ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
ΚΟΜ(91)335 τελικό 
Βρυξέλλες, 14 Οκτωβρίον' 19s 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ 
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Νέες ποοκλήσεκ: νια τις βιομτινανίες θαλάσσης 

Πίνακας περιεχομένων 
ΝΕΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΠΑ ΉΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ 
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Β. ΘΕΜΑΤΑ ΣΧΕΣΙΝ ΕΧΟΝΤΑ ΜΕ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑ 
ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
Β.Ι Η ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΣΧΕΉΚΩΝ ΜΕ ΤΗ 
ΘΑΛΑΣΣΑ 
Β.1.1. Θαλάσσιοι πόροι 
Β.Ι.2. Περιβαλλοντικά ζητήματα και διεθνή πρότυπα 
α) Κλιματικές συνθήκες 
β) Πρότυπα 
γ) Ρύπανση 
Β.Ι.3. Η παγκοσμιοποίηση της διεθνούς οικονομίας 
Β.Π ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ 
Β.ΙΙ.1 Απασχόληση 
Β.Π.2. Εμπόριο 
α) Η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας από τις εμπορικές 
ανταλλαγές 
β) Η αύξηση των ευρωπαϊκών εμπορικών ανταλλαγών 
Β.Π.3. Περιβάλλον 
Β.Π.4. Αλιευτική βιομηχανία 
Β.Π.5. Θαλάσσια επιστήμη και τεχνολογία 
Β.ΙΙΙ. Οι νέες προκλήσεις της Κοινότητας σε θέματα σχέσιν έχοντα με τη 
θάλασσα 
Γ. ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ : ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
Γ.Ι Ο ΝΑΥΠΗΠΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ 
Γ.ΙΙ Ο ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΣ ΣΤΟΛΟΣ 
Γ.ΙΠ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ 
Γ.ΐν ΟΙ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑ 
Γ.ν Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ ΚΑΙ ΉΣ ΗΠΑ 
Δ. ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ 
Δ.Ι ΠΡΟΣΕΓΠΣΗ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΗΣ 
ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Δ.Π ΜΙΑ ΛΕΛΟΠΣΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΠΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ -
ΣΗΜΕΙΑ ΔΡΑΣΕΩΣ 
Δ.11.1 Το επιχειρηματικό περιβάλλον 
Δ.ΙΙ.2 Η ασφάλεια 
Δ.ΙΙ.3 Έρευνα και Ανάπτυξη 
Δ.II.4 Μεταφορές 
Δ.ΙΙ.5 Επιμόρφωση 
Δ.ΙΙ.6 Περιβάλλον 
Δ.ΙΙ.7 Ο ανταγωνισμός στην ΕΚ 
Δ.ΙΙ.8 Η διεθνής διάσταση του θέματος 
Δ.ΙΠ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ 
Ε. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Παράρτημα 
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Τα ζητήματα τα σχετικά με τη θάλασσα έχουν προσλάβει ολοένα και πιο μεγάλη σημασία 
σε διεθνές επίπεδο από οικολογική, οικονομική και πολιτική άποψη. 
Η Κοινότητα πρέπει να αντιδράσει δραστήρια στις εξελίξεις αυτές εξαιτίας του μεγάλου 
μήκους των ακτών της, της εξάρτησης της από το εξωτερικό εμπόριο και από τις 
αποτελεσματικές θαλάσσιες υπηρεσίες της και των περιβαλλοντικών συμφερόντων της. 
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα πρέπει να αξιολογήσει τον καταλληλότερο τρόπο για 
να απαντήσει στις σχετικές με τη θάλασσα προκλήσεις, πράγμα που περιλαμβάνει μεταξύ 
άλλων και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των κοινοτικών βιομηχανιών θαλάσσης. Οι 
βιομηχανίες αυτές περιλαμβάνουν τις θαλάσσιες μεταφορές, τη ναυπηγική, την τεχνική 
εξυπηρέτηση, το σχετικό εξοπλκτμό και τους "θαλάσσιους πόρους", συμπεριλαμβανομένης 
και της αλιείας. Επομένως πρέπει να δοθούν εγκαίρως απαντήσεις στα παρακάτω 
ερωτήματα: 
ποια είναι τα σχετικά με τη θάλασσα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας • 
κατά ποιο τρόπο τα ενδιαφέροντα της ως προς τη θάλασσα επηρεάζονται από τις 
τρέχουσες και μελλοντικές εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο · 
κατά ποιο τρόπο θα διασφαλισθεί το γεγονός ότι τα σχετικά με τη θάλασσα 
προβλήματα αντιμετωπίζονται ως μέρος μιας γενικότερης κοινοτικής θαλάσσιας 
διάστασης, εφόσον αποτελούν την κοινή βάση του κοινοτικού θαλασσίου γίγνεσθαι. 
κατά ποιο τρόπο οι πολιτικές των κρατών μελών σχετικά με τη θάλασσα μπορούν 
ακόμη να θεωρούνται οι ενδεδειγμένες στα πλαίσια ενός γρήγορα μεταβαλλόμενου 
και διαρκώς απαιτητικότερου διεθνούς θαλάσσιου περιβάλλοντος· 
κατά ποιο τρόπο πρέπει να προαχθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα κοινοτικά 
συμφέροντα σε ό,τι αφορά τη θάλασσα και ειδικότερα η ανταγωνιστικότητα των 
κοινοτικών βιομηχανιών θαλάσσης. 
Η παρούσα ανακοίνωση επιδιώκει την πραγματοποίηση μιας ανοικτής συζήτησης σχετικά 
με την αυξανόμενη σημασία της κοινοτικής θαλάσσιας διάστασης και στοχεύει στην 
εξεύρεση κοινοτικής απάντησης σε τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις. Η αρχική 
πρό0ε.ση της ανακοίνωσης είναι να εξετασθούν τα σχετικά με τη θάλασσα ζητήματα στα 
πλαίσια των γενικών αρχών της κοινοτικής βιομηχανικής πολιτικής, όπως πρόσφατα 
διασαφηνίσθηκαν στην ανακοίνωση της Επιτροπής "βιομηχανική πολιτική σε ένα ανοικτό και 
ανταγωνιστικό περιβάλλον"^ ' 
0) COM(90) 556 τελικό, 16 Νοεμβρίου 1990. 
-2 -
Στα πλαίσια αυτά, πρέπει να αναφερθεί ότι η παρούσα ανακοίνωση δεν ακολουθεί την 
παραδοσιακή οδό της επικέντρωσης σε ζητήματα του συγκεκριμένου τομέα. Αντ'αυτού, η 
ακολουθούμενη στην παρούσα ανακοίνωση οδός αποτελεί μια γενική και οριζόντια 
προσέγγιση, αφού απευθύνεται στο συνολικό φάσμα των σχετικών με τη θαλλασσα 
προβλημάτων - πράγμα που ενδιαφέρει γενικότερα τα εμπλεκόμενα μέρη. 
Οι βασικοί στόχοι και τα περιεχόμενα της παρούσας ανακοίνωσης έχουν ως εξής : 
υπογράμμιση της σημασίας των θεμάτων των σχετικών με τη θάλασσα και των 
κοινοτικών συμφερόντων στον εν λόγω τομέα (κεφάλαιο Β) · 
περιγραφή των βασικών ζητημάτων για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των 
κοινοτικών βιομηχανιών θαλάσσης, σε σύγκριση με τους κυριότερους διεθνείς 
ανταγωνιστές της (κεφάλαιο Γ)· 
περιγραφή των δυνατοτήτων για μια πρωτοβουλία σχετικά με το θέμα, στα πλαίσια 
της γενικότερης βιομηχανικής πολιτικής της Κοινότητας (κεφάλαιο Δ)· 
να προταθεί η σύσταση ενός forum συζητήσεων με εκπροσώπους όλων των 
ενδιαφερομένων μερών (βιομηχανίες θαλάσσης, ερευνητικά ινστιτούτα, υπηρεσίες των 
κρατών μελών αρμόδιες για θέματα βιομηχανίας και θαλάσσης και η Επιτροπή για 
παράδειγμα), που θα συνέβαλαν στη διατύπωση σαφέστερων ορισμών σε ό,τι αφορά 
τον τύπο των δράσεων που πρέπει να αναληφθούν για τη βελτίωση της 
ανταγωνιστικότητας αυτών των κοινοτικών φορέων που αφορούν τη θάλασσα· 
Συμβολή στο έργο του παραπάνω βήματος (forum) υπό μορφή έκθεσης θα πρέπει να 
υποβάλλεται στην Επιτροπή εντός 9 μηνών. 
Β. ΘΕΜΑΤΑ ΣΧΕΣΙΝ ΕΧΟΝΤΑ ΜΕ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ 
ΠΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
Β1 Η ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΜΕ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ 
Τα πρόσφατα χρόνια, θέματα σχετικά με τη θάλασσα - που ανακύπτουν κατά ασυνήθη τρόπο, 
η αξιοποίηση και η εξερεύνηση της θάλασσας και των πόρων της - αποκτούν αυξανόμενη 
σοβαρότητα. 
B.I.I, θαλάσσιο* πόροι 
Σήμερα οι ωκεανοί αντιμετωπίζονται ως τα τελευταία μεγάλα σύνορα της γης για την 
αξιοποίηση και ανάπτυξη των πόρων των απαιτουμένων για τη διατήρηση του ανθρωπίνου 
είδους στο μέλλον. Κατά συνέπεια επικεντρώνεται όλο και περισσότερο ενδιαφέρον στο 
ζήτημα των πόρων που περικλείουν οι ωκεανοί. Εξαιτίας της αύξησης του πληθυσμού, 
ειδικότερα και της ενδεχόμενης εξάντλησης των ζωτικής σημασίας ορυκτών και ενεργειακών 
πόρων στη γη : 
οι ωκεανοί αντιμετωπίζονται πλέον ως μελλοντικές πηγές τροφής, ενέργειας, 
ορυκτών, χημικών ουσιών και χώρου. 
Οι δυνατότητες εντατικής αξιοποίησης των ωκεανών σχηματοποιήθηκαν μετά τις 
σημειωθείσες προόδους στις επιστήμες και την τεχνολογία της θάλασσας, τις έρευνες στον 
εντοπισμό αλιευμάτων, τις τεχνικές εκτροφής και υδατοκαλλιεργειών. Βρίσκονται επίσης 
σε εξέλιξη έρευνες για την αξιοποίπβΗ της θάλασσας σε ό,τι αφορά την παραγωγή 
ανανεώσιμης ενέργειας, π.χ. από τις παλίρροιες, από τα κύματα και από την θερμική 
ενέργεια των ωκεανών. Εντούτοις, η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου σε μεγάλο βάθος 
βυθών θα αποτελέσει στόχο της επόμενης δεκαετίας. 
Β.Ι.2. Περιβαλλοντικά ζητήματα και διεθνή πρότυπα 
α) Κλιματικές συνθήκες 
Επειδή οι ωκεανοί αποτελούν το σημαντικότερο ρυθμιστικό παράγοντα σε ό,τι αφορά το 
παγκόσμιο κλιματικό σύστημα, επηρεάζουν κατά τρόπο αποφασιστικό τις κλιματικές 
συνθήκες της γης. Ο ωκεανός δρα ως ένα τεράστιο ρεζερβουάρ θερμότητας και άνθρακα και 
οι ανταλλαγές των δύο αυτών μεταξύ ατμόσφαιρας και ωκεανού λαμβάνουν χώρα κατά φυσικό 
τρόπο σε ευρύτατη κλίμακα. Κάθε πρόβλεψη σχετικά με τις μελλοντικές ολικές και τοπικές 
αλλαγές του κλίματος πρέπει να βασίζονται σε λεπτομερέστερες πληροφορίες σχετικά με 
τον όγκο, την κατανομή και την κίνηση των υδατίνων μαζών και στις γεωχημικές ανταλλαγές 
όπως αυτή του άνθρακα. 
β) Ρύπανση 
Η αυξανόμενη συνειδητοποίηση της σημασίας των θαλασσίων πόρων συνοδεύτηκε με τον 
προβληματισμό τον σχετικό με την κατάσταση της υγείας των ωκεανών εξαιτίας 
απορρίψεων από την ξηρά, την πετρελαϊκή ρύπανση που προξενείται από ναυάγια 
δεξαμενόπλοιων, την έκχυση επικινδύνων αποβλήτων στους ωκεανούς, τηκ εντατική 
αλίευση ενός αριθμού ειδών, και με τις διαμάχες μεταξύ κρατών σχετικά με την πρόσβαση 
και την αξιοποίηση ορισμένων θαλασσίων περιοχών. 
γ) Πρότυπα 
Μετά από τα ναυάγια του "Exxon Valdez" του "Herald of Free Enterprise", και του 
"Scandinavian Star" και τα πρόσφατα ατυχήματα της Μεσογείου, διαμορφώνεται επείγουσα 
ανάγκη επιβολής αυστηρότερων διεθνών πρότυπων και κανονισμών σχετικά με την ασφάλεια, 
το έλεγχο της ρύπανσης, το σχεδιασμό των πλοίων και τη λειτουργία τους, στα πλαίσια του 
International Maritime Organization (IMO). 
Β. 1.3. Η παγκοσμιοποίηση της διεθνούς οικονομίας 
Με τη συνεχιζόμενη παγκοσμιοποίηση της διεθνούς οικονομίας, οι θαλάσσιες μεταφορές 
θα καταστούν όλο και περισσότερο ένας κρίσιμος σύνδεσμος μεταξύ των χωρών: 
υπολογίζεται ότι το 95% όλων των μεταφερομένων σε διεθνή κλίμακα αγαθών μεταφέρονται 
δια θαλάσσης και οι παγκόσμιες δια θαλάσσης μεταφορές αγαθών, μετρούμενες σε τόννους, 
προβλέπεται ότι θα αυξάνονται κατά 2,1% κάθε χρόνο μέχρι το έτος 2000( \ 
Β.ΙΙ ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα με τα 12 κράτη μέλη της μόνο, διαθέτει 15.000 km περίπου ακτών, 
πολλά νησιά, μεγάλες χερσονήσους και τη μεγαλύτερη συγκέντρωση λιμανιών στον κόσμο. 
Καμία άλλη ήπειρος δεν έχει τόσο μεγάλη γραμμή ακτών σε σχέση με την επιφάνεια της 
όπως η Ευρώπη. Οι αποκλειστικές οικονομικές ζώνες των 200 ναυτικών μιλίων των κρατών 
μελών καλύπτουν έκταση μεγαλύτερη των 3 εκατομ. km 2. 
Απασχόληση 
Στατιστικά στοιχεία των κρατών μελών αναφέρουν ότι ο τομέας της αλιείας μόνο απασχολεί 
300.000 άτομα περίπου που εργάζονται στη θάλασσα. 
Καθώς υποτίθεται ou για κάθε απασχολούμενο στην αλιεία και εργαζόμενο στη θάλασσα 
αντιστοιχούν τέσσερα έως πέντε άτομα που απασχολούνται στην ξηρά, τότε η απασχόληση 
στον τομέα της αλιείας, στην Κοινότητα, ανέρχεται σε 1,5 έως 1,8 εκατομ. άτομα. Με βάση 
τους αριθμούς αυτούς η απασχόληση στην αλιευτική βιομηχανία ως συνόλου 
(συμπεριλαμβανομένης και της ναυπηγικής, των θαλασσίων μεταφορών, των βιομηχανιών 
ανοικτής θαλάσσης κλπ.) μπορεί να υπολογισθεί σε 2,5 εκατομ. άτομα περίπου. Με άλλα 
λόγια, η απασχόληση στον τομέα των βιομηχανιών θαλάσσης είναι σημαντικά ευρύτερη από 
ό,τι, για παράδειγμα η απασχόληση του ενεργειακού τομέα^των υδάτων στην Κοινότητα. 
(0 EEC Maritime Industries, report by Moore Stephens - Accountants, 1989.B.1I.1 
-5 -
B.I 1.2. Εμπόριο 
α) Η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας από τις εμπορικές ανταλλαγές 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του κόσμου. Οι 
εξωκοινοτικές εξαγωγές μόνο αντιστοιχούν στο 25% των παγκοσμίων εξαγωγών και το 90% 
του κοινοτικού εξωτερικού εμπορίου πραγματοποιείται με πλοία. Δεδομένης της υψηλής 
συμμετοχής του εξωτερικού εμπορίου της Ευρώπης, δηλαδή 18% του ΑΕΠ (1990) που είναι 
υψηλότερο από αυτό των ΗΠΑ 16% ή της Ιαπωνίας 17%, μη υπολογίζοντας την αυξανόμενη 
σημασία των υπηρεσιών και των ξένων άμεσων επενδύσεων και δεδομένων των διαδικασιών 
εσωτερικής φιλελευθεροποίησης της Ευρώπης, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εξαρτάται έντονα 
από αποτελεσματικά και ασφαλή μεταφορικά συστήματα. 
β) Η αύξηση των ευρωπαϊκών εμπορικών ανταλλαγών 
Οι θαλάσσιες μεταφορές κοντινών αποστάσεων, που ορίζονται ως οι μεταφορές κατά μήκος 
των γεωγραφικών ευρωπαϊκών ακτών και των ακτών της Μεσογείου, της Βαλτικής και της 
Μαύρης θάλασσας, και οι μεταφορές των εσωτερικών υδατίνων οδών θα αυξηθούν παράλληλα 
με την εμπέδωση της εσωτερικής αγοράς, αλλά και επίσης παράλληλα με τις διαδικασίες 
φιλελευθεροποίησης των χωρών της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Η ζήτηση 
εμπορικών ανταλλαγών και μεταφορών στην Ευρώπη που είναι ήδη υψηλή θα αυξηθεί ακόμη 
περισσότερο. 
Η ΕΚ προσπαθεί να προσφέρει τέτοιες λύσεις, μέσω ποικίλλων προτάσεων στον τομέα των 
μεταφορών και λαμβάνοντας επίσης υπόψη το πρόγραμμα διευρωπαϊκού δικτύου(2). Οι 
θαλάσσιες μεταφορές και οι μεταφορές εσωτερικών υδατίνων οδών αποτελούν εναλλακτικές 
επιλογές σε σχέση με τις έντονα βεβαρυμένες χερσαίες μεταφορές και αποτελούν ένα 
σημαντικό στοιχείο στα πλαίσια των προγραμμάτων για τις ευρωπαϊκές υποδομές. 
Ικανοποιητικές λιμενικές εγκαταστάσεις, εφαρμογή νέων τεχνολογιών εμπορευματο­
κιβωτίων (container), νέοι τύποι πορθμείων, συνδυασμένοι τρόποι μεταφοράς, βελτίωση της 
συμβατότητας των μεταφορών, καλύτερη εκμετάλλευση των εσωτερικών υδατίνων οδών και 
επενδύσεις σε μοντέρνους τύπους σκαφών (προϋποθέσεις για ικανοποιητικές θαλάσσιες 
μεταφορές - αποτελούν κατά συνέπεια αντικείμενα αμέσου ενδιαφέροντος για τα μελλοντικά 
κοινοτικά συστήματα μεταφοράς. 
COM(90) 585 τελικό, 10 Δεκεμβρίου 1990. 
B.II.3. Περιβάλλον 
Τόσο τα προβλήματα των κοινοτικών μεταφορών όσο και τα προβλήματα της διεθνούς 
ρύπανσης των ωκεανών σχετίζονται με τους κοινοτικούς περιβαλλοντικούς προβληματισμούς 
στον τομέα των θαλασσίων μεταφορών. 
Λόγω των αυξανομένων μεταφορικών προβλημάτων της η Κοινότητα έχει συγκεκριμένο 
ενδιαφέρον, για την ανάπτυξη μεταφορικών μεθόδων οι οποίες βλάπτουν όσο το δυνατόν 
λιγότερο το περιβάλλον. Επομένως, οι κοντινές θαλάσσιες μεταφορές και οι μεταφορές στις 
εσωτερικές υδάτινες οδούς θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια εναλλακτική λύση για τις 
χερσαίες μεταφορές. 
Τα πλοία καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια ανά μεταφερόμενο τόνο και προκαλούν λιγότερες 
περιβαλλοντικές οχλήσεις σε ό,τι αφορά το θόρυβο και τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, από 
κάθε άλλο τρόπο μεταφοράς. Σε πολλές περιπτώσεις οι κοντινές θαλάσσιες μεταφορές και 
οι μεταφορές στις εσωτερικές υδάτινες οδούς εκτιμάται ότι αποτελούν συμφερότερους 
τρόπους μεταφοράς. 
Δεδομένου του μεγάλου μήκους των ακτών της, τα απειλούμενα εν μέρει αποθέματα 
αλιευμάτων της, αλλά και επίσης δεδομένων των συνεπειών επί του κλίματος, η Κοινότητα, 
αποδίδει έντονο ενδιαφέρον στην υγεία των ωκεανών. Είναι επομένως προς το συμφέρον της 
Κοινότητας η υιοθέτηση υψηλών και πραγματικά τηρούμενων διεθνών προτύπων. 
Σε όλους τους τομείς και τις αγορές των θαλασσίων μεταφορών διεθνώς, είναι σημαντικό 
να υιοθετηθούν ευρωπαϊκά πρότυπα, ενδεδειγμένης αυστηρότητας, και συμβατά με τα δϊεθνή 
πρότυπα. Εν απουσία διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων, θα απαιτηθεί η υιοθέτηση 
προτύπων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που θα οδηγήσουν στη δημιουργία διεθνών προτύπων. Τα 
πρότυπα νέων τεχνολογιών θα πρέπει να εκδίδονται γρήγορα προκειμένου να ικανοποιούνται 
οι ανάγκες της αγοράς. 
Κατά το 1990 οι ΗΠΑ εξέδωσαν μονόπλευρα, κανονισμούς σύμφωνα με τους οποίους 
απαιτείται τα νέα δεξαμενόπλοια που επιθυμούν να εισέρχονται σε αμερικανικά λιμάνια να 
φέρουν διπλό κύτος. Από την άλλη μεριά, οι ιάπωνες προτείνουν-στα πλαίσια των τρεχουσών 
διαπραγματεύσεων του ΙΜΟ - την εναλλακτική λύση του δεξαμενόπλοιου mid-deck που 
σχεδιάσθηκε από ένα από τα μεγαλύτερα ιαπωνικά ναυπηγεία. 
Αν και ορισμένα κοινοτικά ναυπηγεία τεσσάρων κρατών μελών σχεδιάζουν από κοινού το 
δικό τους δεξαμενόπλοιο, οι συζητήσεις πάνω σε αυτό το θέμα στα πλαίσια του ΙΜΟ έχουν 
αφεθεί στην πρωτοβουλία καθενός από τα κράτη μέλη. 
-7-
B.IÏ.4. Αλιευτική βιομηχανία 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι μια από τις σημαντικότερες δυνάμεις σε ό,τι αφορά την 
αλιεία θαλάσσης στον κόσμο. Η Κοινότητα διαθέτει επίσης την ευρύτερη αγορά προϊόντων 
αλιείας και υδατοκαλλιεργειών, αγορά η οποία ανεφοδιάζεται κατά μεγάλο ποσοστό από 
διαρκώς αυξανόμενες εισαγωγές. 
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Κοινότητα είναι συγκεκριμένα: η βελτίωση των μέτρων 
προστασίας και ελέγχου· η ελάττωση της πλεονασματικής δυναμικότητας του στόλου· η 
ανάπτυξη νέων τεχνολογιών αλιείας, οι βιομηχανίες επεξεργασίας και εμπορίας στην ξηρά · 
η έρευνα και η διατήρηση και διεύρυνση των αλιευτικών δυνατοτήτων σε διεθνή και 
εξωτερικά ύδατα^. 
Η αυξανόμενη ζήτηση αλιευμάτων στην παγκόσμια αγορά, ειδικότερα στις 
εκβιομηχανισμένες χώρες, παράλληλα με τον περιορισμό των αλιευτικών πόρων, συμβάλλουν 
στο γεγονός ότι οι υδατοκαλλιέργειες καθίστανται όλο και περισσότερο ενδιαφέρουσες από 
οικονομική άποψη. 
Με στόχο την ενίσχυση των επιστημονικών και τεχνολογικών βάσεων της αλιευτικής 
βιομηχανίας της Κοινότητας εγκρίθηκε το κοινοτικό πρόγραμμα FAR για την έρευνα στον 
τομέα της αλιευτικής βιομηχανίας και των υδατοκαλλιεργειών (1988-1992). Το νέο 
ερευνητικό πρόγραμμα για τη γεωργία και τις γεωργικές βιομηχανίες το οποίο 
περιλαμβάνει την αλιευτική βιομηχανία, αποτελεί μέρος του τρίτου προγράμματος πλαισίου. 
(ΐ) Το άρθρο 8 του κανονισμού 170/83 (ΕΟΚ) σχετικά με τις βασικές διατάξεις που 
διέπουν την Κοινή Αλιευτική Πολιτική, προβλέπει την υποβολή μιας έκθεσης εκ 
μέρους της Επιτροπής προς το Συμβούλιο: η έκθεση αυτή θα καλύπτει την 
κατάσταση του αλιευτικού τομέα και θα αναφέρεται στα τρέχοντα προβλήματα και 
τις κατευθυντήριες γραμμές για το μέλλον. 
Η έκθεση αυτή θα υποβάλλεται το τελευταίο τρίμηνο του 1991 και για το λόγο αυτό 
η συμβολή της παρούσας ανακοίνωσης σε ό,τι αφορά την αλιεία είναι περιορισμένη. 
B.II.5. Θαλάσσια επιστήμη και τεχνολογία 
Οι πόροι της βιομηχανίας θαλάσσης αρχίζουν να αποκτούν αυξανόμενη σημασία. Εντούτοις, 
επειδή θα αποκτήσουν βαρύνουσα σημασία μακροπρόθεσμα, οι βάσεις για μια επιτυχημένη 
κοινοτική βιομηχανία πρέπει να τεθούν σήμερα. Ως προϋπόθεση για το σκοπό αυτό 
επιβάλλεται να εκδηλωθεί το μέγιστο δυνατό ενδιαφέρον για τις επιστήμες και την 
τεχνολογία της θάλασσας. 
Το κοινοτικό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης MAST*1' για τις επιστήμες και την 
τεχνολογία της θάλασσας έχουν ως στόχο τη βελτίωση των γνώσεων του θαλασσίου 
περιβάλλοντος κατά τρόπο ώστε να προαχθούν νέες τεχνολογίες εξερεύνησης για την 
προστασία και την εκμετάλλευση των θαλασσίων πόρων. Έχει επίσης ως στόχο τη 
βελτίωση του συντονισμού και της συνεργασίας μεταξύ εθνικών προγραμμάτων Ε&Α. 
Το κοινοτικό πρόγραμμα BRITE/EURAM αφορά υλικά και τεχνολογίες κατασκευής, 
συμπεριλαμβανομένων και θεμάτων όπως το πρόβλημα της αυτόματης συγκόλλησης για τη 
βελτίωση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας στον τομέα της ναυπηγικής. 
Ταυτόχρονα, θα πρέπει να αναγνωρισθεί εντούτοις, ou η εκμετάλλευση των ωκεανών 
εξαρτάται από τη συνεργασία διαφόρων τομέων και ειδικοτήτων, εφόσον πρόκειται βασικά 
για περιοχή πολυκλαδικού ενδιαφέροντος. Η εν λόγω συνεργασία πρέπει σήμερα να 
ενισχυθεί, αν δεν θέλει η Ευρώπη να καθυστερήσει σε σχέση με τους κυριότερους διεθνείς 
ανταγωνιστές της. 
Β.ΙΙΙ. Οι νέες προκλήσεις της Κοινότητας σε θέματα σχέσιν έχοντα με τη θάλασσα 
Τα ειδικά KOIVOUKO συμφέροντα σε o,u αφορά τη θάλασσα πρέπει να εξετάζονται υπό το 
πρίσμα των διεθνών διαστάσεων του ζητήματος θάλασσα. 
Τα από περιβαλλοντολογική άποψη ενδεδειγμένα διεθνή πρότυπα ασφαλείας και 
σχεδιασμού, όπως ορίστηκαν από την ΙΜΟ για παράδειγμα, επηρεάζουν άμεσα ας 
κοινοακές περιβαλλονακές πολτακές. Ταυτόχρονα, επηρεάζουν επίσης την κατάσταση και 
ης προοπτικές των KOIVOUKCOV πλοιοκτητών για τους οποίους πολύ συχνά τα νέα πρότυπα 
σημαίνουν υψηλότερες επενδυνακές δαπάνες. Τα KoivouKa ναυπηγεία θίγονται επίσης αφού 
θα κληθούν να εφαρμόσουν τα εν λόγω πρότυπα. 
Οι θαλάσσιοι πόροι αποτελούν ακόμη ένα παράδειγμα. Οι μέλλοντες δυνατότητες 
επιτυχούς ανταγωνισμού στην εν λόγω αγορά που διαμορφώνεται βαθμιαία, εξαρτάται όχι 
μόνο από uç προόδους των θαλασσίων επιστημών αλλά και επίσης από τη μετατροπή της 
Ο) Ε.Ε. L200 της 13ης Ιουλίου 1989, Ε.Ε. C174 της 16ης Ιουλίου 1990. 
-9-
επιστημονικής γνώσης σε βιομηχανική εφαρμογή. Με άλλα λόγια επιβάλλεται η συνεργασία 
μεταξύ των ενδιαφερομένων τομέων και κλάδων, πράγμα που ενέχει ιδιαίτερη σημασία στην 
περίπτωση μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (MME). 
Όμως, τα παραπάνω αποτελούν απλώς παραδείγματα τομέων όπου η ύπαρξη κοινών 
συμφερόντων και/ή συνεργ^τακών δράσεων μεταξύ διαφόρων κλάδων που αφορούν τη 
θάλασσα είναι ήδη εμφανής. Δεδομένης της πολυπλοκότητας του συνολικού φάσματος των 
θαλασσίων δραστηριοτήτων και των αλληλεξαρτήσεων της υγείας των ωκεανών και των 
πόρων τους αφενός και αφετέρου των θαλασσίων μεταφορών, της ναυπηγικής και της 
εκμετάλλευσης των ωκεανίων πόρων, όλα τα σχεuκά θέματα αποτελούν στοιχεία ενός 
ενιαίου χώρου δηλαδή της θάλασσας. 
Σε σχέση με τα παραπάνω, δεν πρέπει να παραβλέπεται η σημασία όλων των τομέων 
προσφοράς υπηρεσιών (οικονομικός, ασφαλισuκός, ταξινομικός . . . .) για το γενικότερο 
ζήτημα της θάλασσας. Εδώ, η Ευρώπη έχει αναπτύξει ένα ολόκληρο φάσμα τεχνογνωσίας 
και εμπειρογνωμοσύνης και επομένως αποτελεί υψηλό συμφέρον γι'αυτήν να μην απωλέσει 
τα ανταγωνκτακά πλεονεκτήματα τα οποία κατάφερε να διαμορφώσει. 
Στο έγγραφο αυτό, εξετάζεται το όλο φάσμα το σχεακό με τη θάλασσα, κατά τρόπο ώστε 
να προπαρασκευασθεί το έδαφος για ικανοποιηακότερη εκμετάλλευση των τρεχουσών, και 
το κυριότερο, μελλονακών συvεργισuκώv δράσεων μεταξύ όλων των σχεακών με τη θάλασσα 
τομέων. 
Γ. ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ : ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
Το μέλλον της Ευρώπης σε o,u αφορά το χώρο της θάλασσας εξαρτάται από την 
ανταγωνισηκότητα των βιομηχανιών της. Μόνο δυναμικές βιομηχανίες θαλάσσης μπορούν 
να εξασφαλίσουν τη θέση της Κοινότητας σε o,u αφορά την ισόρροπη και επιτυχή 
συμμετοχή της στο διεθνές εμπόριο και να της προσκομίσουν οφέλη από την αξιοποίηση 
των ωκεανών. Επομένως, η τρέχουσα κατάσταση των διαφόρων βιομηχανιών θαλάσσης καθώς 
και οι διαδικασίες προσαρμογής και ανάπτυξης τους, καθώς και η επιθυμία τους να 
συνεργασθούν, αποτελούν ζητήματα εξaιρεuκής σημασίας για το μέλλον της Ευρώπης τόσο 
στον οικονομικό όσο και στον πολπακό τομέα. 
Οι βιομηχανίες θαλάσσης όπως π.χ. οι θαλάσσιες μεταφορές και η ναυπηγική βιομηχανία 
αποτελούν παραδοσιακούς τομείς οι οποίοι αν^ετωπίζουν έντονο ανταγωνισμό εκ μέρους 
τρίτων χωρών. 
Η υπερδυναμικότητα σε o,u αφορά uç θαλάσσιες μεταφορές και τις ναυπηγήσεις, οι 
αθέμιτες πρακτικές τιμολόγησης εκ μέρους τρίτων χωρών και οι επιδοτήσεις κάθε είδους 
στη ναυπηγική βιομηχανία προξένησαν πολλές ζημίες. Οι ^ές των πλοίων συχνά δεν 
κάλυπταν τις δαπάνες ναυπήγησης, ενώ τα χαμηλά μεταφορικά δημιουργούσαν σοβαρά 
- 10-
προβλήματα στους KOIVOUKOUÇ πλοικτήτες. Σε ô,u αφορά τον τομέα των ναυπηγήσεων, λίγα 
μόνο πράγματα έγιναν για επενδύσεις σε μοντέρνο εξοπλισμό, σε προηγμένες 
εγκαταστάσεις παραγωγής ή στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών παραγωγής. 
Οι δραστηριότητες που έχουν σχέση με τη θάλασσα γίνονται όλο και πιο απαιττ^κές από 
τεχνολογική άποψη. Σήμερα ένα μοντέρνο κρουαζιερόπλοιο μπορεί να φέρει ευρείας 
έκτασης ηλεκτρονικό εξοπλισμό όπως πολλά άλλα ποντοπόρα σκάφη. Ένα κρουαζιερόπλοιο 
μπορεί να θεωρηθεί σαν μια μικρή πόλη όπου συγκεντρώνονται όλες οι τεχνικές εκφάνσεις 
της μοντέρνας ζωής. Όπως ήδη υπογραμμίσθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής 
"βιομηχανική πoλιuκή σε ένα ανοικτό και ανταγωνιχπχκό περιβάλλον"*· ' δεν μπορεί πια 
κανείς να ομιλεί σήμερα για βιομηχανίες υψηλής ή χαμηλής τεχνολογίας αλλά μόνο για 
προϊόντα περισσότερο ή λιγότερο περίπλοκα. 
Οι πλοιοκτήτες απαιτούν όλο και περισσότερο από τους ναυπηγούς και από τους 
κατασκευαστές του σχεuκoύ εξοπλισμού να υιοθετήσουν τις τελευταίες εξελίξεις στο 
σχεδιασμό των πλοίων για να γίνουν πιο αθόρυβα, ασφαλή και οικονομικά με βάση τα πιο 
μοντέρνα τεχνικά κριτήρια. Οι δυνατότητες κατασκευής πλοίων υψηλής τεχνολογίας, που 
επιτρέπουν στους πλοικτήτες να τα εκμεταλλεύονται με ολιγάριθμα αλλά υψηλής εμπειρίας 
πληρώματα, οδηγούν στη βελτίωση της αvταγωvισuκότητας του κoιvouκoύ στόλου σε σχέση 
με τους στόλους των τρίτων χωρών. Έτσι οι πλοιοκτήτες χρειάζονται για παράδειγμα 
πλήρως ολοκληρωμένα συστήματα ελέγχου των σκαφών ή τηλεχειρισμού των μηχανών τους. 
Επομένως οι προμηθευτές ηλεκτρονικών συστημάτων για αυτόματες διαδικασίες χειρισμού 
έχουν ένα σημavuκό ρόλο να παίξουν επί του προκειμένου αφού πρέπει να είναι σε θέση 
να ικανοποιήσουν αυτές uç ανάγκες. 
ΓΙ Ο ΝΑΥΠΗΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ 
Ο ναυπηγικός τομέας είναι αρμόδιος για την κατασκευή aπoτελεσμauκώv, μοντέρνων και 
ασφαλών πλοίων ενώ ταυτόχρονα εξαρτάται από την έρευνα και ανάπτυξη σε τρόπο ώστε 
να είναι σε θέση να προσφέρει uç τεχνολογικές καινοτομίες και βελάσεις που 
απαιτούνται για όλους τους τύπους των θαλασσίων μεταφορών. 
Οι επιδόσεις του ναυπηγικού τομέα και οι δυνατότητες του να επενδύει σε Ε&Α αποτελεί 
επομένως ένα σημavuκό παράγοντα για τα KOIVOUKO συμφέροντα στον τομέα της θάλασσας. 
(ΐ) COM(90) 556 τελικό, 16 Νοεμβρίου 1990. 
- 11 -
Σήμερα, το μερίδιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στην αγορά είναι 20%, (συγκρινόμενο με 
το 38% της Ιαπωνίας) και βασίζεται κυρίως σε ναυπηγήσεις πλοίων υψηλής τεχνολογίας, 
τομέας όπου η Κοινότητα έχει ένα συγκρ^κό πλεονέκτημα. Εντούτοις, οι πρόσφατες 
προσπάθειες της Ιαπωνίας να διευρύνει το μερίδιο της στην αγορά, ξεκινώντας με την 
επιτυχή ναυπήγηση πλοίων μεταφοράς εμπορευμάτο-κιβωτίων και επιβατών, δημιουργούν 
σοβαρές δυσκολίες στη βιομηχανία. Οι δυσκολίες αυτές είναι ακόμη πιο σημαvuκές 
δεδομένου ou οι KOIVOUKOÎ πλοιοκτήτες εργάζονται σε μια έντονα διασπασμένη αγορά, 
όπου οι πρώτες ενδείξεις συνεργασίας αναφάνηκαν μόλις πρόσφατα, για παράδειγμα με τη 
δημιουργία μιας κοινής επιτροπής Ε&Α, της COREDES (Cooperation for Research and 
Development in European Shipbuilding). 
Απαιτείται, επομένως, επειγόντως η εισαγωγή μοντέρνων παραγωγικών τεχνολογιών, η 
ανάληψη νέων προσπαθειών Ε&Α και καλύτερης αξιοποίησης των πλεονεκτημάτων της 
εσωτερικής αγοράς, συμπεριλαμβανομένης και μια πλέον δραστήριας εvδoκoιvouκής 
συνεργασίας. Θα πρέπει να αναληφθεί η αξιολόγηση των δυνατοτήτων των ναυπηγικών 
τεχνολογιών, για παράδειγμα σε o,u έχει σχέση με uç νέες εγκαταστάσεις ανοικτής 
θαλάσσης, με τα ερευνητικά σκάφη που ασχολούνται με θέματα επιστήμης και βιομηχανίας 
καθώς και με τον εξοπλισμό για εξορύξεις σε μεγάλο βάθος, που κατασκευάζεται από 
εξειδικευμένα ναυπηγεία. 
Επιβάλλεται απόλυτα η δημιουργία συνθηκών για την κατατασκευή ασφαλών και από 
περιβαλλovuκή άποψη καθαρών τύπων πλοίων, στις συμφερότερες δυνατές ^ές και σε 
κανονικές και ελεύθερες συνθήκες ανταγωνισμού. 
Οι πλοιοκτήτες θα χρειαστούν μια νέα γενεά υψηλής ταχύτητας φορτηγών (και επιβατηγών) 
πλοίων ώστε να ικανοποιηθούν οι ανάγκες για έγκαιρες παραδόσεις εμπορευμάτων και για 
καταμερισμό των εργασιών σε o,u αφορά ορισμένα υψηλής αξίας ή ευαίσθητα προϊόντα. 
Με βάση τα παραπάνω, θα πρέπει επίσης να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην κατάσταση των 
ναυπηγείων που κατασκευάζουν πολεμικά πλοία και τα οποία έχουν πληγεί από τη 
συρρίκνωση των στρauωuκώv δαπανών. Τα ναυπηγεία αυτά αγωνίζονται να avuστaθμίσoυv 
την πτώση των στρauωuκώv παραγγελιών με αυξημένη δραστηριότητα στους τομείς των 
εμπορικών ναυπηγήσεων. Δεδομένης της ειδικής τεχνογνωσίας τους από την κατασκευή 
πολεμικών πλοίων, η εμπειρία τους και οι τεχνικές δυνατότητες τους θα αποτελέσουν 
παράγοντα μεγάλης σπουδαιότητας, για δραστηριότητες, στον εμπορικό τομέα, ενισχύοντας 
για παράδειγμα uç προσπάθειες εξερεύνησης και αξιοποίησης των ωκεανών, λαμβάνοντας 
μέρος στην ανάπτυξη νέων μη επανδρωμένων υποβρυχίων συστημάτων ρομπο^ής. 
- 12-
Γ.ΙΙ Ο ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΣ ΣΤΟΛΟΣ 
Ο KoivouKOç στόλος αντιμετωπίζει πολυάριθμες προκλήσεις. Κατά το 1975 ο στόλος ο 
καταχωρημένος στην Κοινότητα έφθανε το 30% και περισσότερο του παγκοσμίου στόλου. 
Από τότε, εντούτοις, το μερίδιο της Κοινότητας περιορίσθηκε έντονα και έτσι το 1990 δεν 
έφθανε ούτε το 15%. 
Η συρρίκνωση αυτή προήλθε εν μέρει από την αύξηση των πρoστατευuκώv μέτρων τρίτων 
χωρών και από αθέμιτες πρaκuκές ^ολόγησης. Η Επιτροπή κατέβαλε διαρκείς 
προσπάθειες σε διεθνή βήματα για να καταπολεμήσει αυτού του είδους uç πρaκuκές και 
για να δημιουργήσει και να προστατέψει uç ανοικτές αγορές και να ενθαρρύνει τον υγιή 
ανταγωνισμό σε o,u αφορά uç θαλάσσιες μεταφορές σε όλο τον κόσμο. Τα παραπάνω 
αποτέλεσαν άλλωστε avuκείμεva τεσσάρων κανονισμών του Συμβουλίου που υιοθετήθηκαν 
κατά το 1986(1). 
Σε περιστάσεις έντονου διεθνούς ανταγωνισμού, παρατεταμένης υπερπροσφοράς 
μεταφορικών θαλασσίων υπηρεσιών παγκοσμίως και κατά συνέπεια πτώσης των ^ών 
μεταφοράς, ο κοινοτικός στόλος υπέφερε από ένα συγκρ^κό μειονέκτημα σε σχέση με 
άλλους στόλους. Οι δαπάνες οι σχεuκές με την πρόσληψη πληρωμάτων από τα κράτη μέλη 
αποτέλεσαν σε πολλές περιπτώσεις ένα σημαν^ό στοιχείο του μειονεκτήματος αυτού. 
Σημειώθηκε έντονο ενδιαφέρον προσφυγής των KOIVOUKOÙV πλοιοκτητών σε ανοικτά νηολόγια 
τρίτων χωρών. Αλλά και επίσης τα ίδια τα κράτη μέλη άνοιξαν πρόσθετα ή δευτερεύοντα 
νηολόγια τα οποία, ενώ προσφέρουν κάποια εξυπηρέτηση σε μερικούς πλοιοκτήτες, 
παρουσιάζουν τον κίνδυνο αυξανόμενων παρεκκλίσεων σε σχέση με uç συνθήκες 
εκμετάλλευσης των KOIVOUKÎÔV στόλων και στρεβλώσεως του ανταγωνισμού μεταξύ 
KoivouKCDv πλοιοκτητών. 
Η Επιτροπή κaτάρuσε ένα σημavuκό πακέτο 08UKCÛV μέτρων και προτάσεων με στόχο να 
αν^ετωπισθεί η συρρίκνωση του στόλου της Κοινότητας και της απασχόλησης των 
KoivouKCuv ναυτιλομένων : "ένα μέλλον για την KOIVOU^ βιομηχανία θαλασσίων μεταφορών: 
μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας των KOIVOUKGÛV θαλασσίων μεταφορών" 
(A future for the Community shipping industry: Measures to improve the operating conditions 
of Community shipping" (COM) 266 τελικό της 3ης Αυγούστου 1989). Τα μέτρα αυτά 
περιλαμβάνουν μια πρόταση συστάσεως ενός κoιvouκoύ μητρώου καταχώρησης πλοίων 
(EUROS), βελάσεις της απoτελεσμαuκότητας ελέγχου των λιμένων και εφαρμογή της 
αρχής της ελευθερίας παροχής vaυuλιaκώv υπηρεσιών εντός των κρατών μελών. 
(1) Κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) Αριθ. 4055/86, 4057/86 και 4058/86 της 
22ας Δεκεμβρίου 1986, Ε.Ε. L378, της 31 Δεκεμβρίου 1986. 
- 13 -
Μερικές από uç προτάσεις του πακέτου έχουν ήδη εγκριθεί ενώ άλλες ευρίσκονται υπό 
συζήτηση στο Συμβούλιο και σε άλλα KOIVOUKO όργανα. Ειδικότερα, η πρόταση EUROS 
τροποποιήθηκε υπό το φως των σχολιασμών που διατυπώθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
Πρόσθετες τροποποιήσεις οι οποίες θα είχαν ως αποτέλεσμα την απαλλαγή των 
ναυ^ομένων που υπηρετούν σε πλοία EUROS από τη φορολογία εισοδήματος, ευρίσκονται 
στο στάδιο ζωηρών συζητήσεων. 
Τα μέτρα αυτά θα περιορίσουν uç δαπάνες της βιομηχανίας θαλασσίων μεταφορών καθώς 
και της απασχόλησης για τους πολίτες της Κοινότητας. Θα συμβάλλουν επίσης στη 
βελτίωση της αvταγωvισuκής θέσης του κoιvouκoύ στόλου. 
Κατά την ανάπτυξη αυτών και άλλων προτάσεων, η Επιτροπή συνειδητοποίησε ou ο 
KOIVOUKOÇ στόλος εργάζεται σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση της παγκόσμιας αγοράς. 
Το ζήτημα των θαλασσίων μεταφορών, και ειδικά της ανάγκης για τη βελτίωση της 
avτaγωvισuκότητaς της KOIVOU^Ç θαλάσσιας βιομηχανίας, θα αποτελέσει σημavuκό 
στοιχείο μιας εμπεριστατωμένης Λευκής Βίβλου για το μέλλον της KOIVOU^Ç πολπακής 
μεταφορών, την οποία η Επιτροπή προτίθεται να καταρτίσει κατά τη διάρκεια του 
φθινοπώρου 1991. 
Συνεπεία του έντονου διεθνούς ανταγωνισμού η Κοινότητα μεθοδεύει την ανάπτυξη τεχνικών 
και οικονομικών όρων για ένα μοντέρνο aλιευuκό στόλο ο οποίος θα είναι σε θέση να 
εφοδιάζει την κοινοτική αγορά με προϊόντα σε λογικές ^ές τα οποία θα πληρούν uç 
απαιτήσεις υψηλής ποιότητας και υγιεινής. 
Γ.ΠΙ Η ΒΪΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ 
Η KOIVOU^ βιομηχανία θαλάσσης και εξοπλισμού ανοικτής θαλάσσης αποτελείται από μια 
μεγάλη ποικιλία μέσου κυρίως μεγέθους επιχειρήσεων, οι οποίες προσφέρουν τα προϊόντα 
τους όχι μόνο στον εμπορικό και στον aμυvuκό τομέα αλλά και επίσης στους τομείς που 
δεν έχουν σχέση με τη θάλασσα. Ο τομέα αυτός καλύπτει κάθε είδους μηχανές πλοίων, 
εξοπλισμό ναυσιπλοΐας και ασφαλείας καθώς επίσης και μηχανήματα που έχουν σχέση με 
το θαλάσσιο περιβάλλον. 
Εν απουσία τεχνικής εναρμόνισης των vauuAiaKcov εξοπλισμών, λίγες δυνατότητες 
διαγράφονται για την αξιοποίηση οικονομιών κλίμακας, ειδικότερα σε o,u έχει σχέση με 
τον εξοπλισμό ασφαλείας. 
Οι ευκαιρίες που προσφέρονται στους ευρωπαίους κατασκευαστές να αξιοποιήσουν 
ορισμένες εν δυνάμει ευρωπαϊκές αγορές δεν έχουν εξαντληθεί, για παράδειγμα σε o,u 
αφορά τον εξοπλισμό εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των ωκεανών. Οι μηχανές των πλοίων 
αποτελούν ένα άλλο παράδειγμα. Η κατασκευή μηχανών στην Ευρώπη χάνει cnr^avuKO 
- 14 -
έδαφος, αφού αυξάνονται οι εισαγωγές μηχανών που κατασκευάζονται στην Ιαπωνία ή την 
Κορέα με ευρωπαϊκές άδειες. 
Γ.ΐν ΟΙ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑ 
Οι αναφαινόμενοι πόροι της θαλάσσιας βιομηχανίας δεν συνθέτουν ένα σύνολο που μπορεί 
να προσδιοριστεί εύκολα, αλλά απασχολεί κάθε είδους βιομηχανίες που παρέχουν υποδομή 
και υπηρεσίες για την εξερεύνηση και εκμετάλλευση των ωκεανών. 
Για παράδειγμα ο τομέας ανοικτής θαλάσσης περιλαμβάνει τον κλάδο κατασκευών -
γεωτρήσεις , πλατφόρμες που κατασκευάζονται κυρίως από ειδικευμένα ναυπηγεία - και 
τον κλάδο της τεχνολογίας θαλασσίων εξερευνήσεων, uç διάφορες κατασκευές στα 
αξιοποιούμενα πεδία και άλλες υπηρεσίες συμπεριλαμβανομένων και των σκαφών. Ο εν λόγω 
υποκλάδος οδηγεί έτσι σε συνεργασία uç βιομηχανίες εξοπλισμού, τα ναυπηγεία καθώς και 
uç επιστήμες και τεχνολογίες της θάλασσας. 
Για να είναι επιτυχής, η εκμετάλλευση των πόρων της θαλάσσιας βιομηχανίας πρέπει να 
βασίζεται σε Ε&Α σε ô,u αφορά την επιστήμη και την τεχνολογία της θάλασσας καθώς και 
στη μεταφορά τεχνολογιών από άλλες βιομηχανίες. 
Η μοντέρνα επιστήμη της θάλασσας απαιτεί την καλύτερη δυνατή οργάνωση της θαλάσσιας 
έρευνας. Παρά τους στενούς δεσμούς μεταξύ βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας και τους 
δεσμούς μεταξύ διαφόρων κλάδων, εντούτοις, εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα στα 
περισσότερα κράτη μέλη ο παραδοσιακός θεσμικός χωρισμός μεταξύ της έρευνας της 
αλιευuκής βιομηχανίας, της έρευνας στον τομέα της άμυνας, uç εξορύξεις του βυθού των 
ωκεανών, τη ναυσιπλοία, την πaράκua μηχανολογία και τη βασική ωκεανογραφία και τη 
θαλάσσια βιολογία και γεωλογία. 
Η Ε&Α της τεχνολογίας της θάλασσας στην Κοινότητα έχει μέχρι σήμερα επισκιαστεί από 
uç απαιτήσεις των εγκαταστάσεων ανοικτής θαλάσσης, του πετρελαίου και του φυσικού 
αερίου καθώς και της άμυνας, έτσι ώστε δημιουργήθηκε μια κατάσταση στην οποία η 
τεχνολογία που αναπτύχθηκε ήδη, χρειάζεται τώρα να προσαρμοστεί και να διευρυνθεί στις 
άλλες πολλά υποσχόμενες περιοχές. Εδώ περιλαμβάνονται η ηλεκτρολογία και η 
ηλεκτρονική σε o,u αφορά το θαλάσσιο περιβάλλον, η υποβρύχια aKouou^ και η υποβρύχια 
επικοινωνία για τη διευκόλυνση της εκμετάλλευσης και των εργασιών ανοικτής θαλάσσης, 
ειδικότερα στα βαθιά ύδατα, συμπεριλαμβανομένης και της ανάπτυξης αυτόνομων (μη 
επανδρωμένων) οχημάτων και συστημάτων ρoμπouκής σε ενδιάμεσα ύδατα αλλά και στο 
βυθό των θαλασσών. 
- 15 -
Παρά τα κοινά τους προβλήματα, η έκταση της συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών 
βιομηχανιών θαλάσσης είναι ακόμη πολύ περιορισμένη και αυτό κυρίως αφορά την Ε&Α 
καθώς και την ανάπτυξη κοινών σχεδίων. 
Γ.ν Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΗΠΑ 
Στην Ιαπωνία, η vαυuλία και η ναυπηγική βιομηχανία, είναι στενά συνδεδεμένες είτε σε 
επίπεδο βιομηχανικών συγκροτημάτων είτε προκειμένου περί μέτρων ενίσχυσης. Οι δεσμοί 
αυτοί υπογραμμίζονται και από το γεγονός ou λειτουργεί ένα ειδικό πιστ(ι^κό σύστημα 
το οποίο παρέχει στους Ιάπωνες πλοιοκτήτες χρηματοδοτήσεις χαμηλού κόστους που 
χρησιμοποιούνται αναπόφευκτα και για αγορές πλοίων ιαπωνικής κατασκευής. 'Αλλο 
παράδειγμα αποτελούν οι ενισχύσεις της Ε και Α που χορηγούνται φαινομενικά σε 
ανεξάρτητα ερευνη^:ά ιδρύματα αλλά στην πράξη πρέπει να θεωρηθούν ως ενισχύσεις της 
θαλάσσιας βιομηχανίας. Η Ιαπωνία, εξαρτάται έντονα από εισαγωγές πρώτων υλών και από 
εξαγωγές των βιομηχανικών της αγαθών, και επομένως αποδίδει μεγάλη σημασία στην 
απόκτηση ισχυρών και δυναμικών βιομηχανιών θαλάσσης. 
Η Ιαπωνική κυβέρνηση σήμερα επενδύει 286 εκατομ. ECU το χρόνο σε προγράμματα 
έρευνας και ανάπτυξης της ωκεάνιας τεχνολογίας. Στην Ιαπωνία γίνονται σήμερα 
προσπάθειες Ε&Α στον τομέα της ναυπηγικής πάνω σε ένα υψηλής ταχύτητας "Techno-
superliner" με συνολικό προϋπολογισμό ύψους 72 εκατομ. περίπου ECU καθώς επίσης για 
την κατασκευή μηχανών πλοίου υψηλής απόδοσης με προϋπολογισμό ύψους 15 εκατομ. 
ECU. 
Κατά το 1990 η Japan Shipbuilding Industry Foundation ξεκίνησε uç εργασίες σχεδιασμού 
ενός νέου τύπου συγκροτήματος ανοικτής θαλάσσης στα πλαίσια μέτρων για τη 
σταθεροποίηση των εργασιών των ναυπηγικών επιχειρήσεων. Οι εργασίες περιλαμβάνουν 
έρευνα για την ανάπτυξη και αξιοποίηση των ωκεανίων περιοχών με τη χρησιμοποίηση 
τεραστίων πλωτών εγκαταστάσεων. 
Σ^ ΗΠΑ ένα περίπλοκο σύστημα μέτρων ενισχύει uç ναυπηγήσεις και τη vαυuλiα, 
ιδιαίτερα με τον περιορισμό των φορτίων και με τη θέσπιση εθνικών κριτηρίων σε o,u 
αφορά uç εγχώριες εμπορικές ανταλλαγές (Jones Act). Σε o,u αφορά τη vaυuλίa, οι 
περιορισμοί αυτοί ευρίσκονται σε αντίθεση με τους στόχους μιας ελεύθερης και ανοικτής 
αγοράς vaυuλιaκώv υπηρεσιών. 
- 16 -
Αν και οι ΗΠΑ απουσίασαν από το ναυπηγικό τομέα εμπορικών πλοίων για περίπου 10 
χρόνια, η πρόσφατη πρωτοβουλία τους - που έχει ως στόχο την εξάλειψη των στρεβλα^κών 
μέτρων και πρακακών του εμπορίου στον τομέα των ναυπηγήσεων σε παγκόσμια βάση -
αποτελεί μια πραγμαuκή ένδειξη της σημασίας που αποδίδουν στην ναυπήγηση εμπορικών 
πλοίων τη σ^μή που οι περικοπές του προϋπολογισμού περιορίζουν τον όγκο των νέων 
παραγγελιών των πολεμικών ναυπηγήσεων. 
Δ. ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ 
Δ.Ι ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΗΣ 
ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Επιτροπή μελέτησε και επρότεινε ένα φάσμα διαφόρων πρωτοβουλιών. Αν και μερικές 
από uç πρωτοβουλίες αυτές υιοθετήθηκαν ήδη, άλλες βρίσκονται ακόμα στο στάδιο της 
αναγκαίας έγκρισης εκ μέρους του Συμβουλίου. 
Ωστόσο απουσιάζει ακόμα ένα συγκεκριμένο πλαίσιο για όλα τα ζητήματα τα σχεuκά με 
τη θάλασσα. Επομένως απαιτείται μια νέα προσέγγιση με ouoxaou^ επίδραση πάνω στο 
σύνολο των ευρωπαϊκών βιομηχανιών θαλάσσης. 
Σύμφωνα με την κοινοτική βιομηχανική πολιτική^1*, πρόθεση της Επιτροπής δεν μπορεί να 
αποτελεί η δημιουργία υποκατάστατων στις προσπάθειες που καταβάλλονται από uç ίδιες 
τις επιχειρήσεις. Η Επιτροπή μπορεί όμως, να επικεντρώσει το έντονο ενδιαφέρον της σε 
τομείς οι οποίοι παίζουν βασικό ρόλο στην ανάπτυξη της οικονομίας ως συνόλου. Έτσι 
δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στη βιομηχανία θαλάσσης στα πλαίσια της ανακοίνωσης για την 
KOIVOU^ βιομηχανική πολτακή. 
ΔΙΙ ΜΓΑ ΛΕΛΟΓΙΣΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΠΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ -
Σημεία δράσεαχ: 
Με βάση μια ανάλυση των μελλόντων προκλήσεων και τη σημερινή καστάσταση των 
KoivouKcov βιομηχανιών επιλέχθηκαν ορισμένοι συγγενεύοντες τομείς που αξίζουν 
ιδιαίτερης KOIVOU^Ç μέριμνας. Οι τομείς αυτοί αφορούν τη βάση ολόκληρης της θαλάσσιας 
βιομηχανίας και πιστεύεται ou έχουν εξέχουσα σημασία για την ανταγωνιχπικότητά τους 
όπως και για uç συνεργκπικές τους δράσεις. Η ενίσχυση τους με οριζόνηαα μέτρα στήριξης 
πρέπει να αν^ετωπίζεται ως έργο προτεραιότητας. 
Ο) COM(90) 556 τελικό, 16 Νοεμβρίου 1990. 
- 17-
Δ.ΙΪ.1 Το επιχειρηματικό περιβάλλον : η εμπέδωση της εσωτερικής αγοράς 
Ένα από τα σημαvuκότερα θέματα του προγράμματος για την εσωτερική αγορά της 
Επιτροπής είναι η εξάλειψη των εμπορικών φραγμών. Εντούτοις όμως στον τομέα των 
βιομηχανιών θαλάσσης οι τεχνικοί φραγμοί του εμπορίου υπάρχουν ακόμη. 
Ευρίσκεται υπό κaτάρuση ένα σχέδιο οδηγίας που θα εναρμονίσει τους τεχνικούς 
κανονισμούς τους σχεuκoύς με τον τεχνικό εξοπλισμό θαλάσσης που χρησιμοποιείται σε 
εμπορικά πλοία. Προβλέπεται ou η οδηγία θα περιλαμβάνει εξοπλισμό θαλάσσης για τον 
οποίο αποφασκτακός παράγων θα είναι η προαγωγή των μέτρων προστασίας της ζωής στη 
θάλασσα και η προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος από την ρύπανση επικινδύνων 
ουσιών. 
Δ.ΙΙ.2 Η ασφάλεια 
Η ασφάλεια στη θάλασσα αποτελεί ζήτημα μέγιστης σημασίας. Η Επιτροπή καταρτίζει μια 
ανακοίνωση η οποία καλύπτει ευρύ φάσμα προβλημάτων αυτού του τομεά. 
Πρέπει όμως να διατυπωθεί μια διάκριση μεταξύ της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, της 
ασφάλειας επί των πλοίων, της ασφάλειας στην εργασία και της ασφάλειας του 
περιβάλλοντος. 
Οι θαλάσσιες δραστηριότητες είναι από τους πιο εκτεθειμένους σε διάφορους τύπους 
ατυχημάτων τομέας. Θανατηφόρα ατυχήματα σημειώνονται πολυάριθμα στις μεταφορές και 
ouç aλιευuκές δραστηριότητες. 
Η Επιτροπή στη Λευκή Βίβλο της θα εξετάσει τα εξής θέματα : 
την ερμηνεία και εφαρμογή διεθνών κανονισμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, 
λαμβανομένης υπόψη της υπάρχουσας κοινο^ής νομοθεσίας · 
αυξημένη ασφάλεια των επιβατηγών πορθμείων και κατασκευή δεξαμενόπλοιων 
φιλικών προς το περιβάλλον 
πρωτοβουλίες για την εφαρμογή σε παγκόσμιο επίπεδο συστημάτων καθοδήγησης 
της ναυσιπλοίας · 
συχνότερες επιθεωρήσεις στα λιμάνια για την τήρηση των υπαρχόντων προτύπων 
ασφαλείας και την τήρηση των περιβaλλovuκώv και κοινωνικών κανονισμών κατά 
τρόπο ώστε να αποφεύγεται ο αθέμιτος ανταγωνισμός με την παροχή ^ολογιακών 
πλεονεκτημάτων. 
- 18-
Σε ô,u αφορά την αλιεία μια μελέτη κατέδειξε ou ένα στα δύο ατυχήματα οφείλονται στο 
πλοίο το ίδιο (ασφάλεια επί του πλοίου) και το άλλο προέρχεται από uç εργασίες των 
αλιεργατών (ασφάλεια στην εργασία). Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία αφού 
καταδεικνύει ou απαιτούνται καλύτερος εξοπλισμός και καλύτερη επαγγελμαuκή 
κaτάρuση. Η Επιτροπή καταρτίζει μια οδηγία σχεuκά με uç ελάχιστες απαιτήσεις 
ασφαλείας και υγείας στην εργασία πάνω στα aλιευuκά πλοία. 
Δ.ΙΙ.3 Ε&Α 
Επιβάλλεται η διατύπωση μιας Koivouiajç προσέγγισης σε θέματα Ε&Α για τη vaυuλίa. 
Τα ναυπηγεία, οι πλοιοκτήτες και η βιομηχανία σχεuκoύ εξοπλισμού πρέπει από κοινού να 
προσδιορίσουν τα ενδιαφέροντα τους και να χαράξουν κοινές στρατηγικές για την 
αν^ετώπιση της αυξανόμενης ζήτησης σε τεχνολογικές εξελίξεις. 
Η επιτυχία τέτοιων κοινών δράσεων θα εξαρτηθεί κατά μεγάλο ποσοστό από τη βαθμιαία 
συγκέντρωση και υποστήριξη της Ε&Α σε ορισμένα επιλεγμένα σχέδια, στα οποία θα 
εμπλέκονται πελάτες, κατασκευαστές και προμηθευτές. 
Πρέπει να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ναυτιλιακή υποδομή Ε&Α μέσω του συντονισμού της Ε&Α 
στον τομέα της ευρωπαϊκής vaυuλιaκής επιστήμης και τεχνολογίας. Υποστηρίζεται 
εξάλλου η ανάγκη εντοπισμού των προτεραιοτήτων με την καλύτερη συνεργασία μεταξύ των 
τρεχόντων ευρωπαϊκών προγραμμάτων Ε&Α (π.χ. MAST, EURET, BRITE/EURAM, 
EUREKA (EUROMAR), κλπ.) 
Δ.ΙΙ.4 Μεταφορές 
Πρέπει να αναπτυχθούν έντονα οι δυνατότητες των θαλασσίων μεταφορών καθώς και των 
μεταφορών μέσω υδατίνων εσωτερικών οδών για την αν^ετώπιση της συμφόρησης και των 
περιβaλλovuκώv οχλήσεων που προξενούν οι χερσαίες μεταφορές. Πρέπει να δοθεί 
ιδιαίτερη προσοχή στο ζήτημα της τεχνολογίας των εμπορευματοκιβωτίων, της 
συμβατότητας και της ολοκλήρωσης του βιομηχανικού σχεδιασμού και του σχεδιασμού των 
μεταφορών. Η Επιτροπή βρίσκεται στο στάδιο κaτaρuσμoύ και ανάπτυξης ενός 
συνδυασμένου μεταφορικού δικτύου που περιλαμβάνει και vaυuλιaκoύς συνδέσμους, για τη 
διεύρυνση της πoλιuκής μεταφορικών υποδομών ενώ επιδιώκεται και η επίτευξη συμφωνιών 
- 19-
χρηματοδότησης των λιμανιών, αναγνωρίζοντας τη σημασία τους όταν υπάρχουν 
ικανοποιητικές συνδέσεις στο οδικό, σιδηροδρομικό και εσωτερικό uôauvo δίκτυο. Αυτά τα 
θέματα θα αποτελέσουν αναικείμενο εξέτασης στην προαναφερόμενη υπο εκπόνηση Λευκή 
Βίβλο επί της πολτακής μεταφορών. 
Δ.ΙΙ.5 Επιμόρφωση 
Απαιτείται καλύτερη επιμόρφωση κατά τρόπο ώστε να περιορισθεί ο αριθμός των 
ατυχημάτων που προκαλούνται από ανθρώπινα σφάλματα στο χώρο της εργασίας και στη 
θάλασσα. 
Επιπλέον, επιβάλλεται η ενδεδειγμένη επιμόρφωση για να ενισχυθεί η αvταγωvισuκότητα 
της Ευρώπης σε θέματα vaυuλLaς όχι μόνο στον τομέα της έρευνας αλλά και επίσης στη 
βιομηχανία, στις νέες χρησιμοποιούμενες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων και των 
μεθόδων εργασίας και διοίκησης, εκπαίδευσης σε συστήματα πληροφορικής, σχεδιασμού 
και πoιouκής προστασίας. 
Επειδή η ΕΚ δεν αποτελεί χώρο χαμηλού κόστους εργασίας απαιτείται η αξιοποίηση των 
πλεονεκτημάτων μιας ορθότερης επιμόρφωσης 
Η δημιουργία βιώσιμων και ανταγωνισμών βιομηχανιών θαλάσσης θα εξαρτηθεί από την 
επιδεικνυόμενη θέληση για συνεργασία - σύμφωνα και με την KOIVOU^ νομοθεσία - των 
καταναλωτών, των κατασκευαστών και του κυκλώματος εφοδιασμού καθώς και των 
ερευvηuκώv ιδρυμάτων σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Η στρατολόγηση και συγκράτηση στο χώρο 
εργασίας επιστημόνων και μηχανικών με επαρκή πείρα και ισχυρά κίνητρα και η παραπέρα 
επιμόρφωση τους θα παίξουν ιδιάζοντα ρόλο σχεuκά. 
Το ίδιο επίσης ισχύει για κάθε άτομο που εργάζεται στα πλοία. Για το λόγο αυτό 
καταρτίζεται μια οδηγία με στόχο : 
την προαγωγή των ενδεδειγμένων προσόντων και επιδόσεων των vauuKcov και των 
πλοίων · 
την προαγωγή της εναρμονισμένης επιμόρφωσης των vauuKCov της Κοινότητας και 
την εξασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής των κανονισμών που εκδίδονται από την 
ΙΜΟ· 
την εξασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοίας και της περιβaλλovuκής προστασίας 
ταυτόχρονα, εκ μέρους των ναυ^ομένων οι οποίοι διαθέτουν τα απαραίτητα 
προσόντα. 
-20-
Δ.ΙΙ.6 Περιβάλλον 
Επιβάλλεται η διατύπωση μιας ικανοποη^κότερης προσέγγισης στο θέμα της προστασίας 
του θαλασσίου περιβάλλοντος. Πρέπει να προσδιοριστεί ένα συγκεκριμένο πλαίσιο 
KoivouKcov πρωτοβουλιών σ'αυτόν τον τομέα. Τα ναυπηγεία, οι πλοιοκτήτες, η βιομηχανία 
εξοπλισμού και όλοι οι σχε^οί τομείς που έχουν σχέση με uç λιμενικές εγκαταστάσεις 
πρέπει από κοινού να χαράξουν κοινές στρατηγικές για τη δημιουργία ενός καλύτερου 
θαλασσίου περιβάλλοντος. 
Αξιοσημείωτα θέματα επίσης είναι : 
η ερμηνεία και εφαρμογή των κανονισμών ΙΜΟ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λαμβάνοντας 
υπόψη την υπάρχουσα KOIVOU^ νομοθεσία · 
η προαγωγή μιας λελογισμένης πολπικής σε o,u αφορά uç λιμενικές 
εγκαταστάσεις · 
η προαγωγή νέων συστημάτων τεχνολογίας για την παρακολούθηση, την 
καταπολέμηση και τον έλεγχο της θαλάσσιας ρύπανσης προερχόμενης από 
ατυχήματα ή από τη συνήθη λειτουργία των μεταφορών. 
Δ.11.7 Ο ανταγωνισμός στην ΕΚ 
Απαιτείται αυστηρός έλεγχος των ^auKcov ενισχύσεων για έναν ανταγωνισμό χωρίς 
στρεβλώσεις. Η 7η οδηγία για uç ^auKéç ενισχύσεις της ναυπηγικής βιομηχανίας^ ) 
αποδείχθηκε ou αποτελεί ένα πολύ ικανοποη^κό εργαλείο. Επίσης, σε o,u αφορά uç 
θαλάσσιες μεταφορές και το προτεινόμενο νηολόγιο ΕΚ, δίδεται σημασία στην επίτευξη 
πρaγμauκής σύγκλισης των συνθηκών ανταγωνισμού μεταξύ κρατών μελών^ '. 
Η νομοθεσία η σχε^ή με τον ανταγωνισμό αναφέρεται επίσης στη διασυνοριακή 
συνεργασία και εδώ πρέπει να υπομνησθεί το γεγονός ou οι εθνικές ή οι ευρωπαϊκές 
αγορές δεν είναι πάντα aπoφaσισuκής σημασίας αγορές ειδικότερα για uç κοινές 
επιχειρήσεις (joint ventures). Για uç βιομηχανίες θαλάσσης, η έννοια των παραδοσιακών 
συνόρων δεν ισχύει εντελώς (π.χ. σημαίες ευκαιρίας, δυσχέρειες στην επιβολή εισαγωγικών 
δασμών κλπ.), έτσι η έννοια του σε παγκόσμια κλίμακα διεθνούς ανταγωνισμού ενέχει 
ιδιαίτερη σημασία προκειμένου περί ευρωπαϊκών επιχειρήσεων συνεργασίας σ'αυτόν τον 
τομέα. 
Ο) 
(2) Ε.Ε. L 380/27, 21 Δεκεμβρίου 1990. 
βλέπε "Financial and Fiscal Measures concerning Shipping Operations with Ships 
registered in the Community", SEC(89) 921. 
-21 -
Δ.ΙΙ.8 Η Διεθνής Διάσταση 
Τα ναυπηγεία και κατά κάποιο ποσοστό άλλες βιομηχανίες θαλάσσης αν^ετώπισαν έναν 
ισχυρό αθέμιτο και επιδοτούμενο ανταγωνισμό τρίτων χωρών. Ο ανταγωνισμός αυτής της 
μορφής πρέπει να εξαλειφθεί κατά τρόπο ώστε να δημιουργηθεί ένα ελεύθερο και 
ισορροπημένο διεθνές περιβάλλον για uç ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. 
Η Κοινότητα επιδιώκει έντονα, στα πλαίσια των τρεχουσών διαπραγματεύσεων του ΟΟΣΑ -
τη σύναψη μιας διεθνούς συμφωνίας κατά των στρεβλο^κών του εμπορίου μέτρων, 
συμπεριλαμβανομένων και των αθέμιτων πρακuκώv ^ολόγησης, στον ναυπηγικό τομέα. Η 
Κοινότητα έχει αναλάβει ως σύνολο την ευθύvηfτχεuκά,aπέvavu στους κυριότερους διεθνείς 
ανταγωνιστές της. 
Είναι εξίσου σημαν^:ό να διατυπωθεί μια εναρμονισμένη KOIVOU^ θέση, ειδικότερα στα 
πλαίσια της International Maritime Organisation (ΙΜΟ). 
Δ.ΙΙΙ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ 
Η εφαρμογή oριζόvuωv μέτρων όπως περιγράφονται παραπάνω θα συνέβαλε στην εκ μέρους 
των vαυuλιακώv κλάδων διατήρηση της επαφής τους με uç νεώτερες εξελίξεις ώστε να 
επωφεληθούν πλήρως από την εμπέδωση της εσωτερικής αγοράς και να αξιοποιήσουν 
καλύτερα όλες uç συvεργισuκές δράσεις. 
Εντούτοις, οι προκλήσεις της θάλασσας, σχεuκά με τους θαλάσσιους πόρους, τη ρύπανση 
των ωκεανών, uç εξελίξεις των μεταφορών και των διεθνών προτύπων, για παράδειγμα, δεν 
μπορούν να ανΉ,μετωπισθουν ικανοποη^κά ξεχωριστά για κάθε συγκεκριμένο τομέα. Ήδη 
σήμερα αλλά και ακόμη περισσότερο στο μέλλον, οι προκλήσεις αυτές ζητούν νέες 
στρατηγικές, οι οποίες βασίζονται στην τεχνική γνώση, την εμπειρία και uç 
καταβαλλόμενες προσπάθειες για Ε&Α όλων των σχεuκώv βιομηχανιών και όλων των 
ενδιαφερομένων ερευvηuκώv ινσ^ούτων. 
Τα διάφορα vaυuλιaκά προβλήματα καθώς και οι προκλήσεις πρέπει να αναγνωρισθούν ως 
συστauκά στοιχεία μιας ευρύτερης διάστασης και επομένως να αν^ετωπισθούν αναλόγως. 
Επομένως : 
-22-
Απαιτείται μια νέα σφαιρική και οριζόντια προσέγγιση βασισμένη στη 
συνεργασία των διαφόρων ενδιαφερομένων βιομηχανιών, των ερευνητικών 
ινστιτούτων, των πανεπιστημίων, των κυβερνήσεων των κρατών μελών και της 
Επιτροπής. Μόνο ένα τέτοιο πλαίσιο θα επέτρεπε την υπεράσπιση των 
κοινοτικών συμφερόντων στη θάλασσα. 
Θα πρέπει παρασχεθεί στην Ε.Κ. το πλαίσιο για μια ικανοποιητική ανταλλαγή πληροφοριών 
με διαρκή διάλογο όλων των ενδιαφερομένων μερών. Ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος δύο 
ή περισσοτέρων ενδιαφερόμενων μερών μπορούν κατόπιν να αναγνωρισθούν και αναλυθούν 
σε KoivouKO επίπεδο. Τα ζητήματα αυτά μπορούν για παράδειγμα να περιλαμβάνουν 
πρότυπα, έρευνα και ανάπτυξη, λιμενικές εγκαταστάσεις και θέματα σχεuκά με το 
περιβάλλον. Μια στενότερη οριζόντια και κάθετη συνεργασία θα ήταν σε θέση να οδηγήσει 
στην αναγνώριση κοινών στόχων, σχεδίων και εμπορικών στρατηγικών. 
Διαγράφεται κατά συνέπεια η ανάγκη δημιουργίας ενός κατάλληλου βήματος το οποίο θα 
συμβάλλει στον προσδιορισμό και την καταγραφή των λεπτομερειών εφαρμογής αυτής της 
προσέγγισης. Το βήμα αυτό πρέπει να απαρτίζεται από εκπροσώπους των ενδιαφερομένων 
βιομηχανιών, των ερευvηuκώv IVOUU^OÙV, εκπροσώπων δημοσίων υπηρεσιών αρμοδίων για 
βιομηχανικά και vaυuλιaκά προβλήματα και υπαλλήλων της Επιτροπής. 
Σε o,u αφορά την Επιτροπή, θα μπορούσε να εκπροσωπείται από μια ομάδα απαρτιζόμενη 
από εκπροσώπους όλων των ενδιαφερόμενων Γενικών Διευθύνσεων. 
Σε o,u αφορά uç αρμοδιότητες του, το εν λόγω βήμα (forum) θα λειτουργεί μέσω δικτύου 
ομάδων εργασίας και θα μεριμνά για : 
την παροχή του ενδεδειγμένου πλαισίου για την aπoτελεσμauκή ανταλλαγή 
πληροφοριών μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών 
τη συλλογή και ανάλυση προτάσεων κοινού ενδιαφέροντος που προέρχονται από uç 
διάφορες βιομηχανίες · 
την επιλογή των προτεραιοτήτων, όπου υπάρχουν κοινά συμφέροντα και όπου -
τηρώντας την αρχή της συμπληρωμauκότητaς - απαιτούνται δράσεις σε KOIVOUKÔ 
επίπεδο. 
Οι εν λόγω προτεραιότητες θα μπορούσαν να είναι : 
οι επιπτώσεις των συνολικών μεταφορικών συστημάτων πάνω σ^ βιομηχανίες 
θαλάσσης· 
κοινά σχέδια Ε&Α, με τη συμμετοχή των χρηστών, των κατασκευαστών και των 
προμηθευτών τεχνολογικού εξοπλισμού · 
-23 -
οι επιπτώσεις επί της βιομηχανίας θαλάσσης των εθνικών, KOIVOUKCÛV και διεθνών 
(συμπεριλαμβανομένης και της ασφάλειας της vαυuλlας και του περιβάλλοντος) 
κανονισμών και οδηγιών 
μεταφορά τεχνολογίας μεταξύ των στρauωuκώv και πολτακών δραστηριοτήτων, 
συμπεριλαμβανομένης και της Ε&Α, βελuωμέvη αξιοποίηση των υπαρχουσών 
στρauωuκώv δυνατοτήτων για εvaλλaκuκoύς σκοπούς· 
δραστηριότητες σε τομείς που εμφανίζουν σημavuκές μελλovuκές δυνατότητες 
εξέλιξης, για παράδειγμα σε τομείς σχεuκoύς με τους πόρους της θάλασσας, την 
περιβaλλovuκή τεχνολογία, κλπ· 
αξιολόγηση των συστάσεων σε θέματα διεθνούς ασφάλειας και περιβaλλovuκώv 
προτύπων 
ανάγκη εργασιών τυποποίησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διαδικασιών ποιο^ής 
προστασίας των βιομηχανιών θαλάσσης. 
Ε. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Η Κοινότητα γνωρίζει καλά την αυξανόμενη σημασία του vaυuλιaκoύ τομέα γενικότερα. Τα 
οικονομικά και πολικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας συνδέονται άμεσα με τον 
τομέα αυτόν. 
Τα ευρωπαϊκά συμφέροντα τα σχεuκά με τη θάλασσα είνα τέτοιας έκτασης ώστε οι 
ενδιαφερόμενες βιομηχανίες δεν είναι σε θέση να τα υπερασπίσουν από μόνες τους 
ειδικότερα τη στιγμή που ορισμένες αν^ετωπίζουν έντονα προβλήματα προσαρμογής. 
Με τα δεδομένα αυτά η Κοινότητα απαιτείται να ενισχύσει uç βάσεις της στον τομέα της 
θάλασσας κατά τρόπο ώστε να είναι σε θέση να αποκομίσει πλεονεκτήματα από τη 
μελλovuκή εξέλιξη του εν λόγω τομέα. Ωστόσο, αυτό δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί 
χωριστά από τη βιομηχανία, τα κράτη μέλη ή την Επιτροπή. 
Κατά συνέπεια επιβάλλεται aπoτελεσμauκότερoς συντονισμός των εσωτερικών πολτακών, 
καθώς και μεγαλύτερη κατανόηση μεταξύ των επιχειρήσεων, των διαφόρων βιομηχανιών 
θαλάσσης, των κρατών μελών και της Επιτροπής ταυτόχρονα. 
Προτείνεται λοιπόν η δημιουργία ενός Βήματος πρoβλημauσμoύ, αποτελούμενου από όλες 
uç ενδιαφερόμενες πλευρές, με την εξής αποστολή : 
Να προσδιοριστούν σαφέστερα οι στόχοι της συνολικής και oριζόvuaς προσέγγισης, 
επιλέγοντας uç προτεραιότητες και τους τύπους των δράσεων που πρέπει να 
αναληφθούν, κατά τρόπο ώστε να βελuωθεί η ανταγωντχτακότητα των KOIVOUKCOV 
βιομηχανιών θαλάσσης εντός της Κοινότητας καθώς επίσης και σε παγκόσμιο 
επίπεδο· 
-24-
να αξιολογηθεί η ενδεδειγμένη μέθοδος για την εφαρμογή των εν λόγω δράσεων. 
Το προαναφερόμενο Βήμα θα πρέπει να υποβάλει μια έκθεση στην Επιτροπή 9 μήνες μετά 
από την έγκριση της παρούσας ανακοίνωσης. 
Με βάση την παρούσα έκθεση η Επιτροπή θα εξετάσει αν κρίνει σκόπιμο να διαβιβάσει μια 
ανακοίνωση στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνοντας συγκεκριμένες 
δράσεις κοινού ενδιαφέροντος για uç βιομηχανίες θαλάσσης. 
-25-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
• Ναυπηγεία 
• Εμπορικοί Στόλοι 
• Θαλάσσιες Μεταφορές 
Παγκοσμίως 
• Υδατοκαλλιέργειες 
-26 
ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ 
Ναυπηγήσεις Παγκοσμίως 
Παραγγελίες 
Τιμές Νέων Ναυπηγήσεων 
Μερίδια Αγοράς Ναυπηγείων Παγκοσμίως 
Απασχόληση 
-29-
World Production of Ships 
in million cgt 
Ί •—ι •—ι •—ι——ι——ι Γ 
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 
South Korea EC Japan World 
Lloyd's Maritime Information Service 
Production of ships : 
shares in world production 
100% 
80% 
60% 
40% 
20% 
0% baaed on cgt 
Rest of the world 
European Community 
:·ί'·:·: :•• :• t — J- _ L 
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 
Lloyd's Maritime Information Service 
- ZiP-
Order Books 
(in million cgt) 
Thousands 
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 
South Korea EC Japan World 
Lloyd's Maritime Information Service 
Newbuilding Prices 
(in million US-Dollar) 
1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 
M/T 80 BC 60 RO-RO 60 LPG 24 
Fearnley's Review 1990 
-?v> 
Shipbuilding-Worldmarketshares 1990 
baaed on cgt 
Rest ΛΛ/ES Ex-RDA 
4,8 2,9 
Japan 
38,7 
Other 
19,8 
Lloyd'· Maritime Information Servie· 
Employment 
construction of new vessels 
140 
120 
100 
80 
60 
40 
20 Thousands 
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 
EC-10 EC-12 
National sources 
--}€-
Εμπορικοί Στόλοι 
Οι Κοινοτικοί Στόλοι 
Εμπορικοί Στόλοι Παγκοσμίως και στην ΕΚ 
Προβλεπόμενος Παγκόσμιος Στόλος 1991 -1994 
3 4 
The Community Fleets 
Member States' Fleets 
by flag Member States' Fleets 
by flag 
Ο I I 1 ι ι I ι 1 1 1 O1 1 I 1 1 1 1 1 
1081 1082 «83 1884 1886 1888 1887 1888 1880 1000 1081 1082 1083 1084 1086 1088 1887 1088 1880 WOO 
Italy 
Lloyd'· Register of Shipping Spain Portugal 
Lloyd·· ftogUtet of Snipping 
Member States' Fleets 
by flag Member States' Fleets 
by flag 
1081 1082 1083 1084 1086 1088 1087 1088 1088 WOO o« » * a * * 1 k k-
1081 1062 1883 1884 1086 1088 1087 1088 1080 1090 
Oar many - Balgkim 
Lloyd'· Ragteter of Shipping ' Franca 
Lloyd'· ftegiator of Shipping 
500 
400 
300 
200 million gt 
100 World and EC Fleet 
World 
J I I L 
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 
Lloyd's Register of Shipping 
Estimated World Fleet 
million dwt 
700 
600 
500 
400 
300 
200 
100 
0 
1991 1992 1993 1994 
Oil tanker L__J Combined carrier Élu Bulk carrier CD Other 
Fearnley'e Review 1990 
-κ-
Θαλάσσιες Μεταφορές Παγκοσμίως 
Θαλάσσιες Μεταφορές Παγκοσμίως σε τόννους 
Θαλάσσιες Μεταφορές Παγκοσμίως σε τόννους-
μίλια 
3A-
World Seaborne Trade 
(In billion tonne-miles) 
Thousand· 
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 
Crude Oil 
ED Coal CI] Oil Prod. 
CZD Grain Iron Ore 
Other 
Source: Fearnley's Review 1990 
Economic Growth And Seaborne Trade 
(average annual growth rates) 
15 
. ίο1 1 1 1 1 1 ι ι ι ι .I 
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 
-+- QDP OECD -&• Import· OECD 
-*- Seaborn· Trad·""'"' """," »···* - ·""···> 
Comml*«lon ««rvlc·· 
,/ 
/ 
/ 
-*F 
Υδατοκαλλιέργειες 
Υδατοκαλλιέργειες - Παραγωγή 1985 
Υδατοκαλλιέργειες - Ιχθυοπαραγωγή 
Aquaculture 
World Production 1988 (1) 
• 14 million tonnes • 14% of fishery 
- 22 billion US$ 
EC Production 1989 (2) 
• 847.000 tonnes • 1,6 billion ECU turnover 
Shares in world production 1985 
(total production, tonnes) 
Asia 78,9 Other 1,4 
USSR 3,b 
1) Fao, Commission services 
2) Association Européenne des Economistes de la Pèche 
3) Aquakultur und Aquatechnik, Sylt 1989 

ISSN 0254-1483 
COM(91)335 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR ίο 
Apit). καταλόγου : CB-CO-91-401-GR-C 
ISBN 92-77-75806-6 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg