C 465/117

P9_TA(2022)0200

Αναφορές περί συνεχιζόμενης αφαίρεσης οργάνων στην Κίνα

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 5ης Μαΐου 2022 σχετικά με τις αναφορές περί συνεχιζόμενης αφαίρεσης οργάνων στην Κίνα (2022/2657(RSP))

(2022/C 465/09)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για τις σχέσεις ΕΕ-Κίνας,

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Δεκεμβρίου 2013 σχετικά με την αφαίρεση οργάνων στην Κίνα (1),

— έχοντας υπόψη τη μελέτη με θέμα «Εργασίες της ημερίδας σχετικά με την αφαίρεση οργάνων στην Κίνα», που δημοσιεύθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών του στις 12 Απριλίου 2016 (2),

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/53/ΕE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2010, σχετικά με τα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας των ανθρώπινων οργάνων που προορίζονται για μεταμόσχευση (3),

— έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, του 1948, και τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του 2009, και ιδίως το άρθρο 3 σχετικά με το δικαίωμα στην ακεραιότητα του προσώπου,

— έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, το Διεθνές Σύμφωνο για τα οικονομικά, κοινωνικά και μορφωτικά δικαιώματα και τη Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, την οποία κύρωσε η Κίνα στις 4 Οκτωβρίου 1988,

— έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπινων οργάνων,

— έχοντας υπόψη τη διακήρυξη της Κωνσταντινούπολης για την εμπορία οργάνων και τον μεταμοσχευτικό τουρισμό,

— έχοντας υπόψη τη Σύμβαση για την πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος της γενοκτονίας, την οποία υπέγραψε η Κίνα το 1949,

— έχοντας υπόψη τη δήλωση των εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της 14ης Ιουνίου 2021, σχετικά με καταγγελίες για εικαζόμενη αφαίρεση οργάνων σε βάρος μειονοτήτων στην Κίνα,

— έχοντας υπόψη την ακρόαση που διοργάνωσε η Υποεπιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στις 29 Νοεμβρίου 2021 σχετικά με την αφαίρεση οργάνων στην Κίνα,

— έχοντας υπόψη την οριστική απόφαση του Ανεξάρτητου Δικαστηρίου για την αναγκαστική αφαίρεση οργάνων από φυλακισμένους αντιρρησίες συνείδησης στην Κίνα (εφεξής: το κινεζικό δικαστήριο), η οποία εκδόθηκε την 1η Μαρτίου 2020,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 144 παράγραφος 5 και το άρθρο 132 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η προαγωγή και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου βρίσκονται στο επίκεντρο των σχέσεων της ΕΕ με την Κίνα, σύμφωνα με τη δέσμευση της ΕΕ να υπερασπίζεται τις αξίες αυτές στην εξωτερική της δράση και τη δέσμευση της Κίνας να τις τηρεί στο πλαίσιο της δικής της αναπτυξιακής και διεθνούς συνεργασίας·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι, από τότε που ανέλαβε την εξουσία ο πρόεδρος Xi Jinping, τον Μάρτιο του 2013, επιδεινώνεται διαρκώς η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κινεζική κυβέρνηση γίνεται όλο και πιο εχθρική προς τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε έτος πραγματοποιούνται 10 000 παράνομες μεταμοσχεύσεις ανθρώπινων οργάνων παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η εμπορία ανθρώπινων οργάνων αποφέρει ετησίως πάνω από 1 δισεκατομμύριο EUR σε κέρδη·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας έχει υπερβολικά χαμηλά ποσοστά εθελοντικής δωρεάς οργάνων λόγω παραδοσιακών πεποιθήσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, το 1984, η Κίνα έθεσε σε εφαρμογή ρυθμίσεις που επέτρεπαν την αφαίρεση οργάνων από εκτελεσθέντες φυλακισμένους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κίνα δήλωσε ότι είχε σταματήσει τη χρήση οργάνων από εκτελεσθέντες φυλακισμένους το 2015 και είχε δρομολογήσει ένα εθνικό σύστημα δωρεάς, χωρίς όμως να απαγορεύσει πλήρως την εν λόγω πρακτική, η οποία εξακολουθεί να είναι νόμιμη·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύστημα μεταμόσχευσης οργάνων στην Κίνα δεν τηρεί τις απαιτήσεις του ΠΟΥ για διαφάνεια και ιχνηλασιμότητα των διαδρομών προμήθειας οργάνων, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η κινεζική κυβέρνηση έχει αρνηθεί την εξέταση του συστήματος από ανεξάρτητο φορέα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εθελοντική και εν επιγνώσει συναίνεση αποτελεί προϋπόθεση για τη δεοντολογική δωρεά οργάνων·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ως αναγκαστική αφαίρεση οργάνων πρέπει να νοείται η θανάτωση ενός ατόμου χωρίς τη συγκατάθεσή του, ώστε να μπορούν να αφαιρεθούν τα όργανά του και να μεταμοσχευθούν σε άλλο άτομο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρακτική αυτή πρέπει να θεωρείται κατάφωρη και απαράδεκτη παραβίαση του θεμελιώδους δικαιώματος στη ζωή·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών κατά των Βασανιστηρίων και ο Ειδικός Εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών για τα βασανιστήρια και κάθε άλλη βάναυση, απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία έχουν εκφράσει ανησυχία για τους ισχυρισμούς περί αφαίρεσης οργάνων από φυλακισμένους, έχουν δε καλέσει την κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας να ενισχύσει τη λογοδοσία και τη διαφάνεια του συστήματος μεταμόσχευσης οργάνων και να τιμωρήσει όσους ευθύνονται για καταχρήσεις·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το κινεζικό δικαστήριο (4) εξέδωσε την τελική του απόφαση τον Μάρτιο του 2020, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι εδώ και έτη σημειώνονται σε ολόκληρη την Κίνα αναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων σε σημαντική κλίμακα και ότι τα άτομα που ασκούν Falun Gong ήταν μία —και πιθανώς η κύρια— πηγή οργάνων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κινεζική κυβέρνηση αρνήθηκε να καταθέσει ενώπιον του δικαστηρίου·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υψηλή εξάρτηση από εκτελεσθέντες και ζώντες φυλακισμένους ως πηγή οργάνων προς μεταμόσχευση συνεπάγεται ένα ευρύ φάσμα απαράδεκτων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ιατρικής δεοντολογίας·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη δήλωση των εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα της 10ης Ιουνίου 2021, υπάρχουν αξιόπιστες πληροφορίες ότι κρατούμενοι από εθνοτικές, γλωσσικές ή θρησκευτικές μειονότητες στην Κίνα έχουν υποβληθεί σε ιατρικές εξετάσεις, συμπεριλαμβανομένων αιματολογικών εξετάσεων και εξετάσεων οργάνων, όπως υπέρηχοι και ακτινογραφίες, που είναι απαραίτητες για τον έλεγχο της συμβατότητας των οργάνων προς μεταμόσχευση, χωρίς την ελεύθερη, εθελοντική και εν επιγνώσει συναίνεσή τους·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εμπειρογνώμονες των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα έθεσαν το ζήτημα στην κινεζική κυβέρνηση το 2006 και το 2007· λαμβάνοντας υπόψη ότι από τις απαντήσεις της κινεζικής κυβέρνησης έλειπαν στοιχεία, όπως πληροφορίες σχετικά με τις πηγές των οργάνων που χρησιμοποιούνται για χειρουργικές επεμβάσεις μεταμόσχευσης ή συστήματα ανταλλαγής πληροφοριών που θα μπορούσαν να συμβάλουν στον εντοπισμό και την προστασία των θυμάτων εμπορίας, καθώς και στην αποτελεσματική έρευνα και δίωξη των διακινητών·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κινεζική κυβέρνηση έχει αρνηθεί τις κατηγορίες για αφαίρεση οργάνων, ιδίως στην απάντησή της στην Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, και έχει αρνηθεί επανειλημμένα και κατηγορηματικά ότι άτομα που ασκούν Falun Gong έχουν σκοτωθεί για τα όργανά τους·

1. εκφράζει τις σοβαρές του ανησυχίες όσον αφορά τις καταγγελίες για επίμονη, συστηματική, απάνθρωπη και κρατικά εγκεκριμένη αφαίρεση οργάνων από φυλακισμένους στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, και δη από άτομα που ασκούν Falun Gong και άλλες μειονότητες όπως οι Ουιγούροι, οι Θιβετιανοί και οι χριστιανοί·

2. υπενθυμίζει ότι η Κίνα έχει κυρώσει τη Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, η οποία προβλέπει την απόλυτη και απαρέγκλιτη απαγόρευση των βασανιστηρίων και άλλων μορφών σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας·

3. θεωρεί ότι η πρακτική της αφαίρεσης οργάνων από ζώντες φυλακισμένους που έχουν καταδικαστεί σε θάνατο και από φυλακισμένους αντιρρησίες συνείδησης στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας ενδεχομένως ισοδυναμεί με εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, όπως ορίζει το άρθρο 7 του Καταστατικού της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου· καλεί επιτακτικά τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας να υπογράψει το Καταστατικό της Ρώμης και να προσχωρήσει σε αυτό·

4. καλεί τις κινεζικές αρχές να απαντήσουν αμέσως στις καταγγελίες για αφαίρεση οργάνων και να επιτρέψουν την ανεξάρτητη παρακολούθηση από διεθνείς μηχανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα·

5. εκφράζει τις ανησυχίες του για την έλλειψη ανεξάρτητης εποπτείας όσον αφορά το κατά πόσον οι φυλακισμένοι ή κρατούμενοι δίνουν την έγκυρη συγκατάθεσή τους στη δωρεά οργάνων· αποδοκιμάζει την μη παροχή, από τις κινεζικές αρχές, πληροφοριών σχετικά με καταγγελίες ότι δεν επιτρέπεται στις οικογένειες αποθανόντων κρατουμένων και φυλακισμένων να διεκδικήσουν τις σορούς τους·

6. καλεί επιτακτικά τις κινεζικές αρχές να ζητούν και να διασφαλίζουν την ελεύθερη και εν επιγνώσει συναίνεση των φυλακισμένων ή κρατουμένων όσον αφορά ιατρικές εξετάσεις και να εγκρίνουν κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο να συνάδει με τις διεθνείς συμβάσεις, για ένα εθελοντικό και διαφανές σύστημα δωρεάς οργάνων·

7. καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να θέτουν το ζήτημα της αφαίρεσης οργάνων στην Κίνα σε κάθε διάλογο για τα ανθρώπινα δικαιώματα· επιμένει ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να καταδικάζουν δημόσια τις καταχρηστικές μεταμοσχεύσεις οργάνων στην Κίνα· καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να αποτρέπουν τον μεταμοσχευτικό τουρισμό στην Κίνα από τους πολίτες τους, και να ευαισθητοποιήσουν επί του θέματος τους πολίτες τους που ταξιδεύουν στην Κίνα·

8. επικροτεί την επίσκεψη της Ύπατης Αρμόστριας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Michelle Bachelet στην Κίνα· καλεί επιτακτικά τα Ηνωμένα Έθνη να συνεχίσουν την έρευνά τους όσον αφορά την εμπορία οργάνων κατά τη διάρκεια της επίσκεψης αυτής·

9. καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να θέτουν το ζήτημα της αναγκαστικής αφαίρεσης οργάνων στο πλαίσιο της συνεργασίας της με τρίτες χώρες, ιδίως με τους εταίρους της στην περιοχή του Κόλπου, όπου κινεζικά κέντρα μεταμόσχευσης διαφημίζουν «όργανα χαλάλ» από τις μειονότητες Ουιγούρων και μουσουλμάνων στην Κίνα·

10. καλεί την Κίνα να συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις του ΠΟΥ για διαφάνεια και ιχνηλασιμότητα στις διαδρομές προμήθειας οργάνων·

11. καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι οι συμβάσεις και οι συμφωνίες συνεργασίας τους με τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, στον τομέα της υγείας και της έρευνας τηρούν τις δεοντολογικές αρχές της ΕΕ όσον αφορά τη δωρεά οργάνων και τη χρήση στοιχείων και προϊόντων του ανθρώπινου σώματος για επιστημονικούς σκοπούς· καλεί τα αρμόδια ιδρύματα στα κράτη μέλη να αξιολογήσουν και να επανεξετάσουν τους όρους της συνεργασίας τους με κινεζικά ιδρύματα στον τομέα της μεταμοσχευτικής ιατρικής, έρευνας και κατάρτισης·

12. απαιτεί να χορηγήσουν οι κινεζικές αρχές ανοικτή, απρόσκοπτη και ουσιαστική πρόσβαση στην Ύπατη Αρμόστρια των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και στους εντολοδόχους των ειδικών διαδικασιών του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, ώστε να επισκεφθούν τη Xinjiang· ζητεί από την κινεζική κυβέρνηση να επί του θέματος συνεργαστεί με τις οργανώσεις των Ηνωμένων Εθνών· καλεί επιτακτικά το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών να εξετάσει κατά προτεραιότητα το ζήτημα της αναγκαστικής αφαίρεσης οργάνων·

13. αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, στην κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, και στην Ύπατη Αρμόστρια των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

(1) ΕΕ C 468 της 15.12.2016, σ. 208.

(2) Μελέτη — «Proceedings of the Workshop “Organ Harvesting in China”», Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών, Θεματικό Τμήμα Α — Οικονομική και Επιστημονική Πολιτική, 12 Απριλίου 2016.

(3) ΕΕ L 207 της 6.8.2010, σ. 14.

(4) https://chinatribunal.com/