Γνωμοδότηση για την «Κατάργηση των περιορισμών στη χρήση των καλωδιακών τηλεοπτικών δικτύων για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών» () (96/C 100/14)

Κατά τη συνεδρίασή του της 13ης Μαρτίου 1995, το Προεδρείο της Επιτροπής των Περιφερειών ανέθεσε στην υποεπιτροπή 3 να προβεί στην επεξεργασία της αίτησης για την κατάρτιση γνωμοδότησης σχετικά με το ανωτέρω έγγραφο.

Η υποεπιτροπή 3, προκειμένου να τηρηθεί η προθεσμία που ζήτησε ο Επίτροπος κ. Karel van Miert, υιοθέτησε ομόφωνα το σχέδιο γνωμοδότησης στις 22 Μαΐου 1995, σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 3, του Εσωτερικού Κανονισμού (εισηγητής: ο κ. Koivisto).

Κατά την 8η σύνοδο ολομέλειας, στις 19 Ιουλίου 1995, η Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε χωρίς συζήτηση, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Ιστορικό

Στην ομιλία του, κατά τη σύνοδο της Ομάδας των 7 που πραγματοποιήθηκε το Φεβρουάριο, ο επίτροπος van Miert περιέγραψε τον ανταγωνισμό ως απαραίτητο στοιχείο της ανάπτυξης της κοινωνίας των πληροφοριών. Επιπλέον ο στόχος ανοικτών και ανταγωνιστικών αγορών έτυχε σχεδόν ομόφωνης υποστήριξης. Κατά τον κ. van Miert η μεγαλύτερη πρόκληση συνίσταται στην χάραξη ενός χρονοδιαγράμματος για την ελευθέρωση των υπηρεσιών καθώς και ενός κανονιστικού πλαισίου ούτως ώστε η μετάβαση να πραγματοποιηθεί με ομαλό τρόπο προκειμένου να εξασφαλιστεί η άσκηση πραγματικού και θεμιτού ανταγωνισμού με την ταυτόχρονη διατήρηση μη εμπορικών αξιών.

Ο ανταγωνισμός στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών και της μετάδοσης δεδομένων έχει επανειλημμένα θεωρηθεί ως σημαντικός παράγοντας δημιουργίας νέων προϊόντων και, κατά συνέπεια, νέων θέσεων απασχόλησης.

Όσον αφορά τον ελεύθερο του ανταγωνισμό, μια από τις σημαντικότερες πρόσφατες αποφάσεις υπήρξε η πολιτική συμφωνία βάσει της οποίας, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, οι περιορισμοί που αφορούν τις τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες που παρέχονται από το σύνολο των κρατών μελών θα πρέπει να καταργηθούν έως το 1998.

Προβλέπεται ότι, τα επόμενα χρόνια, η παροχή των υπηρεσιών πολυμέσων θα σημειώσει θεαματική άνοδο, η οποία ήδη παρατηρείται εν μέρει με την ταχεία ανάπτυξη του δικτύου Internet. Την ίδια ανάπτυξη σημειώνουν υπηρεσίες όπως οι παραγγελίες μέσω βίντεο και η διαλογική τηλεόραση.

Γενικά, είναι δυνατό να λεχθεί ότι φθίνουν τα δίκτυα τα οποία παρέχουν μια συγκεκριμένη υπηρεσία. Ένδειξη τούτου αποτελεί, παραδείγματος χάριν, η μετάδοση τηλεοπτικών εικόνων και ήχου μέσω του Internet καθώς και δικτύων τηλεπικοινωνιών όπως το ΑΤΜ (φορέας διαβίβασης μηνυμάτων).

Τα υφιστάμενα καλωδιακά τηλεοπτικά δίκτυα συνιστούν σημαντικό συνδετικό κρίκο ανάμεσα στα νοικοκυριά και στις νέες υπηρεσίες πολυμέσων. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή προέβη στην προετοιμασία σχεδίου οδηγίας για την κατάργηση, από το 1996, των περιορισμών στη χρήση καλωδιακών τηλεοπτικών δικτύων το οποίο θα χρησιμεύσει ως βάση συζήτησης επί του θέματος αυτού.

2. Σχέδιο οδηγίας σχετικά με την κατάργηση των περιορισμών στη χρήση των καλωδιακών τηλεοπτικών δικτύων για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών

Σύμφωνα με το σχέδιο οδηγίας της Επιτροπής, οι διαφορετικές κανονιστικές ρυθμίσεις οι οποίες υφίστανται στα κράτη μέλη και οι οποίες περιορίζουν τη χρήση των καλωδιακών τηλεοπτικών δικτύων προς όφελος άλλων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών πρέπει να αρθούν επειδή, μεταξύ άλλων:

- οι κανονιστικές ρυθμίσεις που αφορούν ιδιαίτερα τους περιορισμούς στη χρήση καλωδιακών τηλεοπτικών δικτύων παρεμποδίζουν τη χρήση εναλλακτικής υποδομής για την παροχή νέων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών 7

- σε ορισμένα κράτη μέλη, οι παρέχοντες υπηρεσίες μπορούν να χρησιμοποιούν μόνον την ικανότητα μετάδοσης των δικτύων των οργανισμών τηλεπικοινωνιών, αν και οι τελευταίοι παρέχουν ακριβώς τις ίδιες υπηρεσίες 7

- σύμφωνα με μελέτες της Επιτροπής, το άνοιγμα των δικτύων πιθανόν να συμβάλει στη δημιουργία νέων υπηρεσιών οι οποίες να συνδυάζουν την εικόνα με τις τηλεπικοινωνίες 7

- οι διαφορετικοί κανόνες που ισχύουν στο εσωτερικό της Ένωσης όχι μόνον δυσχεραίνουν τη λήψη κοινοτικών μέτρων ανάπτυξης αλλά περιορίζουν ταυτόχρονα την ελευθερία παροχής νέων υπηρεσιών μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών 7

- σύμφωνα με την Επιτροπή η διατήρηση των περιορισμών στη χρήση τηλεοπτικών καλωδιακών δικτύων οφείλεται στο γεγονός ότι πρέπει να προστατευθεί η κύρια πηγή εισοδημάτων των οργανισμών τηλεπικοινωνιών, όπως είναι η παροχή φωνητικής τηλεφωνίας στο κοινό 7

- οι περιορισμοί αντίκεινται προς τις διατάξεις πολλών άρθρων της Συνθήκης 7

- η μείωση του κόστους της υποδομής συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή κοινοτικών μέτρων σχετικά με την κοινωνία των πληροφοριών. Το σημερινό επίπεδο των δαπανών το οποίο είναι ιδιαίτερα υψηλό σε σύγκριση, για παράδειγμα, με εκείνο των Ηνωμένων Πολιτειών, αποτελεί άμεση συνέπεια των περιορισμών τους οποίους επέβαλαν τα κράτη μέλη στη χρήση υποδομών άλλων από εκείνες των οργανισμών τηλεπικοινωνιών για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών 7

- λόγω των περιορισμών οι επιχειρηματίες καλωδιακής τηλεόρασης διστάζουν να επενδύσουν στην οπτική ίνα, για παράδειγμα, και επιβραδύνεται με τον τρόπο αυτό η ανάπτυξη νέων και σημαντικών υπηρεσιών.

Σύμφωνα με την οδηγία 90/388/ΕΟΚ σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες άλλες από εκείνες της φωνητικής τηλεφωνίας στο κοινό, όπως η υπηρεσία τηλετύπου, οι κινητές επικοινωνίες και η τηλεοπτική μετάδοση στο κοινό είναι ήδη ανοικτές στον ανταγωνισμό. Το παρόν σχέδιο τροποποιεί την εν λόγω οδηγία επεκτείνοντάς την και στα τηλεοπτικά καλωδιακά δίκτυα. Οι δορυφορικές επικοινωνίες συμπεριλαμβάνονται ήδη στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

3. Τα καλωδιακά τηλεοπτικά δίκτυα στα κράτη μέλη της ΕΕ

3.1. Ποσοστό διείσδυσης των τηλεοπτικών καλωδιακών δικτύων

Τα ποσοστά διείσδυσης της καλωδιακής τηλεόρασης ποικίλουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Σύμφωνα με το δεύτερο μέρος του Πράσινου Βιβλίου που δημοσίευσε η Επιτροπή στις 25 Ιανουαρίου 1995 σχετικά με τον ανταγωνισμό στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, δύο κράτη μέλη, η Ελλάδα και η Ιταλία, δεν διαθέτουν καθόλου συστήματα καλωδιακής τηλεόρασης, ενώ στην Ισπανία και στην Πορτογαλία η ανάπτυξή τους βρίσκεται ακόμη στην αρχή. Σε άλλες χώρες, τα ποσοστά σύνδεσης με την καλωδιακή τηλεόραση κυμαίνονται από 90 % και πλέον των νοικοκυριών στο Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο έως 5 % στη Γαλλία και στην Αγγλία. Η Γερμανία, από άποψη συνδρομητών, αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά σε εθνικό επίπεδο με 15 εκατομμύρια περίπου συνδεδεμένα νοικοκυριά (δηλαδή το 50 % του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης), και το ποσοστό σύνδεσης ανέρχεται σε περίπου 45 %.

Ιδιωτικοί φορείς καλωδιακής τηλεόρασης απαντώνται κυρίως στη Δανία, στην Ολλανδία, στο Λουξεμβούργο, στο Βέλγιο, στην Ισπανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Γερμανία και η Πορτογαλία διαθέτουν ένα μόνο οργανισμό παροχής υπηρεσιών.

3.2. Τα τηλεοπτικά καλωδιακά δίκτυα και η νομοθεσία που διέπει τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης

Έως σήμερα, μόνον το Ηνωμένο Βασίλειο, η Φινλανδία και η Σουηδία έχουν θεσπίσει νόμο ο οποίος δίδει τη δυνατότητα σε εταιρείες καλωδιακής τηλεόρασης να παρέχουν κάθε είδους τηλεπικοινωνιακής υπηρεσίας στα δίκτυά τους.

Στη Γαλλία είναι δυνατή η χρήση αυτών των δικτύων για παροχή υπηρεσιών άλλων από τη φωνητική τηλεφωνία, η δυνατότητα όμως αυτή παραμένει ανεκμετάλλευτη, κυρίως, λόγω της περιορισμένης γεωγραφικής κάλυψης των τηλεοπτικών καλωδιακών δικτύων.

Στην Ολλανδία, η πλειοψηφία των ιδιοκτητών καλωδιακής τηλεόρασης που εκπροσωπούνται στην αγορά προχωρούν, με ορισμένους άλλους οργανισμούς, στη δημιουργία κοινοπραξίας η οποία θα χρησιμεύσει ως βάση για τη σύσταση δεύτερου εθνικού οργανισμού παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών.

4. Συστάσεις που αφορούν το σχέδιο οδηγίας

4.1. Περιεχόμενο του σχεδίου οδηγίας

Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι, όπως και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη σχετική έκκληση που έκανε το 1993, τα μέτρα που προτείνονται στο σχέδιο οδηγίας είναι αιτιολογημένα και ενισχύουν τη χάραξη μιας κοινοτικής πολιτικής για την προώθηση της κοινωνίας των πληροφοριών. Η αποκαλούμενη εναλλακτική υποδομή θα πρέπει να τύχει της ίδιας μεταχείρισης με τα παραδοσιακά τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, και να εξυπηρετεί τους ίδιους στόχους με την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών.

Κατά την παρούσα φάση, τουλάχιστον, θεωρείται αιτιολογημένη η απαίτηση όπως οι επιχειρηματίες καλωδιακής τηλεόρασης να πραγματοποιούν χωριστές λογιστικές εγγραφές για τις δραστηριότητες παροχής χωρητικότητας στα δίκτυα.

Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι η οδηγία 90/388/ΕΟΚ θα μπορούσε να επεκταθεί και στα τηλεοπτικά καλωδιακά δίκτυα και να τεθεί σε ισχύ σύμφωνα με το προτεινόμενο σχέδιο. Η ΕΤΠ τονίζει ότι η ένταξη των καλωδιακών δικτύων στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ δεν πρέπει να θίξει τις ρυθμίσεις των κρατών μελών για τα ΜΜΕ (ραδιόφωνο, τηλεόραση, όσον αφορά το περιεχόμενο).

4.2. Άλλες πτυχές που αφορούν το σχέδιο οδηγίας

Συγκέντρωση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης

Έχει καταστεί ήδη σαφές ότι οι επιχειρήσεις, με τη δημιουργία στρατηγικών συγκεντρώσεων, προετοιμάζονται για την παροχή υπηρεσιών στο πλαίσιο της μελλοντικής κοινωνίας των πληροφοριών και για την κατάργηση των περιορισμών όσον αφορά τον ανταγωνισμό στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Οι συγκεντρώσεις αυτές έχουν το πλεονέκτημα ότι παρέχουν υπηρεσίες με χαμηλές τιμές, αλλά η συγκέντρωση εταιρειών επικοινωνιών και τηλεπικοινωνιών μπορεί, από άποψη αντικειμενικότητας, να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο περιεχόμενο των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά επίσης ότι απαιτείται συνεχής έλεγχος των κοινοτικών διατάξεων που αφορούν τον ανταγωνισμό.

Περιεχόμενο των νέων υπηρεσιών

Η μέχρι τούδε εμπειρία όσον αφορά την ανάπτυξη της παροχής υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας δείχνει σαφώς ότι ανάπτυξη νέων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών βάσει των τηλεοπτικών καλωδιακών δικτύων θα έχει κυρίως χαρακτήρα αναψυχής. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί σημαντική τη χρήση και τη διάθεση των πόρων του ΙV προγράμματος-πλαίσιο για την τεχνολογική ανάπτυξη ιδιαίτερα, καθώς και τη διάθεση των άλλων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ποιότητα και η ανάπτυξη των υπηρεσιών και στον μη εμπορικό τομέα.

Η Επιτροπή των Περιφερειών αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη σύλληψη τηλεματικών συστημάτων, σε συνεργασία με τις αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης, με τα οποία θα ενισχύονται τοπική δημοκρατία, η αυτοδιαχείριση των πολιτών και η ανεξάρτητη τοποθέτησή τους έναντι των κοινωνικών προβλημάτων. Παρόμοια συστήματα πρέπει να αναπτυχθούν υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν επωφελώς από όλον τον πληθυσμό.

Νομικά θέματα

Η ανάπτυξη των υπηρεσιών πολυμέσων, ιδιαίτερα όσον αφορά την προστασία της μετάδοσης των δεδομένων και της πνευματικής ιδιοκτησίας, απαιτεί την ταχεία επίλυση των προβλημάτων που εκκρεμούν.

5. Οι επιπτώσεις του σχεδίου οδηγίας στην περιφέρεια

Λόγω των διαφορών οι οποίες υφίστανται στην υποδομή των τηλεοπτικών καλωδιακών δικτύων, οι επιπτώσεις της τροποποίησης της οδηγίας στην περιφερειακή πολιτική ποικίλουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Στο Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία, όπου τα δίκτυα καλύπτουν ολόκληρη τη χώρα, η κατάργηση των περιορισμών δεν προβλέπεται να έχει άμεσες επιπτώσεις, παραδείγματος χάριν, στην αύξηση των περιφερειακών ανισοτήτων.

Στα περισσότερα κράτη μέλη τα τηλεοπτικά καλωδιακά δίκτυα καλύπτουν τις πλέον πυκνοκατοικημένες περιοχές, και γενικά, η παροχή άλλων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών αγγίζει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Στη Φινλανδία, παραδείγματος χάριν, προβλέπεται ότι η γεωγραφική κάλυψη των τηλεοπτικών καλωδιακών δικτύων δεν θα σημειώσει σημαντική αύξηση κατά τα προσεχή έτη.

Αν και η Επιτροπή, με την κατάργηση των περιορισμών στη χρήση εναλλακτικής υποδομής, επιθυμεί τη δημιουργία νέων υπηρεσιών καθώς και την περαιτέρω συνέχιση της πορείας προς την κοινωνία των πληροφοριών, είναι πιθανόν, στα περισσότερα κράτη μέλη, τα μέτρα να μην έχουν άμεσες και σημαντικές επιπτώσεις όσον αφορά τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων κατά την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, η αύξηση των δυνατοτήτων χρησιμοποίησης των τηλεοπτικών καλωδιακών δικτύων πιθανόν να διευρύνει τις δυνατότητες διαλόγου με τον πολίτη. Αν μη τι άλλο, με τον τρόπο αυτό θα προκύψει σημαντικό όφελος για τη μετάδοση πληροφοριών από τους δήμους και τις περιφέρειες.

Βρυξέλλες, 19 Ιουλίου 1995.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Jacques BLANC

() ΕΕ αριθ. C 76 της 28. 3. 1995, σ. 8.