται μόνο ορισμένες 
ή ελάχιστες βελτιώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τη σωρευτική γνώση 
ελέγχου και εμπειρίας της Επιτροπής με την εν λόγω ελεγκτική 
αρχή. Εξετάζει, επίσης, τα αποτελέσματα ελέγχου του Συνεδρίου.
48.
Με βάση τη δική της εκτίμηση, η Επιτροπή θεωρεί ότι στο τέλος 
του 2013 εφαρμόζονται οι απαιτήσεις και για τα 61 προγράμματα. 
Στην εκτίμησή της, η Επιτροπή βασίζεται στα αποτελέσματα εκτε -
νών ερευνών ελέγχου που ξεκίνησε το 2009 για να ελέγξει με απο -
τελεσματικό τρόπο την αξιοπιστία των αρχών ελέγχου. Επιπλέον, 
λαμβάνει υπόψη όλες τις κανονιστικές διατάξεις, συμπεριλαμβα -
νομένης της χρήσης της μη στατιστικής δειγματοληψίας σε ορι -
σμένες περιπτώσεις, ως βέλτιστης εκτίμησης του κινδύνου και της 
αποτελεσματικότητας του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, 
καθώς και του «σωρευτικού εναπομένοντος κινδύνου» που υπο -
λογίζεται για κάθε πρόγραμμα ή ομάδες προγραμμάτων από το 
2012, όπως αναφέρεται ανωτέρω.
Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα προγράμματα που αναφέ -
ρονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο πλαίσιο 6 αντιπροσωπεύ -
ουν 5 % και λιγότερο από 1 %, αντίστοιχα, των συνολικών κονδυ -
λίων για τα ΕΤΠΑ/ΤΣ και το ΕΚΤ.Πλαίσιο 6 α) — Πρώτη περίπτωση
Όταν τα προγράμματα στο πλαίσιο ενός κοινού συστήματος 
διαχείρισης και ελέγχου ομαδοποιούνται για τους σκοπούς της 
στατιστικής δειγματοληψίας, όπως προβλέπεται στον κανονισμό, 
η Επιτροπή δεν μπορεί να υπολογίσει τον σωρευτικό εναπομένο -
ντα κίνδυνο ανά πρόγραμμα, δεδομένου ότι οι ελεγκτικές αρχές 
αναφέρουν ένα ενιαίο ποσοστό σφάλματος για όλα τα ομαδοποι -
ημένα προγράμματα μαζί. Η προσέγγιση αυτή ακολουθείται σε 
όλες τις περιπτώσεις για όλα τα κράτη μέλη, όταν οι ελεγκτικές 
αρχές ομαδοποιούν τα προγράμματα στο πλαίσιο ενιαίου αντι -
προσωπευτικού δείγματος.
Τα έξι προγράμματα που αναφέρει το Συνέδριο αποτελούν μέρος 
οκτώ προγραμμάτων στο πλαίσιο ενός κοινού συστήματος δια -
χείρισης και ελέγχου. Το αναφερόμενο και επικυρωμένο ποσοστό 
σφάλματος για την ομάδα των προγραμμάτων ήταν 2,64 % για 
το 2011. Ο αντίστοιχος σωρευτικός εναπομένων κίνδυνος για την 
ομάδα των οκτώ προγραμμάτων από κοινού, μετά τις διορθώσεις 
που έγιναν από την εν λόγω αρχή πιστοποίησης, ήταν κάτω από 
2 %. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα 
συστήματα είναι αποτελεσματικά και για τα οκτώ προγράμματα.
Πλαίσιο 6 α) — Δεύτερη περίπτωση
Όλες οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή στο καθεστώς του 
άρθρου 73 για το πρόγραμμα αυτό ίσχυαν ήδη στις αρχές του 
2012. Ωστόσο, η Επιτροπή αποφάσισε να ακολουθήσει μια συνετή 
προσέγγιση για την αντιμετώπιση του κινδύνου των συστημικών 
σφαλμάτων σε ένα συγκεκριμένο μέτρο του προγράμματος. Ως 
εκ τούτου διατύπωσε μερική επιφύλαξη στην ετήσια έκθεση δρα -
στηριοτήτων για την κάλυψη του εν λόγω κινδύνου. Στη συνέχεια 
επιβεβαιώθηκε από το κράτος μέλος ότι το σύνολο των δαπανών 
που σχετίζονται με αυτό το μέτρο αποσύρθηκαν προληπτικά ήδη 
τον Νοέμβριο 2011 και τέθηκε σε εφαρμογή ένα σχέδιο δράσης 
το 2012, για να εξασφαλίσει ότι καμία δαπάνη δεν βρισκόταν 
πραγματικά σε κίνδυνο για το εν λόγω μέτρο. Έπειτα από αυτό το 
συμπέρασμα, η μερική επιφύλαξη άρθηκε τον Νοέμβριο του 2012. 
Έπειτα από δύο επιτόπιες αποστολές ελέγχου, το πρόγραμμα υπά -
χθηκε στο καθεστώς του άρθρου 73. Τα θετικά αποτελέσματα που 
αναφέρονταν στην ετήσια έκθεση ελέγχου για το 2012 επιβεβαί -
ωσαν την εκτίμηση αυτή με επικυρωμένο ποσοστό σφάλματος 
κάτω από 2 % και η Επιτροπή διατύπωσε γνώμη χωρίς επιφυλάξεις 
στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων 2012.66
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΠλαίσιο 6 β) — Πρώτη περίπτωση
 — Για τις δύο περιπτώσεις του ΕΚΤ και μία του ΕΤΠΑ στις οποί -
ες αναφέρθηκε το Συνέδριο, η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι οι 
οικείες ελεγκτικές αρχές ακολούθησαν επαρκώς το επεξηγη -
ματικό σημείωμα της Επιτροπής σχετικά με τη δειγματοληψία, 
δεδομένου του μικρού μεγέθους του πληθυσμού. Η Επιτροπή 
επισημαίνει ότι η χρήση των ποσοστών σφάλματος του δείγ -
ματος βάσει μη στατιστικών δειγμάτων προβλέπεται στον κα -
νονισμό, στην περίπτωση μικρού πληθυσμού πράξεων. Αυτοί 
είναι οι μόνοι διαθέσιμοι δείκτες για την εκτίμηση του συνο -
λικού κινδύνου για τα οικεία προγράμματα και, ως εκ τούτου, 
χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή για τους σκοπούς της 
διαδικασίας αξιοπιστίας. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή 
συνεκτιμά, επίσης, τα χαρακτηριστικά του πληθυσμού και την 
κάλυψη των ελέγχων. Σε δύο περιπτώσεις ΕΚΤ, δεδομένου του 
μικρού μεγέθους του πληθυσμού, τηρήθηκε η ελάχιστη απαί -
τηση κάλυψης (10 %). Για το υπόλοιπο πρόγραμμα του ΕΤΠΑ, 
η χρήση του 2011 από μια τυχαία επιλογή που καλύπτει τα 
είδη μεγάλης αξίας και περισσότερο από το 10 % των δαπανών 
ήταν επαρκής.
 — Επιπλέον, η Επιτροπή στήριξε την εκτίμησή της όχι μόνο στα 
ποσοστά σφάλματος που αναφέρονται στις ετήσιες εκθέσεις 
ελέγχου, αλλά και σε άλλα στοιχεία που αποκτήθηκαν μέσω 
του ελεγκτικού της έργου, όπως η επανάληψη ενός αριθμού 
ελέγχων από την ελεγκτική αρχή για πράξεις και συσσωρευμέ -
νη γνώση σχετικά με τη λειτουργία των εν λόγω συστημάτων.
 — Καθώς τα στοιχεία αυτά ήταν θετικά, η Επιτροπή κατέληξε στο 
συμπέρασμα ότι υπήρχε επαρκής βάση για την υπαγωγή των 
τριών αυτών προγραμμάτων στο καθεστώς του άρθρου 73.
 — Για το δείγμα του 2013, οι δύο ελεγκτικές αρχές επέλεξαν μια 
μέθοδο στατιστικής δειγματοληψίας που λαμβάνει υπόψη την 
αύξηση του μεγέθους του πληθυσμού και το κατώτατο όριο 
που ενεργοποιεί τη χρήση της στατιστικής δειγματοληψίας 
που ορίζεται στις αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές 
δειγματοληψίας που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή τον 
Απρίλιο 2013.
Βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 36.Πλαίσιο 6 β) — Δεύτερη περίπτωση
Τα δύο αυτά προγράμματα υπάχθηκαν στο καθεστώς του 
άρθρου 73 τον Ιούνιο 2012 με βάση το συμπέρασμα ότι είχαν 
τηρηθεί όλες οι προϋποθέσεις που ορίζονται στον χάρτη πορείας 
της Επιτροπής. Τη δεδομένη στιγμή, η Επιτροπή είχε αναθεωρή -
σει τη μεθοδολογία δειγματοληψίας που χρησιμοποιείται από την 
ελεγκτική αρχή σε τέσσερις διαδοχικές ετήσιες εκθέσεις ελέγχου 
από το 2008 και διαπίστωσε ότι είναι συμβατή. Οι πληροφορίες 
σχετικά με την αλλαγή της μεθόδου δειγματοληψίας παρασχέθη -
καν τον Δεκέμβριο 2012 στη νέα ετήσια έκθεση ελέγχου η οποία 
αξιολογήθηκε άμεσα. Βασιζόμενη στην αξιολόγησή της, η Επι -
τροπή διαπίστωσε ότι ο αποκλεισμός των δαπανών από τον προς 
δειγματοληψία πληθυσμό δεν ήταν σύμφωνος με τους κανόνες. 
Ωστόσο, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτή η αλλαγή μεθο -
δολογίας δεν είχε καμία επίδραση στα αναφερόμενα ποσοστά 
σφάλματος και είχε επιλεγεί από την ελεγκτική αρχή για λόγους 
οικονομικής αποδοτικότητας, δεδομένου ότι οι ενδιαφερόμενοι 
δικαιούχοι είχαν ήδη ελεγχθεί χωρίς να προκύψουν σφάλματα τα 
προηγούμενα έτη.
Η Επιτροπή σημειώνει ότι η αλλαγή της μεθοδολογίας αύξησε την 
κάλυψη των ελέγχων από 5 % σε 20 % σε σύγκριση με τα προη -
γούμενα χρόνια.
Πλαίσιο 6 β) — Τρίτη περίπτωση
Το επιχειρησιακό πρόγραμμα που αναφέρεται από το Ελεγκτικό 
Συνέδριο είναι το τέταρτο μικρότερο επιχειρησιακό πρόγραμμα 
του ΕΚΤ. Οι ετήσιες πληρωμές την περίοδο 2010-2012 ανήλθαν σε 
1,5 εκατομμύρια ευρώ κατά μέσο όρο. Παρά το πολύ μικρό του 
μέγεθος, το άρθρο 74, το οποίο καθορίζει τις αναλογικές ρυθμίσεις 
ελέγχου για μικρά επιχειρησιακά προγράμματα, δεν μπορούσε να 
εφαρμοστεί καθώς το ποσοστό συγχρηματοδότησης για το εν 
λόγω επιχειρησιακό πρόγραμμα υπερέβαινε 40 %.
Επιπλέον, η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι είχε επαρκή αιτιολογία 
για την υπαγωγή του εν λόγω προγράμματος στο καθεστώς του 
άρθρου 73, το οποίο έχει παρόμοιο αντίκτυπο στο άρθρο 74, 
δεδομένου ότι, η αρχή ελέγχου του ΕΚΤ ακολούθησε επαρκώς 
το επεξηγηματικό σημείωμα της Επιτροπής σχετικά με τη δειγμα -
τοληψία, δεδομένου του πολύ μικρού μεγέθους του πληθυσμού 
που ήταν πολύ κάτω από το όριο που απαιτείται για τη δειγμα -
τοληψία που αναφέρει το Συνέδριο στην υποσημείωση 9 (λιγό -
τερα από 20 έργα για το 2011 και το 2012). Ως εκ τούτου, η στατι -
στική δειγματοληψία δεν μπορούσε να εφαρμοστεί στον εν λόγω 
πληθυσμό. Ωστόσο, η ελάχιστη κάλυψη του 10 % που απαιτείται 
από τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη δειγματοληψία 
επιτεύχθηκε.
Επιπλέον, το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου για το εν λόγω επι -
χειρησιακό πρόγραμμα αξιολογήθηκε ως αποτελεσματικό και το 
ποσοστό σφάλματος που αναφέρθηκε από τη διαχειριστική αρχή 
και επικυρώθηκε από την Επιτροπή βρισκόταν σταθερά κάτω 
από 2 %.67
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΠλαίσιο 6 γ)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα εν λόγω δύο προγράμματα υπάχθη -
καν στο καθεστώς του άρθρου 73 βάσει αξιόπιστων, συνεπών 
και διαφανών κριτηρίων λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα του 
Συνεδρίου.
Σε μία από τις δύο περιπτώσεις στις οποίες αναφέρθηκε το Συνέ -
δριο, το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου αξιολογήθηκε ως απο -
τελεσματικό και τα ποσοστά σφάλματος που αναφέρθηκαν από 
την ελεγκτική αρχή και επικυρώθηκαν από την Επιτροπή ήταν στα -
θερά κάτω από 2 % κατά την περίοδο (2010-2012).
Για τη δεύτερη περίπτωση, τα πορίσματα του Ελεγκτικού Συνε -
δρίου δεν συνδέονταν με τη λειτουργία της ελεγκτικής αρχής, 
αλλά με άλλα μέρη του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου και 
βρίσκονται υπό παρακολούθηση. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ελλεί -
ψεις που εντοπίστηκαν στο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου για 
το 2013 δεν είναι απαραίτητο να επηρεάσουν την εμπιστοσύνη 
της στο έργο της ελεγκτικής αρχής.
Πλαίσιο 6 δ)
Στο καθεστώς του άρθρου 73 υπάχθηκαν δύο ελεγκτικές αρχές 
τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο του 2012. Η παρατήρηση του Συνε -
δρίου αναφέρεται σε ευρήματα που γνωστοποιήθηκαν το 2013.
Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή επιβεβαιώνει, έπειτα από ενδε -
λεχή αξιολόγηση των διαπιστώσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, 
ότι οι ελεγκτικές αρχές πληρούν τις απαιτήσεις για το άρθρο 73. 
Η Επιτροπή παρακολουθεί στενά ότι οι απαιτήσεις αυτές εξακο -
λουθούν να πληρούνται σύμφωνα με πρόσφατη κοινή έρευνα 
ελέγχου σε σχέση με την παρακολούθηση του άρθρου 73 (βλέπε 
απάντηση στο σημείο 54).
Κοινή απάντηση στα σημεία 49 και 50
Όπως προβλέπεται στον επικαιροποιημένο χάρτη πορείας και 
στην κοινή έρευνα ελέγχου που αποφασίστηκε τον Σεπτέμβριο 
του 2013, και αντικατοπτρίζεται στη στρατηγική ελέγχου των υπη -
ρεσιών της Επιτροπής, η επαρκής παρακολούθηση του άρθρου 73 
πραγματοποιείται μέσω της ανάλυσης των εθνικών εκθέσεων 
ελέγχου του συστήματος και των ετήσιων εκθέσεων ελέγχου 
(συμπεριλαμβανομένων των διερευνητικών αποστολών κατά 
περίπτωση), της επιτόπου αναθεώρησης εγγράφων εργασίας και 
της επανάληψης ελέγχων που διενεργήθηκαν από την ελεγκτική 
αρχή και διμερών συναντήσεων συντονισμού.
Βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 32.Κοινή απάντηση στα σημεία 51 έως 53
Ο χάρτης πορείας είχε σχεδιαστεί ως στρατηγικό έγγραφο για τον 
καθορισμό των προϋποθέσεων υπαγωγής στο άρθρο 73 και για 
σκοπούς παρακολούθησης και όχι ως μεθοδολογικό έγγραφο. 
Μετά την έκδοση της πρώτης σειράς αποφάσεων σχετικά με την 
εφαρμογή του άρθρου 73, το πρώτο εξάμηνο του 2012, αναπτύ -
χθηκε η μεθοδολογία για τη διεξαγωγή αποστολών παρακολού -
θησης και οργανώθηκε σωστά μια νέα έρευνα βάσει της εμπειρίας 
δ’υο πιλοτικών αποστολών που διεξήχθησαν το 2012, οι οποίες 
περιλάμβαναν επανάληψη προηγούμενων ελέγχων και αναθεω -
ρήσεις εγγράφων εργασίας.
Σύμφωνα με τον επικαιροποιημένο χάρτη πορείας, την κοινή 
έρευνα ελέγχου και τη στρατηγική ελέγχου, θα πραγματοποιηθεί 
μια αποστολή παρακολούθησης για κάθε ελεγκτική αρχή που έχει 
υπαχθεί στο καθεστώς του άρθρου 73 κατ’ αρχήν κάθε δεύτερο 
έτος. Οι εν λόγω αποστολές παρακολούθησης, περιλαμβάνουν 
επανάληψη προηγούμενων ελέγχων και αναθεωρήσεις εγγράφων 
εργασίας, σύμφωνα με τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα.
Κοινή απάντηση στα σημεία 54 και 55
Η Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης ανέφερε 
στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της για το 2012 ότι, βάσει 
της παρακολούθησης των προγραμμάτων με ενιαίο καθεστώς 
ελέγχου, εξακολουθούσαν να ισχύουν οι προϋποθέσεις για την 
αιτιολόγηση του εν λόγω καθεστώτος, δεδομένου ότι οι ελεγκτικές 
αρχές είχαν σωστά αναφέρει νέες ελλείψεις για ορισμένα από τα 
σχετικά προγράμματα. Έτσι, οι οικείες ελεγκτικές αρχές εξακολού -
θησαν να λειτουργούν σωστά.
Τον Σεπτέμβριο 2013, η Επιτροπή επικαιροποίησε επίσημα τον 
αρχικό χάρτη πορείας της και ενέκρινε μια έρευνα ελέγχου που 
καθόριζε τη μεθοδολογία και τη διαδικασία για την παρακολού -
θηση του καθεστώτος «ενιαίου ελέγχου». Το παράρτημα Ι του 
επικαιροποιημένου χάρτη πορείας περιέχει μια επισκόπηση των 
δράσεων / διορθωτικών μέτρων σε περίπτωση που δεν τηρείται 
πλέον μία ή περισσότερες από τις αρχικές συνθήκες για την εφαρ -
μογή της αρχής του ενιαίου ελέγχου.
Η Επιτροπή παρακολουθεί όλα τα σχετικά προγράμματα, μεταξύ 
άλλων την επανάληψη προηγούμενων ελέγχων. Στο τέλος του 
2013, η παρακολούθηση της Επιτροπής καλύπτει δεκαεννέα επι -
χειρησιακά προγράμματα υπό το καθεστώς του άρθρου 73, για 
επτά ελεγκτικές αρχές, σύμφωνα με τη μεθοδολογία ελέγχου της 
Επιτροπής. Εφαρμόζονται συγκεκριμένα διορθωτικά μέτρα για 
τέσσερις ελεγκτικές αρχές.68
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΗ Γ Δ Απασχόλησης δεν εντόπισε ζητήματα στην ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων της για το 2012, διασφαλίζοντας την επανεξέ -
ταση των επιχειρησιακών προγραμμάτων που έχουν υπαχθεί στο 
καθεστώς του άρθρου 73, το 2012. Ως εκ τούτου, δεν κρίθηκε σκό -
πιμο να κινηθούν διορθωτικές ενέργειες προκειμένου να υπάρξει 
ανάκληση ή αναστολή του καθεστώτος ενιαίου ελέγχου που χορη -
γήθηκε το 2012. Επιπλέον, η Επιτροπή ξεκίνησε την παρακολού -
θηση των αποστολών των εν λόγω ΕΠ στα τέλη του 2013.
56.
Η περάτωση θα βασιστεί στους εκτεταμένους ελέγχους και στην 
παρακολούθηση που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της 
περιόδου, ιδίως σε σχέση με την ετήσια αξιολόγηση του σωρευ -
τικού εναπομένοντος κινδύνου ανά πρόγραμμα. Βλέπε επίσης 
απάντηση στα σημεία 49 έως 53 σχετικά με τον επικαιροποιημένο 
χάρτη πορείας και την έρευνα ελέγχου για την παρακολούθηση.
Η Επιτροπή εφιστά επίσης την προσοχή στο γεγονός ότι η εφαρ -
μογή της έννοιας του ενιαίου ελέγχου θα συνεχιστεί και κατά την 
περίοδο 2014-2020, όπως προβλέπεται στο άρθρο 140, παράγρα -
φος 3, του κανονισμού περί κοινών διατάξεων2.
60.
Η Επιτροπή εξέδωσε έγγραφα καθοδήγησης κατά τα πρώτα έτη 
εφαρμογής τα οποία είναι απαραίτητα για το έργο των ελεγκτικών 
αρχών (π.χ. για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης, τη στρατηγική 
ελέγχου, την αξιολόγηση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγ -
χου, τις μεθόδους δειγματοληψίας). Τα εν λόγω έγγραφα καθοδή -
γησης εκδίδονταν εγκαίρως κατά την έναρξη της περιόδου προ -
γραμματισμού (βλέπε σημείο 62).
2 «Για τα επιχειρησιακά προγράμματα για τα οποία η Επιτροπή καταλήγει 
στο συμπέρασμα ότι μπορεί να βασιστεί στη γνωμοδότηση της ελεγκτικής 
αρχής, μπορεί να συμφωνήσει με την ελεγκτική αρχή για τον περιορισμό 
των επιτόπιων ελέγχων της Επιτροπής για τον έλεγχο του έργου της 
ελεγκτικής αρχής, εκτός εάν υπάρχουν στοιχεία για ελλείψεις στο έργο της 
ελεγκτικής αρχής για ένα λογιστικό έτος για το οποίο οι λογαριασμοί έχουν 
γίνει αποδεκτοί από την Επιτροπή».Κοινή απάντηση στο σημείο 61 και στο πλαίσιο 8
Η καθοδήγηση για περίπλοκα θέματα, όπως αυτά που αναφέρει 
το Ελεγκτικό Συνέδριο, βασίζεται απαραίτητα σε καλές και κακές 
πρακτικές που εντοπίζονται κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών 
εφαρμογής. Το σχέδιο καθοδήγησης τίθεται υπό συζήτηση κατά 
τη διάρκεια διαφόρων τεχνικών συναντήσεων με τις ελεγκτικές 
αρχές πριν να οριστικοποιηθεί κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής 
για τον Συντονισμό των Ταμείων (COCOF). Αυτό συνέβη συγκεκρι -
μένα στην περίπτωση της καθοδήγησης σχετικά με την αντιμε -
τώπιση των σφαλμάτων, η οποία συζητήθηκε εκτεταμένα με τις 
ελεγκτικές αρχές προτού κοινοποιηθεί επισήμως.
66. Πρώτη περίπτωση
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι αυτές οι υποχρεωτικές πληροφορίες θα 
μπορούσαν να συμπληρωθούν περαιτέρω με πρόσθετη καθοδή -
γηση όσον αφορά τα αποτελέσματα των πράξεων. Η Επιτροπή 
προτίθεται να παράσχει πρόσθετες γραπτές διευκρινίσεις στις ελε -
γκτικές αρχές όσον αφορά αυτό το θέμα έως το τέλος του 2013.
66. Δεύτερη περίπτωση
Η Επιτροπή λαμβάνει συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με 
τα αποτελέσματα των ελέγχων των πράξεων, είτε γραπτώς είτε 
κατά τη διάρκεια των επιτόπιων διερευνητικών αποστολών, όταν 
απαιτείται, με βάση την αξιολόγηση κινδύνου (βλέπε απάντηση 
στο σημείο 32).
Η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα να συντάξει περαιτέρω 
γραπτές διευκρινίσεις όσον αφορά αυτό το θέμα.
66. Τρίτη περίπτωση
Κατά την περάτωση, οι ελεγκτικές αρχές έχουν ήδη την υποχρέ -
ωση να προβούν σε πολυετή αξιολόγηση της λειτουργίας των 
συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, καθώς και της διορθωτικής 
ικανότητας κατά τη λήξη (βλ. κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με 
τη λήξη οι οποίες εκδόθηκαν το 2013).
66. Τέταρτη περίπτωση
Όσον αφορά τις επιπτώσεις μεταγενέστερων περιστατικών σε 
σχέση με τη γνωμοδότηση ελέγχου, αυτό ήδη καλύπτεται εν μέρει 
από τις οδηγίες για την αντιμετώπιση σφαλμάτων που εκδόθηκε 
τον Δεκέμβριο 2011 όσον αφορά «θετικά» συμβάντα.
Η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα να συντάξει περαιτέρω 
γραπτές διευκρινίσεις όσον αφορά αυτό το θέμα.
Η Επιτροπή έχει υποβάλει προτάσεις για την κάλυψη όλων των 
προηγούμενων πτυχών στις εκτελεστικές/κατ’ εξουσιοδότηση 
πράξεις για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 για περαι -
τέρω εναρμόνιση της εφαρμογής.69
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ67.
Ο κανονισμός και, κατά συνέπεια, το έγγραφο καθοδήγησης που 
εκδόθηκε από την Επιτροπή λαμβάνουν υπόψη τα διεθνή πρό -
τυπα ελέγχου, αλλά πρέπει να αντανακλούν τις ιδιαιτερότητες και 
την ορολογία που χρησιμοποιείται για την πολιτική συνοχής.
Κοινή απάντηση στα σημεία 68-69
Το εκτεταμένο ελεγκτικό έργο για την επανεξέταση των εργασιών 
των ελεγκτικών αρχών από το 2009 συνεπαγόταν επίσης ολοκλη -
ρωμένη άσκηση ανάπτυξης ικανοτήτων με τις ενδιαφερόμενες 
ελεγκτικές αρχές. Αυτό επέτρεψε με τη σειρά του την ανταλλαγή 
ορθών πρακτικών με όλες τις αρχές ελέγχου, μέσω πρόσθετης 
καθοδήγησης και τεχνικών συνεδριάσεων.
72.
Η Επιτροπή εξακολουθεί να παρέχει κατάρτιση στις ελεγκτικές 
αρχές, ιδίως όσον αφορά τις τεχνικές δειγματοληψίας, το ελεγκτικό 
έργο ενόψει της λήξης της περιόδου 2007-2013 και τον έλεγχο για 
τη νέα περίοδο προγραμματισμού.
73.
Η Επιτροπή σημειώνει ότι η υπαγωγή ορισμένων προγραμμά -
των στο καθεστώς του άρθρου 73 δεν μειώνει το ελεγκτικό της 
έργο. Το κύριο πλεονέκτημα για την Επιτροπή έγκειται στη δυνα -
τότητα επικέντρωσης των περιορισμένων ελεγκτικών πόρων σε 
προγράμματα και αρχές υψηλότερου κινδύνου αντί της μείωσης 
του ελεγκτικού έργου της συνολικά. Επιπλέον, ενιαίος έλεγχος δεν 
σημαίνει πως δεν υπάρχει κανένας απολύτως έλεγχος. Η παρακο -
λούθηση και οι αποστολές παρακολούθησης εξακολουθούν να 
είναι αναγκαίες για να εξασφαλιστεί η συνεχής αξιοπιστία του ελε -
γκτικού έργου των εθνικών ελεγκτικών αρχών.
Κοινή απάντηση στα σημεία 74 έως 76
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι μέσω του κανονιστικού πλαισίου 
για την περίοδο 2007-2013, το επίπεδο βεβαιότητας που είναι 
δυνατόν να επιτευχθεί έχει αυξηθεί σημαντικά, με τη δυνατότητα 
αξιολόγησης της βεβαιότητας για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα 
σε ετήσια βάση από την έναρξη της εφαρμογής. Ως εκ τούτου, το 
κόστος των ελέγχων θα πρέπει να αξιολογείται με βάση την οικο -
νομική αποδοτικότητα και όχι με απόλυτους όρους.Η Επιτροπή σημειώνει ότι τα Ταμεία μπορούν να χρηματοδοτούν 
τις δραστηριότητες προπαρασκευής, διαχείρισης, παρακολούθη -
σης, αξιολόγησης, πληροφόρησης και ελέγχου των προγραμμά -
των μέσω τεχνικής βοήθειας.
77.
Έπειτα από έτη κατά τα οποία διαπιστώθηκαν υψηλά ποσοστά 
σφάλματος, κατά την περίοδο 2000-2006, η Επιτροπή αποφά -
σισε να προτείνει διατάξεις ενισχυμένης διαχείρισης και ελέγχου, 
συμπεριλαμβανομένης της στατιστικής δειγματοληψίας, για την 
περίοδο 2007-2013. Οι προτάσεις αυτές αντικατοπτρίζονται σε 
μεγάλο βαθμό στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Η Επιτροπή επιση -
μαίνει ότι κατά τη διάρκεια του τρέχοντος προγράμματος οι τιμές 
σφάλματος είναι σημαντικά χαμηλότερες.
78.
Η Επιτροπή αναμένει ότι το κόστος ελέγχου για την περίοδο προ -
γραμματισμού 2014-2020 θα παραμείνει σταθερό.
Με τις διάφορες απλουστεύσεις ελέγχου που προβλέπονται στον 
κανονισμό, η μείωση του διοικητικού φόρτου (για παράδειγμα, 
η μείωση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων και η εκτεταμένη 
χρήση των απλουστευμένων επιλογών κόστους) ή η χρήση επι -
καιροποιημένων κατευθυντήριων γραμμών για τη δειγματοληψία 
μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά κέρδη όσον αφορά τις προσπά -
θειες ελέγχου.
Αυτό θα υπερκαλύψει τις πρόσθετες προσπάθειες που απαιτού -
νται για τον έλεγχο των λογαριασμών και την επανεξέταση της 
δήλωσης διαχείρισης.70
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΚοινή απάντηση στα σημεία 79 και 80
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για το συμπέρασμα του 
Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι τα κράτη 
μέλη και η Επιτροπή ενίσχυσαν το πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου για 
τα προγράμματα της περιόδου 2007-2013 σε σχέση με τις προ -
ηγούμενες περιόδους προγραμματισμού. Η Επιτροπή θεωρεί ότι 
αυτό συμβάλλει στη διασφάλιση αξιόπιστης ελεγκτικής ικανότητας 
σε ολόκληρη την Ένωση.
83.
Όσον αφορά τους κινδύνους που εντόπισε το Συνέδριο, η Επι -
τροπή έχει την ακόλουθη θέση:
83. Πρώτη περίπτωση
Από το 2009, η Επιτροπή διενήργησε εκτενείς επιτόπιους ελέγ -
χους για την επανεξέταση των εργασιών των ελεγκτικών αρχών. 
Πραγματοποίησε 269 αποστολές ελέγχου και επανεξέτασε 47 και 
84 ελεγκτικές αρχές αντίστοιχα για το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ. Αυτό καλύ -
πτει περίπου το 96 % και το 99 % του συνόλου των χορηγήσεων, 
αντίστοιχα. Οι επανεξετάσεις αυτές επέτρεψαν στην Επιτροπή να 
παράσχει συμβουλές, να συμβάλει στην ανάπτυξη ικανοτήτων 
και να υπολογίσει εκ νέου τα ποσοστά ή να τα αντικαταστήσει 
με κατ’ αποκοπή συντελεστές, σε περίπτωση που είχαν θεωρηθεί 
αναξιόπιστοι.
Συνολικά, η Επιτροπή διαθέτει εκτενή διαδικασία για την επαλή -
θευση της αξιοπιστίας των ποσοστών σφάλματος που αναφέρο -
νται από τις ελεγκτικές αρχές, τα οποία αναθεωρούνται ανάλογα 
με την περίπτωση. Το γεγονός ότι τα ποσοστά σφάλματος που 
αναφέρονται στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας της Γ Δ Απα -
σχόλησης και της Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανά -
πτυξης είναι σύμφωνα με το ποσοστό σφάλματος που έθεσε το 
Συνέδριο επιβεβαιώνει την αξιοπιστία του συστήματος ελέγχου 
και υποβολής εκθέσεων.
83. Δεύτερη περίπτωση
Η Επιτροπή έχει επίσης θέσει σε εφαρμογή αξιόπιστη μεθοδολογία 
για την επαλήθευση και την επικύρωση των ποσοστών σφάλματος 
που αναφέρθηκαν από τις ελεγκτικές αρχές, συμπεριλαμβανομέ -
νων, όπου κρίνεται αναγκαίο, συμπληρωματικών αιτήσεων παρο -
χής πληροφοριών ή και επιτόπιων διερευνητικών αποστολών (το 
2013, 64 επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΤΠΑ/Ταμείου Συνοχής 
σε 11 κράτη μέλη και 23 επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΚΤ σε 
10 κράτη μέλη).
Η καλή γνώση που έχει αποκτηθεί σχετικά με τη λειτουργία ενός 
μεγάλου αριθμού ελεγκτικών αρχών μέσω της εκτεταμένης έρευ -
νας ελέγχου της αποδείχτηκε πολύ χρήσιμη για την αξιολόγηση 
από την Επιτροπή των αναφερόμενων ποσοστών σφάλματος.83. Τρίτη περίπτωση
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο σωρευτικός εναπομένων κίνδυνος, 
ο οποίος λαμβάνει υπόψη τα ποσοστά σφάλματος και τις δημοσιο -
νομικές διορθώσεις για την περίοδο προγραμματισμού, είναι ένας 
δείκτης της συνολικής διορθωτικής ικανότητας των προγραμμά -
των που αξιολογούνται κάθε χρόνο από την Επιτροπή στις ετήσιες 
εκθέσεις δραστηριοτήτων της.
Βασίζεται σε όλα τα διαθέσιμα δεδομένα για τα προηγούμενα έτη 
και την καλύτερη εκτίμηση του υπό αξιολόγηση έτους.
Βοηθά την Επιτροπή να αντιμετωπίσει ειδικότερα, ενδεικτικά, την 
κατάσταση των προγραμμάτων με επικυρωμένα ετήσια ποσοστά 
σφάλματος που κυμαίνονται μεταξύ 2 % και 5 %.
Τα προγράμματα αυτού του είδους, για τα οποία δεν προβλεπόταν 
η διατύπωση επιφυλάξεων στο παρελθόν, μπορούν τώρα να υπό -
κεινται στη διατύπωση επιφυλάξεων και στη συνέχεια σε νομικές 
διαδικασίες (διακοπές / αναστολές / δημοσιονομικές διορθώσεις).
Χάρη στη χρήση του σωρευτικού εναπομένοντος κινδύνου, τα 
συμπληρωματικά προγράμματα υπόκεινται στη διατύπωση επι -
φυλάξεων. Το γεγονός αυτό μειώνει έτσι τον κίνδυνο που εντόπισε 
το Συνέδριο, δηλαδή την υποτίμηση των κινδύνων για τα εν λόγω 
προγράμματα.
Επιπλέον, η Επιτροπή διενήργησε ειδικό ελεγκτικό έργο βάσει του 
κινδύνου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι διορθώσεις που 
αναφέρθηκαν εφαρμόζονται αποτελεσματικά για τα 68 επιχει -
ρησιακά προγράμματα τα τελευταία τρία έτη και, σε περίπτωση 
αμφιβολιών ή ανεπαρκών αποδεικτικών στοιχείων, αφαιρεί τα εν 
λόγω ποσά από τις σωρευτικές δημοσιονομικές διορθώσεις που 
λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς του υπολογισμού του ενα -
πομένοντος ποσοστού σφάλματος.71
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΗ Επιτροπή επιδιώκει πάντα να διασφαλίσει ότι η υποβολή εκθέ -
σεων στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή δίνει πραγματική και 
αξιόπιστη εικόνα του εκτιμώμενου κινδύνου για τον προϋπολο -
γισμό της ΕΕ όσον αφορά κάθε κράτος μέλος, λαμβάνοντας επί -
σης υπόψη την πολυετή διορθωτική ικανότητα. Οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής παρέχουν όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες με πλήρη 
διαφάνεια στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων τους.
Η Επιτροπή εξετάζει σε βάθος σε ετήσια βάση τα ποσοστά σφάλ -
ματος που αναφέρονται από τις ελεγκτικές αρχές. Η εν λόγω 
διαδικασία επαλήθευσης, σε συνδυασμό με τα εκτεταμένα απο -
τελέσματα από τις δικές της έρευνες ελέγχου, επιτρέπουν στην 
Επιτροπή να υποβάλει πλήρη και αξιόπιστα επικυρωμένα ποσο -
στά σφάλματος στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας και να 
προβεί στη διατύπωση των δεουσών επιφυλάξεων, όταν κρίνεται 
απαραίτητο.
Πιο συγκεκριμένα, η Επιτροπή θεωρεί ότι το γεγονός ότι, για τρία 
συνεχόμενα έτη για τη Γ Δ Απασχόλησης και για δύο συνεχόμενα 
έτη για τη Γ Δ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης, το 
εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος της Επιτροπής όπως περιγρά -
φεται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων είναι σύμφωνο με τα 
ποσοστά σφάλματος του Συνεδρίου επιβεβαιώνει την εγκυρότητα 
και την αξιοπιστία της προσέγγισής της.
Σύσταση 1
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η σύσταση αυτή έχει ήδη εφαρμοστεί.
Η Επιτροπή εφαρμόζει συστηματική διαδικασία επαλήθευσης, 
συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων διερευνητικών αποστολών, 
προκειμένου να διαπιστώσει την αξιοπιστία των ποσοστών σφάλ -
ματος που αναφέρονται από τις ελεγκτικές αρχές. Εναλλακτικά 
χρησιμοποιεί κατ’ αποκοπή ποσοστά όταν θεωρεί ότι τα ποσοστά 
σφάλματος είναι αναξιόπιστα. Η εν λόγω διαδικασία συμπληρώ -
νεται με διεξοδική έρευνα ελέγχου της Επιτροπής από το 2009, 
σύμφωνα με την οποία 269 αποστολές ελέγχου επέτρεψαν την 
επανεξέταση των εργασιών των ελεγκτικών αρχών, συμπεριλαμ -
βανομένης της επανάληψης προηγούμενων ελέγχων, καλύπτοντας 
ποσοστό που ανέρχεται περίπου στο 90 % των χορηγηθέντων 
κεφαλαίων. Η Επιτροπή διενεργεί επίσης ελέγχους προσανατολι -
σμένους στους κινδύνους προκειμένου να επιβεβαιώσει την ακρί -
βεια των αναφερόμενων δημοσιονομικών διορθώσεων.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να εξασφαλίζει την αυστηρή εποπτεία 
των αναφερόμενων ποσοστών σφάλματος, να παρακολουθεί και 
να επανεξετάζει τις εργασίες των ελεγκτικών αρχών, και να πραγ -
ματοποιεί στοχευμένους ελέγχους σχετικά με την ποιότητα των 
διαδικασιών των αρχών πιστοποίησης για την καταγραφή και ανα -
φορά των δημοσιονομικών διορθώσεων.Σύσταση 2
Στην πρόταση κανονισμού περί κοινών διατάξεων για την περίοδο 
2014-2020, η Επιτροπή εισήγαγε τη δυνατότητα, με την οποία συμ -
φώνησε και ο νομοθέτης, για καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις 
σε περίπτωση σοβαρών παρατυπιών οι οποίες διαπιστώθηκαν 
μετά την υποβολή των ετήσιων λογαριασμών και δεν είχαν προ -
ηγουμένως εντοπιστεί ή/και αναφερθεί από την ελεγκτική αρχή.
Η Επιτροπή προτίθεται επίσης να προτείνει στο παράγωγο δίκαιο 
οι κατ’ αποκοπή διορθώσεις να μπορούν να αυξηθούν για επανα -
λαμβανόμενες παραβιάσεις που αφορούν τις ίδιες ελλείψεις, όταν 
το κράτος μέλος δεν έχει λάβει επαρκή διορθωτικά μέτρα για το 
μέρος του συστήματος που επηρεάστηκε και υπόκειται σε προη -
γούμενη διόρθωση.
84.
Τα στοιχεία που περιγράφονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι 
αποτέλεσμα αυστηρών όρων που προβλέπονται στον κανονισμό 
σύμφωνα με τους οποίους απαιτείται ολοκληρωμένο έργο ελέγ -
χου από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης 
της επανάληψης προηγούμενων ελέγχων σύμφωνα με τα διεθνή 
ελεγκτικά πρότυπα, προτού καταστεί δυνατή η αξιολόγησης της 
λειτουργίας του συνολικού συστήματος διαχείρισης και ελέγχου. 
Επιπλέον, η Επιτροπή έπρεπε να περιμένει την εξαγωγή των ποσο -
στών σφάλματος το 2010 ή ακόμη το 2011 στις περισσότερες 
περιπτώσεις λόγω του αργού ρυθμού εφαρμογής. Η Επιτροπή 
έπρεπε να ελέγξει προσεκτικά τα ποσοστά αυτά, καθώς και τα 
αποτελέσματα της πρώτης επιτόπιας επανάληψης προηγούμενων 
ελέγχων των ελεγκτικών αρχών για την αξιολόγηση της αποτελε -
σματικότητας της εφαρμογής των συστημάτων διαχείρισης και 
ελέγχου.
85.
Με βάση τη δική της εκτίμηση, η Επιτροπή εκφράζει την έντονη 
διαφωνία της και για τις 15 περιπτώσεις που αναφέρθηκαν στο 
πλαίσιο 6 και θεωρεί ότι στο τέλος του 2013 εφαρμόζονται οι 
απαιτήσεις και για τα 61 προγράμματα. Στην εκτίμησή της, η Επι -
τροπή βασίζεται στα αποτελέσματα εκτενών ερευνών ελέγχου 
που ξεκίνησε το 2009 για να ελέγξει με αποτελεσματικό τρόπο την 
αξιοπιστία των αρχών ελέγχου. Επιπλέον, λαμβάνει υπόψη όλες τις 
κανονιστικές διατάξεις, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της μη 
στατιστικής δειγματοληψίας σε ορισμένες περιπτώσεις ως βέλτι -
στης εκτίμησης του κινδύνου και της αποτελεσματικότητας του 
συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, καθώς και του «σωρευτικού 
εναπομένοντος κινδύνου» που υπολογίζεται για κάθε πρόγραμμα 
ή ομάδες προγραμμάτων από το 2012, όπως αναφέρεται ανω -
τέρω. Επιπλέον, οι ενστάσεις που εκφράστηκαν είναι εξαιρετικά 
ακατάλληλες για μικρά επιχειρησιακά προγράμματα.72
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΕπιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα προγράμματα που αναφέ -
ρονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο πλαίσιο 6 αντιπροσωπεύ -
ουν 5 % και λιγότερο από 1 %, αντίστοιχα, των συνολικών κονδυ -
λίων για τα ΕΤΠΑ/ΤΣ και το ΕΚΤ.
86.
Μετά τον έλεγχο του Συνεδρίου, οι εν λόγω Γενικές Διευθύνσεις 
της Επιτροπής ανέπτυξαν και ενέκριναν από κοινού τον Σεπτέμ -
βριο 2013 μια έρευνα ελέγχου για την παρακολούθηση των απο -
φάσεων χορήγησης του καθεστώτος του άρθρου 73 για πρώτη 
φορά το 2012. Επιπλέον έλαβαν μια κοινή απόφαση για την επικαι -
ροποίηση του χάρτη πορείας για το άρθρο 73 και τις διαδικασίες 
παρακολούθησης τον Σεπτέμβριο 2013.
Βλέπε επίσης απάντηση στη σύσταση 4.
Σύσταση 3
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το καθεστώς ενιαίου ελέγχου χορηγήθηκε 
βάσει αξιόπιστων, συνεκτικών και διαφανών κριτηρίων. Επιπλέον, 
θεωρεί ότι έως το τέλος του 2013 πληρούνται όλες οι απαιτήσεις 
για τα εν λόγω προγράμματα.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να εφαρμόζει δυναμική προσέγγιση, 
η οποία διασαφηνίζεται περαιτέρω με την εφαρμογή του χάρτη 
πορείας της σε σχέση με το άρθρο 73, που επικαιροποιήθηκε τον 
Σεπτέμβριο 2013.
Σύσταση 4
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εν λόγω σύσταση εφαρμόζεται μέσω του 
επικαιροποιημένου χάρτη πορείας και της έρευνας ελέγχου σχε -
τικά με την παρακολούθηση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 73 που 
εγκρίθηκε τον Σεπτέμβριο 2013.
Μετά την έκδοση της πρώτης σειράς αποφάσεων σχετικά με την 
εφαρμογή του άρθρου 73, το πρώτο εξάμηνο του 2012 και βασι -
ζόμενες σε πιλοτικές αποστολές, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ανέ -
πτυξαν μια μεθοδολογία ελέγχου για τη διεξαγωγή αποστολών 
παρακολούθησης, οι οποίες περιλαμβάνουν επανάληψη προηγού -
μενων ελέγχων και αναθεωρήσεις εγγράφων εργασίας. σύμφωνα 
με τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα.87.
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την αξιολόγηση του 
Ελεγκτικού Συνεδρίου και συνεχίζει τη στενή της συνεργασία με 
τις ελεγκτικές αρχές για τη συνεχή βελτίωση της καθοδήγησης και 
της στήριξής της. Η Επιτροπή προωθεί ενεργά την εφαρμογή της 
αναθεωρημένης καθοδήγησής της σχετικά με τη δειγματοληψία 
από τον Απρίλιο 2013 μέσω σεμιναρίων κατάρτισης σε διάφορα 
αποκεντρωμένα κράτη μέλη, για την εξασφάλιση της επαρκούς 
διάδοσης των πληροφοριών σε όλες τις οικείες ελεγκτικές αρχές 
των εν λόγω κρατών μελών.
Η Επιτροπή ξεκίνησε διάλογο με τις ελεγκτικές αρχές για να προ -
ετοιμαστούν επαρκώς για την έναρξη της περιόδου 2014-2020, 
καθώς και για τη βελτίωση του παράγωγου δικαίου σε θέματα που 
σχετίζονται με το έργο των ελεγκτικών αρχών.
Σύσταση 5
Η Επιτροπή συμφωνεί με τη σύσταση αυτή και λαμβάνει μέτρα 
για να εξασφαλίσει τη βελτίωση του παράγωγου δικαίου και την 
έγκαιρη και πλήρη καθοδήγηση εντός ενός σταθερού μεθοδο -
λογικού πλαισίου για το έργο των ελεγκτικών αρχών, με βάση 
τη συσσωρευμένη εμπειρία της περιόδου προγραμματισμού 
2007-2013.
Έως το τέλος του 2013, η Επιτροπή θα διασαφηνίσει περαιτέρω 
ορισμένες πτυχές των υφιστάμενων κατευθυντήριων γραμμών 
μέσω γραπτών διευκρινίσεων.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον κανονισμό για την περίοδο προγραμ -
ματισμού 2014-2020, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να θεσπίζει, 
με εκτελεστικές και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, δεσμευτικά 
πρότυπα ή/και απαιτήσεις για το ελεγκτικό έργο των ελεγκτικών 
αρχών που θα πρέπει να βασίζονται στην πείρα και τις ορθές πρα -
κτικές της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013.
89.
Σύμφωνα με τη Συνθήκη, η κατανομή των δραστηριοτήτων καθο -
ρίζεται σαφώς στον δημοσιονομικό κανονισμό και στους ειδικούς 
κατά τομέα κανονισμούς. Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκών διαρθρω -
τικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής τίθεται στη διάθεση των 
κρατών μελών σημαντικός προϋπολογισμός τεχνικής βοήθειας τα 
οποία πρέπει να αποφασίσουν πώς θα χρησιμοποιήσουν τη χορή -
γηση αυτή.
Βλέπε επίσης απάντηση της Επιτροπής στη σύσταση 6.73
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΣύσταση 6
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η σύσταση αυτή έχει ήδη εφαρμοστεί στην 
αξιολόγηση αντικτύπου του 2011 (βλέπε υποσημείωση 57). Επί -
σης, επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης 
και της αρχής της επικουρικότητας, τα κράτη μέλη λαμβάνουν την 
απόφαση χορήγησης τεχνικής βοήθειας για τις διάφορες κατηγο -
ρίες δαπανών.
Επιπλέον, στο πλαίσιο του κανονισμού για την περίοδο 2014-2020, 
η Επιτροπή ενισχύει την προσέγγιση της οικονομικής αποδοτικό -
τητας σχετικά με τον τομέα της συνοχής. Κατά συνέπεια, οι νέες 
ρυθμίσεις για την εφαρμογή των κονδυλίων, μεταξύ άλλων για 
τους ελέγχους, «(…) τηρούν την αρχή της αναλογικότητας με βάση 
το χορηγούμενο επίπεδο στήριξης και λαμβάνουν υπόψη το συνο -
λικό στόχο μείωσης της διοικητικής επιβάρυνσης για τους φορείς που 
εμπλέκονται στη διαχείριση και τον έλεγχο των προγραμμάτων ».74
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013 — Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριo
Ειδική έκθεση αριθ. 16/2013
Απολογισμός του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) και της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή των εργασιών των εθνικών ελεγκτικών αρχών 
στον τομέα της συνοχής
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
2014 — 74 σ. — 21 × 29,7 cm
ISBN 978-92-9241-542-6
doi:10.2865/94757

ΠΩΣ Θ Ά ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•		ένα	αντίτυπο:
 από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu )·
•		περισσότερα	 από	ένα	αντίτυπα	 ή	αφίσες/χάρτες:	
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( http://ec.europa.eu/represent_el.htm ), 
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm ), 
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm ) 
ή καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) ( *).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται).
Εκδόσεις επί πληρωμή:
•	 από	το	EU	Bookshop	 (http://bookshop.europa.eu ).
Συνδρομές επί πληρωμή:
•		μέσω	των	εμπορικών	 αντιπροσώπων	 της	Υπηρεσίας	 Εκδόσεων	 της	Ευρωπαϊκής	 Ένωσης	
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm ).
QJ-AB-13-016-EL-C
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
ΤΟ ΣΥΝEΔΡΙΟ ΘΕΩΡΕI OΤΙ Η  ΕΠΙΤΡΟΠH ΣΗΜΕIΩΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚH ΠΡOΟΔΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ 
ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝAΠΤΥΞΗΣ ΕΝOΣ ΣΥΣΤHΜΑΤΟΣ «ΕΝΙΑIΟΥ ΕΛEΓΧΟΥ» (SINGLE 
AUDIT) ΒAΣΕΙ ΤΟΥ ΟΠΟIΟΥ ΜΠΟΡΕI ΝΑ ΑΠΟΚΟΜIΖΕΙ ΒΕΒΑΙOΤΗΤΑ ΑΠO ΤΙΣ ΕΡ -
Γ ΑΣIΕΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚA ΜΕ ΤΗ ΝΟΜΙΜOΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑ -
ΝΟΝΙΚOΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑIΣΙΟ ΤΩΝ ΕΤΠΑ/ΤΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΤ. ΤΟ ΣΥΝEΔΡΙΟ 
ΕΚΤΙΜA ΤΟ ΚOΣΤΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝ ΛOΓΩ ΕΛΕΓΚΤΙΚEΣ ΑΡΧEΣ ΣΕ 860 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ 
ΠΕΡIΠΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙOΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2007-2013 (0,2 % ΤΟΥ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΤΠΑ/ΤΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΤ). ΤΟ ΣΥΝEΔΡΙΟ ΔΙΑΠIΣΤΩΣΕ OΤΙ ΤΑ 
ΠΟΣΟΣΤA ΣΦAΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦEΡΟΥΝ ΟΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚEΣ ΑΡΧEΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕIΑ 
ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΧΕΤΙΚA ΜΕ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚEΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΔΕΝ ΕIΝΑΙ 
ΕΠΑΡΚΩΣ ΑΞΙOΠΙΣΤΑ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΠΙΤΡEΠΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚH ΕΦΑΡΜΟΓH 
ΤΩΝ ΔΙΑΤAΞΕΩΝ ΤΟΥ «ΕΝΙΑIΟΥ ΕΛEΓΧΟΥ» ΣΕ OΛΑ ΤΑ ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ. Η ΕΠΙΤΡΟΠH 
ΕΝΔEΧΕΤΑΙ, ΕΠΟΜEΝΩΣ, ΝΑ ΥΠΟΤΙΜA ΤΑ ΠΡΟΒΛHΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜEΑ ΤΗΣ ΣΥΝΟΧHΣ 
ΣΤΙΣ ΕΚΘEΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΟΒAΛΛΕΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚO ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ.