Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η διαφάνεια και η συμμετοχή της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών στον Γύρο της Χιλιετίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου"

(1999/C 368/15)

Στις 27 Μαΐου 1999 και σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 3 του Εσωτερικού της Κανονισμού, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση με θέμα "Η διαφάνεια και η συμμετοχή της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών στον Γύρο της Χιλιετίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου".

Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 6 Οκτωβρίου 1999, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. van Dijk.

Κατά την 367η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 20ής Οκτωβρίου 1999), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 103 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 5 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Η συμμετοχή των κοινωνικών οργανώσεων

1.1. Κατά τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον των ΜΚΟ και των κοινωνικών εταίρων για το διεθνές εμπόριο αυξήθηκε σημαντικά(1). Αυτό το ενδιαφέρον είχε ήδη εκδηλωθεί κατά τις διαπραγματεύσεις της ΓΣΔΕ του Γύρου της Ουρουγουάης. Κατά τις συνομιλίες σχετικά με την Πολυμερή Συμφωνία για τις Επενδύσεις (ΜΣΕ), η εκδήλωση ενδιαφέροντος έφθασε στο αποκορύφωμά της. Πολλοί ΜΚΟ, ιδίως, διαμαρτύρονταν για έλλειψη διαφάνειας εκ μέρους των διαπραγματευτών σχετικά με τα θέματα που εξετάζονταν και τις συνέπειες της υπό σύναψη συμφωνίας για τις διάφορες χώρες και κοινωνικές ομάδες. Η δυσπιστία αυξήθηκε ακόμη περισσότερο στην πορεία των διαπραγματεύσεων εξαιτίας της επιφυλακτικής στάσης των εκπροσώπων των κυβερνήσεων. Δημιουργήθηκε γι αυτό η εντύπωση ότι μόνο οι βιομηχανικές χώρες θα αποκομίσουν οφέλη από τις διαπραγματεύσεις αυτές.

1.2. Το ενδιαφέρον των ΜΚΟ για το διεθνές εμπόριο διαπνέεται τώρα σε μεγάλο βαθμό από καχυποψία. Πολλές οργανώσεις είναι σκεπτικές έναντι των διαπραγματεύσεων και φοβούνται ότι οι κυβερνήσεις των συμμετεχόντων κρατών δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τα συμφέροντα που εκπροσωπούν οι κοινωνικές οργανώσεις ή ομάδες καθώς και τα συμφέροντα των αναπτυσσόμενων χωρών. Τούτο εκφράσθηκε ανάγλυφα κατά τις διαπραγματεύσεις του ΟΟΣΑ για την ΠΣΕ. Η έλλειψη πληροφόρησης και δυνατοτήτων άσκησης επιρροής φαίνεται πως ήταν σημαντικοί λόγοι για τη δύσπιστη στάση των ΜΚΟ. Για να αποφευχθεί παρόμοια αντίδραση στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις του ΠΟΕ, η ΟΚΕ πιστεύει ότι η συμμετοχή των κοινωνικών οργανώσεων πρέπει να οργανωθεί όσο το δυνατόν καλύτερα. Στην παρούσα γνωμοδότηση θα αναφερθεί κυρίως στη συμμετοχή των κοινωνικών οργανώσεων στην επίτευξη των νέων συμφωνιών. Όσον αφορά τις δυνατότητες των κοινωνικών οργανώσεων να συμμετάσχουν και στην εφαρμογή των συμφωνιών μετά τη σύναψή τους, η ΟΚΕ δεν προτίθεται να τις εξετάσει στην παρούσα γνωμοδότηση.

1.3. Η ΟΚΕ έχει μακρά παράδοση όσον αφορά το ενδιαφέρον της για το διεθνές εμπόριο. Στον τομέα αυτό έχει εκδώσει πολλές γνωμοδοτήσεις και γνωμοδοτήσεις πρωτοβουλίας, με τις οποίες ήθελε πάντα να καταδείξει τη σημασία αυτού του θέματος για τους κοινωνικοοικονομικούς κύκλους. Οι πιο πρόσφατες γνωμοδοτήσεις της ΟΚΕ στον τομέα αυτό είναι οι ακόλουθες:

- η παγκόσμια πρόκληση του διεθνούς εμπορίου(2),

- πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την εφαρμογή πολυετούς προγράμματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 1999 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2001(3),

- πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψη εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και όσον αφορά θέματα της αρμοδιότητάς της, των αποτελεσμάτων των διαπραγματεύσεων στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου για τον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών(4),

- ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου(5).

1.4. Ταυτόχρονα, η ΟΚΕ εκτιμά το ενδιαφέρον πολλών ΜΚΟ για το διεθνές εμπόριο. Ορθά πολλές οργανώσεις συνειδητοποιούν ότι οι διεθνείς συμφωνίες στον τομέα αυτό μπορεί να έχουν σημαντικές συνέπειες.

1.4.1. Η ΟΚΕ έχει ήδη εκδώσει γνωμοδοτήσεις για ορισμένα από τα θέματα αυτά, όπως προκύπτει και από το σημείο 1.3.

1.5. Η ΟΚΕ θεωρεί τη συμμετοχή κοινωνικών οργανώσεων στον ΠΟΕ πολύ σημαντική. Οι συμφωνίες που ενδέχεται να συναφθούν μπορούν να έχουν σημαντικές συνέπειες για ορισμένους τομείς (π.χ. τον τομέα των υπηρεσιών), για τη συνέχιση της ΚΓΠ, την κοινοτική αναπτυξιακή πολιτική (ΑΚΕ), τις επαφές με τρίτες χώρες και την τήρηση των διεθνών κανόνων (για την εργασία, την καλή μεταχείριση των ζώων και το περιβάλλον). Θα έχουν, επομένως, συνέπειες για την απασχόληση, για τα συμφέροντα των καταναλωτών και για τα εισοδήματα.

1.6. Σε όλους τους ανωτέρω τομείς αναπτύσσουν δραστηριότητα πολλές κοινωνικές οργανώσεις. Η συμμετοχή τους στις διαπραγματεύσεις μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της κοινωνικής βάσης των συμφωνιών. Επιπλέον, οι διαπραγματευτές μπορούν να κάνουν χρήση της εμπειρογνωμοσύνης που διαθέτουν οι ανάλογες οργανώσεις. Τέλος, οι κυβερνήσεις μπορούν να λάβουν γνώση των απόψεων των ομάδων συμφερόντων για το διεθνές εμπόριο(6).

1.7. Στην παρούσα γνωμοδότηση, η ΟΚΕ θέλει να καταδείξει πώς μπορεί η συμμετοχή των κοινωνικών οργανώσεων να λάβει τη βέλτιστη δυνατή μορφή στις διαπραγματεύσεις του ΠΟΕ. Προς τούτο, γίνεται διάκριση μεταξύ διαφόρων επιπέδων. Στο κεφάλαιο 2 θα εξετασθεί το παγκόσμιο επίπεδο: με ποιο τρόπο θα πρέπει να φροντίσει η γραμματεία του ΠΟΕ να υπάρχει επαρκής ενημέρωση και διαβούλευση με τις κοινωνικές οργανώσεις. Στο κεφάλαιο 3 προχωράμε στο εθνικό επίπεδο. Η λήψη αποφάσεων στους κόλπους του ΠΟΕ πρέπει να πραγματοποιείται με την συναίνεση όλων των ενδιαφερομένων. Γι' αυτό είναι σημαντικό για τις ομάδες οικονομικών και κοινωνικών συμφερόντων καθώς και για τις ΜΚΟ να οργανώσουν καλά τις πιέσεις που ασκούν στις εθνικές αρχές. Στους κόλπους της ΕΕ επικρατεί μια ιδιότυπη κατάσταση. Η ΕΕ έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε θέματα διεθνούς εμπορίου. Γι' αυτό, πρόκειται για ένα σημαντικό καθήκον που έχει ανατεθεί στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Το καθήκον αυτό εξετάζεται αναλυτικότερα στο κεφάλαιο 4.

2. Η συμμετοχή των κοινωνικό-οικονομικών οργανώσεων στον ΠΟΕ

2.1. Όπως αναφέρθηκε και στο σημείο 1.6, η γραμματεία του ΠΟΕ θα πρέπει να μεριμνά για την καλή ενημέρωση των ομάδων κοινωνικών και οικονομικών συμφερόντων, καθώς και των ΜΚΟ που δρουν σε διεθνές επίπεδο. Ο ΠΟΕ οφείλει να παρέχει επαρκή πληροφόρηση στις κοινωνικές οργανώσεις. Η διαφάνεια μπορεί να εξαλείψει και να αποτρέψει τη δυσπιστία και την καχυποψία.

2.2. Η ενημέρωση μπορεί να πραγματοποιηθεί με δύο τρόπους. Ο πιο προσιτός είναι η διάδοση πληροφοριών μέσω του Internet. Προς τούτο, ο ΠΟΕ μπορεί να τοποθετήσει τις πληροφορίες στην ιδιαίτερη ιστοθέση του ΠΟΕ. Επιπλέον, οι ενδιαφερόμενες οργανώσεις μπορούν να ενημερώνονται για τις τελευταίες εξελίξεις μέσω της εγγραφής τους σε έναν κατάλογο αποδεκτών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Αυτό είναι ένα ταχύ και αποτελεσματικό μέσο για την ενημέρωση κάθε ενδιαφερόμενης οργάνωσης σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις.

2.3. Ο δεύτερος τρόπος ενημέρωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της διοργάνωσης συναντήσεων. Κατά τις συναντήσεις αυτές, η γραμματεία κατατοπίζει τις ενδιαφερόμενες οργανώσεις για την τρέχουσα πορεία των διαπραγματεύσεων. Οι συμμετέχουσες οργανώσεις μπορούν στη συνέχεια να επωφεληθούν της ευκαιρίας για να εκφέρουν μια πρώτη άποψη σχετικά με τις παρεχόμενες πληροφορίες και ενδεχομένως να θέσουν ειδικότερες ερωτήσεις. Όσον αφορά αυτόν τον δεύτερο τρόπο, υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Το πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα αλληλεπίδρασης: μέσω της συζήτησης είναι δυνατόν να επιτευχθεί συμβιβασμός ή να επέλθει προσέγγιση των απόψεων. Το μειονέκτημα έγκειται στην οικονομική πλευρά: οι οργανώσεις θα πρέπει να προσέλθουν στη Γενεύη, για να ενημερωθούν και να εκφέρουν τις απόψεις τους. Πολλές από αυτές δεν έχουν την έδρα τους στη Γενεύη, οπότε τα έξοδα ταξιδίου μπορεί να αποτελέσουν εμπόδιο για τη συμμετοχή τους σ' αυτές τις συναντήσεις.

2.4. Για μία ανέφελη σχέση μεταξύ του ΠΟΕ και των κοινωνικών οργανώσεων, είναι σημαντικό να αναπτυχθεί αμοιβαία εμπιστοσύνη. Προς τούτο είναι σημαντικό να υπάρχει συνεχής ροή πληροφοριών μεταξύ των μερών. Αυτό μπορεί, επιπλέον, να συμβάλει στην ανάπτυξη διαλόγου μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών οργανώσεων. Για την προώθηση αυτής της σταθερής σχέσης, ο ΠΟΕ θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός μόνιμου βήματος έκφρασης των κοινωνικών οργανώσεων. Αυτές θα πρέπει να συναντώνται τακτικά, τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, να έχουν τη δυνατότητα να συμβουλεύονται τη γραμματεία σχετικά με τα διάφορα θέματα που περιλαμβάνονται στην (επερχόμενη) ημερήσια διάταξη των διαπραγματεύσεων και, ενδεχομένως, να μπορούν να διατυπώνουν πρακτικές παρατηρήσεις όσον αφορά την εφαρμογή.

2.5. Οι μεγαλύτερες δυσκολίες για τη δημιουργία ενός τέτοιου βήματος αφορούν το κόστος (ποιος θα το αναλάβει) και το ποιες οργανώσεις θα συμμετέχουν σ' αυτό το βήμα. Για το πρώτο ζήτημα, η λύση δεν παρουσιάζει μεγάλη δυσκολία. Οι συμμετέχουσες οργανώσεις θα πρέπει να καλύπτουν οι ίδιες τα έξοδα ταξιδίου και διαμονής τους. Η ΟΚΕ κατανοεί πλήρως ότι αυτή η λύση δημιουργεί προβλήματα σε ορισμένες οργανώσεις. Ιδίως για τις οργανώσεις από λιγότερο αναπτυγμένες χώρες, ενδέχεται να αποτελέσει εμπόδιο για τη συμμετοχή τους στις συναντήσεις. Για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να συμμετέχουν στις συναντήσεις αποκλειστικά οργανώσεις από τη Δύση, θα πρέπει κατά τη διαπίστευση των συμμετεχόντων να επιφυλαχθεί επαρκές περιθώριο για τη συμμετοχή οργανώσεων από λιγότερο αναπτυγμένες χώρες.

2.5.1. Στο εσωτερικό της γραμματείας του ΠΟΕ, θα πρέπει να διατίθεται επαρκές εργατικό δυναμικό για την καλή προετοιμασία των συναντήσεων με τις κοινωνικές οργανώσεις. Με αυτή τη νέα διευθέτηση θα αντιμετωπισθούν και ορισμένες οικονομικές επιπτώσεις.

2.6. Το δεύτερο ερώτημα, δηλαδή το ποιες οργανώσεις θα συμμετέχουν στο βήμα, είναι πολύ πιο δύσκολο να απαντηθεί. Πρέπει να καταστεί σαφές ότι μέλη ενός τέτοιου βήματος μπορούν να γίνουν κυρίως διεθνείς οργανώσεις, που εκπροσωπούνται σε όλες τις ηπείρους. Κατά δεύτερον, θα πρέπει να εξετασθεί για ποιες οργανώσεις ενδέχεται να παρουσιάζει ενδιαφέρον. Θα πρέπει να είναι οργανώσεις συμφερόντων, οι οποίες να εκπροσωπούν μια συγκεκριμένη ομάδα, για την οποία θεωρείται δεδομένο ότι οι συνομιλίες του ΠΟΕ θα έχουν συνέπειες. Κατ' αρχάς, η γραμματεία θα πρέπει να συντάξει έναν κατάλογο με τις οργανώσεις που πληρούν αυτά τα δύο κριτήρια. Σε περίπτωση που ο αριθμός των οργανώσεων είναι μεγάλος, θα πρέπει να συμφωνήσουν οι οργανώσεις μεταξύ τους όσον αφορά το δικαίωμα λόγου, ώστε να υπάρξουν ικανοποιητικά περιθώρια συζήτησης.

3. Η συμμετοχή των κοινωνικο-οικονομικών οργανώσεων σε εθνικό επίπεδο

3.1. Οι αποφάσεις στους κόλπους του ΠΟΕ λαμβάνονται από εκπροσώπους των κυβερνήσεων. Για τη λήψη αποφάσεων, απαιτείται η συμφωνία ενός μεγάλου μέρους εξ αυτών. Συνεπώς, μπορεί να πει κανείς ότι οι κυβερνήσεις των συμμετεχουσών χωρών συνιστούν αποτελεσματική δίοδο για την άσκηση πίεσης εκ μέρους των κοινωνικών οργανώσεων.

3.2. Επομένως, οι εθνικές κοινωνικές οργανώσεις πρέπει να ασκούν κυρίως τις πιέσεις τους προς τις εθνικές κυβερνήσεις. Οι κυβερνήσεις πρέπει να παρέχουν σε αυτές τις οργανώσεις επαρκή δυνατότητα να εκφράσουν τις απόψεις τους. Κατά το παράδειγμα του ΠΟΕ, οι κυβερνήσεις μπορούν να θεσπίσουν ένα βήμα, στο οποίο θα συμμετέχουν διάφορες κοινωνικές οργανώσεις. Το σημαντικότερο καθήκον τους μπορεί να είναι η παροχή συμβουλών στην κυβέρνηση σχετικά με τα διάφορα θέματα που περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη του ΠΟΕ. Είναι ζωτικής σημασίας η έγκαιρη ενημέρωση και διαβούλευση της κυβέρνησης με τις κοινωνικές οργανώσεις.

3.2.1. Ιδιαίτερη ευθύνη σχετικά έχουν τα εθνικά κοινωνικοοικονομικά συμβουλευτικά όργανα. Σε αυτά συχνά εκπροσωπούνται οι σημαντικότερες κοινωνικοοικονομικές κατηγορίες. Μπορούν να παρέχουν συμβουλές στην κυβέρνηση ως προετοιμασία για τις συναντήσεις του ΠΟΕ. Οι κυβερνήσεις θα μπορούν να ζητούν τη γνωμοδότησή τους. Αν η κυβέρνηση δεν τους έχει ζητήσει γνωμοδότηση, θα μπορούν πάντα να γνωμοδοτούν με δική τους πρωτοβουλία.

3.3. Οι κυβερνήσεις πρέπει να προσεγγίζουν τις διεθνείς διαπραγματεύσεις με πλήρη διαφάνεια. Γι' αυτό, πρέπει να διαδίδουν μέσω του Internet όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση και τις εξελίξεις στους κόλπους του ΠΟΕ.

3.4. Δεδομένου ότι το διεθνές εμπόριο αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ, το ευρωπαϊκό επίπεδο έχει μεγάλη σημασία για τις χώρες της ΕΕ. Αυτό ισχύει και για τις κοινωνικές οργανώσεις στο εσωτερικό της ΕΕ. Επομένως, αυτές θα πρέπει να προσανατολίζονται τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο θέμα αυτό αναφέρεται το επόμενο κεφάλαιο.

4. Οι κοινωνικο-οικονομικές οργανώσεις στο ευρωπαϊκό επίπεδο και ο ρόλος της ΟΚΕ

4.1. Πολλά από όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω για το εθνικό επίπεδο ισχύουν και για το ευρωπαϊκό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να διαδίδει μέσω της ιστοθέσης της στο Internet πολλές πληροφορίες για τις τρέχουσες εξελίξεις στους κόλπους του ΠΟΕ. Επιπλέον, πρέπει να διοργανώνει τακτικά ενημερωτικές συναντήσεις, στις οποίες θα μπορούν να προσκαλούνται οργανώσεις κοινωνικών και οικονομικών συμφερόντων καθώς και ΜΚΟ. Η ΟΚΕ μπορεί να υποστηρίξει τη διοργάνωση των συναντήσεων αυτών.

4.2. Ιδιαίτερος ρόλος αποδίδεται στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Αυτή αποτελεί τον εκπρόσωπο σε ευρωπαϊκό επίπεδο των οικονομικών και κοινωνικών κατηγοριών της ΕΕ. Εναπόκειται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ζητήσει γνωμοδότηση της ΟΚΕ για τα θέματα του ΠΟΕ, παρόλο που σύμφωνα με τη Συνθήκη δεν είναι υποχρεωμένη να το κάνει(7). Για τις διεθνείς συμφωνίες που αφορούν τον τομέα των υπηρεσιών, αντίθετα, η Επιτροπή πρέπει υποχρεωτικά να ζητήσει γνωμοδότηση της ΟΚΕ(8).

4.3. Τα τελευταία χρόνια η ΟΚΕ έχει εκδώσει πολλές γνωμοδοτήσεις πρωτοβουλίας για το σημαντικό αυτό θέμα. Οι γνωμοδοτήσεις αυτές καταδεικνύουν το μεγάλο ενδιαφέρον της ΟΚΕ για το θέμα και τονίζουν τη σημασία των συμφωνιών του ΠΟΕ για την κοινωνικο-οικονομική πολιτική της ΕΕ.

4.4. Όπως τονίσθηκε και στο σημείο 1.4, οι συνέπειες των διεθνών εμπορικών συμφωνιών για την απασχόληση, τα εισοδήματα, τους καταναλωτές και το περιβάλλον είναι σήμερα περισσότερες από ποτέ. Αντίστοιχα, έχουν αυξηθεί σημαντικά και οι ευαισθησίες των κοινωνιών μας απέναντί τους.

4.5. Η ΟΚΕ θεωρεί, επομένως, ότι έχει ζωτική σημασία το να παρακολουθήσει εκ του σύνεγγυς τις διαπραγματεύσεις για την περαιτέρω ελευθέρωση, να λάβει γνώση των απόψεων των ενδιαφερόμενων ενώσεων και ΜΚΟ για το θέμα και, υποβάλλοντας γνωμοδοτήσεις αρκετά νωρίς στο Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο και την Επιτροπή, να βοηθήσει στις προπαρασκευαστικές εργασίες της διαπραγματευτικής θέσης της ΕΕ.

4.6. Η ΟΚΕ προτείνει, συνεπώς, να δημιουργηθεί εντός της οργανωτικής της διάρθρωσης μία μονάδα, η οποία θα της επιτρέψει να αξιοποιήσει κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων την πλούσια γνώση και εμπειρία που διαθέτει.

Η εν λόγω μονάδα θα πρέπει να περιλαμβάνει έναν πυρήνα εμπειρογνωμόνων στο εξωτερικό εμπόριο, οι οποίοι θα υποστηρίζονται από εμπειρογνώμονες από τα άλλα τμήματα, ανάλογα με το υπό διαπραγμάτευση θέμα.

Καθήκον αυτής της μονάδας θα είναι να καλλιεργεί στενές επαφές, όχι μόνο με τον ΠΟΕ και τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής, αλλά και με τις ενδιαφερόμενες οργανώσεις και ΜΚΟ της ΕΕ.

4.7. Με βάση τις πρόσθετες πληροφορίες που θα αποκτηθούν κατ' αυτόν τον τρόπο και στηριζόμενη στις μέχρι τούδε γνωμοδοτήσεις της ΟΚΕ, η εν λόγω μονάδα θα υποβάλει, εγκαίρως για τις διαπραγματεύσεις, γνωμοδοτήσεις για θέματα που παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον από άποψη κοινωνικής πολιτικής.

4.8. Σε ειδικές περιπτώσεις, ενδείκνυται να πραγματοποιούνται εκ των προτέρων ακροάσεις με τους ενδιαφερόμενους κύκλους.

4.9. Στο πλαίσιο αυτό, θα ήταν ευκταίο να δοθεί στα αρμόδια μέλη της ΟΚΕ η δυνατότητα να παραστούν στις σημαντικές φάσεις αυτών των αποφασιστικών διαπραγματεύσεων.

4.10. Η ΟΚΕ προτείνει στη μονάδα του ΠΟΕ να εξετάσει ειδικότερα, με βάση τα σχέδια του Seattle, τα ακόλουθα θέματα:

1. τον ρόλο των κοινωνικο-οικονομικών οργανώσεων στη ρύθμιση των διαφορών

2. τις μεθόδους μονομερών κυρώσεων και τα αντισταθμιστικά δικαιώματα

3. το ηλεκτρονικό εμπόριο

4. ΠΟΕ και απασχόληση

5. τις δημόσιες συμβάσεις

6. την ενίσχυση του ΠΟΕ

7. τη γεωργία

8. τις υπηρεσίες

9. το εμπόριο και τη ανάπτυξη

10. το εμπόριο και το περιβάλλον

11. το εμπόριο και τους διεθνείς κανόνες για τις συνθήκες εργασίας

12. τον ανταγωνισμό

13. τις επενδύσεις

14. τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

15. την τιμολόγηση.

Βρυξέλλες, 20 Οκτωβρίου 1999.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Βeatrice RANGONI MACHIAVELLI

(1) Στην παρούσα γνωμοδότηση γίνεται διάκριση μεταξύ ομάδων κοινωνικών και οικονομικών συμφερόντων από τη μία πλευρά, και ΜΚΟ από την άλλη.

(2) EE C 56 της 24.2.1997.

(3) EE C 40 της 15.2.1999.

(4) EE C 407 της 28.12.1998.

(5) EE C 101 της 12.4.1999.

(6) B. Reinalda, "Οι ΜΚΟ και άλλοι ιδιωτικοί φορείς στη θεωρία των διεθνών σχέσεων", Internationale Spectator, 53, Ιούλιος/Αύγουστος 1999, 414-118.

(7) Βλ. σχετικά το άρθρο 133 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

(8) Βλ. άρθρο 52 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.