Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Τοπική και περιφερειακή διάσταση του χώρου Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης"

(2004/C 73/08)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, της 1ης Ιουλίου 2003 να αναθέσει με βάση το άρθρο 265 § 5, της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, στην επιτροπή "Συνταγματικών Υποθέσεων και Ευρωπαϊκής Διακυβέρνησης" την επεξεργασία γνωμοδότησης για την "Τοπική και περιφερειακή διάσταση του χώρου Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης"·

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα των Συνόδων Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε, του Λάκεν, της Σεβίλλης και της Θεσσαλονίκης·

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εξαμηνιαία ενημέρωση του πίνακα αποτελεσμάτων για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά τη δημιουργία χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση (1o εξάμηνο 2003), COM(2003) 291 τελικό της 22.5.2003·

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εξαμηνιαία ενημέρωση του πίνακα αποτελεσμάτων για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά τη δημιουργία χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2o εξάμηνο 2002), COM(2002) 738 τελικό της 16.12.2002·

έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πρόοδο κατά το 2002 στην υλοποίηση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης έκθεση της Επιτροπής για το 2o εξάμηνο 2002 (εισηγήτρια: η Βαρόνη Sarah Ludford) (Β5-0193/2003)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο Συντάγματος της ΕΕ που καταρτίστηκε από την Συντακτική Συνέλευση (CONV 850/03) και ιδιαιτέρως: την ενσωμάτωση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στο Μέρος Ι (Άρθρο 41) και στο Μέρος ΙΙΙ από το Άρθρο 158 έως το 178)·

έχοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με τα επιμέρους νομοθετικά σχέδια όσον αφορά τον XΕΑΔ και ιδιαίτερα σχετικά με την μετανάστευση, το καθεστώς και την κοινωνική ένταξη υπηκόων τρίτων χωρών·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 61/2003 rev. 2) που υιοθετήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2003 από την επιτροπή "Συνταγματικών Υποθέσεων και Ευρωπαϊκής Διακυβέρνησης" με εισηγητή τον κ. Peter Winter, Επικεφαλής της περιφέρειας Saarlouis (DE-PES)·

εκτιμώντας ότι οι συζητήσεις που διεξήγαγε η επιτροπή "συνταγματικά θέματα και ευρωπαϊκή διακυβέρνηση" της ΕΤΠ στο πλαίσιο του σεμιναρίου "Η τοπική και περιφερειακή διάσταση του χώρου Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης", που πραγματοποιήθηκε στην Caserta (Ιταλία), στις 7 Νοεμβρίου 2003, κατέδειξαν ότι είναι απαραίτητο αφενός να ενισχυθεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης και αφετέρου να αναπτυχθεί η διοργανική συνεργασία σε ευρωπαϊκή κλίμακα·

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 52η σύνοδο ολομέλειάς της της 19ης και 20ής Νοεμβρίου 2003 (συνεδρίαση της 20ής Νοεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Οι θέσεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1.1. επισημαίνει ότι έχει ήδη εκδώσει γνωμοδοτήσεις σχετικά με τις επιμέρους νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής και ιδιαίτερα εκείνες που αφορούν τον τομέα της μετανάστευσης, το καθεστώς και την κοινωνική ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών,

1.2. θεωρεί επιπλέον απαραίτητο, λαμβανομένης υπόψη της εξαιρετικής σημασίας του νομοθετικού προγράμματος που υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Τάμπερε (τον Οκτώβριο του 1999) και των συνεπακόλουθων αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Λάακεν (το Δεκέμβριο του 2001), τη Σεβίλλη (τον Ιούνιο του 2002) και τη Θεσσαλονίκη (τον Ιούλιο του 2003), να εκδώσει γνωμοδότηση όσον αφορά τα νομοθετικά και επιχειρησιακά μέτρα για την υλοποίηση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης,

1.3. παράλληλα, ενόψει του σχεδίου συντάγματος της ΕΕ που καταρτίστηκε από το Προεδρείο της Συντακτικής Συνέλευσης, θεωρεί αναγκαίο να εκδώσει γνωμοδότηση για τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης αλλά και για την διαδικασία του Τάμπερε συνολικά,

1.4. δεδομένου ότι η θέσπιση νομοθετικών κανόνων σχετικά με τα ρυθμιστικά μέσα για το χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης θα ολοκληρωθεί σύντομα, διαπιστώνει ότι η υλοποίηση του χώρου αυτού πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα της γνωμοδότησης, ιδιαιτέρως όσον αφορά τα θέματα "πρόληψη και καταπολέμηση της εγκληματικότητας" και "κοινωνική και οικονομική ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών που κατοικούν νομίμως στην επικράτεια της ΕΕ",

1.5. διαπιστώνει σε σχέση με αυτό ότι, επειδή το σχέδιο συντάγματος που εκπόνησε η Συντακτική Συνέλευση δεν προβλέπει τη δέουσα συμμετοχή των περιφερειακών και των τοπικών αρχών σύμφωνα με τους κανόνες κατανομής αρμοδιοτήτων που ισχύουν σε πολλά κράτη μέλη, η γνωμοδότηση πρέπει να υπεισέλθει και στις θεσμικές πτυχές του θέματος,

2. Οι συστάσεις της ΕΤΠ

Η Επιτροπή των Περιφερειών

2.1. διαπιστώνει ότι η πολιτική για την υλοποίηση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης έχει μεγάλη σημασία τόσο για τους πολίτες όσο και για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και υπενθυμίζει σε αυτό το πλαίσιο τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε που αναφέρονται παρακάτω και στα οποία τονίζεται η διάσταση της ιδιότητας του πολίτη: "η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη δημιουργήσει για τους πολίτες της τις βασικές προϋποθέσεις ενός κοινού χώρου ευημερίας και ειρήνης: ενιαία αγορά, οικονομική και νομισματική ένωση καθώς και ικανότητα αντιμετώπισης παγκόσμιων πολιτικών και οικονομικών προκλήσεων. Η πρόκληση την οποία θέτει τώρα η Συνθήκη του Άμστερνταμ είναι να εξασφαλιστεί ότι η ελευθερία, η οποία περιλαμβάνει το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας σε όλη την Ένωση, θα μπορεί να ασκείται υπό συνθήκες ασφάλειας και δικαιοσύνής για όλους. Πρόκειται για εγχείρημα που ανταποκρίνεται στη συχνά εκφραζόμενες ανησυχίες των πολιτών και έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή τους"(1)"Ο χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές της διαφάνειας και του δημοκρατικού ελέγχου. Οφείλουμε να καθιερώσουμε ανοιχτό διάλογο με την κοινωνία των πολιτών όσον αφορά τους στόχους και τις αρχές του χώρου αυτού, ώστε οι πολίτες να τον δεχτούν και να τον υποστηρίξουν περισσότερο. Για να διατηρηθεί δε η εμπιστοσύνη προς τις αρχές, θα πρέπει να αναπτύξουμε κοινά πρότυπα της ακεραιότητάς τους."(2)

2.2. συμμερίζεται την άποψη αυτή και διαπιστώνει ότι οι πολίτες της ΕΕ μπορούν δικαιωματικά να προσδοκούν ότι θα αντιμετωπιστεί η βαριά εγκληματικότητα που συνιστά απειλή για την ελευθερία και τα νόμιμα δικαιώματά τους. Αυτό απαιτεί κοινές προσπάθειες για την πρόληψη της εγκληματικότητας και την καταπολέμηση των εγκληματικών οργανώσεων σε όλη την ΕΕ. Πρέπει να δημιουργηθούν κοινοί αστυνομικοί και δικαστικοί φορείς ώστε να μην έχουν οι εγκληματίες τη δυνατότητα να βρουν καταφύγιο ή να αποκομίσουν κέρδη από παράνομες πράξεις στην ΕΕ,

2.3. επισημαίνει σχετικά την κάθετη διάσταση του ΧΕΑΔ που προκύπτει από τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στους επί μέρους τομείς όσον αφορά την υλοποίησή του, την εγγύτητα προς τους πολίτες και τις αρμοδιότητες των τοπικών και των περιφερειακών αρχών; Τονίζει ότι είναι απαραίτητο να ενισχυθεί ή ασφάλεια των πολιτών σε καθημερινή βάση στην ΕΕ, κυρίως δε στις αστικές περιοχές,

2.4. υπενθυμίζει ότι

- σε πολλά κράτη μέλη οι περιφερειακές και τοπικές αρχές είναι επίσης αρμόδιες για το δικαστικό τομέα, την αστυνομία και τις εσωτερικές υποθέσεις τόσο όσον αφορά τη θέσπιση όσο και την εφαρμογή της νομοθεσίας,

- οι περιφέρειες που δρουν στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων τους για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια ενεργούν είτε ως αυτοδιαχειριζόμενοι φορείς ή -ανάλογα με την κατανομή αρμοδιοτήτων σε κάθε κράτος μέλος- εν ονόματι του κράτους,

- οι τοπικές και περιφερειακές αρχές παρέχουν πάμπολλες κοινωφελείς υπηρεσίες οι οποίες συμβάλουν στην πρόληψη της εγκληματικότητας και την προαγωγή της κοινωνικής και οικονομικής ένταξης,

2.5. υπενθυμίζει, επιπλέον, ότι ο ΧΕΑΔ δεν υλοποιείται σε ένα θεωρητικό νομικό χώρο αλλά στα πλαίσια της εκάστοτε τοπικής πραγματικότητας, όπως διαμορφώνεται από τις τοπικές ιδιαιτερότητες, όπως τον μεγάλο αριθμό πολιτών από τρίτες χώρες, φαινόμενα αποκλεισμού και περιθωριοποίησης για κοινωνικούς και οικονομικούς λόγους, ποσοστά εγκληματικότητας που υπερβαίνουν το μέσο όρο, την εγγύτητα με εξωτερικά ή εσωτερικά σύνορα, καθώς και ότι οι περιοχές που πλήττονται από τα προβλήματα αυτά εμποδίζονται στην κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική τους ανάπτυξη και επιφορτίζονται με σημαντικές διοικητικές αλλά και οικονομικές επιβαρύνσεις,

2.6. προσδοκεί ότι και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα σεβαστεί τις αρμοδιότητες του τοπικού και περιφερειακού επίπεδου διακυβέρνησης και ότι θα συνεργαστεί με τις όλες τις αρχές που είναι αρμόδιες για τα θέματα αυτά.

2.7. επισημαίνει την ιδιαίτερη προβληματική όσον αφορά τις περιφέρειες και τις κοινότητες που βρίσκονται κοντά στα εξωτερικά σύνορα των υπό ένταξη κρατών και οι οποίες θα πρέπει σύντομα να αναλάβουν σημαντικά καθήκοντα για την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης,

2.8. διαπιστώνει, επίσης, ότι τόσο στα εξωτερικά όσο και στα εσωτερικά σύνορα της σημερινής ΕΕ καθώς και στα εσωτερικά σύνορα των μελλοντικών κρατών μελών, η διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου ασφάλειας εξακολουθεί να απαιτεί ιδιαίτερες προσπάθειες,

2.9. τονίζει ότι κυρίως με την προάσπιση της ελευθερίας και την πάταξη της εγκληματικότητας ικανοποιούνται στοιχειώδεις ανάγκες των πολιτών. Με αυτόν τον τρόπο οι πολίτες κατανοούν καλύτερα το όφελος μιας συνεργαζόμενης Ευρώπης. Η εγγύηση της εσωτερικής ασφάλειας αποτελεί ωστόσο συχνά αρμοδιότητα του περιφερειακού και τοπικού επιπέδου διακυβέρνησης.

2.10. ζητά, σε σχέση με αυτό, να θεσπιστούν μέτρα για την κατοχύρωση του επιπέδου ασφάλειας μέσω της διασυνοριακής συνεργασίας (προαγωγή της πολυγλωσσίας, άνοιγμα των συνοριακών διαβάσεων, συνεργασία των τοπικών αστυνομικών υπηρεσιών, των εμπορικών επιμελητηρίων, των ιδρυμάτων γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης και ενίσχυση των δραστηριοτήτων για την υποστήριξη των νέων),

2.11. ζητά να υπάρξει μέριμνα ώστε να δημιουργηθούν στα εκάστοτε ενδιαφερόμενα κράτη μέλη οι νομικές προϋποθέσεις που θα επιτρέπουν στις τοπικές και περιφερειακές αρχές και σε άλλους δημόσιους φορείς στις μεθοριακές περιοχές να συνάπτουν συμφωνίες συνεργασίας,

Υλοποίηση του προγράμματος του Τάμπερε

2.12. Η προσπάθεια για τη δημιουργία του Χώρου Ελευθερίας Ασφάλειας και Δικαίου πρέπει να στηριχθεί στις αρχές της διαφάνειας και του δημοκρατικού ελέγχου. Πρέπει να υπάρχει ένας ανοικτός διάλογος με την κοινωνία των πολιτών με αντικείμενο τους στόχους και τις βασικές αρχές που ισχύουν στο χώρο αυτό, έτσι ώστε να επιτευχθεί ένας μεγαλύτερος βαθμός αποδοχής και υποστήριξης εκ μέρους των πολιτών,

2.13. συμμερίζεται, συνεπώς, την άποψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι ο δημοκρατικός απολογισμός έχει ακόμα μεγαλύτερη σημασία στον ευαίσθητο τομέα του ΧΕΑΔ,

2.14. διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι, σύμφωνα με τους τελευταίους δείκτες για το πρώτο εξάμηνο 2003, η Επιτροπή βεβαιώνει ότι η καθυστέρηση που είχε σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του προγράμματος του Τάμπερε καλύφθηκε εν μέρει χάρη στο γεγονός του ότι η ελληνική και η ιταλική Προεδρία έδωσαν απόλυτη προτεραιότητα στην έγκαιρη εφαρμογή του χρονοδιαγράμματος,

2.15. επιπλέον, διαπιστώνει με ανησυχία ότι η Επιτροπή στην αξιολόγηση του προγράμματος του Τάμπερε καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν επιτεύχθηκαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα "...εάν συγκρίνουμε το συγκεκριμένο τελικό αποτέλεσμα που παράχθηκε από ορισμένα εκδοθέντα μέσα με τις αρχικές φιλοδοξίες του Τάμπερε" καθώς και ότι όσον αφορά τα επιμέρους νομοθετικά προγράμματα "ο βαθμός εναρμόνισης κινδυνεύει να μειωθεί στον χαμηλότερο κοινό παρονομαστή σε βάρος της προστιθέμενης αξίας που προσδίδεται από την κοινή δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο",

2.16. ζητά, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών που αποφασίστηκαν κατά τη συνάντηση κορυφής στο Tάμπερε όσον αφορά τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης και τη συναίνεση για την από κοινού καταπολέμηση της εγκληματικότητας και της τρομοκρατίας, να καταρτισθεί ένα νέο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Tampere II)

2.17. ζητά, στο βαθμό που αυτό έχει σημασία για την κάθε επιμέρους περίπτωση, να ληφθούν υπόψη κατά την επεξεργασία των νομοθετικών σχεδίων για τον ΧΕΑΔ καθώς και κατά την επεξεργασία των λειτουργικών μέτρων οι ακόλουθες πτυχές:

- εκτίμηση των συνεπειών τόσο όσον αφορά την αποτελεσματικότητα όσο και τη δυνατότητα εφαρμογής αλλά και το κόστος

- επικουρικότητα

- εξέταση της δυνατότητας για την προληπτική αποφυγή κινδύνων

- προσαρμογή στις ειδικές τοπικές και περιφερειακές συνθήκες καθώς και στα θεσμικά δεδομένα

- πληροφόρηση, συντονισμός και αξιολόγηση.

Επιχειρησιακά μέτρα για τη δημιουργία του ΧΕΑΔ

2.18. χαιρετίζει τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης, το οποίο επέμεινε όχι μόνο στην τήρηση των προθεσμιών για την ολοκλήρωση του προγράμματος του Τάμπερε (Μάιος 2004), ιδιαιτέρως στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης, αλλά και στο θέμα της διάθεσης από την Κοινότητα των απαιτούμενων πόρων για τη δημιουργία του ΧΕΑΔ και του μηχανισμού καταμερισμού των επιβαρύνσεων στα πλαίσια μιας πολιτικής για την ένταξη υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως στην επικράτεια της ΕΕ,

2.19. επικροτεί ιδιαιτέρως το γεγονός ότι σε εύθετο χρονικό διάστημα θα δημιουργηθούν οι οικονομικές προϋποθέσεις για τη δημιουργία του ΧΕΑΔ στον ιδιαίτερα σημαντικό για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές ειδικό τομέα των ενταξιακών μέτρων,

2.20. επικροτεί την εκτέλεση πιλοτικών προγραμμάτων για την ένταξη υπηκόων τρίτων χωρών και ελπίζει ότι οι γενικές εμπειρίες που θα συναχθούν από αυτά θα μπορέσουν αξιοποιηθούν με αποτελεσματικό τρόπο σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα, ενδεχομένως με την εκπόνηση σχετικών εκθέσεων ή την έκδοση εγχειριδίων,

2.21. προτείνει να εκτελεστούν συμπληρωματικές μελέτες (π.χ. περιπτωσιακού χαρακτήρα) με αντικείμενο το συνδυασμό των πολιτικών που ασκούνται σε κοινοτική, περιφερειακή και τοπική κλίμακα,

2.22. σημειώνει και επιδοκιμάζει το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες, 15 % του προϋπολογισμού του οποίου διατίθενται για προγράμματα περιφερειακού και τοπικού χαρακτήρα, θα συνεχίσει να υπάρχει και μετά το 2004 και θα διαθέτει περισσότερους πόρους,

2.23. σημειώνει και επιδοκιμάζει το γεγονός ότι οι υπηρεσίες της Επιτροπής μελετούν επί του παρόντος τρόπους για τη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων και των κοινοτικών πρωτοβουλιών URBAN και ΙΝTERREG για την ενίσχυση και την ανάπτυξη μέσων για τη δημιουργία του ΧΕΑΔ σε περιφέρειες και κοινότητες όπου έχει ιδιαίτερη σημασία,

2.24. προτείνει, να γίνει χρήση παραμέτρων όπως "εγγύτητα προς τα εσωτερικά και εξωτερικά σύνορα της ΕΕ ή των υπό ένταξη χωρών" και "ζώνη μετανάστευσης" προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα μέτρα της ευρωπαϊκής διαρθρωτικής πολιτικής θα αποδώσουν

2.25. χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να εκδώσει ήδη το τρέχον έτος ανακοίνωση για την πρόληψη της εγκληματικότητας ως βάση για τον προσδιορισμό του επικέντρου των δραστηριοτήτων της ΕΕ,

Συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών και της ΕΤΠ στην προσπάθεια για τη δημιουργία του ΧΕΑΔ

2.26. ζητά την συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στις επιτροπές των υφιστάμενων και των μελλοντικών προγραμμάτων που έχουν ως στόχο την ανταλλαγή εμπειριών στον τομέα του ΧΕΑΔ),

2.27. διαπιστώνει ότι κατά την μεταβίβαση της πολιτικής για την υλοποίηση του ΧΕΑΔ σε ευρωπαϊκό επίπεδο στα πλαίσια των συνθηκών του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ δεν συνεκτιμήθηκαν δεόντως η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών καθώς και το όργανο που εκπροσωπεί αυτά τα επίπεδα διακυβέρνησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Επιτροπή των Περιφερειών. Επισημαίνει, επίσης, ότι σε πολλά κράτη μέλη δεν είναι το κεντρικό κράτος αρμόδιο για θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικές υποθέσεις, αλλά οι τοπικές και περιφερειακές αρχές και ότι επομένως, οι αρχές αυτές θα πρέπει να συμμετάσχουν στην επεξεργασία των νομοθετικών αλλά και πρακτικών μέτρων για την υλοποίηση του ΧΕΑΔ. Ζητεί γι' αυτό να συμπληρωθούν τα σχέδια άρθρων της Συνθήκης κατάλληλα,

2.28. ζητά σε αυτό το πλαίσιο να υιοθετηθούν οι τροπολογίες που κατέθεσε η ομάδα παρατηρητών της ΕΤΠ στη Συνέλευση και ιδιαίτερα οι τροπολογίες σχετικά με τα ακόλουθα άρθρα:

- Μέρος Ι της Συνθήκης

- Άρθρο 41 (Υλοποίηση του χώρου Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης)

- Μέρος ΙΙΙ της Συνθήκης

- Άρθρο 160 (Ο ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων)

- Άρθρο 161 (Οι μηχανισμοί αξιολόγησης)

- Άρθρο 162 (Η πρακτική συνεργασία)

- Άρθρο 164 (Η συνεργασία μεταξύ των αρχών)

- Άρθρο 283 (Ο δικαστικός έλεγχος)

- Άρθρο 167 (Το δικαίωμα ασύλου)

- Άρθρο 170 (Η δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις)

- Άρθρο 171 (Η ποινική νομοθεσία)

- Άρθρο 173 (Πρόληψη του εγκλήματος)

- Άρθρο 177 (Europol)

Με τις τροπολογίες αυτές λαμβάνονται υπόψη οι συνθήκες που επικρατούν σε πολλά κράτη μέλη.

2.29. ζητά να συμμετάσχει κατά το δέοντα τρόπο η Επιτροπή των Περιφερειών στη νομοθετική διαδικασία αλλά και στις επιτροπές που προβλέπονται για την υλοποίηση του ΧΕΑΔ

Βρυξέλλες, 20 Νοεμβρίου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Albert Bore

(1) Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε - Συμπεράσματα της Προεδρίας, 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, Προς μια Ένωση ελευθερίας ασφάλειας και δικαιοσύνης: τα ορόσημα του Τάμπερε, σημείο 2.

(2) Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε - Συμπεράσματα της Προεδρίας, 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, Προς μια Ένωση ελευθερίας ασφάλειας και δικαιοσύνης: τα ορόσημα του Τάμπερε, σημείο 7.