17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/67
ΓνωμοδότησηγιατηΜεσογειακήπολιτικήτηςΚοινότητας
(92/040/19)
Στις23Απριλίου1991,καισύμφωναμετοάρθρο20,4οεδάφιο,τουΕσωτερικούΚανονισμού ,η
ΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήαποφάσισενακαταρτίσειγνωμοδότησηγιατημεσογειακή
πολιτικήτηςΚοινότητας .
Τοτμήμαεξωτερικώνσχέσεων,εμπορικήςκαιαναπτυξιακήςπολιτικής,στοοποίοανατέθηκεη
προετοιμασίατωνσχετικώνεργασιών,επεξεργάσθηκε τηγνωμοδότησήτουστις22Οκτωβρίου1991
μεβάσηεισηγητικήέκθεσητουκ.Amato.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,κατάτη291ησύνοδοολομέλειάςτης(συνεδρίασητης
27ηςΝοεμβρίου1991),υιοθέτησεκατάπλειοψηφία,13ψήφουςκατάκαι14αποχές,τηνακόλουθη
γνωμοδότηση .
1.Γνωμοδοτήσεις τηςΟΚΕκαιεξέλιξητηςμεσογειακής
πολιτικής
1.1.Στις26Απριλίου1990,ηΟικονομικήκαιΚοινωνική
Επιτροπήενέκρινεπρόσθετηγνωμοδότησηγιατη«Μεσο­
γειακήπολιτικήτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότητας»^),πουσυμπε­
ριλάμβανεωςαναπόσπαστομέροςτηςτηγνωμοδότησηπρω­
τοβουλίαςτης12ηςΙουλίου1989(2)(ηοποίασυνοδευόταν
απόενημερωτικήέκθεσητουτμήματοςεξωτερικώνσχέσεων,
εμπορικήςκαιαναπτυξιακήςπολιτικής)p).
1.1.1.Στηνπροαναφερθείσα πρόσθετηγνωμοδότηση ,τονι­
ζότανότιείναιαπαραίτητηηχάραξημιαςνέαςμεσογειακής
πολιτικήςτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότητας,καιδιατυπώνονταν
εκτιμήσειςγιατηνΑνακοίνωσητηςΕπιτροπήςτης23ης
Νοεμβρίου1989μετοντίτλο«Μίαανανεωμένημεσογειακή
πολιτική»(4).Συγκεκριμένα ,εκφραζότανικανοποίησηγιατο
συμπέρασματηςΕπιτροπήςότι«απαιτείταιμιανέαμεσογεια­
κήπολιτική».Σεό,τι,όμως,αφορούσετιςπροτάσειςτης
Επιτροπής,μολονότικαταδεικνύονταν ορισμένεςαντιστοι­
χίεςμετιςσχετικέςπροτάσειςπουυπέβαλεηΟΚΕ,τονιζόταν
ηανεπάρκειαορισμένωνπροτάσεωνκαιπροπάντωνηέλλει­
ψημιαςσφαιρικήςστρατηγικής .Επίτωνμεμονωμένωνση­
μείωνυποβάλλονταν ,ωστόσο,ειδικέςπροτάσεις.
1.2.Μετηνευκαιρίατηςσυζητήσεωςγιατηνέγκρισητης
πρόσθετηςγνωμοδότησης ,κατάτησύνοδοολομέλειαςτης
26ηςΑπριλίου1990,oΕπίτροπος,κ.AbelMatutes,δήλωνε
ότισυμφωνούσεπλήρωςμετιςκατευθύνσειςκαιτιςπαρατη­
ρήσειςπουδιατυπώνοντανστηγνωμοδότηση [τονίζονταςδια­
φοροτρόπωςμόνοντρίασημεία:σφαιρικήσυμφωνίαμετις
ΤρίτεςΜεσογειακέςΧώρες(ΤΜΧ),περιφερειακόχρηματο­
δοτικόπρωτόκολλομετηνΈνωσητουΑραβικούΜαγκρέμπ
(ΕΑΜ),εξωτερικόχρέοςτωνΤΜΧ],Δήλωνε,επίσης,ότιη
πρόσθετηγνωμοδότηση θαήταν«πολύχρήσιμη»γιατην
επεξεργασίατωνπροτάσεωντηςΕπιτροπήςσχετικάμετην
εφαρμογήτηςανανεωμένηςμεσογειακήςπολιτικής.
1.2.1.Στησυνέχεια,ηΕπιτροπήσυμπεριέλαβεπράγματι
τιςοριστικέςπροτάσειςστηνέαανακοίνωση«Γιαμιαανανε­ωμένημεσογειακήπολιτική—Πρότασηγιατηνπερίοδο
1992-1996»πουυπεβλήθηστοΣυμβούλιοτην1ηΙουνίου
1990(5).
1.3.ΜετάτιςσυζητήσειςπουδιεξήχθησαναπότοΣυμβού­
λιοσχετικάμετηνΑνακοίνωσητηςΕπιτροπής,τοΣυμβούλιο
έλαβε,κατάτησυνεδρίασητης18/19Δεκεμβρίου1990,σφαι­
ρικήαπόφασησχετικάμετιςδιάφορεςόψειςτηςανανεωμέ­
νηςμεσογειακήςπολιτικής,πουπρότεινεηΕπιτροπή.Συγκε­
κριμένατοΣυμβούλιο :
—απεφάσισετούψοςτωνχρηματοδοτικών πόρωνγιατην
ανανεωμένημεσογειακήπολιτικήγιατηνπερίοδο1992­
1996:4405εκατομμύριαEcuεκτωνοποίων2375γιατα
τέσσεραχρηματοδοτικάπρωτόκολλαμετιςχώρεςτου
ΜαγκρέμπκαιτουΜασράκκαιτοΙσραήλ(ηΜάλτα,η
Κύπρος,ηΓιουγκοσλαβίακαιηΤουρκίαθαεξετασθούν
χωριστά)και2030γιατηνοριζόντιαχρηματοδοτική
συνεργασία,
—υιοθέτησετιςοδηγίεςγιατιςδιαπραγματεύσεις τωνεν
λόγωχρηματοδοτικών πρωτοκόλλων ,
—υιοθέτησεψήφισμαγιατηνοριζόντιαοικονομικήσυνερ­
γασίαμετιςΤΜΧκαθώςκαιτιςκατευθύνσειςγιατην
επεξεργασίααπόπλευράςΕπιτροπήςτηςσχετικήςπρότα­
σηςκανονισμού,
—υιοθέτησεψήφισματουΣυμβουλίουκαιτηςΕπιτροπής
σχετικάμετιςεμπορικέςσυναλλαγέςμετιςΤΜΧ,
—προέβησεδύοδιακηρύξειςσχετικάμετηνανάπτυξητης
δημοκρατίαςκαιταεπικίνδυνααπόβλητα.
1.4.Κατ'εφαρμογή vτηςσφαιρικήςαπόφασηςτουΣυμβου­
λίου,ηΕπιτροπή :
—άρχισετιςδιαπραγματεύσεις μετιςχώρεςτουΜαγκρέμπ
καιτουΜασράκκαιμετοΙσραήλγιατααντίστοιχα
χρηματοδοτικά πρωτόκολλα ,
—παρουσίασε,στις19Φεβρουαρίου1991,πρότασηκανονι­
σμούτουΣυμβουλίου(°)σχετικάμετηνοικονομική
συνεργασίαμετοσύνολοτωνΤΜΧ,
(')ΕΕαριθ.C168της10.7.1990,σ.22.
(2)ΕΕαριθ.C221της28.8.1989,σ.16.
(3)Έγγρ.ΟΚΕ386/89τελικό. (5)Έγγρ.SEC(90)812τελικό.
(4)Έγγρ.SEC(89)1961. (6)Έγγρ.COM(91)48τελικό.

Αριθ.C40/68 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 17.2.92
προταθείαποτηνΟΚΕ,μετησυνομολογηση τωνχρηματοδο­
τικώνπρωτοκόλλωνμετιςχώρεςτουΜαγκρέμπ,όχιπλέον
μετηνκάθεμίααπόαυτέςμεμονομένωςαλλάσυνολικώςμε
τηνΈνωσητουΑραβικούΜαγκρέμπκαιπαράλληλαμετην
πρόβλεψηεθνικώνενδεικτικώνπρογραμμάτων .Βεβαίως,
τούτοπροϋποθέτειτηνομαλοποίησητωνσχέσεωντηςΚοινό­
τηταςμετηΛιβύη,πράγμαγιατοοποίοδενέχουνακόμη
ωριμάσειοισυνθήκες.Hσημαντικότερη ,όμως,πρόοδοςτης
Επιτροπήςπροςτηνκατεύθυνσητηςσφαιρικήςπροσέγγισης
είναιηπρότασήτηςγιατηνοικονομικήσυνεργασίαμετο
σύνολοτωνΤΜΧ,θέμαπουθααναπτυχθείπαρακάτω.—παρουσίασε ,στις3Μα/ι/ου1991,συστάσειςγιααπόφαση
τουΣυμβουλίου(*)γιατηντελικήσυνομολόγησητωνήδη
μονογραφημένων πρωτοκόλλων ,ήτοι:πρωτόκολλαγιατη
χρηματοδοτική καιτεχνικήσυνεργασίαμετηνΑίγυπτο,
τηνΑλγερία,τοΜαρόκοκαιτηνΤυνησίακαιέναπρωτό­
κολλογιατηχρηματοδοτική συνεργασίαμετοΙσραήλ,
—παρουσίασε,στις22Μαΐου1991,ανακοίνωση(2)στοΣυμ­
βούλιογιατηνεφαρμογήτωνμέτρωνσχετικάμετιςεμπο­
ρικέςσυναλλαγέςσταπλαίσιατηςανανεωμένηςμεσογεια­
κήςπολιτικής,τηνοποίασυνόδευεπρότασηκανονισμού
τουΣυμβουλίουπερίτροποποιήσεως τουκαθεστώτοςπου
διέπειτηνεισαγωγήορισμένωνγεωργικώνπροϊόντων
προέλευσηςΤΜΧ,τηςΤουρκίαςεξαιρουμένης .
3.1.3.Άλλοσημείομεγάληςπολιτικήςσημασίαςστην
ανακοίνωσητηςΕπιτροπήςείναιηκεντρικήπρότασηανα­
πτύξεωςσυνεχούςδιαλόγουμεταξύτηςΚοινότηταςκαιτων
ΤΜΧ.Διάλογοςγιαόλουςτουςτομείς:γιαοικονομικάθέματα
(τόσογιατιςγενικέςπτυχέςόσοκαιγιατιςειδικότερεςόπως
τανομισματικάθέματα,ταδημοσιοοικονομικά ,ταπαραγω­
γικά,τωνέργωνυποδομήςκλπ).Γιατακοινωνικάθέματα
(μετανάστευση ,δημογραφίακλπ.)καιπολιτισμικά,καθώςκαι
γιαταπολιτικάθέματακοινοτικούενδιαφέροντος .Εξίσου
σημαντικήείναικαιηπρότασηγιατηδημιουργίαενόςνέου
τομέασυνεργασίαςσεό,τιαφοράτιςανταλλαγέςπληροφο­
ριώνμετιςΤΜΧ.HΟΚΕεκφράζειτηνικανοποίησήτηςγια
τιςπροτάσειςαυτέςδιότισυμπίπτουνμετουςστόχουςκαιτο
περιεχόμενοτουμεσογειακούβήματοςπουέχειπροτείνει,το
οποίονκαιθαμπορούσενακαταστείτοκατάλληλοοργανω­
μένοσχήμαευρω-μεσογειακού διαλόγου.2.Στόχοιτηςδεύτερηςπρόσθετηςγνωμοδότησης
2.1.Επίτηβάσειτωνεξελίξεωντηςκοινοτικήςμεσογεια­
κήςπολιτικήςπουπεριγράφηκανπροηγουμένως ,στόχοςτης
δεύτερηςπρόσθετηςγνωμοδότησηςείναι:
—ναεξακριβωθείησυνέχειαπουδόθηκεστηνπρότασητης
ΟΚΕστοπλαίσιοτόσοτηςανακοίνωσηςτηςΕπιτροπής
όσοκαιτωναποφάσεωντουΣυμβουλίου(καινακαταδει­
χθείηδιαφοράμεταξύτωνδύοαυτώνκειμένων),
—ναγίνειμιαγενικήεκτίμησησχετικάμετηνεφαρμογή
τωνχρηματοδοτικών πρωτοκόλλων ,
—ναεκφρασθούνεκτιμήσειςκαιειδικέςπαρατηρήσειςγια
τιςρυθμιστικέςπροτάσειςτηςΕπιτροπήςσχετικάμετην
οριζόντιαοικονομικήσυνεργασίακαιτιςεμπορικέςσυ­
ναλλαγές,
—ναυποβληθούνσυγκεκριμένεςπροτάσειςσχετικάμετην
εφαρμογήτηςανανεωμένηςμεσογειακήςπολιτικής.3.1.4.Αξιολογηείναι,επίσης,καιηβούλησητηςΚοινότη­
ταςγιατηνπραγματοποίηση ενόςποσοτικούάλματοςγια
τηχρηματοδότηση τηςμεσογειακήςπολιτικής.Πρέπεινα
σημειωθείεδώότιμολονότι,σεό,τιαφοράτηχρηματοδότηση
απότονπροϋπολογισμό τηςΕΟΚ,προτείνεταιαύξηση130%,
καιαυτόπαράταόριαπουεπιβάλλονταιαπότονκοινοτικό
προϋπολογισμό ,σεσύγκρισημεταπρογενέστεραπρωτόκολ­
λα,οιπροτεινόμενεςχορηγήσειςόχιμόνονδενανταποκρίνο­
νταιστιςαπαιτήσειςγιατηδημιουργίατηςικανοποιητικής
κριτικήςμάζαςπουείναιαναγκαίαγιαναδοθείησημαντική
εκείνηώθησητηςαναπτυξιακήςδυναμικήςτωνΤΜΧαλλά,
όπωςεπισημαίνεικαιoίδιοςoΕπίτροποςMatutes,στοδημο­
σιονομικόδελτίοπουσυνοδεύειτηνανακοίνωση,οιχορηγή­
σειςαυτέςείναιπολύμικρότερεςαπόεκείνεςπουέχουναπο­
φασισθείγιαάλλουςτομείςσυνεργασίας .Πράγματι,ηπροτει­
νόμενηχρηματοδότηση τηςΕπιτροπήςγιατιςοκτώΤΜΧ
τηςνοτίουκαιδυτικήςΜεσογείου(ΝΔΜ:εξαιρουμένωντης
Μάλτας,τηςΚύπρου,τηςΓιουγκοσλαβίας καιτηςΤουρκίας)
ανέρχονταισε2,4Ecuανάκάτοικοετησίως,ενώγιατακράτη
τηςΑφρικής,τηςΚαραϊβικήςκαιτουΕιρηνικού(ΑΚΕ)είναι
4,7Ecuκαι6,8EcuγιατιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολι­
τικήςΕυρώπης.Εξίσουανεπαρκείςεμφανίζονταικαιοιχρη­
ματοδοτήσειςπουαπαιτούνταιαπότηνΕυρωπαϊκήΤράπεζα
Επενδύσεων(ETE)γιαταχρηματοδοτικά πρωτόκολλα(40%
περισσότεροενσχέσειπροςταπροηγούμενατωνοκτώχωρών
ΝΔΜ).3.HανακοίνωσητηςΕπιτροπής«Γιαμίαανανεωμενημεσο­
γειακήπολιτική»
3.1.Γενικήεκτίμηση
3.1.1.Μολονότι,σεγενικέςγραμμές,ηνέαπρότασητης
Επιτροπήςακολουθείτηνπρογενέστερηανακοίνωσήτης,
πρέπει,εντούτοις,ναεπισημανθούνορισμένεςσημαντικές
βελτιώσειςπουσεορισμένασημείαστηρίζονταισεπαρατη­
ρήσειςκαιπροτάσειςτηςΟΚΕ.
3.1.2.Διαπιστώνεται μιααναντίρρητηπρόοδοςσεό,τι
αφοράτησφαιρικήμεσογειακήπροσέγγισητηνοποίανυπο­
στηρίζειενθέρμωςηΟΚΕ.Πράγματι,μολονότιθεωρείακόμη
πρόωρητησύναψησφαιρικήςσυμφωνίαςμεταξύτηςΚοινό­
τηταςκαιτουσυνόλουτουΤΜΧ,ηΕπιτροπή,εντούτοις,
θεωρείότι«ηιδέααυτήπρέπειναμελετηθείσεβάθοςυπότο
πρίσματηςπολιτικήςκαιοικονομικήςεξέλιξηςτηςΚοινότη­
ταςκαιτωνμεσογειακώνεταίρωντης».Μετάτηδιαβεβαίωση
αυτήείναιαπογοητευτικότογεγονόςότιηΕπιτροπήδεν
ακολουθείταενδιάμεσαστάδιαπουείχευποδείξειηΟΚΕ
προςτηνκατεύθυνσημιαςσφαιρικήςσυμφωνίας(σύσταση
ενόςσυμβουλίουμεσογειακήςσυνεργασίας,δημιουργίαενός
μεσογειακούβήματοςκλπ.).Ειδικότεραένασημαντικόβήμα
προςτηνκατεύθυνσηαυτήθαμπορούσεναγίνει,όπωςείχε
3.1.4.1.ΑλλάκαιηιδιαηΕπιτροπήπαραδέχεταιότιοι
οικονομικέςχορηγήσειςπουπραγματοποιήθηκαν απόπλευ­
ράςΚοινότηταςαποτελούνμόνοτο3%τουσυνόλουτων(')Έγγρ.SEC(91)814τελικό.
(2)Έγγρ.COM(91)179τελικό.

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/69
κοινοτικόεπίπεδο(ενδεχόμενηστήριξητωνμεταρρυθμί­
σεων)καισεπολυμερέςεπίπεδο.Hδιαβούλευσηαυτήπουθα
συμπληρώνεικαιθαπροηγείταιαπότησυνεδρίασητουομί­
λουτωνΠαρισίωνκαιτουΛονδίνου,θαείναιδυνατόννα
ζητείταιαπότηνΕπιτροπήήαπόένακράτοςμέλος».Δεν
χωρείαμφιβολίαότιέναςπαρόμοιοςμηχανισμός,ακόμακαι
εάνυιοθετείμερικώςκαιμόνοντιςσχετικέςπροτάσειςτης
ΟΚΕ,θααποτελέσειβεβαίαπρόοδογιατηναντιμετώπιση
τουχρέουςτωνΤΜΧ.
3.2.1.1.Σεo,τιαφορά,αντίθετα,τηνπολιτικήπροσέγγιση
τωνθεμάτωντουχρέουςτωνΤΜΧ,ηΕπιτροπήεπαναλαμβά­
νειτιςπροτάσεις,πουαπετέλεσαναντικείμενοευρείαςκριτι­
κήςαπότηνΟΚΕ,σχετικάμετηνευθυγράμμισηπροςτην
παραδοσιακήπροοπτικήτωνδιεθνώνχρηματοδοτικών οργα­
νισμών,πουεξάλλουδενλαμβάνουνυπόψητιςπιοπρόσφατες
εμπειρίεςκαιπροβληματικές (σχέδιοBrady,νέεςκατευθύν­
σειςτουΔιεθνούςΝομισματικού Ταμείου(ΔΝΤ)της23ης
Μαΐου1989,όπωςεφαρμόσθηκαν στοΜεξικό,'Εκθεση
ΚράξιτωνΗνωμένωνΕθνών,κλπ.).Προπάντων,όμως,η
Επιτροπήδενέχειεπιφέρειτιςδύοκύριεςδιορθώσειςτης
προσεγγίσεώςτης,τιςοποίεςζητείηΟΚΕ,καιοιοποίες
είναιοιεξής:καθαρώνδημοσίωνχορηγήσεωνπροςτιςΤΜΧμεταξύ1979
και1987.Εντούτοις,ηδιαπίστωσηαυτήδενοδήγησεστη
λήψητωναπαραίτητωνμέτρων.Ειδικότερα,φαίνεταιότιη
Επιτροπήδενέχειενστερνισθείτηνανάγκηδιαχειρίσεωςκαι
αυξήσεωςτουσυνολικούόγκου(τηςΚοινότηταςκαιτων
κρατώνμελών)τωνκοινοτικώνενισχύσεωνπροςτιςΤΜΧ
αγνοώνταςτηνπρότασητηςΟΚΕνααυξηθούνοιενισχύσεις
αυτέςαπότοσημερινότουςεπίπεδοτου0,14%σε0,25%του
κοινοτικούακαθάριστουεγχώριουπροϊόντος(ΑΕΠ).
3.1.4.2.Αςσημειωθεί,τέλος,ότιεκτόςαπότομέληματης
εξασφάλισηςπροςτιςΤΜΧτηςκατάλληληςχρηματοδοτικής
ροής,ηΕπιτροπήόχιμόνοδεναπορρίπτειτηνπρόταση
σχετικάμετηδημιουργίαενόςειδικούχρηματοδοτικού οργά­
νουγιατηΜεσόγειο,πρότασηάλλωστεπουυποστηρίζεικαι
ηΟΚΕ,αλλάκαιδηλώνειότιηπρότασηαυτήπρέπεινα
μελετηθείσεβάθος.
3.1.5.Παράτιςβελτιώσειςαυτές,στηνπαρούσαανακοί­
νωσητηςΕπιτροπήςόπωςκαιστηνπροηγούμενη ,δενδιαφαί­
νεταιναέχειεκτιμηθείηβαθύτερηστρατηγικήτηςμεσογεια­
κήςπολιτικήςτηνοποίααπόχρόνιαζητάηΟΚΕ.Και
γι'αυτό,μελύπητηςδιαπιστώνειότιηΕπιτροπήδενέχει
ακόμηενστερνισθείτατέσσεραθεμελιώδησημείατηςαναθε­
ώρησηςτηςστρατηγικήςπουπρότεινεηΟΚΕ:
—επανεξέτασητηςκοινοτικήςμεσογειακήςπολιτικήςως
πολιτικήςευρωμεσογειακής συνανάπτυξης μεστόχοτη
συμπληρωματικότητα σεμιαπροοπτικήολοκληρώσεως ,
—αναθεώρησητηςεννοίαςτης«σφαιρικότητας »στηνοποία
συμπεριλαμβάνεται ηεξέτασητωνπροβλημάτωντωνκοι­
νοτικώνπεριοχώντηςΜεσογείουκαθώςκαιηανάγκη
συνεπούςεπανεξέτασηςτωνκοινοτικώνπολιτικών,
—επιλογήτωνσυμφωνιώνγιατηνανάπτυξηωςτουπρωταρ­
χικούεκείνουοργάνουτηςπολιτικήςσυναναπτύξεως
εντόςτουοποίουθαπρέπεινασυζευχθούνοιδιάφορες
δράσειςσυνεργασίας ,
—και,τέλος,ανάληψηεκμέρουςτηςΕπιτροπήςτουρόλου
τουσυντονιστήτωνπολιτικώνσυνεργασίαςτηςΜεσογεί­
ουπουθαεφαρμόσουντακράτημέληείτεσεδιμερέςείτε
σεπολυμερέςεπίπεδο.—ηεπιτακτικήαναγκητηςμειώσεωςτουχρέουςισχύει
επίσηςκαιγιατιςχώρεςπουέχουνεξοφλήσειτοχρέος
τουςχωρίςνακαταφύγουνσεανακλιμάκωση τωνπροθε­
σμιών,εφόσοντοκόστοςτηςεξυπηρετήσεως τουχρέους
φθάνεισεανυπόφοραεπίπεδα(όπωςηπερίπτωσητης
Αλγερίας),
—ημείωσηναμηναφοραμόνοστηνεξυπηρέτησητου
χρέουςαλλάκαιστούψοςτουαρχικούκεφαλαίου.
3.2.2.Αλλάκαισεo,τιαφοράτηδιαρθρωτικήπροσαρμογή
πρέπειναγίνειδιάκρισημεταξύτωνλειτουργικώνπροτάσεων
καιτηςγενικήςπολιτικήςπροσεγγίσεωςστηνοποίααυτές
εντάσσονται .Σεό,τιαφοράτιςπρώτες,ηΕπιτροπήέχει
επιφέρειορισμένεςδιορθώσειςστηριζόμενηστιςκριτικές
παρατηρήσειςτηςΟΚΕ.Πράγματι,σχετικάμετηνκοινοτική
ενίσχυσητωνσυνοδευτικώνπρογραμμάτωνγιατιςοικονομι­
κέςκαιδιαρθρωτικέςμεταρρυθμίσεις πουεφήρμοσανοι
ΤΜΧ,δενγίνεταιπλέονλόγοςγιαμέτραπουαποσκοπούν
στονπεριορισμότουκοινωνικούκόστουςαλλάυιοθετείταιη
πρότασητηςΟΚΕσύμφωναμετηνοποίαοιδράσειςπρέπει
προπάντωννασυγκεντρωθούν σεπρογράμματαγιατη
δημιουργίανέωνθέσεωναπασχόλησης .3.2.Εξωτερικόχρέοςκαιδιαρθρωτικήπροσαρμογή
3.2.1.Σημαντικότατο βήμαγίνεταιστηνανακοίνωσητης
Επιτροπήςσχετικάμετιςκοινοτικέςδράσειςγιατοεξωτερικό
χρέοςτωνΤΜΧ,μετηνυιοθέτησητηςπροτάσεωςτηςΟΚΕ
σύμφωναμετηνοποίαηΚοινότηταθαπρέπεινααναλάβει
ρόλοσυντονιστήτωνδράσεωνπουθαεφαρμόσουντακράτη
μέλητης.Στηνπραγματικότητα ,ηΕπιτροπήαντίγιατο
συντονισμόμιλάειπερισσότερογια«διαβούλευση»σεένα
«κατάλληλοκοινοτικόπλαίσιο»πουθαπρέπεινατίθεταισε
λειτουργίασεπερίπτωσηπουμίαΤΜΧβρίσκεταισεκρίση
αναφορικάμετοχρέος.Hδιαβούλευσηαυτήθαπρέπεινα
έχειωςαντικείμενο«ταμέτραπουείναιδυνατόνναλαμβάνο­
νταισεεθνικόεπίπεδο(διατήρησηήανάληψηεμπορικών
τραπεζικώνχρηματοδοτήσεων ,πράξεωνγιατημείωσητης
εξυπηρέτησης τουχρέους,αναδιάρθρωση τουχρέους),σε3.2.3.Σεό,τιαφορά,αντίθετα,τηγενικήπολιτικήπροσέγ­
γισηςτωνπρογραμμάτωνδιαρθρωτικήςπροσαρμογής ,ηΕπι­
τροπήδενλαμβάνειδιόλουυπόψητηνουσιαστικήκριτική
πουδιετύπωσεηΟΚΕ,δηλαδήότιηΚοινότηταδενμπορεί
ναπεριορισθείστηλήψησυμπληρωματικών καιαντισταθμι­
στικώνμέτρωνγιατιςζημίεςπουπροκλήθηκαναπότοπρό­
γραμμαδιαρθρωτικήςπροσαρμογήςτουΔΝΤ,δίχωςναελέγ­
ξειμεσοβαρότητατηφιλοσοφίατηςβάσειτωναρνητικών
αποτελεσμάτων πουέχουνκαταδειχθείπλήρωςκαιαπότην
ΟΚΕ.HΕπιτροπήαγνοείτησχετικήεπιχειρηματολογία που
εκτέθηκεστηνπρόσθετηγνωμοδότησητουΑπριλίουτου

Αριθ.C40/70 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
αναφορικάμετηναύξησητωνδασμολογικώνποσοστώσεων
καιτωνανωτάτωνορίων,τηνπαράτασηχρονοδιαγραμμάτων
εξαγωγής,τησυμπερίληψηνέωνπροϊόντων.1989καθώςκαιτιςαξιόλογεςεναλλακτικέςπροτάσειςπου
υποβάλλονταιστοέγγραφοαυτόκαιεπαναλαμβάνει ότιτα
κράτημέληοφείλουνναεξακολουθήσουν ναστηρίζουντη
δράσητωνδιεθνώνχρηματοδοτικών οργανισμώνστοντομέα
αυτό.Hθέσηαυτήόχιμόνοεξακολουθείναείναιαπαράδεκτη
κατάτηνάποψητηςΟΚΕαλλάκαιαντιβαίνειπροςτηνπολύ
πιολογικήστάσητηςΕπιτροπήςαπέναντισταόργανατου
BrettonWoodsσχετικάμεταπρογράμματαδιαρθρωτικής
προσαρμογήςτωνκρατώνΑΚΕ.3.3.2.1.Γιαμιαακόμηφορά,ηΕπιτροπήδενλαμβάνει
υπόψητιςκριτικέςπαρατηρήσειςπουδιετύπωσεηΟΚΕγια
τιςεγγενείςεπιπτώσειςτηςεννοίας«διατήρησητωνπαραδο­
σιακώνεξαγωγικώνροών»πουδενανταποκρίνονται στις
απαιτήσειςτωνΤΜΧκαιδιαιωνίζουνμιακατάστασηανταγω­
νισμούμετιςκοινοτικέςμεσογειακέςπολιτικές,ενώαπότην
άλληπλευράδενυποδεικνύειτημοναδικήλύσηγιατην
υπέρβασητηςαντιφάσεωςαυτής,δηλαδήτηνένταξητης
εμπορικήςπολιτικήςστοπλαίσιομιαςπολιτικήςσυναναπτύ­
ξεωςπουαπόκαιρούήδηέχειπροτείνειηΟΚΕ.3.3.Εμπορικήσυνεργασία
3.3.1.Σεό,τιαφοράταμέτραγενικούχαρακτήραγιατην
αύξησητουόγκουεξαγωγώντωνΤΜΧ,αςσημειωθείότιη
ανακοίνωσητηςΕπιτροπήςυιοθετεί,έστωκαιμερικώς,δύο
υποδείξειςτηςΟΚΕεκτωνοποίων3.3.3.HΟΚΕσυμφωνείμετηδιαβεβαίωσητηςΕπιτροπής
ότι«είναιπλέονκαιρόςναεπανενταχθούν τακλωστοϋφα­
ντουργικάπροϊόνταστοκαθεστώςτηςελεύθερηςπροσβά­
σεωςπουπροβλέπεταιαπότιςσυμφωνίεςσυνεργασίαςή
σύνδεσηςπουσυνήφθηκανμετιςΤΜΧκατάτηδεκαετία
1970-1980».Διαπιστώνει,όμως,ότιηεπανένταξηαυτήθα
εξαρτηθείαπότηθετικήέκβασητωνδιαπραγματεύσεων για
τακλωστοϋφαντουργικά προϊόνταστοπλαίσιοτουΓύρου
τηςΟυρουγουάης .Κατάτοντρόποαυτό,αγνοείταιηπρόταση
τηςΟΚΕγιατησύναψησυμφωνίαςμεταξύτηςΚοινότητας
καιτωνΤΜΧενεναμονήήελλείψειτωναποτελεσμάτων
τωνδιαπραγματεύσεων τηςΓενικήςΣυμφωνίαςΔασμώνκαι
Εμπορίου(ΓΣΔΕ).HΟΚΕ,εξάλλου,θεωρείιδιαιτέρωςενδια­
φέρουσακαιυποστηρίζειτηνπρότασηπερίθεσπίσεωςκανό­
νωνπουεπιτρέπουντησυσσώρευσητηςπροέλευσηςτων
μεταποιημένωνπροϊόντων(ιδιαίτερακλωστοϋφαντουργικών )
γιατιςομάδεςτωνΤΜΧμεσκοπότηνενθάρρυνσητων
συνεργειώνκαιτηςβιομηχανικήςσυμπληρωματικότητας
μεταξύτωνίδιωντωνΤΜΧ.—ηπρώτηαφοραταμέτραπουπρέπειναληφθούνπροκείμε­
νουηΕυρωπαϊκήΖώνηΕλεύθερωνΣυναλλαγών(ΕΖΕΣ)
καιοιάλλεςευρωπαϊκέςχώρεςναανοίξουντιςαγορές
τουςσταπροϊόντατωνΤΜΧ(χωρίςωστόσονααναφέρει
τιμέτραπρέπειναλάβεισχετικάηΚοινότητα .HΟΚΕ
είχεπροτείνειτηνπειραματικήσύναψητριμερώνσυμφω­
νιώνμεταξύΚοινότητας-ΤΜΧ-χωρών Κεντρικήςκαι
ΑνατολικήςΕυρώπης),και
—ηδεύτερησχετικάμετηνελάφρυνσητηςπιεστικήςανά­
γκηςτωνΤΜΧνααποκτήσουνσυνάλλαγμαδιαμέσου
τωνεξαγωγώνμετηδημιουργίαζωνώνκοινούεμπορίου
μεταξύτωνίδιωντωνΤΜΧ.
3.4.HοικονομικήσυνεργασίαμετοσύνολοτωνΤΜΧ
3.4.1.Έγινεήδηλόγοςγιατηνευνοϊκήστάσημετην
οποίααντιμετωπίζει ηΟΚΕτηνενίσχυσητηςοριζόντιας
συνεργασίαςχάρηστηνοποίαπροωθείταικατάτρόποαπτό
ησφαιρικήπροσέγγισητηςκοινοτικήςπολιτικής.Στηνανα­
κοίνωση,ηΕπιτροπήπροτείνειτησυγκέντρωσητηςοριζό­
ντιαςαυτήςσυνεργασίαςσεορισμένουςπρονομιούχους
τομείς:στήριξητηςπεριφερειακήςσυνεργασίας ,ανάπτυξη
τωνεπιχειρήσεωνκαιπαροχήκινήτρωνγιατηνιδιωτική
ευρωπαϊκήεπένδυση,περιβάλλον,ανάπτυξητωνανθρωπίνων
πόρων,δράσειςτηςETE.3.3.1.1.Αντίθετα,στηνανακοίνωσηδενυιοθετούνταιοι
προγενέστερες υποδείξειςτηςΕπιτροπήςγιατηβελτίωση
τωνεξαγωγικώνδιαρθρώσεωντωνΤΜΧγιατηνοποίαη
ΟΚΕείχεεκφρασθείευνοϊκάκαισχετικάμετηνοποίαείχε
επαναλάβειτηνπρότασήτηςπερίσυστάσεωςμιαςυπηρεσίας
πουθαδιευθύνεταιαπότηνΚοινότητακαιτιςΤΜΧγια
τηνεμπορικήπροαγωγήόλωντωνμεσογειακώνπροϊόντων
(συμπεριλαμβανομένων καιτωνπροϊόντωντωνμεσογειακών
περιοχώντηςΚοινότητας).
3.4.1.1.Σχετικάμετηνπεριφερειακήσυνεργασίακαιτο
περιβάλλονθαγίνειλόγοςστησυνέχειαμεαφορμήτην
πρότασηκανονισμούγιατηνεφαρμογήτηςενλόγωπροτά­
σεως.3.3.2.Σεό,τιαφοράτηνπρόσβασητωνγεωργικώνπροϊο­
ντωντωνΤΜΧ,στηνκοινοτικήαγορά,ηανακοίνωσηπεριο­
ρίζεταιστοναεπαναλάβειότιπρέπειναδιατηρηθούνοι
παραδοσιακέςεξαγωγικέςροέςσύμφωναμετιςφάσειςπου
καθορίζονταισταπρόσθεταπρωτόκολλατου1987-1988και
νααναβληθείέωςτο1994ηλεπτομερήςαξιολόγησητης
καταστάσεωςεπίτηβάσεινέωνπροτάσεων .Μολοταύτα,η
Επιτροπήπαραδέχεταιότι,μετάαπόαίτησηορισμένωνΤΜΧ,
θαμπορούσανναληφθούνμέτραμεγαλύτερουανοίγματος3.4.2.Σχετικάμετηνανάπτυξητωνεπιχειρήσεωνκαιτην
αύξησητωνκινήτρωνγιατηνιδιωτικήευρωπαϊκήεπένδυση,
ηΕπιτροπήπροτείνεινααυξηθείηχορήγησηαπότοκονδύ­

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/71
λιοτουπροϋπολογισμού πουχρηματοδοτείτιςαποκαλούμε­
νες«διευκολύνσεις Cheysson»,παράλληληεπέκτασητης
χρήσηςγιαδράσειςπουευνοούντιςεπενδύσεις(παροχή
συμβουλών,έρευνα,επαφέςεταίρωνκλπ.).Πρόκειταιγια
προτάσειςεπίτωνοποίωνηΟΚΕέχειεκφράσειτησύμφωνη
γνώμητης.Καιγιατολόγοαυτό,εκφράζειτηνικανοποίησή
τηςγιατηνπρότασηχρησιμοποιήσεως τουαναφερθέντος
κονδυλίουτουπροϋπολογισμού γιατηνενθάρρυνσητων
μεταναστώνναδημιουργήσουν επιχειρήσειςστιςχώρεςπροε­
λεύσεώςτους,πουυιοθετείπαλαιότερηπρότασητηςΟΚΕί1).ρων,τωντηλεπικοινωνιών ,τουτουρισμού.Βεβαίως,οιτομείς
αυτοίσυμπεριλαμβάνονται στηνπρότασησχετικάμετην
περιφερειακήσυνεργασία,μεπεριορισμόστηνανάληψηδρά­
σεωνστήριξηςκαισυμπληρωματικών δράσεωνεκείνωντης
ETE,αλλάδίχωςτηνιδιαίτερηβαρύτηταπουδίδεται,π.χ.,
στοντομέατουπεριβάλλοντος .Πρέπει,επίσης,ναλεχθείότι
ηΕπιτροπή,σταδύοπαραρτήματατηςανακοίνωσηςσχετικά
μετηνενέργειακαιτηνέρευνακαιτηντεχνολογικήανά­
πτυξη,τονίζειτηνπρότασηγιατηνοποίαηΟΚΕείχελάβει
ευνοϊκήστάση—σχετικάμετηνεπέκτασηπροςτιςΤΜΧ
ορισμένωνκοινοτικώνπρογραμμάτωνσχετικάμετουςδύο
αυτούςτομείς,πέρανόμωςτωνχρηματοδοτικών πόρωνπου
προτείνονταιγιατηνανανεωμένημεσογειακήπολιτική.
3.4.6.Καταδεύτερολόγο,κεντρικήθέσησταπλαίσιατης
οριζόντιαςσυνεργασίαςθαπρέπειναλάβειηκοινωνικήπολι­
τικήκαιειδικότεραταπροβλήματαπουαφορούντηναγορά
εργασίας,τηςαπασχόλησηςκαιτωνκοινωνικώνσυνθηκών.
Ιδιαίτερηπροσοχήπρέπειναεπιδειχθείστημεταναστευτική
πολιτικήκαιναδοθείμάλισταμεγαλύτερησημασίασταπλαί­
σιατουκεφαλαίουγιατουςανθρώπινουςπόρους.3.4.3.Μεγάλησημασίαέχουν,επίσης,καιοιπροτάσεις
γιατηχρηματοδότηση τηςοριζόντιαςσυνεργασίαςστον
τομέατηςανάπτυξηςτωνανθρωπίνωνπόρων.Πράγματι,προς
τηνκατεύθυνσηαυτήαποφασιστικήσημασίαθαέχειησημα­
ντικήπροσπάθειαπουπρέπεινακαταβάλειηΚοινότητα
εκτόςαπόταχρηματοδοτικά πρωτόκολλαγιανασυνοδεύσει
(μεπρογράμματακατάρτισης,μεταφοράςτεχνογνωσίαςκλπ.)
τιςοικονομικέςκαιδιαρθρωτικέςμεταρρυθμίσεις πουκαλού­
νταιναπραγματοποιήσουν οιΤΜΧ.Εξίσουσημαντικέςείναι
οιπροτάσειςγιατηνπολιτιστικήσυνεργασίαμειδιαίτερη
προσοχήωςπροςταπροβλήματακατάρτισης .HΟΚΕσυμφω­
νείπλήρωςμεόλααυτάδεδομένουότιταέχειήδηεισηγηθεί
σεπροηγούμενεςγνωμοδοτήσεις .Καισυμφωνεί,επίσης,και
μετιςνέεςενδιαφέρουσεςπροτάσειςοριζόντιαςσυνεργασίας
όσοναφοράτηνπολιτικήστονοπτικοακουστικό τομέα.3.4.7.Κατατρίτονλογο,σταπλαίσιατηςοριζόντιας
συνεργασίαςθαπρέπειναχρηματοδοτηθεί ηκοινήπροσπά­
θειαεμβάθυνσηςκαιεπεξεργασίαςγενικώνκατευθύνσεων
στοντομέατουπαραγωγικούαναπροσανατολισμού σεμεσο­
γειακήκλίμακαστουςδιάφορουςτομείςγιαναεξασφαλισθεί
μιαστέρεηβάσηγιατιςτομεακέςσυμφωνίες-πλαίσιο μεταξύ
τηςΚοινότηταςκαιτωνΤΜΧ.
3.4.3.1.Σεό,τιαφοράτιςπροτάσειςγιαοριζοντιασυνεργα­
σίαστοντομέατηςδημογραφικήςπολιτικής,ηΟΚΕ,ανκαι
συμφωνείμετιςειδικέςπροτάσεις,τονίζειότιησυνεργασία
αυτήθανομιμοποιηθείπλήρωςκαιθαείναιαποτελεσματική
μόνοστοπλαίσιομιαςπολιτικήςσυναναπτύξεως .3.5.Οικατευθύνσειςγιατηνανανέωσητωνχρηματοδοτικών
πρωτοκόλλων
3.5.1.Σεό,τιαφοράτηγενικήπροσέγγιση,ηΟΚΕσυμφω­
νείμετηδιάκρισημεταξύμιας«προγραμματιστέας »επιχορή­
γησης(πουθαπροσδιορίζεται στοεσωτερικόκάθεδιμερούς
πρωτοκόλλου)μεπροορισμότιςπαρεμβάσειςπαραδοσιακής
συνεργασίαςκαιμιας«μηπρογραμματιστέας »επιχορήγησης
(πουθακαθορίζεταιγιατοσύνολοτωνΤΜΧ)μεπροορισμό
τηστήριξητωνοικονομικώνμεταρρυθμίσεων .3.4.4.ΩςπροςτιςδράσειςτηςETE,ηΟΚΕ,μολονότι
συμφωνείμετουςσυγκεκριμένους τομείςπαρεμβάσεων (περι­
βάλλον,ενέργεια,μεταφορές,τηλεπικοινωνίες καιοπτικοα­
κουστικά),τονίζειότιείναιαπαραίτητο—πράγμαπουδεν
έγκειταιμόνοστημεσογειακήπολιτική—νααναθεωρηθούν
οιδιαδικασίεςκαιοιθεσμικέςευθύνεςκατάτηνεπιλογήτων
χρηματοδοτούμενων σχεδίωνενισχύονταςτοσυντονισμότης
ΕπιτροπήςκαιτηςETE.3.5.2.Hπρότασησχετικάμεταδιμερήκαιπρογραμματι­
στέαχρηματοδοτικά πρωτόκολλακαισχετικάμετηστήριξη
τωνοικονομικώνμεταρρυθμίσεων στιςχώρεςΝΔΜθαεξετα­
σθείαργότεραότανθαγίνειλόγοςγιατιςοδηγίεςτουΣυμβου­
λίουτης19ηςΔεκεμβρίου1990όπωςεπίσηςκαιγιαταπρωτό­
κολλαπουέχουνήδηυπογραφεί.
3.4.5.Μολονότιυποστηρίζεισεγενικέςγραμμέςτιςπροτά­
σειςγιατηνοριζόντιαοικονομικήσυνεργασία,ηΟΚΕ,
εντούτοις,επισημαίνειτονπεριορισμένοαριθμότωντομέων
παρεμβάσεως ,όσοναφοράτιςδράσειςπουθαχρηματοδοτη­
θούναπότονπροϋπολογισμό τηςΕΟΚ.Πράγματι,κατάτη
γνώμητηςΟΚΕ,ησυνεργασίααυτήθαπρέπειναεπεκταθεί
κατάπρώτολόγοκαισεάλλουςτομείςγιατουςοποίουςείναι
εμφανήςηανάγκημιαςσφαιρικήςπροσεγγίσεως :όπωςοι
τομείςτηςέρευναςκαιανάπτυξης,τηςενέργειας,τωνμεταφο­4.ΟιαποφασειςτουΣυμβουλίουτης18ης/19ηςΔεκεμβρίου
1990
4.1.Γενικήεκτίμηση
4.1.1.ΟιαποφάσειςτουΣυμβουλίουτουΔεκεμβρίου1990
παρουσιάζουντηνΑνανεωμένηΜεσογειακήΠολιτική,το
επίπεδοτηςοποίαςέχειμειωθείσεσηματικόβαθμόσεσχέση
μετιςπροτάσειςτηςΕπιτροπήςοιοποίες,όπωςελέχθη,παρά
τιςσημαντικέςπροόδους,εθεωρούντοήδηανεπαρκείς . (')ΕΕαριθ.C221της28.8.1989,σ.16,σημείο9.2.

Αριθ.C40/72 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
πεδοπεριεχομένου .Πράγματι,τοΣυμβούλιοδενενέκρινετο
σύνολοτηςανακοίνωσηςτηςΕπιτροπής.Ορισμένεςαπότις
σημαντικότερες προτάσειςτηςΕπιτροπήςδενλήφθηκαν
υπόψηστιςαποφάσειςτουΣυμβουλίου,ενώ,αντίθετα,αυτές
πουυιοθετήθηκανέχουνυποστείσημαντικέςτροποποιήσεις .
4.1.5.Είναικατακριτέοτογεγονόςότιαγνοήθηκεηπρό­
τασηγιατηνεγκαθίδρυσηενόςμόνιμουοικονομικού ,κοινω­
νικούκαιπολιτισμικούδιαλόγου(συνεργασία,ανταλλαγή
πληροφοριών ,κλπ.)μεταξύτηςΚοινότηταςκαιτωνΤΜΧ,
στονοποίοηΟΚΕαποδίδειμεγάλησημασία(βλ.σημείο
3.1.3).Είναιαλήθειαότιορισμένεςπρωτοβουλίεςσεαυτότο
χώρομπορούνναυλοποιηθούνσταπλαίσιατηςοριζόντιας
χρηματοδοτικής συνεργασίας·απουσιάζει,όμως,αυτότο
ειδικόπλαίσιοαναφοράςτουοποίουηκεντρικήπολιτική
υποτιμάταικατάτρόποαπαράδεκτοεκμέρουςτουΣυμβου­
λίου.4.1.2.Hπρώτημείωσησυναντάταιστομέγεθοςτωνχρημα­
τοδοτήσεων .Τοσυνολικόποσόπουαποφασίσθηκε απότο
Συμβούλιοείναικατά35%περίπουμικρότεροαπόαυτόπου
προτάθηκεαπότηνΕπιτροπή(από6745εκατομμύριαEcuσε
4405Ecu).Hμείωσηαφοράτόσοτηχρηματοδότηση από
τονκοινοτικόπροϋπολογισμό ,ηοποίααπό1845εκατομμύ­
ριαEcuπεριορίζεταισε1305εκατομμύριαEcu(μείωσηκατά
29%),όσοκαιταδάνειατηςETEταοποίααπό6745εκατομ­
μύριαEcuπεριορίζονταισε4405εκατομμύριαEcu(μείωση
κατά37%)(').
4.1.3.Στηνπραγματικότητα ,εντόςτουΣυμβουλίουυπερί­
σχυσεηθέσητωνκυβερνήσεωνεκείνωνπουαντιλαμβάνο­
ντανανέκαθεντηνκοινοτικήμεσογειακήπολιτικήκυρίως
σταπλαίσιατουανοίγματοςτωνκοινοτικώναγορώνστα
προϊόντατωνΤΜΧ,εκδηλώνονταςαντίθεταμεγάληαπροθυ­
μίαωςπροςτηνανάληψησοβαρώνχρηματοδοτικών υποχρε­
ώσεωνγιατησυνεργασία .Αςσημειωθεί,εντούτοις,ότιεξί­
σουανεπαρκήςείναιηαντίθετηστάση,ηοποίαυιοθετείται
απόορισμένεςκυβερνήσειςπουθαήθελανναδιατηρήσουν
μίακατάστασηουσιαστικούπροστατευτισμού καιναλύσουν
τοπρόβλημααποκλειστικά μεχρηματοδοτήσεις .Μέχρις
ότουοιδύοαυτέςθέσειςξεπερασθούναπόμίανέααντίληψη,
ηοποίαθαμπορείνασυνδέειτηνεμπορικήπολιτικήμε
τηνοικονομικήκαιχρηματοδοτική ,σεμίασυναναπτυξιακή
πολιτική—δηλαδήαμοιβαίωνευρο-μεσογειακών συμφερό­
ντων—τομοναδικόσημείοσυνάντησηςανάμεσαστιςδύο
θέσειςθαεξακολουθείναείναιαρνητικό,δηλαδήημηενί­
σχυσητηςκοινοτικήςμεσογειακήςπολιτικής,ενώαφήνεται
στακράτημέλητομεγαλύτερομέροςτωνπαρεμβάσεων
συνεργασίαςπουπραγματοποιούνται στηλεκάνητηςΜεσο­
γείου.
4.1.4.Οιαντίκτυποιαυτήςτηςπροσέγγισης «ελάχιστης
παρέμβασης»τουΣυμβουλίουπαρατηρούνταιεπίσηςσεεπί­4.1.6.ΜιαάλληπρότασητηςΕπιτροπήςηοποία,παρά
τονπεριορισμένοχαρακτήρατης,είχεσημαντικήπολιτική
σημασίακαιηοποίαδενεκτιμήθηκεδεόντωςαπότοΣυμβού­
λιο,είναιηπρότασηπουαναφέρεταιστορόλοτηςΚοινότη­
ταςσχετικάμετηνελάφρυνσητουεξωτερικούχρέουςτων
ΤΜΧ.Τοπρόβλημααυτόδενλήφθηκεκαθόλουυπόψη,εκτός
απότογεγονόςότιαναφέρθηκεωςκίνητροκαιόροςγια
τηστήριξητωνοικονομικώνμεταρρυθμίσεων (διαρθρωτική
προσαρμογή).Τηστιγμήπουπολλαπλασιάζονται οιπρωτο­
βουλίες,ακόμακαιστακράτημέλη,γιατηνελάφρυνσητου
εξωτερικούχρέουςορισμένωνΤΜΧ,ηστάσητουΣυμβουλίου
δενμπορείπαράναχαρακτηρισθεί ωςσοβαρήπολιτικήαδια­
φορίακαιωςεπιθυμίαγιαμείωσητουρόλουτηςΚοινότητας .
4.1.7.Εντούτοις,δυοαπότιςκαινοτομεςπροτάσειςτης
ΕπιτροπήςέγιναναποδεκτέςαπότοΣυμβούλιο .Πρόκειται
γιατιςπροτάσειςπουσχετίζονταιμετηνοριζόντιασυνεργα­
σίακαθώςκαιμετηστήριξητωνοικονομικώνμεταρρυθμί­
σεωντωνΤΜΧ.Οιπροτάσεις,όμως,αυτέςκαθ'εαυτές,αποδυ­
ναμώθηκανσημαντικά .
4.2.HαπόφασητουΣυμβουλίουσχετικάμετηνέναρξητων
διαπραγματεύσεων γιατανέαπρωτόκολλα(')Όσοναφοράτιςχρηματοδοτήσεις πουπροορίζονταιγιαταχρη­
ματοδοτικάπρωτόκολλασημειώθηκε,σεσχέσημετιςπροτάσεις
τηςΕπιτροπής,μίαμείωσηκατά16%τουσυνολικούποσού(από
2825εκατομμύριαEcuσε2375εκατομμύριαEcu)ηοποίααπορ­
ρέει:
—απόμίαμηουσιαστικήμείωση(6%)τωνπόρωνεκτουπροϋ­
πολογισμούπουαναφέρονταισταδιμερήχρηματοδοτικά πρω­
τόκολλα,οιοποίοιμειώνονταιαπό825εκατομμύριαEcuσε
775εκατομμύριαEcu,
—απόμίακαθαρήμείωση,κατάτοήμισυ,τηςσυνολικήςχρημα­
τοδότησηςγιατηστήριξητωνοικονομικώνμεταρρυθμίσεων
(διαρθρωτικήπροσαρμογή):από600εκατομμύριαEcuσε300
εκατομμύριαEcu·ακόμακαιανστιςοδηγίεςδιαπραγματεύ­
σεωντωνπρωτοκόλλωνπροβλέπεταιότιστιςχώρεςπουεπω­
φελούνταισχετικάμπορείναεπιτραπείναχρησιμοποιήσουν
γιααυτότοσκοπόέναποσοστό10%κατ'ανώτατοόριοτων
χρηματοδοτήσεων πουείναιεγγεγραμμένεςσταπρωτόκολλα,
—απόμίαμείωσηκατά100εκατομμύριαEcu(7%)τωνδανείων
τηςETE.
Αντίθετα,όσοναφοράτηνοριζόντιαχρηματοδοτικήσυνεργασία,
οιπερικοπέςπουέγιναναπότοΣυμβούλιοείναιαρκετάπιο
σημαντικές .Hμείωσητουσυνολικούποσούανέρχεται,πράγματι,
σε48%(από3920εκατομμύριαEcuσε2030εκατομμύριαEcu).
Αυτήαπορρέει:
—απόμιαδραστικήμείωση(45%)πιστώσεωντουπροϋπολογι­
σμούαπό420εκατομμύριαEcu(320γιατοπεριβάλλονκαιτις
υπόλοιπεςοριζόντιεςενέργειες,συν100γιατηστήριξητων
κοινοτικώνεπενδύσεων)σε230εκατομμύριαEcu,
—απόμιασχεδόνκατάτοήμισυμείωση(49%)τωνδανείωντης
ETEεκτόςτωνπρωτοκόλλων ,ταοποίααπό3500εκατομμύρια
Ecuπερικόπτονται σε1800εκατομμύριαEcu-ακόμακαιαν
προβλέπεταιηδυνατότηταενόςσυμπληρωματικού ποσού200
εκατομμυρίωνEcuύστερααπόενδεχόμενηπρότασητουΣυμ­
βουλίου.4.2.1.ΜετηναπόφασηαυτήτοΣυμβουλιοεξουσιοδοτησε
τηνΕπιτρπήνααρχίσειτιςδιαπραγματεύσεις μετιςχώρεςτου
Μαγκρέμπ(Αλγερία,ΜαρόκοκαιΤυνησία)καιτουΜασράκ
(Αίγυπτο,Ιρδανία,ΛίβανοκαιΣυρία)καθώςκαιμετο
Ισραήλ,σχετικάμετανέαπρωτόκολλαγιατηνοικονομική
καιτεχνικήσυνεργασία,σύμφωναμεοδηγίεςδιαπραγματεύ­
σεωνπουέχουνεπισυναφθείστηνίδιατηναπόφαση.Οι
οδηγίεςαυτέςαποδέχονταιτηνπρότασητηςΕπιτροπήςως
προςτηνπροσθήκηστηχορήγησηπουαναγράφεταισεκάθε
ένααπόταδιμερήπρωτόκολλαενόςσυνολικούποσού(μόνο
γιατιςχώρεςΜαγκρέμπκαιτουΜασράκ)γιατηστήριξητων
οικονομικώνμεταρρυθμίσεων (διαρθρωτικήπροσαρμογή).H
σπουδαιότητααυτώντωνοδηγιώνυπερβαίνειτηνενσωμά­

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/73
4.2.2.4.ΟικριτικέςπαρατηρήσειςτηςΟΚΕαφορούν
αρχικάτημεθοδολογίαυλοποίησηςτωνπρωτοκόλλων η
οποίααντιγράφει,σχέδιοπροςσχέδιο,τηνίδιαμεθοδολογία
χρηματοδότησης πουυιοθετείηΔιεθνήςΤράπεζα.Hανεπάρ­
κειααυτήςτηςμεθοδολογίαςέχειευρέωςαποδειχθείσεό,τι
αφοράτονουσιαστικόαντίκτυποστηνανάπτυξη.Άλλωστε,
αυτήημέθοδοςέχειεγκαταλειφθείκαιαπότηνΚοινότητα
στιςπαρεμβάσειςτωνδιαρθρωτικώνταμείων,ταοποίαεγκα­
τέλειψαντηχρηματοδότηση τωνμεμονωμένωνσχεδίωνυπέρ
τηςχρηματοδότησης τωνπρογραμμάτωνανάπτυξης,κατά
προτίμησηολοκληρωμένων .Πράγματι,έχειγίνεικατανοητό
ότιηδιασποράτωνπαρεμβάσεων ,ανμπορείναέχεικάποια
επίδρασηστιςπροχωρημένεςκαιδυναμικέςοικονομίες,απο­
δεικνύεταιεντελώςαναποτελεσματική στιςκαθυστερημένες
καιτιςαποδιαρθρωμένες οικονομίες,όπωςστηνπερίπτωση
τωνμειονεκτικώνπεριφερειών .Αλλάεάναυτόισχύειγια
τηΣικελίαήτηνΑνδαλουσία,θαπρέπειναισχύειπολύ
περισσότερογιατιςτρίτεςχώρεςτηςλεκάνηςτηςΜεσογείου .
4.2.2.5.Μιαδεύτερηκριτικήπαρατήρησηαφοράτην
απουσίαοποιουδήποτεόρουκοινωνικήςφύσεως(κοινωνικές
ρήτρες).Πράγματι,ταπρωτόκολλαθαέπρεπεναπεριλαμβά­
νουνμέτραδιασφάλισηςικανάώστεοιεπενδύσειςναμην
δημιουργούνσυνθήκεςεργασίαςοιοποίεςναπροκαλούν,από
τημίαπλευρά,ένακοινωνικόντάμπιγκσεσύγκρισημετην
κοινοτικήαπασχόληση,και,απότηνάλλη,έναεμπόδιογια
τηβελτίωσητωνκοινωνικώνσυνθηκώνστιςΤΜΧ.Γιατο
θέμααυτό,ηΟΚΕέχειπροτείνειτονκαθορισμόκοινών
διατάξεωνπερίεγγυήσεωςκαιελέγχουτηςεφαρμογήςστις
ΤΜΧτωνσυνθηκώντηςΔιεθνούςΟργάνωσηςΕργασίας
(ΔΟΕ)σχετικάμεταδικαιώματατωνεργαζομένων .τωσητουςστοκείμενοτωνπρωτοκόλλων ,αφούαυτέςοιίδιες
θακατευθύνουνολόκληρητηνυλοποίησητωνπρωτοκόλλων ,
αρχίζονταςαπόταενδεικτικάπρογράμματα .
4.2.2.Οιοδηγίεςγιαταδιμερήπρωτόκολλα
4.2.2.1.ΤοΣυμβούλιοπεριορίστηκεστονααποδεχθεί,με
ορισμένεςμηουσιαστικέςτροποποιήσεις ,τιςπροτάσειςτης
Επιτροπής.Διάτουλόγουτοαληθές,πρέπειναλεχθείότι
ήδηαυτέςοιπροτάσειςδενπαρουσίαζανσημαντικέςκαινοτο­
μίεςσεσχέσημεταπροηγούμεναπρωτόκολλα .Hμοναδική
ουσιαστικήκαινοτομίαστηνπρότασητηςΕπιτροπής
έγκειταιστοότισυμπεριλαμβάνει τοντομέατουπεριβάλλο­
ντοςμεταξύτωνπεριφερειακώνπροτεραιοτήτων .ΤοΣυμβού­
λιοαποδέχθηκεαυτήτηνπροσθήκη,τηνοποίαηΟΚΕεπιδο­
κιμάζειαπόλυτα.Συνδέει,επίσης,στοντομέατουπεριβάλλο­
ντος(ύστερααπόαίτησητηςσυμβαλλόμενης χώρας)τηστή­
ριξητωνδημογραφικώνπρογραμμάτων ,απότηστιγμήπου
ηδημογραφικήαύξησηέχειαρνητικέςεπιδράσειςστοπερι­
βάλλον.Έτσιμετημεροληπτικήπροσέγγισήτου,τοΣυμβού­
λιοέδωσεσεαυτέςτιςπαρεμβάσειςμίααμφισβητήσιμη νομι­
μοποίηση.Επιπλέον,επανέφερετηστήριξητηςδημογραφι­
κήςπολιτικήςσεμίαλογικήσυνεργασίαςαυστηράδιμερούς,
ενώηΕπιτροπή,μεκαταλληλότερο τρόπο,τηνείχεεντάξει
στηνοριζόντιασυνεργασία .
4.2.2.2.ΤέλοςηΟΚΕεπαναλαμβάνει τηγενικότερηκρι­
τικήτηςστοσύστηματωνδιμερώνπρωτοκόλλων ,τοοποίο
καθορίζονταςμίαχρηματοδοτική χορήγησηγιακάθεμία
ΤΜΧκαταλήγειναπροωθείένανανώφελοκαιεπιζήμιοαντα­
γωνισμόμεταξύτωνΤΜΧ,αφήνονταςκατάμέροςεπίσηςτην
ακαμψίααυτούτουσυστήματος·γραφειοκρατικές καθυστερή­
σειςκατάτηχορήγησητωνχρηματοδοτήσεων —σεσύγκριση
μεένασύστημαπουδενπεριλαμβάνειπροκαθορισμένη κατα­
νομήγιακάθεχώρα.Σχετικά,ηΟΚΕ,λαμβάνειμεικανοποί­
ησηγνώσητουγεγονότοςότισταίδιασυμπεράσματα κατέ­
ληξεεπίσηςκαιτοΕλεγκτικόΣυνέδριοστηνέκθεσητης18ης
Ιουλίου1991γιατηχρηματοδοτική καιτεχνικήσυνεργασία
μετιςΤΜΧ(!).HΟΚΕδενθεωρεί,ωστόσο,πωςθαμπορούσε
κανείςναυποστηρίξειβάσειτηςενλόγωέκθεσης,ότιη
κατάργησητουπροκαθορισμού τωνχρηματοδοτήσεων ανά
χώραθαπρέπειεπίσηςναοδηγήσεικαισεκατάργηση
οποιουδήποτε προγραμματισμού τωνπαρεμβάσεων .H
εμπειρίατηςΣύμβασηςτουΛομέαποδεικνύειότιτοένα
μπορείνασυμβαδίζειμετοάλλο.
4.2.2.3.Hουσιαστικήσυνέχειατηςπροσέγγισηςσεσχέση
μεταπροηγούμεναπρωτόκολλααναγκάζειτηνΟΚΕναεπα­
ναλάβειτιςκριτικέςπαρατηρήσειςτιςοποίεςείχεεκφράσει
γιααυτότοθέμασεπροηγούμενεςγνωμοδοτήσεις .Οιπαρα­
τηρήσειςαυτέςδεναφορούνούτετηνεπιλογήτωντομέων
προτεραιότητας ,παράτογεγονόςότιέχειήδηυποδειχθεί
ναπροστεθούνοιτομείςπουαφορούντηνεπεξεργασίατων
πετρελαϊκώνκαιγεωργικώνπροϊόντωνκαθώςκαιτωνμεταλ­
λευμάτων,ούτετιςμεμονωμένεςπρονομιούχεςπαρεμβάσεις
(πουσυμβάλλουνστηδημιουργίαεπιχειρηματικών κεφαλαί­
ων,κοινώνεπιχειρήσεων ,μικρομεσαίωνεπιχειρήσεων ,προ­
γραμμάτωνκατάρτισης,κλπ.)γιατιςοποίεςηΟΚΕέχειήδη
εκφρασθείευνοϊκά.4.2.2.6.Κατατρίτολόγο,ηΟΚΕοφείλειναπαρατηρήσει,
προςμεγάλητηςδυσαρέσκεια,ότιησυμμετοχήτωνοικονομι­
κώνκαικοινωνικώνδυνάμεωνστηνυλοποίησητωνπρωτο­
κόλλωνδενέχειληφθείυπόψηγιαμίαακόμαφορά.Μία
τέτοιασυμμετοχήδενείναιμόνοαπαραίτητηγιατηνπροώ­
θησητωνδιαδικασιώνανάπτυξηςτηςδημοκρατίαςστις
ΤΜΧ,αλλά,όπωςέχειήδηλεχθείσεπροηγούμενεςγνωμοδο­
τήσεις,οιδυνάμειςαυτέςαποτελούνμίααπαραίτητηπροϋπό­
θεσηγιατηνίδιατηνεπιτυχίατωνενεργειώνανάπτυξης.
Άλλωστε,ηδραστηριοποίηση τηςσυμμετοχήςτωνοικονομι­
κώνκαικοινωνικώνδυνάμεωντωνΤΜΧμπορείναπραγματο­
ποιηθείεπωφελώςμετηστήριξηκαιτησυνεργασίατων
κοινωνικώνεταίρωντηςΚοινότητας,σεέναπλαίσιοοικονο­
μικούκαικοινωνικούδιαλόγουσεευρο-μεσογειακό επίπεδο.
Γιατοσκοπόαυτό,είναιαπαραίτητοναπροβλεφθούνεντός
τωνπρωτοκόλλωνμέτραπροςαυτήτηνκατεύθυνση,μεαρχή
τηνυποχρεωτικήγνωμοδότησητωνοικονομικώνκαικοινω­
νικώνδυνάμεων(τωνενδιαφερομένων ΤΜΧκαιτηςΚοινότη­
τας)σεενδεικτικάπρογράμματαυλοποίησηςτωνπρωτοκόλ­
λων(έωςότουυιοθετηθούνταπραγματικάολοκληρωμένα
προγράμματαανάπτυξης).
4.2.3.Hστήριξητωνοικονομικών μεταρρυθ­
μίσεων
(')Ειδικήέκθεσηαριθ.3/91σχετικάμετηχρησιμοποίηση καιτεχ­
νικήσυνεργασίαμετιςΤΜΧ.4.2.3.1.Σχετικάμετηναποδοχήτηςπρότασηςγιαμια
συνολικήχρηματοδοτικήεπιχορήγηση ,μεστόχοτηδιαρ­

Αριθ.C40/74 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 17.2.92
θρωτικήπροσαρμογήτωνχωρώντουΜαγκρέμπκαιτου
Μασράκοιοποίεςθατηνζητήσουν,τονίζεταιότιτοΣυμβού­
λιοεπέφερετέτοιεςτροποποιήσειςστηνπρότασητηςΕπιτρο­
πήςώστεναεπιδεινώσειακόμαπερισσότεροτηνπροσέγγιση
τηςπαρέμβασης .Έδη,όπωςέχειαναφερθεί,τοκείμενοτης
Επιτροπήςδενλάμβανεωςαπαραίτητοσημείοαφετηρίαςτην
κριτικήπουασκήθηκεστηφιλοσοφίατωνπρογραμμάτων
διαρθρωτικήςπροσαρμογήςτουΔιεθνούςΝομισματικού
ΤαμείουκαιτηςΔιεθνούςΤράπεζας.ΟιοδηγίεςτουΣυμβου­
λίουεπεκτείνονταιπεραιτέρω,σεσημείοπουναεξαρτάταιη
κοινοτικήπαρέμβασηαπότηδιαρθρωτικήπροσαρμογή ,
όπωςαυτήπροσδιορίζεται απότουςοργανισμούςτουBretton
Woods.προβλημάτωντωνχωρώναυτών,καιαυτόεξηγείταιαπότον
ουσιαστικόρόλοόσοναφοράτηνανάκτησητωνδημοσίων
δανείωνκαικυρίωςτωνιδιωτικώνδανείων,τονοποίονανέλα­
βανσταδιακάοιενλόγωοργανισμοί .Έτσιλοιπόν,τοΣυμ­
βούλιοαπάλειψεαπότιςαρχέςτηςκοινοτικήςστήριξης
γιατηνπροσαρμογή ,τηναρχήπουπρότεινεηΕπιτροπή
σύμφωναμετηνοποίαηστήριξη«εντάσσεταιστοπλαίσιο
τουπολιτικούκαιοικονομικούυποδείγματοςτηςενδιαφερό­
μενηςχώρας».Κατ'αυτόντοντρόπο,στιςχρηματοδοτικές
ενέργειες,τοΣυμβούλιοδενσυμπεριέλαβετηνπρότασητης
Επιτροπής,ηοποίαμολονότιήτανπιοασαφής,υιοθετούσε
τηνυπόδειξητηςΟΚΕγιατηνπαροχήτεχνικήςβοήθειας
στιςΤΜΧώστεναενισχυθείηδιαπραγματευτική ικανότητά
τουςέναντιτωνκυρίωνχορηγώνπιστώσεων,σύμφωναμεό,τι
προβλέπεταιστηΣύμβασηIVΕΟΚ-ΑΚΕ .
4.2.3.4.Σημαντική,επίσης,παραλειψηστιςοδηγίεςπου
αφορούντηδιαρθρωτικήπροσαρμογή ,κάτιπουαναφερόταν
όμωςστηνπρότασητηςΕπιτροπής,είναιηέλλειψηοποιασ­
δήποτεαναφοράςσχετικάμετηνπροσαρμογήσεπεριφερεια­
κόεπίπεδο,ηοποίαόμωςείναιαποφασιστικήςσημασίαςγια
τηνΚοινότητα,σταπλαίσιατηςΣύμβασηςΛομέIV.
4.2.3.5.Τέλος,όσοναφοράτιςχρηματοδοτικές ενέργειες,
ηΟΚΕμολονότιδεναπομακρύνεται τελείωςαπότοκείμενο
τουΣυμβουλίου,εκφράζειτηνανησυχίαότιοιπροβλεπόμενες
παρεμβάσεις(προγράμματαεισαγωγώνκαικοινωνικήςχρή­
σηςτωνπόρωντουσυμβαλλόμενου μέρους)θαεξακολουθή­
σουννασυνδέονταιμεμίαλογικήκοινωνικήςβοήθειαςεκτά­
κτουανάγκηςανδενενταχθούν,μεσυνεργιακότρόπο,στη
διαδικασίατηςδιαρθρωτικήςμεταρρύθμισης τωνΤΜΧ.4.2.3.2.Πράγματι,ενώηΕπιτροπήυποδείκνυεωςκριτήρια
επιλογήςτηναποτελεσματικότητα τωνμεταρρυθμίσεων σε
μακρο-οικονομικό ήπεριφερειακόεπίπεδοκαθώςκαιτην
οικονομικήκατάστασητηςχώραςαφήνονταςστηνΚοινό­
τητατηνεκτίμησηγιααυτέςτιςδύοπροϋποθέσεις—καιμόνο
κατόπινπροσέθετεότι«οιχώρεςοιοποίεςαναλαμβάνουν
μεταρρυθμιστικά προγράμματα ,ταοποίαστηρίζονταιαπό
κύριουςχορηγούςπολυμερώνΤαμείωνθεωρούνταιότιπλη­
ρούντιςαπαιτούμενεςπροϋποθέσεις »—τοΣυμβούλιοεπεφύ­
λαττετηνκοινοτικήπαρέμβασημόνο«στιςχώρεςοιοποίες
οφείλουννααναλάβουνμεταρρυθμιστικά προγράμματατα
οποίαέχουνεγκριθείαπότουςοργανισμούςτουBretton
Woodsήναεφαρμόσουνκατάλληλαπρογράμματαταοποία
αναγνωρίζονται ωςανάλογα,σεσυμφωνίαμετουςενλόγω
οργανισμούς ,ταοποίαόμωςδενστηρίζονταιαπαραίτητααπό
αυτήτησυμφωνία,βάσειτηςέκτασηςκαιτηςαποτελεσματι­
κότηταςτωνμεταρρυθμίσεων σεμακρο-οικονομικό επίπεδο».
Hοικονομικήκατάστασητηςχώραςθεωρείταιωςεπιπρόσθε­
τοκριτήριοκαι,επομένως,ωςκριτήριοεπιλογής.Είναισαφές
ότι,απότηστιγμήπουόλαεξαρτήθηκαναπότημονεταρι­
στικήπροσέγγισητωνδιεθνώνχρηματοδοτικών οργανισμών
δενγίνεταιπλέοναναφοράστηναποτελεσματικότητα των
μεταρρυθμίσεων σεπεριφερειακόεπίπεδο,καιδιατηρήθηκε
μόνοτομακρο-οικονομικό κριτήριο.HΟΚΕθεωρείπολιτικά
ανησυχητικήτηνισχυρογνωμοσύνη τηνοποίαμεταχειρίσθη­
κετοΣυμβούλιογιανααφαιρέσειαπότηνΚοινότητατην
ελάχιστηαυτονομίακαθώςκαικάθεπραγματικήδυνατότητα
συνομιλιώνμετουςοργανισμούςτουBrettonWoods,εξαρτώ­
νταςτιςενέργειεςαπότουςενλόγωοργανισμούς .4.3.ΤοψήφισματουΣυμβουλίουκαιοιπροσανατολισμοί
σχετικάμετηνοριζόντιαχρηματοδοτική συνεργασία
4.3.1.Χωρίςαμφιβολία,έχειμεγάλησημασίατογεγονός
πωςστοψήφισμααυτότοΣυμβούλιουιοθετείτηνπρόταση
τηςΕπιτροπήςγιαενίσχυσητηςοριζόντιαςχρηματοδοτικής
συνεργασίαςηοποία,όπωςέχειλεχθεί,αποτελείσημαντικό
βήμαπροςτηνκατεύθυνσητηςσυνολικήςμεσογειακήςπρο­
σέγγισης,καιηοποίαδίνειτηδυνατότηταναπραγματοποιη­
θούνενέργειεςτιςοποίεςοιΤΜΧ,πουσυχνάπιέζονταιαπό
πρωταρχικέςαπαιτήσεις,δύσκολαενσωματώνουν σταπρο­
γράμματαεφαρμογήςτωνχρηματοδοτικών πρωτοκόλλων .
Όμως,δενμπορείκανείςπαράναεκφράσειτηναπογοήτευσή
τουδιαπιστώνοντας τιςπερικοπέςκαιτιςαρνητικέςδιορθώ­
σειςπουέγιναναπότοΣυμβούλιοστιςπροτάσειςτηςΕπιτρο­
πής.
4.2.3.3.Απόαυτήτηντελικήεπιλογήπροκύπτει,επίσης,
ότιδενθαδοθείστιςενδιαφερόμενες χώρεςκανέναπεριθώριο
γιαναδιαμορφώσουν τηδιαρθρωτικήπροσαρμογήτουςσύμ­
φωναμετιςκοινωνικο-οικονομικές τουςκαταστάσειςκαινα
αποκτήσουνοποιαδήποτεδιαπραγματευτική ικανότηταένα­
ντιτωνδιεθνώνχρηματοδοτικών οργανισμών .Αυτόγίνεται
κατανοητόανληφθείυπόψηηαυταρχικήπροσέγγισηπου
χαρακτηρίζειτουςοργανισμούςαυτούςηοποίαδενσέβεται
τιςιδιαιτερότητες τωνενδιαφερομένων χωρώνόσοναφορά
τηδιαρθρωτικήπροσαρμογή .Μετοντρόποαυτό,οιενλόγω
οργανισμοίεντάσσουντιςοικονομίεςτωναναπτυσσομένων
χωρώνσεέναδιεθνέςοικονομικόκαινομισματικόπλαίσιο
τοοποίο,απόπολλέςαπόψεις,είναιηαιτίατωνίδιωντων4.3.2.Hπρώτηπερικοπήπουδιαπιστώνεταιαφοράτις
χρηματοδοτικές χορηγήσεις,οιοποίεςμειώθηκανουσια­
στικά,μετρόποπολύπιοδραστικόαπότηναντίστοιχητων
χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων (βλ.σημείωση 1,σ.72).
Κατ'αυτότοντρόπο,επιδεινώθηκε ,επίσης,καιησχέση
μεταξύτουόγκουτωνδύοτύπωνχρηματοδότησης .Πράγματι,
ηχρηματοδοτικήχορήγησητηςοριζόντιαςσυνεργασίαςέχει
καταστείμικρότερηαπότηναντίστοιχητωνπρωτοκόλλων
(46%τουσυνόλουτωνπιστώσεων).ΣτηνπρότασητηςΕπι­
τροπής,αντιθέτως,αυτήήτανμεγαλύτερη(58%τουσυνό­
λου),αποτελώνταςέτσιένασυγκεκριμένοβήμαπροςτην
κατεύθυνσητουξεπεράσματοςτηςπαραδοσιακήςδιμερούς
προσέγγισης .

17.2.92ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/75
επιστημονικήκαιτεχνολογικήσυνεργασίακαιτησυνεργα­
σίαστοπεδίοτηςενέργειας.Κυρίως,γιατίδενγίνεταιαντιλη­
πτήηεπιτακτικότητα τηςανάκτησηςτωνσοβαρώνκαθυστε­
ρήσεωνπουέχουνσυσσωρευθείσταπεδίατηςεπιστημονικής
καιτεχνολογικήςσυνεργασίαςμετιςχώρεςτηςλεκάνης
τηςΜεσογείου .Καθυστερήσεις πουπαραδέχεταιηίδιαη
Επιτροπήστηνπρόσφατηανακοίνωσήτηςσχετικάμετην
επιστημονικήκαιτεχνολογικήσυνεργασίαμετιςτρίτες
χώρες(])στηνοποία,μεταξύτωνάλλων,υπογραμμίζεταιότι
σεαυτήντηνπεριφέρειακαθίσταταιαναγκαίαμιαπιοσυνε­
κτικήπολιτικήεπιστημονικήςσυνεργασίας .4.3.2.1.Είναιπροφανέςπωςαυτότοξεπέρασμα,κατάτην
ΟΚΕ,δενσημαίνειαντικατάσταση τωνχρηματοδοτικών πρω­
τοκόλλωναπόαυτήτηνοριζόντιασυνεργασίαπουαποτελεί­
ταιπάντοτεαπόμονομερείςπαρεμβάσειςτηςΚοινότητας,
χωρίςτησυμμετοχήτωνΤΜΧστιςεπιλογές,ηοποία,συνε­
πώς,απέχειπολύαπότηνπολιτικήτηςσυνανάπτυξης .Θα
πρέπει,ωστόσο,ναειπωθείότιοιδιμερείςσυμφωνίεςσυνερ­
γασίας,βάσειτωνοποίωνθεσπίζονταιταπρωτόκολλα ,δεν
ανταποκρίνονται σεμιαπολιτικήσυνανάπτυξης .Καιαυτός
είναι,μαζίμεταγνωστάόριατηςδιμερούςσυνεργασίας ,o
κύριοςλόγοςγιατονοποίονοισυμφωνίεςσυνεργασίαςθα
πρέπειναξεπερασθούναπόμιασυνολικήσύμβαση(ήσυν­
θήκη)ανάπτυξης.
4.3.4.1.Καταδεύτερολόγο,γιατίκατ'αυτότοντρόποσυνε­
χίζουνναδιατηρούνταιδιαχωρισμένεςοιπολιτικέςεπιστη­
μονικήςσυνεργασίας(έρευνα,ενέργεια,κλπ.)απότημεσο­
γειακήπολιτική.Όσοναφοράτηνεπιστημονικήκαιτεχνο­
λογικήέρευνα,τοπρόβληματουσυντονισμούτωνπολιτικών
είναιειδικάπολυσύνθετοδεδομένουότιησυνεργασίαστο
πεδίοαυτόαναπτύσσεταισεπερισσότεραεπίπεδα,δηλαδή:-4.3.3.Μιααλληδραστικήπερικοπήστιςπροτάσειςτης
Επιτροπήςέγινεμετονπεριορισμότωνπεδίωνπαρέμβασης
τηςοριζόντιαςσυνεργασίας ,ταοποίαείναιήδηανεπαρκή,
(βλ.σημείο3.4.5),μόνοστιςενέργειεςπεριφερειακού και
περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος .HΟΚΕδενσυμφωνείμετη
διαγραφή,όχιμόνοαπότηνοριζόντιασυνεργασίααλλάκαι
απότιςαποφάσειςσχετικάμετηνανανεωμένημεσογειακή
πολιτική,τωνκεφαλαίωνσχετικάμετηνανάπτυξητων
ανθρώπινωνπόρων,τηνεπιστημονικήκαιτεχνολογική
συνεργασίακαιτησυνεργασίαστοπεδίοτηςενέργειας,
καθώςκαιμετηνυποστήριξητωνκοινοτικώνεπενδύσεων .
Καιείναι,πράγματι,τελείωςαδικαιολόγητη ηδήλωσηπου
περιέχεταιστουςπροσανατολισμούς τουΣυμβουλίουότιτα
σημείααυτάδεναπαιτούνεπιχειρησιακές αποφάσειςστο
πλαίσιο«Μεσόγειος».α)επιτρέπονταςτησυμμετοχήτωνΤΜΧσταπρογράμματα
έρευναςτουπρογράμματοςπλαίσιοτηςΚοινότητας,με
τρόποόμωςπουαυτέςδενθαπρέπεινα«πληρώνουντα
έξοδασυμμετοχής»όπωςκαιμιατρίτηβιομηχανική
χώρα·
β)επεκτείνονταςτησυνεργασίααυτήστοσύνολοτωνΤΜΧ,
καιαναπτύσσοντας τησυμμετοχήσταπρογράμματαεπι­
στημονικήςκαιτεχνολογικήςσυνεργασίαςμετιςτρίτες
χώρες,καιειδικότεραμετιςαναπτυσσόμενες χώρες,όπως
ακριβώςπροτείνεταιαπότηνΕπιτροπή·
γ)υλοποιώνταςειδικάπρογραμματαεπιστημονικής καιτε­
χνολογικήςέρευναςγιατηλεκάνητηςΜεσογείου,τα
οποίαείναιπροσαρμοσμένα σταιδιαίτεραχαρακτηρι­
στικάτης,αρχίζονταςαπότηχρήσητωνπόρων,στα
οποίασυμμετέχουνμεσυνεργιακότρόποτόσοοιΤΜΧ
όσοκαιοιμεσογειακέςπεριοχέςτηςΚοινότητας,καιτα
οποίαξεπερνούντοπροανταγωνιστικό στάδιογιανα
έχουναμεσότερηεπίπτωσηστηνοικονομικήδραστηριό­
τητα·4.3.3.1.Όσοναφοράτακεφάλαιασχετικάμετηνεπιστη­
μονικήκαιτεχνολογικήσυνεργασία,ενέργειακαιεπενδύ­
σεις,ηεξέτασητωνπροτάσεωντηςΕπιτροπήςπαραπέμπεται
σταπλαίσιατωνενεργειώνκαιπολιτικώνπουεκφεύγουναπό
τημεσογειακήπολιτική.Αντιθέτως,όσοναφοράτοκεφάλαιο
«ανάπτυξητωνανθρώπινωνπόρων»,θέματουοποίουέχει
υπογραμμισθεί ησημασία(βλ.σημείο3.4.3),πρόκειταιγια
πραγματικήδιαγραφή.Είναιαλήθειαότιοιπαρεμβάσειςστο
πεδίοτωνδημογραφικώνπολιτικώνέχουνκαταχωρηθείστα
πρωτόκολλα ,(μεαπώλεια,εξάλλου,τηςπεριφερειακήςδιά­
στασηςτωνδημογραφικώνζητημάτων)καιότιοιενέργειες
επιμόρφωσηςκαιμεταφοράςτεχνογνωσίαςμπορούνναπερι­
ληφθούν(τουλάχιστονενμέρει)στιςενέργειεςπεριφερειακού
ήυποπεριφερειακού ενδιαφέροντος .Είναι,όμως,επίσης,αλή­
θειαότιστουςπροσανατολισμούς τουΣυμβουλίουδενγίνεται
καμίααναφοράστηνεπέκτασηστιςΤΜΧτωνκοινοτικών
προγραμμάτωνσταπεδίατηςεπιμόρφωσης,ενημέρωσηςκαι
πολιτισμού .Ειδικότερασοβαρήείναι,ωστόσο,ηαπόφαση
τηςπλήρουςδιαγραφήςτωνπροτάσεωντηςΕπιτροπήςγια
μιασυνεργασίαστοοπτικοακουστικό πεδίο,στοπεδίοτης
πληροφόρησης καιτουπολιτισμούγενικότερα,γεγονόςπου
αποδεικνύειότιδενκατανοείταιησημασίατους,κυρίωςτη
στιγμήκατάτηνοποίατοπολιτιστικόζήτημακαθίσταται
ζωτικόγιατηναντιμετώπισητωνπροβλημάτωνπουσυνδέο­
νταιμετημετανάστευσηαλλάεπίσηςκαιγιαμιαμεγαλύτερη
κατανόησητηςπραγματικότητας τηςΜεσογείου .δ)εφαρμόζονταςπρογραμματασυνεργασίαςυπερτηςτεχνο­
λογικήςκαινοτομίαςστιςΤΜΧ,αρχίζονταςαπότοπρό­
γραμμαπουπροτείνεταιαπότηνΕπιτροπήγιατηντεχνο­
λογίατηςπληροφόρησης .Παρόμοιαπρογράμματα ,όπως
είναιαυτάπουαναφέρονταιστηνπερίπτωσηγ),δενμπο­
ρούννααφεθούνσταεπιμέρουςχρηματοδοτικά πρωτό­
κολλα.Πράγματι,ηεμπειρίαέχειαποδείξειότιμόνοοι
ΤΜΧπουέχουνήδηένασχετικάαναπτυγμένοπαραγω­
γικόμηχανισμό(π.χ.ΙσραήλκαιΓιουγκοσλαβία )επωφε­
λήθηκαναπόαυτόντοντύποσυνεργασίας .Αντιθέτως,
είναιπροτιμότερημιαοριζόντιαδιαχείρισητωνπρογραμ­
μάτωναυτώνμεισχυρήώθησηεκμέρουςτηςΚοινότητας .
4.3.4.Κατ'ανάλογοτρόπο,ηΟΚΕδεναποδέχεταιτην
παραπομπήσεάλλαόργανατωναποφάσεωνσχετικάμετην(')Έγγρ.COM(90)256τελικό.

Αριθ.C40/76 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
4.3.4.2.Απόαυτήντηναπαρίθμησηεμφανίζεται,συνεπώς,
ηανάγκηενόςμηχανισμούσυντονισμού :όχιμόνοτωνενερ­
γειώντουπρογράμματοςπλαίσιοκαιεκείνωντωνπρογραμμά­
τωνεπιστημονικήςκαιτεχνολογικήςσυνεργασίας(γενικών
ήειδικώνγιατηΜεσόγειο>—όπωςζητείταιεπίσηςκαιαπότο
ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο(')—αλλά,κυρίως,τωνερευνητικών
δραστηριοτήτων καιτωνπρογραμμάτωντεχνολογικήςκαινο­
τομίαςπουσχετίζονταιμετιςδιάφορεςτομεακέςπολιτικές,
αφενός,καιτωνστόχωνκαιενεργειώντηςμεσογειακήςπολι­
τικής,αφετέρου.
4.3.4.3.Γιατουςλόγουςαυτούς,ηΟΚΕκρίνειοτιμια
αποτελεσματικότερη πολιτικήεπιστημονικήςκαιτεχνολογι­
κήςσυνεργασίαςμετιςΤΜΧθαπρέπειναχαραχθείόχιως
βοηθητικήήπροαιρετικήδραστηριότητατηςαναπτυξιακής
πολιτικής,αλλάωςπρώτοςδακτύλιοςτηςαλυσίδαςσχηματι­
σμούτηςπροστιθέμενηςαξίας.Hπολιτικήαυτή,συνεπώς,
δενθαπρέπειναξεχωρισθείαπότιςαποφάσειςσχετικάμε
τηνανανεωμένημεσογειακήπολιτικήκαιιδιαίτερααπόεκεί­
νεςπουσχετίζονταιμετηνοριζόντιασυνεργασία .4.4.ΤοψήφισματουΣυμβουλίουκαιτηςΕπιτροπήςσχετικά
μετιςεμπορικέςσυναλλαγέςμετιςΤΜΧ
4.4.1.ΕπίτηςουσίαςαυτούτουψηφίσματοςηΟΚΕθα
αποφανθείαργότερακατάτηνεξέτασητηςανακοίνωσηςκαι
τηςπρότασηςκανονισμούπουυποβλήθηκαναπότηνΕπι­
τροπήκατ'εφαρμογήτουψηφίσματοςαυτού.
4.5.ΟιδύοδιακηρύξειςτουΣυμβουλίουμετηνευκαιρία
τηςυιοθέτησηςτωναποφάσεωνγιατηνανανεωμένη
μεσογειακήπολιτική
4.5.1.Hπρώτηαπότιςδύοδιακηρύξειςαναφέρεταιστο
σεβασμότωνανθρώπινωνδικαιωμάτωνκαιστηνανάπτυξη
τηςδημοκρατίαςστιςτρίτεςμεσογειακέςχώρες.HΟΚΕδεν
μπορείπαράνασυμφωνήσειμετηνπρόθεσηπουεκφράζεται
γιατηνενσωμάτωσηαυτώντωναρχώνστημεσογειακήπολι­
τική,γιατηνενίσχυσητηςκοινοτικήςυποστήριξηςστις
πολιτικέςκαιοικονομικέςμεταρρυθμίσεις τωνΤΜΧκαιγια
τηνανάπτυξητωνανθρώπινωνικανοτήτωνκαιτουρόλου
τωνγυναικώνστηναναπτυξιακήδιαδικασία .Σχετικά,ηΟΚΕ
καλείτοΣυμβούλιοναπροβείσεκατάλληλαδιαβήματασε
σχέσημετιςπαραβιάσειςτωνανθρωπίνωνδικαιωμάτων ,που
επανειλημμέναέχουνκαταγγελθείαπόδιεθνείςοργανισμούς
καιτοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο .
4.5.1.1.HΟΚΕεπισημαίνει,ωστόσο,ότιυπάρχεικίνδυνος
αυτέςοιδιακηρύξειςπροθέσεωνναπαραμείνουνκατάμεγάλο
μέροςστησφαίρατηςθεωρίαςαπότηστιγμήκατάτηνοποία
δενεφαρμόζονταιμελογικότρόποόλατασυμπεράσματα
στοπεδίοτωνπολιτικώναποφάσεων .Πράγματι,εάνείναι
αλήθειαότιέχειέρθειηστιγμήναενσωματωθούν αυτέςοι
προβληματικέςστιςπολιτικέςτηςσυνεργασίας ,είναιεξίσου
αληθέςότιαυτόδενμπορείναγίνειμονομερώςαπότην
Κοινότητα .Δενμπορείναγίνουνσημαντικάβήματαπρος
τηνκατεύθυνσηαυτήχωρίςνααναληφθείειςβάθοςημέθοδος
τουμόνιμουδιαλόγου,στοοικονομικό,κοινωνικόκαιπολιτι­
στικόπεδίομετουςεταίρουςμας.Αντιθέτως,μετηνευκαιρία
τωναποφάσεωνγιατηνανανεωμένημεσογειακήπολιτική,
τοΣυμβούλιοεπέδειξεότιδενείναισεθέσηναανταποκριθεί
σεαυτήντηνπολιτικήαπαίτηση.
4.5.1.2.Εξάλλου,ηίδιαηΕπιτροπήστηνπρόσφατηανα­
κοίνωσήτηςγιαταανθρώπιναδικαιώματα,τηδημοκρατία
καιτηνπολιτικήτηςσυνεργασίαςγιατηνανάπτυξη(3),επιβε­
βαιώνειτηναπαίτησηναπροωθήσειηΚοινότηταθετικές
ενέργειεςγιανασυγκεκριμενοποιήσει αυτήτηδιάστασητης
συνεργασίαςκαιθέτειτοζήτηματηςδιασύνδεσηςπουυπάρ­
χειμεταξύτηςοικονομικήςδημοκρατίαςκαιτωνανθρώπινων
δικαιωμάτων .Αυτό,κυρίως,σεσχέσημετορόλοπουοι
οικονομικέςκαικοινωνικέςδυνάμεις,οιενδιάμεσεςοργανώ­
σεις,μειδιαίτερηαναφοράστιςγυναίκες,μπορούνναδιαδρα­
ματίσουνγιατηνανάπτυξητηςδημοκρατίας .Καιαυτόαποτε­
λείέναουσιαστικόσημείοτηςπολιτικήςτηςσυνεργασίας
καιτηςανάπτυξης,χωρίςτοοποίοακόμηκαιηορθήαναφορά
στηνοικονομίατηςαγοράς,πουπεριέχεταιστηδιακήρυξη,
υπάρχεικίνδυνοςνααποκτήσειένααπλάιδεολογικόχαρα­
κτήρα.
4.5.1.3.HΕπιτροπήδιακρίνειστηνπροώθησηκαιτην
υποστήριξηαυτούτουενδιάμεσουκοινωνικοοικονομικού4.3.5.HΟΚΕλαμβάνειγνώσητηςαπόφασηςτουΣυμβου­
λίουνααναβάλειτηνέγκρισητηςπρότασηςτηςΕπιτροπής
γιαεπαναχρηματοδότηση ,ύψους100εκατομμυρίωνEcu,του
μεσογειακούτμήματοςτουδημοσιονομικού μέσου«EC—
InternationalInvestmentPartners»(EC-IIP)(διευκόλυνση
Cheysson),παραπέμποντάςτηνστηστιγμήτηςεξέτασηςμιας
γενικότερηςπρότασηςσχετικάμετοσύνολοτουμέσουαυτού
(πουαφοράεπίσηςτηΛατινικήΑμερικήκαιτηνΑσία).Για
αυτήντηνπρότασηκανονισμού(2),πουυποβλήθηκεαπότην
Επιτροπήστις7Μαρτίου1991,καιγιατηνκαταλληλότητα
τηςχρηματοδοτικής χορήγησηςγιατηΜεσόγειο,ηΟΚΕθα
εκφρασθείσεειδικήγνωμοδότηση .Δενμπορείκανείςτώρα
παράναεκφράσειισχυρέςεπιφυλάξειςγιατηναπαγκίστρωση
τηςενέργειαςτουEC-IIPαπότησυνολικήδιαχείρισητης
μεσογειακήςπολιτικής.Γιατουςίδιουςλόγους,ηΟΚΕδεν
συμφωνείμετηδυνατότηταπουπαρέχεταιαπότοΣυμβούλιο
στηνETEναχορηγήσει25εκατομμύριαEcu,απότιςπιστώ­
σειςπουπαρέχονταιστοπροϋπολογισμό γιατηνοριζόντια
συνεργασία,γιαπαρεμβάσειςπαρόμοιεςμετιςπαρεμβάσεις
τουEC-IIP.Γιαάλλημιαφορά,ηπαρέμβασητηςETEθα
είναιαυτόνομησεσχέσημετηδιαχείρισητηςμεσογειακής
πολιτικής,καιμεκριτήριαπουμπορείναείναιεπίσηςδιαφο­
ρετικάαπόεκείνατουEC-IIP.HΟΚΕ,γιατολόγοαυτό,
καλείτιςδημοσιονομικές αρχέςναεπανεξετάσουναυτήτην
απόφαση.
(')Έκθεσηγιατηνεπιστημονικήκαιτεχνολογικήσυνεργασίαμε
τιςχώρεςκαιτουςοργανισμούςεκτόςτωνσυνόρωντηςΕυρώπης,
πουεκπόνησεηεπιτροπήενέργειας,έρευναςκαιτεχνολογίαςτου
ΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου (εισηγήτριαηκ.Annemarie
Goedmakers)στις19Ιουλίου1991καισχετικόψήφισμαπου
εγκρίθηκεαπότοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιοκατάτηνπρώτη
σύνοδοτουΟκτωβρίου1991.
(2)Έγγρ.CC)M(90)575τελικό. (3)Έγγρ.SEC(91)61τελικότης25ηςΜαρτίου1991.

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/77
ιστούέναναπότουςκυριοτερουςστόχουςτηςσυνεργασίας ,
γιανααποφευχθεί,επίσης,καιμιασυγκεντρωτική καιαπο­
κλειστικήσχέσημετιςκρατικέςδομές.HΟΚΕυποστηρίζει
απόκαιρότώρααυτή·τηθέσηκαικρίνειότιμπορείνα
διαδραματίσει ,εάντηςδοθείηευκαιρία,ένανόχιδευτερεύο­
νταρόλοπροςτηνκατεύθυνσηαυτή.
4.5.2.Hδεύτερηδιακήρυξηεκδηλώνειτηνπρόθεσηνα
υιοθετηθούν,καιστηνπερίπτωσητηςΜεσογείου,διατάξεις
γιατιςμεταφορέςκαιτηνεπεξεργασίατωνεπικίνδυνωναπο­
βλήτων,καθώςκαιναζητηθείαπότιςχώρεςεταίρουςη
αποδοχή/επικύρωσητηςσύμβασηςτηςΒασιλείας.HΟΚΕ
εκφράζεισχετικάτηνπλήρησυμφωνίατης.κοινοτικέςχρηματοδοτήσεις πουπαρέχονταισταπλαίσιατης
ΣύμβασηςΛομέ,όπωςακριβώςτοάρθρο1τηςυπόεξέταση
προτάσεωςθεωρείτηνοριζόντιασυνεργασίαωςσυμπλήρωμα
τωνχρηματοδοτικών ενεργειώνπουεφαρμόζονταιαπότα
χρηματοδοτικάπρωτόκολλαπουέχουνσυναφθείμετιςΤΜΧ.
5.2.1.2.HΟΚΕκρίνειότιηκατάστασηείναιώριμηγια
τηνπροώθησηπραγματικώνκαιουσιαστικώνσυμβασιακών
σχέσεωνμετηνΑλβανία.Χρειάζεται,γιατοσκοπόαυτό,
ναληφθείυπόψηότιηισχυρήμεταναστευτική ώθησηπου
προερχόμενηαπότηχώρααυτήασκείταιεπίτηςΚοινότητας
καθιστάπιοεπιτακτικήτηνενσωμάτωσήτηςστηνκοινοτική
μεσογειακήπολιτική.Κατάσυνέπεια,καλείτοΣυμβούλιονα
προχωρήσειταχέωςπροςτηνκατεύθυνσηαυτή.
5.2.2.Μολονότιδενέχεισυμπεριληφθεί στηνπρόταση
κανονισμού,ηΟΚΕδενσυμφωνείμετηνδήλωσηπουέχει
εγγραφείστουςπροσανατολισμούς τουΣυμβουλίου,σύμφωνα
μετηνοποίαθαπρέπεινααποκλεισθούναπότηνοριζόντια
συνεργασίαοιχώρεςπουεπωφελούνταιαπότοπρόγραμμα
Phare.Πράγματι,κατάτηνάποψητηςΟΚΕ,ηφύσηκαιτα
πεδίατηςπαρέμβασηςPhareδενεπιδέχονταιεπικαλύψειςή
επανάληψητωνενεργειών.Απότηστιγμή,όμως,πουτο
Συμβούλιοπροβλέπειαυτόντοναποκλεισμόμεεξαίρεση
τιςδράσειςκαιτασχέδιαστοπεδίοτηςπροστασίαςτου
περιβάλλοντος στηλεκάνητηςΜεσογείου,δενγίνεταικατα­
νοητόγιατίoενλόγωαποκλεισμόςπρέπειναεφαρμοσθείσε
ενέργειεςπεριφερειακήςσημασίαςπροςτιςοποίεςηαπουσία
ορισμένωνχωρώνθαείναιτοίδιοαντιπαραγωγική .
5.2.3.Αντιθέτως,ηΟΚΕσυμφωνείμετηδιευκρίνηση(η
οποίαπεριλαμβάνεται επίσηςστηνενλόγωδήλωση)ωςπρος
τηδυνατότηταλειτουργίαςτηςοριζόντιαςχρηματοδοτικής
συνεργασίαςστακατεχόμεναπαλαιστινιακάεδάφη.5.ΠρότασηκανονισμούτουΣυμβουλίουσχετικάμετηχρη­
ματοδοτικήσυνεργασίαμεόλεςτιςτρίτεςμεσογειακές
χώρες(οριζόντιασυνεργασία)
5.1.Γενικήαξιολόγηση
5.1.1.Hπρότασηκανονισμού0),πουυποβλήθηκεαπότο
Συμβούλιοστις19Φεβρουαρίου1991,επηρεάσθηκεαρνητικά
απόταόριαπουτέθηκαναπότουςπροσανατολισμούς του
Συμβουλίου,οιοποίοιρητάεπέβαλανστηνΕπιτροπήνατα
τηρήσειπιστάκατάτηνκατάρτισητηςπρότασης.Γιατο
λόγοαυτό,όσοναφοράτηνπρότασηαυτή,επαναλαμβάνονται
όλεςοιεπικριτικέςπαρατηρήσειςπουεκφράσθηκανσχετικά
μετιςαποφάσειςτουΣυμβουλίου(σημείο4.3)καθώςκαιμε
τηναρχικήπρότασητηςΕπιτροπής(σημείο3.4.5).
5.1.2.HΟΚΕ,συνεπώς,καλείτοΣυμβούλιοναεγκρίνει
τογρηγορότεροδυνατότηνπρότασηκανονισμούτροποποιώ­
νταςτηνμετρόποώστεναληφθούνυπόψηοιπαρατηρήσεις
καιοιπροτάσειςπουδιατυπώνονταιστηνπαρούσαγνωμοδό­
τηση.
5.2.Κριτήριαεπιλεξιμότητας στηχρηματοδότηση {αρΰρο1)
5.2.1.Hδήλωσησύμφωναμετηνοποίαηοριζόντιαχρημα­
τοδοτικήσυνεργασίαεφαρμόζεταιμόνο«στιςτρίτεςμεσο­
γειακέςχώρεςμετιςοποίεςηΚοινότηταέχεισυνάψεισυμφω­
νίεςσύνδεσηςκαισυνεργασίας»περιορίζειαισθητάτηνυπο­
στήριξηπουαυτήησυνεργασίακαλείταιναπαράσχειστις
διαδικασίεςυποπεριφερειακής ολοκλήρωσηςπουαφορούν
καιάλλεςχώρεςπουδενπεριλαμβάνονται στηνενλόγω
κατηγορίαόπωςγιαπαράδειγμαορισμένεςχώρεςτηςΕΑΜ.
Πράγματι,μετακριτήριαπουαναφέρονταιθααποκλείονταν
δύοχώρεςμέλητηςΕΑΜ:ηΜαυριτανία(στοβαθμόπουδεν
είναιΤΜΧ)καιηΛιβύη(στοβαθμόπουδενέχεισυνάψει
συμφωνίεςμετηνΚοινότητα).
5.2.1.1.ΌσοναφοράτηΜαυριτανία,oκανονισμόςθα
πρέπειναπροβλέπειρητώςτηνεπιλεξιμότητάτης,τουλάχι­
στονόσοναφοράτιςπαρεμβάσειςπουέχουνπεριφερειακή
καιυποπεριφερειακή σημασία.Δενυπάρχει,πράγματι,
κανέναθεωρητικόήνομικόεμπόδιοπουναμηνεπιτρέπει
ναθεωρηθούνοιπαρεμβάσειςαυτέςσυμπληρωματικές στις5.3.Πεδίοδράσηςτηςοριζόντιαςσυνεργασίας(άρθρο2,
παράγραφος 1)
5.3.1.Κυρίωςλόγωτωνπεριορισμώνπουέγιναναπότο
Συμβούλιο,τοπεδίοδράσηςτηςοριζόντιαςσυνεργασίας
περιορίζεταιμόνοστιςπαρεμβάσειςπεριφερειακήςσημασίας
καιπεριβάλλοντος .
5.3.1.1.ΓιατολόγοαυτόηΟΚΕκαλείτοΣυμβούλιονα
επανεξετάσειτηθέσητουκαινατροποποιήσειτηνπρόταση
κανονισμούενσωματώνοντας εκνέουσεαυτόν,βάσειτων
λόγωνπουεκφράσθηκανήδη,ταπεδίαπαρέμβασηςπουέχουν
αποκλεισθεί,δηλαδή:
—τονοικονομικό,κοινωνικόκαιπολιτιστικόδιάλογο(βλ.
σημείο4.1.5),μεανάθεσηειδικήςαποστολήςστηνΟικο­
νομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,
—τηνανάπτυξητωνανθρώπινωνπόρων(βλ.σημείο4.3.3),
—τηνεπιστημονικήκαιτεχνολογικήσυνεργασία(βλ.
σημείο4.3.4),
—τηνενέργεια(βλ.σημείο4.3.4),
—τηνυποστήριξηστιςκοινοτικέςεπενδύσεις,μετηνεπα­
νενσωμάτωσηστημεσογειακήπολιτικήτωνπαρεμβά­
σεωνπουπροβλέπονταισταπλαίσιατουEC-IIP(βλ. (')Έγγρ.COM(91)48τελικό.

Αριθ.C40/78 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
αναφορα,ουτεκανστιςαιτιολογικέςσκέψεις,στηνΕΑΜ,
ενώαντιθέτωςστοψήφισματουΣυμβουλίουτουΔεκεμ­
βρίου1990υπογραμμίζεται «ακόμημιαφοράησημασία
πουαποδίδειηΚοινότηταστηδημιουργίατηςΕΑΜ».
Παράτηνανεπάρκειατωναποτελεσμάτων τηςΕΑΜ,πρέ­
πειναληφθείυπόψηότιαυτήαποτελείτημοναδικήπραγ­
ματικήθεσμικήδιαδικασίαπεριφερειακήςολοκλήρωσης
μεταξύτωνΤΜΧ,καιγιατολόγοαυτόθαπρέπεινα
υποστηριχθείαπότηνΚοινότηταρητάκαιαποφασιστικά ,
—ηυποστήριξητωνενεργειώνπουπαρουσιάζουνενδιαφέ­
ρονγιαόλεςτιςΤΜΧήγιαορισμένεςαπόαυτές,
—ηυποστήριξητωνενεργειώνπουαφορούνμιαήπερισσό­
τερεςΤΜΧκαιτηνΚοινότητα .HΟΚΕυπογραμμίζειτη
σημασίααυτούτουτύπουπαρέμβασηςπουμπορείνα
επιτρέψειτηνπραγματοποίηση ουσιαστικώνβημάτων
προςτηνκατεύθυνσητηςευρωμεσογειακής συμπληρωμα­
τικότητας .Μετηνέννοιααυτή,θαπρέπειναδοθείπροτε­
ραιότηταστιςενέργειεςπουθέτουναυτότοστόχο,μετη
συμμετοχήμίαςήκαιπερισσότερωνΤΜΧ,καιμίαςή
περισσότερωνμεσογειακώνπεριφερειώντηςΚοινότητας .παραγραφο4.3.5).Γιατοσκοπόαυτό,ηΟΚΕκαλείτο
ΣυμβούλιονααποδεχθείτηνπρότασητηςΕπιτροπήςγια
επέκτασητωνπαρεμβάσεωνμεστόχοτηνενθάρρυνσητης
δημιουργίαςεπιχειρήσεωνεκμέρουςτωνμεταναστών,
στιςχώρεςκαταγωγήςτους.
5.3.2.Επιπλέον,απόαυτότοπεδίοπαρέμβασηςτηςοριζό­
ντιαςσυνεργασίαςθαπρέπειναπεριλαμβάνειεπίσηςκαι
άλλεςενέργειες(γιατουςλόγουςπουεκτίθενταιστοσημείο
3.4.5.),δηλαδή:
—τονπαραγωγικόεπαναπροσανατολισμό σεμεσογειακή
κλίμακα,
—άλλουςτομείςγιατουςοποίουςείναιαπαραίτητημια
συνολικήπροσέγγιση :μεταφορές,τηλεπικοινωνίες ,του­
ρισμός,
—τηνενημέρωσητωνΤΜΧγιατηνπραγματοποίηση της
ευρωπαϊκήςενιαίαςαγοράςκαιτηντεχνικήβοήθειαστις
προσαρμογέςπουαυτέςοιχώρεςθαπρέπειναεπιτελέσουν
σεορισμένουςσημαντικούςτομείς:τυποποίησητων
προϊόντων,άδειεςευρεσιτεχνίας ,κυκλοφορίατωνπροϊό­
ντων,μεταφορές,τράπεζες,ασφαλιστικοίοργανισμοί
κλπ.,
—τηνκοινωνικήπολιτική:απασχόληση ,αγοράεργασίας,
κοινωνικέςσυνθήκεςκαιδικαιώματατωνεργαζομένων ,
—τημεταναστευτική πολιτική.
5.3.3.Είναιπροφανέςότιαυτήηδιεύρυνσητουπεδίου
δράσηςτηςοριζόντιαςσυνεργασίαςαπαιτείσημαντικάμεγα­
λύτερεςχρηματοδοτικές χορηγήσειςαπόαυτέςπουκαταβάλ­
λονταισήμερα,οιοποίεςόπωςέχειλεχθείείναιήδηανεπαρ­
κείςκαιθαπρέπειοπωσδήποτενααυξηθούν.Γιατολόγο
αυτό,ηΟΚΕκαλείτοΣυμβούλιοναεπανεξετάσειπροςτην
κατεύθυνσηαυτήτηναπόφασητης18ης/19ηςΔεκεμβρίου
1990.
5.4.Παρεμβάσειςπεριφερειακήςσημασίας(άρθρο2,παρά­
γραφος2)
5.4.1.HΟΚΕεκφράζειεκνέουτηνικανοποίησήτηςγια
τηνανάπτυξηαυτούτουπεδίουπαρέμβασηςτηςοριζόντιας
συνεργασίας .Hπρότασηκανονισμούπροβλέπειδύοτύπους
ενεργειών :
α)υποστήριξησεενέργειεςπεριφερειακήςσυνεργασίας·
β)μελέτεςσκοπιμότηταςγιαπεριφερειακέςυποδομές.
HΟΚΕεγκρίνειτηδιάρθρωσηαυτήμετηνεπιφύλαξητων
παρατηρήσεωνκαιπροτάσεωντροποποίησηςπουακολου­
θούν:
5.4.2.Δενείναιεπαρκώςσαφήςηπεριγραφήτηςυποστήρι­
ξηςστιςενέργειεςπεριφερειακήςσυνεργασίας(άρθρο2,
παράγραφος2,πρώτοεδάφιο).Αυτήθαπρέπειναδιατυπωθεί
καλύτεραγιανακατανοηθούνπληρέστεραοιτρειςτύποι
ενεργειώνπεριφερειακούενδιαφέροντοςπουαναφέρονται
στουςπροσανατολισμούς τουΣυμβουλίου,μετουςοποίους
συμφωνείηΟΚΕ,δηλαδή:
—ηυποστήριξητωνδιαδικασιώνολοκλήρωσηςστηνπερι­
φέρεια,μεσημείοεκκίνησηςτηνΕΑΜ.Σχετικάμεαυτό,
ηΟΚΕεκφράζειτηνέκπληξήτηςγιατογεγονόςότιστο
προτεινόμενοκείμενοτηςΕπιτροπήςδενυπάρχεικαμία5.4.3.Σχετικάμετιςσυγκεκριμένεςπαρεμβάσεις ,πουθα
πρέπειναχρηματοδοτηθούν μεπιστώσειςαπότονκοινοτικό
προϋπολογισμό ,γιατηνυλοποίησητηςυποστήριξηςτων
ενεργειώνπουαναφέρονταιστοπροηγούμενοσημείο,ηΟΚΕ
κρίνειότιoπεριορισμόςτουςστηντεχνικήσυνεργασίαμόνο,
στηνεπιμόρφωση ,στασεμινάρια,μελέτεςκαιαποστολές,
περιορίζειαισθητάτηνεμβέλειαολόκληρηςτηςοριζόντιας
συνεργασίας .Πράγματι,ανκοιτάξεικανείςκαλύτερατοπρό­
βλημασύμφωναμετουςπροσανατολισμούς τουΣυμβουλίου
και,συνεπώς,σύμφωναμετηνπρότασηκανονισμού ,ολό­
κληρηηπεριφερειακήσυνεργασίαθαπεριορισθείσεαυτές
τιςπαρεμβάσειςτεχνικήςσυνεργασίας ,απότημιαμεριά,και
στιςυποδομές,απότηνάλλη.Αυτόπουλείπει,αντιθέτως,
είναιτοπιοσημαντικόμέροςμιαςενέργειαςπεριφερειακού
χαρακτήρα,δηλαδήηυποστήριξηοικονομικώνκαιπαραγω­
γικώνολοκληρωμένων προγραμμάτων ,περιφερειακής και
υποπεριφερειακής κλίμακας,σύμφωναμετιςκατευθύνσεις
πουεπανειλημμέναπροτάθηκαναπότηνΟΚΕ.Ταπρογράμ­
ματααυτάθαέπρεπεναεπιδιώξουννααναπτύξουντησυμπλη­
ρωματικότητακαιολοκλήρωσητόσομεταξύτωνΤΜΧόσο
καιμεταξύαυτώνκαιτηςΚοινότητας .Θαπρέπει,επίσης,να
έχουντοχαρακτήραχωροταξικώνολοκληρωμένων προγραμ­
μάτωνήτομεακώνπρογραμμάτων που,συνεπώς,απαιτούν
παρεμβάσειςδιαφορετικής φύσεως.Αυτόπεριλαμβάνει
ακόμηκαιυποδομέςκαιτεχνικήσυνεργασία,αλλάκυρίως
επενδύσειςστοπεδίοτηςγεωργικήςκαιβιομηχανικήςπαρα­
γωγήςκαιτωνυπηρεσιών .Επενδύσειςπουνακαλύπτουντο
σύνολοτηςαλυσίδαςδημιουργίαςτηςπροστιθέμενηςαξίας,
μεαρχήτηνέρευνακαιανάπτυξηκαιτηνκατάρτισητων
οποίωνηχρηματοδότηση δενπρέπειναπροέρχεταικαθ'-
ολοκληρίααπότιςκοινοτικέςσυμβολέςαλλάθαπρέπει,
ωστόσο,ναενεργοποιηθεί απόαυτές.Γιατολόγοαυτό,η
ΟΚΕκαλείτοΣυμβούλιονασυμπεριλάβειαυτότοντύπο

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/79
παρεμβασεωνστονκανονισμο,τουλάχιστονμετημορφή
πειραματικώνπρογραμμάτων όπωςέχειήδηπροτείνειηίδια
ηΟΚΕ.
5.4.4.HΟΚΕσυμφωνείαπολύτωςμετηχρήσητωνπιστω­
σεωντουπροϋπολογισμού πουπαρέχονταιγιατηνοριζόντια
συνεργασία,γιαμελέτεςσκοπιμότηταςτωνσχεδίωνστον
τομέατωνπεριφερειακώνυποδομώνπουθαπρέπειναχρημα­
τοδοτηθούνεκτόςτωνχρηματοδικώνπρωτοκόλλων ,απότους
ίδιουςπόρουςτηςETE.σύνδεσηςτωνδικτύωνεξηλεκτρισμού ακόμακαιμεκράτη
μέλη(γιαπαράδειγμαμεταξύΕλλάδοςκαιΤουρκίας).Γενικό­
τερα,θαπρέπειναακολουθηθείτοκριτήριοεπέκτασηςστη
λεκάνητηςΜεσογείουτωνπανευρωπαϊκών δικτύων,ηανά­
πτυξητωνοποίωνσυζητείταισήμεραστακοινοτικά
όργανα(!)καιωςπροςτηνουσίατουοποίουπαραπέμπουμε
στησχετικήγνωμοδότησητηςΟΚΕ(2).Επιπλέον,όσον
αφοράτιςμεταφορέςκαιτιςτηλεπικοινωνίες ,θαπρέπεινα
ευνοηθούνοιυποδομέςπουαποβλέπουνστηνενίσχυσητων
επικοινωνιών ,τόσοστοεσωτερικότωνπεριοχώνυποπεριφε­
ρειακήςενσωμάτωσης (μεαρχήτηνΕΑΜ)όσοκαικατά
μήκοςτουάξοναανατολής-δύσης τηςλεκάνηςτηςΜεσογεί­
ου,στηνοποίασήμερααυτέςείναιαπολύτωςανεπαρκείς .
5.4.5.4.Τέλος,τονίζεταιότιτοποσότωνδανείωντηςETE,
ταοποίασύμφωναμετουςπροσανατολισμούς τουΣυμβου­
λίουπροορίζονταιγιασχέδιαυποδομών,(καιταοποίαανέρ­
χονταισεποσό1500εκατομμύριαEcuσεπέντεέτη)είναι
απολύτωςασήμαντο.
5.4.6.HΟΚΕείναιτηςγνώμηςότιηχρήσητωνπιστώσεων
τουπροϋπολογισμού γιαεπιδοτήσειςεπιτοκίωντωνδανείων
ETEκατά3%,πουπροορίζονταιαπότηνπρότασηκανονι­
σμούμόνογιατιςεπενδύσειςστοπεριβαλλοντικό πεδίο—θα
πρέπειρητάναεπεκταθείκαιστασχέδιαυποδομώναπότη
στιγμήπουμιαδήλωσητηςΕπιτροπήςκαιτουΣυμβουλίου
στουςπροσανατολισμούς τουΔεκεμβρίου1990εκφράζονταν
προςτηνκατεύθυνσηαυτή.5.4.4.1.Θαπρέπειναδιευκρινισθείησχέσημεταξύαυτών
τωνμελετώνσκοπιμότηταςκαιτωνπαρεμβάσεωντηςETE,
μετηνέννοιαότιητελευταίαθαπρέπειναδεσμευθείνα
εξετάζειτασχέδιαεκείνατωνοποίωνησκοπιμότηταέχει
βεβαιωθείαπότηνΕπιτροπή.Πράγματι,ακόμημιαφορά,η
ΟΚΕεκφράζειεπιφυλάξειςκαιανησυχίαγιαμιαδιαδικασία
πουκαθιστάτηνETE—ηοποίασυχνάενδιαφέρεταιπερισσό­
τερογιατηναποδοτικότητα τουεπιμέρουςεγχειρήματοςκαι
τηχρηματοδοτική σταθερότητατωνενδιαφερόμενων χωρών
παράγιατηστρατηγικήαξίατωνσχεδίων—απόλυτο,σχεδόν,
κριτήόσοναφοράτηχορήγησηδανείων.
5.4.5.Μολονοτιδεναποτελείαντικείμενοτουυπόεξέταση
κανονισμού(πουαφοράμόνοτηχρήσητωνπιστώσεωνπου
διατίθενταιαπότονκοινοτικόπροϋπολογισμό ),χρησιμο­
ποιείταιηευκαιρίααυτήγιαναεκφρασθούναπόψειςωςπρος
τουςκανονισμούςτουΣυμβουλίουσχετικάμετησυμμετοχή
τηςETEστηχρηματοδότηση τωνσχεδίωνυποδομών .
5.4.5.1.HΟΚΕεπικροτείταπεδίαπρωταρχικήςπαρέμβα­
σηςπουαναφέρονται(ενέργεια,μεταφορές,τηλεπικοινωνίες ),
αλλάσεαυτάθαπρέπειρητάναπροστεθείτοπεδίούδρευσης.
Πράγματι,είναιαναμφισβήτητη ησημασίαπουέχουνγιατις
ΤΜΧοιυποδομέςύδρευσηςυπερεθνικήςδιάστασης(εξαιρού­
μενηςτηςχρημοδότησης δαπανηρώνκαισεμεγάλοβαθμό
περιττώνέργωνπουγίνονταιγιαλόγουςγοήτρου),ανληφθεί
υπόψηότιθαπρέπειναεξυπηρετούνδιάφορεςχρήσεις(περι­
βάλλον,ενέργεια,άρδευση,βιομηχανικέςκαιαστικέςχρή­
σεις)καιναεπιτρέπουνμίαολοκληρωμένη διαχείρισητων
υδάτων.5.5.Συνεργασίαστοντομέατουπεριβάλλοντος (άρθρο2,
παράγραφος 3)
5.5.1.HΟΚΕσυμφωνείμετησημασίαπουαποδίδεταιστα
πλαίσιατηςοριζόντιαςσυνεργασίαςστιςπαρεμβάσειςστο
περιβαλλοντικό πεδίοπουείχεθεσπισθείπριναπότηνανα­
κοίνωσητηςΕπιτροπήςτης1ηςΙουνίου1990καιηοποία,
στησυνέχεια,ενσωματώθηκεστοψήφισμακαιστουςπροσα­
νατολισμούςτουΣυμβουλίου,καιεντέλειεπαναλαμβάνεται
στηνυπόεξέτασηπρότασητηςΕπιτροπής.
5.5.2.Δεδομένουότιπρόκειταιγιακανονισμόχρηματοδο­
τικήςκυρίωςφύσεως,στηνπρότασηδενπεριλαμβάνονται
ενδείξειςσχετικάμετιςστρατηγικέςκατευθύνσειςκαιτις
προτεραιότητες πουθαπρέπειναυιοθετηθούν .Γιατοσκοπό
αυτό,ηΟΚΕσυμφωνείμετηνένδειξη,πουπεριλαμβάνεται
στηνπροαναφερθείσα ανακοίνωσητηςΕπιτροπής,ναθεωρη­
θούνωςαναφορέςγιατιςστρατηγικέςενδείξειςκαιγιατην
επιλογήτωνπροτεραιοτήτων ,οιπολυμερείςπρωτοβουλίες
πουέχουνπλέονπαγιωθεί[ΠρόγραμμαΔράσηςγιατηΜεσό­
γειο(ΡΑΜ),ΠαγκόσμιοΠρόγραμμαΔιατροφής,Γαλάζιο
Σχέδιο,Metap],όπωςεπίσηςκαιοιπροσανατολισμοί της
ΔιάσκεψηςτηςΛευκωσίαςτουΑπριλίου1990,στιςοποίεςτο
Συμβούλιοπροσέθεσετουςπροσανατολισμούς τηςΔιάσκε­
ψηςγιατηνΑσφάλειακαιτηΣυνεργασίαστηνΕυρώπη
(ΔΑΣΕ)γιατηΜεσόγειοπουπραγματοποιήθηκε στησυνέ­
χειαστηνΠάλματηςΜαγιόρκα.Καιδενμπορείκανείςπαρά
ναείναισύμφωνοςμεταπεδίαπαρέμβασηςπουαναφέρθηκαν5.4.5.2.Όχιμόνοδενεκφράζεταισυμφωνίααλλάαντιθέ­
τωςισχυρέςανησυχίεςγιατηδήλωσηότιτασχέδιαθαπρέπει
ναέχουνάμεσαήέμμεσαενδιαφέρονγιατηνΚοινότητα.
Αφενός,αυτήηδήλωσηεμφανίζεταιωςπλεονασμός—όλα
όσασυμβάλλουνστηνανάπτυξητωνΤΜΧείναιπροςτο
συμφέροντηςΚοινότητας,σύμφωναμετιςθεμελιώδειςαρχές
τηςμεσογειακήςπολιτικής—και,αφετέρου,είναιδυνατόννα
αποτελέσειπρόσχημαγιααδικαιολότηγες διακρίσειςμεταξύ
τωνπροςχρηματοδότηση σχεδίων.
5.4.5.3.Σχετικάμετηνπροτεραιότητα πουθαπρεπεινα
ακολουθηθείστηχρηματοδότηση τωνσχεδίωνυποδομής,ως
παράδειγμαηΟΚΕυπογραμμίζειτησημασίατηςαξιοποίη­
σηςτηςενεργειακήςπαραγωγήςμέσωτηςενίσχυσηςτων
σημερινώνδικτύων(π.χ.αγωγόςαερίουΑλγερίας-Τυνησίας )
ήτηςμεγιστοποίησης τωνδυνατοτήτωνμέσωτηςαλληλο­(')Έγγρ.COM(9û)585τελικό.
(2)Έγγρ.ΟΚΕ1262/91.

Αριθ.C40/80 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
αποτηνΕπιτροπή:ολοκληρωμένηδιαχείρισητωνπαράκτιων
ζωνώνκαιιδιαίτερατωνφυσικώνπαραλιώνκαιτωναστικών
ζωνώνταχείαςανάπτυξης,προστασίατηςφύσεως,ολοκληρω­
μένηδιαχείρισητωνυδάτων,διαχείρισητηςφυτικήςκάλυ­
ψης,διαχείρισητωναποβλήτων,συνεχήςεποπτείατωνοικο­
συστημάτων,ενισχυμένοςέλεγχοςτηςθαλάσσιαςκυκλοφο­
ρίας,ενεργειακήδιαχείριση,εντατικοποίηση τωνανταλλα­
γώνεμπειριών.Σεαυτάταπεδίαπαρέμβασης,σύμφωναμε
τηνΟΚΕ,θαπρέπειναπροστεθείηκαταπολέμησητηςερη­
μοποίησηςπουαπειλείπολυάριθμεςΤΜΧ,καιηοποίαόμως
ενδιαφέρειεπίσηςορισμένεςπεριφέρειεςτηςΚοινότητας .Σε
όλααυτάπροφανώςηπροτεραιότητα θαπρέπειναδοθείστο
ζήτηματωνυδάτινωνπόρων(σπανιότης,ρύπανση,ολοκλη­
ρωμένηδιαχείριση).
5.5.3.Oτύποςτωνπαρεμβασεωνπουαναφέρθηκανπιο
πάνωείναιήδηενδεικτικόςαπόμόνοςτουγιατηνανάγκη
παρέμβασηςστομεσογειακόπεριβάλλονόχιμόνογιατην
αποκατάσταση τωνοικολογικώνζημιώναλλάγιατηνπρό­
ληψήτους.Γιατοσκοπόαυτό,είναιυποχρεωμένοςκανείςνα
υπενθυμίσειότιμεταξύτωνκυριότερωνστόχωνοικολογικής
προστασίαςστηλεκάνητηςΜεσογείουδενθαπρέπεινα
παραγνωρισθεί oστόχοςτηςεπίτευξηςμιαςαπόλυταασφα­
λούςπαραγωγήςπυρηνικήςενέργειαςκαθώςκαιoστόχος
πουείναισυναφήςμετηδιαδικασίατουπυρηνικούαφοπλι­
σμού,πουέχειήδηεκκινήσει.Κυρίως,όμως,δενμπορεί
κανείςνασκεφθείότιθαπαρέμβειαποτελεσματικά κατά
μέτωποστομεσογειακόπεριβάλλονχωρίςνααντιμετωπίσει
τοζήτηματουπρογραμματισμού τηςανάπτυξηςσταδύοπιο
νευραλγικάτουσημεία:τονπαραγωγικόεπαναπροσανατολι­
σμόκαιτηχωροταξία,πουκαιταδύοβρίσκονταισεσυνάρ­
τησημετηνπροστασίακαιτηνοικολογικήαξιοποίηση .ταξίας(')γιατηνουσίατηςοποίαςπαραπέμπουμεστησχε­
τικήγνωμοδότησητηςΟΚΕ(2).Γιατουςλόγουςαυτούς,η
ΟΚΕζητείαπότοΣυμβούλιονατροποποιήσειστονυπό
εξέτασηκανονισμότηνέννοιατης«συνεργασίαςστοντομέα
τουπεριβάλλοντος »καινατηναντικαταστήσει μετηνέννοια
της«συνεργασίαςστοντομέατουπεριβάλλοντος καιτης
χωροταξίας»μετιςαναγκαίεςσυνέπειεςστοεπίπεδοτου
προσδιορισμού τωνζωνώνκαιτωνπροτεραιοτήτων .
5.5.4.Ανεξάρτητααπότηνεπιθυμίαπουεκφράσθηκεπαρα­
πάνωνασυμπεριληφθεί στηνπεριβαλλοντική συνεργασία
καιησυνεργασίαστοντομέατηςχωροταξίας,ηΟΚΕσυμφω­
νείμετηνεπιλογήτηςΕπιτροπήςναπαρέμβει,μεπιστώσεις
τουκοινοτικούπροϋπολογισμού καιμεστόχοτηνοριζόντια
χρηματοδοτική συνεργασία,μέσωδύοτύπωνενεργειών:α)
μεενέργειεςπουλειτουργούνκαταλυτικάωςπειραματικά
σχέδιακαισχέδιαεπίδειξης,καθώςκαιενέργειεςεπιμόρφω­
σηςκαιβ)μεεπιδοτήσειςεπιτοκίωντωνδανείωντηςETE
εξιδίωνπόρωντηςκατά3%,πέρααπόταχρηματοδοτικά
πρωτόκολλα ,γιατηνυλοποίησητωνεπενδύσεων .Εκφράζε­
ταισυμφωνίαγιατολόγοαυτόμετηνπρότασηπουπεριέχεται
στηνπροαναφερθείσα ήδηανακοίνωσητηςΕπιτροπής,που
έχειυιοθετηθείαπότοΣυμβούλιοστουςπροσανατολισμούς
του,νααφεθείστοπρόγραμμαMedspa(ΣτρατηγικήκαιΠρό­
γραμμαΔράσηςγιατηνΠροστασίατουΠεριβάλλοντος στην
περιοχήτηςΜεσογείου),σεσυντονισμόμεάλλαπολυμερή
μέσα(π.χ.Metap),ηαποστολήτηςχρηματοδότησης μελετών
καιενεργειώντεχνικήςυποστήριξης ,καθώςκαιηεφαρμογή
νομοθετικών,διοικητικώνμέσωνκαιμέσωνελέγχου.Προς
τοσκοπόαυτό,ηΟΚΕυποδεικνύειναληφθούνυπόψηοι
παρατηρήσειςπουεκφράσθηκανστηγνωμοδότησητηςγια
τοπρόγραμμαMedspa(3).
5.5.5.ΤαδάνειαETEδενεξετάζονταιστονκανονισμό
αλλάαποτελούντονάλλονάξονατηςοριζόντιαςσυνεργασίας
στοπεριβαλλοντικό πεδίο.Λόγωτουασήμαντουύψουςτων
παρεχόμενωνπιστώσεων(300εκατομμύριαEcuσεπέντεχρό­
νια)δενμπορείκανείςπαράνασυμφωνήσειμετιςπροτεραιό­
τητεςπαρέμβασηςπουαναφέρονταιαπότηνΕπιτροπήστην
ανακοίνωσητουΙουνίουτου1990καιοιοποίεςεπαναλαμβά­
νονταιστουςπροσανατολισμούς τουΣυμβουλίου :καθαρι­
σμόςτωνυδάτων,ανακύκλησητωναναρρεόντωνυδάτων,
βιομηχανικάκαιαστικάκατάλοιπα.Όπωςβλέπεικανείς,
πρόκειταιγιαπαρεμβάσειςστις«μεταγενέστερες φάσεις»αν
καιείναιαπαραίτητεςκαιεπιτακτικές .Γιατολόγοαυτό,
ηΟΚΕκαλείτοΣυμβούλιοναυποχρεώσειτηνETEνα
αποδεσμεύσεισημαντικότερες πιστώσειςπροκειμένουνα
μπορέσειναπαρέμβειμεμέτραευρύτερηςεμβέλειας.
5.6.Διαδικασίεςεφαρμογής(άρθρα4-5-6)
5.6.1.Σύμφωναμετηνπρότασηκανονισμού,οιαποφάσεις
χρηματοδότησης ανατίθενταιστηνΕπιτροπή,υπάγονται
όμωςσεμιαδιαδικασίαπουεμπνέεταιαπότηγνωστήαπό­
φασητουΣυμβουλίουτης13ηςΙουλίου1987σχετικάμε
την«επιτροπολογία»(4).Πέρααπότηνεκνέουαναφοράτης
αντίθεσήςτηςπροςμιαδιαδικασίαπουουσιαστικάαποδίδει
σεμιαεπιτροπήκυβερνητικώνυπαλλήλωντηδυνατότητα
αφαίρεσηςαπότηνΕπιτροπήτηςεκτελεστικήςεξουσίαςκαι5.5.3.1.Όσοναφορατονπαραγωγικόεπαναπροσανατολι­
σμό,είναιγνωστόπωςηΟΚΕεπιμένειστοζήτημααυτόμε
σκοπόνααποκατασταθεί έναςνέοςδιαπεριφερειακός καταμε­
ρισμόςτηςεργασίαςστοεσωτερικότηςλεκάνηςτηςΜεσο­
γείου.Oστόχοςαυτόςσυνδέεταιστενάμετοστόχοτου
περιβάλλοντος .HΟΚΕυποδεικνύειπροςτοσκοπόαυτότην
εφαρμογήτηςμεσογειακήςπολιτικήςστηνοποία,αφενός,
θαδιασφαλίζεταιπάντοτεηοικολογικήσυμβατότητατων
αναπτυξιακώνδράσεωνκαι,αφετέρου,οιοικολογικέςπαρεμ­
βάσειςδενθαπαραγνωρίζουν τηνοικονομικήαξιοποίηση
τωνφυσικώνπόρων.
5.5.3.2.Σεό,τιαφοράτοδεύτεροζήτημα,τηχωροταξία,
είναιαναμφισβήτητη ημεγάλησημασίααυτούτουδακτυλίου
διασύνδεσηςμεταξύπεριβάλλοντοςκαιανάπτυξηςκαισυνε­
πώςηανάγκηναυπάρξειάμεσηπαρέμβασησεαυτό.Χρειάζε­
ταιναεπιβεβαιωθείσυγκεκριμένα ,ακόμηκαιστημεσογειακή
πολιτική,μιαορισμένηκατανόησητουχωροταξικούπρο­
γραμματισμούπουναλαμβάνειωςβάσητηνπεριβαλλοντική
ισορροπίατουεδάφουςκαιναεφαρμόζεισεχωροταξικό
επίπεδοτιςίδιεςεκτιμήσειςπεριβαλλοντικής επίπτωσης,που
εξακολουθούννασυνδέονταισήμεραμεκάθεεπιμέρουςέργο.
ΥπάρχειμεγάληανάγκητεχνογνωσίαςεκμέρουςτωνΤΜΧ
στοπεδίοαυτόστοοποίοηοριζόντιασυνεργασίαμπορείνα
δώσειαπάντηση.Ένασημαντικόσημείοαναφοράςπροςτην
κατεύθυνσηαυτήμπορείνααντιπροσωπεύει ηπρόσφατηανα­
κοίνωσητηςΕπιτροπήςγιατομέλλοντηςκοινοτικήςχωρο­(■)Έγγρ.CC>M(90)547τελικό.
(2)Έγγρ.ΟΚΕ1127/91.
(3)ΕΕαριθ.C332της31.12.1990.
(4)ΕΕαριθ.L197της18.7.1987.

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/81
τοποσοτωνχρηματοδοτήσεων ,τηνκαθιέρωσητηςπεριβαλ­
λοντικήςσυνεργασίας ,τηδιαγραφήτηςπεριφερειακής
συνεργασίας(ηοποίαμεταφέρεταιστηνοριζόντιασυνεργα­
σία),τηνκαθιέρωσηνέουάρθρουγιατιςενισχύσειςστις
μεταρρυθμίσεις ,πουπροέρχεταιαπότιςοδηγίεςτουΣυμβου­
λίου.ΣτοπρωτόκολλομετοΙσραήλ,ημοναδικήτροποποί­
ησησεσχέσημετοκείμενοτουτρίτουπρωτοκόλλουείναι
τοποσότωνχρηματοδοτήσεων μέσωδανειοδότησης ETE.τηςαποδοσήςτηςστοΣυμβούλιο,ηΟΚΕεκφράζειισχυρές
επιφυλάξειςγιατηνέλλειψηπραγματικήςσυμμετοχήςτου
ΕυρωπαϊκούΣυμβουλίουκαιτηςΟικονομικήςκαιΚοινωνι­
κήςΕπιτροπήςστιςεπιλογέςτηςοριζόντιαςχρηματοδοτικής
συνεργασίας .
5.6.1.1.Σχετικά,θαπρέπειναδιευκρινισθείότιαυτήη
συμμετοχήδενθαπαρεμποδίσειτηδιοικητικήδιαχείρισηη
οποίακατάτηνΕπιτροπήπρέπειναείναιευέλικτηκαι
έγκαιρη,ούτεθααποτελέσειπεραιτέρωπεριορισμότηςεκτε­
λεστικήςεξουσίαςτης.Αυτόπουδιεκδικείταιείναιηαπαί­
τησητοόργανοδημοκρατικήςεκπροσώπησης καθώςκαι
τοσυμβουλευτικό όργανοτηςΚοινότηταςναμπορούννα
συμμετέχουνεπισήμωςστονκαθορισμότωνκατευθύνσεων
καιτουπρογραμματισμού τωνπαρεμβάσεωντηςοριζόντιας
χρηματοδοτικής συνεργασίας ,δηλαδήτουημίσεωςπερίπου
τηςκοινοτικήςμεσογειακήςπολιτικής.
5.6.1.2.Γιατουςλόγουςαυτούς—πέρααπότηνενημέρωση
ηοποίασύμφωναμετοάρθρο6τηςπροτάσεωςκανονισμού,
θαπρέπειναγίνεταιμιαφοράτοχρόνοαπότηνΕπιτροπή
στοΣυμβούλιοκαιστοΚοινοβούλιο ,στηνοποίακρίνεται
ότιθαπρέπειναπροβλεφθείκαιηαντίστοιχηενημέρωση
τηςΟΚΕ—ζητείταιαπότοΣυμβούλιοναπροβλέψειτην
κατάρτισηεκμέρουςτηςΕπιτροπήςπενταετούςενδεικτικού
προγράμματος ,συνοδευομένου απόδιάρθρωσητωνδημοσιο­
νομικώνχορηγήσεων ,τοοποίοθαπρέπειναυποβάλλεται
προςεξέτασηστοΚοινοβούλιοκαιστηνΟΚΕ.6.3.Τοποσοτωνκοινοτικώνχρηματοδοτήσεων πουέχουν
εγγραφείστιςπιστώσειςτωνπέντεπρωτοκόλλων (3)αντικα­
θρεπτίζειτιςμειώσειςπουπροέκυψαναπότιςαποφάσειςτου
Συμβουλίουτης18ης/19ηςΔεκεμβρίου1990(βλ.σημείο4.1).
Hαύξησησεσχέσημεταπρωτόκολλατου1988ήταν,συνο­
λικάγιατιςχώρεςτουΜαγκρέμπκαιγιατηνΑίγυπτο,33%
(από1236σε1640εκατομμύριαEcu)(4).Το1988,ηαύξηση
γιατιςίδιεςχώρες,σεσχέσημεταπροηγούμεναπρωτόκολλα
ήταν61%.Είναιαλήθειαότιαυτήτηφοράκαταβλήθηκε
προσπάθειαναευνοηθείηοριζόντιασυνεργασία,αλλάδεν
υπάρχειαμφιβολίαότιησημερινήαύξησηδενεπαρκείούτε
γιαναδιατηρηθούναμετάβλητεςοιποσοστώσειςανάκεφαλή
ανάλογαμετηναύξησητουπληθυσμού .Τοζήτημαείναι
ακόμαπιοσοβαρόεάνληφθείυπόψηότιηενλόγωαύξηση
κατά33%είναιτοαποτέλεσμααύξησηςκατά37%των
δανείωντηςETE(από714σε978εκατομμύριαEcu)και27%
τωνπιστώσεωντουκοινοτικούπροϋπολογισμού (από522σε
622εκατομμύριαEcu).
6.ΟισυστάσειςαπόφασηςτουΣυμβουλίουσχετικάμετη
σύναψηορισμένωνχρηματοδοτικών πρωτοκόλλων
6.1.Στις3Μαΐου1991,ηΕπιτροπήπαρουσίασεδύοειση­
γήσειςγιααποφάσειςτουΣυμβουλίου(!).Hπρώτηαφοράτη
σύναψηπρωτοκόλλουγιατηχρηματοδοτική καιτεχνική
συνεργασίαμεταξύτηςΕυρωπαϊκήςΟικονομικήςΚοινότη­
ταςκαιτηςΑραβικήςΔημοκρατίαςτηςΑιγύπτου,τηςΔημο­
κρατικήςκαιΛαϊκήςΔημοκρατίαςτηςΑλγερίας,τουΒασι­
λείουτουΜαρόκουκαιτηςΔημοκρατίαςτηςΤυνησίας.H
δεύτερηαφοράτησύναψηπρωτοκόλλουχρηματοδοτικής
συνεργασίαςμετοκράτοςτουΙσραήλ(2).Ταπέντεπρωτόκολ­
λαέχουνήδημονογραφηθεί .
6.2.Ταμονογραφηθέντα πρωτόκολλαεκφράζουνπιστάτις
οδηγίεςπουδόθηκαναπότοΣυμβούλιοστις18/19Δεκεμ­
βρίου1990.Ισχύουν,συνεπώς,γι'αυτάοιεπικριτικέςπαρατη­
ρήσειςπουέγινανστοσημείο4.2.2.Τοκείμενοτωνπρωτο­
κόλλωνείναικατάγράμματοίδιομεεκείνοτου1988,εκτός
απόμικρέςαλλαγές.Σταπρωτόκολλασχετικάμετιςχώρες
τουΜαγκρέμπκαιτηνΑίγυπτο,οιαλλαγέςαυτέςαφορούν6.4.Σταπλαίσιατωνπιστωσεωνπουπροέρχονταιαπότον
προϋπολογισμό ,πουπροβλέπονταιγιαταπρωτόκολλασχε­
τικάμετιςχώρεςτουΜαγκρέμπκαιτηνΑίγυπτο,παρουσάζε­
ται,έναντιμιαςαύξησηςκατά20%μόνοτωνμηεπιτρεπτέων
ενισχύσεων(από490σε588εκατομμύριαEcu),μιααύξηση
κατά130%τωνχορηγήσεωνγιατοσχηματισμόκεφαλαίων
επιχειρηματικού κινδύνου(από32σε74εκατομμύριαEcu).
HΟΚΕκαταρχήνσυμφωνείμετηνενίσχυσηαυτούτουτύπου
παρέμβασης .Κρίνει,όμως,ότιθαήτανσκόπιμοέναςπροκα­
ταρκτικόςκριτικόςπροϋπολογισμός εκμέρουςτηςETEγι'-
αυτήτησχετικάνέαδράση,ηοποίακαθιερώθηκεμόνομετα
πρωτόκολλατου1988.Οπωσδήποτε ,ηΟΚΕεπαναλαμβάνει
προηγούμενοαίτημάτηςκαιζητείαπότηνETEκαιτην
Επιτροπήναυποβάλουνέκθεσηπουναπαρουσιάζειτηχρήση
τωνχρηματοδοτήσεων πουπροορίζονταιγιατοστόχοαυτό,
καθώςκαιτωνεπιπτώσεώντουςστηνπαραγωγικήικανότητα
τωνενλόγωχωρών.Επιπλέον,ηΟΚΕεπαναλαμβάνει την
πρότασήτηςγιατηδημιουργίαενόςκεφαλαίουκινήσεωςγια
τηχορήγησηκαιτηδιαχείρισητωνενισχύσεωναυτών.
6.5.Όσοναφοράτηνκατανομήτωνπιστωσεωνμεταξύ
τωνενλόγωτεσσάρωνχωρών,παρατηρείταιμιαορισμένη(')Έγγρ.SEC(91)814τελικό.
(2)Ταυπόεξέτασηπρωτόκολλααποτελούναντικείμενοιδιαίτερων
αποφάσεωνλόγωτηςδιαφορετικήςφύσηςεκείνουπουυπεγράφη
μετοΙσραήλκαιτοοποίο,όπωςκαιστοπαρελθόν,προβλέπει
μόνοτηχρηματοδοτική συνεργασίαμέσωδανείωνETE.Θαπρέ­
πει,ωστόσο,ναειπωθείότιαπόκαιρόηΚοινότηταέχειμετο
Ισραήλ,βάσειτηςσυμφωνίαςσυνεργασίαςτου1985,μίασημα­
ντικήδραστηριότηταβιομηχανικής ,τεχνικήςκαιεπιστημονικής
συνεργασίας ,παράτηναπουσίακοινοτικώνχρηματοδοτήσεων
στοΙσραήλγιατηδραστηριότητα αυτή.(3)Hσυνολικήχρηματοδότηση σεεκατομμύριαEcuπουπροβλέπο­
νταιγιαταπέντεπρωτόκολλαείναιοιακόλουθες:Αίγυπτος568,
Αλγερία350,Μαρόκο438,Τυνησία284,Ισραήλ82.
(4)ΓιατοΙσραήληαύξησησεσχέσημετοπροηγούμενοπρωτόκολ­
λοανέρχεταισε30%.

Αριθ.C40/82 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 17.2.92
αποκατάστασητηςισορροπίαςυπέρτηςΑλγερίας(ι)ηοποία
στοπροηγούμενοπρωτόκολλοείχευποστείσχετικήδυσμενή
μεταχείριση .Θαπρέπει,ωστόσο,ναειπωθείότιαυτήησχε­
τικήαποκατάστασητηςισορροπίαςπραγματοποιείται μέσω
μεγαλύτερηςαύξησηςτωνενισχύσεωνστοσχηματισμόκεφα­
λαίωνεπιχειρηματικού κινδύνου(2)καιτωνδανείωνΕΤΕ(3)
παράτωνμηεπιστρεπτέωνενισχύσεων ,γιατιςοποίες,παρά
τονπληθωρισμό ,χορηγείταιτοίδιοποσόμετοτρίτοπρωτό­
κολλο(52εκατομμύριαEcu)(4).Ενπάσηπεριπτώσει,ηΑλγε­
ρίαπαραμένειηχώρα,μεταξύτωντεσσάρων,στηνοποία
διοχετεύεταιτομικρότεροποσοστόπιστώσεωντουκοινοτι­
κούπροϋπολογισμού (δηλ.χαριστικέςενισχύσειςσυνενισχύ­
σειςσχηματισμούκεφαλαίουκινδύνου)(5).
6.6.HΟΚΕδράττεταιτηςευκαιρίαςαυτήςκαιεισηγείται
μιαπιοέγκαιρη,δραστήριακαιαποτελεσματική εφαρμογή
τωνπρωτοκόλλωνσεσχέσημεταπροηγούμεναπρωτόκολλα ,
σεσυνδυασμόεπίσηςμεταεπικριτικάσχόλιαπουέγιναν
σχετικάαπότοΕλεγκτικόΣυνέδριοστηνπροαναφερθείσα
έκθεση.Ειδικότερα,ηΟΚΕσυμφωνείμετηνκρίσητου
ΕλεγκτικούΣυνεδρίουσχετικάμετηνανεπάρκειατηςδρα­
στηριότηταςπαρακολούθησης καιτηςεκτωνυστέρωναξιο­
λόγησηςτωνπαρεμβάσεωνεκμέρουςτηςΕπιτροπήςκαι
καλείτηντελευταίαναλάβειτααπαραίτηταμέτραγιατο
σκοπόαυτό.Τοσύστημαδιακρίβωσης ,εποπτείας(συνέχεια)
καιαξιολόγησηςπουυιοθετείταιγιατιςπαρεμβάσειςτων
διαρθρωτικώνταμείωνμπορείνααποτελέσειορθήπαραπο­
μπήκαιγιατουςσκοπούςτηςσυμμετοχήςτωνκοινωνικών
εταίρων.
7.ΑνακοίνωσητηςΕπιτροπήςσχετικάμετιςεμπορικέςσυ­
ναλλαγέςκαιηπρότασηκανονισμούπουαφοράτιςεισαγω­
γέςορισμένωνγεωργικώνπροϊόντων
7.1.Στις22Μαΐου1991,υποβλήθηκεη«Ανακοίνωσητης
ΕπιτροπήςστοΣυμβούλιογιατηνεφαρμογήμέτρωνσχετικά
μετιςεμπορικέςανταλλαγέςστοπλαίσιοτηςανανεωμένης
μεσογειακήςπολιτικής»(6).
7.1.1.Στηνανακοίνωσηαυτήεπισυνάπτεται η«Πρόταση
κανονισμού(ΕΟΚ)τουΣυμβουλίουγιατροποποίησητου
(')Hαύξησητωνσυνολικώνχρηματοδοτήσεων πουπροβλέπονται
στοτέταρτοπρωτόκολλομετηνΑλγερίαείναι46%έναντι35%
γιατοΜαρόκο,27%γιατηνΤυνησία,26%γιατηνΑίγυπτο.
Όμως,στηνΑλγερίασυνεχίζουνναδιοχετεύονταιμικρότερες
χρηματοδοτήσεις (21%επίτουσυνόλουτωντεσσάρωνχωρών)
παράστηνΑίγυπτο(35%)καιστοΜαρόκο(27%).
(2)Οιενισχύσειςγιατοσχηματισμόκεφαλαίωνεπιχειρηματικού
κινδύνουπουχορηγούνταιστηνΑλγερίααυξήθηκανπερισσότερο
από4φορές,περνώνταςαπό4σε18εκατομμύριαEcu.θαπρέπει
νασημειωθείωστόσοότισταπροηγούμεναπρωτόκολλα,γιατο
ίδιοκεφάλαιο,στηνΤυνησίαδιοχετεύθηκαν 6εκατομμύριαEcu
(ταοποίαγίνονταιτώρα15),στοΜαρόκο11εκατομμύριαEcu
(τώρα25),στηνΑίγυπτο11εκατομμύριαEcu(τώρα16).
(3)HΑίγυπτοςκαιηΑλγερίασυνεχίζουνναδέχονταιτομεγαλύτερο
μέροςτωνπιστώσεωνγιαδάνειαETE:Αίγυπτος568εκατομμύρια
Ecu(ισοδυναμείμε32%τουσυνόλουτωντεσσάρωνχωρών),
Αλγερία280εκατομμύριαEcu(29%),Μαρόκο220εκατομμύρια
Ecu(22%),Τυνησία168εκατομμύριαEcu(17%).
(4)Όσοναφοράτιςμηεπιστρεπτέεςενισχύσεις,ενώηΤυνησίακαι
τοΜαρόκοδιατηρούνσχεδόναμετάβληταταποσοτάκατανομής
μεταξύτωντεσσάρωνχωρών(αντιστοίχως17%και33%)αυξάνε­
ταιτοποσοστότηςΑιγύπτου,από39σε41%,καιμειώνεταιτο
ποσοστότηςΑλγερίας,από11σε9%.
(5)Οιπιστώσειςπουδιατίθενταιαπότονπροϋπολογισμό κατανέμο­
νταιωςεξής:Αίγυπτος258εκατομμύριαEcu,Αλγερία70εκατομ­
μύριαEcu,Μαρόκο218εκατομμύριαEcu,Τυνησία116εκατομμύ­
ριαEcu.Hποσοστιαίακατανομήμεταξύτωντεσσάρωνχωρών
παραμένειπερίπουηίδιαμετο1988.
(6)Έγγρ.COM(91)179τελικό.καθεστώτος,πουισχύεικατατηνεισαγωγήστηνΚοινοτητα
ορισμένωνγεωργικώνπροϊόντωνκαταγωγήςΑιγύπτου,Αλγε­
ρίας,Γιουγκοσλαβίας ,Ιορδανίας,Ισραήλ,Κύπρου,Λίβανου,
Μάλτας,Μαρόκου,ΣυρίαςκαιΤυνησίας».
7.1.2.HανακοίνωσητηςΕπιτροπήςεπαναλαμβάνει όσα
αναφέρονταιστοψήφισματουΣυμβουλίουκαιτηςΕπιτροπής
γιατοίδιοθέμα,πουυιοθετήθηκεστις18-19Δεκεμβρίου
1990.Hανακοίνωσηκαλύπτειτρίαζητήματα :
α)τηνεισαγωγήγεωργικώνπροϊόντων,απεικονίζοντας έτσι
τηνενλόγωπρότασηκανονισμού·
β)τηνεισαγωγήκλωστοϋφαντουργικών προϊόντων·
γ)τουςκανόνεςκαταγωγής .
7.2.Hπρότασηκανονισμούγιατηνεισαγωγήορισμένων
γεωργικώνπροϊόντων
7.2.1.Στόχοςτηςπρότασηςκανονισμούείναιηβελτίωση,
μεαυτόνομοτρόπο,τουπροτιμησιακού καθεστώτοςεισαγω­
γήςγεωργικώνπροϊόντωνπουέχεικαθιερωθείσταπρωτόκολ­
λατου1987,ταοποίασυμπλήρωναντιςσυμφωνίεςσύνδεσης
καισυνεργασίαςμετιςΤΜΧ.Hβελτίωσηαυτή,πουακολου­
θείτιςυποδείξειςτουενλόγωψηφίσματος ,θαπρέπεινα
υλοποιηθείμεδύοτύπουςμέτρων:
α)τηνεπίσπευσητηςημερομηνίαςτηςκατάργησηςτων
δασμών,απότην31ηΔεκεμβρίου1995πουπροβλέπονταν
αρχικά,γιατην1ηΙανουαρίου1993·
β)τηναύξησηκατά5%(ήκατά3%γιαορισμέναευαίσθητα
προϊόντα)ετησίωςμεταξύτου1992καιτου1995,των
δασμολογικώνποσοστώσεωνκαιτωνποσοτήτωναναφο­
ράς.
7.2.1.1.Ταπροτεινόμεναμέτραεφαρμόζονταισεόλεςτις
ΤΜΧ,μεεξαίρεσητηνΤουρκίαπουεπωφελείταιήδηαπό
τηδασμολογικήαπαλλαγήδεδομένουότιβρίσκεταιήδησε
τελωνειακήένωσημετηνΚοινότητα,ηοποίαπροβλέπεται
στοπρόσθετοπρωτόκολλοτης23ηςΝοεμβρίου1970.
7.2.2.HΟΚΕσημειώνεικαταρχήότιαυτάταμέτραπου
αναφέρονταιαπότοΣυμβούλιοπροχωρούνπέρααπότιςπρο­
τάσειςπουπεριέχονταιστηνανακοίνωσητηςΕπιτροπήςτης
1ηςΙουνίου1990.Hανακοίνωση,πράγματιπεριοριζότανστο
νατονίσειτηδέσμευσηγιατηδιατήρησητωνπαραδοσιακών
ροώντωνσυναλλαγώνσύμφωναμεταστάδιαπουπροβλέπο­
ντανσταπρόσθεταπρωτόκολλα ,καιδιακήρυττεότι«ηΕπι­
τροπήδενκρίνεισκόπιμοναπροβείσενέεςπροτάσειςπρος
τοπαρόν»καιεπρόκειτοναυποβάλειστοΣυμβούλιολεπτο­
μερήαξιολόγησητουζητήματος,πριναπ'τατέλητου1994.
HΕπιτροπήδεναπέκλειετηδυνατότηταναπραγματοποιη­
θούναπότώραμικρέςπροσαρμογέςκατόπιν,όμως,αιτήσεως
τωνΤΜΧ.
7.2.3.HΟΚΕεκφράζειγιαταμέτρα,πουαναφέρονταιαπό
τοΣυμβούλιοκαιέχουνεπισήμωςπροταθείαπότηνΕπιτροπή
στηνπρότασηκανονισμού,μιααντίρρησηαρχής.HΟΚΕ
τονίζειότιείναιαντίθετησεμιαμεσογειακήπολιτικήπου
ευνοείτοάνοιγματωνκοινοτικώναγορώνπερισσότεροχωρίς
μιασοβαρήπροσπάθεια,έστωκαιχρηματοδοτική ,γιατην
επίτευξημιαςπραγματικήςπολιτικήςγιασυνανάπτυξη .H
ΟΚΕέχειήδηστοπαρελθόνυποστηρίξειτηνακαταλληλό­
τηταμιαςπλήρουςκατάργησηςτωνσυνόρωνστηνεισαγωγή
γεωργικώνπροϊόντωντωνΤΜΧ.Δηλαδήόχιενόψειενός

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/83
7.2.6.1.1.Αυτοισχύειεπίσηςγιατομεγαλύτερομέροςτων
ευαίσθητωνπροϊόντων,γιαταοποίαείναιμεγαλύτερεςοι
ανησυχίεςόσοναφοράτονανταγωνισμόμετααντίστοιχα
κοινοτικάκαισυγκεκριμένα :πρώϊμεςπατάτες,ντομάτες,
μανταρίνια,καικλεμεντίνες,κρασί(3).Βεβαίωςαυτόδεν
ισχύειγιαταπορτοκάλια,τουςχυμούςπορτοκαλιούκαιτα
κομμέναάνθηγιαταοποίαοιεισαγωγέςξεπερνούντιςδασμο­
λογικέςποσοστώσεις(4).Πρέπειόμωςναειπωθείότικαι
γι'αυτάταπροϊόντατοεπίπεδοτωνδασμολογικώνποσοστώ­
σεων,πουείναιυπολογισμένοεπίτωνεισαγωγών1980-1984,
κυμαίνεταισεαντικειμενικώς χαμηλάεπίπεδα.Γιαταπορτο­
κάλιακαιτουςχυμούςπορτοκαλιούισχύουνόσαειπώθηκαν
στηνέκθεσηγιατημεσογειακήπολιτικήπουσυνόδευετη
γνωμοδότησητηςΟΚΕ(σημείο5.2),δηλαδήότιταέτηαυτά,
πουεπιλέγησανωςβάσητουυπολογισμούγιατονπροσδιορι­
σμότωνπαραδοσιακών εξαγωγικώνρευμάτωνείναιεκείνα
πουπαρουσίασανγιαδιάφορουςλόγουςμείωσητωνεξαγω­
γών.Γιαταάνθη,οιποσοστώσεις ,υπολογισμένες βάσειτων
εξαγωγών1980-1989,αντικαθρεφτίζουν καθορισμένους
όγκουςεξαγωγώνβάσειτουκοινοτικούτελωνειακούκαθε­
στώτοςδεδομένουότιταπροϊόντααυτάσυμπεριλήφθησαν
στοπροτιμησιακόκαθεστώςμόνομεταπρόσθεταπρωτόκολ­
λατου1987-1988 .στείρουπροστατευτισμού αλλάεπειδήχωρίςμιαδέσμευση
προςέναπαραγωγικόαγροβιομηχανικό επαναπροσανατολι­
σμόσεμεσογειακήκλίμακα,καιχωρίςπαράλληληαναθεώ­
ρησητηςκοινήςγεωργικήςπολιτικής(ΚΓΠ),ηεπιδίωξη
μιαςμηχανικήςπολιτικήςπροοδευτικώνπαραχωρήσεων
στηνεισαγωγήγεωργικώνπροϊόντωντωνΤΜΧδενθακάνει
τίποταάλλοπαράναεπιδεινώσειτηνκατάστασηανταγωνι­
σμούπουυπάρχειήδησήμεραμετιςμεσογειακέςπεριφέρειες
τηςΚοινότητας ,χωρίςεντούτοιςνααντιστοιχείπλήρωςστις
εξαγωγικέςανάγκεςτωνΤΜΧ.
7.2.4.Λέγονταςαυτάγιαλόγουςαρχής,ηΟΚΕεπισημαί­
νειότιταπροτεινόμεναμέτραδενθαέχουνουσιαστικές
επιπτώσειςαπότησκοπιάτουπραγματικούανοίγματοςτων
κοινοτικώναγορών.Αυτές,πράγματι,μολονότιεπιφέρουν
μιαπεραιτέρωαπομάκρυνσητωντελωνειακώνσυνόρων,δεν
θατροποποιήσουν τηνπαρούσαέκτασητηςκοινοτικήςπρο­
στασίας.Αυτόφαίνεταικαθαράαπόμιαπροσεκτικήεξέταση
τωνδύοτύπωνπροτεινόμενων μέτρων.
7.2.5.Hεπιτάχυνσητηςδασμολογικήςκατάργησηςθα
έχειμίααπολύτωςανεπαίσθητησυνέπειαστηνκατάσταση
τηςαγοράς,γιαδύολόγους:
α)ηδιαδικασίακατάργησηςτωνδασμώνπουεπιχειρείται
ήδη,παράλληλαμεεκείνηπουαφοράτηνΙσπανίακαιτην
Πορτογαλία,ξεκινούσεήδηαπόσημαντικέςτελωνειακές
μειώσεις.Συνεπώς,το1993θαυπάρχουντόσοπεριορισμέ­
νεςδασμολογικέςποσοστώσειςπουδενθαέχουνκαμία,
ουσιαστικά,σημασίαΐ1)·
β)τοτελωνειακόκαθεστώςέχειθεωρητικήμόνοσημασία
στονκαθορισμότωνπραγματικώνσυνθηκώνεισροήςστις
κοινοτικέςαγορές.
7.2.6.Γιατουςίδιουςλόγους,oδεύτεροςτύποςτωνπρο­
βλεπόμενωνμέτρων,δηλ.ηαύξησητωνδασμολογικώνποσο­
στώσεωνκαιτωνποσοτήτωναναφοράς,δενμπορείναέχει
σημαντικήεπίπτωση(2).
7.2.6.1.Στηβεβαίωσηαυτήςτηςανάλυσηςβοηθάηδιαπί­
στωσηότιγιατομεγαλύτεροτμήματωνενλόγωπροϊόντων,
οιεξαγωγέςτωνΤΜΧβρίσκονταισεποσοτικάεπίπεδαπου
είναιαισθητάχαμηλότερααπότααντίστοιχατωνδασμολογι­
κώνποσοστώσεωνκαιτωνποσοτήτωναναφοράς.7.2.6.2.Απ'όλααυτά,είναισαφέςότιταπροτεινόμενα
μέτραδενδημιουργούνυπερβολικέςανησυχίεςγιατιςεπι­
πτώσειςτουςστηνεμπορίατωναντίστοιχωνκοινοτικών
γεωργικώνπροϊόντων .Ουσιαστικά,οιποσότητεςγεωργικών
προϊόντωντωνΤΜΧπουεισάγονται,πράγματι,σύμφωναμε
τοπροτιμησιακόκαθεστώςτηςΚοινότηταςδενείναιαυτήτη
στιγμήσεθέσηναανταγωνιστούν σοβαράταμεσογειακά
γεωργικάπροϊόντατηςΚοινότητας .Hανησυχίαωςπρος
αυτόπρέπειναστραφείσεάλλεςκατευθύνσεις ,εάνλάβει
κανείςυπόψη,π.χ.,ότιοιΗνωμένεςΠολιτείεςκαιηΒραζιλία
εξάγουνστιςαγορέςμαςπορτοκάλιακαιχυμούςπορτοκαλιού
σεποσότητεςπουισοδυναμούνμετοσύνολοτηςπαραγωγής
πορτοκαλιούτηςΚοινότητας .
7.2.6.3.HΟΚΕοφείλειναπαρατηρήσειότιηΕπιτροπή
δενέχειακόμηυιοθετήσεισαφώςκαιαποτελεσματικά το
στόχοτηςσυμμετοχήςτωνπαραγωγώνγεωργικώνκαιβιομη
(3)Ορισμέναπαραδείγματασχετικάμετιςεισαγωγέςτωνετών1988­
1989-1990 :(·)Ήδη,πριναπόταπρόσθεταπρωτόκολλα,οιΤΜΧεπωφελούνταν
απόμιαυψηλήδασμολογικήμείωση.Γιαπαράδειγμα,γιατις
χώρεςτουΜαγκρέμπ,αυτήανέρχοτανσε80%γιαταεσπεριδο­
ειδήκαισε60%γιατιςτομάτες.Καθώςoκοινοτικόςδασμός
(ΚοινόΔασμολόγιο)είναιαντίστοιχα20%και11%,ηκατάρ­
γησηάρχισεήδηαπότελωνειακόδασμό4%γιαταεσπεριδοειδή
και4,4%γιατιςτομάτες.
(2)ΟρισμέναπαραδείγματαγεωργικώνπροϊόντωντωνΤΜΧτων
οποίωνοιεισαγωγέςσταπλαίσιατουπροτιμησιακούκαθεστώτος
περιορίζονταιαπόδασμολογικέςποσοστώσειςκαιεπιπλέοναπό
χρονικάόρια:
—πρώϊμεςπατάτεςαπότοΜαρόκο,τηνΤυνησία,τηνΑίγυπτο:
απότην1ηΙανουαρίουώςτις31Μαρτίου,
—ντομάτεςαπότοΜαρόκο,απότην1ηΙανουαρίουέωςτις
30Απριλίου,
—καρότααπότηνΚύπρο:απότην1ηΑπριλίουέωςτις15
Μαΐου,
—αγκινάρεςαπότηνΑίγυπτοκαιτηνΚύπρο:απότην1ηΟκτω­
βρίουέωςτις31Δεκεμβρίου ,
—ακτινίδιααπότοΜαρόκο,τοΙσραήλ,τηνΚύπρο:απότην
1ηΙανουαρίουέωςτις30Απριλίου.—πρώϊμεςπατάτεςΑιγύπτου:δασμολογικήποσόστωση98000
τ.,εισαγωγές :47854,53531,86940,
—ντομάτεςαπότοΜαρόκο:δασμολογικήποσόστωση86000τ.
εισαγωγές :50205,64487,59000,
—μανταρίνιακαικλεμεντίνεςαπότοΜαρόκο:δασμολογική
ποσόστωση 110000τ.εισαγωγές :78696,64515,75666,
—εμφιαλωμένοκρασίαπότηνΑλγερία:δασμολογικήποσό­
στωση200000εκατόλιτραεισαγωγέςτο1989:63538εκατόλι­
τρα,
—κρασίχύμααπότηνΤυνησία:δασμολογικήποσόστωση
160000εκατόλιτρα,εισαγωγές :6961εκατόλιτρα .
(4)Παραδείγματα :
—πορτοκάλιααπότοΜαρόκο:δασμολογικήποσόστωση
265000τ.εισαγωγές :912476,337184,251560,
—χυμόςπορτοκαλιούαπότοΙσραήλ:δασμολογικήποσόστωση
82700,εισαγωγές :112246,124542,134397,
—άνθηαπότοΙσραήλδασμολογικήποσόστωση17000τ.εισα­
γωγές19723,18666,20786.

Αριθ.C40/84 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
8.Συμπεράσματα χανικωνπροϊόντων,καθώςκαιάλλωνενδιαφερόμενων
φορέων(στοπεδίοτηςεμπορίας,τηςέρευναςκαιτηςανάπτυ­
ξηςκλπ.)τωνκοινοτικώνμεσογειακώνπεριφερειώνστα
πλεονεκτήματα τωνπροτιμησιακών καθεστώτωνπουπαραχω­
ρούνταιστιςΤΜΧ,προωθώνταςπρωτοβουλίεςγιατηνανά­
πτυξητηςευρωμεσογειακής συμπληρωματικότητας των
αγροβιομηχανικών κλάδων.
7.2.6.4.Υπότοφωςαυτώντωνθεωρήσεων,ηΟΚΕμολο­
νότιδιατηρείτιςεπιφυλάξειςπουαναφέρονταιστοσημείο
7.2.3,επιδοκιμάζειτηνυπόεξέτασηπρότασηκανονισμού .8.1.ΤοπρώτοσυμπέρασμαπουηΟΚΕεξάγειαπότην
εξέτασητωνδιάφορωνφάσεωντηςδιαδικασίαςχάραξης,
λήψηςσχετικήςαπόφασηςκαιπροώθησηςτηςανανεωμένης
μεσογειακήςπολιτικής,είναιηδιαφωνίατηςσχετικάμετη
μέθοδοπουακολουθήθηκε κατάτηνανάπτυξηαυτήςτης
διαδικασίας .
8.1.1.Βρισκόμαστεσήμεραμπροστάσεπροτάσειςκανονι­
σμώνπερίσχεδιασμούκαιεφαρμογήςτηςανανεωμένηςμεσο­
γειακήςπολιτικής(πουεξετάσθηκανστασημεία5.6και7
τηςπαρούσαςγνωμοδότησης )όπουηΕπιτροπήαναγκάσθηκε
ναακολουθήσειεπακριβώςτιςκατευθύνσειςτουΣυμβουλίου .
Πρέπεινατονισθείότιδενπρόκειταιγιαπολιτικούςπροσα­
νατολισμούς-πλαίσιο:στηνουσίατοΣυμβούλιοεπέβαλε
λεπτομερείςκαιδεσμευτικέςδιατάξειςστηνΕπιτροπήσχε­
τικάμετηνπρότασηπουαυτήέπρεπεναυποβάλει.Hδιαδικα­
σίααυτήφαίνεταιναθίγειτορόλουποβολήςπρότασηςπου
απόθεσμικήάποψηανήκειστηνΕπιτροπή.7.3.Hεισαγωγήκλωστοϋφαντουργικών προϊόντων
7.3.1.Τοψήφισματης18ης/19ηςΔεκεμβρίου1990προέ­
βλεπεότιηπροοδευτικήεπιστροφήστοκαθεστώςτηςελεύθε­
ρηςπρόσβασηςγιατακλωστοϋφαντουργικά προϊόντατου
Μαρόκου,τηςΤυνησίαςκαιτηςΑιγύπτου,θαέπρεπενα
αποτελέσειαντικείμενοδιαπραγματεύσεων μετηνΕπιτροπή
σύμφωναμεδιαδικασίαπουθαλάμβανευπόψητηςτααποτε­
λέσματατουΓύρουτηςΟυρουγουάης ,επαναλαμβάνοντας
σ'αυτότηνπρότασηπουείχεπροωθήσειηίδιαηΕπιτροπή,
στηνανακοίνωσήτηςτης1ηςΙουνίου(καιηοποία,ωστόσο,
αφορούσεόλεςτιςΤΜΧ).Hυπόεξέτασηανακοίνωση,που
βασίζεταιστοενλόγωψήφισμα,λαμβάνειυπόψητογεγονός
ότιοιδιαπραγματεύσεις τηςΓΣΔΕδενέχουνολοκληρωθεί
ακόμηκαιαπόαυτόεξάγειτοσυμπέρασμαότιδενμπορείνα
υποβληθείακόμηκαμίαπρότασησχετικάκαιότιπρέπεινα
αναβληθείοποιαδήποτεπρωτοβουλίαπροςτηνεπιστροφή
τουκαθεστώτοςελεύθερηςπρόσβασης,έωςότουολοκληρω­
θείoΓύροςτηςΟυρουγουάης .
7.3.2.HΟΚΕδενσυμφωνείμετηθέσηαυτή,ηοποία
ενδέχεταιναθεωρηθείωςπρόσχημα.Δενδιαφαίνονται ,πράγ­
ματι,σοβαράεμπόδιαστιςδιαπραγματεύσεις γιαένανέο
καθεστώςεισαγωγής,ανεξάρτητααπότηνπορείατουΓύρου
τηςΟυρουγουάης ,απότοοποίοθαπροκύψειηπροοδευτική
επιστροφήστηνελεύθερηπρόσβαση,έστωκαιανθασυνο­
δευθείαπόδεσμεύσειςκαιεγγυήσειςεκμέρουςτωνΤΜΧ
σεό,τιαφοράτοντάμπιγκ,τιςεξαγωγικέςπιστώσεις,τις
απομιμήσεις ,τοκοινωνικόντάμπιγκ,κλπ.,όπωςέχειπροτα­
θείαπότηνΟΚΕήδηστηγνωμοδότησήτηςτου1989(σημ.
9.13).Ακόμηπερισσότερο ,γιατίηΕπιτροπήκαιτοΣυμβού­
λιοφαίνεταιναοδεύουνπροςαυτόνομεςδιαπραγματεύσεις
όσοναφοράτηνΤουρκία,τηΜάλτακαιτηΓιουγκοσλαβία .
7.3.3.Γιατολόγοαυτό,ηΟΚΕζητείαπότηνΕπιτροπή
ναπροωθήσειτιςδιαδικασίεςγιαδιαπραγματεύσεις νέων
συμφωνιώνμετιςενδιαφερόμενες ΤΜΧ,οιοποίεςπροβλέ­
πουντηνπροοδευτικήεπιστροφήστηνελεύθερηπρόσβαση
στηνΚοινότηταόσοναφοράταπροϊόντατηςκλωστοϋφα­
ντουργίας.8.1.2.Είναιαλήθειαοτιοιπροσανατολισμοί τουΣυμβου­
λίουαποτέλεσαναντικείμενολεπτομερειακών διαπραγματεύ­
σεωνστοεσωτερικότηςομάδας«Μεσόγειος»τουΣυμβου­
λίου(στοοποίοσυμμετείχεεπίσηςηΕπιτροπή),βάσειτης
ανακοίνωσηςτηςΕπιτροπήςτης1ηςΙουνίου.Όμως,τότε
διερωτάταικανείςεάνημέθοδοςτηςπροώθησηςσυγκεκριμέ­
νωνπολιτικώνπροτάσεωνμέσωανακοινώσεωνκαιόχικατευ­
θείανμέσωπροτάσεωνκανονισμώνδενθαέχειωςσυνέπεια
ναπεριορισθείησυζήτησησεέναείδοςμικρούκυκλώματος
μεταξύδύοκοινοτικώνοργάνωνόπωςείναιηΕπιτροπήκαιτο
Συμβούλιομεσυνακόλουθοαποκλεισμόαπότιςσυζητήσεις
αυτέςάλλωνκοινοτικώνοργάνωνδημοκρατικήςεκπροσώπη­
σηςκαιγνωμοδοτικήςλειτουργίας,όπωςείναιτοΕυρωπαϊκό
ΚοινοβούλιοκαιηΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή.
Αυτήείναιηδεύτερημεθοδολογικήεπιφύλαξηπουεπιθυμεί
ναεκφράσειηΟΚΕ.Σεόλητηδιαδικασίακατάρτισης,καθο­
ρισμούκαιαπόφασηςσχετικάμετηνανανεωμένημεσογειακή
πολιτική,τοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιοκαιηΟΚΕαπο­
κλείσθηκαντελείως.
8.1.3.HΟΚΕ,δενμπορείπαράναεκφράσειτηνλύπη
τηςγιατογεγονόςότιπαράτιςεπανειλημμένες αιτήσεις
συμμετοχήςπουαπήυθυνεστηνΕπιτροπήκαιτοΣυμβούλιο
σεπροηγούμενεςγνωμοδοτήσεις της,δενζητήθηκεαπ'αυτήν
ναγνωμοδοτήσει ούτεγιατηνανακοίνωσητηςΕπιτροπής,
ούτεγιατιςπροτάσειςκανονισμώνπουυποβλήθηκανπρό­
σφαταστοΣυμβούλιο .Δενμπορείκανείςπαράνααναρωτηθεί
ώςπότετοΣυμβούλιοθασυνεχίσεινασυμπεριφέρεται με
τρόποπουφαίνεταιναμηνθεωρείότιταπροβλήματατης
συνεργασίαςγιατηνανάπτυξηκαθώςκαιταπροβλήματα
τωνσχέσεωνμετιςτρίτεςχώρες,κυρίωςεκείνωνπουείναι
γειτονικέςμετηνΚοινότητα,υπεισέρχονταιστηνοικονο­
μικήκαικοινωνικήσφαίρακαι,συνεπώς,απαιτούντηγνωμο­
δότησηεκείνουτουοργάνουπουθεσμικάεκφράζειταοικονο­
μικάκαικοινωνικάσυμφέρονταστηνΚοινότητα .Και,επί­
σης,ώςπότετοΣυμβούλιοθασυνεχίζειναμηνκατανοείότι
ανδενθέλειναυποστηρίξειτηνανάπτυξητηςδημοκρατίας
τωνΤΜΧπαραγνωρίζοντας τηνοικονομικήδημοκρατία,δεν
μπορείνααγνοείτονρόλοτωνκοινωνικώνκαιοικονομικών
δυνάμεωντηςΚοινότηταςκαισεπρώτοεπίπεδοτουθεσμικού
οργάνουπουταεκπροσωπεί .7.4.Κανόνεςπροελευσης
7.4.1.HΟΚΕσημείωσετηνπρόοδοπουεπιτεύχθηκεαπό
τηνΕπιτροπήγιατηβελτίωσητωνκριτηρίωνκαιτωνδιαδι­
κασιώνγιατουςκανόνεςπροέλευσηςκαιαναμένειταορι­
στικάαποτελέσματατωνπροβληματισμών αυτώνπουπραγ­
ματοποιούνται ωςπροςτοζήτημααυτό.

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C40/85
8.2.Στηνπαρούσαγνωμοδότησηδιατυπώθηκανπολυάριθ­
μεςεπικριτικέςπαρατηρήσειςκαιπροτάσειςτροποποίησης
στιςπροτάσειςτηςΕπιτροπής .HΟΚΕζητείαπότοΣυμβού­
λιονατιςαποδεχθείτροποποιώντας αισθητάτιςπροτάσεις
τηςΕπιτροπής(ήακριβέστερατουςπροσανατολισμούς του
Συμβουλίου,βάσειτωνοποίωνδιατυπώθηκανοιπροτάσεις
αυτές).περιβάλλονκαθώςκαισεδαπάνεςγιατοανθρώπινοκεφά­
λαιο,μεπαράλληλουςπόρουςσεεθνικόνόμισμα.Κατάτρίτο
λόγο,ηΚοινότηταμπορείναεπεκτείνειστιςΤΜΧ,που
συναντούνσοβαρέςδυσκολίες,ταμέτραπουέχουνήδηδοκι­
μασθείσεορισμένεςχώρεςτηςκεντρικήςκαιανατολικής
Ευρώπης,καιταοποίαέγκεινταισεεγγυημέναδάνειαγια
τηνυποστήριξητωνισοζυγίωνπληρωμών.Βεβαίωςπρόκειται
γιαμέτραπουδενμπορούνναγενικευθούνκαιτωνοποίων
οισυνέπειεςστονκοινοτικόπροϋπολογισμό θαπρέπεινα
ελέγχονταιπροσεκτικά . 8.3.Ανεξάρτητααπότηζητούμενηαναθεώρησητωναπο­
φάσεωντουΣυμβουλίουσχετικάμετιςχρηματοδοτικές χορη­
γήσειςγιατηνοριζόντιασυνεργασία,ηΟΚΕζητείαπότις
αρμόδιεςεπίτουπροϋπολογισμού αρχέςναλάβουνυπόψη
τιςπαρατηρήσειςπουδιατυπώνονταιστηνπαρούσαγνωμοδό­
τησηκαινααυξήσουναισθητάτιςχορηγήσειςαυτέςμετην
ευκαιρίατουκαθορισμούτωνμηυποχρεωτικώνδαπανών
στουςετήσιουςπροϋπολογισμούς τηςΚοινότητας .8.4.3.Αναπτυξιακές συμφωνίες
8.4.Οσοναφορατηνεφαρμογήτηςανανεωμένηςμεσο­
γειακήςπολιτικής,συμπληρωματικά μεόσααναφέρονταιστα
προηγούμενασημεία,ηΟΚΕπροτίθεταιναυπογραμμίσει
ορισμένουςπαράγοντεςπουείναιιδιαίτερασημαντικοίγι'-
αυτή.8.4.3.1.HΟΚΕκρίνειότιτόσοσταπλαίσιατηςεφαρμογής
τωνδιμερώνπρωτοκόλλωνόσοκαισταπλαίσιατηςυλοποίη­
σηςτηςοριζόντιαςχρηματοδοτικής συνεργασίας,υπάρχειη
δυνατότηταναπραγματοποιηθούν απότώρα,τουλάχιστον
σεπειραματικόεπίπεδο,ορισμένεςαναπτυξιακέςσυμφωνίες,
σύμφωναμετηντυπολογίαπουαπόκαιρόέχειπροταθεί
απότηνΟΚΕ.Καλεί,επίσης,τηνΕπιτροπήνααναλάβει
δέσμευσηπροςτηνκατεύθυνσηαυτή.Αυτέςοισυμφωνίες
πουθαπρέπεινασυναφθούνμεταξύτηςΚοινότηταςκαιμιας
ήπερισσότερωνΤΜΧ,καιθασυμπεριλαμβάνουν καιάλλους
δημόσιουςήιδιωτικούςφορείς(κοινοτικούς,εθνικούςκαι
τοπικούς)απόκάθεπλευρά,θαπρέπειναέχουνωςστόχοτην
εφαρμογήτωνενεργειώνστοεσωτερικότωνπρογραμμάτων
ανάπτυξηςπουθαπροβλέπουνένασυνεκτικόσύνολοαναπτυ­
ξιακώνσχεδίων(ενδεχομένωςολοκληρωμένων καιταοποία
θαπρέπειναπραγματοποιηθούν τόσοστιςΤΜΧόσοκαι
στηνΚοινότητα),εμπορικώνκαιχρηματοδοτικών δεσμεύ­
σεων,αρχήςγενομένηςαπόεκείνεςγιατηνεκπαίδευσηκαι
τηντεχνικήβοήθεια.8.4.1.Διαρθρωτική προσαρμογή
8.4.1.1.Έστωκαιμέσασταδεσμευτικάόριατουάρθρου4
τωνδιμερώνχρηματοδοτικών πρωτοκόλλωνμετιςχώρεςτου
ΜαγκρέμπκαιτουΜασράκ,ηΟΚΕκρίνειότιηΕπιτροπή
μπορείναυποστηρίξειτιςοικονομικέςμεταρρυθμίσεις με
μεγάληαυτονομίαέναντιτωνοργάνωντύπουBrettonWoods,
καιτηνπροσκαλείνακαταβάλειτηνμεγαλύτερηδυνατή
προσπάθειαπροςτηνκατεύθυνσηαυτή.Γιατολόγοαυτό
αναρωτιέταικανείςανστοεσωτερικότηςΕπιτροπήςδενθα
πρέπειναυπάρξειμεγαλύτεροςσυντονισμόςτωνδραστηριο­
τήτωνκαιορθολογικήχρήσητωνπόρωντωνδράσεωνπου
πραγματοποιούνται στοπεδίοαυτόμέσω,π.χ.,τηςπραγματο­
ποίησηςμιαςεπιχειρησιακής διασύνδεσης(taskforce)μεταξύ
τηςΓΔIκαιτηςΓΔVIIIπουείναιπολύπιοαποφασιστικά
δεσμευμένηστηδιαρθρωτικήπαρέμβασητωνκρατώνΑΚΕ.8.4.4.Κοινωνικήδιάσταση
8.4.4.1.HΟΚΕυποδεικνύειμεέμφασητηνανάγκηδέσμευ­
σηςτηςΕπιτροπήςγιατηνανάπτυξητηςκοινωνικήςδιάστα­
σηςτηςανανεωμένηςμεσογειακήςπολιτικής.Hπροσπάθεια
αυτή,πουμπορείνααρχίσειακόμηκαιμέσασταόριατης
ανανεωμένηςμεσογειακήςπολιτικήςπουαναφέρονταιστη
γνωμοδότησηαυτή,θαπρέπειναέχειωςστόχο:
—ναθέσειτηναπασχόλησηστοκέντροτωνοικονομικών
καιπαραγωγικώνπολιτικών,8.4.2.ΕξωτερικόχρέοςτωνΤΜΧ
8.4.2.1.HΟΚΕκαλείτηνΕπιτροπήκαιτοΣυμβούλιο
νακαλύψουντοσοβαρόκενόπουοφείλεταιστηνέλλειψη
προτάσεωνσχετικάμετοπρόβλημααυτόστηνανανεωμένη
μεσογειακήπολιτική.Κατάπρώτολόγο,επαναλαμβάνει την
πρότασηπουπεριέχεταιστησυμπληρωματική γνωμοδότηση
τηςΟΚΕτο1990,γιαέναδιεθνέςπρόγραμμαδιακανονισμού
τουχρέουςκαιτηςδιαρθρωτικήςπροσαρμογήςτωνΤΜΧ,
πουθαπρέπεινασυζητηθείσταδιάφοραδιεθνήόργανα,στο
κέντροτωνοποίωνθαπρέπεινατεθείέναπρόγραμματου
ΔΝΤ,πουναδιαρθρώνεταισύμφωναμετιςαπαιτήσειςκαι
τιςιδιαιτερότητες κάθεχώρας,αλλάτοοποίοόμωςθαέχει
καταρτισθείγιατοσύνολοτωνΤΜΧ.Κατάδεύτερολόγο,η
Κοινότηταθαπρέπεινααναλάβειενέργειασυντονισμούτων
κρατώνμελώνσταδιεθνήόργανασταοποίασυζητείταιτο
πρόβληματουχρέους.Ειδικότερα,όσοναφοράτημείωση
τωνεπίσημωνπιστώσεων,μεσημείοέναρξηςτιςπιστώσεις
τωνκρατώνμελών,ηΟΚΕυποστηρίζειτηνπρόταση,που
προωθήθηκεεπίσηςαπότηνκυβέρνησητηςΤυνησίας,για
μετατροπήτουςσεδαπάνεςστονκοινωνικότομέακαιστο—ναστρέψειτιςπροσπάθειεςπροςτηναξιοποίησητων
ανθρώπινωνπόρων,κυρίωςμέσωτηςεπιμόρφωσης ,
—νααποτρέψειτιςκοινωνικέςανισότητεςστιςσυνθήκες
εργασίεςναξεπεράσουνταελάχισταόριαπουαντιπροσω­
πεύουνταθεμελιώδηκοινωνικάδικαιώματατωνεργαζομέ­
νων.Προςτοσκοπόαυτό,καλείτηνΕπιτροπήνακαταρτί

Αριθ.C40/86 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 17.2.92
σειενακοινωνικόπρωτόκολλο ,πουναισχύειγιαόλες
τιςΤΜΧ,καιτοοποίοναπεριέχειτιςκοινωνικέςρήτρες
πουαναφέρονταιστοσημείο4.2.2.5,
—ναθεωρήσειτιςμεταναστεύσεις απότιςΤΜΧπροςτην
Κοινότηταωςέναφαινόμενομετοοποίοθαχρειασθείνα
ζήσουμεπολύκαιρόακόμηκαι,συνεπώς,νααναπτύξει
τηνκατάλληληπολιτικήπροςτηνκατεύθυνσηαυτή,
—νααναπτύξεισεόλητηλεκάνητηςΜεσογείουένασύγ­
χρονοσύστημασυνδικαλιστικών σχέσεων,
—ναπροωθήσειτησυμμετοχήτωνκοινωνικώνκαιοικονο­
μικώνδυνάμεωνστηνεφαρμογήτηςμεσογειακήςπολιτι­
κήςσεόλαταεπίπεδα:τοπικό,εθνικό,περιφερειακόκοι­
νοτικό.
8.4.5.Κοινωνικός καιοικονομικός διάλογος
8.4.5.1.Γιαναυλοποιηθούνοιστόχοιπουαναφέρονται
στοπροηγούμενοσημείοκαιναυποστηριχθείηοικοδόμηση
μιαςπραγματικήςοικονομικήςδημοκρατίαςτωνΤΜΧ,η
Επιτροπή,χρησιμοποιώντας τουςπόρουςπουτίθενταιστη
διάθεσήτηςγιατηνοριζόντιασυνεργασία ,θαπρέπεινα
προωθήσειέναμεγάλοπρόγραμμαπρωτοβουλιώνοικοδόμη­
σηςκαιενίσχυσηςενόςμόνιμουδιαλόγουμεταξύτωνοικονο­
μικώνκαικοινωνικώνδυνάμεωντωνΤΜΧκαιτωναντίστοι­
χωνκοινοτικών .Κατ'αναλογία,θαπρέπει,επίσης,ναεπιδιώ­
ξειμεαποφασιστικότητα τοστόχοπουέχειήδητεθείστην
ανακοίνωσητης1ηςΙουνίου1990,ναθέσειστοκέντροτης
συνεργασίαςμετιςΤΜΧτηνανταλλαγήπληροφοριώνκαι
τοδιάλογογιαταοικονομικά,κοινωνικά,πολιτιστικάκαι
πολιτικάζητήματακοινούενδιαφέροντος .Στοπλαίσιοαυτό,
θαμπορέσουνναοργανωθούνοιπρώτεςπρωτοβουλίεςπου
θααποτελέσουντηνυλοποίησηεκείνουτουForumτης
Μεσογείου,πουαπόκαιρόέχειπροταθείαπότηνΟΚΕ.H
ΟΚΕ,απότηνπλευράτης,επιβεβαιώνειτηδιαθεσιμότητά
τηςναδιαδραματίσει ένακαθόλουδευτερεύονταλόγογια
τηνεπίτευξητουσυνόλουαυτώντωνδραστηριοτήτων του
διαλόγου.
8.4.6.Νέοιθεσμοί
8.4.6.1.HΟΚΕανανεώνονταςτααιτήματάτηςπροςτην
ΕπιτροπήκαιτοΣυμβούλιογιαμιασυγκεκριμένηπροσέγ­
γιση,μέσωδιαδοχικώνφάσεων,προςτηνκατεύθυνσημιας
συνολικήςσύμβασης(ήσυνθήκης)μετοσύνολοτων
ΤΜΧ—υποδεικνύειστοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιοναπροχω­
ρήσειταχύταταπροςτησυγκρότησητουΣυμβουλίουΜεσο­γειακήςΣυνεργασίας(ήάλλουαντίστοιχουοργανισμού)τα
χαρακτηριστικά τουοποίουέχουνήδηκαθορισθείπαλαιό­
τερααπότοίδιοτοΚοινοβούλιο .
8.5.ΤέλοςηΟΚΕγνωρίζειότιημεσογειακήπολιτικήθα
πρέπειναβρειτηνκατάλληληθέσησεμιανέαεξωτερική
πολιτικήτηςΚοινότηταςπουναλαμβάνειυπόψητιςαλλαγές
τουδιεθνούςπλαισίουκαιτοσημαντικόρόλοπουπρέπει
ναδιαδραματίσει .HΟΚΕθέλει,ωστόσο,ναεπιστήσειτην
προσοχήαπέναντισεκάθεθεώρησηπουθαέθετεσεδεύτερη
μοίρατορόλοτηςΚοινότηταςστηΛεκάνητηςΜεσογείου
ενώπιοντωννέωνκαιαναμφισβήτητων ευθυνώνπροςτην
ΚεντρικήκαιΑνατολικήΕυρώπη.
8.5.1.Πράγματι,ηνέακατάστασηπραγμάτωνπουεπικρά­
τησεστιςΑνατολικέςχώρεςδενμεταβάλλειτησημασίατου
μεσογειακούζητήματοςγιατηνΚοινότητα,ούτετοζωτικό
τηςενδιαφέρονγιαμιαισορροπημένηοικονομικήκαικοινω­
νικήανάπτυξητωνμεσογειακώνχωρών.Προπάντωνδενδίνε­
ταιλιγότερησημασίαστηνανάγκηναεπικρατήσειειρήνη
στηΜεσόγειο,στηνπολιτικήτηςσταθερότητα ,στηδιατή­
ρησητηςδημοκρατίας ,στηνκατάργησητωνοικονομικών
καικοινωνικώνπιέσεωνπουέχουνωςαποτέλεσματοχαρα­
κτηρισμότηςωςμιαςαπότιςπιοταραχώδειςπεριοχέςτου
πλανήτη.
8.5.2.Κατάδεύτερολόγο,δενπρέπειναμειωθείτοενδια­
φέροντηςΚοινότηταςναπεριορίσειτιςμεταναστευτικές
πιέσειςπουπροέρχονταιαπότιςΤΜΧ,πιέσειςπουδενείναι
δυνατόνναμηνληφθούνυπόψηενώπιοντηςεξίσουσημαντι­
κήςμεταναστευτικής πίεσηςπουπροέρχονταιαπότηνΑνα­
τολή.
8.5.3.Ανδεναντιμετωπισθεί σήμερατομεσογειακόθέμα
ηΚοινότητακινδυνεύειναεπιτρέψειτησυσσώρευσητόσων
πολλώνπροβλημάτωνταοποίαθατηνεμποδίσουνναδιαδρα­
ματίσειθετικόρόλοέναντιτωνανατολικώνχωρών.
8.5.4.Oμοναδικόςρεαλιστικόςτρόποςγιανααντιμετωπι­
σθούνταπροβλήματαπουτίθενταιαπότονέοδιεθνέςπλαίσιο
δενείναιηαντιπαράθεσητηςδέσμευσηςτηςΚοινότητας
προςτηνΑνατολήμετηναντίστοιχηδέσμευσήτηςαπότο
Νότο,αλλάηεπίτευξημιαςσυνολικήςστρατηγικήςοπτικής
μέσαστηνοποίαoνότοςθαέχειτορόλοτουστηνέαδιεθνή
οικονομικήτάξη.HΛεκάνητηςΜεσογείουδενμπορείνα
παραμείνειαμέτοχηαλλάπρέπεινασυμμετάσχειπλήρωςστο
σπουδαίοεγχείρημαπουαπολαμβάνειηΚοινότηταγιατην
ανάπτυξηκαιτησταθεροποίηση τωνανατολικώνχωρών.
Βρυξελλες,27Νοέμβριου1991.
OΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
FrançoisSTAEDELIN