Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις προϋποθέσεις που εμπεριέχονται στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας {SEC(2004) 373}

(υποβλήθηκε από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης της 19ης και 20ής Ιουνίου 2003 επανέλαβε ότι είναι αποφασισμένο να υποστηρίξει πλήρως και με αποτελεσματικότητα την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και δήλωσε ότι «οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα γίνουν αναπόσπαστο μέρος της ΕΕ από τη στιγμή που θα πληρούν τα καθορισμένα κριτήρια». Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 2003 για τα Δυτικά Βαλκάνια, συμπεριλαμβανομένου του παραρτήματος «Το Θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης για τα Δυτικά Βαλκάνια: Πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση», το οποίο αποσκοπεί στην περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Δυτικών Βαλκανίων αξιοποιώντας επίσης πρακτικές που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διαδικασία της διεύρυνσης, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων. Η Επιτροπή εκλήθη να υποβάλει προς έγκριση στο Συμβούλιο την πρώτη σειρά ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων παράλληλα με τις προσεχείς ετήσιες εκθέσεις για τη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΔΣΣ) που θα πρέπει να υποβληθούν έως το τέλος του Μαρτίου 2004.

Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας βασίζεται στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 533/2004 του Συμβουλίου. Παραθέτει τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες που προσδιορίζονται στην ετήσια έκθεση της Επιτροπής για το 2004, τις οποίες πρέπει να θέσει σε εφαρμογή η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας ενόψει της ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και χρησιμεύει ως κατάλογος ελέγχου για την εκτίμηση της επιτελούμενης προόδου. Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας αντικατοπτρίζει το σημερινό στάδιο προετοιμασίας της χώρας και είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες της. Από την πλευρά της, η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας θα πρέπει να εκπονήσει ένα πρόγραμμα που θα περιέχει χρονοδιάγραμμα και τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύει να αντιμετωπίσει τις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τακτικά την πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή των προτεραιοτήτων, ιδίως μέσω των ετήσιων εκθέσεων ΔΣΣ και μέσω των δομών που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο της ΔΣΣ.

Οι προτεραιότητες της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης αποτελούν τη βάση για τον προγραμματισμό των χρηματοδοτικών πόρων που συνιστούν την κοινοτική συνδρομή, η οποία θα εξακολουθήσει να παρέχεται μέσω των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων, ιδίως του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2666/2000 του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2000 (CARDS).

Η προτεινόμενη απόφαση του Συμβουλίου δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις.

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει τη συνημμένη απόφαση.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις προϋποθέσεις που εμπεριέχονται στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 533/2004 σχετικά με την εγκαθίδρυση των ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων στο πλαίσιο της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης [1] και ιδίως το άρθρο 2,

[1] ΕΕ L

την πρόταση της Επιτροπής:

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης της 19ης και 20ής Ιουνίου 2003 ενέκρινε «το θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης για τα Δυτικά Βαλκάνια: Πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση», όπου η επεξεργασία ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων αναφέρεται ως ένα από τα μέσα εντατικοποίησης της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης.

(2) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 533/2004 του Συμβουλίου ορίζει ότι το Συμβούλιο αποφασίζει, με ειδική πλειοψηφία και κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, για τις αρχές, τις προτεραιότητες και τους όρους που πρέπει να περιέχουν οι ευρωπαϊκές εταιρικές σχέσεις, καθώς και κάθε μεταγενέστερη προσαρμογή.

(3) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 533/2004 του Συμβουλίου ορίζει ότι η παρακολούθηση της εφαρμογής των ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων διασφαλίζεται με τους μηχανισμούς που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, ιδίως τις ετήσιες εκθέσεις.

(4) Η ετήσια έκθεση της Επιτροπής για το 2004 παρουσιάζει ανάλυση της προπαρασκευής της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας ενόψει της ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και προσδιορίζει ορισμένους τομείς προτεραιότητας στους οποίους πρέπει να συνεχιστούν οι εργασίες.

(5) Για να προετοιμαστεί η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατίας της Μακεδονίας για τη μελλοντική ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να εκπονήσει σχέδιο δράσης που θα περιέχει χρονοδιάγραμμα και θα διευκρινίζει τα συγκεκριμένα μέτρα που σκοπεύει να λάβει προς το σκοπό αυτό,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 533/2004 του Συμβουλίου, οι αρχές, οι προτεραιότητες και όροι της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας καθορίζονται στο συνημμένο παράρτημα, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Η εφαρμογή της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης εξετάζεται μέσω των μηχανισμών που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. Εισαγωγη

To θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης προσδιορίζει τρόπους και μέσα για την εντατικοποίηση της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων.

Με βάση την ετήσια έκθεση της Επιτροπής, ο σκοπός της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας είναι να προσδιοριστούν οι προτεραιότητες δράσης για να υποστηριχθούν οι προσπάθειές της να πλησιάσει περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση εντός συνεκτικού πλαισίου. Οι προτεραιότητες είναι προσαρμοσμένες στις ειδικές ανάγκες και στο στάδιο προετοιμασίας της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και, ενδεχομένως, θα αναπροσαρμοστούν. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Εταιρική Σχέση παρέχει γενικές κατευθύνσεις για την παροχή χρηματοδοτικής βοήθειας στην εν λόγω χώρα.

Από την πλευρά της, η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας θα προετοιμάσει σχέδιο δράσης συνοδευόμενο από χρονοδιάγραμμα και λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η χώρα προτίθεται να ανταποκριθεί στις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης. Το σχέδιο αυτό θα πρέπει επίσης να αναφέρει τον τρόπο με τον οποίο θα δοθεί συνέχεια στο θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης, τις προτεραιότητες για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς που προσδιορίστηκαν στη διάσκεψη του Λονδίνου το 2002 και στην υπουργική συνάντηση των Βρυξελλών, στις 28 Noεμβρίου 2003, στο πλαίσιο του φόρουμ ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, καθώς και τα μέτρα που παρουσίασε καθεμία από τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων στη συνάντηση της 5ης Noεμβρίου 2003 στο Βελιγράδι, η οποία αποτέλεσε συνέχεια της Διάσκεψης της Οχρίδας για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.

2. Αρχές

Η Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης παραμένει το πλαίσιο της ευρωπαϊκής πορείας των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων προς τη μελλοντική τους προσχώρηση.

Οι κυριότερες προτεραιότητες που προσδιορίζονται για την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας συνίστανται στην ικανότητά της να εκπληρώσει τα κριτήρια που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης το 1993, καθώς και τους όρους που έχουν καθοριστεί για τη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, ιδίως τους όρους που καθόρισε το Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του της 29ης Απριλίου 1997 και 21ης και 22ας Ιουνίου 1999, το περιεχόμενο της τελικής διακήρυξης της συνόδου κορυφής του Ζάγκρεμπ της 24ης Noεμβρίου 2000 και το θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης.

3. Προτεραιότητες

Η ετήσια έκθεση της Επιτροπής αξιολογεί την επιτευχθείσα πρόοδο και σημειώνει τους τομείς στους οποίους η χώρα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της. Οι απαριθμούμενες στην εν λόγω ευρωπαϊκή εταιρική σχέση προτεραιότητες επελέγησαν με βάση το σκεπτικό ότι η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας θα πρέπει να είναι σε θέση να τις εκπληρώσει ή να τις προωθήσει σε σημαντικό βαθμό κατά τα προσεχή έτη. Γίνεται διάκριση μεταξύ βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων, οι οποίες αναμένεται να επιτευχθούν εντός ενός ή δύο ετών, και μεσοπρόθεσμων προτεραιοτήτων, οι οποίες αναμένεται να εκπληρωθούν εντός τριών έως τεσσάρων ετών.

Στην Ευρωπαϊκή Εταιρική Σχέση αναφέρονται οι κυριότεροι τομείς προτεραιότητας για την προπαρασκευή της Δημοκρατίας της Μακεδονίας για τη μελλοντική ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση την ανάλυση της ετήσιας έκθεσης του 2004. Πρέπει να υπομνησθεί ότι, όσον αφορά τη νομοθεσία, δεν αρκεί από μόνη της η ενσωμάτωση του κεκτημένου στη νομοθεσία. είναι επίσης αναγκαίο να προετοιμαστεί η πλήρης εφαρμογή του.

3.1. Βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες

Πολιτική κατάσταση

Δημοκρατία και κράτος δικαίου

Διασφάλιση της λειτουργίας των κρατικών θεσμών σε όλη την επικράτεια.

Εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου της Οχρίδας - Εφαρμογή της ήδη υιοθετηθείσας νομοθεσίας για την υλοποίηση της συμφωνίας-πλαισίου. Υιοθέτηση της εναπομένουσας νομοθεσίας που απαιτείται από την εν λόγω συμφωνία, ιδίως υιοθέτηση και εφαρμογή των νόμων για την εδαφική οργάνωση, τα οικονομικά των δήμων και κοινοτήτων και την πόλη των Σκοπίων. Ταχεία προώθηση της διαδικασίας αποκέντρωσης ώστε να επιτραπεί η ορθή διεξαγωγή των τοπικών εκλογών εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, ιδίως με την ενίσχυση, μέσω δράσεων κατάρτισης, παροχής συμβουλών και παροχής εξοπλισμού, των ικανοτήτων των δήμων και κοινοτήτων όσον αφορά τη χρηματοοικονομική διαχείριση και τη διαχείριση των αρμοδιοτήτων και των πόρων που έχουν μεταφερθεί σ'αυτούς. Παράλληλα, ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων που απαιτούνται για την επίβλεψη και διευκόλυνση της διαδικασίας αποκέντρωσης, στο κεντρικό επίσης επίπεδο, ιδίως στο πλαίσιο του υπουργείου τοπικής αυτοδιοίκησης και του υπουργείου οικονομικών σε σχέση με τη φορολογική αποκέντρωση, καθώς και των αρμόδιων υπουργείων στο πλαίσιο των αντίστοιχων τομέων αρμοδιοτήτων τους. Διασφάλιση της χορήγησης των κατάλληλων δημοσιονομικών πόρων ώστε να επιτραπεί η ομαλή μεταφορά αρμοδιοτήτων. Υιοθέτηση μεσοπρόθεσμου στρατηγικού προγράμματος για τη δίκαιη εκπροσώπηση των μειονοτήτων, με την απαιτούμενη δημοσιονομική κάλυψη, και διασφάλιση της ταχείας εφαρμογής του. Λήψη περαιτέρω μέτρων για τη διασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων της συμφωνίας-πλαισίου που αφορούν τη χρήση των γλωσσών και τα σύμβολα των κοινοτήτων. Βελτίωση των ικανοτήτων της κεντρικής διοίκησης όσον αφορά την παρακολούθηση και την αξιολόγηση. Εντατικοποίηση των προσπαθειών για την αναζωογόνηση της οικονομίας στις περιοχές όπου εκδηλώθηκαν κρίσεις κατά το παρελθόν.

Βελτίωση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης - Πλήρης εφαρμογή του δημοσιοϋπαλληλικού κώδικα. Περαιτέρω ανάπτυξη της Υπηρεσίας Δημοσίων Υπαλλήλων. Ανάπτυξη κατάλληλου στρατηγικού προγραμματισμού, με χορήγηση των απαιτούμενων πόρων, σε όλα τα υπουργεία και σε κυβερνητικό επίπεδο. Εφαρμογή του στρατηγικού προγράμματος ανάπτυξης της Γενικής Γραμματείας. Ολοκλήρωση των λειτουργικών αναλύσεων που διεξάγονται σε όλους τους δημόσιους οργανισμούς και λήψη των μέτρων που απαιτούνται για την εφαρμογή των συστάσεών τους, λαμβανομένης υπόψη της διαδικασίας αποκέντρωσης. Βελτίωση της διοικητικής διαφάνειας και θέσπιση νόμου σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στις πληροφορίες. Μεταρρύθμιση της νομοθεσίας στον τομέα των διοικητικών διαδικασιών και των διοικητικών διαφορών ώστε να εξασφαλιστεί καλύτερα ο σεβασμός των δικαιωμάτων του πολίτη. Πλήρης εφαρμογή του νόμου του 2003 για το συνήγορο του πολίτη και ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης των καθηκόντων του. Διασφάλιση της τήρησης των συστάσεών του. Ενθάρρυνση της ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και των οργανώσεων των κοινωνικών εταίρων, και παρότρυνση της ενεργού συμμετοχής αυτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Ενίσχυση του δικαστικού συστήματος - Προετοιμασία συνολικής μεταρρύθμισης του δικαστικού συστήματος. Επανεξέταση του σημερινού συστήματος επιλογής, διορισμού και προαγωγής των δικαστών και εισαγγελέων με σκοπό τη διασφάλιση της πολιτικής ανεξαρτησίας τους, της μονιμότητάς τους και της εξέλιξης της σταδιοδρομίας τους με βάση αξιοκρατικά κριτήρια. Εκπόνηση των συνταγματικών και νομοθετικών τροποποιήσεων που απαιτούνται για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του οργάνου που είναι αρμόδιο για την επιλογή τους και την εξέλιξη της σταδιοδρομίας τους. Απλούστευση των δικονομικών διαδικασιών. Βελτίωση της εκτέλεσης των αποφάσεων των δικαστηρίων. Θέσπιση εναλλακτικών μηχανισμών για τη διευθέτηση των διαφορών, συμπεριλαμβανομένων της διαιτησίας και της διαμεσολάβησης σε ποινικές υποθέσεις. Διασφάλιση της κατάλληλης εφαρμογής των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και των δικαστικών αποφάσεων στον τομέα του αστικού δικαίου. Ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας κατάρτισης δικαστών και εισαγγελέων και προετοιμασία της ίδρυσης Εθνικής Σχολής Δικαστών. Εξασφάλιση κατάλληλων μηχανισμών αρχικής και επαγγελματικής κατάρτισης.

Βελτίωση της καταπολέμησης της διαφθοράς - Εφαρμογή της στρατηγικής για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Αύξηση της θεσμικής ικανότητας διερεύνησης και ποινικής δίωξης των περιπτώσεων διαφθοράς. Βελτίωση του συντονισμού και εξασφάλιση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων για την επιβολή της νομοθεσίας οργάνων και της κρατικής επιτροπής που είναι αρμόδια για την πρόληψη της διαφθοράς. Βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών που έχουν αναλάβει τον εντοπισμό, τη διερεύνηση και τη δίωξη των περιπτώσεων διαφθοράς που διαπιστώνονται. Ενίσχυση και εφαρμογή των κανόνων των σχετικών με τη δήλωση περιουσιακών στοιχείων των υπαλλήλων, τη σύγκρουση συμφερόντων, τη διαφάνεια των δημόσιων συμβάσεων καθώς και τον εσωτερικό και εξωτερικό έλεγχο της διοίκησης. Υιοθέτηση κατάλληλης νομοθεσίας για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων.

Ανθρώπινα δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων

Βελτίωση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τα αρμόδια για την επιβολή του νόμου όργανα- Διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης προς την Ευρωπαϊκή σύμβαση για την πρόληψη των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας και άλλες σχετικές διεθνείς συμβάσεις. Εφαρμογή του κώδικα δεοντολογίας και διασφάλιση της δίωξης των παρατυπιών. Δίωξη, κατά τον δέοντα τρόπο, προηγούμενων περιπτώσεων κακής μεταχείρισης. Βελτίωση των εσωτερικών ελέγχων και της επιβολής των επαγγελματικών προτύπων σε όλα τα αρμόδια για την επιβολή του νόμου όργανα, καθώς και στο πλαίσιο των δικαστικών και σωφρονιστικών διοικητικών υπηρεσιών. Τήρηση των κανόνων προφυλάκισης. Ευαισθητοποίηση της αστυνομίας, των δικαστών, των εισαγγελέων και των λοιπών αρμόδιων για την επιβολή του νόμου οργάνων όσον αφορά τις υποχρεώσεις τους σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διασφάλιση της εφαρμογής των υποχρεώσεων αυτών από τα εν λόγω όργανα σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές.

Προώθηση της ελευθερίας έκφρασης και των μέσων ενημέρωσης - Επανεξέταση του νομικού πλαισίου στον τομέα των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών με σκοπό την πρόληψη των πολιτικών παρεμβάσεων. Λήψη συγκεκριμένων μέτρων για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των ρυθμιστικών φορέων του τομέα των μέσων ενημέρωσης. Επανεξέταση της νομοθεσίας περί δυσφημίσεως ώστε να ληφθούν υπόψη τα ευρωπαϊκά πρότυπα και η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Διασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων των μειονοτήτων - Διασφάλιση της ολοκλήρωσης της διαδικασίας δημιουργίας τρίτου κρατικού πανεπιστημίου στο Τέτοβο κατά τρόπο ώστε να επιτραπεί η δημιουργία συνεργίας με το πανεπιστήμιο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και να εξασφαλιστούν πανεπιστημιακά πρότυπα σύμφωνα με τη διακήρυξη της Μπολόνια.

Περιφερειακή και Διεθνησ Συνεργασια

Προαγωγή της περιφερειακής συνεργασίας - Συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΔΣΣ) και τις δεσμεύσεις της Θεσσαλονίκης στον τομέα της περιφερειακής συνεργασίας. Διασφάλιση της εφαρμογής όλων των περιφερειακών συμφωνιών ελευθέρων συναλλαγών. Συνέχιση της σύναψης συμφωνιών με τις γειτονικές χώρες, ιδίως στον τομέα της διασυνοριακής συνεργασίας για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της παράνομης διακίνησης και του λαθρεμπορίου, καθώς και στους τομείς της δικαστικής συνεργασίας, της διαχείρισης των συνόρων, του περιβάλλοντος και της ενέργειας, και διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των συμφωνιών αυτών.

Διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης στον τομέα της περιφερειακής συνεργασίας - Ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με την Κροατία σχετικά με τη διμερή σύμβαση για την περιφερειακή συνεργασία.

Υιοθέτηση κατάλληλου νομικού πλαισίου για τη συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία.

Εφαρμογή των διεθνών συμφωνιών που έχουν συναφθεί από την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας - Διασφάλιση της τήρησης των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί από την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας στο πλαίσιο των σχέσεών της με την ΕΕ.

Οικονομική κατάσταση

Οικονομία ελεύθερησ αγοράς και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

Διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας - Διατήρηση σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου για το πρόγραμμα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Σύναψη συμφωνίας σχετικά με πρόγραμμα παρακολούθησης.

Συνέχιση των οικονομικών μεταρρυθμίσεων - Ανάληψη συνολικών μεταρρυθμίσεων με προσανατολισμό την οικονομία της αγοράς και τη μείωση του ρόλου του κράτους στην οικονομία. δημιουργία συνθηκών θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ όλων των οικονομικών παραγόντων ώστε να μπορούν να ασκούν τις δραστηριότητές τους στο πλαίσιο σταθερού και προβλέψιμου περιβάλλοντος. Αποσαφήνιση και διασφάλιση της τήρησης των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, στο πλαίσιο ιδίως της ιδιωτικοποίησης.

Βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος - Υιοθέτηση και εφαρμογή βελτιωμένου νομικού πλαισίου στον τομέα του εταιρικού δικαίου. Βελτίωση της αποτελεσματικότητας του διοικητικού και δικαστικού συστήματος καθώς και των διαδικασιών πτώχευσης. Ανάπτυξη προγράμματος για την απλούστευση και μείωση των διαδικασιών χορήγησης αδειών και βελτίωση της διαφάνειας όλων των διοικητικών διαδικασιών που έχουν επιπτώσεις στις επιχειρήσεις.

Πολιτική απασχόλησης - Ανάπτυξη και εφαρμογή συνολικής στρατηγικής για την προώθηση της απασχόλησης και τη μείωση της ανεργίας, ιδίως όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης και της αγοράς εργασίας, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων. Τήρηση των θεμελιωδών κανόνων εργασίας (όπως της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και του δικαιώματος συλλογικών διαπραγματεύσεων, της κατάργησης των διακρίσεων κατά την εργασία και της απασχόλησης) και διασφάλιση της αποτελεσματικής επιβολής τους.

Διαχείριση των δημοσίων οικονομικών

Βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών - Εφαρμογή της φορολογικής αποκέντρωσης. Mισθολογική αποσυμπίεση της διάρθρωσης των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων. Ενίσχυση της ικανότητας επιθεώρησης και εσωτερικού ελέγχου του υπουργείου Οικονομικών και επέκταση των ελέγχων αυτών στο σύνολο της δημόσιας διοίκησης. Επανεξέταση της νομοθεσίας της σχετικής με τον έλεγχο των δημόσιων λογαριασμών με σκοπό την εναρμόνισή της με τα κοινοτικά πρότυπα και ενίσχυση του Κρατικού Ελεγκτικού Συνεδρίου, ως ανεξάρτητου κρατικού οργάνου με ανεξάρτητο προϋπολογισμό. Άσκηση μεγαλύτερου ελέγχου και επίβλεψης των εξωδημοσιονομικών δαπανών. Δημιουργία αποτελεσματικής αγοράς εντόκων γραμματίων και ομολόγων του δημοσίου.

Ευρωπαϊκά πρότυπα

Εσωτερική αγορά και εμπορικεσ συναλλαγές

Ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ για την προσθήκη πρωτοκόλλου στη Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ) με σκοπό την προσαρμογή της στην προσεχή διεύρυνση της ΕΕ πριν από την 1η Μαΐου 2004.

Κυκλοφορία εμπορευμάτων - Επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την υιοθέτηση ευρωπαϊκών τεχνικών κανόνων και προτύπων. Εφαρμογή της νομοθεσίας του 2002 σχετικά με την πιστοποίηση, τη μετρολογία και την αξιολόγηση της συμμόρφωσης, καθώς και υιοθέτηση του παραγώγου δικαίου και ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας για τη διασφάλιση της εφαρμογής του. Πρόοδος όσον αφορά τη χρησιμοποίηση της συνδυασμένης ονοματολογίας.

Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες - Βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου προληπτικής εποπτείας και της επίβλεψης του τομέα αυτού.

Προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα - Τροποποίηση της νομοθεσίας σχετικά με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για την εναρμόνισή της με τα κοινοτικά πρότυπα και δημιουργία ανεξάρτητης αρχής υπεύθυνης για τον έλεγχο της εφαρμογής της.

Τελωνεία - Επίτευξη αισθητών αποτελεσμάτων στην καταπολέμηση της απάτης, του λαθρεμπορίου και της παράνομης διακίνησης. Περαιτέρω ενίσχυση της τελωνειακής διοίκησης και διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της κατά τρόπο ώστε να ανταποκρίνεται στα κοινοτικά πρότυπα. Προώθηση της διαδικασίας μεταρρύθμισης και διασφάλισης της ορθής εφαρμογής του στρατηγικού προγράμματος 2004-2008. Ειδικότερα, διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της νέας μονάδας επαγγελματικών προτύπων και δίωξη των περιπτώσεων διαφθοράς στο πλαίσιο των τελωνειακών υπηρεσιών. Ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας στον τελωνειακό τομέα. Ενίσχυση των υπηρεσιών που συμμετέχουν στην εφαρμογή των εμπορικών συμφωνιών, ιδίως όσον αφορά τον έλεγχο των κανόνων προτιμησιακής καταγωγής.

Φορολογία - Έναρξη της επανεξέτασης της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας και των διοικητικών διαδικασιών ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και μη διακριτική εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας. Εξάλειψη της σημερινής διαφοροποίησης των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα προϊόντα καπνοβιομηχανίας που βασίζεται στην καταγωγή των εμπορευμάτων (εγχώριων ή εισαγόμενων). Συνέχιση της διεξαγόμενης μεταρρύθμισης στον τομέα της φορολογικής διοίκησης και, ιδίως, ενίσχυση της ικανότητας σε τοπικό επίπεδο για την είσπραξη και τον έλεγχο των απαιτητών φόρων. Αντιμετώπιση του προβλήματος που θέτει η αύξηση του όγκου των καθυστερούμενων επιστροφών ΦΠΑ. Ανάληψη δέσμευσης για την τήρηση των αρχών του κώδικα συμπεριφοράς στον τομέα της φορολόγησης των επιχειρήσεων και διασφάλιση της συμμόρφωσης των νέων φορολογικών μέτρων προς τις αρχές αυτές.

Ανταγωνισμός και κρατικές ενισχύσεις - Υιοθέτηση νομοθεσίας κατά των πρακτικών που αποβλέπουν στον περιορισμό του ανταγωνισμού. Εφοδιασμός της Αρχής Ανταγωνισμού με αποτελεσματικά μέσα που της επιτρέπουν να διασφαλίσει την άμεση εφαρμογή του νόμου και την επιβολή κυρώσεων. Προώθηση της διαφάνειας και της στοιχειώδους εφαρμογής των αρχών στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων. Προώθηση της πολιτικής ανταγωνισμού με την ενθάρρυνση της ελευθέρωσης, τη βελτίωση των πρακτικών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, τη διασφάλιση προσέγγισης της ιδιωτικοποίησης που ενισχύει τον ανταγωνισμό. Υιοθέτηση του παραγώγου δικαίου σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις και ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας για την εφαρμογή του νομικού πλαισίου.

Δημόσιες συμβάσεις - Βελτίωση του σημερινού νομικού πλαισίου στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων για την εναρμόνισή του προς το κοινοτικό κεκτημένο και ίδρυση οργανισμού για τις δημόσιες συμβάσεις, ικανού να διασφαλίζει την εφαρμογή του νομικού πλαισίου.

Δικαιώματα πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας - Υιοθέτηση του παραγώγου δικαίου όσον αφορά το νόμο περί βιομηχανικής ιδιοκτησίας και εφαρμογή του νόμου αυτού. Συνέχιση της βελτίωσης της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας και συναφών δικαιωμάτων.

Τομεακες πολιτικές

Βιομηχανία και ΜΜΕ - Υιοθέτηση του προγράμματος αναδιάρθρωσης και μετατροπής του βιομηχανικού κλάδου σιδήρου και χάλυβα σύμφωνα με το κοινοτικό κεκτημένο στον τομέα του ανταγωνισμού ώστε να επιτραπεί η δημιουργία αποτελεσματικών και ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Εφαρμογή των αρχών του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις και των στόχων που έχουν καθοριστεί για το 2004. Βελτίωση της πρόσβασης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδοτικές και μη χρηματοδοτικές υπηρεσίες. Συνέχιση της προετοιμασίας για την ίδρυση του εθνικού ταμείου εγγυήσεων.

Ενέργεια - Ανάπτυξη της νεοσυσταθείσας ρυθμιστικής επιτροπής στον τομέα της ενέργειας με σκοπό τη συμμόρφωση με τις κατευθυντήριες αρχές της ΕΕ και την αποφυγή δημιουργίας μονοπωλιακής κατάστασης στον τομέα της ενέργειας. Τροποποίηση του νόμου περί ενέργειας για την ίδρυση φορέα εκμετάλλευσης του συστήματος μεταφοράς και την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της δημόσιας υπηρεσίας.

Τηλεπικοινωνίες - Διασφάλιση της πραγματικής ελευθέρωσης του τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, καθώς και της ενίσχυσης των ρυθμιστικών οργάνων και υιοθέτηση κατάλληλων νόμων και πολιτικών για τον εν λόγω τομέα.

Περιβάλλον - Υιοθέτηση νομοθεσίας στον τομέα του περιβάλλοντος, της διαχείρισης των αποβλήτων, της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, της προστασίας των φυσικών πόρων και της ποιότητας του αέρα, σύμφωνα με τα κοινοτικά πρότυπα.

Συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων

Διαχείριση των συνόρων - Ως συνέχεια της περιφερειακής Διάσκεψης της Οχρίδας για την ασφάλεια και τη διαχείριση των συνόρων που πραγματοποιήθηκε το Μάιο του 2003, εφαρμογή των βραχυπρόθεσμων μέτρων που είχαν θεσπιστεί από την κυβέρνηση και παρουσιαστεί στη συνάντηση υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων στο πλαίσιο του φόρουμ ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων στις 28 Νοεμβρίου 2003. Εφαρμογή της ολοκληρωμένης στρατηγικής διαχείρισης των συνόρων που υιοθετήθηκε το Δεκέμβριο του 2003 με συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερόμενων οργανισμών. Ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ του υπουργείου Εσωτερικών και του υπουργείου Άμυνας για τη διευκόλυνση της μεταφοράς των αρμοδιοτήτων συνοριακού ελέγχου στη συνοριακή αστυνομία, και διασφάλιση της θεσμικής ανάπτυξης της υπηρεσίας συνοριακής αστυνομίας.

Πολιτικές στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου - Εφαρμογή του νόμου περί ασύλου του 2003. Θέσπιση ανεξάρτητης και διαφανούς δευτεροβάθμιας επιτροπής για την επανεξέταση των αιτήσεων ασύλου. Υιοθέτηση κατάλληλων διατάξεων εφαρμογής για την ανάπτυξη και εφαρμογή των πολιτικών και δομών υποδοχής. Επανεξέταση της νομοθεσίας στον τομέα της μετανάστευσης, ιδίως της νομοθεσίας για τη νόμιμη και παράνομη μετανάστευση και την εμπορία ανθρώπων. Χάραξη κοινής στρατηγικής, με περιφερειακή διάσταση, για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων. Υιοθέτηση νέου νόμου περί αλλοδαπών.

Αστυνομία - Διασφάλιση της δράσης των αστυνομικών υπηρεσιών, ιδίως των ειδικών αστυνομικών δυνάμεων, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα και πρακτικές. Αποσαφήνιση των αντίστοιχων ρόλων του υπουργείου Εσωτερικών και του Υπουργείου Άμυνας όσον αφορά τη διαχείριση των κρίσεων σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές πρακτικές. Υιοθέτηση και εφαρμογή σχεδίου δράσης για τη μεταρρύθμιση της αστυνομίας, με δίκαιη εκπροσώπηση σε όλα τα επίπεδα, και προγραμματισμός των απαιτούμενων πόρων για την εφαρμογή του. Λήψη επειγόντων μέτρων για τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού. Βελτίωση της συνεργασίας με τη δικαστική εξουσία. Ενίσχυση των ικανοτήτων κατάρτισης και διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της Αστυνομικής Ακαδημίας, ιδίως της χορήγησης των κατάλληλων δημοσιονομικών πόρων. Περιορισμός της διαφθοράς και της παράτυπης συμπεριφοράς στο πλαίσιο των αστυνομικών οργάνων. Προώθηση της συνεργασίας με την Ιντερπόλ και άλλους αρμόδιους για την επιβολή του νόμου διεθνείς οργανισμούς, ιδίως με την καλύτερη αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων τους.

Οργανωμένο έγκλημα, παράνομη διακίνηση, ναρκωτικά, νομιμοποίηση προσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τρομοκρατία - Εφαρμογή των δραστικών μέτρων που υιοθέτησε η κυβέρνηση και τα οποία υποβλήθηκαν στη συνεδρίαση υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2003. Ολοκλήρωση της κύρωσης της σύμβασης των ΗΕ του 2002 για το οργανωμένο έγκλημα και των συναφών πρωτοκόλλων για τα φορητά όπλα και τον ελαφρό οπλισμό, την εμπορία ανθρώπων και τη λαθρομετανάστευση, και διασφάλιση της εφαρμογής της. Βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων για την επιβολή του νόμου οργάνων που συμμετέχουν στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Βελτίωση της υπηρεσίας πληροφοριών και της ανάλυσης κινδύνων και δημιουργία κεντρικής μονάδας πληροφοριών στον τομέα του εγκλήματος, η οποία θα συνεργάζεται με όλα τα αρμόδια για την επιβολή του νόμου όργανα. Υιοθέτηση των νομοθετικών τροποποιήσεων που απαιτούνται για να επιτραπεί η χρησιμοποίηση ειδικών τεχνικών διερεύνησης. Ανάπτυξη προγραμμάτων για την προστασία μαρτύρων. Ενίσχυση της ικανότητας καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών. Κατάστρωση εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση των ναρκωτικών σύμφωνα με τη στρατηγική και το σχέδιο δράσης της ΕΕ στον τομέα των ναρκωτικών. Αποσαφήνιση των αντίστοιχων ρόλων της Διεύθυνσης για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της Οικονομικής Αστυνομίας, και αναβάθμιση της εν λόγω Διεύθυνσης σε επίπεδο μονάδας οικονομικών πληροφοριών σύμφωνης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Λήψη των αναγκαίων μέτρων για να προετοιμαστεί η σύναψη συμφωνίας συνεργασίας με την Ευρωπόλ. Εντατικοποίηση της διεθνούς συνεργασίας και εφαρμογή των κατάλληλων διεθνών συμβάσεων κατά της τρομοκρατίας. Βελτίωση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της αστυνομίας και των υπηρεσιών πληροφοριών εντός του κράτους και με άλλα κράτη. Πρόληψη της χρηματοδότησης και της προετοιμασίας τρομοκρατικών ενεργειών.

3.2. Μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες

Πολιτική κατάσταση

Δημοκρατία και κράτος δικαίου

Εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου της Οχρίδας - Εφαρμογή του στρατηγικού προγράμματος για τη δίκαιη εκπροσώπηση των μειονοτήτων. Διασφάλιση της ορθής λειτουργίας των αποκεντρωμένων υπηρεσιών της κυβέρνησης. Διατήρηση των προσπαθειών για την αναζωογόνηση της οικονομίας στις περιοχές όπου εκδηλώθηκαν κρίσεις κατά το παρελθόν.

Περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης - Περαιτέρω προώθηση της ανεξαρτησίας της διοίκησης, της διαφάνειας των διαδικασιών πρόσληψης και εξέλιξης των σταδιοδρομιών με βάση αξιοκρατικά κριτήρια, του επαγγελματισμού και της δίκαιης εκπροσώπησης όλων των κοινοτήτων. Συνέχιση της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της έκβασης της «λειτουργικής» ανάλυσης. Περαιτέρω ανάπτυξη της ικανότητας των υπουργείων για την εκτέλεση ολόκληρης σειράς κοινών λειτουργιών που απαιτούνται για την υποστήριξη του συντονιστικού ρόλου της Γενικής Γραμματείας και άλλων κεντρικών οργανισμών (ανάπτυξη πολιτικών, στρατηγικός προγραμματισμός, χρηματοοικονομική διαχείριση, διαχείριση του προσωπικού, τεχνολογίες πληροφοριών). Διασφάλιση του κατάλληλου εφοδιασμού των κλάδων της διοίκησης που είναι υπεύθυνοι για την εφαρμογή των διατάξεων της ΣΣΣ για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους. Περαιτέρω ενθάρρυνση της ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και των οργανώσεων των κοινωνικών εταίρων και προώθηση της ενεργού συμμετοχής των οργανώσεων αυτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Περαιτέρω ενίσχυση του δικαστικού συστήματος - Εφαρμογή συνολικής μεταρρύθμισης του δικαστικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των απαιτούμενων τροποποιήσεων του συντάγματος και του νομικού πλαισίου, και ενίσχυση της γενικής ικανότητας του δικαστικού συστήματος. Διασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας της Εθνικής Σχολής Δικαστών. Βελτίωση της κατάρτισης στον τομέα του κοινοτικού δικαίου, της διασυνοριακής συνεργασίας σε ποινικά θέματα και πρακτικές. Μείωση, σε όλα τα δικαστήρια, του αριθμού των υποθέσεων που βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Διασφάλιση της παροχής κατάλληλου εξοπλισμού και εξασφάλιση καλά καταρτισμένου και εξειδικευμένου διοικητικού προσωπικού, με το κατάλληλο καθεστώς. Εξασφάλιση επαρκών δημοσιονομικών πόρων για τη διασφάλιση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και τη νομική αρωγή. Αύξηση των αποδοχών.

Περαιτέρω βελτίωση της καταπολέμησης της διαφθοράς - Επίτευξη σημαντικών και απτών αποτελεσμάτων στην καταπολέμηση της διαφθοράς, σε όλα τα επίπεδα, με την κατάλληλη νομοθεσία και την ορθή εφαρμογή του εθνικού προγράμματος για την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Ανθρώπινα δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων

Διασφάλιση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τα αρμόδια για την επιβολή του νόμου όργανα - Πλήρης συνειδητοποίηση από την αστυνομία, τους δικαστές, τους εισαγγελείς και τα λοιπά αρμόδια για την επιβολή του νόμου όργανα των υποχρεώσεών τους και διασφάλιση της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων αυτών. Διασφάλιση του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στα κρατητήρια και τις φυλακές.

Περαιτέρω προαγωγή της ελευθερίας έκφρασης και της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης - Διασφάλιση της συμμόρφωσης προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα των νόμων στον τομέα των μέσων ενημέρωσης, καθώς και της ορθής εφαρμογής τους.

Περαιτέρω προώθηση της αρχής της μη διακριτικής μεταχείρισης και της ίσης εκπροσώπησης - Αύξηση των ευκαιριών απασχόλησης για όλες τις εθνοτικές κοινότητες και διευκόλυνση της πρόσβασής τους στην εκπαίδευση. Προώθηση της πρόσβασης των μειονοτήτων στην ανώτατη εκπαίδευση και διασφάλιση της συμμόρφωσης της ανώτατης εκπαίδευσης που παρέχεται στην αλβανική γλώσσα προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα, όπως καθορίζονται αυτά στη διακήρυξη της Μπολόνια.

Περιφερειακή και διεθνήσ συνεργασία

Περαιτέρω προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας - Διατήρηση εποικοδομητικής και ισόρροπης περιφερειακής πολιτικής που ενθαρρύνει το διάλογο, τη σταθερότητα, τις σχέσεις καλής γειτονίας και τη συνεργασία. Εφαρμογή του Μνημονίου Συμφωνίας για την ανάπτυξη του κύριου δικτύου περιφερειακών μεταφορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Εκπλήρωση των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του μνημονίου συμφωνίας των Αθηνών του 2003 για την περιφερειακή αγορά ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και προετοιμασία για την εγκαθίδρυση της ολοκληρωμένης περιφερειακής αγοράς ενέργειας.

Εφαρμογή των διεθνών συμφωνιών που έχουν συναφθεί από την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας - Πλήρης εφαρμογή των διεθνών συμφωνιών και συμβάσεων που έχει κυρώσει η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, ειδικότερα των συμβάσεων στους τομείς της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών Υποθέσεων, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και του εμπορίου.

Οικονομική κατάσταση

Οικονομία ελεύθερησ αγοράς και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

Διασφάλιση της βιωσιμότητας των οικονομικών μεταρρυθμίσεων

Περαιτέρω βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος - Διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των κυριότερων διεθνών και κοινοτικών προτύπων στον τομέα του εταιρικού δικαίου, της λογιστικής και των ελέγχων. Περαιτέρω ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του διοικητικού και δικαστικού συστήματος, πλήρης εφαρμογή του προγράμματος για την απλούστευση και μείωση των διαδικασιών χορήγησης αδειών και περαιτέρω βελτίωση της διαφάνειας όλων των διοικητικών διαδικασιών που έχουν επιπτώσεις στις επιχειρήσεις. Διασφάλιση της εκτέλεσης των δικαιωμάτων των πιστωτών στο πλαίσιο διαφανούς νομικού πλαισίου και μέσω μεταρρύθμισης του κτηματολογίου. Ενθάρρυνση της εφαρμογής κώδικα διοίκησης επιχειρήσεων.

Απασχόληση και κοινωνική πολιτική - Ανάπτυξη κοινωνικής πολιτικής για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής και αποτελεσματικών συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας. βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών και μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Περαιτέρω ανάπτυξη πολιτικής απασχόλησης, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων.

Διαχείριση των δημοσίων οικονομικών

Περαιτέρω βελτίωση των δημόσιων οικονομικών και της διαχείρισής τους - Ενίσχυση του εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου των δημόσιων οικονομικών. Άρση των κυριότερων εμποδίων για τη δημιουργία του δεύτερου άξονα του συνταξιοδοτικού συστήματος, ιδίως με τη χρηματοδότηση της μετάβασης από ένα σύστημα αλληλεγγύης σε ένα υποχρεωτικό σύστημα συσσώρευσης.

Απάτη - Καθιέρωση αποτελεσματικών διαδικασιών για τον εντοπισμό, την επεξεργασία και την παρακολούθηση των περιπτώσεων (εικαζόμενης) απάτης και άλλων παρατυπιών που θίγουν τα εθνικά και διεθνή κεφάλαια.

Ευρωπαϊκα Προτυπα

Εσωτερικη αγορα και εμποριο

Κυκλοφορία εμπορευμάτων - Ενίσχυση της ικανότητας της κυβέρνησης να θέσει σε εφαρμογή τη ΣΣΣ, ιδίως με την ανάπτυξη εσωτερικών ειδικών γνώσεων, ώστε να είναι σε θέση να αξιολογεί τη συμμόρφωση των σχεδίων νόμου με το κοινοτικό κεκτημένο.

Δημοσιονομικές υπηρεσίες - Διασφάλιση της δημιουργίας ανεξάρτητων και καλά εκπαιδευμένων εποπτικών αρχών σύμφωνα με τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα.

Προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα - Συνέχιση της θεσμικής ενίσχυσης της αρμόδιας για την προστασία των δεδομένων αρχής, σύμφωνα με τα κοινοτικά πρότυπα και πρακτικές.

Τελωνεία - Περαιτέρω ενίσχυση της τελωνειακής διοίκησης και διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της κατά τρόπο ώστε να ανταποκρίνεται στα κοινοτικά πρότυπα. Εφαρμογή του στρατηγικού προγράμματος 2004-2008. .

Φορολογία - Συνέχιση της ενίσχυσης της φορολογικής διοίκησης, ιδίως όσον αφορά την είσπραξη και τον έλεγχο των φόρων και διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της, κατά τρόπο ώστε να ανταποκρίνεται στα κοινοτικά πρότυπα. Ανάπτυξη στρατηγικής για τον έλεγχο των λογαριασμών και ανάπτυξη κατάλληλων συστημάτων ΤΠ.

Ανταγωνισμός και κρατικές ενισχύσεις - Εφαρμογή της νομοθεσίας κατά των πρακτικών που αποβλέπουν στον περιορισμό του ανταγωνισμού. Περαιτέρω ενίσχυση της Αρχής Ανταγωνισμού, η οποία εξουσιοδοτείται να εφαρμόζει τη νομοθεσία και να επιβάλλει κυρώσεις. Περαιτέρω ενίσχυση της διαφάνειας των κρατικών ενισχύσεων.

Δημόσιες συμβάσεις - Επίτευξη πλήρως λειτουργικών δομών για τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων ώστε να διασφαλιστεί η διεξαγωγή των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων σε απόλυτη συμφωνία με τη νομοθεσία και τις αρχές της ΣΣΣ.

Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας - Διασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας στον τομέα της πνευματικής και της βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

Τομεακές πολιτικές

Βιομηχανία και ΜΜΕ - Εφαρμογή του προγράμματος αναδιάρθρωσης και μετατροπής του βιομηχανικού κλάδου σιδήρου και χάλυβα. Ολοκλήρωση της υλοποίησης της στρατηγικής για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις. Προώθηση της πρόσβασης των ΜΜΕ σε πιστωτικές διευκολύνσεις. Περαιτέρω ανάπτυξη της εμπειρίας στον τομέα των μηχανισμών μη χρηματοδοτικής στήριξης των ΜΜΕ (δηλαδή ενοτήτων επιχειρήσεων και τεχνολογικών πάρκων). Εφαρμογή του σχεδίου δράσης FIAS (υπηρεσία παροχής συμβουλών για τις ξένες επενδύσεις) για τη μείωση των φραγμών στις επενδύσεις.

Τηλεπικοινωνίες - Μεταφορά και εφαρμογή του νέου κοινοτικού πλαισίου στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Γεωργία - Υιοθέτηση και εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στον τομέα της γεωργίας. Υιοθέτηση και εφαρμογή συνολικής μεταρρύθμισης, ιδίως όσον αφορά τις υπηρεσίες και πρακτικές συνοριακής και εσωτερικής επιθεώρησης στον τομέα της υγείας των φυτών και των ζώων, την ανάλυση των πολιτικών, τα τομεακά συστήματα πληροφοριών και τις στατιστικές, καθώς και τα καθήκοντα συντονισμού των υφιστάμενων θεσμών και υπηρεσιών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Περιβάλλον - Περαιτέρω εναρμόνιση της νομοθεσίας με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Εφαρμογή της νομοθεσίας που έχει υιοθετηθεί. Βελτίωση της παρακολούθησης του περιβάλλοντος και ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας. Ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών ζητημάτων σε διάφορες πολιτικές, ιδίως με την εκπόνηση μελετών για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Συνεργασία στον τομεα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων

Διαχείριση των συνόρων - Ολοκλήρωση της εφαρμογής της στρατηγικής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, σε συνεργασία με τους αρμόδιους οργανισμούς.

Μετανάστευση και άσυλο - Ενίσχυση της ανάπτυξης εθνικών δομών ασύλου, σύμφωνων προς τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα, ώστε να μπορούν να παρέχουν κατάλληλη προστασία και βοήθεια στους αιτούντες άσυλο και στους πρόσφυγες. Εφαρμογή της στρατηγικής για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και εμπορίας ανθρώπων.

Αστυνομία - Ολοκλήρωση της εφαρμογής της μεταρρύθμισης της αστυνομίας. Εντατικοποίηση της κατάρτισης για την καταπολέμηση των νέων μορφών εγκληματικότητας, ιδίως του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο και του διασυνοριακού εγκλήματος. Περαιτέρω βελτίωση των συστημάτων πληροφοριών της αστυνομίας.

Οργανωμένο έγκλημα, παράνομη διακίνηση, ναρκωτικά και νομιμοποίηση προσόδων από παράνομες δραστηριότητες - Επίτευξη σημαντικών αποτελεσμάτων όσον αφορά την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Διασφάλιση της εφαρμογής των μέσων των ΗΕ για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Περαιτέρω βελτίωση της ικανότητας του κράτους να προβλέπει και να καταπολεμά την εγκληματικότητα, μέσω του συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων για την επιβολή του νόμου οργάνων και της δικαστικής εξουσίας, της ενίσχυσης της ικανότητας ανάλυσης των πληροφοριών στον τομέα του εγκλήματος και της περαιτέρω κατάρτισης κατά των νέων μορφών εγκληματικότητας. Μείωση του αριθμού φορητών όπλων και ελαφρού εξοπλισμού που κρατούνται παράνομα. Διασφάλιση της πλήρους λειτουργίας της μονάδας χρηματοοικονομικών πληροφοριών σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση των ναρκωτικών. Ενίσχυση της καταπολέμησης του οικονομικού και δημοσιονομικού εγκλήματος (ιδίως της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της παραχάραξης νομισμάτων) και της απάτης, καθώς και βελτίωση της οικείας εθνικής νομοθεσίας.

4. Προγραμματισμοσ

Η κοινοτική συνδρομή δυνάμει της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων παρέχεται με τα κατάλληλα χρηματοδοτικά μέσα, και ιδίως με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2666/2000 του Συμβουλίου [2]. κατά συνέπεια, η παρούσα απόφαση δεν θα έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις. Επιπλέον, η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας θα έχει πρόσβαση σε χρηματοδότηση βάσει προγραμμάτων που καλύπτουν πολλές χώρες και οριζοντίων προγραμμάτων. Η Επιτροπή συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ιδίως με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και με την Παγκόσμια Τράπεζα, ώστε να διευκολύνεται η συγχρηματοδότηση των σχεδίων που σχετίζονται με τη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης.

[2] ΕΕ L 306 της 7.12.2000, σ .1.

5. Υπο ορουσ παροχη βοηθειασ

Η κοινοτική βοήθεια που παρέχεται στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων στο πλαίσιο της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης εξαρτάται από την επίτευξη περαιτέρω προόδου ως προς την τήρηση των πολιτικών κριτηρίων της Κοπεγχάγης και ιδίως από την πρόοδο ως προς την πραγματοποίηση των ειδικών προτεραιοτήτων της παρούσας ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης. Η μη τήρηση αυτών των γενικών προϋποθέσεων μπορεί να οδηγήσει το Συμβούλιο στο να θεσπίσει τα κατάλληλα μέτρα, σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2666/2000 του Συμβουλίου.

Η κοινοτική βοήθεια υπόκειται επίσης στους όρους που έθεσε το Συμβούλιο στα συμπεράσματα της 29ης Απριλίου 1997 και της 21-22 Ιουνίου 1999, ιδίως όσον αφορά τη δέσμευση των δικαιούχων να προβούν σε δημοκρατικές, οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

6. Παρακολουθηση

Η παρακολούθηση της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης διασφαλίζεται μέσω των μηχανισμών που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, ιδίως της ετήσιας έκθεσης για τη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης.

DOCUMENT DE TRAVAIL DES SERVICES DE LA COMMISSION - Ancienne Rιpublique Yougoslave de Macιdoine - Rapport de stabilisation et d'association - 2004 {COM(2004) 204 final}

Ancienne Rιpublique Yougoslave de Macιdoine

Processus de stabilisation et d'association - rapport

7. Synthθse

Tout en ιtant limitιe dans sa marge de manoeuvre par un contexte budgιtaire et ιconomique difficile, l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine a accompli des efforts en 2003 pour progresser sur la voie du processus de stabilisation et d'association. Dans de nombreux domaines, le processus de rιforme en est encore ΰ ses balbutiements et de nouveaux efforts seront nιcessaires pour qu'il se traduise par des changements concrets et produise les rιsultats positifs escomptιs.

La situation politique est restιe dans l'ensemble stable, ΰ la faveur du processus engagι en 2001 ΰ Ohrid, qui demeure essentiel pour garantir la transformation de l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine en un Ιtat unitaire et pluriethnique. Le soutien apportι par la communautι internationale, en particulier dans le cadre de l'opιration militaire "Concordia" conduite par l'Union europιenne et de la nouvelle mission de police "Proxima", a contribuι de maniθre dιcisive ΰ cette stabilisation progressive. La consolidation de la stabilitι exige cependant que le gouvernement poursuive ses efforts pour mettre pleinement en oeuvre l'accord-cadre et renforcer l'Ιtat de droit, et ιgalement que toutes les composantes de la population fassent preuve d'engagement et de sens des responsabilitιs. Il convient d'accιlιrer et d'accentuer les efforts de prιparation ΰ la mise en oeuvre du processus de dιcentralisation.

De nombreux dιfis devront encore κtre relevιs, qu'il s'agisse de la dιcentralisation, de la bonne gouvernance, des rιformes du secteur de la sιcuritι ou de l'Ιtat de droit. La mise en oeuvre des rιformes supposera ιgalement le renforcement des capacitιs administratives, par la transformation de l'administration publique en un service public moderne et responsable. La poursuite des efforts engagιs pour relever ces dιfis devrait permettre au pays de changer progressivement d'orientation, pour passer de la stabilisation ΰ l'association.

L'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine a rιussi ΰ assurer la stabilitι du cadre macroιconomique et elle a adhιrι ΰ l'organisation mondiale du commerce. La situation ιconomique, et en particulier de sιrieuses lacunes au niveau du fonctionnement de l'ιconomie, du climat des affaires, de la compιtitivitι et du respect des droits de propriιtι, rendent cependant de plus en plus problιmatique la rιussite de la transition. Le niveau de l'investissement ιtranger direct a ιtι particuliθrement bas et il ne pourra augmenter sensiblement qu'ΰ condition que la stabilitι institutionnelle et politique continue de s'amιliorer et que les rιformes progressent. De sιrieux progrθs dans l'ιtablissement de l'Ιtat de droit seront ιgalement dιcisifs.

Le processus de stabilisation et d'association a bιnιficiι du soutien de l'ensemble des partis politiques et des efforts ont ιtι dιployιs pour en faire le cadre des actions gouvernementales. Un plan d'action national pour le suivi des recommandations ιnoncιes dans le rapport de l'annιe passιe a confirmι la volontι d'aller de l'avant. La poursuite des rιformes appelle des efforts et des ressources supplιmentaires. L'entrιe en vigueur de l'accord de stabilisation et d'association conduira ΰ l'ιtablissement d'une coopιration plus ιtroite entre l'Union europιenne et le pays. Le partenariat europιen prιsentι par l'Union europιenne devrait permettre d'axer les efforts sur la progression du calendrier de rιformes.

8. Situation politique

8.1. Dιmocratie et primautι du droit

Le gouvernement a fait des efforts tangibles pour mettre en oeuvre l'accord-cadre d'Ohrid et la plupart des signataires de cet accord ont tenu l'engagement qu'ils avaient pris de le soutenir. La volontι d'aboutir ΰ des compromis sur un certain nombre de questions sensibles, y compris la crιation d'une nouvelle universitι publique ΰ Tetovo, a renforcι la coalition et devrait attιnuer la mιfiance interethnique. Des reprιsentants de l'opposition ont cependant mis en cause les principes mκme de l'accord. L'annιe 2004 sera dιcisive pour ce qui est de la consolidation du retour ΰ la pleine stabilitι ainsi que du processus de rιforme. Il convient ΰ prιsent de veiller ΰ l'application et au respect de la nouvelle lιgislation et des plans d'action, en particulier ceux qui ont trait ΰ la dιcentralisation et aux rιformes touchant ΰ la sιcuritι. Dans les domaines qui concernent la rιforme du systθme judiciaire, l'Ιtat de droit et la lutte contre la corruption, des mesures ιnergiques demeurent nιcessaires. L'accιlιration du rythme des rιformes suppose un engagement constructif de tous les partis politiques, une coopιration entre les institutions et un sentiment d'appropriation du processus aux diffιrents niveaux de pouvoir.

8.1.1. Ιvaluation touchant aux institutions dιmocratiques et aux attitudes ΰ l'ιgard de l'Ιtat.

La mise en oeuvre de l'accord-cadre d'Ohrid: La mise en oeuvre intιgrale de l'accord-cadre d'Ohrid (AC) demeure essentielle aux progrθs du processus de stabilisation et d'association. On observe, dans l'ensemble, une consolidation progressive du processus d'instauration d'un climat de confiance enclenchι par l'accord-cadre; ce processus a ιtι confortι par l'engagement personnel du premier ministre M. B. Crvenkovski et de M. A. Ahmeti. Il convient de maintenir ce consensus sur les principes sous-tendant l'accord et d'y associer ιgalement l'opposition. Des progrθs tangibles ont ιtι accomplis, en particulier en ce qui concerne le volet lιgislatif de l'AC, et l'accent est mis de plus en plus sur les deux concepts, vastes et complexes, de dιcentralisation et de reprιsentation ιquitable des minoritιs dans l'administration publique.

La mise en oeuvre de l'accord-cadre ne s'est pas faite sans tensions ni difficultιs. En outre, des vues radicales - quoique isolιes - ont ιtι exprimιes par certains membres de l'opposition qui ont prιconisι la rιorganisation du pays en fonction de critθres ethniques, ce qui irait dans le sens inverse de l'intιgration europιenne. Certains actes perpιtrιs par des extrιmistes, souvent en rapport avec des intιrκts criminels, ont cherchι ΰ saper le processus de rιconciliation. Cela a conduit l'Union europιenne ΰ adopter une position commune en fιvrier 2004 imposant des mesures restrictives ΰ l'encontre des extrιmistes qui encouragent la violence et agissent en dehors du processus dιmocratique.

Les rιsultats dιfinitifs du recensement concernant la composition ethnique de la population rιsidente ont ιtι publiιs le 1er dιcembre. Les donnιes dιfinitives ont fait apparaξtre une augmentation tant en nombre qu'en pourcentage de la population du pays d'origine albanaise - de 22,7 % ΰ 25,17 % - ainsi qu'un lιger accroissement de la population d'origine macιdonienne, bien que leur pourcentage de la population totale ait diminuι (tombant ΰ 64,18 % contre 66,6 % en 1994). Les travaux menιs par l'Office statistique national, sous l'ιgide de la mission internationale d'observation du recensement, ont ιtι jugιs professionnels et conformes aux normes internationales et aucune critique de fond n'a ιtι ιmise. L'achθvement du recensement a permis de progresser dans la mise en oeuvre de l'accord-cadre, en particulier en aidant ΰ parachever l'ιlaboration des lois restantes sur la dιcentralisation et en fournissant une base pour engager de nouveaux efforts en matiθre de reprιsentation ιquitable des minoritιs dans l'administration publique.

ΐ la suite du Plan adoptι par le gouvernement au printemps 2003, qui a fixι des objectifs intermιdiaires afin de garantir la reprιsentation ιquitable des minoritιs dans l'administration publique, comme le prιvoit l'AC, des mesures initiales ont ιtι entreprises et certains progrθs enregistrιs, en particulier dans le domaine de la sιcuritι. Les objectifs ΰ moyen terme du gouvernement (14 %) n'ont pas encore ιtι atteints, sauf dans certains secteurs spιcifiques, et il conviendra ΰ cet ιgard de redoubler d'efforts. Ce processus doit κtre conciliι avec les obligations d'encourager la compιtence et de fonder les carriθres sur le mιrite, et, partant, doit s'inscrire dans une stratιgie claire et globale. Le budget 2004 a prιvu des ressources limitιes en ce qui concerne cet aspect. La stratιgie ΰ dιfinir doit prιvoir une augmentation des ressources budgιtaires de faηon ΰ atteindre progressivement les objectifs fixιs dans l'accord-cadre, de nouvelles actions de formation ciblιes et des modifications des rθglements sur l'emploi dans le secteur public.

L'utilisation des langues dans l'administration publique et de symboles reprιsentatifs des communautιs constitue deux autres domaines sensibles oω de nouvelles mesures doivent κtre adoptιes. S'agissant de l'utilisation des langues, certains progrθs ont ιtι relevιs: depuis mai dernier, les cartes d'identitι peuvent κtre dιlivrιes, sur demande, en langue macιdonienne et en langue albanaise. Cette possibilitι doit κtre ιtendue ΰ tous les documents d'identitι (passeports, permis de conduire, documents de voyage, certificats de naissance, etc.). De maniθre plus gιnιrale, de nouvelles mesures sont nιcessaires pour faciliter la pleine application des dispositions de l'AC dans l'ensemble du secteur public.

Le prιsident de la Rιpublique: en dιpit d'affrontements occasionnels avec le gouvernement, le prιsident Trajkovski a jouι un rτle constructif dans l'ιlaboration d'un consensus sur des questions d'intιrκt national, dont l'intιgration europιenne et la sιcuritι, ainsi que la mise en oeuvre de l'accord-cadre. Plusieurs initiatives en matiθre de coopιration rιgionale ont contribuι ΰ promouvoir l'ιtablissement de relations de bon voisinage et la rιalisation de projets conjoints entre les pays d'Europe du Sud-Est dans les domaines ιconomique, politique et culturel. Le Prιsident Trajkovski a pιri dans un accident d'avion le 26 fιvrier, laissant au pays comme principal hιritage son engagement personnel en faveur d'un rapprochement avec l'Union europιenne.

Des ιlections prιsidentielles anticipιes se tiendront le 14 avril. Tous les efforts doivent κtre dιployιs pour que ces ιlections marquent la victoire de la dιmocratie dans le pays.

Le Parlement: aprθs le remaniement ministιriel de novembre, M. Shaqiri (Union Dιmocratique pour l'Intιgration) - ancien commandant de l'armιe de libιration nationale - a ιtι ιlu vice prιsident du Parlement.

Le dιbat parlementaire a ιtι, en grande partie, consacrι ΰ la lιgislation nιcessaire pour achever la mise en oeuvre de l'accord-cadre. Presque toutes les modifications lιgislatives concernant cet accord ont ΰ prιsent ιtι adoptιes ΰ l'exception de celles qui concernent le processus de dιcentralisation, qui ont ιtι prιsentιes par le gouvernement en dιcembre et qui sont actuellement examinιes. Le Parlement a ιgalement prιcisι son rτle dans le dιbat sur les questions touchant ΰ l'intιgration ΰ l'Union europιenne et exposι son rτle dans le processus de stabilisation et d'association, dans une dιclaration adoptιe en juin.

Les structures nιcessaires pour amιliorer la capacitι du Parlement ΰ jouer son rτle dans le processus de stabilisation et d'association sont progressivement mises en place. La commission chargιe des relations entre les communautιs, instituιe en dιcembre 2002, a entamι ses travaux en septembre 2003. La commission parlementaire chargιe des affaires europιennes a tenu sa session constitutive ΰ la fin du mois de novembre. Si le rτle effectif que le Parlement sera en mesure de jouer dιpendra de sa capacitι ΰ rendre ses structures de travail pleinement opιrationnelles, de faηon ΰ ce qu'il puisse contribuer vιritablement au dιbat, il dιpendra ιgalement de la volontι du gouvernement de s'engager dans un dιbat politique sur la plupart des rιformes fondamentales.

Des tensions se sont fait sentir au Parlement, liιes en particulier ΰ la crιation d'une nouvelle universitι publique ΰ Tetovo et aux lois sur la dιcentralisation. Le boycott par le parti dιmocratique albanais de toutes les activitιs parlementaires, qui a pris fin en septembre aprθs plusieurs mois d'absence au Parlement, a portι un coup au fonctionnement de la reprιsentation parlementaire. Un problθme non encore rιglι, qui a trait ΰ l'utilisation des langues, continue d'entraver le bon fonctionnement du Parlement. Si une solution constructive a ιtι trouvιe, dans la plupart des commissions parlementaires, en ce qui concerne l'application des dispositions linguistiques, des problθmes continuent de se poser pour les travaux d'autres commissions. Le refus de certains membres de l'opposition d'utiliser la langue macιdonienne lorsqu'ils prιsident les commissions dont ils sont chargιs entrave, depuis plus d'un an, les travaux ordinaires de ces commissions.

L'Exιcutif: le gouvernement s'est organisιe en coalition opιrationnelle. Les relations entre les deux principaux partis au pouvoir ont ιtι par moments tendues, en raison d'un manque de coordination ou de transparence entre les partenaires gouvernementaux, en particulier en septembre lors d'une crise liιe ΰ la sιcuritι mais la confiance dans la coalition semble ΰ prιsent avoir ιtι restaurιe.

Le programme du gouvernement pour 2003 ιtait ambitieux. Si cette premiθre annιe au pouvoir a ιtι caractιrisιe par un certain nombre de rιalisations importantes dans les domaines macrofinancier et de la sιcuritι, les pressions augmentent pour que des rιsultats tangibles soient obtenus, qui amιliorent la vie quotidienne des citoyens. Les ressources limitιes dont dispose le gouvernement font qu'il devra s'efforcer de fixer des objectifs raisonnables et des prioritιs clairement dιfinies.

De nouveaux organes consultatifs ont ιtι instituιs, afin d'aider le gouvernement ΰ prendre en compte dans ses travaux les objectifs relatifs ΰ l'Union europιenne qu'il poursuit. Les membres des conseils ιconomique et juridique du gouvernement ont ιtι dιsignιs en aoϋt et septembre respectivement. La mise en oeuvre de certaines des actions annoncιes au dιbut de 2003 (par exemple, la crιation, au sein du secrιtariat gιnιral du gouvernement, de services chargιs des questions suivantes - analyse stratιgique, planification et suivi; analyse des politiques et coordination; rιforme de l'administration publique -) vient de commencer.

L'administration publique: certains progrθs ont ιtι accomplis depuis le rapport de l'annιe passιe grβce ΰ la mise en oeuvre progressive de la rιforme du secrιtariat gιnιral. Au dιbut de 2003 et prιalablement ΰ la prιparation du budget, le gouvernement a ιlaborι un document arrκtant des orientations stratιgiques et fixant pour les diffιrents ministθres des plafonds de dιpenses clairs, qui ont ιtι mis en application par le ministθre des Finances; un lien a ainsi ιtι ιtabli entre la planification stratιgique et l'ιtablissement du budget. L'analyse fonctionnelle des activitιs du gouvernement a ιtι mise en place dans presque tous les ministθres et elle devrait ΰ prιsent κtre achevιe et dιboucher sur des mesures concrθtes. L'Agence de la fonction publique consolide sa structure et s'emploie ΰ mettre au point les procιdures de gestion du personnel. Il reste cependant ΰ garantir la pleine application de la loi sur la fonction publique et ΰ renforcer encore l'Agence de la fonction publique. La politisation de l'administration publique et les changements qui se produisent dans l'administration aprθs chaque ιlection ou remaniement ministιriel demeurent de sιrieux obstacles ΰ la transformation de l'administration publique en un service compιtent, fondι sur le mιrite, viable et efficace, qui rιponde aux besoins des citoyens. Il convient d'amιliorer l'ιlaboration des politiques et de systιmatiser dans tous les ministθres l'ιtablissement du budget en fonction des orientations fixιes. Il est nιcessaire de renforcer la protection des citoyens et leur possibilitι de recours, ce qui suppose l'amιlioration des procιdures administratives et de la lιgislation sur les litiges administratifs.

L'administration locale: la dιcentralisation constitue un dιfi majeur que le pays doit relever pour amιliorer la qualitι de la gouvernance et de la dιmocratie. Le processus de dιcentralisation poursuit deux grands objectifs: rapprocher le gouvernement des citoyens et amιliorer la fourniture des services publics. Son succθs dιpend de la rationalisation de la taille et du nombre des municipalitιs afin d'augmenter la capacitι fiscale et de gestion, ainsi que du transfert au niveau municipal des compιtences ιnoncιes ΰ l'article 22 de la loi sur l'autonomie des collectivitιs locales, promulguιe aprθs la signature de l'accord-cadre d'Ohrid. Le programme opιrationnel du gouvernement, qui comprend les trois lois dιterminantes (la loi sur l'organisation territoriale, la loi sur la ville de Skopje et la loi sur le financement des municipalitιs) est en cours d'examen au Parlement. La coordination du processus de dιcentralisation avec d'autres rιformes engagιes dans les secteurs social et administratif s'effectue dans le cadre d'un groupe de travail interministιriel sur la dιcentralisation et au sein d'un organe de coordination des secrιtaires d'Ιtat. La rationalisation et le transfert de compιtences devraient κtre effectuιs, afin de permettre ΰ la nouvelle structure dιcentralisιe de commencer ΰ fonctionner le 1er janvier 2005. Les progrθs dιpendent ΰ prιsent d'une coordination efficace au sein de l'administration centrale, de l'approbation par le Parlement des actes lιgislatifs requis, de la formation des administrations municipales et d'une clarification de la situation en ce qui concerne l'endettement municipal.

La sociιtι civile: le renforcement de la sociιtι civile a ιtι soutenu par les efforts du gouvernement pour encourager le dιveloppement des organisations non gouvernementales (ONG). Une coopιration plus ιtroite entre les ONG et le gouvernement a ainsi ιtι recherchιe. De nouvelles mesures sont cependant nιcessaires pour atteindre l'objectif d'une participation de la sociιtι civile, et la dιfinition d'un nouveau niveau de prise de dιcision dans le cadre de la dιcentralisation prιvue supposera ιgalement de nouveaux efforts pour dιvelopper les ONG et les associations au niveau local.

Le dιveloppement des organisations professionnelles et des associations civiques reste freinι par le manque de moyens financiers et demeure essentiellement tributaire des ressources externes, publiques ou extιrieures. De nouvelles initiatives du gouvernement visant ΰ soutenir le dιveloppement de la sociιtι civile, comme des incitations fiscales et une coordination plus structurιe, demeurent nιcessaires. Les projets actuels de crιation de structures de coordination reprιsentent un pas dans la bonne direction. Une plus grande transparence des critθres appliquιs aux bιnιficiaires de l'aide publique rιduirait le risque d'abus et amιliorerait ιgalement la perception gιnιrale de leur rτle par le grand public. Cela pourra entraξner le rιexamen de la loi de 1998 sur les associations.

Les forces armιes: l'aspiration ΰ devenir membre de l'OTAN a conduit le gouvernement ΰ prιsenter un concept de sιcuritι et de dιfense, qui a ιtι adoptι par le Parlement en juin. La loi sur le service dans l'armιe a ιtι modifiιe en octobre afin de faciliter la rιduction et la rιforme des structures de l'armιe d'ici 2007. De premiθres mesures ont ιtι prises en vue de transfιrer la responsabilitι du contrτle des frontiθres du ministθre de la Dιfense au ministθre de l'Intιrieur.

Dιvelopper la capacitι de l'Ιtat ΰ gιrer les crises de maniθre efficace et dιmocratique suppose une dιfinition plus prιcise des concepts et un cadre lιgislatif et rιglementaire appropriι. Une approche ιquilibrιe doit κtre trouvιe, qui vise ΰ renforcer les garanties de sιcuritι, en particulier en ce qui concerne le rτle de l'armιe et l'action prιventive de la police et des institutions chargιes de faire respecter la loi. Il convient d'assurer un commandement civil, en le complιtant par la dιfinition de processus qui autorisent la transparence ainsi que le plein respect des principes de l'Ιtat de droit.

La prιsence internationale: la prιsence de la communautι internationale a continuι de garantir la poursuite des progrθs accomplis par le pays pour parvenir ΰ une complθte stabilisation. Le rτle jouι par les reprιsentants de la communautι internationale ΰ Skopje, en particulier le reprιsentant spιcial de l'UE, dans la bonne coordination nouιe avec le reprιsentant amιricain, a ιtι essentiel pour soutenir la mise en oeuvre de l'accord-cadre d'Ohrid. La dιlιgation de la Commission joue pour sa part un rτle de plus en plus grand dans le soutien du processus de rιforme.

Le 15 dιcembre, un changement important a eu lieu en ce qui concerne la prιsence de l'Union europιenne dans le pays pour y assurer la sιcuritι, avec l'achθvement de la premiθre mission militaire jamais organisιe par l'UE, "Concordia", et le lancement de la mission de police de l'UE "Proxima". Depuis qu'elle avait pris la relθve en avril de la force militaire de l'OTAN, "Concordia" avait ιtι active sur le terrain dans toutes les anciennes zones de crise, contrτlant la situation sιcuritaire et appliquant des mesures d'instauration de la confiance. Par suite de l'ιvolution de la situation sιcuritaire, il a ιtι estimι qu'une prιsence militaire internationale sur le terrain n'ιtait plus nιcessaire mais que de nouvelles mesures devaient κtre prises avant que l'on puisse considιrer que l'Ιtat de droit avait ιtι pleinement instaurι dans les anciennes zones de crise. Afin de continuer ΰ amιliorer la situation sιcuritaire et la stabilisation du pays, le Conseil Affaires gιnιrales, ΰ l'invitation des autoritιs de l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine, a adoptι, le 29 septembre, une action commune ιtablissant une mission de police de l'Union europιenne. Des officiers de police ont ιtι dιployιs depuis dιcembre au sein du ministθre de l'Intιrieur et dans les postes de police de tout le pays (Tetovo, Gostivar, Kumanovo, Debar, Ohrid, Ki?evo et Struga).

L'OTAN a maintenu une mission d'assistance et continue de jouer un rτle important dans la rιorganisation du secteur de la sιcuritι. L'OSCE a ιgalement jouι un rτle actif pour aider ΰ organiser certains appels d'offres prιvus par l'accord-cadre.

Les autoritιs locales et le gouvernement ont ιgalement demandι que la communautι internationale soit prιsente sur le terrain pour les aider ΰ mener ΰ bien le processus de collecte des armes du 1er novembre au 15 dιcembre. Le fait que le processus de collecte des armes se soit dιroulι sans incident, et la participation constructive des autoritιs locales et de la population ont contribuι de maniθre concrθte ΰ consolider la stabilitι. Le nombre d'armes remises a cependant ιtι assez limitι (7571 armes lιgθres et de petit calibre), et le nombre ιlevι d'armes lιgθres dιtenues illιgalement par des particuliers reste problιmatique.

8.1.2. Ιvaluation concernant le systθme judiciaire, le respect de la loi et de l'Ιtat de droit

Le systθme judiciaire: la rιforme du systθme judiciaire progresse trθs lentement. De premiθres mesures ont ιtι prises, qui ont consistι principalement dans l'adoption d'une loi sur l'autonomie du budget du pouvoir judiciaire. Le principe d'une reprιsentation ιquitable pour l'ιlection des juges a ιgalement ιtι adoptι. Les sιrieuses lacunes signalιes dans le rapport de l'annιe prιcιdente, qui entravent le fonctionnement du systθme judiciaire, subsistent nιanmoins. La confiance de l'opinion publique dans le systθme judiciaire est trθs faible.

Les lacunes et les contradictions du systθme actuel de nomination et de destitution des juges et des procureurs obθrent sιrieusement le dιveloppement d'un pouvoir judiciaire indιpendant et d'un systθme de carriθres fondι sur le mιrite. Un problθme fondamental rιside dans la politisation du conseil judiciaire de la Rιpublique et du systθme judiciaire. Il convient de rιgler ce problθme sans plus tarder, y compris, le cas ιchιant, en modifiant le cadre constitutionnel.

Des cas de corruption prιsumιe, de conflit d'intιrκt ou de nιpotisme ont ιgalement ιtι signalιs et examinιs par la commission nationale chargιe de la prιvention de la corruption. Il convient d'engager des poursuites pιnales ΰ l'encontre des personnes contre lesquelles il existe des preuves suffisantes de corruption.

L'insuffisance persistante d'outils de gestion, le fait que les tribunaux sont submergιs par les cas de dιlit et les tβches administratives, avec pour corollaire un nombre considιrable d'affaires en souffrance, continuent de freiner l'efficacitι du systθme judiciaire et il convient de rationaliser l'ensemble des procιdures. Bien que ces problθmes aient ιtι clairement recensιs, par exemple dans le rapport de la Cour suprκme sur les juridictions infιrieures, les recommandations formulιes n'ont pas ιtι observιes. Les procιdures de travail des tribunaux manquent de transparence et les dιcisions sont rendues avec des retards injustifiιs. Que les arrκts des tribunaux soient rendus en bonne et due forme constitue une prιoccupation ιlιmentaire mais primordiale. Le manque d'efficacitι et la non-application des rθgles sont la porte ouverte aux influences politiques et ΰ la corruption. Une bonne coopιration entre le parquet et la police fait ιgalement dιfaut, ce qui s'est traduit dans de nombreux cas par une incapacitι ΰ traiter efficacement les cas de criminalitι ou de corruption.

Il est nιcessaire d'amιliorer la formation gιnιrale, en particulier par la crιation d'une ιcole nationale de la magistrature. Il convient ιgalement de renforcer la formation axιe spιcifiquement sur le droit communautaire, la criminalitι organisιe et les nouvelles formes de criminalitι.

Le systθme pιnitentiaire: des problθmes subsistent en ce qui concerne la formation du personnel pιnitentiaire, les conditions matιrielles dans les prisons, le traitement et la rιinsertion de diffιrentes catιgories de dιtenus qui nιcessitent un traitement particulier (par exemple les toxicomanes). Bien que la capacitι du systθme carcιral semble suffisante, il est nιcessaire de rιnover les anciens bβtiments et de construire des unitιs spιciales.

Le respect de l'Ιtat de droit: l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine a progressι lentement dans le renforcement de l'Ιtat de droit, en raison principalement des carences structurelles dont souffrent les institutions chargιes de faire appliquer la loi et les institutions judiciaires, de la politisation et du manque d'efficacitι de l'administration publique, de la corruption et de la criminalitι organisιe. Les pouvoirs lιgislatif, exιcutif et judiciaire doivent coordonner leur action afin de trouver des solutions pour rendre la situation de l'Ιtat de droit conforme aux normes europιennes.

Le degrι ιlevι de corruption et la mιfiance ΰ l'ιgard des institutions qu'elle engendre demeure un facteur important qui contrarie la croissance et dissuade l'investissement, et au-delΰ de ces deux ιlιments, compromet le succθs de plusieurs des rιformes entreprises en vue d'accιlιrer l'ιvolution du pays vers une dιmocratie et une ιconomie modernes. Les carences des institutions et le manque de transparence des dιcisions publiques constituent des problθmes majeurs auxquels il convient de s'attaquer. De maniθre gιnιrale, il est nιcessaire de renforcer les capacitιs des institutions ΰ instruire et poursuivre les faits de corruption, et d'amιliorer la coopιration entre les organes chargιs de veiller au respect de la lιgislation, comme s'y est engagι le gouvernement dans la liste de mesures concrθtes qu'il a adoptιe en novembre pour lutter contre la criminalitι organisιe.

Le gouvernement a pris des mesures initiales, en particulier en soutenant la commission nationale chargιe de la prιvention de la corruption, qui s'est vue confιrer un rτle central (mκme si elle ne dispose que de ressources limitιes) dans la dιfinition d'une approche globale en matiθre de lutte contre la corruption. Cette commission a entamι ses travaux en recueillant les dιclarations de patrimoine des titulaires de charges publiques, et 39 procιdures judiciaires ont ιtι engagιes pour manquement ΰ l'obligation de dιclaration. Elle a ιgalement prιsentι un programme national de prιvention et de rιpression de la corruption. En juin, le gouvernement a approuvι ce texte qui devrait s'accompagner d'enveloppes budgιtaires appropriιes et d'un plan rιaliste de mise en oeuvre. La pleine coopιration de l'administration publique, parfois problιmatique, demeurera essentielle. Une autre lacune par laquelle pθche cette approche stratιgique ΰ l'ιgard d'une lutte efficace contre la corruption rιside dans l'absence de concepts clairs sous-tendant la coordination des efforts ΰ dιployer en vue de recenser les faits de corruption et de les poursuivre, ainsi que dans l'insuffisance des ιchanges de renseignements entre la police criminelle, la police financiθre, le parquet et la commission nationale chargιe de la prιvention de la corruption.

8.2. Droits de l'homme et protection des minoritιs

Les tensions ethniques s'attιnuent peu ΰ peu grβce ΰ la mise en oeuvre de l'accord-cadre et aux mesures d'instauration de la confiance. Le processus de rιforme a commencι ΰ profiter non seulement aux minoritιs mais aussi ΰ l'ensemble de la sociιtι et contribue au renforcement de la dιmocratie et ΰ l'amιlioration de la gouvernance. Les tensions cependant n'ont pas complθtement disparu et il est nιcessaire de veiller constamment ΰ ce que les provocations ou les incidents ne dιgιnθrent pas. Il reste nιcessaire de veiller ΰ empκcher efficacement les comportements abusifs des policiers et, s'ils se produisent, de les sanctionner dϋment. Dans le domaine de l'enseignement supιrieur, le processus de crιation d'une troisiθme universitι publique ΰ Tetovo a ιgalement reprιsentι un dιveloppement hautement symbolique. Il convient de veiller avec la plus grande attention ΰ ce que le processus engagι garantisse le respect de normes universitaires dιmocratiques. De maniθre plus gιnιrale, l'enseignement est un domaine oω il reste beaucoup ΰ faire. Le dιveloppement de la dιmocratie dans le pays dιpendra ιgalement de la mise en place de mιdias professionnels. De nouveaux efforts sont nιcessaires pour garantir une plus grande indιpendance des services de radiodiffusion et leur amιlioration. Un plus grand professionnalisme des mιdias contribuerait ιgalement ΰ promouvoir la dιmocratie.

8.2.1. Droits civils, politiques, ιconomiques, sociaux et culturels

Les droits de l'homme: les droits de l'homme et les libertιs fondamentales sont garantis par la constitution. La convention europιenne des droits de l'homme est entrιe en vigueur dans l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine en 1997. Toutefois, comme l'ont soulignι les rapports du mιdiateur, si les droits des citoyens sont en principe respectιs, la situation est encore loin d'κtre pleinement satisfaisante et le fonctionnement des mιcanismes de protection doit κtre amιliorι dans le cadre de la rιforme de l'administration publique. Bien que les citoyens aient davantage conscience de leurs droits (comme en tιmoigne l'augmentation, au cours de la pιriode qui vient de s'ιcouler, de 60 % du nombre de plaintes dont a ιtι saisi le mιdiateur), le degrι de sensibilisation n'est pas encore ιlevι.

Les sιvices infligιs par la police ont diminuι depuis la crise de 2001 mais les comportements abusifs ou la violation des procιdures demeurent un problθme auquel il importe de prκter l'attention voulue. Quelques incidents liιs ΰ des opιrations de police ont une fois de plus posι la question de la bonne organisation et formation des forces de police. On a relevι des cas d'arrestation ou de dιtention illιgale, de violation de la rθgle de garde ΰ vue, du droit des membres de la famille ΰ κtre informιs, ou encore du droit de s'abtenir de toute dιclaration au cours de procιdures de police ou de procιdures judiciaires. Il convient de mettre fin ΰ ces violations des droits de la Dιfense et, en particulier, de veiller, avec toute l'attention requise, ΰ l'application des rθgles procιdurales en matiθre de dιtention provisoire, conformιment aux dispositions de l'article 5 de la convention europιenne des droits de l'homme, qui dispose que toute personne arrκtιe doit κtre aussitτt traduite devant un juge.

Des observateurs continuent ΰ faire ιtat de prιoccupations quant au manque d'examen approfondi des graves allιgations de violation des droits de l'homme contenues dans de prιcιdents rapports. Le service des normes professionnelles du ministθre de l'Intιrieur a ιtι dιveloppι et a renforcι ses investigations. Vingt rapports judiciaires ont ιtι ιtablis mais seules des mesures disciplinaires ont ιtι adoptιes jusque-lΰ.

La rιforme du systθme judiciaire et de la police, l'application du code de dιontologie de la police adoptι en janvier, les mesures de lutte contre la corruption et la criminalitι organisιe, de mκme que le renforcement des compιtences du Bureau du Mιdiateur devraient, ΰ condition d'κtre intensifiιs, permettre l'amιlioration de la situation gιnιrale. Il convient de continuer ΰ accorder l'attention voulue aux mesures spιcifiques visant ΰ prιvenir les sιvices infligιs par les policiers et ΰ empκcher qu'ils ιchappent ΰ des sanctions disciplinaires, qui ont ιtι recensιes dans le rapport de janvier 2003 du comitι anti-torture du Conseil de l'Europe et que le gouvernement a commencι ΰ mettre en oeuvre.

La libertι d'expression et les mιdias: la libertι d'expression est formellement garantie et appliquιe dans les faits. Certaines initiatives en appui de la rιforme ont ιtι entreprises dans le secteur des mιdias, comme la crιation d'une chaξne tιlιvisιe diffusant des programmes dans les langues des minoritιs, et de premiθres mesures ont ιtι engagιes pour rιorganiser la sociιtι publique de radiodiffusion.

On observe cependant un certain nombre de problθmes dans ce secteur, qui ont trait au cadre juridique actuel, au manque de ressources, de professionnalisme, et au fait que les mιdias, organisιes en fonction de critθres ethniques, ne parviennent pas, souvent, ΰ ιtablir une programmation qui reflθte l'intιrκt collectif. Des mιcanismes adιquats sont nιcessaires pour garantir l'indιpendance des mιdias, en particulier l'ιtablissement d'un conseil de radiodiffusion renforcι et indιpendant. Il est nιcessaire de rιexaminer la loi sur la radiodiffusion de faηon ΰ pallier les carences du fonctionnement de la sociιtι publique de radiodiffusion (MRTV).

En ce qui concerne le travail des journalistes, il s'avθre que l'absence de cadre juridique adιquat rιgissant l'accθs ΰ l'information rend plus difficile une prιsentation correcte de l'information. Il convient ιgalement de revoir la dιfinition lιgale de la diffamation de faηon ΰ la dιpιnaliser. Il importe d'amιliorer sensiblement le professionnalisme des mιdias en mettant en place des programmes de formation et en rιorganisant la formation des journalistes.

Le Bureau du mιdiateur: le rτle du mιdiateur dans la rιforme de l'administration publique et la dιfense des droits des citoyens est de mieux en mieux compris. Une nouvelle loi renforηant son rτle a ιtι promulguιe en septembre, conformιment ΰ l'accord-cadre d'Ohrid et ΰ l'amendement XI de la constitution. Le rιexamen et l'adoption par le Parlement du rapport annuel 2002 du mιdiateur ont reprιsentι une avancιe positive, ΰ laquelle il convient cependant de donner suite, en commenηant par ιtablir pleinement le programme opιrationnel de mise en oeuvre de la nouvelle loi. Des amιliorations restent nιcessaires pour ce qui est de la coopιration et de l'assistance que doivent apporter les diffιrentes administrations au mιdiateur. Une attitude rιsolue doit κtre adoptιe face au manque de coopιration. En particulier, le Parlement pourrait, lorsque cela est possible, insister sur la responsabilitι des titulaires de charges publiques, afin que ces derniers soient tenus de rendre des comptes.

L'ιgalitι entre les sexes: le principe de l'ιgalitι de salaire et de traitement entre les hommes et les femmes dans l'emploi, la formation, la promotion et les conditions de travail a ιtι instaurι. Le gouvernement a ιgalement adoptι un plan national d'action en faveur de l'ιgalitι des sexes. Le rτle des ONG en la matiθre est ιgalement reconnu et doit continuer ΰ κtre apprιciι. Les actions destinιes ΰ renforcer la participation des femmes aux structures de prise de dιcision publique sont progressivement mises en oeuvre. En outre, des initiatives ont ιtι engagιes pour renforcer la position socioιconomique des femmes dans la sociιtι. Les violences domestiques demeurent un problθme et le code pιnal ne contient pas d'articles touchant aux violences familiales.

Les personnes handicapιes: si la loi interdit les discriminations sur la base du handicap, cette disposition reste encore ΰ mettre pleinement en oeuvre. Le Parlement a adoptι une dιclaration relative ΰ la protection et ΰ la promotion des droits des personnes ayant des besoins spιcifiques, qui devra κtre mise en oeuvre dϋment.

L'enseignement: des progrθs sensibles ont ιtι accomplis en ce qui concerne la rιforme de l'enseignement supιrieur dispensι en langue albanaise. ΐ l'issue de trθs longues discussions, le gouvernement a dιmontrι sa capacitι ΰ effectuer des compromis sur une question sensible et a rιussi ΰ ιtablir les conditions lιgislatives qui ont permis la mise en place de l'universitι publique ΰ Tetovo. Certaines questions toutefois doivent encore faire l'objet d'une attention sιrieuse, par exemple les normes auxquelles doit rιpondre le programme de l'universitι et la nιcessitι d'ιviter que le programme fixι ne fasse double emploi avec celui de l'universitι d'Europe du Sud-Est. Pour ce qui est de cette derniθre, son dιveloppement constant et son vaste impact auprθs de diffιrentes communautιs l'ont consacrιe en tant qu'ιtablissement viable, tournι vers l'avenir et dispensant une formation universitaire solide. ΐ la fin du cycle de quatre ans, les ιtudiants albanais reprιsenteront, cette annιe, plus de 14% de l'ensemble de la population estudiantine du pays (4,8 % pour l'annιe universitaire 2000/2001).

La rιforme du systθme ιducatif, en revanche, n'a guθre progressι: elle a souffert du manque de continuitι entre les diffιrents plans ιtablis par les gouvernements successifs. Un problθme majeur rιside dans le fait que les ιlιments de la rιforme des formations gιnιrale et professionnelle ne sont pas suffisamment enracinιs dans les structures et les pratiques nationales existantes.

Les incidents et les manifestations ΰ connotation raciste qui ont marquι la rιouverture des ιtablissements scolaires ont fait apparaξtre une politisation croissante de la question de l'ιducation. Il existe en outre le risque d'une division, de plus en plus accentuιe, en fonction de critθres ethniques. Une politisation ΰ outrance du problθme de l'ιducation pourrait bien compromettre les progrθs dans un domaine dιterminant pour l'avenir du pays.

La libertι de culte: la possibilitι d'une coopιration entre plusieurs communautιs religieuses pour l'ιlaboration du projet de loi sur les ιglises et les communautιs religieuses devrait κtre explorιe, le dialogue religieux pouvant contribuer utilement ΰ l'attιnuation des tensions culturelles et ethniques. Les rιcentes tensions entre l'ιglise orthodoxe macιdonienne et l'ιglise orthodoxe serbe, qui ont fait l'objet d'actions judiciaires, ont fait naξtre le risque de politiser une question qui devrait κtre traitιe en premier lieu au niveau des personnes privιes et entre les ιglises.

8.2.2. Droits des minoritιs et rιfugiιs

Plusieurs incidents qui se sont produits au cours de l'annιe 2003 ont montrι que les relations interethniques dans les anciennes zones de crise demeurent fragiles. Mκme lorsque les actions des forces de sιcuritι ont pour objet la capture de criminels notoires, elles peuvent facilement dιclencher des tensions interethniques si elles ne sont pas soigneusement prιparιes et exιcutιes. L'achθvement de la mise en oeuvre de l'accord-cadre, un sens des responsabilitιs politiques de la part des autoritιs locales, y compris dans les anciennes zones de crise, s'ajoutant ΰ l'application prochaine de la rιforme du ministθre de l'Intιrieur, devraient cependant κtre dιterminants pour garantir que d'ιventuels nouveaux incidents et provocations demeurent isolιs. Des efforts pour appliquer pleinement les normes europιennes, comme la mise en oeuvre de la convention-cadre du Conseil de l'Europe pour la protection des minoritιs nationales, contribueraient ΰ renforcer la confiance et le sentiment de loyautι envers l'Ιtat.

La loi sur la citoyennetι a ιtι modifiιe en dιcembre et elle est entrιe en vigueur en mars. Elle clarifiera le statut lιgal d'un certain nombre de personnes qui, jusque-lΰ, rιsidaient dans le pays sans avoir de statut lιgal, ΰ la suite de l'ιclatement de l'ex-Yougoslavie.

Des progrθs importants ont ιtι accomplis en ce qui concerne le retour des personnes dιplacιes ΰ l'intιrieur du pays (dιplacιs internes). On en compte encore 2678, ce qui signifie que la rιintιgration des dιplacιs internes dans les villages est presque terminιe. Ce mouvement a ιtι facilitι en particulier par l'achθvement du programme de reconstruction des logements. La phase finale toutefois ne s'est pas dιroulιe sans incident (incendies, pillages, dιmolition des habitations et actes de vandalisme). Les autoritιs locales ont un rτle ΰ jouer pour stabiliser la situation et la police doit enquκter sιrieusement sur ces incidents. La reconstruction des postes de police de Matej?e, Ara?inovo et Tearce devrait contribuer au retour durable des dιplacιs internes et encourager de nouveaux retours. Par ailleurs, les questions non rιglιes de propriιtι, les problθmes de documents ΰ fournir et la situation socioιconomique mιdiocre demeurent ιgalement des obstacles au retour. Le gouvernement a prιsentι un programme de relance de l'ιconomie dans les anciennes zones de crise.

La situation des Rom a ιtι mise en ιvidence lorsqu'un groupe de rιfugiιs rom du Kosovo, sans vιritable statut, a protestι, de mai ΰ juillet, ΰ la frontiθre avec la Grθce, pour essayer d'obtenir l'asile dans l'Union europιenne. Si le gouvernement a fait preuve de souplesse dans la recherche d'un compromis permettant de clarifier le statut de ces rιfugiιs, la question de la poursuite de l'intιgration des Rom dans la sociιtι et la lutte contre la discrimination dans l'accθs aux services sociaux, ΰ l'ιducation et ΰ l'emploi exigeront une approche globale.

Le nombre de rιfugiιs est en lιgθre baisse par rapport ΰ l'annιe prιcιdente, avec moins de 2500 rιfugiιs recensιs dans le pays (chiffres du HCR au 31 dιcembre 2003) et 1568 au Kosovo. La plupart d'entre eux (2285) sont dιsormais des demandeurs d'asile aprθs l'adoption, en juillet, de la loi sur l'asile et la protection temporaire. Des actions sont en cours pour accιlιrer le retour des rιfugiιs qui se trouvent actuellement au Kosovo.

8.3. Coopιration rιgionale et internationale

L'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine demeure un partisan actif de la coopιration rιgionale et a poursuivi ses efforts pour dιvelopper des relations de bon voisinage. Cette attitude est motivιe par la prise de conscience grandissante d'une dιpendance mutuelle et de la nιcessitι de s'employer, au moyen de la coopιration et par un comportement pragmatique, ΰ relever des dιfis communs - qu'ils soient d'ordre sιcuritaire ou ιconomique - et ΰ rιpondre aux besoins des citoyens. La position du gouvernement en ce qui concerne la situation au Kosovo a ιtι constructive, ce qui continuera ΰ contribuer au maintien de la stabilitι rιgionale. La coopιration transfrontaliθre s'est ιgalement intensifiιe et constitue un domaine oω de nouvelles initiatives concrθtes peuvent κtre mises en place. Au niveau international, l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine a adhιrι ΰ l'organisation mondiale du commerce. Si la coopιration entre l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine et le Tribunal pιnal international pour l'ex-Yougoslavie n'a pas suscitι de prιoccupations, l'adoption d'une lιgislation sur la coopιration contribuerait ΰ garantir l'interprιtation correcte de la loi sur l'amnistie.

8.3.1. Coopιration rιgionale

L'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine a continuι de participer activement au Pacte de stabilitι et aux initiatives menιes dans le cadre du Processus de coopιration en Europe du Sud-Est (SEECP). Elle a, en particulier, pris l'initiative de la coordination des pays participant au SEECP en vue de la prιsentation de conclusions communes au sommet de Thessalonique. Un exemple d'initiative rιgionale a ιgalement ιtι fourni par la confιrence sur la sιcuritι et la gestion des frontiθres, qui s'est tenue ΰ Ohrid en mai, sous l'ιgide du Pacte de stabilitι, de l'UE, de l'OSCE et de l'OTAN.

Les relations entre l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine et ses voisins ont continuι ΰ se dιvelopper, ce qui traduit de maniθre positive la prise de conscience grandissante d'une dιpendance mutuelle et d'un intιrκt partagι ΰ relever des dιfis communs. Le gouvernement, en particulier, s'est employι activement ΰ prιparer le sommet de Thessalonique, en contribuant ΰ renforcer la coopιration et la coordination rιgionales sur les questions d'intιgration ΰ l'Union europιenne. Des protocoles bilatιraux de coopιration sur les questions liιes ΰ l'intιgration europιenne, prιvoyant l'ιtablissement de contacts au niveau tant administratif que politique, ont ιtι signιs avec la Slovιnie, la Croatie et la Bulgarie.

La signature, en janvier, d'un accord bilatιral de libre-ιchange avec la Moldavie a reprιsentι une avancιe positive qui a permis de parachever le rιseau d'accords bilatιraux de libre-ιchange ΰ ιtablir en vertu du protocole d'accord signι dans le cadre du pacte de stabilitι.

La coopιration transfrontaliθre figure ιgalement de plus en plus ΰ l'ordre du jour. Elle s'est dιveloppιe avec l'Albanie et la Grθce, par l'ιtablissement de l'eurorιgion de Prespa-Ohrid, avec la Bulgarie et la Serbie, par la crιation des eurorιgions de Nis-Sofia-Skopje et avec la Grθce et la Bulgarie par la mise en place de l'eurorιgion de Belasica. Un accord a ιgalement ιtι signι avec la MINUK.

Le pays a ιgalement cherchι ΰ nouer des relations de plus en plus ιtroites avec l'Albanie, comme le montrent les nombreuses rιunions qui se sont tenues ΰ haut niveau. On assiste ΰ l'ιtablissement d'une coopιration solide pour la mise au point de mιcanismes de rιponse aux dιfis communs d'ordre sιcuritaire (sιcuritι, traite des κtres humains et trafic de stupιfiants, contrτle des frontiθres et rιgime de visa) et un accord d'amitiι est en cours d'ιlaboration. Plusieurs initiatives ont ιtι engagιes en faveur de la protection environnementale du lac Ohrid. Parallθlement, l'accord bilatιral de libre-ιchange entre les deux pays porte progressivement ses fruits.

Les relations bilatιrales avec la Bosnie-et-Herzιgovine se dιveloppent aux niveaux politique et technique et il est probable qu'un accord bilatιral sur la coopιration ιconomique sera signι entre les deux pays.

L'aspiration commune du pays et de la Croatie ΰ devenir membre de l'UE a constituι la principale base du dιveloppement de la coopιration entre les deux pays au niveau politique et technique. Un protocole de coopιration a ιtι signι en mars 2003, qui a prιvu l'ιchange d'expιrience et d'expertise ainsi que la mise au point d'initiatives communes en vue d'accιlιrer le processus de prιparation ΰ une future adhιsion ΰ l'UE.

Les contacts se dιveloppent avec la Serbie-et-Montιnιgro, au niveau des ministθres des Affaires ιtrangθres, de la Dιfense et de l'Intιrieur. Un accord relatif ΰ la coopιration en matiθre de lutte contre le terrorisme, la criminalitι organisιe et le trafic de stupιfiants a ιtι signι. Les rιcentes tensions entre l'Ιglise de Serbie et celle de Macιdoine n'ont, heureusement, pas affectι les relations entre les deux pays. En s'abstenant d'intervenir, les deux gouvernements ιviteront d'alimenter la querelle religieuse. S'agissant du Kosovo, le gouvernement a conservι une attitude pragmatique. Une solution a ιtι apportιe au problθme soulignι dans le rapport de l'annιe prιcιdente, qui avait trait au refus d'accorder un statut prιfιrentiel aux marchandises originaires du Kosovo. Un des deux postes frontiθres initialement prιvus par les autoritιs, en coopιration avec la MINUK, a ιtι ouvert mais la population locale s'est opposιe ΰ l'ouverture du deuxiθme poste. La situation dans les zones frontaliθres proches du Kosovo demeure prιcaire, comme en tιmoignent plusieurs incidents, sur le plan de la sιcuritι, observιs ΰ la fin de l'ιtι, qui ont soulignι la nιcessitι de renforcer la coopιration. Aprθs des discussions avec les autoritιs de Serbie-et-Montιnιgro et des reprιsentants de la MINUK, un accord relatif ΰ la coopιration policiθre a ιtι signι. Des rencontres se tiennent dιsormais rιguliθrement afin d'examiner les questions de sιcuritι frontaliθre. Poursuivant une approche plus vaste, le gouvernement a encouragι l'ιtablissement d'un dialogue direct entre Belgrade et Pristina, de mκme que l'amιlioration du climat gιnιral dans la rιgion.

Le dιveloppement des relations avec la Bulgarie s'est ιgalement effectuι sur la base de l'objectif commun de prιparation ΰ l'intιgration europιenne. Cette pιriode a ιtι marquιe par deux visites ΰ haut niveau - les premiers ministres des deux pays se sont rencontrιs ΰ Skopje et ΰ Sofia et des discussions ont eu lieu en vue de l'adoption d'un protocole de coopιration relatif ΰ l'intιgration europιenne. Un accord a ιtι signι afin de renforcer la coopιration en matiθre de lutte contre la criminalitι.

Les relations traditionnellement ιtroites avec la Slovιnie ont revκtu une nouvelle dimension avec la signature, en avril, d'un protocole d'accord relatif ΰ la coopιration en matiθre d'assistance technique dans le domaine de l'intιgration europιenne. Ce protocole qui vise ΰ faire profiter l'ARYM de l'expιrience de la Slovιnie en matiθre de prιparation ΰ l'adhιsion ΰ l'UE, offre un exemple positif des avantages que peut tirer la rιgion des enseignements fournis par la vague actuelle d'ιlargissement de l'UE.

Les relations avec la Grθce se sont dιveloppιes de maniθre positive dans les domaines politique et ιconomique. De nouvelles sections consulaires ont ιtι ouvertes ΰ Thessalonique et ΰ Bitola en vue de renforcer la coopιration et les contacts transfrontaliers. La question du nom n'a cependant toujours pas ιtι rιglιe, en dιpit des discussions qui se sont tenues sous l'ιgide des Nations Unies.

8.3.2. Coopιration internationale

La coopιration avec le Tribunal pιnal international pour l'ex-Yougoslavie (TPIY) ne s'est heurtιe jusqu'ΰ prιsent ΰ aucune difficultι. Le TPIY s'est dιclarι compιtent pour connaξtre de cinq affaires et a expressιment reconnu la compιtence des juridictions nationales dans tous les autres cas. Afin de clarifier les modalitιs procιdurales de la coopιration avec le TPIY et de garantir qu'aucune poursuite engagιe par une juridiction nationale ne viole la loi d'amnistie, il est important d'adopter sans tarder une lιgislation appropriιe.

S'agissant de la cour pιnale internationale, l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine a ratifiι un accord bilatιral d'immunitι avec les Ιtats-Unis qui est malheureusement contraire aux « principes directeurs de l'UE relatifs aux arrangements entre un Ιtat partie au statut de Rome de la cour pιnale internationale et les Etats-Unis concernant les conditions de remise d'une personne ΰ la Cour [3] ».

[3] Ces principes directeurs ont ιtι adoptιs par le Conseil le 30 septembre 2002.

Les prιparatifs d'adhιsion ΰ l'OTAN se sont intensifiιs et un programme national a ιtι ιlaborι. Constituant un objectif commun ΰ l'ARYM et aux autres pays de la rιgion, ces prιparatifs ont ιgalement stimulι la coopιration rιgionale. L'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine, l'Albanie, la Croatie et les Ιtats-Unis ont signι, en juin, ΰ Tirana, un accord rιgional en vue de favoriser encore ces efforts.

Des mesures ont ιtι engagιes pour progresser sur la question du sort des personnes enlevιes et disparues, qui n'a toujours pas ιtι ιclaircie. Comme l'avait recommandι la Commission internationale pour les personnes disparues (CIPD), qui avait fourni expertise et assistance pour l'ιtablissement d'un processus national, une commission d'enquκte dans laquelle siθgent des reprιsentants du Parlement et du gouvernement a ιtι instituιe en dιcembre. Il convient d'ιviter toute politisation de ce processus car il s'agit lΰ d'une question qui, une fois rιglιe, contribuera ΰ la guιrison de plaies encore ouvertes.

ΐ l'issue de la conclusion en 2002 des nιgociations engagιes, l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine est devenue, le 4 avril 2003, le 146θme membre de l'Organisation mondiale du commerce. Cette rιalisation importante devrait contribuer de faηon significative au dιveloppement ιconomique.

9. Situation ιconomique

9.1. Situation ιconomique actuelle

On a assistι, en 2003, ΰ une reprise de la croissance ιconomique dans l'ancienne Rιpublique yougoslave de Macιdoine et l'inflation est restιe faible. La stabilitι monιtaire a ιtι maintenue et le dιficit des administrations publiques a ιtι rιduit de 4 points de pourcentage par rapport ΰ l'annιe prιcιdente, tombant ΰ 1,5% ΰ peine du PIB. Le signal le plus prιoccupant a ιtι la persistance d'un taux de chτmage ιlevι. En outre, le niveau de l'investissement ιtranger direct a ιtι plus faible que celui de l'annιe prιcιdente, dιjΰ peu ιlevι, traduisant une conscience toujours vive des risques politiques et des tensions du climat ιconomique. En avril 2003, le pays s'est entendu avec le FMI sur un nouvel accord de confirmation de 14 mois, ce qui a contribuι au maintien d'un cadre macroιconomique et budgιtaire stable et permis le dιblocage par les bailleurs de fonds d'un important soutien financier extιrieur.

Selon les statistiques officielles, la croissance du PIB rιel en 2003 aurait avoisinι 3%, ce qui est globalement conforme aux prιvisions initiales des autoritιs et du FMI. Si ce taux reprιsente une amιlioration par rapport ΰ celui de 2001 et 2002 (-4,5% et +0,7 %, respectivement), il demeure insuffisant pour rιduire le chτmage et amιliorer sensiblement le niveau de vie. La croissance de la production industrielle a ιtι d'environ 7% au cours des trois premiers trimestres de 2003, grβce aux bons rιsultats enregistrιs par quelques secteurs importants, comme l'industrie sidιrurgique et pιtroliθre.

En avril 2003, le taux de chτmage, selon l'enquκte sur la population active qui s'appuie sur les normes du BIT, a augmentι pour reprιsenter aux alentours de 37% de la population active, contre 32% l'annιe prιcιdente. Cet accroissement s'explique par des taux de participation plus ιlevιs de la population active, l'absence de nouvelles crιations d'emploi et le licenciement d'employιs par suite de la restructuration de grandes entreprises d'Ιtat. Si la taille importante de l'ιconomie souterraine peut affecter la fiabilitι des statistiques de l'emploi, l'augmentation, tant en pourcentage qu'en chiffres absolus, du chτmage dιclarι, au cours des premiers mois de 2003, est sans aucun doute prιoccupante. Le gouvernement a placι un trθs grand espoir dans une mesure destinιe ΰ encourager de nouvelles embauches en prenant en charge une partie des cotisations patronales ("loi Branko", adoptιe en avril 2003).

L'inflation est demeurιe faible en 2003, avec une augmentation moyenne de 1,2% des prix ΰ la consommation, nettement infιrieure aux 3,0% anticipιs. Outre le recul des prix des denrιes alimentaires, qui avaient connu une trθs forte augmentation en 2002, cette tendance ΰ la baisse peut s'expliquer par la dιprιciation du dollar, le dιnar ιtant de facto rattachι ΰ l'euro. En outre, il se peut ιgalement que la rιduction des droits de douane et des prix moyens ΰ l'importation ΰ la suite de l'adhιsion du pays ΰ l'OMC en avril 2003 ait jouι un rτle ΰ cet ιgard.

En 2003, les rιsultats budgιtaires se sont amιliorιs de faηon trθs sensible. Le dιficit de l'administration publique s'ιtablit, selon les estimations, aux alentours de 1,5% du PIB (alors que les prιvisions ιtaient de 2,7% au dιbut de l'annιe), contre 5,7% en 2002. L'assainissement budgιtaire draconien opιrι en 2003 (rιduction du dιficit de 4 points de pourcentage du PIB par rapport ΰ l'annιe prιcιdente) s'explique par la rιduction importante des dιpenses, de 41% ΰ 36% du PIB, consιcutive ΰ la rιduction ou la suppression en 2002 de certaines dιpenses exceptionnelles - par exemple les dιpenses liιes ΰ la sιcuritι et le remboursement des dιposants de l'organisme d'ιpargne pyramidale TAT