EL    EL EL 
 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 2.7.2008 
COM(2008) 2157 
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
 
που συνοδεύει  την 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΟ  
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΣΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
  
Ανανεω µένη κοινωνική  ατζέντα : 
Ευκαιρίες , πρόσβαση  και αλληλεγγύη  στην  Ευρώπη  του 21ου αιώνα  
  
ΣΥΝΟΨΗ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
 
{COM(2008) 412 τελικό } 
{SEC(2008) 2156}  
 
EL 2   EL ΣΥΝΟΨΗ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Στο πλαίσιο  της ανακοίνωσής  της µε τίτλο  «Πρόγρα µµα δράσης  µε βάση  τα αιτήµατα των 
πολιτών : παράγοντας  αποτελέσ µατα για την Ευρώπη »1, η Επιτροπή  επισή µανε ότι η Ευρώπη  
πρέπει  να αναλύσει  τις ριζικές  αλλαγές  που συντελούνται  στις κοινωνίες  µας και να 
επεξεργαστεί  βιώσι µες λύσεις  σε κάθε  επίπεδο  προκει µένου να αντεπεξέλθει  στις προκλήσεις  
που αντιµετωπίζουν  οι ευρωπαϊκές  οικονο µίες και οι κοινωνίες . Σε αυτή  τη βάση , η Επιτροπή  
ανέλαβε  να προχωρήσει  σε µια ολοκληρω µένη απογραφή  της κοινωνικής  πραγ µατικότητας2 
της Ευρώπης  ώστε  να εξακριβώσει  τις µείζονες  αλλαγές  που σηµειώνονται  στην  
απασχόληση , τη δοµή της οικογένειας , τον τρόπο  ζωής  και τις παραδοσιακές  δοµές 
υποστήριξης , και οι οποίες  αντανακλούν  τις αυξανό µενες πιέσεις  των δηµογραφικών  
εξελίξεων . 
Με βάση  τα αποτελέσ µατα της ευρείας  αυτής  διαβούλευσης , το κρίσι µο ερώτη µα που πρέπει  
τώρα  να απαντηθεί  είναι  εάν οι υφιστά µενες προσεγγίσεις  παρέχουν  επαρκείς  απαντήσεις  
στις νέες προκλήσεις . Η ανακοίνωση  µε τίτλο  «Ευκαιρίες , πρόσβαση  και αλληλεγγύη : ένα νέο 
κοινωνικό  όραµα για την Ευρώπη  του 21ου αιώνα »3 διατυπώνει  την αρχική  απάντηση  της 
Επιτροπής  στις νέες προκλήσεις , όπως  αναδεικνύονται  από τη διαβούλευση  για την 
κοινωνική  πραγ µατικότητα  της Ευρώπης . Με την ανακοίνωση  του Νοεµβρίου  σχετικά  µε το 
νέο κοινωνικό  όραµα η Επιτροπή  δήλωσε  επίσης  ότι θα καταρτίσει  µια ανανεω µένη 
κοινωνική  ατζέντα  για τα µέσα του 2008 – η οποία  αποτελεί  και το θέµα της παρούσας  
εκτίµησης  επιπτώσεων  – ώστε  να συµβάλει  περαιτέρω  στην  απόδοση  συγκεκρι µένων  
αποτελεσ µάτων  για τους ευρωπαίους  πολίτες . 
∆εδο µένου του κατ’ουσίαν  πολιτικού  χαρακτήρα  της πρωτοβουλίας , η παρούσα  εκτίµηση 
επιπτώσεων  είναι  ανάλογη  προς  τον στόχο  που έχει τεθεί . Ως έχει, δεν φιλοδοξεί  να 
ποσοτικοποιήσει  επακριβώς  τις επιπτώσεις , αλλά  περιορίζεται  σε µια γενική  ποιοτική  
ανάλυση  των πιθανών  επιπτώσεων . Η παρούσα  ανάλυση  λαµβάνει  επίσης  υπόψη  τις 
παρατηρήσεις  της επιτροπής  εκτίµησης  επιπτώσεων  της Επιτροπής . 
2. ΙΣΤΟΡΙΚΟ  
Ένα από τα σηµεία εκκίνησης  της ανανεω µένης κοινωνικής  ατζέντας  ήταν  η κοινωνική  
ατζέντα  2005-10 που εγκρίθηκε  από την Επιτροπή  το 20054. Η Επιτροπή  έχει πλέον  
εφαρ µόσει όλες τις ενέργειες  που προβλέπονταν  από την εν λόγω  ατζέντα . Επιπλέον , τον 
Φεβρουάριο  του 2007 εγκαινιάστηκε  δηµόσια διαβούλευση  για την κοινωνική  
πραγ µατικότητα  της Ευρώπης . Με βάση  τα αρχικά  αποτελέσ µατα της διαβούλευσης , η 
ανακοίνωση  µε τίτλο  «Ευκαιρίες , πρόσβαση  και αλληλεγγύη : ένα νέο κοινωνικό  όραµα για 
την Ευρώπη  του 21ου αιώνα » που δηµοσιεύτηκε  τον Νοέµβριο του 2007 διατυπώνει  σειρά  
πιθανών  απαντήσεων  στις κοινωνικές  προκλήσεις  που προκύπτουν  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση . 
                                                 
1 COM (2006) 211. 
2 Βλ. «Η κοινωνική  πραγ µατικότητα  της Ευρώπης . Έγγραφο  διαβούλευσης  του Σώµατος Συµβούλων  
Ευρωπαϊκής  Πολιτικής » στη διεύθυνση : 
http://ec.europa.eu/citizens_agenda/social_rea lity_stocktaking/docs/background_document_en.pdf  
3 COM (2007) 726. 
4 COM(2005) 33. 
 
EL 3   EL Με βάση  την εν λόγω  διαβούλευση , η Επιτροπή  ανακοίνωσε  ότι θα προέβαινε  σε κατάρτιση  
ανανεω µένης κοινωνικής  ατζέντας  για τα µέσα του 2008. Βασιζό µενη σε περίπου  150 
εισηγήσεις  που έλαβε  µέχρι τα µέσα Μαρτίου  2008, δηµοσίευσε  συγκεφαλαιωτική  έκθεση5. 
Η Επιτροπή  έλαβε  επίσης  υπόψη  τις απόψεις  των λοιπών  ευρωπαϊκών  θεσµικών  οργάνων  και 
οργανισ µών, καθώς  και των σχετικών  ενδιαφερο µένων , µεταξύ  άλλων  και επ’ευκαιρία  του 
Φόρου µ για την Κοινωνική  Ατζέντα  που διοργανώθηκε  στις 5 και 6 Μαΐου  20086. 
3. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Με την ανακοίνωση  του Νοεµβρίου  2007 για το κοινωνικό  όραµα, η Επιτροπή  προέβαινε  σε 
µια πρώτη  επισκόπηση  της κοινωνικής  πραγ µατικότητας  βάσει  της συνεχιζό µενης 
«απογραφής  της κοινωνικής  πραγ µατικότητας ». Η Επιτροπή  σηµείωνε  ότι οι ευρωπαϊκές  
κοινωνίες  υφίστανται  ταχείες  και βαθιές  αλλαγές , τόσο  στο οικονο µικό όσο και στο 
κοινωνικό  πεδίο . Οι αλλαγές  αυτές  προκαλούνται  από ισχυρές  εξωτερικές  δυνά µεις, όπως  η 
παγκοσ µιοποίηση  και η κλιµατική  αλλαγή , καθώς  και εσωτερικές  δυνά µεις, όπως  οι 
δηµογραφικές  και οι κοινωνικές  εξελίξεις . Κατά  συνέπεια : 
• Οι νέοι δεν ξεκινούν  τη ζωή τους µε τον καλύτερο  δυνατό  τρόπο : παρά  το γεγονός  ότι οι 
νέοι στην  ΕΕ διαθέτουν  πλούτο  ευκαιριών , η σηµερινή  νέα γενιά  βρίσκεται  σε ιδιαίτερα  
ευαίσθητη  θέση . Το 2005, το 19% των παιδιών  απειλούνταν  µε φτώχεια  ,ενώ το 
αντίστοιχο  ποσοστό  επί του συνολικού  πληθυσ µού της ΕΕ ήταν  16%. Επίσης , υπερβολικά  
υψηλός  αριθµός νέων  ατόµων στερούνται  τη δυνατότητα  να αξιοποιήσουν  πλήρως  το 
δυνα µικό τους και να εισέλθουν  στην  αγορά  εργασίας  και εγκαταλείπουν  το σχολείο  χωρίς  
επίση µο τίτλο  σπουδών . Η ανεργία  των νέων  παρα µένει σοβαρό  πρόβλη µα. 
• Οι πολίτες  δεν εφοδιάζονται  µε τις δεξιότητες  που απαιτούνται  ώστε  να µπορούν  να 
σταδιοδρο µήσουν  στην  κοινωνία  της γνώσης : παρότι  η ΕΕ είναι  σε θέση  να επωφεληθεί  
από την παγκοσ µιοποίηση , τα οφέλη  αυτά  δεν µοιράζονται  ισοµερώς  και η 
παγκοσ µιοποίηση  δηµιουργεί  ανασφάλεια . Η ΕΕ πρέπει  να υποστηρίξει  τους πολίτες  της 
µε την παροχή  εργαλείων  που θα τους δίνουν  τη δυνατότητα  να προσαρ µόζονται  
ευκολότερα  στο µεταβαλλό µενο πλαίσιο  και να επιδεικνύουν  αλληλεγγύη  προς  όσους  
υφίστανται  τις αρνητικές  συνέπειες  ώστε  να αποτρέπεται  η περιθωριοποίηση  των 
περισσότερο  ευάλωτων . 
• Η ΕΕ δεν έχει ανταποκριθεί  στις προκλήσεις  που αφορούν  τις δηµογραφικές  εξελίξεις  και 
την υγεία : ως αποτέλεσ µα της βελτίωσης  της υγείας  και των συνθηκών  εργασίας , όλο και 
περισσότεροι  Ευρωπαίοι  ζουν τώρα  περισσότερα  χρόνια  και σε καλύτερες  συνθήκες  
υγείας , ενώ έχει επιµηκυνθεί  τόσο  η διάρκεια  όσο και η ποιότητα  της περιόδου  
συνταξιοδότησης . Παρά  τη µετανάστευση  από τρίτες  χώρες , ο συνολικός  πληθυσ µός της 
ΕΕ αναµένεται  να µειωθεί  ελαφρώς  µε το ποσοστό  των ηλικιω µένων  να αυξάνεται  
σταθερά . Κατά  συνέπεια , η διασφάλιση  της βιωσι µότητας  των συνταξιοδοτικών  
συστη µάτων  αποτελεί  πρόκληση  εξαιρετικής  σηµασίας  για το µέλλον  των συστη µάτων  
κοινωνικής  προστασίας . 
                                                 
5 Βλ. http://ec.europa.eu/citizens_agenda/social_reality_stocktaking/index_el.htm# , SEC(2008) 1896, ή 
συνοπτική  παρουσίαση  στο παράρτη µα 2 της έκθεσης  εκτίµησης  επιπτώσεων . 
6 http://ec.europa.eu/employment_social/emplw eb/social_agenda/ec_conference_en.html  
 
EL 4   EL • Ο κοινωνικός  αποκλεισ µός εξακολουθεί  να υφίσταται  σε πολλά  στρώ µατα των 
ευρωπαϊκών  κοινωνιών : Οι ευκαιρίες  ζωής  στις σηµερινές  κοινωνίες  δεν κατανέ µονται  
ισότι µα. Η αποτελεσ µατική , ισότι µη πρόσβαση  στην  απασχόληση , τη διά βίου µάθηση  και 
τις υπηρεσίες  υγείας  διαφέρει  σηµαντικά  από τη µία χώρα  της ΕΕ στην  άλλη , µε 
σηµαντικό  ποσοστό  Ευρωπαίων  να αντιµετωπίζουν  σοβαρές  δυσκολίες  στην  προσπάθειά  
τους να εξασφαλίσουν  αξιοπρεπή  διαβίωση  και να βρουν  µια θέση  απασχόλησης . Το 2004, 
περίπου  100 εκατ. Ευρωπαίοι  είχαν  συνολικές  αποδοχές  χαµηλότερες  από το µέσο 
ευρωπαϊκό  εισόδη µα των 8.000 ευρώ  ετησίως . 
• Συνεχιζό µενες διακρίσεις  λόγω  φύλου  και άλλων  παραγόντων : η Ευρώπη  έχει σηµειώσει  
τα τελευταία  χρόνια  σηµαντική  πρόοδο  στον  τοµέα της ισότητας  των φύλων . Ωστόσο , 
έντονες  ανισότητες  εξακολουθούν  να υφίστανται  σε ό,τι αφορά  την αγορά  εργασίας , τη 
συµφιλίωση  επαγγελ µατικής  και ιδιωτικής  ζωής , την κοινωνική  προστασία  και τον 
κοινωνικό  αποκλεισ µό, την υγεία , την επιχειρη µατικότητα , τη διαδικασία  λήψης  
αποφάσεων  στον  πολιτικό  και στον  οικονο µικό τοµέα, καθώς  και την επιστή µη και 
τεχνολογία . Επιπλέον , η προστασία  που παρέχεται  σε τοµείς εκτός  της απασχόλησης  κατά  
των διακρίσεων  λόγω  αναπηρίας , ηλικίας , σεξουαλικού  προσανατολισ µού και 
θρησκευτικών  πεποιθήσεων  διαφέρει  σηµαντικά  από το ένα κράτος  µέλος στο άλλο . 
• Η ΕΕ πρέπει  να προωθήσει  περισσότερο  την κοινωνική  διάσταση  της παγκοσ µιοποίησης : 
η ∆ιεθνής  Οργάνωση  Εργασίας  αναφέρει  ότι παρά  την ανάπτυξη  της οικονο µίας και της 
απασχόλησης , πολλοί  άνθρωποι  στον  κόσµο, ιδίως  γυναίκες , δεν έχουν  πρόσβαση  σε 
κατάλληλες  θέσεις  και συνθήκες  εργασίας . Υπολογίζεται  ότι περίπου  487 εκατ. 
εργαζό µενοι — ή το 16,4 % του συνόλου  των εργαζο µένων  — εξακολουθούν  να µην 
αµείβονται  αρκετά  ώστε  να µπορέσουν  να υπερβούν , µε τις οικογένειές  τους, το όριο της 
φτώχειας , δηλαδή  περισσότερο  από 1 US$ ανά άτοµο ηµερησίως . Η ΕΕ πρέπει  να 
συνεχίσει  να αναλα µβάνει  ενέργειες  για τη διαµόρφωση  µιας παγκόσ µιας ατζέντας  που να 
αντανακλά  τα συµφέροντα  και τις αξίες  µας, µεταξύ  άλλων  στο πλαίσιο  της «ατζέντας  για 
την αξιοπρεπή  εργασία ». 
• Η ΕΕ πρέπει  να κινητοποιήσει  πολιτικές  και µέσα ώστε  να αντεπεξέλθει  στις νέες 
κοινωνικές  πραγ µατικότητες : Πολλές  άλλες  πολιτικές  πέραν  του τοµέα της απασχόλησης  
και των κοινωνικών  υποθέσεων , όπως  αυτές  για το περιβάλλον , τη µακροοικονο µία, την 
εσωτερική  αγορά , την εκπαίδευση  και την έρευνα , έχουν  σηµαντικότατο  κοινωνικό  
αντίκτυπο . Μπροστά  στις νέες κοινωνικές  πραγ µατικότητες , οι οποίες  είναι  πολυπρόσωπες  
και σύνθετες , το ερώτη µα που τίθεται  είναι  εάν υπάρχει  περιθώριο  για περισσότερες  
κοινές  και διατο µεακές  ενέργειες  σε επίπεδο  ΕΕ, οι οποίες  θα συνδυάζουν  όλες τις 
σχετικές  πολιτικές , καθώς  και εάν πρέπει  να επανεξεταστούν  τα εργαλεία  που διαθέτει  η 
ΕΕ για την υποστήριξη  και συµπλήρωση  των δραστηριοτήτων  των κρατών  µελών . 
4. ΣΤΟΧΟΙ  
Ανταποκρινό µενη στο πρόβλη µα όπως  έχει οριστεί , η ΕΕ πρέπει  να βελτιώσει  την ευζωία  και 
την ποιότητα  ζωής  των ευρωπαίων  πολιτών , έχοντας  υπόψη  την αρχή  της επικουρικότητας  
και της αναλογικότητας , και: 
• βελτιώνοντας  τις ευκαιρίες  ζωής  των νέων · 
• προωθώντας  νέες δεξιότητες  για νέες θέσεις  εργασίας , ευκαιρίες  σταδιοδρο µίας και 
καλύτερη  απασχόληση · 
 
EL 5   EL • διασφαλίζοντας  υγιέστερη  και µεγαλύτερη  σε διάρκεια  ζωή· 
• καταπολε µώντας  τη φτώχεια  και τον κοινωνικό  αποκλεισ µό· 
• προωθώντας  ακόµη περισσότερο  την ισότητα  των φύλων  και την ισότητα  των ευκαιριών · 
• διαµορφώνοντας  τη διεθνή  ατζέντα  µε σκοπό  την προώθηση  των ευρωπαϊκών  αξιών · 
• διασφαλίζοντας  τον κατάλληλο  συνδυασ µό πολιτικών  και ενισχύοντας  την 
αποτελεσ µατικότητα  των µέσων  της ΕΕ. 
Οι παραπάνω  στόχοι  είναι  απολύτως  συµβατοί  και συνεκτικοί  µε άλλες  πολιτικές  της ΕΕ, και 
ιδιαίτερα  την ανανεω µένη στρατηγική  της Λισσαβώνας  για την ανάπτυξη  και την 
απασχόληση , τη στρατηγική  της ΕΕ για τη βιώσι µη ανάπτυξη  και την ενιαία  αγορά . 
5. ΒΑΣΙΚΕΣ  ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Σύµφωνα  µε τη συνθήκη  ΕΚ, τα κράτη  µέλη της ΕΕ είναι  πρωτίστως  αρµόδια για τις αλλαγές  
πολιτικής  που απαιτούνται  ώστε  να αντιµετωπιστούν  οι νέες κοινωνικές  πραγ µατικότητες  και 
να επιτευχθούν  ο στόχοι  που ορίζονται  στην  ενότητα  4. Εποµένως , το βασικό  ερώτη µα που 
τίθεται  είναι  εάν η ΕΕ πρέπει  να συνεχίσει  να υποστηρίζει  και να συµπληρώνει  τις 
δραστηριότητες  των κρατών  µελών  και, εάν ναι, µε ποιον  τρόπο . Η εκτίµηση επιπτώσεων  
εξετάζει  τρεις  επιλογές : 
• Επιλογή  1: «καµία αλλαγή  στην  προσέγγιση  – καµία αλλαγή  στην  πολιτική »: αυτό  
συνεπάγεται  συνέχιση  τη εφαρ µογής του κοινοτικού  κεκτη µένου, θεωρώντας  ότι 
αντεπεξέρχεται  ήδη επαρκώς  στις νέες κοινωνικές  πραγ µατικότητες  και ότι δεν υπάρχει  
ανάγκη  για i) νέα ευρωπαϊκή  νοµοθεσία  (ή αναθεώρησή  της), ii) αναθεώρηση  των 
υφιστά µενων  µέσων  σε επίπεδο  ΕΕ και iii) περισσότερο  συνδυαστικό  έργο µεταξύ  των 
ευρωπαϊκών  πολιτικών . 
• Επιλογή  2: «καµία αλλαγή  στην  προσέγγιση  – αλλαγή  στην  πολιτική »: όπως  και µε την 
επιλογή  1, η Επιτροπή  θα συνέχιζε  να εφαρ µόζει το υφιστά µενο κοινοτικό  κεκτη µένο. 
Ωστόσο , σε αντίθεση  µε την προηγού µενη περίπτωση , η επιλογή  2 θα σήµαινε ότι το 
υφιστά µενο κοινοτικό  κεκτη µένο δεν αντεπεξέρχεται  επαρκώς  στις νέες κοινωνικές  
πραγ µατικότητες  και θα προϋπέθετε  µια αναθεωρη µένη κοινωνική  ατζέντα  (µε 
νοµοθετικές  και µη νοµοθετικές  πρωτοβουλίες ) ώστε  να λαµβάνονται  υπόψη  οι κοινωνικές  
πραγ µατικότητες  που διαµορφώνονται  σε ό,τι αφορά  την απασχόληση , τις κοινωνικές  
υποθέσεις  και την ισότητα  των ευκαιριών . Θα αναλα µβάνονταν  επίσης  νέες ενέργειες  σε 
άλλους  τοµείς πολιτικής  (π.χ. εκπαίδευση , υγεία , κοινωνία  της πληροφορίας  και εσωτερική  
αγορά ) µε σηµαντικό  κοινωνικό  αντίκτυπο , ανεξάρτητα  όµως από το πλαίσιο  της 
αναθεωρη µένης κοινωνικής  ατζέντας . 
• Επιλογή  3: «αλλαγή  στην  προσέγγιση  – αλλαγή  στην  πολιτική »: όπως  και µε τις επιλογές  
1 και 2, η Επιτροπή  θα συνέχιζε  να εφαρ µόζει το υφιστά µενο κοινοτικό  κεκτη µένο. 
Ωστόσο , σε αντίθεση  µε την επιλογή  2, η επιλογή  3 θα σήµαινε ότι ο διατο µεακός  
χαρακτήρας  των προβλη µάτων  που προκύπτουν  από τις νέες κοινωνικές  πραγ µατικότητες  
προϋποθέτει  την κινητοποίηση  όλων  των σχετικών  πολιτικών  της ΕΕ µέσα από µια 
ολιστική  προσέγγιση  που θα εκτεινόταν  πέρα  από τους τοµείς της απασχόλησης , των 
κοινωνικών  υποθέσεων  και της ισότητας  των ευκαιριών  για να συµπεριλάβει  και τις 
 
EL 6   EL πολιτικές  για την υγεία , την εκπαίδευση , την κοινωνία  της πληροφορίας , την εσωτερική  
αγορά , τη µακροοικονο µία, το περιβάλλον  και τις εξωτερικές  πολιτικές . Η επιλογή  3 θα 
προϋπέθετε  την κατάρτιση  µιας ανανεω µένης κοινωνικής  ατζέντας  που θα συγκέντρωνε  
όλες τις συναφείς  πολιτικές  και θα κεφαλαιοποιούσε  το µεταξύ  τους αναξιοποίητο  
δυνα µικό µε βάση  τρεις  πυλώνες : τις ευκαιρίες , την πρόσβαση  και την αλληλεγγύη . 
6. ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ  
Σύµφωνα  µε την επιλογή  1, το υφιστά µενο κοινοτικό  κεκτη µένο και οι υφιστά µενες πολιτικές  
θα διατηρούσαν  τη σηµερινή  τους µορφή , ενώ η ανταπόκριση  στις νέες κοινωνικές  
πραγ µατικότητες  θα αποτελούσε  πρωτίστως  αρµοδιότητα  των κρατών  µελών . Η µη 
προσαρ µογή των πολιτικών  της ΕΕ στις νέες κοινωνικές  πραγ µατικότητες  θα είχε πιθανότατα  
αρνητικό  αντίκτυπο  σε τέσσερις  διαστάσεις  (οικονο µική, κοινωνική , περιβαλλοντική  και 
πολιτική ) και σε µεσοπρόθεσ µη και µακροπρόθεσ µη κλίµακα. Η ΕΕ δεν θα διαδρα µάτιζε  
πλέον  καταλυτικό  ρόλο  για την αλλαγή  και δεν θα κατόρθωνε  να παρακολουθήσει  την 
εξέλιξη  των ζητηµάτων . Από άποψη  ευρωπαϊκής  διακυβέρνησης , η Επιτροπή  δεν θα 
µπορούσε  να καταδείξει  το έµπρακτο  ενδιαφέρον  της για την ευζωία  των ευρωπαίων  
πολιτών , σε αντίθεση  µε τις προσδοκίες  τους. Αυτό  θα υπονό µευε σοβαρά  τη νοµιµότητα  της 
ΕΕ. 
Σύµφωνα  µε την επιλογή  2, η Επιτροπή  θα πρότεινε  µια αναθεωρη µένη κοινωνική  ατζέντα  
που θα περιοριζόταν  στους  τοµείς της απασχόλησης , των κοινωνικών  υποθέσεων  και της 
ισότητας  των ευκαιριών . Η ανάλυση  της οικονο µικής, κοινωνικής  και περιβαλλοντικής  
διάστασης  έχει δείξει  ότι ο συνολικός  αντίκτυπος  θα ήταν  θετικός . Παρά  το γεγονός  ότι η ΕΕ 
θα έδειχνε  να ανταποκρίνεται  στην  ανησυχίες  των πολιτών , ο συνολικός  αντίκτυπος  της 
δράσης  της θα ήταν  πιθανότατα  περιορισ µένος, λόγω  της έλλειψης  ολοκληρω µένης κάλυψης  
(µη κινητοποίηση  άλλων  πολιτικών  απέναντι  στις νέες κοινωνικές  πραγ µατικότητες ) και της 
αδυνα µίας ανταπόκρισης  (µη ανταπόκριση  σε όλες τις προσδοκίες  των πολιτών ). 
Σύµφωνα  µε την επιλογή  3, η ΕΕ θα κινητοποιούσε  όλες τις συναφείς  πολιτικές  της 
προκει µένου να αντεπεξέλθει  στις νέες κοινωνικές  πραγ µατικότητες . Αυτό  θα έδινε  τη 
δυνατότητα  να αναπτυχθούν  συνέργειες  µεταξύ  διαφόρων  ευρωπαϊκών  πολιτικών . Επιπλέον , 
η δράση  σε επίπεδο  ΕΕ θα ήταν  ιδιαίτερα  ολοκληρω µένη (θα εκτεινόταν  και σε τοµείς πέραν  
της απασχόλησης , των κοινωνικών  υποθέσεων  και της ισότητας  των ευκαιριών ), 
αποτελεσ µατική  και συνεπής . ∆εν θα δηµιουργούσε  µια νέα διαδικασία  σε επίπεδο  ΕΕ αλλά  
θα υποστήριζε  τις υπάρχουσες  διαδικασίες , συµπεριλα µβανο µένης µιας νέας στρατηγικής  της 
Λισσαβώνας  για την ανάπτυξη  και την απασχόληση . 
Θα υποστήριζε  τις δραστηριότητες  εκ µέρους  των κρατών  µελών  και θα διασφάλιζε  τον 
σεβασ µό της αρχής  της επικουρικότητας  και της αναλογικότητας . Τέλος , από την εκτίµηση 
επιπτώσεων  προκύπτει  σαφώς  ότι η αναθεώρηση  των υφιστά µενων  εργαλείων  θα 
µεγιστοποιούσε  την αποτελεσ µατικότητα  και την αποδοτικότητα  της δράσης  της ΕΕ. 
Συµπερασ µατικά , η προτι µώµενη επιλογή  είναι  η επιλογή  3 («Μια ανανεω µένη κοινωνική  
ατζέντα  για τις ευκαιρίες , την πρόσβαση  και την αλληλεγγύη »). 
 
EL 7   EL 7. ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ  ΑΞΙΑ  ΚΑΙ  ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ  
Η βασική  ευθύνη  για τις αλλαγές  επί των πολιτικών  που απαιτούνται  για την ανταπόκριση  
στις νέες κοινωνικές  πραγ µατικότητες  ανήκει  στα κράτη  µέλη. Ωστόσο , η διαβούλευση  για 
την κοινωνική  πραγ µατικότητα  της Ευρώπης  επιβεβαίωσε  το γεγονός  ότι η εµπιστοσύνη  των 
πολιτών  προς  το ευρωπαϊκό  εγχείρη µα εξαρτάται  από την αξιοπιστία  των κοινωνικών  
πολιτικών  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο . Η ανάληψη  δράσης  από την ΕΕ πρέπει  να συνεχίσει  να 
προϋποθέτει  την αποδεδειγ µένη προστιθέ µενη αξία της, σύµφωνα  µε τις απαιτήσεις  της 
επικουρικότητας  και της αναλογικότητας .  
Αυτό  βέβαια  δεν αποκλείει  έναν πιο προορατικό  ρόλο  σε επίπεδο  ΕΕ που θα λειτουργεί  
καταλυτικά  για τις αλλαγές  και να κατευθύνει , να υποστηρίζει  και να συνοδεύει  τις 
απαραίτητες  µεταρρυθ µίσεις . Στο πλαίσιο  της ανανεω µένης κοινωνικής  ατζέντας , η Επιτροπή  
προτίθεται  να καταθέσει  νέες πρωτοβουλίες  είτε ταυτόχρονα  µε την ανακοίνωση  είτε προς  
έγκριση  σε µετέπειτα  στάδιο . Όπου  κρίνεται  σκόπι µο, η Επιτροπή  θα προβαίνει  σε εκτιµήσεις  
επιπτώσεων  επί των συγκεκρι µένων  πρωτοβουλιών  σύµφωνα  µε τις κατευθυντήριες  γραµµές 
της Επιτροπής  για τις αξιολογήσεις  επιπτώσεων7. Οι εκάστοτε  αξιολογήσεις  επιπτώσεων  θα 
προσεγγίζουν  µε λεπτο µερέστερο  τρόπο  τις πτυχές  που αφορούν  την επικουρικότητα  και την 
προστιθέ µενη αξία. 
Η ευρωπαϊκή  προστιθέ µενη αξία συνίσταται  κυρίως  στα ακόλουθα : 
• καθορισ µός πλαισίων  πολιτικής  για ανάληψη  δράσης · 
• τήρηση  των ευρωπαϊκών  αξιών  και διασφάλιση  ισότι µων όρων · 
• ανταλλαγή  εµπειριών  και ορθών  πρακτικών · 
• υποστήριξη  ενεργειών  σε τοπικό , περιφερειακό  και εθνικό  επίπεδο · 
• ευαισθητοποίηση  και δηµιουργία  µιας ισχυρής  βάσης  γνώσεων . 
8. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Η ανανεω µένη κοινωνική  ατζέντα  για «τις ευκαιρίες , την πρόσβαση  και την αλληλεγγύη » δεν 
θεσπίζει  µια ξεχωριστή  διαδικασία . Υποστηρίζει  και συνδέεται  στενά  µε τρέχουσες  
διαδικασίες , όπως  η στρατηγική  της Λισσαβώνας  για την ανάπτυξη  και την απασχόληση , η 
στρατηγική  για τη βιώσι µη ανάπτυξη , η ενιαία  αγορά  και οι διαδικασίες  της ανοιχτής  
µεθόδου  συντονισ µού στους  τοµείς της κοινωνικής  προστασίας  και της κοινωνικής  ένταξης , 
της παιδείας  και της νεολαίας . Όλες  αυτές  οι διαδικασίες  προβλέπουν  ξεχωριστούς  
µηχανισ µούς παρακολούθησης , υποβολής  εκθέσεων  και αξιολόγησης . Αυτό  θα πρέπει  να 
συνεχίσει  να ισχύει , χωρίς  να προστεθεί  ένας ακόµη µηχανισ µός υποβολής  εκθέσεων  για την 
εφαρ µογή της ανανεω µένης κοινωνικής  ατζέντας . 
Η ανανεω µένη κοινωνική  ατζέντα  υποστηρίζεται  από ένα σύνολο  νοµοθετικών  και µη 
νοµοθετικών  πρωτοβουλιών , που συχνά  συνοδεύονται  από τους δικούς  τους µηχανισ µούς 
εκτίµησης  επιπτώσεων , παρακολούθησης  και αξιολόγησης . Κατά  συνέπεια , δεν 
                                                 
7 SEC (2005) 791 
 
EL 8   EL προβλέπονται  συµπληρω µατικές  διαδικασίες  για την παρακολούθηση  και αξιολόγηση  των 
επιµέρους  πρωτοβουλιών , παρότι  πρέπει  να διασφαλίζεται  η µεταξύ  τους συνοχή . 
Η Επιτροπή  θα δηµοσιεύσει  έκθεση  σχετικά  µε την εφαρ µογή της ανανεω µένης κοινωνικής  
ατζέντας  το 2010. Η έκθεση  αυτή  θα περιλα µβάνει  αξιολόγηση  της εφαρ µογής της νέας 
οριζόντιας  κοινωνικής  ρήτρας  της συνθήκης  της Λισσαβώνας . Στη βάση  αυτή , η Επιτροπή  θα 
εκδώσει  ανακοίνωση  σχετικά  µε την ανανεω µένη κοινωνική  ατζέντα  για «τις ευκαιρίες , την 
πρόσβαση  και την αλληλεγγύη ».