4. 7. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 175/39 
Γνωμοδότηση γιο τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των ευρωπαϊκών χωρών κρατικού 
εμπορίου 
(88/C 175/14) 
Στις 24 Φεβρουαρίου 1987 η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε σύμφωνα με το άρ­
θρο 20, παράγραφος 4 του Εσωτερικού Κανονισμού της, να καταρτίσει γνωμοδότηση για τις σχέσεις 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των ευρωπαϊκών χωρών κρατικού εμπορίου. 
Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, κατήρ­
τισε τη γνωμοδότηση του στις 11 Μαρτίου 1988, βάσει της εισηγητικής έκθεσης του κ. Briganti. 
Κατά την 255η σύνοδο ολομέλειας της στις 27 Απριλίου 1988 η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
υιοθέτησε με 74 ψήφους υπέρ, 11 κατά και 15 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Η γνωμοδότηση που παρουσιάζεται περιορίζεται να 
εξετάσει συνοπτικά τα ουσιαστικά προβλήματα οικονομικού 
και εμπορικού χαρακτήρα που υπάρχουν μεταξύ της Ευρωπαϊ­
κής Κοινότητας και των ευρωπαϊκών χωρών που είναι μέλη 
της Comecon. Αυτά τα προβλήματα, από κοινού με^ άλλα 
που παραλείπονται σ'αυτή τη γνωμοδότηση, σκιαγραφούνται 
ευρύτερα στην επισυναπτόμενη έκθεση. 
Πρέπει να διαπιστωθεί ότι οι εμπορικές σχέσεις της Κοινό­
τητας με τις εν λόγω χώρες κάθε άλλο παρά είναι ικανοποιητι­
κές. Δεν σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια ικανοποιητική 
εξέλιξη, ούτε ως προς τον όγκο των εισαγωγών και των 
εξαγωγών, ούτε ως προς την ποιότητα των συναλλαγών, ούτε 
επίσης ως προς την οικονομική συνεργασία, που παρέμεινε 
σε περιορισμένα επίπεδα. Τα προβλήματα αφορούν, μεταξύ 
άλλων, την εφαρμογή λογικών τιμών που δεν καλύπτουν 
συναλλαγές Dumping, τη συστηματική προσφυγή σε 
αντισταθμιστικές μεθόδους, τις προθεσμίες παράδοσης, το 
σεβασμό της βιομηχανικής ιδιοκτησίας και τα προβλήματα 
που συνδέονται με την πώληση υψηλής τεχνολογίας. Οι εμπο­
ρικές σχέσεις συνεπώς μεταξύ της Κοινότητας και των (ευρω­
παϊκών) χωρών μελών της Comecon θα πρέπει, ιδιαίτερα 
σ'αυτή τη στιγμή που πραγματοποιούνται μεταβολές σ'αυτές 
τις χώρες και εξελίσσονται οι διεθνείς οικονομικές σχέσεις, 
να βελτιωθούν και να διευρυνθούν και κυρίως να επιδιωχθεί 
η λύση των προαναφερόμενων προβλημάτων. 
2. Είναι πολύ σημαντικό ότι η Κοινότητα και η Comecon 
υπέγραψαν εσπευσμένα την «Κοινή δήλωση», για την οποία 
γίνεται λόγος από τον Σεπτέμβριο του 1986. Αυτή η «Κοινή 
δήλωση» έπρεπε να περιλαμβάνει ορισμένες ρήτρες, που θα 
ελάμβαναν υπόψη τις αντίστοιχες θεσμικές αρμοδιότητες των 
δύο οργανισμών. Μέχρι σήμερα η υιοθέτηση της δήλωσης 
αυτής, που θα μπορούσε να καλύπτει τεχνικές και περιβαλ­
λοντικές πτυχές, καθυστέρησε λόγω του προβλήματος της 
«ρήτρας του Βερολίνου». Πράγματι, σύμφωνα με τη Συνθήκη 
της Ρώμης το έδαφος του Δυτικού Βερολίνου αποτελεί 
αναπόσπαστο τμήμα της Κοινότητας και είναι απαραίτητο 
όπως η κατάσταση αυτή αναγνωρισθεί στις σχέσεις μεταξύ 
των ευρωπαϊκών χωρών μελών της Comecon και της Κοινό­
τητας. 
3. Η Κοινότητα χρειάζεται επιπλέον να διαπραγματευθεί 
τις εμπορικές συμφωνίες και τις συμφωνίες συνεργασίας με 
καθεμιά από τις ευρωπαϊκές χώρες μέλη της Comecon, για να 
αυξήσει τις δυνατότητες των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις αγορές των χωρών αυτών. Η ρύθμιση που υιοθετήθηκε 
πρόσφατα στην ΕΣΣΔ για τις κοινές επιχειρήσεις αποτελεί 
ένα καλό παράδειγμα ανοίγματος της σοβιετικής οικονομίας 
προς τις τρίτες χώρες (με ελεύθερη οικονομία). Η ρύθμιση 
αυτή θα πρέπει εντούτοις να εξελιχθεί με την έννοια μιας 
μεγαλύτερης συμμετοχής των ξένων επιχειρήσεων και καλύ­
τερων εγγυήσεων στο θέμα εφοδιασμού στις εξωτερικές 
αγορές από τις χώρες της Comecon (ιδίως όσον αφορά τη 
χρησιμοποίηση των κερδών σε συνάλλαγμα που προκύπτει 
από εμπορικές πράξεις με τις τρίτες χώρες). Πρέπει να ση­
μειωθεί στο σημείο αυτό το θετικό παράδειγμα της νομοθε­
σίας που υιοθετήθηκε στην Ουγγαρία στα τελευταία χρόνια. 
4. Εν τω μεταξύ η μεγάλη πλειοψηφία των σημαντικών 
επιχειρηματικών πράξεων με τις χώρες κρατικού εμπορίου 
πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των διμερών συμφωνιών 
συνεργασίας μεταξύ των χωρών αυτών και των χωρών μελών 
της Κοινότητας. 
5. Οι συμφωνίες συνεργασίας θα πρέπει να εμπνέονται από 
τις συμπληρωματικές πτυχές των οικονομιών της Κοινότητας 
και των εν λόγω τρίτων χωρών. Πράγματι, η Κοινότητα 
μπορεί να εξασφαλίσει, στο μέτρο του δυνατού, αγορές συνε­
χώς ευρύτερες για τους επιχειρηματικούς της παράγοντες και 
τούτο μέσα από το πρίσμα μιας αύξησης της απασχόλησης. 
Η Κοινότητα οφείλει συνεπώς, για να εξαλείψει τα εμπόδια 
για την πρόσβαση στις υφιστάμενες αγορές, και αποδεχόμενη 
το γεγονός που αυτό μπορεί να απαιτήσει, εκ μέρους της, να 
προβεί σε ένα μεγαλύτερο άνοιγμα της δικής της αγοράς προς 
τις χώρες κρατικού εμπορίου και στην πώληση τεχνολογίας. 
Ιδιαίτερα θα πρέπει να επανεξεταστεί ο κατάλογος των ευαί­
σθητων προϊόντων υψηλής τεχνολογίας με σκοπό τη μεγαλύ­
τερη ελευθέρωση των αγορών και από τις δύο πλευρές. 
Ωστόσο η Κοινότητα δεν θα μπορέσει να ανοίξει περισσό­
τερο την αγορά της στις χώρες κρατικού εμπορίου χωρίς 
ικανοποιητικά ανταλλάγματα. Ειδικότερα θα ήταν άκρως 
επικίνδυνο να επιδιωχθεί η κατάργηση όλων των ποσοτικών 
περιορισμών ως προς μία ορισμένη χώρα κρατικού εμπορίου, 
λόγω των κινδύνων παρέκκλισης του εμπορίου και αναπόφευ­
κτης επέκτασης σε άλλες χώρες. 
6. Οι συμφωνίες συνεργασίας θα πρέπει επίσης να προ­
βλέπουν μια φιλελευθεροποίηση των συναλλαγών στον τομέα 
των υπηρεσιών. Στον τομέα μεταφορών, για παράδειγμα, 
επιβάλλεται να ληφθούν υπόψη τα ιδιαίτερα συμφέροντα των 
Αριθ. CI 75/40 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 88 
οικονομικών παραγόντων της Κοινότητας: η ελεύθερη 
πρόσβαση στις μεταφορές της Κοινότητας, για τους επιχειρη­
ματίες των τρίτων χωρών θα πρέπει να συμβαδίζει με ανάλογες 
παραχωρήσεις, ευκαιρίες και δυνατότητες στους κοινοτικούς 
μεταφορείς. Σε άλλους τομείς, όπως σε εκείνο του τουρισμού, 
παρουσιάζονταν βραχυπρόθεσμα ενθαρρυντικές προοπτικές. 
7. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει σταθερά 
την άποψη ότι οι εμπορικές συμφωνίες που συνάπτονται από 
την Επιτροπή θα πρέπει να περιλαμβάνουν μία κοινωνική 
ρήτρα για την εφαρμογή αντίστοιχων κανόνων εργασίας σύμ­
φωνα με τις συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας 
(ΔΟΕ). 
8. Τέλος, αν μπορεί κανείς να σημειώσει με ικανοποίηση 
την σοβιετική δέσμευση για μεγαλύτερη συμμετοχή στο διε­
θνές εμπόριο και για διαφοροποίηση των εξαγωγικών τους 
αγορών προς τις κεφαλαιοκρατικές χώρες, υπάρχει ο φόβος, 
υπό τις σημερινές συνθήκες, μήπως η προσχώρηση της ΕΣΣΔ 
Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 1988. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Κατά τα τέλη του 1987, οι υπουργοί πολιτισμού εκδή­
λωσαν τη θέληση «να αναθερμάνουν την πολιτιστική δράση 
στην Κοινότητα». 
Εκτός από τις οικονομικές και κοινωνικές πτυχές που θα 
μπορούσαν να έχουν ολέθριες συνέπειες, θεμελιώδεις αξίες, 
όπως η ελευθερία και η δημοκρατία, θα διέτρεχαν σοβαρό 
κίνδυνο αν η πολιτική επαγρύπνηση και θέληση εξακολουθή-στη ΓΣΔΕ, στη Διεθνή Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό 
Ταμείο, παρόλο που είναι άκρως επιθυμητή, αποδειχθεί 
ακόμη δυσχερής λόγω ορισμένων τεχνικών προβλημάτων, 
διαδικαστικών και ίσως ακόμη και πολιτικών. Το θέμα αυτό 
θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερης μελέτης εκ 
μέρους της ΟΚΕ στον κατάλληλο χρόνο. 
9. Ως συμπέρασμα, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εμπορικές 
σχέσεις και η οικονομική συνεργασία μεταξύ της Κοινότητας 
και των ευρωπαϊκών χωρών της Comecon μπορούν και οφεί­
λουν να βελτιωθούν αισθητά, η ΟΚΕ εύχεται να καταλήξουν 
ταχύτατα οι διαπραγματεύσεις για την Κοινή Δήλωση, όπως 
επίσης οι διαπραγματεύσεις με τις επί μέρους χώρες της 
Comecon, στη βάση του αμοιβαίου ενδιαφέροντος και των 
ισοδύναμων συνθηκών και για τα δύο μέρη. Επιφυλάσσεται 
να δώσει συνέχεια στην παρούσα γνωμοδότηση τόσον όσον 
αφορά το κείμενο της Κοινής Δήλωσης, όσο και τις διμερείς 
συνθήκες με τις εν λόγω χώρες, και με τα προβλήματα που 
συνδέονται με την προσχώρηση της ΕΣΣΔ στη ΓΣΔΕ. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
σουν να παρεμένουν άτονες και νωθρές. Και η Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή υποστηρίζει την απόφαση των 
υπουργών και εκφράζει την ευχή όπως συντελεστεί ταχεία 
και ουσιαστική πρόοδος όσον αφορά τη δημιουργία ενός 
ευρωπαϊκού πολιτιστικού χώρου. 
1.2. Η ΟΚΕ εκδηλώνει με τρόπο σταθερό τη θέληση της 
να αποφανθεί όσον αφορά την πολιτική και τις πολιτιστικές 
δραστηριότητες. Γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο σχετικά με την πολιτιστική δράση 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
(88/C 175/15) 
Την 1η Φεβρουαρίου 1988, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε, σύμφωνα με το άρ­
θρο 198 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει από την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω ανακοίνωση. 
Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, κατάρτισε τη γνωμοδότηση του στις 14 Απριλίου 
1988 με βάση την έκθεση του κ. Burnel, εισηγητή, και του κ. Noordwal, συνεισηγητή. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 255η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 28ης 
Απριλίου), υιοθέτησε κατά πλειοψηφία και με 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.