Ειδική έκθεση Η στήριξη της ΕΕ  
για την καταπολέμηση  
των βασανιστηρίων και 
την κατάργηση  
της θανατικής ποινήςEL 2015  αριθ.  09
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2015
Print ISBN 978-92-872-2670-9 ISSN 1831-0826 doi:10.2865/294941 QJ-AB-15-009-EL-C
PDF ISBN 978-92-872-2618-1 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/724488 QJ-AB-15-009-EL-N
EPUB ISBN 978-92-872-2661-7 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/091484 QJ-AB-15-009-EL-E
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2015
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
Η στήριξη της ΕΕ  
για την καταπολέμηση 
των βασανιστηρίων και 
την κατάργηση  
της θανατικής ποινής
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)Ειδική έκθεσηEL 2015  αριθ.  09
02
 Κλιμάκιο ελέγχου
Οι ειδικές εκθέσεις του ΕΕΣ παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των ελέγχων επιδόσεων και των ελέγχων συμμόρφωσης που αυτό 
διενεργεί επί συγκεκριμένων τομέων του προϋπολογισμού της ΕΕ ή επί συγκεκριμένων διαχειριστικών ζητημάτων. Το ΕΕΣ επιλέγει και 
σχεδιάζει τα εν λόγω ελεγκτικά καθήκοντα κατά τρόπον ώστε αυτά να αποφέρουν τον μέγιστο αντίκτυπο, λαμβανομένων υπόψη των 
κινδύνων για τις επιδόσεις ή για τη συμμόρφωση, του επιπέδου των σχετικών εσόδων ή δαπανών, των επικείμενων εξελίξεων και του 
πολιτικού και δημόσιου συμφέροντος.
Ο εν προκειμένω έλεγχος επιδόσεων διενεργήθηκε από το Τμήμα Ελέγχου III, του οποίου προεδρεύει ο κ. Karel Pinxten, Μέλος 
του ΕΕΣ, και το οποίο ειδικεύεται στους τομείς δαπανών που αφορούν τις εξωτερικές δράσεις. Επικεφαλής του ελέγχου ήταν 
ο κ. Klaus‑Heiner Lehne, Μέλος του ΕΕΣ, συνεπικουρούμενος από τον κ. Thomas Arntz, σύμβουλο στο ιδιαίτερο γραφείο του, την 
κα Sabine Hiernaux‑Fritsch, Προϊσταμένη Μονάδας, τον κ. Werner Vlasselaer, επικεφαλής του κλιμακίου ελέγχου, την κα Kim Hublé, 
ελέγκτρια και τον κ. Αθανάσιο Τσάμη, ελεγκτή.
Από τα αριστερά προς τα δεξιά: S. Hiernaux‑Fritsch, T. Arntz, K. ‑H. Lehne,  
Α. Τσάμης, K. Hublé, W. Vlasselaer.

03
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Συντομογραφίες
I–VII  Σύνοψη
1–10 Εισαγωγή
1–4 Η διάδοση των βασανιστηρίων και της θανατικής ποινής
5–10 Η προσήλωση της ΕΕ στην καταπολέμηση των βασανιστηρίων και την κατάργηση της θανατικής 
ποινής
11–12 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
13–53 Παρατηρήσεις
13–30 Μολονότι είχε διενεργηθεί κατάλληλη εκτίμηση των αναγκών, η στόχευση της χρηματοδότησης 
από την Επιτροπή δεν ήταν η βέλτιστη δυνατή
14–20 Οι ανά χώρα στρατηγικές για τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν ελήφθησαν επαρκώς υπόψη για τους σκοπούς 
της κατανομής της χρηματοδότησης, ενώ ο συντονισμός με άλλες δράσεις της ΕΕ ήταν ελλιπής
21–27 Η διαδικασία επιλογής των έργων ήταν επαρκώς τεκμηριωμένη αλλά όχι αρκούντως αυστηρή
28–30 Η εφαρμογή της βασιζόμενης στη ζήτηση προσέγγισης διασφάλισε ότι οι οργανώσεις δικαιούχοι διέθεταν 
επαρκή εμπειρογνωσία και ότι αναλάμβαναν την ευθύνη των δράσεων, είχε όμως και μειονεκτήματα
31–53 Τα έργα υλοποιήθηκαν σύμφωνα με τον σχεδιασμό τους, αλλά ο συνολικός αντίκτυπος της 
χρηματοδότησης από το ΕΜΔΔΑ ήταν περιορισμένος
32–39 Σε γενικές γραμμές οι δραστηριότητες των έργων υλοποιήθηκαν σύμφωνα με τον σχεδιασμό τους
40–48 Ο αντίκτυπος της χρηματοδότησης του ΕΜΔΔΑ περιορίστηκε λόγω του κατακερματισμού της πενιχρής 
χρηματοδοτικής συνεισφοράς του ΕΜΔΔΑ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, λόγω δυσμενών πολιτικών 
συνθηκών
49–53 Μολονότι τα αποτελέσματα των έργων είναι βιώσιμα, οι επιχορηγήσεις δεν κατέστησαν τις οργανώσεις της 
κοινωνίας των πολιτών περισσότερο αυτόνομες οικονομικά
04 Περιεχόμενα
54–56 Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα  I — Η θανατική ποινή στην Αφρική
 Παράρτημα  II — Η θανατική ποινή στην Ασία
 Παράρτημα  III — Η θανατική ποινή στη Λατινική Αμερική
 Παράρτημα  IV — Η θανατική ποινή στις Ηνωμένες Πολιτείες
 Παράρτημα  V — Διεθνείς προσκλήσεις υποβολής προτάσεων 2007-2013
 Παράρτημα  VI —  Έργα σε σχέση με τα οποία οι ελεγκτές του Συνεδρίου εξέτασαν την 
αξιολόγηση από την Επιτροπή των υπομνημάτων και των ολοκληρωμένων 
προτάσεων
 Παράρτημα  VII — Εξετασθείσες επιχορηγήσεις
 Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ
05
 Συντομογραφίες
COHOM : Ομάδα εργασίας «Ανθρώπινα δικαιώματα» του Συμβουλίου
ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας
και Ανάπτυξης : Γενική Διεύθυνση Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης
ΕΥΕΔ : Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης
ΕΜΔΔΑ : Ευρωπαϊκό μέσο για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου
OPCAT : Προαιρετικό Πρωτόκολλο στη Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων και άλλων μορφών σκληρής, απάνθρωπης 
ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας
06
 Σύνοψη
I
Η διεθνής κοινότητα έχει καταβάλει σημαντικές προσπά ‑
θειες για την εξάλειψη των βασανιστηρίων και άλλων 
μορφών κακομεταχείρισης. Εντούτοις, τόσο τα βασανι ‑
στήρια και οι άλλες μορφές κακομεταχείρισης όσο και 
η ατιμωρησία των δραστών εξακολουθούν να αποτελούν 
πραγματικότητα σε πολλές χώρες παγκοσμίως. Όσον 
αφορά τη θανατική ποινή, αυτή διατηρείται ακόμη σε 58 
χώρες και, ετησίως, πραγματοποιούνται περισσότερες 
από 5 000 εκτελέσεις.
II
Η ΕΕ είναι σταθερά προσηλωμένη στους στόχους της 
αποτροπής και της εξάλειψης κάθε μορφής βασανιστη ‑
ρίων και άλλης κακομεταχείρισης, καθώς και της κατάρ ‑
γησης της θανατικής ποινής σε ολόκληρο τον κόσμο. 
Προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της αυτούς, η ΕΕ 
λαμβάνει σειρά διπλωματικών πρωτοβουλιών στις οποίες 
περιλαμβάνονται διμερείς συμφωνίες, πολιτικός διάλογος 
και συμμετοχή σε πολυμερή φόρα. Επιπροσθέτως, η ΕΕ 
θεωρεί την πρόοδο στην κατεύθυνση του σεβασμού των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων βασική προϋπόθεση για την 
αναπτυξιακή συνεργασία, και χρηματοδοτεί έργα στον 
τομέα αυτό. Το κύριο μέσο που χρησιμοποιεί είναι το 
ευρωπαϊκό μέσο για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα 
του ανθρώπου (ΕΜΔΔΑ), διά του οποίου επιχορηγεί 
οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών για την υλοποί ‑
ηση έργων. Κατά την περίοδο 2007 ‑2013, η Επιτροπή 
παρείχε 183 επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του ΕΜΔΔΑ, 
συνολικού ύψους 100,9 εκατομμυρίων ευρώ, για έργα 
σχετικά με την καταπολέμηση των βασανιστηρίων και 
την κατάργηση της θανατικής ποινής.
III
Το Συνέδριο αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα της 
δράσης του ΕΜΔΔΑ για την αποτροπή των βασανιστη ‑
ρίων, την αποκατάσταση των θυμάτων βασανιστηρίων 
και την κατάργηση της θανατικής ποινής. Το Συνέδριο 
επικεντρώθηκε στον τρόπο κατανομής της χρηματοδό ‑
τησης και την επίτευξη ή μη βιώσιμων αποτελεσμάτων. 
Οι ελεγκτικές εργασίες συνίσταντο σε αναλυτική επισκό ‑
πηση, συνεντεύξεις με υπαλλήλους της Επιτροπής, της 
Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και 
δικαιούχων οργανισμών, καθώς και σε ενδελεχή εξέταση 
δείγματος 31 έργων. Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιή ‑
θηκαν αποστολές στο Λονδίνο, τη Λαϊκή Δημοκρατία του 
Κονγκό, τη Γεωργία και τη Νότια Αφρική, και εξετάστη ‑
καν βάσει εγγράφων έργα που αφορούν την Κίνα και τις 
Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύνοψη 07
IV
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η στήριξη 
μέσω του ΕΜΔΔΑ για την καταπολέμηση των βασανιστη ‑
ρίων, την αποκατάσταση των θυμάτων βασανιστηρίων 
και την κατάργηση της θανατικής ποινής υπήρξε μόνον 
μερικώς αποτελεσματική.
V
Η Επιτροπή θέτει ορθά τις προτεραιότητες στον τομέα 
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για κάθε χώρα‑εταίρο. 
Μολονότι η κατανομή της χρηματοδότησης ήταν σε 
γενικές γραμμές ορθή, η Επιτροπή δεν λαμβάνει επαρκώς 
υπόψη τις εν λόγω προτεραιότητες. Επιπλέον, τα χρημα ‑
τοδοτούμενα έργα συχνά δεν συντονίζονται καταλλήλως 
με άλλες δράσεις της ΕΕ, όπως η συνήθης αναπτυξιακή 
στήριξη και ο διάλογος με τη χώρα‑εταίρο. Η προσέγγιση 
που εφαρμόστηκε για τη χρηματοδότηση των έργων 
βασιζόταν στη ζήτηση και, κατ’ αυτό τον τρόπο, η υλο ‑
ποίηση των έργων διασφαλίστηκε κατά κανόνα από δρα ‑
στήριες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, οι οποίες 
διέθεταν επαρκή εμπειρογνωσία. Η επιλογή των έργων, 
μολονότι επαρκώς τεκμηριωμένη, χαρακτηριζόταν από 
χαλαρότητα. Επιπλέον, στις περιπτώσεις που διαπιστώνο ‑
νταν αδυναμίες στα επιλεγόμενα έργα, δεν πραγματοποι ‑
ούνταν οι ανάλογες βελτιώσεις στον σχεδιασμό τους.
VI
Οι δραστηριότητες των έργων υλοποιήθηκαν βάσει του 
σχετικού προγραμματισμού και σε γενικές γραμμές χαρα ‑
κτηρίζονταν από οικονομική αποτελεσματικότητα. Τα 
αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν μέσω των επιχορηγή ‑
σεων είναι βιώσιμα. Ωστόσο, τα συστήματα που εφαρμό ‑
στηκαν για τη μέτρηση του αντικτύπου εμφάνιζαν αδυ ‑
ναμίες, καθώς τα λογικά πλαίσια για τα έργα ήταν ασαφή, 
τα κριτήρια αξιολόγησης και οι στόχοι δεν ήταν σαφώς 
καθορισμένοι και η προσέγγιση για την αξιολόγηση των 
έργων ήταν ασυνεπής. Στις περιπτώσεις των έργων που 
αφορούσαν τη χορήγηση άμεσης βοήθειας σε θύματα, 
ο αντίκτυπος είναι απτός, αν και περιορίζεται σε σχετικά 
μικρές ομάδες‑στόχους. Ο αντίκτυπος των άλλων έργων, 
τα οποία συνήθως επιδιώκουν νομοθετικές ή πολιτικές 
μεταρρυθμίσεις, περιορίζεται από το γεγονός ότι η πρό ‑
οδος εξαρτάται και από πληθώρα άλλων παραγόντων και 
πολιτικών συγκυριών, που δεν είναι πάντοτε ευνοϊκές. Τα 
επιτευχθέντα αποτελέσματα έχουν σημαντικές πιθανότη ‑
τες βιωσιμότητας. Ωστόσο, οι οργανώσεις της κοινωνίας 
των πολιτών που έλαβαν στήριξη εξακολουθούν να εξαρ ‑
τώνται σε μεγάλο βαθμό από τη χρηματοδοτική στήριξη.VII
Το Συνέδριο διατυπώνει σειρά συστάσεων προς την Επι ‑
τροπή για τη βελτίωση της παρεχόμενης στήριξης για την 
καταπολέμηση των βασανιστηρίων και την κατάργηση 
της θανατικής ποινής. Οι συστάσεις αφορούν τη στό ‑
χευση των χρηματοδοτικών πόρων, τον συντονισμό με 
άλλες προσπάθειες της ΕΕ, την επιλογή και τη βελτίωση 
των προτάσεων έργων, το πλαίσιο μέτρησης των επιδό ‑
σεων και τη βιωσιμότητα των δικαιούχων οργανώσεων.
08
 Εισαγωγή
Η διάδοση των 
βασανιστηρίων και της 
θανατικής ποινής
01 
Σύμφωνα με την Οικουμενική Διακήρυξη 
των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου1, κανείς 
δεν επιτρέπεται να υποβάλλεται σε 
βασανιστήρια ούτε σε ποινή ή μεταχείρι ‑
ση σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική2. 
Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά 
των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων 
σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτι ‑
κής μεταχείρισης ή τιμωρίας3, η οποία 
υπεγράφη το 1984, περιέχει ορισμό του 
όρου «βασανιστήρια» (βλέπε πλαίσιο 1 ) 
και προβλέπει κανόνες για την αποτελε ‑
σματικότερη καταπολέμηση των βασα ‑
νιστηρίων από τα κράτη. Έως το τέλος 
του 2014, η Σύμβαση είχε υπογραφεί και 
κυρωθεί από 156 κράτη, ενώ άλλα 10 
κράτη την είχαν υπογράψει χωρίς να την 
έχουν κυρώσει ακόμη.02 
Σκοπός του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου 
στη Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων 
και άλλων μορφών σκληρής, απάν ‑
θρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης 
ή τιμωρίας4 (OPCAT) είναι να καθιερωθεί 
ένα σύστημα τακτικών επισκέψεων από 
ανεξάρτητους διεθνείς και εθνικούς φο ‑
ρείς σε χώρους κράτησης με σκοπό την 
αποτροπή των βασανιστηρίων. Έως το 
τέλος του 2014, το OPCAT είχε υπογραφεί 
και κυρωθεί από 76 κράτη, ενώ 19 κράτη 
το είχαν υπογράψει αλλά δεν το είχαν 
κυρώσει. Η κύρωση του OPCAT από 
μεγαλύτερο αριθμό κρατών εξακολουθεί 
να αποτελεί σημαντική πρόκληση.
03 
Παρά τις προσπάθειες της διεθνούς 
κοινότητας, τα βασανιστήρια, όπως και 
η ατιμωρησία των δραστών, εξακολου ‑
θούν να αποτελούν πραγματικότητα 
σε πολλές χώρες. Πρόσφατες εκθέσεις 
διεθνών οργανώσεων της κοινωνίας 
των πολιτών5 αναφέρονται στη διάδοση 
των βασανιστηρίων και άλλων μορφών 
κακομεταχείρισης σε 131 χώρες παγκο ‑
σμίως. Κατά συνέπεια, εξακολουθούν να 
υφίστανται σημαντικές προκλήσεις όσον 
αφορά την αποτροπή των βασανιστηρί ‑
ων και την αποκατάσταση των θυμάτων.1 Εγκρίθηκε από τη Γενική 
Συνέλευση των Ηνωμένων 
Εθνών στις 10 Δεκεμβρίου 
1948.
2 Άρθρο 5.
3 Εγκρίθηκε και άνοιξε προς 
υπογραφή, κύρωση και 
προσχώρηση με το ψήφισμα 
αριθ. 39/46 της Γενικής 
Συνέλευσης της 10ης 
Δεκεμβρίου 1984, και τέθηκε 
σε ισχύ την 26η Ιουνίου 1987.
4 Εγκρίθηκε από τη Γενική 
Συνέλευση των Ηνωμένων 
Εθνών στις 18 Δεκεμβρίου 
2002 και τέθηκε σε ισχύ στις 
22 Ιουνίου 2006.
5 Διεθνής Αμνηστία, έκθεση 
2014/2015 με τίτλο «The State 
of the World’s Human Rights» 
(Η κατάσταση των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων 
στον κόσμο), και 
Παρατηρητήριο ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων, «World Report 
2015 (Events of 2014)» 
(Παγκόσμια έκθεση 2015, 
Συμβάντα του 2014).
Ορισμός των βασανιστηρίων
Ως «βασανιστήρια» νοείται κάθε πράξη με την οποία επιβάλλεται μεθοδευμένα έντονος σωματικός ή ψυχικός πόνος 
ή οδύνη, σε κάποιο πρόσωπο με σκοπό να αποσπασθεί από αυτό ή από τρίτο πρόσωπο πληροφορία ή ομολογία, να 
τιμωρηθεί για πράξη που αυτό ή τρίτο πρόσωπο διέπραξε ή υπάρχουν υπόνοιες ότι διέπραξε, ή για να ασκηθεί εκ ‑
φοβισμός ή καταπίεση σε αυτό ή τρίτο πρόσωπο, ή στο πλαίσιο εφαρμογής διακρίσεων οποιουδήποτε είδους, όταν 
αυτός ο πόνος ή η οδύνη επιβάλλονται από δημόσιο λειτουργό ή άλλο πρόσωπο που ενεργεί με επίσημη ιδιότητα 
ή με την υποκίνηση, τη συναίνεση ή την αποδοχή του6.
6 Η διατύπωση που χρησιμοποιείται όσον αφορά την συναίνεση ή την αποδοχή από δημόσιο λειτουργό επεκτείνει τις υποχρεώσεις του κράτους 
στην ιδιωτική σφαίρα και πρέπει να ερμηνεύεται κατά τρόπο που να περιλαμβάνει την παράλειψη του κράτους να προστατεύει τα άτομα υπό τη 
δικαιοδοσία του από πράξεις βασανισμού και κακομεταχείρισης που διαπράττονται από ιδιώτες.Πλαίσιο 1
09 Εισαγωγή
7 Νομοθετικά ή εν τοις πράγμασι. 
Επτά εκ των χωρών αυτών 
κατήργησαν τη θανατική ποινή 
μόνον για «κοινά» εγκλήματα, 
κατ’ αντιδιαστολή προς τα 
«εξαιρετικά» εγκλήματα, όπως 
τα εγκλήματα του στρατιωτικού 
δικαίου ή αυτά που διαπράττο ‑
νται υπό εξαιρετικές συνθήκες.
8 Πηγή:  Διεθνής Αμνηστία. Τα 
αριθμητικά στοιχεία αποτελούν 
εκτιμήσεις, καθώς αρκετές 
χώρες δεν δημοσιεύουν 
επίσημα στοιχεία.
9 Προς διευκόλυνση του 
αναγνώστη, τα «βασανιστήρια 
και άλλες μορφές κακομεταχεί ‑
ρισης» θα αναφέρονται στο εξής 
ως «βασανιστήρια».
10 Άρθρα 2, 3, 6 και 21 της 
Συνθήκης για την ΕΕ και άρθρο 
205 της Συνθήκης για τη 
λειτουργία της ΕΕ.
11 Εγκρίθηκε από το Συμβούλιο 
στις 25 Ιουνίου 2012.
12 Στην περίπτωση των χωρών της 
Αφρικής, της Καραϊβικής και του 
Ειρηνικού, η συμφωνία της 
Κοτονού ορίζει αμοιβαίες 
υποχρεώσεις, συμπεριλαμβανο ‑
μένου του σεβασμού των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, 
η συμμόρφωση με τις οποίες 
παρακολουθείται στο πλαίσιο 
συνεχούς διαλόγου και 
αξιολόγησης. Οι αμοιβαίες 
υποχρεώσεις υπόκεινται στη 
ρήτρα διευθέτησης διαφορών 
του άρθρου 96, βάσει της 
οποίας μπορούν να διεξαχθούν 
διαβουλεύσεις και να ληφθούν 
κατάλληλα μέτρα, περιλαμβα ‑
νομένης της αναστολής 
εφαρμογής της συμφωνίας όσον 
αφορά την εκάστοτε χώρα.
13 Όπως η Τρίτη Επιτροπή της 
Γενικής Συνέλευσης των 
Ηνωμένων Εθνών, το Συμβούλιο 
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των 
Ηνωμένων Εθνών, ο Οργανισμός 
για την Ασφάλεια και τη 
Συνεργασία στην Ευρώπη και το 
Συμβούλιο της Ευρώπης.04 
Μολονότι 140 χώρες έχουν καταργήσει 
τη θανατική ποινή7, 58 χώρες τη διατη ‑
ρούν ακόμη (βλέπε  παραρτήματα Ι έως 
IV). Κατά την περίοδο 2007 ‑2014, 37 
χώρες πραγματοποιούσαν κατά μέσο 
όρο περισσότερες από 5 000 εκτελέσεις 
ετησίως8. Περισσότερο του 83 % των 
εκτελέσεων αυτών πραγματοποιήθηκαν 
στην Κίνα, άνω του 13 % στο Ιράν, το 
Ιράκ, τη Βόρεια Κορέα και τη Σαουδική 
Αραβία, και περίπου 3 % σε άλλες χώρες. 
Στο τέλος του 2014, οι καταδικασθέντες 
σε θάνατο παγκοσμίως υπερέβαιναν 
τους 19 000.
Η προσήλωση της ΕΕ στην 
καταπολέμηση των 
βασανιστηρίων και την 
κατάργηση της θανατικής 
ποινής
05 
Η εξάλειψη κάθε είδους βασανιστηρίου 
και άλλων μορφών κακομεταχείρισης9, 
καθώς και η κατάργηση της θανατικής 
ποινής, αποτελούν προτεραιότητες 
της πολιτικής της ΕΕ στον τομέα των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η σταθερή 
προσήλωση της ΕΕ βασίζεται στις Ευρω ‑
παϊκές Συνθήκες10 και αντικατοπτρίζεται 
στο στρατηγικό πλαίσιο και το σχέδιο 
δράσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα 
και τη δημοκρατία11, καθώς και στις 
κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ (βλέπε 
πλαίσιο 2 ).06 
Η ΕΕ αναπτύσσει μια σειρά διπλωματι ‑
κών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της 
επιδίωξης των στόχων της πολιτικής της 
στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιω ‑
μάτων. Οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης 
και συνεργασίας με τρίτες χώρες πε ‑
ριλαμβάνουν ρήτρα περί ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων, σκοπός της οποίας είναι να 
ενθαρρύνει τις ενδιαφερόμενες χώρες να 
συμμορφώνονται με τα πρότυπα για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα. Σε περίπτωση 
μη συμμόρφωσης, προβλέπονται διάφο ‑
ρα μέτρα, όπως η μείωση ή η αναστολή 
της συνεργασίας12. Η ΕΕ εντάσσει επίσης 
ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων 
στον πολιτικό διάλογό της με χώρες‑ε ‑
ταίρους ή περιφερειακούς οργανισμούς. 
Επιπροσθέτως, η ΕΕ διεξάγει επί του πα ‑
ρόντος συνομιλίες και διαβουλεύσεις επί 
συγκεκριμένων ζητημάτων που άπτονται 
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με 41 
τρίτες χώρες και προάγει τα ανθρώπινα 
δικαιώματα μέσω της συμμετοχής της σε 
πολυμερή φόρα13. Άλλα σημαντικά μέσα 
άσκησης διπλωματικών πιέσεων είναι τα 
διπλωματικά «διαβήματα» (εμπιστευτικά) 
και οι δηλώσεις (δημόσιες) σχετικά με 
αρχές τρίτων χωρών.
Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ
Οι κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα παρέχουν πρακτικές οδηγίες τόσο στα θεσμικά 
όργανα όσο και στα κράτη μέλη της ΕΕ για την υλοποίηση της πολιτικής της ΕΕ στον τομέα των ανθρωπίνων δικαι ‑
ωμάτων. Οι 11 συνολικά κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ καλύπτουν ευρύ φάσμα θεμάτων. Διατυπώνονται από την 
ομάδα εργασίας «Ανθρώπινα δικαιώματα» του Συμβουλίου (COHOM), εγκρίνονται από την Επιτροπή των Μονίμων 
Αντιπροσώπων και υιοθετούνται από το Συμβούλιο. Αν και δεν είναι νομικά δεσμευτικές, οι κατευθυντήριες γραμμές 
της ΕΕ στέλνουν ένα ηχηρό πολιτικό μήνυμα σχετικά με τις προτεραιότητες της Ένωσης στον τομέα των ανθρωπί ‑
νων δικαιωμάτων.Πλαίσιο 2
10 Εισαγωγή
14 Η απόφαση για την ανάπτυξη 
μιας προσέγγισης βασισμένης 
στα ανθρώπινα δικαιώματα 
ελήφθη με την έγκριση του 
στρατηγικού πλαισίου και του 
σχεδίου δράσης της ΕΕ για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα και τη 
δημοκρατία (βλέπε σημείο 5).
15 Κανονισμóς (ΕΚ) αριθ. 
1889/2006 του Eυρωπαϊκού 
Kοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου, της 
20ής Δεκεμβρίου 2006, για την 
καθιέρωση ενός 
χρηματοδοτικού μέσου για 
την προαγωγή της 
δημοκρατίας και των 
δικαιωμάτων του ανθρώπου 
παγκοσμίως (ΕΕ L 386 της 
29.12.2006, σ. 1) ο οποίος 
αντικαταστάθηκε από τον 
κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 235/2014 
(ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 85). Το 
ΕΜΔΔΑ βασίζεται στην 
Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για 
τον εκδημοκρατισμό και την 
προστασία των δικαιωμάτων 
του ανθρώπου που 
θεσπίστηκε το 1994, την οποία 
και αντικαθιστά.
16 Η χρηματοδότηση έργων σε 
ποσοστό 100 % είναι, ωστόσο, 
δυνατή σε δεόντως 
αιτιολογημένες περιπτώσεις.
17 Ο όρος «καταπολέμηση των 
βασανιστηρίων» αναφέρεται 
τόσο στην αποτροπή των 
βασανιστηρίων όσο και στην 
αποκατάσταση των θυμάτων 
βασανιστηρίων.07 
Στις 25 Ιουλίου 2012, μετά την έγκρι ‑
ση του στρατηγικού πλαισίου και του 
σχεδίου δράσης της ΕΕ για τα ανθρώ ‑
πινα δικαιώματα και τη δημοκρατία, το 
Συμβούλιο διόρισε Ειδικό Εντεταλμένο 
της ΕΕ αρμόδιο για τη διασφάλιση της 
συνοχής, της αποτελεσματικότητας και 
της προβολής της πολιτικής της ΕΕ για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα. Επιπροσθέτως, 
πρέπει να συμβάλλει εσωτερικά στην 
εφαρμογή του στρατηγικού πλαισίου και 
του σχεδίου δράσης για τα ανθρώπινα 
δικαιώματα και άλλων μέσων, όπως οι 
κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Ειδικός Εντε ‑
ταλμένος προάγει επίσης τον διάλογο 
για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων με 
κυβερνήσεις τρίτων χωρών, διεθνείς και 
περιφερειακούς οργανισμούς, καθώς και 
με την κοινωνία των πολιτών.
08 
Επιπλέον των δραστηριοτήτων αυτών, 
η ΕΕ επιδιώκει την προαγωγή των αν ‑
θρωπίνων δικαιωμάτων θεωρώντας την 
πρόοδο στους τομείς των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων, της χρηστής διακυβέρνη ‑
σης και της δημοκρατίας ως βασική προϋ ‑
πόθεση στο πλαίσιο της αναπτυξιακής 
συνεργασίας της. Το 2012, στο πλαίσιο της 
αναπτυξιακής συνεργασίας, το Συμβούλιο 
αποφάσισε να αναπτύξει μια προσέγγιση 
βασισμένη στα ανθρώπινα δικαιώματα, 
προκειμένου να διασφαλιστεί η ενίσχυση 
των προσπαθειών της ΕΕ να συνδράμει 
τις χώρες εταίρους της στη συμμόρφωσή 
τους με τις διεθνείς υποχρεώσεις τους 
όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα14. 
Αυτό θα επιτευχθεί μέσω της ενσωμάτω ‑
σης των αρχών των ανθρωπίνων δικαιω ‑
μάτων σε κάθε επιχειρησιακή αναπτυξια ‑
κή δραστηριότητα της ΕΕ.09 
Επιπλέον, η ΕΕ χρηματοδοτεί έργα τα 
οποία αποσκοπούν αποκλειστικά στην 
προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμά ‑
των. Το κύριο μέσο που διαθέτει η ΕΕ 
για την προώθηση της αποτροπής των 
βασανιστηρίων, της αποκατάστασης των 
θυμάτων βασανιστηρίων και της κα ‑
τάργησης της θανατικής ποινής είναι το 
ευρωπαϊκό μέσο για τη δημοκρατία και 
τα δικαιώματα του ανθρώπου (ΕΜΔΔΑ), 
το οποίο λειτουργεί συμπληρωματικά 
προς τα γεωγραφικά μέσα. Δρομολογή ‑
θηκε το 2006 με σκοπό την προαγωγή 
της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων σε τρίτες χώρες15.
10 
Ο προϋπολογισμός που διατέθηκε στο 
ΕΜΔΔΑ ανέρχεται σε 1,1 δισεκατομμύ ‑
ρια ευρώ συνολικά, και καλύπτει όλους 
τους στόχους στον τομέα των ανθρωπί ‑
νων δικαιωμάτων για την περίοδο 2007 ‑
2013. Το μεγαλύτερο μέρος της χρημα ‑
τοδότησης από το ΕΜΔΔΑ εκταμιεύεται 
υπό τη μορφή επιχορηγήσεων προς 
οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών 
για την υλοποίηση έργων. Κατ’ αρχήν, οι 
επιχορηγήσεις προϋποθέτουν συγχρη ‑
ματοδότηση, καθώς καλύπτουν μόνον 
έως το 80 % των δαπανών των έργων16. 
Το ΕΜΔΔΑ καλύπτει όλες τις περιοχές 
του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένων 
πολλών εκβιομηχανισμένων χωρών, και 
καθιστά δυνατή τη χρηματοδότηση χω ‑
ρίς διμερή συναίνεση, δεδομένου ότι δεν 
απαιτείται η έγκριση των αρχών της χώ ‑
ρας όπου υλοποιούνται τα έργα. Οι δα ‑
πάνες του ΕΜΔΔΑ για την καταπολέμηση 
των βασανιστηρίων17 και την κατάργη ‑
ση της θανατικής ποινής ανήλθαν σε 
100 εκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο 
2007 ‑2013 (βλέπε πίνακας 1 ). Ο αριθμός 
των συμβάσεων που συνήφθησαν κατά 
την περίοδο αυτή παρουσιάζεται στον 
πίνακα 2 . Η πλειονότητα των έργων 
αφορά ενημερωτικές εκστρατείες, δρα ‑
στηριότητες άσκησης πίεσης, πρακτικές 
παρακολούθησης, αποτρεπτικά μέτρα, 
νομική στήριξη θυμάτων βασανιστηρίων 
και θανατοποινιτών ή περίθαλψη και 
αποκατάσταση των θυμάτων.
11 Εισαγωγή Πίνακας 1Δαπάνες του ΕΜΔΔΑ σχετικά με τα βασανιστήρια και τη θανατική ποινή ανά ήπειρο, 
2007-2013
(σε ευρώ)
Βασανιστήρια 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 ΣΥΝΟΛΟ
Αφρική 0 3 967 906 456 120 4 248 938 2 192 122 514 511 3 844 082 15 223 679
Αμερική 0 2 226  820 388 122 1 178 945 758 097 0 2 530 910 7 082 894
Ασία 36 465 10 281  020 613 754 2 366  367 1 936 457 0 11 242 841 26 476 904
Ευρώπη 0 2 956 958 235 093 2 661 831 2 830 007 100 000 787 065 9 570 954
Δαπάνες που αφορούν περισσότερες ηπείρους 0 6 175 025 0 10 800 143 1 499 207 0 6 734 343 25 208 718
ΣΥΝΟΛΟ 36 465 25 607 729 1 693 089 21 256 224 9 215 890 614 511 25 139 241 83 563 149
Θανατική ποινή 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 ΣΥΝΟΛΟ
Αφρική 0 0 76 863 285 000 734 333 0 0 1 096 196
Αμερική 0 0 1 581 610 290 859 0 1 345 046 0 3 217 515
Ασία 0 0 722 028 731 761 1 416 450 2 009 842 0 4 880 081
Ευρώπη 0 0 0 0 0 200 074 0 200 074
Δαπάνες που αφορούν περισσότερες ηπείρους 0 0 4 067  552 657 674 0 3 263 246 0 7 988 472
ΣΥΝΟΛΟ 0 0 6 448 053 1 965 294 2 150 783 6 818 208 0 17 382 338
Πηγή:  Ευρωπαϊκή Επιτροπή.Πίνακας 2Αριθμός συμβάσεων του ΕΜΔΔΑ σχετικά με τα βασανιστήρια και τη θανατική ποινή 
ανά ήπειρο, 2007-2013
(σε ευρώ)
Βασανιστήρια 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 ΣΥΝΟΛΟ
Αφρική 0 7 4 5 4 3 6 29
Αμερική 0 7 3 3 6 0 4 23
Ασία 1 19 5 5 4 0 18 52
Ευρώπη 0 7 2 4 6 1 3 23
Συμβάσεις που αφορούν περισσότερες ηπείρους 0 6 0 10 1 0 6 23
ΣΥΝΟΛΟ 1 46 14 27 21 4 37 150
Θανατική ποινή 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 ΣΥΝΟΛΟ
Αφρική 0 0 1 1 1 0 0 3
Αμερική 0 0 4 2 0 2 0 8
Ασία 0 0 2 2 2 3 0 9
Ευρώπη 0 0 0 0 0 1 0 1
Συμβάσεις που αφορούν περισσότερες ηπείρους 0 0 7 1 0 4 0 12
ΣΥΝΟΛΟ 0 0 14 6 3 10 0 33
Πηγή:  Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
12
 Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
11 
Το Συνέδριο αξιολόγησε την αποτελε ‑
σματικότητα της δράσης του ΕΜΔΔΑ για 
την αποτροπή των βασανιστηρίων, την 
αποκατάσταση των θυμάτων βασανιστη ‑
ρίων και την κατάργηση της θανατικής 
ποινής. Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στα 
ακόλουθα δύο ερωτήματα:
α) Κατανεμήθηκε ορθά 
η χρηματοδότηση;
β) Ήταν βιώσιμα τα αποτελέσματα που 
επιτεύχθηκαν με τις επιχορηγήσεις;
12 
Ο έλεγχος, ο οποίος επικεντρώθηκε στην 
περίοδο 2007 ‑2013, διενεργήθηκε κατά 
το διάστημα Ιουλίου 2014 ‑Ιανουαρίου 
2015 και περιλάμβανε διάφορες συνι ‑
στώσες. Πρώτον, το Συνέδριο εξέτασε 
την κατανομή της χρηματοδότησης 
μέσω πέντε διεθνών προσκλήσεων 
υποβολής προτάσεων για την υπό 
εξέταση περίοδο (βλέπε παράρτημα V ). 
Η εξέταση συνίστατο σε συνεντεύξεις με 
υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας 
Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και της Γενι ‑
κής Διεύθυνσης Διεθνούς Συνεργασίας 
και Ανάπτυξης (ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας 
και Ανάπτυξης), καθώς και σε επισκόπη ‑
ση της αξιολόγησης από την Επιτροπή 
των υπομνημάτων και των ολοκληρω ‑
μένων προτάσεων 45 έργων (βλέπε 
παράρτημα VI ). Δεύτερον, το Συνέδριο 
εξέτασε επτά επιχορηγήσεις στο πλαίσιο 
του ΕΜΔΔΑ προς τρεις οργανώσεις της 
κοινωνίας των πολιτών στο Λονδίνο, στις 
οποίες πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις 
κατά τη διάρκεια του ελέγχου. Τρίτον, το 
Συνέδριο εξέτασε 13 έργα στο πλαίσιο 
του ΕΜΔΔΑ, τα οποία αφορούσαν τη Λαϊ ‑
κή Δημοκρατία του Κονγκό, τη Γεωργία 
και τη Νότια Αφρική. Για τον σκοπό αυτό, 
πραγματοποιήθηκαν αποστολές ελέγχου 
στις χώρες αυτές, προκειμένου οι ελε ‑
γκτές του Συνεδρίου να συνομιλήσουν 
με υπαλλήλους των αντιπροσωπειών 
της ΕΕ, καθώς και με εκπροσώπους των 
οργανώσεων που έλαβαν τις επιχορη ‑
γήσεις του ΕΜΔΔΑ. Τέλος, το Συνέδριο 
προέβη σε εξέταση βάσει εγγράφων 
11 έργων στο πλαίσιο του ΕΜΔΔΑ, τα οποία αφορούσαν την Κίνα και τις Ηνω ‑
μένες Πολιτείες (βλέπε παράρτημα VII ). 
Το δείγμα ελέγχου αντιστοιχεί στο 24 % 
των σχετικών δαπανών.
13
 Παρατηρήσεις
Μολονότι είχε διενεργηθεί 
κατάλληλη εκτίμηση των 
αναγκών, η στόχευση της 
χρηματοδότησης από την 
Επιτροπή δεν ήταν 
η βέλτιστη δυνατή
13 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον οι προ ‑
σκλήσεις υποβολής προτάσεων βασίστη ‑
καν σε κατάλληλη εκτίμηση των αναγκών, 
καθώς και εάν ήταν δεόντως στοχευμένες 
και συντονισμένες με άλλες δράσεις της 
ΕΕ, όπως οι συνήθεις δράσεις αναπτυξια ‑
κής στήριξης και ο διάλογος. Στο πλαίσιο 
του ελέγχου αξιολογήθηκαν επίσης τόσο 
η επιλογή των έργων, μέσω της εξέτα ‑
σης της διαφάνειας, της επάρκειας της 
τεκμηρίωσης και της διεξοδικότητας της 
διαδικασίας επιλογής, όσο και η καταλ ‑
ληλότητα της βασιζόμενης στη ζήτηση 
προσέγγισης που εφαρμόστηκε.
Οι ανά χώρα στρατηγικές για 
τα ανθρώπινα δικαιώματα 
δεν ελήφθησαν επαρκώς 
υπόψη για τους σκοπούς 
της κατανομής της 
χρηματοδότησης, ενώ 
ο συντονισμός με άλλες 
δράσεις της ΕΕ ήταν ελλιπής
14 
Οι χρηματοδοτικοί πόροι που διατίθενται 
για την καταπολέμηση των βασανιστη ‑
ρίων και την κατάργηση της θανατικής 
ποινής είναι πενιχροί σε σύγκριση με 
τις προκλήσεις στον τομέα αυτό (βλέπε σημείο 10) και, επομένως, πρέπει να κα ‑
τανέμονται κατά προτεραιότητα σε χώρες 
και ζητήματα όπου οι ανάγκες είναι μεγά ‑
λες και τα περιθώρια βελτίωσης σημαντι ‑
κά. Η Επιτροπή εξασφαλίζει κατάλληλα 
πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την 
κατάσταση στον τομέα των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων στις χώρες‑εταίρους ανα ‑
λύοντας τις δημοσίως διαθέσιμες πληρο ‑
φορίες, μέσω επαφών με οργανώσεις της 
κοινωνίας των πολιτών, καθώς και εξετά ‑
ζοντας ενεργά την κατάσταση επί τόπου. 
Οι αντιπροσωπείες της ΕΕ καταρτίζουν 
τακτικά υπομνήματα σχετικά με ζητήματα 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ενσωμα ‑
τώνουν σχετικά σχόλια και αναλύσεις στις 
εκθέσεις διαχείρισης που καταρτίζουν18.
15 
Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τις διαθέσι ‑
μες πληροφορίες για την εκτίμηση των 
αναγκών και τον καθορισμό προτεραιοτή ‑
των, όπως αυτό προκύπτει από διάφορα 
έγγραφα. Στα έγγραφα της πολυετούς 
στρατηγικής του ΕΜΔΔΑ19 περιγράφο ‑
νται τα προσδοκώμενα από το ΕΜΔΔΑ 
αποτελέσματα, καθώς και οι αντίστοιχες 
χρηματοδοτικές χορηγήσεις. Επιπλέον, κα ‑
ταρτίζονται ετήσια προγράμματα δράσης 
στα οποία περιγράφονται τα επιμέρους 
βασικά στοιχεία20 των προς χρηματοδό ‑
τηση δράσεων. Σε επίπεδο χωρών, οι προ ‑
τεραιότητες καθορίζονται στις ανά χώρα 
στρατηγικές για τα ανθρώπινα δικαιώματα 
(βλέπε πλαίσιο 3 ). Τα έγγραφα αυτά είναι 
εμπιστευτικά, συμπεριλαμβανομένου 
του τμήματος στο οποίο καθορίζονται οι 
προτεραιότητες, γεγονός που περιορίζει 
την προστιθέμενη αξία τους.18 Εκθέσεις διαχείρισης της 
εξωτερικής βοήθειας.
19 Κατά το υπό εξέταση 
διάστημα, τέτοια έγγραφα 
στρατηγικής υπήρχαν για τις 
περιόδους 2007 ‑2010 και 
2011 ‑2013.
20 Διατεθέν ποσό, 
προτεραιότητες και 
προσέγγιση που 
ακολουθήθηκε για την 
κατανομή των κονδυλίων.
Ανά χώρα στρατηγικές για τα ανθρώπινα δικαιώματα
Από το δεύτερο εξάμηνο του 2011, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν καταρτίσει περισσότερες από 150 ανά χώρα 
στρατηγικές για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κάθε στρατηγική περιλαμβάνει ενδελεχή ανάλυση της κατάστασης στην 
εκάστοτε χώρα και θέτει σειρά κοινών προτεραιοτήτων για την ΕΕ και τα κράτη μέλη. Οι στρατηγικές προβλέπεται 
να επικαιροποιούνται ανά διετία, ή όποτε υπάρχουν σημαντικές αλλαγές. Η καταπολέμηση των βασανιστηρίων απο ‑
τελεί προτεραιότητα στο πλαίσιο 57 στρατηγικών και η κατάργηση της θανατικής ποινής στο πλαίσιο 72.Πλαίσιο 3  
14 Παρατηρήσεις
16 
Οι επιχορηγήσεις χορηγούνται σε συνέ ‑
χεια προσκλήσεων υποβολής προτάσεων 
(προσέγγιση βασιζόμενη στη ζήτηση). 
Κατά την περίοδο 2007 ‑2013, δημοσιεύ ‑
θηκαν τρεις διεθνείς προσκλήσεις υπο ‑
βολής προτάσεων οι οποίες αφορούσαν 
την καταπολέμηση των βασανιστηρίων 
και δύο διεθνείς προσκλήσεις υποβο ‑
λής προτάσεων οι οποίες αφορούσαν 
την κατάργηση της θανατικής ποινής. 
Αρμόδιες για τη διαχείριση των εν λόγω 
προσκλήσεων υποβολής προτάσεων με 
παγκόσμια κάλυψη, οι οποίες οδήγησαν 
στη χορήγηση 80 και 24 επιχορηγήσεων 
αντίστοιχα, ήταν οι κεντρικές υπηρεσίες 
της ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανά ‑
πτυξης. Τα έργα επελέγησαν μεταξύ 789 
συνολικά προτάσεων έργων. Επιχορηγή ‑
σεις διατέθηκαν και μέσω προγραμμά ‑
των στήριξης ανά χώρα. Πρόκειται για 
προσκλήσεις υποβολής προτάσεων τις 
οποίες διαχειρίζονται οι αντιπροσωπείες 
της ΕΕ και οι οποίες αφορούν συγκεκρι ‑
μένη χώρα. Οι προσκλήσεις αυτές οδή ‑
γησαν στην χορήγηση 70 επιχορηγήσεων 
για την καταπολέμηση των βασανιστηρί ‑
ων και 9 επιχορηγήσεων για την κατάρ ‑
γηση της θανατικής ποινής. Οι στόχοι 
των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων 
είναι σύμφωνοι με τους στόχους που 
ορίζονται στα έγγραφα στρατηγικής του 
ΕΜΔΔΑ και στις κατευθυντήριες γραμμές 
της ΕΕ.
17 
Οι διεθνείς προσκλήσεις υποβολής 
προτάσεων δεν εστίασαν στις χώρες στις 
οποίες η ΕΕ θεωρεί προτεραιότητα την 
καταπολέμηση των βασανιστηρίων και 
την κατάργηση της θανατικής ποινής 
(βλέπε  πλαίσιο 3 ). Μολονότι οι γενικοί 
στόχοι των έργων που εξετάστηκαν 
σε σχέση με την Κίνα και τις Ηνωμένες 
Πολιτείες αναφέρονται ρητά ως προτε ‑
ραιότητες στην ανά χώρα στρατηγική 
της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, 
έργα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, 
τη Γεωργία και τη Νότια Αφρική αφο ‑
ρούσαν επίσης την καταπολέμηση των 
βασανιστηρίων, αν και οι στρατηγικές 
για τα ανθρώπινα δικαιώματα για τις εν 
λόγω χώρες δεν την προβλέπουν ρητά ως προτεραιότητα. Αυτό είχε ως αποτέ ‑
λεσμα, πόροι του ΕΜΔΔΑ να διατεθούν 
σε χώρες όπου η εξάλειψη των βασανι ‑
στηρίων ή η κατάργηση της θανατικής 
ποινής δεν αποτελούσαν προτεραιότητα.
18 
Οι περιγραφές των στόχων των περισσό ‑
τερων προσκλήσεων υποβολής προτά ‑
σεων ήταν αόριστες. Στην πρόσκληση 
υποβολής προτάσεων του 2007 για τη 
στήριξη δράσεων στον τομέα της κατα ‑
πολέμησης των βασανιστηρίων γινόταν 
διάκριση μεταξύ, αφενός, της αποτροπής 
(παρτίδα 1) και, αφετέρου, της αποκατά ‑
στασης (παρτίδα 2). Ωστόσο, στις προ ‑
σκλήσεις που δημοσιεύθηκαν το 2009 
και το 2012 δεν γινόταν πλέον αυτή η δι ‑
άκριση. Αντιθέτως, ενθαρρυνόταν μια 
ολοκληρωμένη και ολιστική προσέγγιση, 
η οποία κάλυπτε τρεις προτεραιότητες, 
την αποτροπή, τη λογοδοσία και την 
αποκατάσταση, οι οποίες θεωρούνται 
αλληλένδετες και αλληλοενισχυόμενες. 
Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων 
που αφορούσαν τη θανατική ποινή 
επίσης προωθούσαν την υιοθέτηση μιας 
ολοκληρωμένης προσέγγισης. Δεν δινό ‑
ταν ιδιαίτερη έμφαση σε συγκεκριμένη 
πτυχή ούτε ορίζονταν επιμέρους στόχοι.
19 
Στη Γεωργία, τα έργα του ΕΜΔΔΑ συ ‑
μπληρώνονται από άλλες δράσεις της 
ΕΕ, όπως συνήθεις δράσεις στήριξης, 
διαπραγματεύσεις ενόψει της συμφωνίας 
σύνδεσης ΕΕ‑Γεωργίας και διάλογο. Ο δι ‑
άλογος με τη Γεωργία στον τομέα των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχει ιδιαίτερη 
σημασία, καθώς συμβάλλει στην εδραίω ‑
ση των έργων του ΕΜΔΔΑ, καλύπτοντας 
τα ζητήματα στα οποία αυτά εστιάζουν. 
Στις άλλες χώρες που εξετάστηκαν, 
ωστόσο, τα έργα του ΕΜΔΔΑ δεν εντάσ ‑
σονται στο πλαίσιο μιας συνεκτικής, 
στρατηγικής και συντονισμένης προσέγ ‑
γισης για την αντιμετώπιση των ζητημά ‑
των που σχετίζονται με τα βασανιστήρια 
και τη θανατική ποινή. Τα έργα δεν 
αλληλοσυμπληρώνονται αποτελεσμα ‑
τικά και δεν συνδέονται με τη συνήθη 
15 Παρατηρήσεις
αναπτυξιακή στήριξη της Επιτροπής. 
Επιπλέον, ο διάλογος της Επιτροπής δεν 
συμπληρώνει τα έργα του ΕΜΔΔΑ τόσο 
αποτελεσματικά όσο θα μπορούσε. Τα 
σχετικά με τα βασανιστήρια ζητήματα 
δεν εντάχθηκαν στο πλαίσιο του διαλό ‑
γου με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό 
και τη Νότια Αφρική, παρά το γεγονός 
ότι τα έργα του ΕΜΔΔΑ εστιάζουν στην 
αποτροπή των βασανιστηρίων και την 
αποκατάσταση των θυμάτων βασανιστη ‑
ρίων. Το ζήτημα της θανατικής ποινής 
συζητήθηκε στο πλαίσιο του διαλόγου 
με την Κίνα για θέματα ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων, καθώς και στο πλαίσιο της 
διαβούλευσης ΕΕ‑Ηνωμένων Πολιτειών 
για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 
Ωστόσο, τα ζητήματα που τέθηκαν διέ ‑
φεραν από εκείνα στα οποία εστίαζαν τα 
έργα του ΕΜΔΔΑ.
20 
Η εφαρμογή της βασιζόμενης στα αν ‑
θρώπινα δικαιώματα προσέγγισης στο 
πλαίσιο της αναπτυξιακής συνεργασίας 
(βλέπε σημείο 8) παρουσιάζει σημαντι ‑
κή καθυστέρηση. Τον Μάιο του 201421, 
η Επιτροπή παρουσίασε στο Συμβούλιο 
μια «εργαλειοθήκη» η οποία προβλέπει 
πώς θα προχωρήσει η Επιτροπή προς 
την κατεύθυνση μιας βασιζόμενης στα 
ανθρώπινα δικαιώματα προσέγγισης στο πλαίσιο της αναπτυξιακής συνεργασί ‑
ας. Η εργαλειοθήκη αυτή περιλαμβάνει 
πρακτικούς καταλόγους ελέγχου και 
ανακοινώνει την ανάπτυξη μιας δέσμης 
στήριξης. Η βασιζόμενη στα ανθρώπινα 
δικαιώματα προσέγγιση δεν εφαρμόζε ‑
ται ακόμη, μολονότι η πρώτη αξιολόγη ‑
σή της προβλέπεται ήδη για το 2016.
Η διαδικασία επιλογής 
των έργων ήταν επαρκώς 
τεκμηριωμένη αλλά όχι 
αρκούντως αυστηρή
21 
Η διαδικασία επιλογής των έργων χαρα ‑
κτηρίζεται από διαφάνεια και τεκμηρι ‑
ώνεται επαρκώς. Οι αξιολογήσεις των 
έργων (βλέπε πλαίσιο 4 ) τεκμηριώνονται 
με την αναλυτική βαθμολογία κάθε αξιο ‑
λογητή, καθώς και με περιγραφική εκτί ‑
μηση. Επιπλέον, παρουσιάζονται αρκετά 
λεπτομερώς τα συνολικά συμπεράσματα 
των επιτροπών αξιολόγησης, συμπερι ‑
λαμβανομένων της τελικής κατάταξης 
των έργων, του καθορισμού του κατώ ‑
τατου βαθμού, επεξηγήσεων σχετικά με 
τη μη επιλεξιμότητα των έργων και της 
αιτιολόγησης τυχόν επαναξιολογήσεων.21 Αν και το σχέδιο δράσης του 
στρατηγικού πλαισίου και του 
σχεδίου δράσης της ΕΕ για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα και τη 
δημοκρατία (βλέπε σημείο 5) 
προέβλεπε ότι έπρεπε να 
οριστικοποιηθεί το 2013.
Αξιολόγηση προτάσεων έργων
Σύμφωνα με τον πρακτικό οδηγό των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στο πλαίσιο των εξωτερικών δράσεων 
της ΕΕ, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που επιθυμούν να λάβουν επιχορήγηση οφείλουν κατ’ αρχάς να 
υποβάλουν υπόμνημα στο οποίο να περιγράφουν τα βασικά χαρακτηριστικά του προτεινόμενου έργου. Εφόσον 
το υπόμνημα αυτό εγκριθεί από την επιτροπή αξιολόγησης, καλούνται να υποβάλουν πλήρη πρόταση έργου. Τόσο 
το υπόμνημα όσο και η πλήρης πρόταση αξιολογούνται από δύο αξιολογητές, στις περισσότερες δε περιπτώσεις 
από έναν ανεξάρτητο εξωτερικό αξιολογητή και από έναν εκπρόσωπο της αντιπροσωπείας της ΕΕ στη χώρα όπου 
προγραμματίζεται να υλοποιηθεί η δράση22. Οι αξιολογήσεις διενεργούνται βάσει συστήματος βαθμολόγησης και 
τυποποιημένων πινάκων αξιολόγησης με κριτήρια που καλύπτουν πτυχές του σχεδιασμού, της συνάφειας, της ικα ‑
νότητας, της σκοπιμότητας, της αποτελεσματικότητας, της βιωσιμότητας και της οικονομικής αποδοτικότητας. Οι 
επιχορηγήσεις παρέχονται στα έργα που συγκεντρώνουν τις υψηλότερες βαθμολογίες.
22 Στις περιπτώσεις που ένα έργο αφορά δράσεις σε περισσότερες χώρες, το έργο αξιολογείται από εκπρόσωπο της περιφερειακής διεύθυνσης της 
ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης.Πλαίσιο 4
16 Παρατηρήσεις
22 
Οι τυποποιημένοι πίνακες αξιολόγησης 
που χρησιμοποιεί η Επιτροπή (βλέπε 
πλαίσιο 4 ) εμφανίζουν μια σειρά αδυνα ‑
μιών που δυσχεραίνουν την ποιοτική και 
αντικειμενική αξιολόγηση:
α) Οι κατευθυντήριες οδηγίες για 
τη βαθμολόγηση των διαφόρων 
κριτηρίων είναι περιορισμένες και 
η διατύπωση πολλών κριτηρίων πε ‑
ριλαμβάνει όρους όπως «επαρκής», 
«ενδεδειγμένος», «ικανοποιητικός» 
και «στρατηγικά επιλεγείς», οι οποίοι 
δεν επεξηγούνται επακριβώς.
β) Από το 2011, η συνάφεια των έργων 
αξιολογείται μόνον βάσει του υπο ‑
μνήματος περί πρότασης και όχι 
βάσει της πλήρους πρότασης.
γ) Αρκετά κριτήρια συνδυάζονται και 
βαθμολογούνται από κοινού. Δεν 
είναι σαφές πώς πρέπει να γίνεται 
η βαθμολόγηση όταν διαφέρει η αξι ‑
ολόγηση των επιμέρους κριτηρίων.
δ) Δεν προβλέπονται ελάχιστες απαι ‑
τήσεις σε σχέση με ουσιώδεις πτυχές 
για τις οποίες κάτι τέτοιο θα ήταν 
αναμενόμενο, όπως όσον αφορά τη 
σκοπιμότητα ή τον αντίκτυπο ενός 
έργου.
23 
Η Επιτροπή εκδίδει κατευθυντήριες οδη ‑
γίες απευθυνόμενες στους αξιολογητές 
για κάθε πρόσκληση υποβολής προτά ‑
σεων. Σκοπός των εν λόγω κατευθυντή ‑
ριων οδηγιών είναι να κατευθύνουν τους 
αξιολογητές στο έργο τους, κατά τρόπον 
ώστε να εξασφαλίζεται η συνέπεια και 
η συνοχή του αξιολογητικού έργου. 
Ωστόσο, οι κατευθυντήριες οδηγίες δεν 
αντισταθμίζουν επαρκώς τις αδυναμίες 
των τυποποιημένων πινάκων αξιολόγη ‑
σης (βλέπε σημείο 22) και δεν διευκρι ‑
νίζουν καταλλήλως τον τρόπο με τον 
οποίο πρέπει να αξιολογούνται συγκε ‑
κριμένες απαιτήσεις των προσκλήσεων 
υποβολής προτάσεων. Παραδείγματος 
χάριν, σε σχέση με τα βασανιστήρια, 
οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων αναφέρουν ότι είναι προτιμητέα μια 
ολιστική και ολοκληρωμένη προσέγγιση, 
καθώς και δράσεις που διερευνούν τη 
σχέση μεταξύ της προαγωγής των οικο ‑
νομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών 
δικαιωμάτων, αφενός, και της εξάλειψης 
των βασανιστηρίων, αφετέρου. Στην 
περίπτωση της θανατικής ποινής, τα 
έργα πρέπει να περιλαμβάνουν δράσεις 
που βασίζονται σε μια ολοκληρωμένη 
προσέγγιση της καταπολέμησης της 
θανατικής ποινής. Ωστόσο, τα κριτήρια 
αυτά δεν αξιολογούνται, ούτε βαθμολο ‑
γούνται χωριστά.
24 
Οι αξιολογήσεις έργων που εξέτασε το 
Συνέδριο (βλέπε σημείο 12) δεν είχαν 
διενεργηθεί πάντοτε με την αναγκαία 
αυστηρότητα:
α) Στις περιπτώσεις 25 από τις 45 αξι ‑
ολογήσεις έργων που εξετάστηκαν, 
τουλάχιστον μία περιγραφική εκτί ‑
μηση δεν περιλαμβάνει ανάλυση ανά 
κριτήριο, μολονότι αυτό απαιτείται. 
Επομένως, οι εν λόγω αξιολογήσεις 
δεν είναι πλήρως αιτιολογημένες.
β) Στις περιπτώσεις τεσσάρων από τις 
45 αξιολογήσεις έργων που εξετά ‑
στηκαν, δεν αιτιολογείται με σαφή ‑
νεια η χαμηλή βαθμολογία σε σχέση 
με ορισμένα κριτήρια.
γ) Στις περιπτώσεις 11 από τις 45 αξιο ‑
λογήσεις έργων που εξετάστηκαν, οι 
ελεγκτές του Συνεδρίου επεσήμαναν 
ασυνέπειες μεταξύ της βαθμολογίας 
και των περιγραφικών εκτιμήσεων. 
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, 
η ασυνέπεια έγκειτο στην σχετικά 
υψηλή βαθμολογία για ορισμένα κρι ‑
τήρια, παρά τις αρνητικές περιγραφι ‑
κές εκτιμήσεις.
17 Παρατηρήσεις
25 
Συχνά οι αξιολογητές διατυπώνουν 
διαφορετικές γνώμες για το ίδιο έργο. 
Στις περιπτώσεις των 45 έργων που εξε ‑
τάστηκαν, σημαντική διαφορά μεταξύ 
των βαθμολογιών των δύο αξιολογητών 
υπήρχε για ποσοστό 20 % των κριτηρί ‑
ων23. Η επιτροπή αξιολόγησης έχει τη 
δυνατότητα να μην αποδεχθεί τη βαθ ‑
μολογία των αξιολογητών και να προβεί 
σε επαναξιολόγηση του συνόλου των 
κριτηρίων. Ωστόσο, δεν ακολουθήθηκε 
συνεπής προσέγγιση όσον αφορά τις 
επαναξιολογήσεις. Στο πλαίσιο τριών από 
τις πέντε προσκλήσεις υποβολής προ ‑
τάσεων που εξετάστηκαν, η επιτροπή 
αξιολόγησης προέβη σε επαναξιολόγηση 
στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η δια ‑
φορά μεταξύ της συνολικής βαθμολογίας 
των δύο αξιολογήσεων κρίθηκε σημα ‑
ντική. Επιπροσθέτως, ο ορισμός του τι 
συνιστά σημαντική διαφορά μεταβλή ‑
θηκε επίσης με την πάροδο του χρόνου. 
Ως αποτέλεσμα αυτού, δεν υποβλήθηκαν 
σε επαναξιολόγηση αρκετές προτάσεις 
έργων που εμφάνιζαν μεγάλες διαφορές 
στη βαθμολογία. Στην περίπτωση μιας 
πρόσκλησης υποβολής προτάσεων24, δεν 
διενεργήθηκε καμία επαναξιολόγηση, 
παρά την ύπαρξη σημαντικής διαφο ‑
ράς25 μεταξύ της συνολικής βαθμολογίας 
των αξιολογητών για τέσσερα από τα 
δέκα έργα. Στην περίπτωση μιας άλλης 
πρόσκλησης26, διενεργήθηκαν επανα ‑
ξιολογήσεις, χωρίς ωστόσο να διευ ‑
κρινιστεί για ποια έργα έπρεπε να γίνει 
αυτό, και τρεις από τις οκτώ προτάσεις 
δεν υποβλήθηκαν σε επαναξιολόγηση, 
ενώ υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ 
των συνολικών βαθμολογιών των δύο 
αξιολογητών.26 
Οι επιχορηγήσεις τις οποίες ζητούν οι 
οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών 
πρέπει να συμμορφώνονται με συγκε ‑
κριμένα όρια. Το ελάχιστο και το μέγιστο 
ύψος των επιχορηγήσεων αυξήθηκαν 
κατά την υπό εξέταση περίοδο. Η μέση 
αξία των συμβάσεων για έργα που 
αφορούσαν τη θανατική ποινή αυξήθηκε 
από 550 000 ευρώ για την πρόσκλη ‑
ση υποβολής προτάσεων του 2008 σε 
735 000 ευρώ για την πρόσκληση του 
2011. Η μέση αξία των συμβάσεων για 
έργα που αφορούσαν τη θανατική ποινή 
αυξήθηκε από 715 000 ευρώ για την πρό ‑
σκληση υποβολής προτάσεων του 2007 
σε 903 000 ευρώ για την πρόσκληση του 
2009. Τα ποσά αυξήθηκαν προκειμένου 
να μειωθεί ο αριθμός των συμβάσεων 
και, ως εκ τούτου, ο φόρτος εργασίας της 
Επιτροπής.
27 
Οι μικρότερου μεγέθους οργανώσεις 
της κοινωνίας των πολιτών βρίσκονται 
σε συγκριτικά μειονεκτική θέση όταν 
υποβάλλουν αιτήσεις επιχορήγησης, 
λόγω των επαχθών διαδικασιών υποβο ‑
λής αιτήσεων, των γλωσσικών απαιτή ‑
σεων27 και, στην περίπτωση ορισμένων 
προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, 
της απαίτησης να δραστηριοποιούνται 
σε περισσότερες από μία χώρες. Το 
αυξημένο ελάχιστο ποσό των επιχορη ‑
γήσεων δυσχέρανε περαιτέρω για αυτές 
την υποβολή αίτησης επιχορήγησης, 
ακόμη και στις περιπτώσεις που έχουν 
τη δυνατότητα να υλοποιήσουν συναφή 
και αποτελεσματικά έργα. Προκειμένου 
να αμβλύνει τις ανωτέρω δυσκολίες, 
η Επιτροπή διοργανώνει σεμινάρια και 
προγράμματα επιμόρφωσης απευθυνό ‑
μενα σε οργανώσεις της κοινωνίας των 
πολιτών, προάγει την ανάπτυξη εταιρι ‑
κών σχέσεων και επιτρέπει την παροχή 
κλιμακωτών επιχορηγήσεων.23 Διαφορά τουλάχιστον δύο 
βαθμών, επί συνόλου πέντε, 
σε σχέση με ένα συγκεκριμένο 
κριτήριο. Δεδομένου ότι κάθε 
αξιολόγηση περιλαμβάνει 
17 κριτήρια, το Συνέδριο 
εξέτασε συνολικά 
765 κριτήρια.
24 Πρόσκληση υποβολής 
προτάσεων 126 ‑224.
25 Άνω των 10 επί συνόλου 
50 βαθμών.
26 Πρόσκληση υποβολής 
προτάσεων 131 ‑085.
27 Οι αιτήσεις υποβάλλονται στα 
αγγλικά, τα γαλλικά ή τα 
ισπανικά.
18 Παρατηρήσεις
Η εφαρμογή της βασιζόμενης 
στη ζήτηση προσέγγισης 
διασφάλισε μεν ότι οι 
δικαιούχοι οργανώσεις 
διέθεταν επαρκή 
εμπειρογνωσία και ότι 
αναλάμβαναν την ευθύνη 
των δράσεων, είχε όμως και 
μειονεκτήματα
28 
Η βασιζόμενη στη ζήτηση προσέγγι ‑
ση καθιστά δυνατή την αντιμετώπιση 
ευαίσθητων ζητημάτων χωρίς κυβερνη ‑
τική συναίνεση. Οι αιτούντες των έργων 
που εξετάστηκαν διέθεταν επαρκές 
προσωπικό με τις αναγκαίες τεχνικές 
ικανότητες και, στην πλειονότητα των 
περιπτώσεων, είχαν ήδη υλοποιήσει έργα 
παρόμοιας κλίμακας και φύσης. Ωστό ‑
σο, σε περισσότερο από το ένα τέταρτο 
των περιπτώσεων, η κλίμακα του έργου 
υπερέβαινε σημαντικά την κλίμακα κάθε 
δραστηριότητας που είχε υλοποιήσει στο 
παρελθόν η δικαιούχος οργάνωση, κάτι 
που συνιστά δυνητικό κίνδυνο για την 
υλοποίηση του έργου. Παρ’ όλα αυτά, 
η περιορισμένη ικανότητα της οργάνω ‑
σης αποδείχθηκε σημαντικό πρόβλημα 
σε μία μόνον από τις περιπτώσεις αυτές.
29 
Η βασιζόμενη στη ζήτηση προσέγγιση 
έχει μια σειρά αρνητικών συνεπειών:
α) Η γεωγραφική εμβέλεια των έργων 
ενδέχεται να μη συμπίπτει με τις 
περιοχές όπου το ΕΜΔΔΑ μπορεί να 
επιτύχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. 
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, 
τα έργα καλύπτουν σε γενικές γραμ ‑
μές τις περιοχές στις οποίες δραστη ‑
ριοποιούνταν ήδη οι οργανώσεις. 
Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό είχε 
ως αποτέλεσμα τη στήριξη δρα ‑
στηριοτήτων με πολύ περιορισμένο 
δυνητικό αντίκτυπο, επειδή τα έργα 
στόχευαν σε χώρες όπου, για πολιτι ‑
κούς λόγους, δεν μπορεί εύλογα να 
αναμένεται η επίτευξη προόδου.β) Σε μια προσπάθεια εξασφάλισης 
επιχορηγήσεων, οι οργανώσεις της 
κοινωνίας των πολιτών ενδέχεται 
να προτείνουν έργα με υπερβολικά 
φιλόδοξους στόχους. Επί των 31 
έργων που εξετάστηκαν, το Συνέ ‑
δριο εντόπισε 13 τα οποία είχαν 
σαφώς υπερβολικά φιλόδοξους 
στόχους. Αυτοί συνήθως σχετίζονται 
με αλλαγές η υλοποίηση των οποίων 
προϋποθέτει κυβερνητική δέσμευση 
στις χώρες‑εταίρους, αλλά δεν υπάρ ‑
χουν στοιχεία που να υποδεικνύουν 
ότι υφίσταται τέτοια δέσμευση, κάθε 
άλλο μάλιστα,
γ) Οι δικαιούχοι οργανώσεις ενδέχεται 
να μη δεσμευθούν ρητά να υλοποι ‑
ήσουν μετρήσιμες δραστηριότητες. 
Αυτό δυσχεραίνει σε μεταγενέστερο 
στάδιο την αντικειμενική αξιολό ‑
γηση, από πλευράς Επιτροπής, της 
ικανοποιητικής υλοποίησης των 
δραστηριοτήτων του έργου. Έχουν 
καθοριστεί δείκτες για τη μέτρηση 
των δραστηριοτήτων των έργων, 
αλλά, μολονότι πρόκειται ως επί το 
πλείστον για μετρήσιμους δείκτες, 
δεν έχουν κατά κανόνα καθοριστεί 
σημεία εκκίνησης και ποσοτικώς 
προσδιορισμένοι επιμέρους στόχοι, 
αν και αυτό ήταν δυνατό στις περισ ‑
σότερες περιπτώσεις.
30 
Οι αρνητικές συνέπειες της βασιζόμενης 
στη ζήτηση προσέγγισης δεν έτυχαν 
της δέουσας αντιμετώπισης. Όταν οι 
αξιολογητές των προτάσεων έργων 
εντοπίζουν αδυναμίες, αυτό δεν οδηγεί 
στη βελτίωση του σχεδιασμού των έρ ‑
γων28, με αποτέλεσμα η ευκαιρία να μένει 
ανεκμετάλλευτη.28 Το άρθρο 204, παράγραφος 5, 
του κατ’ εξουσιοδότηση 
κανονισμού (ΕΕ) 
αριθ. 1268/2012 της 
Επιτροπής, της 29ης 
Οκτωβρίου 2012, σχετικά με 
τους κανόνες εφαρμογής του 
κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 
αριθ. 966/2012 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου για τους 
δημοσιονομικούς κανόνες που 
εφαρμόζονται στον γενικό 
προϋπολογισμό της Ένωσης 
(ΕΕ L 362 της 31.12.2012, σ. 1) 
προβλέπει ότι η πρόταση δεν 
μπορεί να μεταβληθεί 
ουσιωδώς.
19 Παρατηρήσεις
29 Κατά μέσο όρο 97,8 %.
30 Αν και ο έλεγχος επαλήθευσης 
ήταν δυσχερής στις 10 
περιπτώσεις στις οποίες οι 
κύριες δραστηριότητες των 
έργων δεν ήταν ποσοτικώς 
προσδιορισμένες (βλέπε 
σημείο 29).Τα έργα υλοποιήθηκαν 
σύμφωνα με τον 
σχεδιασμό τους, αλλά 
ο συνολικός αντίκτυπος 
της χρηματοδότησης από 
το ΕΜΔΔΑ ήταν 
περιορισμένος
31 
Το Συνέδριο εξέτασε εάν τα έργα υλοποι ‑
ήθηκαν σύμφωνα με τον σχεδιασμό τους, 
από την άποψη των δραστηριοτήτων, 
του προϋπολογισμού και του χρονοδια ‑
γράμματος. Επιπροσθέτως, το Συνέδριο 
αξιολόγησε κατά πόσον ελήφθη υπόψη 
η οικονομική αποδοτικότητα των έργων. 
Το Συνέδριο εξέτασε επίσης εάν είχαν 
τον προσδοκώμενο αντίκτυπο, καθώς 
και τη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων.
Σε γενικές γραμμές οι 
δραστηριότητες των έργων 
υλοποιήθηκαν σύμφωνα με 
τον σχεδιασμό τους
32 
Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολι ‑
τών που υλοποιούν έργα υποβάλλουν 
εκθέσεις σχετικά με τις δραστηριότητές 
τους κατά τη διάρκεια και στη λήξη των 
περιόδων υλοποίησης των έργων. Οι 
εκθέσεις αυτές επικεντρώνονται σε πολύ 
μεγάλο βαθμό στις δραστηριότητες και 
όχι στην επίτευξη των στόχων, γεγονός 
που παρακωλύει την προσανατολισμέ ‑
νη στα αποτελέσματα διαχείριση των 
δαπανών.33 
Το πρόβλημα αυτό σχετίζεται με το 
γεγονός ότι τα λογικά πλαίσια (βλέπε 
πλαίσιο 5 ) που υποβάλλουν οι οργανώ ‑
σεις της κοινωνίας των πολιτών πάσχουν 
από την άποψη της διατύπωσης. Συχνά 
περιέχουν ειδικούς στόχους, προσδοκώ ‑
μενα αποτελέσματα και δραστηριότητες 
χωρίς συνοχή. Στην πραγματικότητα, 
το απαιτούμενο υπόδειγμα του λογικού 
πλαισίου δεν είναι προσαρμοσμένο στα 
έργα αυτού του είδους και είναι υπερβο ‑
λικά πολύπλοκο για πολλές οργανώσεις 
της κοινωνίας των πολιτών.
34 
Οι προϋπολογισμοί των εξετασθέντων 
έργων είχαν τηρηθεί σε όλες τις περιπτώ ‑
σεις και εμφάνιζαν πολύ υψηλό ποσοστό 
χρησιμοποίησης29. Σε γενικές γραμμές, 
οι κύριες δραστηριότητες των έργων 
υλοποιήθηκαν σύμφωνα με τον σχεδια ‑
σμό30 τους. Ωστόσο, σε 8 από τα 16 έργα 
τα οποία εξετάστηκαν και των οποίων 
η υλοποίηση είχε ολοκληρωθεί, ορισμέ ‑
νες από τις σχεδιαζόμενες δραστηριό ‑
τητες δεν είχαν υλοποιηθεί. Αυτό συχνά 
οφειλόταν στο γεγονός ότι τα έργα είχαν 
υπερβολικά φιλόδοξους στόχους (βλέπε 
σημείο 29).
Λογικά πλαίσια
Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που υποβάλλουν αίτηση επιχορήγησης υποχρεούνται να υποβάλλουν το 
λογικό πλαίσιο του έργου που επιθυμούν να υλοποιήσουν. Πρόκειται για έγγραφο με τη μορφή συνήθους πίνακα, το 
οποίο περιέχει τους γενικούς και ειδικούς στόχους, τα προσδοκώμενα αποτελέσματα και τις σχεδιαζόμενες δραστη ‑
ριότητες του έργου.Πλαίσιο 5
20 Παρατηρήσεις
35 
Σε τέσσερις περιπτώσεις, η υλοποίηση 
των έργων σύμφωνα με τον σχεδιασμό 
τους προσέκρουσε σε απρόβλεπτα 
γεγονότα, όπως σε εταίρους που δεν 
πραγματοποίησαν τις προσδοκώμενες 
συνεισφορές ή σε σημαντικές μεταβο ‑
λές του πολιτικού περιβάλλοντος. Στις 
περιπτώσεις αυτές, τα προβλήματα 
αντιμετωπίστηκαν με τον ενδεδειγμένο 
τρόπο από τις οργανώσεις της κοινωνί ‑
ας των πολιτών, σε συνεννόηση με την 
Επιτροπή. Αυτό επιτεύχθηκε είτε με την 
αντικατάσταση ενός ή περισσότερων 
εταίρων είτε με την τροποποίηση της 
γεωγραφικής εμβέλειας του έργου.
36 
Η περίοδος υλοποίησης 11 έργων 
παρατάθηκε από δύο έως 13 μήνες. Τα 
επιχειρήματα που προβλήθηκαν για την 
παράταση της περιόδου υλοποίησης δεν 
αιτιολογούσαν πειστικά γιατί η επιχορή ‑
γηση δεν είχε χρησιμοποιηθεί πλήρως 
έως το τέλος της αρχικής περιόδου υλο ‑
ποίησης ή γιατί η παράταση ήταν ανα ‑
γκαία αλλά και επαρκής για την επίτευξη 
των στόχων του έργου. Ο δυνητικός 
κίνδυνος είναι η παράταση της περιόδου 
υλοποίησης να αποσκοπούσε κυρίως στο 
να δοθεί στις δικαιούχους οργανώσεις 
η δυνατότητα να αναλώσουν το σύνολο 
του προϋπολογισμού και όχι να επιτύ ‑
χουν τους στόχους του έργου.37 
Λόγω του ότι οι συμβάσεις επιχορήγησης 
παρέχονται βάσει προσκλήσεων υπο ‑
βολής προτάσεων και όχι βάσει διαγω ‑
νισμού, είναι δύσκολο για την Επιτροπή 
να διασφαλίσει πλήρως την οικονομική 
αποδοτικότητα των δαπανών. Επιπρο ‑
σθέτως, η Επιτροπή δεν όρισε κριτήρια 
αναφοράς για την αξιολόγηση αυτής της 
οικονομικής αποδοτικότητας. Ωστό ‑
σο, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το 
συνολικό κόστος της πλειονότητας των 
εξετασθέντων έργων δεν είναι εύλογο, 
δεδομένων των προσδοκώμενων απο ‑
τελεσμάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι 
επιμέρους μισθοί είναι μάλιστα σχετικά 
χαμηλοί, γεγονός που καταδεικνύει την 
αφοσίωση πολλών από τους υπαλλήλους 
των οργανώσεων της κοινωνίας των 
πολιτών που υλοποιούν έργα. Όμως, σε 
τρεις από τις 31 εξετασθείσες περιπτώ ‑
σεις, η οικονομική αποδοτικότητα δεν 
ήταν η βέλτιστη δυνατή. Στις περιπτώ ‑
σεις αυτές, το συνολικό κόστος, συγκρι ‑
νόμενο με τα προσδοκώμενα αποτελέ ‑
σματα, ήταν υψηλό.
38 
Το Συνέδριο διενήργησε τη σύγκριση 
αυτή για τα 14 από τα 31 εξετασθέντα 
έργα τα οποία αποσκοπούν στην παροχή 
βοήθειας απευθείας στους τελικούς 
δικαιούχους31. Για τα έργα αυτά, προέ ‑
κυψαν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι 
όσα υλοποιήθηκαν από οργανώσεις που 
εδρεύουν στις δικαιούχους χώρες είναι 
οικονομικώς αποδοτικότερα από εκείνα 
που υλοποιήθηκαν από οργανώσεις που 
εδρεύουν σε άλλες χώρες. Οι πρώτες 
έχουν απήχηση σε περισσότερους 
τελικούς δικαιούχους και εμφανίζουν χα ‑
μηλότερο μέσο κόστος ανά στηριζόμενο 
δικαιούχο.31 Επί συνόλου 183 συμβάσεων 
επιχορήγησης που 
υπεγράφησαν την περίοδο 
2007 ‑2013, 76 αφορούσαν 
έργα των οποίων η κύρια 
δραστηριότητα ήταν 
η παροχή βοήθειας σε 
τελικούς δικαιούχους, π.χ. 
θύματα βασανιστηρίων.
21 Παρατηρήσεις
39 
Οι περισσότεροι από τους προϋπολο ‑
γισμούς των έργων που εξετάστηκαν 
περιλαμβάνουν αύξηση των άμεσων 
δαπανών κατά 7 % για την κάλυψη των 
έμμεσων. Οι δικαιούχοι οργανώσεις 
ερμηνεύουν διαφορετικά τι καλύπτει 
αυτό το κατ’ αποκοπήν ποσό. Ως αποτέ ‑
λεσμα αυτού, τυγχάνουν διαφορετικής 
μεταχείρισης οι δαπάνες για μισθώματα 
χώρων γραφείων, μισθούς υπαλλήλων 
οικονομικών και διοικητικών υπηρεσιών 
και υπαλλήλων γενικής διοίκησης, καθώς 
και άλλες δαπάνες. Ανάλογα με την 
περίπτωση, το σύνολο ή μέρος αυτών 
των δαπανών περιλαμβάνεται ή όχι 
στον προϋπολογισμό της επιχορήγησης, 
επιπλέον του κατ’ αποκοπήν ποσού για 
έμμεσες δαπάνες.
Ο αντίκτυπος της 
χρηματοδότησης του 
ΕΜΔΔΑ περιορίστηκε λόγω 
του κατακερματισμού της 
πενιχρής χρηματοδοτικής 
συνεισφοράς του ΕΜΔΔΑ και, 
σε ορισμένες περιπτώσεις, 
λόγω δυσμενών πολιτικών 
συνθηκών
40 
Η χρηματοδότηση του ΕΜΔΔΑ για την 
καταπολέμηση των βασανιστηρίων και 
την κατάργηση της θανατικής ποινής 
απηχεί την σταθερή προσήλωση της ΕΕ 
στα ζητήματα αυτά. Επομένως, αποσκο ‑
πεί στην ενίσχυση της ηθικής επιρροής 
της ΕΕ σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαι ‑
ωμάτων. Ωστόσο, οι διατεθέντες πόροι 
είναι μάλλον πενιχροί (βλέπε σημείο 10) 
σε σύγκριση με τις προκλήσεις στους το ‑
μείς αυτούς παγκοσμίως (βλέπε σημεία 1 
έως 4). Οι διαθέσιμοι χρηματοδοτικοί 
πόροι της περιόδου 2007 ‑2013 κατακερ ‑
ματίστηκαν προκειμένου να διατεθούν 
σε 183 έργα που υλοποιήθηκαν σε πε ‑
ρισσότερες από 120 χώρες παγκοσμίως, 
με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση του 
αντικτύπου τους.41 
Ο αντίκτυπος των έργων ήταν εν γένει 
δύσκολο να μετρηθεί, καθώς ο επιδιω ‑
κόμενος αντίκτυπος είναι συχνά άυλος, 
δεν υπάρχουν επιμέρους στόχοι για 
τους δείκτες επιδόσεων (βλέπε σημείο 
29), ενώ οι εκθέσεις που διαβιβάζουν οι 
οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών 
στην Επιτροπή επικεντρώνονται στις 
δραστηριότητες (βλέπε σημείο 32). Επι ‑
πλέον, η πρόοδος εξαρτάται όχι μόνον 
από τα επιτεύγματα των έργων αλλά και 
από πληθώρα εξωγενών παραγόντων, 
κάτι που δυσχεραίνει και, σε ορισμέ ‑
νες περιπτώσεις, καθιστά αδύνατη την 
αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο 
οι δραστηριότητες συνετέλεσαν στην 
επίτευξη προόδου.
42 
Μολονότι διενεργούνται αξιολογήσεις 
για την εκτίμηση του αντικτύπου των έρ ‑
γων, αυτές δεν παρέχουν ολοκληρωμένη 
εικόνα, καθώς δεν εφαρμόζεται εναρμο ‑
νισμένη προσέγγιση. Συγκεκριμένα, ενα ‑
πόκειται στις δικαιούχους οργανώσεις 
που υποβάλλουν αίτηση επιχορήγησης 
να αποφασίσουν εάν επιθυμούν να προ ‑
γραμματίσουν αξιολόγηση του έργου32.
43 
Η κύρια δραστηριότητα 14 από τα 31 
έργα που εξετάστηκαν ήταν η παροχή 
βοήθειας στους τελικούς δικαιούχους. Εξ 
αυτών, 10 πέτυχαν τον στόχο αυτό, κάτι 
που αποδεικνύεται από τον αριθμό των 
ατόμων που έλαβαν βοήθεια, τη φήμη 
των οργανώσεων της κοινωνίας των 
πολιτών που υλοποίησαν τα έργα και την 
εκτίμηση των τελικών δικαιούχων, όπως 
καταγράφεται στις στατιστικές και όπως 
εκφράστηκε στο Συνέδριο στο πλαίσιο 
των συνεντεύξεων που πραγματοποι ‑
ήθηκαν. Ωστόσο, με την εξαίρεση των 
έργων που υλοποιήθηκαν στη Γεωργία, 
ο συνολικός αντίκτυπος των εξετα ‑
σθέντων έργων είναι περιορισμένος, 
επειδή αυτά επικεντρώνονται σε μικρές 
ομάδες‑στόχους.32 Μόλις σε 18 περιπτώσεις έργων, 
επί συνόλου 31 που 
εξετάστηκαν, είχε προβλεφθεί 
η διενέργεια αξιολογήσεων 
κατά τη λήξη του έργου. Βλέπε 
επίσης σημείο 26 της ειδικής 
έκθεσης αριθ. 18/2014 του 
Συνεδρίου σχετικά με τα 
συστήματα αξιολόγησης και 
προσανατολισμένης στα 
αποτελέσματα 
παρακολούθησης της 
EuropeAid 
(http://eca.europa.eu ).
22 Παρατηρήσεις
44 
Για τα άλλα τέσσερα έργα που αφορού ‑
σαν κυρίως την παροχή βοήθειας στους 
τελικούς δικαιούχους, δεν προέκυψαν 
στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρ ‑
ξη σημαντικού αντικτύπου. Δύο έργα 
αφορούσαν την παροχή νομικής υπο ‑
στήριξης σε θανατοποινίτες στις Ηνωμέ ‑
νες Πολιτείες, ωστόσο σε ελάχιστες μό ‑
νον περιπτώσεις απετράπη η εκτέλεση 
της ποινής. Δύο άλλα έργα οδήγησαν σε 
δικαστικές προσφυγές σε πολλές χώρες 
για υποθέσεις βασανιστηρίων, ωστόσο 
μέχρι στιγμής για ελάχιστες από αυτές 
έχει αναφερθεί αίσια έκβαση.
45 
Οι κύριοι στόχοι 17 από τα 31 έργα 
που εξετάστηκαν δεν περιλάμβαναν 
την παροχή βοήθειας στους τελικούς 
δικαιούχους. Η υλοποίηση έχει ολοκλη ‑
ρωθεί σε εννέα περιπτώσεις. Σε έξι εξ 
αυτών, ο αντίκτυπος υπολειπόταν του 
προσδοκώμενου:
α) Ένα έργο το οποίο επικεντρωνόταν 
στην αποτροπή των βασανιστηρίων 
σε εννέα πρώην σοβιετικές δημο ‑
κρατίες υπήρξε εν μέρει αποτελε ‑
σματικό όσον αφορά την ανάπτυξη 
συστημάτων παρακολούθησης και 
την προαγωγή μοντέλων αποκατά ‑
στασης βασισμένων σε βέλτιστες 
πρακτικές. Δεν υπάρχουν στοιχεία 
που να αποδεικνύουν ότι το έργο 
απέφερε την αύξηση της αλληλεπί ‑
δρασης μεταξύ των κυβερνήσεων 
και της κοινωνίας των πολιτών στον 
τομέα των βασανιστηρίων, την ενί ‑
σχυση της ικανότητας της κοινωνίας 
των πολιτών ή τη βελτίωση της 
πρόσβασης των πλέον ευάλωτων 
ομάδων κρατουμένων σε υπηρεσίες 
υποστήριξης.
β) Ένα έργο με αντικείμενο τη θανα ‑
τική ποινή σε 17 χώρες πέτυχε την 
αύξηση της ευαισθητοποίησης της 
κοινής γνώμης, προώθησε τη διαφά ‑
νεια, ενίσχυσε δίκτυα και συνασπι ‑
σμούς και αύξησε την ικανότητα της 
κοινωνίας των πολιτών. Ωστόσο, δεν 
υπήρξε εξίσου επιτυχές όσον αφορά τους ουσιαστικότερους στόχους του, 
όπως η κατάργηση της θανατικής 
ποινής ή η αναστολή των εκτελέ ‑
σεων. Όσον αφορά την ανάπτυξη 
πολιτικής στον τομέα της ποινικής 
δικαιοσύνης και τη νομική μεταρ ‑
ρύθμιση, υπήρξε ορισμένη πρόοδος 
σε μόλις τέσσερις από τις 17 χώρες 
που κάλυπτε το έργο, ενώ ελάχιστη 
πρόοδος επιτεύχθηκε προς την επί ‑
τευξη του στόχου της αύξησης των 
κυρώσεων των διεθνών συμβάσεων.
γ) Ένα έργο που επικεντρωνόταν στις 
συνθήκες κράτησης σε στρατιωτικές 
φυλακές στη Γεωργία δεν είχε κανέ ‑
ναν αποδεδειγμένο αντίκτυπο. Οι 
στρατιωτικές φυλακές που βρίσκο ‑
νταν σε άσχημη κατάσταση έκλεισαν 
μετά τη λήξη του έργου, αλλά δεν 
υπάρχουν στοιχεία που να αποδει ‑
κνύουν ότι το έργο συνετέλεσε σε 
αυτό.
δ) Ένα έργο που επιδίωκε την ενίσχυση 
οργανώσεων που αγωνίζονται για 
την κατάργηση της θανατικής ποινής 
σε δύο πολιτείες των Ηνωμένων 
Πολιτειών είχε έναν ορισμένο αντί ‑
κτυπο, μακράν, όμως, μικρότερο του 
προσδοκώμενου.
23 Παρατηρήσεις
ε) Ένα έργο το οποίο αποσκοπούσε 
να πιέσει την Κίνα να εξετάσει το 
ενδεχόμενο υπογραφής του OPCAT 
και να συμβάλει στην αποτροπή των 
βασανιστηρίων και άλλων μορφών 
κακομεταχείρισης στη χώρα δεν 
πέτυχε τα περισσότερα από τα ανα ‑
λυτικά αποτελέσματα που επιδίωκε. 
Σημειώθηκε ορισμένη πρόοδος όσον 
αφορά την εποπτεία των κέντρων 
προσωρινής κράτησης, και τροπο ‑
ποιήθηκε το ποινικό δίκαιο, προκει ‑
μένου να ευθυγραμμιστεί περισσό ‑
τερο με τα διεθνή πρότυπα. Ωστόσο, 
δεν επιτεύχθηκε η σοβαρότερη 
εξέταση του ενδεχομένου υπογρα ‑
φής του OPCAT, δεν εφαρμόστηκαν 
νέες εκτελεστικές κατευθυντήριες 
οδηγίες όσον αφορά τα παρανόμως 
συλλεγόμενα αποδεικτικά στοιχεία, 
σε ένα μόνο κέντρο κράτησης εφαρ ‑
μόστηκε πιλοτικό σχέδιο παρακο ‑
λούθησης, ενώ δεν αναπτύχθηκε 
βελτιωμένος μηχανισμός υποβολής 
καταγγελιών.
στ) Ένα έργο αποσκοπούσε στον περι ‑
ορισμό της επιβολής της θανατικής 
ποινής στην Κίνα προάγοντας τη 
διακριτική ευχέρεια των δικαστικών 
λειτουργών, μέσω της επιμόρφωσης 
των δικαστών σε τοπικά δικαστήρια, 
και αναπτύσσοντας αυστηρές κατευ ‑
θυντήριες οδηγίες για την επιβολή 
ποινών και τα αποδεικτικά στοιχεία. 
Κατά τη διάρκεια της περιόδου υλο ‑
ποίησης του έργου επήλθαν πολλές 
θετικές αλλαγές. Αναθεωρήθηκαν 
αρκετά νομοθετικά κείμενα και 
διάφορες πολιτικές που σχετίζονται 
με τη θανατική ποινή. Παραδείγμα ‑
τος χάριν, ενοποιήθηκε το πρότυπο 
επιβολής της θανατικής ποινής, 
η θανατική ποινή επιβάλλεται πλέον 
μόνον στους αυτουργούς ιδιαιτέ ‑
ρως σοβαρών εγκλημάτων, ενώ 13 
μη βίαια εγκλήματα δεν μπορούν 
πλέον να τιμωρηθούν με θανατική 
ποινή. Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές δεν 
μπορούν να συνδεθούν άμεσα με το 
έργο.46 
Όσον αφορά τα οκτώ έργα που βρί ‑
σκονται ακόμη σε εξέλιξη, είναι πολύ 
πρόωρο να συναχθούν συμπεράσματα 
σχετικά με τον αντίκτυπό τους. Ωστόσο, 
υπάρχουν ενδείξεις ότι τουλάχιστον δύο 
έργα θα έχουν αντίκτυπο μικρότερο του 
προσδοκώμενου:
α) Το ένα υποστηρίζει τη μεγαλύτερη 
συμμόρφωση των αρχών έξι αφρι ‑
κανικών χωρών με τους κανόνες, τις 
διαδικασίες και τις υποχρεώσεις που 
απορρέουν από το διεθνές δίκαιο σε 
σχέση με τα βασανιστήρια. Μολο ‑
νότι τα εργαστήρια που διοργα ‑
νώθηκαν υπήρξαν επιτυχή, όπως 
καταδεικνύει ο μεγάλος αριθμός 
των συμμετεχόντων, δεν υπάρχουν 
στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το 
έργο είχε ουσιαστικό αντίκτυπο.
β) Το άλλο έργο αφορούσε έρευνα για 
την ανάπτυξη κατευθυντήριων οδη ‑
γιών για την καλύτερη ερμηνεία της 
πολιτικής στον τομέα του ποινικού 
δικαίου από τα κινεζικά δικαστήρια. 
Οι κατευθυντήριες οδηγίες υποβλή ‑
θηκαν στο Ανώτατο Λαϊκό Δικαστή ‑
ριο αλλά, μέχρι στιγμής, δεν έχει 
υπάρξει απάντηση. Οι προσπάθειες 
που έχουν καταβληθεί θα μείνουν 
χωρίς αντίκτυπο εάν οι δικαστικές 
αρχές φανούν απρόθυμες να τις χρη ‑
σιμοποιήσουν. Μια θετική έκβαση 
δεν θεωρείται πιθανή, δεδομένου ότι 
οι κρατικοί αξιωματούχοι δείχνουν 
μεγαλύτερη απροθυμία να στηρί ‑
ξουν πρωτοβουλίες που θα ευνοού ‑
σαν την κατάργηση της θανατικής 
ποινής.
24 Παρατηρήσεις
47 
Οι λόγοι για τους οποίους ο αντίκτυπος 
των έργων είναι περιορισμένος είναι 
διάφοροι:
α) Ορισμένοι από τους στόχους έργων 
ήταν υπερβολικά φιλόδοξοι και, επο ‑
μένως, δεν μπορούσαν να επιτευ ‑
χθούν (βλέπε σημείο 29).
β) Η πρόοδος στους τομείς των βασα ‑
νιστηρίων και της θανατικής ποινής 
είναι κατά κανόνα αργή και τείνει να 
διαρκεί περισσότερο από τα έργα.
γ) Οι πολιτικές συνθήκες στις χώ ‑
ρες‑στόχους δεν ευνοούσαν πάντα 
την επίτευξη ουσιαστικής προόδου. 
Η προθυμία των κυβερνήσεων είναι 
παράγοντας εξαιρετικής σημασίας 
για την επίτευξη των στόχων έργων 
που δεν απευθύνονται άμεσα σε 
τελικούς δικαιούχους.48 
Μολονότι η πρόοδος εξαρτάται όχι μό ‑
νον από τα επιτεύγματα των έργων αλλά 
και από εξωγενείς παράγοντες (βλέπε 
σημείο 41), υπάρχουν ενδείξεις ότι έξι 
από τα εξετασθέντα έργα, τα οποία αφο ‑
ρούσαν την κατάργηση της θανατικής 
ποινής στις Ηνωμένες Πολιτείες είχαν, 
από κοινού, θετικό αντίκτυπο. Η συνει ‑
σφορά τους έλαβε διάφορες μορφές. 
Τέσσερα έργα επικεντρώθηκαν στην 
αύξηση της ενημέρωσης, παραδείγματος 
χάριν δίνοντας βήμα στις οικογένειες 
των εκτελεσθέντων ή οργανώνοντας 
εθνική ομάδα ομιλητών ή εκστρατεία 
στα μέσα ενημέρωσης εθνικής εμβέλει ‑
ας. Δύο έργα αφορούσαν τη διενέργεια 
έρευνας, το ένα σχετικά με τρόπους 
άσκησης επιρροής στους υπευθύνους 
για τη χάραξη πολιτικής και το άλλο 
για την αξιολόγηση της κατάστασης σε 
σχέση με τη θανατική ποινή σε τέσσε ‑
ρις πολιτείες. Τα έργα αυτά συνέβαλαν 
σε θετικές εξελίξεις (βλέπε πλαίσιο 6 ), 
μολονότι η ακριβής έκταση της συμβο ‑
λής τους δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί. 
Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα έργα ενη ‑
μέρωσης και ευαισθητοποίησης είχαν 
μεγαλύτερο αντίκτυπο σε σύγκριση με 
τα δύο ερευνητικά έργα.
Εξελίξεις σε σχέση με τη θανατική ποινή στις Ηνωμένες Πολιτείες
Κατά την υπό εξέταση περίοδο οι εξελίξεις σε σχέση με την θανατική ποινή στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ως επί το 
πλείστον θετικές. Η θανατική ποινή καταργήθηκε στις πολιτείες Νέο Μεξικό (το 2009), Ιλινόις (το 2011), Κονέκτικατ 
(το 2012) και Μέριλαντ (το 2013), ο αριθμός των καταδικών σε θάνατο μειώθηκε από 118 το 2009 σε 83 το 2013 και 
ο αριθμός των εκτελέσεων από 52 το 2009 σε 39 το 201333.
33 Πηγή:  Death Penalty Information Center. Το 2015 η θανατική ποινή καταργήθηκε επίσης στη Νεμπράσκα.Πλαίσιο 6
25 Παρατηρήσεις
34 Το Συνέδριο διαπίστωσε μία 
μόνον εξαίρεση.Μολονότι τα αποτελέσματα 
των έργων είναι βιώσιμα, 
οι επιχορηγήσεις δεν 
κατέστησαν τις οργανώσεις 
της κοινωνίας των πολιτών 
περισσότερο αυτόνομες 
οικονομικά
49 
Οι προτάσεις των έργων που εξετά ‑
στηκαν καλύπτουν τα ζητήματα της 
οικονομικής, θεσμικής και πολιτικής 
βιωσιμότητας. Επιπροσθέτως, το ζήτημα 
της βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων 
καλύπτεται στις εκθέσεις που υποβλή ‑
θηκαν από οργανώσεις της κοινωνίας 
των πολιτών στο τέλος της περιόδου 
υλοποίησης34. Μολονότι ο αντίκτυπος 
των έργων συχνά υπολείπεται των 
προσδοκιών (βλέπε σημεία 43 έως 48), 
τα έργα συνετέλεσαν σε πιθανώς μόνιμες 
αλλαγές.
50 
Εξάλλου, οι επιχορηγήσεις έδωσαν σε 
αρκετές περιπτώσεις τη δυνατότητα στις 
δικαιούχους οργανώσεις να επεκτείνουν 
τη γεωγραφική εμβέλεια της δράσης 
τους, με θετικό αντίκτυπο για τις ίδιες. 
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και το 
θεματικό πεδίο των δικαιούχων οργανώ ‑
σεων διευρύνθηκε χάρη στην επιχορήγη ‑
ση του ΕΜΔΔΑ.
51 
Ωστόσο, οι περισσότερες οργανώσεις 
της κοινωνίας των πολιτών δεν είναι αυ ‑
τόνομες οικονομικά. Ορισμένες εξ αυτών 
κατορθώνουν να καλύπτουν τμήμα των 
χρηματοδοτικών αναγκών τους μέσω 
δραστηριοτήτων που αποφέρουν έσοδα 
ή δωρεών από το κοινό, αν και το τμήμα 
αυτό είναι γενικά πολύ περιορισμένο. Για 
τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων 
τους εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό 
από τις επιχορηγήσεις των ελάχιστων 
χορηγών που χρηματοδοτούν την κατα ‑
πολέμηση των βασανιστηρίων και την 
κατάργηση της θανατικής ποινής.52 
Το γεγονός ότι οι οργανώσεις της κοινω ‑
νίας των πολιτών δεν είναι οικονομικά 
αυτόνομες υπονομεύει τη συνέχεια των 
δραστηριοτήτων τους. Η αναστολή ή η 
παύση της χρηματοδότησης του ΕΜΔΔΑ 
συχνά οδηγεί στον τερματισμό των δρα ‑
στηριοτήτων των δικαιούχων οργανώσε ‑
ων και την απόλυση των υπαλλήλων τους, 
με αποτέλεσμα την απώλεια εμπειρογνω ‑
σίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η έλλει ‑
ψη αυτονομίας απειλεί και την ίδια την 
ύπαρξη των οργανώσεων αυτών.
53 
Μόλις πέντε από τα 31 έργα που εξετά ‑
στηκαν περιλάμβαναν δραστηριότητες 
που θα ενίσχυαν την οικονομική αυτονο ‑
μία των οργανώσεων της κοινωνίας των 
πολιτών. Ο στόχος αυτός δεν επιτεύχθηκε 
σε τρεις περιπτώσεις, είτε γιατί δεν ανα ‑
πτύχθηκαν δραστηριότητες δημιουργίας 
εισοδήματος είτε γιατί δεν επιτεύχθηκε 
η οικειοποίηση των υπηρεσιών από την 
κοινότητα. Σε δύο άλλες περιπτώσεις, 
ο στόχος της οικονομικής αυτονομίας 
επιτεύχθηκε:
α) Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, 
ένα έργο το οποίο χρηματοδοτούσε 
τοπικά κέντρα για την παροχή ψυχο ‑
λογικής και νομικής υποστήριξης σε 
θύματα σεξουαλικής βίας κατόρθωσε 
να καταστήσει τα κέντρα αυτά οικο ‑
νομικά αυτόνομα. Αυτό επιτεύχθηκε 
με την ανάπτυξη διαφόρων δραστη ‑
ριοτήτων δημιουργίας εισοδήματος, 
όπως η γεωργία, η παραγωγή αρτοπα ‑
ρασκευασμάτων, η ξυλουργική και το 
πλέξιμο ή με την χορήγηση μικροδα ‑
νείων στην τοπική κοινότητα.
β) Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ένα έργο 
έδωσε σε οργανώσεις της κοινωνίας 
των πολιτών σε δύο πολιτείες τη δυ ‑
νατότητα να αναπτύξουν ένα σχέδιο 
συγκέντρωσης πόρων για τη διασφά ‑
λιση της οικονομικής βιωσιμότητάς 
τους. Αμφότερες οι οργανώσεις κατέ ‑
στησαν οικονομικά βιώσιμες, χωρίς 
χρηματοδότηση από τη συντονιστική 
οργάνωση σε εθνικό επίπεδο.
26
 Συμπεράσματα 
και συστάσεις
54 
Η στήριξη από το ΕΜΔΔΑ για την κατα ‑
πολέμηση των βασανιστηρίων, την απο ‑
κατάσταση των θυμάτων βασανιστηρίων 
και την κατάργηση της θανατικής ποινής 
υπήρξε εν μέρει μόνον αποτελεσματική, 
λόγω του ότι η στόχευση της πενιχρής 
χρηματοδότησης δεν ήταν η βέλτιστη 
δυνατή και η επίτευξη προόδου παρε ‑
μποδίστηκε από τις δυσμενείς πολιτικές 
συγκυρίες.
Σύσταση 1
Καλύτερη στόχευση των περιορισμένων 
πόρων
Η Επιτροπή οφείλει να επικεντρώνει τη 
χρηματοδότηση από το ΕΜΔΔΑ στα ση ‑
μαντικότερα ζητήματα και τις χώρες με 
τις μεγαλύτερες ανάγκες, όπου μπορεί 
να προσδοκάται ο μεγαλύτερος δυνατός 
αντίκτυπος, σύμφωνα με τις προτεραιό ‑
τητες που ορίζονται στις ανά χώρα στρα ‑
τηγικές για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
55 
Η Επιτροπή συγκεντρώνει επαρκή πλη ‑
ροφοριακά στοιχεία για την κατάσταση 
στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμά ‑
των στις χώρες εταίρους και καθορίζει 
αναλόγως τις προτεραιότητες για κα ‑
θεμία. Μολονότι η κατανομή της χρη ‑
ματοδότησης έγινε σε γενικές γραμμές 
ορθά, η Επιτροπή δεν λαμβάνει επαρκώς 
υπόψη τις εν λόγω προτεραιότητες. 
Επιπλέον, σε πολλές χώρες, τα χρηματο ‑
δοτούμενα με επιχορηγήσεις του ΕΜΔΔΑ 
έργα συχνά δεν συμπληρώνονται από 
άλλες δράσεις της ΕΕ, όπως η συνήθης 
αναπτυξιακή στήριξη και ο διάλογος με 
τη χώρα‑εταίρο, ή δεν συντονίζονται 
με αυτές. Μέσω της βασιζόμενης στη 
ζήτηση προσέγγισης για τη χρηματο ‑
δότηση των έργων διασφαλίστηκε ότι 
τα έργα κατά κανόνα υλοποιούνταν από 
δραστήριες οργανώσεις της κοινωνίας 
των πολιτών, οι οποίες ασκούσαν χρηστή 
διαχείριση και διέθεταν τεχνική εμπει ‑
ρογνωσία. Η διαδικασία επιλογής των 
έργων, μολονότι καλά τεκμηριωμένη, ήταν μάλλον χαλαρή και ορισμένα από 
τα μειονεκτήματα της βασιζόμενης στη 
ζήτηση προσέγγισης δεν αντιμετωπί ‑
στηκαν επαρκώς. Στις περιπτώσεις που 
τα επιλεγέντα έργα είχαν υπερβολικά φι ‑
λόδοξους στόχους ή δεν ήταν επαρκώς 
σαφές τι ακριβώς επιδίωκαν, ο σχεδια ‑
σμός των έργων δεν βελτιώθηκε (βλέπε 
σημεία 14 έως 30).
Σύσταση 2
Βελτίωση του συντονισμού με άλλες 
δράσεις της ΕΕ
Η Επιτροπή οφείλει, όποτε αυτό είναι 
δυνατό, να δηλώνει ανοικτά τις προτε ‑
ραιότητες της ΕΕ, όπως αυτές καθορίζο ‑
νται στις ανά χώρα στρατηγικές για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα και να επικε ‑
ντρώνει κατά τρόπο συντονισμένο την 
επιλογή των έργων, τη συνήθη αναπτυ ‑
ξιακή στήριξη και τον πολιτικό διάλογο 
στις εν λόγω προτεραιότητες. Επιπλέον, 
η Επιτροπή οφείλει να διασφαλίσει την 
άμεση εφαρμογή της προσέγγισης που 
βασίζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Σύσταση 3
Βελτίωση της επιλογής των έργων
Η Επιτροπή οφείλει να βελτιώσει πε ‑
ραιτέρω τους τυποποιημένους πίνακες 
αξιολόγησης και τις κατευθυντήριες 
οδηγίες για τους αξιολογητές, προκει ‑
μένου να διασφαλίσει τη συνοχή και 
τη συνέπεια των αξιολογήσεων στο 
σύνολό τους. Οι αξιολογητές πρέπει να 
διαθέτουν απολύτως σαφή εικόνα των 
κριτηρίων στα οποία πρέπει να βασίσουν 
την αξιολόγησή τους και του τρόπου με 
τον οποίο πρέπει να βαθμολογήσουν τις 
προτάσεις. Οι αξιολογήσεις πρέπει να εί ‑
ναι αυστηρότερες και να περιλαμβάνουν 
αιτιολόγηση σε σχέση με όλα τα κριτήρια 
που χρησιμοποιήθηκαν. Η προσέγγιση 
όσον αφορά τις επαναξιολογήσεις πρέπει 
να είναι σαφής και να εφαρμόζεται με 
συνέπεια.
27 Συμπεράσματα και συστάσεις
Σύσταση 4
Καλύτερη χρήση των δυνατοτήτων 
βελτίωσης των προτάσεων έργων στις 
περιπτώσεις που οι αξιολογητές έχουν 
διαπιστώσει αδυναμίες σε αυτόν
Η Επιτροπή οφείλει να ζητεί με συστη ‑
ματικότερο τρόπο από τους αιτούντες 
να προσαρμόζουν τις προτάσεις έργων 
τους προκειμένου να διασφαλίζεται 
ότι λαμβάνονται σε μεγαλύτερο βαθμό 
υπόψη οι αδυναμίες που διαπίστωσαν οι 
αξιολογητές, μεριμνώντας ώστε οι προ ‑
σαρμογές να μην είναι ουσιώδεις, ώστε 
να εξασφαλίζεται η δίκαιη και ισότιμη 
μεταχείριση.
56 
Σε γενικές γραμμές, οι δραστηριότητες 
των έργων υλοποιήθηκαν σύμφωνα 
με τον σχεδιασμό τους και είναι κατά 
κανόνα οικονομικά αποδοτικές, ιδίως 
στις περιπτώσεις που τα έργα υλοποιού ‑
νται από οργανώσεις της κοινωνίας των 
πολιτών σε χώρες‑εταίρους. Τα αποτε ‑
λέσματα που επιτεύχθηκαν μέσω των 
επιχορηγήσεων είναι βιώσιμα. Ωστόσο, 
τα συστήματα που εφαρμόστηκαν για 
τη μέτρηση του αντικτύπου εμφανίζουν 
αδυναμίες, με ασαφή λογικά πλαίσια για 
τα έργα, έλλειψη σαφώς καθορισμένων 
κριτηρίων αξιολόγησης και στόχων και 
ασυνεπή προσέγγιση των αξιολογήσεων 
των έργων. Στις περιπτώσεις των έργων 
που αφορούσαν τη χορήγηση βοήθειας 
σε θύματα, ο αντίκτυπος είναι απτός, αν 
και περιορίζεται σε σχετικά μικρές ομά ‑
δες‑στόχους. Η συνεισφορά των έργων 
που επιδιώκουν νομοθετικές ή πολιτι ‑
κές μεταρρυθμίσεις είναι δύσκολο να 
εκτιμηθεί, καθώς η πρόοδος εξαρτάται 
και από πληθώρα άλλων παραγόντων. 
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα έργα δεν 
είχαν τον επιδιωκόμενο αντίκτυπο λόγω 
των δυσμενών πολιτικών συνθηκών. Τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν είναι 
βιώσιμα. Ωστόσο, οι οργανώσεις της 
κοινωνίας των πολιτών που υποστηρί ‑
χθηκαν εξαρτώνται ως επί το πλείστον 
σε μεγάλο βαθμό από τη χρηματοδοτική 
στήριξη και η ένταση των δραστηριο ‑
τήτων τους συχνά μειώνεται σημαντικά 
όταν παύει η χρηματοδότηση του ΕΜΔ ‑
ΔΑ (βλέπε σημεία 32 έως 53).
Σύσταση 5
Περαιτέρω ανάπτυξη του πλαισίου μέτρη -
σης των επιδόσεων
Η Επιτροπή οφείλει να απλουστεύσει 
το υπόδειγμα του λογικού πλαισίου των 
έργων του ΕΜΔΔΑ, προκειμένου να 
αναδεικνύονται με σαφέστερο τρόπο 
οι σχέσεις μεταξύ στόχων, δραστηριο ‑
τήτων και αντικτύπου. Πρέπει, επίσης, 
να ορίζονται δείκτες αντικτύπου και 
μετρήσιμοι επιμέρους στόχοι βάσει των 
σημείων εκκίνησης και των προβλεπόμε ‑
νων δραστηριοτήτων των έργων. Ακόμη, 
πρέπει να εναρμονιστεί η προσέγγιση 
των αξιολογήσεων των έργων.
Σύσταση 6
Μεγαλύτερη επικέντρωση στη βελτίω -
ση της βιωσιμότητας των δικαιούχων 
οργανώσεων
Η Επιτροπή, στις προσκλήσεις υποβο ‑
λής προτάσεων που δημοσιεύει, οφείλει 
να προωθεί μέτρα που προάγουν την 
οικονομική αυτονομία των οργανώσεων 
της κοινωνίας των πολιτών, λόγου χάριν 
μέσω του συντονισμού των χορηγών, και 
να αναζητεί τρόπους συνεχούς στήριξης 
των δικαιούχων οργανώσεων που εμφα ‑
νίζουν καλές επιδόσεις.
28 Συμπεράσματα και συστάσεις
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα III, του οποίου προεδρεύει ο κ. Karel 
PINXTEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή 
του της 30ής Ιουνίου 2015.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Πρόεδρος

29
 Παραρτήματα
Η θανατική ποινή στην ΑφρικήΠαραρτημα  I
Algeria
Libya
SudanMali
ChadNigerEgypt
AngolaEthiopia
South AfricaNigeriaMauritania
NamibiaZambiaKenyaSomalia
Democratic 
Republic of the Congo
Botswana MozambiqueMorocco
MadagascarSouth Sudan
CongoCameroon
ZimbabweGabonGhanaGuinea
TanzaniaUgandaTunisia
Senegal
Central African Republic
Côte d'IvoireBurkina Faso
BeninEritrea
MalawiLiberiaTogoSierra Leone
LesothoRwandaDjibouti
Guinea-Bissau
SwazilandEquatorial Guinea
MauritiusEquatorial Guinea
ComorosCape Verde
Sao Tome and PrincipeSeychellesGambia
Burundi
Διοικητικά όρια: © EuroGeographics © Οργανισμός Επισιτισμού και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών © Turkstat0 250 500 750 1000  kmΠηγή: /uni0394ιεθνή/uni03C2 Α/uni03BCνηστία 2013Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί 
Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί de facto 
Η θανατική ποινή διατηρείται
Πηγή:  Eurostat.
30 Παραρτήματα
Η θανατική ποινή στην ΑσίαΠαραρτημα  II
ChinaRussian Federation
IndiaKazakhstan
Mongolia
Saudi ArabiaTurkey
Iraq
PakistanIran
Myanmar YemenAfghanistan
Thailand
IndonesiaUzbekistan
OmanJapanTurkmenistan
Syria
VietnamNepalKyrgyzstan
MalaysiaTajikistan
CambodiaJordan
MalaysiaBangladeshGeorgia Azerbaijan
Laos
Sri LankaSouth KoreaDem People's Rep of Korea
Bhutan
Israel
United Arab EmiratesKuwait
QatarLebanon
Singapore MaldivesBahrainPalestine
BruneiPhilippinesArmenia
Διοικητικά όρια: © EuroGeographics © Οργανισμός Επισιτισμού και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών © Turkstat0250 500 750 1000  kmΗ θανατική ποινή έχει καταργηθεί
Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί de facto
Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί /uni03BCόνον για
τα κοινά εγκλή/uni03BCατα
Η θανατική ποινή διατηρείται
Πηγή: /uni0394ιεθνή/uni03C2 Α/uni03BCνηστία 2013
Η ονο/uni03BCασία αυτή δεν πρέπει να εκλα/uni03BCβάνεται ω/uni03C2 αναγνώριση Κράτου/uni03C2 τη/uni03C2 Παλαιστίνη/uni03C2 και δεν θίγει τι/uni03C2 θέσει/uni03C2 των κρατών /uni03BCελών επί του ζητή/uni03BCατο/uni03C2.
Πηγή:  Eurostat.
31 Παραρτήματα
Η θανατική ποινή στη Λατινική ΑμερικήΠαραρτημα  III
BrazilUnited States of America
ArgentinaPeruMexico
BoliviaColombiaVenezuela
ChileParaguayEcuadorGuyana
UruguayCuba
SurinameNicaraguaHonduras
Guatemala
PanamaGuyana (France)Haiti
Costa RicaBelizeDominican Republic
El SalvadorJamaicaBahamas
Διοικητικά όρια: © EuroGeographics © Οργανισμός Επισιτισμού και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών0 250 500 750 1000  kmΠηγή: /uni0394ιεθνή/uni03C2 Α/uni03BCνηστία 2013Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί
Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί de facto
Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί /uni03BCόνον για
τα κοινά εγκλή/uni03BCατα
Η θανατική ποινή διατηρείται VenezuelaColombiaCuba
PanamaHaiti
GuyanaDominican Republic
Jamaica
Trinidad and TobagoDominica
Martinique (France)Bahamas
BarbadosGuadeloupe (France)
GrenadaSaint Vincent and
the GrenadinesSaint Kitts and NevisAntigua and Barbuda
Saint Lucia
Πηγή:  Eurostat.
32 Παραρτήματα
Η θανατική ποινή στις Ηνωμένες ΠολιτείεςΠαραρτημα  IV
Mexico
Bahamas
CubaTexasUtahMontana
CaliforniaNevadaIdaho
ArizonaOregon
KansasColoradoIowaWyoming
New MexicoNebraskaMinnesota
Ohio
MissouriIllinois
GeorgiaOklahomaSouth Dakota
AlabamaArkansasWashington
WisconsinNorth DakotaMaine
VirginiaNew York
LouisianaKentucky
TennesseePennsylvania
North Carolina
FloridaIndianaMichigan
MississippiSouth CarolinaWest VirginiaVermont
MarylandNew JerseyNew Hampshire
Massachusetts
Connecticut
DelawareRhode Island
District of Columbia
Διοικητικά όρια: © Οργανισμός Επισιτισμού και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών0 250 500 750 1000  kmAlaska
Hawaii
0 500 1000  km 0 200 400 kmCanadaRussiaCanada
Πηγή: /uni0394ιεθνή/uni03C2 Α/uni03BCνηστία 2013Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί
Η θανατική ποινή διατηρείται
Πηγή:  Eurostat.
33 Παραρτήματα
Διεθνείς προσκλήσεις υποβολής προτάσεων 2007-2013
Πρό -
σκληση 
υποβολής 
προτάσε -
ωνΕίδος και 
περιγραφήΑντικείμενο ΘέμαΎψος 
επιχορή -
γησης ανά 
έργο  
(σε ευρώ )Διάρκεια Αρχικώς 
διατεθέν 
ποσό  
(σε ευρώ)Τελικώς 
καταβλη -
θέν ποσό  
(σε ευρώ)
126-224Διεθνής 
πρόσκληση  
«Κλειστή 
πρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεων 
2007»ΒασανιστήριαΣτήριξη δράσεων στους τομείς των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων και της δημοκρατίας για την κατα -
πολέμηση των βασανιστηρίων και άλλων μορφών 
κακομεταχείρισης
Παρτίδα 1:  Αποτροπή των βασανιστηρίων (30 % 
του ποσού)
Παρτίδα 2:  Αποκατάσταση θυμάτων βασανιστη -
ρίων (70 % του ποσού)Κατ’  ελά -
χιστο:
200 000
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:
1 500 000 Κατ’  ελά -
χιστο:
12 μήνες
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:
36 μήνες22 000 000 22 171 837
127-238Διεθνής 
πρόσκληση  
«Ανοικτή 
πρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεων 
2008»Θανατική 
ποινήΔράσεις σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων 
και δημοκρατίας που καλύπτονται από τις κατευ -
θυντήριες γραμμές της ΕΕ για τη θανατική ποινήΚατ’  ελά -
χιστο:
150 000
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:
1 000 000 Κατ’  ελά -
χιστο:
12 μήνες
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:
36 μήνες4 000 000 8 244 166
128-815Διεθνής 
πρόσκληση  
«Κλειστή 
πρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεων 
2009»ΒασανιστήριαΣτήριξη δράσεων στους τομείς των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων και της δημοκρατίας για την κατα -
πολέμηση των βασανιστηρίων και άλλων μορφών 
κακομεταχείρισηςΚατ’  ελά -
χιστο:
200 000
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:
1 500 000 Κατ’  ελά -
χιστο:
18 μήνες
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:
36 μήνες20 000 000 25 266 659
131-085Διεθνής 
πρόσκληση  
«Κλειστή 
πρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεων 
2011»Βασανιστή -
ρια/Θανατική 
ποινήΠαρτίδα 1: Ενίσχυση του ρόλου των δικτύων της 
κοινωνίας των πολιτών στην προαγωγή μεταρρυθ -
μίσεων στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμά -
των και της δημοκρατίας  
‘= > δεν σχετίζεται συγκεκριμένα  
με τα βασανιστήρια · μόνον 1 έργο της παρτίδας 1 
καλύπτεται από τον έλεγχο
Παρτίδα 2: Δράσεις προς υποστήριξη των κατευ -
θυντήριων γραμμάτων της ΕΕ για την κατάργηση 
της θανατικής ποινήςΚατ’  ελά -
χιστο:
200 000
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:  
1 500 000 Κατ’  ελά -
χιστο:
18 μήνες
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:
36 μήνεςΠαρτίδα 1:  
 14 600 
000  
Παρτίδα 
2: 
7 000 000Παρτίδα  1: 
855 324 
(μόνον σε 
σχέση με το 
έργο που 
καλύπτεται 
από τον 
έλεγχο)
Παρτίδα 2:   
6 618 135
132-762Διεθνής 
πρόσκληση  
«Κλειστή 
πρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεων 
2012»ΒασανιστήριαΚαταπολέμηση της ατιμωρησίας
Παρτίδα 1: Δράσεις της κοινωνίας των πολιτών 
για την καταπολέμηση των βασανιστηρίων και 
άλλων μορφών σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινω -
τικής μεταχείρισης ή τιμωρίας
Παρτίδα 2: Δράσεις της κοινωνίας των πολιτών 
για την προαγωγή της αποτελεσματικής λειτουργί -
ας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και του  
συστήματος του Καταστατικού της Ρώμης  
‘= > Η παρτίδα 2 δεν καλύπτεται από τον έλεγχοΚατ’  ελά -
χιστο:
500 000
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:
1 500 000 Κατ’  ελά -
χιστο:
24 μήνες
Κατ’  ανώ -
τατο όριο:
36 μήνεςΠαρτίδα 1:  
 16 215 000
Παρτίδα 
2: 
 6 000 00021 219 618
Πηγή : Ευρωπαϊκή Επιτροπή.Παραρτημα  V
34 Παραρτήματα
Έργα σε σχέση με τα οποία οι ελεγκτές του Συνεδρίου εξέτασαν την αξιολόγηση  
από την Επιτροπή των υπομνημάτων και των ολοκληρωμένων προτάσεων
ΧώραΑριθμός 
σύμβασηςΠρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεωνΘέμα Δικαιούχος Ονομασία του έργουΎψος της 
επιχορήγη -
σης (ευρώ)Λόγος επιλογής
Γεωργία2008/148-044 2007/126-224Βασανι -
στήριαAssociation Justice 
And LibertyPrevention of torture in 
military guardhouses204 961,00 Ελέγχθηκε
2008/148-184 2007/126-224Βασανι -
στήριαEmpathy AssociationStrengthening the System 
of Rehabilitation for Torture 
Victims in Georgia679 937, 0 0 Ελέγχθηκε
Κίνα 2008/148-024 2007/126-224Βασανι -
στήριαThe Great Britain - 
China CentrePrevention of Torture in the 
PRC787 966,00 Ελέγχθηκε
Λαϊκή Δημοκρα -
τία του Κονγκό2008/148-156 2007/126-224Βασανι -
στήριαSolidarité Pour La 
Promotion Sociale Et 
La Paix AsblAssistance et réhabilitation 
des victimes de la torture 
en RDC421 836,00 Ελέγχθηκε
Αργεντινή, Βρα -
ζιλία, Μαδαγα -
σκάρη, Μαρόκο, 
Ταϊλάνδη και 
Τουρκία2008/148-045 2007/126-224Βασανι -
στήριαAssociation for the 
prevention of torturePreventing torture through 
the promotion of the Optional 
Protocol to the convention 
against Torture in five target 
countries986 306,00Σημαντική από -
κλιση μεταξύ των 
βαθμολογιών των 
αξιολογητών
Μολδαβία 2008/148-070 2007/126-224Βασανι -
στήριαΠρόγραμμα ανάπτυ -
ξης των Ηνωμένων 
ΕθνώνSupport for the strengthening 
the national preventive 
mechanism as per OPCAT 
provisions640  000,00Σημαντική από -
κλιση μεταξύ των 
βαθμολογιών των 
αξιολογητών
Ισραήλ 2009/148-034 2007/126-224Βασανι -
στήριαAdalah -The legal 
Center for Arab 
minority rights in 
IsraelCombating and preventing 
torture and ill -treatment of 
Palestinian prisoners held in 
Israeli prisons and Palestinian 
civilians in the Occupied 
Palestinian Territory638 651,00Δεν επιλέγη με 
διαφορά λίγων 
βαθμών
Αργεντινήδεν υπεγράφη 
σύμβαση2007/126-224Βασανι -
στήριαComité para la 
defensa de la salud, la 
ética profesional y los 
derechos humanos 
asocian civilPrograma de asistencia 
y rehabilitación a víctimas 
de la represión y la tortura 
en contextos de acciones 
judiciales por crímenes de las 
humanidad683 708,00Δεν επιλέγη με 
διαφορά λίγων 
βαθμώνΠαραρτημα  VI
35 Παραρτήματα
ΧώραΑριθμός 
σύμβασηςΠρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεωνΘέμα Δικαιούχος Ονομασία του έργουΎψος της 
επιχορήγη -
σης (ευρώ)Λόγος επιλογής
Ινδίαδεν υπεγράφη 
σύμβαση2007/126-224Βασανι -
στήριαStichting 
Interkerkelijke 
Organisatie voor 
OntwikkelingswerkingReducing the impact 
of conflict among 
disadvantaged groups in 
Nepal530 243,00Ο τίτλος του έργου 
δεν σχετίζεται με 
τον στόχο της διε -
θνούς πρόσκλησης
Κένυα 2008/148-075 2007/126-224Βασανι -
στήριαIndependent 
Medico -Legal UnitInitiative of holistic 
rehabilitation and prevention 
of torture -project1 058 322,00Σημαντική από -
κλιση μεταξύ των 
βαθμολογιών των 
αξιολογητών
Γεωργία 2013/318-878 2013/132-762Βασανι -
στήριαEmpathy AssociationCaucasian Anti – Torture 
Network: Multi Rehabilitation 
Services for Torture Victims 
and Fight Impunity980 000,00 Ελέγχθηκε
Κίνα 2013/318-802 2013/132-762Βασανι -
στήριαThe Rights Practice 
LbgFighting torture in China: 
strengthening the role of civil 
society662 500,00 Ελέγχθηκε
Νότια Αφρική 2013/318-879 2013/132-762Βασανι -
στήριαStichting Young In 
Prison (YIP)Ending impunity in torture 
and cruel, inhuman and 
degrading treatment of 
children in prison in South 
Africa and Malawi.8 8 2 817, 0 0 Ελέγχθηκε
Λονδίνο, Ηνωμέ -
νο Βασίλειο2013/318-874 2013/132-762Βασανι -
στήριαThe Redress Trust 
Limited LBGReparation for Torture: 
Global Sharing of Expertise 
Target countries: Kenya, Peru, 
Libya and Nepal (with some 
activities involving up to 15 
countries in Africa, Asia, Latin 
America, the Middle East and 
Europe1 194 521,00 Ελέγχθηκε
Λαϊκή Δημοκρα -
τία του Κονγκό2013/318-8862013/318-
886Βασανι -
στήριαCentre International 
Pour La Justice 
Transitionnelle 
International Center 
For Transitional 
Justice AsblComplementarity in 
practice: strengthening the 
national judicial response 
to international crimes in 
Democratic Republic of Congo 
(DRC) and Cote d’Ivoire959 965,00 ΕλέγχθηκεΠαραρτημα  VI
36 Παραρτήματα Παραρτημα  VIΧώραΑριθμός 
σύμβασηςΠρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεωνΘέμα Δικαιούχος Ονομασία του έργουΎψος της 
επιχορήγη -
σης (ευρώ)Λόγος επιλογής
Κολομβία 2013/318-801 2013/132-762Βασανι -
στήριαCorporación centro de 
atención psicosocialPrevención y  Atención 
Integral a personas y familias 
víctimas de tortura en 
Colombia y Ecuador738 410,00Δεν επελέγη με 
διαφορά λίγων 
βαθμών
Χώρες ΑΚΕ 2013/318-847 2013/132-762Βασανι -
στήριαOmega Research 
Foundation LimitedTowards stronger controls on 
the supply and use of torture 
technologies1 059 387 ,00Σημαντική από -
κλιση μεταξύ των 
βαθμολογιών των 
αξιολογητών
Ουγκάντα 2013/318-799 2013/132-762Βασανι -
στήριαAfrican Centre For 
Treatment And 
Rehabilitation Of 
Torture Victims 
Non -Governmental 
OrganisationStrengthening and enhancing 
torture prevention, 
rehabilitation and 
accountability in East Africa1 200 000,00Σημαντική από -
κλιση μεταξύ των 
βαθμολογιών των 
αξιολογητών
Ηνωμένες Πολι -
τείες Αμερικής2009/167-748 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήMurder Victim’s 
Families For Human 
Rights Non Profit 
CorporationVoices of Victims Against the 
Death Penalty485 615,65 Ελέγχθηκε
2009/167-820 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήThe National Coalition 
To Abolish The Death 
Penalty National Coalition to Abolish 
the Death Penalty Intensive 
Assistance Program305 060,86 Ελέγχθηκε
2009/167-888 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήWitness To Innocence 
CorporationAmerican DREAM Campaign 374 944,62 Ελέγχθηκε
2009/211-244 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήAmerican Bar 
Association FundThe Death Penalty 
Assessments Project: Toward 
a Nationwide Moratorium on 
Executions708 162,00 Ελέγχθηκε
Κίνα 2009/167-381 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινή The Great Britain 
China CentrePromoting Judicial Discretion 
in the Restriction and 
Reduction of Death Penalty 
Use576 723,00 Ελέγχθηκε
Λονδίνο, Ηνωμέ -
νο Βασίλειο2009/167-880 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήPenal Reform 
International UkProgressive Abolition of 
the Death Penalty and 
Alternatives that Respect 
International Human Rights 
Standards926 924,00 Ελέγχθηκε
2009/214-466 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήReprieve LbgEngaging Europe in the fight 
for US abolition504 454,00 Ελέγχθηκε
37 Παραρτήματα Παραρτημα  VIΧώραΑριθμός 
σύμβασηςΠρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεωνΘέμα Δικαιούχος Ονομασία του έργουΎψος της 
επιχορήγη -
σης (ευρώ)Λόγος επιλογής
Ηνωμένες Πολι -
τείες Αμερικής2009/167-889 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήDeath Penalty 
Information CenterChanging the Course of the 
Death Penalty Debate:  
A Proposal for Public 
Opinion Research, Message 
Development, and 
Communications on Capital 
Punishment in the U.S.193 443,00 Ελέγχθηκε
Όλες οι χώρες 2009/167-901 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήInternational Harm 
Reduction AssociationRestricting the Death 
Penalty for Drug Offences 
through Human Rights 
Impact Assessment (HRIA) 
of Multi -lateral Drug 
Enforcement Assistance for 
Death Penalty States292 565,00Σημαντική από -
κλιση μεταξύ των 
βαθμολογιών των 
αξιολογητών
Μπενίν, 
Μπουρκίνα 
Φάσο, Μπου -
ρούντι, Κονγκό 
(Μπραζαβίλ), 
Λεσόθο, Λιβερία, 
Μαλάουι, Μάλι, 
Νίγηρας, Κε -
ντροαφρικανική 
Δημοκρατία, Τό -
γκο - Δημοκρατί -
ες της Κεντρικής 
Ασίας - Λεκάνη 
της Καραϊβικής: 
25 κράτη2009/167-753 2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήComunita Di S Egido 
Acapassociazone 
Cultura Assistenza 
PopolareDu moratoire à l’abolition 
de la peine capitale. 
Promotion du rôle de 
la société civile au plan 
international et synergies 
politico -institutionnelles725 000,00Δεν επιλέγη με 
διαφορά λίγων 
βαθμών
Λευκορωσίαδεν υπεγράφη 
σύμβαση2008/127-238Θανα -
τική 
ποινήAssociazione Terra del 
FuocoRunning for rights 203 000,00Ο τίτλος του έργου 
δεν σχετίζεται με 
τον στόχο της διε -
θνούς πρόσκλησης
38 Παραρτήματα
ΧώραΑριθμός 
σύμβασηςΠρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεωνΘέμα Δικαιούχος Ονομασία του έργουΎψος της 
επιχορήγη -
σης (ευρώ)Λόγος επιλογής
Ηνωμένες Πολι -
τείες Αμερικής2012/297-0762011/131-
085/2Θανα -
τική 
ποινήWitness to Innocence 
CorporationEyes Wide Open Project 850 032,14 Ελέγχθηκε
2012/297-0782011/131-
085/2Θανα -
τική 
ποινήEqual Justice USA Inc 
CorporationBreaking Barriers: Engaging 
New Voices to Abolish the 
Death Penalty in the United 
States495 014,31 Ελέγχθηκε
Κίνα 2012/297-0722011/131-
085/2Θανα -
τική 
ποινήBeijing Normal 
University“Use less” – judicial restraints 
on the use of the death 
penalty in China938 783,76 Ελέγχθηκε
Λονδίνο, Ηνωμέ -
νο Βασίλειο2012/297-0792011/131-
085/2Θανα -
τική 
ποινήPenal Reform 
International UK LGBProgressive abolition of 
the death penalty and 
implementation of humane 
alternative sanctions after 
a moratorium or abolition864  038,00 Ελέγχθηκε
2012/297-0802011/131-
085/2Θανα -
τική 
ποινήReprieve LGBEngaging Europe in the Fight 
for Abolition in the USA, 
MENA, and South East Asia715 47 7, 0 0 Ελέγχθηκε
Ιορδανίαδεν υπεγράφη 
σύμβαση2011/131-
085/2Θανα -
τική 
ποινήWomen for Cultural 
DevelopmentMa’ Alhaya (All for Life) 479 666,80Σημαντική από -
κλιση μεταξύ των 
βαθμολογιών των 
αξιολογητών
Ηνωμένες Πολι -
τείες Αμερικήςδεν υπεγράφη 
σύμβαση2011/131-
085/2Θανα -
τική 
ποινήNevada Coalition 
against the Death 
PenaltyCoordinated Nevada 358 153,00Δεν επιλέγη με 
διαφορά λίγων 
βαθμών
Λίβανοςδεν υπεγράφη 
σύμβαση2011/131-
085/2Θανα -
τική 
ποινήAssociation Justice et 
MiséricordeLutte pour l’abolition de la 
peine de mort au Liban1 200 000,00Σημαντική από -
κλιση μεταξύ των 
βαθμολογιών των 
αξιολογητών
Γεωργία 2010/222-921 2010/128-815Βασανι -
στήριαGeorgian Centre 
For Psycho -Social 
And Medical 
Rehabilitation For 
Torture VictimsEnsuring access to 
rehabilitation services for 
people affected by torture 
and contribution to the 
prevention of torture in 
Georgia766 000,00 Ελέγχθηκε
Νότια Αφρική 2010/222-102 2010/128-815Βασανι -
στήριαUniversity Of Cape 
TownHarnessing African 
institutions for the 
prevention and combating 
of torture and other 
ill-treatment in six African 
states - the development 
and implementation of 
operational standards.1 194 359,00 ΕλέγχθηκεΠαραρτημα  VI
39 Παραρτήματα
ΧώραΑριθμός 
σύμβασηςΠρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεωνΘέμα Δικαιούχος Ονομασία του έργουΎψος της 
επιχορήγη -
σης (ευρώ)Λόγος επιλογής
ΛΔΚ 2010/222-810 2010/128-815Βασανι -
στήριαCoopi - Cooperazione 
InternazionaleProjet de prévention, 
protection et réhabilitation 
des victimes de VS et de 
leurs communautés et au 
renforcement des capacités 
communautaires et étatiques 
à l’Est de la RDC 1 395 000,00 Ελέγχθηκε
Λονδίνο, Ηνωμέ -
νο Βασίλειο2010/222-086 2010/128-815Βασανι -
στήριαPenal Reform 
InternationalStrengthening institutions 
and building civil society 
capacity to combat torture in 
9 CIS countries 1 130 583,00 Ελέγχθηκε
2010/222-733 2010/128-815Βασανι -
στήριαThe Redress Trust 
Limited LbgReparation for torture: Global 
Sharing of Expertise1 033 805,00 Ελέγχθηκε
Μπενίν 2010/223-216 2010/128-815Βασανι -
στήριαCare France 
AssociationETODE: - Pour la justice et les 
droits des femmes et des filles1 159 409,00Δεν επελέγη με 
διαφορά λίγων 
βαθμών
Νιγηρίαδεν υπεγράφη 
σύμβαση2010/128-815Βασανι -
στήριαConcern UniversalPreventing Women’s 
Ill-treatment / Rehabilitating 
widows in CRS and Eboyni 
State313 060,00Σημαντική από -
κλιση μεταξύ των 
βαθμολογιών των 
αξιολογητών
Τουρκίαδεν υπεγράφη 
σύμβαση2010/128-815Βασανι -
στήριαRoh Sagliginda Insan 
Haklari Girisimi 
(Human Rights 
in Mental Health 
Initiative)Project for creating a civic 
monitoring system in the 
mental health field380 000,00Ο τίτλος του έργου 
δεν σχετίζεται με 
τον στόχο της διε -
θνούς πρόσκλησης
Πηγή : Ευρωπαϊκή Επιτροπή.Παραρτημα  VI
40 Παραρτήματα Παραρτημα  VIIΕξετασθείσες επιχορηγήσεις
ΧώραΑριθμός 
σύμβασηςΠρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεωνΘέμα Δικαιούχος Ονομασία του έργουΎψος της 
επιχορήγη -
σης  (σε ευρώ)
Λονδίνο, Ηνω -
μένο Βασίλειο2013/318-874 2013/132-762Βασανιστή -
ριαThe Redress Trust Limited 
LBGReparation for Torture: Global Sharing of 
Expertise  
Χώρες -στόχοι: Κένυα, Περού, Λιβύη 
και Νεπάλ (ορισμένες δραστηριότητες 
αφορούν έως και 15 χώρες στην Αφρική, 
την Ασία, τη Λατινική Αμερική, τη Μέση 
Ανατολή και την Ευρώπη)1 194 520,70
2009/167-880 2008/127-238Θανατική 
ποινήPenal Reform International 
UK LGBProgressive Abolition of the Death 
Penalty and Alternatives that Respect 
International Human Rights Standards926 924,40
2009/214-466 2008/127-238Θανατική 
ποινήReprieve LBGEngaging Europe in the fight for US 
abolition504 454,40
2012/297-0792011/131-
085/2Θανατική 
ποινήPenal Reform International 
UK LBGProgressive abolition of the death 
penalty and implementation of humane 
alternative sanctions after a moratorium 
or abolition 8 6 4  037, 6 0
2012/297-0802011/131-
085/2Θανατική 
ποινήReprieve LBGEngaging Europe in the Fight for Abolition 
in the USA, MENA, and South East Asia715 476,94
2010/222-086 2010/128-815Βασανιστή -
ριαPenal Reform International 
UK LGBStrengthening institutions and building 
civil society capacity to combat torture in 
9 CIS countries 1 130 583,00
2010/222-733 2010/128-815Βασανιστή -
ριαThe Redress Trust Limited 
LBGReparation for Torture: Global Sharing of 
Expertise1 033 805,00
Κίνα2008/148-024 2007/126-224Βασανιστή -
ριαThe Great Britain - China 
CentrePrevention of Torture in the PRC 787 966,00
2013/318-802 2013/132-762Βασανιστή -
ριαThe Rights Practice LBGFighting torture in China: strengthening 
the role of civil society662 500,00
2009/167-381 2008/127-238Θανατική 
ποινήThe Great Britain - China 
CentrePromoting Judicial Discretion in the 
Restriction and Reduction of Death Penalty 
Use576 723,00
2012/297-0722011/131-
085/2Θανατική 
ποινήInternational Death Penalty 
Research Centre, Beijing 
Normal University“Use less” – judicial restraints on the use 
of the death penalty in China938 783,76
Λαϊκή Δημο -
κρατία του 
Κονγκό2008/148-156 2007/126-224Βασανιστή -
ριαSolidarite Pour La 
Promotion Sociale Et La 
Paix AsblAssistance et réhabilitation des victimes 
de la torture en RDC421 836,00
2013/318-886 2013/132-762Βασανιστή -
ριαCentre International Pour 
La Justice Transitionnelle 
International Center For 
Transitional Justice AsblComplementarity in practice: 
strengthening the national judicial 
response to international crimes in the 
Democratic Republic of Congo (DRC) and 
Cote d’Ivoire959 965,00
2010/222-810 2010/128-815Βασανιστή -
ριαCoopi - Cooperazione 
InternazionaleProjet de prévention, protection et 
réhabilitation des victimes de VS et de 
leurs communautés et au renforcement 
des capacités communautaires et étatiques 
à l’Est de la RDC1 395 000,00
41 Παραρτήματα Παραρτημα  VII
ΧώραΑριθμός 
σύμβασηςΠρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεωνΘέμα Δικαιούχος Ονομασία του έργουΎψος της 
επιχορήγη -
σης  (σε ευρώ)
Λαϊκή Δημο -
κρατία του 
Κονγκό2012/307-100 132-685Βασανιστή -
ριαSolidarite Pour La 
Promotion Sociale Et La 
Paix AsblAssistance aux survivants de la torture 
et actions de prévention (Monitoring, 
plaidoyers et sensibilisation) contre la 
torture en RD Congo131 500,00
2013/308-415 132-685Βασανιστή -
ριαLigue De La Zone Afrique 
Pour La Defense Des Droits 
Des Enfants Etudiants Et 
Eleves AsblMonitoring et suivi d’instructions des 
dossiers judiciaires des femmes et enfants 
victimes des violences sexuelles et basées 
sur le genre103 300,00
2009/224-243 128-135Βασανιστή -
ριαLigue De La Zone Afrique 
Pour La Defense Des Droits 
Des Enfants Etudiants Et 
Eleves AsblRenforcement d’un kiosque juridique et 
de soutien psychologique concernant les 
violences faites aux femmes61 463,00
Γεωργία2008/148-044 2007/126-224Βασανιστή -
ριαAssociation Justice And 
LibertyPrevention of torture in military 
guardhouses.204 961,00
2008/148-184 2007/126-224Βασανιστή -
ριαEmpathy AssociationStrengthening the System of 
Rehabilitation for Torture Victims in 
Georgia679 937, 0 0
2013/318-878 2013/132-762Βασανιστή -
ριαEmpathy AssociationCaucasian Anti – Torture Network: Multi 
Rehabilitation Services for Torture Victims 
and Fight Impunity980 000,00
2010/222-921 2010/128-815Βασανιστή -
ριαGeorgian Centre For 
Psycho -Social And Medical 
Rehabilitation For Torture 
VictimsEnsuring access to rehabilitation services 
for people affected by torture and 
contribution to the prevention of torture 
in Georgia766 000,00
Νότια Αφρική2013/318-879 2013/132-762Βασανιστή -
ριαStichting Young In Prison 
(Yip)Ending impunity in torture and cruel, 
inhuman and degrading treatment of 
children in prison in South Africa and 
Malawi.8 8 2 817, 0 0
2010/222-102 2010/128-815Βασανιστή -
ριαUniversity Of Cape TownHarnessing African institutions for the 
prevention and combating of torture and 
other ill -treatment in six African states - 
the development and implementation of 
operational standards.1 194 359,00
2012/302-948 131-543Βασανιστή -
ριαThe Greater Nelspruit Rape 
Intervention Project GroupSexual Assault and Domestic Violence 
Rights Programme.173 317,00
42 Παραρτήματα
ΧώραΑριθμός 
σύμβασηςΠρόσκληση 
υποβολής 
προτάσεωνΘέμα Δικαιούχος Ονομασία του έργουΎψος της 
επιχορήγη -
σης  (σε ευρώ)
Ηνωμένες 
Πολιτείες 
Αμερικής2009/167-748 2008/127-238Θανατική 
ποινήMurder Victim’s Families 
For Human RightsVoices of Victims Against the Death 
Penalty485 615,65
2009/167-820 2008/127-238Θανατική 
ποινήThe National Coalition To 
Abolish The Death PenaltyNational Coalition to Abolish the Death 
Penalty Intensive Assistance Program305 060,86
2009/167-888 2008/127-238Θανατική 
ποινήWitness To Innocence American DREAM Campaign 374 944,62
2009/211-244 2008/127-238Θανατική 
ποινήAmerican Bar AssociationThe Death Penalty Assessments Project: 
Toward a Nationwide Moratorium on 
Executions708 162,00
2009/167-889 2008/127-238Θανατική 
ποινήDeath Penalty Information 
CenterChanging the Course of the Death Penalty 
Debate:  
A Proposal for Public Opinion 
Research, Message Development, and 
Communications on Capital Punishment 
in the U.S.193 443,00
2012/297-0762011/131-
085/2Θανατική 
ποινήWitness To Innocence Eyes Wide Open Project 850 032,14
2012/297-0782011/131-
085/2Θανατική 
ποινήEqual Justice USA Inc 
CorporationBreaking Barriers: Engaging New Voices 
to Abolish the Death Penalty in the United 
States495 014,31
Πηγή : Ευρωπαϊκή Επιτροπή.Παραρτημα  VII
43
Ενώ αναγνωρίζεται η ανάγκη για μεγαλύτερη συνοχή και 
συνέργειες με άλλες προσπάθειες της ΕΕ προκειμένου 
να υπάρξει μεγαλύτερος αντίκτυπος όσον αφορά τα 
ανθρώπινα δικαιώματα, οι υπηρεσίες μας εργάζονται ήδη 
προς αυτήν την κατεύθυνση, έχοντας κατά νου τη λεπτή 
ισορροπία μεταξύ των προτεραιοτήτων της ΕΕ στον τομέα 
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της συνάφειας των έργων 
και της ικανότητας και του αισθήματος ιδίας ευθύνης των 
οργανώσεων εταίρων της κοινωνίας των πολιτών. Στό ‑
χος μας είναι, ωστόσο, η επιλογή των καλύτερων έργων. 
Η κατάργηση των βασανιστηρίων και της θανατικής ποινής 
περιλαμβάνεται στις παγκόσμιες προτεραιότητες της ΕΕ. 
Αυτό επιβεβαιώνεται στην ανακοίνωση σχετικά με το 
σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα για 
την περίοδο 2015 ‑2019. Ως εκ τούτου, το γεγονός ότι δεν 
αναφέρονται ρητά τα βασανιστήρια στις προτεραιότητες 
σε μια συγκεκριμένη χώρα δεν αποκλείει την υλοποίηση 
στην εν λόγω χώρα έργων για την καταπολέμηση των 
βασανιστηρίων.
Τέλος, οι απαιτήσεις διαφάνειας καθώς και δίκαιης και ίσης 
μεταχείρισης των αιτούντων επιχορήγησης θα πρέπει να 
λαμβάνονται υπόψη κατά τη διαδικασία κατακύρωσης, 
ιδίως ενόψει του πολύ υψηλού αριθμού των αιτούντων.
VI
Τα έργα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προ ‑
γράμματος του ΕΜΔΔΑ παράγουν βιώσιμα αποτελέσματα 
και είναι οικονομικώς αποδοτικά. Δεδομένου ότι η ουσία 
των έργων αυτών έχει έντονα πολιτικό χαρακτήρα, δεν 
θα υπάρχουν εύκολα μετρήσιμες παράμετροι, εκτός π.χ. 
από τα έργα οδοποιίας. Επιπλέον, οι πρωτοβουλίες για 
τα ανθρώπινα δικαιώματα εξαρτώνται εγγενώς από ένα 
πολιτικό και νομικό πλαίσιο που κανένας χορηγός βοήθειας 
δεν μπορεί να θεωρήσει ότι ελέγχει. Ένα πολύ φυσικό 
παράδοξο στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι 
ότι οι πλέον επείγουσες δράσεις πραγματοποιούνται υπό 
τις πλέον δυσμενείς συνθήκες.
Η ΕΕ είναι ένας από τους ελάχιστους χορηγούς που 
στηρίζουν οικονομικά την καταπολέμηση των βασανιστη ‑
ρίων και την κατάργηση της θανατικής ποινής. Σε πολλές 
περιπτώσεις, είναι ο μοναδικός. Αυτός είναι ο λόγος για 
τον οποίο οι οργανώσεις εταίροι μας βασίζονται σε μεγάλο 
βαθμό στην υποστήριξή μας. Η Επιτροπή προσπαθεί να 
περιορίσει τις συνέπειες αυτής της εξάρτησης σε συνεργα ‑
σία με τους λίγους χορηγούς στον τομέα αυτό (για παρά ‑
δειγμα, το Εθελοντικό Ταμείο του ΟΗΕ για τα θύματα βασα ‑
νιστηρίων ή την ειδική ομάδα δράσης των κρατών μελών 
της ΕΕ για τα βασανιστήρια) προκειμένου να εξασφαλίσει 
όσο το δυνατόν μεγαλύτερο συντονισμό και συνοχή.
Βλέπε επίσης απάντησή μας στο σημείο 33.Σύνοψη
IV
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ είναι πλήρως πεπεισμένες για την 
αποτελεσματικότητα του ΕΜΔΔΑ ως ενός από πολλά 
μέσα για την καταπολέμηση των βασανιστηρίων και την 
κατάργηση της θανατικής ποινής, και η πεποίθηση αυτή 
είναι ευρέως διαδεδομένη στην κοινότητα των υπερα ‑
σπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων γενικότερα. Αυτό 
αποδεικνύεται παραδείγματος χάριν από την αναγνώριση 
εκ μέρους του αμερικανικού Δικηγορικού Συλλόγου του 
ρόλου του ΕΜΔΔΑ στην κατάργηση της θανατικής ποινής 
στην πολιτεία της Πενσυλβάνια.
V
Το ΕΜΔΔΑ συνάδει πλήρως με τις προτεραιότητες της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των ανθρωπίνων δικαι ‑
ωμάτων, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και για μεμονω ‑
μένες χώρες. Η φύση και οι στόχοι του ΕΜΔΔΑ ενισχύουν 
τη θέση των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και 
τους παρέχουν ένα αποτελεσματικό και πρακτικό εργαλείο 
για την επίτευξη των δικών τους στόχων πολιτικής, ενώ 
παράλληλα συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων πολι ‑
τικής της ΕΕ —μια κατάσταση επωφελής για όλους. Οι δια ‑
δικασίες χορήγησης επιχορηγήσεων στις οποίες βασίζεται 
το ΕΜΔΔΑ εφαρμόζονται με αυστηρότητα και διαφάνεια, 
που αποτελεί αξιοσημείωτο επίτευγμα, αν ληφθεί υπόψη 
ο πολύ μεγάλος αριθμός αιτούντων παγκοσμίως για κάθε 
πρόσκληση υποβολής προτάσεων και η εγγενής δυσκολία 
αξιολόγησης των αιτήσεων σε έναν τομέα —προστασία 
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων— στον οποίο δεν πραγ ‑
ματοποιούνται εύκολα ποσοτικοποιήσιμες εκτιμήσεις. Το 
ΕΜΔΔΑ καλύπτει δράσεις σε πολύ πολύπλοκες πολιτικές 
καταστάσεις και συχνά δυσμενείς συνθήκες στη χώρα, εάν 
ληφθεί υπόψη ότι οι στόχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων 
δεν είναι εύκολα επιτεύξιμοι ακόμη και υπό τις ευνοϊκότε ‑
ρες συνθήκες. Ο εξαιρετικά μικρός αριθμός καταγγελιών 
ή διαφορών όσον αφορά το ΕΜΔΔΑ —πράγματι, ο στα ‑
θερά υψηλός αριθμός αιτήσεων σε κάθε πρόσκληση υπο ‑
βολής προτάσεων (συνολικά περίπου 1200 υπομνήματα 
περί πρότασης στο πλαίσιο των προσκλήσεων υποβολής 
προτάσεων που εξετάστηκαν από το Συνέδριο)— καταδει ‑
κνύει ότι την άποψη αυτή συμμερίζεται και η παγκόσμια 
κοινότητα υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων 
γενικότερα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτίθεται να 
συνεχίσει πλήρως με το ΕΜΔΔΑ, ως διαδικασία που κατευ ‑
θύνεται από τη ζήτηση, και ενθαρρύνει τις οργανώσεις 
της κοινωνίας των πολιτών να σχεδιάζουν τα έργα τους 
σύμφωνα με τις διοικητικές, επιχειρησιακές και γεωγραφι ‑
κές δυνατότητές τους και τη δική τους στρατηγική.Απαντήσεις της Επιτροπής 
και της ΕΥΕΔ
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 44
Οι δύο αυτές λεπτομέρειες εφαρμογής είναι συμπληρωμα ‑
τικές και επιτρέπουν παγκόσμια κάλυψη σύμφωνα με την 
εντολή του ΕΜΔΔΑ.
15
Ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες (γενικό πολιτικό κλίμα, 
περιθώριο για υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων) 
και με συμφωνία των επικεφαλής των αποστολών της ΕΕ, οι 
κύριες προτεραιότητες της τοπικής ανά χώρα στρατηγικής 
για τα ανθρώπινα δικαιώματα μπορούν να δημοσιοποιού ‑
νται. Ωστόσο, θα πρέπει να αποφεύγεται η δημόσια κοινο ‑
ποίηση αυτών των προτεραιοτήτων όταν εκτιμάται ότι κάτι 
τέτοιο θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην εφαρμογή της 
στρατηγικής.
Επιπλέον, αυτό που έχει σημασία είναι οι προτεραιότητες 
των ανά χώρα στρατηγικών για τα ανθρώπινα δικαιώματα 
να είναι γνωστές σε όσους είναι επιφορτισμένοι με την 
εφαρμογή του ΕΜΔΔΑ.
16
Εκτός από τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, ισχύουν 
και άλλες λεπτομέρειες εφαρμογής μέσω του ΕΜΔΔΑ, 
όπως οι στοχευμένες δράσεις.
Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 14.
17
Η φύση και οι στόχοι του ΕΜΔΔΑ ενισχύουν τη θέση των 
οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τους παρέχουν 
ένα αποτελεσματικό και πρακτικό εργαλείο για την επί ‑
τευξη των δικών τους στόχων πολιτικής, ενώ παράλληλα 
συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων πολιτικής της ΕΕ, 
μια κατάσταση επωφελής για όλους. Η συμπληρωματικό ‑
τητα και η συνάφεια των χρηματοδοτικών και πολιτικών 
προτεραιοτήτων είναι βεβαίως θεμελιώδους σημασίας, 
έχοντας κατά νου τη λεπτή ισορροπία μεταξύ παραγόντων 
όπως οι προτεραιότητες της ΕΕ στον τομέα των ανθρωπί ‑
νων δικαιωμάτων, της συνάφειας των έργων και της ικανό ‑
τητας και του αισθήματος ιδίας ευθύνης των οργανώσεων 
εταίρων της κοινωνίας των πολιτών. Επιπλέον, η σταδιακή 
εφαρμογή μιας αναπτυξιακής προσέγγισης βασισμένης 
στα δικαιώματα αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνοχής της 
στήριξής μας.
Στο πλαίσιο των διεθνών προσκλήσεων υποβολής 
προτάσεων, η Επιτροπή ευνοεί μια εκ των κάτω προς τα 
άνω προσέγγιση στις διαδικασίες της και καθορίζει τις 
προτεραιότητές της μετά από στενές διαβουλεύσεις με 
τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Ως εκ τούτου, 
το ΕΜΔΔΑ προωθεί μια μη κατευθυντήρια προσέγγιση 
και ενθαρρύνει τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών VII
Από τις έξι συστάσεις που διατύπωσε το Συνέδριο, η Επι ‑
τροπή αποδέχεται μία, αποδέχεται εν μέρει τρεις και δεν 
αποδέχεται τις υπόλοιπες δύο συστάσεις.
Εισαγωγή
05
Η ισχυρή δέσμευση της ΕΕ για την εξάλειψη των βασα ‑
νιστηρίων και άλλων μορφών κακομεταχείρισης, καθώς 
και την κατάργηση της θανατικής ποινής, ενισχύθηκε στο 
πρόσφατα εγκριθέν σχέδιο δράσης για τα ανθρώπινα 
δικαιώματα και τη δημοκρατία για την περίοδο 2015 ‑2019.
Παρατηρήσεις
14
Προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες και σύμφωνα 
με τη διεθνή εντολή του, το ΕΜΔΔΑ εργάζεται βάσει 
στρατηγικού συνδυασμού στοχευμένων έργων, προ ‑
σκλήσεων υποβολής προτάσεων και κονδυλίων έκτα ‑
κτης ανάγκης τα οποία διαχειρίζονται τόσο οι κεντρικές 
υπηρεσίες όσο και οι αντιπροσωπείες, εφαρμόζοντας 
διαδικασίες που προβλέπονται από το ισχύον νομικό 
πλαίσιο για τη χορήγηση επιχορηγήσεων.
Η πρόσκληση υποβολής προτάσεων αποτελεί την 
πρώτη λεπτομέρεια εφαρμογής του Μέσου. Βασίζεται σε 
σύμπραξη με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών 
και ευνοεί μια προσέγγιση τύπου εκ των κάτω προς τα 
άνω που ενθαρρύνει τις οργανώσεις της κοινωνίας των 
πολιτών να σχεδιάσουν τα έργα τους σύμφωνα με τις 
διοικητικές, επιχειρησιακές και γεωγραφικές δυνατότητές 
τους και τη δική τους στρατηγική.
Η δεύτερη λεπτομέρεια εφαρμογής του ΕΜΔΔΑ επι ‑
τρέπει την υλοποίηση στοχευμένων έργων που έχουν 
σχεδιαστεί ως μέσο για τη συμπλήρωση των κενών της 
διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων σύμ ‑
φωνα με τις πολιτικές προτεραιότητες στις χώρες με τις 
μεγαλύτερες δυσκολίες. Η ευελιξία αυτή έχει ενισχυθεί 
στο ετήσιο πρόγραμμα δράσης του 2015 και αποβλέπει 
στην υποστήριξη δράσεων με ευέλικτο και άμεσο τρόπο 
με απευθείας ανάθεση σε αποδεδειγμένες περιπτώσεις 
βραχυπρόθεσμων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρό ‑
θεσμων κρίσεων στον τομέα των ανθρωπίνων δικαι ‑
ωμάτων, όπου η δημοσίευση πρόσκλησης υποβολής 
προτάσεων θα ήταν ακατάλληλη ή αδύνατη, και/ή όταν 
η χρηματοδότηση των οργανώσεων προάσπισης των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των υπερασπιστών τους 
αποδεικνύεται ότι παρεμποδίζεται σημαντικά.
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 45
ωστόσο ότι στη διαδικασία επιλογής στο πλαίσιο 
διεθνούς πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, υπάρχει 
ακόμη περιθώριο για καλύτερο καθορισμό, μεγαλύτερη 
στοχοθέτηση και προσδιορισμό των προτεινόμενων 
δραστηριοτήτων. Η Επιτροπή ως εκ τούτου εργάζεται 
προς την κατεύθυνση μιας ακόμη πιο μεγάλης στόχευσης 
στο πλαίσιο των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, 
συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της διεθνούς πρόσκλησης 
υποβολής προτάσεων του ΕΜΔΔΑ το 2015, η οποία θα 
ξεκινήσει τον Ιούλιο του 2015.
19
Αν και αναγνωρίζεται η ανάγκη για συνοχή και συνέρ ‑
γειες με άλλες προσπάθειες της ΕΕ προκειμένου να 
υπάρξει μεγαλύτερος αντίκτυπος όσον αφορά τα ανθρώ ‑
πινα δικαιώματα, οι υπηρεσίες μας εργάζονται ήδη προς 
αυτήν την κατεύθυνση, έχοντας κατά νου τη λεπτή ισορ ‑
ροπία μεταξύ των προτεραιοτήτων της ΕΕ στον τομέα 
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της συνάφειας των έργων 
και της ικανότητας και του αισθήματος ιδίας ευθύνης των 
οργανώσεων εταίρων της κοινωνίας των πολιτών. Στόχος 
μας είναι ωστόσο η επιλογή των καλύτερων έργων.
Το ΕΜΔΔΑ έχει μια παγκόσμια αποστολή. Προκειμένου 
να εκπληρώσει την αποστολή του, το ΕΜΔΔΑ ακολουθεί 
μια προσέγγιση που συνδυάζει συνεκτικά και συμπλη ‑
ρωματικά εργαλεία: τις διεθνείς προσκλήσεις υποβολής 
προτάσεων (θεματικός στόχος), τις τοπικές προσκλή ‑
σεις υποβολής προτάσεων (θεματικός και γεωγραφικός 
στόχος) και τα στοχευμένα έργα (για τις πιο δύσκολες 
περιπτώσεις) καθώς και το ταμείο έκτακτης ανάγκης.
Βλέπε επίσης απάντησή μας στο σημείο 17.
Όσον αφορά τους διαλόγους στον τομέα των ανθρω ‑
πίνων δικαιωμάτων, η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή λαμβάνουν 
υπόψη την παρατήρηση του Συνεδρίου και θα ήθελαν 
να επισημάνουν ορισμένα σημεία: Η ημερήσια διάταξη 
των διαλόγων για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχει 
συμφωνηθεί μεταξύ της χώρας και της ΕΥΕΔ, σε δια ‑
βούλευση με την αντιπροσωπεία, την DEVCO και άλλες 
υπηρεσίες της Επιτροπής. Στόχος της είναι να εξεταστούν 
οι προτεραιότητες που προσδιορίστηκαν στις ανά χώρα 
στρατηγικές για τα ανθρώπινα δικαιώματα και/ή στις 
εθνικές στρατηγικές για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έχο ‑
ντας υπόψη τον πολιτικό χαρακτήρα του εγχειρήματος, 
η ημερήσια διάταξη μπορεί να ποικίλλει για να εξασφαλι ‑
στεί συζήτηση εστιασμένη σε ορισμένες βασικές προτε ‑
ραιότητες αντί να καλύπτει όλες τις προτεραιότητες κάθε 
φορά. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι στόχοι των έργων του 
ΕΜΔΔΑ δεν αντικατοπτρίζονται στο πλαίσιο του συνολι ‑
κού διαλόγου μεταξύ της χώρας και της ΕΕ.να σχεδιάσουν τα έργα τους σύμφωνα με τις διοικητικές, 
επιχειρησιακές και γεωγραφικές δυνατότητές τους και τη 
δική τους στρατηγική.
Από τη φύση τους, οι διεθνείς προσκλήσεις υποβολής 
προτάσεων στοχεύουν σε πιο ευαίσθητες δράσεις που 
είναι δύσκολο να εφαρμοσθούν σε εθνικό επίπεδο ή να 
αντιμετωπιστούν μέσω προσκλήσεων υποβολής προτά ‑
σεων σε τοπικό επίπεδο.
Στο πλαίσιο τοπικών προσκλήσεων υποβολής προτά ‑
σεων, στα κριτήρια ανάθεσης και επιλογής της Επιτροπής 
περιλαμβάνονται οι σχετικοί κίνδυνοι και οι ευαισθησίες, 
καθώς και η συνέπεια με τη στρατηγική της ΕΕ για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα.
Το γεγονός ότι αυτό δεν αναφέρεται ρητώς στην ανά 
χώρα στρατηγική για τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν 
αποτελεί λόγο για να μη χρηματοδοτηθεί στη χώρα έργο 
για την καταπολέμηση των βασανιστηρίων ή την κατάρ ‑
γηση της θανατικής ποινής. Ο διεθνής χαρακτήρας του 
θέματος δηλώνει την ανάγκη δημιουργίας παγκόσμιας 
ευαισθητοποίησης και προώθησης των στόχων ώστε να 
ενισχυθεί ο αντίκτυπος σε πολυμερή φόρουμ.
Η διαδικασία των ανά χώρα στρατηγικών για τα ανθρώ ‑
πινα δικαιώματα είναι σχετικά πρόσφατη.
Όσον αφορά τη Γεωργία, δύο από τα τρία έργα που αξι ‑
ολογήθηκαν είχαν συνταχθεί πριν από την έγκριση της 
στρατηγικής χώρας για τα ανθρώπινα δικαιώματα από το 
Συμβούλιο στις 10 Μαΐου 2011. Επίσης, το πολιτικό πλαί ‑
σιο έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προώθηση 
μιας αντίδρασης και στη στήριξη της καταπολέμησης 
των βασανιστηρίων στη Γεωργία.
Στη Νότιο Αφρική, η καταπολέμηση των βασανιστη ‑
ρίων δεν περιλαμβάνεται στις πέντε προτεραιότητες 
της στρατηγικής χώρας για τα ανθρώπινα δικαιώματα. 
Ωστόσο, η καταπολέμηση των βασανιστηρίων καθο ‑
ρίστηκε ως προτεραιότητα στην τοπική πρόσκληση 
υποβολής προτάσεων του 2014 στη Νότιο Αφρική. Κατά 
συνέπεια, η αντιπροσωπεία της ΕΕ στην Πραιτόρια έκρινε 
ότι το θέμα της ενίσχυσης είχε καταστεί προτεραιότητα 
του τομέα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
18
Η επιλεγείσα προσέγγιση εξασφαλίζει ολιστική προσέγ ‑
γιση και είχε συζητηθεί με τις οργανώσεις της κοινωνίας 
των πολιτών, για την κατάλληλη αντιμετώπιση των ποι ‑
κίλων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι οργανώσεις 
που ασχολούνται με τα θέματα αυτά και την εξασφάλιση 
των βέλτιστων αποτελεσμάτων. Η Επιτροπή αναγνωρίζει 
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 46
 — Πραγματοποιήθηκαν κύκλοι κατάρτισης για α) 
επικεφαλής της συνεργασίας, β) υπευθύνους αν ‑
θρωπίνων δικαιωμάτων, γ) υπευθύνους για θέματα 
φύλου, δ) οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, 
ε) τοπική αυτοδιοίκηση, στ) σημεία επαφής σε 
θέματα δικαιοσύνης στις αντιπροσωπείες, καθώς 
και για το επιτελικό προσωπικό της DEVCO.
 — Η προκαταρκτική προκήρυξη για την εκπόνηση 
γενικής δέσμης κατάρτισης και την παροχή τεχνι ‑
κής βοήθειας στις αντιπροσωπείες δημοσιεύθηκε 
στα τέλη Ιουλίου 2014. Σήμερα, μια προκήρυξη 
διαγωνισμού για την ανάθεση σύμβασης παροχής 
υπηρεσιών βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασί ‑
ας με λεπτομερείς πληροφορίες για το είδος και το 
πεδίο εφαρμογής της απαιτούμενης υπηρεσίας.
22
Οι τυποποιημένοι πίνακες αξιολόγησης και άλλα κατευ ‑
θυντήρια έγγραφα προβλέπουν αυστηρή και συστημα ‑
τική αξιολόγηση των αιτήσεων επιχορήγησης, είτε στο 
στάδιο του υπομνήματος είτε της πλήρους πρότασης, 
λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τον πολύ μεγάλο αριθμό αιτή ‑
σεων στο πλαίσιο των προσκλήσεων υποβολής προτά ‑
σεων του ΕΜΔΔΑ.
22 α)
Εφιστάται ιδιαίτερα η προσοχή του αξιολογητή σε 
εκτεταμένη παράγραφο του εγγράφου με τίτλο « Κατευ ‑
θυντήριες οδηγίες για τους αξιολογητές » που χρησιμο ‑
ποιείται επί του παρόντος ως αναπόσπαστο μέρος των 
παραρτημάτων του «Πρακτικού οδηγού των διαδικα ‑
σιών σύναψης συμβάσεων στο πλαίσιο των εξωτερικών 
δράσεων της ΕΕ» (PRAG) από το 2013. Στο έγγραφο αυτό, 
υπενθυμίζεται ιδιαιτέρως στους αξιολογητές ότι θεω ‑
ρείται ύψιστης σημασίας να παράσχουν στην επιτροπή 
αξιολόγησης απολύτως επαρκή και δεόντως αιτιολο ‑
γημένες παρατηρήσεις για κάθε επιμέρους πτυχή του 
πίνακα αξιολόγησης και ότι οι παρατηρήσεις αυτές θα 
πρέπει να συμφωνούν με τις αντίστοιχες βαθμολογίες. 
Επιπλέον, διοργανώνεται ενημερωτική συνάντηση με 
όλους τους αξιολογητές πριν από τη διαδικασία αξιο ‑
λόγησης ώστε να απαντηθούν ενδεχόμενες ερωτήσεις 
σχετικά με τα κριτήρια του πίνακα αξιολόγησης. Διασφα ‑
λίζεται η επικοινωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
και του επικεφαλής της ομάδας καθ’ όλη τη διάρκεια της 
διαδικασίας.
22 β)
Δεδομένου ότι το έργο παραμένει το ίδιο και στα δύο 
αυτά στάδια (υπόμνημα και πλήρης πρόταση), δεν 
θεωρήθηκε επιτακτική η ανάγκη νέας αξιολόγησης ως 
προς τη συνάφεια. Ωστόσο, η νέα έκδοση του PRAG Τα έργα του ΕΜΔΑΑ για τη θανατική ποινή ακολουθούν 
σχεδόν πλήρως τα στοιχεία της πολιτικής όπως καθορίζε ‑
ται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για τη θανατική 
ποινή, δηλαδή βάσει τριών πυλώνων (πλήρης κατάργηση, 
μορατόριουμ, τήρηση των ελάχιστων προτύπων). Ωστόσο, 
το γεγονός ότι τα ζητήματα που τέθηκαν στους διαλόγους 
για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων με τρίτες χώρες δεν 
συνάδουν πλήρως με τα έργα δεν οφείλεται σε έλλειψη 
συνέπειας. Σχετικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση των 
Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά τις διμερείς διαβουλεύσεις, 
η ΕΕ ενημερώνει την αμερικανική πλευρά για τις γενικές 
πρωτοβουλίες της σχετικά με τη θανατική ποινή καθώς 
και για τις ειδικές δράσεις στις ΗΠΑ. Το τελευταίο ωστόσο 
είναι για λόγους ενημέρωσης μόνο όσον αφορά την επί ‑
σημη διοίκηση των ΗΠΑ, δεδομένου ότι η θανατική ποινή 
στη χώρα αυτή αντιμετωπίζεται σε επίπεδο πολιτείας, από 
τον αντίστοιχο Κυβερνήτη και την επιτροπή χάριτος, εκεί 
όπου κρατείται ο θανατοποινίτης.
Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το έργο SOPROP 
υλοποιήθηκε παράλληλα με το έργο APRODEPEP για την 
κατάργηση της θανατικής ποινής (2007 ‑2009) και στο 
πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου της ΕΕ με τη ΛΔΚ. Μολο ‑
νότι ο νόμος για την κατάργηση της θανατικής ποινής δεν 
ψηφίστηκε από τη βουλή, οι συζητήσεις γύρω από τον 
νόμο έδωσαν ήδη ευκαιρία προώθησης του δημόσιου 
διαλόγου.
20
Για την πορεία προς την κατεύθυνση μιας βασιζόμενης 
στα ανθρώπινα δικαιώματα προσέγγισης, η οποία να 
περιλαμβάνει όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα για την 
ανάπτυξη της ΕΕ, έχουν ήδη ληφθεί ορισμένα συγκεκρι ‑
μένα μέτρα:
 — Ενσωμάτωση της βασιζόμενης στα ανθρώπι ‑
να δικαιώματα προσέγγισης σε διαδικασίες και 
υποδείγματα: δελτίο προσδιορισμού για μορφές 
βοήθειας, σύστημα παρακολούθησης των έργων 
της Επιτροπής (παρακολούθηση προσανατολισμέ ‑
νη στα αποτελέσματα) για τα αποτελέσματα και 
τα επακόλουθα έργων και προγραμμάτων, δέσμη 
κριτηρίων της Επιτροπής για την αξιολόγηση των 
έργων. Επιπλέον, η κατάρτιση χαρτών πορείας για 
τη συνεργασία με τις οργανώσεις της κοινωνίας 
των πολιτών προσαρμόστηκε με την ενσωμάτωση 
ουσιωδών στοιχείων της βασιζόμενης στα ανθρώ ‑
πινα δικαιώματα προσέγγισης.
 — Η βασιζόμενη στα ανθρώπινα δικαιώματα προσέγ ‑
γιση έχει ήδη ενσωματωθεί ως αρχή στον προ ‑
γραμματισμό της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης 
στον Νίγηρα και τη Ζιμπάμπουε, καθώς και στον 
προγραμματισμό της βοήθειας της ΕΕ στο Περού.
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 47
να επιλέγονται για χρηματοδότηση. Οι κατευθυντήριες 
οδηγίες συνιστούν ιδιαίτερα τις συμπράξεις μεταξύ οργα ‑
νώσεων, χωρίς όμως να τις καθιστούν υποχρεωτικές. Το 
σημείο αυτό διευκρινίστηκε στις κατευθυντήριες οδηγίες 
για αξιολογητές καθώς επίσης κατά τη διάρκεια της ενη ‑
μερωτικής ημερίδας με εξωτερικούς αξιολογητές.
24
Ο αριθμός των υποθέσεων για τις οποίες υποβλήθηκαν 
παρατηρήσεις θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο του 
συνολικού αριθμού υπομνημάτων (1 193), και πλήρων 
προτάσεων (316) που αποτέλεσαν αντικείμενο διαχεί ‑
ρισης και αξιολόγησης στο πλαίσιο των προσκλήσεων 
υποβολής προτάσεων.
Επιπλέον, η διαδικασία έγινε στο μεταξύ αυστηρότερη, 
με την έγκριση, το 2013, των «Κατευθυντήριων οδηγιών 
για τους αξιολογητές» —Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 
22 για περισσότερες λεπτομέρειες.
24 α)
Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 24.
25
Όσον αφορά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες θα μπο ‑
ρούσε να πραγματοποιηθεί επαναξιολόγηση, σημει ‑
ώστε ότι, σύμφωνα με το τμήμα 6.4.8.6 του PRAG, « η 
επιτροπή αξιολόγησης μπορεί να αποφασίσει να εγκρίνει 
την κατάταξη, με βάση την έκθεση των αξιολογητών. Εάν 
η επιτροπή δεν αποδεχθεί τις βαθμολογίες που δόθηκαν 
από τους αξιολογητές σε μια πρόταση, για παράδειγμα όταν 
υπάρχει σημαντική διαφορά στις βαθμολογίες των αξιολο -
γητών, πρέπει να αιτιολογεί την απόφαση αυτή στην έκθεση 
αξιολόγησης ».
Η διενέργεια επαναξιολογήσεων αποτελεί επιλογή, 
γεγονός που εξηγεί γιατί η διαφορά στις βαθμολογίες δεν 
αποτελεί απόλυτο κριτήριο, ιδίως ενόψει του μεγάλου 
αριθμού αιτήσεων στις προσκλήσεις υποβολής προτά ‑
σεων του ΕΜΔΔΑ.που προβλέπεται να δημοσιευθεί τον Ιούλιο του 2015 
θα επιτρέψει στους αξιολογητές να επανεκτιμήσουν τη 
συνάφεια με βάση την πλήρη πρόταση σε ad hoc βάση.
22 γ)
Αφενός, οι πίνακες αξιολόγησης πρέπει να είναι αρκετά 
λεπτομερείς ώστε να καθίσταται δυνατή η συνολική 
αξιολόγηση των προτάσεων. Αφετέρου, πρέπει να 
παραμένουν διαχειρίσιμοι από τους αξιολογητές ώστε να 
συμπληρώνονται εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. 
Ο διαχωρισμός κάθε επιμέρους πτυχής κάθε κριτηρίου 
θα μπορούσε επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο αλληλεπι ‑
κάλυψης, δηλαδή, την αξιολόγηση των ίδιων στοιχείων 
με διαφορετικά κριτήρια. Η Επιτροπή επομένως δεν προ ‑
τίθεται να τροποποιήσει προς το παρόν τα υφιστάμενα 
υποδείγματα πινάκων.
22 δ)
Η προσέγγιση ελάχιστων απαιτήσεων εφαρμόζεται στις 
προσκλήσεις υποβολής προσφορών, όπου η αναθέτουσα 
αρχή περιγράφει λεπτομερώς τις υπηρεσίες, τα έργα ή τις 
προμήθειες που επιθυμεί να αγοράσει και επιβάλλει τις 
ελάχιστες απαιτήσεις που πρέπει να πληρούν οι προ ‑
σφέροντες. Δεν είναι εφικτό να εφαρμοστεί μια τέτοια 
προσέγγιση στις επιδοτήσεις, όπου ο αιτών ορίζει τη 
δράση του. Είναι αδιανόητο για την Επιτροπή να σχε ‑
διάσει συγκεκριμένες απαιτήσεις για τη σκοπιμότητα 
ή τον αντίκτυπο δράσεων που ενδέχεται να διαφέρουν 
σημαντικά μεταξύ τους και το περιεχόμενο των οποίων 
δεν της είναι εκ των προτέρων γνωστό.
23
Από το 2013, οι κατευθυντήριες οδηγίες για τους αξι ‑
ολογητές αποτελούν μέρος του PRAG (παράρτημα ε. 
4β), και στο τμήμα 3.2 του εν λόγω εγγράφου η συμπε ‑
ρίληψη παρατηρήσεων σε κάθε κριτήριο καθίσταται 
υποχρεωτική. Επιπλέον, κατά την πρόσφατη πρακτική 
από το 2012, διοργανώνεται μονοήμερη επιμόρφωση για 
εξωτερικούς αξιολογητές στην οποία εξετάζονται όλες οι 
πτυχές του έργου τους.
Βλέπε επίσης απάντησή μας στο σημείο 22 α)
Επιπλέον, η Επιτροπή θα ήθελε να διευκρινίσει ότι η αξι ‑
ολόγηση της ολιστικής προσέγγισης (που συνεπάγεται 
σύμπραξη μεταξύ οργανώσεων) δεν έχει ενσωματωθεί 
στον πίνακα αξιολόγησης. Η απόφαση αυτή ελήφθη 
σκοπίμως για να παρέχεται η δυνατότητα στα πολύ καλά 
έργα που επικεντρώνονται μόνο σε έναν ή δύο παράγο ‑
ντες συναφείς με την καταπολέμηση των βασανιστηρίων, 
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 48
ρόλος της Επιτροπής είναι να επικουρεί και να συνοδεύει 
τις μικρότερου μεγέθους οργανώσεις κατά την εκτέλεση 
της επιχορήγησης και να ενισχύει τις διοικητικές τους 
ικανότητες.
29
Το ΕΜΔΔΑ έχει σχεδιαστεί για να στηρίζει τις οργανώσεις 
της κοινωνίας των πολιτών ώστε να καταστούν ουσια ‑
στική δύναμη για την πολιτική μεταρρύθμιση και την 
προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ως εκ τούτου, 
το ΕΜΔΔΑ προωθεί μια προσέγγιση βασιζόμενη στη 
ζήτηση που ενθαρρύνει τις οργανώσεις της κοινωνίας 
των πολιτών να σχεδιάζουν τα έργα τους σύμφωνα με τις 
διοικητικές, επιχειρησιακές και γεωγραφικές δυνατότητές 
τους και τη δική τους στρατηγική.
29 α)
Η Επιτροπή χρησιμοποιεί διάφορες λεπτομέρειες 
εφαρμογής, οι οποίες συμβάλλουν στη γεωγραφική και 
θεματική κάλυψη σύμφωνα με την εντολή του ΕΜΔΔΑ.
Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 14.
Επιπλέον, η Επιτροπή θα ήθελε να υπενθυμίσει ότι 
η καταπολέμηση των βασανιστηρίων και η κατάργηση 
της θανατικής ποινής αποτελούν μακροχρόνιες διαδικα ‑
σίες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο αντίκτυπος και 
τα αποτελέσματα των έργων είναι δύσκολο να προσδιο ‑
ριστούν ποσοτικά ενώ τα σχετικά στοιχεία είναι μάλλον 
ποιοτικά παρά ποσοτικά. Ο παράγοντας αυτός είναι 
ωστόσο κοινός κατά την αξιολόγηση έργων στον τομέα 
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεδομένης της φύσης 
των έργων αυτών.
Τέλος, υπάρχουν πράγματι χώρες στις οποίες υπάρχουν 
πολύ λίγες δυνατότητες βραχυπρόθεσμης βελτίωσης της 
κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εντούτοις, 
η Επιτροπή πιστεύει ακράδαντα ότι αυτό δεν θα πρέπει 
να εμποδίζει το ΕΜΔΔΑ να στηρίζει τις οργανώσεις της 
κοινωνίας των πολιτών και να εξακολουθεί να συμμετέ ‑
χει σε αυτές τις χώρες ιδίως όταν αποτελεί μία από τις 
ελάχιστες εναπομένουσες πηγές χρηματοδότησης σε 
έναν τόσο ευαίσθητο τομέα. Η προώθηση του διαλόγου, 
η αύξηση της ευαισθητοποίησης και η προώθηση των 
στόχων συνιστούν αποτελεσματική προσέγγιση.
29 β)
Η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι:
1) Οι οργανώσεις που ασχολούνται με τέτοια ευαίσθη ‑
τα ζητήματα αντιμετωπίζουν συχνά απειλητικές 
καταστάσεις. Εκ φύσεως, οι δραστηριότητες για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα θέτουν φιλόδοξους στόχους 26
Το μέγεθος της επιχορήγησης δεν συνδέεται με τον 
αναμενόμενο αντίκτυπο αυτής, ιδίως σε τομείς όπως τα 
ανθρώπινα δικαιώματα, η οποία δεν προσφέρεται για 
απλή ποσοτικοποίηση. Το ΕΜΔΔΑ χειρίζεται ευαίσθητα 
ζητήματα σε συχνά δυσμενή πολιτική συγκυρία και 
η εφαρμογή του απαιτεί ενδελεχή και χρονοβόρα δια ‑
χείριση. Η ικανότητα των δικαιούχων επιδοτήσεων είναι 
επομένως ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη των 
στόχων του προγράμματος. Η αύξηση του φόρτου εργα ‑
σίας σε συνδυασμό με την αρχή της χρηστής διοικητικής 
διαχείρισης, καθιστούν επίσης απολύτως αναπόφευκτη 
την αύξηση της μέσης αξίας των συμβάσεων επιχορηγή ‑
σεων. Αυτός είναι ο βασικός λόγος για την αύξηση των 
ελάχιστων ποσών επιχορηγήσεων και για την αυξημένη 
χρήση της ευελιξίας παροχής κλιμακωτών επιχορηγή ‑
σεων (χρηματοδοτική στήριξη τρίτων μερών).
27
Οι μικρότερου μεγέθους οργανώσεις εξακολουθούν να 
υποβάλουν αιτήσεις στο πλαίσιο προσκλήσεων υπο ‑
βολής προτάσεων συνήθως σε σύμπραξη με πιο καθιε ‑
ρωμένους εταίρους. Σε πολλές προσκλήσεις υποβολής 
προτάσεων, η σύμπραξη συνιστάται ιδιαίτερα, ιδίως για 
δράσεις με παγκόσμια ή περιφερειακή διακρατική εμβέ ‑
λεια. Αυτό επιτρέπει για παράδειγμα στις μικρότερου 
μεγέθους οργανώσεις να αυξήσουν τις ικανότητές τους 
και να έχουν πρόσβαση στα κονδύλια της ΕΕ.
Κατά τα τελευταία τέσσερα έτη, η Επιτροπή διοργανώ ‑
νει σεμινάριο για την κοινωνία των πολιτών πριν από 
τη δημοσίευση των διεθνών προσκλήσεων υποβολής 
προτάσεων, για να δώσει την ευκαιρία στις τοπικές 
οργανώσεις (και όχι μόνο) να εξοικειωθούν με το ΕΜΔΔΑ 
και τις διαδικασίες του. Το 2014 στο φόρουμ του ΕΜΔΔΑ 
συμμετείχαν πάνω από 500 οργανώσεις, μεταξύ των 
οποίων βασικές (χρηματοδοτούμενες) οργανώσεις.
Επιπλέον, οι αντιπροσωπείες της ΕΕ στις τρίτες χώρες 
διοργανώνουν ειδικά μαθήματα επιμόρφωσης σε τοπικό 
επίπεδο σχετικά με τις διαδικασίες της ΕΕ για τοπικές 
οργανώσεις (διαχείριση του κύκλου του έργου κ.λπ.).
28
Η Επιτροπή εκτιμά προσεκτικά την κατάσταση κατά περί ‑
πτωση, προκειμένου να εξασφαλίσει ότι η δικαιούχος 
οργάνωση διαθέτει την ικανότητα και τις τεχνικές δεξι ‑
ότητες για την υλοποίηση ενός συγκεκριμένου έργου. 
Εντούτοις, η χρηματοδοτική ικανότητα των αιτούντων 
είναι μόνο ένα από τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη 
για την αξιολόγηση της πρότασης. Ενίοτε, η υποστηριζό ‑
μενη ΜΚΟ μπορεί κάλλιστα να είναι η μόνη που μπορεί 
να δράσει σε ιδιαίτερα ευαίσθητο περιβάλλον. Επιπλέον, 
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 49
οι αντιπροσωπείες και οι κεντρικές υπηρεσίες της ΕΕ 
διοργανώνουν τακτικά ενημερωτικές και επιμορφωτικές 
συναντήσεις σχετικά με τις διαδικασίες της ΕΕ, καθώς και 
τη διαχείριση του κύκλου των έργων, προκειμένου να 
αντιμετωπιστεί όσο το δυνατόν περισσότερο η έλλειψη 
ευαισθητοποίησης και εμπειρογνωσίας των οργανώσεων 
της κοινωνίας των πολιτών.
34
Θα πρέπει να τονιστεί ότι το συνολικό ποσό για δραστη ‑
ριότητες που δεν πραγματοποιούνται αφαιρείται σε κάθε 
περίπτωση από το ποσό της τελικής πληρωμής.
36
Η παρατήρηση αυτή αναφέρεται σε έναν από τους πολ ‑
λούς δυνητικούς κινδύνους τους οποίους πρέπει να λάβει 
υπόψη ο διατάκτης.
37
Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την παρατήρηση του 
Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η μη βέλτιστη 
οικονομική αποδοτικότητα των δαπανών είναι οριακή σε 
σύγκριση με τον συνολικό αριθμό των συμβάσεων στο 
πλαίσιο των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων του 
ΕΜΔΔΑ.
Επιπλέον, μολονότι οι προσκλήσεις υποβολής προ ‑
τάσεων και οι προσκλήσεις υποβολής προσφορών 
ανταποκρίνονται στις ίδιες αρχές της διαφάνειας, της 
αμεροληψίας και της ίσης μεταχείρισης, η φύση και οι 
απαιτήσεις των συμβάσεων έργων και των συμβάσεων 
επιχορηγήσεων έχουν ουσιαστικές διαφορές. Οι επιχο ‑
ρηγήσεις κατά κανόνα αποκλείουν την κερδοσκοπία και 
προϋποθέτουν ότι ο δικαιούχος φέρει την πλήρη ευθύνη 
του έργου, ενώ οι προσκλήσεις υποβολής προσφορών 
επιτρέπουν την κερδοσκοπία και προϋποθέτουν την 
πλήρη μεταβίβαση των προσδοκώμενων αποτελεσμά ‑
των, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων ιδιοκτη ‑
σίας, στην Επιτροπή. Σε κάθε περίπτωση, η οικονομική 
αποδοτικότητα των δαπανών δεν συνδέεται αναγκα ‑
στικά με το είδος της επιλεγείσας διαδικασίας.
Τέλος, οι διαδικασίες υποβολής προσφορών, όπως ορί ‑
ζεται στο άρθρο 101 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, 
αφορούν « συμβάσεις εξ επαχθούς αιτίας οι οποίες συνά -
πτονται γραπτώς μεταξύ ενός ή περισσότερων οικονομικών 
φορέων και μιας ή περισσότερων αναθετουσών αρχών ». 
Δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο αυτό θα μπορούσε να 
είναι χρήσιμο στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμά ‑
των, στον οποίο δραστηριοποιούνται λίγοι οικονομικοί 
φορείς.που μπορεί να θεωρηθούν ιδεαλιστικοί ή υπερβο ‑
λικά φιλόδοξοι. Θα πρέπει επιπλέον να σημειωθεί 
ότι ορισμένοι στόχοι ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι 
εκ φύσεως απόλυτοι, π.χ. η απόλυτη απαγόρευση 
των βασανιστηρίων, της δουλείας ή των φυλετικών 
διακρίσεων· αλλά η αξία αυτών των στόχων έγκειται 
στις συγκεκριμένες, ρεαλιστικές δραστηριότητες και 
τα αποτελέσματα που ανταποκρίνονται στις βασικές 
ανάγκες της ομάδας στόχου, καθώς και στην επίτευ ‑
ξη βιώσιμου και μόνιμου αντίκτυπου.
2) Το βάρος της βελτίωσης της κατάστασης των αν ‑
θρωπίνων δικαιωμάτων σε κάθε δεδομένη χώρα 
επωμίζονται κυρίως οι εθνικές κυβερνήσεις, κάτι 
που ισχύει ιδιαίτερα σε περίπτωση υλοποίησης έρ ‑
γων για την αποτροπή των βασανιστηρίων και την 
κατάργηση της θανατικής ποινής. Η πολιτική βού ‑
ληση της κυβέρνησης ή των υπουργείων δύσκολα 
προδικάζεται και η εξέλιξη των πολιτικών συνθηκών 
μπορεί να επηρεάσει θετικά ή αρνητικά την υλοποί ‑
ηση των έργων. Πράγματι, εάν μια κυβέρνηση είναι 
διατεθειμένη να καταργήσει τη θανατική ποινή ή τα 
βασανιστήρια, η χρηματοδότηση δράσεων με τον 
ίδιο στόχο θα μπορούσε να θεωρηθεί περιττή.
29 γ)
Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 33.
30
Το νομικό πλαίσιο που ισχύει για τις προσκλήσεις 
υποβολής προτάσεων αποκλείει κάθε τροποποίηση της 
πρότασης, εκτός από τις μη ουσιώδεις πτυχές [βλέπε 
άρθρο 204 των κανόνων εφαρμογής του Δημοσιονο ‑
μικού Κανονισμού (RAP)] ή τις διαπραγματεύσεις με 
υποθετικούς δικαιούχους. Μπορεί μόνο να ζητηθεί 
από τους αιτούντες να αποσαφηνίσουν δικαιολογητικά 
έγγραφα ή να υποβάλουν και άλλες πληροφορίες που 
λείπουν. Οι απαιτήσεις διαφάνειας καθώς και δίκαιης 
και ίσης μεταχείρισης των αιτούντων επιχορήγησης ως 
εκ τούτου αποκλείουν κάθε επαναδιαπραγμάτευση του 
συνόλου των έργων των αιτούντων κατά τη διαδικασία 
κατακύρωσης, ιδίως ενόψει του πολύ υψηλού αριθμού 
των αιτούντων. Παραπέμπουμε επίσης στις απαντήσεις 
μας στις παρατηρήσεις σχετικά με τον αντίστοιχο ρόλο 
των αξιολογητών και της επιτροπής αξιολόγησης για τα 
ανωτέρω σημεία 22, 23 και 24.
33
Οι οργανώσεις που ασχολούνται με τέτοια ευαίσθητα 
ζητήματα αντιμετωπίζουν συχνά απειλητικές κατα ‑
στάσεις, έχουν περιορισμένες δυνατότητες και ενίοτε 
συναντούν δυσκολίες συμμόρφωσης με τις διαδικα ‑
σίες της ΕΕ. Η Επιτροπή θα ήθελε επίσης να τονίσει ότι 
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 50
43
Ο τομέας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκ φύσεως, 
δεν προσφέρεται για απλές ποσοτικές μετρήσεις. Βλέπε 
απάντησή μας στο σημείο 41.
Αν οι στόχοι έχουν καθοριστεί σαφώς, ακόμη και αν δεν 
είναι φιλόδοξοι, και αν η επίτευξή τους μέσω του έργου 
είναι ικανοποιητική, ο αντίκτυπος δεν είναι κατ’ ανάγκην 
περιορισμένος. Ειδικότερα, η ανάπτυξη μεθοδολογίας 
με συγκεκριμένο στόχο μπορεί να έχει τεράστιο αντί ‑
κτυπο για τα μελλοντικά σχέδια και, ως εκ τούτου, για τον 
μακροπρόθεσμο στόχο του έργου.
Μπορούν να αναφερθούν πολλά παραδείγματα στα 
έργα που εξετάζονται από το Συνέδριο. Συγκεκριμένα, 
ένα έργο στη ΛΔΚ ήταν εστιασμένο στις γυναίκες και τα 
παιδιά θύματα ενδοοικογενειακής και σεξουαλικής βίας. 
Η μεθοδολογία που πρότεινε η ΜΚΟ ήταν να αναπτυχθεί 
ένα μοντέλο για τη βιωσιμότητα θαλάμων φροντίδας 
με στόχο την παροχή βοήθειας σε άτομα που επέζησαν 
βιασμού ως μορφής κακομεταχείρισης —η κακομετα ‑
χείριση εξομοιώνεται με τα βασανιστήρια στο διεθνές 
δίκαιο. Σε περίπτωση επιτυχίας (το έργο βρίσκεται ακόμη 
σε εξέλιξη) η εν λόγω μεθοδολογία θα εφαρμοστεί και 
σε άλλους τομείς και θα μπορούσε να έχει πολλαπλασια ‑
στικό αποτέλεσμα.
Τέλος, το Συνέδριο επισημαίνει την περίπτωση του έργου 
στη Γεωργία, το οποίο επικεντρώθηκε σε πολύ μικρή 
ομάδα: τους κρατούμενους στον στρατό. Το έργο αυτό 
καταδεικνύει ότι η πρόληψη διαδραματίζει ιδιαίτερα 
θετικό ρόλο, ακόμη και εάν δεν είναι άμεσα ορατός από 
έξω. Όσον αφορά τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, το 
σχέδιο επέτρεψε για πρώτη φορά την παρακολούθηση 
στρατιωτικών φυλακών από την κοινωνία των πολιτών 
και έμμεσα υποστήριξε τεκμηριωμένη απόφαση της 
κυβέρνησης της Γεωργίας για την ίδρυση εθνικού μηχα ‑
νισμού πρόληψης στο πλαίσιο του Γ ραφείου του Συνηγό ‑
ρου του Πολίτη.
44
Το αποτέλεσμα της νομικής στήριξης είναι πάντα αβέ ‑
βαιο. Ωστόσο, οι λίγες θετικές υποθέσεις που δικαιώθη ‑
καν με τη στήριξη του ΕΜΔΔΑ είχαν τεράστιο αντίκτυπο 
και δημιούργησαν προηγούμενο. Επιπροσθέτως, ο αντί ‑
κτυπος δεν θα πρέπει να περιορίζεται στο αποτέλεσμα 
των συγκεκριμένων υποθέσεων ή των δικαστικών απο ‑
φάσεων, αλλά να περιλαμβάνει κάθε ενδιάμεσο στάδιο 
το οποίο μπορεί να είναι στρατηγικής σημασίας για άλλες 
περιπτώσεις και θα πρέπει να αξιολογείται με μακροπρό ‑
θεσμη προοπτική.
Βλέπε απαντήσεις μας στα σημεία 43 και 45.38
Ιστορικά, οι οργανώσεις με την πιο εξειδικευμένη 
εμπειρογνωσία στον τομέα της κατάργησης των βασα ‑
νιστηρίων, της κακομεταχείρισης και της θανατικής 
ποινής έχουν την έδρα τους στην Ευρώπη (π.χ. στο 
Λονδίνο, στην Κοπεγχάγη, στη Γενεύη) και στις ΗΠΑ. 
Δραστηριοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο και διαδρα ‑
ματίζουν σημαντικό ρόλο στην προώθηση των στόχων 
στο πλαίσιο των διεθνών οργανισμών για τα ανθρώπινα 
δικαιώματα. Η οικονομική αποδοτικότητα θα πρέπει να 
σταθμιστεί σε συνάρτηση με την προστιθέμενη αξία και 
τη μοναδική εμπειρογνωσία αυτών των οργανώσεων.
Δεδομένου του τύπου των έργων που συνήθως χρημα ‑
τοδοτεί το ΕΜΔΔΑ (ανάπτυξη ικανοτήτων, κατάρτιση, 
προώθηση των στόχων κλπ.), οι πόροι που προορίζονται 
για το ανθρώπινο δυναμικό συχνά αντιπροσωπεύουν 
σημαντικό μέρος του συνολικού προϋπολογισμού. Οι 
μισθοί στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ είναι πράγματι πολύ 
υψηλότεροι από τους μισθούς στις περισσότερες τρίτες 
χώρες.
39
Οι έμμεσες δαπάνες που υπολογίζονται ως ποσοστό των 
άμεσων επιλέξιμων δαπανών είναι καθιερωμένη πρα ‑
κτική μέσω των συμβατικών υποδειγμάτων του PRAG. 
Ορίζονται στο άρθρο 14 των γενικών όρων της σύμβα ‑
σης επιχορήγησης, και αντιστοιχούν σε δαπάνες που δεν 
μπορούν να αποδοθούν άμεσα στη δράση. Ο ορισμός 
αυτός συχνά συμπληρώνεται από λεπτομερέστερο 
καταμερισμό των δαπανών στο παράρτημα ΙΙΙ (Προϋπο ‑
λογισμός) της σύμβασης επιχορήγησης.
40
Το ΕΜΔΔΑ λειτουργεί σε ένα ευαίσθητο και σύνθετο 
πλαίσιο όπου ο αντίκτυπος είναι δύσκολο να προσδιορι ‑
στεί ποσοτικά και η πρόοδος είναι μερικές φορές αργή, 
ιδίως στις πιο δύσκολες περιπτώσεις.
41
Οι δυσκολίες αυτές, μολονότι υπαρκτές, είναι εγγενείς σε 
κάθε δραστηριότητα του τομέα ανθρωπίνων δικαιωμά ‑
των σε τρίτες χώρες. Βλέπε επίσης απαντήσεις μας στα 
σημεία 29, 32 και 43.
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 51
45 α)
Μολονότι οι κυβερνήσεις της Λευκορωσίας, της Ρωσίας 
και του Τατζικιστάν δεν έχουν εμφανίσει ενδείξεις για 
κύρωση του προαιρετικού πρωτοκόλλου της Σύμβασης 
κατά των βασανιστηρίων, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα 
πρέπει να υλοποιηθούν δραστηριότητες στις εν λόγω 
χώρες προς την κατεύθυνση μιας μελλοντικής κύρωσης. 
Στο Τατζικιστάν, παραδείγματος χάριν, οι δραστηριό ‑
τητες του έργου συνετέλεσαν στο να πραγματοποιηθεί 
η πρώτη επίσκεψη του Διαμεσολαβητή στις φυλακές 
και να συσταθεί ομάδα εργασίας στα τέλη του 2013 
για την παρακολούθηση των κέντρων κράτησης, με τη 
συμμετοχή εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών και 
σωφρονιστικών υπαλλήλων. Στη Λευκορωσία, το έργο 
στήριξε τις ΜΚΟ κατά των βασανιστηρίων οι οποίες άρχι ‑
σαν να παρακολουθούν κέντρα προσωρινής κράτησης. 
Στη Ρωσία, το έργο έχει παράσχει νέα εργαλεία σε ρωσι ‑
κές ΜΚΟ για την προώθηση των στόχων στις αρχές.
45 β)
Η καταπολέμηση των βασανιστηρίων και η κατάργηση 
της θανατικής ποινής αποτελούν μακροχρόνιες διαδικα ‑
σίες. Η πρόοδος και η βελτίωση είναι συχνά αργή και δεν 
συμβαδίζει κατ’ ανάγκη με την περιορισμένη διάρκεια 
ισχύος των συμβάσεων. Το πολιτικό πλαίσιο διαδραματί ‑
ζει επίσης σημαντικό ρόλο στον καθορισμό της επίτευ ‑
ξης αποτελεσμάτων, όπως παραδείγματος χάριν, της 
κύρωσης της Σύμβασης κατά των βασανιστηρίων ή ενός 
μορατόριουμ για τη θανατική ποινή. Με την παρατήρηση 
αυτή, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρεται σε 
έργο που υλοποιείται σε πολύ δυσμενές και ευαίσθητο 
πλαίσιο (Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική ‑ Ανατολική 
Αφρική, Ρωσία, Κεντρική Ασία, Λευκορωσία) όπου η πρό ‑
οδος είναι πράγματι πολύ αργή.
45 γ)
Το έργο αποτέλεσε την πρώτη στα χρονικά επέμβαση 
όταν επιτράπηκε στις ΜΚΟ η παρακολούθηση των στρα ‑
τιωτικών φυλακών. Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 43 
σχετικά με τον αντίκτυπο του έργου στη Γεωργία.
45 δ)
Σύμφωνα με την τελική έκθεση, όλες τις δραστηριότη ‑
τες ολοκληρώθηκαν με επιτυχία, αλλά είναι αλήθεια ότι 
ο αντίκτυπος ενδέχεται να μην ήταν ο προσδοκώμενος 
από την οργάνωση, γεγονός που αποτελεί ένα όχι πολύ 
σπάνιο φαινόμενο στον τομέα αυτό.45
Τα έργα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προ ‑
γράμματος του ΕΜΔΔΑ παράγουν βιώσιμα αποτελέ ‑
σματα και είναι οικονομικώς αποδοτικά. Δεδομένου ότι 
η ουσία των έργων αυτών έχει έντονα πολιτικό χαρα ‑
κτήρα, δεν θα υπάρχουν εύκολα μετρήσιμες παράμετροι, 
εκτός π.χ. από τα έργα οδοποιίας. Επιπλέον, οι πρωτοβου ‑
λίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα εξαρτώνται εγγε ‑
νώς από ένα πολιτικό και νομικό πλαίσιο που κανένας 
χορηγός βοήθειας δεν μπορεί να θεωρήσει ότι ελέγχει. 
Ένα πολύ φυσικό παράδοξο στον τομέα των ανθρωπί ‑
νων δικαιωμάτων είναι ότι οι πλέον επείγουσες δράσεις 
πραγματοποιούνται υπό τις πλέον δυσμενείς συνθήκες. 
Επιπλέον, η κατάργηση της θανατικής ποινής και η κατα ‑
πολέμηση των βασανιστηρίων αποτελεί μακροπρόθεσμη 
διαδικασία. Δεδομένης της φύσης των εν λόγω έργων και 
των ευαίσθητων συνθηκών υπό τις οποίες δραστηριοποι ‑
είται, η Επιτροπή αναγνωρίζει είναι δύσκολος ο ποσοτι ‑
κός προσδιορισμός του αντικτύπου. Η δραστηριοποίηση 
σε αυτά τα πλαίσια πρέπει να συνεχιστεί, σύμφωνα με 
τους στόχους και την παγκόσμια εμβέλεια του ΕΜΔΔΑ.
Επιπλέον, ο τομέας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, 
εκ φύσεως, δεν προσφέρεται για απλές ποσοτικές 
μετρήσεις.
Σύμφωνα με την εκ των κάτω προς τα άνω προσέγγιση, 
οι δυνητικοί δικαιούχοι προσδιορίζουν τους στόχους, το 
γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής των δραστηριοτήτων και 
τους τελικούς δικαιούχους των προτεινόμενων έργων, 
σύμφωνα με τη (διοικητική, λειτουργική και γεωγραφική) 
ικανότητα και στρατηγική τους. Ως εκ τούτου, οι δραστη ‑
ριότητες που προτείνονται από τους αιτούντες μπορεί 
όντως να είναι υπερβολικά φιλόδοξες και ενδεχομένως 
να μην έχουν τον επιθυμητό αντίκτυπο.
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 52
47 α)
Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 29α.
Πλαίσιο 6
Η Επιτροπή χαιρετίζει την παρατήρηση του Ευρωπαϊκού 
Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα θετικά αποτελέσματα της 
καταπολέμησης από το ΕΜΔΔΑ της θανατικής ποινής 
στις ΗΠΑ.
Ως παράδειγμα του θετικού αντικτύπου του ΕΜΔΔΑ, 
ο κυβερνήτης της πολιτείας της Πενσυλβάνια θέσπισε 
πρόσφατα περίοδο αναστολής έναντι της θανατικής 
ποινής που οδήγησε στην άμεση χορήγηση προ ‑
σωρινής αναβολής της εκτέλεσης της ποινής του 
Terrence Williams και 186 ακόμη θανατοποινιτών της 
Πενσυλβάνια.
Παρατίθεται ο σύνδεσμος στο υπόμνημα του κυβερνήτη 
Tom Wolf στο οποίο υπογραμμίζεται ο κεντρικός ρόλος 
της έκθεσης του αμερικανικού Δικηγορικού Συλλόγου 
(χρηματοδοτείται από το ΕΜΔΔΑ).  
http://www.ydr.com/politics/ci_27523525/gov‑tom‑wolf‑i
ssues‑death‑penalty‑moratorium
Ένα από τα αποφασιστικά επιχειρήματα που προέβαλε 
ο Κυβερνήτης στην απόφασή του είναι η αξιολόγηση 
της θανατικής ποινής που διενήργησε ο αμερικανικός 
Δικηγορικός Σύλλογος (ΑΒΑ).
51
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας από τους ελάχιστους χορη ‑
γούς που στηρίζουν οικονομικά την καταπολέμηση των 
βασανιστηρίων και την κατάργηση της θανατικής ποινής. 
Σε πολλές περιπτώσεις, είναι ο μοναδικός. Αυτός είναι 
ο λόγος για τον οποίο οι οργανώσεις εταίροι μας βασίζο ‑
νται σε μεγάλο βαθμό στη στήριξη του ΕΜΔΔΑ. Η Ευρω ‑
παϊκή Επιτροπή προσπαθεί να περιορίσει το φαινόμενο 
αυτό επιτρέποντας στις οργανώσεις να προσλαμβάνουν 
υπευθύνους για συγκέντρωση κεφαλαίων στο πλαίσιο των 
έργων του ΕΜΔΔΑ, η Επιτροπή συνεργάζεται επίσης με 
τους λίγους χορηγούς στον τομέα αυτό (παραδείγματος 
χάριν, το Εθελοντικό Ταμείο του ΟΗΕ για τα θύματα βασα ‑
νιστηρίων ή την ειδική ομάδα δράσης των κρατών μελών 
της ΕΕ για τα βασανιστήρια) προκειμένου να εξασφαλίσει 
όσο το δυνατόν μεγαλύτερο συντονισμό και συνοχή.
Επιπλέον, αποτελεί αναπόφευκτο παράδοξο ότι η αυτο ‑
νομία των ΜΚΟ για τα ανθρώπινα δικαιώματα εξ ορισμού 
δεν μπορεί να εξασφαλιστεί με συνεχή ή αυξημένη χρη ‑
ματοδότηση από την Επιτροπή. Το σύνθετο αυτό ζήτημα 
δεν μπορεί να επιλυθεί με αυξημένη χρηματοδότηση 
από την ΕΕ.45 ε)
Δεδομένης της φύσης των έργων του ΕΜΔΔΑ και των 
ευαίσθητων συνθηκών υπό τις οποίες υλοποιούνται, 
είναι συχνά δύσκολος ο ποσοτικός προσδιορισμός του 
αντικτύπου και μερικές φορές η πρόοδος είναι αργή, 
ιδιαίτερα στις πιο δύσκολες περιπτώσεις όπως είναι 
η Κίνα. Η δραστηριοποίηση σε αυτά τα πλαίσια πρέπει να 
συνεχιστεί, σύμφωνα με τους στόχους και την παγκόσμια 
εμβέλεια του ΕΜΔΔΑ.
45 στ)
Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 54 στοιχείο ε).
46
Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 45.
46 α)
Ο αντίκτυπος του έργου στην Αφρική πρέπει να υπο ‑
λογιστεί μεσομακροπρόθεσμα. Θα αξιολογηθεί με 
παρακολούθηση του επιπέδου συμμόρφωσης (εκθέσεις, 
περαιτέρω μεταφορά στο εθνικό δίκαιο), και αποτελε ‑
σματικής εφαρμογής (εξέλιξη της νομολογίας, πρόσβαση 
στα κέντρα κράτησης, αποζημιώσεις και μείωση των 
περιπτώσεων βασανιστηρίων) τόσο των κυρωμένων 
διεθνών πράξεων όσο και της εθνικής νομοθεσίας για την 
καταπολέμηση και την αποτροπή των βασανιστηρίων σε 
κάθε στοχευμένη χώρα.
46 β)
Ο αντίκτυπος του έργου στην Κίνα είναι δύσκολο να 
υπολογιστεί λόγω έλλειψης κατάλληλα επιμελημένων 
πληροφοριών από τον δικαιούχο της επιχορήγησης. 
Η αντιπροσωπεία έλαβε συγκεκριμένα στοιχεία από τα 
οποία συνάγονται οι πιθανότητες επιτυχίας της δράσης, 
η οποία υλοποιείται από καθιερωμένο παράγοντα που 
συμμετέχει στις πολιτικές μεταρρυθμίσεις στην Κίνα. 
Παράλληλα, επικεφαλής του έργου είναι καθηγητής με 
μεγάλη επιρροή του οποίου η εμπειρογνωσία έχει ζητη ‑
θεί στο πλαίσιο της εν εξελίξει τροποποίησης του ποινι ‑
κού δικαίου που τελεί υπό αναθεώρηση και αναμένεται 
να μειώσει περαιτέρω τα εγκλήματα που επισύρουν τη 
θανατική ποινή.
Βλέπε επίσης απάντησή μας στο σημείο 29α.
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 53
55
Είναι σημαντικό τα έργα στον τομέα των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων, και ιδίως όσον αφορά τα βασανιστήρια 
και τη θανατική ποινή, να αντικατοπτρίζουν επαρκώς τις 
προτεραιότητες και τις λεπτομέρειες που καθορίζονται 
από όσους βρίσκονται πιο κοντά στην τοπική πραγμα ‑
τικότητα. Κατά τη διάρκεια του διαλόγου, η χρηματο ‑
δότηση των έργων και οι στόχοι τους αποτελούν συχνά 
αντικείμενο συζήτησης. Ωστόσο, η ημερήσια διάταξη 
πρέπει να επικεντρώνεται σε λίγες προτεραιότητες κάθε 
φορά. Οι εν λόγω προτεραιότητες αποφασίζονται κατό ‑
πιν διαβουλεύσεων μεταξύ της ΕΥΕΔ και των υπηρεσιών 
της Επιτροπής, της αντιπροσωπείας καθώς και της χώρας 
εταίρου. Επιπλέον, πολλές από τις χρηματοδοτούμενες 
δράσεις είτε αμφισβητούν πάγιες κρατικές πρακτικές και 
ως εκ τούτου κατακρίνονται από τις χώρες εταίρους, είτε 
έχουν διεθνή, διακρατικό χαρακτήρα και στην περί ‑
πτωση αυτή δεν είναι δυνατή η παραδοσιακή αναπτυξι ‑
ακή στήριξη ή ο διάλογος με τις χώρες εταίρους.
Τέλος, λόγω του μεγάλου αριθμού των αιτούντων στο 
πλαίσιο των διεθνών προσκλήσεων υποβολής προ ‑
τάσεων του ΕΜΔΔΑ, δεδομένου ότι το τρέχον νομικό 
πλαίσιο που διέπει τις επιχορηγήσεις δεν προβλέπει αυτή 
την επιλογή, λαμβάνοντας δε υπόψη τις γενικές αρχές της 
δίκαιης και ίσης μεταχείρισης καθώς και της διαφάνειας, 
η Επιτροπή δεν έχει την πρόθεση να διαπραγματευθεί το 
περιεχόμενο των αιτήσεων επιχορήγησης με τους αιτού ‑
ντες πριν από την υπογραφή της σύμβασης.
Σύσταση 2
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή.
Ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες (γενικό πολιτικό κλίμα, 
περιθώριο για προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμά ‑
των) και με τη συμφωνία των επικεφαλής των αποστολών 
της ΕΕ, μπορούν να δημοσιοποιούνται οι κύριες προ ‑
τεραιότητες της τοπικής ανά χώρα στρατηγικής για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα. Ωστόσο, θα πρέπει να αποφεύ ‑
γεται η δημόσια κοινοποίηση όταν εκτιμάται ότι κάτι 
τέτοιο θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην υλοποίηση της 
στρατηγικής. Αυτό δεν αποτρέπει τη συνοχή μεταξύ των 
προτεραιοτήτων και της αναπτυξιακής βοήθειας.
Η Επιτροπή άρχισε να υλοποιεί τη βασιζόμενη στη 
ζήτηση προσέγγιση και θα εξακολουθήσει να το πράττει. 
Για πιο συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με την υλο ‑
ποίηση της βασιζόμενης στη ζήτηση προσέγγισης, βλέπε 
απάντησή μας στο σημείο 20.52
Βλέπε απάντησή μας στο σημείο 51.
53 α)
Βλέπε απάντηση στο σημείο  51.
Συμπεράσματα και συστάσεις
54
Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι εγγενώς δύσκολο να αξι ‑
ολογηθούν και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις πολιτικές 
εξελίξεις στις χώρες‑στόχους. Οι δράσεις καταπολέμη ‑
σης των βασανιστηρίων και κατάργησης της θανατικής 
ποινής, είναι εκ φύσεως ακόμη πιο ευαίσθητες από άλλα 
έργα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στο 
πλαίσιο αυτό, γίνεται κατάλληλη αξιοποίηση των πόρων 
του ΕΜΔΔΑ ενώ καταβάλλονται μεγάλες προσπάθειες 
να εξισορροπιστεί η μεγάλη εμβέλεια —οι διεθνείς 
προσκλήσεις υποβολής προτάσεων του ΕΜΔΔΑ έχουν 
τεράστια επιτυχία από πλευράς προσέλκυσης πολλών 
αιτούντων απ’ όλο τον κόσμο— με την αυστηρή διαχεί ‑
ριση των πόρων. Η Επιτροπή έχει την πρόθεση να συνεχί ‑
σει τις προσπάθειές της για την ενίσχυση του ρόλου του 
ΕΜΔΔΑ ως ζωτικού μέσου της ευρωπαϊκής πολιτικής για 
τα ανθρώπινα δικαιώματα στο εξωτερικό.
Σύσταση 1 — Καλύτερη στόχευση  
των περιορισμένων πόρων
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή. 
Συμφωνούμε ως προς την ανάγκη επικέντρωσης της 
χρηματοδότησης του ΕΜΔΔΑ στα σημαντικότερα ζητή ‑
ματα εφόσον ήδη επιτείνει τη στόχευση των διεθνών 
προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, π.χ. η διεθνής 
πρόσκληση του ΕΜΔΔΑ το 2015.
Σύμφωνα με την εκ των κάτω προς τα άνω προσέγγιση, 
η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εξασφαλίζει μια λεπτή 
ισορροπία μεταξύ των προτεραιοτήτων της ΕΕ για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα, της συνάφειας των έργων και 
της ικανότητας και του αισθήματος ιδίας ευθύνης των 
οργανώσεων εταίρων της κοινωνίας των πολιτών.
Δεδομένης της φύσης των δραστηριοτήτων του ΕΜΔΔΑ 
σε συχνά πολύ δυσμενείς συγκυρίες, η Επιτροπή ως 
εκ τούτου θα απορρίψει τη σύσταση για περιορισμένη 
γεωγραφική εστίαση και θα διατηρήσει μια μη κατευθυ ‑
ντήρια προσέγγιση η οποία δεν θα επικεντρώνεται στον 
αντίκτυπο και σε έναν συγκεκριμένο κατάλογο χωρών.
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 54
56
Όπως περιγράφεται πλήρως στις απαντήσεις μας στα 
σημεία 29 και 45, είναι ιδιαίτερα δύσκολο να μετρηθεί 
ο αντίκτυπος στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, 
σε αντίθεση με ορισμένους άλλους τομείς της αναπτυξι ‑
ακής βοήθειας. Η πρόοδος στον τομέα των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων αποτελεί δυναμική διαδικασία όπου ακόμη 
και ένα έργο φαινομενικά περιορισμένης εμβέλειας 
μπορεί να γείρει την πλάστιγγα προς την κατάργηση 
της θανατικής ποινής στην Πενσυλβάνια, όπως καταδει ‑
κνύεται στην απάντησή μας στο πλαίσιο 6 της εν λόγω 
έκθεσης. Αυτή η δυσκολία μέτρησης του συνολικού 
αντικτύπου ενός μεμονωμένου έργου στον τομέα των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι πιθανό να αλλάξει 
ριζικά ακόμη και αν καθιερωθούν νέα συστήματα μέτρη ‑
σης του αντικτύπου.
Η αυτονομία, ζήτημα ζωτικής σημασίας για τις οργανώ ‑
σεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεν μπορεί να επιλυθεί 
με την αύξηση της εξάρτησης από τη μακροπρόθεσμη 
χρηματοδότηση της Επιτροπής —ιδίως για τις οργανώ ‑
σεις εκτός της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή έχει σε 
ορισμένες περιπτώσεις αποδεχθεί τη συμπερίληψη των 
προσπαθειών συγκέντρωσης πόρων στους προϋπολογι ‑
σμούς των έργων.
Σύσταση 5
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή.
Στο πλαίσιο των δυσμενών πολιτικών συνθηκών στις 
οποίες υλοποιούνται τα έργα του ΕΜΔΔΑ, ένα απλου ‑
στευμένο λογικό πλαίσιο θα ήταν επωφελές για τις οργα ‑
νώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Σύμφωνα με την εκ των κάτω προς τα άνω προσέγ ‑
γιση που ισχύει για το ΕΜΔΔΑ, οι στόχοι και οι βασικές 
γραμμές θα πρέπει να ορίζονται από τους ίδιους τους 
αιτούντες. Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι διαφορε ‑
τικές δυνατότητες των οργανώσεων της κοινωνίας των 
πολιτών. Σε κάθε μέτρηση του αντικτύπου των έργων 
για τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει οπωσδήποτε να 
λαμβάνονται υπόψη οι πολύ συγκεκριμένες συνθήκες 
υπό τις οποίες υλοποιούνται τα έργα του ΕΜΔΔΑ, χωρίς 
να λησμονείται ότι οι χώρες ή οι περιφέρειες που χρειά ‑
ζονται περισσότερο τις δράσεις όσον αφορά τα βασανι ‑
στήρια και τις θανατικές ποινές είναι εκείνες στις οποίες 
η πρόοδος στα ζητήματα αυτά δεν αναμένεται να είναι 
άμεση. Πρέπει επίσης να εξεταστεί η δυσκολία ποσοτικού 
προσδιορισμού των ζητημάτων ανθρωπίνων δικαιωμά ‑
των. Ως εκ τούτου, δεν θεωρούμε τους ειδικούς στόχους 
και τις βασικές γραμμές ως εργαλεία που θα μπορούσαν 
να χρησιμοποιηθούν σε αυτό το συγκεκριμένο πλαίσιο.Σύσταση 3
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή. Οι 
τυποποιημένοι πίνακες αξιολόγησης και οι κατευθυ ‑
ντήριες οδηγίες για τους αξιολογητές τροποποιήθηκαν 
το 2013 και η Επιτροπή δεν προβλέπει άλλες άμεσες 
τροποποιήσεις τους. Ωστόσο, η Επιτροπή προβαίνει σε 
διαρκή αξιολόγηση των διαδικασιών της με σκοπό τη 
βελτίωση, ιδίως όσον αφορά τις προσκλήσεις υποβολής 
προτάσεων.
Η Επιτροπή εφαρμόζει αυστηρά πρότυπα στις προσκλή ‑
σεις υποβολής προτάσεων του ΕΜΔΔΑ παρά τον πολύ 
υψηλό αριθμό αιτήσεων (συνολικά 1 193 αιτήσεις για 
τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων του ΕΜΔΔΑ που 
καλύπτει ο παρών έλεγχος). Η συνοχή και η συνέπεια της 
διαδικασίας αξιολόγησης εξασφαλίζεται ήδη με δημόσια 
και λεπτομερή εντολή και κατευθυντήριες οδηγίες για 
τους αξιολογητές αιτήσεων επιχορήγησης. Τα κριτήρια 
ανάθεσης είναι σαφή και αξιολογούνται διαρκώς από 
εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, ενώ υπάρχουν σαφείς 
κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τον χρόνο επαναξιο ‑
λόγησης των αιτήσεων. Βλέπε επίσης απάντησή μας στο 
σημείο 23.
Σύσταση 4
Η Επιτροπή δεν αποδέχεται τη σύσταση αυτή.
Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, επιτρέπονται μόνο 
μη ουσιώδεις προσαρμογές αιτήσεων επιχορήγησης, 
πριν από την υπογραφή της σύμβασης. Στη βάση αυτή, 
ενίοτε ορισμένες μη επιλέξιμες ή υπερβολικές δαπάνες 
διαγράφονται από τον αρχικό προϋπολογισμό.
Η Επιτροπή δεν μπορεί ωστόσο να ξεκινήσει επανα ‑
διαπραγμάτευση του σχεδιασμού του έργου με τους 
αιτούντες πριν από την υπογραφή της σύμβασης, λόγω 
του μεγάλου αριθμού των αιτούντων στο πλαίσιο των 
διεθνών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων του 
ΕΜΔΔΑ, δεδομένου ότι το τρέχον νομικό πλαίσιο που 
διέπει τις επιχορηγήσεις δεν προβλέπει αυτή την επιλογή, 
λαμβάνοντας δε υπόψη τις γενικές αρχές της δίκαιης και 
ίσης μεταχείρισης καθώς και της διαφάνειας.
Σύμφωνα με το άρθρο 204 παράγραφος 5 των κανόνων 
εφαρμογής του Δημοσιονομικού Κανονισμού, η επιτροπή 
αξιολόγησης μπορεί να διατυπώνει ορισμένες συστάσεις 
οι οποίες στη συνέχεια θα λαμβάνονται υπόψη σε επί ‑
πεδο σύναψης συμβάσεων από τον διατάκτη.
Απαντήσεις της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 55
Η Επιτροπή ήδη καταβάλλει προσπάθειες για τη βελ ‑
τίωση της εκτίμησης του αντικτύπου των έργων στον 
τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σύσταση 6
Η Επιτροπή δεν αποδέχεται τη σύσταση αυτή.
Η αυτονομία των οργανώσεων της κοινωνίας των πολι ‑
τών που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ανθρω ‑
πίνων δικαιωμάτων είναι σημαντική για την Επιτροπή, 
η οποία έχει προς τούτο αποδεχθεί, σε αιτιολογημένες 
περιπτώσεις, να χρηματοδοτήσει στελέχη ΜΚΟ που 
ασχολούνται με θέματα συγκέντρωσης κεφαλαίων. 
Αυτονομία εξασφαλίζεται επίσης μέσω της απαίτησης 
για συγχρηματοδότηση —ωστόσο, περαιτέρω αύξηση 
αυτής της απαίτησης ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο πολ ‑
λές δράσεις λόγω απουσίας εναλλακτικών πηγών χρημα ‑
τοδότησης. Αυτονομία σημαίνει επίσης ότι η Επιτροπή 
δεν θα πρέπει να αποτελεί για τους δικαιούχους επιχο ‑
ρηγήσεων τη μοναδική επιλογή χρηματοδότησης, η να 
τους αναθέτει συμβάσεις επιχορήγησης σε συνεχή βάση, 
ανεξαρτήτως της αξίας των έργων τους. Αυτό συμβαίνει 
όλο και περισσότερο, εφόσον η πολύ ανταγωνιστική δια ‑
δικασία πρόσκλησης υποβολής προτάσεων ισχύει κατά 
κανόνα στη χορήγηση επιχορηγήσεων. Οι δικαιούχοι που 
εμφανίζουν καλές επιδόσεις κατά την υλοποίηση του 
έργου τους, συνήθως πετυχαίνουν και κατά τη διαδικα ‑
σία χορήγησης επιχορηγήσεων.
Όσον αφορά τον συντονισμό των χορηγών, είναι όντως 
ουσιαστικός στο στάδιο προγραμματισμού, αλλά όχι στο 
στάδιο της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, και δεν 
μπορούμε να αντιληφθούμε με ποιον τρόπο το ισχύον 
νομικό πλαίσιο θα επέτρεπε την παρέμβαση τρίτων 
μερών στο στάδιο αυτό.

Π/uni03A9Σ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚ/uni0394ΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
/uni0394ωρεάν εκδόσει/uni03C2:
  ένα αντίτυπο:  
από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)·
  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσε/uni03C2/χάρτε/uni03C2:  
από τι/uni03C2 αντιπροσωπείε/uni03C2 τη/uni03C2 Ευρωπαϊκή/uni03C2 Ένωση/uni03C2(http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπηση/uni03C2 στι/uni03C2 εκτό/uni03C2 ΕΕ χώρε/uni03C2 (http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντα/uni03C2 /uni03BCε την υπηρεσία Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή  
καλώντα/uni03C2 τον αριθ/uni03BCό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικό/uni03C2 αριθ/uni03BCό/uni03C2 από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίε/uni03C2 παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσει/uni03C2 είναι γενικώ/uni03C2 δωρεάν (ενδέχεται ό/uni03BCω/uni03C2 κάποιε/uni03C2 κλήσει/uni03C2 που πραγ/uni03BCατοποιούνται  
/uni03BCέσω ορισ/uni03BCένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικού/uni03C2 θαλά/uni03BCου/uni03C2 ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσει/uni03C2 επί πληρω/uni03BCή:
 από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
Η ΕΕ είναι σταθερά προσηλωμένη στην αποτροπή και την 
εξάλειψη όλων των ειδών βασανιστηρίων και των άλλων 
μορφών κακομεταχείρισης, καθώς και στην κατάργηση της 
θανατικής ποινής παγκοσμίως. Το Συνέδριο αξιολόγησε την 
αποτελεσματικότητα του ευρωπαϊκού μέσου για τη 
δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου, διά του 
οποίου επιχορηγούνται οργανώσεις της κοινωνίας των 
πολιτών για την υλοποίηση έργων που επιδιώκουν την 
επίτευξη των ανωτέρω στόχων.
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η παρασχεθείσα 
στήριξη ήταν μόνο μερικώς αποτελεσματική. Μολονότι οι 
εκτιμήσεις αναγκών στις οποίες προέβη η Επιτροπή ήταν οι 
ενδεδειγμένες, η στόχευση της χρηματοδότησης δεν ήταν 
η βέλτιστη. Το Συνέδριο διατυπώνει σειρά συστάσεων προς 
την Επιτροπή, οι ποίες αφορούν την επιλογή των προτάσεων 
έργων, τον συντονισμό με άλλες προσπάθειες της ΕΕ, το 
πλαίσιο μέτρησης των επιδόσεων και τη βιωσιμότητα των 
δικαιούχων οργανώσεων.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ