ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

Ανοικτό πρότυπο : Οποιοδήποτε πρωτόκολλο επικοινωνίας, διασύνδεσης ή διαμεταφοράς και οποιοσδήποτε διαλειτουργικός μορφότυπος δεδομένων των οποίων οι προδιαγραφές είναι δημόσιες, χωρίς κανέναν περιορισμό πρόσβασης ή εφαρμογής

Διαλειτουργικότητα : Η ικανότητα διαφορετικών προγραμμάτων να ανταλλάσσουν δεδομένα μέσω κοινού συνόλου μορφοτύπων ανταλλαγής, να διαβάζουν και να εγγράφουν όμοιους μορφοτύπους αρχείων, καθώς και να χρησιμοποιούν τα ίδια πρωτόκολλα

ΕΤΠΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης

Ευρυζωνικότητα : Υψηλής ταχύτητας διαβίβαση δεδομένων, κατά την οποία το εύρος της ζώνης επιμερίζεται σε περισσότερα του ενός ταυτόχρονα σήματα

Λογισμικό ανοικτού κώδικα : Ευρύτερο γενικό είδος άδειας χρήσης λογισμικού, που καθιστά τον κώδικα πηγής διαθέσιμο στο ευρύ κοινό με χαλαρούς ή ανύπαρκτους περιορισμούς σχετιζόμενους με τα πνευματικά δικαιώματα

ΤΠΕ : Τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών

EIF (European Interoperability Framework) : Ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας

IDA (Interchange of Data between Administrations) : Ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διοικήσεων, πρόγραμμα με στόχο την προώθηση της ανάπτυξης και της λειτουργίας των διευρωπαϊκών δικτύων ΤΠΕ για διαμεταφορά δεδομένων μεταξύ των διοικητικών υπηρεσιών των κρατών μελών ή/και των κοινοτικών οργάνων

IDABC (Interoperable Delivery of European e-Government Services to public Administrations, Businesses and Citizens) : Διαλειτουργική παροχή πανευρωπαϊκών υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στις δημόσιες διοικήσεις, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες (διάδοχο πρόγραμμα του IDA)

ISA (Interoperability Solutions for European Public Administrations) : Λύσεις διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις, νέο πρόγραμμα για την περίοδο 2010–2015

PLN : Επίσημος κωδικός κατά ISO 4217 για το πολωνικό ζλότι

PMM (Project Management Methodology) : Η μεθοδολογία διαχείρισης έργων είναι μέθοδος αποτελεσματικής διαχείρισης των έργων βασισμένη στη διαδικασία. Η PMM προτείνει έναν τρόπο διαχείρισης των έργων εντός σαφώς καθορισμένου πλαισίου. Περιγράφει διαδικασίες για τον συντονισμό των πόρων και των δραστηριοτήτων που προορίζονται για ένα έργο, παρέχοντας υποδείξεις για τον τρόπο σχεδιασμού και εποπτείας του έργου, καθώς και για τον τρόπο προσέγγισης εάν προκύψει ανάγκη προσαρμογής του έργου λόγω αλλαγών

SMART (Specific, Measurable, Achievable, Realistic and Timely) : Συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, εφικτοί, ρεαλιστικοί και χρονικά προσδιορισμένοι [δείκτες]

ΣΥΝΟΨΗ

I. Οι δημόσιες διοικήσεις, κατά τη χρονική περίοδο που καλύπτει η παρούσα έκθεση, θεώρησαν την ηλεκτρονική διακυβέρνηση ως μέσο μείωσης του διοικητικού φόρτου για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους λοιπούς φορείς. Επίσης, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση μπορεί να χρησιμεύσει στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αυτό συμβαδίζει με την επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας (ανταγωνιστικότητα και καινοτομία), τη μείωση των φραγμών στην εσωτερική αγορά, την κινητικότητα των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη και την περιφερειακή ανάπτυξη.

II. Ο έλεγχος του Συνεδρίου επικεντρώθηκε στις δαπάνες του ΕΤΠΑ για την περίοδο προγραμματισμού 2000–2006 σε τέσσερα κράτη μέλη: Γαλλία, Ιταλία, Πολωνία και Ισπανία. Το Συνέδριο εξέτασε τα σχετικά έγγραφα στρατηγικής και προγραμματισμού, και πραγματοποίησε επισκέψεις σε 28 διοικητικά έργα που αφορούσαν την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Οι εργασίες αυτές συμπληρώθηκαν με ηλεκτρονική έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα υπευθύνων διαχείρισης έργων.

III. Το Συνέδριο εξέτασε εάν τα εν λόγω έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης:

α) επελέγησαν σύμφωνα με εκτίμηση των αναγκών·

β) σχεδιάστηκαν ικανοποιητικά και παραδόθηκαν σύμφωνα με τα προβλεφθέντα·

γ) είναι χρήσιμα και βιώσιμα.

IV. Το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που έλαβαν στήριξη από το ΕΤΠΑ συνέβαλαν στην ανάπτυξη ηλεκτρονικών δημόσιων υπηρεσιών. Ωστόσο, μολονότι τα έργα στην πλειονότητά τους είναι λειτουργικά από τεχνική άποψη, τα οφέλη που επετεύχθησαν απέχουν παρασάγγας από όσα θα μπορούσαν να αναμένονται, λόγω ανεπαρκούς εστίασης στα αποτελέσματα των έργων.

V. Ειδικότερα, το Συνέδριο παρατήρησε τα εξής:

α) Μολονότι ο προγραμματισμός της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης σε εθνικό επίπεδο βελτιώθηκε σταδιακά κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού, οι αδυναμίες που παρουσίαζαν οι στρατηγικές των αρχικών σταδίων είχαν ως συνέπεια να μην επικεντρωθούν τα έργα στην κάλυψη των αναγκών προτεραιότητας για την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

β) Κατά γενικό κανόνα, οι υλοποιήσεις των έργων παραδόθηκαν. Ωστόσο, συχνά χαρακτηρίστηκαν από καθυστερήσεις ή από μειωμένη εμβέλεια, λόγω ανεπαρκούς σχεδιασμού ή έλλειψης ορθής μεθοδολογίας υλοποίησης.

γ) Τα ελεγχθέντα έργα, στην πλειονότητά τους, ευσταθούσαν από τεχνολογική άποψη και οι εφαρμογές ΤΠ που αναπτύχθηκαν παρείχαν ηλεκτρονικές υπηρεσίες σε δημόσιους φορείς, επιχειρήσεις και πολίτες. Κατά γενικό κανόνα, τα συστήματα που συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ συντηρούνταν κατάλληλα και ήταν οικονομικά βιώσιμα. Εντούτοις, ελλείψει μετρήσεων του πραγματικού οφέλους των έργων, δεν είναι δυνατό να αξιολογηθούν τα έργα ή να αντληθούν διδάγματα για μελλοντικά προγράμματα.

VI. Κατά συνέπεια, το Συνέδριο συνιστά τα εξής:

α) Τα κράτη μέλη πρέπει να αναπτύσσουν στρατηγικές για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, οι οποίες να βασίζονται σε διαπιστωθείσες ανάγκες, να θέτουν σαφείς στόχους και να αναθέτουν αρμοδιότητες στους φορείς που λογοδοτούν όσον αφορά την επίτευξη των εν λόγω στόχων.

β) Οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να επιλέγουν έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης προς στήριξη από το ΕΤΠΑ βάσει εκτίμησης του πιθανού κόστους και οφέλους του έργου.

γ) Οι διαχειριστικές αρχές στα κράτη μέλη πρέπει να εξακριβώνουν ότι τα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που επιλέγονται προς χρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ δεν εστιάζονται μόνο στις υλοποιήσεις των έργων αλλά και στις αναγκαίες αλλαγές των διεργασιών ή της οργάνωσης προκειμένου να αποκομίζονται πλήρως τα οφέλη των συστημάτων που αναπτύχθηκαν.

δ) Οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να δίνουν έμφαση στην πρακτική εφαρμογή των βέλτιστων πρακτικών και να συνιστούν επιμόνως τη χρήση κατάλληλης μεθοδολογίας διαχείρισης έργων για τα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ.

ε) Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει ότι οι αρχές και οι συστάσεις της ΕΕ που καθιστούν δυνατή τη διευρωπαϊκή διαλειτουργικότητα, ιδίως οι αρχές του EIF, λαμβάνονται υπόψη για τα έργα που τυγχάνουν στήριξης από το ΕΤΠΑ, προκειμένου να αυξάνεται η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των έργων και να διευκολύνεται η περαιτέρω ολοκλήρωση των συστημάτων σε ολόκληρη την ΕΕ.

στ) Κατά την επιλογή των έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να εξακριβώνουν ότι όλες οι σημαντικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένης της συντήρησης, έχουν προβλεφθεί επαρκώς στην ανάλυση κόστους/οφέλους, στην οποία πρέπει να στηρίζεται η απόφαση χρηματοδότησης.

ζ) Η Επιτροπή πρέπει να εξακριβώνει ότι οι διαχειριστικές αρχές παρακολουθούν και αξιολογούν τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των έργων, προκειμένου να αποδεικνύεται η αποτελεσματική χρήση της χρηματοδότησης της ΕΕ και να παρέχεται ανατροφοδότηση με πληροφορίες σημαντικές για τη βελτίωση του σχεδιασμού μελλοντικών προγραμμάτων.

ΕIΣΑΓΩΓΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

1. Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση (e-Government) αναφέρεται στις ηλεκτρονικές συναλλαγές μεταξύ του κράτους και των πολιτών ή των επιχειρήσεων, ή μεταξύ διαφόρων δημόσιων υπηρεσιών. Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση απαιτεί τη χρήση τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), σε συνδυασμό με οργανωτικές αλλαγές και νέες δεξιότητες, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα των παρεχόμενων δημόσιων υπηρεσιών [1].

2. Οι δημόσιες διοικήσεις, κατά τη χρονική περίοδο που καλύπτει η παρούσα έκθεση, θεώρησαν την ηλεκτρονική διακυβέρνηση ως μέσο μείωσης του διοικητικού φόρτου και του χρόνου αναμονής, και παράλληλα ως μέσο βελτίωσης της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας και αύξησης της παραγωγικότητας. Αυτό συμβαδίζει με τους στόχους της στρατηγικής της Λισσαβώνας όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, την ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης και τη μείωση των φραγμών στην εσωτερική αγορά. Επίσης, μπορεί να διευκολύνει την κινητικότητα των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

3. Προκειμένου να αποφεύγεται η εμφάνιση των αποκαλούμενων ηλεκτρονικών φραγμών [2], η Επιτροπή συνέστησε να τηρούν οι ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις ορισμένες γενικές αρχές, οι οποίες θεσπίστηκαν στο ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας [3] (EIF) που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2004.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ eEUROPE ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ i2010

4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας, το οποίο πραγματοποιήθηκε το 2000, έθεσε τον φιλόδοξο στόχο να καταστεί η Ευρώπη η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία παγκοσμίως, και αναγνώρισε ότι είναι αναγκαίο για την Ευρώπη να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες που προσφέρει η νέα οικονομία και ιδίως το Διαδίκτυο.

5. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μερίμνησε για την έναρξη δύο διαδοχικών σχεδίων δράσης eEurope για την περίοδο 2000–2005, με στόχο να δοθεί ώθηση στην ανάπτυξη των υπηρεσιών, των εφαρμογών και του περιεχομένου του Διαδικτύου, καλύπτοντας τόσο τις ηλεκτρονικές δημόσιες υπηρεσίες όσο και το ηλεκτρονικό επιχειρείν. Επίσης, τα σχέδια δράσης προορίζονταν για την αντιμετώπιση των ανεπαρκειών στις ευρυζωνικές υποδομές και στα μέτρα ασφαλείας. Οι εν λόγω δράσεις επρόκειτο να ενισχυθούν από δραστηριότητες όπως η διάδοση των ορθών πρακτικών και η συγκριτική αξιολόγηση [4] της ανάπτυξης των ΤΠΕ στα κράτη μέλη.

6. Εξ αρχής [5], η Επιτροπή θεώρησε σημαντική την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και ο μετασχηματισμός των δημόσιων υπηρεσιών αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής ΤΠΕ. Κατόπιν του σχεδίου δράσης eEurope 2002, η Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση [6] που ανέπτυσσε τις δράσεις ηλεκτρονικής διακυβέρνησης οι οποίες περιλαμβάνονταν στο σχέδιο δράσης και παρουσίαζε λεπτομερώς τα αναγκαία βήματα για τον μετασχηματισμό των δημόσιων υπηρεσιών με τη χρήση των ΤΠΕ.

7. Το 2005 τα σχέδια δράσης eEurope αντικαταστάθηκαν από ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο, τη στρατηγική i2010 — Ευρωπαϊκή κοινωνία της πληροφορίας για το 2010, όπου καθορίζονται οι ευρύτεροι προσανατολισμοί πολιτικής [7]. Το εν λόγω ανανεωμένο στρατηγικό πλαίσιο έδωσε ακόμη περισσότερη έμφαση στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Πράγματι, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες [8], η σύγχρονη και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση συνδέεται στενά με την εθνική ανταγωνιστικότητα και καινοτομία. Μια ανακοίνωση της Επιτροπής το 2006 [9] περιέγραψε τα προηγούμενα επιτεύγματα και έθεσε νέους στόχους για την πολιτική ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Η πολιτική δέσμευση των κρατών μελών και των λοιπών ενδιαφερομένων είναι σημαντική για τέτοιου είδους δράσεις και τα κράτη μέλη το απέδειξαν, υπογράφοντας σχετικές δηλώσεις σε ορισμένες διασκέψεις [10]. Η πρώτη σημαντική νομική πράξη [11], η "οδηγία σχετικά με τις υπηρεσίες" (βλέπε πλαίσιο 1), η οποία δημοσιεύθηκε το 2006 και απαιτείτο να τεθεί σε ισχύ το 2009, ζητεί να καταστούν διαθέσιμες ηλεκτρονικά ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες για τις επιχειρήσεις.

8. Παράλληλα με τα σχέδια δράσης της, η Επιτροπή ανέπτυξε ορισμένες πρωτοβουλίες [12] σε συγκεκριμένους τομείς, με διάφορους στόχους, όπως η εξάλειψη των τεχνολογικών δυσλειτουργιών ή η διευκόλυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών. Μεταξύ των πλέον εξειδικευμένων προγραμμάτων και πρωτοβουλιών, αξίζει να αναφερθεί το πρόγραμμα IDABC [13], δεδομένου ότι διευκόλυνε τη συνεργασία της Επιτροπής με τα κράτη μέλη όσον αφορά την επεξεργασία κοινών διαλειτουργικών προτύπων [14].

ΠΛΑΙΣΙΟ 1

ΟΔΗΓΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Η οδηγία ζητεί από τα κράτη μέλη να απλουστεύσουν τις διαδικασίες και τις διατυπώσεις με τις οποίες πρέπει να συμμορφώνονται οι φορείς παροχής υπηρεσιών. Ιδίως, ζητεί από τα κράτη μέλη να καταργήσουν τις αδικαιολόγητες και δυσανάλογες επιβαρύνσεις και να διευκολύνουν ουσιαστικά:

την εγκατάσταση μιας επιχείρησης, ήτοι τις περιπτώσεις όπου ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο επιθυμεί να εγκατασταθεί μόνιμα σε ένα κράτος μέλος, και

τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών, ήτοι τις περιπτώσεις όπου μια επιχείρηση επιθυμεί να παρέχει υπηρεσίες πέραν των συνόρων, σε άλλο κράτος μέλος, χωρίς να εγκατασταθεί σε αυτό.

Σύμφωνα με την οδηγία, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να δημιουργήσουν "ενιαία κέντρα εξυπηρέτησης", μέσω των οποίων οι φορείς παροχής υπηρεσιών μπορούν να αποκτούν όλες τις σχετικές πληροφορίες και να διεκπεραιώνουν όλες τις διοικητικές διατυπώσεις, χωρίς να είναι αναγκαίο να επικοινωνούν με διαφορετικές αρχές. Τα "ενιαία κέντρα εξυπηρέτησης" πρέπει να είναι προσβάσιμα εξ αποστάσεως και με ηλεκτρονικά μέσα.

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΕ

9. Περίπου 11 δισεκατομμύρια ευρώ [15] διατέθηκαν από την ΕΕ προς στήριξη της κοινωνίας της πληροφορίας κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000–2006, με στόχο, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη νέων ασφαλών τεχνολογιών, δυνατοτήτων σε επίπεδο υποδομής και συνδεσιμότητας μεταξύ περιοχών μέσω της ευρυζωνικότητας. Η χρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ αντιστοιχούσε σε 6,7 δισεκατομμύρια ευρώ (61 %) του ποσού αυτού. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα συγκεντρωτικά αριθμητικά στοιχεία για τις δράσεις ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΠΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2000–2006

10. Το σύστημα διαχείρισης του ΕΤΠΑ αντικατοπτρίζει τις αρχές της επικουρικότητας και της εταιρικής σχέσης [16], και περιλαμβάνει επιμερισμό των αρμοδιοτήτων και της διαχείρισης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κυβερνήσεων των κρατών μελών. Ο προγραμματισμός του ΕΤΠΑ και η διαδικασία υλοποίησης των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων που ίσχυαν κατά την ελεγχθείσα περίοδο προγραμματισμού 2000–2006 παρουσιάζονται στο γράφημα 1 σε απλουστευμένη μορφή.

11. Τα πολυετή προγράμματα καταρτίζονταν από τα κράτη μέλη, κατόπιν διαδικασίας διαλόγου με τις σχετικές δημόσιες αρχές και τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους. Τα κράτη μέλη καθόριζαν ευρύτερες προτεραιότητες για τα προγράμματα και, κατόπιν διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή ενέκρινε το σύνολο των εγγράφων προγραμματισμού. Η γενική περιγραφή των μέτρων περιλαμβανόταν στα επιχειρησιακά προγράμματα, ενώ τα λεπτομερή μέτρα καταρτίζονταν και η επιλογή των έργων πραγματοποιείτο από τα κράτη μέλη.

12. Τα προγράμματα περιλαμβάνουν καθορισμένες και εγκεκριμένες προτεραιότητες που πρέπει να τηρούνται κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού. Κάθε Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ή ενιαίο έγγραφο προγραμματισμού συνοδεύεται από ένα συμπλήρωμα προγραμματισμού, στο οποίο περιγράφονται λεπτομερώς τα μέτρα του προγράμματος. Τα μέτρα ενδέχεται να περιλαμβάνουν συγκεκριμένες δράσεις για την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

ΓΡΑΦΗΜΑ 1

ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΠΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2000–2006

+++++ TIFF +++++

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

13. Κύριος στόχος του ελέγχου ήταν να αξιολογηθεί εάν τα ελεγχθέντα διοικητικά έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που έλαβαν στήριξη από το ΕΤΠΑ:

α) επελέγησαν σύμφωνα με εκτίμηση των αναγκών·

β) σχεδιάστηκαν ικανοποιητικά και παραδόθηκαν σύμφωνα με τα προβλεφθέντα·

γ) είναι χρήσιμα και βιώσιμα.

14. Ο έλεγχος του Συνεδρίου επικεντρώθηκε στην περίοδο προγραμματισμού 2000–2006 και σε τέσσερα κράτη μέλη: Γαλλία, Ιταλία, Πολωνία και Ισπανία, στα οποία διατέθηκαν 3,0 δισεκατομμύρια ευρώ (45 %) από τις δαπάνες του ΕΤΠΑ για την κοινωνία της πληροφορίας.

15. Οι ελεγκτικές εργασίες περιλάμβαναν:

α) Εξέταση του στρατηγικού πλαισίου της Επιτροπής σχετικά με την πολιτική ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

β) Εξέταση των εθνικών και των σχετικών περιφερειακών στρατηγικών εγγράφων για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, για την περίοδο 2000–2006, στις χώρες όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, σε συνδυασμό με ανάλυση των εθνικών αναπτυξιακών σχεδίων, των σχετικών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και των συνοδευτικών συμπληρωμάτων προγραμματισμού.

γ) Επισκέψεις στις εθνικές και περιφερειακές αρχές που ήταν αρμόδιες για την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και την επιλογή των έργων στα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη.

δ) Εξέταση 28 περιφερειακών έργων που έλαβαν συνολική χρηματοδότηση ύψους 216,9 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 127,2 εκατομμύρια ευρώ περίπου αντιστοιχούσαν στη συνεισφορά του ΕΤΠΑ. Η μέση αξία ενός έργου ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για το οποίο πραγματοποιήθηκε επίσκεψη ανερχόταν σε 7,8 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η μέση συνεισφορά του ΕΤΠΑ ανερχόταν σε 4,5 εκατομμύρια ευρώ. 10 από τα έργα είχαν αξία χαμηλότερη του ενός εκατομμυρίου ευρώ, ενώ η αξία των τεσσάρων μεγαλύτερων έργων κυμαινόταν από 27 έως 50 εκατομμύρια ευρώ. Όσον αφορά τα είδη έργων που εξετάστηκαν, βλέπε πίνακα και πλαίσιο 2.

ε) Αποστολή ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου σε 363 υπευθύνους διαχείρισης έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης τα οποία συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ στις χώρες όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη. Ελήφθησαν απαντήσεις από 212 υπευθύνους διαχείρισης έργων (58,4 %).

ΠΙΝΑΚΑΣ

ΕΙΔΗ ΕΡΓΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΕΠΙΤΟΠΙΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ

Είδος έργου | Ισπανία | Γαλλία | Ιταλία | Πολωνία | Σύνολο |

Σύστημα γεωγραφικών πληροφοριών | 1 | 3 | 3 | 1 | 8 |

Σύστημα ροής εργασιών | 3 | 1 | 2 | 4 | 10 |

Φορολογικές υπηρεσίες | 1 | 0 | 0 | 1 | 2 |

Βάση δεδομένων αναφοράς | 0 | 0 | 1 | 1 | 2 |

Άλλο | 2 | 3 | 1 | 0 | 6 |

Σύνολο | 7 | 7 | 7 | 7 | 28 |

ΠΛΑΙΣΙΟ 2

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΥΝ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Σύστημα γεωγραφικών πληροφοριών (ΣΓΠ) — Περιφέρεια Τοσκάνης, Ιταλία

Ένας από τους στόχους των έργων του ενιαίου εγγράφου προγραμματισμού για την Περιφέρεια της Τοσκάνης ήταν η ανάπτυξη ΣΓΠ στο οποίο θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση μέσω Διαδικτύου οι πολίτες, οι δημόσιοι φορείς και οι επαγγελματίες. Εντός του πλαισίου αυτού, η αρχή της Επαρχίας της Φλωρεντίας υποστήριξε τη δημιουργία μιας χωρικής βάσης δεδομένων, συνδεδεμένης με τον τομέα της υδρογεωλογίας, καθώς και την ανάπτυξη λογισμικού διαχείρισης της διοικητικής πτυχής της χρήσης των υπόγειων και των επιφανειακών υδάτων. Επίσης, επεδίωξε την πλήρη ηλεκτρονική διαχείριση της υποβολής αιτήσεων αναζήτησης υπόγειων υδάτων και της σχετικής αδειοδότησης.

Σύστημα ροής εργασιών — Περιφέρεια Warmia i Mazur, Πολωνία

Κύριος στόχος του έργου ήταν η δημιουργία διαδικτυακής πύλης που να παρέχει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής επικοινωνίας μεταξύ του κοινού και 112 αρχών. Αναπτύχθηκαν διαδικασίες κυκλοφορίας ηλεκτρονικών εγγράφων για τρία επίπεδα της τοπικής διοίκησης, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικής αποδοτικότητας και παράλληλα την εξασφάλιση πλήρους διαλειτουργικότητας των δεδομένων που επεξεργάζεται η διοίκηση.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΕΠΕΛΕΓΗΣΑΝ ΤΑ ΕΡΓΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ;

16. Σκοπός της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι η αύξηση της πρόσβασης του κοινού, των επιχειρήσεων και άλλων φορέων σε δημόσιες υπηρεσίες και πληροφορίες, έτσι ώστε να βελτιωθεί τόσο η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών όσο και η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα.

17. Η επίτευξη των εν λόγω στόχων απαιτεί συνολική στρατηγική βασισμένη σε εκτίμηση αναγκών, καθορισμό προτεραιοτήτων και εξέταση του πιθανού κόστους και οφέλους της στρατηγικής.

18. Το Συνέδριο εξέτασε:

α) εάν το εθνικό ή περιφερειακό στρατηγικό πλαίσιο είχε αναπτυχθεί βάσει διαπιστωθεισών αναγκών και γνωρίζοντας τα στοιχεία που ήδη παρείχαν τα υπάρχοντα συστήματα ΤΠ, με ταυτόχρονο συνυπολογισμό των κατευθυντήριων οδηγιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής·

β) εάν οι διαδικασίες επιλογής των έργων βασίζονταν σε συνεπή και συνεκτικά κριτήρια επιλογής, τα οποία λάμβαναν υπόψη τις πλέον επείγουσες ανάγκες και εξασφάλιζαν προστιθέμενη αξία προς όφελος των ενδιαφερομένων, καθώς και εάν οι στόχοι των μεμονωμένων έργων συμβάδιζαν με τις προτεραιότητες του στρατηγικού πλαισίου.

ΟΙ ΑΡΧΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΕΝ ΒΑΣΙΣΤΗΚΑΝ ΣΕ ΔΙΑΠΙΣΤΩΘΕΙΣΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

19. Κατά την περίοδο 2000–2006 τα σχήματα επικοινωνίας εξελίχθηκαν, και από την επικοινωνία με βάση το τηλέφωνο και το χαρτί πραγματοποιήθηκε μετάβαση σε εκτεταμένη χρήση του Διαδικτύου και της ευρυζωνικότητας. Ορισμένες χώρες άρχισαν να προσαρμόζουν αναλόγως τις διοικητικές υπηρεσίες τους.

20. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα σχέδια δράσης eEurope έδωσαν προτεραιότητα στις πρωτοβουλίες που αφορούσαν την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, οι οποίες συνέδεαν την περιφερειακή ανταγωνιστικότητα με την αποτελεσματική δημόσια διοίκηση. Καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου, τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν, μέσω υπουργικών δηλώσεων, να προτείνουν σχετικές δράσεις σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που οδήγησε στην κατάρτιση εθνικών στρατηγικών σύμφωνων με την πρωτοβουλία eEurope.

21. Στην αρχή της περιόδου προγραμματισμού, οι στρατηγικές για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση στα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη είχαν καταρτιστεί υπό μορφή ευρύτερων δηλώσεων, αντί να στηρίζονται σε πραγματικές διαπιστωθείσες ανάγκες.

22. Το Συνέδριο εξέτασε τα σχετικά έγγραφα στρατηγικής για τα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη και εντόπισε τις εξής αδυναμίες:

α) Οι ανάγκες των πολιτών, των επιχειρήσεων και του Δημοσίου δεν καθορίστηκαν εκ των προτέρων και οι στρατηγικοί στόχοι ήταν υπερβολικά γενικοί, ενώ απουσίαζαν συγκεκριμένοι επιμέρους στόχοι. Δεν είχαν αναλυθεί επαρκώς οι πραγματικές ανάγκες. Παραδείγματος χάρη, σε ορισμένες χώρες, δεν είχαν θεσπιστεί οι αναγκαίες νομικές διατάξεις που καθιστούν δυνατές τις ηλεκτρονικές πράξεις.

β) Οι αρμοδιότητες για την επίτευξη των στόχων δεν είχαν ανατεθεί σαφώς στους αντίστοιχους δημόσιους φορείς (βλέπε πλαίσιο 3) ή οι εν λόγω φορείς δεν διέθεταν επαρκή δικαιοδοσία ώστε να προβούν σε ουσιαστική υλοποίηση. Δεν θεσπίστηκαν συστήματα παρακολούθησης, εμποδίζοντας κατ’ αυτό τον τρόπο την έγκαιρη λήψη διορθωτικών μέτρων και τη συσσώρευση πείρας με στόχο μελλοντικές βελτιώσεις.

ΠΛΑΙΣΙΟ 3

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΣΑΦΟΥΣ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Στρατηγική "e-Poland for the years 2004–2006" (Ψηφιακή Πολωνία για τα έτη 2004–2006)

Η κύρια αδυναμία της στρατηγικής έγκειται στην απουσία σαφούς καθορισμού των τομέων ευθύνης στο σύνολο των περιπτώσεων. Υπήρχαν 83 συγκεκριμένα καθήκοντα, τα οποία ανατέθηκαν σε διάφορα υπουργεία και φορείς, ενώ για την υλοποίηση 30 από αυτά υπεύθυνες ήταν περισσότερες από μία υπηρεσίες. Ωστόσο, στις περιπτώσεις αυτές, δεν υπήρχαν ενδείξεις σχετικά με το ποιος ήταν υπεύθυνος για τον συντονισμό. Στην τελική αξιολόγηση της στρατηγικής, επισημάνθηκε ότι ένας από τους παράγοντες που εμπόδισαν την επίτευξη των στόχων ήταν η ανεπάρκεια του συντονισμού και της συνεργασίας μεταξύ των υπουργείων.

23. Η σύγκριση των στρατηγικών των αρχικών σταδίων με αυτές που καταρτίστηκαν στο τέλος της ελεγχθείσας περιόδου υποδηλώνει σαφώς κάποια βελτίωση της ποιότητας. Επιπλέον, ορισμένες χώρες έδωσαν προτεραιότητα στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για μέσο εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης. Εντούτοις, σε επίπεδο κρατών μελών, ελάχιστη μεθοδολογική υποστήριξη προσφέρθηκε στις αρχές που ήταν αρμόδιες για την παράδοση των έργων, ιδίως όσον αφορά τις τεχνικές και τις τεχνικές κατευθυντήριες οδηγίες διαχείρισης έργου. Βλέπε στο πλαίσιο 4 παράδειγμα μιας περίπτωσης όπου πράγματι προσφέρθηκε μεθοδολογική υποστήριξη.

ΠΛΑΙΣΙΟ 4

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

Το Εθνικό Κέντρο για την Πληροφορική στη Δημόσια Διοίκηση της Ιταλίας (CNIPA) ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2003 ως δημόσιος φορέας υπό την αιγίδα του ιταλικού Υπουργείου Δημόσιας Διοίκησης και Καινοτομίας.

Το CNIPA επιφορτίστηκε με τη θέση σε εφαρμογή των σχεδίων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που κατήρτισε το υπουργείο· πιο συγκεκριμένα, ήταν αρμόδιο για τα εξής:

α) Έκδοση εκτελεστικών κανόνων, προτύπων και τεχνικών κατευθυντήριων οδηγιών για την καθιέρωση των ΤΠΕ στη δημόσια διοίκηση.

β) Αξιολόγηση και παρακολούθηση των έργων που αναπτύχθηκαν από τις τοπικές, περιφερειακές και εθνικές διοικητικές υπηρεσίες.

γ) Κατάρτιση γνωμών για τη δημόσια διοίκηση σχετικά με τη στρατηγική συνοχή των έργων.

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΠΑΝΙΩΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΘΗΚΕ ΕΑΝ ΕΠΕΛΕΓΗΣΑΝ ΤΑ ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑ ΠΑΣΑ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΘΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΑΝ ΤΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ/ΟΦΕΛΟΥΣ

24. Η οργάνωση και η διαχείριση των διαδικασιών επιλογής έργων πραγματοποιήθηκαν από τις εθνικές αρχές που είναι επιφορτισμένες με τη διαχείριση του ΕΤΠΑ. Κατά κανόνα, οι εν λόγω διαδικασίες ακολουθούσαν ένα από τα κατωτέρω μοντέλα:

α) Μοντέλο Α: πραγματοποιείτο η προεπιλογή και η ονοματοδοσία των έργων, και η εμβέλειά τους αναφερόταν στα έγγραφα προγραμματισμού του ΕΤΠΑ (π.χ. συμπλήρωμα προγραμματισμού).

β) Μοντέλο B: κατόπιν πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, τα έργα επιλέγονταν σε ανταγωνιστική βάση και οι επιχορηγήσεις προσφέρονταν στα έργα που αντιστοιχούσαν περισσότερο στους στόχους του μέτρου. Χορηγούνταν συγκεκριμένα ποσά για μέτρα όπως η ανάπτυξη της ηλεκτρονικής δημόσιας διοίκησης.

25. Το Συνέδριο ανέλυσε 28 έργα που επελέγησαν βάσει των δύο διαδικασιών (11 βάσει του μοντέλου Α, 17 βάσει του μοντέλου Β):

α) Όσον αφορά τον κεντρικό τρόπο προσέγγισης (μοντέλο Α), σύμφωνα με τον οποίο οι επιχορηγήσεις του ΕΤΠΑ χορηγούνται εκ των προτέρων σε συγκεκριμένα έργα, δόθηκε ελάχιστη προσοχή σε τυχόν αναλύσεις κόστους ή οφέλους και πολύ συχνά δεν υπήρχε επίσημη διαδικασία υποβολής αιτήσεων επιχορήγησης.

β) Όσον αφορά τον άλλο τρόπο προσέγγισης (μοντέλο Β), ο οποίος είναι σχεδιασμένος ώστε να επιλέγονται τα καλύτερα έργα, ελήφθησαν υπόψη θέματα προτεραιότητας που καθορίζονταν στα έγγραφα προγραμματισμού, βάσει σύγκρισης του περιεχομένου των έργων την οποία πραγματοποίησαν ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες. Η ανάλυση κόστους/οφέλους αποτελούσε υποχρεωτικό τμήμα της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων στην Πολωνία. Οι αρμόδιοι για την επιλογή φορείς δεν καθόρισαν χρονοδιάγραμμα για τη διαδικασία συνολικά, εκτός της προθεσμίας για την υποβολή αιτήσεων. Στις περιπτώσεις όπου οι αιτούντες ήταν πολυάριθμοι, σημειώθηκαν μεγάλες καθυστερήσεις στην αξιολόγηση των αιτήσεων και στην Πολωνία η αρχική ημερομηνία έναρξης τεσσάρων από τα έργα για τα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη χρειάστηκε να αναβληθεί, λόγω παράτασης της διαδικασίας επιλογής.

26. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αρχές έτειναν να επιλέγουν φιλόδοξα έργα από την άποψη των στόχων, της εμβέλειας και της εκτίμησης του αριθμού των δυνητικών χρηστών, χωρίς όμως παράλληλα να αξιολογούν επαρκώς την ικανότητα των φορέων υλοποίησης των έργων να διαχειρίζονται πολύπλοκα έργα ΤΠ ή να διαπιστώνουν εάν αυτοί διέθεταν αρκετό προσωπικό με τα κατάλληλα προσόντα. Σε ένα έργο στην Πολωνία, ο πρώτος υπεύθυνος διαχείρισης έργου ορίστηκε το 2006, 17 μήνες έπειτα από τη χορήγηση της χρηματοδότησης. Κατά τη διάρκεια του 2007, το εν λόγω καθήκον ανατέθηκε σε πέντε διαφορετικούς υπευθύνους διαχείρισης έργου, ενώ η σύνθεση της διοικούσας επιτροπής που επόπτευε το έργο τροποποιήθηκε τετράκις. Μια έκθεση εσωτερικού ελέγχου ανέφερε ότι οι καθυστερήσεις του έργου οφείλονταν εν μέρει σε αυτή την έλλειψη σταθερότητας. Σε μια τελική έκθεση αξιολόγησης σχετικά με ένα ιταλικό έργο, οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση αποδόθηκαν σε αλλαγές στην ομάδα διαχείρισης του έργου και σε έλλειψη συντονισμού μεταξύ των τοπικών φορέων που συμμετείχαν στο έργο.

27. Πράγματι, η πλειονότητα των έργων που δεν πέτυχαν τους αρχικούς στόχους τους ήταν υπερβολικά πολύπλοκα όσον αφορά τον αριθμό των εμπλεκόμενων ενδιαφερομένων και την εξειδίκευση των προτεινόμενων υπηρεσιών. Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με την ανάγκη να ολοκληρωθούν τα έργα πριν από το κλείσιμο του προγράμματος, προξένησε σημαντική μείωση της εμβέλειας σε ορισμένες περιπτώσεις (βλέπε σημείο 39).

ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΚΑΝ ΤΑ ΕΡΓΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΘΗΚΑΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΒΛΕΦΘΕΝΤΑ;

28. Ένα έργο ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, όπως και κάθε έργο ΤΠ, πρέπει να σχεδιάζεται λεπτομερώς προκειμένου να διασφαλίζεται η ομαλή υλοποίησή του. Το σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς στόχους, με λεπτομερή περιγραφή των αναγκαίων για την ολοκλήρωση του έργου δράσεων, καθώς και εκτίμηση των χρονικών περιορισμών και των περιορισμών όσον αφορά τους πόρους.

29. Στόχος του Συνεδρίου ήταν να αξιολογήσει εάν τα έργα υλοποιήθηκαν σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό και να εντοπίσει τις αιτίες τυχόν σημαντικών παρεκκλίσεων. Για καθένα από τα ελεγχθέντα έργα, εξετάστηκαν τα εξής θεμελιώδη στοιχεία:

α) Μελέτη και σχεδιασμός: δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στον κατάλληλο καθορισμό στόχων και επιμέρους στόχων για τα έργα υπό μορφή δεικτών SMART, καθώς και στη χρήση των βέλτιστων πρακτικών, όπως η χρήση αναγνωρισμένης μεθοδολογίας διαχείρισης έργων (PMM).

β) Συμμόρφωση με τις αρχές του ευρωπαϊκού πλαισίου διαλειτουργικότητας (EIF): εξετάστηκε η ενσωμάτωση των αρχών του EIF στον σχεδιασμό του έργου.

γ) Υλοποίηση: εξετάστηκε η διαδικασία όσον αφορά τη διαχείριση του χρόνου, του προϋπολογισμού και της εμβέλειας του έργου.

δ) Διαθεσιμότητα προς χρήση: κατά τη διάρκεια των επιτόπιων επιθεωρήσεων ελέγχθηκε η ύπαρξη των στοιχείων ενεργητικού του έργου (π.χ. λογισμικό, εξυπηρετητές και πλατφόρμες ΤΠ), καθώς και των προβλεπόμενων υπηρεσιών.

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΗΤΑΝ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΑ ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΔΕΝ ΕΛΗΦΘΗΣΑΝ ΕΠΑΡΚΩΣ ΥΠΟΨΗ ΤΑ ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ

30. Ο καθορισμός λεπτομερών στόχων όσον αφορά τα έργα αποτελούσε απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου οι δημόσιοι οργανισμοί να μπορέσουν να υποβάλουν αίτηση για επιχορήγηση στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ. Εντούτοις, τα έργα καθορίζονταν, συνήθως, με γενικούς όρους που αφορούσαν τις εθνικές ή περιφερειακές στρατηγικές και στόχους που περιλαμβάνονταν στα έγγραφα προγραμματισμού του ΕΤΠΑ. Σπανίως, καθοριζόταν η προστιθέμενη αξία των έργων, καθώς, εξαιρουμένων των έργων στην Πολωνία, δεν είχαν εκπονηθεί αναλύσεις κόστους/οφέλους.

31. Η τεκμηρίωση που αφορούσε τα έργα παρουσίαζε ως προς την ποιότητα σημαντικές διαφορές μεταξύ των έργων και, σε ακραίες περιπτώσεις, δεν υπήρχε τεκμηρίωση προς εξέταση. Μεταξύ άλλων, οι αρμόδιες αρχές δεν είχαν καθορίσει ελάχιστα πρότυπα όσον αφορά την τεκμηρίωση.

32. Όσον αφορά την πλειονότητα των έργων στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, είχαν καθοριστεί υπερβολικά γενικοί και μη προσδιορισμένοι ποσοτικώς στόχοι, επί παραδείγματι στόχοι τόσο ασαφείς όπως η "βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών". Πέραν αυτού, όταν ετίθεντο στόχοι, αναφέρονταν, κυρίως, σε υλοποιήσεις (π.χ. αριθμός των αγορασθέντων εξυπηρετητών), και δεν επικεντρώνονταν σε οφέλη για τον ενδιαφερόμενο φορέα ή τον τελικό χρήστη (π.χ. μείωση των λειτουργικών δαπανών του τμήματος κατά x %). Σύμφωνα με την έρευνα που διεξήχθη μεταξύ των φορέων υλοποίησης έργων (γράφημα 2) είχαν προσδιοριστεί δείκτες αντικτύπου μόλις για το 42 % των έργων.

ΓΡΑΦΗΜΑ 2

ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΧΑΝ ΤΕΘΕΙ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑ;

+++++ TIFF +++++

Οι στόχοι όσον αφορά τις υλοποιήσεις και τα αποτελέσματα είχαν τεθεί σαφώς στην πλειονότητα των περιπτώσεων, αλλά δεν είχαν τεθεί εξίσου συχνά στόχοι όσον αφορά τον αντίκτυπο.

Πηγή: Έρευνα του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.

33. Ο σχεδιασμός των έργων επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στις τεχνικές πτυχές, παραμελώντας συχνά σημαντικά ζητήματα, όπως ο επανασχεδιασμός των διοικητικών διαδικασιών προκειμένου να αξιοποιηθούν καλύτερα οι νέες τεχνολογίες. Κατ’ αυτό τον τρόπο, μειώθηκε ο δυνητικός αντίκτυπος των έργων.

34. Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ τμημάτων ή οργανωτικά ζητήματα, όπως η αναδιαμόρφωση των διαδικασιών και της ροής εργασιών για διαφορετικά έργα είχε ως αποτέλεσμα την αλληλεπικάλυψη διαδικασιών, καθυστερήσεις των έργων, προβλήματα στην ανταλλαγή δεδομένων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη μη ανάπτυξη έργων σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, την υποχρησιμοποίησή τους ή ακόμη και την εγκατάλειψή τους (βλέπε πλαίσια 5, 7 και 9).

ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΗΡΟΥΣΑΝ ΣΤΗΝ ΠΛΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ EIF

35. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας (EIF) δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 2004 και καθορίζει σύνολο κατευθυντήριων οδηγιών για τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, ούτως ώστε να καταστούν δυνατές οι διασυνοριακές αλληλεπιδράσεις μεταξύ δημόσιων διοικήσεων, επιχειρήσεων και πολιτών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Τα 15 έργα στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη είχαν αρχίσει να υλοποιούνται το 2005 ή αργότερα και εξετάστηκαν με σκοπό να διαπιστωθεί ο βαθμός στον οποίο είχαν ληφθεί υπόψη οι εν λόγω κατευθυντήριες οδηγίες.

ΠΛΑΙΣΙΟ 5

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΝΕΠΑΡΚΟΥΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ ΤΟΥ

Ολοκληρωμένη ευρυζωνική πλατφόρμα στη Σικελία, Ιταλία

Ένας από τους στόχους του εν λόγω έργου ήταν η ανάπτυξη διαδικτυακής πύλης για τουρίστες, με ειδικά διαδραστικά χαρακτηριστικά, όπως η ηλεκτρονική κράτηση και πληρωμή για οργανωμένες διακοπές.

Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των διαφορετικών τμημάτων της περιφερειακής διοίκησης προκάλεσε σημαντικές καθυστερήσεις και μείωση της εμβέλειας του έργου, με αποτέλεσμα να μην αναπτυχθούν ορισμένα προβλεπόμενα χαρακτηριστικά.

36. Το Συνέδριο αξιολόγησε τα εν λόγω έργα ως προς τη συμμόρφωσή τους με τις ακόλουθες αρχές:

α) Προσβασιμότητα: η πρόσβαση πραγματοποιείτο, κυρίως, μέσω του Διαδικτύου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μέσω άλλων διαύλων επικοινωνίας, όπως το κινητό τηλέφωνο. Όσον αφορά την πλειονότητα των έργων, χρησιμοποιήθηκαν οι συνιστώμενες κατευθυντήριες γραμμές [17] στον σχεδιασμό των ιστοσελίδων και διεπαφών.

β) Πολυγλωσσία: οι υπηρεσίες εξυπηρέτησης κοινού (front-office services) περιορίζονταν, ως επί το πλείστον, στην εθνική γλώσσα ή γλώσσες και μόνο το 17 % των εν λόγω υπηρεσιών παρείχε πληροφοριακά στοιχεία σε περισσότερες από μία γλώσσες.

γ) Ασφάλεια και απόρρητο των δεδομένων: το Συνέδριο διαπίστωσε ότι είχε δοθεί η δέουσα προσοχή στα προβλήματα ασφάλειας και προστασίας των δεδομένων και υπήρχε το ενδεδειγμένο επίπεδο ασφάλειας και συμμόρφωσης με τη σχετική νομοθεσία.

δ) Χρήση ανοικτών προτύπων και λογισμικού ανοικτού κώδικα: η χρήση ανοικτών προτύπων είναι συνήθης και η παραγωγή και ανταλλαγή δεδομένων σε διάφορους ανοικτούς μορφοτύπους πραγματοποιήθηκε σε πολλά έργα. Το λογισμικό ανοικτού κώδικα χρησιμοποιείται συχνά, επειδή με τον τρόπο αυτό οι ανάδοχοι ΤΠ μπορούν να προσφέρουν ανταγωνιστικότερη τιμή. Τα εξετασθέντα συστήματα αναπτύχθηκαν με τη χρησιμοποίηση τόσο εμπορικών λύσεων όσο και λύσεων ανοικτού λογισμικού.

Ο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΤΗΡΗΘΗΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

37. Το Συνέδριο εξέτασε την τεκμηρίωση που αφορά τα έργα για το σύνολο των 28 έργων στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη και αξιολόγησε την πρόοδο των έργων σε σύγκριση με τον προγραμματισμό τους, τις διαδικασίες υλοποίησης και την ποιότητα της διαχείρισης των έργων.

38. Στη συντριπτική πλειονότητά τους, τα ελεγχθέντα έργα παρήγαγαν τις υλοποιήσεις τους όπως προβλεπόταν, ωστόσο, σε ποσοστό 82 % (23 έργα) δεν υλοποιήθηκαν σύμφωνα με τον προγραμματισμό που οριζόταν στην αίτηση για την επιχορήγηση (γράφημα 3). Οι βασικοί λόγοι των αποκλίσεων ήταν οι ακόλουθοι:

α) Μελέτη και σχεδιασμός: λόγω ανεπαρκούς ή ασαφούς σχεδιασμού, ζητήματα όπως η αποσαφήνιση των στόχων και των ευθυνών ή η πρόσληψη επιπλέον προσωπικού έπρεπε να αντιμετωπιστούν κατά τη διάρκεια της υλοποίησης.

β) Διαδικαστικά ζητήματα: ορισμένες διαδικασίες αποδείχθηκαν περισσότερο χρονοβόρες από τις προβλέψεις στον αρχικό προγραμματισμό, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν ζητήματα που αφορούσαν τη σύναψη συμβάσεων ή τον συντονισμό. Υπήρξαν, επίσης, διοικητικές καθυστερήσεις γενικής φύσεως, οι οποίες σχετίζονταν με γραφειοκρατικές διαδικασίες, την ανεπαρκή ανάθεση εξουσιών στις ομάδες των έργων ή με νομικά ζητήματα.

ΓΡΑΦΗΜΑ 3

ΠΑΡΑΔΟΘΗΚΕ ΕΓΚΑΙΡΑ ΤΟ ΕΡΓΟ;

+++++ TIFF +++++

Μόλις το 35 % των έργων ολοκληρώθηκε εγκαίρως, ενώ το 17 % καθυστέρησε για περισσότερο από ένα έτος.

Πηγή: Έρευνα του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.

γ) Ανθρώπινο δυναμικό: από τον μικρό αριθμό δημόσιων διοικήσεων που αποφάσισαν να αναπτύξουν οι ίδιες τα συστήματά τους, δύο εξ αυτών είχαν έλλειψη προσωπικού με πείρα στη διαχείριση έργων ΤΠ, με αποτέλεσμα να υπάρξουν καθυστερήσεις στα έργα και υψηλό ποσοστό εναλλαγής των βασικών υπαλλήλων τους.

δ) Εξωγενείς παράγοντες: παράγοντες με αντίκτυπο στις προθεσμίες, οι οποίοι δεν μπορούσαν να ελεγχθούν από τους δικαιούχους των έργων (π.χ. συμπεριφορά των αναδόχων και η ικανότητά τους όσον αφορά την παράδοση των προϊόντων, μεταβολές στο εθνικό νομικό πλαίσιο).

39. Οι καθυστερήσεις ήταν, στην πλειονότητά τους, μικρότερες του ενός έτους και δεν επηρέασαν τα παραδοτέα των έργων ούτε αύξησαν σημαντικά τις συνολικές δαπάνες, καθώς στις περισσότερες συμβάσεις περιλαμβανόταν ρήτρα σταθερής τιμής η οποία παρείχε προστασία έναντι αυξήσεων των δαπανών. Εντούτοις, καθυστερήσεις μεγαλύτερες του ενός έτους σε συνδυασμό με την ανάγκη ολοκλήρωσης των έργων πριν από τη λήξη του προγράμματος είχαν αρνητικό αντίκτυπο σε τρία έργα και οδήγησαν σε μείωση της εμβέλειάς τους (βλέπε πλαίσιο 6).

40. Σε 10 έργα (36 %) από τα 28 στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, ακολουθήθηκε μια μεθοδολογία διαχείρισης έργων. Από τα αποτελέσματα της έρευνας προκύπτει ότι μόλις το 23 % των έργων είχε υλοποιηθεί ακολουθώντας τις αρχές μιας PMM. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι το 50 % των έργων όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, τα οποία είχαν ακολουθήσει μια αναγνωρισμένη PMM, είχαν ολοκληρωθεί εγκαίρως και το 90 % εντός των ορίων του προϋπολογισμού. Όσον αφορά τα 18 έργα για τα οποία δεν ακολουθήθηκε μια PMM, μόνον το 22 % ολοκληρώθηκε εγκαίρως και το 56 % τήρησε τα όρια του προϋπολογισμού του.

ΠΛΑΙΣΙΟ 6

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ ΕΝΟΣ ΕΡΓΟΥ ΛΟΓΩ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΩΝ

Ηλεκτρονικό Γραφείο — Ηλεκτρονικές διαδικασίες στις Κανάριες Νήσους, Ισπανία

Σύμφωνα με τους κανόνες για την περίοδο προγραμματισμού 2000–2006, όλα τα έργα που συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ έπρεπε να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2008. Εξαιτίας πλημμελούς σχεδιασμού, το εν λόγω έργο καθυστέρησε επί πέντε έτη και ελλόχευε ο κίνδυνος επιστροφής της επιχορήγησης στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ. Προκειμένου να μην απολεσθεί η συγχρηματοδότηση της ΕΕ, τροποποιήθηκε σημαντικά η αρχική εμβέλεια του έργου. Οι υπεύθυνοι διαχείρισης του έργου, μολονότι σκόπευαν αρχικώς να συμπεριλάβουν περισσότερες από 50 διαδικασίες στην ηλεκτρονική επεξεργασία, αποφάσισαν να επικεντρωθούν στις δύο βασικές, οι οποίες αντιπροσώπευαν το 75 % περίπου του συνολικού αριθμού των επεξεργασθέντων φακέλων.

41. Σε μία από αυτές τις περιπτώσεις, η ανεπαρκής επικέντρωση σε οργανωτικά ζητήματα είχε ως συνέπεια το σύστημα ΤΠ που αναπτύχθηκε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Οι αναγκαίες συμβάσεις για την απόκτηση των δεδομένων που έπρεπε να εισαχθούν στο σύστημα δεν είχαν υπογραφεί εγκαίρως και, επομένως, ήταν ανώφελη η ύπαρξη ενός συστήματος που ήταν λειτουργικό από τεχνική άποψη.

42. Ένας άλλος παράγοντας με αντίκτυπο στη χρήση των συστημάτων που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο των έργων της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης ήταν η δέσμευση των υπευθύνων διαχείρισης να αξιοποιήσουν τις νέες λύσεις και υπηρεσίες. Συχνά, τα εν λόγω συστήματα προσέφεραν νέες λειτουργίες εκτός από εκείνες που παραδοσιακά παρείχαν οι δημόσιες διοικήσεις, όπως την ηλεκτρονική πρόσκληση για υποβολή προσφορών ή το προσωπικό προφίλ χρήστη για το κοινό. Τέτοιου είδους χαρακτηριστικά αποτελούν την κύρια προστιθέμενη αξία των νέων ηλεκτρονικών συστημάτων και καθιστούν δυνατό τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης. Εντούτοις, σε ορισμένες περιπτώσεις τα οφέλη των νέων τεχνολογιών παρέμειναν αναξιοποίητα (βλέπε πλαίσιο 7).

ΠΛΑΙΣΙΟ 7

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΠ ΠΟΥ ΠΑΡΕΜΕΙΝΑΝ ΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΤΕΣ

Διαδικτυακή πύλη του Ναυτικού Γραφείου στη Γδύνια, Πολωνία

Το ηλεκτρονικό σύστημα είχε σχεδιαστεί ώστε να παρέχει στους πελάτες του Ναυτικού Γραφείου ηλεκτρονική πρόσβαση σε υπηρεσίες. Το σύστημα πρόσφερε μια ενότητα σχετική με συμβάσεις, με την οποία καθίστατο δυνατή η ηλεκτρονική υποβολή προσφορών. Μέσω μιας μελέτης σκοπιμότητας είχε εκτιμηθεί ότι θα υπάρξουν οφέλη από τη χρήση της ηλεκτρονικής υποβολής προσφορών και είχε τεθεί ως στόχος η διοργάνωση 30 ηλεκτρονικών δημοπρασιών ετησίως, ωστόσο, μολονότι το σύστημα είχε τεθεί πλήρως σε λειτουργία κατά τον χρόνο της επίσκεψης ελέγχου, δεν είχαν πραγματοποιηθεί διαδικτυακές δημοπρασίες.

ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑ ΧΡΗΣΙΜΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΑ;

43. Η συντήρηση ενός προϊόντος ΤΠ αναφέρεται στις διαδικασίες που απαιτούνται για τη διατήρησή του κατά τον λειτουργικό κύκλο ζωής του, συμπεριλαμβανομένης της επιμόρφωσης για το βασικό προσωπικό και των αναγκαίων δράσεων για την παροχή υποστήριξης στους χρήστες, όπως το γραφείο βοήθειας (help-desk).

44. Όσον αφορά αυτό το σκέλος του ελέγχου, το Συνέδριο επικεντρώθηκε στα ακόλουθα ζητήματα:

α) Χρησιμότητα: εξετάστηκαν τα τελικά στάδια των έργων, με επίκεντρο τον βαθμό χρησιμότητας των υλοποιήσεών τους, αξιολογώντας την πραγματική χρησιμοποίηση νέων υπηρεσιών και τα συναφή οικονομικά οφέλη που απέφεραν τα έργα.

β) Συντήρηση: εκτιμήθηκε η κατάλληλη συντήρηση των έργων στο άμεσο μέλλον χωρίς την παρέμβαση της ΕΕ και αξιολογήθηκε η οικονομική και επιχειρησιακή βιωσιμότητα των έργων, λαμβανομένης υπόψη της συντήρησης.

ΤΑ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΤΕΥΧΘΗΣΑΝ ΕΝ ΜΕΡΕΙ

45. Σχεδόν όλα τα ελεγχθέντα έργα [18] τέθηκαν σε λειτουργία σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την ολοκλήρωσή τους, αντικαθιστώντας και ψηφιοποιώντας πολλές υφιστάμενες εσωτερικές διαδικασίες. Παρά το γεγονός ότι επετεύχθησαν οι υλοποιήσεις, τα έργα δεν παρήγαγαν στον ίδιο βαθμό βελτιωμένα αποτελέσματα ή θετικό αντίκτυπο (γράφημα 4).

ΓΡΑΦΗΜΑ 4

ΕΠΕΤΕΥΧΘΗΣΑΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΝ ΣΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ;

+++++ TIFF +++++

Κατά γενικό κανόνα, οι στόχοι όσον αφορά τις υλοποιήσεις επετεύχθησαν, αλλά οι στόχοι όσον αφορά τα αποτελέσματα και, ιδίως, τον αντίκτυπο επετεύχθησαν σε μικρότερο βαθμό.

Πηγή: Έρευνα του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.

46. Οι δημόσιες διοικήσεις εκδηλώνουν σαφές ενδιαφέρον για την ανάπτυξη υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, αλλά η υιοθέτησή τους από τις ιδιωτικές εταιρείες ή το ευρύ κοινό παρέμεινε σε χαμηλότερα επίπεδα από τις εκτιμήσεις που περιλαμβάνονταν στις αιτήσεις για τα έργα. Το Συνέδριο θεωρεί ότι υπάρχουν ορισμένοι λόγοι τους οποίους ανέφεραν οι φορείς υλοποίησης έργων κατά τις συζητήσεις που διεξήχθησαν με αυτούς, οι οποίοι επεξηγούν το παραπάνω γεγονός:

α) Ηλεκτρονική εξακρίβωση ταυτότητας: οι περισσότερες υπηρεσίες που παρέχονται από τις δημόσιες διοικήσεις απαιτούν εξακρίβωση ταυτότητας. Για τις ψηφιακές υπηρεσίες, απαιτείται συνήθως ηλεκτρονική εξακρίβωση ταυτότητας, αλλά η χρήση της διαφέρει από χώρα σε χώρα. Σε ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Ισπανία, η ηλεκτρονική υπογραφή είναι ενσωματωμένη στην εθνική ταυτότητα, επομένως η πρόσβαση σε συσκευές ανάγνωσης ταυτοτήτων μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στη χρήση της. Ωστόσο, στην Πολωνία λόγου χάρη, η ηλεκτρονική υπογραφή πωλείται ως χωριστό πιστοποιητικό και, κατά συνέπεια, το κόστος μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες.

β) Νομικό πλαίσιο: οι συναλλαγές σε χαρτί είναι βαθιά ριζωμένες στην αντίληψή μας περί λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης. Εξακολουθούν να υφίστανται εκτελεστικοί κανόνες που απαιτούν την προσκόμιση των αυθεντικών εγγράφων σε χαρτί, καθιστώντας αδύνατη την εξ ολοκλήρου ηλεκτρονική διαχείριση των αιτήσεων και μειώνοντας τα δυνητικά οφέλη των ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

γ) Πρόσβαση: μολονότι δεν αποτελεί πρόβλημα σε ορισμένες χώρες και στις αστικές περιοχές, η έλλειψη πρόσβασης σε υπολογιστές και σε ευρυζωνικά δίκτυα εξακολουθεί να επηρεάζει την υιοθέτηση των υπηρεσιών. Επίσης, οι γνώσεις χειρισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών μπορούν να αποτελέσουν παράγοντα που επηρεάζει τη ζήτηση ηλεκτρονικών υπηρεσιών.

47. Σύμφωνα με τους φορείς υλοποίησης έργων με τους οποίους πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις, τα οφέλη είναι ιδιαιτέρως εμφανή σε οργανισμούς όπου τα συστήματα ΤΠ αντικατέστησαν σημαντικό τμήμα των συνηθισμένων διαδικασιών τους και όπου χρησιμοποιούνται από τα περισσότερα επιχειρησιακά τμήματα. Τα αναφερθέντα οφέλη ήταν τα εξής (γράφημα 5):

α) Απλούστευση διαδικασιών: τα συστήματα ΤΠ καθιστούν εφικτή την ενιαία πρόσβαση ή την πρόσβαση σε σημεία επαφής από όπου τα αιτήματα απευθύνονται αυτόματα στο αρμόδιο προσωπικό ενός οργανισμού και, κατ' αυτό τον τρόπο, η πρόσβαση καθίσταται απλούστερη για τον τελικό χρήστη.

β) Καλύτερη παρακολούθηση των φακέλων: τα περισσότερο προηγμένα συστήματα οργανωτικής υποστήριξης αποτελούν ισχυρό εργαλείο παρακολούθησης για τους δημόσιους οργανισμούς. Η καλύτερη ενημέρωση σχετικά με τον όγκο εργασίας και τους διαθέσιμους πόρους καθιστά εφικτό τον ακριβέστερο προγραμματισμό και την καλύτερη χρήση του ανθρώπινου δυναμικού.

γ) Εξοικονόμηση χρόνου: η πρόσβαση σε κεντρικό σύστημα φακέλων και σε ψηφιακά έγγραφα καθιστά δυνατή τη μείωση του χρόνου αναμονής και εκμηδενίζει τη χρονική καθυστέρηση που συνεπάγεται η κυκλοφορία των εγγράφων σε φυσική μορφή. Επίσης, διευκολύνει την πρόσβαση τόσο σε τρέχοντες όσο και σε παλαιότερους φακέλους (βλέπε πλαίσιο 8).

δ) Νέοι δίαυλοι επικοινωνίας: το Διαδίκτυο και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο παρέχουν νέους διαύλους επικοινωνίας για την ανταλλαγή πληροφοριών και το κοινό αποκτά πρόσβαση σε υπηρεσίες με τρόπο περισσότερο άνετο και φιλικό προς τον χρήστη.

ΠΛΑΙΣΙΟ 8

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Σύστημα γεωγραφικών πληροφοριών στην πόλη Λοτζ — Φάση V, Πολωνία

Το εν λόγω έργο αφορούσε την ανάπτυξη μιας σύγχρονης διαδικτυακής πύλης και συστήματος βάσεων δεδομένων γεωγραφικών πληροφοριών, ώστε η Λοτζ να παρέχει ηλεκτρονικές πληροφορίες σχετικά με την ακίνητη περιουσία.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των υπευθύνων διαχείρισης, το έργο επέφερε σημαντική αύξηση της αποδοτικότητας (από 20 % έως 52 %, αναλόγως του τμήματος), η αξία της οποίας εκτιμήθηκε το 2009 σε περίπου 4,5 εκατομμύρια PLN (1,1 εκατομμύρια ευρώ κατά προσέγγιση). Η εν λόγω αξία υπερέβη την εκτίμηση της μελέτης σκοπιμότητας για το 2009, στην οποία η αποδοτικότητα θα ανερχόταν σε 3,2 εκατομμύρια PLN (περίπου 0,8 εκατομμύρια ευρώ).

48. Ωστόσο, το Συνέδριο θεώρησε ότι, κατά γενικό κανόνα, δόθηκε ανεπαρκής προσοχή στα πιθανά οφέλη των έργων και δεν αξιοποιήθηκαν στο έπακρο τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η προηγμένη τεχνολογία. Σε ένα έργο στην Ιταλία, το λογισμικό που αναπτύχθηκε χρησιμοποιήθηκε μόνο για εσωτερικούς διοικητικούς σκοπούς, μολονότι ο προγραμματισμένος στόχος του έργου ήταν η εν λόγω ηλεκτρονική υπηρεσία να επεκταθεί και στους τελικούς χρήστες. Πέραν αυτού, ορισμένα έργα στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη ελέγχου στη Γαλλία και την Πολωνία διατηρούσαν έγγραφα σε χαρτί παράλληλα με τη χρήση συστημάτων ΤΠ για τη ροή των εργασιών, χωρίς καθορισμένη ημερομηνία λήξης, γεγονός που οδηγούσε σε αλληλεπικάλυψη των εργασιών και μείωνε τα δυνητικά οφέλη της ανάπτυξης των συστημάτων ΤΠ.

ΓΡΑΦΗΜΑ 5

ΠΟΙΑ ΟΦΕΛΗ ΑΠΕΦΕΡΕ ΤΟ ΕΡΓΟ ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΟΙΟΥΣ;

+++++ TIFF +++++

Σύμφωνα με τους υπευθύνους διαχείρισης των έργων, τα έργα απέφεραν ποικίλα οφέλη για τους χρήστες.

Πηγή: Έρευνα του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.

49. Συνολικά, δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό οι νέες υπηρεσίες αύξησαν την ποιότητα της δημόσιας διοίκησης, λόγω της έλλειψης παρακολούθησης των έργων ή μέτρησης των πραγματικών οφελών. Υπήρχε μόνο ένα έργο στο δείγμα στο οποίο είχαν προσδιοριστεί ποσοτικώς τα απτά οφέλη που επέφερε η δοθείσα επιχορήγηση. Χωρίς τέτοιου είδους μετρήσεις, δεν σωρεύεται πολύτιμη γνώση από ανατροφοδότηση και δεν αξιοποιείται η πείρα που αποκτάται από τέτοιου είδους έργα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε καλύτερο προγραμματισμό των μελλοντικών έργων.

Η ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΟΤΑΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ

50. Σε σημαντικό ποσοστό είχε διασφαλιστεί η κατάλληλη τεχνική και οργανωτική (π.χ. γραφείο βοήθειας) συντήρηση των συστημάτων που αναπτύχθηκαν. Κατά κανόνα, η συντήρηση και η αναβάθμιση πραγματοποιούνταν από τους αναδόχους κατά τη διάρκεια της περιόδου εγγύησης, η οποία κυμαινόταν από ένα έως τρία έτη. Μετά την περίοδο αυτή, τα συστήματα ΤΠ παρακολουθούνταν από τα εσωτερικά τμήματα ΤΠ ή η συντήρηση ανετίθετο σε εξωτερική εταιρεία, αναλόγως της διαθεσιμότητας του εσωτερικού προσωπικού ΤΠ. Το αποτέλεσμα της έρευνας παρέχει παρόμοια εικόνα με εκείνη των έργων όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη (γράφημα 6).

ΓΡΑΦΗΜΑ 6

ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΜΒΑΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ ΤΠ ΣΑΣ;

+++++ TIFF +++++

Η συντήρηση για το 86 % των έργων εξασφαλιζόταν από τα εσωτερικά τμήματα ΤΠ ή από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.

Πηγή: Έρευνα του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.

51. Στις περιπτώσεις όπου ο πλήρης κύκλος της ζωής του έργου περιλαμβανόταν σε ανάλυση κόστους/οφέλους, υπήρχε προϋπολογισμός για τις δαπάνες συντήρησης. Στις περιπτώσεις αυτές, ο κίνδυνος για τη συνέχιση του έργου ήταν μικρός, καθώς οι δικαιούχοι είχαν προβλέψει τους απαιτούμενους πόρους. Ωστόσο, σε τρεις περιπτώσεις, η υποεκτίμηση των δαπανών συντήρησης έθεσε σε κίνδυνο τη λειτουργία ή τη συνέχιση των έργων. Η μη συμπερίληψη των δαπανών συντήρησης συνεπαγόταν ότι οι δικαιούχοι αδυνατούσαν να χρηματοδοτήσουν τις λειτουργικές δαπάνες εν μέρει ή στο σύνολό τους και, σε μία περίπτωση, είχε ως αποτέλεσμα τη διακοπή της λειτουργίας του έργου μετά την περίοδο εγγύησης (βλέπε πλαίσιο 9).

ΠΛΑΙΣΙΟ 9

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

Ηλεκτρονική διακυβέρνηση: κέντρο υπηρεσιών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις και υπηρεσίες υποδομής στη Σικελία, Ιταλία

Σκοπός του έργου ήταν να δημιουργηθεί τεχνολογική υποδομή, η οποία θα ήταν κοινή μεταξύ 57 συμμετεχόντων οργανισμών, και να υλοποιηθούν ορισμένες εφαρμογές ΤΠ για την κοινή διαχείριση πολλών υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

Το σύστημα αναπτύχθηκε και τέθηκε σε λειτουργία τον Απρίλιο του 2007. Ωστόσο, επειδή οι δαπάνες συντήρησης και η κατανομή τους μεταξύ των συμμετεχόντων οργανισμών δεν είχε προβλεφθεί στο στάδιο του προγραμματισμού, η εφαρμογή έπαψε να λειτουργεί τον Μάιο του 2008.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

52. Το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που έλαβαν στήριξη από το ΕΤΠΑ συνέβαλαν στην ανάπτυξη ηλεκτρονικών δημόσιων υπηρεσιών στα τέσσερα επιλεγέντα κράτη μέλη. Ωστόσο, μολονότι τα έργα στην πλειονότητά τους είναι λειτουργικά από τεχνική άποψη, τα οφέλη που επετεύχθησαν απείχαν παρασάγγας από τα αναμενόμενα, λόγω ανεπαρκούς εστίασης στα αποτελέσματα των έργων.

53. Οι κατωτέρω συστάσεις απευθύνονται, αφενός, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως υπεύθυνη τόσο για την εκτέλεση του προϋπολογισμού όσο και για την εφαρμογή της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, και, αφετέρου, στις διαχειριστικές αρχές των κρατών μελών στο πλαίσιο των δράσεων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, τόσο για το υπόλοιπο της περιόδου προγραμματισμού 2007–2013 όσο και για τον σχεδιασμό μελλοντικών καθεστώτων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης ή άλλων παρόμοιων.

54. Τα συμπεράσματα και οι συστάσεις του Συνεδρίου σχετικά με καθένα από τα υποερωτήματα του ελέγχου παρουσιάζονται κατωτέρω.

ΕΠΕΛΕΓΗΣΑΝ ΤΑ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΘΕΝΤΑ ΕΡΓΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ;

55. Μολονότι ο προγραμματισμός της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης σε εθνικό επίπεδο βελτιώθηκε σταδιακά κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού 2000–2006, οι αδυναμίες που παρουσίαζαν οι στρατηγικές των αρχικών σταδίων είχαν ως συνέπεια να μην επικεντρωθούν τα συγχρηματοδοτηθέντα έργα στην κάλυψη των αναγκών προτεραιότητας για την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

56. Το γεγονός αυτό οφείλεται κυρίως στα εξής:

α) Οι στρατηγικές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης των αρχικών σταδίων είχαν καταρτιστεί κυρίως προκειμένου να ανταποκριθούν σε πολιτικές δηλώσεις, αντί να στηρίζονται σε διεξοδική εκτίμηση αναγκών. Κατά συνέπεια, οι στρατηγικές και οι στόχοι τους δεν κατόρθωσαν να επιλύσουν τα σημαντικότερα και πλέον επείγοντα ζητήματα· εάν αυτό είχε επιτευχθεί, θα μπορούσε να είχε απεμπλακεί και προωθηθεί η ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (βλέπε σημείο 20).

β) Στις περιπτώσεις προεπιλογής των έργων σε κεντρικό επίπεδο, δεν πραγματοποιήθηκε καμία, ή παρά μόνον ελάχιστης έκτασης, αξιολόγηση του κόστους ή του οφέλους των έργων, ή του δυνητικού αντικτύπου και των δυνητικών αποτελεσμάτων τους (βλέπε σημείο 25).

γ) Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δόθηκε ανεπαρκής προσοχή στην ικανότητα των ομάδων έργου, όσον αφορά τις δεξιότητες και τους πόρους, να παραδώσουν τα συστήματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης σύμφωνα με τα προβλεφθέντα, η κατάσταση αυτή κατέληγε σε σημαντικές μειώσεις της εμβέλειας (βλέπε σημείο 26).

ΣΥΣΤΑΣΗ 1

α) Τα κράτη μέλη πρέπει να αναπτύσσουν στρατηγικές για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση οι οποίες να βασίζονται σε διαπιστωθείσες ανάγκες, να θέτουν σαφείς στόχους και να αναθέτουν αρμοδιότητες στους φορείς που λογοδοτούν όσον αφορά την επίτευξη των εν λόγω στόχων.

β) Οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να επιλέγουν έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης προς στήριξη από το ΕΤΠΑ βάσει εκτίμησης του πιθανού κόστους και οφέλους του έργου.

ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΚΑΝ ΤΑ ΕΡΓΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΘΗΚΑΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΒΛΕΦΘΕΝΤΑ;

57. Τα ελεγχθέντα έργα πέτυχαν αποτελέσματα στους τομείς της αύξησης της διαθεσιμότητας των ηλεκτρονικών δημόσιων υπηρεσιών και της ανάπτυξης τεχνικών μέσων στις δημόσιες αρχές.

58. Οι υλοποιήσεις των έργων, μολονότι κατά γενικό κανόνα παραδόθηκαν, χαρακτηρίστηκαν από καθυστερήσεις ή από μειωμένη εμβέλεια, λόγω ανεπαρκούς σχεδιασμού ή έλλειψης μεθοδολογίας υλοποίησης. Τα κύρια συστημικά προβλήματα που εντοπίστηκαν ήταν τα εξής:

α) Η πλειονότητα των φορέων υλοποίησης έργων δεν καθόρισαν ούτε προσδιόρισαν ποσοτικά τα οφέλη των έργων· κατά συνέπεια, οι στόχοι ετίθεντο, κυρίως, όσον αφορά τις υλοποιήσεις. Κατά συνέπεια, τα οφέλη των έργων (βλέπε σημείο 32) σπανίως επετεύχθησαν εξ ολοκλήρου και δεν κατέστη δυνατή η πλήρης εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες. Το γεγονός αυτό μείωσε τα δυνητικά οφέλη των έργων για τους τελικούς χρήστες (βλέπε σημείο 46). Η επίλυση των οργανωτικών και διοικητικών προβλημάτων, όταν αυτά αντιμετωπίζονταν, αποδεικνυόταν συχνά δυσχερέστερη από αυτή των τεχνικών προβλημάτων (βλέπε σημεία 33 και 34).

β) Σε πολυάριθμες περιπτώσεις, η έλλειψη μεθοδολογίας διαχείρισης έργων, επιπλέον του ανεπαρκούς σχεδιασμού, είχε αρνητικό αντίκτυπο στην υλοποίηση των έργων, προξενώντας καθυστερήσεις ή τροποποιήσεις της εμβέλειας. Μεταξύ των έργων για τα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, όσα είχαν εφαρμόσει PMM παρουσίασαν καλύτερες επιδόσεις όσον αφορά την έγκαιρη ολοκλήρωση και την τήρηση των ορίων του προϋπολογισμού (βλέπε σημείο 40).

γ) Η πλειονότητα των αρχών του EIF ελήφθησαν επαρκώς υπόψη κατά τον σχεδιασμό των έργων· ωστόσο, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο της παροχής υπηρεσιών σε περισσότερες από μία γλώσσες, όταν αυτό βοηθά σημαντικές ομάδες χρηστών (βλέπε σημείο 36).

ΣΥΣΤΑΣΗ 2

α) Οι διαχειριστικές αρχές στα κράτη μέλη πρέπει να εξακριβώνουν ότι τα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που επιλέγονται προς χρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ δεν εστιάζονται μόνο στις υλοποιήσεις των έργων αλλά και στις αναγκαίες αλλαγές των διεργασιών ή της οργάνωσης προκειμένου να αποκομίζονται πλήρως τα οφέλη των συστημάτων που αναπτύχθηκαν.

β) Οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να δίνουν έμφαση στην πρακτική εφαρμογή των βέλτιστων πρακτικών και να συνιστούν επιμόνως τη χρήση κατάλληλης μεθοδολογίας διαχείρισης έργων για τα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ.

γ) Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει ότι οι αρχές και οι συστάσεις της ΕΕ που καθιστούν δυνατή τη διευρωπαϊκή διαλειτουργικότητα, ιδίως οι αρχές του EIF, λαμβάνονται υπόψη για τα έργα που τυγχάνουν στήριξης από το ΕΤΠΑ, προκειμένου να αυξάνεται η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των έργων και να διευκολύνεται η περαιτέρω ολοκλήρωση των συστημάτων σε ολόκληρη την ΕΕ.

ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑ ΧΡΗΣΙΜΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΑ;

59. Τα ελεγχθέντα έργα, στην πλειονότητά τους, ευσταθούσαν από τεχνολογική άποψη και οι εφαρμογές ΤΠ που αναπτύχθηκαν παρείχαν ηλεκτρονικές υπηρεσίες σε δημόσιους φορείς, πολίτες και επιχειρήσεις. Κατά γενικό κανόνα, τα συστήματα που συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ συντηρούνταν κατάλληλα και ήταν οικονομικά βιώσιμα.

60. Εντούτοις, πολυάριθμα έργα δεν απέφεραν όλα τα αναμενόμενα οφέλη στους τελικούς χρήστες και πράγματι ο ακριβής ποσοτικός προσδιορισμός των αποτελεσμάτων υπήρξε, κατά γενικό κανόνα, αδύνατος. Η κατάσταση αυτή οφείλεται κυρίως στα εξής:

α) Οι οργανισμοί σπανίως αναδιαμόρφωσαν των διαδικασίες ή τις δομές τους προκειμένου να επωφεληθούν τα μέγιστα από τις δυνατότητες που δημιούργησαν τα νέα συστήματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δημιουργήθηκε επιπλέον φόρτος εργασίας με την παράλληλη εφαρμογή της ίδιας διαδικασίας τόσο σε χαρτί όσο και ηλεκτρονικά (βλέπε σημείο 48).

β) Η υποεκτίμηση των δαπανών συντήρησης ή η μη συμπερίληψή τους δημιούργησε οικονομικές δυσχέρειες για τα έργα και σε τρεις περιπτώσεις έθεσε σε κίνδυνο τη συνέχιση της λειτουργίας τους (βλέπε σημείο 51).

γ) Δεν πραγματοποιήθηκε καθόλου, ή παρά μόνον ελάχιστη, παρακολούθηση των έργων, η οποία θα εξασφάλιζε πληροφορίες διαχείρισης σχετικά με τα αποτελέσματα των έργων. Η έλλειψη τέτοιων δεδομένων καθιστά αδύνατη τη δέουσα αξιολόγηση των έργων και εμποδίζει τη συσσώρευση πείρας, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερο σχεδιασμό των έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στο μέλλον (βλέπε σημείο 49).

ΣΥΣΤΑΣΗ 3

α) Κατά την επιλογή των έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να εξακριβώνουν ότι όλες οι σημαντικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένης της συντήρησης, έχουν προβλεφθεί επαρκώς στην ανάλυση κόστους/οφέλους, στην οποία πρέπει να στηρίζεται η απόφαση χρηματοδότησης.

β) Η Επιτροπή πρέπει να εξακριβώνει ότι οι διαχειριστικές αρχές παρακολουθούν και αξιολογούν τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των έργων, προκειμένου να αποδεικνύεται η αποτελεσματική χρήση της χρηματοδότησης της ΕΕ και να παρέχεται ανατροφοδότηση με πληροφορίες σημαντικές για τη βελτίωση του σχεδιασμού μελλοντικών προγραμμάτων.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα II, του οποίου προεδρεύει ο κύριος Morten LEVYSOHN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 13ης Ιουλίου 2011.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Ο ρόλος της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για το μέλλον της Ευρώπης, COM(2003) 567 τελικό της 26ης Σεπτεμβρίου 2003, σ. 7.

[2] Παραδείγματος χάρη, η έλλειψη διαλειτουργικότητας μεταξύ συστημάτων ΤΠ θα μπορούσε να αποτελεί φραγμό που να παρακωλύει την ανταλλαγή διοικητικών δεδομένων.

[3] Το ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2002 από τα 15 κράτη μέλη και υποστηρίχτηκε στις δηλώσεις του Μάντσεστερ και της Λισσαβώνας, της 24ης Νοεμβρίου 2005 και της 19ης Σεπτεμβρίου 2007 αντίστοιχα.

[4] http://ec.europa.eu/information_society/eeurope/i2010/benchmarking/index_en.htm

[5] eEurope 2002: Συνέπειες και Προτεραιότητες, COM(2001) 140 τελικό της 13ης Μαρτίου 2001.

[6] COM(2003) 567 τελικό.

[7] Η στρατηγική i2010 — Ευρωπαϊκή κοινωνία της πληροφορίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, COM(2005) 229 τελικό της 1ης Ιουνίου 2005.

[8] Εκθέσεις σχετικά με την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ — http://www.weforum.org/reports-results?fq=report%5Ereport_type%3A%22Competitiveness%22, Citizen Advantage: Enhancing economic competitiveness through e-government (Όφελος για τον πολίτη: Ενίσχυση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας μέσω της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης) — http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/apcity/unpan022639.pdf

[9] Σχέδιο δράσης για τις ηλεκτρονικές διοικητικές υπηρεσίες στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας i2010 — Επιτάχυνση της ηλεκτρονικής δημόσιας διοίκησης στην Ευρώπη προς όφελος όλων, COM(2006) 173 τελικό της 25ης Απριλίου 2006.

[10] Υπουργικές δηλώσεις που εγκρίθηκαν ομόφωνα στις Βρυξέλλες (2001),το Κόμο (2003), το Μάντσεστερ (2005) και τη Λισσαβώνα (2007).

[11] Οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά (ΕΕ L 376 της 27.12.2006, σ. 36).

[12] Προγράμματα όπως τα Modinis, eTEN, IDABC, CIP-PSP και ePractice.eu.

[13] Απόφαση 2004/387/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, περί της διαλειτουργικής παροχής πανευρωπαϊκών υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στις δημόσιες διοικήσεις, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες (IDABC) (ΕΕ L 181 της 18.5.2004, σ. 25). Το πρόγραμμα έληξε το 2009.

[14] Ενώ το IDABC επικεντρωνόταν περισσότερο στην ψηφιοποίηση των δημόσιων διοικήσεων, το διάδοχο πρόγραμμα ISA στοχεύει στη διαμόρφωση συγκεκριμένων εργαλείων γενικής εφαρμογής και κοινών υπηρεσιών, που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν απευθείας από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Απόφαση αριθ. 922/2009/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Σεπτεμβρίου 2009 σχετικά με λύσεις διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις (ISA).

[15] Ο υπολογισμός του Συνεδρίου πραγματοποιήθηκε βάσει πληροφοριακών στοιχείων που δημοσίευσε η Επιτροπή στον ιστότοπο www.europa.eu.

[16] Για την περίοδο προγραμματισμού 2000–2006, τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης χρηματοδοτήθηκαν βάσει των εξής νομικών πράξεων: κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία (ΕΕ L 161 της 26.6.1999, σ. 1) και κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1783/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 1999 σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΕ L 213 της 13.8.1999, σ. 1).

[17] Η Κοινοπραξία Παγκόσμιου Ιστού (World Wide Web Consortium, W3C) είναι μια διεθνής κοινότητα που αναπτύσσει πρότυπα ώστε να διασφαλίζεται η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του Παγκόσμιου Ιστού (www.w3.org/standards/).

[18] Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσαν δύο περιπτώσεις όπου, εξαιτίας προβλημάτων συντονισμού και έλλειψης κυριότητας των έργων, η χρήση των συστημάτων αναβλήθηκε επ’ αόριστον ή εγκαταλείφθηκε εντελώς.

--------------------------------------------------