ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 14/1999 που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 18 Ιανουαρίου 1999 για την έκδοση της οδηγίας 1999/.../ΕΚ του Συμβουλίου, της ..., περί επιβολής τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα για τη χρήση ορισμένων έργων υποδομής:

(1999/C 58/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 75 παράγραφος 1 και το άρθρο 99,

την πρόταση της Επιτροπής, (1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),

Ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της συνθήκης (3),

Εκτιμώντας:

(1) ότι η εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων μεταφορών στα διάφορα κράτη μέλη απαιτεί τόσο την εναρμόνιση των συστημάτων φορολόγησης όσο και την καθιέρωση δικαίων μηχανισμών για τον καταλογισμό των δαπανών της υποδομής στους μεταφορείς 7

(2) ότι μόνο σταδιακά θα μπορέσουν να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί 7

(3) ότι έχει επιτευχθεί κάποιος βαθμός εναρμόνισης όσον αφορά τα συστήματα επιβολής τελών με την έκδοση της οδηγίας 92/81/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή (4), και της οδηγίας 92/82/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα πετρελαιοειδή (5) 7

(4) ότι το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ακύρωσε με την απόφασή του της 5ης Ιουλίου 1995 στην υπόθεση C-21/94, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου (6) την οδηγία 93/89/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με την εφαρμογή, εκ μέρους των κρατών μελών, των φόρων επί ορισμένων οχημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται για οδική μεταφορά εμπορευμάτων, καθώς και των διοδίων και τελών χρήσης που εισπράττονται για την χρησιμοποίηση ορισμένων έργων υποδομής (7), διατηρώντας τα αποτελέσματα της εν λόγω οδηγίας έως ότου το Συμβούλιο εγκρίνει νέα οδηγία 7 ότι κατά συνέπεια, η οδηγία 93/89/ΕΟΚ αντικαθίσταται από την παρούσα οδηγία 7

(5) ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες, η προσαρμογή των εθνικών συστημάτων επιβολής τελών θα πρέπει να περιορισθεί στα οχήματα επαγγελματικής χρήσεως, των οποίων το μεικτό βάρος υπερβαίνει ένα καθορισμένο όριο 7

(6) ότι είναι σκόπιμο, για το λόγο αυτό, να καθοριστεί το ελάχιστο ύψος των φόρων επί των οχημάτων οι οποίοι ήδη εφαρμόζονται στα κράτη μέλη, ή θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τους ισχύοντες 7

(7) ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η χρήση οχημάτων περισσότερο φιλικών προς το περιβάλλον και τις οδούς μέσω της μεγαλύτερης διαφοροποίησης των φόρων και τελών, στο βαθμό που η διαφοροποίηση αυτή επηρεάζει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 7

(8) ότι σε μερικά κράτη μέλη θα πρέπει να δοθεί μια περίοδος παρέκκλισης από τις ελάχιστες τιμές για να διευκολυνθεί η προσαρμογή στα επίπεδα της παρούσας οδηγίας 7

(9) ότι, σε ορισμένες εσωτερικές μεταφορές τοπικού χαρακτήρα με μικρό αντίκτυπο στην κοινοτική αγορά μεταφορών, επιβάλλονται σήμερα μειωμένου ύψους φόροι επί των οχημάτων 7 ότι, για να εξασφαλισθεί η απρόσκοπτη μετάβαση, θα πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη να προβλέψουν προσωρινές παρεκκλίσεις από το ελάχιστο ύψος φόρων 7

(10) ότι πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν μειωμένους φόρους ή απαλλαγές από τους φόρους οχημάτων στην περίπτωση οχημάτων, η χρήση των οποίων δεν προβλέπεται να έχει επιπτώσεις στην κοινοτική αγορά μεταφορών 7

(11) ότι προκειμένου να ληφθούν υπόψη ορισμένες ειδικές καταστάσεις, θα πρέπει να προβλεφθεί διαδικασία με την οποία είναι δυνατόν να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να διατηρούν περαιτέρω εξαιρέσεις ή μειώσεις 7

(12) ότι οι υφιστάμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού δεν μπορούν να εξαλειφθούν με απλή εναρμόνιση των φόρων ή των ειδικών φόρων κατανάλωσης καυσίμων αλλά ότι, μέχρι να εισαχθούν καταλληλότεροι τρόποι φορολόγησης από τεχνική και οικονομική άποψη, οι στρεβλώσεις αυτές μπορούν να μετριασθούν μέσω της δυνατότητας διατήρησης ή καθιέρωσης διοδίων ή/και τελών χρήσης αυτοκινητοδρόμων 7 ότι, επιπροσθέτως, θα πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη να επιβάλλουν τέλη για την χρήση γεφυρών, σηράγγων και οδών που διασχίζουν ορεινούς αυχένες 7

(13) ότι, λόγω των ειδικών συνθηκών σε ορισμένες οδούς των Άλπεων, ίσως είναι σκόπιμο για ένα κράτος μέλος να μην εφαρμόζει ένα σύστημα τελών χρήσης σε ένα σαφώς προσδιορισμένο τμήμα του δικτύου αυτοκινητοδρόμων του προκειμένου να εφαρμοστεί επιβάρυνση συνδεόμενη με τα έργα υποδομής 7

(14) ότι τα διόδια και τα τέλη χρήσης δεν πρέπει να εισάγουν διακρίσεις ούτε να συνεπάγονται υπερβολικές διατυπώσεις ή να παρεμβάλλουν εμπόδια στα εσωτερικά σύνορα 7 ότι, κατά συνέπεια, θα πρέπει να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα που να επιτρέπουν την καταβολή διοδίων και τελών χρήσης οποιαδήποτε στιγμή και με διάφορους τρόπους πληρωμής 7

(15) ότι τα επίπεδα των τελών χρήσης θα πρέπει να βασίζονται στη διάρκεια χρήσης της εν λόγω υποδομής και θα πρέπει να διαφοροποιούνται ανάλογα με το πραγματικό κόστος που προκαλούν τα οδικά οχήματα 7

(16) ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν προσωρινά μειωμένοι συντελεστές τελών χρήσης για τα οχήματα που έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας στην Ελλάδα προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι δυσκολίες που οφείλονται στην γεωπολιτική της θέση 7

(17) ότι, προκειμένου να εξασφαλισθεί ομοιόμορφη εφαρμογή των τελών χρήσης και των διοδίων, είναι σκόπιμο να τεθούν ορισμένοι κανόνες όσον αφορά τον τρόπο εφαρμογής τους, όπως τα χαρακτηριστικά της υποδομής στην οποία επιβάλλονται αυτά τα τέλη χρήσης και διόδια, τα ανώτατα επίπεδα ορισμένων συντελεστών και άλλοι γενικοί όροι που θα πρέπει να τηρούνται 7 ότι οι σταθμισμένες μέσες τιμές των διοδίων θα πρέπει να αποτελούν συνάρτηση του κόστους κατασκευής, λειτουργίας και ανάπτυξης του οικείου δικτύου έργων υποδομής 7

(18) ότι πρέπει να προβλεφθεί ότι τα κράτη μέλη μπορούν να διαθέσουν στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ισόρροπη ανάπτυξη των δικτύων μεταφορών ένα ποσοστό των δικαιωμάτων χρήσης και των διοδίων, υπολογιζόμενο σύμφωνα με την παρούσα οδηγία 7

(19) ότι τα αναφερόμενα στην παρούσα οδηγία ποσά, τα εκφραζόμενα στο εθνικό νόμισμα των κρατών μελών που θα υιοθετήσουν το ευρώ, θα καθοριστούν την 1η Ιανουαρίου 1999 οπότε η αξία του ευρώ θα καθοριστεί βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 286/98 του Συμβουλίου, της 31ης Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με τις τιμές μετατροπής του ευρώ και των νομισμάτων των κρατών μελών που υιοθετούν το ευρώ (8) 7 ότι τα μη συμμετέχοντα στο ευρώ κράτη μέλη θα πρέπει να επανεξετάζουν κάθε χρόνο τα ποσά της παρούσας οδηγίας στο εθνικό τους νόμισμα και να τα προσαρμόζουν αν χρειάζεται στις μεταβαλλόμενες συναλλαγματικές ισοτιμίες 7 ότι οι ετήσιες αναπροσαρμογές στα εθνικά νομίσματα είναι προαιρετικές αν η μεταβολή από την εφαρμογή των νέων συναλλαγματικών ισοτιμιών είναι κάτω από ένα ορισμένο ποσοστό 7

(20) ότι πρέπει να εφαρμόζεται η αρχή της εδαφικότητας 7 ότι δύο ή περισσότερα κράτη μέλη μπορούν να συνεργασθούν για να εισαγάγουν ένα κοινό σύστημα τελών χρήσης, τηρουμένων ορισμένων συμπληρωματικών όρων 7

(21) ότι, σύμφωνα με τη αρχή της αναλογικότητας, η παρούσα οδηγία περιορίζεται στα απολύτως απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 3 Β τρίτο εδάφιο της συνθήκης 7

(22) ότι χρειάζεται αυστηρό χρονοδιάγραμμα για την επανεξέταση των διατάξεων της παρούσας οδηγίας και την ενδεχόμενη προσαρμογή τους, εάν είναι αναγκαίο, με σκοπό την ανάπτυξη ενός συστήματος φορολόγησης περισσότερο εδαφικού χαρακτήρα,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1

Η παρούσα οδηγία ισχύει για τους φόρους επί των οχημάτων, τα διόδια και τα τέλη χρήσης που επιβάλλονται στα οχήματα, όπως αυτά καθορίζονται στο άρθρο 2.

Η παρούσα οδηγία δεν αφορά τα οχήματα που πραγματοποιούν μεταφορές αποκλειστικά στα εκτός Ευρώπης εδάφη των κρατών μελών.

Δεν αφορά ούτε τα οχήματα των οποίων η άδεια κυκλοφορίας έχει εκδοθεί στις Καναρίους νήσους, στη Θέουτα και Μελίλα, στις Αζόρες και Μαδέρα και τα οποία πραγματοποιούν μεταφορές αποκλειστικά στα συγκεκριμένα εδάφη ή μεταξύ αυτών και του ηπειρωτικού εδάφους της Ισπανίας ή της Πορτογαλίας αντίστοιχα.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:

α) «αυτοκινητόδρομος»: κάθε οδός η οποία έχει μελετηθεί και κατασκευαστεί ειδικά για την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων, η οποία δεν εξυπηρετεί τις παρόδιες ιδιοκτησίες και η οποία:

i) εκτός από ορισμένα σημεία της ή εκτός από προσωρινές διευθετήσεις, διαθέτει, για τις δύο κατευθύνσεις της κυκλοφορίας, διακεκριμένα οδοστρώματα τα οποία χωρίζονται μεταξύ τους είτε με διαχωριστική νησίδα που δεν προορίζεται για την κυκλοφορία, είτε, κατ' εξαίρεση, με άλλα μέσα,

ii) δεν διασταυρώνεται στο ίδιο επίπεδο με άλλη οδό, με σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή ή με λωρίδα για πεζούς,

iii) χαρακτηρίζεται συγκεκριμένα ως αυτοκινητόδρομος 7

β) «διόδια»: το καταβαλλόμενο καθορισμένο χρηματικό ποσό για την πραγματοποιούμενη από όχημα διαδρομή μεταξύ δύο σημείων της υποδομής που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 7 το ύψος του εν λόγω ποσού καθορίζεται με βάση τη διανυόμενη απόσταση και την κατηγορία του οχήματος 7

γ) «τέλη χρήσης»: το καταβαλλόμενο καθορισμένο χρηματικό ποσό για την απόκτηση του δικαιώματος χρήσης, από ένα όχημα και επί δεδομένο χρονικό διάστημα, της υποδομής που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 7

δ) «όχημα»: όχημα με κινητήρα ή συνδυασμός αρθρωτών οχημάτων που προορίζονται αποκλειστικά για οδικές εμπορευματικές μεταφορές και έχουν μέγιστο επιτρεπόμενο μικτό βάρος τουλάχιστο ίσο προς 12 τόνους 7

ε) όχημα «EURO I»: το όχημα με τα χαρακτηριστικά που ορίζονται στο στίχο Α του πίνακα του σημείου 8.3.1.1 του παραρτήματος I της οδηγίας 88/77/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 3ης Δεκεμβρίου 1987, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά της εκπομπής αερίων και σωματιδιακών ρύπων από τους κινητήρες ντίζελ προοριζόμενους να τοποθετηθούν σε οχήματα (9);

στ) όχημα «EURO II»: το όχημα με τα χαρακτηριστικά που ορίζονται στο στίχο Β του πίνακα του σημείου 8.3.1.1 του παραρτήματος I της οδηγίας 88/77/ΕΟΚ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II Φόροι επί των οχημάτων

Άρθρο 3

1. Οι φόροι επί των οχημάτων οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 1 είναι οι ακόλουθοι:

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2. Όταν ένα κράτος μέλος αντικαθιστά έναν από τους αναφερόμενους στην παράγραφο 1 φόρους με άλλον ανάλογο, αφείλει να ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή, η οποία επιφέρει τις αναγκαίες τροποποιήσεις.

Άρθρο 4

Οι διαδικασίες επιβολής και είσπραξης των φόρων, οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 3, θεσπίζονται από κάθε κράτος μέλος.

Άρθρο 5

Για τα οχήματα των οποίων η άδεια κυκλοφορίας εκδίδεται σε κάθε κράτος μέλος, οι φόροι που αναφέρονται στο άρθρο 3 επιβάλλονται μόνο από το κράτος μέλος έκδοσης της αδείας.

Άρθρο 6

1. Οποιαδήποτε και αν είναι η διάρθρωση των φόρων που αναφέρονται στο άρθρο 3, τα κράτη μέλη καθορίζονται το ύψος των φόρων αυτών έτσι ώστε, για κάθε κατηγορία ή υποκατηγορία οχημάτων που αναφέρεται στο παράρτημα I, το ποσό του φόρου να μην είναι μικρότερο από το ελάχιστο όριο το οποίο καθορίζεται στο εν λόγω παράρτημα.

Επί δύο έτη από τη θέση της οδηγίας σε ισχύ, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία επιτρέπεται να εφαρμόζουν ποσά φόρου χαμηλότερα από τα κατώτατα όρια που ορίζουν στο παράρτημα I, τουλάχιστον όμως ίσα με το 65 % των ορίων αυτών.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές φόρων ή φοροαπαλλαγές:

α) για τα οχήματα εθνικής ή πολιτικής άμυνας, τα οχήματα των πυροσβεστικών υπηρεσιών και των άλλων υπηρεσιών εκτάκτου ανάγκης καθώς και των σωμάτων ασφαλείας και για τα οχήματα συντήρησης των οδών 7

β) για τα οχήματα που μόνον περιστασιακά κυκλοφορούν σε δημόσιες οδούς του κράτους μέλους στο οποίο έχει εκδοθεί άδεια κυκλοφορίας και χρησιμοποιούνται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, των οποίων κύρια δραστηριότητα δεν είναι η μεταφορά εμπορευμάτων, υπό τον όρο ότι οι πραγματοποιούμενες από τα οχήματα αυτά μεταφορές δεν συνεπάγονται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και εφόσον συμφωνήσει η Επιτροπή.

3. α) Αποφασίζοντας ομοφώνως έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο μπορεί να επιτρέψει σε ένα κράτος μέλος να διατηρήσει τις απαλλαγές ή τη μειωμένη φορολογία επί των οχημάτων λόγω ειδικών πολιτικών κοινωνικο-οικονομικής φύσης ή συνδεόμενων με την υποδομή του συγκεκριμένου κράτους μέλους. Αυτές οι απαλλαγές ή μειώσεις μπορούν να εφαρμοστούν μόνο σε οχήματα των οποίων η άδεια έχει εκδοθεί στο συγκεκριμένο κράτος μέλος και τα οποία εκτελούν μεταφορές αποκλειστικά εντός σαφώς καθορισμένου τμήματος του εδάφους του.

β) Οποιοδήποτε κράτος μέλος επιθυμεί να διατηρήσει μια τέτοια απαλλαγή ή μείωση ενημερώνει την Επιτροπή και της διαβιβάζει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες. Η Επιτροπή ενημερώνει τα λοιπά κράτη μέλη εντός μηνός σχετικά με την προτεινόμενη απαλλαγή ή μείωση.

Το Συμβούλιο τεκμαίρεται ότι έχει επιτρέψει τη διατήρηση της προτεινόμενης απαλλαγής ή μείωσης εάν, εντός δύο μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία τα λοιπά κράτη μέλη ενημερώθηκαν σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, ούτε η Επιτροπή ούτε κανένα κράτος μέλος δεν ζήτησαν να εξεταστεί το ζήτημα από το Συμβούλιο.

4. Με την επιφύλαξη του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 1 και των παραγράφων 2 και 3 του παρόντος άρθρου και του άρθρου 6 της οδηγίας 92/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Δεκεμβρίου 1992, για τη θέσπιση κοινών κανόνων σχετικά με ορισμένους τύπους συνδυασμένων μεταφορών εμπορευμάτων μεταξύ των κρατών μελών (10), τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επιτρέπουν απαλλαγές ή μειώσεις των φόρων που αναφέρονται στο άρθρο 3, οι οποίες θα μείωναν το ποσό του επιβαλλομένου φόρου κάτω από το ελάχιστο όριο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III Διόδια και τέλη χρήσης

Άρθρο 7

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρήσουν ή να επιβάλλουν διόδια ή/και τέλη χρήσης υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται κατωτέρω στις παραγράφους 2 έως 10.

2. α) Διόδια και τέλη χρήσης επιβάλλονται μόνο στους χρήστες αυτοκινητοδρόμων ή άλλων οδών με περισσότερες από μια λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, όταν οι οδοί αυτές έχουν χαρακτηριστικά ανάλογα προς τα χαρακτηριστικά των αυτοκινητοδρόμων καθώς και στους χρήστες γεφυρών, σηράγγων και ορεινών διαβάσεων.

Ωστόσο, σε κράτος μέλος στο οποίο δεν υπάρχει γενικό δίκτυο αυτοκινητοδρόμων ή οδών με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση που έχουν παρεμφερή χαρακτηριστικά, είναι δυνατόν να εισπράττονται διόδια ή τέλη χρήσης για τη χρησιμοποίηση της τεχνικώς ανωτάτης κατηγορίας οδών του εν λόγω κράτους μέλους.

β) Ύστερα από διαβουλεύσεις με την Επιτροπή, και σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στην απόφαση του Συμβουλίου της 21ης Μαρτίου 1962 περί θεσπίσεως διαδικασίας προηγουμένης εξετάσεως και διαβουλεύσεως για ορισμένες νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις στον τομέα των μεταφορών, των οποίων τη θέσπιση μελετούν τα κράτη μέλη (11)

i) μπορεί να επιβληθούν διόδια και τέλη χρήσης και για άλλα τμήματα του βασικού οδικού δικτύου, ιδίως

- όταν συντρέχουν λόγοι ασφαλείας,

- σε κράτος μέλος στο οποίο το μεγαλύτερο μέρος της χώρας στερείται συνεκτικού δικτύου αυτοκινητοδρόμων ή οδών με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση που έχουν παρεμφερή χαρακτηριστικά, στο μέρος αυτό του κράτους αλλά μόνο σε δρόμους που χρησιμοποιούνται για διεθνείς και διαπεριφερειακές μεταφορές βαρέων εμπορευμάτων, εφόσον η κυκλοφορία και η πληθυσμιακή πυκνότητα δεν δικαιολογεί οικονομικά την κατασκευή αυτοκινητοδρόμων ή οδών με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση που έχουν παρεμφερή χαρακτηριστικά,

ii) μπορεί να θεσπισθούν από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη ειδικές ρυθμίσεις για παραμεθόριες περιοχές,

iii) η Αυστρία δύναται να απαλλάξει από τα αυστριακά τέλη χρήσης το τμήμα του αυτοκινητοδρόμου μεταξύ Kufstein και Brenner.

3. Δεν είναι δυνατόν να επιβάλλονται ταυτόχρονα διόδια και τέλη χρήσης για τη χρήση του ίδιου τμήματος οδού. Εντούτοις, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν και διόδια σε δίκτυα όπου εισπράττονται τέλη χρήσης, για τη χρήση γεφυρών, σηράγγων και ορεινών διαβάσεων.

4. Τα διόδια και τα τέλη χρήσης δεν επιτρέπεται να εισάγουν, άμεσα ή έμμεσα, διακρίσεις λόγω της ιθαγένειας του μεταφορέα ή της προέλευσης ή του προορισμού του οχήματος.

5. Τα διόδια και τέλη χρήσης επιβάλλονται, εισπράττονται και ελέγχονται κατά τρόπον ώστε η παρενόχληση της ροής της κυκλοφορίας να είναι η ελάχιστη, αποφεύγοντας κάθε υποχρεωτικό έλεγχο ή εξακρίβωση στα εσωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη συνεργάζονται μεταξύ τους προκειμένου να καθιερώσουν μεθόδους που να επιτρέπουν στους μεταφορείς να καταβάλλουν τα τέλη χρήσης όλο το 24ωρο, τουλάχιστον στις σημαντικές αγορές, χρησιμοποιώντας όλα τα συνήθη μέσα πληρωμής, εντός και εκτός των κρατών μελών όπου εφαρμόζονται τα τέλη αυτά. Τα κράτη μέλη παρέχουν τις κατάλληλες εγκαταστάσεις στα σημεία πληρωμής των διοδίων και των τελών χρήσης, προκειμένου να τηρούνται τα συνήθη πρότυπα ασφαλείας των οδών.

6. Στα οχήματα των οποίων έχει εκδώσει την άδεια ένα κράτος μέλος μπορεί να επιβάλει τέλη χρήσης για τη χρήση ολόκληρου του οδικού δικτύου του.

7. Τα τέλη χρήσης, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών εξόδων, για όλες τις κατηγορίες οχημάτων, καθορίζονται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και δεν υπερβαίνουν τα μέγιστα όρια που ορίζονται στο παράρτημα II.

Την 1η Ιουλίου 2002 και ακολούθως ανά διετία, το μέγιστο αυτό όριο επανεξετάζεται. Στο βαθμό του αναγκαίου, η Επιτροπή υποβάλλει προτάσεις για κατάλληλες αναπροσαρμογές και το Συμβούλιο αποφασίζει σχετικά, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στη συνθήκη.

Επί δύο έτη μετά τη θέση της οδηγίας σε ισχύ, τα κράτη μέλη που επιβάλλουν τέλος χρήσης εφαρμόζουν μείωση του ποσού των τελών χρήσης κατά 50 % για τα οχήματα που έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας στην Ελλάδα, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης. Η Επιτροπή μπορεί να επιτρέψει την ανά έτος παράταση της μείωσης αυτής από τα εν λόγω κράτη μέλη.

8. Το ύψος των τελών χρήσης είναι ανάλογο με τη διάρκεια της χρήσης της υποδομής.

Κάθε κράτος μέλος μπορεί να εφαρμόζει μόνον ετήσια τέλη χρήσης για τα οχήματα στα οποία έχει χορηγήσει άδεια κυκλοφορίας.

9. Το σταθμισμένο μέσο ύψος των διοδίων σχετίζεται με το κόστος κατασκευής, λειτουργίας και ανάπτυξης του αντίστοιχου δικτύου έργων υποδομής.

10. Με την επιφύλαξη του σταθμισμένου μέσου ύψους των διοδίων που μνημονεύεται στην παράγραφο 9, τα κράτη μέλη δύναται να διαφοροποιούν τα διόδια ανάλογα:

α) με την κατηγορία εκπομπών του οχήματος, υπό την επιφύλαξη ότι τα διόδια δεν είναι υψηλότερα κατά περισσότερο από 50 % από τα διόδια που επιβάλλονται για ισοδύναμα οχήματα που πληρούν τις αυστηρότερες προδιαγραφές εκπομπής 7

β) με την ώρα του εικοσιτετραώρου, υπό την επιφύλαξη ότι τα διόδια δεν είναι υψηλότερα κατά περισσότερο από 100 % από τα διόδια που επιβάλλονται κατά τη φθηνότερη περίοδο του εικοσιτετραώρου.

Οιαδήποτε διαφοροποίηση των διοδίων ανάλογα με την κατηγορία των εκπομπών ή την ώρα της ημέρας πρέπει να είναι ανάλογη προς τον επιδιωκόμενο στόχο.

Άρθρο 8

1. Δύο ή περισσότερα κράτη μέλη μπορούν να συνεργασθούν για τη θέσπιση κοινού συστήματος τελών χρήσης που θα εφαρμόζεται σε όλη την επικράτειά τους. Στην περίπτωση αυτή, τα εν λόγω κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η Επιτροπή συμμετέχει πλήρως στις εργασίες αυτές καθώς και στην λειτουργία και ενδεχόμενη τροποποίηση του συστήματος.

2. Το κοινό αυτό σύστημα υπόκειται στις ακόλουθες προϋποθέσεις, πέραν εκείνων του άρθρου 7:

α) το ύψος των κοινών τελών χρήσης καθορίζεται από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη σε επίπεδο το οποίο δεν υπερβαίνει το όριο που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 7 7

β) η καταβολή των κοινών τελών χρήσης δίνει την πρόσβαση στο δίκτυο όπως καθορίζεται από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 7

γ) τα άλλα κράτη μέλη έχουν την δυνατότητα να προσχωρήσουν στο κοινό σύστημα 7

δ) τα συμμετέχοντα κράτη μέλη καθορίζουν κλίμακα καταμερισμού, ώστε το καθένα να λαμβάνει δίκαιο μερίδιο των εσόδων από την είσπραξη των τελών χρήσης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV Τελικές διατάξεις

Άρθρο 9

1. Η παρούσα οδηγία δεν εμποδίζει την εκ μέρους των κρατών μελών την εφαρμογή:

α) ειδικών φόρων ή τελών που:

- επιβάλλονται κατά την έκδοση της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος, ή

- επιβάλλονται σε οχήματα ή φορτία βάρους ή διαστάσεων εκτός του συνήθους 7

β) τελών στάθμευσης και ειδικών τελών για την κυκλοφορία σε αστικές περιοχές 7

γ) ρυθμιστικών τελών που σχεδιάζονται ειδικά για την καταπολέμηση της κυκλοφοριακής συμφόρησης που σχετίζεται με το συγκεκριμένο χρόνο και τόπο.

2. Επίσης, η παρούσα οδηγία δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να αφιερώνουν, για την προστασία του περιβάλλοντος και για την ισόρροπη ανάπτυξη των δικτύων μεταφορών, ένα ποσοστό του δικαιώματος χρήσης ή των διοδίων, εφόσον το ποσό αυτό υπολογίζεται σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 7.

Άρθρο 10

1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, η ισοτιμία του ευρώ έναντι των εθνικών νομισμάτων των κρατών μελών που δεν υιοθετούν το ευρώ είναι η ισχύουσα την πρώτη εργάσιμη ημέρα του Οκτωβρίου, όπως έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7 οι ισοτιμίες αυτές ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου του επομένου ημερολογιακού έτους.

2. Τα κράτη μέλη που δεν υιοθετούν το ευρώ μπορούν να διατηρήσουν τα ποσά που ισχύουν τη στιγμή της ετήσιας προσαρμογής που προβλέπεται στην παράγραφο 1 εάν η μετατροπή των εκφρασμένων σε ευρώ ποσών θα είχε ως συνέπεια μεταβολή μικρότερη του 5 %, όταν εκφράζεται στα εθνικά νομίσματα.

Άρθρο 11

1. Μέχρι τις ημερομηνίες που προβλέπονται στο άρθρο 7 παράγραφος 7 δεύτερο εδάφιο, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο έκθεση για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις όσον αφορά την τεχνολογία και την κυκλοφοριακή συμφόρηση.

2. Για να είναι σε θέση η Επιτροπή να συντάξει τις προαναφερόμενες εκθέσεις, τα κράτη μέλη της διαβιβάζουν τις αναγκαίες πληροφορίες το αργότερο έξι μήνες πριν από τις ανωτέρω ημερομηνίες.

3. Τα κράτη μέλη που εισάγουν ηλεκτρονικό σύστημα είσπραξης των διοδίων ή/και των τελών χρήσης, συνεργάζονται με σκοπό να επιτύχουν το δέον επίπεδο διαλειτουργικότητος.

Άρθρο 12

1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για τη συμμόρφωση προς την παρούσα οδηγία έως την 1η Ιουλίου 2000 και ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου, τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα ο οποίος διέπεται από την παρούσα οδηγία. Η Επιτροπή πληροφορεί σχετικά τα άλλα κράτη μέλη.

Άρθρο 13

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 14

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 59 της 26.2.1997, σ. 9.

(2) ΕΕ C 206 της 7.7.1997, σ. 17.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Ιουλίου 1997 (ΕΕ C 286 της 22.9.1997, σ. 217), κοινή θέση του Συμβουλίου της 18ης Ιανουαρίου 1999 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) ΕΕ L 316 της 31.12.1992, σ. 12 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 94/74/ΕΚ (ΕΕ L 365 της 31.12.1994, σ. 46).

(5) ΕΕ L 316 της 31.10.1992, σ. 19 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 94/74/ΕΚ.

(6) [1995] ECR Ι-1827.

(7) ΕΕ L 279 της 12.11.1993, σ. 32.

(8) ΕΕ L 359 της 31.12.1998, σ. 1.

(9) ΕΕ L 36 της 9.2.1988, σ. 33 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 96/1/ΕΚ (ΕΕ L 40 της 17.2.1996, σ. 1).

(10) ΕΕ L 368 της 17.12.1992, σ. 38.

(11) ΕΕ 23 της 3.4.1962, σ. 720/62 7 απόφαση όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση 73/402/ΕΟΚ (ΕΕ L 347 της 17.12.1973, σ. 48).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΥΨΟΣ ΦΟΡΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Μέγιστα ποσά σε ευρώ των τελών χρήσης, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών εξόδων, που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 7

ΕΤΗΣΙΑ

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΜΗΝΙΑΙΑ ΚΑΙ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ

Το ύψος των ανώτατων μηνιαίων και εβδομαδιαίων τελών χρήσης είναι ανάλογο προς το βαθμό χρησιμοποίησης των έργων υποδομής.

ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Το ημερήσιο τέλος χρήσης είναι το ίδιο για όλες τις κατηγορίες οχημάτων και αντιστοιχεί σε 8 ευρώ.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Με απόφαση της 5ης Ιουλίου 1995 (υπόθεση C-21/94), το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ακύρωσε την οδηγία 93/89/ΕΟΚ της 25ης Οκτωβρίου 1993, διατηρώντας τα αποτελέσματά της μέχρις ότου εκδοθεί νέα οδηγία. Η οδηγία ακυρώθηκε λόγω αντικανονικής διαδικασίας (το Συμβούλιο παρέλειψε να ζητήσει εκ νέου τη γνώμη του Κοινοβουλίου).

2. Στις 13 Νοεμβρίου 1996, η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο πρόταση για αντικατάσταση της ακυρωθείσας οδηγίας. Η πρόταση αυτή βασίζεται στο άρθρο 75 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

3. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διατύπωσαν αντίστοιχα τις γνώμες τους στις 17 Ιουλίου 1997 και 23 Απριλίου 1997.

4. Η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση στις 14 Ιουλίου 1998.

5. Το Συμβούλιο καθόρισε κοινή θέση σύμφωνα με το άρθρο 189 Γ της συνθήκης στις 18 Ιανουαρίου 1999.

II. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Στόχος της πρότασης είναι να προωθήσει την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς οδικών μεταφορών, να εξασφαλίσει καλύτερη κάλυψη του κόστους που συνδέεται με τη χρήση της οδικής υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων εξωτερικού κόστους, να επιτρέψει μεγαλύτερη διαφοροποίηση των εισφορών συναρτήσει των δαπανών και να εισάγει περαιτέρω την αρχή της εδαφικότητας στην ανάκτηση των δαπανών που προκύπτουν από τη χρήση της οδικής υποδομής.

Ως εκ τούτου, η πρόταση αφορά τους ετήσιους φόρους επί των οχημάτων, τα τέλη χρήσης και τα διόδια.

Η πρόταση αφορά τα οχήματα που προορίζονται για τη μεταφορά εμπορευμάτων μέγιστου επιτρεπόμενου μεικτού βάρους 12 τόνων, με εξαίρεση τα οχήματα που εκτελούν μεταφορές μόνον στα εκτός Ευρώπης εδάφη των κρατών μελών και τα οχήματα των οποίων η άδεια κυκλοφορίας έχει εκδοθεί στις Καναρίους Νήσους, στη Θέουτα και Μελίλα, στις Αζόρες και Μαδέρα και τα οποία εκτελούν μεταφορές αποκλειστικά στα συγκεκριμένα εδάφη ή μεταξύ αυτών και του ηπειρωτικού εδάφους της Ισπανίας ή της Πορτογαλίας.

Η πρόταση εγγράφεται τόσο στο πλαίσιο της υλοποίησης της ενιαίας αγοράς μέσω της εξάλειψης των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού όσο και στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής των μεταφορών.

Εκτός από τις νομοθετικές πράξεις που αφορούν συγκεκριμένα την εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, η οδηγία αναφέρεται ρητώς και σε άλλα κείμενα και συγκεκριμένα:

- τη Λευκή Βίβλο για τη «Μελλοντική ανάπτυξη της κοινής πολιτικής των μεταφορών» (1) η οποία διακηρύσσει μια σφαιρικότερη πολιτική, για σταθερότερες και πιο ισορροπημένες μεταφορές,

- την Πράσινη Βίβλο «Προς ένα δίκαιο και αποτελεσματικό καθορισμό των τιμών στις μεταφορές» (2) η οποία ασχολείται κυρίως με τους τρόπους διόρθωσης των μη βιώσιμων τάσεων στον τομέα των μεταφορών και συγκεκριμένα τα μέσα εσωτερίκευσης των εξωτερικών στοιχείων του κόστους των μεταφορών.

- τα μέσα κανονιστικού, τεχνικού ή οργανωτικού χαρακτήρα που έχουν ως στόχο τη βελτίωση της ελκυστικότητας, της αποδοτικότητας και της ποιότητας άλλων χερσαίων μεταφορικών μέσων όπως το άνοιγμα της αγοράς για τον σιδηρόδρομο, οι πρότυπες δράσεις για τις συνδυασμένες μεταφορές, η αναδιάρθρωση της αγοράς για τις πλωτές μεταφορές.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Το κείμενο τροποποιήθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της συζητησης. Η κοινή θέση διαφέρει σε πολλά σημεία από την πρόταση και την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής:

- όσον αφορά τη νομική βάση, το Συμβούλιο έκρινε αναγκαίο να προσθέσει το άρθρο 99 της συνθήκης, δεδομένου ότι το κεφάλαιο II του κειμένου αφορά τους φόρους επί των οχημάτων, οι οποίοι είναι έμμεσοι φόροι και ιδίως απαιτεί την προσέγγιση των ελάχιστων επιπέδων τους,

- στα άρθρα 2 και 7, το Συμβούλιο δεν δέχθηκε τις έννοιες «ευαίσθητη οδός» και «εξωτερικό κόστος» ούτε και τις έννοιες «εγκεκριμένος μεταφορέας» και «ελεύθερη πρόσβαση», συμφωνόντας ως προς αυτό με τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πράγματι, το Συμβούλιο έκρινε ότι οι «ευαίσθητες οδοί» δεν αποτελούν σαφώς καθορισμένη έννοια στο κοινοτικό δίκαιο. Επιπλέον, όπως προκύπτει από την τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η έννοια των «ευαίσθητων οδών» δεν λαμβάνεται προς το παρόν υπόψη, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν ακόμη ειδικές ρυθμίσεις που να καθορίζουν τους ιδιαίτερα βεβαρυμένους από άποψη ρύπανσης διαδρόμους.

Όσον αφορά το «εξωτερικό κόστος», το Συμβούλιο κρίνει ότι δεν έχει γίνει ακόμη εμπεριστατωμένη μελέτη για τον υπολογισμό του εξωτερικού κόστους για όλους τους τρόπους μεταφοράς.

Το Συμβούλιο προτίμησε λοιπόν να ακολουθήσει τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να αποφύγει οποιαδήποτε αναφορά σε έννοιες και μεθόδους υπολογισμού που δεν έχουν ακόμη επαρκώς αναπτυχθεί,

- στο άρθρο 3, προστέθηκαν οι φόροι επί των οχημάτων της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας και συμπληρώθηκαν οι αναφορές στους φόρους επί των οχημάτων άλλων κρατών μελών,

- στο άρθρο 6 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο και στο παράρτημα I, το Συμβούλιο, ακολουθώντας τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, προτίμησε να μην δεχθεί ανώτατα όρια φόρων ούτε τη δυνατότητα φόρων χαμηλότερων από τα κατώτατα όρια για τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν σύστημα τελών χρήσης.

Όσον αφορά τα ανώτατα όρια φόρων, υπενθυμίζεται ότι το Συμβούλιο δεν δέχθηκε ποτέ αυτήν την κατηγορία στην εναρμόνιση των έμμεσων φόρων. Ως εκ τούτου, τόσο όσον αφορά το φόρο προστιθέμενης αξίας όσο και τους φόρους κατανάλωσης επί των επεξεργασμένων καπνών, των αλκοολούχων ποτών και των πετρελαιοειδών, καθορίστηκαν μόνον ελάχιστα όρια. Θεωρήθηκε ότι ο καθορισμός μόνον ελάχιστων ορίων είναι αρκετός για να εξασφαλίσει την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και ότι πρέπει να τηρηθεί όσο είναι δυνατόν η αρχή της επικουρικότητας.

Όσον αφορά τη δυνατότητα ποσών χαμηλότερων από τα κατώτατα όρια των φόρων για τα κράτη που εφαρμόζουν σύστημα τελών χρήσης, το Συμβούλιο έκρινε ότι ένα τέτοιο μέτρο δεν δικαιολογείται, αφενός, λόγω του στόχου της εναρμόνισης και, αφετέρου, λόγω του ότι ναι μεν τα διόδια και τα τέλη χρήσης συνδέονται με την πραγματική χρήση του οχήματος αλλά αυτό δεν συμβαίνει με τους φόρους επί των οχημάτων. Η συσχέτιση λοιπόν των δύο κατηγοριών δεν κρίνεται σκόπιμη.

Όσον αφορά τα κατώτατα όρια των φόρων, έγιναν δεκτά τα επίπεδα που πρότεινε η Επιτροπή (για το επίπεδο Euro II) και που είναι αυτά που προβλέπονταν στην οδηγία 93/89/ΕΟΚ.

Το Συμβούλιο δεν δέχθηκε διαφοροποιημένους συντελεστές του φόρου επί των οχημάτων συναρτήσει των κατηγοριών EURO, τίποτα όμως δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να εισάγουν τέτοια διαφοροποίηση με την προϋπόθεση ότι σέβονται τα κατώτατα όρια. Η διαφοροποίηση αυτή διατηρήθηκε ωστόσο για τα τέλη χρήσης (παράρτημα II) και προβλέπεται προαιρετικά για τα διόδια [άρθρο 7 παράγραφος 10 στοιχείο α)],

- στο άρθρο 6 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο, προβλέπεται μεταβατική περίοδος προκειμένου να δοθεί σε ορισμένα κράτη το χρονικό περιθώριο να προσαρμοστούν στους συντελεστές που προβλέπονται στο παράρτημα I,

- στο άρθρο 6 παράγραφος 3, το Συμβούλιο έκρινε ότι οποιαδήποτε απαλλαγή ή συμπληρωματική μείωση των φόρων επί των οχημάτων μπορεί να επιτραπεί μόνο με ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου, όπως γίνεται ήδη για το φόρο προστιθέμενης αξίας και τους φόρους κατανάλωσης, και αυτό ανεξάρτητα από τους λόγους που επικαλούνται τα κράτη μέλη για να ζητήσουν τέτοιες απαλλαγές ή μειώσεις του φόρου,

- στο άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο α) δεύτερο εδάφιο, το Συμβούλιο προτίμησε να προσδιορίσει την αναφορά στην ανώτατη κατηγορία οδών αναφέροντας της «ανώτατη κατηγορία οδών από τεχνικής απόψεως»,

- στο άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο i), προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής διοδίων ή τελών χρήσης για άλλα τμήματα του βασικού οδικού δικτύου, για να ληφθούν υπόψη είτε λόγοι ασφαλείας είτε τα χαρακτηριστικά ορισμένων κρατών μελών που στερούνται συνεκτικού δικτύου αυτοκινητοδρόμων ή οδών με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση που έχουν παρεμφερή χαρακτηριστικά, και εφόσον οι ανάγκες της κυκλοφορίας και η πληθυσμιακή πυκνότητα δεν δικαιολογούν την κατασκευή αυτοκινητοδρόμων,

- στο άρθρο 7 παράγραφος 2 σημείο iii), το Συμβούλιο προέβλεψε τη δυνατότητα για την Αυστρία να εφαρμόσει διόδια αντί για τέλη χρήσης για το τμήμα του αυτοκινητοδρόμου μεταξύ Kufstein και Brenner. Έτσι, μολονότι, όπως αναφέρθηκε παραπάνω (σχετικά με τα άρθρα 2 και 7), δεν έγινε δεκτή η έννοια των «ευαίσθητων οδών», κρίθηκε σκόπιμο να ληφθεί υπόψη το υφιστάμενο πρόβλημα σχετικά με τη διάβαση του Brenner, όπως το είχε επισημάνει και το Κοινοβούλιο στη γνώμη του. Ως εκ τούτου, οι ιδιαίτερες συνθήκες αυτής της διάβασης δικαιολογούν την καθιέρωση διοδίων στο συγκεκριμένο τμήμα,

- στο άρθρο 7 παράγραφος 6, το Συμβούλιο έκρινε σκόπιμο να επαναφέρει μέτρο που προβλεπόταν ήδη στην οδηγία 93/89/ΕΟΚ και το οποίο επέτρεπε στα κράτη μέλη να προβλέπουν ότι τα οχήματα των οποίων η άδεια κυκλοφορίας έχει εκδοθεί στο έδαφός τους καταβάλουν τέλη χρήσης για τη χρησιμοποίηση του συνόλου του οδικού τους δικτύου. Πράγματι, τα χαρακτηριστικά των οδικών δικτύων ορισμένων κρατών μελών καθώς και η ανάγκη αποφυγής σημαντικών εκτροπών της κυκλοφορίας μέσω δευτερευουσών οδών ευνοεί τη διατήρηση αυτού του μέτρου,

- στο άρθρο 7 παράγραφος 7 πρώτο εδάφιο, καθορίζονται, με παραπομπή στο παράρτημα II, τα μέγιστα ποσά των τελών χρήσης. Το Συμβούλιο έκρινε σκόπιμο να χρησιμοποιήσει διατύπωση, η οποία παρόλον ότι προβλέπει μεγαλύτερη διαφοροποίηση από την οδηγία 93/89/ΕΟΚ, αποφεύγει τις σημαντικές περιπλοκές που συνεπαγόταν η διατύπωση που πρότεινε η Επιτροπή. Πράγματι, η πρόταση προβλέπει ανώτατα και κατώτατα όρια, ενώ η κοινή θέση προβλέπει μόνον μέγιστα ποσά. Αφετέρου, διαβαθμίζει αυτά τα μέγιστα ποσά σε συνάρτηση με την κατηγορία EURO και τον αριθμό των αξόνων του οχήματος, με τρόπο ανάλογο με τον προτεινόμενο από το Κοινοβούλιο. Αντίθετα, η πρόταση χρησιμοποιούσε πιο πολύπλοκη διατύπωση που λάμβανε υπόψη, εκτός από την κατηγορία EURO, το βαθμό ζημίας που προκαλείται στους δρόμους από το όχημα σύμφωνα με ad hoc παράρτημα (παράρτημα II της πρότασης).

Όσον αφορά τα ημερήσια τέλη, το Συμβούλιο δέχθηκε επίσης μέγιστα ποσά όπως και για τα ετήσια τέλη. Αφετέρου, τα ετήσια μέγιστα ποσά καθορίστηκαν μεταξύ 750 και 1 550 ευρώ. Τα ποσά αυτά είναι κατώτερα από τα ποσά που πρότεινε η Επιτροπή ή ζήτησε το Κοινοβούλιο,

- το άρθρο 7 παράγραφος 7 τρίτο εδάφιο, προβλέπει μείωση κατά 50 % των τελών χρήσης για τα οχήματα που έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας στην Ελλάδα. Ως εκ τούτου, μολονότι η οδηγία 93/89/ΕΟΚ προέβλεπε τέτοια μεταβατική περίοδο για τα οχήματα που είχαν λάβει άδεια κυκλοφορίας σε αρκετά κράτη μέλη, η νέα πρόταση της Επιτροπής δεν προβλέπει αυτή τη δυνατότητα. Δεδομένου ότι το Κοινοβούλιο, στη γνώμη του, έκρινε ότι πρέπει να προβλεφθούν τέτοιες μειώσεις για τα οχήματα που έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας σε ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιοχές, το Συμβούλιο, αφού μελέτησε την κατάσταση, θεώρησε ότι μόνον η Ελλάδα, δεδομένης της γεωγραφικής της θέσης, εμπίπτει σε αυτή τη διάταξη,

- στο άρθρο 7 παράγραφος 9, το Συμβούλιο θεώρησε ότι το σταθμισμένο μέσο ύψος των διοδίων πρέπει να συνδέεται με το κόστος κατασκευής, λειτουργίας και ανάπτυξης του αντίστοιχου δικτύου υποδομής. Η πρόταση της Επιτροπής ήταν πολύ πολύπλοκη και προσέθετε στο κόστος υποδομής άλλα στοιχεία όπως συντελεστή απόδοσης ανάλογο με την πιθανή απόδοση παρεμφερών επενδυτικών σχεδίων. Ωστόσο, το κείμενο που δέχθηκε το Συμβούλιο επιτρέπει στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν σύστημα διοδίων να το διαφοροποιούν, πάνω ή κάτω από το σταθμισμένο μέσο ύψος, έχοντας πάντοτε υπόψη τη βασική αρχή που αφορά τη σχέση μεταξύ του ποσού των διοδίων και του κόστους της υποδομής,

- στο άρθρο 7 παράγραφος 10 και σε συνδυασμό με τα προβλεπόμενα στην ανωτέρω παράγραφο 9, το Συμβούλιο έκρινε σκόπιμο να διαφοροποιήσει το ύψος των διοδίων ανάλογα με τα χαρακτηριστικά εκπομπών του οχήματος και την ώρα κυκλοφορίας οχημάτων. Λόγοι ενθάρρυνσης της προστασίας του περιβάλλοντος ώθησαν το Συμβούλιο να προβλέψει τέτοια δυνατότητα. Έτσι, ορισμένα οχήματα που ρυπαίνουν περισσότερο θα μπορούν να υπόκεινται σε βαρύτερα διόδια. Επίσης, ανάλογα με το αν τα οχήματα κυκλοφορούν μέρα, νύχτα ή ορισμένες ώρες αιχμής, μπορεί να προβλέπεται διαφοροποίηση του ύψους των διοδίων. Υπενθυμίζεται ότι ο σταθμισμένος μέσος όρος πρέπει να τηρείται απαρεγκλήτως,

- στο άρθρο 9 παράγραφος 2, το Συμβούλιο έκρινε αναγκαίο να εισάγει διάταξη που επιτρέπει στα κράτη μέλη που το επιθυμούν να αφιερώνουν ένα τμήμα του ποσού που εισπράττεται από τα τέλη χρήσης ή τα διόδια για την προστασία του περιβάλλοντος ή την ανάπτυξη άλλων δικτύων μεταφορών. Αυτό με την προϋπόθεση ότι το ύψος των τελών χρήσης δεν υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα II της οδηγίας και ότι ο σταθμισμένος μέσος όρος των διοδίων συνδέεται με το κόστος κατασκευής, λειτουργίας και ανάπτυξης της αντίστοιχης υποδομής,

- στο άρθρο 10, το Συμβούλιο επέφερε μια τροποποίηση σχετική με τη μετατροπή σε ευρώ, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι κοινοτικές ρυθμίσεις περί Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης,

- στο άρθρο 11, σχετικά με την εισαγωγή ηλεκτρονικών διοδίων, το Συμβούλιο έκρινε ότι η Επιτροπή μπορεί να επικαλεστεί ανά πάσα στιγμή το δικαίωμα ανάληψης πρωτοβουλίας και δεν πρέπει να καθοριστούν εκ των προτέρων πολύ συγκεκριμένα κριτήρια όσον αφορά τις μελλοντικές της προτάσεις. Με αυτό το πνεύμα, το Συμβούλιο απλοποίησε την παράγραφο 2 και διέγραψε τις τελευταίες φράσεις που ήταν υπερβολικά λεπτομερείς,

- σημειωτέον, εξάλλου, ότι το Συμβούλιο δεν έκρινε σκόπιμο να δεχθεί το σύστημα κυρώσεων που προέβλεπε η Επιτροπή στο άρθρο 15 της πρότασής της. Το Συμβούλιο έκρινε ότι εναπόκειται στα κράτη μέλη να θεσπίσουν ίδιο καθεστώς κυρώσεων που εφαρμόζεται στις παραβιάσεις των εθνικών διατάξεων.

IV. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

1. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που περιλαμβάνονται στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής και έγιναν δεκτές από το Συμβούλιο

Το Συμβούλιο ακολούθησε την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής και έκανε δεκτές πλήρως ή εν μέρει τις ακόλουθες τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου:

- την τροπολογία αριθ. 5, η οποία διαγράφει την αιτιολογική σκέψη 9 σχετικά με το άρθρο 6 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο, με την οποία επιτρεπόταν στα κράτη μέλη να καθορίσουν συντελεστές φόρων επί των οχημάτων χαμηλότερους από τα κατώτατα όρια,

- την τροπολογία αριθ. 8, η οποία τροποποιεί την αιτιολογική σκέψη 16 της πρότασης (αιτιολογική σκέψη 18 της κοινής θέσης) ώστε να δηλώνει ότι πρέπει να εισαχθεί διαφοροποίηση των τελών αντί για την περιορισμένη διαφοροποίηση που πρότεινε αρχικά η Επιτροπή,

- την τροπολογία αριθ. 10, η οποία τροποποιεί την αιτιολογική σκέψη 18 της πρότασης (αιτιολογική σκέψη 20 της κοινής θέσης) προσθέτοντας αναφορά στην αρχή της εδαφικότητας,

- την τροπολογία αριθ. 11, η οποία τροποποιεί το άρθρο 6 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο, καταργώντας την υποχρέωση των κρατών μελών να καθορίζουν το ύψος των φόρων επί των οχημάτων έτσι ώστε το ποσό του φόρου να μην υπερβαίνει το μέγιστο όριο που προτείνει η Επιτροπή,

- την τροπολογία αριθ. 12, με την οποία διαγράφεται το άρθρο 6 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο, το οποίο επέτρεπε στα κράτη μέλη να μην τηρούν τα κατώτατα επίπεδα, εφόσον εφαρμόζουν σύστημα τελών χρήσης,

- την τροπολογία αριθ. 15, η οποία προσθέτει στο άρθρο 7 παράγραφος 2 της πρότασης (άρθρο 7 παράγραφος 7 της κοινής θέσης), νέο εδάφιο που προβλέπει μείωση κατά 50 % των τελών χρήσης για οχήματα που έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας σε ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιοχές. Το Συμβούλιο έκρινε ότι μια τέτοια μείωση δικαιολογείται μόνον στην περίπτωση της Ελλάδας, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης.

2. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που περιλαμβάνονται στην πρόταση της Επιτροπής αλλά δεν έγιναν δεκτές από το Συμβούλιο

- Η τροπολογία αριθ. 2, η οποία τροποποιεί την τρίτη αιτιολογική σκέψη της πρότασης καταργώντας κάθε αναφορά στα ανώτατα επίπεδα για τους φόρους επί των οχημάτων. Το Συμβούλιο προτίμησε να διαγράψει ολόκληρη την αιτιολογική σκέψη. Ωστόσο, το αίτημα του Κοινοβουλίου να καταργηθούν τα ανώτατα αυτά επίπεδα ελήφθη υπόψη στο διατακτικό.

- Η τροπολογία αριθ. 3, η οποία προσθέτει αιτιολογική σκέψη που αναφέρεται στη σύμβαση περί προστασίας των Άλπεων. Το Συμβούλιο, αν και παραδέχθηκε τη σημασία αυτής της Σύμβασης, δεν έκρινε σκόπιμο να περιλάβει σχετική αναφορά στο πλαίσιο αυτής της οδηγίας.

- Η τροπολογία αριθ. 13, η οποία προσθέτει νέα παράγραφο 1α στο άρθρο 6 προκειμένου να προβλεφθεί τακτική επανεξέταση των φόρων επί των οχημάτων. Το Συμβούλιο έκρινε ότι η Επιτροπή, δυνάμει του δικαιώματος πρωτοβουλίας, μπορεί ανά πάσα στιγμή να υποβάλει τις προτάσεις που θεωρεί αναγκαίες.

- Η τροπολογία αριθ. 23, η οποία τροποποιεί το άρθρο 13 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο, και προβλέπει ότι οι πληροφορίες που διαβιβάζονται στην Επιτροπή πρέπει να αναφέρουν, ανά κατηγορία οχήματος και ανά κατηγορία οδού, το βαθμό κάλυψης του κόστους της οδικής κυκλοφορίας. Το Συμβούλιο δεν δέχθηκε αυτή τη τροπολογία ιδίως λόγω του γεγονότος ότι τα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να δώσουν τα συμπληρωματικά στοιχεία που προτείνει το Κοινοβούλιο.

3. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που δεν περιλαμβάνονται στην πρόταση της Επιτροπής ούτε έγιναν δεκτές από το Συμβούλιο

Το Συμβούλιο δεν περιέλαβε στην κοινή του θέση τις ακόλουθες τροπολογίες του Κοινοβουλίου που δεν περιλαμβάνονται στην πρόταση της Επιτροπής:

- η τροπολογία αριθ. 1 δεν περιελήφθη στην κοινή θέση διότι το Συμβούλιο έκρινε ότι δεν πρέπει να προδικάζονται οι ενδεχόμενες προτάσεις της Επιτροπής για τον καταλογισμό των στοιχείων εξωτερικού κόστους, ιδίως λόγω του ότι δεν διαθέτουμε προς το παρόν κατάλληλη μεθοδολογία για τον υπολογισμό αυτού του κόστους για όλους τους τρόπους μεταφοράς,

- την τροπολογία αριθ. 4, οποία δεν παραπέμπει σε καμία συγκεκριμένη διάταξη της οδηγίας,

- την τροπολογία αριθ. 7, η οποία εισάγει την έννοια της «ευαίσθητης περιοχής», την οποία η Επιτροπή δεν θεώρησε ιδιαίτερα πρακτική και το Συμβούλιο δεν περιέλαβε στο διατακτικό, όπως εκτίθεται στο κεφάλαιο III σχετικά με το άρθρο 7 παράγραφος 2 σημείο iii). Εξάλλου, το Συμβούλιο έκρινε, όπως αναφέρεται και σε σχέση με την τροπολογία αριθ. 1, ότι δεν πρέπει να προδικάζονται οι ενδεχόμενες προτάσεις της Επιτροπής,

- την τροπολογία αριθ. 24, η οποία τροποποιεί την υπάρχουσα διάρθρωση για τους φόρους επί των οχημάτων. Ούτε το Συμβούλιο, ούτε η Επιτροπή δεν έκριναν σκόπιμο να αλλάξουν την ισχύουσα διάρθρωση, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη που την εφάρμοσαν ήδη στην πράξη δεν διατύπωσαν καμία αντίρρηση εναντίον της.

4. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που δεν περιλαμβάνονται στην πρόταση της Επιτροπής αλλά έγιναν δεκτές πλήρως ή εν μέρει από το Συμβούλιο

- Οι τροπολογίες αριθ. 9, 14, 17, 18, 19, 20, 21 και 22 που καταργούν όλες τις διατάξεις σχετικά με το εξωτερικό κόστος και τις ευαίσθητες οδούς έγιναν δεκτές από το Συμβούλιο για τους λόγους που εκτίθενται ανωτέρω στο σημείο III σχετικά με τα άρθρα 2 και 7.

- Εξάλλου, η τροπολογία αριθ. 17 που αφορά την ιδιαίτερη περίπτωση του αυτοκινητοδρόμου του Brenner ελήφθη επίσης υπόψη από το Συμβούλιο. Ωστόσο, έγιναν ορισμένες αλλαγές για τους λόγους που εκτίθενται ανωτέρω στο III. σχετικά με το άρθρο 7 παράγραφος 2 σημείο iii).

- Αφετέρου, όσον αφορά την τροπολογία αριθ. 22, το Συμβούλιο δεν δέχθηκε τη συμβουλευτική επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 10 της πρότασης για τον καθορισμό των ευαίσθητων οδών. Δεν δέχθηκε επίσης την ιδέα του Κοινοβουλίου να χρησιμοποιηθεί αυτή η επιτροπή για την έγκριση των απαλλαγών ή των μειώσεων των φόρων επί των οχημάτων, δεδομένου ότι το άρθρο 6 παράγραφος 3, προβλέπει ότι αρμόδιο για την έγκριση τέτοιων απαλλαγών ή μειώσεων φόρων είναι το Συμβούλιο.

(1) Έγγραφο COM(92) 494 τελικό.

(2) Έγγραφο COM(95) 691 τελικό.