[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 31.3.2008

COM(2008) 160 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1177/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 2003

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1177/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 2003

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1177/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2003, σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης (EU-SILC), «το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2007, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με το έργο που έχει επιτελεστεί στο πλαίσιο του κανονισμού».

Η παρούσα έκθεση αναλύει την πρόοδο που επετεύχθη από τα κράτη μέλη, τις υποψήφιες χώρες και τις χώρες της ΕΖΕΣ όσον αφορά τις διατάξεις του ανωτέρω κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των συναφών κανονισμών της Επιτροπής κατά την περίοδο 2003-2007.

2. ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΗΜΕΙΑ

3. SILC: πηγή δεδομένων αναφοράς για την ανάλυση του εισοδήματος και της φτώχειας σε επίπεδο ΕΕ

Μετά την έκδοση στις 16 Ιουνίου 2003 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1177/2003 σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης (EU-SILC), σημειώθηκε σημαντική πρόοδος.

Το EU-SILC ξεκίνησε σταδιακά μεταξύ 2003 και 2005 σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και έγινε η πηγή δεδομένων για την ανάλυση της κατανομής του εισοδήματος και της κοινωνικής ενσωμάτωσης σε επίπεδο ΕΕ. Το 2005 ήταν διαθέσιμα τα συγχρονικά δεδομένα και για τα 25 κράτη μέλη, καθώς και για τη Νορβηγία και την Ισλανδία. Τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή κοινών δεικτών για την κοινωνική προστασία και την κοινωνική συνοχή (συνολική διεργασία, κοινωνική ενσωμάτωση, συντάξεις, σύστημα υγείας και μακροχρόνιας περίθαλψης) που περιλαμβάνονται στην κοινή έκθεση για την κοινωνική ενσωμάτωση και την κοινωνική προστασία, η οποία αποτελεί συνιστώσα της ανοικτής μεθόδου συντονισμού (ΑΜΣ).

Η έρευνα EU-SILC ξεκίνησε το 2003 βάσει μιας συμφωνίας κυρίων μεταξύ έξι κρατών μελών (Βέλγιο, Δανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο και Αυστρία) καθώς και της Νορβηγίας.

Το 2004, δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1177/2003 του ΕΚ και του Συμβουλίου, το EU-SILC εφαρμόστηκε σε 12 από τις χώρες της ΕΕ των 15 (η Γερμανία, οι Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο καθυστέρησαν την έναρξη του EU-SILC για ένα χρόνο) καθώς και στην Εσθονία, την Ισλανδία και τη Νορβηγία. Το 2005 το EU-SILC λειτουργούσε και στις 25 χώρες της ΕΕ των 25 αλλά και στην Ισλανδία και τη Νορβηγία. Στη Βουλγαρία, την Τουρκία και τη Ρουμανία το EU-SILC ξεκίνησε το 2006, και το 2007 ακολούθησε και η Ελβετία. Το EU-SILC είναι πιθανό να ξεκινήσει αργότερα στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και στην Κροατία.

Από τις αρχές ήδη της λειτουργίας του το EU-SILC αποτέλεσε ετήσια δραστηριότητα σε όλες τις χώρες.

4. Νομικό πλαίσιο

Το νομικό πλαίσιο της έρευνας επίσης αναπτύχθηκε. Εκτός από τον κανονισμό του ΕΚ και του Συμβουλίου, πέντε εκτελεστικοί κανονισμοί της Επιτροπής σχετικά με «Κανόνες δειγματοληψίας και ανίχνευσης», «Ορισμούς», «Κατάλογο βασικών (ετήσιων) μεταβλητών στόχων», «Θέματα εργασίας πεδίου και διαδικασιών υπολογισμού» και «Εκθέσεις ποιότητας» εγκρίθηκαν από την επιτροπή στατιστικού προγράμματος (ΕΣΠ) και δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πρώτοι τέσσερις στις 17 Νοεμβρίου 2003 και ο τελευταίος στις 9 Ιανουαρίου 2004. Επιπλέον, ένας κανονισμός της Επιτροπής με τον κατάλογο των δευτερευουσών μεταβλητών-στόχων, δηλαδή τις ενότητες που έχουν προστεθεί στο EU-SILC, δημοσιεύεται σε ετήσια βάση, με τη δυνατότητα ένα θέμα να επαναλαμβάνεται κάθε τέσσερα χρόνια ή σε μεγαλύτερα διαστήματα. Οι κανονισμοί της Επιτροπής που αφορούσαν συγκεκριμένα τη διαγενεαλογική μεταβίβαση της φτώχειας (ενότητα 2005, κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 16/2004 της 6ης Ιανουαρίου 2004), την κοινωνική συμμετοχή (ενότητα 2006, κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 13/2005 της 6ης Ιανουαρίου 2005), τις συνθήκες στέγασης (ενότητα 2007, κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 315/2006 της 22ας Φεβρουαρίου 2006) και την υπερχρέωση και τον οικονομικό αποκλεισμό (ενότητα 2008, κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 215/2007 της 28ης Φεβρουαρίου 2007) δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5. Χρηματοδότηση της ΕΕ

Η ετήσια χρηματοδότηση από την ΕΕ εξασφαλίστηκε μέσω συμφωνιών επιδότησης που συνήφθησαν με τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες (ΕΣΥ). Τα πρώτα τέσσερα χρόνια της συλλογής δεδομένων SILC, όλα τα κράτη μέλη, η Νορβηγία και η Ισλανδία έλαβαν χρηματοδότηση από την ΕΕ για τη διεξαγωγή της έρευνας (στην Εσθονία, η τετραετής χρηματοδότηση της ΕΕ άρχισε όχι το πρώτο αλλά το δεύτερο έτος της συλλογής δεδομένων). Για τα δύο νέα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2007 (τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία), η χρηματοδότηση της ΕΕ ξεκίνησε το 2006.

Συνολικά, η χρηματοδότηση της ΕΕ ανήλθε σε 6,5 εκατ. EUR περίπου για τη συλλογή δεδομένων του 2004 και σε 11 εκατ. EUR περίπου για τις συλλογές δεδομένων 2005-2007.

6. Συλλογή και διάδοση των δεδομένων SILC

Συνολικά, η συλλογή δεδομένων SILC υπήρξε επιτυχής. Η Eurostat, μαζί με το δίκτυο των ΕΣΥ μπόρεσε να συλλέξει, να επαληθεύσει και να εκδώσει τα δεδομένα σε εύλογα χρονικά διαστήματα. Ωστόσο, υπάρχει σημαντικό κενό 2 ετών μεταξύ του έτους αναφοράς των συλλεχθέντων δεδομένων και των πλέον πρόσφατων διαθέσιμων οικονομικών στοιχείων.

Για τη συγχρονική συνιστώσα του EU-SILC, δύο κύματα δεδομένων (2004 και 2005) έχουν ήδη σταλεί στη Eurostat. Σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη οι εργασίες για το τρίτο κύμα δεδομένων (έτος 2006). Η συλλογή δεδομένων SILC το 2004 αφορούσε 15 χώρες (δώδεκα από τα 15 παλαιά κράτη μέλη, την Εσθονία, τη Νορβηγία και την Ισλανδία), ενώ 27 χώρες (όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ των 25, η Νορβηγία και η Ισλανδία) συμμετείχαν στις εργασίες το 2005. Όλες οι ενδιαφερόμενες χώρες απέστειλαν τα στοιχεία του 2004 έγκαιρα στην Eurostat, είτε έως τα τέλη του Οκτωβρίου είτε έως τα τέλη Νοεμβρίου, ανάλογα με τη χώρα. Όσον αφορά τα στοιχεία του 2005, δύο κράτη μέλη (η Σλοβενία και το Ηνωμένο Βασίλειο) εμφάνισαν ολιγόμηνη καθυστέρηση για την οριστικοποίηση των συγχρονικών δεδομένων.

Τα δεδομένα αυτά ανακοινώθηκαν στη συνέχεια από την Eurostat με τη μορφή συγκεντρωτικών πινάκων στο δικτυακό τόπο της και με τη μορφή αρχείων ανώνυμων μικροδεδομένων στα οποία η ερευνητική κοινότητα μπορεί να έχει πρόσβαση υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Παρ’ όλα αυτά, η Μάλτα διαφώνησε με τη δημοσιοποίηση των μικροδεδομένων. Η ανωνυμοποίηση των ατομικών εγγραφών γίνεται με την αφαίρεση ή την επανακωδικοποίηση μεταβλητών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν έμμεσα για τον προσδιορισμό ατόμων ή νοικοκυριών. Τα αρχεία των συγχρονικών ανώνυμων μικροδεδομένων δημοσιεύτηκαν τον Ιούνιο του 2006 και τον Ιούνιο του 2007 για το SILC των ετών 2004 και 2005 αντίστοιχα. Από τις δεκαπέντε χώρες που ξεκίνησαν το SILC το 2004 (12 από τα 15 παλαιά κράτη μέλη, η Εσθονία, η Νορβηγία και η Ισλανδία), οι 14 συμμετείχαν στα δημοσιευθέντα στοιχεία του 2004 (εκτός από την Ισλανδία). Η έκδοση του 2005 κάλυψε 26 από τις 27 χώρες (τα 25 κράτη μέλη, εκτός από τη Μάλτα, τη Νορβηγία και την Ισλανδία).

Η διαχρονική συνιστώσα της συλλογής στοιχείων EU-SILC για τις τετραετείς εξατομικευμένες τροχιές δεν θα είναι πλήρως λειτουργική πριν από το 2010. Μέχρι σήμερα, έχουν δημοσιοποιηθεί μόνον οι διαχρονικές πληροφορίες που αντιστοιχούν στα δεδομένα SILC 2004/2005. Η δημοσιοποίηση αυτή περιορίστηκε σε 13 χώρες, διότι οι άλλες χώρες είτε άρχισαν το SILC μόλις το 2005 είτε αντιμετώπισαν προβλήματα στην επικύρωση της διαχρονικής συνιστώσας SILC.

Καθυστερήσεις σημειώθηκαν επίσης κατά την έκδοση των διαχρονικών δεδομένων, λόγω του ότι η διαχρονική UDB για την περίοδο 2004/2005 δεν ήταν διαθέσιμη έως τον Οκτώβριο του 2007.

Όταν οι εργασίες θα έχουν προχωρήσει αρκετά (από το 2010 κι έπειτα), θα υπάρχουν δύο είδη εκδόσεων κάθε χρόνο:

- μια συγχρονική ανώνυμη βάση δεδομένων χρήστη (UDB) με το πλέον πρόσφατο κύμα δεδομένων EU-SILC·

- μια διαχρονική ανώνυμη UDB που θα περιέχει ατομικές τροχιές 4 ετών κατ’ ανώτατο όριο.

- Περιεχόμενο της έρευνας EU-SILC

Το EU-SILC είναι ένα πολυδιάστατο εργαλείο που δίνει έμφαση στο εισόδημα αλλά, παράλληλα, καλύπτει και τη στέγαση, την εργασία, την υγεία, τη δημογραφία και την εκπαίδευση, με αποτέλεσμα να καθιστά δυνατή τη μελέτη της πολυδιάστατης προσέγγισης του κοινωνικού αποκλεισμού.

Περιλαμβάνει βασικές (ετήσιες) και δευτερεύουσες (ανά ενότητα) μεταβλητές στόχους.

Οι βασικές μεταβλητές-στόχοι είναι είτε πληροφορίες για νοικοκυριά είτε ατομικά στοιχεία (για άτομα ηλικίας 16 ετών και άνω) και ομαδοποιούνται σε τομείς.

- Σε επίπεδο νοικοκυριού, καλύπτονται πέντε τομείς: 1) βασικά δεδομένα 2) εισόδημα 3) στέγαση 4) κοινωνικός αποκλεισμός 5) εργασία.

- Τα προσωπικά δεδομένα αφορούν πέντε τομείς: 1) βασικά/δημογραφικά δεδομένα 2) εισόδημα 3) εκπαίδευση 4) εργασία και 5) υγεία. Συλλέγονται επίσης πληροφορίες σχετικά με τη φύλαξη των παιδιών ηλικίας κάτω των 12 ετών.

Οι δευτερεύουσες μεταβλητές-στόχοι (ανά ενότητα) προστίθενται σε ετήσια βάση από το 2005 μόνο στη συγχρονική συνιστώσα του EU-SILC. Οι πρώτες ενότητες του EU-SILC αφορούν τα εξής:

2005: Διαγενεαλογική μεταβίβαση της φτώχειας

2006: Κοινωνική συμμετοχή

2007: Συνθήκες στέγασης

2008: Υπερχρέωση/οικονομικός αποκλεισμός

2009: Υλική στέρηση

7. Μονάδα συλλογής

Το EU-SILC καλύπτει μόνον τα πρόσωπα που ζουν σε ιδιωτικά νοικοκυριά . Τα πρόσωπα που ζουν σε συλλογικά νοικοκυριά και σε ιδρύματα εξαιρούνται από τον πληθυσμό-στόχο. Ο αντίκτυπος από τον αποκλεισμό ηλικιωμένων που ζουν σε ιδρύματα, ατόμων με αναπηρία και άλλων ευάλωτων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των αστέγων, από τα δείγματα μπορεί να είναι διαφορετικός από τη μια χώρα στην άλλη. Ορισμένες ευάλωτες ομάδες που ζουν σε ιδιωτικά νοικοκυριά ενδεχομένως να υποεκπροσωπούνται λόγω του ότι δεν είναι εύκολη η πρόσβαση σε αυτές. Ωστόσο, για τέτοιου είδους ομάδες απαιτούνται ειδικές μέθοδοι συλλογής δεδομένων, οι οποίες δεν είναι συμβατές με το πλαίσιο εργασίας του EU-SILC.

Στο EU-SILC είναι αποδεκτοί δύο τύποι συλλογής μεταβλητών σε επίπεδο νοικοκυριού και σε ατομικό επίπεδο. Στις περισσότερες χώρες (στις χώρες όπου τα δεδομένα δεν αντλούνται από μητρώα), ζητείται από όλα τα μέλη των επιλεγμένων νοικοκυριών, ηλικίας 16 ετών και άνω, να συμπληρώσουν ένα προσωπικό ερωτηματολόγιο. Στις χώρες όπου τηρούνται μητρώα ((DK, FI, IS, NL, NO, SE, SI), μόνον ένα συγκεκριμένο μέλος που έχει επιλεγεί για κάθε νοικοκυριό παραλαμβάνει ένα ατομικό ερωτηματολόγιο και οι μεταβλητές νοικοκυριού και εισοδήματος συλλέγονται είτε μέσω μητρώου είτε από το επιλεγμένο μέλος.

8. Ζητήματα δειγματοληψίας

Όσον αφορά τη δειγματοληψία, όλες οι χώρες συλλέγουν πληροφορίες από τυχαία δείγματα, αντιπροσωπευτικά σε εθνικό επίπεδο, του πληθυσμού-στόχου. Εξαίρεση αποτελεί η Γερμανία, όπου χρησιμοποιήθηκε ένα υφιστάμενο δείγμα ποσόστωσης κατά την έναρξη του EU-SILC· ωστόσο, αυτό το μη πιθανοθεωρητικό δείγμα θα παύσει σταδιακά να χρησιμοποιείται έως το 2008 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1177/2003.

Για να μπορούν να παραχθούν συγχρονικά και διαχρονικά στοιχεία κάθε χρόνο, με τη διαχρονική συνιστώσα να καλύπτει τουλάχιστον τέσσερα έτη, η Eurostat συνέστησε τη χρήση ενός πάνελ εκ περιτροπής. Για το σκοπό αυτό, το δείγμα χωρίζεται σε τέσσερα υπο-δείγματα, τα καλούμενα «ομάδες εκ περιτροπής», καθένα από τα οποία είναι αντιπροσωπευτικό του συνολικού πληθυσμού. Ο στόχος της μεθόδου αυτής είναι κάθε χρόνο να βγαίνει εκτός έρευνας μία ομάδα και να παρακολουθούνται τα άτομα στις υπόλοιπες ομάδες. Ο περισσότερες από τις 27 χώρες υιοθέτησαν αυτό το τετραετές εκ περιτροπής σχήμα που συνέστησε η Eurostat. Στη Νορβηγία και τη Γαλλία, χρησιμοποιείται ένα εκ περιτροπής σχήμα που καλύπτει μεγαλύτερη περίοδο (8 και 9 έτη αντίστοιχα).

Ορισμένες χώρες έχουν επίσης χρησιμοποιήσει εναλλακτικές δομές έρευνας. Το Λουξεμβούργο έχει επιλέξει να χρησιμοποιήσει ένα καθαρά μακροπρόθεσμο πάνελ, που συμπληρώνεται κάθε έτος με ένα νέο δείγμα ώστε να εξασφαλιστεί η συγχρονική αντιπροσωπευτικότητα. Η Σουηδία διεξάγει δύο ξεχωριστές έρευνες: μια συγχρονική έρευνα και ένα μακροπρόθεσμο πάνελ. Τέλος, η Φινλανδία χρησιμοποιεί ένα τροποποιημένο σχήμα εκ περιτροπής (στο οποίο το βασικό ανά διετία εκ περιτροπής ανανεούμενο πάνελ συμπληρώνεται από την παρακολούθηση δύο υπο-δειγμάτων για δύο επιπλέον έτη, ώστε να εξασφαλίζεται μια τετραετής τροχιά).

Τα διοικητικά δεδομένα χρησιμοποιούνται από χώρες όπου είναι διαθέσιμο ένα μέρος των πληροφοριών SILC. Στις χώρες που χρησιμοποιούν δεδομένα από μητρώα (DK, FI, IS, NL, NO, SE, SI), οι περισσότερες συνιστώσες εισοδήματος και ορισμένα δημογραφικά στοιχεία λαμβάνονται από τα διοικητικά μητρώα. Άλλες ατομικές μεταβλητές λαμβάνονται κυρίως μέσω τηλεφωνικής συνέντευξης. Σε όλες τις άλλες χώρες, εκτός της Ιρλανδίας και της Γερμανίας, όλα τα στοιχεία λαμβάνονται μέσω έρευνας σε νοικοκυριά και μέσω άμεσης προσωπικής συνέντευξης με τα μέλη του νοικοκυριού. Στην Ιρλανδία, για τα νοικοκυριά που έχουν δώσει ρητώς τη συγκατάθεσή τους (περίπου το 25% των νοικοκυριών), τα στοιχεία λαμβάνονται από τα διοικητικά μητρώα. Στη Γερμανία η έρευνα γίνεται μέσω ταχυδρομείου και οι ερωτώμενοι διαχειρίζονται μόνοι τους τα ερωτηματολόγιο.

9. Μεγέθη δείγματος

Όπως φαίνεται από τον πίνακα που ακολουθεί, για την έρευνα SILC 2005 σχεδόν όλες οι χώρες τήρησαν την απαίτηση του ελάχιστου αποτελεσματικού μεγέθους δείγματος για τη συγχρονική συνιστώσα, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1177/2003. Εξαίρεση αποτέλεσαν η Τσεχική Δημοκρατία, οι Κάτω Χώρες και η Πορτογαλία.

Πρέπει να σημειωθεί ότι ειδική παρέκκλιση δόθηκε στην Τσεχική Δημοκρατία για μικρότερο μέγεθος δείγματος για το πρώτο έτος συλλογής δεδομένων.

Τελικό αποτελεσματικό μέγεθος δείγματος νοικοκυριών (βάσει του τελικού δείγματος)[1] | Ελάχιστο αποτελεσματικό μέγεθος δείγματος για τα νοικοκυριά (όπως ορίζεται στον κανονισμό) |

Bέλγιο | 4939 | 4750 |

Κύπρος | 3533 | 3250 |

Τσεχική Δημοκρατία | 3687 | 4750 |

Δανία | 5957 | 4250 |

Eσθονία | 3970 | 3500 |

Γερμανία | - | 8250 |

Ελλάδα | 4283 | 4750 |

Ισπανία | 9088 | 6500 |

Γαλλία | 8787 | 7250 |

Ουγγαρία | 5328 | 4750 |

Ισλανδία | 2958 | 2250 |

Ιρλανδία | 4680 | 3750 |

Ιταλία | 15625 | 7250 |

Λεττονία | 3284 | 3750 |

Λιθουανία | 4353 | 4000 |

Λουξεμβούργο | - | 3250 |

Μάλτα | 3459 | 3000 |

Κάτω Χώρες | 3931 | 5000 |

Νορβηγία | 5991 | 3750 |

Αυστρία | 4476 | 4500 |

Πολωνία | 13183 | 6000 |

Πορτογαλία | 2817 | 4500 |

Φινλανδία | 8020 | 4000 |

Σλοβακία | 5147 | 4250 |

Σλοβενία | 7892 | 3750 |

Σουηδία | 6133 | 4500 |

Ηνωμένο Βασίλειο | - | 7500 |

Όσον αφορά τη διαχρονική συνιστώσα, μόνον εκτίμηση μπορεί να υπάρξει της κατάστασης στο στάδιο αυτό για τις 15 χώρες που πραγματοποίησαν την έρευνα SILC το 2004 και για τις οποίες είναι διαθέσιμα τα διαχρονικά δεδομένα του 2004 και 2005, συγκεκριμένα για δώδεκα χώρες της ΕΕ των 15 (η Γερμανία, οι Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο καθυστέρησαν την έναρξη του SILC ένα χρόνο) την Εσθονία, την Ισλανδία και τη Νορβηγία. Ο πίνακας δείχνει ότι το Βέλγιο και η Ιρλανδία δεν πληρούν την απαίτηση για το ελάχιστο μέγεθος δείγματος για τα δύο πρώτα χρόνια της διαχρονικής συνιστώσας.

Τελικό αποτελεσματικό μέγεθος δείγματος για τα νοικοκυριά (βάσει του τελικού δείγματος)(1) | Ελάχιστο αποτελεσματικό μέγεθος δείγματος για τα νοικοκυριά (όπως ορίζεται στον κανονισμό) |

Bέλγιο | 2851 | 3500 |

Eσθονία | 3091 | 2750 |

Δανία | 3250 |

Ελλάδα | 3456 | 3500 |

Ισπανία | 6394 | 5000 |

Γαλλία | 6757 | 5500 |

Ισλανδία | 1908 | 1700 |

Ιρλανδία | 2118 | 2750 |

Ιταλία | 11145 | 5500 |

Λουξεμβούργο | 2500 |

Νορβηγία | 3656 | 2750 |

Αυστρία | 3089 | 3250 |

Πορτογαλία | 3250 |

Φινλανδία | 3312 | 3000 |

Σουηδία | 4866 | 3500 |

10. Εκθέσεις και μελέτες

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1177/2003 και οι 15 χώρες που ξεκίνησαν την έρευνα SILC το 2004 υπέβαλαν μια ενδιάμεση και μια τελική έκθεση ποιότητας πριν από τα τέλη Δεκεμβρίου 2005 και 2006 αντίστοιχα. Βάσει αυτών η Eurostat συνέθεσε μία συνολική έκθεση ποιότητας για την ΕΕ τον Ιούνιο του 2006, συνδυάζοντας τις ενδιάμεσες και τις τελικές εκθέσεις ποιότητας· αυτό έγινε διότι, κατά το πρώτο έτος συλλογής δεδομένων, λόγω της έλλειψης διαχρονικών στοιχείων, η διαφορά μεταξύ των δύο τύπων εκθέσεων ήταν πολύ μικρή.

Για την έρευνα SILC 2005, η Eurostat είχε λάβει ενδιάμεσες εκθέσεις ποιότητας και από τις 27 χώρες έως τα τέλη του Δεκεμβρίου 2006 και συνέθεσε μια έκθεση η οποία σήμερα βρίσκεται στο στάδιο της οριστικοποίησης (σημειώθηκε μικρή καθυστέρηση).

Η διαδικασία που αφορά τις τελικές εκθέσεις ποιότητας για το 2005 βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η ενδιάμεση έκθεση περιλαμβάνει τμήματα που αφορούν πτυχές όπως, μεταξύ άλλων, η ακρίβεια (σχεδίαση δείγματος, σφάλματα δειγματοληψίας και σφάλματα που δεν αφορούν τη δειγματοληψία, μέθοδος συλλογής δεδομένων, διάρκεια συνέντευξης), η συγκρισιμότητα (βασικές έννοιες και ορισμοί, συνιστώσες εισοδήματος) και η συνεκτικότητα.

Η τελική έκθεση περιλαμβάνει τμήματα που αφορούν τη συνάφεια, την ακρίβεια (σχεδίαση δείγματος, σφάλματα δειγματοληψίας και σφάλματα που δεν αφορούν τη δειγματοληψία, μέθοδος συλλογής δεδομένων, διαδικασία υπολογισμού, υπολογιζόμενο μίσθωμα, εταιρικά αυτοκίνητα), τη συγκρισιμότητα (βασικές έννοιες και ορισμοί, συνιστώσες εισοδήματος, κανόνες ιχνηλασιμότητας), την επικαιρότητα και τη χρονική συνέπεια, την προσβασιμότητα και τη σαφήνεια, και τη συνεκτικότητα.

Επιπροσθέτως, η Επιτροπή έχει δρομολογήσει διάφορες ενέργειες για την αξιολόγηση της ποιότητας και, ειδικότερα, για τη συγκρισιμότητα των στοιχείων SILC:

- Έχουν δρομολογηθεί μεθοδολογικές μελέτες που καλύπτουν καίρια ζητήματα για τη συγκρισιμότητα τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο. Αυτό επιτεύχθηκε με την πρόσκληση υποβολής προσφορών που έχει σκοπό να καλύψει ζητήματα όπως ο αντίκτυπος του ορισμού του νοικοκυριού, η συγκρισιμότητα των διοικητικών δεδομένων και των δεδομένων έρευνας, η μέθοδος συλλογής δεδομένων, καθώς και η διαφορετική μεταχείριση του αρνητικού εισοδήματος και ζητήματα σχετικά με τη δειγματοληψία. Επιπροσθέτως, προσφέρθηκαν επιδοτήσεις στις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες για τη διεξαγωγή μεθοδολογικών μελετών σχετικά με τον αντίκτυπο της χρήσης εθνικών πηγών στη συγκρισιμότητα (για παράδειγμα, μελέτες για τη χρήση μητρώων αντί δεδομένων από την έρευνα· αντίκτυπος της χρήσης διαφορετικών μεθόδων για την εκτίμηση του υπολογιζόμενου μισθώματος· ανάλυση της συνεκτικότητας σε σχέση με τους εθνικούς λογαριασμούς ή πληροφορίες από άλλες έρευνες· μελέτη απωλειών).

- Συγκροτήθηκε μια ομάδα έργου ειδικά για μεθοδολογικά ζητήματα, η οποία συζήτησε θέματα όπως οι τεχνικές υπολογισμού, η διαχείριση των κατ’ αποκοπή ποσών, το υπολογιζόμενο μίσθωμα και το καθεστώς προγραμμάτων ιδιωτικής συνταξιοδότησης στο πλαίσιο του εισοδήματος.

- Από τις 6 έως τις 8 Νοεμβρίου 2006 η Eurostat διοργάνωσε, μαζί με τη στατιστική υπηρεσία της Φινλανδίας, συνέδριο για την έρευνα SILC που πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι και στο οποίο εξετάστηκαν όλες οι διαστάσεις του έργου και καταρτίστηκε σχέδιο δράσης.

- Η Eurostat υπολογίζει συστηματικά τα τυπικά σφάλματα σχετικά με τους δείκτες που βασίζονται στο εισόδημα κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους για το οποίο υπάρχουν δεδομένα.

- Εκδόσεις

Εκτός από τη δημοσιοποίηση μικροδεδομένων σε ερευνητές και των συγκεντρωτικών πινάκων στο δικτυακό τόπο της Eurostat, η Eurostat παρουσίασε το Σεπτέμβριο του 2005 μια μικρή έκδοση (Statistics in Focus) που περιέχει τους συγχρονικούς δείκτες που χρησιμοποιούνται συνήθως στο πλαίσιο της ανοικτής μεθόδου συντονισμού για τον κοινωνικό αποκλεισμό. Η εν λόγω έκδοση, με τίτλο «Income, poverty and social exclusion in the EU25» (Εισόδημα, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός στην ΕΕ των 25) χρησιμοποιεί τα στοιχεία από την έρευνα SILC 2004. Μια νέα έκδοση που βασίζεται στην έρευνα SILC 2005 βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας από την Eurostat.

Επιπλέον, η EU-SILC έχει αναγνωριστεί ως η βασική πηγή για τα κεφάλαια που αφορούν την κοινωνική συνοχή σε πολλές δημοσιεύσεις γενικού περιεχομένου, όπως η κοινή έκθεση για την κοινωνική ένταξη και την κοινωνική προστασία, οι ετήσιες εκθέσεις προόδου, η έκδοση «Measuring progress towards a more sustainable Europe - 2007 monitoring report of the EU sustainable development strategy» (Μέτρηση της προόδου προς μια πιο αειφόρο Ευρώπη – Έκθεση παρακολούθησης της προόδου σε σχέση με τη στρατηγική της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη - 2007), «Η επετηρίδα της Eurostat», η έκθεση για την κοινωνική κατάσταση, το βιβλίο τσέπης «Key figures on Europe» (Στοιχεία-κλειδιά για την Ευρώπη) και η έκδοση «Panorama on men and women in the European Union» (Επισκόπηση για τους άνδρες και τις γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση).

Ωστόσο, η διάδοση των στοιχείων της έρευνας SILC χρειάζεται περαιτέρω βελτίωση. Για παράδειγμα, πρέπει να ετοιμαστούν δύο είδη ανάλυσης (και οι αντίστοιχες εκδόσεις): μια στατιστική έκδοση (μονογραφία συμπεριλαμβανομένης της στατιστικής ανάλυσης) και μια σειρά σύντομων στατιστικών αναλύσεων στην ίδια μορφή με αυτήν των εκδόσεων της Eurostat «Statistics in Focus».

11. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Μετά τη θέσπιση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1177/2003, το SILC αποτελεί την πηγή δεδομένων αναφοράς για τις στατιστικές σχετικά με την κατανομή του εισοδήματος, τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό σε επίπεδο ΕΕ, και τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο των διαρθρωτικών δεικτών και των εργασιών που πραγματοποιούνται με την ανοικτή μέθοδο συντονισμού. Το νομικό πλαίσιο έχει αναπτυχθεί και έχει εξασφαλιστεί η επαρκής χρηματοδότηση της ΕΕ για τα πρώτα τέσσερα χρόνια της συλλογής δεδομένων σε κάθε χώρα. Η συλλογή και η διάδοση υπό τη μορφή πινάκων και μικροδεδομένων στους ερευνητές των συγχρονικών δεδομένων του SILC είναι υπό έλεγχο, αν και υπάρχει ακόμη περιθώριο για καλύτερα αποτελέσματα ως προς την επικαιρότητα των συλλεγόμενων στοιχείων. Η διαχρονική συνιστώσα της συλλογής στοιχείων EU-SILC βρίσκεται στα αρχικά στάδια και δεν θα είναι πλήρως λειτουργική πριν από το 2010. Τα μόνα διαχρονικά στοιχεία που είναι σήμερα διαθέσιμα περιορίζονται σε 13 χώρες. Ένα σημαντικό ποσό έχει επενδυθεί στην αξιολόγηση της ποιότητας των δεδομένων του SILC υπό τη μορφή εκθέσεων ποιότητας και μεθοδολογικών μελετών. Ζητήματα σχετικά με την ποιότητα εξετάστηκαν σε βάθος στο πλαίσιο μιας ομάδας έργου που έχει συστηθεί ειδικά για μεθοδολογικά ζητήματα, καθώς και στο πλαίσιο ενός συνεδρίου για το SILC που πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι το Νοέμβριο του 2006. Τέλος, παρά το ότι πολλές εκδόσεις έχουν δει το φως της δημοσιότητας, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες όσον αφορά τη διάδοση των στοιχείων του SILC.

[1] Tα τελικά πραγματικά μεγέθη δείγματος αποκτώνται με διαίρεση του τελικού μεγέθους δείγματος με την καλούμενη επίδραση σχεδιασμού. Για το συγκεκριμένο πίνακα, η επίδραση σχεδιασμού εκτιμήθηκε από την Eurostat για το πρώτο κύμα της έρευνας EU-SILC (2004 ή 2005). Τα στοιχεία αυτά δεν είναι ακόμη διαθέσιμα για τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ξεχωριστοί υπολογισμοί είναι διαθέσιμοι για το Λουξεμβούργο αλλά δεν είναι αυστηρώς συγκρίσιμοι. Είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι οι αποκλίσεις της τάξης κάτω του 10-15% από τους κανονιστικούς στόχους βρίσκονται στο περιθώριο ανοχής που επιτρέπει ο βαθμός ακριβείας κατά την εκτίμηση της επίδρασης σχεδιασμού από την Eurostat. Τα αριθμητικά στοιχεία με έντονους χαρακτήρες βρίσκονται κάτω από το όριο ανοχής.