Συνοπτική παρουσίαση

Η δραστηριότητα παρακολούθησης από την Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 2010 ήταν αρκετά αυξημένη λόγω του πρωτοφανούς αριθμού των διαδικασιών έρευνας που κινήθηκαν το 2009, στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Παρασχέθηκε εξατομικευμένη βοήθεια σε πολλούς κλάδους παραγωγής της ΕΕ που έρχονται αντιμέτωποι με αυτές τις διαδικασίες έρευνας και ήταν αναγκαίες πολλές παρεμβάσεις προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η πρόσβαση της ΕΕ στις ξένες αγορές δεν περιοριζόταν άσκοπα με τη λήψη αδικαιολόγητων μέτρων. Πράγματι, σε περιόδους κρίσης οι εξαγωγείς της ΕΕ αντιμετώπισαν μέτρα εμπορικής άμυνας τα οποία μερικές φορές χρησιμοποιήθηκαν με σκοπό να δημιουργήσουν ασπίδα προστασίας της εγχώριας βιομηχανίας από τις ξένες επιχειρήσεις στη χώρα εισαγωγής.

Οι παρεμβάσεις της ΕΕ ήταν θετικές επειδή πολλές διαδικασίες έρευνας δεν κατέληξαν σε μέτρα, και στο τέλος του 2010 ο αριθμός των ισχυόντων μέτρων κατά της ΕΕ έφθασε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών. Επομένως, οι παρεμβάσεις της Επιτροπής συχνά οδήγησαν σε θετικά αποτελέσματα και αυτό είναι ενθαρρυντικό.

Δυστυχώς, δεν είναι δυνατή η επίλυση όλων των μέτρων. Ο αριθμός των νέων διαδικασιών έρευνας το 2010 παρέμεινε σχετικά υψηλός, με μεγάλο βαθμό περιπλοκότητας. Επιπλέον, παρά ορισμένες βελτιώσεις, εξακολουθούν να υπάρχουν μερικές αδυναμίες που εντοπίστηκαν στις προηγούμενες εκθέσεις, όπως τα χαμηλά πρότυπα που απαιτούνται για τη διεξαγωγή έρευνας, η έλλειψη διαφάνειας και η κατάχρηση του μέσου διασφάλισης.

Η Επιτροπή ανέπτυξε νέα μέσα για να βοηθήσει τους κλάδους παραγωγής της ΕΕ – δημοσιεύτηκε οδηγός για εξαγωγείς της ΕΕ και δημιουργήθηκε νέος, πιο εύχρηστος δικτυακός τόπος – και θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη συνετή και πειθαρχημένη χρήση μέσων εμπορικής άμυνας προκειμένου να προάγει το ελεύθερο και θεμιτό εμπόριο σε παγκόσμια κλίμακα.

Εισαγωγή

Οι εκθέσεις του περασμένου έτους επεσήμαναν την αυξημένη χρήση μέτρων εμπορικής άμυνας από τρίτες χώρες μετά την κάμψη της παγκόσμιας οικονομίας. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια χωρίς προηγούμενο αύξηση, το 2009, του αριθμού των νέων μέτρων που επιβλήθηκαν και των νέων διαδικασιών έρευνας, κυρίως μέτρα διασφάλισης. Εκφράστηκαν φόβοι ότι οι νέες έρευνες θα οδηγούσαν σε ακόμα περισσότερα νέα μέτρα το 2010. Η εν λόγω τάση αποτέλεσε αντικείμενο προβληματισμού, καθώς έδειξε ότι οι κυβερνήσεις διαφόρων κρατών κατέφευγαν αρκετά συχνά σε ενέργειες εμπορικής άμυνας προκειμένου να δημιουργήσουν μια ασπίδα προστασίας του εγχώριου κλάδου παραγωγής τους ενάντια στον ξένο ανταγωνισμό.

Η Επιτροπή, επομένως, αναγκάστηκε να πολλαπλασιάσει τις παρεμβάσεις της καθώς και την παροχή βοήθειας στους σχετικούς εξαγωγείς της ΕΕ. Επιπλέον, κρίθηκαν απαραίτητες ορισμένες πολιτικές παρεμβάσεις ούτως ώστε να αποφευχθούν αποκλίσεις από την αυστηρή εφαρμογή των σχετικών κανόνων. Όπως εξηγείται στη συνέχεια της παρούσας έκθεσης, οι εν λόγω προσπάθειες δεν ήταν μάταιες. Πράγματι, πολλές από τις διαδικασίες έρευνας που κινήθηκαν το 2009 – συχνά χωρίς στέρεη βάση – δεν οδήγησαν τελικά στη λήψη μέτρων και, στα τέλη του 2010, ο αριθμός των ισχυόντων μέτρων κατά της ΕΕ έφθασε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών.

Παρά αυτή την ιδιαιτέρως θετική εξέλιξη, ο αριθμός των νέων ερευνών αντιντάμπινγκ παρέμεινε υψηλός το 2010 και τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στο παρελθόν (έλλειψη διαφάνειας, πλημμελή πρότυπα έναρξης της έρευνας και μη ενδεδειγμένη χρήση των μέσων) εξακολουθούν να υφίστανται. Μολονότι ορισμένες χώρες βελτίωσαν τα πρότυπά τους, προκαλεί ανησυχία το γεγονός ότι άλλες κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση και απομακρύνονται σημαντικά από αυτά.

Η παρούσα έκθεση περιγράφει τις συνολικές τάσεις, τα προβλήματα που εντοπίστηκαν και την πρόοδο που καταγράφηκε. Στο παράρτημα παρατίθεται επίσης λεπτομερής ανάλυση των τάσεων και των ειδικών περιπτώσεων για τους πιο σημαντικούς χρήστες του μέσου.

Συνολικές τασεισ

Παρόλο που ο αριθμός των νέων διαδικασιών έρευνας μειώθηκε το 2010 σε σύγκριση με το 2009, παρέμεινε αρκετά σημαντικός και ο βαθμός περιπλοκότητας των νέων περιπτώσεων αυξήθηκε. Ο αριθμός των νέων διαδικασιών έρευνας μειώθηκε από 45 το 2009 σε 39 το 2010, κυρίως λόγω της σημαντικής μείωσης του αριθμού των ερευνών για μέτρα διασφάλισης (από 31 σε 18), που ήταν εξαιρετικά υψηλός το 2009. Εξαιτίας της erga omnes φύσης των ερευνών για μέτρα διασφάλισης, δεν επηρέασαν όλα τους εξαγωγείς της ΕΕ. Αντιθέτως, οι νέες έρευνες αντιντάμπινγκ αυξήθηκαν από 13 το 2009 σε 20 το 2010. Αυτή η στροφή από τα μέτρα διασφάλισης προς τα μέτρα αντιντάμπινγκ αποτελεί θετική εξέλιξη, καθώς τα μέτρα αντιντάμπινγκ στρέφονται αποκλειστικά κατά αθέμιτων πρακτικών εμπορίου από συγκεκριμένη χώρα καταγωγής, ενώ τα μέτρα διασφάλισης επηρεάζουν τις εισαγωγές ανεξάρτητα από τις συνθήκες εμπορίου και την χώρα καταγωγής. Ο αριθμός των νέων ερευνών στον τομέα των αντισταθμιστικών δασμών παρέμεινε αμετάβλητος.

Το 2010 επιβλήθηκαν 15 νέα μέτρα , σε σύγκριση με 33 το 2009. Από τις 12 χώρες που επέβαλαν μέτρα κατά της ΕΕ το 2010, η Κίνα ήταν αυτή που επέβαλε τα περισσότερα (20% επί του συνόλου). Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ο αριθμός των νέων μέτρων διασφάλισης και αντιντάμπινγκ μειώθηκε αντιστοίχως από 15 σε 7 και από 18 σε 8. Όπως ακριβώς συνέβη το 2008 και το 2009, και το 2010 δεν επιβλήθηκε κανένα αντισταθμιστικό μέτρο.

Στο τέλος του 2010 υπήρχαν 123 ισχύοντα μέτρα κατά της ΕΕ (κατά της ΕΕ στο σύνολό της ή κατά μεμονωμένων κρατών μελών), αριθμός που αντιπροσωπεύει το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών. Το 2009 ίσχυαν 136 μέτρα έναντι 185 το 2004. Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ο σημαντικός αριθμός των νέων διαδικασιών έρευνας που κινήθηκαν το 2009 (45) και αναμενόταν ότι πολλές από αυτές τις διαδικασίες θα οδηγούσαν σε περισσότερα μέτρα κατά το επόμενο έτος. Αν και πρόκειται για ενθαρρυντική τάση, θα πρέπει εντούτοις να σημειωθεί ότι οι συγκεκριμένες νέες διαδικασίες έρευνας συχνά δεν ήταν επαρκώς τεκμηριωμένες ούτε δικαιολογούνταν από νομικής άποψης. Σε πολλές περιπτώσεις, δεν θα έπρεπε συνεπώς να κινηθούν καθώς – αν και δεν οδήγησαν στην επιβολή μέτρων – η έναρξή τους προκάλεσε αναταραχές στις εμπορικές ροές δημιουργώντας αβεβαιότητα στο επιχειρηματικό περιβάλλον και ασκώντας αδικαιολόγητη επιπρόσθετη πίεση στις επιχειρήσεις που εκείνη την περίοδο υπέφεραν από την οικονομική κρίση.

Τα μέτρα αντιντάμπινγκ παραμένουν το μέσο που χρησιμοποιείται περισσότερο (88 μέτρα έναντι 93 το 2009), ενώ ακολουθούν τα μέτρα διασφάλισης (30 μέτρα έναντι 37 το 2009) και τα μέτρα κατά των επιδοτήσεων (4 μέτρα έναντι 6 το 2009). Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν τη χώρα με τα περισσότερα ισχύοντα μέτρα κατά της ΕΕ το 2010 (24 ισχύοντα μέτρα) παρά το γεγονός ότι δεν θεσπίστηκαν νέα μέτρα τα τελευταία δύο έτη. Η Κίνα (με 14 ισχύοντα μέτρα), η οποία υπήρξε ιδιαίτερα δραστήρια το 2010, ανέβηκε από την τρίτη στη δεύτερη θέση, επαληθεύοντας την τάση που καταγράφηκε σε προηγούμενες εκθέσεις. Η Ινδία μαζί με την Τουρκία μοιράζονται την τρίτη θέση (με 13 ισχύοντα μέτρα). Οι άλλοι σημαντικοί χρήστες είναι η Βραζιλία, η Αργεντινή και το Μεξικό (με 9 και 5 ισχύοντα μέτρα).

Τρέχοντα προβληματα

Οι παρεμβάσεις της Επιτροπής συνέβαλαν στην περάτωση ορισμένων ερευνών χωρίς στέρεη βάση που κινήθηκαν υπό τη πίεση της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης το 2009. Συνέβαλαν επίσης σε πιο θετικά αποτελέσματα για τους εξαγωγείς της ΕΕ σε ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στο παρελθόν εξακολουθούν να υφίστανται, ενώ το 2010 εντοπίστηκαν περισσότερα, όπως για παράδειγμα η μη εφαρμογή των πορισμάτων της ειδικής ομάδας του ΠΟΕ, η ανεπαρκής χρήση των μέσων και η υπερβολική χρήση διασφαλίσεων.

Έλλειψη συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις του ΠΟΕ

Σε δύο υποθέσεις που υποβλήθηκαν στον ΠΟΕ (DS294 και DS350), η ΕΕ απέδειξε ότι πολλοί ισχύοντες δασμοί αντιντάμπινγκ των ΗΠΑ κατά των εξαγωγών της ΕΕ είτε δημιουργήθηκαν είτε διογκώθηκαν αδικαιολόγητα λόγω της χρήσης της μεθόδου μηδενισμού). Οι ΗΠΑ έχουν καταργήσει τη μέθοδο μηδενισμό στις συγκρίσεις με σταθμικό μέσο όρο στις νέες διαδικασίες ερευνών, αλλά απέρριπταν έως τώρα την τροποποίηση της πρακτικής της επανεξέτασης που χρησιμοποιούν, με την οποία συλλέγονται οι περισσότεροι δασμοί. Για να συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις που τους επιβάλλει ο ΠΟΕ, οι ΗΠΑ θα πρέπει να τροποποιήσουν την πρακτική επανεξέτασης που χρησιμοποιούν και να υπολογίσουν εκ νέου τα περιθώρια ντάμπινγκ όσον αφορά ορισμένα μεμονωμένα μέτρα, καθώς και να επιστρέψουν τους αχρεωστήτως εισπραχθέντες δασμούς μετά τη λήξη της προθεσμίας για την εφαρμογή των μέτρων.

Παρά τις επανειλημμένες αποφάσεις αναγνώρισης παράβασης από τα σχετικά όργανα του ΠΟΕ και τα πειστικά αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν, οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμα συμμορφωθεί με τις διεθνείς τους υποχρεώσεις. Ως θετικό βήμα όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών αποφάσεων του ΠΟΕ, οι ΗΠΑ δημοσίευσαν στις 28 Δεκεμβρίου 2010 πρόταση σχετικά με μια νέα μέθοδο που θα αντικαταστήσει τη μέθοδο μηδενισμού στις επανεξετάσεις. Ωστόσο, η πρόταση δεν είναι σαφής, όπως και το χρονοδιάγραμμα των αλλαγών. Επιπλέον, οι ΗΠΑ αρνούνται έως σήμερα να επιστρέψουν τους αχρεωστήτως εισπραχθέντες δασμούς από το τέλος των περιόδων εφαρμογής στις δύο υποθέσεις ΠΟΕ. Αν οι ΗΠΑ δεν συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις τους, θα πρέπει να εκδοθεί, στις 15 Σεπτεμβρίου 2011, διαιτητική απόφαση από διαιτητή σχετικά με πιθανό ποσό κυρώσεων. Σε μια άλλη υπόθεση (TKAST), οι ΗΠΑ ήταν απρόθυμες να διορθώσουν ένα αριθμητικό λάθος και να ακυρώσουν το μέτρο αντιντάμπινγκ.

Ανεπαρκής χρήση των μέσων

Όπως ήδη αναφέρθηκε στην ετήσια έκθεση του προηγούμενου έτους, έπειτα από την επιβολή μέτρων αντιντάμπινγκ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι έρευνες που αφορούσαν παρεμφερή προϊόντα κινήθηκαν από τη χώρα για την οποία προορίζονταν τα εν λόγω μέτρα. Η τάση αυτή συνεχίστηκε και το 2010, σε συνδυασμό αυτή τη φορά και με την επιλογή του μέσου ή των κριτηρίων που χρησιμοποιήθηκαν για την επιβολή των μέτρων. Πράγματι, η ΕΕ βρέθηκε αντιμέτωπη με μια έρευνα για αντισταθμιστικούς δασμούς, καθώς και με την επιβολή μέτρων με βάση τον κίνδυνο πρόκλησης ζημίας στο πλαίσιο μιας άλλης έρευνας, αμέσως μετά τη χρήση από μέρους της ΕΕ του ίδιου μέσου ή των ίδιων κριτηρίων κατά της ίδιας χώρας. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι δύσκολο να θεωρηθεί ότι πρόκειται για απλή σύμπτωση.

Επιπλέον τα χαρακτηριστικά που συνθέτουν την εικόνα αυτών των περιπτώσεων είναι πάντοτε παρεμφερή: πολύ ασθενή πρότυπα κίνησης έρευνας (που συχνά επίσης χαρακτηρίζονται από έλλειψη διαφάνειας μέσω της κατάχρησης των κανόνων εμπιστευτικότητας) και απουσία αποδεικτικών στοιχείων περί ζημίας. Η Επιτροπή παρεμβαίνει ενεργά σε τέτοιες περιπτώσεις και είναι αποφασισμένη να ελέγξει με ακόμα μεγαλύτερη προσοχή τη συμμόρφωση των εν λόγω ερευνών με τους κανόνες του ΠΟΕ.

Κατάχρηση των κανόνων εμπιστευτικότητας

Στις έρευνες εμπορικής άμυνας, η απουσία κοινοποίησης επαρκών στοιχείων από τις πληροφορίες που υποβάλλονται εμπιστευτικά αποτελεί μόνιμο πρόβλημα, γεγονός που είναι ιδιαιτέρως λυπηρό επειδή αφαιρεί από τα ενδιαφερόμενα μέρη το νόμιμο δικαίωμα υπεράσπισής τους. Μολονότι οι κανόνες εμπιστευτικότητας είναι απαραίτητοι για την προστασία των συμφερόντων των συνεργαζόμενων μερών, πολύ συχνά οι κανόνες αυτοί ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν καταχρηστικά και οι δημόσιες εκδόσεις των αιτήσεων ή/και οι δημόσιες ανακοινώσεις των προκαταρκτικών ή τελικών προσδιορισμών να μην επιτρέπουν την σε ικανοποιητικό βαθμό κατανόηση του ζητήματος.

Με βάση τους σχετικούς κανόνες, τα εμπιστευτικά στοιχεία πρέπει να παρουσιάζονται σε μια σαφή περίληψη και οι αρχές που είναι υπεύθυνες για τη διεξαγωγή των ερευνών πρέπει να ζητούν από τα ενδιαφερόμενα μέρη που υποβάλλουν εμπιστευτικά στοιχεία την προσκόμιση αυτών των μη εμπιστευτικού χαρακτήρα περιλήψεων. Δυστυχώς, σε αρκετές χώρες οι αρχές που είναι υπεύθυνες για τη διεξαγωγή των ερευνών δεν συμμορφώνονται με αυτήν την υποχρέωση, παρεμποδίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την άσκηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης των ενδιαφερόμενων εξαγωγέων της ΕΕ.

Αδικαιολόγητη χρήση μέτρων διασφάλισης

Η χρήση του μέσου διασφάλισης ουσιαστικά εκτινάχθηκε το 2009 παράλληλα και με την κάμψη της παγκόσμιας οικονομίας. Πράγματι, κατά τη διάρκεια του εν λόγω έτους περισσότερο από τα δύο τρίτα όλων των νέων ερευνών που κινήθηκαν και περίπου το ήμισυ όλων των νέων επιβληθέντων μέτρων αφορούσαν διασφαλίσεις. Η τάση αυτή επιβραδύνθηκε το 2010, γεγονός που αποτελεί πολύ θετική εξέλιξη.

Εντούτοις, το πρόβλημα της αδικαιολόγητης χρήσης μέτρων διασφάλισης εξακολουθεί να υφίσταται. Ορισμένες χώρες μετατράπηκαν σε σημαντικούς χρήστες αυτών των μέσων και κατέφυγαν στη λήψη μέτρων διασφάλισης σε περιπτώσεις στις οποίες ήταν μάλλον δικαιολογημένη η ανάληψη στοχευμένης δράσης κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ από μια συγκεκριμένη χώρα. Ενώ η νομολογία του ΠΟΕ έχει τονίσει τις υψηλές απαιτήσεις για την επιβολή μέτρων διασφάλισης, πολύ συχνά η προσφυγή στο μέσο αυτό εξακολουθεί να θεωρείται εύκολη.

Δεδομένης της erga omnes φύσης τους (τα μέτρα επιβάλλονται εναντίον όλων των χωρών καταγωγής), οι διασφαλίσεις προκαλούν αρκετές παράπλευρες ζημίες. Πράγματι, οι εξαγωγικές χώρες που δεν προκαλούν ζημία στον εγχώριο κλάδο παραγωγής (π.χ. επειδή οι τιμές τους είναι πολύ υψηλότερες από τις αντίστοιχες του εγχώριου κλάδου) υπόκεινται επίσης σε μέτρα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρενέβη σε πολλές περιπτώσεις προκειμένου να αναδείξει τις ελλείψεις των ερευνών για μέτρα διασφάλισης, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις τα ίδια τα μέτρα ή ο αρνητικός τους αντίκτυπος στις εξαγωγές της ΕΕ να αποφευχθούν.

Κύρια επιτευγματα

Ο ρόλος της Επιτροπής σε σχέση με τις υποθέσεις τρίτων χωρών περικλείει την παρακολούθηση των ερευνών, αλλά και την παροχή συμβουλών και βοήθειας σε ενδιαφερόμενους ευρωπαίους εξαγωγείς. Η Επιτροπή παρεμβαίνει απευθείας έναντι των αρχών τρίτων χωρών τόσο σε ειδικά κατά περίπτωση ζητήματα με στόχο τη στήριξη των ενδιαφερόμενων εταιρειών, όσο και σε συστημικά ζητήματα με στόχο την εν γένει βελτίωση των πειθαρχικών μέσων μεταξύ εμπορικών εταίρων. Η Επιτροπή διοργανώνει επιπλέον εξειδικευμένα σεμινάρια εμπορικής άμυνας για τους υπαλλήλους των διοικήσεων τρίτων χωρών με σκοπό την ανταλλαγή και την ενίσχυση των βέλτιστων πρακτικών σε όλη την εμπορική κοινότητα.

Παρόλο που τα επιτεύγματα σε αυτούς τους τομείς δεν είναι πάντα εύκολο να μετρηθούν, η παρέμβαση της Επιτροπής επέφερε καρπούς και σε αρκετές περιπτώσεις, το αποτέλεσμα για τις εταιρείες ήταν πιο ευνοϊκό από ό,τι θα ήταν χωρίς την παρέμβαση της Επιτροπής. Από γενικής άποψης, το γεγονός ότι πολλές από τις πολυάριθμες διαδικασίες έρευνας που κινήθηκαν το 2009 δεν οδήγησαν στη λήψη μέτρων μπορεί, τουλάχιστον εν μέρει, να αποδοθεί στις παρεμβάσεις της Επιτροπής. Πιο συγκεκριμένα, θα πρέπει να επισημανθούν τα ακόλουθα:

Επιτυχίες

Οδηγός για εξαγωγείς της ΕΕ, ενημερωτικά δελτία και νέα ιστοσελίδα

Οι εξαγωγικές εταιρείες της ΕΕ πολύ συχνά δεν γνωρίζουν πώς πρέπει να αντιδράσουν στην περίπτωση ερευνών εμπορικής άμυνας που κινούνται από τρίτες χώρες. Είναι, ωστόσο, εξαιρετικά σημαντικό να γνωρίζουν οι εταιρείες αυτές τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους προκειμένου να αποφασίσουν εάν θα συνεργαστούν ή όχι κατά τη διεξαγωγή των ερευνών και να εκτιμήσουν το κόστος/ όφελος αυτής της συνεργασίας. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή δημοσίευσε το 2011 έναν οδηγό για εξαγωγείς της ΕΕ, καθώς και «ενημερωτικά δελτία» στα οποία συνοψίζονται τα βασικά χαρακτηριστικά των πρακτικών εμπορικής άμυνας που εφαρμόζουν οι κύριοι χρήστες αυτών των μέσων κατά της ΕΕ.

Ο οδηγός για εξαγωγείς της ΕΕ επεξηγεί τις βασικές έννοιες της εμπορικής άμυνας και τα σχετικά διαδικαστικά βήματα. Παρέχει συμβουλές για τον τρόπο αντιμετώπισης των ερευνών εμπορικής άμυνας που κινούνται από εμπορικούς εταίρους της ΕΕ προσδιορίζοντας τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εξαγωγέων, τα οφέλη της συνεργασίας με τις αρχές που είναι υπεύθυνες για τη διεξαγωγή ερευνών, καθώς και τον ρόλο των διαφόρων μερών, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής. Ο οδηγός αυτός είναι διαθέσιμος στο διαδίκτυο και έχει μεταφραστεί σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ.

Η Επιτροπή εκπόνησε επίσης «ενημερωτικά δελτία» για τους κύριους χρήστες μέτρων εμπορικής άμυνας κατά της ΕΕ. Αυτά τα ενημερωτικά δελτία αναφέρουν συνοπτικά ανά χώρα το όνομα και τη διεύθυνση των αρχών που είναι υπεύθυνες για τη διεξαγωγή των ερευνών, τα χρονοδιαγράμματα των ερευνών, παρατηρήσεις σχετικά με τις επιτόπου επαληθεύσεις, συγκεκριμένα πρότυπα διεξαγωγής της έρευνας (όπως για παράδειγμα ο κανόνας του χαμηλότερου δασμού και η εξέταση του δημόσιου συμφέροντος), τις ακροάσεις, τη νομική εκπροσώπηση και κάθε άλλο σημαντικό ζήτημα. Τα ενημερωτικά αυτά δελτία είναι επίσης διαθέσιμα στο διαδίκτυο.

Τέλος, θα πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι η Επιτροπή σχεδίασε μία νέα και πιο εύχρηστη ιστοσελίδα μέσω της οποίας παρέχεται σε όλους εύκολη πρόσβαση σε βασικές πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα εμπορικής άμυνας, σε στατιστικές για τις έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη και για τα εν ισχύι μέτρα, καθώς και στις ετήσιες εκθέσεις.

Τουρκία

Η Τουρκία αποτελούσε σημαντικό χρήστη μέτρων διασφάλισης και η Επιτροπή παρενέβη ενεργά προκειμένου να επισημάνει τις αδυναμίες των εν λόγω ερευνών και των επακόλουθων μέτρων. Οι πιο πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι η Τουρκία έχει μειώσει ελαφρώς τη χρήση μέτρων διασφάλισης. Ωστόσο, η Επιτροπή παραμένει σε επιφυλακή, καθώς παρατηρήθηκαν ορισμένα σημάδια νέας δραστηριότητας στον τομέα των διασφαλίσεων το 2011 (κυρίως επανεξέταση των υφιστάμενων μέτρων διασφάλισης).

Χώρες του Κόλπου

Η ετήσια έκθεση του προηγούμενου έτους ανέφερε ότι το συμβούλιο συνεργασίας των Αραβικών Κρατών του Κόλπου κίνησε δύο έρευνες για μέτρα διασφάλισης σχετικά με τις εισαγωγές μη επιχρισμένου χαρτιού και χαρτονιού σε κυλίνδρους και σε φύλλα, καθώς και γωνιών, καναλιών και δοκών από χάλυβα. Η Επιτροπή παρενέβη και υπέβαλε επισήμως τα σχόλιά της προκειμένου να εκφράσει την ανησυχία της σχετικά με την έλλειψη διαφάνειας και αντικειμενικότητας στην ανάλυση της ζημίας και την αδύναμη ανάλυση της σχέσης αιτιώδους συνάφειας που πραγματοποιήθηκε από τις αρχές που ήταν υπεύθυνες για τη διεξαγωγή των ερευνών σε αυτές τις δύο περιπτώσεις. Και οι δύο περατώθηκαν το 2010 χωρίς την επιβολή μέτρων.

Μεξικό

Η διαδικασία επανεξέτασης εν όψει της λήξης ισχύος των αντισταθμιστικών μέτρων όσον αφορά το βοδινό κρέας , που κινήθηκε τον Ιούνιο του 2009 περατώθηκε τον Δεκέμβριο του 2010. Η Επιτροπή προσκόμισε εκτεταμένες πληροφορίες και αποδεικτικά στοιχεία που επέτρεψαν στο Μεξικό να συμπεράνει ότι, μετά τη μεταρρύθμιση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής της ΕΕ, η ΕΕ κατέστη καθαρός εισαγωγέας βοδινού κρέατος και ότι, κατά συνέπεια, δεν υπήρχε πιθανότητα επανάληψης της ζημίας σε περίπτωση λήξης των μέτρων.

Καναδάς

Η διαδικασία επανεξέτασης εν όψει της λήξης ισχύος των αντισταθμιστικών μέτρων όσον αφορά τη ραφιναρισμένη ζάχαρη από την ΕΕ και η παράλληλη διαδικασία επανεξέτασης εν όψει της λήξης ισχύος των μέτρων αντιντάμπινγκ κατά των εισαγωγών του ίδιου προϊόντος από τη Δανία, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο περατώθηκαν τον Νοέμβριο του 2010. Η θετική αυτή έκβαση ήταν αποτέλεσμα των εκτεταμένων πληροφοριών και αποδεικτικών στοιχείων που προσκόμισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα οποία επέτρεψαν στον Καναδά να συμπεράνει ότι, μετά τη μεταρρύθμιση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής της ΕΕ, οι όγκοι παραγωγής μειώθηκαν και, κατά συνέπεια, δεν υπήρχε πιθανότητα επανάληψης της ζημίας.

Μαρόκο

Το Μαρόκο κίνησε νέα έρευνα για μέτρα διασφάλισης τον Ιούλιο 2010 όσον αφορά τις εισαγωγές μηχανοποίητων χαλιών . Ο σχετικός κλάδος παραγωγής της ΕΕ συνεργάστηκε με τις αρχές που είναι υπεύθυνες για τη διεξαγωγή των ερευνών και η Επιτροπή υπέβαλε τα σχόλιά της επισημαίνοντας την παντελή έλλειψη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ των εισαγωγών της ΕΕ και οποιασδήποτε ζημίας που υπέστη ο εγχώριος κλάδος παραγωγής. Η έρευνα περατώθηκε τον Νοέμβριο του 2010 χωρίς την επιβολή μέτρων λόγω της μη πρόκλησης ζημίας.

Ισραήλ

Το 2010 η Επιτροπή παρενέβη ενεργά με την υποβολή τεχνικών σχολίων στο πλαίσιο μεμονωμένων περιπτώσεων. Παράλληλα, αξιοποιήθηκαν διαφορετικές αφορμές προκειμένου να επισημανθούν προς τις ισραηλινές αρχές σε υψηλότερο πολιτικό επίπεδο οι εμμένουσες αδυναμίες που συνδέονται με όλες τις έρευνες σε θέματα εμπορικής άμυνας που κινήθηκαν από το Ισραήλ. Ως εκ τούτου, δύο έρευνες αντιντάμπινγκ όσον αφορά το ανακυκλωμένο χαρτόνι για κιβώτια και το λευκό χαρτί ολοκληρώθηκαν χωρίς την επιβολή μέτρων και η έρευνα αντιντάμπινγκ κατά των εισαγωγών ελαστικού περιτυλίγματος ανεστάλη μετά την επίτευξη συμφωνίας με τους εξαγωγείς της ΕΕ. Τελικά, έπειτα από επανειλημμένα αιτήματα της Επιτροπής, το Ισραήλ επιβεβαίωσε επισήμως την περάτωση της έρευνας για μέτρα διασφάλισης κατά των εισαγωγών ράβδων οπλισμού από χάλυβα.

Ουκρανία

Πρόσφατα η Ουκρανία άρχισε να γίνεται πολύ δραστήρια στη χρήση μέτρων διασφάλισης. Η Επιτροπή παρακολούθησε ενεργά τις ενέργειές της Ουκρανίας και την κάλεσε να μην καταφεύγει στη χρήση μέσων διασφάλισης σε περίπτωση που ζημιογόνες εισαγωγές προέρχονταν από μία ή ελάχιστες συγκεκριμένες πηγές, να επεκτείνει την περίοδο της ανάλυσης από 1 σε 3 έτη και να λάβει δεόντως υπόψη το εθνικό συμφέρον πριν από την υιοθέτηση οποιωνδήποτε μέτρων. Η Ουκρανία τελικά προχώρησε στην περάτωση δύο σημαντικών περιπτώσεων έρευνας για μέτρα διασφάλισης χωρίς την επιβολή μέτρων (σιδηροκράματα και λιπάσματα) και στην περίπτωση των υαλοπινάκων επιπλεύσεως υιοθέτησε οριστικά μέτρα μόνο για 10 ημέρες, εκτός από τα προσωρινά μέτρα.

Συμπέρασμα

Η δραστηριότητα παρακολούθησης το 2010 επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από την έναρξη μεγάλου αριθμού νέων ερευνών το 2009, όταν εκδηλώθηκαν οι συνέπειες της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Πολλές από αυτές τις έρευνες περατώθηκαν το 2010 χωρίς τη λήψη μέτρων και, συνεπώς, ο συνολικός αριθμός των ισχυόντων μέτρων μειώθηκε. Η θετική αυτή τάση οφείλεται εν μέρει και στις πολυάριθμες παρεμβάσεις της Επιτροπής.

Παρότι το 2010 ο αριθμός των νέων ερευνών μειώθηκε, παρέμεινε ωστόσο σημαντικός. Ενώ η χρήση μέτρων διασφάλισης μειώθηκε σημαντικά, εντούτοις, ο αριθμός των νέων ερευνών αντιντάμπινγκ αυξήθηκε το 2010 και ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των ισχυόντων μέτρων το 2011.

Παρά τις ευνοϊκές τάσεις που παρατηρήθηκαν στα αριθμητικά στοιχεία, η δραστηριότητα παρακολούθησης της Επιτροπής όσον αφορά τις ενέργειες εμπορικής άμυνας τρίτων χωρών παρέμεινε σημαντική, καθώς το 2010 εντοπίστηκαν περισσότερα προβλήματα στη χρήση αυτών των μέσων από ορισμένες χώρες. Συνεπώς, η Επιτροπή παρενέβη σε πολλές περιπτώσεις προκειμένου να αποτρέψει, στο μέτρο του δυνατού, αποκλίσεις από τους κανόνες του ΠΟΕ. Συχνά, αυτές οι προσπάθειες ήταν επιτυχείς και οι έρευνες ολοκληρώθηκαν χωρίς την επιβολή μέτρων ή τα μέτρα δεν έπληξαν αδικαιολόγητα τους εξαγωγείς της ΕΕ.

Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την καλή συνεργασία που επετεύχθη με τα κράτη μέλη της ΕΕ, τις ευρωπαϊκές ενώσεις παραγωγών και τις ενδιαφερόμενες εταιρείες κατά περίπτωση. Στο πλαίσιο αυτό, ο οδηγός για εξαγωγείς της ΕΕ που συντάχθηκε από την Επιτροπή και η νέα ιστοσελίδα της αποτελούν χρήσιμα και ισχυρά μέσα για τη βελτίωση της κατανόησης αυτού του εξαιρετικά τεχνικού ζητήματος από τις επιχειρήσεις της ΕΕ. Η Επιτροπή συνεχίζει επίσης να ενισχύει τις συναλλαγές με άλλες αρχές που είναι υπεύθυνες για τη διεξαγωγή ερευνών προκειμένου να ενισχυθούν τα πρότυπα, η διαφάνεια και η προβλεψιμότητα κατά τη χρήση μέτρων εμπορικής άμυνας.