ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η πρόταση της Επιτροπής για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2014-2020 (η πρόταση για το ΠΔΠ)[1] ορίζει το δημοσιονομικό πλαίσιο και τις κύριες κατευθύνσεις της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ). Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή υποβάλλει μια σειρά κανονισμών για τη θέσπιση του νομοθετικού πλαισίου της ΚΓΠ για την περίοδο 2014-2020, καθώς και εκτίμηση των επιπτώσεων των εναλλακτικών σεναρίων όσον αφορά τις εξελίξεις της πολιτικής.

Οι σημερινές μεταρρυθμιστικές προτάσεις εδράζονται στην ανακοίνωση για την ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020[2], η οποία σκιαγραφεί τις γενικές πολιτικές επιλογές προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι μελλοντικές προκλήσεις της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών και να επιτευχθούν οι στόχοι που τέθηκαν για την ΚΓΠ, ήτοι 1) η βιώσιμη παραγωγή τροφίμων· 2) η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων και η δράση για το κλίμα· και 3) η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. Οι προσανατολισμοί της μεταρρύθμισης που περιγράφονται στην ανακοίνωση υποστηρίχθηκαν έκτοτε ευρέως τόσο στον διοργανικό διάλογο[3], όσο και στη διαβούλευση με τους ενδιαφερομένους που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της αξιολόγησης των επιπτώσεων.

Ένα κοινό θέμα που προέκυψε από όλη αυτή τη διαδικασία είναι η ανάγκη προώθησης της αποδοτικής χρήσης των πόρων με σκοπό την έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών της ΕΕ, σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», διατηρώντας τη δομή της ΚΓΠ γύρω από δύο άξονες που χρησιμοποιούν συμπληρωματικά μέσα για την επιδίωξη των ίδιων στόχων. Ο πυλώνας Ι καλύπτει τις άμεσες ενισχύσεις και τα μέτρα για την αγορά, παρέχοντας βασική ετήσια εισοδηματική στήριξη στους γεωργούς της ΕΕ και στήριξη σε περίπτωση ειδικών διαταραχών στην αγορά, ενώ ο πυλώνας ΙΙ καλύπτει την αγροτική ανάπτυξη στην περίπτωση που τα κράτη μέλη καταρτίζουν και συγχρηματοδοτούν πολυετή προγράμματα βάσει ενός κοινού πλαισίου[4].

Με τις διαδοχικές μεταρρυθμίσεις, η ΚΓΠ έχει ενισχύσει τον προσανατολισμό της γεωργίας στην αγορά, διασφαλίζοντας παράλληλα τη στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών, έχει βελτιώσει την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων και έχει ενισχύσει τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης ως μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών σε ολόκληρη την ΕΕ. Ωστόσο, η ίδια μεταρρυθμιστική διαδικασία έχει εγείρει απαιτήσεις για καλύτερη κατανομή της στήριξης μεταξύ των κρατών μελών και στο εσωτερικό τους, καθώς και εκκλήσεις για καλύτερη στόχευση των μέτρων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προκλήσεων και στην καλύτερη αντιμετώπιση της αυξημένης αστάθειας της αγοράς.

Στο παρελθόν, οι μεταρρυθμίσεις κυρίως αντιμετώπιζαν ενδογενείς προκλήσεις, είτε επρόκειτο για τεράστια πλεονάσματα, είτε για κρίσεις όσον αφορά την επισιτιστική ασφάλεια· ήταν πολύ επωφελείς για την ΕΕ, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Ωστόσο, οι περισσότερες από τις σημερινές προκλήσεις οφείλονται σε παράγοντες εξωγενείς ως προς τη γεωργία και, επομένως, απαιτούν ευρύτερη πολιτική απάντηση.

Η πίεση στο γεωργικό εισόδημα αναμένεται να συνεχιστεί καθώς οι γεωργοί αντιμετωπίζουν περισσότερους κινδύνους, επιβράδυνση της παραγωγικότητας και συμπίεση των περιθωρίων κέρδους λόγω των αυξανόμενων τιμών των εισροών· κατά συνέπεια, χρειάζεται να συνεχιστεί η στήριξη του εισοδήματος και να ενισχυθούν τα μέσα για την καλύτερη διαχείριση των κινδύνων και την αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσης. Μια ισχυρή γεωργία είναι ζωτικής σημασίας για τη βιομηχανία τροφίμων της ΕΕ και την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.

Συγχρόνως, η γεωργία και οι αγροτικές περιοχές καλούνται να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων για το κλίμα και την ενέργεια, καθώς και τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα που αποτελούν μέρος του θεματολογίου της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Οι γεωργοί, οι οποίοι μαζί με τους δασοκόμους είναι οι κύριοι διαχειριστές γης, χρειάζεται να στηριχθούν θεσπίζοντας και διατηρώντας γεωργικά συστήματα και πρακτικές που είναι ιδιαίτερα ευνοϊκά για την επίτευξη των περιβαλλοντικών και κλιματικών στόχων, διότι οι τιμές της αγοράς δεν αντικατοπτρίζουν την παροχή τέτοιων δημόσιων αγαθών. Είναι επίσης ουσιαστικό να αξιοποιηθεί βέλτιστα το ποικιλόμορφο δυναμικό των αγροτικών περιοχών και, συνεπώς, να διασφαλιστεί η ανάπτυξη και η συνοχή χωρίς αποκλεισμούς.

Ως εκ τούτου, η μελλοντική ΚΓΠ δεν είναι μια πολιτική που εξυπηρετεί μόνο ένα μικρό, μολονότι ουσιαστικό, τμήμα της οικονομίας της ΕΕ, αλλά επίσης μια πολιτική στρατηγικής σημασίας για την επισιτιστική ασφάλεια, το περιβάλλον και την εδαφική ισορροπία. Εδώ βρίσκεται η προστιθέμενη αξία που επιφέρει η ΕΕ σε μια πραγματικά κοινή πολιτική που προβαίνει στην πλέον αποδοτική χρήση των περιορισμένων δημοσιονομικών πόρων, διατηρώντας μια βιώσιμη γεωργία σε ολόκληρη την ΕΕ, αντιμετωπίζοντας τα σημαντικά διασυνοριακά προβλήματα όπως η αλλαγή του κλίματος και ενισχύοντας την αλληλεγγύη μεταξύ κρατών μελών, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει ευελιξία στην εφαρμογή με σκοπό την κάλυψη των τοπικών αναγκών.

Το πλαίσιο που τέθηκε στην πρόταση για το ΠΔΠ προβλέπει ότι η ΚΓΠ πρέπει να διατηρήσει τη δομή των δύο πυλώνων και ο προϋπολογισμός για κάθε πυλώνα να διατηρηθεί σε ονομαστικούς όρους στο επίπεδο του 2013, με σαφή επικέντρωση στην επίτευξη αποτελεσμάτων για τις κύριες προτεραιότητες της ΕΕ. Οι άμεσες ενισχύσεις πρέπει να προωθήσουν τη βιώσιμη παραγωγή διαθέτοντας το 30 % των οικείων κονδυλίων του προϋπολογισμού σε υποχρεωτικά μέτρα που είναι επωφελή για το κλίμα και το περιβάλλον. Τα επίπεδα ενισχύσεων πρέπει να συγκλίνουν προοδευτικά και οι ενισχύσεις σε μεγάλους δικαιούχους να υπόκεινται σε βαθμιαίο ανώτατο όριο. Η αγροτική ανάπτυξη πρέπει να συμπεριληφθεί σε ένα κοινό στρατηγικό πλαίσιο με άλλα ταμεία κοινής διαχείρισης της ΕΕ, με ενισχυμένη προσέγγιση προσανατολισμένη στα αποτελέσματα, και να υποβάλλεται σε σαφέστερους και βελτιωμένους όρους, καθορισμένους εκ των προτέρων. Τέλος, σχετικά με τα μέτρα για την αγορά, η χρηματοδότηση της ΚΓΠ πρέπει να ενισχυθεί με δύο μέσα εκτός του ΠΔΠ: 1) ένα αποθεματικό έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσης· και 2) την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση.

Σε αυτή τη βάση, τα κύρια στοιχεία του νομοθετικού πλαισίου για την ΚΓΠ κατά την περίοδο 2014-2020 παρατίθενται στους ακόλουθους κανονισμούς:

- Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τις άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής («κανονισμός για τις άμεσες ενισχύσεις»)·

- Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων (κανονισμός ενιαίας ΚΟΑ) («κανονισμός ενιαίας ΚΟΑ»)·

- Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) («κανονισμός για την αγροτική ανάπτυξη»)·

- Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής («οριζόντιος κανονισμός»).

- Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη λήψη μέτρων σχετικά με την καθιέρωση ορισμένων ενισχύσεων και επιστροφών που σχετίζονται με την κοινή οργάνωση των αγορών στον τομέα των γεωργικών προϊόντων·

- Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009 του Συμβουλίου όσον αφορά την εφαρμογή των άμεσων ενισχύσεων στους γεωργούς για το έτος 2013·

- Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου όσον αφορά το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης και τη στήριξη στους αμπελοκαλλιεργητές.

Ο κανονισμός για την αγροτική ανάπτυξη εδράζεται στην πρόταση που υπέβαλε η Επιτροπή στις 6 Οκτωβρίου 2011 η οποία θεσπίζει κοινούς κανόνες για όλα τα ταμεία που λειτουργούν υπό το κοινό στρατηγικό πλαίσιο[5]. Θα ακολουθήσει κανονισμός με αντικείμενο το καθεστώς για τους απόρους, των οποίων η χρηματοδότηση υπάγεται πλέον σε διαφορετική γραμμή του ΠΔΠ.

Επιπλέον, εκπονούνται επίσης νέοι κανόνες για τη δημοσίευση πληροφοριών για τους δικαιούχους, λαμβανομένων υπόψη των ενστάσεων που διατύπωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό να εξευρεθεί ο καταλληλότερος τρόπος για να συμβιβαστεί το δικαίωμα των δικαιούχων στην προστασία των προσωπικών δεδομένων με την αρχή της διαφάνειας.

2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Με βάση την αξιολόγηση του σημερινού πλαισίου πολιτικής και την ανάλυση των μελλοντικών προκλήσεων και αναγκών, η εκτίμηση επιπτώσεων αξιολογεί και συγκρίνει τις επιπτώσεις τριών εναλλακτικών σεναρίων. Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2010 υπό την καθοδήγηση μιας διυπηρεσιακής ομάδας που επικεντρώθηκε σε μια εκτενή ποσοτική και ποιοτική ανάλυση, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού ενός σεναρίου αναφοράς με τη μορφή μεσοπρόθεσμων προβλέψεων για τις γεωργικές αγορές και τα εισοδήματα έως το 2020 και τη μοντελοποίηση των επιπτώσεων των διαφόρων πολιτικών σεναρίων στην οικονομική κατάσταση του τομέα.

Τα τρία σενάρια που εκπονήθηκαν στην εκτίμηση των επιπτώσεων είναι τα ακόλουθα: 1) ένα σενάριο προσαρμογής, σύμφωνα με το οποίο διατηρείται το σημερινό πλαίσιο πολιτικής, ενώ αντιμετωπίζονται οι σημαντικότερες ελλείψεις του, όπως η κατανομή των άμεσων ενισχύσεων· 2) ένα σενάριο ενοποίησης, το οποίο συνεπάγεται μείζονες πολιτικές αλλαγές υπό μορφή ενισχυμένης στόχευσης και οικολογικής διάστασης των άμεσων ενισχύσεων, και ενισχυμένης στρατηγικής στόχευσης για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης με καλύτερο συντονισμό με άλλες πολιτικές της ΕΕ, καθώς και επέκταση της νομικής βάσης για ευρύτερο πεδίο συνεργασίας μεταξύ παραγωγών· και 3) ένα σενάριο νέας επικέντρωσης που επαναπροσανατολίζει την πολιτική αποκλειστικά στο περιβάλλον με σταδιακή κατάργηση των άμεσων ενισχύσεων, με βάση την υπόθεση ότι η παραγωγική ικανότητα μπορεί να διατηρηθεί χωρίς στήριξη και ότι οι κοινωνικο-οικονομικές ανάγκες των αγροτικών περιοχών μπορούν να εξυπηρετηθούν από άλλες πολιτικές.

Με φόντο την οικονομική κρίση και την πίεση στα δημόσια οικονομικά, στις οποίες η ΕΕ έχει αντιδράσει με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» και την πρόταση για ΠΔΠ, και τα τρία σενάρια προσδίδουν διαφορετικό βάρος σε καθέναν από τους τρεις πολιτικούς στόχους της μελλοντικής ΚΓΠ η οποία αποσκοπεί σε μια πιο ανταγωνιστική και βιώσιμη γεωργία σε δυναμικές αγροτικές περιοχές. Ενόψει της καλύτερης εναρμόνισης με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», ιδίως όσον αφορά την αποδοτικότητα των πόρων, καθίσταται ολοένα και σημαντικότερη η βελτίωση της παραγωγικότητας της γεωργίας μέσω της έρευνας, της μεταφοράς γνώσεων και της προώθησης της συνεργασίας και της καινοτομίας (μεταξύ άλλων μέσω των Ευρωπαϊκών Συμπράξεων Καινοτομίας για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας). Δεδομένου ότι η γεωργική πολιτική της ΕΕ δεν λειτουργεί πλέον σε ένα πολιτικό περιβάλλον που στρεβλώνει τις εμπορικές συναλλαγές, η περαιτέρω απελευθέρωση αναμένεται να επιφέρει επιπλέον πιέσεις στον τομέα, ιδίως στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού Προγράμματος της Ντόχα (DDA) ή της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών με την κοινή αγορά του νοτίου τμήματος της Λατινικής Αμερικής (Mercosur).

Τα τρία πολιτικά σενάρια εκπονήθηκαν λαμβάνοντας υπόψη τις προτιμήσεις που εκφράστηκαν στη διαβούλευση που διεξήχθη στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων. Τα ενδιαφερόμενα μέρη κλήθηκαν να υποβάλουν τις εισηγήσεις τους από τις 23.11.2010 έως τις 25.01.2011, και στις 12.1.2011 συνήλθε μια συμβουλευτική επιτροπή. Παρακάτω συνοψίζονται τα κυριότερα σημεία[6]:

- Υπάρχει ευρεία συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερομένων σχετικά με την ανάγκη μιας ισχυρής ΚΓΠ που να βασίζεται στη δομή των δύο πυλώνων ώστε να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις της επισιτιστικής ασφάλειας, της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων και της εδαφικής ανάπτυξης.

- Οι περισσότεροι ερωτηθέντες θεωρούν ότι η ΚΓΠ πρέπει να διαδραματίσει ρόλο στη σταθεροποίηση των αγορών και των τιμών.

- Οι ενδιαφερόμενοι έχουν διαφορετικές απόψεις σχετικά με τη στόχευση της στήριξης (ιδίως για την ανακατανομή των άμεσων ενισχύσεων και το ανώτατο όριο των ενισχύσεων).

- Υπάρχει συναίνεση ότι αμφότεροι οι πυλώνες μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο για την επίσπευση της δράσης για το κλίμα και την αύξηση των περιβαλλοντικών επιδόσεων προς όφελος της κοινωνίας της ΕΕ. Μολονότι πολλοί γεωργοί πιστεύουν ότι αυτό σήμερα ήδη γίνεται, το ευρύτερο κοινό υποστηρίζει ότι οι ενισχύσεις στο πλαίσιο του πυλώνα Ι μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικότερα.

- Οι ερωτηθέντες επιθυμούν όλες οι περιοχές της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των μειονεκτικών περιοχών, να συμμετέχουν στη μελλοντική οικονομική μεγέθυνση και ανάπτυξη.

- Πολλοί ερωτηθέντες έδωσαν έμφαση στην ενοποίηση της ΚΓΠ με άλλες πολιτικές, όπως οι πολιτικές για το περιβάλλον, την υγεία, το εμπόριο, την ανάπτυξη.

- Η καινοτομία, η ανάπτυξη ανταγωνιστικών επιχειρήσεων και η παροχή δημόσιων αγαθών στους πολίτες της ΕΕ θεωρούνται ως τρόποι εναρμόνισης της ΚΓΠ με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020».

Συνεπώς, η εκτίμηση επιπτώσεων συνέκρινε τα τρία εναλλακτικά πολιτικά σενάρια:

Σύμφωνα με το σενάριο της νέας επικέντρωσης επιταχύνεται η διαρθρωτική προσαρμογή στον τομέα της γεωργίας, με τη μετατόπιση της παραγωγής στις πλέον αποδοτικές ως προς το κόστος περιοχές και στους πλέον επικερδείς τομείς. Ενώ θα αυξηθεί σημαντικά η χρηματοδότηση στο περιβάλλον, ο τομέας εκτίθεται επίσης σε μεγαλύτερους κινδύνους λόγω του περιορισμένου εύρους παρέμβασης στην αγορά. Επιπλέον, θα έχει ως αποτέλεσμα σημαντικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος, καθώς οι λιγότερο ανταγωνιστικές περιοχές θα αντιμετωπίσουν σημαντική απώλεια εισοδήματος και υποβάθμιση του περιβάλλοντος, επειδή η πολιτική θα χάσει την ώθηση των άμεσων ενισχύσεων σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης.

Στο άλλο άκρο του φάσματος, το σενάριο της προσαρμογής θα επιτρέψει κάλλιστα τη συνέχιση της πολιτικής με περιορισμένες, πλην όμως απτές βελτιώσεις, τόσο στην ανταγωνιστικότητα της γεωργίας όσο και στις περιβαλλοντικές επιδόσεις. Εκφράζονται, ωστόσο, σοβαρές αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο αυτό το σενάριο μπορεί να αντιμετωπίσει επαρκώς τις σημαντικές κλιματικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις του μέλλοντος, από τις οποίες επίσης εξαρτάται η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της γεωργίας.

Το σενάριο της ενοποίησης ανοίγει νέους ορίζοντες με ενισχυμένη στόχευση και οικολογική διάσταση των άμεσων ενισχύσεων. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι η οικολογική διάσταση είναι δυνατή με λογικό κόστος για τους γεωργούς, μολονότι δεν μπορεί να αποφευχθεί ο διοικητικός φόρτος. Ομοίως, μια νέα ώθηση στην αγροτική ανάπτυξη είναι δυνατή υπό τον όρο ότι οι νέες δυνατότητες χρησιμοποιούνται αποδοτικά από τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες, και το κοινό στρατηγικό πλαίσιο, μαζί με τα άλλα ταμεία της ΕΕ, δεν ακυρώνει τις συνέργειες με τον πυλώνα Ι, ούτε αποδυναμώνει τα διακριτά ισχυρά πλεονεκτήματα της αγροτικής ανάπτυξης. Εάν επιτύχει τη σωστή ισορροπία, το σενάριο αυτό αντιμετωπίζει με τον καλύτερο τρόπο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών.

Σε αυτή τη βάση, η εκτίμηση των επιπτώσεων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το σενάριο της ενοποίησης είναι το πλέον ισορροπημένο για τη σταδιακή εναρμόνιση της ΚΓΠ με τους στρατηγικούς στόχους της ΕΕ και αυτή η ισορροπία διαπιστώνεται επίσης στην υλοποίηση των διαφορετικών στοιχείων εντός των νομοθετικών προτάσεων. Είναι επίσης σημαντικό να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο αξιολόγησης με σκοπό τη μέτρηση των επιδόσεων της ΚΓΠ με ένα κοινό σύνολο δεικτών που συνδέονται με τους πολιτικούς στόχους.

Η απλούστευση ήταν ένα σημαντικό ζητούμενο ολόκληρης της διαδικασίας και πρέπει να ενισχυθεί με πολλούς τρόπους, για παράδειγμα με τον εξορθολογισμό της πολλαπλής συμμόρφωσης και των μέσων της αγοράς ή την εκπόνηση του καθεστώτος των γεωργών μικρών εκμεταλλεύσεων. Επιπλέον, η οικολογική διάσταση των άμεσων ενισχύσεων πρέπει να σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται ο διοικητικός φόρτος, συμπεριλαμβανομένου του κόστους των ελέγχων.

3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Προτείνεται να διατηρηθεί η σημερινή δομή της ΚΓΠ, με δύο πυλώνες, με ετήσια υποχρεωτικά μέτρα γενικής εφαρμογής στον πυλώνα Ι, τα οποία συμπληρώνονται από προαιρετικά μέτρα που προσαρμόζονται καλύτερα στις εθνικές και περιφερειακές ιδιαιτερότητες στο πλαίσιο μιας προσέγγισης πολυετούς προγραμματισμού στον πυλώνα ΙΙ. Ωστόσο, ο νέος σχεδιασμός των άμεσων ενισχύσεων επιδιώκει να αξιοποιήσει καλύτερα τις συνέργειες με τον πυλώνα ΙΙ, ο οποίος με τη σειρά του υπάγεται στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο για τον καλύτερο συντονισμό με τα άλλα ταμεία κοινής διαχείρισης της ΕΕ.

Σε αυτή τη βάση, διατηρείται επίσης η σημερινή δομή των τεσσάρων βασικών νομικών μέσων, μολονότι διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού ώστε να συνενωθούν οι κοινές διατάξεις στον αποκαλούμενο πλέον οριζόντιο κανονισμό.

Οι προτάσεις είναι σύμφωνες με την αρχή της επικουρικότητας. Η ΚΓΠ είναι μια πραγματικά κοινή πολιτική: πρόκειται για ένα πεδίο κοινής αρμοδιότητας μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών που αποτελεί αντικείμενο χειρισμού σε επίπεδο ΕΕ με σκοπό τη διατήρηση βιώσιμης και ποικιλόμορφης γεωργίας σε ολόκληρη την ΕΕ, την αντιμετώπιση σημαντικών διασυνοριακών θεμάτων όπως η κλιματική αλλαγή και την ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ κρατών μελών. Υπό το πρίσμα της σημασίας των μελλοντικών προκλήσεων για την επισιτιστική ασφάλεια, το περιβάλλον και την εδαφική ισορροπία, η ΚΓΠ παραμένει μια πολιτική στρατηγικής σημασίας, η οποία εξασφαλίζει την αποτελεσματικότερη απάντηση στις πολιτικές προκλήσεις και την αποδοτικότερη χρήση των δημοσιονομικών πόρων. Επιπλέον, προτείνεται να διατηρηθεί η σημερινή δομή των μέσων με δύο πυλώνες, όπου τα κράτη μέλη έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια να εξεύρουν λύσεις προσαρμοσμένες στις τοπικές ιδιαιτερότητές τους και, επίσης, να συγχρηματοδοτήσουν τον πυλώνα ΙΙ. Οι νέες Ευρωπαϊκές Συμπράξεις Καινοτομίας και το σύνολο εργαλείων διαχείρισης κινδύνου βρίσκονται επίσης εντός του πυλώνα ΙΙ. Συγχρόνως, η πολιτική εναρμονίζεται καλύτερα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» (συμπεριλαμβανομένου ενός κοινού πλαισίου με τα άλλα ταμεία της ΕΕ) και εισάγονται μια σειρά από βελτιώσεις και στοιχεία απλοποίησης. Τέλος, η ανάλυση που διεξήχθη στο πλαίσιο της αξιολόγησης των επιπτώσεων παρουσιάζει με σαφήνεια το κόστος της μη ανάληψης δράσης όσον αφορά τις αρνητικές οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνέπειες.

Ο κανονισμός για την αγροτική ανάπτυξη βασίζεται στη στρατηγική προσέγγιση που εφαρμόζεται την τρέχουσα περίοδο, η οποία έχει θετική επίδραση, καθώς τα κράτη μέλη αναπτύσσουν στρατηγικές και προγράμματα με βάση την ανάλυση των πλεονεκτημάτων, των αδυναμιών, των ευκαιριών και των απειλών («ΠΑΕΑ») για να προσαρμόσουν με τον καλύτερο τρόπο την παρέμβαση στις εθνικές και περιφερειακές ιδιαιτερότητες. Ο νέος μηχανισμός παράδοσης αποσκοπεί στην ενίσχυση της στρατηγικής προσέγγισης - μεταξύ άλλων με τον καθορισμό σαφώς καθορισμένων κοινών προτεραιοτήτων για την αγροτική ανάπτυξη σε επίπεδο ΕΕ (με συνδεόμενους κοινούς δείκτες-στόχους), καθώς και με την πραγματοποίηση των αναγκαίων προσαρμογών με βάση την πείρα που αποκτήθηκε μέχρι σήμερα.

Ο κανονισμός περιλαμβάνει επίσης τις Ευρωπαϊκές Συμπράξεις Καινοτομίας για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας, που αποσκοπούν στην προώθηση της αποδοτικότητας των πόρων, στη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στην έρευνα και την πρακτική εφαρμογή της, και γενικώς στην ενθάρρυνση της καινοτομίας. Οι συμπράξεις υλοποιούνται μέσω επιχειρησιακών ομάδων υπεύθυνων για καινοτόμα έργα και υποστηρίζονται από δίκτυο.

Με βάση την πρόταση που υπέβαλε η Επιτροπής στις 6 Οκτωρίου 2011, η οποία θεσπίζει κοινούς κανόνες για όλα τα ταμεία που υπάγονται στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο, ο πυλώνας ΙΙ της ΚΓΠ πρέπει να λειτουργεί με συντονισμένο και συμπληρωματικό τρόπο με τον πυλώνα Ι, καθώς και με τα άλλα ταμεία της ΕΕ (ιδίως με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ). Τα ταμεία υπάγονται στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο (ΚΣΠ) σε επίπεδο ΕΕ, το οποίο θα μεταφερθεί σε συμβάσεις σύμπραξης σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των κοινών στόχων και κανόνων για την εκτέλεσή τους. Η θέσπιση κοινών κανόνων για όλα τα ταμεία που υπάγονται στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο θα καταστήσει ευκολότερη τη διαχείριση των έργων τόσο για τους δικαιούχους όσο και τις εθνικές αρχές και θα διευκολύνει επίσης την υλοποίηση των ενοποιημένων έργων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης διατηρεί τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους της συμβολής στην ανταγωνιστικότητα της γεωργίας, στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και στη δράση για το κλίμα, καθώς και στην ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών. Σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», οι εν λόγω γενικοί στόχοι της στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης για την περίοδο 2014-2020 διατυπώνονται λεπτομερέστερα στις ακόλουθες έξι προτεραιότητες της ΕΕ:

- προώθηση της μεταφοράς γνώσεων και της καινοτομίας στη γεωργία, τη δασοκομία και τις αγροτικές περιοχές·

- ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας όλων των τύπων γεωργίας και ενίσχυση της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων·

- προώθηση της οργάνωσης της αλυσίδας των τροφίμων και της διαχείρισης κινδύνων στη γεωργία·

- αποκατάσταση, διατήρηση και ενίσχυση των οικοσυστημάτων που εξαρτώνται από την γεωργία και τη δασοκομία·

- προώθηση της αποδοτικότητας των πόρων και στήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή, στους τομείς της γεωργίας, των τροφίμων και της δασοκομίας·

- προώθηση της κοινωνικής ένταξης, της μείωσης της φτώχειας και της οικονομικής ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών.

Οι εν λόγω προτεραιότητες πρέπει να αποτελούν τη βάση του προγραμματισμού, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού δεικτών-στόχων σε σχέση με καθεμία από αυτές. Ο κανονισμός περιλαμβάνει κανόνες για την εκπόνηση, έγκριση και αναθεώρηση των προγραμμάτων που ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τους ισχύοντες κανόνες, και προβλέπει τη δυνατότητα εκπόνησης επιμέρους προγραμμάτων (π.χ. νέοι γεωργοί, γεωργοί μικρών εκμεταλλεύσεων, ορεινές περιοχές, βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού) που επωφελούνται από υψηλότερη ένταση ενίσχυσης.

Ο κατάλογος των επιμέρους μέτρων έχει εκσυγχρονιστεί και τα επιμέρους μέτρα έχουν αναθεωρηθεί, με ορισμένες προσαρμογές που εισήχθησαν για να αντιμετωπιστούν θέματα σχετικά με το πεδίο εφαρμογής, την υλοποίηση και τη χρήση που ανέκυψαν στο πλαίσιο της τρέχουσας περιόδου. Επειδή τα περισσότερα μέτρα εξυπηρετούν δυνητικά περισσότερους του ενός στόχους ή προτεραιότητες, δεν θεωρείται πλέον σκόπιμο να ομαδοποιούνται σε άξονες· ο προγραμματισμός βάσει προτεραιοτήτων διασφαλίζει ισόρροπα προγράμματα. Έχει εκπονηθεί ένα ειδικό μέτρο για τη βιολογική γεωργία και προβλέπεται νέα οριοθέτηση των περιοχών που αντιμετωπίζουν ειδικά φυσικά μειονεκτήματα. Έχει βελτιωθεί η διάταξη για τη στήριξη κοινής δράσης για το περιβάλλον.

Το τρέχον μέτρο συνεργασίας ενισχύεται σημαντικά και επεκτείνεται για να υποστηρίξει ένα ευρύ φάσμα τύπων συνεργασίας (οικονομική, περιβαλλοντική και κοινωνική), μεταξύ ενός ευρέος φάσματος δυνητικών δικαιούχων. Καλύπτει πλέον σαφώς πιλοτικά έργα, καθώς και τη συνεργασία που υπερβαίνει τα περιφερειακά και εθνικά σύνορα. Το Leader και οι προσεγγίσεις δικτύωσης θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, ιδίως για την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και τη διάδοση της καινοτομίας. Η στήριξη μέσω του Leader θα είναι συνεκτική και συντονισμένη με στήριξη της τοπικής ανάπτυξης από άλλα ταμεία κοινής διαχείρισης της ΕΕ. Ένα βραβείο για τοπικά καινοτόμα έργα συνεργασίας θα στηρίξει τις διακρατικές πρωτοβουλίες υπέρ της καινοτομίας.

Ένα σύνολο εργαλείων διαχείρισης κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης σε ταμεία αλληλοβοήθειας και ένα νέο εργαλείο σταθεροποίησης εισοδήματος προσφέρει νέες δυνατότητες για την αντιμετώπιση της έντονης μεταβλητότητας των αγορών γεωργικών προϊόντων που αναμένεται να συνεχιστεί μεσοπρόθεσμα.

Η κατάργηση του ισχύοντος συστήματος των αξόνων θα εκσυγχρονίσει επίσης τον προγραμματισμό από τα κράτη μέλη.

Τέλος, προτείνεται να αξιοποιηθεί το κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης (ΚΠΠΑ) που εισήχθη στην τρέχουσα περίοδο, το οποίο θα απλουστευθεί και θα βελτιωθεί με βάση την πείρα που έχει αποκτηθεί μέχρι σήμερα. Ένας κοινός κατάλογος δεικτών θα συνδέεται με τις πολιτικές προτεραιότητες με σκοπό την παρακολούθηση και την αξιολόγηση.

4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρόταση για το ΠΔΠ προβλέπει ότι ένα σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού της ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να διατίθεται στη γεωργία, η οποία είναι μια κοινή πολιτική στρατηγικής σημασίας. Συνεπώς, σε σημερινές τιμές, προτείνεται η ΚΓΠ να επικεντρωθεί στις κύριες δραστηριότητές της, με διάθεση 317,2 δισεκατ. ευρώ στον πυλώνα Ι και 101,2 δισεκατ. ευρώ στον πυλώνα ΙΙ για την περίοδο 2014-2020.

Η χρηματοδότηση του πυλώνα Ι και του πυλώνα ΙΙ συμπληρώνεται από πρόσθετη χρηματοδότηση 17,1 δισεκατ. ευρώ η οποία συνίσταται σε 5,1 δισεκατ. ευρώ για την έρευνα και την καινοτομία, σε 2,5 δισ. ευρώ για την επισιτιστική ασφάλεια και σε 2,8 δισεκατ. ευρώ για επισιτιστική βοήθεια σε απόρους σε άλλες γραμμές του ΠΔΠ, καθώς και σε 3,9 δισεκατ. ευρώ σε ένα νέο αποθεματικό για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της γεωργίας και έως 2,8 δισεκατ. ευρώ στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση εκτός του ΠΔΠ, πρόκειται συνεπώς για συνολικό προϋπολογισμό ύψους 435,6 δισεκατ. ευρώ για την περίοδο 2014-2020.

Όσον αφορά την κατανομή της ενίσχυσης μεταξύ κρατών μελών, προτείνεται, για όλα τα κράτη μέλη με άμεσες ενισχύσεις κάτω του 90 % του μέσου όρου της ΕΕ, να μειωθεί αυτή η διαφορά κατά το ένα τρίτο. Τα ανώτατα εθνικά όρια στον κανονισμό για τις άμεσες ενισχύσεις υπολογίζονται σε αυτή τη βάση.

Η κατανομή της στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια που συνδέονται με τους πολιτικούς στόχους, λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα κατανομή. Όπως και σήμερα, οι λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες πρέπει να συνεχίσουν να επωφελούνται από υψηλότερα ποσοστά συγχρηματοδότησης, τα οποία επίσης θα ισχύουν για ορισμένα μέτρα, όπως η μεταφορά γνώσεων, οι ομάδες παραγωγών, η συνεργασία και το Leader.

Προβλέπεται κάποια ευελιξία για τις μεταφορές μεταξύ πυλώνων (έως 5 % των άμεσων ενισχύσεων): από τον πυλώνα Ι στον πυλώνα ΙΙ ώστε να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να ενισχύουν την οικεία πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, και από τον πυλώνα ΙΙ στον πυλώνα Ι, για εκείνα τα κράτη μέλη στα οποία το επίπεδο των άμεσων ενισχύσεων παραμένει κάτω του 90 % του μέσου όρου της ΕΕ.

Λεπτομέρειες σχετικά με τις οικονομικές επιπτώσεις των μεταρρυθμιστικών προτάσεων της ΚΓΠ περιλαμβάνονται στο δημοσιονομικό δελτίο που συνοδεύει τις προτάσεις.

2011/0282 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 42 και 43,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής[7],

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[8],

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[9],

Μετά από διαβούλευση με τον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας Δεδομένων[10]

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Η ΚΓΠ με χρονικό ορίζοντα το 2020: η αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων όσον αφορά τη διατροφή, τους φυσικούς πόρους και το έδαφος»[11] (εφεξής «η ανακοίνωση για την ΚΓΠ με χρονικό ορίζοντα το 2020») όρισε τις δυνητικές προκλήσεις, τους στόχους και τους προσανατολισμούς της κοινής γεωργικής πολιτικής (εφεξής «η ΚΓΠ») μετά το 2013. Υπό το πρίσμα της διαβούλευσης για την εν λόγω ανακοίνωση, η ΚΓΠ πρέπει να μεταρρυθμιστεί από την 1η Ιανουαρίου 2014. Η εν λόγω μεταρρύθμιση πρέπει να καλύπτει όλα τα κύρια μέσα της ΚΓΠ, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου, της 20ής Σεπτεμβρίου 2005, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)[12]. Λόγω του εύρους της μεταρρύθμισης, είναι σκόπιμο να καταργηθεί ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 και να αντικατασταθεί με νέο κείμενο.

2. Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να συνοδεύει και να συμπληρώνει τις άμεσες ενισχύσεις και τα μέτρα για την αγορά στο πλαίσιο της ΚΓΠ και, συνεπώς, να συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της εν λόγω πολιτικής, όπως προβλέπονται στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «η συνθήκη»). Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης πρέπει επίσης να ενσωματώνει τους κύριους πολιτικούς στόχους που διατυπώνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Μαρτίου 2010, «Ευρώπη 2020. Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη»[13] (εφεξής «στρατηγική «Ευρώπη 2020»») και να είναι συνεπής με τους γενικούς στόχους της πολιτικής για την οικονομική και κοινωνική συνοχή που αναφέρονται στη συνθήκη.

3. Επειδή ο στόχος του παρόντος κανονισμού, συγκεκριμένα η αγροτική ανάπτυξη, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, δεδομένων των δεσμών που υπάρχουν μεταξύ αυτού και των άλλων μέσων της ΚΓΠ, του εύρους των ανισοτήτων μεταξύ των διαφόρων αγροτικών περιοχών και των περιορισμών των δημοσιονομικών πόρων των κρατών μελών σε μια διευρυμένη Ένωση, και μπορεί, συνεπώς, να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης μέσω της πολυετούς εγγύησης της ενωσιακής χρηματοδότησης και με επικέντρωση στις προτεραιότητές της, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 4 της εν λόγω συνθήκης, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

4. Για τη συμπλήρωση ή την τροποποίηση ορισμένων μη ουσιωδών στοιχείων του παρόντος κανονισμού, η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει τις δέουσες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, κατά την προετοιμασία και εκπόνηση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

5. Για να εξασφαλιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, είναι αναγκαίο να υπάρξει επικέντρωση σε έναν περιορισμένο αριθμό κύριων προτεραιοτήτων σχετικά με τη μεταφορά γνώσεων και την καινοτομία στη γεωργία, τη δασοκομία και τις αγροτικές περιοχές, την ανταγωνιστικότητα όλων των τύπων της γεωργίας και τη βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, την οργάνωση της αλυσίδας των τροφίμων και τη διαχείριση των κινδύνων στη γεωργία, την αποκατάσταση, τη διατήρηση και ενίσχυση των οικοσυστημάτων που εξαρτώνται από τη γεωργία και τη δασοκομία, την αποδοτικότητα των πόρων και τη μεταστροφή προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στους τομείς της γεωργίας, των τροφίμων και της δασοκομίας, και την προώθηση της κοινωνικής ένταξης, τη μείωση της φτώχειας και την οικονομική ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών. Προς τούτο πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η ποικιλομορφία των καταστάσεων που επηρεάζουν τις αγροτικές περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά ή οι διάφορες κατηγορίες δυνητικών δικαιούχων και οι εγκάρσιοι στόχοι για την καινοτομία και το περιβάλλον καθώς και για τον μετριασμό της αλλαγής του κλίματος και την προσαρμογή. Οι δράσεις μετριασμού πρέπει να επιδιώκουν τον διπλό στόχο του περιορισμού των εκπομπών στη γεωργία και στη δασοκομία από κύριες δραστηριότητες, όπως η κτηνοτροφία και η χρήση λιπασμάτων και της διατήρησης των συλλεκτών αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα καθώς και της ενίσχυσης της δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα σε συνάρτηση με τη χρήση γης, την αλλαγή της χρήσης γης και τον δασικό τομέα. Η προτεραιότητα της Ένωσης για μια αγροτική ανάπτυξη που επιδιώκει τη μεταφορά γνώσης και την καινοτομία στη γεωργία, τη δασοκομία και τις αγροτικές περιοχές πρέπει να εφαρμόζεται οριζόντια σε σχέση με τις άλλες προτεραιότητες της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη.

6. Οι προτεραιότητες της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη πρέπει να επιδιωχθούν στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης και της προώθησης από την Ένωση του στόχου της προστασίας και βελτίωσης του περιβάλλοντος, όπως ορίζεται στα άρθρα 11 και 19 της συνθήκης, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Τα κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη στήριξη των στόχων που αφορούν την αλλαγή του κλίματος, φιλοδοξώντας να διατεθεί τουλάχιστον το 20 % του προϋπολογισμού της Ένωσης για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιώντας μεθοδολογία που εγκρίνεται από την Επιτροπή.

7. Οι δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (εφεξής «το ΕΓΤΑΑ»), καθώς και οι δράσεις στις οποίες συνεισφέρει, πρέπει να είναι σύμφωνες και συμβατές με τη στήριξη από άλλα μέσα της ΚΓΠ. Προκειμένου να διασφαλιστεί η βέλτιστη κατανομή και αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων της Ένωσης, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό εξαιρέσεων στον κανόνα ότι καμία στήριξη δυνάμει του παρόντος κανονισμού δεν χορηγείται σε δράσεις που λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο οργανώσεων της κοινής αγοράς.

8. Προκειμένου να βελτιωθεί η άμεση έναρξη και η αποδοτική υλοποίηση των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, η στήριξη του ΕΓΤΑΑ πρέπει να βασίζεται στην ύπαρξη συνθηκών σωστού διοικητικού πλαισίου. Συνεπώς, τα κράτη μέλη οφείλουν να αξιολογούν τη συμμόρφωση με ορισμένους εκ των προτέρων καθορισμένους όρους. Κάθε κράτος μέλος εκπονεί είτε ένα εθνικό πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για ολόκληρη την επικράτειά του ή ένα σύνολο περιφερειακών προγραμμάτων. Κάθε πρόγραμμα πρέπει να χαράσσει μια στρατηγική για την επίτευξη των στόχων σε συνάρτηση με τις προτεραιότητες της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη και να επιλέγει τα μέτρα. Ο προγραμματισμός πρέπει να συνάδει με τις προτεραιότητες της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη, να είναι προσαρμοσμένος στα εθνικά πλαίσια και να συμπληρώνει τις άλλες πολιτικές της Ένωσης, ιδίως την πολιτική για τις γεωργικές αγορές, την πολιτική συνοχής και την κοινή αλιευτική πολιτική. Τα κράτη μέλη που επιλέγουν ένα σύνολο περιφερειακών προγραμμάτων πρέπει να είναι σε θέση να εκπονήσουν επίσης ένα εθνικό πλαίσιο, χωρίς ξεχωριστή χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό, προκειμένου να διευκολύνεται ο συντονισμός μεταξύ των περιφερειών στην αντιμετώπιση προκλήσεων σε εθνικό επίπεδο.

9. Τα κράτη μέλη πρέπει να είναι σε θέση να συμπεριλάβουν στα οικεία προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης θεματικά υποπρογράμματα για την αντιμετώπιση ειδικών αναγκών σε τομείς ιδιαίτερης σημασίας για τα ίδια. Τα θεματικά υποπρογράμματα πρέπει να αφορούν, μεταξύ άλλων, τους νέους γεωργούς, τους γεωργούς μικρών εκμεταλλεύσεων, τις ορεινές περιοχές και τη δημιουργία βραχείας αλυσίδας εφοδιασμού. Τα θεματικά υποπρογράμματα πρέπει επίσης να χρησιμοποιούνται για να παρέχουν τη δυνατότητα διεκπεραίωσης της αναδιάρθρωσης των γεωργικών τομέων οι οποίοι έχουν ισχυρό αντίκτυπο στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών. Ως μέσο ενίσχυσης της αποδοτικής παρέμβασης των εν λόγω θεματικών υποπρογραμμάτων, πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να προβλέπουν υψηλότερα ποσοστά στήριξης για ορισμένες δράσεις που καλύπτουν τα ίδια.

10. Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να εντοπίζουν τις ανάγκες της περιοχής που καλύπτουν και να περιγράφουν μια συνεκτική στρατηγική για την κάλυψή τους, υπό το πρίσμα των προτεραιοτήτων της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη. Η στρατηγική αυτή πρέπει να βασίζεται στον καθορισμό στόχων. Πρέπει να προσδιοριστούν οι σχέσεις μεταξύ των διαπιστωμένων αναγκών, των στόχων που τέθηκαν και των μέτρων που επελέγησαν για την επίτευξή τους. Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης πρέπει επίσης να περιλαμβάνουν όλα τα πληφοφοριακά στοιχεία που απαιτούνται για την αξιολόγηση της συμμόρφωσής τους προς τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού.

11. Πρέπει να καθοριστούν στόχοι στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης με βάση ένα κοινό σύνολο δεικτών-στόχων για όλα τα κράτη μέλη. Προκειμένου να διευκολυνθεί αυτή η διαδικασία, οι περιοχές που καλύπτονται από τους εν λόγω δείκτες πρέπει να καθοριστούν σύμφωνα με τις προτεραιότητες της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη. Δεδομένης της οριζόντιας εφαρμογής της προτεραιότητας της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη που επιδιώκει τη μεταφορά γνώσεων στους τομείς της γεωργίας και της δασοκομίας, οι παρεμβάσεις στο πλαίσιο της εν λόγω προτεραιότητας πρέπει να θεωρηθούν καθοριστικές για τους δείκτες-στόχους που ορίστηκαν για τις υπόλοιπες προτεραιότητες της Ένωσης.

12. Είναι ανάγκη να θεσπιστούν ορισμένοι κανόνες για τον προγραμματισμό και την αναθεώρηση των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης. Πρέπει να προβλεφθεί μια πιο ευέλικτη διαδικασία για τις αναθεωρήσεις που δεν επηρεάζουν τη στρατηγική των προγραμμάτων ή τις αντίστοιχες χρηματοδοτικές συνεισφορές της Ένωσης.

13. Προκειμένου να διασφαλισθεί η ασφάλεια δικαίου και η σαφήνεια σχετικά με τη διαδικασία που ακολουθείται σε περίπτωση τροποποιήσεων του προγράμματος, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τη θέσπιση των κριτηρίων βάσει των οποίων οι προτεινόμενες αλλαγές των ποσοτικών στόχων των προγραμμάτων θεωρούνται σημαντικές, δημιουργώντας έτσι την ανάγκη τροποποίησης του προγράμματος μέσω εκτελεστικής πράξης που εγκρίνεται σύμφωνα με το άρθρο 91 του παρόντος κανονισμού.

14. Η εξέλιξη και η εξειδίκευση της γεωργίας και της δασοκομίας και οι ιδιαίτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πολύ μικρές, οι μικρές και οι μεσαίες επιχειρήσεις (εφεξής «ΜΜΕ») στις αγροτικές περιοχές απαιτούν κατάλληλο επίπεδο τεχνικής και οικονομικής κατάρτισης, καθώς και αυξημένη ικανότητα πρόσβασης και ανταλλαγής γνώσεων και πληροφοριών, μεταξύ άλλων και υπό μορφή διάδοσης των βέλτιστων γεωργικών και δασοκομικών μεθόδων παραγωγής. Οι δράσεις μεταφοράς γνώσεων και ενημέρωσης λαμβάνουν όχι μόνο τη μορφή παραδοσιακών μαθημάτων κατάρτισης, αλλά προσαρμόζονται στις ανάγκες των αγροτικών φορέων. Πρέπει συνεπώς να δοθεί στήριξη σε εργομηγύρεις, στην ατομική καθοδήγηση, σε δραστηριότητες επίδειξης, σε δράσεις ενημέρωσης, αλλά και στα βραχυπρόθεσμα προγράμματα ανταλλαγής γεωργικής εκμετάλλευσης ή επισκέψεων. Οι γνώσεις και οι πληροφορίες που αποκτήθηκαν πρέπει να δώσουν τη δυνατότητα στους γεωργούς, τους δασοκαλλιεργητές, τα άτομα που απασχολούνται στον τομέα των τροφίμων και των αγροτικών ΜΜΕ να ενισχύσουν ιδίως την ανταγωνιστικότητά τους και την αποδοτικότητα των πόρων, και να βελτιώσουν τις περιβαλλοντικές επιδόσεις τους, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλουν στη βιωσιμότητα της αγροτικής οικονομίας. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι δράσεις μεταφοράς γνώσεων και ενημέρωσης είναι αποτελεσματικές στην επίτευξη αυτών των αποτελεσμάτων πρέπει να απαιτείται από τους φορείς παροχής υπηρεσιών μεταφοράς γνώσεων να διαθέτουν όλες τις απαραίτητες ικανότητες.

15. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι φορείς που παρέχουν υπηρεσίες μεταφοράς γνώσεων είναι σε θέση να παρέχουν υπηρεσίες οι οποίες ως προς την ποιότητα και τη φύση τους εναρμονίζονται με τους σκοπούς της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, να διασφαλιστεί η καλύτερη στόχευση των πόρων και να εξασφαλιστεί ότι τα προγράμματα ανταλλαγής γεωργικής εκμετάλλευσης και επισκέψεων σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις είναι σαφώς οριοθετημένα σε σχέση με παρόμοιες δράσεις στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων της Ένωσης, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τα ελάχιστα προσόντα των φορέων που παρέχουν μεταφορά γνώσεων, τις επιλέξιμες δαπάνες και τη διάρκεια και το περιεχόμενο των προγραμμάτων ανταλλαγής γεωργικής εκμετάλλευσης και επισκέψεων σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

16. Οι υπηρεσίες παροχής συμβουλών σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις βοηθούν τους γεωργούς, τους δασοκαλλιεργητές και τις ΜΜΕ στις αγροτικές περιοχές να βελτιώσουν τη βιώσιμη διαχείριση και τη συνολική απόδοση της εκμετάλλευσης ή επιχείρησής τους. Ως εκ τούτου, πρέπει να ενθαρρυνθούν τόσο η σύσταση τέτοιων υπηρεσιών, όσο και η χρήση των συμβουλών από τους γεωργούς, τους δασοκαλλιεργητές και τις ΜΜΕ. Προκειμένου να ενισχυθεί η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα των προσφερόμενων συμβουλών, πρέπει να προβλεφθούν τα ελάχιστα προσόντα και η τακτική επιμόρφωση των συμβούλων. Οι συμβουλευτικές υπηρεσίες σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις, όπως προβλέπεται στον κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. HR/2012 της […][14] πρέπει να βοηθήσουν τους γεωργούς να αξιολογούν την απόδοση της γεωργικής τους εκμετάλλευσης και να προσδιορίζουν τις αναγκαίες βελτιώσεις όσον αφορά τις κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης, τις ορθές γεωργικές και περιβαλλοντικές συνθήκες, τις γεωργικές πρακτικές που είναι επωφελείς για το κλίμα και το περιβάλλον και καθορίζονται στον κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. DP/2012 της […][15], τις απαιτήσεις ή δράσεις που σχετίζονται με τον μετριασμό της αλλαγής του κλίματος και την προσαρμογή, τη βιοποικιλότητα, την προστασία των υδάτων, την κοινοποίηση ασθενειών των ζώων και την καινοτομία, τουλάχιστον όπως ορίζεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. HR/2012. Όπου κρίνεται σκόπιμο, οι συμβουλές πρέπει επίσης να καλύπτουν τις προδιαγραφές ασφάλειας στο χώρο εργασίας. Οι συμβουλές μπορούν επίσης να καλύπτουν θέματα που συνδέονται με τις οικονομικές, γεωργικές και περιβαλλοντικές επιδόσεις της εκμετάλλευσης ή της επιχείρησης. Οι υπηρεσίες διαχείρισης γεωργικής εκμετάλλευσης και αντικατάστασης στην εκμετάλλευση πρέπει να βοηθούν τους γεωργούς να βελτιώσουν και να διευκολύνουν τη διαχείριση της εκμετάλλευσής τους.

17. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι φορείς και οι αρχές που προσφέρουν συμβουλευτικές υπηρεσίες είναι σε θέση να παρέχουν συμβουλές οι οποίες ως προς την ποιότητα και τη φύση τους εναρμονίζονται με τους σκοπούς της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά την περαιτέρω εξειδίκευση των ελάχιστων προσόντων των αρχών και των φορέων που παρέχουν συμβουλές.

18. Τα ενωσιακά ή τα εθνικά συστήματα ποιότητας γεωργικών προϊόντων και τροφίμων παρέχουν εγγυήσεις στους καταναλωτές για την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος ή τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο παραγωγής, συνεπεία της συμμετοχής των γεωργών σε τέτοια συστήματα, επιτυγχάνουν προστιθέμενη αξία για τα εν λόγω προϊόντα και αυξάνουν τις ευκαιρίες τους στην αγορά. Συνεπώς, οι γεωργοί πρέπει να ενθαρρύνονται να συμμετέχουν σε αυτά τα συστήματα. Δεδομένου ότι κατά τη στιγμή εισόδου σε αυτά τα συστήματα και κατά τα πρώτα χρόνια της συμμετοχής τους επιβάλλονται στους γεωργούς πρόσθετες δαπάνες και υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα της συμμετοχής τους, οι οποίες δεν αμείβονται πλήρως από την αγορά, η στήριξη πρέπει να περιορίζεται στους νεοεισερχόμενους και να καλύπτει περίοδο που δεν υπερβαίνει τα πέντε έτη. Λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του βάμβακος ως γεωργικού προϊόντος, πρέπει επίσης να καλύπτονται τα συστήματα ποιότητας για το βαμβάκι. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποδοτική και αποτελεσματική χρήση των δημοσιονομικών πόρων του ΕΓΤΑΑ, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τα συστήματα ποιότητας της Ένωσης που μπορούν να καλυφθούν από αυτό το μέτρο.

19. Προκειμένου να βελτιωθούν οι οικονομικές και περιβαλλοντικές επιδόσεις των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των αγροτικών επιχειρήσεων, να βελτιωθεί η αποδοτικότητα των τομέων εμπορίας και μεταποίησης γεωργικών προϊόντων, να παρασχεθεί η απαιτούμενη υποδομή για την ανάπτυξη της γεωργίας και τη στήριξη μη κερδοφόρων επενδύσεων που είναι αναγκαίες για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων, πρέπει να παρασχεθεί στήριξη για επενδύσεις σε ενσώματα περιουσιακά στοιχεία που συμβάλλουν στην επίτευξη αυτών των στόχων. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, μια ποικιλία μέτρων κάλυψε διαφορετικούς τομείς παρέμβασης. Για λόγους απλούστευσης, αλλά και για να δοθεί η δυνατότητα στους δικαιούχους να εκπονήσουν και να υλοποιήσουν ολοκληρωμένα έργα με αυξημένη προστιθέμενη αξία, ένα ενιαίο μέτρο πρέπει να καλύπτει όλους τους τύπους επενδύσεων σε ενσώματα περιουσιακά στοιχεία. Τα κράτη μέλη οφείλουν να καθορίσουν ένα όριο για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που είναι επιλέξιμες για ενίσχυση με σκοπό την πραγματοποίηση επενδύσεων που σχετίζονται με τη στήριξη της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων με βάση τα αποτελέσματα της ανάλυσης των πλεονεκτημάτων, των αδυναμιών, των ευκαιριών και των απειλών («ΠΑΕΑ») ως μέσου για την καλύτερη στόχευση των ενισχύσεων.

20. Ο τομέας της γεωργίας υφίσταται περισσότερο από άλλους τομείς ζημίες που αφορούν το παραγωγικό δυναμικό του, οι οποίες οφείλονται σε φυσικές καταστροφές. Για να βοηθηθεί η βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και η ανταγωνιστικότητα έναντι τέτοιων καταστροφών πρέπει να παρέχεται στήριξη ώστε να βοηθηθούν οι γεωργοί να αποκαταστήσουν το γεωργικό δυναμικό που υπέστη ζημίες. Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να εξασφαλίσουν ότι δεν πραγματοποιείται καμία υπεραντιστάθμιση των ζημιών ως αποτέλεσμα του συνδυασμού των ενωσιακών (ιδίως του μέτρου διαχείρισης κινδύνου), των εθνικών και των ιδιωτικών καθεστώτων αποζημίωσης. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποδοτική και αποτελεσματική χρήση των δημοσιονομικών πόρων του ΕΓΤΑΑ, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό των επιλέξιμων δαπανών στο πλαίσιο αυτού του μέτρου.

21. Η δημιουργία και η ανάπτυξη νέας οικονομικής δραστηριότητας με τη μορφή νέων γεωργικών εκμεταλλεύσεων, νέων επιχειρήσεων ή νέων επενδύσεων σε μη γεωργικές δραστηριότητες είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα των αγροτικών περιοχών. Ένα μέτρο ανάπτυξης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των επιχειρήσεων πρέπει να διευκολύνει την αρχική εγκατάσταση νέων γεωργών και τη διαρθρωτική προσαρμογή των εκμεταλλεύσεών τους μετά την αρχική σύσταση, τη διαφοροποίηση των γεωργών σε μη γεωργικές δραστηριότητες και τη σύσταση και ανάπτυξη μη γεωργικών ΜΜΕ σε αγροτικές περιοχές. Πρέπει επίσης να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη μικρών εκμεταλλεύσεων που είναι εν δυνάμει οικονομικά βιώσιμες. Προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των νέων οικονομικών δραστηριοτήτων που λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο του παρόντος μέτρου, η στήριξη πρέπει να εξαρτάται από την υποβολή επιχειρηματικού σχεδίου. Η στήριξη για σύσταση επιχείρησης πρέπει να καλύπτει μόνο την αρχική περίοδο ζωής της επιχείρησης και να μην καταστεί ενίσχυση λειτουργίας. Ως εκ τούτου, όταν τα κράτη μέλη επιλέγουν να χορηγήσουν ενίσχυση σε δόσεις, αυτές πρέπει να εκτείνοται σε περίοδο που δεν υπερβαίνει την πενταετία. Επιπλέον, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η αναδιάρθρωση του τομέα της γεωργίας, πρέπει να παρέχεται στήριξη υπό μορφή ετήσιων ενισχύσεων στους γεωργούς που συμμετέχουν στο καθεστώς για γεωργούς μικρών εκμεταλλεύσεων που θεσπίστηκε από τον τίτλο V του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. DP/2012, οι οποίοι δεσμεύονται να μεταβιβάσουν ολόκληρη την εκμετάλλευσή τους και τα αντίστοιχα δικαιώματα ενίσχυσης σε άλλο γεωργό ο οποίος δεν συμμετέχει στο εν λόγω καθεστώς.

22. Οι ΜΜΕ αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αγροτικής οικονομίας της Ένωσης. Η ανάπτυξη γεωργικών εκμεταλλεύσεων και μη γεωργικών επιχειρήσεων πρέπει να αποσκοπεί στην προώθηση της απασχόλησης και στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας στις αγροτικές περιοχές, στη διατήρηση των ήδη υφιστάμενων θέσεων εργασίας, στη μείωση των διακυμάνσεων της απασχόλησης λόγω εποχικού χαρακτήρα, στην ανάπτυξη μη γεωργικών τομέων εκτός της γεωργίας και της μεταποίησης γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ενοποίηση των επιχειρήσεων και τους τοπικούς διατομεακούς δεσμούς. Πρέπει να ενθαρρυνθούν έργα στα οποία ενσωματώνονται ταυτόχρονα η γεωργία, ο αγροτουρισμός μέσω της προώθησης ενός βιώσιμου και υπεύθυνου τουρισμού στις αγροτικές περιοχές, η φυσική και πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

23. Προκειμένου να διασφαλισθεί η αποδοτική και αποτελεσματική χρήση των δημοσιονομικών πόρων του ΕΓΤΑΑ, να δοθούν εγγυήσεις για την προστασία των δικαιωμάτων των δικαιούχων και να αποφευχθούν οι διακρίσεις μεταξύ τους, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή σε σχέση με τον καθορισμό των προϋποθέσεων υπό τις οποίες τα νομικά πρόσωπα μπορούν να θεωρηθούν ως νέοι γεωργοί, τον καθορισμό της περιόδου χάριτος για την απόκτηση επαγγελματικών δεξιοτήτων, το ελάχιστο περιεχόμενο των επιχειρηματικών σχεδίων και τα κριτήρια που πρέπει να χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για τον ορισμό των μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των ανωτάτων και κατωτάτων ορίων για τον καθορισμό της επιλεξιμότητας μιας δράσης στο πλαίσιο της στήριξης νέων γεωργών ή της ανάπτυξης μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων αντίστοιχα.

24. Η ανάπτυξη τοπικής υποδομής και τοπικών βασικών υπηρεσιών στις αγροτικές περιοχές, όπου συμπεριλαμβάνονται η ψυχαγωγία και ο πολιτισμός, η ανάπλαση χωριών και οι δραστηριότητες που αποσκοπούν στην αποκατάσταση και αναβάθμιση της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς των χωριών και των αγροτικών τοπίων είναι ουσιαστικό στοιχείο κάθε προσπάθειας αξιοποίησης του αναπτυξιακού δυναμικού και προώθησης της βιωσιμότητας των αγροτικών περιοχών. Συνεπώς, πρέπει να δοθεί στήριξη σε δράσεις με αυτό το σκοπό, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στις τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών και της ανάπτυξης ταχέων και υπερταχέων ευρυζωνικών συνδέσεων. Με γνώμονα αυτούς τους στόχους, πρέπει να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη υπηρεσιών και υποδομών που οδηγούν στην κοινωνική ένταξη και την αντιστροφή των τάσεων κοινωνικής και οικονομικής υποβάθμισης και απερήμωσης των αγροτικών περιοχών. Προκειμένου να επιτευχθεί η μέγιστη αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας στήριξης, οι καλυπτόμενες δράσεις πρέπει να υλοποιούνται σύμφωνα με τα σχέδια ανάπτυξης δήμων και των βασικών υπηρεσιών τους, όπου υπάρχουν τέτοια σχέδια, τα οποία εκπονούνται από μία ή περισσότερες αγροτικές κοινότητες. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή με τους στόχους της Ένωσης για την αλλαγή του κλίματος, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό των τύπων της υποδομής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που θα είναι επιλέξιμες για στήριξη.

25. Η δασοκομία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της αγροτικής ανάπτυξης και η στήριξη για βιώσιμη και φιλική στο περιβάλλον χρήση της γης πρέπει να περιλαμβάνει την ανάπτυξη των δασικών περιοχών και τη βιώσιμη διαχείριση των δασών. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 μια πληθώρα μέτρων καλύπτουν διαφορετικούς τύπους στήριξης των επενδύσεων στη δασοκομία και της διαχείρισής της. Για λόγους απλούστευσης, αλλά και για να δοθεί η δυνατότητα στους δικαιούχους να εκπονήσουν και να υλοποιήσουν ολοκληρωμένα έργα με αυξημένη προστιθέμενη αξία, ένα ενιαίο μέτρο πρέπει να καλύπτει όλους τους τύπους στήριξης των επενδύσεων στη δασοκομία και της διαχείρισής της. Το μέτρο αυτό πρέπει να καλύπτει την επέκταση και τη βελτίωση των δασικών πόρων μέσω δάσωσης γαιών και δημιουργίας γεωργοδασοκομικών συστημάτων τα οποία συνδυάζουν συστήματα εκτατικής γεωργίας και δασοκομίας, την αποκατάσταση των δασών που καταστράφηκαν από πυρκαγιές ή άλλες φυσικές καταστροφές και σχετικά μέτρα πρόληψης, τις επενδύσεις σε νέες δασοκομικές τεχνολογίες και στη μεταποίηση και εμπορία δασικών προϊόντων με σκοπό τη βελτίωση των οικονομικών και περιβαλλοντικών επιδόσεων των δασοκαλλιεργητών και των μη κερδοφόρων επενδύσεων οι οποίες βελτιώνουν την ανθεκτικότητα του οικοσυστήματος και την ανθεκτικότητα στην αλλαγή του κλίματος και την περιβαλλοντική αξία των δασικών οικοσυστημάτων. Η στήριξη πρέπει να αποφεύγει τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και να είναι ουδέτερη ως προς την αγορά. Ως εκ τούτου, πρέπει να επιβληθούν περιορισμοί όσον αφορά το μέγεθος και το νομικό καθεστώς των δικαιούχων. Πρέπει να αναληφθούν προληπτικές δράσεις κατά των πυρκαγιών σε περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί από τα κράτη μέλη ως μέσου ή υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς. Όλες οι προληπτικές δράσεις πρέπει να αποτελούν μέρος ενός σχεδίου προστασίας των δασών. Η εκδήλωση μιας φυσικής καταστροφής στην περίπτωση δράσης για την αποκατάσταση του δασικού δυναμικού που υπέστη ζημία πρέπει να υπόκειται στην επίσημη αναγνώριση από δημόσιο επιστημονικό οργανισμό. Το μέτρο για τη δασοκομία πρέπει να εγκριθεί υπό το πρίσμα των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει η Ένωση και τα κράτη μέλη σε διεθνές επίπεδο, και να βασίζεται στα προγράμματα για τα δάση των κρατών μελών σε εθνικό ή σε περιφερειακό/τοπικό επίπεδο, ή σε ισοδύναμα μέσα που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στις υπουργικές διασκέψεις για την προστασία των δασών στην Ευρώπη. Πρέπει να συμβάλλει στην υλοποίηση της δασοκομικής στρατηγικής της Ένωσης[16]. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η δάσωση γεωργικών γαιών είναι σύμφωνη με τους στόχους της περιβαλλοντικής πολιτικής, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό ορισμένων ελάχιστων περιβαλλοντικών απαιτήσεων.

26. Προκειμένου να διασφαλισθεί η αποδοτική και αποτελεσματική χρήση των δημοσιονομικών πόρων του ΕΓΤΑΑ, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό των όρων υπό τους οποίους τα κράτη μέλη ορίζουν μια φυσική καταστροφή ή προσβολή από παράσιτα ή κρούσματα ασθένειας καθώς και τους τύπους προληπτικών δράσεων που είναι επιλέξιμες για στήριξη από το ΕΓΤΑΑ.

27. Οι ομάδες παραγωγών βοηθούν τους γεωργούς να αντιμετωπίσουν από κοινού τις προκλήσεις που θέτουν η αύξηση του ανταγωνισμού και η παγίωση των κατάντη αγορών σε σχέση με την εμπορία των προϊόντων τους, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών αγορών. Συνεπώς, πρέπει να ενθαρρυνθεί η σύσταση ομάδων παραγωγών. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η καλύτερη χρήση των περιορισμένων οικονομικών πόρων, μόνο οι ομάδες παραγωγών που μπορούν να θεωρηθούν ως ΜΜΕ πρέπει να λαμβάνουν στήριξη. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι μια ομάδα παραγωγών καθίσταται βιώσιμη οντότητα πρέπει να υποβληθεί ένα επιχειρηματικό σχέδιο ως προϋπόθεση για την αναγνώριση της ομάδας παραγωγών από τα κράτη μέλη. Για να αποφευχθεί η χορήγηση ενίσχυσης λειτουργίας και να διατηρηθεί ο ρόλος της στήριξης ως κινήτρου, η μέγιστη διάρκειά της πρέπει να περιορίζεται σε πέντε έτη.

28. Οι γεωργοπεριβαλλοντικές και κλιματικές ενισχύσεις πρέπει να εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν εξέχοντα ρόλο στη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών και στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης ζήτησης της κοινωνίας για περιβαλλοντικές υπηρεσίες. Πρέπει επιπλέον να ενθαρρύνουν τους γεωργούς και άλλους διαχειριστές γης να υπηρετούν την κοινωνία ως σύνολο, εισάγοντας ή εξακολουθώντας να εφαρμόζουν γεωργικές πρακτικές που συμβάλλουν στον μετριασμό της αλλαγής του κλίματος και στην προσαρμογή, και είναι συμβατές με την προστασία και τη βελτίωση του περιβάλλοντος, του τοπίου και των χαρακτηριστικών του, των φυσικών πόρων, του εδάφους και της γενετικής ποικιλομορφίας. Εν προκειμένω, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διατήρηση των γενετικών πόρων στη γεωργία και στις πρόσθετες ανάγκες των συστημάτων γεωργικής εκμετάλλευσης με υψηλή φυσική αξία. Οι ενισχύσεις πρέπει να συμβάλλουν στην κάλυψη των πρόσθετων δαπανών και της απώλειας εισοδήματος που προκύπτουν από τις δεσμεύσεις που ανελήφθησαν και να καλύπτουν μόνο δεσμεύσεις που υπερβαίνουν τα σχετικά υποχρεωτικά πρότυπα και απαιτήσεις, σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Σε πολλές περιπτώσεις οι συνέργειες που προκύπτουν από τις δεσμεύσεις που ανελήφθησαν από κοινού από ομάδα γεωργών πολλαπλασιάζει τα οφέλη για το περιβάλλον και το κλίμα. Ωστόσο, η κοινή δράση επιφέρει πρόσθετο κόστος συναλλαγής για το οποίο πρέπει να δοθεί κατάλληλη αποζημίωση. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι γεωργοί και άλλοι διαχειριστές γης είναι σε θέση να εφαρμόσουν σωστά τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει, τα κράτη μέλη πρέπει να προσπαθήσουν να τους παράσχουν τις απαιτούμενες δεξιότητες και γνώσεις. Τα κράτη μέλη πρέπει να διατηρήσουν το επίπεδο προσπαθειών που κατέβαλαν κατά την προγραμματική περίοδο 2007-2013 και οφείλουν να διαθέσουν τουλάχιστον το 25 % της συνολικής συνεισφοράς του ΕΓΤΑΑ σε κάθε πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για τον μετριασμό της αλλαγής του κλίματος, την προσαρμογή και τη διαχείριση γης, μέσω των γεωργοπεριβαλλοντικών και κλιματικών ενισχύσεων, των ενισχύσεων στη βιολογική γεωργία και των ενισχύσεων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα.

29. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι γεωργοπεριβαλλοντικές και κλιματικές δεσμεύσεις ορίζονται σύμφωνα με τους γενικούς περιβαλλοντικούς στόχους της Ένωσης, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό των όρων που ισχύουν για την ετήσια παράταση των δεσμεύσεων μετά την αρχική περίοδο, τις δεσμεύσεις για εκτατικοποίηση ή διαχείριση της κτηνοτροφίας με διαφορετικό τρόπο, περιορισμό των λιπασμάτων, των φυτοπροστατευτικών προϊόντων ή άλλων εισροών, την εκτροφή τοπικών φυλών ζώων που απειλούνται με εξαφάνιση από την κτηνοτροφία ή τη διατήρηση των φυτικών γενετικών πόρων και τις επιλέξιμες δράσεις σε σχέση με τη διατήρηση των γενετικών πόρων της γεωργίας.

30. Οι ενισχύσεις για τη μεταστροφή στη βιολογική γεωργία ή τη διατήρησή της πρέπει να ενθαρρύνουν τους αγρότες να συμμετέχουν σε τέτοια προγράμματα, αντιμετωπίζοντας με αυτόν τον τρόπο την αυξανόμενη ζήτηση της κοινωνίας για χρήση φιλικών προς το περιβάλλον γεωργικών πρακτικών και για υψηλά πρότυπα καλής διαβίωσης των ζώων. Προκειμένου να αυξηθεί η συνέργεια όσον αφορά τα οφέλη βιοποικιλότητας που παράγει το μέτρο, πρέπει να ενθαρρύνονται οι συλλογικές συμβάσεις ή η συνεργασία μεταξύ γεωργών ώστε να καλύπτονται ευρύτερες παρακείμενες περιοχές. Προκειμένου να αποφευχθεί η μεγάλης κλίμακας επιστροφή των γεωργών στη συμβατική γεωργία, πρέπει να λάβουν στήριξη τόσο τα μέτρα μεταστροφής όσο και τα μέτρα διατήρησης. Οι ενισχύσεις πρέπει να συμβάλλουν στην κάλυψη των πρόσθετων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν και της απώλειας εισοδήματος ως αποτέλεσμα της δέσμευσης που ανελήφθη και να καλύπτουν μόνο τις δεσμεύσεις που υπερβαίνουν τα σχετικά υποχρεωτικά πρότυπα και απαιτήσεις.

31. Η στήριξη πρέπει να εξακολουθήσει να παρέχεται στους γεωργούς και στους δασοκαλλιεργητές ώστε να βοηθηθούν στην αντιμετώπιση ειδικών μειονεκτημάτων στις σχετικές περιοχές τα οποία απορρέουν από την εφαρμογή της οδηγίας 2009/147/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών[17] και της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας[18], ώστε να συμβάλλουν στην αποτελεσματική διαχείριση των τόπων του δικτύου Natura 2000, ενώ πρέπει επίσης να δοθεί στήριξη στους γεωργούς ώστε να βοηθηθούν στην αντιμετώπιση των μειονεκτημάτων σε περιοχές λεκάνης απορροής ποταμού τα οποία απορρέουν από την εφαρμογή της οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2000, για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων[19]. Η στήριξη πρέπει να συνδέεται με τις ειδικές απαιτήσεις που περιγράφονται στο πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης οι οποίες υπερβαίνουν τα σχετικά υποχρεωτικά πρότυπα και απαιτήσεις. Επιπλέον, οι ειδικές ανάγκες των περιοχών Natura 2000 πρέπει να ληφθούν υπόψη από τα κράτη μέλη στο συνολικό σχεδιασμό των οικείων προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης.

32. Οι ενισχύσεις στους γεωργούς των ορεινών περιοχών ή άλλων περιοχών που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα πρέπει να συμβάλλουν, μέσω της ενθάρρυνσης της συνεχούς χρήσης των γεωργικών γαιών, στη διατήρηση της υπαίθρου, καθώς και στη διατήρηση και προώθηση βιώσιμων γεωργικών συστημάτων. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποδοτικότητα της εν λόγω στήριξης, οι ενισχύσεις πρέπει να αποζημιώνουν τους γεωργούς για την απώλεια εισοδήματος και τις πρόσθετες δαπάνες που συνδέονται με το μειονέκτημα της συγκεκριμένης περιοχής.

33. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποδοτική χρήση των κονδυλίων της Ένωσης και η ίση μεταχείριση των γεωργών σε ολόκληρη την Ένωση, οι ορεινές περιοχές και οι περιοχές που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα πρέπει να ορίζονται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων. Στην περίπτωση περιοχών που αντιμετωπίζουν φυσικά μειονεκτήματα, τα κριτήρια αυτά πρέπει να είναι βιοφυσικά κριτήρια υποστηριζόμενα από ισχυρές επιστημονικές αποδείξεις. Πρέπει να θεσπισθούν μεταβατικές ρυθμίσεις προκειμένου να διευκολυνθεί η σταδιακή κατάργηση των ενισχύσεων σε περιοχές που δεν θα θεωρούνται πλέον ως περιοχές με φυσικά μειονεκτήματα λόγω της εφαρμογής των εν λόγω κριτηρίων.

34. Οι γεωργοί πρέπει να εξακολουθήσουν να ενθαρρύνονται ώστε να εφαρμόζουν υψηλά πρότυπα καλής διαβίωσης των ζώων, προβλέποντας στήριξη στους γεωργούς οι οποίοι αναλαμβάνουν να εφαρμόσουν ζωοτεχνικά πρότυπα που υπερβαίνουν τα σχετικά υποχρεωτικά πρότυπα. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι δεσμεύσεις για την καλή διαβίωση των ζώων εναρμονίζονται με τη γενική πολιτική της Ένωσης στον εν λόγω τομέα, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον ορισμό των περιοχών στις οποίες οι εν λόγω δεσμεύσεις πρέπει να παρέχουν αναβαθμισμένα πρότυπα μεθόδων παραγωγής.

35. Οι ενισχύσεις πρέπει να εξακολουθήσουν να χορηγούνται σε δασοκαλλιεργητές που παρέχουν φιλικές προς το περιβάλλον ή το κλίμα υπηρεσίες διατήρησης δασών, αναλαμβάνοντας δεσμεύσεις για την ενίσχυση της βιοποικιλότητας, τη διαφύλαξη των δασικών οικοσυστημάτων υψηλής αξίας, τη βελτίωση του δυναμικού τους όσον αφορά τον μετριασμό και την προσαρμογή, και την ενίσχυση της προστατευτικής αξίας των δασών σε σχέση με τη διάβρωση του εδάφους, τη διατήρηση των υδάτινων πόρων και τους φυσικούς κινδύνους. Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διατήρηση και προώθηση των δασικών γενετικών πόρων. Οι ενισχύσεις χορηγούνται για δασικές περιβαλλοντικές δεσμεύσεις οι οποίες υπερβαίνουν τα σχετικά υποχρεωτικά πρότυπα που έχει θεσπίσει η εθνική νομοθεσία. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποδοτική και αποτελεσματική χρήση των δημοσιονομικών πόρων του ΕΓΤΑΑ, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τους τύπους δράσεων που είναι επιλέξιμες για στήριξη στο πλαίσιο αυτού του μέτρου.

36. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 μόνο ένα είδος συνεργασίας έλαβε σαφή στήριξη στο πλαίσιο της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης: η συνεργασία για την ανάπτυξη νέων προϊόντων, διαδικασιών και τεχνολογιών στους τομείς της γεωργίας, των τροφίμων και της δασοκομίας. Η στήριξη σε αυτό το είδος συνεργασίας εξακολουθεί να είναι απαραίτητη, αλλά πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις απαιτήσεις της οικονομίας της γνώσης. Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να προβλέπεται, δυνάμει αυτού του μέτρου, η δυνατότητα χρηματοδότησης έργων που εκτελούνται από έναν μόνο επιχειρηματία, υπό τον όρο διάδοσης των αποτελεσμάτων που προκύπτουν, επιτυγχάνοντας έτσι το σκοπό της διάδοσης νέων πρακτικών, διαδικασιών ή προϊόντων. Επιπλέον, κατέστη σαφές ότι η στήριξη ενός πολύ ευρύτερου φάσματος ειδών συνεργασίας, με ένα ευρύτερο φάσμα δικαιούχων που περιλαμβάνει μικρούς και μεγάλους επιχειρηματίες, μπορεί να συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, βοηθώντας τους φορείς στις αγροτικές περιοχές να ξεπεράσουν τα οικονομικά, περιβαλλοντικά και άλλα μειονεκτήματα του κατακερματισμού. Ως εκ τούτου, το μέτρο πρέπει να διευρυνθεί. Η στήριξη μικρών επιχειρηματιών να οργανώσουν κοινές μεθόδους εργασίας και να χρησιμοποιήσουν από κοινού εγκαταστάσεις και πόρους πρέπει να τους βοηθήσει να καταστούν οικονομικά βιώσιμοι παρά το μικρό μέγεθός τους. Η στήριξη της οριζόντιας και κάθετης συνεργασίας μεταξύ φορέων της αλυσίδας εφοδιασμού, καθώς και των δραστηριοτήτων προώθησης σε τοπικό πλαίσιο, πρέπει να δράσει ως καταλύτης για μια οικονομικά ορθολογική ανάπτυξη των βραχειών αλυσίδων εφοδιασμού, των τοπικών αγορών και των τοπικών αλυσίδων τροφίμων. Η στήριξη συλλογικών προσεγγίσεων των περιβαλλοντικών έργων και πρακτικών πρέπει να βοηθήσει να παραχθούν μεγαλύτερα και συνεκτικότερα περιβαλλοντικά και κλιματικά οφέλη από αυτά που μπορούν να παραχθούν από μεμονωμένους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται χωρίς να αλληλεπιδρούν με άλλους (για παράδειγμα, μέσω πρακτικών που εφαρμόζονται σε μεγαλύτερες συνεχόμενες εκτάσεις γής). Η στήριξη στις διάφορες αυτές περιοχές πρέπει να παρέχεται με διάφορες μορφές. Οι συσπειρώσεις και τα δίκτυα έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ανταλλαγή εμπειρογνωσίας, καθώς και την ανάπτυξη νέας και εξειδικευμένης εμπειρογνωσίας και νέων και εξειδικευμένων υπηρεσιών και προϊόντων. Τα πιλοτικά έργα είναι σημαντικά εργαλεία για τον έλεγχο της εμπορικής εφαρμοσιμότητας των τεχνολογιών, των τεχνικών και των πρακτικών σε διάφορα περιβάλλοντα, και την προσαρμογή τους, όπου χρειάζεται. Οι επιχειρησιακές ομάδες αποτελούν κεντρικό στοιχείο των Ευρωπαϊκών Συμπράξεων Καινοτομίας (εφεξής «ΕΣΚ») για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας. Ένα άλλο σημαντικό εργαλείο αποτελούν οι στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης που αναπτύσσονται εκτός του πλαισίου τοπικής ανάπτυξης του LEADER - μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων από αγροτικές και αστικές περιοχές. Αντίθετα με την προσέγγιση του Leader, οι εν λόγω συμπράξεις και στρατηγικές μπορούν να περιοριστούν σε έναν τομέα ή/και σε σχετικά ειδικούς στόχους ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων των προαναφερόμενων. Μια διεπαγγελματική οργάνωση πρέπει επίσης να είναι επιλέξιμη για στήριξη στο πλαίσιο αυτού του μέτρου. Η στήριξη πρέπει να περιορίζεται σε επτά έτη, εκτός εάν πρόκειται για συλλογική δράση για το περιβάλλον και το κλίμα σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις.

37. Οι γεωργοί είναι σήμερα εκτεθειμένοι σε αυξανόμενους οικονομικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους, ως συνέπεια της αλλαγής του κλίματος και της αυξανόμενης αστάθειας των τιμών. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων έχει αυξημένη σημασία για τους γεωργούς. Για το λόγο αυτό πρέπει να θεσπιστεί ένα μέτρο διαχείρισης κινδύνου ώστε να βοηθηθούν οι γεωργοί να αντιμετωπίσουν τους πλέον κοινούς κινδύνους που παρουσιάζονται. Αυτό το μέτρο πρέπει συνεπώς να παρέχει στήριξη στους γεωργούς για την κάλυψη των ασφαλίστρων που καταβάλλουν για την ασφάλιση καλλιεργειών, ζώων και φυτών, καθώς και την κάλυψη της δημιουργίας ταμείων αλληλοβοήθειας και της αποζημίωσης που καταβάλλουν τα εν λόγω ταμεία στους γεωργούς για απώλειες τις οποίες υπέστησαν λόγω κρουσμάτων ζωικών ή φυτικών ασθενειών ή περιβαλλοντικών συμβάντων. Πρέπει επίσης να καλύπτει ένα εργαλείο σταθεροποίησης του εισοδήματος υπό μορφή ταμείου αλληλοβοήθειας για τη στήριξη των γεωργών που αντιμετωπίζουν σοβαρή μείωση του εισοδήματός τους. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των γεωργών σε ολόκληρη την Ένωση, η αποφυγή στρέβλωσης του ανταγωνισμού και η τήρηση των διεθνών δεσμεύσεων της Ένωσης, πρέπει να δημιουργηθούν ειδικές συνθήκες για την παροχή στήριξης δυνάμει αυτών των μέτρων. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποδοτική χρήση των δημοσιονομικών πόρων του ΕΓΤΑΑ, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό της ελάχιστης και της μέγιστης διάρκειας των εμπορικών δανείων στα ταμεία αλληλοβοήθειας.

38. Η προσέγγιση LEADER για την τοπική ανάπτυξη έχει, επί σειρά ετών, αποδείξει τη χρησιμότητά της στην προώθηση της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τις πολυτομεακές ανάγκες της ενδογενούς αγροτικής ανάπτυξης μέσω της προσέγγισης από τη βάση προς την κορυφή. Επομένως, η προσέγγιση LEADER πρέπει να συνεχιστεί στο μέλλον και η εφαρμογή της να παραμείνει υποχρεωτική για όλα τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης.

39. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι εφαρμόζονται στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης σε τοπικό επίπεδο που επιτρέπει να παραχθούν αποτελέσματα τα οποία συμβάλλουν αποτελεσματικά στις προτεραιότητες της ΕΕ για την αγροτική ανάπτυξη και την καινοτομία, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό πληθυσμιακών κριτηρίων για την περιοχή που καλύπτεται από κάθε τέτοια στρατηγική και το λεπτομερές ύψος των δαπανών για δράσεις προετοιμασίας και εμψύχωσης που πρέπει να λάβουν στήριξη.

40. Η στήριξη από το ΕΓΤΑΑ της τοπικής ανάπτυξης στο πλαίσιο του LEADER πρέπει να καλύπτει όλες τις πτυχές της προετοιμασίας και της υλοποίησης των στρατηγικών τοπικής ανάπτυξης και της λειτουργίας των ομάδων τοπικής δράσης, καθώς και τη συνεργασία μεταξύ περιοχών και ομάδων που υλοποιούν την τοπική ανάπτυξη με μια προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή με την καθοδήγηση συνεταιριστικών ενώσεων. Προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στους εταίρους στις αγροτικές περιοχές οι οποίοι δεν υλοποιούν ακόμη το LEADER να δοκιμάσουν και να προετοιμάσουν την εκπόνηση και την εκτέλεση μιας στρατηγικής τοπικής ανάπτυξης, πρέπει επίσης να χρηματοδοτηθεί ένα «σύνολο εργαλείων εκκίνησης LEADER». Προκειμένου να διασφαλισθεί η αποδοτική και αποτελεσματική χρήση των δημοσιονομικών πόρων του ΕΓΤΑΑ, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά το λεπτομερή καθορισμό των επιλέξιμων δαπανών εμψύχωσης οι οποίες αφορούν ομάδες τοπικής δράσης.

41. Οι επενδύσεις είναι κοινές σε πολλά από τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και μπορούν να σχετίζονται με δράσεις πολύ διαφορετικής φύσης. Προκειμένου να διασφαλισθεί η σαφήνεια στην υλοποίηση των εν λόγω δράσεων, πρέπει να καθοριστούν ορισμένοι κοινοί κανόνες για όλες τις επενδύσεις. Οι εν λόγω κοινοί κανόνες πρέπει να καθορίζουν τα είδη των δαπανών που μπορούν να θεωρηθούν ως επενδυτικές δαπάνες και να διασφαλίζουν ότι λαμβάνουν στήριξη μόνο οι επενδύσεις εκείνες που δημιουργούν νέα αξία για τη γεωργία. Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες που αφορούν ιδιαίτερα είδη επενδύσεων, όπως η αγορά μεταχειρισμένου εξοπλισμού και οι απλές επενδύσεις αντικατάστασης, εξασφαλίζοντας παράλληλα την αποδοτική χρήση των πόρων του ΕΓΤΑΑ, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό προϋποθέσεων υπό τις οποίες ορισμένα είδη επενδύσεων μπορούν να θεωρηθούν ως επιλέξιμες δαπάνες. Προκειμένου να διευκολυνθεί η πραγματοποίηση επενδυτικών έργων πρέπει να είναι δυνατόν τα κράτη μέλη να καταβάλλουν προκαταβολές. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα, η δικαιοσύνη και ο βιώσιμος αντίκτυπος της συνδρομής του ΕΓΤΑΑ, πρέπει να θεσπιστούν κανόνες για να διασφαλισθεί ότι οι επενδύσεις που αφορούν δράσεις είναι μακροχρόνιες και ότι η στήριξη του ΕΓΤΑΑ δεν χρησιμοποιείται για να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό.

42. Ορισμένα μέτρα που αφορούν περιοχές στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού συνεπάγονται την ανάληψη εκ μέρους των δικαιούχων δεσμεύσεων που διαρκούν τουλάχιστον πέντε έτη. Κατά την περίοδο αυτή μπορούν να επέλθουν αλλαγές στην κατάσταση είτε της εκμετάλλευσης, είτε του δικαιούχου. Συνεπώς, πρέπει να θεσπιστούν κανόνες προκειμένου να καθοριστεί η στάση που πρέπει να τηρείται σε αυτές τις περιπτώσεις. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων που αφορούν περιοχές και να προστατευτούν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό των όρων που ισχύουν σε περίπτωση μερικής μεταβίβασης μιας εκμετάλλευσης, προσδιορίζοντας άλλες καταστάσεις στις οποίες δεν απαιτείται επιστροφή των ενισχύσεων.

43. Ορισμένα μέτρα δυνάμει του παρόντος κανονισμού προβλέπουν ως προϋπόθεση για τη χορήγηση ενίσχυσης ότι οι δικαιούχοι αναλαμβάνουν δεσμεύσεις που υπερβαίνουν το σχετικό σενάριο αναφοράς που ορίζεται όσον αφορά τα υποχρεωτικά πρότυπα ή απαιτήσεις. Ενόψει πιθανών αλλαγών στη νομοθεσία κατά την περίοδο ανάληψης των δεσμεύσεων που έχουν ως αποτέλεσμα την τροποποίηση του σεναρίου αναφοράς, πρέπει να προβλεφθεί η αναθεώρηση των σχετικών συμβάσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεχής τήρηση αυτής της προϋπόθεσης.

44. Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι χρηματοδοτικοί πόροι για την αγροτική ανάπτυξη χρησιμοποιούνται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και οι στόχοι των μέτρων στο πλαίσιο προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης να είναι σύμφωνοι με τις προτεραιότητες της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη, αλλά και να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των αιτούντων, τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν κριτήρια επιλογής για την επιλογή των έργων. Εξαίρεση στον κανόνα αυτό πρέπει να γίνεται μόνο για τα μέτρα εκείνα για τα οποία η στήριξη συνίσταται σε ενισχύσεις για παροχή γεωργοπεριβαλλοντικών υπηρεσιών ή υπηρεσιών για την καλή διαβίωση των ζώων. Κατά την εφαρμογή των κριτηρίων επιλογής πρέπει να ληφθεί υπόψη η αρχή της αναλογικότητας σε ό,τι αφορά τις μικρές επιχορηγήσεις.

45. Το ΕΓΤΑΑ πρέπει να παρέχει στήριξη μέσω δράσεων παροχής τεχνικής βοήθειας σχετικών με την εφαρμογή των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, όπου συμπεριλαμβάνονται οι δαπάνες που σχετίζονται με την προστασία των συμβόλων και των συντομογραφιών που αφορούν τα συστήματα ποιότητας της Ένωσης, για τη συμμετοχή στα οποία μπορεί να παρέχεται στήριξη δυνάμει του παρόντος κανονισμού, καθώς και οι δαπάνες των κρατών μελών για την οριοθέτηση των περιοχών που αντιμετωπίζουν φυσικά μειονεκτήματα. Προκειμένου να διασφαλισθεί η αποδοτική χρήση των δημοσιονομικών πόρων του ΕΓΤΑΑ, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τις δραστηριότητες ελέγχου που μπορούν να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο παροχής τεχνικής βοήθειας.

46. Η διασύνδεση των εθνικών δικτύων, οργανισμών και διοικήσεων που εμπλέκονται στα διάφορα στάδια υλοποίησης των προγραμμάτων, η οποία διοργανώθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αγροτικής Ανάπτυξης, έχει αποδείξει ότι μπορεί να διαδραματίσει πολύ σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης με αύξηση της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στη διακυβέρνηση της αγροτικής ανάπτυξης, καθώς και στην ενημέρωση του ευρύτερου κοινού για τα οφέλη της. Επομένως, πρέπει να χρηματοδοτηθεί στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας σε επίπεδο Ένωσης.

47. Προκειμένου να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων των ΕΣΚ για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας, πρέπει να συσταθεί ένα δίκτυο ΕΣΚ προκειμένου να δικτυωθούν οι επιχειρησιακές ομάδες, οι συμβουλευτικές υπηρεσίες και οι ερευνητές που εμπλέκονται στην υλοποίηση δράσεων που στοχεύουν στην καινοτομία στον τομέα της γεωργίας. Πρέπει να χρηματοδοτηθεί στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας σε επίπεδο Ένωσης.

48. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Αγροτική Ανάπτυξη λειτούργησε ένα δίκτυο εμπειρογνωμόνων αξιολόγησης. Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ειδικές ανάγκες της αξιολόγησης, πρέπει να συσταθεί ένα ευρωπαϊκό δίκτυο αξιολόγησης για την αγροτική ανάπτυξη για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, με σκοπό να φέρει σε επαφή όλους τους εμπλεκόμενους σε δραστηριότητες αξιολόγησης για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής εμπειρογνωσίας στον τομέα. Πρέπει να χρηματοδοτηθεί στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας.

49. Τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέσουν ένα μέρος του συνολικού ποσού κάθε προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης που προορίζεται για τεχνική βοήθεια στη χρηματοδότηση της σύστασης και λειτουργίας ενός εθνικού αγροτικού δικτύου που θα συνενώνει οργανώσεις και διοικήσεις που εμπλέκονται στην αγροτική ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων των συμπράξεων, με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής τους στην υλοποίηση του προγράμματος και τη βελτίωση της ποιότητας των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης. Τα εθνικά αγροτικά δίκτυα πρέπει να προετοιμάζουν και να υλοποιούν σχέδιο δράσης.

50. Το ΕΓΤΑΑ πρέπει να σηματοδοτεί την αναγνώριση από την Ένωση του τρόπου με τον οποίο οι προσεγγίσεις της τοπικής ανάπτυξης και η διακρατική διάσταση μπορούν να αλληλοενισχύονται, ειδικά όταν χαρακτηρίζονται από καινοτόμο πνεύμα. Αυτό πρέπει να γίνει με την απονομή βραβείων σε περιορισμένο αριθμό έργων τα οποία ενσαρκώνουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Τα βραβεία πρέπει να συμπληρώνουν άλλες πηγές χρηματοδότησης που διατίθενται μέσω της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης παρέχοντας αναγνώριση σε κάθε πρωτοπόρο κατάλληλο έργο, ανεξάρτητα εάν το εν λόγω έργω είχε επίσης χρηματοδοτηθεί μέσω ενός προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης.

51. Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να προβλέπουν καινοτόμες δράσεις που προάγουν έναν γεωργικό τομέα με αποδοτική χρήση των πόρων, παραγωγικό και με χαμηλές εκπομπές, με στήριξη των ΕΣΚ για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας. Οι ΕΣΚ πρέπει να αποσκοπούν στην προώθηση της ταχύτερης και ευρύτερης μεταφοράς καινοτόμων λύσεων στην πράξη. Οι ΕΣΚ πρέπει να παράγουν προστιθέμενη αξία ενισχύοντας τη χρήση και την αποτελεσματικότητα των σχετικών με την καινοτομία μέσων, καθώς και τις συνέργειες μεταξύ τους. Οι ΕΣΚ πρέπει να γεφυρώνουν το χάσμα συνδέοντας καλύτερα την έρευνα και την πρακτική γεωργία.

52. Η υλοποίηση καινοτόμων έργων στο πλαίσιο των ΕΣΚ για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας πρέπει να αναληφθεί από επιχειρησιακές ομάδες στις οποίες συμμετέχουν γεωργοί, ερευνητές, σύμβουλοι, επιχειρήσεις και άλλοι φορείς που ενδιαφέρονται για την καινοτομία στον τομέα της γεωργίας. Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι τα αποτελέσματα των εν λόγω έργων ωφελούν τον τομέα στο σύνολό του, τα εν λόγω αποτελέσματα πρέπει να διαδίδονται.

53. Πρέπει να προβλεφθεί ο καθορισμός του συνολικού ποσού της στήριξης της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη δυνάμει του παρόντος κανονισμού για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως 31 Δεκεμβρίου 2020, η ετήσια κατανομή του και το ελάχιστο ποσό που πρέπει να συγκεντρωθεί στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες σύμφωνα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2014 - 2020 και τη διοργανική συμφωνία για συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και υγιή δημοσιονομική διαχείριση[20] για την ίδια περίοδο. Οι πιστώσεις που είναι διαθέσιμες πρέπει να αναπροσαρμόζονται με ενιαίο συντελεστή για τον προγραμματισμό.

54. Προκειμένου να διευκολυνθεί η διαχείριση των κονδυλίων του ΕΓΤΑΑ, πρέπει να καθοριστεί ένα ενιαίο ποσοστό συνεισφοράς του ΕΓΤΑΑ στον προγραμματισμό της αγροτικής ανάπτυξης όσον αφορά τις δημόσιες δαπάνες των κρατών μελών. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη σημασία ή η φύση ορισμένων ειδών δράσεων, πρέπει να καθοριστούν για αυτές ειδικά ποσοστά συνεισφοράς. Προκειμένου να αμβλυνθούν τα ειδικά μειονεκτήματα που οφείλονται στο επίπεδο ανάπτυξης, στην απομάκρυνση και στο νησιωτικό χαρακτήρα πρέπει να καθοριστεί κατάλληλο ποσοστό συνεισφοράς του ΕΓΤΑΑ για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, τις ιδιαίτερα απόκεντρες περιφέρειες που αναφέρονται στη συνθήκη και τα μικρά νησιά του Αιγαίου Πελάγους.

55. Τα κονδύλια που αποδεσμεύονται στα κράτη μέλη ως αποτέλεσμα της επιβολής ανώτατου ορίου στις άμεσες ενισχύσεις που λαμβάνονται από μεγάλες μεμονωμένες γεωργικές εκμεταλλεύσεις στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα της ΚΓΠ πρέπει να προορίζονται για χρηματοδότηση, σε κάθε κράτος μέλος, έργων σχετικών με την καινοτομία προκειμένου να βοηθηθούν οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων γεωργικών εκμεταλλεύσεων, να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητά τους στο πλαίσιο των στόχων της ΚΓΠ. Τα εν λόγω έργα πρέπει να εκτελούνται από γεωργούς, ανεξαρτήτως του μεγέθους της γεωργικής εκμετάλλευσης, από επιχειρησιακές ομάδες των ΕΣΚ ή ομάδες τοπικής δράσης, ομάδες εταίρων που εμπλέκονται στον τομέα της γεωργίας.

56. Τα κράτη μέλη καλούνται να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα και να θεσπίσουν κατάλληλες διατάξεις ώστε να διασφαλίσουν ότι τα οικεία μέτρα αγροτικής ανάπτυξης είναι εξακριβώσιμα και ελέγξιμα. Για το σκοπό αυτό, η διαχειριστική αρχή και ο οργανισμός πληρωμών πρέπει να παρέχουν εκ των προτέρων εκτίμηση και να αναλαμβάνουν να αξιολογήσουν τα μέτρα καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος. Τα μέτρα που δεν πληρούν αυτόν το όρο πρέπει να αναπροσαρμόζονται.

57. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν όλα τα απαιτούμενα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν τη χρηστή διαχείριση των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή πρέπει να διενεργεί κατάλληλους ελέγχους και τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για να εξασφαλίζουν τη σωστή λειτουργία του οικείου συστήματος διαχείρισης.

58. Μια ενιαία διαχειριστική αρχή πρέπει να είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση και την υλοποίηση κάθε προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης. Τα καθήκοντά της πρέπει να καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Η διαχειριστική αρχή πρέπει να μπορεί να μεταβιβάζει μέρος των αρμοδιοτήτων της, διατηρώντας την ευθύνη για την αποδοτικότητα και την ορθότητα της διαχείρισης. Εάν ένα πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης περιλαμβάνει θεματικά υποπρόγραμματα, η διαχειριστική αρχή πρέπει να είναι σε θέση να ορίσει άλλον φορέα για να αναλάβει πλήρως τη διαχείριση και την εφαρμογή του εν λόγω υποπρογράμματος όσον αφορά τη χρηματοδότηση που προορίζεται για αυτό στο πρόγραμμα, διασφαλίζοντας παράλληλα τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των εν λόγω υποπρογραμμάτων.

59. Κάθε πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να υπόκειται σε παρακολούθηση προκειμένου να εξετάζεται τακτικά η υλοποίηση του προγράμματος και η πρόοδος που σημειώνεται προς την επίτευξη των καθορισμένων στόχων του προγράμματος. Η επίδειξη και βελτίωση της αποτελεσματικότητας και του αντικτύπου των δράσεων στο πλαίσιο του ΕΓΤΑΑ εξαρτώνται επίσης από την κατάλληλη αξιολόγηση στο στάδιο της προετοιμασίας και υλοποίησης του προγράμματος και της ολοκλήρωσής του. Συνεπώς, πρέπει να συσταθεί ένα σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης από κοινού από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη με σκοπό την επίδειξη της προόδου και την εκτίμηση του αντικτύπου και της αποδοτικότητας της υλοποίησης της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης.

60. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες μπορούν να συγκεντρώνονται σε επίπεδο Ένωσης, ένα σύνολο κοινών δεικτών πρέπει να αποτελεί μέρος του συστήματος. Οι κύριες πληροφορίες για την υλοποίηση των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να καταγράφονται και να τηρούνται ηλεκτρονικά ως μέσο διευκόλυνσης της συγκέντρωσης δεδομένων. Συνεπώς, οι δικαιούχοι υποχρεούνται να παρέχουν τις ελάχιστες αναγκαίες πληροφορίες που χρειάζονται για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση.

61. Η ευθύνη παρακολούθησης του προγράμματος πρέπει να κατανέμεται μεταξύ της διαχειριστικής αρχής και της επιτροπής παρακολούθησης που συστήνεται για το σκοπό αυτό. Η επιτροπή παρακολούθησης έχει ως αποστολή της την παρακολούθηση της αποτελεσματικής υλοποίησης του προγράμματος. Για το σκοπό αυτό, πρέπει να καθοριστούν οι αρμοδιότητές της.

62. Η παρακολούθηση του προγράμματος πρέπει να περιλαμβάνει τη σύνταξη ετήσιας έκθεσης προόδου, η οποία αποστέλλεται στην Επιτροπή.

63. Κάθε πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης υπόκειται σε αξιολόγηση, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητά του και να επιδειχθούν τα επιτεύγματά του.

64. Τα άρθρα 107, 108 και 109 της συνθήκης εφαρμόζονται στη στήριξη που αφορά τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού. Ωστόσο, πρέπει να θεσπιστεί ότι, δεδομένης της ιδιαιτερότητας του τομέα της γεωργίας, τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης που αφορούν δράσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 42 της συνθήκης, οι οποίες διεξάγονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού και σύμφωνα με αυτόν, καθώς και οι ενισχύσεις που καταβάλλονται από τα κράτη μέλη με σκοπό τη χορήγηση πρόσθετης εθνικής χρηματοδότησης στις δράσεις αγροτικής ανάπτυξης στις οποίες παρέχεται στήριξη από την Ένωση και οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 42 της συνθήκης, πρέπει να εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής των άρθρων 107, 108 και 109 της συνθήκης.

65. Επιπλέον, με σκοπό τη διασφάλιση συνοχής με τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης που είναι επιλέξιμα για στήριξη από την Ένωση και προκειμένου να απλοποιηθούν οι διαδικασίες, οι ενισχύσεις που καταβάλλονται από τα κράτη μέλη, οι οποίες προορίζονται να παράσχουν πρόσθετη εθνική χρηματοδότηση σε δράσεις αγροτικής ανάπτυξης στις οποίες χορηγείται στήριξη από την Ένωση και οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 42 της συνθήκης, πρέπει να εγκρίνονται ως μέρος του προγραμματισμού στο πλαίσιο διαδικασίας κοινοποίησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η κατάλληλη παρακολούθησή τους, κατά την αξιολόγηση αυτών των ενισχύσεων, η Επιτροπή πρέπει να εφαρμόζει τα κριτήρια που θεσπίστηκαν για την εφαρμογή του άρθρου 107 της συνθήκης, κατ’ αναλογία. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η πρόσθετη εθνική χρηματοδότηση που δεν έχει εγκριθεί από την Επιτροπή δεν τίθεται σε εφαρμογή, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν θέτει σε ισχύ την προτεινόμενη πρόσθετη χρηματοδότηση της αγροτικής ανάπτυξης, πριν αυτή εγκριθεί. Οι ενισχύσεις που καταβάλλονται από τα κράτη μέλη με σκοπό την παροχή πρόσθετης εθνικής χρηματοδότησης σε δράσεις αγροτικής ανάπτυξης στις οποίες η Ένωσης παρέχει στήριξη και οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 42 της συνθήκης πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της συνθήκης, εκτός εάν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής κανονισμού που εγκρίθηκε σύμφωνα με τον κανονισμό 994/98[21] του Συμβουλίου, και δεν μπορούν να τεθούν σε εφαρμογή πριν η εν λόγω διαδικασία καταλήξει σε τελική έγκριση από την Επιτροπή.

66. Πρέπει να καθιερωθεί ένα ηλεκτρονικό σύστημα πληροφοριών για την παροχή αποτελεσματικής και ασφαλούς ανταλλαγής δεδομένων.

67. Ισχύει η νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την ελεύθερη κυκλοφορία των εν λόγω δεδομένων, ιδίως η οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[22] και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[23].

68. Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίο όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού σε σχέση με την παρουσίαση των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, την έγκριση των προγραμμάτων και των τροποποιήσεών τους, τις διαδικασίες και τα χρονοδιαγράμματα έγκρισης των προγραμμάτων, τις διαδικασίες και τα χρονοδιαγράμματα έγκρισης των τροποποιήσεων των προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένων της έναρξης ισχύος τους και της συχνότητας υποβολής, των ειδικών όρων για την εφαρμογή των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης, - τη δομή και τη λειτουργία των δικτύων που συστάθηκαν από τον παρόντα κανονισμό, τη θέσπιση του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης, τους κανόνες λειτουργίας του συστήματος πληροφοριών, πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[24].

69. Το νέο καθεστώς στήριξης που προβλέπεται από τον παρόντα κανονισμό αντικαθιστά το καθεστώς στήριξης που συστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005. Ως εκ τούτου, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 καταργείται από την 1η Ιανουαρίου 2014.

70. Προκειμένου να διευκολυνθεί η ομαλή μετάβαση από το σύστημα που θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 στο σύστημα που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τη θέσπιση μεταβατικών διατάξεων.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) Error! Bookmark not defined.

ΤΙΤΛΟΣ I Στόχοι και στρατηγική 33

Πρώτο κεφάλαιο Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί 33

Κεφάλαιο II Αποστολή, στόχοι, προτεραιότητες και συνοχή 36

ΤΙΤΛΟΣ II Προγραμματισμός 39

Κεφάλαιο I Περιεχόμενο του προγραμματισμού 39

Κεφάλαιο II Προετοιμασία, έγκριση και τροποποίηση των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης 44

ΤΙΤΛΟΣ III Στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης 46

Κεφάλαιο Ι Μέτρα 46

Ενότητα 1 46

επιμέρουσ μετρα 46

Ενότητα 2 73

Leader 73

Κεφάλαιο II Κοινές διατάξεις για διάφορα μέτρα 75

Κεφαλαίο ΙΙΙ Τεχνική βοήθεια και δικτύωση 78

Κεφάλαιο IV Βραβείο καινοτόμου τοπικής συνεργασίας στις αγροτικές περιοχές 83

ΤΙΤΛΟΣ V ΕΣΚ για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας 86

ΤΙΤΛΟΣ VI Δημοσιονομικές διατάξεις 88

ΤΙΤΛΟΣ VI Διαχείριση, έλεγχος και δημοσιότητα 93

Τίτλος VII Παρακολούθηση και αξιολόγηση 96

Κεφάλαιο Ι Γενικές διατάξεις 96

Ενότητα 1 Καθιέρωση και στόχοι του συστήματοσ παρακολουθησησ και αξιολόγησησ 96

Ενότητα 2 Τεχνικές διατάξεις 97

Κεφάλαιο II Παρακολούθηση 98

Κεφαλαίο ΙΙΙ Αξιολόγηση 100

T ΙΤΛΟΣ VIII Διατάξεις περί ανταγωνισμού 102

ΤΙΤΛΟΣ ΙX Εξουσίες της Επιτροπής, κοινές διατάξεις, μεταβατικές και τελικές διατάξεις 103

Κεφάλαιο Ι Εξουσίες της Επιτροπής 103

Κεφάλαιο II 104

Κοινές διατάξεις 104

Κεφάλαιο III 105

Μεταβατικές και τελικές διατάξεις 105

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 107

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ 112

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ 114

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV Εκ των προτέρων καθορισμένοι όροι για την αγροτική ανάπτυξη 116

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V Ενδεικτικός κατάλογος μέτρων με σημασία για μία ή περισσότερες προτεραιότητες της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη 124

ΤΙΤΛΟΣ I Στόχοι και στρατηγική

Πρώτο κεφάλαιο Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί

Άρθρο 1

Πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός:

α) θεσπίζει τους γενικούς κανόνες που διέπουν τη στήριξη της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (εφεξής «το ΕΓΤΑΑ»), το οποίο ιδρύθηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. HR/2012·

β) καθορίζει τους στόχους στους οποίους πρέπει να συμβάλλει η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και τις σχετικές προτεραιότητες της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη·

γ) περιγράφει το στρατηγικό πλαίσιο της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης·

δ) ορίζει τα μέτρα της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης·

ε) θεσπίζει κανόνες για τον προγραμματισμό, τη δικτύωση, τη διαχείριση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση με βάση τον καταμερισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής.

στ) θεσπίζει κανόνες για τη διασφάλιση της συνεργασίας του ΕΓΤΑΑ με άλλα μέσα της Ένωσης.

2. Ο παρών κανονισμός συμπληρώνει τις διατάξεις του δευτέρου μέρους του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. [ΚΣΠ/2012].

Άρθρο 2

Ορισμοί

71. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

α) «προγραμματισμός»: η διαδικασία οργάνωσης, λήψης αποφάσεων και κατανομής χρηματοδοτικών πόρων σε διάφορα στάδια, η οποία αποσκοπεί στην υλοποίηση, σε πολυετή βάση, της κοινής δράσης της Ένωσης και των κρατών μελών για την επίτευξη των προτεραιοτήτων της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη·

β) «περιφέρεια»: εδαφική μονάδα που αντιστοιχεί στο επίπεδο 1 ή 2 της Ονοματολογίας Εδαφικών Στατιστικών Μονάδων (επίπεδο 1 και 2 της ΟΕΣΜ) κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[25]·

γ) «μέτρο»: μια δέσμη δράσεων που συμβάλλουν στην επίτευξη μίας ή περισσοτέρων προτεραιοτήτων της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη·

δ) «δράση»: ένα έργο, μια ομάδα έργων, μια σύμβαση ή ένας διακανονισμός, ή άλλη δράση που επιλέγεται σύμφωνα με κριτήρια που έχουν τεθεί για το συγκεκριμένο πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης και που υλοποιείται από έναν ή περισσότερους δικαιούχους, επιτρέποντας την επίτευξη μίας ή περισσοτέρων προτεραιοτήτων της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη·

ε) «δικαιούχος»: ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή άλλος φορέας, δημόσιος ή ιδιωτικός, υπεύθυνος για την υλοποίηση των δράσεων ή που λαμβάνει στήριξη·

στ) «σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης»: μια γενική προσέγγιση που εκπονείται από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη και καθορίζει περιορισμένο αριθμό κοινών δεικτών σχετικά με την κατάσταση αναφοράς και τη δημοσιονομική εκτέλεση, εκροές, αποτελέσματα και επιπτώσεις των προγραμμάτων·

ζ) «στρατηγική τοπικής ανάπτυξης»: μια συνεκτική δέσμη δράσεων για την επίτευξη τοπικών στόχων και αναγκών, η οποία συμβάλλει στην επίτευξη των προτεραιοτήτων της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη και υλοποιείται στο πλαίσιο συμπράξεων στο κατάλληλο επίπεδο·

η) «ποσοστό στήριξης»: το ποσοστό της συνολικής δημόσιας συνεισφοράς σε μια δράση·

θ) «δημόσια δαπάνη»: κάθε δημόσια συνεισφορά στη χρηματοδότηση δράσεων από τον προϋπολογισμό κράτους, περιφερειακών και τοπικών αρχών, της Ένωσης και κάθε παρόμοια δαπάνη. Θεωρείται ως δημόσια συνεισφορά κάθε συνεισφορά στη χρηματοδότηση δράσεων από τον προϋπολογισμό φορέων ή ενώσεων του δημόσιου τομέα, μίας ή περισσοτέρων περιφερειακών ή τοπικών αρχών ή φορέων του δημόσιου τομέα κατά την έννοια της οδηγίας 2004/18/ΕΚ[26].

ι) «λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες»: περιφέρειες των οποίων το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) κατά κεφαλήν είναι μικρότερο από το 75 % του μέσου ΑΕΠ της ΕΕ των 27·

ια) «πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις» (εφεξής «ΜΜΕ»): πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, όπως ορίζονται στη σύσταση 2003/261/ΕΚ της Επιτροπής[27]·

ιβ) «κόστος συναλλαγής»: το κόστος που συνδέεται με μια δέσμευση, αλλά δεν καταλογίζεται άμεσα στην υλοποίησή της·

ιγ) «χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση (εφεξής «ΧΓΕ»): χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1200/2009 της Επιτροπής, της 30ής Νοεμβρίου 2009[28]·

ιδ) «οικονομικές απώλειες»: κάθε πρόσθετη δαπάνη την οποία πραγματοποιεί ο γεωργός λόγω των έκτακτων μέτρων που λαμβάνει με στόχο τη μείωση της προσφοράς στη σχετική αγορά ή κάθε σημαντική απώλεια παραγωγής·

ιε) «δυσμενές κλιματικό συμβάν»: καιρικά φαινόμενα, όπως παγετός, καταιγίδες και χαλάζι, πάγος, έντονη βροχόπτωση ή σοβαρή ξηρασία, που μπορούν να εξομοιωθούν με φυσική καταστροφή·

ιστ) «ζωικές ασθένειες»: οι ασθένειες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των ζωικών ασθενειών τον οποίο κατήρτισε ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων ή στο παράρτημα της απόφασης 90/424/ΕΟΚ[29] του Συμβουλίου·

ιζ) «περιβαλλοντικό συμβάν»: μια συγκεκριμένη περίπτωση ρύπανσης, μόλυνσης ή υποβάθμισης της ποιότητας του περιβάλλοντος που σχετίζεται με συγκεκριμένο γεγονός και έχει περιορισμένο γεωγραφικό εύρος. Δεν καλύπτονται οι γενικοί περιβαλλοντικοί κίνδυνοι που δεν συνδέονται με συγκεκριμένο γεγονός, όπως η κλιματική αλλαγή ή ατμοσφαιρική ρύπανση·

ιη) «φυσική καταστροφή»: ένα φυσικό γεγονός βιοτικής ή αβιοτικής φύσεως που οδηγεί σε σημαντικές διαταραχές των συστημάτων γεωργικής παραγωγής και των δασικών δομών, προκαλώντας εν τέλει σημαντικές οικονομικές ζημιές στους τομείς της γεωργίας και των δασών·

ιθ) «καταστροφικό συμβάν»: ένα απρόβλεπτο συμβάν βιοτικής ή αβιοτικής φύσεως, οφειλόμενο σε ανθρώπινη δραστηριότητα, το οποίο οδηγεί σε σημαντικές διαταραχές των συστημάτων γεωργικής παραγωγής και των δασικών δομών, προκαλώντας εν τέλει σημαντικές οικονομικές ζημιές στους τομείς της γεωργίας και των δασών·

κ) «βραχεία αλυσίδα εφοδιασμού»: μια αλυσίδα εφοδιασμού που περιλαμβάνει περιορισμένο αριθμό οικονομικών φορέων που έχουν αναλάβει δέσμευση για συνεργασία, τοπική οικονομική ανάπτυξη και στενές γεωγραφικές και κοινωνικές σχέσεις μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών·

κα) «νέος γεωργός»: γεωργός ηλικίας κάτω των 40 ετών κατά τη στιγμή της υποβολής της αίτησης, ο οποίος διαθέτει επαρκή επαγγελματικά προσόντα και ικανότητες, και εγκαθίσταται για πρώτη φορά σε γεωργική εκμετάλλευση ως υπεύθυνος της εκμετάλλευσης·

κβ) «ολοκληρωμένη δράση»: μια δράση που έχει ολοκληρωθεί από υλική άποψη ή έχει πλήρως υλοποιηθεί και για την οποία όλες οι σχετικές πληρωμές έχουν πραγματοποιηθεί από τους δικαιούχους και η αντίστοιχη δημόσια συνεισφορά έχει καταβληθεί στους δικαιούχους·

κγ) «θεματικοί στόχοι»: οι θεματικοί στόχοι που ορίζονται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. [ΚΣΠ/2012] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[30]·

κδ) «κοινό στρατηγικό πλαίσιο (εφεξής «ΚΣΠ»): το κοινό στρατηγικό πλαίσιο που αναφέρεται στο άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. [ΚΣΠ/2010].

72. Όσον αφορά τον ορισμό του νέου γεωργού που προβλέπεται στην παράγραφο 1 στοιχείο κα), η Επιτροπή πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να εκδίδει κατ’εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 90 σχετικά με τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένα νομικό πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί ως «νέος γεωργός», συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού περιόδου χάριτος για την απόκτηση επαγγελματικών προσόντων.

Κεφάλαιο II Αποστολή, στόχοι, προτεραιότητες και συνοχή

Άρθρο 3

Αποστολή

Το ΕΓΤΑΑ θα συμβάλλει στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» προωθώντας τη βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ένωση κατά τρόπο συμπληρωματικό ως προς τα άλλα μέσα της κοινής γεωργικής πολιτικής (εφεξής «ΚΓΠ»), της πολιτικής συνοχής και της κοινής αλιευτικής πολιτικής. Θα συμβάλλει σε έναν εδαφικά και περιβαλλοντικά πιο ισορροπημένο, φιλικό στο περιβάλλον, ανθεκτικό στην αλλαγή του κλίματος και καινοτόμο γεωργικό τομέα στην Ένωση.

Άρθρο 4

Στόχοι

Στο γενικό πλαίσιο της ΚΓΠ, η στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης θα συμβάλλει στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων:

(1) ανταγωνιστικότητα της γεωργίας·

(2) βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και δράση για το κλίμα·

(3) ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών·

Άρθρο 5

Προτεραιότητες της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη

Η επίτευξη των στόχων της αγροτικής ανάπτυξης, οι οποίοι συμβάλλουν στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, επιδιώκεται μέσω των ακόλουθων έξι προτεραιοτήτων της Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη, οι οποίες εκφράζουν τους σχετικούς θεματικούς στόχους του ΚΣΠ:

(1) προώθηση της μεταφοράς γνώσεων και της καινοτομίας στη γεωργία, τη δασοκομία και τις αγροτικές περιοχές με έμφαση στους ακόλουθους τομείς:

α) προώθηση της καινοτομίας και της βάσης γνώσεων στις αγροτικές περιοχές·

β) ενίσχυση των δεσμών μεταξύ γεωργίας και δασοκομίας και έρευνας και καινοτομίας·

γ) προώθηση της δια βίου μάθησης και της επαγγελματικής κατάρτισης στους τομείς της γεωργίας και της δασοκομίας·

(2) ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας όλων των τύπων γεωργίας και ενίσχυση της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, με έμφαση στους ακόλουθους τομείς:

α) διευκόλυνση της αναδιάρθρωσης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που αντιμετωπίζουν σημαντικά διαρθρωτικά προβλήματα, κυρίως των γεωργικών εκμεταλλεύσεων με χαμηλό βαθμό συμμετοχής στην αγορά, των γεωργικών εκμεταλλεύσεων με προσανατολισμό στην αγορά σε συγκεκριμένους τομείς και των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που χρειάζεται να διαφοροποιηθούν ως προς τη γεωργία·

β) διευκόλυνση της ανανέωσης των γενεών στο γεωργικό τομέα.

(3) προώθηση της οργάνωσης της αλυσίδας τροφίμων και της διαχείρισης κινδύνων στη γεωργία, με έμφαση στους ακόλουθους τομείς:

α) καλύτερη ενσωμάτωση των πρωτογενών παραγωγών στην αλυσίδα τροφίμων μέσω συστημάτων ποιότητας, προώθησης σε τοπικές αγορές και βραχειών αλυσίδων εφοδιασμού, ομάδων παραγωγών και διεπαγγελματικών οργανώσεων·

β) στήριξη της διαχείρισης κινδύνων στη γεωργική εκμετάλλευση.

(4) αποκατάσταση, διατήρηση και ενίσχυση των οικοσυστημάτων που εξαρτώνται από την γεωργία και τη δασοκομία, με έμφαση στους ακόλουθους τομείς:

α) αποκατάσταση και διατήρηση της βιοποικιλότητας,