Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την παράταση, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005, της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2501/2001 για την εφαρμογή συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2002 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2004 και την τροποποίηση του εν λόγω κανονισμού

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Στο πλαίσιο των κατευθύνσεων, που εγκρίθηκαν τον Ιούνιο του 1994 για την περίοδο 1995 - 2004, η Κοινότητα εξέδωσε, στα τέλη του 2001, τον κανονισμό αριθ. 2501/2001 για την εφαρμογή συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2002 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2004. Επομένως, η ημερομηνία αυτή, σημαίνει για το ΣΓΠ μια διπλή προθεσμία: αφενός μεν, την προθεσμία των δεκαετών κατευθύνσεων για την περίοδο 1995 - 2004, αφετέρου δε, την προθεσμία του τελευταίου κανονισμού εφαρμογής του, για τα έτη 2002 ως 2004.

2. Οι νέες δεκαετείς κατευθύνσεις καθώς και ο πρώτος κανονισμός εφαρμογής αυτών των νέων δεκαετών κατευθύνσεων, θα έπρεπε να αρχίσουν να ισχύουν την 1η Ιανουαρίου 2005. Για να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα αυτό, η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει πρόταση κανονισμού ήδη από εφέτος, ώστε να εγκριθεί το αργότερο μέχρι το 2004. Το πλαίσιο του ΣΓΠ είναι, επομένως, αυτό που καθόρισε ο ΠΟΕ. Εφόσον, ο κύκλος των πολυμερών διαπραγματεύσεων, που δρομολογήθηκε στην Ντόχα, τον Νοέμβριο 2001, δεν θα ολοκληρωθεί εντός χρονοδιαγράμματος συμβιβαζόμενου με το εν λόγω χρονοδιάγραμμα, προτείνεται, επομένως, να αναβληθεί η έγκριση των κατευθύνσεων της δεκαετίας για μεταγενέστερη ημερομηνία, και απλά να παραταθεί η εφαρμογή του ισχύοντος κανονισμού αριθ. 2501/2001 για ένα έτος, ήτοι για το 2005.

3. Η εν λόγω παράταση πρέπει να γίνει με την επιφύλαξη ορισμένων τροποποιήσεων που πρέπει να επέλθουν στο ΣΓΠ. Ωστόσο, οι τροποποιήσεις αυτές πρέπει να παραμείνουν συμβατές με τις δεκαετείς κατευθύνσεις του 1994. Οι κατευθύνσεις αυτές είναι οι ακόλουθες:

- διατήρηση του επιπέδου της προσφοράς,

- διαφοροποίηση ευαίσθητων και μη ευαίσθητων προϊόντων και δασμολογική διαφοροποίηση συνδεόμενη με αυτήν,

- σταθερότητα και προβλεψιμότητα με την θέσπιση πολυετών κανονισμών εφαρμογής,

- ετήσια προσαρμογή της προσφοράς μέσω της διαβάθμισης (εξαίρεση των χωρών / τομέων, το επίπεδο ανταγωνιστικότητας των οποίων, δεν απαιτεί πλέον την παραχώρηση προτιμήσεων, επανένταξη στην αντίθετη περίπτωση),

- αποκλεισμός από το ΣΓΠ χωρών με υψηλό επίπεδο ανάπτυξης, αναστολή του ΣΓΠ στις περιπτώσεις απάτης ή αθέμιτων κοινωνικών και εμπορικών πρακτικών,

- στο πλαίσιο που θεσπίζει ο ΠΟΕ, διατήρηση κοινωνικών και περιβαλλοντικών κινήτρων, ενός ειδικού συστήματος που αφορά την ενθάρρυνση της καταπολέμησης της παραγωγής και παράνομης εμπορίας ναρκωτικών, ενός ειδικού καθεστώτος για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.

4. Η κύρια προτεινόμενη τροποποίηση αφορά την ετήσια προσαρμογή της προσφοράς με την διαβάθμιση. Η διαβάθμιση χώρα / τομείς υπάρχει από το 1996. ωστόσο μόνον το 2003 εφαρμόστηκε, για πρώτη φορά, σε ετήσια βάση. Βάσει της πείρας που έχει έως σήμερα αντληθεί, είναι σκόπιμο να μην εφαρμοστεί η διαβάθμιση στις πιο μικρές χώρες, με στόχο να συγκεντρωθεί στις πιο μεγάλες χώρες-δικαιούχους.

5. Κατά συνέπεια, ο μηχανισμός της διαβάθμισης δύναται να τροποποιηθεί ώστε να αποκλεισθούν, με τρόπο μη επαγόμενο διάκριση, όλες οι δικαιούχοι χώρες που αντιπροσωπεύουν λιγότερο από 1% των εισαγωγών προϊόντων, που υπάγονται στο ΣΓΠ. Στην πράξη, τούτο θα καταστήσει δυνατή την επανεστίαση των επιπτώσεων της διαβάθμισης στις κύριες δικαιούχους χώρες του ΣΓΠ, περίπου δώδεκα από τις οποίες αντιπροσωπεύουν τον κύριο εμπορικό όγκο του ΣΓΠ [1]. Αυτός ο νέος μηχανισμός δεν προδικάζει το θέμα της αναγκαιότητας νέων τροποποιήσεων στο πλαίσιο του νέου συστήματος ΣΓΠ, στόχος του οποίου θα είναι ο περιορισμός των προτιμήσεων στις χώρες εκείνες που είναι οι πιο ευάλωτες. Η επικέντρωση αυτή της διαβάθμισης στους κύριους δικαιούχους του ΣΓΠ αποτελεί επιστροφή στην πηγή, στις ίδιες τις αρχές της διαβάθμισης, όπως εξαγγέλθηκε στις κατευθύνσεις του 1994. Πράγματι, οι κατευθύνσεις αυτές διαπίστωναν ότι οι σημαντικότερες δικαιούχοι χώρες καταλάμβαναν αυτή τη προνομιακή θέση στο κοινοτικό ΣΓΠ, εν μέρει εις βάρος των χωρών που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από τα οφέλη του.

[1] Έτσι, βάσει των πλέον πρόσφατων διαθέσιμων στατιστικών, καθίσταται δυνατή η κατάρτιση καταλόγου των « διαβαθμίσιμων » χωρών κατά το επόμενο οικονομικό έτος (1η Ιανουαρίου 2006, ή 1η Ιανουαρίου 2005 σε περίπτωση που αποφασισθεί πρόωρη εφαρμογή αυτής της νέας ρήτρας) : Κίνα, Ρωσία, Ινδίες, Ταϊλάνδη, Ινδονησία, Μαλαισία, Βραζιλία, Πακιστάν, Σαουδική Αραβία, Φιλιππίνες, Βιετνάμ. Κύριοι δικαιούχοι της τροποποίησης αυτής (χώρες που καθίστανται « μη διαβαθμίσιμες ») θα είναι όλες οι χώρες « ναρκωτικά » (με εξαίρεση το Πακιστάν), η Αργεντινή (που δεν θα επωφελείται πλέον, το 2005, της ρήτρας « κρίση » που εισήχθη το 2003), η Σρι Λάνκα, το Ιράν, το Κουβέιτ.

6. Η δεύτερη ουσιώδης τροποποίηση αφορά τους όρους χορήγησης των ειδικών καθεστώτων ενθάρρυνσης για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Η πείρα που έχει αντληθεί βάσει των αιτήσεων που έχουν υποβληθεί από ορισμένες δικαιούχους χώρες έχει δείξει ότι, με βάση τα χαρακτηριστικά τους, οι υπό ανάπτυξη χώρες αντιμετωπίζουν ειδικά εμπόδια στην ενσωμάτωση και στην εφαρμογή διεθνώς εγκεκριμένων κοινωνικών κανόνων (προδιαγραφές της ΔΟΕ). Κατά συνέπεια, είναι σκόπιμο να ενισχυθεί ο προτρεπτικός χαρακτήρας του εν λόγω καθεστώτος, που δύναται να χορηγηθεί προσωρινά υπό τον όρο της αξιολόγησης της σημειωθείσας προόδου από τις δικαιούχους χώρες που ενσωματώνουν προοδευτικά τους εν λόγω κανόνες, τόσο στη νομοθεσία όσο και στην πρακτική τους.

7. Επίσης προτείνονται και άλλες τροποποιήσεις: πρέπει να παύσει η ετήσια δημοσίευση, στην Επίσημη Εφημερίδα, γνώμης για την υπό προετοιμασία ετήσια διαβάθμιση. Η δημοσίευση αυτή, εκτός του ότι παρέχει πληροφορία, αποτελεί στοιχείο αβεβαιότητας και σύγχυσης, δεδομένου ότι η δημοσίευση της πληροφορίας αυτής αφορά χώρες/τομείς, οι οποίοι δεν θα είναι κατ' ανάγκη αυτοί που θα αποτελέσουν (ή όχι) αντικείμενο διαβάθμισης, όταν πραγματικά θα εκδοθεί η απόφαση της Επιτροπής, βάσει διαθέσιμων στατιστικών δεδομένων για την πλέον πρόσφατη τριετία.

Παρομοίως, η αξιολόγηση του καθεστώτος « ναρκωτικά », που αρχικά προβλέφθηκε στο τελευταίο έτος εφαρμογής του ΣΓΠ (δηλαδή, το 2004), πρέπει να μετατεθεί στο νέο τελευταίο έτος εφαρμογής του καθεστώτος, δηλαδή, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, το 2005.

2003/0259 (ACC)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την παράταση, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005, της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2501/2001 για την εφαρμογή συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2002 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2004 και την τροποποίηση του εν λόγω κανονισμού

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 133,

την πρόταση της Επιτροπής [2],

[2] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [3],

[3] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [4],

[4] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Από το 1971, η Κοινότητα παραχωρεί εμπορικές προτιμήσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες, στο πλαίσιο του συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων.

(2) Η κοινή εμπορική πολιτική της Κοινότητας πρέπει να συμβαδίζει με τους στόχους της πολιτικής για την ανάπτυξη, τους οποίους πρέπει να υποστηρίξει, ιδίως σε ότι αφορά την εξάλειψη της φτώχειας και την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης στις αναπτυσσόμενες χώρες.

(3) Οι πολυμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις, που δρομολογήθηκαν με την τέταρτη υπουργική διάσκεψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, η οποία έλαβε χώρα στην Ντόχα, τον Νοέμβριο 2001, δεν έχουν περατωθεί. Επομένως, είναι πρόωρο να ορισθούν κατευθύνσεις για την εφαρμογή του συστήματος, για την περίοδο από το 2005 έως το 2014, πράγμα το οποίο δικαιολογεί την παράταση του ισχύοντος συστήματος για μια ένα επί πλέον έτος, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, της 1ης Ιουνίου 1994 [5].

[5] COM(1994) 212 τελικό.

(4) Η πείρα από την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 2501/2001 του Συμβουλίου [6] κατέδειξε την ανάγκη τροποποίησης ορισμένων εξ αυτών των διατάξεων.

[6] ΕΕ L 346 της 31.12.2001, σ. 1. Κανονισμός που τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) 1686/2003 της Επιτροπής (ΕΕ L 240 της 26.9.2003, σ. 8).

(5) Τον Απρίλιο 2003, το Συμβούλιο και η Επιτροπή δεσμεύτηκαν να εξετάσουν τις δέουσες τροποποιήσεις του ετήσιου μηχανισμού σχετικά με τον αποκλεισμό των δικαιούχων χωρών/τομέων, για λόγους συνδεόμενους με την ανάπτυξή τους (διαβάθμιση), πράγμα το οποίο δικαιολογεί τη τροποποίηση των σχετικών διατάξεων του κανονισμού αριθ. 2501/2001. Επομένως, πρέπει να τροποποιηθεί το άρθρο 12 προκειμένου να αποφευχθεί κάθε αρνητική συνέπεια για τις δικαιούχους χώρες, οι οποίες καθίστανται ευάλωτες στις τροποποιήσεις των δασμολογικών προτιμήσεων, επειδή το ΣΓΠ καλύπτει μικρές εμπορικές ποσότητες.

(6) Για τη συνεκτίμηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των αναπτυσσόμενων χωρών-δικαιούχων γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων, το ειδικό καθεστώς ενθάρρυνσης για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων πρέπει να ενισχυθεί όσον αφορά τη διάσταση της ενθάρρυνσης για την προοδευτική ενσωμάτωση των κανόνων που περιέχονται στη Διακήρυξη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας.

(7) Πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2501/2001.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2501/2001 τροποποιείται ως εξής:

1) Στο άρθρο 1, παράγραφος 1, οι λέξεις "και 2004" αντικαθίστανται από "2004 και 2005".

2) Στο άρθρο 6, στο τέλος του σημείου α), η διατύπωση "δασμολογικών ποσοστώσεων" αντικαθίσταται από την διατύπωση "δασμολογικών ποσοστώσεων που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο του άρθρου 26 της συνθήκης ή του παραρτήματος 7 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87".

3) Το άρθρο 12 τροποποιείται ως εξής:

α) η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το εξής κείμενο:

"3. Με βάση τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία την 1η Σεπτεμβρίου κάθε έτους, η Επιτροπή ορίζει ποιοι τομείς πληρούν τις προϋποθέσεις των παραγράφων 1 και 2. Ωστόσο, οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 δεν εφαρμόζονται στις δικαιούχους χώρες, των οποίων οι εισαγωγές στην Κοινότητα, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια ενός από τα τρία έτη που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το ένα τοις εκατό του συνόλου των κοινοτικών εισαγωγών των προϊόντων, που υπάγονται στο κοινοτικό σύστημα προτιμήσεων. Παρομοίως, επαναφέρονται οι δασμολογικές ποσοστώσεις που καταργήθηκαν σύμφωνα με τη στήλη Δ του παρατήματος I".

β) καταργείται η παράγραφος 4.

4) Στο άρθρο 14, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από την εξής παράγραφο:

"2. Τα καθεστώτα ενθάρρυνσης για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων χορηγούνται υπό τον όρο ότι:

(α) η εθνική νομοθεσία ενσωματώνει το ουσιαστικό περιεχόμενο των κανόνων των συμβάσεων της ΔΟΕ αριθ. 29 και αριθ. 105 σχετικά με την αναγκαστική εργασία, αριθ. 87 και αριθ. 98 για την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και το δικαίωμα συλλογικής διαπραγμάτευσης, αριθ. 100 και αριθ. 111 για την κατάργηση των διακρίσεων στην απασχόληση και στο επάγγελμα και αριθ. 138 και αριθ. 182 για την εργασία των παιδιών, και η οποία εφαρμόζει πραγματικά αυτήν τη νομοθεσία.

(β) η οποία δεσμεύεται, κατά τρόπο σημαντικό και προοδευτικά, σε μια διαδικασία ενσωμάτωσης και εφαρμογής του κυρίου μέρους των κανόνων αυτών.

Στην περίπτωση που προβλέπεται στο στοιχείο (β), η παραχώρηση του καθεστώτος μπορεί να γίνεται για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ενώ η παράταση του εν λόγω συστήματος εξαρτάται από το κατά πόσον η δικαιούχος χώρα δικαιολογεί πρόοδο στο θέμα αυτό. Η αξιολόγηση της προόδου αυτής πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του «μνημονίου κατανόησης» που πρέπει να αποδεχθούν οι αρχές της δικαιούχου χώρας."

5) Στο άρθρο 25, παράγραφος 4, η ημερομηνία "2004" αντικαθίσταται από την ημερομηνία "2005".

6) Στο άρθρο 41, παράγραφος 2, η ημερομηνία "2004" αντικαθίσταται από την ημερομηνία "2005".

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[...]

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ // [...]

// ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:

9 Οκτωβρίου 2003

1. // ΤΙΤΛΟΣ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ:

Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την παράταση, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005, της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2501/2001 για την εφαρμογή συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2002 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2004 (ΣΓΠ) και την τροποποίηση του εν λόγω κανονισμού.

2. // ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ:

Άρθρο 133 της συνθήκης.

3. // ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ:

Στόχος της παρούσας πρότασης είναι να παραταθεί για ένα έτος ο ισχύων κανονισμός ΣΓΠ, που εφαρμόζεται για την περίοδο 2002 - 2004, μέχρι να περατωθεί το « Αναπτυξιακό σχέδιο δράσης της Ντόχα ».

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

Ο κανονισμός αυτός δεν συνεπάγεται νέες δαπάνες για τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Ωστόσο, συνεπάγεται απώλεια τελωνειακών εσόδων.

Η αξία των κοινοτικών εισαγωγών, οι οποίες πράγματι επωφελήθηκαν των προτιμήσεων, το 2002, τελευταίο έτος για το οποίο είναι γνωστή η αξία αυτή, ανήλθε σε 52,503 δισεκατομμύρια ευρώ. Το μέσο προτιμησιακό περιθώριο (σταθμισμένο με τον όγκο του εμπορίου) ανήλθε σε 4,31 εκατοστιαίες μονάδες. Επομένως, οι απώλειες εσόδων ανήλθαν σε 2,262 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Το εν λόγω σχέδιο αφορά παράταση, για το έτος 2005, του ισχύοντος κανονισμού (Κανονισμός αριθ. 2501/2001 του Συμβουλίου), που ισχύει για τα έτη 2002 ως 2004. Επ' αυτής της βάσεως, είναι επομένως δυνατή μια προοπτική διατήρησης των απωλειών σ' αυτό το μέγιστο ετήσιο επίπεδο, δηλαδή 2,262 δισεκατομμύρια ευρώ, για το έτος 2005. Η εφαρμογή της νέας παραγράφου 3 του άρθρου 12, θα επέφερε αύξηση της απώλειας αυτής μόνο κατά 0,146 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η μόνη προβλέψιμη προσαρμογή αυτής της απώλειας εσόδων θα μπορούσε να είναι μόνο πτωτική, στο βαθμό που η δασμολογική διάβρωση εντείνεται τακτικά, αποκλείοντας de facto από το ΣΓΠ, τα προϊόντα τα οποία δεν είναι πλέον φορολογήσιμα (παράδειγμα: κατάργηση των δασμών για τα προϊόντα των βιομηχανιών του ηλεκτρονικού κλάδου, στα τέλη της δεκαετίας του 1990, κατόπιν της απόφασης της υπουργικής διάσκεψης του ΠΟΕ, που έλαβε χώρα στη Σιγκαπούρη, το 1996). Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να ορισθεί επί του παρόντος η προσαρμογή αυτή, η οποία θα προκύψει από τους δασμούς που θα εφαρμοσθούν το 2005, με την εφαρμογή των δασμών που σήμερα αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης (Αναπτυξιακό σχέδιο δράσης της Ντόχα).