, M M 
•ά -it ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 19.04.1996 
COM(%)171 τιλι,κό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΗΠΓΓΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΙίΥΡΩΠΛΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΤΟ ΠΑΡΑΝΟΜΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ 
ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 
Εφαρμογή των κατευθύνσεων που καθορίστηκαν στην Ανακοίνωση της 
Επιτροπής COM(94) 383 της 7ης Σεπτεμβρίου 1994 και των συμπερασμάτων του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσσεν 

Το παράνομο εμπόριο πυρηνικών υλικών και ραδιενεργών ουσιών 
Εφαρμογή των κατευθύνσεων που καθορίσθηκαν στην Ανακοίνωση της 
Επιτροπής COM (94) 383 της 7ης Σεπτεμβρίου 1994 και των συμπερασμάτων του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσσεν. 
Περιεχόμενα 
Εισαγωγύ 
Ι. Το παράνομο εμπόριο πυρηνικών υλικών το 1995 
II. Έλεγχος των πυρηνικών υλικών 
III. Πτυχές ακτινοπροστασίας 
IV. Τελωνειακή συνεργασία 
V. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις 
Συμπεράσματα 
Παράρτημα 1: 
Παράρτημα 2: 
Παράρτημα 3: Συνεργασία στο υφιστάμενο συμβατικό πλαίσιο με τις 
δημοκρατίες της πρώην ΕΣΣΔ. 
Συνεργασία στον τομέα των πυρηνικών διασφαλίσεων 
(Διεύθυνση Ελέγχου Διασφαλίσεων Euratom) 
Συνεργασία στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας. 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η Επιτροπή ενέκρινε την 7η Σεπτεμβρίου 1994 ανακοίνωση προς το Συμβούλιο και το 
Κοινοβούλιο σχετικά με το θέμα του παρανόμου εμπορίου πυρηνικών υλικών και 
ραδιενεργών ουσιών (COM (94) 383). Σε αυτήν προσδιόριζε τα ακόλουθα στοιχεία της 
απάντησης της Ευρωπαϊκή Ένωσης: 
i. βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας των τοπικών πυρηνικών τομέων (συνεργασία 
στο πλαίσιο του TACIS, του Διεθνούς Κέντρου για την Επιστήμη και την 
Τεχνολογία (CIST) της Μόσχας και των ειδικών δράσεων που ανελήφθησαν από τη 
Διεύθυνση Ελέγχου Διασφαλίσεων (DCS) της Euratom)· 
ii. διάλογος και συνεργασία με τις ενδιαφερόμενες χώρες στο πλαίσιο των συμφωνιών 
που έχουν συναφθεί στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής 
ασφαλείας· 
iii. ενισχυμένη συνεργασία στο εσωτερικό της Ένωσης (τελωνειακή συνεργασία και 
ενισχυμένη συνεργασία ελέγχου ασφαλείας καθώς και στο πλαίσιο της συνεργασίας 
σε θέματα δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, συντονισμός της βιομηχανικής 
συνδρομής). 
Η γερμανική προεδρία έδωσε μεγάλη προτεραιότητα στο εν λόγω φάκελο. Πέντε ομάδες 
εργασίας του Συμβουλίου καθώς και οι πρεσβείες στις ενδιαφερόμενες χώρες 
κινητοποιήθηκαν για την προετοιμασία έκθεσης για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέφρασε την ανησυχία του για το λαθρεμπόριο πυρηνικών 
υλικών και ενέκρινε σύνολο μέτρων και προσανατολισμών που προορίζοντο για την 
καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου. Κάλεσε την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να 
ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον τομέα αυτόν και να στηρίξουν αποτελεσματικά τις 
χώρες προέλευσης και διαμετακόμισης στις προσπάθειες καταπολέμησης που 
πραγματοποιούν επιτόπου. Κάλεσε επίσης όλα τα κράτη που δεν έχουν ακόμη λάβει μέτρα 
να θέσουν τα ευαίσθητα υλικά μη στρατιωτικής χρήσης (εμπλουτισμένο πλουτώνιο και 
ουράνιο) σε καθεστώς διεθνούς ελέγχου. 
Οι εργασίες της Επιτροπής και των κρατών μελών συνεχίσθηκαν μετά τη Διάσκεψη του 
Έσσεν, σε συντονισμό με αυτές του ΔΟΑΕ και άλλων ειδικών φορέων. Οι εργασίες αυτές 
χαρακτηρίσθηκαν από πνεύμα κοινού ενδιαφέροντος μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των 
χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των Δημοκρατιών της πρώην ΕΣΣΔ στο 
πλαίσιο συνολικής στρατηγικής η οποία όμως βασίζεται σε συγκεκριμένες συνεργασίες. 
Τέλος πρέπει να \*πενΟυμισθεί το συνεχές ενδιαφέρον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για 
όλες τις ενέργειες που έχουν σχέση με την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης. 
Βουλευτές με την παρουσία τους σε διασκέψεις και με ειδικές επισκέψεις απέδειξαν την 
υποστήριξη τους στις πρωτοβουλίες της Επιτροπής. Διετέθησαν δημοσιονομικά μέσα για 
ενέργειες στις ΧΚΑΕ και στις Δημοκρατίες της πρώην ΕΣΣΔ. 
Το παρόν έγγραφο περιγράφει τη συνέχεια των προσανατολισμών που καθορίσθηκαν με την 
ανακοίνωση της Επιτροπής του Σεπτεμβρίου 1994 και με τα συμπεράσματα της Διάσκεψης 
κορυφής του Έσσεν. 
Ι. ΤΟ ΠΑΡΑΝΟΜΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΤΟ 1995 
Μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης της Επιτροπής το Σεπτέμβριο 1994, πολύ λίγες 
περιπτώσεις "πυρηνικών υλικών" ανεκαλύφθησαν στο έδαφος της ΕΕ. Αντιθέτως, οι 
παράνομες εισαγωγές ραδιενεργών απορριμμάτων ή ραδιενεργών πηγών που έχουν τεθεί 
παρανόμως στα απόβλητα αυξήθηκαν. Επιπλέον οι περιπτώσεις που ενέχουν εμπόριο 
ραδιενεργών ουσιών καθώς και οι προσπάθειες εκβιασμού, καθώς και οι φάρσες, 
σημείωσαν συνεχή αύξηση. 
Η βάση δεδομένων της Επιτροπής περιλαμβάνει τη στιγμή αυτή 33 περιπτώσεις "πυρηνικών 
υλικών" που σημειώθηκαν στο μεγαλύτερο μέρος τους στη Γερμανία. Εντούτοις έγινε 
γνωστό στην Επιτροπή, μέσω πολυάριθμων διοργανικών επαφών, ότι ο εν λόγω κατάλογος 
δεν εξαντλείται ως έχει. Ορισμένες περιπτώσεις, ολιγάριθμες, δεν έχουν ακόμη δηλωθεί 
επισήμως στην Επιτροπή, όπως προβλέπεται από την συνθήκη Ευρατόμ. Οι λόγοι είναι 
πιθανώς οι ακόλουθοι: 
η άγνοια αυτού του συγκεκριμένουτμήματος της συνθήκης Ευρατόμ από μέρους των 
υπηρεσιών που πραγματοποιούν τις κατασχέσεις· 
ο εμπιστευτικός χαρακτήρας του θέματος προκειμένου να μη παρακωλυθούν οι 
τρέχουσες έρευνες· 
η επιθυμία των δικαστικών αρχών να μην υπάρξει παρέμβαση της εκτελεστικής 
εξουσίας στις υποθέσεις που βρίσκονται υπό εκδίκαση. 
Μπροστά σε αυτά τα γεγονότα τα οποία η Επιτροπή δεν μπόρεσε να λάβει υπόψη παρά 
μόνον πολύ πρόσφατα, η Επιτροπή ανέλαβε εκστρατεία επαφών και ενημέρωσης των 
κρατών μελών προκειμένου να τους προτείνει διαδικασία δήλωσης των περιπτώσεων, σε 
προθεσμίες και με τους τρόπους που προβλέπονται από τους κανονισμούς, εγγυούμενη 
ταυτόχρονα την απαραίτητη εμπιστευτικότητα. 
Τέλος, παρά το γεγονός ότι αριθμός των νέων περιπτώσεων "πυρηνικών υλικών " φαίνεται 
να μειώνεται στην ΕΕ και εν γένει στην Ευρώπη, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η 
σημαντικότερη περίπτωση που έχει γίνει γνωστή μέχρι σήμερα ενεφανίσθη στην Τσεχική 
Δημοκρατία το Δεκέμβριο 1994. Η τσεχική αστυνομία επέτυχε να συλλάβει λαθρεμπόρους 
που μετέφεραν περίπου τρία κιλά οξειδίου του ουρανίου του οποίου η περιεκτικότητα σε 
ισότοπο υψηλής στρατηγικής αξίας (ουράνιο 235) πλησίαζε το 87%. Η συνήθης στρατιωτική 
ποιότητα είναι γύρω στο 93%. 
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι θα πρέπει να θεσπισθεί σημαντική διάκριση μεταξύ των 
νομικών πλαισίων στα οποία υπάγονται τα υλικά. Χάριν απλοποίησης, πρέπει να 
γίνεται διάκριση ανάμεσα στα εξής: 
πυρηνικά υλικά, που αποτελούν υλικά που υπόκεινται σε έλεγχο ασφαλείας, 
ή "διασφάλισης", είτε δυνάμει της συνθήκης Ευρατόμ 
είτε του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) και της συνθήκης 
μη διάδοσης των πυρηνικών υλικών (ΤΝΡ) και για τα οποία υφίσταται 
σχετικά μεγάλος κίνδυνος, ανάλογα με το υλικό, στρατιωτικής χρήσης 
αμέσου ή εμμέσου. Τα υλικά αυτά (για παράδειγμα το πλουτώνιο ή το 
ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού) ελιναι τα πιο επικίνδυνα και εμφανίζουν, 
εκτός του κινδύνου μόλυνσης, και κίνδυνο σε σχέση με τη διάδοση των 
πυρηνικών υλικών. 
τις ραδιενεργείς ουσίες, που δεν υπόκεινται σε έλεγχο ασφάλειας, και για τις 
οποίες ο κίνδυνος ακτινοβολίας συγκρίνεται με την ενέργεια που εξάγεται 
από την ουσία, αλλά χωρίς η ουσία αυτή να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως 
καύσιμο. 
II. ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 
1. Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας 
Η ΕΕ προέβη σε διαβήματα προς τρίτες χώρες, ιδίως κατά την εφαρμογή της κοινής δράσης 
για τη Διάσκεψη του 1995 σχετικά με την εξέταση και την παράταση της συνθήκης μη 
διάδοσης των πυρηνικών όπλων, περιλαμβανομένης της πρόσκλησης προς όλα τα κράτη τα 
οποία δεν το είχαν κάνει ακόμα να θέσουν τα ευαίσθητα υλικά τους μη στρατιωτικής χρήσης 
(εμπλουτισμένο πλουτώνιο και ουράνιο) υπό καθεστώς διεθνούς ελέγχου. 
Στη συνέχεια αυτής της κοινής δράσης, η ΕΕ επικέντρωσε τις διπλωματικές της προσπάθειες 
προς τον στόχο της οικουμενικότητας της συνθήκης μη διάδοσης και για την ενίσχυση του 
διεθνούς συστήματος πυρηνικών εγγυήσεων (το λεγόμενο πρόγραμμα "93+2" του ΔΟΑΕ). 
2. Ρόλος του ελέγχου ασφαλείας 
Από το τέλος του 1994, ο έλεγχος ασφαλείας άρχισε να αναπτύσσει τις επαφές του με τους 
λοιπούς εταίρους που ενδιαφέρονται για το πρόβλημα, έχοντας ως στόχο την πληροφόρηση 
και την ανάπτυξη συνεργείας. Πρέπει να αναγνωρισθεί ότι μετά την υπόθεση του 
αεροδρομίου του Μονάχου τον Αύγουστο του 1994 λίγες ήταν οι νέες περιπτώσεις 
κατάσχεσης πυρηνικών υλικών και η αποστολή επιθεωρητών δεν θεωρήθηκε πλέον 
αναγκαία. 
Αντιθέτως όσον αφορά τη διοικητική διαχείριση των τρεχουσών υποθέσεων, οι 
δραστηριότητες ήσαν έντονες. Είναι πράγματι ευθύνη του Ελέγχου Ασφαλείας να διαβιβάσει 
το συντομότερο δυνατό όλες τις πληροφορίες που προέρχονται από τις εθνικές αρχές και 
το Κοινό Κέντρο Ερευνών. Εξάλλου, πρέπει να εξασφαλίσει ότι από τη στιγμή που το 
υλικό κατάσχεται και τοποθετείται σε σίγουρο μέρος, τηρούνται όλες οι υποχρεώσεις του 
Κεφαλαίου VII της Ευρατόμ στις οποίες πρέπει να υπόκειται κάθε κάτοχος πυρηνικών 
υλικών. 
3. Συνεονασία με τις τρίτες χώρες στον τομέα του Ελέγγου Ασφαλείας 
Η ανακοίνωση του Σεπτεμβρίου του 1994 έκανε ήδη απολογισμό του προγράμματος 
συνεργασίας που άρχισε να εφαρμόζεται στο τέλος του 1992 από τη διεύθυνση Ελέγχου 
Διασφαλίσεων Ευρατόμ και τη Ρωσική Ομοσπονδία. Ο στόχος του προγράμματος αυτού 
ήταν βραχυπρόθεσμα να βοηθήσει στη σύλληψη, να θέσει σε εφαρμογή και σε λειτουργία ένα 
σύγχρονο σύστημα ελέγχου και λογιστικής καταχώρησης των πυρηνικών υλικών. Ετέθη στη 
διάθεση της προϋπολογισμός 1,8 εκατ. ECU από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το 1995 
(κονδύλι Β4-2001). Αυτό το πρόγραμμα συνεργασίας εγγράφεται πλήρως στο πλαίσιο των 
ενεργειών που ανελήφθησαν από άλλους κοινοτικούς, βιομηχανικούς και εθνικούς φορείς. 
Μία πρώτη φάση της συνεργασίας αυτής μπόρεσε να ολοκληρωθεί στα τέλη του 1994. Ο 
προσανατολισμός της είχε κυρίως τους ακόλουθους άξονες: 
την κατάρτιση ρώσων εμπειρογνωμόνων σε όλους τους τομείς που αφορούσαν την 
λογιστική καταχώρηση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο των υλικών 
τη διοργάνωση ασκήσεων επιθεώρησης πραγματικών εγκαταστάσεων 
τη διοργάνωση μαθημάτων για τη χρήση οργάνων μέτρησης και εξοπλισμού 
πληροφορικής 
Αυτές οι βασικές ενέργειες διατηρήθηκαν το 1995 δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα 
προγράμματα εντατικής κατάρτισης (2 μήνες) για ομάδες 4 έως 5 εμπειρογνωμόνων στο 
Λουξεμβούργο. 
Εξάλλου, οι δραστηριότητες επεκτάθησαν στην εφαρμογή των "μεγάλων έργων". Σε καθεμία 
από τις περιπτώσεις αυτές, μία ομάδα ρώσων εμπειρογνωμόνων και επιθεωρητών της 
Ευρατόμ συνένωσαν τις προσπάθειες τους για την επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου για 
μία σειρά επιλεγμένων εγκαταστάσεων ή σε μία περιοχή της Ρωσίας που είχε επιλεγεί από 
τους ρώσους συνομιλητές. 
Οι δραστηριότητες αυτές καθώς και τα βασικά έργα εν εξελίξει περιγράφονται λεπτομερώς 
στο παράρτημα 2. Μία από αυτές τις δράσεις που πρέπει να επισημανθεί ιδιαίτερα εφόσον 
εμφανίζεται η πρώτη. Το Νοέμβριο του 1995, μία ομάδα επιθεωρητών της Ευρατόμ 
προσεκλήθη να συμμετάσχει σε ρωσική ομάδα για την πραγματοποίηση πραγματικής 
επιθεώρησης και όχι άσκησης σε δύο εγκαταστάσεις της περιοχής του Dimitrovgrad. Αυτό 
το άνοιγμα επέτρεψε την αμοιβαία ανταλλαγή τεχνογνωσίας που απεδείχθη ιδιαίτερα 
αποδοτική. 
4. Ρόλος του Κοινού Κέντρου Ερευνών 
Από τα τέλη του 1994, το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ιδίως το Ινστιτούτο υπερουρανίων 
στοιχείων) παρενέβη, πολλές φορές, στην καταπολέμηση του παρανόμου εμπορίου 
πυρηνικών υλικών. Επέτυχε ιδίως τους ακόλουθους στόχους: 
α) Το Κοινό Κέντρο Ερευνών επιβεβαίωσε το ρόλο του εργαστηρίου αναλύσεων των 
κατασχεθέντων υλικών. Αυτό αφορά ιδίως : 
ανάλυση ισοτοπικής σύνθεσης του κατασχεθέντος υλικού του αεροδρομίου 
του Μονάχου 
τη συγκριτική αξιολόγηση των κατασχέσεων υψηλά εμπλουτισμένου 
ουρανίου στην Πράγα και το Landshut 
την ανάλυση του κατασχεθέντος ουρανίου στο Manheim 
την ανάλυση για τις γερμανικές αρχές καθώς και για τις ιταλικές αρχές 
υπόπτων ραδιενεργών υλικών. 
β) Υπό αυτές τις συνθήκες, πολλά δικαστήρια προσέφυγαν στην πραγματογνωμοσύνη 
του Ινστιτούτου Υπερουρανίων στοιχείων ιδίως στη δίκη του Μονάχου, του 
Landshut, του Konstanz και του Boblingen αλλά και σε έξι ακόμα δίκες επίσης στη 
Γερμανία. 
γ) Οι γερμανικές αρχές ζήτησαν από το ΙΥΣ να διοργανώσει σεμινάριο για τη χρήση 
και την ανάλυση των υλικών που υπόκεινται στο παράνομο αυτό εμπόριο για την 
πληροφόρηση των εθνικών αρχών και των ομοσπονδιακών κρατιδίων. 
δ) Οι ίδιες αυτές αρχές (Bundeskriminalamt και Bundesamt fur Strahlenschutz) 
προσέφυγαν στη πραγματογνωμοσύνη του ΓΥΣ για τη θέσπιση προληπτικών μέτρων 
προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα πακέτα πυρηνικών υλικών που συνδυάζονται 
με χημικές εκρηκτικές ύλες. Ζητήθηκε ιδίως στο ΙΥΣ να μελετήσει τις διαδικασίες 
που θα επέτρεπαν τον καθορισμό της διοχέτευσης των εν λόγω πακέτων. Οι τεχνικές 
που υιοθετήθηκαν βρίσκονται υπό κατάρτιση. 
ε) Η κατάρτιση μιας βάσης δεδομένων για τις χαρακτηριστικές ιδιότητες των 
πυρηνικών υλικών συνεχίσθηκε. Με τη στήριξη της Επιτροπής, θα πρέπει να έρθουν 
ρώσοι εμπειρογνώμονεςστο ΙΥΣ για να συμπεριλάβουν πληροφορίες επί του κύκλου 
του καυσίμου προκειμένου να δοθεί στη βάση αυτή μία άριστη αποδοτικότητα. 
στ) Η διεθνής τεχνική ομάδα εργασίας για το εμπόριο των πυρηνικών υλικών (που 
συνεστήθη στο περιθώριο του Ρ8) αποφάσισε την έναρξη μιας δοκιμασίας εκ 
περιτροπής για τη βελτίωση των τεχνικών προσδιορισμού της προέλευσης των 
κατασχεθέντων υλικών και κατάρτισε πρόγραμμα εργασίας για ενισχυμένη 
συνεργασία, ιδίως σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν επιτόπου κατά την 
ανακάλυψη υλικών. Στη συνεργασία αυτή συμμετέχει η Κοινότητα, ορισμένα κράτη 
μέλη καθώς και τρίτες χώρες. Η τελευταία συνεδρίαση της ομάδας αυτής 
πραγματοποιήθηκε στην Karlsruhe την 1η Φεβρουαρίου 1996. 
5. Συνεργασία στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας 
Όπως είχε σημειώσει στην ανακοίνωση της του Σεπτεμβρίου 1994, η Επιτροπή αποφάσισε 
να αφιερώσει πόρους του PHARE και του TACIS σε τεχνική βοήθεια με προορισμό τη 
στήριξη των προσπαθειών των ενδιαφερομένων χωρών για την εξασφάλιση του καλύτερου 
ελέγχου των πυρηνικών υλικών. Η απόφαση αυτή, η οποία επιβεβαιώθηκε το 1995, έλαβε 
την ομόφωνη στήριξη των κρατών μελών κατά τη σχετική συνεδρίαση της επιτροπής 
διαχείρισης των προγραμμάτων PHARE και TACIS. Στο παράρτημα 3 αναφέρονται 
περιληπτικά τα διάφορα έργα. 
α) Σύμφωνα με τη Διάσκεψη Κορυφής του Έσσεν, η προτεραιότητα της κοινοτικής 
δράσης δόθηκε στην κατάρτιση μέσω του "ρωσικού κέντρου μεθοδολογίας και 
κατάρτισης" του Obninsk (RMTC) του οποίου η δημιουργία ανακοινώθηκε επισήμως 
από τις ρωσικές αρχές το Μάρτιο του 1995. 
Η αναλυτική μελέτη των προδιαγραφών του RMTC, που χρηματοδοτείται από τον 
προϋπολογισμό του TACIS του 94 βρίσκεται σε εξέλιξη και οι όροι εντολής 
συνεφωνήθησαν μεταξύ του Κοινού Κέντρου Ερευνών της ΜΙΝΑΤΟΜ 
GOSATOMNADZOR και των υπευθύνων του TACIS. 
Χωρίς να αναμένονται τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής και βάσει των 
συμπερασμάτων της μελέτης σκοπιμότητας, ήταν δυνατόν να ξεκινήσουν οι πρώτες 
προκηρύξεις διαγωνισμών για τον εξοπλισμό των πέντε πρώτων σταθμών εργασίας 
στους οποίους δόθηκαν τα πρώτα μαθήματα στις αρχές του 1996. Μόλις γίνουν 
γνωστά τα πρώτα αποτελέσματα της λεπτομερούς μελέτης, θα προκηρυχθούν νέοι 
διαγωνισμοί περισσότερο φιλόδοξοι με αποδέκτες τη βιομηχανία για την προμήθεια 
των οργάνων που προορίζονται για το RMTC. Το Κοινό Κέντρο Ερευνών 
εξασφαλίζει το ρόλο του γενικού αρχιτέκτονα του έργου, σε στενή συνεργασία με 
τους διορισμένους ρώσους υπεύθυνους. 
Πρέπει να υπενθυμιστεί ότι το έργο αυτό τοποθετείται σε μία προοπτική πολύ 
διαφορετική μαθημάτων και σεμιναρίων που διοργανώνονται στην ΚΑΚ και στις 
ΧΚΑΕ από την ΕΕ, τον ΔΟΑΕ ή άλλους εταίρους και έχουν στόχο να 
ανταποκριθούν σε άμεσες ανάγκες. To RMTC πρέπει να έχει περισσότερο 
μακροπρόθεσμο στόχο: στοχεύει στη δημιουργία μιας υποδομής που θα πρέπει να 
επιτρέψει στους ρώσους, και ενδεχομένως στις άλλες δημοκρατίες, να στηρίξουν τις 
ίδιες ανάγκες όσον αφορά τον έλεγχο και την λογιστική καταχώρηση των πυρηνικών 
υλικών. 
β) Για να επιτραπεί στους φορείς εκμετάλλευσης και στις ρωσικές αρχές να 
εξασφαλίσουν αποτελεσματικό έλεγχο και λογιστική καταχώρηση των πυρηνικών 
υλικών, από το στάδιο της εγκατάστασης βάσης, απαιτείται σημαντικός εξοπλισμός 
που δεν μπορεί να σχεδιασθεί και να παραχθεί παρά μόνον από την ίδια τη ρωσική 
βιομηχανία. Με αυτήν την προοπτική, πολύ γρήγορα θα ξεκινήσει αναλυτική μελέτη 
των παρεχομένων δυνατοτήτων. Η κυρίως εργασία θα πρέπει να γίνει από τους 
ίδιους τους ρώσους αλλά η μελέτη θα γίνει στο πλαίσιο τριμερούς συνεργασίας 
Ρωσίας-ΕΕ-ΗΠΑ προκειμένου να επωφεληθούν από τα αποτελέσματα που έχουν ήδη 
επιτευχθεί από τους τελευταίους μέσω των συμφωνιών "Lab to Lab". 
γ) Η δημιουργία ενός κέντρου μετρολογίας για τη ΜΙΝΑΤΟΜ και ενός κέντρου 
αναλύσεων για τη GOSATOMNADZOR βάσει των ευρωπαϊκών προτύπων (IRMM 
και ΙΥΣ του ΚΚΕρ) που θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο λεπτομερούς 
μελέτης. Αυτά τα δύο κέντρα θα τοποθετηθούν στο Ινστιτούτο Ανόργανων Υλικών 
της Μόσχας. 
δ) Οι αρμοδιότητες του ΙΥΣ ετέθησαν στη διάθεση του προγράμματος PHARE ώστε να 
βοηθηθούν οι αρχές των ΧΚΑΕ και τα τοπικά εργαστήρια στον τομέα της 
συντήρησης, της επεξεργασίας και της ανάλυσης των πυρηνικών υλικών 
λαθρεμπορίου. Έγιναν συγκεκριμένες αιτήσεις από τις τσεχικέςκαι ουγγρικές αρχές. 
Οι όροι εντολής μιας τεχνικής βοήθειας στις δύο αυτές χώρες συνεφωνήθησαν στο 
πλαίσιο του προγράμματος PHARE. Οι βουλγαρικές, πολωνικές και ουκρανικές 
αρχές εξέφρασαν επίσης μεγάλο ενδιαφέρον ώστε να επωφεληθούν παρόμοιας 
βοήθειας. Η αρχή αυτής της βοήθειας ενεκρίθη από την επιτροπή διαχείρισης 
PHARE-TACIS το Σεπτέμβριο του 1995. 
6. Διεθνές κέντρο επιστήμης και τεγνολογίας 
Το Διεθνές Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας στη Μόσχα είναι πλήρως λειτουργικό από 
το Μάρτιο του 1994 και έχει πρωταρχικό στόχο τον "αναπροσανατολισμό" των 
εξειδικευμένων επιστημόνων από τον τομέα των όπλων μαζικής καταστροφής προς τον 
τομέα των ειρηνικών δραστηριοτήτων. Το κέντρο αυτό καταρτίζει, εγκρίνει, χρηματοδοτεί 
και ελέγχει τα επιστημονικά και τεχνολογικά έργα που προορίζονται για ειρηνικές χρήσεις, 
και που πραγματοποιούνται κατά προτεραιότητα στις εγκαταστάσεις και τους φορείς που 
βρίσκονται στη Ρωσία και, σε περίπτωση εκδήλωσης ενδιαφέροντος από μέρους τους, σε 
άλλες δημοκρατίες της πρώην ΕΣΣΔ. Τα έργα του ΔΚΕΤ δύνανται καταρχήν να αφορούν 
τα μέτρα φυσικής προστασίας και λογιστικής καταχώρησης των σχασίμων υλικών 
χρησιμοποιώντας τις γνώσεις των επιστημόνων της πρώην ΕΣΣΔ. 
Ένα από τα πιο σημαντικά έργα σχετικά με την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου 
των πυρηνικών υλικών (βλέπε παράρτημα 3) είναι το έργο TOMSK/40 " system design for 
safeguarding nuclear materials utilized at complex nuclear facilities" (κόστος 815.000 δολάρια 
ΗΠΑ). To έργο αυτό αφορά ιδίως την ανάπτυξη μιας προσέγγισης για τις εγγυήσεις σε ένα 
εργοστάσιο επανεπεξεργασίας. 
Το κοινό κέντρο ερευνών συμμετέχει μαζί το Los Alamos National Lab (LANL) και το JAERI 
(Ιαπωνία) στην ομάδα τεχνικού συντονισμού του έργου 40 του CIST στη Μόσχα. Οι 
ενέργειες αυτές αφορούν ιδίως τα ακόλουθα: 
την εφαρμογή των καταλλήλων τεχνικών καταστρεπτικών και μη καταστρεπτικών 
μέτρων 
την αλληλεπίδραση μεταξύ του συστήματος λογιστικής καταχώρησης των υλικών της 
εγκατάστασης και της περιφερειακής αρχής ελέγχου 
το σχεδιασμό και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των επιθεωρήσεων. 
Το κοινό κέντρο ερευνών στηρίζει επίσης έργο στο Καζακιστάν για τη δημιουργία στη Baikal 
1 ενός πλήρους προτύπου αποθηκευτικού χώρου που περιλαμβάνει την παρακολούθηση και 
τη φυσική προστασία καθώς και σύστημα ελέγχου και λογιστικής καταχώρησης των 
πυρηνικών υλικών. 
Με παρόμοιους στόχους με αυτούς του CIST, δημιουργήθηκε Κέντρο για την Επιστήμη και 
την Τεχνολογία στην Ουκρανία (USTC) μεταξύ του Καναδά, της Σουηδίας, των Ηνωμένων 
Πολιτειών και της Ουκρανίας και άρχισε τις δραστηριότητες του το Μάιο του 1995. Οι 
συνεισφορές των δυτικών εταίρων ανέρχονται σε περίπου 14 εκατ. δολάρια (ΗΠΑ: 10 εκατ. 
δολάρια· Καναδάς: 5 εκατ. δολάρια· Σουηδία: 1,5 εκατ. δολάρια). Η ΕΕ πρόκειται να 
συμμετάσχει για ποσό που δεν έχει καθορισθεί ακόμα και που θα κυμαίνεται από 3 έως 5 
εκατ. ECU. 
7. Συνεργασία που ποοέρνεται από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
Το σύνολο των ενεργειών που έχουν αναληφθεί αποτελούν αντικείμενο στενής και τακτικής 
συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερομένων κρατών μελών και της Επιτροπής. 
Η βοήθεια που παρέχεται από ορισμένα κράτη μέλη, και η οποία ξεκίνησε το 1992, στην 
αρχή, αποτελείτο ουσιαστικά από τη διοργάνωση σεμιναρίων και ανταλλαγή 
εμπειρογνωμόνων με τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ. Εμφανίζονται έργα πιο συγκεκριμένα 
όπως μεταξύ άλλων, η άμεση συνεργασία μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης της 
βιομηχανίας επανεπεξεργασίας της Βρετανίας (BNFL) και της Ρωσίας (Mayak RT-1), των 
γαλλικών πυρηνικών σταθμών (EDF), καθώς και των ρωσικών (Rosatomenergo). Η Σουηδία, 
η Φινλανδία και η Γερμανία συγκέντρωσαν τις προσπάθειες τους στην Ουκρανία, το 
Καζακστάν και τα κράτη της Βαλτικής, έχοντας ως στόχο ιδίως την ανάπτυξη τοπικού 
συστήματος λογιστικής καταχώρησης των υλικών. 
Εξάλλου η Φινλανδία, η οποία διαθέτει 1200 χλμ συνόρων με τη Ρωσία, συνέσφιξε τις 
σχέσεις της με τις ομοσπονδιακές και περιφερειακές ρωσικές αρχές, εις τρόπον ώστε να 
εξασφαλίσει συνεχή αξιολόγηση των κινδύνων και να ενισχύσει τον έλεγχο των συνόρων, 
τόσο με μέσο βοήθειας στο ρωσικό τμήμα όσο και με την ανάπτυξη φινλανδικών 
εγκαταστάσεων. 
8. Συνεργασία με τις ΗΠΑ 
Στις 6 Ιανουαρίου 1995 υπεγράφη μία συμφωνία Ευρατόμ/ΗΠΑ-Υπουργείο Ενέργειας για 
τη συνεργασία στον τομέα της Ε&Α για τις πυρηνικές εγγυήσεις από τον κ. CONTZEN για 
την Επιτροπή εξ ονόματος της Ευρατόμ και τον κ. Keliher για το υπουργείο Ενέργειας. Η 
συμφωνία αυτή προβλέπει "τον επιστημονικό συντονισμό των προσπαθειών και των δύο 
Μερών" για τη μεταφορά τεχνολογίας πυρηνικής διασφάλισης σε άλλες χώρες, μετά από 
αίτηση τους, προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των εθνικών τους 
συστημάτων διασφάλισης". Οι συζητήσεις με το υπουργείο Ενέργειας και τους εκπροσώπους 
των μεγάλων εργαστηρίων απέδειξαν τη επιθυμία των αμερικανών να συνεργασθούν στενά 
με την Κοινότητα και να αναζητήσουν τη συμπληρωματικότητα των ενεργειών. Η 
συμπληρωματικότητα αυτή θα έχει στόχο να αποφύγει τη διπλή κάλυψη και να φροντίσει 
για την καλύτερη αποδοτικότητα των δημοσιονομικών μέσων των δύο μερών που 
κατ'ανάγκην είναι περιορισμένα. Η μελέτη για τις δυνατότητες που προσφέρονται από τη 
ΜΙΝΑΤΟΜ και τη ρωσική βιομηχανία όσον αφορά τον εξοπλισμό αποτελεί ένα καλό 
παράδειγμα. Αλλά αυτή η συνεργασία θα πρέπει επίσης να ασχολείται με την κατάρτιση 
όπου εξετάζεται σήμερα πραγματική διασύνδεση μεταξύ συγκεκριμένων έργων: 
εφαρμογή των διασφαλίσεων σε μία βιομηχανία μετατροπής ουρανίου και 
κατασκευής καυσίμων 
ανάπτυξη οργάνων μέτρησης, καθορισμού και παρακολούθησης των πυρηνικών 
υλικών 
κατάρτιση των φορέων εκμετάλλευσης και των επιθεωρητών 
στενή τεχνική συνεργασία για τις διαδικασίες ανάλυσης, τα υλικά αναφοράς και τις 
νέες μεθόδους χαρακτηρισμού των υπόπτων πακέτων. 
m. ΠΤΥΧΕΣ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΊΑΣ 
Το παράνομο εμπόριο και άλλες παράνομες ή ανεξέλεγκτες δραστηριότητες με ραδιενεργείς 
ουσίες ή πυρηνικά υλικά ενέχει σημαντικό κίνδυνο για το κοινό και το περιβάλλον. Τα 
περισσότερα από τα ραδιενεργά υλικά που διακινούνται λαθραία και που κατασχέθηκαν ή 
ανιχνεύθηκαν από αρχές των κρατών μελών ήσαν ραδιενεργείς πηγές, ουσίες για 
βιομηχανική ή ιατρική χρήση και μολυσμένα τα απορρίμματα μετάλλων. Από τη στιγμή που 
οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών αναγνώρισαν τη σοβαρότητα των κινδύνων που 
προκύπτουν από το παράνομο εμπόριο πυρηνικών υλικών, έγιναν πολλές προσπάθειες 
προκειμένου να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα. Πολλές από τις δραστηριότητες αυτές 
εφαρμόζονται σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή. 
1. Νομικές πρωτοβουλίες 
Βασικά πρότυπα ασφάλειας: η αποδοτικότητα μιας αποτελεσματικήςκαταπολέμησης 
του παράνομου εμπορίου πυρηνικών υλικών εξαρτάται κατά πολύ από την νομική 
κατάσταση στην Ένωση, τα κράτη μέλη καθώς και στις τρίτες χώρες. Τα κράτη μέλη 
υπάγουν στο εμπόριο των ραδιενεργών ουσιών σε διαφορετικές νομοθεσίες και κατά 
συνέπεια οι παραβάσεις διώκονται και τιμωρούνται διαφορετικά. Στις χώρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και στις χώρες της ΚΑΚ, οι περισσότερες από 
τις εθνικές νομοθεσίες βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο, μεταβαίνοντας από την 
παλαιά σοβιετική νομοθεσία σε εθνική νομοθεσία. 
Στην ΕΕ, αυτή η άνιση νομική μεταχείριση του εμπορίου ραδιενεργών ουσιών είναι 
δυνατόν να αλλάξει όταν αρχίσουν να ισχύουν τα νέα βασικά πρότυπα ασφαλείας. 
Αυτό διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας ακτινοπροστασίας. 
Το νέο άρθρο 2 περιλαμβάνει τις εισαγωγές και εξαγωγές από και προς την ΕΕ. 
10 
Παρέχει το πλεονέκτημα ότι οι εθνικοί κανονισμοί σε σχέση με εισαγωγές στην ΕΕ 
ραδιενεργών ουσιών είναι δυνατόν να εναρμονισθούν. Η Επιτροπή κάλεσε τις αρχές 
των κρατών μελών σε συνεδρίαση τον Ιούλιο του 1996 προκειμένου να συζητήσουν 
τις δυνατότητες για την επίτευξη αυτού του στόχου. Κατά συνέπεια, θα είναι 
δύσκολα για τους επαγγελματίες εμπόρους να βρουν διαδρόμους μέσω διαφορετικών 
ευρωπαϊκών νομοθεσιών προκειμένου να συστήσουν δίκτυα για παράνομο εμπόριο 
ραδιενεργών ουσιών. 
Επιπλέον, το άρθρο 45 της οδηγίας βασικών προτύπων ασφάλειας που βρίσκεται 
αυτή τη στιγμή εν ισχύει προβλέπει ότι τα κράτη μέλη καθορίζουν μέτρα που πρέπει 
να αναλυθούν από τις αρμόδιες αρχές σέ σχέση με την υγεία του πληθυσμού και 
ιδίως των ομάδων πληθυσμού που είναι πιθανότερο να εκτεθούν σε δόσεις που 
υπερβαίνουν τα όρια. 
Οδηγία για την πληροφόρηση του κοινού: συμπληρωματικά με το άρθρο 45 βασικών 
προτύπων ασφαλείας, το Συμβούλιο ενέκρινε οδηγία για την πληροφόρηση του 
κοινού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ραδιενέργειας. Όπως καθορίζεται από το 
άρθρο 2 της οδηγίας αυτής, το παράνομο εμπόριο και η διακίνηση ραδιενεργών 
ουσιών και πυρηνικών υλικών δεν θεωρείται άμεσα ως κατάσταση κατά την οποία 
πυρηνική έκτακτη ανάγκη απαιτεί από τα κράτη μέλη να λάβουν ειδικές 
πρωτοβουλίες και ενέργειες προκειμένου να διαφυλάξουν την υγεία του πληθυσμού. 
Η οδηγία θα πρέπει να θεωρηθεί όταν θα εγκριθούν τα νέα βασικά πρότυπα 
ασφαλείας από το Συμβούλιο. Η Επιτροπή θα συζητήσει με την ευκαιρία σε ποιο 
βαθμό το παράνομο εμπόριο θα πρέπει να καλύπτεται από την οδηγία αυτή. 
Συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς 
Η συνεργασία μεταξύ ΔΟΑΕ και ΕΕ αναφέρεται ιδίως στη θέσπιση μέσων 
ανίχνευσης ραδιενεργών υλικών στα εθνικά σύνορα και στη διαβίβαση των 
πληροφοριών στη βάση δεδομένων του ΔΟΑΕ που απαριθμεί όλες τις κατασχέσεις 
ραδιενεργών υλικών στον κόσμο. Η ΔΟΑΕ έφερε εις πέρας πλήρως το ρόλο του 
κέντρου βαρύτητας στο πλαίσιο αυτό. Από τη πλευρά της, η Επιτροπή διαδραμάτισε 
συχνά κινητήριο ρόλο. Τα αποτελέσματα κρίθηκαν πολύ θετικά από τους 
συμμετέχοντες σε διάφορες συναντήσεις και μπορούν να συνοψισθούν ως 
ακολούθως: 
ανταλλαγή πληροφοριών επί των πρωτοβουλιών εν εξελίξει στους 
συνδεόμενους τομείς 
διοργάνωση σχετικών δραστηριοτήτων (σεμινάρια, μαθήματα κατάρτισης, 
σύνταξη διαδικασιών που πρέπει να ακολουθούνται σε περίπτωση 
προβλήματος) 
και κυρίως δημιουργία άτυπου δικτύου σημείων επαφής που μπορεί να 
χρησιμοποιηθεί ανά πάσα στιγμή. 
Πράγματι, μία από τις σημαντικές πτυχές των συζητήσεων και των συνεδριάσεων 
που ασχολούνται με το παράνομο εμπόριο πυρηνικών υλικών είναι η μεγάλη 
ποικιλία των συμμετεχόντων που προέρχονται από πολύ διαφορετικά υπόβαθρα. 
Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο να βρίσκει κανείς δίπλα στους εκπροσώπους της 
αστυνομίας και σε άλλους συνήθεις συμμετέχοντες, και εκπροσώπους συνεταιρικών 
οργανισμών που ανησυχούν για την προστασία των υπαλλήλων τους και του 
συγκεκριμένου τομέα. Έτσι, συχνά συνεδριάζουν γύρω από το ίδιο τραπέζι 
εκπρόσωποι των WCO (Διεθνής Οργανισμός Τελωνείων), ΙΑΤΑ (Διεθνής Ένωση 
Αεροπορικών Μεταφορών), ICAO (Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας), 
11 
IFALPA (Διεθνής Ομοσπονδία των Ενώσεων Πιλότων), ΙΜΟ (Διεθνής Οργανισμός 
Ναυτιλίας), INTERPOL, EUROPOL, UPU (Διεθνής Ένωση Ταχυδρομείων), δίπλα 
στον ΟΗΕ, τον ΔΟΑΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 
IV. ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
1. Οι γενικοί διευθυντές των τελωνείων ενέκριναν την 22α Νοεμβρίου 1994 
πρόγραμμα δράσης που κατάρτισε η Επιτροπή και που κινείται γύρω από δύο 
βασικά στοιχεία: την ενίσχυση των μέσων ελέγχου των εξωτερικών συνόρων και την 
καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καθαυτό. Από τότε έχουν αναληφθεί πολλές 
ενέργειες: 
α) Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τους στις 9 και 10 Φεβρουαρίου 1995, οι 
αναπληρωτές γενικοί διευθυντές των τελωνείων της Κοινότητας ενέκριναν σχέδιο 
γενικών κατευθυντήριων γραμμών για την τεχνική ανάλυσης του κινδύνου και 
ζήτησαν να δοθεί έμφαση στην ιδιαίτερη εφαρμογή της τεχνικής αυτής στον 
πυρηνικό τομέα. Έτσι μια πτυχή που ασχολείται με τα ευαίσθητα εμπορεύματα 
συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών υλικών κλήθηκε να συμπληρώσει αυτές τις 
κατευθυντήριες γραμμές και εξετάζεται στο μέλλον να καταρτισθούν, σε σχέση με 
τις άλλες ενδιαφερόμενες υπηρεσίες της Επιτροπής, δελτία ανάλυσης κινδύνου 
περιλαμβανομένου του τομέα αυτού. 
β) Στο πλαίσιο του προγράμματος MATTHEUS, διοργανώθηκε σεμινάριο κατάρτισης 
για τις πτυχές της ραδιενέργειας του παράνομου εμπορίου πυρηνικών υλικών που 
προορίζεται για τις τελωνειακές αρχές. Το σεμινάριο αυτό διοργανώθηκε από την 
Επιτροπή από τις 23 έως τις 25 Οκτωβρίου 1995 στη Βιέννη της Αυστρίας σε στενή 
συνεργασία με την Επιτροπή. Πάνω από 90 συμμετέχοντες προερχόμενοι από την 
ΕΕ και από τις 15 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και της 
ΚΑΚ έλαβαν μέρος στο σεμινάριο. Το σεμινάριο επέτρεψε την ευαισθητοποίηση του 
συνόλου των συμμετεχόντων στο πρόβλημα της ακτινοπροστασίας και θα συνεχιστεί 
με ειδικά μαθήματα κατάρτισης για τους τελωνειακούς υπαλλήλους των κρατών 
μελών της ΕΕ και των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης που ενδιαφέρονται. Τα 
μαθήματα αυτά, που ξεκινά η Επιτροπή, θα λάβουν χώρα στους επόμενους μήνες 
στα κράτη μέλη που συνορεύουν απευθείας με τις χώρες ανατολικώς της Ευρώπης. 
Η Επιτροπή, σε συνεργασία με το Φινλανδικό Κέντρο Ραδιενέργειας και Πυρηνικής 
Ασφάλειας, διοργάνωσε για τις φινλανδικές τελωνειακές αρχές δύο προγράμματα 
κατάρτισης στα οποία συμμετείχαν 50 τελωνειακοί υπάλληλοι. Προσεχώς θα 
διοργανωθούν και άλλα παρόμοια μαθήματα από τις αυστριακές και γαλλικές αρχές, 
ενώ έχουν γίνει επαφές για ανάλογα σχέδια στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Δανία και 
την Ιταλία. Στόχος των μαθημάτων αυτών είναι η βελτίωση των ικανοτήτων των 
τελωνειακών υπαλλήλων που έχουν την ευθύνη των ελέγχων στα σύνορα. Αφορούν 
τη χρήση εξοπλισμού μέτρησης για την ανίχνευση των ραδιενεργών ουσιών και 
άλλων πυρηνικών υλικών. 
γ) Οι τελωνειακές υπηρεσίες κλήθηκαν να χρησιμοποιήσουν σε μεγαλύτερο βαθμό το 
δίκτυο ηλεκτρονικού ταχυδρομείου SCENT/SID που επιτρέπει τη σύνδεση μεταξύ 
αυτών και της Επιτροπής των 350 τερματικών που βρίσκονται στο σύνολο του 
εδάφους της Κοινότητας και να ανταλλάξουν απευθείας και σε πραγματικό χρόνο 
λειτουργικές πληροφορίες σε περιπτώσεις παρανόμου εμπορίου που έχει 
διαπιστωθεί ή για το οποίο υπάρχει υποψία. 
12 
2. Η Επιτροπή ετοιμάζει επίσης ενημερωτικό φυλλάδιο για τις τελωνειακές υπηρεσίες 
με στόχο να δώσει άμεσες και πρακτικές πληροφορίες για τους υπαλλήλους σε 
περίπτωση υποψιών. 
3. Στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας που παρέχεται στις χώρες της ΚΑΚ (πρόγραμμα 
TACIS), η Επιτροπή κατευθύνει ιδίως τη δράση της στην καταπολέμηση του 
παρανόμου εμπορίου των πυρηνικών υλικών. Ηδη έχει παραδώσει σε ορισμένους 
δικαιούχους εξοπλισμό ανίχνευσης (8 ανιχνευτές ραδιενέργειας στο Καζακστάν, 5 
για την Ουκρανία) και προτίθεται να συνεχίσει στο μέλλον τις προσπάθειες της προς 
αυτήν την κατεύθυνση. Στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE, η Επιτροπή ενέκρινε 
τον Νοέμβριο 1995 συγκεκριμένοπρόγραμμαγια τη διευκόλυνση της διαμετακόμισης 
που αφορά ιδίως την τεχνική βοήθεια στον τομέα της καταπολέμησης του 
παρανόμου εμπορίου των πυρηνικών υλικών. Αυτήν τη στιγμή πραγματοποιείται 
πραγματογνωμοσύνηπροκειμένου να εκτιμηθούν οι ανάγκες και σε αυτόν τον τομέα. 
4. Τα πρωτόκολλα αμοιβαίας συνδρομής σε τελωνειακά θέματα που περιλαμβάνονται 
στους διαφόρους τύπους συμφωνιών που έχουν συναφθεί με την Κοινότητα (είτε 
μόνης, είτε από κοινού με τα κράτη μέλη) με τις τρίτες χώρες (ΧΚΑΕ, χώρες της 
ΚΑΚ, κ.λπ..) επιτρέπουν στις διοικητικές αρχές των συμβαλλομένων μερών να 
συνεργασθούν μεταξύ τους για να καταπολεμήσουν το παράνομο εμπόριο των 
πυρηνικών υλικών και των ραδιενεργών ουσιών. Ιδίως, μετά την έναρξη ισχύος των 
ενδιάμεσων συμφωνιών με τη Ρωσία και την Ουκρανία την 1η Φεβρουαρίου 1996, 
τα πρωτόκολλα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούντώρα με τις δύο αυτές χώρες για 
υλικά που υπόκεινται στη συνθήκη Ευρατόμ. 
5. Η Επιτροπή διαπραγματεύεται συμφωνίες τελωνειακής συνεργασίας με τους κύριους 
εμπορικούς εταίρους της Κοινότητας (Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς), οι οποίες 
περιλαμβάνουν πτυχή αμοιβαίας συνδρομήςπου καλύπτει τους τομείς που διέπονται 
από τις κοινοτικές διατάξεις, συμπεριλαμβανομένωντων υλικών που υπόκεινται στη 
συνθήκη EURATOM. Η Επιτροπή διατηρεί επίσης σχέσεις συνεργασίας για το θέμα 
αυτό με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδίως στο πλαίσιο της κατάρτισης του 
ενδιαφερομένου προσωπικού, κατά τη διάρκεια διμερών περιοδικών συνεδριάσεων 
για τα τελωνειακά θέματα. 
V. ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ 
1. Όπως προτείνεται στην έκθεση για το παράνομο εμπόριο των ραδιενεργών ουσιών 
και των πυρηνικών υλικών που υπεβλήθη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν το 
Δεκέμβριο του 1994, η εντολή της Μονάδας Ναρκωτικών της Europol (ο 
πρόδρομος της Europol μετά την επικύρωση της σύμβασης της Europol) επεκτάθη 
στην παράνομη διακίνηση ραδιενεργών και πυρηνικών ουσιών με κοινή δράση του 
συμβουλίου το Μάρτιο του 1995. Η Μονάδα Ναρκωτικών της Europol (EDU) 
πραγματοποίησεεργαστήριογια τους υπαλλήλους επιβολής του νόμου από τα κράτη 
μέλη στα οποία έχουν γίνει κατασχέσεις και διοργάνωσε ευρωπαϊκή διάσκεψη για 
την παράνομη διακίνηση με εμπειρογνώμονεςαπό τα κράτη μέλη, την Επιτροπή και 
διεθνείς οργανισμούς στις 26 και 27 Οκτωβρίου 1995. Στη διάσκεψη αυτή, οι 
εμπειρογνώμονεςσυνέστησαντην πραγματοποίηση αρκετών σχεδίων για την EDU με 
τα οποία η συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών 
μπορεί να βελτιωθεί (δημιουργία ενός συστήματος άμεσης γνωστοποίησης των 
κατασχέσεων, δημιουργία βάσης δεδομένων της ΕΕ για την επιβολή του νόμου, 
ενημερωμένο κατάλογο των αρμοδίων εθνικών υπηρεσιών, τριμηνιαία έκθεση της 
13 
κατάστασης στην ΕΕ, ανάλυση εκτίμησης κινδύνων, συγκριτική μελέτη των εθνικών 
νομικών μέσων, ανασκόπηση του εξοπλισμού). Όταν θα αρχίσει να ισχύει η 
σύμβαση Europol, η παράνομη διακίνηση πυρηνικών και ραδιενεργών ουσιών θα 
συνεχίσει να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στόχους της Europol. 
Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 η Europol αρχικά ενεργεί για την πρόληψη 
και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πυρηνικών και ραδιενεργών 
ουσιών. Ως καθορίζεται στο παράρτημα της σύμβασης "οι ποινικές πράξεις σε 
σχέση με τα πυρηνικά και/ή ραδιενεργά υλικά" σημαίνουν τα ποινικά αδικήματα 
που απαριθμούνται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 της Σύμβασης για τη Φυσική 
Προστασία των Πυρηνικών Υλικών του 1980 και έχουν σχέση με τα πυρηνικά και/ή 
ραδιενεργά υλικά που καθορίζονται στο άρθρο 197 της συνθήκης Ευρατόμ και την 
οδηγία 80/836 της Ευρατόμ της 15ης Ιουλίου 1980. 
Περαιτέρω εργασίες μεταξύ των κρατών μελών στο τρίτο μέρος το 1995 είχαν σχέση 
με την πρώτη εκτίμηση ερωτηματολογίου για λεπτομέρειες σχετικά με την 
καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και το οποίο είχε διανεμηθεί από τη 
γερμανική προεδρία. Αυτό δείχνει τις διαφορές σε σχέση με την εκτίμηση κινδύνων 
εν γένει, την ύπαρξη μόνιμης εγκατάστασης τεχνικού εξοπλισμού στα χερσαία 
σύνορα, τους λιμένες και τους αερολιμένες καθώς και σε σχέση με τις διμερείς 
συμφωνίες με τις ΧΚΑΕ και την ΚΑΚ. Οι προτάσεις για πιθανές δράσεις εντός της 
ΕΕ, όπως συμφωνήθηκαν από την Διευθυντική Ομάδα II και μονογραφήθηκαν από 
την επιτροπή Κ.4 το Νοέμβριο του 1994, έχουν εξετασθεί και μονογραφηθεί από 
την Ευρωπαϊκή Διάσκεψη της Μονάδας Ναρκωτικών της Europol. 
Η ιταλική προεδρία επιθυμεί να διοργανώσει κατά τη διάρκεια του πρώτου 
εξαμήνου του 1996 σεμινάριο για το παράνομο εμπόριο πυρηνικών υλικών και 
ραδιενεργών ουσιών στο πλαίσιο της τελωνειακής συνεργασίας δυνάμει του τίτλου 
VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Όσον αφορά τη συνεργασία με τρίτα κράτη, οι υπουργοί Δικαιοσύνης και 
Εσωτερικών της ΕΕ και του ΧΚΑΕ συναντήθηκαν σε διάσκεψη για την 
καταπολέμηση των ναρκωτικών και του οργανωμένου εγκλήματος στην Ευρώπη το 
Σεπτέμβριο του 1994 στο Βερολίνο. Δήλωσαν ότι θα αναπτύξουν τη συνεργασία 
μεταξύ άλλων στην καταπολέμηση των ποινικών αδικημάτων που ενέχουν 
ραδιενεργά και πυρηνικά υλικά και συμφώνησαν να εξετάσουν ορισμένα μέσα 
συνεργασίας όπως η προετοιμασία κοινής εκτίμησης της κατάστασης, η συνεργασία 
σε σχέση με την προστασία από ραδιενεργά και πυρηνικά αποθέματα, η δημιουργία 
συντονισμένων διαύλων αναφοράς και αμοιβαίας συνδρομής των διωκτικών αρχών. 
Τον Ιούνιο του 1995, διοργανώθηκε σεμινάριο των κρατών μελών της ΕΕ και των 
ΧΚΑΕ για τη συνεργασία της αστυνομίας στην καταπολέμηση των ναρκωτικών και 
του οργανωμένου εγκλήματος, ως τμήμα του δομημένου διαλόγου, το οποίο 
καθόρισε μεθόδους συνεργασίας σε διάφορα πεδία του οργανωμένου εγκλήματος, 
περιλαμβανομένης της παράνομης διακίνησης ραδιενεργών και πυρηνικών υλικών. 
Στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικά θέματα, οι υπουργοί 
Δικαιοσύνης και Εσωτερικών της ΕΕ και των ΧΚΑΕ συνεφώνηοαν στη συνεδρίαση 
τους της 25ης Σεπτεμβρίου 1995 σχετικά με πρόγραμμα δράσης για την 
καταπολέμηση του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος το οποίο υπογραμμίζει, 
μεταξύ άλλων, την ανάγκη να υπογραφεί και να επικυρωθεί η σύμβαση του 1980 για 
τη φυσική προστασία των πυρηνικών υλικών καθώς και τη σκοπιμότητα της 
ποινικοποίησης της κλοπής,και της διακίνησης ραδιενεργών και πυρηνικών υλικών 
που δεν καλύπτονται από τη σύμβαση του 1980. 
14 
Όσον αφορά τις σχέσεις της ΕΕ με τη Ρωσία, για την καταπολέμηση της παράνομης 
διακίνησης πυρηνικών και ραδιενεργών ουσιών ορίσθηκε από την επιτροπή Κ.4 ως 
ένα από τα θέματα τα οποία θα πρέπει να αναλυθούν σύμφωνα με τα συμπεράσματα 
του συμβουλίου γενικών υποθέσεων του Νοεμβρίου του 1995. 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Η Επιτροπή έχει τη γνώμη ότι οι δραστηριότητες που περιγράφονται ανωτέρω κάλυψαν εν 
μέρει την εντολή που είχε δοθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν. Ορισμένοι 
τομείς απαιτούν εμβάθυνση και επιτάχυνση των εργασιών και των αποφάσεων από την 
Ευρωπαϊκή Ένωση σε συνεργασία με τους τρίτους εταίρους της. Η Επιτροπή είναι έτοιμη 
να προβεί σε προτάσεις προς αυτήν την κατεύθυνση και θα συνεχίσει τις δραστηριότητες της 
που έχουν ήδη ξεκινήσει. Θεωρεί εξάλλου ότι χάριν αυτών των δραστηριοτήτων, το 
πρόγραμμα καταπολέμησης του παράνομου εμπορίου των πυρηνικών υλικών που ενεκρίθη 
κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης Κορυφής για τον πυρηνικό τομέα στη Μόσχα στην 
προετοιμασία της οποίας συνεισέφερε η ΕΕ, έχει ήδη ουσιαστικά τεθεί σε εφαρμογή από την 
Ευρωπαϊκή Ένωση. Όσον αφορά τη συνεργασία σε θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών 
υποθέσεων, η Επιτροπή θα εργασθεί σε στενή συνεργασία με την UED και τους διεθνείς 
οργανισμούς προκειμένου να συνεισφέρει κατά εποικοδομητικό τρόπο στις πρωτοβουλίες 
των κρατών μελών για την εφαρμογή των συμπερασμάτων του Έσσεν. 
15 
Παράρτημα 1 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 
ΜΕ ΤΙΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΕΣ ΤΗΣ ΠΡΩΗΝ ΕΣΣΔ 
Συμφωνία εταιρικής σχέσης με τη Ρωσία 
Στη συμφωνία που υπεγράφη την 26η Ιουνίου 1994, το άρθρο 84 αφορά τη 
συνεργασία στον τομέα της πρόληψης των παρανόμων ενεργειών. Η συνεργασία 
αυτή βασίζεται στις αμοιβαίες διαβουλεύσεις και τη στενή διεπίδραση καθώς και σε 
τεχνική και διοικητική βοήθεια. Η εφαρμογή των ενεργειών συνεργασίας που 
προβλέπονται στο άρθρο αυτό καθορίζεται από ειδικές ομάδες του Συμβουλίου. 
Η σύναψη συμφωνίας που καλύπτει το εμπόριο των πυρηνικών υλικών με τη Ρωσία 
μελετάται να πραγματοποιηθεί μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1997. Η συμφωνία αυτή θα 
μπορούσε ενδεχομένως να περιλάβει τη λήψη μέτρων σχετικά με την πρόληψη του 
παρανόμου εμπορίου πυρηνικών υλικών. 
Συμφωνία εταιρικής σχέσης με τη Λευκορωσία 
Η συμφωνία που υπεγράφη στις 6 Μαρτίου 1995 περιλαμβάνει σαφώς διάταξη που 
έχει στόχο την καταπολέμηση του παρανόμου εμπορίου των πυρηνικών υλικών 
(άρθρο 79) : "Τα μέρη συμφωνούν για την αναγκαιότητα να γίνουν προσπάθειες για 
συνεργασία, στο πλαίσιο των αντιστοίχων εξουσιών και αρμοδιοτήτων, προκειμένου 
να καταπολεμηθεί το λαθρεμπόριο πυρηνικών υλικών. Η συνεργασία στον τομέα 
αυτόν θα πρέπει να περιλαμβάνει την ανταλλαγή πληροφοριών, τεχνική υποστήριξη 
για την ανάλυση και τον προσδιορισμό των υλικών, διοικητική και τεχνική 
συνδρομή για τη θέσπιση αποτελεσματικών τελωνειακών ελέγχων. Η περαιτέρω 
συνεργασία στον τομέα αυτόν θα μπορούσε να καθορισθεί ανάλογα με τις ανάγκες." 
Άλλες συμφωνίες που έχουν ήδη συναφθεί: Ουκρανία, Μολδαβία, Κιργιζιστάν, 
Καζακστάν 
Δεν γίνεται μνεία για την πρόληψη των παρανόμων δραστηριοτήτων στις τρίτες 
πρώτες συμφωνίες. Η συμφωνία που υπεγράφη με το Καζακστάν περιλαμβάνει το 
άρθρο 84 της συμφωνίας με τη Ρωσία που προβλέπει συνεργασία στον τομέα της 
πρόληψης των παρανόμων δράσεων. 
Γεωργία, Αρμενία (μονογραφήθηκαν στις 15 Δεκεμβρίου 1995), Αζερμπαϊτζάν 
(μονογραφήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 1995): οι συμφωνίες αυτές προβλέπουν επίσης 
την ενσωμάτωση ορισμένων στοιχείων που βασίζονται στην πρόληψη των 
παρανόμων δραστηριοτήτων. 
Όλες οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας προβλέπουν: 
είτε συμφωνία για το εμπόριο των πυρηνικών προϊόντων (Ουκρανία, 
Καζακστάν, Κιργιζία και Ουζμπεκιστάν) 
είτε τη δυνατότητα να ενσωματωθεί κάποια συμφωνία εάν καταστεί 
αναγκαίο. Στην αντίθετη περίπτωση, ισχύουν διατάξεις της συνθήκης 
Ευρατόμ (Λευκορωσία, Μολδαβία, Γεωργία, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν). 
16 
Παράρτημα 2 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ 
Εισαγωγή 
1. Η συνεργασία μεταξύ της Euratom και της ρωσικής Ομοσπονδίας στον τομέα των 
διασφαλίσεων ξεκίνησε το 1992 και επισημοποιήθηκε το 1993. Τα κράτη μέλη της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή 
συνειδητοποίησαν ότι απαιτούντο άμεσες προσπάθειες για συνεργασία στον τομέα 
των πυρηνικών διασφαλίσεων με τις δημοκρατίες της ΚΑΚ (Κοινοπολιτεία 
Ανεξάρτητων Κρατών) περιλαμβανομένης, ιδίως, της ρωσικής Ομοσπονδίας. Οι 
στόχοι ήσαν οι εξής: 
Αναβάθμιση της λογιστικής καταχώρησης και του συστήματος ελέγχου των 
πυρηνικών υλικών των δημοκρατιών της ΚΑΚ στα επίπεδα των ιδίων 
προτύπων όπως αυτά που τηρούνται σε χώρες οι οποίες έχουν σημαντικά 
πυρηνικά προγράμματα. 
Βοήθεια για να εξασφαλισθεί ότι το σύστημα αυτό θα πληροί τις 
προϋποθέσεις διασφαλίσεων του Διεθνούς Ορανισμού Ατομικής Ενέργειας 
(ΔΟΑΕ) και 
Κατά συνέπεια, συνεισφορά στη μη διάδοση των πυρηνικών υλικών και στην 
ελαχιστοποίηση των κινδύνων για το κοινό μέσω της παράνομης μεταφοράς 
πυρηνικών υλικών. 
2. Λόγω της ανάγκης να καταστεί άριστη η χρήση των περιορισμένων πόρων, 
πραγματοποιήθηκε μια πρώτη φάση συνεργασίας με τη Ρωσική Ομοσπονδία κατά τη 
διάρκεια του 1993 και του 1994, μετά την παροχή πόρων από το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο δυνάμει της γραμμής του προϋπολογισμού Β4-2001. Συνεφωνήθη με 
τις βασικές αρχές λεπτομερής δομή συντονισμού (ήτοι με προσανατολισμό στα έργα) 
η οποία απεδείχθη αποτελεσματική όσον αφορά τη διαφάνεια, την τεκμηρίωση των 
αποτελεσμάτων, τη διαχείριση των έργων και την κατανομή των πόρων. 
3. Οι μόνιμοι συμμετέχοντες στη συνεργασία αυτή είναι οι εξής: 
Gosatomnadzor (GAN) - η ρωσική ομοσπονδιακή επιθεώρηση· 
το Υπουργείο Ατομικής Ενέργειας της Ρωσίας (Minatom) ο οποίος αποτελεί 
το σημαντικότερο πυρηνικό φορέα εκμετάλλευσης στη Ρωσία· 
η Διεύθυνση Ελέγχου Διασφαλίσεων της Ευρατόμ (DCS), ΓΔ XVII-E, και 
το κοινοτικό Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ). 
Επίσης, από την αρχή, ζητήθηκε και πραγματοποιήθηκε συμμετοχή και στήριξη από 
τις αρχές των κρατών μελών και, ιδίως, από φορείς εκμετάλλευσης πυρηνικών 
εγκαταστάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Χωρίς τη στήριξη αυτή οι ενέργειες 
κατάρτισης που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης θα είχαν 
παραμείνει σε μεγάλο βαθμό ακαδημαϊκού χαρακτήρα. 
4. Η πρώτη φάση της συνεργασίας (σε σχέση ουσιαστικά με την κατάρτιση και τη 
σύλληψη και συζήτηση εννοιών και προσεγγίσεων) ολοκληρώθηκε στο τέλος του 
1994· τρία έργα εφαρμογής (βλέπε κατωτέρω) ξεκίνησαν ως δεύτερη φάση της 
17 
συνεργασίας το 1995, παράλληλα με τη συνέχιση των σεμιναρίων και των 
δραστηριοτήτων κατάρτισης. 
Αποτελέσματα τικ πρώτης φάσης 
5. Οι δράσεις που πραγματοποιήθηκαν το 1993 και το 1994 είναι δυνατόν να 
κατανεμηθούν ως κατωτέρω: 
Κατάρτιση και εξοικείωση· 
Σχεδιασμός συστήματος ελέγχου πυρηνικών υλικών 
Σεμινάρια· 
Ασκήσεις επιθεώρησης. 
Οι στόχοι των δράσεων αυτών ήταν να εξοικειωθούν οι ρώσοι συμμετέχοντες με την 
προετοιμασία, την εκτέλεση και την αξιολόγηση/ολοκλήρωση επιθεωρήσεων όπως 
πραγματοποιούνται από την Ευρατόμ. 
Το Δεκέμβριο του 1994 η εμπειρία που αποκτήθηκε αξιολογήθηκε κατά τη διάρκεια 
εργαστηρίου. Τα κύρια συμπεράσματα ήταν ότι οι δραστηριότητες ή οι ασκήσεις 
επιθεώρησης παρείχαν ουσιαστική κατάρτιση στο χώρο εργασίας και ότι θα έπρεπε 
να επεκταθούν σε περαιτέρω τύπους εγκαταστάσεων. 
6. Το κόστος της πρώτης φάσης της συνεργασίας Ευρατόμ-Ρωσικής Ομοσπονδίας για 
τις διασφαλίσεις έφθασε το ύψος των 1,5 εκατ. ECU. Η δαπάνη αυτή 
χρηματοδοτήθηκε από τη γραμμή του προϋπολογισμού την οποία διέθεσε το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
Η δεύτερη Φάση της συνεργασίας 
7. Μετά τη συμπλήρωση της πρώτης φάσης της συνεργασίας Ευρατόμ-Ρωσικής 
Ομοσπονδίας για τις διασφαλίσεις, η ρωσική πλευρά πρότεινε επισήμως τέσσερα 
κύρια έργα,1 τα οποία είχαν όλα σχέση με την τακτική εφαρμογή της Λογιστικής 
καταχώρησης και Ελέγχου Πυρηνικών Υλικών (NMAC) στη Ρωσία, βάσει των 
αποτελεσμάτων της πρώτης φάσης που περιγράφεται ανωτέρω. Ένα από τα έργα 
έπρεπε να εγκαταλειφθεί. Τα υπόλοιπα τρία συνεχίζονται με επιτυχία. Τα έργα αυτά, 
με το συνήθη κωδικό MINS, PROCS και CISNER, περιγράφονται με κάποιες 
λεπτομέρειες στη συνέχεια του εγγράφου αυτού. Η ρωσική πλευρά περιέγραψε τη 
ζωτική σημασία όλων αυτών των έργων, την ικανοποποίησή τους για την εργασία 
αφού πραγματοποιήθηκε και τη χρησιμότητα των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων, τα 
οποία περιέγραψε ως πολύ σημαντικά και ουσιαστικά. 
8. Η ιδέα που περικλείετο στα έργα εφαρμογής ήταν ότι οι ρώσοι εμπειρογνώμονες θα 
ολοκλήρωναν το σχεδιασμό σχετικών συστημάτων, εννοιών και προσεγγίσεων μέσω 
καθημερινών επαφών, συζητήσεων και συνεργασίας με τους αντίστοιχους 
υπαλλήλους της Ευρατόμ, ενώ τα απαραίτητα εργαλεία σχεδιασμού (π.χ. 
υπολογιστές, τεκμηρίωση) και υποδομή θα διετίθεντο από την Επιτροπή. 
9. Επιπλέον έργα προσετέθησαν στον κατάλογο αυτό κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης 
της Μεικτής Ομάδας Συντονισμού το Δεκέμβριο 1995. Ανάμεσα σε αυτά, εξετάζεται 
Αργότερα μειώθηκαν σε 3 λόγω δυσκολιών πρόσβασης στα στοιχεία για τους 
επιθεωρητές της Gosatomnadzor. 
η προετοιμασία ενός περαιτέρω "Έργου φυσικής απογραφής και επαλήθευσης 
(PITV)" σε περίπλοκες πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το πρόγραμμα αυτό προτείνεται 
να περιλαμβάνει: 
Τη χρήση της εμπειρίας της Ευρατόμ στις μεθοδολογικές πτυχές για την 
ανάπτυξη μεθόδων και διαδικασιών στις επιλεγμένες εγκαταστάσεις· 
Την πρακτική εκτέλεση φυσικής απογραφής και επαλήθευσης· 
Τη δοκιμασία του εξοπλισμού και των οργάνων ελέγχου των διασφαλίσεων 
της Ευρατόμ κατά τη διάρκεια του πρακτικού τμήματος του έργου· 
Την κατάρτιση στη λογιστική καταχώρηση και την φυσική απογραφή 
πυρηνικών υλικών για το προσωπικό της εγκατάστασης στο ερευνητικό 
κέντρο. 
10. Το συνολικό κόστος εκτιμάται σε περίπου έξι εκατομμύρια ECU, εκ των οποίων η 
συνεισφορά της Ευρατόμ εκτιμάται σε περίπου 3 εκατ. ECU για το 1996 ενώ ήταν 
περίπου 1,8 εκατ. ECU για το 1995· η ρωσική πλευρά αναμένεται να συνεισφέρει 
τουλάχιστον το ίδιο ποσό αλλά κυρίως σε εργατικό δυναμικό. 
Συμπεράσματα και Συστάσεις 
11. Από τα πρώτα 3 έτη της συνεργασίας Ευρατόμ-ρωσικής Ομοσπονδίας στον τομέα 
των διασφαλίσεων μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι: 
Η φάση κατάρτισης και σχεδιασμού ολοκληρώθηκε μέχρι το τέλος του 1994. 
Η δεύτερη φάση με προσανατολισμό στα έργα θα πρέπει να ενθαρρυνθεί και 
να επιδιωχθεί διότι φαίνεται να είναι το καλύτερο μέσο για την εισαγωγή 
αποτελεσματικής σύγχρονης λογιστικής καταχώρησης και ελέγχου των 
πυρηνικών υλικών με τη συμμετοχή του μέγιστου αριθμού εκτελεστικού 
προσωπικού από την αρχή. 
Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά και η αξία τους αναγνωρίσθηκε 
επισήμως από τους ρώσους εταίρους ως σημαντικά και ουσιαστικά· 
Ορισμένα πρακτικά προβλήματα εμποδίζουν, εντούτοις, την ταχύτερη 
πρόοδο: οι φραγμοί της γλώσσας, η χορήγηση θεώρησης για τους ρώσους 
εμπειρογνώμονες σε βραχύ χρονικό διάστημα, προβλήματα υλικοτεχνικής 
οστήριξης όπκού. 
Οι διασφαλίσεις Ευρατόμ ωφελήθησαν επίσης από τη συνεργασία, καθώς το 
προσωπικό της DCS χρειάσθηκε να προβληματισθεί και να περιγράψει τις 
διασφαλίσεις της Ευρατόμ σε εξωτερικά πρόσωπα τα οποία αναθεώρησαν 
επαγγελματικά τη μεθοδολογία και τις πρακτικές της. 
Οι πόροι που διετέθησαν από το Κοινοβούλιο ήσαν επαρκείς. 
19 
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΊΣ ΠΛΙΙΡΟΦΟΡΙΕΣ 
ΓΙΑ ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΓΑ ΕΡΓΑ 
1. ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΜΙΝΑΤΟΜ (το έργο MINS) 
1.1. Πεοινοαφή του έονου 
Το έργο MINS (αυτοματοποιημένο σύστημα πληροφοριών NMAC της ΜΙΝΑΤΟΜ) 
καταρτίσθηκε από κοινού μεταξύ της Minatom, του κυρίου φορέα εκμετάλλευσης της 
ρωσικής Ομοσπονδίας και της Διεύθυνσης Ελέγχου Διασφαλίσεων της Ευρατόμ. 
Περιλαμβάνει τη μελέτη, το σχεδιασμό, τη σύνταξη προδιαγραφών, την πραγματοποίηση 
και την εφαρμογή κεντρικού και αυτοματοποιημένου συστήματος πληροφοριών για τη 
Minatom. Απεφασίσθη ότι η MINS θα πρέπει να επικεντρωθεί καταρχάς σε ένα κεντρικό 
σύστημα στην έδρα, που να συνδέεται με αυτοματοποιημένες θέσεις εργασίας σε δύο 
πυρηνικούς σταθμούς, σε μία εγκατάσταση παραγωγής καυσίμου ουρανίου χαμηλού 
εμπλουτισμού (LEU) και στους οργανισμούς ελέγχου των φορέων εκμετάλλευσης. Με την 
ολοκλήρωση του το έργο θα πρέπει να παράσχει στη Minatom μία σταθερή βάση 
πληροφορικής και λογιστικής καταχώρησης, που θα πρέπει να διευκολύνει τους διάφορους 
χρήστες να αποκτήσουν εμπειρία με αυτοματοποιημένο σύστημα και το οποίο οι υπεύθυνοι 
ρωσικοί οργανισμοί μπορούν κατά συνέπεια να επεκτείνουν σε ένα συνεκτικό 
αυτοματοποιημένο σύστημα NMAC για ολόκληρο τον κύκλο καυσίμου στη Ρωσική 
Ομοσπονδία. 
Οι γενικοί στόχοι του έργου MINS μπορούν να συνοψιστούν ως ακολούθως: 
κατάρτιση κανονιστικού πλαισίου και συνοδευτικά έγγραφα 
βελτίωση του κεντρικού συστήματος πληροφοριών (της έδρας) 
βελτίωση του συστήματος NMAC σε επίπεδο εγκαταστάσεων (αυτοματοποιημένοι 
σταθμοί εργασίας) 
To MINS περιλαμβάνει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: υψηλή αξιοπιστία του συστήματος, 
άριστη χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας για ταχεία και ασφαλή μετάδοση και επεξεργασία 
πληροφοριών, ευρεία βάση δεδομένων για αποθήκευση και διαχείριση στοιχείων NMAC. 
Δεδομένου του πεδίου εφαρμογής του έργου, συμμετέχουν οι ακόλουθοι οργανισμοί: 
ΜΙΝΑΤΟΜ, το Υπουργείο Ατομικής Ενέργειας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, που 
αποτελεί την αιτούσα αρχή και ενδεχομένως είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή· 
TSNIIAtomiform, που αποτελεί ένα μεγάλο ίδρυμα έρευνας και διαχείρισης 
πληροφοριών που εξαρτάται από το Minatom· 
Μια ειδικά συσταθείσα διεύθυνση της Atomiform έχει αναλάβει να φέρει εις πέρας 
το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών που περιλαμβάνονται στο MINS· 
ROSENERGOATOM: ένας δημόσιος οργανισμός (οργανισμός εκμετάλλευσης) που 
συγκεντρώνει και εποπτεύει τους περισσότερουςπυρηνικούς σταθμούς της Ρωσικής 
Ομοσπονδίας· 
TVEL, ο δημόσιος οργανισμός (οργανισμός εκμετάλλευσης) στον οποίο ανήκει η 
εγκατάσταση παραγωγής καυσίμου LEU στο Νοβοσιμπίρσκ-
VNIIA, επιστημονικό ερευνητικό ίδρυμα για αυτοματισμό· 
VNIINM, επιστημονικό ερευνητικό ίδρυμα για ανόργανα υλικά· 
20 
• GOSATOMNADZOR η ομοσπονδιακήαρχήδιασφαλίσεωντης Ρωσικής Ομοσπονδίας· 
• Ευρατόμ, ο εταίρος που παρέχει πληροφορίες και πραγματογνωμοσύνη. 
1.2. Ε£έλι£τι και κατάσταση του έονου 
Το έργο MINS ξεκίνησε επισήμως τον Σεπτέμβριο του 1994. Κατά την περίοδο από τον 
Σεπτέμβριο του 1994 έως τον Ιούλιο του 1995 τα δύο μέρη εξοικειώθηκαν με τις μεθόδους 
εργασίας αλλήλων, οργάνωσαν αποστολές μελέτης και κατάρτισαν προκαταρκτικό 
χρονοδιάγραμμα εργασίας. 
Η τρέχουσα ομάδα του έργου περιλαμβάνει 21 μέλη της ομάδας (7 από την Ευρατόμ) συν 
10 έως 15 ειδικούς της Ρωσικής πλευράς οι οποίοι συμμετέχουν ανάλογα με ειδικά 
καθήκοντα που πρέπει να επιτελεσθούν. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος 
τους 1999. 
Ως αποτέλεσμα των εντατικών περιόδων ανταλλαγής πληροφοριών, οι Ρώσοι 
εμπειρογνώμονεςεξέδωσαν σημαντικό αριθμό τεχνικών σημειώσεωνπεριλαμβανομένης μιας 
λεπτομερούς έκθεσης σκοπιμότητας. Σχεδιάστηκε η αρχιτεκτονική του συστήματος και 
μεταφράστηκαν ή συζητήθηκαν σε τεχνικές συνεδριάσεις τα σχετικά έγγραφα. 
Σήμερα το έργο έχει φθάσει σε ένα σημείο καμπής: οι πυρηνικοί σταθμοί που θα 
περιληφθούν στο ΜΙΝ επελέγησαν και είναι το Kalilnin (WWER 1000) και του Smolensk 
(RBMK 1000). Η εγκατάσταση παραγωγής καυσίμου θα είναι η εγκατάσταση LEU 
Novosibirsk. Καθένα από αυτά θα εξοπλισθεί με τους κατάλληλους αυτοματοποιημένους 
σταθμούς εργασίας. Θα λάβουν επίσης στους κατάλληλους σταθμούς εργασίας ο οργανισμός 
εκμετάλλευσης ROSENERGOATOM, που ελέγχει τους πυρηνικούς σταθμούς και το ίδιο και 
το κεντρικό γραφείο του ΜΙΝΑΤΟΜ. 
Με την ολοκλήρωση της αρχικής ανάλυσης και της μελέτης σκοπιμότητας, η εστίαση τώρα 
γίνεται στην αγορά και την εγκατάσταση του εξοπλισμού, την ειδική κατάρτιση και την 
προετοιμασία για τον προγραμματισμό του συστήματος διαχείρισης της βάσης δεδομένων. 
Μια πρώτη παράδοση εξοπλισμού αναμένεται λογικά για τα μέσα του 1996. 
2. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ: το έργο PROC 
2.1. Περιγραφή του έονου 
Το έργο PROC συνεστήθη μεταξύ του Minatom, του Gosatomnadzor και της Διεύθυνσης 
Ελέγχου Διασφαλίσεων της Ευρατόμ για την ανάπτυξη κοινών συστάσεων σχετικά με τις 
διαδικασίες Φυσικής Απογραφής στους πυρηνικούς σταθμούς WWER 1000 και στην 
εγκατάσταση παραγωγής καυσίμου LEU. 
Η πρόθεση ήταν να καλυφθεί όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων που έχουν σχέση με την 
φυσική απογραφή: ρυθμίσεις συστήματος λογιστικής καταχώρησης, έλεγχος του αρχείου, 
τεκμηρίωση, φυσική προετοιμασία, οργάνωση. 
2.2. Ε£έλι£τι και κατάσταση του έονου 
Οι εργασίες του έργου ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 1994 και ολοκληρώθηκαν τον Φεβρουάριο 
1996. 
21 
• Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις που επελέγησαν για την άσκηση ήταν ο πυρηνικός 
σταθμό του Kalinin WWER και η εγκατάσταση παραγωγής καυσίμων LEU του 
NOVOSIBIRSK. Οι φορείς εκμετάλλευσης παρείχαν τεχνικές πληροφορίες σχετικά 
με τη λειτουργία των εγκαταστάσεων, στις ρυθμίσεις λογιστικής καταχώρησης 
υλικών και, ιδίως, για τις διαδικασίες φυσικής απογραφής. Η ομάδα του έργου 
επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις για την αναθεώρηση των πληροφοριών που 
παρασχέθηκαν και εξέτασε τις ρυθμίσεις λογιστικής καταχώρησης υλικών και 
φυσικής απογραφής. 
• Η δεύτερη φάση ήταν η σύνταξη εγγράφων. Η Ευρατόμ παρείχε γενικές συστάσεις 
για την φυσική απογραφή οι οποίες μεταφράστηκαν στα Ρωσικά, συζητήθηκαν και 
συνεφωνήθησαν. Μετά απ'αυτό η Ευρατόμ συνέταξε δύο έγγραφα που παρείχαν 
συστάσεις για την φυσική απογραφή στους πυρηνικούς σταθμούς τις εγκαταστάσεις 
παραγωγής καυσίμων LEU. Τέλος ο φορέας εκμετάλλευσης (Minatom), βάσει των 
συμπεφωνημένων εγγράφωνκατευθυντηρίωνγραμμών,κατήρτισεειδικέςδιαδικασίες 
φυσικής απογραφής για τις εγκαταστάσεις του Kalinin και του Novosibirsk, 
περιλαμβανομένης της λειτουργικής προετοιμασίας, των μεθόδων απογραφής, της 
αξιολόγησης κ.λ.π. 
• Συνεφωνήθησαν ότι τα 5 έγγραφα που συνετάχθησαν κατά τη διάρκεια του έργου 
(καθένα από τα οποία διατίθεται στα Αγγλικά και τα Ρωσικά) θα εφαρμοσθούν στο 
επόμενο έργο (PITV - πλήρεις ασκήσεις φυσικής απογραφής ακολουθούμενες από 
επαλήθευση φυσικής απογραφής (PIV) από τον Οργανισμό Gosatomnadzor). Τα 
έγγραφα δύνανται στη συνέχεια να αναθεωρηθούν με βάση την εμπειρία. 
3. ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ-Το έρνο PITV 
3.1. Περιγραφή του έργου 
Το έργο PITV αποτελεί συνέχεια του έργου PROC. Θα παράσχει την ευκαιρία να 
εφαρμοσθούν, να δοκιμασθούν και να αξιολογηθούν στην πράξη τα έγγραφα που 
συνετάχθησαν κατά τη διάρκεια των έργων PROC και PITV. Για τον λόγο αυτό οι τρείς 
οργανισμοί που συμμετέχουν ενδιαφέρονται πάρα πολύ για τα αποτελέσματα του εν λόγω 
έργου. 
Το έργο PITV συνεστήθη μεταξύ του Minatom, του Gosatomnadzor (GAN) και τη Διεύθυνση 
Ελέγχου Διασφαλίσεων της Euratom(ESD^ia δύο διαδοχικές φυσικές απογραφές (PIT) με 
τη συμμετοχή της Ευρατόμ στον πυρηνικό σταθμό του Kalinin (ΝΡΡ) και στην εγκατάσταση 
παραγωγής LEU του Novosibirsk βάσει των συστάσεων διαδικασιών που συνετάχθησαν 
κατά τη διάρκεια του προαναφερομένου έργου PROC, και επαληθεύσεις φυσικής απογραφής 
(PIV) που έγιναν από την GAN σύμφωνα με τις συστάσεις και διαδικασίες PIV που θα 
αναπτυχθούν κατά τη διάρκεια του έργου αυτού. 
Πρόθεση είναι να εφαρμοσθούν, να δοκιμασθούν και εάν είναι αναγκαίο να αναθεωρηθούν 
οι συστάσεις και οι διαδικασίες για PIT που συνετάχθησαν κατά τη διάρκεια του 
προηγούμενου έργου PROC και να καταρτισθούν συστάσεις και διαδικασίες για PIV. 
Προκειμένου να καλυφθεί μια πλήρης περίοδος ισοζυγίου υλικών (ΜΒΡ) θα 
πραγματοποιηθούν δύο διαδοχικές PIT στον πυρηνικό σταθμό του Kalinin και την μονάδα 
παραγωγής LEU του Novosibirsk ακολουθούμενες από PIV που θα πραγματοποιηθούν από 
την GAN μετά το δεύτερο PIT. 
22 
3.2. Ε£έλι£τι και κατάσταση του έργου 
3.2.1. Το έργο έχει μόλις αρχίσει με την προκαταρκτική συνάντηση μεταξύ των τριών 
προαναφερομένων οργανισμών τον Φεβρουάριο του 1996 στο Λουξεμβούργο και 
αναμένεται να ολοκληρωθεί το 1998. 
3.2.2. Οι αρχικές PIT στις δύο εγκαταστάσεις που έχουν επιλεγεί θα πραγματοποιηθούν 
πιθανότατα κατά τα τέλη του 1996. 
3.2.3. Η δεύτερη PIT με το κλείσιμο του ΜΒΡ προγραμματίζονται για το τέλος του 1997, 
ακολουθούμενη από τις PIV που θα πραγματοποιηθούν από την GAN. Θα εξετασθεί 
η χρήση των οργάνων μέτρησης και υπολογιστών για τις PIT και τις PIV. 
4. ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ. Το έργο 
CISNER 
4.1. Περιγραφή του έονου 
Το έργο CISNER καταρτίσθηκε από κοινού μεταξύ της Gosatomnadzor (GAN), την Ρωσική 
Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ελέγχου, και τη Διεύθυνση Ελέγχου Διασφαλίσεων της Ευρατόμ 
για την ανάπτυξη και την εφαρμογή αυτοματοποιημένου συστήματος πληροφοριών 
λογιστικής καταχώρησης και ελέγχου πυρηνικών υλικών για την Βόρειο-Ευρωπαϊκήπεριοχή 
του Gosatomnadzor (GAN). 
Το σύστημα που θα αναπτυχθεί θα είναι ένα σύστημα λογιστικής καταχώρησης και ελέγχου 
πυρηνικών υλικών σε πολλαπλά επίπεδα που θα περιλαμβάνει όλα τα επίπεδα ροής 
πληροφοριών από τον φορέα εκμετάλλευσης της εγκατάστασης, μέσω του τοπικού 
επιθεωρητή GAN, του τοπικού γραφείου της GAN μέχρι την περιφερειακή έδρα της GAN 
στην Πετρούπολη. Το σύστημα θα έχει τις ακόλουθες ιδιότητες και χαρακτηριστικά: ταχεία 
μετάδοση και επεξεργασία των πληροφοριών, υψηλό βαθμό αξιοπιστίας των πληροφοριών 
που μεταδίδονται και επεξεργάζονται, υψηλή αξιοπιστία του συστήματος, μείωση της 
επαναλαμβανόμενης εργασίας στο ελάχιστο, δημιουργία και συντήρηση βάσης δεδομένωνγια 
την λογιστική καταχώρηση και τον έλεγχο των πυρηνικών υλικών στην Βόρειο-Ευρωπαϊκή 
περιοχή της GAN και ανάπτυξη αυτοματοποιημένων εργαλείων για την αριστοποίηση της 
διαδικασίας λήψης αποφάσεων. 
4.2. Ε£έλι£η και κατάσταση του έργου 
Οι τρέχουσες εργασίες του έργου ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 1994 και αναμένονται να 
ολοκληρωθούν τον Δεκέμβριο του 1997. 
Το έργο ξεκίνησε με την ανάλυση των υφισταμένων συστημάτων λογιστικής καταχώρησης 
και ελέγχου πυρηνικών υλικών στις εγκαταστάσεις που αποτελούν τμήμα του έργου. 
Πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στις εγκαταστάσεις, οι επισκέψεις αυτές έδειξαν ότι στις 
περισσότερες περιπτώσεις υπήρχε κάποιος τύπος τοπικών συστημάτων πυρηνικών υλικών 
και σε ορισμένες περιπτώσεις τα συστήματα ενημερώθηκαν ώστε να περιλαμβάνουν, 
ενδεχομένως, απαιτήσεις για διεθνείς διασφαλίσεις. 
Οι επισκέψεις έδειξαν επίσης ότι η τρέχουσα εργασία επιθεώρησης του Gosatomnadzor 
περιορίζεται σε ελέγχους λογιστικής καταχώρησης και συνοχής. Οι φυσικές επαληθεύσεις 
γίνονται μόνο οριακά καθόσον δεν διατίθεται εξοπλισμός διασφαλίσεων, π.χ. όργανα μη 
καταστρεπτικής ανάλυσης, συστήματα σφράγισης ή παρακολούθησης. Αποφασίσθηκε κατά 
23 
συνέπεια να διευρυνθεί το έργο CISNER ώστε να περιλάβει την προμήθεια και την 
εγκατάσταση των οργάνων διασφάλισης που απαιτούνται για τον έλεγχο των 
εγκαταστάσεων και την κατάρτιση των επιθεωρητών της Gosatomnadzor στην χρήση του 
εξοπλισμού. 
Παράλληλα ξεκίνησαν οι εργασίες για την ανάπτυξη του αυτοματοποιημένου συστήματος 
διαχείρισης και επεξεργασίας των στοιχείων. Η ροή των στοιχείων που έχουν σχέση με την 
καταχώριση και τον έλεγχο των πυρηνικών υλικών αφορούν τις ίδιες τις εγκαταστάσεις, τον 
τοπικό επιθεωρητή της Gosatomnadzor, τα τοπικά γραφεία της Goatomnadzor στο Sosnovy 
Bor, το Murmansk, το Severodinsk, το Kurchatov και το Desnogorsk και τη Διεύθυνση της 
Βόρειο-Ευρωπαϊκής Περιφέρειας της Πετρούπολης. 
Προκειμένου να κατανεμηθεί το έργο σε διαχειρισιμα τμήματα, καθορίστηκε πρότυπο έργο 
που περιλαμβάνει ένα πυρηνικό σταθμό και όλα τα επίπεδα επικοινωνίας από τον φορέα 
εκμετάλλευσης της εγκατάστασης, μέσω του τοπικού επιθεωρητή και των τοπικών γραφείων 
της Gosatomnadzor, έως το κεντρικό περιφερειακό γραφείο της Gosatomnadzor στη 
Πετρούπολη. 
Το πρότυπο έργο καθορίσθηκε με λεπτομέρειες και η προμήθεια και ανάπτυξη υλικού και 
λογισμικού βρίσκεται εν εξελίξει. Αναμένεται ότι το πρώτο τμήμα του εξοπλισμού θα 
παραδοθεί μέχρι τα μέσα του 1996. Μετά την επιτυχή δοκιμασία του πρότυπου συστήματος, 
το σύστημα θα επεκταθεί στις άλλες εγκαταστάσεις του έργου βάσει καταλόγου 
προτεραιότητας που θα καθορισθεί από την Gosatomnadzor. 
24 
Παράρτημα 3 
Έονα που ένουν εφαρμοσθεί ή που βρίσκονται υπό προετοιμασία 
στο πλαίσιο του PHARE και του TACIS 
Ι. Συνεργασία με την Ρωσική Ομοσπονδία για την παράνομη διακίνηση 
Συνεργασία στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη συστήματος βάσης δεδομένων για τον 
καθορισμό πυρηνικού υλικού αγνώστου προέλευσης. 
Εταίρος: Ινστιτούτο Ανόργανης Χημείας, Μόσχα 
Στόχος: 
α) καθορισμός των χαρακτηριστικών παραμέτρων των πυρηνικών υλικών που 
χρησιμοποιούνται στις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ. 
β) κατάρτιση χαρακτηριστικών των διεργασιών και των εγκαταστάσεων παραγωγής 
(επανεξεργασια, παραγωγή καυσίμων, αντιδραστήρες, εγκαταστάσεις εμπλουτισμού) 
για μεμονωμένες εγκαταστάσεις στην πρώην ΕΣΣΔ. 
γ) επιλογή υλικών που θα πρέπει να χαρακτηρισθούν περαιτέρω και να τηρηθούν σε 
αρχείο στο ITU για αναφορά, 
δ) ολοκλήρωση της βάσης δεδομένων του ITU με γενικά στοιχεία από τα κράτη της 
πρώην COMECON και μια πιο λεπτομερής βάση δεδομένων στο Ινστιτούτο 
Ανόργανης Χημείας, 
ε) κατάρτιση συστήματος διαβούλευσης για την ανάλυση και την ερμηνεία των 
αναλυτικών αποτελεσμάτων μέσω βάσεων δεδομένων στο ITU και στο Ινστιτούτο 
Ανόργανης Χημείας. 
II. Συνεργασία ίΐε την Ρωσική Ομοσπονδία για την αναβάθμιση των διασφαλίσεων και 
του συστήματο€ λονιστικτκ καταχώρηση€ και ελέγχου τεγνικών υλικών (NMAC) 
II-1 Επανεξέταση των αναγκών 
Όπως εξηγείται στην προηγούμενη ανακοίνωση, η γνώση και η αξιολόγηση των 
λεπτομερών τεχνικών αναγκών με τη δημιουργία ενός συστήματος NMAC αποτελεί 
θεμελιώδες στοιχείο για την αποτελεσματικότητα της συνεργασίας με την Ρωσική 
Ομοσπονδία για τη σύσταση τεχνικής υποδομής. 
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προχώρησε σε επανεκτίμηση των αναγκών αυτών σε 
στενή συνεργασία με τις Ρωσικές αρχές, την ΜΙΝΑΤΟΜ και την GAN, λαμβάνοντας 
υπόψη τη ιδιαιτερότητα και τον βαθμό στον οποίο θα πρέπει να διασφαλισθεί ο 
κύκλος πυρηνικού καυσίμου και ο τύπος του συστήματος διασφαλίσεων που θα 
πρέπει να εφαρμοσθεί: 
α) σε επίπεδο εγκαταστάσεων: 
Κάθε πυρηνική εγκατάσταση θα πρέπει να διαθέτει λεπτομερές σύστημα λογιστικής 
καταχώρησης πυρηνικών υλικών για όλα τα πυρηνικά υλικά που παραλαμβάνει, που 
αποστέλλει, επεξεργάζεται ή αποθηκεύει. Απαιτούνται ακριβείς μετρήσεις και η 
γνώση της αβεβαιότητας των μετρήσεων αυτών. 
Ανάγκες: θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μελέτη που να καθορίζει την ιδιαιτερότητα 
του NMAC για τα διάφορα τμήματα του κύκλου καυσίμου. Η κατάρτιση, οι 
ρυθμιστικές πτυχές και η θέσπιση ειδικών κανόνων της εγκατάστασης είναι πολύ 
σημαντικά στην αρχική βάση της εφαρμογής του νέου συστήματος διασφαλίσεων. 
Αλλες πρόσφατες ανάγκες: για κάθε τύπο εγκατάστασης πρέπει να καταρτισθούν τα 
δέοντα ισοζύγια υλικών και διαδικασίες στατιστικής αξιολόγησης της λογιστικής 
καταχώρησης, καθώς και κατάλογος των καταλληλότερων οργάνων και συστημάτων 
25 
μέτρησης. Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να παρασχεθεί η απαιτούμενη τεχνική 
υποστήριξη και κατάρτιση. 
β) σε επίπεδο αρχής: 
οι επιθεωρητές πρέπει να επαληθεύουν, με ανεξάρτητο τρόπο, τις δηλώσεις που 
γίνονται από τους επί μέρους φορείς εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων, 
ανάγκες: το ανωτέρω απαιτεί κατάρτιση των επιθεωρητών και του προσωπικού της 
εγκατάστασης που είναι υπεύθυνο για την λογιστική καταχώρηση καθώς και 
ανεξάρτητες αναλυτικές ικανότητες, και αυτοματοποιημένη βάση δεδομένων για τη 
συλλογή, την αναζήτηση και την ανάλυση των στοιχείων λογιστικής καταχώρησης 
και τη συλλογή των πορισμάτων των επιθεωρητών. Θα πρέπει να είναι διαθέσιμες 
για τις επιθεωρήσειςτεχνικές μετρήσειςπροσαρμοσμένεςσεκάθε τύπο εγκατάστασης 
καθώς και τα αντίστοιχα κατάλληλα όργανα. 
ΙΙ-2 Εκπαίδευση, κατάρτιση και ανάπτυξη μεθοδολονιο')ν διασφαλίσεων 
Όπως αναφέρεται στην παράγραφο ΙΙ-5 σημείο α του εγγράφου, η Ρωσική 
Ομοσπονδία αποφάσισε τον Μάρτιο του 1995 να συστήσει το "Ρωσικό Κέντρο 
Μεθοδολογίας και Κατάρτιση Διασφαλίσεων" αποκαλούμενο RMTC, το Ινστιτούτο 
Φυσικής και Ενεργειακής Μηχανικής (ΙΡΡΕ) στο Obninsk στην περιοχή Kaluga, κοντά 
στην Μόσχα. To RMTC θα έχει κυρίως προσανατολισμό προς την κατάρτιση των 
επιθεωρητών και του προσωπικού λειτουργίας της εγκατάστασης που εξαρτώνται 
από την ΜΙΝΑΤΟΜ και άλλους οργανισμούς. 
Το Κέντρο αυτό θα πραγματοποιηθεί με την τροποποίηση των υφισταμένων 
εγκαταστάσεων, που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί για την χρήση μεγάλων ποσοτήτων 
πυρηνικών υλικών (ουράνιο, πλουτώνιο). Οι κατασκευές αποτελούνται από 
αίθουσες μαθημάτων για θεωρητικά μαθήματα και από εργαστήρια όπου θα 
παρέχεται πρακτική κατάρτιση στη μέτρηση πυρηνικών υλικών. Θα παρασχεθούν 
όργανα μέσω της στήριξης της Επιτροπής (TACIS), καθώς και πρότυπα και υλικά 
αναφοράς για τα πυρηνικά υλικά. 
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης και κατάρτισης αποτελείται από βασικά μαθήματα που 
θα είναι κοινά για τους επιθεωρητές και το προσωπικό λειτουργίας της 
εγκατάστασης (αρχές του NMA&C, τεχνικές επαληθεύσεις) καθώς και από ειδικά 
μαθήματα ξεχωριστά για το προσωπικό λειτουργίας ή τους επιθεωρητές, σχετικά με 
τις διαδικασίες ΝΜΑ ή επιθεώρησης. Αυτή τη στιγμή εκπονείται μελέτη από το 
ΚΚΕρ, το ΙΡΡΕ (ΜΙΝΑΤΟΜ) και την GAN για να προσδιορισθούν οι λεπτομερείς 
τεχνικές προδιαγραφές για κάθε κύκλο μαθημάτων (λαμβανομένης υπόψη της πολύ 
νέας Ρωσικής νομοθεσίας), τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις κατάρτισης, τα όργανα, 
τα υλικά αναφοράς και τις ικανότητες αξιολόγησης δεδομένων. 
Για την πρώτη φάση εφαρμογής του κέντρου κατάρτισης, το ΚΚΕρ και το ΙΡΡΕ 
συνεργάζονται αυτή τη στιγμή, στο πλαίσιο του προγράμματος TACIS, για να 
δημιουργήσουν πέντε μαθήματα κατάρτισης, που καλύπτουν ειδικές τεχνικές 
αξιολόγησης και μέτρησης οι οποίες ενδιαφέρουν τόσο το προσωπικό λειτουργίας 
των εγκαταστάσεων όσο και τους επιθεωρητές. Τα πρώτα μαθήματα για εκπαιδευτές 
θα διοργανωθούν στο άμεσο μέλλον στο ΚΚΕρ, στην Ίσπρα. Τα πρώτα μαθήματα 
κατάρτισης στο ΙΡΡΕ, στο Obninsk, αναμένεται να ξεκινήσουν τον Ιούνιο του 1996. 
26 
Επιπλέον, μετά από ειδική αίτηση της GAN, διοργανώθηκαν και θα διοργανωθούν 
στο ΚΚΕρ μαθήματα με προσανατολισμό τις τεχνικές μέτρησης και ασκήσεις 
επαλήθευσης φυσικής απογραφής. Τα μαθήματα αυτά θα μεταφερθούν στο Obninsk, 
όταν το RMTC που θα βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία. 
To RMTC είναι επίσης πολύ σημαντικό ως φόρουμ και σημείο συνάντησης μεταξύ 
του προσωπικού λειτουργίας των εγκαταστάσεων και των επιθεωρητών. Μέσω 
συζητήσεων και κοινών σεμιναρίων θα κατανοήσουν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις 
και το πώς αυτές μπορούν να τηρηθούν δεδομένης της παρούσας κατάστασης της 
ρωσικής πυρηνικής βιομηχανίας. Αναμένεται επίσης να εφαρμοσθεί πρόγραμμα 
Ε&Α σχετικά με τις έννοιες και τις μεθοδολογίες διασφάλισης όταν το RMTC 
αρχίσει να αναπτύσσεται. 
ΙΙ.-3 Γενική επιστημονική και τεχνική υποστήριξη 
Όπως η Επιτροπή επεσήμανε στην προηγούμενη ανακοίνωση της, η θέσπιση πλήρως 
αξιόπιστων διασφαλίσεων και συστήματος NMAC απαιτεί ειδικές εγκαταστάσειςγια 
το προσωπικό λειτουργίας ή και τους επιθεωρητές. Οι λεπτομέρειες για την 
λειτουργία αυτών των εγκαταστάσεων βρίσκονται ακόμα υπό συζήτηση με τις 
ρωσικές αρχές. Οι βασικές γραμμές, καθώς και η τοποθεσία έχουν ήδη συμφωνηθεί 
και αναμένεται σύντομα στη Ρωσία αποστολή εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής 
προκειμένου να καταρτίσουν με τους Ρώσους ειδικούς τους όρους εντολής των 
έργων αυτών. 
Σκοπός της προτεινόμενης συνεργασίας είναι η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών 
στη GAN και τη ΜΙΝΑΤΟΜ, η ανταλλαγή πρακτικής εμπειρίας. Εξετάζεται επίσης 
η παροχή ορισμένων οργάνων αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα του 
σχετικού εξοπλισμού στα ρωσικά εργαστήρια. 
ΙΙ.3.1. Κέντρο Mετρoλoγίαc για μετρήσεις πυρηνικών υλικών 
Το Κέντρο αυτό σε συνεργασία με τους εμπειρογνώμονεςδιαφόρων εργαστηρίων θα 
πρέπει: 
α) να καθορίσει την πρακτική κατάσταση των επαναλαμβανόμενων εφαρμογών 
διαφόρων τεχνικών μέτρησης που εφαρμόζονται στα πυρηνικά υλικά, 
β) να παράσχει την βάση για πρόγραμμα ποιοτικού ελέγχου που να παρακολουθεί 
τακτικά τις δυνατότητες μέτρησης στις διάφορες εγκαταστάσεις και τα αναλυτικά 
εργαστήρια. 
11.3.2. Αναλυτικές ικανότητες διασφαλίσεων 
Τα δείγματα που λαμβάνονται από τους επιθεωρητές διασφαλίσεων πρέπει να 
αναλυθούν με υψηλό επίπεδο ακριβείας, με τεχνικές καταστρεπτικής ανάλυσης και 
σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις και με μεθόδους μη καταστρεπτικής δοκιμασίας. 
Η GAN εκδήλωσε μεγάλο ενδιαφέρον για την σύσταση τεχνικών ικανοτήτων και για 
την απαιτούμενη υποδομή προκειμένου να εφαρμοσθούν διάφορες προσεγγίσεις, 
ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες. Επιπλέον, η ανεξάρτητη ανάλυση των λαθραίων 
υλικών αποτελεί προϋπόθεση όλου και μεγαλύτερου ενδιαφέροντος. 
ΙΙ.3.3. Ανάπτυξη και προμήθεια οργάνων 
Τα όργανα που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος στις ρωσικές πυρηνικές 
εγκαταστάσεις για την εφαρμογή του NMAC είναι πολύ λίγα. Εν τούτοις, αρκετά 
εργαστήρια στη ρωσική ομοσπονδία έχουν μεγάλη εμπειρία στην ανάπτυξη οργάνων 
για τον έλεγχο της διεργασίας και της ποιότητας σε εγκαταστάσεις παραγωγής 
27 
καθώς και στις πυρηνικές μετρήσεις του ευαίσθητου εξοπλισμού στο ερευνητικά 
κέντρα. 
Ο σκοπός της συνεργασίας μεταξύ ρωσικών και ευρωπαϊκών εργαστηρίων Α&Ε και 
βιομηχανίας είναι: 
α) να επανεξετάσει τις υφιστάμενες διαθέσιμες τεχνολογίες και να αξιολογήσει την 
πιθανή χρήση τους ή προσαρμογή τους για τους σκοπούς του NMAC, 
β) να καθορίσει ειδικά έργα που έχουν σκοπό την ανάπτυξη νέων οργάνων που είναι 
κατάλληλα για την εφαρμογή του NMAC. 
Βάσει των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων, θα πρέπει να καθιερωθούν σχέσεις μεταξύ 
της Ρωσικής βιομηχανίας ή των εργαστηρίων παραγωγής και της ευρωπαϊκής 
βιομηχανίας, προκειμένου να αναπτυχθεί βιομηχανική παραγωγή οργάνων στην 
Ρωσία. 
III. Συνεργασία με τις χώρες PHARE νια την παράνομη διακίνηση 
III.-1 FONSAFE (Ιατροδικαστική πυρηνική ανάλυση για διασφαλίσεις) έρνο με την 
Ουγγαρία 
Εταίρος: Ουγγρική επιτροπή ατομικής ενέργειας 
Στόχος: 
α) βελτίωση των ικανοτήτων για ανάλυση των πυρηνικών υλικών που κατασχέθηκαν 
στην Ουγγαρία ιδίως στον τομέα των μετρήσεων μη καταστρεπτικής ανάλυσης των 
περιεκτικοτήτων σε νουκλίδια ουρανίου και πλουτωνίου και καθορισμός με μη 
καταστρεπτικές μεθόδους της μήτρας, 
β) οργάνωση αλληλοσυγκρίσεων και εξοπλισμού μη καταστρεπτικής ανάλυσης, 
γ) επέκταση της βάσης δεδομένων στο ITU με όλα τα σχετικά δεδομένα και τα 
αποτελέσματα των μετρήσεων που διατίθενται από το Ινστιτούτο Ισοτόπων, το 
οποίο είναι υπεύθυνο για τον καθορισμό και την μέτρηση των πυρηνικών υλικών 
που έχουν κατασχεθεί στην Ουγγαρία, 
δ) θέσπιση διαδικασίας για την βοήθεια της Ουγγαρίας (μετά από αίτηση) στις 
μετρήσεις του κατασχεθέντος πυρηνικού υλικού και στον καθορισμό της προέλευσης 
και της προστιθέμενης χρήσης περιλαμβανομένων των εξής: 
- μετρήσεων στο ITU επί μέρους δειγμάτων που παρέχονται από την Ουγγαρία ή στο 
ίδιο το κατασχεθέν υλικό, στην περίπτωση αυτή του πλουτωνίου, με τη συμφωνία 
ότι το εναπομένον υλικό θα αποσταλεί πίσω στην Ουγγαρία, 
- κοινής ανάλυσης και ερμηνείας των αποτελεσμάτων βάσει της βάσεως δεδομένων 
του ITU. 
ε) υποδοχή Ούγγρου εμπειρογνώμονα για ένα περίπου μήνα, ο οποίος θα μελετήσεις 
την αποκτηθείσα εμπειρία στον ανωτέρω τομέα. 
ΙΙΙ-2. Έρνο FONSAFE με την Τσενική Δημοκρατία 
Εταίρος: Κρατική Υπηρεσία για την πυρηνική ασφάλεια της Τσεχικής 
Δημοκρατίας 
Στόνος: 
Στην αρχή, θα πραγματοποιηθεί συμπληρωματική ανάλυση των πυρηνικών που έχουν 
κατασχεθεί στην Τσεχική Δημοκρατία στο ITU. Για την αποτελεσματική μεταφορά 
τεχνογνωσίας και εμπειρίας, θα συμμετάσχουν δύο Τσέχοι εμπειρογνώμονες στις ακόλουθες 
δραστηριότητες δύο φορές επί τρείς μήνες και μια φορά επί έξη μήνες: 
1) αποστολή δείγματος του υλικού ουρανίου ιτψηλού επιπέδου εμπλουτισμού (HEU) 
που κατασχέθηκε στην Πράγα από το Νοέμβριο 1994 έως τον Ιούλιο του 1995 στο 
28 
/χ> Λ\ 
ITU για εκτενείς αναλύσεις που καλύπτουν τα ραδιονουκλίδια και τις χημικές 
προσμίξεις· 
2) αξιολόγηση των αναλυτικών στοιχείων για την αποκάλυψη της πιθανής πρόληψης 
του υλικού· 
3) ανάπτυξη επιλεγμένων τμημάτων ενός συστήματος σχεσιακής βάσης δεδομένων για 
πυρηνικά υλικά στο ITU. 
Β. Κατά τη δεύτερη φάση ο εργολάβος και οι εμπειρογνώμονες του θα βοηθήσουν το 
NRJ στα ακόλουθα καθήκοντα: 
1 ) Αναβάθμιση του εργαστηριακού εξοπλισμού του κεντρικού αναλυτικού εργαστηρίου 
προκειμένου να βελτιωθεί η τοπική αναλυτική ικανότητα· 
2) ανάλυση των υλικών αναφοράς HEU από την πρώην Σοβιετική Ένωση. 
Γ Θα οργανωθούν ένα ή δύο εργαστήρια με εκπροσώπους της Τσεχικής Δημοκρατίας 
και της ΕΕ προκειμένου να ανταλλάξουν εμπειρία στον τομέα της επεξεργασίας και 
της ανάλυσης πυρηνικών υλικών. 
ΙΙΙ-3 Αλλα έονα FONSAFE 
Προετοιμάζονται παρόμοια αλλά προσανατολισμένα στη χώρα έργα για την 
Βουλγαρία και την Ουκρανία (μεγαλύτερη έμφαση δίνεται στην βοήθεια για την 
επιτόπια μεταχείριση και προσδιορισμό των ραδιενεργών υλικών με μη 
καταστρεπτικές μεθόδους). Επιπλέον, οι άλλες χώρες του Phare εξέφρασαν το 
ενδιαφέρον τους για παρόμοια συνεργασία. 
IV Συνεργασία στο πλαίσιο του ISTC 
IV-1 Έονο ISTC 40 
Σκοπός του έργου: ανάπτυξη αναβαθμισμένης προσέγγισης για την διασφάλιση των 
περίπλοκων και ευαίσθητων εγκαταστάσεων κύκλου πυρηνικού καυσίμου στο Tomsk 
7. 
Τα αναμενόμενα αποτελέσματα του έργου θα αποτελούνται από τα εξής: 
α) ανάπτυξη κανονιστικών κριτηρίων που ισχύουν για την καταχώριση πυρηνικών 
υλικών σε συγκεκριμένους τύπους εγκαταστάσεων κύκλου καυσίμου, βάσει μελετών 
σκοπιμότητας για την ανάπτυξη συστημάτων μέτρησης, εφαρμογή εξοπλισμού 
επιτόπιας επιθεώρησης, εφαρμογή περιορισμού των μέτρων παρακολούθησης· 
β) ανάπτυξη κανονιστικών απαιτήσεων για διαδικασίες και πεδίο εφαρμογής της 
επιθεώρησης· 
γ) ανάπτυξη προτύπου προσέγγισης για την μετάδοση και την επεξεργασία δεδομένων 
για πυρηνικά υλικά στα περιφερειακά επιβλέποντα γραφεία· 
Οι Ρώσοι συμμετέχοντεςπροέρχονταιαπό την GAN, το Minatom, την χημική μονάδα 
Tomsk 7 και από διάφορα Ινστιτούτα. 
IV-2 Έονο ISTC Κ-57 
Δημιουργία συστήματος για αποθήκευση, έρευνα λειτουργίας και φυσική προστασία από τα 
πυρηνικά υλικά και κινητές πηγές ιονίζουσας ραδιενέργειας (ASIR) στο συγκρότημα 
Βαϊκάλη 1 που να πληροί τις διεθνείς απαιτήσεις ελέγχου και λογιστικής καταχώρησης 
ραδιενεργών υλικών. 
29 
Εταίρος: Ινστιτούτο Ατομικής Ενέργειας του Εθνικού Πυρηνικού Κέντρου της 
Δημοκρατίας του Καζακστάν 
Οι κύριοι στόχοι του έργου επικεντρώνονται στην ανάπτυξη τεχνολογίας για αποθήκευση, 
έλεγχο λειτουργίας και φυσική προστασία από πυρηνικά υλικά και ASIR καθώς και στην 
ανάπτυξη συστημάτων ελέγχου, λογιστικής καταχώρησης και φυσικής προστασίας από 
πυρηνικά υλικά και κινητές πηγές ιονίζουσας ραδιενέργειας που είναι αποθηκευμένα στο 
συγκρότημα Βαϊκάλη 1. 
30 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 171 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 12 05 14 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-181-GR-C 
ISBN 92-78-02998-Χ 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λούζεμβούργο 
Ιή