Δημοσίευση αιτήσεως καταχωρίσεως κατά την έννοια του άρθρου 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων

(2003/C 153/05)

Η δημοσίευση αυτή παρέχει το δικαίωμα υποβολής ενστάσεως κατά την έννοια των άρθρων 7 και 12δ του εν λόγω κανονισμού. Οποιαδήποτε ένσταση στην αίτηση αυτή πρέπει να διαβιβάζεται μέσω της αρμοδίας αρχής ενός κράτους μέλους, ενός κράτους μέλους του ΠΟΕ ή μιας αναγνωρισμένης τρίτης χώρας σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 3, εντός προθεσμίας έξι μηνών από την παρούσα δημοσίευση. Η δημοσίευση αιτιολογείται από τα στοιχεία που ακολουθούν, ιδίως το στοιχείο 4.6, με τα οποία θεωρείται ότι η αίτηση δικαιολογείται κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92.

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗΣ: ΑΡΘΡΟ 5

ΠΟΠ (x) ΠΓΕ ( )

Εθνικός αριθμός φακέλου: 05/2001

1. Καταχωρημένη ονομασία Ονομασία: Ministero delle Politiche agricole e forestali

Διεύθυνση: Via XX Settembre, 20, I-00187 Roma

Τηλ. (39-06) 481 99 68

Φαξ (39-06) 42 01 31 26

e-mail: qualita@politicheagricole.it

2. Αρμόδια εθνική αρχή 2.1. Ονομασία: Associazione Castanicoltori della Garfagnana

2.2. Διεύθυνση: Piazza Olindo Dini, 4, I-55032 Castelnuovo di Garfagnana (LU)

Τηλ. (39-05) 83 64 13 63

2.3. Σύνθεση: Παραγωγός/μεταποιητής (x) άλλος ( )

3. Τύπος του προϊόντος: Κατηγορία 1.6 - Οπωροκηπευτικά και σιτηρά νωπά ή μεταποιημένα

4. Περιγραφή των προδιαγραφών

(σύνοψη του άρθρου 4 παράγραφος 2)

4.1. Ονομασία: Farina di Neccio della Garfagnana

4.2. Περιγραφή: αλεύρι που λαμβάνεται από κάστανα των ποικιλιών που απαριθμούνται κατωτέρω, προερχόμενα από την οριοθετημένη ζώνη που αναφέρεται στο σημείο 4.3.:

- Carpinese,

- Pontecosi,

- Mazzangaia,

- Pelorosa,

- Rossola,

- Verdola,

- Nerona,

- Capannaccia.

Τα κύρια χαρακτηριστικά της farina di Neccio della Garfagnana είναι τα εξής:

- Κοκκομετρία: λεπτό, τόσο στην αφή όσο και στη γεύση,

- Ανώτατη υγρασία: 13 %,

- Χρώμα: από λευκό έως σκούρο ιβουάρ,

- Γεύση: γλυκό με ελαφρώς πικρά επίγευση,

- Άρωμα: του κάστανου.

4.3. Γεωγραφική περιοχή: Η γεωγραφική περιοχή που αφορά την παραγωγή του Farina di Neccio della Garfagnana, περιλαμβάνει τις εξής κοινότητες της επαρχίας της Lucca: Castelnuovo di Garfagnana, Castiglione Garfagnana, Pieve Fosciana, San Romano di Garfagnana, Sillano, Piazza al Serchio, Minucciano, Camporgiano, Careggine, Fosciandora, Giuncugnano, Molazzana, Vergemoli, Vagli, Villa Collemandina, Gallicano, Borgo a Mozzano, Barga, Coreglia Antelminelli, Fabbriche di Vallico, Bagni di Lucca.

4.4. Απόδειξη προέλευσης: Το αλεύρι "Neccio", που προορίζεται αποκλειστικά για τη ζαχαροπλαστική αντιπροσώπευε κατά τη διάρκεια πολλών αιώνων ένα από τα βασικά τρόφιμα για τη συντήρηση του αγροτικού πληθυσμού της Garfagnana. Πράγματι πολλοί συγγραφείς έχουν επαινέσει την εκλεκτική ποιότητα του αλευριού του κάστανου στην περιοχή της Lucca, επαρχία όπου βρίσκεται η Garfagnana το οποίο, σε μερικές περιπτώσεις, υποκαθιστά ακόμη και τα σιτηρά. Εάν θέλουμε να δώσουμε ακριβείς αναφορές, αρκεί να αναφέρουμε ότι η κοινότητα της Barga, από το 1360 θέσπισε πολύ αυστηρές διατάξεις όσον αφορά τη συγκομιδή και την εξαγωγή των καρπών της καστανιάς και μάλιστα επέβαλε φόρο στο αλεύρι του neccio (κάστανο). Εξάλλου από το 1489, η διοίκηση της πόλης της Lucca εξέδωσε ειδικό νόμο για να προστατεύσει τις φυτείες καστανιάς και το αλεύρι του neccio, πράγμα που αποδεικνύει τη σημασία που είχαν τα προϊόντα αυτά για τους τοπικούς πληθυσμούς. Στα στατιστικά στοιχεία του 1847 που αφορούν την επαρχία της Garfagnana ο Carlo Roncaglia υπολογίζει σε δύο εκατομμύρια τον αριθμό των δένδρων καστανιάς και παρατηρεί ότι τα προϊόντα της, δηλαδή τα κάστανα και το αλεύρι που προέρχεται από αυτά, αναπληρώνουν την έλλειψη σε σιτηρά, που ήταν αναγκαία στον τοπικό πληθυσμό.

Για να διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα του προϊόντος, ο οργανισμός ελέγχου θα συντάξει καταλόγους των παραγωγών, των "metati" (εγκαταστάσεις για τη ξήρανση του προϊόντος) και των μύλων όπου μεταποιείται το προϊόν.

4.5. Μέθοδος παραγωγής: Δεδομένου ότι πρόκειται για δασικό προϊόν που δεν επιδέχεται ειδικές αγρονομικές επεμβάσεις, τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των καρπών καθορίζονται από την πυκνότητα φύτευσης των δένδρων που δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 150 δένδρα ανά εκτάριο.

Τα παραγόμενα κάστανα πρέπει να ξηρανθούν σε παραδοσιακές εγκαταστάσεις που ονομάζονται "metati". Η ξήρανση γίνεται σε χαμηλή φωτιά, μόνο με ξύλο καστανιάς. Τα κάστανα τοποθετούνται στα metati σε τέτοια ποσότητα ώστε να σχηματιστεί στρώμα πάχους τουλάχιστον 20 εκατοστών και το πολύ 90 εκατοστών, εις τρόπος ώστε να μπορεί να εξατμίζεται η σχηματιζόμενη υγρασία χωρίς να σχηματίζονται θύλακοι, υγρασία που θα μπορούσε να προκαλέσει χημικές διεργασίες που θα ήταν δυνατόν να δώσουν στα κάστανα μια δυσάρεστη γεύση.

Μετά από περίοδο ξήρανσης όχι κατώτερη των 40 ημερών, τα κάστανα αποφλοιώνονται με παραδοσιακές μηχανές, αερίζονται με τρόπο μηχανικό ή με παραδοσιακές τεχνικές (η πρώτη ύλη τίθεται υπό ρεύμα αέρος με τη βοήθεια χειρονακτικών εργαλείων) και ελέγχονται με το χέρι για να απομακρυνθούν όλες οι ξένες ύλες. Η ανώτατη απόδοση σε ξερά αποφλοιωμένα κάστανα, σε σχέση με τα νωπά κάστανα, δεν μπορεί να υπερβεί το 30 % κατά βάρος. Οι μύλοι διασφαλίζουν τη μεταποίηση των ξηρών καστάνων σε Farina di Neccio με μηχανές με μυλόπετρες.

Ο μύλος δεν θα μπορεί να επεξεργαστεί περισσότερο από πέντε εκατόκιλα ξηρών καστάνων ανά ημέρα και ανά μηχανή για να αποφευχθεί η υπερθέρμανση, που θα προκύψει από αυξημένη ταχύτητα, ώστε να μην αποκτήσει το προϊόν κακή γεύση και πολύ μεγάλους κόκκους.

4.6. Δεσμός: Η ίδια η φύση της καστανιάς ως δασικού είδους αποδεικνύει την ύπαρξη δεσμού με το περιβάλλον, εάν δεν ληφθεί υπόψη η παρουσία του ανθρώπου και οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα για την εντατική εκμετάλλευση του είδους αυτού.

Γενικά, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η καστανιά φύεται σε ζώνες που χαρακτηρίζονται από ειδικές ευνοϊκές εδαφολογικές συνθήκες. Πράγματι είναι δύσκολο να εισαχθεί το είδος αυτό σε νέες περιφέρειες όπου δεν είναι αυτοφυές, ακόμη και αν οι εδαφοκλιματικές συνθήκες είναι παρόμοιες.

Όσον αφορά την επαρχία της Lucca και ιδιαίτερα την Garfagnana, πολυάριθμα είναι τα ντοκουμέντα που βεβαιώνουν τη θετική επίδραση που είχε στους τοπικούς πληθυσμούς η καστανιά τόσο από οικονομική άποψη όσο και από άποψη διατροφής.

Για το λόγο αυτό ο άνθρωπος καθιέρωσε ένα προτιμησιακό δεσμό με αυτό το φυτικό είδος για να επωφεληθεί σε ανώτατο βαθμό από τα προϊόντα του. Εάν θεωρήσουμε μόνο το αλεύρι της καστανιάς, στη συγκεκριμένη περίπτωση το "Farina di Neccio della Garfagnana", πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι η μεταποίηση που απαιτεί το προϊόν ώθησε τον άνθρωπο να υλοποιήσει κατασκευές που διευκολύνουν τις εργασίες μεταποίησης. Έτσι βρίσκουμε στην περιοχή πολυάριθμες εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για την ξήρανση των καστάνων, τα metati, καθώς και για το άλεσμά τους.

Σύμφωνα με κατά προσέγγιση εκτιμήσεις, το 1950, υπήρχαν στην εν λόγω ζώνη περίπου 5000 metati, ενώ το 1800 υπήρχαν περίπου 245 μύλοι.

Οι εγκαταστάσεις αυτές έχουν χαρακτηριστική αρχιτεκτονική σε βαθμό που στις προδιαγραφές καθώς και στους κοινοτικούς κανόνες πολεοδομίας, υπάρχουν περιοριστικές διατάξεις ώστε οι κατασκευές αυτές να διατηρηθούν, ως έκφραση του τοπικού πολιτισμού και ως μαρτυρία του ισχυρού δεσμού με το περιβάλλον.

Μια άλλη πτυχή που πρέπει να τονιστεί είναι βέβαια αυτή που αποδεικνύει πόσο το αλεύρι του neccio επηρέασε την τοπική μαγειρική. Πράγματι μεταξύ των τυπικών συνταγών βρίσκουμε την polenta di farina di neccio, τα manafregoli (αλεύρι neccio ψημένο με γάλα), το castagnaccio (πίτσα ψημένη στο φούρνο με αλεύρι neccio, λάδι, καρύδια και κουκουνάρι) για να τελειώσουμε με αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε ως ψωμί της Garfagnana που ονομάζεται ψωμί του "neccio" που παράγεται από αλεύρι, νερό και αλάτι.

4.7. Οργανισμός ελέγχου Όνομα: A.I.A.B. - Associazione Italiana Agricoltura Biologica

Διεύθυνση: Strada Maggiore, 29 I-40125 Bologna

4.8. Σήμανση: Κάθε χρόνο το νέο "Farina di Neccio della Garfagnana" ΠΟΠ μπορεί να διατεθεί στο εμπόριο μόνο μετά την 1η Δεκεμβρίου. Τα προϊόντα στην παρασκευή των οποίων χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη το "Farina di Neccio della Garfagnana" ΠΟΠ, ακόμη και στο πλαίσιο επεξεργασίας ή μεταποίησης μπορούν να διατεθούν στην κατανάλωση σε συσκευασίες που αναφέρουν την προέλευση αυτή, χωρίς να υπάρχει ο κοινοτικός λογότυπος με την προϋπόθεση ότι:

- Το "Farina di Neccio della Garfagnana" ΠΟΠ, το οποίο έχει πιστοποιηθεί ως τέτοιο, συνιστά το μόνο συστατικό που ανήκει στην αντίστοιχη κατηγορία τροφίμων·

- οι χρήστες του "Farina di Neccio della Garfagnana" ΠΟΠ, έχουν άδεια που εκδόθηκε από τους κατόχους του δικαιώματος της πνευματικής ιδιοκτησίας που τους παραχωρήθηκε από την καταχώρηση της ονομασίας "Farina di Neccio della Garfagnana" ΠΟΠ, αποτελούν μέρος κονσόρτσιουμ που έχει αναλάβει την προστασία από το Ministero delle Politiche Agricole e Forestali. Το ίδιο κονσόρτσιουμ θα τους καταχωρήσει σε μητρώα και θα μεριμνήσει για την ορθή χρήση της προστατευμένης ονομασίας. Εάν δεν υπάρχει κονσόρτσιουμ προστασίας, τα προαναφερθέντα καθήκοντα θα ασκηθούν από το MIPAF, ως αρμόδια εθνική αρχή για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92.

Σε περίπτωση χρήσεως του "Farina di Neccio della Garfagnana" ΠΟΠ, μεταξύ άλλων παρομοίων προϊόντων, η ισχύουσα νομοθεσία επιτρέπει να αναφερθεί μόνο στον κατάλογο των συστατικών του προϊόντος που το περιέχει ή το οποίο προκύπτει από τη μεταποίησή του.

Το "Farina di Neccio della Garfagnana" ΠΟΠ, μπορεί να πουληθεί από τον παραγωγό μόνο συσκευασμένο σε διαφανή σακουλάκια που περιβάλλονται από προστατευτικό φάκελο από χαρτόνι. Οι συσκευασίες περιέχουν 500 γραμμάρια ή ένα κιλό. Για τον εφοδιασμό των εστιατορίων, των ζαχαροπλαστείων και άλλων μεταποιητών επιτρέπεται η διάθεση στο εμπόριο συσκευασιών των 12 χιλιογράμμων, σε δύο διαφανείς και σφραγισμένους σάκους των 6 χιλιογράμμων έκαστος, πάντα μέσα σε χαρτόνι.

Οι συσκευασίες πρέπει πάντοτε να κλείνονται και να σφραγίζονται εις τρόπον ώστε να μην είναι δυνατόν να εξαχθεί το περιεχόμενο χωρίς να καταστραφεί η σφραγίδα. Η σφραγίδα αυτή αποτελείται από μη αποσπώμενη ετικέτα στην οποία πρέπει να αναγράφονται οι ακόλουθες ενδείξεις:

α) "Farina di Neccio della Garfagnana", που ακολουθείται αμέσως από κάτω από την ένδειξη "Denominazione Origine Protetta" (D.O.P.) "Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης" (ΠΟΠ) και το λογότυπο που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συγγραφής υποχρεώσεων.

β) Το ονοματεπώνυμο ή η εταιρική επωνυμία του παραγωγού καθώς και η εταιρία και η έδρα αυτού που έχει προβεί στη συσκευασία του προϊόντος (ανεξαρτήτως εάν είναι παραγωγός ή τρίτα πρόσωπα).

γ) Η ποσότητα του προϊόντος που περιέχεται αρχικά στους περιέκτες, εκφρασμένη σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες μετρολογίας.

Η ετικέτα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τον ευρωπαϊκό λογότυπο της ΠΟΠ όπως ορίζεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1726/98.

Απαγορεύεται να αναγράφεται στην ετικέτα οποιαδήποτε ένδειξη ποιότητας εκτός από αυτή που ρητά προβλέπεται, συμπεριλαμβανομένων των επιθέτων "extra", "ανώτατο", "λεπτό", "επιλογής", "επιλεγμένο" και παρόμοιες.

Επίσης απαγορεύεται να χρησιμοποιηθούν ενδείξεις επαινετικού χαρακτήρα που είναι δυνατόν να προκαλέσουν σύγχυση στον καταναλωτή.

4.9. Εθνικές απαιτήσεις: -

Αριθ. ΕΚ: G/IT/00196/01.05.15.

Ημερομηνία παραλαβής του φακέλου: 21 Μαρτίου 2003.