Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Τροποποίηση της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τις απαιτήσεις περιθωρίου φερεγγυότητας για τις επιχειρήσεις ασφάλισης ζημιών

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Βασικός σκοπός αυτής της οδηγίας είναι η καλύτερη προστασία των αντισυμβαλλόμενων μέσω της βελτίωσης των κανόνων για το περιθώριο φερεγγυότητας των επιχειρήσεων ασφάλισης ζημιών.

Παράλληλα εκπονήθηκε παρεμφερής πρόταση για τροποποίηση του περιθωρίου φερεγγυότητας των επιχειρήσεων ασφάλισης ζωής. Οι δύο προτάσεις περιλαμβάνουν πολλά κοινά μέτρα και για λόγους συνοχής πρέπει να θεωρηθεί ότι απαρτίζουν ένα ενιαίο σύνολο.

1. Μέρος A - Γενική παρουσίαση

1.1. Εισαγωγή

Το "Πρόγραμμα Δράσης για τις Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες", το οποίο εγκρίθηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στις Συνόδους Κορυφής της Κολωνίας και της Λισαβόνας, υπογραμμίζει [1] τη σημασία του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ως κινητήριας δύναμης για την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Στους χρήστες και στους φορείς παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα απρόσκοπτης αξιοποίησης των εμπορικών ευκαιριών που προσφέρει η ενιαία χρηματοπιστωτική αγορά, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζεται υψηλός βαθμός προστασίας των καταναλωτών.

[1] COM(1999) 232 τελικό, της 11ης Μαΐου 1999.

Ένα από τα σημαντικότερα κανονιστικά μέσα για την προστασία των καταναλωτών είναι η επιβολή υποχρέωσης στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις για σχηματισμό επαρκούς περιθωρίου φερεγγυότητας. Το περιθώριο αυτό διαδραματίζει ρόλο συστήματος προειδοποίησης και λειτουργεί ως πρόσθετο ρυθμιστικό κεφάλαιο πέραν εκείνου που είναι αυστηρά απαραίτητο για την κάλυψη των υποχρεώσεων έναντι των αντισυμβαλλόμενων. Έτσι, σε περίπτωση κάμψης της ασφαλιστικής δραστηριότητας και της απόδοσης των επενδύσεων, οι επιχειρήσεις θα διαθέτουν επιπλέον κεφάλαιο που θα τους επιτρέψει να προστατεύσουν τα συμφέροντα των αντισυμβαλλόμενων, ενώ παράλληλα το κεφάλαιο αυτό θα προσφέρει στα διευθυντικά στελέχη, στις εποπτικές και στις ρυθμιστικές αρχές ένα πολύτιμο χρονικό περιθώριο χειρισμών για την αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Το θέμα της αναθεώρησης του περιθωρίου φερεγγυότητας περιλαμβάνεται στο Πρόγραμμα Δράσης για τις Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες, στο οποίο ορίζεται ότι η Επιτροπή οφείλει να εκπονήσει σχετική πρόταση οδηγίας μέχρι τα μέσα του 2000.

1.2. Ιστορικό

Οι ισχύουσες σήμερα απαιτήσεις για το περιθώριο φερεγγυότητας θεσπίστηκαν πριν από 20 και πλέον έτη. συγκεκριμένα, το 1973 στο πλαίσιο της πρώτης οδηγίας για την ασφάλιση ζημιών [2] και το 1979 στο πλαίσιο της πρώτης οδηγίας για την ασφάλιση ζωής [3]. Έκτοτε οι απαιτήσεις αυτές παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες. Ειδικότερα, τα διάφορα ελάχιστα κεφάλαια εγγύησης που αντιστοιχούν στο βάσει της οδηγίας ελάχιστο κεφάλαιο που πρέπει να διαθέτει μία ασφαλιστική επιχείρηση δεν αυξήθηκαν, και αυτό παρά το ότι εν τω μεταξύ σημειώθηκε αισθητή αύξηση των εξόδων λόγω του πληθωρισμού.

[2] Οδηγία 73/239/ΕΟΚ.

[3] Οδηγία 79/267/ΕΟΚ.

Η ανάγκη αναθεώρησης των απαιτήσεων για το περιθώριο φερεγγυότητας αναγνωρίστηκε ήδη κατά τη στιγμή της έκδοσης των τρίτης γενεάς ασφαλιστικών οδηγιών ζωής και ζημιών. Ωστόσο, για να μην σημειωθεί περαιτέρω καθυστέρηση στα ζητήματα αυτά, σε κάθε μία από τις προαναφερθείσες οδηγίες περιλήφθηκε διάταξη [4] με την οποία ζητείται από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση στην επιτροπή ασφαλιστικών θεμάτων σχετικά με την ανάγκη περαιτέρω εναρμόνισης του περιθωρίου φερεγγυότητας.

[4] Άρθρο 26, τρίτη οδηγία στον κλάδο της ασφάλισης ζωής. άρθρο 25 τρίτη οδηγία στον τομέα της ασφάλισης ζημιών.

Τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης της Επιτροπής [5] ήταν τα εξής:

[5] COM(97) 398 τελικό, της 24ης Ιουλίου 1997.

- το απλό και εύρωστο ισχύον σύστημα λειτουργεί ικανοποιητικά,

- δεν έχει ακόμη αποδειχθεί η ανωτερότητα πιο περίπλοκων συστημάτων [6],

[6] Οπως π.χ. η εφαρμοζόμενη στις ΗΠΑ προσέγγιση, η οποία βασίζεται στον κίνδυνο.

- υπάρχει περιθώριο βελτιώσεων,

- πρέπει να αποφευχθούν οι περιττές πρόσθετες επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις του κλάδου.

Η έκθεση της Επιτροπής βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην έκθεση για τη φερεγγυότητα των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, την οποία εκπόνησε η Διάσκεψη των Εποπτικών Αρχών του Ασφαλιστικού Τομέα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό την προεδρία του Δρ. Muller, δηλαδή του σημερινού προέδρου της Bundesaufsichtsamt fόr das Versicherungswesen (Ομοσπονδιακή Εποπτική Αρχή του Ασφαλιστικού Τομέα της Γερμανίας). η έκθεση αυτή είναι γνωστή ως "έκθεση Muller".

Υπό το φως των δύο αυτών εκθέσεων, κατά τα τρία τελευταία έτη η Επιτροπή διεξήγαγε εμπεριστατωμένη ανάλυση σε συνεργασία με εθνικούς εμπειρογνώμονες που συμμετέχουν στην ομάδα εργασίας για το περιθώριο φερεγγυότητας της επιτροπής ασφαλιστικών θεμάτων. Στις σχετικές εργασίες συμμετείχε και εξέφρασε τις απόψεις του και ο κλάδος των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Πραγματοποιήθηκε εμπεριστατωμένη ανάλυση και συζήτηση και αποτέλεσμα όλων αυτών των εργασιών είναι η παρούσα δέσμη προτάσεων.

Η υπό εξέταση πρόταση οδηγίας αποσαφηνίζει, απλουστεύει, προσαρμόζει και βελτιώνει αισθητά τους ισχύοντες κανόνες. Συνολικά, η πρόταση αυτή ενισχύει και βελτιώνει σημαντικά το σημερινό σύστημα.

1.3. Ορισμένες βασικές έννοιες

Για την ορθή κατανόηση αυτής της οδηγίας είναι απαραίτητο να αποσαφηνισθούν ορισμένες βασικές έννοιες:

Το απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας (ΑΠΦ): πρόκειται για το ύψος του βάσει της νομοθεσίας απαιτούμενου κεφαλαίου που πρέπει να διαθέτει ένας ασφαλιστής προκειμένου να ασκεί τις ασφαλιστικές δραστηριότητες για τις οποίες διαθέτει σχετική άδεια.

Το διαθέσιμο περιθώριο φερεγγυότητας (ΔΠΦ): αντιπροσωπεύει εκείνα τα στοιχεία του κεφαλαίου που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη του απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας.

Το κεφάλαιο εγγύησης: αντιστοιχεί στο ένα τρίτο του απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας. Για το κεφάλαιο αυτό καθορίζεται ελάχιστο όριο το οποίο ονομάζεται ελάχιστο κεφάλαιο εγγύησης (ΕΚΕ). Τα στοιχεία του κεφαλαίου που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη της απαίτησης σχετικά με το κεφάλαιο εγγύησης πρέπει να είναι υψηλότερης ποιότητας.

1.4. Συνοπτική παρουσίαση των προτάσεων

Οι προτάσεις αντιπροσωπεύουν πακέτο μέτρων (το αποκαλούμενο πακέτο Φερεγγυότητα Ι) τα οποία, από κοινού, ενισχύουν σημαντικά την υφιστάμενη προστασία των αντισυμβαλλόμενων. Οι προτάσεις αυτές δύνανται εν γένει να ταξινομηθούν ως εξής, ανάλογα με τους στόχους τους:

1.4.1. Ελάχιστη εναρμόνιση

Οι εναρμονισμένοι κανόνες για το περιθώριο φερεγγυότητας (ΠΦ) δεν πρέπει να θεωρούνται ως απόλυτοι: τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να καθορίζουν πιο αυστηρούς κανόνες για τις επιχειρήσεις στις οποίες χορηγούν άδεια λειτουργίας. Κατά το παρελθόν, δεν ήταν σαφές εάν οι υφιστάμενοι κανόνες έπρεπε να θεωρούνται ως απόλυτοι ή ελάχιστοι. Η διατύπωση όμως της δέκατης τέταρτης αιτιολογικής σκέψης της πρότασης οδηγίας συμβάλλει στην απάλειψη αυτής της ασάφειας. Λαμβάνονται έτσι υπόψη οι διαφορές μεταξύ των υφιστάμενων συστημάτων και παρέχεται στις εθνικές αρχές η δυνατότητα να αυξήσουν περαιτέρω το ΑΠΦ, σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες που επικρατούν στην εθνική τους αγορά.

1.4.2. Τιμαριθμική προσαρμογή του ΕΚΕ και των ορίων ασφαλίστρων/ζημιών

Τα ΕΚΕ αυξάνονται και προσαρμόζονται με βάση τον πληθωρισμό. το ίδιο ισχύει και για τα ποσά των ασφαλίστρων και των ζημιών στα οποία εφαρμόζονται τα κλιμακούμενα ποσοστά. Ο αριθμός των ΕΚΕ απλουστεύτηκε και μειώθηκε από 4 σε 2. Προβλέπονται μεταβατικές ρυθμίσεις μεγάλης χρονικής διάρκειας (5 συν 2 επιπλέον έτη από τη θέση σε ισχύ).

1.4.3. Στις εποπτικές αρχές παρέχονται αυξημένες εξουσίες έγκαιρης παρέμβασης

Οι αρμοδιότητες των εποπτικών αρχών ενισχύονται με διάταξη που προβλέπει ρητώς ότι οι αρμόδιες αρχές δύνανται να λάβουν διορθωτικά μέτρα σε περίπτωση που απειλούνται τα συμφέροντα των αντισυμβαλλόμενων. Παραδείγματος χάριν, εάν η χρηματοοικονομική κατάσταση μίας επιχείρησης επιδεινώνεται με ταχύ ρυθμό, οι εποπτικές αρχές δύνανται να παρέμβουν ακόμη και εάν η ασφαλιστική επιχείρηση εξακολουθεί να ικανοποιεί το ΑΠΦ.

1.4.4. Τροποποίηση της μείωσης για αντασφάλιση

Βελτιώθηκε ελαφρώς ο ισχύον τρόπος υπολογισμού της μείωσης του ΑΠΦ σε περίπτωση αντασφάλισης. Ο σχετικός υπολογισμός βασίζεται πλέον σε μέσο όρο τριών ετών και όχι σε ένα και μόνο έτος όπως προηγουμένως. Ακόμη σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι χορηγείται στις εποπτικές αρχές η δυνατότητα να περιορίζουν τη μείωση του ΑΠΦ όταν το περιεχόμενο ή η ποιότητα των συμφωνιών αντασφάλισης του πρωτασφαλιστή μεταβληθεί σημαντικά ή όταν δεν υφίσταται πραγματική μεταβίβαση κινδύνου. Με τον τρόπο αυτό, επιχειρείται να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της συνεχώς αυξανόμενης σημασίας της χρηματοπιστωτικής αντασφάλισης στις σημερινές χρηματαγορές.

1.4.5. Προσαρμογή σε συνάρτηση με τον ασφαλιστικό κλάδο

Θεσπίζεται υψηλότερο ΑΠΦ για τους κλάδους της ασφάλισης ζημιών με ιδιαίτερα ευμετάβλητα χαρακτηριστικά κινδύνου. Πρόκειται για τους κλάδους 11, 12 και 13 που αφορούν την αστική ευθύνη από θαλάσσια, λιμναία και ποτάμια σκάφη, την αστική ευθύνη από αεροσκάφη και τη γενική αστική ευθύνη. Προτείνεται να αυξηθεί το ισχύον ΑΠΦ κατά 50%. Με την πρόταση αυτή επιδιώκεται να επιτευχθεί καλύτερη αντιστοιχία μεταξύ του ύψους του προβλεπόμενου από τη νομοθεσία κεφαλαίου και των χαρακτηριστικών κινδύνου των ασφαλιστικών εργασιών.

1.4.6. Απαίτηση περιθωρίου φερεγγυότητας για ασφαλιστικές εταιρείες που δεν αναλαμβάνουν πλέον την κάλυψη κινδύνων ("run off")

Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα ισχύοντα, ο τύπος υπολογισμού του ΑΠΦ δεν έδινε ικανοποιητικό αποτέλεσμα για τις προαναφερθείσες ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Η κατάσταση αυτή διορθώνεται τώρα με την καθιέρωση μείωσης του ΑΠΦ ανάλογης με εκείνη των ασφαλίστρων και των ζημιών.

1.4.7. Διάφορες βελτιώσεις

Τα διάφορα στοιχεία που είναι επιλέξιμα για τον υπολογισμό του ΔΠΦ διευκρινίστηκαν και ταξινομήθηκαν σε τρεις ομάδες ανάλογα με την σχετική χρηματοοικονομική τους ισχύ. Γενικά, τα στοιχεία της πρώτης ομάδας είναι αποδεκτά χωρίς κανένα περιορισμό, τα στοιχεία της δεύτερης ομάδας υπόκεινται σε ορισμένους περιορισμούς, ενώ τα στοιχεία της τρίτης ομάδας είναι αποδεκτά μόνο μετά από σχετική έγκριση εκ μέρους της εθνικής εποπτικής αρχής. Η επιλεξιμότητα ορισμένων στοιχείων περιορίστηκε περαιτέρω, γεγονός το οποίο συνεπάγεται ενίσχυση της χρηματοοικονομικής ποιότητας του περιθωρίου φερεγγυότητας. Επιπλέον, διάφορες λογιστικές και αναλογιστικές προσεγγίσεις (π.χ. λογιστική αξία ή αγοραία αξία. προεξόφληση ή μη προεξόφληση των τεχνικών αποθεματικών στον τομέα της ασφάλισης ζημιών) αντιμετωπίζονται πλέον με περισσότερο συνεκτικό τρόπο.

1.5. Μελλοντική δράση της Επιτροπής

Από τις προπαρασκευαστικές εργασίες για την εκπόνηση αυτού του σχεδίου οδηγίας προέκυψε σαφώς ότι το ζήτημα του ΑΠΦ αποτελεί μία μόνον συνιστώσα της δέσμης των παραμέτρων που είναι σημαντικές για τον προσδιορισμό της συνολικής χρηματοοικονομικής θέσης μιας ασφαλιστικής επιχείρησης. Στο πλαίσιο μιας πραγματικής εκτίμησης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη όχι μόνο το περιθώριο φερεγγυότητας της ασφαλιστικής επιχείρησης αλλά και άλλες χρηματοπιστωτικές πτυχές όπως:

- η επάρκεια των τεχνικών αποθεματικών,

- ο κίνδυνος που συνδέεται με τα περιουσιακά στοιχεία και ο επενδυτικός κίνδυνος,

- η διαχείριση περιουσιακών στοιχείων-υποχρεώσεων,

- οι συμφωνίες αντασφάλισης, και

- οι λογιστικές και αναλογιστικές μέθοδοι.

Επιπλέον, υφίστανται και άλλα εξίσου σημαντικά μη χρηματοπιστωτικά ζητήματα όπως η εφαρμογή κριτηρίων ορθής και τίμιας διαχείρισης και η δυνατότητα πραγματοποίησης επιτόπιων ελέγχων ή επόπτευσης των δραστηριοτήτων της ασφαλιστικής επιχείρησης.

Παρότι από την ανάλυση προκύπτει ότι το ισχύον καθεστώς για το περιθώριο φερεγγυότητας ανταποκρίθηκε μέχρι σήμερα στις σχετικές ανάγκες, το προδιαγραφόμενο περιβάλλον λειτουργίας των ασφαλιστικών επιχειρήσεων ενδέχεται να είναι πολύ περισσότερο δυσχερές, και αυτό για διάφορους λόγους. Μεταξύ των λόγων αυτών συμπεριλαμβάνονται:

- η ελευθέρωση των ασφαλίστρων ως αποτέλεσμα της εφαρμογής των οδηγιών τρίτης γενεάς για τις ασφάλειες ζωής και ζημιών,

- η έλευση του ευρώ,

- οι συγχωνεύσεις και οι εξαγορές επιχειρήσεων που αυξάνουν τις πιέσεις στις μικρότερες επιχειρήσεις,

- η άσκηση πίεσης εκ μέρους των μετόχων για μείωση στο ελάχιστο του ελεύθερου (μη επενδεδυμένου) κεφαλαίου μιας ασφαλιστικής επιχείρησης,

- νέα δίκτυα και μέθοδοι διανομής, όπως το διαδίκτυο και η άμεση αλληλογραφία, που θα μειώσουν το κόστος διανομής και τους φραγμούς εισόδου στην αγορά,

- οι μειωμένες αποδόσεις των επενδύσεων - φαίνεται μάλλον απίθανο ότι οι εξαιρετικά υψηλές επενδυτικές αποδόσεις που επιτεύχθηκαν κατά τα τελευταία 20 περίπου έτη μπορούν να διατηρηθούν στο σημερινό επίπεδο.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες οδηγούν σε όξυνση του ανταγωνισμού και σε μείωση των ελεύθερων χρηματοπιστωτικών πόρων (δηλαδή, χαμηλότερο ΔΠΦ) για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Για το λόγο αυτό, στο πλαίσιο της εκπόνησης της έκθεσης για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου οδηγίας, όπως ορίζεται στο άρθρο 3, παράγραφος 4, προβλέπεται να αρχίσει μία εκ βάθρων αναθεώρηση (Φερεγγυότητα ΙΙ) της συνολικής χρηματοοικονομικής θέσης των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, η οποία θα συμπεριλαμβάνει όλους τους προαναφερθέντες παράγοντες

Ωστόσο, σύμφωνα με την πολιτική προτεραιότητα που καθορίζεται στο πρόγραμμα δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες είναι σημαντικό να σημειωθεί πρόοδος και να εφαρμοστούν χωρίς χρονοτριβή οι βελτιώσεις που περιγράφονται παραπάνω. Οι εργασίες για τη "Φερεγγυότητα ΙΙ" θα επιτρέψουν μία πιο μακροπρόθεσμη εξέταση του ευρύτερου ζητήματος, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν την χρηματοοικονομική σταθερότητα.

1.6. Τελικές παρατηρήσεις

Εξ ορισμού, η ασφαλιστική δραστηριότητα ενέχει κίνδυνο. Παρότι είναι αδύνατο να δοθούν απόλυτες εγγυήσεις, πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια ώστε να επιτευχθεί το υψηλότερο δυνατό επίπεδο ασφάλειας. Στο πλαίσιο αυτό, η θέσπιση κατάλληλου επιπέδου όσον αφορά το περιθώριο φερεγγυότητας αποτελεί ζωτικής σημασίας μέσο για την προστασία των αντισυμβαλλόμενων, ανεξαρτήτως του τόπου εγκατάστασής τους. Η εν λόγω οδηγία συμβάλλει στην επίτευξη του θεμελιώδους αυτού στόχου.

2. ΜΕΡΟΣ B - ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

(Προεισαγωγικό σχόλιο: οι αναφορές σε υφιστάμενα άρθρα παρατίθενται με πλάγιους χαρακτήρες)

2.1. Άρθρο 1 - Παράγραφος 1 - Μικρές ενώσεις αλληλασφάλισης

Στο άρθρο αυτό παρατίθενται οι τροποποιήσεις της οδηγίας 79/239/ΕΟΚ

Οι ισχύουσες οδηγίες δεν εφαρμόζονται στις αλληλασφαλιστικές ενώσεις των οποίων το ετήσιο ποσό των εισφορών που εισπράττονται δεν υπερβαίνει το 1.000.000 ευρώ. Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1, το εν λόγω ποσό αυξάνεται και καθορίζεται σε 5.000.000 ευρώ (το αυτό και για τις ασφάλειες ζωής).

Υπάρχουν πολυάριθμες, μικρές ενώσεις αλληλασφάλισης που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο και για τις οποίες δεν υπάρχει πραγματική ανάγκη κάλυψής τους από τις ασφαλιστικές οδηγίες. Οι επιχειρήσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών έχουν το όφελος της ενιαίας άδειας λειτουργίας ("ευρωπαϊκό διαβατήριο"). Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις αυτές μπορούν να διαθέτουν τα προϊόντα τους ελεύθερα σε ολόκληρη την ΕΕ και ότι οι εποπτικές αρχές της χώρας υποδοχής οφείλουν να αποδέχονται την προληπτική εποπτεία που ασκείται από τις αρχές της χώρας καταγωγής.

Ωστόσο, το δικαίωμα αυτό συνδυάζεται με υποχρέωση στο πλαίσιο της οποίας οι "διαθέτουσες διαβατήριο" επιχειρήσεις πρέπει να τηρούν όλους τους οριζόμενους από τις οδηγίες κανόνες, ιδίως εκείνους που αφορούν το ΑΠΦ. Ωστόσο, για να μην αποκλειστούν οι μικρές ενώσεις αλληλασφάλισης που ικανοποιούν τις απαιτήσεις περί ΑΠΦ και οι οποίες επιθυμούν να ενταχθούν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, μία νέα διάταξη που περιλαμβάνεται και στις δύο οδηγίες παρέχει αυτομάτως το δικαίωμα στις ενώσεις αυτές να υπαχθούν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας με απλή κοινοποίηση προς τις αρμόδιες εποπτικές τους αρχές και παρά το γεγονός ότι το ποσό της εισπραττόμενης εισφοράς τους είναι κατώτερο των 5 εκατ. ευρώ.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η προτεινόμενη αύξηση δεν σημαίνει αδυναμία των επιχειρήσεων αυτών να αναλαμβάνουν στο μέλλον την κάλυψη κινδύνων, απλώς και μόνο διότι δεν θα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών. Οι επιχειρήσεις αυτές θα υπόκεινται βεβαίως στις εθνικές απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας όπως αυτές ορίζονται από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Επομένως, οι εν λόγω επιχειρήσεις θα μπορούν να συνεχίσουν να ασκούν στο μέλλον δραστηριότητες υπό την άμεση εποπτεία των εθνικών τους αρχών, αλλά δεν θα διαθέτουν ενιαία άδεια λειτουργίας [7]. Δεδομένου ότι η μεγάλη πλειονότητα των επιχειρήσεων αυτών λειτουργούν σε τοπική ή περιφερειακή κλίμακα, η ρύθμιση αυτή συμβιβάζεται με την αρχή της επικουρικότητας. Επιπλέον, όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 της πρότασης οδηγίας, προβλέπονται μεγάλης διάρκειας μεταβατικές ρυθμίσεις.

[7] Εκτός και αν είναι αυτομάτως επιλέξιμες, όπως προβλέπεται με την προτεινόμενη τροποποίηση.

2.2. Άρθρο 1 - Παράγραφος 2 - Διαθέσιμο περιθώριο φερεγγυότητας

Με την παράγραφο αυτή εισάγεται ένα αναθεωρημένο άρθρο 16 (ΔΠΦ)

Το αναθεωρημένο αυτό άρθρο αναδιαρθρώνει, διευκρινίζει και ενισχύει τον υφιστάμενο ορισμό των στοιχείων που είναι επιλέξιμα για τον υπολογισμό του ΔΠΦ των επιχειρήσεων ασφάλισης ζημιών. Το άρθρο 16 παράγραφος 1 απαλείφει το στοιχείο ανωμαλίας που υπήρχε στην προηγούμενη διατύπωση του ορισμού και αφορούσε την επιλεξιμότητα ορισμένων στοιχείων. ειδικότερα, το άρθρο ορίζει ότι η ασφαλιστική επιχείρηση οφείλει πλέον να διαθέτει αδιαλείπτως επαρκές ΑΠΦ (και όχι απλώς κατά την ημερομηνία του τελευταίου ισολογισμού).

Τα επιλέξιμα στοιχεία υποδιαιρούνται σε τρεις ομάδες: τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 16, παράγραφος 2 προσφέρουν την μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια και μπορούν να γίνουν αποδεκτά χωρίς περιορισμό, τα στοιχεία της παραγράφου 3 υπόκεινται σε ορισμένους περιορισμούς (π.χ. προτιμησιακές μετοχές, δάνεια μειωμένης εξασφάλισης) ενώ τα στοιχεία της παραγράφου 4 μπορούν να γίνουν αποδεκτά μόνο μετά από έγκριση εκ μέρους των αρμόδιων αρχών.

Οι σημαντικότερες βελτιώσεις είναι οι ακόλουθες:

Άρθρο 16, παράγραφος 2, στοιχείο γ): Οι μεταφερόμενες εις νέον ζημίες και τα πληρωτέα μερίσματα της προηγούμενης εταιρικής χρήσης πρέπει πλέον να αφαιρούνται από το ΔΠΦ. οι ίδιες μετοχές αποκλείονται (σε περίπτωση πτώχευσης, η αξία τους ενδέχεται να είναι μηδενική). Οι επιχειρήσεις θα απολέσουν επίσης το όφελος της προεξόφλησης των τεχνικών αποθεματικών του κλάδου ζημιών (βλ. σχόλια κατωτέρω).

Άρθρο 16, παράγραφος 3: Καμία σημαντική μεταβολή.

Άρθρο 16, παράγραφος 4: Η επιλεξιμότητα των εκ μέρους των μελών συμπληρωματικών συνεισφορών σε ενώσεις αλληλασφάλισης θα γίνεται πλέον αποδεκτή μόνον κατόπιν σχετικής έγκρισης εκ μέρους των αρμόδιων αρχών (βλ. σχόλια κατωτέρω). Τέλος, η επιλεξιμότητα του μη καταβληθέντος τμήματος του εταιρικού ή του αρχικού κεφαλαίου περιορίζεται στο 50% του διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας ή του απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας - ανάλογα με το πιο από τα δύο μεγέθη είναι μικρότερο - και θα γίνεται πλέον αποδεκτή μόνον κατόπιν σχετικής έγκρισης εκ μέρους των αρμόδιων αρχών.

Η διάρθρωση των επιλέξιμων στοιχείων σχετικά με το ΔΠΦ για την ασφάλιση ζημιών παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με εκείνη της ασφάλισης ζωής. Πράγματι, οι δύο σχετικοί πίνακες είναι παρεμφερείς, με εξαίρεση 5 στοιχεία τα οποία αναφέρονται στη συνέχεια.

Ο συνυπολογισμός των ακόλουθων στοιχείων επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση επιχειρήσεων ασφάλισης ζωής, και αυτό για τεχνικούς λόγους: αποθεματοποιημένα κέρδη (άρθρο 18, παράγραφος 2, στοιχείο δ), μελλοντικά κέρδη (άρθρο 18, παράγραφος 4, στοιχείο α)) και η προσαρμογή λόγω εφαρμογής της μεθόδου Zillmer (άρθρο 18, παράγραφος 4, στοιχείο β)). Ο συνυπολογισμός των στοιχείων αυτών δεν επιτρέπεται στην ασφάλιση ζημιών και επομένως δεν εμφανίζονται στον κατάλογο των επιλέξιμων στοιχείων γι' αυτό τον κλάδο ασφάλισης.

Τα δύο επιλέξιμα στοιχεία που μπορούν να συνυπολογιστούν στην ασφάλιση ζημιών αλλά όχι στην ασφάλιση ζωής είναι:

Άρθρο 16, παράγραφος 2: Το σημείο αυτό αφορά την προεξόφληση των τεχνικών αποθεματικών των επιχειρήσεων ασφάλισης ζημιών. Η προεξόφληση αυτή είναι δυνατή μόνον υπό ορισμένες ειδικές συνθήκες που περιγράφονται στην οδηγία για τους λογαριασμούς των ασφαλιστικών επιχειρήσεων [8]. Σήμερα, οι επιχειρήσεις που προεξοφλούν τεχνικά αποθεματικά αντιμετωπίζονται με ευνοϊκότερο τρόπο από άποψη ΠΦ σε σχέση με τις επιχειρήσεις που δεν προεξοφλούν τα αποθεματικά αυτά. Με το προτεινόμενο εδάφιο εξουδετερώνεται το όφελος της προεξόφλησης και επομένως επιτυγχάνεται ισότητα μεταχείρισης μεταξύ των επιχειρήσεων που προεξοφλούν και εκείνων που δεν προεξοφλούν τα τεχνικά αποθεματικά.

[8] Άρθρο 60, στοιχείο ζ), της οδηγίας 91/674/ΕΟΚ.

Το πρακτικό αποτέλεσμα της πρότασης είναι η ενίσχυση του ΑΠΦ για τις επιχειρήσεις που προεξοφλούν τα τεχνικά αποθεματικά.

Άρθρο 16, παράγραφος 4, στοιχείο β): Το σημείο αυτό αφορά την επιλεξιμότητα των συμπληρωματικών εισφορών από τα μέλη ενώσεων αλληλασφάλισης ή αλληλασφαλιστικής μορφής. Οι εισφορές αυτές πάντοτε συγκαταλέγονταν μεταξύ των επιλέξιμων στοιχείων για τον υπολογισμό του περιθωρίου φερεγγυότητας. Σύμφωνα με την παρούσα πρόταση οδηγίας, οι συμπληρωματικές εισφορές θα συνεχίσουν να είναι επιλέξιμες, αλλά ο συνυπολογισμός τους θα υπόκειται στην έγκριση των αρμόδιων αρχών. Αυτό σημαίνει ότι οι αρμόδιες αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να εκτιμούν το κατά πόσο αυτές οι συμπληρωματικές εισφορές θα είναι πραγματικά διαθέσιμες σε περίπτωση δυσχερειών. Το μέτρο αυτό ενισχύει το ΑΠΦ.

2.3. Άρθρο 1 - Παράγραφος 3 - Απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας

Ο υπολογισμός της απαίτησης για το ΑΠΦ στην περίπτωση της ασφάλισης ζημιών διαφέρει από εκείνο που προβλέπεται για την ασφάλιση ζωής. Ενώ στην ασφάλιση ζωής ο σχετικός υπολογισμός βασίζεται στο ποσό των τεχνικών αποθεματικών, στην ασφάλιση ζημιών για τον υπολογισμό του ΑΠΦ λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο μεταξύ των δύο αποτελεσμάτων που υπολογίζονται, το πρώτο βάσει των ασφαλίστρων, και το δεύτερο βάσει των ζημιών.

Εισάγεται ένα νέο άρθρο 16α με το οποίο περιγράφεται το ΑΠΦ. Επέρχονται τρεις βελτιώσεις στον υπολογισμό του ΑΠΦ. Οι βελτιώσεις αυτές περιγράφονται στη συνέχεια.

2.3.1. Άρθρο 16α, παράγραφος 3, πρώτο αποτέλεσμα, πρώτο εδάφιο και παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο

Με το εδάφιο αυτό εισάγεται η προσέγγιση της προσαρμογής σε συνάρτηση τον κλάδο, η οποία συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων προτάσεων αυτού του σχεδίου οδηγίας. Στο πλαίσιο της προσέγγισης αυτής διατηρείται η απλότητα της υφιστάμενης μεθόδου, αλλά για ορισμένες, περισσότερο ευμετάβλητες κατηγορίες κινδύνων, η απαίτηση περιθωρίου φερεγγυότητας αυξάνεται ή πολλαπλασιάζεται με συντελεστή προσαύξησης 50%. Πρόκειται για τους κλάδους 11, 12 και 13 που αντιστοιχούν στην αστική ευθύνη από αεροσκάφη, στην αστική ευθύνη από θαλάσσια, λιμναία και ποτάμια σκάφη και στη γενική αστική ευθύνη. Όπως όλοι αναγνωρίζουν, οι κλάδοι αυτοί είναι από τη φύση τους περισσότερο ευμετάβλητοι. Η κατά 50% προσαύξηση βασίζεται σε ανάλυση που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη και σε άλλα τεχνικά στοιχεία που διαβίβασε η επιτροπή ασφαλιστικών θεμάτων και η ευρωπαϊκή ένωση αναλογιστών.

2.3.2. Άρθρο 16a, παράγραφος 3, πέμπτο εδάφιο και παράγραφος 4, έκτο εδάφιο

Το σχετικό ποσό υπολογίζεται βάσει κλιμακούμενου ποσοστού. Στο πρώτο αποτέλεσμα (ασφάλιστρα), το ποσοστό αυτό είναι 18% για τα πρώτα 10 εκατ. ευρώ και 16% για το υπόλοιπο ποσό. στο δεύτερο αποτέλεσμα (ασφαλιστικές ζημίες), το ποσοστό αυτό είναι 26% για τα πρώτα 7 εκατ. ευρώ και 23% για το υπόλοιπο ποσό. Στα εν λόγω εδάφια, τα ανώτατα όρια αναπροσαρμόζονται βάσει του πληθωρισμού σε 50 και 35 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.

2.3.3. Άρθρο 16a, παράγραφος 5

Παρότι το υφιστάμενο ΑΠΦ λειτούργησε ικανοποιητικά, καθότι βασίζεται στα ασφάλιστρα και στις ζημίες, ωστόσο, παρουσιάζονται ορισμένες αδυναμίες σε περιπτώσεις που ο όγκος των εργασιών της ασφαλιστικής επιχείρησης αρχίζει να σημειώνει σημαντική κάμψη. Στην πλέον ακραία κατάσταση, δηλαδή στην περίπτωση επιχείρησης που δεν αναλαμβάνει πλέον ασφαλιστικούς κινδύνους ("run-off"), ο σχετικός υπολογισμός μπορεί να οδηγήσει σε μηδενικό AΠΦ. Η ανεπάρκεια αυτή αντιμετωπίζεται με την απαίτηση τήρησης ενός ελαχίστου AΠΦ που βασίζεται στο AΠΦ του προηγούμενου έτους μειωμένο κατά την αναλογούσα μείωση του επιπέδου των τεχνικών αποθεματικών.

Το πλεονέκτημα της εν λόγω μεθόδου είναι ότι για τις επιχειρήσεις αυτού του είδους το επίπεδο-βάση του ΑΠΦ καθορίζεται με την υφιστάμενη μέθοδο, αλλά στη συνέχεια το περιθώριο αυτό διατηρείται σε επίπεδο που αντιστοιχεί στο ύψος των εναπομενόντων τεχνικών αποθεματικών.

2.4. Άρθρο 1 - Παράγραφος 4 - Κεφάλαιο εγγύησης και ΕΚΕ

Με την παράγραφο αυτή εισάγεται ένα αναθεωρημένο άρθρο 17

Άρθρο 17, παράγραφος 1: Οι κανόνες που διέπουν τα επιλέξιμα στοιχεία για το ΕΚΕ της ασφάλισης ζημιών είναι ίδιοι με εκείνους που ισχύουν για την ασφάλιση ζωής, δηλαδή το 100% του κεφαλαίου αυτού θα πρέπει να απαρτίζεται από στοιχεία υψηλής αξιοπιστίας. η μόνη διαφορά είναι ότι, στην περίπτωση της ασφάλισης ζημιών, για να υπάρχει ίση αντιμετώπιση των διαφόρων χρησιμοποιούμενων λογιστικών μεθόδων (λογιστική αξία ή αγοραία αξία) τα λανθάνοντα αποθεματικά μπορούν επίσης να περιληφθούν στο ΕΚΕ.

Άρθρο 17, παράγραφος 2: Η σημαντικότερη διαφορά μεταξύ ασφάλισης ζωής και ζημιών είναι ότι για την ασφάλιση ζωής υπάρχει ένα ενιαίο ΕΚΕ ενώ για την ασφάλιση ζημιών το κεφάλαιο αυτό εξαρτάται από τον κλάδο των ασφαλιστικών εργασιών. Κατά το παρελθόν ίσχυαν 4 διαφορετικά ποσά για το ΕΚΕ στον τομέα της ασφάλισης ζημιών. Με το παρόν σχέδιο οδηγίας η κατάσταση αυτή καθίσταται απλούστερη και τα σχετικά ποσά μειώνονται σε 2.

Για τους κλάδους 10 έως 15, το νέο ΕΚΕ ορίζεται σε 3 εκατ. ευρώ. Για όλους τους άλλους κλάδους, το ΕΚΕ ορίζεται σε 2 εκατ. ευρώ. Η αύξηση αυτή αιτιολογείται σε μεγάλο βαθμό από τον πληθωρισμό που σημειώθηκε κατά τα τελευταία 25 περίπου έτη στο επίπεδο των ζημιών και των διοικητικών εξόδων. Η αύξηση αυτή είναι σημαντική και κατά κάποιο τρόπο υπερβαίνει την απολύτως απαραίτητη προσαρμογή λόγω αποκλειστικά και μόνο του πληθωρισμού. Τα προτεινόμενα ποσά αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές αυξήσεις στο επίπεδο του κινδύνου ενώ παράλληλα είναι σύμφωνα με τις προτάσεις της έκθεσης Muller.

Τέλος, και με σκοπό την ελάφρυνση των κεφαλαιακών υποχρεώσεων των μικρών ενώσεων αλληλασφάλισης, διατηρείται η υφιστάμενη δυνατότητα των κρατών μελών να επιτρέπουν την κατά ένα τέταρτο μείωση του ΕΚΕ εφόσον πρόκειται για ενώσεις αλληλασφάλισης και εταιρείες αλληλασφαλιστικής μορφής.

2.5. Άρθρο 1 - Παράγραφος 5 - Διαδικασία προσαρμογής

Εισάγεται ένα εντελώς νέο άρθρο 17α.

Το άρθρο 17α παράγραφος 1 προβλέπει την αυτόματη προσαρμογή, βάσει του δείκτη τιμών καταναλωτή της ΕΕ, των ΕΚΕ και των ποσών των ασφαλίστρων και των ζημιών που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του περιθωρίου φερεγγυότητας. Με τον τρόπο αυτό θα ενισχυθεί το ΑΠΦ στο μέλλον καθότι θα διατηρείται το πραγματικό επίπεδο των ποσών αυτών. Εάν στο παρελθόν ίσχυε μια τέτοιου είδους διάταξη, θα είχε αποφευχθεί η υφιστάμενη σήμερα ανάγκη για κατακόρυφη αύξηση των εν λόγω ποσών.

Για να αποφεύγονται οι ασήμαντες προσαρμογές, η τιμαριθμική προσαρμογή θα πραγματοποιείται μόνον όταν σημειώνεται αύξηση ύψους τουλάχιστον 5%.

Άρθρο 17α, παράγραφος 2: Πρόκειται για σημείο καθαρά διαδικαστικού χαρακτήρα το οποίο ορίζει ότι η Επιτροπή υποχρεούται να κοινοποιεί κάθε χρόνο τα προσαρμοσμένα ποσά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στην επιτροπή ασφαλιστικών θεμάτων.

2.6. Άρθρο 1 - Παράγραφος 6 - Μικρή τεχνική προσαρμογή

Με την παράγραφο αυτή διορθώνεται απλώς μια αναφορά στο ΑΠΦ, ώστε το τελευταίο να αντικατοπτρίζει τα οριζόμενα στο άρθρο 16α.

2.7. Άρθρο 1 - Παράγραφος 7 - Εξουσίες έγκαιρης παρέμβασης εκ μέρους των εποπτικών αρχών

Εισάγεται ένα εντελώς νέο άρθρο 20α

Πρόκειται για ένα εντελώς νέο άρθρο, το οποίο επιβεβαιώνει ρητά την εξουσία των εποπτικών αρχών να παρεμβαίνουν προληπτικά και έγκαιρα. Η ανάγκη αυτή υπογραμμίζεται και στην έκθεση Muller.

Προηγουμένως, όταν η χρηματοοικονομική θέση μιας ασφαλιστικής επιχείρησης σημείωνε ταχεία επιδείνωση, δεν ήταν σαφές εάν οι εποπτικές αρχές όφειλαν να αναμένουν μέχρις ότου το ΔΠΦ υποχωρήσει σε επίπεδο κατώτερο του ΑΠΦ, πριν λάβουν μέτρα για την προστασία των συμφερόντων των αντισυμβαλλόμενων. Το παρόν άρθρο αίρει αυτή την έλλειψη σαφήνειας.

Άρθρο 20α, παράγραφος 1: Το σημείο αυτό εξουσιοδοτεί γενικώς τις αρμόδιες αρχές να απαιτούν από την ασφαλιστική επιχείρηση να υποβάλει σχέδιο χρηματοοικονομικής ανάκαμψης σε περίπτωση που απειλούνται τα δικαιώματα των αντισυμβαλλόμενων. Καθορίζονται τα στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνει το εν λόγω σχέδιο χρηματοοικονομικής ανάκαμψης.

Άρθρο 20α, παράγραφος 2: Η παράγραφος αυτή παρέχει στις αρμόδιες αρχές την εξουσία να ορίζουν υψηλότερο ΑΠΦ σε καταστάσεις αυτού του είδους.

Άρθρο 20α, παράγραφος 3: Οι αγορές καθίστανται ολοένα και περισσότερο ευμετάβλητες και η αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο του περιθωρίου φερεγγυότητας ενδέχεται να μεταβληθεί σημαντικά. Για να είναι βέβαιη η συνεχής κάλυψη του ΑΠΦ, οι εποπτικές αρχές πρέπει να δύνανται να αναθεωρούν προς τα κάτω την αξία των στοιχείων που μπορούν να περιληφθούν στον υπολογισμό του ΔΠΦ. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες μία ασφαλιστική επιχείρηση βασίζεται, για τους σχετικούς υπολογισμούς, στην πλήρη αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων και παράλληλα σημειώνεται σημαντική υποχώρηση των αξιών αυτών από την ημερομηνία κατάρτισης του τελευταίου ισολογισμού. Η παρούσα παράγραφος παρέχει την εξουσία αυτή.

Άρθρο 20α, παράγραφος 4: Στην έκθεση Muller σημειώνεται ότι η αντασφάλιση αποτελεί τομέα στον οποίο οι εποπτικές αρχές πρέπει να είναι σε θέση να υιοθετήσουν περισσότερο διαφοροποιημένη προσέγγιση ανάλογα με την αξιοπιστία και τη φύση του αντασφαλιστικού προγράμματος. Ειδικότερα, αυτό ίσχυε στην περίπτωση της χρηματοπιστωτικής αντασφάλισης στο πλαίσιο της οποίας δεν λαμβάνει χώρα μεταφορά ουσιαστικού ή αποκλειστικού χρηματοπιστωτικού κινδύνου. Η παρούσα παράγραφος ρυθμίζει το ζήτημα αυτό επιτρέποντας στις αρμόδιες αρχές να περιορίζουν, σε τέτοιου είδους περιστάσεις, την αντασφαλιστική μείωση κατά τον υπολογισμό του ΑΠΦ.

2.8. Άρθρο 2 - Μεταβατική περίοδος

Το άρθρο καθορίζει μεγάλη μεταβατική περίοδο ώστε να δοθεί στις επιχειρήσεις η δυνατότητα να συμμορφωθούν προς το νέο ΑΠΦ. Προβλέπεται αρχική μεταβατική περίοδος πέντε ετών η οποία μπορεί να παραταθεί για άλλα 2 έτη. Δεδομένου του χρόνου που απαιτείται για τη νομοθετική έκδοση της παρούσας οδηγίας, όλες οι επιχειρήσεις θα έχουν στη διάθεσή τους περίπου 8 έως 10 έτη ώστε να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις.

2.9. Άρθρο 3 -Ενσωμάτωση

Το άρθρο αυτό καθορίζει τις συνήθεις διατάξεις ενσωμάτωσης. Αξίζει να υπογραμμιστεί το περιεχόμενο της παραγράφου 3 του άρθρου 4, όπου ορίζεται ότι η Επιτροπή μετά από 3 έτη "υποβάλει στην επιτροπή ασφαλιστικών θεμάτων έκθεση για την εφαρμογή αυτής της οδηγίας και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, για την ανάγκη περαιτέρω εναρμόνισης". Προβλέπεται ότι η έκθεση αυτή θα περιέχει σχολιασμό της επιτευχθείσας προόδου όσον αφορά τις εργασίες για τη "Φερεγγυότητα ΙΙ".

2.10. Άρθρα 4 & 5 - Έναρξη ισχύος και αποδέκτες

Ο σχολιασμός των άρθρων αυτών περιττεύει.

2000/0251 (COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Τροποποίηση της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τις απαιτήσεις περιθωρίου φερεγγυότητας για τις επιχειρήσεις ασφάλισης ζημιών

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 47, παράγραφος 2 και το άρθρο 55,

την πρόταση της Επιτροπής [9],

[9] ΕΕ C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [10],

[10] ΕΕ C

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 251 της Συνθήκης [11],

[11] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το πρόγραμμα δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, το οποίο εγκρίθηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στις Συνόδους Κορυφής της Κολωνίας στις 3 και 4 Ιουνίου 1999 και της Λισαβόνας στις 23 και 24 Μαρτίου 2000, αναγνωρίζει τη σημασία του περιθωρίου φερεγγυότητας των ασφαλιστικών επιχειρήσεων για την προστασία των αντισυμβαλλόμενων στην ενιαία αγορά, επιβάλλοντας στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις κεφαλαιακές απαιτήσεις ανάλογες με τη φύση των αναληφθέντων κινδύνων.

(2) Η πρώτη οδηγία 73/239/EΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 1973 για τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη δραστηριότητας πρωτασφάλισης εκτός της ασφάλισης ζωής και την άσκηση αυτής [12] επιβάλλει στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις υποχρέωση σχηματισμού και τήρησης περιθωρίων φερεγγυότητας.

[12] ΕΕ L 228, 16.8.1973, σ. 3, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 2000/26/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 181, 20.7.2000, σ. 65).

(3) Η υποχρέωση που επιβάλλεται στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις να σχηματίζουν, πέρα από τα τεχνικά αποθεματικά για την κάλυψη των αναληφθέντων κινδύνων, περιθώριο φερεγγυότητας το οποίο θα χρησιμεύει ως ρυθμιστικό κεφάλαιο σε περίπτωση αρνητικής εξέλιξης των ασφαλιστικών δραστηριοτήτων αποτελεί σημαντικό στοιχείο του συστήματος προληπτικής εποπτείας για την προστασία των ασφαλισμένων και άλλων αντισυμβαλλόμενων.

(4) Οι υφιστάμενοι κανόνες για το περιθώριο φερεγγυότητας, όπως καθορίζονται στην οδηγία 73/239/ΕΟΚ παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητοι στο πλαίσιο της μεταγενέστερης κοινοτικής νομοθεσίας, ενώ η οδηγία 92/49/EΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 1992 για τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη δραστηριότητας πρωτασφάλισης εκτός της ασφάλειας ζωής και την άσκηση αυτής και για την τροποποίηση των οδηγιών 73/239/EΟΚ και 88/357/EΟΚ (τρίτη οδηγία για την πρωτασφάλιση) [13] ορίζει ότι η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει έκθεση στην επιτροπή ασφαλιστικών θεμάτων, η οποία συστάθηκε με την οδηγία του Συμβουλίου 91/675/ΕΟΚ [14], σχετικά με την ανάγκη περαιτέρω εναρμόνισης του περιθωρίου φερεγγυότητας.

[13] ΕΕ L 228, 11.8.1992, σ.1, (Άρθρο 25). Οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 95/26/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 168, 18.7.1995, σ. 7).

[14] ΕΕ L 374, 31.12.1991, σ. 32.

(5) Η Επιτροπή εκπόνησε την έκθεση [15] αυτή με βάση τις συστάσεις που διατυπώνονται στην έκθεση για την φερεγγυότητα των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, την οποία συνέταξε η Διάσκεψη Εποπτικών Αρχών του Ασφαλιστικού Τομέα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[15] COM(97) 398 τελικό.

(6) Παρότι η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το απλό και εύρωστο σημερινό σύστημα λειτουργεί ικανοποιητικά και βασίζεται σε υγιείς αρχές που χαρακτηρίζονται από μεγάλη διαφάνεια, παράλληλα διαπιστώνει ορισμένες αδυναμίες σε ειδικές περιπτώσεις, ιδίως όσον αφορά τις ευαίσθητες κατηγορίες κινδύνων.

(7) Υπάρχει ανάγκη απλούστευσης και αύξησης των ισχυόντων ελαχίστων κεφαλαίων εγγύησης, ιδίως ως αποτέλεσμα του πληθωρισμού επί των ποσών των ζημιών και των λειτουργικών δαπανών, η οποία σημειώθηκε από την αρχική έγκριση των σχετικών ορίων. τα όρια πέραν των οποίων εφαρμόζεται μειωμένο ποσοστό στα ποσά των ασφαλίστρων και των ζημιών για τον καθορισμό της απαίτησης του περιθωρίου φερεγγυότητας, πρέπει να αυξηθούν αναλόγως.

(8) Για να αποφευχθούν στο μέλλον οι μεγάλες και απότομες αυξήσεις του ποσού των ελαχίστων κεφαλαίων εγγύησης και αυτών των ορίων, θα πρέπει να θεσπιστεί μηχανισμός προσαρμογής τους στην εξέλιξη του ευρωπαϊκού δείκτη τιμών καταναλωτή.

(9) Σε ειδικές περιστάσεις, κατά τις οποίες απειλούνται τα δικαιώματα των αντισυμβαλλόμενων, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διαθέτουν εξουσία έγκαιρης παρέμβασης. κατά την άσκηση όμως αυτών των εξουσιών, οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να ενημερώνουν τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις για τους λόγους που υπαγορεύουν την παρέμβαση τους, σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της τήρησης των διαδικασιών.

(10) Λαμβανομένων υπόψη των εξελίξεων που σημειώθηκαν στην αγορά ως προς τη φύση της αντασφαλιστικής κάλυψης των επιχειρήσεων πρωτασφάλισης, πρέπει να δοθεί στις αρμόδιες αρχές η δυνατότητα να περιορίζουν, υπό ορισμένες συνθήκες, τη μείωση της απαίτησης του περιθωρίου φερεγγυότητας που εφαρμόζεται σε περιπτώσεις αντασφάλισης.

(11) Όταν ένας ασφαλιστής μειώνει σημαντικά ή παύει να αναλαμβάνει την κάλυψη νέων κινδύνων, είναι απαραίτητο να προβλεφθεί κατάλληλο περιθώριο φερεγγυότητας σε συνάρτηση με τις εναπομένουσες υποχρεώσεις στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του, όπως αυτές προκύπτουν από το επίπεδο των τεχνικών αποθεματικών.

(12) Για ορισμένους κλάδους της ασφάλισης ζημιών με ιδιαίτερα ευμετάβλητα χαρακτηριστικά κινδύνου, η υφιστάμενη απαίτηση περιθωρίου φερεγγυότητας πρέπει να αυξηθεί σημαντικά ώστε το απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας να αντιστοιχεί καλύτερα στα πραγματικά χαρακτηριστικά κινδύνου των κλάδων αυτών.

(13) Για να ληφθεί υπόψη η επίπτωση από την εφαρμογή διαφορετικών λογιστικών και αναλογιστικών προσεγγίσεων πρέπει να γίνουν οι σχετικές προσαρμογές στον τρόπο υπολογισμού της απαίτησης περιθωρίου φερεγγυότητας, ούτως ώστε το περιθώριο αυτό να υπολογίζεται με συνεκτικό τρόπο, και επομένως να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων.

(14) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ορίζει ελάχιστα πρότυπα για την απαίτηση περιθωρίου φερεγγυότητας, παρέχοντας παράλληλα στο κράτος μέλος καταγωγής τη δυνατότητα να καθορίζει αυστηρότερους κανόνες για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις που λαμβάνουν άδεια λειτουργίας από τις αρμόδιες εθνικές του αρχές.

(15) Η οδηγία 73/239/ΕΟΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1 Τροποποίηση της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ

Η οδηγία 73/239/ΕΟΚ τροποποιείται ως ακολούθως:

1. Το άρθρο 3, παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"1. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται σε αλληλασφαλιστικές ενώσεις που πληρούν συγχρόνως όλες τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

(α) το καταστατικό τους προβλέπει τη δυνατότητα πρόσκλησης προς καταβολή πρόσθετων εισφορών ή μείωσης των προσφερόμενων παροχών,

(β) η δραστηριότητά τους δεν καλύπτει τους κινδύνους αστικής ευθύνης ούτε τους κινδύνους πιστώσεων και εγγύησης, εκτός εάν οι εν λόγω αποτελούν πρόσθετη κάλυψη κατά την έννοια του σημείου Γ του παραρτήματος,

(γ) το ετήσιο ποσό των εισφορών που εισπράττονται λόγω δραστηριοτήτων που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα 5.000.000 ευρώ, και

(δ) το ήμισυ τουλάχιστον των εισφορών που εισπράττονται λόγω δραστηριοτήτων που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, προέρχεται από πρόσωπα που είναι μέλη των ενώσεων αντασφάλισης.

Ωστόσο, κατόπιν κοινοποίησης της ασφαλιστικής επιχείρησης προς την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής, και με τη σύμφωνη γνώμη αυτής της αρμόδιας αρχής, η επιχείρηση αυτή υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας, εφόσον ικανοποιεί τις απαιτήσεις που αναφέρονται στα άρθρα 16, 16α και17."

2. Το άρθρο 16 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 16

1. Κάθε κράτος μέλος επιβάλλει σε κάθε επιχείρηση ασφάλισης ζημιών που έχει την έδρα της στην επικράτειά του, τη σύσταση και συνεχή διατήρηση επαρκούς διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας για το σύνολο των δραστηριοτήτων της.

2. Το διαθέσιμο περιθώριο φερεγγυότητας αποτελείται από τα περιουσιακά στοιχεία της ασφαλιστικής επιχείρησης, μετά την αφαίρεση κάθε προβλεπτής υποχρέωσης, μείον τα άυλα περιουσιακά στοιχεία. Τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνουν ιδίως:

(α) το καταβληθέν εταιρικό κεφάλαιο ή, εάν πρόκειται περί αλληλασφαλιστικών συνεταιρισμών, το αρχικό πράγματι καταβληθέν κεφάλαιο, συν τους λογαριασμούς των εταίρων οι οποίοι πληρούν το σύνολο των ακόλουθων κριτηρίων:

(i) οι καταστατικές διατάξεις ορίζουν ότι από τους λογαριασμούς αυτούς μπορούν να γίνονται πληρωμές στα μέλη μόνον εφόσον αυτό δεν προκαλεί πτώση του διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας κάτω του απαιτούμενου επιπέδου ή εάν, μετά από τη διάλυση της επιχείρησης, έχουν εξοφληθεί όλα τα άλλα χρέη της επιχείρησης.

(ii) οι καταστατικές διατάξεις ορίζουν, όσον αφορά οιαδήποτε πληρωμή που αναφέρεται στο σημείο i) για άλλους λόγους εκτός από την ατομική καταγγελία της ιδιότητας του μέλους, ότι οι αρμόδιες αρχές ειδοποιούνται τουλάχιστον ένα μήνα πριν και ότι μπορούν, εντός αυτής της περιόδου, να απαγορεύσουν την πληρωμή.

(iii) οι σχετικές καταστατικές διατάξεις μπορούν να τροποποιηθούν μόνον αφού οι αρμόδιες αρχές δηλώσουν ότι δεν έχουν αντιρρήσεις για την τροποποίηση, υπό την επιφύλαξη των κριτηρίων που απαριθμούνται στα στοιχεία (i) και (ii),

(β) τα αποθεματικά (εκ του νόμου επιβαλλόμενα ή ελεύθερα) που δεν αντιστοιχούν σε υποχρεώσεις,

(γ) τη μεταφορά των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων, μετά την αφαίρεση των πληρωτέων μερισμάτων που αντιστοιχούν στην τελευταία χρήση.

Το διαθέσιμο περιθώριο φερεγγυότητας μειώνεται κατά το ποσό των ιδίων μετοχών που κατέχουν άμεσα οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις.

Για εκείνες τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις που προεξοφλούν ή μειώνουν τα τεχνικά τους αποθεματικά για εκκρεμείς ζημίες προκειμένου να ληφθεί υπόψη το εισόδημα από επενδύσεις όπως προβλέπεται στο άρθρο 60, στοιχείο ζ) της οδηγίας 91/674/ΕΟΚ, το διαθέσιμο περιθώριο φερεγγυότητας μειώνεται κατά τη διαφορά μεταξύ των μη προεξοφληθέντων τεχνικών αποθεματικών ή των τεχνικών αποθεματικών προ των αφαιρέσεων, όπως αυτά εμφανίζονται στο προσάρτημα, και των προεξοφληθέντων ή των τεχνικών αποθεματικών μετά τις αφαιρέσεις. Η προσαρμογή αυτή γίνεται για όλους τους κινδύνους που αναφέρονται στο σημείο Α του παραρτήματος, πλην των κινδύνων που απαριθμούνται στους κλάδους 1 και 2. Για όλους τους κλάδους πλην των κλάδων 1 και 2, δεν απαιτείται προσαρμογή όσον αφορά την προεξόφληση των προσόδων που συνυπολογίζονται στα τεχνικά αποθεματικά.

3. Το περιθώριο φερεγγυότητας μπορεί να αποτελείται:

(α) από τις προτιμησιακές σωρευτικές μετοχές και τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης μέχρι ποσοστού 50% του μικρότερου ποσού μεταξύ του διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας και του απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας, 25% κατ' ανώτατο όριο του οποίου περιλαμβάνει δάνεια μειωμένης εξασφάλισης καθορισμένης λήξης, ή προτιμησιακές σωρευτικές μετοχές με καθορισμένη διάρκεια, εφόσον σε περίπτωση πτώχευσης ή εκκαθάρισης της ασφαλιστικής επιχείρησης υπάρχουν δεσμευτικές συμφωνίες βάσει των οποίων τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης ή οι προτιμησιακές μετοχές κατατάσσονται μετά τις απαιτήσεις όλων των άλλων πιστωτών και δεν εξοφλούνται παρά μόνο μετά την εξόφληση όλων των άλλων εκκρεμούντων τη στιγμή εκείνη χρεών. Τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης πρέπει επίσης να πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

(i) να λαμβάνονται υπόψη μόνο τα ποσά που έχουν πράγματι καταβληθεί.

(ii) η αρχική διάρκεια των δανείων, με καθορισμένη λήξη, πρέπει να είναι τουλάχιστον πενταετής. Ένα έτος το αργότερο πριν από τη λήξη, η ασφαλιστική επιχείρηση υποβάλλει προς έγκριση στις αρμόδιες αρχές σχέδιο που ορίζει πώς θα διατηρηθεί ή θα αυξηθεί το διαθέσιμο περιθώριο φερεγγυότητας στο επιθυμητό επίπεδο κατά τη λήψη, εκτός εάν το ποσό μέχρι το οποίο το δάνειο μπορεί να συμπεριληφθεί στα συστατικά μέρη του διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας μειώνεται σταδιακά κατά τα τελευταία πέντε τουλάχιστον έτη προ της λήξεως. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να επιτρέπουν την προ της λήξεως εξόφληση αυτών των ποσών, εφόσον η σχετική αίτηση υποβάλλεται από την εκδότρια ασφαλιστική επιχείρηση και το διαθέσιμο περιθώριο φερεγγυότητάς της δεν είναι κατώτερο του απαιτούμενου επιπέδου.

(iii) τα δάνεια μη καθορισμένης λήξης εξοφλούνται μόνο με πενταετή προειδοποίηση, εκτός εάν δεν θεωρούνται ως συστατικό μέρος του διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας ή εάν για την πρόωρη εξόφλησή τους απαιτείται προηγουμένως να συμφωνήσουν οι αρμόδιες αρχές. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η ασφαλιστική επιχείρηση ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές τουλάχιστον έξι μήνες πριν από την προτεινόμενη ημερομηνία εξόφλησης, υποδεικνύοντας το διαθέσιμο και απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας πριν και μετά την εξόφληση αυτή. Οι αρμόδιες αρχές επιτρέπουν την εξόφληση μόνο εάν το διαθέσιμο περιθώριο φερεγγυότητας της ασφαλιστικής επιχείρησης δεν κινδυνεύει να υποχωρήσει κάτω από το απαιτούμενο επίπεδο.

(iv) η σύμβαση δανείου δεν πρέπει να περιλαμβάνει ρήτρες που προβλέπουν ότι, σε συγκεκριμένες περιστάσεις, εκτός από την εκκαθάριση της ασφαλιστικής επιχείρησης, η οφειλή καθίσταται απαιτητή πριν από τη συμφωνημένη ημερομηνία εξόφλησης.

(v) η σύμβαση δανείου μπορεί να τροποποιηθεί μόνον αφού οι αρμόδιες αρχές δηλώσουν ότι δεν αντιτίθενται στην τροποποίηση,

(β) από τίτλους αόριστης διάρκειας και άλλους τίτλους, συμπεριλαμβανομένων των σωρευτικών προτιμησιακών μετοχών εκτός από αυτές που αναφέρονται στο στοιχείο α), μέχρι ποσοστού 50% του μικρότερου ποσού μεταξύ του διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας και του απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας για το σύνολο των τίτλων αυτών και των δανείων μειωμένης εξασφάλισης που αναφέρονται στο στοιχείο α), εφόσον πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

(i) δεν μπορούν να ρευστοποιηθούν με πρωτοβουλία του κομιστή ή χωρίς προηγούμενη συμφωνία της αρμόδιας αρχής.

(ii) η σύμβαση έκδοσης των τίτλων πρέπει να παρέχει στην ασφαλιστική επιχείρηση τη δυνατότητα να αναβάλει την καταβολή των τόκων του δανείου.

(iii) οι απαιτήσεις του δανειστή έναντι της ασφαλιστικής επιχείρησης πρέπει να κατατάσσονται μετά τις απαιτήσεις όλων των άλλων πιστωτών που δεν έχουν μειωμένη εξασφάλιση.

(iv) τα έγγραφα τα σχετικά με την έκδοση των τίτλων πρέπει να προβλέπουν τη δυνατότητα κάλυψης των ζημιών με το χρέος και τους μη καταβληθέντες τόκους, επιτρέποντας συγχρόνως τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της ασφαλιστικής επιχείρησης.

(v) λαμβάνονται υπόψη μόνο τα ποσά που έχουν πράγματι καταβληθεί.

4. Κατόπιν αιτιολογημένης αίτησης της επιχείρησης προς την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής και μετά από σύμφωνη γνώμη αυτής της αρμόδιας αρχής, το περιθώριο φερεγγυότητας μπορεί να αποτελείται:

(α) από το ήμισυ του μη καταβληθέντος τμήματος του εταιρικού ή του αρχικού κεφαλαίου, εφόσον το καταβληθέν τμήμα ισούται με το 25% του εταιρικού ή αρχικού κεφαλαίου, μέχρι ποσοστού 50% του μικρότερου ποσού μεταξύ του διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας και του απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας,

(β) στην περίπτωση των ενώσεων αλληλασφάλισης ή αλληλασφαλιστικής μορφής, με μεταβλητές εισφορές, κάθε απαίτηση που αυτές έχουν έναντι των μελών τους μέσω προσκλήσεων για την καταβολή συμπληρωματικών εισφορών, εντός της εταιρικής χρήσης, μέχρι του ημίσεως της διαφοράς μεταξύ των ανώτατων εισφορών και των πράγματι καταβεβλημένων εισφορών, και υπό τον όρο ότι δεν υπερβαίνουν το 50% του μικρότερου ποσού μεταξύ του διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας και του απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας,

(γ) από τα λανθάνοντα αποθεματικά που προκύπτουν από την υποτίμηση των στοιχείων του ενεργητικού, κατά το μέτρο που τα λανθάνοντα αυτά αποθεματικά δεν παρουσιάζουν εξαιρετικό χαρακτήρα.

5. Οι τυχόν τροποποιήσεις των παραγράφων 2, 3 και 4, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις που αιτιολογούν την τεχνική προσαρμογή των επιλέξιμων στοιχείων για τον υπολογισμό του διαθέσιμου περιθωρίου φερεγγυότητας, πραγματοποιούνται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 2 της οδηγίας 91/675/ΕΟΚ."

3. Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 16α:

"Άρθρο 16α

1. Το ελάχιστο απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας καθορίζεται σε σχέση είτε με το ετήσιο ποσό των ασφαλίστρων ή των εισφορών, είτε με τη μέση επιβάρυνση των ασφαλιστικών ζημιών των τριών τελευταίων εταιρικών χρήσεων.

Ωστόσο, όταν οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις καλύπτουν κατά βάση έναν ή περισσότερους από τους εξής κινδύνους, δηλαδή πιστώσεων, καταιγίδας, χαλαζιού, παγετού, λαμβάνονται υπόψη οι επτά τελευταίες εταιρικές χρήσεις ως περίοδος αναφοράς για τον υπολογισμό του μέσου όρου ασφαλιστικών ζημιών.

2. Υπό την επιφύλαξη του άρθρου 17, το ύψος του ελάχιστου απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας πρέπει να είναι ίσο προς το μεγαλύτερο από τα δύο αποτελέσματα που καθορίζονται στις παραγράφους 3 και 4.

3. Για τους υπολογισμούς με βάση τα ασφάλιστρα, επιλέγεται όποιο από τα ποσά των δεδουλευμένων ασφαλίστρων ή εισφορών και των εγγεγραμμένων ασφαλίστρων ή εισφορών είναι μεγαλύτερο.

Τα ασφάλιστρα ή οι εισφορές των κλάδων 11, 12 και 13 που αναφέρονται στο σημείο Α του Παραρτήματος αυξάνονται κατά 50 τοις εκατό.

Αθροίζονται τα ασφάλιστρα ή οι εισφορές (συμπεριλαμβανομένων των παρεπόμενων δικαιωμάτων) που κατεβλήθησαν για πρωτασφαλίσεις κατά την τελευταία εταιρική χρήση.

Στο σύνολο αυτό προστίθεται το ποσό των αντασφαλίστρων που έγιναν δεκτά κατά την τελευταία εταιρική χρήση.

Αφαιρείται από το άθροισμα αυτό το συνολικό ποσό των ασφαλίστρων ή εισφορών που ακυρώθηκαν κατά την τελευταία εταιρική χρήση, όπως επίσης και το συνολικό ποσό των φόρων και τελών που αναλογούν στα ασφάλιστρα ή τις εισφορές που περιέχονται στο σύνολο.

Το κατ' αυτόν τον τρόπο ευρισκόμενο ποσό διαιρείται σε δύο μέρη, από τα οποία το πρώτο μπορεί να ανέλθει μέχρι 50.000.000 ευρώ, ενώ το δεύτερο περιλαμβάνει το πλεόνασμα. το 18% και το 16% των μερών αυτών αντίστοιχα υπολογίζεται και αθροίζεται.

Το κατ' αυτόν τον τρόπο υπολογιζόμενο ποσό πολλαπλασιάζεται επί το πηλίκον που προκύπτει από την κατά τις τελευταίες τρεις εταιρικές χρήσεις υφιστάμενη (αθροιστικά) σχέση μεταξύ του ποσού των σε βάρος της επιχείρησης παραμενουσών ασφαλιστικών ζημιών μετά την αφαίρεση των ανακτήσιμων ποσών στο πλαίσιο της αντασφάλισης και του ποσού των ακαθάριστων ασφαλιστικών ζημιών. η σχέση αυτή δεν δύναται σε καμία περίπτωση να είναι κατώτερη του 50%.

Με την έγκριση των αρμοδίων αρχών, μπορούν να χρησιμοποιηθούν στατιστικές μέθοδοι για την ταξινόμηση των ασφαλίστρων ή των εισφορών στους κλάδους 11, 12 και 13.

4. Οι ασφαλιστικές ζημίες υπολογίζονται με τον ακόλουθο τρόπο, χρησιμοποιώντας για τους κλάδους 11, 12 και 13 που αναφέρονται στο σημείο Α του Παραρτήματος, τα ποσά των ζημιών, των αποθεματικών και των εισπράξεων προσαυξημένα κατά 50%.

Αθροίζονται τα ποσά των ασφαλιστικών ζημιών (χωρίς αφαίρεση των σε βάρος των εκδοχέων ή αντεκδοχέων ασφαλιστικών ζημιών) που κατεβλήθησαν για τις πρωτασφαλίσεις κατά τη διάρκεια των περιόδων που αναφέρονται στην παράγραφο 1.

Στο άθροισμα αυτό προστίθεται το ποσό των ασφαλιστικών ζημιών που έχουν καταβληθεί λόγω αποδοχής αντασφαλίσεων ή αντεκχωρήσεων κατά τη διάρκεια των ιδίων αυτών περιόδων.

Επίσης προστίθεται το ποσό των προβλέψεων για πληρωμές ασφαλιστικών ζημιών που πραγματοποιήθηκαν στο τέλος της τελευταίας εταιρικής χρήσεως, τόσο για τις πρωτασφαλίσεις, όσο και για τις αποδοχές αντασφαλίσεων.

Από το άθροισμα αυτό, αφαιρείται το ποσό των εισπράξεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των περιόδων που αναφέρονται στην παράγραφο 1.

Από το εναπομένον αυτό ποσό, αφαιρείται το ποσό των προβλέψεων για πληρωμές ασφαλιστικών ζημιών, που πραγματοποιήθηκαν κατά την έναρξη της δεύτερης εταιρικής χρήσης που προηγείται της τελευταίας κλεισθείσης εταιρικής χρήσης, τόσο για τις πρωτασφαλίσεις όσο και τις αναληφθείσες αντασφαλίσεις. Εάν η καθοριζόμενη στην παράγραφο 1 περίοδος αναφοράς ισούται με 7 έτη, αφαιρείται το ποσό των προβλέψεων για πληρωμές ασφαλιστικών ζημιών οι οποίες συστάθηκαν στην αρχή της έκτης εταιρικής χρήσης που προηγείται της τελευταίας κλεισθείσης εταιρικής χρήσης.

Το ένα τρίτο, ή το ένα έβδομο, του με τον τρόπο αυτό ευρισκόμενου ποσού, ανάλογα με την περίοδο αναφοράς που ορίζεται στην παράγραφο 1, διαιρείται σε δύο μέρη, από τα οποία το πρώτο μπορεί να ανέλθει μέχρι 35.000.000 ευρώ, ενώ το δεύτερο περιλαμβάνει το πλεόνασμα. στη συνέχεια υπολογίζεται και κατόπιν αθροίζεται το 26% και το 23% αντίστοιχα των μερών αυτών.

Το κατ' αυτόν τον τρόπο υπολογιζόμενο ποσό πολλαπλασιάζεται επί το πηλίκον που προκύπτει από την κατά τις τελευταίες τρεις εταιρικές χρήσεις υφιστάμενη (αθροιστικά) σχέση μεταξύ του ποσού των σε βάρος της επιχείρησης παραμενουσών ασφαλιστικών ζημιών μετά από αφαίρεση των ανακτήσιμων ποσών στο πλαίσιο της αντασφάλισης και του ακαθάριστου ποσού των ζημιών. η σχέση αυτή δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι κατώτερη του 50%.

Με την έγκριση των αρμοδίων αρχών, μπορούν να χρησιμοποιηθούν στατιστικές μέθοδοι για την ταξινόμηση των ασφαλίστρων ή των εισφορών στους κλάδους 11, 12 και 13. Στην περίπτωση κινδύνων που έχουν ταξινομηθεί στον κλάδο 18 του σημείου Α του παραρτήματος, το ποσό της καταβληθείσας ασφαλιστικής ζημίας, το οποίο χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του δεύτερου αποτελέσματος (σε σχέση με τις ασφαλιστικές ζημίες), είναι το κόστος που προκύπτει για την ασφαλιστική επιχείρηση από την επέμβαση της βοήθειας την οποία πραγματοποίησε. Το κόστος αυτό υπολογίζεται σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις του κράτους μέλους καταγωγής.

5. Εάν το απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας, όπως υπολογίζεται στις παραγράφους 2, 3 και 4 είναι κατώτερο από το απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας του προηγούμενου έτους, το απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσο προς το απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας του προηγούμενου έτους επί το πηλίκον που προκύπτει διαιρώντας τα υφιστάμενα τεχνικά αποθεματικά για ασφαλιστικές ζημίες κατά τη λήξη της τελευταίας εταιρικής χρήσης δια τα υφιστάμενα τεχνικά αποθεματικά για ασφαλιστικές ζημίες κατά την έναρξη της τελευταίας εταιρικής χρήσης.

6. Τα τμήματα που εφαρμόζονται επί των μερών που αναφέρονται στο έκτο εδάφιο της παραγράφου 3, και στο έβδομο εδάφιο της παραγράφου 4 μειώνονται στο ένα τρίτο προκειμένου για την ασφάλιση ασθενειών, που υπόκειται σε τεχνική διαχείριση παραπλήσια προς εκείνη του κλάδου ζωής, αν:

(α) τα εισπραχθέντα ασφάλιστρα υπολογίζονται βάσει πινάκων θνησιμότητας σύμφωνα με τις μαθηματικές μεθόδους που εφαρμόζονται στον τομέα της ασφάλισης,

(β) συνιστάται αποθεματικό γήρατος, ή η επιχείρηση διεξάγεται σε ομαδική βάση,

(γ) εισπράττεται συμπληρωματικό ασφάλιστρο για τη σύσταση ενός περιθωρίου ασφάλειας κατάλληλου ύψους,

(δ) η ασφαλιστική επιχείρηση δύναται να καταγγείλει τη σύμβαση προ της λήξεως του τρίτου έτους της ασφάλισης το αργότερο,

(ε) το ασφαλιστήριο προβλέπει τη δυνατότητα αύξησης των ασφαλίστρων ή μείωσης των παροχών ακόμη και για τις τρέχουσες συμβάσεις."

4. Το άρθρο 17 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 17

1. Το ένα τρίτο του ελάχιστου απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 16α, συνιστά το κεφάλαιο εγγύησης. Το κεφάλαιο αυτό αποτελείται από τα στοιχεία που απαριθμούνται στο άρθρο 16, παράγραφοι 2, 3 και 4 στοιχείο γ).

2. Το κεφάλαιο εγγύησης δεν δύναται να είναι κατώτερο των 2.000.000 ευρώ. Ωστόσο, εάν καλύπτεται το σύνολο ή μέρος των κινδύνων που περιλαμβάνονται σε έναν από τους κλάδους 10 έως 15 του σημείου Α του Παραρτήματος, το κεφάλαιο αυτό ανέρχεται σε 3.000.000 ευρώ.

Κάθε κράτος μέλος δύναται να προβλέπει τη μείωση κατά ένα τέταρτο του ελάχιστου κεφαλαίου εγγύησης για τις ενώσεις αλληλασφάλισης και τις εταιρείες αλληλασφαλιστικής μορφής."

5. Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 17α:

"Άρθρο 17α

1. Τα ποσά που καθορίζονται σε ευρώ στο άρθρο 16α παράγραφοι 3 και 4 και στο άρθρο 17 παράγραφος 2 αναθεωρούνται κάθε έτος και για πρώτη φορά [18 μήνες μετά τη θέση σε ισχύ της παρούσας οδηγίας], ώστε να ληφθούν υπόψη οι μεταβολές του ευρωπαϊκού δείκτη τιμών καταναλωτή που περιλαμβάνει όλα τα κράτη μέλη και δημοσιεύεται από την Eurostat.

Τα ποσά προσαρμόζονται αυτομάτως, αυξάνοντας το βασικό ποσό σε ευρώ κατά το ποσοστό μεταβολής του εν λόγω δείκτη για την περίοδο μεταξύ [της θέσης σε ισχύ της παρούσας οδηγίας] και της ημερομηνίας αναπροσαρμογής και στρογγυλοποιείται στο ανώτερο πολλαπλάσιο των 100.000 ευρώ.

Εάν, σε σχέση με την τελευταία αναπροσαρμογή, η μεταβολή είναι κατώτερη του 5%, τα προαναφερθέντα ποσά δεν αναπροσαρμόζονται.

2. Η Επιτροπή ενημερώνει ετησίως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή Ασφαλιστικών Θεμάτων, σχετικά με την αναθεώρηση και την προσαρμογή των ποσών."

6. Στο άρθρο 20, παράγραφος 2 η φράση "άρθρο 16 παράγραφος 3" αντικαθίσταται από την φράση "άρθρο 16α".

7. Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 20α:

"Άρθρο 20α

1. Τα κράτη παρέχουν στις αρμόδιες αρχές τη διακριτική ευχέρεια να απαιτούν την εφαρμογή προγράμματος χρηματοοικονομικής ανάκαμψης από τις ασφαλιστικές εκείνες επιχειρήσεις για τις οποίες οι αρμόδιες αρχές εκτιμούν ότι τα δικαιώματα των αντισυμβαλλόμενων διακυβεύονται. Το εν λόγω πρόγραμμα χρηματοοικονομικής ανάκαμψης μπορεί να περιλαμβάνει στοιχεία ή αποδείξεις για τις τρεις επόμενες εταιρικές χρήσεις:

(α) τις προβλέψεις σχετικά με τα έξοδα διαχείρισης, ιδίως τα τρέχοντα γενικά έξοδα και τις προμήθειες.

(β) σχέδιο στο οποίο να εμφανίζονται λεπτομερώς οι προβλέψεις εσόδων και εξόδων τόσο για τις δραστηριότητες πρωτασφάλισης και τις αποδοχές αντασφάλισης όσο και για τις εκχωρήσεις αντασφάλισης.

(γ) την πιθανή ταμειακή κατάσταση.

(δ) τις προβλέψεις σχετικά με τα χρηματοπιστωτικά μέσα που προορίζονται να καλύψουν τις υποχρεώσεις και το απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας.

(ε) τη συνολική πολιτική στον τομέα της αντασφάλισης.

2. Όταν τα δικαιώματα των αντισυμβαλλόμενων διακυβεύονται, τα κράτη μέλη παρέχουν στις αρμόδιες αρχές τη διακριτική ευχέρεια να επιβάλλουν στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις υψηλότερο απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας από εκείνο που προβλέπεται βάσει της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας, ώστε να διασφαλιστεί ότι η ασφαλιστική επιχείρηση θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα στις απαιτήσεις φερεγγυότητας. Το επίπεδο αυτού του υψηλότερου απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας βασίζεται στο πρόγραμμα χρηματοοικονομικής ανάκαμψης που αναφέρεται στην παράγραφο 1.

3. Τα κράτη μέλη παρέχουν στις αρμόδιες αρχές τη διακριτική ευχέρεια να επανεκτιμούν και να μειώνουν την αξία όλων των στοιχείων τα οποία υπεισέρχονται στον υπολογισμό του περιθωρίου φερεγγυότητας, ιδίως όταν έχει επέλθει σημαντική μεταβολή στην αγοραία αξία των στοιχείων αυτών από την λήξη της τελευταίας εταιρικής χρήσης.

4. Τα κράτη μέλη παρέχουν στις αρμόδιες αρχές τη διακριτική ευχέρεια να περιορίζουν τη μείωση που λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο του περιθωρίου φερεγγυότητας το οποίο καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 16 στοιχείο α), εφόσον:

(α) μεταβλήθηκε σημαντικά, σε σχέση με την τελευταία εταιρική χρήση, η φύση ή η ποιότητα ενός προγράμματος αντασφάλισης,

(β) στο πλαίσιο του προγράμματος αντασφάλισης η μεταβίβαση κινδύνου είναι ανύπαρκτη ή ελάχιστη."

Άρθρο 2 Μεταβατική περίοδος

1. Τα κράτη μέλη δύνανται να χορηγούν σε επιχειρήσεις ασφάλισης ζημιών που κατά το χρόνο θέσης σε ισχύ αυτής της οδηγίας ασκούν στην επικράτειά τους έναν ή περισσότερους των κλάδων που αναφέρονται στο παράρτημα της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ, προθεσμία 5 ετών από την ημερομηνία θέσης σε ισχύ της παρούσας οδηγίας, για να συμμορφωθούν προς τις απαιτήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 της παρούσας οδηγίας.

2. Τα κράτη μέλη δύνανται να χορηγούν σε κάθε επιχείρηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1, και η οποία κατά την λήξη της πενταετούς περιόδου δεν ικανοποιεί πλήρως την απαίτηση για το απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας, συμπληρωματική περίοδο όχι ανώτερη των δύο ετών για την ικανοποίηση της απαίτησης αυτής, υπό τον όρο ότι η εν λόγω επιχείρηση έχει, σύμφωνα με το άρθρο 20 της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ, υποβάλει για έγκριση στις αρμόδιες αρχές τα προτεινόμενα από την ίδια μέτρα για τον σκοπό αυτό.

Άρθρο 3 Ενσωμάτωση

1. Τα κράτη μέλη εκδίδουν το αργότερο εντός [18 μηνών από τη θέση σε ισχύ αυτής της οδηγίας] τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωσή τους προς την οδηγία αυτή. Ενημερώνουν αμέσως σχετικά την Επιτροπή.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη προβλέπουν ότι οι αναφερόμενες στην παράγραφο 1 διατάξεις εφαρμόζονται για πρώτη φορά στο πλαίσιο της εποπτείας των λογαριασμών των εταιρικών χρήσεων που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου [του έτους που ακολουθεί την ημερομηνία της παραγράφου 1] ή κατά τη διάρκεια αυτού του ημερολογιακού έτους.

3. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τις διατάξεις εθνικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

4. Το αργότερο εντός 3 ετών από την ημερομηνία της παραγράφου 2 η Επιτροπή υποβάλλει στην Επιτροπή Ασφαλιστικών Θεμάτων έκθεση για την εφαρμογή αυτής της οδηγίας και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, για την ανάγκη περαιτέρω εναρμόνισης.

Άρθρο 4 Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει από την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 5 Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1-9. Δεν εφαρμόζεται καθότι η Επιτροπή δεν χορηγεί χρηματοδοτική συνδρομή

10. Διοικητικές δαπάνες (Μέρος Α του τμήματος III του γενικού προϋπολογισμού)

10.1 Επιπτώσεις στον αριθμό θέσεων

Δεν απαιτούνται συμπληρωματικές θέσεις. Οι διοικητικές δαπάνες που συνδέονται με την εφαρμογή αυτής της οδηγίας μπορούν να καλυφθούν από τους υπάρχοντες πόρους της Επιτροπής. Η μόνη νέα συμπληρωματική ανάγκη αφορά το προσωπικό που απαιτείται για την ετήσια τιμαριθμική αναπροσαρμογή των ελαχίστων κεφαλαίων εγγύησης και των ορίων των ασφαλίστρων και των ζημιών, εφόσον αυτό καθίσταται απαραίτητο. Οι εν λόγω εργασίες μπορούν να πραγματοποιηθούν από το ήδη υπάρχον προσωπικό.

ΔΕΛΤΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ, ΕΠΙ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΜΜΕ)

Τίτλος της πρότασης

Οδηγία σχετικά με την τροποποίηση των απαιτήσεων περιθωρίου φερεγγυότητας για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις

Αριθμός εγγράφου αναφοράς

Η πρόταση

1. Γιατί, με βάση την αρχή της επικουρικότητας, κρίνεται απαραίτητη η κοινοτική νομοθεσία στον τομέα αυτόν και ποιοι είναι οι κυριότεροι στόχοι της;

Ένα σημαντικό στοιχείο κάθε συστήματος προληπτικής εποπτείας για την προστασία των ασφαλισμένων προσώπων και άλλων αντισυμβαλλόμενων είναι η επιβολή υποχρέωσης στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις να σχηματίζουν και να τηρούν περιθώριο φερεγγυότητας το οποίο, σε περίπτωση αρνητικών διακυμάνσεων των ασφαλιστικών εργασιών, θα λειτουργεί ως ρυθμιστικό κεφάλαιο. Σε μία εσωτερική αγορά ασφαλειών που βασίζεται στο ενιαίο διαβατήριο και στον έλεγχο της χώρας καταγωγής καθώς και στην αμοιβαία αναγνώριση των εθνικών συστημάτων προληπτικού ελέγχου, είναι απαραίτητο να καθοριστεί μια ελάχιστη κοινή απαίτηση για το περιθώριο φερεγγυότητας. Η πρόταση επιφέρει βελτιώσεις στους υφιστάμενους κανόνες περιθωρίου φερεγγυότητας, οι οποίες ενισχύουν την προστασία των αντισυμβαλλόμενων.

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η πρόταση δεν εφαρμόζεται σε ενώσεις αλληλασφάλισης με ποσό εισπραττόμενων εισφορών κατώτερο των 5 εκατ. ευρώ.

Οι επιπτώσεις επί των επιχειρήσεων

2. Ποιοι επηρεάζονται από την πρόταση;

- ποιοι τομείς επιχειρηματικών δραστηριοτήτων

ασφαλιστικές επιχειρήσεις (ασφάλιση ζωής και ασφάλιση ζημιών).

- τι μεγέθη επιχειρήσεων (ποια είναι η συγκέντρωση μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων)

Όλες οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που έχουν ιδρυθεί και λειτουργούν ως εταιρείες περιορισμένης ευθύνης και όλες οι ενώσεις αλληλασφάλισης με ποσό εισπραττόμενων εισφορών ανώτερο των 5 εκατ. ευρώ. Το τελευταίο αυτό ποσό είναι σημαντικά υψηλότερο από το τρέχον ελάχιστο όριο του 1 εκατ. ευρώ. Εν πάση περιπτώσει, πολλές από αυτές τις ενώσεις αλληλασφάλισης δεν θα ικανοποιούν πλέον το απαιτούμενο νέο και υψηλότερο ελάχιστο κεφάλαιο εγγύησης (ΕΚΕ). Τα ποσά που αναφέρονται για το ελάχιστο κεφάλαιο εγγύησης έχουν παραμείνει ουσιαστικά αμετάβλητα από το 1973 και το 1979.

Η Επιτροπή, με τη συνδρομή των εθνικών εποπτικών αρχών, πραγματοποίησε διεξοδικές προσομοιώσεις για την επίπτωση των διαφόρων προτάσεων, συμπεριλαμβανομένης της πρότασης για αύξηση του ΕΚΕ. Η στατιστική κατανομή του αριθμού των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των αντίστοιχων εισπραττόμενων ασφαλίστρων παρουσιάζεται ιδιαίτερα ασυμμετρική. Αυτό συμβαίνει ιδίως στην ασφάλιση ζημιών όπου μεγάλος αριθμός πολύ μικρών ενώσεων αλληλασφάλισης λειτουργεί σε αποκλειστικά τοπική ή εθνική βάση.

Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις με ετήσιο εισόδημα από ασφάλιστρα κατώτερο των 2 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύουν το 27% των επιχειρήσεων αλλά αναλαμβάνουν μόνο το 0,15% των συνολικών κινδύνων στον τομέα των ζημιών. Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις με ετήσιο εισόδημα από ασφάλιστρα μεταξύ 2 και 20 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύουν το 31% των επιχειρήσεων αλλά αναλαμβάνουν μόνο το 6,4% των συνολικών κινδύνων στον τομέα των ζημιών.

Η Επιτροπή εξέτασε την επίπτωση που θα έχουν οι προτάσεις στις ΜΜΕ με εισόδημα από ασφάλιστρα κατώτερο των 40 εκατ. ευρώ. Σε συνολική βάση, η αύξηση του απαιτούμενου περιθωρίου φερεγγυότητας θα αντιπροσωπεύει ποσό περίπου ίσο με 1,65 δισ. ευρώ σε ονομαστικούς όρους, το οποίο αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 50% σε σχέση με την υφιστάμενη απαίτηση. Το 83% των επιχειρήσεων αυτών δεν θα ικανοποιούν πλέον το νέο απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας. Εν πάση περιπτώσει, πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις δεν θα ικανοποιούν πλέον το νέο όριο των 5.000.000 ευρώ όσον αφορά το εισόδημα από ασφάλιστρα. Οι εν λόγω επιχειρήσεις δεν θα είναι σε θέση πλέον να λαμβάνουν το ενιαίο ευρωπαϊκό διαβατήριο αλλά θα μπορούν ακόμη να λειτουργούν σε εθνική βάση υποκείμενες στην εγχώρια εποπτεία.

- υπάρχουν ιδιαίτερες γεωγραφικές περιοχές της Κοινότητας όπου βρίσκονται οι επιχειρήσεις αυτές

Μικρές ασφαλιστικές επιχειρήσεις βρίσκονται σε ολόκληρη την Κοινότητα.

3. Τι μέτρα πρέπει να λάβουν οι επιχειρήσεις για να συμμορφωθούν με την πρόταση;

Να σχηματίσουν το απαιτούμενο περιθώριο φερεγγυότητας. Από πρακτική άποψη, το σημαντικότερο ζήτημα για τις ΜΜΕ θα είναι η απαίτηση σχηματισμού ελαχίστου κεφαλαίου εγγύησης ύψους:

- 3.000.000 ευρώ για τους κλάδους 10-15

- 2.000.000 ευρώ για όλους τους άλλους κλάδους

4. Ποιες είναι οι πιθανές οικονομικές συνέπειες;

- στην απασχόληση: γενικώς ουδέτερες

- στις επενδύσεις και στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων: γενικώς ουδέτερες

Στο βαθμό που η πρόταση αυξάνει την απαίτηση του περιθωρίου φερεγγυότητας, τα προβλεπόμενα από τις σχετικές κανονιστικές ρυθμίσεις κεφάλαια που θα πρέπει να διαθέτουν οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις θα είναι μεγαλύτερα. Η αύξηση του ελαχίστου κεφαλαίου εγγύησης ενδέχεται επομένως να λειτουργήσει ως φραγμός εισόδου για νέες επιχειρήσεις που επιθυμούν να επωφεληθούν από το ενιαίο διαβατήριο. Στην πράξη, το ελάχιστο κεφάλαιο εγγύησης είναι απίθανο να λειτουργήσει ως ένα πραγματικό εμπόδιο για την δημιουργία ασφαλιστικών επιχειρήσεων που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν σε πραγματική διασυνοριακή βάση. Ειδικότερα, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, οι λειτουργούσες σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο ΜΜΕ στον τομέα της αλληλασφάλισης με κύκλο εργασιών κατώτερο των 5 εκατ. ευρώ θα εξακολουθήσουν να μπορούν να λειτουργούν σε εθνική βάση υποκείμενες μόνο στους σχετικούς εθνικούς κανόνες.

- στην ανταγωνιστική θέση των επιχειρήσεων

Το κανονιστικό κεφάλαιο που απαιτείται βάσει των προτάσεων είναι υψηλότερο. Δεν συνεπάγεται κόστος για τις επιχειρήσεις με την έννοια ότι δεν επιφέρει καμία πρόσθετη ετήσια καταβολή δαπάνης. Ωστόσο, οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις θα πρέπει να διατηρούν υψηλότερα κανονιστικά κεφάλαια με σκοπό την προστασία των αντισυμβαλλόμενων, ενώ παράλληλα θα εισπράττουν εισόδημα από την επένδυση αυτού του κεφαλαίου.

5. Περιλαμβάνονται στην πρόταση μέτρα ώστε να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (λιγότερες ή διαφορετικές απαιτήσεις, κλπ);

Η πρόταση προβλέπει μέτρα με τα οποία λαμβάνεται υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση των ΜΜΕ.

Καταρχήν, μόνο οι αλληλασφαλιστικού τύπου επιχειρήσεις με ποσό εισπραττόμενων εισφορών ανώτερο των 5 εκατ. ευρώ θα εμπίπτει πλέον στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών. Ωστόσο, ακόμη και αν μία ένωση αλληλασφάλισης σημειώνει κύκλο εργασιών κατώτερο των 5 εκατ. ευρώ, και υπό την προϋπόθεση ότι ικανοποιεί τις υπόλοιπες απαιτήσεις του περιθωρίου φερεγγυότητας, μπορεί, κατόπιν σχετικής αίτησης, να υπαχθεί αυτομάτως στο πεδίο εφαρμογής αυτής της οδηγίας και να επωφεληθεί επομένως από το ενιαίο διαβατήριο.

Η σημαντικότερη πτυχή των προτάσεων είναι η αύξηση του ΕΚΕ. Όπως προαναφέρθηκε, το ζήτημα αυτό θα θίξει υψηλό αριθμό μικρών ενώσεων αλληλασφάλισης του τομέα των ζημιών.

Καταρχάς, οι επιχειρήσεις αυτές θα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο υποκείμενες στην εγχώρια εποπτεία, αλλά δεν θα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

Δεύτερον, οι νέοι κανόνες δεν θα τεθούν αμέσως σε εφαρμογή. Η πρόταση θεσπίζει μεγάλες μεταβατικές περιόδους. Προβλέπεται μεταβατική περίοδος 5 ετών από την ημερομηνία θέσης σε ισχύ των κανόνων. Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές δύνανται, για λόγους συμμόρφωσης προς τους κανόνες αυτούς, να προβλέψουν συμπληρωματική περίοδο 2 ετών.

Τρίτον, η πρόταση διατηρεί την υφιστάμενη δυνατότητα των κρατών μελών να επιτρέπουν την κατά ένα τέταρτο μείωση του ΕΚΕ εφόσον πρόκειται για ενώσεις αλληλασφάλισης και εταιρείες αλληλασφαλιστικής μορφής.

Τέταρτον, εφόσον λάβουν σχετική έγκριση από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι μικρές ενώσεις αλληλασφάλισης θα μπορούν να συνυπολογίζουν τις προσκλήσεις καταβολής συμπληρωματικών εισφορών εκ μέρους των μελών τους στην απαίτηση περιθωρίου φερεγγυότητας, και αυτό μέχρι ανωτάτου ορίου 50%της απαίτησης αυτής.

Διαβουλεύσεις

6. Πίνακας οργανώσεων, με τις οποίες έγιναν διαβουλεύσεις σχετικά με την πρόταση και παράθεση των κυριότερων απόψεών τους.

Καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας αναθεώρησης, η Επιτροπή είχε στενές διαβουλεύσεις με τις κυριότερες ενώσεις του ασφαλιστικού κλάδου σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Γενικά, οι ενώσεις αυτές υποστηρίζουν το γενικότερο στόχο των προτάσεων αλλά θεωρούν ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, το πεδίο εφαρμογής ή η φύση ορισμένων ειδικών μέτρων πρέπει να προσδιορισθούν επακριβώς.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ασφαλίσεων (CEA) υποστηρίζει τη γενικότερη προσέγγιση αλλά θεωρεί ότι οι εξουσίες έγκαιρης παρέμβασης των εποπτικών αρχών πρέπει να καθοριστούν με πιο συγκεκριμένο τρόπο, ότι ο συντελεστής προσαρμογής σε συνάρτηση με τον κλάδο πρέπει να είναι μόνο 25% και όχι 50% όπως προτείνεται από την Επιτροπή και ότι η αύξηση του ΕΚΕ και των ορίων των ασφαλίστρων και των ζημιών πρέπει να είναι κάπως μικρότερη, π.χ. τα εν λόγω όρια θα πρέπει να αυξηθούν με συντελεστή 4 και όχι 5.

Τις απόψεις αυτές συμμερίζεται γενικώς η ACME, η οποία ειδικότερα υποστηρίζει ότι πρέπει να διατηρηθεί η κατά 25% μείωση του ΕΚΕ για τις ενώσεις αλληλασφάλισης.

Η AISAM (πρόκειται για ευρωπαϊκή ένωση αλληλασφαλιστικών εταιρειών που αφορά ειδικότερα τις μικρότερες ενώσεις αλληλασφάλισης) αρχικώς αντιτάχθηκε σθεναρά στις σημαντικές αυξήσεις του ΕΚΕ. Ωστόσο, η ένωση αυτή θα μπορούσε να δεχθεί υψηλότερο ΕΚΕ στο "ευρωπαϊκό επίπεδο", υπό τον όρο ότι οι μικρότερες ενώσεις αλληλασφάλισης θα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν με χαμηλότερο ΕΚΕ "σε εθνικό επίπεδο".

Η Συμβουλευτική Επιτροπή των Ευρωπαίων Αναλογιστών υποστηρίζει επίσης γενικώς τις προτάσεις. Για τους σκοπούς της προσαρμογής σε συνάρτηση με τον κλάδο, η επιτροπή αυτή συνέβαλε στον προσδιορισμό των κλάδων εκείνων του τομέα της ασφάλισης ζημιών που παρουσιάζουν τον υψηλότερο κίνδυνο. θεωρεί όμως ότι προσωρινά θα ήταν πιο ενδεδειγμένο να μετατεθεί η αύξηση της απαίτησης περιθωρίου φερεγγυότητας για αυτού του είδους τις ασφαλιστικές εργασίες και ότι το ζήτημα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο των εργασιών για την "Φερεγγυότητα ΙΙ".