Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων με σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας»

(98/C 157/04)

Στις 11 Σεπτεμβρίου 1997, και σύμφωνα με το άρθρο 75, παράγραφος 1γ) της Συνθήκης, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 11 Μαρτίου 1998, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Giesecke.

Κατά την 353η σύνοδο ολομέλειας της 25ης και 26ης Μαρτίου 1998 (συνεδρίαση της 25ης Μαρτίου 1998), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 105 ψήφους υπέρ και 1 αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. H εναρμόνιση των διατάξεων σχετικά με τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων δια των αλληλοσυνδεόμενων εσωτερικών πλωτών οδών της Ευρώπης είναι απαραίτητη τόσο για τις διασυνοριακές μεταφορές όσο και για τις μεταφορές στο εσωτερικό των κρατών μελών.

1.2. Η πλωτή οδός την οποία διασχίζουν τα περισσότερα σκάφη στον κόσμο είναι ο Ρήνος. Από το 1868 η πλεύση, στον εν λόγω ποταμό διέπεται από τις ρυθμίσεις που προβλέπονται στη σύμβαση του Μάνχαιμ, λόγω της έντονης οικονομικής σημασίας του για την Κεντρική Ευρώπη.

Σύμφωνα με τη σχετική νομική βάση, η Κεντρική Επιτροπή του Ρήνου (CCNR) θέσπισε διατάξεις για τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων με σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας (ADNR), στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και σημαντικές διατάξεις σχετικά με την κατάρτιση του προσωπικού.

Τα παραρρήνια κράτη ενσωμάτωσαν τις διατάξεις του κανονισμού ADNR στο εθνικό τους δίκαιο και, επομένως, ο εν λόγω κανονισμός ισχύει στην περίπτωση όλων των αλληλοσυνδεόμενων πλωτών οδών της Κεντρικής Ευρώπης.

1.3. Το 1997, η Αυστρία υιοθέτησε τον κανονισμό ADNR ως «Κανονισμό ADN», ενσωματώνοντας ορισμένες ασήμαντες τροποποιήσεις όσον αφορά τις μεταφορές δια του Δούναβη.

1.4. Τα υποψήφια για προσχώρηση κράτη εφαρμόζουν τους εθνικούς τους κανόνες 7 όσον αφορά τη διασυνοριακή δραστηριοποίησή τους, έχουν συνάψει διμερείς συμφωνίες με βάση τον κανονισμό ADNR.

1.5. Οι τρίτες χώρες της Ευρώπης τηρούν τις δικές τους εθνικές διατάξεις.

1.6. Από το 1996, όλα τα προαναφερθέντα κράτη συμμετέχουν σε διαπραγματεύσεις, στους κόλπους της Οικονομικής Επιτροπής των ΗΕ για την Ευρώπη (CEE), όσον αφορά τη σύναψη μιας, δεσμευτικής για τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμφωνίας σχετικά με τις διεθνείς μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων με σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας.

1.7. Μέχρι σήμερα έχουν εκπονηθεί, στους κόλπους της προαναφερθείσας Οικονομικής Επιτροπής (CEE) των ΗΕ, σχετικές συμφωνίες όσον αφορά τις διασυνοριακές σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές. Σε οδηγίες της ΕΕ προβλέπεται ότι οι εν λόγω διεθνείς συμφωνίες θα ενσωματωθούν στο δίκαιο των κρατών μελών.

1.8. Για την εξασφάλιση υψηλού βαθμού ασφάλειας των συνδυασμένων μεταφορών επικίνδυνων εμπορευμάτων και την εκμετάλλευση των υφιστάμενων δυνατοτήτων μεταφοράς που προσφέρει επιπλέον η εσωτερική ναυσιπλοΐα στο σχετικό τομέα είναι απαραίτητη η θέσπιση διατάξεων όσον αφορά την τελευταία, τόσο για τις διασυνοριακές μεταφορές όσο και για τις μεταφορές στο εσωτερικό των κρατών μελών.

1.9. Για την ταχύτερη δυνατή θέσπιση ενιαίας νομοθεσίας σε ευρωπαϊκή κλίμακα για τις μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων και στον τομέα αυτό, η Οικονομική Επιτροπή των ΗΕ για την Ευρώπη οφείλει να περατώσει τις εργασίες της το συντομότερο δυνατόν. Κατά τη διαδικασία αυτή, ο βαθμός ασφάλειας που προβλέπεται βάσει των διατάξεων του κανονισμού ADNR πρέπει να διατηρηθεί από όλες τις απόψεις αν αυτό είναι δυνατό.

2. Η πρόταση οδηγίας της Επιτροπής

2.1. Στην πρόταση οδηγίας της η Επιτροπή επιδιώκει ένα όσο το δυνατό υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας κατά τις μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων δια εσωτερικών πλωτών οδών στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο. Θεσπίζει ίσους όρους ανταγωνισμού στον τεχνικό τομέα και διευκολύνει τις δραστηριότητες των μεταφορικών εταιρειών και των φορτωτών.

2.2. Για να εξασφαλισθεί η συμμετοχή των υποψήφιων για προσχώρηση κρατών και των τρίτων χωρών της Ευρώπης στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων διευρωπαϊκών εσωτερικών πλωτών οδών, η Επιτροπή υιοθέτησε ως νομική βάση για την οδηγία της την πανευρωπαϊκή συμφωνία ADN αντί του κανονισμού ADNR.

2.3. H Επιτροπή τονίζει σχετικά ότι επιθυμεί να ευθυγραμμίσει τα πρότυπα ασφάλειας που προβλέπονται στην ADN με τις διατάξεις του κανονισμού ADNR.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ επικροτεί τις προτάσεις της Επιτροπής. Όσον αφορά τα ευρωπαϊκά κράτη, στον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, τόσο σε διασυνοριακό επίπεδο όσο και στο εσωτερικό των κρατών, οι αυστηρότερες προδιαγραφές ασφάλειας που ισχύουν προς το παρόν και συγκεκριμένα οι διατάξεις του κανονισμού ADNR πρέπει να υπερισχύουν της ADN, η οποία χρειάζεται ακόμη να συμπληρωθεί.

3.2. Οι βασικές τεχνικές διατάξεις του κανονισμού ADNR υιοθετήθηκαν και εκδόθηκαν ήδη το 1997, βάσει των Ευρωπαϊκών διατάξεων σχετικά με τη διεθνή μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων μέσω εσωτερικών πλωτών οδών (ADN). Αυτό που πρέπει να επιτευχθεί τώρα είναι η σύναψη του συνόλου της συμφωνίας το ταχύτερο δυνατό.

3.3. Αν και οι λεπτομέρειες της οριστικής διατύπωσης της συμφωνίας δεν είναι ακόμη όλες γνωστές, και, επομένως, η αναφορά της οδηγίας στην εν λόγω συμφωνία περιλαμβάνει ορισμένους κινδύνους, η ΟΚΕ επικροτεί την πρώιμη ενέργεια της Επιτροπής.

3.3.1. Οι κίνδυνοι απορρέουν κυρίως από τους δύο ακόλουθους παράγοντες:

- το γεγονός ότι, λόγω των διαπραγματεύσεων με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες και τα τρίτα κράτη, η θέσπιση των μεταβατικών διατάξεων της συμφωνίας ADN ενδέχεται να καθυστερήσει σε σχέση με τις αντίστοιχες διατάξεις του κανονισμού ADNR 7

- το ενδεχόμενο της καθιέρωσης λιγότερο αυστηρών απαιτήσεων που οφείλουν να τηρούν οι εγκεκριμένοι νηογνώμονες ή οι αρχές έγκρισης.

3.4. Η ΟΚΕ εκφράζει ακόμη έντονη ανησυχία για το γεγονός ότι, αν δεν επιτευχθεί σύγκλιση μεταξύ των διατάξεων ADN και ADNR, ενδέχεται να ισχύουν ταυτόχρονα δύο διαφορετικά σύνολα κανόνων για τις μεταφορές στο εσωτερικό των κρατών: οι κανόνες ADN όσον αφορά την οδηγία για σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας, των οποίων το δρομολόγιο δεν περιλαμβάνει τη διάσχιση του Ρήνου, και οι κανόνες ADNR για σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας που πραγματοποιούν μεταφορές δια εσωτερικών πλωτών οδών των κρατών, διασχίζοντας το Ρήνο.

3.5. Στο άρθρο 5, σημείο 3 της πρότασης οδηγίας προβλέπεται ότι, σε περίπτωση ατυχήματος, ένα κράτος μέλος οφείλει να ενημερώνει την Επιτροπή σχετικά με τα ενδεχόμενα μέτρα που προτίθεται να λάβει και να αναμένει την απόφασή της.

Η ΟΚΕ εκφράζει την άποψη ότι, σε παρόμοιες περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, το κράτος μέλος πρέπει να έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει αμέσως μέτρα προσωρινού χαρακτήρα και περιορισμένης διαρκείας, εν αναμονή της ολοκλήρωσης της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 5, σημείο 3.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να ασκήσει περισσότερη πίεση στα κράτη μέλη, προκειμένου να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη συμφωνία ADN εντός της κοινής ομάδας εργασίας CEE-UN/CCNR (Οικονομική Επιτροπή για την Ευρώπη-ΗΕ/Κεντρική Επιτροπή του Ρήνου) που συστάθηκε το 1995, με τον ταχύτερο δυνατό ρυθμό, ώστε η συμφωνία-πλαίσιο να ολοκληρωθεί το 1998 κατά το δυνατόν.

4.2. Η ΟΚΕ υποστηρίζει τις προσπάθειες της Επιτροπής να προσχωρήσει στη συμφωνία ADN για την ταχεία εναρμόνιση των διατάξεων της συμφωνίας ADN με στόχο την επίτευξη υψηλού επιπέδου ασφαλείας. Στόχος όμως, κατά την εν λόγω διαδικασία, δεν πρέπει να είναι η αντικατάσταση των κρατών μελών.

4.3. Για την όσο το δυνατό ταχύτερη εφαρμογή των διατάξεων στις ΧΚΑΕ, η ΟΚΕ συνιστά όπως τα συμβουλευτικά όργανα της ΕΚ υποστηρίξουν, κατά τις διμερείς διαπραγματεύσεις με τα υποψήφια για προσχώρηση κράτη, την κύρωση της συμφωνίας ADN πριν από την ένταξη των σχετικών κρατών.

4.4. Σχετικά η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στις αντιφατικές διατάξεις του κανονισμού ADNR και της οδηγίας ΕΚ () για τις πτητικές οργανικές ενώσεις 7 η εφαρμογή της τελευταίας συνεπάγεται σημαντικά προβλήματα για την εσωτερική ναυσιπλοΐα, δεδομένου ότι δεν είναι σύμφωνη με τον κανονισμό ADNR.

4.4.1. Η εξάλειψη των αερίων από υπολείμματα που ευρίσκονται σε δεξαμενές δεν επιτρέπεται πλέον κατά τη μεταφορά, ούτε και είναι όμως ακόμη δυνατή σε δυνητικές εγκαταστάσεις εκφόρτωσης, με αποτέλεσμα να προκύπτουν πρόσθετες υψηλές δαπάνες όσον αφορά τη σχετική δραστηριότητα στον τομέα της ναυσιπλοΐας.

4.4.2. Η ΟΚΕ εκφράζει ανησυχία μήπως παρόμοιες δυσκολίες στην εφαρμογή έχουν ως αποτέλεσμα οι μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων να πραγματοποιούνται μέσω οδικών ή σιδηροδρομικών αρτηριών αντί των ασφαλών και φιλοπεριβαλλοντικών πλωτών οδών.

Βρυξέλλες, 25 Μαρτίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ L 365 της 31.12.1994, σ. 24-33.