Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις /* COM/2011/0896 τελικό - 2011/0438 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. Πλαίσιο της πρότασης · Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης Η στρατηγική «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη [COM(2010) 2020] βασίζεται σε τρεις συναρθρωμένους και αλληλοενισχυόμενους τομείς προτεραιότητας: ανάπτυξη μιας οικονομίας βασιζόμενης στη γνώση και την καινοτομία· προώθηση μιας ανταγωνιστικής οικονομίας χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και αποτελεσματικής αξιοποίησης των πόρων· και προώθηση μιας οικονομίας με υψηλή απασχόληση που θα επιτυγχάνει κοινωνική και εδαφική συνοχή. Οι δημόσιες συμβάσεις διαδραματίζουν ρόλο ζωτικής σημασίας στη στρατηγική «Ευρώπη 2020», ως ένα από τα μέσα που βασίζονται στην αγορά και πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη των στόχων αυτών, μέσω της βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και των συνθηκών που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να καινοτομήσουν και μέσω της ενθάρρυνσης της ευρύτερης χρήσης των πράσινων δημόσιων συμβάσεων που υποστηρίζουν τη μετάβαση προς μια οικονομία αποτελεσματικής χρησιμοποίησης των πόρων και χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Ταυτόχρονα, στην στρατηγική «Ευρώπη 2020» υπογραμμίζεται ότι η πολιτική για τις δημόσιες συμβάσεις πρέπει να διασφαλίζει την αποδοτικότερη χρησιμοποίηση των δημόσιων κονδυλίων και ότι οι αγορές δημόσιων συμβάσεων πρέπει να διατηρηθούν ανοικτές σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις, οι υφιστάμενη νομοθεσία σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις χρειάζεται να αναθεωρηθεί και να εκσυγχρονιστεί, προκειμένου να καταστεί καταλληλότερη για την αντιμετώπιση του εξελισσόμενου πολιτικού, κοινωνικού και οικονομικού πλαισίου. Στην ανακοίνωση της 13ης Απριλίου 2011, με τίτλο «Πράξη για την ενιαία αγορά: Δώδεκα δράσεις για την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης», η Επιτροπή περιλαμβάνει, μεταξύ των δώδεκα βασικών ενεργειών που θα εγκριθούν από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πριν από το τέλος του 2012, ένα αναθεωρημένο και εκσυγχρονισμένο νομοθετικό πλαίσιο σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, προκειμένου η ανάθεση των συμβάσεων να καταστεί πιο ευέλικτη και να επιτραπεί η καλύτερη χρήση των δημόσιων συμβάσεων για την υποστήριξη άλλων πολιτικών. Η παρούσα πρόταση έχει δύο συμπληρωματικούς στόχους. · Να αυξήσει την αποδοτικότητα των δημόσιων δαπανών για να διασφαλιστούν τα βέλτιστα αποτελέσματα των συμβάσεων από την άποψη της σχέσης ποιότητας/τιμής. Αυτό σημαίνει, συγκεκριμένα, την απλοποίηση και την αύξηση της ευελιξίας των υφιστάμενων κανόνων των δημόσιων συμβάσεων. Από τις εξορθολογισμένες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες θα επωφεληθούν όλοι οι οικονομικοί φορείς και θα διευκολυνθεί η συμμετοχή τόσο των ΜΜΕ όσο και των ενδιαφερομένων από άλλα κράτη μέλη. · Να επιτρέψει στους αγοραστές να αξιοποιήσουν καλύτερα τις δημόσιες συμβάσεις για την υποστήριξη κοινών κοινωνικών στόχων, όπως είναι η προστασία του περιβάλλοντος, η μεγαλύτερη απόδοση των πόρων και της ενέργειας, καθώς και η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η προώθηση της καινοτομίας, της απασχόλησης και της κοινωνικής ένταξης, και η εξασφάλιση των βέλτιστων δυνατών συνθηκών για την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας. · Γενικό πλαίσιο Οι δημόσιες συμβάσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις συνολικές οικονομικές επιδόσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Ευρώπη, οι δημόσιες αρχές δαπανούν περίπου το 18% του ΑΕΠ σε προμήθειες, υπηρεσίες και έργα. Δεδομένου του όγκου των αγορών, οι δημόσιες συμβάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ένας ισχυρός μοχλός για την επίτευξη μιας ενιαίας αγοράς που προωθεί την έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Η υφιστάμενη γενιά των οδηγιών δημόσιων συμβάσεων – οδηγίες 2004/17/ΕΚ[1] και 2004/18/ΕΚ[2] – αποτελούν αποτέλεσμα μιας μακράς εξελικτικής διαδικασίας, που άρχισε το 1971 με την έκδοση της οδηγίας 71/305/ΕΟΚ. Διασφαλίζοντας διαφανείς και χωρίς διακρίσεις διαδικασίες, οι εν λόγω οδηγίες έχουν ως κύριο στόχο να εξασφαλίσουν ότι οι οικονομικοί φορείς από ολόκληρη την ενιαία αγορά επωφελούνται πλήρως από τις βασικές ελευθερίες όταν συμμετέχουν στον ανταγωνισμό για δημόσιες συμβάσεις. Μια ολοκληρωμένη οικονομική αξιολόγηση έδειξε ότι οι οδηγίες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις έχουν επιτύχει τους στόχους τους σε σημαντικό βαθμό. Συνέβαλαν στην αύξηση της διαφάνειας και των επιπέδων του ανταγωνισμού, επιτυγχάνοντας παράλληλα σημαντική εξοικονόμηση χρημάτων χάρη σε χαμηλότερες τιμές. Εντούτοις, οι ενδιαφερόμενοι έχουν εκφράσει το αίτημά τους για την αναθεώρηση των οδηγιών σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, με στόχο την απλοποίηση των κανόνων, την αύξηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητάς τους και την ενίσχυση της καταλληλότητάς τους για την αντιμετώπιση του εξελισσόμενου πολιτικού, κοινωνικού και οικονομικού πλαισίου. Από τις εξορθολογισμένες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες θα αυξηθεί η ευελιξία των αναθετουσών αρχών, θα επωφεληθούν όλοι οι οικονομικοί φορείς και θα διευκολυνθεί η συμμετοχή τόσο των ΜΜΕ όσο και των προσφερόντων από άλλα κράτη μέλη. Η βελτίωση των κανόνων σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις θα επιτρέψει επίσης στις αναθέτουσες αρχές να αξιοποιήσουν καλύτερα τις δημόσιες συμβάσεις για την υποστήριξη κοινών κοινωνικών στόχων, όπως είναι η προστασία του περιβάλλοντος, η μεγαλύτερη απόδοση των πόρων και της ενέργειας και η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η προώθηση της καινοτομίας και της κοινωνικής ένταξης, καθώς και η εξασφάλιση των βέλτιστων δυνατών συνθηκών για την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας. Οι ανωτέρω στόχοι επιβεβαιώθηκαν από τα αποτελέσματα μιας διαβούλευσης με τους ενδιαφερομένους που πραγματοποιήθηκε από την Επιτροπή την άνοιξη του 2011, στην οποία η συντριπτική πλειοψηφία των ενδιαφερομένων υποστήριξε την πρόταση αναθεώρησης των οδηγιών σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, προκειμένου να προσαρμοστούν αποτελεσματικότερα στις νέες προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουν τόσο οι αγοραστές του Δημοσίου όσο και οι οικονομικοί φορείς. · Ισχύουσες διατάξεις στον τομέα της πρότασης Μαζί με την προτεινόμενη νέα οδηγία για τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, η πρόταση θα αντικαταστήσει τις οδηγίες 2004/17/EΚ και 2004/18/EΚ, που σήμερα αποτελούν τα κύρια στοιχεία του νομοθετικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων. Η οδηγία θα συμπληρωθεί από τα περαιτέρω στοιχεία του εν λόγω νομοθετικού πλαισίου: · Η οδηγία 2009/81/EΚ[3] ορίζει ειδικούς κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας που έχουν ευαίσθητο χαρακτήρα, · Η οδηγία 89/665/ΕΟΚ[4] θεσπίζει κοινά πρότυπα για τις εθνικές διαδικασίες προσφυγής, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι διατίθενται ταχέα και αποτελεσματικά μέσα προσφυγής σε όλες τις χώρες της ΕΕ σε περιπτώσεις που οι προσφέροντες θεωρούν ότι οι συμβάσεις ανατέθηκαν με αθέμιτο τρόπο. · Συνοχή με τις άλλες πολιτικές και στόχους της Ένωσης Η παρούσα πρωτοβουλία υλοποιεί τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη [COM(2010) 2020] και τις Εμβληματικές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» σχετικά με ένα ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη [COM(2010) 245], την Ένωση καινοτομίας [COM(2010) 546], μια ολοκληρωμένη βιομηχανική πολιτική για την εποχή της παγκοσμιοποίησης [COM(2010) 614], την Ενέργεια 2020 [COM(2010) 639] και μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους [COM(2011) 21]. Υλοποιεί επίσης την Πράξη για την Ενιαία αγορά [COM(2011) 206], και ιδίως τη δωδέκατη βασική δράση με τίτλο «Αναθεωρημένο και εκσυγχρονισμένο νομοθετικό πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις». Αποτελεί στρατηγική πρωτοβουλία του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το 2011. 2. Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και εκτίμηση αντικτύπου · Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη Μέθοδοι διαβούλευσης, κύριοι στοχευόμενοι τομείς και γενικά χαρακτηριστικά των ερωτηθέντων Η Επιτροπή δημοσίευσε, στις 27 Ιανουαρίου 2011, μια Πράσινη Βίβλο σχετικά με τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ – Προς μια αποτελεσματικότερη ευρωπαϊκή αγορά δημόσιων συμβάσεων[5], με την οποία δρομολόγησε μια ευρεία δημόσια διαβούλευση σχετικά με τις επιλογές νομοθετικών αλλαγών προκειμένου η ανάθεση των συμβάσεων να καταστεί ευκολότερη και πιο ευέλικτη και να επιτραπεί η καλύτερη χρήση των δημόσιων συμβάσεων για την υποστήριξη άλλων πολιτικών. Σκοπός της Πράσινης Βίβλου ήταν να προσδιοριστούν ορισμένοι βασικοί τομείς για μεταρρυθμίσεις και να ερωτηθούν οι ενδιαφερόμενοι σχετικά με συγκεκριμένες επιλογές νομοθετικής αλλαγής. Μεταξύ των ζητημάτων που καλύφθηκαν ήταν οι ανάγκες απλοποίησης και αύξησης της ευελιξίας των διαδικασιών, στρατηγικής χρήσης των δημόσιων συμβάσεων για την προώθηση άλλων στόχων πολιτικής, βελτίωσης της πρόσβασης των ΜΜΕ σε δημόσιες συμβάσεις και καταπολέμησης της ευνοιοκρατίας, της διαφθοράς και των συγκρούσεων συμφερόντων. Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε στις 18 Απριλίου 2011 και είχε μεγάλη ανταπόκριση. Συνολικά ελήφθησαν 623 απαντήσεις από ένα ευρύ φάσμα ομάδων ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβανομένων κεντρικών αρχών των κρατών μελών, τοπικών και περιφερειακών δημόσιων αγοραστών και των ενώσεών τους, επιχειρήσεων, επαγγελματικών ενώσεων, πανεπιστημιακών, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (συμπεριλαμβανομένων και συνδικαλιστικών οργανώσεων) και μεμονωμένων πολιτών. Η πλειοψηφία των απαντήσεων προέρχονταν από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τη Γαλλία και, σε μικρότερο αριθμό, από το Βέλγιο, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία, τη Σουηδία, την Ισπανία και τη Δανία. Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης συνοψίστηκαν σε συνοπτική παρουσίαση[6] και παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν σε μια δημόσια διάσκεψη, στις 30 Ιουνίου 2011[7]. Σύνοψη των απαντήσεων και τρόπος με τον οποίο ελήφθησαν υπόψη Η συντριπτική πλειοψηφία των ενδιαφερομένων αξιολόγησε θετικά την πρωτοβουλία της Επιτροπής να αναθεωρήσει την τρέχουσα πολιτική σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις. Μεταξύ των διαφόρων θεμάτων που εξετάστηκαν στην Πράσινη Βίβλο, οι ενδιαφερόμενοι τόνισαν ιδιαίτερα την ανάγκη να απλουστευθούν οι διαδικασίες και να ενισχυθεί η ευελιξία τους. Για παράδειγμα, η πλειοψηφία όλων των ομάδων ενδιαφερομένων υποστήριξε την ιδέα να γίνει ευρύτερη χρήση της ανταγωνιστικής διαδικασίας με διαπραγμάτευση. Εκφράστηκε επίσης μεγάλη υποστήριξη για τα μέτρα ελάφρυνσης του διοικητικού φόρτου που συνεπάγεται η επιλογή προσφέροντος. Σχετικά με τη στρατηγική χρήση των δημόσιων συμβάσεων για την επίτευξη των κοινωνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», οι απόψεις των ενδιαφερομένων διίσταντο. Πολλοί ενδιαφερόμενοι, ιδίως επιχειρήσεις, έδειξαν μια γενικότερη απροθυμία στην ιδέα της χρήσης δημόσιων συμβάσεων για την υποστήριξη άλλων στόχων πολιτικής. Άλλοι ενδιαφερόμενοι, ιδίως οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, υποστήριξαν θερμά την εν λόγω στρατηγική χρήση και τέθηκαν υπέρ εκτενών αλλαγών στις βασικές αρχές της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις. · Συγκέντρωση και χρήση εμπειρογνωμοσύνης Επιπλέον της διαβούλευσης που δρομολογήθηκε με την Πράσινη Βίβλο, η Επιτροπή διεξήγαγε, κατά τα έτη 2010/2011, μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση των επιπτώσεων και της αποτελεσματικότητας της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, με βάση ένα εκτενές σύνολο αποδεικτικών στοιχείων και νέων ανεξάρτητων ερευνών. Οι μελέτες επικεντρώθηκαν κυρίως στο κόστος και την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, σε ζητήματα διασυνοριακών δημόσιων συμβάσεων, πρόσβασης των ΜΜΕ σε αγορές δημόσιων συμβάσεων και στη στρατηγική χρήση των δημόσιων συμβάσεων στην Ευρώπη. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης έδειξαν με σαφήνεια ότι οι οδηγίες 2004/17/EΚ και 2004/18/EΚ για τις δημόσιες συμβάσεις έχουν συμβάλει στη δημιουργία μιας νοοτροπίας διαφάνειας και δημόσιων συμβάσεων με στόχο τα αποτελέσματα, στην εξοικονόμηση χρημάτων και στη βελτίωση της ποιότητας των αποτελεσμάτων των συμβάσεων, τα οποία υπερβαίνουν κατά πολύ το κόστος εκτέλεσης των εν λόγω διαδικασιών, τόσο για τους δημόσιους αγοραστές όσο και για τους προμηθευτές. Από την αξιολόγηση προέκυψε επίσης ότι οι διαφορές στην υλοποίηση και την εφαρμογή των οδηγιών έχουν καταλήξει σε διαφορετικά αποτελέσματα σε διαφορετικά κράτη μέλη. Ο χρόνος που χρειάζεται για την ολοκλήρωση των διαδικασιών και το κόστος για τους δημόσιους αγοραστές ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. · Εκτίμηση των επιπτώσεων Η εκτίμηση επιπτώσεων και η συνοπτική περίληψή της παρέχουν μια επισκόπηση των διαφόρων επιλογών για καθεμία από τις πέντε ομάδες βασικών προβλημάτων (διοικητική οργάνωση, πεδίο εφαρμογής, διαδικασίες, στρατηγικές δημόσιες συμβάσεις και πρόσβαση σε αγορές δημόσιων συμβάσεων). Βάσει μιας ανάλυσης των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων των διαφόρων επιλογών, προσδιορίστηκε ένα σύνολο προκρινόμενων επιλογών, το οποίο αναμένεται να βελτιώσει τις συνέργειες μεταξύ των διαφόρων λύσεων, ούτως ώστε τα χρήματα που εξοικονομούνται λόγω ενός τύπου δράσης να αντισταθμίζουν τις σχετικές δαπάνες ενός άλλου (π.χ. οι πιθανόν αυξημένες διαδικαστικές απαιτήσεις λόγω των δράσεων στρατηγικών δημόσιων συμβάσεων μπορούν να αντισταθμιστούν εν μέρει από εξοικονομήσεις που σχετίζονται με τον βελτιωμένο σχεδιασμό των διαδικασιών δημόσιων συμβάσεων). Οι εν λόγω προκρινόμενες επιλογές αποτελούν τη βάση της παρούσας πρότασης. Το σχέδιο έκθεσης εκτίμησης επιπτώσεων υποβλήθηκε σε έλεγχο από την Επιτροπή για τις αναλύσεις επιπτώσεων, η οποία ζήτησε ορισμένες τροποποιήσεις, ιδίως όσον αφορά τον προσδιορισμό των συγκεκριμένων στοιχείων του νομοθετικού πλαισίου που πρέπει να εξεταστούν, την περιγραφή των επιλογών που τίθενται υπό συζήτηση, μια πλέον εμπεριστατωμένη ανάλυση κόστους-ωφέλειας των επιλεγμένων πρωταρχικών δράσεων και τη συστηματική ενσωμάτωση των απόψεων των ενδιαφερομένων, τόσο στον ορισμό του προβλήματος όσο και ως συμπλήρωμα στην ανάλυση επιπτώσεων. Οι εν λόγω συστάσεις για βελτίωση ενσωματώθηκαν στην τελική έκθεση. Οι γνώμες της Επιτροπής για τις αναλύσεις επιπτώσεων επί της έκθεσης δημοσιεύονται μαζί με την παρούσα πρόταση, την τελική έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων και τη συνοπτική περίληψή της. 3. Νομικά στοιχεία της πρότασης · Νομική βάση Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 53 παράγραφος 1 και στα άρθρα 62 και 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). · Αρχή της επικουρικότητας Δεδομένου ότι η πρόταση δεν εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ, εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας. Οι στόχοι της πρότασης δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν επαρκώς με τις ενέργειες των κρατών μελών, για τον ακόλουθο λόγο: Ο συντονισμός των διαδικασιών για τις δημόσιες συμβάσεις που υπερβαίνουν ορισμένα όρια έχει αποδειχθεί σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των δημόσιων προμηθειών, διασφαλίζοντας την αποτελεσματική και ίση πρόσβαση των οικονομικών φορέων ολόκληρης της ενιαίας αγοράς στις δημόσιες συμβάσεις. Η πείρα που αποκομίστηκε από τις οδηγίες 2004/17/ΕΚ και 2004/18/ΕΚ, καθώς και από τις προηγούμενες οδηγίες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, έχει δείξει ότι οι διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη παρέχουν διαφάνεια και αντικειμενικότητα στις δημόσιες συμβάσεις, με αποτέλεσμα σημαντική εξοικονόμηση χρημάτων και βελτιωμένα αποτελέσματα που ωφελούν τις αρχές των κρατών μελών και, σε τελική ανάλυση, τον ευρωπαίο φορολογούμενο. Ο ανωτέρω στόχος δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί ικανοποιητικά μέσω της δράσης των κρατών μελών, η οποία θα είχε αναπόφευκτα ως αποτέλεσμα αποκλίνουσες απαιτήσεις και ενδεχομένως συγκρουόμενα διαδικαστικά συστήματα που αυξάνουν την κανονιστική πολυπλοκότητα και προκαλούν αδικαιολόγητα εμπόδια στις διασυνοριακές δραστηριότητες. Κατά συνέπεια, η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της επικουρικότητας. · Αρχή της αναλογικότητας Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας, επειδή δεν υπερβαίνει αυτό που είναι αναγκαίο για να επιτευχθεί ο στόχος της εξασφάλισης της ορθής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, μέσω ενός κοινού ευρωπαϊκού συνόλου συντονισμένων διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Επιπλέον, η πρόταση βασίζεται σε μια προσέγγιση «εργαλειοθήκης», επιτρέποντας στα κράτη μέλη τη μέγιστη ευελιξία στην προσαρμογή των διαδικασιών και των εργαλείων στην ειδική τους κατάσταση. Σε σύγκριση με τις υφιστάμενες οδηγίες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, η πρόταση θα μειώσει σημαντικά τον διοικητικό φόρτο τον οποίο συνεπάγεται η διεξαγωγή της διαδικασίας, τόσο για τις αναθέτουσες αρχές όσο και για τους οικονομικούς φορείς· στις περιπτώσεις που προβλέπονται νέες απαιτήσεις (για παράδειγμα, στο πλαίσιο των στρατηγικών δημόσιων συμβάσεων), θα αντισταθμιστούν μέσω της κατάργησης των περιορισμών σε άλλους τομείς. · Επιλογή νομικής πράξης Δεδομένου ότι η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 53 παράγραφος 1 και στα άρθρα 62 και 114 της ΣΛΕΕ, δεν θα επιτρεπόταν από τη Συνθήκη η χρησιμοποίηση κανονισμού για τη θέσπιση διατάξεων που εφαρμόζονται τόσο στις αγορές εμπορευμάτων όσο και στις αγορές υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, η προτεινόμενη νομική πράξη είναι οδηγία. Κατά τη διαδικασία εκτίμησης επιπτώσεων, απορρίφθηκαν οι μη νομοθετικές επιλογές για λόγους που περιγράφονται λεπτομερώς στην εκτίμηση των επιπτώσεων. 4. Δημοσιονομικές επιπτώσεις Η πρόταση δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις. 5. Συμπληρωματικές πληροφορίες · Κατάργηση κείμενης νομοθεσίας Η έγκριση της πρότασης θα έχει ως επακόλουθο την κατάργηση της κείμενης νομοθεσίας (οδηγία 2004/18/ΕΚ). · Ρήτρα επανεξέτασης/αναθεώρησης/λήξης ισχύος Η πρόταση περιέχει ρήτρα αναθεώρησης που αφορά τις οικονομικές επιπτώσεις των κατώτατων ορίων. · Μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και επεξηγηματικά έγγραφα Η πρόταση αφορά έναν τομέα όπου η νομοθεσία της Ένωσης έχει συντονιστικό σκοπό, με σημαντική επίπτωση σε ένα μεγάλο εύρος τομέων της εθνικής νομοθεσίας. Παρά τον συντονιστικό σκοπό της, πολλές διατάξεις συνιστούν πλήρη εναρμόνιση και η πρόταση περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό νομικών υποχρεώσεων. Τα κράτη μέλη συμπληρώνουν τους κανόνες της Ένωσης με εθνικές πρόσθετες διατάξεις, ούτως ώστε ολόκληρο το σύστημα να καθίσταται λειτουργικό. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή προσδιόρισε μια σειρά από παράγοντες που καθιστούν απαραίτητες τις διευκρινίσεις από τα κράτη μέλη, τόσο για την ορθή κατανόηση των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο όσο και για τη λειτουργία της συνολικής εικόνας των κανόνων σύναψης συμβάσεων σε εθνικό επίπεδο: – θέσπιση μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογής σε διάφορα θεσμικά επίπεδα (εθνικό / ομοσπονδιακό, περιφερειακό, τοπικό)· – εκτός από τα διάφορα κανονιστικά επίπεδα, σε πολλά κράτη μέλη θεσπίζονται επίσης κανόνες ανάλογα με τον εκάστοτε σχετικό τομέα ή τη σχετική κατηγορία σύναψης συμβάσεων· – διοικητικά μέτρα γενικού ή ειδικού χαρακτήρα που συμπληρώνουν και, σε μερικές περιπτώσεις, επικαλύπτουν το βασικό νομικό πλαίσιο. Μόνο τα κράτη μέλη μπορούν να διευκρινίσουν πώς τα διάφορα μέτρα μεταφέρουν στο εθνικό δίκαιο τις οδηγίες της Ένωσης στον τομέα της σύναψης δημόσιων συμβάσεων και πώς τα εν λόγω μέτρα αλληλεπιδρούν με άλλα μέτρα. Για τους λόγους αυτούς, τα έγγραφα που εξηγούν τη σχέση μεταξύ των διαφόρων μερών της παρούσας οδηγίας και των αντίστοιχων μερών των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο θα πρέπει να γνωστοποιούνται μαζί με τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, σε συγκεκριμένους πίνακες αντιστοιχίας, οι οποίοι συνιστούν ένα λειτουργικό εργαλείο για την ανάλυση των εθνικών μέτρων. · Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος Η προτεινόμενη πράξη αφορά θέμα του ΕΟΧ και θα πρέπει, επομένως, να καλύπτει και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. · Λεπτομερής επεξήγηση της πρότασης 1) Απλοποίηση και αύξηση της ευελιξίας των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων Η προτεινόμενη οδηγία προβλέπει την απλοποίηση και την αύξηση της ευελιξίας του διαδικαστικού συστήματος που προβλέπουν οι τρέχουσες οδηγίες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις. Για τον σκοπό αυτόν, περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα: Διευκρίνιση του πεδίου εφαρμογής: Η βασική έννοια της «δημόσιας σύμβασης», η οποία εμφανίζεται και στον τίτλο της προτεινόμενης οδηγίας, εισήχθη πρόσφατα προκειμένου να προσδιοριστεί καλύτερα το πεδίο εφαρμογής και ο σκοπός της νομοθεσίας περί δημόσιων συμβάσεων, και να διευκολυνθεί η εφαρμογή των κατώτατων ορίων. Οι ορισμοί μερικών βασικών εννοιών που προσδιορίζουν το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας (για παράδειγμα, των οργανισμών δημοσίου δικαίου, των συμβάσεων δημόσιων έργων και υπηρεσιών, των μικτών συμβάσεων) έχουν αναθεωρηθεί βάσει της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, με την πρόταση επιδιώκεται να διατηρηθεί η συνέχεια στη χρήση εννοιών και νοημάτων που έχουν αναπτυχθεί με την πάροδο του χρόνου μέσω της νομολογίας του Δικαστηρίου και είναι ευρέως γνωστές στους νομικούς. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι τυχόν μικρές παρεκκλίσεις από τη διατύπωση και την παρουσίαση που είναι γνωστές από τις προηγούμενες οδηγίες δεν συνεπάγονται απαραίτητα αλλαγή στην ουσία, αλλά μπορεί να οφείλονται στην απλοποίηση των κειμένων. Η παραδοσιακή διάκριση μεταξύ των επονομαζόμενων υπηρεσιών προτεραιότητας και μη προτεραιότητας (υπηρεσίες «Α» και «Β») θα καταργηθεί. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης έδειξαν ότι δεν δικαιολογείται πλέον ο περιορισμός της πλήρους εφαρμογής της νομοθεσίας περί δημόσιων συμβάσεων σε μια περιορισμένη ομάδα υπηρεσιών. Ωστόσο, κατέστη επίσης σαφές ότι το κανονικό καθεστώς δημόσιων συμβάσεων δεν είναι προσαρμοσμένο σε κοινωνικές υπηρεσίες, για τις οποίες χρειάζεται ένα συγκεκριμένο σύνολο κανόνων (βλ. κατωτέρω). Προσέγγιση «εργαλειοθήκης»: Τα συστήματα των κρατών μελών θα παρέχουν δύο βασικές μορφές διαδικασίας, την ανοικτή και την κλειστή διαδικασία. Μπορούν επίσης να προβλέπουν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, την ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση, τον ανταγωνιστικό διάλογο ή/και τη σύμπραξη καινοτομίας, μια νέα μορφή διαδικασίας για καινοτόμες δημόσιες συμβάσεις (βλ. κατωτέρω). Επιπλέον, οι αναθέτουσες αρχές θα έχουν στη διάθεσή τους ένα σύνολο έξι συγκεκριμένων τεχνικών και εργαλείων για τη σύναψη συγκεντρωτικών και ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων: συμφωνίες-πλαίσια, δυναμικά συστήματα αγορών, ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, ηλεκτρονικούς καταλόγους, κεντρικές αρχές προμηθειών και συμβάσεις από κοινού. Σε σύγκριση με την υφιστάμενη οδηγία, τα ανωτέρω εργαλεία έχουν βελτιωθεί και διευκρινιστεί, με στόχο τη διευκόλυνση των ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων. Ελαφρύτερο καθεστώς για τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές: Σύμφωνα με τη Συμφωνία του ΠΟΕ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, η πρόταση παρέχει ένα απλοποιημένο καθεστώς δημόσιων συμβάσεων, που ισχύει για όλες τις αναθέτουσες αρχές που βρίσκονται κάτω από το επίπεδο της κεντρικής κυβέρνησης, όπως είναι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές. Οι εν λόγω αγοραστές μπορούν να χρησιμοποιούν προκαταρκτική διακήρυξη ως μέσο προκήρυξης του διαγωνισμού. Εάν χρησιμοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα, δεν χρειάζεται να δημοσιεύσουν χωριστή διακήρυξη διαγωνισμού πριν ξεκινήσουν τη διαδικασία ανάθεσης. Μπορούν επίσης να ορίζουν ορισμένα χρονικά όρια με πιο ευέλικτο τρόπο, κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας με τους συμμετέχοντες. Προώθηση των ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων: Η χρήση ηλεκτρονικών επικοινωνιών και μέσων επεξεργασίας συναλλαγών από τους δημόσιους αγοραστές μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική εξοικονόμηση πόρων και σε βελτιωμένα αποτελέσματα των δημόσιων συμβάσεων, περιορίζοντας τη σπατάλη και τα σφάλματα. Η πρόταση στοχεύει να βοηθήσει τα κράτη μέλη να επιτύχουν τη μετάβαση στις ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις, επιτρέποντας στους προμηθευτές να λαμβάνουν μέρος σε διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων μέσω του διαδικτύου σε όλη την εσωτερική αγορά. Για το σκοπό αυτόν, η προτεινόμενη οδηγία προβλέπει την υποχρεωτική διαβίβαση των προκηρύξεων με ηλεκτρονική μορφή, την υποχρεωτική ηλεκτρονική διάθεση των εγγράφων της σύμβασης και επιβάλλει τη μετάβαση σε πλήρως ηλεκτρονική επικοινωνία, ιδίως ηλεκτρονική υποβολή, σε όλες τις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων με μεταβατική περίοδο δύο ετών. Συνεπάγεται τον εξορθολογισμό και τη βελτίωση των δυναμικών συστημάτων αγορών και των ηλεκτρονικών καταλόγων, πλήρως ηλεκτρονικών εργαλείων για δημόσιες συμβάσεις που είναι ειδικά προσαρμοσμένα σε ιδιαίτερα συγκεντρωτικές συμβάσεις τις οποίες διαχειρίζονται οι κεντρικές αρχές προμηθειών. Με το εργαλείο των ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων οι αναθέτουσες αρχές θα είναι επίσης σε θέση να προλαμβάνουν, να εντοπίζουν και να διορθώνουν σφάλματα τα οποία οφείλονται γενικώς σε παρανοήσεις ή εσφαλμένη ερμηνεία των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων. Εκσυγχρονισμός των διαδικασιών: Η πρόταση παρέχει μια πιο ευέλικτη και φιλική προς τον χρήστη προσέγγιση για ορισμένα σημαντικά χαρακτηριστικά των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων. Τα χρονικά όρια για τις συμμετοχές και την υποβολή προσφορών έχουν μειωθεί και επιτρέπουν ταχύτερες και πιο εξορθολογισμένες δημόσιες συμβάσεις. Η διάκριση μεταξύ της επιλογής των προσφερόντων και της ανάθεσης της σύμβασης, η οποία συχνά αποτελεί πηγή σφαλμάτων και παρανοήσεων έγινε πιο ευέλικτη, επιτρέποντας στις αρμόδιες αρχές να προσδιορίζουν την πλέον πρακτική ιεράρχηση, εξετάζοντας τα κριτήρια ανάθεσης πριν από τα κριτήρια επιλογής, και να λαμβάνουν υπόψη την οργάνωση και την ποιότητα του προσωπικού στο οποίο έχει ανατεθεί η εκτέλεση της σύμβασης ως κριτήριο ανάθεσης. Οι λόγοι αποκλεισμού υποψηφίων και προσφερόντων έχουν αναθεωρηθεί και διευκρινιστεί. Οι αναθέτουσες αρχές θα έχουν το δικαίωμα να αποκλείουν οικονομικούς φορείς που έχουν δείξει σημαντικές ή επαναλαμβανόμενες ελλείψεις στην εκτέλεση προηγούμενων συμβάσεων. Η πρόταση προβλέπει επίσης τη δυνατότητα «αυτοκάθαρσης»: οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αποδέχονται υποψηφίους ή προσφέροντες, παρά την ύπαρξη ενός λόγου αποκλεισμού, εάν έχουν λάβει κατάλληλα μέτρα για να διορθώσουν τις συνέπειες τυχόν παράνομης συμπεριφοράς και να αποτρέψουν αποτελεσματικά περαιτέρω περιστατικά της εν λόγω συμπεριφοράς. Η τροποποίηση των συμβάσεων κατά τη διάρκειά τους είναι ένα ζήτημα που αφορά και προβληματίζει ολοένα και περισσότερο τους ενδιαφερομένους. Μια ειδική διάταξη σχετικά με την τροποποίηση των συμβάσεων αναφέρει τις βασικές λύσεις που έχουν αναπτυχθεί από τη νομολογία και παρέχει μια ρεαλιστική λύση για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων περιστάσεων που επιβάλλουν την προσαρμογή μιας δημόσιας σύμβασης κατά τη διάρκειά της. 2) Στρατηγική χρήση των δημόσιων συμβάσεων ως ανταπόκριση σε νέες προκλήσεις Η προτεινόμενη οδηγία βασίζεται στην προσέγγιση εξουσιοδότησης, που παρέχει στις αναθέτουσες αρχές τα μέσα που χρειάζονται για να συνεισφέρουν στην επίτευξη των στρατηγικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», χρησιμοποιώντας την αγοραστική τους ισχύ για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών που προωθούν την καινοτομία, σέβονται το περιβάλλον και καταπολεμούν την αλλαγή του κλίματος, συμβάλλοντας παράλληλα στη βελτίωση της απασχόλησης, της δημόσιας υγείας και των κοινωνικών συνθηκών. Κόστος διάρκειας ζωής: Η πρόταση δίνει στους δημόσιους αγοραστές τη δυνατότητα να βασίζουν τις αποφάσεις τους για ανάθεση στο κόστος διάρκειας ζωής των προϊόντων, των υπηρεσιών ή των έργων που πρόκειται να αγοραστούν. Ο κύκλος ζωής καλύπτει όλα τα στάδια ύπαρξης ενός προϊόντος ή έργων, ή παροχής μιας υπηρεσίας, από την αγορά των πρώτων υλών ή την παραγωγή των πόρων μέχρι τη διάθεση, την εκκαθάριση και την ολοκλήρωση. Οι δαπάνες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη δεν περιλαμβάνουν μόνο τις άμεσες χρηματικές δαπάνες, αλλά και το εξωτερικό περιβαλλοντικό κόστος, εφόσον μπορεί να αποτιμηθεί χρηματικά και να επαληθευτεί. Στις περιπτώσεις που έχει αναπτυχθεί κοινή μεθοδολογία για τον υπολογισμό του κόστους διάρκειας ζωής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι αναθέτουσες αρχές υποχρεούνται να τη χρησιμοποιούν. Διαδικασία παραγωγής: Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αναφέρουν όλους τους παράγοντες που συνδέονται άμεσα με τη διαδικασία παραγωγής στις τεχνικές προδιαγραφές και στα κριτήρια ανάθεσης, εφόσον αναφέρονται σε πτυχές της διαδικασίας παραγωγής που συνδέονται στενά με τη συγκεκριμένη διαδικασία παραγωγής του αγαθού ή παροχής της υπηρεσίας που αγοράζεται. Από αυτούς τους παράγοντες εξαιρούνται οι απαιτήσεις που δεν σχετίζονται με τη διαδικασία παραγωγής των προϊόντων, των έργων ή των υπηρεσιών που καλύπτονται από τη δημόσια σύμβαση, όπως είναι οι γενικές απαιτήσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που καλύπτουν τη γενικότερη λειτουργία του εργολήπτη. Σήματα: Οι αναθέτουσες αρχές ενδέχεται να απαιτούν τα έργα, οι προμήθειες ή οι υπηρεσίες να φέρουν συγκεκριμένα σήματα που πιστοποιούν περιβαλλοντικά, κοινωνικά ή άλλα χαρακτηριστικά, εφόσον αποδέχονται και ανάλογα σήματα. Αυτό ισχύει, για παράδειγμα, όσον αφορά τα ευρωπαϊκά ή (πολύ-)εθνικά οικολογικά σήματα ή σήματα που πιστοποιούν ότι για ένα προϊόν δεν έχει χρησιμοποιηθεί παιδική εργασία. Τα εν λόγω συστήματα πιστοποίησης πρέπει να αφορούν χαρακτηριστικά που σχετίζονται με το αντικείμενο της σύμβασης και πρέπει να δημιουργούνται βάσει επιστημονικών πληροφοριών, να καθιερώνονται στο πλαίσιο μιας ανοικτής και διαφανούς διαδικασίας και να είναι προσβάσιμα από όλους τους ενδιαφερομένους. Επιβολή κυρώσεων για παραβάσεις υποχρεωτικής νομοθεσίας του κοινωνικού, εργατικού ή περιβαλλοντικού δικαίου: Δυνάμει της προτεινόμενης οδηγίας, μια αναθέτουσα αρχή μπορεί να αποκλείει οικονομικούς φορείς από τη διαδικασία, εάν εντοπίσει παραβάσεις των υποχρεώσεων που θεσπίζονται από τη νομοθεσία της Ένωσης στον τομέα του κοινωνικού, εργατικού ή περιβαλλοντικού δικαίου ή διατάξεων του διεθνούς εργατικού δικαίου. Επιπλέον, οι αναθέτουσες αρχές θα υποχρεούνται να απορρίπτουν προσφορές εάν έχουν διαπιστώσει ότι είναι υπερβολικά χαμηλές λόγω παραβάσεων της νομοθεσίας της Ένωσης στον τομέα του κοινωνικού, εργατικού ή περιβαλλοντικού δικαίου. Κοινωνικές υπηρεσίες: Η αξιολόγηση των επιπτώσεων και της αποτελεσματικότητας της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις έχει δείξει ότι οι κοινωνικές, υγειονομικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες έχουν ειδικά χαρακτηριστικά που τις καθιστούν ακατάλληλες για την εφαρμογή των κανονικών διαδικασιών για την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων υπηρεσιών. Οι εν λόγω υπηρεσίες παρέχονται συνήθως εντός ενός ειδικού πλαισίου, που διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών λόγω διαφορετικών διοικητικών, οργανωτικών και πολιτισμικών συνθηκών. Από την ίδια τη φύση τους, οι υπηρεσίες αυτές έχουν πολύ περιορισμένη διασυνοριακή διάσταση. Συνεπώς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν μεγάλη διακριτική ευχέρεια στην οργάνωση της επιλογής των παρόχων υπηρεσιών. Η πρόταση λαμβάνει υπόψη τα ανωτέρω στοιχεία, προβλέποντας ειδικό καθεστώς για τις δημόσιες συμβάσεις που καλύπτουν τις εν λόγω υπηρεσίες, με υψηλότερο κατώτατο όριο ύψους 500 000 ευρώ και επιβάλλοντας μόνο τον σεβασμό των βασικών αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης. Μια ποσοτική ανάλυση των αξιών των συμβάσεων για τις σχετικές υπηρεσίες που ανατίθενται σε οικονομικούς φορείς του εξωτερικού έχει δείξει ότι οι συμβάσεις κάτω της ανωτέρω αξίας δεν έχουν συνήθως διασυνοριακό ενδιαφέρον. Καινοτομία: Η έρευνα και η καινοτομία διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Οι δημόσιοι αγοραστές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες που προάγουν τη μελλοντική ανάπτυξη και βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών. Για τον σκοπό αυτόν, η πρόταση προβλέπει τη σύμπραξη καινοτομίας, μια νέα ειδική διαδικασία για την ανάπτυξη και την επακόλουθη αγορά νέων, καινοτόμων προϊόντων, έργων και υπηρεσιών, εφόσον μπορούν να παραδοθούν στα συμφωνηθέντα επίπεδα επιδόσεων και με το συμφωνηθέν κόστος. Επιπλέον, η πρόταση βελτιώνει και απλουστεύει τη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου και διευκολύνει τις διασυνοριακές από κοινού δημόσιες συμβάσεις, που αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την αγορά καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών. 3) Καλύτερη πρόσβαση στην αγορά για ΜΜΕ και νεοσύστατες επιχειρήσεις Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) εμφανίζουν τεράστιο δυναμικό για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, τη μεγέθυνση και την καινοτομία. Η εύκολη πρόσβαση σε αγορές δημόσιων συμβάσεων μπορεί να τις βοηθήσει να αξιοποιήσουν αυτό το δυναμικό, επιτρέποντας παράλληλα στις αναθέτουσες αρχές να διευρύνουν τη βάση των προμηθευτών τους, με το θετικό αποτέλεσμα υψηλότερου ανταγωνισμού για δημόσιες συμβάσεις. Προκειμένου να καταστούν οι δημόσιες συμβάσεις όσον το δυνατόν πιο προσιτές στις ΜΜΕ, η Επιτροπή δημοσίευσε, το 2008, τον «Ευρωπαϊκό κώδικα βέλτιστων πρακτικών που διευκολύνει την πρόσβαση των ΜΜΕ στις δημόσιες συμβάσεις»[8]. Η πρόταση βασίζεται στο ανωτέρω έργο και προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα για την άρση των εμποδίων όσον αφορά την πρόσβαση των ΜΜΕ στην αγορά. Απλοποίηση των υποχρεώσεων ενημέρωσης: Η γενικότερη απλοποίηση των υποχρεώσεων ενημέρωσης στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων θα ωφελήσει σημαντικά τις ΜΜΕ. Η πρόταση προβλέπει την υποχρεωτική αποδοχή υπεύθυνων δηλώσεων ως αρχικών αποδεικτικών στοιχείων για σκοπούς επιλογής. Η προσκόμιση αποδεικτικών εγγράφων θα διευκολυνθεί μέσω ενός τυποποιημένου εγγράφου, του ευρωπαϊκού διαβατηρίου δημόσιων συμβάσεων, που αποτελεί ένα μέσο απόδειξης της μη ύπαρξης λόγων αποκλεισμού. Υποδιαίρεση σε τμήματα: Οι αναθέτουσες αρχές θα κληθούν να υποδιαιρούν τις δημόσιες συμβάσεις σε –ομοιογενή ή ετερογενή– τμήματα, προκειμένου να είναι πιο προσιτές στις ΜΜΕ. Εάν αποφασίσουν να μην ενεργήσουν με αυτόν τον τρόπο, θα υποχρεούνται να δώσουν συγκεκριμένη εξήγηση. Περιορισμός των απαιτήσεων συμμετοχής: Προκειμένου να αποφευχθούν οι αδικαιολόγητοι φραγμοί στη συμμετοχή των ΜΜΕ, η προτεινόμενη οδηγία περιέχει έναν εξαντλητικό κατάλογο των πιθανών προϋποθέσεων συμμετοχής σε διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και ορίζει ρητά ότι οι τυχόν προϋποθέσεις περιορίζονται «σε όσες είναι κατάλληλες για να διασφαλιστεί ότι ένας υποψήφιος ή προσφέρων έχει τις ... ικανότητες και τις ... δυνατότητες να εκτελέσει την προς ανάθεση σύμβαση». Οι απαιτήσεις σχετικά με τον κύκλο εργασιών, οι οποίες αποτελούν συχνά μεγάλο εμπόδιο στην πρόσβαση των ΜΜΕ, περιορίζονται ρητά στο τριπλάσιο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, εξαιρουμένων δεόντως αιτιολογημένων περιπτώσεων. Τέλος, τυχόν προϋποθέσεις σχετικά με τη συμμετοχή κοινοπραξιών οικονομικών φορέων –ένα εργαλείο που αφορά ιδίως τις ΜΜΕ– πρέπει να δικαιολογούνται βάσει αντικειμενικών λόγων και να είναι αναλογικές. Άμεση πληρωμή υπεργολάβων: Επιπλέον, το κράτος μέλος μπορεί να προβλέψει τη δυνατότητα των υπεργολάβων να ζητούν την άμεση πληρωμή τους από την αναθέτουσα αρχή για τις προμήθειες, τα έργα και τις υπηρεσίες που παρέχουν στον κύριο εργολήπτη στο πλαίσιο της εκτέλεσης της σύμβασης. Με αυτόν τον τρόπο παρέχεται στους υπεργολάβους, που συχνά είναι ΜΜΕ, ένας αποτελεσματικός τρόπος προστασίας των συμφερόντων τους όσον αφορά τις πληρωμές τους. 4) Ορθές διαδικασίες Τα συναφή χρηματοοικονομικά συμφέροντα και η στενή αλληλεπίδραση μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα καθιστούν τις δημόσιες συμβάσεις τομέα πιθανού κινδύνου για επισφαλείς επιχειρηματικές πρακτικές, όπως σύγκρουση συμφερόντων, ευνοιοκρατία και διαφθορά. Η πρόταση βελτιώνει τις υπάρχουσες διασφαλίσεις έναντι τέτοιων κινδύνων και προβλέπει συμπληρωματική προστασία. Συγκρούσεις συμφερόντων: Η πρόταση περιέχει μια ειδική διάταξη σχετικά με τις συγκρούσεις συμφερόντων, η οποία καλύπτει τις τρέχουσες, ενδεχόμενες ή αντιληπτές καταστάσεις σύγκρουσης συμφερόντων που αφορούν τα μέλη του προσωπικού της αναθέτουσας αρχής ή των παρόχων των υπηρεσιών των δημόσιων συμβάσεων που επεμβαίνουν στη διαδικασία, καθώς και τα διοικητικά στελέχη της αναθέτουσας αρχής, τα οποία ενδέχεται να επηρεάσουν το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, ακόμη και αν δεν εμπλέκονται επισήμως σε αυτήν. Παράνομη συμπεριφορά: Η πρόταση περιέχει μια ειδική διάταξη κατά της παράνομης συμπεριφοράς των υποψηφίων και των προσφερόντων, όπως είναι οι απόπειρες αθέμιτου επηρεασμού της διαδικασίας λήψης αποφάσεων ή η σύναψη συμφωνιών με άλλους συμμετέχοντες για τη χειραγώγηση του αποτελέσματος της διαδικασίας, στην οποία περίπτωση οι υποψήφιοι ή οι προσφέροντες πρέπει να αποκλείονται από τη διαδικασία. Οι ανωτέρω παράνομες δραστηριότητες παραβιάζουν βασικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μπορούν να συντελέσουν σε σοβαρές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Αθέμιτα πλεονεκτήματα: Οι διαβουλεύσεις της αγοράς αποτελούν ένα χρήσιμο μέσο ώστε οι αναθέτουσες αρχές να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τη διάρθρωση, την ικανότητα και τη δυναμικότητα μιας αγοράς, ενώ παράλληλα οι φορείς της αγοράς ενημερώνονται σχετικά με τα έργα και τις απαιτήσεις δημόσιων συμβάσεων των δημόσιων αγοραστών. Εντούτοις, οι προκαταρκτικές επαφές με συμμετέχοντες της αγοράς δεν πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα αθέμιτα πλεονεκτήματα και στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Για αυτόν τον λόγο, η πρόταση περιέχει μια ειδική διάταξη σχετικά με τις διασφαλίσεις έναντι αδικαιολόγητων προτιμήσεων συμμετεχόντων που έχουν παράσχει συμβουλές στην αναθέτουσα αρχή ή έχουν συμμετάσχει στην προετοιμασία της διαδικασίας. 5) Διακυβέρνηση Εθνικά όργανα εποπτείας: Η αξιολόγηση έδειξε ότι δεν παρακολουθούν όλα τα κράτη μέλη με συνέπεια και συστηματικότητα την υλοποίηση και τη λειτουργία των κανόνων σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις. Το γεγονός αυτό υπονομεύει την αποτελεσματική και ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπώς, η πρόταση προβλέπει τον καθορισμό από τα κράτη μέλη μιας ενιαίας εθνικής αρχής που θα είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση, την υλοποίηση και τον έλεγχο των δημόσιων συμβάσεων. Μόνο ένα ενιαίο όργανο με γενικότερα καθήκοντα θα διασφαλίσει την επισκόπηση των κύριων δυσκολιών υλοποίησης και θα μπορεί να προτείνει τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα για προβλήματα κυρίως διαρθρωτικού χαρακτήρα. Θα είναι σε θέση να παρέχει άμεση ενημέρωση σχετικά με τη λειτουργία της πολιτικής και τις ενδεχόμενες αδυναμίες της εθνικής νομοθεσίας και της πρακτικής εφαρμογής της, συνεισφέροντας έτσι στον ταχύ προσδιορισμό λύσεων και στη βελτίωση των διαδικασιών δημόσιων συμβάσεων. Κέντρα γνώσεων: Σε πολλές περιπτώσεις, οι αναθέτουσες αρχές δεν διαθέτουν την απαιτούμενη εσωτερική εμπειρογνωμοσύνη για να διαχειριστούν πολύπλοκα έργα δημόσιων συμβάσεων. Η κατάλληλη και ανεξάρτητη επαγγελματική υποστήριξη από διοικητικές δομές θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα των δημόσιων συμβάσεων, επεκτείνοντας το υπόβαθρο γνώσεων και τον επαγγελματισμό των δημόσιων αγοραστών και παρέχοντας υποστήριξη σε επιχειρήσεις, και ιδίως σε ΜΜΕ. Συνεπώς, η πρόταση υποχρεώνει τα κράτη μέλη να παρέχουν υποστηρικτικές δομές που προσφέρουν νομικές και οικονομικές συμβουλές, καθοδήγηση, εκπαίδευση και υποστήριξη στην προετοιμασία και τη διεξαγωγή διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Υποστηρικτικές δομές ή μηχανισμοί υπάρχουν ήδη σε εθνικό επίπεδο, αλλά είναι οργανωμένοι με πολύ διαφορετικούς τρόπους και καλύπτουν διαφορετικούς τομείς ενδιαφέροντος για τις αναθέτουσες αρχές. Επομένως, τα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τους ανωτέρω μηχανισμούς, να βασίζονται στην εμπειρογνωμοσύνη τους και να προωθούν τις υπηρεσίες τους ως ένα κατάλληλο και σύγχρονο εργαλείο, ικανό να παρέχει την κατάλληλη υποστήριξη σε αναθέτουσες αρχές και οικονομικούς φορείς. Προκειμένου να ενισχυθεί η καταπολέμηση της διαφθοράς και της ευνοιοκρατίας, οι αναθέτουσες αρχές θα υποχρεούνται να διαβιβάζουν το κείμενο των συμβάσεων που έχουν συναφθεί στο εποπτικό όργανο, το οποίο θα είναι επομένως σε θέση να εξετάζει ενδελεχώς τις εν λόγω συμβάσεις μήπως περιλαμβάνουν ύποπτα μοντέλα, και να παρέχουν πρόσβαση των ενδιαφερομένων στα έγγραφα αυτά, στον βαθμό που δεν θίγονται νόμιμα δημόσια ή ιδιωτικά συμφέροντα. Ωστόσο, πρέπει να αποφεύγεται η δημιουργία δυσανάλογου διοικητικού φόρτου· συνεπώς, η υποχρέωση να διαβιβάζεται το πλήρες κείμενο των συμβάσεων που έχουν συναφθεί θα πρέπει να παραμένει περιορισμένη στις συμβάσεις σχετικά υψηλής αξίας. Με τα προτεινόμενα κατώτατα όρια θα επιτευχθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ του αυξανόμενου διοικητικού φόρτου και της διασφάλισης μεγαλύτερης διαφάνειας: με κατώτατο όριο 1 000 000 ευρώ για τις προμήθειες και τις υπηρεσίες, και 10 000 000 ευρώ, η υποχρέωση αυτή θα ισχύει για το 10–20% όλων των δημόσιων συμβάσεων που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα. Δεν προβλέπεται οι απαιτήσεις σχετικά με τα όργανα εποπτείας και τα κέντρα γνώσεων να προκαλέσουν πρόσθετο οικονομικό φόρτο για τα κράτη μέλη. Αν και η αναδιοργάνωση ή η προσαρμογή των δραστηριοτήτων των υφιστάμενων μηχανισμών και δομών αναμένεται να επιφέρει κάποιο κόστος, το εν λόγω κόστος θα αντισταθμιστεί μέσω της μείωσης των δικαστικών εξόδων (τόσο για τις αναθέτουσες αρχές όσο και για τις επιχειρήσεις), των δαπανών που σχετίζονται με καθυστερήσεις στην ανάθεση των συμβάσεων, λόγω της εσφαλμένης εφαρμογής των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων ή της ανεπαρκούς προετοιμασίας των διαδικασιών των δημόσιων συμβάσεων, καθώς και των δαπανών που προκύπτουν από το γεγονός ότι η παροχή συμβουλών στις αναθέτουσες αρχές σήμερα γίνεται με αποσπασματικό και αναποτελεσματικό τρόπο. Διοικητική συνεργασία: Η πρόταση προβλέπει επίσης αποτελεσματική συνεργασία που επιτρέπει στα εθνικά όργανα εποπτείας να ανταλλάσσουν πληροφορίες και βέλτιστες πρακτικές και να συνεργάζονται μέσω του Συστήματος πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά (IMI). 2011/0438 (COD) Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 53 παράγραφος 1, το άρθρο 62 και το άρθρο 114, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια[9], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[10], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[11], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Η ανάθεση δημόσιων συμβάσεων από τις αρχές των κρατών μελών ή εκ μέρους τους πρέπει να συμμορφώνεται με τις αρχές της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως με την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, την αρχή της ελευθερίας της εγκατάστασης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, καθώς και με τις αρχές που απορρέουν από αυτές, όπως είναι η αρχή της ίσης μεταχείρισης, η αρχή της αποφυγής των διακρίσεων, η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης, η αρχή της αναλογικότητας και η αρχή της διαφάνειας. Εντούτοις, για δημόσιες συμβάσεις που υπερβαίνουν κάποια αξία, είναι σκόπιμο να εκπονούνται διατάξεις για τον συντονισμό των εθνικών διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι οι εν λόγω αρχές εφαρμόζονται στην πράξη και ότι οι δημόσιες συμβάσεις είναι ανοικτές στον ανταγωνισμό. (2) Οι δημόσιες συμβάσεις παίζουν βασικό ρόλο στη στρατηγική «Ευρώπη 2020»[12] ως ένα από τα αγορακεντρικά εργαλεία που πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη έξυπνης, διατηρήσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, διασφαλίζοντας παράλληλα την πλέον αποδοτική χρήση των δημόσιων πόρων. Για τον σκοπό αυτόν, οι ισχύοντες κανόνες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που εγκρίθηκαν δυνάμει της οδηγίας 2004/17/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών[13] και της οδηγίας 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών[14] θα πρέπει να αναθεωρηθούν και να εκσυγχρονιστούν, προκειμένου να αυξηθεί η αποδοτικότητα των δημόσιων δαπανών, διευκολύνοντας ιδίως τη συμμετοχή μικρομεσαίων επιχειρήσεων στη σύναψη δημόσιων συμβάσεων, καθώς και να επιτραπεί στους αγοραστές να αξιοποιήσουν καλύτερα τις δημόσιες συμβάσεις για την υποστήριξη κοινών κοινωνικών στόχων. Επίσης, είναι αναγκαίο να διευκρινιστούν βασικές έννοιες και νοήματα, προκειμένου να κατοχυρωθεί μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και να ενσωματωθούν ορισμένες πτυχές από τη σχετική πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (3) Οι ολοένα και πιο αποκλίνουσες μορφές δημόσιας δράσης κατέστησαν αναγκαίο τον σαφέστερο ορισμό της ίδιας της έννοιας των δημόσιων συμβάσεων. Οι κανόνες της Ένωσης σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις δεν αποσκοπούν να καλύψουν όλες τις μορφές εκταμίευσης δημόσιου χρήματος, αλλά μόνο όσες στοχεύουν στην αγορά έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών με αντιπαροχή. Η έννοια της αγοράς θα πρέπει να γίνεται αντιληπτή με την ευρεία έννοια ως απόκτηση των ωφελειών των σχετικών έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών και χωρίς να απαιτείται απαραίτητα η μεταβίβαση της κυριότητας στις αναθέτουσες αρχές. Επιπλέον, η απλή χρηματοδότηση μιας δραστηριότητας, που συνδέεται συχνά με την υποχρέωση επιστροφής των ποσών που ελήφθησαν εάν δεν χρησιμοποιηθούν για τους σκοπούς για τους οποίους προορίζονται, δεν εμπίπτει συνήθως στους κανόνες των δημόσιων συμβάσεων. (4) Έχει επίσης αποδειχθεί αναγκαία η διευκρίνιση της έννοιας της ενιαίας δημόσιας σύμβασης, που σημαίνει ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η συνολική αξία όλων των συμβάσεων που συνάπτονται για τους σκοπούς της εν λόγω δημόσιας σύμβασης όσον αφορά τα κατώτατα όρια της παρούσας οδηγίας, και ότι η δημόσια σύμβαση θα πρέπει να δημοσιοποιείται ως ένα σύνολο, που πιθανόν υποδιαιρείται σε τμήματα. Η έννοια της ενιαίας δημόσιας σύμβασης περιλαμβάνει όλες τις προμήθειες, τα έργα και τις υπηρεσίες που απαιτούνται για την εκτέλεση ενός συγκεκριμένου έργου, για παράδειγμα ενός κατασκευαστικού έργου ή ενός συνόλου κατασκευαστικών έργων, προμηθειών ή/και υπηρεσιών. Ενδείξεις της ύπαρξης ενός ενιαίου έργου μπορεί, για παράδειγμα, να είναι ο εκ των προτέρων συνολικός σχεδιασμός και η σύλληψη από την αναθέτουσα αρχή, το γεγονός ότι τα διάφορα στοιχεία που αγοράζονται εκπληρώνουν μία μόνο οικονομική και τεχνική λειτουργία ή ότι κατά τα άλλα συνδέονται λογικά και εκτελούνται σε στενό χρονικό περιθώριο. (5) Δυνάμει του άρθρου 11 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι απαιτήσεις της περιβαλλοντικής προστασίας πρέπει να ενταχθούν στον καθορισμό και την εφαρμογή των πολιτικών και δράσεων της Ένωσης, ιδίως προκειμένου να προωθηθεί η αειφόρος ανάπτυξη. Η παρούσα οδηγία διευκρινίζει με ποιον τρόπο οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος και στην προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης, ενώ ταυτόχρονα εγγυάται στις αρχές αυτές τη δυνατότητα να επιτυγχάνουν, για τις συμβάσεις τους, την καλύτερη σχέση ποιότητας/τιμής. (6) Ακόμη και αν δεν οδηγούν απαραίτητα σε διεφθαρμένη συμπεριφορά, οι πραγματικές, ενδεχόμενες ή αντιληπτές συγκρούσεις συμφερόντων ενέχουν σημαντική δυνατότητα αθέμιτου επηρεασμού των αποφάσεων σύναψης δημόσιων συμβάσεων, με αποτέλεσμα τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και την υπονόμευση της ίσης μεταχείρισης των προσφερόντων. Συνεπώς, θα πρέπει να προβλεφθούν αποτελεσματικοί μηχανισμοί για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την επίλυση τυχόν συγκρούσεων συμφερόντων. (7) Τυχόν παράνομη συμπεριφορά των συμμετεχόντων σε μια διαδικασία δημόσιας σύμβασης, όπως είναι οι απόπειρες αθέμιτου επηρεασμού της διαδικασίας λήψης αποφάσεων ή η σύναψη συμφωνιών με άλλους συμμετέχοντες για τη χειραγώγηση του αποτελέσματος της διαδικασίας, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την παραβίαση των βασικών αρχών του δικαίου της Ένωσης και σοβαρές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Κατά συνέπεια, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να υποχρεούνται να υποβάλουν μια υπεύθυνη δήλωση, στην οποία να αναφέρουν ότι δεν συμμετέχουν σε τέτοιου είδους παράνομες συμπεριφορές και αποκλείονται εάν η εν λόγω δήλωση αποδειχθεί ψευδής. (8) Η απόφαση 94/800/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994, σχετικά με την εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σύναψη των συμφωνιών που απέρρευσαν από τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης (1986–1994)[15], καθ’ όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της, ενέκρινε συγκεκριμένα τη συμφωνία σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ, στο εξής αναφερόμενη ως η «συμφωνία». Στόχος της εν λόγω συμφωνίας είναι η θέσπιση ενός πολυμερούς πλαισίου ισόρροπων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για τις δημόσιες συμβάσεις, ενόψει της απελευθέρωσης και της ανάπτυξης του παγκόσμιου εμπορίου. Όσον αφορά τις συμβάσεις που καλύπτονται από τη συμφωνία, καθώς και από άλλες σχετικές διεθνείς συμφωνίες που δεσμεύουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι αναθέτουσες αρχές πληρούν τις υποχρεώσεις βάσει των εν λόγω συμφωνιών, εφαρμόζοντας την παρούσα οδηγία σε οικονομικούς φορείς τρίτων χωρών που έχουν υπογράψει τις συμφωνίες. (9) Η συμφωνία εφαρμόζεται σε συμβάσεις που υπερβαίνουν ορισμένα κατώτατα όρια, τα οποία καθορίζονται στη συμφωνία και εκφράζονται ως ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα. Τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν για να διασφαλιστεί ότι αντιστοιχούν στα κατώτατα όρια της συμφωνίας εκφρασμένα σε ευρώ. Ενδείκνυται επίσης να προβλεφθεί περιοδική αναθεώρηση των εκφρασμένων σε ευρώ κατώτατων ορίων, προκειμένου να προσαρμόζονται, μέσω καθαρά μαθηματικής πράξης, ανάλογα με τις τυχόν διακυμάνσεις της αξίας του ευρώ σε σχέση με το ειδικό τραβηκτικό δικαίωμα. (10) Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των επιπτώσεων και της αποτελεσματικότητας της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις[16] έδειξαν ότι θα πρέπει να αναθεωρηθεί η εξαίρεση ορισμένων υπηρεσιών από την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας. Ως αποτέλεσμα, η πλήρης εφαρμογή της παρούσας οδηγίας επεκτείνεται σε ορισμένες υπηρεσίες (όπως είναι οι ξενοδοχειακές και οι νομικές υπηρεσίες, όπου εμφανίστηκε ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό διασυνοριακών συναλλαγών). (11) Άλλες κατηγορίες υπηρεσιών εξακολουθούν, λόγω της φύσης τους, να έχουν περιορισμένη διασυνοριακή διάσταση, και συγκεκριμένα οι υπηρεσίες που είναι γνωστές ως προσωπικές, όπως είναι ορισμένες κοινωνικές, υγειονομικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες. Οι εν λόγω υπηρεσίες παρέχονται εντός συγκεκριμένου πλαισίου, που ποικίλλει σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, λόγω διαφορετικών πολιτισμικών παραδόσεων. Συνεπώς, θα πρέπει να θεσπιστεί ειδικό καθεστώς για τις δημόσιες συμβάσεις που καλύπτουν αυτές τις υπηρεσίες, με υψηλότερο όριο ύψους 500 000 ευρώ. Οι προσωπικές υπηρεσίες αξίας χαμηλότερης από αυτό το όριο συνήθως δεν ενδιαφέρουν τους παρόχους από άλλα κράτη μέλη, εκτός εάν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις για το αντίθετο, όπως χρηματοδότηση από την Ένωση για διασυνοριακά έργα. Οι συμβάσεις για προσωπικές υπηρεσίες που υπερβαίνουν το ανωτέρω όριο θα πρέπει να υπόκεινται σε διαφάνεια σε ολόκληρη την Ένωση. Δεδομένης της σημασίας του πολιτισμικού πλαισίου και του ευαίσθητου χαρακτήρα των εν λόγω υπηρεσιών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαθέτουν μεγάλη διακριτική ευχέρεια για τη διοργάνωση της επιλογής των παρόχων υπηρεσιών με τον τρόπο που κρίνουν καταλληλότερο. Οι κανόνες της παρούσας οδηγίας λαμβάνουν υπόψη αυτή την επιτακτική ανάγκη, επιβάλλοντας μόνο την τήρηση των βασικών αρχών διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης και διασφαλίζοντας ότι οι αναθέτουσες αρχές είναι σε θέση να εφαρμόζουν ειδικά ποιοτικά κριτήρια για την επιλογή των παρόχων υπηρεσιών, όπως τα κριτήρια που προβλέπονται στο εθελοντικό Ευρωπαϊκό πλαίσιο ποιότητας για τις κοινωνικές υπηρεσίες, που διαμορφώθηκε από την Επιτροπή κοινωνικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης[17]. Τα κράτη μέλη ή/και οι δημόσιες αρχές έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν οι ίδιες τις εν λόγω υπηρεσίες ή να οργανώσουν τις κοινωνικές υπηρεσίες κατά τρόπο που δεν απαιτεί τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων, για παράδειγμα μέσω απλής χρηματοδότησης των εν λόγω υπηρεσιών ή χορηγώντας άδειες εκμετάλλευσης ή άλλες άδειες σε όλους τους οικονομικούς φορείς που πληρούν τα κριτήρια τα οποία έχουν οριστεί εκ των προτέρων από την αναθέτουσα αρχή, χωρίς περιορισμούς ή ποσοστώσεις, εφόσον το εν λόγω σύστημα διασφαλίζει επαρκή δημοσιοποίηση και συμμορφώνεται με τις αρχές της διαφάνειας και της αποφυγής των διακρίσεων. (12) Οι δημόσιες συμβάσεις τις οποίες συνάπτουν οι αναθέτουσες αρχές στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών και οι οποίες εμπίπτουν στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων αυτών, καλύπτονται από την οδηγία […] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της […] σχετικά με τις συμβάσεις που συνάπτονται από φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών[18]. Οι συμβάσεις που συνάπτονται από τις αναθέτουσες αρχές στο πλαίσιο δραστηριοτήτων εκμετάλλευσης θαλάσσιων, παράκτιων ή ποτάμιων μεταφορών εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. (13) Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη και, συνεπώς, δεν εφαρμόζεται σε δημόσιες συμβάσεις που εκτελούνται από διεθνείς οργανισμούς εξ ονόματός τους και για ίδιο λογαριασμό. Υφίσταται, ωστόσο, η ανάγκη διευκρίνισης σε ποιον βαθμό θα πρέπει να εφαρμόζεται η παρούσα οδηγία σε δημόσιες συμβάσεις που διέπονται από ειδικούς διεθνείς κανόνες. (14) Υπάρχει σημαντική έλλειψη ασφάλειας δικαίου σχετικά με το κατά πόσον η συνεργασία μεταξύ δημόσιων αρχών θα πρέπει να καλύπτεται από τους κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων. Η σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ερμηνεύεται διαφορετικά στα διάφορα κράτη μέλη, ακόμη και μεταξύ αναθετουσών αρχών. Κατά συνέπεια, κρίνεται αναγκαίο να αποσαφηνιστεί σε ποιες περιπτώσεις οι συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ αναθετουσών αρχών δεν υπόκεινται στην εφαρμογή των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων. Η εν λόγω αποσαφήνιση θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές που έχουν διατυπωθεί στη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου Το γεγονός ότι οι συμβαλλόμενοι σε μια συμφωνία είναι οι ίδιοι αναθέτουσες αρχές δεν αποκλείει από μόνο του την εφαρμογή των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων. Εντούτοις, η εφαρμογή των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων δεν θα πρέπει να παρεμποδίζει το δικαίωμα των δημόσιων αρχών να αποφασίζουν πώς θα διοργανώσουν τον τρόπο διεκπεραίωσης των καθηκόντων τους όσον αφορά την παροχή δημόσιας υπηρεσίας. Συνεπώς, οι συμβάσεις που ανατίθενται σε ελεγχόμενες οντότητες ή η συνεργασία για την από κοινού εκτέλεση των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας των αναθετουσών αρχών που συμμετέχουν θα πρέπει να εξαιρούνται από την εφαρμογή των κανόνων, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρούσας οδηγίας. Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να στοχεύει στη διασφάλιση ότι τυχόν εξαιρούμενες συνεργασίες δημόσιου-δημόσιου τομέα δεν προκαλούν στρέβλωση του ανταγωνισμού έναντι των ιδιωτικών οικονομικών φορέων. Ούτε η συμμετοχή αναθέτουσας αρχής ως προσφέρουσας σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης θα πρέπει να προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού. (15) Υπάρχει μια διαδεδομένη ανάγκη για επιπλέον ευελιξία, και ιδίως για ευρύτερη πρόσβαση σε διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που προβλέπουν διαπραγματεύσεις, όπως ορίζεται ρητά στη συμφωνία, εφόσον οι διαπραγματεύσεις επιτρέπονται σε όλες τις διαδικασίες. Οι αναθέτουσες αρχές, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στη νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους, θα πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση, όπως προβλέπεται στην παρούσα οδηγία, σε διάφορες καταστάσεις όπου η ανοικτή ή η κλειστή διαδικασία χωρίς διαπραγμάτευση πιθανόν να μην καταλήγει σε ικανοποιητικά αποτελέσματα των δημόσιων συμβάσεων. Η εν λόγω διαδικασία θα πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλες διασφαλίσεις, με τις οποίες να καθίσταται βέβαιη η τήρηση των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας. Με αυτόν τον τρόπο, θα παρέχεται μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στις αναθέτουσες αρχές για να αγοράζουν έργα, προμήθειες και υπηρεσίες που προσαρμόζονται απόλυτα στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Ταυτόχρονα, αναμένεται να αυξηθούν και οι διασυνοριακές συναλλαγές, καθώς η αξιολόγηση έδειξε ότι οι συμβάσεις που ανατίθενται μέσω διαδικασίας με διαπραγμάτευση, με προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης διαγωνισμού, έχουν ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό επιτυχίας διασυνοριακών συναλλαγών. (16) Για τους ίδιους λόγους, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να είναι ελεύθερες να χρησιμοποιούν τον ανταγωνιστικό διάλογο. Η χρήση αυτής της διαδικασίας έχει αυξηθεί σημαντικά από την άποψη της αξίας των συμβάσεων τα τελευταία χρόνια. Έχει αποδειχθεί χρήσιμη σε περιπτώσεις που οι αναθέτουσες αρχές δεν είναι σε θέση να ορίσουν τα μέσα που θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους ή να εκτιμήσουν τι μπορεί να προσφέρει η αγορά από την άποψη τεχνικών, χρηματοδοτικών ή νομικών λύσεων. Η κατάσταση αυτή μπορεί ιδίως να παρουσιαστεί όσον αφορά καινοτόμα έργα, την εκτέλεση σημαντικών έργων υποδομής ολοκληρωμένων μεταφορών, την υλοποίηση μεγάλων δικτύων πληροφορικής ή έργων που απαιτούν περίπλοκη και διαρθρωμένη χρηματοδότηση. (17) Η έρευνα και η καινοτομία, συμπεριλαμβανομένης της οικολογικής και της κοινωνικής καινοτομίας, συγκαταλέγονται στους βασικούς μοχλούς της μελλοντικής ανάπτυξης και έχουν τοποθετηθεί στο επίκεντρο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Οι δημόσιες αρχές θα πρέπει να κάνουν τη βέλτιστη στρατηγική χρήση των δημόσιων συμβάσεων για την ενθάρρυνση της καινοτομίας. Η αγορά καινοτόμων αγαθών και υπηρεσιών διαδραματίζει ρόλο ζωτικής σημασίας στη βελτίωση της αποδοτικότητας και της ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα σημαντικές κοινωνικές προκλήσεις. Συνεισφέρει στην επίτευξη της βέλτιστης οικονομικής απόδοσης για το δημόσιο χρήμα, καθώς και σε ευρύτερα οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη από την άποψη της δημιουργίας νέων ιδεών, της μετάφρασής τους σε καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες, και κατά συνέπεια στην προώθηση αειφόρου οικονομικής ανάπτυξης. Η παρούσα οδηγία αναμένεται να συμβάλει στη διευκόλυνση των δημόσιων συμβάσεων καινοτομίας και να βοηθήσει τα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους της «Ένωσης καινοτομίας». Συνεπώς, θα πρέπει να προβλεφθεί μια ειδική διαδικασία δημόσιας σύμβασης η οποία να επιτρέπει στις αναθέτουσες αρχές να καθιερώσουν μια μακροπρόθεσμη σύμπραξη καινοτομίας για την ανάπτυξη και την επακόλουθη αγορά νέων, καινοτόμων προϊόντων, έργων ή υπηρεσιών, εφόσον μπορούν να παραδοθούν στα συμφωνηθέντα επίπεδα επιδόσεων και με το συμφωνηθέν κόστος. Η σύμπραξη θα πρέπει να είναι δομημένη κατά τρόπο ώστε να μπορεί να παρέχει την απαραίτητη ζήτηση της αγοράς, παρέχοντας κίνητρα για την ανάπτυξη μιας καινοτόμου λύσης χωρίς στεγανοποίηση της αγοράς. (18) Λόγω των επιζήμιων επιπτώσεων για τον ανταγωνισμό, οι διαδικασίες με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης διαγωνισμού θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε άκρως εξαιρετικές περιστάσεις. Η εξαίρεση αυτή θα πρέπει να περιορίζεται σε περιπτώσεις που είτε η δημοσίευση είναι αδύνατη, για λόγους ανωτέρας βίας σύμφωνα με την υφιστάμενη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είτε είναι σαφές εξαρχής ότι η δημοσίευση δεν θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο ανταγωνισμό, μεταξύ άλλων και γιατί υπάρχει αντικειμενικά μόνο ένας οικονομικός φορέας που μπορεί να εκτελέσει τη σύμβαση. Μόνο οι καταστάσεις αντικειμενικής αποκλειστικότητας μπορούν να δικαιολογήσουν τη χρήση της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση, εφόσον η κατάσταση της αποκλειστικότητας δεν δημιουργήθηκε από την ίδια την αναθέτουσα αρχή με στόχο τη μελλοντική διαδικασία δημόσιας σύμβασης, και εφόσον δεν υπάρχουν ικανοποιητικές επιλογές υποκατάστασης, των οποίων η διαθεσιμότητα θα πρέπει να αξιολογηθεί σε βάθος. (19) Τα ηλεκτρονικά μέσα ανταλλαγής πληροφοριών και επικοινωνίας μπορούν να απλοποιήσουν σε μεγάλο βαθμό τη δημοσίευση προκηρύξεων και να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Για αυτόν τον λόγο, θα πρέπει να εξελιχθούν σε τυποποιημένα μέσα επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών σε διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Η χρήση των ηλεκτρονικών μέσων επίσης εξοικονομεί χρόνο. Κατά συνέπεια, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί μείωση των ελάχιστων προθεσμιών όταν χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά μέσα, υπό τον όρο, ωστόσο, ότι οι προθεσμίες συμβιβάζονται με τον συγκεκριμένο τρόπο διαβίβασης που προβλέπεται σε ενωσιακό επίπεδο. Συν τοις άλλοις, τα ηλεκτρονικά μέσα ανταλλαγής πληροφοριών και επικοινωνίας που περιλαμβάνουν κατάλληλες λειτουργίες μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα στις αναθέτουσες αρχές να προλαμβάνουν, να εντοπίζουν και να διορθώνουν σφάλματα που προκύπτουν κατά τις διαδικασίες των δημόσιων συμβάσεων. (20) Έχει εμφανιστεί μια ισχυρή τάση προς τη συγκέντρωση της ζήτησης από τους δημόσιους αγοραστές στις αγορές δημόσιων συμβάσεων της Ένωσης, με στόχο την επίτευξη οικονομιών κλίμακας, συμπεριλαμβανομένων χαμηλότερων τιμών και κόστους συναλλαγής, καθώς και τη βελτίωση και την ενίσχυση του επαγγελματισμού στη διαχείριση των δημόσιων συμβάσεων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της συγκέντρωσης των αγορών, είτε βάσει των εμπλεκόμενων αναθετουσών αρχών είτε βάσει του όγκου και της αξίας τους με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, η συγκέντρωση και η κεντρική διαχείριση των αγορών θα πρέπει να υπόκειται σε προσεκτική παρακολούθηση, προκειμένου να αποφευχθεί η υπερβολική συγκέντρωση αγοραστικής δύναμης και οι αθέμιτες συμπράξεις, και να διαφυλαχθεί η διαφάνεια και ο ανταγωνισμός, καθώς και οι ευκαιρίες πρόσβασης στην αγορά για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. (21) Το εργαλείο των συμφωνιών-πλαισίων χρησιμοποιείται ευρέως και θεωρείται αποτελεσματική τεχνική σύναψης δημόσιων συμβάσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να διατηρηθεί σε μεγάλο βαθμό ως έχει. Εντούτοις, χρειάζεται να διευκρινιστούν ορισμένες έννοιες, και ιδίως οι προϋποθέσεις χρήσης μιας συμφωνίας-πλαισίου από τις αναθέτουσες αρχές που δεν συμμετέχουν σε αυτήν. (22) Λαμβανομένης υπόψη της αποκτηθείσας πείρας, υπάρχει επίσης ανάγκη προσαρμογής των κανόνων που διέπουν τα δυναμικά συστήματα αγορών ώστε να επιτρέπουν στις αναθέτουσες αρχές να αξιοποιούν πλήρως τις δυνατότητες τις οποίες προσφέρει το ανωτέρω εργαλείο. Τα συστήματα χρειάζεται να απλοποιηθούν, ιδίως μέσω της λειτουργίας τους υπό τη μορφή κλειστής διαδικασίας, με την οποία καταργείται η ανάγκη ενδεικτικών προσφορών, που έχουν προσδιοριστεί ως μία από τις σημαντικότερες επιβαρύνσεις που σχετίζονται με τα εν λόγω συστήματα. Έτσι, οποιοσδήποτε οικονομικός φορέας υποβάλλει αίτηση συμμετοχής και πληροί τα κριτήρια επιλογής θα πρέπει να επιτρέπεται να λάβει μέρος στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που διεξάγονται μέσω του δυναμικού συστήματος αγορών. Αυτή η τεχνική αγορών επιτρέπει στις αναθέτουσες αρχές να έχουν στη διάθεσή τους ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα προσφορών και, συνεπώς, να εξασφαλίζουν την καλύτερη δυνατή χρησιμοποίηση των δημόσιων πόρων, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό. (23) Επιπλέον, αναπτύσσονται συνεχώς νέες ηλεκτρονικές τεχνικές αγορών, όπως είναι οι ηλεκτρονικοί κατάλογοι. Συμβάλλουν στην ενίσχυση του ανταγωνισμού και στον εξορθολογισμό των δημόσιων προμηθειών, ιδίως με την εξοικονόμηση χρόνου και κόστους που συνεπάγεται η χρήση τους. Εντούτοις, θα πρέπει να θεσπιστούν ορισμένοι κανόνες για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση της χρήσης των νέων τεχνικών με τους κανόνες της παρούσας οδηγίας και με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αποφυγής των διακρίσεων και της διαφάνειας. Συγκεκριμένα, εάν εκτελείται νέος διαγωνισμός για την εφαρμογή συμφωνίας-πλαισίου ή εάν χρησιμοποιείται ένα δυναμικό σύστημα αγορών και εφόσον παρέχονται ικανοποιητικές εγγυήσεις σχετικά με τη διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας, της ίσης μεταχείρισης και της προβλεψιμότητας, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να μπορούν να δημιουργούν διαγωνισμούς σχετικά με ειδικές αγορές βάσει ηλεκτρονικών καταλόγων που έχουν διαβιβαστεί προηγουμένως. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις των κανόνων σχετικά με τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να αποφεύγουν την επιβολή αδικαιολόγητων εμποδίων στην πρόσβαση των οικονομικών φορέων σε διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων στις οποίες οι προσφορές πρέπει να προσκομίζονται υπό τη μορφή ηλεκτρονικών καταλόγων και οι οποίες εγγυώνται τη συμμόρφωση με τις γενικές αρχές της αποφυγής των διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης. (24) Οι τεχνικές κεντρικών προμηθειών χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο στην πλειονότητα των κρατών μελών. Οι κεντρικές αρχές προμηθειών είναι επιφορτισμένες με την πραγματοποίηση αγορών ή τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων/συμφωνιών-πλαισίων που προορίζονται για άλλες αναθέτουσες αρχές. Οι τεχνικές αυτές παρέχουν τη δυνατότητα, λόγω του μεγάλου όγκου των αγοραζόμενων ποσοτήτων, διεύρυνσης του ανταγωνισμού και ενίσχυσης του επαγγελματισμού των δημόσιων προμηθειών. Θα πρέπει, επομένως, να προβλεφθεί ένας ορισμός της κεντρικής αρχής προμηθειών αποκλειστικά για τις αναθέτουσες αρχές από την Ένωση, ο οποίος δεν θα αποτρέπει τη συνέχιση λιγότερο θεσμοθετημένων και συστηματικών κοινών αγορών ή την καθιερωμένη πρακτική της προσφυγής σε παρόχους υπηρεσιών που προετοιμάζουν και διαχειρίζονται διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων εξ ονόματος και για λογαριασμό μιας αναθέτουσας αρχής. Θα πρέπει επίσης να θεσπιστούν κανόνες για την κατανομή της ευθύνης τήρησης των υποχρεώσεων δυνάμει της παρούσας οδηγίας, καθώς και για την περίπτωση διορθωτικών μέτρων, μεταξύ της κεντρικής αρχής προμηθειών και των αναθετουσών αρχών που πραγματοποιούν αγορές από την κεντρική αρχή προμηθειών ή μέσω αυτής. Σε περίπτωση που η δεύτερη έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα για τη διεξαγωγή των διαδικασιών σύναψης των δημόσιων συμβάσεων, θα πρέπει επίσης να έχει την άμεση και αποκλειστική ευθύνη για τη νομιμότητα των διαδικασιών. Σε περίπτωση που μια αναθέτουσα αρχή εκτελεί ορισμένα τμήματα της διαδικασίας, για παράδειγμα την εκ νέου διεξαγωγή διαγωνισμού στο πλαίσιο μιας συμφωνίας-πλαισίου ή την ανάθεση μεμονωμένων συμβάσεων βάσει ενός δυναμικού συστήματος αγορών, θα πρέπει να συνεχίσει να φέρει την ευθύνη για τα στάδια που εκτελεί. (25) Τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας είναι ιδιαιτέρως κατάλληλα για την υποστήριξη πρακτικών και εργαλείων κεντρικών προμηθειών, λόγω της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης και αυτόματης επεξεργασίας δεδομένων που προσφέρουν, καθώς και ελαχιστοποίησης των δαπανών πληροφόρησης και συναλλαγών. Συνεπώς, σε πρώτο στάδιο, η χρήση των εν λόγω ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας θα πρέπει να καταστεί υποχρεωτική για τις κεντρικές αρχές προμηθειών, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να διευκολυνθεί η εφαρμογή συγκλινουσών πρακτικών σε ολόκληρη την Ένωση. Στη συνέχεια, θα πρέπει να εισαχθεί γενική υποχρέωση χρήσης των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας σε όλες τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, μετά την πάροδο μιας διετούς μεταβατικής περιόδου. (26) Η από κοινού ανάθεση δημόσιων συμβάσεων από αναθέτουσες αρχές διαφορετικών κρατών μελών αντιμετωπίζει επί του παρόντος ορισμένες νομικές δυσκολίες, ιδίως όσον αφορά τις συγκρούσεις εθνικών νομοθεσιών. Παρά το γεγονός ότι η οδηγία 2004/18/ΕΚ επέτρεψε σιωπηρά τις διασυνοριακές από κοινού δημόσιες συμβάσεις, στην πράξη αρκετά εθνικά νομικά συστήματα έχουν καταστήσει τις εν λόγω συμβάσεις, ρητά ή σιωπηρά, αδύνατες ή μη προσφέρουσες ασφάλεια δικαίου. Οι αναθέτουσες αρχές διαφόρων κρατών μελών ενδέχεται να ενδιαφέρονται να συνεργαστούν και να αναθέσουν από κοινού δημόσιες συμβάσεις, ώστε να αντλήσουν τα μέγιστα οφέλη από τις δυνατότητες της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά τις οικονομίες κλίμακας και τον διαμοιρασμό των κινδύνων και των ωφελειών, μεταξύ άλλων και για καινοτόμα έργα που εμπεριέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από αυτόν που μπορεί ευλόγως να αναλάβει μια αναθέτουσα αρχή μεμονωμένα. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να θεσπιστούν νέοι κανόνες σχετικά με τις διασυνοριακές από κοινού δημόσιες συμβάσεις, προκειμένου να διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ των αναθετουσών αρχών σε ολόκληρη την ενιαία αγορά. Επιπλέον, οι αναθέτουσες αρχές διαφορετικών κρατών μελών ενδέχεται να συγκροτούν κοινούς νομικούς φορείς, οι οποίοι ιδρύονται δυνάμει της εθνικής ή της ενωσιακής νομοθεσίας. Θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικοί κανόνες για την εν λόγω μορφή από κοινού δημόσιων συμβάσεων. (27) Οι τεχνικές προδιαγραφές που καθορίζονται από τους αγοραστές του Δημοσίου θα πρέπει να επιτρέπουν το άνοιγμα των δημόσιων συμβάσεων στον ανταγωνισμό. Για τον σκοπό αυτόν, πρέπει να είναι δυνατή η υποβολή προσφορών που αντικατοπτρίζουν την ποικιλία των τεχνικών λύσεων, ούτως ώστε να επιτυγχάνεται ικανοποιητικό επίπεδο ανταγωνισμού. Κατά συνέπεια, οι τεχνικές προδιαγραφές θα πρέπει να καταρτίζονται κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται ο τεχνητός περιορισμός του ανταγωνισμού μέσω απαιτήσεων που ευνοούν έναν συγκεκριμένο οικονομικό φορέα, αντικατοπτρίζοντας βασικά χαρακτηριστικά των προμηθειών, υπηρεσιών ή έργων που παρέχονται συνήθως από τον εν λόγω οικονομικό φορέα. Η κατάρτιση των τεχνικών προδιαγραφών ως προς τις λειτουργικές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις εκτέλεσης επιτρέπει εν γένει την επίτευξη του ανωτέρω στόχου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και ευνοεί την καινοτομία. Σε περίπτωση αναφοράς στο ευρωπαϊκό πρότυπο ή, ελλείψει αυτού, στο εθνικό πρότυπο, πρέπει να εξετάζονται από τις αναθέτουσες αρχές προσφορές βασιζόμενες σε άλλες ισοδύναμες λύσεις. Προκειμένου να αποδείξουν την εν λόγω ισοδυναμία, ενδέχεται να απαιτείται από τους προσφέροντες να παρέχουν στοιχεία επαληθευμένα από τρίτο μέρος· ωστόσο, θα πρέπει επίσης να επιτρέπονται τυχόν άλλα ενδεδειγμένα αποδεικτικά μέσα, όπως ο τεχνικός φάκελος του κατασκευαστή, εφόσον ο ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας δεν έχει πρόσβαση στα εν λόγω πιστοποιητικά ή εκθέσεις δοκιμών, ή δεν έχει τη δυνατότητα να τα αποκτήσει εντός των σχετικών προθεσμιών. (28) Οι αναθέτουσες αρχές που επιθυμούν να αγοράσουν έργα, προμήθειες ή υπηρεσίες με συγκεκριμένα περιβαλλοντικά, κοινωνικά ή άλλα χαρακτηριστικά θα πρέπει να είναι σε θέση να αναφέρουν συγκεκριμένα σήματα, όπως το ευρωπαϊκό οικολογικό σήμα, τα (πολυ)εθνικά οικολογικά σήματα ή οποιοδήποτε άλλο σήμα, με την προϋπόθεση ότι οι απαιτήσεις για την απόκτηση του σήματος συνδέονται με το αντικείμενο της σύμβασης, όπως είναι η περιγραφή του προϊόντος και η παρουσίασή του, συμπεριλαμβανομένων και των απαιτήσεων σχετικά με τη συσκευασία. Επιπλέον, είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι εν λόγω απαιτήσεις να αναπτύσσονται και να υιοθετούνται βάσει αντικειμενικά επαληθεύσιμων κριτηρίων, μέσω μιας διαδικασίας στην οποία έχουν δικαίωμα συμμετοχής τα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως οι κρατικοί οργανισμοί, οι καταναλωτές, οι κατασκευαστές, οι διανομείς ή οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, και το σήμα να είναι προσιτό και διαθέσιμο για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. (29) Για όλες τις δημόσιες συμβάσεις που προορίζονται για χρήση από πρόσωπα, είτε πρόκειται για το ευρύ κοινό είτε για το προσωπικό της αναθέτουσας αρχής, οι αναθέτουσες αρχές είναι αναγκαίο να καθορίζουν τεχνικές προδιαγραφές, προκειμένου να λαμβάνουν υπόψη τα κριτήρια προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρίες ή σχεδιασμό για όλους τους χρήστες, εκτός από δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις. (30) Προκειμένου να ευνοηθεί η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) στην αγορά δημόσιων συμβάσεων, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να υποδιαιρούν τις συμβάσεις σε τμήματα, και να υποχρεούνται να αναφέρουν τους λόγους σε περίπτωση που δεν ενεργήσουν με αυτόν τον τρόπο. Σε περίπτωση που οι συμβάσεις υποδιαιρούνται σε τμήματα, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν, παραδείγματος χάρη για να διατηρήσουν τον ανταγωνισμό ή να διασφαλίσουν την ασφάλεια εφοδιασμού, να περιορίσουν τον αριθμό των τμημάτων για τα οποία μπορεί να υποβάλει προσφορά ένας οικονομικός φορέας· μπορούν επίσης να περιορίσουν τον αριθμό των τμημάτων που μπορούν να ανατεθούν σε έναν προσφέροντα. (31) Οι υπερβολικά αυστηρές απαιτήσεις όσον αφορά την οικονομική και χρηματοπιστωτική ικανότητα συχνά αποτελούν αδικαιολόγητο εμπόδιο στη συμμετοχή ΜΜΕ στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Συνεπώς, δεν θα πρέπει να επιτρέπεται στις αναθέτουσες αρχές να απαιτούν από τους οικονομικούς φορείς να έχουν ελάχιστο κύκλο εργασιών που να υπερβαίνει το τριπλάσιο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης. Ωστόσο, σε δεόντως δικαιολογημένες περιστάσεις, μπορούν να εφαρμόζονται υψηλότερες απαιτήσεις. Οι εν λόγω περιστάσεις μπορεί να σχετίζονται με τους υψηλούς κινδύνους που συνεπάγεται η εκτέλεση της σύμβασης ή με το γεγονός ότι η έγκαιρη και ορθή εκτέλεσή της είναι κρίσιμης σημασίας, παραδείγματος χάρη γιατί αποτελεί απαραίτητη προκαταρκτική προϋπόθεση για την εκτέλεση άλλων συμβάσεων. (32) Πολλοί οικονομικοί φορείς, μεταξύ αυτών και οι ΜΜΕ, θεωρούν ότι ένα σημαντικό εμπόδιο στη συμμετοχή τους σε δημόσιες συμβάσεις είναι ο διοικητικός φόρτος που απορρέει από την ανάγκη προσκόμισης σημαντικού αριθμού πιστοποιητικών ή άλλων εγγράφων που σχετίζονται με τα κριτήρια αποκλεισμού και τα κριτήρια επιλογής. Ο περιορισμός των εν λόγω απαιτήσεων, για παράδειγμα μέσω υπεύθυνων δηλώσεων, μπορεί να απλοποιήσει σημαντικά τη διαδικασία, προς όφελος τόσο των αναθετουσών αρχών όσο και των οικονομικών φορέων. Ο προσφέρων στον οποίο έχει αποφασιστεί να ανατεθεί η σύμβαση θα πρέπει, ωστόσο, να υποχρεούται να παράσχει τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία και οι αναθέτουσες αρχές δεν θα πρέπει να συνάπτουν συμβάσεις με προσφέροντες που δεν είναι σε θέση να το πράξουν. Περαιτέρω απλοποίηση μπορεί να επιτευχθεί μέσω τυποποιημένων εγγράφων, όπως το ευρωπαϊκό διαβατήριο δημόσιων συμβάσεων, που πρέπει να αναγνωριστεί από όλες τις αναθέτουσες αρχές και να προωθηθεί ευρέως μεταξύ των οικονομικών φορέων, και ιδίως των ΜΜΕ, για τις οποίες μπορεί να επιφέρει σημαντική μείωση του διοικητικού φόρτου. (33) Η Επιτροπή παρέχει και διαχειρίζεται ένα ηλεκτρονικό σύστημα – το e-Certis, το οποίο ενημερώνεται και επαληθεύεται σε εθελοντική βάση από τις εθνικές αρχές. Σκοπός του e-Certis είναι να διευκολύνει την ανταλλαγή πιστοποιητικών και άλλων αποδεικτικών εγγράφων που απαιτούνται συχνά από τις αναθέτουσες αρχές. Η πείρα που αποκομίστηκε μέχρι στιγμής δείχνει ότι η εθελοντική ενημέρωση και επαλήθευση δεν είναι επαρκής ώστε να διασφαλιστεί ότι το e-Certis μπορεί να αξιοποιήσει το πλήρες δυναμικό του για την απλοποίηση και τη διευκόλυνση των ανταλλαγών εγγράφων προς όφελος ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Επομένως, σε πρώτο στάδιο, θα πρέπει να καταστεί υποχρεωτική η διατήρησή του· σε μεταγενέστερο στάδιο, η προσφυγή στο e-Certis θα γίνει υποχρεωτική. (34) Οι δημόσιες συμβάσεις δεν θα πρέπει να ανατίθενται σε οικονομικούς φορείς που έχουν συμμετάσχει σε εγκληματική οργάνωση ή που έχουν κριθεί ένοχοι δωροδοκίας, απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης ή νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η μη πληρωμή φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης θα πρέπει επίσης να τιμωρείται με υποχρεωτικό αποκλεισμό στο επίπεδο της Ένωσης. Επιπλέον, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποκλείουν υποψηφίους ή προσφέροντες λόγω παραβάσεων περιβαλλοντικών ή κοινωνικών υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων και των κανόνων σχετικά με τη δυνατότητα πρόσβασης ατόμων με αναπηρίες, ή άλλων μορφών σοβαρών επαγγελματικών παραπτωμάτων, όπως είναι οι παραβιάσεις των κανόνων περί ανταγωνισμού ή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. (35) Θα πρέπει, ωστόσο, να επιτρέπεται η δυνατότητα των οικονομικών φορέων να υιοθετούν μέτρα συμμόρφωσης με στόχο τη διόρθωση των συνεπειών τυχόν ποινικών αδικημάτων ή παραπτωμάτων και την αποτελεσματική πρόληψη περαιτέρω περιπτώσεων παράνομης συμπεριφοράς. Τα εν λόγω μέτρα μπορεί να συνίστανται ιδίως σε μέτρα προσωπικού και οργάνωσης, όπως είναι η διακοπή όλων των δεσμών με πρόσωπα ή οργανισμούς που εμπλέκονται στην παράνομη συμπεριφορά, κατάλληλα μέτρα αναδιοργάνωσης προσωπικού, η εφαρμογή συστημάτων υποβολής εκθέσεων και ελέγχου, η δημιουργία μιας δομής εσωτερικού ελέγχου για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης και η έγκριση εσωτερικών κανόνων ευθύνης και αποζημίωσης. Σε περίπτωση που τα εν λόγω μέτρα προσφέρουν επαρκείς εγγυήσεις, ο εν λόγω οικονομικός φορέας δεν θα πρέπει πλέον να αποκλείεται για αυτούς τους λόγους. Οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ζητούν από τις αναθέτουσες αρχές να εξετάζουν τα μέτρα συμμόρφωσης που έχουν λάβει με σκοπό την πιθανή συμμετοχή τους στη διαδικασία δημόσιας σύμβασης. (36) Οι αναθέτουσες αρχές μπορεί να απαιτούν την εφαρμογή μέτρων ή συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης κατά την εκτέλεση μιας δημόσιας σύμβασης. Τα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης, ανεξαρτήτως της καταγραφής τους σύμφωνα με τις πράξεις της Ένωσης, όπως ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1221/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, περί της εκούσιας συμμετοχής οργανισμών σε κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (EMAS)[19], μπορούν να καταδεικνύουν την τεχνική ικανότητα του οικονομικού φορέα να εκτελέσει τη σύμβαση. Η περιγραφή, από πλευράς του οικονομικού φορέα, των μέτρων που εφαρμόζει ώστε να διασφαλίσει ταυτόσημο επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος, θα πρέπει να γίνεται δεκτή ως εναλλακτικό αποδεικτικό μέσο αντίστοιχο των καταγεγραμμένων συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης, εφόσον ο ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας δεν έχει πρόσβαση στα εν λόγω καταγεγραμμένα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης ή δεν έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει την εν λόγω πρόσβαση εντός των σχετικών προθεσμιών. (37) Η ανάθεση της σύμβασης θα πρέπει να πραγματοποιείται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τις αρχές της διαφάνειας, της αποφυγής των διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης. Τα ανωτέρω κριτήρια θα πρέπει να εγγυώνται την αξιολόγηση των προσφορών υπό συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού, και επίσης, σε περιπτώσεις όπου οι αναθέτουσες αρχές απαιτούν έργα υψηλής ποιότητας, την αγορά προμηθειών και υπηρεσιών που είναι οι πλέον κατάλληλες για τις ανάγκες τους, για παράδειγμα όταν τα επιλεγέντα κριτήρια ανάθεσης περιλαμβάνουν παράγοντες συνδεόμενους με τη διαδικασία παραγωγής. Κατά συνέπεια, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να μπορούν να καθορίζουν ως κριτήρια ανάθεσης είτε «την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά» είτε «το χαμηλότερο κόστος», λαμβάνοντας υπόψη ότι στη δεύτερη περίπτωση έχουν τη δυνατότητα να ορίσουν τα κατάλληλα ποιοτικά πρότυπα μέσω τεχνικών προδιαγραφών ή μέσω των όρων εκτέλεσης της σύμβασης. (38) Όταν οι αναθέτουσες αρχές επιλέγουν να αναθέσουν τη σύμβαση στην πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, πρέπει να καθορίζουν τα κριτήρια ανάθεσης βάσει των οποίων θα αξιολογήσουν τις προσφορές, προκειμένου να προσδιορίσουν εκείνη που παρουσιάζει την καλύτερη σχέση ποιότητας/τιμής. Ο καθορισμός αυτών των κριτηρίων είναι συνάρτηση του αντικειμένου της σύμβασης, αφού τα κριτήρια αυτά πρέπει να επιτρέπουν την αξιολόγηση του επιπέδου επίδοσης που παρουσιάζεται από κάθε προσφορά σε σχέση με το αντικείμενο της σύμβασης, όπως αυτό ορίζεται στις τεχνικές προδιαγραφές, καθώς και τη μέτρηση της σχέσης ποιότητας/τιμής κάθε προσφοράς. Επιπλέον, τα επιλεγμένα κριτήρια ανάθεσης δεν θα πρέπει να παρέχουν στην αναθέτουσα αρχή απεριόριστη ελευθερία επιλογής και θα πρέπει να διασφαλίζουν τη δυνατότητα πραγματικού ανταγωνισμού και να συνοδεύονται από απαιτήσεις που επιτρέπουν να εξακριβώνονται πραγματικά οι πληροφορίες που παρέχονται από τους προσφέροντες. (39) Είναι εξαιρετικά σημαντικό να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό των δημόσιων συμβάσεων για την επίτευξη των στόχων της Στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για διατηρήσιμη ανάπτυξη. Εντούτοις, δεδομένων των αξιοσημείωτων διαφορών μεταξύ μεμονωμένων τομέων και αγορών, δεν θα ήταν σκόπιμος ο καθορισμός γενικών υποχρεωτικών απαιτήσεων για δημόσιες συμβάσεις στον περιβαλλοντικό και τον κοινωνικό τομέα και στον τομέα της καινοτομίας. Η νομοθεσία της Ένωσης έχει ήδη ορίσει υποχρεωτικές απαιτήσεις σύναψης δημόσιων συμβάσεων για την επίτευξη ειδικών στόχων στους τομείς των οχημάτων οδικών μεταφορών (οδηγία 2009/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την προώθηση καθαρών και ενεργειακώς αποδοτικών οχημάτων οδικών μεταφορών[20]) και του εξοπλισμού γραφείου (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 106/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2008, σχετικά με το κοινοτικό πρόγραμμα επισήμανσης της ενεργειακής απόδοσης του εξοπλισμού γραφείου[21]). Συν τοις άλλοις, έχει προχωρήσει σημαντικά ο καθορισμός κοινών μεθοδολογιών για την κοστολόγηση κύκλου ζωής. Κρίνεται, επομένως, σκόπιμο να διατηρηθεί αυτή η κατεύθυνση, με την οποία ο ορισμός υποχρεωτικών σκοπών και στόχων εναπόκειται σε νομοθετικές πράξεις για συγκεκριμένους τομείς, ανάλογα με τις συγκεκριμένες κυρίαρχες πολιτικές και τις προϋποθέσεις στον σχετικό τομέα, και να προωθηθεί η ανάπτυξη και η χρήση ευρωπαϊκών προσεγγίσεων της κοστολόγησης διάρκειας ζωής, ως περαιτέρω ενίσχυση για τη χρήση των δημόσιων συμβάσεων προς στήριξη της διατηρήσιμης ανάπτυξης. (40) Τα εν λόγω ειδικά μέτρα για κάθε τομέα πρέπει να συμπληρωθούν από μια προσαρμογή των οδηγιών σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, με την οποία να εξουσιοδοτούνται οι αρμόδιες αρχές να προωθούν τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» στις στρατηγικές προμηθειών τους. Συνεπώς, θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να προσδιορίζουν την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά και το χαμηλότερο κόστος χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση προσδιορισμού του κόστους διάρκειας ζωής, υπό την προϋπόθεση ότι η μεθοδολογία που πρόκειται να χρησιμοποιείται καθορίζεται με αντικειμενικό τρόπο που δεν δημιουργεί διακρίσεις και έχουν πρόσβαση σε αυτή όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η έννοια του κόστους διάρκειας ζωής περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής των έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών, τόσο τις εσωτερικές δαπάνες (όπως είναι οι δαπάνες ανάπτυξης, παραγωγής, χρήσης, συντήρησης και διάθεσης στο τέλος του κύκλου ζωής) όσο και τις εξωτερικές δαπάνες, με την προϋπόθεση ότι μπορούν να αποτιμηθούν χρηματικά και να υπόκεινται σε παρακολούθηση. Θα πρέπει να αναπτυχθούν κοινές μεθοδολογίες σε επίπεδο Ένωσης για τον υπολογισμό του κόστους διάρκειας ζωής για ειδικές κατηγορίες προμηθειών ή υπηρεσιών· όποτε χρησιμοποιείται τέτοια μεθοδολογία, η χρήση της θα πρέπει να καθίσταται υποχρεωτική. (41) Επιπλέον, στις τεχνικές προδιαγραφές και στα κριτήρια ανάθεσης, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να μπορούν να αναφέρονται σε μια συγκεκριμένη διαδικασία παραγωγής, έναν συγκεκριμένο τρόπο παροχής υπηρεσιών ή μια συγκεκριμένη διαδικασία για οποιοδήποτε άλλο στάδιο του κύκλου ζωής ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, υπό τον όρο ότι συνδέονται με το αντικείμενο της δημόσιας σύμβασης. Για την καλύτερη ενσωμάτωση κοινωνικών παραμέτρων στις δημόσιες συμβάσεις, μπορεί επίσης να επιτρέπεται στους αγοραστές να περιλαμβάνουν, στο κριτήριο ανάθεσης της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς, χαρακτηριστικά που αφορούν τις συνθήκες εργασίας των ατόμων που συμμετέχουν άμεσα στη συγκεκριμένη διαδικασία παραγωγής ή παροχής υπηρεσιών. Τα εν λόγω χαρακτηριστικά μπορούν να αφορούν μόνο την προστασία της υγείας του προσωπικού που συμμετέχει στη διαδικασία παραγωγής ή τη διευκόλυνση της κοινωνικής ενσωμάτωσης των μειονεκτούντων ατόμων ή μελών ευάλωτων ομάδων μεταξύ των ατόμων στα οποία έχει ανατεθεί η εκτέλεση της σύμβασης, συμπεριλαμβανομένης και της δυνατότητας πρόσβασης ατόμων με αναπηρίες. Οποιαδήποτε κριτήρια ανάθεσης περιλαμβάνουν τα εν λόγω χαρακτηριστικά θα πρέπει να περιορίζονται, σε κάθε περίπτωση, στα χαρακτηριστικά που έχουν άμεσες συνέπειες για τα μέλη του προσωπικού στο περιβάλλον εργασίας τους. Θα πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με την οδηγία 96/71/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών[22] και κατά τρόπο που δεν δημιουργεί άμεσες ή έμμεσες διακρίσεις εις βάρος των οικονομικών φορέων από άλλα κράτη μέλη ή από τρίτες χώρες που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη συμφωνία ή σε συμφωνίες ελευθέρων συναλλαγών στις οποίες είναι συμβαλλόμενο μέρος η Ένωση. Για τις συμβάσεις υπηρεσιών και για τις συμβάσεις που σχετίζονται με τον σχεδιασμό έργων, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει επίσης να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν ως κριτήριο ανάθεσης την οργάνωση, τα προσόντα και την πείρα του προσωπικού στο οποίο ανατίθεται η εκτέλεση της σχετικής σύμβασης, καθώς αυτό ενδέχεται να επηρεάσει την ποιότητα της εκτέλεσης της σύμβασης και, ως αποτέλεσμα, την οικονομική αξία της προσφοράς. (42) Οι προσφορές που φαίνονται αφύσικα χαμηλές σε σχέση με τα έργα, τις προμήθειες ή τις υπηρεσίες ενδέχεται να βασίζονται σε τεχνικά, οικονομικά ή νομικά αβάσιμες παραδοχές ή πρακτικές. Προκειμένου να αποτρέψουν πιθανά μειονεκτήματα κατά την εκτέλεση της σύμβασης, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να υποχρεούνται να ζητήσουν μια εξήγηση για την τιμή που χρεώνεται, σε περίπτωση που η προσφορά είναι κατά πολύ χαμηλότερη από τις τιμές που ζητούν άλλοι προσφέροντες. Σε περίπτωση που ο προσφέρων δεν μπορεί να παράσχει ικανοποιητική εξήγηση, η αναθέτουσα αρχή θα πρέπει να δικαιούται να απορρίψει την προσφορά. Η απόρριψη θα πρέπει να είναι υποχρεωτική σε περιπτώσεις όπου η αναθέτουσα αρχή έχει διαπιστώσει ότι η ασυνήθιστα χαμηλή τιμή που χρεώνεται είναι αποτέλεσμα της μη συμμόρφωσης με την υποχρεωτική νομοθεσία της Ένωσης στους τομείς του κοινωνικού, εργατικού ή περιβαλλοντικού δικαίου, ή με τις διατάξεις του διεθνούς εργατικού δικαίου. (43) Οι όροι εκτέλεσης μιας σύμβασης συνάδουν με την παρούσα οδηγία, εφόσον δεν εισάγουν άμεσα ή έμμεσα διακρίσεις, σχετίζονται με το αντικείμενο της σύμβασης και αναγγέλλονται στη διακήρυξη διαγωνισμού, στην προκαταρκτική διακήρυξη που χρησιμοποιείται ως μέσο για την προκήρυξη διαγωνισμού ή στα έγγραφα της δημόσιας σύμβασης. Μπορούν, ιδίως, να έχουν ως αντικείμενο την ενθάρρυνση της επιτόπιας επαγγελματικής κατάρτισης, την απασχόληση ατόμων με ιδιαίτερες δυσκολίες ένταξης, την καταπολέμηση της ανεργίας, την προστασία του περιβάλλοντος ή την ορθή μεταχείριση των ζώων. Παραδείγματος χάρη, μπορούν να αναφέρονται, μεταξύ άλλων, οι – ισχύουσες για την εκτέλεση της σύμβασης – υποχρεώσεις πρόσληψης μακροχρόνια ανέργων ή ανάληψης δραστηριοτήτων κατάρτισης για τους ανέργους ή τους νέους, ουσιαστικής τήρησης των θεμελιωδών συμβάσεων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), ακόμη και αν οι εν λόγω συμβάσεις δεν έχουν μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο, καθώς και πρόσληψης ενός αριθμού μειονεκτούντων ατόμων που υπερβαίνει εκείνον που επιβάλλεται από την εθνική νομοθεσία. (44) Οι νόμοι, οι ρυθμίσεις και οι συλλογικές συμβάσεις, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο Ένωσης, που ισχύουν σε θέματα συνθηκών εργασίας και ασφάλειας στην εργασία, εφαρμόζονται κατά την εκτέλεση δημόσιας σύμβασης, υπό την προϋπόθεση ότι οι κανόνες αυτοί, καθώς και η εφαρμογή τους, συμβιβάζονται με το δίκαιο της Ένωσης. Στις διασυνοριακές περιπτώσεις, όπου οι εργαζόμενοι ενός κράτους μέλους παρέχουν υπηρεσίες σε άλλο κράτος μέλος για την υλοποίηση μιας δημόσιας σύμβασης, η οδηγία 96/71/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών[23] αναφέρει τις ελάχιστες προϋποθέσεις που πρέπει να τηρούνται στη χώρα υποδοχής όσον αφορά αυτούς τους αποσπασμένους εργαζομένους. Εάν το εθνικό δίκαιο περιέχει διατάξεις προς τον σκοπό αυτόν, η μη τήρηση των εν λόγω υποχρεώσεων μπορεί να θεωρηθεί σοβαρό παράπτωμα από πλευράς του οικείου οικονομικού φορέα, δυνάμενο να επιφέρει τον αποκλεισμό του εν λόγω οικονομικού φορέα από τη διαδικασία σύναψης μιας δημόσιας σύμβασης. (45) Είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες, για τυχόν τροποποιήσεις μιας σύμβασης κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής της, απαιτείται νέα διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης, λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Νέα διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης απαιτείται σε περίπτωση ουσιωδών αλλαγών στην αρχική σύμβαση, και ιδίως στο πεδίο εφαρμογής και το περιεχόμενο των αμοιβαίων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλομένων, συμπεριλαμβανομένης και της κατανομής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Οι εν λόγω αλλαγές αποτελούν ένδειξη της πρόθεσης των συμβαλλομένων να επαναδιαπραγματευτούν ουσιώδεις όρους ή προϋποθέσεις της σχετικής σύμβασης. Αυτό συμβαίνει, ιδίως, σε περίπτωση που οι τροποποιημένες προϋποθέσεις θα επηρέαζαν το αποτέλεσμα της διαδικασίας, εάν αποτελούσαν μέρος της αρχικής διαδικασίας. (46) Οι αναθέτουσες αρχές μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσουν εξαιρετικές περιστάσεις τις οποίες ήταν αδύνατον να προβλέψουν όταν ανέθεταν τη σύμβαση. Σε αυτή την περίπτωση, χρειάζεται ένας βαθμός ευελιξίας για την προσαρμογή της σύμβασης στις εν λόγω περιστάσεις, χωρίς νέα διαδικασία ανάθεσης σύμβασης. Η έννοια των απρόβλεπτων περιστάσεων αναφέρεται σε περιστάσεις που δεν θα ήταν δυνατόν να προβλεφθούν, παρά την ευλόγως επιμελή προετοιμασία της αρχικής ανάθεσης από την αναθέτουσα αρχή, λαμβάνοντας υπόψη τα διαθέσιμα μέσα, τη φύση και τα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου έργου, τις ορθές πρακτικές στον σχετικό τομέα και την ανάγκη διασφάλισης της κατάλληλης σχέσης μεταξύ των πόρων που δαπανώνται για την προετοιμασία της ανάθεσης και της προβλεπόμενης αξίας της. Εντούτοις, αυτό δεν ισχύει σε περιπτώσεις όπου η τροποποίηση έχει ως αποτέλεσμα την αλλοίωση της φύσης της συνολικής δημόσιας σύμβασης, για παράδειγμα μέσω της αντικατάστασης των έργων, των προμηθειών και των υπηρεσιών που πρόκειται να παρασχεθούν με κάτι διαφορετικό ή μέσω της θεμελιώδους αλλαγής του είδους της δημόσιας σύμβασης, δεδομένου ότι, σε μια τέτοια κατάσταση, μπορεί να υποτεθεί ότι θα επηρεαστεί το αποτέλεσμα. (47) Σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, ο ανάδοχος δεν θα πρέπει να αντικατασταθεί από άλλον οικονομικό φορέα, χωρίς να προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός για τη σύμβαση. Ωστόσο, ο ανάδοχος που εκτελεί τη σύμβαση μπορεί να υποστεί ορισμένες διαρθρωτικές αλλαγές κατά την εκτέλεση της σύμβασης, όπως καθαρά εσωτερική αναδιοργάνωση, συγχωνεύσεις και εξαγορές ή και διαδικασία αφερεγγυότητας. Οι εν λόγω διαρθρωτικές αλλαγές δεν θα πρέπει να συνεπάγονται αυτομάτως απαίτηση έναρξης νέων διαδικασιών ανάθεσης για όλες τις δημόσιες συμβάσεις τις οποίες εκτελεί η σχετική επιχείρηση. (48) Οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει, στις ίδιες τις μεμονωμένες συμβάσεις, να έχουν τη δυνατότητα να προβλέπουν τροποποιήσεις σε μια σύμβαση μέσω ρητρών αναθεώρησης, αλλά οι εν λόγω ρήτρες δεν θα πρέπει να τους παρέχουν απεριόριστη διακριτική ευχέρεια. Συνεπώς, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ορίζει ως ποιον βαθμό μπορούν να προβλέπονται τροποποιήσεις στην αρχική σύμβαση. (49) Η αξιολόγηση έδειξε ότι τα κράτη μέλη δεν παρακολουθούν με συνέπεια και συστηματικότητα την εφαρμογή και τη λειτουργία των κανόνων σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις. Το γεγονός αυτό έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ορθή εφαρμογή των διατάξεων που απορρέουν από τις εν λόγω οδηγίες, με αποτέλεσμα υψηλό κόστος και αβεβαιότητα. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν ορίσει έναν εθνικό κεντρικό φορέα που επεξεργάζεται ζητήματα δημόσιων συμβάσεων, αλλά τα καθήκοντα που ανατίθενται στους εν λόγω φορείς ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Η καθιέρωση σαφέστερων, πιο συνεκτικών και αυθεντικών μηχανισμών παρακολούθησης και ελέγχου θα αυξήσει τις υφιστάμενες γνώσεις σχετικά με τη λειτουργία των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων, θα βελτιώσει την ασφάλεια δικαίου για τις επιχειρήσεις και τις αναθέτουσες αρχές, και θα συντελέσει στην επικράτηση ίσων όρων ανταγωνισμού. Οι μηχανισμοί αυτοί μπορούν να ενεργήσουν ως εργαλεία εντοπισμού και έγκαιρης επίλυσης προβλημάτων, ιδίως όσον αφορά έργα συγχρηματοδοτούμενα από την Ένωση, καθώς και να συμβάλουν στον προσδιορισμό διαρθρωτικών ελλείψεων. Συγκεκριμένα, υπάρχει έντονη ανάγκη συντονισμού των εν λόγω μηχανισμών για τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής, του ελέγχου και της παρακολούθησης της πολιτικής για τις δημόσιες συμβάσεις, καθώς και της συστηματικής αξιολόγησης των αποτελεσμάτων της πολιτικής για τις δημόσιες συμβάσεις, σε ολόκληρη την Ένωση. (50) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν μια ενιαία εθνική αρχή που θα είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση, την υλοποίηση και τον έλεγχο των δημόσιων συμβάσεων. Το εν λόγω κεντρικό όργανο θα πρέπει να λαμβάνει έγκαιρη και άμεση πληροφόρηση, ιδίως όσον αφορά τα διάφορα προβλήματα που επηρεάζουν την εφαρμογή της νομοθεσίας περί δημόσιων συμβάσεων. Θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει άμεση ενημέρωση σχετικά με τη λειτουργία της πολιτικής και τις ενδεχόμενες αδυναμίες της εθνικής νομοθεσίας και της πρακτικής εφαρμογής της, συνεισφέροντας έτσι στον άμεσο προσδιορισμό λύσεων. Προκειμένου να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά η διαφθορά και η απάτη, αυτό το κεντρικό όργανο και το ευρύ κοινό θα πρέπει επίσης να έχουν τη δυνατότητα να εξετάζουν τα κείμενα των συμβάσεων που έχουν συναφθεί. Επομένως, οι συμβάσεις υψηλής αξίας θα πρέπει να διαβιβάζονται στο εποπτικό όργανο και οι ενδιαφερόμενοι να έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στα έγγραφα αυτά, στον βαθμό που δεν θίγονται νόμιμα δημόσια ή ιδιωτικά συμφέροντα. (51) Ενδέχεται να μην έχουν όλες οι αναθέτουσες αρχές την εσωτερική εμπειρογνωμοσύνη για να χειριστούν περίπλοκες συμβάσεις από οικονομική ή τεχνική άποψη. Γι’ αυτόν τον λόγο, η κατάλληλη επαγγελματική υποστήριξη θα ήταν ένα αποτελεσματικό συμπλήρωμα των δραστηριοτήτων παρακολούθησης και ελέγχου. Αφενός, ο εν λόγω στόχος μπορεί να επιτευχθεί μέσω εργαλείων ανταλλαγής γνώσεων (κέντρων γνώσεων), που προσφέρουν τεχνική υποστήριξη σε αναθέτουσες αρχές· αφετέρου, οι επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων και οι ΜΜΕ, θα πρέπει να επωφελούνται από διοικητική υποστήριξη, ιδίως σε περίπτωση συμμετοχής τους σε διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων σε διασυνοριακή βάση. (52) Οι δομές ή οι μηχανισμοί παρακολούθησης, εποπτείας και υποστήριξης υπάρχουν ήδη σε εθνικό επίπεδο και μπορούν φυσικά να χρησιμοποιηθούν για τη διασφάλιση της παρακολούθησης, της υλοποίησης και του ελέγχου των δημόσιων συμβάσεων, καθώς για την παροχή της απαιτούμενης υποστήριξης σε αναθέτουσες αρχές και οικονομικούς φορείς. (53) Η αποτελεσματική συνεργασία είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση συνεπών συμβουλών και πρακτικών σε κάθε κράτος μέλος και σε ολόκληρη την Ένωση. Οι φορείς που έχουν οριστεί για την παρακολούθηση, την υλοποίηση, τον έλεγχο και την τεχνική υποστήριξη θα πρέπει να μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να συνεργάζονται μεταξύ τους· στο ίδιο πλαίσιο, η εθνική αρχή που ορίζεται από κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να ενεργεί ως το προτιμώμενο σημείο επαφής με τις υπηρεσίες της Επιτροπής για τους σκοπούς συλλογής δεδομένων, ανταλλαγής πληροφοριών και παρακολούθησης της εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης περί δημόσιων συμβάσεων. (54) Με στόχο την προσαρμογή στις ταχείες τεχνικές, οικονομικές και κανονιστικές εξελίξεις, είναι σκόπιμο να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά ορισμένα μη ουσιώδη στοιχεία της παρούσας οδηγίας. Πράγματι, λόγω της ανάγκης συμμόρφωσης με τις διεθνείς συμφωνίες, η Επιτροπή θα πρέπει να διαθέτει την εξουσία να τροποποιεί τις τεχνικές διαδικασίες για τις μεθόδους υπολογισμού που αφορούν τα κατώτατα όρια, καθώς και να αναθεωρεί τακτικά τα εν λόγω κατώτατα όρια και να προσαρμόζει τα παραρτήματα V και XI· οι κατάλογοι των κεντρικών κυβερνητικών αρχών υπόκεινται συχνά σε μεταβολή, λόγω διοικητικών αλλαγών σε εθνικό επίπεδο. Οι εν λόγω αλλαγές κοινοποιούνται στην Επιτροπή, η οποία πρέπει να έχει την εξουσία προσαρμογής του παραρτήματος Ι· οι αναφορές στην ονοματολογία CPV (κοινό λεξιλόγιο για τις δημόσιες συμβάσεις) μπορεί να υποστούν κανονιστικές αλλαγές σε επίπεδο ΕΕ, οι οποίες θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται στο κείμενο της παρούσας οδηγίας· οι τεχνικές λεπτομέρειες και τα χαρακτηριστικά των συσκευών για την ηλεκτρονική παραλαβή θα πρέπει να επικαιροποιούνται ανάλογα με τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις διοικητικές ανάγκες· είναι επίσης αναγκαίο να διαθέτει η Επιτροπή την εξουσία να καταρτίζει υποχρεωτικά τεχνικά πρότυπα ηλεκτρονικής επικοινωνίας, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η διαλειτουργικότητα των τεχνικών μορφοτύπων, των διαδικασιών και της αποστολής μηνυμάτων σε διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων που διεκπεραιώνονται με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας, λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις διοικητικές ανάγκες· τέλος, το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού διαβατηρίου δημόσιων συμβάσεων θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τις διοικητικές ανάγκες και τις κανονιστικές αλλαγές, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ· ο κατάλογος των νομοθετικών πράξεων της Ένωσης που θεσπίζουν κοινές μεθοδολογίες για τον υπολογισμό του κόστους διάρκειας ζωής θα πρέπει να προσαρμόζεται ταχέως, προκειμένου να ενσωματώνονται τα μέτρα που εγκρίνονται ανά τομέα. Για την εκπλήρωση των ανωτέρω αναγκών, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει την εξουσία να επικαιροποιεί τον κατάλογο των νομοθετικών πράξεων, συμπεριλαμβανομένων και των μεθοδολογιών προσδιορισμού του κόστους διάρκειας ζωής. (55) Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διεξάγει η Επιτροπή τις κατάλληλες διαβουλεύσεις – και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων – κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της. Η Επιτροπή, κατά την επεξεργασία και την κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και δέουσα διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. (56) Προκειμένου να διασφαλιστούν ομοιόμορφες συνθήκες για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά την κατάρτιση των τυποποιημένων εντύπων για τη δημοσίευση των προκηρύξεων, του τυποποιημένου εντύπου για το ευρωπαϊκό διαβατήριο δημόσιων συμβάσεων και του κοινού πρότυπου εγγράφου που πρόκειται να χρησιμοποιείται από τα όργανα εποπτείας για την κατάρτιση της έκθεσης εφαρμογής και στατιστικών στοιχείων. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[24]. Θα πρέπει να χρησιμοποιείται η συμβουλευτική διαδικασία για την έκδοση των εν λόγω εκτελεστικών πράξεων, οι οποίες δεν έχουν επιπτώσεις ούτε από δημοσιονομική άποψη ούτε στη φύση και το πεδίο εφαρμογής των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα οδηγία. Αντιθέτως, οι εν λόγω πράξεις χαρακτηρίζονται από έναν καθαρά διοικητικό σκοπό και εξυπηρετούν τη διευκόλυνση της εφαρμογής των κανόνων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία. (57) Δεδομένου ότι ο στόχος της παρούσας οδηγίας, δηλαδή ο συντονισμός των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που εφαρμόζονται σε ορισμένες διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, είναι αδύνατον να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύναται, συνεπώς, να επιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού. (58) Επομένως, θα πρέπει να καταργηθεί η οδηγία 2004/18/EΚ. (59) Σύμφωνα με την κοινή πολιτική δήλωση των κρατών μελών και της Επιτροπής για τα επεξηγηματικά έγγραφα της [ημερομηνία], τα κράτη μέλη έχουν δεσμευθεί να συνοδεύεται, σε δικαιολογημένες περιπτώσεις, η κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό τους δίκαιο με ένα ή περισσότερα έγγραφα που επεξηγούν τη σχέση μεταξύ των συστατικών στοιχείων μιας οδηγίας και των αντίστοιχων μερών των νομικών πράξεων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Αναφορικά με την παρούσα οδηγία, ο νομοθέτης θεωρεί δικαιολογημένη τη διαβίβαση των εγγράφων αυτών, ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: ΤΙΤΛΟΣ Ι: ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι: Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί Τμήμα 1: Αντικείμενο και ορισμοί Άρθρο 1: Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής Άρθρο 2: Ορισμοί Άρθρο 3: Μικτές συμβάσεις Τμήμα 2: Κατώτατα όρια Άρθρο 4: Ποσά των κατώτατων ορίων Άρθρο 5: Μέθοδοι υπολογισμού της εκτιμώμενης αξίας της δημόσιας σύμβασης Άρθρο 6: Αναθεώρηση των κατώτατων ορίων Τμήμα 3: Εξαιρέσεις Άρθρο 7: Συμβάσεις που συνάπτονται στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών Άρθρο 8: Ειδικές εξαιρέσεις στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών Άρθρο 9: Συμβάσεις που συνάπτονται και διαγωνισμοί μελετών που διοργανώνονται δυνάμει διεθνών κανόνων Άρθρο 10: Ειδικές εξαιρέσεις για συμβάσεις υπηρεσιών Άρθρο 11: Σχέσεις μεταξύ δημόσιων αρχών Τμήμα 4: Ειδικές περιπτώσεις Άρθρο 12: Συμβάσεις που επιδοτούνται από τις αναθέτουσες αρχές Άρθρο 13: Υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης Άρθρο 14: Άμυνα και ασφάλεια ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ: Γενικοί κανόνες Άρθρο 15: Αρχές σύναψης δημόσιων συμβάσεων Άρθρο 16: Οικονομικοί φορείς Άρθρο 17: Συμβάσεις ανατιθέμενες κατ’ αποκλειστ