ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 97/24/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία και χαρακτηριστικά των δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων με κινητήρα

2000/0136 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 97/24/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία και χαρακτηριστικά των δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων με κινητήρα

1. Ιστορικό

- Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο (COM(2000) 314 τελικό - 2000/0136 (COD)): 22.6.2000

- Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: 14.2.2001

- Ημερομηνία έγκρισης της τροποποιημένης πρότασης: 23.5.2001

- Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης: 13.7.2001

2. Σκοπός της πρότασης της Επιτροπής

Οι απαιτήσεις που αφορούν τις εκπομπές ρύπων από μοτοσικλέτες διέπονται από την καλούμενη «πολύπλευρη οδηγία» 97/24/ΕΚ της 17ης Ιουνίου 1997. Η εν λόγω οδηγία εισήγαγε ένα πρώτο στάδιο οριακών τιμών (EURO 1) και προέβλεπε τον καθορισμό αυστηρότερων προτύπων.

Η τρέχουσα πρόταση περιέχει τα ακόλουθα στοιχεία:

* μειωμένες οριακές τιμές εκπομπών για τα δίκυκλα και τρίκυκλα οχήματα, που θα εφαρμόζονται από το 2003 για τους νέους τύπους οχημάτων και από το 2004 για όλους τους τύπους οχημάτων (EURO 2), με έμφαση στη μείωση των υδρογονανθράκων.

* προαιρετικές τιμές με σκοπό την παροχή φορολογικών κινήτρων.

* εξέταση ενός ενδεχόμενου επόμενου σταδίου (EURO 3) οριακών τιμών εκπομπών, που θα βασίζεται σε περαιτέρω αναλύσεις και στην ανάπτυξη ενός νέου κύκλου δοκιμών, για τη μείωση των εκπομπών οξειδίων του αζώτου (NOx), υδρογονανθράκων και, ενδεχομένως, σωματιδίων.

3. Σχόλια για την κοινή θέση

Οριακές τιμές εκπομπών - στάδιο 2003

Η κοινή θέση εγκρίνει κατά μεγάλο μέρος τις οριακές τιμές που πρότεινε η Επιτροπή για το 2003, εκτός από μια ελαφρώς αυστηρότερη οριακή τιμή όσον αφορά τις εκπομπές υδρογονανθράκων από τις μοτοσικλέτες άνω των 150cc (1 g/km αντί για 1,2 g/km). Τούτο συμβαδίζει με τις προτεραιότητες που καθορίστηκαν στην πρόταση της Επιτροπής και με το πρόγραμμα AUTO-OIL II που είχε επισημάνει ότι οι εκπομπές υδρογονανθράκων, ως προδρόμων για το σχηματισμό όζοντος, αποτελούν την κύρια προτεραιότητα για το στάδιο αυτό των οριακών τιμών για τις μοτοσικλέτες.

Η κοινή θέση μεταθέτει την ημερομηνία υποχρεωτικής εφαρμογής από την 1η Ιανουαρίου 2004 στην 1η Ιουλίου 2004 (άρθρο 2, παρ. 3). Παρέχει στους κατασκευαστές κάπως περισσότερη ευελιξία για να προσαρμόσουν όλους τους τύπους των οχημάτων τους στις νέες απαιτήσεις, σύμφωνα με την άποψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Σε συμφωνία με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η κοινή θέση περιλαμβάνει ένα ξεχωριστό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής για τις μοτοσικλέτες παντός εδάφους (trial), το οποίο καλύπτει επίσης τις μοτοσικλέτες του τύπου «enduro» (άρθρο 2, παρ. 4). Οι σχετικές ημερομηνίες είναι η 1η Ιανουαρίου 2004 για τους νέους τύπους οχημάτων και η 1η Ιουλίου 2005 για όλους τους τύπους οχημάτων.

Φορολογικά κίνητρα

Το Συμβούλιο αποδέχεται την πρόταση της Επιτροπής για την εισαγωγή «προαιρετικών τιμών» προκειμένου να παρέχεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να προωθούν, εφόσον το επιθυμούν, πλέον προηγμένες περιβαλλοντικές τεχνολογίες μέσω της παροχής φορολογικών κινήτρων. Το Συμβούλιο ευθυγράμμισε τις προαιρετικές τιμές και την αντίστοιχη διαδικασία δοκιμών με τις τιμές του σταδίου EURO 3 που ισχύουν σήμερα για τα επιβατικά αυτοκίνητα.

Μελλοντικές εργασίες (άρθρο 4)

Στην πρότασή της, η Επιτροπή είχε αναγγείλει ότι θα εξέταζε την τεχνική και οικονομική εφικτότητα περαιτέρω μειώσεων των εκπομπών, οι οποίες προβλέπεται να εφαρμόζονται από το 2006. Το στάδιο αυτό θα βασίζεται στο νέο, ενδεχομένως παγκοσμίως εναρμονισμένο, κύκλο δοκιμών, το οποίο αναπτύσσεται επί του παρόντος μέσω συντονισμένης δράσης από την ΟΕΕ-ΗΕ. Το Συμβούλιο υποστήριξε την προσέγγιση αυτή, αλλά έδωσε σαφέστερη εντολή καλώντας την Επιτροπή να υποβάλει μια νέα πρόταση πριν από το τέλος του 2002. Το εν λόγω χρονικό πλαίσιο συμβαδίζει με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα της Επιτροπής που περιγράφεται στην αιτιολογική έκθεση.

Το Συμβούλιο προσέθεσε διάφορα ζητήματα στο άρθρο 4, τα οποία πρέπει να θεωρηθούν ως δράσεις προτεραιότητας για περαιτέρω εργασίες. Έως το τέλος του 2002, η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει νέες προτάσεις σχετικά με περαιτέρω μειώσεις των εκπομπών από μοτοποδήλατα, τη μέτρηση των σωματιδίων και τις σχετικές οριακές τιμές εκπομπών, τη μέτρηση των εκπομπών CO2 και τις απαιτήσεις ανθεκτικότητας. Άλλα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 4 αφορούν τη συμμόρφωση των κυκλοφορούντων οχημάτων, τις επιθεωρήσεις και τη συντήρηση, το ενσωματωμένο στο όχημα σύστημα διάγνωσης (OBD) και τον έλεγχο των εξαερουμένων εκπομπών. Με τη θέση του αυτή, το Συμβούλιο ανταποκρίνεται σε σημαντικό βαθμό στις απόψεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεδομένου ότι τα περισσότερα από τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται πράγματι και στις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ωστόσο, όσον αφορά ορισμένα στοιχεία, το χρονικό πλαίσιο και οι λεπτομερείς διατάξεις που προβλέπονται στις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διαφέρουν από την κοινή θέση του Συμβουλίου.

Η κοινή θέση σχετικά με το άρθρο 4 αποτελεί όντως ένα πολύ φιλόδοξο πρόγραμμα που συνοδεύεται από ένα εξαιρετικά σφιχτό χρονοδιάγραμμα. Τα διάφορα στοιχεία συμβαδίζουν ωστόσο με τις προτεραιότητες τις οποίες είχε ήδη καθορίσει η Επιτροπή.

Διατάξεις διακοπής της λειτουργίας και ανορθολογικές στρατηγικές ελέγχου

Σε συμφωνία με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το Συμβούλιο προβλέπει την απαγόρευση της χρήσης συστημάτων διακοπής της λειτουργίας και ανορθολογικών στρατηγικών ελέγχου. εισάγει επίσης διατάξεις σχετικά με τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται από τον κατασκευαστή ώστε να είναι σε θέση οι τεχνικές υπηρεσίες να ελέγξουν τα συστήματα ελέγχου των εκπομπών.

4. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση και γνώμη της Επιτροπής

Στις 14 Φεβρουαρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε 25 τροπολογίες, οι οποίες μπορούν να συγκεντρωθούν σε 3 κατηγορίες:

4.1. Εισαγωγή ενός υποχρεωτικού σταδίου Euro 3 (εφαρμογή το 2006):

Τροπολογίες 3, 5, 10, 11, 23, 24 και 25.

Οι προτεινόμενες για το στάδιο Euro 3 οριακές τιμές απλώς ευθυγραμμίζουν τον κύκλο δοκιμών και τις οριακές τιμές για τις μεγάλες μοτοσικλέτες με εκείνες που ισχύουν σήμερα για τα επιβατικά αυτοκίνητα. Στην πρότασή της, η Επιτροπή ανήγγειλε ότι θα εξετάσει την τεχνική και οικονομική εφικτότητα της εφαρμογής, το 2006, ενός επόμενου σταδίου το οποίο θα βασίζεται σε έναν ειδικό για τις μοτοσικλέτες κύκλο δοκιμών, που να ανταποκρίνεται πλήρως στη δυναμική των τρόπων οδήγησης των μοτοσικλετών.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή απέρριψε όλες τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την καθιέρωση ενός υποχρεωτικού σταδίου Euro 3.

4.2. Τροπολογίες σχετικά με την ανθεκτικότητα, τις διατάξεις διακοπής της λειτουργίας, τον έλεγχο της συμμόρφωσης των κυκλοφορούντων οχημάτων, τις εκπομπές CO2 και το ενσωματωμένο στο όχημα σύστημα διάγνωσης (OBD) [τροπολογίες 6, 7, 8, 13, 14, 15, 16, 17, 20 και 21 (εδάφιο 4)]

Η έκθεση θίγει μια σειρά θεμάτων για την καλύτερη εξασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας του εξοπλισμού μείωσης των εκπομπών κατά την ωφέλιμη διάρκεια ζωής του οχήματος. Οι απαιτήσεις αυτές ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις που πρέπει να εκτιμηθούν προσεκτικά όσον αφορά τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, την τεχνική εφικτότητα και τις πρακτικές συνέπειες της εφαρμογής τους στον τομέα των μοτοσικλετών.

Επομένως, η Επιτροπή συμφώνησε, κατ' αρχήν, να εξετάσει ορισμένα από τα μέτρα αυτά, αλλά απέρριψε τις τροπολογίες που προδικάζουν οποιαδήποτε τελική απόφαση σχετικά με την εφαρμογή τους.

4.3. Διάφορες τροπολογίες (τροπολογίες 1, 2, 4, 12, 18, 19, 21, 22 και 26)

Η έκθεση πρότεινε επίσης πρόσθετες τροπολογίες σχετικά με διάφορα ζητήματα. Η Επιτροπή συμφώνησε πλήρως με ορισμένες από τις τροπολογίες αυτές, και συγκεκριμένα με:

- τη δυνατότητα θέσπισης οικονομικών κινήτρων για το μεταγενέστερο εξοπλισμό παλαιότερων οχημάτων (τροπολογίες 4 και 12).

- τον περιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων σε μικρές επιχειρήσεις κατασκευής οχημάτων κατά την εξέταση μελλοντικών μέτρων (τροπολογία 18).

Οι άλλες τροπολογίες, σχετικά με τις μελλοντικές εργασίες, είναι αποδεκτές κατ' αρχήν ή εν μέρει, αλλά χρήζουν εξέτασης πριν από την εφαρμογή οριστικών προτάσεων.

Μία από τις διάφορες τροπολογίες δεν είναι αποδεκτή:

- αναβολή της ημερομηνίας έναρξης του σταδίου Euro 2 για «όλους τους τύπους» από την 1η Ιανουαρίου 2004 έως την 1η Ιανουαρίου 2005 (τροπολογία 26, εδάφιο 1).

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποδέχθηκε:

- τρεις τροπολογίες πλήρως (αριθμοί 4, 12 και 18).

- έξι τροπολογίες εν μέρει (αριθμοί 1, 14, 19, 20, 22 και 26, εδάφιο 2).

- πέντε τροπολογίες κατ' αρχήν (αριθμοί 2, 7, 8, 16 και 21),

και απέρριψε έντεκα τροπολογίες (αριθμοί 3, 5, 6, 10, 11, 13, 15, 17, 23, 24 και 25).

5. Συμπεράσματα

Τα θεσμικά όργανα συμμερίζονται γενικά την άποψη ότι απαιτείται ένα επόμενο στάδιο μειώσεων των εκπομπών, που θα αρχίσει να εφαρμόζεται το 2006, και ότι υπάρχει ανάγκη για ένα βελτιωμένο κύκλο δοκιμών. Εντούτοις, σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο υποστήριξε την προσέγγιση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία η διαδικασία δοκιμών πρέπει να καθιερωθεί κατά προτίμηση με βάση τον κύκλο δοκιμών που αναπτύσσεται επί του παρόντος από την ΟΕΕ-ΗΕ, πριν καθοριστούν οι οριακές τιμές για το 2006.

Με την αναθεώρηση του άρθρου 4, το Συμβούλιο όρισε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την Επιτροπή, το οποίο εντάσσεται σε ένα περιορισμένο χρονικό πλαίσιο. Ως προς τούτο, το Συμβούλιο ανταποκρίθηκε, σε σημαντικό βαθμό, στις προσδοκίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη ότι η προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στα μέτρα που αποσκοπούν στην εξασφάλιση καλύτερων επιπέδων εκπομπών των κυκλοφορούντων οχημάτων, συμπεριλαμβανομένων των αναγκαίων συστημάτων ελέγχου.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή υποστηρίζει, σε γενικές γραμμές, την κοινή θέση του Συμβουλίου και καλεί τα δύο θεσμικά όργανα να καταλήξουν σε συμφωνία το ταχύτερο δυνατόν. Η Επιτροπή είναι πρόθυμη να συμβάλει στη διαδικασία αυτή.