ΕΠΙΤΡΟΠΗ TON ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 29.03.1995 
COM(95) 111 τβλικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, 
ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 
Ο ΝΕΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ 1 ΚΑΙ 2 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 
ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΑΟΚΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΟΜΕΝΩΝ 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Ι Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 
Α. Οι κυριότεροι αναπροσανατολισμοί του νέου κανονιστικού πλαισίου 
Β. Το "πλέγμα ανάγνωσης" της Επιτροπής κατά την εκπόνηση του 
προγραμματισμού των περιφερειών των στόχων 1 και 2 
11. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΚΠΣ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 1: ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ 
ΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΠΟΥ 
ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ 
Α. Η μακροοικονομική όιάσταση των κοινοτικών διαρθρωτικών 
παρεμβάσεων 
Β. Η επιλεκτικότητα των κοινοτικών παρεμβάσεων 
Γ. Οι κοινοτικές προτεραιότητες λαμβάνονται υπόψη 
Δ. Η εφαρμογή των νέων προσανατολισμών των κανονισμών 
Ε. Συνολικά, μικρός αριθμός καινοτομιών 
ΠΙ. ΤΑ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΤΟΥ II : 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΚΜΗ ΚΑΙ ΕΞΕΥΡΕΣΗ 
ΝΕΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΑΣΘΕΝΗΜΕΝΕΣ 
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 
Α. Επιλεξιμότητα των βιομηχανικοί περιφερειών σε παρακμή 
Β. Η χρηματοδοτική συμβολή των διαρθρωτικών ταμείου και τα 
χαρακτηριστικά των περιοχών του στόχου 2 
Γ. Τα κύρια αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων 
Δ. Ανάλυση των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων 
Ε. Η εφαρμογή το)ν προσφάτων τροποποιήσεων των νομικο>ν 
διατάξεων 
ΣΤ. Καινοτομίες 
IV. ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 : ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2: ΣΤΟΧΟΣ 1: ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΕΓΓΡΑΦΟ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3: ΣΤΟΧΟΣ 2: ΤΑ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΤΑ 
ΧΩΡΑ 

Η ΘΕΣΠΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ 1 ΚΑΙ 2 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΛΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 
ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΟΜΕΝΩΝ 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και 
την Επιτροπή των Περιφερειών 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Το 1994, η Επιτροπή εξέδωσε τον νέο προγραμματισμό για τις περιφέρειες που παρουσιάζουν 
αναπτυξιακή καθυστέρηση (στόχος 1) και τις βιομηχανικές περιοχές που βρίσκονται σε παρακμή 
(στόχος 2). 
Για το στόχο 1, οι αποφάσεις αυτές κινητοποιούν 94 δισ. ECU σε τιμές 1994 από τους κοινοτικούς 
πόρους για μία περίοδο 6 ετών από το 1994 έως το 1999, δηλαδή τα δύο τρίτα του συνόλου των 
πόρων που διατίθενται για τα διαρθρωτικά ταμεία. 
Για το στόχο 2, ο προγραμματισμός αφορά μία περίοδο τριών ετών (1994-96) και 7 δισ. ECU 
κοινοτικών πιστώσεων, δηλαδή το 11% τού συνόλου των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων γι'αυτή 
την τριετή περίοδο. 
Στις πιστώσεις αυτές θα προστεθούν τα δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, σημαντικό 
μέρος της δραστηριότητας της οποίας αφορά την ανάπτυξη των λιγότερο ευημερουσών περιφερειών. 
Για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της ανεργίας που αντιμετωπίζει η μΕνωση περισσότερο από 
οποιονδήποτε άλλο οικονομικό οργανισμό του κόσμου, οι κοινοτικές περιφερειακές παρεμβάσεις, 
λόγω του επιλεκτικού χαρακτήρα τους, θα συμβάλουν σημαντικά και σταθερά στην ανάπτυξη, την 
ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση στο σύνολο του κοινοτικού εδάφους και κυρίως στις 
λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες. 
Ο νέος προγραμματισμός καταρτίσθηκε στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης βάσει σχεδίων που 
προτάθηκαν από τα κράτη μέλη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η έγκριση του προγραμματισμού αυτού από 
την Επιτροπή χρειάσθηκε λίγο περισσότερο χρόνο από τη συνήθη προθεσμία των έξι μηνών που 
προβλέπεται από την κανονιστική ρύθμιση, κυρίως για τις περιπτώσεις που αφορούν το στόχο 1. 
Πράγματι, η μεγάλη σημασία των ποσοστώσεων που διατέθηκαν κατέστησε αναγκαίο αυτό το 
επιπλέον χρονικό διάστημα προκειμένου να καταστεί δυνατή η ανταπόκριση στις ποιοτικές 
απαιτήσεις που επιβάλλει η καινούργια κανονιστική ρύθμιση, κυρίως σε θέματα προσδιορισμού των 
ποσοτικών στόχων, εκ των προτέρων εκτίμησης της αναμενόμενης επίπτωσης, περιβαλλοντικών 
στοιχείων και τήρησης της αρχής της προσθετικότητας. Πρέπει επίσης να υπενθυμίσουμε ότι η 
αναζήτηση περισσότερης ακρίβειας ως προς τις προτεραιότητες στο επίπεδο των κοινοτικών 
πλαισίων στήριξης κατέστησε δυνατή την έγκριση επιχειρησιακών προγραμμάτων, είτε ταυτόχρονα, 
είτε σε πολύ περιορισμένο χρόνο μετά την έγκριση τους, σε όλες τις περιπτώσεις εκείνες όπου τα 
προγράμματα προτάθηκαν κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των εν λόγων πλαισίων στήριξης. 
Il ταρ<HUH/. ανακοίνωση περιλαμβάνει τα κυριότερα στοιχεία το>ν κοινοτικοί παρεμβάσεων που 
ε/ο υ ν προγραμματισθεί γκι τις επιλέξιμες περιφέρειες xuw άτυχων Ι και 2 για την νέα περίοδο 
προγραμματισμού. ΞεκινοΥντας από μία σύντομη ανάγνοιση το)ν κειμένο>ν, εξηγεί κατά τρόπο 
συνθετικό την αναμενόμενη επίπτωση στην οικονομική ανάπτυξη των συγκεκριμένων περιφερειών, 
συμπεριλαμβανομένης και της απασχόλησης, τη συμβολή τανν επιλεχθεισών ενεργειών στην ενίσχυση 
των κοινοτικών πολιτικών και την πρόοδο που σημειώθηκε ώστε να παρασχεθούν εγγυήσεις για την 
αυξημένη αποτελεσματικότητα κατά τη χρησιμοποίηση των κοινοτικών δημοσίων πόρων. 
IIρέπει, ήδη από τ<όρα να φροντίσουμε, στο πλαίσο της εταιρικότητας, για την ορθή και 
αποτελεσματική χρησιμοποίηση των κοινοτικοί πιστώσεων και τη θετική τους επίπτωση σε ό,τι 
α<|ορά την απασχόληση. Η δημιουργία αποτελεσματικών διαρθρώσεων παρακολούθησης και 
αξιολόγησης θα πρέπει να καταστήσει δυνατή την περιοδική εξακρίβωση της προόδου που 
επιτεύχθηκε και, ενδεχομένους, θα πραγματοποιηθούν οι αναγκαίες τροποποιήσεις του αρχικού 
προγραμματισμού. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην αξιοποίηση και την τήρηση των 
προτεραιοτήτων τα)ν κοινοτικών πολιτικών, ιδιαίτερα στον τομέα του περιβάλλοντος. Ο έλεγχος 
T(Dv κοινοτικοί δαπανούν θα πρέπει να ενισχυθεί ώστε να καταπολεμηθούν οι παρατυπίες και η 
(Απάτη. 
11 ρέπει, τέλος, να υπενθυμίσουμε ότι η κοινοτική ενίσχυση για τις περιφέρειες των στόχων 1 και 2 θα 
(ΐυμπληρο)Οεί από τις ενέργειες που αποφασίστηκαν στο πλαίσιο των κοινοτικών πρωτοβουλιών. 
Ι. Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 
Λ Οι κυριότεροι αναπροσανατολισμοί του νέου κανονιστικού πλαισίου 
11 ανα()εο)ρηση του κανονιστικού πλαισίου το>ν διαρθρο)τικο>ν ταμ,εύυν που εγκρίθηκε από το 
Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο τον Ιούλιο του 1993, είχε ως κύριο στόχο την μεγαλύτερη 
αποτελεσματικότητα των κοινοτικών διαρθροπτκών παρεμβάσεων, χωρίς να αμφισβητούνται 
οι βασικές αρχές της μεταρρύθμισης του 1988. Οι σημαντικότερες καινοτομίες που 
αντικατοπτρίζονται στους τροποποιημένους κανονισμούς αφορούν τα ακόλουθα θέματα: 
- Προσαρμογή των στόχων προτεραιότητας των διαρθρωτικών ταμείων βάσει των 
συνεπειών των τρεχουσών οικονομικών μεταβολών, καθώς επίσης και η θεμελιώδης 
μεταρρύθμιση του Ευρακταϊκού Κοινωνικού Ταμείου, που συνεπάγεται και μεγαλύτερη 
σημασία στους πολιτικούς προσανατολισμούς και στρατηγική προσέγγιση, 
συμπεριλαμβανομένων των νέων στόχων 3 και 4, που περιλαμβάνουν τους 
αποκλεισμένους από την αγορά εργασίας και την προσαρμογή των εργαζομένων στις 
βιομηχανικές μεταβολές και την εξέλιξη το>ν συστημάτων παραγωγής. Ο στόχος 5 είναι το 
αποτέλεσμα της μεγάλης ανησυχίας για τη διατήρηση του αγροτικού κόσμου και του 
γεγονότος ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι αναδιαρθρώσεις στον τομέα της αλιείας· 
- Διεύρυνση και ενίσχυση της εταιρικής σχέσης, ιδιαίτερα των οικονομικών και κοινωνικών 
εταίρων. Οι νέοι κανονισμοί εντάσσουν την αρχή αυτή στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που 
παρέχονται από τους θεσμικούς κανόνες και τις υφιστάμενες πρακτικές σε κάθε κράτος 
μέλος· 
Ενίσχυση της εκ των προτέρων εκτίμησης, παρακολούθησης και εκ των υστέρων 
αξιολόγησης των διαρθρωτικών ενεργειών. Η αναγκαιότητα λεπτομερέστερης ποσοτικής 
ανάλυσης των αναπτυξιακών αποκλίσεων και μεγαλύτερης ακρίβειας όσον αφορά τους 
στόχους στις περιφερειακές στρατηγικές δεν είναι παρά μόνο μερικά παραδείγματα από 
τις νέες κανονιστικές απαιτήσεις που προβλέπονται γι'αυτό το θέμα. Επιπλέον, δίδεται 
ιδιαίτερη προσοχή στο μέτρο των επιπτώσεων που έχει στην απασχόληση η προτεραιότητα 
που παρέχεται στην καταπολέμηση της ανεργίας· 
- Μεγαλύτερη προσοχή στην προστασία τον περιβάλλοντος κατά την εφαρμογή των 
κοινοτικών διαρθρωτικών πολιτικών. Με την αναθεώρηση των κανονισμών, η αρχή της 
"αειφύρον ανάπτυξης" εντάχθηκε στο πλαίσιο των κοινοτικών διαρθρωτικών πολιτικών, 
και το περιβάλλον ενσωματώθηκε πλήρως στη διαδικασία του προγραμματισμού των 
περιφερειακών παρεμβάσεων· 
- Πληρέστερη εγγύηση της τήρησης της αρχής της προσθετικότητας Οι κανονισμοί 
διευκρινίζουν την εν λόγω αρχή (οι πιστώσεις των διαρθρωτικών ταμείων δεν πρέπει, υπό 
κανονικές συνθήκες, να υποκαθιστούν τις δημόσιες δαπάνες του κράτους μέλους) και τα 
κριτήρια για την εξακρίβωση της τήρησης της αρχής αυτής (τα κράτη μέλη πρέπει να 
διατηρούν, για το σύνολο των περιοχών που εντάσσονται σε ένα συγκεκριμένο στόχο, τις 
δημόσιες διαρθρωτικές δαπάνες τους τουλάχιστον στο ίδιο επίπεδο με εκείνο στο οποίο 
ευρίσκονταν κατά την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού)· 
- Προσαρμογή της διαδικασίας κατάρτισης των καταλόγων των περιοχών που είναι 
επιλέξιμες στο πλαίσιο του στόχου 2 καθώς επίσης και στο πλαίσιο του στόχου 5β: ένα 
ευρύτερο φάσμα κριτηρίων επιλεξιμότητας που αντικατοπτρίζει τον όλο και πιο 
πολύπλοκο χαρακτήρα των προβληματικών περιφερειακής ανασυγκρότησης και 
ανάπτυξης και διαδικασία λήψης αποφάσεων που βασίζεται σε προσέγγιση η οποία 
χαρακτηρίζεται κυρίο)ς από την εταιρική σχέση. 
11 επιτάχυνση και απλούστευση των διαδικασιών προγραμματισμού συγκεκριμενοποιείται 
με τη δυνατότητα χρησιμοποίησης ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού. Χωρίς να 
υπεισέλθουμε στις τεχνικές λεπτομέρειες, η δυνατότητα αυτή καθιστά δυνατή την έγκριση, 
σε ένα μόνο έγγραφο, τόσο το)ν προτεραιοτήτων κοινοτικής παρέμβασης όσο και το)ν 
συγκεκριμένο)ν μέτρων στα οποία η Επιτροπή χορηγεί χρηματοδοτική συνδρομή. Κατά την 
προηγούμενη περίοδο οι αποφάσεις για τα δύο αυτά στοιχεία λαμβάνονταν σε δύο 
διαφορετικά στάδια: πρώτα οι προτεραιότητες παρέμβασης στα ΚΠΣ, μετά τα 
συγκεκριμένα μέτρα για τις παρεμβάσεις (επιχειρησιακά προγράμματα, συνολικές 
επιχορηγήσεις, ...). 
Στενότερη συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην εφαρμογή των κοινοτικών 
διαρθρωτικών πολιτικών. Η ίδια η κανονιστική ρύθμιση, και κυρίως ο κώδικας 
συμπεριφοράς επί του οποίου συμφώνησαν το Κοινοβούλιο και η Επιτροπή είναι το 
συγκεκριμένο αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας. 
Β. Το "πλέγμα ανάγνωσης" της Επιτροπής κατά την εκπόνηση του προγραμματισμού των 
περιφερειών των στόγων 1 και 2 
Κατά την εξέταση των σχεδίων ανάπτυξης ή ανασυγκρότησης που υποβλήθηκαν από τα 
κράτη μέλη, οι υπηρεσίες της Επιτροπής βασίστηκαν στην πείρα που αποκτήθηκε κατά την 
προηγούμενη περίοδο και σε ένα ορισμένο αριθμό ειδικών κριτηρίων. 
- την πλήρη τήρηση των νέων κανονιστικών διατάξεων 
- την ποιότητα των στρατηγικών που προτείνονται και τον ενδεδειγμένο χαρακτήρα των 
ενεργειών, συμπεριλαμβανομένων των στόχων "ανάπτυξης, ανταγοτνιστικότητας και 
απασχόλησης" για τις εν λόγω περιφέρειες· 
- την εισαγωγή καινοτομιών. 
Η Επιτροπή αποφάσισε να εμπλουτίσει τις εργασίες της με τη συστηματική προσφυγή σε 
ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες κυρίως ως προς την εκτίμηση των σχεδίων και των ΚΠΣ. Οι 
αναλύσεις που έγιναν στο πλαίσιο της 5ης περιοδικής έκθεσης αποτέλεσαν σημεία αναφοράς 
για τις εκτιμήσεις. 
Συνολικά, η ποιότητα των εγγράφων που προτάθηκαν από τα κράτη μέλη ήταν σαφώς 
ανώτερη εκείνη της προηγούμενης περιόδου, παρόλο που οι προσδοκίες της Επιτροπής ήταν 
περισσότερες· η καλύτερη αυτή ποιότητα μπορεί εν μέρει να οφείλεται στις εντατικές 
προπαρασκευαστικές εργασίες των υπηρεσιών της Επιτροπής μαζί με τα κράτη μέλη, για την 
προετοιμασία των σχεδίων τους, κυρίως στον τομέα του ποσοτικού προσδιορισμού των 
αναπτυξιακών ανισοτήτων. 
Ο επιδιωκόμενος στόχος κατά τις συζητήσιες με κάθε ένα από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο 
της εταιρικής σχέσης ήταν διπλός: 
- να συμπληρωθούν τα κενά στην ενημέρωση που διαπιστώθηκαν στο επίπεδο των σχεδίων 
κυρίως προκειμένου να ανταποκριθούν στις νέες ποιοτικές απαιτήσεις που προβλέπονται 
από τα ΚΠΣ. μΕτσι, για παράδειγμα, οι αναλύσεις εκ των προτέρων εκτίμησης κατέστησαν 
δυνατό τον προσδιορισμό των δεικτών επίδοσης και επίπτωσης ιδιαίτερα στον τομέα των 
αποτελεσμάτων στην απασχόληση· 
- αναζήτηση των καλύτερων δυνατών ισοδυναμιών των διαφόρων προτεραιοτήτων 
παρέμβασης, προκειμένου να αυξηθούν στο μέγιστο οι θετικές επιπτώσεις των ταμείων 
και να ληφθεί υπόψη η κοινοτική διάσταση. 
Πρέπει ωστόσο να αναγνωρίσουμε ότι, συμπεριλήφθηκαν μόνο εν μέρει τα κεκτημένα αλλά 
και οι ανεπάρκειες αυτής της περιόδου, επειδή ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί ο 
προγραμματισμός του 1989-1993. Τα συμπεράσματα των υπό εκπόνηση μελετών εκ των 
υστέρων αξιολόγησης των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων θα μπορούν να ενσωματωθούν από 
τις επιτροπές παρακολούθησης καθόλη τη διάρκεια της εκτέλεσης των μελλοντικών 
προγραμμάτων και να είναι πολύ χρήσιμα. 
Το αποτέλεσμα των εργασιών που διενεργήθηκαν βρίσκεται στα έγγραφα προγραμματισμού 
που ενέκρινε η Επιτροπή από το τέλος Φεβρουαρίου και μέχρι το τέλος Ιουλίου 1994 για το 
στόχο 1 και από το τέλος του 1994 για το στόχο 2. Μια συνολική ανάλυση, ανά στόχο, 
παρουσιάζεται στα σημεία II και III, ενώ στο παράρτημα παρουσιάζεται η σύνθεση του 
προγραμματισμού. 
II. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΚΠΣ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 1; ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ 
ΤΗΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ 
ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ 
Α. Η μακροοικονομική διάσταση των κοινοτικών διαρθρωτικών παρεμβάσεων 
Σε ό,τι αφορά τις κοινοτικές προσπάθειες για συμμετοχή στην αναπροσαρμογή των 
περιφερειών που παρουσιάζουν αναπτυξιακή καθυστέρηση, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι, 
στο πλαίσιο των διαρθρωτικών πολιτικών, από το 1989, παρασχέθηκε σημαντική 
χρηματοδοτική υποστήριξη. Η υποστήριξη αυτή συνέβαλε αναμφίβολα στην πραγματική 
σύγκλιση που διαπιστώθηκε εδώ και μερικά χρόνια στις περισσότερες από τις λιγότερο 
ευημερούσες περιφέρειες της Ένωσης. 
Με την αύξηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων, από το 1989, οι κοινοτικές 
χρηματοδοτήσεις έλαβαν τέτοιες διαστάσεις που δεν πρόκειται πλέον για μία συμβολική αξία, 
η οποία θα επέτρεπε απλά να γίνουν αποδεκτές οι προσαρμογές εκείνες που κατέστησαν 
αναγκαίες με τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς και, αργότερα, η νέα δημοσιονομική 
πειθαρχία που κατέστη αναπόφευκτη από την κοινή θέληση για μία ελάχιστη οικονομική και 
νομισματική σύγκλιση. Οι κοινοτικές διαρθρωτικές πολιτικές έχουν σήμερα μία σημαντική 
μακροοικονομική διάσταση, ιδιαίτερα στα κράτη συνολικά ή σε ένα μεγάλο μέρος εκείνων 
των κρατών που είναι επιλέξιμα για το στόχο 1. 
Με βάση μια ομοιότυπη προσέγγιση υπό μορφήν ανάλυσης "εισερχομένων-εξερχομένων", που 
εφαρμόζεται σε όλες τις περιοχές του στόχου 1 (με εξαίρεση τις "μικρές περιφέρειες", ΥΓΔ, 
Κορσική, γαλλικό Hainaut, βελγικό Hainaut και Flevoland), είναι δυνατόν να προκύψει ένα 
σύνολο χαρακτηριστικών οικονομικών μεγεθών, συγκρίσιμων, μεταξύ συγκεκριμένων 
κρατών μελών ή περιφερειών. Τα ποσοστά αυτά μπορούν να διαφέρουν λίγο από εκείνα που 
αναφέρονται στο πλαίσιο της ανάπτυξης κατά χώρα, στο μέτρο που οι εθνικές εκτιμήσεις 
βασίζονται στη χρησιμοποίηση συγκεκριμένων μοντέλων ειδικών για κάθε χώρα (σε κάθε 
περίπτωση, μόνο η προαναφερόμενη μέθοδος κατέστη δυνατόν να εφαρμοστεί σε τμήματα 
εδάφους όπως είναι το Mezzogiorno, τα Νέα Lander ή στο σύνολο των περιφερειών της 
Ισπανίας που υπάγονται στο στόχο 1). 
Μερίδιο των διαρθρωτικών ταμείων στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 
Οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν από τα διαρθρωτικά ταμεία κατά τα 10 τελευταία 
χρόνια δείχνουν ότι το μερίδιο τους στο σύνολο του προϋπολογισμού αυξήθηκε από 12% το 
1984 σε 30% το 1994 (προβλέψεις, συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου Συνοχής). Το 1999 το 
μερίδιο αυτό θα είναι κανονικά της τάξεως του 35% του προϋπολογισμού ΕΚ. Το τμήμα που 
αφορά το στόχο 1 αυξήθηκε από 65% του συνόλου των ταμείων, που ήταν το 1989-93, σε 68% 
για την περίοδο 1994/99 (χωρίς να υπολογισθούν οι πιστώσεις του Ταμείου Συνοχής). 
Μερίδιο στο ΑΕΠ 
Οι μεταφορές πόρων από τον προϋπολογισμό για τις περιφέρειες του στόχου αυτού και για 
την περίοδο του 1994-99 αντιπροσωπεύουν, σε ετήσιο μέσο όρο και σε ποσοστό του ΑΕΠ, 
σημαντικές αναλογίες, κυρίως για τις χώρες του Ταμείου Συνοχής: δηλαδή, 3,4% στην 
Ελλάδα, 3,2% στην Πορτογαλία, 2,2% στην Ισπανία και 2,3% στην Ιρλανδία. Εάν ληφθεί 
υπόψη και το Ταμείο Συνοχής τα ποσοστά αυτά ανέρχονται σε: 4%, 3,8%, 2,8% και 2,8% 
αντιστοίχως. 
Μερίδιο των επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν από τις συγκεκριμένες περιφέρειες 
Όσον αφορά τις ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, το μερίδιο της κοινοτικής 
συνδρομής που διετέθηκε για τις επενδύσεις (ιδίως στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ) αντιπροσωπεύει 
περίπου το 12% όλων των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων στην Ελλάδα και μεταξύ 8 
και 9% στην Ιρλανδία και Πορτογαλία και 7% στις σχετικές ισπανικές περιφέρειες. Οι 
αναλογίες αυτές, για τις οποίες δεν λαμβάνεται ακόμη υπόψη το Ταμείο Συνοχής επιτρέπουν 
να διαφανεί η οικονομική επίπτωση των ταμείων. Πράγματι, πρόκειται για αναλογίες που 
υπολογίζονται σε σχέση με τις συνολικές, δημόσιες και ιδιωτικές, επενδύσεις. Εάν 
αναφερθούν μόνο στις δημόσιες επενδύσεις, τα ποσοστά αυτά αυξάνονται σημαντικά και 
μπορούν να φθάσουν μέχρι και το 50% των εν λόγω επενδύσεων. 
Επίπτωση στην ανάπτυξη των δικαιούχων κρατών 
Οι πρώτες εκτιμήσεις για τα ΚΠΣ δείχνουν ότι αυτά θα έχουν σημαντική επίπτωση στην 
ανάπτυξη και επομένως και στην απασχόληση. Για την Πορτογαλία και την Ελλάδα η 
πρόσθετη αύξηση του ΑΕΠ που οφείλεται στην κοινοτική ενίσχυση εκτιμάται σε 0,5% το 
χρόνο (περισσότερο από 1% λαμβανομένης υπόψη της εθνικής συνδρομής). Έτσι, το ΑΕΠ, 
της Πορτογαλίας και της Ελλάδας θα πρέπει να φθάσει το 1999 σε ένα επίπεδο κατά 3% 
υψηλότερο εκείνου που θα επιτυγχάνετο χωρίς κοινοτική συνδρομή. 
Τα πρώτα αποτελέσματα των εκτιμήσεων για την Ισπανία και για την Ιρλανδία δείχνουν ότι 
υπάρχει σημαντική αύξηση του ΑΕΠ στις συγκεκριμένες περιφέρειες, η οποία ανέρχεται σε 
0,4% το χρόνο (0,7% εάν ληφθεί υπόψη η εθνική συμβολή), έχουμε ένα ΑΕΠ το 1999 κατά 2% 
υψηλότερο από εκείνο που θα είχε επιτευχθεί χωρίς ενίσχυση. 
Εννοείται, ότι η πραγματική επίπτωση στην ανάπτυξη θα εξαρτηθεί κατά πολύ από το 
συνολικό οικονομικό πλαίσιο, τόσο από τις επιτυχίες των μακροοικονομικών πολιτικών 
όσο και από την εξέλιξη της παγκόσμιας οικονομίας. 
Επίπτωση στην απασχόληση 
Η σημαντική μακρο-οικονομική διάσταση που αποκτούν στο εξής οι διαρθρωτικές συνδρομές 
της μΕνωσης, ιδιαίτερα στα κράτη μέλη που καλύπτονται ευρέως από το στόχο 1 (GR, Ε, IRL, 
Ρ) έχει άμεση επίπτωση στην απασχόληση. 
Για την περίοδο 94-99, ανεξάρτητες αναλύσεις εκτιμούν ότι η εφαρμογή των ΚΠΣ θα 
κινητοποιήσει περίπου 1 εκατομμύριο θέσεις απασχόλησης το χρόνο για το σύνολο των 
περιφερειών του στόχου 1. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Πορτογαλίας, ο αντίστοιχος 
αριθμός ανέρχεται σε 190.000 θέσεις απασχόλησης το χρόνο, για την Ισπανία σε 220.000 το 
χρόνο, για την Ελλάδα σε 260.000 το χρόνο και για τα νέα Lander σε 160.000 θέσεις 
απασχόλησης το χρόνο. Ωστόσο, αυτές οι θέσεις απασχόλησης δεν είναι παρά εν μέρει νέες 
θέσεις εργασίας, αυτό που μπορεί να τις διαχωρίσει από τις προβλέψεις που κάνουν τα κράτη 
μέλη. Ωστόσο, έχουν το πλεονέκτημα να παρέχουν μια ομοιογενή και συγκρίσιμη εκτίμηση 
όσον αφορά τις επιπτώσεις των κοινοτικών παρεμβάσεων στις δυνάμεις εργασίας που 
κινητοποιούνται στα κράτη μέλη. 
Η οικονομική εξέλιξη των τελευταίων ετών έδειξε δυστυχώς ότι λόγω των γρήγορων 
οικονομικών εξελίξεων, οι ρυθμοί ανάπτυξης πρέπει να είναι πολύ υψηλότεροι από τους 
σημερινούς για να έχουν ως αποτέλεσμα την αξιοσημείωτη μείωση της ανεργίας Αυτός είναι 
ένας και από τους λόγους για τους οποίους κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, 
σημειώθηκε αύξηση του ποσοστού στην Ισπανία, την Ιρλανδία και σε πολλές περιοχές του 
Mezzogiorno, παρόλο που διατέθηκαν σημαντικές κοινοτικές ενισχύσεις σε αυτές τις χώρες ή 
περιφέρειες. 
Έμμεσες επιπτώσεις στα λοιπά κράτη τηςμΕνωσης 
μΟλες αυτές οι επενδύσεις θα έχουν κατ'αυτόν τον τρόπο θετικές επιπτώσεις για το σύνολο 
της μΕνωσης. Πράγματι, ένα σημαντικό μέρος της κοινοτικής συνδρομής για τις περιφέρειες 
του στόχου 1 επανέρχεται, με τη μορφή πρόσθετων εισαγωγών, κατά ένα μεγάλο μέρος στην 
υπόλοιπη Κοινότητα, λόγω του μεγέθους του ενδοκοινοτικού εμπορίου. Σύμφωνα με τις 
εκτιμήσεις της Επιτροπής, το ύψος των εισαγωγών που οφείλονται στα ταμεία σε σχέση με 
τα ποσά των χορηγηθεισών συνδρομών ανέρχεται σε 40% για τα νέα γερμανικά Lander και 
30% για την Πορτογαλία, την Ελλάδα ή την Ιρλανδία. 
10 
Β. Η επιλεκτικότητα των κοινοτικών παοεαΒάσεων 
Τα προσδοκώμενα οικονομικά αποτελέσματα που είναι μέσα της δυνατότητας των 
διαρθρωτικών ταμείων συνδέονται με την συγκέντρωση και τον επιλεκτικό χαρακτήρα των 
παρεμβάσεων τους, δεδομένου ότι όλες έχουν ως άμεσο στόχο την οικονομική ανάπτυξη των 
συγκεκριμένων κρατών και περιφερειών. 
- Οι παρεμβάσεις των ταμείων είναι επιλεκτικές ως προς τους τομείς που είναι επιλέξιμοι 
για ενισχύσεις· γενικώς, πρόκειται για επενδύσεις ή ενέργειες που αφορούν την 
επαγγελματική κατάρτιση, των οποίων η συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη είναι 
αναμφισβήτητη. Αντίθετα, αποκλείονται οι συνδρομές κοινωνικού χαρακτήρα ή οι 
τακτικοί προϋπολογισμοί των κρατών και περιφερειών. Η επιλεκτικότητα αυτή εντάσσεται 
άλλωστε στην ίδια την κανονιστική ρύθμιση. 
- Η μακροπρόθεσμη διαρθρωτική προσπάθεια που καταβλήθηκε για την εξομοίωση των 
βασικών υποδομών στον τομέα των μεταφορών, της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών και 
του περιβάλλοντος θα συνεχισθεί. Η σημασία τους στα νέα ΚΠΣ (31%) θα είναι ωστόσο 
μικρότερη από ό,τι ήταν την προηγούμενη περίοδο (34%)· οι επιπτώσεις σε αναπτυξιακούς 
όρους είναι βέβαια εποικοδομητικές αλλά με πιο αργούς ρυθμούς σε ό,τι αφορά την 
ανάπτυξη και την απασχόληση· 
- Οι ενέργειες στον τομέα της κατάρτισης και απασχόλησης, καθώς και οι ενέργειες που 
συνδέονται άμεσα με τις παραγωγικές δραστηριότητες (π.χ. υπό μορφή ενισχύσεων για 
επενδύσεις) έχουν οικονομικά αποτελέσματα, κυρίως σε ό,τι αφορά την απασχόληση, 
βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα. Οι τομείς αυτοί αντιπροσωπεύουν περίπου το 67% 
στα νέα ΚΠΣ, έναντι 64% κατά την προηγούμενη περίοδο. Η περίπτωση της Ιταλίας είναι 
παραδειγματική ως προς αυτό το θέμα, δεδομένου ότι το μερίδιο που διατίθεται για τις 
παραγωγικές δραστηριότητες θα περάσει από 37% (89-93) σε 48% (94 -99). 
Οι μεγάλες αυτές ισορροπίες στις επιλογές των προτεραιοτήτων αποτελούν πολύ σημαντικές 
πολιτικές επιλογές. Πρέπει να τις συμμερίζονται όλοι οι πολιτικοί και κοινωνικοί εταίροι 
που συμμετέχουν, ώστε όλες οι προσπάθειες να συγκλίνουν προς την ίδια κατεύθυνση, η 
οποία είναι η οικονομική προσέγγιση. Οι επιλογές αυτές βέβαια από κράτος σε κράτος και 
από περιφέρεια σε περιφέρεια. 
Συνολικά η κατανομή των πιστώσεων μεταξύ των ταμείων, η οποία προκύπτει από τις 
διάφορες προτεραιότητες που ορίζονται στα ΚΠΣ, είναι οι εξής: 
ΕΤΠΑ 60% (μεταξύ 46% στην Irl. και 71 % στο Β) 
(παραγωγικές επενδύσεις, υποδομές, ενδογενής ανάπτυξη,... ' ) 
ΕΚΤ 23,5% (μεταξύ 18% στην Ι. και 35% στην Irl.) 
(επαγγελματική κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση,...) 
ΕΓΤΠΕ-πρ. 14,6% (μεταξύ 6% στο Β. και 20% στη Fr) 
(εκσυγχρονισμός του γεωργικού τομέα, αγροτική ανάπτυξη,...") 
ΧΜΠΑ 1,9% (μεταξύ 0,1% στο Β. και 6% στην NI.) 
(εκσυγχρονισμός του αλιευτικού τομέα) 
Υπενθυμίζεται ότι η κατανομή αυτή δεν είναι αποτέλεσμα προκαθορισμένων 
"ποσοστώσεων", αλλά αποτελεί αντανάκλαση των προτεραιοτήτων που επέλεξαν οι 
περιφέρειες και οι οποίες τελικά διαφέρουν αρκετά μεταξύ τους. 
11 
Γ. Οι κοινοτικές προτεραιότητες λαμβάνονται υπόψη 
Κατά την επιλογή των μεγάλων αναπτυξιακών προτεραιοτήτων, οι εταίροι προέβαλαν τις 
ακόλουθες προτεραιότητες: 
1. Βασική προτεραιότητα είναι η εκπαίδευση και η κατάρτιση (ο άξονας "ανθρώπινο 
δυναμικό") 
Η ανάπτυξη και η βελτίωση των προσόντων του ανθρώπινου δυναμικού παραμένουν 
σημαντική πρόκληση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των αναπτυξιακώς 
καθυστερημένων περιφερειών και την προώθηση της απασχόλησης. Όλα τα ΚΠΣ 
περιλαμβάνουν την προτεραιότητα αυτή και διαθέτουν σημαντικούς πόρους (περίπου τα 
29% του συνόλου των ΚΠΣ, έναντι περίπου 28% κατά την προηγουμένη περίοδο), ακόμα 
και εάν το ύψος της συνδρομής του ΕΚΤ για το σύνολο των ΚΠΣ, από 27,5% μειώθηκε 
ελαφρά σε 23,5%, σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Σε ορισμένα, το σκέλος που 
αφορά το ανθρώπινο δυναμικό στο ΚΠΣ είναι σαφώς σημαντικότερο από ό, τι την 
προηγούμενη περίοδο (νέα Lander, Ιρλανδία), ή σε σχέση με τις προτάσεις του σχεδίου 
(Ισπανία). 
Το ΕΚΤ εξειδικεύεται στον τομέα αυτό με τη χρηματοδότηση ενεργειών επαγγελματικής 
κατάρτισης και ενισχύσεων για την απασχόληση. Τονίζεται η ποιότητα της κατάρτισης, η 
αύξηση της ανταγωνιστικότητας και η αύξηση των δυνατοτήτων απασχόλησης. Οι 
ενέργειες αυτές αντιπροσωπεύουν το 82% του συνόλου της προσπάθειας που 
καταβάλλεται ως προς το ανθρώπινο δυναμικό. 
Παράλληλα, το ΕΓΤΠΕ από την πλευρά του, θα ενισχύσει περισσότερο την υλοποίηση 
των επενδύσεων εκείνων που είναι αναγκαίες για να βελτιωθεί το επίπεδο του 
εξοπλισμού στον τομέα της εκπαίδευσης: κυρίως της τεχνικής και επαγγελματικής, αλλά 
επίσης και της βασικής εκπαίδευσης σε ορισμένες περιφέρειες όπου υπάρχουν ακόμη 
σημαντικά κενά (συνολικά το 18% του άξονα "ανθρώπινο δυναμικό"). 
Η Επιτροπή προσπάθησε επίσης να πετύχει μια πιο προωθημένη διάρθρωση των 
ενεργειών κατάρτισης σε σχέση με τις άλλες αναπτυξιακές προτεραιότητες στα ΚΠΣ· να 
συμβάλει, για παράδειγμα, στον άξονα προτεραιότητας που αφορά τον εκσυγχρονισμό 
των βιομηχανικών επιχειρήσεων και υπηρεσιών. Αυτό ισχύει κυρίως στις περιπτώσεις της 
Ιρλανδίας, της Βόρειας Ιρλανδίας και της Ελλάδας. Ωστόσο, γενικώς, το επίπεδο της 
συνδρομής του ΕΚΤ για αυτές τις άλλες αναπτυξιακές προτεραιότητες είναι ελαφρώς 
χαμηλότερο σε σχέση με τις προηγούμενες συνδρομές, κυρίως λόγω της συγκέντρωσης 
των ενισχύσεων αυτών στον άξονα του ανθρώπινου δυναμικού. 
2. Ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης 
Οι επενδύσεις για ένα καλύτερο περιβάλλον 
Η προστασία και η βελτίωση του περιβάλλοντος αποτελεί προτεραιότητα σε όλα τα 
ΚΠΣ. Διατίθενται οικονομικοί πόροι σαφώς περισσότεροι σε σχέση με την 
προηγούμενη περίοδο, και ανέρχονται σε 8 δισ. ECU περίπου. Η προστασία και η 
διαχείριση των υδρολογικών πόρων, καθώς επίσης και η συλλογή και η επεξεργασία 
των υδάτων εξακολουθούν να καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της προσπάθειας 
αυτής. Προβλέπονται επίσης ενέργειες στον τομέα της συλλογής, της επεξεργασίας 
και της ανακύκλωσης των αστικών και βιομηχανικών αποβλήτων καθώς και 
αποχετευτικά έργα στις παράκτιες περιοχές και τις λεκάνες των ποταμών και η 
προστασία των φυσικών πόρων. 
12 
Το είδος των ενεργειών και τα διατεθέντα ποσά βασίστηκαν σε πιο προωθημένη 
ανάλυση των προβλημάτων και των περιβαλλοντικών αναγκών των συγκεκριμένων 
περιφερειών. Στην περίπτωση της Πορτογαλίας, η οποία αποτελεί παράδειγμα σ'αυτό 
το θέμα, εκτιμήθηκε ότι οι επενδύσεις αυτές, καθώς και εκείνες που 
χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Συνοχής, θα καταστήσουν δυνατή την κάλυψη 
μεγάλου μέρους του ποσού των δημοσίων δαπανών που είναι αναγκαίες για την 
εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών που αφορούν το περιβάλλον και συνδέονται 
άμεσα με την οικονομική ανάπτυξη. 
Η προληπτική προσέγγιση 
Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στην προώθηση και την εφαρμογή μιας προσέγγισης 
που θα έχει περισσότερο προληπτικό χαρακτήρα στους ευαίσθητους από 
περιβαλλοντικής απόψεως τομείς. μΕτσι, όλα σχεδόν τα ΚΠΣ δίνουν προτεραιότητα 
στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ανάπτυξη "καθαρής 
τεχνολογίας" ή την εφαρμογή τους στη βιομηχανία (επισημαίνουμε π.χ. το πρόγραμμα 
"Industry" στην Ιρλανδία). Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή βασίζεται κυρίως στο γεγονός 
ότι λαμβάνεται υπόψη από τους τοπικούς και περιφερειακούς παράγοντες η 
περιβαλλοντική διάσταση. Μελέτες που έγιναν γι'αυτό το θέμα δείχνουν δυστυχώς ότι 
οι εν λόγω παράγοντες δεν είναι ακόμη αρκετά ευαισθητοποιημένοι ως προς την εν 
λόγω προτεραιότητα ή απλώς, δεν διαθέτουν τις αναγκαίες πληροφορίες. Θα πρέπει 
να προωθηθούν ενέργειες ενημέρωσης και κατάρτισης καθόλη τη διάρκεια της 
περιόδου εφαρμογής ώστε να αντιμετωπισθούν οι ελλείψεις που παρατηρήθηκαν. 
Ο ρόλος των αρμοδίων για το περιβάλλον αρχών 
Όλα τα ΚΠΣ προσδιορίζουν τις πρακτικές λεπτομέρειες για τη σύνδεση των 
περιβαλλοντικών αρχών στο εθνικό επίπεδο και, ενδεχομένως, και στο περιφερειακό 
για την εφαρμογή των παρεμβάσεων. Οι λεπτομέρειες αυτές προβλέπουν κυρίως τη 
συμμετοχή τους στις επιτροπές παρακολούθησης του ΚΠΣ, των προγραμμάτων που 
συνδέονται ειδικότερα με το περιβάλλον και των προγραμμάτων που θα μπορούσαν 
να έχουν σημαντική επίπτωση στο περιβάλλον. Επιβεβαιώνουν επίσης την ευθύνη των 
αρχών αυτών για την τήρηση των οδηγιών που αφορούν το περιβάλλον. Η σύνδεση 
αυτή των αρχών είναι καινούργια σε σχέση με τις προηγούμενες πρακτικές. 
3. Η συνεισφορά στην υλοποίηση των διευρωπαϊκών δικτύων 
Η συνολική χρηματοδοτική εισφορά 
Το Λευκό Βιβλίο προσδιορίζει την ανάπτυξη των Διευρωπαϊκών Δικτύων στον τομέα 
των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, ως παράγοντα που μπορεί 
να συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη της μΕνωσης. Τα διαρθρωτικά ταμεία θα 
εξακολουθήσουν να διαθέτουν σημαντικά ποσά για τα εν λόγω δίκτυα (μεταξύ 4,8 και 
7,7 δισ. ECU, δηλαδή μεταξύ 5 και 8% του συνόλου της κοινοτικής ενίσχυσης στα 
ΚΠΣ). Η προσπάθεια αυτή αφορά το σύνολο των περιφερειών του στόχου 1, με 
εξαίρεση τα νέα Lander, όπου ο τρόπος με τον οποίο αποφασίστηκε να γίνεται η 
εθνική παρέμβαση δεν προβλέπει αυτό το είδος χρηματοδότησης από τα διαρθρωτικά 
ταμεία. 
13 
Σε ό,τι αφορά τις μεταφορές, για παράδειγμα, πάνω από 50% των επενδύσεων στον 
εν λόγω τομέα που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ συμβάλλουν στη δημιουργία 
και την ανάπτυξη των διευρωπαϊκών μεταφορικών δικτύων, καθώς επίσης και στην 
πρόσβαση στα δίκτυα αυτά. Οι επενδύσεις αυτές συμβάλλουν σημαντικά στην 
εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών που αποφασίστηκαν από το Συμβούλιο της 
29ης Οκτωβρίου 1993 για το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά 
τη δημιουργία διευρωπαϊκού οδικού δικτύου, καθώς επίσης και η πρόταση της 
Επιτροπής για τους κοινοτικούς προσανατολισμούς της ανάπτυξης των 
διευρωπαϊκών μεταφορικών δικτύων. 
Η από κοινού χρηματοδότηση ορισμένων έργων που αποτελούν προτεραιότητα και 
έχουν εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
Είναι δύσκολο ακόμη, σε αυτό το στάδιο, να προσδιοριστούν ακριβώς τα μεμονωμένα 
έργα που θα συγχρηματοδοτηθούν· ξεκινώντας από τον κατάλογο των έργων που 
αποτελούν προτεραιότητα και ο οποίος θεσπίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
της Κέρκυρας (στις 26 Ιουνίου 1994), οι πληροφορίες που έχουμε αυτή τη στιγμή στη 
διάθεση μας μας επιτρέπουν να καταλήξουμε στα ακόλουθα συμπεράσματα : 
Μεταφορικά δίκτυα : από τα 11 έργα που περιλαμβάνει ο κατάλογος 
προτεραιοτήτων, δύο θα αποτελέσουν μάλλον το αντικείμενο χρηματοδότησης από το 
ΕΤΠΑ : ο αυτοκινητόδρομος Πάτρας-Θεσσαλονίκης (υπό μελέτη) και ο 
αυτοκινητόδρομος Λισαβώνας-Valladolid (για το πορτογαλικό τμήμα)· αντίθετα, η 
σιδηροδρομική σύνδεση ΟοΛ-Δουβλίνου-Μπέλφαστ^πιε θα συγχρηματοδοτηθεί 
από το Ταμείο Συνοχής. 
Ηλεκτρικά δίκτυα : από τα 4 έργα προτεραιότητας που έχουν εγκριθεί, δύο είναι 
επιλέξιμα για το στόχο 1 (διασυνδέσεις Ιταλίας/Ελλάδας και Ισπανίας/Πορτογαλίας)· 
η πραγματική οικονομική συνδρομή του ΕΤΠΑ θα πρέπει να λάβει δεόντως υπόψη 
της την οικονομική αποδοτικότητα των έργων· 
Δίκτυα Φυσικού αερίου : τα 4 έργα που είναι εγγεγραμμένα στον κατάλογο 
προτεραιοτήτων και αφορούν τις περιφέρειες είναι επιλέξιμα στο ΕΤΠΑ και θα 
εγκριθούν προφανώς εν μέρει στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων (δίκτυα 
φυσικού αερίου GR ΚΑΙ PORT· διασυνδέσεις ESP/PORT, αγωγός φυσικού αερίου 
Αλγερίας/Μαρόκου/Ισπανίας). 
4. Η συνεισφορά στην έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη : αυξημένη ανταγωνιστικότητα 
για τις επιχειρήσεις 
Σε θέματα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, τα ταμεία βοηθούν τις περιφέρειες να 
βελτιώσουν τις βασικές επιστημονικές και τεχνικές ικανότητες τους και να ευνοήσουν τη 
διάδοση των νέων τεχνολογιών σε επιχειρήσεις. Ενισχύουν έτσι άμεσα τις δυνατότητες 
συνεργασίας με το τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο της Ένωσης στον τομέα της έρευνας και 
ανάπτυξης. 
Η προσπάθεια των διαρθρωτικών ταμείων για την "τεχνολογική συνοχή" στα νέα ΚΠΣ 
ανέρχεται σε 3,8 εκατ. ECU, δηλαδή 4% κατά μέσο όρο του συνολικού ποσού των ΚΠΣ. 
Σε αυτό προστίθεται η συνδρομή του ΕΚΤ για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού 
στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης (πάνω από 17% της συνδρομής 
του ΕΚΤ στον άξονα "ανθρώπινο δυναμικό"). Στην περίπτωση της Ιταλίας, η 
προσπάθεια που καταβάλλεται στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
διπλασιάστηκε σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο (από 3,3% σε 6,6% του συνόλου του 
ΚΠΣ). 
14 
Η Επιτροπή αναζήτησε επίσης μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση στον τομέα της έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης και μεγαλύτερη επικέντρωση της προσοχής σε ορισμένες 
ειδικές ανάγκες και σε περιορισμένο αριθμό. Στον τομέα αυτό μπορούμε να μιλάμε για 
πραγματική συνεργεία μεταξύ δύο κοινοτικών πολιτικών. 
5. Η τοπική και αγροτική ανάπτυξη : το πλεονέκτημα της ενδογενούς ανάπτυξης 
Όλα τα νέα ΚΠΣ αντικατοπτρίζουν τη σημασία των ενεργειών τοπικής και αγροτικής 
ανάπτυξης για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στις μειονεκτικές περιοχές. Οι 
ενέργειες "στον τομέα αυτό αντιπροσωπεύουν πάνω από το 10% του συνόλου της 
προσπάθειας που καταβάλλεται από τα διαρθρωτικά ταμεία, δηλαδή είναι διπλάσιες σε 
σχέση με την προηγούμενη περίοδο. 
Σημαντική προσπάθεια καταβλήθηκε από την Επιτροπή για να προσανατολίσει τις 
ενέργειες προς την αξιοποίηση της πρωτοβουλίας των τοπικών παραγόντων και της 
προσφοράς υπηρεσιών στις επιχειρήσεις, τονίζοντας τον ολοκληρωμένο χαρακτήρα των 
παρεχομένων υπηρεσιών και την δημιουργία διαρθρώσεων εταιρικού χαρακτήρα που 
καθιστούν δυνατή τη λειτουργία σε δίκτυα. Η Επιτροπή ευαισθητοποίησε επίσης τους 
εταίρους της για να έχει, στα ΚΠΣ, την κάλυψη νέων τομέων δράσης. Στο πλαίσιο αυτό, 
τα διαρθρωτικά ταμεία συμβάλουν στην εκμετάλλευση των νέων "κοιτασμάτων" 
απασχόλησης. Μπορούμε να παραθέσουμε τα ακόλουθα παραδείγματα της 
διαφοροποίησης αυτής : 
ανασυγκρότηση των χωριών και εμπορία των τοπικών προϊόντων (D)· 
αξιοποίηση των τουριστικών πόρων και στήριξη της μεταφοράς τεχνολογίας (Ι)· 
προώθηση της βιοτεχνίας και δημιουργία αναπτυξιακών υπηρεσιών (Ρ)· 
αστική ανάπλαση. 
Σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο προβλέπεται μεγαλύτερη χρησιμοποίηση της 
"συνολικής επιχορήγησης" για την εφαρμογή των ενεργειών αυτών, ιδίως στην Ιταλία", 
Ισπανία και Ιρλανδία. 
15 
Δ. Η εφαοιιογή των νέων αναπροσανατολισμών των κανονισμών 
1. Πάγια και διευρυμένη εταιρική σχέση : σημειώθηκε κάποια πρόοδος 
η περιφερειακή εταιρική σχέση : η παγίωση της εμπειρίας του παρελθόντος 
Παρόλη την πείρα και την εμπειρία που αποκτήθηκαν κατά την προηγούμενη 
περίοδο, πολλά κράτη μέλη παρέμειναν επιφυλακτικά απέναντι σε μία πλήρη και 
ανοικτή περιφερειακή εταιρική σχέση. Οι λεπτομέρειες της διαδικασίας της εταιρικής 
σχέσης με τις περιφέρειες (ένωση ή διαβούλευση) κατά την προετοιμασία των 
σχεδίων, ποικίλλουν από το ένα κράτος στο άλλο ανάλογα με τη θεσμική διάρθρωση 
του καθενός. Μερικά παραδείγματα που ακολουθούν μας δείχνουν την πορεία που 
έγινε : 
* Στο Βέλγιο, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ιταλία και την 
Ολλανδία, το περιφερειακό σκέλος των σχεδίων καταρτίστηκε, σε 
διάφορους βαθμούς, από τις ενδιαφερόμενες περιφέρειες. Αυτές οι 
τελευταίες εξέφρασαν επίσης και την άποψη τους για τις προσαρμογές 
εκείνες που κατέστησαν αναγκαίες μετά την ενσωμάτωση των 
περιφερειακών προτεραιοτήτων στη συνολική στρατηγική του 
προγράμματος. 
* Στην Ιρλανδία,η αναπτυξιακή στρατηγική καθορίστηκε λαμβανομένων 
υπόψη των συστάσεων που διατυπώθηκαν από τις "Sub-regional Review 
committees"' και, η προετοιμασία του αναπτυξιακού προγράμματος, 
οδήγησε σε ευρύτερη διαβούλευση στο εθνικό και υπερπεριφερειακό 
επίπεδο. 
* Στην Πορτογαλία, ο προσδιορισμός των περιφερειακών στρατηγικών 
προσανατολισμών αποτέλεσε το αντικείμενο προπαρασκευαστικών 
συζητήσεων, κυρίως με τις κυβερνήσεις των αυτόνομων περιφερειών των 
Αζόρων και της Μαδέρας, καθώς επίσης και με τους οικονομικούς και 
κοινωνικούς συνομιλητές στο εθνικό επίπεδο. Το αναπτυξιακό σχέδιο 
συζητήθηκε εξάλλου και στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο και το 
Κοινοβούλιο. 
Μερικές φορές, οι περιφερειακοί εταίροι συμμετείχαν περισσότερο στην κατάρτιση 
των ΚΠΣ (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο). Το πιο χειροπιαστό αποτέλεσμα 
βρίσκεται στο ΚΠΣ των νέων Lander, που προβλέπει, για πρώτη φορά, τη 
χρηματοδότηση περιφερειακών ενεργειών, εκτός του "κοινού έργου" της 
ομοσπονδιακής περιφερειακής πολιτικής. 
Η ύπαρξη των επιτροπών παρακολούθησης στο περιφερειακό επίπεδο αποτελεί στο 
εξής πάγια πρακτική. Οι επιτροπές αυτές αποτελούν προνομιακή αρχή για την 
εξασφάλιση μιας πραγματικής τριγωνικής εταιρικής σχέσης. Ακόμη και στα κράτη 
όπου η διοικητική διαίρεση σε περιφέρειες είναι λιγότερο προωθημένη (Πορτογαλία, 
Ελλάδα ή Ιρλανδία), οι επιτροπές αυτές θα εξακολουθήσουν να εξασφαλίζουν, χάρη 
σε μια πραγματική προσέγγιση, την προοδευτική συμμετοχή των περιφερειακών, 
δηλαδή των τοπικών, παραγόντων στην παρακολούθηση των παρεμβάσεων. 
16 
η συνεργασία των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων : δειλά δειλά σημειώνεται 
κάποια πρόοδος 
Η εφαρμογή της νέας αυτής κανονιστικής ρύθμισης διαφέρει πολύ από το ένα κράτος 
στο άλλο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι οικονομικοί και κοινωνικοί εταίροι 
καλούνται να συμβάλουν στην προετοιμασία του προγραμματισμού (Ολλανδία και 
Ιρλανδία) και/ή ζητήθηκε η γνώμη τους για το περιεχόμενο των σχεδίων στο πλαίσιο 
ομάδων εργασίας (Ελλάδα, Γαλλία). Σε άλλες περιπτώσεις, όπως στην Ισπανία και 
την Πορτογαλία, καλούνται να δώσουν τη γνώμη τους στο πλαίσιο του οικονομικού 
και κοινωνικού συμβουλίου. 
Η συμμετοχή των εταίρων αυτών στις επιτροπές παρακολούθησης αποτελεί πάντα 
εξαίρεση. Προβλέπεται σαφώς στα ενιαία έγγραφα προγραμματισμού που αφορούν 
το Hainaut (Βέλγιο) και τη Flevoland (Ολλανδία). Σε άλλες περιπτώσεις, όπως είναι 
για παράδειγμα η Ελλάδα, η Ιταλία και η Πορτογαλία, η αρχή αυτή γίνεται λιγότερο 
ή περισσότερο σαφώς αποδεκτή. Οι λεπτομέρειες και το είδος της συμμετοχής αυτής 
πρέπει ωστόσο να προσδιοριστούν. 
2. Μια πρώτη εκτίμηση της τήρησης της αρχής της προσθετικότητας 
Όλα τα ΚΠΣ περιλαμβάνουν : 
μια πρώτη εκ των προτέρων αξιολόγηση της προσθετικότητας, αρχής που πρέπει να 
τηρηθεί για το σύνολο των επιλέξιμων για κάποιο στόχο περιφερειών.Η αξιολόγηση 
αυτή βασίζεται σε χρηματοδοτικούς πίνακες, συγκρίνοντας την συνολική 
αναπτυξιακή προσπάθεια που καταβλήθηκε κατά τη διάρκεια της προηγούμενης 
περιόδου με εκείνη που προβλέπεται για τη νέα περίοδο· 
σαφείς λεπτομέρειες παρακολούθησης-
περιγραφή των διοικητικών διαδικασιών που εξασφαλίζουν την διαφάνεια των 
χρηματοδοτικών ροών προς τις επιλέξιμες περιφέρειες. 
Η συγκέντρωση των στοιχείων αυτών ήταν ένα από τα δυσκολότερα σημεία των 
συζητήσεων με τα κράτη μέλη. Ωστόσο, προέκυψε μία κατάσταση, καλύτερη από εκείνη 
της προηγούμενης περιόδου, όπου η Επιτροπή δεν είχε λάβει από ορισμένα κράτη μέλη (Ι, 
UK, F-DOM) καμμία σαφή πληροφόρηση, παρόλες τις επανειλημένες αιτήσεις της. 
Το αδύνατο σημείο της πρώτης αυτής αξιολόγησης είναι η αρκετά αβέβαιη ποιότητα των 
εκτιμήσεων των κρατών μελών. Πράγματι, για την περίοδο 1994-1999, ορισμένες 
προβλέψεις φαίνονται αβέβαιες λόγω της εξαιρετικής δυσκολίας που συναντούν τα κράτη 
μέλη στην υλοποίηση πολυετών δημοσιονομικών προβλέψεων· οι προβολές που 
εγκρίθηκαν δεν μπορούν εξάλλου να συνδέσουν τα κράτη μέλη εκ των προτέρων με την 
υλοποίηση τους· θα πρέπει να επιβεβαιωθούν ή να αντικατασταθούν προοδευτικά από 
ακριβέστερες εκτιμήσεις. Η πολύ στενή παρακολούθηση των δημοσίων δαπανών για τα 
συγκεκριμένα θέματα στα κράτη μέλη θα καταστεί επομένως υποχρεωτική, σύμφωνα με 
τους σαφείς κανόνες που ορίζονται στα κείμενα προγραμματισμού, ώστε να 
παρακολουθείται η πλήρης εφαρμογή της αρχής της προσθετικότητας. 
17 
Πρέπει να σημειωθεί, τέλος, ότι η Γερμανία (νέα Lander) είναι το μόνο κράτος μέλος για 
το οποίο έγινε αποδεκτή παρέκκλιση από τον γενικό κανόνα (παρέκκλιση από τη 
διατήρηση του μέσου ετήσιου επιπέδου το οποίο θα είναι τουλάχιστον σταθερό από τη μία 
περίοδο προγραμματισμού στην άλλη) λόγω του εξαιρετικού επιπέδου των επιλέξιμων 
δημοσίων δαπανών της Γερμανίας το 1991-1993 στα πέντε νέα Lander και το Ανατολικό 
Βερολίνο. 
3. Η ενίσχυση της εκ των προτέρων εκτίμησης, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης 
Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στην ποσοτική ανάλυση των ανισοτήτων και της 
αναπτυξιακής καθυστέρησης (οι "αποκλίσεις συνοχής") για τους μεγάλους τομείς 
παρέμβασης. Οι αναλύσεις αυτές χρησίμευσαν, κατά τις διαπραγματεύσεις, ως πλαίσιο 
για τις μεγάλες στρατηγικές επιλογές. 
Όλα τα σχέδια και ΚΠΣ αποτέλεσαν το αντικείμενο συστηματικής εκτίμησης εκ μέρους 
των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει κυρίως δικτύου εξωτερικών ανεξάρτητων 
αξιολογητών. Τα σχόλια και οι προτάσεις τους συνέβαλαν σημαντικά στην ενίσχυση της 
θέσης της Επιτροπής κατά τις διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη. Δεδομένου ότι είχαν 
ως αποτέλεσμα, για τις υπηρεσίες, την πολύ καλύτερη γνώση των φακέλων· οι εργασίες 
αυτές κατέστησαν δυνατή είτε την προετοιμασία των προσαρμογών που έγιναν στα 
αρχικά κείμενα είτε το σαφέστερο προσδιορισμό των επιπτώσεων των επιλογών. 
Με εξαίρεση τις περιοχές μικρών διαστάσεων, τα έγγραφα περιλαμβάνουν εκτίμηση της 
αναμενόμενης μακρο-οικονομικής επίπτωσης η οποία προκύπτει από την υλοποίηση των 
συγκεκριμένων δράσεων. Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στον τομέα του ποσοτικού 
προσδιορισμού των προς υλοποίηση στόχων στους διάφορους τομείς παρέμβασης. Ο 
ποσοτικός αυτός προδιορισμός είναι συνήθως αρκετά συστηματικός ως προς τις φυσικές 
επιπτώσεις των ενεργειών που πρέπει να συγχρηματοδοτηθούν ενώ τα μέτρα κοινωνικο­
οικονομικής επίπτωσης είναι περιορισμένα, όταν υπάρχουν, ως προς τον τομέα της 
απασχόλησης. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι 
διαπραγματεύσεις κατέληξαν στον προσδιορισμό, εάν όχι και τον ποσοτικό 
προσδιορισμό, των δεικτών αποτελεσμάτων στους οποίους θα βασιστούν οι μηχανισμοί 
παρακολούθησης και ενδιάμεσης και εκ των υστέρων αξιολόγησης. 
Οι αναγκαίες διατάξεις προβλέπονται επίσης για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή της 
αποτελεσματικής παρακολούθησης των παρεμβάσεων. Μπορούμε να σημειώσουμε 
ορισμένες ειδικές προσπάθειες που καταβλήθηκαν στο ελληνικό ΚΠΣ (βελτίωση των 
διαδικασιών για τα δημόσια έργα, βελτίωση των διοικητικών ικανοτήτων για τη 
διαχείριση των προγραμμάτων) και στο ιταλικό ΚΠΣ (ενίσχυση του συστήματος 
παρακολούθησης, των ενεργειών κατάρτισης για τους εθνικούς και περιφερειακούς 
υπαλλήλους που είναι υπεύθυνοι για την παρακολούθηση). 
Τέλος, ενσωματώθηκαν κοινές διατάξεις σε κάθε έγγραφο προγραμματισμού, που 
καθορίζουν επακριβώς το μηχανισμό παρακολούθησης και αξιολόγησης που πρέπει να 
τεθεί σε εφαρμογή κατά τη διάρκεια της φάσης εκτέλεσης. Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη 
προσοχή στην ουσιαστική υλοποίηση αυτής της ιδέας η οποία, από μόνη της, θα είναι σε 
θέση να παράσχει εγγυήσεις για την ουσιαστική σύγκλιση μεταξύ προσδοκώμενων 
αποτελεσμάτων και επιτυγχανομένων στόχων. 
4. Η ολοκληρωμένη δράση των ταμείων και ο συντονισμός με τα άλλα χρηματοδοτική 
όργανα 
Η ολοκλ ηρωμένη δράση των ταμείων 
Η ολοκληρωμένη δράση των διαρθρωτικών ταμείων δεν αφορά μόνο τον τομέα του 
ανθρώπινου δυναμικού, όπως εξηγήσαμε παραπάνω. Καταβλήθηκαν προσπάθειες σε 
άλλους τομείς όπως είναι ο τουρισμός (π.χ. στην Ιρλανδία) και η τοπική και αγροτική 
ανάπτυξη (π.χ. στην Ελλάδα). Στο ιταλικό ΚΠΣ, εκτιμάται ότι 40% της συνολικής 
δαπάνης του ΚΠΣ αποτελεί το ~ αντικείμενο κοινοτικής κοινοτικής 
συγχρηματοδότησης από διάφορα ταμεία. Αντίθετα, σε άλλες περιπτώσεις (π.χ. 
Ισπανία), ο βαθμός ολοκλήρωσης των δράσεων εξακολουθεί να είναι, κατά τη γνώμη 
της Επιτροπής, απογοητευτικός. 
Το Ταμείο Συνοχής 
Ο συντονισμός της παρέμβασης των ταμείων με την παρέμβαση του Ταμείου Συνοχής 
αντιμετώπισε δυσκολίες που οφείλονται στη διαφορά μεταξύ των κανόνων 
παρέμβασης των εν λόγω οργάνων. Η παρέμβαση του Ταμείου Συνοχής οργανώνεται 
ανά έργο, πράγμα που κατέστησε δύσκολο τον καθορισμό της συμβσλής τους στο 
πλαίσιο του πολυετούς προγραμματισμού των διαρθρωτικών ταμείων. Συνεπώς, τα 
σχέδια χρηματοδότησης των συγκεκριμένων ΚΠΣ, εκτός από εκείνα της Ιρλανδίας, 
περιλαμβάνουν τις "ψαλίδες" των χορηγήσεων που προβλέπονται στον κανονισμό για 
την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής. 
Σε ό,τι αφορά την κατανομή μεταξύ των τομέων των μεταφορών και του 
περιβάλλοντος, δεν είναι δυνατόν να γίνει μία τέτοιου είδους κατανομή στα ΚΠΣ της 
Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας. Στην περίπτωση της Ελλάδας και της Ισπανίας, έχει 
προσωρινώς εγκριθεί μία ενδεικτική κατμαποκοπή κατανομή 50/50. 
Ο ρόλος της ETE 
Η ETE συνδέθηκε στενότερα κατά το στάδιο της κατάρτισης των ΚΠΣ και των ΕΕΠ 
του στόχου 1 σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. 
Συνέβαλε άμεσα στην εκτίμηση των σχεδίων που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη. 
Υπενθύμισε τη δραστηριότητα της κατά την περίοδο 1989-1993 και έκανε ανάλυση 
καθενός από τα σχέδια. Πρέπει να υπογραμμίσουμε, ως προς αυτό το θέμα, την 
απουσία, στα περισσότερα από τα σχέδια που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη, 
αριθμητικών αναφορών στα δάνεια της ETE και, αυτό, παρόλο που η Επιτροπή και η 
ETE επέμειναν σε αυτό το θέμα. 
Εξάλλου, η Επιτροπή συμμετέσχε ενεργά στις εργασίες της Επιτροπής και των 
κρατών μελών για την κατάρτιση του νέου προγραμματισμού. Παρουσίασε στοιχεία 
για το ενδεχόμενο ύψος των δανείων κατά την περίοδο 1994-1999, με, ενδεχομένως, 
και κατανομή ανά μεγάλους τομείς. Για τη νέα περίοδο, η προσφυγή στα δάνεια της 
ETE εκτιμάται ότι ανέρχεται περίπου στο 15% του συνόλου των δαπανών που 
προβλέπονται στα ΚΠΣ. Ωστόσο, η ETE δεν έκρινε ότι ήταν δυνατό, λόγω του 
τρόπου λειτουργίας και των μεταβλητών συνθηκών στην χρηματοοικονομική αγορά, 
να μπορέσει να αναλάβει δεσμεύσεις για ποσά σε πολυετή βάση. 
19 
5. Η τήρηση των υποχρεώσεων και των κοινοτικών πολιτικών 
Εκτός από τις βελτιώσεις που σημειώθηκαν στον τομέα της τήρησης των κανόνων της 
περιβαλλοντικής πολιτικής, τα νέα ΚΠΣ προβλέπουν ακριβείς διατάξεις για την 
τήρηση της πολιτικής του ανταγωνισμού και των οδηγιών που αφορούν το άνοιγμα 
των "δημοσίων συμβάσεων". 
Σε ότι αφορά την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών ανδρών και γυναικών, 
αναφέρεται, για πρώτη φορά ρητώς στην κανονιστική ρύθμιση των ταμείων. Το ΕΚΤ 
είναι εκείνο που κυρίως θα χρηματοδοτήσει ενέργειες που αφορούν την προώθηση 
της συγκεκριμένης αρχής. Για παράδειγμα, το ιρλανδικό ΚΠΣ ορίζει ότι 4% των 
χρηματοδοτήσεων του ΕΚΤ στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού θα έχουν ως 
προορισμό αυτό το είδος των ενεργειών (ιδίως με την ένταξη των γυναικών στην 
αγορά εργασίας). 
Εξάλλου πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η Επιτροπή θέσπισε, στις 11 Ιουλίου 1994, 
κανονισμό εφαρμογής σχετικά με τις παρατυπίες και την ανάκτηση των αχρεωστήτως 
καταβληθέντων ποσών στο πλαίσιο της χρηματοδότησης των διαρθρωτικών 
πολιτικών καθώς επίσης και την οργάνωση συστήματος ενημέρωσης στον εν λόγω 
τομέα. Ο κανονισμός αυτός θα καταστήσει δυνατή την καταπολέμηση των 
παρατυπιών και της απάτης, και θα εφαρμόσει μέτρα πρόληψης καθώς και τις 
αναγκαίες κυρώσεις. 
6. Η απλούστευση των διαδικασιών προγραμματισμού 
Στην κατάρτιση των εγγράφων προγραμματισμού, η Επιτροπή ενέκρινε, με τη συμφωνία 
των ενδιαφερομένων κρατών μελών, τα ακόλουθα : 
η απλουστευμένη προσέγγιση των ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού για τις 11 
περιφέρειες μειωμένων γεωγραφικών διαστάσεων και περιορισμένων οικονομικών 
παρεμβάσεων (π.χ. Flevoland, τα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα, Merseyside, ...)· 
η κλασική προσέγγιση των κοινοτικών πλαισίων στήριξης για τα 6 κράτη μέλη τα 
οποία καλύπτονται εξ ολοκλήρου ή κατά ένα πολύ μεγάλο μέρος από το στόχο 1 και 
στα οποία χορηγούνται σημαντικά ποσά (π.χ. η Ελλάδα, τα νέα γερμανικά Lander,...). 
Στα ΚΠΣ που καλύπτουν πολλές επιλέξιμες περιφέρειες, καταβλήθηκε έντονη 
προσπάθεια για τον προσδιορισμό της περιφερειακής επίπτωσης των 
πολυπεριφερειακών ενεργειών. Αυτό ισχύει κυρίως για το ισπανικό ΚΠΣ, στο οποίο, 
πάνω από 90% των πιστώσεων, κατανεμήθηκαν περιφερειακώς από την αρχή. 
Στις περιπτώσεις που υιοθετήθηκε η κλασική προσέγγιση των ΚΠΣ, ο προγραμματισμός 
είχε ήδη ολοκληρωθεί ή θα ολοκληρωθεί σύντομα με την έγκριση όλων των 
επιχειρησιακών προγραμμάτων και άλλων παρεμβάσεων (κυρίως συνολικές 
επιχορηγήσεις). Αυτά ανέρχονται περίπου σε 160, αριθμός που είναι πολύ χαμηλότερος 
των 513 παρεμβάσεων της προηγούμενης περιόδου. 
20 
7. Η ενισχυμένη συμμετοχή του ΕΚ στη διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων 
Από τη μεταρύθμιση των ταμείων το 1993, ο κώδικας συμπεριφοράς που υπογράφηκε από 
το Κοινοβούλιο και την Επιτροπή προβλέπει την τακτική ενημέρωση του Κοινοβουλίου 
ως προς τη λειτουργία των ταμείων. Η Επιτροπή και οι υπηρεσίες της προσπαθούν να 
είναι συνεπείς σε αυτή τους την υποχρέωση. Όλες οι κανονιστικές πράξεις οι οποίες 
κατμαρχήν αποτελούν δικαιοδοσία της Επιτροπής, όπως είναι οι κανόνες για την 
καταπολέμηση της απάτης ή οι διατάξεις σε θέματα πληροφόρησης και δημοσιότητας, 
καθώς επίσης και όλες οι κοινοτικές πρωτοβουλίες, αποτέλεσαν το αντικείμενο 
λεπτομερέστατων διαβουλεύσεων με τις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές. 
21 
Ε. Συνολικά, μικρός αριθμός καινοτομιών 
Οι μεγάλες προτεραιότητες των ΚΠΣ εκφράζουν τη συνέχεια η οποία ήταν επιδίωξη των 
περιφερειακών στρατηγικών για να ολοκληρωθούν οι επενδύσεις και οι ενέργειες εκείνες που 
ξεκίνησαν κατά την προηγούμενη περίοδο. Οι μειώσεις τους σε σχέση με την προηγούμενη 
περίοδο κατέστησαν δυνατή την εισαγωγή ορισμένων καινοτομιών, λιγότερων από τις 
προσδοκώμενες. Η προληπτική προσέγγιση σε θέματα περιβάλλοντος, οι νέοι τομείς που 
καλύπτονται στην τοπική ανάπτυξη και οι καινοτομίες σε θέματα παρακολούθησης 
αναφέρθηκαν ήδη. 
Τα άλλα θέματα αφορούν : 
Ο νέος στόχος 4 
Ο νέος στόχος των διαρθρωτικών ταμείων που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της προσαρμογής 
των εργαζομένων στις βιομηχανικές μεταβολές και στην εξέλιξη των συστημάτων παραγωγής, 
επιτρέπει στο ΕΚΤ να ακολουθήσει μία δράση η οποία έχει περισσότερο προληπτικό 
χαρακτήρα ιδίως για τα άτομα τα οποία απειλούνται από την ανεργία. Τα ποσά που 
προβλέπονται για τέτοιες ενέργειες κυμαίνονται μεταξύ 12 και 15% των πόρων του ΕΚΤ στα 
ΚΠΣ και φτάνουν μέχρι και 28% για την Ελλάδα. Τα ακριβή χαρακτηριστικά των ενεργειών 
που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν σε αυτό το πλαίσιο θα αναφέρονται στα επιχειρησιακά 
προγράμματα. Τα παραδείγματα που ακολουθούν δείχνουν σαφώς την προληπτική 
προσέγγιση που χαρακτηρίζει αυτό το στόχο : 
- η δημιουργία περιφερειακών παρατηρητηρίων για τη διευκόλυνση της πρόβλεψης των 
αναγκών· 
- τα συνοδευτικά μέτρα για τους εργαζόμενους με σκοπό την ενθάρρυνση προληπτικής 
κατάρτισης-
- βελτίωση της προσφοράς συνεχιζόμενης κατάρτισης. 
Οι αλιευτικές διαρθρώσεις 
Η δύσκολη αναδιάρθρωση του αλιευτικού τομέα απαιτείται δράση τόσο της Επιτροπής όσο 
και των κρατών μελών η οποία πρέπει να χαρακτηρίζεται από τη θέληση. Για το σκοπό αυτό, 
το σύνολο των διαρθρωτικών παρεμβάσεων στο συγκεκριμένο τομέα ενσωματώθηκε στον 
προγραμματισμό του στόχου 1. Πολλά κράτη μέλη εκμεταλλεύθηκαν θετικά την ενσωμάτωση 
αυτή για να ενεργοποιήσουν το ΕΤΠΑ (υποδομές) και το ΕΚΤ (επιμόρφωση) υπέρ του 
αλιευτικού κόσμου. Οι συνολικές χρηματοδοτήσεις που διατέθηκαν στο ΧΜΠΑ είναι μερικές 
φορές ουσιαστικές και μπορούν να αντιπροσωπεύσουν σημαντική αναλογία του συνόλου των 
κοινοτικών διαρθρωτικών ενισχύσεων. 
Η αστική ανάπλαση 
Η προβληματική των μεγάλων πόλεων αποτελεί νέα πρόκληση για τις κοινοτικές 
περιφερειακές πολιτικές. Οι πολλαπλές πλευρές της προβληματικής αυτής απαιτούν 
ολοκληρωμένη στρατηγική καθώς επίσης και πολλές πιστώσεις και καινοτόμες προσεγγίσεις 
οι οποίες χαρακτηρίζονται από φαντασία προκειμένου να αντιμετωπισθεί ο πολύπλοκος 
χαρακτήρας των προβλημάτων αυτών. Η αναζήτηση μιας τέτοιας στρατηγικής για την 
αντιμετώπιση των προβλημάτων των αστικών περιοχών οι οποίες βρίσκονται σε κρίση 
εντάσσεται στο εξής ως προτεραιότητα στα περισσότερα ΚΠΣ (π.χ. Ελλάδα, Ιρλανδία, 
Πορτογαλία, Merseyside). Ο τομέας αυτός συμπληρώνεται από τις πιστώσεις που 
προέρχονται από την κοινοτική πρωτοβουλία URBAN. 
22 
Η προσφορά του ιδιωτικού κεφαλαίου 
Γενικώς, επιχειρήθηκε να συνδεθεί περισσότερο ο ιδιωτικός τομέας με τη χρηματοδότηση του 
νέου προγραμματισμού με σκοπό, κυρίως, να αντιμετωπισθούν τα δημοσιονομικά 
προβλήματα που αντιμετωπίζουν όλες αυτές οι χώρες. Ιδιαίτερη προσπάθεια καταβλήθηκε 
στο ελληνικό ΚΠΣ για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων προκειμένου να 
χρηματοδοτηθούν τα μεγάλα έργα στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων (σύστημα 
παραχωρήσεων για τις υποδομές αυτοκινητοδρόμων, δημιουργία ειδικών υπηρεσιών του 
τύπου "project manager" για την υλοποίηση και την παρακολούθηση των έργων). Το θέμα 
αυτό θα έχει κρίσημη σημασία για την επιτυχία ενός μεγάλου μέρους του συγκεκριμένου 
ΚΠΣ. 
Οι επενδύσεις στον τομέα της υγείας 
Οι αναθεωρημένοι κανονισμοί διεύρυναν το πεδίο παρέμβασης του ΕΤΠΑ στις επενδύσεις 
στον τομέα της εκπαίδευσης και της υγείας. Η εφαρμογή της νέας αυτής διάταξης στα ΚΠΣ 
παρέμεινε ηθελημένα περιορισμένη και αφορά κυρίως τον τομέα της υγείας όπου τα μέτρα 
αφορούν κέντρα παροχής ιατρικών υπηρεσιών και την αγορά ιατρικού εξοπλισμού στις 
λιγότερο ευημερούσες περιφέρειες του στόχου 1. 
23 
ΠΙ. ΤΑ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ II: ΑΠΑΝΤΗΣΗ 
ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΚΜΗ ΚΑΙ ΕΞΕΥΡΕΣΗ ΝΕΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ 
ΜΕΑΛΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΑΣΘΕΝΗΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 
Α. Επιλεξιμότητα των βιομηγανικών περιφερειών σε παρακμή 
Οι αναθεωρημένοι κανονισμοί για τα διαρθρωτικά ταμεία εισήγαγαν δύο τροποποιήσεις ως προς 
την κατάρτιση του καταλόγου των περιοχών που είναι επιλέξιμες για το στόχο 2 (και 5β). Η 
πρώτη απ' αυτές περιλάμβανε ένα ευρύτερο φάσμα κριτηρίων επιλεξιμότητας, τα οποία 
αντανακλούν την αυξανόμενη πολυπλοκότητα των περιφερειακών προβλημάτων και την ανάγκη 
να λαμβάνονται υπόψη τα προβλήματα αναδιάρθρωσης του τομέα της αλιείας. Κατά δεύτερο 
λόγο, μια διαδικασία λήψης αποφάσεων βασιζόμενη στην εταιρική σχέση, περιλάμβανε αυξημένο 
ρόλο για τα κράτη μέλη, επιτρέποντας σε αυτά να υποβάλλουν αρχικά τις προτάσεις τους 
σχετικά με τις επιλέξιμες περιοχές στην Επιτροπή. Το δύσκολο οικονομικό κλίμα, και ειδικότερα 
η αύξηση της ανεργίας, καθώς και ο αυξημένος εξωτερικός ανταγωνισμός, στον οποίο 
προστέθηκαν οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, είχε σημαντικό αντίκτυπο στην 
ατμόσφαιρα, μέσα στην οποία συντάχθηκαν οι κατάλογοι των περιοχών που είναι επιλέξιμες 
βάσει του στόχου 2. Στο σύνολο τους, οι προτάσεις που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη το 
φθινόπωρο του 1993 κάλυπταν 78 εκατομμύρια κατοίκους, ήτοι 22,5% του συνολικού 
πληθυσμού της Κοινότητας. Μεταξύ Οκτωβρίου και μέσων Δεκεμβρίου 1993 η Επιτροπή 
συγκάλεσε πολλές διμερείς συσκέψεις με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, προκειμένου να επιτύχει 
τη συγκέντρωση της συνδρομής σύμφωνα με τους κανονισμούς για τα διαρθρωτικά ταμεία. 
Ο τελικός κατάλογος των περιοχών που υπάγονται στο στόχο 2 για την περίοδο 1994-96, όπως 
εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 21 Ιανουαρίου 1994 μετά από διαβούλευση με την αρμόδια 
επιτροπή, καλύπτει 58,1 εκατομμύρια κατοίκους, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν κάλυψη του 16,8% 
του κοινοτικού πληθυσμού, ποσοστό παρεμφερές με της προηγούμενης περιόδου 
προγραμματισμού. Ενόψει της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας, η Επιτροπή πιστεύει ότι αυτή η 
συγκέντρωση της προσπάθειας είναι εύλογη και προσεγγίζει αποδεκτά τη σχετική με τή 
συγκέντρωση κατευθυντήρια γραμμή του 15% που αναφέρεται στο προοίμιο του κανονισμού. Το 
αποτέλεσμα αυτό κατέδειξε επίσης ότι, αν και η διεύρυνση των κριτηρίων επιλεξιμότητας 
συνετέλεσε στην υποβολή υπερβολικών αιτημάτων από τα κράτη μέλη, δεν οδήγησε σε τόσο 
μεγάλη διασπορά της κοινοτικής ενίσχυσης παρά τους σχετικούς φόβους, χάρη στην 
αποτελεσματική σύμπραξη για τον προσδιορισμό των βαρύτερα πληττομένων περιοχών. Το 
αποτέλεσμα ωστόσο είναι ένα γεωγραφικό σχήμα που χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη 
κατάτμηση, το οποίο με τη σειρά του δημιουργεί άλλες δυσκολίες, για παράδειγμα στην 
επαλήθευση της προσθετικότητας. 
Οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών ως προς τον επιλέξιμο πληθυσμό είναι, ωστόσο, 
μικρότερες απ' ό,τι κατά την προηγούμενη περίοδο, γεγονός που αντικατοπτρίζει τον τρόπο με 
τον οποίο τα προβλήματα της βιομηχανικής παρακμής έχουν γενικευθεί. Σημειωτέον ότι το 53% 
του καλυπτόμενου πληθυσμού επιλέχθηκε με βάση τα τρία βασικά κριτήρια που 
αντιπροσωπεύουν το κύριο σημείο αναφοράς για την εκτίμηση των προβλημάτων της 
βιομηχανικής παρακμής σε παγκοινοτική βάση. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το 
αντίστοιχο της προηγούμενης περιόδου (77%) και αποδεικνύει τη θετική ανταπόκριση της 
Επιτροπής στις επιθυμίες των κρατών μελών να προσδοθεί αυξημένη σημασία στα 
συμπληρωματικά κριτήρια, τα οποία επιτρέπουν ευρύτερη εκτίμηση των συνεπειών της 
βιομηχανικής παρακμής. Μεταξύ των τελευταίων, τα κλαδικά προβλήματα εξηγούν την υπαγωγή 
του 32% του καλυπτόμενου πληθυσμού, σαφής απόδειξη του αποτελέσματος της διαρκούς 
κατάρρευσης βιομηχανικών μονάδων, την οποία επέφερε η ύφεση. Πολύ λίγες περιοχές 
περιελήφθησαν λόγω της αναδιάρθρωσης του τομέα της αλιείας. 
24 
Β. Η γρτιιιατοδοτική συμβολή των διαρθρωτικών ταμείων και τα γαρακτηριστικά των περιογών του 
στόγου 2 
Η χρηματοδοτική συνδρομή των διαρθρωτικών ταμείων 
Τα έγγραφα προγραμματισμού αφορούν την πρώτη τριετή περίοδο προγραμματισμού (1994-1996), 
κατά τη διάρκεια της οποίας οι περιοχές του στόχου 2 θα έχουν στη διάθεση τους συνολικές πιστώσεις 
ανάληψης υποχρεώσεων ύψους 7.163 εκατ. ECU (σε τιμές 1994), το οποίο σημαίνει ότι, μετά αφαίρεση 
του 8% που δεσμεύεται για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες, 6.977 εκατ. ECU (σε τιμές 1994) θα είναι 
διαθέσιμα για ενέργειες βάσει του στόχου 2. Αθροιζόμενοι με το συνολικό ποσό των 7.945 εκατ. ECU 
(σε τιμές 1994) που διατίθεται από τον προϋπολογισμό για τη δεύτερη περίοδο προγραμματισμού 
1997-1999, οι συνολικοί πόροι για το στόχο 2 ανέρχονται σε 11% των διαρθρωτικών ταμείων για την 
περίοδο 1994-1999. Οι πόροι τατν διαρθρωτικών ταμείων που διατίθενται για τις περιφέρειες του 
στόχου 2 έχουν επομένως αυξηθεί σημαντικά ως αποτέλεσμα της δημοσιονομικής συμφωνίας του 
Εδιμβούργου και το μέσο ετήσιο κονδύλιο για κατ' άτομο στήριξη από τα διαρθρωτικά ταμεία στις 
περιοχές του στόχου 2 είναι κατά 33% περίπου υψηλότερο για την περίοδο 1994-1996 από ό,τι για την 
περίοδο 1989-1993 (40 ECU κατά κεφαλή το 1994-1999, σε σύγκριση με 30 ECU, 1989-1993). 
Τα χαρακτηριστικά των περιοχών τον στόχου 2 
Οι περιφέρειες του στόχου 2, διάκριση που δημιουργήθηκε μετά τη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών 
ταμείων το 1989, παρουσιάζουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: 
αφορούν, εν γένει, ανεπτυγμένες περιφέρειες, των οποίων όμως οι άλλοτε εύρωστες οικονομίες 
έχουν εξασθενήσει λόγω διαρθρωτικών αλλαγών· 
είναι εκτεθειμένες σε σοβαρή ανεργία που προκύπτει από απώλειες θέσεων εργασίας στις 
παραδοσιακές βιομηχανίες και ανεπαρκή δημιουργία θέσεων εργασίας σε νέες δραστηριότητες-
είναι δύσκολο να αναζωογονηθούν οικονομικά, όχι μόνο λόγω της υπερβολικής εξάρτησης από 
μειωμένο αριθμό φθινουσών βιομηχανιών, αλλ' επίσης λόγω της κακής ποιότητας του 
περιβάλλοντος και της υποβάθμισης της υποδομής, παράλληλα με την ύπαρξη επιχειρηματικού 
κλίματος που δεν ευνοούσε την υποβοήθηση νέων δραστηριοτήτων· 
σε μεγαλύτερη έκταση απ' ό,τι κατά την περίοδο 1989-93, αφορούν αστικές κοινότητες με υψηλά 
ποσοστά ανεργίας ή/και εγκαταλελειμμένες βιομηχανικές περιοχές. 
Τα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα στις περιοχές του στόχου 2 έχουν επομένως συνήθως 
ειδικότερο χαρακτήρα από τα προβλήματα των περιοχών του στόχου 1 και είναι ουσιώδες: 
να δοθεί έμφαση στην ανάπτυξη παραγωγικών επενδύσεων· 
μέσω αυτών να προσφερθεί εναλλακτική απασχόληση προς όσους είναι παγιδευμένοι σε 
φθίνουσες βιομηχανίες· 
να συντονιστούν στενά οι παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ με τις παρεμβάσεις του ΕΚΤ και των άλλων 
οργάνων. Η οικονομική ευημερία μιας περιφέρειας καθορίζεται μακροπρόθεσμα από τις 
δεξιότητες και την προσαρμοστικότητα του εργατικού της δυναμικού· η ανάπτυξη του 
ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και οι σχετικές επενδύσεις, πρέπει να θεωρηθούν ως η κινητήρια 
δύναμη για μια επιτυχή αναδιάρθρωση. 
25 
Το δυναιιικό νια Ε&Α στις περιοχές του στόχου 2 είναι επίσης σχετικά υψηλό όσον αφορά τον βασικό 
εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένης της ύπαρξης ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων. Ωστόσο, τα 
εμπόδια για τη χρησιμοποίηση του δυναμικού αυτού συνδέονται με την αναντιστοιχία μεταξύ των 
πόρων αυτών και της τεχνολογικής δυναμικότητας των τοπικών επιχειρήσεων. Επομένως, χρειαζόταν 
να ενθαρρυνθεί η λήψη μέτρων για τη βελτίωση της διάδοσης των πορισμάτων της έρευνας και της 
μεταφοράς καινοτομιών και τεχνολογίας προς τις τοπικές επιχειρήσεις. 
Οι περιοχές του στόχου 2 είναι, εν γένει, καλώς εξοπλισμένες με εγκαταστάσεις βασικής υποδομής. 
Επομένως, η επένδυση σε υποδομή πρέπει να κατευθυνθεί προς: 
το χωροταξικό σχεδιασμό των βιομηχανικών περιοχών σε παρακμή, συμπεριλαμβανομένων των 
αστικών κοινοτήτων· 
υποδομή, ο εκσυγχρονισμός της οποίας είναι αναγκαίος για τη δημιουργία ή την ανάπτυξη 
οικονομικής δραστηριότητας· 
την ανάπλαση αστικών και βιομηχανικών εγκαταλελειμμένων χώρων, λόγω ιδίως της σημασίας 
ενός ευχάριστου περιβάλλοντος για την εγκατάσταση νέας οικονομικής δραστηριότητας. 
26 
Γ. Τα κύοια αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων 
Ενόψει των ανωτέρω, η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες, στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης, 
συμφώνησαν να επικεντρώσουν τη συνδρομή που παρέχεται βάσει της ευρωπαϊκής περιφερειακής 
πολιτικής στη δημιουργία θέσεων εργασίας, αναπτύσσοντας μέτρα στήριξης, τα οποία προωθούν τις 
επενδύσεις, και βελτιώνοντας τα επαγγελματικά προσόντα των εργαζομένων. 
Βασικές εγκαταστάσεις υποδομής στηρίζονται, μόνο εάν μπορεί να αποδειχθεί ότι δημιουργούν 
άμεσα θέσεις εργασίας ή παρέχουν άμεση πρόσβαση σε περιοχές με δυνατότητες οικονομικής 
ανάπτυξης. Στο μέτρο του δυνατού, δίνεται προτεραιότητα στην ανάπτυξη των δημόσιων μέσων 
μεταφοράς, ιδίως στις περιοχές με τις μεγαλύτερες ανάγκες. 
Σημαντική προσπάθεια στρέφεται στην προώθηση της τοπικής ανάπτυξης και στην αύξηση της 
ανταγωνιστικότητας του περιφερειακού επιχειρηματικού τομέα, ιδίως με την υποβοήθηση των 
μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Τα μέτρα περιλαμβάνουν επενδυτικές ενισχύσεις και 
ενέργειες για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος για τις MME (πρόβλεψη κοινών 
υπηρεσιών, αυξημένη παροχή κεφαλαίου υψηλού κινδύνου, έρευνα αγοράς, κατάρτιση για 
στελέχη επιχειρήσεων κλπ.). 
Η κατάρτιση έχει μείζονα σημασία για την επίτευξη της ανασυγκρότησης των βιομηχανικών 
περιοχών σε παρακμή. Τα προγράμματα του στόχου 2 προωθούν την κατάρτιση για την 
αντιμετώπιση προβλημάτων που δημιουργούνται από την αναντιστοιχία μεταξύ των διαθέσιμων 
δεξιοτήτων και των δεξιοτήτων που ζητούνται στην τοπική αγορά εργασίας. Για την επίλυση του 
προβλήματος αυτού, τα προγράμματα προωθούν την ανάλυση των αναγκών της τοπικής αγοράς 
εργασίας σε περιφερειακό και κλαδικό επίπεδο. Τα προγράμματα επιδιώκουν επίσης τη διάθεση 
πόρων για ενέργειες κατάρτισης κατά τρόπο που να συμπληρώνει τις ενέργειες που 
χρηματοδοτούνται βάσει του στόχου 3. 
Η σημασία της Ε&Α για την περιφερειακή ανάπτυξη αναγνωρίζεται σε όλα τα προγράμματα. 
Προτεραιότητα δίνεται σε επενδύσεις στην Ε&Α και τη μεταφορά τεχνολογίας με τρόπους που 
βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα του παραγωγικού τομέα, ιδιαίτερα των MME. 
27 
Οι ενέργειες λαμβάνουν υπόψη το περιβάλλον με τρόπους που προωθούν την αειφόρο ανάπτυξη: 
αποκατάσταση χώρων και κτιρίων για νέες χρήσεις, απομάκρυνση των ιδιαίτερα αντιαισθητικών 
στοιχείων, κίνητρα για "πράσινα προϊόντα" και νέες τεχνολογίες, προώθηση του "πράσινου 
τουρισμού", προληπτικά μέτρα. 
Η συγκέντρωση ενός προκαθορισμένου μεριδίου της χρηματοδότησης των προγραμμάτων σε 
τομείς που χαρακτηρίζονται από υψηλή μακροχρόνια ανεργία και χαμηλό εισόδημα αποτελεί 
νεωτερισμό των προγραμμάτων του 1994-1996. Στόχος των ενεργειών αυτών είναι να 
παρασχεθεί η δυνατότητα σε μικρές ομάδες κατοίκων του τόπου να οργανωθούν οι ίδιοι για την 
προώθηση ενεργειών που βελτιώνουν τις συνθήκες της ζωής τους. Αυτή η πλευρά έχει ιδιαίτερη 
αξία για την προώθηση ίσων ευκαιριών για τις γυναίκες και για τις εθνικές μειονότητες. 
Ως αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων, ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα ως άμεσου παράγοντα 
διαμόρφωσης του μεγέθους των προγραμμάτων έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με την 
προηγούμενη περίοδο. Το γεγονός αυτό αυξάνει το αποτέλεσμα μόχλευσης των κοινοτικών 
πόρων. 
Τα περισσότερα προγράμματα του στόχου 2 θέτουν συνολικούς στόχους για τη δημιουργία και 
τη διασφάλιση θέσεων εργασίας, οι οποίοι θα επιτρέψουν την ορθή παρακολούθηση του 
προγράμματος. 
Έχει καταβληθεί προσπάθεια σε όλα τα προγράμματα να δημιουργηθεί ένα διαφανές σύστημα 
εκτίμησης και επιλογής για σχέδια και ενέργειες, το οποίο να προσφέρει σε όλα τα μέλη της 
περιφερειακής εταιρικής σχέσης ίση πρόσβαση στο πρόγραμμα. Τούτο περιλαμβάνει σαφή 
κριτήρια επιλεξιμότητας και επιλογής για τα σχέδια και τις ενέργειες, συμπεριλαμβανομένου του 
ποσοτικού προσδιορισμού των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων. 
2% 
Δ. Ανάλυση των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων 
Κατηγορίες δαπανών 
Το κείμενο που ακολουθεί παρέχει μια γενική ανάλυση της συμφωνημένης χρηματοδότησης του 
στόχου 2 με βάση τις τέσσερις κύριες κατηγορίες δαπανών (συν Τεχνική Βοήθεια) που 
περιλαμβάνονται στον πίνακα του παραρτήματος Ι που επισυνάπτεται. Δεν πρέπει να λησμονείται ότι 
η ανάλυση δαπανών που χρησιμοποιήθηκε έπρεπε να λάβει υπόψη ορισμένες διαφορές κατάταξης ή 
ερμηνείας μεταξύ των κρατών μελών, π.χ. στον ορισμό των "περιβαλλοντικών" σε αντιπαράθεση προς 
τα μέτρα "ανάπλασης", ενώ ως ένα σημείο η επικάλυψη μεταξύ των τομέων αυτών είναι επίσης 
αναπόφευκτη. Η κατάταξη που χρησιμοποιήθηκε ωστόσο, περικλείει μια συνεπή και διατηρήσιμη 
προσέγγιση που αντανακλά επίσης τη διάκριση κατηγοριών δαπανών που είχε αρχικά επινοηθεί από 
την Επιτροπή για τους συνολικούς πίνακες χρηματοδότησης των ΕΕΠ και των ΚΠΣ. Η ανάλυση 
ενσωματώνει κατάλληλα παραδείγματα από τα ΕΕΠ, ιδιαίτερα όπου η εξέταση των χρηματοδοτικών 
παραρτημάτων εμφανίζει ότι σημαντικές ή αληθώς οι περισσότερες δαπάνες έχουν διατεθεί σε ένα 
είδος ενέργειας σε μια συγκεκριμένη περιφέρεια, καθώς και άλλα ιδιαίτερα αξιοσημείωτα ή καινοτόμα 
παραδείγματα. Η συνολική κατανομή των πόρων μεταξύ των κατηγοριών έχει ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον - περιλαμβάνει όλα τα είδη μέτρων για τη βελτίωση της ανάπτυξης και 
της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας και των επιχειρήσεων, ιδίως των MME, καθώς και για 
την διαφοροποίηση από την φθίνουσα βιομηχανία, π.χ. προς τον τουρισμό, και για υποδομή 
υποστήριξης, όταν αυτό δικαιολογείται από αναπτυξιακές ανάγκες: 45.2% 
Ανθρώπινο δυναμικό - πρωτίστως μέτρα κατάρτισης με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη για 
συνεχιζόμενη κατάρτιση που εστιάζεται σε όσους έχουν ενταχθεί στον κόσμο των εργαζομένων, 
αλλά χρειάζονται περαιτέρω κατάρτιση, εμπειρία και μετεκπαίδευση, για να διασφαλισθεί ότι 
μπορούν να ανταποκριθούν στην υπάρχουσα ή προεξοφλούμενη ζήτηση της περιφέρειας. Τούτο 
περικλείει επίσης την Ε&Α, ιδίως όπου αυτή συνδέεται με την πρακτική εφαρμογή και την 
ανάπτυξη νέων προϊόντων: 34,1% 
Χωροταξικός σγεδιασμός και ανάπλαση - η βελτίωση και διαμόρφωση υποβαθμισμένων 
βιομηχανικών και αστικών περιοχών, συμπεριλαμβανομένων της αποκατάστασης ρυπασμένης 
γης, τυχόν αναγκαίας επιτόπιας υποδομής, καθώς και ορισμένων περιβαλλοντικών μέτρων: 
13,7% 
Περιβάλλον - μέτρα που συνδέονται με την προστασία του περιβάλλοντος, π.χ. για την προώθηση 
του "πράσινου" τουρισμού, την προώθηση καθαρών τεχνολογιών, νέων μεθόδων παραγωγής και 
της επεξεργασίας και ανακύκλησης βιομηχανικών αποβλήτων και ύδατος κλπ.: 5,7% 
(Τεγνική βοήθεια) 1,3% 
29 
Συνολικά, η κατανομή των πιστώσεων μεταξύ των ταμείων, η οποία προκύπτει από τις διαφορετικές 
προτεραιότητες που έχουν επιλεγεί στα ΕΕΠ (και ΚΠΣ) για την περίοδο 1994-96 έχει ως εξής: 
ΕΤΠΑ : 77% (από 69% στην NL έως 86% στο L) 
ΕΚΤ : 23% (από 14% στην NL έως 31% στο L) 
Επαναλαμβάνεται επίσης ότι τα αντίστοιχα μερίδια των ταμείων δεν είναι αποτέλεσμα 
προκαθορισμένων "ποσοστώσεων", αλλά αντανακλούν ανάγκες και προτεραιότητες που 
συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης. Πράγματι, ως αποτέλεσμα των συζητήσεων αυτών, το 
μερίδιο του ΕΚΤ, για παράδειγμα, έχει αυξηθεί σε σχέση με τα σχέδια που είχαν αρχικά προταθεί από 
τα κράτη μέλη. 
1. Παραγωγικό περιβάλλον 
Σε αντιστοιχία με τη σημασία που αποδόθηκε στην παραγωγική δραστηριότητα ως βασικό 
παράγοντα για ανάπτυξη και απασχόληση κατά τη διαπραγμάτευση των νέων εγγράφων 
προγραμματισμού για το στόχο 2, προβλέφθηκε χρηματοδότηση ύψους 3.151 εκατ. ECU για την 
κατηγορία αυτή, ποσό που αφορά το 45,2% της συνολικής δαπάνης για το στόχο 2 και για την 
περίοδο 1994-96. Ομοίως, εκτός από το Λουξεμβούργο (17%) και τη Γερμανία (33%), τα 
μεμονωμένα κράτη μέλη διαθέτουν μεταξύ 40% και 52% των οικείων πόρων για το στόχο 2 στους 
τρεις κύριους τομείς δραστηριότητας για τη στήριξη του παραγωγικού περιβάλλοντος όπως 
αναφέρεται παρακάτω. 
Βιομηγανία και υπηρεσίες 
Παντοειδείς επενδύσεις στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες 
Περίπου 20% της συνολικής δαπάνης για το παραγωγικό περιβάλλον (638 εκατ. ECU) (9% 
του συνόλου για το στόχο 2) έχει διατεθεί σε γενικές επενδύσεις προς όφελος της 
βιομηχανίας και των υπηρεσιών, αν και το ποσοστό αυτό καλύπτει ευρείες διακυμάνσεις 
μεταξύ των κρατών μελών, για παράδειγμα, παρέχονται 254 εκατ. ECU και 248 εκατ. ECU 
στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο (36% και 24% αντιστοίχως της χρηματοδότησης 
κάθε χώρας για τον τομέα του παραγωγικού περιβάλλοντος), αλλά μόλις 24 εκατ. ECU 
(10%) στη Γερμανία. 
Στο πλαίσιο της προτεραιότητας Οικονομική Ανάπτυξη του ΕΕΠ για το Languedoc-
Roussillon (F), χορηγήθηκαν 35,6 εκατ. ECU (ή 50% του συνολικού προϋπολογισμού της 
περιφέρειας για το στόχο 2) για την ανάπτυξη επιχειρήσεων (η οποία συντονίζεται με μέτρα 
που υπάγονται στην προτεραιότητα 3 για το Ανθρώπινο Δυναμικό). Αυτός ο κεντρικός 
πυλώνας του προγράμματος θα υποβοηθήσει έτσι την ανάπτυξη και δημιουργία εταιριών με 
επενδύσεις σε πάγια στοιχεία (τηλεπικοινωνίες, πληροφορική, κτίρια γραφείων όταν 
συνδέονται με την αναπτυξιακή δραστηριότητα κλπ.), καθώς και επενδύσεις σε άυλα 
στοιχεία (μελέτες, ενισχύσεις για προσλήψεις, αναδιοργάνωση της επιχείρησης κλπ.), την 
ενίσχυση των ίδιων πόρων των εταιριών (π.χ. μέσω εγγυήσεων δανείων) και τη στήριξη 
συλλογικών ενεργειών. 
30 
MME 
Καίριο ρόλο στις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την τόνωση της ανάπτυξης και της 
απασχόλησης διαδραματίζει η υποβοήθηση της τοπικής ανάπτυξης και η δημιουργία 
επιχειρηματικής παιδείας μέσω της υποβοήθησης των Μικρών και Μεσαίων Επιχειρήσεων 
(MME). Συνολικά, 17% των συνολικών πόρων για το στόχο 2 έχουν διατεθεί ειδικά στον 
τομέα των MME, αν και, για παράδειγμα, το ΚΠΣ για την Ισπανία και το ΕΕΠ για την 
Ιταλία προβλέπουν 290 εκατ. ECU και 191 εκατ. ECU, ή 49% και 57% αντιστοίχως των 
συνολικών πόρων, για παραγωγικές επενδύσεις, σε σύγκριση με μέσο όρο 37%. 
Στο Πεδεμόντιο (Ι), όπου 50 εκατ. ECU έχουν διατεθεί για την Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση 
του Ιστού των MME, οι ενισχύσεις για επενδύσεις και παροχή υπηρεσιών προς τις 
επιχειρήσεις θα καλύπτουν τις χρηματοοικονομικές πλευρές, τη διαχείριση και την 
οργάνωση με γενικό στόχο τη στήριξη περίπου 3.000 επιχειρήσεων, που αφορούν 27.000 
θέσεις εργασίας (περίπου 1.500 νέες θέσεις). 
Επιπλέον, το ΕΚΤ θα συμπληρώσει τις ενέργειες αυτές με χρηματοδότηση της κατάρτισης 
προσωπικού σε νέες μεθόδους παραγωγής, συμπεριλαμβανομένων όσων συνδέονται με την 
προώθηση της ποιότητας και της πιστοποίησης των εταιριών. Κατά την τριετή περίοδο 
αναμένεται ότι θα διεξαχθούν 522 κύκλοι μαθημάτων προς όφελος περίπου 5.220 
διευθυντών, στελεχών και τεχνικών. 
Τουρισμός 
Ο στόχος της διαφοροποίησης από την παραδοσιακή αλλά φθίνουσα βιομηχανία προς τις 
βιομηχανίες παροχής υπηρεσιών, ιδίως προς τον τουρισμό, είναι ιδιαίτερα εμφανής, για 
παράδειγμα, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γαλλία, όπου περίπου το 20% (207 εκατ. ECU και 
148 εκατ. ECU αντίστοιχα) των πόρων για τον παραγωγικό τομέα έχουν διατεθεί στον τουρισμό, 
σε σύγκριση με κατανομή κατά μέσο όρο 15% (7% του συνόλου για το στόχο 2). Η Ιταλία έχει 
επίσης διαθέσει σημαντικούς πόρους για τον τομέα αυτό. 
Στην Αωρραίνη (F), το 10% των συνολικών πόρων της περιφέρειας για το στόχο 2 
χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη του τουριστικού της δυναμικού με στόχο την αύξηση του 
κύκλου εργασιών κατά 15%. Ο στόχος αυτός θα υποστηριχθεί με την ανάπτυξη του 
επαγγελματισμού στην διεξαγωγή των δραστηριοτήτων και με τη σύνδεση τουριστικών 
προσφορών με ταχύρρυθμη κατάρτιση για τη βελτίωση και προσαρμογή του προσωπικού προς τις 
τουριστικές δραστηριότητες, συνοδευόμενη από περισσότερο μακροχρόνια τεχνική ή 
πολυκλαδική κατάρτιση στη διαχείριση, το μάρκετινγκ και την επικοινωνία. 
Ο γενικός στόχος της προτεραιότητας "Τουρισμός" στο ΕΕΠ για την Τοσκάνη (Ι) είναι η αύξηση 
του αριθμού των κλινών κατά 5% προς όφελος περίπου 2.000 επιχειρήσεων, παρέχοντας έτσι 
συνολικά 100 νέες θέσεις εργασίας και διασφαλίζοντας άλλες 1.700. Δαπάνη ύψους 14,2 εκατ. 
ECU βάσει του στόχου 2 αποσκοπεί κυρίως στον εκσυγχρονισμό της τουριστικής υποδομής και 
στη βελτίωση των υπηρεσιών προς τους πελάτες (π.χ. τηλεφωνικές κρατήσεις, εγκαταστάσεις 
υποδοχής). 
31 
Υποδομή υποστήριξης 
Όπως αναφέρθηκε ήδη, ακολουθήθηκε γενικά μια προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία οι 
συνολικοί πόροι βάσει του στόχου 2 για την παροχή υποδομής έχουν μειωθεί προς όφελος, ιδίως, 
δραστηριοτήτων που δημιουργούν ανάπτυξη και απασχόληση. Ομοίως, έχουν καταβληθεί 
προσπάθειες για να διασφαλισθεί ότι, οποιαδήποτε δαπάνη όντως αναλαμβάνεται για υποδομή, 
στηρίζει την ανάπτυξη του παραγωγικού τομέα. Η συνολική δαπάνη για υποδομή υποστήριξης 
ανέρχεται σε 874 εκατ. ECU ή περίπου 28% του συνολικού ποσού για τον τομέα (12,5% του 
συνόλου για τον στόχο 2), αναλογία που ισχύει επίσης γενικά στα κράτη μέλη στο σύνολο τους. 
Το ποσό των 19,6 εκατ. ECU, το οποίο έχει διατεθεί για τέτοιους λόγους στο ΕΕΠ για την Αιέγη 
(Β), για παράδειγμα, καλύπτει την κατασκευή οδών προσπέλασης που είναι αναγκαίες για την 
ανάπτυξη νέων ή υφισταμένων βιομηχανικών περιοχών και για την απασχόληση που τη 
συνοδεύει (π.χ. Verviers - προσπέλαση στη βιομηχανική περιοχή Stembert: οδός διπλής 
κατευθύνσεως μήκους 1 χλμ.). 
Στην περίπτωση της Ισπανίας, (βλέπε επίσης μέρος Δ 3, αστικές περιογές) η Επιτροπή θεώρησε 
ότι το δίκτυο μεταφορών στις περιφέρειες του στόχου 2 στη χώρα αυτή ήταν σχετικά ελλιπές σε 
σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές περιοχές που αντιμετωπίζουν βιομηχανική παρακμή. Συνεπώς, το 
ΚΠΣ μπορεί κατ' εξαίρεση, για το 1994-95 να διαθέσει έως το 40% των συνολικών πόρων από το 
ΕΤΠΑ για επενδύσεις στις μεταφορές, ποσοστό το οποίο μειώνεται σε 25% το 1996 με αντίστοιχη 
μείωση των ποσοστών συγχρηματοδότησης. 
2. Κατάρτιση 
Όπως ακριβώς δίνεται έμφαση σε ενέργειες που σχετίζονται με παραγωγικές επενδύσεις, η 
δαπάνη (2.383 εκατ. ECU) στον τομέα της κατάρτισης (34,1% του συνόλου για το στόχο 2) έχει 
επικεντρωθεί στην κατάρτιση για ανεύρεση εργασίας. Οι ενέργειες έχουν συνδεθεί ειδικά με την 
ενδεχόμενη απασχόληση. Ιδιαίτερα, η στήριξη της κατάρτισης έχει μοιρασθεί ισόρροπα μεταξύ 
των αναγκών των επιχειρήσεων, όπως εκφράζονται μέσω της αγοράς εργασίας, και των αναγκών 
των εργαζομένων που έχουν αποκλεισθεί από ευκαιρίες για απασχόληση. Ομοίως, ορισμένα 
προγράμματα περιέχουν ειδικά μέτρα για τις περισσότερο ενδεείς και ευρισκόμενες στο 
κοινωνικό περιθώριο κοινότητες εντός των επιλέξιμων περιοχών, όπου η πλευρά της ζήτησης 
έχει υποδείξει την ανάγκη για ανάπτυξη συγκεκριμένων δεξιοτήτων. 
Κατάρτιση νια ανεύρεση εργασίας 
Περίπου 66% (1.571 εκατ. ECU) της συνολικής δαπάνης για κατάρτιση έχει διατεθεί σε μέτρα 
κατάρτισης και άλλες ενέργειες που αποσκοπούν στην ανεύρεση απασχόλησης για τους 
ενδιαφερομένους, με παρόμοια σε γενικές γραμμές κατανομή ανά κράτος μέλος όπως για το 
Ανθρώπινο Δυναμικό στο σύνολο του. 
32 
Γενικά, η Βορειοδυτική Αγγλία διαθέτει ελαφρώς χαμηλότερο ποσοστό εργατικού δυναμικού με 
πτυχίο ή ανώτερους τίτλους από τον εθνικό μέσο όρο και ελαφρώς υψηλότερη αναλογία ατόμων 
με χαμηλά ή καθόλου προσόντα. Το ΕΕΠ για Greater Manchester, Lancashire and Cheshire, το 
οποίο με 97,8 εκατ. ECU περιλαμβάνει το υψηλότερο ποσό χρηματοδότησης για κατάρτιση βάσει 
του στόχου 2 στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναγνωρίζει επομένως ότι το εργατικό δυναμικό πρέπει 
συνεχώς να ενημερώνει και να βελτιώνει τις δεξιότητες και γνώσεις του, προκειμένου να 
προσαρμοσθεί στις τεχνολογικές και οργανωτικές αλλαγές και στις αλλαγές της αγοράς. 
Το βάθος της βιομηχανικής αναδιάρθρωσης της περιφέρειας σημαίνει επίσης ότι πολλοί 
εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν απόλυση και αποκλεισμό από την αγορά εργασίας, εκτός εάν 
εξευρεθούν εναλλακτικές ευκαιρίες για απασχόληση. 
Το ΕΕΠ επομένως εστιάζεται μεταξύ άλλων στη στήριξη των μικρών επιχειρήσεων, την 
διαφοροποίηση των MME, την καινοτομία, τον πολιτισμό και τον τουρισμό και στην προσέλκυση 
περισσότερων ξένων επενδύσεων. Το πρόγραμμα προωθεί τη σαφή ένταξη σε ενιαίο σύνολο του 
ΕΚΤ με το ΕΤΠΑ και το προκύπτον δυναμικό για μεγαλύτερη συνεργία και επίπτωση, 
περιλαμβάνοντας, για παράδειγμα, μέτρα κατάρτισης του ΕΚΤ για τις ανάγκες των 
μικροεπιχειρήσεων και των μικρών επιχειρήσεων και κατάρτιση που συνδέεται με τις ξένες 
επενδύσεις. 
Εγκαταστάσεις κατάρτισης 
Η συνολική χρηματοδότηση εγκαταστάσεων κατάρτισης και σχετικού εξοπλισμού καλύπτει 
περίπου το 5% της συνολικής δαπάνης για κατάρτιση. Για το δεύτερο, ένα ιδιαίτερο παράδειγμα 
αφορά δύο μέτρα που ανέρχονται συνολικά σε 13,44 εκατ. ECU στην Βρετάνη (F) για την παροχή 
συνδρομής σε οργανισμούς επαγγελματικής κατάρτισης με στόχο την ανάπτυξη συνεργασίας με 
τις τοπικές επιχειρήσεις και επίσης την αύξηση της δυναμικότητας των κέντρων επαγγελματικής 
κατάρτισης. 
Έρευνα και Ανάπτυξη 
Η χρηματοδότηση της Έρευνας και Ανάπτυξης καλύπτει περίπου το 30% (691 εκατ. ECU) της 
δαπάνης για το Ανθρώπινο Δυναμικό (σύμφωνα με την κατάταξη που υιοθετήθηκε από την 
Επιτροπή). 
Η Δανία, ιδιαίτερα η Βόρεια Γιουτλάνδη, διαθέτει, για παράδειγμα, το 36% των συνολικών 
κονδυλίων του στόχου 2 για τον τομέα αυτό, δίνοντας έμφαση σε μια διαφορετική προσέγγιση σε 
σχέση με τα παλαιότερα προγράμματα και εστιάζοντας την προσοχή της πλέον στη βιομηχανία 
παροχής υπηρεσιών. Αυτό ισχύει ιδίως για ενέργειες με υψηλό περιεχόμενο σε Ε&Α που 
αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της βιομηχανικής παραγωγής και της ανάπτυξης νέων 
προϊόντων. Εκτιμάται ότι το 60% των MME που συμμετέχουν στο ΕΕΠ θα εισαγάγει νέες 
τεχνολογίες ή νέα προϊόντα. 
33 
3. Χωροταξικός σχεδιασμός και ανάπλαση 
Οι σχετικές ενέργειες αφορούν τη βελτίωση υποβαθμισμένων περιοχών, με βιομηχανικό ή/και 
αστικό χαρακτήρα, και περιλαμβάνουν: τον καθαρισμό και προετοιμασία τέτοιων περιοχών, την 
κατεδάφιση και επαναξιοποίηση εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών κτιρίων και μετατροπή των 
χώρων τους, συμπεριλαμβανομένων του εκσυγχρονισμού και της μετατροπής κτιρίων για MME, 
τη δημιουργία χώρων πρασίνου και ήσσονες εργασίες για τον εξωραϊσμό των περιοχών και, εάν 
χρειάζεται, δευτερεύουσες οδούς για την προσπέλαση στους χώρους νέων δραστηριοτήτων ή άλλα 
απαραίτητα έργα υποδομής. Η δαπάνη για το χωροταξικό σχεδιασμό και την ανάπλαση τόσο 
βιομηχανικών χώρων όσο και αστικών περιοχών στις περιφέρειες του στόχου 2 ανέρχεται σε 956 
εκατ. ECU ή περίπου 13,7% της συνολικής δαπάνης για το στόχο 2· όσον αφορά τους 
βιομηνανικούς γώρους, ενέργειες αναλαμβάνονται πρωτίστως στην Γερμανία (18% τη συνολικής 
χρηματοδότησης για το στόχο 2), το Ηνωμένο Βασίλειο και την Γαλλία, ενώ ειδικότερα τα αστικά 
προβλήματα αντιμετωπίζονται κυρίως στην Ισπανία και Γαλλία. 
Βιομηγανικοί γώροι 
Στη Γερμανία, 65 εκατ. ECU (55% της συνολικής χρηματοδότησης του κράτους μέλους για την 
κατηγορία αυτή) θα δαπανηθούν στην περιοχή του στόχου 2 της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας 
βάσει της προτεραιότητας για Αναμόρφωση Εγκαταλελειμμένων Βιομηχανικών και 
Στρατιωτικών Χώρων για νέα βιομηχανική χρήση. Η αποκατάσταση εγκατελελειμμένων 
βιομηχανικών χώρων, κυρίως προς όφελος νέων και επεκτεινόμενων MME, αποτελεί ένα από τα 
κύρια μέτρα βάσει της εν λόγω προτεραιότητας. 
Παρά τη διαφοροποίηση που σημειώθηκε στις δεκαετίες του 50 και του 60, η οικονομική ιστορία 
της Industrial South Wales χαρακτηριζόταν μέχρι σχετικά προσφάτως από την κυριαρχία του 
άνθρακα και του χάλυβα. Η αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας, με σημαντικές βελτιώσεις στην 
ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα, οδήγησε σε βαρείες απώλειες θέσεων εργασίας, 
όπως άλλωστε και στην περίπτωση της βιομηχανίας άνθρακος λόγω της πτώσης της ζήτησης, 
καθώς οι χώρες αναζητούν εναλλακτικές πηγές ενέργειας. 
Οι σοβαρές φυσικές συνέπειες της βιομηχανικής παρακμής στην περιφέρεια θα αντιμετωπισθούν 
πρωτίστως βάσει της προτεραιότητας 2 του ΕΕΠ (Δράση για τη Βιομηχανία και τις Επιχειρήσεις) 
με ένα μέτρο κόστους 28,2 εκατ. ECU, για την ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης κα τη 
διαφοροποίηση, μέσω της παροχής χώρων και κτιρίων για την κάλυψη των αναγκών των 
επιχειρήσεων κάθε κλίμακας, μέτρο που συμπεριλαμβάνει έναρξη λειτουργίας, επεκτάσεις και 
μεγάλης κλίμακας ξένες επενδύσεις. Το μέτρο θα καλύπτει τη δημιουργία, αναβάθμιση ή 
αναμόρφωση βιομηχανικών χώρων, την αναγκαία επιτόπια υποδομή, κτίρια, περιβαλλοντικές 
βελτιώσεις και την αποκατάσταση εγκαταλελειμμένης και ρυπασμένης γης. Το μέτρο θα αποδώσει 
μεταξύ άλλων 14 εκτάρια αποκατεστημένης γης, 6 περιβαλλοντικές βελτιώσεις βιομηχανικών 
χώρων και τη δημιουργία ή διασφάλιση 4.500 θέσεων εργασίας. 
34 
Αστικές περιονές 
Σχεδόν όλοι οι πόροι (357 εκατ. ECU) για την ανάπλαση αστικών περιοχών έχουν αναληφθεί 
χονδρικώς εξίσου από την Ισπανία και τη Γαλλία. Βάσει της προτεραιότητας για "Τοπική και 
Αστική Ανάπτυξη" του ΚΠΣ για την Ισπανία και σε αντιστοιχία με το ρόλο της στη 
χρηματοδότηση αστικών περιοχών, των οποίων "ο εκσυγχρονισμός ή η διαμόρφωση αποτελεί 
προϋπόθεση για τη δημιουργία ή ανάπτυξη οικονομικής δραστηριότητας", πόροι του ΕΤΠΑ 
ύψους 174 εκατ. ECU θα χρηματοδοτήσουν μέτρα που περιλαμβάνουν την ανακαίνιση κτιρίων 
για κοινωνική ή οικονομική δραστηριότητα και την ανάπλαση υποβαθμισμένου αστικού 
περιβάλλοντος. 
Κατ' εξαίρεση και μόνο για την περίοδο 1994-96 (γεγονός που αντανακλά τον "μεταβατικό" 
χαρακτήρα των ισπανικών προγραμμάτων), θα συγχρηματοδοτηθούν επίσης δραστηριότητες που 
κανονικά ανήκουν στην αρμοδιότητα των δημοσίων αρχών (συμπεριλαμβανομένων της 
επεξεργασίας αστικών αποβλήτων, της βελτίωσης της ποιότητας του νερού, της πρόληψης των 
πλημμύρων), καθώς και προαστιακές σιδηροδρομικές γραμμές και το μητροπολιτικό δίκτυο 
μεταφορών. 
Στο Nord-Pas-de-Calais (F) πόροι του ΕΤΠΑ ύψους 25 εκατ. ECU αποτελούν την υψηλότερη 
δαπάνη των γαλλικών περιφερειών στον τομέα αυτό και θα βοηθήσουν την υλοποίηση μιας 
πολιτικής για την αστική ανανέωση που επικεντρώνεται στις κοινότητες της περιοχής των 
ανθρακωρυχείων και στη βορειοανατολική πλευρά του μητροπολιτικού κέντρου. Οι ενέργειες θα 
περιλαμβάνουν διαγνωστική ανάλυση της σχετικής περιφέρειας, την αποκατάσταση αστικών 
εγκατελελειμμένων περιοχών και αντιθορυβικές και άλλες βελτιώσεις γύρω από τους υπάρχοντες 
αυτοκινητοδρόμους. 
Μεταξύ των νέων προσεγγίσεων, όπως αντανακλώνται σε όλα τα ΕΕΠ του Ηνωμένου Βασιλείου 
(εκτός του Thanet and Gibraltar), η "γεωγραφική στόχευση" συγκεντρώνει τους πόρους στις πλέον 
ενδεείς και ευρισκόμενες στο κοινωνικό περιθώριο κοινότητες εντός των επιλέξιμων περιοχών. 
Πρωταρχικός σκοπός είναι να προετοιμασθούν για εργασία και να βρουν απασχόληση όσοι είναι 
άνεργοι για μακρά περίοδο. 
4. Περιβαλλοντική προστασία 
Ποσό 397 εκατ. ECU (που καλύπτει περίπου το 6% της συνολικής δαπάνης για το στόχο 2) 
συνδέεται ειδικά με την προστασία του περιβάλλοντος (σαφώς, άλλες δαπάνες, όπως οι ανωτέρω 
σχετικές με την ανάπλαση βιομηχανικών και αστικών χώρων, θα έχουν επίσης επίπτωση στο 
περιβάλλον). 
Από τις γαλλικές περιφέρειες του στόχου 2, η μεγαλύτερη δαπάνη για περιβαλλοντική προστασία 
έχει δεσμευθεί για την Πικαρόία (17% των κονδυλίων της περιφέρειας), όπου τα μέτρα 
περιλαμβάνουν ανάπτυξη της φυσικής κληρονομιάς για τη στήριξη της διαφοροποίησης του 
τουριστικού τομέα, ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών στις επιχειρήσεις και μια πρότυπη 
πειραματική ενέργεια για την προώθηση της ανάπτυξης βιομηχανικών μεθόδων επεξεργασίας 
αποβλήτων, ανάκτησης και ανακύκλωσης. Το πρόγραμμα αυτό στηρίζει επίσης μια στρατηγική 
για την ανάπτυξη οικονομικής εμπειρογνωμοσύνης στον περιβαλλοντικό τομέα μέσω κατάρτισης, 
ενέργεια που αναμένεται να δημιουργήσει 500 θέσεις εργασίας και να οδηγήσει στην ανάπτυξη 
ενός βιομηχανικού κέντρου εμπειρογνωμοσύνης στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων. 
35 
Στην Δυτική Σκωτία (ΗΒ) 47 εκατ. ECU (34% των συνολικών πόρων για το στόχο 2 στο 
Ηνωμένο Βασίλειο και στη συγκεκριμένη περιβαλλοντική κατηγορία) διατίθενται για τη 
Βελτίωση του Περιφερειακού Περιβάλλοντος και Εικόνας βάσει της προτεραιότητας 
Επιχειρηματική Υποδομή. Το ΕΤΠΑ θα στηρίξει σχέδια που περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, 
όσα αυξάνουν τον βαθμό ανάκτησης εδαφών, εστιάζονται στην ανακούφιση της πίεσης επί των 
ιστορικών χώρων και κτιρίων ή ένα περιορισμένο αριθμό πρότυπων πειραματικών σχεδίων για 
την αναδημιουργία φυσικών ενδιαιτημάτων στις παρυφές των πόλεων. Γενικός σκοπός του 
μέτρου είναι η μείωση της τρέχουσας συνολικής εγκαταλελειμμένης γης κατά 25% εντός 3 ετών, 
από 6.000 εκτάρια σε 4.500 εκτάρια. 
36 
Ε. Η εφαρμογή των προσφάτων τροποποιήσεων των νομικών διατάξεων 
/. Εταιρική σχέση - μια πλούσια περιφερειακή εταιρική σχέση, αλλά συχνά περιορισμένη στις 
πολιτικές και διοικητικές αρχές 
Από το 1989, η Επιτροπή επιδιώκει συνεχώς το στόχο της διαπραγμάτευσης των προγραμμάτων 
του στόχου 2 στο πλαίσιο των σχετικών περιφερειακών εταιρικών σχέσεων. Αυτό θεωρείται από 
την Επιτροπή ως ουσιώδες στοιχείο της ευρωπαϊκής περιφερειακής πολιτικής: τα προγράμματα 
πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις τοπικές ανάγκες και συνθήκες και να ενθαρρύνουν τη δημιουργία 
δικτύων συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων κοινωνικοοικονομικών φορέων. 
Αυτή η εντονότερη και θετικότερη εισροή στοιχείων σε περιφερειακό επίπεδο κατέστησε δυνατή 
τη συζήτηση, διαπραγμάτευση και συμφωνία για κάθε ξεχωριστό πρόγραμμα με τους εταίρους 
στις επιλέξιμες περιφέρειες. 
Ωστόσο, οι συζητήσεις αυτές τείνουν επίσης να περιορίζονται πρωτίστως στις εμπλεκόμενες 
δημόσιες και διοικητικές αρχές και οι εθνικές κυβερνήσεις εισέρχονται συχνά στον πειρασμό να 
χρησιμοποιήσουν επιχειρήματα σχετικά με την επικουρικότητα για να ενισχύσουν τη θέση τους 
έναντι των περιφερειών τους. Διεξήχθη έτσι μια συνεχής μάχη για τη συμμετοχή όλων των 
τοπικών φορέων, η οποία αποτελεί συχνά το μόνο μέσο για την επίτευξη της ομοφωνίας που 
είναι αναγκαία για την πραγματική τόνωση της τοπικής οικονομίας. 
Οι Επιτροπές Παρακολούθησης 
Η ύπαρξη περιφερειακών επιτροπών παρακολούθησης αποτελεί πλέον εδραιωμένη πρακτική, η 
οποία εξασφαλίζει προοδευτική συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών φορέων, αν και 
ορισμένα κράτη μέλη δέχθηκαν τα οφέλη τέτοιων ρυθμίσεων για πρώτη φορά. Ωστόσο, 
χρειάζονται περαιτέρω βελτιώσεις· ιδιαίτερα, τα περισσότερα από τα μεγάλα κράτη μέλη 
εναντιώθηκαν στις προσπάθειες της Επιτροπής να συμπεριληφθούν οι κοινωνικοί εταίροι στην 
εκάστοτε περιφερειακή εταιρική σχέση. Από την άποψη αυτή, τα αποτελέσματα υπήρξαν 
επομένως πολύ διαφορετικά, με ιδιαίτερα καλή αντιπροσώπευση στο Βέλγιο, την Ολλανδία και 
τη Δανία, αλλά μικρότερη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων αλλού. Η Επιτροπή θα συνεχίσει 
τις προσπάθειες της για την ενδυνάμωση του ρόλου των κοινωνικών εταίρων στην πορεία 
υλοποίησης των προγραμμάτων. 
2. Προγραμματισμός - επιτεύχθηκε απλούστευση ως ένα βαθμό 
Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις υπήρξε εκμετάλλευση της ευκαιρίας να χρησιμοποιηθεί το Ενιαίο 
' Εγγραφο Προγραμματισμού (ΕΕΠ), το οποίο αποσκοπεί στην απλούστευση και επιτάχυνση των 
διαδικασιών προγραμματισμού και εφαρμόζεται κυρίως στις περιφέρειες εκείνες, όπως οι 
περιφέρειες που καλύπτονται από τον στόχο 2, οι οποίες είναι σχετικώς περιορισμένης κλίμακας 
όσον αφορά την κάλυψη ή το σχετικό ποσό χρηματοδότησης. Στην περίπτωση της Ισπανίας (όπου 
τα επιχειρησιακά προγράμματα θα εγκριθούν λίγο μετά το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, η 
απόφαση να συνεχισθεί η προσέγγιση του ΚΠΣ έλαβε υπόψη, ιδίως, την επιθυμία των 
περιφερειών για στενή συμμετοχή στα περιφερειακά προγράμματα. 
37 
Στην πράξη, οι δυσχέρειες στη συγκέντρωση των απαιτούμενων αναλυτικών πληροφοριών, 
ιδιαίτερα για κάθε συγκεκριμένο μέτρο, ώστε να μπορέσει η Επιτροπή να διαθέσει πόρους με μία 
ενιαία απόφαση, ασχέτως του αριθμού των σχετικών εγγράφων προγραμματισμού, ως ένα σημείο 
αντισταθμίζουν τα πιθανά οφέλη από την απλούστευση. Βεβαίως, με μέσο διάστημα 7,5 μηνών 
από την παραλαβή των σχεδίων έως την έγκριση των εγγράφων προγραμματισμού, η εξάμηνη 
προθεσμία που ορίζουν οι κανονισμοί για την έγκριση της Επιτροπής δεν τηρήθηκε. Ωστόσο, θα 
υπάρξει εξοικονόμηση χρόνου λόγω του ότι δεν χρειάζεται η χωριστή έγκριση προγραμμάτων και 
οι διατάξεις που αφορούν την αναδρομικότητα της δαπάνης σημαίνουν ότι περιορισμένες 
επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές στην πράξη. 
3. Προηγούμενη εκτίμηση, παρακολούθηση και αξιολόγηση και ποσοτικός προσδιορισμός των 
στόχων- επιτεύχθηκε σαφής πρόοδος 
Όλα τα προγράμματα αξιολογήθηκαν από ανεξάρτητους εκτιμητές μετά την υποβολή τους στην 
Επιτροπή με βάση ομάδες περιφερειών με παρόμοια οικονομικά χαρακτηριστικά. Τα σχέδια, στην 
μορφή που υποβλήθηκαν αρχικά, παρουσίαζαν γενικά ελλείψεις ως προς τον καθορισμό και τον 
ποσοτικό προσδιορισμό των στόχων, πρόβλημα που οξύνθηκε από τη γεωγραφική διασπορά των 
περιοχών και από την έλλειψη τυποποίησης των στατιστικών στοιχείων. Ωστόσο, όπως 
καθιστούν σαφές ορισμένα από τα παραδείγματα που δίνονται, συμφωνήθηκαν στη συνέχεια 
ποσοτικοί δείκτες για τη διευκόλυνση της παρακολούθησης στο πλαίσιο της περιφερειακής 
εταιρικής σχέσης και συμπεριελήφθησαν στα προγράμματα. 
Εις βάθος αξιολόγηση θα διενεργείται καθόλη τη διάρκεια των προγραμμάτων, ενώ μεγάλο μέρος 
της βασικής εργασίας που έγινε για την κατάρτιση των τρεχόντων ΕΕΠ θα είναι επίσης σαφώς 
μεταβιβάσιμο στη δεύτερη περίοδο προγραμματισμού. Η αναλυτική αξιολόγηση των τρεχόντων 
προγραμμάτων θα είναι σημαντική για το σχηματισμό μιας συνολικής εικόνας για τις τρέχουσες 
περιοχές και προγράμματα του στόχου 2. Ιδιαίτερα, θα παράσχει μια αναλυτική επισκόπηση της 
στρατηγικής που περιέχεται στα ΕΕΠ, συγκεντρώνοντας τις περιοχές του στόχου 2 σε ομάδες 
ανάλογα με τις προσεγγίσεις ή τις προτεραιότητες τους και προβάλλοντας παραδείγματα "για τη 
βέλτιστη πρακτική και για καινοτόμες προσεγγίσεις. 
Η μελέτη αυτή θα συμβάλει στη βελτίωση της λειτουργίας των τρεχουσών παρεμβάσεων και θα 
προσφέρει μια ισχυρή βάση για ενδιάμεση αξιολόγηση, θα είναι επίσης σημαντική για την 
αναθεώρηση του καταλόγου των περιοχών του στόχου 2 στα τέλη του 1995 ή στις αρχές του 1996, 
πριν από την προετοιμασία, το φθινόπωρο του έτους εκείνου, των προγραμμάτων για τη δεύτερη 
περίοδο προγραμματισμού 1997-99. 
4. Συνδυασμός των ενεργειών που υπάγονται στα ταμεία και συντονισμός με τα άλλα 
χρηματοδοτικά όργανα - καλός μεταξύ των ταμείων, αλλά περιορισμένη προσφυγή στην ETE 
38 
Συνδυασμός μεταξύ των ταμείων 
Ο καλός εν γένει συνδυασμός μεταξύ κλαδικών προτεραιοτήτων είναι εμφανής στα έγγραφα 
προγραμματισμού για το στόχο 2 και, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, σχετικά γενικευμένος 
μεταξύ του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ. Για παράδειγμα, έχουν καταβληθεί προσπάθειες για να 
εξασφαλισθεί ότι όλες οι προτεραιότητες στα ΕΕΠ για το Ηνωμένο Βασίλειο στηρίζονται από 
ένα συνεκτικό μείγμα μέτρων, ορισμένα από τα οποία στηρίζονται από το ΕΤΠΑ και άλλα από το 
ΕΚΤ. 
Εξαίρεση αποτέλεσε το ΚΠΣ του στόχου 2 για την Ισπανία, όπου περιορισμένος αριθμός 
ενεργειών για το ανθρώπινο δυναμικό που αντιστοιχούν σε μέτρα που υλοποιούνται από τις 
κεντρικές αρχές (16% των συνολικών πόρων από το ΕΚΤ βάσει του στόχου 2) θα εκτελεστεί μέσω 
χωριστού μονοταμειακού (ΕΚΤ) επιχειρησιακού προγράμματος. 
Ο ρόλος της ETE 
Αν και η ETE έχει συμμετάσχει στενότερα στην προετοιμασία των εγγράφων προγραμματισμού 
για το στόχο 2, ιδίως στην εκτίμηση των σχεδίων, απ' ό,τι κατά την προηγούμενη περίοδο, τα 
αποτελέσματα όσον αφορά τη διάθεση δανείων της ETE για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων 
υπήρξαν απογοητευτικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα στην περιφέρεια της 
Λιγουρίας (Ι), συμφωνήθηκε ένα ειδικό μέτρο (βάσει της προτεραιότητας 2 για τις MME), για να 
ενθαρρυνθεί η χρησιμοποίηση κοινοτικών δανείων (ETE και ΕΚΑΧ). 
5. Άλλες κοινοτικές πολιτικές και δεσμεύσεις - ειδικές προβλέψεις 
Εκτός από τις βελτιώσεις ως προς την εξασφάλιση της τήρησης της περιβαλλοντικής πολιτικής, 
για την οποία έχουν παρατεθεί ορισμένα παραδείγματα στις προηγούμενες σελίδες, τα νέα ΕΕΠ 
προβλέπουν ειδικά την τήρηση των διατάξεων για τον ανταγωνισμό και των οδηγιών που 
αφορούν την απελευθέρωση των δημοσίων συμβάσεων. Όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής τα)ν 
ίσων ευκαιριών νια άνδρες και γυναίκες, αναφέρεται ρητά για πρώτη φορά στους κανονισμούς 
για τα διαρθρωτικά ταμεία, η εφαρμογή δε της αρχής αυτής προωθείται πρωτίστως από το ΕΚΤ. 
Στο Δυτικό Βερολίνο (D), επινοήθηκε ένα ειδικό πρόγραμμα, για παράδειγμα, για να αυξηθεί ο 
αριθμός των γυναικών σε ηγετικές θέσεις σε ελπιδοφόρους οικονομικούς τομείς όπως η υψηλή 
τεχνολογία. 
Πρέπει να υπομνησθεί επίσης ότι στις 11 Ιουλίου 1994 η Επιτροπή ενέκρινε κανονισμό που 
αφορά τις παρατυπίες και την ανάκτηση ποσών που καταβλήθηκαν αχρεα)στήτως στο πλαίσιο της 
χρηματοδότησης της διαρθρωτικής πολιτικής, καθώς και την οργάνωση συστήματος 
πληροφόρησης στον τομέα αυτό. Ο εν λόγω κανονισμός θα καταστήσει δυνατή την καταπολέμηση 
παρατυπιών και απάτης, τη λήψη προληπτικών μέτρων και την κίνηση των αναγκαίων διώξεων. 
39 
6) 
6. Προσθετικότητα - μια πολύπλοκη άσκηση 
Η επαλήθευση της προσθετικότητας (με βάση όλες τις περιφέρειες του στόνου 2 ενός κράτους 
μέλους που εξετάζονται από κοινού) υπήρξε ιδιαίτερη δύσκολη, με δεδομένο ιδίως τον αριθμό 
και τη διασπορά των σχετικών περιφερειών, παράλληλα με τις διαφορετικές διοικητικές 
ρυθμίσεις καθενός και την απροθυμία αλλά και τις πραγματικές δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν 
ορισμένα κράτη μέλη ως προς την παροχή των απαιτούμενων χρηματοδοτικών στοιχείων. Σε 
ορισμένες περιπτώσεις ήταν αναγκαία η εισαγωγή στην απόφαση μιας ανασταλτικής ρήτρας για 
τις κοινοτικές πληρωμές, όταν η Επιτροπή δεν κατόρθωνε να ολοκληρώσει την πρώτη εκ των 
προτέρων αξιολόγηση της αρχής της προσθετικότητας πριν από την έγκριση του ΕΕΠ. Ωστόσο, η 
Ολλανδία παρέχει ένα τυπικό παράδειγμα για την απόδειξη της προσθετικότητας, παρά την 
κατάτμηση των σχετικών περιφερειών του στόχου 2. 
Σε περιφερειακό επίπεδο παρουσιαζόταν συχνά το φαινόμενο, ορισμένες περιφέρειες να δίνουν 
προτεραιότητα σε επιχειρησιακά προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται από την Ένωση, για να 
εξασφαλίσουν την απορρόφηση των διαθέσιμων πιστώσεων. Εφαρμόζεται επομένως ένας 
ιδιαίτερος βαθμός επείγοντος στην υλοποίηση των προγραμμάτων για το στόχο 2. 
Χρηματοδοτικά κυκλώματα 
Όσον αφορά τα χρηματοδοτικά κυκλώματα, η Επιτροπή επέμεινε να δοθούν οι απαιτούμενες 
διαβεβαιώσεις για το ότι η κοινοτική χρηματοδότηση φθάνει στις ενδιαφερόμενες περιφέρειες· 
από την άποψη αυτή υπήρξε σημαντική βελτίωση και τα περισσότερα ΕΕΠ περιγράφουν με 
λεπτομέρειες την πορεία της κοινοτικής χρηματοδότησης από την Επιτροπή έως τον τελικό 
δικαιούχο. 
40 
ΣΤ. Καινοτομίες 
Οι "καινοτομίες" που εισήχθησαν για τη νέα περίοδο προγραμματισμού αντανακλούν επίσης τον 
αυξημένο προσανατολισμό του στόχου 2 προς τη διαφοροποίηση και τις νέες δραστηριότητες, 
ιδιαίτερα όσες βασίζονται στην τεχνολογία, καθώς και προς τη στήριξη των MME ως βασικά μέσα για 
τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. Τα σχετικά είδη ενεργειών (τα οποία, αν και δίνονται 
παραδείγματα, δεν περιορίζονται γενικά σε συγκεκριμένα κράτη μέλη) περιλαμβάνουν: 
βοήθεια προς τις MME για την υιοθέτηση νέας τεχνολογίας (Λιμβούργο, Β)· 
προηγμένη τηλεματική (Yorkshire and Humberside, UK)· 
αυξημένη παροχή επιχειρηματικού κεφαλαίου και κεφαλαίου υψηλού κινδύνου (Βρέμη, D)· 
κατάρτιση στην εξασφάλιση της ποιότητας και στην πιστοποίηση επιχειρήσεων (Emilia Romagna, 
Πεδεμόντιο, Ι). 
Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, άλλες νέες προσεγγίσεις αφορούσαν τη "γεωγραφική 
στόχευση" για τη συγκέντρωση πόρων στις περισσότερο ενδεείς και ευρισκόμενες στο κοινωνικό 
περιθώριο κοινότητες εντός των επιλέξιμων περιοχών. Δόθηκε επίσης εν γένει πρόσθετη έμφαση 
στις δυνατότητες απασχόλησης που προσφέρουν η πολιτιστική βιομηχανία και η βιομηχανία των 
μέσων ενημέρωσης και του τουρισμού· άλλοι τομείς με ιδιαίτερο πεδίο για νεωτεριστική 
προσέγγιση αφορούσαν την κατάρτιση, την Ε&Α, το περιβάλλον και την τοπική ανάπτυξη. 
41 
IV. ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
Ο στόχος 1 : ενθαρρυντική αναπτυξιακή προσπάθεια η οποία διαρκεί πολύ 
Όπως αναφέραμε ήδη, η αναθεώρηση των κανονισμών για τα διαρθρωτικά ταμεία αποσκοπεί να 
εξασφαλίσει ότι οι ευρωπαϊκές πιστώσεις συμβάλλουν κατά τον αποτελεσματικότερο δυνατό 
τρόπο στην οικονομική ανάκαμψη των καθυστερημένων περιφερειών. Τα αποτελέσματα που 
επιτεύχθηκαν κατά τα τελευταία χρόνια σε ένα τμήμα των περιφερειών του στόχου 1 είναι 
ενθαρρυντικά. Τα αποτελέσματα όμως αυτά δείχνουν επίσης ότι η κοινή προσπάθεια που πρέπει 
να καταβληθεί είναι προσπάθεια μακροπρόθεσμη και πρέπει να διαρκέσει πολύ. Πρέπει να 
υπενθυμίσουμε ότι, στις 4 χώρες της "συνοχής" ο δείκτης του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος 
ανά κάτοικο έφτασε από 64 σε 70 (Ευρώπη των 12 = 100) μεταξύ 1986 και 1993 (παρόλο που το 
αποτέλεσμα για την Ελλάδα ήταν απογοητευτικό). Υπενθυμίζουμε, ότι το όριο επιλεξιμότητας 
για το στόχο 1 έχει οριστεί στο 75% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η κατεύθυνση είναι η σωστή 
αλλά πρέπει να καταβληθούν ακόμα πολλές προσπάθειες. Ο προγραμματισμός που θα εγκριθεί 
κατμαυτό τον τρόπο είναι αναμφισβήτητο ότι θα συμβάλει θετικά. 
Ο στόχος 2 : θετικά σημάδια ως προς την απασχόληση 
Σε ό,τι αφορά την κατάσταση της αγοράς εργασίας, οι περιφέρειες του στόχου 2 παρουσίασαν 
καλύτερη απόδοση από άλλες περιφέρειες, ενώ το ποσοστό της ανεργίας έπεσε κατά 3 μονάδες 
μεταξύ 1986 και 1993 παρόλο που μένει σχεδόν αμετάβλητο στις λοιπές περιφέρειες της 
Κοινότητας. Αυτό φαίνεται να εξηγεί τα υψηλά ποσοστά δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στις 
περιοχές του στόχου 2, ποσοστά που αυξήθηκαν κατά 13% μεταξύ 1986 και 1993, δηλαδή είναι 
περίπου διπλάσια του ρυθμού ανάπτυξης για το σύνολο της Κοινότητας. 
Η επιλεκτικότητα της κοινοτικής προσπάθειας για τις ενέργειες που αποσκοπούν στη δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης είναι βέβαιο ότι συνέβαλε σημαντικά. 
Μόνιμη ανησυχία : η "ποιότητα" των διαρθρωτικών χρηματοδοτήσεων 
Η Επιτροπή, κατά την εφαρμογή των διαρθρωτικών πολιτικών, θα πρέπει να προχωρήσει σε 
ενδιάμεσες αξιολογήσεις, λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον (αειφόρος ανάπτυξη), 
εξακριβώνοντας τακτικά την εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών και την τήρηση της αρχής 
της προσθετικότητας. 
Αυτές οι εργασίες παρακολούθησης και αξιολόγησης θα χρησιμεύσουν ως βάση για την εκπόνηση 
της πρώτης έκθεσης για την κατάσταση της συνοχής, την οποία πρέπει να καταρτίσει η 
Επιτροπή μέχρι το τέλος του 1996 το αργότερο. Η έκθεση αυτή θα αφορά το σύνολο των 
κοινοτικών πολιτικών απαιτεί προβληματισμό και εκπόνηση μελετών που η Επιτροπή θα 
πρέπει να ξεκινήσει ήδη από το 1995. 
42 
ANNEX I 
ANNEXE II 
ANLAGE III 
ANNEX II 
ANNEXE II 
ANLAGE III 
ANNEX HI 
ANNEXE HI 
ANLAGE HI 
EN SUMMARY TABLES 
TABLEAUX DE SYNTHÈSE 
ZUSAMMENFASSENDE TABELLEN 
OBJECTIVE l : THE RESULTS BY PROGRAMMING DOCUMENT 
OBJECTIF 1 : RÉSULTATS PAR DOCUMENTS DE PROGRAMMATION 
ZIEL 1 :RESULTATE FUR JEDES PROGRAMMTERUNGSDOKUMENT 
OBJECTIVE 2 : THE RESULTS BY MEMBER STATES 
OBJECTIF 2 : RÉSULTATS PAR ETATS MEMBRES 
ZIEL 2 : RESULTATE PRO MITGLIEDSTAAT 
FR 
DE The following fiches summarise the above aspects as they apply for each Member State's 
programming documents together with background context covering : 
- the total Community assistance and respective contribution by Fund; 
- an outline of the overall development strategy, key strategic aims and development 
priorities and the weighting given to each. 
The summaries reflect the contents of the programming documents as published and it 
should in particular be borne in mind that forecasts for job creation as examplified in the 
annexes have been provided by the Member States themselves. They have not therefore been 
devised on the basis of harmonized employment effects data. The Commission will strive to 
improve, in partnership, the homogeneity and comparability of these forecasts. 
Les fiches qui suivent résument l'application des aspects décrits ci-dessus aux documents de 
programmation des différents Etats membres ainsi que le contexte qui les sous-tend at qui 
couvre : 
- l'aide communautaire globale et la part qu'y tient le Fonds; 
- un aperçu de la stratégie générale de développement, des objectifs stratégiques et des 
priorités de développement essentiels et de l'importance attribuée à chacun d'eux. 
Les résumés sont le reflet du contenu du document de programme publié et il convient de 
rappeler que les prévisions de création d'emploi telles qu'illustrées dans les anexes ont été 
fournies par les Etats membres eux-mêmes. Elles n'ont donc pas été estimées sur base de 
méthodes harmonisées. La Commission s'efforcera, dans le cadre du partenariat, d'améliorer 
le caractère homogène et comparable de ces prévisions. 
In den nachfolgenden Einzeldokumentationen sind dièse Aspekte une ihre Anwendung auf 
die Programmplanungsdokumente der Mitgliedstaaten zusammenfassend dargestellt. 
AuBerdem enthalten die folgenden Seiten einige in diesem Kontext intéressante 
Hintergrundsinformationen : 
- Angaben iiber den Gesamtumfang der Gemeinschaftshilfe und die Beitrage der einzelnen 
Fonds; 
- Eine Kurzdarstellung der Entwicklungsstrategie, der wesentlichen strategischen Ziele une 
Entwicklungsschwerpunkte une die den einzelnen Elementen beigemessene Gewichtung. 
Dièse Zusammenfassungen reflektieren den Inhalt der verôffentlichen Programm­
planungsdokumente. Es muB klar sein, dafi die Abschatzung der geschaffenen Arbeitsplàtze, 
wie Anhang angefuhrt von den Mitgliedstaaten selbst erfolgte. Sie wurden daher nicht auf 
der Basis abgestimmter Daten von Beschaftigungseffekten erstellt. Die Kommission ist 
bestrebt, die Homogenitat une Vergleichbarkeit dieser Abschatzungen in Partnerschaft zu 
verbessen. 
U1 

ANNEX I 
ANNEXE I 
ANLAGEI 
SUMMARY TABLES 
TABLEAUX DE SYNTHÈSE 
ZUSAMMENFASSENDE TABELLEN 
Ur 

ANNEX 1/1 
ANNEXE 1/1 
ANHANG 1/1 
Breakdown by Funds and by regions of the Objective 1 CSFs and SPDs 1994-1999 
Répartition par Fonds et par régions des Docup et CCA objectif 1 1994-1999 
Gliederung pro Fond und pro Region der GFK und EPD fur Ziel 1 1994-1999 
Mio ECU 1994 
Grèce 
Espagne 
Andalucia 
Asturias 
Canarias 
Cantabria 
Castilla-La-Mancha 
Castilla-y-Leon 
Ceuta 
Valenciana 
Extremadura 
Galicia 
Melilla 
Murcia 
Plurirégional 
Irlande 
Portugal 
EUR 4 
Belgique 
Hainaut 
Allemagne 
Mecklenburg- Vorpommern 
Brandeburg 
Sachsen 
Sachsen-Anhalt 
Thùringen 
Oost Berlin 
Plurirégional 
France 
Corse 
Guadeloupe 
Guyane 
Martinique 
Réunion 
Hainaut fr. ERDF 
FEDER 
EFRE 
9489,5 
15944,2 
/ 692,0 
234,0 
390,0 
105,0 
416,0 
600,0 
20,0 
607,0 
382,0 
727,0 
18,0 
197,0 
10556,2 
2562,0 
8723,9 
36719,6 
515,9 
515,9 
6820,0 
824,0 
1075,0 
2014,0 
1264,0 
1127,0 
516,0 
0,0 
1194,9 
147,5 
160,0 
92,3 
166,5 
320,5 
308,1 ESF 
FSE 
ESF 
2560,5 
6047,0 
325,5 
30,8 
182,9 
9,0 
35,1 
128,4 
0,0 
309,9 
165,6 
179,0 
0,0 
44,6 
4636,3 
1953,0 
3148,7 
13709,2 
166,7 
166,7 
4092,0 
383,4 
496,3 
874,9 
550,0 
489,7 
221,1 
1076,6 
525,5 
31,0 
104,3 
35,8 
89,0 
183,0 
82,4 EAGGF 
FEOGA 
EAGFL 
1800,0 
3313,8 
403,7 
92,8 
86,7 
62,0 
314,7 
436,0 
0,0 
123,1 
183,7 
318,9 
0,0 
58,5 
1233,8 
1058,0 
1894,2 
8066,0 
47,0 
47,0 
2644,5 
622,0 
597,5 
477,6 
553,5 
386,3 
7,6 
0,0 
431,4 
64,0 
74,5 
27,4 
67,0 
149,0 
49,5 FIFG 
IFOP 
FIAF 
130,0 
995,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
995,0 
47,0 
213,2 
1385,2 
0,4 
0,4 
83,5 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
83,5 
38,2 
7,5 
6,2 
9,5 
7,5 
7,5 
0,0 TOTAL 
13980,0 
26300,0 
2421,2 
357,5 
659,7 
175,9 
765,8 
1164,4 
20,0 
1040,0 
731,3 
1224,9 
18,0 
300,0 
17421,3 
5620,0 
13980,0 
59880,0 
730,0 
730,0 
13640,0 
1829,4 
2168,8 
3366,5 
2367,5 
2003,0 
744,7 
1160,1 
2190,0 
250,0 
345,0 
165,0 
330,0 
660,0 
440,0 
u 
Breakdown by Funds and by regions of the Objective 1 CSFs and SPDs 1994-1999 
Répartition par Fonds et par régions des Docup et CCA objectif 1 1994-1999 
Gliederung pro Fond und pro Region der GFK und EPD fur Ziel 1 1994-1999 
(next - suite - folge) Mio ECU 1994 
Italie 
Abruzzo 
Basilicata 
Calabria 
Campania 
Molise 
Pùglia 
Sardegna 
Sicilia 
Plurirégional 
Pays-Bas 
Flevoland 
Royaume Uni 
Highlands and Islands 
Merseysida 
Irlande du Nord 
TOTAL 
Ventilation par Fonds ERDF 
FEDER 
EFRE 
9660,0 
107,0 
243,0 
456,0 
890,0 
124,0 
612,0 
415,0 
778,0 
6035,0 
80,0 
80,0 
1332,0 
180,0 
475,0 
677,0 
56322,5 
60,0% ESF 
FSE 
ESF 
2739,0 
43,5 
141,2 
174,3 
328,4 
48,0 
285,0 
219,5 
427.4 
1071,7 
40,0 
40,0 
747,2 
55,2 
338,0 
354,0 
22019,6 
23,5% EAGGF 
FEOGA 
EAGFL 
2228,0 
83,9 
214,8 
241,0 
323,5 
120,0 
326,4 
332,6 
351,8 
234,0 
21,5 
21,5 
245,9 
56,0 
3.0 
186,9 
13684,3 
14,6% FIFG 
IFOP 
FIAF 
233,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
233,0 
8,5 
8,5 
34,9 
19,8 
0,0 
15,1 
1783,7 
1,9% TOTAL 
14860,0 
234,4 
599,0 
871,3 
1541,9 
292,0 
1223,4 
967,1 
1557.2 
7573,7 
150,0 
150,0 
2360,0 
311,0 
816,0 
1233,0 
93810,0 
100,0% 
47 
ANNEX 1/2 
ANNEXE 1/2 
ANHANG 1/2 
Contribution of the Structural Funds to Objective 1 development expenditure for the period 1994-1999 
Contribution des Fonds structurels aux dépenses de développement objectif 1 pour la période 1994-1999 
Beitrag der Struckturfonds am den Entwicklungsausgaben in Ziel 1 fur die Période 1994-1999 
Mio ECU 1994 
Infrastructures 
Transport 
Te'le'communica tions 
Energie . 
Environnement & Eau 
Sante~ 
Ressources humaines 
Education 
Formation 
Recherche & Diveloppement 
Environnement productif 
Industrie et services 
Agric. & D6ve!oppement rural 
PSche 
Tourisme 
Autres 
TOTAL Belgique 
138 
34 
12 
92 
254 
21 
139 
93 
335 
252 
50 
0 
32 
4 
730 Allemagne 
1106 
1106 
4261 
3648 
613 
7973 
4748 
3141 
83 
300 
13640 Grece 
6408 
4002 
252 
864 
624 
666 
3444 
1878 
1236 
330 
3882 
1008 
2040 
144 
690 
246 
13980 Espagne 
10628 
6100 
418 
624 
3034 
452 
7462 
623 
5974 
865 
8023 
3019 
3422 
1033 
550 
187 
26300 France 
610 
262 
1 
8 
323 
15 
595 
86 
465 
43 
748 
215 
387 
47 
99 
238 
2190 Irlande 
1109 
888 
37 
70 
74 
39 
2470 
1007 
1094 
368 
1831 
559 
853 
64 
355 
211 
5620 Italie 
4420 
1742 
418 
312 
1867 
81 
3184 
2209 
975 
7168 
3708 
2341 
257 
862 
88 
14860 Pays-Bas 
36 
31 
5 
40 
28 
11 
56 
22 
22 
8 
5 
18 
150 Portugal 
4146 
1872 
276 
426 
1056 
516 
4110 
1404 
2334 
372 
4992 
2226 
1908 
240 
618 
732 
13980 Royaume 
Uni 
671 
314 
20 
190 
146 
895 
791 
104 
713 
331 
242 
37 
103 
82 
2360 EUR 12 
29272 
15244 
1435 
2495 
8328 
1770 
26713 
5048 
17890 
3775 
35721 
16088 
14405 
1915 
3313 
2104 
93810 % 
31,2% 
16,3% 
1,5% 
2,7% 
8,9% 
1,9% 
28,5% 
5,4% 
19,1% 
4,0% 
38,1% 
17,1% 
15,4% 
2,0% 
3,5% 
2,2% 
100,0% 
ANNEX 1/3 
ANNEXE 1 /3 
ANHANG 1/3 
Breakdown by Funds and by regions of the Objective 2 CSFs and SPDs 1994-1996 
Répartition par Fonds et par régions des Docup et CCA objectif 2 1994-1996 
Gliederung pro Fond und pro Region der GFK und EPD fur Ziel 2 1994-1996 
Mio ECU 1994 
Belgique 
Aubange 
Limburg 
Meuse- Vesdre 
Turnhout 
Allemagne 
Bayer η 
Bremen 
Hessen 
Niedersachsen 
Nordrhein- Westfalen 
Rheinland-Pfalz 
Saarland 
Schles wig-Hols tein 
West-Berlin 
Danemark 
Lolland 
Nordj'ylland 
Espagne 
Aragon 
Baléares 
Cataluna 
La Rioja 
Madrid 
Navarra 
Pais Vasco 
Plurirégional 
France 
Alsace 
Aquitaine 
Auvergne 
Basse-Normandie 
Bretagne 
Bourgogne 
Centre 
Champagne-Α rdennes 
Franche- Comté 
Haute-Normandie 
L anguedoc-Roussillon 
Lorraine 
Midi-Pyrénées 
Nord-Pas-de- Calais 
Pays de la Loire 
Picardie 
Poitou-Charentes 
Provence-Alpes-Côte d'Azur 
Rhône-Alpes ERDF 
FEDER 
EFRE 
130,0 
0,9 
35,1 
75,3 
18,7 
513,7 
9,5 
30,5 
18,3 
29,8 
263,8 
15,2 
34,4 
10,0 
102,1 
44,2 
7,0 
37,2 
870,1 
49,4 
8,8 
402,2 
10,5 
113,7 
17,7 
267,8 
0,0 
1452,6 
16,1 
91,5 
50,6 
46,6 
77,6 
42.0 
20,5 
62,1 
41.2 
112.1 
59,9 
102,9 
34,6 
265,5 
109.6 
98,8 
43.6 
95.7 
81,8 ESF 
FSE 
ESF 
30,0 
0.4 
11,7 
13.2 
4,7 
219,3 
6,1 
16,4 
3,0 
12,7 
97.6 
8,2 
14.7 
5,4 
56,2 
11,8 
2,5 
9,3 
259,9 
14,8 
1.6 
107,9 
1,4 
31,3 
5,1 
58.1 
39,8 
310,7 
3,5 
15,6 
10,5 
11.3 
12,1 
7.4 
3.7 
15.4 
6,6 
33,9 
10,6 
24,5 
8,0 
52,6 
26,3 
23,6 
9.7 
17.4 
17.9 TOTAL 
160,0 
1,3 
46,8 
88,5 
23,4 
733,0 
14,7 
46,9 
21,3 
42,5 
361,4 
23,5 
49,1 
15.4 
158,3 
56,0 
9,5 
46,5 
1130,0 
64,2 
10,4 
510,1 
11,9 
145,0 
22,8 
325,9 
39,8 
1763,2 
19,6 
107,1 
61.1 
57.8 
89,7 
49,4 
24.2 
77,5 
47,8 
146,0 
70,5 
127,4 
42,6 
318,1 
135,9 
122.4 
53.3 
113.1 
99.7 
L ps 
Breakdown by Funds and by regions of the Objective 2 CSFs and SPDs 1994-1996 
Répartition par Fonds et par régions des Docup et CCA objectif 2 1994-1996 
Gliederung pro Fond und pro Region der GFK und EPD fur Ziel 2 1994-1996 
(next - suite -folge) Mio ECU 1994 
Italie 
Emilia-Romagna 
Friuli- Venezia Giulia 
Lazio 
Liguria 
Lombardia 
Marche 
Piemonte 
Toscane 
Umbria 
Valle d'Aosta 
Veneto 
Luxembourg 
Pays-Bas 
A rnhem-Nijmegen 
Groningen-Zuidoost Drenthe 
Τ wen te 
Zuid Limburg 
Zuidoos t-Braban t 
Royaume-Uni 
Eastern Scotland 
East Midlands 
Gibraltar 
Greater London (East London and the Lee Valley) 
Industrial South Wales 
North East England 
North West England (Greater Manchester, Lancashire and Cheshire! 
Plymouth 
Thanet 
West Cumbria and Furness 
West Midlands 
Western Scotland 
Yorkshire and Humberside 
TOTAL 
Ventilation par Fonds ERDF 
FEDER 
EFRE 
542,3 
9,6 
18,4 
52,2 
67,5 
18,8 
17,9 
164,0 
103,0 
27,5 
5,8 
57,6 
6,0 
206,0 
39,4 
48,6 
39,4 
31,7 
47,0 
1606,9 
96.8 
69,3 
4.1 
55.5 
141,0 
231,0 
230.3 
23,3 
11.9 
18,8 
278.0 
222,9 
234,0 
5371,8 
77,0% ESF 
FSE 
ESF 
141,7 
2,4 
5,6 
11,8 
28,5 
4.2 
3,1 
41,0 
24,0 
7,5 
0,2 
13,4 
1,0 
94,0 
16,6 
27,5 
18.6 
11,3 
20.0 
535,1 
24.2 
19,8 
0.9 
18.5 
47,0 
77,0 
98,7 
5,7 
2,1 
6,2 
93,0 
63,1 
79,0 
1603,4 
23,0% TOTAL 
684,0 
12,0 
24,0 
64,0 
96,0 
23,0 
21,0 
205,0 
127,0 
35,0 
6,0 
71,0 
7,0 
300,0 
56,0 
76,0 
58.0 
43,0 
67,0 
2142,0 
121.0 
79.0 
6.0 
74,0 
188,0 
308,0 
329,0 
29,0 
14,0 
25,0 
371.0 
286,0 
313,0 
6975,2 
100,0% 
ςο 
ANNEX 1/4 
ANNEXE 1/4 
ANHANG 1/4 
Contribution of the Structural Funds to Objective 2 development expenditure for the period 1994-1996 
Contribution des Fonds structurels aux dépenses de développement objectif 2 pour la période 1994-1996 
Beitrag der Struckturfonds am den Entwicklungsausgaben in Ziel 2 fur die Période 1994-1996 
Mio ECU 1994 
Environnement productif 
Industries et services 
- Tous types d'industries et services 
-PME , 
Tourisme 
Infrastructures de soutien 
Ressources humaines 
Formation, emploi 
Centres de formation, équipements 
Recherche & Développement 
Aménagement et réhabilitation 
S/tes industrie/s 
Zones urbaines 
Protection de l'environnement 
Assistance technique 
TOTAL Belgique 
76 
29 
17 
12 
10 
37 
53 
27 
9 
17 
19 
16 
3 
8 
4 
160 Danemark 
23 
9 
8 
1 
5 
9 
32 
12 
0 
20 
0 
0 
0 
0 
1 
56 Allemagne 
245 
186 
24 
162 
11 
48 
293 
213 
0 
79 
132 
119 
13 
52 
11 
733 Espagne 
592 
290 
0 
290 
0 
302 
317 
258 
0 
59 
174 
0 
174 
40 
8 
1130 France 
710 
404 
254 
150 
148 
158 
614 
305 
67 
242 
313 
154 
159 
103 
25 
1765 Italie 
335 
240 
49 
191 
58 
36 
204 
137 
5 
63 
86 
77 
9 
48 
11 
684 Luxem­
bourg 
1 
7 
7 
0 
0 
0 
2 
7 
0 
1 
2 
2 
0 
2 
0 
7 Pays-Bas 
131 
66 
36 
30 
34 
31 
113 
90 
0 
23 
41 
41 
0 
5 
9 
300 Royaume-
Uni 
1038 
579 
248 
330 
207 
252 
755 
528 
39 
188 
189 
189 
0 
138 
22 
2142 TOTAL 
3151 
1804 
638 
1166 
473 
874 
2383 
1571 
120 
691 
956 
599 
357 
397 
91 
6977 % 
45,2% 
25,9% 
9,1 % 
16,7% 
6,8% 
12,5% 
34,1% 
22,5% 
1,7% 
9,9% 
13,7% 
8,6% 
5,1% 
5,7% 
1,3% 
100,0% 
VJ^>. 
ANNEX II 
ANNEXE II 
ANLAGE II 
OBJECTIVE 1 - OBJECTIF 1 - ZIEL 1 
THE RESULTS BY PROGRAMMING DOCUMENTS 
RÉSULTATS PAR DOCUMENTS DE PROGRAMMATION 
RESULTATE FUR JEDES 
PROGRAMMIERUNGSDOKUMENT 
Ci 

ΒΕΛΓΙΟ - HAINAUT 
Στις 14 Ιουνίου του 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Ενιαίο Έγγραφο Προγραμματισμού 
(ΕΕΠ) για το Hainaut. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του ΕΕΠ 
είναι 730 εκατ. ECU. 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 
ΕυροΜίαϊκό Γεωργικό Ταμ,είο Προσανατολισμού και 
Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 515,92 (εκατ. ECU)(70,7%) 
166,70 (22,0%) 
47,01 
0,37 ( 6,4%) 
(0,1%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Ο συνολικός στόχος των αρχών της Βαλλονίας για το 1999 είναι η επίτευξη 
ιιέσου όρου" του κοινοτικού ΑΕΠ σε σύγκριση με το σημερινό 77%. Η ορού του κοινοτικού At,n σε σύγκριση με 
αναπτυξιακή στρατηγική χαρακτηρίζεται από: του 79% του 
οικονομική 
τη συγκέντρωση επενδύσεων που σχετίζονται με τη διαφοροποίηση από τις 
παραδοσιακές δραστηριότητες· 
την ενίσχυση των δραστηριοτήτων για έρευνα και ανάπτυξη· 
την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού· 
τη βελτίωση ή τη διαμόρφωση του βιομηχανικού περιβάλλοντος. 
Το ΕΕΠ καθορίζει τις ακόλουθες αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
επαναπροώθηση της οικονομικής δραστηριότητας 
προώθηση της ελκυστικότητας της περιοχής και γεωργική ανάπτυξη 
συμπλήρωση του δικτύου υποδομών 
δημιουργία ίσων ευκαιριών για όλους 
(τεχνική βοήθεια) (65,8%) 
(12,6%) 
( 4,2%) 
(17,0%) 
( 0,5%) 
Κανονισμοί 
Μεταξύ το>ν σημαντικότερων στοιχείων των Κανονισμοί των Διαρθρωτικών Ταμείων που 
συνέβαλαν στην ανάπτυξη του ΕΕΠ ήταν: 
τα αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού (1989-1993), από 
τα οποία προέκυψαν συμπεράσματα που θα χρησιμοποιηθούν για τη νέα περίοδο 
προγραμματισμού. Για παράδειγμα, τα αποτελέσματα των δαπανών για κατάρτιση 
(93,5 εκατ. ECU για την περίοδο 1990-93 στη γαλλόφωνη περιοχή) κυρίως όσον 
αφορά τους εκπαιδευόμενους που βρίσκουν στη συνέχεια απασχόληση, μετοα (μέσω 
της πρωτοβουλίας RESIDER) για την ανάπτυξη επιχειρήσεων, ειδικά των MME οι 
οποίες δημιούργησαν 535 καθαρές θέσεις εργασίας και διατήρησαν 985, καθώς και 
μέτρα για την προώθηση τεχνολογικών καινοτομιών· 
& 
18) 
ποσοτικός προσδιορισμός των στόχων για κάθε μία από τις προτεραιότητες και τα μέτρα 
που προσδιορίζονται στο ΕΕΠ, στους κύριους στόχους των οποίων περιλαμβάνεται η 
ετήσια ανάπτυξη κατά 0,5% πάνω από τον κοινοτικό μέσο όρο, η δημιουργία τουλάχιστον 
5 000 (από τον συνολικό στόχο των 9.000) θέσεων εργασίας από τη βιομηχανική 
αναδιάρθρωση· ανάπτυξη του τομέα των ιδιαιτικών επενδύσεων κατά 4,8%· αύξηση κατά 
5% των θέσεαιν εργασίας που συνδέονται με τον τουρισμό· 
αρχική εκτίμηση της προσθετικότητας εκ μέρους των βελγικών αρχών, οι οποίες ανέλαβαν 
την υποχρέωση να διατηρήσουν το ετήσιο επίπεδο επιλέξιμων δημοσίων δαπανών στα 926 
εκατ. ECU, ή μία αύξηση 12,7% σε πραγματικούς όρους για την περίοδο 1989-1993. 
ΙΙροστιθέμενη Αξία 
Υστερα από περαιτέρω ανάλυση και συζήτηση των προτάσεων που υποβλήθηκαν στο Σχέδιο, τα 
συμβαλλόμενα στην εταιρική σχέση μέρη συμφώνησαν να αναδιαρθρώσουν τις αρχικές 
προτεραιότητες, ώστε να επιτύχουν καλύτερη συνεργασία μεταξύ των διαφόρων Ταμείων, καθώς 
επίσης και να πραγματοποιήσουν διάφορες άλλες σχετικές αλλαγές, για παράδειγμα: 
ορισμένες δράσεις με παρεμφερείς στόχους ανακατατάχθηκαν με σκοπό την αποφυγή 
επικαλύψεων και ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων, οι οποίες θα μπορούσαν να 
αποτρέΛ|)ουν την επίτευξη του συνολικού στρατηγικού στόχου· 
οι δεσμοί μεταξύ των διάφορα™ δράσεων ενισχύθηκαν ώστε να επιτευχθεί συνεργεία 
μεταξύ των ανθρώπινων, φυσικών και καινοτόμων στοιχείων· 
υλοποιήθηκαν ορισμένες νέες δράσεις, για παράδειγμα, όσον αφορά την κατάρτιση πάνω 
σε τομεακές πτυχές του προγράμματος όπως το περιβάλλον, ο τουρισμός και οι 
τηλεπικοινωνίες. Συμφωνήθηκε επίσης μία νέα ειδική δράση που αφορά την κατασκευή 
τουριστικών καταλυμάτων στα πλαίσια της ανάπτυξης του τουρισμού. 
2 
ΝΕΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΑ ΚΡΑΤΗ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ 
Ιστορικό 
Στις 29 Ιουλίου 1994 η Επιτροπή ενέκρινε το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ) 1994-1999 για 
τα Νέα Ομόσπονδα Κράτη και το Ανατολικό Βερολίνο. II συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά 
Ταμεία μέσα) του ΚΠΣ είναι 13,64 δισ. ECU: 
Ε υρ( υπαϊκό Ταμείο Π εριφερειακής Ανάπτυξης ( ΕΤΠ Α) 6,820 (δισ. ECU Χ 50,00%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 4,092(30,00%) 
Ευρ(υπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και 
Εγγυήσεων (ΕΓΤΉΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 2,644( 19,38%) 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 0,084(0,62%) 
Τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο 1994, η Επιτροπή ενέκρινε τα 17 επιχειρησιακά προγράμματα μέσω 
τ(χ>ν οποίων θα εφαρμοστεί το ΚΠΣ. 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Οι κύριοι στόχοι της αναπτυξιακής στρατηγικής που εγκρίθηκε, είναι οι εξής: 
ανασυγκρότηση της οικονομίας των Νέων Ομόσπονδων Κρατών και του Ανατολικού 
Βερολίνου μέσω ταχείας οικονομικής ανάπτυξης· 
δημιουργία ασφαλών και βιώσιμων θέσεων εργασίας μέσω της εμφάνισης ανταγωνιστικών 
επιχειρήσεων με υψηλή παραγωγικότητα εργασίας· 
διασφάλιση περιβαλλοντικώς αποδεκτής ανάπτυξης. 
Προκειμένου να επιτευχθεί η αναπτυξιακή στρατηγική, το ΚΠΣ προσδιορίζει τις ακόλουθες 
αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
-στήριξη τα>ν παραγωγικών επενδύσεων και των συνοδευτικών 
επενδύσεων σε υποδομές που σχετίζονται με την παραγωγή(17,8%) 
-μέτρα στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων(17,1%) 
-μέτρα για την προαγωγή της έρευνας και των τεχνολογικών 
Eq-αρμογών, καθώς και των καινοτομιών( 4,5%) 
-μέτρα για την προστασία και βελτίωση του περιβάλλοντος( 8,1%) 
-μέτρα για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, την 
επαγγελματική καιτην περαιτέρω κατάρτιση, καθώς και για 
την προώθηση της απασχολησης(26,7%) 
-μέτρα για τη γεωργία, την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών 
και την αλιεία(23,ο%) 
-(τεχνική βοήθεια)( 2,2%) 
Ϋέ 
Κανονισμοί 
Ιίαραδείγματα των βασικών στοιχείων που προβλέπονται από τους Κανονισμούς των 
Αι αρθρωτικών Ταμείων και τα οποία συνέβαλαν στο ΚΠΣ ήταν τα εξής: 
tu αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού (1991-1993), που 
δείχνουν ότι το ΕΤΠΑ συνέβαλε στη δημιουργία 122.000 θέσεων εργασίας και στη 
διατήρηση άλλων 102.000, ενώ 300.000 άτομα (εκ των οποίων άνω του 50% γυναίκες) 
ωφελήθηκαν από τη στήριξη που παρέσχε το ΕΚΤ σε δράσεις στον τομέα της αγοράς 
εργασίας. Εκτιμάται ότι η σωρευτική άμεση συμβολή του ΕΓΤΠΕ στην απασχόληση στις 
αγροτικές περιοχές ισοδυναμεί με 8.000 ανθρωποέτη· 
η προκαταρκτική αξιολόγηση του ΚΠΣ, που αποδεικνύει μία στρατηγική 
προσανατολισμένη στην οικονομική ανάπτυξη ως βάση για τη δημιουργία μόνιμων θέσεων 
εργασίας και για την αύξηση του εισοδήματος. Η στρατηγική θα πρέπει να εφαρμοσθεί 
μέσω του εθνικού σχεδίου περιφερειακής βοήθειας του "Κοινού Έργου", ως κύριου 
μηχανισμού διοχέτευσης της παρεχόμενης από το ΕΤΠΑ βοήθειας, το οποίο όμως πρέπει 
να συμπληρωθεί με μέτρα για τη βελτίωση γεωγραφικών παραγόντων, ιδίως σε σχέση με 
TIC MME, την Έρευνα και Ανάπτυξη, τον τουρισμό και το περιβάλλον 
οι προσδοκώμενες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις των οποίων κύριος στόχος ήταν η 
δημιουργία ή η διατήρηση 700.000 θέσεων εργασίας με απασχόληση που υπολογίζεται ότι 
θα αυξάνεται κάθε χρόνο, μέχρι το 1998, κατά 0,5% περίπου ετησίως, με μεγαλύτερο 
ποσοστό αύξησης περίπου 1,5% ετησίως, αναμένεται στον βιομηχανικό τομέα. Το μερίδιο 
του παραγωγικού τομέα επί της συνολικής απασχόλησης, η οποία μειώθηκε έντονα μετά 
την ενοποίηση, αναμένεται να αυξηθεί φθάνοντας περίπου στο 37% επί της συνολικής 
απασχόλησης μέχρι το 1998. 
Το μερίδιο απασχόλησης του τομέα παροχής υπηρεσιών σε κλάδους που επηρεάζονται από τις 
ανάγκες της αγοράς, το οποίο ήταν πολύ μικρό στην πρώην ΑΔΓ, εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 
12,4% το 1991 σε 17% το 1993 και περίπου σε 20,5% το 1998. Οι εκτιμήσεις της Ομοσπονδιακής 
Κυβέρνησης προβλέπουν μία αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ από 7.600 ECU το 1992 σε 9.000 
ECU το 1993 και σε περίπου 14.800 ECU (σε τρέχουσες τιμές). 
ΙΙροστιθεμενη Αξία 
Διάφορα παραδείγματα απέδειξαν την προστιθέμενη αξία που προκύπτει από τις συζητήσεις και 
διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, για παράδειγμα σε ό,τι αφορά τον 
ανίχπροσανατολισμό κονδυλίων και προτεραιοτήτων προκειμένου να καλυφθούν καλύτερα οι 
γενικοί στόχοι της αναπτυξιακής στρατηγικής: 
τρεις χωριστές αναπτυξιακές προτεραιότητες εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της εταιρικής 
σχέσης, προκειμένου να εστιαστεί η παρεχόμενη από το ΕΤΠΑ βοήθεια ειδικά στις 
ανάγκες των MME, της Έρευνας και Ανάπτυξης και του Περιβάλλοντος· 
η από κοινού χρηματοδότηση του Κοινού Έργου θα συνεχίσει να αποτελεί μείζον στοιχείο 
των προγραμμάτων της περιόδου 1994-1999. Πάντως, κατόπιν των διαπραγματεύσεων, η 
Επιτροπή, η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση και τα Ομόσπονδα Κράτη συμφώνησαν ότι, από 
το 1995/1996, η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση και καθένα από τα Ομόσπονδα Κράτη θα έχουν 
την ευχέρεια να χρησιμοποιούν τα κονδύλια του ΕΤΠΑ για άλλα προγράμματα εκτός του 
Κοινού Έργου, εφόσον αυτά θα συμβάλλουν στην επίτευξη των γενικών στόχων του ΚΠΣ· 
ς τ 
/ 
τΐ βοήθεια των Διαρθρωτικών Ταμείων θα παρέχεται κατά προτεραιότητα μέσω 
ολοκληρωμένων προγραμμάτων για καθένα από τα Ομόσπονδα Κράτη, πράγμα που 
διαφέρει από την τακτική που ακολουθήθηκε το 1991-1993. Επιπλέον, θα υπάρξει ένα 
πολυπεριφερειακό πρόγραμμα για το ανθριίχπινο δυναμικό, το οποίο θα 
συγχρηματοδοτηθεί από το ΕΚΤ, και ένα πολυπεριφερειακό αλιευτικό πρόγραμμα, το 
οποίο θα χρηματοδοτηθεί από το Χ ΜΠΑ. Με 27% επί του συνόλου, το επίπεδο των 
κονδυλίων που έχουν εγκριθεί νια δράση υπέρ του ανθρώπινου δυναμικού είναι 
σημαντικό υψηλότερο από ό,τι κατά την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού· 
συμφωνήθηκε να εγκριθεί υπέρ της Γερμανίας μία παρέκκλιση από τις κανονικές 
διατάξεις περί τήρησης της αρχής της επικουρικότητας (αποκλειστικά για το εν λόγω 
κράτος μέλος), λόγω του εξαιρετικά υψηλού επιπέδου των επιλέξιμων δημοσίων δαπανών 
που έχουν αναληφθεί για τα νέα Ομόσπονδα Κράτη και το Ανατολικό Βερολίνο από το 
εκεί όπου οι προσπάθειες ποσοτικού προσδιορισμού εστιάσθηκαν στις αναπτυξιακές 
ανισότητες, σημειώθηκαν κατά κάποιον τρόπο απογοητευτικά αποτελέσματα σε σχέση με 
τις προτεραιότητες και τους στόχους. 
Καινοτομίες 
Τα μέτρα που εισάγουν καινοτομίες, στο πλαίσιο του ΚΠΣ, περιλαμβάνουν τα εξής: 
-υποστήριξη για την πρόσληψη συμβούλων ειδικών σε θέματα καινοτομιών και για την 
καταχώριση και προστασία δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας σε ξένες χώρες και στο Ευρωπαϊκό 
Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας· 
-υποστήριξη για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στις αγορές και για τη βελτίωση των μεθόδων 
διαχείρισης των επιχειρήσεων· 
-δημιουργία ενδοεπιχειρησιακών και διεπιχειρησιακών κύκλων χρήσης υλικών π.χ. για 
επεξεργασία πλαστικών, χημικών ουσιών, διαλυτικών και άλλων τοξικών ή επικίνδυνων 
προϊόντων, θα χορηγείται βοήθεια στις εταιρίες για τον σχεδιασμό και την κατασκευή 
κατάλληλων εγκαταστάσεων επεξεργασίας και εξειδικευμένων μεθόδων ανακύκλωσης. 
ςΐ 
ΕΛΛΑΔΑ 
Ιστορικό 
Στις 11 Ιουλίου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Κοινοτικό ΙΙλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ) 1994-1999 για 
την Ελλάδα. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του ΚΠΣ είναι 13,98 δισ. ECU: 
Ευρο>παϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 9.489,5 (εκατ. ECU)(67,9%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 2.560,5 (18,3%) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και 
Εγγυήσεων (El Τ1 ΙΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 1.800 ( 12,9%) 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 130 (0,9%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Οι κύριοι στόχοι της αναπτυξιακής στρατηγικής που εγκρίθηκε είναι οι εξής: 
συγκέντρωση όλων των δυνατών προσπαθειών για την επίτευξη πραγματικής σύγκλισης 
μέχρι το έτος 2000 έναντι των υπολοίπων χωρών της Ένωσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην 
προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων (ειδικά για τα μεγάλα έργα υποδομών στον τομέα 
των μεταφορών), 
εq)αρμoγή μίας πιο φιλόδοξης βιομηχανικής πολιτικής βασιζόμενης στη διεθνή 
ανταγωνιστικότητα, 
δημιουργία αποτελεσματικών μηχανισμών για την εφαρμογή των προγραμμάτων, 
μεγαλύτερη έμφαση στην παιδεία και την κατάρτιση, 
μεγαλύτερη εστίαση των χρηματοδοτικών πόρων στα έργα στρατηγικής σημασίας. 
Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της αναπτυξιακής στρατηγικής, το ΚΠΣ προσδιορίζει τις 
ακόλουθες αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
^μείωση του περιφερειακού χαρακτήρα και προώθηση της εσωτερικής ολοκλήρωσης (19,6%) 
μέσω της ανάπτυξης της μείζονος υποδομής (φυσικό αέριο, Μετρό Αθηνών, 
σιδηροδρομικά δίκτυα, οδικοί άξονες Βορρά-Νοτου: Πάτρας-θεσσαλονίκης (ΡΑΤΗΕ) 
και Ανατολής-Δύσης: Εγνατία) 
βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης (περιβάλλον, υγεία, αστικές μεταφορές) (10,4%) 
-ανάπτυξη και βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα του οικονομικού ιστού (ξένες επενδύσεις, ( 19,2%) 
νέες τεχνολογίες στη βιομηχανία, αναπροσαρμογή της γεωργίας - ειδικότερα στο 
πλαίσιο της μεταρρύθμισης της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής -, τουρισμός, πολιτιστικά) 
-ανάπτυξη των ανθρώπινου δυναμικού και απασχόληση ( 18,3%) 
-μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων και "άνοιγμα" των απομονωμένων (32,0%) 
περιφερειών 
-(τεχνική βοήθεια) ( 0,5%) 
ς 9 
6 
Κανονισμοί 
Μεταξύ των βασικών στοιχείο>ν το>ν ΚανονισμοΤν τυ>ν ΑιαρΟροντικονν Ταμ,είονν ήταν τα εξής: 
- τα αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού, που δείχνουν ότι το ΚΠΣ 
αύξησε κατά 2% το ΑΕΠ, βοήθησε στη δημιουργία 50.000 θέσεα)ν εργασίας, συγχρηματοδότησε 
το 70% τ(ον συνολικών δημοσίων επενδύσεαχν και συνέβαλε κατά 20% στις ακαθάριστες 
επενδύσεις παγίου κεφαλαίου στην ελληνική οικονομία. Η ενίσχυση και επιτάχυνση των 
περιφερειακών προγραμμάτων, επέφερε επίσης σημαντική βελτίωση των βασικών υποδομών 
(οδικά δίκτυα, υδροδότηση, επεξεργασία λυμάτων), ενώ προχώρησαν οι εργασίες σε πλήθος 
μεγάλων έργων υποδομής εθνικής σημασίας, συμπεριλαμβανομένων του Μετρό των Αθηνών, 
του έργου τροφοδοσίας με φυσικό αέριο, των αυτοκινητοδρόμων Αθηνών-θεσσαλονίκης και 
Αθηνών-Κορίνθου. 
- οι προσδοκώμενες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, δεδομένου ότι το ΚΠΣ αναμένεται ότι θα 
συμβάλει κατά 0,9% ετησίως στην αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ, καθώς επίσης και στο ρυθμό 
οικονομικής ανάπτυξης, έστω και μικρό κατά τα πρώτα έτη. Οι οφειλόμενες στο ΚΠΣ 
πρόσθετες θέσεις εργασίας υπολογίζεται ότι θα είναι της τάξεως των 100.000. 
- η αρχική εκτίμηση της προσθετικότητας εκ μέρους των ελληνικών αρχών, οι οποίες ανέλαβαν 
την υποχρέωση να διατηρήσουν ένα ετήσιο επίπεδο επιλέξιμων δημοσίων δαπανών ύψους 5.314 
εκατ. ECU, ή αύξηση κατά 4,6% σε πραγματικούς όρους για την περίοδο 1989-1993. 
Προστιθέμενη αξία 
Η συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των ελληνικών αρχών, κατά τη διαπραγμάτευση και τον 
σχεδιασμό του ΚΠΣ, πραγματοποιήθηκε υπό το πνεύμα εταιρικής σχέσης και κατέληξε στην 
έγκριση του αναπροσανατολισμού ορισμέναχν κονδυλίων και προτεραιοτήτων: 
- εκεί όπου το αρχικό Σχέδιο Περιφερειακής Ανάπτυξης παρουσίαζε ανεπάρκειες ως προς την 
τήρηση ορισμένων από τις νέες κανονιστικές απαιτήσεις (π.χ. απουσία ποσοτικώς 
εκπεφρασμένων στόχων, εκτιμήσεων για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αξιολόγησης των 
προηγούμενων ΚΠΣ), οι ανεπάρκειες αυτές διορθώθηκαν· 
- η βασική προσέγγιση που υιοθετήθηκε από το ΚΠΣ είναι προσανατολισμένη προς τις επενδύσεις 
και εμπνεύστηκε από κοινή μακροοικονομική ανάλυση των προοπτικών πραγματικής 
σύγκλισης, από εκτίμηση των σοβαρών χασμάτων στη συνοχή, που προέρχεται από διάφορες 
θεματικές και άλλες αξιολογήσεις, και από ποσοτικό προσδιορισμό. Αυτό καθιέρωσε μία διπλή 
προσέγγιση για το ΚΠΣ: κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για τη διευκόλυνση της 
ολοκλήρωσης μειζόνων έργων υποδομής (ειδικά διευρωπαϊκών δικτύων) και της ριζικής 
εξέτασης της βιομηχανικής στρατηγικής, με σκοπό την ανατροπή της μακροπρόθεσμης τάσης μη 
επενδύσεων στη βιομηχανία· 
- ο ριζικός αναπροσανατολισμός των κονδυλίων και προτεραιοτήτων απέδωσε μεγαλύτερες 
επενδύσεις στα μείζονα έργα υποδομής και στους παραγωγικούς τομείς (βιομηχανία, τουρισμό, 
έρευνα και τεχνολογία), θα πρέπει επίσης να σημειωθεί η πιο ευέλικτη θεώρηση του 
ενεργειακού τομέα, με μία ισχυρή μεταστροφή από την παραγωγή ηλεκτρισμού στη διατήρηση 
ενέργειας και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 
7 
- η τακτική της ολοκληρωμένης προσέγγισης συνεχίστηκε όπου ήταν δυνατόν, όπως π.χ. στον 
τομέα της τοπικής ανάπτυξης και της ανάπτυξης της υπαίθρου. 
- εγκρίθηκαν μεγαλύτερα κονδύλια στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, 
συμπεριλαμβανομένων των προληπτικών δράσεων στο πλαίσιο του νέου Στόχου 4 (όπου τα 
αντίστοιχα μέτρα απορροφούν το 28% περίπου της συνολικής επιχορήγησης του ΕΚΤ), 
- η παραδοχή ότι οι μηχανισμοί εκτέλεσης είναι τουλάχιστον εξίσου σημαντικοί με τον 
σχεδιασμό της πολιτικής, αντανακλάται στην προώθηση της εντελώς νέας ιδέας μίας Μονάδας 
Διαχειριστικής Οργάνωσης (ΜΔΌ), για τη δημιουργία νέων διοικητικών μηχανισμών. Τούτο 
συνδυάζεται με μία συμφωνία για τη μεταρρύθμιση του συστήματος των δημοσίων έργων και 
τη δημιουργία ειδικών γραφείων για την υλοποίηση των μείζονος σημασίας έργων του ΚΠΣ, 
- επίσης έγινε αποδεκτό ότι, παρόλο που έχουν τεθεί τα σωστά θεμέλια, η εταιρική σχέση θα 
πρέπει να διατηρήσει ένα πνεύμα επαγρύπνησης, ώστε η ίδια επιτυχία να υπάρξει και στό 
επίπεδο της συνέχειας και της εφαρμογής. 
Καινοτομίες 
ΙΙολλά από τα ανωτέρω στοιχεία ήδη συνθέτουν μία νέα αντίληψη για το ελληνικό ΚΠΣ και τούτο 
καταδεικνύεται για παράδειγμα: 
-από την υποχρέωση που ανέλαβαν οι ελληνικές αρχές να αναζητήσουν εταίρους από τον 
ιδιωτικό τομέα για την ολοκλήρωση των δύο οδικών διαδρόμων και για την εκχώρηση των 
αναλόγων δικαιωμάτων εκμετάλλευσης σε όλο το μήκος των οδικών αυτών διαδρόμων, 
-από πτυχές που αντανακλούν την εφαρμογή της νέας βιομηχανικής πολιτικής (ενθάρρυνση 
ξένων επενδύσεων/βοήθεια για εμπορικές δραστηριότητες διεθνών διαστάσεων, όπως τα "One 
stop shops", για δυνητικούς επενδυτές. 
-από τη δημιουργία ενός συστήματος πιστοποίησης των εκπαιδευτικών οργανισμών και του 
εκπαιδευτικού προσωπικού, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα σε συνδυασμό με την παροχή 
πρόσθετων κονδυλίων για το εκπαιδευτικό σύστημα και ιδιαίτερα τη δευτεροβάθμια τεχνική 
επαγγελματική κατάρτιση. 
*** 
Q 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
Ιστορικό 
Την 1η Ιουλίου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ) 1994-1999 για 
την Ισπανία. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του ΚΠΣ είναι 26,3 δισ. ECU: 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 15,944 (δισ. ECU) (60,6%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 6,047 (23,0%) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και 
Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 3,314 (12,6%) 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 995 ( 3,8%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Η εγκριθείσα αναπτυξιακή στρατηγική χαρακτηρίζεται από τον κεντρικό στόχο του 
εκσυγχρονισμού και της τόνωσης της ισπανικής οικονομίας, προκειμένου αυτή να μπορέσει να 
συμμετάσχει όσο το δυνατόν πιο ενεργά στην Ενιαία Αγορά και να επιτύχει το υψηλότερο δυνατό 
επίπεδο οικονομικής ολοκλήρωσης μέχρι το έτος 2000. Βασικά στοιχεία της αναπτυξιακής 
στρατηγικής είναι τα εξής: 
- η βελτίωση του παραγωγικού συστήματος (βιομηχανία, τουρισμός, γεωργία, αλιεία, έρευνα και 
ανάπτυξη, τεχνική βοήθεια)· 
- η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και το περιβάλλον 
- λιγότερη έμφαση στις υποδομές με σκοπό τον περιορισμό του περιφερειακού χαρακτήρα, 
δεδομένων των βελτιώσεων που έγιναν κατά την προηγούμενη περίοδο, 
- διατήρηση των δαπανών σε βασικούς τομείς (νερό και ενέργεια) στις ίδιες σχετικές τιμές (αλλά 
διπλασιασμός τους σε απόλυτους όρους). 
Προκειμένου να επιτευχθεί η αναπτυξιακή στρατηγική, το ΚΠΣ προσδιορίζει τις ακόλουθες 
προτεραιότητες: 
-εδαφική ολοκλήρωση και διάρθρωση (δρόμοι, σιδηρόδρομοι, 
τηλεπικοινωνίες κ.λπ) (24,8%) 
-ανάπτυξη του οικονομικού ιστού ' (16,0%) 
-τουρισμός ( 2,0%) 
γεωργία και αγροτική ανάπτυξη ( 8,4%) 
αλιεία ( 3,9%) 
•υποδομές για την υποστήριξη των οικονομικών δραστηριοτήτων ( 18,9%) 
-ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού (25,0%) 
-(τεχνική βοήθεια) ( 1,0%) Qi 
Κανονισμοί 
Μεταξύ των βασικών στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων που συνέβαλαν στο 
ΚΠΣ ήταν τα εξής: 
- η προκαταρκτική αξιολόγηση του ΚΠΣ, που εκτιμά ότι η κοινοτική υποστήριξη θα προσφέρει 
πρόσθετη ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,4% (0,7% με την εθνική συμμετοχή), ενώ οι ισπανικές 
περιφέρειες που περιλαμβάνονται στον Στόχο 1 θα επιτύχουν ένα επίπεδο ΑΕΠ κατά 2,5% 
υψηλότερο από ό,τι θα ήταν υπό διαφορετικές συνθήκες. Επίσης αναμένεται ότι το ΚΠΣ θα 
δημιουργήσει ή διατηρήσει κατά μέσο όρο 210.000 θέσεις εργασίας ετησίως. 
- η κατάρτιση ποσοτικών δεικτών (90) για την εξασφάλιση αποτελεσματικής εποπτείας και 
αξιολόγησης κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης και μετά. Αυτά συμφωνήθηκαν κάτω από 
δύσκολες περιστάσεις, δεδομένου ότι υπήρχαν 13 διαφορετικές αρμόδιες αρχές (το Κράτος και 
12 Αυτόνομες κοινότητες) χωρίς γενικούς τυποποιημένους δείκτες. 
Προστιθέμενη Αξία 
Στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης και των διαπραγματεύσεων, συμφωνήθηκε ο 
αναπροσανατολισμός των κονδυλίων και προτεραιοτήτων, προκειμένου να καλυφθεί καλύτερα ο 
γενικός στόχος της αναπτυξιακής στρατηγικής: 
- δόθηκε περισσότερη έμφαση στη βελτίωση και αναπροσαρμογή του παραγωγικού συστήματος, 
ώστε να ενισχυθεί ο ρυθμός της οικονομικής ανάπτυξης και η δημιουργία θέσεων εργασίας. Το 
ΚΠΣ διέθεσε για τον σκοπό αυτό 34,5% των πόρων σε σχέση με το 24,3% που προέβλεπε το 
αρχικό Σχέδιο· 
- το ΚΠΣ δίνει επίσης έμφαση στη συμβολή των μέτρων για την ανάπτυξη του ανθρώπινου 
δυναμικού και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, τα οποία σε συνδυασμό με τις βελτιώσεις του 
παραγωγικού συστήματος έχουν ουσιώδη σημασία για την αντιμετώπιση της ανεργίας. Το ΚΠΣ 
διαθέτει το 33,4% στα μέτρα αυτά, αντί του 27,4% που προέβλεπε το Σχέδιο· 
- δεδομένων των προσπαθειών που έγιναν σε αυτό το θέμα κατά την προηγούμενη περίοδο 1989-
1993, τα μέτρα για τη βελτίωση των συνδέσεων της Ισπανίας με την Κοινότητα μειώθηκαν στο 
24,8% του ΚΠΣ, έναντι του 34% που πρότεινε το Σχέδιο. Ομοίως, το ΚΠΣ διατηρεί στις ίδιες 
σχετικές τιμές (διπλάσιο όμως σε απόλυτους όρους) τα κονδύλια που διατίθενται στους 
βασικούς τομείς του νερού και της ενέργειας (7,3% του ΚΠΣ, έναντι του 14,2% που 
προτείνεται στο Σχέδιο)· 
- η χρήση συνολικών επιχορηγήσεων είναι ευρύτερη από ό,τι κατά την προηγούμενη περίοδο, 
δεδομένου ότι τα μέτρα τεχνικής υποστήριξης (125 εκατ. ECU) προορίζονται να βοηθήσουν 
στην αποτελεσματική εφαρμογή του ΚΠΣ. Δόθηκε σημασία στο να διευκρινιστούν τα είδη των 
συγκεκριμένων μέτρων, ενώ 8 εκατ. ECU μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παροχή 
τεχνικής βοήθειας κατόπιν ιδίας πρωτοβουλίας της Επιτροπής· 
- σε πλήρη συμφωνία με τις ισπανικές αρχές, καταβλήθηκαν μεγαλύτερες προσπάθειες για να 
προσδιοριστεί το ύψος των κονδυλίων του ΚΠΣ που θα δοθούν σε κάθε περιφέρεια σε 
περίπτωση πολυπεριφερειακών δράσεων· το 90% της χρηματοδότησης του ισπανικού ΚΠΣ 
απέκτησε έτσι περιφερειακή διάσταση· 
£2 
10 
- τα λιγότερο επιτυχή αποτελέσματα αφορούν κυρίως την έλλειψη ολοκληρωμένης 
πολυταμειακής θεώρησης (την οποία οι ισπανικές αρχές δικαιολόγησαν αναφέροντας ότι οι 
δικές τους θεσμικές δομές προβλέπουν ένα μόνο Ταμείο), καθώς και την έλλειψη 
συγκεκριμένων συνεισφορών από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ETE) και από το 
Ταμείο Συνοχής στο ΚΠΣ. Όμως, μολονότι σε γενικές γραμμές το ΚΠΣ μπορεί να θεωρηθεί ως 
ένα εξαιρετικά ογκώδες (276 σελίδες) και πολύπλοκο έγγραφο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι 
αφορά ένα υψηλό επίπεδο χρηματοδοτήσεων με πολύπλοκες θεσμικές διευθετήσεις. 
Καινοτομίες 
Τα μέτρα που εισάγουν καινοτομίες στο πλαίσιο του ισπανικού ΚΠΣ περιλαμβάνουν: 
-την καθιέρωση ενιαίων Επιτροπών Παρακολούθησης που καλύπτουν όλες τις δράσεις σε μία 
περιφέρεια, 
την αναπροσαρμογή των ποσοστών συγχρηματοδότησης αναλόγως της κοινωνικοοικονομικής 
κατάστασης της κάθε περιφέρειας. 
£4 
11 
ΓΑΛΛΙΑ 
AVESNES, DOUAI, VALENCIENNES 
Ιστορικό 
Στις 11 Ιουλίου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Ενιαίο Έγγραφο Προγραμματισμού (ΕΕΠ) για την 
Avesnes, το Douai και τη Valenciennes (Γαλλικό Hainaut). Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά 
Ταμεία μέσω του ΕΕΠ είναι 440 εκατ. ECU. 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 308,14 (εκατ. ECU) (70,00%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) •• - 82,40 (18,74%ο) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και 
Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 49,46 (11,24%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Ο κύριος στόχος της αναπτυξιακής στρατηγικής για το πρόγραμμα του Στόχου 1 είναι να 
συμπληρώσει και να αυξήσει σημαντικά τις προσπάθειες που καταβάλλονται στην περιοχή 
προκειμένου να περιοριστούν οι διαφορές σε σχέση με την υπόλοιπη περιοχή του Nord-Pas-ae-
Calais και με τον μέσο όρο της Κοινότητας. Οι στοχοι-κλειδιά για την περίοδο 1994-1999 είναι: 
- να επιτευχθεί αύξηση της απασχόλησης κατά 0 5% πάνω από τον εθνικό μέσο όρο (σε 
αντιδιαστολή με το 0,7% ετησίως που ήταν χαμηλότερη κατά τα πέντε προηγούμενα χρόνια και 
το 1,5% που ήταν χαμηλότερη κατά τα οέκα προηγούμενα χρόνια)· 
- να σταθεροποιηθεί ο συνολικός πληθυσμός της περιοχής (με αντίστοιχη μείωση της 
μετανάστευσης κατά 40%). 
Οι προτεραιότητες που συμφωνήθηκε ότι θα εξυπηρετήσουν τον στρατηγικό στόχο αλλά και τους 
επιμέρους στόχους είναι οι ακόλουθες: 
υποστήριξη και επαναπροώθηση της οικονομικής δραστηριότητας (32,22%) 
-έρευνα, ανάπτυξη και τεχνολογία ( 8,76%) 
•ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού (21,00%) 
•αναμόρφωση της περιοχής (37,53%) 
(τεχνική βοήθεια) ( 0,46%) 
Κανονισμοί 
Μεταξύ των βασικών στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων που συνέβαλαν 
στην ανάπτυξη του ΕΕΠ ήταν οι ακόλουθες: 
- τα αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού (1989-1993) τα οποία παρά 
την κάποια πρόοδο που συντελέστηκε, επιβεβαίωσαν το γεγονός ότι εξακολουθούν να 
υπάρχουν δυσκολίες ιδιαίτερα όσον αφορά την ανεργία στον τομέα της οικονομικής 
ανάπτυξης καθώς και την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση της κατάρτισης. Στον τομέα της 
αγροτικής ανάπτυξης, υπογράμμισαν την ανάγκη να ενισχυθεί, στο πλαίσιο του νέου 
προγράμματος του Στόχου 1, η υποστήριξη προς τους νεαρούς αγρότες και προς τις 
συνοδευτικές δράσεις για την προώθηση της διαφοροποίησης. Αλλα συμπεράσματα που 
εξήχθησαν αφορούσαν για παράδειγμα, την αναμόρφωση των βιομηχανικών περιοχών και την 
ανάγκη για την καταβολή περαιτέρω προσπαθειών στις αστικές περιοχές· 
£5" 
12 
/ 
- οι προσδοκώμενες επιπτώσεις του προγράμματος, οι οποίες αντιπροσωπεύουν μία αύξηση κατά 
2% του ΑΕΠ της περιοχής και 12% των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, ενώ 
μπορούμε να αναμένουμε τη δημιουργία 22.000 επιπλέον θέσεων εργασίας (εκ των οποίων 
13.000 καθαρές) λαμβάνοντας υπόψη τις προηγούμενες τάσεις απασχόλησης· 
- ο ποσοτικός προσδιορισμός των στόχων, συμπεριλαμβανομένου ενός ολοκληρωμένου πίνακα, 
στον οποίο παρουσιάζονται οι κυριότερες βασικές ημερομηνίες για την περίοδο 1982-1993 και 
οι στόχοι για το 1999. 
Προστιθέμενη Αξία 
Ως αποτέλεσμα της περαιτέρω ανάλυσης που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια των 
διαπραγματεύσεων του ΕΕΠ αλλά και δεδομένων των αποτελεσμάτων που προέκυψαν από την 
προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού (για παράδειγμα, η ανάγκη για αύξηση της 
ανταγωνιστικότητας των MME και η ενίσχυση της Έρευνας και Ανάπτυξης άλλα και της 
κατάρτισης), συμφωνήθηκε, στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, να αναδιαρθρωθούν οι αρχικές 
προτεραιότητες και να γίνουν και ορισμένες άλλες αλλαγές όσον αφορά τις δαπάνες: 
- η αρχική προτεραιότητα που είχε δοθεί στην βελτίωση της πρόσβασης στις περιοχές, 
αντικαταστάθηκε από δράση στον τομέα των μεταφορών στο πλαίσιο προτεραιότητας για την 
αναμόρφωση της περιοχής, με παράλληλη μείωση των πόρων που διατίθενται από το ΕΤΠΑ 
για τον σκοπό αυτό· 
- συμφωνήθηκε νέα δράση με στόχο την αντιμετώπιση των προβλημάτων σε υποβαθμισμένες 
αστικές περιοχές· 
- συμφωνήθηκαν επίσης αυξήσεις στους πόρους που χορηγούνται για επενδύσεις σε MME, για 
δράσεις του ΕΚΤ, για ΕΤΑ, καθώς και για ανάπτυξη της βιοτεχνίας και την προώθηση μικρών 
έργων 
- η ολοκλήρωση και η συνοχή των δράσεων (και μεταξύ των Ταμείων) έχει ενισχυθεί, όπως, για 
παράδειγμα, δράσεις του ΕΚΤ συμπληρώνουν δράσεις του ΕΤΠΑ για τη βιομηχανική 
ανταγωνιστικότητα, καθώς και την τοπική και αστική ανάπτυξη. 
Καινοτομίες 
Περιλαμβάνουν έναν αριθμό νέων προσεγγίσεων στο πλαίσιο των χαρακτηριστικών της περιοχής 
στο νέο ΕΕΠ, για παράδειγμα: 
-στον τομέα του περιβάλλοντος, δράσεις για την τεχνολογία του περιβάλλοντος, την έρευνα και 
την κατάρτιση· 
-στο πλαίσιο του προσφάτως διευρυμένου πεδίου δραστηριοτήτων του ΕΤΠΑ για επενδύσεις 
στην εκπαίδευση και στην υγεία, προληπτικές δράσεις κατά του αλκοολισμού και των 
ναρκωτικών και μέτρα για τις σχετικές υγειονομικές εγκαταστάσεις. 
*** 
13 
ΓΑΛΛΙΑ 
ΚΟΡΣΙΚΗ 
Ιστορικό 
Στις 11 Ιουλίου η Επιτροπή ενέκρινε το Ενιαίο Έγγραφο Προγραμματισμού (ΕΕΠ) 1994-1999 για 
την Κορσική. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του ΕΕΠ είναι 250 εκατ. 
ECU. 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 147.375 (εκατ. ECU) (59,0%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 31.000 (12,4%) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και 
Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) -Τμήμα Προσανατολισμού 64.000 (25,6%) 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 7.500 ( 3,0%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Οι κύριοι στόχοι της αναπτυξιακής στρατηγικής (περιλαμβάνονται στο Σχέδιο και στη συνέχεια 
στο ΚΠΣ) είναι: 
- αναβάθμιση των διαρθρωτικών δομών· 
- ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας· 
- χωροταξικός σχεδιασμός του νησιού· 
- αύξηση της κοινωνικής συνοχής. 
Προκειμένου να επιτευχθούν οι στρατηγικοί αυτοί στόχοι το ΕΕΠ καθορίζει τις ακόλουθες 
προτεραιότητες: 
-περιορισμό της απομόνωσης και ενίσχυση των υποδομών (27,2%) 
-ανάπτυξη των γεωργικών και αλιευτικών προϊόντων (29,0%) 
πανεπιστήμια, έρευνα και νέες πηγές ενέργειας ( 5,0%) 
-ανάπτυξη του τουρισμού και της πολιτιστικής κληρονομιάς ( 6,0%) 
-περιβάλλον 12,3%) 
οικονομική ανάπτυξη ( 7,3%) 
-αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού (12,4%) 
τεχνική βοήθεια ( 0,8%) 
QÏ 
14 
Κανονισμοί 
Παραδείγματα των σημαντικότερων στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων που 
συνέβαλαν στην ανάπτυξη του ΕΕΠ ήταν: 
- τα αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού (1989-1993), στα οποία 
περιλαμβάνεται συνολική αύξηση του αριθμού των εργαζομένων (από περίπου 80.000 το 1989 
σε 85.000 το 1993), παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των ατόμων που εργάζονται στον γεωργικό 
τομέα μειώθηκε από 7.000 σε 5.860 κατά την ίδια χρονική περίοδο. Αλλες αυξήσεις 
αναφέρονται στις υποδομές (συμπεριλαμβανομένων των λιμανιών), στον τουρισμό, στη 
βελτίωση τόυ τομέα της υγείας (εξυπηρετεί 15Θ.000 άτομα), στη γεωργία, στην αλιεία και στην 
κατάρτιση. 
- η περιβαλλοντική εικόνα της περιοχής, η οποία έδωσε έμφαση στην πραγματικά άθικτη φυσική 
κληρονομιά της Κορσικής, αλλά έδωσε επίσης προσοχή στις απειλές για το περιβάλλον (μεγάλη 
εισροή τουριστών, πυρκαγιές, ρίψη απορριμμάτων) οι οποίες έπρεπε να ληφθούν υπόψη στην 
εκπόνηση του ΕΕΠ. 
- η προκαταρκτική αξιολόγηση των προτάσεων, η οποία συνέβαλε στην εκπόνηση του ΕΕΠ, για 
παράδειγμα, η αποφυγή δημιουργίας μεγάλων βιομηχανικών ζωνών σε ,περιοχές οι οποίες 
είχαν ήδη προβλήματα επικοινωνίας, η ανάγκη ενσωμάτωσης του τουρισμού σε άλλες 
οικονομικές δραστηριότητες του νησιού. 
- οι προσδοκώμενες επιπτώσεις του ΕΕΠ, συμπεριλαμβανομένης και της δημιουργίας 5.000 
θέσεων εργασίας, από τις οποίες 1.000 στον τομέα του τουρισμού, αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,7% 
(2,1% μεταξύ 1982 και 1990), ενώ οι δημόσιες επενδύσεις θα πρέπει να αντιπροσωπεύουν το 
4% του ΑΕΠ, του οποίου το ετήσιο ποσό ανά κάτοικο θα πρέπει να φθάσει σε 94.000 γαλλικά 
φράγκα το 1999 (σε σύγκριση με 80.400 γαλλικά φράγκα το 1990). 
Προστιθέμενη αξία 
Οι συζητήσεις στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης κατά τη διάρκεια της εκπόνησης του ΕΕΠ 
οδήγησαν σε ορισμένες αλλαγές στα σημεία στα οποία δόθηκε έμφαση και σε επαναπροσδιορισμό 
των πόρων και των προτεραιοτήτων για την εφαρμογή της γενικής στρατηγικής: 
- διαπιστώθηκε η σημασία αντιμετώπισης της εσωτερικής απομόνωσης, αλλά αποφασίστηκε να 
διατεθούν οι πόροι στα μεγάλα δίκτυα, κυρίως στο Ajaccio-Bastia, το οποίο θα αποτελέσει 
τμήμα του διευρωπαϊκού δικτύου και θα δημιουργήσει περίπου 250-400 θέσεις εργασίας· 
- η ενίσχυση των MME, οι τομείς της χειροτεχνίας και των υπηρεσιών ενισχύθηκαν σε σύγκριση 
με τις προτάσεις του Σχεδίου (κυρίως πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες ώστε να ενισχυθεί η 
διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων των MME) με επενδύσεις οι οποίες αναμένεται να 
δημιουργήσουν ή να διατηρήσουν περισσότερες από 5.000 θέσεις εργασίας. 
- ο τομέας του περιβάλλοντος ενισχύθηκε θέτοντας ορισμένους ποσοτικούς στόχους, για 
παράδειγμα, αναμένεται αύξηση του ποσοστού των κατοίκων που εξυπηρετούνται από το 
αποχετευτικό σύστημα από 57% που είναι σήμερα σε 80% για το 1999, καθώς και μέτρα για τη 
διατήρηση αποκατάσταση και ανάπτυξη του φυσικού περιβάλλοντος. 
- έμφαση στην αλλαγή της προσέγγισης στον τομέα του τουρισμού ώστε να ενσωματωθεί 
καλύτερα ο τομέας και να προστατευθούν οι φυσικοί και πολιτιστικοί χώροι. 
£ί 
15 
Καινοτομίες 
Παρά το γεγονός ότι η γενική προσέγγιση του ΕΕΠ ήταν η συνέχιση προηγούμενων 
προγραμμάτων αλλά με βελτιώσεις, είναι φανερό ότι λαμβάνονται και ορισμένα νέα μέτρα: 
-νέα προσέγγιση στον τομέα του τουρισμού με στόχο την πρόσβαση στο εσωτερικό του νησιού· 
ένα μέτρο για τον τομέα της υγείας που στοχεύει στην αντιμετώπιση της έλλειψης νοσοκομείων 
στην ενδοχώρα· 
-έχει ήδη υλοποιηθεί ένα μέτρο για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το οποίο συνδέει την έρευνα, το 
περιβάλλον, και τους ενεργειακούς τομείς. 
*** 
£1 
16 
ΓΑΛΛΙΑ - ΥΠΕΡΠΟΝΤΙΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ 
Ιστορικό 
Στις 29 Ιουλίου του 1994, η Επιτροπή ενέκρινε τα Ενιαία Έγγραφα Προγραμματισμού (ΕΕΠ) για 
τα Γαλλικά Υπερπόντια Διαμερίσματα της Γουαδελούπης, της Γουιάνας, της Μαρτινίκας και της 
Ρεουνιόν. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω των ΕΕΠ είναι 1.500 εκατ. ECU: 
Γουαδελούπη:345 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ: 46,3%, ΕΚΤ: 30,3%, ΕΓΤΠΕ: 21,6%, ΧΜΠΑ: 1,8%) 
Γουϊάνα:165 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ: 55,9%, ΕΚΤ: 21,7%, ΕΓΤΠΕ: 16,6%, ΧΜΠΑ: 5,8%) 
Μαρτινίκα:330 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ: 50,4%, ΕΚΤ: 27%, ΕΓΤΠΕ: 20,3%, ΧΜΠΑ: 2,3%) 
Ρεουνιόν:660 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ: 48,5%, ΕΚΤ: 27,7%, ΕΓΤΠΕ: 22,6%, ΧΜΠΑ: 1,2%) 
Σύνολο: 1.500 εκατ. ECU 
Αναπτυξιακές Στρατηγικές και Προτεραιότητες 
Οι κύριοι στόχοι των αναπτυξιακών στρατηγικών καλύπτουν παρόμοιους τομείς και στις 
τέσσερις περιφέρειες: 
- διαχείριση, βελτίωση και προστασία του περιβάλλοντος και οικολογία (Γουαδελούπη, Γουιάνα, 
Μαρτινίκα)· 
- κοινωνική συνοχή και ισορροπία (Γουαδελούπη, Γουιάνα, Ρεουνιόν)· 
περιορισμός της απομόνωσης (Μαρτινίκα, Ρεουνιόν)· 
- ανάπτυξη των παραγωγικών δραστηριοτήτων, υποδομές και απασχόληση (Γουιάνα, 
Μαρτινίκα, Ρεουνιόν)· 
- αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού (Μαρτινίκα)· 
- επίτευξη χωροταξικής αρμονίας και μεγιστοποίηση της χρήσης της γης (Γουαδελούπη, 
Ρεουνιόν). 
7^ 
17 
Προκειμένου να επιτευχθούν οι αναπτυξιακές στρατηγικές τα ΕΕΠ καθορίζουν τις ακόλουθες 
προτεραιότητες: 
Γουαδελούπη 
-επίτευξη κοινωνικής αρμονίας 
επίτευξη ισορροπημένης οικονομίας 
επίτευξη χωροταξικής αρμονίας 
επίτευξη οικολογικής ισορροπίας 
τεχνική βοήθεια (20,8%) 
(43,2%) 
(22,7%) 
(11,4%) 
( 1,9%) 
Γουϊάνα 
-περιορισμός της απομόνωσης 
-βιοτεχνίες και υπηρεσίες 
-τουρισμός 
-γεωργικοί πόροι και περιφερειακή ανάπτυξη 
-αλιεία 
-υποδομές στήριξης 
-αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού 
τεχνική βοήθεια (20%) 
(12%) 
(0,4%) 
(16,6%) 
(5,7%) 
(22,6%) 
(21,7%) 
(0,1%) 
Μαρτινίκα 
τουρισμός 
-βιομηχανία 
-εμπόριο και βιοτεχνία 
-χωροταξικός σχεδιασμός 
-μείωση της απομόνωσης 
περιβάλλον 
-αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού 
-γεωργία 
-αλιεία και υδατοκαλλιέργεια 
τεχνική βοήθεια (6,2%) 
( 8,2%) 
( 1,1%) 
(3,9%) 
(9,5%) 
(15,3%) 
(31,7%) 
(20,3%) 
( 2,3%) 
( 1,5%) 
Ρεουνιόν 
-ανάπτυξη των παραγωγικών τομέων και ανταγωνιστικότητα (12%) 
περιορισμός της απομόνωσης ( 8,9%) 
περιβάλλον και ενίσχυση των υποδομών (27%) 
εφαρμογή του Στόχου 5(α) και ανάπτυξη του δικτύου γεωργικών προϊόντων 
διατροφής ( 3,7%) 
-διαφοροποίηση και αξιοποίηση των γεωργικών προϊόντων ( 8,4%) 
ενίσχυση της γεωργικής ανάπτυξης και της ανάπτυξης της υπαίθρου (10,4%) 
-ανάπτυξη της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας (1,1%) 
-επιμόρφωση και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού (27,6%) 
τεχνική βοήθεια και περιφερειακή συνεργασία ( 0,9%) 
-fi 
Κανονισμοί 
Ενώ τα Σχέδια που υποβλήθηκαν αρχικά περιείχαν πολλές λεπτομέρειες όσον αφορά την 
περιγραφή, οι μεταγενέστερες διαβουλεύσεις στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης σχετικά με την 
ανάγκη θέσπισης κανονιστικών διατάξεων, προσανατολίζονταν αρχικά προς την: 
- αξιολόγηση των Σχεδίων 
- προκαταρκτική αξιολόγηση των αναγκών των περιφερειών 
- χρηματοοικονομική πληροφόρηση· 
- θέσπιση ποσοτικών στόχων 
- αρχική εκτίμηση της προσθετικότητας 
Όλα τα ΕΕΠ περιέχουν τώρα, το κάθε ένα σε διαφορετικό ποσοστό, τα απαιτούμενα στοιχεία, 
συμπεριλαμβανομένων των ποσοτικών στόχων για τους βασικούς τομείς (π.χ. αύξηση της μέσης 
παραμονής των τουριστών στην Γουιάνα από 8-12 ημέρες σε 15 ήμερες, κατασκευή 40 
εργαστηρίων στη Γουαδελούπη, κλπ...) καθώς και λεπτομερείς περιγραφές του περιβάλλοντος και 
εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων. 
Προστιθέμενη Αξία 
Ενώ η αρχική αίτηση των Γαλλικών Υπερπόντιων Διαμερισμάτων για βοήθεια από τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία υπερέβαινε κατά πολύ τα διαθέσιμα ποσά, επετεύχθη με διαβουλεύσεις στο 
πλαίσιο της εταιρικής σχέσης συμφωνία ως προς τα μέσα για επαναπροσδιορισμό των 
προτεραιοτήτων και των πόρων: 
- ενώ είχαν συμφωνηθεί ορισμένα σχέδια υποδομών, καθώς και αποπεράτωση μεγάλων έργων 
που είχαν εγκριθεί σε προηγούμενες περιόδους (σχέδια στον τομέα των υδάτων και των 
αεροδρομίων), το συνολικό τους ποσοστό στο σύνολο των προγραμμάτων μειώθηκε σε 
σύγκριση με την περίοδο 1989-1993-
- μεγαλύτερη συγκέντρωση προσπαθειών στον παραγωγικό τομέα (προτάσεις οι οποίες 
αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο στο 25% περίπου των Ταμείων αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια 
των διαπραγματεύσεων σε 30% περίπου) δίνοντας έμφαση στις χρηματοοικονομικές ανάγκες 
των μικρών βιομηχανιών και των υπηρεσιών 
- συμφωνήθηκε σημαντική αύξηση παροχών για μέτρα σχετικά με το ανθρώπινο δυναμικό, κυρίως 
όσον αφορά την κατάρτιση (από 5% στο 20% των Ταμείων)· 
- λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία που έχει η ανάπτυξη των MME για τι$ περιφέρειες, δόθηκε 
μεγαλύτερη έμφαση στην οργάνωση χρηματοδοτήσεων και συμφωνήθηκαν αυξήσεις στη 
χορήγηση εγγυήσεων για σύναψη δάνειων, χρηματική ενίσχυση στους μετόχους και άλλες 
μορφές βοήθειας. 
Καινοτομίες 
Μολονότι η γενική κατεύθυνση των ΕΕΠ είναι να υποστηριχθεί η συνέχιση προηγούμενων 
προγραμμάτων, ωστόσο είναι φανερό ότι υπάρχουν και νέες προσεγγίσεις: 
7· 
19 
-η διεύρυνση των στόχων του ΕΤΠΑ ώστε να περιλάβει και τον τομέα της υγείας είχε ως 
αποτέλεσμα ορισμένες μικρές αλλά καινοτόμες δράσεις σε αυτόν τον τομέα, όπως κλινικές που 
εξυπηρετούν τα πιο απομακρυσμένα χωρία της Γουιάνας και διαγνωστικά κέντρα που 
συνδέονται με το Παρίσι. Η Γουαδελούπη εφαρμόζει ένα μέτρο που άφορα τον τομέα της υγείας 
-προτάσεις για αλλαγές στα συστήματα μέσων μαζικής μεταφοράς με σκοπό την αποσυμφόρηση 
του Fort de France στη Μαρτινίκα (συμπεριλαμβανομένων και των πλωτών μεταφορών) και του 
Saint-Denis στη Ρεουνιόν 
-ειδική δράση που συνδέεται με τα μικρότερα νησιά του αρχιπελάγους της Γουαδελούπης 
χρησιμοποιώντας συνολική επιχορήγηση· 
-νέες προσεγγίσεις στον τομέα του τουρισμού με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης στο 
εσωτερικό της νήσου της Ρεουνιόν 
-έχουν συμφωνηθεί για τη Γουιάνα νέα μέτρα για τη διαχείριση και την προστασία του 
περιβάλλοντος καθώς και για τη διαχείριση της ενέργειας· 
-η τεχνική βοήθεια έχει οργανωθεί σε πολυπεριφερειακή βάση σε κάθε ένα από τα ΕΕΠ. 
20 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
ΙΣΤΟΡΙΚΟ 
Στις 11 Ιουλίου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ) 1994-1999 για 
την Ιρλανδία. 
Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του ΚΠΣ είναι 5,62 δισ. ECU. 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 2,562 (δισ. ECU) (45,6%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 1,953 (34,8%) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού 
και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) 1,058 (18,8%) 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 0,047 ( 0,8%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Οι κύριοι στόχοι της αναπτυξιακής στρατηγικής που εγκρίθηκε είναι οι εξής: 
- εξασφάλιση της υψηλότερης δυνατής μακροπρόθεσμης απόδοσης, μέσω της αύξησης της 
παραγωγής, της βελτίωσης του οικονομικού δυναμικού και της δημιουργίας θέσεων εργασίας 
μεγάλης χρονικής διάρκειας· 
- επανενσωμάτωση στο οικονομικό κύκλωμα των ανέργων μακράς διάρκειας και των ατόμων 
που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο μακρόχρονης ανεργίας. 
Προκειμένου να επιτευχθούν αυτοί οι στρατηγικοί στόχοι, το ΚΠΣ προσδιορίζει τις ακόλουθες 
αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
-παραγωγικός τομέας: ενίσχυση της γενικής παραγωγικής ικανότητας της οικονομίας και 
προσδιορισμός και υποστήριξη της ανάπτυξης κεντρικών τομέων με τον υψηλότερο συντελεστή 
μακροπρόθεσμων δυνατοτήτων οικονομικής ανάπτυξης (44,6%)· 
-οικονομική υποδομή: βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μέσω επενδύσεων στην οικονομική 
υποδομή (21%)· 
-ανθρώπινο δυναμικό: ανάπτυξη της κατάρτισης και των προσόντων, τόσο των εργαζομένων 
όσο και των αναζητούντων εργασία, μέσω της κάλυψης των αναγκών των παραγωγικών τομέων 
της οικονομίας και μέσω της ενσωμάτωσης των περιθωριοποιημένων και μειονεκτούντων 
(30,8%)· 
-τοπική αστική και αγροτική ανάπτυξη: καθοδήγηση των δυνατοτήτων τοπικών πρωτοβουλιών, 
ώστε να συμβάλουν στην οικονομική ανάπτυξη (4,5%). 
-?*, 
21 
Κανονισμοί 
Παραδείγματα των βασικών στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων που 
συνέβαλαν στην ανάπτυξη του ΚΠΣ ήταν τα εξής: 
- τα αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού (1989-1993), τα οποία δείχνουν 
ότι, στα τέλη της περιόδου, το ΚΠΣ είχε επιτύχει θετικά αποτελέσματα σε διάφορους βασικούς 
οικονομικούς δείκτες και θα αποφέρει σημαντική και διαρκή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, 
συμπεριλαμβανομένων του ΑΕΠ (+2,5%), του ΑΕΠ (+3,5%), του λόγου Χρέους/ΑΕΠ (-11,7%), 
της συνολικής απασχόλησης (+30.000) και της προστιθέμενης αξίας (+2,5%). Το κατά κεφαλήν 
ΑΕΠ αντιστοιχούσε το 1993 στο 77,7% του μέσου κοινοτικού όρου, ενώ το 1988 αντιστοιχούσε 
στο 64,1%. 
- η προκαταρκτική αξιολόγηση του ΚΠΣ, που δείχνει ότι η συνολική αναπτυξιακή προσπάθεια θα 
δημιουργήσει περίπου 90.000 καθαρές^ θέσεις εργασίας καθ' όλη την περίοδο, με το ΚΠΣ να 
συμβάλλει κατά 0,4% ετησίως στην αύξηση της απασχόλησης. Σε ό,τι αφορά το ΑΕΠ, το ΚΠΣ 
συμβάλλει κατά σχεδόν 1% επί της μέσης ετήσιας αύξησης. 
- ο ποσοτικός προσδιορισμός των ειδικών στόχων κάθε συμφωνημένης στο πλαίσιο της εταιρικής 
σχέσης προτεραιότητας, με εστίαση των δεικτών του ΚΠζ στο τελικό αποτέλεσμα της δαπάνης 
μάλλον, πάρα στην περιττή καταμέτρηση φυσικών εισροών και εκροών, η οποία θα 
ενσωματα)θει στα ειοικά επιχειρησιακά προγράμματα. 
- ίσες ευκαιρίες μεταξύ ανδρών και γυναικών στην αγορά εργασίας, όπου οι σχετικές 
υποστηρικτικες οράσεις θα απορροφήσουν το 4% των επενδύσεων του ΕΚΤ σε επιχειρησιακά 
προγράμματα υπέρ των ανθρώπινου δυναμικού. 
- διευρυμένο πεδίο δράσεως του ΕΤΠΑ για τη χρηματοδότηση επενδύσεων στους τομείς της 
παιδείας και της υγείας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το νέο νοσοκομείο του TALLAGHT, στο 
Δουβλίνο; όπου η κατά 35% συμμετοχή της Κοινότητας αντικατοπτρίζει την προσδοκώμενη 
θετική επίπτωση επί της απασχόλησης και τα άλλα προσδοκώμενα οικονομικά οφέλη. 
- η περιβαλλοντική πτυχή του ΚΠΣ, δεδομένου ότι όλες οι μείζονες τομεακές πολιτικές 
διαπνέονται από την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης, ενώ έχει ληφθεί επίσης υπόψη στις 
προτεραιότητες του ΚΠΣη στρατηγική της ιρλανδικής κυβέρνησης περί μείωσης των εκπομπών 
διοξειδίου του άνθρακα. 
Προστιθέμενη Αξία 
Διάφορα παραδείγματα απέδειξαν την προστιθέμενη αξία που προκύπτει από τις συζητήσεις και 
διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, για παράδειγμα σε ο;τι αφορά τον 
αποπροσανατολισμό κονδυλίων και προτεραιοτήτων προκειμένου να καλυφθούν καλύτερα οι 
στόχοι της αναπτυξιακής στρατηγικής: 
- συμφωνήθηκε, στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης ότι η εθνική κρατική συνδρομή θα παραμείνει 
στο επίπεδο του Σχεδίου, έστω κι αν σε αυτό το τελευταίο περιεκόπη η κοινοτική επιχορήγηση 
(η οποία ήταν 15% λιγότερη από ό,τι αρχικά υπολόγιζε η ιρλανδική κυβέρνηση). Τα ποσοστά 
στις διάφορες ενισχύσεις επίσης μειώθηκαν, ώστε να απηχούν περισσότερο τον βαθμό 
προτεραιότητας (π.χ. υψηλότερα ποσοστά σε κύριους οδικούς διαδρόμους από ό,τι σε τοπικούς 
δρόμους) και λιγότερο μία συγκεκριμένη αναλογία· 
- στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης συμφωνήθηκε επίσης να δοθούν ορισμένα κονδύλια από το 
μερίδιο της βοήθειας της Ενωσης στις τέσσερις μείζονες προτεραιότητες π.χ. αυξήσεις ώστε να 
φανεί η έμφαση την οποία δίνει το Σχέδιο στις εγχώριες επιχειρήσεις και στην ανάγκη 
μεγαλύτερης βοήθειας για την Τοπική, Αστική και Αγροτική Ανάπτυξη· 
7> 
22 
/ 
- υιοθετήθηκε συνδυασμένη προσέγγιση των Ταμείων, όπου αυτό ήταν αναγκαίο, καθώς επίσης, 
για παράδειγμα, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι τα "πολιτιστικά" αποτελούν μέρος του 
τουριστικού προγράμματος και όχι ξεχωριστό πρόγραμμα· 
- δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στην αρχική εκπαίδευση και κατάρτιση, στη συνεχιζόμενη 
κατάρτιση, στις υπηρεσίες υποστήριξης και στα τομεακά προγράμματα, π.χ. στις επενδύσεις σε 
ανθρωπινό δυναμικό για την ενίσχυση της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και τη δημιουργία 
απασχόλησης (ένα κονδύλιο 117 εκατ. ECU), παρά στα μέτρα για την αντιμετώπιση του 
κοινωνικού αποκλεισμού και για την κατάρτιση των ανέργων 
- συμφωνήθηκε, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, αία αύξηση για την έρευνα και ανάπτυξη, με 
καλύτερη ισορροπία αναλογία υπέρ των ιδιωτικών/εμπορικών δραστηριοτήτων σε σχέση με την 
παρεχόμενη σε κυβερνητικό πλαίσιο απασχόληση· 
Καινοτομίες 
Ενώ πρέπει να αναμένεται ότι οι προτεραιότητες και ενέργειες θα αποτελέσουν σε μεγάλο βαθμό 
προέκταση εκείνων που είχαν προσδιοριστεί στο πλαίσιο του προηγούμενου ΚΠΣ, τα μέτρα που 
εισάγουν καινοτομίες στο νέο ΚΠΣ περιλαμβάνουν: 
πλήρη ενσωμάτωση μέτρων για Κέντρα Επιχειρήσεων και Καινοτομιών (ΚΕΚ) και για 
κεφάλαιο εκκίνησης, στοιχεία που και τα δύο είχαν εισαχθεί σε προκαταρκτική βάση το 1993· 
έρευνα και ανάπτυξη εντός της κάθε επιχείρησης (επίσης βοηθητικό μέτρο μέχρι τώρα), 
(συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των καθαρών τεχνολογιών)· 
-μέτρα προώθησης της ενεργειακής απόδοσης και ανάπτυξη του Σχεδιασμού Θερμότητας και 
Ηλεκτρισμού (ΣΘΗ) (που μέχρι τώρα δεν συμπεριλαμβάνονταν στο ΚΠΣ της Ιρλανδίας)· 
καινοτόμες δράσεις στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού, για να μειωθούν τα ποσοστά 
πρόωρης διακοπής της σχολικής φοίτησης, να αναπτυχθούν οι διαχειριστικές ικανότητες των 
MME να υποστηριχθεί η ισότητα ευκαιριών, η εντός των επιχειρήσεων κατάρτιση, η κατάρτιση 
στον βιομηχανικό κλάδο και η πραγματική επανενσωμάτωση των μακροχρόνιων ανέργων. 
-2 6 
23 
ΙΤΑΛΙΑ 
Ιστορικό 
Στις 29 Ιουλίου 1994 η Επιτροπή ενέκρινε το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ) 1994-1999 για 
την Ιταλία. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του ΚΠΣ ανέρχεται σε 14,86 
δισ. ECU: 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού 
και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 9,660 (δισ. ECU) (65%) 
2,739 (18,42%) 
2,228 
0,233 (15%) 
(1,6%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Στο σύνολο του, το ΚΠΣ ακολουθεί τη στρατηγική προσέγγιση που περιγράφηκε στο Σχέδιο το 
οποίο, στο πλαίσιο της διακοπής της ειδικής παρέμβασης στη Νότια Ιταλία (Mezzogiorno), όρισε 
τους παρακάτω στρατηγικούς στόχους: 
- ανάπτυξη της παραγωγικής δραστηριότητας και της παραγωγικότητας: βελτιωμένη απόδοση και 
παραγωγικότητα των βιομηχανικών μεθόοων, καταμερισμός της καινοτόμου τεχνολογίας και 
προώθηση της Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΤΑ) και των MME, 
- βελτίωση του οικονομικού κλίματος και των υποδομών, 
- πολιτική για την απασχόληση και το ανθρώπινο δυναμικό με στόχο τη διατήρηση και την αύξηση 
της απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένης και της επανακατάρτισης, 
- βελτιωμένο βιοτικό επίπεδο, ιδιαίτερα ως προς τις τοπικές υπηρεσίες. 
Προκειμένου να επιτευχθεί η αναπτυξιακή στρατηγική, το ΚΠΣ ορίζει τις εξής αναπτυξιακές 
προτεραιότητες: 
τηλεπικοινωνίες 
βιομηχανία, βιοτεχνίες και υπηρεσίες για επιχειρήσεις, ιδιαίτερα MME 
τουρισμός 
ανάπτυξη των γεωργικών πόρων και αγροτική ανάπτυξη, διαφοροποίηση 
αλιεία 
υποδομές στήριξης για οικονομικές δραστηριότητες 
ανάπτυξη του ανθρωπίνου δυναμικού 
(τεχνική βοήθεια) (14,9%) 
( 0,6%) 
-f? 
24 
Κανονισμοί 
Μεταξύ των σημαντικότερων στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων που 
συνέβαλαν στο ΚΠΣ ήταν τα εξής: 
- αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού (1989-1993), όπου το ΚΠΣ 
κάλυψε το 6,2% όλων των δράσεων στις περιοχές της Νότιας Ιταλίας (Mezzogiorno) κατά την 
ίδια περίοδο. Συνολικά, υπολογίζεται ότι αυξήθηκε η προστιθέμενη αξία κατά 1.670 δισ. Lit. 
ετησίως με επιπρόσθετη ροή απασχόλησης 40.000 εργαζομένων απασχολούμενων πλήρως σε 
μόνιμες Οέσεις, ενώ ησυνεισφορά επί του συνόλου της απασχόλησης ήταν 0,6% για τη Νοτιά 
Ιταλία (Mezzogiorno). Το χάσμα ανάμεσα στις νότιες και στις κεντρικές και βόρειες περιοχές ως 
προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ μειώθηκε από 40,5%, το 1989, σε 39,8% το 1993: είναι μία μικρή 
άλλα σημαντική μείωση δεδομένης της αυξητικής τάσης που σημειώθηκε κατά τη δεκαετία του 
1980. 
- ποσοτικός προσδιορισμός των στόχων σε συνδυασμό ή με μεγαλύτερη έμφαση στην εκ των 
προτέρων και εκ των υστέρων αξιολόγηση καθώς και παρακολούθηση, προκειμένου να 
εξασφαλιστεί αποτελεσματική εφαρμογή του ΚΠΣ. 
- αρχική εκτίμηση της προσθετικότητας, διά της οποίας οι ιταλικές αρχές έχουν δείξει την 
πρόθεση τους να διατηρήσουν το μέσο ετήσιο επίπεδο των επιλέξιμων δημόσιων δαπανών τους 
σε 17.329 εκατ. ECU (τιμές 1994), ή ποσοστό 16% υψηλότερο απο αυτό που προβλεπόταν για 
την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού. 
Προστιθέμενη αξία 
Μερικά παραδείγματα αποδεικνύουν την προστιθέμενη αξία που προκύπτει από τις συζητήσεις 
και τις διαπραγματεύσεις στα πλαίσια της εταιρικής σχέσης, όπως π.χ. για τον 
αναπροσανατολισμό των πόρων και των προτεραιοτήτων. Τα συγκεκριμένα παραδείγματα 
σχετίζονται τόσο με τις διαφορές προσέγγισης σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο 
προγραμματισμού οσο και με τις διαφορές ως προς το Σχέδιο που υπέβαλαν αρχικά οι εθνικές 
αρχές. 
- Το ΚΠΣ για την Ιταλία είναι ειδικά προσανατολισμένο ώστε να καλύπτει τα θέματα της Λευκής 
Βίβλου σχετικά με την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση· περιλαμβάνει 
βελτιώσεις του συστήματος παραγωγής (βιομηχανία, τουρισμός, γεωργία, αλιεία, έρευνα και 
ανάπτυξη) και μεταφορά τεχνολογίας, προκειμένου να ενισχυθεί η οικονομική ανάπτυξη και 
να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. 
- Οι πόροι των Διαρθρωτικών Ταμείων για την κατάρτιση και την απασχόληση, καθώς και οι 
πόροι που συνδέονται με παραγωγικές δραστηριότητες έχουν αυξηθεί από περίπου 64% για το 
ΚΠΣ 1989-1993 σε σχεδόν 67% για το ΚΠΣ 1994-1999 (οι πόροι για την ΈΤΑ ουσιαστικά 
διπλασιάστηκαν σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, ανερχόμενοι απο 3,3% σε 6,6% του 
συνολικού ΚΠΣ). Οι συνοδευτικοί περιβαλλοντικοί πόροι αυξήθηκαν επίσης, ως αποτέλεσμα 
των διαπραγματεύσεων, σε 5% του νέου ΚΠΣ σε σύγκριση με το αντίστοιχο ποσοστό 3,5% που 
προβλεπόταν στο Σχέδιο. 
- Η αναλογία των πόρων για βασικές υποδομές μειώθηκε σε σχέση με το Σχέδιο και το ΚΠΣ 1989-
1993, λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη δραστηριότητα στον εν λόγω τομέα, μολονότι 
αυξήθηκε η δαπάνη για τις υποδομές στον τομέα των μεταφορών (ως επί το πλείστον των 
διευρωπαϊκών σιδηροδρομικών δικτύων). 
- Θα αυξηθεί η χρήση των συνολικών επιχορηγήσεων που έχουν ήδη εγκριθεί. 
fî 
2f· 
- Μολονότι το επίπεδο των πόρων που διατίθενται για ενεργειακά μέτρα μειώθηκε σε σύγκριση 
με το ΚΠΣ 1989-1993, στο νέο ΚΠΣ έχει δοθεί ιδιαίτερη προτεραιότητα στις ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας, ιδίως στις περιφέρειες. 
- Εγκρίθηκαν διάφορα μέτρα προκειμένου να ενισχυθεί ο τομέας των MME, ιδιαίτερα η 
βιοτεχνία (293 εκατ. Ecu), οι υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις (262 εκατ. ECU), η τοπική 
ανάπτυξη και οι ζώνες που διέρχονται κρίση (567 εκατ. ECU). 
- Έγιναν συμφωνίες για βελτιωμένα συστήματα εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων 
για την κατάρτιση δημοσίων υπαλλήλων-μαζί με αύξηση των πόρων για τεχνική βοήθεια, 
παρακολούθηση και αξιολόγηση (88 εκατ. ECU στο ΚΠΣ σε σύγκριση με 52 εκατ. ECU στο 
Σχέδιο). Η τελευταία θα διευκολυνθεί από τον καθορισμό ορισμένων ποσοτικώς 
προσδιορισμένων στόχων για τη νέα περίοδο στα πλαίσια εταιρικής σχέσης. 
- Επιτεύχθηκε καλύτερος συνδυασμός των Διαρθρωτικών Ταμείων· εκτιμάται ότι 40% του ΚΠΣ 
αφορά κοινή χρηματοδότηση από διάφορα ταμεία με παράλληλη σημαντική μείωση του 
αριθμού των προγραμμάτων, με στόχο την απλοποίηση. 
- Παρά την καλή πρόθεση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ETE), δεν δόθηκαν σαφείς 
πληροφορίες σχετικά με το πεδίο που καλύπτουν τα δάνεια της ETE εντός του ΚΠΣ, ενώ 
λεπτομερείς πληροφορίες που απαιτούνται από την Τράπεζα σε επίπεδο έργων συχνά δεν ήταν 
διαθέσιμος ούτε στο επίπεδο του ΚΠΣ ή των προγραμμάτων. 
Καινοτομίες 
Μερικές από τις προαναφερθείσες πτυχές συνιστούν ήδη νέα προσέγγιση του προγραμματισμού. 
Αλλα ειδικά καινοτόμα μέτρα στο πλαίσιο του ΚΠΣ περιλαμβάνουν τα εξής: 
-στο πλαίσιο του προσφάτως διευρυμένου πεδίου του ΕΤΠΑ έχουν συμφωνηθεί μέτρα που 
καλύπτουν τις υποδομές στον τομέα της υγείας, 
-επικέντρωση των δράσεων στις υποδομές, και ειδικότερα στα διευρωπαϊκά δίκτυα 
(αυτοκινητόδρομοι, σιδηροδρομικά δίκτυα), 
-στο πλαίσιο του ΚΠΣ περιλαμβάνονται μέτρα για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα οποία 
στο παρελθόν υπάγονταν στην Κοινοτική Πρωτοβουλία REGEN, 
-ιδιαίτερη προσοχή στην τοπική ανάπτυξη δίδεται στα μεγάλα νότια αστικά κέντρα (Νάπολη, 
Μπάρι, Παλέρμο, Κατάνη) και σε άλλες μειονεκτούσες περιοχές της Νότιας Ιταλίας 
(Mezzogiorno). 
?f 
26 
ΟΛΛΑΝΔΙΑ - FLEVOLAND 
Ιστορικό 
Στις 29 Ιουλίου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Ενιαίο Έγγραφο Προγραμματισμού (ΕΕΠ) 1994-
1999 για το Flevoland. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του ΚΠΣ ανέρχεται 
σε 150 εκατ. ECU: 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 80,0 (εκατ. Ecu) (55,3%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) ~ 40,0 (26,7%) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού 
και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 21,5 (14,3%) 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 8,5 ( 5,7%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Η στρατηγική που επιλέχθηκε για το Flevoland έχει τους εξής στόχους: 
- να συνεισφέρει στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων που έχουν συμφωνηθεί (βελτίωση των 
προοπτικών απασχόλησης και του βιοτικού επιπέδου, αύξηση της ανταγωνιστικότητας των 
τοπικών επιχειρήσεων και προσέλκυση επενδύσεων, βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής, βελτίωση της προσφοράς και της ζήτησης στην αγοράς εργασίας, προστασία και 
αναβάθμιση του περιβάλλοντος), 
- να συνεισφέρει άμεσα στη δημιουργία και στη διατήρηση της περιφερειακής απασχόλησης, 
- να προωθήσει τη συνεχή αύξηση της περιφερειακής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, 
- να ανταποκριθεί στα σημερινά πλεονεκτήματα και αδυναμίες της περιοχής. 
Προκειμένου να επιτευχθεί η αναπτυξιακή στρατηγική, το ΕΕΠ ορίζει τις εξής αναπτυξιακές 
προτεραιότητες: 
μέτρα ανάπτυξης των επιχειρήσεων (14,68%) 
ανάπτυξη του τουρισμού ( 3,45%) 
γεωργία και ανάπτυξη της υπαίθρου (14,17%) 
αλιεία (5,5%) 
ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού (18,65%) 
υποδομές εμπορίου (11,34%) 
τηλεπικοινωνίες (20,95%) 
έρευνα και ανάπτυξη ( 9,60%) 
τεχνική βοήθεια ( 1,66%) 
Τώ 
27 
Κανονισμοί 
Παραδείγματα των κυριότερων στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων, τα 
οποία συνέβαλαν στο ΕΕΠ, είναι τα ακόλουθα: 
- περιβαλλοντική κατάσταση της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης μίας συνολικής εκτίμησης των 
περιβαλλοντικών επιπτώσεων των έργων και της ενσωμάτωσης των περιβαλλοντικών θεμάτων 
στα εν λόγω έργα, 
- αξιολόγηση των προηγούμενων δράσεων κοινωνικοοικονομικής πολιτικής, η οποία καλύπτει τα 
αποτελέσματα προγενέστερων αναπτυξιακών προσπαθειών σε βασικούς τομείς, 
- αρχική εκτίμηση της προσθετικότητας που επιδείχτηκε με τη δέσμευση των αρχών του Frevoland 
να διατηρήσουν ένα μέσο επίπεδο επιλέξιμων δημόσιων δαπανών για το 1994-1999 της τάξης 
των 164,6 εκατ. ECU, ή αύξηση 31% σε πραγματικούς όρους σε σχέση με την προηγούμενη 
περίοδο. 
Προστιθέμενη αξία 
Από συζητήσεις που διεξήχθησαν στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης προέκυψαν μερικά 
παραδείγματα προστιθέμενης αξίας για την ανάπτυξη και τον προσανατολισμό του ΕΕΠ, για 
παράδειγμα: 
- αναπτύχθηκαν νέα κεφάλαια που καλύπτουν τη στρατηγική, τους στόχους καθώς και τις 
χρηματοδοτικές ρυθμίσεις ενώ κατά την ανάλυση του αρχικού αναπτυξιακού προγράμματος 
δόθηκαν πληροφορίες σχετικά με τις ανισότητες και τα αναπτυξιακά χάσματα, 
- στο ΕΕΠ ενισχύθηκαν η συνεργεία και η ολοκλήρωση των διαφόρων προτεραιοτήτων και 
ορίστηκαν σαφείς στόχοι για τους λειτουργικούς σκοπούς, 
- δόθηκε επιπρόσθετη έμφαση στο ρόλο των MME και τέθηκαν νέες προτεραιότητες που 
καλύπτουν τις τηλεπικοινωνίες και την ανάπτυξη του τουρισμού. 
*** 
1/ 
28 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
Ιστορικό 
Στις 28 Φεβρουαρίου 1994 η Επιτροπή ενέκρινε το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ) 1994-1999 
για την Πορτογαλία. Η συνολική βοήθεια που χορηγήθηκε από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του 
ΚΠΣ ανέρχεται σε 13,98 δισεκατ. ECU. 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Ιίεριφερειακής Ανάπτυξης (ΕΓΠΑ)8,724 (oio.ECU)(62,4%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ)3,149 (22,5%) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού 
και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού1,894(13,5%) 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ)213 (εκατ.)(1,6%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Η αναπτυξιακή στρατηγική που συμφωνήθηκε βασίζεται στους ακόλουθους κύριους στόχους: 
- δημιουργία της ελλείπουσας υποδομής, ως μέρος του εκσυγχρονισμού του βιομηχανικού ιστού, 
συμπεριλαμβανομένης της μετακίνησης απο τις δραστηριότητες εντάσεως εργασίας στις 
δραστηριότητες που βασίζονται στο κεφάλαιο και στην εξειδικευμένη γνώση, 
- επίτευξη ανάπτυξης, η οποία στηρίζεται στην μεταβολή της δομής της οικονομίας και της 
απασχόλησης, συμφωνά με τις διεθνείς αγορές, 
- έμφαση σε δράσεις που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής παράλληλα με αλλαγές που εξασφαλίζουν 
την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. 
Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της αναπτυξιακής στρατηγικής, το ΚΠΣ ορίζει τις εξής 
αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
- αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού και της απασχόλησης(15,5%) 
- ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας(59%) 
- προαγωγή της ποιότητας ζωής και της κοινωνικής συνοχής(7%) 
- ενίσχυση της περιφερειακής οικονομικής βάσης(18,5%) 
Κανονισμοί 
Μεταξύ των κυριοτέρων στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων, που ελήφθησαν 
υπόψη κατά την ανάπτυξη του ΚΠΣ, ήταν οι εξής: 
- τα αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού (1989-1993), τα οποία δείχνουν 
π.χ. ότι η κοινοτική συγχρηματοδοτηση (περίπου 8 δισ. ECU) επέτρεψε συνολική επένδυση άνω 
των 17 δισ. ECU, οπού το ΚΠΣ αντιπροσωπεύε το 27% του συνόλου της επένδυσης κατά τη 
συγκεκριμένη περίοδο. Υπολογίζεται επίσης ότι η κοινοτική χρηματοδότηση συνεισέφερε κατά 
3% στο ΑΕΠ της Πορτογαλίας, ενώ με την εφαρμογή του ΚΠΣ επετεύχθη πραγματική σύγκλιση 
περισσότεροι απο ενα εκατομμύριο άνθρωποι ωφελήθηκαν απο την κατάρτιση που 
πραγματοποιήθηκε με χρηματοδότηση του ΕΚΤ. 
29 
- οι προσδοκώμενες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την 
υπολογιζόμενη αύξηση κατά 0,5% του ετήσιου ΑΕΠ, η οποία οφείλεται στο ΚΠΣ, ενώ το ΑΕΠ 
της Πορτογαλίας ήταν κατά 3% υψηλότερο από ό,τι θα ήταν χωρίς την κοινοτική συνεισφορά. 
Κάθε χρόνο υπολογίζεται ότι θα δημιουργούνται ή θα διασφαλίζονται 90.000 θέσεις εργασίας, 
ενώ το ΚΠΣ θα επιτρέπει ετησίως 10% επιπλέον ακαθάριστες επενδύσεις παγίων κεφαλαίων. 
Σε τομεακό επίπεδο, η κατασκευαστική βιομηχανία θα παρουσιάσει, για παράδειγμα, μέση 
ετήσια ανάπτυξη 3,7%, η οποία οφείλεται κατά τα 2/3 στην κοινοτική βοήθεια. Υπολογίζεται 
επίσης ότι 19% της κοινοτικής χρηματοδότησης θα λάβει τη μορφή εισαγωγών, το 70% των 
οποίων θα προέρχονται από άλλα κράτη μέλη. 
- η αρχική εκτίμηση της προσθετικότητας, που επιδείχτηκε μέσω της δέσμευσης των 
πορτογαλικών αρχών να διατηρήσουν ένα μέσο ετήσιο επίπεδο επιλέξιμων δημοσίων δαπανών 
για το 1994-1999 της τάξης των 4.658 εκατ. ECU ή αύξηση 23% σε πραγματικούς όρους επί της 
προηγούμενης περιόδου. 
- ποσοτικός προσδιορισμός των στόχων για καθεμία από τις προτεραιότητες. Παραδείγματα 
στόχων: αύξηση της συμμετοχής των ατόμων ηλικίας 19-35 ετών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση 
ώστε να φθάσει σε ποσοστό 35% ή 40%· όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, το 1999, κάλυψη 
των εισαγωγών κατά 70% από τις εξαγωγές, σε σύγκριση με ποσοστό 66,8% του 1992· ως προς 
την ποιότητα ζωής, αύξηση του πληθυσμού που έχει πρόσβαση στη δημόσια ύδρευση από 77% 
που ήταν το 1990, σε 95% για το 1999. 
- περιβαλλοντικές επιπτώσεις του ΚΠΣ, οι οποίες περιγράφονται παράλληλα με τους βασικούς 
περιβαλλοντικούς στόχους (ύδρευση, συλλογή και επεξεργασία των αποβλήτων, μείωση της 
ρύπανσης, κ.λπ.). 
Προστιθέμενη αξία 
Από συζητήσεις που διεξήχθησαν στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης προέκυψαν μερικά 
παραδείγματα προστιθέμενης αξίας για την ανάπτυξη και τον προσανατολισμό του ΕΕΠ: 
- προωθήθηκε η διαφάνεια στην προσέγγιση καθώς και ο προσδιορισμός ποσοτικώς 
προσδιορισμένων στόχων σε βασικούς τομείς (όπως ο τουρισμός, το περιβάλλον, οι 
μεταφορές, η ανάπτυξη των περιφερειών και του εργατικού δυναμικού), 
- στο πλαίσιο των εθνικών δημοσιονομικών πιέσεων για μείωση των δαπανών συμφωνήθηκε 
σαφής χρηματοδοτική προτεραιότητα για τους τομείς της εκπαίδευσης και του περιβάλλοντος. 
Εκτιμάται, για παράδειγμα, ότι οι πόροι των Διαρθρωτικών Ταμείων για τα περιβαλλοντικά 
μέτρα, σε συνδυασμό με το Ταμείο Συνοχής, θα καλύψουν ουσιαστικά τις δημόσιες δαπάνες 
που απαιτούνται για την εφαρμογή των Κοινοτικών Περιβαλλοντικών Οδηγιών που 
συνδέονται με την οικονομική ανάπτυξη, 
- η ερευνητική πολιτική προσανατολίστηκε προς τη μεταφορά τεχνολογίας με ταυτόχρονη 
μείωση της χρηματοδοτικής προσπάθειας ως προς τις υποδομές (βελτίωση της ποιότητας της 
έρευνας καθώς και προώθηση της έρευνας στο πλαίσιο του ιδιωτικού τομέα και ιδιαίτερα της 
βιομηχανίας), 
- δημιουργήθηκε μία ολοκληρωμένη προσέγγιση για την αστική ανάπλαση. 
*** 
S3 
30 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ - HIGHLANDS (ΒΟΡΕΙΑ ΣΚΩΤΙΑ) ΚΑΙ ΝΗΣΙΑ 
Ιστορικό 
Στις 29 Ιουλίου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Ενιαίο Έγγραφο Προγραμματισμού (ΕΕΠ) για τα 
Highlands (Βόρεια Σκωτία) και τα Νησιά. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω 
του ΕΕΠ ανέρχεται σε 311 εκατ. ECU. 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 180 (εκατ. ECU) (58%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 55,2 (17,7%) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού 
και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 56,0 (18%) 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 19J ( 6,3%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Ο στρατηγικός στόχος του προγράμματος είναι "να προωθήσει την εσωτερική και εξωτερική 
συνοχή της περιοχής των Highlands (Βόρεια Σκωτία) και των Νησιών κατά την περίοδο 1994-1999, 
πρωτίστως αυξάνοντας και υποστηρίζοντας τους ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ και μειώνοντας 
την ανεργία και την υποαπασχόληση". Ο συνολικός στόχος αναλύεται σε τέσσερις λεπτομερείς 
επιμέρους στόχους: 
- ενίσχυση της οικονομίας της περιοχής, 
- επίλυση των προβλημάτων του περιφερειακού χαρακτήρα και του απομονωτισμού, 
- ενίσχυση της τοπικής οικονομικής και κοινωνικής σταθερότητας, 
- διαφύλαξη της υπάρχουσας περιβαλλοντικής ποιότητας και διασφάλιση της ευαισθητοποίησης 
σε περιβαλλοντικά θέματα όσον αφορά τη μελλοντική οικονομική ανάπτυξη. 
Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί ορίστηκαν οι ακόλουθες αναπτυξιακές 
προτεραιότητες: 
- ανάπτυξη επιχειρήσεων (23,18%) 
- τουρισμός, ανάπτυξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς ( 7,78%) 
- διαφύλαξη και αναβάθμιση του περιβάλλοντος ( 5,24%) 
- ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και των συναφών βιομηχανιών τροφίμων (22,1 %) 
- τοπ ική ανάπτυξη (15,1 %) 
- επικοινωνίες και δίκτυα υπηρεσιών για την υποστήριξη της τοπικής ανάπτυξης 
και της ανάπτυξης των επιχειρήσεων (25,60%) 
- (τεχνική βοήθεια) ( 1,00%) 
Κανονισμοί 
Παραδείγματα των βασικών στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων που 
συνέβαλαν στην ανάπτυξη του ΕΕΠ ήταν τα εξής: 
- εμπειρία από προηγούμενα προγράμματα και πρωτοβουλίες που χρησίμευσαν ως 
παραδείγματα για το νέο πρόγραμμα του Στόχου 1· π.χ., γεωγραφικός καθορισμός των στόχων 
για την υποστήριξη της επιλογής των έργων· η απαιτούμενη δαπάνη για βασικές υποδομές, 
προκειμένου να αποδειχθούν τα άμεσα οικονομικά οφέλη· η ανάπτυξη της τοπικής 
αυτοδιοίκησης. r/ 
Ι 
31 
- προκαταρκτική αξιολόγηση του εγγράφου που υποδεικνύει ότι από το ΕΕΠ θα μπορούσαν να 
αναμένονται τα εξής: 
• διεύρυνση της βιομηχανικής δομής 
• προώθηση της επιχείρησης και της συνεχιζόμενης εξειδίκευσης 
• ενίσχυση των βασικών τομέων της περιοχής 
• βελτίωση των δικτύων επιχειρηματικής υποστήριξης 
• αύξηση της ευαισθητοποίησης ως προς το περιβάλλον 
- προσδοκώμενες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις του προγράμματος, που συγκεκριμένα θέτει 
ως σκοπό την αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ ώστε να φθάσει στο 4% και τη δημιουργία 2.500 
επιπλέον θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης μέχρι το τέλος του 1999. 
- περιβάλλον υψηλής ποιότητας στα Highlands (Βόρεια Σκωτία) και στα Νησιά, η σημασία του 
οποίου έχει εκφραστεί σε όλους τους άξονες προτεραιότητας και τα μέτρα του ΕΕΠ. 
Προστιθέμενη αξία 
Οι συζητήσεις στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης έδωσαν μερικά παραδείγματα προστιθέμενης 
αξίας όσον αφορά την ανάπτυξη και τον προσανατολισμό του ΕΕΠ: 
- ο σημαντικός αριθμός των ενδεικτικών δράσεων (134) που παρουσιάστηκαν αρχικά στο 
Περιφερειακό Σχέδιο αναδιοργανώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για να 
σχηματίσουν ένα συνεκτικό σύνολο μέτρων στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων. Για το σύνολο 
των στόχων αναπτύχθηκαν δείκτες αποτελεσμάτων και επιπτώσεων για το ΑΕΠ και τη 
δημιουργία θέσεων εργασίας, καθώς και για τους στρατηγικούς στόχους και για κάθε "μέτρο. 
Όπου ήταν δυνατόν, όλοι οι παραπάνω στόχοι προσδιορίστηκαν ποσοτικώς, 
- προστέθηκε στο πρόγραμμα η γεωγραφική διάσταση, προκειμένου να φανούν οι μεγάλες 
διαφορές στα οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Ο γεωγραφικός 
καθορισμός των στόχων θα διενεργείται από την Επιτροπή Παρακολούθησης του 
Προγράμματος, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συγκέντρωση των πόρων στις περιοχές με τη 
μεγαλύτερη ανάγκη, 
- έχει ενισχυθεί η ολοκλήρωση και η συνοχή των μέτρων (και μεταξύ των Ταμείων)· για 
παράδειγμα, η ειδική κατάρτιση για ανάπτυξη επιχειρηματικών ικανοτήτων έχει ενταχθεί στις 
προτεραιότητες όσον αφορά τις επιχειρήσεις και όχι σε ξεχωριστή προτεραιότητα για το 
ανθρώπινο δυναμικό. 
32 
Καινοτομίες 
Στο ΕΕΠ προβάλλονται ορισμένες νέες προσεγγίσεις που αφορούν τα Highlands (Βόρεια Σκωτία) 
και τα Νησιά, για παράδειγμα: 
-νέα έμφαση στην ανάγκη αειφόρου ανάπτυξης και μέτρων για την προστασία και την 
αναβάθμιση του περιβάλλοντος, 
-μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη επιχειρήσεων καθώς και στη συμμετοχή και στις επενδύσεις 
από τον ιδιωτικό τομέα, 
η επέκταση των σχεδίων κατάρτισης για τους εργαζόμενους με έμφαση στη ζήτηση που 
δημιουργείται από τις επιχειρήσεις, καθώς και άλλες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, 
-δέσμευση για ανάπτυξη αρτιότερης διαδικασίας επιλογής των έργων, όπου να φαίνεται 
ιδιαίτερα η προστεθείσα γεωγραφική διάσταση. 
*** 
33 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ - MERSEYSIDE 
Ιστορικό 
Στις 29 Ιουλίου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Ενιαίο Έγγραφο Προγραμματισμού (ΕΕΠ) για το 
Merseyside. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του ΕΕΠ ανέρχεται σε 816 
εκατ. ECU. 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 475 (εκατ. Ecu) (58,2%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 338 (41,4%) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού 
και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 3 ( 0,4%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Για τη δράση των Διαρθρωτικών Ταμείων επιλέχθηκαν επτά στρατηγικοί στόχοι: 
- επενδύσεις στη βιομηχανία, 
- επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό, 
- προώθηση της τεχνολογίας, 
- αύξηση των ευκαιριών απασχόλησης, 
- ενίσχυση του ρόλου του Merseyside ως σημαντικής διόδου, 
- αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του Merseyside στους τομείς του πολιτισμού/μέσων 
ενημέρωσης/τόυρισμού, 
- διατήρηση υψηλού επιπέδου ποιότητας ζωής. 
Στους στόχους αυτούς ανταποκρίνονται πέντε βασικοί "οδηγοί αλλαγής": οι επιχειρήσεις του 
βασικού παραγωγικού τομέα της περιοχής, ο τομέας οικιακών μικρών επιχειρήσεων, οι 
βιομηχανίες που βασίζονται στη γνώση και στην προηγμένη τεχνολογία, οι βιομηχανίες στους 
τομείς του πολιτισμού, των μέσων ενημέρωσης και αναψυχής και οι κάτοικοι του Merseyside. 
Το πρόγραμμα του Στόχου 1 συνίσταται στις ακόλουθες προτεραιότητες που σχεδιάστηκαν βάσει 
των "οδηγών αλλαγής": 
αύξηση των επενδύσεων και ανάπτυξη των επιχειρήσεων του 
βασικού παραγωγικού τομέα (22,9%) 
ανάπτυξη των ενδογενών και των τοπικών επιχειρήσεων, (18,4%) 
ανάπτυξη των βιομηχανιών που βασίζονται στις γνώσεις και στην 
προηγμένη τεχνολογία, ( 7,6%) 
ανάπτυξη των βιομηχανιών στους τομείς του πολιτισμού, των μέσων 
ενημέρωσης και αναψυχής, ( 6,4%) 
δράση για τους κατοίκους του Merseyside, (44,2%) 
(τεχνική βοήθεια) ( 0,5%) 
Vr 
34 
Κανονισμοί 
Παραδείγματα των βασικών στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων που 
συνέβαλαν στην ανάπτυξη του ΕΕΠ ήταν τα εξής: 
- αποτελέσματα προηγούμενων πρωτοβουλιών από όπου προέκυψαν κάποια βασικά 
παραδείγματα για τον σχεδιασμό και την ισορροπία του νέου προγράμματος του Στόχου 1· π.χ. 
η ανάγκη για αυξημένους βιομηχανικούς χώρους και εγκαταστάσεις, καθώς και για μέτρα 
επιχειρηματικής ανάπτυξης των επιχειρήσεων, όπως επίσης και για μετάθεση της έμφασης 
σχετικά με.τις μεταφορές από τις οδικές προς τις δημόσιες μεταφορές, τα λιμάνια και τα 
αεροδρόμια. Τα έργα στον τουριστικό τομέα πρέπει να συνδυαστούν με την καλύτερη 
αξιολόγηση των οικονομικών ωφελειών, ενώ η υποστήριξη του ΕΚΤ πρέπει να επικεντρωθεί 
περισσότερο σε σχέδια τα οποία στοχεύουν στην επίλυση ειδικών προβλημάτων. 
- προκαταρκτική αξιολόγηση του ΕΕΠ που υπέδειξε ότι οι πόροι των Διαρθρωτικών Ταμείων 
θα βοηθήσουν στην άνοδο του ρυθμού ανάπτυξης του Merseyside κατά 25% και θα επιτρέψουν 
μέχρι το 1999 καθαρή αύξηση των θέσεων εργασίας άνω των 25.000, ενώ το πρόγραμμα του 
Στόχου 1 θα προσελκύσει επιπλέον 1,3-1,8 δισ. ECU από επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα. 
- περιβαλλοντική εικόνα της περιφέρειας, όπου εκτίθεται η σημερινή περιβαλλοντική κατάσταση, 
οι επιπτώσεις που υπολογίζεται να έχει η ανάπτυξη, καθώς και το νομικό και διοικητικό 
πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού των "αρμοδίων αρχών". 
Προστιθέμενη αξία 
Η συζήτηση, στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, οδήγησε σε κάποια παραδείγματα προστιθέμενης 
αξίας για την ανάπτυξη και τον προσανατολισμό του ΕΕΠ: 
- η αποτελεσματικότητα των Ταμείων θα αυξηθεί με τον γεωγραφικό προσανατολισμό των πόρων 
προς περιοχές όπου υπάρχουν ανάγκες και ευκαιρίες για αποτελεσματική χρήση τους. 
Ταυτόχρονα, ο προσδιορισμός των "οδηγών αλλαγής" ήταν αποφασιστικής σημασίας για τον 
καθορισμό των προτεραιοτήτων και του προσανατολισμού των προγραμμάτων στο σύνολο 
τους· επιχειρήθηκε αναδιάρθρωση των προτεραιοτήτων, προκειμένου να εκφράζουν καλύτερα 
τους βασικούς "οδηγούς αλλαγής" και τα ποσοτικώς προσδιοριζόμενα αποτελέσματα του 
προγράμματος· 
- πλήρης εναρμόνιση του ΕΚΤ και του ΕΤΠΑ, ώστε τα μέτρα του ΕΚΤ να συμβάλλουν σε κάθε 
προτεραιότητα· 
- συμφωνήθηκε αύξηση της διάθεσης των πόρων του ΕΤΠΑ για τη δραστηριότητα της ΕΤΑ, η 
οποία συνδέεται με τις βιομηχανίες που βασίζονται στη γνώση (από 22,85 εκατ. ECU στο 
πλαίσιο του Σχεδίου ανήλθαν σε 42 εκατ. ECU στο ΕΕΠ, με αυξημένη και ειδική διάθεση 20 
εκατ. ECU για το ΕΚΤ)· 
- ενισχύθηκε η έμφαση που δίνεται στις δυνατότητες των βιομηχανιών στον τομέα του πολιτισμού 
και στον τουριστικό τομέα. 
35 
Καινοτομίες 
Στην περίπτωση του Merseyside, ορισμένες νέες προσεγγίσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία, όπως για 
παράδειγμα: 
ο γεωγραφικός καθορισμός των μειονεκτουσών περιοχών μέσω της δράσης "δρόμοι προς την 
ολοκλήρωση", με έμφαση σε τοπικές οικονομικές εταιρικές σχέσεις για την εφαρμογή της 
προσέγγισης, 
-η σύσταση ομάδας Στρατηγικής της Αγοράς Εργασίας για την παρακολούθηση και την παροχή 
συμβουλών προς την Ομάδα Παρακολούθησης. 
*** 
%1 
36 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ - ΒΟΡΕΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
Ιστορικό 
Στις 29 Ιουλίου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Ενιαίο Έγγραφο Προγραμματισμού (ΕΕΠ) για τη 
Βόρεια Ιρλανδία. Η συνολική βοήθεια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέσω του ΕΕΠ ανέρχεται σε 
1.233 εκατ. ECU, ως εξής:, 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 677 (εκατ. ECU) (55%) 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 354 (29%) 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμούκαι 
Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - Τμήμα Προσανατολισμού 186,9 (15%) 
Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού 
της Αλιείας (ΧΜΠΑ) 15,1 ( 1%) 
Αναπτυξιακή Στρατηγική και Προτεραιότητες 
Προκειμένου να ανταποκριθεί στον στόχο που καθορίστηκε στο Σχέδιο της Βόρειας Ιρλανδίας 
για "προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής τόσο στη Βόρεια Ιρλανδία όσο και ως 
προς τις άλλες περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας", η στρατηγική προσπάθεια κατευθύνεται 
προς τρεις γενικές κατηγορίες δραστηριοτήτων: 
- οικονομική ανάπτυξη (που περιλαμβάνει τα στρατηγικά θέματα της επιχειρηματικής και 
τεχνολογικής ανάπτυξης, καθώς και τη γεωργική και αγροτική ανάπτυξη), 
- εσωτερική συνοχή (υποδομή ως προς το ανθρώπινο δυναμικό και κοινοτική υποδομή), 
- εξωτερική συνοχή (χωροταξική συνοχή, διασυνοριακή συνοχή). 
Τα στρατηγικά αυτά θέματα υποστηρίζουν τις εξής αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
- προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας (25,56%) 
επενδύσεις σε κοινότητες και ανθρώπινο δυναμικό (25,62%) 
περιορισμός των συνεπειών του περιφερειακού χαρακτήρα (26,05%) 
- ανάπτυξη της γεωργίας, της αλιείας και της αγροτικής οικονομίας (17,44%) 
προστασία και αναβάθμιση του φυσικού και του οικιστικού περιβάλλοντος ( 5,20%) 
(τεχνική βοήθεια) ( 0,13%) 
Κανονισμοί 
Παραδείγματα των βασικών στοιχείων των Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων που 
συνέβαλαν στην ανάπτυξη του ΕΕΠ ήταν τα εξής: 
- τα αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού (1989-1993) που δείχνουν 
βραχυπρόθεσμο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα σε περιφερειακό επίπεδο από το ΚΠΣ μεταξύ 
1,15 και 1,4, από όπου θα προκύψουν συμπληρωματικά έσοδα/θέσεις απασχόλησης για την 
οικονομία. Το γεγονός αυτό συμβάλλει στην αύξηση του ΑΕΠ στη Βόρεια Ιρλανδία κατά 0,9% 
ετησίως μεταξύ 1989 και 1992, σε σύγκριση με πτώση της τάξης του 1,1%, η οποία σημειώθηκε 
σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και μέχρι το 1991 το κατά κεφαλή ΑΕΠ μειώθηκε από 
ποσοστό που μόλις υπερέβαινε το 75% του μέσου όρου της ΕΚ σε 74%. Σημειώθηκε συνολική 
αύξηση της απασχόλησης, αλλά η μακροπρόθεσμη ανεργία παρέμεινε στο 52,4% (Ιούλιος 1993) 
της συνολικής ανεργίας, σε σύγκριση με 37% σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. 
37 
- οι προσδοκώμενες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις του νέου ΕΕΠ, όπου υπολογίζεται αύξηση 
σε ολόκληρο τον τομέα της απασχόλησης με τη δημιουργία περίπου 12.000 καθαρών θέσεων 
εργασίας (2%), ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ θα σημειώσει συγκριτικά με τον μέσο όρο του 
Ηνωμένου Βασιλείου οριακή αύξηση από 81% σε 82%. Θα διατηρηθεί η απασχόληση στον 
βιομηχανικό τομέα, οι μικτές εξαγωγές θα αυξηθούν κατά 20% και η προστιθέμενη αξία ανά 
εργαζόμενο θα αυξηθεί κατά 18%. Η επιχειρηματική δαπάνη για ET Α θα αυξηθεί ως ποσοστό 
του ΑΕΠ στον μέσο όρο του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ αναμένεται αύξηση των εσόδων και της 
απασχόλησης από τον τουρισμό κατά περίπου 50%. 
- η περιβαλλοντική πτυχή των δράσεων με στόχο να υπολογίζονται μέσω δεικτών αξιολόγησης 
οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους, ενώ τα έργα θα πρέπει να εκπληρούν ορισμένα κριτήρια 
για να εξασφαλίζεται ότι κάθε αρνητική περιβαλλοντική επίπτωση θα είναι μικρή σε σχέση με 
τα οφέλη και ότι θα έχουν εξετασθεί εναλλακτικά μέσα υλοποίησης. Η κυβέρνηση θα 
εξασφαλίσει επίσης τη συμμετοχή των αρμόδιων περιβαλλοντικών αρχών σε όλα τα στάδια της 
εφαρμογής του ΕΕΠ. 
Προστιθέμενη αξία 
Οι συζητήσεις και διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης οδήγησαν σε κάποια 
θετικά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών βελτιώσεων στον ποσοτικό 
προσδιορισμό των στόχων καθώς και επιμέρους προγραμμάτων και μέτρων βελτιωμένων ως προς 
τις λεπτομέρειες. Αλλες εξελίξεις σχετίζονταν, για παράδειγμα, με την παροχή πόρων (και μεταξύ 
των διαφόρων Ταμείων) και με την αναδιάρθρωση των προτεραιοτήτων. 
- Παρμόλο που πραγματοποιήθηκε μόνο σχετικά μικρή μεταφορά πόρων του ΕΤΠΑ (38 εκατ. 
ECU) στο πλαίσιο του ΕΚΤ, 167 εκατ. ECU μεταφέρθηκαν από το ανθρώπινο δυναμικό, που 
είχε οριστεί ως αρχική προτεραιότητα, σε τομεακές προτεραιότητες, επιτυγχάνοντας 
ισορροπία μεταξύ των "οικονομικών" και "κοινωνικών" δράσεων με αναλογία 40/60 (έναντι 
20/80 στο σχέδιο). Μικρή μεταφορά 3 εκατ. ECU πραγματοποιήθηκε επίσης από το ΕΓΤΠΕ στο 
ΧΜΠΑ για να αυξηθούν οι παροχές προς την αλιεία. 
- Στο τομεακό επίπεδο δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στην "ήπια" υποστήριξη, όπως η εμπορία, η 
παροχή επιχειρηματικού κεφαλαίου και κεφαλαίου εκκίνησης και η προώθηση των 
καινοτομιών. Η μείωση που σημειώθηκε στη συνολική διάθεση κεφαλαίων στον τομέα του 
τουρισμού αντισταθμίστηκε από αυξημένο κονδύλιο του προϋπολογισμού για την κατάρτιση 
στον εν λόγω τομέα. 
- Ο καθορισμός των στόχων και ο επαναπροσδιορισμός των κεντρικών αξόνων των υπαρχόντων 
εθνικών σχεδίων εντός του ΕΚΤ βελτιώθηκε με την αναταξινόμηση και τον σχεδιασμό νέων 
μέτρων, καθώς και με τον καθορισμό ειδικών ομάδων στόχων για τα μέτρα κατάρτισης. 
- Συμφωνήθηκε ένα συνεκτικό έγγραφο στρατηγικής για τις μεταφορές αντί για κατάλογο 
μεμονωμένων έργων, ενώ συμφωνήθηκαν επίσης αυξημένες παροχές για διασυνδεδεμένα 
δίκτυα φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού. 
- Ωστόσο, δεν επετεύχθη συμφωνία των εταίρων για προτάσεις, π.χ., συμμετοχή των 
Κοινωνικών Εταίρων στις Επιτροπές παρακολούθησης (μολονότι θα ενημερώνονται), ούτε θα 
υπάρχουν ανεξάρτητοι εξωτερικοί αξιολογητές για την αξιολόγηση όλων των επιμέρους 
προγραμμάτων. 
38 
Καινοτομίες 
Όπως αναμενόταν, οι προτεραιότητες και τα μέτρα για την περίοδο 1994-1999 παρουσιάζονται σε 
σημαντικό βαθμό ως συνέχεια της προηγούμενης περιόδου· υπάρχουν, ωστόσο, νέα μέτρα στους 
τομείς της ενέργειας, της τοπικής και αγροτικής ανάπτυξης και του περιβάλλοντος. 
-ολοκλήρωση του μεγαλύτερου τμήματος του αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ της Βόρειας 
Ιρλανδίας και της Σκωτίας, στόχος του οποίου είναι να τεθεί τέρμα στην απομόνωση του 
ενεργειακού δικτύου της περιοχής και να βελτιωθεί η ενεργειακή απόδοση, 
-νέο μέτρο αρωγής προς τα Επαρχιακά Συμβούλια για την προώθηση της τοπικής οικονομικής 
ανάπτυξης, συμπληρώνοντας τις εξουσίες τους με σκοπό την αύξηση των τοπικών εισφορών 
κατά 2 πέννες ανά στερλίνα, μαζί με ένα νέο μέτρο αρωγής προς τις κοινοτικές υποδομές, 
-η αγροτική ανάπτυξη θα χρηματοδοτηθεί για πρώτη φορά, προσεγγίζοντας την επιτυχία της 
πρωτοβουλίας LEADER, 
-για τη βελτίωση του περιβάλλοντος έχει υιοθετηθεί νέα προτεραιότητα, η οποία σχετίζεται με 
την ύδρευση, τα λύματα και την προστασία του περιβάλλοντος, ενώ ελήφθησαν επίσης μέτρα για 
τη διαφύλαξη και την αναβάθμιση του αγροτικού περιβάλλοντος. 
39 

ANNEX III 
ANNEXE III 
ANLAGE ill 
OBJECTIVE 2 - OBJECTIF 2 - ZIEL 2 
THE RESULTS BY MEMBER STATES 
RÉSULTATS PAR ETATS MEMBRES 
RESULTATE PRO MITGLIEDSTAAT 
S) i, 

ΒΕΛΓΙΟ 
Ιστορικό 
Τον Δεκέμβριο του 1994, η Επιτροπή ενέκρινε τέσσερα Ενιαία Έγγραφα Προγραμματισμού (ΕΕΠ) 
για τις βελγικές περιφέρειες του Λιμβούργου, του Turnhout της Aubange και της Λιέγης, που 
είναι επιλέξιμες για ενίσχυση από τα διαρθρωτικά ταμεία στο πλαίσιο του στόχου 2. 
Η συνολική συνδρομή των ταμείων ανέρχεται σε 160 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 81,25%· ΕΚΤ 18,75%) που 
κατανέμονται ως εξής 
εκατ. ECU εκατ. ECU 
Λιμβούργο46,8 Λιέγη88,5 
Tumhout23,4 Aubange1,3 
Στρατηγικές περιφερειακής ανάπτυξης και αναμενόμενη επίπτωση 
Ο στρατηγικός στόχος των ΕΕΠ τόσο για το Λιμβούργο όσο και το Turnhout είναι να βελτιωθούν οι 
προοπτικές απασχόλησης και το επίπεδο ζωής για το περιφερειακό εργατικό δυναμικό με την 
προώθηση του εργατικού δυναμικού της περιοχής χωρίς να βλάπτεται το περιβάλλον. 
Ο συνολικός OTOYOÇ για κάθε περιφέρεια είναι να επιτευχθεί η δημιουργία 10.000 πρόσθετων 
θέσεων απασχόλησης έως το 1998 (συμπεριλαμβανομένης της μείωσης κατά 2% της διαφοράς 
στο επίπεδο απασχόλησης μεταξύ Turnhout και Φλάνδρας καθώς επίσης και μεταξύ των 
διαφόρων τμημάτων και των δύο περιφερειών). 
Ο στόχος στη Λιέγη είναι να επικεντρωθεί η προσοχή στο βιοτεχνικό τομέα και στη δημιουργία 
πρόσθετων υπηρεσιών. Η στρατηγική είναι η αναμφίβολη ισχύς της βιομηχανίας μετάλλου και της 
βιομηχανίας γεωργικών προϊόντων διατροφής να αποτελέσει τη βάση για την ανάπτυξη μέσω 
τριπλής δράσης που αφορά τις επενδύσεις, την έρευνα και την ανάπτυξη και την κατάρτιση του 
προσωπικού. Ο στόχος της σταθεροποίησης της ανεργίας στα επίπεδα του 1992 απαιτεί τη 
δημιουργία 1300 έως 2000 θέσεων εργασίας το χρόνο. 
Η ανάλυση του αναπτυξιακού δυναμικού στην περιφέρεια της Aubange διαδραμάτισε καθοριστικό 
ρόλο στη στρατηγική που έχει ως στόχο κυρίως τη διαφοροποίηση του παραγωγικού ιστού, με 
τοπική ανάπτυξη και επέκταση των υφιστάμενων δραστηριοτήτων, ενίσχυση των σχέσεων που 
συνδέουν τους διάφορους οικονομικούς παράγοντες και την παροχή προτεραιότητας στην 
κατάρτιση και την τεχνολογία. Σε σύγκριση με το δεκαετή στόχο που τέθηκε το 1985, για 1.500 
νέες θέσεις απασχόλησης στο βελγικό τμήμα της περιφέρειας, τον Ιούνιο του 1994 είχαν 
δημιουργηθεί περίπου 1.200 θέσεις απασχόλησης, αφήνοντας ένα υπόλοιπο 300 θέσεων 
απασχόλησης που έπρεπε να καλυφθεί μέχρι το 1995. 
Αναπτυξιακές προτεραιότητες 
Τόσο στο Λιμβούργο όσο και στο Turnhout επιλέχθηκαν για κοινοτική στήριξη τρεις αναπτυξιακές 
προτεραιότητες: 
Προώθηση του βιομηχανικού τομέα, ιδίως των MME 
Προώθηση του τομέα εμπορεύσιμων υπηρεσιών, κυρίως των υπηρεσιών που 
παρέχονται στις επιχειρήσεις, που αφορούν τις μεταφορές, την τηλεματική και τον 
τουρισμό 
Βελτίωση του περιβάλλοντος των περιφερειών 
^ 
Για τη Λιέγη συμφωνήθηκαν οι ακόλουθες αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
Αναζωογόνηση και διαφοροποίηση του βιομηχανικού ιστού 
Προώθηση της τεχνολογικής καινοτομίας 
Ενίσχυση της ελκυστικότητας της περιφέρειας 
Υποστήριξη της ανάπτυξης και απασχόλησης 
Στην Aubange, ελήφθησαν μέτρα (εγκαταστάσεις υποδοχής, προώθηση των τεχνολογικών 
καινοτομιών και υποστήριξη για την ανάπτυξη MME) στο πλαίσιο της προτεραιότητας για: 
Υποστήριξη της ανάπτυξης των επιχειρήσεων και της απασχόλησης 
Ανάλυση κατά τομείς 
Η κατανομή ανά συνολική δαπάνη για κάθε μία από τις βασικές κατηγορίες δαπανών καθώς 
επίσης και το ποσοστό ανά περιφέρεια έχουν ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον (βιομηχανία και υπηρεσίες, MME, τουρισμός, δομές στήριξης) 
76 εκατ. ECU (47,5%) 
(Λιμβούργο 19%, Turnhout 11%, Λιέγη 70%) 
Ανθρώπινο δυναμικό (κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση, κέντρα κατάρτισης, 
εξοπλισμός, Ε&Α) 52,8 εκατ. ECU (33%) 
(Λιμβούργο 38%, Turnhout 13,5%, Aubange 7%, Λιέγη 47,8%) 
Σχεδιασμός και ανάπλαση (βιομηχανικοί χώροι, αστικές περιοχές) 
18,8 εκατ. ECU (11,75%) 
(Λιμβούργο 38%, Turnhout 30,6%, Aubange 5,7%, Λιέγη 26,7%) 
Προστασία του περιβάλλοντος (καθαρές τεχνολογίες, ανακύκλωση, κλπ.) 
8,1 εκατ. ECU (5%) 
(Λιμβούργο 37,8%, Turnhout 15,9%, Λιέγη 46,3%) 
Τεννική βοήθεια 4,1 εκατ. ECU (2,75%) 
*** 
3 η 
ΔΑΝΙΑ 
Ιστορικό 
Τον Δεκέμβριο του 1994, η Επιτροπή ενέκρινε δύο Ενιαία Έγγραφα Προγραμματισμού για τις 
περιφέρειες της Δανίας, τη Βόρεια Γιουτλάνδη και την περιφέρεια Lolland που είναι επιλέξιμη για 
συνδρομή από τα διαρθρωτικά ταμεία στο πλαίσιο του στόχου 2. 
Η συνολική συνδρομή των ταμείων ανέρχεται σε 56 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 79%, ΕΚΤ 21%) που 
κατανέμονται ως εξής: 
εκατ. ECU 
Βόρεια Γιουτλάνδη 46,48 
Lolland 9,52 
Στρατηγικές περιφερειακής ανάπτυξης και αναμενόμενη επίπτωση 
Ο συνολικός στρατηγικός στόχος του ΕΕΠ για τη Βόρεια Γιουτλάνδη είναι να αυξηθεί ο αριθμός 
των εταιρειών και των θέσεων απασχόλησης και να μειωθεί η διαρθρωτική αδυναμία της περιοχής 
με την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Στα προσδοκώμενα αποτελέσματα των 
δραστηριοτήτων του ΕΕΠ περιλαμβάνεται η δημιουργία 3.000 νέων θέσεων εργασίας και η αύξηση 
των εσόδων των MME κατά 400 εκατ. ECU περίπου (από τα οποία 175 εκατ. ECU για τις 
εξαγωγές)· το 70% των επιχειρήσεων αυτών θα ασχοληθεί με νέες εξαγωγικές δραστηριότητες και 
το 60% θα χρησιμοποιήσει νέες τεχνολογίες και νέα προϊόντα. Η στρατηγική για την περιφέρεια 
Lolland επικεντρώνεται στην ανάπτυξη των ενδογενών πόρων μαζί με την ενίσχυση των επαφών 
με εθνικές και διεθνείς υπηρεσίες και κέντρα Ε&Α. Τα αναμενόμενα αποτελέσματα περιλαμβάνουν 
τη δημιουργία και τη διατήρηση περίπου 400 θέσεων εργασίας, την κατάρτιση 600-650 ατόμων με 
τη συμμετοχή 40 MME στις δραστηριότητες κατάρτισης. 
Αναπτυξιακές προτεραιότητες 
Στη Βόρεια Γιουτλάνδη ο στρατηγικός στόχος αφορά τις ακόλουθες τρεις προτεραιότητες: 
Διεθνοποίηση (βιομηχανία) 
Ανάπτυξη των επιχειρήσεων (βιομηχανία υπηρεσιών) 
Τουρισμός 
Ο κυριότερος στόχος την περιφέρεια Lolland είναι: 
' Ανάπτυξη των επιχειρήσεων 
με επικέντρωση της προσοχής της MME και την ανάπτυξη του τουρισμού. 
Λ « 
Ανάλυση κατά τομείς 
Η κατανομή ανά συνολική δαπάνη για κάθε μία από τις βασικές κατηγορίες δαπανών καθώς 
επίσης και το ποσοστό ανά περιφέρεια έχουν ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον (βιομηχανία και υπηρεσίες, MME, τουρισμός, δομές στήριξης) 
23,38 εκατ. ECU (41,75%) 
(Βόρεια Γιουτλάνδη 84%, Lolland 16%) 
Ανθρώπινο δυναμικό (κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση, κέντρα κατάρτισης, 
εξοπλισμός, Ε&Α) 31,64% εκατ. ECU (56,50%) 
(Βόρεια Γιουτλάνδη 83%, Lolland 17%) 
Τεχνική βοήθεια 1 εκατ. ECU (1,75%) 
*** 
14 Cjé? 
ΓΑΛΛΙΑ 
Ιστορικό 
Τον Δεκέμβριο 1994 η Επιτροπή ενέκρινε 19 Ενιαία ' Εγγραφα Προγραμματισμού (ΕΕΠ) για τις 
γαλλικές περιφέρειες που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο του στόχου 2. 
Η συνολική συνδρομή των ταμείων ανέρχεται σε 1.763,2 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 82,4%, ΕΚΤ 17.6%) 
που κατανέμονται ως εξής: 
εκατ. ECU 
Αλσατία 19,6 
Ωβέρνη 61,1 
Βρετάνη 89,7 
Κέντρο 24,2 
Franche-Comti 47,8 
Languedoc-Roussillon 146 
Midi-Pyrinies 42,6 
Pays de Ja Loire 135,9 
Poitou-Charentes 53,3 
Προβηγγία, Άλπεις, Κυανή Ακτή 113,1 Ακουιτανία 
Κάτω Νορμανδία 
Βουργουνδία 
Καμπανία-Αρδένες 
' Ανω Νορμανδία 
Λωρραίνη 
Nord-Pas-de-Calais 
Πικαρδία 
Ροδανός- ' Αλπεις εκατ. ECU 
107,1 
57,8 
49,4 
77,5 
146 
127,4 
318,1 
122,4 
99,7 
Στρατηγικές περιφερειακής ανάπτυξης και αναμενόμενη επίπτωση 
Ο στρατηγικός στόγος που αποτελεί τη βάση των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων στις εν 
λόγω περιφέρειες όπως αναπτύσσεται στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, αφορά τη δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης. Από τη μία πλευρά, η διάρθρωση της τοπικής αγοράς εργασίας πρέπει να 
αλλάξει ενώ αυξάνεται το επίπεδο των προσόντων των εργαζομένων στις επιλέξιμες περιφέρειες 
και, από την άλλη πλευρά, είναι αναγκαίο να προωθηθεί η ανάπτυξη νέων θέσεων εργασίας στο 
πλαίσιο της Λευκής Βίβλου για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση. 
Η προσέγγιση αυτή ποικίλλει ανάλογα με τις περιοχές: 
Στις βόρειες και ανατολικές περιφέρειες (Άνω Νορμανδία, Nord-Pas-Calais, Πικαρδία, 
Καμπανία-Αρδένες, Λωρραίνη, Αλσατία, Franche-Comti) λόγω της παρακμής των 
παραδοσιακών βιομηχανικών τομέων, δόθηκε έμφαση στη διαφοροποίηση των 
οικονομικών δραστηριοτήτων, την ανάπτυξη μεταφοράς τεχνολογίας και έρευνας για τις 
επιχειρήσεις και βελτίωση του επιπέδου ζωής και του περιβάλλοντος. Η αναμενόμενη 
επίπτωση στην απασχόληση ανέρχεται, για παράδειγμα, σε 31.000 περίπου_θέσεις εργασίας 
στο Nord-Pas-de-Calais, 21.500 για τη Λωρραίνη, 2.000 για το Franche-Comti και 1.000 για 
την Αλσατία. 
Για τις δυτικές περιφέρειες (Κάτω Νορμανδία και Pays de la Loire) η στρατηγική 
κατευθύνεται προς την κατάρτιση για επιχειρήσεις, τη διαφοροποίηση των οικονομικών 
δραστηριοτήτων, ιδίως στον τουριστικό τομέα και σε ό,τι αφορά τη μετατροπή και τον 
εκσυγχρονισμό των λιμενικών εγκαταστάσεων. Η επίπτωση στη δημιουργία θέσεων 
απασγόλησης. όπως ορίζεται στο ΕΕΠ, ανέρχεται περίπου σε 2.000 θέσεις εργασίας στην 
Κάτω Νορμανδία και 10.000 στη Βρετάνη. 
Για τις κεντρικές και νοτιοδυτικές περιφέρειες (Poitou-Charentes, Ακουιτανία, Κέντρο, 
Βουργουνδία, Ωβέρνη) δίνεται έμφαση στην υποστήριξη και την ενίσχυση της 
ανταγωνιστικότητας των υφιστάμενων τομέων προκειμένου να περιορισθούν οι 
υπολογιζόμενες απώλειες θέσεων εργασίας. 
9 
yi^-cro 
Στις νότιες περιφέρειες (Midi-Pynnies, Languedoc-Roussillon, Προβηγγία, Άλπεις, Κυανή 
Ακτή, Ροδανός-Άλπεις) η προτεραιότητα αφορά τη σταθεροποίηση του επιχειρηματικού 
ιστού και την ενίσχυση των δυναμικού των περιφερειών, ιδίως μέσω της βελτίωσης των 
λιμένων και στον τομέα του τουρισμού. Ο αοιθμός των θέσεων απασχόλησης που 
δημιουργήθηκαν ή διατηρήθηκαν, προβλέπεται ότι θα είναι 5.000 για το Midi-Pynnies, 8.500 
για το Languedoc-Roussillon και 12.900 για την περιφέρεια Προβηγγίας-' Αλπεων- Κυανής 
Ακτής. 
Αναπτυξιακές προτεραιότητες 
Κατά τον καθορισμό των στρατηγικών στόγων. τα περισσότερα ΕΕΠ καθορίζουν τις ακόλουθες 
αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
Αναζωογόνηση της οικονομικής δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένης και τη προσαρμογής 
του υφιστάμενου οικονομικού και βιομηχανικού δυναμικού - όλες οι περιφέρειες 
Διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων (π.χ. Ακουιτανία, Pay de la Loire) 
Ενίσχυση του περιβάλλοντος και της ελκυστικότητας στις περιφέρεις (π.χ. Nord Pas de Calais, 
Midi-Pynnies) 
Ενίσχυση του επιχειρηματικού ιστού κα της ανταγωνιστικότητας και περιφερειακή υποστήριξη 
για τις επιχειρήσεις (π.χ. Κέντρο, Κάτω Νορμανδία) 
Κατάρτιση και έρευνα για επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς τεχνολογίας 
(π.χ. Ωβέρνη, Poitou-Charentes) 
Ανθρώπινο δυναμικό (π.χ. Franche-Comti, Βουργουνδία) 
Εκσυγχρονισμός τουριστικών εγκαταστάσεων (π.χ. Προβηγγία, Κυανή Ακτή, Λωρραίνη) 
Βελτίωση λιμενικών εγκαταστάσεων (π.χ. Βρετάνη, Άνω Νορμανδία) 
Ανάλυση κατά τομείς 
Η κατανομή ανά συνολική δαπάνη για κάθε μία από τις βασικές κατηγορίες δαπανών καθώς 
επίσης και το ποσοστό ανά περιφέρεια έχουν ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον (βιομηχανία και υπηρεσίες, MME, τουρισμός, δομές στήριξης) 
710 εκατ. ECU (40%) 
Ανθρώπινο δυναιιικό (κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση, κέντρα κατάρτισης, 
εξοπλισμός, Ε&Α) 614 εκατ. ECU (35%) 
Σγεδιασμός και ανάπλαση (βιομηχανικοί χώροι, αστικές περιοχές) 
313 εκατ. ECU (18%) 
Προστασία του περιβάλλοντος (καθαρές τεχνολογίες, ανακύκλωση, κλπ.) 
103 εκατ. ECU (6%) 
Τεγνική βοήθεια 25 εκατ. ECU (1%) 
*** 
10 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
Ιστορικό 
Τον Δεκέμβριο του 1994, η Επιτροπή εξέδωσε εννέα Ενιαία Έγγραφα Προγραμματισμού (ΕΕΠ) για 
τις γερμανικές περιφέρειες της Βαυαρίας, του Βερολίνου, της Βρέμης, της Έσσης, της Κάτω 
Σαξονίας, της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, της Ρηνανίας- Παλατινάτου, της Σάαρ και του 
Σλέσβικ-Χολοτάιν που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο του στόχου 2. 
Η συνολική συνδρομή των ταμείων ανέρχεται σε 733 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 70%, ΕΚΤ 30%) που 
κατανέμονται ως εξής: 
Βαυαρία 
Βερολίνο 
Βρέμη 
μΕσση 
Κάτω Σαξονία εκατ. ECU 
14,66 
158,33 
46,91 
21,26 
42,51 Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία 
Ρηνανία-Παλατινάτο 
Σάαρ 
Σλέσβικ-Χολστάιν εκατ. ECU 
361,37 
23,46 
49,11 
15,39 
Στρατηγικές περιφερειακής ανάπτυξης και αναμενόμενη επίπτωση 
Ο βασικός στρατηγικός στόχος στη Βαυαρία είναι η μείωση της εξάρτησης από την παραδοσιακή 
βιομηχανία μέσω της διαφοροποίησης και, ειδικότερα, η ενίσχυση των MME και η προώθηση νέων 
επιχειρήσεων. 
Η στρατηγική του Βερολίνου αποσκοπεί στη διακοπή της διαδικασίας της αποβιομηχάνισης και 
αποσκοπεί να διαδραματίσει ρόλο κινητήριας δύναμης για το Ανατολικό Βερολίνο και τη γύρω 
περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου μέρους της μακράς παράδοσης της στον τομέα 
της επιστήμης και της τεχνολογίας και στο νέο της ρόλο ως πρωτεύουσας και πάλι. 
Η στραγητική της Βρέμης για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αδυναμιών βασίζεται στη 
διαφοροποίηση, την ενίσχυση του τριτογενούς τομέα και τη βελτίωση των παραγόντων που 
συνδέονται με τη γεωγραφική της θέση, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας και της βελτίωσης 
του περιβάλλοντος. Στην Έσση η στρατηγικής της, η οποία είναι προσανατολισμένη προς τον 
εφοδιασμό, αποσκοπεί στη βελτίωση της διαθεσιμότητας βιομηχανικής γης, στις επενδύσεις σε 
ανθρώπινο δυναμικό, στη βελτίωση της μεταφοράς τεχνολογίας και στην αύξηση της ενημέρωσης 
του κόσμου για την περιφέρεια. 
Για την Κάτω Σαξονία η στρατηγική έχει δύο βασικούς στόχους: να αντιμετωπίσει την ανεργία που 
οφείλεται στις διαρθρωτικές μεταβολές· να δημιουργήσει μία σταθερή και ανταγωνιστική 
οικονομική δομή. Η στραγητική περιφερειακής ανάπτυξης για τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία 
αναπτύχθηκε στο πλαίσιο των πρόσθετων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι τομείς του άνθρακα 
και του χάλυβα και που απαιτούν συνοδευτικά μέτρα διαρθρωτικής πολιτικής, και στην προώθηση 
εναλλακτικών δραστηριοτήτων (π.χ. μεταφορά καινοτομιών και τεχνολογίας, ενίσχυση του τομέα 
των υπηρεσιών και επαγγελματική κατάρτιση). 
Στη Ρηνανία-Παλατινάτο οι στρατηγικοί στόχοι υποστηρίζουν περισσότερο την επέκταση των 
υποδομών που συνδέονται με την οικονομία, τη μεταφορά τεχνολογίας, για παράδειγμα, τον 
προσανατολισμό της επαγγελματικής κατάρτισης προς την τεχνολογία, καθώς και αύξηση των 
προσόντων του εργατικού δυναμικού. Στη Σάαρ ο αναπτυξιακός στόχος περιλαμβάνει την παγίωση 
ειδικών περιφερειακών πλεονεκτημάτων, τη βελτίωση της δυνατότητας πρόσβασης και της 
ελκυστικότητας της περιοχής και την προώθηση παραγωγικών μεθόδων υψηλής οικονομικής αξίας 
και τεχνολογίας, και την ενθάρρυνση του τομέα των υπηρεσιών. Το ίδιο και στο Σλέσβικ-Χολστάιν 
όπου η βασική οικονομική πολιτική είναι η δημιουργία μακροπρόθεσμων εναλλακτικών θέσεων 
απασχόλησης εξαιρετικής εξειδίκευσης με προσπάθειες για την εξασφάλιση της 
επαναχρησιμοποίησης των παλαιών βιομηχανικών γαιών και των παλαιών στρατιωτικών χώρων. 
J.-o%* 
Η προβλεπόμενη επίπτωση στα Lônder αφορά κυρίως τη διατήρηση της δημιουργίας νέων θέσεων 
εργασίας και επινειρήσεων (π.χ. 4.500-14.000 πρόσθετες θέσεις απασχόλησης στη Βρέμη- 35-40% 
νέες επιχειρήσεις στη Βαυαρία)· η διευθέτηση νέων βιομηνανικών νώοων (π.χ. 50 εκτάρια και 250 
εκτάρια βιομηχανικού χώρου στη Σάαρ και την Κάτω Σαξονία αντίστοιχα)· κατάρτιση (π.χ. 
κατάρτιση 600 ατόμων μέσω του προγράμματος επαγγελματικής κατάρτισης του ΕΚΤ στη 
Βαυαρία) και περιβαλλοντικές επενδύσεις. 
Αναπτυξιακές προτεραιότητες 
Καθορίζοντας τους προαναφερόμενους στρατηγικούς στόχους τα Ενιαία Έγγραφα 
Προγραμματισμού καθορίζουν τις ακόλουθες αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
Διευθέτηση, ανασυγκρότηση και επέκταση των βιομηχανικών χώρων και κέντρων 
εγκατάστασης για MME (π.χ. Βερολίνο, Βαυαρία, Ρηνανία-Παλατινάτο) 
Δημιουργία υποδομών (συμπεριλαμβανομένων των MME) (π.χ. Βόρεια Ρηνανία 
Βεστφαλία, Έσση) 
Νέα τεχνολογία (συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς τεχνολογίας) (π.χ. Σάαρ, Βρέμη) 
Κατάρτιση του εργατικού δυναμικού (συμπεριλαμβανομένου του επαγγελματικού 
προσανατολισμού) (π.χ. Βρέμη, Έσση) 
Περιβαλλοντικές επενδύσεις (π.χ. Βερολίνο) 
' Ερευνα και ανάπτυξη (π.χ. Κάτω Σαξονία) 
Ανάλυση κατά τομείς 
Η κατανομή ανά συνολική δαπάνη για κάθε μία από τις βασικές κατηγορίες δαπανών έχει ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον (βιομηχανία και υπηρεσίες, MME, τουρισμός, δομές στήριξης) 
245 εκατ. ECU-(33%) 
Ανθρώπινο δυναμικό (κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση, κέντρα κατάρτισης, 
εξοπλισμός, Ε&Α) 293 εκατ. ECU (40%) 
Σχεδιασμός και ανάπλαση (βιομηχανικοί χώροι, αστικές περιοχές) 
132 εκατ. ECU (18%) 
Προστασία του περιβάλλοντος (καθαρές τεχνολογίες, ανακύκλωση, κλπ.) 
52 εκατ. ECU (7%) 
Τεχνική βοήθεια 11 εκατ. ECU (2%) 
*** 
2 
ΙΤΑΛΙΑ 
Ιστορικό 
Τον Δεκέμβριο του 1994, η Επιτροπή ενέκρινε 11 Ενιαία ' Εγγραφα Προγραμματισμού (ΕΕΠ) για 
τις περιφέρειες της Ιταλίας που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο του στόχου 2. 
Η συνολική συνδρομή των ταμείων ανέρχεται σε 684 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 79%, ΕΚΤ 21%) που 
κατανέμονται ως εξής: 
Αιμίλιας-Ρωμανίας 
Φρίουλι-Βενέτσια Τζούλια 
Lazio 
Αιγυρία 
Αομβαρδία 
Marche εκατ. ECU 
12 
24 
64 
96 
23 
21 Πεδεμόντιο 
Τοσκάνη 
Ουμβρία 
Βάλλε ντ*Αόστα 
Βένετο εκατ. ECU 
205 
127 
35 
6 
71 
Στρατηγικές περιφερειακής ανάπτυξης και αναμενόμενη επίπτωση 
Οι αναπτυξιακές στρατηγικές των ιταλικών ΕΕΠ για το στόχο 2 προβλέπουν την ενίσχυση των 
προτεραιοτήτων για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σύμφωνα με τις γενικές κατευθύνσεις της 
Λευκής Βίβλου για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση. Μεταξύ των 
στόχων δημιουργίας θέσεων απασχόλησης που προβλέπονται στα ΕΕΠ περιλαμβάνεται και η 
δημιουργία 930 θέσεων απασχόλησης (και 650 που διατηρούνται) στην Αιμιλία-Ρωμανία και 1.000 
νέων θέσεων εργασίας στην περιφέρεια Lazio). 
Οι στρατηγικές καταρτίζονται σε σχέση με τα ακόλουθα θέματα: 
Έρευνα και τεννολονική ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης των 
καινοτομιών στις MME (ανάπτυξη επιστημονικών και τεχνολογικών πάρκων και 
εργαστηρίων που συνδέονται με τη δραστηριότητα των MME), υπηρεσίες καινοτομιών στις 
επιχειρήσεις όπως είναι για παράδειγμα 1.000 επιχειρήσεις που θα συμμετέχουν στη δράση 
για την προώθηση και διάδοση τεχνολογικών καινοτομικών· 
Ενισ/υμένος ρόλος για το ανθρώπινο δυναμικό όχι μόνο δίδεται περισσότερη έμφαση σε 
σχέση με τις αρχικές προτάσεις των ιταλικών αρχών αλλά, επίσης, δίδεται έμφαση στην 
ποιότητα των ενεργειών κατάρτισης. ' Οσον αφορά το συνδυασμό του ΕΚΤ και του ΕΤΠΑ, 
οι περισσότερες προτεραιότητες περιλαμβάνουν συνδρομές και από τα δύο ταμεία με 
σκοπό την υλοποίηση των στόχων που αποτελούν προτεραιότητα· 
Προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων των ενισχύσεων για επενδύσεις κα 
περιβαλλοντική υποδομή, όπως, π.χ., στην Τοσκάνη προβλέπεται η επεξεργασία 250.000 πν* 
αποβλήτων, ενώ ο στόχος στη Βάλλε ντ'Αόστα είναι για 25,2% των βιομηχανικών χώρων 
που πρέπει να αναπλαστούν για να αναπτυχθούν νέες οικονομικές δραστηριότητες· 
15 
Υποστήριξη τοπικής ανάπτυξης η οποία συνεχίζει και ενισχύει προηγούμενες ενέργειες για 
τις MME· στη Λιγυρία, για παράδειγμα, αναμένεται η δημιουργία 50 νέων επιχειρήσεων με 
την ενίσχυση των 490 ήδη υφιστάμενων MME. 
Αναπτυξιακές προτεραιότητες 
Κατά την κατάρτιση των στρατηγικών στόχων τα περισσότερα ΕΕΠ ορίζουν τις ακόλουθες 
βασικές αναπτυξικές προτεραιότητες: 
' Ερευνα και τεχνολογική καινοτομία, διαφοροποίηση και μεταφορά 
Περιβάλλον 
Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού 
Δημουργία επιχειρήσεων και ανάπτυξη και ανασυγκρότηση των MME 
Χωροταξικός σχεδιασμός (συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των λιμενικών εγκαταστάσεων 
- Τοσκάνη, Αιγυρία) 
Τουρισμός 
Ενίσχυση της παραγωγικής βάσης (βιομηχανία) 
Δύο "γεωγραφικές προτεραιότητες" συμφωνήθηκαν για την περιφέρεια - "Marghera και Laguna 
Veneta" συπεριλαμβανομένης της πρώτης φάσης επιστημονικού πάρκου και του "Polesine" όπου 
όμιλος οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης θα διαχειρίζεται διάφορες δράσεις 
συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αποσκοπούν στην ανάπτυξη των MME. 
Ανάλυση κατά τομείς 
Η κατανομή ανά συνολική δαπάνη για κάθε μία από τις βασικές κατηγορίες δαπανών καθώς 
επίσης και το ποσοστό ανά περιφέρεια έχουν ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον (βιομηχανία και υπηρεσίες, MME, τουρισμός, δομές στήριξης) 
334,7 εκατ. ECU (49%) 
Ανθρώπινο δυναμικό (κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση, κέντρα κατάρτισης, 
εξοπλισμός, Ε&Α) 204,3 εκατ. ECU (30%) 
Σχεδιασμός και ανάπλαση (βιομηχανικοί χώροι, αστικές περιοχές) 86 εκατ. ECU (13%) 
Προστασία του περιβάλλοντος (καθαρές τεχνολογίες, ανακύκλωση, κλπ.) 
48,4 εκατ. ECU (7%) 
Τεχνική βοήθεια 10,6 εκατ. ECU (1%) 
16 
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
Ιστορικό 
Τον Δεκέμβριο του 1994, η Επιτροπή ενέκρινε το Ενιαίο ' Εγγραφο Προγραμματισμού για την 
περιφέρεια του Esch-sur-Alzette και Capellen που υπάγεται στο στόχο 2 στο Μεγάλο Δουκάτο του 
Λουξεμβούργου. 
Η συνολική συνδρομή των ταμείων ανέρχεται σε 7 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 86%, ΕΚΤ 14%). 
Στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης και αναμενόμενη επίπτωση 
Η στρατηγική αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης περιόδου (1991-1993) κυρίως σε ό,τι αφορά τη 
σχεδόν ομοιογενή γεωγραφική σύσταση της επιλέξιμης περιφέρειας και την παραδοσιακή 
σημαντική της εξάρτηση από τη σιδηρουργία. Γενικώς, η στρατηγική προσέγγιση αποσκοπεί στην 
ενίσχυση των προσπαθειών που αποσκοπούν να αποφευχθεί η συγκέντρωση οικονομικής 
δραστηριότητας και της απασχόλησης σε ένα μόνο τομέα (τον τριτογενή) και μία μόνο περιοχή 
(στην πρωτεύουσα). Ωστόσο, τώρα δίνεται έμφαση στην εκ νέου χρησιμοποίηση των παλιών 
βιομηχανικών κτιρίων και χώρων, στα περιβαλλοντικά προβλήματα και την προώθηση του 
ανθρώπινου δυναμικού. 
Μεταξύ των αναμενόμενων επιπτώσεων από τις αναπτυξιακές προτεραιότητες που επιλέγησαν 
(βλέπε παρακάτω) είναι η δημιουργία 15 έως 20 εταιρειών κάι 300 έως 400 θέσεων απασχόλησης 
στη .βιομηχανική ζώνη ZARE και την παροχή 74 περίπου εκταρίων γης στη βιομηχανική ζώνη 
PAFEWE με σκοπό τη δημιουργία τεσσάρων νέων επιχειρήσεων και περίπου 300 θέσεων 
απασχόλησης. Οι ενέργειες κατάρτισης αποσκοπούν επίσης, για παράδειγμα, στη συμπλήρωση των 
προσόντων ώστε να αντιμετωπισθούν οι βιομηχανικές μεταβολές και αφορούν συνολικά 1.135 
άτομα. 
Αναπτυξιακές προτεραιότητες 
Για την εφαρμογή της προαναφερόμενης στραγητικής, επιλέγησαν τρεις αναπτυξιακές 
προτεραιότητες για κοινοτική χρηματοδότηση: 
Υποστήριξη, του βιομηχανικού κλάδου 
Υποστήριξη των λοιπών τομέων 
Προστασία του περιβάλλοντος 
1 
Ανάλυση κατά τομείς 
Η κατανομή ανά συνολική δαπάνη για κάθε μία από τις βασικές κατηγορίες δαπανών καθώς 
επίσης και το ποσοστό ανά περιφέρεια έχουν ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον (βιομηχανία και υπηρεσίες, MME, τουρισμός, δομές στήριξης) 
1 εκατ. ECU (14,2%) 
Ανθρώπινο δυναμικό (κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση, κέντρα κατάρτισης, 
εξοπλισμός, Ε&Α) - 2 εκατ. ECU (28,6%) 
Σνεδιασμός και ανάπλαση (βιομηχανικοί χώροι, αστικές περιοχές) 
2 εκατ. ECU (28,6%) 
Προστασία του περιβάλλοντος (καθαρές τεχνολογίες, ανακύκλωση, κλπ.) 
2 εκατ. ECU (28,6%) 
*** 
8 
/)ο7 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
Ιστορικό 
Τον Δεκέμβριο του 1994, η Επιτροπή ενέκρινε τα πέντε Ενιαία Έγγραφα Προγραμματισμού 
(ΕΕΠ) για τις ακόλουθες ολλανδικές περιφέρειες: Arnhem-Nijmegen, Zuidoost Brabant, Zuid-
Limbourg, Twente και Groningen-Drenthe. 
Η συνολική συνδρομή των ταμείων ανέρχεται σε 300 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 69%, ΕΚΤ 31%) που 
κατανέμονται ως εξής: 
εκατ. ECU εκατ. ECU 
Arnhem-Nijmegen 56 Zuidoost Brabant 67 
Zuid-Limburg 43 Twente 58 
Groningen-Drenthe 76 
Σρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης και αναμενόμενη επίπτωση 
Η βασική στρατηγική για όλα τα ολλανδικά ΕΕΠ έχει ως στόχο την επίτευξη της ανάπτυξης και της 
δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης καθώς επίσης και τη βελτίωση του επιπέδου ζωής· το ΕΕΠ 
για το Zuid-Limburg και για το Twente τονίζει ειδικώς την ανάγκη που υπάρχει να εξασφαλισθεί 
ότι η υλοποίηση των στόχων αυτών δεν θα βλάψει το περιβάλλον. Μεταξύ των αναμενόμενων 
αποτελεσμάτων προβλέπονται επιπλέον 2.000 θέσεις εργασίας (1.800 στη βιομηχανία και 200 στον 
τουρισμό) τόσο στο Arnhem-Nijmegen όσο και στο Zuidoost Brabant με 210 επιπλέον θέσεις 
εργασίας ως το 1998 στο Groningen-Drente ως άμεσο αποτέλεσμα του ΕΕΠ, αυξανόμενες σε 640-
800 ώς το έτος 2000. Μεταξύ των στόχων για το Twente είναι η μείωση του περιφερειακού 
ποσοστού ανεργίας σε 0,5% ώς το 1998. Η περιφέρεια Zuid-Limburg αναμένει να πετύχει αύξηση 
κατά 10% του μεριδίου των MME στη συνολική βιομηχανική παραγωγή. 
Αναπτυξιακές προτεραιότητες 
Και οι πέντε περιφέρειες επέλεξαν τις ακόλουθες αναπτυξιακές προτεραιότητες για κοινοτική 
υποστήριξη: 
Ενίσχυση της βιομηχανίας και των υπηρεσιών που παρέχονται στις επιχειρήσεις 
(συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης τεχνολογίας, με ειδική προτεραιότητα για την 
"ανάπτυξη των γνώσεων" - μόνο το Zuid-Limburg) 
Τουρισμός (συμπεριλαμβανομένου του αστικού περιβάλλοντος) 
Μεταφορές και διανομή (και λειτουργική υποστήριξη) 
Λο* 
Ανάλυση κατά τομείς 
Η κατανομή ανά συνολική δαπάνη για κάθε μία από τις βασικές κατηγορίες δαπανών καθώς 
επίσης και το ποσοστό χορήγησης ανά περιφέρεια έχουν ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον (βιομηχανία και υπηρεσίες, MME, τουρισμός, δομές στήριξης) 
141,39 εκατ. ECU (43,8%) 
(Arnhem-Nijmegen 18,5%, Zuidoost-Brabant 24,4%, Zuid-Limburg 10,7%, Twente 23,5%, 
Groningen-Drenthe 22,9%) 
Ανθρώπινο δυναμικό (κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση, κέντρα κατάρτισης, 
εξοπλισμός, Ε&Α) 112,79 εκατ. ECU (37,6%) 
(Arnhem-Nijmegen 20,1%, Zuidoost-Brabant 23,9%, Zuid-Limburg 13,1%, Twente 16,6%, 
Groningen-Drenthe 26,3%) 
Σνεδιασμός και ανάπλαση (βιομηχανικοί χώροι, αστικές περιοχές) 
41,47 εκατ. ECU (13,8%) 
(Arnhem-Nijmegen 15,5%, Zuidoost-Brabant 14,5%, Zuid-Limburg 26,7%, Twente 16,8%, 
Groningen-Drenthe 26,5%) 
Προστασία του περιβάλλοντος (καθαρές τεχνολογίες, ανακύκλωση, κλπ.) 
5 εκατ. ECU (1,8%) 
(Zuid-Limburg 41%, Groningen-Drenthe 59%) 
Τεχνική βοήθεια 9,27 εκατ. ECU (3,0%) 
Λ*1 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
Ιστορικό 
Τον Δεκέμβριο του 1994 η Επιτροπή ενέκρινε το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης για τις περιφέρειες 
της Ισπανίας που είναι επιλέξιμες για το στόχο 2. 
Στην απόφαση για την προσέγγιση ΚΠΣ λήφθηκε υπόψη, κυρίως, η επιθυμία των περιφερειών να 
λάβουν ενεργό μέρος στα περιφερειακά προγράμματα. 
Η συνολική συνδρομή των ταμείων ανέρχεται σε 1.130 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 77%, ΕΚΤ 23%) που 
κατανέμονται ως εξής: 
εκατ. ECU εκατ. ECU 
Πολυπεριφερειακά 492,92 Μαδρίτη 76,74 
Αραγονία 34,59 Ναυάρα 20,35 
Βαλεαρίδες 10,37 La Rioja 7,87 
Καταλονία 308,97 Χώρα των Βάσκων 179,19 
Περιφερειακές αναπτυξιακές στρατηγικές 
' Οπως και για τις περισσότερες περιφέρειες του στόχου 2 στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση, οι ισπανικές 
περιφέρειες σε βιομηχανική παρακμή παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα ανεργίας και σημαντικές 
μειώσεις του προσωπικού στην παραδοσιακή βιομηχανία. Οι στρατηγικοί στόχοι της κοινοτικής 
παρέμβασης πρέπει επομένως να αφορούν τη μείωση της ανεργίας και την αύξηση της 
ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. ' Ετσι, σε συμφωνία με τις ισπανικές αρχές, καταρτίσθηκε 
ένα ΚΠΣ που παρουσιάζει τις ακόλουθες ιδιαιτερότητες σε σχέση με το σχέδιο που είχε αρχικώς 
υποβληθεί: 
- . δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στις MME στο τελικό στάδιο των παραγωγικών επενδύσεων 
και της επαγγελματικής κατάρτισης· 
ανάπτυξη της έρευνας, τεγνολογίας και καινοτομιών· 
καλύτερος συνδυασμός των διαρθρωτικών ταμείων· 
μεταβλητά ποσοστά ουγγσηματοδότησης για τις διάφορες προτεραιότητες. 
Αναπτυξιακές προτεραιότητες 
Κατά την κατάρτιση των παραπάνω στρατηγικών στόχων το ΚΠΣ καθόρισε τις ακόλουθες 
προτεραιότητες: 
Στήριξη της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων 
Προστασία του περιβάλλοντος 
Στήριξη της έρευνας, τεχνολογίας και καινοτομιών 
Ανάπτυξη των μεταφορών που συνδέονται με την οικονομική δραστηριότητα 
Τοπική και αστική ανάπτυξη 
17 
Λ*'& 
Ανάλυση κατά τομείς 
Η κατανομή ανά συνολική δαπάνη για κάθε μία από τις βασικές κατηγορίες δαπανών καθώς 
επίσης και το ποσοστό ανά περιφέρεια έχουν ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον (βιομηχανία και υπηρεσίες, MME, τουρισμός, δομές στήριξης) 
592 εκατ. ECU (45,2%) 
Ανθρώπινο δυναμικό (κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση, κέντρα κατάρτισης, 
εξοπλισμός, Ε&Α) 317 εκατ. ECU (34,1%) 
Σνεδιασμός και ανάπλαση (βιομηχανικοί χώροι, αστικές περιοχές) 174 txaz.ECV (13,7%) 
Προστασία του περιβάλλοντος (καθαρές τεχνολογίες, ανακύκλωση, κλπ.) 
40 εκατ. ECU (5,7%) 
Τεννική βοήθεια 8 εκατ. ECU (1,3%) 
18 
si/ft 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
Ιστορικό 
Τον Δεκέμβριο του 1994, η Επιτροπή ενέκρινε τα 13 Ενιαία ' Εγγραφα Προγραμματισμού (ΕΕΠ) 
για τις περιφέρειες του ΗΒ που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο του στόχου 2. 
Η συνολική συνδρομή των ταμείων ανέρχεται σε 2.142,3 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 77%, ΕΚΤ 23%) που 
κατανέμονται ως εξής: 
εκατ. ECU εκατ. ECU 
East London και Lee Valley 74 Πλύμουθ 29 
East Midlands 79 Thanet 14 
Ανατολική Σκωτία 121 West Midlands 371 
Γιβλαλτάρ 5 West Cumbria and Furnes 25 
Greater Manchester, Δυτική Σκωτία 286 
Lancashire, Chelshire 329 Yorkshire and Humberside 313 
Industrial South Wales 188 
Βορειοανατολική Αγγλία 308 
Στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης και αναμενόμενη επίπτωση 
Οι αναπτυξιακές στρατηγικές των ΕΕΠ του ΗΒ για το στόχο 2 βασίστηκαν στο πλαίσιο της 
Λευκής Βίβλου για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση. Περιλαμβάνουν 
τους ακόλουθους βασικούς στρατηγικούς στόχους οι οποίοι περιλαμβάνονται στα περισσότερα 
έγγραφα, και έχουν ως εξής: 
ο γενικός στόχος της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των επιγειρήσεων. που 
περιλαμβάνει την ενίσχυση των επιχειρήσεων για τη χρησιμοποίηση νέας τεχνολογίας 
ενσωματώνεται στις στρατηγικές περιφερειών όπως είναι για παράδειγμα οι περιφέρειες 
East Midlands, East London και Lee Valley και Ανατολική Σκωτία· 
η ανάπτυξη εργατικού δυναμικού με προσόντα που αντιστοιχούν στις προβλεπόμενες ανάγκες, 
επιτρέπει τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και τάσσεται στο στρατηγικό στόχο 
περιφερειών όπως είναι οι περιφέρειες: Yorkshire και Humberside, West Cumbria και 
Furness και Γιβλαλτάρ. Στο Yorkshire και Humberside η εκ των προτέρων εκτίμηση των 
προγραμμάτων υπολογίζει ότι θα καταρτισθούν 35.180 άτομα ενώ θα δημιουργηθούν 400 
νέες θέσεις εργασίας στο Γιβλαρτάρ, συμπεριλαμβανομένης και της αντικατάστασης των 
θέσεων απασχόλησης στον τομέα της άμυνας και τής επισκευής σκαφών με θέσεις εργασίας 
σε άλλους τομείς· 
η προσέλκυση εγχώριων επενδύσεων είναι ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της αναπτυξιακής 
στρατηγικής στη Βορειοανατολική Αγγλία (όπου οι προβλεπόμενες επιπτώσεις 
περιλαμβάνουν 25 πρόσθετες επενδύσεις από νέους ή ήδη υφιστάμενους εγχώριους 
επενδυτές οι οποίες θα δημιουργήσουν θέσεις απασχόλησης), της Δυτικής Σκωτίας και της 
περιφέρειας του East London και Lee Valley· 
11 
η διεύρυνση της βάσης των MME περιλαμβάνεται ως ειδικός στρατηγικός στόχος για την 
West Cumbria και Furness και το Yorkshire και Humberside ενώ αυτή η τελευταία 
αναμένει ότι τα μέτρα αυτά θα βοηθήσουν στη δημιουργία 100 νέων επιχειρήσεων. Στο 
Πλύμουθ, για παράδειγμα, προβλέπεται η καταχώριση 500 καθαρών νέων επιχειρήσεων το 
χρόνο 
η διαφοροποίηση της δραστηριότητας που αποσκοπεί στην επίτευξη της αυτόνομης 
οικονομικής βάσης αντικατοπτρίζεται στην ανάπτυξη ευκαιριών απασχόλησης στις 
βιομηχανίες του πολιτιστικού τομέα και του τομέα μέσων ενημέρωσης στο πλαίσιο της 
στρατηγικής προσέγγισης για το Greater Manchester, Lancashire και Cheshire όπως 
επίσης, για παράδειγμα, η Βορειοανατολική Αγγλία όπου αναμένεται από την προώθηση 
του τουρισμού να προβλεφθούν 2 εκατομμύρια επιπλέον επισκέψεις και 300.000 
διανυκτερεύσεις επιπλέον το χρόνο 
η βελτίωση της κοινωνικής και οικονομικής θέσης της περιοχής και η μείωση των περαιτέρω 
αποκλίσεων στην περιφερειακή οικονομία είναι οι στρατηγικοί στόχοι των περισσοτέρων 
προγραμμάτων 
ο στρατηγικός στόχος της επικέντρωσης των πόρων τόσο από το ΕΤΠΑ όσο καί από το ΕΚΤ 
στα πιο μειονεκτικά τμήματα της περιφέρειας συγκαταλέγεται μεταξύ των στόχων που 
αναφέρονται στα έγγραφα για περιφέρειες όπως είναι για παράδειγμα το Πλύμουθ και το 
Greater Manchester. 
Αναπτυξιακές προτεραιότητες 
Κατά τον καθορισμό των στρατηγικών στόχων όλα τα Ενιαία Έγγραφα Προγραμματισμού 
καθορίζουν τις ακόλουθες αναπτυξιακές προτεραιότητες: 
Δράση για την υποστήριξη των MME συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης και 
διαφοροποίησης των παλαιότερων MME 
Ενίσχυση των βιομηχανιών που βασίζονται στη γνώση και ανάπτυξη της προηγμένης 
τεχνολογίας 
Δράση για την προσέλκυση νέων βιομηχανιών και υπηρεσιών (συμπεριλαμβανομένων 
των εγχώριων επενδύσεων) 
Ανάπτυξη του τουρισμού και των βιομηχανιών πολιτισμού (καθώς επίσης και του 
περιβάλλοντος και της φήμης των περιφερειών) 
Τοπική οικονομική ανάπτυξη ("περιφερειακή οικονομική και κοινωνική συνοχή") 
Ορισμένες άλλες προτεραιότητες ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά 
συγκεκριμένων περιοχών π.χ. "Διεθνοποίηση" (Thanet), ή η δράση για τις κοιλάδες και τις 
μειονεκτικές περιοχές της Industrial South Wales. 
Ανάλυση κατά τομείς 
Η κατανομή ανά συνολική δαπάνη για κάθε μία από τις βασικές κατηγορίες δαπανών καθώς επίσης 
και το ποσοστό ανά περιφέρεια έχουν ως εξής: 
Παραγωγικό περιβάλλον (βιομηχανία και υπηρεσίες, MME, τουρισμός, δομές στήριξης) 
1.038 εκατ. ECU (48%) 
Ανθρώπινο δυναμικό (κατάρτιση, ενισχύσεις για την απασχόληση, κέντρα κατάρτισης, 
εξοπλισμός, Ε&Α) 755 εκατ. ECU (35%) 
Σχεδιασμός και ανάπλαση (βιομηχανικοί χώροι, αστικές περιοχές) 189 εκατ. ECU (9%) 
Προστασία του περιβάλλοντος (καθαρές τεχνολογίες, ανακύκλωση, κλπ.) 
138 εκατ. ECU (7%) 
Τεχνική βοήθεια 22 εκατ. ECU (1%) 
12 



ISSN 0254-1483 
COM(95) 111 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 13 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-130-GR-C 
ISBN 92-77-87249-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λσυζεμβσϋργο