[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 14.2.2008

SEC(2007) 1682/2

CORRIGENDUM :- annule et remplace le document SEC(2007) 1682 du 21.12.2007;- concerne l'ajout de la mention "refonte" dans le titre figurant en page de couverture de toutes les versions linguistiques, à l'exception des versions DE/EN/FR.

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Σύνοψη της εκτίμησης αντίκτυπου που συνοδεύει την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί βιομηχανικών εκπομπών (ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης) (Αναδιατύπωση) [COM(2007) 843 final][COM(2007) 844 final][SEC(2007) 1679]

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Σύνοψη της εκτίμησης αντίκτυπου που συνοδεύει την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί βιομηχανικών εκπομπών (ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης)

1. Πολιτικό πλαίσιο, διαδικαστικά θέματα και διαβούλευση με τους ενδιαφερόμένους

Η οδηγία ΟΠΕΡ (ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης) και το σώμα της νομοθεσίας περί βιομηχανικών εκπομπών παίζουν σημαντικό ρόλο για την προστασία και τη βελτίωση του περιβάλλοντος της Ευρώπης και της υγείας των πολιτών της. Ωστόσο οφείλει επίσης να παίξει ρόλο όσον αφορά την ικανοποίηση των αιτημάτων των κρατών μελών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και άλλων ενδιαφερόμενων για τη «βελτίωση της νομοθεσίας». Με βάση τα παραπάνω η Επιτροπή δρομολόγησε το 2005[1] ανασκόπηση του σώματος της νομοθεσίας στον τομέα των βιομηχανικών εκπομπών, προκειμένου να εξασφαλίσει την αποτελεσματικότητά του από περιβαλλοντικής και οικονομικής πλευράς.

Η ανασκόπηση στηρίζεται σε εκτεταμένο πρόγραμμα δέκα μελετών και στη συνεχή και διαρθρωμένη διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους, χωρίς αποκλεισμούς. Πραγματοποιήθηκε λεπτομερής ανάλυση εναλλακτικών επιλογών και όλες οι βασικές πληροφορίες διατίθενται σε δημόσιο ιστότοπο CIRCA[2].

2. Βασικές πληροφορίες περί βιομηχανικών εκπομπών και βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών

Οι βιομηχανικές δραστηριότητες παίζουν σημαντικό ρόλο για την οικονομική ευμάρεια της Ευρώπης, συμβάλλοντας στην αειφόρο ανάπτυξη και εξασφαλίζοντας θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας. Ωστόσο οι βιομηχανικές δραστηριότητες έχουν επίσης σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Οι μεγαλύτερες βιομηχανικές εγκαταστάσεις ευθύνονται για σημαντικότατο μερίδιο του συνόλου των εκπομπών βασικών ατμοσφαιρικών ρύπων (83% για το διοξείδιο του θείου (SO2), 34% για τα οξείδια του αζώτου (NOΧ), 43% για τη σκόνη και 55% για τις πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC)). Έχουν επίσης και άλλες σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών στα ύδατα και στο έδαφος, της παραγωγής αποβλήτων και της χρήσης ενέργειας

Οι εκπομπές από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις καλύπτονται από τις εξής κυριότερες νομοθετικές πράξεις:

- Η οδηγία 96/61/ΕΚ σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης[3] (ΟΠΕΡ) καθορίζει τις κύριες αρχές για την αδειοδότηση και τον έλεγχο των εγκαταστάσεων με βάση ολοκληρωμένη προσέγγιση και την εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών (ΒΔΤ), που είναι οι αποτελεσματικότερες τεχνικές για την επίτευξη υψηλού επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας, λαμβανομένης υπόψη και της σχέσης κόστους/οφέλους.

- Οι αποκαλούμενες τομεακές οδηγίες περιέχουν ειδικές διατάξεις, συμπεριλαμβανομένων ελάχιστων οριακών τιμών εκπομπών για ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες (μεγάλες μονάδες καύσης, αποτέφρωση αποβλήτων, δραστηριότητες που χρησιμοποιούν οργανικούς διαλύτες και παραγωγή διοξειδίου του τιτανίου).

Η οδηγία ΟΠΕΡ παρέχει κάποια ευελιξία στην εφαρμογή των ΒΔΤ, δεδομένου ότι μπορούν να ληφθούν υπόψη γεωγραφικές, τεχνικές και περιβαλλοντικές πτυχές κατά τον καθορισμό των προϋποθέσεων για τη χορήγηση των αδειών.

Για να βοηθήσει τις αδειοδοτούσες αρχές και τους φορείς εκμετάλλευσης να εντοπίσουν τις ΒΔΤ, η Επιτροπή διοργανώνει ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ εμπειρογνωμόνων από τα κράτη μέλη της ΕΕ, τη βιομηχανία και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την κατάρτιση και δημοσίευση από την Επιτροπή των εγγράφων αναφοράς των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών (BAT Reference Documents ή BREF).

Η διαδικασία της ανασκόπησης απέδειξε ότι οι βασικές αρχές της υφιστάμενης οδηγίας ΟΠΕΡ, ιδίως η ολοκληρωμένη προσέγγιση που στηρίζεται στις ΒΔΤ παραμένουν ισχυρή βάση για την μελλοντική εξέλιξη της νομοθεσίας στον τομέα των βιομηχανικών εκπομπών. Τα οφέλη από την εφαρμογή των ΒΔΤ επικυρώθηκαν από την εκτίμηση του αντίκτυπου και κατά συνέπεια η εναλλακτική επιλογή της εγκατάλειψης της αρχής των ΒΔΤ εγκαταλείφτηκε.

Εντούτοις υφίστανται σημαντικές ελλείψεις όσον αφορά την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας, οι οποίες εμποδίζουν την πλήρη αξιοποίηση των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών που αποτελούσε τον αρχικό στόχο της οδηγίας, ελλείψεις οι οποίες καθιστούν την επιβολή σε κοινοτικό επίπεδο πολύ δύσκολη και δεν οδηγούν σε πρόληψη ούτε στη μείωση του περιττού διοικητικού φόρτου.

3. Γενική διατύπωση του προβλήματος και στόχοι

Γενική διατύπωση του προβλήματος

Από την έναρξη ισχύος της νομοθεσίας διαπιστώθηκαν αρκετά προβλήματα όσον αφορά την εφαρμογή της. Η λεπτομερής ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας ανασκόπησης οδήγησε στον εντοπισμό τεσσάρων συγκεκριμένων προβλημάτων:

- Η ανάλυση κατέδειξε ότι χωρίς την περαιτέρω μείωση των εκπομπών από τις εγκαταστάσεις ΟΠΕΡ, δεν θα επιτευχθούν οι θετικές επιπτώσεις στην υγεία και στο περιβάλλον που πρέπει να επιτευχθούν βάσει των στόχων της θεματικής στρατηγικής για την ατμοσφαιρική ρύπανση και θα συνεχιστούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

- Οι περιορισμοί όσον αφορά την συμμόρφωση, την επιβολή και τις περιβαλλοντικές βελτιώσεις αντιβαίνουν στην προστασία του περιβάλλοντος.

- Περιττός διοικητικός φόρτος λόγω της πολυπλοκότητας και της ασυνέπειας τμημάτων του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου.

- Ανεπαρκές πεδίο εφαρμογής και ασαφείς διατάξεις της ισχύουσας οδηγίας ΟΠΕΡ που θα μπορούσαν να εμποδίσουν την επίτευξη των στόχων των θεματικών στρατηγικών της Επιτροπής.

Ένα επιπλέον πρόβλημα που εντοπίστηκε ήταν οι περιορισμοί στη χρήση ευέλικτων μέσων όπως τα συστήματα εμπορίας εκπομπών NOΧ και SO2. Το ζήτημα αυτό θα διερευνηθεί περαιτέρω στο πλαίσιο διαδικασίας παράλληλης προς την αναθεώρηση της οδηγίας, αλλά περιλαμβάνεται στην εκτίμηση του αντίκτυπου προκειμένου να καταδειχτούν τα πιθανά οφέλη των εν λόγω μέτρων.

Στόχοι

Ο συνολικός στόχος παραμένει η πρόληψη και ο έλεγχος της ρύπανσης από βιομηχανικές δραστηριότητες και των επιπτώσεών της προς επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Αυτό πρέπει να επιτευχθεί με τον πλέον αποτελεσματικό από πλευράς κόστους και τον πλέον αποδοτικό τρόπο, με ταυτόχρονη μείωση του περιττού διοικητικού φόρτου.

Στο πλαίσιο του διαρκούς αυτού στόχου απαιτείται περαιτέρω δράση για να αντιμετωπιστούν οι τέσσερεις προβληματικοί τομείς που αναφέρθηκαν συντόμως παραπάνω:

1. Υποστήριξη των κρατών μελών για την εφαρμογή αδειοδότησης με βάση τις ΒΔΤ

2. Ενίσχυση της συμμόρφωσης και επέκταση των περιβαλλοντικών βελτιώσεων με ταυτόχρονη τόνωση της καινοτομίας.

3. Περιορισμός του περιττού διοικητικού φόρτου και απλοποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας

4. Βελτιωμένη συμβολή στην επίτευξη των στόχων των θεματικών στρατηγικών με την αναθεώρηση του υφιστάμενου πεδίου εφαρμογής και των διατάξεων της οδηγίας ΟΠΕΡ.

Η εκτίμηση του αντίκτυπου περιλαμβάνει τέσσερα κεφάλαια που καλύπτουν τα εν λόγω ζητήματα λεπτομερώς. Ένα επιπλέον πέμπτο κεφάλαιο εξετάζει την πιθανή μελλοντική χρήση μέσων συμβατών με την οδηγία ΟΠΕΡ με βάση την αγορά. Οι συνέργειες και οι σχέσεις μεταξύ των διαφόρων στόχων και εναλλακτικών επιλογών αξιολογήθηκαν προσεκτικά στο πλαίσιο ολόκληρης της εκτίμησης αντίκτυπου. Η παρακάτω σύνοψη αντιστοιχεί στην παραπάνω δομή.

4. Υποστήριξη των κρατών μελών για την εφαρμογή αδειοδότησης με βάση τις ΒΔΤ

Εξειδικευμένη διατύπωση του προβλήματος

Οι ασαφείς διατάξεις για τις ΒΔΤ, ο μεγάλος βαθμός ευελιξίας που διαθέτουν οι αρμόδιες αρχές να αποκλίνουν από αυτές στο πλαίσιο της διαδικασίας αδειοδότησης και ο ασαφής ρόλος των BREF οδήγησαν σε σημαντικές διαφορές όσον αφορά την υιοθέτηση των ΒΔΤ στην ΕΕ. Η εν λόγω έλλειψη νομικής σαφήνειας περιόρισε επίσης και τα κοινοτικά μέτρα επιβολής. Οι κύριες ελλείψεις όσον αφορά την εφαρμογή είναι:

- Οι άδειες που εκδίδονται για την εφαρμογή της οδηγίας ΟΠΕΡ περιλαμβάνουν συχνά όρους που δεν στηρίζονται στις ΒΔΤ, όπως περιγράφονται στα BREF, με ελάχιστη ή καθόλου αιτιολόγηση της εν λόγω απόκλισης.

- Οι ελάχιστες απαιτήσεις των τομεακών οδηγιών χρησιμοποιούνται συχνά ως εξ ορισμού οριακές τιμές εκπομπών για τις άδειες ΟΠΕΡ, αγνοώντας τις υφιστάμενες νομικές απαιτήσεις. Αυτό αποτελεί πρόβλημα ιδίως για τις μεγάλες μονάδες καύσης που συμβάλλουν σημαντικά στις εκπομπές σε επίπεδο ΕΕ ατμοσφαιρικών ρύπων βασικής σημασίας, όπως SO2 (~ 80% του συνόλου των εκπομπών) και NOΧ (~30% του συνόλου των εκπομπών).

Το αποτέλεσμα είναι να μην προκύπτουν τα οφέλη στα οποία στόχευε αρχικά η οδηγία ΟΠΕΡ, ενώ ταυτόχρονα αφήνονται περιθώρια για στρεβλώσεις στην εσωτερική αγορά. Οι προβλεπόμενες ατμοσφαιρικές εκπομπές των κρατών μελών θα υπερβούν κατά πολύ τους στόχους του 2020 της θεματικής στρατηγικής για την ατμοσφαιρική ρύπανση αν δεν ληφθούν περαιτέρω μέτρα και κατά συνέπεια για να διορθωθεί η κατάσταση αυτή απαιτούνται μέτρα εφαρμογής των ΒΔΤ στις εγκαταστάσεις ΟΠΕΡ.

Ανάλυση των εναλλακτικών επιλογών

Αξιολογήθηκαν εννέα εναλλακτικές επιλογές για να διαπιστωθεί πόσο αποτελεσματικά αντιμετωπίζουν τα ζητήματα που είχαν εντοπιστεί, λαμβανομένης πλήρως υπόψη της σχέσης κόστους/οφέλους. Προτείνονται οι ακόλουθες εναλλακτικές επιλογές:

Ρόλος των ΒΔΤ: ενίσχυση και αποσαφήνιση της έννοιας και της χρήσης των ΒΔΤ, αύξηση της διαφάνειας με την απαίτηση υποχρεωτικής αιτιολόγησης και τεκμηρίωσης της χρήσης της ευελιξίας. |

Χρήση των τομεακών οριακών τιμών εκπομπών έναντι των ΒΔΤ: ενίσχυση των υφιστάμενων ελάχιστων απαιτήσεων σε ορισμένους κλάδους (μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης, ορισμένες τσιμεντοκάμινοι συναποτέφρωσης αποβλήτων, διοξείδιο του τιτανίου) |

Κατάσταση της διαδικασίας των BREF : βελτίωση της συλλογής στοιχείων και βελτίωση της συνέπειας μεταξύ των μορφότυπων δεδομένων που χρησιμοποιούνται στα έγγραφα αναφοράς των ΒΔΤ και στις άδειες |

Μερικές από τις κύριες επιπτώσεις των εναλλακτικών αυτών επιλογών είναι οι εξής:

- Σημαντική βελτίωση των επιδόσεων των κρατών μελών όσον αφορά τη στήριξη των αποφάσεων αδειοδότησης στις ΒΔΤ, λαμβανομένων υπόψη του κόστους και του οφέλους και βελτίωση της έκτασης των πληροφοριών των μελλοντικών BREF.

- Υπολογισμένο όφελος για την υγεία και το περιβάλλον από την ενισχυμένη υιοθέτηση των ΒΔΤ που θα ξεπεράσει κατά πολύ το κόστος συμμόρφωσης των εγκαταστάσεων με την οδηγία. Το όφελος εξαρτάται από τις σημερινές επιδόσεις της αδειοδότησης με βάση τις ΒΔΤ για μια περιφέρεια ή έναν κλάδο. Για παράδειγμα, για τις μεγάλες μονάδες καύσης το καθαρό όφελος για ολόκληρη της ΕΕ θα μπορούσε να είναι 7 έως 28 δισ. ευρώ ετησίως, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των πρόωρων θανάτων / απολεσθέντων ετών ζωής κατά 13.000 και 125.000 αντίστοιχα (εξαιρουμένου ενδεχόμενου του πρόσθετου περιβαλλοντικού οφέλους, όπως ο περιορισμός του ευτροφισμού και της οξίνισης).

- Μείωση της διαφοράς μεταξύ των προβλεπόμενων εκπομπών των κρατών μελών και των συμφωνημένων στόχων της θεματικής στρατηγικής για την ατμοσφαιρική ρύπανση για το 2020 κατά 30-70% από τις μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης.

- Δεν εντοπίστηκαν σημαντικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα, κοινωνικές επιπτώσεις ή δυσμενείς μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη, δεδομένου ότι είναι δυνατή η ευελιξία σε δικαιολογημένες και καλά τεκμηριωμένες περιπτώσεις. Αντίθετα η ανάλυση καταδεικνύει ότι μια πιο ενοποιημένη εφαρμογή των ΒΔΤ θα συνέβαλε στη μείωση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού στους βιομηχανικούς κλάδους που καλύπτονται από την οδηγία.

5. Ενίσχυση της συμμόρφωσης και επέκταση των περιβαλλοντικών βελτιώσεων με ταυτόχρονη τόνωση της καινοτομίας

Εξειδικευμένη διατύπωση του προβλήματος

Οι διατάξεις του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου σχετικά με την αναφορά της συμμόρφωσης, τις επιθεωρήσεις και τις αναθεωρήσεις των αδειών είναι ασαφείς και οδηγούν σε μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή της νομοθεσίας με αποτέλεσμα προστασία του περιβάλλοντος κατώτερη του αναμενόμενου και στρεβλώσεις της εσωτερικής αγοράς. Επιπλέον η οδηγία ΟΠΕΡ πρέπει να παρέχει μεγαλύτερα κίνητρα για τόνωση της καινοτομίας.

Ανάλυση των εναλλακτικών επιλογών

Αξιολογήθηκαν 18 συγκεκριμένες εναλλακτικές επιλογές για να διαπιστωθεί κατά πόσο υποστηρίζουν την εφαρμογή και επιβολή της νομοθεσίας με ταυτόχρονη εξισορρόπηση του οφέλους και του κόστους και το αποτέλεσμα είναι οι εξής συστάσεις:

Επιθεώρηση, αναφορές περί της συμμόρφωσης, αναθεωρήσεις αδειών: εισαγωγή σαφών απαιτήσεων με ταυτόχρονη παροχή στα κράτη μέλη μεγαλύτερης ευελιξίας όσον αφορά την προσέγγιση, εφόσον ικανοποιούνται ελάχιστα κριτήρια |

Καινοτομία: διευκόλυνση της συνεχούς βελτίωσης με αύξηση των επιπτώσεων της οδηγίας ΟΠΕΡ στην καινοτομία |

Μερικές από τις κύριες επιπτώσεις των εναλλακτικών αυτών επιλογών είναι οι εξής:

- Συμβολή στην εξασφάλιση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην επιτάχυνση της εφαρμογής των ΒΔΤ με αποτέλεσμα τη συμμετοχή στην επίτευξη των στόχων των θεματικών στρατηγικών και τη μείωση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

- Θετικά περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη από την τόνωση της καινοτομίας και τη δυνατότητα ανάπτυξης πρωτοποριακών αγορών.

- Επίτευξη πρόσθετων οφελών όσον αφορά την υγεία και το περιβάλλον που συνεπάγονται αναγκαίες διοικητικές δαπάνες περίπου 40 εκατ. ευρώ ετησίως, το 65% των οποίων θα καλυφθεί από τις αρχές των κρατών μελών.

6. Περιορισμός του περιττού διοικητικού φόρτου και απλοποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας

Εξειδικευμένη διατύπωση του προβλήματος

Η ισχύουσα νομοθεσία περί βιομηχανικών εκπομπών είναι πολύπλοκη και ορισμένες φορές ασυνεπής με αποτέλεσμα να εγείρονται τα ακόλουθα προβλήματα:

- Οι αρχές και οι φορείς εκμετάλλευσης είναι δυνατόν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες κατανόησης και ερμηνείας των διαφόρων νομοθετικών πράξεων με αποτέλεσμα η εφαρμογή να είναι ελλιπής και αναποτελεσματική.

- Ορισμένες υφιστάμενες απαιτήσεις, όπως εκείνες που αφορούν την αδειοδότηση και την υποβολή εκθέσεων, είναι ασυντόνιστες ή/και αλληλεπικαλύπτονται με αποτέλεσμα περιττό διοικητικό φόρτο.

Ανάλυση των εναλλακτικών επιλογών

Αξιολογήθηκαν 10 συγκεκριμένες εναλλακτικές επιλογές με κριτήρια τη βελτίωση της νομικής σαφήνειας και της εφαρμογής με ταυτόχρονο περιορισμό των περιττών διοικητικών δαπανών. Προτείνονται οι ακόλουθες εναλλακτικές επιλογές:

Αντιμετώπιση της ασυνέπειας σε πολλαπλές οδηγίες: συγχώνευση μέσω αναδιατύπωσης της οδηγίας ΟΠΕΡ και έξη τομεακών οδηγιών σε μια ενιαία οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών |

Μείωση του κόστους της αδειοδότησης και της υποβολής εκθέσεων βάσει της οδηγίας ΟΠΕΡ: εισαγωγή αλλαγών στη νομοθεσία για την απλοποίηση της αδειοδότησης, μείωση των εκθέσεων που υποβάλλουν οι φορείς εκμετάλλευσης, εισαγωγή προγραμμάτων δράσης για την υποστήριξη των κρατών μελών όσον αφορά τη μείωση των περιττών διοικητικών δαπανών, εξορθολογισμός της υποβολής εκθέσεων από τα κράτη μέλη. |

Μια ενιαία οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών θα εξασφαλίσει ένα σαφές, συνεκτικό και απλοποιημένο νομικό πλαίσιο με τις ακόλουθες κύριες επιπτώσεις:

- Περιορισμό του περιττού διοικητικού φόρτου κατά περίπου 30 εκατ. ευρώ ετησίως μέσω συνδυασμένης αδειοδότησης και 2 εκατ. ευρώ ετησίως μέσω εξορθολογισμού της υποβολής εκθέσεων και της παρακολούθησης.

- Βελτίωση της υιοθέτησης των ΒΔΤ μέσω αποσαφήνισης της αλληλεξάρτησης με τις τομεακές ελάχιστες απαιτήσεις.

- Σημαντική μείωση των διοικητικών δαπανών σε επίπεδο κρατών μελών (που εκτιμάται ότι θα είναι της τάξεως των 150-300 εκατ. ευρώ ετησίως), δεδομένου ότι οι περισσότερες ευκαιρίες περιορισμού του διοικητικού φόρτου απαντώνται σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο.

7. Βελτιωμένη συμβολή στην επίτευξη των στόχων των θεματικών στρατηγικών με την αναθεώρηση του υφιστάμενου πεδίου εφαρμογής και των διατάξεων της οδηγίας ΟΠΕΡ.

Εξειδικευμένη διατύπωση του προβλήματος

Εφαρμοζόμενη σωστά η οδηγία ΟΠΕΡ αποτελεί αποτελεσματικό από πλευράς κόστους τρόπο ρύθμισης της βιομηχανικής ρύπανσης και μείωσης των εκπομπών. Στο πλαίσιο της ανασκόπησης αναλύθηκαν τα σημεία στα οποία η αποσαφήνιση ή η επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας ΟΠΕΡ θα μπορούσε να συμβάλλει στην επίτευξη τέτοιων μειώσεων.

Ανάλυση των εναλλακτικών επιλογών

Αναλύθηκε ευρεία ποικιλία εναλλακτικών επιλογών (που κάλυψε την ένταξη 17 διαφορετικών δραστηριοτήτων και διατάξεων για την ρύπανση του εδάφους) όσον αφορά το όφελος και την αποτελεσματικότητα από πλευράς κόστους για την επίτευξη των υφιστάμενων στόχων. Προτείνονται οι ακόλουθες κύριες εναλλακτικές επιλογές:

Ένταξη των εγκαταστάσεων καύσης ισχύος 20 έως 50 MW |

Ένταξη των βιομηχανικών μονάδων για την συντήρηση του ξύλου και των προϊόντων ξύλου με χημικές ουσίες |

Ένταξη της παραγωγής των ξύλινων πετασμάτων |

Για αρκετές άλλες δραστηριότητες η ανάλυση κατέδειξε ότι πρέπει να αποσαφηνιστεί το πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας για να αντιμετωπιστούν οι ασυνέπειες (επεξεργασία αποβλήτων, χημικά προϊόντα, κεραμικά και παραγωγή τροφίμων).

Ωστόσο υπάρχουν επίσης και δραστηριότητες (π.χ. εκτροφή βοοειδών, ορισμένες δραστηριότητες επεξεργασίας αποβλήτων, υδατοκαλλιέργεια) που εξαιρούνται εσκεμμένως από την οδηγία λόγω του περιορισμένου περιβαλλοντικού οφέλους ή του υπερβολικού κόστους.

Επιπλέον προτείνεται επίσης η προσθήκη πιο εξειδικευμένων διατάξεων σχετικά με την παρακολούθηση και την αποκατάσταση του εδάφους.

Μερικές από τις κυριότερες επιπτώσεις είναι οι εξής:

- Συμβολή στην επίτευξη ορισμένων στόχων ζωτικής σημασίας όσον αφορά το περιβάλλον και την υγεία (π.χ. η ένταξη των εγκαταστάσεων καύσης ισχύος 20-50 MW συμβάλλει στην μείωση κατά 2-6% της διαφοράς μεταξύ των προβλεπόμενων εκπομπών των κρατών μελών και των στόχων της θεματικής στρατηγικής για την ατμοσφαιρική ρύπανση). Το καθαρό όφελος για το περιβάλλον και την υγεία από την ένταξη των εν λόγω εγκαταστάσεων καύσης εκτιμάται από 732 εκατ. έως 1,6 δισ. ευρώ.

- Ένταξη περίπου 4.400 εγκαταστάσεων στην οδηγία ΟΠΕΡ (σε σύγκριση με τις 52.000 που καλύπτονται ήδη), μερικές από τις οποίες (~33%) καλύπτονται ήδη από σύστημα αδειοδότησης με βάση ΒΔΤ στα κράτη μέλη.

- Εξασφάλιση πιο ισότιμου ανταγωνισμού για τους οικείους κλάδους.

- Το περιβαλλοντικό όφελος που θα επιτευχθεί θα έχει ως αποτέλεσμα αύξηση του αναγκαίου διοικητικού φόρτου κατά περίπου 37 εκατ. ευρώ ετησίως.

8. Διευκόλυνση της πιθανής μελλοντικής χρήσης μέσων συμβατών με την οδηγία ΟΠΕΡ με βάση την αγορά, όπως συστήματος εμπορίας εκπομπών NO Χ και SO 2 .

Εξειδικευμένη διατύπωση του προβλήματος

Η παρούσα οδηγία ΟΠΕΡ δεν επιτρέπει τη χρήση μέσων που να στηρίζονται στην αγορά αντί για την αδειοδότηση με βάση τις ΒΔΤ. Αυτό μπορεί να περιορίζει πιθανές μειώσεις του κόστους για ολόκληρους κλάδους.

Ανάλυση των εναλλακτικών επιλογών

Εξετάστηκαν δύο κύριες εναλλακτικές επιλογές για τη διευκόλυνση της πιθανής χρήσης μέσων που να στηρίζονται στην αγορά. Η προτεινόμενη εναλλακτική επιλογή είναι η ακόλουθη:

Διευκόλυνση της χρήσης μέσων που στηρίζονται στην αγορά: εφόσον θεσπιστεί νομοθετική πράξη να επιτραπεί στα κράτη μέλη να πετύχουν επίπεδα εκπομπών βάσει των ΒΔΤ μέσω συστήματος εμπορίας εκπομπών που θα στηρίζεται σε κανόνες της ΕΕ αντί για όρους μεμονωμένης αδειοδότησης με βάση ΒΔΤ για NOX και SO2 |

Το σχέδιο της πρότασης οδηγίας δεν περιλαμβάνει κείμενο σχετικά με την καθιέρωση συστήματος εμπορίας SO2 και NOΧ. Αντ' αυτού η Επιτροπή θα συνεχίσει να εργάζεται για την κατάρτιση της πιθανής μελλοντικής νομοθετικής πράξης για την θέσπιση κανόνων σε επίπεδο ΕΕ για το ζήτημα αυτό.

Οι σχετικές εργασίες αυτές θα περιλάβουν πλήρη ανάλυση των εναλλακτικών επιλογών, συμπεριλαμβανομένων του πεδίου εφαρμογής και της κατανομής των δικαιωμάτων, εξέταση των πιθανών άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων στους οικονομικούς κλάδους καθώς και αξιοποίηση της εμπειρίας από το σύστημα εμπορίας εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Με αυτό τον τρόπο υπάρχει η δυνατότητα επίτευξης εξοικονόμησης δαπανών σε σχέση με την αδειοδότηση με βάση τις ΒΔΤ της τάξεως των 0,3 έως 1 δισ. ευρώ ετησίως μόνο για τις μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης.

9. Συμπεράσματα σχετικά με τη προτεινόμενη δέσμη πολιτικών μέτρων

Μετά από εκτεταμένες διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους, η εκτίμηση του αντίκτυπου παρέχει ενδελεχή ανάλυση μεγάλης ποικιλίας εναλλακτικών επιλογών.

Με την προτεινόμενη ενιαία οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών με όλες τις προτεινόμενες εναλλακτικές επιλογές που περιλαμβάνει η δέσμη μέτρων πολιτικής θα βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της νομοθεσίας όσον αφορά την επίτευξη των στόχων της στους τομείς του περιβάλλοντος και της υγείας κατά τον πιο αποτελεσματικό από πλευράς κόστους τρόπο. Θα μειωθεί επίσης ο διοικητικός φόρτος, με αναμενόμενη καθαρή μείωση που υπολογίζεται από 105 έως 255 εκατ. ευρώ ετησίως, και θα ελαχιστοποιηθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού εντός της ΕΕ χωρίς να υποβαθμισθεί η ανταγωνιστική θέση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

[1] COM(2005) 540 τελικό

[2] http://circa.europa.eu/Public/irc/env/ippc_rev/library

[3] ΕΕ L 257 της 10.10.1996, σ. 26.