EL    EL EL 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 8.10.2008 
SEC (2008) 2570 
Συνοδευτικό  έγγραφο  
της ανακοίνωσης  της Επιτροπής  προς  το Συµβούλιο , το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , την 
Ευρωπαϊκή  Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή  και την Επιτροπή  των Περιφερειών  
Οι οργανισ µοί τοπικής  αυτοδιοίκησης : φορείς  ανάπτυξης  
  
{COM(2008) 626 τελικό } 
EL 2   EL Ανακοίνωση  της Επιτροπής  προς  το Συµβούλιο , το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , την 
Ευρωπαϊκή  Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή  και την Επιτροπή  των Περιφερειών  
Οι οργανισ µοί τοπικής  αυτοδιοίκησης : φορείς  ανάπτυξης  
Οι οργανισ µοί τοπικής  αυτοδιοίκησης : φορείς  ανάπτυξης . Για να επιτύχει  τους στόχους  που 
εξαγγέλλονται  στην  ανακοίνωση , να υπογρα µµίσει τη σηµασία της πρόσφατης  ανάδειξης  των 
τοπικών  φορέων  και της τοπικής  αυτοδιοίκησης  σε βασικούς  µοχλούς  ανάπτυξης , και για να 
προσδιορίσει  τα πρώτα  στοιχεία  µιας στρατηγικής  ανταπόκρισης  σε επίπεδο  EE, η Επιτροπή  
προτείνει  να ακολουθηθεί  µια συντονισ µένη προσέγγιση  από τους τοπικούς  φορείς , 
συµπεριλα µβανο µένων  των αρχών  της τοπικής  αυτοδιοίκησης , για µια αποτελεσ µατική  
συνεργασία  για την ανάπτυξη  υπέρ  της τοπικής  αυτοδιοίκησης , ώστε  να αυξηθούν  η συνοχή , 
η συµπληρω µατικότητα  και η αποτελεσ µατικότητα  των διαφόρων  τοπικών  παραγόντων . 
Μεταξύ  των κυριότερων  αρχών  και µεθόδων  τις οποίες  θα µπορούσαν  να επιλέξουν  οι ίδιοι οι 
τοπικοί  παράγοντες  µπορούν  να περιληφθούν : η εφαρ µογή σε επίπεδο  τοπικής  αυτοδιοίκησης  
των αρχών  που εξαγγέλλονται  στη ∆ήλωση  του Παρισιού  για την αποτελεσ µατικότητα  της 
βοήθειας , η υποστήριξη  στη δηµοκρατική  τοπική  αυτοδιοίκηση , η ενίσχυση  των εθνικών  
πλαισίων  ως βάσης  για την τοπική  αυτοδιοίκηση  και η προαγωγή  της κοινωνικής  και 
οικονο µικής ανάπτυξης . Το σχετικό  κείµενο που ακολουθεί  καταρτίζεται  επί του παρόντος  
από τους ενδιαφερό µενους  φορείς . 
EL 3   EL ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΑΝΑΠΤΥΞΗ  
ΥΠΕΡ  ΤΗΣ  ΤΟΠΙΚΗΣ  ΑΥΤΟ∆ΙΟΙΚΗΣΗΣ   
 
ΠΡΟΟΙΜΙΟ  
Τη στιγµή που η σηµασία της τοπικής  διάστασης  της ανάπτυξης  αναγνωρίζεται  πλέον  
ευρέως , οι τοπικές  και περιφερειακές  αρχές  αναδεικνύονται  σε βασικούς  παράγοντες  
ανάπτυξης . 
Ο όλο και µεγαλύτερος  αριθµός φορέων  συνεργασίας  σε τοπικό  επίπεδο  (διεθνείς  οργανισ µοί, 
κρατικές , περιφερειακές  και τοπικές  αρχές , οργανώσεις  της κοινωνίας  των πολιτών , ιδιωτικός  
τοµέας) καθιστά  προφανή  την ανάγκη  αύξησης  της συνοχής , της συµπληρω µατικότητας  και 
της αποτελεσ µατικότητας  της υποστήριξης  που παρέχουν . 
ΣΚΟΠΟΣ  
Στο παρόν  έγγραφο  προσδιορίζονται  αρχές  και µέθοδοι  για την αύξηση  της 
αποτελεσ µατικότητας  στη συνεργασία  υπέρ  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  και της 
αποκέντρωσης  στις χώρες -εταίρους . 
Αποδέκτες  του εγγράφου  είναι  οι διάφορες  κατηγορίες  ευρωπαϊκών  φορέων  που 
δραστηριοποιούνται  στον  τοµέα αυτόν : η Ευρωπαϊκή  Ένωση , τα κράτη  µέλη, οι τοπικές  και 
περιφερειακές  αρχές , οι οργανώσεις  της κοινωνίας  των πολιτών  και ο ιδιωτικός  τοµέας. Στο 
µέλλον  µπορεί  να απευθύνεται  στο σύνολο  των διεθνών  φορέων  συνεργασίας . 
Το έγγραφο  είναι  σύµφωνο  µε την αρχή  της συνεκτικότητας  και αποτελεί  συνέχεια  των 
προσανατολισ µών που πηγάζουν  από την «Ευρωπαϊκή  Κοινή  Αντίληψη  για την Ανάπτυξη » 
(2006), τις ειδικότερες  ανακοινώσεις  της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής  στον  τοµέα της 
διακυβέρνησης , της τοπικής  αυτοδιοίκησης  και των µη κρατικών  φορέων , τα συµπεράσ µατα 
του Συµβουλίου  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , τα ψηφίσ µατα του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και 
τις γνώµες που εξέδωσαν  η Επιτροπή  των Περιφερειών  και η Ευρωπαϊκή  Οικονο µική και 
Κοινωνική  Επιτροπή  για τα θέµατα αυτά .  
Το έγγραφο  αναγνωρίζει  τις δεσµεύσεις  που αναλήφθηκαν  µε τη ∆ήλωση  του Παρισιού  για 
την αποτελεσ µατικότητα  της βοήθειας . Ευθυγρα µµίζεται , αφενός , µε ειδικές  πρωτοβουλίες  
που αναλήφθηκαν  σε διεθνές  επίπεδο  σχετικά  µε την αποκέντρωση  και την τοπική  
αυτοδιοίκηση , όπως  η «Ευρωπαϊκή  Χάρτα  της Τοπικής  Αυτοδιοίκησης » (1985) και άλλα  
έγγραφα  του Συµβουλίου  της Ευρώπης , οι «Κατευθυντήριες  γραµµές του UN-HABITAT για 
την αποκέντρωση  και την ενίσχυση  των αρχών  της τοπικής  αυτοδιοίκησης » (2007), το 
«Αφρικανικό  έγγραφο  για τη δηµοκρατία , τις εκλογές  και την τοπική  αυτοδιοίκηση » (2007) 
και οι «Αρχές  του ΟΟΣΑ  αρχές  όσον  αφορά  τη διεθνή  συµµετοχή  για τα ευάλωτα  κράτη » 
(2007) και, αφετέρου , µε τα διδάγ µατα που εξήχθησαν  από το έργο της άτυπης  οµάδας  
εργασίας  της οµάδας  των αναπτυξιακών  εταίρων  για την τοπική  αυτοδιοίκηση  και την 
αποκέντρωση . 
Το έγγραφο  βασίζεται  στους  ακόλουθους  ορισµούς:  
Αποκέντρωση : πρόκειται  για διαδικασία  που εµπεριέχει  τη µεταφορά  ενός συνόλου  
εξουσιών , αρµοδιοτήτων  και πόρων  από την κεντρική  κυβέρνηση  προς  τα αιρετά  µέλη της 
τοπικής  αυτοδιοίκησης  (δηλ. σε υπο-εθνικό  επίπεδο ). Η αποκέντρωση  περιλα µβάνει  τρεις  
άρρηκτα  συνδεδε µένες διαστάσεις : 
EL 4   EL • Πολιτική  διάσταση : αφορά  την αναδιανο µή των εξουσιών  σύµφωνα  µε την αρχή  
της επικουρικότητας , µε στόχο  την ενίσχυση  της δηµοκρατικής  νοµιµοποίησης . 
• ∆ιοικητική  διάσταση : αφορά  την αναδιοργάνωση  και τη σαφή  ανάθεση  
καθηκόντων  και αρµοδιοτήτων  µεταξύ  των διαφόρων  επιπέδων  εδαφικής  
οργάνωσης  µε σκοπό  την αύξηση  της αποτελεσ µατικότητας , της αποδοτικότητας  
και της διαφάνειας  της διοίκησης  στο σύνολο  της επικράτειας  µιας χώρας . 
• ∆ηµοσιονο µική διάσταση : αφορά  την ανακατανο µή των δηµοσίων  δαπανών  προς  
τις τοπικές  και περιφερειακές  αρχές  και την παροχή  δυνατοτήτων  σε αυτές  ώστε  
να παράγουν  ίδιους  πόρους  ανάλογα  µε τα καθήκοντα  που τους έχουν  ανατεθεί . 
Αποκέντρωση : είναι  η µεταβίβαση  διοικητικών  αρµοδιοτήτων  από το κράτος  σε τοπικούς , 
µη αιρετούς  δηµόσιους  φορείς . 
EL 5   EL ∆ηµοκρατική  διακυβέρνηση  σε τοπικό  επίπεδο : η διαδικασία  λήψης  των αποφάσεων  και 
εφαρ µογής της δηµόσιας  πολιτικής  που, στηριζό µενη στους  οργανισ µούς τοπικής  
αυτοδιοίκησης  (οι οποίοι  εκλέγονται  στο πλαίσιο  της αποκέντρωσης ), προωθεί  την ισότι µη 
συµµετοχή  όλων  των τοπικών  παραγόντων  (του κράτους , της κοινωνίας  των πολιτών , του 
ιδιωτικού  τοµέα) και ενθαρρύνει  την ανάληψη  ευθυνών  έναντι  των πολιτών  και την 
ευαισθησία  στα αιτήµατα της κοινωνίας  επιδιώκοντας  το κοινό  συµφέρον . 
Οι οργανισ µοί τοπικής  αυτοδιοίκησης  περιλα µβάνουν  όλους  τους φορείς  διακυβέρνησης  σε 
τοπικό  επίπεδο  (δηλ. σε υπο-εθνικό  επίπεδο ). 
Πλαίσιο  
Οι αρχές  του παρόντος  εγγράφου  βασίζονται  στις ακόλουθες  πεποιθήσεις : 
• Η δηµοκρατική  διακυβέρνηση  σε τοπικό  επίπεδο  και η αποκέντρωση  συνιστούν  
ένα πλαίσιο  το οποίο  δηµιουργεί  δυνατότητες  για την καταπολέ µηση της φτώχιας  
και των ανισοτήτων , µε σκοπό  την επίτευξη  των Αναπτυξιακών  Στόχων  της 
Χιλιετίας  και τον σεβασ µό των ανθρωπίνων  δικαιω µάτων  
(συµπεριλα µβανό µενων  των οικονο µικών , των κοινωνικών  και των πολιτιστικών  
δικαιω µάτων ). Η δηµοκρατική  διακυβέρνηση  σε τοπικό  επίπεδο  προσφέρει  σε 
όλους  τους εµπλεκό µενους  φορείς  τη δυνατότητα  συµµετοχής  στη χάραξη , την 
εφαρ µογή και την αξιολόγηση  των τοπικών  πολιτικών  και ενθαρρύνει  κατά  τον 
τρόπο  αυτό  ένα µοντέλο  ανάπτυξης  που σέβεται  τα δικαιώ µατα και τα αιτήµατα 
των τοπικών  πληθυσ µών, ιδίως  µάλιστα  των πιο ευαίσθητων  οµάδων . 
• Οι αιρετές  αρχές  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  διαδρα µατίζουν  καταλυτικό  ρόλο  
όσον  αφορά  τη διακυβέρνηση  και την ανάπτυξη  σε τοπικό  επίπεδο  λόγω  της 
δηµοκρατικής  τους νοµιµοποίησης , της εγγύτητάς  τους στους  πολίτες  και της 
ικανότητάς  τους να κινητοποιούν  τους τοπικούς  παράγοντες . Στο πλαίσιο  των 
πολιτικών  αποκέντρωσης , και σύµφωνα  µε την αρχή  της επικουρικότητας , είναι  
σηµαντική  η ενίσχυση  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  µέσω της ανάθεσης  σε αυτή  
των αναγκαίων  αρµοδιοτήτων  και πόρων . 
• Καµία σηµαντική  πτυχή  της πολιτικής  για την ανάπτυξη  δεν µπορεί  να 
αντιµετωπιστεί  σε ένα µόνο επίπεδο . Είναι  αναγκαίος  ο συντονισ µός µεταξύ  των 
διαφόρων  εδαφικών  επιπέδων  (υπο-εθνικό , εθνικό , παγκόσ µιο) προκει µένου να 
εξασφαλίζεται  η συνοχή  των δηµόσιων  πολιτικών . 
• Οι πολιτικές  της αποκέντρωσης  και της τοπικής  δηµοκρατικής  διακυβέρνησης  
αποτελούν  µέρος του κρατικού  θεσµικού πλαισίου , συµβάλλουν  στη 
µεταρρύθ µισή του και αυξάνουν  τη νοµιµοποίηση  της δράσης  των δηµόσιων  
αρχών . 
I ΑΡΧΕΣ  ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΠΡΟΣ  ΜΙΑ  ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΕΡΗ  
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ  ΩΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ  ΣΕ ΕΝΑ  ΑΙΤΗΜΑ  
Η εφαρ µογή του παρόντος  εγγράφου  αποτελεί  συµβολή  στην  εφαρ µογή των αρχών  της 
∆ήλωσης  του Παρισιού . Στηρίζεται  στις γενικές  αρχές  της συνοχής , της 
συµπληρω µατικότητας  και του συντονισ µού, τις οποίες  συµµερίζονται  οι ευρωπαϊκοί  φορείς  
ανάπτυξης . 
Οικειοποίηση  των αρχών  της συνεργασίας  
• Αναγνώριση  του ηγετικού  ρόλου  των εθνικών  αρχών , της τοπικής  αυτοδιοίκησης , 
των οργανώσεων  της κοινωνίας  των πολιτών  και των ίδιων  των πολιτών  σε 
EL 6   EL εθνικό  και τοπικό  επίπεδο  στις χώρες -εταίρους  για τη διαχείριση  των διαδικασιών  
της αποκέντρωσης  και της τοπικής  διακυβέρνησης . 
• Ενθάρρυνση  της ενεργού  συµµετοχής  των αρχών  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  και 
των οργανώσεων  της κοινωνίας  των πολιτών  στον  πολιτικό  διάλογο  για ζητήµατα 
ανάπτυξης . 
• Υποστήριξη , στο πλαίσιο  µιας συστη µικής προσέγγισης , της ανάπτυξης  
ικανοτήτων  όλων  των φορέων  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  (σε ατοµικό, 
οργανωτικό  και θεσµικό επίπεδο ), δίνοντας  ιδιαίτερη  προσοχή  σε θέµατα φύλου . 
Ευθυγρά µµιση 
• Εξασφάλιση  της ευθυγρά µµισης της υποστήριξης  προς  την τοπική  αυτοδιοίκηση  
και την τοπική  ανάπτυξη  µε τις εθνικές  πολιτικές  και στρατηγικές  αποκέντρωσης  
µέσα της υποστήριξης  εθνικών  διαδικασιών  και συστη µάτων . 
• Προώθηση  ευέλικτων  και λειτουργικών  στρατηγικών  υποστήριξης  και 
µηχανισ µών παροχής  βοήθειας  προσαρ µοσµένων  στις εθνικές  και τοπικές  
συνθήκες , δίνοντας  ιδιαίτερη  προσοχή  στην  ανάλυση  των κινδύνων  
κατακερ µατισµού των προσπαθειών  λόγω  της αποκέντρωσης  και στις ειδικές  
ανάγκες  που απαντώνται  σε ασταθείς  χώρες  ή σε χώρες  που πλήττονται  από 
συγκρούσεις  ή έχουν  περάσει  εµφύλιους  πολέ µους (π.χ. ανάπτυξη  ικανοτήτων , 
συγκρότηση  κράτους ). 
• Προτεραιότητα  στην  ανάλυση  σε τοπικό  επίπεδο  λαµβάνοντας  υπόψη  ζητήµατα 
νοµιµότητας  κατά  τη χάραξη  στρατηγικών  υποστήριξης . 
Εναρ µόνιση  
• Συντονισ µός της δράσης  και της χρηµατοδοτικής  υποστήριξης  υπέρ  των 
διαδικασιών  αποκέντρωσης  και διακυβέρνησης  σε τοπικό  επίπεδο  µαζί µε τους 
φορείς  συνεργασίας  και µε τη χώρα -εταίρο . 
• Προώθηση  µιας εδαφικής  προσέγγισης  στην  ανάπτυξη  µέσω της εξεύρεσης  
ολοκληρω µένων  λύσεων  που λειτουργούν  υπέρ  της συνοχής  µε τις τοµεακές  
πολιτικές . 
• Υποστήριξη  των διαδικασιών  διακυβέρνησης  σε τοπικό  επίπεδο  και 
αποκέντρωσης  σε µακροπρόθεσ µη βάση . 
• Συνεκτί µηση των ζητηµάτων  που αφορούν  τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα, τα 
δικαιώ µατα των παιδιών , τα δικαιώ µατα τον αυτόχθονων  πληθυσ µών, τη 
δικαιοσύνη , την κοινωνική  ένταξη , τα θέµατα φύλου , τους νέους , την πάταξη  της 
διαφθοράς , το HIV/AIDS, το περιβάλλον  και την αλλαγή  του κλίµατος, σε όλες 
τις στρατηγικές  και τα προγρά µµατα στήριξης  υπέρ  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  
και της αποκέντρωσης . 
Αποτελέσ µατα 
• Υποστήριξη  της εφαρ µογής των συστη µάτων  παρακολούθησης  και αξιολόγησης  
των µεταρρυθ µίσεων  στον  τοµέα της αποκέντρωσης  και της τοπικής  
αυτοδιοίκησης , ιδίως  για την προώθηση  της ανταλλαγής  πληροφοριών , της 
παρακολούθησης  και της αξιολόγησης  µεταξύ  κεντρικού  και τοπικού  επιπέδου , 
καθώς  και για την ανάπτυξη  δυνατοτήτων  στον  τοµέα της στατιστικής . 
EL 7   EL • Εξασφάλιση  της παρακολούθησης  και της αξιολόγησης  της εφαρ µογής των 
αρχών  συνεργασίας  που εκτίθενται  στο παρόν  έγγραφο . 
• Ανάληψη  δεσµεύσεων  για την πραγ µατοποίηση  επενδύσεων  στη µαθησιακή  
διαδικασία  και για την ανταλλαγή  εµπειριών  όσον  αφορά  την υποστήριξη  στην  
τοπική  αυτοδιοίκηση  και την αποκέντρωση . 
Συνυπευθυνότητα  
• Προώθηση  της συνυπευθυνότητας , της προβλεψι µότητας  και της διαφάνειας  στις 
σχέσεις  µε τους τοπικούς  εταίρους  και στην  αξιοποίηση  των πόρων  που 
διατίθενται  υπέρ  της ανάπτυξης . 
• Υποστήριξη  των αµφίδρο µων ανταλλαγών  µεταξύ  των εταίρων  της συνεργασίας . 
EL 8   EL II ΑΞΟΝΑΣ  ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ  ΓΙΑ  ΤΗΝ  ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ  ΤΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ  
∆ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ  ΣΕ ΤΟΠΙΚΟ  ΕΠΙΠΕ∆Ο  ΚΑΙ  ΤΗΣ  ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ  
Το έγγραφο  αποσκοπεί  στον  ορισµό και στη διάδοση  των αρχών  που διέπουν  τη δράση  για 
την υποστήριξη  της δηµοκρατικής  διακυβέρνησης  σε τοπικό  επίπεδο  και της αποκέντρωσης . 
Οι αρχές  αυτές  πρέπει  να προσαρ µόζονται  στα ιδιαίτερα  χαρακτηριστικά  των τοπικών  
κοινωνιών . 
1. Προώθηση  ενός εθνικού  πλαισίου  υπέρ  της δηµοκρατικής  διακυβέρνησης  σε 
τοπικό  επίπεδο  
1.1. Για να επιτύχουν  οι προσπάθειες  υποστήριξης  της δηµοκρατικής  διακυβέρνησης  σε 
τοπικό  επίπεδο  και της αποκέντρωσης  είναι  αναγκαία  η πολιτική  βούληση  και ένα 
εθνικό  νοµικό πλαίσιο  στις χώρες -εταίρους , ώστε  να γίνεται  σαφής  επιµερισµός των 
ρόλων , των ευθυνών  και των πόρων  µεταξύ  των φορέων  στα διάφορα  επίπεδα  
διακυβέρνησης  και να δηµιουργούνται  οι προϋποθέσεις  για µια επιµερισµένη 
διακυβέρνηση . 
Η πολυεπίπεδη  διακυβέρνηση  µπορεί  να διευκολυνθεί  µέσω λειτουργικών  µέτρων  µε τους 
ακόλουθους  στόχους : 
• Υποστήριξη  των θεσµικών  ρυθµίσεων  που προάγουν  το διάλογο  µεταξύ  των 
διαφόρων  επιπέδων  διακυβέρνησης , εξασφαλίζοντας  κατά  τον τρόπο  αυτό  
συνοχή  στη χάραξη  και στο σχεδιασ µό των εθνικών  και των τοπικών  πολιτικών . 
• Ανάπτυξη  των δυνατοτήτων  των εθνικών  δοµών που είναι  αρµόδιες  για τη 
διαµόρφωση  και την εφαρ µογή των πολιτικών  και των στρατηγικών  
αποκέντρωσης , εξασφαλίζοντας  ιδίως  τον συντονισ µό, τον κατάλληλο  
προγρα µµατισµό και τη χρηµατοοικονο µική διαχείριση , την παρακολούθηση  και 
την αξιολόγηση  της εφαρ µογής τους.  
• Ανάπτυξη  των δυνατοτήτων  των αρχών  της τοπικής  αυτοδιοίκησης , ιδίως  όσον  
αφορά  τον διάλογο  και τη συνεργασία  µε τα διάφορα  επίπεδα  διακυβέρνησης . 
• Υποστήριξη  του ρόλου  των οργανισ µών τοπικής  αυτοδιοίκησης  σε εθνικό , 
περιφερειακό , διεθνές  και ηπειρωτικό  επίπεδο  για την προώθηση  των συµφερόντων  
της τοπικής  αυτοδιοίκησης  υποστηρίζοντας  τη δηµιουργία  ικανοτήτων  των φορέων  
αυτών  και αναγνωρίζοντας  την ανάγκη  οικονο µικής υποστήριξης . 
2. Ενίσχυση  της δηµοκρατικής  διακυβέρνησης  σε τοπικό  επίπεδο  
Η υποστήριξη  στην  τοπική  διακυβέρνηση  πρέπει  να προάγει  τη δικαιοσύνη , τη διαφάνεια , 
την υπευθυνότητα , την ευαισθησία  σε θέµατα φύλου  και την ενεργό  συµµετοχή  όλων  των 
εµπλεκό µενων  φορέων , µε σκοπό  την ενίσχυση  της αµοιβαίας  εµπιστοσύνης  και της 
αποτελεσ µατικότητας  της δηµόσιας  δράσης  υπέρ  της ανάπτυξης . 
2.1. Ενίσχυση  της νοµιµοποίησης  των αρχών  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  
• Υποστήριξη  στους  µηχανισ µούς λογοδοσίας  των αρχών  της τοπικής  
αυτοδιοίκησης  έναντι  της κεντρικής  κυβέρνησης , των πολιτών  και των άλλων  
αρχών  τοπικής  αυτοδιοίκησης . 
• Υποστήριξη  των θεσµικών  πλαισίων  που εγγυώνται  το δικαίω µα στην  
πληροφόρηση  και ενθαρρύνουν  τον διάλογο , την κατανο µή των ρόλων  και τη 
EL 9   EL συναίνεση  µεταξύ  όλων  των κοινωνικών  οµάδων , συµπεριλα µβανό µενων  των 
περιθωριοποιη µένων  οµάδων . 
• Ανάπτυξη  των δυνατοτήτων  των αρχών  της τοπικής  αυτοδιοίκησης , ιδίως  για την 
εφαρ µογή συµµετοχικών  πολιτικών , µε έµφαση  στην  αναβάθ µιση της συµµετοχής  
των γυναικών  και των παιδιών  στις διαδικασίες  λήψης  αποφάσεων  σε τοπικό  
επίπεδο  ώστε  να εξασφαλίζεται  η βιωσι µότητά  τους. 
EL 10   EL 2.2. Ενίσχυση  του ρόλου  της κοινωνίας  των πολιτών  ώστε  να διαδρα µατίζει  ενεργό  ρόλο  
στις διαδικασίες  διακυβέρνησης  σε τοπικό  επίπεδο  και αποκέντρωσης  
• Αναγνώριση  της αυτονο µίας, της ποικιλο µορφίας  και του ρόλου  των οργανώσεων  
της κοινωνίας  των πολιτών  ως εταίρων  στον  πολιτικό  διάλογο  και συνο µιλητών  
των κρατικών  θεσµικών  οργάνων , καθώς  και στους  τοµείς των κοινωνικών  
υπηρεσιών  και των βασικών  υποδο µών. 
• Προώθηση  της ενεργού  συµµετοχής  των πολιτών  στα κοινά  υποστηρίζοντας  τη 
συµµετοχή  των οργανώσεων  της κοινωνίας  των πολιτών  στη χάραξη , τον 
σχεδιασ µό, την κατάρτιση  των προϋπολογισ µών, την παρακολούθηση  και την 
αξιολόγηση  των πολιτικών . 
• Ανάπτυξη  των δυνατοτήτων  των οργανώσεων  της κοινωνίας  των πολιτών  σε όλα 
τα επίπεδα  (δηλ. σε εθνικό  και τοπικό  επίπεδο  και σε επίπεδο  κοινοτήτων ), ιδίως  
µε σκοπό  τη συµµετοχή  τους στη δηµόσια δράση  σε τοπικό  επίπεδο . 
3. Προώθηση  της κοινωνικής  και οικονο µικής ανάπτυξης  σε τοπικό  επίπεδο  για τη 
µείωση  της φτώχιας  και της ανισότητας  
Η αποτελεσ µατικότητα  των στρατηγικών  τοπικής  και περιφερειακής  ανάπτυξης , τις οποίες  
καταρτίζουν  και θέτουν  σε εφαρ µογή οι τοπικοί  φορείς , εξαρτάται  από την ισορροπία  µεταξύ  
της οικονο µικής ανάπτυξης , της κοινωνικής  δικαιοσύνης  και των περιβαλλοντικών  πτυχών . 
Πρέπει  να επιδιώκεται  η συνοχή  µε τις εθνικές  τοµεακές  πολιτικές , λαµβάνοντας  υπόψη  
ζητήµατα χωροταξίας . 
3.1. Εξασφάλιση  της δικαιοσύνης  στις δηµόσιες  υπηρεσίες  που παρέχονται  σε τοπικό  
επίπεδο  
• Σύνδεση  της πρόσβασης  στις βασικές  υπηρεσίες  για τα θεµελιώδη  κοινωνικά  
δικαιώ µατα και παροχή  υποστήριξης  για τη βελτίωση  της κάλυψης , της ποιότητας  
και της πρόσβασης  σε όλες τις βασικές  κοινωνικές  υποδο µές. 
• Υποστήριξη  της ικανότητας  παροχής  δηµοσίων  υπηρεσιών  από την τοπική  
αυτοδιοίκηση  σε τοπικό  επίπεδο  µέσω της επιδίωξης  αποτελεσ µατικής  και 
βιώσι µης διαχείρισης , µε βάση  τη συµµετοχή  όλων  των σχετικών  παραγόντων  
(χρηστών , εργολάβων , κρατικών  υπηρεσιών  κ.λπ.), την προσαρ µογή στις τοπικές  
ιδιαιτερότητες  και τη διερεύνηση  της θεσµικής, οικονο µικής και περιβαλλοντικής  
βιωσι µότητας . 
3.2. Προώθηση  της οικονο µικής ανάπτυξης  σε τοπικό  επίπεδο  
• Υποστήριξη  των τοπικών  κυβερνήσεων  στον  διττό  τους ρόλο  ως καταλυτών  και 
φορέων  προώθησης  της τοπικής  οικονο µικής ανάπτυξης . 
• Ενθάρρυνση  της δηµιουργίας  ευνοϊκού  περιβάλλοντος  για τον ιδιωτικό  τοµέα και 
της ανάδυσης  οικονο µικών  δραστηριοτήτων  διαρθρωτικής  φύσης  (εταιρικές  
σχέσεις  δηµόσιου -ιδιωτικού  τοµέα, χρηµατοδότηση  υποδο µών, ασφάλεια  
γαιοκτησίας , πρόσβαση  σε χρηµατοπιστωτικές  υπηρεσίες ).  
• Ενθάρρυνση  της αξιοποίησης  τοπικών  πόρων  και δυνατοτήτων  και προώθηση  
των τοπικών  επιχειρήσεων  σε τοπικό  και διεθνές  επίπεδο . 
EL 11   EL • Ενθάρρυνση  µιας πολυτο µεακής  προσέγγισης  η οποία  συνδυάζει  την οικονο µική 
ανάπτυξη  µε τα ζητήµατα εδαφικής  ανάπτυξης  (όπως  η πρόσβαση  στις δηµόσιες  
υπηρεσίες  και η προστασία  των φυσικών  πόρων ). 
3.3 Προώθηση  της αειφόρου  διαχείρισης  των φυσικών  πόρων  
• Υποστήριξη  των οργανισ µών τοπικής  αυτοδιοίκησης  για τη συντονισ µένη και 
αειφόρο  διαχείριση  των φυσικών  πόρων , σύµφωνα  µε τις εθνικές  πολιτικές . 
EL 12   EL 4. Ενίσχυση  της δηµοσιονο µικής αποκέντρωσης  και της χρηµατοδότησης  των 
αρχών  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  
Για να υπάρξει  ανταπόκριση  στις σηµαντικές  ανάγκες  χρηµατοδότησης  των αρχών  της 
τοπικής  αυτοδιοίκησης , είναι  αναγκαία  η εκπόνηση  εξειδικευ µένων  σχεδίων  χρηµατοδότησης  
προσαρ µοσµένων  στις ιδιαίτερες  συνθήκες  τους, ώστε  να µπορέσουν  να ανταποκριθούν  στις 
αρµοδιότητες  που τους έχουν  ανατεθεί  µέσω των πολιτικών  αποκέντρωσης . 
4.1. Ενίσχυση  της κινητοποίησης  και της προβλεψι µότητας  των πόρων  της τοπικής  
αυτοδιοίκησης  
• Προώθηση  της βιώσι µης κινητοποίησης  των ιδίων  πόρων  των οργανισ µών 
τοπικής  αυτοδιοίκησης , σε σύνδεση  µε τις σχετικές  υπηρεσίες . Ενθάρρυνση  της 
δηµιουργίας  και της εφαρ µογής ενός βιώσι µου και ευέλικτου  φορολογικού  
συστή µατος σε τοπικό  επίπεδο , χρησι µοποιώντας  διάφορες  κατηγορίες  πόρων , 
προσαρ µοσµένου στις τοπικές  ιδιαιτερότητες  και στις νέες οικονο µικές 
πραγ µατικότητες , το οποίο  θα είναι  σύµφωνο  µε το εθνικό  φορολογικό  σύστη µα. 
• Ενίσχυση  της ικανότητας  των οργανισ µών τοπικής  αυτοδιοίκησης  να 
διαπραγ µατεύονται  τους εξωτερικούς  πόρους : αναπτυξιακά  σχέδια , συµµετοχή  σε 
τοµεακά  προγρά µµατα και πρόσβαση  στις χρηµατοπιστωτικές  αγορές . 
Συνεκτί µηση, στο πλαίσιο  της κατάρτισης  του τοπικού  προϋπολογισ µού, των 
προβλέψεων  όσον  αφορά  την υποστήριξη  του σχεδίου  από όλους  τους 
αναπτυξιακούς  εταίρους . 
• Συµβολή  στην  εξασφάλιση  µηχανισ µών µεταβίβασης  πόρων  από το κράτος  στους  
οργανισ µούς τοπικής  αυτοδιοίκησης  κατά  τρόπο  τακτικό , διαφανή  και 
προβλέψι µο· υποστήριξη  των µηχανισ µών εξισορρόπησης  µε σκοπό  την ενίσχυση  
της ισορροπίας  και της αλληλεγγύης  µεταξύ  των διαφόρων  γεωγραφικών  
περιοχών . 
4.2. Ενίσχυση  της οικονο µικής διακυβέρνησης  σε τοπικό  επίπεδο  για την αύξηση  της 
διαφάνειας  κατά  τη διαχείριση  των τοπικών  πόρων  
• Υποστήριξη  των δυνατοτήτων  των οργανισ µών τοπικής  αυτοδιοίκησης  να θέτουν  
προτεραιότητες  στη διάθεση  των δαπανών  βάσει  των πληροφοριών  που παρέχουν  
οι τοπικοί  φορείς  και του διαλόγου  µε αυτούς . 
• Προώθηση  ενός διαφανούς  µηχανισ µού για την καταβολή  των πληρω µών των 
οργανισ µών τοπικής  αυτοδιοίκησης  µέσω λογιστικής  µηχανικής  και µέσω της 
ανάπτυξης  των ικανοτήτων  και της κατάρτισης  του προσωπικού . 
III ΤΡΟΠΟΙ  ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΦΟΡΕΩΝ  
Οι ευρωπαϊκοί  φορείς  ανάπτυξης  αναλα µβάνουν  να συντονίζουν  και να εναρ µονίζουν  τις 
παρε µβάσεις  τους σεβό µενοι τις ιδιαιτερότητες  των µέσων  που διαθέτει  κάθε  φορέας . 
Εξασφαλίζουν  τη συµµετοχή  των αρχών  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  των χωρών -εταίρων  σε 
κάθε  στάδιο  της υποστήριξης  που παρέχουν  στην  τοπική  ανάπτυξη  (εκπόνηση , σχεδιασ µός, 
παρακολούθηση  και αξιολόγηση ). Επιδιώκουν  τη συνοχή  των συνήθων  µηχανισ µών 
παρέ µβασής  τους µε τις εθνικές  στρατηγικές  και συστή µατα και µε τις ικανότητες  
προγρα µµατισµού και κατάρτισης  του προϋπολογισ µού των σχετικών  οργανισ µών τοπικής  
αυτοδιοίκησης . Αναλα µβάνουν : 
EL 13   EL • να ενισχύσουν  τις δράσεις  συνεργασίας  υπέρ  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  και της 
αποκέντρωσης , 
• να ενθαρρύνουν  και να αναπτύξουν , µόλις το επιτρέψει  το νοµικό πλαίσιο , 
βιώσι µες εταιρικές  σχέσεις  µεταξύ  των αρχών  της τοπικής  αυτοδιοίκησης  της 
Ευρώπης  και των χωρών  του Νότου , και µεταξύ  των αρχών  της τοπικής  
αυτοδιοίκησης  στις χώρες  του Νότου , ώστε  να ενθαρρυνθούν  οι ανταλλαγές  και η 
ανάπτυξη  ικανοτήτων  στον  τοµέα της τοπικής  αυτοδιοίκησης . Να προωθήσουν  τη 
δηµιουργία  εταιρικών  σχέσεων  συνεργασίας  µεταξύ  των αρχών  της τοπικής  
αυτοδιοίκησης  από διάφορα  κράτη  µέλη, ώστε  να ενισχυθεί  η κατανο µή των 
πόρων , 
• να ευαισθητοποιήσουν  και να εκπαιδεύσουν  την κοινή  γνώµη στην  Ευρώπη  για 
ζητήµατα ανάπτυξης . 
EL 14   EL Πιο συγκεκρι µένα, αναλα µβάνουν :  
• όσον  αφορά  τα κράτη  µέλη της EE και την Ευρωπαϊκή  Επιτροπή , να ακολουθούν  
τον κώδικα  δεοντολογίας  της ΕΕ για τη συµπληρω µατικότητα  και τον 
κατα µερισµό της εργασίας  στην  αναπτυξιακή  πολιτική , ώστε  να αυξηθεί  η 
αποτελεσ µατικότητα  της βοήθειας , 
• να προχωρήσουν  (ιδίως  όσον  αφορά  τα κράτη  µέλη, την Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  και 
τους ευρωπαϊκούς  οργανισ µούς τοπικής  αυτοδιοίκησης ), στο πλαίσιο  του ελέγχου  
του πιστωτικού  κινδύνου , στη δηµιουργία  µηχανισ µών για άµεση δηµοσιονο µική 
υποστήριξη  των προϋπολογισ µών της τοπικής  αυτοδιοίκησης  ή των ταµείων 
τοπικής  ανάπτυξης . Η χρήση  αυτών  των µηχανισ µών υποστήριξης , οι οποίοι  δεν 
πρέπει  να υποκαθιστούν  τους ίδιους  πόρους  των οργανισ µών τοπικής  
αυτοδιοίκησης , εξαρτάται  από την αναγνώριση  του πρωταγωνιστικού  τους ρόλου  
στη διαχείριση  των τοπικών  πολιτικών ,  
• όσον  αφορά  τις οργανώσεις  της κοινωνίας  των πολιτών , να επιδιώξουν  τον 
συντονισ µό µε άλλες  παρε µβάσεις  και να ακολουθήσουν  µια συµβατική  
προσέγγιση  µε τους οργανισ µούς τοπικής  αυτοδιοίκησης  µε σεβασ µό της 
αυτονο µίας τους, 
• να διευκολύνουν  την ενεργό  συµµετοχή  των διαφόρων  κρατικών  και µη κρατικών  
φορέων  στην  αναπτυξιακή  συνεργασία , ιδίως  µέσω του κατάλληλου  νοµοθετικού  
και θεσµικού πλαισίου . 
IV ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ  ΤΗΣ  ΠΡΟΟ∆ΟΥ  ΠΟΥ  ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ  ΓΙΑ  ΤΗΝ  
ΕΦΑΡΜΟΓΗ  ΤΟΥ  ΠΑΡΟΝΤΟΣ  ΕΓΓΡΑΦΟΥ  
• Η παρακολούθηση  της εφαρ µογής του παρόντος  εγγράφου  πρέπει  να βασίζεται  σε 
ένα µηχανισ µό εταιρικής  σχέσης  στον  οποίο  θα συµµετέχουν  όλοι οι φορείς  που 
έλαβαν  µέρος στην  εκπόνηση  του εγγράφου  και συµφωνούν  µε αυτό : 
παρακολούθηση  της εφαρ µογής του επί τόπου , ανάλυση  εµπειριών , συνεδριάσεις  
για αξιολόγηση  της προόδου , εµπλουτισ µός του εγγράφου , συµβολή  στο διεθνή  
διάλογο . 
• Ο µηχανισ µός αυτός  πρέπει  να αποσκοπεί  στη δηµιουργία  συµπληρω µατικότητας  
και συνεργιών  µε τις πρωτοβουλίες  που τίθενται  σε εφαρ µογή σε εθνικό  και 
διεθνές  επίπεδο .