Αριθ. C 337/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 88 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για το συντελεστή φερεγγυότητας των πιστω­
τικών ιδρυμάτων (') 
(88/C 337/04) 
Στις 11 Μαΐου 1988, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 57 της Συνθήκης 
για την ίδρυση της ΕΟΚ, να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει 
για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, κατάρτισε τη γνωμοδότηση του στις 5 Οκτωβρίου 1988 (εισηγητής: ο κ. 
Pardon). 
Κατά την 259η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Οκτωβρίου 1988), η Οικονομική και Κοινω­
νική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής με την 
επιφύλαξη των ακόλουθων παρατηρήσεων: 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Παράλληλα με τη δεύτερη τραπεζική συντονιστική 
οδηγία, η Επιτροπή υποβάλλει ένα σχέδιο οδηγίας για το 
συντελεστή φερεγγυότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων. Θεω­
ρεί ότι η κατάρτιση κοινών κανόνων όσον αφορά τη σχέση 
που πρέπει να τηρείται ανάμεσα στα ίδια κεφάλαια, αφενός, 
και στα στοιχεία ενεργητικού καθώς και τα στοιχεία εκτός 
ισολογισμού, σταθμιζόμενα ανάλογα με τους υφιστάμενους 
κινδύνους, αφετέρου, αποτελεί βασικό στοιχείο της εναρμόνι­
σης που απαιτείται για την αμοιβαία αναγνώριση των εγκρί­
σεων που εκδίδουν οι εθνικές αρχές. 
1.2. Η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας συνεπάγεται αναγ­
καστικά την υιοθέτηση και την εφαρμογή μιας οδηγίας σχε­
τικά με τον καθορισμό των ίδιων πόρων των πιστωτικών 
ιδρυμάτων (2), δεδομένου ότι τα ίδια κεφάλαια αποτελούν τον 
αριθμητή του προτεινόμενου συντελεστή φερεγγυότητας. 
1.3. Η εφαρμογή της παρούσας πρότασης οδηγίας ταυτό­
χρονα με την πρόταση οδηγίας για τα ίδια κεφάλαια και 
τις κοινοτικές πράξεις σχετικά με τον έλεγχο των μεγάλων 
χρηματοδοτικών κινδύνων και τη διασφάλιση των καταθέ­
σεων, αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή της δεύτερης 
οδηγίας που αποβλέπει στον συντονισμό των νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την 
πρόσβαση στην πιστωτική δραστηριότητα και την άσκηση 
της, όπως έχει τονίσει η ΟΚΕ στη γνωμοδότηση της της 29ης 
Σεπτεμβρίου 1988. 
1.4. Ο προτεινόμενος συντελεστής συσχετίζει τα ίδια κεφά­
λαια κάθε πιστωτικού ιδρύματος με την αξία, η οποία σταθμί­
ζεται σε συνάρτηση με το βαθμό κινδύνου, του ενεργητικού 
και των εκτός ισολογισμού υποχρεώσεων του. 
Η Επιτροπή τονίζει ότι το είδος αυτό προσέγγισης του θέμα­
τος της στάθμισης των κινδύνων αναπτύχθηκε μετά από πολυ­
ετείς εργασίες της Τραπεζικής Συμβουλευτικής Επιτροπής, 
που συστάθηκε με την πρώτη συντονιστική οδηγία του 1977. 
(') ΕΕ αριθ. C 135 της 25. 5. 1988, σ. 4. 
(2) ΕΕ αριθ. C 243 της 27. 9. 1986, σ. 4, στην οποία επήλθαν τρο­
ποποιήσεις στις 15 Ιανουαρίου 1988 που υποβλήθηκαν στο Συμ­
βούλιο των Υπουργών. Η ΟΚΕ εκφράζει την ευχή όπως δημοσιευθούν τα αποτε­
λέσματα των υπολογισμών που διενεργούνται σήμερα πριν 
υιοθετηθεί οριστικά η απόφαση για το προβλεπόμενο επίπεδο 
του συντελεστή του 8 %. 
1.5. Η Επιτροπή θεωρεί δικαιολογημένα ότι έχει μεγάλη 
σημασία για την εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων να 
συνεκτιμώνται και να λαμβάνονται υπόψη οι κίνδυνοι που 
απορρέουν από τα επιτόκια και τις τιμές συναλλάγματος, 
καθώς και οι άλλοι κίνδυνοι της αγοράς. Επομένως, η Επι­
τροπή αναγγέλλει ότι θα συνεχίσει την μελέτη των τεχνικών 
που μπορεί να χρησιμοποιηθούν και ότι θα διατυπώσει κατάλ­
ληλες προτάσεις για την καλύτερη εναρμόνιση των κανόνων 
ελέγχου των κινδύνων αυτών. 
Στη γνωμοδότηση της της 29ης Σεπτεμβρίου 1988 για την 
πρόταση δεύτερης οδηγίας σχετικά με το συντονισμό των 
νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων όσον 
αφορά την πρόσβαση στην πιστωτική δραστηριότητα και την 
άσκηση τους, η ΟΚΕ είχε διαπιστώσει ότι η εγκατάλειψη του 
ελέγχου σχετικά με τους κινδύνους της αγοράς στις αρμόδιες 
αρχές των χωρών υποδοχής αποτελούσε πολύ σοβαρή παρέκ­
κλιση από την αρχή της εποπτείας που ασκείται στα υποκα­
ταστήματα από τις αρμόδιες αρχές των χωρών προέλευσης 
και διασάλευε την εννοιολογική ενότητα της οδηγίας εκείνης 
(αριθμός 2.10.3). 
Η ΟΚΕ είχε εκτιμήσει ότι θα ήταν προτιμότερο να προβλεφ­
θεί από τώρα η κάλυψη και των κινδύνων της αγοράς από το 
συντελεστή φερεγγυότητας. 
Η ΟΚΕ δεν μπορεί παρά να επαναλάβει τη γνώμη της για το 
θέμα αυτό και καλεί την Επιτροπή να διατυπώσει το συντο­
μότερο δυνατό σχετικές προτάσεις. 
1.6. Η σημασία που έχει για τις τραπεζικές εργασίες ο 
προσδιορισμός κανόνων για τα ίδια κεφάλαια είναι τόσο 
μεγάλη ώστε, πριν από αρκετά χρόνια, είχε εξετασθεί στη 
Bale μια εναρμόνιση από μια επιτροπή που τελούσε υπό την 
αιγίδα των διοικητών των κεντρικών τραπεζών της ομάδας 
των Δέκα. Η Επιτροπή είχε συνδεθεί πολύ ενεργά με τις 
εργασίες αυτές· η ΟΚΕ σημειώνει το γεγονός ότι οι λύσεις 
που υιοθετήθηκαν στη Bale του περασμένου Ιουλίου είναι 
παρεμφερείς με εκείνες που προβλέπει η παρούσα οδηγία. 
31. 12.88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 337/9 
Η ΟΚΕ εύχεται όπως οι λύσεις που θα επιλέξει η Επιτροπή, 
από τη μία πλευρά, και εκείνες που θα επιλέξουν οι διοικητές 
των κεντρικών τραπεζών, από την άλλη, συγκλίνουν. Και 
αυτό για να διευκολυνθούν οι εργασίες των πιστωτικών ιδρυ­
μάτων καταρχήν, αλλά και κυρίως για να μην περιέλθουν οι 
τράπεζες της Κοινότητας σε μειονεκτική θέση έναντι των 
ανταγωνιστών τους σε άλλες χώρες, π.χ. στις ΗΠΑ ή την 
Ιαπωνία. 
Ωστόσο, η μεγαλύτερη ομοιογένεια των τραπεζικών λογαρια­
σμών που θα προκύψει από την εφαρμογή της οδηγίας αριθ. 
86/635/ΕΟΚ της 8ης Δεκεμβρίου 1986 (ΕΕ αριθ. L 372 της 
31. 12. 1986) μπορεί να επιτρέψει ιδιαίτερα όσον αφορά τα 
ίδια κεφάλαια ορισμένες προσαρμογές, π.χ. καθιστώντας 
δυνατή την κατάλληλη χρησιμοποίηση των αποθεματικών 
για επανεκτιμήσεις και των προβλέψεων για γενικούς κιν­
δύνους. 
Συγκεκριμένα η ΟΚΕ εύχεται όπως τα δύο κείμενα είναι 
επαρκώς παρεμφερή ως προς την μορφή τους ώστε να αποφευ­
χθεί κατά το δυνατό οποιαδήποτε ερμηνευτική διαφορά. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Άρθρο 1 — Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί 
Στη γνωμοδότηση της της 29ης Σεπτεμβρίου 1988 σχετικά με 
την πρόταση δεύτερης οδηγίας όσον αφορά το συντονισμό 
των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων 
για τις δραστηριότητες των πιστωτικών ιδρυμάτων και την 
άσκηση τους, η ΟΚΕ είχε παρατηρήσει ότι θα έπρεπε, για 
την καλύτερη προστασία των καταθετών και των καταναλω­
τών και για τη διατήρηση ίσων όρων ανταγωνισμού, να δοθεί 
ένας ευρύτερος ορισμός των πιστωτικών ιδρυμάτων από εκεί­
νον που είχε δοθεί στην πρώτη οδηγία 77/780/ΕΟΚ. 
Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η γνώμη της πρέπει να ακολουθηθεί και 
συνεπώς το άρθρο 1, παράγραφος 1 πρέπει να τροποποιηθεί. 
2.2. Άρθρο 2 — Ημεδαπά/αλλοδαπά πιστωτικά ιδρύματα 
Η διάκριση αυτή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη στάθ­
μιση των κινδύνων που προβλέπονται από το άρθρο 6. Επομέ­
νως, οι ορισμοί που έχουν διατυπωθεί εν προκειμένω έχουν 
ως αποτέλεσμα (όταν πρόκειται για δάνεια διάρκειας μεγαλύ­
τερης του ενός έτους ή για εγγυήσεις), οι κίνδυνοι που διατρέ­
χουν οι κυβερνήσεις και τα πιστωτικά ιδρύματα, χωρών που 
απολαμβάνουν πιστώσεων ανώτατου ποιοτικού επιπέδου (π.χ. 
ΗΠΑ, Καναδάς, Ελβετία, Ιαπωνία), να σταθμίζονται με ένα 
συντελεστή φερεγγυότητας 5 σε σχέση με τους κινδύνους 
που αντιμετωπίζουν τα πιστωτικά ιδρύματα των χωρών της 
Κοινότητας. Μια τέτοια κατάσταση θα ήταν πολύ επιζήμια 
γενικότερα για τις συναλλαγές στη διεθνή κεφαλαιαγορά· θα 
απέβαινε κυρίως εις βάρος των δραστηριοτήτων των υποκα­
ταστημάτων των ιδρυμάτων της Κοινότητας που έχουν την 
έδρα τους σε μεγάλα οικονομικά κέντρα, εκτός από εκείνα 
της Κοινότητας. Θα ήταν επίσης αναγκαίο να εξομοιωθεί το σύνολο των 
χωρών του Οργανισμού οικονομικής συνεργασίας και 
ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) με τις χώρες της ΕΟΚ. 
2.3. Άρθρο 3 — Γενικές αρχές 
Οι συντελεστές πρέπει να υπολογίζονται επί μίας ενοποιημέ­
νης βάσης, σύμφωνα με την οδηγία 83/350/ΕΟΚ και την 
οδηγία 86/635/ΕΟΚ. 
Οι μη ενοποιημένοι συντελεστές πρέπει, ωστόσο, να υπολο­
γίζονται για όλα τα πιστωτικά ιδρύματα. 
Η εποπτεία επί μιας ενοποιημένης βάσης ανταποκρίνεται 
αναμφισβήτητα στην περίπλοκη δομή σημαντικών τραπεζι­
κών ομίλων. Μια τέτοια εποπτεία, όμως, θα πρέπει να 
αποκλείει όπως οι μητρικές εταιρείες και τα παραρτήματα, 
στα οποία κατέχουν το σύνολο ή σχεδόν το σύνολο του 
κεφαλαίου, υποχρεούνται ταυτόχρονα να υφίστανται την 
εποπτεία σε μη ενοποιημένη βάση. 
Για να τηρηθεί η προϋπόθεση αυτή, πολλοί όμιλοι θα είναι 
αναγκασμένοι να υποστούν επώδυνες και οικονομικά επα­
χθείς αναδιαρθρώσεις, οι οποίες είναι δύσκολο να εκτιμηθεί 
κατά πόσο θα συμβάλουν στη βελτίωση της φερεγγυότητας 
του συνόλου. 
Η ΟΚΕ εύχεται όπως η υποχρέωση εποπτείας σε μη ενοποιη­
μένη βάση περιορισθεί στα υποκαταστήματα όπου η μητρική 
κατέχει τουλάχιστον το 90 % του κεφαλαίου. 
Φαίνεται, εξάλλου, ότι υπό αυτό το πνεύμα αναφέρεται στο 
σχέδιο οδηγίας ότι: 
«Εντούτοις, οι αρμόδιες αρχές έχουν τη διακριτική ευχέ­
ρεια να απαιτούν τον υπολογισμό των υπό ενοποιημένων 
αντί των μη ενοποιημένων συντελεστών για τις θυγατρι­
κές των πιστωτικών ιδρυμάτων.» 
Εξάλλου, η ΟΚΕ εύχεται όπως παρασχεθεί ορισμένη ευελιξία 
ως προς τους όρους επαλήθευσης των συντελεστών και ιδιαί­
τερα όπως οι σχετικοί έλεγχοι πραγματοποιούνται μια φορά 
και όχι «τουλάχιστον δύο φορές κάθε χρόνο». 
2.4. Άρθρο 4 — Αριθμητής ίδιων κεφαλαίων 
Ελλείψει ακριβών πληροφοριών για τους οριστικούς κανό­
νες, η ΟΚΕ δεν μπορεί να εκφέρει τη στιγμή αυτή γνώμη. 
Η πρόταση οδηγίας που αφορά τα ίδια κεφάλαια των πιστω­
τικών ιδρυμάτων [έγγρ. COM(86) 169 τελικό] υπέστη πράγ­
ματι σοβαρές τροποποιήσεις. Λόγω της σημασίας του αριθ­
μητή για τον υπολογισμό του συντελεστή φερεγγυότητας, η 
ΟΚΕ επιφυλάσσεται να εξετάσει αυτή τη νέα διατύπωση για 
να επαληθεύσει κυρίως, αν, καθώς επιθυμεί, έχει εξασφαλι­
σθεί η αναγκαία σύγκλιση μεταξύ της οδηγίας αυτής και των 
λύσεων της Bale. 
Αριθ. C 337/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.88 
2.5. Άρθρο 6 — Στάθμιση των κι νδύνων 
Η ΟΚΕ επικροτεί γενικά την αρχή της στάθμισης των κινδύ­
νων και αντιλαμβάνεται ότι η στάθμιση αυτή δεν μπορεί να 
είναι παρά μόνο μια κατ'αποκοπή στάθμιση. Ωστόσο, θεωρεί 
αναγκαίο να αποφευχθούν οι υπερβολικές στρεβλώσεις και 
υπενθυμίζει σχετικά το πρόβλημα που παρουσιάζουν οι έν­
νοιες του «ημεδαπού» και του «ξένου». 
Επειδή δεν επιθυμεί να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες μιας αναγ­
καστικά περίπλοκης ρύθμισης, περιορίζεται στις εξής παρα­
τηρήσεις: 
— Όσον αφορά τα ενυπόθηκα δάνεια, η ΟΚΕ εκφράζει τη 
δυσαρέσκεια της επειδή η ευνοϊκή μεταχείριση που τους 
επιφυλάσσεται περιορίζεται μόνο στα δάνεια τα οποία 
χορηγούνται σε φυσικά πρόσωπα για κατοικία προοριζό­
μενη για ίδια χρήση· το γεγονός ότι τα ακίνητα προορίζο­
νται για μίσθωση το οποίο εξάλλου δεν είναι δυνατό να 
ελεγχθεί κατά τη διάρκεια της ενυπόθηκης πίστης δεν 
φαίνεται στην ουσία να αυξάνει τον εγγενή κίνδυνο· 
επίσης, φαίνεται δύσκολο να δικαιολογηθεί μια διαφορά 
ανάμεσα σε ένα κτίριο που προορίζεται για επαγγελματική 
χρήση και σε ένα κτίριο που προορίζεται για κατοικία. 
Τέλος, οι πιστωτικές συναλλαγές για την μίσθωση ακινή­
των θα έπρεπε να εξομοιωθούν με ενυπόθηκα δάνεια. 
— Όσον αφορά, εξάλλου, τα υλικά περιουσιακά στοιχεία, η 
ΟΚΕ κρίνει ότι η κατοχή τους αποτελεί πολύ συχνά για 
τους καταθέτες εγγύηση, πράγμα που θα δικαιολογούσε 
μια μηδενική στάθμιση για τα στοιχεία αυτά ενεργητικού. 
Τούτο θα επέτρεπε επίσης να αποφευχθεί η ύπαρξη διαφο­
ράς ανάλογα με τους τρόπους απόκτησης τους, εφόσον 
στην περίπτωση κατά την οποία τα στοιχεία αυτά έχουν 
παραχωρηθεί με «lease-back» σε ένα τρίτο πρόσωπο, δεν 
θα λαμβάνονται υπόψη στο συντελεστή. 
Η ΟΚΕ εύχεται όπως στον τομέα των τραπεζικών λογαρια­
σμών υπάρχει συμφωνία μεταξύ της σύστασης της επιτροπής 
διοικητών τραπεζών (Bale) και της οδηγίας για τους τραπεζι­
κούς λογαριασμούς όσον αφορά τον τρόπο της λογιστικής 
απεικόνισης των ενεργητικών στοιχείων σε συνάρτηση με τη 
διάρκεια τους. 
2.6. Άρθρο 7—Περιφερειακή κυβέρνηση και τοπικές αρχές 
Η ΟΚΕ διερωτάται κατά πόσο υπάρχει κίνδυνος να δοθούν 
στον όρο «περιφερειακή κυβέρνηση και τοπικές αρχές» δια­
φορετικές ερμηνείες, π.χ. όσον αφορά το καθεστώς των οργα­
νισμών που έχουν ενσωματωθεί στο δημόσιο τομέα, οι οποίες 
μπορεί να μην ανταποκρίνονται στην έννοια με την οποία ο 
όρος «περιφερειακή κυβέρνηση και τοπικές αρχές» χρησιμο­
ποιείται στην περίπτωση μας. 
Εκφράζονται φόβοι, επίσης, ότι το άρθρο 7 μπορεί να επιτρέ­
ψει σε ορισμένα κράτη μέλη να διευκολύνουν τη χρέωση των 
περιφερειακών και τοπικών κυβερνήσεων και αρχών που κατά 
μεγάλο μέρος εξαρτώνται από αυτά. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο για τα δάνεια και τα εκτός 
ισολογισμού στοιχεία τα οποία έχει εγγυηθεί ρητώς μια περι­
φερειακή κυβέρνηση ή τοπική αρχή, που έχουν την ίδια 
στάθμιση με τα δάνεια τα οποία χορηγούνται από μια τέτοια 
περιφερειακή κυβέρνηση ή τοπική αρχή. 
Το σύστημα αυτό είναι σύστημα αμοιβαίας αναγνώρισης των 
σταθμίσεων που θεωρούνται κατάλληλες στην περίπτωση των 
ίδιων περιφερειακών και τοπικών αρχών ή διοικήσεων, από 
τις αρχές εποπτείας κάθε κράτους μέλους. Θα έπρεπε να 
προβλεφθεί μια διαδικασία που είναι δυνατό να θέσει υπό 
αμφισβήτηση αυτήν την πρόθεση ενός κράτους μέλους. 
2.7. Άρθρο 8 — Τεχνικές τροποποιήσεις 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει το δικαίωμα να επιφέρει «τεχνικές 
τροποποιήσεις» στην υπό κατάρτιση οδηγία, σύμφωνα με την 
περιγραφόμενη διαδικασία. 
Οι «τεχνικές αυτές τροποποιήσεις» απαριθμούνται με τρόπο 
περιοριστικό: 
— ο κατώτατος συντελεστής που καθορίζεται στο άρθρο 9, 
— ο σταθμίσεις και τα στοιχεία του ενεργητικού που αναφέ­
ρονται στα άρθρα 6, 
— ο κατάλογος και η ταξινόμηση των στοιχείων εκτός 
υπολογισμού που αναφέρονται στα παραρτήματα 2 και 4 
και η μεταχείριση τους στον υπολογισμό του συντελεστή, 
όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 και στα παραρτήματα 1 
και 3, 
— η επέκταση στις τρίτες χώρες των σταθμίσεων που εφαρ­
μόζουν οι κεντρικές κυβερνήσεις, οι κεντρικές τράπεζες 
και τα πιστωτικά ιδρύματα των κρατών μελών της Κοινό­
τητας, όταν οι κίνδυνοι θεωρούνται ισοδύναμοι, ιδιαίτερα 
όσον αφορά τα πιστωτικά ιδρύματα λόγω της ύπαρξης 
διεθνών συμφωνιών, 
— η επέκταση της στάθμισης του 50 % στα ενυπόθηκα δάνεια 
για την απόκτηση στέγης σε τρίτες χώρες. 
Η ΟΚΕ θεωρεί αναγκαίο να μπορούν να προσαρμόζονται 
ταχέως οι συχνά τεχνικοί κανόνες της παρούσας οδηγίας για 
να ανταποκρίνονται στην εξέλιξη της οικονομικής συγκυρίας 
και των τρόπων λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών ιδρυ­
μάτων. Διερωτάται ταυτόχρονα κατά πόσο οι προηγούμενες 
διαδικασίες μπορούν να αποδυναμωθούν και το πεδίο εφαρμο­
γής τους να προσδιορισθεί με λιγότερο περιοριστικό τρόπο. 
Η Επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 8.3 πρέπει να αποτε­
λείται από πρόσωπα που ασκούν τραπεζικό έλεγχο στα κράτη 
τους. 
2.8. Άρθρο 9 
Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να ορίζουν συντελεστές άνω του 
8 %, αν το κρίνουν σκόπιμο. 
Η ΟΚΕ παραπέμπει σχετικά στο σημείο 1.6.2 της γνωμοδό­
τησης της της 29ης Σεπτεμβρίου 1988 σχετικά με την πρόταση 
31. 12.88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 337/11 
δεύτερης οδηγίας για το συντονισμό των νομοθετικών, κανο­
νιστικών και διοικητικών διατάξεων όσον αφορά την 
Βρυξέλλες, 27 Οκτωβρίου 1988. 
1. Προκαταρκτική παρατήρηση 
1.1. Το Συμβούλιο Υπουργών εξέδωσε στα τελευταία χρό­
νια τέσσερεις οδηγίες για τη ρύθμιση της θερινής ώρας. 
Τελευταία στις 22 Δεκεμβρίου 1987, καθόρισε τη θερινή ώρα 
για το 1989 με τέτοιο τρόπο, ώστε να αρχίσει να εφαρμόζεται 
σε ολόκληρη την Κοινότητα στις 26 Μαρτίου 1989, την 1η 
πρωινή ώρα και να λήγει — με εξαίρεση την Ιρλανδία και το 
Ηνωμένο Βασίλειο — στις 24 Σεπτεμβρίου 1989, την 1η 
πρωινή ώρα, ενώ στην Ιρλανδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο 
στις 29 Οκτωβρίου 1989, την 1η πρωινή ώρα. 
1.2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επέμενε διαρ­
κώς σε όλες τις γνωμοδοτήσεις για την εναρμόνιση της έναρ­
ξης και της λήξης της θερινής ώρας σε ολόκληρη την Κοινό­
τητα και τελευταία σε γνωμοδότηση της 16ης Νοεμβρίου 
1987. 
(') ΕΕ αριθ. C 201 της 2. 8. 1988, σ. 5. πρόσβαση στην πιστωτική δραστηριότητα και την άσκηση 
της και τροποποίηση της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ. 
1.3. Τώρα η Επιτροπή υποβάλλει εκ νέου πρόταση που 
προβλέπει για τα έτη 1990, 1991 και 1992 τη συνέχιση του 
καθεστώτος, δηλ. μια διαφορετική λήξη της θερινής ώρας 
για τις ηπειρωτικές χώρες της Κοινότητας αφενός και για 
την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο αφετέρου, ενώ στις 
δύο τελευταίες χώρες παρέχεται η δυνατότητα να προσχω­
ρήσουν στην κοινοτική ρύθμιση πριν από το 1992. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
Ως συνέπεια των προηγούμενων γνωμοδοτήσεων της η ΟΚΕ 
επικροτεί τη διαφαινόμενη και από πλευράς της Επιτροπής 
τάση να λάβει υπόψη το στόχο αυτό, υπέρ του οποίου έχει 
ταχθεί σταθερά να καθιερώσει δηλαδή στο σύνολο της Κοινό­
τητας μια ενιαία έναρξη και λήξη της θερινής ώρας. Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για την πρόταση για πέμπτη οδηγία του Συμβουλίου που αφορά τις διατάξεις σχετικά με 
τη θερινή ώρα(1) 
(88/C 337/05) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 2 Αυγούστου 1988 να ζητήσει, σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης 
για την ίδρυση της ΕΟΚ, από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότηση για την 
παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, 
υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 12 Οκτωβρίου 1988 βάσει της εισηγητικής έκθεσης του κ. Haas. 
Η ΟΚΕ εξέδωσε ομόφωνα κατά τη 259η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 27ης Οκτωβρίου 
1988) την ακόλουθη γνωμοδότηση.