Αριθ. C 314/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 12.91 
Πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου για την προστασία των ζώων κατά τη σφαγή ή τη 
θανάτωση 
(91/C 314/10) 
COM(91) 136 τελικό 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 25 Νοεμβρίου 1991) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 43, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι η οδηγία 74/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου ('), όρισε 
κανόνες για την αναισθητοποίηση των ζώων πριν από τη 
σφαγή" 
ότι η ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των ζώων που 
προορίζονται για σφαγή εγκρίθηκε από την Κοινότητα με 
την απόφαση 88/306/ΕΟΚ του Συμβουλίου (2)· ότι το πεδίο 
εφαρμογής της σύμβασης είναι ευρύτερο από εκείνο των 
σχετικών κοινοτικών κανόνων 
ότι οι εθνικές ρυθμίσεις που αφορούν την προστασία των 
ζώων κατά τη σφαγή ή θανάτωση έχουν επίπτωση επί των 
όρων ανταγωνισμού και, κατά συνέπεια, επί της λειτουργίας 
της κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων 
ότι πρέπει, ως εκ τούτου, να θεσπιστούν ελάχιστοι κανόνες 
για την προστασία των ζώων κατά τη σφαγή ή θανάτωση 
έτσι, ώστε να εξασφαλισθεί η ορθολογική ανάπτυξη της 
παραγωγής και να διευκολυνθεί η ολοκλήρωση της εσωτε­
ρικής αγοράς όσον αφορά τα ζώα και τα ζωικά προϊόντα" 
ότι κατά την περίοδο της σφαγής ή της θανάτωσης θα 
πρέπει να αποφεύγεται η πρόκληση περιττού πόνου ή ταλαι­
πωρίας· 
ότι, παρ' όλα αυτά είναι αναγκαίο να επιτρέπεται να διεξά­
γονται τεχνικές και επιστημονικές δοκιμές και να λαμβά­
νονται υπόψη οι ειδικές απαιτήσεις σχετικά με κάποιους 
θρησκευτικούς τύπους* 
(') ΕΕ αριθ. L 316 της 26. 11. 1974, σ. 10. 
(2) ΕΕ αριθ. L 137 της 2. 6. 1988, σ. 25. ότι οι παρόντες κανόνες θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν 
ικανοποιητική προστασία, κατά τη σφαγή ή τη θανάτωση, 
για τα ζώα που δεν καλύπτονται από τη σύμβαση· 
ότι, ως εκ τούτου, η οδηγία 74/577/ΕΟΚ πρέπει να αντικα­
τασταθεί από τον παρόντα κανονισμό, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 
Γενικές διατάξεις 
Αρθρο 1 
1. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στη διακίνηση, στον 
ενσταυλισμό, στη χαλίνωση, στην αναισθητοποίηση, στη 
σφαγή και τη θανάτωση ζώων για το κρέας, το δέρμα, τη 
γούνα ή άλλα προϊόντα τους και τον έλεγχο των επιδημιών. 
2. Δεν εφαρμόζεται σε τεχνικές ή επιστημονικές δοκιμές 
σχετικές με τις διαδικασίες που αναφέρονται στην παρά­
γραφο 1, οι οποίες διεξάγονται υπό την επίβλεψη της αρμό­
διας αρχής, και που δεν θα επηρεάσουν τις εθνικές προϋπο­
θέσεις σχετικά με ειδικές μεθόδους σφαγής επιβαλλόμενες 
από θρησκευτικούς τύπους. 
Αρθρο 2 
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι 
ακόλουθοι ορισμοί: 
1. σφαγείο: κάθε εγκατάσταση, συμπεριλαμβανομένων των 
μέσων για τη μετακίνηση ή τον ενσταυλισμό των ζώων, 
που χρησιμοποιούνται για τη σφαγή των ζώων για εμπο­
ρικούς σκοπούς· 
2. μετακίνηση: εκφόρτωση των ζώων ή μετακίνηση από τις 
εξέδρες εκφόρτωσης ή τους χώρους ενσταυλισμού στα 
σφαγεία, στις εγκαταστάσεις ή στον τόπο όπου πρό­
κειται να σφαγούν · 
3. ενστανλισμός: διατήρηση των ζώων σε ατομικά χωρί­
σματα, παχνιά, στεγασμένους χώρους ή χωράφια στα 
σφαγεία, έτσι ώστε να είναι δυνατόν να τους παρέχονται 
οι κατάλληλες φροντίδες (νερό, χορτονομή, ξεκούραση) 
πριν από τη σφαγή" 
4. χαλίνωση: χρησιμοποίηση κάθε μέσου που προορίζεται 
να περιορίσει τις κινήσεις του ζώου με σκοπό να διευκο­
λυνθεί η αναισθητοποίηση ή η θανάτωση • 
5. 12. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 314/15 
5. αναισΰητοποίψη: κάθε διαδικασία η οποία, όταν εφαρ­
μόζεται σε ζώα, επιφέρει ταχεία απώλεια των αισθήσεων 
η οποία διαρκεί έως ότου επέλθει ο θάνατος-
6. οφαγή: θάνατος ζώου μετά από αφαίμαξη" 
7. ΰανάτωοη: κάθε διαδικασία που επιφέρει το θάνατο 
ζώου-
8. αρμόδια αρχή: η κεντρική υπηρεσία κράτους μέλους, που 
είναι αρμόδια για την εφαρμογή αυτού του κανονισμού ή 
οποιαδήποτε αρχή στην οποία έχει ανατεθεί η εν λόγω 
αρμοδιότητα. 
Λρ#ρο 3 
Όσον αφορά τα ζώα πρέπει να αποφεύγεται, κατά το 
δυνατόν, υπερένταση, πόνος ή ταλαιπωρία κατά τη μετακί­
νηση, τον ενσταυλισμό, τη χαλίνωση, την αναισθητοποίηση, 
τη σφαγή και τη θανάτωση. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II 
Απαιτήσεις όσον αφορά τα σφαγεία 
Άρΰρο 4 
Ο σχεδιασμός, η κατασκευή, οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλι­
σμός των σφαγείων, καθώς και η λειτουργία τους, πρέπει να 
συμβιβάζονται με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού 
έτσι ώστε να μην προκαλείται στα ζώα υπερένταση, πόνος ή 
ταλαιπωρία. 
Άρ$ρο 5 
1. Τα μόνοπλα, μηρυκαστικά, οι χοίροι, τα κουνέλια και 
τα πουλερικά προς σφαγή σε σφαγεία πρέπει: 
α) να παραδίδονται, να μετακινούνται και να ενσταυλί-
ζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτήματος Α* 
6) να χαλινώνονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτή­
ματος Β · 
γ) να αναισθητοποιούνται ή να θανατώνονται σύμφωνα με 
τις διατάξεις του παραρτήματος Ρ 
δ) να υφίστανται αφαίμαξη σύμφωνα με τις διατάξεις του 
παραρτήματος Δ. 
2. Απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται λόγχες (Puntilla), 
σφυριά ή μπαλτάδες. 
Άρ$ρο 6 
1. Τα εργαλεία, ο εξοπλισμός και οι εγκαταστάσεις για 
τη σφαγή ή τη θανάτωση σχεδιάζονται, κατασκευάζονται, 
συντηρούνται και χρησιμοποιούνται κατά τρόπο ώστε η 
αναισθητοποίηση ή η θανάτωση να γίνονται κατά τρόπο 
ταχύ και αποτελεσματικό, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
παρόντος κανονισμού. Επιθεωρούνται τουλάχιστον μία 
φορά την ημέρα, πριν από τη χρησιμοποίηση, για να εξα­
σφαλιστεί ότι βρίσκονται σε καλή κατάσταση. 2. Στον τόπο σφαγής πρέπει να υπάρχουν κατάλληλα 
ανταλλακτικά του εξοπλισμού και των εργαλείων για να 
χρησιμοποιούνται σε περίπτωση ανάγκης. Πρέπει να συντη­
ρούνται κατάλληλα και να επιθεωρούνται τακτικά. 
ΆρΦρο 7 
1. Με τη μετακίνηση, τον ενσταυλισμό, τη χαλίνωση, την 
αναισθητοποίηση, τη σφαγή ή τη θανάτωση των ζώων 
ασχολούνται μόνο άτομα που διαθέτουν τις γνώσεις και την 
ειδίκευση που είναι απαραίτητες ώστε να πραγματοποιή­
σουν όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα και αποτελεσματικά τις 
εργασίες αυτές, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παρόντος 
κανονισμού. Για την αναισθητοποίηση και τη θανάτωση, οι 
γνώσεις και η ειδίκευση του ατόμου που τις πραγματοποιεί 
πρέπει να πιστοποιούνται από την αρμόδια αρχή. 
2. Θεσπίζονται λεπτομέρειες εφαρμογής του παρόντος 
άρθρου σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο 
άρθρο 17. 
Λρ#ρο 8 
Η επιθεώρηση και επίβλεψη των σφαγείων πραγματοποι­
ούνται υπό την ευθύνη επίσημου κτηνιάτρου, ο οποίος 
πρέπει να έχει ανά πάσα στιγμή ελεύθερη πρόσβαση σε 
όλους τους χώρους του σφαγείου έτσι, ώστε να εξασφαλί­
ζεται η τήρηση του παρόντος κανονισμού. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III 
Σφαγή και θανάτωση εκτός των σφαγείων 
Άρΰρο 9 
1. Όταν σφάζονται εκτός των σφαγείων τα ζώα που ανα­
φέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, εφαρμόζεται από το 
άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχεία 6), γ) και δ) και παρά­
γραφος 2. 
2. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν παρεκκλίσεις 
από την παράγραφο 1 όσον αφορά τα πουλερικά που σφά­
ζονται ή θανατώνονται από τον κτηνοτρόφο για κατανά­
λωση στη γεωργική εκμετάλλευση. Οι διατάξεις του άρθρου 
5 παράγραφος 2 παραμένουν, ωστόσο, σε ισχύ. 
3. Όταν τα ζώα που αναφέρονται στο άρθρο 5 παρά­
γραφος 1 πρόκειται να σφαγούν ή να θανατωθούν με σκοπό 
τον έλεγχο επιδημιών, η σφαγή ή η θανάτωση 
πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτή­
ματος Ε. 
Άρΰρο 10 
1. Τα ζώα που εκτρέφονται για τη γούνα τους θανατώ­
νονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτήματος ΣΤ. 
2. Οι πλεονάζοντες νεοσσοί και τα έμβρυα στα απορρίμ­
ματα εκκολαπτηρίων θανατώνονται σύμφωνα με τις διατά­
ξεις του παραρτήματος Ζ. 
Αριθ. C 314/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 12. 91 
Άρΰρο 11 
Οι διατάξεις των άρθρων 9 και 10 δεν εφαρμόζονται σε 
περίπτωση που ένα ζώο πρέπει να Θανατωθεί αμέσως για 
λόγους έκτακτης ανάγκης. 
Άρ&ρο 12 
Τα τραυματισμένα ή ασθενή ζώα δεν μεταφέρονται για 
σφαγή ή θανάτωση σε περίπτωση που η μεταφορά αυτή 
ενδέχεται να τα ταλαιπωρήσει περαιτέρω. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 
Τελικές διατάξεις 
Άρΰρο 13 
1. Εφόσον είναι αναγκαίο θεσπίζονται κανόνες για την 
προστασία κατά τη σφαγή ή θανάτωση ζώων εκτός εκείνων 
που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 και στο άρθρο 
10 σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο 
άρθρο 17. 
2. Οι διατάξεις των παραρτημάτων τροποποιούνται σύμ­
φωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17. 
Αρ#ρο 14 
1. Οι εμπειρογνώμονες κτηνίατροι της Επιτροπής μπο­
ρούν σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές, στο μέτρο που 
τούτο είναι απαραίτητο για την ενιαία εφαρμογή του 
παρόντος κανονισμού, να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους. 
Η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη μέλη σχετικά με το αποτέ­
λεσμα των ελέγχων αυτών. 
2. Τα κράτη μέλη στο έδαφος των οποίων διενεργούνται 
οι έλεγχοι παρέχουν στους εμπειρογνώμονες κάθε βοήθεια 
που είναι απαραίτητη για την εκτέλεση των καθηκόντων 
τους. 
3. Οι κανόνες εφαρμογής του παρόντος άρθρου θεσπί­
ζονται σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο 
άρθρο 17. 
Άρΰρο 15 
Έως ότου υπάρξουν διακανονισμοί της Κοινότητας σχετικά 
με τις εισαγωγές τροφίμων, δερμάτων, γουναρικών και 
άλλων ζωικών προϊόντων που εισάγονται από τρίτες χώρες, 
τα κράτη μέλη εφαρμόζουν όσον αφορά τις εισαγωγές αυτές 
κανόνες τουλάχιστον ισοδύναμους με αυτούς που θεσπί­
ζονται από τον παρόντα κανονισμό. 'Αρ&ρο 16 
Η Επιτροπή επικουρείται μόνον από τη μόνιμη κτηνιατρική 
επιτροπή, που έχει συσταθεί δυνάμει της απόφασης 
68/361/ΕΟΚ του Συμβουλίου (·) η οποία στο εξής καλείται 
«επιτροπή». 
Άρΰρο 17 
Σε περίπτωση που χρησιμοποιείται η διαδικασία που αναφέ­
ρεται στο παρόν άρθρο, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι 
κανόνες: 
Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω 
επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η 
συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το 
σχέδιο αυτό, μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο 
πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του 
θέματος και, εάν χρειασθεί προβαίνει σε ψηφοφορία. 
Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον, κάθε 
κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί 
η θέση του στα πρακτικά. 
Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη της τη γνώμη της 
συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον 
τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή. 
'Αρ&ρο 18 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα ειδικά μέτρα 
για την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση παράβασης του 
παρόντος κανονισμού από φυσικά ή νομικά πρόσωπα. 
2. Σε περίπτωση επανειλημμένων παραβάσεων του 
παρόντος κανονισμού ή σε περίπτωση παραβάσεως που έχει 
σαν αποτέλεσμα τη μεγάλη ταλαιπωρία των ζώων, ένα 
κράτος μέλος μπορεί, επιπλέον οποιασδήποτε άλλης κυρώ­
σεως, να λάβει μέτρα για να απαγορεύσει στο ενδιαφερό­
μενο άτομο ή άτομα να ασχοληθούν με τη μετακίνηση, τον 
ενσταυλισμό, τη χαλίνωση, την αναισθητοποίηση, τη σφαγή 
ή τη θανάτωση ζώων για κατάλληλο χρονικό διάστημα. 
Άρΰρο 19 
Η οδηγία 74/577/ΕΟΚ καταργείται με ισχύ από την 1η 
Ιανουαρίου 1993. 
Άρΰρο 20 
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει 30 ημέρες μετά τη 
δημοσίευση του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρω­
παϊκός Κοινοτήτων. 
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 1993. 
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα 
μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. 
(') ΕΕ αριθ. L 255 της 19. 10. 1968, σ. 23. 
5. 12. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 314/17 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α 
Παράδοση, μετακίνηση και ενσταυλισμός ζώων 
Ι. Γενικές απαιτήσεις 
1. Κάθε σφαγείο που τίθεται σε λειτουργία μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 πρέπει να διαθέτει κατάλληλο 
εξοπλισμό και εγκαταστάσεις για την εκφόρτωση ζώων από τα μέσα μεταφοράς' όλα τα υπάρχοντα σφα­
γεία πρέπει να διαθέτουν τον εξοπλισμό αυτό πριν από την 1η Ιανουαρίου 1995. 
2. Τα ζώα εκφορτώνονται το ταχύτερο δυνατό μετά την άφιξη τους. Εάν η καθυστέρηση είναι αναπόφευκτη 
τα ζώα πρέπει να προστατεύονται από εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες και να τους παρέχεται 
κατάλληλος εξαερισμός. 
3. Τα ζώα που εχθρεύονται το ένα το άλλο λόγω του είδους, του φύλου, της ηλικίας ή της προέλευσης τους 
πρέπει να βρίσκονται σε διαφορετικά χωρίσματα. 
4. Τα ζώα πρέπει να προστατεύονται από αντίξοες καιρικές συνθήκες. Εάν έχουν εκτεθεί σε υψηλές θερμο­
κρασίες σε υγρό καιρό, πρέπει να δροσίζονται με κατάλληλα μέσα. 
5. Η γενική κατάσταση και η κατάσταη της υγείας των ζώων πρέπει να επιθεωρούνται τουλάχιστον κάθε 
πρωί και βράδυ. 
6. Τα ασθενή, αδύναμα, τραυματισμένα ή θηλάζοντα ζώα πρέπει να σφάζονται αμέσως κατά την άφιξη τους 
στο σφαγείο. Εάν τούτο δεν είναι δυνατόν, πρέπει να χωρίζονται από τα άλλα ζώα και να σφάζονται 
εντός δύο ωρών. Τα ζώα τα οποία δεν είναι σε θέση να περπατήσουν δεν πρέπει να σύρονται στον τόπο 
σφαγής αλλά να θανατώνονται εκεί όπου βρίσκονται. 
II. Απαιτήσεις που αφορούν τα ζώα ποι> δεν παραδίδονται σε περιέκτες 
1. Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται κατά την εκφόρτωση ζώων πρέπει να έχει μη ολισθηρό δάπεδο και, 
εάν είναι απαραίτητο, πλάγια κιγκλιδώματα. Οι γεφυρώσεις και οι ράμπες πρέπει να έχουν την ελάχιστη 
δυνατή κλίση. Οι ράμπες εξόδου που χρησιμοποιούνται για μόσχους και χοίρους δεν πρέπει να έχουν 
κλίση μεγαλύτερη των 20 μοιρών. 
2. Κατά την εκφόρτωση πρέπει να καταβάλλονται προσπάθειες ώστε τα ζώα να μην τρομάζουν ή ταράσ­
σονται, και να εξασφαλίζεται ότι δεν πέφτουν επί ή από τις γεφυρώσεις ή τις ράμπες. Τα ζώα δεν πρέπει 
να ανυψώνονται από το κεφάλι, τα κέρατα, τα αυτιά, τα πόδια, την ουρά ή τη δορά. Εάν είναι απαραί­
τητο πρέπει να μετακινούνται μεμονωμένα. 
3. Τα ζώα πρέπει να μετακινούνται με προσοχή. Οι διάδρομοι πρέπει να είναι κατασκευασμένοι κατά 
τέτοιο τρόπο ώστε να περιορίζεται στο ελάχιστο ο κίνδυνος τραυματισμού των ζώων, και έτσι ώστε να 
χρησιμοποιείται το αγελαίο ένστικτο των ζώων. Για την καθοδήγηση των ζώων μπορούν να χρησιμοποι­
ούνται βοηθητικά μέσα, αλλά η χρήση τους πρέπει να περιορίζεται σε μικρά χρονικά διαστήματα. Μπο­
ρούν να χρησιμοποιηθούν ηλεκτροφόρες ράβδοι μόνο για τα βοοειδή και τους χοίρους που αρνούνται να 
κινηθούν, υπό τον όρο ότι οι ηλεκτρικές εκκενώσεις δεν διαρκούν περισσότερο από δύο δευτερόλεπτα, 
επαναλαμβάνονται μετά την πάροδο κατάλληλου χρονικού διαστήματος και ότι υπάρχει αρκετός χώρος 
προς τον οποίο μπορούν να κινούνται τα ζώα · οι ηλεκτρικές αυτές εκκενώσεις επιτρέπονται μόνον επί 
των μυών των οπισθίων. 
4. Τα ζώα δεν πρέπει να δέχονται κτυπήματα ή να υφίστανται πίεση σε ιδιαίτερα ευαίσθητα σημεία του 
σώματος τους. Ιδιαίτερα, οι ουρές των ζώων δεν πρέπει να συμπιέζονται, να στρίβονται ή να κόβονται 
και τα μάτια τους πρέπει να είναι άθικτα. Τα ζώα δεν πρέπει να δέχονται γρονθοκοπήματα και λακτί­
σματα. 
5. Τα ζώα πρέπει να μεταφέρονται στον τόπο σφαγής μόνον εφόσον πρόκειται να σφαγούν αμέσως. Εάν 
δεν σφαγούν αμέσως μετά την άφιξη πρέπει να ενσταυλίζονται. 
6. Τα σφαγεία πρέπει να να διαθέτουν επαρκή αριθμό χώρων ενσταυλισμού των ζώων οι οποίοι να παρέ­
χουν προστασία από δυσμενείς καιρικές συνθήκες. 
7. Οι χώροι ενσταυλισμού πρέπει να διαθέτουν, επιπλέον των απαιτήσεων που προβλέπονται σε άλλους 
κοινοτικούς κανόνες: 
— δάπεδα τα οποία να περιορίζουν στο ελάχιστο τον κίνδυνο και τα οποία δεν προκαλούν τραυματισμό 
των ζώων που στέκονται σε αυτά, 
Αριθ. C 314/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 12.91 
— επαρκή εξαερισμό λαμβάνοντας υπόψη τις ακραίες τιμές θερμοκρασίας και υγρασίας που μπορεί να 
προκύψουν. Σε περίπτωση που απαιτούνται μηχανικά μέσα εξαερισμού, πρέπει να προβλέπονται εναλ­
λακτικές εγκαταστάσεις για τις περιπτώσεις βλάβης, 
— τεχνητό φωτισμό που να επιτρέπει την επιθεώρηση όλων των ζώων σε οποιαδήποτε στιγμή, 
— εφόσον είναι αναγκαίο, εξοπλισμό για την πρόσδεση των ζώων. 
8. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες, εκτός των χώρων ενσταυλισμού που αναφέρονται ανωτέρω, τα σφα­
γεία διαθέτουν ανοικτούς χώρους ενσταυλισμού χωρίς φυσικά στέγαστρα, πρέπει να παρέχεται κάποια 
μορφή προστασίας από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Οι ανοικτοί χώροι ενσταυλισμού πρέπει να 
διατηρούνται σε τέτοια κατάσταση ώστε να εξασφαλίζεται ότι η υγεία των ζώων δεν διατρέχει κίνδυνο. 
9. Ζώα που δεν μεταφέρονται αμέσως μετά την άφιξη τους στον τόπο σφαγής πρέπει να έχουν συνεχώς στη 
διάθεση τους νερό από κατάλληλες εγκαταστάσεις. Ζώα, που δεν σφάζονται εντός δώδεκα ωρών από την 
άφιξη τους, πρέπει να ταϊστούν και στη συνέχεια πρέπει να τους παρέχονται μέτριες ποσότητες τροφής 
σε κατάλληλα χρονικά διαστήματα. 
10. Τα ζώα τα οποία παραμένουν σε σφαγείο περισσότερο από δώδεκα ώρες πρέπει να ενσταυλίζονται και, 
εφόσον είναι αναγκαίο, να δένονται κατά τρόπο ώστε να μπορούν να ξαπλώσουν με ευκολία. Εάν τα 
ζώα δεν είναι δεμένα, πρέπει να παρέχεται τροφή κατά τρόπο ώστε να επιτρέπεται στα ζώα να τρέφονται 
ανενόχλητα. 
ΠΙ. Απαιτήσεις που αφορούν τα ζώα τα οποία παραδίδονται σε εμπορευματοκιβώτια 
1. Τα εμπορευματοκιβώτια εντός των οποίων μεταφέρονται τα ζώα πρέπει να μετακινούνται με προσοχή, και 
να μην ρίπτονται ή αναποδογυρίζονται. Εφόσον είναι δυνατόν, πρέπει να φορτώνονται και να εκφορτώ­
νονται οριζοντίως και με μηχανικά μέσα. 
2. Τα ζώα τα οποία παραδίδονται σε εμπορευματοκιβώτια με εύκαμπτα ή διάτρητα δάπεδα πρέπει να εκφορ­
τώνονται με ιδαίτερη προσοχή έτσι ώστε να αποφεύγεται ο τραυματισμός των ζώων. Εφόσον είναι 
δυνατόν, κάθε ζώο πρέπει να εκφορτώνεται χωριστά. 
3. Τα ζώα τα οποία έχουν μεταφερθεί σε εμπορευματοκιβώτια πρέπει να σφάζονται το ταχύτερο δυνατόν. Σε 
αντίθετη περίπτωση πρέπει να τους παρέχεται νερό και τροφή σύμφωνα με τις διατάξεις του μέρους II 
σημείο 9. Σε περίπτωση που τα ζώα δεν σφάζονται αμέσως, πρέπει να τους παρέχεται προστασία από 
εξαιρετικά αντίξοες καιρικές συνθήκες καθώς και επαρκής εξαερισμός. 
ΠΑΡΑΡΤΙΪΜΑ Β 
ΧΑΛΙΝΩΣΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ 
1. Τα ζώα πρέπει να χαλινώνονται με κατάλληλο τρόπο ώστε να διευκολύνεται η σφαγή τους, και κατά τρόπο 
ώστε να απαλλάσσονται από κάθε περιττό πόνο, ταλαιπωρία, ταραχή, τραύμα ή κάκωση. 
2. Τα άκρα των ζώων δεν πρέπει να δένονται και τα ζώα δεν πρέπει να αναρτώνται πριν από την αναισθητο-
ποίηση ή τη θανάτωση. Ωστόσο, τα πουλερικά μπορούν να αναρτώνται για να σφαγούν υπό τον όρο ότι η 
αναισθητοποίηση ή η θανάτωση επέρχονται αμέσως μετά την ανάρτηση. 
3. Όταν τα ζώα αναισθητοποιούνται με μηχανικά ή ηλεκτρικά μέσα τα οποία τίθενται επί της κεφαλής, πρέπει 
να χαλινώνονται μεμονωμένα σε τέτοια θέση ώστε τα προαναφερόμενα μέσα να μπορούν να χρησιμοποιη­
θούν εύκολα, με ακρίβεια και για το κατάλληλο χρονικό διάστημα. Στην περίπτωση των μόνοπλων και των 
αγελάδων, πρέπει να χρησιμοποιούνται κατάλληλα μέσα για τον περιορισμό των κινήσεων της κεφαλής. 
4. Στην περίπτωση πουλερικών τα οποία είναι αναρτημένα σε κινητή γραμμή, πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για 
να εξασφαλίζεται ότι τα πτηνά φθάνουν στο σημείο αναισθητοποίησης σε αρκετά ήρεμη κατάσταση ώστε η 
αναισθητοποίηση να μπορεί να γίνει με αποτελεσματικό τρόπο. 
5. Ηλεκτρικά μέσα αναισθητοποίησης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη χαλίνωση ή ακινητοποίηση των 
ζώων. 
5.12.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 314/19 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ 
ΑΝΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ Ή ΘΑΝΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ 
Ι. Επιτρεπόμενες μέθοδοι 
1. Πιστόλι με επαναφερόμενη λόγχη ή πιστόλι με σφαίρα. 
2. Πλήγμα στο κρανίο. 
3. Ηλεκτρονάρκωση. 
4. Έκθεση σε διοξείδιο του άνθρακος. 
Οι μέθοδοι που επιτρέπονται για κάθε είδος είναι: 
Μόνοπλα 
Ελάφια 
Βοοειδή 
Πρόβατα/αίγες 
Χοίροι 
Πουλερικά 
Κουνέλια 1 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ 2 
χ(') 
Χ 3 
χ(2) 
χ 
χ 
χ 
χ 4 
χ 
(') Μόνο για βοοειδή ηλικίας άνω των οκτώ μηνών. 
(2) Μόνο με ταυτόχρονη καρδιακή ανακοπή. 
II. Ειδικές απαιτήσεις 
1. Πιστόλι με επαναφερόμενη λόγχη ή πιστόλι με σφαίρα 
Α. Τα όργανα πρέπει να τοποθετούνται κατά τρόπο, ώστε να εξασφαλίζεται ότι το βλήμα εισέρχεται στο 
φλοιό του εγκέφαλου. Τα βοοειδή δεν πρέπει να βάλλονται στο σημείο όπου βρίσκονται τα κέρατα. Τα 
πρόβατα και οι αίγες μπορούν να βληθούν στο σημείο όπου βρίσκονται τα κέρατα εφόσον η παρουσία 
κεράτων καθιστά αδύνατον να βληθούν στην κορυφή της κεφαλής. Στις περιπτώσεις αυτές το σημείο 
βολής τοποθετείται αμέσως πίσω από τη βάση των κεράτων με κατεύθυνση προς το στόμα, και η 
αφαίμαξη θα πρέπει να αρχίζει εντός 15 δευτερολέπτων από τη βολή. 
Β. Όταν χρησιμοποιείται όργανο με επαναφερόμενη λόγχη, ο χειριστής πρέπει να ελέγχει ότι το έμβολο 
επανατάσσεται στην πλήρη έκταση του μετά από κάθε βολή. Εάν τούτο δεν συμβαίνει, το όργανο δεν 
μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί έως ότου έχει επισκευασθεί. 
2. Πλήγμα στο κρανίο 
Επιτρέπεται μόνο με χρησιμοποίηση μηχανικά χειριζόμενου οργάνου, που πλήττει το ζώο στο κρανίο. Ο 
χειριστής πρέπει να ελέγχει ότι το όργανο τοποθετείται στο κατάλληλο σημείο και ότι χρησιμοποιείται η 
κατάλληλη ισχύς φυσιγγίου σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, προκειμένου να προκαλείται 
όντως αναισθητοποίησή του χώρις κάταγμα του κρανίου. 
Αριθ. C 314/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 12.91 
3. Ηλεκτρονάρκίοοη 
Α. Τα ηλεκτρόδια τοποθετούνται κατά τρόπον ώστε να καλύπτουν τον εγκέφαλο και, σε περίπτωση που 
απαιτείται επιπλέον καρδιακή ανακοπή, την καρδιά. Σε περίπτωση αναισθητοποίησης πουλερικών σε 
λουτρό νερού, πρέπει να εμβαπτίζεται η κεφαλή. 
Β. Όταν τα ζώα αναισθητοποιούνται ή θανατώνονται μεμονωμένα, η σχετική διάταξη πρέπει: 
α) να περιλαμβάνει συσκευή που μετρά τη σύνθετη αντίσταση του ηλεκτρικού φορτίου και εμποδίζει 
τη λειτουργία της διάταξης έαν δεν μπορεί να επιτευχθεί το ελάχιστο απαιτούμενο ηλεκτρικό 
ρεύμα' 
6) να εμπεριέχει ακουστική η οπτική συσκευή που να δείχνει το χρονικό διάστημα της επιβολής του 
ρεύματος στα ζώα" 
γ) να συνδέεται με συσκευή η οποία να δείχνει την τάση και την ένταση του ρεύματος υπό φορτίο, 
τοποθετημένη έτσι ώστε να είναι ευκρινώς ορατή από το χειριστή. 
Γ. Η ελάχιστη μέση τετραγωνική τιμή (RMS) του ρεύματος κατά την αναισθητοποίηση είναι: 
— 2,5 amp για ενήλικα βοοειδή, 
— 1,3 amp για τους χοίρους, 
— 1,0 amp για τους μόσχους, τα πρόβατα και τις αίγες, 
— 0,3 amp για τα κουνέλια. 
Σε όλες τις περιπτώσεις, το απαιτούμενο ηλεκτρικό ρεύμα θα πρέπει να επιτυγχάνεται εντός ενός δευ­
τερολέπτου και να διατηρείται για τουλάχιστον τρία δευτερόλεπτα. 
Δ. Όταν κοτόπουλα εκκολαπτηρίου αναισθητοποιούνται ή θανατώνονται σε ομάδες σε λουτρό νερού, 
πρέπει να διατηρείται τάση ικανή να παράγει ελάχιστο ηλεκτρικό ρεύμα 100 milliamp ανά πτηνό. Τα 
πτηνά πρέπει να έρχονται σε επαφή με το ηλεκτρικό ρεύμα για τουλάχιστον τέσσερα δευτερόλεπτα. 
Για τα άλλα πουλερικά, η ισχύς του ηλεκτρικού ρεύματος πρέπει να είναι τέτοια ώστε νε εξασφαλί­
ζεται η άμεση αναισθητοποίηση και να διατηρείται έως ότου το ζώο έχει θανατωθεί με αφαίμαξη. 
Ε. Πρέπει να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζεται η καλή ηλεκτρική επαφή όπως η απο­
μάκρυνση περιττού μαλλιού ή η διάβρεξη του δέρματος ή στην περίπτωση των πουλερικών, η επαφή με 
το δεσμό των ποδιών. 
ΣΤ. Τα λουτρά ύδατος για τα πουλερικά πρέπει να έχουν κατάλληλο μέγεθος και βάθος για το είδος 
πτηνών που σφάζονται, και δεν πρέπει να υπερχειλίζουν. Το ηλεκτρόδιο που εμβαπτίζεται στο νερό 
τοποθετείται κατά μήκος του λουτρού. 
4. Έκ&εση σε διοξείδιο νον άνθρακος 
Α. Η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακος για αναισθητοποίηση πρέπει να είναι τουλάχιστον 70 ο/ο 
κατ' όγκο. 
Β. Ο θάλαμος εντός του οποίου οι χοίροι εκτίθενται στο αέριο, και ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται 
για τη μεταφορά των χοίρων σε αυτόν πρέπει να έχει σχεδιαστεί, κατασκευαστεί, και να συντηρείται 
κατά τρόπον ώστε να αποφεύγεται ο τραυματισμός των χοίρων και η συμπίεση του θώρακα. Πρέπει 
να παρέχεται επαρκής φωτισμός τόσο κατά τη μεταφορά όσον και στο θάλαμο έτσι ώστε οι χοίροι να 
μπορούν να βλέπουν άλλους χοίρους ή τον περιβάλλοντα χώρο. 
Γ. Ο θάλαμος πρέπει να είναι εξοπλισμένος με συσκευές για τη μέτρηση της συγκέντρωσης αερίου και 
στο σημείο μέγιστης έκθεσης και για να εκπέμπουν ακουστικό ή ευκρινώς ορατό προειδοποιητικό 
σήμα σε περίπτωση που η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακος πέσει κάτω από το απαιτούμενο 
όριο. 
5. 12. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 314/21 
Δ. Οι χοίροι τοποθετούνται σε ατομικά ή διπλά χωρίσματα ή εμπορευματοκιβώτια και μεταφέρονται στο 
θάλαμο αερίου εντός 30 δευτερολέπτων. Μεταφέρονται το ταχύτερο δυνατόν από την είσοδο έως το 
σημείο μέγιστης συγκέντρωσης αερίου και εκτίθενται σε αυτό για τόσο χρονικό διάστημα όσον είναι 
αναγκαίο για να εξασφαλιστεί ότι έχουν θανατωθεί ή, τουλάχιστον, ότι θα παραμείνουν αναίσθητα 
έως ότου θανατωθούν με αφαίμαξη. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ 
ΑΦΑΙΜΑΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ 
1. Όσον αφορά τα ζώα τα οποία έχουν αναισθητοποιηθεί, η αφαίμαξη πρέπει να αρχίζει το ταχύτερο δυνατό. Σε 
περίπτωση αναισθητοποίησης με πιστόλι με επαναφερόμενη λόγχη ή πιστόλι με σφαίρα, η αφαίμαξη ή η 
αφαίρεση του νωτιαίου μυελού πρέπει να αρχίζει εντός ενός λεπτού μετά την αναισθητοποίηση. 
Όταν χρησιμοποιούνται άλλες αναισθητοποιητικές μέθοδοι, η αφαίμαξη πρέπει να αρχίζει εντός 20 δευτερο­
λέπτων μετά την αναισθητοποίηση. 
2. Η αφαίμαξη όλων των ζώων γίνεται με τομή και των δύο καρωτίδων αρτηριών ή των αγγείων από τα οποία 
προέρχονται. Ωστόσο, εάν η μέθοδος αναισθητοποίησης προκαλεί καρδιακή συγκοπή, η τομή όλων αυτών 
των αγγείων δεν είναι υποχρεωτική εάν και σε όλες τις περιπτώσεις πρέπει να τέμνεται τουλάχιστον μία 
καρωτίδα αρτηρία. 
3. Μέτα την τομή των αιμοφόρων αγγείων, δεν διενεργούνται άλλες εργασίες επί των ζώων τουλάχιστον για 30 
δευτερόλεπτα και, εν πάση περιπτώσει, έως ότου έχουν πάψει όλες οι αντανακλαστικές ενέργειες που προέρ­
χονται από τον εγκέφαλο. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε 
ΜΕΘΟΔΟΙ ΘΑΝΑΤΩΣΗΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ 
Ι. Επιτρεπόμενες μέθοδοι 
1. Κάθε επιτρεπόμενη μέθοδος βάσει των διατάξεων του παραρτήματος Γ. 
2. Ένεση υπερβολικής δόσης φαρμάκου με αναισθητοποιητικές ιδιότητες που προκαλεί άμεση απώλεια των 
αισθήσεων και θάνατο. Η μέθοδος αυτή επιτρέπεται για όλα τα είδη ζώων. 
3. Έκθεση σε αέριο το οποίο, όταν εισπνέεται, επιφέρει βαθιά γενική αναισθησία και στη συνέχεια προκαλεί 
με βεβαιότητα το θάνατο. Η μέθοδος αυτή επιτρέπεται μόνο για τα πουλερικά. Απαγορεύεται η χρησιμο­
ποίηση αερίων εξατμίσεως. 
II. Γενικές απαιτήσεις 
1. Εάν οι χρησιμοποιούμενες μέθοδοι δεν προκαλούν αμέσως το θάνατο (π.χ. πιστόλια σφαγής), πρέπει να 
λαμβάνονται μέτρα ώστε τα ζώα να θανατώνονται το ταχύτερο δυνατόν και εν πάσει περιπτώσει πριν 
ανακτήσουν τις αισθήσεις τους. 
2. Δεν μπορεί να αρχίσει καμία άλλη εργασία εάν η αρμόδια αρχή δεν έχει βεβαιωθεί ότι τα ζώα έχουν 
πεθάνει. 
Αριθ. C 314/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 12.91 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IT 
ΜΕΘΟΔΟΙ ΘΑΝΑΤΩΣΗΣ ΓΟΥΝΟΦΟΡΩΝ ΖΩΩΝ 
1. Επιτρεπόμενες μέθυδοι 
1. Μηχανοκίνητα όργανα που διεισδύουν στον εγκέφαλο. 
2. Ένεση υπερβολικής δόσης φαρμάκου με αναισθητοποιητικές ιδιότητες. 
3. Ηλεκτρονάρκωση με καρδιακή ανακοπή. 
4. Έκθεση σε μονοξείδιο του άνθρακος. 
5. Έκθεση σε χλωροφόρμιο. 
Οι επιτρεπόμενες μέθοδοι για κάθε είδος είναι: 
Mustelidae (ιδίως 
βιζόν και οζοϊκτίδες) 
Αλεπούδες 
Τσιντσιλά 
Νούτρια 1 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ 2 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ 3 
Χ 4 
Χ 
Χ 5 
Χ 
II. Ειδικές απαιτήσεις 
1. Μηχανοκίνητα όργανα πον διεισδύουν στον εγκέφαλο 
Α. Τα όργανα τοποθετούνται έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι το βλήμα εισέρχεται στο φλοιό του εγκε­
φάλου. 
Β. Η μέθοδος αυτή επιτρέπεται μόνο εάν ακολουθείται αμέσως από αφαίμαξη. 
2. Ένεση υπερβολικής δόσης φαρμάκου με αναισΰητοποιητικές ιδιότητες 
Μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνον αναισθητοποιητικά μέσα και μόνον οι δόσεις και οι μέθοδοι που 
προκαλούν άμεση απώλεια των αισθήσεων και στη συνέχεια θάνατο. 
3. Ηλεκτρονάρκωση με καρδιακή ανακοπή 
Α. Τα ηλεκτρόδια τοποθετούνται έτσι ώστε να συνδέουν τον εγκέφαλο και την καρδιά. 
Β. Το ελάχιστο ηλεκτρικό ρεύμα που χρησιμοποιείται πρέπει να οδηγεί σε άμεση απώλεια των αισθήσεων 
και καρδιακή ανακοπή. Όταν τοποθετούνται ηλεκτρόδια στο στόμα και στο ορθόν έντερο, πρέπει να 
παρέχεται ελάχιστο ηλεκτρικό ρεύμα μέσης τετραγωνικής τιμής 0,3 amp για τουλάχιστον τρία δευτερό­
λεπτα. 
4. Έκθεση σε μονοξείδιο τον άνθρακος 
Α. Οι θάλαμοι εντός των οποίων τα ζώα εκτίθενται στο αέριο πρέπει να έχουν σχεδιαστεί, κατασκευαστεί 
και να συντηρούνται κατά τρόπον ώστε να αποφεύγεται ο τραυματισμός των ζώων και να είναι δυνατή 
η επίβλεψη τους. 
Β. Τα ζώα πρέπει να εισέρχονται στο θάλαμο μόνον εφόσον υπάρχει σε αυτόν συγκέντρωση μονοξειδίου 
του άνθρακος τουλάχιστον 1 ο/ο κατ' όγκο, που προέρχεται από πηγή 100 ο/ο μονοξειδίου του άνθρακος. 
5.12.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 314/23 
Γ. Απαγορεύεται η χρήση αερίων εξατμίσεων. 
Δ. Το αέριο πρέπει, όταν εισπνέεται, να επιφέρει βαθειά γενική αναισθησία και στη συνέχεια να προκαλεί 
με βεβαιότητα το θάνατο. 
Ε. Τα ζώα πρέπει να παραμένουν στο θάλαμο έως ότου πεθάνουν. 
5. Έκθεση οε χλωροφόρμιο 
Α. Ο θάλαμος στον οποίο τα ζώα εκτίθενται στο αέριο πρέπει να έχει σχεδιαστεί, κατασκευαστεί και να 
συντηρείται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεύγεται ο τραυματισμός των ζώων και να είναι δυνατή η 
επίβλεψη τους. 
Β. Τα ζώα πρέπει να εισέρχονται στο θάλαμο μόνον εάν περιέχει κορεσμένη ένωση χλωροφορμίου-αέρα. 
Γ. Το αέριο πρέπει, όταν εισπνέεται να επιφέρει κατ' αρχήν βαθειά γενική αναισθησία και στη συνέχεια 
να προκαλεί με βεβαιότητα το θάνατο. 
Δ. Τα ζώα πρέπει να παραμένουν στο θάλαμο έως ότου πεθάνουν. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ 
ΘΑΝΑΤΩΣΗ ΠΛΕΟΝΑΖΟΝΤΩΝ ΟΡΝΙΘΙΩΝ ΚΑΙ ΕΜΒΡΥΩΝ ΣΤΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΕΚΚΟΑΑΠΤΗΡΙΟΥ 
Ι. Επιτρεπόμενες μέθοδοι για τη θανάτωση των ορνιθίων 
1. Χρησιμοποίηση μηχανικής διάταξης που προκαλεί ταχέως το θάνατο. 
2. Έκθεση σε διοξείδιο του άνθρακος. 
II. Ειδικές απαιτήσεις 
1. Χρησιμοποίηση μηχανικής διάταξης πον προκαλεί ταχέως το ΰάνατο 
Α. Τα ζώα πρέπει να θανατώνονται χρησιμοποιώντας διάταξη η οποία περιλαμβάνει ταχέως περιστρεφό­
μενες μηχανοκίνητες λεπίδες. 
Β. Η ισχύς της διάταξης πρέπει να είναι επαρκής για να εξασφαλίζεται ότι όλα τα ζώα θανατώνονται 
αμέσως, ακόμη και εάν είναι πολλά στον αριθμό. 
2. Έκ&εση σε διοξείδιο τον άνθρακος 
Α. Τα ζώα πρέπει να τίθενται σε ατμόσφαιρα με την υψηλότερη δυνατή συγκέντρωση διοξειδίου του 
άνθρακος, η οποία παρέχεται από πηγή διοξειδίου του άνθρακος 100 °/ο. 
Β. Τα ζώα πρέπει να παραμένουν στην ατμόσφαιρα αυτή έως ότου πεθάνουν. 
ΠΙ. Επιτρεπόμενη μέθοδος για τη θανάτωση εμβρύων στα απορρίμματα εκκολαπτηρίου 
Για να θανατωθούν ακαριαία τα ζωντανά έμβρυα, όλα τα απορρίματα εκκολαπτηρίου πρέπει να υποβάλ­
λονται σε επεξεργασία με τη διάταξη που αναφέρεται ανωτέρω.