Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ περί των ελάχιστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία) (18η ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) /* COM/2012/015 τελικό - 2012/0003 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ 1.1. Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί να μεταθέσει στις 30 Απριλίου 2014 την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 2004/40/ΕΚ[1] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, περί των ελάχιστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία) (18η ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ). Το 2006 η ιατρική κοινότητα γνωστοποίησε στην Επιτροπή τις ανησυχίες της σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας αυτής, ισχυριζόμενη ότι οι οριακές τιμές έκθεσης που καθορίζει η οδηγία θα επιφέρουν δυσανάλογους περιορισμούς στη χρήση και την ανάπτυξη της τεχνολογίας απεικόνισης μέσω μαγνητικού συντονισμού (μαγνητικής τομογραφίας), η οποία θεωρείται σήμερα εργαλείο ζωτικής σημασίας για τη διάγνωση και τη θεραπεία πολλών νόσων. Και άλλοι βιομηχανικοί τομείς εξέφρασαν επίσης, στη συνέχεια, τις ανησυχίες τους για τις επιπτώσεις της οδηγίας στις δραστηριότητές τους. Ανταποκρινόμενη στις εν λόγω ανησυχίες, η Επιτροπή έλαβε ορισμένα μέτρα. Για να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να διεξαγάγει ενδελεχή ανάλυση αντικτύπου και να προτείνει τροποποιήσεις, η προθεσμία για τη μεταφορά της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών μετατέθηκε από τις 30 Απριλίου 2008 στις 30 Απριλίου 2012 με την οδηγία 2008/46/ΕΚ[2] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2008, για την τροποποίηση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ περί των ελάχιστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία). Η Επιτροπή εξέτασε την κατάσταση διεξοδικά, αναλύοντας τις πιο πρόσφατες επιστημονικές μελέτες (συμπεριλαμβανομένης της σχετικής μελέτης που εκπονήθηκε με δική της πρωτοβουλία) σχετικά με τον αρνητικό αντίκτυπο που θα μπορούσαν να έχουν οι οριακές τιμές έκθεσης που καθορίζονται από την οδηγία στην ιατρική χρήση τεχνολογιών απεικόνισης που χρησιμοποιούν μαγνητικό συντονισμό. Έπειτα από σημαντικό αριθμό διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους φορείς και αφού έλαβε δεόντως υπόψη της τις πιο πρόσφατες επιστημονικές συστάσεις[3], η Επιτροπή ενέκρινε, στις 14 Ιουνίου 2011, την πρόταση COM(2011) 348 για την έκδοση νέας οδηγίας, η οποία θα τροποποιήσει και θα αντικαταστήσει την οδηγία 2004/40/ΕΚ, με σκοπό, αφενός, να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και, αφετέρου, να καταστεί δυνατή η συνέχιση και η ανάπτυξη των ιατρικών και άλλων βιομηχανικών δραστηριοτήτων που χρησιμοποιούν ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Η έκδοση της νέας οδηγίας καθυστέρησε κυρίως λόγω του γεγονότος ότι οι νέες διεθνείς συστάσεις για την έκθεση των εργαζομένων και του ευρέος κοινού στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία δημοσιεύθηκαν τον Δεκέμβριο του 2010 και όχι το 2009, όπως αναμενόταν αρχικά. Επιπροσθέτως, η πρόταση COM(2011) 348 στοχεύει στην επικαιροποίηση και τη βελτίωση σημαντικού αριθμού και άλλων διατάξεων της οδηγίας 2004/40/ΕΚ· εισάγει επίσης μερικά νέα στοιχεία για να διευκολύνει τους εργοδότες, και ιδίως τις μικρές επιχειρήσεις, στην εφαρμογή των μέτρων. Μόλις εγκρίθηκε η πρόταση της Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο άρχισαν αμέσως τις εργασίες τους με σκοπό την τροποποίηση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ πριν από τις 30 Απριλίου 2012. Ωστόσο, λόγω · της τεχνικής πολυπλοκότητας του θέματος, που απαιτεί χρονοβόρες συζητήσεις με εθνικούς εμπειρογνώμονες, · των μεγάλων αποκλίσεων μεταξύ των απόψεων που διατυπώθηκαν για ορισμένες βασικές διατάξεις της πρότασης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο είναι απίθανο να ολοκληρώσουν τη διαδικασία έκδοσης της νέας οδηγίας έως τις 30 Απριλίου 2012. Υπό τις περιστάσεις αυτές, θα χρειαστούμε μια νέα οδηγία, που θα μεταθέτει για δεύτερη φορά την προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. Πρέπει να αποτρέψουμε το ενδεχόμενο να προκληθεί μια πολύ αβέβαιη νομική κατάσταση μετά τις 30 Απριλίου 2012 —ημερομηνία έως την οποία όλα τα κράτη μέλη πρέπει να μεταφέρουν στο εσωτερικό τους δίκαιο τη σημερινή οδηγία 2004/40/ΕΚ—, πράγμα που θα συμβεί, αν δεν γίνει καμία περαιτέρω ενέργεια. Αυτή η ανασφάλεια δικαίου θα είχε δύο συνέπειες: – η Επιτροπή θα ήταν καταρχήν υποχρεωμένη να κινήσει διαδικασίες παράβασης κατά των κρατών μελών που δεν θα μεταφέρουν την οδηγία εμπρόθεσμα λόγω μη κοινοποίησης των μέτρων μεταφοράς· – η οδηγία 2004/40/ΕΚ θα άρχιζε να έχει άμεσο κάθετο αποτέλεσμα στην εθνική έννομη τάξη όλων των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, οι πολίτες θα μπορούσαν να προσφύγουν στα δικαστήρια κατά των κυβερνήσεών τους λόγω της μη μεταφοράς της οδηγίας. Θεωρούμε ενδεδειγμένο να μετατεθεί η προθεσμία μεταφοράς κατά δύο έτη προκειμένου να δοθεί επαρκές χρονικό περιθώριο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για να συζητήσουν και να καταλήξουν σε συμβιβασμό βάσει της πρότασης COM(2011) 348 της Επιτροπής, η οποία επιδιώκει την επικαιροποίηση και τη βελτίωση των διατάξεων της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, καταργώντας και αντικαθιστώντας την. 1.2. Οδηγία 2004/40/ΕΚ Η οδηγία 2004/40/EΚ είναι η 18η ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία. Αφορά τις βραχυπρόθεσμες βλαβερές επιδράσεις που έχει στην υγεία των εργαζομένων η έκθεσή τους σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία κατά την εργασία τους. Οι διατάξεις της οδηγίας αποτελούν ελάχιστες απαιτήσεις και, συνεπώς, κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να θεσπίσει αυστηρότερους κανόνες. Η οδηγία θεσπίζει οριακές τιμές έκθεσης για τα χρονικώς μεταβαλλόμενα ηλεκτρικά, μαγνητικά και ηλεκτρομαγνητικά πεδία της περιοχής συχνοτήτων από 0 έως 300 GHz[4]. Κανένας εργαζόμενος δεν επιτρέπεται να εκτεθεί σε τιμές που υπερβαίνουν αυτά τα όρια, τα οποία καθορίστηκαν με βάση τις επιδράσεις στην υγεία και βιολογικά κριτήρια. Η οδηγία προβλέπει επίσης, για τα χρονικώς μεταβαλλόμενα πεδία όπως και για τα στατικά πεδία, τιμές για την ανάληψη δράσης. Οι τιμές αυτές είναι άμεσα μετρήσιμες και καθορίζουν ένα κατώτατο όριο, πάνω από το οποίο οι εργοδότες οφείλουν να λαμβάνουν ένα ή περισσότερα από τα μέτρα που προβλέπονται στην οδηγία. Η τήρηση των εν λόγω τιμών ανάληψης δράσης διασφαλίζει την τήρηση των σχετικών οριακών τιμών έκθεσης. Τα όρια που επιβλήθηκαν με την οδηγία καθορίστηκαν με βάση τις συστάσεις που εξέδωσε το 1998 η ICNIRP, ο οργανισμός που αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως αυθεντία στον τομέα της εκτίμησης των επιπτώσεων που έχει η ακτινοβολία αυτού του είδους στην υγεία. Η ICNIRP συνεργάζεται στενά με όλους τους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς όπως είναι η ΠΟΥ (Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας), η ΔΟΕ (Διεθνής Οργάνωση Εργασίας), η IRPA (Διεθνής Επιτροπή Ακτινοπροστασίας), ο ISO (Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης), η CENELEC (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης), η CIE (Διεθνής Ηλεκτροτεχνική Επιτροπή), η ICI (Διεθνής Επιτροπή Φωτισμού) και το ΙΕΕΕ (Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών). Η οδηγία διαπνέεται από τη λογική της πρόληψης, η οποία προβλέπεται ήδη, διατυπωμένη με γενικότερους όρους, από την οδηγία-πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ: – όλοι οι εργαζόμενοι που εκτίθενται στους ίδιους κινδύνους, ανεξαρτήτως τομέα δραστηριότητας, δικαιούνται το ίδιο επίπεδο προστασίας· – υποχρέωση του εργοδότη να προσδιορίζει τους κινδύνους και να προβαίνει σε εκτίμηση της σοβαρότητάς τους· – εξάλειψη ή, όταν αυτό δεν είναι δυνατό, ελαχιστοποίηση των διαπιστωθέντων κινδύνων· – ειδική ενημέρωση και κατάρτιση των σχετικών εργαζομένων και διαβούλευση μ’ αυτούς· – κατάλληλη ιατρική επίβλεψη. Η οδηγία εφαρμόζεται σε όλους τους τομείς δραστηριότητας, χωρίς εξαίρεση, και πρέπει να μεταφερθεί στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών το αργότερο έως τις 30 Απριλίου 2012, αν δεν γίνει καμία περαιτέρω ενέργεια. Κατά τις συζητήσεις που προηγήθηκαν της έκδοσης της οδηγίας, η ειδική περίπτωση της ιατρικής απεικόνισης μέσω μαγνητικού συντονισμού συζητήθηκε λεπτομερώς τόσο στο πλαίσιο του Συμβουλίου όσο και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εθνικοί εμπειρογνώμονες προερχόμενοι από οργανισμούς όπως το National Radiation Protection Board (NRPB, Ηνωμένο Βασίλειο), το Institut national de recherche et de sécurité (INRS, Γαλλία), το φινλανδικό Ίδρυμα Υγείας της Εργασίας (FIOH, Φινλανδία) και το Bundesamt für Strahlenschutz (BfS, Γερμανία) παρείχαν τεχνική υποστήριξη κατά τις διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο. Η προεδρία του Συμβουλίου ζήτησε πολλές φορές τη γνώμη της ICNIRP. Δεδομένου ότι δεν υπήρχε κανένα στοιχείο που να υποδηλώνει ανεπιθύμητο αντίκτυπο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν την οδηγία, με ορισμένες τροποποιήσεις των τιμών που είχαν προταθεί αρχικά από την Επιτροπή. Ειδικότερα, δεν καθόρισαν οριακή τιμή έκθεσης για τα στατικά μαγνητικά πεδία, τα οποία αποτελούν ουσιαστική συνιστώσα της τεχνολογίας απεικόνισης μέσω μαγνητικού συντονισμού, διότι η τιμή αυτή τελούσε υπό αναθεώρηση με βάση τα τελευταία επιστημονικά στοιχεία, τα οποία κατέστησαν διαθέσιμα κατά τον χρόνο έκδοσης της οδηγίας. 1.3. Πρόταση COM(2011) 348 για την έκδοση νέας οδηγίας Η εν λόγω πρόταση επιδιώκει την επικαιροποίηση και τη βελτίωση των διατάξεων της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, καταργώντας και αντικαθιστώντας την. Διατηρεί ορισμένες σημαντικές αρχές και διατάξεις της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. Οι πιο σημαντικές αλλαγές τις οποίες εισάγει η πρόταση, λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πρόσφατα επιστημονικά πορίσματα στον εν λόγω τομέα, είναι οι εξής: – σαφέστεροι ορισμοί, ιδίως όσον αφορά τις δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία (άρθρο 2 της οδηγίας 2004/40/ΕΚ)· – προσθήκη ενός αναθεωρημένου συστήματος για τις οριακές τιμές και τις τιμές αναφοράς που διαφέρουν από τις τρέχουσες οριακές τιμές και τις τιμές για την ανάληψη δράσης για την περιοχή από 0 έως 100 kHz (αυτό θα επηρεάσει τα άρθρα 2 και 3 της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, καθώς και το παράρτημά της)· – εισαγωγή δεικτών προς διευκόλυνση των μετρήσεων και των υπολογισμών (άρθρο 3 παράγραφος 3) και για την παροχή καθοδήγησης σχετικά με τον τρόπο συνεκτίμησης της αβεβαιότητας της μέτρησης. Η νομοθεσία για την ασφάλεια των προϊόντων, που θεσπίστηκε με τις οδηγίες 1999/5/ΕΚ και 2006/95/EΚ, εξασφαλίζει ότι το ευρύ κοινό, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, δεν εκτίθεται σε επίπεδα τα οποία υπερβαίνουν αυτά που ορίζονται στη σύσταση 1999/519/ΕΟΚ, με την προϋπόθεση ότι τα προϊόντα χρησιμοποιούνται με τον προβλεπόμενο τρόπο. Αφού τα επίπεδα που έχουν οριστεί για το κοινό είναι χαμηλότερα από τα επίπεδα που ορίζονται για τους εργαζομένους και περιλαμβάνουν την προστασία από τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, η συμμόρφωση με τις εν λόγω οδηγίες θα παράσχει επαρκή προστασία στις καταστάσεις αυτές· – διατύπωση κάποιων οδηγιών για την εξασφάλιση απλοποιημένων αλλά πιο αποτελεσματικών εκτιμήσεων επικινδυνότητας (άρθρο 4), προκειμένου να διευκολυνθεί το έργο της αξιολόγησης και να περιοριστεί η επιβάρυνση των ΜΜΕ· – εισαγωγή ενός περιορισμένου αλλά κατάλληλου βαθμού ευελιξίας, με την πρόταση για τη θέσπιση ενός ελεγχόμενου πλαισίου, που θα επιτρέπει περιορισμένες παρεκκλίσεις από τις τιμές ανάληψης δράσης και τις οριακές τιμές για τον βιομηχανικό κλάδο. Η πρόταση περιλαμβάνει δύο συγκεκριμένες παρεκκλίσεις, μία για τις ιατρικές εφαρμογές μαγνητικού συντονισμού και μία για τις ένοπλες δυνάμεις. Προβλέπεται και μια τρίτη παρέκκλιση για περιστασιακές καταστάσεις, η οποία υπόκειται σε αυστηρό έλεγχο και αδειοδότηση από τα κράτη μέλη, ακολουθούμενη από αξιολόγηση. Τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή για τις άδειες που χορηγούν. Αυτές οι τρεις παρεκκλίσεις, που αποτελούν καρπό εντατικών διαβουλεύσεων με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς και έχουν σαφώς προσδιορισμένο πεδίο εφαρμογής, εγγυώνται υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και της ασφάλειας, εξασφαλίζοντας συγχρόνως ότι οι ιατρικές και βιομηχανικές δραστηριότητες δεν παρακωλύονται αδικαιολόγητα· – προσθήκη μιας αιτιολογικής σκέψης για την ιατρική επίβλεψη (άρθρο 8)· – ειδική αντιμετώπιση της ιδιάζουσας περίπτωσης των ιατρικών εφαρμογών που χρησιμοποιούν τεχνολογία μαγνητικού συντονισμού και των σχετικών δραστηριοτήτων· – πρόβλεψη για συμπληρωματικά, μη δεσμευτικά μέτρα, όπως ένας μη δεσμευτικός πρακτικός οδηγός. 2. ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ 2.1. Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη Διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας Οι εκπρόσωποι των κοινωνικών εταίρων και οι εκπρόσωποι των κυβερνήσεων των 27 κρατών μελών στη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας, που συνεδρίασε σε ολομέλεια την 1η Δεκεμβρίου 2011, τάχθηκαν υπέρ της μετάθεσης της ημερομηνίας μεταφοράς της οδηγίας 2004/40/EΚ στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών, προκειμένου να αποφευχθεί μια κατάσταση ανασφάλειας δικαίου μετά τις 30 Απριλίου 2012 και να δοθεί επαρκές χρονικό περιθώριο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για να καταλήξουν σε συμβιβασμό για την πρόταση COM(2011) 348 της Επιτροπής. Διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους της ΕΕ Λόγω του χαρακτήρα της πρότασης, η οποία αφορά μόνο την ημερομηνία μεταφοράς της οδηγίας χωρίς τροποποίηση των ουσιαστικών διατάξεών της, και αφού ζητήθηκε η γνώμη της Νομικής Υπηρεσίας και της Γενικής Γραμματείας της Επιτροπής, αποφασίστηκε ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν ήταν απαραίτητο να ζητηθεί επίσημα η γνώμη των κοινωνικών εταίρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με το άρθρο 154 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι διακλαδικοί κοινωνικοί εταίροι της ΕΕ ενημερώθηκαν για την πρόταση με επιστολή του επιτρόπου κ. Andor και κλήθηκαν να διαβιβάσουν τις παρατηρήσεις τους. 2.2. Διαβίβαση της παρούσας πρότασης στα εθνικά κοινοβούλια Σύμφωνα με το πρωτόκολλο (αριθ. 1) σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο προσαρτάται στις Συνθήκες, τα σχέδια νομοθετικών πράξεων που υποβάλλονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων της Επιτροπής, πρέπει να διαβιβάζονται στα εθνικά κοινοβούλια. Σύμφωνα με το άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, πρέπει να τηρείται προθεσμία οκτώ εβδομάδων από τη στιγμή κατά την οποία σχέδιο νομοθετικής πράξης κατατίθεται ενώπιον των εθνικών κοινοβουλίων έως την ημερομηνία κατά την οποία το σχέδιο εγγράφεται στην προσωρινή ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου με σκοπό είτε την έκδοση της πράξης είτε τον καθορισμό της θέσης του Συμβουλίου στο πλαίσιο νομοθετικής διαδικασίας. Ωστόσο, το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου επιτρέπει εξαιρέσεις σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης, τα αίτια της οποίας πρέπει να εκτίθενται στην πράξη ή τη θέση του Συμβουλίου. Η έγκριση της παρούσας πρότασης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει να θεωρηθεί περίπτωση απόλυτης επείγουσας ανάγκης για τους λόγους που εξηγούνται ανωτέρω και που μπορούν να συνοψιστούν ως εξής. Η πρόταση COM(2011) 348 της Επιτροπής, η οποία εξετάζεται επί του παρόντος από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, επιδιώκει την επικαιροποίηση και τη βελτίωση των διατάξεων της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, καταργώντας και αντικαθιστώντας την πριν από τις 30 Απριλίου 2012. Ως εκ τούτου, η μεγάλη πλειονότητα των κρατών μελών δεν μετέφερε την οδηγία 2004/40/EΚ, περιμένοντας την έκδοση της νέας επικαιροποιημένης οδηγίας που θα βασίζεται στην ανωτέρω πρόταση. Ωστόσο, λόγω της τεχνικής πολυπλοκότητας του θέματος και της μεγάλης απόκλισης μεταξύ των απόψεων που διατυπώνονται στους κόλπους του Συμβουλίου, φαίνεται ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση να οριστικοποιηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο η διαδικασία έκδοσης πριν από την καταληκτική ημερομηνία της 30ής Απριλίου 2012. Συνεπώς, η παρούσα πρόταση, αποκλειστικός στόχος της οποίας είναι να μετατεθεί η προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας 2004/40/EΚ κατά δύο έτη, πρέπει να εγκριθεί επειγόντως μέσα στο πολύ σύντομο χρονικό διάστημα που απομένει. Αν η πρόταση δεν εγκριθεί έως την προθεσμία της 30ής Απριλίου 2012, μπορεί να υπάρξουν αρνητικές νομικές συνέπειες στην εσωτερική έννομη τάξη των κρατών μελών τα οποία δεν έχουν μεταφέρει ακόμη την οδηγία στο εσωτερικό τους δίκαιο (βλ. σημείο 1.1 παραπάνω). 2.3. Εκτίμηση αντικτύπου Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της πρότασης και του περιορισμένου αντικτύπου της, η πρόταση δεν συνοδεύεται από χωριστή εκτίμηση αντικτύπου. Τυχόν αδράνεια στη φάση αυτή θα υποχρέωνε τη μεγάλη πλειονότητα των κρατών μελών που δεν έχουν μεταφέρει ακόμη την οδηγία 2004/40/ΕΚ στο εσωτερικό τους δίκαιο να προβούν στη μεταφορά και στην έναρξη της εφαρμογής της σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, δηλ. έως τη σήμερα προβλεπόμενη καταληκτική ημερομηνία της 30ής Απριλίου 2012, πράγμα που θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες στη συνέχιση της παροχής των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης που χρησιμοποιούν την τεχνολογία της μαγνητικής τομογραφίας. Ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες μπορεί επίσης να επηρεαστούν αρνητικά. Σε όσα κράτη μέλη δεν θα μετέφεραν εμπρόθεσμα την οδηγία, θα προέκυπτε μια πολύ αβέβαιη νομική κατάσταση. Σύμφωνα με την αρχή του κάθετου άμεσου αποτελέσματος των οδηγιών της ΕΕ, η οποία καθιερώθηκε από το Δικαστήριο, οι πολίτες των χωρών αυτών θα μπορούσαν να προσφύγουν εναντίον τους στα εθνικά δικαστήρια λόγω μη εφαρμογής της οδηγίας. Επιπλέον, η Επιτροπή θα ήταν καταρχήν υποχρεωμένη να κινήσει διαδικασίες παράβασης κατά των εν λόγω κρατών μελών λόγω μη κοινοποίησης των μέτρων μεταφοράς. Η μετάθεση της καταληκτικής ημερομηνίας μεταφοράς της οδηγίας αποτρέπει την αδικαιολόγητη παρεμπόδιση της χρήσης της μαγνητικής τομογραφίας ή άλλων βιομηχανικών δραστηριοτήτων. Συγχρόνως, η μετάθεση της ημερομηνίας θα δώσει αρκετό χρόνο για την επικαιροποίηση και τη βελτίωση της οδηγίας, ιδίως όσον αφορά τις οριακές τιμές έκθεσης, μέσω της έκδοσης νέας οδηγίας, βασισμένης στην πρόταση COM(2011) 348 της Επιτροπής. Αυτή η νέα οδηγία, η οποία θα θεμελιώνεται σε νέα επιστημονικά συμπεράσματα, θα εξασφαλίσει, αφενός, υψηλό επίπεδο προστασίας των εργαζομένων και, αφετέρου, τη συνέχιση των οικονομικών δραστηριοτήτων. Η προτεινόμενη τροποποίηση αφορά μόνο την υποχρέωση των κρατών μελών να μεταφέρουν την οδηγία στο εσωτερικό τους δίκαιο έως τις 30 Απριλίου 2012, ορίζοντας ως νέα προθεσμία μεταφοράς την 30ή Απριλίου 2014. Δεν μεταβάλλει την ουσία της εν λόγω οδηγίας και, συνεπώς, δεν επιβάλλει καμία πρόσθετη υποχρέωση στις επιχειρήσεις. 3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ 3.1. Περίληψη των προτεινόμενων μέτρων Η πρόταση τροποποιεί το άρθρο 13 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, μεταθέτοντας την καταληκτική ημερομηνία μεταφοράς της οδηγίας στις 30 Απριλίου 2014. 3.2. Νομική βάση Άρθρο 153 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 3.3. Αρχή της επικουρικότητας Εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας, δεδομένου ότι η πρόταση αφορά τομέα — προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων κατά την εργασία— ο οποίος δεν εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι στόχοι της πρότασης δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, καθώς οι διατάξεις των οδηγιών δεν μπορούν να τροποποιηθούν ή να καταργηθούν σε εθνικό επίπεδο. Οι στόχοι της πρότασης μπορούν να επιτευχθούν μόνο με δράση της ΕΕ, διότι η παρούσα πρόταση τροποποιεί ισχύουσα πράξη του δικαίου της ΕΕ, πράγμα που δεν μπορεί να γίνει από τα ίδια τα κράτη μέλη. Η αρχή της επικουρικότητας τηρείται, δεδομένου ότι η πρόταση τροποποιεί ισχύουσα νομοθετική πράξη της ΕΕ. 3.4. Αρχή της αναλογικότητας Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας για τον ακόλουθο λόγο. Δεν μεταβάλλει την ουσία της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ: περιορίζεται απλώς στη μετάθεση της καταληκτικής ημερομηνίας μεταφοράς της οδηγίας 2004/40/EΚ στις 30 Απριλίου 2014, προκειμένου να αποφευχθεί μια κατάσταση ανασφάλειας δικαίου μετά τη λήξη της σημερινής προθεσμίας και να δοθεί επαρκές χρονικό περιθώριο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ώστε να συζητήσουν και να καταλήξουν σε συμβιβασμό για την πρόταση COM(2011) 348 της Επιτροπής, η οποία επιδιώκει την επικαιροποίηση και τη βελτίωση των διατάξεων της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, καταργώντας και αντικαθιστώντας την. 3.5. Επιλογή νομικών πράξεων Προτεινόμενη νομική πράξη: οδηγία. Κανένα άλλο μέσο δεν θα ήταν κατάλληλο. Επειδή πρόκειται για τροποποίηση οδηγίας, το μόνο ενδεδειγμένο μέσο είναι η έκδοση άλλης οδηγίας. 4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ – Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ. 5. ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ · Απλούστευση Η πρόταση δεν απλοποιεί το νομοθετικό πλαίσιο. Αποσκοπεί απλώς στη μετάθεση της καταληκτικής ημερομηνίας μεταφοράς της οδηγίας 2004/40/EΚ στις 30 Απριλίου 2014. · Κατάργηση ισχύουσας νομοθεσίας Η έγκριση της πρότασης δεν συνεπάγεται την κατάργηση ισχύουσας νομοθεσίας. · Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος Η προτεινόμενη πράξη αφορά θέμα που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ και, κατά συνέπεια, το πεδίο εφαρμογής της θα πρέπει να επεκταθεί, ώστε να καλύπτει και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. · Λεπτομερής ανάλυση της πρότασης ανά κεφάλαιο ή ανά άρθρο Η παρούσα πρόταση τροποποιεί την καταληκτική ημερομηνία μεταφοράς της οδηγίας 2004/40/EΚ μεταθέτοντάς την στις 30 Απριλίου 2014. Αυτά τα δύο επιπλέον έτη για τη μεταφορά των διατάξεων της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών δικαιολογούνται από τις ανησυχίες που εκφράστηκαν —και, σε μερικές περιπτώσεις, επιβεβαιώθηκαν— ότι οι οριακές τιμές έκθεσης που καθορίστηκαν στην οδηγία ενδέχεται να επηρεάσουν δυσανάλογα τη συνέχιση των ιατρικών διαδικασιών που χρησιμοποιούν την τεχνολογία απεικόνισης μέσω μαγνητικού συντονισμού. Η μετάθεση της ημερομηνίας θα δώσει αρκετό χρόνο για την επικαιροποίηση και τη βελτίωση της οδηγίας, ιδίως όσον αφορά τις οριακές τιμές έκθεσης, μέσω της έκδοσης νέας οδηγίας, βασισμένης στην πρόταση COM(2011) 348 της Επιτροπής, που συζητείται αυτήν την περίοδο στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η οποία επιδιώκει να εξασφαλίσει, αφενός, υψηλό επίπεδο προστασίας των εργαζομένων και, αφετέρου, τη συνέχιση των ιατρικών διαδικασιών και των άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων. Η μετάθεση κατά δύο έτη θα αποτρέψει επίσης τις τυχόν αρνητικές νομικές συνέπειες που θα μπορούσαν να προκύψουν για την έννομη τάξη των κρατών μελών τα οποία δεν έχουν μεταφέρει ακόμη την οδηγία στο εσωτερικό τους δίκαιο. Το άρθρο 1 της πρότασης τροποποιεί ανάλογα την παράγραφο 1 του άρθρου 13, «Μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο», της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. 2012/0003 (COD) Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ περί των ελάχιστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία) (18η ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 153 παράγραφος 2, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[5], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[6], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας 2004/40/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, περί των ελάχιστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία)[7], εκφράστηκαν σοβαρές ανησυχίες από τους ενδιαφερόμενους φορείς, και ιδίως από την ιατρική κοινότητα, όσον αφορά τις πιθανές επιπτώσεις της εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας στη χρήση ιατρικών διαδικασιών που βασίζονται στην ιατρική απεικόνιση. Ανησυχίες εκφράστηκαν επίσης όσον αφορά τις επιπτώσεις της οδηγίας σε ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες. (2) Η Επιτροπή εξέτασε τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν από τους ενδιαφερόμενους φορείς και αποφάσισε να επανεξετάσει μερικές διατάξεις της οδηγίας 2004/40/ΕΚ με βάση τα νέα επιστημονικά στοιχεία. (3) Ως εκ τούτου, με την οδηγία 2008/46/ΕΚ, της 23ης Απριλίου 2008[8], η προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας 2004/40/ΕΚ στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών μετατέθηκε στις 30 Απριλίου 2012, προκειμένου να καταστεί δυνατή η έκδοση νέας οδηγίας, βασισμένης σε πιο πρόσφατα στοιχεία. (4) Στις 14 Ιουνίου 2011 η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση νέας οδηγίας για την αντικατάσταση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. Η νέα οδηγία αναμένεται να εξασφαλίσει, αφενός, υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και, αφετέρου, τη συνέχιση και την ανάπτυξη των ιατρικών και άλλων βιομηχανικών δραστηριοτήτων που χρησιμοποιούν ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Ως εκ τούτου, τα περισσότερα κράτη μέλη δεν έχουν μεταφέρει ακόμη στο εσωτερικό τους δίκαιο την οδηγία 2004/40/EΚ, καθώς εκκρεμεί η έκδοση της νέας οδηγίας. (5) Ωστόσο, λόγω της τεχνικής πολυπλοκότητας του θέματος, είναι απίθανο να εκδοθεί η νέα οδηγία πριν από τη λήξη της προθεσμίας μεταφοράς της οδηγίας 2004/40/ΕΚ στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών. (6) Επομένως, η εν λόγω προθεσμία θα πρέπει να παραταθεί. (7) Κατά συνέπεια, και λαμβανομένου υπόψη του πολύ μικρού χρονικού διαστήματος που απομένει έως την εκπνοή της προθεσμίας της 30ής Απριλίου 2012, θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε η παρούσα οδηγία να εκδοθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο επειγόντως και να τεθεί σε ισχύ χωρίς καθυστέρηση. (8) Ως εκ τούτου, όσον αφορά τη διαβίβαση του σχεδίου της παρούσας νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια σύμφωνα με το πρωτόκολλο (αριθ. 1) σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εφαρμόστηκε στην παρούσα περίπτωση η εξαίρεση για επείγουσες περιπτώσεις, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, όσον αφορά το διάστημα των οκτώ εβδομάδων που πρέπει να παρέλθει από τη στιγμή κατά την οποία το σχέδιο νομοθετικής πράξης κατατίθεται στα εθνικά κοινοβούλια έως την ημερομηνία κατά την οποία το σχέδιο εγγράφεται στην προσωρινή ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου με σκοπό είτε την έκδοση της πράξης είτε τον καθορισμό της θέσης του Συμβουλίου στο πλαίσιο νομοθετικής διαδικασίας, ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: Άρθρο 1 Στο άρθρο 13 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, η ημερομηνία «30 Απριλίου 2012» αντικαθίσταται από την ημερομηνία «30 Απριλίου 2014». Άρθρο 2 Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρθρο 3 Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. Βρυξέλλες, Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος [1] ΕΕ L 184 της 24.5.2004, σ. 23. [2] ΕΕ L 114 της 26.4.2008, σ. 88. [3] Ιδίως τις συστάσεις της διεθνούς επιτροπής για την προστασία από τις μη ιοντίζουσες ακτινοβολίες (ICNIRP) σχετικά με τα στατικά μαγνητικά πεδία (Απρίλιος 2009) και σχετικά με τα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία της περιοχής συχνοτήτων από 1Hz έως 100 kHz (Δεκέμβριος 2010). [4] 300 GHz: συχνότητα 300 δισεκατομμυρίων hertz ή κύκλων ανά δευτερόλεπτο. Το hertz (συντομογραφία «Hz») είναι η διεθνής μονάδα μέτρησης της συχνότητας. [5] ΕΕ C […] της […], σ. […]. [6] ΕΕ C […] της […], σ. […]. [7] ΕΕ L 184 της 24.5.2004, σ. 1. [8] ΕΕ L 114 της 26.4.2008, σ. 88-89.