[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 18.10.2006

SEC(2006) 1292

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Συνοδευτικό έγγραφο τηςΠρότασης ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 97/67/EΚ σχετικά με την πλήρη υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών Περίληψη της αξιολόγησης επιπτώσεων

{COM(2006) 594 τελικό}{SEC(2006) 1291}

1. Εισαγωγη

Το παρόν έγγραφο συνδέεται με το στοιχείο 2006/MARKT/006 του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής σχετικά με τις ταχυδρομικές υπηρεσίες. Σκοπός του παρόντος εγγράφου είναι να εκθέσει περιληπτικά το πλήρες κείμενο της αξιολόγησης επιπτώσεων, δίνοντας έμφαση στις επιλογές που εξετάζονται για την πρόταση, τις επιπτώσεις τους και σχετικές συστάσεις. | Το παρόν έγγραφο αναφέρεται στα εξής: 1 - Εισαγωγή 2 - Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη 3 - Κατάσταση των πραγμάτων και προκλήσεις 4 - Στόχοι 5 - Επιλογές πολιτικής και αξιολόγησης 6 - Συμπέρασμα |

Η ταχυδρομική οδηγία του 1997 (97/67/ΕΚ) προέβλεπε μια πρώτη φάση εναρμόνισης των ταχυδρομικών υπηρεσιών της ΕΕ. Οι τροποποιήσεις της ταχυδρομικής οδηγίας το 2002 (2002/39/ΕΚ) προέβλεπαν μειώσεις του δυνητικά αποκλειστικού τομέα το 2003 και 2006, και επομένως το σταδιακό και ελεγχόμενο άνοιγμα της ταχυδρομικής αγοράς στον ανταγωνισμό. Η ταχυδρομική οδηγία υποστηρίζει σιωπηρά το στόχο του πλήρους ανοίγματος της αγοράς και ορίζει επίσης μια ημερομηνία – στόχο το 2009 για την επίτευξη της εσωτερικής αγοράς ταχυδρομικών υπηρεσιών, ή μια εναλλακτική πορεία προς το στόχο αυτό (άρθρο 7 παράγραφος 3 και αιτιολογική σκέψη (24)). Το 2006 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιβεβαίωσε αυτή τη γενική κατεύθυνση.[1]

Το γενικό πλαίσιο και η αφετηρία για την παρούσα πρόταση έχει ως εξής:

- απαιτείται από την Επιτροπή βάσει της τρέχουσας ταχυδρομικής οδηγίας να υποβάλει (σύμφωνα με το άρθρο 7) πρόταση "για την πλήρη υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς ταχυδρομικών υπηρεσιών ή τον καθορισμό οποιουδήποτε άλλου βήματος με βάση το συμπέρασμα της μελέτης [προγνώσεων]"·

- σύμφωνα με τη ρήτρα "ανατρεπτικής διορίας" που περιλαμβάνεται στο άρθρο 27 της ταχυδρομικής οδηγίας, η οδηγία αυτή θα παύσει να ισχύει στις 31/12/2008 και, αν μέχρι την ημερομηνία αυτή δεν έχει εγκριθεί νέα πρόταση της Επιτροπής, ο τομέας θα υπόκειται κυρίως στους κανόνες της συνθήκης ΕΚ (ιδίως το άρθρο 86 ΕΚ).

- η έκθεση εφαρμογής[2] της Επιτροπής (σχετικά με την τρέχουσα οδηγία), και η μελέτη προγνώσεων[3] (σχετικά με την επίπτωση του πλήρους ανοίγματος της αγοράς για την καθολική υπηρεσία) κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, εφόσον δοθούν ορισμένες εγγυήσεις, το πλήρες άνοιγμα της αγοράς μπορεί να επιτευχθεί μέχρι το 2009 για όλα τα κράτη μέλη·

- πολλά κράτη μέλη προχωρούν ήδη με ταχύ ρυθμό προς την κατάσταση ετοιμότητας για το πλήρες άνοιγμα της αγοράς – διαδικασία που συνοδεύεται από βελτιώσεις της ποιότητας της υπηρεσίας και η οποία δεν έχει υπονομεύσει την καθολική υπηρεσία.

2. Διαβουλευσεισ με τα ενδιαφερομενα μερη

Η Επιτροπή πραγματοποίησε διάφορες ενέργειες διαβούλευσης, μεταξύ των οποίων:

- δημόσια διαβούλευση, στο πλαίσιο της οποίας παραλήφθηκαν 2.295 απαντήσεις σε ένα ερωτηματολόγιο και 103 γραπτές παρατηρήσεις·

- 6 σημαντικές μελέτες, που ανατέθηκαν στο διάστημα από 2004 έως 2006, για ζητήματα σχετικά με τους μελλοντικούς προσανατολισμούς της ταχυδρομικής πολιτικής και 10 ανοικτά εργαστήρια, εκτός από 14 άλλες μελέτες που είχαν εκπονηθεί από το 1997 και ύστερα·

- έρευνα 'Ευρωβαρομέτρου' σχετικά με την ικανοποίηση των καταναλωτών και 25 ομάδες εστίασης σε όλες τις χώρες της ΕΕ για να γίνουν κατανοητές οι ανάγκες και η ικανοποίηση των μεμονωμένων χρηστών ταχυδρομικών υπηρεσιών·

- συζητήσεις με τα κράτη μέλη, τους φορείς παροχής υπηρεσιών και άλλους ενδιαφερομένους, όπου περιλαμβάνονταν οι κοινωνικοί εταίροι και οι οργανώσεις των καταναλωτών·

3. Κατασταση των πραγματων και προκλησεισ στον ταχυδρομικο τομεα της ΕΕ

Κατάσταση των πραγμάτων:

Οι ταχυδρομικές υπηρεσίες στην ΕΕ είχαν έσοδα περίπου 90 δισ. ευρώ το 2004, και συνεχίζουν να έχουν σημαντική συνεισφορά στην οικονομία της ΕΕ. Η άμεση συνεισφορά στο ΑΕΠ της ΕΕ εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 37 δισ. ευρώ (0,4%) παρέχοντας απασχόληση σε 1,7 εκατ. άτομα. Πρόσθετα έσοδα περίπου 150 δισ. ευρώ και 3,5 εκατ. θέσεις απασχόλησης προέρχονται από τομείς σχετικούς ή εξαρτώμενους από τις ταχυδρομικές υπηρεσίες. Όσον αφορά τους πελάτες ή τους χρήστες των ταχυδρομικών υπηρεσιών, οι μεμονωμένοι χρήστες αποστέλλουν 12,5% αλλά λαμβάνουν 70% του συνόλου των ταχυδρομικών αντικειμένων. Οι χρήστες του επιχειρηματικού τομέα αποστέλλουν 87,5% και λαμβάνουν 30% των ταχυδρομικών αντικειμένων. Όσον αφορά το πεδίο κάλυψης, η παρούσα πρόταση επικεντρώνεται κυρίως στις καθολικές ταχυδρομικές υπηρεσίες. Καλύπτει την αγορά επιστολών (επιστολές και κάρτες, μικροδέματα κλπ.), μέρος της αγοράς ταχυδρομικών δεμάτων και ορισμένα μη ταχυδρομικά αντικείμενα (π.χ. εφημερίδες).

Στον ταχυδρομικό τομέα της ΕΕ συμβαίνουν σήμερα σημαντικές αλλαγές, όπου περιλαμβάνεται το σταδιακό άνοιγμα της αγοράς, η ταχεία ανάπτυξη και το μειούμενο κόστος των υποκατάστατων ηλεκτρονικών μέσων, η νέα τεχνολογία αυτοματισμού και οι νέες δομές ιδιοκτησίας. Οι αλλαγές αυτές αυξάνουν την πίεση στον τομέα να καταστεί πιο ανταγωνιστικός και αποτελεσματικός, αλλιώς θα υπάρξουν αρνητικές συνέπειες για την απασχόληση και τη βιωσιμότητα των υπηρεσιών. Οι διαφορές περιβάλλοντος, τόσο νομοθετικού όσο και αγοράς, για τους ταχυδρομικούς φορείς της Ευρώπης προκαλούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και αποθαρρύνουν τις περαιτέρω μεταρρυθμίσεις. Επιπλέον, υπάρχουν διάφοροι φραγμοί που παρεμποδίζουν τον ουσιαστικό ανταγωνισμό στην ταχυδρομική αγορά, π.χ. τα εναπομένοντα μονοπώλια ή τα διαφορετικά συστήματα έγκρισης και αδειοδότησης. Η υποχρέωση παροχής καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας μπορεί να συνεπάγεται δυσμενές κόστος σε πολλές περιοχές ορισμένων χωρών, έχει όμως ζωτική σημασία για τους πολίτες και τις εταιρείες της ΕΕ να διατηρηθεί η παροχή καθολικής υπηρεσίας σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές:

Επομένως, το κύριο ζήτημα για τη διάρθρωση των υπολοίπων σταδίων της ταχυδρομικής μεταρρύθμισης στην ΕΕ είναι το πώς θα εξασφαλιστεί ένας αποτελεσματικός και ανταγωνιστικός ταχυδρομικός τομέας στην ΕΕ που θα συνεχίζει να παρέχει προσιτές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας για τους πολίτες και τις εταιρείες της Ευρώπης. Η κύρια έμφαση αφορά τα ακόλουθα ζητήματα:

1) Πεδίο της καθολικής υπηρεσίας: αυτό σημαίνει το μόνιμο και υποχρεωτικό φάσμα ταχυδρομικών προϊόντων που θα πρέπει να υπόκειται στην καθολική υπηρεσία. Όσο πιο εκτεταμένο είναι το πεδίο κάλυψης, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος ότι δεν θα μπορεί να παρέχεται μόνο από τις εμπορικές δυνάμεις/δυνάμεις της αγοράς εάν δεν υπάρχει μονοπώλιο. Tο ζήτημα σε επίπεδο Κοινότητας είναι το εάν θα εναρμονισθεί πιο στενά το πεδίο της καθολικής υπηρεσίας για όλα τα κράτη μέλη.

2) Πρότυπα της καθολικής υπηρεσίας: η ταχυδρομική οδηγία ορίζει συγκεκριμένα πρότυπα για τα κράτη μέλη απαιτώντας συλλογή και διανομή τουλάχιστον 5 εργάσιμες ημέρες την εβδομάδα σε όλα τα σημεία της επικράτειας ενός κράτους μέλους, απαιτεί προσιτές τιμές και προσβασιμότητα και επιτρέπει τα ενιαία τιμολόγια. Το ζήτημα σε επίπεδο Κοινότητας είναι εάν θα μεταβληθούν τα πρότυπα αυτά και ιδιαίτερα η εφαρμογή ενιαίων τιμολογίων.

3) Ο αποκλειστικός τομέας: είναι ο μεγαλύτερος φραγμός για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς δεδομένου ότι η διακίνηση επιστολών βάρους μέχρι 50g (πρόκειται για την πλειονότητα του συνόλου των ταχυδρομικών αντικειμένων) μπορεί ακόμη να υπόκειται σε μονοπώλιο. Προς το παρόν, η FI, η SE και το ΗΒ έχουν ήδη καταργήσει τον αποκλειστικό τομέα ενώ η DE και οι NL προτίθενται να καταργήσουν πλήρως τους αποκλειστικούς τομείς μέχρι το 2008. Ορισμένα άλλα κράτη μέλη έχουν ήδη ανοίξει την αγορά του διαφημιστικού ταχυδρομείου και άλλων ταχυδρομικών ροών πριν από την ημερομηνία-στόχο του 2009. Το ζήτημα σε επίπεδο Κοινότητας είναι εάν θα επιβεβαιωθεί ο στόχος του 2009 που έχουν θέσει οι νομοθέτες της ΕΕ για την κατάργηση των αποκλειστικών τομέων.

4) Εναλλακτικοί μηχανισμοί χρηματοδότησης αντί για μονοπώλιο: αν δεν υπάρχει αποκλειστικός τομέας το ζήτημα σε επίπεδο Κοινότητας είναι εάν χρειάζονται εναλλακτικά μέτρα για τη χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας και, εάν ναι, ποια θα είναι αυτά, καθώς και εάν η οδηγία θα πρέπει να παρέχει δυνατότητα επιλογής ως προς το θέμα αυτό.

5) Πρόσβαση σε ορισμένες δυνατότητες/μέσα της ταχυδρομικής υποδομής: σε εθνικό επίπεδο, υπάρχουν πολλοί νομικοί περιορισμοί για τη χρήση (ή 'πρόσβαση') στοιχείων της ταχυδρομικής υποδομής όπως οι ταχυδρομικές θυρίδες και τα γραμματοκιβώτια, οι ταχυδρομικοί κωδικοί και οι βάσεις δεδομένων αλλαγής διευθύνσεων. Οι περιορισμοί αυτοί μπορούν να περιορίσουν την ανάπτυξη του ανταγωνισμού και μπορούν επίσης να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη των χρηστών εάν υποβιβαστούν τα πρότυπα ποιότητας της υπηρεσίας. Το ζήτημα σε επίπεδο Κοινότητας είναι εάν, σε ένα ταχυδρομικό περιβάλλον πολλαπλών φορέων, θα πρέπει να ενισχυθεί ο ρόλος των κρατών μελών ή των εθνικών κανονιστικών αρχών όσον αφορά την παρακολούθηση ή/και την εντολή πρόσβασης στα σχετικά μέσα, καθώς και αν θα θεσπιστούν διαδικασίες που θα εξασφαλίζουν την ακεραιότητα και την εμπιστοσύνη των χρηστών στο ταχυδρομείο.

6) Πρόσβαση σε μεταγενέστερο στάδιο: αυτό αφορά την πρόσβαση τρίτων στην υποδομή του εγκαταστημένου φορέα και ιδιαίτερα στις εγκαταστάσεις διαλογής και διανομής. Αυτό σήμερα δεν ρυθμίζεται ρητά από την ταχυδρομική οδηγία. Το ζήτημα είναι εάν η φυσική εξέλιξη διαφορετικών μοντέλων ανταγωνισμού ή, εφόσον το κράτος μέλος το κρίνει απαραίτητο, η διευκόλυνση ή η επιβολή ενός μοντέλου μπορεί να συνεχίσει να συνυπάρχει ή θα απαιτήσει εκ των προτέρων κοινοτική παρέμβαση. Στην περίπτωση αυτή, το ζήτημα είναι εάν η Κοινότητα θα πρέπει να εναρμονίσει ή/και να ενισχύσει τον εκ των προτέρων ρόλο των κρατών μελών όσον αφορά την παρακολούθηση ή την ανάθεση εντολής για πρόσβαση σε μεταγενέστερα στάδια.

4. Στοχοι πολιτικησ

Η Επιτροπή έχει επισημάνει τους ακόλουθους στόχους πολιτικής για την παρούσα πρόταση:

Επίτευξη μιας εσωτερικής αγοράς ταχυδρομικών υπηρεσιών στην οποία τα οφέλη της μεταρρύθμισης θα παρέχονται σε όλους τους πολίτες και όλες τις επιχειρήσεις

- διατήρηση προσιτής καθολικής υπηρεσίας υψηλής ποιότητας για όλους

- επίτευξη του πλήρους ανοίγματος της αγοράς

- μείωση στρεβλώσεων της αγοράς/εμποδίων για την εσωτερική αγορά

Πιο συγκεκριμένα:

- συνέχιση της τάσης για μείωση και, τελικά, κατάργηση του αποκλειστικού τομέα

- εξασφάλιση αναλογικής χρήσης των εναλλακτικών μέτρων διασφάλισης ή μηχανισμών χρηματοδότησης της καθολικής υπηρεσίας

- εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης στην ταχυδρομική υποδομή

5. Επιλογεσ πολιτικησ

Στην αξιολόγηση της επίπτωσης εξετάστηκαν δύο επίπεδα επιλογών πολιτικής:

- Τέσσερις επιλογές 'υψηλού επιπέδου' που αντιστοιχούν στις ευρείες πολιτικές επιλογές που αντιμετωπίζει η Κοινότητα όσον αφορά το με ποιο τρόπο θα δράσει, και

- 16 ειδικές επιλογές πολιτικής για λεπτομερείς τρόπους προσέγγισης καθενός από τους τομείς ζητημάτων που έχουν επισημανθεί. Ο πίνακας 2 στο τμήμα 5.3 της αναλυτικής αξιολόγησης της επίπτωσης παρουσιάζει ποιες συγκεκριμένες επιλογές είναι εφικτές στο πλαίσιο των διαφόρων επιλογών πολιτικής 'υψηλού επιπέδου'.

5.1. Υψηλού επιπέδου επιλογές πολιτικής

Έχουν επισημανθεί οι ακόλουθες τέσσερις επιλογές πολιτικής υψηλού επιπέδου:

Επιλογή A: καμία ανάληψη δράσης (καμία νομοθετική πρόταση) με αποτέλεσμα, δεδομένης της λήξης της ισχύος της τρέχουσας ταχυδρομικής οδηγίας την 31η Δεκεμβρίου 2008, ότι ο ταχυδρομικός τομέας θα διέπεται κυρίως από τους κανόνες της συνθήκης ΕΚ (και συγκεκριμένα το άρθρο 86) σύμφωνα με το οποίο τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να δικαιολογούν τις τυχόν αποκλειστικές υπηρεσίες, η λειτουργία μονοπωλίων θα υπάγεται στο κοινοτικό συμφέρον για την ανάπτυξη του εμπορίου, και επιτρέπεται στην Επιτροπή να απευθύνει αποφάσεις και οδηγίες στα κράτη μέλη κατά την κρίση της. Επιπλέον, το καθένα από τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίζει πρότυπα καθολικής υπηρεσίας και συναφή πρότυπα ποιότητας σε όλη την επικράτειά τους, σύμφωνα με διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες όπως οι υποχρεώσεις στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ταχυδρομικής Ένωσης (που είναι γενικότερου περιεχομένου και λιγότερο απαιτητικές).

Αξιολόγηση: οι μεγαλύτερες αποκλίσεις όσον αφορά το νομικό πλαίσιο και τα πρότυπα καθολικής υπηρεσίας μπορούν να έχουν αρνητικές συνέπειες για την κοινωνική συνοχή και μπορεί να οδηγήσουν σε πιο 'άνισο' πεδίο ανταγωνισμού με αυξημένα εμπόδια για μια εσωτερική αγορά.

Επιλογή B: μια ουσιαστικά νέα και περιεκτική ταχυδρομική οδηγία που θα έχει ως προοπτική την πλήρως ανταγωνιστική ταχυδρομική αγορά το 2009 και θα προβλέπει μια πλήρως εναρμονισμένη προσέγγιση σε όλα τα ζητήματα του τομέα.

Αξιολόγηση: αν και εξακολουθούν να υπάρχουν κάποιες αμφιβολίες σχετικά με το αν όλες οι διατάξεις της τρέχουσας ταχυδρομικής οδηγίας εφαρμόζονται εξ ίσου αυστηρά σε όλη την Κοινότητα, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το τρέχον κοινοτικό πλαίσιο είναι ουσιαστικά ανεπαρκές. Επιπλέον, τα εθνικά χαρακτηριστικά και οι διαφορές ως προς τις ανάγκες των χρηστών είναι πιθανό ότι θα αποκλείει μια αναλογική λύση που θα ισχύει παντού και θα είναι αποδεκτή από τα κράτη μέλη.

Επιλογή Γ: παράταση της υφιστάμενης ταχυδρομικής οδηγίας μετά το 2009 – βάσει της επιλογής αυτής θα διαγραφεί η ρήτρα "ανατρεπτικής διορίας" του άρθρου 27 αλλά όλα τα άλλα στοιχεία θα παραμείνουν αμετάβλητα.

Αξιολόγηση: αυτή η εκ των πραγμάτων διακοπή της κοινοτικής ώθησης για το άνοιγμα της αγοράς είναι πιθανό ότι θα καθυστερήσει τη σημαντική αναδιάρθρωση του τομέα, θα παρεμποδίσει τη δυναμική αποτελεσματικότητα, θα περιορίσει την ανάπτυξη της επιλογής και της καινοτομίας και, μακροπρόθεσμα, θα υπονομεύσει τη συγκριτική ανταγωνιστικότητα του ταχυδρομικού τομέα. Η συγκριτική παρακμή θα έχει συνέπειες για τη συνολική ζήτηση (μικρότερος όγκος αλληλογραφίας) – και, επιπλέον, θα έχει επιπτώσεις για τη βιώσιμη απασχόληση και τη δυνατότητα να παρέχεται στους πολίτες πρόσβαση σε προσιτές ταχυδρομικές υπηρεσίες.

Επιλογή Δ: αναπροσαρμογή της υφιστάμενης ταχυδρομικής οδηγίας στο βαθμό που είναι απαραίτητη για μια ανοικτή ταχυδρομική αγορά – η επιλογή αυτή θεωρεί ότι η καθολική υπηρεσία υψηλής ποιότητας είναι συμβατή με το πλήρες άνοιγμα της αγοράς και επιτρέπει την καλύτερη επίτευξη των στόχων της Κοινότητας για τον τομέα.

Αξιολόγηση: η επιλογή αυτή θα διατηρήσει το πλαίσιο της υφιστάμενης ταχυδρομικής οδηγίας και θα το χρησιμοποιήσει ως βάση, με τροποποιήσεις μόνο όπου χρειάζεται δεδομένων των πρόσφατων και των προσδοκώμενων εξελίξεων στην αγορά, όπου περιλαμβάνεται η κατάργηση του αποκλειστικού τομέα. Η επιλογή αυτή δεν συνεπάγεται αναθεώρηση των στόχων της Κοινότητας τύπου 'επιστροφή στα βασικά δεδομένα'.

Επιπτώσεις για τους καταναλωτές: Οι επιλογές A και B και, μεσοπρόθεσμα (δεδομένου του κινδύνου μείωσης της ανταγωνιστικότητας του τομέα), η επιλογή Γ ενδέχεται να προκαλέσουν υποβάθμιση των προτύπων της καθολικής υπηρεσίας όπως ορίζονται σε επίπεδο ΕΕ και, κατά συνέπεια, υπάρχει κίνδυνος αρνητικών επιπτώσεων για τους καταναλωτές καθώς και για την εδαφική και κοινωνική συνοχή. Η επιλογή Δ διατηρεί τα σημερινά πρότυπα καθολικής υπηρεσίας, τις απαιτήσεις προσιτότητας και τη δυνατότητα ενιαίων τιμολογίων, μπορεί ωστόσο, επειδή το άνοιγμα της αγοράς είναι πιθανό ότι θα προκαλέσει επίσης μεγαλύτερη ευθυγράμμιση των τιμών με τα κόστη, να έχει ως αποτέλεσμα αυξήσεις των τιμών σε μεμονωμένα ταχυδρομικά στοιχεία.

Αυτές οι επιλογές 'υψηλού επιπέδου' A/B/Γ/Δ αξιολογήθηκαν με βάση τη συμβολή τους στην επίτευξη των στόχων του ταχυδρομικού τομέα. Οι επιλογές υψηλού επιπέδου A και B απορρίφθηκαν στο στάδιο του αρχικού ελέγχου. Διατυπώθηκαν συμπεράσματα σχετικά με τις επιλογές υψηλού επιπέδου Γ και Δ με βάση πιο λεπτομερή ανάλυση των επιπτώσεων των επιλεγμένων ειδικών επιλογών πολιτικής.

5.2. Ειδικές επιλογές πολιτικής

Καταρτίστηκε περιορισμένος κατάλογος με δέκα ειδικές επιλογές πολιτικής που αφορούν τους εξής τομείς πολιτικής: i) πεδίο της καθολικής υπηρεσίας ii) πρότυπα της καθολικής υπηρεσίας iii) αποκλειστικός τομέας και μηχανισμοί χρηματοδότησης της καθολικής υπηρεσίας iv) πρόσβαση σε ουσιώδη μέσα v) πρόσβαση σε μεταγενέστερα στάδια. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει συνοπτικά τις επιπτώσεις και την επιλογή 'υψηλού επιπέδου' στην οποία αντιστοιχεί η κάθε ειδική επιλογή πολιτικής. Για περιγραφή και πληρέστερη ανάλυση όλων των επιλογών, βλέπε τμήματα 5 και 6 της πλήρους αξιολόγησης επιπτώσεων.

Ζήτημα | Επιλογές | Επιπτώσεις στους χρήστες | Επιπτώσεις για την απασχόληση | Οικονομικές επιπτώσεις |

Πεδίο της καθολικής υπηρεσίας | Επιλογή 1 (επιλογές B/Γ/Δ) καμία αλλαγή: υπάρχουσα ευελιξία | (( | ( | ( |

Επιλογή 2 (επιλογή Δ) - έμφαση σε προϊόντα καταναλωτών / ΜΜΕ | ( | ( | ( |

Πρότυπα της καθολικής υπηρεσίας | Επιλογή 4 (επιλογές Γ/Δ) – καμία μεταβολή: διατηρούνται τα τρέχοντα πρότυπα, ελάχιστοι κοινοτικοί κανόνες | ( έως ( | ( | ( έως ( |

Επιλογή 5 (επιλογή Δ) – καμία μεταβολή: διατηρούνται τα τρέχοντα πρότυπα, ελάχιστοι κοινοτικοί κανόνες, επιτρέπεται όμως το ενιαίο τιμολόγιο μόνο για μεμονωμένα αντικείμενα | (( | (( | ((( |

Ζήτημα | Επιλογές | Επιπτώσεις στους χρήστες | Επιπτώσεις για την απασχόληση | Οικονομικές επιπτώσεις |

Αποκλειστικός τομέας και μηχανισμοί χρηματοδότησης καθολικής υπηρεσίας | Επιλογή 8 (επιλογή Γ) – διατήρηση της τρέχουσας οδηγίας με κατάργηση του άρθρου 27 – διατηρούνται οι αποκλειστικοί τομείς, οι υποχρεώσεις για τους νεοεισερχόμενους και τα ταμεία αποζημιώσεων | ( έως ( | ( έως ( | (έως (( |

Επιλογή 9 (επιλογή Δ) – αναλυτικός κατάλογος μηχανισμών χρηματοδότησης λόγω απουσίας αποκλειστικού τομέα, περιλαμβάνονται όμως κρατικές ενισχύσεις, διαδικασίες δημόσιων προμηθειών, εσωτερικές διασταυρούμενες επιδοτήσεις, επιμερισμός του κόστους ή ταμείο αποζημιώσεων και τέλη καθολικής υπηρεσίας για τους φορείς της αγοράς που παρέχουν καθολική υπηρεσία | (( | ( έως ( | ( έως (( |

Πρόσβαση σε ουσιαστικής σημασίας μέσα | Επιλογή 11 (επιλογή Γ) – καμία μεταβολή: τα ζητήματα πρόσβασης εξαρτώνται από την αγορά και τους κανόνες ανταγωνισμού | ( έως ( | ( | ( |

Επιλογή 12 (επιλογή Δ) – υποχρέωση των ΕΚΑ να επισημαίνουν τα ουσιαστικής σημασίας μέσα, να αξιολογούν εάν είναι απαραίτητη η πρόσβαση για τη βάση δεδομένων ταχυδρομικών κωδικών, τις ταχυδρομικές θυρίδες, τις πληροφορίες για την αλλαγή διευθύνσεων και τις υπηρεσίες επαναπροώθησης, και να εξασφαλίζουν τη διαφάνεια και την αποφυγή διακρίσεων όσον αφορά την πρόσβαση. | (( | ( | ( |

Πρόσβαση στα μεταγενέστερα στάδια | Επιλογή 15 (επιλογή Δ) – υποχρέωση του φορέα που κατέχει δεσπόζουσα θέση / του φορέα που χρησιμοποιεί ένα πρώην δημόσιο δίκτυο να μην αρνείται την πρόσβαση σε μεταγενέστερα στάδια κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες | ( | ( | ( |

Επιλογή 16 (επιλογή Γ/Δ) – καμία μεταβολή: πρόσβαση χωρίς διακρίσεις λαμβάνοντας υπόψη τα κόστη που αποφεύγονται | (( | ( έως ( | ( |

Γι αυτές τις ειδικές επιλογές πολιτικής, συνιστώνται οι ακόλουθες επιλογές:

Όσον αφορά το πεδίο της καθολικής υπηρεσίας – ο περιορισμός του πεδίου της καθολικής υπηρεσίας σε ταχυδρομικά προϊόντα που δεν θα παρέχονται από τις δυνάμεις της αγοράς δεν μπορεί να εναρμονισθεί στο παρόν στάδιο επειδή ο ανταγωνισμός θα λειτουργεί με διαφορετικές ταχύτητες σε όλη την ΕΕ και υπάρχουν διαφορές στις εθνικές αγορές και τις ανάγκες των χρηστών. Συνιστάται η επιλογή 1 – δηλαδή να παραμείνουν αμετάβλητες οι κύριες κοινοτικές υποχρεώσεις σχετικά με το γενικό πεδίο των ταχυδρομικών υπηρεσιών που πρέπει να παρέχονται.

Όσον αφορά τα πρότυπα της καθολικής υπηρεσίας – υπάρχει περιορισμένη ζήτηση για εναρμονισμένη μείωση των προτύπων ή για περιορισμό της διακριτικής ευχέρειας των κρατών μελών να εφαρμόζουν πρότυπα ποιότητας και υπηρεσιών που υπερβαίνουν το ελάχιστο κοινοτικό επίπεδο. Ωστόσο, μετά από το άνοιγμα της αγοράς, τα ενιαία τιμολόγια για ανταγωνιστικά ταχυδρομικά προϊόντα μπορούν να αποτελέσουν κίνητρο για μη αποτελεσματική είσοδο στην αγορά, πράγμα που με τη σειρά του μπορεί να υπονομεύσει την ικανότητα του σημερινού κατεστημένου φορέα να χρηματοδοτεί την καθολική υπηρεσία. Ωστόσο, οι μεμονωμένοι χρήστες εκτιμούν το ενιαίο τιμολόγιο και τη συμβολή του στην κοινωνική συνοχή. Συνιστάται η επιλογή 5 – δηλαδή ελάχιστη μεταβολή του περιορισμού της ελευθερίας των κρατών μελών να εφαρμόζουν ενιαία τιμολόγια μόνο σε ενιαία ταχυδρομικά αντικείμενα·και σε ορισμένα άλλα αντικείμενα. Καλύπτει επίσης ένα από τα κυριότερα κίνητρα των ενδιαφερομένων που υποστηρίζουν την ανάγκη για πιο στενό πεδίο της καθολικής υπηρεσίας που θα χρησιμεύει μόνο ως 'δίχτυ ασφαλείας των καταναλωτών'.

Όσον αφορά τον αποκλειστικό τομέα και τα μοντέλα χρηματοδότησης – η διατήρηση του αποκλειστικού τομέα θα συνεχίσει να στρεβλώνει τον ανταγωνισμό· ωστόσο, για να χρηματοδοτείται η καθολική υπηρεσία όταν δεν θα υπάρχει μονοπώλιο, είναι απαραίτητο να υπάρχει ένα φάσμα εναλλακτικών επιλογών για χρήση σε εξαιρετικές περιστάσεις. Συνιστάται η επιλογή 9, δηλαδή η κατάργηση του αποκλειστικού τομέα πράγμα που θα δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα επιλογής μεθόδων χρηματοδότησης που θα περιλαμβάνουν: δημόσιες προμήθειες υπηρεσιών (ως έμμεση πηγή δημόσιας χρηματοδότησης), κρατικές ενισχύσεις, τομεακά τέλη και ταμείο επιμερισμού του κόστους της καθολικής υπηρεσίας ως εναλλακτικές λύσεις για τον αποκλειστικό τομέα.

Όσον αφορά την πρόσβαση σε ουσιώδη μέσα της ταχυδρομικής υποδομής – είναι επωφελές για τους χρήστες καθώς και τους υπάρχοντες και τους δυνητικούς νεοεισερχόμενους στην αγορά να μην υποβαθμίζονται τα οφέλη του ανταγωνισμού επειδή οι φορείς της αγοράς δεν μπορούν να συμφωνήσουν σχετικά με τους όρους πρόσβασης στα σχετικά μέσα. Η επιλογή 12 θα εξουσιοδοτεί ρητά την Εθνική Ρυθμιστική Αρχή να παρεμβαίνει εάν χρειάζεται για να αποφευχθεί αυτό, και επομένως είναι η επιλογή που συνιστάται.

Όσον αφορά την πρόσβαση σε μεταγενέστερα στάδια, σε δίκτυα διαλογής και διανομής – επειδή ελάχιστα (έως κανένα) από τα στοιχεία του βασικού ταχυδρομικού δικτύου είναι 'ουσιαστικής σημασίας μέσο', η ενίσχυση των διατάξεων της υποχρεωτικής επιβολής της σχετικής πρόσβασης σε μεταγενέστερα στάδια δεν φαίνεται να δικαιολογείται σε επίπεδο Κοινότητας. Δεν είναι όμως σωστό να περιορίσει ο νομοθέτης της ΕΕ την ανάπτυξη του ανταγωνισμού όσον αφορά την πρόσβαση. Συνιστάται η επιλογή 16, δηλαδή να μπορούν ακόμη να λαμβάνονται αποφάσεις σχετικά με την υποχρεωτική πρόσβαση σε μεταγενέστερα στάδια σε επίπεδο κράτους μέλους, λαμβάνοντας υπόψη τους σχετικούς οικονομικούς παράγοντες και τους παράγοντες ανταγωνιστικότητας. Η πρόσβαση μπορεί να κρίνεται απαραίτητη για ορισμένες εθνικές αγορές αλλά όχι για άλλες, δεν προτείνεται όμως να τροποποιηθεί η ισχύουσα ταχυδρομική οδηγία ως προς το ζήτημα αυτό.

6. Συμπερασμα

Λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις και τις συστάσεις για ειδικά ζητήματα πολιτικής, προτάθηκε η επιλογή υψηλού επιπέδου Δ: αναπροσαρμογή της υφιστάμενης οδηγίας στο βαθμό που είναι απαραίτητος για μια ανοικτή ταχυδρομική αγορά, εξασφαλίζοντας υψηλό επίπεδο καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας .[4]

[1] Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την εφαρμογή της ταχυδρομικής οδηγίας (2006 (0040))

[2] COM(2006) 595.

[3] COM(2006) 596.

[4] Η επιλογή Δ επιβεβαιώθηκε επίσης έμμεσα από τη μελέτη προγνώσεων της Επιτροπής η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, δεδομένης της διαθεσιμότητας πρόσθετων μέτρων διαφύλαξης, δεν υπάρχουν λόγοι να καθυστερήσει η μετάβαση στο πλήρες άνοιγμα της αγοράς μετά το 2009.