17. 9. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 248/1 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Γνωμοδότηση για μια πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για θέσπιση κοινοτικής 
δράσης με στόχο την αύξηση της προστασίας των δασών στην Κοινότητα κατά των 
πυρκαγιών και των όξινων επικαθισμάτων 
(84/C 248/01) 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε, στις 27 Οκτωβρίου 1984, 
σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 3 του Εσωτερικού της Κανονισμού, να καταρ­
τίσει πρόσθετη γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για θέ­
σπιση κοινοτικής δράσης με στόχο την αύξηση της προστασίας των δασών στην 
Κοινότητα κατά των πυρκαγιών και των όξινων επικαθισμάτων (ι). 
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 12 Ιου­
νίου 1984, με βάση την εισηγητική έκθεση του Schnieders. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη διάρκεια της 218ης συνόδου ολομέ­
λειας της, συνεδρίαση της 4ης Ιουλίου 1984, υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνω­
μοδότηση : 
1. Η ανάγκη για την ανάληψη κοινοτικής δράσης 
1.1. Οι επιτόπιες επισκέψεις στο Μέλανα Δρυμό 
της Γερμανίας και στα μεσογειακά δάση της Γαλ­
λίας της ομάδας μελέτης στην οποία ανατέθηκε η 
επεξεργασία των προπαρασκευαστικών εγγράφων, 
επέτρεψαν στην ΟΚΕ να αντιληφθεί την οικονομι­
κή και οικολογική σημασία των δασών και τον 
επείγοντα χαρακτήρα που έχει η εφαρμογή των 
ενεργειών που προτείνει η Επιτροπή, αν ληφθεί 
υπόψη η σοβαρότητα της κατάστασης στα ευρω­
παϊκά δάση. 
1.2. Το δασικό δυναμικό της Κοινότητας, το ο­
ποίο εκτός από την αξία που έχει σαν πηγή πρώτων 
υλών (οι εισαγωγές ξυλείας από τρίτες χώρες 
καλύπτουν το 50 % περίπου των αναγκών της Κοι­
νότητας) αντιπροσωπεύει μια αξία αναντικατά­
στατη όσον αφορά τη διαχείριση των υδάτινων πό­
ρων και την καθαρότητα της ατμόσφαιρας. Αυτό 
λοιπόν το δασικό δυναμικό απειλείται ολοένα και 
περισσότερο από τις πυρκαγιές και ρύπανση της 
ατμόσφαιρας (το λεγόμενο φαινόμενο των «όξινων 
επικαθισμάτων»). 
1.3. Η ταχύτητα με την οποία εξαπλώνεται το 
φαινόμενο αυτό σε πολλά μέλη θε έπρεπε να ευαι­
σθητοποιήσει περισσότερο το σύνολο των κοινοτι-
(>) ΕΕ αριθ. C 358 της 31. 12. 1983, σ. 50. κών χωρών σχετικά με το πρόβλημα των όξινων 
επικαθισμάτων που έχει αρχίσει να παίρνει κατα­
στροφικές διαστάσεις και μπορεί να εξαπλωθεί εύ­
κολα και σε άλλα κράτη μέλη τα οποία μέχρι σή­
μερα δεν έχουν πληγεί πολύ ή που θεωρούνταν 
απρόσβλητα. 
1.4. Εξάλλου, όσον αφορά τις πυρκαγιές των δα­
σών, μια μεγαλύτερη κοινοτική αλληλεγγύη θα ε­
πέτρεπε στα κράτη τα οποία δεν αφορά άμεσα το 
πρόβλημα αυτό να αντιμετωπίζουν ανά πάσα στιγ­
μή τις πυρκαγιές χωρίς μεγάλες επενδύσεις σε εθνι­
κό επίπεδο και να εξασφαλίσουν ταυτόχρονα τη 
συνεχή τεχνική ενημέρωση του προσωπικού το ο­
ποίο είναι υπεύθυνο για την πρόληψη και την κα­
ταπολέμηση των πυρκαγιών. 
1.5. Γι' αυτό, η ΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι υποστη­
ρίζει απόλυτα την πρόταση της Επιτροπής και εκ­
φράζει την ευχή να εγκριθεί η πρόταση από το 
Συμβούλιο πριν από το τέλος του πρώτου εξαμήνου 
του 1984, ώστε οι δράσεις που προτείνει η πρόταση 
κανονισμού να μπορέσουν να τεθούν σε εφαρμογή 
από φέτος ήδη. 
2. Το πρόβλημα των «όξινων επικαθισμάτων» 
2.1. Σχετικά με τις ζημιές που προκαλούν στα 
δάση τα όξινα επικαθίσματα, η ΟΚΕ αντιλαμβάνε­
ται το γεγονός ότι οι τρόποι δράσης και η σχετική 
Αριθ. C 248/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 17. 9. 84 
σημασία των διαφόρων παραγόντων δεν έχουν α­
κόμα ερμηνευθεί πλήρως με ένα επιστημονικό τρό­
πο. Υπάρχουν όμως πολλές ενδείξεις ότι η ατμο­
σφαιρική ρύπανση επηρεάζει αρνητικά την κατά­
σταση της υγείας των δασών. 
2.2. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ θα εξετάσει το φαινό­
μενο αυτό σε όλη του την έκταση και διεξοδικά σ' 
ένα δεύτερο μέρος μιας πρόσθετης γνωμοδότησης. 
2.3. Προς το παρόν, η ΟΚΕ υπογραμμίζει ξανά 
την ανάγκη να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να διε­
νεργήσει και να εξακολουθήσει σε όλα τα κράτη 
μέλη τις έρευνες οι οποίες προβλέπονται στην πρό­
ταση κανονισμού. Μέχρι σήμερα, οι έρευνες σχετι­
κά με τις ζημίες του είδους αυτού δεν έχουν ανα­
πτυχθεί πολύ και μόνο η ΟΔΓ διαθέτει σημαντικά 
στατιστικά στοιχεία γι' αυτό το θέμα. Σύμφωνα με 
την έκθεση του Ομοσπονδιακού Υπουργείου δα­
σών της 18ης Οκτωβρίου 1983, οι πρώτες εκτιμή­
σεις σχετικά με τις ζημίες του είδους αυτού δείχ­
νουν ότι στη Γερμανία το 30 % περίπου των δασών 
έχουν πληγεί και ότι οι άμεσες ζημίες ανέρχονται 
σε 20 δισεκατομμύρια μάρκα περίπου και ότι αυξά­
νουν κατά 2-3 δισεκατομμύρια μάρκα το χρόνο. 
2.4. Η ΟΚΕ εκφράζει εξάλλου την ανησυχία της 
για το γεγονός ότι το φαινόμενο αυτό εξαπλώνεται 
ολοένα και περισσότερο και γιατί πλήττονται και 
άλλα είδη, όπως η λευκή ελάτη και κατά συνέπεια 
απειλείται το σύνολο της δασικής κληρονομιάς της 
Κοινότητας. 
3. Το πρόβλημα των «πυρκαγιών» 
3.1. Κατά τον ίδιο τρόπο, όσον αφορά τις ζημίες 
που προκαλούνται στα δάση από τις πυρκαγιές, η 
ΟΚΕ διαπίστωσε ότι το 1983, στο μεσογειακό δά­
σος μόνο, 10 965 πυρκαγιές κατάστρεψαν 145 000 
εκτάρια δάσους. Εξάλλου, από πυρκαγιές επλήγη-
σαν 272 000 εκτάρια δάσους και υλοτομούμενων 
εκτάσεων. Από πυρκαγιές επλήγησαν όλες οι χώρες 
της Κοινότητας: το 1983, στην ΟΔΓ, το Ηνωμένο 
Βασίλειο, την Ιρλανδία και τις Κάτω Χώρες κατα­
στράφηκαν 1 600 εκτάρια δάσους. Στην Ιταλία, επί­
σης, καταστράφηκαν 242 218 εκτάρια δάσους το 
1981. 
3.2. Αν ληφθεί υπόψη ότι σύμφωνα με τις εκτιμή­
σεις της γαλλικής διοίκησης δασών η αξία ενός 
εκταρίου δάσους που καταστρέφεται, συν την αξία 
της νέας βλάστησης, συν το κόστος της αναδάσω­
σης, ανέρχεται σε 10 000-12 000 ECU, είναι εύκολο 
να διαπιστωθεί ότι πρόκειται για ζημίες οι οποίες 
έχουν πολύ σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις. 
3.3. Αν για παράδειγμα ληφθούν οι δύο γαλλικές 
περιοχές της Προβηγκίας-Άλπεων-Κυανής Ακτής 
και του Λανγκντόκ, φαίνεται ότι, σύμφωνα με τα 
στατιστικά στοιχεία που υπάρχουν για την περίοδο 
1977-1981, τα αίτια για το 57% των πυρκαγιών 
παραμένουν άγνωστα. Από το 43 % των πυρκαγιών 
που τα αίτια τους έγινε δυνατό να εξακριβωθούν, 
7 % οφείλονται σε δυστυχήματα, 7 % σε δασικές 
εργασίες, 15 % σε αμέλεια των τουριστών, και 13 % 
ήσαν εσκεμμένες. 3.4. Δηλαδή, τα δύο γνωστά βασικά αίτια είναι η 
αμέλεια των τουριστών και εσκεμμένος εμπρησμός. 
Όταν οι κλιματολογικές συνθήκες είναι ιδιαίτερα 
δυσμενείς (δηλ. όταν φυσά ο Μιστράλ και υπάρχει 
ξηρασία) αναπόφευκτα ορισμένες πυρκαγιές παίρ­
νουν καταστροφικές διαστάσεις, όσο σημαντικός 
και αν είναι ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται. 
3.5. Εξάλλου, ο αυξανόμενος αριθμός των πυρκα­
γιών και των καμμένων εκτάσεων δεν θα μπορέσει 
να αναχαιτιστεί μόνο με την αύξηση των μέσων 
καταπολέμησης. Η προστασία των δασών πρέπει 
να αποτελέσει περισσότερο τμήμα μιας μακροπρό­
θεσμης πολιτικής οι βασικοί στόχοι της οποίας θα 
πρέπει να είναι η βελτίωση των ποκιλιών, η εν­
θάρρυνση της εκμετάλλευσης και της χρήσης από 
τις μεταποιητικές βιομηχανίες του ξύλου. 
3.6. Είναι προφανές ότι η πολιτική αυτή δεν θα 
μπορέσει να καρποφορήσει πριν περάσουν μερικά 
χρόνια. Προς το παρόν ο πολλαπλασιασμός των 
πυρκαγιών απαιτεί μεγαλύτερες προσπάθειες στον 
τομέα της εποπτείας και της ταχύτητας παρέμβα­
σης. 
4. Τα μέσα καταπολέμησης των πυρκαγιών 
4.1. Η εμπειρία που έχει αποκτηθεί μέχρι σήμερα 
στη Γαλλία δείχνει ότι πρέπει να επιδιωχθούν ιδι­
αίτερα στον τομέα αυτό οι εξής τέσσερις στόχοι: 
4.1.1. Ενσωμάτωση του εξοπλισμού εδάφους στα 
προγράμματα δασικής βελτίωσης με την πρόβλεψη 
ιδίως μιας εκτεταμένης εκθάμνωσης (κατά μήκος 
των δασικών δρόμων, γύρω από τις κατοικίες, δη­
μιουργία ευρέων γεωργικών ζωνών και ζωνών βο­
σκής οι οποίες να διασχίζουν τα δάση), δημιουργία 
ενός επαρκούς αριθμού δασικών δρόμων και σταθ­
μών ανεφοδιασμού ύδατος και βελτίωση της εδαφι­
κής κατανομής των ειδών δένδρων που υπάρχουν. 
4.1.2. Καλύτερη πληροφόρηση των επαγγελμα­
τιών και του κοινού όσον αφορά τους κινδύνους 
πυργαγιάς με την εγκατάσταση αυτόματων μετεω­
ρολογικών σταθμών και κέντρων συντονισμού και 
συγκέντρωσης πληροφοριών, και με μέτρα εκπαί­
δευσης, ευαισθητοποίησης και συμμετοχής των μα­
θητών και των νέων αφενός, και των περιπατητών 
και τουριστών αφετέρου. 
4.1.3. Αποτελεσματικό έλεγχο των εστιών πυρκα­
γιάς με τη δημιουργία περιπολιών δασικής προστα­
σίας με σκοπό να εξασφαλιστεί ότι θα υπάρχουν 
παρατηρητές κοντά στα σημεία έναρξης της πυρκα­
γιάς διαμέσου του συστήματος της διαίρεσης των 
δασών σε τμήματα και αυτό μέχρι να αναπτυχθούν 
ενδεχομένως αυτόματα μέσα επισήμανσης, για τα 
οποία η έρευνα και η κατασκευή θα μπορούσε να 
ανατεθεί σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις με χρηματο­
δοτική συμβολή της Κοινότητας, στο πλαίσιο των 
πολυετών προγραμμάτων έρευνας. Μοναδικό κα­
θήκον των περιπολιών αυτών θα είναι η εποπτεία 
των εστιών πυρκαγιάς και η επέμβαση μέχρι την 
άφιξη των πυροσβεστών. 
17. 9. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 248/3 
4.1.4. Βελτίωση των μέσων καταπολέμησης, ιδιαί­
τερα όσον αφορά την πλαισίωση και κατάρτιση 
του προσωπικού σχετικά με τη χρήση του εξοπλι­
σμού. Ταυτόχρονα οι τεχνικές καταπολέμησης θα 
πρέπει να εξελιχθούν σε όλους τους τομείς, ιδιαί­
τερα στον τομέα της χρήσης των αλεξίπυρων ζω­
νών και των τεχνικών καθυστέρησης. 
4.2. Η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται πλήρως ότι η επι­
δίωξη των στόχων αυτών απαιτεί σημαντικούς 
χρηματικούς πόρους και ότι κατά συνέπεια η κοι­
νοτική παρέμβαση είναι απαραίτητη, με τη μορφή 
κοινοτικής συμβολής στις προσπάθειες που έχουν 
ήδη αναληφθεί σε εθνικό επίπεδο. 
5. Προς μια κοινοτική πολιτική στον τομέα της 
προστασίας των δασών 
5.1. Η ΟΚΕ ανησυχεί επίσης μήπως η εφαρμογή 
μεμονωμένων και βραχυπρόθεσμα αποτελεσματι­
κών μέτρων, τα οποία ωστόσο είναι εξίσου απαραί­
τητα, κάνει τον κόσμο να λησμονήσει ότι η προ­
στασία των δασών, όπως έχει λεχθεί παραπάνω, 
πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο μιας πραγματικής 
κοινής πολιτικής την οποία η Κοινότητα πρέπει να 
αναπτύξει πολύ σύντομα. 
5.2. Ο μαρασμός των δασών, ο οποίος προηγου­
μένως έπληττε κυρίως τη λευκή ελάτη, επεκτάθηκε 
ξαφνικά και στην ερυθρελάτη. Άλλες ασθένειες 
πλήττουν τα κυπαρίσσια, τις φτελιές, τα πλατάνια, 
τις καστανιές, τα ροδοειδή (ζημιές στα οπωροφόρα 
και στους φράκτες λευκάκανθα). Το πολυετές πρό­
γραμμα γεωργικής έρευνας θα έπρεπε να προβλέψει 
συνεργασία τόσο για τις ασθένειες που υπάρχουν 
όσο και για τις ενδεχόμενες μελλοντικές ασθένειες. 
Παρόμοια, θα έπρεπε να πραγματοποιηθούν μελέ­
τες για τους αυξημένους κινδύνους πυρκαγιάς 
στους οποίους φαίνεται να εκτίθενται τα δάση τα 
οποία έχουν υποβαθμιστεί από την ατμοσφαιρική 
ρύπανση. 
6. Ο ρόλος τον οποίο μπορούν να διαδραματίσουν 
οι άλλες κοινοτικές πολιτικές και δράσεις 
6.1. Δεν επαρκεί πλέον ο συντονισμός ορισμένων 
εθνικών δασικών μέτρων. Πρέπει επίσης να κινητο­
ποιηθούν και τα μέσα δράσης άλλων κοινοτικών 
πολιτικών, και συγκεκριμένα της περιφερειακής, 
της κοινωνικής και της βιομηχανικής πολιτικής, 
της πολιτικής στον τομέα του περιβάλλοντος και 
της πολιτικής στον τομέα της έρευνας και ανά­
πτυξης. 
Βρυξέλλες, 4 Ιουλίου 1984. 6.2. Στον τομέα της γεωπονικής έρευνας (με την 
ευρεία έννοια του όρου) στην οποία περιλαμβάνε­
ται και η δασική έρευνα, οι προσπάθειες θα έπρεπε 
να συγκεντρωθούν ιδιαίτερα στην επιλογή των ει­
δών δένδρων τα οποία είναι τα πλέον «αποδοτικά» 
για το μεσογειακό δάσος (ένα αποδοτικό δάσος 
είναι ένα δάσος που αποτελεί αντικείμενο συντή­
ρησης και προστασίας) και δασικών ειδών που 
έχουν τη μεγαλύτερη «αντίσταση» στην ατμοσφαι­
ρική ρύπανση, για την περίπτωση του Μέλανα 
Δρυμού. Τόσο στη μια, όσο και στην άλλη περί­
πτωση, είναι απαραίτητο να προωθηθεί η συνεργα­
σία στον επιστημονικό τομέα με τρίτες χώρες (όξι­
να επικαθίσματα στη Σκανδιναβία, στη Βόρεια Α­
μερική, στις χώρες της Ανατολικής . Ευρώπης, 
πυρκαγιές στα δάση του Καναδά, στην Ιβηρική 
χερσόνησο, στην Αυστραλία κλπ.). 
6.3. Θα έπρεπε να εξετασθούν και άλλοι τύποι 
φυτικού θόλου, μη δασικής προέλευσης, οι οποίοι 
παρουσιάζουν οικονομικό ενδιαφέρον και ταυτό­
χρονα προστατεύουν το έδαφος από τη διάβρωση. 
Η ΟΚΕ ζητά κυρίως να συμπεριληφθεί το θέμα 
αυτό στο πολυετές πρόγραμμα γεωργικής έρευνας. 
6.4. Στον τομέα της βιομηχανικής πολιτικής και 
της τεχνολογικής έρευνας, θα ήταν σκόπιμο ή να 
προωθηθούν ή να υποστηριχθούν ευρωπαϊκές τε­
χνολογίες με μεγαλύτερη απόδοση (μηχανές απο­
ψίλωσης οι οποίες επιτρέπουν την ανάκτηση της 
ξυλείας και τη χρησιμοποίηση της με τη μορφή 
ενέργειας, ένα νέο πυροσβεστικό αεροπλάνο, σε 
αντικατάσταση του Canadair, νέα πρότυπα ελικο­
πτέρων, συστήματα ταχέος εντοπισμού των πυρκα­
γιών, κλπ.). Η προσφυγή στα χρηματοδοτικά μέσα 
της βιομηχανικής πολιτικής θα έπρεπε ιδιαίτερα να 
ευνοήσει την ευρωπαϊκή αεροναυπηγική βιομηχα­
νία, για την οποία υπάρχουν προοπτικές για ση­
μαντικές αγορές, ιδιαίτερα αν θα ήταν δυνατό να 
τονιστεί ο πολύπλευρος χαρακτήρας των αεροσκα­
φών αυτών (χρήση των αεροπλάνων και των ελι­
κοπτέρων για την καταπολέμηση της ρύπανσης 
των θαλασσών από τους υδρογονάνθρακες, τη διά­
σωση στη θάλασσα, κλπ.). 
6.5. Τέλος, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ευαισθητοποίηση 
του κοινού ως προς την ανάγκη για την προστασία 
των φυσικών πόρων αποτελεί βασικό και καθορι­
στικό στοιχείο για την καταπολέμηση τόσο των 
πυρκαγιών όσο και των ζημιών των δασών που 
οφείλονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Η βελ­
τίωση της αποτελεσματικότητας της καταπολέμη­
σης θα εξαρτηθεί βασικά από την επιτυχία με την 
οποία θα αντιμετωπισθούν τα αίτια των δύο αυτών 
αληθινών εχθρών του δάσους. 
0 Πρόεδρος 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francis CEYRAC