Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 57/2003

που καθορίσθηκε από το Συμβούλιο στις 25 Ιουνίου 2003

για την έκδοση της οδηγίας 2003/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 94/35/ΕΚ για τα γλυκαντικά που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα

(2003/C 277 E/01)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 95,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

Κατόπιν διαβουλεύσεων με την Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων, σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 89/107/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1988 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα πρόσθετα που μπορούν να χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα τα οποία προορίζονται για την ανθρώπινη διατροφή(3),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης(4),

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η οδηγία 94/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Ιουνίου 1994 για τα γλυκαντικά που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα(5) ορίζει κατάλογο γλυκαντικών που επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται στην Κοινότητα και τις συνθήκες χρήσης τους.

(2) Από το 1996, η Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων έχει κρίνει αποδεκτά δύο νέα γλυκαντικά, τη σουκραλόζη και το άλας ασπαρτάμης-ακετοσουλφάμης προς χρήση στα τρόφιμα.

(3) Η γνωμοδότηση της Επιστημονικής Επιτροπής Τροφίμων για το κυκλαμινικό οξύ και τα μετά νατρίου και ασβεστίου άλατά του (η οποία οδήγησε στον καθορισμό νέας αποδεκτής ημερήσιας δόσης (ΑΗΔ)) και πρόσφατες μελέτες της πρόσληψης κυκλαμινικών ενώσεων οδηγούν στη μείωση των ανώτατων δόσεων χρήσης του κυκλαμινικού οξέος και των μετά νατρίου και ασβεστίου αλάτων του.

(4) Ο χαρακτηρισμός ορισμένων κατηγοριών τροφίμων στην οδηγία 94/35/ΕΚ θα πρέπει να αναπροσαρμοστεί για να ληφθεί υπόψη η οδηγία 2002/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 10ης Ιουνίου 2002 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί των συμπληρωμάτων διατροφής(6) και διάφορες ειδικές οδηγίες που έχουν εκδοθεί για ορισμένες ομάδες τροφίμων που απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι της οδηγίας 89/398/ΕΟΚ(7) του Συμβουλίου.

(5) Η χρήση των συγκεκριμένων προσθέτων τροφίμων ανταποκρίνεται στα γενικά κριτήρια που ορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 89/107/ΕΟΚ.

(6) Τα άρθρα 53 και 54 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 28ης Ιανουαρίου 2002 για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων(8) θεσπίζουν διαδικασίες για τη λήψη μέτρων έκτακτης ανάγκης για τρόφιμα που προέρχονται από την Κοινότητα ή εισάγονται από τρίτη χώρα, εξουσιοδοτούν δε την Επιτροπή να εγκρίνει τέτοια μέτρα σε καταστάσεις κατά τις οποίες ένα τρόφιμο μπορεί να αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, την υγεία των ζώων ή το περιβάλλον και κατά τις οποίες ο κίνδυνος αυτός δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ικανοποιητικά από τα μέτρα που λαμβάνουν το ή τα οικεία κράτη μέλη.

(7) Τα μέτρα που είναι απαραίτητα για την εφαρμογή της οδηγίας 94/35/ΕΚ θα πρέπει να θεσπισθούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(9).

(8) Συνεπώς, η οδηγία 94/35/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 94/35/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1) Το άρθρο 4 αντικαθίσταται από το εξής:

"Άρθρο 4

Με τη διαδικασία του άρθρου 7 είναι δυνατόν να αποφασίζεται:

- όποτε υπάρχει διάσταση απόψεων για το κατά πόσον επιτρέπεται η χρήση γλυκαντικών σε συγκεκριμένο τρόφιμο δυνάμει της παρούσας οδηγίας, εάν το τρόφιμο αυτό πρέπει να θεωρείται ότι ανήκει σε μια από τις κατηγορίες που αναφέρονται στην τρίτη στήλη του Παραρτήματος,

- κατά πόσον ένα πρόσθετο που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα και επιτρέπεται ως 'όσο αρκεί' χρησιμοποιείται σύμφωνα με τα κριτήρια που αναφέρονται στο άρθρο 2 και

- κατά πόσον μία ουσία είναι γλυκαντικό κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2."

2) Στο άρθρο 5 παράγραφος 2 προστίθεται μια τρίτη περίπτωση:

"- άλας ασπαρτάμης ακετοσουλφάμης: 'περιέχει πηγή φαινυλαλανίνης'."

3) Το άρθρο 7 αντικαθίσταται από το εξής:

"Άρθρο 7

1. Η Επιτροπή επικουρείται από τη Μόνιμη Επιτροπή για την Τροφική Αλυσίδα και την Υγεία των Ζώων που έχει συσταθεί βάσει του άρθρου 58 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002(10) (στο εξής αποκαλούμενη 'η επιτροπή').

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία του παρόντος άρθρου, εφαρμόζονται τα άρθρα 5 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ(11), τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της ίδιας απόφασης.

Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της απόφασης 1999/469/ΕΚ ορίζεται σε τρεις μήνες.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της."

4) Το Παράρτημα τροποποιείται σύμφωνα με το Παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία προκειμένου να:

- να επιτρέπεται η εμπορία και η χρήση προϊόντων που είναι σύμφωνα με την παρούσα οδηγία στις ...(12) το αργότερο,

- να απαγορευθεί η εμπορία και η χρήση προϊόντων που δεν είναι σύμφωνα με την παρούσα οδηγία στις ...(13) το αργότερο· ωστόσο, προϊόντα που έχουν διατεθεί στην αγορά ή επισημανθεί πριν από αυτή την ημερομηνία και δεν είναι σύμφωνα με την παρούσα οδηγία μπορούν να διατίθενται στην αγορά μέχρι να εξαντληθούν τα αποθέματα.

Τα κράτη μέλη ενημερώνουν χωρίς καθυστέρηση την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις ανωτέρω διατάξεις, αυτές περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 262 Ε της 29.10.2002, σ. 429.

(2) ΕΕ C 85 της 8.4.2003, σ. 34.

(3) ΕΕ L 40 της 11.2.1989, σ. 27. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 94/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 237 της 10.9.1994, σ. 1).

(4) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Απριλίου 2003 (δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα). Κοινή θέση του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2003 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν δημοσιεύθηκε ακόμα στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) ΕΕ L 237 της 10.9.1994, σ. 3. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 96/83/ΕΚ (ΕΕ L 48 της 19.2.1997, σ. 16).

(6) ΕΕ L 183 της 12.7.2002, σ. 51.

(7) ΕΕ L 186 της 30.6.1989, σ. 27. Οδηγία η οποία τροποποιήθηκε τελευταία από την Οδηγία 1999/41/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 172 της 8.7.1999, σ. 38).

(8) ΕΕ L 31 της 1.2.2002, σ. 1.

(9) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(10) ΕΕ L 31 της 1.2.2002, σ. 1.

(11) Απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23).

(12) 12 μήνες από την έναρξη ισχύος της παρούσας Οδηγίας.

(13) 18 μήνες από την έναρξη ισχύος της παρούσας Οδηγίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Το παράρτημα της οδηγίας 94/35/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1) Στην τρίτη στήλη των πινάκων οι παρακάτω αναφερόμενες κατηγορίες τροφίμων μετονομάζονται ως εξής:

α) Η κατηγορία "παρασκευάσματα για τον έλεγχο του σωματικού βάρους που προορίζονται να αντικαταστήσουν το σύνολο της ημερήσιας πρόσληψης τροφής ή ένα επιμέρους γεύμα" σε "τρόφιμα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν σε δίαιτες μειωμένων θερμίδων για απώλεια βάρους, όπως αναφέρονται στην οδηγία 1996/8/ΕΚ (*)",

β) Η κατηγορία "πλήρη παρασκευάσματα και συμπληρώματα διατροφής για χρήση υπό ιατρικό έλεγχο" σε "Διαιτητικά τρόφιμα ειδικών ιατρικών χρήσεων, όπως ορίζονται στην οδηγία 1999/21/ΕΚ (**)",

γ) Η κατηγορία "υγρά διαιτητικά συμπληρώματα" σε "συμπληρώματα διατροφής όπως ορίζονται στην οδηγία 2002/46/ΕΚ (***) σε υγρή μορφή",

δ) Η κατηγορία "στερεά διαιτητικά συμπληρώματα" σε "συμπληρώματα διατροφής, όπως ορίζονται στην οδηγία 2002/46/ΕΚ σε στερεά μορφή",

ε) Η κατηγορία "συμπληρώματα διατροφής/διαιτητικά συμπληρώματα με βάση βιταμίνες ή/και ανόργανα στοιχεία σε σιρόπι ή σε συσκευάσματα προς μάσηση" σε "συμπληρώματα διατροφής όπως ορίζονται στην οδηγία 2002/46/ΕΚ με βάση βιταμίνες ή/και ανόργανα στοιχεία σε σιρόπι ή σε συσκευάσματα προς μάσηση".

2) Μετά τους πίνακες προστίθενται οι εξής υποσημειώσεις:

(*) Οδηγία 1996/8/ΕΚ της Επιτροπής, της 26ης Φεβρουαρίου 1996, σχετικά με τα τρόφιμα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν σε δίαιτες μειωμένων θερμίδων για απώλεια βάρους (ΕΕ L 55 της 6.3.1996, σ. 22).

(**) Οδηγία 1999/21/ΕΚ της Επιτροπής, της 25ης Μαρτίου 1999, σχετικά με τα διαιτητικά τρόφιμα που προορίζονται για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς (ΕΕ L 91 της 7.4.1999, σ. 29).

(***) Οδηγία 2002/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 10ης Ιουνίου 2002, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί των συμπληρωμάτων διατροφής (ΕΕ L 183 της 12.7.2002, σ. 51).

3) Στον αριθμό Ε 951 "ασπαρτάμη" προστίθεται η ακόλουθη κατηγορία στα είδη ζαχαροπλαστικής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

4) Στον αριθμό Ε 952 "κυκλαμινικό οξύ και τα μετά νατρίου και ασβεστίου άλατά του":

α) για τις ακόλουθες κατηγορίες τροφίμων, η ανώτατη δόση "400 mg/l" αντικαθίσταται από τη δόση "250 mg/l",

- αρωματισμένα ποτά με βάση το νερό, με μειωμένες θερμίδες ή χωρίς πρόσθετα σάκχαρα,

- ποτά με βάση το γάλα και τα παράγωγά του ή χυμούς φρούτων, με μειωμένες θερμίδες ή χωρίς πρόσθετα σάκχαρα.

β) οι ακόλουθες κατηγορίες τροφίμων και ανώτατες δόσεις απαλείφονται:

">ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>"

5) Προστίθενται οι ακόλουθοι πίνακες:

">ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>"

ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 11 Ιουλίου 2002, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, με βάση το άρθρο 95 της Συνθήκης, που τροποποιεί την οδηγία 94/35/ΕΚ για τα γλυκαντικά που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα(1).

2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσαν τη γνώμη τους για την πρόταση αυτή στις 11 Δεκεμβρίου 2002(2) και στις 10 Απριλίου 2003(3) αντίστοιχα.

3. Εν συνεχεία της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή υπέβαλε, στις 19 Μαΐου 2003, τροποποιημένη πρόταση(4) στο Συμβούλιο.

4. Στις 25 Ιουνίου 2003, το Συμβούλιο υιοθέτησε την κοινή του θέση σύμφωνα με το άρθρο 251 της Συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Στη Λευκή Βίβλο για την Ασφάλεια των Τροφίμων, η Επιτροπή είχε αναγγείλει την πρόθεσή της να προτείνει την τροποποίηση της οδηγίας 94/35/ΕΚ, με στόχο την ενημέρωση και αναθεώρηση του καταλόγου των γλυκαντικών που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα.

Ως εκ τούτου, και με βάση τις πλέον πρόσφατες τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις, η πρόταση αποσκοπεί κυρίως στην έγκριση δύο νέων γλυκαντικών (σουκραλόζη και άλας ασπαρτάμης και ακετοσουλφάμης) και στην παρακολούθηση των εγκεκριμένων γλυκαντικών (μείωση της πρόσληψης κυκλαμικών παραγώγων).

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

A. Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

1. Το Συμβούλιο έκανε δεκτές - είτε αυτολεξεί είτε επί της ουσίας - τις δύο τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (δηλ. τις τροπολογίες 1 και 6) ως έχουν στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Ωστόσο, τροποποίησε σε 18 μήνες από την έναρξη ισχύος την προθεσμία απαγόρευσης της χρήσης των προϊόντων που δεν είναι σύμφωνα με την οδηγία.

2. Επίσης, το Συμβούλιο αποδέχθηκε την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής μειώνοντας σε 250 mg/l τα επιτρεπόμενα όρια των κυκλαμικών παραγώγων για ποτά με βάση το νερό καθώς και για ποτά με βάση το γάλα ή χυμούς φρούτων, όπως ακριβώς πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Παρόλο που το όριο αυτό είναι μεγαλύτερο των 100 mg/l που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή σε δήλωσή της προς καταχώρηση στα πρακτικά αναλαμβάνει να παρακολουθεί τις ανώτατες δόσεις για τις εν λόγω ουσίες και να συνεκτιμά, μεταξύ άλλων, τα στοιχεία που θα παράσχουν τα κράτη μέλη σχετικά με τις προσλήψεις.

3. Όσον αφορά τις υπόλοιπες τροπολογίες το Συμβούλιο, όπως και η Επιτροπή, θεωρεί ότι ορισμένα από τα θέματα που τίθενται με τις τροπολογίες αυτές θα μπορούσαν να εξεταστούν στο πλαίσιο της μελλοντικής επικαιροποίησης της νομοθεσίας(5).

B. Σημαντικότερες καινοτομίες που εισάγει το Συμβούλιο

1. Οι σημαντικότερες καινοτομίες που εισάγει το Συμβούλιο σχετικά με την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής αφορούν τα εξής:

- αποσαφήνιση της διατύπωσης του άρθρου 4 της οδηγίας 94/35/ΕΚ, ιδίως όσον αφορά τη χρήση ενός προσθέτου που περιλαμβάνεται στο παράρτημα και επιτρέπεται ως quantum satis (όσον αρκεί) (άρθρο 1 παράγραφος 1),

- υποχρέωση επισήμανσης όσον αφορά το άλας ασπαρτάμης και ακετοσουλφάμης (άρθρο 1 παράγραφος 2),

- απλούστευση της διάταξης του πίνακα στο παράρτημα σχετικά με την ανώτατη δόση για το άλας ασπαρτάμης-ακετοσουλφάμης, ώστε τα όρια να εκφράζονται είτε ως ισοδύναμα ακετοσουλφαμικού καλίου είτε ως ισοδύναμα ασπαρτάμης.

2. Έχουν επέλθει και άλλες αμιγώς τεχνικού χαρακτήρα τροποποιήσεις, οι οποίες αποσκοπούν στην αποσαφήνιση του κειμένου της οδηγίας (ιδίως όσον αφορά τη μετονομασία ορισμένων κατηγοριών και τροφίμων στο παράρτημα, εν συνεχεία της έκδοσης μιας σειράς οδηγιών από το 1994 και εξής).

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το Συμβούλιο θεωρεί ότι με την κοινή θέση εξασφαλίζεται περαιτέρω εναρμόνιση, ενώ παράλληλα λαμβάνονται υπόψη οι κυριότερες ανησυχίες που διατύπωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με σκοπό, ιδίως, την προστασία της δημόσιας υγείας και την παροχή καλύτερης πληροφόρησης στους καταναλωτές.

(1) ΕΕ C 262 Ε της 29.10.2002, σ. 429.

(2) ΕΕ C 85 της 8.4.2003, σ. 34.

(3) Έγγρ. 8306/03.

(4) Έγγρ. 9753/03.

(5) Βλ. το σχέδιο δήλωσης της Επιτροπής προς καταχώρηση στα πρακτικά: "Η Επιτροπή αναλαμβάνει να εξετάσει, εντός τεσσάρων ετών, τα πορίσματα των μελετών κατανάλωσης της σουκραλόζης, τα οποία θα παράσχουν τα κράτη μέλη με τη διαδικασία που ακολουθείται για την έκθεση σχετικά με την κατανάλωση προσθέτων για τρόφιμα, η οποία υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2001".