EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 29.9.2004 
COM(2004) 621 τελικό  
2004/0218 (COD)   
Πρόταση  για  
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ   
σχετικά  µε το χρηµατοδοτικό  µέσο για το περιβάλλον  (LIFE (LIFE +) 
(υποβλήθηκε  από τη Επιτροπή ) 
     
{SEC(2004) 1176} 
 
EL 2   EL ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ  ΕΚΘΕΣΗ  
1. ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Για να επιτευχθούν  οι πολιτικοί  στόχοι  που τέθηκαν  στη Λισαβώνα /Γκέτε µποργκ  – ανάπτυξη  
της ευρωπαϊκής  οικονο µίας η οποία  να εξασφαλίζει  µεγέθυνση  και κοινωνική  συνοχή  
περιορίζοντας  παράλληλα  τις αρνητικές  επιπτώσεις  στο περιβάλλον  - απαιτούνται  η συνεχής  
προσήλωση  στην  αειφόρο  χρήση  και διαχείριση  των πόρων  και η προστασία  του 
περιβάλλοντος . Στα συµπεράσ µατα του Εαρινού  Συµβουλίου  που πραγ µατοποιήθηκε  τον 
Μάρτιο  του 2004 αναφέρεται  ότι «Η οικονο µική µεγέθυνση , για να είναι  αειφόρος , θα πρέπει  
να είναι  περιβαλλοντικώς  υγιής ». Οι τρέχουσες  τάσεις  της κατάστασης  του περιβάλλοντος  
και η αυξανό µενη πίεση  που υφίσταται  το περιβάλλον  απαιτούν  να ληφθούν  περισσότερα  και 
βελτιω µένα µέτρα. Η πρόκληση  για την επερχό µενη περίοδο  δηµοσιονο µικών  προοπτικών  
είναι  διττή : πρώτον , να εξασφαλιστεί  ότι οι κύριοι  περιβαλλοντικοί  στόχοι  - καταπολέ µηση 
της κλιµατικής  αλλαγής , ανάσχεση  της µείωσης  της βιοποικιλότητας , βελτίωση  της ποιότητας  
ζωής  και εξασφάλιση  της αειφόρου  χρήσης  και διαχείρισης  των πόρων  - συµπληρώνουν  και 
ενισχύουν  την προγρα µµατισµένη µεγέθυνση  και, δεύτερον , να αποσυνδεθεί  η µεγέθυνση  
από τις αρνητικές  επιπτώσεις  στο περιβάλλον . 
Η χρηµατοδότηση  από την ΕΕ είναι  θεµελιώδης  για την επίτευξη  αυτών  των στόχων  
πολιτικής . Η χρηµατοδότηση  αυτή  προβλέπεται  στην  ανακοίνωση  µε τίτλο  “Η οικοδό µηση 
του κοινού  µας µέλλοντος  - Προκλήσεις  πολιτικής  και δηµοσιονο µικά µέσα της διευρυ µένης 
Ένωσης  2007-2013” [COM(2004)101] όπως  συµπληρώθηκε  από το έγγραφο  
“∆ηµοσιονο µικές προοπτικές  2007-2013” [COM(2004)487]. Το περιβάλλον  θα ενσω µατωθεί  
σε αυτά  τα πεδία  πολιτικής  προτεραιότητας  και θα χρηµατοδοτηθεί  κυρίως  υπό τον Τοµέα 1: 
Αειφόρος  ανάπτυξη  (Τοµέας 1A, συµπεριλα µβανο µένων  του προγρά µµατος πλαισίου  για την 
καινοτο µία και την ανταγωνιστικότητα  και των προγρα µµάτων  έρευνας  και ανάπτυξης , και 
τοµέας 1Β, συνοχή  για τη µεγέθυνση  και την απασχόληση ), τον Τοµέα 2: ∆ιατήρηση  και 
διαχείριση  των φυσικών  πόρων  (συµπεριλα µβανο µένων  των προγρα µµάτων  για τη γεωργία  
και την ανάπτυξη  της υπαίθρου ) και τον Τοµέα 4: Η Ευρώπη  ως παγκόσ µιος εταίρος  
(συµπεριλα µβανο µένων  των προενταξιακών  προγρα µµάτων  και των προγρα µµάτων  
ανάπτυξης  και εξωτερικής  συνδρο µής). Επί του παρόντος , για παράδειγ µα, περίπου  16,5 % 
των κονδυλίων  του ΕΤΠΕ  και 50% των κονδυλίων  του Ταµείου Συνοχής  διατίθενται  για το 
περιβάλλον . Επιπλέον , όλες οι παρε µβάσεις  στα θέµατα συνοχής , γεωργοπεριβαλλοντικών  
µέτρων  και ανάπτυξης  της υπαίθρου  πρέπει  να πληρούν  την περιβαλλοντική  νοµοθεσία  της 
Κοινότητας . Αυτά  τα επίπεδα  χρηµατοδότησης  δραστηριοτήτων  για το περιβάλλον  πρέπει  να 
διατηρηθούν  και, όπου  χρειάζεται , να αυξηθούν  κατά  την επόµενη περίοδο  χρηµατόδοτησης , 
ώστε  να ανταποκρίνονται  στη σπουδαιότητα  του περιβάλλοντος  ως κύρια  διάσταση  της 
αειφόρου  ανάπτυξης . 
Η χρηµατοδότηση  για το περιβάλλον  έχει σαφή  ευρωπαϊκή  προστιθέ µενη αξία. Η 
υποβάθ µιση του περιβάλλοντος  και η κλιµατική  αλλαγή  σε συνδυασ µό µε την αυξανό µενη 
συχνότητα  φυσικών  καταστροφών  διασυνοριακού  χαρακτήρα  (π.χ. πληµµύρες, δασικές  
πυρκαγιές ) καθιστούν  απαραίτητες  την πανευρωπαϊκή  και την παγκόσ µια προσέγγιση  και 
αντιµετώπιση . Με τη χρηµατόδητηση  της ΕΕ ενισχύονται  δραστηριότητες  οι οποίες , λόγω  
του διασυνοριακού  τους χαρακτήρα , δεν θα µπορούσαν  να χρηµατοδοτηθούν  σε εθνικό  
επίπεδο . Είναι  πολλά  τα παραδείγ µατα κοινών  δηµοσίων  αγαθών  στο πεδίο  του 
περιβάλλοντος  τα οποία  είναι  επωφελή  για όλη την Ευρώπη  και, ως εκ τούτου , δικαιολογούν  
 
EL 3   EL την στήριξη  σε επίπεδο  ΕΕ. Η προβλεπό µενη στη συνθήκη  δέσµευση  για προστασία  του 
περιβάλλοντος  και η ανάγκη  να επιτηρείται  η εφαρ µογή της κοινοτικής  νοµοθεσίας  που έχει 
υιοθετηθεί  κατά  τα τελευταία  τριάντα  έτη καθιστά  αναγκαία  τη δράση  και τη χρηµατοδοτική  
στήριξη  σε επίπεδο  ΕΕ. 
Τα κύρια  µέσα χρηµατοδότησης  από την Κοινότητα  θα υποστηρίζουν  τις υλικές  και απτές  
επενδύσεις  στο περιβάλλον  καθώς  και την έρευνα , την τεχνολογία  και τις περιβαλλοντικές  
τεχνολογίες . Ωστόσο , τα προγρά µµατα αυτά  δεν καλύπτουν  όλα τα περιβαλλοντικά  θέµατα 
που είναι  επιβεβλη µένη η χρηµατοδότηση . Για παράδειγ µα, δεν καλύπτουν  τις 
δραστηριότητες  που έχουν  αποκλειστικώς  ευρωπαϊκή  διάσταση , όπως  η ανταλλαγή  
βέλτιστων  πρακτικών , η δυνα µικού δυνα µικού στις τοπικές  και περιφερειακές  αρχές  και η 
στήριξη  σε µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς που έχουν  πανευρωπαϊκή  αποστολή . Πρόκειται  
για καίρια  στοιχεία  που συµπληρώνουν  τη χρηµατοδότηση  των επενδύσεων  και είναι  
θεµελιώδη  για την επίτευξη  των περιβαλλοντικών  στόχων  της διευρυ µένης ΕΕ. Χρειάζεται  
λοιπόν  νέο χρηµατοδοτικό  µέσο για το περιβάλλον . Το µέσο αυτό  θα συγκεντρώσει  σε ένα 
Τα περισσότερα  από τα τρέχοντα  προγρά µµατα στήριξης  για το περιβάλλον  θα υπαχθούν  σε 
αυτό  το ενιαίο  µέσο και θα χρηµατοδοτούνται  από τον τοµέα δαπανών  2 «∆ιατήρηση  και 
διαχείριση  των φυσικών  πόρων » των δηµοσιονο µικών  προοπτικών  2007-2013 . 
2. Η ΕΠΙΛΟΓΗ  ΤΟΥ  ΜΕΣΟΥ : LIFE+ 
Ως συµπλήρω µα των κύριων  προγρα µµάτων  χρηµατοδότησης  προτείνεται  το νέο 
χρηµατοδοτικό  µέσο για το περιβάλλον  LIFE + (L’Instrument Financier pour 
l’Environnement: Promouvoir L’ Union Soutenable). 
Ο κύριος  στόχος  του LIFE + θα είναι  να συµβάλει  στην  ανάπτυξη , εφαρ µογή, 
παρακολούθηση , αξιολόγηση  και γνωστοποίηση  της περιβαλλοντικής  πολιτικής  και 
νοµοθεσίας  της Κοινότητας , ώστε  να συµβάλλει  στην  προώθηση  της αειφόρου  ανάπτυξης  
στην  ΕΕ. Με το LIFE+ θα υποστηριχθεί , συγκεκρι µένα, η υλοποίηση  του 6ου Προγρά µµατος 
∆ράσης  για το Περιβάλλον , το οποίο  αποσκοπεί  στην  καταπολέ µηση της κλιµατικής  
αλλαγής , την ανάσχεση  της φθίνουσας  πορείας  της φύσης  και της βιοποικιλότητας , στη 
βελτίωση  του περιβάλλοντος , της υγείας  και της ποιότητας  ζωής , στην  προώθηση  της 
αειφόρου  χρήσης  και διαχείρισης  των φυσικών  πόρων  και αποβλήτων  και στην  ανάπτυξη  
στρατηγικών  προσεγγίσεων  για την χάραξη  πολιτικής , την εφαρ µογή της και την 
πληροφόρηση /ευαισθητοποίηση . 
Από το LIFE+ θα ενισχυθούν  εκείνες  οι δραστηριότητες  οι οποίες : 
– προσφέρουν  ευρωπαϊκή  προστιθέ µενη αξία: το LIFE + θα παρε µβαίνει  µόνο στις 
περιπτώσεις  όπου  είναι  σαφής  η προστιθέ µενη αξία για την ΕΕ και η συµβολή  σε 
οικονο µίες κλίµακας  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο · 
– έχουν  µοχλευτικό  ή πολλαπλασιαστικό  αποτέλεσ µα: το LIFE + θα αποτελέσει  
µηχανισ µό συγχρη µατοδότησης  µε τα κράτη  µέλη, τις περιφερειακές  ή τοπικές  αρχές  
και άλλους  δηµόσιους  και ιδιωτικούς  φορείς · 
– έχουν  καταλυτικό  ή επιδεικτικό  χαρακτήρα : από το LIFE + θα υποστηριχθούν  
δράσεις  που υποδεικνύουν  καινοτό µους τρόπους  προσέγγισης  και υλοποίησης  της 
περιβαλλοντικής  πολιτικής · 
 
EL 4   EL – προσφέρουν  µακροπρόθεσ µες προοπτικές : οι παρε µβάσεις  του LIFE + θα συνιστούν  
επενδύσεις  για το µέλλον . Θα έχουν  σκοπό  να θέσουν  τα θεµέλια για την αειφορία . 
Το LIFE + θα έχει δύο σκέλη : 
Στόχοι  του σκέλους  LIFE+ Υλοποίηση  και ∆ιακυβέρνηση : 
– συµβολή  στην  ανάπτυξη  και επίδειξη  προσεγγίσεων  και µέσων  καινοτό µου 
πολιτικής , όπου  περιλα µβάνεται  η προώθηση  επιτυχών  ερευνητικών  
αποτελεσ µάτων · 
– συµβολή  στην  παγίωση  της βάσης  γνώσεων  για τη χάραξη , εκτίµηση, 
παρακολούθηση  και αξιολόγηση , συµπεριλα µβανο µένης της εκ των υστέρων  
αξιολόγησης , της περιβαλλοντικής  πολιτικής  και νοµοθεσίας  (µεταξύ  άλλων  µε την 
εκπόνηση  µελετών , µοντέλων  και σεναρίων )· 
– στήριξη  του σχεδιασ µού και της υλοποίησης  προσεγγίσεων  για την παρακολούθηση  
και εκτίµηση της κατάστασης  του περιβάλλοντος  καθώς  και των κινητήριων  
δυνά µεων, των πιέσεων  και των αντιδράσεων  που έχουν  επιπτώσεις  στο περιβάλλον · 
– διευκόλυνση  της υλοποίησης  της κοινοτικής  περιβαλλοντικής  πολιτικής , µε 
ιδιαίτερη  έµφαση  στην  υλοποίηση  σε τοπικό  και περιφερειακό  επίπεδο , µεταξύ  
άλλων , µέσω της δηµιουργίας  δυνα µικού, της ανταλλαγής  των βέλτιστων  πρακτικών  
και της δικτύωσης , της ανάπτυξης  αυτοτελών  ενοτήτων  ή/και προγρα µµάτων  
κατάρτισης · 
– παροχή  στήριξης  για τη βελτίωση  της περιβαλλοντικής  διακυβέρνησης , τη 
διεύρυνση  της συµµετοχής  των άµεσα ενδιαφερο µένων  - όπου  συµπεριλα µβάνονται  
οι περιβαλλοντικοί  µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί - στις διαβουλεύσεις  και την 
εφαρ µογή πολιτικών . 
Αυτό  το σκέλος  του προγρά µµατος θα βελτιώσει  την βάση  γνώσεων  για τη χάραξη  και την 
υλοποίηση  της περιβαλλοντικής  πολιτικής . Η χάραξη  της πολιτικής  µελλοντικώς  θα 
καθίσταται  όλο και πολυπλοκότερη , απαιτώντας  πληρέστερα  δεδοµένα. Είναι  γενικώς  
αποδεκτό  ότι για να βελτιωθεί  η χάραξη  πολιτικής  και η απόδοση  του κόστους  χρειάζονται  
µεγαλύτερες  προσπάθειες  για τη συγκέντρωση  καλύτερων  δεδοµένων  σχετικά  µε την 
κατάσταση  του περιβάλλοντος  καθώς  και για την κατανόηση  των συσχετισ µών µεταξύ  
ατµοσφαρικού  αέρα , νερού  και εδάφους  καθώς  και της σχέσης  αιτίου  - αιτιατού  µεταξύ  
διαφορετικών  δραστηριοτήτων  και της υποβάθ µισης του περιβάλλοντος . Είναι , εν γένει , 
ανεπαρκή  τα ποσοτικά  δεδοµένα και οι ποιοτικές  πληροφορίες  που χρειάζονται  για να 
θεµελιωθεί  η εκτενής  αξιολόγηση  των περιβαλλοντικών  πολιτικών . Οι περισσότεροι  
περιβαλλοντικοί  δείκτες  δεν καλύπτουν  όλη την ΕΕ. Συχνά  δεν είναι  συγκρίσι µα τα δεδοµένα 
µεταξύ  των χωρών , επειδή  διαφέρουν  οι ορισµοί και οι πρακτικές  για τη συγκέντρωση  των 
δεδοµένων . Είναι  ελάχιστες  οι κοινές  προδιαγραφές , ανεπαρκής  η διαλειτουργικότητα  µεταξύ  
των συστη µάτων  παρακολούθησης  και περιορισ µένες οι δυνατότητες  µερισµού των 
δεδοµένων . Από το σκέλος  LIFE+ Υλοποίηση  και ∆ιακυβέρνηση  του θα στηριχθεί  η 
κατάστρωση  µοντέλων  και σεναρίων , η εκπόνηση  µελετών , καθώς  και η αρχική  σύλληψη , ο 
σχεδιασ µός και η επίδειξη  νέων  προσεγγίσεων  για την παρακολούθηση  και εκτίµηση των 
κύριων  πεδίων  προτεραιότητας , περιλα µβανο µένων  όσων  καλύπτονται  από θεµατικές  
στρατηγικές  (δηλ. πόροι , πρόληψη  δηµιουργίας  αποβλήτων , ατµοσφαιρικός  αέρας , έδαφος , 
θάλασσα , φυτοφάρ µακα και αστικό  περιβάλλον ). Αυτό  θα συµβάλει  στη παγίωση  της βάσης  
 
EL 5   EL γνώσεων , θα βελτιώσει  τη συνοχή  και τη συνέπεια  της παρακολούθησης  και αξιολόγησης  σε 
ευρωπαϊκή  βάση  και, ως εκ τούτου , θα βελτιώσει  σηµαντικά  την χάραξη  και υλοποίηση  της 
περιβαλλοντικής  πολιτικής  της ΕΕ. 
Υπό το σκέλος  LIFE+Υλοποίηση  και ∆ιακυβέρνηση  θα διευκολυνθεί  η δικτύωση  και 
ανταλλαγή  βέλτιστων  πρακτικών  σε ευρωπαϊκή  κλίµακα. Η δικτύωση  θα είναι  ιδιαίτερα  
σηµαντική  για τη διευκόλυνση  της ανταλλαγής  απόψεων  και βέλτιστων  πρακτικών  σε τοµείς 
όπου  η πολιτική , οι προσεγγίσεις  πολιτικής , η νοµοθεσία  ή η ανάπτυξη  µέσων  υλοποίησης  
είναι  σε πρώι µα στάδια , π.χ. η υλοποίηση  και η διαχείριση  τόπων  NATURA, η ενσω µάτωση  
της αειφορίας  στον  αστικό  σχεδιασ µό, η ενίσχυση  της περιβαλλοντικής  διάστασης  στα 
θέµατα της προστασίας  των δασών  και της πρόληψης  των δασικών  πυρκαγιών , περιβάλλον  
και την υγεία , κ.λπ. Η δικτύωση  µεταξύ  των διοικητικών  και δικαστικών  αρχών  των κρατών  
µελών  που δραστηριοποιούνται  στον  περιβαλλοντικό  τοµέα έχει αποδειχθεί  καίριας  σηµασίας  
για τη βελτίωση  και διευκόλυνση  της εφαρ µογής της κοινοτικής  νοµοθεσίας . Το 
πολλαπλασιαστικό  αποτέλεσ µα των υπό εξέλιξη  πρωτοβουλιών  δικτύωσης  µε ευρωπαϊκή  
διάσταση  - εκστρατεία  διαρκούς  κινητικότητας /Ηµέρα χωρίς  αυτοκίνητα , οι διαβουλεύσεις  
µεταξύ  άµεσα ενδιαφερο µένων  στο πλαίσιο  θεµατικών  στρατηγικών , κ.λπ. - έχουν  αποδείξει  
τη χρησι µότητα  της υποστήριξης  σε αυτό  το πεδίο . 
Η δηµιουργία  δυνα µικού υπό το LIFE+, ιδιαιτέρως  σε τοπικό  και περιφερειακό  επίπεδο , θα 
οδηγήσει  σε συνέργιες , επειδή  θα προετοι µάσει τις διοικητικές  αρχές , τους θεσµικούς  και 
τους ιδιωτικούς  φορείς  να υλοποιήσουν  πολιτικές  και νοµοθεσία , µε δυνητικό  αποτέλεσ µα τη 
βελτίωση  της υλοποίησης  και την καλύτερη  ενσω µάτωση  του θέµατος του περιβάλλοντος  σε 
άλλες  πολιτικές  και προγρά µµατα. 
Το σκέλος  LIFE+ Υλοποίηση  και ∆ιακυβέρνηση  θα διευκολύνει , εξάλλου , µε την 
υποστήριξη  που θα παρέχει  στα δίκτυα , στους  άµεσα ενδιαφερο µένους  και στους  
περιβαλλοντικούς  ΜΚΟ , την δραστήρια  συµµετοχή  των πολιτών  στη διαδικασία  χάραξης  και 
υλοποίησης  πολιτικής . Στη διευρυ µένη ΕΕ θα αναβαθ µιστεί  σηµαντικά  ο ρόλος  των 
οργανώσεων  αυτών  για τη διάδοση  των πληροφοριών , την παρακολούθηση  της υλοποίησης  
των πολιτικών  και τον ζωογόνο  διάλογο . 
Στόχοι  του σκέλους  LIFE+ Πληροφόρηση  και Επικοινωνία : 
– διάδοση  πληροφοριών  και ευαισθητοποίηση  επί περιβαλλοντικών  ζητηµάτων · 
– παροχή  στήριξης  για συνοδευτικά  µέτρα (δηµοσιεύσεις , εκδηλώσεις , εκστρατείες , 
διασκέψεις , κ.λπ.) 
Υπό το LIFE+ Πληροφόρηση  και Επικοινωνία  θα προβληθούν  οι περιβαλλοντικές  πολιτικές  
της ΕΕ µέσω της ενηµέρωσης , της επικοινωνίας , της ευαισθητοποίησης  και του διαλόγου , έτσι 
ώστε  να βοηθηθούν  πολίτες  και οµάδες της ευρωπαϊκής  κοινωνίας  των πολιτών  να 
συµµετέχουν  ενεργώς  και ενηµερωµένοι στην  προστασία  του περιβάλλοντος  και την αειφόρο  
χρήση  των πόρων . Με τη δηµιουργία  και τη διατήρηση  αποτελεσ µατικών  µηχανισ µών 
συνεργασίας  για την ευαισθητοποίηση  και τον διάλογο  µε τα δίκτυα  των άµεσα 
ενδιαφερο µένων , το LIFE + Πληροφόρηση  και Επικοινωνία  θα βελτιώσει  την εξοικείωση  µε 
τις περιβαλλοντικές  πολιτικές  της ΕΕ και θα συµβάλλει  στην  αποτελεσ µατικότερη  υλοποίησή  
τους. Το πρόγρα µµα θα φέρει  πλησιέστερα  στους  πολίτες  τις πολιτικές  της ΕΕ και θα 
διευκολύνει  τον διάλογο . 
 
EL 6   EL 3. LIFE+  - ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΜΕΝΟ , ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΕΝΟ  ΚΑΙ  ΣΥΜΜΕΤΡΟ  ΜΕΣΟ  
Επιλέχθηκε  ενιαίο  µέσο για λόγους  απλούστευσης  καθώς  και µε βάση  την πείρα  και τις 
συστάσεις  από προηγού µενες αξιολογήσεις . Σήµερα, η Γ∆ Περιβάλλοντος  διαχειρίζεται  
κεντρικά  πλήθος  διαφορετικών  προγρα µµάτων  - το πρόγρα µµα LIFE, το πρόγρα µµα για την 
αειφόρο  αστική  ανάπτυξη , το µη κυβερνητικό  πρόγρα µµα «Forest Focus» ( Έµφαση  στα 
δάση ), γενικό  µέσο χάραξης  και υλοποίησης  πολιτικής  (που έχει εσωτερική  και εξωτερική  
διάσταση ) και την µεταφορά  δηµοσιονο µικών  πόρων  στην  Ευρωπαϊκό  Οργανισ µό 
Περιβάλλοντος . Καθένα  από αυτά  τα προγρά µµατα έχει ιδιαίτερες  διαδικασίες  
εφαρ µογής/διοίκησης  και επιτροπολογίας , των οποίων  η διαχείριση  απαιτεί  σηµαντικούς  
πόρους . 
Το τρέχον  πρόγρα µµα LIFE υποδιαιρείται  σε τρία σκέλη : Περιβάλλον , Φύση  και Τρίτες  
Χώρες . Υπό το σκέλος  LIFE Περιβάλλον  στηρίχθηκαν  έργα  επίδειξης  και πιλοτικά  που 
αποσκοπούν  στην  ανάπτυξη  νέων  προσεγγίσεων  και µεθόδων  για την προστασία  και τη 
βελτίωση  του περιβάλλοντος , µε ιδιαίτερη  έµφαση  στις καινοτό µες τεχνολογίες  και 
εφαρ µογές. Υπό το LIFE Φύση  υποστηρίχθηκε  η υλοποίηση  της πολιτικής  της ΕΕ για τη 
διατήρηση  της φύσης . Υπό το LIFE Τρίτες  χώρες  χρηµατοδοτήθηκαν  δραστηριότητες  
τεχνικής  συνδρο µής για τη δηµιουργία  δυνα µικού και την προώθηση  της αειφόρου  ανάπτυξης  
σε τρίτες  χώρες . Υπό το Κοινοτικό  Πλαίσιο  Συνεργασίας  για την Προώθηση  της Αειφόρου  
Ανάπτυξης  σε Αστικό  Περιβάλλον  παρέχεται  χρηµατοδοτική  και τεχνική  στήριξη  σε δίκτυα  
τοπικών  αρχών , µε σκοπό  να ενθαρρυνθεί  σε τοπικό  επίπεδο  ο σχεδιασ µός, η ανταλλαγή  και 
η υλοποίηση  ορθών  πρακτικών  που αφορούν  την περιβαλλοντική  νοµοθεσία  της ΕΕ, η 
βιώσι µη ανάπτυξη  σε αστικό  περιβάλλον  και η τοπική  Ατζέντα  21 (µέτρα σε µη εθνικό  
επίπεδο  που αποσκοπούν  στην  αειφόρο  ανάπτυξη ). Το Κοινοτικό  Πρόγρα µµα ∆ράσης  για την 
προώθηση  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών (ΜΚΟ ) παρέχει  χρηµατοδοτική  στήριξη  σε 
ΜΚΟ  που εµπλέκονται  στην  χάραξη  και υλοποίηση  της περιβαλλοντικής  πολιτικής  και 
νοµοθεσίας  της Κοινότητας  σε διάφορες  περιοχές  της Ευρώπης . Το πρόγρα µµα Forest Focus 
καλύπτει  την παρακολούθηση  και την προστασία  των δασών  από την ατµοσφαιρική  ρύπανση  
και πυρκαγιές  και την παρακολούθηση  των δασών  όσον  αφορά  την βιοποικιλότητα , την 
κλιµατική  αλλαγή , τη δέσµευση  του άνθρακα  και τα εδάφη . Υπό το πρόγρα µµα αυτό  
ενισχύεται  η ανάπτυξη  µέτρων  πρόληψης  πυρκαγιών  στα δάση . Άλλες  δράσεις  για το 
περιβάλλον  χρηµατοδοτούνται  από γραµµές του γενικού  προϋπολογισ µού, τόσο  εσωτερικά  
όσο και εξωτερικά , µε βάση  το άρθρο  49 παράγραφος  2 του ∆ηµοσιονο µικού Κανονισ µού 
(θεσµικό αποκλειστικό  δικαίω µα της Επιτροπής ). Όσον  αφορά  τις δράσεις  εντός  της ΕΕ, µε 
αυτές  τις γραµµές του προϋπολογισ µού χρηµατοδοτείται  η υλοποίηση  της περιβαλλοντικής  
πολιτικής , συµπεριλα µβανο µένων  µελετών  και δράσεων  ευαισθητοποίησης . Όσον  αφορά  την 
εξωτερική  διάσταση , οι γραµµές αυτές  καλύπτουν , συγκεκρι µένα, τις τακτικές  συνεισφορές  
σε περιβαλλοντικές  συµβάσεις  και διεθνείς  συµφωνίες  στις οποίες  η Κοινότητα  είναι  
συµβαλλό µενο µέρος. 
Τα περισσότερα  από αυτά  τα προγρά µµατα θα συγχωνευθούν  ούτως  ώστε  να ενταχθούν  στο 
ενιαίο  µέσο για το περιβάλλον . Οι βασικοί  στόχοι  και το πεδίο  εφαρ µογής ορισµένων  από 
αυτά  τα προγρά µµατα θα εξακολουθήσουν  να καλύπτονται  από το LIFE+. Για παράδειγ µα, 
το πεδίο  εφαρ µογής του ισχύοντος  κανονισ µού "Έµφαση  στα δάση " θα καλύπτεται  από τα 
προγρά µµατα LIFE+ και οι δραστηριότητες  θα καλύπτονται  και από τα δύο σκέλη  του 
LIFE+. Υπό το LIFE+ θα συνεχιστεί  η στήριξη  προς  τους ΜΚΟ  και τις τοπικές  και 
περιφερειακές  αρχές . Οι δηµοσιονο µικές πιστώσεις  είναι  επαρκείς  για να διευκολύνουν  τη 
χρηµατοδότηση  αυτών  των δραστηριοτήτων  σύµφωνα  µε δεσµεύσεις  που αναλήφθηκαν  στο 
παρελθόν . Η επιδότηση  του Ευρωπαϊκού  Οργανισ µού Περιβάλλοντος  θα ενταχθεί  στο ίδιο 
κονδύλιο  του προϋπολογισ µού, αλλά  όχι υπό τον κανονισ µό LIFE +.  
 
EL 7   EL Ως προς  τα προγρά µµατα και τις δαπάνες  που δεν θα καλυφθούν  από το νέο µέσο, το ενιαίο  
µέσο δεν αποτελεί  απλώς  επέκταση  του τρέχοντος  προγρά µµατος LIFE. Στο πλαίσιο  των 
αποφάσεων  οι οποίες  λήφθηκαν  κατά  την προετοι µασία της ανακοίνωσης  για τις 
δηµοσιονο µικές προοπτικές  [COM(2004)487], και για να βελτιωθεί  η συνέργια  µεταξύ  των 
διαφόρων  κοινοτικών  µέσων , τα θέµατα «περιβαλλοντική  τεχνολογία » και «οικολογική  
καινοτο µία» του τρέχοντος  προγρά µµατος LIFE θα ενσω µατωθούν  στο υπό εκπόνηση  
πρόγρα µµα πλαίσιο  της ΕΕ για την ανταγωνιστικότητα . Το πρόγρα µµα αυτό  θα καλύπτει  
πολλές  από τις δραστηριότητες  που υπάγονται  στο τρέχον  πρόγρα µµα LIFE Περιβάλλον . 
Στην  ίδια ανακοίνωση  προτείνεται  η χρηµατοδότηση  της εξωτερική  διάσταση  της 
περιβαλλοντικής  πολιτικής  αποκλειστικώς  από µέσα εξωτερικής  συνδρο µής. Κατά  συνέπεια , 
το σκέλος  «Τρίτες  χώρες » υπό το τρέχον  πρόγρα µµα LIFE και οι εξωτερικές  δράσεις  που 
χρηµατοδοτούνταν  από το γενικό  µέσο υλοποίησης  (όπως  οι συνεισφορές  σε διεθνείς  
περιβαλλοντικές  συµβάσεις ) θα χρηµατοδοτούνται  µελλοντικώς  από τα µέσα εξωτερικής  
συνδρο µής. Θα συνεχισθεί  η χωριστή  χρηµατοδότηση  της πολιτικής  προστασίας , υπό 
ιδιαίτερο  µέσο αλληλεγγύης . 
Η συγκέντρωση  των λοιπών  προγρα µµάτων  σε ένα µέσο θα βελτιώσει  την απόδοση  επειδή  θα 
απλουστευθεί  σηµαντικά  η διαδικασία  λήψης  αποφάσεων , θα καταστεί  ευέλικτη  η κατανο µή 
των κονδυλίων  στο πλαίσιο  ενός µέσου  και θα µειωθούν  τα γενικά  διοικητικά  έξοδα  που 
συνεπάγεται  η χρηµατοδότηση  συναφών  δραστηριοτήτων  µέσω διαφορετικών  
προγρα µµάτων . Το ενιαίο  µέσο θα καταστήσει  δυνατή  την εφαρ µογή ενιαίου  συνόλου  
κανόνων  και διαδικασιών  λήψης  αποφάσεων  και χρηµατοδότησης , καθώς  και συνεκτική  
στοχοθέτηση  της πολιτικής . Το αποτέλεσ µα θα είναι  µείωση  των γενικών  διοικητικών  
εξόδων , καθώς  και µεγαλύτερη  διαφάνεια  και προβολή . 
Θα καθιερωθεί  προσέγγιση  πολυετούς  προγρα µµατισµού, σύµφωνα  µε την οποία  η Επιτροπή  
θα υποβάλλει  πολυετή  προγρά µµατα όπου  θα καθορίζονται  οι κύριοι  στόχοι , τοµείς 
προτεραιότητας  δράσης , είδη δράσεων , αναµενόµενα αποτελέσ µατα και ενδεικτική  
χρηµατοδότηση  προς  έγκριση . Λεπτο µερή ετήσια  προγρά µµατα εργασίας  θα µετουσιώνουν  
τους πολυετείς  στόχους  σε συγκεκρι µένες δράσεις . Στα προγρά µµατα αυτά  θα 
περιλα µβάνονται  δείκτες  για την αξιολόγηση  και εκτίµηση του προγρά µµατος. Θα 
εγκρίνονται  λεπτο µερείς  διατάξεις  υλοποίησης  ώστε  να κατευθύνουν  τους δικαιούχους  κατά  
την εκτέλεση  των προγρα µµάτων . 
Τα αποτελέσ µατα των αξιολογήσεων  έχουν  ληφθεί  υπόψη  κατά  τον σχεδιασ µό του LIFE+. 
Από τις αξιολογήσεις  αυτές  προέκυψε  ότι τα τρέχοντα  προγρά µµατα έχουν  θετική  επίπτωση . 
Το LIFE, για παράδειγ µα, διαδρα µάτισε  αποφασιστικό  ρόλο  για να ξεκινήσουν  σηµαντικές  
περιβαλλοντικές  πρωτοβουλίες  όπως  το δίκτυο  NATURA 2000. Με άλλα  προγρά µµατα 
ενισχύθηκε  η συγκρότηση  τοπικών  και µη κυβερνητικών  περιβαλλοντικών  δικτύων  και 
οργανώσεων  σε όλη την Ευρώπη . Από την αξιολόγηση  του LIFE επιση µάνθηκε  η ανάγκη  να 
βελτιωθεί  η υποστήριξη  της χάραξης  πολιτικής , να βελτιωθεί  η διάδοση  των αποτελεσ µάτων  
και να επιδιωχθεί  ευρύτερη  ευρωπαϊκή  επίδραση  των έργων  επίδειξης . Η αξιολόγηση  
κατέληξε  ότι ενώ είναι  αποδοτική  η διαχείριση  και ο έλεγχος  του προγρά µµατος, µε τη 
χρησι µοποίηση  συστη µατικών  και αυστηρών  διαδικασιών , οι διαδικασίες  είναι  
γραφειοκρατικές  και η απλούστευσή  τους θα µπορούσε  να είναι  επωφελής . Οι συστάσεις  
αυτές  λήφθηκαν  υπόψη  κατά  τον σχεδιασ µό του LIFE+. 
Για το LIFE+ έχουν  ληφθεί  υπόψη  τόσο  η επικουρικότητα  όσο και η αρχή  της αναλογίας . Ως 
προς  την επικουρικότητα  υπάρχει  πεδίο  δράσης  στον  περιβαλλοντικό  τοµέα σε όλα τα 
επίπεδα  διακυβέρνησης . Ιδιαίτερη  προσοχή  δόθηκε  στην  κατάστρωση  του µέσου  LIFE+ έτσι 
ώστε  να εξασφαλιστεί  ότι θα ενισχύονται  µόνον  δράσεις  µε αποδεδειγ µένη προστιθέ µενη 
 
EL 8   EL αξία για την ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή  Ένωση  βασίζεται  στην  αλληλεγγύη  και στην  αµοιβαία  
ανταλλαγή  γνώσεων . Παράλληλα , η υλοποίηση  των βασικών  στόχων  που συµφωνήθηκαν  
απαιτεί  συνέργια  µεταξύ  των δράσεων  και των αποφάσεων  για δαπάνες  σε επίπεδο  ΕΕ, 
εθνικό  και περιφερειακό . Συµπληρώνοντας  και τονώνοντας  τις εθνικές  προσπάθειες  σε 
επίπεδο  εθνικό , περιφερειακό  και τοπικό  που αποσκοπούν  στην  προώθηση  της προστασίας  
του περιβάλλοντος  η Ένωση  µπορεί  να συµβάλει  στην  αποδοτικότητα  των δράσεων  σε αυτά  
τα επίπεδα  διακυβέρνησης  και να δείξει  αλληλεγγύη  σε όλη την ΕΕ. Αυτό  είναι  ιδιαιτέρως  
σηµαντικό  εάν ληφθεί  υπόψη  η µεγαλύτερη  ποικιλο µορφία  µετά από τη διεύρυνση . 
Οι ανάγκες  για χρηµατοδοτική  στήριξη  στον  τοµέα του περιβάλλοντος  είναι  σηµαντικές  στη 
διευρυ µένη ΕΕ. Οι ανάγκες  αυτές  σχετίζονται  κυρίως  µε επενδύσεις  σε υποδο µές που 
απαιτούνται  για την αποτελεσ µατική  υλοποίηση  της περιβαλλοντικής  νοµοθεσίας  της ΕΚ. 
Ωστόσο , αναγκαία  είναι  επίσης  η στήριξη  των συνοδευτικών  µέτρων . Αυτή  η χρηµατοδότηση  
µέσω του LIFE+ είναι  µικρή σε σύγκριση  προς  τις αναγκαίες  επενδύσεις , αλλά  είναι  
σηµαντική  λόγω  των πολλαπλασιαστικών  της αποτελεσ µάτων  και των θετικών  συνεπειών  
στη συνοχή . Η χρηµατοδότηση  αυτή  είναι  µέτρια  και σύµµετρη προς  το εύρος  των 
περιβαλλοντικών  προκλήσεων  που θα αντιµετωπίσει  η ΕΕ κατά  την περίοδο  των 
δηµοσιονο µικών  προοπτικών . 
Το νέο µέσο για το περιβάλλον  θα συµπληρώνει  και θα ενισχύει  άλλα  µέσα χρηµατοδότησης  
από την ΕΚ. Ιδιαίτερη  προσοχή  θα δοθεί  στην  εξασφάλιση  της αποφυγής  διπλής  
χρηµατοδότησης . Για παράδειγ µα, δράσεις  υπό το LIFE+ στο πεδίο  της ενηµέρωσης  θα 
συντονίζονται  στενά  µε τον Ευρωπαϊκό  Οργανισ µό Περιβάλλοντος  της Κοπεγχάγης  (ΕΟΠ ) 
και ενδεχο µένως  οι συµβάσεις  να συνάπτονται  µέσω του ΕΟΠ . 
Θα καταβληθούν  σηµαντικές  προσπάθειες  για να εξασφαλισθεί  η συµπληρω µατικότητα  µε τη 
χρηµατοδότηση  της ανάπτυξης  της υπαίθρου  και των διαρθρώσεων . Για παράδειγ µα, το 
τρέχον  πρόγρα µµα LIFE Φύση  ήταν  πολύ  αποτελεσ µατικό  στην  στήριξη  του καθορισ µού 
τόπων  NATURA  2000 και στην  επίδειξη  του τρόπου  µε τον οποίο  θα ήταν  δυνατή  η διαχείριση  
αυτών  των τόπων . Μετά  τον καθορισ µό των τόπων , το επόµενο βήµα για την υλοποίηση  του 
δικτύου  NATURA  2000, είναι  η διαχείρισή  τους. Προς  τούτο  απαιτείται  αύξηση  της 
χρηµατοδότησης , καθώς  και χρηµατοδότηση  στρατηγική , πιο µακροπρόθεσ µη και 
διαρθρωτικού  χαρακτήρα , δηλαδή  στήριξη  των επενδύσεων  στους  τόπους  και των ιδιοκτητών  
των τόπων . Τα ταµεία της ΕΕ για τις διαρθρώσεις  και την ανάπτυξη  της υπαίθρου  είναι  τα 
πλέον  ενδεδειγ µένα για να επιτελέσουν  τον σκοπό  αυτό  και υπάρχει  ήδη η σχετική  πρόβλεψη  
για την επόµενη περίοδο  δηµοσιονο µικών  προοπτικών . Ωστόσο , το νέο µέσο LIFE+ θα 
συνεχίσει  να εφαρ µόζεται  σε ορισµένες δράσεις  που αφορούν  το NATURA  2000 οι οποίες  δεν 
καλύπτονται  από άλλα  µέσα, όπως : η ανάπτυξη  καινοτό µων τρόπων  για προσεγγίσεις  και 
επιδείξεις  διαχείρισης  τόπων · τεχνική  υποστήριξη  για την προετοι µασία των σχεδίων  
διαχείρισης  νέων  τόπων  ή εκείνων  που δεν καλύπτονται  από άλλες  διατάξεις  των 
διαρθρωτικών  ταµείων ή του ταµείου ανάπτυξης  της υπαίθρου · σχεδιασ µός καινοτό µων 
προγρα µµάτων  παρακολούθησης · κατάρτιση  άµεσα ενδιαφερο µένων · δραστηριότητες  
επικοινωνίας  και δικτύωσης · υποστήριξη  για την συγκρότηση  τοπικών  εταιρικών  σχέσεων  
που προωθούν  ιδιαίτερες  προσεγγίσεις  διακυβέρνησης  µε σκοπό  την προστασία  των 
περιοχών  NATURA  2000.  
 
EL 9   EL 2004/0218 (COD) 
Σχέδιο  
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ   
σχετικά  µε το χρηµατοδοτικό  µέσο για το περιβάλλον  (LIFE +) 
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  
ΕΝΩΣΗΣ , 
Έχοντας  υπόψη : 
τη συνθήκη  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας , και ιδίως  το άρθρο  175 παράγραφος  
1, 
την πρόταση  της Επιτροπής 1, 
τη γνώµη της Ευρωπαϊκής  Οικονο µικής και Κοινωνικής  Επιτροπής 2, 
τη γνώµη της Επιτροπής  Περιφερειών 3, 
αποφασίζοντας  σύµφωνα  µε τη διαδικασία  που αναφέρεται  στο άρθρο  251 της συνθήκης  
Εκτιµώντας  τα εξής: 
(1) Το περιβάλλον , µια από τις διαστάσεις  της στρατηγικής  για την αειφόρο  ανάπτυξη  της 
ΕΕ που εγκρίθηκε  από το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  του Γκέτε µποργκ  το 2001, αποτελεί  
προτεραιότητα  για συνδρο µή εκ µέρους  της Κοινότητας  και θα χρηµατοδοτείται  
κυρίως  από τα προγρά µµατα για τη συνοχή , την γεωργία  και την ανάπτυξη  της 
υπαίθρου , την έρευνα , την καινοτο µία και την ανταγωνιστικότητα , προενταξιακά  και 
ανάπτυξης  και εξωτερικής  συνδρο µής. 
(2) Αυτά  τα κοινοτικά  προγρά µµατα δεν καλύπτουν  όλες τις ανάγκες  χρηµατοδότησης  
στον  τοµέα του περιβάλλοντος  και είναι  αναγκαία  η υποστήριξη  της περιβαλλοντικής  
πολιτικής  και νοµοθεσίας  της Κοινότητας , και ιδίως  των προτεραιοτήτων  του Έκτου  
Προγρά µµατος ∆ράσης  για το Περιβάλλον . 
(3) Η πρόκληση  της αποτελεσ µατικής  χάραξης  και υλοποίησης  της περιβαλλοντικής  
πολιτικής  υπό το 6ο Πρόγρα µµα ∆ράσης  για το Περιβάλλον  είναι  δυνατό  να 
αντιµετωπιστεί  µόνον  µε στήριξη  για την επίδειξη  καινοτό µων προσεγγίσεων  
πολιτικής , την παγίωση  της βάσης  γνώσεων , τη δηµιουργία  δυνα µικού υλοποίησης , 
την προαγωγή  της ορθής  διακυβέρνησης , την προώθηση  της δικτύωσης , της 
αµοιβαίας  ανταλλαγής  γνώσεων  και της ανταλλαγής  βέλτιστων  πρακτικών , καθώς  και 
                                                 
1 ΕΕ C […], […], σ. […]. 
2 ΕΕ C […], […], σ. […]. 
3 Γνώµη που υποβλήθηκε  (δεν έχει ακόµη δηµοσιευθεί  στην  Επίση µη Εφηµερίδα ). 
 
EL 10   EL για τη βελτίωση  της διάδοσης  των πληροφοριών , την ευαισθητοποίηση  και την 
επικοινωνία . 
(4) Η στήριξη  υπό τον παρόντα  κανονισ µό πρέπει  κατά  συνέπεια  να στοχεύει  στην  
χάραξη , την εφαρ µογή, την παρακολούθηση  και την αξιολόγηση  της περιβαλλοντικής  
πολιτικής  και νοµοθεσίας , καθώς  και στην  γνωστοποίηση  και διάδοσή  της σε όλη την 
ΕΕ. 
(5) Η στήριξη  πρέπει  να παρέχεται  µέσω συµβάσεων  επιδότησης  και δηµοσίων  
συµβάσεων  όπως  προβλέπονται  στο δηµοσιονο µικό κανονισ µό. 
(6) Η πείρα  από τρέχοντα  και προγενέστερα  µέσα ανέδειξε  την ανάγκη  σχεδιασ µού και 
προγρα µµατισµού σε πολυετή  βάση  καθώς  και επικέντρωσης  των προσπαθειών  στον  
καθορισ µό προτεραιοτήτων  και τη στοχοθέτηση  των πεδίων  δραστηριότητας  που είναι  
επιλέξι µα για την χρηµατοδοτική  συνδρο µή της Κοινότητας . 
(7) Είναι  αναγκαία  η µείωση  του πλήθους  των προγρα µµάτων  και η απλούστευση  του 
προγρα µµατισµού και της διαχείρισης  από ενιαίο , εξορθολογισ µένο πρόγρα µµα. 
(8) Είναι  ωστόσο  αναγκαία  η διασφάλιση  της οµαλής  µετάβασης  και η συνέχιση  της 
παρακολούθησης  και του ελέγχου  των δραστηριοτήτων  που χρηµατοδοτούνται  από 
τρέχοντα  προγρά µµατα µετά από τη λήξη  των προγρα µµάτων  αυτών . 
(9) Πρέπει  να δοθεί  προσοχή  για να εξασφαλιστεί  η συµπληρω µατικότητα  της στήριξης  
υπό το παρόν  πρόγρα µµα µε άλλα  κοινοτικά  ταµεία και µέσα. 
(10) Σύµφωνα  µε τα συµπεράσ µατα των συνόδων  του Ευρωπαϊκού  Συµβουλίου  στο 
Λουξε µβούργο  (∆εκέ µβριος  1997) και στη Θεσσαλονίκη  (Ιούλιος  2003), οι 
υποψήφιες  χώρες  και οι χώρες  των ∆υτικών  Βαλκανίων  σε ∆ιαδικασία  
Σταθεροποίησης  και Σύνδεσης  πρέπει  να θεωρούνται  επιλέξι µες για συµµετοχή  σε 
κοινοτικά  προγρά µµατα, σύµφωνα  µε τους όρους  που καθορίζονται  στις σχετικές  
διµερείς  συµφωνίες  που συνάφθηκαν  µε αυτές  τις χώρες . 
(11) Ο κανονισ µός καθορίζει  το χρηµατοδοτικό  πλαίσιο  για επτά έτη, το οποίο  θα είναι  το 
κύριο  σηµείο αναφοράς  για την αρµόδια επί του προϋπολογισ µού αρχή , κατά  την 
έννοια  της παραγράφου  36 (της πρότασης ) της διαθεσ µικής συµφωνίας  (xxx) µεταξύ  
του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου , του Συµβουλίου  και της Επιτροπής  σχετικά  µε τη 
δηµοσιονο µική πειθαρχία  και τη βελτίωση  της διαδικασίας  επί του προϋπολογισ µού 
[COM(2004)498 τελικό  της 14.7.2004]. 
(12) Η επίτευξη  των στόχων  του 6ου Προγρά µµατος ∆ράσης  για το Περιβάλλον  που 
συµφωνήθηκαν  σε κοινοτικό  επίπεδο  δεν είναι  δυνατό  να επιτευχθεί  επαρκώς  όταν τα 
κράτη  µέλη ενεργούν  µεµονωµένα, και, κατά  συνέπεια , δικαιολογείται  η κοινοτική  
συνδρο µή υπό τον όρο ότι τούτο  δεν υπερβαίνει  τα απολύτως  αναγκαία  για την 
επίτευξη  των στόχων  αυτών , 
 
EL 11   EL ΕΞΕ∆ΩΣΑΝ  ΤΟΝ  ΠΑΡΟΝΤΑ  ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ : 
Άρθρο  1 
Στόχοι  
Συνίσταται  χρηµατοδοτικό  µέσο για το περιβάλλον , στο εξής αναφερό µενο ως "LIFE+". 
Ο γενικός  στόχος  του LIFE+ είναι  να συµβάλλει  στην  ανάπτυξη  και υλοποίηση  της 
περιβαλλοντικής  πολιτικής  και περιβαλλοντικής  νοµοθεσίας  της Κοινότητας , ως συµβολή  
στην  προώθηση  της αειφόρου  ανάπτυξης . 
Το LIFE+ θα υποστηρίζει  την υλοποίηση  του 6ου Προγρά µµατος ∆ράσης  για το Περιβάλλον  
και, συγκεκρι µένα, θα συµβάλλει :  
– στην  επίτευξη  ποιότητας  του περιβάλλοντος  τέτοια  ώστε  τα επίπεδα  ρύπανσης  να 
µην έχουν  επιβλαβείς  επιπτώσεις  στην  ανθρώπινη  υγεία  και το περιβάλλον , 
– στη σταθεροποίηση  των συγκεντρώσεων  θερµοκηπιακών  αερίων  στον  ατµοσφαιρικό  
αέρα  σε επίπεδο  το οποίο  θα µπορούσε  να αποτρέψει  την επικίνδυνη  ανθρωπογενή  
παρέ µβαση  στο σύστη µα του κλίµατος, 
– στην  προστασία , τη διατήρηση , την αποκατάσταση  και τη διευκόλυνση  της 
λειτουργίας  φυσικών  συστη µάτων , φυσικών  ενδιαιτη µάτων , της άγριας  πανίδας  και 
χλωρίδας , µε σκοπό  την ανάσχεση  της απερή µωσης  και της απώλειας  της 
βιοποικιλότητας , 
– στην  προώθηση  της καλύτερης  διαχείρισης  των φυσικών  πόρων  και των αποβλήτων  
και στην  ενθάρρυνση  της στροφής  προς  περισσότερο  αειφόρους  τρόπους  παραγωγής  
και κατανάλωσης , 
– στην  ανάπτυξη  στρατηγικών  προσεγγίσεων  για την χάραξη , υλοποίηση  και 
ενοποίηση  πολιτικών , όπου  περιλα µβάνεται  η βελτίωση  της περιβαλλοντικής  
διακυβέρνησης  και η ευαισθητοποίηση . 
Άρθρο  2 
Πεδίο  εφαρ µογής και ειδικοί  στόχοι  
1. Για να υποστηριχθεί  η επίτευξη  των περιβαλλοντικών  στόχων  που ορίζονται  στο 
άρθρο  1, το LIFE+ θα αποτελείται  από δυο σκέλη . 
Στόχοι  του σκέλους  LIFE+ Υλοποίηση  και ∆ιακυβέρνηση : 
– συµβολή  στην  ανάπτυξη  και επίδειξη  προσεγγίσεων  και µέσων  καινοτό µου 
πολιτικής ,  
 
EL 12   EL – συµβολή  στην  παγίωση  της βάσης  γνώσεων  για τη χάραξη , εκτίµηση, 
παρακολούθηση  και αξιολόγηση  της περιβαλλοντικής  πολιτικής  και 
νοµοθεσίας , 
– στήριξη  του σχεδιασ µού και της εφαρ µογής προσεγγίσεων  για την 
παρακολούθηση  και εκτίµηση της κατάστασης  του περιβάλλοντος , καθώς  και 
των κινητήριων  δυνά µεων, των πιέσεων  και των αντιδράσεων  που έχουν  
επιπτώσεις  στο περιβάλλον , 
– διευκόλυνση  της υλοποίησης  της κοινοτικής  περιβαλλοντικής  πολιτικής , µε 
ιδιαίτερη  έµφαση  στην  υλοποίηση  σε τοπικό  και περιφερειακό  επίπεδο , 
– παροχή  στήριξης  για τη βελτίωση  της περιβαλλοντικής  διακυβέρνησης , τη 
διεύρυνση  της συµµετοχής  των άµεσα ενδιαφερο µένων  - όπου  
συµπεριλα µβάνονται  οι περιβαλλοντικοί  µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί - στις 
διαβουλεύσεις  και την εφαρ µογή πολιτικών . 
Στόχοι  του σκέλους  LIFE+ Πληροφόρηση  και Επικοινωνία : 
– διάδοση  πληροφοριών  και ευαισθητοποίηση  επί περιβαλλοντικών  ζητηµάτων · 
– παροχή  στήριξης  για συνοδευτικά  µέτρα (πληροφορίες , δράσεις  επικοινωνίας  και 
εκστρατείες , διασκέψεις , κ.λπ.). 
2. Ενδεικτικός  κατάλογος  των επιλέξι µων θεµάτων  και δράσεων  παρέχεται  στο 
παράρτη µα 1. 
Άρθρο  3 
Τύποι  παρέ µβασης  
1. Η κοινοτική  χρηµατοδότηση  είναι  δυνατό  να λαµβάνει  τις ακόλουθες  νοµικές 
µορφές : 
– συµβάσεις  επιδότησης  
– συµβάσεις  δηµοσίων  προµηθειών . 
2. Κοινοτικές  επιδοτήσεις  είναι  δυνατό  να παρέχονται  µέσω ειδικών  µορφών  και 
συµφωνιών , όπως  συµφωνίες  πλαίσια  εταιρικών  σχέσεων  και συµµετοχή  σε 
χρηµατοδοτικούς  µηχανισ µούς και ταµεία. Είναι  δυνατό  να λαµβάνουν  τη µορφή  
συγχρη µατοδότησης  για την επιδότηση  της λειτουργίας  ή την επιδότηση  της δράσης . 
Για επιδοτήσεις  της δράσης , το µέγιστο  ποσοστό  συγχρη µατοδότησης  θα 
καθορίζεται  στα ετήσια  προγρά µµατα εργασιών . Οι επιδοτήσεις  της λειτουργίας  
φορέων  που επιδιώκουν  στόχους  γενικού  ευρωπαϊκού  συµφέροντος  επιτρέπεται  να 
µην υπόκεινται  στις διατάξεις  σταδιακής  µείωσης  που προβλέπονται  στον  
δηµοσιονο µικό κανονισ µό. 
 
EL 13   EL 3. Επιπλέον  προβλέπονται  δαπάνες  για συνοδευτικά  µέτρα, µέσω συµβάσεων  
δηµοσίων  προµηθειών , οπότε  τα κοινοτικά  κονδύλια  θα καλύπτουν  την αγορά  
υπηρεσιών  και αγαθών . Θα καλύπτονται  εν προκει µένω, µεταξύ  άλλων , δαπάνες  για 
πληροφορίες  και επικοινωνίες , για την προετοι µασία, την υλοποίηση , την 
παρακολούθηση , τον έλεγχο  και την αξιολόγηση  έργων , πολιτικών , προγρα µµάτων  
και νοµοθεσίας . 
Άρθρο  4 
Προγρα µµατισµός 
1. Η χρηµατοδότηση  παρέχεται  για την στήριξη  πολυετών  στρατηγικών  προγρα µµάτων  
που έχουν  καταρτιστεί  από την Επιτροπή . Τα προγρά µµατα αυτά  θα ορίζουν  τους 
κύριους  στόχους , τους τοµείς προτεραιότητας  δράσης , τους τύπους  δράσης  και τα 
αναµενόµενα αποτελέσ µατα από την κοινοτική  χρηµατοδότηση  σε σχέση  προς  τους 
στόχους  που καθορίζονται  στο άρθρο  1 και ενδέχεται , στο βαθµό του δυνατού , να 
περιλα µβάνουν  ενδεικτικές  εκτιµήσεις  χρηµατοδότησης . 
2. Τα ετήσια  προγρά µµατα εργασίας  βασίζονται  σε πολυετές  στρατηγικό  πρόγρα µµα 
και θα ορίζουν , για κάθε  συγκεκρι µένο έτος, τους επιδιωκό µενους  στόχους , τα πεδία  
δράσης , το χρονοδιάγρα µµα, τα αναµενόµενα αποτελέσ µατα, τους τρόπους  
υλοποίησης , τα ποσά  χρηµατοδότησης  και το µέγιστο  ποσοστό  συγχρη µατοδότησης . 
3. Τα πολυετή  και ετήσια  προγρά µµατα εγκρίνονται  σύµφωνα  µε τις διαδικασίες  που 
ορίζονται  στο άρθρο  12. Εάν καταστεί  αναγκαίο  από τις περιστάσεις , τα πολυετή  και 
ετήσια  προγρά µµατα είναι  δυνατό  να τροποποιούνται  κατά  την περίοδο  εφαρ µογής 
τους, µε βάση  τις ίδιες διαδικασίες . 
Άρθρο  5 
∆ηµοσιονο µικές διαδικασίες  και µέτρα υλοποίησης  
1. Η Επιτροπή  θα υλοποιεί  την κοινοτική  συνδρο µή σύµφωνα  µε τον δηµοσιονο µικό 
κανονισ µό του Συµβουλίου  (κανονισ µός (ΕΚ, Ευρατό µ) αριθ. 1605/2002 του 
Συµβουλίου , της 25ης Ιουνίου  2002, για τη θέσπιση  του δηµοσιονο µικού 
κανονισ µού που εφαρ µόζεται  στο γενικό  προϋπολογισ µό των Ευρωπαϊκών  
Κοινοτήτων ). 
2. Η Επιτροπή  µπορεί  να αποφασίσει  να αναθέσει  µέρος της εκτέλεσης  του 
προϋπολογισ µού σε εθνικούς  δηµόσιους  οργανισ µούς ή σε οντότητες  ιδιωτικού  
δικαίου  επιφορτισ µένες µε δηµόσια υπηρεσία  µε βάση  τις διατάξεις  που ορίζονται  
στο άρθρο  54, παράγραφος  2 στοιχείο  (γ) του δηµοσιονο µικού κανονισ µού, 
σύµφωνα  µε τα κριτήρια  επιλογής  που ορίζονται  στο παράρτη µα 3. 
 
EL 14   EL Άρθρο  6 
∆ικαιούχοι  
Πρόσβαση  στο πρόγρα µµα LIFE+ έχουν  όλοι οι δηµόσιοι  ή/και ιδιωτικοί  φορείς , παράγοντες  
και οργανισ µοί, συγκεκρι µένα οι ακόλουθοι : 
– εθνικές , περιφερειακές  και τοπικές  αρχές  
– εξειδικευ µένοι φορείς  που προβλέπονται  στη νοµοθεσία  της ΕΕ 
– διεθνείς  οργανισ µοί, για δράσεις  στα κράτη  µέλη και στις χώρες  που αναφέρονται  
στο άρθρο  7 
– µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί 
Άρθρο  7 
Συµµετοχή  τρίτων  χωρών  
Στα προγρά µµατα που χρηµατοδοτούνται  από το LIFE+ επιτρέπεται  να συµµετέχουν  οι 
ακόλουθες  χώρες , υπό τον όρο ότι διατίθενται  συµπληρω µατικές  πιστώσεις : 
– οι χώρες  ΕΖΕΣ  που είναι  µέλη του ΕΟΧ , σύµφωνα  µε τις διατάξεις  της συµφωνίας  
για τον ΕΟΧ  
– οι χώρες  που είναι  υποψήφιες  για να καταστούν  µέλη της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , 
καθώς  και οι χώρες  των ∆υτικών  Βαλκανίων  που έχουν  συµπεριληφθεί  στη 
∆ιαδικασία  Σταθεροποίησης  και Σύνδεσης . 
Άρθρο  8 
Συµπληρω µατικότητα  µεταξύ  χρηµατοδοτικών  µέσων  
Ενέργειες  που χρηµατοδοτούνται  υπό τον παρόντα  κανονισ µό δεν εµπίπτουν  στο κύριο  πεδίο  
εφαρ µογής άλλων  κοινοτικών  χρηµατοδοτικών  µέσων  ούτε λαµβάνουν  συνδρο µή για τον ίδιο 
σκοπό . Οι δικαιούχοι  σύµφωνα  µε τον παρόντα  κανονισ µό παρέχουν  στην  Επιτροπή  
πληροφορίες  σχετικά  µε τη χρηµατοδότηση  που έλαβαν  από τον προϋπολογισ µό της ΕΚ και 
για τις υπό εξέταση  αιτήσεις  για χρηµατοδότηση . Θα επιδιωχθούν  συνέργιες  και 
συµπληρω µατικότητα  µε άλλα  κοινοτικά  µέσα. 
Άρθρο  9 
∆ιάρκεια  και δηµοσιονο µικοί πόροι  
1. Ο κανονισ µός εφαρ µόζεται  από την 1η Ιανουαρίου  2007 µέχρι τις 31 ∆εκε µβρίου  
2013. 
 
EL 15   EL Το χρηµατοδοτικό  πλαίσιο  για την υλοποίηση  του παρόντος  µέσου  καθορίζεται  σε 
2.190 εκατο µµύρια ευρώ  για την περίοδο  από 1η Ιανουαρίου  2007 µέχρι τη 31η 
∆εκε µβρίου  2013 (επτά έτη). 
2. Οι δηµοσιονο µικοί πόροι  που διατίθενται  για τις δράσεις  που προβλέπονται  στον  
παρόντα  κανονισ µό εγγράφονται  ως ετήσιες  πιστώσεις  στον  γενικό  προϋπολογισ µό 
της Ευρωπαϊκής  Ένωσης . Η αρµόδια για τον προϋπολογισ µό αρχή  εγκρίνει  τις 
διαθέσι µες πιστώσεις  για κάθε  έτος, εντός  των ορίων  των δηµοσιονο µικών  
προοπτικών . 
3. Η ενδεικτική  κατανο µή της χρηµατοδοτικής  στήριξης  µεταξύ  των δύο σκελών  του 
LIFE+ δίδεται  στο παράρτη µα 2. 
Άρθρο  10 
Παρακολούθηση  
1. Για κάθε  δράση  που χρηµατοδοτείται  από το LIFE+, ο δικαιούχος  αποστέλλει  
τεχνικές  και οικονο µικές εκθέσεις  σχετικά  µε την πρόοδο  των εργασιών . Επίσης , 
αποστέλλεται  τελική  έκθεση  εντός  τριών  µηνών  από την περάτωση  της δράσης . Η 
Επιτροπή  καθορίζει  τη µορφή  και το περιεχό µενο των εκθέσεων . 
2. Με την επιφύλαξη  των ελέγχων  που διενεργούνται  από το Ελεγκτικό  Συνέδριο  σε 
συνεργασία  µε τα αρµόδια εθνικά  όργανα  ή υπηρεσίες  ελέγχου , κατ' εφαρµογή του 
άρθρου  248 της συνθήκης , καθώς  και όλων  των ελέγχων  που διενεργούνται  βάσει  
του άρθρου  279, στοιχείο  γ) της συνθήκης , οι υπάλληλοι  και το λοιπό  προσωπικό  
της Επιτροπής  µπορούν  να διενεργούν  επιτόπιους  ελέγχους , συµπεριλα µβανοµένων  
των δειγµατοληπτικών  ελέγχων , µε αντικεί µενο τις δράσεις  που χρηµατοδοτούνται  
υπό το LIFE+. 
3. Συµβάσεις  και συµφωνίες , καθώς  και συµφωνίες  µε τους εντεταλ µένους  φορείς  που 
αναφέρονται  στο άρθρο  5 παράγραφος  2, οι οποίες  προκύπτουν  από τον παρόντα  
κανονισ µό προβλέπουν , συγκεκρι µένα, την εποπτεία  και τον οικονο µικό έλεγχο  από 
την Επιτροπή  (ή από εξουσιοδοτη µένο αντιπρόσωπό  της) και ελέγχους  από το 
Ελεγκτικό  Συνέδριο , εάν χρειάζεται  επιτόπου . 
4. Κατά  τη διάρκεια  των πέντε  ετών  που ακολουθούν  την τελευταία  πληρω µή για µια 
δράση , ο δικαιούχος  της χρηµατοδοτικής  συνδρο µής διατηρεί  στη διάθεση  της 
Επιτροπής  όλα τα δικαιολογητικά  για τις σχετικές  µε τη δράση  δαπάνες . 
5. Με βάση  τα πορίσ µατα των εκθέσεων  και των δειγµατοληπτικών  ελέγχων  που 
αναφέρονται  στις παραγράφους  1 και 2, η Επιτροπή  προσαρ µόζει, εάν χρειαστεί , την 
κλίµακα ή τις προϋποθέσεις  χορήγησης  της χρηµατοδοτικής  συνδρο µής που είχε 
εγκριθεί  αρχικά , καθώς  και το χρονοδιάγρα µµα των πληρω µών.  
6. Η Επιτροπή  λαµβάνει  κάθε  άλλο  αναγκαίο  µέτρο για να εξακριβώσει  αν οι 
χρηµατοδοτού µενες δράσεις  εκτελούνται  σωστά  και σύµφωνα  µε τις διατάξεις  του 
παρόντος  κανονισ µού και του δηµοσιονο µοκού  κανονισ µού (Κανονισ µός (ΕΚ, 
Ευρατό µ) αριθ. 1605/2002 του Συµβουλίου , της 25ης Ιουνίου  2002). 
 
EL 16   EL Άρθρο  11 
Προστασία  των κοινοτικών  οικονο µικών  συµφερόντων  
1. Η Επιτροπή  εξασφαλίζει  ότι, κατά  την υλοποίηση  δράσεων  που χρηµατοδοτούνται  
δυνάµει του παρόντος  κανονισ µού, τα οικονο µικά συµφέροντα  της Κοινότητας  
προστατεύονται  µε την εφαρµογή προληπτικών  µέτρων  κατά  της απάτης , της 
διαφθοράς  και κάθε  άλλης  παράνο µης δραστηριότητας , µε τη διενέργεια  
αποτελεσ µατικών  ελέγχων  και µε την είσπραξη  αδικαιολογήτως  καταβληθέντων  
ποσών  και, σε περίπτωση  που διαπιστωθούν  παρατυπίες , µε την επιβολή  
αποτελεσ µατικών , αναλογικών  και αποτρεπτικών  ποινών , σύµφωνα  µε τους 
κανονισ µούς (EΚ, Ευρατό µ) αριθ. 2988/95 και (Ευρατό µ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του 
Συµβουλίου , και τον κανονισ µό (EΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού  
Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου . 
2. Για τις κοινοτικές  δράσεις  που χρηµατοδοτούνται  από το LIFE+, η έννοια  της 
παρατυπίας  που αναφέρεται  στο άρθρο  1 παράγραφος  2 του κανονισ µού (EΚ, 
Ευρατό µ) αριθ. 2988/95 σηµαίνει  κάθε  παράβαση  διάταξης  του κοινοτικού  δικαίου  
ή κάθε  παράβαση  συµβατικής  υποχρέωσης  που προκύπτει  από πράξη  ή παράλειψη  
ενός οικονο µικού φορέα , µε πραγµατικό  ή ενδεχό µενο αποτέλεσ µα να ζηµιωθεί  ο 
γενικός  προϋπολογισ µός των Κοινοτήτων  ή προϋπολογισ µοί που διαχειρίζονται  οι 
Κοινότητες , µε αδικαιολόγητη  δαπάνη . 
3. Η Επιτροπή  µειώνει , αναστέλλει  ή ανακτά  το ποσό  της χρηµατοδοτικής  στήριξης  
που έχει χορηγηθεί  για δράση , εάν διαπιστώσει  παρατυπίες , συµπεριλα µβανοµένης 
της µη τήρησης  των διατάξεων  του παρόντος  κανονισ µού ή της επιµέρους  απόφασης  
ή της σύµβασης  ή του συµβολαίου  για τη χορήγηση  της δεδοµένης χρηµατοδοτικής  
στήριξης , ή εάν αποκαλυφθεί  ότι, χωρίς  να έχει ζητηθεί  προηγου µένως  η έγκριση  
της Επιτροπής , η δράση  έχει υποστεί  σηµαντική  µεταβολή , ασυµβίβαστη  µε τη φύση  
ή τους όρους  εκτέλεσής  της. 
4. Εάν δεν έχουν  τηρηθεί  οι προθεσ µίες ή εάν η πρόοδος  στην  εκτέλεση  δράσης  
επιτρέπει  να δικαιολογηθεί  µέρος µόνο της χρηµατοδοτικής  στήριξης  που 
χορηγήθηκε , η Επιτροπή  ζητεί  από το δικαιούχο  να της υποβάλει  τις παρατηρήσεις  
του εντός  καθορισ µένης προθεσ µίας. Εάν ο δικαιούχος  δεν καταθέσει  βάσιµα 
δικαιολογητικά  στοιχεία , η Επιτροπή  µπορεί  να ακυρώσει  το υπόλοιπο  της 
χρηµατοδοτικής  συνδρο µής και να απαιτήσει  την επιστροφή  των ποσών  που έχουν  
ήδη καταβληθεί . 
5. Κάθε  ποσό  που έχει καταβληθεί  αχρεωστήτως  πρέπει  να επιστρέφεται  στην  
Επιτροπή . Τα ποσά  που δεν επιστρέφονται  εγκαίρως  επιβαρύνονται  µε τόκους  
σύµφωνα  µε τους όρους  που καθορίζονται  στον  δηµοσιονο µικό κανονισ µό.  
Άρθρο  12 
Επιτροπή  
1. Η Επιτροπή  επικουρείται  από επιτροπή , την επιτροπή  LIFE+, την οποία  αποτελούν  
αντιπρόσωποι  των κρατών  µελών  και της οποίας  προεδρεύει  ο αντιπρόσωπος  της 
Επιτροπής , 
 
EL 17   EL 2. Όταν  γίνεται  αναφορά  στην  παρούσα  παράγραφο  εφαρµόζονται  τα άρθρα  4 και 7 
της απόφασης  1999/468/ ΕΚ του Συµβουλίου , τηρου µένων  των διατάξεων  του 
άρθρου  8 της εν λόγω  απόφασης . 
Η προθεσ µία που προβλέπεται  στο άρθρο  4 παράγραφος  2 της απόφασης  
1999/468/ ΕΚ ορίζεται  σε τρεις  µήνες. 
Άρθρο  13 
Αξιολόγηση  
Τα πολυετή  προγρά µµατα παρακολουθούνται  τακτικά  ούτως  ώστε  να ελέγχεται  η υλοποίηση  
των δραστηριοτήτων  που διενεργούνται  υπό κάθε  σκέλος . 
Το LIFE+ θα υπόκειται  σε ενδιά µεση και τελική  αξιολόγηση  ούτως  ώστε  να εκτιµάται η 
συµβολή  του στην  ανάπτυξη  της περιβαλλοντικής  πολιτικής  της Κοινότητας  και η 
αξιοποίηση  των πιστώσεων . 
Η τελική  αξιολογήση  διενεργείται  το αργότερο  ένα έτος µετά τη λήξη  του προγρά µµατος και 
διαβιβάζεται  στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και το Συµβούλιο . 
Άρθρο  14 
Απλούστευση  και κωδικοποίηση  
1. Για λόγους  απλούστευσης  και κωδικοποίησης , ο παρών  κανονισ µός καταργεί  και 
αντικαθιστά  τις ακόλουθες  πράξεις : κανονισ µός (ΕΟΚ ) αριθ. 1973/92 (LIFE) του 
Συµβουλίου  και κανονισ µός (EC) αριθ. 1404/96 του Συµβουλίου4 (LIFE II)· 
κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 1655/2000 του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του 
Συµβουλίου  (LIFE III), και η επέκτασή  του· απόφαση  αριθ. 1411/2001/ ΕΚ του 
Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  (‘πρόγρα µµα για το αστικό  
περιβάλλον ’)· απόφαση  αριθ. 466/2002/ ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του 
Συµβουλίου  (πρόγρα µµα ΜΚΟ )· κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 2152/2003 του Ευρωπαϊκού  
Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  (Έµφαση  στα δάση ).  
2. ∆ράσεις  που έχουν  αρχίσει  πριν από τις 31 ∆εκε µβρίου  2006 σύµφωνα  µε τα µέσα 
που προβλέπονται  στις προαναφερό µενες πράξεις  συνεχίζουν  να διέπονται , µέχρι 
την ολοκλήρωσή  τους, από τα µέσα αυτά . Οι επιτροπές  που προβλέπονται  στα εν 
λόγω  µέσα αντικαθίστανται  από την επιτροπή  που αναφέρεται  στο άρθρο  12 του 
παρόντος  κανονισ µού. Υπό τον παρόντα  κανονισ µό χρηµατοδοτείται  οποιαδήποτε  
υποχρεωτική  παρακολούθηση  και αξιολόγηση  που απαιτείται  υπό τις εν λόγω  
πράξεις  µετά την λήξη  τους. 
                                                 
4 EE L 181, 20.7.1996, σ. 1. 
 
EL 18   EL Άρθρο  15 
∆ιατάξεις  υλοποίησης  του παρόντος  κανονισ µού 
Οι διατάξεις  υλοποίησης  καθορίζονται  από την Επιτροπή  σύµφωνα  µε τη διαδικασία  που 
ορίζεται  στο άρθρο  12. 
Άρθρο  16 
Θέση  σε ισχύ 
Ο παρών  κανονισ µός αρχίζει  να ισχύει  την τρίτη  ηµέρα από τη δηµοσίευσή  του στην  Επίση µη 
Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης . 
Ο παρών  κανονισ µός είναι  δεσµευτικός  ως προς  όλα τα µέρη του και ισχύει  άµεσα σε κάθε  
κράτος  µέλος. 
Βρυξέλλες , […] 
Για το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  Για το Συµβούλιο  
Ο Πρόεδρος  Ο Πρόεδρος  
[…] […] 
 
EL 19   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  1 
Ενδεικτικά  θέµατα και δράσεις  επιλέξι µες για χρηµατοδότηση  
1. Θέµατα 
Γα τους σκοπούς  που ορίζονται  στο άρθρο  1 είναι  δυνατό  να προβλέπεται  η χρηµατοδότηση , 
µεταξύ  άλλων , προς  στήριξη  της υλοποίησης  των προτεραιοτήτων  του 6ου Προγρά µµατος 
δράσης  για το περιβάλλον , συγκεκρι µένα: 
– κλιµατική  αλλαγή : συµπεριλα µβάνεται  το Ευρωπαϊκό  πρόγρα µµα για τη Κλιµατική  
Αλλαγή  (και οποιοδήποτε  διάδοχό  του) 
– φύση  και βιοποικιλότητα : συµπεριλα µβάνεται  το δίκτυο  NATURA 2000 
(συµπληρω µατικό  αλλά  µη επικαλυπτό µενο µε τα µέσα για την ανάπτυξη  της 
υπαίθρου  και την πολιτική  συνοχής ), καινοτό µες προσεγγίσεις  για τη διαχείριση  
τόπων  και τον σχεδιασ µό και το κόστος  διαχείρισης  ορισµένων  τόπων , όπου  
συµπεριλα µβάνονται  νέοι τόποι  ή εκείνοι  που δεν καλύπτονται  από άλλες  διατάξεις  
των ∆ιαρθρωτικών  Ταµείων ή του Ταµείου για την ανάπτυξη  της υπαίθρου · η 
αντιστροφή  της υποχώρησης  της βιοποικιλότητας  µέχρι το 2010 και η 
παρακολούθηση  των δασών  και των περιβαλλοντικών  αλληλεπιδράσεων  στην  
Κοινότητα , καθώς  και τα µέτρα πρόληψης  πυρκαγιών  των δασών . 
– περιβάλλον  και υγεία : συµπεριλα µβάνεται  το σχέδιο  δράσης  για τη σχέση  
περιβάλλοντος  και υγείας , η οδηγία  πλαίσιο  για το νερό, το πρόγρα µµα "καθαρός  
αέρας  για την Ευρώπη " (CAFÉ) και οι στρατηγικές  µε θέµα τη θάλασσα , το έδαφος , 
τις αστικές  περιοχές  και τα φυτοφάρ µακα. 
– αειφόρος  χρήση  πόρων : όπου  περιλα µβάνονται  οι θεµατικές  στρατηγικές  για τους 
πόρους  και τη πρόληψη  και ανακύκλωση  αποβλήτων , στρατηγικές  για την αειφόρο  
παραγωγή  και κατανάλωση . 
– στρατηγικές  προσεγγίσεις  για την χάραξη , υλοποίηση  και επιβολή  πολιτικής : 
συµπεριλα µβάνεται  η αξιολόγηση  περιβαλλοντικών  επιπτώσεων  και η στρατηγική  
περιβαλλοντικής  αξιολόγησης . 
– εκ των υστέρων  αξιολόγηση  των µέτρων  περιβαλλοντικής  πολιτικής  της Κοινότητας . 
2. ∆ράσεις  
Από το LIFE + είναι  δυνατό  να καλύπτονται  οι ακόλουθοι  τύποι  δραστηριοτήτων : 
– µελέτες , έρευνες  περιορισ µένου χαρακτήρα , κατάστρωση  µοντέλων  και σεναρίων  
– παρακολούθηση  
– συνδρο µή για την δηµιουργία  δυνα µικού 
– κατάρτιση , ηµερίδες  εργασίας  και συνεδριάσεις  
– δικτύωση  
 
EL 20   EL – πλατφόρ µες βέλτιστης  πρακτικής  
– εκστρατείες  ευαισθητοποίησης  
– δράσεις  πληροφόρησης  και επικοινωνίας  
– επίδειξη  προσεγγίσεων  και µέσων  άσκησης  πολιτικής  
 
EL 21   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  2 
Ενδεικτική  δηµοσιονο µική κατανο µή 
(ποσοστό  του συνόλου ) 
Η ενδεικτική  κατανο µή των πόρων  στα δύο σκέλη  του LIFE + είναι  η εξής: 
LIFE + Υλοποίηση  και διακυβέρνηση : 75-80% 
LIFE + Πληροφόρηση  και επικοινωνία : 20-25% 
 
EL 22   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  3 
Κριτήρια  για την ανάθεση  και την εκτέλεση  του προϋπολογισ µού 
Η Επιτροπή  εξασφαλίζει  την υλοποίηση  των κοινοτικών  δράσεων  που προβλέπονται  υπό το 
πρόγρα µµα LIFE +. 
Οι εργασίες  εκτέλεσης  του προϋπολογισ µού είναι  δυνατό  να ανατίθενται  σε εθνικούς  
δηµόσιους  οργανισ µούς ή σε οντότητες  ιδιωτικού  δικαίου  επιφορτισ µένες µε δηµόσια 
υπηρεσία . 
Αυτές  οι αρµόδιες  αρχές  ή οργανισ µοί (στο εξής "εθνικοί  οργανισ µοί") ορίζονται  από την 
Επιτροπή  σε συµφωνία  µε τα κράτη  µέλη, ή από κράτος  µέλος, σύµφωνα  µε τις διατάξεις  του 
άρθρου  54 παράγραφος  2 στοιχείο  (γ) και του άρθρου  56 του κανονισ µού (ΕΚ, Ευρατό µ) 
αριθ. 1605/2002 του Συµβουλίου  και των άρθρων  38 και 39 του κανονισ µού (ΕΚ, Ευρατό µ) 
αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής . 
Η Επιτροπή  µελετά  τη συµµόρφωση  µε τις αρχές  της οικονο µικότητας , αποτελεσ µατικότητας  
και απόδοσης . Πριν  προβεί  στην  ανάθεση  της εκτέλεσης  η Επιτροπή  εξασφαλίζει , κατόπιν  
αξιολόγησης , ότι η µεταφορά  πιστώσεων  σε εθνικούς  οργανισ µούς συµβιβάζεται  µε τη 
χρηστή  χρηµατοοικονο µική διαχείριση  και βελτιώνει  την προβολή  της κοινοτικής  δράσης . 
Επιπλέον , η Επιτροπή  ζητεί  τη γνώµη της αρµόδιας  επιτροπής  που προβλέπεται  στο άρθρο  12 
του παρόντος  κανονισ µού. 
Για να ορίζονται  αυτοί  οι εθνικοί  οργανισ µοί πρέπει  να πληρούν  τα ακόλουθα  κριτήρια : 
– οργανισ µός που έχει συσταθεί  ή ορισθεί  ως εθνικός  οργανισ µός έχει νοµική 
προσωπικότητα  και διέπεται  από τη νοµοθεσία  του οικείου  κράτους  µέλους · 
– οι εθνικοί  οργανισ µοί πρέπει  να έχουν  επαρκή  αριθµό προσωπικού , µε 
επαγγελ µατικές  ικανότητες  στον  τοµέα της περιβαλλοντικής  πολιτικής · 
– πρέπει  να έχουν  κατάλληλη  υποδο µή, όσον  αφορά  ιδιαίτερα  την πληροφορική  και 
τις επικοινωνίες · 
– πρέπει  να λειτουργούν  σε διοικητικό  πλαίσιο  που θα τους παρέχει  τη δυνατότητα  να 
επιτελούν  ικανοποιητικά  τα καθήκοντά  τους και να αποφεύγουν  συγκρούσεις  
συµφερόντων · 
– πρέπει  να είναι  σε θέση  να εφαρµόζουν  τους κανόνες  οικονο µικής διαχείρισης  και 
τους συµβατικούς  όρους  που ορίζονται  σε επίπεδο  Κοινότητας · 
– πρέπει  να παρέχουν  επαρκείς  οικονο µικές εγγυήσεις  που θα εκδίδονται  κατά  
προτί µηση από δηµόσια αρχή , και η διαχειριστική  ικανότητά  τους πρέπει  να είναι  
κατάλληλη  για το επίπεδο  κοινοτικής  χρηµατοδότησης  που θα αναλα µβάνουν  να 
διαχειρίζονται . 
Η Επιτροπή  συνάπτει  συµφωνία  µε κάθε  εθνικό  οργανισ µό, δυνά µει του άρθρου  41 των 
κανόνων  εφαρ µογής (του δηµοσιονο µικού κανονισ µού), στην  οποία  καθορίζονται  
λεπτο µερώς  διατάξεις  που καλύπτουν , µεταξύ  άλλων , τον ορισµό των καθηκόντων , τους 
κανόνες  υποβολής  εκθέσεων , την οριοθέτηση  των αρµοδιοτήτων  και τις ρυθµίσεις  για τον 
 
EL 23   EL έλεγχο . Οι οργανισ µοί πρέπει  να πληρούν  τις αρχές  της διαφάνειας , της ισότι µης 
µεταχείρισης  και της αποφυγής  της αλληλεπικαλυπτό µενης χρηµατοδότησης  µε άλλες  πηγές  
της Κοινότητας , καθώς  και την υποχρέωση  να παρακολουθούν  τα έργα  και να ανακτούν  
οποιαδήποτε  κονδύλια  πρέπει  να επιστραφούν  από τους δικαιούχους . 
Επιπλέον , η Επιτροπή  επαληθεύει  ότι κάθε  κράτος  µέλος λαµβάνει  τα απαραίτητα  µέτρα για 
να διασφαλισθεί  ο κατάλληλος  λογιστικός  έλεγχος  και η οικονο µική εποπτεία  του εθνικού  
οργανισ µού και, πριν από την έναρξη  των εργασιών  του εθνικού  οργανισ µού, παρέχει  στην  
Επιτροπή  τις απαραίτητες  διασφαλίσεις  όσον  αφορά  την ύπαρξη , την καταλληλότητα  και την 
ορθή  λειτουργία , σύµφωνα  µε τους κανόνες  χρηστής  οικονο µικής διαχείρισης . 
Οι εθνικοί  οργανισ µοί είναι  υπεύθυνοι  για τα ποσά  που δεν ανακτώνται  σε περίπτωση  
παρατυπίας , αµέλειας  ή απάτης  που µπορεί  να αποδοθεί  στον  εθνικό  οργανισ µό. 
Η Επιτροπή , σε συνεργασία  µε τα κράτη  µέλη, διασφαλίζει  την µετάβαση  από τις δράσεις  
που πραγ µατοποιούνται  στο πλαίσιο  των προηγού µενων  προγρα µµάτων  στους  τοµείς του 
περιβάλλοντος  στις δράσεις  που θα υλοποιηθούν  υπό το πρόγρα µµα LIFE+. 
 
EL 24   EL LEGISLATIVE FINANCIAL STATEMENT  
Policy area: 07 Environment 
Activity: Environmental Programmes and Projects 
 
TITLE OF ACTION : FINANCIAL INSTRUMENT FOR THE ENVIRONMENT – LIFE  PLUS  
(2007-2013) 
1. BUDGET  LINE(S)  + HEADING(S) 
07 03 10 (operational) 
07 01 04 05 (administrative) 
[indicative budget lines; to be created in the future budget]  
2. OVERALL  FIGURES 
2.1. Total allocation for acti on (Part B): € 2,190 million  
2.2. Period of application: 2007-2013  2.3. Overall multi annual estimate of expenditure: 
(a) Schedule of commitment appropriati ons/payment appropria tions (financial 
intervention) (see point 6.1.1) 
 € million ( to three decimal places) 
 
 2007 2008  200
9 2010
 2011  2012  2013  2014
> Tot 
Commitments 231 252 275 294 314 336 359  2061 
Payments 90 220 240 250 270 296 320 375 2061 
(b) Technical and administrative a ssistance and support expenditure  (see point 6.1.2)  
Commitments 14 16 17 19 20 21 22  129 
Payments 14 16 17 19 20 21 22  129 
 
Subtotal a+b          
Commitments 245 268 292 313 334 357 381  2190 
Payments 104 236 257 269 290 317 342 375 2190 
 
EL 25   EL (c) Overall financial impact of human res ources and other admini strative expenditure  
(see points 7.2 and 7.3) 
Commitments/ payments 6.8 6.9 7.0 7.2 7.3 7.5 7.6  50.3 
 
TOTAL a+b+c 2007 2008 2009 2010 
 2011  2012  2013 2014 
-> Total
Commitments 251.8 274.9 299 320.2 341.3 364.5 388.6  2240.3 
Payments 105.8 242.9 264 276.2 297.3 324.5 349.6 375 2240.3 
2.4. Compatibility with financial progr amming and financial perspective 
[X] Proposal is compatible with ex isting/proposed financial programming. 
This proposal is compatible with th e Commission proposal for the Financial 
perspectives 2007-2013 [COM( 2004)101 final of 10.02.2004]. It is included within 
the new Heading 2 “Conservation and ma nagement of natural resources” 
Participation of EFTA countries (membe rs of the EEA), candidate countries 
associated to the EU, as well as to the We stern Balkans countries as provided for in 
Art (7) will be covered by Heading 4 in line with the Communication on the 
Financial Perspectives 2 007-2013 [COM (2004) 487 final]. 
2.5. Financial impact on revenue: 
[X] Proposal has no financial implications  (involves technical aspects regarding 
implementation of a measure) 
OR  Proposal has financial impact – th e effect on revenue is as follows: 
3. BUDGET
 CHARACTERISTICS 
Type of expenditure New EFTA 
contribution Contributions 
from applicant 
countries Heading in 
financial 
perspective 
Non-
comp Diff & Non-
differentiated YES YES  YES No 2 
4. LEGAL  BASIS   
Pursuant to Articles 174 & 175 of the EC Treaty. 
 
EL 26   EL 5. DESCRIPTION  AND  GROUNDS 
5.1. Need for Community intervention  5.1.1. Objectives pursued The general objective of LIFE + shall be to co ntribute to the development, implementation 
monitoring and evaluation of Community environm ent policy and legislat ion, in its internal 
dimension, as a contribution to promoting sustainable development in the Community. 
Financial interventions are also open to EFTA countries (members of the EEA), candidate 
countries associated to the EU, as we ll as to the Western Balkans countries. 
LIFE+ will support in particular  the implementation of the 6
th Environmental Action 
Programme which aims at combating climate ch ange, halting the declin e in nature and bio-
diversity, improving environment, health and the quality of life and promoting the sustainable 
use and management of natural res ources and wastes. It will support, inter alia , the 
implementation of the EC Climate Change pr ogramme, the environment and health action 
plan, and actions coming out of the thematic stra tegies (air quality, urban environment, soils, 
marine environment, pesticides, sustainabl e use of resources an d waste recycling). 
5.1.2. Measures taken in connection with ex ante  evaluation  
DGENV did not foresee an ex-ante evaluation  for LIFE+ in its ev aluation programme for 
2004. In light of the decisions taken by the Commission in the context of the 2007-2013 
Financial Perspectives, this work has had to be carried out at an earlier stage than originally 
envisaged. 
The ex-ante assessment shows th at support for the environment at Community level through a 
dedicated instrument for the enviro nment is relevant and justified –as an integral ingredient in 
the Lisbon/Gothenburg strategies. A dedicated instrument for the environment will support 
actions which provide value added at EU level.  There will be the assurance of an adequate 
level of efficiency, provided that the various dedicated environment programmes are merged 
into one instrument. 
The objectives of the dedicated instrument for the environment, LIFE+ are specifically 
targeted on improving policy development and im plementation as a contribution to achieving 
wider Treaty and strategic environm ent policy goals set out in the 6th Environmental Action 
Programme. Operational objectives have been id entified, with exampl es of related output 
indicators provided. The programme  will be focused on the main stakeholders involved in 
building the environmental knowledge base, implementing policy and disseminating 
information. 
A single instrument will be more effective in supporting environmental policy objectives. It 
will allow DG ENV to rationalise and streamline, bringing the management of similar 
activities (e.g. training, netw orking, monitoring support etc) under one framework in support 
of the achievement of environment policy ob jectives. One fund will facilitate a better 
matching of resources and policy priorities. This will reinforce the coherence of actions 
funded at Community level. 
The multi-annual programming framework, suggest ed for the dedicated instrument for the 
environment will result in increased coherence and complementarity in the delivery of 
 
EL 27   EL activities. These programmes should be accompan ied by a logical framework with specific 
objectives and related indica tors to facilitate  monitoring and evaluation. Details on 
implementation will be set out in program me guidelines. In orde r to achieve cost 
effectiveness, these provisions  should aim at simplifying delive ry mechanisms, optimising the 
use of human resources, while maintaining sound financial management. A ll actions will have 
to meet broad eligibility criteria, including de monstration of EU value added and respect of 
subsidiarity, complementarity and proportionality. 
In general, the specific policy support nature of LIFE+ should not  lend itself to duplication or 
overlap with other Community programmes. Ho wever, special attention will be paid in 
programme delivery to ensure that duplication is avoided. 
5.2. Action envisaged and budget intervention arrangements 
In order to achieve the main objectives described under 5.1 above, LIFE+ will be divided into 
2 strands: 
(1) LIFE Implementation and Governance , which will:  
– contribute to the development and demonstration of innovative policy 
approaches and instruments including promotion of successful research 
results. 
– contribute to consolidating the knowledge base for the development, 
assessment, monitoring and evaluati on, including ex-post evaluation of 
environmental policy and legislation (through i.a studies, modelling and 
scenario building); 
– support the design and implementation of approaches to monitoring and 
assessment of the state of the enviro nment and the drivers, pressures and 
responses that impact on it; 
– facilitate the implementation of Community environment policy, with a 
particular emphasis on implementati on at local and regional level, 
through i.a. capacity build ing, exchange of best practice and networking, 
development of training m odules and/or programmes; 
– provide support for be tter environmental governance, broadening 
stakeholder involvement, includ ing that of environment non-
governmental organisations, in polic y consultation and implementation; 
(2) LIFE Information and Communication , which will:  
– disseminate information and raise awareness on environmental issues; 
– support accompanying measures ( such as publications, events , 
campaigns, conferences,etc);  
 
EL 28   EL In order to achieve the main objectives, the D ecision establishing LIFE+ foresees a range of 
possible actions. LIFE+ will support those activities which have:  
• European added value: it will intervene only where there is a clear EU value 
added and contributes to economies of scale on a European level. 
• leverage or multiplier effect:  it will provide a co-funding mechanism  with 
Member States, regional or local au thorities and other public and private 
operators.  
• catalytic or demonstrative character: LIFE + will support actions that show novel 
ways to approach and implement environment policy; 
• long term perspective:  LIFE + interventions will be investments for the future. 
They will aim at setting the foundati ons for sustainabili ty e.g. building the 
knowledge base) 
In the main, these will be: 
• Analytical activities: 
This type of actions will cover the carryi ng out of studies, surveys, evaluations, the 
elaboration of guides and reports and the developmen t of common methodologies 
and indicators. 
• Policy support actions: 
This type of intervention will cover, inter alia, the financing of key networks (and 
notably those that facilitate stakeholde r involvement throughout the policy cycle); 
the funding of non-governmental organisati ons; demonstration actions; workshops, 
training and other seminars and capacity bu ilding initiatives; and, exchange of best 
practice, all of which aims at underpinni ng the preparation and implementation of 
environment policy. 
• Environmental Awareness and Dissemination activities: 
This type of actions will cover among othe rs the organisation of conferences, media 
campaigns, events, outreach (environment help desks) and awareness raising in support of the implementation of EC environment law and policy.  
5.3 Methods of implementation 
The programme will be mainly managed direc tly by the Commission. The types of actions 
may be financed either by: 
• Public procurement contracts  
• Grant agreements 
However, part of the programme may be implemented through th e delegation of budget 
implementation tasks to nati onal public-sector bodied or bodies governed by law with a 
 
EL 29   EL public-sector mission, on the basis of national plans submitted each year (following multi-
annual strategic programmes). 
Technical and financial assistance  will be provided, covering th e whole life-cycle of projects: 
this will increase the efficiency of the implementation of the programme, due to the 
availability of scientific and technical expertise, and the pot ential higher proximity to the 
projects to be funded. 
6. FINANCIAL  IMPACT 
6.1. Total financial impact on (ex) part  B (over the entire programming period) 
6.1.1. Financial intervention 
 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 TOT 
LIFE + Impl. & Gov. 185 202 220 235 252 269 287 1650 
LIFE + Inf. & Comm. 46 50 55 59 62 67 72 411 
TOTAL 231 252 275 294 314 336 359 2061 
6.1. 2. Technical and administrative assistance,  support expenditure  and IT expenditure 
(commitment appropriations) 
The estimated breakdown is given for one ye ar (2007). This breakdown should not differ 
substantially over the whole period. 
 2007 
1) Technical and administrative 
assistance (ATA):  
a) Bureaux d’assistance 
technique (BAT )  
b) Other technical and administrative 
assistance: 
- intra-muros: 
- extra-muros:   
 
8.0 
Sub-total 1  
2) Support expenditure  
a) Studies 3.8 
b) Meetings of experts 1.2 
c) Information and  
publications 1.0 
Sub-total 2  
TOTAL  14 
 
EL 30   EL The development of IT applications related to the programmes will be carried out through 
service contracts (public procurement procedures) f unded via the operational budget 
6.2. Calculation of the costs by type of measu re/action planned in (e x) part B (for the 
whole programming period) 
At this point in time it is not possible to provide either an accurate estimate of the number of 
projects envisaged for each year, or the averag e cost of each measure. The table 6.2 below 
indicates the expected breakdow n of the annual allocation for one year (2007) by type of 
intervention. 
Among the priority areas of in tervention are: Natura 2000, Climate change and the Thematic 
Strategies. 
The sum of the different measures proposed will  remain within the allocation granted to the 
ENV policy area, following the annual budget procedure. 
 Commitments in € million 
Breakdown Total cost for one year (2007) 
  
 Building knowledge base 
(studies, surveys, models, informatics 
support) 
 Capacity building and implementation 
(training, networking, dissemination, 
workshops, project funding) 
 Information and communication 
(Awareness raising campaigns, 
conferences, events , help desks, 
publications) 
 Others  
35 (15%) 
 
  
139 (60%) 
  
 
46 (20%) 
 
 
 
11 (5%) 
Total cost 231 
 
EL 31   EL 7. IMPACT  ON  STAFF  AND  ADMINISTRATIVE  EXPENDITURE 
7.1. Impact on human resources 
There will be no additional impact on human resources but an estimate of the staff involved in 
managing the financial side of the programme is as follows: 
Staff to be assigned to management 
of the action using existing and/or 
additional resources Types of post 
Number of permanent posts Total Description of tasks deriving from the 
action 
Officials or 
temporary staff A 
B 
C 37 
31 
17   
Total 85   
7.2. Overall financial impact of human resources 
Type of human resources Amount (€) Method of calculation *  
Officials 
Temporary staff 6562.56 K 
 37 x 108 000 
31 x 57 924 17 x 45 348 
Total 6562.56 K 
The amounts are total expend iture for twelve months. 
The human and administrative expenditure requ ested under the LIFE+ pr ogramme are in line 
with the current situation for DG Environment. In principle, no extra human resources will be 
required in relation to this programme until 2007: however, the allocation of the resources 
will depend, on one hand, by the internal orga nisation of the new Commission, and on the 
other hand, by the possible reallo cation of the HR between serv ices following th e adoption of 
the new financial perspectives.  
In any case, the level of expenditure for hu man and administrative re sources (including IT 
expenditure) for LIFE+ will remain within the allocation granted by the Budgetary Authority 
each year in the course of the budgetary process for policy area Environment.  
7.3. Other administrative expenditu re deriving from the action 
There will be no overall increase in the DG’ s administrative expenditure on meetings and 
missions. As an indication, the following table shows the likely costs of the regulatory committee meetings for the programme, which will be financed out of the DG’s annual 
allocation for this type of expenditure. 
 
EL 32   EL Budget line 
(number and heading) Amount € Method of calculation 
Overall allocation (Title 07) 
07031 – Committees 1 
 
07030 – Experts meetings  
07010 – Missions 
 Other expenditure (specify)  
100K 
 
 110K  
4 meetings x 25 members x €1K  
 
 110 missions x €1K  
 
Total 210K 
The amounts are total expend iture for twelve months. 
1 Specify the type of committee and the group to which it belongs. 
I. Annual total (6.2 + 6.3) 
II. Duration of action III. Total cost of action (I x II) 6 772 560 
7 years 
47 407 920* 
This amount is purely indicative. The cost of th e 7-year period will not result from the simple 
multiplication of the 2007 amount: a small increase in the allocation is foreseen for every 
subsequent year (see table 2.3(c); the amount fo r the 7-year period is  estimated at € 50.3m 
instead of the € 47.4m resulting from the table above). 
8. FOLLOW-UP  AND  EVALUATION 
8.1. Follow-up arrangements 
Each file - grant agreement or market cont ract – is followed by th e responsible Commission 
service. All files are monitored during the w hole life-cycle. Beneficiaries of community 
grants and/or contributions ar e required to report to the Co mmission on the implementation of 
the projects/activities (from both the technical and the financial viewpoint). A report is also 
required to contractors after the completion of their work. All these provisions, including 
modalities, conditions, deliverables, etc. are incl uded in the grant agreements and in the public 
procurement contracts. 
All the procedures for the implementation and the follow-up of this programme will be in 
compliance with the provisions  of Council Regulation (EC, Euratom) N° 1605/2002 of 25 
June 2002 on the Financial Regulation applicable  to the general budge t of the European 
Communities. 
8.2 Arrangements and schedule for the planned evaluation 
As provided for under Article 13 of the Re gulation, the multi-annua l programmes will be 
monitored regularly in order to follow the im plementation of activities carried out under each 
strand. The programme, LIFE+, will  be subject to a mid-term and final evaluation in order 
assess its contribution to the development of  Community environmental policy and the use 
made of the appropriations. The final evaluation will be carried out not later than one year before the programme ends and shall be submitted to the EP and the Council 
 
EL 33   EL 9. ANTI-FRAUD  MEASURES 
As stated in point 8.1 above, pot ential beneficiaries and contra ctors shall comply with the 
provisions of the Financial Regul ation and provide the evidence of their financ ial and legal 
soundness. 
For grants, they are required to supply provi sional statements of income and expenditure 
related to the project/ activity for which funding is requested. Payments are made on the basis 
of the terms and conditions related to the gran t agreement and on the basis of expenditure and 
income statements duly certified by the benefici ary and checked by the relevant service of the 
Commission. On the spot controls are also possi ble and beneficiaries are required to keep all 
details and supporting documents for a period of 5 years after the completion of the project.