A4-0339/97

Ψήφισμα σχετικά με τη γνωμοδότηση αριθ. 1/97 του Ελεγκτικού Συνεδρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τους όρους που διέπουν την εκτέλεση των δαπανών στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (C4-0220/97)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση αριθ. 1/97 του Ελεγκτικού Συνεδρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τους όρους που διέπουν την εκτέλεση των δαπανών στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (C4- 0220/97),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 188 Γ, παράγραφος 4, της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία της 16ης Ιουλίου 1997 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με διατάξεις που διέπουν τη χρηματοδότηση της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Οκτωβρίου 1994 για τη χρηματοδότηση της ΚΕΠΠΑ ((ΕΕ C 323 της 21.11.1994, σελ. 72.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με την ειδική έκθεση αριθ. 2/96 του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τους λογαριασμούς του Διοικητή και της Διοίκησης του Μόσταρ από την Ευρωπαϊκή Ένωση ((ΕΕ C 20 της 20.1.1997, σελ. 405.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Απριλίου 1997 που περιλαμβάνει τις παρατηρήσεις οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της απόφασης με την οποία χορηγείται απαλλαγή για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 1995 ((ΕΕ L 162 της 19.6.1997, σελ. 32.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Ιουνίου 1997 σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην εφαρμογή της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (Ιανουάριος έως Δεκέμβριος 1996) ((ΕΕ C 200 της 30.6.1997, σελ. 148)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Ιουνίου 1997 σχετικά με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 16ης και 17ης Ιουνίου 1997 στο Άμστερνταμ ((ΕΕ C 222 της 21.7.1997, σελ. 17)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A4- 0339/97),

Α. εκτιμώντας ότι η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης πόρρω απέχει από τους στόχους της Συνθήκης για την ΕΕ και ότι οι πολίτες της Ένωσης έχουν την εντύπωση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ανίκανη να αναλάβει δράση στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας,

Β. εκτιμώντας ότι ένας από τους κυρίαρχους στόχους της πρόσφατης Διακυβερνητικής Διάσκεψης ήταν να αλλάξει την κατάσταση αυτή και να μεταρρυθμίσει την ΚΕΠΠΑ υπό το φως των εμπειριών που έχουν αποκομισθεί μέχρι σήμερα,

Γ. εκτιμώντας ότι με το σχέδιο Συνθήκης του Άμστερνταμ επιτελείται μεν πρόοδος σε ορισμένα θέματα, δεν πραγματοποιείται όμως βαθεία μεταρρύθμιση της ΚΕΠΠΑ, υφίσταται μάλιστα ο κίνδυνος οι διαδικασίες λήψεως αποφάσεων να γίνουν στο μέλλον πολυπλοκότερες,

Δ. εκτιμώντας ότι η διοργανική συμφωνία της 16ης Ιουλίου 1997 για τη χρηματοδότηση της ΚΕΠΠΑ δεν είχε συμπεριλάβει ζητήματα που αφορούν την εκτέλεση και παρακολούθηση κοινών δράσεων,

Ε. εκτιμώντας ότι η γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου παρουσιάζει και αναλύει με μεγάλη σαφήνεια τις αδυναμίες και τις ανεπάρκειες στην εκτέλεση κοινών δράσεων στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι η ανά εξάμηνο εναλλαγή στην Προεδρία του Συμβουλίου καθιστά περίπλοκη και δύσκαμπτη την πολιτική διαχείριση και παρακολούθηση κοινών δράσεων σε συνεχή βάση, και ότι αυτή η διαρθρωτική αδυναμία δεν μπορεί να αντισταθμισθεί ούτε με ad hoc ομάδες εργασίας από υπαλλήλους των κρατών μελών,

Ζ. εκτιμώντας ότι στο Άμστερνταμ συμφωνήθηκε μεν να επικουρείται στο μέλλον η Προεδρία από το Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου, ο οποίος θα ασκεί καθήκοντα Ύπατου Εκπροσώπου για την ΚΕΠΠΑ, η εκτέλεση κοινών δράσεων, όμως, εξακολουθεί να παραμένει ευθύνη της Προεδρίας του Συμβουλίου, ενώ ο ρόλος και το καθεστώς του Ύπατου Εκπροσώπου δεν καθορίζονται σαφώς,

Η. λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι οι μεγαλύτερες δυσκολίες προέκυπταν κατά κανόνα μέχρι σήμερα στην εναρκτήρια φάση των κοινών δράσεων και ότι έπρεπε συχνά να λαμβάνονται σημαντικές αποφάσεις σε καταστάσεις για τις οποίες έλειπαν σημαντικές πληροφορίες,

Θ. εκτιμώντας ότι στο Άμστερνταμ συμφωνήθηκε μεν η δημιουργία νέας μονάδας σχεδιασμού και έγκαιρης προειδοποίησης στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου, στην οποία θα συμμετέχουν με προσωπικό τα κράτη μέλη, η Επιτροπή και η ΔΕΕ, η μονάδα αυτή όμως δεν έχει κατοχυρωμένες από τη Συνθήκη αρμοδιότητες για την προετοιμασία και την υλοποίηση κοινών δράσεων,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι η Επιτροπή συχνά δεν συμμετείχε εγκαίρως ούτε επαρκώς στις διαδικασίες λήψεως αποφάσεων, αν και στην πράξη ανελάμβανε όλες τις λειτουργίες που αφορούσαν την διαχείριση των κοινών δράσεων,

ΙΑ. εκτιμώντας ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Άμστερνταμ επιβεβαίωσε μεν ότι η Επιτροπή συμμετέχει πλήρως στην εκπροσώπηση της Ένωσης σε θέματα της ΚΕΠΠΑ και στην εκτέλεση κοινών δράσεων, ο ρόλος της Επιτροπής όμως δεν ορίσθηκε ακριβέστερα,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι στη διαχείριση κοινών δράσεων σημειώθηκαν και στους κόλπους της Επιτροπής αποτυχίες και αδυναμίες, οι οποίες οφείλονταν κυρίως στις ασαφείς αρμοδιότητες και στην ανεπάρκεια του προσωπικού,

ΙΓ. εκτιμώντας ότι στο Άμστερνταμ υπογραμμίσθηκε ότι είναι ευκταίο να υπάρχει στο μέλλον στην Επιτροπή αντιπρόεδρος αρμόδιος για τις εξωτερικές σχέσεις, πράγμα το οποίο πρέπει να συνοδευθεί με την αναδιοργάνωση των υπηρεσιών της Επιτροπής,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι κατά τα έτη 1993 έως 1996 διατέθηκαν για την ΚΕΠΠΑ συνολικά 266,54 εκατ. ECU, εκ των οποίων 242,39 εκατομμύρια, δηλαδή περισσότερο του 90%, προέρχονταν από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, και 24,15 εκατομμύρια Ecu αποτελούσαν συνεισφορές των κρατών μελών,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι κατά τη διάθεση των εισφορών των κρατών μελών, αλλά και κατά τη διάθεση πιστώσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης σημειώθηκαν σε πολλές περιπτώσεις σημαντικές καθυστερήσεις, οι οποίες παρακώλυσαν και δυσχέραναν την εκτέλεση των κοινών δράσεων,

ΙΣΤ. εκτιμώντας ότι η διοργανική συμφωνία της 16ης Ιουλίου 1997 για τη χρηματοδότηση της ΚΕΠΠΑ αποκλείει τέτοιες καθυστερήσεις στο μέλλον, οι οποίες μέχρι σήμερα οφείλονταν στις δημοσιονομικές και διοικητικές διαδικασίες κατά τη μεταφορά πιστώσεων από το αποθεματικό στα επιχειρησιακά κονδύλια του προϋπολογισμού,

ΙΖ. εκτιμώντας ότι και η διοργανική συμφωνία δεν επιλύει δύο προβλήματα τα οποία το Ελεγκτικό Συνέδριο χαρακτηρίζει ως αποφασιστικής σημασίας, δηλαδή την έλλειψη πόρων για την προετοιμασία και έναρξη κοινών δράσεων και το ζήτημα της ανεπαρκούς συμμετοχής της Επιτροπής στο στάδιο της προετοιμασίας,

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι στο σημείο Ζ της διοργανικής συμφωνίας επισημαίνεται ότι το κεφάλαιο ΚΕΠΠΑ του σχεδίου του προϋπολογισμού θα μπορούσε να διαιρεθεί σε άρθρα που αφορούν την παρακολούθηση των εκλογών και μέτρα για τη μετάβαση στη δημοκρατία, ειδικούς απεσταλμένους της ΕΕ, την πρόληψη των συγκρούσεων και μέτρα για τη θεμελίωση της ειρήνης και της ασφάλειας, την οικονομική υποστήριξη ενεργειών αφοπλισμού, τη συμμετοχή σε διεθνείς διασκέψεις και την ανάληψη αμέσων δράσεων,

ΙΘ. εκτιμώντας ότι με τον τρόπο αυτό δεν επιλύεται το πρόβλημα που έχει επισημάνει το Ελεγκτικό Συνέδριο, ότι δηλαδή σε πολλές περιπτώσεις οι στόχοι της ΚΕΠΠΑ συμπίπτουν με τους στόχους της Κοινότητας στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας, πράγμα το οποίο μπορεί να οδηγήσει στη χειρότερη περίπτωση σε κακώς ή καθόλου συντονισμένη παράλληλη εκτέλεση δράσεων που χρηματοδοτούνται από την ΚΕΠΠΑ και δράσεων που δεν χρηματοδοτούνται από πόρους της ΚΕΠΠΑ,

Κ. εκτιμώντας ότι και στο Άμστερνταμ δεν εξαλείφθηκε η βασική διαρθρωτική αδυναμία που συνίσταται στο γεγονός ότι η ΚΕΠΠΑ διαμορφώνεται μεν με διακυβερνητική συνεργασία, χρηματοδοτείται όμως από τον προϋπολογισμό της Κοινότητας,

ΚΑ. εκτιμώντας, ως εκ τούτου, ότι η Επιτροπή θα εμποδίζεται και στο μέλλον στις προσπάθειές της να εκτελεί τον προϋπολογισμό με δική της ευθύνη και υφίσταται ο κίνδυνος να διαδραματίζει μόνον οικονομικοτεχνικό - διοικητικό και λογιστικό ρόλο,

ΚΒ. εκτιμώντας ότι το Κοινοβούλιο έχει αναλάβει έναντι των πολιτών της ΕΕ την ευθύνη να διασφαλίζει ότι τα χρήματά τους χρησιμοποιούνται με τρόπο οικονομικό και ορθολογικό, και, επομένως, κατά την εκτέλεση των προβλεπομένων από τις συνθήκες ελεγκτικών του καθηκόντων, δεν επιτρέπεται να περιορίζεται σε ένα καθαρά λογιστικό ρόλο, διότι τούτο θα περιόριζε το δικαίωμά του να καλεί την Επιτροπή να λογοδοτεί για την εκτέλεση του προϋπολογισμού στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής,

ΚΓ. εκτιμώντας ότι το Συμβούλιο δεν συμμετέχει στις τακτικές διαδικασίες για αμφιλεγόμενα θέματα σχετικά με τις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και με τον τρόπο αυτό προσπαθεί να ξεφεύγει από την κριτική και τον έλεγχο του Κοινοβουλίου και της κοινής γνώμης,

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην παράγραφο 7 της απόφασής του της 10ης Απριλίου 1997 σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 1995: Τμήματα IV - Δικαστήριο, V - Ελεγκτικό Συνέδριο, και VI - Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και Επιτροπή Περιφερειών ((ΕΕ C 132 της 28.4.1997, σελ. 149)), είχε αναθέσει στην Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού να προβλέψει μια κατάλληλη μέθοδο για τη διαδικασία απαλλαγής του οικονομικού έτους 1996 ώστε να καταστεί δυνατή η εξέταση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού όσον αφορά το Τμήμα ΙΙ (Συμβούλιο),

ΚΕ. εκτιμώντας ότι πρέπει οπωσδήποτε να αποφευχθεί ο κίνδυνος να παγιδευθεί και η δεύτερη προσπάθεια για μία αποτελεσματική ΚΕΠΠΑ σε ένα δαίδαλο γραφειοκρατικών εμποδίων και διοικητικών ανταγωνισμών,

1. επισημαίνει ότι η διοργανική συμφωνία της 16ης Ιουλίου 1997 μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη διάθεση πόρων για κοινές δράσεις, αλλά με τον τρόπο αυτό δεν επιλύονται οι δυσκολίες, τις οποίες έχει επισημάνει το Ελεγκτικό Συνέδριο, κατά την οριοθέτηση μεταξύ δράσεων της ΚΕΠΠΑ και ενεργειών που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κοινοτικών πολιτικών, ούτε και οι δυσκολίες που συνδέονται με την υλοποίηση και τον έλεγχο των κοινών δράσεων[semigr ]

2. ζητεί από την Επιτροπή, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να προτείνουν σαφή κριτήρια επί τη βάσει των οποίων θα οριοθετείται σε ποιές περιπτώσεις οι επιχειρήσεις θα χρηματοδοτούνται από το κεφάλαιο του προϋπολογισμού για την ΚΕΠΠΑ και πότε η χρηματοδότηση θα γίνεται από άλλα κεφάλαια του προϋπολογισμού[semigr ]

3. συνιστά την περαιτέρω εξέλιξη της διοργανικής συμφωνίας της 16ης Ιουλίου 1997 μεταξύ του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, με στόχο να επιτευχθεί ένα modus vivendi για την εκτέλεση και τον έλεγχο κοινών δράσεων, το οποίο θα διασφαλίζει ότι

α) στο μέλλον η Επιτροπή θα συμμετέχει πλήρως ευθύς εξ αρχής στα στάδια σχεδιασμού και προετοιμασίας των κοινών δράσεων και θα ζητείται η συμβουλή της,

β) η συνεργασία μεταξύ της Προεδρίας του Συμβουλίου και της Επιτροπής κατά την εκτέλεση κοινών δράσεων θα πραγματοποιείται βάσει σαφών επιχειρησιακών κανόνων προκειμένου να διασφαλίζεται η συνέχεια και η αποτελεσματικότητα στη διαχείριση και την παρακολούθηση των δράσεων, ενώ πρέπει να διασφαλίζεται οπωσδήποτε ότι δεν θα εμποδίζεται η Επιτροπή στο έργο της να εκτελεί τον προϋπολογισμό με δική της ευθύνη,

γ) οι ειδικοί απεσταλμένοι ΚΕΠΠΑ μπορούν να καλούνται, εάν τούτο κριθεί απαραίτητο, από την αρμόδια επιτροπή του Κοινοβουλίου, για να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικά με την εκτέλεση των δαπανών,

δ) για κάθε κοινή δράση πρέπει να πραγματοποιούνται εκκαθαρίσεις λογαριασμών και ενοποιημένοι λογαριασμοί, όπου θα παρέχονται στοιχεία όχι μόνο για το σύνολο των κοινοτικών πόρων που έχουν επενδυθεί, αλλά και για τις συνεισφορές των κρατών μελών και άλλων χορηγών[semigr ]

4. επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η Επιτροπή μπορεί πλέον να συνάπτει άμεσα συμβάσεις εργασίας με τους ειδικούς απεσταλμένους ΚΕΠΠΑ, και καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει τη μισθολογική κλίμακα που πρόκειται να προτείνει η Επιτροπή, προκειμένου να μην αντιμετωπισθεί στο μέλλον η ανάγκη εξεύρεσης λύσεων για την πληρωμή των ειδικών απεσταλμένων ανάλογα με την εκάστοτε περίπτωση[semigr ]

5. συστήνει στα κράτη μέλη να δημιουργήσουν εφεδρικό προσωπικό ΚΕΠΠΑ, το οποίο θα μπορεί να κινητοποιείται ταχέως για κοινές δράσεις, και να συστήσουν προπαρασκευαστική ομάδα εργασίας υπό την αιγίδα της Επιτροπής, η οποία βάσει των εμπειριών που έχουν αποκομισθεί μέχρι σήμερα από αποστολές για την παρακολούθηση εκλογών και αποστολές ειδικών απεσταλμένων θα προετοιμάζει διαδικασίες, με τις οποίες, ευθύς ως αποφασίζονται κοινές δράσεις, να μπορούν να αρχίζουν από οργανωτικής και οικονομοτεχνικής απόψεως το ταχύτερο δυνατόν και με τον ομαλότερο τρόπο[semigr ]

6. διαπιστώνει ότι πρέπει να διασαφηνιστούν ορισμένα τεχνικής φύσεως διαδικαστικά ζητήματα σε σχέση με τη διοργανική απόφαση της 16ης Ιουλίου 1997, και ιδιαίτερα:

α) ότι η διοργανική απόφαση δεν τροποποιεί τους ισχύοντες και κατοχυρωμένους στο δημοσιονομικό κανονισμό κανόνες για την εκτέλεση του προϋπολογισμού και ότι δεν υφίσταται ανάγκη προς τούτο[semigr ]

β) ότι, παράλληλα με το Συμβούλιο και την Προεδρία του Συμβουλίου, η Επιτροπή, ως αρμόδιο σύμφωνα με τη Συνθήκη όργανο της Ένωσης για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, συμμετέχει πλήρως σε όλες τις προβλεπόμενες στη συμφωνία διαδικασίες για την ακρόαση και ενημέρωση του Κοινοβουλίου[semigr ]

7. καλεί το Ελεγκτικό Συνέδριο να διασφαλίσει τη δημοσίευση της προαναφερθείσας γνωμοδότησής του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και να καταθέσει το αργότερο δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ ειδική έκθεση σχετικά με την εκτέλεση των δαπανών στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ[semigr ]

8. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.