2008
ΣXETIKA ME TH ΒΟΗΘΕΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ 
ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΣΟΥΝΑΜΪ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΥΦΩΝΑ MITCHΕΥΡΩΠΑΪΚΟ 
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
Ειδική έκθεση  αριθ. 6
EL
ed807149cover_EL.indd 1 2/09/08 13:43:12
ed807149cover_EL.indd 2 2/09/08 13:43:13
ΣXETIKA ME ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ 
ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΜΕΤΑ ΤΟ ΤΣΟΥΝΑΜΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΥΦΩΝΑ MITCHΕιδική έκθεση αριθ. 6   2008
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  (υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 248, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ)
EYPΩΠAÏKO EΛEΓKTIKO ΣYNEΔPIO
12, rue Alcide De Gasperi
L-1615 Luxembourg
Τηλ : (352) 4398 45410
Φαξ : (352) 4398 46 430
E-mail : euraud@eca.europa.eu
Internet :  http://www.eca.europa.eu
Ειδική έκθεση αριθ. 6  2008
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το Διαδίκτυο 
μέσω του εξυπηρετητή Europa (http://europa.eu).
Βιβλιογραφικό δελτίο υπάρχει στο τέλος του τεύχους.
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 2008
ISBN 978-92-95009-38-7© Ευρωπαϊκές Κοινότητες, 2008
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Belgium
ed807149inside_EL.indd 2 2/09/08 14:05:27
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΣΥΝΟΨΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΤΜΗΜΑ 1.1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
ΤΜΗΜΑ 1.2. ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ΤΜΗΜΑ 3.1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ
ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΕΝΣΩΜΑΤΩΝΟΝΤΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΑ ΘΕΜΑΤΑ
ΤΑΧΥΤΕΡΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΤΣΟΥΝΑΜΙ ΑΠ’ Ο,ΤΙ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΟΥ ΤΥΦΩΝΑ MITCH 
ΤΜΗΜΑ 3.2. ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ
ΤΑΧΕΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ, ΒΡΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΡΙ ΛΑΝΚΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΥΦΩΝΑ MITCHΑΝΑΓΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
ΤΜΗΜΑ 3.3. ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΠΟΛΛΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝΑΝΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑΙΣΧΥΡΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΙΟ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΣημεία
I–VI
1–11
1–67–11
12–1617–41
17–22
18–19
20–22
23–29
24–26
27–29
30–41
31–33
34–373839-41
42–45
ed807149inside_EL.indd 3 2/09/08 14:05:27
I.
Μετά το τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό στις  
26 Δεκεμβρίου 2004, το οποίο προκάλεσε το  
θάνατο περισσότερων από 200 000 ανθρώπων και καταστροφές ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ, 
το Ελεγκτικό Συνέδριο κατάρτισε έκθεση σχε-
τικά με την άμεση ανταπόκριση της Επιτροπής 
σε ό,τι αφορά την ανθρωπιστική βοήθεια με  
σκοπό την πρόληψη ή την ανακούφιση του  
ανθρώπινου πόνου. Το Κοινοβούλιο και το  
Συμβούλιο, κατά τις συζητήσεις τους για την  εν λόγω έκθεση, ζήτησαν από το Συνέδριο να 
συντάξει έκθεση για το επόμενο πιο μακροπρό-
θεσμο στάδιο αποκατάστασης, για το οποίο η 
Επιτροπή συνεισέφερε περίπου 300 εκατ. ευρώ. Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο του παρόντος ελέγ-
χου εξετάζεται η βοήθεια αποκατάστασης μετά το τσουνάμι. Η εμβέλεια του ελέγχου επεκτά-θηκε για να συμπεριλάβει και τα 250 εκατ. ευρώ 
της Επιτροπής ως ανταπόκριση για την απο-
κατάσταση από τον τυφώνα Mitch, ο οποίος  έπληξε την Κεντρική Αμερική τον Οκτώβριο του 1998 (βλ. σημεία 1 έως 14).
II.
Στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου τίθενται τα 
ακόλουθα τρία ερωτήματα με στόχο να εκτι-μηθούν οι επιδόσεις της Επιτροπής κατά τη  
διαχείριση της βοήθειας αποκατάστασης, ως  
επακόλουθο του τυφώνα Mitch και του τσου-
νάμι (βλ. σημεία 15 και 16):
α)  Προσδιόρισε επαρκώς η Επιτροπή τις ανάγκες 
αποκατάστασης των πληγέντων από τις  καταστροφές;
β)  Εξασφαλίζουν οι διαδικασίες της Επιτροπής  
την έγκαιρη και αποτελεσματική χορήγηση  
της βοήθειας;
γ )   Επέτυχαν τα έργα τα αναμενόμενα  
αποτελέσματά τους, συμπεριλαμβανομένης  
της ικανοποιητικής σύνδεσης με τη  
βραχυπρόθεσμη ανακούφιση και την πιο  
μακροπρόθεσμη ανάπτυξη; ΣΥΝΟΨΗ
ed807149inside_EL.indd 4 2/09/08 14:05:27
5
παρακολούθηση που προέρχονται εκ μέρους  
του καταπιστευματικού ταμείου πολλών χορη-γών στην Ινδονησία. Στη Σρι Λάνκα δεν έχουν ακόμη καθοριστεί για όλα τα έργα κατάλληλες διαδικασίες παρακολούθησης και εποπτείας για τους διεθνείς οργανισμούς. Έπειτα από αμφότε-ρες τις καταστροφές, η Επιτροπή δεν εξασφά-λισε την κατάρτιση σαφώς ποσοτικοποιημένων στόχων υλοποιήσεων για όλα τα έργα ούτε την παραγωγή επαρκών πληροφοριακών στοιχείων από τα συστήματα, ώστε να παρακολουθείται και να καθίσταται εμφανής η αποδοτικότητα  της υλοποίησης (βλ. σημεία 23 έως 29). 
V.
Παρόλ’ αυτά, έχουν επιτευχθεί πολλά χρήσιμα αποτελέσματα. Στην Κεντρική Αμερική τα  έργα που έχουν ολοκληρωθεί με χρηματοδό-
τηση της Επιτροπής περιλαμβάνουν σχολεία,  
κατοικίες, κέντρα υγείας, έργα αποχέτευσης  και συστήματα πόσιμου νερού. Στην Ινδονη-σία τα υλοποιηθέντα αποτελέσματα περιλαμ-βάνουν κατοικίες, δρόμους, σχολεία και κοι-
νοτικά κέντρα. Αυξήσεις στις τιμές έπειτα και από τις δύο καταστροφές μείωσαν την ποσό-
τητα των υλοποιήσεων. Τα έργα συνίσταντο, σε γενικές γραμμές, σε δραστηριότητες ανάπτυ-ξης και όχι αποκατάστασης και οι συνδέσεις  
με την προγενέστερη ανθρωπιστική βοήθεια  
ήταν ποικίλες. Η ισχυρή σύνδεση με την πιο  μακροπρόθεσμη ανάπτυξη αυξάνει τις ελπί-δες βιωσιμότητας, μολονότι στα σχέδια των  
έργων δεν έχουν προσδιοριστεί επαρκώς οι  πηγές χρηματοδότησης που εξασφαλίζουν τη 
συνέχιση της  λειτουργίας των δραστηριοτήτων όταν περατωθεί η χρηματοδότηση του έργου  (βλ. σημεία 30 έως 41).
VI.
Λαμβάνοντας ως βάση τις εν λόγω παρατη-ρήσεις, το Συνέδριο προβαίνει σε συστάσεις  που μπορούν να βοηθήσουν την Επιτροπή  
ώστε να παρέχει αποδοτικότερη και απο-
τελεσματικότερη βοήθεια αποκατάστασης  
(βλ. σημεία 42 έως 45).III.
Έπειτα από αμφότερες τις θεομηνίες, τον  
τυφώνα Mitch και το τσουνάμι, η Επιτροπή  
ανέπτυξε μια στρατηγική αποκατάστασης σε  λιγότερο από έξι μήνες, με την οποία αναγνωρι-
ζόταν η ανάγκη όχι μόνο της ανασυγκρότησης 
των κατεστραμμένων υποδομών αλλά και της 
πιο μακροπρόθεσμης ανάπτυξης, ενώ αναγνω-
ρίζονταν και οι ανάγκες των ατόμων που δεν  επλήγησαν άμεσα από τις καταστροφές. Μετά 
τον τυφώνα Mitch, η διαδικασία σχεδιασμού,  
με την οποία η στρατηγική αποκατάστασης  μετατράπηκε στη συνέχεια σε συγκεκριμένα  έργα, ήταν χρονοβόρα και διήρκεσε μέχρι τον Οκτώβριο του 2002, δηλαδή τέσσερα έτη μετά την καταστροφή. Αντίθετα, μετά το τσουνάμι, η διαδικασία σχεδιασμού η οποία πραγματο-
ποιήθηκε από διεθνείς οργανισμούς, μέσω των 
οποίων η Επιτροπή διοχέτευσε τη χρηματο-
δότησή της, ήταν ταχύτερη. Τα σχέδια για τα  
μεγαλύτερα έργα εγκρίθηκαν για την Ινδονη-σία εντός οκτώ μηνών από την καταστροφή,  και για τη Σρι Λάνκα εντός έντεκα μηνών. Επι-
πλέον, προκειμένου να μπορέσει να επιτευχθεί 
ο προσδιορισμός των πραγματικών αναγκών, η 
ανταπόκριση της Επιτροπής εξελίχθηκε ώστε  να συμπεριλαμβάνει καλύτερο συντονισμό και 
διαβούλευση με τις δικαιούχες χώρες σε εθνικό 
και τοπικό επίπεδο (βλ. σημεία 17 έως 22). 
IV.
Στην Κεντρική Αμερική, έπειτα από τη χρονο-βόρα διαδικασία σχεδιασμού μετά τον τυφώνα 
Mitch, υπήρξαν περαιτέρω καθυστερήσεις στην 
υλοποίηση εξαιτίας των δυσκολιών στην εξεύ-
ρεση ικανοποιητικών αναδόχων και προσδιο-
ρισμού της κατάλληλης γης. Η ανταπόκριση για την αποκατάσταση, εκ μέρους της Επιτροπής, 
ήταν ταχύτατη στην Ινδονησία όπου υλοποιή-θηκαν πολλά έργα στα δύο έτη που ακολούθη-σαν το τσουνάμι μέσω του καταπιστευματικού 
ταμείου πολλών χορηγών. Αντιθέτως, στη Σρι Λάνκα ελάχιστα έχουν επιτευχθεί μέχρι τώρα, εν 
πολλοίς λόγω της αναζωπύρωσης των συγκρού-σεων. Η Επιτροπή δεν έχει αντιμετωπίσει όλες 
τις βασικές αδυναμίες ως προς την παρακο-
λούθηση και την εποπτεία που αφορά την  
αποδοτικότητα της βοήθειας αποκατάστασης. 
Εντούτοις, κατάφερε να βελτιώσει την ποιότητα των πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με την ΣΥΝΟΨΗ
ed807149inside_EL.indd 5 2/09/08 14:05:27
ΤΜΗΜΑ 1.1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
 1.  Στις 26 Δεκεμβρίου 2004, το τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό είχε ως αποτέλεσμα 
περισσότερους από 200000 νεκρούς και καταστροφές ύψους 10 δισ. ευρώ. Η 
ινδονησιακή επαρχία Ατσέ επλήγη χειρότερα απ’ όλες, με περισσότερους από 160000 νεκρούς ή αγνοούμενους και περισσότερους από μισό εκατ. εκτοπισθέ-ντες. Στη Σρι Λάνκα, τη χώρα που υπέστη τις αμέσως χειρότερες καταστροφές, περίπου 35000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται και μισό εκατ.  
εκτοπίστηκαν.
 2.  Το Ελεγκτικό Συνέδριο, με την ειδική έκθεση αριθ. 3/2006 1, εξέτασε την ανθρω-
πιστική βοήθεια που χορήγησε η Επιτροπή ανταποκρινόμενη στις ανάγκες που προκλήθηκαν από την καταστροφή. Το Συνέδριο πρώτο κατάρτισε έκθεση, 
έπειτα από έλεγχο, για την ανταπόκριση στις ανάγκες που προκάλεσε το τσου-
νάμι. Εκείνη την πρώιμη περίοδο, το Συνέδριο επικεντρώθηκε στη βραχυπρό-
θεσμη ανθρωπιστική βοήθεια της Επιτροπής. Κατά τη συζήτησή της σχετικά 
με την εν λόγω έκθεση, η επιτροπή ελέγχου του προϋπολογισμού του Ευρω-
παϊκού Κοινοβουλίου εξέφρασε την ευχή το Ελεγκτικό Συνέδριο να συντάξει 
έκθεση για το επόμενο στάδιο της πιο μακροπρόθεσμης αποκατάστασης 
2 και 
το Συμβούλιο επικρότησε αυτή την πρόταση 3.1 Ειδική έκθεση αριθ. 3/2006 σχετικά 
με την ανθρωπιστική βοήθεια που 
χορήγησε η Επιτροπή ανταποκρινόμενη 
στις ανάγκες που προκλήθηκαν από το 
τσουνάμι (ΕΕ C 170, της 21.7.2006, σ. 1).
2 Συνεδρίαση της επιτροπής ελέγχου 
του προϋπολογισμού της 19ης και 
20ής Ιουνίου 2006.
3 Συμπεράσματα του Συμβουλίου 
σχετικά με την ειδική έκθεση αριθ. 
3/2006 του Ελεγκτικού Συνεδρίου 
σχετικά με την ανθρωπιστική 
βοήθεια που χορήγησε η Επιτροπή 
ανταποκρινόμενη στις ανάγκες που 
προκλήθηκαν από το τσουνάμι, τα 
οποία εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο 
Εξωτερικών Σχέσεων τον Οκτώβριο του 2006.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ed807149inside_EL.indd 6 2/09/08 14:05:28
7
 3.  Στο πλαίσιο αυτό, το Συνέδριο αποφάσισε να διενεργήσει έλεγχο για τη βοή-
θεια αποκατάστασης μετά το τσουνάμι με σκοπό να εκτιμήσει τις επιδόσεις της Επιτροπής στη διαχείριση της βοήθειας αποκατάστασης. Η εμβέλεια του 
ελέγχου επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει την ανταπόκριση της Επιτροπής  
στον τυφώνα Mitch στην Κεντρική Αμερική, ο οποίος έπληξε την Ονδούρα, 
τη Νικαράγουα, το Ελ Σαλβαδόρ και τη Γουατεμάλα στις 30 και 31 Οκτω-
βρίου 1998, και προκάλεσε το θάνατο περισσότερων από 10000 ανθρώπων και υλικές ζημίες ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ. Οι συνολικές συνεισφορές της 
Επιτροπής, περίπου 550 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση μετά τον τυφώνα 
Mitch και το τσουνάμι, αντιστοιχούν από το 1998 και μετά στο 70% περίπου της χρηματοδότησης για αποκατάσταση έπειτα από φυσικές καταστροφές και 
χρηματοδοτήθηκαν από τον γενικό προϋπολογισμό. 
 4.  Μετά τον τυφώνα Mitch, η Επιτροπή χορήγησε περίπου 250 εκατ. ευρώ από το 
κονδύλιο του προϋπολογισμού για την αποκατάσταση στο περιφερειακό πρό-
γραμμα για την ανοικοδόμηση της Κεντρικής Αμερικής [Programa Regional de 
Reconstrucción para América Central (PRRAC)]. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της χρηματοδότησης διοχετεύθηκε μέσω 15 μονάδων διαχείρισης προγράμ-ματος 
4 (PMUs), όπως παρουσιάζεται στον πίνακα 1.4 Οι μονάδες διαχείρισης προγράμματος 
δημιουργήθηκαν 
έπειτα από διεθνή διαγωνισμό. 
Οι εν λόγω μονάδες, επικεφαλής των 
οποίων τοποθετήθηκε διευθυντής, 
ήταν υπεύθυνες για την υλοποίηση 
προγραμμάτων για δραστηριότητες 
αποκατάστασης, τα οποία είχαν 
εγκριθεί από την Επιτροπή.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ PRRAC ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΟ ΠΙΝΑΚΑΣ 1
(εκατ.ευρώ)
ΧώραΜεγάλα έργα 
υπό τη 
διαχείριση 
15 μονάδων 
διαχείρισης
προγράμματος 
(PMUs)Έργα μεσαίου 
μεγέθους υπό 
τη διαχείριση 
δημόσιων 
οργανισμών και 
των Ηνωμένων 
ΕθνώνΜικρά έργα
ΜΚΟΣύνολο
Ονδούρα 111,0 5,2 3,1 119,3
Νικαράγουα 72,9 5,1 5,3 83,3
Ελ Σαλβαδόρ 24,5 0,9 3,1 28,5
Γουατεμάλα 13,6 2,7 2,3 18,6
Σύνολο 222,0 13,9 13,8 249,7
Πпyή : Ετήσια έκθεση PRRAC για το 2005.
ed807149inside_EL.indd 7 2/09/08 14:05:28
8
ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΕΣ ΕΕ ΣΤΟ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΛΩΝ 
ΧΟΡΗΓΩΝ ΣΤΗΝ ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ 2 5.  Μετά το τσουνάμι, η Επιτροπή διοχέτευσε τη βοήθειά της για την Ινδονησία (περί-
που 200 εκατ. ευρώ) μέσω του καταπιστευματικού ταμείου πολλών χορηγών 
της Παγκόσμιας Τράπεζας, όπως καταδεικνύεται στον πίνακα 2. Μια διευθύ-
νουσα επιτροπή, της οποίας συμπροεδρεύει η Επιτροπή, η Παγκόσμια Τράπεζα 
και ο υπεύθυνος κυβερνητικός οργανισμός για το συντονισμό της προσπάθειας 
ανασυγκρότησης 5, ήταν υπεύθυνοι για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων, 
την έγκριση των έργων και την παρακολούθηση της προόδου του καταπιστευ-
ματικού ταμείου πολλών χορηγών. Τα έργα επόπτευε ένας οργανισμός-εταίρος, 
συνήθως η Παγκόσμια Τράπεζα, και εκτελούσε ένας οργανισμός υλοποίησης, συνήθως μια κυβερνητική υπηρεσία 
6.
 6.  Η βοήθεια της Επιτροπής για τη Σρι Λάνκα μετά το τσουνάμι διοχετεύθηκε μέσω 
διεθνών οργανισμών, κυρίως την Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης και τα Ηνωμένα 
Έθνη (βλ. πίνακα 3). 5 Ο οργανισμός για την αποκατάσταση 
και ανασυγκρότηση των περιοχών 
Aceh-Nias (BRR ή Badan Rehabilitasi 
dan Rekonstruksi).
6 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήταν 
ο μεγαλύτερος χορηγός στο 
καταπιστευματικό ταμείο πολλών 
χορηγών, με χρηματοδοτικές 
υποσχέσεις άνω των 200 εκατ. ευρώ ή 
40 % των συνολικών χρηματοδοτικών 
υποσχέσεων. Οι αμέσως επόμενοι 
σημαντικότεροι συνεισφέροντες ήταν 
οι Κάτω Χώρες (26 %), το Ηνωμένο 
Βασίλειο (11 %) και η Παγκόσμια 
Τράπεζα (4 %).
(εκατ.ευρώ)
Συνεισφορά ΠηγήΣυμφωνηθείσα
ημερομηνίαΣύνολο
Μηχανισμός ταχείας
αντίδρασηςΜηχανισμός ταχείας 
αντίδρασης12.8.2005 3,5
Πρώτη συνεισφοράΣυνεργασία με την 
Ασία και τη Λατινική Αμερική29.8.2005 29,9
Δεύτερη συνεισφορά 21.9.2005 37,7
Τρίτη συνεισφορά 16.12.2005 13,9
Τέταρτη συνεισφορά Αποκατάσταση 25.4.2006 117,5
Σύνολο 202,5
ed807149inside_EL.indd 8 2/09/08 14:05:28
9
ΤΜΗΜΑ 1.2. ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
 7.  Ο κανονισμός περί αποκατάστασης 7 περιγράφει τις διαδικασίες που αφορούν τα 
ειδικά κονδύλια του προϋπολογισμού για την αποκατάσταση και προσδιορί-ζει τη βοήθεια αποκατάστασης ως το δεύτερο από τα ακόλουθα τρία βασικά 
στάδια βοήθειας έπειτα από φυσική καταστροφή:
α)  Αρχική βραχυπρόθεσμη ανθρωπιστική βοήθεια με σκοπό να σωθούν οι 
ζωές και να αντιμετωπιστούν οι άμεσες ανάγκες των πληγέντων από την 
κρίση, για παράδειγμα με την παροχή επείγουσας βοήθειας σε τρόφιμα, νερό, καταλύματα και φάρμακα.
β)  Μεσοπρόθεσμη βοήθεια για την αποκατάσταση, η οποία αποσκοπεί στην 
ανασυγκρότηση της βασικής υποδομής, στην επανεκκίνηση της παραγωγής και στην ενίσχυση των θεσμών.
γ)  Επαναδραστηριοποίηση της πιο μακροπρόθεσμης αναπτυξιακής  
βοήθειας.7 Κανονισμός (EΚ) αριθ. 2258/96 του 
Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 1996, 
σχετικά με δράσεις αποκατάστασης 
και ανασυγκρότησης προς όφελος των 
αναπτυσσόμενων χωρών 
ΠΙΝΑΚΑΣ 3
ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΘΗΚΑΝ ΣΤΗ ΣΡΙ ΛΑΝΚΑ 
(εκατ.ευρώ)
Απόφαση Προϋπολογισμός Εταίρος Τίτλος Ποσό
2005 
45 εκατ.ευρώ Συνεργασία 
με την Ασία και τη Λατινική ΑμερικήΟργανισμός 
Ηνωμένων ΕθνώνΠρόγραμμα 
άμεσης επαγγελματικής δραστηριότητας5,4
Ασιατική Τράπεζα 
ΑνάπτυξηςΑποκατάσταση 
της οδού Matara-Batticaloa39,4
2006
50 εκατ.ευρώΑποκατάσταση Διεθνής 
οργανισμόςΑνάπτυξη 
κοινοτικής επαγγελματικής 
δραστηριότητας9,9
Οργανισμός 
Ηνωμένων ΕθνώνΔρόμοι κοινοτικής
πρόσβασης29,9
Οργανισμός 
Ηνωμένων ΕθνώνΑποκατάσταση του
περιβάλλοντος9,9
Σύνολο 94,5
ed807149inside_EL.indd 9 2/09/08 14:05:28
10
 8.  Η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της περί σύνδεσης αρωγής, αποκατάστασης και 
ανάπτυξης (LRRD) 8, τονίζει ότι αυτά τα τρία στάδια δεν πρέπει να αντιμε-
τωπίζονται μεμονωμένα αλλά πρέπει να υπάρχει συντονισμός μεταξύ τους  
προκειμένου να επιτυγχάνεται η άρρηκτη σύνδεσή τους. 
 9.  Ο κανονισμός περί συνεργασίας με την Ασία και τη Λατινική Αμερική 9 περιλαμ-
βάνει επίσης διατάξεις για την οικονομική αποκατάσταση έπειτα από κατα-
στροφές 10. Το γραφείο συνεργασίας EuropeAid είναι υπεύθυνο για τη χορή-
γηση της βοήθειας αποκατάστασης, η οποία χρηματοδοτείται τόσο μέσω του 
κανονισμού για την αποκατάσταση όσο και του κανονισμού για τη συνεργασία 
με την Ασία και τη Λατινική Αμερική. 
 10.  Ο μηχανισμός ταχείας αντίδρασης, ο οποίος θεσπίστηκε με τον κανονισμό (EΚ) 
αριθ. 381/2001 11 του Συμβουλίου και έχει ως βάση του τη Γενική Διεύθυνση 
Εξωτερικών Σχέσεων, δημιουργήθηκε για να υπάρχει επείγουσα ανταπόκριση 
στις ανάγκες των χωρών που πλήττονται από καταστροφές. Δεν μπορεί να  χρηματοδοτεί ανθρωπιστική αρωγή αλλά μόνο δράσεις διάρκειας έξι μηνών ή μικρότερης, οι οποίες, με τα υφιστάμενα μέσα, δεν θα μπορούσαν να αναλη-φθούν αρκετά γρήγορα. Οι διαδικασίες του μηχανισμού ταχείας αντίδρασης 
καθιστούν εφικτή την ταχεία ανταπόκριση καθώς η Επιτροπή οφείλει απλώς να 
ενημερώνει το Συμβούλιο για τις σκοπούμενες δράσεις χωρίς να ζητά επίσημη 
έγκριση.8 COM(96) 153 της 30ής Απριλίου 1996 
περί σύνδεσης αρωγής, αποκατάστασης 
και ανάπτυξης [Linking Relief, 
Rehabilitation and Development 
(LRRD)].
9 Κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 443/92 του 
Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 
1992, περί χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας καθώς και οικονομικής 
συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες 
χώρες της Λατινικής Αμερικής και της 
Ασίας (ΕΕ L 52 της 27.2.1992, σ. 1).
10 Ο κανονισμός περί αποκατάστασης 
επιτρέπει οι αποφάσεις για ποσά ύψους 
έως και 2 εκατ. ευρώ να λαμβάνονται 
χωρίς έγκριση από την επιτροπή των 
κρατών μελών, ενώ στον κανονισμό 
για τη συνεργασία με την Ασία και τη 
Λατινική Αμερική το εν λόγω ανώτατο όριο είναι 1 εκατ. ευρώ.
11 ΕΕ L 57 της 27.2.2001, σ. 5.
ed807149inside_EL.indd 10 2/09/08 14:05:28
11
 11.  Από το 2007 ο μηχανισμός αναπτυξιακής συνεργασίας 12, που θέτει σε εφαρμογή 
η EuropeAid, και ο μηχανισμός σταθερότητας 13, που θέτει σε εφαρμογή η ΓΔ 
Εξωτερικές σχέσεις, έχουν αντικαταστήσει τους υφιστάμενους κανονισμούς. 
Αμφότερα τα μέσα αυτά περιλαμβάνουν εξορθολογισμένες διαδικασίες για την ανταπόκριση σε καταστροφές 
14.12 Κανονισμός (EΚ) αριθ. 1905/2006 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006 για 
τη θέσπιση μηχανισμού χρηματοδότησης 
της αναπτυξιακής συνεργασίας (ΕΕ L 378 
της 27.12.2006, σ. 41).
13 Κανονισμός (EΚ) αριθ. 1717/2006 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 2006, 
για τη θέσπιση μηχανισμού σταθερότητας 
(ΕΕ L 327 της 24.11.2006, σ. 1).
14 Οι αποφάσεις χρηματοδότησης 
λαμβάνονται, κατά γενικό κανόνα, 
κατόπιν έγκρισης από την επιτροπή 
διαχείρισης των κρατών μελών. 
Ωστόσο, σε περίπτωση κρίσης, ο 
μηχανισμός σταθερότητας προβλέπει 
τη χρηματοδότηση μέτρων έως και 
20 εκατ. ευρώ χωρίς την έγκριση από την επιτροπή διαχείρισης των κρατών 
μελών. Ο μηχανισμός αναπτυξιακής 
συνεργασίας διευκολύνει την ταχεία 
ανταπόκριση για την παροχή, μέσω 
ειδικών μέτρων, έως και 10 εκατ. 
ευρώ σε περιπτώσεις απρόβλεπτων 
περιστάσεων, όπως φυσικές 
καταστροφές, χωρίς την έγκριση από 
την επιτροπή διαχείρισης των κρατών 
μελών. 
Eyкαтάσтαοη επεξεργασίας λυμάтυμάтων υπό кαтασкευή σтην Ovōoúρα
Πпyή : Euρωπαϊκό Eλεyκτικό Σuvέōριο.
ed807149inside_EL.indd 11 2/09/08 14:05:28
 12.  Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάζεται η ανταπόκριση της Επιτροπής για την απο-
κατάσταση από το τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό τον Δεκέμβριο του 2004. Ο 
έλεγχος συμπληρώνεται με την εξέταση της ανταπόκρισης της Επιτροπής στον 
τυφώνα Mitch. Παρόλο που ο τυφώνας Mitch έπληξε την Κεντρική Αμερική το 
1998, τα έργα εξακολουθούσαν να βρίσκονται υπό ολοκλήρωση το 2007. 
 13.  Η ανθρωπιστική βοήθεια δεν εμπίπτει στην εμβέλεια του παρόντος ελέγχου, καθώς 
είχε αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης στην ειδική έκθεση αριθ. 3/2006 του 
Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την ανθρωπιστική βοήθεια που χορήγησε 
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανταποκρινόμενη στις ανάγκες που προκλήθηκαν από 
το τσουνάμι. Ωστόσο, στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάζεται η σύνδεση μεταξύ 
της βραχυπρόθεσμης ανθρωπιστικής αρωγής και της πιο μακροπρόθεσμης  
αποκατάστασης, καθώς και η συμβολή του μηχανισμού ταχείας αντίδρασης 
στα παραπάνω.
 14.  Εξετάζοντας την ανταπόκριση της Επιτροπής στις εν λόγω δύο μεγάλες καταστρο-
φές, ο έλεγχος επικεντρώνεται σε τρεις διαφορετικούς μηχανισμούς υλοποί-
ησης της βοήθειας:
α) Μονάδες διαχείρισης προγράμματος στην Κεντρική Αμερική.
β) Συνεισφορές σε καταπιστευματικό ταμείο πολλών χορηγών στην  
Ινδονησία . 
γ) Συνεισφορές σε διεθνείς οργανισμούς στη Σρι Λάνκα.
 15.  Τα βασικά ερωτήματα που πραγματεύεται η παρούσα έκθεση, με σκοπό την εκτί-
μηση των επιδόσεων της Επιτροπής στη διαχείριση της βοήθειας αποκατά-
στασης μετά τον τυφώνα Mitch και το τσουνάμι, είναι τα εξής: 
α) Προσδιόρισε επαρκώς η Επιτροπή τις ανάγκες αποκατάστασης των  
πληγέντων από τις καταστροφές;
β) Εξασφαλίζουν οι διαδικασίες της Επιτροπής την έγκαιρη και αποτελεσματική 
χορήγηση της βοήθειας;
γ) Έχουν επιτύχει τα έργα τα αναμενόμενα αποτελέσματά τους,  
συμπεριλαμβανομένων των ικανοποιητικών συνδέσεων μεταξύ της  βραχυπρόθεσμης αρωγής και της πιο μακροπρόθεσμης ανάπτυξης; 
 16.  Βάση του ελέγχου αποτέλεσαν η εξέταση εγγράφων, οι συνεντεύξεις και οι επιτό-
πιες επισκέψεις. Τα συστήματα διαχείρισης, παρακολούθησης και ελέγχου της 
βοήθειας αποτέλεσαν αντικείμενο εκτίμησης και επιβεβαιώθηκαν από επισκέ-
ψεις σε εταίρους και έργα στη Νικαράγουα, στην Ονδούρα, στην Ινδονησία 
και τη Σρι Λάνκα. Στον πίνακα 4 παρουσιάζονται τα έργα και οι εταίροι, όπου 
πραγματοποιήθηκε επιτόπου επίσκεψη. Τα έργα για τις επιτόπιες επισκέψεις 
επιλέχθηκαν σύμφωνα με κριτήρια που αφορούσαν τον τομέα, την περιοχή, το ποσό, το στάδιο υλοποίησης και το είδος του εταίρου, προκειμένου να  σχηματιστεί μια εύλογη συνολική εικόνα.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.
ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
ed807149inside_EL.indd 12 2/09/08 14:05:31
13
(εκατ.ευρώ)
Εταίρος Περιγραφή έργουΧρηματοδότηση
της Επιτροπής  1
NIKAPAΓOYA
Μονάδα διαχείρισης
προγράμματοςΕνίσχυση του εκπαιδευτικού τομέα (FOSED)18,7
Μονάδα διαχείρισης
προγράμματοςΟλοκληρωμένο έργο Estelí Ocotal (Prieso) 18,9
Μονάδα διαχείρισηςπρογράμματος Αποκατάσταση και ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας στη Μανάγκουα (Forsima)10,2
Μονάδα διαχείρισης
προγράμματοςΟλοκληρωμένο έργο για την περιφέρεια της Μανάγκουα (Promaper)23,9
Ηνωμένα Έθνη Ύδρευση και αποχέτευση στο διαμέρισμα της León 1,5
Συνολική αξία των έργων όπου πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις 
στη Νικαράγουα73,2
ΟΝΔΟΥΡΑ
Μονάδα διαχείρισης
προγράμματοςΎδρευση και αποχέτευση στηTegucigalpa 26,7
Μονάδα διαχείρισηςπρογράμματοςΥγεία και Εεπαίδευση 23,1
Μονάδα διαχείρισηςπρογράμματοςΥποστήριξη της δημοτικής διαχείρισης, του στεγαστικού και ιδιωτικού τομέα (τοπική ανάπτυξη)23,9
Συνολική αξία των έργων όπου πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις 
στην Ονδούρα73,7
ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ
Παγκόσμια Τράπεζα Σύστημα διοικητικής αποκατάστασης της περιοχής Ατσέ  8,4
Παγκόσμια Τράπεζα Πρόγραμμα ανάπτυξης της Kecamatan (KDP) 19,0
Παγκόσμια Τράπεζα Πρόγραμμα κατά της αστικής φτώχειας (UPP) 5,3
Παγκόσμια ΤράπεζαΠρόγραμμα αποκατάστασης και ανασυγκρότησης
οικισμών στις τοπικές κοινότητες (Rekompak)24,9
Ηνωμένα ΈθνηΠρόγραμμα αποκατάστασης από το τσουνάμι ως 
προς τη διαχείριση αποβλήτων4,2
Συνολική αξία των έργων όπου πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις 
στην Ινδονησία61,8
ΣΡΙ ΛΑΝΚΑ
Ηνωμένα Έθνη Πρόγραμμα άμεσης επαγγελματικής δραστηριότητας 5,4
Ασιατική 
Τράπεζα ΑνάπτυξηςΑποκατάσταση της οδού Matara-Batticaloa 39,4
Διεθνής 
οργανισμόςΑνάπτυξη κοινοτικής επαγγελματικής 
δραστηριότητας9,9
Ηνωμένα Έθνη Οδοί κοινοτικής πρόσβασης 29,9
Ηνωμένα Έθνη Αποκατάσταση του περιβάλλοντος 9,9
Συνολική αξία των έργων όπου πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στη
Σρι Λάνκα94,5
1 Για τα έργα στην Ινδονησία, το ποσό που εμφανίζεται είναι το 40% της χρηματοδότησης του 
καταπιστευματικού ταμείου πολλών χορηγώv, το οποίο λαμβάνει το 40% της χρηματοδότησής του από την Επιτροπή.ΠΙΝΑΚΑΣ 4
ΕΡΓΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΕΠΙΤΟΠΙΕΣ 
ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ 
ed807149inside_EL.indd 13 2/09/08 14:05:31
ΤΜΗΜΑ 3.1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ 
ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ
 17.  Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε εάν αμέσως μετά τον τυφώνα Mitch και 
το τσουνάμι, κατά το αρχικό στάδιο της ανθρωπιστικής αρωγής, ανέπτυξε  
η Επιτροπή στρατηγική για το επόμενο στάδιο αποκατάστασης, η οποία να 
επικεντρώνεται όχι μόνο στη φυσική αποκατάσταση των βασικών υποδομών αλλά και στις ευρύτερες ανάγκες 
15. Με τον έλεγχο εξετάζεται επίσης εάν αυτή 
η στρατηγική αποκατάστασης μετατράπηκε στη συνέχεια εγκαίρως σε έργα, 
καθώς και ο βαθμός συμμετοχής των δικαιούχων με σκοπό τη συμβολή στη 
βιωσιμότητα.
ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, 
ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΕΝΣΩΜΑΤΩΝΟΝΤΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΑ ΘΕΜΑΤΑ 
 18.  Έπειτα από τον τυφώνα Mitch τον Οκτώβριο του 1998, η Επιτροπή ανέπτυξε τη 
στρατηγική της για την αποκατάσταση σε λιγότερο από έξι μήνες. Η προγραμ-
ματισμένη της ανταπόκριση για την αποκατάσταση εκτίθεται στο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την ανασυγκρότηση της Κεντρικής Αμερικής, τον Απρί-λιο του 1999 
16. Το έγγραφο αυτό αποτέλεσε τη βάση για την κατάρτιση του 
περιφερειακού προγράμματος για την ανασυγκρότηση της Κεντρικής Αμερικής 
(PRRAC). Το πρόγραμμα είχε ως επίκεντρο την εκπαίδευση και την υγεία, ενώ αποσκοπούσε όχι μόνο στην αποκατάσταση των κατεστραμμένων υποδομών αλλά και στη βελτίωση και μετατροπή των υπηρεσιών ώστε να αποτελέσουν τη βάση μιας πιο βιώσιμης ανάπτυξης. 
 19.  Έπειτα από το τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό τον Δεκέμβριο του 2004, η προγραμ-
ματισμένη ανταπόκριση της Επιτροπής για την αποκατάσταση αναπτύχθηκε 
επίσης σε λιγότερο από έξι μήνες και παρουσιάστηκε στο ενδεικτικό πρό-
γραμμα για το τσουνάμι τον Μάιο του 2005 17. Tο πρόγραμμα αποσκοπούσε 
στην ανακατασκευή οδών, κατοικιών, σχολείων και νοσοκομείων και στην  επανεκκίνηση της επαγγελματικής δραστηριότητας. Στο πλαίσιο του προ-
γράμματος αναγνωριζόταν ότι ο αντίκτυπος του τσουνάμι εκτεινόταν στην  πραγματικότητα πέραν των στενών ορίων της παράκτιας ζώνης που πλημμύ-ρισε από το κύμα. Το πρόγραμμα αποσκοπούσε στην παροχή υποστήριξης για 
την ευρύτερη ανάπτυξη όλου του πληθυσμού των περιοχών που επλήγησαν. 
Αναγνωριζόταν επίσης η ανάγκη επίδειξης ευαισθησίας στις μακροχρόνιες  
συγκρούσεις μεταξύ της κυβέρνησης και των αυτονομιστικών οργανώσεων 
τόσο στην Ατσέ όσο και στη Σρι Λάνκα. Στην Ατσέ, η τριακονταετής σύγκρουση μεταξύ της κυβέρνησης της Ινδονησίας και του Κινήματος για μια Ελεύθερη Ατσέ (GAM) έχει κοστίσει τη ζωή σε 15000 ανθρώπους. Στη Σρι Λάνκα, από το 1983 υπήρχε κατά διαστήματα εμφύλιος πόλεμος μεταξύ της κυβέρνησης 
και των Απελευθερωτικών Τίγρεων του Ταμίλ Ιλάμ (LTTE), προκαλώντας το  
θάνατο 60000 ανθρώπων. Τη χρονική στιγμή του τσουνάμι, τον Δεκέμβριο του 
2004, έπειτα από τρία έτη κατάπαυσης του πυρός και την επιστροφή 400000 
ανθρώπων στους τόπους καταγωγής τους, εξακολουθούσαν να υφίστανται  σύμφωνα με εκτιμήσεις 400000 περιπτώσεις εκτοπισμού, ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.15 Ανακοίνωση της Επιτροπής 
COM(2001) 153 της 23ης Απριλίου 2001 
περί σύνδεσης αρωγής, αποκατάστασης 
και ανάπτυξης — Εκτίμηση και 
ανακοίνωση της Επιτροπής 
COM(2005) 153 της 20ής Απριλίου 
2005 σχετικά με την ενίσχυση της 
ανταπόκρισης της ΕΕ σε περιπτώσεις 
καταστροφών και κρίσεων σε τρίτες χώρες.
16 COM(1999) 201 της 28ης 
Απριλίου 1999 — Ανακοίνωση της 
Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με 
το κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για 
την ανασυγκρότηση της Κεντρικής 
Αμερικής.
17 COM(2005) 1490 της 23ης Μαΐου 
2005 — Ενδεικτικό πρόγραμμα για 
το τσουνάμι, Ινδονησία, Σρι Λάνκα, 
Μαλδίβες (2005–2006).ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ed807149inside_EL.indd 14 2/09/08 14:05:31
15
ΤΑΧΥΤΕΡΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ 
ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΤΣΟΥΝΑΜΙ ΑΠ’ Ο,ΤΙ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΟΥ ΤΥΦΩΝΑ MITCH
 20.  Έπειτα από τον τυφώνα Mitch, η αρχική στρατηγική που παρουσιάστηκε στο κοι-
νοτικό πρόγραμμα δράσης για την ανασυγκρότηση της Κεντρικής Αμερικής τον 
Απρίλιο του 1999, μετατράπηκε στη συνέχεια σε συγκεκριμένα έργα από ένα 
γραφείο τεχνικής βοήθειας. Η συγκεκριμένη διαδικασία σχεδιασμού άρχισε 
τον Οκτώβριο του 1999 και διήρκεσε τρία έτη, μέχρι τον Οκτώβριο 2002, τέσ-
σερα έτη μετά το πλήγμα του τυφώνα Mitch. Εξαιτίας αυτής της χρονοβόρας 
διαδικασίας σχεδιασμού, ορισμένα έργα έπρεπε να επανασχεδιαστούν από  τις μονάδες διαχείρισης προγράμματος που ήταν υπεύθυνες για την υλοποί-
ηση. Αυτό σήμαινε ακόμη μεγαλύτερες καθυστερήσεις έως τη στιγμή που τα 
έργα θα μπορούσαν να αρχίσουν να υλοποιούνται. Εκτός αυτού, η επιλογή  15 μονάδων διαχείρισης προγράμματος χωρίς τις εθνικές αντίστοιχές τους  μείωσε τη σύνδεση με τις εθνικές αρχές κατά το στάδιο σχεδιασμού. 
 21.  Αντίθετα, στην Ινδονησία μετά το τσουνάμι η διαδικασία σχεδιασμού ήταν ταχύ-
τερη. Η πρώτη διευθύνουσα επιτροπή του καταπιστευματικού ταμείου πολλών 
χορηγών ενέκρινε τον Μάιο του 2005 τέσσερις ιδέες για προτάσεις έργων  
συνολικού ύψους περίπου 150 εκατ. ευρώ, οι δε λεπτομερείς προτάσεις έργων εγκρίθηκαν στη συνέχεια και για τα τέσσερα έργα μέχρι τον Αύγουστο του  2005. Ένας από τους βασικούς λόγους για την απόφαση της Επιτροπής να  διοχετεύσει τη βοήθειά της μέσω του καταπιστευματικού ταμείου πολλών  
χορηγών ήταν η ενίσχυση του συντονισμού. Το καταπιστευματικό ταμείο πολ-
λών χορηγών ενέκρινε μόνο έργα τα οποία είχαν προηγουμένως εξεταστεί από 
τον κυβερνητικό οργανισμό που ήταν υπεύθυνος για το συντονισμό της προ-
σπάθειας ανασυγκρότησης. Επιπροσθέτως, τα έργα περιελάμβαναν συχνά μια 
προσέγγιση σχεδιασμού που διευκόλυνε τη συμμετοχή. Κατ’ αυτόν τον τρόπο 
διασφαλιζόταν ότι αντιμετωπίζονταν οι πραγματικές ανάγκες και αυξάνονταν 
οι προοπτικές βιωσιμότητας των έργων.
 22.  Ομοίως, στη Σρι Λάνκα το στάδιο σχεδιασμού ήταν ταχύτερο και οι συμφωνίες 
υπογράφηκαν μέχρι τον Νοέμβριο του 2005 για το πρώτο τμήμα των 45 εκατ. 
ευρώ, το οποίο διοχετεύθηκε μέσω διεθνών οργανισμών. Επίσης, όπως και  στην Ινδονησία, η Επιτροπή έδρασε μέσω των μηχανισμών συντονισμού της δικαιούχου χώρας — αν και σε επίπεδο περιοχής, το οποίο θεωρούσε αποτε-λεσματικότερο. Τα έργα περιελάμβαναν πολλές φορές μια προσέγγιση σχεδια-
σμού που διευκόλυνε τη συμμετοχή με σκοπό την ενίσχυση της βιωσιμότητας. 
Αντιθέτως, υπήρξαν καθυστερήσεις στο στάδιο του σχεδιασμού για το δεύτερο τμήμα των 50 εκατ. ευρώ στη Σρι Λάνκα, εξαιτίας σοβαρών πολιτικών προβλη-
μάτων στη χώρα. Τα κεφάλαια αυτά είχαν αρχικά προγραμματιστεί να διοχε-
τευθούν μέσω του ταμείου «Διάρθρωση επιχειρησιακής διαχείρισης μετά το τσουνάμι» (PTOMS), όπως είχε συμφωνηθεί τον Ιούνιο του 2005 
18. Εντούτοις, 
τον Δεκέμβριο του 2005 το PTOMS κηρύχθηκε αντισυνταγματικό και μετά την 
αποτυχία του η αντιπροσωπεία άρχισε αμέσως τον επαναπρογραμματισμό.18 Το ταμείο «Διάρθρωση 
επιχειρησιακής διαχείρισης μετά 
το τσουνάμι» (PTOMS) ήταν ένας 
μηχανισμός κατανομής κεφαλαίων μετά 
το τσουνάμι τα οποία προέρχονταν 
από εξωτερικές πηγές. Προορίζονταν 
για τη βορειοανατολική περιοχή μέσω 
σειράς επιτροπών που περιελάμβαναν 
εκπροσώπους της κυβέρνησης (η οποία εκπροσωπούσε σε μεγάλο 
βαθμό τον πληθυσμό των Σιναλέζων), 
των Απελευθερωτικών Τίγρεων 
του Ταμίλ Ιλάμ (LTTE) και της 
μουσουλμανικής κοινότητας.
ed807149inside_EL.indd 15 2/09/08 14:05:32
16
ΤΜΗΜΑ 3.2. ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ
 23.  Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε αφενός εάν η χορήγηση της βοήθειας για την 
αποκατάσταση ήταν επαρκώς ταχεία για να καλύψει τις ανάγκες των πληγέντων από τις καταστροφές 
19, και αφετέρου εάν τα συστήματα στα οποία βασίζονταν 
η Επιτροπή για την παρακολούθηση της αποδοτικότητας της χορήγησης και 
της προόδου που σημειώθηκε, σε σύγκριση με τα προγράμματα, μπορούσαν 
να διασφαλίσουν τη χρηστή οικονομική διαχείριση της βοήθειας 20. 
ΤΑΧΕΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ, 
ΒΡΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΡΙ ΛΑΝΚΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΥΦΩΝΑ MITCH
 24.  Έπειτα από το μακροχρόνιο στάδιο σχεδιασμού των έργων στην Κεντρική Αμε-
ρική, υπήρξαν περαιτέρω καθυστερήσεις κατά την υλοποίηση οι οποίες συχνά 
σχετίζονταν με δυσκολίες στην ανεύρεση ικανοποιητικών αναδόχων ή προσ-διορισμού της κατάλληλης γης (βλ. πλαίσιο 1).19 Κανονισμός (EΚ) αριθ. 2258/96 του 
Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 1996, 
σχετικά με δράσεις αποκατάστασης 
και ανασυγκρότησης προς όφελος 
των αναπτυσσόμενων χωρών 
(ΕΕ L 306 της 28.11.1996, σ. 1).
20 Ανακοίνωση της Επιτροπής 
COM(2005) 153 της 20ής Απριλίου 
2005 σχετικά με την ενίσχυση της 
ανταπόκρισης της ΕΕ σε περιπτώσεις 
καταστροφών και κρίσεων σε τρίτες 
χώρες.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΩΝΠΛΑΙΣΙΟ 1
Στη Nικαράγουα  ένα αποχετευτικό έργο ξεκίνησε 
μόλις το 2006, δηλαδή περισσότερα από επτά έτη 
μετά τον τυφώνα Mitch, εξαιτίας του παρατεταμέ-νου σταδίου σχεδιασμού, της ανάγκης επανασχεδι-ασμού λόγω μη ικανοποιητικού αρχικού σχεδιασμού 
και των δυσκολιών στην εξεύρεση κατάλληλου ανα-
δόχου. Οι προθεσμίες παρατάθηκαν για τη 
μονάδα 
διαχείρισης προγράμματος,  η οποία είναι υπεύ-
θυνη για το έργο ύδρευσης και αποχέτευσης στην 
Ονδούρα,  λόγω δυσκολιών στον προσδιορισμό της 
κατάλληλης γης. Το ίδιο συνέβη για τη μονάδα δια-
χείρισης προγράμματος που είναι υπεύθυνη για το έργο υγείας και εκπαίδευσης στην Ονδούρα, λόγω έλλειψης δυναμικού του οργανισμού υλοποίησης.Στη 
Σρι Λάνκα  η Επιτροπή διοχέτευσε 40 εκατ. ευρώ 
μέσω της Aσιατικής Τράπεζας Ανάπτυξης  για την 
αποκατάσταση του εθνικού οδικού δικτύου. Οι εργα-
σίες στην εθνική οδό A2, στον Νότο, ξεκίνησαν μόλις 
το 2007, ενώ ο διαγωνισμός για εργασίες στην εθνική οδό A4, στα ανατολικά, βρισκόταν τον Σεπτέμβριο του 2007 ακόμη στο στάδιο αξιολόγησης. Η ολοκλή-ρωση του έργου των 5 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη 
της επαγγελματικής δραστηριότητας, το οποίο 
υλοποιεί μια 
οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών,  έχει 
καθυστερήσει λόγω της χειροτέρευσης της κατάστα-
σης σε ό,τι αφορά την ασφάλεια και παρατάθηκε για ένα έτος, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2008.
ed807149inside_EL.indd 16 2/09/08 14:05:32
17
 25.  Μεταξύ των διαφόρων ανταποκρίσεων, ταχύτερη υπήρξε εκείνη του καταπιστευ-
ματικού ταμείου πολλών χορηγών στην Ινδονησία και, αν και παρουσιάστηκαν 
ορισμένες καθυστερήσεις, επιτεύχθηκαν πολλά αποτελέσματα στην περιοχή 
εντός μιας διετίας μετά το τσουνάμι. 
 26.  Στη Σρι Λάνκα η πρόοδος υπήρξε βραδεία. Παρουσιάστηκαν καθυστερήσεις στην 
αποκατάσταση του εθνικού οδικού δικτύου, η οποία χρηματοδοτήθηκε μέσω 
της Ασιατικής Τράπεζας Ανάπτυξης. Επιπλέον, ως συνέπεια της ανάγκης επα-
νασχεδιασμού (βλ. σημείο 22), οι εργασίες για τα έργα που υλοποιούσαν  οργανώσεις των Ηνωμένων Εθνών άρχισαν μόλις το δεύτερο ήμισυ του 2007. Παρουσιάστηκαν περαιτέρω καθυστερήσεις λόγω κυρίως δυσκολιών πρό-σληψης προσωπικού. Κατά συνέπεια, οι εργασίες για τα έργα αποκατάστασης 
του περιβάλλοντος και του τοπικού οδικού δικτύου, τις οποίες πραγματοποι-
ούν οργανώσεις των Ηνωμένων Εθνών, άρχισαν μόλις τρία χρόνια μετά το  
τσουνάμι.
Πρόοδος των εργασιών στην εθνική οδό Α2, στη Σρι Λάνκα
Πпyή : Euρωπαϊκό Eλεyκτικό Σuvέōριο.
ed807149inside_EL.indd 17 2/09/08 14:05:32
18
ΑΝΑΓΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ 
ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
 27.  Στην Κεντρική Αμερική τα έργα αποκατάστασης υλοποιήθηκαν μέσω μονάδων δια-
χείρισης προγράμματος, ενώ η αντιπροσωπεία πραγματοποίησε κατά κανόνα στενή παρακολούθηση και έλεγχο των δαπανών. Παρόλ’ αυτά, η Επιτροπή  
δεν εξασφάλισε τη διαθεσιμότητα πληροφοριακών στοιχείων συγκριτικού ή 
πρότυπου κόστους για την παρακολούθηση και απόδειξη της αποδοτικότητας 
της υλοποίησης (βλ. πλαίσιο 2). Επίσης, για ορισμένα έργα, όπως οι εργασίες 
ύδρευσης και αποχέτευσης, η Επιτροπή δεν μπόρεσε να επιτύχει την κατάρτιση σαφώς ποσοτικοποιημένων στόχων υλοποιήσεων προκειμένου να εκτιμάται κατά πόσο επιτυγχάνονται τα προγραμματισμένα αποτελέσματα. Εξάλλου,  η προγραμματισμένη εξωτερική μεσοπρόθεσμη αξιολόγηση του περιφερει-ακού προγράμματος για την ανασυγκρότηση της Κεντρικής Αμερικής δεν  
πραγματοποιήθηκε.
Το κόστος ανά μονάδα συγκρίσιμων δραστηριοτή-
των στο πλαίσιο του περιφερειακού προγράμματος 
για την ανασυγκρότηση της Κεντρικής Αμερικής  
(για παράδειγμα, κόστος ανά κατοικία, ανά κυβικό 
μέτρο αποθήκευσης ύδατος, ανά τουαλέτα, ανά 
μέτρο αποχέτευσης και αγωγού ύδρευσης) δεν υπο-λογίζεται συστηματικά ούτε συγκρίνεται από την αντιπροσωπεία, ούτως ώστε να μπορούν ναπαρα-κολουθηθούν, να αιτιολογηθούν και να εξηγηθούν 
σημαντικές διακυμάνσεις. Αυτό συμβαίνει παρά τις 
ενδείξεις για ευρεία κλίμακα κόστους ανά μονάδα 
σε ό,τι αφορά τις δραστηριότητες αυτές. Για παρά-
δειγμα, η 
μονάδα διαχείρισης προγράμματος,  η οποία 
είναι υπεύθυνη για το έργο που αφορά την περι-
φέρεια της Μανάγκουα, κατέβαλε 7000 ευρώ ανά 
κατοικία σε μια οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών, ενώ η μονάδα διαχείρισης προγράμματος που είναι υπεύθυνη για το έργο δημοτικής διαχείρισης στην 
Ονδούρα μπόρεσε να χτίσει κατοικίες με μόλις 2900 
ευρώ έκαστη με τη συμμετοχή των δικαιούχων στις ομάδες κατασκευής.Οι εκθέσεις του 
καταπιστευματικού ταμείου πολλών 
χορηγών  στην Ινδονησία δεν συνδέουν τις υλοποιή-
σεις των έργων με το αντίστοιχο κόστος και, επομέ-
νως, δεν παρέχουν κάποια βάση για την εκτίμηση της 
βέλτιστης σχέσης κόστουα αποτελεσματικότητας ή 
για συγκριτική αξιολόγηση. 
Στη Σρι Λάνκα  η αντιπροσωπεία ανέθεσε έργα που 
ανέρχονταν σε 40 εκατ. ευρώ περίπου σε οργανώσεις 
των Ηνωμένων Εθνών.  Με βάση ευρεία εκτίμηση, 
η αντιπροσωπεία θεώρησε αυτή την προσέγγιση 
προτιμότερη από την προσφυγή σε αναδόχους του 
ιδιωτικού τομέα ή σε μη κυβερνητικούς οργανισμούς. Προκειμένου να καταδειχθεί η αποδοτικότητα της επιλεγμένης προσέγγισης, το κόστος ανά μονάδα, όπως το κόστος ανά χιλιόμετρο του οδικού δικτύου 
που κατασκεύασε η οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών 
μέσω συμβάσεων στις οποίες συμμετείχαν οι κοινό-
τητες (λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές συνθήκες), 
θα μπορούσε να παρακολουθηθεί και να συγκριθεί με το κόστος εναλλακτικών μηχανισμών. ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΩΝ Ή ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΟΣΤΟΥΣΠΛΑΙΣΙΟ 2
ed807149inside_EL.indd 18 2/09/08 14:05:36
19
 28.  Στην Ινδονησία, το καταπιστευματικό ταμείο πολλών χορηγών λαμβάνει το 40% 
των κεφαλαίων του από την Επιτροπή και ένα επιπλέον 50% από τα κράτη μέλη 
της ΕΕ. Τα περισσότερα έργα που χρηματοδοτούνται από το καταπιστευματικό ταμείο πολλών χορηγών τα διαχειρίζεται η Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία δεν κοινοποιούσε συστηματικά στη διευθύνουσα επιτροπή τις εσωτερικές εκθέσεις παρακολούθησης που καταρτίζονταν μετά τις επιτόπιες επισκέψεις στα έργα. 
Οι δημοσιευόμενες ετήσιες εκθέσεις προόδου του καταπιστευματικού ταμείου 
πολλών χορηγών δεν παρείχαν ολοκληρωμένη και ισορροπημένη εικόνα της 
κατάστασης υλοποίησης των έργων, αλλά αντίθετα τόνιζαν την πρόοδο χωρίς 
να αναφέρουν τις καθυστερήσεις. Η Επιτροπή και άλλοι χορηγοί κατάφεραν να βελτιώσουν την ποιότητα των πληροφοριακών στοιχείων λαμβάνοντας  εμπεριστατωμένη έκθεση προόδου για την περίοδο μέχρι τον Δεκέμβριο του 2006 και για τις επόμενες εξαμηνιαίες περιόδους. Όπως συνέβη και μετά τον τυφώνα Mitch, δεν υπήρχαν συγκριτικά στοιχεία για το κόστος. Επίσης, για ορισμένα έργα δεν καταρτίστηκαν σαφώς ποσοτικοποιημένοι στόχοι υλο-
ποιήσεων, όπως στην περίπτωση του «Έργου για την αστική φτώχεια», για το 
οποίο παρασχέθηκε κατάλογος των συνολικών αναγκών ο οποίος υπερέβαινε 
τη διαθέσιμη χρηματοδότηση.
 29.  Στη Σρι Λάνκα, σε ό,τι αφορά τα έργα που υλοποιήθηκαν από μια οργάνωση 
των Ηνωμένων Εθνών, η Επιτροπή δεν εξασφάλισε την ύπαρξη συγκριτικών 
στοιχείων κόστους για την παρακολούθηση και απόδειξη της αποδοτικότητας της υλοποίησης. Ομοίως, η Επιτροπή δεν μπόρεσε να επιτύχει την κατάρτιση σαφώς ποσοτικοποιημένων στόχων υλοποιήσεων, για έργα που υλοποιούνται από οργανώσεις των Ηνωμένων Εθνών, προκειμένου να εκτιμάται εάν επι-
τυγχάνονται τα προγραμματισμένα αποτελέσματα. Επιπλέον, για τα εν λόγω 
έργα, η αντιπροσωπεία δεν είχε ακόμη θεσπίσει διαδικασίες για την έγκριση 
του σχεδιασμού των προγραμματισμένων εργασιών και για την αποδοχή των 
εργασιών που ολοκληρώθηκαν. 
ed807149inside_EL.indd 19 2/09/08 14:05:36
20
ΤΜΗΜΑ 3.3. ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
 30.  Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε εάν τα αναμενόμενα αποτελέσματα ήταν 
επαρκώς ορατά και εάν τα έργα κάλυπταν τις ανάγκες όχι μόνο των ατόμων 
που επλήγησαν άμεσα από τον τυφώνα Mitch και το τσουνάμι, αλλά και του ευρύτερου πληθυσμού. Εξετάστηκε, επίσης, εάν η βοήθεια αποκατάστασης συνδεόταν αποτελεσματικά αφενός με την αρχική βραχυπρόθεσμη ανθρωπι-στική αρωγή και αφετέρου με την πιο μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή βοήθεια 
21. 
Εξετάστηκαν επίσης ο βαθμός ιδιοκτησίας και τα σχέδια μελλοντικής χρημα-
τοδότησης προκειμένου να αξιολογηθούν οι προοπτικές βιωσιμότητας. 21 Κανονισμός (EΚ) αριθ. 2258/96.
Οι μονάδες διαχείρισης προγράμματος,  οι οποίες 
υλοποίησαν το πρόγραμμα PRRAC στη Nικαράγουα,  
έχουν μεταξύ άλλων κατασκευάσει ή αποκαταστή-
σει 139 σχολεία, περισσότερες από 1050 κατοικίες, 
πέντε κέντρα υγείας, μία έδρα υγειονομικής αρχής 
και έχουν πραγματοποιήσει εργασίες για πόσιμο νερό και αποχέτευση, στις οποίες περιλαμβάνο-νται πηγάδια, δεξαμενές νερού και τουαλέτες. Στην 
Ονδούρα,  οι υλοποιήσεις περιλαμβάνουν εργασίες 
για πόσιμο νερό και αποχέτευση, 1280 νέες και 200 
επισκευασμένες κατοικίες και 336 νέα ή επισκευα-
σμένα σχολεία και κέντρα υγείας.
Έως το τέλος του 2006, το καταπιστευματικό ταμείο 
πολλών χορηγών  στην Iνδονησία  είχε υποστηρίξει 
την κατασκευή ή την ανοικοδόμηση 2100 κατοικιών, 
1 900 χλμ. κοινοτικού οδικού δικτύου, 240 σχολείων, 
118 κοινοτικών κέντρων, 40 κέντρων υγείας και 680 
έργων για καθαρό νερό. Ωστόσο, η απόφαση της 
Επιτροπής να διοχετεύσει τη χρηματοδότησή της μέσω του καταπιστευματικού ταμείου πολλών χορη-
γών μείωσε την προβολή του έργου της ΕΕ ενώπιον 
των δικαιούχων και των χορηγών. 
Στη Σρι Λάνκα,  έως το δεύτερο ήμισυ του 2007 
οι υλοποιήσεις εξακολουθούσαν να είναι περιορι-σμένες αφού οι εργασίες μόλις που ξεκινούσαν σε ό,τι αφορά τα έργα εθνικού και κοινοτικού οδικού δικτύου, τα οποία υλοποιούνταν από την 
Aσιατική 
Τράπεζα Ανάπτυξης και μια  οργάνωση των Ηνωμέ-
νων Εθνών.  Περίπου 100 δράσεις επαγγελματικής 
δραστηριότητας βρίσκονταν υπό πραγματοποίηση 
ή είχαν ολοκληρωθεί στο πλαίσιο των έργων ανά-πτυξης της επαγγελματικής δραστηριότητας. Το ήμισυ σχεδόν από τις προγραμματισμένες συλλογές συντριμμιών είχε πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του 
προγράμματος αποκατάστασης του περιβάλλοντος, 
αλλά η κατασκευή χωματερών και κέντρων ανακύ-
κλωσης δεν είχε αρχίσει εξαιτίας των καθυστερήσεων 
στον εντοπισμό των κατάλληλων περιοχών.ΥΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣΠΛΑΙΣΙΟ 3
ed807149inside_EL.indd 20 2/09/08 14:05:36
21
Δεξαμενή νερού στη Νικαράγουα
Πпyή : Euρωπαϊκό Eλεyκτικό Σuvέōριο.ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΠΟΛΛΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
 31.  Παρά τις δυσκολίες στη σύγκριση των επιτευγμάτων με τους προγραμματισμένους 
στόχους (βλ. σημεία 27 έως 29), τα έργα που χρηματοδότησε η Επιτροπή έχουν 
παρόλ’ αυτά παραγάγει πολλά αποτελέσματα στην Κεντρική Αμερική και την Ινδονησία (βλ. πλαίσιο 3). Ωστόσο, η Επιτροπή και οι εταίροι της δεν διέθεσαν σε ορισμένες περιπτώσεις επαρκή πληροφοριακά στοιχεία —όπως συγκριτικά στοιχεία κόστους— τα οποία να συμβάλουν στο να καταδειχθεί κατά πόσο  
τα αποτελέσματα αυτά συνιστούσαν αποδοτική χρήση των κεφαλαίων (βλ.  
σημεία 27 έως 29). Στη Σρι Λάνκα εξαιτίας, εν πολλοίς, της αναζωπύρωσης των συγκρούσεων (βλ. σημεία 22 και 26), παρήχθησαν ελάχιστα αποτελέσματα κατά το δεύτερο ήμισυ του 2007.
ed807149inside_EL.indd 21 2/09/08 14:05:36
22
 32.  Έπειτα από αμφότερες τις καταστροφές, σημειώθηκαν σημαντικές αυξήσεις τιμών 
λόγω της αυξημένης ζήτησης για εργατικό δυναμικό, εξοπλισμό και υλικά.  
Σε ό,τι αφορά τα έργα για τα οποία δεν υπήρχαν σαφώς ποσοτικοποιημένοι στόχοι υλοποιήσεων, ο αντίκτυπος του πληθωρισμού δεν μπορούσε να μετρη-θεί, αλλά στις περιπτώσεις που είχαν τεθεί σαφείς στόχοι τα κεφάλαια δεν  επαρκούσαν για την πραγματοποίηση όλων των δραστηριοτήτων που είχαν 
αρχικά προβλεφθεί (βλ. πλαίσιο 4). 
 33.  H επίτευξη των αποτελεσμάτων των έργων αφορά όχι μόνο την παραγωγή αποτελε-
σμάτων αλλά και τη διασφάλιση ότι τα αποτελέσματα αυτά είναι χρήσιμα στους δικαιούχους. Στην Ινδονησία, η Επιτροπή αναγνώρισε την ανάγκη να αυξηθεί η 
χρησιμότητα των κατοικιών που χρηματοδοτήθηκαν από το καταπιστευματικό 
ταμείο πολλών χορηγών παρέχοντας την αναγκαία υποδομή υποστήριξης ιδίως 
για την παροχή πόσιμου νερού. Και στις τρεις χώρες όπου πραγματοποιήθηκαν 
επισκέψεις, τα έργα δεν αποσκοπούσαν απλώς στην αντικατάσταση των κατε-
στραμμένων υποδομών αλλά και στη συνδρομή του πληθυσμού που επλήγη 
άμεσα (βλ. σημεία 18 και 19). Ωστόσο, τα έργα αποτελούνταν σε μεγάλο βαθμό από δραστηριότητες ανάπτυξης και όχι αποκατάστασης και στους δικαιούχους 
συγκαταλεγόταν ο ευρύτερος πληθυσμός (βλ. πλαίσιο 5). 
Η μονάδα διαχείρισης προγράμματος,  που ήταν 
υπεύθυνη για τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας 
στη Nικαράγουα,  δεν διέθετε επαρκή κεφάλαια για 
την κατασκευή του προγραμματισμένου κέντρου 
υγείας στο San Rafael del Sur. Αυτό συνέβη λόγω 
των αυξήσεων των τιμών σε ό,τι αφορά το εργατικό δυναμικό και τα υλικά, οι οποίες είχαν αντισταθμίσει με το παραπάνω την επιπρόσθετη τοπική χρηματο-δότηση που διατέθηκε εξαιτίας της ενίσχυσης του 
ευρώ έναντι της νικαραγουανής κόρδοβας.
Το 
καταπιστευματικό ταμείο πολλών χορηγών  στην 
Iνδονησία  προγραμμάτισε την κατασκευή έως και 
10000 κατοικιών και την ανοικοδόμηση 15000 επι-
πλέον. Ωστόσο, οι στόχοι αυτοί μειώθηκαν σε 6000 
και 8400 κατοικίες αντίστοιχα λόγω των αυξήσεων στις τιμές.Στη 
Σρι Λάνκα,  λόγω των αυξήσεων στις τιμές, τα 
κεφάλαια δεν επαρκούσαν για να καλύψουν όλο 
το οδικό δίκτυο και τις δραστηριότητες που είχαν 
αρχικά προβλεφθεί στο πλαίσιο του έργου αποκατά-στασης του οδικού δικτύου, το οποίο πραγματοποιεί-
ται μέσω της 
Aσιατικής Τράπεζας Ανάπτυξης.  Κατά 
συνέπεια, περίπου 8 εκατ. ευρώ της προγραμματι-σμένης δημιουργίας υποδομής και δραστηριοτήτων κατασκευής του οδικού δικτύου εγκαταλείφθηκαν, 
και το έργο αυτό έλαβε επιπρόσθετη χρηματοδότηση 13 εκατ. ευρώ από άλλο πρόγραμμα αποκατάστα-
σης του οδικού δικτύου προκειμένου να καλυφθεί το 
ανώτερο του αναμενόμενου κόστος κατασκευής. Η αυξανόμενη ενίσχυση του ευρώ έναντι της ρουπίας 
της Σρι Λάνκα το 2006 και 2007 αναμένεται να αντι-
σταθμίσει τον αντίκτυπο των περαιτέρω αυξήσεων των τιμών. ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ ΣΤΙΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣΠΛΑΙΣΙΟ 4
ed807149inside_EL.indd 22 2/09/08 14:05:38
23
ΠΛΑΙΣΙΟ 5
ΤΑ ΕΡΓΑ ΔΕΝ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΟΥΣΑΝ ΑΠΛΩΣ ΤΗΝ ΚΑΤΕΣΤΡΑΜΜΕΝΗ ΥΠΟΔΟΜΗ
Το έργο για την εκπαίδευση στη Nικαράγουα  και 
το έργο ύδρευσης και αποχέτευσης στην Ονδούρα  
αντιμετώπιζαν κυρίως ανάγκες που προϋπήρχαν 
του τυφώνα Mitch. Κανένα από τα κέντρα υγείας 
που κατασκευάστηκαν από τη μονάδα διαχείρισης 
προγράμματος,  που ήταν υπεύθυνη για το έργο για 
την υγεία στη Νικαράγουα, δεν προοριζόταν να αντικαταστήσει εκείνα που είχαν καταστραφεί ή που είχαν υποστεί σοβαρές ζημίες από τον τυφώνα 
Mitch. Ομοίως, οι περισσότερες κατοικίες που κατασκευάστηκαν μέσω των μονάδων διαχείρισης 
προγράμματος δεν κατασκευάστηκαν για να αντι-
καταστήσουν εκείνες που είχαν καταστραφεί από τον τυφώνα. Αντιθέτως, οι δικαιούχοι επιλέχθηκαν 
με βάση την ένδεια και την ευπάθεια. Το παλαιό 
δημαρχείο στο Sandino δεν είχε καταστραφεί από τον Mitch, εντούτοις αναγέρθηκε ένα νέο δημαρ-χείο επειδή το κύμα των προσφύγων ως συνέπεια του 
τυφώνα Mitch δημιούργησε μεγαλύτερες απαιτήσεις 
στη δημοτική διοίκηση. Στην 
Iνδονησία, το καταπιστευματικό ταμείο πολ-
λών χορηγών  χρηματοδότησε έργο 50 εκατ. ευρώ 
για την ανάπτυξη των υποπεριφερειών (το έργο ανά-
πτυξης Kecamatan). Από τις 221 υποπεριφέρειες που 
κάλυπτε το έργο, οι 134 (περισσότερες από το 60 %) 
δεν είχαν πληγεί άμεσα από το τσουνάμι. 
Στη Σρι Λάνκα  περίπου 70 εκατ. ευρώ χορηγήθηκαν 
για την αποκατάσταση του εθνικού και επαρχιακού 
οδικού δικτύου μέσω έργων τα οποία διαχειρίστηκε η 
Aσιατική Τράπεζα Ανάπτυξης  και μια οργάνωση των 
Ηνωμένων Εθνών.  Tα εν λόγω οδικά δίκτυα βρίσκο-
νταν σε άσχημη κατάσταση πριν από το τσουνάμι. Το έργο διαχείρισης αποβλήτων που υλοποιήθηκε 
από μια οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών καλύπτει 
όλη την περιφέρεια της Ampara και όχι μόνο το παράκτιο τμήμα που επλήγη άμεσα.
Πпyή : Euρωπαϊκό Eλεyκτικό Σuvέōριο.Κατοικία στην Ατσέ που χρηματοδοτήθηκε από το καταπιστευματικό 
ταμείο πολλών χορηγών
ed807149inside_EL.indd 23 2/09/08 14:05:38
24
ΑΝΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΗ 
ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ 
 34.  Έπειτα από τον τυφώνα Mitch το 1998, η σύνδεση μεταξύ της αρχικής ανθρωπιστι-
κής αρωγής και της επακόλουθης βοήθειας αποκατάστασης ήταν χαλαρή λόγω της μακράς διαδικασίας σχεδιασμού και των μεταγενέστερων καθυστερήσεων 
ως προς την ανταπόκριση για την αποκατάσταση (βλ. σημεία 20 και 24).
 35.  Μετά το τσουνάμι, η ανταπόκριση της Επιτροπής ήταν περισσότερο ευαισθητοποι-
ημένη στη σύνδεση μεταξύ αρωγής και αποκατάστασης και, ιδίως στην Ινδο-νησία, ο συνδυασμός ορισμένων παραγόντων ενίσχυσε αυτή τη σύνδεση:
α) Η σχετικά ταχεία ανταπόκριση του καταπιστευματικού ταμείου πολλών  
χορηγών (βλ. σημείο 25) κατέστησε εφικτή τη σύνδεση ορισμένων έργων 
για την αποκατάσταση με προηγούμενα ανθρωπιστικά έργα της Γενικής 
Διεύθυνσης Ανθρωπιστικής Βοήθειας (ECHO). Για παράδειγμα, η ECHO  
διέθεσε προσωρινά καταλύματα και, στη συνέχεια, το καταπιστευματικό 
ταμείο πολλών χορηγών συνέχισε τη δραστηριότητα αυτή κατασκευάζο-
ντας μόνιμες κατοικίες.
β) Η μακρά διάρκεια της ανθρωπιστικής παρέμβασης της ECHO, μέχρι τα  
μέσα του 2007, βοήθησε τη σύνδεση μεταξύ αρωγής και αποκατάστασης 
κυρίως επειδή περιελάμβανε βραχυπρόθεσμη αποκατάσταση, όπως την 
κατασκευή λέμβων και αποβάθρας στο Lampuuk στην Ατσέ. 
γ) Ο μηχανισμός ταχείας αντίδρασης χρηματοδότησε δραστηριότητες οι  
οποίες βοήθησαν τη σύνδεση της αρωγής με την αποκατάσταση, όπως  π.χ. την παροχή δορυφορικών απεικονίσεων. Επίσης, χρηματοδότησε  προσπάθειες διαμεσολάβησης μεταξύ της κυβέρνησης της Ινδονησίας  
και του Κινήματος για μια Ελεύθερη Ατσέ (GAM), γεγονός που οδήγησε σε 
ειρηνευτική συμφωνία τον Αύγουστο του 2005, ενισχύοντας τα θεμέλια για την αποκατάσταση και την πιο μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
ed807149inside_EL.indd 24 2/09/08 14:05:41
25
 36.  Παρόλ’ αυτά, το καταπιστευματικό ταμείο πολλών χορηγών αντιμετώπισε με 
καθυστέρηση τον βασικό τομέα της αποκατάστασης της επαγγελματικής δρα-
στηριότητας ο οποίος απωλέσθη με το τσουνάμι. Μόλις τον Μάιο του 2007, το καταπιστευματικό ταμείο πολλών χορηγών διέθεσε το ποσό των 50 εκατ. ευρώ για την οικονομική ανάπτυξη και την επαγγελματική δραστηριότητα. Μολονότι πολλά άτομα έχουν εργαστεί σε έργα του καταπιστευματικού ταμείου πολλών 
χορηγών, αυτό συνέβη μόνο βραχυπρόθεσμα, ενώ οι πιο ειδικευμένοι εργάτες 
δεν προέρχονταν από την Ατσέ.
Έργο της ECHO για την αποκατάσταση της επαγγελματικής 
δραστηριότητας των ψαράδων στην Ατσέ
Πпyή : Euρωπαϊκό Eλεyκτικό Σuvέōριο.
ed807149inside_EL.indd 25 2/09/08 14:05:41
26
 37.  Στη Σρι Λάνκα, η ECHO παρέμεινε επίσης μέχρι τα μέσα του 2007 και ο μηχανι-
σμός ταχείας αντίδρασης χρηματοδότησε έργο ταχείας επανόρθωσης ύψους 
2 εκατ. ευρώ προκειμένου να απομακρυνθούν τα συντρίμμια και να βελτιωθεί η αποστράγγιση. Εντούτοις, παρά τα μέτρα αυτά, η σύνδεση μεταξύ αρωγής και αποκατάστασης ήταν ισχνή επειδή η ECHO είχε επικεντρώσει τις ανθρωπι-στικές της δραστηριότητες στο Βορρά και στα ανατολικά, περιοχές οι οποίες 
στη συνέχεια κατέστησαν σε μεγάλο βαθμό απροσπέλαστες λόγω της κλιμά-
κωσης των συγκρούσεων. Κατά συνέπεια, δεν μπορούσαν να υλοποιηθούν  
δραστηριότητες αποκατάστασης σε πολλές περιοχές όπου προηγουμένως  
είχαν πραγματοποιηθεί δραστηριότητες της ECHO. Πέραν αυτού, η Επιτροπή επέλεξε να μην επακολουθήσει της παροχής μεταβατικών καταλυμάτων η  κατασκευή μόνιμων κατοικιών επειδή, συγκριτικά, ο οικιστικός τομέας υπερ-χρηματοδοτούνταν από άλλους χορηγούς.
ΙΣΧΥΡΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΙΟ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
 38.  Η στρατηγική ανταπόκρισης της Επιτροπής, κατόπιν αμφοτέρων των καταστρο-
φών, συνίστατο όχι απλώς στο να ανασυγκροτήσει τις κατεστραμμένες υπο-
δομές και να αποκαταστήσει την επαγγελματική δραστηριότητα των ατόμων που επλήγησαν άμεσα από τις καταστροφές, αλλά και να αντιμετωπίσει πιο μακροπρόθεσμες ανάγκες ανάπτυξης όχι μόνο των άμεσα πληγέντων από τις καταστροφές αλλά και του ευρύτερου πληθυσμού (βλ. σημεία 18, 19 και 33). 
Αυτός ο προσανατολισμός ευρύτερης ανάπτυξης έχει υλοποιηθεί στην πράξη. 
Η συγκεκριμένη προσέγγιση ήταν συνεπής με τις εθνικές στρατηγικές και,  
επομένως, επικροτήθηκε από τις δικαιούχες κυβερνήσεις οι οποίες τόνισαν 
τη σημασία της «μεταμόρφωσης» έπειτα από τον τυφώνα Mitch και της «καλύ-τερης ανοικοδόμησης» μετά το τσουνάμι. Για παράδειγμα, στην έκθεση της κυβέρνησης της Σρι Λάνκα, τον Δεκέμβριο του 2006, για την αποκατάσταση μετά το τσουνάμι επιδοκιμάζονται οι εταίροι που έθεσαν ως στόχο τους ολό-
κληρες περιφέρειες και όχι μόνο τα παράκτια τμήματα που επλήγησαν άμεσα από το τσουνάμι.
ed807149inside_EL.indd 26 2/09/08 14:05:43
27
ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ
 39.  Μετά τον τυφώνα Mitch, η υλοποίηση εκ μέρους της Επιτροπής της ανταπόκρισης 
για την αποκατάσταση στην Κεντρική Αμερική μέσω των μονάδων διαχείρισης 
προγράμματος χωρίς τη συμμετοχή κάποιου εθνικού αντίστοιχου φορέα φαί-νεται πλέον ασυνεπής, αν ληφθεί υπόψη η έμφαση που δίδεται στην αυτεξου-σιότητα από την τρέχουσα πολιτική ανάπτυξης 
22. Ως αποτέλεσμα, υφίσταται 
ο κίνδυνος χαμηλής βιωσιμότητας εξαιτίας της μη συμμετοχής των τοπικών 
φορέων. Σε ορισμένα έργα επιδιώχθηκε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αυτό 
αυξάνοντας την τοπική αυτεξουσιότητα κατά την υλοποίησή τους. Παρόλ’  
αυτά, οι κοινότητες των δικαιούχων δεν συμμετείχαν άμεσα στην κατασκευή 
κέντρων υγείας και σχολείων. Η βιωσιμότητα των έργων ύδρευσης και αποχέ-τευσης θα εξαρτηθεί από τη θέσπιση αποτελεσματικών μηχανισμών καταβολής τελών και από τις εθνικές πολιτικές στον εν λόγω τομέα.22 Η «Ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για 
την ανάπτυξη», η οποία εγκρίθηκε από 
κοινού τον Δεκέμβριο του 2005 από 
το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη, την 
Επιτροπή και το Κοινοβούλιο, ορίζει ότι 
μια κοινή αρχή της συνεργασίας για την 
ανάπτυξη είναι η αυτεξουσιότητα των 
προγραμμάτων από τις χώρες-εταίρους. 
Ομοίως, στη δήλωση του Παρισιού για 
την αποτελεσματικότητα της βοήθειας, τον Μάρτιο του 
2005, η οποία υπογράφηκε από 
τους υπουργούς των ανεπτυγμένων 
και αναπτυσσόμενων χωρών, 
διαβεβαιώνεται η δέσμευση να 
ευθυγραμμίζεται η βοήθεια με τα 
συστήματα και τις διαδικασίες των 
χωρών-εταίρων, καθώς και να συμβάλει 
στην ενίσχυση των δυνατοτήτων τους.
Νεοανεγερθέν σχολείο στην Ονδούρα
Πпyή : Euρωπαϊκό Eλεyκτικό Σuvέōριο.
ed807149inside_EL.indd 27 2/09/08 14:05:43
28
 40.  Αντιθέτως, στην Ινδονησία μετά το τσουνάμι ο εθνικός οργανισμός που ήταν 
υπεύθυνος για το συντονισμό της προσπάθειας ανασυγκρότησης εξέτασε όλες 
τις προτάσεις έργων του καταπιστευματικού ταμείου πολλών χορηγών, ενώ ασκούσε από κοινού και την προεδρία. Πέραν αυτού, στο πλαίσιο των έργων υιοθετήθηκε επίσης η προσέγγιση της συμμετοχής στον προγραμματισμό  ώστε να διασφαλιστεί ότι τα έργα θα τηρούν τις τοπικές προτεραιότητες. Η 
κατ’ αυτόν τον τρόπο συνεργασία με τον δικαιούχο πληθυσμό αυξάνει τις  
προοπτικές βιωσιμότητας δεδομένης, ιδίως, της ειρηνευτικής συμφωνίας στην 
οποία η Επιτροπή συνέβαλε με τη χρηματοδότηση των προσπαθειών διαμε-
σολάβησης. Εντούτοις, η συνέχιση της υποστήριξης της κυβέρνησης και η  βιώσιμη χρηματοδότηση παραμένουν ευαίσθητα θέματα.
 41.  Ομοίως, στη Σρι Λάνκα υπήρξε σημαντική διαβούλευση με τον τοπικό πληθυσμό. 
Παρόλ’ αυτά, η βιωσιμότητα του έργου διαχείρισης των αποβλήτων, το οποίο 
υλοποιεί μια οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών, θα εξαρτηθεί από τη θέσπιση αποτελεσματικού μηχανισμού καταβολής τελών. Η βιωσιμότητα του εθνικού οδικού δικτύου, που υλοποιείται από την Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης, θα εξαρτηθεί από την ορθή λειτουργία του ταμείου συντήρησης του νέου οδικού 
δικτύου. Σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα του τοπικού οδικού δικτύου, το οποίο 
υλοποιείται από μια οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών, αυτή θα εξαρτηθεί από 
την ποιότητα της κατασκευής. Μολονότι τα έργα που χρηματοδοτεί η Επιτροπή 
παρέχουν ένα σαφές πλαίσιο της συνεργασίας των διαφόρων εθνοτικών κοι-νοτήτων, οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στη Σρι Λάνκα διακυβεύουν όλες τις καταβαλλόμενες προσπάθειες για την τεχνική και οικονομική βιωσιμότητα  των έργων.
ed807149inside_EL.indd 28 2/09/08 14:05:46
29
Κατασκευή τοπικής οδού με τη συνδρομή εργατικού δυναμικού
της κοινότητας στη Σρι Λάνκα
Πпyή : Euρωπαϊκό Eλεyκτικό Σuvέōριο.
ed807149inside_EL.indd 29 2/09/08 14:05:46
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
 42.  Η Επιτροπή χρησιμοποίησε τρεις διαφορετικούς μηχανισμούς υλοποίησης για 
τη χορήγηση της βοήθειάς της ως ανταπόκριση για την αποκατάσταση μετά 
τον τυφώνα Mitch και το τσουνάμι (μονάδες διαχείρισης προγράμματος στην Κεντρική Αμερική, συνεισφορές σε καταπιστευματικό ταμείο πολλών χορηγών στην Ινδονησία και συνεισφορές σε διεθνείς οργανισμούς στη Σρι Λάνκα).  Στον πίνακα 5 παρουσιάζονται οι επιδόσεις της Επιτροπής σε αυτές τις τρεις 
περιοχές σε ό,τι αφορά τα τρία ερωτήματα ελέγχου. Η επιλογή του μηχανισμού 
υλοποίησης δεν συνιστά τον μοναδικό παράγοντα που επηρεάζει τις επιδόσεις, 
όπως κατέστη σαφές με το παράδειγμα της Σρι Λάνκα, όπου η αναζωπύρωση 
των συγκρούσεων μετά το τσουνάμι επιβράδυνε το ρυθμό αποκατάστασης  και περιόρισε το γεωγραφικό εύρος της.
ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ 5
Ερώτημα 
του ελέγχουΚριτήριαΚεντρική
Αμερική μετά
τον τυφώνα
Mitch Ινδονησία
μετά το
τσουνάμιΣρι Λάνκα
μετά το
τσουνάμι
Προσδιορι-
σμόςαναγκώνΈγκαιρη στρατηγική που
ενσωματώνει ευρύτεραθέματα
++ +
Έγκαιρος σχεδιασμός μεσυμμετοχή των δικαιούχων– + + –  1
ΧορήγησηβοήθειαςΈγκαιρη υλοποίηση – + – 1
Παρακολούθηση τηςαποδοτικότητας–  2– 2–  2
Επίτευξηαποτελεσμά-τωνΕπίτευξη χρήσιμων
αποτελεσμάτων
++ –  1
Σύνδεση με ανθρωπιστικήαρωγή– + – 1
Σύνδεση με πιομακροπρόθεσμη ανάπτυξη++ +
Προοπτικές βιωσιμότητας –+ –  1
+ = πλεονέκτημα; – = μειονέκτημα
1 Συνδέεται με συγκρούσεις στη χώρα.
2 Αφορά κυρίως τη συλλογή συγκριτικών στοιχείων κόστους και σαφώς καθορισμένους στόχους 
αποτελεσμάτων.
ed807149inside_EL.indd 30 2/09/08 14:05:49
31
Προσδιόρισε επαρκώς η Επιτροπή τις ανάγκες αποκατάστασης  
των πληγέντων από τις καταστροφές;
 43.  Σε ό,τι αφορά τον προσδιορισμό των αναγκών και το σχεδιασμό των έργων έπειτα 
από αμφότερες τις καταστροφές, η Επιτροπή ανέπτυξε ταχέως μια στρατηγική 
η οποία διακρινόταν από ευαισθησία ως προς τις ανάγκες του ευρύτερου  
πληθυσμού και όχι μόνο των ατόμων των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία  
υπέστησαν μερική ή ολική ζημία από την καταστροφή. Έπειτα από το τσου-
νάμι, η Επιτροπή σχεδίασε έργα ταχύτερα απ’ ό,τι μετά τον τυφώνα Mitch και 
με μεγαλύτερη συμμετοχή των δικαιούχων, προκειμένου να υποβοηθηθεί η βιωσιμότητα (βλ. σημεία 17 έως 22).
ΣΥΣΤΑΣΗ 1
Η Επιτροπή πρέπει να συνεχίσει να εξελίσσει την προσέγγιση που  
υιοθέτησε μετά το τσουνάμι, η οποία καθιστά εφικτά, αφενός, τον  
ταχύ σχεδιασμό των έργων για την αποκατάσταση και, αφετέρου, τη συμμετοχή των δικαιούχων με σκοπό την ενίσχυση της αυτεξουσιό-τητας και της βιωσιμότητας.
Εξασφαλίζουν οι διαδικασίες της Επιτροπής την έγκαιρη και  
αποτελεσματική χορήγηση της βοήθειας;
 44.  Η χορήγηση της βοήθειας υπήρξε ταχύτατη στην Ινδονησία, ενώ στη Σρι Λάνκα 
ελάχιστα έχουν επιτευχθεί μέχρι στιγμής εξαιτίας, εν πολλοίς, της αναζω-
πύρωσης των συγκρούσεων. Στην περίπτωση του τσουνάμι, η Επιτροπή δεν αντιμετώπισε όλες τις βασικές αδυναμίες στα συστήματα παρακολούθησης και εποπτείας της αποδοτικότητας της βοήθειας για την αποκατάσταση, οι  οποίες είχαν παρατηρηθεί στην περίπτωση του Mitch. Πιο συγκεκριμένα, δεν 
διασφάλισε την κατάρτιση σαφώς ποσοτικοποιημένων στόχων υλοποιήσεων 
για όλα τα έργα ούτε την παραγωγή επαρκών πληροφοριακών στοιχείων από τα συστήματα ώστε να καταδεικνύεται η αποδοτικότητα της χορήγησης βοή-
θειας (βλ. σημεία 23 έως 29).
ed807149inside_EL.indd 31 2/09/08 14:05:50
32
ΣΥΣΤΑΣΗ 2
Προκειμένου να βελτιωθεί η εποπτεία των κεφαλαίων, η Επιτροπή  
πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της, σε πλήρη συνεργασία με  
τους άλλους χορηγούς, για τη βελτίωση της διαφάνειας των περιο-δικών εκθέσεων του καταπιστευματικού ταμείου πολλών χορηγών  στην Ινδονησία, και να καθιερώσει ανεξάρτητη επιθεώρηση ποιότητας του σχεδιασμού των έργων και της αποδοχής των ολοκληρωμένων  
εργασιών των οργανώσεων των Ηνωμένων Εθνών που διαχειρίζονται 
κεφάλαια της ΕΕ στη Σρι Λάνκα.
ΣΥΣΤΑΣΗ 3
Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει τη διαθεσιμότητα συγκριτικών  
στοιχείων κόστους για την παρακολούθηση και απόδειξη της απο-
δοτικότητας της υλοποίησης των έργων. Επίσης, πρέπει να διασφα-
λίσει την κατάρτιση σαφών στόχων των έργων προκειμένου να είναι 
δυνατή η εκτίμηση του κατά πόσο επιτυγχάνονται τα προγραμματι-
σμένα αποτελέσματα.
Έχουν επιτύχει τα έργα τα αναμενόμενα αποτελέσματά τους,  
συμπεριλαμβανομένων των ικανοποιητικών συνδέσεων μεταξύ της  βραχυπρόθεσμης αρωγής και της πιο μακροπρόθεσμης ανάπτυξης;
 45.  Σε ό,τι αφορά την επίτευξη των αποτελεσμάτων, έχουν υλοποιηθεί σημαντικά 
χρήσιμα έργα στην Κεντρική Αμερική και την Ινδονησία, μολονότι οι αυξήσεις των τιμών έπειτα από τις δύο καταστροφές μείωσαν την ποσότητα των υλοποι-
ήσεων. Στην Ινδονησία τα αποτελέσματα δεν ήταν επαρκώς ορατά από τους 
δικαιούχους και τους χορηγούς, επειδή τα κεφάλαια διοχετεύθηκαν μέσω του 
καταπιστευματικού ταμείου πολλών χορηγών. Μετά τον τυφώνα Mitch και το 
τσουνάμι, συμπεριλήφθηκαν στους δικαιούχους όχι μόνο οι άμεσα πληγέντες από την καταστροφή αλλά και ο ευρύτερος πληθυσμός. Μολονότι η σύν-
δεση με την προηγούμενη ανθρωπιστική βοήθεια παρουσίαζε διακυμάνσεις, 
η σύνδεση με την πιο μακροπρόθεσμη ανάπτυξη ήταν ισχυρή, στοιχείο που 
ενισχύει τις προοπτικές βιωσιμότητας. Παρόλ’ αυτά, η συνεχής υποστήριξη 
της κυβέρνησης και η βιώσιμη χρηματοδότηση παραμένουν ευαίσθητα θέματα (βλ. σημεία 30 έως 41). 
ed807149inside_EL.indd 32 2/09/08 14:05:50
33
ΣΥΣΤΑΣΗ 4
Η Επιτροπή πρέπει να προβλέπει καλύτερα τυχόν σημαντικές αυξή-
σεις τιμών έπειτα από φυσικές καταστροφές ώστε να επιτυγχάνει τη 
διαχείρισή τους, για παράδειγμα μέσω αυξημένης προσφυγής στο  εργατικό δυναμικό των κοινοτήτων και στους τοπικούς πόρους.
ΣΥΣΤΑΣΗ 5
Πρέπει να διασφαλίζεται η επαρκής προβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
ιδίως όταν τα έργα υλοποιούνται μέσω διεθνών οργανισμών.
ΣΥΣΤΑΣΗ 6
Η Επιτροπή, αρχίζοντας από το στάδιο σχεδιασμού των έργων, πρέπει 
να λαμβάνει εγκαίρως τα ενδεδειγμένα μέτρα ώστε να εξασφαλίζει 
τη βιωσιμότητα των έργων.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, 
κατά τη συνεδρίασή του στις 12 Ιουνίου 2008.
Για τo Ελεγκτικό Συvέδριo
Vítor Manuel da Silva Caldeira
Πρόεδρος
ed807149inside_EL.indd 33 2/09/08 14:05:50
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ 
ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
III. 
Οι συνθήκες που επικράτησαν μετά τον τυφώνα 
Mitch και το τσουνάμι ήταν ανόμοιες. Σε ό,τι  αφορά τον τυφώνα Mitch, πραγματοποιήθηκε 
ευρεία διαδικασία διαβουλεύσεων στην οποία συμμετείχαν όλοι οι ενδιαφερόμενοι τόσο από 
τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα, 
με αντικείμενο την κατάστρωση και την υλο-
ποίηση του περιφερειακού προγράμματος για την ανασυγκρότηση της Κεντρικής Αμερικής  
(PRRAC). Για τις δράσεις που τέθηκαν σε εφαρ-
μογή μετά τον τυφώνα Mitch υπήρξε σημαντική 
συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών. 
Με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν από  
τη διαδικασία διαβουλεύσεων για τον τυφώνα Mitch, η αντίδραση για την αντιμετώπιση του 
τσουνάμι συντονίστηκε ικανοποιητικά σε διε-
θνές επίπεδο και οικοδομήθηκε με γρήγορους 
ρυθμούς πάνω στην επιτυχία της ανθρωπιστικής 
φάσης και στην ταχεία έναρξη της εφαρμογής των εθνικών σχεδίων ανασυγκρότησης. Ειδι-
κότερα, η σύσταση του ειδικού ταμείου πολ-
λαπλών χορηγών βοήθειας (Multi Donor Trust 
Fund) στην Ινδονησία, με επικεφαλής την ΕΕ,  
έπαιξε καθοριστικό ρόλο για τη διευκόλυνση  του συντονισμού των χορηγών βοήθειας και  
τη συγκέντρωση κεφαλαίων από διαφορετικές 
πηγές με σκοπό την ταχεία εγκαινίαση της δια-
δικασίας αποκατάστασης μέσω της εφαρμογής ορθών πολιτικών 
1.
IV.  
Στην Κεντρική Αμερική ξεκίνησε το 2001 η  υλοποίηση ορισμένων δραστηριοτήτων, ιδιαί-
τερα σε σχέση με μικρότερες δράσεις. Όλα τα 
σχετικά σχέδια περιελάμβαναν εκτιμήσεις των αποτελεσμάτων και προέβλεπαν την κατάρτιση περιοδικών εκθέσεων για την παρακολούθηση 
της προόδου και τη συνακόλουθη λήψη των  
απαραίτητων διορθωτικών μέτρων. Η παρα-κολούθηση καθώς και η ενδιάμεση και τελική αξιολόγηση των σχεδίων πραγματοποιήθηκαν 
όπως ακριβώς είχε προγραμματιστεί.
1 Το ειδικό ταμείο πολλαπλών χορηγών βοήθειας για την 
αποκατάσταση των επαρχιών Ατσέ και Νίας (Multi Donor Trust Fund for the Reconstruction of Aceh and Nias — MDTF) χρηματοδοτείται από 15 διεθνείς και διμερείς οργανώσεις, ενώ το 90 % της 
χρηματοδότησης παρέχεται από την ΕΕ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή και 
κράτη μέλη).
ed807149inside_EL.indd 34 2/09/08 14:05:50
35
Σε ό,τι αφορά το τσουνάμι, τόσο στην Ινδονη-
σία όσο και στη Σρι Λάνκα, τα αναμενόμενα  
αποτελέσματα και οι εκτιμήσεις του κόστους  συμπεριλαμβάνονται στα έγγραφα αξιολόγησης 
εκάστου σχεδίου, καθώς και στις συμβατικές  ρυθμίσεις που συνήφθησαν με τους εταίρους  υλοποίησης. Η αποτελεσματική χρήση των σχε-
τικών κονδυλίων παρακολουθείται επί μονίμου βάσεως από την Επιτροπή. Το τελικό πραγμα-τικό κόστος βεβαιώνεται κατά τη λήξη του  εκάστοτε σχεδίου όπως προκύπτει από προ-κηρυχθέντες διαγωνισμούς, αλλά και με γνώ-μονα τις λοιπές ανάγκες ή προσαρμογές που  
απαιτήθηκαν κατά τη διάρκεια της υλοποίησης 
του σχεδίου. Η Επιτροπή θα συμπεριλάβει εκτι-
μήσεις για την αποτελεσματικότητα σε σχέση 
με το κόστος όλων των σχεδίων στο πλαίσιο της 
ενδιάμεσης και της τελικής αξιολόγησης.
Στη Σρι Λάνκα, μετά την επίσκεψη στελεχών του 
Συνεδρίου, η Επιτροπή ενίσχυσε τους μηχανι-
σμούς ανεξάρτητου ελέγχου της ποιότητας προ 
της αποδοχής των ολοκληρωμένων έργων.
V. 
Τα σχέδια στο πλαίσιο του PRRAC σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν βάσει μεθοδολογίας η οποία 
έλαβε υπόψη όχι μόνο τα αποτελέσματα υπό  
μορφή υποδομών αλλά και τις δραστηριότη-τες ευαισθητοποίησης και κατάρτισης, ούτως 
ώστε να ενδυναμωθούν οι εθνικοί και δημοτικοί θεσμοί και οι αποδέκτριες οργανώσεις. Σε ορι-
σμένες περιπτώσεις, το PRRAC συνέβαλε επίσης 
στην ενίσχυση πρωτοβουλιών αποκέντρωσης  μέσω της ανάπτυξης των διαχειριστικών ικα-νοτήτων τοπικών φορέων με στόχο την υπερ-
πήδηση περιφερειακών ανισοτήτων (σχέδια  
στους τομείς της υγείας και της παιδείας στο  Ελ Σαλβαδόρ).
Στην περίπτωση του τσουνάμι, η ανταπόκριση 
της Επιτροπής αποτελούσε αναπόσπαστο στοι-χείο των συνολικών εθνικών σχεδίων ανασυ-γκρότησης. Κατ’ εφαρμογή της αρχής που είναι γνωστή ως «ας τα ξαναφτιάξουμε καλύτερα από πριν» (building back better), ενδείκνυται να  διασφαλιστεί η διατήρηση και βιωσιμότητα των σχεδίων ανασυγκρότησης στην περίπτωση της ανάκτησης στέγης και μέσων επιβίωσης από  ιδιώτες δικαιούχους, ενώ στην περίπτωση  δημόσιων υποδομών και υπηρεσιών είναι σκό-πιμη η ανάληψη δεσμεύσεων στο πλαίσιο των 
προϋπολογισμών των τοπικών και κεντρικών  
κυβερνήσεων.
VI. 
Οι απαντήσεις της Επιτροπής στις επιμέρους  
συστάσεις του Συνεδρίου παρατίθενται στις  παραγράφους 42 έως 45.
Κεφαλαιο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
4. 
Το περιφερειακό πρόγραμμα για την ανασυ-
γκρότηση της Κεντρικής Αμερικής (PRRAC) ήταν 
η κύρια ενέργεια από μέρους της Επιτροπής για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του τυφώνα Mitch και συνοδεύτηκε από την αναδιάταξη  των διμερών προγραμμάτων συνεργασίας, την 
αύξηση των χορηγήσεων για τη συγχρηματοδό-
τηση μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) και 
την παροχή πρόσθετης στήριξης στον τομέα  
της επισιτιστικής ασφάλειας.
Κεφαλαιο 3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
20. 
Η υλοποίηση μέσω μονάδων διαχείρισης σχε-
δίων ήταν αποτέλεσμα ad hoc συμφωνίας με τις 
δικαιούχες χώρες σε συνάρτηση με τις έκτακτες συνθήκες που επικρατούσαν και την ανυπαρξία 
σε τοπικό επίπεδο της ικανότητας υλοποίησης των απαραίτητων ενεργειών. Το PRRAC έχει  αποδείξει ότι είναι εφικτή η επίτευξη υψηλού 
βαθμού συμμετοχής από πλευράς εθνικών  
θεσμικών οργάνων και δικαιούχων, χωρίς αυτά να είναι κατ’ ανάγκη επιφορτισμένα ευθέως ή κατ’ αποκλειστικότητα με τη διαχείριση του  
προγράμματος. Στο πλαίσιο του PRRAC, η υλο-
ποίηση των σχεδίων μέσω μονάδων διαχείρισης σχεδίων (ΜΔΣ) εξάλειψε μερικές από τις πολιτι-κές εντάσεις και αντιζηλίες, καθώς και διοικητι-
κές αδυναμίες οι οποίες συνήθως δυσχεραίνουν 
την υλοποίηση σχεδίων των οποίων σημαντικά τμήματα αφορούν τις υποδομές.
24. 
Ο χρόνος που απαιτήθηκε για την κατάρτιση  και υλοποίηση των σχεδίων οφείλεται στην  περιπλοκότητα ενός εγχειρήματος το οποίο  
αποβλέπει στην κάλυψη πολυδιάστατων ανα-
γκών αποκατάστασης. Ορισμένες εργασίες,  ιδίως σε σχέση με μικρότερης κλίμακας δράσεις 
ed807149inside_EL.indd 35 2/09/08 14:05:50
36
του PRRAC, άρχισαν να υλοποιούνται σταδιακά 
από τα τέλη του 2001. 
26. 
Η σταδιακή κλιμάκωση της ένοπλης σύγκρου-σης στη Σρι Λάνκα κατέστησε πολύ δύσκολες τις συνθήκες υπό τις οποίες έπρεπε να ανα-
ληφθεί η όλη προσπάθεια, ιδίως σε σχέση με  την επίτευξη προόδου για την προσέγγιση των τοπικών κοινωνιών.
Πλαίσιο 1 
Παρά τις καθυστερήσεις που έχουν αναφερθεί 
σε σχέση με το PRRAC στην Ονδούρα, τα σχέ-
δια στους τομείς της υγείας και της παιδείας  πέτυχαν τους στόχους τους και, παραδείγματος χάρη, συνέβαλαν στη βελτίωση του δημόσιου συστήματος σχολικής εκπαίδευσης.
27. 
Η Επιτροπή επισημαίνει τη χρησιμότητα  της σύγκρισης κόστους ανά μονάδα για την  καλύτερη κατάρτιση τουπροϋπολογισμού και  ανάλυση της αναμενόμενης σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας, αλλά θα ήθελε να υπο-
γραμμίσει τις δυσκολίες που παρουσιάζει η  εφαρμογή της μεθοδολογίας αυτής υπό ανό-
μοιες συνθήκες ανασυγκρότησης και σε διαφο-ρετικές χώρες με ποικίλα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα. 
Όλα τα μεγάλα σχέδια που εντάσσονταν στο  
PRRAC έχουν αξιολογηθεί. Μολονότι δεν  υπήρξε ενδιάμεση αξιολόγηση του PRRAC, το 2003 δημοσιεύθηκε μια γενικότερη έκθεση  αξιολόγησης (Evaluation des actions de  
réhabilitation et de reconstruction financées 
par la Communauté Européenne dans les pays ACP/ALA/MED/TACIS), η οποία κάλυπτε και το PRRAC. Οι εν λόγω αξιολογήσεις περιλαμβά-
νουν συστάσεις οι οποίες ελήφθησαν υπόψη. Η τελική ανασκόπηση των συγκριτικών ή συνή-
θων στοιχείων για το κόστος θα επιχειρηθεί στο πλαίσιο της αξιολόγησης του PRRAC, η οποία έχει προγραμματιστεί για τα τέλη του 2008.
28. 
Κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής και άλλων  χορηγών βοήθειας, η Παγκόσμια Τράπεζα συμ-φώνησε από το 2007 και μετά να κοινοποιεί  
συστηματικά στη συντονιστική επιτροπή του  
MDTF τις εκθέσεις εσωτερικής παρακολούθη-σης τις οποίες καταρτίζει μετά από επιτόπιες  επισκέψεις.  
Για όλα τα σχέδια του MDTF, η ανάλυση της  
ευλογοφάνειας του προτεινόμενου αποτελέ-
σματος και η εκτίμηση κόστους εξετάζονται από τη συντονιστική επιτροπή του MDTF κατά τη  φάση της αξιολόγησης. Κατόπιν εγκρίσεως, οι συμβατικές ρυθμίσεις με τους εταίρους υλοποί-
ησης περιλαμβάνουν οπωσδήποτε εκτιμήσεις 
κόστους και των αντίστοιχων εκροών/αποτε-λεσμάτων. Για κάθε χρηματοδοτούμενο σχέ-διο, ο οργανισμός υλοποίησης υποβάλλει στον θεματοφύλακα οικονομική έκθεση έτσι ώστε  
να μπορεί αυτός να ανιχνεύει τυχόν παρεκκλί-σεις και να προβαίνει στη λήψη διορθωτικών  μέτρων σε συμμόρφωση με τις συμβατικές του 
υποχρεώσεις. Ορισμένα σχέδια, όπως το «Σχέ-διο για τη φτώχεια στις πόλεις» (Urban Poverty 
Project), παρέχουν επιχορηγήσεις σε τοπικές  
κοινωνίες, οι οποίες καλούνται να προσδιο-
ρίσουν και να ιεραρχήσουν τα συγκεκριμένα  μικρής κλίμακας έργα προς εκτέλεση, με την  επιφύλαξη ειδικών διαδικασιών επανεξέτασης 
και έγκρισης. Το τελικό πραγματικό κόστος των 
αποτελεσμάτων υπολογίζεται μετά την ολοκλή-ρωση του εκάστοτε σχεδίου. 
29. 
Μετά την επίσκεψη στελεχών του Συνεδρίου,  η Επιτροπή θα συμπεριλάβει στην τελική αξιο-
λόγηση εκτίμηση της αποτελεσματικότητας σε 
σχέση με το κόστος. Η Επιτροπή ενίσχυσε τους μηχανισμούς ανεξάρτητου ελέγχου της ποιό-τητας προ της αποδοχής των ολοκληρωμένων 
έργων (διορισμός εποπτεύοντος μηχανικού για 
τις οδούς προσπέλασης και τις κοινόχρηστες  υποδομές).
ed807149inside_EL.indd 36 2/09/08 14:05:50
37
Πλαίσιο 2 
Η ευρεία γεωγραφική διασπορά των παρεμβά-
σεων στο πλαίσιο του PRRAC και η ανομοιο-γένεια των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών  άμβλυναν τη χρησιμότητα ορισμένων συγκρί-
σεων του κόστους, παραδείγματος χάρη στην περίπτωση κατοικιών που βρίσκονται σε διαφο-ρετικές χώρες ή σε διαφορετικές χωροταξικές 
ζώνες (αγροτική/αστική).
Στην περίπτωση της εφαρμογής του PRRAC στη 
Σιουδάδ Σαντίνο (Μανάγκουα), συμφωνήθηκε ότι η κάθε δικαιούχος οικογένεια θα παρείχε  έναν εργάτη πλήρους απασχόλησης για τις  
εργασίες οικοδόμησης του σπιτιού της, καθώς 
και 100 ώρες εργασίας κοινής ωφέλειας. 
Όσον αφορά το τσουνάμι, τόσο στην Ινδονη-
σία όσο και στη Σρι Λάνκα, τα αναμενόμενα  
αποτελέσματα και οι εκτιμήσεις του κόστους  
συμπεριλαμβάνονται στα έγγραφα αξιολόγη-
σης και στις συμβατικές ρυθμίσεις που συνή-
φθησαν με διεθνείς οργανισμούς ή/και με τους 
εταίρους υλοποίησης. Το τελικό πραγματικό  
κόστος βεβαιώνεται κατά τη λήξη του εκάστοτε σχεδίου όπως προκύπτει από προκηρυχθέντες 
διαγωνισμούς, αλλά και με γνώμονα τις λοι-
πές ανάγκες ή προσαρμογές που απαιτήθηκαν 
κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του σχεδίου. Η Επιτροπή θα συμπεριλάβει εκτιμήσεις για την 
αποτελεσματικότητα σε σχέση με το κόστος στο 
πλαίσιο της τελικής αξιολόγησης.
31. 
Στην Κεντρική Αμερική, οι επιμέρους ενδιά-
μεσες και τελικές αξιολογήσεις σχεδίων του  
PRRAC κάλυψαν τα πληροφοριακά στοιχεία  
που απαιτούνται σε σχέση με την αποτελεσμα-τική χρήση των κονδυλίων. Το συγκεκριμένο  θέμα θα καλυφθεί επίσης στο πλαίσιο της σχε-
διαζόμενης τελικής αξιολόγησης του PRRAC  
συνολικά το 2008. Για την Ινδονησία και τη  Σρι Λάνκα, η αποτελεσματική χρήση των κον-δυλίων παρακολουθείται επί μονίμου βάσεως 
και θα αποτελέσει ειδικό θέμα προς εξέταση  
στο πλαίσιο των ενδιάμεσων αξιολογήσεων που έχουν προγραμματιστεί για το 2008.Δείτε επίσης τις απαντήσεις στις παραγράφους 
27 έως 29 και το πλαίσιο 2.
Πλαίσιο 3 
Η Επιτροπή, υπό την ιδιότητά της ως συμπρο-
εδρεύουσας της συντονιστικής επιτροπής,  ενίσχυσε τη δημόσια προβολή της ΕΕ στην  Ινδονησία μέσω της στρατηγικής επιρροής  την 
οποία ασκεί στους κόλπους του MDTF, καθώς και με τη σύνδεση της ανασυγκρότησης με τις 
συμπληρωματικές πρωτοβουλίες για την υπο-στήριξη της ειρηνευτικής διαδικασίας στην  επαρχία Ατσέ στο πλαίσιο πλήρους διαλόγου  
και ως προνομιούχος εταίρος των ινδονησι-
ακών αρχών σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Η  Επιτροπή θεωρεί ότι ο εποικοδομητικός συντο-
νιστικός της ρόλος, ως επικεφαλής χορηγού  
βοήθειας στη συντονιστική επιτροπή, έχει δημι-
ουργήσει πολύ θετική δημοσιότητα αλλά και  
υψηλή εκτίμηση τόσο από πλευράς δικαιούχων όσο και από πλευράς εταίρων υλοποίησης.
Πλαίσιο 4 
Η παρατήρηση του Συνεδρίου για το σχεδιαζό-μενο κέντρο υγείας στο Σαν Ραφαέλ ντελ Σουρ 
είναι ορθή. Παρόλ’ αυτά, στην περιοχή αυτή  
υπάρχει ήδη ένα λειτουργικό κέντρο υγείας  
που εξυπηρετεί τον τοπικό πληθυσμό. Για το  λόγο αυτό κρίθηκε ότι η δημιουργία συμπλη-
ρωματικού κέντρου δεν αποτελούσε πλέον  προτεραιότητα.
Η Επιτροπή συμβάλλει στο συνολικό πρόγραμμα 
ανακατασκευής κατοικιών της κυβέρνησης της Ινδονησίας. Μετά την επίσκεψη στελεχών του Συνεδρίου, οι αναθεωρημένοι στόχοι που αφο-ρούν τη στέγαση με χρηματοδότηση από το  
MDTF έχουν επικαιροποιηθεί στην κατασκευή 8000 νέων κατοικιών και στην επισκευή άλλων 
7à000. Οι ελλείψεις που διαπιστώνονται στο  
σχετικό με τη στέγαση σκέλος του MDTF καλύ-
πτονται με κρατική χρηματοδότηση.
33. 
Στην περίπτωση του τυφώνα Mitch, ελήφθη  υπόψη για τη φάση εκπόνησης του προγράμμα-τος η γενική κατάσταση στην Κεντρική Αμερική με τη στάθμιση, αφενός, των βραχυμεσοπρόθε-σμων αναγκών και, αφετέρου, της μακροπρό-
θεσμης αναπτυξιακής στρατηγικής.
ed807149inside_EL.indd 37 2/09/08 14:05:51
38
Για το τσουνάμι, τόσο στην Ινδονησία όσο και 
στη Σρι Λάνκα, η στήριξη της Επιτροπής υπήρξε 
αναπόσπαστο μέρος των εθνικών σχεδίων ανα-συγκρότησης και ανάπτυξης με σκοπό να εξα-
σφαλιστεί η οικειοποίηση από τους πολίτες και η βιωσιμότητα στο πλαίσιο της αρχής «ας τα  ξαναφτιάξουμε καλύτερα από πριν». Για τη Σρι 
Λάνκα, οι χορηγοί βοήθειας συμφώνησαν ομό-φωνα ότι η βοήθεια έπρεπε να ανταποκρίνεται στις ιδιαιτερότητες της ένοπλης σύρραξης και να ωφελήσει τους πλέον ευάλωτους πληθυ-σμούς στις περιοχές που επλήγησαν από το  τσουνάμι.
Πλαίσιο 5 
Η ανταπόκριση του MDTF είναι συμβατή με τα εθνικά σχέδια ανασυγκρότησης, τα οποία κάλυ-ψαν το σύνολο της επαρχίας Ατσέ λόγω του  μεγάλου αριθμού εκτοπισμένων, πολλοί από  τους οποίους είχαν υποστεί ψυχικά τραύματα και δεν ήθελαν να επιστρέψουν στις παράκτιες περιοχές.
34. 
Ο χρόνος που απαιτήθηκε για την κατάρτιση και 
υλοποίηση των σχεδίων μετά τον τυφώνα Mitch 
οφείλεται στην περιπλοκότητα ενός εγχειρή-ματος το οποίο αποβλέπει στην κάλυψη πολυ-διάστατων αναγκών αποκατάστασης (βλ. τις  απαντήσεις στις παραγράφους 20 και 24).
36. 
Στην Ινδονησία, σε πρώτη φάση οι προσπάθειες εστιάστηκαν στην ανασυγκρότηση των υποδο-μών με γνώμονα την ιεράρχηση αναγκών από μέρους των εθνικών και των τοπικών αρχών.  Κατεγράφη γενική σύγκλιση απόψεων σχετικά 
με το ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιω-σιμότητα των δράσεων αποκατάστασης των  
μέσων επιβίωσης, οι εν λόγω δράσεις έπρεπε να 
ενσωματωθούν σε μια τοπικής αποδοχής στρα-
τηγική οικονομικής ανάκαμψης. Η κατάστρωση 
μιας τέτοιας στρατηγικής αποτελούσε συνάρ-
τηση της επίτευξης πολιτικής προόδου και της 
συγκρότησης επαρχιακής κυβέρνησης, η οποία 
κατέστη δυνατή από το 2007 και εντεύθεν (μετά τις τοπικές εκλογές που διεξήχθησαν στην Ατσέ 
τον Δεκέμβριο του 2006). Υπό τις συνθήκες  
αυτές, το 2007 συμφωνήθηκε ένα σχέδιο για  μια «χρηματοδοτική διευκόλυνση οικονομικής 
ανάπτυξης» (50 εκατ. δολαρίων).
39. 
Οι δράσεις στους τομείς της υγείας, της παι-δείας, της τοπικής ανάπτυξης, της ύδρευσης και της αποχέτευσης συμπεριλαμβάνουν συχνά μια 
συνιστώσα ενίσχυσης του θεσμικού πλαισίου  σε σχέση με τους εθνικούς φορείς διαχείρισης με σκοπό την προώθηση βιώσιμων πολιτικών  στους εν λόγω τομείς. Οι πρώτες μετέπειτα  εκθέσεις αξιολόγησης για δύο σχέδια στο Ελ  Σαλβαδόρ και για ένα στην Ονδούρα κατέ-
ληγαν στο συμπέρασμα ότι διασφαλιζόταν η  
βιωσιμότητα.
40. 
Η πλήρης χρηματοδότηση για την ανασυγκρό-
τηση της Ατσέ διασφαλίζεται με τον προϋπολο-
γισμό της κυβέρνησης της Ινδονησίας.
Κεφαλαιο 4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ 
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
42. 
Σε ό,τι αφορά το τσουνάμι, τόσο για την Ινδο-
νησία όσο και για τη Σρι Λάνκα, η Επιτροπή  
θεωρεί ότι τα μέτρα που ελήφθησαν για τον  
έλεγχο της αποτελεσματικότητας είχαν ως  αποτέλεσμα βελτιώσεις εντός του πλαισίου  
των νομικών ρυθμίσεων που συνήφθησαν με  διεθνείς οργανισμούς (βλ. τις απαντήσεις στις 
παραγράφους 27 έως 29 και το πλαίσιο 2). Η  
Επιτροπή εξακολουθεί να καταβάλλει προσπά-θειες προς την κατεύθυνση αυτή.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η περίληψη του Συνε-
δρίου, η οποία παρατίθεται στον πίνακα 5, σχε-
τικά με τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας  δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη άλλες προϋπο-θέσεις εκτός της διαθεσιμότητας συγκριτικών 
στοιχείων για το κόστος και τoυς στόχoυς. Η  
Επιτροπή φρονεί ότι είναι υπερβολικά νωρίς  για να εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα σχετικά με τη βιωσιμότητα και θα ασχοληθεί με το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο προσεχών αξιολογήσεων. 
ed807149inside_EL.indd 38 2/09/08 14:05:51
39
Σύσταση 1 
Η Επιτροπή συμφωνεί με τη σύσταση του  
Συνεδρίου, η οποία συνιστά μια πολύ θετική  αποτίμηση της συντονισμένης προσέγγισης  πολλών χορηγών βοήθειας μετά το τσουνάμι, 
και θα λαμβάνει μέριμνα για την εφαρμογή  της κάθε φορά που συντρέχουν οι σχετικές  προϋποθέσεις.
44. 
Σε γενικές γραμμές, μετά από μια μεγάλη φυσική καταστροφή είναι απαραίτητο να επιτευχθεί  
ισορροπία μεταξύ της ταχείας κινητοποίησης και της εκτίμησης λεπτομερέστατων αναγκών και εκτιμήσεων του κόστους ανά μονάδα, λαμ-
βανομένου υπόψη ότι η αποτελεσματικότητα σε 
σχέση με το κόστος διασφαλίζεται πρωτίστως 
με την ανάθεση των σχετικών συμβάσεων μέσω 
διαγωνισμού. Σε ό,τι αφορά την κινητοποίηση 
μετά το τσουνάμι, τα αναμενόμενα αποτελέ-
σματα και οι εκτιμήσεις του κόστους συμπερι-
λαμβάνονται στα έγγραφα αξιολόγησης και στις 
συμβατικές ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί με 
τους εταίρους υλοποίησης. Για ορισμένα σχέ-
δια, τα συγκεκριμένα έργα προς εκτέλεση προσ-διορίζονται και ιεραρχούνται από τις τοπικές 
κοινωνίες στο στάδιο της υλοποίησης και, ως 
εκ τούτου, δεν είναι δυνατός ο προσδιορισμός 
ευκρινώς ποσοτικοποιημένων αποτελεσμάτων ήδη από την εκκίνηση των προγραμμάτων. Η  
Επιτροπή παρακολουθεί επί μονίμου βάσεως  
την αποτελεσματική χρήση των κονδυλίων. Ανε-
ξάρτητη αποτίμηση της σχέσης μεταξύ κόστους και αποτελεσματικότητας εκάστου σχεδίου θα επιχειρηθεί στο πλαίσιο των ενδιάμεσων και  
τελικών αξιολογήσεων. 
Σύσταση 2 
Η Επιτροπή συμμερίζεται τις απόψεις του Συνε-δρίου αναφορικά με τη διαφάνεια της παρα-
κολούθησης του MDTF, και πιστεύει ότι στην  περίπτωση της Ινδονησίας έχει λάβει μέτρα,  σε συνεργασία με άλλους χορηγούς βοήθειας, για τη βελτίωση της διαφάνειας (όπως αποδει-κνύεται από τη διαθεσιμότητα εμπεριστατω-μένων εκθέσεων προόδου από τον Δεκέμβριο του 2006 και μετά). Σε σχέση με τη Σρι Λάνκα, αρχής γενομένης  
τον Νοέμβριο του 2007, η Επιτροπή ενίσχυσε τους μηχανισμούς ανεξάρτητου ελέγχου της  ποιότητας προ της αποδοχής ολοκληρωμένων έργων αναθέτοντας πρόσθετες υπηρεσίες για τα σχέδια υποδομών.
Σύσταση 3 
Η Επιτροπή επισημαίνει τη χρησιμότητα της  σύγκρισης κόστους ανά μονάδα για την καλύ-τερη κατάρτιση προϋπολογισμού και ανάλυση της αναμενόμενης σχέσης κόστους/αποτελε-σματικότητας, αλλά θα ήθελε να υπογραμμίσει τις δυσκολίες που παρουσιάζει η εφαρμογή της μεθοδολογίας αυτής υπό ανόμοιες συνθήκες  ανασυγκρότησης και σε διαφορετικές χώρες με 
ποικίλα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα. 
Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις προσπάθειες  
που καταβάλλει για τον όσο το δυνατόν  ευκρινέστερο προσδιορισμό των στόχων των  σχεδίων.
45. 
Στο πλαίσιο του ειδικού ταμείου πολλαπλών  
χορηγών βοήθειας, η ομάδα των χορηγών βοή-
θειας απέδωσε μεγάλη σημασία στην επίτευξη ορατότητας με έμφαση στα αποτελέσματα. Η  Επιτροπή θεωρεί ότι ο εποικοδομητικός συντο-νιστικός της ρόλος, ως συμπροεδρεύουσας της 
συντονιστικής επιτροπής, έχει δημιουργήσει  
πολύ θετική δημοσιότητα για την Ευρωπαϊκή  
Ένωση αλλά και υψηλή εκτίμηση, τόσο από  πλευράς δικαιούχων όσο και από πλευράς εταί-ρων υλοποίησης. 
Η Επιτροπή υποστηρίζει την αρχή «ας τα ξανα-
φτιάξουμε καλύτερα από πριν» στο πλαίσιο της ανασυγκρότησης, η οποία εκτιμάται ότι ενι-
σχύει την οικειοποίηση από τους πολίτες και  
τη βιωσιμότητα.
ed807149inside_EL.indd 39 2/09/08 14:05:51
40
Σύσταση 4 
Η Επιτροπή σημειώνει τη σύσταση του Συνε-
δρίου και θα προβληματισθεί σχετικά με τον  
καλύτερο τρόπο πρόβλεψης και αντιμετώπισης 
σημαντικών αυξήσεων των τιμών μετά από θεο-
μηνίες, σε πλήρη συνεργασία με τους άλλους χορηγούς βοήθειας και τις αρχές της εκάστοτε αποδέκτριας χώρας.
Σύσταση 5 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ορατότητα των ενερ-γειών είναι ένα θέμα πολύ μεγάλης σημασίας  και καταβάλλει διαρκώς προσπάθειες για την ενίσχυσή της.
Σύσταση 6 
Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη ότι τα  θέματα βιωσιμότητας πρέπει να αντιμετωπί-
ζονται ήδη από τη φάση της εκπόνησης. Οι  
κίνδυνοι, συμπεριλαμβανομένων των θεμά-
των βιωσιμότητας, αξιολογούνται εν γένει στη φάση εκπόνησης των σχεδίων, και η Επιτροπή 
θα καταβάλλει προσπάθειες για την ενίσχυση της συγκεκριμένης παραμέτρου καθ’ όλη τη  διάρκεια υλοποίησης των σχεδίων. 
ed807149inside_EL.indd 40 2/09/08 14:05:51
Πώς θα αποκτήσετε τις εκδόσεις της ΕΕ;
Οι εκδόσεις της Υπηρεσίας Εκδόσεων που προσφέρονται προς πώληση διατίθενται από 
το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu/) όπου μπορείτε να δώσετε την παραγγελία σας στο γραφείο πωλήσεων της επιλογής σας.
Μπορείτε επίσης να ζητήσετε κατάλογο των ανά τον κόσμο αντιπροσώπων 
του δικτύου πωλήσεων διατυπώνοντας σχετικό αίτημα με φαξ στον αριθμό (352) 29 29-42758.Ευρωπαϊκο Ελεγκτικο Συνεδριo  
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2008
αχεtikά με βοήθεια αποκατάστασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μετά το τσουνάμι και τον τυφώνα Mitch
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων2008 — 40 σ. — 21 x 29,7 cmISBN 978-92-95009-38-7
ed807149cover_EL.indd 2 2/09/08 13:43:13
ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΚΘΕΣΗ, ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΝΑΛΥΕΙ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 
ΤΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ, ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΔΥΟ ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ: ΤΟΝ ΤΥΦΩΝΑ MITCH ΤΟ 1998 ΚΑΙ ΤΟ ΤΣΟΥΝΑΜΙ ΤΟ 2004. Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ, ΥΨΟΥΣ 550 
ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΕΥΡΩ, ΕΙΧΕ ΩΣ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ 
ΒΑΣΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΜΙΑΣ ΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΤΥΠΩΝΕΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ 
ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΣΥΝΔΡΑΜΟΥΝ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΤΗΝ 
ΠΑΡΟΧΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΕΡΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ 
ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙOQJ-AB-08-006-EL-C
ISBN 978-92-95009-38-7
ed807149cover_EL.indd 1 2/09/08 13:43:12