Τροποποιημένη πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος 2002-2006 έρευνας και κατάρτισης, το οποίο θα υλοποιηθεί με άμεσες δράσεις από το Κοινό Κέντρο Ερευνών για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η Επιτροπή εξέδωσε τις προτάσεις της για το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο (ΕΚ και Ευρατόμ) έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης [1], στις 21 Φεβρουαρίου 2001, και τις προτάσεις για τα ειδικά προγράμματα με τα οποία τίθεται σε εφαρμογή το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο [2], στις 30 Μαΐου 2001. Οι προτάσεις αυτές εκπονήθηκαν με στόχο να συμβάλουν στην υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας.

[1] COM(2001)94

[2] COM(2001)279

Με την πρώτη ανάγνωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (15 Νοεμβρίου 2001) και τον καθορισμό κοινής θέσης από το Συμβούλιο [........] ολοκληρώθηκε μια πολύ σημαντική φάση της διαδικασίας διαπραγματεύσεων επί των αποφάσεων που αφορούν το πρόγραμμα πλαίσιο.

Στις θέσεις του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου επί του νέου προγράμματος πλαισίου παρατηρείται υψηλός βαθμός σύγκλισης. πολύ μεγάλη ομοιότητα υπάρχει στις θέσεις για τον συνολικό προϋπολογισμό και την κατανομή του, τη δομή του προγράμματος, τις επιστημονικές και τεχνολογικές προτεραιότητες και τα μέσα υλοποίησης.

Η Επιτροπή από την πλευρά της εργάστηκε για να ενθαρρύνει τη διαδικασία της σύγκλισης, ιδιαιτέρως τροποποιώντας τις προτάσεις της για το πρόγραμμα πλαίσιο κατά τρόπο ώστε να συμπεριλάβει ικανό αριθμό από τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου [3]. Με ικανοποίηση σημειώνει η Επιτροπή την ουσιαστική συναίνεση επί των αρχών από τις οποίες πηγάζει το νέο πρόγραμμα πλαίσιο, συναίνεση που επιτεύχθηκε με τις προσπάθειες του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου, ιδίως σε σχέση με την προτεραιότητα που αποδίδεται στη χρήση σημαντικών νέων μέσων, στην έντονη εστίαση των θεματικών προτεραιοτήτων και στην εισαγωγή μεγαλύτερης ευελιξίας κατά την υλοποίηση του προγράμματος.

[3] COM(2001)709

Η Επιτροπή έχει τώρα στη διάθεσή της μια αρκετά σταθερή βάση για να προωθήσει τροποποιημένες προτάσεις για τα ειδικά προγράμματα. Οι προτάσεις αυτές συνεκτιμούν τις τροποποιήσεις του προγράμματος πλαισίου που προέκυψαν από την πρώτη ανάγνωση, και περιγράφουν λεπτομερώς τις προεκτάσεις τους όσον αφορά την προς διεξαγωγή έρευνα και τα μέσα υλοποίησης αυτής. Στόχος είναι να διευκολυνθούν τα άλλα όργανα κατά την εξέταση των ειδικών προγραμμάτων και τις περαιτέρω διαπραγματεύσεις, με σκοπό να επιτευχθεί εγκαίρως μια συμφωνία για το πρόγραμμα πλαίσιο, τους κανόνες συμμετοχής και τα ειδικά προγράμματα.

Οι πιο εκτενείς τροποποιήσεις των προηγούμενων προτάσεων της Επιτροπής εντοπίζονται στο πρόγραμμα "Ενίσχυση και ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας". μεταξύ των τροποποιήσεων αυτών συμπεριλαμβάνονται:

- τροποποιήσεις της δομής και του αναλυτικού ερευνητικού περιεχομένου της θεματικής προτεραιότητας 1 (έτσι ώστε να διακρίνονται τα δύο μέρη αυτής, προηγμένη γονιδιωματική και εφαρμογές της στην υγεία και καταπολέμηση σοβαρών ασθενειών) και της θεματικής προτεραιότητας 6 (έτσι ώστε να διακρίνονται τα τρία μέρη αυτής, αειφόρα ενεργειακά συστήματα, αειφόρες επίγειες μεταφορές και πλανητική μεταβολή και οικοσυστήματα). Πιο περιορισμένες τροποποιήσεις, πλην όμως ουσιαστικές σε ορισμένες περιπτώσεις, έγιναν στο ερευνητικό αντικείμενο άλλων θεματικών πεδίων προτεραιότητας.

- Τροποποιήσεις των αρχικών προτεραιοτήτων έρευνας με γνώμονα τις πολιτικές υπό τον τίτλο "υποστήριξη πολιτικών και πρόβλεψη επιστημονικών και τεχνολογικών αναγκών", παράλληλα με κάποια ανακατανομή των ερευνητικών δραστηριοτήτων σε σχέση με τις θεματικές προτεραιότητες (κυρίως όσον αφορά τη γεωργική έρευνα και την έρευνα θαλάσσιων οικοσυστημάτων). Οι τροποποιήσεις αυτές αντικατοπτρίζουν τις αλλαγές περιεχομένου και τη σημαντική μείωση του προϋπολογισμού που έγιναν μετά την πρώτη ανάγνωση.

- Υπό το φως των συζητήσεων που προηγήθηκαν της πρώτης ανάγνωσης, διευκρινίστηκε η περιγραφή των μέσων (παράρτημα ΙΙΙ). η διευκρίνιση αυτή ευθυγραμμίζεται με την αρχή της ομαλής μετάβασης από "παραδοσιακά" σε "νέα" μέσα για τις ανάγκες υλοποίησης των θεματικών προτεραιοτήτων, και με την ιδέα ενός τέταρτου μέσου, στο πνεύμα της "κλίμακας αριστείας".

Για τους σκοπούς της υλοποίησης του συγκεκριμένου ειδικού προγράμματος, η Επιτροπή προτείνει να επικουρείται από επιτροπή αντιπροσώπων των κρατών μελών Η επιτροπή θα συνεδριάζει με διαφορετική σύνθεση, κατά περίπτωση, ανάλογα με τα θεματικά ερευνητικά πεδία προτεραιότητας.

Οι τροποποιήσεις που επήλθαν στο πρόγραμμα "Δόμηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας" αφορούν κυρίως τις δράσεις για την κινητικότητα και τις υποδομές, όπου διευκρινίστηκαν και εμπλουτίστηκαν οι μηχανισμοί και τα μέσα που θα χρησιμοποιούνται, και βεβαίως συνεκτιμούν τη μείωση του προϋπολογισμού που διατίθεται για αυτές τις δράσεις. Ως προς το πρόγραμμα Ευρατόμ "Πυρηνική ενέργεια", οι κυριότερες τροποποιήσεις έγιναν στο τμήμα που αφορά τη σχάση, όπου προστέθηκε μια νέα θεματική προτεραιότητα για την ακτινοπροστασία και την ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων. Και στα δύο αυτά προγράμματα, οι περιγραφές των μέσων (παράρτημα ΙΙΙ) έχουν αναπροσαρμοστεί ουσιαστικά, σε ευθυγράμμιση με το πρόγραμμα "Ενίσχυση και ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας".

Σε όλες τις περιπτώσεις, τα κονδύλια του προϋπολογισμού έχουν αναπροσαρμοστεί σύμφωνα με την κοινή θέση του Συμβουλίου.

2001/0126 (CNS)

Τροποποιημένη πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος 2002-2006 έρευνας και κατάρτισης, το οποίο θα υλοποιηθεί με άμεσες δράσεις από το Κοινό Κέντρο Ερευνών για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 7 πρώτο εδάφιο,

την πρόταση της Επιτροπής [4],

[4] ΕΕ C

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [5],

[5] EE ...

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [6],

[6] ΕΕ ...

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Με την απόφαση αριθ. .../../Ευρατόμ, το Συμβούλιο ενέκρινε το πολυετές πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, με σκοπό την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας [7] (καλούμενο εφεξής "πρόγραμμα πλαίσιο"), το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή μέσω προγραμμάτων έρευνας και κατάρτισης που εκπονούνται σύμφωνα με το άρθρο 7 της συνθήκης και στα οποία διευκρινίζονται οι λεπτομέρειες της υλοποίησης τους, καθορίζεται η διάρκειά τους και προβλέπονται τα μέσα που κρίνονται απαραίτητα.

[7] EE ....

(2) Στο παρόν πρόγραμμα έχουν εφαρμογή οι κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων και οι κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας, για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου, οι οποίοι θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο με την απόφαση αριθ. .../../Ευρατόμ [8].

[8] EE ....

(3) Κατά την υλοποίηση του παρόντος προγράμματος, θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην ενίσχυση της κινητικότητας και της κατάρτισης των ερευνητών, καθώς και στην προώθηση της καινοτομίας στην Κοινότητα.

(4) Για τους σκοπούς της υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου, ενδείκνυται να αναληφθούν δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας, βάσει κυρίως του κεφαλαίου Χ της συνθήκης, με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

(5) Κατά τη διεξαγωγή των ερευνητικών δραστηριοτήτων που θα αναληφθούν βάσει του παρόντος προγράμματος, πρέπει να τηρούνται οι θεμελιώδεις αρχές δεοντολογίας, και ιδίως εκείνες που προβλέπονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(6) Σε συνέχεια της ανακοίνωσης της Επιτροπής με τίτλο "Γυναίκες και επιστήμη" [9] και των ψηφισμάτων που εξέδωσαν το Συμβούλιο [10] και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο [11] σχετικά με το θέμα αυτό, έχει τεθεί σε εφαρμογή ένα σχέδιο δράσης με σκοπό την ενίσχυση και βελτίωση της θέσης και του ρόλου των γυναικών στις επιστήμες και την έρευνα.

[9] COM (1999) 76

[10] Ψήφισμα της 20ής Μαΐου 1999, ΕΕ C 201 της 16.7.1999

[11] Ψήφισμα της 3ης Φεβρουαρίου 2000, PE 284.656.

(7) Η υλοποίηση του παρόντος προγράμματος θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από ευελιξία, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια, να λαμβάνει υπόψη τις σχετικές ανάγκες των χρηστών του ΚΚΕρ και των κοινοτικών πολιτικών, και παράλληλα να συμμορφώνεται προς το στόχο της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων. Οι ερευνητικές δραστηριότητες που θα αναληφθούν βάσει του παρόντος προγράμματος θα πρέπει ενδεχομένως να αναπροσαρμόζονται σε συνάρτηση με τις ανάγκες αυτές και τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις.

(8) Το ΚΚΕρ οφείλει να υλοποιήσει τις δραστηριότητες έρευνας και κατάρτισης με άμεσες δράσεις, ιδίως σε ό,τι αφορά τα καθήκοντα που έχουν ανατεθεί στην Επιτροπή βάσει της συνθήκης. Η Επιτροπή θα πρέπει να εκπληρώσει τα καθήκοντα που της έχουν ανατεθεί στο πεδίο της πυρηνικής σχάσης, αξιοποιώντας την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη του ΚΚΕρ.

(9) Το ΚΚΕρ θα πρέπει ενεργά να αναπτύξει δραστηριότητες για τη μεταφορά καινοτομίας και τεχνολογίας.

(10) Κατά την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος, η Επιτροπή θα πρέπει να ζητεί τη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του ΚΚΕρ, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της απόφασης 96/282/Ευρατόμ της Επιτροπής, της 10ης Απριλίου 1996, περί αναδιοργάνωσης του Κοινού Κέντρου Ερευνών [12].

[12] EE L 107 της 30.4.1996, σ. 12.

(11) Η Επιτροπή οφείλει να μεριμνήσει, εν ευθέτω χρόνω, για τη διενέργεια ανεξάρτητης αξιολόγησης των δράσεων που έχουν υλοποιηθεί στα πεδία που καλύπτει το παρόν πρόγραμμα.

(12) Για το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο του παρόντος ειδικού προγράμματος ζητήθηκε η γνώμη της επιστημονικής και τεχνικής επιτροπής.

(13) Για το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο του παρόντος ειδικού προγράμματος ζητήθηκε η γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του ΚΚΕρ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Σύμφωνα με την απόφαση [...] για το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 (καλούμενο εφεξής "πρόγραμμα πλαίσιο"), θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και κατάρτισης το οποίο θα υλοποιηθεί με άμεσες δράσεις από το Κοινό Κέντρο Ερευνών (καλούμενο εφεξής "ειδικό πρόγραμμα"), για την περίοδο από [.....] έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006.

2. Οι στόχοι και οι επιστημονικές και τεχνολογικές προτεραιότητες του ειδικού προγράμματος παρατίθενται στο παράρτημα I.

Άρθρο 2

Σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ της [Απόφασης [.../...] / για το πρόγραμμα πλαίσιο], το ποσό που κρίνεται απαραίτητο για την εκτέλεση του ειδικού προγράμματος ανέρχεται σε 290 εκατομμύρια ευρώ. Στο παράρτημα IΙ της παρούσας απόφασης παρατίθεται ενδεικτική κατανομή του ως άνω ποσού.

Άρθρο 3

1. Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση του ειδικού προγράμματος.

2. Το ειδικό πρόγραμμα υλοποιείται σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ.

Άρθρο 4

1. Η Επιτροπή εκπονεί πρόγραμμα εργασίας για την εκτέλεση του ειδικού προγράμματος, όπου προσδιορίζει λεπτομερέστερα τους στόχους και τις προτεραιότητες, καθώς και το χρονοδιάγραμμα και τις ρυθμίσεις εκτέλεσης του ειδικού προγράμματος. το πρόγραμμα εργασίας τίθεται στη διάθεση όλων των ενδιαφερόμενων μερών.

2. Το πρόγραμμα εργασίας συνεκτιμά τις συναφείς ερευνητικές δραστηριότητες των κρατών μελών, των συνδεδεμένων κρατών και των ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών και ενημερώνεται κατά περίπτωση.

Άρθρο 5

1. Για τους σκοπούς της υλοποίησης του ειδικού προγράμματος, η Επιτροπή ζητεί τη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του ΚΚΕρ σύμφωνα με την απόφαση 96/284/Ευρατόμ της Επιτροπής.

2. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά το διοικητικό συμβούλιο σχετικά με την πορεία υλοποίησης του παρόντος ειδικού προγράμματος.

Άρθρο 6

1. Σύμφωνα με το άρθρο 4 του προγράμματος πλαισίου, η Επιτροπή υποβάλλει τακτικές εκθέσεις σχετικά με τη γενική πρόοδο της υλοποίησης του ειδικού προγράμματος.

2. Η Επιτροπή μεριμνά για τη διενέργεια ανεξάρτητης αξιολόγησης των δράσεων που υλοποιούνται στα πεδία που καλύπτει το ειδικό πρόγραμμα, όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 του προγράμματος πλαισίου.

Άρθρο 7

Με βάση το κριτήριο του αμοιβαίου οφέλους, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να ζητεί από το ΚΚΕρ να αναλαμβάνει την εκτέλεση έργων από κοινού με νομικές οντότητες εγκατεστημένες σε τρίτες χώρες, όταν αυτό συμβάλλει ουσιαστικά στην εκτέλεση των άμεσων δράσεων.

Άρθρο 8

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

1. Εισαγωγή

Αποστολή του ΚΚΕρ είναι να παρέχει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη με βάση τις ανάγκες των πελατών, για τη σύλληψη, ανάπτυξη, υλοποίηση και παρακολούθηση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ΚΚΕρ εξυπηρετεί το κοινό συμφέρον των κρατών μελών και είναι ανεξάρτητο από ειδικά συμφέροντα, ιδιωτικά ή εθνικά.

Η συμβολή του ΚΚΕρ στο πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 συνεκτιμά τις συστάσεις που διατυπώθηκαν μετά τις πρόσφατες αξιολογήσεις του ΚΚΕρ [13] και τις απαιτήσεις που επιβάλλει η μεταρρύθμιση της Επιτροπής. Ειδικότερα περιλαμβάνει:

[13] Έκθεση Davignon (2000), αξιολόγηση πενταετίας του ΚΚΕρ (2000), επιστημονικός έλεγχος ΚΚΕρ (1999), έλεγχος προτεραιοτήτων (2001)

- Ενίσχυση του προσανατολισμού προς τον χρήστη.

- Δραστηριότητες δικτύωσης για τη δημιουργία μιας ευρείας βάσης γνώσεων και, στο πνεύμα του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (ΕΧΕ), την ενίσχυση της συμμετοχής των εργαστηρίων, της βιομηχανίας και των κανονιστικών αρχών των κρατών μελών και των υποψηφίων για ένταξη χωρών, στην επιστημονική και τεχνολογική υποστήριξη που παρέχεται στις πολιτικές της ΕΕ.

- Εστίαση των δραστηριοτήτων σε επιλεγμένα θέματα, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης ερευνητών για τις ανάγκες διατήρησης της εμπειρογνωμοσύνης επί πυρηνικών θεμάτων στην ΕΕ και στα συνδεδεμένα κράτη.

Θα υπάρξει μέριμνα για συντονισμό με τις έμμεσες δράσεις του ειδικού προγράμματος Ευρατόμ.

Το ΚΚΕρ ανταποκρίνεται σε ανάγκες και απαιτήσεις οι οποίες έχουν εντοπιστεί και εκφραστεί ρητά, εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής κυρίως, και οι οποίες αναπροσαρμόζονται μέσω συστηματικών και τακτικών επαφών [14].

[14] Ετήσια εργαστήρια για χρήστες, διυπηρεσιακή ομάδα ΓΔ πελατών, διμερής συμφωνία, κλπ.

Στα πεδία αρμοδιότητάς του, η συμβολή του ΚΚΕρ αποβλέπει στη δημιουργία συνεργιών με τις σχετικές θεματικές προτεραιότητες των άλλων ειδικών προγραμμάτων, κυρίως μέσω συμμετοχής σε έμμεσες δράσεις, με σκοπό ενδεχομένως να προσδώσει προστιθέμενη αξία στις εργασίες που διεξάγονται στο πλαίσιο αυτών (π.χ. με σύγκριση και επικύρωση δοκιμών και μεθόδων ή με ολοκλήρωση των αποτελεσμάτων για τους σκοπούς της χάραξης πολιτικής).

2. Περιεχομενο του προγραμματοσ

2.1 Αιτιολογία

Οι δραστηριότητες του ΚΚΕρ σε πυρηνικά θέματα υποστηρίζουν τις συναφείς πολιτικές της Κοινότητας και ειδικές υποχρεώσεις της Επιτροπής που απορρέουν από τη συνθήκη. Η πυρηνική ενέργεια καλύπτει το ένα τρίτο περίπου της κοινοτικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και απαιτείται περαιτέρω επαγρύπνηση για να κατοχυρωθεί η συνέχιση των μέχρι τώρα αξιοσημείωτων επιδόσεων της Κοινότητας σε θέματα ασφάλειας, να συνεχιστούν οι προσπάθειες για μη εξάπλωση των πυρηνικών όπλων και για αποτελεσματική διαχείριση της επεξεργασίας και μακροχρόνιας αποθήκευσης πυρηνικών αποβλήτων. Η διεύρυνση της ΕΕ, παράλληλα με τις ανάγκες διασφάλισης του υλικού που προκύπτει ως αποτέλεσμα του αφοπλισμού και με την ανάδυση νέων τεχνολογικών εξελίξεων, δημιουργούν νέες προκλήσεις.

Εστιάζοντας τις δραστηριότητές του σε πεδία όπου ενδείκνυται η εμπλοκή της Κοινότητας, το ΚΚΕρ δραστηριοποιείται εκεί όπου η πανευρωπαϊκή του ταυτότητα παράγει προστιθέμενη αξία και η δράση του αιτιολογείται αφενός με τον διασυνοριακό χαρακτήρα της πυρηνικής ασφάλειας και αφετέρου με το ενδιαφέρον του ευρύτερου πληθυσμού για τις διασφαλίσεις, τη μη εξάπλωση, τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων, την ασφάλεια των αντιδραστήρων και την παρακολούθηση της ακτινοβολίας, ζητήματα που θα αποτελέσουν τα κεντρικά πεδία της δραστηριότητάς του.

Κύριος στόχος θα είναι η περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας μέσω δικτυώσεων, ώστε να δημιουργηθεί ευρεία συναίνεση επί σειράς σχετικών ζητημάτων σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο. Η εφαρμογή των διασφαλίσεων από την Υπηρεσία Διασφαλίσεων Ευρατόμ (ESO) και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) προϋποθέτει υποστήριξη και άμεση βοήθεια σε επίπεδο έρευνας και ανάπτυξης. Ειδικό ενδιαφέρον θα υπάρξει για τη συνεργασία με μελλοντικά κράτη μέλη της ΕΕ. Οι δραστηριότητες κατάρτισης θα συμβάλουν σημαντικά ώστε το ΚΚΕρ να εξασφαλίσει στην ΕΕ μια νέα γενιά επιστημόνων που θα διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνογνωσία και ειδίκευση στον πυρηνικό τομέα. Συνεπώς, τα κύρια πεδία της έρευνας θα είναι:

- διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων και διασφαλίσεις πυρηνικών υλικών.

- ασφάλεια των διαφόρων τύπων αντιδραστήρων, παρακολούθηση της ακτινοβολίας και μετρολογία.

2.2. Διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων και διασφαλίσεις πυρηνικών υλικών

Εξαντλημένα καύσιμα και επεξεργασία και αποθήκευση αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας

Για την αντιμετώπιση ζητημάτων σχετικών με εξαντλημένα πυρηνικά καύσιμα καθώς και με την επεξεργασία και διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων, το ΚΚΕρ θα αναπτύξει περαιτέρω την κατανόηση θεμελιωδών δεδομένων, φυσικών, χημικών και επιστήμης των υλικών, σχετικά με τα στοιχεία της σειράς του ακτινίου (ακτινίδες) και προϊόντα που περιέχουν ακτινίδες.

Οι βασικές διεργασίες που διέπουν τη συμπεριφορά ακτινοβολημένου καυσίμου σε συνθήκες ενδιάμεσης αποθήκευσης ή μακροχρόνιας ταφής σε γεωλογικούς σχηματισμούς θα μελετηθούν περαιτέρω.

Το ΚΚΕρ θα εξακολουθήσει να δοκιμάζει και να αξιολογεί διεργασίες για αποτελεσματικότερο διαχωρισμό των ραδιοτοξικών στοιχείων από τα εξαντλημένα καύσιμα και για την επανεπεξεργασία των προϊόντων που προκύπτουν. Οι σχετικές εργασίες θα διεξαχθούν μαζί με ευρωπαίους εταίρους στο πλαίσιο του προγράμματος για τη μεταστοιχείωση και τον διαχωρισμό. Επιπλέον της πειραματικής και θεωρητικής αυτής προσέγγισης, το ΚΚΕρ θα συνεχίσει και θα διευρύνει τη συμμετοχή του σε δίκτυα με ενδεχόμενο συντονιστικό ρόλο, όπως στη διεθνή ομάδα εργασίας σχεδιασμού του καυσίμου για συστήματα επιταχυντών.

Πυρηνικές διασφαλίσεις

Οι δραστηριότητες σχετικά με τις διασφαλίσεις θα παράσχουν άμεση υποστήριξη στις επιθεωρήσεις (ESO και IAEA) και στις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης. στο πλαίσιό τους θα αναληφθεί έρευνα υποστήριξης που θα προετοιμάζει το έδαφος για τις μελλοντικές ανάγκες, ενώ παράλληλα θα βελτιώνονται διαρκώς ώστε να προσαρμόζονται στο πολιτικό περιβάλλον, στις αλλαγές κυρίως των συστημάτων ελέγχου, και θα αποσκοπούν σε τεχνολογικές εξελίξεις. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν ανάπτυξη και αξιολόγηση εργαλείων και οργάνων για καταστροφικές και μη καταστροφικές δοκιμές, προμήθεια πιστοποιημένων υλικών αναφοράς, συγκράτηση και επιτήρηση, κατάρτιση επιθεωρητών, αναβάθμιση και εκμετάλλευση επιτόπιων εργαστηρίων. Το ΚΚΕρ θα εξακολουθήσει να αποτελεί το κέντρο του δικτύου της ESARDA (European Safeguards Research and Development Association / ευρωπαϊκή ένωση για την έρευνα και ανάπτυξη των διασφαλίσεων).

Η ενίσχυση του καθεστώτος των διασφαλίσεων εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τις τεχνολογίες της πληροφορίας για να βελτιώνει την αποτελεσματικότητά του και να εφαρμόζει νέα μέτρα. Το ΚΚΕρ θα συνεχίσει τις προσπάθειές του για ανάπτυξη συστημάτων παρακολούθησης του περιβάλλοντος με τη βοήθεια δορυφόρων, καινοτόμων συστημάτων διαχείρισης δεδομένων και πληροφοριών, καθώς και βελτιωμένων τεχνικών επικοινωνίας και τηλεπισκόπησης που θα καθιστούν δυνατή την εξ αποστάσεως εκτέλεση ορισμένων δραστηριοτήτων διασφαλίσεων από τα επιτελεία των αρμόδιων υπηρεσιών. Η συνέργεια με τις εργασίες του ΚΚΕρ που άπτονται της καταπολέμησης της απάτης θα αναπτυχθούν περαιτέρω.

Το ΚΚΕρ θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη μεταφορά του σχετικού με τις διασφαλίσεις τεχνολογικού "κοινοτικού κεκτημένου" στις υποψήφιες χώρες.

Το ΚΚΕρ συμμετέχει από κοντά στις διεθνείς προσπάθειες εντοπισμού παράνομων δραστηριοτήτων και καταπολέμησης του λαθρεμπορίου πυρηνικών υλικών. Ο δικανικός κλάδος για τα πυρηνικά θα αναπτυχθεί περαιτέρω.

Από τις πυρηνικές διασφαλίσεις στη μη εξάπλωση των όπλων μαζικής καταστροφής

Το ΚΚΕρ θα υποστηρίξει τη μη εξάπλωση προσαρμόζοντας εξειδικευμένη τεχνογνωσία και τεχνικές που χρησιμοποιούνται για πυρηνικές διασφαλίσεις και που μπορούν δυνητικά να χρησιμεύσουν στα συστήματα ελέγχου πυρηνικών και άλλων όπλων μαζικής καταστροφής.

2.3 Ασφάλεια των διαφόρων τύπων αντιδραστήρων, παρακολούθηση της ακτινοβολίας και μετρολογία

Ασφάλεια των διαφόρων τύπων αντιδραστήρων

Η υψηλή στάθμη ασφάλειας των πυρηνικών σταθμών στην ΕΕ πρέπει να διατηρηθεί, και μάλιστα η ασφάλεια αντιδραστήρων οι οποίοι θα βρίσκονται σε λειτουργία επί 10 έως 50 ακόμη χρόνια. Το ΚΚΕρ θα εξακολουθήσει να υποστηρίζει τις αρχές τις αρμόδιες για την ασφάλεια και τις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης των πυρηνικών σταθμών δημιουργώντας δίκτυα για τη γήρανση, ανίχνευση βλαβών, επιθεώρηση εν λειτουργία και εκτίμηση δομικής ακεραιότητας . Η ανάλυση και διαχείριση ατυχημάτων, ο έλεγχος της καταλληλότητας κωδικών, η ανάλυση συστημάτων και η ανάπτυξη μεθόδων με κριτήριο την επικινδυνότητα αποτελούν παραδοσιακές αρμοδιότητες του ΚΚερ, που έχουν σημασία τόσο για την εναρμόνιση στο εσωτερικό της ΕΕ όσο και ενόψει της διεύρυνσης. Η υποστήριξη προς το πρόγραμμα PHEBUS θα συνεχιστεί. Θα υποστηριχτεί η ανάκτηση πειραματικών δεδομένων και η αρχειοθέτησή τους ώστε να είναι προσπελάσιμα.

Το ΚΚΕρ θα συμβάλει επίσης ώστε να αναπτυχθεί μια κοινή κουλτούρα ασφάλειας στις χώρες της Κεντροανατολικής Ευρώπης. η σχετική υποστήριξη θα αφορά την επιχειρησιακή ασφάλεια και την αναβάθμιση των σταθμών, τη δομική ακεραιότητα, την πρόληψη και διαχείριση ατυχημάτων.

Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των πυρηνικών καυσίμων, το ΚΚΕρ θα επικεντρώσει τις προσπάθειές του στις μηχανικές και χημικές αλληλεπιδράσεις στην κοινή επιφάνεια καυσίμου/περιβλήματος και στη συμπεριφορά του καυσίμου σε περίπτωση υψηλού ποσοστού καύσης. Οι κωδικοί επιδόσεων του καυσίμου TRANSURANUS θα συνεχίσουν να διευρύνονται με νέα δεδομένα και κατάρτιση χρηστών, συμπεριλαμβανομένων επιστημόνων από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Από κοινού με τη βιομηχανία και τα ερευνητικά ιδρύματα, το ΚΚΕρ θα συμβάλει στην ανάλυση και αξιολόγηση διαφόρων χαρακτηριστικών ασφάλειας των διαφόρων τύπων συστημάτων παραγωγής ενέργειας, που βρίσκονται υπό μελέτη σε αρκετές χώρες.

Παρακολούθηση της ακτινοβολίας και μετρολογία

Η αναζήτηση τρόπων προστασίας του πολίτη και του περιβάλλοντος από τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας απαιτεί κατ'αρχήν μια αξιόπιστη δοσιμετρία. Η μακρόχρονη τεχνογνωσία του ΚΚΕρ στην ακτινοπροστασία και στη μετρολογία θα εξακολουθήσει να προσανατολίζεται προς αυτό το αντικείμενο..

Η μετρολογία ραδιονουκλεϊδίων θα εστιαστεί σε μετρήσεις αναφοράς και στην ανάπτυξη διεθνών προτύπων για τις μετρήσεις αναφοράς της ραδιενέργειας. Επιπλέον, θα παρασχεθεί υποστήριξη για την πυρηνική ασφάλεια και τις πυρηνικές διασφαλίσεις, την παρακολούθηση της ακτινοβολίας σύμφωνα με τη Συνθήκη, και τη μέτρηση εξαιρετικά χαμηλών δόσεων ακτινοβολίας.

Η τεχνογνωσία του ΚΚΕρ στην ανάλυση και ειδοποιία ιχνών ραδιενέργειας θα αξιοποιηθεί περαιτέρω στο πλαίσιο της προστασίας του περιβάλλοντος.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΠΟΣΟΥ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΕΙΔΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1. Η Επιτροπή, αφού ζητήσει τη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του ΚΚΕρ, θα προχωρήσει στην υλοποίηση της άμεσης δράσης με βάση τους επιστημονικούς στόχους και το περιεχόμενο του παραρτήματος Ι. Οι δραστηριότητες που αφορούν την παρούσα δράση θα υλοποιηθούν στα αρμόδια ινστιτούτα του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ).

2. Κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων του, και όποτε κρίνεται σκόπιμο και εφικτό, το ΚΚΕρ θα οργανώνει ή θα συμμετέχει σε δίκτυα δημόσιων και ιδιωτικών εργαστηρίων των κρατών μελών ή σε ευρωπαϊκές κοινοπραξίες έρευνας για την υποστήριξη της χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη συνεργασία με τη βιομηχανία και ειδικότερα με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ερευνητικοί φορείς εγκατεστημένοι σε τρίτες χώρες μπορούν επίσης να συμμετέχουν σε έργα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του άρθρου 6 και κατά περίπτωση στο πλαίσιο συμφωνιών επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας ανάμεσα στην Κοινότητα και τις εκάστοτε τρίτες χώρες. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη συνεργασία με ερευνητικά εργαστήρια και ινστιτούτα των υποψηφίων για ένταξη χωρών και των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Το ΚΚΕρ θα χρησιμοποιήσει επίσης κατάλληλους μηχανισμούς ώστε να εντοπίζονται σε συνεχή βάση οι απαιτήσεις και ανάγκες των πελατών και χρηστών του και αναλόγως να εντάσσονται στις σχετικές δραστηριότητες.

3. Οι γνώσεις που θα αποκτηθούν από την υλοποίηση των έργων θα διαδοθούν από το ίδιο το ΚΚΕρ (λαμβάνοντας υπόψη τους ενδεχόμενους περιορισμούς που επιβάλλει η τήρηση απορρήτου).

4. Τα συνοδευτικά μέτρα περιλαμβάνουν:

- διοργάνωση επισκέψεων προσωπικού του ΚΚΕρ σε εθνικά εργαστήρια, βιομηχανικά εργαστήρια και πανεπιστήμια,

- προώθηση της κινητικότητας νέων επιστημόνων, και μάλιστα από τις υποψήφιες χώρες.

- εξειδικευμένη κατάρτιση με ιδιαίτερο βάρος στην πυρηνική εμπειρογνωμοσύνη και την κουλτούρα επί θεμάτων πυρηνικής ασφάλειας.

- διοργάνωση επισκέψεων σε ινστιτούτα του ΚΚερ, για επιστήμονες και αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμονες, από τις υποψήφιες κυρίως χώρες.

- συστηματική ανταλλαγή πληροφοριών μέσω, μεταξύ άλλων, της διοργάνωσης επιστημονικών σεμιναρίων, εργαστηρίων και συμποσίων και μέσω επιστημονικών δημοσιεύσεων,

- ανεξάρτητη επιστημονική και στρατηγική αξιολόγηση των επιδόσεων των έργων και των προγραμμάτων.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

1. ΓΡΑΜΜΗ(-ΕΣ) ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ + ΟΝΟΜΑΣΙΑ(-ΕΣ)

B6-111: Πρόσωπα συνδεδεμένα με το ίδρυμα

B6-121: Πόροι

B6-3: Κοινό Κέντρο Ερευνών - άμεσες επιχειρησιακές πιστώσεις - πρόγραμμα πλαίσιο ΕΚΑΕ (2002-2006)

2. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

2.1 Συνολικό κονδύλιο της δράσης (μέρος B): 290 εκατ. ευρώ σε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων

2.2 Περίοδος υλοποίησης:

2002 έως 2006

2.3 Συνολική πολυετής εκτίμηση των δαπανών:

α) Χρονοδιάγραμμα πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων/πιστώσεων πληρωμών (δημοσιονομική παρέμβαση) (πρβλ. σημείο 6.1.1)

εκατ. ευρώ (με ακρίβεια τριών δεκαδικών ψηφίων)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

β) Tεχνική και διοικητική βοήθεια (ΤΔΒ) και δαπάνες στήριξης (ΔΣ) (πρβλ. σημείο 6.1.2)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

γ) Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων και άλλων δαπανών διοικητικής λειτουργίας (πρβλ. σημεία 7.2 και 7.3)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4 Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό και τις δημοσιονομικές προοπτικές

|X| Πρόταση συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό

| | Η πρόταση αυτή απαιτεί επαναπρογραμματισμό του σχετικού τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών

| | Ενδέχεται να συντρέχει περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων της διοργανικής συμφωνίας.

2.5 Δημοσιονομικές επιπτώσεις επί των εσόδων [15]:

[15] Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. το χωριστό έγγραφο γενικών κατευθύνσεων.

|X| Ουδεμία δημοσιονομική επίπτωση (αφορά τεχνικές πτυχές της εφαρμογής ενός μέτρου)

| | Δημοσιονομικές επιπτώσεις - η επίδραση επί των εσόδων έχει ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Άρθρα 7 και 8 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ).

Απόφαση.../.../Ευρατόμ για τη θέσπιση του προγράμματος πλαισίου 2002-2006 δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, με σκοπό την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (ΕΕ L ...).

5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

5.1 Αναγκαιότητα κοινοτικής παρέμβασης [16]

[16] Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. το χωριστό έγγραφο γενικών κατευθύνσεων.

5.1.1 Επιδιωκόμενοι στόχοι

Αποστολή του ΚΚΕρ είναι να παρέχει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη για τη χάραξη, ανάπτυξη, και παρακολούθηση των πολιτικών της ΕΕ. Ως υπηρεσία που υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ΚΚΕρ αποτελεί επιστημονικό και τεχνολογικό κέντρο αναφοράς για την ΕΕ. Ευρισκόμενο πλησίον της διαδικασίας χάραξης πολιτικής, εξυπηρετεί το κοινό συμφέρον των κρατών μελών, ενώ παράλληλα παραμένει ανεξάρτητο από εμπορικά και εθνικά συμφέροντα.

Η πυρηνική ενέργεια καλύπτει το ένα τρίτο περίπου της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, και απαιτείται περαιτέρω επαγρύπνηση για να κατοχυρωθεί η συνέχιση των αξιοσημείωτων επιδόσεων της Κοινότητας σε θέματα ασφάλειας, να συνεχιστούν οι προσπάθειες για μη εξάπλωση των πυρηνικών όπλων και για αποτελεσματική διαχείριση της επεξεργασίας και μακροχρόνιας αποθήκευσης πυρηνικών αποβλήτων. Μεταξύ των νέων προκλήσεων περιλαμβάνονται η αύξηση της μέσης ηλικίας των υπαρχόντων αντιδραστήρων, η διεύρυνση της Κοινότητας προς χώρες με διαφορετική κουλτούρα ασφάλειας και η υπαγωγή του υλικού που προκύπτει από τη διαδικασία αφοπλισμού στις διασφαλίσεις.

Κύριος στόχος θα είναι η περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας μέσω δικτυώσεων, ώστε να δημιουργηθεί ευρεία συναίνεση επί σειράς σχετικών ζητημάτων σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο. Η εφαρμογή των διασφαλίσεων από την Υπηρεσία Διασφαλίσεων Ευρατόμ (ESO) και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) προϋποθέτει υποστήριξη και άμεση βοήθεια σε επίπεδο έρευνας και ανάπτυξης. Ειδικό ενδιαφέρον θα υπάρξει για τη συνεργασία με μελλοντικά κράτη μέλη της ΕΕ. Οι δραστηριότητες κατάρτισης θα συμβάλουν σημαντικά ώστε το ΚΚΕρ να εξασφαλίσει στην ΕΕ μια νέα γενιά επιστημόνων που θα διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνογνωσία και ειδίκευση στον πυρηνικό τομέα.

5.1.2 Μέτρα που λαμβάνονται σχετικά με την αξιολόγηση

Το πρόγραμμα του ΚΚΕρ επανεξετάζεται τακτικά με επιστημονικούς ελέγχους και στο πλαίσιο των ανά πενταετία αξιολογήσεων. Κάθε χρόνο διοργανώνονται παρουσιάσεις του προγράμματος στις άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής. Έχει συσταθεί μια υψηλού επιπέδου ομάδα χρηστών η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους των ΓΔ της Επιτροπής που είναι πελάτες του ΚΚΕρ, με σκοπό την καθιέρωση και επανεξέταση των προτεραιοτήτων σε στενή συνάφεια με τις ανάγκες της πολιτικής.

Ο επιστημονικός έλεγχος των ινστιτούτων του ΚΚΕρ, ο οποίος ξεκίνησε το 1999, αποσκοπεί σε παροχή έγκαιρων συμβουλών και σε αμοιβαία πληροφόρηση με τη διοίκηση του ΚΚΕρ σχετικά με το επιστημονικό κύρος των ινστιτούτων, και σε αξιολόγηση των σημείων στα οποία υπερτερούν ή υστερούν από επιστημονική άποψη, τόσο ως προς το προσωπικό όσο και τους άλλους πόρους, για την υλοποίηση του νέου προγράμματος. Ο κυριότερος στόχος ήταν να διασφαλιστεί ότι η υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου 1998-2002 μπορούσε να γίνει με την απαιτούμενη επιστημονική ποιότητα. Τα συνολικά πορίσματα του επιστημονικού ελέγχου επιβεβαίωσαν την ορθότητα των επιστημονικών στρατηγικών του ΚΚΕρ και την εγκυρότητα της νέας του αποστολής.

"Η ομάδα ελέγχου θεωρεί ότι η ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ σε πυρηνικά θέματα είναι απολύτως επιτυχής, και διακρίνει στις άριστες πρακτικές δικτύωσης που εφαρμόζει ένα εξέχον παράδειγμα επικουρικότητας και πρωτοπορίας που πρέπει να αναμένεται από ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό ίδρυμα."

Η αξιολόγηση πενταετίας, που προβλεπόταν υποχρεωτικά βάσει της νομοθεσίας προτού υποβληθεί η πρόταση της Επιτροπής για το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006, διεξήχθη το 2000. Δεδομένου ότι τα επιστημονικά θέματα είχαν ήδη εξεταστεί κατά τη διενέργεια του επιστημονικού ελέγχου, το κέντρο βάρους της 5YA ήταν οι διαχειριστικές πτυχές των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ, ο αντίκτυπος της υποστήριξης του ΚΚΕρ στις πολιτικές της ΕΕ, καθώς και τα αποτελέσματα που προέκυψαν σε σχέση με τα προγράμματα που εγκρίθηκαν. Οι συστάσεις που διατυπώθηκαν χαρακτηρίζονταν από τη διαπίστωση ότι η νέα αποστολή του ΚΚΕρ πρέπει να διατηρηθεί και να εξασφαλιστεί η άσκηση των καθηκόντων του ως προς όλες τις πτυχές και συνέπειες.

"Δεδομένου ότι το 30% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ παράγεται σε πυρηνικούς σταθμούς, δεν πρέπει να υποβαθμιστούν τα σημαντικά καθήκοντα του ΚΚΕρ σε ό,τι αφορά τις διασφαλίσεις, την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, καθώς και την ασφαλή και ευρέως αποδεκτή διαχείριση των αποβλήτων."

Τον Ιανουάριο του 2000 ο αρμόδιος επίτροπος για την έρευνα Philippe Busquin συνέστησε μια ομάδα υψηλού επιπέδου, της οποίας προεδρεύει ο υποκόμης Etienne Davignon, με καθήκον να επανεξετάσει τη λειτουργία του ΚΚΕρ και να υποβάλει τις συστάσεις της. Η έκθεση Davignon δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2000. Η ομάδα υψηλού επιπέδου επιδοκιμάζει την αποστολή που ανατέθηκε στο ΚΚΕρ για τις ανάγκες του πέμπτου προγράμματος πλαισίου και θεωρεί ότι το ΚΚΕρ έχει έναν ρόλο σαφώς καθορισμένο σε μακροπρόθεσμη βάση. Στην έκθεση προτείνεται άνοιγμα του ΚΚΕρ στα άλλα κοινοτικά όργανα και περιέχονται υποδείξεις οργανωτικού περιεχομένου. Συνιστάται να μη διασκορπίζει τις προσπάθειές του αλλά να προσπαθήσει να επικεντρώσει τις δραστηριότητές του, να προωθήσει την εντατική δικτύωση με άλλα ευρωπαϊκά κέντρα αριστείας, και αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία στις πυρηνικές δραστηριότητες.

Τέλος, τον Ιούλιο του 2000, η ομάδα ομοτίμων (Peer Group) που διορίστηκε από την Επιτροπή στις αρχές του έτους για να προβεί σε γενική επισκόπηση των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ και να τις ευθυγραμμίσει με τους ανθρώπινους πόρους που υπήρχαν διαθέσιμοι, δημοσίευσε έκθεση όπου προσδιορίζεται μια σειρά δράσεων.

Ανταποκρινόμενο στις υποδείξεις των διαφόρων αξιολογήσεων, το ΚΚΕρ έχει χαράξει μια στρατηγική εστίασης των δραστηριοτήτων του σε ορισμένα κύρια πεδία εξειδίκευσης και έχει εντοπίσει άλλα στα οποία ενδέχεται να περιορίσει τις δραστηριότητές του με τη δρομολόγηση ενός ελέγχου για τον προσδιορισμό δραστηριοτήτων προτεραιότητας, τα αποτελέσματα του οποίου δημοσιεύτηκαν στο εσωτερικό του στις 2 Απριλίου 2001. Σε εξέλιξη βρίσκεται μια διαδικασία διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων με απώτερο στόχο να εκδοθεί ανακοίνωση της Επιτροπής η οποία θα περιέχει τα αποτελέσματα της αξιολόγησης με αποδέκτες τις υπόλοιπες υπηρεσίες της Επιτροπής.

5.2 Προβλεπόμενες δράσεις

Το πρόγραμμα του ΚΚΕρ αποτελεί μέρος του προγράμματος πλαισίου και αποσκοπεί στην εκπλήρωση των στόχων των άρθρων 7 και 8 της συνθήκης Ευρατόμ.

Η συμμετοχή του ΚΚΕρ στο πεδίο δράσης που καλύπτει η παρούσα πρόταση αντιστοιχεί προς τις δυνατότητες και τα χαρακτηριστικά του και ανταποκρίνεται προς την αρχή της επικουρικότητας.

Η δράση έχει ως αποδέκτες την επιστημονική κοινότητα και τη βιομηχανία της Ευρώπης, καθώς και διάφορες τομεακές πολιτικές της Επιτροπής για τις οποίες απαιτείται υποστήριξη εκ μέρους του ΚΚΕρ.

Το παρόν πρόγραμμα έρευνας και κατάρτισης διαρθρώνεται γύρω από δύο μεγάλα πεδία:

α) Διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων και διασφαλίσεις πυρηνικών υλικών

Εξαντλημένα καύσιμα και επεξεργασία και αποθήκευση αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας

Για να αντιμετωπίσει ζητήματα σχετικά με τα εξαντλημένα πυρηνικά καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα, το ΚΚΕρ θα αναπτύξει περαιτέρω τον χαρακτηρισμό των ακτινιδών και προϊόντων που περιέχουν ακτινίδες.

Οι βασικές διεργασίες που διέπουν τη συμπεριφορά ακτινοβολημένου καυσίμου σε συνθήκες απευθείας και μακροχρόνιας διάθεσης θα μελετηθούν περαιτέρω.

Το ΚΚΕρ θα συνεχίσει να δοκιμάζει και να αξιολογεί μεθόδους αποτελεσματικού διαχωρισμού και καύσης (μεταστοιχείωσης) ραδιοτοξικών στοιχείων εξαντλημένων καυσίμων.

Διασφαλίσεις Ευρατόμ και ΔΟΑΕ

Στις διασφαλίσεις πυρηνικών υλικών περιλαμβάνεται παροχή υποστήριξης προς τις επιθεωρήσεις διασφαλίσεων (ESO και IAEA) και συναφής έρευνα υποστήριξης.

Το ΚΚΕρ θα συνεχίσει να παρέχει υποστήριξη για τη μεταφορά τεχνολογίας διασφαλίσεων Ευρατόμ στις υποψήφιες χώρες.

Θα αναπτυχθεί περαιτέρω ο δικανικός κλάδος για τα πυρηνικά, ώστε να εντοπίζονται οι παράνομες δραστηριότητες και να καταπολεμηθεί το λαθρεμπόριο πυρηνικών υλικών.

Η παροχή υποστήριξης για τη μη εξάπλωση των όπλων μαζικής καταστροφής έχει να ωφεληθεί από την πείρα του ΚΚΕρ στα πυρηνικά και άλλα, σε συσχέτιση με τους θεμελιώδεις στόχους της κοινοτικής πολιτικής για την ασφάλεια.

β) Ασφάλεια των διαφόρων τύπων αντιδραστήρων, παρακολούθηση της ακτινοβολίας και μετρολογία

Ασφάλεια των διαφόρων τύπων αντιδραστήρων

Η υψηλή στάθμη ασφάλειας των πυρηνικών σταθμών στην ΕΕ πρέπει να διατηρηθεί. Με τη βοήθεια δικτύων σωστά οργανωμένων, το ΚΚΕρ θα εξακολουθήσει να εργάζεται πάνω στην ασφάλεια των καυσίμων, γήρανση των αντιδραστήρων, εντοπισμό βλαβών, επιθεωρήσεις εν λειτουργία, δομική ακεραιότητα και αξιολόγηση, ανάλυση και διαχείριση ατυχημάτων (υποστήριξη του προγράμματος PHEBUS), έλεγχο καταλληλότητας κωδικών, ανάλυση συστημάτων και ανάπτυξη μεθόδων με κριτήριο την επικινδυνότητα. Το ΚΚΕρ θα συμβάλει επίσης ώστε να αναπτυχθεί μια κοινή κουλτούρα ασφάλειας στις χώρες της Κεντροανατολικής Ευρώπης.

Από κοινού με τη βιομηχανία και τα ερευνητικά ιδρύματα, το ΚΚΕρ θα συμβάλει στην ανάλυση και αξιολόγηση των χαρακτηριστικών εγγενούς ασφάλειας λειτουργίας και των χαρακτηριστικών εξωτερικής ασφάλειας των διαφόρων τύπων συστημάτων παραγωγής ενέργειας, που βρίσκονται υπό μελέτη σε αρκετές χώρες.

Παρακολούθηση της ακτινοβολίας

Η μακρόχρονη τεχνογνωσία του ΚΚΕρ στην ακτινοπροστασία και το προηγμένο εργαστήριο μετρήσεων ραδιενέργειας θα αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη μεθόδων ανίχνευσης και ανάλυσης, δοσιμετρικής τεχνογνωσίας και διαφόρων πυρηνικών μετρήσεων αναφοράς.

5.3 Μέθοδοι υλοποίησης

Άμεση δράση των ινστιτούτων του ΚΚΕρ:

- Ινστιτούτο ενέργειας (IE)

- Ινστιτούτο υπερουράνιων στοιχείων (ITU)

- Ινστιτούτο υλικών αναφοράς και μετρήσεων (IRMM)

- Ινστιτούτο για την προστασία και την ασφάλεια του πολίτη (IPSC)

6. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

6.1 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις στο Μέρος B - (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

(Ο τρόπος υπολογισμού των συνολικών ποσών που εμφαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί πρέπει να επεξηγηθεί με την κατανομή που γίνεται στον πίνακα 6.2.)

6.1.1 Δημοσιονομική παρέμβαση

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων σε εκατ. ευρώ (με ακρίβεια τριών δεκαδικών ψηφίων)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6.2 Υπολογισμός του κόστους ανά προβλεπόμενο στο Μέρος Β μέτρο (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού) [17]

[17] Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. το χωριστό έγγραφο γενικών κατευθύνσεων.

(Σε περίπτωση πλειόνων δράσεων, πρέπει να δίδονται για τα συγκεκριμένα μέτρα κάθε δράσης οι διευκρινίσεις που είναι αναγκαίες για εκτίμηση του όγκου και του κόστους των αποτελεσμάτων.)

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων σε εκατ. EUR (με ακρίβεια τριών δεκαδικών ψηφίων)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Εφόσον χρειάζεται να εξηγηθεί ο τρόπος υπολογισμού.

7. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

7.1 Επιπτώσεις στους ανθρώπινους πόρους

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το 2002, το ΚΚΕρ θα έχει ενιαία κατάσταση προσωπικού 1 902 θέσεων απασχόλησης που κατανέμονται ως εξής: 733 θέσεις A, 595 θέσεις B, 537 θέσεις Γ και 37 θέσεις Δ [18]. Το προσωπικό διοικείται ως ενιαία ομάδα: τα μέλη του προσωπικού μπορούν να αναλαμβάνουν τόσο πυρηνικές όσο και μη πυρηνικές δραστηριότητες. Η αναλογία του προσωπικού που απασχολείται σε πυρηνικές δραστηριότητες προς το συνολικό προσωπικό ποικίλλει κατά την περίοδο υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου. Η εν λόγω αναλογία είναι της τάξεως των δύο τρίτων. Χρηματοδοτείται επίσης ένας σχετικά μεγάλος αριθμός επιστημονικών θέσεων μικρής διάρκειας που δεν προβλέπονται καταστατικώς (200 περίπου). Ως προς το εργασιακό καθεστώς, μπορεί να είναι υπότροφοι, επιστημονικοί επισκέπτες, αποσπασμένοι εθνικοί εμπειρογνώμονες, κλπ.

[18] Σε σύγκριση με τη σημερινή (2001) κατάσταση προσωπικού που προβλέπει 2080190220802001 1 902 θέσεις. Όπως και κατά το παρελθόν, οι θέσεις που προβλέπονται καταστατικώς υπάγονται σε χωριστό πίνακα και αντιπροσωπεύουν τον μέγιστο αριθμό τέτοιου προσωπικού που μπορεί να προσληφθεί. Εντούτοις, ο πραγματικός αριθμός απασχολουμένων εξαρτάται από τους δημοσιονομικούς πόρους που διατίθενται (θεσμικές πιστώσεις, έσοδα από ανταγωνιστικές δραστηριότητες και άλλες πιθανές πηγές εσόδων).

7.2 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν σε συνολικές δαπάνες 12 μηνών.

Οι διάφοροι πόροι (προσωπικό, υλικά, ειδικές πιστώσεις) έχουν κατανεμηθεί χωρίς να γίνει υπέρβαση του δεδομένου κονδυλίου. Οι πιστώσεις προσωπικού διατέθηκαν αφού προηγουμένως συνεκτιμήθηκαν οι ελάχιστες ανάγκες σε υποδομή και αποφασίστηκε το ελάχιστο ύψος ειδικών πιστώσεων για την εκτέλεση των έργων και τη δικτύωση. Ο προϋπολογισμός για το προσωπικό είναι μειωμένος εν συγκρίσει με τον προϋπολογισμό του πέμπτου προγράμματος πλαισίου 1998-2002, είναι δε αναγκαία η μείωση του προσωπικού. Η μείωση προσωπικού θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των μισθών κατά την περίοδο 2003-2006 και από τις εξελίξεις όσον αφορά την απαιτούμενη τεχνογνωσία: αναλογία μεταξύ θέσεων προσωπικού Α/Β/Γ/Δ.

7.3 Άλλες δαπάνες διοικητικής λειτουργίας που απορρέουν από τη δράση

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν σε συνολικές δαπάνες 12 μηνών.

(1) Να προσδιορισθεί το είδος κάθε επιτροπής και η ομάδα στην οποία ανήκει.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(Κατά την εκτίμηση των ανθρώπινων και διοικητικών πόρων που απαιτούνται για τη δράση, οι ΓΔ/υπηρεσίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αποφάσεις που εκδίδει η Επιτροπή κατά τη συζήτηση των γενικών κατευθύνσεων και την έγκριση του προσχεδίου προϋπολογισμού (ΠΣΠ). Τούτο σημαίνει ότι οι ΓΔ θα πρέπει να δηλώνουν ότι οι ανθρώπινοι πόροι είναι δυνατόν να καλυφθούν στο πλαίσιο της ενδεικτικής προκαταρκτικής κατανομής που προβλέπεται κατά την έγκριση του ΠΣΠ.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου η σχεδιαζόμενη δράση δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί κατά τη σύνταξη του ΠΣΠ, η Επιτροπή θα πρέπει να επιλαμβάνεται για να κρίνει κατά πόσο και πώς (μέσω τροποποίησης της ενδεικτικής προκαταρκτικής κατανομής, συγκεκριμένης για την περίπτωση αναδιάταξης των πόρων, διορθωτικού και συμπληρωματικού προϋπολογισμού ή διορθωτικής επιστολής του προϋπολογισμού) μπορεί να γίνει αποδεκτή η υλοποίηση της προτεινόμενης δράσης.)

8. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Κάθε χρόνο, συνεπικουρούμενη από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες που διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα, η Επιτροπή θα εξετάζει την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος 2002-2006. Ειδικότερα η Επιτροπή θα εκτιμά κατά πόσον οι στόχοι, οι προτεραιότητες και οι δημοσιονομικοί πόροι εξακολουθούν να ανταποκρίνονται στη μεταβαλλόμενη κατάσταση. Όπου κρίνεται σκόπιμο, η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις για την αναπροσαρμογή ή συμπλήρωση του ειδικού προγράμματος 2002-2006.

Η Επιτροπή καταρτίζει ετήσια έκθεση επί των δραστηριοτήτων του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Οι εκθέσεις διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

9. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Όπου η υλοποίηση του προγράμματος απαιτεί προσφυγή σε εξωτερικούς αναδόχους ή χορήγηση χρηματοδοτικής συνεισφοράς σε τρίτους, η Επιτροπή θα διεξάγει, κατά περίπτωση, δημοσιονομικούς ελέγχους, ιδίως εάν έχει λόγους να αμφιβάλλει για τον ρεαλιστικό χαρακτήρα των εργασιών που εκτελούνται ή περιγράφονται στις εκθέσεις δραστηριοτήτων.

Οι δημοσιονομικοί έλεγχοι της Κοινότητας θα διεξάγονται είτε από δικό της προσωπικό ή από εμπειρογνώμονες λογιστές που έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία του μέρους που υποβάλλεται σε έλεγχο. Η Επιτροπή θα επιλέγει τους λογιστές ελεύθερα, αποτρέποντας παράλληλα κάθε κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων που θα της επισημανθεί ενδεχομένως από το μέρος που υποβάλλεται σε έλεγχο.

Επιπλέον, κατά τη διεξαγωγή των ερευνητικών δραστηριοτήτων, η Επιτροπή μεριμνά για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με αποτελεσματικούς ελέγχους και, σε περίπτωση εντοπισμού παρατυπιών, λαμβάνει μέτρα ή επιβάλλει αποτρεπτικές και αναλογικές κυρώσεις.

Προς τούτο, σε όλες τις συμβάσεις υλοποίησης του προγράμματος θα προβλέπονται κανόνες για τους ελέγχους, μέτρα και κυρώσεις, με έγγραφα αναφοράς τους κανονισμούς αριθ. 2988/95, 02185/96, 1073/99 και 1074/99.

Ειδικότερα, όσον αφορά τις συμβάσεις, θα προβλέπονται τα ακόλουθα:

- ειδικές συμβατικές ρήτρες για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των ΕΚ με επαληθεύσεις και ελέγχους των εργασιών που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί,

- διενέργεια διοικητικών ελέγχων στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης, σύμφωνα με τους κανονισμούς αριθ. 2185/96, 1073/99 και 1074/99,

- επιβολή διοικητικών κυρώσεων για όλες τις εκ προθέσεως και εξ αμελείας παρατυπίες κατά την εκτέλεση των συμβάσεων, σύμφωνα με τον κανονισμό πλαίσιο αριθ. 2988/95, συμπεριλαμβανομένου ενός μηχανισμού "μαύρης λίστας" (black-listing mechanism),

- το γεγονός ότι πιθανές εντολές είσπραξης σε περιπτώσεις παρατυπιών και απάτης είναι εκτελεστές δυνάμει του άρθρου 164 της συνθήκης ΕΚΑΕ.

Επιπροσθέτως, στο πλαίσιο των μέτρων ρουτίνας, θα διεξάγεται από το αρμόδιο προσωπικό του ΚΚΕρ εσωτερικός λογιστικός έλεγχος και ένα πρόγραμμα ελέγχου όσον αφορά τις επιστημονικές πτυχές και τις πτυχές του προϋπολογισμού. ο εσωτερικός λογιστικός έλεγχος θα διεξάγεται από την Μονάδα Εσωτερικού Λογιστικού Ελέγχου του ΚΚΕρ. θα διεξάγονται επίσης τοπικές επιθεωρήσεις από την εν λόγω μονάδα και το Ελεγκτικό Συνέδριο.