Αριθ. ^ 329/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3011 89 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη νομική προστασία των προγραμμάτων 
των ηλεκτρονικών υπολογιστών^ 
^89^329^ 
ΤοΣυμβοΰλιο αποφάσισε στις 23 Ιανουαρίου 1989 να ζητήσει, συμφωνά με τις διατάξεις του άρθρου 
ΙΘΘΑ της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμοδότηση της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Τοτμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιων,στο οποίο ανατεθηκεηπροετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις^θκτωβρίουΙ989,με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. ^ο^ηοΙ. 
11 Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά τη 27θή συνοδό ολομέλειας της, συνεδρίαση 
της Ι8ηςθκτωβρίουΙ989,ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Ρ Περίληψη της πρότασης της Επιτροπής 
ΡΡ 11 πρόταση οδηγίας εισάγει στο κοινοτικό δίκαιο την 
έννοια της προστασίας των προγραμμάτων των ηλεκτρονικών 
υπολογιστών διάμεσου του νόμου περί των δικαιωμάτωνπνευ 
ματικής προστασίας.11 έννοια αυτή υπάρχει ήδη στη νομοθε 
σίαδιαφόρωνκρατώνμελών.ϋπρόταση δεν εισάγει έναν 
ειδικό νόμο, αλλά μάλλον προτείνει στα κράτη μέλη να παρέ 
χουν στα προγράμματα των ηλεκτρονικών υπολογιστών την 
ίδια προστασίατωνδικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας 
που παρέχουν στα λογοτεχνικά έργα. Επιπλέον,ηπροστασία 
θα παρέχεται για διάστημα ^θ ετών από την ημερομηνία της 
δημιουργίας ενός προγράμματος. 
1.2. Εντούτοις, η οδηγία δεν καλύπτει την προστασία 
^ιδεών,αρχών λογικής, αλγορίθμωνήγλωσσών πρόγραμμα 
τισμού που αποτελούν τη βάση του προγράμματος^. Επίσης, 
καθιστά νόμιμητηχρήσηπρογραμμάτων από τοκοινό σε 
δημόσιες βιβλιοθήκες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. 
Ρ3. 11 πρόταση παρέχει περισσότερα δικαιώματα στον 
αναθέτοντα τη δημιουργία των προγραμμάτων, παρά στο 
δημιουργό και περισσότερα στον εργοδότη παρά στον έργα 
ζόμενο^εκτός αν με σύμβαση ορίζεται διαφορετικά^. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. 11 ΟΚΕεπικροτεί τηνπρόταση της Επιτροπήςως 
μέσο που μπορεί να εξασφαλίσει κατάλληλη προστασία των 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας της κοινοτικής βιομη^ 
χανίας ηλεκτρονικών υπολογιστών και σχετικών πρόγραμμα^ 
των,και να εξαλείφει ταεμπόδιαστιςκοινοτικές συναλλαγές. 
11ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι είναι εξαιρετικά δύσκοληηαπόλυτη 
ακρίβεια στη διατύπωση κατά το πρώτο σχέδιο μιας οδηγίας 
σχετικά με αυτό το πολύπλοκο θέμα. Είναι της γνώμης ότι 
απαιτούνται ορισμένες αλλαγές στη διατύπωση, όπως αναφέ 
ρεται παρακάτω στο κεφάλαιο 3. Αυτές οι λεπτομερείς άλλα 
γές που συνιστώνται σε ορισμένα σημεία, δενθαπρέπει να 
θεωρηθούν ότι μειώνουν τη γενική επιδοκιμασία της ΟΚΕ 
για το σχέδιο. 
2.2. ϋΟ^ΕείναιτηςγνώμηςότιηπροσέγγισητηςΕπιτρο 
πής έχει δύο σημαντικά πλεονεκτήματα^ Ρ Επειδή παρέχεται στα προγράμματα ηλεκτρονικών 
υπολογιστώνηίδια προστασία που παρέχεται στα λογοτε^ 
χνικά έργα, μπορεί να εφαρμοστεί ένας ^έτοιμος^ νόμος περί 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.^ΐε τον τρόπο αυτό 
αποφεύγεταιημακρά διαδικασία εφαρμογής και ανάπτυξης 
του νέου νόμου τηνοποίαθαεπέφερεμίαπροσέγγιση ^ιιϊ 
2. 11 προσέγγιση αποβλέπει να θέσει τα προγράμματα 
ηλεκτρονικώνυπολογιστώνσταπλαίσιατουορισμούτων 
^λογοτεχνικών έργων^ που αναφέρεται στη Σύμβαση της 
Βέρνης ^Αυτό θα μπορούσε νακαταστεί πιο σαφέςστην 
οδηγία^.Ιοπλεονέκτημα της προσέγγισης αυτής είναι ότι 
ενθαρρύνειτατρίτακράτη ναεξοιμειώνουντακοινοτικά 
προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών προς έργα που 
δικαιούνται νομικής προστασίας. 
Νράγματι,όσο περισσότερο προσεγγίσειηκοινοτική νομό 
θεσία τη Σύμβαση της Βέρνης, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το 
όφελοςαυτό.Αντακράτη μέλη βρίσκονται όλα σε αρμονία 
με τη Σύμβαση της Βέρνης, τότε, κατά τη γνώμη τηςΟ^ΚΕ,η 
ικανότητα των κρατών μελών να επηρεάσουν τηνέκβαση των 
συζητήσεωνγιατηναναθεώρηση της Σύμβασηςθα είναι 
μεγαλύτερη. 
11 ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι οι διατάξεις που αφορούν ^λογοτε 
χνικάέργα^ στα πλαίσια τηςΣύμβασης της Βέρνης μπορεί να 
μην ενδείκνυται απολύτως για ^προγράμματα ηλεκτρονικών 
υπολογιστών^ και ότι θα χρειασθούν κανόνες που να λαμ 
βάνουν υπόι^η τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. 
ωστόσο, η ΟΚΕ τονίζει ότι είναι σημαντικό ναπαρακο 
λουθούνται όσο το δυνατόν πιο στενά οι διατάξεις της Σύμβα 
σης της Βέρνης 
2.3. Ενα θέμα, όμως, που προκαλεί ανησυχία είναι ότιη 
πρόταση δενκαλύπτειακόματηνπιθανότηταδιατήρησης 
εμποδίων στην ελεύθερη διακίνηση των προγραμμάτων των 
ηλεκτρονικών υπολογιστών στην ^οινότηταλόγω, για παρά^ 
δείγμα, τηςσυνύπαρξης διαφορετικών ορισμών που δίνονται 
στους νόμους των κρατών μελών για την ^πρωτοτυπίας. 
2.^. 11 ΟΚΕ πιστεύει ότιηπρόταση δεν θα περιορίσει τη 
διάδοση και την κατανόηση των τεχνολογιών πληροφό 
ρήσης, ωστόσο, τονίζει τη σημασία που έχει να διασφαλισθεί 
ότι δεν θα υπάρξουν ανεπιθύμητοι περιορισμοί διαμέσου της 
εφαρμογής των διατάξεων περί ανταγωνισμού της Σύμβασης. 
(') ΕΕ αριθ. Ο 91 της 12.4. 1989 2.5. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την ανάγκη να εξασφαλισθεί 
ικανοποιητική προστασία στα προγράμματα ηλεκτρονικών 
30. 12. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 329/5 
υπολογιστών και πιστεύει ότι υπάρχει ένα σαφές πλεονέκτημα 
από τη θέσπιση ενός νόμου περί δικαιωμάτων πνευματικής 
ιδιοκτησίας στην κοινοτική νομοθεσία, ο οποίος θα ρυθμίζει 
την προστασία των προγραμμάτων των ηλεκτρονικών υπολο­
γιστών. 
2.6. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της πρότασης 
της Επιτροπής, με την επιφύλαξη των ακόλουθων παρατηρή­
σεων: 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Αιτιολογική έκθεση: Όγδοη αιτιολογική σκέψη 
3.1.1. Θα πρέπει να καταστεί σαφές αν τα «μέσα διασύνδε­
σης» (interfaces) που αναφέρονται σε αυτή την αιτιολογική 
σκέψη είναι τα ίδια τα προγράμματα μέσων διασύνδεσης ή 
οι προδιαγραφές αυτών των μέσων διασύνδεσης. 
3.1.2. Δεν αμφισβητείται ότι «οι ιδέες και οι αρχές» δεν 
προστατεύονται από τη νομοθεσία σχετικά με τα δικαιώματα 
πνευματικής ιδιοκτησίας. Είναι, επομένως, περιττό να 
αναφερθεί ότι οι ιδέες και οι αρχές στις οποίες βασίζονται τα 
μέσα διασύνδεσης «δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας», για το λόγο ότι οι 
ιδέες και οι αρχές στις οποίες βασίζεται οποιοδήποτε 
πρόγραμμα «δεν αποτελούν αντικείμενο δικαιωμάτων πνευμα­
τικής ιδιοκτησίας». 
3.1.3. Προκειμένου να ληφθούν αυτά τα δύο σημεία υπόψη, 
θα μπορούσε να διαγραφεί όλη η αιτιολογική σκέψη χωρίς 
να αλλοιωθεί η ουσία της πρότασης. Εξάλλου, η αιτιολογική 
σκέψη θα μπορούσε να τροποποιηθεί ως εξής: 
«Ότι, για το σκοπό αυτό, απαιτείται μια λογική και σε 
ορισμένες περιπτώσεις φυσική διασύνδεση και αλληλεπί­
δραση, ώστε να δίνεται η δυνατότητα σε όλα τα στοιχεία 
του λογισμικού του υλικού να συνεργασθούν με άλλα 
λογισμικά και υλικά καθώς και χρήστες με όλους τους 
τρόπους λειτουργίας τους. Οι αρχές με τις οποίες περιγρά­
φονται όλα αυτά τα μέσα διασύνδεσης και αλληλεπίδρα­
σης είναι γνωστές σαν «μέσα διασύνδεσης» (interface). 
Τα μέσα διασύνδεσης είναι επιδεκτικά προστασίας όπως 
οποιοδήποτε πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή που 
αποτελεί αντικείμενο δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτη­
σίας. » 
3.2. Αιτιολογική έκθεση: Ένατη αιτιολογική σκέψη 
Λόγω της σημασίας που έχουν οι διεθνείς συνθήκες περί 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας για τον τρόπο 
προστασίας που έχει επιλεγεί για τα προγράμματα που δικαι­
ούνται προστασίας όσον αφορά τα δικαιώματα πνευματικής 
ιδιοκτησίας, θα ήταν σκόπιμο να προστεθούν στο τέλος της 
αιτιολογικής σκέψης τα εξής: 
«...και να εφαρμόσει για κάθε κράτος μέλος την αρχή της 
τήρησης των διατάξεων της διεθνούς σύμβασης για την 
προστασία των λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων 
(της Σύμβασης της Βέρνης).» 
3.3. Αρθρο 1 — Α ντικείμενο της προστασίας 
3.3.1. Άρθρο 1, παράγραφος 2 
Όπως προαναφέρθηκε στο σημείο 2, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η 
προστασία των προγραμμάτων των ηλεκτρονικών υπολο­
γιστών μέσω των διατάξεων της Σύμβασης της Βέρνης που αφορούν τα «λογοτεχνικά έργα» θα πρέπει να ορίζεται ρητά 
στο σχέδιο. Για το λόγο αυτό, η παράγραφος θα πρέπει να 
καταλήγει με τις λέξεις: 
«όπως αυτά ορίζονται στη Σύμβαση της Βέρνης». 
3.3.2. Άρθρο 1, παράγραφος 3 
3.3.2.1. Η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της μη παροχής προστασίας 
των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας για ιδέες και αρχές 
ως προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών. 
3.3.2.2. Η «λογική» και οι «αλγόριθμοι» δεν είναι σαφείς 
όροι και συχνά συγχέονται ο ένας με τον άλλο. Πάντως, στη 
σημερινή κατάσταση της τεχνολογίας και της νομοθεσίας 
των κρατών μελών, λίγοι μπορούν να ισχυρισθούν ότι η 
«λογική», οι «αλγόριθμοι» και οι «γλώσσες προγραμματι­
σμού» εμπίπτουν σε ένα ορισμό των «προγραμμάτων ηλεκτρο­
νικών υπολογιστών». Συνεπώς, ειδική αναφορά του άρθρου 
αυτού στους εν λόγω όρους, ως μη απαιτούντων προστασία, 
δεν εξυπηρετεί κανένα σκοπό παρά μόνο περιπλέκουν την 
κατάσταση και προκαλούν άσκοπες συζητήσεις. Για το λόγο 
αυτό η ΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να απαλειφθούν. 
3.3.2.3. Όπως προαναφέρθηκε, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι 
οι «ιδέες και οι αρχές» δεν αποτελούν αντικείμενο δικαιωμά­
των πνευματικής ιδιοκτησίας. Είναι περιττό, όπως και στην 
αιτιολιγική έκθεση, να αναφερθεί ότι οι ιδέες και οι αρχές 
στις οποίες βασίζονται τα μέσα διασύνδεσης δεν αποτελούν 
αντικείμενο δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η δεύ­
τερη πρόταση θα μπορούσε να διαγραφεί. Η ΟΚΕ κατανοεί 
και συμμερίζεται την ανησυχία ότι οι κάτοχοι δικαιωμάτων 
πνευματικής ιδιοκτησίας που αναφέρονται σε μέσα διασύνδε­
σης πιθανόν να ασκούν τα δικαιώματα τους με τρόπο που 
αντιβαίνει στους κανόνες του θεμιτού ανταγωνισμού. 
Ωστόσο, η ΟΚΕ παραμένει πεπεισμένη ότι η δεύτερη πρό­
ταση του άρθρου 1, παράγραφος 3, δεν προσθέτει τίποτα όσον 
αφορά τον έλεγχο των πρακτικών που αντιβαίνουν στους 
κανόνες του θεμιτού ανταγωνισμού, πράγμα που αποτελεί 
σαφή ευθύνη της Επιτροπής να ενισχύσει διαμέσου των κοι­
νοτικών κανόνων ανταγωνισμού. 
3.3.2.4. Κατά συνέπεια, η παράγραφος θα μπορούσε να 
διατυπωθεί ως εξής: 
«Η προστασία σύμφωνα με την παρούσα οδηγία ισχύει 
για κάθε μορφή έκφρασης ενός προγράμματος ηλεκτρο­
νικού υπολογιστή, αλλά δεν εκτείνεται στις ιδέες, ή τις 
αρχές, που αποτελούν τη βάση του προγράμματος.» 
3.3.3. Άρθρο 1, παράγραφος 4 
3.3.3.1. Η Επιτροπή δεν δίνει έναν αριθμό για την «πρω­
τοτυπία». Επειδή η σημασία αυτού του όρου διαφέρει στο 
δίκαιο των κρατών μελών, η διάταξη αυτή δεν εναρμονίζει 
τίποτα. Κατά συνέπεια, η ύπαρξη διαφόρων βαθμών πρωτοτυ­
πίας στα διάφορα κράτη μέλη θα μπορούσε να θέσει εμπόδια 
στο εμπόριο προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών 
μεταξύ των κρατών μελών. 
Αριθ. C 329/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 12. 89 
3.3.3.2. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι το πρόβλημα αυτό της 
«πρωτοτυπίας» δεν υπάρχει μόνο στη νομοθεσία περί δικαιω­
μάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σχετικά με προγράμματα 
ηλεκτρονικών υπολογιστών αλλά εκτείνεται σε πολύ περισ­
σότερες πτυχές των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. 
Ωστόσο, τονίζει ότι τυχόν αποτυχία αντιμετώπισης του προ­
βλήματος από τις πρώτες προσπάθειες εναρμόνισης της νομο­
θεσίας περί δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας θα διαιωνί­
σει μόνο ένα εμπόδιο στις κοινοτικές συναλλαγές και θα 
καθυστερήσει απλώς την εξεύρεση λύσης. 
3.3.3.3. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι σε οποιαδήποτε διάταξη που 
περιέχει ορισμό της «πρωτοτυπίας» θα πρέπει να λαμβάνονται 
υπόψη τα εξής: 
3.3.3.3.1. Δεν θα πρέπει να υπάρχει καμία απαίτηση ότι 
τα προγράμματα πληρούν αισθητικά, ποιοτικά ή ποσοτικά 
κριτήρια. 
3.3.3.3.2. Δεν θα πρέπει να υπάρχει καμία απαίτηση για το 
επίπεδο των ειδικών γνώσεων στον τομέα του προγραμματι­
σμού. 
3.3.3.3.3. Το κριτήριο της πρωτοτυπίας θα πρέπει να είναι 
ότι στο βαθμό που ένα πρόγραμμα δεν έχει αντιγραφεί από 
κάποιο άλλο θα πρέπει να τυγχάνει προστασίας. 
3.3.3.4. Αν, για οποιοδήποτε λόγο, αποφασισθεί να μην 
δοθεί ένας ορισμός της πρωτοτυπίας, τότε το άρθρο 4, περί­
πτωση α) θα ήταν προτιμότερο να διατυπωθεί θετικά, παρά 
αρνητικά, και προτείνεται το εξής: 
«Ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή προστατεύε­
ται εφόσον πληροί τους ίδιους όρους όσον αφορά την 
πρωτοτυπία, που ισχύουν για άλλα λογοτεχνικά έργα.» 
3.4. Άρθρο 2 —Α ημιουργός του προγράμματος 
3.4.1. Άρθρο2,παράγραφος3 
3.4.1.1. Είναι αμφίβολο αν η πρόταση της Επιτροπής 
ακολουθεί τις διατάξεις περί «ηθικών δικαιωμάτων» της Σύμ­
βασης της Βέρνης. Εντούτοις, οι διατάξεις αυτές σχετίζονται 
περισσότερο με τις πιο παραδοσιακές μορφές δικαιωμάτων 
πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν για τα λογοτεχνικά 
έργα, παρά με τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών. 
3.4.1.2. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της διατύ­
πωσης της παραγράφου ως έχει. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι 
είναι ορθό ο πρώτος δικαιούχος των δικαιωμάτων πνευματι­
κής ιδιοκτησίας σχετικά με έργα που έχουν παραγγελθεί να 
είναι το πρόσωπο που τα παρήγγειλε και πλήρωσε για αυτά. 
Υπάρχει, όμως, μία διαφορά μεταξύ των προγραμμάτων των 
ηλεκτρονικών υπολογιστών και των άλλων ειδών λογοτεχνι­
κών έργων. Οι συλλογισμοί που συνετέλεσαν ώστε ο νομοθέ­
της των κρατών μελών να έχει ενδοιασμούς όσον αφορά 
την παραχώρηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας που 
αναφέρονται σε επί παραγγελία έργα στον αναθέτοντα το έργο 
μάλλον, παρά στο δημιουργό, ισχύουν για πιο παραδοσιακές 
μορφές λογοτεχνικών έργων. Επίσης, τα θέματα αυτά συνηθί­
ζεται να καλύπτονται σαφώς σε σύμβαση μεταξύ του αναθέ­
τοντα το έργο και του δημιουργού του έργου ιδίως όταν ο 
τελευταίος ενδιαφέρεται για δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτη­
σίας σχετικά με πρόγραμμα που έχει παραγγελθεί. 3.4.2. Άρθρο2,παράγραφος4 
Η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της αρχής που ορίζεται στην παρά­
γραφο αυτή, αλλά για λόγους σαφήνειας προτείνει να επανα-
διατυπωθεί ως εξής: 
«Όταν ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή δημι­
ουργείται στα πλαίσια μιας εργασιακής σχέσης και 
αποτελεί μέρος της εργασίας του υπαλλήλου να δημιου­
ργήσει το πρόγραμμα, ο εργοδότης θα πρέπει να δικαιού­
ται να ασκεί όλα τα δικαιώματα που έχουν σχέση με το 
πρόγραμμα, εκτός και εάν προβλέπεται διαφορετικά από 
τη σύμβαση ή από συλλογική σύμβαση νομικά εκτε­
λεστή.» 
3.4.3. Άρθρο 2, παράγραφος 5 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι έχει σημασία να προστατευθούν τα 
δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας του δικαιούχου σχετικά 
με ένα πρόγραμμα που προκαλεί τη δημιουργία μεταγενέστε­
ρων προγραμμάτων. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ προτείνει τις 
ακόλουθες αλλαγές στη διατύπωση: 
Να προστεθεί μετά τη λέξη «διαφορετικά» η εξής πρόταση: 
«Το άρθρο αυτό δεν αφορά το δικαίωμα πνευματικής 
ιδιοκτησίας που δημιουργεί τα μεταγενέστερα προγράμ­
ματα. » 
3.5. Άρθρο 4 — Ενέργειες που υπόκεινται σε άδεια του 
δικαιούχου 
3.5.1. Άρθρο 4, περίπτωση α) 
Η «εμφάνιση στην οθόνη» (viewing) ενός προγράμματος είναι 
δύσκολο να οριστεί τεχνικά και θα πρέπει να αντικατασταθεί 
με την «προβολή» (displaying). 
3.5.2. Άρθρο 4, περίπτωση β) 
Για την όσο το δυνατό αυστηρότερη χρήση της Σύμβασης 
της Βέρνης, η ΟΚΕ προτείνει να επαναδιατυπωθεί το άρθρο 
4, περίπτωση β) ως εξής: 
«Τη διασκευή, μετάφραση, τροποποίηση και ρύθμιση 
ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή και την 
αναπαραγωγή μιας παρόμοιας διασκευής, μετάφρασης, 
τροποποίησης και ρύθμισης.» 
Μολονότι η Επιτροπή απέφυγε να περιλάβει στην παρούσα 
οδηγία ορισμούς, η λέξη «διασκευή» επιδέχεται διάφορες 
ερμηνείες και για το λόγο αυτό μπορεί να είναι αναγκαίος 
ένας ορισμός στην οδηγία. 
3.5.3. Άρθρο 4, περίπτωση γ) 
3.5.3.1. Μολονότι τα μέσα βάσει των οποίων υλοποιείται 
ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή μπορούν να 
«πωληθούν», δεν ενδείκνυται η χρησιμοποίηση του όρου 
«πώληση» των ιδίων των προγραμμάτων ηλεκτρονικών 
υπολογιστών. 
3.5.3.2. Η Επιτροπή δεν όρισε κανένα γεωγραφικό περιο­
ρισμό όσον αφορά την ανάλωση του δικαιώματος ελέγχου 
(όπως ένας περιορισμός στην Κοινότητα). Οποιαδήποτε και 
30. 12. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 329/7 
αν είναι τα οφέλη από ένα γεωγραφικό περιορισμό, η ΟΚΕ 
κρίνει ότι αυτό είναι εμπορικό θέμα και δεν εμπίπτει στη 
νομοθεσία περί δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, 
δηλαδή η νομοθεσία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτη­
σίας δεν αποτελεί μέσο απαγόρευσης παράλληλων εισαγωγών 
από τρίτες χώρες. Συνεπώς, η ΟΚΕ επικροτεί το στόχο της 
διάταξης αυτής που διασαφηνίζει, στα πλαίσια της νομοθε­
σίας περί δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, ότι τυγχάνει 
προστασίας η θέση των μεμονωμένων ατόμων και των εταιρει­
ών της ΕΚ που λαμβάνουν άδειες εκμετάλλευσης προγραμμά­
των από δικαιούχους δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας 
εκτός της Κοινότητας. Εντούτοις, το όλο θέμα της παραλλή­
λου εισαγωγής προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών 
από τρίτες χώρες θα αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω μελέ­
της από την Επιτροπή. 
3.5.3.3. Είναι δύσκολο να ορισθεί με ακρίβεια η λέξη «διά­
θεση». Η ΟΚΕ προτείνει ορισμένες αλλαγές στη διατύπωση 
του άρθρου 4, περίπτωση γ), προκειμένου να αντιμετωπιστεί 
αυτή η δυσκολία. 
3.5.4. Αναδιατύπωση του άρθρου 4 
Προτείνεται, επομένως, να διατυπωθεί το άρθρο 4 ως εξής: 
«Με την επιφύλαξη του άρθου 5, τα αποκλειστικά δικαιώ­
ματα που αναφέρονται στο άρθρο 1 περιλαμβάνουν το 
δικαίωμα να πραγματοποιείται ή να παρέχεται άδεια όσον 
αφορά: 
α) την αναπαραγωγή, εν όλω ή εν μέρει, του προγράμμα­
τος του ηλεκτρονικού υπολογιστή με κάθε μέσο και 
μορφή. Εφόσον απαιτούν αναπαραγωγή του προγράμ­
ματος, εν όλω ή εν μέρει, η φόρτωση, η προβολή, η 
εκτέλεση, η μεταβίβαση ή η αποθήκευση του προ­
γράμματος του ηλεκτρονικού υπολογιστή, θεωρούνται 
ενέργειες που υπόκεινται σε άδεια του δικαιούχου 
β) τη διασκευή, τη μετάφραση, την παραγωγή και τη 
ρύθμιση ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολο­
γιστή και την αναπαραγωγή παρόμοιας διασκευής, 
μετάφρασης, τροποποίησης και ρύθμισης ενός προ­
γράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή 
γ) τη διανομή αντιγράφων του προγράμματος ηλεκτρο­
νικού υπολογιστή με χορήγηση άδειας εκμετάλλευ­
σης, πώληση, χρηματοδοτική μίσθωση, μίσθωση και 
εισαγωγή για τους σκοπούς αυτούς. Το δικαίωμα ελέγ­
χου της διανομής ενός αντιγράφου μετά την πρώτη 
πώληση του αντιγράφου από το δικαιούχο ή με τη 
συναίνεση του.» 
(Καθώς και πιθανή διάταξη που να ορίζει τη «διασκευή».) 
3.6. Άρθρο 5 — Εξαιρέσεις στις ενέργειες που υπόκεινται 
σε άδεια του δικαιούχου 
3.6.1. Άρθρο 5, παράγραφος 1 
3.6.1.1. Η παράγραφος πρέπει να διατυπωθεί με μεγαλύτερη 
ακρίβεια. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για την παροχή άδειας εκμετάλλευσης προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών 
που δεν απαιτούν την υπογραφή συμφωνίας και από τα δύο 
μέρη. Τέτοιου είδους έγγραφες συμφωνίες θα εκλείψουν 
σταδιακά με την ανάπτυξη της τεχνολογίας. Η ΟΚΕ προτείνει 
να διαγραφούν οι λέξεις «έγγραφη συμφωνία παροχής άδειας 
εκμετάλλευσης υπογεγραμμένη και από τα δύο μέρη» και 
να αντικατασταθούν από τις λέξεις «οποιαδήποτε έγκυρη 
συμφωνία παροχής άδειας»· επίσης προτείνει να αντι­
κατασταθούν οι λέξεις «για τις ενέργειες που απαριθμούνται 
στο άρθρο 4, περιπτώσεις α) και β)», από τις λέξεις «αναπα­
ραγωγή με φόρτωση, προβολή, εκτέλεση, μεταβίβαση ή 
αποθήκευση». Επιπλέον, στο παρόν κείμενο δεν διασαφηνί­
ζεται το κατά πόσο επιτρέπεται η παράλληλη επεξεργασία 
ενός τέτοιου προγράμματος. Συνεπώς, η ΟΚΕ προτείνει να 
προστεθούν τα ακόλουθα μετά τις λέξεις «... τη χρήση του 
προγράμματος»: 
«... σε μια μονάδα επεξεργασίας από έναν χρήστη σε 
οποιοδήποτε χρονικό σημείο». 
3.6.1.2. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να εξετάσει το ενδε­
χόμενο να συγκαταλεχθεί το δικαίωμα παραγωγής «εφεδρι­
κών» αντιγράφων ενός προγράμματος μεταξύ των γενικών 
δικαιωμάτων του χρήστη. 
Προτείνεται το ακόλουθο κείμενο: 
«(α) Το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας για ένα 
πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή δεν παραβιά­
ζεται από την αναπαραγωγή του προγράμματος ή 
από τη διασκευή του προγράμματος αυτού, αν: 
(ι) η αναπαραγωγή γίνεται από ή για λογαριασμό 
του δικαιούχου του αντίγραφου (του «πρωτότυ­
που αντίγραφου») από το οποίο γίνεται η αναπα­
ραγωγή, και 
(ιι) η αναπαραγωγή γίνεται μόνο για να διασφαλι­
σθεί ότι ένα άλλο αντίγραφο του προγράμματος 
μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον δικαιούχο 
ενός πρωτότυπου αντίγραφου αν ένα αντίγραφο 
του προγράμματος έχει χαθεί, καταστραφεί ή 
καταστεί άχρηστο. 
(β) Η περίπτωση α) δεν ισχύει αν: 
(ι) αυτό αναγράφεται σαφώς στο πρωτότυπο 
αντίγραφο ή οποιοδήποτε μέσο ή συσκευασία ή 
αν αναφέρεται ότι δεν υπάρχει δικαίωμα παρα­
γωγής αντιγράφων ή αν τα υλικά από τα οποία 
έχει δημιουργηθεί το πρωτότυπο αντίγραφο 
είναι τέτοια που δεν είναι δυνατό να χαθούν, 
καταστραφούν ή να καταστούν άχρηστα με 
κανονική χρήση ή 
(ιι) υπάρχει έγκυρη συμφωνία για το αντίθετο». 
3.6.2. Άρθρο 5, παράγραφος 2 
Η ΟΚΕ προτείνει να διασαφηνισθεί η παράγραφος ως εξής: 
Αριθ. C 329/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ' 30. 12.89 
«Σε περίπτωση που ένα αντίγραφο προγράμματος 
ηλεκτρονικού υπολογιστή πωλήθηκε ή διατέθηκε στο 
κοινό με άλλο τρόπο εκτός από έγκυρη συμφωνία παρο­
χής άδειας εκμετάλλευσης, το αποκλειστικό δικαίωμα 
του δικαιούχου να επιτρέπει τη μίσθωση δεν ασκείται για 
να εμποδίσει τη χρήση ως υλικού αναφοράς του εν λόγω 
αντίγραφου του προγράμματος στο κοινό σε κτίρια οργα­
νισμών μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως είναι οι 
δημόσιες βιβλιοθήκες στα οποία διατίθενται στο κοινό, 
προγράμματα ως υλικό αναφοράς.» 
3.7. Άρθρο 6 — Παρεπόμενες παραβάσεις 
Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει τη μετάφραση στις διάφο­
ρες γλώσσες του όρου «προσβολή» για να εξασφαλίσει ότι 
δεν συναπάγονται αναγκαστικά ποινικές κυρώσεις. 
3.8. Άρθρο 7 —Δ ιάρκεια της προστασίας 
3.8.1. Το άρθρο ορίζει μία διάρκεια προστασίας η οποία 
διαφέρει από αυτή που αναφέρεται στη Σύμβαση της Βέρνης, 
για το λόγο ότι όπως αναφέρει η Επιτροπή στο επεξηγηματικό 
υπόμνημα της «η σύνδεση της διάρκειας της προστασίας με 
τη ζωή ενός ανθρώπινου δημιουργού ενδέχεται να προκαλέσει 
ορισμένους δισταγμούς λόγω της συλλογικής δημιουργίας 
των έργων που δημιουργούνται από υπολογιστές και της 
μεγάλης διάρκειας που θα προκύπτει». Καθώς ο κύκλος ζωής 
ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι πάντα 
πολύ μικρότερος από 50 χρόνια, η ανησυχία της Επιτροπής 
έχει ακαδημαϊκό χαρακτήρα και δεν θα πρέπει να ληφθεί 
υπόψη εις βάρος της ανάγκης για τήρηση, όσο πιο πιστά 
είναι δυνατόν, των διατάξεων της Σύμβασης της Βέρνης. Το 
ίδιο επιχείρημα ισχύει για οποιαδήποτε πρόταση οποιασδή­
ποτε άλλης περιόδου ετών δηλαδή 25 ή 30. Η ΟΚΕ οφείλει 
να τονίσει το όφελος που προκύπτει από την πιστή προσκόλ­
ληση στη Σύμβαση της Βέρνης. Κατά συνέπεια, το άρθρο θα 
πρέπει κατά τη γνώμη της ΟΚΕ να διατυπωθεί ως εξής: 
«Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, προστασία θα παρέχεται 
καθ'όλη τη διάρκεια της ζωής του δημιουργού ή στην 
περίπτωση που υπάρχουν περισσότεροι δημιουργοί, 
μέχρι το θάνατο του τελευταίου δημιουργού συν 50 χρό­
νια. Η προστασία για έργο που δημιουργήθηκε από 
υπολογιστή θα παρέχεται για διάστημα πενήντα ετών από 
την ημέρα που αυτό δημιουργήθηκε.» 
Η Σύμβαση επιτρέπει «τουλάχιστον 50 χρόνια». Ωστόσο, 
η χρησιμοποίηση μιας παρόμοιας διατύπωσης ενδέχεται να 
παρακινήσει τα κράτη μέλη να επιβάλουν διαφορετικούς 
όρους προστασίας π.χ. επιπρόσθετα εμπόδια στις συναλλαγές. 
Πάντως, η χρησιμοποίηση 50 ετών συμβιβάζεται σαφώς με 
τη Σύμβαση της Βέρνης. 
3.8.2. Αν η Επιτροπή ανησυχεί επίσης μήπως μελλοντικά 
αλλάξει η διατύπωση της Σύμβασης της Βέρνης και η προστα­
σία παρέχεται για διάστημα πενήντα ετών «από την ημερο­
μηνία της δημιουργίας», τότε η ΟΚΕ επιμένει στην άποψη 
της, ότι πρέπει να τηρείται (στο μέτρο του δυνατού) η Σύμ­βαση της Βέρνης με τη μορφή που έχει σήμερα, και μέχρι να 
τροποποιηθεί, οπότε και η Επιτροπή θα μπορέσει να υποβάλει 
μια πρόταση για να αλλάξει τη διατύπωση της οδηγίας. 
Εντούτοις, η αποδοχή της θέσης αυτής δεν σημαίνει 
δέσμευση να διατηρηθούν οι αρχές που διέπουν τη διάταξη 
αυτή στις συνεδριάσεις για την αναθεώρηση της Σύμβασης 
της Βέρνης. 
3.8.3. Μολονότι ο αριθμός των προγραμμάτων που αυτό 
ενδέχεται να αφορά είναι ελάχιστος, η ΟΚΕ θεωρεί ότι για 
την όσο το δυνατό πιστότερη συμμόρφωση προς τη Σύμβαση 
της Βέρνης (και ειδικότερα το άρθρο 7, παράγραφος 3, της 
Σύμβασης αυτής), θα πρέπει να προστεθούν τα ακόλουθα (το 
παρόν κείμενο του άρθρου 7 μετατρέπεται σε πρώτη παρά­
γραφο): 
« 7.2. Στην περίτπωση ανώνυμων ή ψευδώνυμων έργων, 
οι όροι προστασίας θα εκπνέουν 50 χρόνια μετά τη νόμιμη 
διάθεση του προγράμματος στο κοινό. Ωστόσο, όταν το 
ψευδώνυμο του δημιουργού δεν επιδέχεται αμφιβολίες 
όσον αφορά την ταυτότητα του, ισχύει η παραπάνω περί-^ 
πτώση της πρώτης παραγράφου. Αν ο δημιουργός ενός 
ανώνυμου ή ψευδώνυμου έργου αποκαλύψει την ταυτό­
τητα του κατά την εν λόγω 50ετή περίοδο, θα ισχύει 
επίσης η διάταξη της πρώτης παραγράφου του παρόντος 
άρθρου.» 
3.9. Άρθρο 8 — Συνέχιση της εφαρμογής άλλων νομικών 
διατάξεων 
Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η διατύπωση θα ήταν πιο ακριβής, αν 
α) για να υπάρχει λογική συμφωνία με την οδηγία για την 
προστασία της τοπογραφίας ημιαγωγών, διαγραφόταν η 
φράση «εφόσον ... οδηγίας»· ή 
β) το άρθρο 8, παράγραφος 1, αντικαθίστατο από τα εξής: 
«Η νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών 
υπολογιστών που παρέχεται πέραν του νόμου περί δικαιω­
μάτων πνευματικής ιδιοκτησίας δεν επηρεάζεται από την 
παρούσα οδηγία.» 
3.10. Άρθρο 9 — Τελικές διατάξεις 
Η ημερομηνία που θα συμπληρωθεί στο άρθρο αυτό θα πρέπει, 
ασφαλώς, να είναι η 1η Ιανουαρίου 1993, και η ΟΚΕ ελπίζει 
ότι το Συμβούλιο μπορεί να ορίσει μια πιο σύντομη προ­
θεσμία. 
Πάντως, η ΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει τη σημασία που έχει η 
λήψη απόφασης από το Συμβούλιο, το συντομότερο δυνατό, 
για την οδηγία αυτή, ώστε τα κράτη μέλη να έχουν μια σαφή 
και κοινή θέση στις διαπραγματεύσεις για την αναθεώρηση 
της Σύμβασης της Βέρνης. 
30.11^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αρι^]^ 
4. Αλλες ζ^^τ^^^ε^ 
41. ΕνωηΟΚΕ τάσσεται υπέρ της πρότασης της Επιτρο. 
πής, πιστεύει ότι υπάρχουν άλλα δέματα στο Νράσινο βιβλίο 
γιαταδικαιωματαπνευματικήςιδιοκτησίας,γιαταοποία 
απαιτούνται νομοθετικές προτάσεις και ελπίζει να λάβει τέ 
τοιες προτάσεις, ωστενακα^ιερω^εί μέχρι την Ιη^ανουαρίου 
1^3 μια σαφής κοινοτική ^έση, όσον αφορά το σύνολο της 
νομοθεσίας περί δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. 
4.1 11 ΟΚΕ πιστεύει ότιηΕπιτροπή^α πρέπει να α^ιολο 
γεί σε τακτά χρονικά διαστήματα την επίδραση της νομο^ε 
σίας αυτής τόσο στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές όσο και 
στη βιομηχανία προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών 
κα^ως και στις τεχνολογίες πληροφόρησης, ιδιαίτερα όταν 
προβλέπονται τροποποιήσεις της κοινοτικής νομοθεσίας 
λόγω τροποποιήσεων της σύμβασης της Βέρνης επίσης,η 
Βρυ^έλλες,Ι^ΟκτωβρίουΙ^ Επιτροπή ^απρέπει ναεκδίδειτακτικάεκ^έσειςγιατην 
επίδραση της εν λόγω νομοθεσίας και με αποδέκτες το ^υμ 
βούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή. 
4.1 Είναισαφές,ότιυπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα σε 
όλη την Κοινότητα και αφορά την χωρίς άδεια προσπέλαση 
στα προγράμματα των ηλεκτρονικών υπολογιστών καιτων 
δεδομένων ^^^^^.^πάρχει επίσης το πρόβλημα των 
^ιων^, δηλαδή της παράνομης παρεμβολής στοιχείων σε 
προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών τα οποία κατά 
στρέφουν τη λειτουργία τους.^υσικά αυτά δεν είναι δέματα 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας αυτών κα^εαυτων, 
αλλά^έματαπουεπηρεά^ουντηχρησιμοποίση ηλεκτρονικών 
τεχνολογικών μέσωνκαιέχουν ασφαλώς, επιπτώσεις στη 
λειτουργία της ενιαίας αγοράς.ΗΟΚΕ συνιστά στην Επι^ 
τροπή να προβεί σε προσεκτική εξέταση των γεμάτων αυτών, 
με σκοπό να υποβάλει νομοθετικές προτάσεις.