ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 14.02.1996 
COM(%) 42 τελικώ 
Ενδιάμεση έκθεση σύμφωνα με το άρθρο 8 της απόφασης 
94/78/ΕΚ, Ευρατόμ του Συμβουλίου για τη θέσπιση πολυετούς 
προγράμματος για την ανάπτυξη των κοινοτικών στατιστικών 
σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία 
(υποβληθείσα cttro την Ε* ι τροπή) 

flivttxac ΛΕπιεγοαένων 
Σελίδα 
0. Περίληψη 5 
1. Εισαγωγή 6 
1.1 Σκοπός και διάρθρωση της παρούσας έκθεσης ............ 6 
1.2. Συνοπτική ανασκόπηση του πολιτικού υποβάθρου και του 
στατιστικού ιστορικού του προγράμματος 7 
2. Υλοποίηση του σχεδίου δράσης 10 
2.1 Στόχοι και προϋποθέσεις 10 
2.2 Η σημερινή κατάσταση 12 
2.2.1 Ανάλυση και αξιολόγηση των αναγκών των. χρηστών 12 
2.2.2. Βελτίωση του υφιστάμενου μεθοδολογικού πλαισίου 16 
2.2.3 Προσδιορισμός των υφιστάμενων στατιστικοί πληροφοριών .... 17 
2.2.4 Δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος στατιστικής 
πληροφόρησης 18 
2.2.5 Πρότυπες έρευνες 22 
2.2.6 Ανάπτυξη των βασικών στατιστικοί "εργαλείων 24 
2.3 Επιτυχίες και ελλείψεις 27 
2.4 Απαιτούμενο προσωπικό 28 
3. Προτάσεις για περαιτέρω δράσεις 28 
3.1 Προτάσεις για το δεύτερο ήμισυ του προγράμματος 28 
3.2 Προτάσεις για το χρόνο μετά τη λήξη του προγράμματος 30 
4. Γενικά τελικά συ|(περάσματα 32 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Απόίραση του Συμβουλίου της 24ης Ιανουαρίου 1994 
για τη θέσπιση πολυετούς προγράμματος για την 
ανάπτυξη των κοινοτικών στατιστικών σχετικά με. την 
έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία 33 
2 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II Εμπεριστατωμένη ανάλυση των αναγκών των χρηστών 
για κοινοτικές στατιστικές σχετικά με την έρευνα, την 
ανάπτυξη και την καινοτομία 39 
1. Σύνθεση των αποτελεσμάτων των εθνικών εκθέσεων 40 
1.1 Αφετηρία . „ . 40 
1.2 Γενικά συμπεράσματα 40 
ι 
1.2.1 Δείκτες για εισροές της Ε&Α 41 
1.2.2 Δείκτες για εκροές της Ε&Α • , 43 
1.2.3 Δείκτες για τις επιπτώσεις της Ε&Α 43 
1.2.4 Δείκτες καινοτομίας 44 
1.2.5 Αλλοι δείκτες Ε&Α και καινοτομίας 44 
1.2.6 Άλλοι συναφείς δείκτες 45 
1.3 Λεπτομέρειες από εθνικές εκθέσεις 45 
1.3.1 Δείκτες για τις εισροές της Ε&Α 45 
1.3.2 Δείκτες για τις εκροές και τις επιπτοΉτεις της Ε&Α 48 
1.3.3 Δείκτες καινοτομίας 50 
1.3.4 Δείκτες για το επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό 51 
1.3.5 Περιφερειακοί δείκτες ~ 52 
1.3.6 Άλλοι δείκτες 53 
2. Αποτελέσματα της έρευνας σχετικά με την ανάγκη των υπηρεσιών 
της Επιτροπής για στατιστικές που αφορούν την Ε&Α και την 
καινοτομία 56 
2.1 Βασική προσέγγιση 56 
2.2 Ανάλυση των απαντήσεων 56 
2.3 Ανάλυση των αποτελεσμάτων 58 
2.3.1 Ομάδες δεικτοόν, οι οποίες σήμερα θεωρούνται σημαντικές 58 
2.3.2 Επίπεδο υποδιαίρεσης που απαιτείται από τους χρήστες στο 
εσωτερικό της Επιτροπής 58 
3 
2.3.3 Ομάδες δεικτών οι οποίες θείορούνται σημαντικές για το μέλλον . 59 
2.3.4 Ανάγκη για νέους δείκτες 59 
2.3.5 Ενεργοποιημένα δεδομένα και εκτιμήσεις '. . . 60 
2.3.6 Τεχνικές δυνατότητες 60 
3. Τελικά συμπεράσματα σχετικά με το θέμα της ανάπτυξης δεικτών 
για την Ε&Α και την καινοτομία στην. Επιτροπή 61 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III Στατιστικές πληροφορίες που διατίθενται στα κράτη 
μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (και στην 
Ελβετία) σχετικά με. την Ε&Α και την καινοτομία 
Περίληψη της τελικής έκθεσης 63 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV Πρώτες σκέψεις όσον ας;ορά τη μελλοντική νομική 
βάση για τακτικές έρευνες σχετικά μ.ε δεδομένα Ε&Α 
και καινοτομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση 67 
1. Αόγοι για ένα νομικό πλαίσιο 68 
2. Διεύρυνση του όγκου 68 
3. Αναγκαίες λύσεις των προβλημάτων 69 
4. Επιπτώσεις του νομικού πλαισίου για τα κράτη μέλη 70 
5. Ορισμένες επιπλέον ερωτήσεις 70 
0. Περίληψη 
Στις 24 Ιανουαρίου 1994 εγκρίθηκε μια απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με 
τη θέσπιση ενός πολυετούς προγράμματος για την ανάπτυξη των κοινοτικών 
στατιστικών σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία (94/78/ΕΚ, 
Ευρατόμ). Σύμφωνα με. το άρθρο 8 α) της εν λόγω απόφασης, η Επιτροπή 
πρέπει να υποβάλλει κατά τη διάρκεια του έτους 1995 μια ενδιάμεση έκθεση. 
Συνολικά, σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής, μπορεί να εξαχθεί ένα θετικό 
ενδιάμεσο ισοζύγιο για το 1995. Όλες οι εργασίες που προβλέπονται στο άρθρο 
4 είτε ολοκληρώθηκαν στο μεταξύ από την Επιτροπή ή τουλάχιστον άρχισαν. 
Ολοκληρώθηκε ήδη η ανάλυση και η αξιολόγηση των αναγκών των χρηστών από 
τις ουσιαστικότερες αν και όχι από όλες τις ομάδες χρηστών. Καταβλήθηκαν 
μεγάλες προσπάθειες για τη βελτίωση του υφιστάμενου μεθοδολογικού πλαισίου, 
οι οποίες εν μέρει ολοκληρώθηκαν με επιτυχία (εγχειρίδιο σχετικά με το 
επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό, εγχειρίδιο για την περιφερειακή διάσταση 
των δεικτών Ε&Α και καινοτομίας). Ιίπίσης, ολοκληρο')θηκε ήδη η ζητούμενη 
απογραφή των στατιστικών πληροφοριών που διατίθενται στα κράτη μέλη. 
Ανάλογα, προχώρησε πολύ η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος 
στατιστικής πληροφόρησης. Προς το παρόν διατίθενται δεδομένα σχετικά με την 
χρηματοδότηση της δημόσιας Ε&Α, το προσωπικό της Ε&Α, τις δαπάνες Ε&Α, 
τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας καθώς και σχετικά με την καινοτομία. Τα εν λόγω 
δεδομένα υποδιαιρούνται περαιτέρω σύμφα>να με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, 
όπου ιδιαίτερη σημασία έχει ο περιφερειακός χαρακτήρας. Στον τομέα των 
στατιστικών καινοτομίας δοκιμάστηκαν νέα μέτρα συλλογής δεδομένων μέσω 
πρότυπων .δοκιμαστικονν ερευνών. Τέλος, αναπτύχθηκαν ήοη χαι δοκιμάστηκαν 
στην πράξη διάφορα μέρη μιας συλλογής βασικών στατιστικών εργαλείων πχ. 
στον τομέα της επεξεργασίας των διαβιβαζόμενων πληροφοριονν. Σε όλες τις εν 
λόγω δραστηριότητες τηρήθηκαν αυστηρά τόσο γενικές προϋποθέσεις (π.χ. 
επικουρικότητα) όσο και ειδικές για κάθε πρόγραμμα προϋποθέσεις (π.χ. στενή 
συνεργασία με. τον ΟΟΣΑ, τα κράτη μέλη και άλλους χρήστες). Σήμερα, η 
Επιτροπή και ιδιαίτερα η Eurostat θεωρείται ως ένα από τα πρωτοπόρα 
ιδρύματα σε παγκόσμιο επίπεδο στον τομέα των στατιστικών Ε&Α και 
καινοτομίας. 
Όμως, η συνολικά θετική αξιολόγηση μετά από δύο έτη περίπου δεν θα έπρεπε 
να παραπλανεί, εφόσον εξακολουθούν vit υπάρχουν άλυτα πολλά προβλήματα, 
ενώ δεν έχουν ακόμα ολοκληρο)θεί όλες οι απαιτούμενες εργασίες. 
Εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις στους τομείς της ανάλυσης των αναγκών 
χρηστών που ανήκουν σε σημαντικές ομάδες όπως είναι το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, στη συλλογή δεδομένων π.χ. σχετικά με τη χρηματοδότηση της 
ιδιωτικής Ε&Α, τους δείκτες παραγωγής και τους περιφερειακούς δείκτες καθώς 
επίσης και σχετικά με το επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό, ενώ 
εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις κατά την χρησιμοποίηση των μητρώων και 
τεχνικών της αυτόματης ανταλλαγής δεδομένων. Πρέπει να δοθεί μεγαλύτερο 
βάρος στην ανάλυση των υφιστάμενων δεδομένων. Επιπλέον πρέπει να 
εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες για την περαιτέρω εναρμόνιση των διαθέσιμων 
δεδομένων. 
Η Επιτροπή, θα ρίξει ιδιαίτερο βάρος κατά το δεύτερο ήμισυ του προγράμματος 
στην εξυγίανση αυτών των ελλείψεων. Προβλέπονται νέες δραστηριότητες μόνο 
στον βαθμό κατά τον οποίο βελτκόνουν ή συμπληρώνουν εργασίες που 
βρίσκονται ήδη υπό εξέλιξη. Σ*αυτές ανήκει π.χ. η ανάπτυξη και η διάθεση 
δεικτών για την, περιγραφή του προγράμματος Ε&Α και καινοτομίας που 
υπέβαλε η Επιτροπή. 
Σε ορισμένους τομείς των στατιστικοί Ε&Α και καινοτομίας εκτελούνται ήδη 
εργασίες για διάστημα μεγαλύτερο των 20 ετών. Παρά τις μεγάλες προσπάθειες 
που έχουν καταβληθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες διαφορές στις 
μεθοδολογίες των επιμέρους κρατών μελών, οι οποίες καθιστούν τον έλεγχο των 
αριθμητικών στοιχείων σε ορισμένες περιπτώσεις δύσκολο ενώ σε άλλες 
αδύνατο. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι μεγάλος υποστηρικτής της θέσπισης 
νέων νομικών διατάξεων για την προώθηση της εναρμόνισης στον τομέα των 
στατιστικών Ε&Α και καινοτομίας. 
Συνοψίζοντας, η Επιτροπή παρακαλεί το Συμβούλιο να λάβει θετικά υπόψη του 
την παρούσα ενδιάμεση έκθεση. 
1. Εισαγωγή 
1.1 Σκοπός και διάρθρωση της παρούσας έκθεσης 
Για την ανάπτυξη και εισαγωγή ενός ευρωπαϊκού συστήματος στατιστικής 
πληροφόρησης σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία, το 
Συμβούλιο εξέδωσε στις 24 Ιανουαρίου 1994 την απόφαση 94/78ΕΚ, Ευρατόμ 
για τη θέσπιση πολυετούς προγράμματος για την ανάπτυξη των κοινοτικών 
στατιστικών στους εν λόγω τομείς (το κείμενο της εν λόγω απόφασης του 
Συμβουλίου επισυνάπτεται ως Παράρτημα Ι). 
Οι στόχοι του προγράμματος ορίζονται στο άρθρο 3 της απόφασης ως εξής: 
α) Δημιουργία ενός κοινοτικού πλαισίου αναφοράς για στατιστικές σχετικά 
με την έρευνα, την ανάπτυξη και την~ καινοτομία το οποίο θα καθορίζει 
τις καταλληλότερες έννοιες και μεθόδους τόσο για την υποστήριξη των 
αντίστοιχων κοινοτικών πολιτικιόν, όσο και για την ικανοποίηση των 
αναγκών των εθνικών, περιφερειακοί και τοπικοϊν διοικήσεων, διεθνών 
οργανισμών, οικονομικών φορέων, επαγγελματικών ενώσεων και του 
ευρέος κοινού. 
β) Καθιέρωση ενός κοινοτικού συστήματος στατιστικής πληροφόρησης για 
την έρευνα, την .ανάπτυξη και την καινοτομία* 
γ) Προαγωγή και υποστήριξη της εναρμόνισης των στατιστικών σχετικά με 
την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία στα κράτη μέλη· 
Ô) Διευκόλυνση της διάδοσης συγκρίσιμοι πληροφοριών . 
Το άρθρο 8 (α) της απόφασης έχει ως εξής: "II Επιτροπή υποβάλει το 1995 στο 
Συμβούλιο ενδιάμεση έκθεση, συνοδευόμενη, .ενδεχομένως, από προτάσεις, που 
θα κρίνει κατάλληλες, ιδίως όσον αιμορά το μεθοδολογικό πλαίσιο που 
αναφέρεται στο άρθρο' 4 στοιχείο β) και την εφαρμογή ενός συστήματος 
τακτικής συλλογής εναρμονισμένων στατιστικοί σχετικά με. την έρευνα, την 
ανάπτυξη και την καινοτομία, με βάση την εν λόγω μεθοδολογία, καθώς και για 
την κάλυψη των απαιτήσεων της κοινοτικής πολιτικής έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης και καινοτομίας, καθώς και των απαιτήσεων για περιφερειακά 
δεδομένα για τις διαρθρωτικές πολιτικές." 
Το παρόν έγγραφο είναι η προαναφερθείσα ενδιάμεση έκθεση και έχει την 
παρακάτω διάταξη. Μετά την εισαγωγή, στην οποία αναφέρεται ο στόχος της 
έκθεσης και στην οποία περιγράφεται τόσο το πολιτικό και το νομικό 
υπόβαθρο του προγράμματος, όσο και η οργανωτική δομή για την εκτέλεση του, 
η έκθεση καλύπτει τα επιτεύγματα το)ν δύο ετών μετά την έκδοση της 
απόφασης. Η διάρθρωση του σημαντικού κεφαλαίου 2 ακολουθεί τα 
καθήκοντα που περιγράφονται στην απόφαση του Συμβοτϊλίου. Αναπτύσσονται 
τα θέματα "ανάλυση και αξιολόγηση το>ν αναγκών των χρηστών", "βελτίωση 
του υφιστάμενου μεθοδολογικού πλαισίου", "προσδιορισμός των υφιστάμενων 
στατιστικών πληροφοριών", "δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος 
στατιστικής πληροφόρησης", "πρότυπες έρευνες" και "ανάπτυξη των βασικών 
στατιστικών εργαλείων". Στο κεφάλαιο 3, η Επιτροπή διατυπώνει μια σειρά 
προτάσεων. Η έκθεση τελειώνει με ορισμένα γενικά τελικά συμπεράσματα. 
1.2. Συνοπτική ανασκόπηση του πολιτικού υποβάθρου και του στατιστικού 
ιστορικού του προγράμματος 
Στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση καθορίζεται ως στόχος της Κοινότητας 
η εδραίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας της και η προώθηση της 
έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Για τον σχεδιασμό, την εκτίμηση, την 
επιτήρηση και την αξιολόγηση της πολιτικής στους εν λόγω τομείς, 'η 
Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται στατιστικές πληροφορίες. Το Τέταρτο Πρόγραμμα 
Πλαίσιο στον τομέα της κοινοτικής έρευνας και.τεχνολογικής ανάπτυξης (1994-
98), η διαχείριση του διαρθρωτικού ταμείου, η προώθηση της τεχνολογικής 
καινοτομίας και ο συντονισμός των εθνικό>ν πολιτικο')ν Ε&Α αποτελούν 
παραδείγματα για προγράμματα, για τα~ οποία απαιτούνται στατιστικές 
πληροφορίες ως σταθερή βάση για συγκρίσεις μεταξύ των κρατών' μελών, των 
περιφερειών τους, καθώς και μεταξύ της Ευρωπαϊκής. Ένωσης και των 
εμπορικών εταίρων της. 
Στις 22 Ιουλίου 1993, το Συμβούλιο εξέδοκτε την απόφαση 93/464/ΕΟΚ σχετικά 
με το Πρόγραμμα Πλαίσιο για δράσεις προτεραιότητας στον τομέα της 
στατιστικής πληροφόρησης κατά το διάστημα 1993 έως 1997, το οποίο 
επινοήθηκε ως απάντηση στη ζήτηση για στατιστικές πληροφορίες. Η απόφαση 
94/78/ΕΚ, Ευρατόμ επικεντρίόνεται εντονότερα στις στατιστικές που έχουν σχέση 
με. την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία και αποτελεί μέρος του 
γενικού προγράμματος πλαισίου που καθορίζεται στην απόφαση 93/464. 
Η Επιτροπή έχει μακροχρόνια εμπειρία με την συλλογή στατιστικών για την 
έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία. Εδώ και περισσότερα από 25 έτη, 
συλλέγει πληροφορίες για την δημόσια χρηματοδότηση των ερευνητικών 
εργασιών στην ΕΕ. Στα τέλη της δεκαετίας του '80, η Επιτροπή Επιστημονικής 
και Τεχνολογικής Έρευνας (CREST) επέσυρε την προσοχή της Επιτροπής σε. 
ορισμένες αδυναμίες των κοινοτικών στατιστικοί. Η Eurostat αντέδρασε, με 
δράσεις σε πολλούς τομείς: 
επεξεργασία της ταξινόμησης για ανάλυση και σύγκριση των 
επιστημονικών προγραμμάτων και προϋπολογισμών (NABS), 
απόδοση περιφερειακού χαρακτήρα σε ορισμένους δείκτες, 
πληροφορίες σχετικά με τους ανθρώπινους πόρους στους τομείς της 
επιστήμης και τεχνολογίας, 
πληροφορίες σχετικά με την τεχνολογική καινοτομία. 
Από την έκδοση της απόφασης 94/78, επιδιο')χθησαν περαιτέρω βελτιώσεις στο 
κοινοτικό σύστημα πληροφόρησης για την έρευνα, την ανάπτυξη και την 
καινοτομία (avaq^ovrai σε άλλο σημείο τον παρόντος εγγράφου). Σ'αυτές 
ανήκουν νέες εξελίξεις στον τομέα της μεθοδολογίας, νέες αναλύσεις, καθώς και 
η δημοσίευση μιας ευρωπαϊκής έκθεσης σχετικά με τους επιστημονικούς και 
τεχνολογικούς δείκτες (1994). 
Με βάση τα αποτελέσματα τόσο των προανα(ρερθεισο>ν δράσεων, όσο και μιας 
συστηματικής ανάλυσης των αναγκών των χρηοπυν, στο παρόν έγγραφο 
αναφέρονται νέες προτάσεις, οι οποίες αποσκοπούν στην ενίσχυση του 
υφισταμένου συστήματος. 
1.3. Οργάνωση της εργασίας 
Η επιτυχής εφαρμογή του προγράμματος είναι δυνατή μόνον όταν το αρμόδιο 
για την εκτέλεση του τμήμα της Επιτροπής συνεργαστεί κατά τον στενότερο 
δυνατό τρόπο με όλες τις υπηρεσίες που συμμετέχουν, τόσο εντός, όσο και 
εκτός της Επιτροπής. Μέχρι τώρα η εν λόγο) αρχή τηρήθηκε, με αυστηρότητα. 
Όλες οι μέχρι τώρα δραστηριότητες εκτελέστηκαν στα πλαίσια στενής 
συνεργασίας με τα κράτη μέλη του Ευρα>παϊκού Οικονομικού Χώρου, με άλλες 
χώρες, με διεθνείς οργανισμούς και με άλλες υπηρεσίες εντός της Επιτροπής. 
Τα κράτη μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου ήταν συνεχώς 
ενημερωμένα σγετικά με τις δραστηριότητες της Επιτροπής. Το σχετικό 
οργανωτικό πλαίσιο αποτελεί η ομάδα εργασίας "Στατιστικές Ε&Α και 
Καινοτομίας" της Στατιστικής Υπηρεσίας TOW Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
(Eurostat) η οποία συνεδριάζει τουλάχιστον μια φορά ανά έτος. Οι 
συζητήσεις στα πλαίσια των συνεδριάσεων της ομάδας εργασίας 
συμπληρώνονται από διμερείς επαφές, οι οποίες πραγματοποιούνται 
επίσης στα πλαίσια συνεδριάσεων διεθνών οργανισμών, στις οποίες 
συμμετέχει η Eurostat. Γενικά η σχέση με τους εκπροσώπους των κρατών 
μελών, και κατά συνέπεια και με.τα κράτη μέλη, όσον αφορά τόσο τον 
τομέα των επίσημων όσο και τον τομέα το>ν μη επίσημων στατιστικών, 
χαρακτηρίζεται ως εξαιρετική. Η μέχρι τώρα επιτυχία του προγράμματος 
είναι επίσης και προϊόν της απόλυτα επιτυχούς συνεργασίας με τα κράτη 
μέλη. Σε. όλες τις δραστηριότητες τηρήθηκε η αρχή της επικουρικότητας. 
Μια σημαντική πτυχή του προγράμματος είναι η διάθεση συγκρίσιμων 
δεδομένων όχι μόνον για τα κράτη μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού 
Χώρου ΕΟΧ. αλλά επίσης και για άλλες χώρες και ιδιαίτερα νια τους 
κύριους ειιπορικούς εταίρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως είναι οι 
Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ή ο Καναδάς, καθώς και νια άλλες 
ευρωπαϊκές χο)ρες όπως είναι η Ελβετία ή οι χώρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης συμπεριλαμβανομένου και των κρατών της πρώην 
ΕΣΣΔ. Γι'αυτό απαιτείται επίσης ο συντονισμός των δραστηριοτήτων με 
τα προαναφερθέντα κράτη είτε στα πλαίσια διεθνών οργανισμών όπως 
ο ΟΟΣΑ ή στα πλαίσια διμερών επαφών. Και από αυτήν την άποψη 
σημειώθηκαν σημαντικές επιτυχίες. Με σημαντικά κράτη του ΟΟΣΑ εκτός 
του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, 
Καναδάς, Αυστραλία) συμφωνήθηκε, μια τακτική ανταλλαγή εγγράφων 
συνεδριάσεων όπως των συνεδριάσεων της ομάδας εργασίας της Eurostat. 
Η Ελβετία όπως επίσης και ορισμένα κράτη της Κεντρικής και 
,ΜΙ, Βορειοδυτικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης και της -Ρωσίας 
συμμετέχουν περισσότερο ή λιγότερο τακτικά ο>ς παρατηρητές*στις 
συνεδριάσεις της ομάδας εργασίας. Επιπλέον, με. τη Ρωσία άρχισε ένα 
κοινό σχέδιο στα πλαίσια του προγράμματος TACIS της Επιτροπής, του 
οποίου στόχος είναι η προσέγγιση στα δυτικά πρότυπα του προερχόμενου 
από την εποχή της ΕΣΣΔ συστήματος των στατιστικών Ε&Α και 
καινοτομίας, χωρίς όμως να παραμερισθούν εντελώς οι ιδιαιτερότητες του 
ρωσικού συστήματος. Το σχέδιο αυτό έχει αποδειχθεί μέχρι στιγμής πολύ 
επιτυχές. Εκτός από εντατικές συζητήσεις σχετικά με. την μεθοδολογία 
εκτελέστηκαν ήδη από ρωσικής πλευράς πολλές πρότυπες έρευνες με 
υποστήριξη της Επιτροπής, όπως π.χ. όσον ας;ορά τη δημόσια 
χρηματοδότηση της Ε&Α ή τις καινοτομίες, με βάση τη δυτική 
μεθοδολογία και ιδιαίτερα τη μεθοδολογία που έχει αναπτυχθεί από την 
Eurostat. 
Κατά την προετοιμασία του προγράμματος διατυπώθηκε από ορισμένα 
κράτη μέλη η ανησυχία, ότι κατά την εκτέλεση του θα 
πραγματοποιούνταν αλληλεπικαλύψεις με δραστηριότητες διεθνο')ν 
οργανισμών, και ιδιαίτερα του ΟΟΣΛ, πράγμα που μεταξύ άλλων θα 
οδηγούσε, σε συμπληρο)ματική επιβάρυνση για τα κράτη μέλη. Οι μέχρι 
τώρα εμπειρίες πρέπει να έχουν δείξει, οτι οι εν λόγω φόβοι ήταν 
αβάσιμοι - ακριβώς το αντίθετο, ποτέ δεν ήταν καλύτερες οι σχέσεις 
μεταξύ της Επιτροπής και του ΟΟΣΛ και άλλων διεθνών οργανισμών 
όπως της UNESCO, της .Σκανδιναβικής Ομάδας η της Γραμματείας της 
ΕΖΕΣ στον τομέα των στατιστικών Ε&Λ και καινοτομίας και ποτέ δεν 
ήταν καλύτερα συντονισμένες μεταξύ τους οι δραστηριότητες απ'ότι 
σήμερα. Αυτό μπορεί να δικαιολογηθεί από συγκεκριμένα γεγονότα. Οι 
δραστηριότητες της Επιτροπής αφορούν κατ'αρχήν τομείς, οι οποίοι είτε 
δεν έχουν ενδιαφέρον (προς το παρόν) για οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ 
(παράδειγμα: περκρερειακοί δείκτες), \\ πρόκειται για τομείς στους 
οποίους η Επιτροπή συνεργάζεται συγκεκριμένα με τους εν λόγω 
οργανισμούς (παράδειγμα: επιστημονικό και- τεχνικό προσωπικό, 
καινοτομία). Στη συνέχεια προκύπτουν κοινές δράσεις, π.χ. μεταξύ του 
ΟΟΣΑ και της Eurostat όπως είναι η σύνταξη του εγχειριδίου μεθόδων 
για τη μέτρηση του επιστημονικού και τεχνικού προσωπικού, το οποίο 
έχει δημοσιευθεί για πρώτη φορά στην ιστορία των διεθνών στατιστικών 
Ε&Α ως κοινή έκδοση του ΟΟΣΑ και της Eurostat. Επιπλέον, στις 
συνεδριάσεις των ομάδων εργασίας της Eurostat συμμετέχουν κατά τρόπο 
δραστήριο διεθνείς οργανισμοί, ενώ η Eurostat παίζει κατά τον ίδιο τρόπο 
ένα δραστήριο ρόλο στις συνεδριάσεις των εν λόγω οργανισμών, όπως 
π.χ. στις συνεδριάσεις της ομάδας NESTI του ΟΟΣΑ. 
Η τέταρτη ομάδα εταίρων κατά την εκτέλεση του προγράμματος 
αποτελείται από τις διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής, που έχουν 
σημασία για τις στατιστικές Ε&Α και καινοτομίας κατά τον ένα ή τον 
άλλο τρόπο. Στο σημείο αυτό υπονοούνται προφανώς οι Γενικές 
Διευθύνσεις XII, XIII και XVI, η ανάλυση όμως των αναγκών των 
χρηστών (βλ. 2.2.1) έχει δείξει ότι πολλές άλλες Γενικές Διευθύνσεις 
χρειάζονται στατιστικές Ε&Α και καινοτομίας. Εξ'άλλου ιδιαίτερη 
σημασία είχε και έχει η συνεργασία εντός της Eurostat. είτε αυτή είναι 
στον τομέα των στατιστικοί επιχειρήσεων, των περιφερειακών 
στατιστικοί ή των στατιστικών εκπαίδευσης, είτε στον τομέα των 
ταξινομήσεων ή σε άλλους τομείς. 'Οπως έγινε ήδη και με τα κράτη μέλη 
του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, επισημοποιήθηκαν επίσης και οι 
σχέσεις με τους χρήστες εντός της Επιτροπής. Για το σκοπό αυτό 
πραγματοποιούνται σε τακτικά διαστήματα, και κατά κανόνα σε 
συνδυασμό με τις συνεδριάσεις της ομάδας εργασίας με τα κράτη μέλη, 
συνεδριάσεις της ομάδας χρηστο')ν στατιστικών Ε&Α και καινοτομίας 
στην Επιτροπή (GUS-REDIS ως υποομάδα του CDIS). Οι ημερήσιες 
διατάξεις και των δύο ομάδων είναι κατά πολύ ταυτόσημες, έτσι ώστε 
και οι άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής είναι ενημερωμένες κατά τον ίδιο 
βαθμό όπως και τα κράτη μέλη. Είναι αυτονόητο, οτι οι ενδιαφερόμενοι 
συνάδελφοι από άλλα τμήματα μπορούν να συμμετάσχουν οποιαδήποτε 
στιγμή στις συνεδριάσεις της ομάδας εργασίας με τα κράτη μέλη, πράγμα 
που πρέπει επίσης να αξιοποιηθεί. 
2. Υλοποίηση του σχεδίου δράσης 
2.1 Στόχοι και προϋποθέσεις 
Οι στόχοι του προγράμματος και το έργο που πρέπει να εκτελεστεί σχετικά από 
την Επιτροπή καθορίζονται σαφώς στην από(ραση του Συμβουλίου στα άρθρα 
3 (στόχοι· για λεπτομέρειες βλ. κεφάλαιο 1.1. της παρούσας ενδιάμεσης έκθεσης) 
και 4 (καθήκοντα). Αναλυτικά, η Επιτροπή πρέπει να εκτελέσει "τις παρακάτω 
εργασίες σε. συνεργασία με τα κράτη μέλη" (άρθρο 4, εδάφιο 1): 
"α) ανάλυση και αξιολόγηση των απαιτήσεων των χρηστών, υπό την 
προϋπόθεση να είναι εφικτές και βάσει της αποτελεσματικότητας ανάλογα 
με το κόστος, έτσι ώστε να ορίζονται δράσεις και προτεραιότητες, για 
στατιστικές σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία· 
β) βελτίωση, όπου αυτό είναι αναγκαίο, του υπάρχοντος μεθοδολογικού 
πλαισίου· 
γ) προσδιορισμός των υφιστάμενων στατιστικοί πληροφοριών σχετικά με 
Tt)V έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία· 
δ) καθορισμός των οργανωτικών και τεχνικο')ν συστατικών ενός κοινοτικού 
συστήματος στατιστικής πληροφόρησης σχετικά με την έρευνα, την 
ανάπτυξη και την καινοτομία, συμπεριλαμβανομένων των στατιστικοί των 
δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης, που χρηματοδοτούνται από την 
Κοινότητα· 
ε) πραγματοποίηση πρότυπων ερευνούν· 
στ) ανάπτυξη βασικών στατιστικών εργαλείων." (άρθρο 4, εδάφιο 1). 
Λεπτομέρειες σχετικά με. τις εν λόγω εργασίες αναφέρονται στο σχέδιο δράσης 
που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της απόφασης του Συμβουλίου. 
Οι επιμέρους και μέχρι τώρα εκτελεσθείσες δράσεις περιγράφονται στο 
παρακάτω κεφάλαιο 2.2 της παρούσας ενδιάμεσης έκθεσης. Στο σημείο αυτό 
πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το πρόγραμμα, αν και αρχικά είχε επινοηθεί για 
το χρονικό διάστημα από το 1993 έως το 1997, τέθηκε σε. ισχύ μόλις στις 24 
Ιανουαρίου 1994. έτσι ο'χττε για την εφαρμογή του διατίθενται μόλις δύο έτη. 
Δεδομένου του γεγονότος ότι για τη σύνταξη της παρούσας ενδιάμεσης έκθεσης 
απαιτούνται ορισμένοι μήνες, στην εν λόγο) έκθεση μπορεί μόνο να περιγραφεί 
η κατάσταση μετά τα πρώτα 1 1/2 έτη. Όμως, πρέπει επίσης να αναφερθεί, ότι 
όλα τα κράτη μέλη, θεωρα')ντας ως δεδομένο ότι το Συμβούλιο θα λάβει την 
αναμενόμενη απόφαση, συμμετείχαν ήδη από την εποχή πριν από την επίσημη 
λήψη της απόφασης του Συμβουλίου, κατά τρόπο δραστήριο στις 
προκαταρκτικές εργασίες της Επιτροπής, τα δε σχετικά αποτελέσματα της εν 
λόγω συνεργασίας περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση. 
Όλες οι δραστηριότητες εκτελέσθηκαν στα πλαίσια ορισμένων βασικών 
προϋποθέσεων, οι οποίες αναφέρονται εν μέρει στην ίδια την απόφαση του 
Συμβουλίου, ενώ εν μέρει επιβάλλονται από το ίδιο το σύστημα. Το άρθρο 4, 
εδάφιο 2, της απόφασης του Συμβουλίου 94/78/ΕΚ ρυθμίζει, ότι η Επιτροπή 
κατά την εκτέλεση των εν λόγω καθηκόντων., "αξιοποιεί τα υφιστάμενα όργανα, 
πηγές πληροφοριών και διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των εργασκυν και 
των υφισταμένων δεδομένων του ΟΟΣΛ, της UNESCO και άλλων διεθνών 
οργανισμών". Η εν λόγο) προϋπόθεση σημαίνει, ότι δεν πρέπει να αναπτυχθούν 
εκ νέου τα όργανα και οι διαδικασίες που ήδη υπάρχουν και ότι δεν πρέπει 
να συλλεχθούν εκ νέου δεδομένα που διατίθενται αλλού. Η Eurostat τήρησε κατά 
γράμμα τον εν λόγω όρο σε όλες τις μέχρι το')ρα δραστηριότητες της. Στο 
βαθμό κατά τον οποίο η απαιτούμενη μεθοδολογία ήταν ήδη διαθέσιμη σε. 
διεθνές επίπεδο, όλες οι άλλες δράσεις εκτελέστηκαν στο πλαίσιο αυτό. Σχετικά 
παραδείγματα είναι τα εγχειρίδια Frascati και Oslo, τα οποία που συντάχθηκαν 
από τον ΟΟΣΑ και τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ως βάση τόσο για την 
ανάπτυξη των περιφερειακών όεικπόν άσο επίσης και κατά την εκτέλεση της 
πρότυπης έρευνας σχετικά με την τεχνολογική καινοτομία. Επίσης δεν ζητήθηκε 
εκ νέου κανένα δεδομένο το οποίο διατίθεται ήδη στα κράτη μέλη.' Όλα τα 
δεδομένα τα οποία αιτήθηκαν κατά τα τελευταία έτη από τα κράτη μέλη, δεν 
υπήρχαν ακόμα διαθέσιμα σ'αυτή τη μ.ορφη σε διεθνές επίπεδο. 
Εκτός από αυτές τις ειδικές για το εν λόγω πρόγραμμα προϋποθέσεις όλες οι 
άλλες δραστηριότητες οι οποίες εκτελέστηκαν στα πλαίσια του βασίσθηκαν σε 
άλλες γενικές βασικές προϋποθέσεις όπο>ς είναι η αρχή της επικουρικότητας, η 
αονή της ελαχιστοποίτισυς της επιβάρ\>νσυς για τους ερωτούαενους και υ αρχή 
του προσανατολισμού προς τον νοήστυ. Όλες οι μέχρι τώρα δράσεις 
συμφωνήθηκαν με τα κράτη μέλη. Κάθε έτος, η Eurostat π.χ. υπέβαλε στα κράτη 
μέλη, στα πλαίσια των συνεδριάσεων της ομάδας εργασίας, ένα αναλυτικό 
πρόγραμμα εργασιών που αφορούσε τον τομέα των στατιστικών Ε&Α και 
καινοτομίας, σχετικά με το οποίο τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να διατυπώσουν 
τη γνώμη τους στη συζήτηση που επακολουθούσε. Επιπρόσθετα το πρόγραμμα 
εργασιών συντονίζονταν σε επίπεδο ECE. Επίσης και οι λίγες μέχρι τώρα 
εκτελεσθείσες πρότυπες έρευνες προσανατολίζονται με αυστηρότητα στην αρχή 
της επικουρικότητας. Για παράδειγμα, πριν από τις εθνικές έρευνες σχετικά με 
την καινοτομία που εκτέλεσαν τα ίδια τα κράτη μέλη προηγήθηκαν αναλυτικές 
διαβουλεύσεις όσον αφορά τη μεθοδολογία, με τις οποίες αφ'ενός εξασφαλίζεται 
μια εκτεταμένη συγκρισιμότητα των μεταγενέστερων δεδομένων, ενώ αφ'ετέρου 
παρέχεται αρκετό περιθίόριο στις εθνικές ιδιαιτερότητες όπως για παράδειγμα 
όσον αφορά την παράδοση της διαδικασίας διεξαγωγής της έρευνας. 
Όσον αφορά την. επιβάρυνση των ερωτουμένων στα πλαίσια των πρότυπων 
ερευνών πρέπει να σημειωθεί, ότι μόνο στον τομέα της τεχνολογικής 
καινοτομίας επινοήθηκε και εκτελέστηκε μια μεγαλύτερη πρότυπη έρευνα. Είναι 
αναμφισβήτητο, ότι τόσο ο όγκος του ερ(οτηματολογίου όσο και ο αριθμός των 
μονάδων έρευνας οδήγησε σε μια εν μέρει μεγάλη επιβάρυνση των ερωτουμένων. 
Ταυτόχρονα όμως πρέπει να αναφερθεί, ότι οι επιβαρύνσεις αυξήθηκαν ακόμη 
περισσότερο λόγο) των εθνικών ιδιαιτεροτήτων (ενσωμάτωση πρόσθετων 
ερωτήσεων στο εναρμονισμένο ερωτηματολόγιο, εκτέλεση διεξοδικών ερευνών). 
Όλες οι άλλες μέχρι τώρα δράσεις δεν έχουν οδηγήσει σε καμία εξαιρετική 
επιβάρυνση των στατιστικών μονάδων όπως π.χ. των επιχειρήσεων. 
Βάση όλων των μένοι τώρα δραστηριοτήτων ήταν υ προσπάθεια να 
ικανοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι υ(μστάμενες ανάγκες των 
χρηστών. Σχετικά κατέστη γρήγορα σαφές, ότι σε. ορισμένες περιπτώσεις δεν 
ήταν διατυπωμένες με σαφήνεια ούτε οι ίδιες οι πραγματικές ανάγκες των 
χρηστών. Η εν λόγω κατάσταση έχει βελτκοθεί αισθιπά χάρη στην ανάλυση και 
αξιολόγηση των αναγκίόν των χρησπυν που προβλέπεται στο πρόγραμμα και 
έχει εν μέρει εκτελεσθεί (σχετικά βλ. στο επόμενο κεφάλαιο της παρούσας 
ενδιάμεσης έκθεσης). 
2.2 Η σημερινή κατάσταση 
2.2.1 Ανάλυση και αξιολόγηση των αναγκίόν των χρησπόν 
Σύμφωνα με. το άρθρο 4, εδάφιο 1, στοιχείο α), της απόφασης του Συμβουλίου, 
η Επιτροπή πρέπει να πραγματοποιήσει μια ανάλυση και αξιολόγηση των 
αναγκών των χρηστο'νν. Αναλυτικά στοιχεία .αναφέρονται στο παράρτημα της 
απόφασης του Συμβουλίου στο στοιχείο α) (βλ. παράρτημα Ι). Σχετικά 
αναφέρεται ότι η Επιτροπή πρέπει να συλλέξει και να αναλύσει στοιχεία που 
αφορούν τόσο τις βραχυπρόθεσμες όσο και τις μακροπρόθεσμες ανάγκες "των 
κυρίων χρηστών (δηλ. των κοινοτικοί οργάνων, της επιτροπής CREST, των 
εθνικών, περιφερειακών και τοπικών διοικήσεων, των διεθνο^ν οργανισμών και 
των οικονομικών φορέων)". Μέχρι το'>ρα συλλέχθησαν και αξιολογήθηκαν οι 
απαιτούμενες πληρο(|.ορίες από πολύ σημαντικούς αν και όχι από όλους τους 
12 
χρήστες. Η παρακάτω ανάπτυξη αναφέρεται στις ανάγκες τόσο των κρατών 
μελών όσο και της ίδιας της Επιτροπής. 
Στο άρθρο 6 της απόφασης του Συμβουλίου αναφέρονται αναλυτικότερες 
οδηγίες για τον προσδιορισμό των αναγκίόν των χρησαόν σχετικά με στατιστικές 
Ε&Α και καινοτομίας στα κράτη μέλη: "τα κράτη μέλη διαπιστώνουν και 
αναλύουν τις ανάγκες των εθνικών χρηστο')ν για κοινοτικά δεδομένα σχετικά με 
τις στατιστικές που αφορούν την έρευνα, την τεχνολογική ανάπτυξη και την 
καινοτομία και διαβιβάζουν τις κατάλληλες πληροφορίες, στο μέτρο που είναι 
διαθέσιμες, στην Επιτροπή εντός 8 μηνούν από την έγκριση της παρούσας 
απόφασης. Η Επιτροπή συντονίζει τις εν λόγω δραστηριότητες".1 Σύμφωνα με 
τα προαναφερθέντα αποφασίσθηκε από τα κράτη μέλη και από την Επιτροπή, 
ότι τα κράτη μέλη θα κοινοποιήσουν στο προκαθορισμένο διάστημα τις ανάγκες 
τους στην Επιτροπή υπό μορφή ομοιόμορφα διαρθρωμένων εκθέσεων. Δεν 
κατέστη όμως δυνατό να συμφωνηθεί ο τρόπος με. τον οποίο θα συλλέγονται 
οι απαιτούμενες πληροφορίες στα κράτη μέλη. Αυτό είχε. ως συνέπεια τη 
χρησιμοποίηση πολύ διαφορετικών εννοιών. Σε ορισμένα κράτη μελί], π.χ., 
πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με τους σημαντικότερους εθνικούς χρήστες, ενώ 
σε άλλα κράτη μέλη οι εκθέσεις συντάχθηκαν με βάση ήδη υπάρχουσες 
πληροφορίες. Όλα τα κράτη μέλη τον Ευρωπαϊκοί» Οικονομικού Χώρου, με 
εξαίρεση την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και το Λουξεμβούργο, ανταποκρίθηκαν 
στην υποχρέωση τους και διαβίβασαν εκθέσεις διαφορετικού όγκου - από 5 
γραμμές έως 20 σελίδες περίπου -, όπου όμως δεν τηρήθηκαν πάντα οι 
συστάσεις όσον αφορά τη διάρθρωση των εκθέσεων.. 
Για τον προσδιορισμό των αναγκοϊν των χρησπον στην Επιτροπή επιλέχθηκε 
ένας άλλος τρόπος ενέργειας. Η Eurostat συνέταξε για το σκοπό αυτό ένα ειδικό 
ερωτηματολόγιο, το οποίο απεστάλη σε όλες τις Γενικές Διευθύνσεις. Συνολικά 
απάντησαν 20 Γενικές Διευθύνσεις (περιλαμβανομένου και του Κοινού Κέντρου 
Ερευνών), μεταξύ των οποίων όλοι οι σημαντικοί χρήστες στατιστικών Ε&Α και 
καινοτομίας εντός της Επιτροπής. 
Το Παράρτημα II περιέχει μια αναλυτική περιγραφή και ανάλυση των αναγκών 
των χρηστών τόσο της Επιτροπής όσο και από τα κράτη μέλη. Τα 
αποτελέσματα της ανάλυσης μπορούν να υποδιαιρεθούν σε δύο ομάδες: αφενός 
σε γνώσεις, οι οποίες αναφέρονται γενικά στον τομέα της Ε&Α και της 
καινοτομίας και αφετέρου, σε ειδικά για δείκτες αποτελέσματα. 
Από τις απαντήσεις το)ν κρατών μελοιν και της Επιτροπής μπορούν να 
προκύψουν τα παρακάτω γενικά τελικά συμπεράσματα: 
Οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν και τα αποτελέσματα που 
προέκυψαν είναι γενικώς αναγνο)ρισμένα. υπάρχει -όμως ακόμη αρκετός 
περιθώριο για βελτιώσεις. 
Ο όρος "οτιπιοτικές" οτο οημείο αυτό είναι πολύ π·ηι'·ς. Κα/.ι>;ιτπ όλης τις οτατιοτικές στον εν λόγω τομέα, οι 
οποίες χρηοιμοποιοΰνται για οκγκρίοεις οε επίπεΑο κρατών μελών ή μι τρίτες χώρες, ανεξάρτητα από το ποιος 
παράγει τις εν λόγω οτατκιτικες. 
13 
Πρέπει να αυξηθεί ο βαθμός εξοικείωσης με τα προϊόντα της Επιτροπής 
στον τομέα της Ε&Α και καινοτομίας. 
Βασικά, πρέπει να βελτιωθεί περισσότερο η συγκρισιμότητα των 
δεδομένων μέσω συμπληρωματικοί προσπαθειών κατά την εναρμόνιση 
των εννοιών, των ταξινομήσεων και των διαδικασιών των ερευνών. 
Σχετικά πρέπει να θεωρείται ο>ς οριστική η προτεινόμενη στενή 
συνεργασία ιδιαίτερα με τον ΟΟΣΑ. 
Για μια μεστή περιεχομένου ανάλυση πρέπει να μπορούν να συνδυαστούν 
τα εκάστοτε διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με. τις δραστηριότητες της Ε&Α 
και καινοτομίας με. άλλα δεδομένα και ιδιαίτερα με οικονομικά. Σχετικά, 
πρέπει να δημιουργηθούν οι τεχνικές προϋποθέσεις, πχ. μέσω της 
δημιουργίας των αντίστοιχων βάσεων δεδομένων. 
Τα δεδομένα Ε&Α και καινοτομίας πρέπει να οιποκτήσουν εντονότερο 
περιφερειακό χαρακτήρα απ'ότι μέχρι τώρα. 
Στις διεθνείς στατιστικές Ε&Α και καινοτομίας πρέπει να ληφθεί 
καλύτερα υπόψη η αυξανόμενη διεθνοποίηση των δραστηριοτήτων Ε&Α 
και καινοτομίας ιδιαίτερα μέσω των πολυεθνικών επιχειρήσεων (έννοια 
του "παγκόσμιου χαρακτήρα"). 
Υπάρχει μια σημαντική ανάγκη για πληροφορίες σχετικά με σχέδια Ε&Α 
και καινοτομίας που προωθούνται σε. διεθνές επίπεδο. Στο σημείο αυτό 
έχουν ιδιαίτερη σημασία τα προγράμματα που προωθούνται από την 
Επιτροπή. 
Μακροπρόθεσμα πρέπει να συνταχθεί ένας κατάλογος δεικτών, με τους 
οποίους θα καθίσταται δυνατή η περιγραφή όλων των ουσιαστικών 
πτυχών των δραστηριοτήτων Ε&Λ και καινοτομίας. Ένα μέρος των εν 
λόγω δεικτών πρέπει να συλλέγεται ^ετησίο>ς (βασικοί δείκτες), ενώ ένα 
άλλο μέρος σε μεγαλύτερα ή μη τακτικά διαστήματα (συμπληρωματικοί 
δείκτες). Ο εν λόγω κατάλογος δεικτών πρέπει να περιλαμβάνει εκτός 
από ποσοτικά επίσης και ποιοτικά χαρακτηριστικά. 
Πρέπει να βελτκοθεί αισθητά η διάδοση των υφιστάμενων πληροφοριών 
πχ. με την χρησιμοποίηση δικτύων υπολογιστών. 
Συχνά, τα διαθέσιμα δεδομένα δεν είναι επαρκούς επίκαιρα. Επομένως, 
πρέπει να πραγματοποιηθούν εκτιμήσεις, τουλάχιστον για σημαντικούς 
δείκτες, μέχρι το παρόν, ενο) επίσης πρέπει να πραγματοποιηθούν εν 
μέρει και βραχυπρόθεσμες προγνο'κτεις. 
Εκτός από τις προαναφερθείσες γενικές πρωτοβουλίες, οι απαντήσεις των 
κρατών μελών και των υπηρεσκόν της Επιτροπής περιλαμβάνουν επίσης μια 
ολόκληρη σειρά ειδικών προτάσεχον σχετικά με μεμονωμένες ομάδες δεικτών ή 
μεμονωμένους δείκτες: 
Ο βαθμός λεπτομέρειας των διαθέσιμων πληροφοριών σχετικά με. 
συντελεστές εισροής όπο)ς είναι οι δαπάνες Ε.&Α και το προσωπικό Ε&Α 
14 
θεωρείται γενικά ως ανεπαρκής. Ιδιαίτερα πρέπει να αναφέρονται 
συμπληρωματικές υποδιαιρέσεις ανά οικονομικό κλάδο, επιστημονικό 
κλάδο και ανά ειδικούς τομείς όπως είναι η έρευνα για πολιτικούς 
σκοπούς, το περιβάλλον, η τεχνολογία πληροφόρησης, οι τηλεπικοινωνίες 
ή η βιοτεχνολογία. Επίσης, οι πληροφορίες σχετικά με τους συντελεστές 
εισροής όσον αφορά την Ε&Α πρέπει να διατίθενται σε ετήσια βάση. 
Τέλος, πρέπει να βελτιωθεί η ποιότητα των εν λόγω δεδομένων, κυρίως 
δε στον πανεπιστημιακό τομέα. 
Πρέπει να επεκταθεί σημαντικά το σημερινό απόθεμα σε πληροφορίες που 
αφορούν την συνεργασία στον τομέα της Ε&Α. 
Ορισμένα κράτη μέλη έχουν αμφιβολίες όσον αφορά το όφελος μιας 
αναλυτικότερης υποδιαίρεσης των δημόσιων πόρων που διατίθενται για 
σκοπούς Ε&Α, ανάλογα με τους κοινωνικο-οικονομικούς στόχους τους. 
Κατά τη γνώμη τους, θα αρκούσε η διάθεση το>ν εν λόγω δεδομένων στο 
ανώτερο επίπεδο της ταξινόμησης NABS. 
Βασικά δεν υπάρχουν πληροφορίες τόσο σχετικά με. τον αριθμό των 
μονάδων που ασκούν Ε&Α,-όσο και σχετικά με τις δομές τους. Αυτό 
ισχύει επίσης για δείκτες που αιμορούν την διάδοση των καινοτομιών και 
των τεχνολογιών πληροφόρησης ή για δείκτες που αφορούν εναλλακτικές 
δυνατότητες σε σχέση με τα διπλοψατα ευρεσιτεχνίας. 
Η συλλογή και η διάδοση δεικτών εκροής για την Ε&Α (δεδομένα 
σχετικά με. όιπλό)ματα ευρεσιτεχνίας, βιβλιομετρικοί δείκτες) πρέπει να 
βελτιωθεί σε διεθνές επίπεδο. 11 ρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο 
εισαγωγής και άλλων δεικτο>ν εκροής. 
Στον τομέα των δεικτών που αί^ορούν το εμπόριο με. προϊόντα υψηλής 
τεχνολογίας και τα τεχνολογικά ισοζύγια πληρωμο>ν αναφέρονται και 
άλλες μεθοδολογικές εναρμονίσεις, γιο να καταστεί δυνατή η καλύτερη 
χρησιμοποίηση των εν λόγω πληροιροριοΊν σε διεθνές επίπεδο. Ορισμένες 
υπηρεσίες στην Επιτροπή χρειάζονται και άλλους δείκτες για τη μέτρηση 
των επιπτώσεων της Ε&Α και τ<ον καινοτομιών. 
Γενικά έχει εκδηλωθεί μεγάλο ενδιαφέρον για δείκτες καινοτομίας, των 
οποίων η συγκαταρίθμηση κατά ιδανικά τρόπο πρέπει να συνδυάζεται 
κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο με την απογραφή των δεικτών Ε&Α, 
ώστε να καταστούν δυνατές κοινές αναλύσεις. Επιπλέον, πρέπει επίσης 
να διατίθενται και δείκτες καινοτομίας για τον τομέα παροχής 
υπηρεσιών. 
θεωρούνται επίσης σημαντικές οι πληροφορίες σχετικά με το 
επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό και, ιδιαίτερα, οι πληροφορίες 
σχετικά με την κινητικότητα και τη σταδιοδρομία των εν λόγω ατόμων, 
αλλά επίσης και αναλυτικές πληροίρορίες σχετικά με άτομα που κατέχουν 
διδακτορικό δίπλωμα ή σχετικά με την κατάρτιση των επιστημόνων. 
Τέλος όιατυπο')Οηκε 7| επιθυμία να συλλέγονται πληροφορίες σχετικά με 
τον τομέα των λεγόμενων "άυλων επενδύσεων". 
15 
2.2.2. Βελτίωση του υφιστάμενου μεθοδολογικού πλαισίου 
Προϋπόθεση για συγκρίσιμα δεδομένα σε. διεθνές επίπεδο είναι η χρησιμοποίηση 
μιας γενικά αναγνωρισμένης μεθοδολογίας. Το εφαρμοζόμενο, στις στατιστικές 
Ε&Α και καινοτομία, μεθοδολογικό πλαίσιο αναπτύχθηκε κατά το μεγαλύτερο 
μέρος από τον ΟΟΣΑ (εγχειρίδιο Frascati, εγχειρίδιο Oslo, εγχειρίδια σχετικά με 
την χρησιμοποίηση δεδομένων που αφιόρούν διπλώματα ευρεσιτεχνίας και 
τεχνολογικά ισοζύγια πληρωμών). Όμως, το εν λόγω μεθοδολογικό πλαίσιο δεν 
είναι με κανένα τρόπο πλήρες, ενώ ακόμα και τα ήδη υφιστάμενα εγχειρίδια 
πρέπει να υφίστανται συνεχώς αναθεωρήσεις, ώστε να ανταποκρίνονται από 
μεθοδολογικής άποψης στις σημερινές εξελίξεις. 
Σύμφωνα με την εν λόγω επιχειρηματολογία, στην απόφαση του Συμβουλίου 
ορίζεται ότι ένα από τα καθήκοντα της Επιτροπής είναι η βελτίωση, όπου αυτό 
είναι αναγκαίο, του υπάρχοντος μεθοδολογικό»') πλαισίου (βλ. άρθρο 4, εδάφιο 
1, στοιχείο β). Στο Παράρτημα της απάίρασης του Συμβουλίου περιγράφεται 
αναλυτικότερα το εν λόγω καθήκον. Αναλυτικά ορίζεται ότι η "περαιτέρω 
ανάπτυξη της μεθοδολογίας θα πραγματοποΐ7|0εί σε στενή συνεργασία και μέσα 
στα πλαίσια που θέτει ο ΟΟΣΑ, ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως το έργο που έχει 
επιτελέσει ο εν λόγω οργανισμός..." (παράρτημα, της απόφασης του Συμβουλίου, 
σημείο β) εδάφιο 3). Μόνο "όπου δεν υπάρχει ήδη κατάλληλη ή εφαρμόσιμη 
μεθοδολογία, η Επιτροπή θα πρωτοστατήσει και θα αναλάβει την πρωτοβουλία 
για την ανάπτυξη πλαισίου..." (σημείο β, εδάφιο 4). "Η περαιτέρω μεθοδολογική 
ανάπτυξη θα διατυπωθεί σε. εγχειρίδια, τα οποία θα εγκριθούν σε. κοινοτικό 
επίπεδο." (σημείο β, εδάφιο 6). 
Κατά τα τελευταία έτη, η Επιτροπή έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στο καθήκον αυτό. 
Αναλυτικά, εκτελέστηκαν εργασίες στους παρακάτω τομείς του μεθοδολογικού 
πλαισίου αναφοράς: 
Η Επιτροπή συμμετείχε στην αναθεώρηση του εγχειριδίου Frascati του 
ΟΟΣΑ. Η πέμπτη έκδοση του εν λόγο) εγχειριδίου δημοσιεύτηκε στο 
μεταξύ από τον ΟΟΣΑ. 
- Για πρώτη (ρορά στην ιστορία των διεθνών στατιστικών Ε&Α και 
καινοτομίας αναπτύχθηκε, από τον ΟΟΣΑ και από την Επιτροπή ένα 
κοινό εγχειρίδιο μεθοδολογίας. Το εγχειρίδιο Canberra περιλαμβάνει 
συστάσεις για τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων σχετικά με το 
επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό.1 Είναι αυτονόητο ότι κατά την 
επεξεργασία του μεθοδολογικού πλαισίου ελήφθησαν υπόψη οι ειδικές 
απαιτήσεις της επιτροπής. Η πρώτη έκδοση του δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο 
1995 ως κοινή έκδοση του ΟΟΣΑ και της Eurostat. 
Προς το παρόν βρίσκεται υπό εξέλιξη η αναθεώρηση του εγχειριδίου Oslo 
ως βάση των σύγχρονων στατιστικοί καινοτομίας. Εφόσον η συνεργασία 
μεταξύ του ΟΟΣΑ και της Eurostat κατά τη σύνταξη του εγχειριδίου 
Είναι αιιτονόητο. ότι κατά την επεξεργααία Ton μεθοδολογικού Λλαιοιο» θα ληιρΟούν υπόψη οι ειδικίς απαιτήσεις 
της Επιτροπής. 
16 
Canberra προέκυψε ως πολύ παραγωγική και επιτυχής και επειδή η 
Επιτροπή μέσω της πρώτης εναρμονισμένης απογραφής για την 
καινοτομία (βλ σημείο 2.2.5) έχει αποκτήσει μεγάλη διεθνή εμπειρία στον 
τομέα των στατιστικών καινοτομίας, και το εγχειρίδιο Oslo θα 
αναθεωρηθεί από κοινού. Συγκεκριμένα, επικεφαλής του σχεδίου θα είναι 
ο ΟΟΣΑ, η Επιτροπή όμως θα ενημερώνεται συνεχώς σχετικά με όλες 
τις δράσεις. Επιπλέον, σε μία από τις πέντε χρησιμοποιούμενες ομάδες 
εργασίας και, συγκεκριμένα, στην ομάδα στατιστικής μεθοδολογίας 
επικεφαλής θα είναι η Eurostat. Σύμφωνα με. τα υφιστάμενα σχέδια, η 
δεύτερη έκδοση του εγχειριδίου Oslo θα δημοσιευτεί ως κοινή έκδοση του 
ΟΟΣΑ και της Eurostat, όπως συνέβη και με το εγχειρίδιο Canberra. 
Για να συμπληρώσει τις εν λόγο) κοινές δραστηριότητες με τον ΟΟΣΑ, 
η Επιτροπή έχει επεξεργαστεί ένα εγχειρίδιο μεθοδολογίας σχετικά με την 
"περιφερειακή διάσταση των στατιστικοί Ε&Α και καινοτομίας". Μέρη 
του εν λόγω εγχειριδίου μπόρεσαν να συμπεριληφθούν ως παράρτημα 
στο εγχειρίδιο Frascati. Στη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας που 
πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 8 έως 10 Νοεμβρίου 1995, το εν λόγω 
εγχειρίδιο υποβλήθηκε στα κράτη μέλη της ΕΕ για επίσημη λήψη 
απόφασης. Η προπη έκδοσιι πρέπει να είναι διαθέσιμη στις αρχές του 
1996 και στις 11 γλώσσες. 
Κατά τη διάρκεια των αναλύσεων διαπιστώθηκε, ότι η διεθνής 
συγκρισιμότητα των δεδομένων που διατίθενται- προς το παρόν στα κράτη 
μέλη της ΕΕ και τα οποία αφορούν τη δημόσια χρηματοδότηση της Ε&Α 
είναι περιορισμένη. Οι εθνικές παρουσιάσεις στις συνεδριάσεις της 
ομάδας εργασίας επιβεβαίωσαν την εν λόγω δήλωση. Κατά συνέπεια 
συμφωνήθηκε, ότι η Eurostat θα διαδώσει προτάσεις για τη βελτίωση της 
μεθοδολογίας, οκττε να αυξηθεί η συγκρισιμ,ότητα. Οι πρώτες προτάσεις 
υποβλήθηκαν στα κράτη.μέλη κατά τη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας 
που πραγματοποιήθηκε στο διάστημα από 8 έως 10 Νοεμβρίου 1995. Τη 
βάση. των ^εν λόγω προτάσεχον αποτελούν οι μεθοδολογικές συστάσεις του 
κεφαλαίου 8 του εγχειριδίου Frascati ταυ ΟΟΣΑ, οι οποίες όμως σε 
ορισμένα σημεία είναι σχετικά ασαφείς. Είναι αυτονόητο, ότι οι 
συστάσεις που βρίσκονται προς το παρόν υπό επεξεργασία θα 
συμπεριληφθούν τουλάχιστον εν μέρει στην επόμενη έκδοση του 
εγχειριδίου Frascati. 
2.2.3 Προσδιορισμός των υφιστάμενων στατιστικοί πληροφοριών 
Το άρθρο 4, εδάφιο 1, στοιχείο γ) της απόορασης του Συ|ΐβουλίου ορίζει ότι η 
Επιτροπή θα προβεί στον "προσδιορισμό των υφιστάμενων στατιστικών 
πληροφοριών σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία". Στις 
συμπληρωματικές επεξηγήσεις που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της 
απόφασης του Συμβουλίου ορίζεται επακριβώς, άτι "στόχος είναι να διαπιστωθεί 
η έκταση των προσπελάσιμων δεδομένων στα κράτη μέλη, καθώς και. οι 
διαφορές μεταξύ των κρατών μελών" (παράρτημα της απόφασης του 
Συμβουλίου, εδάφιο γ), στοιχείο 2). 
17 
Ή Επιτροπή διεκπεραίωσε ως πρώτο το καθήκον αυτό δίνοντας του 
προτεραιότητα σε σχέση "με τα άλλα κύρια καθήκοντα που αναφέρονται στην 
απόφαση του Συμβουλίου. Ήδη τον Μάρτιο του 1994, υπέβαλε στα κράτη μέλη 
την τελική έκθεση μιας μελέτης, η οποία έγινε, ομόφωνα αποδέκτη τον 
Σεπτέμβριο του ιδίου έτους. Στην εν λόγω μελέτη, η Επιτροπή προσπάθησε να 
συλλέξει και να αναλύσει πληροφορίες σχετικά με τα εθνικά συστήματα Ε&Α 
και καινοτομίας, σχετικά τόσο με τη διαθεσιμότητα και την ποιότητα των 
δεδομένων, διαχωρισμένα κατά επιμέρους τομείς , όσο και με την περιοδικότητα 
τους, καθώς και σχετικά με τους χρήστες των δεδομένων. Τη βάση της μελέτης 
απετέλεσε ένα ενιαίο ερωτηματολόγιο, το οποίο χρησιμοποιήθηκε από τον 
εργολήπτη της Επιτροπής - την ελληνική επιχείρηση ORCO - σε όλα τα 
συμμετέχοντα κράτη. Συνολικά, στην εν λόγω μελέτη συμμετείχαν 17 κράτη μέλη 
του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και η Ελβετία· μόνο για το Αιχτενστάιν 
δεν κατέστη δυνατή η συλλογή καμίας πληροφορίας. 
Το Παράρτημα III της παρούσας ενδιάμεσης έκθεσης περιλαμβάνει την περίληψη 
της εν λόγω μελέτης. Αναλυτικές πληροφορίες μπορούν να ληφθούν από την 
ίδια τη μελέτη, η οποία διατίθεται κατόπιν αίτησης στο τμήμα Δ3 της Eurostat. 
Όμως, πρέπει να τονιστεί ότι η εν λόγο) μελέτη δεν ανταποκρίνεται πλέον στη 
σημερινή κατάσταση, από την ολοκλήρωση της μελέτης έχει βελτιωθεί αισθητά 
η σχετική με τα δεδομένα κατάσταση, όπο)ς προκύπτει, μεταξύ άλλων, και από 
το παρακάτω τμήμα. 
2.2.4 Δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος στατιστικής πληροφόρησης4 
Μακροπρόθεσμος στόχος της Επιτροπής είναι η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού 
συστήματος στατιστικής πληροφόρησης για την έρευνα, την ανάπτυξη και την 
καινοτομία. Στα πλαίσια του προγράμματος που περιγράφεται στην απόφαση 
του Συμβουλίου, επιβάλλεται στην Ιίπιτροπή να πραγματοποιήσει τις 
απαιτούμενες τεχνικές προπαρασκευαστικές εργασίες για την \>λοποίηση του εν 
λόγω στόχου. Στο σημείο δ) του παραρτήματος της απόφασης του Συμβουλίου 
αναφέρονται σχετικές λεπτομέρειες. Σύμφωνα μ'αυτές, το σύστημα πληροφόρησης 
πρέπει να περιλαμβάνει στοιχεία σχετικά τόσο με διάφορους συντελεστές εισροής 
(δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση της Ε&Α, προσωπικό της Ε&Α, δαπάνες 
της Ε&Α), όσο και με συντελεστές εκροής (καινοτομίες, διακίνηση εμπορευμάτων 
και υπηρεσιών και τομέας υψηλής τεχνολογίας) της διαδικασίας Ε&Α και 
καινοτομίας, τα οποία θα μπορούν vet υποδιαιρεθούν περαιτέρω σύμορωνα με 
διάφορες μεταβλητές (τομέας, οικονομικός κλάδος, περιφέρεια, κοινωνικο­
οικονομικός στόχος). Αν είναι αναγκαίο, το εν λόγω σύστημα πρέπει να 
συμπληρώνεται με δεδομένα που αφορούν διπλίόματα ευρεσιτεχνίας και 
βψλιομετρικούς δείκτες. Ολα τα διαθέσιμα · στοιχεία πρέπει να αποθηκεύονται 
σε βάσεις δεδομένων, ανεξάρτητα από το γεγονός αν οι εν λόγω βάσεις είναι 
πλήρως εναρμονισμένες ή όχι. Επιπλέον, οι εν λόγο) βάσεις δεδομένων πρέπει 
να περιλαμβάνουν όλα τα δεδομένοι που συλλέγονται άμεσα από την Επιτροπή. 
Συλλέχθησαν πληροφορίες για τους επιμέρους τομείς JIOU αφορούν τη δημόσια χρημ/ιτοόότηοη της Ε&Α, τοτις 
συντελεστές ειοροής της.Ιΐ&Α. υποδιαιρεμένους κατά τομείς (οικονομικός τομέας, κρατικός τομέας, τομέας 
πανεπιστημίων, τομέας ιδιωτικών οργανιομο'ιν χιοοίς κι ρί>οοκο;κκούς σκοπούς), καινοτομία, τεχνολογικά ισοζύγια 
πληρωμών, διπλώματα ευρεσιτεχνίας, υψηλή τεχνολογία, ανταγωνιστική ικανότητα και βφλιομετρία. 
Οι παρακάτω παρατηρηθείς αναφέρονται μόνο στη συμμέτοχη της Επιτροπής οτο σύστημα. 
18 
Η Επιτροπή έχει ήδη εκπληρώσει το προαναφερθέν καθήκον κατά σημαντικό 
μέρος. Επιμέρους, η Eurostat διαθέτει προς το παρόν τις παρακάτω 
πληροφορίες: 
Δεδομένα σχετικά με. την δημόσια χρηματοδότησης ττκ Ε&Α για το 
χρονικό διάστημα μέχρι το 1994, υποδιαιρεμένα ανά κοινωνικο­
οικονομικούς στόχους. Εκτός από τις πληροφορίες που έχουν διατεθεί 
από τα κράτη μέλη και από τη Γενική Διεύθυνση XII για λογαριασμό της 
Επιτροπής, παρουσιάζονται συμπληρωματικά από την Eurostat 
παραγόμενοι δείκτεζ, όπως είναι η δημόσια χρηματοδότηση της Ε&Α ως 
ποσοστό (%) του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος σε αγοραίες τιμές ή 
ως ποσοστό (%) του συνολικού προϋπολογισμού του κεντρικού κράτους.5 
Βάση για την υποδιαίρεση των δεδομένων σχετικά με τη δημόσια 
χρηματοδότηση της Ε&Α ανά κοινωνικο-οικονομικούς στόχους είναι η 
"ταξινόμηση για την ανάλυση και τη σύγκριση των οικονομικών 
προγραμμάτο>ν και προϋπολογισμών" (NABS), η οποία αναπτύχθηκε από 
την Επιτροπή ήδη κατά την δεκαετία του '60. Το 1994, τα κράτη μέλη 
ενέκριναν την αναθεώρηση του 1993 της εν λόγω ταξινόμησης. Οι 
ταξινομήσεις πρέπει να αναθεωρούνται σε πολυετή διαστήματα, ώστε να 
προσαρμόζονται στις εκάστοτε επίκαιρες εξελίξεις. Οι ουσιαστικές 
τροποποιήσεις της σημερινής ταξινόμησης σε σχέση με την έκδοση του 
1983 αναφέρονται σε υποκεφάλαια των- κεχραλαίων 1 (διερεύνηση και 
αξιοποίηση του περιβάλλοντος- της γης), 3 (προστασία του 
περιβάλλοντος), 5 (παραγωγή, διανομή και ορθολογική αξιοποίηση της 
ενέργειας), 7 (βιομηχανική παραγωγικότητα και τεχνολογία), 10 (γενικοί 
πανεπιστημιακοί ερευνητικοί πόροι) και 11 (μη αντικειμενοστραφής 
έρευνα), στα οποία οι οικονομικοί κλάδοι οι οποίοι χρησιμοποιούνται για 
την περαιτέρο) υποδιαίρεση είναι πολύ πιο έντονα διαφοροποιημένοι σε 
σχέση με. την έκδοση του 1983. 
Όλα τα κράτη μέλη δεν βρίσκονται σε θέση vet μπορούν να διαθέσουν 
στοιχεία σχετικά με τη δημόσια χρηματοδότηση της Ε&Α που να 
υποδιαιρούνται σε επίπεδο υποκεφαλαύον της NABS. Στην περίπτωση 
των νέων κρατοιν μελών Αυστρίας, Φινλανδίας και Σουηδίας καθώς και 
στην περίπτωση της Νορβηγίας αυτό (χρείλεται στη μακροχρόνια 
εφαρμογή μιας ταξινόμησης του ΟΟΣΑ στην οποία δεν προβλέπεται 
καμία περαιτέρο) διαφοροποίηση. II μετάβαση από μια ταξινόμηση σε μια 
'άλλη, ακόμα -και όταν οι εν λόγω ταξινομήσεις είναι κατά πολύ 
ταυτόσημες στο ανώτατο επίπεδο, απαιτεί αρκετό χρόνο και πόρους. 
Αλλα κράτη μέλη δεν διαθέτουν τους απαιτούμενους πόρους για μια 
περαιτέρω διαφοροποίηση των υ(μστάμενο)ν δεδομένων ή αμφισβητούν 
θεμελιωδώς τη σκοπιμότητα μιας αναλυτικότερης υποδιαίρεσης κατά 
κοινωνικοοικονομικούς στόχους. 
Στοιχεία σχετικά με το προσωπικό της'Ε&Α για το νρονικό διάστημα 
1985 έως 1993. υποδιαιρεμένα τόσο cuva τομείς και εντός κάθε 
οικονομικού τομέα ανά οικονομικούς κλάδους6, που αντιστοιχούν κάθε 
Τα δεδομένα για τις μεταβλητές αναφοράς λαμβάνονται α;ιό άλλες βάοεις δεδομένων της Eurostat. 
Οοον αφορά τον οικονομικό τομέα οτην τιποδιαΐρεοη ανά οικονομικούς κλάδο ι ·ς διατίθενται δεδομένα μόνον για 
φορά στις συστάσεις του εγχειριδίου Frascati, όσο και ανά τύπο 
προσωπικού και ανά περιφέρεια. Όλα τα στοιχεία σε εθνικό επίπεδο 
βασίζονται σε δεδομένα του ΟΟΣΑ, ενώ τα περιφερειακά δεδομένα 
διατέθηκαν στην Eurostat απ'ευθείας από τα κράτη μέλη. Εφόσον η 
Eurostat αποδίδει σημασία στη διάδοση στοιχείων που να εκφράζονται 
τόσο σε αριθμούς όσο και σε ισοδύναμα πλήρους χρόνου, από την 
άποψη αυτή τα δεδομένα που λείπουν εκτιμούνται συμπληρωματικά από 
την Eurostat. 
Ιδιαίτερη σημασία έχουν για την Eurostat τα περιφερειακά στοιχεία, των 
οποίων όμως η συγκρισιμότητα είναι προς το παρόν περιορισμένη, θα 
απαιτηθούν και άλλες προσπάθειες εναρμόνισης, ώστε. να βελτιωθεί η 
συγκρισιμότητα των περιφερειακοί δεδομένων σχετικά με το προσωπικό 
της Ε&Α. Τη σχετική βάση παρέχει το συνταχθέν από την Eurostat 
εγχειρίδιο σχετικά με την "περιφερειακή διάσταση των δεικτών Ε&Α και 
καινοτομίας" (βλ. σημείο 2.2.2). Εκτός από τα πρωτότυπα δεδομένα, η 
Eurostat δημοσιεύει επιπλέον και παραγόμενους δείκτες όπως πχ. το 
προσωπικό της Ε&Α ως ποσοστό (%) του εργατικού δυναμικού7. 
Δεδομένα σχετικά με τις δαπάνες Ε&Λ για το χρονικό διάστημα από 
1985 έως 1993, υποδιαιρεμένα τόσο ανά τομείς και εντός κάθε, 
οικονομικού τομέα ανά οικονομικούς κλάδους." που αντιστοιχούν στις 
συστάσεις του εγχειριδίου Frascati, όσο και ανά περιφέρειες. Όλα τα 
στοιχεία σε εθνικό επίπεδο προήλθαν από.βάσεις δεδομένων του ΟΟΣΑ. 
Στο σημείο αυτό ισχύουν κατ'αναλογία οι παρατηρήσεις που αφορούν 
τόσο τους παραγόμενους δείκτες όσο και την ποιότητα των δεδομένων 
σε συνάρτηση με τα περιφερειακά δεδομένα σχετικά με το προσωπικό της 
Ε&Α. 
Δεδομένα σχετικά με αιτήσεις για την απονομή διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 
(κατοχυροχιεις^ που κατατέθηκαν στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων 
Ευρεσιτεχνίας από το 1989 και μετέπειτα, υποδιαιρεμένα ανά περιφέρειες 
και υποκλάσεις της διεθνούς ταξινόμησης διπλο>μάτων ευρεσιτεχνίας 
(IPC). Τα εν λόγο) δεδομένα βασίζονται σε μία ειδική αξιολόγηση των 
βάσεων δεδομένων του Ευρωπαϊκού Γραφείου Αιπλίομάτων Ευρεσιτεχνίας, 
κατά την οποία οι κατοχυροχτεις των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 
κατατάσσονται στο Ευρωπαϊκό Γραίρείο Αιπλωμάτο)ν Ευρεσιτεχνίας βάσει 
της ιδιωτικής διεύθυνσης του εφευρέτη στις επιμέρους περιφέρειες. Για 
να είναι δυνατή η πραγματοποίηση της εν λόγω κατάταξης, πρέπει να 
διατεθεί στη συνέχεια ένας πίνακας αντιστοιχίας μεταξύ των εθνικών 
ταχυδρομικών κο)Οικών και Τ7)ς περιφερειακής κατάταξης. Στο μεταξύ, η 
Επιτροπή ανέπτυξε, ένα αντίστοιχο λογισμικό για όλα τα κράτη μέλη της 
ορισμένα έτη. 
7 
Πρβλ. υποαημείοκ)η 5. 
"Όσον αφορά τα δεδομένα για τον οικονομικό τομέα στην υποδιαίρεση κατά 
οικονομικούς κλάδους αυτά διατίθενται μόνο για ορισμένα έτη. 
20 
10 
12 
13 ΕΕ εκτός της Δανίας,9 της Ιρλανδίας10, του Λουξεμβούργου11, και της 
Φινλανδίας12. 
Η υποδιαίρεση των κατοχυρώσεων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ανά 
υποκλάσεις της Διεθνούς Ταξινόμησης Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας από 
την άποψη των οικονομικών αναλύσεων δεν είναι με κανένα τρόπο η 
βέλτιστη, θα ήταν κατά πολύ καταλληλότερη μια ταξινόμηση ανάλογα με 
τους οικονομικούς κλάδους, στα πλαίσια των οποίων αργότερα θα 
μπορούσαν να αξιοποιηθούν οικονομικούς τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. 
Όμως, η υποδιαίρεση των κατοχυρώσεων των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 
ανά οικονομικούς κλάδους, οι οποίοι αργότερα θα ήταν οι επικαρπωτές, 
παρουσιάζει δυσκολίες, διότι κατά τη χρονική στιγμή της υποβολής της 
σχετικής αίτησης στο Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, μόνο σε πολύ 
λίγες περιπτώσεις μπορεί να προβλεφθεί με. σαφήνεια σε ποιόν 
οικονομικό κλάδο μπορεί αργότερα να αξιοποιηθεί οικονομικά το εν 
λόγω δίπλωμα. Παρά τις εν λόγο) βασικές δυσκολίες, η Eurostat άρχισε 
ένα κοινό σχέδιο με. το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας 
με στόχο την ανάπτυξη ενός πίνακα αντιστοιχίας μεταξύ της Διεθνούς 
Ταξινόμησης Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και της Ευρωπαϊκής 
Ταξινόμησης των Κλάδων Οικονομικοί Δραστηριοτήτων (NACE). 
Δεδομένα από την πρώτη πρότυπη έρευνα σχετικά με την καινοτομία (βλ 
2.2.5). Από την εν λόγω έρευνα διαθέτει η Eurostat περισσότερες από 
40.000 επιμέρους συλλογές δεδομένων σχετικά με επιχειρήσεις, όπου 
περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με πηγές πληροφόρησης, σχετικά 
με στόχους, ανασταλτικούς παράγοντες, δαπάνες και επιπτώσεις των 
καινοτομιών, δραστηριότητες Ε&Α, απόκτηση και μετάδοση τεχνολογιών 
καθώς και γενικές πληροφορίες σχετικά με τις εν λόγω επιχειρήσεις. 
Επειδή πρόκειται για εμπιστευτικά δεδομένα, σύμφωνα με. τον κανονισμό 
του Συμβουλίου (Ευρατόμ, ΕΟΚ) αριθ. 1588/90, στα αποτελέσματα της 
εν λόγω πρότυπης έρευνας έχουν άμεση πρόσβαση μόνο λίγοι υπάλληλοι 
της Eurostat. Για να μπορεί όμως να διατεθεί και σε άλλους χρήστες 
αυτό το εκτεταμένο υλικό δεδομένων, "δημιουργήθηκαν και δημιουργούνται 
μεγάλες βάσεις δεδομένων με κατά πολύ συμπτυγμένα αποτελέσματα.. Οι 
επιμέρους βάσεις δεδομένων Οια(|;έρουν μεταξύ τους ανάλογα με το βαθμό 
της ομαδοποίησης και ανάλογα με τις ομάδες χρηστών οι οποίες έχουν 
πρόσβαση στις επιμέρους βάσεις δεδομένων.1* 
Προνιπόθεοη για έναν τέτοιο πίνακα αντιστοιχία; είναι οτιι συνέχεια ένα; πίνακας αντιστοιχίας μεταξύ των 
ταχυδρομικών κωδικών και της εθνικής περιφέρει α κής ταξινόμηση;, η οποία στην Δανία όεν .υπάρχει. 
Στην Ιρλανδία υπάρχουν προς το παρόν ταχυδρομικοί κωδικοί μόνο για τι; ευρύτερες περιοχές τοτι Δουβλίνοτι και 
του Κορκ. 
Εφόοον τα δεδομένα παρέχονται για επίπεδο NUTS-3 και το ίδιο το ΛουΞεβοΰργο είναι περιφέρεια NUTS-3, για 
το εν λόγω κράτος μέλος δεν απαιτείται κανένας πίνακας αντιστοιχία;. 
Η Φινλανδία δεν έχει υπογράψει μέχρι στιγμής τη ούμ|Ιαοη ion Μονάχου, που αποτελεί τη διεθνή νομική βάση για 
ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Εφόοον κατά συνέπεια τα φινλανδικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεν μπορούν 
να υπάρχουν στην τράπεζα δεδομένων του ευρωπαϊκού Γραιμ-ίου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, δεν απαιτήθηκε η 
ανάπτυξη ενός πίνακα αντιστοιχίας για την Φινλανδία. 
Επίσης, έχει ήδη αρχίσει η αξιολόγηση της εν λόγιο πρότυπη; έρευνας ενώ διατίθενται τα πρώτα αποτελέσματα 
σχετικά με την εκτέλεση των ειδικών ερευνο'ιν (πρ|5λ. Ardiiluigi. D./Colundcl. P./Kxistensen. Α,/Schatïer, Κ-Α., 
Evaluation of the Community Innovation Survey (Αξιολόγηση τη; κοινοτική; έρευνας για την καινοτομία) - Φάση 1, 
Σχέδιο EIMS αριθ. 93/40. Ηυωτερική έκθεση. Λουξεμ|1οοργο IW4). 
Με εξαίρεση τα αποτελέσματα της πρότυπης έρευνας για την καινοτομία, τα 
περιγραφόμενα δεδομένα διατίθενται σε διάφορες βάσεις δεδομένων, οι οποίες 
εν μέρει είναι προσπελάσιμες μόνο στο εσοντερικό της Eurostat, αλλά κατά 
γενικό κανόνα είναι προσπελάσιμες από όλους, όπως παραδείγματος χάρη η 
βάση δεδομένων REGIO. Επιπλέον, οι σημαντικότερες πληροφορίες από τις εν 
λόγω τράπεζες δεδομένων σχετικά με την Ε&Λ διατίθενται σε. έγγραφη μορφή 
στην ετήσια έκδοση "Έρευνα και ανάπτυΗιι - Ετήσιες στατιστικές", καθώς και 
σε συνοπτικές δημοσιεύσεις της Eurostat. Επιπλέον, η Eurostat δημοσιεύει μια 
φορά ανά έτος σε. συνάρτηση με την έκδοση "Έρευνα και ανάπτυξη - Ετήσιες 
στατιστικές" μια έκδοση των "συνοπτικοί στατιστικών" με τα ουσιαστικότερα 
αποτελέσματα της εν λόγω δημοσίευσης, ενο) δημοσιεύει δύο φορές ανά έτος 
πληροφορίες σχετικά με. την πρόοδο του προγράματος στα πλαίσια της 
δημοσίευσης "REDIS-NEWS"· σε τακτικά δε διαστήματα δημοσιεύει συνοπτικές 
πληροφορίες σχετικά με ιδιαίτερα σχέδια όπως είναι η έρευνα για την 
καινοτομία. 
Εκτός από ειδικές δημοσιεύσεις της Eurostat, τα1 δεδομένα που διατίθενται στην 
Eurostat σχετικά με την Ε&Α και την καινοτομία αποτελούν ένα σημαντικό 
στοιχείο εισροής για περαιτέρω δημοσιεύσεις της Επιτροπής. Σχετικά αναφέρεται 
κυρίως η "Ευρωπαϊκή έκθεοη για τους οικονομικούς και τεχνολογικούς δείκτες 
που εκδόθηκε, για προντη φορά το 1994 από την Γενική Διεύθυνση XII, στο 
στατιστικό παράρτημα της οποίας συνέβαλε ουσιαστικά η Eurostat. 
Εκτός από τις προαναφερθείσες 'δραστηριότητες, στις οποίες συλλέγονται και, 
μέχρι ενός βαθμού, εναρμονίζονται τα δεδομένα, η Eurostat άρχισε ήδη και άλλα 
σχέδια για να συμπληρωθούν οι ελλείψεις σε δεδομένα που υπάρχουν σήμερα. 
Στόχος ενός από τα σχέδια αυτά είναι η συλλογή πληροφοριών σχετικά με το 
επιστημονικό και τεχνικό πρσωπικό σε ευρα>παϊκό επίπεδο. Με βάση αφενός τις 
μεθοδολογικές συστάσεις του εγχειριδίου Canberra (βλ. 2.2.2) και, αφετέρου, μια 
ειδική απογραφή που εκτελέστηκε από κοινού με τον ΟΟΣΑ σχετικά με. το 
υλικό δεδομένων που διατίθεται στα κράτη μέλη, αναπτύχθηκαν μέχρι τώρα 
βασικοί δείκτες' για τη μέτρηση του συνόλου, που υποδιαιρούνται ανά 
διαφορετικές ομάδες όπως πχ. άνεργο ή αδρανές επιστημονικό και τεχνικό 
προσωπικό, ενώ παρακλήθηκαν τα κράτη μέλη να. αποστείλουν τα δεδομένα που 
διαθέτουν ήδη στον εν λόγω τομέα. Σε ένα άλλο σχέδιο επιχειρείται η ανάπτυξη 
δεικτών σχετικά με τις διάφορες πτυχές των προγραμμάτων Ε&Α και 
καινοτομίας που προωθούνται από την Επιτροπή και σε. μεταγενέστερο στάδιο 
η συλλογή δεδομένων για τους εν λόγο) δείκτες εντός και, αν απαιτείται, εκτός 
της Επιτροπής. Όμως το σχέδιο αυτό βρίσκεται προς το παρόν σε αρχικό 
στάδιο. Μέχρι τώρα, εκτός από ένα βασικό πλαίσιο αναπτύχθηκαν οι επιθυμητοί 
δείκτες μόνο για ένα τομέα του εν λόγο) πλαισίου", τον τομέα της 
χρηματοδότησης σχεδίων. 
2.2.5 Πρότυπες έρευνες 
Κατά την προετοιμασία νέων ή συμπληρωματικών ερευνών πρέπει να 
εξετάζονται αναλυτικά τα υπόψη μέτρα όσον αφορά την εφικτότητα τους. Για 
το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται οι λεγόμενες πρότυπες έρευνες. Το Συμβούλιο, 
υπέδειξε σαφώς στην απόίρασή του την αναγκαιότητα των πρότυπων ερευνών, 
22 
"ώστε να δοκιμαστεί το εφικτό ορισμένα)ν τρόπων συλλογής δεδομένων" 
(Παράρτημα του Συμβουλίου, εδάφιο ε), φράση 1). 
Η Επιτροπή έχει μέχρι τώρα χρησιμοποιήσει τη δυνατότητα ττις 
πραγματοποίησης πρότυπων ερευνών κυρίως στον τομέα των στατιστικών 
καινοτομίας. Από κοινού με τη Γενική Διεύθυνση XIII, τότε πρόγραμμα SPRINT, 
η Eurostat αποφάσισε κατά τα τέλη του 1991/αρχές του 1992, την εκτέλεση 
πρότυπων ερευνών για την καινοτομία σε. λίγα συγκεκριμένα κράτη μέλη. Ως 
βάση χρησιμοποιήθηκε η μεθοδολογία για τη στατιστική μέτρηση των 
τεχνολογικών καινοτομιών (εγχειρίδιο Oslo) που είχε πρωτοαναπτυχθεί από τον 
ΟΟΣΑ εκείνη ακριβώς, τη χρονική στιγμή. Το σχέδιο αυτό βρήκε τόσο μεγάλη 
απήχηση, ώστε στο τέλος τα κράτη της ΕΕ, καθ(ός και η Νορβηγία συμμετείχαν 
στη λεγόμενη εναρμονισμένη Κοινοτική Έρευνα για την Καινοτομία (Community 
Innovation Survey - CIS). Στο μεταξύ πραγματοποιήθηκαν άμεσες συγκρίμες 
έρευνες και σε άλλα κράτη μέλη. Η σχετικά χρησιμοποιηθείσα μεθοδολογία είτε 
είναι ταυτόσημη (π.χ. Ισλανδία) ή κατά πολύ ταυτόσημη (π.χ. Ιταλία, Ηνωμένες 
Πολιτείες της Αμερικής, Ρωσία). 
Συνολικά, στα 13 κράτη μέλη του ΕΟΧ. τα οποία συμμετείχαν στην έρευνα CIS, 
πραγματοποιήθησαν 15 αυτόνομες έρευνες.'4 Στο σημείο αυτό τηρήθηκε, αυστηρά 
η αρχή της επικουρικό™πας. Η εκτέλεση όλο>ν το>ν ερευνούν πραγματοποιήθηκε 
από εθνικά ιδρύματα, τα οποία υποστηρίχτηκαν χρηματοοικονομικά από την 
Επιτροπή σε. όλες τις συμμετέχουσες χώρες, μ*·, εξαίρεση τη Γαλλία και τη 
Νορβηγίας. Τη βάση όλων των εθνικο>ν ερευνούν απετέλεσαν ένα εναρμονισμένο 
ερωτηματολόγιο15 που αναπτύχθηκε από την Γίπιτροπή σε συνεργασία με τον 
ΟΟΣΑ και τα κράτη μέλη, μεθοδολογικές συστάσεις για τη εκτέλεση 
τεχνολογικών ερευνών καθώς και άλλα τεχνικά έγγραφα. Παρά τις τεράστιες 
προσπάθειες που κατέβαλαν όλοι οι συμμετέχοντες δεν κατέστη δυνατή η 
επίτευξη του επιδιωκόμενου βαθμού εναρμόνισης σ'αυτήν την μεγάλης κλίμακας 
πρότυπη έρευνα. Αυτό ο(ρείλεται σε μια ολόκληρη σειρά αιτιών, οι οποίες κατά 
μεγάλο μέρος αναφέρονται αναλυτικότερα στην ήδη υποβληθείσα πρώτη έκθεση 
αξιολόγησης.16 Οι κύριοι λόγοι ήταν το νέο υλικά, με το οποίο δεν ήταν 
εξοικειωμένοι οι ερωτηθέντες, το μήκος του ερωτηματολογίου, το οποίο 
αποτελούσε ένα συμβιβασμό μεταξύ των διαψορετικό)ν συμφερόντων και 
επιπλέον είχε επεκταθεί ακόμη περισσότερο από πολλά κράτη, μέλη, καθώς και 
οι μεθοδολογικές συστάσεις που αναπτύχθηκαν από την Eurostat, οι οποίες δεν 
ήταν επαρκώς αναλυτικές και οι οποίες λόγο) του απλώς και μόνο 
συμβουλευτικού χαρακτήρα τους δεν τηρήθηκαν από κάθε. άποψη από τα 
συμμετέχοντα κράτη. Αάγω αιπών των παρατηρήσεων, οι αξιολογητές του 
πρώτου μέρους της αξιολόγησης της έρευνας CIS υπέβαλαν τη ρητή σύσταση να 
δημιουργηθεί μια νομική βάση για μελλοντικές έρευνες σχετικά με την 
καινοτομία. 
Ένας άλλος τομέας για τον οποίο έχει σημασία το εργαλείο των πρότυπων 
ερευνών, είναι οι περκρερειακοί δείκτες. Οι προς το παρόν διαθέσιμες 
περιφερειακές πληροιμορίες σχετικά με την Ε&Α είναι ιδιαίτερα ανεπαρκείς και 
Λόγω της ομοσπονδιακής δομής του Βελγίου, στην εν λόγω /«όρα πραγματοποιήθηκαν τρεις έρευνες. 
Όσον α<|Χ>ρά το περιεχόμενο του εροιτηματυλογίοιι πρ|ΐλ. το όσα αναπτύσσονται στο 2.2.4. 
Αντίγραφο της παρούσας έκθεσης διατίθεται κατό;ιιν αίτησιι;. 
23 
δεν μπορούν να περιγράψουν έστω και κατά προσέγγιση τα περιφερειακά 
συστήματα Ε&Α και καινοτομίας. Πρέπει να αναπτυχθούν από μεθοδολογικής 
πλευράς και άλλοι δείκτες και να δοκιμαστούν στην πράξη. Η μεθοδολογική 
ανάπτυξη αυτών των δεικτών άρχισε σε συνάρτηση |ΐε το εγχειρίδιο για την 
περιφερειακή διάσταση των δεικτών Ε&Α και καινοτομίας. Δεν έχει όμως 
πραγματοποιηθεί ακόμα ο έλεγχος της πρακτικότητας τους. Πράγματι, οι 
σημερινές γνώσεις είναι ανεπαρκείς ώστε. να επιτρέψουν τη διεξαγωγή πρότυπων 
ερευνών σ'αυτόν τον τομέα. Για το σκοπό αυτό η Eurostat, με την 
χρηματοοικονομική υποστήριξη της Γενικής Διεύθυνσης XVI, περιορίστηκε μέχρι 
τώρα στον τομέα αυτό στη διεξαγωγή μελετών εφικτότητας σχετικά με 
δυνητικούς δείκτες, όπως είναι οι δείκτες για τα περιφερειακά τεχνολογικά 
ισοζύγια πληρωμών ή οι δείκτες για την τεχνολογική υποδομή. Επιπλέον, με την 
χρηματοοικονομική υποστήριξη της Γενικής Διεύθυνσης Ι, συλλέχθησαν 
πληροφορίες σχετικά με το σύστημα περιφερειακο)ν δεικτών του Καναδά. 
2.2.6 Ανάπτυξη των βασικο')ν στατιστικοί εργαλείων 
Στο άρθρο 4, εδάφιο 1, στοιχείο στ), της απόιρααης του Συμβουλίου ορίζεται 
ότι η τελευταία ομάδα εργασιών που πρέπει να εκτελεστούν στα πλαίσια τόυ 
εν λόγω προγράμματος από την Επιτροπή είναι η ανάπτυξη των βασικών 
στατιστικών εργαλείων. Ως βασικά στατιστικά εργαλεία εννοούνται, σύμφωνα με 
το παράρτημα της απχχρασης του Συμβουλίου (βλέπε στοιχείο στ), εδάφιο 2)), 
τα μητρώα, οι τεχνικές της ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων (EDI), τα 
συστήματα ταξινόμησης, οι δειγματοληψίες, τα εροντηματολόγια, τα εργαλεία για 
την επεξεργασία των ερευνών και τα συστήματα ανάλυσης δεδομένων, ώστε "να 
απλοποιηθούν όσο γίνεται περισσότερο, οι διαδικασίες συλλογής δεδομένων για 
προμηθευτές..." (ίδιο εδάφιο, φράση 1). 
Μέχρι τώρα, τα προανα(ρερθέντα εργαλεία αναπτύχθηκαν ή αντίστοιχα 
χρησιμοποιήθηκαν σε διαφορετική έκταση: 
Η -δημιουργία ενιαίων μητροχον στα κράτη μέλη της ΕΕ καθώς και στα 
άλλα κράτη μέλη του ΕΟΧ βρίσκεται προς το παρόν υπό ε£έλι£η (πρβλ. 
σχετικά επίσης τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2186/93 του Συμβουλίου της 
22ας Ιουλίου 1993 σχετικά με τον ενδοκοινοτικό συντονισμό της 
δημιουργίας μητροχον επιχειρήσεων για στατιστικούς σκοπούς, ΕΕ αριθ. 
L 196 της 05.08.1993, σ. 1). Κατά συνέπεια, δεν κατέστη ακόμη δυνατή 
η χρησιμοποίηση, σε όλα τα κράτη μέλη, των μητροχον για σκοπούς 
στατιστικοί Ε&Α και καινοτομίας. 
Επίσης, η χρησιμοποίηση των τεχνικών της ηλεκτρονικής ανταλλαγής 
δεδομένων δεν έχει μέχρι πήρα σημειώσει σημαντικές προόδους. 
Πραγματοποιήθηκαν δοκιμές με. το λογισμικό CUB.Χ, που αναπτύχθηκε 
από την Eurostat, οι οποίες όμχος δεν αποδείχθηκαν ως ιδιαίτερα 
επιτυχείς. Προς το παρόν, η διαβίβαση των δεδομένων πραγματοποιείται 
κατά κανόνα μέσω της ανταλλαγής Οισκεττο>ν. 
Όλες οι ταξινομήσεις που απαιτούνται για την εκτέλεση των 
δραστηριοτήτων βρίσκονται σε εύχρηστη μορφή. Όμως, όλες οι 
ταξινομήσεις δεν βρίσκονται στο τελευταίο επίπεδο των εξελίξεων, λόγω 
24 
των μακρών χρόνων επεξεργασίας σε διεθνές επίπεδο. Η ταξινόμηση 
NABS (βλ. 2.2.2) που αναπτύχθηκε, από την Επιτροπή προσαρμόστηκε 
μόλις ποιν από λίνο στις τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στον 
τομέα των κοινωνικο-οικονομικο')ν στόχων. Επιπρόσθετα, 
πραγματοποιήθηκαν τα πρώτα βήματα για την επεξεργασία της 
ταξινόμησης COFOG (ταξινόμηση TÎOV αρμοδιοτήτων του κράτους), όσον 
αφορά τη δημόσια χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων της Ε&Α. 
Η χρησιμοποίηση μεθόδων δειγματοληψίας είναι κατ* αρχήν ένα 
κατάλληλο εργαλείο για να διατηρηθεί στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο 
η επιβάρυνση των ερωτουμένων. Όμως από τον εν λόγω γενικό κανόνα 
υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως π.χ., στην περίπτωση μιας μικρής χώρας στην 
οποία πρέπει να καταγραφεί ένα σχετικά σπάνιο φαινόμενο, το οποίο 
ενδεχομένως διαφοροποιείται ακόμη περισσότερο ανάλογα με τις 
χρησιμοποιούμενες μεταβλητές όπως είναι πχ. το μέγεθος ή ο 
επιστημονικός κλάδος. Επιπρόσθετα, υπάρχουν νομικές δυσκολίες όσον 
αφορά την ανάπτυξη και εφαρμογή ενιαίων μεθόδων δειγματοληψίας στα 
κράτη μέλη. Προς το παρόν φαίνεται ενδεχομένως σκόπιμο, να τεθούν 
απαιτήσεις ακριβείας, τις οποίες πρέπει να τηρούν τα κράτη μέλη σε 
κάθε. περίπτωση. 
Η χρησιμοποίηση ενός ενιαίου ερωτηματολογίου στις έρευνες ήταν μέχρι 
τώρα δυνατή μόνο στα πλαίσια της πρότυπης έρευνας νια τις 
καινοτομίες. Είναι όμως αυτονόητο ότι μπορούν να χρησιμοποιούνται 
εναρμονισμένα ερωτηματολόγια επίσης και στα ερωτήματα που 
υποβάλλονται στα κράτη μέλη σχετικά με. δεδομένα που διαθέτουν τα 
ίδια. 
Μέχρι το)ρα κατεβλύθηκαν σχετικά μεγάλες προσπάθειες για την ανάπτυξη 
κατάλληλων ερναλείων για την επεξεργασία των δεδομένων που 
διαβιβάζουν τα. κράτη μέλη στην Eurostat. Στα εν λόγω εργαλεία 
περιλαμβάνονται τυποποιημένες ρουτίνες για τον έλεγχο των δεδομένων 
σχετικά με. τη δημόσια χρηματοδότηση της Ε&Α, τις περιφερειακές 
δαπάνες Ε&Α και το περιφερειακό προσουτικό Ε&Α, αλλά επίσης και 
προγράμματα τα οποία έχουν αναπτυχθεί ειδικά για τον έλεγχο των 
αποτελεσμάτων των πρότυπων δοκιμαστικών ερευνών και της 
καινοτομίας. Για την επεξεργασία των αποτελεσμάτων των εν λόγω 
πρότυπων ερευνών απαιτήθηκαν συμπληρωματικές εργασίες. Στις εν λόγω 
εργασίες ανήκουν η χρησιμοποίηση και εν μέρει επίσης η ανάπτυξη 
μεθόδων τόσο για την αξιολόγηση των τιμχόν που λείπουν όσο και για 
την μικροομαδοποίηση μια ομάδας μεθόδίον, μέσω των οποίων καθίσταται 
εκ των πραγμάτων αδύνατος ο εκ νέου προσδιορισμός των 
αποτελεσμάτων των επιμέρους μ.ονάδων έρευνας, που στην προκειμένη 
περίπτωση πρόκειται για επιχειρήσεις, παρά το γεγονός οτι τα 
μεμονωμένα αποτελέσματα πολύ σπάνια τροποποιούνται. 
Σε αντίθεση με τα προαναφερθέντα, μέχρι τ(όρα δεν πραγματοποιύθησαν 
μεγάλες δραστηριότητες στον τομέα των αυστημάπον ανάλυσης δεδομένων. 
Μέχρι τώρα πραγματοποιήθηκαν κυρίως περιγραφικές στατιστικές 
αναλύσεις των πληροφοριών σχετικά με τη δημόσια χρηματοδότηση της 
25 
Ε&Α, το προσωπικό της Ε&Α, τις δαπάνες της Ε&Α και τις 
καινοτομίες. 
Υπόβαθρο των καθηκόντων, που κατονομάζονται στο σημείο στ) του άρθρου 4, 
εδάφιο 1 της απόφασης του Συμβουλίου, είναι η διάθεση όσον το δυνατόν 
περισσότερων πληροφοριών, χωρίς να επιβαρύνονται σχετικά με. τέλη οι 
προμηθευτές των δεδομένων. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής υπάρχουν και άλλες 
δυνατότητες για την επίτευξη του εν λόγω στόχου, οι οποίες δεν 
κατονομάζονται μεν στην απόφαση του Συμβουλίου, αλλά θεωρούνται πολύ 
ελπιδοφόρες, και αυτός είναι ο λόγος για το οποίο η Επιτροπή έχει ήδη 
αρχίσει δραστηριότητες στον εν λόγω τομέα. Στις εν λόγω δραστηριότητες 
περιλαμβάνεται και ι\ ανάπτυξη μεθόδων για την κάλυψη των υφιστάμενων 
ελλείψεων σε πρόσφατα δεδομένα ("Nowcasting)". Οι χρήστες δεδομένων 
ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για πρόσφατες πληροφορίες, όπως πχ. κατά το έτος 
1995 ενδιαφέρονται για δεδομένα σχετικά με τις δαπάνες Ε&Α του έτους 1994 
ή το πολύ και για το 1993. Η σημερινή πρακτική της συγκέντρωσης δεδομένων 
σε πολλά κράτη μέλη καθιστά αδύνατη τη διάθεση κατ'αυτόν τον τρόπο 
επίκαιρων πληροφοριών για όλα τα κράτη μέλη. Θα ήταν αναγκαίες 
συμπληρωματικές προσπάθειες όσον αφορά τή συλλογή δεδομένων οι οποίες 
όμως αντίκεινται στην προαναφερθείσα βασική-αρχή. II λύση θα μπορούσε να 
είναι βραχυπρόθεσμες προγνώσεις για τα εν λόγο) έτη που είναι σχετικά 
πρόσφατα ("Nowcasts"). Η Eurostat έχει ήδη αρχίσει τις πρώτες εργασίες για την 
συστηματική ανάλυση των κατάλληλων μ.εθόδων στον τομέα των στατιστικών 
Ε&Α. 
Κατά τον σχεδιασμό της συλλογής δεδομένων σχετικά με το επιστημονικό και 
τεχνικό προσωπικό έχει προκύψει ένας ακόμη τομέας. Μετά από 
εμπεριστατωμένες αναλύσεις αφενός της αναπτυχθείσας μεθοδολογίας (εγχειρίδιο 
Canberra, βλ. 2.2.2) και, αφετέρου τόσο της ανάγκης σε. δεδομένα που προέκυψε 
όσο και των πραγματικά διαθέσιμων σήμερα πληροφορκόν, είναι σχεδόν 
προφανές το συμπέρασμα ότι οι υφιστάμενες ελλείψεις σε δεδομένα μπορούν 
να καλυφθούν μόνο με συμπληρωματικές και εκτεταμένες έρευνες σχετικά με 
δεδομένα, εκτός εάν καταστεί δυνατή η εκτίμηση τουλάχιστον ενός μέρους των 
απαιτούμενων δεδομένοι. Πίσω απ'αυτήν την ιδεί* βρίσκεται η σκέψη, ότι θα 
μπορούσε να είναι αρκετή μόνο η συλλογή δεδομένων για τις βασικές 
πληροφορίες (πχ. οριακές κατανομές), ενώ όλες οι άλλες πληροφορίες που 
βασίζονται σε εντελούς ατελή δεδομένα από διαφορετικές πηγές θα εκτιμηθούν 
μέσω κατάλληλων μεθόδων που ενδεχομένως δεν έχουν ακόμα αναπτυχθεί. Σε 
συνάρτηση με. τις ανάγκες σε δεδομένα για επιστημονικό και τεχνικό 
προσωπικό η Eurostat θα δώσει συνέχεια στις εν λόγο) σκέψεις. 
Εκτός από τις εν λόγο) δραστηριότητες που αιρορούν ειδικά τις στατιστικές 
Ε&Α και καινοτομίας πρέπει να αναφερθούν και άλλες πρωτοβουλίες της 
Επιτροπής για το συντονισμό και την επεξεργασία τόσο δεδομένων για την 
Ε&Α όσον και γενικίόν οικονομικοί δεδομένοrv. 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 696/93 του Συμβουλίου, της 15 Μαρτίου 1993, 
που αφορά τις στατιστικές μονάδες για την παρατήρηση και ανάλυση της 
οικονομίας στην Κοινότητα. 
26 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3037/90 του Συμβουλίου, της 9 Οκτωβρίου 
1993, που αφορά τη στατιστική ταξινόμηση των κλάδων οικονομικών 
δραστηριοτήτων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
Τα σχέδια SERT ("Statistiques des Entreprises et Reseaux Télématiques") και 
DSIS (Κατανεμημένες Υπηρεσίες Στατιστικής Πληροφόρησης) για την 
διευκόλυνση της συλλογής και διανομής δεδομένων. 
2.3 Επιτυχίες και ελλείψεις 
Από μία ανάλυση TCOV μέχρι τώρα αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων της 
Επιτροπής στον τομέα των στατιστικών Ε&Α και καινοτομίας προκύπτει οτι 
κατά τα παρελθόντα έτη επετεύχθησαν μεγάλες πρόοδοι. Πρέπει να τονιστούν 
ιδιαίτερα οι μέχρι σήμερα επιτυχίες στον τομέα των στατιστικών για την 
δημόσια χρηματοδότηση της Ε&Α, για τις καινοτομίες, για το επιστημονικό και 
τεχνικό προσωπικό καθώς και των στατιστικοί για τους περιφερειακούς δείκτες. 
Σημαντικό είναι το γεγονός ότι όλες οι δραστηριότητες εκτελέστηκαν σε 
συμμόρφωση με τη μεθοδολογία που υπάρχει σε διεθνές επίπεδο και σε. στενή 
συνεργασία με τα κράτη μελί) και τους διεθνείς οργανισμούς, ιδιαίτερα τον 
ΟΟΣΑ. Συνολικά (ραίνεται ότι είναι δικαιολογημένο το' συμπέρασμα, ότι η 
Επιτροπή και ιδιαίτερα η Eurostat είναι σήμερα ένα από τα πρωτοπόρα 
ιδρύματα στον τομέα των στατιστικών Ε&Α και καινοτομίας, σε. παγκόσμιο 
επίπεδο. 
Οι μέχρι τώρα επιτυχίες δεν πρέπει να κρύβουν το γεγονός ότι εξακολουθούν 
ακόμη να υπάρχουν πολλά άλυτα προβλήματα και ότι παραμένουν ανεκπλήρωτα 
πολλά άλλα καθήκοντα τα οποία έχουν ανατεθεί στην Επιτροπή από το 
Συμβούλιο με την απόφαση του. Ελλείψεις υπάρχουν ιδιαίτερα στους παρακάτω 
τομείς: 
ανάλυση των αναγκίόν άλλων σημαντικών χρηστών όπως είναι το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η επιτροπή CREST ή άλλοι διεθνείς οργανισμοί· 
δεδομένα σχετικά με. την ιδιωτική χρηματοδότηση της Ε&Α· 
δείκτες σχετικά με τη διακίνηση εμπορευμάτων και υπηρεσιών στον τομέα 
υψηλής τεχνολογίας· 
δεδομένα για τα αποθέματα και τις τροποποιήσεις του επιστημονικού και 
τεχνικού προσωπικού· 
συμπληρωματικές πληροφορίες για τον χαρακτηρισμό περιφερειακών 
συστημάτων Ε&Α και καινοτομίας· 
χρησιμοποίηση τεχνικών της αυτόματης ανταλλαγής δεδομένων ώστε να 
παραμείνει όσο το δυνατόν [ακρότερη και ενδεχομένως ακόμη να μειωθεί 
η επιβάρυνση για τους προμηθευτές των δεδομένων· 
μεγαλύτερη επικέντρωση σε αναλύσεις δεδομένων 
περαιτέρω εναρμόνιση υφιοτά|ΐε.να)ν και νέων δεδομένων. 
27 
Οι εν λόγω ελλείψεις θα αποτελούν, εκτός από την υποστήριξη του υφισταμένου 
συστήματος, τον πυρήνα των δραστηριοτήτων της Επιτροπής κατά το δεύτερο 
ήμισυ του προγράμματος (βλ. 3.1), με την προϋπόθεση ότι θα διατεθούν οι 
απαιτούμενοι πόροι. 
2.4 Απαιτούμενο προσωπικό 
Προϋπόθεση για την πραγματοποίηση όλων TOW δραστηριοτήτων που έχουν 
περιγραφεί μέχρι τώρα είναι η παροχή του κατάλληλου προσωπικού. Στον 
παρακάτω πίνακα παρέχεται μία εικόνα σχετικά με. τον όγκο του 
χρησιμοποιηθέντος μονίμου προσωπικού το οποίο διατέθηκε από την πλευρά της 
Επιτροπής για το πρόγραμμα αυτό από το 1993 έως το 1995. Επιπρόσθετα, σε 
επίπεδο κρατών μελών χρησιμοποιήθηκε πολυάριθμο προσωπικό ώστε. το 
πρόγραμμα να μπορέσει να φθάσει στο σημερινό σημείο του. 
Πίνακας 1: 'Ογκος του προσωπικού της Eurostat που συμμετείχε στην 
υλοποίηση του προγράμματος 
(σε. ισοδύναμα πλήρους χρόνου) 
Έτος Ογκος 
1993 4 
1994 4 
[995 J ^5 
Σύμφωνα με τον πίνακα 1 για το πρόγραμμα αυτό διατίθενται συνεχώς από το 
1993, 4 ανθρωποέτη από το εσωτερικό προσοιπικά. Η μείωση κατά 0,5 
ανθρωποέττ) που παρουσιάζεται στον πίνακα 1 από το 1994 ως το 1995 
οφείλεται αποκλειστικά σε εν μέρει κενές θέσεις κατά τη διάρκεια του έτους 
1995. Για το έτος 1996 προβλέπεται σύμχρωνα με τον υφιστάμενο 
προγραμματισμό1 αύξηση του προσωπικού. 
3. Προτάσεις για περαιτέρω δράσεις 
3.1 Προτάσεις για το δεύτερο ήμισυ του προγράμματος 
Οι δραστηριότητες της Επιτροπής στον τομέα τ<ον στατιστικών Ε&Α και 
καινοτομίας κατά τα επόμενα έτη θα συνδεθούν αδιαλήπτως με τις εργασίες των 
παρελθόντων ετών. Στο προσκήνιο υπάρχει σχετικά η παγίωση των 
δραστηριοτήτ(ον που έχουν ήδη αρχίσει. Προβλέπονται νέες εργασίες μόνο στο 
βαθμό κατά τον οποίο βελτκόνουν ή αυμπληροΥνουν δραστηριότητες που 
βρίσκονται ήδη υπό εξέλιξη. Σχετικά θα ληφθούν επαρκώς υπόψη τα 
αποτελέσματα της ανάλυσης των αναγκίόν TOW χρηστοιν (βλ. 2.2.1). Όπως και 
στο παρελθόν, όλες οι δράσεις θα πραγματοποιούνται στα πλαίσια στενού 
συντονισμού με όλα τα συμμετέχοντα ιδρύματα, όπως είναι η γραμματεία του 
ΟΟΣΑ, η UNESCO, τα κράτη μέλη καθοκ; και οι (άλλοι) χρήστες εντός και 
εκτός της Επιτροπής. Νέος εταίρος θα είναι το ινστιτούτο IPS (Institute for 
Prospective Studies) της Σεβίλης. 
28 
Κατά το δεύτερο ήμισυ του προγράμματος, δηλ. κατά τα έτη 1996 και 1997, η 
Επιτροπή θα επικεντρώσει τις προσπάθειες της κατ'αρχήν στην εκπλήρωση των 
καθηκόντων που ορίζονται στην απόφαση του Συμβουλίου, τα οποία δεν 
εκπλήρωσε ή δεν εκπλήρωσε πλήρίος κατά το πρώτο ήμισυ. Σ'αυτά 
περιλαμβάνονται ιδιαίτερα τα παρακάτω (βλ. παραπάνω στο σημείο 2.3) 
η ανάλυση των αναγκών σημαντικών χρηστών όσον αφορά στατιστικές 
Ε&Α και καινοτομίας, οι οποίες δεν έχουν ακόμη ληφθεί υπ'όψη στην 
ανάλυση των αναγκών (βλ. 2.2.1), όπου μεταξύ των σημαντικών χρηστών 
περιλαμβάνονται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η επιτροπή CREST ή 
διεθνείς οργανισμοί· 
η διάθεση δεδομένων σχετικά με. την ιδιωτική χρηματοδότηση της Ε&Α. 
Εφόσον ένα μέρος των εν λόγω δεδομ-ένων διατίθενται ήδη σε επίπεδο 
ΟΟΣΑ, το καθήκον αυτό θα εκτελεστεί εκ νέου· σε άμεση συνεργασία με 
τη γραμματεία του ΟΟΣΑ· 
η διάθεση δεικτών που αφορούν τις επιπτώσεις και τις εκροές, 
περιλαμβανομένης και της ανάπτυξης της απαιτούμενης μεθοδολογίας, στο 
βαθμό που αυτή δεν διατίθεται ακόμη σε διεθνές επίπεδο. Το καθήκον 
αυτό υπερβαίνει την περιγραφείσα στο παράρτημα της απόφασης του 
Συμβουλίου απαίτηση για δείκτες σχετικά με τη διακίνηση εμπορευμάτων 
και υπηρεσκόν στον τομέα υψηλής τεχνολογίας, όμως η εν λόγω επέκταση 
θεωρείται αναγκαία και δικαιολογημένη λόγω της αυξανόμενης σημασίας 
της εν λόγω ομάδας δεικτών· 
η διάθεση δεδομένων σχετικά με. το επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό· 
η διάθεση περαιτέρω περκρερειακο)ν δεικπόν 
η χρησιμοποίηση τεχνικών της αυτόματης ανταλλαγής δεδομένων. Η 
εκπλήρωση αυτού του καθήκοντος ^εξαρτάται αποκλειστικά από την 
πρόοδο των εθνικών σχεδίων, όπίος είναι π.χ. τα σχέδια SERT ή DSIS· 
η εντονότερη συγκέντρωση TCOV προσπαθειών στην ανάλυση των 
υφιστάμενο)ν δεδομένων. Στο σημείο αυτά πρέπει να αναφερθεί ιδιαίτερα 
ο συνδυασμός των διαθέσιμων δεδομένοιν σχετικά με την Ε&Α και τις 
καινοτομίες με ήδη υφιστάμενες γενικές οικονομικές και δημογραφικές 
πληροφορίες· 
περαιτέρο) προσπάθειες για την εναρμόνιση των δεδομένων. Αυτό το 
οριζόντιο καθήκον αφορά πρακτικά όλες τις ομάδες δεικτών. 
Οι νεώτερες εξελίξεις, είτε αυτές είναι σε εθνικό επίπεδο είτε εντός της 
Επιτροπής, καθιστούν αναγκαία την έναρξη ή την εντατικοποίηση περαιτέρω 
σχεδίων ή την εντονότερη συμμετοχή σ'αυτά. Ένα από τα σχέδια αυτά αφορά 
τον παγκόσμιο χαρακτήρα. Η Eurostat έχει αρχίσει ένα σχέδιο με στόχο την 
ανάλυση των συνεπειών που έχει η αυξανόμενη διεθνοποίηση των οικονομικών 
δραστηριοτήτων για τις επίσημες στατιστικές, καθώς και την όσο το δυνατόν 
πληρέστερη επίλυση των εμ(ρανιζόμενο)ν προβλημάτίον. Μία σημαντική πλευρά 
του τομέα αυτού είναι ο τομέας της Ε&Λ και της καινοτομίας. Ένα άλλο 
29 
σχέδιο αφορά τις άυλες επενδύσεις. Η Eurostat θα επεκτείνει τις δραστηριότητες 
της στον εν λόγω τομέα με βάση τις εργασίες που έχουν ήδη εκτελεστεί σ'αυτόν 
από τη γραμματεία του ΟΟΣΑ και από άλλα ιδρύματα. 
Η Γενική Διεύθυνση XII δημοσίευσε για πρώτη φορά το 1994 την "Ευρωπαϊκή 
Έκθεση σχετικά με τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς δείκτες" (EUR 
15897). Κατ'αυτόν τον τρόπο, αφ'ενός λαμβάνεται καλύτερα υπ'όψη η 
αυξανόμενη ζήτηση των πολιτικών και οικονομικών φορέων λήψης αποφάσεων 
για επιστημονικούς και τεχνολογικούς δείκτες και, αφ'ετέρου, πραγματοποιείται 
μια συμβολή στο συντονισμό των εθνικοτν πολιτικών έρευνας, δεδομένου ότι 
παρέχεται στους αρμόδιους παράγοντες του τομέα αυτού μια κοινή 
πληροφοριακή και επιστημονική βάση. II εν λόγω έκθεση περιλαμβάνει ένα 
στατιστικό παράρτημα, το οποίο από την επόμενη έκδοση του 1996 θα 
συντάσσεται υπό την ευθύνη της Eurostat. Για το σκοπό αυτό η Eurostat θα 
δημιουργήσει μια ειδική βάση δεδομένίον με- όλα τα δεδομένα του εν λόγω 
παραρτήματος. Επιπρόσθετα, η Eurostat καταβάλλει προσπάθειες τόσο για την 
περαιτέρω εναρμόνιση TCOV ήδη διαθέσιμων δεδομένίον εντός και εκτός της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και για το συντονισμό όλιον TCOV συμπληρωματικών 
δραστηριοτήτων που α<ρορούν στατιστικές έρευνες. 
3.2 Προτάσεις για το χρόνο μετά τη λήξη του προγράμματος 
Από τα μέχρι σήμερα επιτευχθέντα αποτελέσματα αναμένεται, ότι η Επιτροπή 
θα έχει εκτελέσει με επιτυχία μέχρι τα τέλη του 1997 τουλάχιστον ένα μεγάλο 
μέρος των καθηκόναον που της ανατίθενται από το Συμβούλιο στα πλαίσια του 
παρόντος προγράμματος. Όμως δεν Oct έχουν επιλυθεί όλα τα προβλήματα στον 
τομέα των (ευρωπαϊκοί) στατιστικών Ε&Α και καινοτομίας, έτσι ώστε ακόμη 
και μετά τη λήξη του παρόντος προγράμματος θα απαιτηθούν μεγάλες 
προσπάθειες ιδιαίτερα στους τομείς της συγκρισιμότητας και πληρότητας των 
δεδομένων. 
Παρ'όλες τις προσπάθειες, η συγκριοιμάτητα TCOV διαθέσιμων δεδομένων δεν 
κατάφερε μέχρι στιγμής vex φθάσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο. Επίσης, δεν θα 
έχουν επιλυθεί μέχρι τα τέλη του 1997 τα βασικά προβλήματα του εν λόγω 
τομέα. Μία από τις βασικές αιτίες για τη συνεχιζόμενη μη ικανοποιητική 
συγκρισιμότητα των δεδομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι οι υφιστάμενες 
διαφορές στα εθνικά συστήματα στατιστικών Ε&Λ και καινοτομίας, είτε αυτές 
είναι στον τομέα TCOV μεθόδων στατιστικής έρευνας, ή στον τομέα των 
ταξινομήσεων ή σε άλλους τομείς. Από πλευράς περιεχομένου δεν θα ήταν 
σκόπιμο να επιχειρηθεί μια πλήρης εναρμόνιση όλων TCOV εθνικο'τν συστημάτων, 
αλλά από την άλλη πλευρά είναι απόλυτα αναγκαία η τροποποίηση TCOV εθνικών 
συστημάτων, έτσι (ίκττε vex αυξηθεί συνολικά η συγκρισιμότητα των δεδομένων 
που προκύπτουν από αυτά. Τέτοιου είδους βελτιώσεις θα μπορούσαν επιπλέον 
να αυξήσουν τη συγκρισιμότητα TCOV δεδομένίον Ε&Λ και καινοτομίας με τις 
γενικές οικονομικές στατιστικές. Στην προσέγγιση αυτή η Επιτροπή ενθαρρύνθηκε 
από τις εμπειρίες της σε σχέση με τις πρότυπες έρευνες για τις καινοτομίες, 
στις οποίες τα κράτη μέλη έχουν ήδη καταβάλλει προσπάθειες για την καλύτερη 
εναρμόνιση των δεδομένων για τις καινοτομίες. Από την άλλη πλευρά, ακριβώς 
οι εν λόγω πρότυπες έρευνες έχουν δείξει ότι οι προσπάθειες εναρμόνισης που 
βασίζονται αποκλειστικά σε "συμφωνίες κυρίων" αποτυγχάνουν. Η 
30 
συγκρισιμότητα των δεδομένων ορισμένων κρατοόν μελοόν θα μπορούσε να είναι 
πολύ υψηλότερη, αν τα κράτη μέλη είχαν ακολουθήσει τις συστάσεις που 
ανέπτυξε η Eurostat. Μία νομική βάση γκχ μελλοντικές έρευνες θα μπορούσε να 
λύσει εν μέρει τουλάχιστον τα εν λόγω προβλήματα (πρβλ. σχετικά επίσης τις 
συστάσεις των αξιολογητών της πρότυπης έρευνας για την καινοτομία στην 
πρώτη τους έκθεση, σελ. 127 του πρωτοτύπου) ΓΚΧ το λόγο αυτό, η Επιτροπή 
έχει ήδη αρχίσει τις πρώτες ανεπίσημες συνομιλίες σχετικά με τη στάση των 
κρατών μελών όσον αφορά μια νομική βάση για μελλοντικές τακτικές έρευνες 
στον τομέα της Ε&Α και καινοτομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες θα 
βασίζονται στην αρχή της επικουρικότητας. Δεδομένου του γεγονότος ότι η 
μεγάλη πλειοψηφία των κρατών μελών τάσσεται κατ'αρχήν υπέρ αυτής της 
ιδέας, η Επιτροπή θα συνεχίσει την επεξεργασία της ιδέας αυτής κατά τους 
επόμενους μήνες με. στόχο την υποβολή πριν coro τα τέλη του 1997 του σχεδίου 
μιας νομικής βάσης για τακτικές έρευνες στο τομέα της Ε&Α και καινοτομίας 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο παράρτημα IV περιλαμβάνεται μία περίληψη των 
πρώτων ιδεών που έχουν ήδη υποβληθεί στα κράτη μέλη. 
Ένα άλλο θεμελιώδες πρόβλημα αναφέρεται στην έκταση των διαθέσιμων 
δεδομένων. Δεν είναι δύσκολο να προβλεφθεί ότι ακόμη και μετά τη λήξη του 
προγράμματος δεν θα έχουν υποβληθεί όλα τα δεδομένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
που απαιτούνται από τους χρήστες. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή και ιδιαίτερα 
η Eurostat θα έχει και μετά το 1997 το καθήκον vex καλύψει τις υφιστάμενες 
ελλείψεις σε δεδομένα. Σ'αυτά ανήκουν στατιστικές Η&Λ οι οποίες αναφέρονται 
σε ειδικά προγράμματα του ερευνητικού προγράμματος πλαισίου, που 
συμβάλλουν κατά τρόπο πολύτιμο στη στρατηγική επιτήρηση TCOV εν λόγω 
προγραμμάτων (π.χ. από τον τομέα "Ενέργεια/Περιβάλλον"). Στο σημείο αυτό 
πρέπει να ληφθεί υπόψη.ότι κάθε επιπλέον αίτηση δεδομένων που υποβάλλεται 
στα κράτη μέλη είναι συνδεδεμένη με συμπληρ(οματικές χρηματοοικονομικές 
επιβαρύνσεις και συμπληρωματικές επιβαρύνσεις για τους ερωτηθέντες και αυτό 
συμβαίνει ακριβώς σε καιρούς κατά τους οποίους διατίθενται όλο και λιγότερα 
χρήματα για στατιστικούς σκοπούς, ενοό οι ερ<οτούμενοι είναι όλο και λιγότερο 
διατεθημένοι να παρέχουν πληροφορίες. Μία διέξοδος από το δίλημμα αυτό θα 
μπορούσε να είναι ο περιορισμός TCOV συμπληρωματικοΥν ερευνίόν για δεδομένα 
στις απολύτως αναγκαίες, δηλ. στις λεγόμενες βασικές μεταβλητές, ενώ όλες οι 
άλλες απαιτούμενες πληροφορίες vex εκτιμηθούν, π.χ. με τη βοήθεια μοντέλων 
τα οποία θα χρησιμοποιούν άλλες ήδη διαθέσιμες πληροιρορίες. Η Επιτροπή θα 
δώσει περαιτέρω συνέχεια σ'αυτές τις σκέψεις κατά τα επόμενα έτη και θα τις 
δοκιμάσει στην πράξη σε ένα σχέδιο - προς το παρόν υπονοείται το σχέδιο για 
το επιστημονικό και τεχνικό προσωπικά. Οι εργασίες επίσης που έχουν σχέση 
με ορισμένα ειδικά προγράμματα μπορούν vex συμβάλλουν στη βελτίωση των 
σχεδιαζόμενων ερευνίόν για δεδομένα. Mux άλλη δυνατότητα θα ήταν η 
χρησιμοποίηση υφιστάμενων διοικητικό w δεδο}ΐένων, εφ'όσον αυτά είναι 
διαθέσιμα. 
Ένα τελευταίο γενικό, πρόβλημα θα μπορούσε vex είναι οι προκλήσεις της 
νεοεμφανιζόμενης κοινο>νίας της πληροφόρησης. II γνο>ση θ(χ θεωρείται όλο και 
περισσότερο ως νέος συντελεστής παραγα>γής, εκτός από τους παραδοσιακούς 
συντελεστές παραγωγής όπως είναι η εργασία και το κεφάλαιο. Η εν λόγω 
εξέλιξη θα μπορούσε vex οδηγήσει στη χρησιμοποίηση ενός νέου ή τουλίίχιστον 
τροποποιημένου μεθοδολογικού πλαισίου, το οποίο μεταξύ άλλο)ν θα έπρεπε να 
περιλαμβάνει έννοιες όπως η "τεχνολογία της πληροφόρησης" ή συναφή θέματα. 
31 
4. Γενικά τελικά συμπεράσματα 
Οι μέχρι τώρα δηλώσεις πρέπει να έχουν δείξει ότι η Επιτροπή μπορεί ήδη να 
επιδείξει ορισμένες επιτυχίες κατά την υλοποίηση του προγράμματος που έχει 
αποφασιστεί από το Συμβούλιο για την ανάπτυξη κοινοτικών στατιστικών για 
την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία. Ταυτόχρονα υπάρχει ακόμη μια 
ολόκληρη σειρά από ελλείψεις, οι οποίες πρέπει να καλυφθούν κατά τα δύο 
υπόλοιπα έτη. Επιπλέον, κατά τα έτη μετά την έγκριση του προγράμματος έχουν 
προκύψει νέες απαιτήσεις οι οποίες πρέπει ομοίως να ικανοποιηθούν στο μέτρο 
του δυνατού. Η Επιτροπή παρακαλεί το Συμβούλιο να λάβει θετικά υπόψη την 
παρούσα ενδιάμεση έκθεση σύμφωνα με. το άρθρο 8 α) της απόφασης του 
Συμβουλίου. 
32 
eurostat 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
Απόφαση του Συμβουλίου της 24ης Ιανουαρίου 1994 για τη θέσπιση 
πολυετούς προγράμματος για την ανάπτυξη των κοινοτικών στατιστικών 
σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία 
33 
Αριθ. L 38/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 9. 2. 94 
II 
(Πράξεις για την ισχύ των οποίων δεν απαιτείται δημοσίευση) 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
της 24ης Ιανουαρίου 1994 
για τη θέσπιση πολυετούς προγράμματος για την ανάπτυξη των κοινοτικών στατιστικών 
σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία 
(94/78/ΕΚ, Ευρατόμ) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας ύποψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, 
και ιδίως το άρθρο 213, 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενέργειας," και ιδίως το άρθρο 187, 
τη πρόταση της Επιτροπής, (') 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2), 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3), 
Εκτιμώντας: 
ότι είναι αναγκαία η ενίσχυση των στατιστικών σχετικά με 
την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία για τη 
σύγκριση και ανάλυση εθνικών πολιτικών 
ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 19 Ιουνίου 1989 για 
την εφαρμογή ενός σχεδίου ενεργειών με προτεραιότητα 
στον τομέα της στατιστικής πληροφόρησης: στατιστικό 
πρόγραμμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (1989-1992) (4), 
τόνισε την ανάγκη για ένα γενικό και συνεκτικό πλαίσιο 
που προορίζεται να ανταποκριθεί στις κοινοτικές απαιτή­
σεις σε θέματα στατιστικής πληροφόρησης, εξασφαλίζο­
ντας την προσέγγιση των μεθόδων και μια κοινή βάση 
εννοιών, ορισμών και κανόνων ότι η απόφαση 93/464/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας 
Ιουλίου 1992 (5) θεσπίζει πρόγραμμα-πλαίσιο για τις δρά­
σεις προτεραιότητας στον τομέα της στατιστικής πληροφό­
ρησης 1993 έως 1997· 
ότι ο σχεδιασμός πολιτικών που στοχεύουν να ενθαρρύ­
νουν την πρόοδο απαιτεί ακριβή και τεκμηριωμένη γνώση 
σχετικά με τις τάσεις στις προσπάθειες έρευνας και τεχνο­
λογίας· 
ότι έχουν επινοηθεί στατιστικοί δείκτες για να υποστηρί­
ζουν τη διαχείριση των πολιτικών επιστήμης και τεχνολογί­
ας στα κράτη μέλη και στην Κοινότητα ως σύνολο-
ότι οι εν λόγω στατιστικοί δείκτες είναι συμπληρωματικοί 
και ουσιαστικοί σε άλλους τομείς και προγράμματα προτε­
ραιότητας της Κοινότητας, όπως π.χ. το πρόγραμμα 
SPRINT (6) που αφορά την καινοτομία και τη μεταφορά 
τεχνολογίας, καθώς και το περιφερειακό πρόγραμμα 
STRIDE (7)· 
ότι τα ειδικά προγράμματα που απαιτούνται για την εφαρ­
μογή τόσο των προγραμμάτων-πλαισίων για κοινοτική 
έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, όσο και των προγραμ­
μάτων-πλαισίων αυτών καθαυτών, χρειάζονται στοιχεία 
από ένα σύστημα στατιστικής πληροφόρησης σχετικά με 
την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη' 
ότι ο όγκος της υφιστάμενης στατιστικής πληροφόρησης 
ποικίλλει σε κάθε κράτος μέλος και ότι τα δεδομένα που 
υπάρχουν δεν είναι πάντοτε συγκρίσιμα· 
(') ΕΕ αριθ. C 122 της 14. 5. 1992, ο. 14. 
(2) ΕΕ αριθ. C 115 της 26. 4. 1993, σ. 213. 
(ΐ) ΕΕ αριθ. C 332 της 16. 12. 1992, σ. 77. 
(<) ΕΕ αριθ. C 161 της 28. 6. 1989, ο. 1. (s) ΕΕ αριθ. L 219 της 28. 8. 1993, σ. 1. 
(6) ΕΕ αριθ. L 112 της 25. 4. 1989, σ. 12. 
(7) ΕΕ αριθ. C 196 της 4. 8. 1990, ο. 18. 
34 
9. 2. 94 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 38/31 
ότι η εφαρμογή ενός συστήματος στατιστικής πληροφόρη­
σης για την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία 
απαιτεί μία ακολουθία αλληλεξαρτημένων δράσεων αρχί­
ζοντας από την αξιολόγηση των αναγκών μέχρι τη διάδοση 
της πληροφορίας, και ότι η δράση αυτή πρέπει να οργανω­
θεί σε ένα συνεκτικό πλαίσιο· 
ότι, για να διασφαλιστεί η χρησιμότητα και συγκρισμότητά 
τους, οι λεπτομέρειες των δεδομένων που παρέχουν τα 
κράτη μέλη στην Επιτροπή πρέπει να καθοριστούν από 
την Επιτροπή λαμβανομένων υπόψη των εργασιών που 
έχουν πραγματοποιηθεί από τον ΟΟΣΑ, την UNESCO και 
άλλους διεθνείς οργανισμούς· 
ότι η διαδικασία συλλογής δεδομένων για τη βιομηχανία 
και τις διοικήσεις πρέπει να απλοποιηθεί όσο γίνεται περισ­
σότερο, ταυτόχρονα όμως πρέπει να διατηρείται η ποιότη­
τα των δεδομένων, πράγμα που είναι δυνατό μέσω της 
ανάπτυξης των κατάλληλων βασικών στατιστικών εργαλεί­
ων 
ότι είναι ουσιαστικό να συντονίζονται οι εξελίξεις στις 
επίσημες στατιστικές έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας, 
έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις βασικές διεθνείς, κοινο­
τικές, εθνικές και περιφερειακές απαιτήσεις με το ελάχιστο 
δημόσιο και ιδιωτικό κόστος· ότι ο συντονισμός αυτός 
μπορεί να επιτευχθεί κατά τον καλύτερο και αποτελεσματι­
κότερο τρόπο στα πλαίσια των καθιερωμένων διαδικα­
σιών 
τη γνώμη της Επιτροπής Επιστημονικής και Τεχνολογικής 
Έρευνας (CREST), 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: 
Άρθρο 1 
Θεσπίζεται το πολυετές πρόγραμμα (1993-1997) για την 
ανάπτυξη των κοινοτικών στατιστικών σχετικά με την 
έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία (στο εξής απο­
καλούμενο «το πρόγραμμα»). 
Άρθρο 2 
1. Το πρόγραμμα λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1997. 
2. Οι κοινοτικοί χρηματοδοτικοί πόροι που κρίνονται 
αναγκαίοι για την εφαρμογή του προγράμματος, ανέρχο­
νται σε 2,9 εκατομμύρια Ecu στα πλαίσια των δημοσιονομι­
κών προοπτικών 1993-1997. 
3. Η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή καθορίζει τις 
διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος. λαμβάνο­
ντας υπόψη τις αρχές της καλής διαχείρισης που αναφέρο­
νται στο άρθρο 2 του δημοσιονομικού κανονισμού που 
εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων (t). Άρθρο 3 
Οι στόχοι του προγράμματος είναι οι ακόλουθοι: 
α) η δημιουργία ενός κοινοτικού πλαισίου αναφοράς για 
στατιστικές σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και 
την καινοτομία, το οποίο θα καθορίζει τις καταλληλό­
τερες έννοιες και μεθόδους τόσο για την υποστήριξη 
των αντίστοιχων κοινοτικών πολιτικών, όσο και για την 
ικανοποίηση των αναγκών των εθνικών, περιφερειακών 
και τοπικών διοικήσεων, διεθνών οργανισμών, οικονο­
μικών φορέων, επαγγελματικών ενώσεων και του ευρέ-
ος κοινού· 
β) η καθιέρωση ενός κοινοτικού συστήματος στατιστικής 
πληροφόρησης για την έρευνα, την ανάπτυξη και την 
καινοτομία-
γ) η προαγωγή και η υποστήριξη της εναρμόνισης των 
στατιστικών σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και 
την καινοτομία στα κράτη μέλη· 
δ) η διευκόλυνση της διάδοσης συγκρίσιμων πληροφο­
ριών. 
Άρθρο 4 
Με σκοπό την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο 
άρθρο 3, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα 
εκτελέσει το ακόλουθο έργο, σύμφωνα με το σχέδιο δράσης 
που καθορίζεται στο παράρτημα: 
α) ανάλυση και αξιολόγηση των απαιτήσεων των χρη­
στών, υπό την προϋπόθεση να είναι εφικτές και βάσει 
της αποτελεσματικότητας ανάλογα με το κόστος, έτσι 
ώστε να ορίζονται δράσεις και προτεραιότητες, για 
στατιστικές σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και 
την καινοτομία· 
β) βελτίωση, όπου αυτό είναι αναγκαίο, του υπάρχοντος 
μεθοδολογικού πλαισίου· 
γ) προσδιορισμός των υφισταμένων στατιστικών πληρο­
φοριών σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την 
καινοτομία· 
δ) καθορισμός των οργανωτικών και τεχνικών συστατικών 
ενός κοινοτικού συστήματος στατιστικής πληροφόρη­
σης σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την 
καινοτομία, συμπεριλαμβανομένων των στατιστικών 
των δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης, που χρη­
ματοδοτούνται από την Κοινότητα-
ε) πραγματοποίηση πρότυπων ερευνών 
στ) ανάπτυξη βασικών στατιστικών εργαλείων. 
Για την εκτέλεση των εν λόγω καθηκόντων, η Επιτροπή, 
αξιοποιεί τα υφιστάμενα όργανα, πηγές πληροφοριών και 
διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών και των 
υφισταμένων δεδομένων του ΟΟΣΑ, της UNESCO και 
άλλιον διεθνών οργανισμών. 
(') ΕΕ αριθ. L 356 της 31. 12. 1977, ο. 1 (Ηνημι-ρωμένο κείμενο: 
ΕΕ ο*ι0. C 80 τυς 25. 3. 1991, σ. 1). yOi ειδικές δράσεις του προγράμματος αυτού υλοποιούνται 
σύμφωνα με την απόφαση 93/464/ΕΟΚ. 
ι Ι 35 
Αριθ. L 38/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 9. 2. 94 
Άρθρο 5 
Οι ειδικές δράσεις της Επιτροπής σε θέματα συλλογής και 
παρουσίασης στατιστικών δεδομένων από τα κράτη μέλη, 
εγκρίνονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται 
στο άρθρο 6 της απόφασης 93/464/ΕΟΚ. 
Για την εφαρμογή του προγράμματος, η Επιτροπή· βασίζε­
ται στις γνώσεις εθνικών εμπειρογνωμόνων, ιδίως στον 
τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης. 
Άρθρο 6 
Τα κράτη μέλη διαπιστώνουν και αναλύουν τις ανάγκες 
των εθνικών χρηστών για κοινοτικά δεδομένα σχετικά με 
τις στατιστικές που αφορούν την έρευνα, την τεχνολογική 
ανάπτυξη και την καινοτομία και διαβιβάζουν τις κατάλ­
ληλες πληροφορίες, στο μέτρο που είναι διαθέσιμες, στην 
Επιτροπή εντός οκτώ μηνών από την έγκριση της παρού­
σας απόφασης. Η Επιτροπή συντονίζει τις εν λόγω δρα­
στηριότητες. Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων πληρο­
φοριών που καλύπτονται από το στατιστικό απόρρητο 0). 
Άρθρο 8 
α) Η Επιτροπή υποβάλει το 1995 στο Συμβούλιο ενδιάμε­
ση έκθεση, συνοδευόμενη, ενδεχομένως, από προτά­
σεις, που θα κρίνει κατάλληλες, ιδίως όσον αφορά το 
μεθοδολογικό πλαίσιο που αναφέρεται στο άρθρο 4 
στοιχείο β) και την εφαρμογή ενός συστήματος τακτι­
κής συλλογής εναρμονισμένων στατιστικών σχετικά με 
την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία, με βάση 
την εν λόγω μεθοδολογία, καθώς και για την κάλυψη 
των απαιτήσεων της κοινοτικής πολιτικής έρευνας και 
τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας, καθώς και 
των απαιτήσεων για περιφερειακά δεδομένα για -τις 
διαρθρωτικές πολιτικές. 
β) Η Επιτροπή θα υποβάλει τελική έκθεση το 1998, προ­
κειμένου να αξιολογηθεί η εφαρμογή του προγράμμα­
τος. 
Άρθρο 7 
Για το έργο που αναφέρεται στο άρθρο 4, τα κράτη μέλη 
διαβιβάζουν τις υφιστάμενες στατιστικές σχετικά με την 
έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία καθώς και πλη­
ροφορίες όσον αφορά τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται 
για τη συλλογή των εν λόγω στατιστικών, συμπεριλαμβανο­
μένων των δεδομένων που έχουν χαρακτηρισθεί από τα 
κράτη μέλη ως επιστευτικά με βάση εθνικές νομοθεσίες ή 
πρακτικές σε θέματα στατιστικού απορρήτου, σύμφωνα με 
τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΟΚ) αριθ. 1588/90 του Συμβου­
λίου της 11ης Ιουνίου 1990 σχετικά με τη διαβίβαση στη Άρθρο 9 
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Βρυξέλλες, 24 Ιανουαρίου 1994. 
Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος 
Γ. ΜΩΡΑΪΤΗΣ 
(') Ι Ι· «ριΟ. 1. 151 της 15. 6. 1990. ο. Ι. 
36 
9. 2. 94 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 38/33 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΠΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ 
ΕΡΕΥΝΑ, ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 
α) Ανάλυση και αξιολόγηση των απαιτήσεων των χρηστών για στατιστικές σχετικά με την έρευνα, την 
ανάπτυξη και την καινοτομία 
Ο στόχος είναι η συλλογή πληροφοριών σχετικά με τους κύριους χρήστες και η ανάλυση των απαιτήσεων 
των εν λόγω χρηστών, δηλαδή των κοινοτικών οργάνων, της επιτροπής CREST, των εθνικών περιφερεια­
κών και τοπικών διοικήσεων, των διεθνών οργανισμών και των οικονομικών φορέων. 
Για να διευκολυνθεί ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και η σύγκλιση των στατιστικών δράσεων σε διεθνές, 
κοινοτικό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, η ανάλυση θα λαμβάνει υπόψη της τις μακροπρόθεσμες 
απαιτήσεις. 
β) Βελτίωση, όπου αυτό είναι αναγκαίο, του υπάρχοντος μεθοδολογικού πλαισίου 
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο αναφοράς για στατιστικές σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη 
και την καινοτομία, τόσο για υφιστάμενα δεδομένα σε εθνικό επίπεδο όσο και για τη συλλογή πρόσθετων 
δεδομένων σε κοινοτικό επίπεδο. Αυτό το πλαίσιο αναφοράς θα αυξήσει τη συγκρισιμότητα των δεδομέ­
νων μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών. 
Περαιτέρω ανάπτυξη της μεθοδολογίας θα πραγματοποιηθεί σε στενή συνεργασία και μέσα στα πλαίσια 
που θέτει ο ΟΟΣΑ, ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως το έργο που έχει επιτελέσει ο εν λόγω οργανισμός στην 
πράξη και με σκοπό να εξασφαλιστεί η συγκρισιμότητα με τρίτες χώρες. Όπου δεν υπάρχει ήδη κατάλληλη 
ή εφαρμόσιμη μεθοδολογία, η Επιτροπή θα πρωτοστατήσει και θα αναλάβει την πρωτοβουλία για την 
ανάπτυξη πλαισίου που θα ανταποκρίνεται, στις ειδικές ανάγκες της Κοινότητας. 
Η μεθοδολογία θα χρησιμοποιηθεί ως το βασικό εργαλείο εναρμόνισης για την ανάπτυξη των επίσημων 
κοινοτικών στατιστικών σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία και ως συνιστώμενο 
πλαίσιο για μη επίσημες στατιστικές. 
Η περαιτέρω μεθοδολογική ανάπτυξη θα διατυπωθεί σε εγχειρίδια, τα οποία θα εγκριθούν σε κοινοτικό 
επίπεδο. 
γ) Προσδιορισμός των υφισταμένων στατιστικών πληροφοριών σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την 
καινοτομία 
Για να αναπτυχθεί η μεθοδολογία και το σύοτημα πληροφόρησης, πρέπει να διερευνηθεί η έκταση της 
υφιστάμενης πληροφόρησης σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία. Στόχος είναι να 
διαπιστωθεί η έκταση των προσπελάσιμων δεδομένων στα κράτη μέλη, καθώς και οι διαφορές μεταξύ των 
κρατών μελών. Η γνώση αυτί'] είναι απαραίτητη για την συλλογή ταυτόσημων και συγκρίσιμων δεδομένων. 
Τονίζει και προβάλλει το σημείο όπου πρέπει να καταβληθεί ειδική προσπάθεια για την προώθηση και 
υποστήριξη της εναρμόνισης των στατιστικών σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία. 
δ) Καθορισμός των οργανωτικών και τεχνικών συστατικών ενός ευρωπαϊκού συστήματος στατιστικής 
πληροφόρησης σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία 
Θα δοθούν προτεραιότητες στα ακόλουθα: 
Πόρου 
— Τρόποι χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης (τόσο του ιδιωτικού όσο και του 
δημόσιου τομέα), 
— Προσωπικό έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α), 
— Δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης, ανά τομέα (επιχείρηση, κράτος, ανώτερη εκπαίδευση). 
Αποτελέσματα: 
— Τεχνολογική καινοτομία στις επιχειρήσεις 
— Ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών υψηλής τεχνολογίας 
Σε περιοστασιακή βάση, θα αναληφθούν επίσης εργασίες σχετικά με τις άμεσες συνέπειες της έρευνας στα 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας και στη βιβλιογραφία. 
Τα δεδομένα θα ταξινομούνται σύμφωνα με ευρωπαϊκές ονοματολογίες (NABS, NAŒ REV. 1 κ.λπ.). Θα 
δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην περιφερειακή διάσταση. 
37 
Αριθ. L 38/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 9. 2. 94 
Τα δεδομένα θα αποθηκεύονται σε βάσεις δεδομένων οι οποίες θα περιλαμβάνουν: 
1. εναρμονισμένα δεδομένα σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία, 
2. εθνικά δεδομένα που θα συλλέγονται σύμφωνα με εθνικές πρακτικές οι οποίες δεν είναι ακόμη πλήρως 
εναρμονισμένες, 
3. δεδομένα που συλλέγονται από την Επιτροπή. 
ε) Πραγματοποίηση πρότυπων δοκιμαστικών ερευνών 
Η βελτίωση της διαθεσιμότητας των δεδομένων σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία 
απαιτεί μερικές φορές την εκτέλεση πρότυπων δοκιμαστικών ερευνών ώστε να δοκιμαστεί το εφικτό 
ορισμένων τρόπων συλλογής δεδομένων. Οι πρότυπες δοκιμαστικές έρευνες θα προετοιμάσουν το δρόμο 
για τακτική συλλογή δεδομένων που θα βασίζεται στη μεθοδολογία. Οι εν λόγω πρότυπες δοκιμαστικές 
έρευνες θα εκτελούνται σύμφωνα με τις έννοιες και μεθόδους που θα αναπτυχθούν στη μεθοδολογία. 
στ) Ανάπτυξη των βασικών στατιστικών εργαλείων 
Τα βασικά στατιστικά εργαλεία πρέπει να αναπτυχθούν έτσι ώστε να απλοποιηθούν, όσο γίνεται περισσό­
τερο, οι διαδικασίες συλλογής δεδομένων για προμηθευτές, και ιδίως για να ελαχιστοποιηθούν οι 
επιβαρύνσεις που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις, ενώ θα διατηρείται η ποιότητα των δεδομένων. Αυτά τα 
στατιστικά εργαλεία θα περιλαμβάνουν μητρώα, τεχνικές ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων (EDI), 
συστήματα ταξινόμησης, δειγματοληψίες, ερωτηματολόγια, εργαλεία επεξεργασίας ερευνών και συστήματα 
ανάλυσης δεδομένων. 
eurostat 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
Εμπεριστατωμένη ανάλυση των αναγκίόν των χρηστών για κοινοτικές 
στατιστικές σχετικά με την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία 
39 
1. Σύνθεση των αποτελεσμάτων των εθνικών εκθέσεων 
1.1 Αφετηρία 
Μετά από συνομιλίες με τα κράτη μέλη συμφωνήθηκε ότι η Eurostat δεν θα 
ορίσει στα κράτη μέλη καμία ειδική δομή για τις εθνικές εκθέσεις. Ως αφετηρία 
συντάχθηκε ένα γενικό έγγραφο17. Τα κράτη μέλη μπορούν να βασίζουν τις 
εκθέσεις τους σε μία ειδική έρευνα για τους χρήστες ή σε άλλες διαθέσιμες 
πληροφορίες. Κατά συνέπεια, οι εθνικές εκθέσεις διαφ>έρουν πολύ μεταξύ τους 
ως προς τον όγκο τους, ο οποίος ποίκιλε από μισή σελίδα μέχρι 20 περίπου 
σελίδες. Όλα τα σημερινά κράτη μέλη (με εξαίρεση το Λουξεμβούργο) και η 
Νορβηγία υπέβαλαν μία έκθεση στη Eurostat. 
1.2 Γενικά συμπεράσματα 
Οι σημαντικότεροι χρήστες των στατιστικοί σχετικά με την Ε&Α και την 
καινοτομία είναι λίγο ή πολύ οι ίδιοι σε όλα τα κράτη: 
ειδικοί για την ανάλυση των πολιτικίόν στον τομέα της επιστήμης και 
της τεχνολογίας 
υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων 
ερευνητές. 
Οι θεσμικοί χρήστες είναι επιχειρήσεις, οικονομικές ενίοσεις, δημόσιες αρχές, 
ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστήμια, διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΟΣΑ και η 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 
Κατά την ανάλυση των αναγκών TCOV χρηστίόν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι 
η ανάγκη δεν είναι στατική αλλά αλλάζει με την πάροδο του χρόνου. Η ανάγκη 
που διατυπώνεται στην παρούσα ανάλυση αναφέρεται στο παρόν και στα 
επόμενα έτη. 
Κατέστη σαφές, ότι υπάρχει μεγάλη ζήτηση για συγκρίσιμες πληροφορίες σχετικά 
με την Ε&Α και την καινοτομία όχι μόνο για συγκρίσεις εντός της ΕΕ, αλλά 
επίσης και με κράτη μέλη του ΟΟΣΑ, τα οποία δεν είναι μέλη της ΕΕ, καθώς 
και με ορισμένα άλλα ευρωπαϊκά και ασιατικά κράτη. Επομένως θεωρήθηκε 
πολύ σημαντική η συνεχιζόμενη συνεργασία με τον ΟΟΣΑ κατά τη δημιουργία 
και ανάπτυξη των στατιστικών. Για να βελτιωθεί περαιτέρω η συγκρισιμότητα 
τόσο των δεικτών Ε&Α όσο και των δεικτίόν για την καινοτομία, πρέπει στο 
μέλλον να συντονίζονται ακόμη περισσότερο οι ορισμοί, οι ταξινομήσεις και οι 
μέθοδοι έρευνας. 
Συχνά, οι χρήστες θέλουν να αξιολογούν τα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις 
που έχουν οι επενδύσεις στην Ε&Α και στην καινοτομία. Επομένως, 
ενδιαφέρονται για δυνατότητες σύζευξης των δεικτίόν Ε&Α και καινοτομίας με 
άλλους δείκτες. Σχετικά χρήσιμα εργαλεία είναι βάσεις δεδομένίον όπως η βάση 
Το εν λόγω έγγραφο διατίθεται κατόπιν αίτηοης οτο τμήμα A3 της Ktiiostal. 
40 
δεδομένων STAN του ΟΟΣΑ, στην οποία οιποθτικευονται πληροφορίες σχετικά 
με την Ε&Α, τη βιομηχανική παραγωγή, το εξωτερικό εμπόριο και τις 
εισροές/εκροές σύμφωνα με μία κοινή ταξινόμηση. Πολλές χώρες έχουν επίσης 
δημιουργήσει βάσεις δεδομένων σε μικροεπίπεδο, στις οποίες σ\)νδυάζονται 
δεδομένα για μια μεμονωμένη επιχείρηση που προέρχονται από διαφορετικές 
βάσεις δεδομένων, ώστε να αναλύεται η σχέση μεταξύ επιστήμης και τεχνολογίας 
και οικονομικών επιδόσεων. 
Υπάρχει ανάγκη για όλους σχεδόν τους δείκτες Ε&Α και καινοτομίας 
υποδιαιρεμένους ανά περιφέρειες. 
Σχεδόν όλες οι χώρες εξέφρασαν την ανάγκί) για αναλυτικές πληροφορίες 
σχετικά με την έρευνα που χρηματοδοτείται από την Κοινότητα. Αυτό ισχύει 
για δείκτες που αφορούν ρεύματα χρηματοδότησης, στατιστικές σχετικά με τη 
συμμετοχή σε σχέδια που περιλαμβάνονται σε προγράμματα πλαίσια κ.λ.π.. 
Υπάρχει επίσης ένα αντίστοιχο ενδιαφέρον για πληροφορίες σχετικά με τη 
χρηματοδότηση της Ε&Α από άλλους διεθνείς οργανισμούς όπως είναι τα 
Ηνωμένα Έθνη με τους υποοργανισμούς τους, η Παγκόσμια Τράπεζα, ο ΟΟΣΑ 
κ.λ.π.. 
Διατυπώθηκε η γενική επιθυμία τόσο για τον καθορισμό μιας βασικής ομάδας 
δεικτών, οι οποίοι θα μπορούν να παράγονται ετησίως, όσο και για 
συμπληρωματικούς δείκτες, οι οποίοι θα μπορούν να παράγονται ανά αραιότερα 
χρονικά διαστήματα. Οι ποσοτικοί δείκτες θα μπορούν επίσης να 
συμπληρώνονται από ορισμένα ποιοτικά δεδομένα. 
Κατά τη γνώμη πολλών χρηστών, η επεξεργασία των στατιστικών είναι πολύ 
αργή και θα έπρεπε να καταβληθούν προσπάθειες για την επιτάχυνση της. 
Πρέπει να βελτιωθούν οι τρόποι επεξεργασίας των δεδομένων μέσω της πιο 
εκτεταμένης χρησιμοποίησης δικτύων υπολογιστούν. 
Η ανάγκη για δείκτες Ε&Α και καινοτομίας αναπτύσσεται αναλυτικότερα στα 
πλαίσια των παρακάτω ενοτήτων:. 
δείκτες για εισροές της Ε&Α 
δείκτες για εκροές της Ε&Α 
δείκτες για τις επιπτώσεις της Ε&Α 
δείκτες καινοτομίας 
άλλοι δείκτες Ε&Λ και καινοτομίας 
άλλοι συναφείς δείκτες. 
1.2.1 Δείκτες για εισροές της Ε&Α 
Οι διεθνείς δείκτες οι οποίοι διατίθενται συχνότερα είναι οι εξής: 
Στατιστικές Ε&Α με βάστ) το εγχειρίδιο Frascati (που δημοσιεύονται 
κυρίως από τον ΟΟΣΑ) 
Στατιστικές σχετικά με τις δημόσιες δαπάνες για Ε&Α (που 
δημοσιεύονται κυρίως από την Eurostat). 
41 
Δεδομένου του γεγονότος ότι στις περισσότερες χώρες παράγονται ήδη, εδώ και 
αρκετό καιρό, στατιστικές Ε&Α, οι πληροφορίες χρησιμοποιούνται κατά τρόπο 
αρκετά εκτεταμένο με. βάση τις στατιστικές Ε&Α. Για ορισμένους σκοπούς, οι 
διαθέσιμες στατιστικές Ε&Α δεν είναι αρκετά αναλυτικές. Απαιτούνται 
αναλυτικές υποδιαιρέσεις ανά οικονομικούς κλάδους, αλλά επίσης και 
αναλυτικές πληροφορίες σύμφωνα με άλλες υποδιαιρέσεις, όπως για παράδειγμα 
ανά επιστημονικούς τομείς, κοινωνικο-οικονομικούς στόχους (τουλάχιστον 
πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον και σχετικά με την Ε&Α που εκτελείται 
για πολιτικούς σκοπούς), καθώς και ανά ειδικούς τομείς όπως είναι η 
βιοτεχνολογία. Ετησίως απαιτούνται τουλάχιστον ορισμένα δεδομένα σχετικά με 
την Ε&Α. Προς το παρόν διατίθενται για πολλές χώρες μόνο ανά διαστήματα 
δύο ετών αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με την Ε&Α, που προέρχονται από 
τις υπηρεσίες οι οποίες έχουν εκτελέσει τις αντίστοιχες εργασίες. Διατυπώθηκε 
η επιθυμία για ποιοτικώς καλύτερα δεδομένα σχετικά με την Ε&Α στον 
πανεπιστημιακό τομέα. Παρά τις προσπάθειες του ΟΟΣΑ και άλλων 
οργανισμών, η συγκρισιμότητα τα>ν πληροφοριών εξακολουθεί να παραμένει 
πολύ περιορισμένη. Ζητήθηκε, επίσης μία ενισχυμένη συλλογή δεδομένων σχετικά 
με την απόκτηση στοιχείων της Ε&Α ίιπό αγοραστές εκτός των υπηρεσιών που 
εκτελούν την Ε&Α, ενώ επίσης διατυπώθηκε η επιθυμία για πληροφορίες 
σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα της Ε&Α. Με αυτά θα [Απορούσε να 
δημιουργηθεί μια περιεκτική εικόνα σχετικά με τις ροές της Ε&Α μεταξύ των 
διαφόρων οικονομικών τομέων. 
Μόνο λίγες χώρες διατύπωσαν σαφώς την ανάγκη για στατιστικές σχετικά με 
τις δημόσιες δαπάνες για την Ε&Α σύμφωνα με την αναλυτική υποδιαίρεση της 
NABS. Αυτό δεν σημαίνει κατ'ανάγκη ότι τα εν λόγιο δεδομένα δεν απαιτούνται 
από άλλες χώρες. Πολλές χώρες αμφέβαλλαν για τη σκοπιμότητα της NABS 
κάτω από το μονοψήφιο επίπεδο. 'Ενας euro τους κύριους στόχους της 
ανάλυσης των δημόσιων δαπανούν για την Ε&Α είναι η όσο το δυνατόν 
ταχύτερη παροχή στους πολιτικούς (ρορείς λήψης αποφάσεων, και κατά 
προτίμηση αμέσως μετά την έγκριση του προϋπολογισμού, πληροφοριών σχετικά 
με τις τάσεις Ε&Α στον κρατικό προϋπολογισμό. Η πλειοψηφία των κρατών 
μελών θα μπορούσε να υποβάλει στην Îurostat προσωρινά δεδομένα σε 
μονοψήφιο επίπεδο κατά τρόπο πολύ ταχύτερο από ότι μέχρι τώρα, τα οποία 
στη συνέχεια θα μπορούσαν να δημοσιευθούν. 
Από πολλές πλευρές διατυπώθηκε η ανάγκη για συγκρίσιμα δεδομένα σχετικά 
με. τον αριθμό των μονάδων που εκτελούν Ε&Α. Ο εν λόγω δείκτης δεν 
περιλαμβάνεται στο εγχειρίδιο Frascati και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο 
δεν υπάρχουν διεθνώς συγκρίσιμα δεδομένα. Στο πλαίσιο αυτό απαιτείται επίσης 
η περαιτέρω εναρμόνιση των πληθυσμίόν και των μεθόδων έρευνας. 
Οι δραστηριότητες Ε&Α σε. μια χ(όρα επηρεάζονται, συχνά κατά τρόπο έντονο, 
από πολυεθνικές εταιρείες που λειτουργούν σε. πολλές χώρες. Απαιτείται μια 
συστηματική συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις δραστηριότητες Ε&Α των εν 
λόγω εταιρειών, υποδιαιρεμένες ανά χώρες εκτέλεσης, οι οποίες θα αποτελούν 
συμπλήρωμα των παραδοσιακών στατιστικίόν σχετικά με τις υπηρεσίες που 
εκτελούν εργασίες Ε&Α σε επίπεδο μεμονωμένου κράτους. Πολλές εθνικές 
μελέτες έχουν δείξει ότι είναι δυνατή η συλλογή δεδομένων από αυτήν την 
άποψη. 
42 
1.2.2 Δείκτες vu* εκροές της Ε&Α 
Οι εν λόγω δείκτες περιλαμβάνουν καταθέσεις αιτήσεων για την απονομή 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, χορηγήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και 
βιβλιομετρικούς δείκτες (αριθμός άρθρου, παραπομπές, συμπαραπομπές κ.λπ.). 
Πολλοί διεθνείς οργανισμοί (SEPO, WIPO, ΟΟΣΑ κλπ.) δημοσιεύουν στατιστικές 
σχετικά με διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Βιβλιομετρικοί δείκτες δεν δημοσιεύονται 
τακτικά. Κατά κανόνα οι εν λόγω δείκτες εξάγονται από ερευνητές από 
διάφορες βάσεις δεδομένων και προορίζονται για ειδικούς ερευνητικούς 
σκοπούς. 
Μέχρι τώρα, η ανάγκη για τα εν λόγω δεδομένα και η χρησιμοποίηση τους ήταν 
σχετικά περιορισμένη. Κατά πάσα πιθανότητα οι κύριοι χρήστες των εν λόγω 
δεικτών ήταν ερευνητές. Για να χρησιμοποιούνται περισσότερο τα δεδομένα και 
για να βελτιωθούν οι δυνατότητες διεθνών συγκρίσεων, ο ΟΟΣΑ εξέδωσε ένα 
εγχειρίδιο σχετικά με τη χρησΐ|ΐοποίηση TOW δεδομένων από διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας υπό μορφή τεχνολογικοί δεικτίόν. Απαιτείται η συστηματική 
παραγωγή και δημοσίευση τέτοιων δεδομένων. Για να βελτιωθούν οι δυνατότητες 
για συγκρίσεις των σχετικών με. διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεδομένων με άλλα 
οικονομικά δεδομένα, απαιτείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ένας πίνακας 
αντιστοιχίας μεταξύ της διεθνούς ταξινόμησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (ΙΡΚ) 
και της ταξινόμησης NACE. Το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας 
προετοιμάζει ήδη ένα τέτοιο πίνακα αντιστοιχίας σε συνεργασία με την Eurostat. 
1.2.3 Δείκτες για τις επιπτώσεις της Ε&Α 
Οι εν λόγω δείκτες περιλαμβάνουν το τεχνολογικό ισοζύγιο πληρωμών και τις 
στατιστικές σχετικά με το εμπόριο με προϊόντα υψηλής τεχνολογίας. Υπάρχει 
βέβαια ένα εγχειρίδιο μεθοδολογίας για το τεχνολογικό ισοζύγιο πληρωμών, που 
έχει εκδοθεί από το ΟΟΣΑ, αλλά διατίθενται δεδομένα μόνο από λίγα κράτη 
μέλη. Η συγκρισιμότητα των εν λόγω δεδομένίον δεν είναι εξασφαλισμένη, διότι 
οι πηγές των δεδομένων είναι εν μέρει έρευνες σχετικά με τις επιχειρήσεις και 
εν μέρει στοιχεία από τις γενικές στατιστικές για το ισοζύγιο πληρωμών. 
Πάντοτε, οι χρήστες ενδιαφέρονται περισσότερο για δεδομένα σχετικά με. το 
εμπόριο με προϊόντα υψηλής τεχνολογίας. Μέχρι τώρα τα εν λόγω στοιχεία 
συλλέγονταν από την Eurostat, από τον ΟΟΣΑ και- από μερικούς άλλους 
οργανισμούς, χρησιμοποιώντας πολύ διαφορετικούς ορισμούς. 
Φαίνεται σαφώς ότι υπάρχει ανάγκη για τους δείκτες αυτούς, οι οποίοι πρέπει 
όμως να εξευγενιστούν από μεθοδολογικής άποψης, ώστε να [Απορέσουν να 
χρησιμοποιηθούν σε. μεγαλύτερο όγκο. Τα δεδομένα σχετικά με το τεχνολογικό 
ισοζύγιο πληρωμών πρέπει να βασίζονται, κατά-τρόπο εντονώτερο σε έρευνες 
επιχειρήσεων. Οι επιπτώσεις που έχει η εσωτερική αγορά στον εν λόγω δείκτη 
πρέπει να αξιολογηθούν ως μέρος της εργασίας ανάπτυξης. Απαιτείται ένας 
γενικά αποδεκτός ορισμός των προϊόντων υψηλής' τεχνολογίας, ώστε να 
διευκολυνθεί η ευρύτερη διεθνής αξιοποίηση του εν λόγω δείκτη. 
43 
1.2.4 Δείκτες καινοτομίας 
Οι εν λόγω δείκτες προέρχονται από ένα νέο τύπο ερευνών που βρίσκεται 
ακόμα στο στάδιο της ανάπτυξης. Στις έρευνες για την καινοτομία πρόκειται 
για πληροφορίες σχετικά με τις πηγές και τους στόχους της καινοτομίας, τα 
κωλύματα που αντιμετωπίζει η καινοτομία και τις δαπάνες της, τη συνεργασία 
στον τομέα της Ε&Α, την αγορά και πώληση τεχνολογίας, την προστασία των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τις επιπτώσεις στην καινοτομία. Η μεθοδολογία 
περιλαμβάνεται στο εγχειρίδιο Oslo του ΟΟΣΑ και χρησιμοποιήθηκε από την 
Eurostat για το κοινό ερωτηματολόγιο, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως βάση για 
τις έρευνες καινοτομίας σε όλα τα παλαιά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
και στη Νορβηγία (κοινοτική έρευνα για την καινοτομία). Διατίθενται ήδη τα 
εθνικά αποτελέσματα των εν λόγω ερευνών, ενώ τα αποτελέσματα διαφόρων 
συγκρίσιμων μελετών με. βάση τα δεδομένα από την κοινοτική έρευνα θα 
διατεθούν κατά τη διάρκεια του 1995. Με βάση τα αποτελέσματα που θα έχουν 
προκύψει, θα αναπτίΓ/θεί περαιτέρω το σύστημα TÎOV δεικτών καινοτομίας για 
τα έτη 1995 και 1996, ώστε. να αρχίσει ένας νέος γύρος έρευνας. 
Στις εθνικές εκθέσεις εκδηλώθηκε μεγάλο ενδιαφέρον για τις εν λόγω έρευνες, 
ακόμα και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν διατυπώθηκε καμία σαφής 
ανάγκη για δεδομένα από τις έρευνες. Πρέπει να διαπιστωθεί ποιες βασικές 
πληροφορίες σχετικά με την Ε&Α και την καινοτομία ίχπαιτούνται ετησίως ή 
τουλάχιστον ανά δύο έτη και ποιες παρόμοιες πληροφορίες ενδεχομένως 
χρησιμοποιούνται σπανιότερα. Η ζίόνη κάλυψης των ερευνίόν για την καινοτομία 
πρέπει να επεκταθεί και στους κλάδους παροχής υπηρεσιών. Εκδηλώθηκε επίσης 
ένα ορισμένο ενδιαφέρον για δείκτες καινοτομίας με βάση την αναγγελία νέων 
προϊόντων. 
1.2.5 Άλλοι δείκτες Ε&Α και καινοτομίας 
Προς το παρόν αναπτύχθηκαν δείκτες σχετικά με τους ανθρώπινους πόρους για 
την επιστήμη και τεχνολογία, όπου ως βάση λα[.ιβάνεται ένα μεθοδολογικό 
εγχειρίδιο (εγχειρίδιο Canberra) το οποίο συντάχθηκε από κοινού από τον ΟΟΣΑ 
και την Eurostat. 
Δεδομένου του γεγονότος ότι δεν διατίθεται ακόμη κανένα αποτέλεσμα από 
διεθνείς συγκρίσεις, είναι φυσικό να μην έχει εκδηλίοθεί καμία συγκεκριμένη 
ανάγκη. Πολλές χώρες εκδήλωσαν ενδιαφέρον για το θέμα. Φαίνεται ότι στον 
εν λόγω τομέα απαιτούνται επειγόντως ορισμένοι διεθνίός συγκρίσιμοι δείκτες 
σχετικά με την κινητικότητα των ερευνητίόν. Αυτό αφορά τόσο την κινητικότητα 
μεταξύ διαφορετικών τομέων εντός μιας χο>ρας, όσο και την κινητικότητα 
μεταξύ χωρών. Απαιτήθηκαν επίσης διαμήκεις έρευνες σχετικά με. τις 
επαγγελματικές βιογραφίες ερευνητίόν. Εκδηλώθηκε επίσης ενδιαφέρον τόσο για 
πληροφορίες σχετικά με. υποψήφιους διδάκτορες όσο και για αναλυτικές 
πληροφορίες σχετικά με την κατάρτιση των ερευνητίόν. Επιπρόσθετα ζητήθηκαν 
πληροφορίες σχετικά με τους ανέργους υποδιαιρεμένο\»ς ανά φύλο και επίπεδο 
εκπαίδευσης. 
44 
1.2.6 Αλλοι συναφείς δείκτες 
Οι υφιστάμενες σε μια επιχείρηση γνώσεις είναι ένας από τους κύριους 
παράγοντες για την καινοτομία. Ένας από τους συναφείς δείκτες είναι το ύψος 
των δαπανών για συνεχή επαγγελματική κατάρτιση ανά επιχείρηση. Προφανώς 
απαιτούνται πληροφορίες σχετικά με. τις εν λόγω δαπάνες. Σύντομα θα είναι 
διαθέσιμες ορισμένες διεθνώς συγκρίσιμες πληροφορίες από την "έρευνα για τη 
διαρκή επαγγελματική επιμόρφωση" της Κοινότητας. 
Διατυπώθηκε επίσης η ανάγκη για δείκτες που αφορούν τη χρησιμοποίηση νέων 
τεχνολογιών. 
Οι δαπάνες κατάρτισης αποτελούν μέρος της ευρύτερης έννοιας των άυλων 
επενδύσεων. Τα λοιπά στοιχεία των άυλων επενδύσεων είναι οι δαπάνες Ε&Α, 
οι δαπάνες εμπορικής προώθησης των προϊόντίον (marketing) και ορισμένα άλλα 
στοιχεία όπως είναι οι δαπάνες για λογισμικό. Εκδηλίόθηκε επίσης ενδιαφέρον 
για σχετικές πληροφορίες. Σε ορισμένες χώρες έχουν εκτελεστεί έρευνες για τις 
άυλες επενδύσεις ενώ ο ΟΟΣΑ προετοιμάζει προς το παρόν κατευθυντήριες 
γραμμές για τη συλλογή παρόμοιων πληροφοριών. 
Όσον αφορά τα σχέδια για την παραγωγή διεθνώς συγκρίσιμων' στατιστικίόν δεν 
διατίθεται καμία σχετική πληροφορία. 
1.3 Λεπτομέρειες από εθνικές εκθέσεις 
Παρακάτω αναφέρονται λεπτομέρειες από τις εθνικές εκθέσεις με βάση έξι 
ομάδες δεικτών: εισροές της Ε&Α, εκροές και επιπτώσεις της Ε&Α, καινοτομία, 
ανθρώπινοι πόροι για την επιστήμη και τεχνολογία, περιφερειακοί και λοιποί 
δείκτες. 
1.3.1 Δείκτες για τις εισροές της Ε&Α 
Αυστρία: 
Ανάγκη για μείωση των διαστημάτων μεταξύ των ερευνών Ε&Α σε. 2 έτη 
για όλους τους τομείς. Μέχρι-τώρα οι έρευνες πραγματοποιούνται λόγω 
περιορισμένων πόρων ανά διαστήματα 4 ετών. 
Ανάγκη για υποδιαίρεση του κεφαλαίου 10 της NABS ανά κύριους 
οικονομικούς κλάδους. 
Βέλγιο: 
Η τομεακή υποδιαίρεση πρέπει να είναι αναλυτικότερη και να εστιάζεται τόσο 
σε στρατηγικούς τομείς (ηλεκτρονική βιομηχανία, χημική βιομηχανία κ.λπ.) όσο 
και στην παροχή υπηρεσιών (τηλεπικοινο)νίες, υγεία κ.λπ.). 
Δανία: 
Οι δείκτες για τις ιδιωτικές δαπάνες της Ε&Α, την απασχόληση και τη 
βιομηχανία θεωρούνται ως "σημαντικοί" ή και "πολύ σημαντικοί". 
45 
Όσον αφορά τον δείκτη NABS, από την έρευνα προέκυψε η εντύπωση, 
ότι το μονοψήφιο επίπεδο υποδιαίρεσης είναι αρκετό και αποτελεί έναν 
σημαντικό δείκτη ο οποίος πρέπει να παραχθεί το συντομότερο δυνατόν. 
Φινλανδία: 
Αυτό το οποίο απαιτείται περισσότερο στο μέλλον είναι μια συντομότερη 
προθεσμία για την παραγωγή των εν λόγω στατιστικών. 
Οι δείκτες εισροών της Ε&Α πρέπει να παρέχονται ετησίως ώστε να 
λαμβάνονται πιο επίκαιρα αριθμητικά στοιχεία. 
Γερμανία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με. τις δαπάνες για τη θεμελιώδη έρευνα 
(δαπάνες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και δαπάνες σε λειτουργικό 
επίπεδο) και δεδομένα σχετικά με δαπάνες τρίτου επιπέδου που 
προέρχονται από πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα. 
Για το μέλλον εκδηλώνεται: 
αυξανόμενο ενδιαφέρον για διεθνή στοιχεία σχετικά με "βασικές δαπάνες" 
και για πολυσχιδείς πληροφορίες (υπερτομεακά δεδομένα για 
συγκεκριμένους χώρους όπως είναι η υγεία και η βιοτεχνία, αλλά επίσης 
και το περιβάλλον κ.λπ.). 
επίσης ενδιαφέρον για δεδομένα σχετικά με την απασχόληση στην Ε&Α, 
υποδιαιρεμένα ανά φύλο. 
Ελλάδα: 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με τις δημόσιες· δαπάνες για την Ε&Α, όπου 
τα δεδομένα θα πρέπει να συλλέγονται σε ετήσια βάση, ενώ τα δεδομένα 
σχετικά με τις εσωτερικές δαπάνες σε διετή βάση. 
Ιρλανδία: 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με πληρωμές για την Ε&Α που 
κάτβάλλονται σε τρίτους εντός της χώρας, όπως π.χ. στον 
πανεπιστημιακό τομέα, σε εργαστήρια του δημοσίου ή σε άλλες 
επιχειρήσεις. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με τον αριθμό των επιχειρήσεων, οι 
οποίες πραγματοποιούν Ε&Α (όπως και αν ορίζονται). 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με την κρατική χρηματοδότηση της 
θεμελιώδους έρευνας. 
Απαιτούνται διαφανή στοιχεία σχετικά με τη χρηματοδότηση ανά στόχο 
(στο σημείο αυτό εκφράζεται λιγότερο μια διεθνής και περισσότερο μια 
εθνική ανάγκη). 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με τη χρηματοδότηση των λοιπών 
επιστημονικίόν και τεχνολογικών δραστηριοτήτων και όχι μόνο της Ε&Α 
(οι εν λόγω πληροφορίες συλλέγονται σε εθνικό επίπεδο, η έλλειψη όμως 
διεθνώς συγκρίσιμων δεδομένων αποτελεί εμπόδιο). 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με ερευνητικούς στόχους όταν παρέχονται 
πόροι για ερευνητικούς σκοπούς στον πανεπιστημιακό τομέα. 
Κάτω Χώρες: 
Απαιτούνται αναλυτικά δεδομένα σχετικά με τις δαπάνες Ε&Α και 
καινοτομίας (υποδιαιρεμένες π.χ. ανά είδος έρευνας, ανά πηγές 
46 
χρηματοδότησης, ανά τομείς που αφορά, ανά ειδικότητες, ανά 
ειδικευμένους κλάδους, ανά κοινωνικο-οικονομικούς τομείς κ.λπ.). 
Απαιτούνται αναλυτικά δεδομένα σχετικά με. τη δημόσια χρηματοδότηση 
(ανά τομείς). 
Νορβηγία: 
Βασικά απαιτούνται προσθετικά δεδομένα Ε&Α (συνολική απασχόληση 
στην Ε&Α σε ισοδύναμο πλήρους χρόνου, σύνολο δαπανών της Ε&Α ως 
ποσοστό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, πηγές χρηματοδότησης, 
τομείς που συμμετέχουν, τύπος της ερευνητικής δραστηριότητας και 
επιστημονικός τομέας). 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με την ιατρική έρευνα στον τομέα της 
επιστήμης και της υγείας, καθώς και σχετικά με τις κοινωνικές επιστήμες, 
τη βιοτεχνολογία και τις επιστήμες του περιβάλλοντος διαμέσου όλων 
των τομέων. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με τους παρεχόμενους δημόσιους πόρους 
στο επίπεδο 1 της NABS, όπου θα ήταν αναγκαία μια ταχεία δημοσίευση. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με τα ινστιτούτα Ε&Α στον τομέα των 
επιχειρήσεων (μη ολοκληρωμένη Ε&Α). 
Απαιτούνται υποδιαιρεμένα δεδομένα (επίπεδο επιστημονικού 
κλάδου/μικροεπίπεδο) σε συνδυασμό με άλλους τεχνολογικούς δείκτες και 
επιστημονικές μεταβλητές. Απαιτούνται δεδομένα τόσο για τη 
μεταποιητική βιομηχανία όσο και για τη βιομηχανία παροχής υπηρεσιών 
και τις μικρές επιχειρήσεις. 
Ισπανία: 
Απαιτούνται δείκτες σχετικά με τα μέσα που χρησιμοποιούνται στην 
Ε&Α: 
i) για τον επιχειρηματικό τομέα ανά οικονομικό κλάδο (διψήφιος 
κωδικός της NACE), 
ii) για άλλους τομείς (δημόσιο, ιδιωτικούς οργανισμούς χωρίς 
κερδοσκοπικό χαρακτήρα), ανά επιστημονικό κλάδο, 
iii) ανά προέλευση των μέσων: χρήματοδότησί) από το εξωτερικό. Οι 
χρήστες ενδιαφέρονται για πληροφορίες σχετικά με το συνολικό 
ύψος των μέσων που προέρχονται από την ΕΕ υποδιαιρεμένο ανά 
χώρες, τομείς, σχέδια, επιστημονικούς κλάδους, προγράμματα (τα 
εν λόγω δεδομένα απαιτούνται σε ετήσια βάση). 
Απαιτούνται περισσότερο ποσοτικές πληροφορίες (σχετικά με ερευνητικά 
κέντρα, επιχειρήσεις με. τμήματα Ε&Λ ή εργαστήρια, υφιστάμενα 
ερευνητικά κέντρα στην Ευρωπαϊκή Έναχτη, πάρκα επιστήμης και 
τεχνολογίας, συνεργασία στον τομέα της Ε&Α, συμμετοχή σε 
προγράμματα της Ε&Α, ανταλλαγές τεχνολογίας και προσίοπικού, 
κοινοπραξίες, συγκρότηση τμημάτων Ε&Α). 
Σουηδία: 
Απαιτείται υποστήριξη και εντατικοποίηση της μεθοδολογικής εργασίας σχετικά 
με την Ε&Α που εκτελείται στον πανεπιστημιακό τομέα. 
47 
Ηνωμένο Βασίλειο: 
Απαιτούνται εναρμονισμένοι τομεακοί ορισμοί στις επιμέρους χώρες (π.χ. 
τρόπος αντιμετώπισης του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας -
CNRS - στη Γαλλία). 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με τη χρηματοδότηση, όπου θα 
παρουσιάζονται χωριστά τα προγράμματα της ΕΕ. 
1.3.2 Δείκτες για τις εκροές και τις επιπτώσεις της Ε&Α 
Αυστρία: 
Σύμφωνα με τις δηλώσεις των χρηστών η μόνιμη ανάγκη τους είναι ένας 
ενιαίος διεθνής κατάλογος τομέων και προϊόντίον υψηλής τεχνολογίας. 
Βέλγιο: 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με διπλίόματα ευρεσιτεχνίας. 
Απαιτούνται νέα στοιχεία όσον αφορά την ανάπτυξη της διαδικασίας της 
καινοτομίας, όπως είναι π.χ. η διάδοση κία η χρησιμοποίηση νέων 
γνώσεων, οι ποιοτικές πληροίρορίες σχετικά με. την έρευνα, την 
καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες, ο ρόλος TÎOV MME και η καλύτερη 
ολοκλήρωση των στατιστικών της Ε&Α σε άλλες στατιστικές. 
Απαιτούνται κατάλληλοι δείκτες για τη μεταίρορά τεχνολογίας. 
Δανία: 
Οι δείκτες εκροών είναι λιγότερο σημαντικοί. 
Υπολογίζεται ότι θα αυξηθεί η σημασία της βιβλιομετρικής ανάλυσης, υπό 
την προϋπόθεση ότι θα βελτιωθεί η ποιότητα και η συγκρισιμότητα των 
δεδομένων. 
Φινλανδία: 
Απαιτούνται ακριβέστεροι ορισμοί TÎOV βιβλιομετρικών δεικτών και των 
δεικτών για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και καλύτερα οργανωμένη 
συλλογή και επεξεργασία των συναφών δεδομένων. 
Πρέπει να αναπτυχθούν νέοι δείκτες σχετικά με τις εκροές των 
δραστηριοτήτων Ε&Α ενώ στο μέλλον πρέπει να τονισθεί καλύτερα η 
σχέση μεταξύ των προσπαθειών Ε&Α κία της οικονομικής/επιστημονικής 
επιτυχίας. 
Γερμανία: 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με διπλίόματα ευρεσιτεχνίας και 
ιδιαίτερα περιφερειακά δεδομένα σχετικά με τα' εν λόγω διπλώματα. 
Προς το παρόν υπάρχει ζήτηση για εθνικά και διεθνή δεδομένα σχετικά 
με τις τάσεις που επικρατούν στο διασυνοριακό εμπόριο παροχής 
τεχνολογικών υπηρεσιών. 
Οι βιβλιομετρικοί δείκτες είναι στη Γερμανία ιδιαίτερα σημαντικοί για 
διεθνείς συγκρίσεις των ερευνητικών δραστηριοτήτων. Ο βαθμός ζήτησης 
για τέτοια δεδομένα στο μέλλον και το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα 
χρησιμοποιηθούν, εξαρτώνται από περαιτέρω έρευνες και από την 
εισαγωγή διεθνώς συμφωνημένων μεθοδολογικών κατευθυντήριων 
γραμμών. 
48 
Ελλάδα: 
Απαιτούνται δείκτες σχετικά με τη μεταφορά τεχνολογίας 
Απαιτούνται βιβλιομετρικοί δείκτες και δείκτες τόσο για διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας όσο και για υψηλή τεχνολογία. 
Ιρλανδία: 
Απαιτούνται πληροφορίες σχετικά με τις εκροές των επενδύσεων στην 
Ε&Α. 
Απαιτείται η ανάπτυξη δεικτών για τη μέτρηση των εκροών της Ε&Α σε 
μικρότερες εθνικές οικονομίες. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με. το τεχνολογικό ισοζύγιο πληρωμών. 
Απαιτείται η ανάπτυξη βιβλιομετρικών δεικτών για τη μέτρηση π.χ. των 
εκροών της πανεπιστημιακής έρευνας. 
Ιταλία: 
Απαιτούνται πληροφορίες σχετικά με τις αλλοδαπές επενδύσεις στον 
τομέα της Ε&Α ιδιαίτερα όσον αφορά ομίλους επιχειρήσεων. 
Κάτω Χώρες: 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με τις επιπτοόσεις της Ε&Α: αγορά της 
εργασίας, κινητικότητα των ερευνητίόν, ανταλλαγή γνώσεων. 
Απαιτούνται δείκτες εκροοόν (βιβλιομετρία, διπλίόματα ευρεσιτεχνίας 
κ.λπ.). 
Νορβηγία: 
Απαιτούνται βιβλιομετρικά δεδομένα και δεδομένα σχετικά με τη 
συνεργασία στον τομέα της Ε&Α. 
Απαιτούνται, σε. συνοπτική και σε αναλυτική μορφή, στατιστικές και 
αναλύσεις των επιπτώσεων της Ε&Α στην αποδοτικότητα και στην 
ανάπτυξη. 
Απαιτούνται μέτρα σχετικά με τις επιπτίόσεις στην ποιότητα της ζωής 
(περιβάλλον, προσδοκία ζωής κ.λπ.). ^ 
Απαιτούνται αναλύσεις σχετικά με ερευνητικά ινστιτούτα (οικονομικές 
βασικές προϋποθέσεις). 
Ισπανία: 
Απαιτούνται περισσότερες πληροφορίες σχετικά με. διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας σε 'σχέση με τις παρεχόμενες από τον ΟΟΣΑ. 
Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην ανάπτυξη ενός κοινοτικού βασικού 
συστήματος δεικτίόν εκροών, που θα μπορούν vit συνδυαστούν με. άλλους 
δείκτες σχετικά με τις εισροές και τις οικονομικές επιπτώσεις. Απαιτείται 
επίσης αντιστοιχία μεταξύ των ταξινομήσεων ΙΡΚ18, ISIC19, SITC20 και 
NAGE, για να καταστούν δυνατές οι συγκρίσεις μεταξύ της τεχνολογίας 
αφ'ενός και της παραγωγής και της διακίνησης εμπορευμάτων αφ'ετέρου. 
18 
19 
20 ΙΡΚ: Διεθνής ταξινόμηση τοιν όιπλωματιυν ευρεσιτεχνίας. 
ISIC: Διεθνής ταξινόμηοη το»ν κλάδων οικονομικών οραοτηριοτήτοιν. 
SITC: Διεθνής εμπορική ταξινόμηση εξωτερικού εμκορίου. 
49 
Σουηδία: 
Γενικά δεν χρησιμοποιούνται ακόμη βιβλιομετρικοί δείκτες και δεδομένα σχετικά 
με διπλώματα ευρεσιτεχνίας, οι χρήστες όμως διατύπωσαν μια αυξανόμενη 
ανάγκη για διεθνείς δείκτες αυτού του τύπου. 
Ηνωμένο Βασίλειο: 
Εκδηλώθηκε μεγάλο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη δεικτών εκροών για τη 
μέτρηση της αποτελεσματικότητας της Ε&Α κατά τον σχηματισμό στοιχείων 
ενεργητικού και κατά την αύξηση της ποιότητας ζωής. Παράδειγμα για 
απαιτούμενους δείκτες: η επιτήρηση των αναγγελιών για νέα προϊόντα, η 
μέτρηση του όγκου της από κοινού έρευνας με βιομηχανικούς χρήστες. 
Ενδιαφερόμενοι δείκτες για τις επιπτώσεις της Ε&Α είναι οι εξής: τα εμπορικά 
δεδομένα υψηλής τεχνολογίας, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, η μέτρηση της 
συνεργασίας μεταξύ της ιδιωτικής και της δημόσιας Ε&Α, η μέτρηση της 
ποιότητας ζωής όπως π.χ. η παιδική θνησιμότητα, η ποιότητα του αέρα, η 
καθαρότητα του νερού και η προσδοκία ζωής. 
1.3.3 Δείκτες καινοτομίας 
Αυστρία: 
Οι αυστριακοί χρήστες χρειάζονται διεθνώς συγκρίσιμα δεδομένα καινοτομίας 
με βάση τις συστάσεις του εγχειριδίου Oslo και θα ήθελαν να δουν τα 
αποτελέσματα της πρώτης αξιολόγησης της κοινοτικής έρευνας για την 
καινοτομία. 
Δανία: 
Απαιτούνται πληροφορίες σχετικά με τα εμπόδια που αντιμετωπίζει η 
καινοτομία και σχετικά με τους στόχους της· οι στατιστικές όσον αίρορά τις 
πηγές και τις δαπάνες Τ7)ς καινοτομίας πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες 
σχετικά με θέματα περιβάλλοντος που έχουν συνάρτηση με. την καινοτομία. 
Φινλανδία: 
Στο μέλλον πρέπει vex αναπτυχθούν ακόμη περισσότερο δείκτες καινοτομίας και 
να συντονισθούν σε. διεθνές επίπεδο, οχττε να παραχθούν συνεπή αριθμητικά 
στοιχεία. 
Γερμανία: 
Απαιτούνται διεθνώς συγκρίσιμα δεδομένα στους τομείς της βιομηχανίας και της 
παροχής υπηρεσιών. 
Ιρλανδία: 
Η ζώνη κάλυψης των 'μελλοντικών ερευνίόν για την καινοτομία πρέπει 
να επεκταθεί πέρα από την τεχνολογική καινοτομία και να συμπεριλάβει 
και τον τομέα παροχής υπηρεσιών. 
Πρέπει να συλλεχθούν δεδομένα' για τις επιδόσεις TÎOV επιχειρήσεων ώστε 
να καταστεί δυνατή μια χωριστή ανάλυση των καινοτόμων και των μη 
καινοτόμων. 
Απαιτούνται αξιόπιστες και αποτελεσμ.ατικές δυνατότητες' για 
ποσοτικοποίηση του "καινοτομικού δυναμικού" μιας επιχείρησης. 
50 
Ιταλία: 
Απαιτούνται δείκτες σχετικά με την τεχνική καινοτομία. 
Κάτω Χώρες: 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά [Αε τη διάδοση καινοτομιών στον τομέα 
των μεθόδων, ανά τομείς δραστηριοτήτων, 
Απαιτούνται εναλλακτικοί δείκτες για τις διαδικασίες ανανέωσης των 
MME. 
Νορβηγία: 
Απαιτούνται δείκτες που αφορούν την καινοτομία στον τομέα των 
μεθόδων, δηλαδή το κόστος των μέτρων. 
Απαιτούνται άλλοι δείκτες εισροών εκτός από τους δείκτες για την 
τεχνολογική καινοτομία, δηλ. το κόστος της οργανωτικής ανάπτυξης, της 
ανάπτυξης των ικανοτήτων και της ανάπτυξης της αγοράς. 
Απαιτούνται δείκτες εκροών για τη διαδικασία Ε&Α και καινοτομίας. 
Ισπανία: 
Απαιτούνται τακτικές έρευνες καινοτομίας ανά δύο έτη. 
Απαιτούνται έρευνες καινοτομίας, οι οποίες θα είναι καλύτερα 
εναρμονισμένες από την κοινοτική έρευνα για την καινοτομία. 
1.3.4 Δείκτες για το επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό 
Αυστρία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά [Αε εργατικό δυναμικό [Αε υψηλά προσόντα 
(επίπεδο 6 και 7 του ISCED) σε όλους τους επιστημονικούς κλάδους 
(περιλαμβανομένων και των θεωρητικών επιστημών). 
Δανία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά [Αε υποψήφιους διδάκτορες. 
Κατά την απασχόληση θα έπρεπε π.χ. να προσδιορίζεται το επίπεδο 
εκπαίδευσης (ακαδημαϊκή ή λοιπή εκπαίδευση). 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με την εκπαίδευση και την κινητικότητα 
των ερευνητίόν. 
Ιρλανδία: 
Απαιτούνται στατιστικές για την κινητικότητα των ανθρώπινων πόρων 
που προορίζονται για την επιστήμη και την τεχνολογία, για γνώσεις 
σχετικά με τον τρόπο πραγματοποίησης της μεταφοράς τεχνολογίας μέσω 
της απασχόλησης των εν λόγω ανθρώπινων πόρων στη βιομηχανία, καθώς 
και σχετικά [Αε την κίνηση τους μεταξύ των διαφόρων οικονομικών 
τομέων. Είναι επίσης σημαντικό το πρόβλημα της μετανάστευσης 
ειδικευμένου προσωπικού ("brain drain"). 
Απαιτούνται υποδιαιρεμένες σύμφωνα με τα επίπεδα ISCED πληροφορίες 
σχετικά με την απασχόληση και τη χρησιμοποίηση των ανθρώπινων 
πόρων για την επιστήμη και την τεχνολογία πάνω από το επίπεδο 5 της 
ISCED, πληροφορίες σχετικά [Αε τον αριθμό του εν λόγω εργατικού 
δυναμικού, το οποίο έχει ειδικευθεί όχι μέσο) της εκπαίδευσης του αλλά 
μέσω της δραστηριότητας του, καθώς και πληροφορίες σχετικά με την 
51 
απασχόληση στη βιομηχανία ατόμων με. διαφορετικές ικανότητες που 
προέρχονται από διαφορετικούς επιστημονικούς κλάδους. 
Ιταλία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με ερευνητές ανά χώρες προέλευσης και ηλικία. 
Κάτω Χώρες: 
Απαιτούνται συγκρίσιμες πληροφορίες σχετικά με. τα προσόντα και την 
εκπαίδευση. 
Νορβηγία: 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με. την κινητικότητα των ερευνητών. 
Απαιτούνται δεδομένα όσον αφορά τόσο τον προσδιορισμό των διάφορων 
πανεπιστημιακών ομάδων, όσο και τα ρεύματα που επικρατούν σ'αυτές. 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με διδάκτορες και υποψήφιους 
διδάκτορες ανά επιστημονικούς κλάδους. 
Απαιτούνται στατιστικές για τα επίπεδα 6 και 7 της ISCED ανά 
επιστημονικούς κλάδους. 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με τους ερευνητές ανά τομείς 
δραστηριοτήτων, φύλο και επιστημονικούς κλάδους. 
Πορτογαλία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με. επιστήμονες και μηχανικούς ανά 
επιστημονικούς κλάδους. 
Ισπανία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με τους ανθρώπινους πόρους που διατίθενται για 
την επιστήμη και την τεχνολογία, υποδιαιρεμένα ανά τομείς, φύση απασχόλησης, 
ηλικία, φύλο, επιστημονικό κλάδο και προέλευση είτε από το εκπαιδευτικό 
σύστημα, είτε από την αλλοδαπή, ενώ απαιτούνται επίσης στοιχεία σχετικά με 
τις αποδημίες. 
Σουηδία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με την ανταλλαγή ερευνητίόν μεταξύ των χωρών. 
Ηνωμένο Βασίλειο: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά [Αε τη ροή ατόμων από πανεπιστήμια και 
ερευνητικά ινστιτούτα προς τη βιομηχανία. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά [Αε την πρόσληψη και τοποθέτηση 
αποφοίτων πανεπιστημίου που προέρχονται από τον τομέα της επιστήμης 
και της τεχνολογίας. 
1.3.5 Περιφερειακοί δείκτες 
Αυστρία: 
θα αυξηθεί η ανάγκη των αυστριακών χρησπόν για περιφερειακά δεδομένα 
Ε&Α, που θα είναι περιορισμένα στα επίπεδα Ι και 2 της NUTS. 
52 
Βέλγιο: 
Απαιτούνται συγκρισιμότερες στατιστικές, π.χ. για παρόμοιους όρους και 
μεθόδους για τη συλλογή δεδομένων, καθώς και στατιστικές που θα 
υποδιαιρούνται ανά τομεακό ' επίπεδο και ανά περιφέρειες λαμβάνοντας υπόψη 
τις ειδικές ταξινομήσεις. 
Δανία: 
Τα περιφερειακά δεδομένα, τόσο για τον ιδιωτικό όσο και για το δημόσιο 
τομέα δεν θεωρούνται πολύ σημαντικά. Σχεδόν το ήμισυ των χρηστών είτε δεν 
χρησιμοποιεί ποτέ περιφερειακά δεδομένα ή τα χρησιμοποιεί μόνο για γενική 
πληροφόρηση. 
Κάτω Χώρες: 
Απαιτούνται περιφερειακές στατιστικές Ε&Α σχετικά με τα ερευνητικά σχέδια. 
Νορβηγία: 
Απαιτούνται δεδομένα ανά υπηρεσίες/πηγές χρηματοδότησης. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά [Αε τα κέντρα Ε&Α. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με την κινητικότητα τόσο στο εσωτερικό 
μιας χώρας όσο και μεταξύ χωρίον. 
Πορτογαλία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με ta κεντρί/, και τις επιχειρήσεις Ε&Α ανά 
τεχνολογικό τομέα σε περιφερειακό επίπεδο (NUTS 2, 3). 
Ισπανία: 
Βασικά, όλα τα δεδομένα που διατίθενται σε εθνικό επίπεδο πρέπει να 
αποκτήσουν περιφερειακό χαρακτήρα. 
Σουηδία: 
Εκδηλώνεται αυξανόμενο ενδιαφέρον για περιφερειακές στατιστικές και για 
διεθνοποίηση της Ε&Α. 
1.3.6 Άλλοι δείκτες 
Αυστρία: 
Απαιτούνται πολύ βραχυπρόθεσμες όπως επίσης και μακροπρόθεσμες 
προβλέψεις το>ν δαπανών της Ε&Α. 
Απαιτούνται πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδότηση των 
προγραμμάτων πλαισίου της ΕΕ για την έρευνα ("επανεισροές") ανά 
κράτη μέλη και ανά τομέα (επιστημονικοί τομείς, τεχνολογικοί τομείς-
στόχοι κ.λ.π.). 
Βέλγιο: 
Απαιτούνται πολύ βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις των 
δαπανών της Ε&Α. 
Απαιτείται ένας ειδικός αποπληθωριστής για τις επενδύσεις Ε&Α. 
53 
Δανία: 
Απαιτούνται πληροφορίες σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα της 
Ε&Α. 
Όσον αφορά τις δαπάνες των διεθνών οργανισμών στον τομέα της Ε&Α, 
απαιτούνται αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με. τις χώρες-αποδέκτες, τη 
φύση των οργανισμών και τα σχέδια που υποστηρίζονται. 
Φινλανδία: 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά με τη διεθνοποίηση των δραστηριοτήτων Ε&Α 
όπως π.χ. συμμετοχή σε διεθνή προγράμματα Ε&Α στα πλαίσια της ΕΕ και 
άλλων οργανισμών. 
Γαλλία: 
Απαιτούνται πολύ βραχυπρόθεσμες εκτιμήσεις των τάσεων της Ε&Α. 
Απαιτούνται πληροφορίες σχετικά με. τους σημαντικότερους φορείς που 
ασχολούνται [Αε την Ε&Α: επιχειρήσεις, δημόσια ινστιτούτα. 
Απαιτούνται πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες και 
τα μέτρα στους επιμέρους τομείς σε σχέση με την πολιτική απασχόλησης 
και την υποστήριξη. 
Απαιτούνται πληροφορίες σχετικά [Αε προγράμματα και την υποστήριξη 
που ( παρέχεται από διάφορα δημόσια ινστιτούτα, καθώς και ο 
συντονισμός [Αε διεθνή προγράμματα. 
Απαιτείται η ανάπτυξη τεχνικοόν πληροφόρησης όπως είναι οι βάσεις 
δεδομένων σχετικά [Αε τους συμμετέχοντες στην Ε&Α σε όλες τις χώρες. 
Γερμανία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με. τις επανεισροές μέσων από τα 
προγράμματα προώθησης της Ευρωπαϊκής Ένοχτης. 
Απαιτούνται συγκρίσιμες χρονοσειρές για σημαντικές μεταβλητές. 
Ιρλανδία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με τη συνεργασία στην έρευνα όσον αφορά 
τη χρονική και τη χρηματοοικονομική συμμετοχή των εταίρων, τα 
χαρακτηριστικά των εταίρων και των υπευθύνίον και τις σχέσεις μεταξύ 
τους, τον αριθμό των διασυνδέσεων που έχουν πραγματοποιηθεί, τη 
χρηματοοικονομική αξία της συνεργασίας, καθοός και όσον αφορά τις 
λοιπές εκροές που προέρχονται από τη συνεργασία. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με τη διάδοση κία τη χρησιμοποίηση της 
τεχνολογίας στις επιχειρήσεις μέσω της αξιολόγησης της χρησιμοποίησης 
σύγχρονων τεχνολογικών μεθόόίον στη βιομηχανία. 
Ιταλία: 
Απαιτούνται ταχείες και περισσότερο περιεκτικές πληροφορίες μέσω των 
συνήθων μέσων, μέσω της δημοσίευσης στις χρηματοοικονομικές 
εφημερίδες και/ή μέσω ημερίδων και επιτούτου διαφημιστικών μέτρων. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με τα σχέδια της ΕΕ (ερευνητική και 
χρηματοοικονομική έκθεση, δείκτες για συμμετοχή, επιπτοχτεις, ποιότητα, 
επάρκεια). 
54 
Κάτω Χώρες: 
Απαιτούνται ετήσιοι δείκτες για προγράμματα κατάρτισης και για την 
εκπαίδευση στον τόπο εργασίας σε συνάρτηση [Αε δραστηριότητες Ε&Α 
ανά τομείς δραστηριοτήτων. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά [Αε την ανταλλαγή πανεπιστημιακού 
διδακτικού προσωπικού και σπουδαστών. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με αλλοδαπούς σπουδαστές. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με εθνικά και διεθνή ερευνητικά 
προγράμματα ανά χρηματοδοτούντες οργανισμούς, συντονιστικούς 
μηχανισμούς, συμμετέχοντες οργανισμούς και ανά τύπο έρευνας. 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με. τα μέσα Ε&Α της ΕΕ που διατίθενται 
για πανεπιστήμια, ανά τύπους προγραμμάτων. 
Νορβηγία: 
Απαιτούνται δεδομένα σχετικά με. τη διεθνοποίηση και τις δαπάνες για 
σχέδια διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της Ε&Α, ανά πηγές 
χρηματοδότησης. 
Απαιτούνται ένας ορισμός για τη βιομηχανία ΤΠ (Τεχνολογίες 
Πληροφόρησης) σύμφωνα με [Αία ταξινόμηση των οικονομικών 
δραστηριοτήτων (NACEASIC). 
Απαιτούνται πολύ βραχυπρόθεσμες εκτιμήσεις. 
Απαιτούνται στατιστικές σχετικά [Αε τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων 
πλαισίου ΕΕ, σχετικά με. τη Νορβηγική συμμετοχή, κλπ. 
Πορτογαλία: 
Απαιτούνται δείκτες εισροών και εκροών για το πρόγραμμα πλαίσιο τΐ)ς ΕΕ. 
Ισπανία: 
Απαιτούνται δείκτες σχετικά με. την εκπαίδευση και σχετικά με άλλες δαπάνες 
που ταξινομούνται ως "άυλες επενδύσεις". 
Σουηδία: χ 
Απαιτούνται τόσο στοιχεία σχετικά με τη σουΐ]δική συμμετοχή σε σχέδια 
και προγράμματα σε συνάρτηση [Αε το πρόγραμμα πλαίσιο, όσο και 
συγκρίσεις σχετικές με. τη συμμετοχή και τη χρηματοοικονομική 
υποστήριξη άλλων ευρωπαϊκών χωρών. 
Απαιτούνται μελέτες σχετικά με την Ε&Α που εκτελείται στην αλλοδαπή 
από πολυεθνικές επιχειρήσεις. 
Ηνωμένο Βασίλειο: 
Απαιτούνται συστηματικές πληροφορίες για την ανάλυση και διάδοση της 
τεχνολογίας και για τη χρησιμοποίηση συγκεκριμένων τεχνολογιών σε 
διάφορες χώρες. Μία βάση δεδομένίον με δεδομένα σχετικά [Αε τις 
εισροές/εκροές της τεχνολογίας θα ήταν ένα χρήσιμο συ[Απλήρωμα της 
βάσης δεδομένων STAN του ()ΟΣΑ. 
Απαιτούνται αποπληθωριστές στον τομέα της Ε&Α. 
55 
2. Αποτελέσματα της έρευνας σχετικά με την ανάγκη των υπηρεσκόν της 
Επιτροπής για στατιστικές που αφορούν την Ε&Α και την καινοτομία 
Σκοπός της έρευνας ήταν η αξιολόγηση των σημερινών και των μελλοντικών 
αναγκών όλων των χρηστών που βρίσκονται στο εσωτερικό της Επιτροπής, όσον 
αφορά στατιστικές Ε&Α και καινοτομίας. Επιπλέον, επιχειρήθηκε να 
προσδιοριστούν τα τεχνικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι χρήστες κατά τη 
χρησιμοποίηση τέτοιων στατιστικών. 
2.1 Βασική προσέγγιση 
Όλες οι Γενικές Διευθύνσεις και ορισμένες άλλες μονάδες έχουν λάβει ένα 
ερωτηματολόγιο21, το οποίο καλύπτει ουσιαστικά τρεις τομείς: 
τις σημερινές ανάγκες 
τις μελλοντικές ανάγκες 
τις τεχνικές πτυχές σε. συνάρτηση [Αε τη χρησιμ,οποίηση στατιστικίόν. 
Οι ερωτήσεις αφορούσαν τη σημασία που αποδίδεται στις προτεινόμενες ομάδες 
δεικτών, τους τύπους υποδιαίρεσης που χρειάζονται οι ερωτηθέντες, τον 
προσδιορισμό των κατάλληλων επιπέδων λεπτομέρειας, τους πιθανούς νέους 
δείκτες, την επικαιρότητα των δεδομένίον και τις σχετικές προβλέψεις. 
2.2 Ανάλυση των απαντήσεων 
Προσδιορίστηκαν τρεις τύποι αντίδρασης: 
• Τύπος Ι: Οι ερωτηθέντες συμπλήρωσαν' το ερωτηματολόγιο. 
• Τύπος II: Οι ερωτηθέντες διαπίστωσαν ότι η εν λόγω αξιολόγηση δεν 
τους αφορά ή ότι δεν είχαν τίποτα σχετικό να όηλίόσουν. 
• Τύπος III: Οι ερωτηθέντες δεν αντέδρασαν σχεδόν καθόλου. 
Ο παρακάτω πίνακας περιλαμβάνει μια υποδιαίρεση των μονάδων που 
ερωτήθησαν σύμφωνα με τους προαναφερθέντες τύπους αντίδρασης. 
21 
Το ερωτηματολόγιο διατίθεται οτο τμήμα Δ3 της Eurostat. 
56 
Τύπο€ Ι Τύπο£ 11 Τύπο€ 111 
ΓΔ Ι ΓΔ V 0[Αάδα για μελλοντικές 
αναλύσεις 
ΓΔ Ι-Α ΓΔ VIII ΓΔ VI 
ΓΔ II ΓΔ IX ΓΔ Χ 
ΓΔ III ΓΔ XI ΓΔ XVIII 
ΓΔ IV ΓΔ XIV ΓΔ XIX 
ΓΔ VII ΓΔ XX ΓΔ XXII 
ΓΔ XII 
ΚΚΕρ - Ινστιτούτο για 
την τεχνολογική έρευνα 
του μέλλοντος 
ΓΔ XIII 
ΓΔ XV 
ΓΔ XVI 
ΓΔ XVII 
ΓΔ XXI22 
1 ΓΔ XXIII Ι Ι 
Κάθε μονάδα είχε. τη δυνατότητα να συμπληροχτει όσα ερωτηματολόγια ήθελε 
ανάλογα με τις υπομονάδες της ή τους μεμονωμένους χρήστες της. Ο αριθμός 
των συμπληρωθέντων ερωτηματολογίων κυμάνθηκε ανά μονάδα μεταξύ 1 και 7. 
Αριθμός των ερωτηματολογίων που συμπληρίόθηκαν ίυτό τις ερωτηθείσες 
μονάδες: 
ΓΔ Ι και ΓΔ Ι-Α 7 
ΓΔ II 1 
ΓΔ III 3 
ΓΔ IV 1 
ΓΔ VII 1 
ΓΔ XII 1 
ΚΚΕρ 6 
ΓΔ XIII 1 
ΓΔ XV 2 
ΓΔ XVI 1 
ΓΔ XVII 1 
ΓΔ XXIII 1 
22 Η εν λόγω ΓΔ δεν συμπλήραωε μεν το εροπηματολόγιο διατϋικυοι-. όμως TIC ανάγκες της αε μια αναλυτική έκθεση. 
* 57 
2.3 Ανάλυση των αποτελεσμάτων 
2.3.1 Ομάδες δεικτών, οι οποίες σήμερα θεωρούνται σημαντικές 
Από τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα δεδομένα, οι χρήστες θεωρούν 6 ομάδες ως 
σημαντικές για την τρέχουσα εργασία τους. Κατά σειρά προτεραιότητος αυτές 
είναι οι εξής: 
Στατιστικές για την καινοτομία 
Στατιστικές σχετικά με το εμπόριο με. προϊόντα υψηλής τεχνολογίας 
Στατιστικές σχετικά με τη χρηματοδότηση προγραμμάτων έρευνας, 
τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας ίιπό την ΕΕ 
Στατιστικές σχετικά με τις δαπάνες Ε&Α και το προσωπικό Ε&Α 
Στατιστικές σχετικά με. το τεχνολογικό ισοζύγιο πληρωμίόν 
Στατιστικές σχετικά με. τις δημόσιες δαπάνες Ε&Α 
Όλοι οι χρήστες είναι γενικά ικανοποιημένοι με το επίπεδο υποδιαίρεσης των 
διαθέσιμων δεδομένων και με. τη συχνότητα παραγωγής τους. 
2.3.2 Επίπεδο υποδιαίρεσης που απαιτείται από τους χρήστες στο εσωτερικό 
της Επιτροπής 
Για τους περισσότερους δείκτες απαιτείται μια υποδιαίρεση ανά έτη, περιφέρειες 
και τομείς. Όλοι οι χρήστες δήλωσαν ότι έχουν ανάγκη από περιφερειακούς 
δείκτες. Ορισμένες ειδικές επιθυμίες αναφέρονται παρακάτω: 
Η ΓΔ Ι ενδιαφέρεται για δείκτες σχετικά με διασυνοριακές ροές διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας, ανά κύριους εμπορικούς εταίρους. 
Η ΓΔ II δήλωσε ότι οι δείκτες για. την καινοτομία πρέπει να υποδιαιρούνται 
σε βασικές καινοτομίες και σε καινοτομίες βελτίωσης. 
Η ΓΑ III αναφέρθηκε στην ανάγκη υποδιαίρεσης των δεικτίόν ανά ειδικούς 
τομείς, όπως π.χ. ανά τεχνολογίες πληροφόρησης (λογισμικό, υλικός εξοπλισμός) 
και ανά τηλεπικοινωνίες, καθώς επίσης και ανά ηπείρους. 
Η ΓΔ IV θα ήθελε δείκτες για τα ίυτό το δημόσιο διατιθέμενα κονδύλια Ε&Α 
υποδιαιρεμένα ανά βοηθητικά προγράμματα και ανά τύπους παραληπτών. 
Η ΓΔ XV επιθυμεί μία υποδιαίρεση των δεικτίόν και της καινοτομίας ανά 
μέγεθος της επιχείρησης. 
58 
2.3.3 Ομάδες δεικτών οι οποίες θεωρούνται σημαντικές για το μέλλον 
Στο σημείο αυτό πρόκειται σχεδόν για την ίδια ομάδα δεικτών όπως και για 
ις σημερινές ανάγκες: 
Στατιστικές σχετικά με το εμπόριο προϊόντα υψηλής τεχνολογίας 
Στατιστικές καινοτομίας 
Στατιστικές σχετικά με τη χρηματοόότησίΐ προγραμμάτων για την έρευνα, 
την τεχνολογική ανάπτυξη και την καινοτομία από την ΕΕ 
Στατιστικές σχετικά με τις δαπάνες Ε&Α και το προσωπικό Ε&Α 
Στατιστικές σχετικά με το τεχνολογικό ισοζύγιο πληρωμών 
Στατιστικές σχετικά με τις δημόσιες δαπάνες Ε&Α 
2.3.4 Ανάγκη για νέους δείκτες 
Ορισμένες υπηρεσίες της Επιτροπής θα ήθελαν στο μέλλον να λάβει υπόψη της 
η Eurostat νέους δείκτες στους παρακάτω τομείς: 
α) Δείκτες για εκροές και επιπτίόσεις 
δείκτες για διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε συνάρτηση με ττ|ν προέλευση του 
ιδιοκτήτη, 
- δείκτες σχετικά με. άλλες μορφές προστασίας εκτός από τα διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας, 
βιβλιομετρικοί δείκτες όπως η κατονόμασία της κυριότητας της έρευνας 
που χρηματοδοτείται από την Επιτροπή, 
δείκτες σχετικά [Αε το τεχνολογικό ισοζύγιο πληρωμών, ως τιμές μέτρησης 
της διεθνοποίησης, 
δείκτες για την αποτελεσματικότητα ή παραγωγικότητα της Ε&Α, 
δείκτες για τις επιδόσεις των καινοτόμων τεχνολογιών σχετικά [Αε την 
παραγωγή ενέργειας. 
β) Δείκτες καινοτομίας 
δείκτες για τις διασυνδέσεις μεταξύ της καινοτομίας και της διάδοσης 
καθώς και της υποδομής της τεχνολογίας 
59 
γ) Λοιποί δείκτες 
δείκτες για τη διεθνοποίηση της Ε&Α και της καινοτομίας, 
δείκτες διείσδυσης για ειδικές τεχνολογίες, 
δείκτες για εργασίες που χρηματοδοτούνται από την Επιτροπή στον 
τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης, 
δείκτες για την κινητικότητα ή αντίστοιχα για τη ζήτηση των ερευνητών. 
2.3.5 Ενεργοποιημένα δεδομένα και εκτιμήσεις 
Απαιτούνται για όλες τις ομάδες δεικτών που αναφέρονται στο ερωτηματολόγιο. 
Τις περισσότερες φορές προτείνεται ως χρόνος εκτιμήσεων το διάστημα των 5 
έως 10 ετών. 
2.3.6 Τεχνικές δυνατότητες 
Οι φορείς δεδομένων που χρησιμοποιούνται συχνότερα είναι δημοσιεύσεις και 
βάσεις δεδομένων. Το κύριο εμπόδιο, το οποίο αντιμετωπίζουν οι χρήστες, όταν 
προσπαθούν να λάβουν πληροφορίες σχετικά με την Ε&Α και την καινοτομία 
είναι η μη πληρότητα των διαθέσιμων πληροίρορίίόν. 
60 
3. Τελικά συμπεράσματα σχετικά με το θέμα της ανάπτυξης δεικτίόν για 
την Ε&Α και την καινοτομία στην Επιτροπή 
Οι εθνικές εκθέσεις οι σχετικές με τις ανάγκες των χρτιστών και οι έρευνα 
σχετικά με τις ανάγκες της Επιτροπής δεν περιελάμβαναν τίποτα το οποίο να 
ήταν εντελώς νέο και το οποίο να μην είχε ληφθεί υπόψη στα σχετικά σχέδια 
της Eurostat. Ένα γενικό τελικό συμπέρασμα θα [Απορούσε να είναι ότι η 
εργασία της Eurostat στον τομέα αυτό δεν είναι επαρκώς γνωστή ούτε στα 
κράτη μέλη ούτε στις επιμέρους υπηρεσίες της Επιτροπής. Κατά συνέπεια, οι 
εκθέσεις και η έρευνα παρείχαν τη 'δυνατότητα να διατυπωθούν ορισμένα τελικά 
συμπεράσματα και προτάσεις για μελλοντικές δράσεις. 
Κατά την ανάπτυξη ενός μεθοδολογικού πλαισίου για στατιστικές σχετικά 
με τις δημόσιες δαπάνες για την Ε&Α μπόρεσε vex γίνει σαφής διάκριση 
μεταξύ αφ'ενός της παραγωγής ταχέων αποτελεσμάτων με τη βοήθεια της 
ανάλυσης των σχεδιαζόμενων δημόσιων δαπανών για την Ε&Α στο επίπεδο 
1 της NABS με βάση το σχέδιο του προϋπολογισμού και, εφ'έτέρου, [Αίας 
αναλυτικής και βασιζόμενης στην έρευνα ανάλυσης TCOV πραγματικών 
δαπανών στο επίπεδο 2 ή 3 της NABS σε μεταγενέστερο χρονικό σημείο. 
Πρέπει να λάβει προτεραιότιπα η βελτίωση της ποιότητας των 
περιφερειακών υποδιαιρέσεων για τις σημαντικότερες μεταβλητές της Ε&Α. 
Ο περιφερειακός χαρακτήρας των λοιπών δεικτίόν για την Ε&Α και την 
καινοτομία αποτελεί πιο μακροπρόθεσμο στόχο. 
Πρέπει επίσης να δοθεί προτεραιότητα στην ανάπτυξη στατιστικών σχετικά 
με την έρευνα που χρηματοδοτείται από την Κοινότητα. Το ερωτηματολόγιο 
για την κοινοτική έρευνα σχετικά με την καινοτομία πρέπει να συνταχθεί 
σε. στενή συνεργασία με τον ΟΟΣΛ και στα. πλαίσια της επόμενης 
επεξεργασίας του εγχειριδίου Oslo. 
Πρέπει να αναπτυχθεί μία ολοκληρωμένη έννοια για τις έρευνες της Ε&Α 
και της καινοτομίας, η οποία θα οδηγεί σε ένα νομικό πλαίσιο για τις εν 
λόγω έρευνες. Η εν λόγω έννοια θα [Απορούσε επίσης να περιλαμβάνει 
ορισμένες συστάσεις για την επεξεργασία της μεθοδολογίας για έρευνες 
Ε&Α, οι οποίες πρέπει να εξεταστούν από κοινού με τον ΟΟΣΑ στα 
πλαίσια της επόμενης επεξεργασίας του εγχειριδίου Frascati. 
Σε συνάρτηση [Αε την ανάπτυξη του συστήματος για στατιστικές σχετικά [Αε 
τους ανθρώπινους πόρους για την επιστήμη και τεχνολογία πρέπει να δοθεί 
προσοχή στην όσο το δυνατόν ταχύτερη συ|ΐπερίληψη ορισμένων δεικτών 
σχετικά με. την κινητικότητα των ερευνητίόν. 
Πρέπει να πραγματοποιηθεί μια μελέτη σχετικά με τις δυνατότητες 
συλλογής διεθνώς συγκρίσιμων δεδομένων για τις δραστηριότητες Ε&Λ των 
πολυεθνικών επιχειρήσεων σε διάφορες χ(όρες. 
61 
Στις μελλοντικές εκδόσεις της Eurostat πρέπει να συμπεριληορθούν ορισμένα 
δεδομένα σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και σχετικά με το εμπόριο 
με προϊόντα υψηλής τεχνολογίας. 
Πρέπει να βελτιωθεί η εμπορική προώθηση (marketing) του έργου και των 
προϊόντων της Eurostat στον τομέα των στατιστικών Ε&Α και καινοτομίας. 
62 
eurostat 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ HI 
Στατιστικές πληροφορίες που διατίθενται στα κράτη μέλη του Ευρωπαϊκού 
Οικονομικού Χώρου (και στην Ελβετία) σχετικά με την Ε&Α και την 
καινοτομία 
Περίληψη της τελικής έκθεσης 
63 
Κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει καταστεί σαφές, ότι έχει αυξηθεί σημαντικά 
η συμβολή της έρευνας και της τεχνολογίας στην κοινωνικο-οικονομική εξέλιξη 
των χωρών. Αναμένεται ότι η εν λόγω τάση θα συνεχιστεί. Κατά συνέπεια, 
αυξάνεται επίσης το ενδιαφέρον κάθε. χώρας για τον προσδιορισμό των 
δραστηριοτήτων στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογίας, ενώ για το 
σκοπό αυτό διατίθενται όλο και περισσότερα χρηματοοικονομικά μέσα και 
προσωπικό. Η ανάγκη για μία ποσοτικοποίηση των προσπαθειών έρευνας και 
ανάπτυξης οδήγησε τόσο στη δημιουργία ειδικίόν συστημάτων για την παραγωγή 
ποσοτικών δεδομένων, όσο και στην ανάθεση σε ειδικευμένα ιδρύματα του έργου 
της πραγματοποίησης της απαιτούμενης συλλογής δεδομένων. 
Με την παρούσα μελέτη καταβάλλεται η προσπάθεια να εξεταστούν προσεκτικά 
και να παρουσιαστούν τα συστήματα που χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη 
της ΕΕ και της ΕΖΕΣ για την κάλυψη των δραστηριοτήτων τους στον τομέα 
της έρευνας και της τεχνολογίας και για τη συλλογή των αντίστοιχων 
δεδομένων. Αναλυτικότερα, η μελέτη επικεντρίόνεται στα γενικά συστήματα 
συλλογής δεδομένίον, στις συλλεγχθείσες γενικές βάσεις δεδομένων Ε&Α και 
στους χρήστες των εν λόγω δεδομένων/πληροφοριών. 
Για την πραγματοποίηση της μελέτης ανίχπτύχθηκαν 11 ερωτηματολόγια, κάθε 
ένα από τα οποία αναφέρεται σε. ένα από τα παρακάτω θέματα της Ε&Α: 
* δημόσια χρηματοδότηση 
* κρατικός τομέας 
* πανεπιστημιακός τομέας 
* τομέας των ιόΐίοτικών οργανισμονν χα>ρίς κερδοσκοπικό χαρακτήρα 
* τομέας επιχειρήσεων 
* καινοτομία 
* τεχνολογικό ισοζύγιο πληρωμών 
* διπλώματα ευρεσιτεχνίας 
* υψηλή τεχνολογία 
* ανταγωνιστικότητα 
* βιβλιομετρία. 
Όλες οι απαιτούμενες παράμετροι συμπεριελήφθησαν στα ερωτηματολόγια (που 
συντάχθηκαν στη γαλλική και αγγλική γλώσσα), ίόστε να καλτκρθεί ο 
προαναφερθείς τομέας της μελέτης. Μετά από προσεκτική έρευνα, η οποία 
άρχισε με τις πρώτες επαφές με τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες και τα 
υπουργεία έρευνας και τεχνολογίας σε όλα' τα κράτη μέλη, εντοπίστηκαν οι 
ειδικοί για κάθε ένα από τα προαναφερθέντα θέματα. Σε αυτούς στάλθηκαν τα 
ερωτηματολόγια και ελήφθησαν απαντήσεις για κάθε. θέμα Ε&Α και για κάθε. 
κράτος μέλος. Από 198 αναμενόμενες απαντήσεις παρελήφθησαν στην 
πραγματικότητα 186. Πρόκειται για ένα ποσοστό συμμετοχής ύψους 94 %. 
Η ανάλυση των συλλεχθέντων δεδομένων πραγματοποιήθηκε στη συνέχεια 
κάθετα, δηλαδή για κάθε θέμα. Αναλύθηκαν, συγκρίθηκαν και παρουσιάστηκαν 
οι απαντήσεις όλων των κρατών μελοόν. Το εν λόγο) [Αέρος της ανάλυσης 
περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των παραληφθεκπόν πληροφοριών με όλες 
τις αξιοσημείωτες λεπτομέρειες. 
64 
Τέλος πραγματοποιήθτ]κε μία οριζόντια ανάλυση, στην οποία παρουσιάζεται 
ολόκληρο το σύστημα για τη συλλογή δεδομένίον Ε&Α σε κάθε κράτος μέλος. 
Το εν λόγω δεύτερο μέρος της ανάλυσης είναι πολύ πιο περιεκτικό, για να 
αποφευχθεί η επανάληψη πληροφοριών που έχουν ήδη ανακοινωθεί. 
Λόγω της μεγάλης πολυμορφίας των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο 
ερωτηματολόγιο και λόγω της περιπλοκότητας του θέματος αποφασίστηκε 
συνολικά να παρουσιαστεί κάθε επιμέρους θέμα κατά τέτοιο τρόπο ώστε να 
λαμβάνεται υπόψη η γενική διάρθρωση κάθε ερωτηματολογίου και να 
αναλύονται ομάδες ερωτήσεων, με τις οποίες εξετάζονται τα επιμέρους τμήματα 
κάθε θέματος. Για τη σύνοψη των ίχπαντήσεων ανά κράτη μέλη 
χρησιμοποιήθηκαν πίνακες για μία ή περισσότερες (χπαντήσεις. 
Από την ανάλυση TCOV πληροφοριών που παρελήφθησαν, προκύπτει γενικά μία 
θετική εντύπωση για όλα τα κράτη μέλη. Σχεδόν σε όλα τα κράτη υπάρχει μία 
κεντρική υπηρεσία, η οποία είναι αρμόδια για το συντονισμό της συλλογής των 
δεδομένων Ε&Α. Σχετικά χρησιμοποιείται λιγότερο ή περισσότερο η διεθνής 
ονοματολογία και ο τρόπος ενέργειας που περιγράφεται στα σχετικά εγχειρίδια. 
Το θέμα της καινοτομίας στις επιχειρήσεις είναι σχετικά νέο. Κατά συνέπεια 
δεν διατίθεται πάντοτε η υποδομή που απαιτείται για την κάλυψη του θέματος. 
Σε γενικές γραμμές, τα κράτη μέλη είναι απολύτίος έτοιμα να χρησιμοποιήσουν 
την κατάλληλη μεθοδολογία που ανίχπτύχθηκε προσίράτως από τον ΟΟΣΑ. 
Τα θέματα της τεχνολογίας, του τεχνολογικού ισοζυγίου πληρωμών και των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας δεν καλύπτονται συνήθως μέσα> μια ιδιαίτερης 
συλλογής δεδομένων. Τα κράτη βασίζονται σε δεδομένα, τα οποία λαμβάνουν 
από τις υπηρεσίες οι οποίες είναι συνήθως αρμόδιες, δηλ. από τις κεντρικές 
τράπεζες και από τα γραφεία διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Η Ιρλανδία και το 
Ηνωμένο Βασίλειο είναι τα μοναδικά κράτη.μέλη τα οποία συλλέγουν χωριστά 
δεδομένα για την κάλυψη των εν λόγω θεμάτων. 
Τα δύο επίπεδα έρευνας για το θέμα του τεχνολογικού ισοζυγίου πληρωμών 
προέρχονται από το γεγονός, ότι ορισμένα κράτη πραγματοποιούν έρευνες μόνο 
για τις πληρωμές και όχι για το εισόδημα από τεχνολογικές συναλλαγές. Η 
Ιρλανδία διατύπωσε ανησυχίες σχετικά με την ποιότητα των δεδομένίον τά 
οποία προκύπτουν από την έρευνα, η οποία εκτελείται για το τεχνολογικό 
ισοζύγιο πληρίομών, δεδομένου του γεγονότος ότι δεν μπορούν vex παρασχεθούν 
τέτοια δεδομένα από την κεντρική τράπεζα λόγω εμπιστευτικότητας. Γενικά, οι 
διαπιστωθείσες αποκλίσεις από την προτεινόμενη προσέγγιση του ΟΟΣΑ 
δικαιολογούνται από το γεγονός ότι το δεδομένα για το τεχνολογικό ισοζύγιο 
πληρωμών κανονικά είναι ένα παραπροϊόν μιας υπηρεσίας, η οποία δεν 
ασχολείται με. τη συλλογή παρόμοιων δεδομένίον. 
Τέλος πρέπει να τονιστεί, ότι προίρανώς κανένα από τα κράτη μέλη δεν 
αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο τροποποιήσεων μετά την ολοκλήρωση της 
εσωτερικής αγοράς, όσον αφορά το τεχνολογικό ισοζύγιο πληρωμών για το 
1993. 
Τα δεδομένα για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας είναι κατά πολύ όμοια για όλα 
τα κράτη μέλη και δημοσιεύονται από τους αντίστοιχους διεθνείς οργανισμούς 
65 
(EPA, WIPO κ.λ.π.) υπό μορφή μιας βασικής ανάλυσης. Σύμφωνα με τις 
ενδείξεις δεν υπάρχει στα κράτη μέλη κανένα σύστημα για την αξιολόγηση των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, με εξαίρεση ένα περιγραφικό σύστημα στο Βέλγιο. 
Το θέμα της υψηλής τεχνολογίας φαίνεται ότι ενδιαφέρει μια σειρά από χώρες, 
στις οποίες δραστηριοποιούνται σχετικά ερευνητικές ομάδες οι οποίες και 
γράφουν αρκετά απαιτητικές διατριβές σχετικά με. το θέμα αυτό. Φυσικά, 
ορισμένα κράτη μέλη δεν ασχολούνται καθόλου με την εξέταση της υψηλής 
τεχνολογίας, εφ'όσον δεν έχουν ακόμη ασχοληθεί με την εξέλιξη του θέματος. 
Η Γερμανία είναι η μοναδική χώρα, η οποία συντάσσει [Αία τακτική έκθεση για 
την υψηλή τεχνολογία, ενώ η Ιταλία εξετάζει το ενδεχόμενο έναρξης της 
τακτικής παραγωγής μιας τέτοιας έκθεσης στις αρχές του 1992. 
Η κατάσταση όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα είναι παρόμοια με. την 
κατάσταση στον τομέα της υψηλής τεχνολογίίχς. Σχεδόν το ήμισυ των κρατών 
μελών ασχολείται κατά τρόπο δραστήριο με την έρευνα της ανταγωνιστικότητας, 
ενώ άλλες χώρες εξετάζουν σήμερα το ενδεχόμενο να αρχίσουν εργασίες σχετικά 
με. το θέμα αυτό. 
Τέλος, όσον αφορά τη βιβλιομετρία, που είναι ακόμη ένα πολύ πρώιμο θέμα, 
τα περισσότερα κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη την απαιτούμενη υποδομή για την 
παραγωγή τακτικών στατιστικών. Εκτελούνται όμχυς εκτεταμένες ερευνητικές 
εργασίες σχετικά με τη μεθοδολογία για το εν λόγο) θέμα, ενώ ορισμένες χώρες 
έχουν ήδη συντάξει [AUX ολόκληρη σειρά οστό ειδικευμένες μελέτες. Πρέπει να 
αναφερθεί, ότι καμία χώρα δεν έχει αναπτύξει μέχρι το>ρα μία εθνική βάση 
βιβλιομετρικών δεδομένίον και ότι σε όλες τις μέχρι πόρα εκτελεσθείσες εργασίες 
τα δεδομένα έχουν εξαχθεί από τις γνωστές διεθνείς βάσεις δεδομένων. Η 
Γαλλία είναι το μοναδικό κράτος μέλος της Ε Ε, το οποίο σχεδιάζει [Αία τακτική 
εξαμηνιαία βιβλιομετρική έκθεση. 
66 
eurostat 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 
Πρώτες σκέψεις όσον αφορά τη μελλοντική νομική βάση για τακτικές 
έρευνες σχετικά με δεδομένα Ε&Λ και καινοτομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
67 
1. Λόγοι για ένα νομικό πλαίσιο 
Για ένα νομικό πλαίσιο υπάρχουν πολλά επιχειρήματα: 
μέσω ενός νομικού πλαισίου οι στατιστικές της Ε&Α και καινοτομίας θα 
αποκτήσουν μεγαλύτερο γόητρο και θα αντιμετωπίζονται κατά προτεραιότητα 
όσον αφορά τη διάθεση μέσων τόσο σε επίπεδο κράτους μέλους όσο και σε. 
κοινοτικό επίπεδο· 
οι χρήστες απαιτούν συνεπείς και συγκρίσιμες πληροφορίες σχετικά με τους 
συντελεστές της διαδικασίας της καινοτομίας που αφορούν και δεν αφορούν την 
Ε&Α. Αυτό προϋποθέτει ότι οι έρευνες Ε&Α και καινοτομίας πρέπει να 
εναρμονιστούν όσο το δυνατόν περισσότερο· 
τα χωριστά συστήματα για τις έρευνες Ε&Α και καινοτομίας αυξάνουν το 
κόστος απάντησης των επιχειρήσεων, με συνέπεια να επηρεάζεται 
μακροπρόθεσμα η περαιτέρω εξέλιξη TÎOV εν λόγω ερευνών· 
το σχέδιο κανονισμού σχετικά με τις διαρθρωτικές στατιστικές επιχειρήσεων και 
ιδιαίτερα η ενότητα για τις διαρθρωτικές στατιστικές στη βιομηχανία, προβλέπει 
ήδη να παρέχονται ετήσιες πληροφορίες, οι οποίες θα υποδιαιρούνται σύμφωνα 
με τους τετραψήφιους κωδικούς της NACE, σχετικά με τις συνολικές δαπάνες 
για την Ε&Α και την καινοτομία στον εξορυκτικό κλάδο, στη μεταποίηση, στην 
παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και αερίου και στον οικοδομικό κλάδο. 
Επιπρόσθετα, ο κανονισμός παρέχει την αρμοδιότητα να συλλέγονται και άλλες 
πληροφορίες σχετικά [Αε την Ε&Α και την καινοτομία. Οι εν λόγω μεταβλητές 
μπορούν να προσδιορίζονται αναλυτικότερα σε. μία χωριστή ενότητα, η οποία 
θα μπορούσε, να επισυναφθεί στον κανονισμό (ος παράρτημα. 
2. Λιεύρυνση του όγκου 
Φυσικά θα μπορούσε να εξεταστεί, αν το "πλαίσιο θα μπορούσε να έχει ένα 
ακόμα μεγαλύτερο όγκο, δηλ. αν θα έπρεπε να καλύπτει ολόκληρο το φάσμα 
των επιστημονικών και τεχνολογικών δεικτίόν και όχι μόνο έρευνες επιχειρήσεων 
σχετικά με. την Ε&Α και την καινοτομία. Σ'αυτούς τους άλλους δείκτες 
περιλαμβάνονται τα διπλίόματα ευρεσιτεχνίας, η βιβλιομετρία, το τεχνολογικό 
ισοζύγιο πληρωμών και το εμπόριο με προϊόντα υψηλής τεχνολογίας. Λν και 
η απόφαση του Συμβουλίου για τη θέσπιση πολυετούς προγράμματος για την 
ανάπτυξη των κοινοτικίόν στατιστικιόν σχετικά με την έρευνα, Τ7|ν ανάπτυξη και 
την καινοτομία περιλα|ΐβάνει ολόκληρο το φάσμ,α των δεικτίόν, φαίνεται ότι 
είναι δύσκολο, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, να συμπεριληίρθούν όλοι οι εν λόγω 
δείκτες σε ένα νομικό πλαίσιο. Όσον αφορά τις πηγές, το βαθμό ανάπτυξης και 
την εναρμόνιση, οι δείκτες είναι πολύ ετερογενείς. Λπ'ότι φαίνεται προς το 
παρόν δεν υπάρχει κάποια-προφανής ανάγκη για ένα τόσο ευρύ πλαίσιο. Κατά 
συνέπεια, προτείνεται να καλύπτει το νομικό πλαίσιο, σε βραχυπρόθεσμη βάση, 
μόνο έρευνες επιχειρήσεων σχετικά .με την Ε&Λ και την καινοτομία. Ο 
κανονισμός σχετικά με. τις διαρθρωτικές στατιστικές επιχειρήσεων περιλαμβάνει 
επίσης, κατ'αρχήν, τα τμήματα Μ-Ο της NACE Αναθ. 1 (εκπαίδευση και 
διδασκαλία, υγεία, κτηνιατρική και κοινοτνικές υποθέσεις, παροχή λοιπών 
δημόσιων και προσίοπικίόν υπηρεσιών), τα οποία σε ορισμένα κράτη μέλη 
68 
ανήκουν στη μερική ή αποκλειστική αρμοδιότητα δημόσιων ιδρυμάτων και 
χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό. II συλλογή δεδομένων από 
αυτές τις μονάδες πραγματοποιείται, μεταξύ άλλων, σε μεταγενέστερο στάδιο. 
Επομένως, το προτεινόμενο νομικό πλαίσιο για έρευνες Ε&Α και καινοτομίας 
θα μπορούσε κατ'αρχήν να περιλαμβάνει επίσης και δρίχστηριότητες στα εν λόγω 
τμήματα. Για να επιτευχθεί εναρμόνιση [Αε τους κανόνες του εγχειριδίου Frascati 
και με την τρέχουσα πρακτική, συμπεριελήφθηκε επίσης η δημόσια διοίκηση 
(τμήμα L). 
3. Αναγκαίες λύσεις των προβλημάτων 
Απόφαση σχετικά με τις μεταβλτιτές πον θα καλύπτονται ιπις νομικές διατάξεις 
και σχετικά με τη συχνότητα της εναρμονισμένης συλλογής δεδομένων σε 
κοινοτικό επίπεδο. 
Σε. πολλά κράτη μέλη διατίθενται μέχρι τώρα αναλυτικά δεδομένα Ε&Α μόνο 
ανά δύο έτη. Τα δεδομένα σχετικά με την καινοτομία συλλέγονταν μέχρι τοόρα 
μόνο σε ad hoc βάση και σε ακόμα μεγαλύτερα διαστήματα. Στο μέλλον 
φαίνεται όμως ότι, τόσο σε κοινοτικό επίπεδο, όσο επίσης και σε επίπεδο 
κρατών μελών θα απαιτούνται ετήσια στοιχεία σχετικά με την Ε&Α και την 
καινοτομία με. βάση ορισμένες βασικές μεταβλητές που θα υποδιαιρούνται ανά 
οικονομικούς κλάδους. Ο κανονισμός για τις διαρθρωτικές στατιστικές 
επιχειρήσεων περιλαμβάνει ήδη την απαίτηση για ετήσια δεδομένα σχετικά με 
το προσωπικό και τις δημόσιες δαπάνες της Ε&Λ. Ο εν λόγω πυρήνας θα 
μπορούσε να διευρυνθεί σε ορισμένους γενικούς δείκτες καινοτομίας. 
Για το μέλλον έχει προταθεί να συλλέγονται ανά δύο έτη οι αναλυτικοί δείκτες 
Ε&Α, όπως είναι π.χ. οι δαπάνες ανά τύπο και πηγή του μέσου, το προσωπικό 
Ε&Α ανά δραστηριότητα ή προσόντα, καθ<ός και οι περιφερειακές υποδιαιρέσεις. 
Επομένως δεν αλλάζει ο σημερινός τρόπος δράσης όσον αφορά τις αναλυτικές 
έρευνες Ε&Α σε πολλά κράτη μέλη. Αν θεωρηθεί ως δεδομένο, ότι οι 
προσπάθειες όσον αφορά το ερώτημα TÎOV δαπανούν για την καινοτομία θα 
αποδειχθούν επιτυχείς στο μέλλον, προτείνεται να συλλέγονται στοιχεία για τις 
δαπάνες καινοτομίας στο μέλλον ανά δύο έτη. 
Το εγχειρίδιο Oslo περιλαμβάνει πολλές ακόμη μεταβλητές για την καινοτομία, 
π.χ. στόχοι της καινοτομίας, πηγές πληροφόρησης για την καινοτομία, εμπόδια 
για την καινοτομία, συνεργασία στον τομέα Ε&Λ, μεταφορά τεχνολογίας, 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας κλπ. Εφ'όσον δεν προβλέπεται ότι θα μεταβληθεί 
ριζικά η κατανομή σύμφωνα με τις εν λόγω μεταβλητές, επαρκεί κατά πάσα 
πιθανότητα να συλλέγονται .οι σχετικές πληροίρορίες σε ad-hoc βάση ή 
τουλάχιστον σε διαστήματα όχι 'μικρότερα των τεσσάρων ετίόν. Δεδομένου του 
γεγονότος ότι ο τομέας των ερευνών για την καινοτομία είναι νέος και δεν έχει 
ακόμα πλήρως παγιωθεί, προτείνεται να είναι τα κράτη μέλη εύκαμπτα στις 
έρευνες για την καινοτομία, σύμφωνα [Αε τις ίδιες ανάγκες τους και τις 
συστάσεις των διεθνίόν προτύπων κατά τη συμπερίληψη της μιας ή της άλλης 
μεταβλητής. 
69 
Επεξεργασία μιας κατάλληλης διάρθρω(της έρευνας στα κράτη μέλη 
Όταν θα έχουν καθοριστεί οι απαιτούμενες μεταβλητές και η συχνότητα της 
συλλογής δεδομένων, πρέπει τα κράτη μέλη να εκπονήσουν την κατάλληλη 
διάρθρωση της έρευνας. Το νομικό πλαίσιο δεν περιέχει σχετικές προτάσεις, οι 
εν λόγω όμως πρακτικές πτυχές πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την 
επεξεργασία. 
Εναρμόνιση πυν ερευνών 
Οι έρευνες καινοτομίας έχουν εξελιχθεί κατά τρόπο σχετικά ανεξάρτητο από τις 
έρευνες Ε&Α, πράγμα που ενδεχομένως οφείλεται στο γεγονός ότι οι εν λόγω 
έρευνες εκτελούνται σε. πολλά κράτη από διαφορετικά ιδρύματα. Ακόμα και αν 
ληφθεί υπόψη ότι τα μεθοδολογικά πλαίσια πρέπει να είναι σχετικά συνεπή, ένα 
νομικό .πλαίσιο για τις στατιστικές Ε&Λ και καινοτομίας απαιτεί μια πολύ πιο 
προχωρημένη ολοκλήρίοση των δύο τύπων έρευνας απ' ό,τι συμβαίνει σήμερα. 
4. Επιπτώσεις του νομικού πλαισίου για τα κράτη μέλη 
Έρευνες Ε&Α 
Εκτέλεση τους σε όλα τα κράτη μέλη τουλάχιστον ανά δύο έτη 
Προσαρμογή στον πληθυσμό-στόχο που συνιστάται 
Ενδεχομένως εισαγωγή ορισμένίον νέων ερωτήσεων σχετικά με την 
καινοτομία 
Ανάπτυξη των περιφερειακοί πτυχών TÎOV ερευνίόν της Ε&Α. 
Έρευνες καινοτομίας 
Εκτέλεστ) τους σε όλα τα κράτη μέλη τουλάχιστον ανά δύο έτη 
Προσαρμογή στον πληθυσμό-στόχο που συνιστάται 
Συνέπεια των πληροφοριών Ε&Λ "από έρευνες καινοτομίας με τις 
πληροφορίες από έρευνες Ε&Λ και, αν απαιτείται, συμπερίληψη 
ερωτήσεων σχετικά [Αε τις 'δαπάνες και το προσωπικά της Ε&Α 
Προσαρμογή του περιεχομένου της έρευνας σε αναθεωριιμένους διεθνείς 
κανόνες. 
5. Ορισμένες επιπλέον ερωτήσεις 
Η διαβίβαση δεδομένίον στην Eurostat πρέπει να συντονίζεται με το ήδη 
υφιστάμενο σύστημα γνωστοποίησης του ΟΟΣΛ, οκιτε να αποφεύγεται η χωριστή 
γνωστοποίηση από τα κράτη μέλη και στους δύο οργανισμούς. II προθεσμία για 
τη μεταβίβαση δεδομένίον μπορεί να ανέρχεται, όπως και στην ενότητα για τις 
διαρθρωτικές στατιστικές στη βιομηχανία, σε. 18 μήνες μετά τη λήξη του έτους 
αναφοράς. Επιπλέον, η ίδια ενότητα ζητά μέτρα ποιότητας για βαθμό 
εμπιστοσύνης που να 'ανέρχεται σε 95 %. Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να 
χρησιμοποιούνται επίσης και στις στατιστικές Ε&Λ και καινοτομίας. 
70 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 42 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 17 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-055-GR-C 
ISBN 92-78-00235-6 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβσυργο 
12.