Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη βελτίωση του διακανονισμού αξιογράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων (ΚΑΤ) και για την τροποποίηση της οδηγίας 98/26/ΕΚ /* COM/2012/073 final - 2012/0029 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. Πλαίσιο της πρότασης Τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων (ΚΑΤ) είναι σημαντικά ιδρύματα από συστημικής άποψης για τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Κάθε συναλλαγή αξιογράφων σε χρηματιστήριο αξιών ή και εξωχρηματιστηριακά ακολουθείται από διαδικασίες επεξεργασίας της συναλλαγής, οι οποίες οδηγούν στον διακανονισμό της, δηλαδή στην παράδοση των αξιογράφων έναντι μετρητών. Τα ΚΑΤ είναι τα βασικά ιδρύματα που καθιστούν δυνατό τον διακανονισμό μέσω της λειτουργίας των λεγόμενων συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων. Επίσης, τα ΚΑΤ διασφαλίζουν την αρχική καταχώριση και την κεντρική τήρηση λογαριασμών τίτλων, στους οποίους καταγράφεται πόσα αξιόγραφα έχουν εκδοθεί από ποιον, καθώς και κάθε μεταβολή της κατοχής των εν λόγω τίτλων. Τα ΚΑΤ διαδραματίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στην αγορά ασφαλειών, ιδίως για σκοπούς νομισματικής πολιτικής. Για παράδειγμα, σχεδόν όλες οι επιλέξιμες ασφάλειες για πράξεις νομισματικής πολιτικής κεντρικών τραπεζών στην ΕΕ, και ιδίως στη ζώνη του ευρώ, διέρχονται από τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων τα οποία διαχειρίζονται τα ΚΑΤ. Τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων στην ΕΕ επεξεργάστηκαν συναλλαγές αξίας κατά προσέγγιση 920 τρισεκατομμυρίων ευρώ, το 2010, και είχαν χαρτοφυλάκιο αξιογράφων αξίας περίπου 39 τρισεκατομμυρίων ευρώ, στο τέλος του 2010. Στην ΕΕ υπάρχουν περισσότερα από 30 ΚΑΤ, κατά κανόνα ένα σε κάθε χώρα, καθώς και δύο «διεθνή» ΚΑΤ (ICSD – Clearstream Banking Luxembourg και Euroclear Bank), που αποτελούν μια επιμέρους κατηγορία ΚΑΤ με εξειδίκευση στην έκδοση διεθνών ομολόγων, τα οποία είναι ευρέως γνωστά ως «ευρωομόλογα». Παρότι σε γενικές γραμμές τα ΚΑΤ είναι αποτελεσματικά και ασφαλή εντός των εθνικών συνόρων, ο διασυνοριακός συνδυασμός και η επικοινωνία τους είναι λιγότερο ασφαλής, γεγονός που σημαίνει ότι ένας επενδυτής βρίσκεται αντιμέτωπος με υψηλότερο κόστος και υψηλότερους κινδύνους όταν πραγματοποιεί μια διασυνοριακή επένδυση. Για παράδειγμα, ο αριθμός περιπτώσεων αδυναμίας διακανονισμού είναι υψηλότερος στην περίπτωση των διασυνοριακών συναλλαγών σε σύγκριση με τις εγχώριες συναλλαγές και το κόστος διασυνοριακού διακανονισμού είναι μέχρι και τέσσερις φορές υψηλότερο από το αντίστοιχο εγχώριο κόστος. Αυτά τα προβλήματα ασφαλείας πηγάζουν από διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται: · Η διάρκεια του κύκλου διακανονισμού. Ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ της συναλλαγής και του διακανονισμού δεν είναι εναρμονισμένος στην ΕΕ, με αποτέλεσμα να προκαλούνται διαταραχές όταν ο διακανονισμός των τίτλων γίνεται διασυνοριακά· · Ένα μικρό αλλά σημαντικό ποσοστό αξιογράφων είναι ακόμη σε έντυπη μορφή. Για αυτά, ο κύκλος διακανονισμού διαρκεί πολύ περισσότερο, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για τους επενδυτές· · Η αδυναμία διακανονισμού, δηλαδή οι περιπτώσεις στις οποίες μια συναλλαγή δεν διακανονίζεται κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού, δεν υπόκειται σε αποτρεπτικές κυρώσεις σε όλες τις αγορές, και στις αγορές όπου υπάρχουν κυρώσεις τα μέτρα εξασφάλισης του διακανονισμού διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των αγορών· · Παρότι η οδηγία 98/26/ΕΚ σχετικά με το αμετάκλητο του διακανονισμού στα συστήματα πληρωμών και στα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων[1] περιορίζει τις διαταραχές που προκαλούνται σε ένα σύστημα διακανονισμού αξιογράφων από διαδικασίες αφερεγγυότητας κατά ενός συμμετέχοντος στο σχετικό σύστημα, δεν αντιμετωπίζει άλλους κινδύνους του συστήματος ή την ανθεκτικότητα του ΚΑΤ που διαχειρίζεται το σύστημα. Ορισμένα ΚΑΤ υπόκεινται σε πρόσθετους πιστωτικούς κινδύνους και κινδύνους ρευστότητας, που προκύπτουν από την παροχή τραπεζικών υπηρεσιών επικουρικών προς τον διακανονισμό· · Οι συμφωνίες διασύνδεσης μεταξύ των ΚΑΤ, παρότι θεωρούνται το πρώτο βήμα προς την ενοποίηση των ευρωπαϊκών αγορών διακανονισμού, εγείρουν ανησυχίες ως προς την ασφάλεια, λόγω της έλλειψης ειδικών κανόνων εποπτείας για τέτοιες συνδέσεις. Επιπλέον, αυξάνουν τη διασύνδεση των ΚΑΤ, γεγονός που δικαιολογεί ακόμη περισσότερο την καθιέρωση ενός κοινού πλαισίου προληπτικής εποπτείας. Η έλλειψη αποτελεσματικής ενιαίας εσωτερικής αγοράς διακανονισμού εγείρει επίσης σημαντικές ανησυχίες. Εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά εμπόδια στην ευρωπαϊκή αγορά επεξεργασίας συναλλαγών, όπως για παράδειγμα ο περιορισμός της πρόσβασης των εκδοτών αξιογράφων στα ΚΑΤ, διαφορετικά εθνικά καθεστώτα αδειοδότησης και κανόνες για τα ΚΑΤ στις επιμέρους χώρες της ΕΕ, και περιορισμένος ανταγωνισμός μεταξύ διαφορετικών εθνικών ΚΑΤ. Τα ανωτέρω εμπόδια οδηγούν σε μεγάλο κατακερματισμό της αγοράς. Κατά συνέπεια, ο διασυνοριακός διακανονισμός των συναλλαγών βασίζεται σε περιττά πολύπλοκες «αλυσίδες» κατοχής, οι οποίες συχνά περιλαμβάνουν διάφορα ΚΑΤ και πολλούς άλλους διαμεσολαβητές. Αυτό έχει αρνητικό αντίκτυπο στην αποτελεσματικότητα, αλλά και στους κινδύνους τους οποίους συνεπάγονται οι διασυνοριακές συναλλαγές. Τα προβλήματα αυτά είναι σημαντικά, καθώς οι διασυνοριακές συναλλαγές στην Ευρώπη, από τις συνήθεις αγοραπωλησίες αξιογράφων μέχρι τις μεταβιβάσεις χρηματοοικονομικών ασφαλειών, εξακολουθούν να αυξάνονται και τα ΚΑΤ αλληλοσυνδέονται ολοένα και περισσότερο. Οι ανωτέρω τάσεις αναμένεται να επιταχυνθούν με την εμφάνιση του Target2 Securities (T2S), ενός έργου του Ευρωσυστήματος που θα παράσχει μια κοινή πλατφόρμα ανεξαρτήτως συνόρων για τον διακανονισμό αξιογράφων στην Ευρώπη, το οποίο έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2015. Η παρούσα πρόταση κανονισμού αντιμετωπίζει τα σχετικά προβλήματα. Θεσπίζει την υποχρέωση μετατροπής όλων των κινητών αξιών σε μορφή λογιστικής εγγραφής και καταγραφής τους σε ΚΑΤ πριν από τη διαπραγμάτευσή τους σε ρυθμιζόμενους τόπους διαπραγμάτευσης. Εναρμονίζει τις περιόδους διακανονισμού και τα καθεστώτα εξασφάλισης του διακανονισμού στην ΕΕ. Εισάγει ένα κοινό σύνολο κανόνων εμπνευσμένο από τα διεθνή πρότυπα για την αντιμετώπιση των κινδύνων τους οποίους συνεπάγονται οι δραστηριότητες και οι υπηρεσίες των ΚΑΤ. Εφόσον τα ΚΑΤ θα υπόκεινται σε πανομοιότυπους ουσιαστικούς κανόνες σε όλες τις χώρες της ΕΕ, θα επωφεληθούν από ομοιόμορφες απαιτήσεις αδειοδότησης και από ένα κοινό διαβατήριο για την ΕΕ, το οποίο θα συμβάλει στην άρση των υφιστάμενων εμποδίων πρόσβασης. Κατά συνέπεια, ο προτεινόμενος κανονισμός θα αυξήσει την ασφάλεια στο σύστημα και θα ανοίξει την αγορά υπηρεσιών ΚΑΤ, βελτιώνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα του διακανονισμού αξιογράφων. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα ολοκληρώσει το κανονιστικό πλαίσιο για τις υποδομές της αγοράς αξιογράφων, από κοινού με την οδηγία 2004/39/ΕΚ για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (MiFID)[2] για τους τόπους διαπραγμάτευσης, και την πρόταση κανονισμού για τις συναλλαγές παραγώγων (EMIR) για τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους. Η εν λόγω πρωτοβουλία έλαβε ευρεία πολιτική στήριξη. Το Συμβούλιο ECOFIN της 2ας Δεκεμβρίου 2008 τόνισε την ανάγκη να ενισχυθεί η ασφάλεια και η αρτιότητα των συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων υπό τη διαχείριση των ΚΑΤ και συμφώνησε ότι η νομοθεσία της ΕΕ είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση νομικών εμποδίων που σχετίζονται με την επεξεργασία των συναλλαγών, συμπεριλαμβανομένων και των εμποδίων στην πρόσβαση σε ΚΑΤ. Η ανάγκη θέσπισης κατάλληλων προτύπων για τα ΚΑΤ έχει συμφωνηθεί επίσης σε διεθνές επίπεδο. Ήδη από το 2001, οι παγκόσμιες ρυθμιστικές αρχές του τραπεζικού τομέα και της αγοράς κινητών αξιών (CPSS-IOSCO) εξέδωσαν σειρά συστάσεων για τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων. Οι συστάσεις αυτές εγκρίθηκαν μέσω μη δεσμευτικών κατευθυντηρίων γραμμών από τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές (ΕΣΚΤ-ΕΡΑΑΚΑ), το 2009. Τον Οκτώβριο του 2010, το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας επανέλαβε το αίτημα για νέα πρότυπα, με στόχο πιο ισχυρές βασικές υποδομές της αγοράς και ζήτησε την αναθεώρηση και την ενίσχυση των υφιστάμενων προτύπων. 2. Αποτελέσματα των διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη και εκτίμηση επιπτώσεων Η παρούσα πρωτοβουλία είναι αποτέλεσμα εκτενών και συνεχών διαβουλεύσεων με όλους τους σημαντικούς ενδιαφερομένους, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιστικών αρχών των αγορών κινητών αξιών και του τραπεζικού τομέα, της ΕΚΤ και κάθε είδους συμμετεχόντων στην αγορά. Λαμβάνει υπόψη της τις απόψεις που εκφράστηκαν στο πλαίσιο δημόσιας διαβούλευσης, που έλαβε χώρα από τις 13 Ιανουαρίου έως την 1η Μαρτίου 2011, και τα στοιχεία που παρείχαν διάφορες ομάδες ενδιαφερομένων από το καλοκαίρι του 2010. Επιπλέον, ανατέθηκε στην Oxera Consulting η διεξαγωγή εξωτερικής μελέτης κόστους και τιμών στον τομέα ολοκλήρωσης των συναλλαγών. Η Oxera παρουσίασε μια πρώτη έκθεση το 2009 και μια δεύτερη το 2011. Οι εν λόγω εκθέσεις παρέχουν χρήσιμα δεδομένα σχετικά με τις διαφορές κόστους μεταξύ των διασυνοριακών και των εγχώριων διαδικασιών ολοκλήρωσης των συναλλαγών στην Ευρώπη. Η Επιτροπή, συνεπής με την πολιτική της για τη βελτίωση της νομοθεσίας, διεξήγαγε εκτίμηση επιπτώσεων των εναλλακτικών επιλογών πολιτικής. Οι επιλογές πολιτικής αξιολογήθηκαν έναντι των βασικών στόχων αύξησης της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας και διασφάλισης ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις υπηρεσίες ΚΑΤ στην Ευρώπη. Στην εκτίμηση εξετάστηκε η αποτελεσματικότητα ως προς την επίτευξη των ανωτέρω στόχων και η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας της υλοποίησης διαφόρων επιλογών πολιτικής. Το σχέδιο έκθεσης εκτίμησης επιπτώσεων υποβλήθηκε, στις 16 Μαρτίου 2011, στην επιτροπή για τις αναλύσεις επιπτώσεων, της Επιτροπής, και στη συνέχεια, στις 8 Αυγούστου 2011, υποβλήθηκε ένα αναθεωρημένο σχέδιό της. Το σχέδιο έκθεσης βελτιώθηκε σημαντικά μετά τις παρατηρήσεις της επιτροπής, μέσω της ενίσχυσης των αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με τα προσδιορισθέντα προβλήματα και της ανάλυσης διαφόρων επιλογών πολιτικής, ιδίως όσον αφορά τις τραπεζικές υπηρεσίες που είναι επικουρικές ως προς τον διακανονισμό και μέσω της συμπερίληψης μιας εκτίμησης των συνολικών οφελών και του αντικτύπου διαφόρων επιλογών πολιτικής σε διάφορες ομάδες ενδιαφερομένων και ενός σαφέστερου και ισχυρότερου πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης. 3. Νομικά στοιχεία της πρότασης 3.1. Νομική βάση Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ»), το οποίο αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη νομική βάση στον τομέα αυτό. Η πρόταση στοχεύει κυρίως στην αντιμετώπιση της ελλιπούς ασφάλειας και αποτελεσματικότητας του διακανονισμού αξιογράφων και των εμποδίων που προκύπτουν για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς από τους αποκλίνοντες εθνικούς κανόνες που ρυθμίζουν τον διακανονισμό αξιογράφων και τις δραστηριότητες των ΚΑΤ, τα οποία διαχερίζονται συστήματα διακανονισμού αξιογράφων, μέσω της εισαγωγής ενός κοινού συνόλου κανόνων που αφορούν ορισμένες πτυχές του κύκλου διακανονισμού και της εξασφάλισης του διακανονισμού, καθώς και μιας σειράς κοινών απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας για την αντιμετώπιση της ανθεκτικότητας των ΚΑΤ και της πρόσβασης σε αυτά. Ελλείψει τέτοιων κοινών κανόνων και απαιτήσεων, τα πιθανώς αποκλίνοντα μέτρα που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο θα έχουν άμεσο αρνητικό αντίκτυπο στην ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα και τον ανταγωνισμό στις αγορές διακανονισμού στην Ένωση. Ο κανονισμός θεωρείται η πλέον ενδεδειγμένη νομική πράξη για να διασφαλιστεί ότι όλοι οι συμμετέχοντες στην αγορά υπόκεινται σε ομοιόμορφες και άμεσα εφαρμόσιμες υποχρεώσεις όσον αφορά τον κύκλο και τη εξασφάλιση του διακανονισμού, και ότι τα ΚΑΤ υπόκεινται σε ομοιόμορφα και άμεσα εφαρμόσιμα πρότυπα προληπτικής εποπτείας στην Ένωση, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει την ανθεκτικότητά τους και τον κεντρικό τους ρόλο στην τήρηση συστημάτων λογιστικών εγγραφών και στη διαδικασία διακανονισμού. Επειδή ο κύριος στόχος του προτεινόμενου κανονισμού είναι να εισάγει διάφορες νομικές υποχρεώσεις που επιβάλλονται άμεσα στους διαχειριστές αγοράς, οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την υποχρέωση καταχώρισης σχεδόν όλων των κινητών αξιών υπό μορφή λογιστικής εγγραφής σε ένα ΚΑΤ και ένα αυστηρότερο χρονοδιάγραμμα διακανονισμού, και επειδή τα ΚΑΤ είναι υπεύθυνα για τη λειτουργία των συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων και για την εφαρμογή μέτρων για την πρόβλεψη έγκαιρου διακανονισμού στην Ένωση, είναι απαραίτητο όλα τα ΚΑΤ να συμμορφώνονται συνεχώς, ανά πάσα στιγμή, με τις ομοιόμορφες και αυστηρές απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας που προβλέπονται στην πρόταση. Συνεπώς, είναι αναγκαίο να συμπεριληφθεί στην παρούσα πρόταση ένα σύνολο ομοιόμορφων και άμεσα εφαρμοστέων κανόνων σχετικά με την αδειοδότηση και τη συνεχή εποπτεία των ΚΑΤ, ως λογικό επακόλουθο των νομικών υποχρεώσεων που επιβάλλονται στους παράγοντες της αγοράς. 3.2. Επικουρικότητα και αναλογικότητα Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναλαμβάνεται δράση σε επίπεδο ΕΕ μόνο στην περίπτωση που οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και, λόγω της κλίμακας ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο ΕΕ. Ουσιαστικά, στόχος της παρούσας πρότασης είναι να καταστήσει την ευρωπαϊκή αγορά κινητών αξιών ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη εντός της Ένωσης, γεγονός που προϋποθέτει συντονισμένη δράση της ΕΕ. Η δράση της Ένωσης δικαιολογείται περαιτέρω λόγω της συστημικής φύσης των ΚΑΤ και της αυξανόμενης διασύνδεσής τους, ιδίως μετά την εισαγωγή του T2S. Όσον αφορά την αδειοδότηση και την εποπτεία των ΚΑΤ, η πρόταση κανονισμού στοχεύει να επιτύχει μια ισορροπία μεταξύ των αρμοδιοτήτων των εθνικών αρχών και των συμφερόντων άλλων αρμόδιων αρχών. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίλυση διαφορών, στη διευκόλυνση των συμφωνιών συνεργασίας μεταξύ εθνικών αρχών και στην κατάρτιση τεχνικών προτύπων μέσω στενών διαβουλεύσεων με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ). Ορισμένα ζητήματα καλύπτονται ήδη από την υπάρχουσα νομοθεσία της Ένωσης. Για παράδειγμα, στην οδηγία 98/26/ΕΚ σχετικά με το αμετάκλητο του διακανονισμού στα συστήματα πληρωμών και στα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων[3] παρέχεται ήδη ένας ορισμός των συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων, και στην οδηγία 2004/39/ΕΚ (MiFID) προβλέπονται ορισμένοι κανόνες πρόσβασης των συμμετεχόντων στην αγορά στο σύστημα διακανονισμού αξιογράφων της επιλογής τους. Ο προτεινόμενος κανονισμός συνάδει με τα ανωτέρω κείμενα της Ένωσης. Επίσης, η πρόταση λαμβάνει πλήρως υπόψη την αρχή της αναλογικότητας που απαιτείται δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 4 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ήτοι ότι η δράση της Ένωσης θα πρέπει να είναι κατάλληλη για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων και να μην υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών. Ο προτεινόμενος κανονισμός είναι σύμφωνος με την ανωτέρω αρχή και επιτυγχάνει την ορθή ισορροπία μεταξύ του δημόσιου συμφέροντος και της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας των προτεινόμενων μέτρων. Η πρόταση έχει λάβει πλήρως υπόψη την ανάγκη εξισορρόπησης μεταξύ της ασφάλειας, της αποτελεσματικότητας των αγορών και του κόστους για τους ενδιαφερομένους. 3.3. Λεπτομερής επεξήγηση της πρότασης Ο προτεινόμενος κανονισμός αποτελείται από δύο κύρια μέρη: τα μέτρα που αφορούν όλους τους διαχειριστές αγοράς στο πλαίσιο διακανονισμού αξιογράφων (τίτλος ΙΙ) και τα μέτρα που αφορούν ειδικά τα ΚΑΤ (τίτλοι ΙΙΙ, IV και V). Οι υπόλοιποι τίτλοι που περιλαμβάνουν το πεδίο εφαρμογής και τους ορισμούς (τίτλος Ι) και τις μεταβατικές και τελικές διατάξεις (τίτλος VI) εφαρμόζονται και στα δύο μέρη της πρότασης. 3.3.1. Πεδίο εφαρμογής της πρότασης (Τίτλος Ι) Ο προτεινόμενος κανονισμός καλύπτει όλα τα ΚΑΤ, αλλά απαλλάσσει από τις απαιτήσεις αδειοδότησης και εποπτείας τα μέλη του ΕΣΚΤ και άλλους εθνικούς ή δημόσιους φορείς που εκτελούν ανάλογες υπηρεσίες, όπως είναι οι εθνικοί φορείς των κρατών μελών που έχουν αναλάβει τη διαχείριση του δημόσιου χρέους ή που παρεμβαίνουν σε αυτήν, οι οποίοι διαφορετικά θα θεωρούνταν ΚΑΤ. Εντούτοις, οι ανωτέρω φορείς εξακολουθούν να υπόκεινται σε όλες τις απαιτήσεις για τα ΚΑΤ. Εξαιρούνται από τον τίτλο IV, ο οποίος επιβάλλει τον διαχωρισμό μεταξύ των τραπεζικών υπηρεσιών που είναι επικουρικές ως προς τον διακανονισμό και των άλλων υπηρεσιών των ΚΑΤ, εφόσον οι εν λόγω φορείς παρέχουν, λόγω της φύσεώς τους, τις ανωτέρω επικουρικές υπηρεσίες. Ως προς τα χρηματοπιστωτικά μέσα, η πρόταση καλύπτει όλα τα χρηματοπιστωτικά μέσα όσον αφορά τις απαιτήσεις για τα ΚΑΤ, αλλά καλύπτει κυρίως τις κινητές αξίες όπως ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 σημείο 18 της οδηγίας 2004/39/EΚ (MiFID) (κατά κύριο λόγο, μετοχές και ομόλογα) για τους σκοπούς του τίτλου ΙΙ σχετικά με τον διακανονισμό αξιογράφων. 3.3.2. Διακανονισμός αξιογράφων (Τίτλος ΙΙ) Ένας βασικός στόχος του προτεινόμενου κανονισμού είναι η αύξηση της ασφάλειας του διακανονισμού. Ο τίτλος ΙΙ περιλαμβάνει τρεις σειρές μέτρων για την επίτευξη αυτού του στόχου. Κατά πρώτον, επιβάλλει τη λεγόμενη αποϋλοποίηση/ακινητοποίηση των αξιογράφων, που συνίσταται στην έκδοση αξιών υπό μορφή λογιστικών εγγραφών. Σκοπός του μέτρου αυτού είναι να αυξηθεί η αποδοτικότητα του διακανονισμού, να διευκολυνθεί η συντόμευση των περιόδων διακανονισμού και να διασφαλιστεί η ακεραιότητα μιας έκδοσης αξιογράφων, παρέχοντας τη δυνατότητα για ευκολότερη αντιστοίχιση της κατοχής τίτλων. Τα αξιόγραφα σε μορφή λογιστικών εγγραφών δεν χρειάζεται απαραίτητα να καταχωρίζονται σε ΚΑΤ, πριν τεθούν υπό διαπραγμάτευση ή δοθούν ως χρηματοοικονομική ασφάλεια. Μπορούν, για παράδειγμα, να καταχωρίζονται από υπεύθυνους μητρώου. Ωστόσο, εάν υπόκεινται σε διαπραγμάτευση σε τόπους ρυθμιζόμενους από την οδηγία 2004/39/ΕΚ (MiFID), θα πρέπει να καταχωρίζονται σε ένα ΚΑΤ, προκειμένου να επωφελούνται από την προστασία των συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων δυνάμει της οδηγίας 98/26/ΕΚ και να διευκολύνεται η αντιστοίχιση μεταξύ των καταχωρισμένων αξιογράφων, αφενός, και των διαπραγματεύσιμων αξιογράφων, αφετέρου. Ο προτεινόμενος κανονισμός προβλέπει μεταβατική περίοδο αρκετά μεγάλης διάρκειας, μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2018, προκειμένου οι διαχειριστές αγοράς από τα κράτη μέλη όπου υπάρχει ακόμη σημαντικός αριθμός αξιογράφων σε έντυπη μορφή να είναι σε θέση να συμμορφωθούν με το μέτρο αυτό. Δεύτερον, ο τίτλος ΙΙ εναρμονίζει την περίοδο διακανονισμού για τις συναλλαγές αξιογράφων σε όλη την ΕΕ. Στην Ευρώπη, ο διακανονισμός της πλειονότητας των συναλλαγών αξιογράφων λαμβάνει χώρα δύο ή τρεις ημέρες μετά την ημερομηνία διαπραγμάτευσης, ανάλογα με την κάθε αγορά. Η περίοδος διακανονισμού θα εναρμονιστεί και θα οριστεί στις δύο ημέρες μετά την ημερομηνία διαπραγμάτευσης, αλλά θα επιτρέπονται και πιο σύντομες περίοδοι διαπραγμάτευσης. Τρίτον, ο τίτλος ΙΙ εναρμονίζει τα μέτρα εξασφάλισης του διακανονισμού σε όλη την ΕΕ. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν εκ των προτέρων μέτρα για την πρόληψη της αδυναμίας διακανονισμού και εκ των υστέρων μέτρα για την αντιμετώπιση της αδυναμίας διακανονισμού. Κύριος στόχος είναι να μειωθεί ο αριθμός των περιπτώσεων αδυναμίας διακανονισμού και να αποθαρρυνθεί τυχόν ανταγωνισμός που μειώνει το επίπεδο εξασφάλισης του διακανονισμού, για παράδειγμα μεταξύ αγορών που ενδέχεται να προβλέπουν διαφορετικά συστήματα κυρώσεων. Οι προτεινόμενες διατάξεις υπερβαίνουν το επίπεδο των ΚΑΤ και στοχεύουν στην υπαγωγή όλων των συμμετεχόντων στην αγορά που δεν παραδίδουν τα αξιόγραφα κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού σε μια εναρμονισμένη διαδικασία αγοράς, η οποία μπορεί να εκτελείται από έναν κεντρικό αντισυμβαλλόμενο, στην περίπτωση εκκαθαρισμένης συναλλαγής, ειδάλλως μπορεί να περιλαμβάνεται στους οικείους κανόνες των τόπων διαπραγμάτευσης. 3.3.3. ΚΑΤ (Τίτλος III) Αδειοδότηση και εποπτεία των ΚΑΤ (Κεφάλαιο Ι) Η οδηγία 98/26/ΕΚ ορίζει ήδη τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων ως τυπικές συμφωνίες που επιτρέπουν τη μεταβίβαση αξιογράφων μεταξύ διαφορετικών συμμετεχόντων. Ωστόσο, η εν λόγω οδηγία δεν αναφέρει τους οργανισμούς που είναι αρμόδιοι για τη λειτουργία των εν λόγω συστημάτων. Δεδομένης της αυξανόμενης πολυπλοκότητας των εν λόγω συστημάτων και των κινδύνων που σχετίζονται με τον διακανονισμό, ο νομικός ορισμός, η αδειοδότηση και η εποπτεία των οργανισμών που χειρίζονται τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων είναι απαραίτητο να εκτελούνται βάσει ενός συνόλου κοινών προτύπων προληπτικής εποπτείας. Ως ΚΑΤ νοείται ένα νομικό πρόσωπο που χειρίζεται ένα σύστημα διακανονισμού αξιογράφων και τουλάχιστον μία ακόμη βασική υπηρεσία (είτε υπηρεσία «συμβολαιογράφου» είτε κεντρική υπηρεσία διατήρησης). Επιπλέον, θα επιτρέπεται στα ΚΑΤ η εκτέλεση μόνον ορισμένων «επικουρικών» υπηρεσιών, οι οποίες σχετίζονται κατά κύριο λόγο με τις βασικές υπηρεσίες. Σε περίπτωση που στις εν λόγω επικουρικές υπηρεσίες περιλαμβάνονται φορολογικές υπηρεσίες, τα ΚΑΤ θα πρέπει να μεριμνούν ώστε να συμμορφώνονται με τη φορολογική νομοθεσία των σχετικών κρατών μελών. Στην περίπτωση διαδικασιών ελάφρυνσης της παρακράτησης φόρου στην πηγή, τα ΚΑΤ θα χρειαστεί να τηρούν τυχόν απαιτήσεις τις οποίες επιβάλλει σε χρηματοπιστωτικούς διαμεσολαβητές το κράτος μέλος παρακράτησης στην πηγή των πληρωμών που υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου στην πηγή, προκειμένου να τους παρέχεται άδεια να εφαρμόζουν την παρακράτηση φόρου στην πηγή και να ζητούν ελάφρυνση της παρακράτησης φόρου στην πηγή εξ ονόματος των πραγματικών δικαιούχων των πληρωμών. Αυτό μπορεί να συνεπάγεται, ιδίως, την υποχρέωση να αναφέρονται πληροφορίες για τον επενδυτή απευθείας στο κράτος μέλος παρακράτησης στην πηγή (με αντάλλαγμα τη δυνατότητα να ζητείται ελάφρυνση από την παρακράτηση φόρου στην πηγή), το οποίο, με τη σειρά του, μπορεί να τις διαβιβάσει στο κράτος μέλος κατοικίας του πραγματικού δικαιούχου των χρηματοπιστωτικών μέσων. Τα ΚΑΤ θα πρέπει να υπόκεινται σε αδειοδότηση και εποπτεία από τις εθνικές αρμόδιες αρχές του τόπου στον οποίο έχουν την έδρα τους. Ωστόσο, λόγω της συνεχούς αύξησης της διασυνοριακής διάστασης των δραστηριοτήτων τους, θα πρέπει να ζητείται η γνώμη και άλλων αρχών, που σχετίζονται με το ή τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων που χειρίζεται το ΚΑΤ και με άλλες οντότητες του ομίλου. Η ΕΑΚΑΑ θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη σχεδίων τεχνικών προτύπων για την εναρμόνιση της διαδικασίας αδειοδότησης και τη διασφάλιση της συνεργασίας μεταξύ των αρχών. Η πρόταση παρέχει στα ΚΑΤ που διαθέτουν άδεια λειτουργίας ένα «διαβατήριο» για την παροχή υπηρεσιών στην Ένωση, είτε μέσω της απευθείας παροχής υπηρεσιών σε άλλο κράτος μέλος είτε μέσω της ίδρυσης υποκαταστήματος στο εν λόγω κράτος μέλος. Ένα ΚΑΤ από τρίτη χώρα μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στην Ένωση, αν έχει αναγνωριστεί από την ΕΑΚΑΑ. Η εν λόγω αναγνώριση χορηγείται μόνον εάν η Επιτροπή έχει εξακριβώσει ότι το νομικό και εποπτικό πλαίσιο της οικείας τρίτης χώρας είναι αντίστοιχο με αυτό της Ένωσης και ότι η τρίτη χώρα προβλέπει πραγματική ισοδύναμη αναγνώριση του νομοθετικού και εποπτικού πλαισίου της Ένωσης· ότι το ΚΑΤ υπόκειται σε αποτελεσματική αδειοδότηση και εποπτεία στην εν λόγω τρίτη χώρα και ότι υφίστανται συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ της ΕΑΚΑΑ και των αρχών της τρίτης χώρας. Απαιτήσεις για ΚΑΤ και σύγκρουση νόμων (Κεφάλαια ΙΙ και ΙΙΙ) Δεδομένου ότι τα ΚΑΤ έχουν συστημική σημασία και εκτελούν κρίσιμες υπηρεσίες για την αγορά κινητών αξιών, πρέπει να υπόκεινται σε υψηλά πρότυπα προληπτικής εποπτείας ώστε να διασφαλίζεται η βιωσιμότητά τους και η προστασία των συμμετεχόντων σε αυτά. Οι απαιτήσεις για τα ΚΑΤ ταξινομούνται σε διάφορες κατηγορίες στο κεφάλαιο ΙΙ: οργανωτικές απαιτήσεις (τμήμα 1), κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας (τμήμα 2), απαιτήσεις για υπηρεσίες ΚΑΤ (τμήμα 3), απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας (τμήμα 4) και απαιτήσεις για συνδέσεις ΚΑΤ (τμήμα 5). Το τμήμα 1 απαιτεί από τα ΚΑΤ να διαθέτουν άρτιες ρυθμίσεις διακυβέρνησης, πεπειραμένα και κατάλληλα στελέχη ανώτατης διοίκησης, διοικητικό συμβούλιο και μετόχους και να ιδρύουν επιτροπές χρηστών για την εκπροσώπηση των εκδοτών και των συμμετεχόντων για κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων. Τυχόν εξωτερική ανάθεση υπηρεσιών ή δραστηριοτήτων δεν θα πρέπει να υπονομεύει την ευθύνη ενός ΚΑΤ έναντι των συμμετεχόντων ή των εκδοτών ή την άσκηση καθηκόντων εποπτείας και επίβλεψης από διάφορες αρχές. Προβλέπεται μια σημαντική εξαίρεση για την εξωτερική ανάθεση συμφωνιών με δημόσιες οντότητες, όπως είναι το έργο T2S του Ευρωσυστήματος, οι οποίες διέπονται από ένα ειδικό πλαίσιο που έχει συμφωνηθεί από τις αρμόδιες αρχές. Το τμήμα 2 εισάγει σημαντικές απαιτήσεις για τα ΚΑΤ, τα οποία οφείλουν να έχουν διαφανή κριτήρια συμμετοχής σε συστήματα διακανονισμού αξιογράφων, τα οποία βασίζονται αυστηρά στον κίνδυνο και δεν εισάγουν διακρίσεις. Οι εν λόγω απαιτήσεις ενισχύονται από τις διατάξεις σχετικά με την πρόσβαση που ορίζονται στο κεφάλαιο IV. Επίσης, εισάγει σημαντικές αρχές σχετικά με τη διαφάνεια όσον αφορά τη δημοσιοποίηση των τιμών και την κοινοποίηση του κόστους και των εσόδων ανά παρεχόμενη υπηρεσία στις αρμόδιες αρχές. Το τμήμα 3, στο άρθρο 34 σχετικά με τις απαιτήσεις για υπηρεσίες ΚΑΤ, αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν τα ΚΑΤ στη διασφάλιση της ακεραιότητας της έκδοσης αξιογράφων και περιλαμβάνει υποχρεώσεις σχετικά με την ημερήσια συμφωνία των λογαριασμών. Όσον αφορά τον διαχωρισμό των λογαριασμών για τους σκοπούς της προστασίας των στοιχείων ενεργητικού των συμμετεχόντων, η πρόταση υπερβαίνει τις απαιτήσεις της οδηγίας 2004/39/ΕΚ (MiFID) και απαιτεί από τα ΚΑΤ να διαχωρίζουν τους λογαριασμούς του κάθε συμμετέχοντα από αυτούς άλλων συμμετεχόντων και να επιτρέπουν στους συμμετέχοντες να διαχωρίζουν τους λογαριασμούς καθενός από τους πελάτες τους. Όσον αφορά τον διακανονισμό σε μετρητά, η πρόταση απαιτεί από τα ΚΑΤ να πραγματοποιούν τον διακανονισμό σε λογαριασμούς κεντρικών τραπεζών όποτε αυτό είναι εφικτό και πρακτικό. Ο διακανονισμός σε εμπορικές τράπεζες επιτρέπεται, αλλά σε αντίθεση με ορισμένες τρέχουσες πρακτικές, πρέπει να εκτελείται μέσω χωριστού πιστωτικού ιδρύματος που ενεργεί ως διακανονιστής. Οι απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για τα ίδια τα ΚΑΤ στο τμήμα 4 περιλαμβάνουν σημαντικές διατάξεις σχετικά με τον μετριασμό του λειτουργικού κινδύνου. Εφόσον τα ΚΑΤ θα απαγορεύεται να εκτελούν απευθείας υπηρεσίες τραπεζικού τύπου, ο βασικός κίνδυνος που θα αντιμετωπίσουν είναι ο λειτουργικός κίνδυνος. Οι εν λόγω διατάξεις περιλαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για τη διασφάλιση της συνέχισης των δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένου του διακανονισμού, ανά πάσα στιγμή. Επίσης ορίζονται κεφαλαιακές απαιτήσεις όσον αφορά τα λειτουργικά έξοδα – τα ΚΑΤ θα πρέπει να διαθέτουν κεφάλαιο, αδιανέμητα κέρδη και αποθεματικά ικανά να καλύψουν τουλάχιστον έξι μήνες λειτουργικών εξόδων. Επειδή η σύνδεση μεταξύ των ΚΑΤ αυξάνεται ολοένα και περισσότερο και αυτή η διαδικασία αναμένεται να επιταχυνθεί με την εμφάνιση του T2S, το άρθρο 45 προβλέπει σημαντικές απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για συνδεδεμένα ΚΑΤ, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης πανομοιότυπων κανόνων σχετικά με το αμετάκλητο του διακανονισμού. Το κεφάλαιο ΙΙΙ στοχεύει στην αύξηση της νομικής ασφάλειας για τις συναλλαγές αξιογράφων, προτείνοντας έναν κανόνα σύγκρουσης νόμων όσον αφορά τα ζητήματα ιδιοκτησίας των αξιογράφων που τηρούνται από ΚΑΤ. Πρόσβαση σε ΚΑΤ (Κεφάλαιο IV) Το άνοιγμα της αγοράς υπηρεσιών ΚΑΤ και η άρση των εμποδίων πρόσβασης είναι ένας από τους στόχους της παρούσας πρωτοβουλίας. Το κεφάλαιο IV εξετάζει τρεις τύπους πρόσβασης: α) μεταξύ εκδοτών και ΚΑΤ, β) μεταξύ ΚΑΤ, και γ) μεταξύ ΚΑΤ και άλλων υποδομών της αγοράς. Σε πολλά κράτη μέλη οι εκδότες υποχρεούνται δια νόμου να εκδίδουν συγκεκριμένα είδη αξιογράφων, κυρίως μετοχές, στο εθνικό ΚΑΤ. Το άρθρο 47 εισάγει το δικαίωμα των εκδοτών να καταχωρούν τα αξιόγραφά τους σε οποιοδήποτε ΚΑΤ που έχει λάβει άδεια λειτουργίας στην Ένωση, καθώς και το δικαίωμα των ΚΑΤ να παρέχουν υπηρεσίες για αξιόγραφα που έχουν δημιουργηθεί δυνάμει του δικαίου άλλου κράτους μέλους. Οι εθνικές ιδιαιτερότητες λαμβάνονται υπόψη μέσω της αναγνώρισης ότι το σχετικό δικαίωμα ισχύει με την επιφύλαξη του εταιρικού δικαίου δυνάμει του οποίου δημιουργήθηκαν τα αξιόγραφα. Τα τμήματα 2 και 3 ορίζουν τις αρχές πρόσβασης. Ένα ΚΑΤ θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να συμμετέχει σε ένα σύστημα διακανονισμού αξιογράφων άλλου ΚΑΤ βάσει αρχών που δεν εισάγουν διακρίσεις και βασίζονται στον κίνδυνο. Ένα ΚΑΤ θα πρέπει επίσης να έχει το δικαίωμα, βάσει των ίδιων αρχών, να ζητά από άλλο ΚΑΤ να αναπτύξει ειδικές λειτουργίες, οι οποίες θα πρέπει να χρεώνονται βάσει της μεθόδου κατ’ αποκοπή υπολογισμού των εσόδων (cost-plus). Ομοίως, ένα ΚΑΤ θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να λαμβάνει πληροφορίες σχετικά με συναλλαγές από κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους και από τόπους διαπραγμάτευσης και οι εν λόγω υποδομές θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων που διατηρούν τα ΚΑΤ. Τυχόν διαφορές μεταξύ των σχετικών αρμόδιων αρχών μπορούν να παραπέμπονται στην ΕΑΚΑΑ για την επίλυσή τους. 3.3.4. Πιστωτικά ιδρύματα ορισθέντα να ενεργούν ως διακανονιστές (Τίτλος IV) Όπως περιγράφεται ανωτέρω, όταν ο διακανονισμός μέσω κεντρικής τράπεζας δεν είναι εφικτός ή πρακτικός, τα ΚΑΤ μπορούν να προσφέρουν στους συμμετέχοντές τους τη δυνατότητα διακανονισμού σε μετρητά μέσω εμπορικών τραπεζών. Εντούτοις, τα ΚΑΤ δεν θα πρέπει να παρέχουν τα ίδια τις τραπεζικές υπηρεσίες που είναι επικουρικές ως προς τον διακανονισμό, αλλά θα πρέπει να έχουν την άδεια από τις αρμόδιες αρχές να ορίζουν ένα πιστωτικό ίδρυμα για να ενεργεί ως διακανονιστής, ανοίγοντας λογαριασμούς ταμείου και χορηγώντας πιστωτικές διευκολύνσεις για τη διευκόλυνση του διακανονισμού, εκτός εάν οι αρμόδιες αρχές αποδείξουν, βάσει των διαθέσιμων αποδεικτικών στοιχείων, ότι η έκθεση ενός πιστωτικού ιδρύματος στη συγκέντρωση πιστωτικών κινδύνων και κινδύνων ρευστότητας δεν είναι επαρκώς μετριασμένη. Αυτή η διάκριση μεταξύ των ΚΑΤ και των διακανονιστών είναι ένα σημαντικό μέτρο για την αντιμετώπιση και την αύξηση της ασφάλειας των ΚΑΤ. Οι τραπεζικές υπηρεσίες που είναι επικουρικές ως προς τον διακανονισμό αυξάνουν τους κινδύνους στους οποίους εκτίθενται τα ΚΑΤ και κατά συνέπεια και την πιθανότητα των ΚΑΤ να υποστούν αθέτηση υποχρέωσης ή να υποβληθούν σε σοβαρές πιέσεις. Παρότι οι τραπεζικές υπηρεσίες παρέχονται συνήθως από ορισμένα ΚΑΤ σε ημερήσια βάση και περιορίζονται σε υπηρεσίες επικουρικές ως προς τον διακανονισμό, τα ποσά που διαχειρίζονται είναι σημαντικά και τυχόν αθέτηση υποχρέωσης των ΚΑΤ θα είχε αρνητικές επιπτώσεις για τις αγορές κινητών αξιών και πληρωμών. Η απαίτηση παροχής των τραπεζικών υπηρεσιών σε χωριστή νομική οντότητα από αυτήν που παρέχει τις βασικές υπηρεσίες ΚΑΤ θα αποτρέψει τη μετάδοση των κινδύνων από τις τραπεζικές υπηρεσίες στην παροχή βασικών υπηρεσιών ΚΑΤ, ιδίως σε περίπτωση αφερεγγυότητας ή άσκησης σοβαρών πιέσεων από τις τραπεζικές υπηρεσίες. Η εν λόγω απαίτηση θα παράσχει επίσης περισσότερες δυνατότητες στις ΚΑΤ και στις δημόσιες αρχές για την εξεύρεση των κατάλληλων λύσεων σε περίπτωση αθέτησης υποχρέωσης του διακανονιστή που παρέχει τις τραπεζικές υπηρεσίες. Για τα ΚΑΤ που παρέχουν τραπεζικές υπηρεσίες επί του παρόντος, το βασικό κόστος που σχετίζεται με το μέτρο αυτό είναι το νομικό κόστος που συνεπάγεται η ίδρυση χωριστής νομικής οντότητας για την παροχή τραπεζικών υπηρεσιών, ενώ τα ΚΑΤ που επιθυμούν την ανάπτυξη των εν λόγω υπηρεσιών στο μέλλον δεν θα υποστούν σημαντικό πρόσθετο κόστος για την ίδρυση χωριστής νομικής οντότητας. Δεν υπάρχουν λιγότερο αυστηρές εναλλακτικές λύσεις αντί του διαχωρισμού των τραπεζικών υπηρεσιών, οι οποίες θα εξάλειφαν εξ ολοκλήρου τον κίνδυνο μετάδοσης των κινδύνων από τις τραπεζικές υπηρεσίες στις βασικές υπηρεσίες ΚΑΤ. Προκειμένου να κατοχυρωθεί η αποτελεσματικότητα που προκύπτει από την παροχή τόσο υπηρεσιών ΚΑΤ όσο και τραπεζικών υπηρεσιών εντός του ιδίου ομίλου επιχειρήσεων, η απαίτηση να εκτελούνται οι τραπεζικές υπηρεσίες από χωριστό πιστωτικό ίδρυμα δεν θα πρέπει να εμποδίζει το εν λόγω πιστωτικό ίδρυμα να ανήκει στον ίδιο όμιλο επιχειρήσεων με το ΚΑΤ. Ωστόσο, εάν τόσο οι υπηρεσίες ΚΑΤ όσο και οι τραπεζικές υπηρεσίες παρέχονται εντός του ιδίου ομίλου επιχειρήσεων, οι δραστηριότητες του πιστωτικού ιδρύματος που παρέχει τραπεζικές υπηρεσίες θα πρέπει να περιορίζονται στην παροχή τραπεζικών υπηρεσιών επικουρικών ως προς τον διακανονισμό. Ο δεύτερος περιορισμός αποσκοπεί στη μείωση του συνολικού προφίλ κινδύνου του ομίλου, λόγω της παρουσίας πιστωτικού ιδρύματος στον όμιλο αυτόν. Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδεικνύει, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ότι δεν υφίσταται συστημικός κίνδυνος εξαιτίας της παροχής τόσο υπηρεσιών ΚΑΤ όσο και τραπεζικών υπηρεσιών από την ίδια νομική οντότητα. Σε τέτοια περίπτωση, θα μπορούσε να υποβληθεί αιτιολογημένο αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία δύναται να επιτρέψει την παρέκκλιση. Πάντως, οι δραστηριότητες ενός ΚΑΤ το οποίο έχει λάβει άδεια λειτουργίας ως πιστωτικό ίδρυμα θα πρέπει να περιορίζονται στην παροχή τραπεζικών υπηρεσιών επικουρικών ως προς τον διακανονισμό. Το πιστωτικό ίδρυμα που ενεργεί ως διακανονιστής θα πρέπει να διαθέτει άδεια δυνάμει της οδηγίας 2006/48/ΕΚ σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυμάτων[4]. Ωστόσο, επειδή το σύστημα ή τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων των ΚΑΤ θα πρέπει να προστατεύονται όσο το δυνατόν περισσότερο έναντι ενδεχόμενων κινδύνων που προκαλούνται από τους διακανονιστές, οι εν λόγω φορείς θα πρέπει να συμμορφώνονται με πρόσθετες απαιτήσεις για τον μετριασμό του πιστωτικού κινδύνου και του κινδύνου ρευστότητας όσον αφορά καθένα από τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων που εξυπηρετούν. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία 2006/48/ΕΚ δεν εξετάζει συγκεκριμένα τον ενδοημερήσιο πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο ρευστότητας που προκύπτουν από την παροχή τραπεζικών υπηρεσιών επικουρικών ως προς τον διακανονισμό, τα πιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει επίσης να υπόκεινται σε ειδικές, αυξημένες απαιτήσεις μετριασμού του πιστωτικού κινδύνου και του κινδύνου ρευστότητας που θα πρέπει να εφαρμόζονται σε κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων για το οποίο ενεργούν ως διακανονιστές. Οι προτεινόμενες απαιτήσεις για τους διακανονιστές είναι εμπνευσμένες από τα διεθνή πρότυπα CPSS-IOSCO για τις υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών και από τρέχουσες πρακτικές της αγοράς. Περιλαμβάνουν την πλήρη ασφάλιση των πιστωτικών ανοιγμάτων, την παρακολούθηση της ενδοημερήσιας ρευστότητας, λαμβάνοντας υπόψη τον κίνδυνο ρευστότητας που προκύπτει από την αθέτηση υποχρέωσης των δύο μεγαλύτερων συμμετεχόντων και όρια συγκέντρωσης για τους παρόχους ρευστότητας. 3.3.5. Κυρώσεις (Τίτλος V) Στην ανακοίνωση της Επιτροπής «Ενίσχυση των καθεστώτων επιβολής κυρώσεων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών»[5] πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση των υφιστάμενων εξουσιών επιβολής κυρώσεων και της πρακτικής εφαρμογής τους με στόχο την προώθηση της σύγκλισης των κυρώσεων σε όλο το φάσμα των εποπτικών δραστηριοτήτων. Για παράδειγμα, μια απογραφή των υφιστάμενων εθνικών καθεστώτων αποκάλυψε ότι τα επίπεδα των χρηματικών κυρώσεων ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, ότι κάποιες από τις αρμόδιες αρχές στερούνται ορισμένων σημαντικών εξουσιών επιβολής κυρώσεων και ότι κάποιες άλλες δεν μπορούν να επιβάλλουν κυρώσεις σε φυσικά και νομικά πρόσωπα. Συνεπώς, η Επιτροπή προτείνει επί του παρόντος τα κράτη μέλη να ορίσουν τη δυνατότητα εφαρμογής κατάλληλων διοικητικών κυρώσεων και μέτρων για παραβιάσεις του κανονισμού. Για τον σκοπό αυτό οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διαθέτουν έναν ελάχιστο αριθμό διοικητικών κυρώσεων και μέτρων, στα οποία περιλαμβάνονται η απόσυρση άδειας, οι δημόσιες προειδοποιήσεις, η απόλυση της διεύθυνσης, η επιστροφή των κερδών που αποκτήθηκαν από παραβιάσεις του παρόντος κανονισμού εφόσον μπορούν να προσδιοριστούν και διοικητικά πρόστιμα. Το μέγιστο επίπεδο των διοικητικών προστίμων δεν θα πρέπει να είναι χαμηλότερο από το επίπεδο που προβλέπει ο κανονισμός – 10% του ετήσιου κύκλου εργασιών μιας νομικής οντότητας ή πέντε εκατομμύρια ευρώ ή 10% του ετήσιου εισοδήματος ενός φυσικού προσώπου. Κατά τον προσδιορισμό του είδους και του επιπέδου των κυρώσεων, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους διάφορα κριτήρια που ορίζονται στον κανονισμό, συμπεριλαμβανομένου του μεγέθους και της χρηματοοικονομικής ισχύος του υπεύθυνου προσώπου, του αντικτύπου της παράβασης και της συνεργασίας του υπεύθυνου προσώπου. Ο προτεινόμενος κανονισμός δεν αποτρέπει τα μεμονωμένα κράτη μέλη από τον καθορισμό υψηλότερων προτύπων. 3.3.6. Συμμόρφωση με τα άρθρα 290 και 291 της ΣΛΕΕ Στις 23 Σεπτεμβρίου του 2009, η Επιτροπή εξέδωσε προτάσεις κανονισμών για τη σύσταση των αρχών ΕΑΤ, ΕΑΑΕΣ και ΕΑΚΑΑ. Ως προς αυτό το σημείο, η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει τις δηλώσεις στις οποίες προέβη σχετικά με τα άρθρα 290 και 291 της ΣΛΕΕ κατά την έκδοση των κανονισμών για τη σύσταση των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών, σύμφωνα με τις οποίες: «Όσον αφορά τη διαδικασία για την έγκριση ρυθμιστικών προτύπων, η Επιτροπή υπογραμμίζει τον μοναδικό χαρακτήρα του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, που απορρέει από τον μηχανισμό Lamfalussy και αναγνωρίζεται ρητά στη Δήλωση 39 που προσαρτήθηκε στη ΣΛΕΕ. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει σοβαρές αμφιβολίες εάν οι περιορισμοί του ρόλου της κατά την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και εκτελεστικών μέτρων είναι σύμφωνοι με τα άρθρα 290 και 291 της ΣΛΕΕ». 4. Δημοσιονομικές επιπτωσεισ Η πρόταση έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τα καθήκοντα που ανατίθενται στην ΕΑΚΑΑ, όπως προσδιορίζεται στα νομοθετικά δημοσιονομικά δελτία που συνοδεύουν την παρούσα πρόταση. 2012/0029 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη βελτίωση του διακανονισμού αξιογράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων (ΚΑΤ) και για την τροποποίηση της οδηγίας 98/26/ΕΚ (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114, την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Έχοντας υπόψη: τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[6], τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας[7], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων (ΚΑΤ), από κοινού με τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους, συνεισφέρουν σε μεγάλο βαθμό στη διατήρηση υποδομών επεξεργασίας που διαφυλάσσουν τις χρηματοπιστωτικές αγορές και εμπνέουν εμπιστοσύνη στους συμμετέχοντες στην αγορά ότι οι συναλλαγές αξιογράφων εκτελούνται κατάλληλα και έγκαιρα, ακόμη και κατά τη διάρκεια περιόδων ακραίων πιέσεων. (2) Λόγω της θέσης τους στο τέλος της διαδικασίας διακανονισμού, τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων που τελούν υπό τη διαχείριση των ΚΑΤ έχουν συστημική σημασία για τη λειτουργία των αγορών κινητών αξιών. Καθώς βρίσκονται στην κορυφή της αλυσίδας κατοχής αξιογράφων μέσω της οποίας οι συμμετέχοντες σε αυτά αναφέρουν το χαρτοφυλάκιο αξιογράφων των επενδυτών, τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων που τελούν υπό τη διαχείριση των ΚΑΤ λειτουργούν ταυτόχρονα ως απαραίτητο εργαλείο για τον έλεγχο της ακεραιότητας μιας έκδοσης, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Επιπλέον, τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων των ΚΑΤ εμπλέκονται ενεργά στην ασφάλιση πράξεων νομισματικής πολιτικής καθώς και στη διαδικασία ασφάλισης μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων και ως εκ τούτου αποτελούν σημαντικούς φορείς των αγορών ασφαλειών. (3) Παρότι η οδηγία 98/26/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 1998 σχετικά με το αμετάκλητο του διακανονισμού στα συστήματα πληρωμών και στα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων[8] περιόρισε τις διαταραχές που προκαλούνται σε ένα σύστημα διακανονισμού αξιογράφων από διαδικασίες αφερεγγυότητας κατά ενός από τους συμμετέχοντες στο σχετικό σύστημα, είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν άλλοι κίνδυνοι που διατρέχουν τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων, καθώς και ο κίνδυνος αφερεγγυότητας ή διαταραχής της λειτουργίας των ΚΑΤ που διαχειρίζονται συστήματα διακανονισμού αξιογράφων. Ορισμένα ΚΑΤ υπόκεινται σε πιστωτικούς κινδύνους και κινδύνους ρευστότητας που προκύπτουν από την παροχή τραπεζικών υπηρεσιών επικουρικών προς τον διακανονισμό. (4) Ο αυξανόμενος αριθμός των διασυνοριακών διακανονισμών ως αποτέλεσμα της ανάπτυξης συμφωνιών διασύνδεσης μεταξύ ΚΑΤ θέτει υπό αμφισβήτηση την ανθεκτικότητα των ΚΑΤ όταν εισάγουν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα ΚΑΤ από άλλα κράτη μέλη, ελλείψει κοινών κανόνων προληπτικής εποπτείας. Επιπλέον, παρά την αύξηση των διασυνοριακών διακανονισμών, ο κατακερματισμός των αγορών διακανονισμού στην Ένωση παραμένει και το κόστος του διασυνοριακού διακανονισμού εξακολουθεί να είναι υψηλότερο, λόγω της ύπαρξης διαφορετικών εθνικών κανόνων όσον αφορά τον διακανονισμό και τις δραστηριότητες των ΚΑΤ και λόγω περιορισμένου ανταγωνισμού μεταξύ των ΚΑΤ. Ο εν λόγω κατακερματισμός εμποδίζει τον διασυνοριακό διακανονισμό και δημιουργεί πρόσθετους σχετικούς κινδύνους και επιπλέον κόστος. Λόγω της έλλειψης πανομοιότυπων υποχρεώσεων για τους διαχειριστές της αγοράς και κοινών προτύπων προληπτικής εποπτείας για τα ΚΑΤ, τα πιθανώς αποκλίνοντα μέτρα που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο θα έχουν άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στην ασφάλεια, στην αποτελεσματικότητα και στον ανταγωνισμό στις αγορές διακανονισμού της Ένωσης. Είναι απαραίτητο να αρθούν τα σημαντικά αυτά εμπόδια για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να αποφευχθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, καθώς και να αποτραπεί η εμφάνιση παρόμοιων εμποδίων και στρεβλώσεων στο μέλλον. Κατά συνέπεια, η κατάλληλη νομική βάση για τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να είναι το άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ερμηνεύεται σύμφωνα με τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (5) Είναι απαραίτητο να θεσπιστούν μέσω ενός κανονισμού ορισμένες ομοιόμορφες υποχρεώσεις που θα επιβληθούν στους συμμετέχοντες στην αγορά όσον αφορά κάποιες πτυχές του κύκλου και της μεθόδου διακανονισμού και να προβλεφθεί ένα σύνολο κοινών απαιτήσεων για τα ΚΑΤ που διαχειρίζονται συστήματα διακανονισμού αξιογράφων. Οι κανόνες ενός κανονισμού, όντας άμεσα εφαρμόσιμοι, θα διασφαλίσουν ότι όλοι οι διαχειριστές της αγοράς και τα ΚΑΤ υπόκεινται σε πανομοιότυπες, άμεσα εφαρμόσιμες υποχρεώσεις και κανόνες. Ένας κανονισμός θα αυξήσει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του διακανονισμού στην Ένωση, αποτρέποντας αποκλίνοντες εθνικούς κανόνες που δύνανται να προκύψουν ως αποτέλεσμα της μεταφοράς μιας οδηγίας στην εθνική νομοθεσία. Ένας κανονισμός θα μειώσει την κανονιστική πολυπλοκότητα για τους διαχειριστές της αγοράς και τα ΚΑΤ, η οποία προκύπτει από τους διαφορετικούς εθνικούς κανόνες, και θα δώσει τη δυνατότητα στα ΚΑΤ να παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε διασυνοριακή βάση χωρίς να υποχρεούνται να συμμορφώνονται με διάφορες εθνικές απαιτήσεις, όπως αυτές που αφορούν την αδειοδότηση, την εποπτεία και την οργάνωση ή τους κινδύνους των ΚΑΤ. Ένας κανονισμός που επιβάλλει πανομοιότυπες απαιτήσεις στα ΚΑΤ θα πρέπει να συνεισφέρει επίσης στην εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. (6) Στις 20 Οκτωβρίου 2010[9], το Συμβούλιο χρηματοπιστωτικής σταθερότητας απηύθυνε έκκληση για αρτιότερες βασικές υποδομές της αγοράς και ζήτησε την αναθεώρηση και ενίσχυση των υφιστάμενων προτύπων. Η Επιτροπή Συστημάτων Πληρωμών και Διακανονισμού (CPSS) της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΔ) και η Διεθνής Οργάνωση Επιτροπών Εποπτείας Χρηματιστηρίων (IOSCO) βρίσκονται στη διαδικασία ολοκλήρωσης σχεδίων παγκόσμιων προτύπων. Τα σχέδια αυτά πρόκειται να αντικαταστήσουν τις συστάσεις της ΤΔΔ του 2001, οι οποίες υιοθετήθηκαν μέσω μη δεσμευτικών κατευθυντηρίων γραμμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο το 2009 από το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και την Επιτροπή Ρυθμιστικών Αρχών των Ευρωπαϊκών Αγορών Κινητών Αξιών (ΕΕΡΑΑΚΑ). (7) Το Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του στις 2 Δεκεμβρίου 2008[10], τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας και της αρτιότητας των συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων και αντιμετώπισης των νομικών εμποδίων για την επεξεργασία των συναλλαγών στην Ένωση. (8) Ένα από τα βασικά καθήκοντα του ΕΣΚΤ είναι η προώθηση της ομαλής λειτουργίας των συστημάτων πληρωμών. Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέλη του ΕΣΚΤ ασκούν εποπτικά καθήκοντα διασφαλίζοντας αποτελεσματικά και άρτια συστήματα εκκαθάρισης και πληρωμών. Τα μέλη του ΕΣΚΤ συχνά ενεργούν ως διακανονιστές για το σκέλος των μετρητών των συναλλαγών αξιογράφων. Επίσης, είναι σημαντικοί πελάτες των ΚΑΤ, που συχνά διαχειρίζονται την ασφάλιση των πράξεων νομισματικής πολιτικής. Τα μέλη του ΕΣΚΤ θα πρέπει να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο, συμμετέχοντας στη διαδικασία αδειοδότησης και εποπτείας των ΚΑΤ, αναγνώρισης ΚΑΤ τρίτων χωρών και χορήγησης άδειας για τις συνδέσεις των ΚΑΤ. Θα πρέπει επίσης να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο συμμετέχοντας στη θέσπιση ρυθμιστικών και εκτελεστικών τεχνικών προτύπων, κατευθυντήριων γραμμών και συστάσεων. Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού ισχύουν με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και των Εθνικών Κεντρικών Τραπεζών (ΕθνΚΤ) για τη διασφάλιση αποτελεσματικών και άρτιων συστημάτων εκκαθάρισης και πληρωμών εντός της Ένωσης και σε άλλες χώρες. (9) Οι κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών ή τυχόν άλλοι φορείς που ασκούν παρόμοια καθήκοντα σε ορισμένα κράτη μέλη, όπως για παράδειγμα οι εθνικοί φορείς των κρατών μελών που έχουν αναλάβει ή που παρεμβαίνουν στη διαχείριση του δημόσιου χρέους μπορούν να παρέχουν οι ίδιοι ορισμένες υπηρεσίες που τους καθιστούν ΚΑΤ. Τέτοιου είδους ιδρύματα θα πρέπει να εξαιρούνται από τις απαιτήσεις αδειοδότησης και εποπτείας, αλλά θα πρέπει να εξακολουθούν να υπόκεινται σε όλες τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας που ισχύουν για τα ΚΑΤ. Δεδομένου ότι οι κεντρικές τράπεζες ενεργούν ως διακανονιστές για τους σκοπούς του διακανονισμού, θα πρέπει επίσης να εξαιρούνται από τις απαιτήσεις που προβλέπονται στον τίτλο IV του παρόντος κανονισμού. (10) Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται στον διακανονισμό συναλλαγών σε όλα τα χρηματοοικονομικά μέσα και τις δραστηριότητες των ΚΑΤ εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη τυχόν άλλης νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με ειδικά χρηματοοικονομικά μέσα, όπως για παράδειγμα της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας και την τροποποίηση της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου[11] και των μέτρων που έχουν θεσπιστεί δυνάμει της εν λόγω οδηγίας. (11) Η καταχώριση των αξιογράφων υπό τη μορφή λογιστικών εγγραφών συνιστά ένα σημαντικό βήμα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας του διακανονισμού και τη διασφάλιση της ακεραιότητας μιας έκδοσης αξιογράφων, ιδίως στο πλαίσιο της αυξανόμενης πολυπλοκότητας των μεθόδων κατοχής και μεταβίβασης. Για λόγους ασφάλειας, ο παρών κανονισμός προβλέπει την καταχώριση όλων των κινητών αξιών υπό τη μορφή λογιστικών εγγραφών. Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να επιβάλει συγκεκριμένη μέθοδο για την αρχική καταχώριση της λογιστικής εγγραφής, η οποία μπορεί να λάβει τη μορφή ακινητοποίησης μέσω της έκδοσης ενιαίου τίτλου ή άμεσης αποϋλοποίησης. Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να επιβάλει το είδος του ιδρύματος που οφείλει να καταχωρεί τα αξιόγραφα υπό τη μορφή λογιστικών εγγραφών μετά την έκδοσή τους και επιτρέπει σε διάφορους φορείς, συμπεριλαμβανομένων υπεύθυνων μητρώου, να εκτελούν αυτό το καθήκον. Εντούτοις, εάν τα εν λόγω αξιόγραφα τελούν υπό διαπραγμάτευση σε τόπους διαπραγμάτευσης που ρυθμίζονται από την οδηγία 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων, για την τροποποίηση των οδηγιών 85/611/ΕΟΚ και 93/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 93/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου[12] ή εάν παρέχονται ως ασφάλεια δυνάμει των προϋποθέσεων της οδηγίας 2002/47/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 6ης Ιουνίου 2002 για τις συμφωνίες παροχής χρηματοοικονομικής ασφάλειας[13], τα εν λόγω αξιόγραφα θα πρέπει να καταχωρούνται σε ένα σύστημα λογιστικών εγγραφών ΚΑΤ ούτως ώστε να διασφαλίζεται, μεταξύ άλλων, ότι όλα τα σχετικά αξιόγραφα μπορούν να διακανονιστούν σε ένα σύστημα διακανονισμού αξιογράφων. (12) Προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια του διακανονισμού, κάθε συμμετέχων σε ένα σύστημα διακανονισμού αξιογράφων που πωλεί ή αγοράζει ορισμένα χρηματοοικονομικά μέσα, ήτοι κινητές αξίες, μέσα χρηματαγοράς, μερίδια οργανισμών συλλογικών επενδύσεων και δικαιώματα εκπομπής, θα πρέπει να διακανονίζει την οφειλή του την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού. (13) Οι μεγαλύτερες περίοδοι διακανονισμού συναλλαγών κινητών αξιών προκαλούν ασάφεια και αυξημένο κίνδυνο για τους συμμετέχοντες σε συστήματα διακανονισμού αξιογράφων. Οι αποκλίνουσες διάρκειες των περιόδων διακανονισμού στα διάφορα κράτη μέλη εμποδίζουν τη συμφωνία και αποτελούν πηγή σφαλμάτων για τους εκδότες, τους επενδυτές και τους διαμεσολαβητές. Συνεπώς είναι απαραίτητη η πρόβλεψη μιας κοινής περιόδου διακανονισμού, η οποία θα διευκολύνει τον καθορισμό της προβλεπόμενης ημερομηνίας διακανονισμού και θα διευκολύνει την εφαρμογή μέτρων για την εξασφάλιση του διακανονισμού. Η προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού συναλλαγών σε κινητές αξίες που έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε τόπους διαπραγμάτευσης ρυθμιζόμενους από την οδηγία 2004/39/ΕΚ θα πρέπει να είναι το αργότερο η δεύτερη εργάσιμη ημέρα μετά τη διαπραγμάτευση. (14) Τα ΚΑΤ και άλλες υποδομές της αγοράς θα πρέπει να λάβουν μέτρα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των περιπτώσεων αδυναμίας διακανονισμού . Οι σχετικοί κανόνες θα πρέπει να εφαρμόζονται ομοιόμορφα και άμεσα στην Ένωση. Συγκεκριμένα, τα ΚΑΤ και άλλες υποδομές της αγοράς θα πρέπει να υποχρεούνται να θεσπίσουν διαδικασίες που τους δίνουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την αναστολή τυχόν συμμετεχόντων που προκαλούν συστηματικά αδυναμία διακανονισμού και για τη δημοσιοποίηση της ταυτότητάς τους στο κοινό, εφόσον οι εν λόγω συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους πριν από τη λήψη μιας τέτοιας απόφασης. (15) Ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για την αντιμετώπιση των περιπτώσεων αδυναμίας διακανονισμού είναι να απαιτείται από τους υπερήμερους συμμετέχοντες να υποβάλλονται σε αγορά, βάσει της οποίας τα αξιόγραφα που έπρεπε να παραδοθούν πρέπει να αγοραστούν στην αγορά μετά την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού και να παραδοθούν στον αποδέκτη συμμετέχοντα. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να προβλέπει ομοιόμορφους κανόνες όσον αφορά ορισμένες πτυχές της συναλλαγής αγοράς για όλες τις κινητές αξίες, τα μέσα χρηματαγοράς, τα μερίδια οργανισμών συλλογικών επενδύσεων και τα δικαιώματα εκπομπής, όπως η χρονική στιγμή, η προθεσμία προειδοποίησης, η τιμολόγηση και οι κυρώσεις. (16) Δεδομένου ότι ο κύριος σκοπός του παρόντος κανονισμού είναι να εισαγάγει διάφορες νομικές υποχρεώσεις που επιβάλλονται άμεσα στους διαχειριστές αγοράς, οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την υποχρέωση καταχώρισης όλων των κινητών αξιών υπό μορφή λογιστικής εγγραφής σε ένα ΚΑΤ, εφόσον οι εν λόγω κινητές αξίες έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε τόπους διαπραγμάτευσης ρυθμιζόμενους από την οδηγία 2004/39/ΕΚ ή παρέχονται ως ασφάλεια δυνάμει των προϋποθέσεων της οδηγίας 2002/47/ΕΚ, και την υποχρέωση διακανονισμού των οφειλών τους το αργότερο τη δεύτερη εργάσιμη ημέρα από την ημερομηνία της διαπραγμάτευσης, και επειδή τα ΚΑΤ είναι υπεύθυνα για τη λειτουργία των συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων και για την εφαρμογή μέτρων για την παροχή έγκαιρου διακανονισμού στην Ένωση, είναι απαραίτητο να κατοχυρωθεί η ασφάλεια και η ευρωστία όλων των ΚΑΤ, καθώς και η διαρκής συμμόρφωσή τους με τις αυστηρές οργανωτικές απαιτήσεις, τον κώδικα δεοντολογίας και τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Συνεπώς, η θέσπιση ομοιόμορφων και άμεσα εφαρμόσιμων κανόνων σχετικά με την αδειοδότηση και τη συνεχή εποπτεία των ΚΑΤ σχετίζεται με τις νομικές υποχρεώσεις που επιβάλλονται στους συμμετέχοντες στην αγορά δυνάμει του παρόντος κανονισμού και αποτελεί αναγκαίο λογικό επακόλουθό τους. Κατά συνέπεια, είναι απαραίτητο να συμπεριληφθούν κανόνες σχετικά με την αδειοδότηση και την εποπτεία των ΚΑΤ στην ίδια πράξη που ορίζει τις νομικές υποχρεώσεις που επιβάλλονται στους συμμετέχοντες στην αγορά. (17) Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ΚΑΤ θα πρέπει να υπόκεινται σε ένα σύνολο κοινών απαιτήσεων και προκειμένου να εξαλειφθούν τα υφιστάμενα εμπόδια στον διασυνοριακό διακανονισμό, οποιοδήποτε ΚΑΤ που έχει λάβει άδεια λειτουργίας θα πρέπει να απολαμβάνει την ελευθερία παροχής των υπηρεσιών του εντός της εδαφικής επικράτειας της Ένωσης είτε μέσω της ίδρυσης υποκαταστήματος είτε μέσω άμεσης παροχής των υπηρεσιών του. (18) Σε μια ευρωπαϊκή αγορά διακανονισμού χωρίς σύνορα, είναι απαραίτητο να προσδιοριστούν οι αρμοδιότητες των διαφόρων αρχών που εμπλέκονται στην εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν συγκεκριμένα τις αρμόδιες αρχές που είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, στις οποίες θα πρέπει να ανατεθούν οι εξουσίες εποπτεία και διερεύνησης που είναι απαραίτητες για την άσκηση των καθηκόντων τους. Κάθε ΚΑΤ θα πρέπει να υπόκειται στην αδειοδότηση και εποπτεία της αρμόδιας αρχής της έδρας του, η οποία είναι στην κατάλληλη θέση και θα πρέπει να έχει την εξουσία να εξετάζει τη λειτουργία των ΚΑΤ σε ημερήσια βάση, να διεξάγει τακτικούς ελέγχους και να λαμβάνει κατάλληλες ενέργειες όταν κρίνεται απαραίτητο. Ωστόσο, η εν λόγω αρχή θα πρέπει να συμβουλεύεται σε πρώιμο στάδιο και να συνεργάζεται με άλλες αρμόδιες αρχές, στις οποίες περιλαμβάνονται οι αρχές που είναι αρμόδιες για την εποπτεία καθενός από τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων του ΚΑΤ και, εάν συντρέχει περίπτωση, οι σχετικές κεντρικές τράπεζες που ενεργούν ως διακανονιστές για κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων και οι αρμόδιες αρχές άλλων οντοτήτων του ομίλου. Η συνεργασία αυτή συνεπάγεται την άμεση ενημέρωση των εμπλεκόμενων αρχών σε περίπτωση καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης που επηρεάζουν τη ρευστότητα και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε οποιοδήποτε από τα κράτη μέλη όπου είναι εγκατεστημένο το ΚΑΤ ή οι συμμετέχοντές του. Σε περίπτωση που ένα ΚΑΤ παρέχει τις υπηρεσίες του σε κράτος μέλος διαφορετικό από το κράτος όπου έχει την έδρα του, είτε μέσω της ίδρυσης υποκαταστήματος είτε μέσω άμεσης παροχής υπηρεσιών, η κύρια υπεύθυνη για την εποπτεία του εν λόγω ΚΑΤ είναι η αρμόδια αρχή της έδρας του. (19) Οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο εμπίπτει στον ορισμό ενός ΚΑΤ θα πρέπει να λάβει την άδεια των αρμόδιων εθνικών αρχών πριν ξεκινήσει τις δραστηριότητές του. Προκειμένου να ληφθούν υπόψη διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα, ένα ΚΑΤ θα πρέπει να ορίζεται έχοντας ως βάση αναφοράς ορισμένες βασικές υπηρεσίες, οι οποίες συνίστανται σε υπηρεσίες διακανονισμού, που συνεπάγονται τη λειτουργία ενός συστήματος διακανονισμού αξιογράφων, συμβολαιογραφικές υπηρεσίες και υπηρεσίες κεντρικής διατήρησης λογαριασμών τίτλων. Ένα ΚΑΤ θα πρέπει τουλάχιστον να διαθέτει ένα σύστημα διακανονισμού αξιογράφων και να παρέχει μία ακόμη βασική υπηρεσία. Κατά συνέπεια, από τον παρόντα ορισμό θα πρέπει να εξαιρούνται οι οντότητες που δεν διαθέτουν συστήματα διακανονισμού αξιογράφων, όπως οι υπεύθυνοι μητρώου ή οι δημόσιες αρχές και φορείς που είναι υπεύθυνοι για το σύστημα μητρώου που έχει καθιερωθεί δυνάμει της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Ο ανωτέρω συνδυασμός είναι απαραίτητος για να διαδραματίζουν τα ΚΑΤ τον ρόλο τους στον διακανονισμό αξιογράφων και για να διασφαλίζεται η ακεραιότητα μιας έκδοσης αξιογράφων. (20) Προκειμένου να αποφευχθεί η ανάληψη κινδύνων από τα ΚΑΤ σε άλλες δραστηριότητες, εκτός από αυτές που υπόκεινται σε αδειοδότηση δυνάμει του παρόντος κανονισμού, οι δραστηριότητες των ΚΑΤ που διαθέτουν άδεια θα πρέπει να περιορίζονται στην παροχή των υπηρεσιών που καλύπτονται από την αδειοδότησή τους και τα ΚΑΤ δεν θα πρέπει να έχουν συμμετοχή, όπως ορίζεται στον κανονισμό βάσει της τετάρτης οδηγίας 78/660/EOK του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1978, βασιζομένη στο άρθρο 54 παράγραφος 3 περίπτωση ζ) της συνθήκης περί των ετησίων λογαριασμών εταιρειών ορισμένων μορφών[14], ή τυχόν κατοχή, άμεση ή έμμεση, του 20% ή πλέον των δικαιωμάτων ψήφου ή του κεφαλαίου οποιωνδήποτε άλλων ιδρυμάτων, εκτός αυτών που παρέχουν παρόμοιες υπηρεσίες. (21) Προκειμένου να κατοχυρωθεί η ασφάλεια της λειτουργίας των συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων, τα εν λόγω συστήματα θα πρέπει να τελούν υπό τη διαχείριση μόνο των ΚΑΤ που υπόκεινται στους κανόνες του παρόντος κανονισμού, ή των κεντρικών τραπεζών. (22) Με την επιφύλαξη των ειδικών απαιτήσεων της φορολογικής νομοθεσίας των κρατών μελών, τα ΚΑΤ θα πρέπει να διαθέτουν άδεια να παρέχουν υπηρεσίες επικουρικές ως προς τις βασικές τους υπηρεσίες, οι οποίες συμβάλλουν στην ενίσχυση της ασφάλειας, της αποτελεσματικότητας και της διαφάνειας των αγορών αξιογράφων. Σε περίπτωση που η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών αφορά διαδικασίες παρακράτησης φόρου στην πηγή, θα εξακολουθήσει να διενεργείται σύμφωνα με τη νομοθεσία των οικείων κρατών μελών. (23) Ένα ΚΑΤ που επιθυμεί να αναθέσει μια βασική υπηρεσία σε τρίτους ή να παράσχει μια νέα βασική ή επικουρική υπηρεσία, να χρησιμοποιήσει ένα διαφορετικό σύστημα διακανονισμού αξιογράφων, να χρησιμοποιήσει άλλη κεντρική τράπεζα ως διακανονιστή ή να δημιουργήσει μια σύνδεση ΚΑΤ θα πρέπει να υποβάλει αίτηση χορήγησης άδειας, ακολουθώντας την ίδια διαδικασία με αυτήν που απαιτείται για την αρχική χορήγηση άδειας, με την εξαίρεση ότι η αρμόδια αρχή θα πρέπει να ενημερώσει το αιτούν ΚΑΤ εντός τριών μηνών σχετικά με τη χορήγηση της άδειας ή την απόρριψη της αίτησης. (24) Τα ΚΑΤ που έχουν έδρα σε τρίτες χώρες μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, είτε μέσω υποκαταστήματος είτε μέσω απευθείας παροχής υπηρεσιών, σε εκδότες και συμμετέχοντες με έδρα στην Ένωση σχετικά με τις δραστηριότητές τους στην Ένωση και μπορούν να δημιουργούν συνδέσεις με ΚΑΤ που είναι εγκατεστημένα στην Ένωση, με την προϋπόθεση της αναγνώρισής τους από την ΕΑΚΑΑ. Λόγω του παγκόσμιου χαρακτήρα των χρηματοπιστωτικών αγορών, η ΕΑΚΑΑ είναι ο καταλληλότερος φορέας για την αναγνώριση ΚΑΤ τρίτων χωρών. Η ΕΑΚΑΑ μπορεί να αναγνωρίζει ΚΑΤ τρίτων χωρών μόνον εάν η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπόκεινται σε νομικό και εποπτικό πλαίσιο ισοδύναμο με αυτό που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό, εάν υπόκεινται σε αποτελεσματική αδειοδότηση και εποπτεία στη χώρα τους και εάν έχουν θεσπιστεί συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ της ΕΑΚΑΑ και των αρμόδιων αρχών των ΚΑΤ. Η αναγνώριση από την ΕΑΚΑΑ παρέχεται υπό την προϋπόθεση αποτελεσματικής ισοδύναμης αναγνώρισης του πλαισίου προληπτικής εποπτείας που εφαρμόζεται για τα ΚΑΤ που είναι εγκατεστημένα στην Ένωση και έχουν λάβει άδεια δυνάμει του παρόντος κανονισμού. (25) Λαμβάνοντας υπόψη τον παγκόσμιο χαρακτήρα των χρηματοπιστωτικών αγορών και τη συστημική σημασία των ΚΑΤ, είναι απαραίτητο να επιτευχθεί διεθνής σύγκλιση των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας στις οποίες υπόκεινται. Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να συμμορφώνονται προς τις υφιστάμενες συστάσεις που διατυπώθηκαν από τις CPSS-IOSCO και ΕΣΚΤ-ΕΕΡΑΑΚΑ. Η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να εξετάσει τα υφιστάμενα πρότυπα και τη μελλοντική τους εξέλιξη κατά την κατάρτιση ή την υποβολή πρότασης για την αναθεώρηση των κανονιστικών τεχνικών και εκτελεστικών προτύπων, καθώς και των κατευθυντηρίων γραμμών και των συστάσεων που απαιτούνται στον παρόντα κανονισμό. (26) Λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα και τη συστημική φύση των ΚΑΤ και των υπηρεσιών που παρέχουν, διαφανείς κανόνες διακυβέρνησης θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η ανώτατη διοίκηση, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, οι μέτοχοι και οι συμμετέχοντες που είναι σε θέση να ασκούν έλεγχο όπως ορίζεται βάσει της Έβδομης οδηγίας 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 1983 βασιζόμενης στο άρθρο 54 παράγραφος 3 περίπτωση ζ) της συνθήκης για τους ενοποιημένους λογαριασμούς[15], στη λειτουργία του ΚΑΤ, είναι κατάλληλοι για τη διασφάλιση της άρτιας και συνετής διαχείρισης του ΚΑΤ. (27) Διαφανείς κανόνες διακυβέρνησης θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα των μετόχων, της διεύθυνσης και του προσωπικού του ΚΑΤ αφενός και τα συμφέροντα των χρηστών τους αφετέρου. Οι εν λόγω αρχές διακυβέρνησης θα πρέπει να εφαρμόζονται με την επιφύλαξη του μοντέλου ιδιοκτησίας που έχει υιοθετήσει το ΚΑΤ. Θα πρέπει να συσταθούν επιτροπές χρηστών για κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων που διαχειρίζεται το ΚΑΤ ώστε να ενημερώνεται το διοικητικό συμβούλιο του ΚΑΤ σχετικά με τα βασικά ζητήματα που επηρεάζουν τα μέλη του. (28) Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των καθηκόντων που ανατίθενται στα ΚΑΤ, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να απαγορεύει στα ΚΑΤ να μεταβιβάζουν τις ευθύνες τους σε τρίτα μέρη μέσω εξωτερικής ανάθεσης των δραστηριοτήτων τους. Η εξωτερική ανάθεση των εν λόγω δραστηριοτήτων θα πρέπει να υπόκειται σε αυστηρές προϋποθέσεις που διατηρούν την ευθύνη των ΚΑΤ για τις δραστηριότητές τους και διασφαλίζουν ότι δεν υπονομεύεται η εποπτεία των ΚΑΤ. Η εξωτερική ανάθεση των δραστηριοτήτων ενός ΚΑΤ σε δημόσιους φορείς μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να εξαιρείται από τις ανωτέρω απαιτήσεις. (29) Οι κανόνες δεοντολογίας θα πρέπει να προβλέπουν τη διαφάνεια στις σχέσεις του ΚΑΤ με τους χρήστες του. Συγκεκριμένα, ένα ΚΑΤ θα πρέπει να διαθέτει δημόσια, διαφανή, αντικειμενικά κριτήρια χωρίς διακρίσεις για τη συμμετοχή στο σύστημα διακανονισμού αξιογράφων, τα οποία θα επιτρέπουν τον περιορισμό της πρόσβασης των συμμετεχόντων μόνο βάσει των εμπλεκόμενων κινδύνων. Οι αρχές θα πρέπει να διαθέτουν ένα γρήγορο και κατάλληλο διορθωτικό μέτρο για την αντιμετώπιση τυχόν αδικαιολόγητης άρνησης των ΚΑΤ να παράσχουν τις υπηρεσίες τους στους συμμετέχοντες. Τα ΚΑΤ θα πρέπει να δημοσιεύουν τις τιμές και τις χρεώσεις για τις υπηρεσίες τους. Προκειμένου να παρέχει ανοιχτή πρόσβαση χωρίς διακρίσεις στις υπηρεσίες ΚΑΤ και δεδομένης της σημαντικής ισχύος στην αγορά που απολαμβάνουν τα ΚΑΤ στην επικράτεια των κρατών μελών τους, ένα ΚΑΤ δεν επιτρέπεται να αποκλίνει από τη δημοσιευμένη πολιτική τιμολόγησής του. Τα ΚΑΤ θα πρέπει να διαθέτουν αναγνωρισμένες διαδικασίες ανακοίνωσης. Οι εν λόγω διατάξεις συμμετοχής συμπληρώνουν και ενισχύουν το δικαίωμα των συμμετεχόντων στην αγορά να χρησιμοποιούν ένα σύστημα διακανονισμού σε άλλο κράτος μέλος που προβλέπεται στην οδηγία 2004/39/ΕΚ. (30) Λαμβάνοντας υπόψη τον κεντρικό ρόλο των συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, κατά την παροχή των υπηρεσιών τους, τα ΚΑΤ θα πρέπει να διασφαλίζουν τον έγκαιρο διακανονισμό, την ακεραιότητα της έκδοσης, τον διαχωρισμό των λογαριασμών αξιογράφων που τηρούνται για κάθε συμμετέχοντα και τη δυνατότητα παροχής, κατόπιν αιτήματος, περαιτέρω διαχωρισμού των λογαριασμών των πελατών των συμμετεχόντων. Τα ΚΑΤ θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι εν λόγω απαιτήσεις εφαρμόζονται ξεχωριστά σε κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων που διαχειρίζονται. (31) Προκειμένου να αποφευχθούν οι κίνδυνοι διακανονισμού που οφείλονται στην αφερεγγυότητα του διακανονιστή, τα ΚΑΤ θα πρέπει να διακανονίζουν, όποτε αυτό είναι εφικτό και πρακτικό, το σκέλος μετρητών της συναλλαγής αξιογράφων μέσω λογαριασμών σε κεντρική τράπεζα. Εάν αυτή η επιλογή δεν είναι πρακτική και εφικτή, ένα ΚΑΤ θα πρέπει να μπορεί να διακανονίζει μέσω λογαριασμών σε πιστωτικό ίδρυμα που έχει συσταθεί δυνάμει των προϋποθέσεων της οδηγίας 2006/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2006 σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυμάτων[16] και με την επιφύλαξη μιας ειδικής διαδικασίας αδειοδότησης και των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας που προβλέπονται στον τίτλο IV του παρόντος κανονισμού. Το εν λόγω πιστωτικό ίδρυμα, όταν ενεργεί ως διακανονιστής, θα πρέπει να μπορεί να παρέχει στους συμμετέχοντες του ΚΑΤ τις υπηρεσίες που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, οι οποίες καλύπτονται από την άδεια, ειδάλλως μπορεί να παρέχει άλλες υπηρεσίες που δεν καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό. (32) Λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία 2006/48/ΕΚ δεν εξετάζει συγκεκριμένα τον ενδοημερήσιο πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο ρευστότητας που προκύπτουν από την παροχή τραπεζικών υπηρεσιών επικουρικών ως προς τον διακανονισμό, τα πιστωτικά ιδρύματα που παρέχουν τις ανωτέρω υπηρεσίες θα πρέπει επίσης να υπόκεινται σε ειδικές, αυξημένες απαιτήσεις μετριασμού του πιστωτικού κινδύνου και του κινδύνου ρευστότητας που θα πρέπει να εφαρμόζονται σε κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων για το οποίο ενεργούν ως διακανονιστές. Προκειμένου να διασφαλιστεί πλήρης συμμόρφωση προς ειδικά μέτρα με σκοπό τον μετριασμό του πιστωτικού κινδύνου και του κινδύνου ρευστότητας, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να μπορούν να απαιτούν από τα ΚΑΤ να ορίζουν περισσότερα από ένα πιστωτικά ιδρύματα, όποτε είναι σε θέση να αποδείξουν, βάσει των διαθέσιμων αποδεικτικών στοιχείων, ότι η έκθεση ενός πιστωτικού ιδρύματος στη συγκέντρωση πιστωτικών κινδύνων και κινδύνων ρευστότητας δεν είναι επαρκώς μετριασμένη. (33) Η υποχρέωση διεξαγωγής του διακανονισμού του σκέλους μετρητών της συναλλαγής αξιογράφων από ξεχωριστή νομική οντότητα που ενεργεί ως διακανονιστής είναι ένα σημαντικό μέτρο για την αύξηση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των ΚΑΤ. Ο εν λόγω διαχωρισμός μεταξύ των βασικών υπηρεσιών των ΚΑΤ και των τραπεζικών υπηρεσιών που είναι επικουρικές ως προς τον διακανονισμό είναι πράγματι απαραίτητος για την εξάλειψη οποιουδήποτε κινδύνου μετάδοσης των κινδύνων από τις τραπεζικές υπηρεσίες, όπως είναι ο πιστωτικός κίνδυνος και ο κίνδυνος ρευστότητας, στην παροχή βασικών υπηρεσιών των ΚΑΤ. Δεν υπάρχουν λιγότερο παρεμβατικά μέτρα για την εξάλειψη των εν λόγω πιστωτικών κινδύνων και κινδύνων ρευστότητας ώστε να διασφαλιστεί το προβλεπόμενο επίπεδο ασφάλειας και ανθεκτικότητας των ΚΑΤ. Ωστόσο, προκειμένου να κατοχυρωθεί η αποτελεσματικότητα που προκύπτει από την παροχή τόσο υπηρεσιών ΚΑΤ όσο και τραπεζικών υπηρεσιών εντός του ιδίου ομίλου επιχειρήσεων, η απαίτηση να εκτελούνται οι τραπεζικές υπηρεσίες από χωριστό πιστωτικό ίδρυμα δεν θα πρέπει να εμποδίζει το εν λόγω πιστωτικό ίδρυμα να ανήκει στον ίδιο όμιλο επιχειρήσεων με το ΚΑΤ. Εάν τόσο οι υπηρεσίες ΚΑΤ όσο και οι τραπεζικές υπηρεσίες παρέχονται εντός του ιδίου ομίλου επιχειρήσεων, οι δραστηριότητες του πιστωτικού ιδρύματος που παρέχει τραπεζικές υπηρεσίες θα πρέπει να περιορίζονται στην παροχή τραπεζικών υπηρεσιών επικουρικών ως προς τον διακανονισμό. Εξάλλου, θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα παρέκκλισης από την υποχρέωση διαχωρισμού των τραπεζικών υπηρεσιών που είναι επικουρικές ως προς τον διακανονισμό από τις βασικές υπηρεσίες ΚΑΤ, εφόσον δεν υφίσταται κίνδυνος μετάδοσης του πιστωτικού κινδύνου και του κινδύνου ρευστότητας από τις τραπεζικές υπηρεσίες στην παροχή των βασικών υπηρεσιών των ΚΑΤ. Προκειμένου να διασφαλιστεί συνεπής εφαρμογή της δυνατότητας παρέκκλισης από την υποχρέωση των ΚΑΤ να μην παρέχουν καμία επικουρική υπηρεσία τραπεζικού τύπου, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να αποφασίζει, κατόπιν αιτήματος μιας εθνικής αρμόδιας αρχής, αν επιτρέπεται τέτοιου είδους παρέκκλιση, εφόσον δεν υφίσταται συστημικός κίνδυνος λόγω της παροχής τόσο υπηρεσιών ΚΑΤ όσο και τραπεζικών υπηρεσιών από την ίδια νομική οντότητα. Σε κάθε περίπτωση, οι δραστηριότητες ενός ΚΑΤ στο οποίο παρέχεται τέτοιου είδους παρέκκλιση και που έχει λάβει άδεια λειτουργίας ως πιστωτικό ίδρυμα θα πρέπει να περιορίζονται αποκλειστικά στην παροχή τραπεζικών υπηρεσιών επικουρικών ως προς τον διακανονισμό. (34) Προκειμένου να διασφαλιστεί ικανοποιητικό επίπεδο ασφάλειας και συνέχειας των υπηρεσιών που παρέχουν τα ΚΑΤ, τα ΚΑΤ θα πρέπει να υπόκεινται σε ειδικές, ομοιόμορφες και άμεσα εφαρμόσιμες απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας και κεφαλαιακές απαιτήσεις που μετριάζουν όντως τους νομικούς, λειτουργικούς και επενδυτικούς κινδύνους τους. (35) Η ασφάλεια των συμφωνιών διασύνδεσης μεταξύ των ΚΑΤ θα πρέπει να υπόκειται σε ειδικές απαιτήσεις, ώστε να είναι δυνατή η πρόσβαση των αντίστοιχων συμμετεχόντων τους σε άλλα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων. Η απαίτηση να παρέχονται επικουρικές υπηρεσίες τραπεζικού τύπου από χωριστή νομική οντότητα δεν θα πρέπει να εμποδίζουν τα ΚΑΤ να είναι αποδέκτες των εν λόγω υπηρεσιών, ιδίως όταν είναι συμμετέχοντες σε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων που τελεί υπό τη διαχείριση άλλου ΚΑΤ. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μετριάζεται πλήρως κάθε δυνητικός κίνδυνος που απορρέει από τις ρυθμίσεις σύνδεσης, όπως πιστωτικός κίνδυνος, κίνδυνος ρευστότητας, οργανωτικός κίνδυνος ή κάθε άλλος σχετικός κίνδυνος για τα ΚΑΤ. Όσον αφορά τις συνδέσεις διαλειτουργικότητας, είναι σημαντικό τα συνδεδεμένα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων να έχουν πανομοιότυπους χρόνους εισαγωγής των εντολών μεταβίβασης στο σύστημα και οι εντολές μεταβίβασης και οι μεταβιβάσεις αξιογράφων και μετρητών να είναι αμετάκλητες. Οι ίδιες αρχές θα πρέπει να εφαρμόζονται στα ΚΑΤ που χρησιμοποιούν κοινή υποδομή τεχνολογίας πληροφοριών για τον διακανονισμό. (36) Ως διαχειριστές συστημάτων διακανονισμού αξιογράφων, τα ΚΑΤ διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία μεταβίβασης αξιογράφων σε λογαριασμούς αξιογράφων. Προκειμένου να ενισχυθεί η νομική ασφάλεια ιδίως σε διασυνοριακό πλαίσιο, είναι σημαντικό να θεσπιστούν σαφείς κανόνες σχετικά με το δίκαιο που εφαρμόζεται σε ζητήματα ιδιοκτησίας όσον αφορά τα αξιόγραφα που τηρούνται από ένα ΚΑΤ στους λογαριασμούς του. Σύμφωνα με την προσέγγιση των υφιστάμενων κανόνων σύγκρουσης νόμων, το εφαρμοστέο δίκαιο θα πρέπει να είναι το δίκαιο του τόπου όπου διατηρεί τους λογαριασμούς του το ΚΑΤ. (37) Σε πολλά κράτη μέλη οι εκδότες υποχρεούνται βάσει της εθνικής νομοθεσίας να εκδίδουν συγκεκριμένα είδη αξιογράφων, κυρίως μετοχές, στα εθνικά ΚΑΤ. Προκειμένου να αρθεί αυτό το εμπόδιο στην ομαλή λειτουργία της αγοράς επεξεργασίας της Ένωσης και να μπορούν οι εκδότες να επιλέγουν τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο διαχείρισης των αξιογράφων τους, οι εκδότες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να επιλέγουν οποιοδήποτε ΚΑΤ που έχει έδρα στην Ένωση για την καταχώριση των αξιογράφων τους και τη λήψη τυχόν σχετικών υπηρεσιών ΚΑΤ. Οι αρχές θα πρέπει να διαθέτουν ένα γρήγορο και κατάλληλο διορθωτικό μέτρο για την αντιμετώπιση τυχόν αδικαιολόγητης άρνησης των ΚΑΤ να παράσχουν τις υπηρεσίες τους στους εκδότες. Με στόχο την προστασία των δικαιωμάτων των μετόχων, το δικαίωμα των εκδοτών να επιλέγουν ΚΑΤ δεν θα πρέπει να αποτρέπει την εφαρμογή των εθνικών εταιρικών δικαίων δυνάμει των οποίων δημιουργούνται τα αξιόγραφα και τα οποία διέπουν τη σχέση μεταξύ των εκδοτών και των μετόχων τους. (38) Ο Ευρωπαϊκός Κώδικας Δεοντολογίας για την εκκαθάριση και τον διακανονισμό, της 7ης Νοεμβρίου 2006[17] διαμόρφωσε ένα εθελοντικό πλαίσιο που επιτρέπει την πρόσβαση μεταξύ των ΚΑΤ και άλλων υποδομών της αγοράς. Ωστόσο, ο τομέας της επεξεργασίας των συναλλαγών παραμένει κατατετμημένος στα εθνικά πλαίσια, καθιστώντας τις διασυνοριακές συναλλαγές περισσότερο δαπανηρές. Είναι απαραίτητο να θεσπιστούν ομοιόμορφες προϋποθέσεις για τις συνδέσεις μεταξύ των ΚΑΤ και για την πρόσβαση μεταξύ των ΚΑΤ και άλλων υποδομών της αγοράς. Προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στα ΚΑΤ να παρέχουν στους συμμετέχοντές τους πρόσβαση σε άλλες αγορές, θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε άλλο ΚΑΤ ή να ζητούν από άλλα ΚΑΤ να αναπτύσσουν ειδικές λειτουργίες για να έχουν πρόσβαση σε αυτά. Οι αρχές θα πρέπει να διαθέτουν ένα γρήγορο και κατάλληλο διορθωτικό μέτρο για την αντιμετώπιση τυχόν αδικαιολόγητης άρνησης ενός ΚΑΤ να παράσχει πρόσβαση σε άλλο ΚΑΤ. Επειδή οι συνδέσεις ΚΑΤ μπορεί να προκαλέσουν πρόσθετο κίνδυνο για τον διακανονισμό, θα πρέπει να υπόκεινται στην αδειοδότηση και εποπτεία των σχετικών αρμόδιων αρχών. (39) Τα ΚΑΤ θα πρέπει επίσης να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με συναλλαγές από κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους ή τόπους διαπραγμάτευσης και οι εν λόγω υποδομές της αγοράς θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων που διαχειρίζονται τα ΚΑΤ, εκτός εάν η πρόσβαση αυτή θέτει σε κίνδυνο τις δραστηριότητές τους. Οι αρχές θα πρέπει να διαθέτουν ένα γρήγορο και κατάλληλο διορθωτικό μέτρο για την αντιμετώπιση τυχόν αδικαιολόγητης άρνησης των ΚΑΤ ή των υποδομών της αγοράς να παράσχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες τους. (40) Ένα άρτιο εποπτικό και δεοντολογικό πλαίσιο του χρηματοπιστωτικού τομέα θα πρέπει να στηρίζεται σε ισχυρά συστήματα εποπτείας και κυρώσεων. Για τον σκοπό αυτό, οι εποπτικές αρχές θα πρέπει να διαθέτουν επαρκείς εξουσίες δράσης και να μπορούν να στηρίζονται σε αποτρεπτικά συστήματα κυρώσεων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν έναντι κάθε παράνομης συμπεριφοράς. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 8ης Δεκεμβρίου 2010 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την ενίσχυση των καθεστώτων επιβολής κυρώσεων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση των υφιστάμενων εξουσιών επιβολής κυρώσεων και της πρακτικής εφαρμογής τους με στόχο την προώθηση της σύγκλισης των κυρώσεων σε όλο το φάσμα των εποπτικών δραστηριοτήτων. (41) Κατά συνέπεια, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική συμμόρφωση των ΚΑΤ, των πιστωτικών ιδρυμάτων που έχουν οριστεί ως διακανονιστές, των μελών των διοικητικών οργάνων τους και τυχόν άλλων προσώπων που ελέγχουν τις δραστηριότητές τους ή οποιωνδήποτε άλλων προσώπων με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να μπορούν να επιβάλλουν διοικητικές κυρώσεις και μέτρα που είναι αποτελεσματικά, αναλογικά και αποτρεπτικά. (42) Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτρεπτική δύναμη και η συνεπής εφαρμογή των κυρώσεων σε όλα τα κράτη μέλη, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να παράσχει έναν κατάλογο των σημαντικότερων κυρώσεων και μέτρων που θα πρέπει να διατίθενται στις αρμόδιες αρχές, την εξουσία επιβολής των εν λόγω κυρώσεων και μέτρων σε όλα τα πρόσωπα, νομικά ή φυσικά, που ευθύνονται για μια παράβαση, έναν κατάλογο των σημαντικότερων κριτηρίων για τον προσδιορισμό του επιπέδου και του είδους των ως άνω κυρώσεων και μέτρων και τα επίπεδα των διοικητικών χρηματικών κυρώσεων. Τα διοικητικά πρόστιμα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη παράγοντες όπως τυχόν οικονομικά οφέλη που διαπιστώθηκε ότι προέκυψαν από την παράβαση, τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παράβασης, τυχόν επιβαρυντικούς ή ελαφρυντικούς παράγοντες, την ανάγκη αποτρεπτικού χαρακτήρα των προστίμων και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, να περιλαμβάνουν μια έκπτωση για συνεργασία με την αρμόδια αρχή. Η έγκριση και δημοσίευση των κυρώσεων θα πρέπει να συμμορφώνεται με τα θεμελιώδη δικαιώματα που ορίζονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδιαίτερα με το δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής (άρθρο 7), το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο 8) και το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου (άρθρο 47). (43) Για τον εντοπισμό πιθανών παραβιάσεων, θα πρέπει να θεσπιστούν αποτελεσματικοί μηχανισμοί για να ενθαρρυνθεί η αναφορά ενδεχόμενων ή πραγματικών παραβιάσεων του παρόντος κανονισμού στις αρμόδιες αρχές. Οι εν λόγω μηχανισμοί θα πρέπει να περιλαμβάνουν επαρκείς διασφαλίσεις για τα πρόσωπα που αναφέρουν ενδεχόμενες ή πραγματικές παραβιάσεις του παρόντος κανονισμού και για τα πρόσωπα που κατηγορούνται για τις εν λόγω παραβιάσεις. Θα πρέπει να θεσπιστούν κατάλληλες διαδικασίες για τη συμμόρφωση με το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του κατηγορούμενου προσώπου, το δικαίωμα υπεράσπισης και ακρόασής του πριν από τη λήψη οριστικής απόφασης που το αφορά, καθώς και το δικαίωμα άσκησης πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου έναντι μιας απόφασης ή ενός μέτρου που το αφορά. (44) Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη τυχόν διατάξεων του δικαίου των κρατών μελών σχετικά με ποινικές κυρώσεις. (45) Η επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που πραγματοποιείται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό διέπεται από την οδηγία 95/46/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[18]. Οποιαδήποτε ανταλλαγή ή διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τους κανόνες για τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα όπως προβλέπονται στην οδηγία 95/46/ΕΚ. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που διενεργεί η ΕΑΚΑΑ σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό διέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[19]. Οποιαδήποτε ανταλλαγή ή διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να συνάδει με τους κανόνες για τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001. (46) Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται συγκεκριμένα στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως τα δικαιώματα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου, το δικαίωμα του προσώπου να μη δικάζεται ή να μην τιμωρείται ποινικά δύο φορές για την ίδια αξιόποινη πράξη, την επιχειρηματική ελευθερία, και πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τα εν λόγω δικαιώματα και αρχές. (47) Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ), η οποία ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/77/ΕΚ της Επιτροπής[20], θα πρέπει να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του παρόντος κανονισμού διασφαλίζοντας τη συνεπή εφαρμογή των κανόνων της Ένωσης από τις εθνικές αρμόδιες αρχές και επιλύοντας τις διαφωνίες που προκύπτουν μεταξύ τους. (48) Κρίνεται σκόπιμο και αποδοτικό να αναλάβει η ΕΑΚΑΑ, ως φορέας με υψηλό βαθμό εξειδικευμένης τεχνογνωσίας στους τομείς των αξιογράφων και των αγορών αξιογράφων, την ανάπτυξη των σχεδίων ρυθμιστικών και εκτελεστικών τεχνικών προτύπων που δεν ενέχουν επιλογές πολιτικής, τα οποία θα κατατεθούν στην Επιτροπή. Όποτε αναφέρεται σχετικά, η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει επίσης να συνεργάζεται στενά με τα μέλη του ΕΣΚΤ και της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ), η οποία ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/78/ΕΚ της Επιτροπής[21]. (49) Θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να θεσπίζει ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με τη διαδικασία που ορίζεται στα άρθρα 10 έως 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 όσον αφορά τα λεπτομερή στοιχεία των μέτρων εξασφάλισης διακανονισμού, τις πληροφορίες και λοιπά στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνονται στην αίτηση άδειας λειτουργίας ενός ΚΑΤ, τις πληροφορίες που ανταλλάσσουν οι διάφορες αρχές κατά την εποπτεία των ΚΑΤ, τις λεπτομέρειες των συμφωνιών συνεργασίας μεταξύ των αρχών καταγωγής και των αρχών υποδοχής, τα στοιχεία των συμφωνιών διακυβέρνησης για τα ΚΑΤ, τις λεπτομέρειες των αρχείων που πρέπει να τηρούνται από τα ΚΑΤ, τις λεπτομέρειες των μέτρων που πρέπει να λαμβάνουν τα ΚΑΤ για τη διατήρηση της ακεραιότητας μιας έκδοσης, την προστασία των αξιογράφων των συμμετεχόντων, την έγκαιρη επίτευξη του διακανονισμού, τον μετριασμό των λειτουργικών κινδύνων και των κινδύνων που προέρχονται από τις συνδέσεις ΚΑΤ, τις λεπτομέρειες των κεφαλαιακών απαιτήσεων για τα ΚΑΤ, τις λεπτομέρειες των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο ρευστότητας για τα ορισθέντα πιστωτικά ιδρύματα. (50) Θα πρέπει επίσης να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να θεσπίζει εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα μέσω εκτελεστικών πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 291 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 όσον αφορά τα τυποποιημένα έντυπα και υποδείγματα των αιτήσεων άδειας λειτουργίας των ΚΑΤ, την παροχή πληροφοριών μεταξύ διαφόρων αρμόδιων αρχών για τους σκοπούς της εποπτείας των ΚΑΤ, τις σχετικές συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των αρχών καταγωγής και υποδοχής, τους μορφοτύπους των αρχείων που πρέπει να τηρούνται από τα ΚΑΤ, τις διαδικασίες σε περιπτώσεις που απορρίπτεται η πρόσβαση ενός συμμετέχοντα ή ενός εκδότη σε ένα ΚΑΤ, που απορρίπτεται η πρόσβαση μεταξύ των ΚΑΤ ή μεταξύ των ΚΑΤ και άλλων υποδομών της αγοράς, τη διαβούλευση με διάφορες αρχές πριν από τη χορήγηση άδειας λειτουργίας σε έναν διακανονιστή. (51) Θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης. Ειδικότερα, οι κατ' εξουσιοδότηση πράξεις θα πρέπει να εκδίδονται για συγκεκριμένες λεπτομέρειες που αφορούν τους ορισμούς, τα κριτήρια δυνάμει των οποίων οι δραστηριότητες ενός ΚΑΤ σε ένα κράτος μέλος υποδοχής θα πρέπει να θεωρούνται ουσιαστικής σημασίας για το εν λόγω κράτος μέλος, τις υπηρεσίες για τις οποίες ένα ΚΑΤ τρίτης χώρας ζητά αναγνώριση από την ΕΑΚΑΑ και τις πληροφορίες που πρέπει να παράσχει ένα ΚΑΤ στην ΕΑΚΑΑ στην αίτηση αναγνώρισής του, τους κινδύνους που ενδέχεται να δικαιολογούν μια άρνηση πρόσβασης εκ μέρους ενός ΚΑΤ προς τους συμμετέχοντες και τα στοιχεία της διαδικασίας που είναι διαθέσιμη για αιτούντες συμμετέχοντες, την αξιολόγηση καταστάσεων στις οποίες ο διακανονισμός σε χρήμα της κεντρικής τράπεζας δεν είναι πρακτικός και εφικτός, τα στοιχεία της διαδικασίας για την πρόσβαση των εκδοτών σε ΚΑΤ, την πρόσβαση μεταξύ των ΚΑΤ και μεταξύ των ΚΑΤ και άλλων υποδομών της αγοράς. (52) Προκειμένου να διασφαλιστούν ομοιόμορφες συνθήκες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την αξιολόγηση των κανόνων τρίτων χωρών στο πλαίσιο της αναγνώρισης ΚΑΤ τρίτων χωρών, και για τις παρεκκλίσεις από την υποχρέωση να διαχωρίζονται οι τραπεζικές υπηρεσίες που είναι επικουρικές στον διακανονισμό από τις βασικές υπηρεσίες των ΚΑΤ. Οι εξουσίες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[22]. (53) Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η θέσπιση ομοιόμορφων απαιτήσεων για τον διακανονισμό καθώς και για τα ΚΑΤ, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και συνεπώς, λόγω του εύρους της δράσης, μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών. (54) Είναι απαραίτητο να τροποποιηθεί η οδηγία 98/26/ΕΚ, ούτως ώστε να συνάδει με την οδηγία 2010/78/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Νοεμβρίου 2010 για τροποποίηση των οδηγιών 98/26/ΕΚ, 2002/87/ΕΚ, 2003/6/ΕΚ, 2003/41/ΕΚ, 2003/71/ΕΚ, 2004/39/ΕΚ, 2004/109/ΕΚ, 2005/60/ΕΚ, 2006/48/ΕΚ, 2006/49/ΕΚ, και 2009/65/ΕΚ όσον αφορά τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών), της Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων) και της Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών)[23], δυνάμει της οποίας τα καθορισμένα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων δεν κοινοποιούνται πλέον στην Επιτροπή αλλά στην ΕΑΚΑΑ. (55) Η εφαρμογή των απαιτήσεων αδειοδότησης και αναγνώρισης του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να αναβληθεί ούτως ώστε τα ΚΑΤ που έχουν την έδρα τους στην Ένωση ή σε τρίτες χώρες να διαθέτουν αρκετό χρόνο να ζητήσουν την άδεια λειτουργίας και την αναγνώριση που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό. (56) Επίσης, είναι απαραίτητο να αναβληθεί η εφαρμογή των απαιτήσεων καταχώρισης ορισμένων κινητών αξιών υπό τη μορφή λογιστικής εγγραφής και διακανονισμού των υποχρεώσεων σε συστήματα διακανονισμού αξιογράφων το αργότερο τη δεύτερη εργάσιμη ημέρα από τη διαπραγμάτευση, ούτως ώστε οι συμμετέχοντες στην αγορά που κατέχουν αξιόγραφα σε έντυπη μορφή ή που χρησιμοποιούν μεγαλύτερες περιόδους διακανονισμού να έχουν αρκετό χρόνο να συμμορφωθούν με τις εν λόγω απαιτήσεις, ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: Τίτλος Ι Αντικείμενο, πεδίο εφαρμογής και ορισμοί Άρθρο 1 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής 1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει ενιαίες απαιτήσεις για τον διακανονισμό χρηματοοικονομικών μέσων στην Ένωση και κανόνες σχετικά με την οργάνωση και τη συμπεριφορά των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων, με σκοπό την προώθηση του ασφαλούς και ομαλού διακανονισμού. 2. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στον διακανονισμό όλων των χρηματοοικονομικών μέσων και δραστηριοτήτων των ΚΑΤ, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στις διατάξεις του παρόντος κανονισμού. 3. Ο παρών κανονισμός ισχύει με την επιφύλαξη των διατάξεων της νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με συγκεκριμένα χρηματοοικονομικά μέσα, και ιδίως της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. 4. Τα άρθρα 9 έως 18 και 20, καθώς και οι διατάξεις του τίτλου IV, δεν εφαρμόζονται στα μέλη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ), σε άλλους εθνικούς φορείς των κρατών μελών που επιτελούν παρόμοιες λειτουργίες ή σε δημόσιους φορείς των κρατών μελών που έχουν αναλάβει τη διαχείριση του δημόσιου χρέους ή παρεμβαίνουν σε αυτή. Άρθρο 2 Ορισμοί 1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: (1) ως «κεντρικό αποθετήριο τίτλων» («ΚΑΤ») νοείται ένα νομικό πρόσωπο που διαχειρίζεται ένα σύστημα διακανονισμού αξιογράφων, που αναφέρεται στο τμήμα Α σημείο 3 του παραρτήματος και εκτελεί τουλάχιστον μία ακόμη βασική υπηρεσία που αναφέρεται στο τμήμα Α του παραρτήματος· (2) ως «διακανονισμός» νοείται η ολοκλήρωση μιας συναλλαγής αξιογράφων με στόχο την εκπλήρωση των υποχρεώσεων των συμμετεχόντων μέσω της μεταφοράς χρηματικών ποσών ή αξιογράφων· (3) ως «σύστημα διακανονισμού αξιογράφων» νοείται ένα σύστημα δυνάμει του άρθρου 2 στοιχείο α) πρώτη και δεύτερη περίπτωση της οδηγίας 98/26/ΕΚ, η λειτουργία του οποίου συνίσταται στην εκτέλεση εντολών μεταβίβασης όπως ορίζονται στο άρθρο 2 στοιχείο θ) δεύτερη περίπτωση της οδηγίας 98/26/ΕΚ· (4) ως «περίοδος διακανονισμού» νοείται η χρονική περίοδος που μεσολαβεί μεταξύ της ημερομηνίας διαπραγμάτευσης και της προβλεπόμενης ημερομηνίας διακανονισμού· (5) ως «εργάσιμη ημέρα» νοείται η εργάσιμη ημέρα όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο ιδ) της οδηγίας 98/26/ΕΚ· (6) ως «αδυναμία διακανονισμού» νοείται η μη πραγματοποίηση του διακανονισμού μιας συναλλαγής αξιογράφου κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού, λόγω έλλειψης αξιογράφων ή μετρητών, ανεξάρτητα από την υποκείμενη αιτία· (7) ως «προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού» νοείται η ημερομηνία κατά την οποία οι συμβαλλόμενοι μιας συναλλαγής αξιογράφων έχουν συμφωνήσει να λάβει χώρα ο διακανονισμός· (8) ως «κεντρικός αντισυμβαλλόμενος» (central counterparty) νοείται μια οντότητα ευρισκόμενη μεταξύ αντισυμβαλλομένων στις συμβάσεις που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε μία ή περισσότερες χρηματαγορές, αναλαμβάνουσα τον ρόλο αγοραστή έναντι κάθε πωλητή και πωλητή έναντι κάθε αγοραστή· (9) ως «αρμόδια αρχή» νοείται η αρχή η οποία ορίζεται από έκαστο κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 10· (10) ως «συμμετέχων» νοείται οποιοσδήποτε συμμετέχων, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο στ) της οδηγίας 98/26/ΕΚ, συμπεριλαμβανομένου ενός κεντρικού αντισυμβαλλομένου, σε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων· (11) ως «συμμετοχή» νοείται η συμμετοχή κατά την έννοια του άρθρου 17 πρώτη περίοδος της οδηγίας 78/660/ΕΟΚ, ή η άμεση ή έμμεση κατοχή του 20% ή πλέον των δικαιωμάτων ψήφου ή του κεφαλαίου μιας επιχείρησης· (12) ως «κράτος μέλος καταγωγής» νοείται το κράτος μέλος όπου έχει χορηγηθεί άδεια λειτουργίας στο ΚΑΤ· (13) ως «κράτος μέλος υποδοχής» νοείται το κράτος μέλος, εκτός του κράτους μέλους καταγωγής, στο οποίο έχει υποκατάστημα ή παρέχει τις υπηρεσίες του ένα ΚΑΤ· (14) ως «υποκατάστημα» νοείται ένας τόπος επιχειρηματικής δραστηριότητας διαφορετικός από την έδρα, ο οποίος αποτελεί μέρος ενός ΚΑΤ, στερείται νομικής προσωπικότητας και παρέχει υπηρεσίες ΚΑΤ για τις οποίες έχει λάβει άδεια λειτουργίας το ΚΑΤ· (15) ως «έλεγχος» νοείται η σχέση μεταξύ δύο επιχειρήσεων όπως ορίζεται στο άρθρο 1 της οδηγίας 83/349/ΕΟΚ· (16) ως «αθέτηση υποχρέωσης συμμετέχοντος» νοείται μια κατάσταση στην οποία κινείται διαδικασία αφερεγγυότητας έναντι ενός συμμετέχοντος, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο ι) της οδηγίας 98/26/ΕΚ· (17) ως «παράδοση έναντι πληρωμής» (delivery versus payment – DVP) νοείται ένας μηχανισμός διακανονισμού αξιογράφων που συνδέει μια μεταβίβαση αξιογράφων με μια μεταφορά χρηματικών ποσών κατά τρόπο ώστε η παράδοση των αξιογράφων να πραγματοποιείται μόνο εάν καταβληθεί η σχετική πληρωμή· (18) ως «λογαριασμός αξιογράφων» νοείται ένας λογαριασμός στον οποίο μπορούν να χρεώνονται ή να πιστώνονται αξιόγραφα· (19) ως «σύνδεση ΚΑΤ» νοείται μια συμφωνία μεταξύ ΚΑΤ, σύμφωνα με την οποία ένα ΚΑΤ ανοίγει λογαριασμό στο σύστημα διακανονισμού αξιογράφων άλλου ΚΑΤ, προκειμένου να διευκολυνθεί η μεταβίβαση αξιογράφων από τους συμμετέχοντές του στους συμμετέχοντες του δεύτερου ΚΑΤ. Στις συνδέσεις ΚΑΤ συγκαταλέγονται η πρόσβαση τυποποιημένης σύνδεσης, η πρόσβαση εξατομικευμένης σύνδεσης και οι διαλειτουργικές συνδέσεις· (20) ως «πρόσβαση τυποποιημένης σύνδεσης» νοείται μια σύνδεση ΚΑΤ μέσω της οποίας ένα ΚΑΤ είναι συνδεδεμένο με άλλο ΚΑΤ όπως οποιοσδήποτε άλλος συμμετέχων στο σύστημα διακανονισμού αξιογράφων το οποίο διαχειρίζεται το δεύτερο· (21) ως «πρόσβαση εξατομικευμένης σύνδεσης» νοείται μια σύνδεση ΚΑΤ μέσω της οποίας ένα ΚΑΤ παρέχει ειδικές υπηρεσίες σε άλλο ΚΑΤ, διαφορετικές από τις υπηρεσίες που παρέχονται σε άλλους συμμετέχοντες του συστήματός του διακανονισμού αξιογράφων· (22) ως «διαλειτουργικές συνδέσεις» νοούνται οι συνδέσεις ΚΑΤ μέσω των οποίων τα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων τα οποία διαχειρίζονται τα ΚΑΤ καθίστανται διαλειτουργικά, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο ιε) της οδηγίας 98/26/ΕΚ· (23) ως «κινητές αξίες» νοούνται οι κινητές αξίες όπως ορίζονται στο άρθρο 4 σημείο 18 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ· (24) ως «μέσα χρηματαγοράς» νοούνται τα μέσα χρηματαγοράς όπως ορίζονται στο άρθρο 4 σημείο 19 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ· (25) ως «μερίδια οργανισμών συλλογικών επενδύσεων» νοούνται τα μερίδια οργανισμών συλλογικών επενδύσεων όπως αναφέρονται στο παράρτημα Ι τμήμα Γ σημείο 3 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ· (26) ως «δικαιώματα εκπομπής» νοούνται οποιεσδήποτε μονάδες αναγνωρίζονται για σκοπούς συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της οδηγίας 2003/87/ΕΚ· (27) ως «ρυθμιζόμενη αγορά» νοείται η «ρυθμιζόμενη αγορά» όπως ορίζεται στο άρθρο 4 σημείο 14 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ· (28) ως «πολυμερής μηχανισμός διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ)» νοείται ο πολυμερής μηχανισμός διαπραγμάτευσης όπως ορίζεται στο άρθρο 4 σημείο 15 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ· (29) ως «μηχανισμός οργανωμένης διαπραγμάτευσης (ΜΟΔ)» νοείται κάθε σύστημα ή μηχανισμός, άλλος από ρυθμιζόμενη αγορά ή ΠΜΔ, που τον εκμεταλλεύεται επιχείρηση επενδύσεων ή διαχειριστής αγοράς, στον οποίο πλείονα συμφέροντα τρίτων για αγορά και πώληση χρηματοπιστωτικών μέσων μπορούν να αλληλεπιδρούν στο εσωτερικό του συστήματος κατά τρόπο καταλήγοντα στη σύναψη σύμβασης σύμφωνα με τις διατάξεις του τίτλου II της οδηγίας 2004/39/ΕΚ· (30) ως «θυγατρική» νοείται μια θυγατρική επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 1 της οδηγίας 83/349/ΕΟΚ· (31) ως «διακανονιστής» νοείται ο διακανονιστής όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο δ) της οδηγίας 98/26/ΕΚ. 2. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 64 όσον αφορά μέτρα για τη διευκρίνιση των τεχνικών στοιχείων των ορισμών της παραγράφου 1 σημεία 17, 20, 21 και 22, και για τη διευκρίνιση των επικουρικών υπηρεσιών που αναφέρονται στο τμήμα Β σημεία 1 έως 4 του παραρτήματος και των υπηρεσιών που αναφέρονται στο τμήμα Γ σημεία 1 και 2 του παραρτήματος. Τίτλος II Διακανονισμός αξιογράφων Κεφάλαιο I Μορφή λογιστικής εγγραφής Άρθρο 3 Μορφή λογιστικής εγγραφής 1. Κάθε εταιρεία που εκδίδει κινητές αξίες οι οποίες έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενες αγορές μεριμνά για τη μετατροπή των εν λόγω αξιών σε μορφή λογιστικής εγγραφής ως ακινητοποίηση μέσω της έκδοσης ενιαίου τίτλου, ο οποίος εκπροσωπεί ολόκληρη την έκδοση, ή μετά από άμεση έκδοση των αξιών σε άυλη μορφή. 2. Εάν τα αξιόγραφα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ρυθμιζόμενες αγορές, αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ) ή σε οργανωμένους μηχανισμούς διαπραγμάτευσης (ΟΜΔ) ή εάν μεταβιβάζονται κατόπιν συμφωνίας παροχής χρηματοοικονομικής ασφάλειας, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο α) της οδηγίας 2002/47/ΕΚ, τα εν λόγω αξιόγραφα καταχωρίζονται με τη μορφή λογιστικής εγγραφής σε ένα ΚΑΤ πριν από την ημερομηνία της συναλλαγής, εκτός εάν έχουν ήδη καταχωριστεί σε αυτό. Άρθρο 4 Επιβολή 1. Οι αρχές του κράτους μέλους στο οποίο έχει την έδρα της η εταιρεία που εκδίδει τα αξιόγραφα είναι αρμόδιες για τη διασφάλιση της εφαρμογής του άρθρου 3 παράγραφος 1. 2. Οι αρχές που είναι αρμόδιες για την εποπτεία των ρυθμιζόμενων αγορών, των ΠΜΔ και των ΟΜΔ διασφαλίζουν ότι το άρθρο 3 παράγραφος 2 εφαρμόζεται όταν τα αξιόγραφα που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ρυθμιζόμενες αγορές, ΠΜΔ ή ΟΜΔ. 3. Οι αρχές των κρατών μελών που είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή της οδηγίας 2002/47/EΚ είναι αρμόδιες να εξασφαλίζουν ότι το άρθρο 3 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού εφαρμόζεται κατά τη μεταβίβαση των αξιογράφων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού, κατόπιν συμφωνίας παροχής χρηματοοικονομικής ασφάλειας, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο α) της οδηγίας 2002/47/ΕΚ. Κεφάλαιο II Περίοδοι διακανονισμού Άρθρο 5 Προβλεπόμενες ημερομηνίες διακανονισμού 1. Κάθε συμμετέχων σε ένα σύστημα διακανονισμού αξιογράφων ο οποίος αγοράζει ή πωλεί κινητές αξίες, μέσα χρηματαγοράς, μερίδια οργανισμών συλλογικών επενδύσεων και δικαιώματα εκπομπής, για ίδιο λογαριασμό ή εξ ονόματος τρίτου, υποχρεούται να διακανονίζει την υποχρέωσή του έναντι του συστήματος διακανονισμού αξιογράφων κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού. 2. Όσον αφορά τις κινητές αξίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ρυθμιζόμενες αγορές, ΠΜΔ ή ΟΜΔ, η προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού είναι το αργότερο η δεύτερη εργάσιμη ημέρα από την ημερομηνία της διαπραγμάτευσης. 3. Η σχετική αρχή του κράτους μέλους του οποίου το δίκαιο εφαρμόζεται στο σύστημα διακανονισμού αξιογράφων που τελεί υπό τη διαχείριση ενός ΚΑΤ είναι αρμόδια για τη διασφάλιση της εφαρμογής των παραγράφων 1 και 2. Κεφάλαιο III Εξασφάλιση του διακανονισμού Άρθρο 6 Μέτρα πρόληψης της αδυναμίας διακανονισμού 1. Κάθε ρυθμιζόμενη αγορά, ΠΜΔ ή ΟΜΔ καθιερώνει διαδικασίες που παρέχουν τη δυνατότητα επιβεβαίωσης των σχετικών λεπτομερειών των συναλλαγών σε χρηματοπιστωτικά μέσα που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 κατά την ημερομηνία που αποστέλλονται οι εντολές. 2. Για κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων το οποίο διαχειρίζεται, το ΚΑΤ καθιερώνει διαδικασίες που διευκολύνουν τους διακανονισμούς των συναλλαγών σε χρηματοπιστωτικά μέσα που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού. Προάγει την πραγματοποίηση του διακανονισμού νωρίς κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού μέσω κατάλληλων μηχανισμών, όπως για παράδειγμα προοδευτική τιμολογιακή διάρθρωση. 3. Για κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων το οποίο διαχειρίζεται, το ΚΑΤ δημιουργεί εργαλεία παρακολούθησης, που του επιτρέπουν να εντοπίζει εκ των προτέρων τους διακανονισμούς των συναλλαγών σε χρηματοπιστωτικά μέσα που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 οι οποίοι είναι πολύ πιθανόν να αθετηθούν και απαιτεί από τους συμμετέχοντες να διακανονίζουν τις εν λόγω συναλλαγές κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού. 4. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ), κατόπιν διαβούλευσης με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ), καταρτίζει σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων προκειμένου να διευκρινίσει τις λεπτομέρειες των διαδικασιών που επιτρέπουν την επιβεβαίωση των σχετικών στοιχείων των συναλλαγών και που διευκολύνουν τον διακανονισμό που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2, καθώς και τα στοιχεία των εργαλείων παρακολούθησης για τον εντοπισμό των ενδεχόμενων περιπτώσεων αδυναμίας διακανονισμού, που αναφέρονται στην παράγραφο 3. Η ΕΑΚΑΑ υποβάλλει τα εν λόγω σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στην Επιτροπή εντός έξι μηνών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εγκρίνει τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο, σύμφωνα με τη διαδικασία των άρθρων 10 έως 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010. Άρθρο 7 Μέτρα αντιμετώπισης της αδυναμίας διακανονισμού 1. Για κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων το οποίο διαχειρίζεται, το ΚΑΤ καθιερώνει ένα σύστημα που παρακολουθεί τις περιπτώσεις αδυναμίας διακανονισμού των συναλλαγών σε χρηματοπιστωτικά μέσα, που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1. Υποβάλλει τακτικές αναφορές στην αρμόδια αρχή και σε οποιοδήποτε πρόσωπο με νόμιμα συμφέροντα όσον αφορά τον αριθμό και τα στοιχεία των περιπτώσεων αδυναμίας διακανονισμού και τυχόν άλλες σχετικές πληροφορίες. Οι αρμόδιες αρχές ανταλλάσσουν με την ΕΑΚΑΑ τυχόν πληροφορίες που διαθέτουν σχετικά με περιπτώσεις αδυναμίας διακανονισμού. 2. Για κάθε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων το οποίο διαχειρίζεται, το ΚΑΤ καθιερώνει διαδικασίες που διευκολύνουν τον διακανονισμό των συναλλαγών σε χρηματοπιστωτικά μέσα που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 οι οποίες δεν έχουν διακανονιστεί την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού. Οι ανωτέρω διαδικασίες προβλέπουν έναν επαρκώς αποτρεπτικό μηχανισμό κυρώσεων για τους συμμετέχοντες που προκαλούν την αδυναμία διακανονισμού. 3. Ένας συμμετέχων σε σύστημα διακανονισμού αξιογράφων ο οποίος δεν παραδίδει τα χρηματοπιστωτικά μέσα που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στον αποδέκτη συμμετέχοντα την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού υπόκειται σε αγορά, κατά την οποία τα εν λόγω μέσα αγοράζονται στην αγορά το αργότερο τέσσερις ημέρες μετά την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού και παραδίδονται στον αποδέκτη συμμετέχοντα, και σε άλλα μέτρα σύμφωνα με την παράγραφο 4. 4. Τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 3 εξειδικεύουν τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία: α) το ημερήσιο πρόστιμο που καταβάλλεται από τον υπερήμερο συμμετέχοντα για κάθε εργάσιμη ημέρα από την προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού μέχρι την τελική ημερομηνία διακανονισμού· β) την προθεσμία προειδοποίησης που παρέχεται στον υπερήμερο συμμετέχοντα πριν από την εκτέλεση της αγοράς· γ) την τιμολόγηση και το κόστος της αγοράς· δ) εάν συντρέχει περίπτωση, το μέρος που εκτελεί την αγορά· ε) το ποσό της αποζημίωσης του αποδέκτη συμμετέχοντα, σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η εκτέλεση της αγοράς. 5. Τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 3 διασφαλίζουν ότι: α) ο αποδέκτης συμμετέχων λαμβάνει τουλάχιστον την τιμή των χρηματοπιστωτικών μέσων που έχει συμφωνηθεί κατά τη διαπραγμάτευση· β) το ημερήσιο πρόστιμο που καταβάλλεται από τον υπερήμερο συμμετέχοντα είναι επαρκώς αποτρεπτικό για τον υπερήμερο συμμετέχοντα· γ) εάν δεν είναι δυνατή η εκτέλεση της αγοράς, το ποσό της αποζημίωσης σε μετρητά που καταβάλλεται στον αποδέκτη συμμετέχοντα είναι υψηλότερο από την τιμή των χρηματοπιστωτικών μέσων που έχει συμφωνηθεί κατά τη διαπραγμάτευση και την τελευταία δημοσιευμέ