ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 09.10.1995 
COM(95) 458τελικό 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LINGUA 
ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ 1994 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ α. 4 
Ι. ΣΦΑΙΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ σ.8 
Α. ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ TO LINGUA σ.8 
Β. ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ TOY LINGUA ΤΟ 1994 σ.15 
Γ. ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ σ.18 
Δ. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ σ.18 
Ε. ΔΙΑΔΟΣΗ σ.19 
ΣΤ. ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΝΙΣΧΥΘΟΥΝ σ.20 
Ζ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ - ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ TOY LINGUA ο. 21 
II ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ σ.23 
Α. ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 
1. Συνεχής κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών 
στα πλαίσια υποτροφιών κινητικότητας 
(Δράση ΙΑ) σ.23 
2. Κινητικότητα των νέων 16 έως 25 ετών 
στα πλαίσια των Κοινών Εκπαιδευτικών 
Προγραμμάτων (Δράση IV) σ.2 5 
Β. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ σ.29 
1. Συνεχής κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών 
στα πλαίσια των Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής 
Συνεργασίας (Δράση IB) σ.30 
2. Γλώσσες και οικονομική ζωή (Δράση III) σ.34 
3. Ενίσχυση στις ενώσεις και τεχνικές μελέτες (Δράση VA) σ.38 
4. Προώθηση των λιγότερο διαδεδομένων και 
λιγότερο διδασκομένων γλωσσών (Δράση VB) σ.40 
Γ. ΔΡΑΣΗ "ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ" σ.4 4 
Προώθηση της εκμάθησης ξένων γλωσσών 
στο πανεπιστήμιο (Δράση II) σ.4 4 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
To LINGUA', κατά την αρχική του φάση μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 1990 και της 
31ης Δεκεμβρίου 1994, αποτέλεσε το πρόγραμμα δράσης για την προώθηση της 
ποιοτικής και ποσοτικής βελτίωσης των εννέα επίσημων γλωσσών και των δύο 
εθνικών ανεπίσημων γλωσσών της Κοινότητας και για τη διδασκαλία και εκμάθηση 
τους ως ξένων γλωσσών. Ο προϋπολογισμός που προοριζόταν για την εφαρμογή του 
προγράμματος υπολογίστηκε σε 200 εκατομμύρια ECU και εδόθηκαν λίγο περισσότερο 
από 153 εκατομμύρια ECU. 
Αφότου δημιουργήθηκε το LINGUA καταβλήθηκαν προσπάθειες για: 
1) να βοηθηθεί η βελτίωση της ποιότητας εκμάθησης και διδασκαλίας ίων ξένων 
γλωσσών, ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα μια αξιολόγηση των αναγκών και των γλωσσικών 
κεκτημένων η αξιολόγηση αυτή αφορούσε το ευρύ κοινό γενικά, ενδεχομένως, 
όμως, ακόμη περισσότερο, την οικονομική ζωή. 
2) να αποκομισθεί το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από τα πλεονεκτήματα της 
γλωσσικής εκμάθησης, να ενθαρρυνθεί η διαφοροποίηση στην παροχή και χρήση των 
λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων γλωσσών της Ευρωπαϊκής 
'Ενωσης. 
Το 1994, με έναν προϋπολογισμό ύψους 44,2 εκατομμυρίων ECU επιβεβαιώθηκε η 
εδραίωση του LINGUA, η παγίωση των κεκτημένων του και η εφαρμογή πολλών νέων 
προγραμμάτων (βλέπε τον επιμερισμό του προϋπολογισμού 1994 στην ακόλουθη 
σελίδα) . 
1 Το πρόγραμμα LINGUA θεσπίστηκε με την απόφαση 89/489/ΕΟΚ του Συμβουλίου 
της 28ης Ιουλίου 1989, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων αριθ. L239/24 
Ο προϋπολογισμός του LINGUA το 1994 
Εκτός από την τεχνική υποστήριξη που παρέχεται στο πρόγραμμα, ο προϋπολογισμός 
του 1994 κατανεμήθηκε μεταξύ των διαφόρων δράσεων ως εξής: 
ΔΡΑΣΗ ΙΑ 
- Συνεχής κατάρτιση των καθηγητών ξένων 
γλωσσών (ατομικές υποτροφίες) 8,0 εκατ. ECU 
ΔΡΑΣΗ IB 
- Συνεχής κατάρτιση των καθηγητών ξένων 
γλωσσών (Προγράμματα Ευρωπαϊκής 
Συνεργασίας και προπαρασκευαστικές 
επισκέψεις για τα προγράμματα αυτά) 2,2 εκατ. ECU 
ΔΡΑΣΗ II 
- Κινητικότητα σπουδαστών και καθηγητών 
της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα πλαίσια των 
Διαπανεπιστημιακών Προγραμμάτων 
Συνεργασίας : ι, 5 εκατ. ECU 
ΔΡΑΣΗ III 
- Προώθηση της εκμάθησης ξένων γλωσσών 
στην οικονομική ζωή (ενίσχυση προγραμμάτων 
που αφορούν το γλωσσικό έλεγχο, τα διδακτικά 
προϊόντα και τη χορήγηση πιστοποιητικών 
γλωσσομάθειας, καθώς και τις 
προπαρασκευαστικές επισκέψεις 
για τα προγράμματα αυτά) : ,3 εκατ. ECU 
ΔΡΑΣΗ IV 
- Κινητικότητα νέων 16-25 ετών στα πλαίσια 
των Κοινών Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων : 11,5 εκατ. ECU 
ΔΡΑΣΗ VA 
- Ενίσχυση προς ενώσεις, σεμινάρια, 
εκδόσεις...(περιλαμβάνεται η 
χρηματοδότηση των Εθνικών Φορέων 
του LINGUA) 1,9 εκατ. ECU 
ΔΡΑΣΗ VB 
- Προώθηση της εκμάθησης των λιγότερο 
διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων 
γλωσσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης 3,8 εκατ. ECU 
Σύνολο 4 4,2 εκατ. ECU 
To LINGUA κατά το 1994 
Υπόμνηση ορισμένων σημαντικών αριθμητικών στοιχείων 
Το 1994, 
* Χάρη στις αποκεντρωμένες δράσεις του προγράμματος (Δράσεις ΙΑ και 
IV) : 
- 6.802 καθηγητές παρακολούθησαν περιόδους συνεχούς κατάρτισης στη 
χώρα της οποίας τη γλώσσα διδάσκουν 
- 29.837 νέοι και 3.319 καθηγητές συμμετείχαν σε Κοινά 
Εκπαιδευτικά Προγράμματα μέσω 1.460 εταιρικών σχέσεων μεταξύ 
σχολικών ιδρυμάτων των Δώδεκα κρατών μελών 
* Χάρη στις συγκεντρωτικές δράσεις του προγράμματος (Δράσεις IB και III 
- περιλαμβανομένων των προπαρασκευαστικών επισκέψεων - Δράσεις VA και 
VB : 
- συγκροτήθηκαν 276 εταιρικές σχέσεις με 1.357 διαφορετικούς 
εταίρους, για τη βελτίωση και προώθηση στα πλαίσια της 
προετοιμασίας κατ υλοποίησης φιλόδοξων προγραμμάτων, με μεγάλο 
πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, της συνεχούς κατάρτισης των καθηγητών 
ξένων γλωσσών και των γλωσσικών ικανοτήτων στην οικονομική ζωή ή 
γενικότερα 
- περισσότερο από το 55% του συνολικού αριθμού των γλωσσών στόχων 
των προγραμμάτων που υποβλήθηκαν ήταν γλώσσες που διαδίδονται και 
διδάσκονται λιγότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
* Χάρη στη δράση "Τριτοβάθμια Εκπαίδευση" (Δράση III) 
- λειτούργησαν 225 Διαπανεπιστημιακά Προγράμματα Συνεργασίας με 
1.277 διαφορετικούς εταίρους, τα οποία επέτρεψαν την κινητικότητα 
10.378 σπουδαστών 
* Στο σύνολο των προγραμμάτων των συγκεντρωτικών Δράσεων 
(περιλαμβανομένων των Διαπανεπιστημικών Προγραμμάτων Συνεργασίας) : 
- τα πανεπιστημιακά ιδρύματα αντιπροσωπεύτηκαν από περίπου 66% των 
εταίρων που συμμετείχαν 
* Πέρα από τα Διαπανεπιστημιακά Προγράμματα Συνεργασίας : 
- Τα πανεπιστημιακά ιδρύματα αντιπροσωπεύτηκαν από 34% των 
εταιρικών σχέσεων και οι επιχειρήσεις, οι επαγγελματικές ενώσεις 
και οργανισμοί επαγγελματικής κατάρτισης από περίπου 21%. 
To LINGUA από το 1990 έως το 1994 
Υπόμνηση ορισμένων σημαντικών αριθμητικών στοιχείων 
Σε τέσσερα έτη : 
* Χάρη στις αποκεντρωμένες δράσεις του προγράμματος (Δράσεις ΙΑ και 
IV) : 
- περίπου 19.000 καθηγητές παρακολούθησαν περιόδους συνεχούς 
κατάρτισης στη χώρα της οποίας τη' γλώσσα διδάσκουν 
- περίπου 83.000 νέοι και περισσότεροι από 8.000 καθηγητές 
συμμετείχαν σε Κοινά Εκπαιδευτικά Προγράμματα μέσω 4.000 εταιρικών 
σχέσεων μεταξύ σχολικών ιδρυμάτων των Δώδεκα κρατών μελών 
* Χάρη στις συγκεντρωτικές δράσεις του προγράμματος (Δράσεις IB και 
III - περιλαμβανομένων των προπαρασκευαστικών επισκέψεων - Δράσεις VA 
και VB) 
- συγκροτήθηκαν άνω των 800 εταιρικών σχέσεων οι οποίες 
συγκέντρωσαν περίπου 3.800 "εταίρους κατ'έτος", για τη βελτίωση 
και προώθηση στα πλαίσια της προετοιμασίας και υλοποίησης 
φιλόδοξων προγραμμάτων, με μεγάλο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, της 
συνεχούς κατάρτισης των καθηγητών ξένων γλωσσών και των γλωσσικών 
ικανοτήτων στην οικονομική ζωή ή γενικότερα 
- περίπου 55% του συνολικού αριθμού των γλωσσών στόχων των 
προγραμμάτων που υποβλήθηκαν από αυτές τις 801 εταιρικές σχέσεις 
ήταν γλώσσες που διαδίδονται και διδάσκονται λιγότερο στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση 
* Χάρη στη δράση "Τριτοβάθμια Εκπαίδευση" (Δράση II) : 
- λειτούργησαν περίπου 900 Διαπανεπιστημιακά Προγράμματα 
Συνεργασίας με περίπου 4.300 "εταίρους κατ*έτος", τα οποία 
επέτρεψαν την κινητικότητα περισσότερων από 32.000 σπουδαστών 
Ι. ΣΦΑΙΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 
Α. ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ 
LINGUA 
Η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ανέλαβε τα καθήκοντα της τον 
Ιανουάριο του 1995, δήλωσε σαφώς την πρόθεση της να ενισχύσει τις 
επαφές της με τους πολίτες/ να τους προσεγγίσει, να συμμερισθεί 
περισσότερο τις καθημερινές τους ανησυχίες και να τους βοηθήσει να 
βρουν λύσεις στα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν. 
Εκτιμάται ότι ένα στοιχείο για την προσέγγιση των πολιτών είναι να 
παρασχεθούν κατά τρόπο απόλυτα συγκεκριμένο τα αναγκαία μέσα σε αυτούς 
που τα χρειάζονται ώστε να επικοινωνούν αποτελεσματικά με τους 
ομολόγους τους των άλλων κρατών μελών. Επικοινωνώντας καλύτερα μεταξύ 
τους, οι Ευρωπαίοι θα γνωριστούν καλύτερα προωθώντας κατά συνέπεια την 
αμοιβαία κατανόηση και την πολιτισμική, κοινωνική και οικονομική 
συνεργασία. 
Η επιδίωξη της ανάπτυξης της πολυγλωσσίας στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής 
' Ενωσης φαίνεται ότι αποτελεί, λοιπόν, σημαντική συνιστώσα της 
οικοδόμησης μιας Ευρώπης που εμπνέει σεβασμό σε καθένα από τα συστατικά 
της και καθένα από τα μέλη της. 
Αυτό το καίριο θέμα του ευρωπαϊκού προβληματισμού τέθηκε επανειλλημένως 
το 1994, ειδικότερα, κατά τη επ'ευκαιρία του συνεδρίου στο πλαίσιο του 
LINGUA στη Γερμανία, στη Βόννη, όπου οι πολιτικοί υπεύθυνοι εξέφρασαν 
την πρόθεση να καταστήσουν την πολυγλωσσία και την ισότητα των 
ευκαιριών για όλες τις γλώσσες έναν από τους κύριους άξονες των 
παρεμβάσεων τους. 
Το ζήτημα βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο των συζητήσεων που διεξήχθησαν 
τόσο στο Συμβούλιο όσο και το Κοινοβούλιο και προηγήθηκαν της έγκρισης 
των νέων προγραμμάτων ΣΩΚΡΑΤΗΣ και LEONARDO, προγραμμάτων στο 
πλαίσιο των οποίων οι γλώσσες θα λάβουν θέση ανάλογη της σημασίας τους. 
Α.1. ΕΚΜΑΘΗΣΗ, ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ 
ΚΕΚΤΗΜΕΝΩΝ 
Α. 1.1. Εκμάθηση και διδασκαλία των ξένων γλωσσών 
Ο βασικός στόχος του προγράμματος LINGUA ήταν η ποσοτική και ποιοτική 
προώθηση της εκμάθησης και της διδασκαλίας των ξένων γλωσσών. Η 
Επιτροπή ανέλαβε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που ως στόχο είχαν να 
αυξήσουν τον αριθμό των ανθρώπων που λάβαιναν, ή επρόκειτο να λάβουν, 
γλωσσική κατάρτιση, αλλά και τον αριθμό των παιδαγωγικών προϊόντων που 
ως προορισμό έχουν την κάλυψη των αναγκών οι οποίες συνεχώς αυξάνονται. 
Η Επιτροπή ενθάρρυνε, άλλωστε, έντονα τα κράτη μέλη να διευρύνουν το 
φάσμα των γλωσσών την εκμάθηση των οποίων είναι σε θέση να προσφέρουν 
οι διάφοροι θεσμικοί ή παράλληλοι φορείς τους. 
8 
' Οσον αφορά την ποσότητα των προϊόντων που τέθηκαν στη διάθεση των 
υποψηφίων για κατάρτιση, πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμα πρωτότυπα 
διδακτικά σύνολα που καλύπτουν πλέον ολόκληρους τομείς που δεν 
καλύπτονταν παλαιότερα. Δεδομένου ότι τέθηκαν σε εφαρμογή 
αποτελεσματικές μέθοδοι για τη διάδοση τους, συνεχώς μεγαλύτερος 
αριθμός χρηστών θα μπορέσει να επωφεληθεί από αυτά τα προϊόντα. 
Τα μέτρα για την προώθηση των γλωσσών αφορούσαν και ενθάρρυναν 
ιδιαίτερα: 
α) την κινητικότητα σε διάφορα επίπεδα και τομείς, 
β) την προώθηση μεθόδων γλωσσών και πρωτότυπων προγραμμάτων εκπαίδευσης 
και κατάρτισης που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όλα τα εκπαιδευτικά 
ιδρύματα, είτε πρόκειται για την προσχολική ηλικία, είτε για την 
πρωτοβάθμια, τη δευτεροβάθμια ή την τριτοβάθμια εκπαίδευση, είτε για 
ιδρύματα αρχικής και συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης, είτε ακόμη για 
κέντρα κατάρτισης για επιχειρήσεις. 
γ) το συνυπολογισμό της γλωσσικής διδασκαλίας σε μικρή ηλικία και τη 
δημιουργία παιδαγωγικών μέσων που θα την ευνοούν και διευκολύνουν, 
δ) την περαιτέρω προβολή της γλωσσικής διάστασης πέραν της γενικής 
εκπαίδευσης, ειδικότερα δε στο πλαίσιο της τεχνικής και επαγγελματικής 
εκπαίδευσης. 
Τα μέτρα αυτά περιγράφονται πιο κάτω και αφορούν τόσο την εκμάθηση, όσο 
και τη διδασκαλία των γλωσσών είχαν σημαντική επίδραση στην ποιότητα 
τους και συνέβαλαν στη βελτίωση τους. Στον κατάλογο των εν λόγω μέτρων 
μπορούν, ωστόσο, να προστεθούν οι δραστηριότητες στις οποίες συμμετείχε 
σημαντικό ποσοστό του διδακτικού προσωπικού στο πλαίσιο πρωτοβουλιών 
που ανέλαβαν πολυάριθμα ιδρύματα και ενώσεις ειδικευμένες στα γλωσσικά 
προβλήματα (εργαστήρια, ομιλίες, σεμινάρια, συνέδρια, συμπόσια, 
διάφορες συναντήσεις...)2, δραστηριότητες οι οποίες, στο σύνολο τους, 
ενθάρρυναν την εποικοδομητική από κοινού εξέταση, την ανάπτυξη 
πολύπλευρων διακρατικών επαφών και την προώθηση γόνιμων ανταλλαγών 
εμπειριών. 
α) Κινητικότητα 
Εκτιμάται ότι σε διάστημα πέντε ετών το πρόγραμμα έχει συμβάλει στην 
ανάπτυξη της κινητικότητας 200.000 ατόμων περίπου. 
Περισσότεροι από 120.000 νέοι μπόρεσαν να γνωρίσουν εκ την 
πραγματικότητα κάποιας άλλης χώρας, μέσω επισκέψεων ή ανταλλαγών, στο 
πλαίσιο πολύμηνου συλλογικού προγράμματος επί παιδαγωγικού σχεδίου το 
οποίο επεξεργαζόταν ένα θέμα που είχαν καθορίσει από κοινού οι εταίροι 
35 2 
βλέπε "Στατιστική ανάλυση των δράσεων του προγράμματος", Δράση VA, σελ. 
24 (Κοινά Εκπαιδευτικά Προγράμματα - ΚΕΠ)3. 
Δόθηκε η δυνατότητα σε περισσότερους από 30.000 σπουδαστές να 
πραγματοποιήσουν μέρος των σπουδών τους σε πανεπιστήμιο κάποιου άλλου 
κράτους μέλους' οι σπουδές αυτές αναγνωρίζονταν από το πανεπιστήμιο 
προέλευσης τους, στο πλαίσιο Διαπανεπιστημιακών Προγραμμάτων 
Συνεργασίας4, 
. Χάρη σε μια ειδική υποτροφία, περισσότεροι από 40.000 εκπαιδευτικοί 
μπόρεσαν να ταξιδέψουν στη χώρα τη γλώσσα της οποίας διδάσκουν5, 
βελτιώνοντας κατ'αυτόν τον τρόπο τις γνώσεις τους (γλωσσικές, 
παιδαγωγικές και πολιτισμικές)" όσον αφορά δε τους καθηγητές της 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τους παρασχέθηκε η ευκαιρία να αναπτύξουν 
κινητικότητα στο πλαίσιο των προαναφερθέντων Διαπανεπιστημιακών 
Προγραμμάτων Συνεργασίας. 
Στο πλαίσιο προπαρασκευαστικών επισκέψεων και επισκέψεων για μελέτη, το 
πρόγραμμα συνέβαλε επίσης στην κινητικότητα χιλιάδων: 
εκπαιδευτικών, στο πλαίσιο της υλοποίησης Κοινών Εκπαιδευτικών 
Προγραμμάτων, 
. δυνητικών εταίρων στα Προγράμματα Ευρωπαϊκής Συνεργασίας, 
. καθώς και δυνητικών εταίρων στα γλωσσικά επιμέρους προγράμματα που 
απευθύνονται στην οικονομική ζωή. 
Η κινητικότητα αυτή, η οποία με τον καιρό έγινε αντιληπτό ότι 
κατευθύνεται όλο και περισσότερο προς τις χώρες με τις λιγότερο 
διαδεδομένες και λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες, αποτελεί απαραίτητη 
προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Στο πλαίσιο του LINGUA η 
κινητικότητα αυτή αναπτύχθηκε μαζικά, υπό όρους που εγγυόνταν την 
ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της. Είναι προφανές ότι δε θα 
μπορούσε να αποκτήσει τέτοιο εύρος χωρίς την ώθηση και την υλική 
βοήθεια της Κοινότητας. 
β) Μέθοδοι και προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης 
Η δημιουργία γέων μέσων κατάρτισης και πρωτότυπου παιδαγωγικού υλικού 
αποτέλεσε αντικείμενο πολυάριθμων προγραμμάτων που περιλαμβάνουν, στη 
συντριπτική τους πλειοψηφία, τις νέες εκπαιδευτικές τεχνολογίες. Αυτές 
οι τεχνολογίες παρέχουν τη δυνατότητα πραγματοποίησης λογισμικού 
εκπαιδευτικών προγραμμάτων με χρήση πολυμέσων, προσδίδοντας, κατ'αυτόν 
τον τρόπο, πολύ συχνά στα παραχθέντα διδακτικά υψηλή παιδαγωγική 
αποτελεσματικότητα, εξατομικεύοντας περισσότερο την εκπαιδευτική 
διαδικασία και δημιουργώντας σημαντικές οικονομίες κλίμακας. Επίσης, 
πολλά προγράμματα έκαναν χρήση των δυνατοτήτων που προσφέρει η ανοικτή 
και εξ αποστάσεως διδασκαλία, οι οποίες αποτελούν και τη μοναδική 
3 
βλέπε "Στατιστική ανάλυση των δράσεων του προγράμματος", Δράση IV, σελ. 
βλέπε "Στατιστική ανάλυση των δράσεων του προγράμματος", Δράση II, σελ.40 
βλέπε "Στατιστική ανάλυση των δράσεωντου προγράμματος", Δράση ΙΑ, σελ.22 
10 
απάντηση στη γενικοποίηση της διδασκαλίας και της εκμάθησης των γλωσσών 
και, κατά συνέπεια, συντελούν στον πραγματικό τους εκδημοκρατισμό. 
Η προαναφερθείσα δημιουργία νέων μέσων αφορούσε την εκμάθηση των 
γλωσσών γενικά, τη διδασκαλία τους σε νέους που ακολουθούν τεχνικούς 
και επαγγελματικούς κλάδους, καθώς και σε όσους επιθυμούν να αναπτύξουν 
κινητικότητα υπό τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις6. Συνεισέφερε επίσης 
στη βελτίωση της εκμάθησης γλωσσών από προσωπικό επιχειρήσεων7. Πολλαπλά 
παιδαγωγικά μέσα και προγράμματα διδασκαλίας και κατάρτισης που 
βρίσκονται πλέον στη διάθεση των ενδιαφερομένων. Αυτά καλύπτουν όλες 
τις γλώσσες της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης και καλύπτουν όλα, ουσιαστικά, τα 
επίπεδα. 
Αξίζει να μνημονευθούν όλως ιδιαιτέρως οι προσπάθειες που έχουν 
καταβληθεί από ορισμένες εταιρικές σχέσεις για την εξέταση των 
δυνατοτήτων που προσφέρει η ειδική ανάπτυξη ικανοτήτων σχετικών με την 
κατανόηση (να μιλά κανείς τη γλώσσα του, να γίνεται κατανοητός από το 
συνομιλητή του και να τον καταλαβαίνει όταν αυτός εκφράζεται στη γλώσσα 
του) και για την πραγματοποίηση αποδοτικών παιδαγωγικών μέσων που ως 
στόχο έχουν την προαγωγή των ικανοτήτων αυτών. 
Τα Προγράμματα Ευρωπαϊκής Συνεργασίας8 ευνόησαν τη συνεχή κατάρτιση των 
καθηγητών. Τα εν λόγω προγράμματα, στο πλαίσιο εταιρικών σχέσεων που 
περιελάμβαναν τα περισσότερα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά ιδρύματα 
που ειδικεύονται στην κατάρτιση καθηγητών ξένων γλωσσών, προσέφεραν τη 
δυνατότητα καθιέρωσης νέων διαδικασιών κατάρτισης. Αυτά τα ιδρύματα 
κατάρτισης συγκρότησαν διακρατικά δίκτυα, όλο μεγαλύτερα και όλο και 
πιο αλληλέγγυα, τα οποία παρέχουν τη δυνατότητα συλλογικής μελέτης και 
κοινής διάθεσης ανθρώπινων και ποικίλων υλικών πόρων. Τα Προγράμματα 
Ευρωπαϊκής Συνεργασίας συνέβαλαν ώστε οι καθηγητές ξένων γλωσσών να 
αποκτήσουν περισσότερο επαγγελματισμό, γεγονός που έχει σαν αποτέλεσμα 
την ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της 
εκπαίδευσης. Επίσης, ευνόησαν την εισαγωγή μιας αυθεντικής ευρωπαϊκής 
διάστασης στην κατάρτιση των καθηγητών αυτών, την οποία βεβαίως οι 
τελευταίοι δεν παραλείπουν να ενσωματώσουν στη διδασκαλία τους. 
Στον τομέα της δημιουργίας μέσων κατάρτισης και παιδαγωγικών υλικών η 
κοινοτική πρωτοβουλία κατέστησε την δύσκολη πραγματοποίηση των 
προγραμμάτων σε εθνική κλίμακα ή στο πλαίσιο διμερών εταιρικών σχέσεων. 
βλέπε "Στατιστική ανάλυση των δράσεων του προγράμματος", Δράση VB, σελ.36 
βλέπε "Στατιστική ανάλυση των δράσεων του προγράμματος", Δράση III, 
σελ.31 
ρ 
βλέπε "Στατιστική ανάλυση των δράσεων του προγράμματος", Δράση IB, σελ. 
28 
11 
γ) Διδασκαλία σε μικρή ηλικία 
Η διδασκαλία σε μικρή ηλικία αποτέλεσε προτεραιότητα ίου προγράμματος 
LINGUA το οποίο, τόσο στο πλαίσιο των Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής 
Συνεργασίας όσο και σε αυτό των προγραμμάτων σχεδιασμού, εκπόνησης και 
παραγωγής διδακτικών υλικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων 
απευθυνόμενων ειδικά σε παιδιά, στήριξε ενεργά πολυάριθμες εταιρικές 
σχέσεις που πρότειναν την ανάπτυξη της προσχολικής διδασκαλίας. 
To LINGUA συμμέτεχε μάλιστα στην επίσημη ενσωμάτωση από τα κράτη μέλη 
αυτού του είδους εκπαίδευσης στα προγράμματα ορισμένων εκπαιδευτικών 
τους ιδρυμάτων. 
δ) Γλωσσικές ικανότητες στην τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση 
Η τεχνική και η επαγγελματική εκπαίδευση δεν αφιέρωναν επαρκή χρόνο, 
εδώ και αρκετό καιρό, στα προγράμματα τους για τις γλώσσες' οι μαθητές 
που ακολουθούσαν αυτούς τους κλάδους μειονεκτούσαν εν γένει έναντι των 
ομολόγων τους των γενικών κατευθύνσεων, γεγονός που ίσχυε, άλλωστε, για 
τα περισσότερα από τα κράτη μέλη. Ταυτόχρονα όμως, οι επιχειρήσεις στις 
οποίες αυτοί οι νέοι καλούνταν να εργασθούν χρειάζονταν όλο και 
συχνότερα συνεργάτες ικανούς να καταλαβαίνουν και να μιλούν μια ή 
περισσότερες γλώσσες σε ποικίλους βαθμούς. Υπήρχε λοιπόν εμφανέστατη 
ανισορροπία μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης, καθώς και μια 
αντίφαση η οποία έπρεπε να αντιμετωπισθεί. 
Τα Κοινά Εκπαιδευτικά Προγράμματα, για τα οποία έγινε λόγος πιο πάνω, 
επέτρεψαν σε δεκάδες χιλιάδες νέων της τεχνικής και επαγγελματικής 
εκπαίδευσης να πραγματοποιήσουν εποικοδομητικές επαφές με τους 
ομολόγους τους άλλων κρατών μελών. Το γεγονός ότι η εργασία για την 
προπαρασκευή της πραγματοποίησης των ανταλλαγών είναι ενσωματωμένη στην 
κανονική σχολική εργασία, καθώς και το γεγονός ότι η εργασία αυτή 
παρέχει πολύ συχνά διδακτικά προϊόντα ειδικά προσαρμοσμένα στον τομέα 
της δραστηριότητας που καλύπτεται από το παιδαγωγικό πρόγραμμα 
(προϊόντα που δημιουργούν οι ίδιοι οι νέοι με τη βοήθεια των καθηγητών 
τους και που δύνανται να χρησιμοποιηθούν από άλλους) προσθέτουν μια νέα 
διάσταση, η οποία παρέχει κίνητρα για την πρακτική εξάσκηση των 
γλωσσών, καθώς και για την ενσωμάτωση της πρακτικής τους διάστασης όχι 
μόνο στη μελέτη γενικών μαθημάτων όπως η ιστορία, η γεωγραφία, τα 
μαθηματικά και οι θετικές επιστήμες για παράδειγμα, αλλά και στα 
μαθήματα που άπτονται άμεσα της μελλοντικής επαγγελματικής 
δραστηριότητας. 
Προγράμματα Ευρωπαϊκής Συνεργασίας ασχολήθηκαν ειδικά με τη συνεχή 
κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών της τεχνικής και επαγγελματικής 
εκπαίδευσης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του συγκεκριμένου 
κοινού και του είδους της χρησιμοποιούμενης γλώσσας (γλώσσες 
ειδικότητας) και προτείνοντας ειδικά προσαρμοσμένα "παιδαγωγικά 
πακέτα". 
12 
Η ιδιαίτερη προσοχή που έδωσε το πρόγραμμα LINGUA στους κατά παράδοση 
"γλωσσικά απόκληρους" πληθυσμούς σε ορισμένα κράτη μέλη, επέτρεψε την 
επαναξιοποίηση των γλωσσών σε τομείς όπου αναγνωρίζεται η ιδιαίτερη και 
διαρκώς αυξανόμενη σημασία τους. Ευνόησε επίσης τη διεύρυνση των 
οριζόντων σημαντικού αριθμού εφήβων και νέων σε μια πραγματικότητα 
ευρύτερη από αυτή στο πλαίσιο της οποίας εξελίσσονται συνήθως, ενώ 
παράλληλα τους επέτρεψε να γνωριστούν καλύτερα και, κατά συνέπεια, να 
κατανοήσουν και να εκτιμήσουν περισσότερο τους ευρωπαίους ομόλογους 
τους . 
Α. 1.2. Αξιολόγηση των αναγκών και των γλωσσικών κεκτημένων 
Η εφαρμογή ενδεδειγμένου και αποτελεσματικού σχεδίου γλωσσικής δράσης 
προϋποθέτει απαραιτήτως την ακριβέστερη δυνατή καταγραφή των γλωσσικών 
αναγκών των ομάδων στόχων και την αξιολόγηση των γνώσεων που 
αποκτήθηκαν από τα μέτρα που έχουν ληφθεί. 
Οι δύο αυτές παράμετροι λαμβάνονταν ανέκαθεν υπόψη στο πλαίσιο του 
προγράμματος LINGUA, σε όλες τις δράσεις που άπτονταν του σχεδιασμού, 
της εκπόνησης και της παραγωγής του παιδαγωγικού υλικού. Κατά την 
επιλογή των προς στήριξη προγραμμάτων στο πλαίσιο του προγράμματος 
LINGUA, η Επιτροπή απέδιδε πάντοτε τεράστια σημασία σε δύο στοιχεία τα 
οποία θεωρεί ουσιώδη: αφενός, στην ανάγκη να διεξάγουν οι εταιρικές 
σχέσεις προκαταρκτική μελέτη σχετικά με την καταλληλότητα των 
μελλοντικών τους έργων και, αφετέρου, στην ανάγκη οι εν λόγω εταιρικές 
σχέσεις να προβλέπουν μηχανισμούς για τον έλεγχο της 
αποτελεσματικότητας των προϊόντων τους και την αξιολόγηση των 
αποτελεσμάτων τους όσον αφορά τη βελτίωση των γλωσσικών ικανοτήτων των 
πολιτών. 
Εξάλλου, η Επιτροπή, στο πλαίσιο της δράσης του προγράμματος που 
απευθύνεται στην οικονομική ζωή, έχει στηρίξει επιμέρους προγράμματα 
για τον καθορισμό συστημάτων ανάλυσης που ως στόχο έχουν την εις βάθος 
εξέταση των γλωσσικών αναγκών των επιχειρήσεων στο πλαίσιο της 
συνολικής στρατηγικής τους (γλωσσικός έλεγχος), την καταγραφή των 
υφιστάμενων μηχανισμών αξιολόγησης των γλωσσικών γνώσεων και εξέταση 
του πιθανού εξορθολογισμού του επιπέδου των γνώσεων και των αντίστοιχων 
επικοινωνιακών ικανοτήτων (πιστοποίηση γλωσσομάθειας). 
Η Επιτροπή συμμετείχε επίσης σε σεμινάρια και εργαστήρια που είχε 
διοργανώσει το Συμβούλιο της Ευρώπης σχετικά με τα προβλήματα της 
αναγνώρισης των γλωσσικών γνώσεων γενικά και της πιστοποίησης τους 
ειδικότερα' επιπλέον κάλεσε, με τη σειρά της, το Συμβούλιο της Ευρώπης 
να συμμετάσχει στις συναντήσεις που είχε η ίδια οργανώσει επί των εν 
λόγω ζητημάτων, κατά τη διάρκεια των οποίων δόθηκε η ευκαιρία σε 
εμπειρογνώμονες από διάφορα κράτη μέλη να εξετάσουν από κοινού τα 
προβλήματα αυτά και να κάνουν προσήκουσες συστάσεις. 
Η Επιτροπή ενθάρρυνε ανέκαθεν ιδιαίτερα όλες εκείνες τις πρωτοβουλίες 
του LINGUA που συνέβαλλαν στον καθορισμό μεθόδων ανάλυσης των αναγκών 
και στην εξέταση της δημιουργίας ομογενών και διαφανών συστημάτων 
αξιολόγησης και αναγνώρισης των γλωσσικών γνώσεων. 
13 
Α. 2. ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ, ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ 
ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ 
Η παρατήρηση των πρακτικών σε ορισμένα κράτη μέλη έχει καταδείξει ότι 
το φάσμα των γλωσσών που προτείνουν σε σπουδαστές ξένων γλωσσών τα 
διάφορα ιδρύματα αρχικής ή συνεχούς κατάρτισης συνεχίζει μάλλον να 
διευρύνεται και ότι η κατάσταση, παρότι δεν είναι ακόμη η ιδεώδης, έχει 
βελτιωθεί. Το φαινόμενο αυτό της διαφοροποίησης οφείλεται εν μέρει τόσο 
στη δράση του LINGUA, όσο και στη δέσμευση που ανέλαβαν τα κράτη μέλη 
στο πλαίσιο του προγράμματος να προσφέρουν στα προγράμματα τους για 
εκπαίδευση και κατάρτιση μεγαλύτερες δυνατότητες επιλογής γλωσσών. 
Εν πάση περιπτώσει, σε όλες τις δράσεις που υποστήριξε το πρόγραμμα 
LINGUA, δόθηκε προτεραιότητα στη γλωσσική διαφοροποίηση. 
Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από την Απόφαση του Ιουλίου 1989, κατά τη 
διαδικασία επιλογής των προς στήριξη προγραμμάτων δόθηκε ιδιαίτερη 
προσοχή σε όσα προέβλεπαν στο σχέδιο εργασίας τους επαρκώς ευρύ φάσμα 
γλωσσών ή παρείχαν εγγυήσεις, με βάση τη μελλοντική ανάπτυξη των 
προϊόντων τους, για εύκολη μετάβαση προς γλώσσες διαφορετικές από τις 
αρχικά προβλεφθείσες. 
Σε σχέση δε με τις λιγότερο διαδεδομένες και λιγότερο διδασκόμενες 
γλώσσες, η πολιτική βούληση για τη συνέχιση της οικοδόμησης μιας 
Ευρώπης που θα παρουσιάζει πολιτισμική ποικιλομορφία και, κατά 
συνέπεια, πολυγλωσσία, απαιτεί τη διαμόρφωση κατάλληλων στρατηγικών οι 
οποίες θα επιτρέπουν αφενός τη διδασκαλία εκεί που εκτιμάται ότι 
υπάρχει ανάγκη και ότι η ζήτηση είναι επαρκής, και αφετέρου την 
εκμάθηση όλλων των γλωσσών της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. 
Οι λόγοι που δικαιολογούν την προώθηση των λιγότερο διαδεδομένων και 
λιγότερο διδασκομένων γλωσσών είναι μεν πολιτικοί και πολιτισμικοί, 
αλλά και πνευματικοί και οικονομικοί. 'Οποια και να είναι όμως η φύση 
τους, συνηγορούν υπέρ της ανάπτυξης αυτών των γλωσσών. 
Η ανάγνωση του τμήματος "Στατιστική ανάλυση των δράσεων του 
προγράμματος", το οποίο έπεται αυτής της σφαιρικής ανάλυσης δείχνει 
σαφώς ότι το LINGUA ενθάρρυνε τη γλωσσική διαφοροποίηση και ότι οι 
ένδεκα γλώσσες που περιλαμβάνονταν στο πρόγραμμα κατά την πρώτη του 
φάση είναι παρούσες σε όλες του τις δράσεις. Στο τμήμα αυτό 
καταδεικνύεται επίσης το γεγονός ότι στα προγράμματα που προωθήθηκαν 
στο πλαίσιο της δράσης που σχεδιάστηκε ειδικά για την ανάπτυξη των 
λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων γλωσσών, δόθηκε 
ιδιαίτερη προσοχή σε όλες αυτές τις γλώσσες. 
Είναι σαφές ότι η συμβολή του LINGUA στο πλαίσιο της διαδικασίας 
προάσπισης και' προώθησης των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο 
διδασκομένων γλωσσών είναι σημαντική, τόσο λόγω της ποσότητας όσο και 
λόγω της ποικιλομορφίας των παιδαγωγικών μέσων και των διαφόρων υλικών 
που έχουν δημιουργηθεί ειδικά γι'αυτές τις γλώσσες. 
14 
Β. ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ TOY LINGUA ΤΟ 1994 
Β.1. ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΕΘΝΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ 
Το 1994 η επιτροπή του LINGUA συνήλθε δύο φορές στις Βρυξέλλες, στις 
11 και 12 Απριλίου και στις 14 Νοεμβρίου. 
Επ'ευκαιρία της δεύτερης συνάντησης η Επιτροπή εξέφρασε την ευχή για 
από κοινού συνεδρίαση της επιτροπής και των Εθνικών Φορέων του LINGUA, 
γεγονός το οποίο κατέληξε στην πραγματοποίηση ενδιαφερουσών ανταλλαγών 
και επέτρεψε σε όλους τους υπευθύνους του προγράμματος στα κράτη μέλη 
να ανταλλάξουν απόψεις μεταξύ τους και με την Επιτροπή σχετικά με το 
μέλλον του LINGUA και την ενσωμάτωση του στα νέα προγράμματα ΣΩΚΡΑΤΗΣ 
και LEONARDO. 
Οι δύο συνεδριάσεις έδωσαν, εξάλλου, στην επιτροπή τη δυνατότητα να 
προβεί σε απολογισμό των διαφόρων δράσεων του προγράμματος και να 
εξετάσει τις στρατηγικές που θα πρέπει να εφαρμόσει στη συνέχεια. 
Προσέφεραν, τέλος, στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να εξετάσουν το 
πρόβλημα της προώθησης των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο 
διδασκομένων γλωσσών και να εξετάσουν και συζητήσουν την έκθεση της 
Επιτροπής για τη διδασκαλία των γλωσσών στην Ευρωπαϊκή' Ενωση" το έγγραφο 
αυτό αποτελούσε κριτική σύνθεση των εκθέσεων που είχαν καταρτίσει τα 
κράτη μέλη. Ως συνήθως, οι παρεμβάσεις των μελών της επιτροπής υπήρξαν 
πολλές και εποικοδομητικές και λήφθηκαν σοβάρα υπόψη από την Επιτροπή. 
Οι Εθνικοί Φορείς του LINGUA από την πλευρά τους, συνήλθαν επίσης δύο 
φορές' η πρώτη ήταν στην Ελλάδα, στις Σπέτσες, στις 30 και 31 Μαίου και 
η δεύτερη στις Βρυξέλλες στις 14 και 15 Νοεμβρίου. Στις 14 Νοεμβρίου 
πραγματοποιήθηκε και η κοινή συνεδρίαση μεταξύ της επιτροπής και των 
Εθνικών Φορέων (βλέπε παραπάνω). 
Επ'ευκαιρία των εν λόγω συνεδριάσεων, οι Φορείς έκαναν απολογισμό της 
λειτουργικής εφαρμογής των δράσεων του προγράμματος. Ενημερώθηκαν 
επίσης σχετικά με την εξέλιξη της διαδικασίας έγκρισης των νέων 
προγραμμάτων. Τέλος, τους δόθηκε η ευκαιρία να εξετάσουν τις μεταξύ 
τους σχέσεις και τη λειτουργία τους σε δίκτυο. 
Η δεύτερη συνάντηση των Φορέων έδωσε επίσης την ευκαιρία στους 
εκπροσώπους να υποδεχθούν τους μέλλοντες συναδέλφους τους των νέων 
κρατών μελών και του ΕΟΧ. 
Β. 2. ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 
Β.2.1. Οι εκδηλώσεις στα κράτη μέλη 
Το 1994 οργανώθηκαν τρεις σημαντικές εκδηλώσεις στα κράτη μέλη. 
15 
α) Saarbrucken 
Η εναρκτήρια εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 27 και 28 Φεβρουαρίου, θέμα 
της ήταν ο γλωσσικός έλεγχος και η ανάλυση των γλωσσικών αναγκών στους 
επαγγελματικούς χώρους 
και επέτρεψε: 
. να ενισχυθεί η επεξεργασία ενός είδους γλωσσικού ελέγχου βάσει 
αναγνωρισμένων αρχών από όλους τους υποψήφιους χρήστες, 
. να καθοριστούν τα μέσα για τη διεύρυνση της χρήσης των τρόπων 
ανάλυσης που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο του LINGUA και να καθοδηγηθούν τα 
νέα προγράμματα σε συνάρτηση με τα αποτελέσματα που παρέχονται από τις 
αναλύσεις αυτές, 
να προταθούν κανόνες, μέθοδοι και μέσα περιφερειακού ελέγχου, 
κλαδικού ελέγχου και ελέγχου επιχείρησης. 
β) Γάνδη 
Η δεύτερη εκδήλωση διεξήχθη στη Γάνδη στις 24 και 25 Ιουνίου. Υπό το 
πνεύμα του συμποσίου που οργανώθηκε στο Veldhoven το 1991, αποσκοπούσε 
στο να προβεί σε μια ανασκόπηση σχετικά με τα Προγράμματα Ευρωπαϊκής 
Συνεργασίας. 
Με την ευκαιρία αυτή, ήταν δυνατό: 
. να αξιολογηθεί η διανυθείσα πορεία στον τομέα της συνεχούς κατάρτισης 
των καθηγητών ξένων γλωσσών από το συμπόσΊο του Veldhoven και εξής, 
να πραγματοποιηθεί συνάντηση των συντονιστών των υπό εκτέλεση 
προγραμμάτων και να γίνει απολογισμός της δράσης τους, 
. να γίνει ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις δυνατότητες δικτύωσης των 
υπό εκτέλεση προγραμμάτων και των ιδρυμάτων κατάρτισης στα επιμέρους 
κράτη μέλη, 
να εξεταστούν οι ενδεχόμενοι τρόποι αναγνώρισης της συνεχούς 
κατάρτισης των καθηγητών ξένων γλωσσώγ. 
γ) Βόννη 
Η τρίτη εκδήλωση οργανώθηκε στις 28 και 29 Νοεμβρίου και είχε ως στόχο 
την εξέταση εκ μέρους των συμμετεχόντων των προβλημάτων που ανακύπτουν 
από την εκμάθηση των ξένων γλωσσών, "κλειδί για την επικοινωνία και την 
κινητικότητα σε μια κοινή Ευρώπη", 
η οποία κατέληξε στα εξής: 
. ανασκόπηση των πέντε ετών εφαρμογής του προγράμματος LINGUA, 
. προτάσεις σχετικά με την οργάνωση της προώθησης της εκμάθησης και της 
διδασκαλίας των ξένων γλωσσών στο πλαίσιο των νέων προγραμμάτων 
ΣΩΚΡΑΤΗΣ και LEONARDO, 
εξέταση των νέων δυνατοτήτων προώθησης της εκμάθησης και της 
διδασκαλίας των ξένων γλωσσών στην. Ευρώπη, πέραν των προγραμμάτων 
16 
αυτών. 
Β.2.2. Λοιπές συνεδριάσεις στα κράτη μέλη 
Οργανώθηκαν συνεδριάσεις σε εθνικό επίπεδο σε όλα τα κράτη μέλη σχετικά 
με τα Προγράμματα Ευρωπαϊκής Συνεργασίας, με τη συμμετοχή συντονιστών 
προγραμμάτων, εταίρων, πιθανών υποψήφιων σε νέα προγράμματα, πολιτικών 
υπευθύνων λήψης αποφάσεων και εκπροσώπων των Εθνικών Φορέων και της 
Επιτροπής (πλην της Ελλάδας, του Λουξεμβούργου και των Κάτω Χωρών, όπου 
έχουν προγραμματιστεί συνεδριάσεις για το 1995). Στόχος των 
συνεδριάσεων αυτών ήταν να συναντηθούν οι ομάδες που εργάζονται στην 
ίδια χώρα και να ενθαρρυνθεί κατά τον τρόπο αυτό η δικτύωση, σε εθνική 
κλίμακα, των υπό εκτέλεση προγραμμάτων καθώς και των ειδικευμένων 
ιδρυμάτων στη συνεχή κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών. 
'Αλλωστε, σε ορισμένα κράτη μέλη, οργανώθηκαν επιπλέον "εκθέσεις 
εταιρικών σχέσεων". Οι συνεδριάσεις αυτές επέτρεψαν στους ειδικευμένους 
στα Κοινά Εκπαιδευτικά Προγράμματα Εθνικούς Φορείς και σε ιδρύματα 
δυνάμενα να αναλάβουν ένα πρόγραμμα, να αναπτύξουν επαφή με ιδρύματα 
άλλων ενδιαφερομένων από την πρωτοβουλία αυτή κρατών μελών, έτσι ώστε 
οι σπουδαστές τους να μπορούν να ενταχθούν σε ένα από κοινού 
παιδαγωγικό έργο. 
Β.2.3. Οι συνεδριάσεχς στις Βρυξέλλες 
Τέλος, οργανώθηκαν τρεις μεγάλες συνεδριάσεις στις Βρυξέλλες 
Μια ομάδα εργασίας η οποία αποτελείτο από εκπροσώπους των Εθνικών 
Φορέων και ειδικούς των επιμέρους κρατών μελών, συνήλθε εκ νέου στις 20 
Ιανουαρίου, για να εξετάσει τα προβλήματα που θέτουν οι λιγότερο 
διαδεδομένες και λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες, την επίδραση του 
προγράμματος LINGUA στον τομέα αυτό και τα συμπληρωματικά μέσα προς 
υλοποίηση ώστε να προωθηθεί η δρομολόγηση τους. 
Επιπλέον, μια ομάδα εμπειρογνωμόνων συνήλθε στις 4 Φεβρουαρίου, για να 
εξετάσει την ακολουθητέα στρατηγική για την αποτελεσματική εξασφάλιση 
της διάθεσης των διδακτικών προϊόντων που έχουν υλοποιηθεί στο πλαίσιο 
του προγράμματος LINGUA, έτσι ώστε να είναι δυνατό να επωφεληθεί ο 
μεγαλύτερος δυνατός αριθμός ανθρόπων. 
Τέλος, συγκλήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου, μια ειδική ομάδα, η οποία 
αποτελείτο από παράγοντες του προγράμματος LINGUA και εκπροσώπους του 
Συμβουλίου της Ευρώπης, για την συμπληρωματική εξέταση της εργασίας 
που ανέλαβε η Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης στον τομέα της 
πιστοποίησης γλωσσομάθειας και διαφάνειας στην αναγνώριση των γλωσσικών 
κεκτημένων. 
17 
Γ. ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ 
Γ.1. ΜΕΛΕΤΕΣ 
Οι τέσσερις μελέτες που ανακοινώθηκαν στην έκθεση του 1993 και οι 
οποίες ξεκίνησαν στα τέλη του ίδιου έτους συνεχίστηκαν το 1994 και τα 
αποτελέσματα τους υποβλήθηκαν στην Επιτροπή. 
Προς υπόμνηση, η πρώτη μελέτη αφορούσε τη συνεχή κατάρτιση των 
καθηγητών ξένων γλωσσών, τα ειδικευμένα στον τομέα αυτό ιδρύματα και τα 
είδη κατάρτισης που προτείνουν τα ιδρύματα αυτά· η δεύτερη μελέτη 
επικεντρωνόταν στα παιδαγωγικά μέσα που υλοποιήθηκαν προς το προσωπικό 
των MME και των ΜΜΒ* η τρίτη μελέτη ενδιαφερόταν για τις εθνικές και 
διακρατικές ενώσεις, στόχος των οποίων είναι η προώθηση των γλωσσών και 
η τέταρτη μελέτη αποσκοπούσε στην καταγραφή των κυριότερων υφιστάμενων 
προϊόντων, τα οποία υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του LINGUA και εκτός του 
LINGUA, για τη διδασκαλία και εκμάθηση των λιγότερο διαδομένων και 
λιγότερο διδασκόμενων γλωσσών. 
Γ.2. ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ 
* κυκλοφόρησαν το 1994: 
Έκθεση για τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
(κριτική σύνθεση των εκθέσεων, βάσει Απόφασης της 28ης Ιουλίου 1989, 
την οποία εισηγήθηκαν τα κράτη μέλη) - αναθεωρημένη έκδοση του Ιουλίου 
1994 
. Οδηγός των Κοινών Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων 
. Γλωσσικοί έλεγχοι και ανάλυση των αναγκών (πρακτικά του Συμποσίου του 
Saarbrucken) 
. Compendium των προγραμμάτων LINGUA του 1993 
. Έκθεση δραστηριοτήτων LINGUA του 1993 
* ετοιμάζονται (έχουν δημοσιευθεί ή θα δημοσιευθούν το 1995): 
. Πρακτικά της Ευρωπαϊκής Συνδιάσκεψης της Βόννης ("Η εκμάθηση των 
ξενών γλωσσών: κλειδί για την επικοινωνία και την κινητικότητα σε μια 
κοινή Ευρώπη") 
Πρακτικά του Συμποσίου της Γάνδης ("Τα Προγράμματα Ευρωπαϊκής 
Συνεργασίας - 2ο Συμπόσιο") 
. Κατάλογος των διδακτικών προϊόντων LINGUA 
. Compendium των προγραμμάτων LINGUA του 1994 
Δ. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 
Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, η Επιτροπή εξασφάλισε τακτικά τόσο 
την παρακολούθηση όσο και την αξιολόγηση. 
Το έτος αυτό επίσης, για τις δράσεις σε κεντρικό επίπεδο, βάσει 
προσωρινών και τελικών εκθέσεων που διαβιβάσθηκαν από τους συντονιστές 
18 
των προγραμμάτων, εκπονήθηκαν εκθέσεις οι οποίες αποτελούν αντικείμενο 
εμπεριστατωμένης μελέτης. Αφετέρου, συνεδριάσεις ανά δέσμες 
προγραμμάτων (με την υποχρεωτική παρουσία των συντονιστών, αλλά και 
συχνή συμμετοχή των εταίρων), οι οποίες οργανώθηκαν από την Επιτροπή σε 
συνεργασία με τους Εθνικούς Φορείς σε όλα τα κράτη μέλη και για το 
σύνολο των δράσεων, επέτρεψαν μια επιτόπια παρακολούθηση καθώς και 
εποικοδομητικές ανταλλαγές στα πλαίσια των εταιρικών σχέσεων και μεταξύ 
των εταιρικών σχέσεων και της Επιτροπής. 
Η εν λόγω εξέταση των εκθέσεων και οι συνεδριάσεις αυτές ολοκληρώθηκαν 
το 1994 από περισσότερες μεμονωμένες επισκέψεις σε συντονιστές 
προγραμμάτων. Οι επισκέψεις αυτές επιτρέπουν στην Επιτροπή να βεβαιωθεί 
για την ύπαρξη αναλογίας μεταξύ του προτεινόμενου περιεχόμενου των 
προγραμμάτων στις αρχικές αιτήσεις και των περιεχομένων που 
υλοποιήθηκαν πραγματικά. 
Για τις αποκεντρωμένες δράσεις, οι συχνές επαφές που διατηρεί η 
Επιτροπή με τους Εθνικούς Φορείς LINGUA υπό τη μορφή συνεδριάσεων στις 
Βρυξέλλες ή επισκέψεων στα κράτη μέλη, καθώς και οι εκθέσεις 
δραστηριοτήτων που εκπονούνται τακτικά από τους εν λόγω Φορείς κατόπιν 
αιτήματος της Επιτροπής, επέτρεψαν τη διεξαγωγή μιας αποτελεσματικής 
παρακολούθησης και αξιολόγησης. 
Ε. ΔΙΑΔΟΣΗ 
Εφόσον μια μεγάλη πλειοψηφία προγραμμάτων που υποστηρίζονται στο 
πλαίσιο των δράσεων σε κεντρικό επίπεδο του προγράμματος, έχουν 
περατωθεί επί του παρόντος, τα πλήρως ολοκληρωμένα παιδαγωγικά προϊόντα 
που δημιουργήθηκαν από τις εταιρικές σχέσεις γίνονται όλο και 
περισσότερο πολυάριθμα. 
Ενδεικτικά, μόνο οι δύο δράσεις "Γλώσσες και οικονομική ζωή" και 
"Προώθηση των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκόμενων γλωσσών", 
οδήγησαν, κατά την τελευταία καταμέτρηση, στη δημιουργία 314 προϊόντων 
σε χαρτί, 196 ακουστικών προϊόντων, 116 προϊόντων εικόνας και 308 
λογισμικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων (εκ των οποίων 67 με πολυμέσα, με 
συνδυασμό κειμένου, εικόνας και ήχου). 
Προκειμένου όσοι επιθυμούν να επωφεληθούν από τα αποτελέσματα του 
LINGUA, πρέπει τώρα τα προϊόντα αυτά να διαδοθούν ευρέως, σε ένα πρώτο 
στάδιο, βέβαια, στο πλαίσιο ενός αρχικά επιλεγμένου κοινού, αλλά επίσης 
και στο πλαίσιο κάθε τυχόν ενδιαφερόμενου κοινού. 
Για το σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο να ενημερωθεί για την ύπαρξη των 
προϊόντων LINGUA ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός υποψήφιων χρηστών. Η 
Επιτροπή αποφάσισε, κατά συνέπεια, να εκπονήσει έναν κατάλογο των 
προϊόντων αυτών υπό τη μορφή μιας βάσης δεδομένων πληροφορικής, 
κατάλογος ο οποίος για κάθε προϊόν, θα παρέχει ακριβείς πληροφορίες ως 
προς τις γλώσσες στόχο, τις γλώσσες εκμάθησης, τα επίπεδα, τις 
αναπτυχθείσες ικανότητες, τις συνθήκες εκμάθησης, τα είδη παιδαγωγικών 
μέσων, τις εφαρμοστέες τεχνολογίες, καθώς και το κοινό και τους 
19 
μέσων, τις εφαρμοστέες τεχνολογίες, καθώς και το κοινό και τους 
επιλεγμένους κλάδους, θα εκδοθούν τρεις χιλιάδες αντίτυπα του καταλόγου 
αυτού το 1995 και θα τεθούν στη διάθεση κέντρων πληροφόρησης όπου ο 
καθένας θα μπορεί να τα συμβουλεύεται. 
Κατά τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή ήλθε σε επαφή με τους υπευθύνους του 
δικτύου των Euro-Info-Centres (Κέντρα Ευρωπληροφόρησης ) . Τα κέντρα αυτά 
θα μπορούσαν πράγματι να αποτελούν προνομιακούς εταίρους στη διαδικασία 
διάδοσης των προϊόντων LINGUA και οι υποψήφιοι χρήστες θα μπορούσαν να 
βρουν εκεί χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τα διάφορα παιδαγωγικά 
σύνολα που υλοποιήθηκαν. Επιπλέον, είναι δυνατό να εξεταστεί το 
ενδεχόμενο οι χρήστες αυτοί να έχουν τη δυνατότητα να δουν ορισμένα 
δείγματα των προϊόντων. 
Η Επιτροπή εξετάζει επίσης τις δυνατότητες άλλων ενδεχόμενων πηγών 
διάδοσης (πανεπιστήμια, κέντρα τεκμηρίωσης, ...). 
ΣΤ. ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΝΙΣΧΥΘΟΥΝ 
Οι τωρινές δράσεις του προγράμματος LINGUA περιλαμβάνονται συνολικά 
στα προγράμματα ΣΩΚΡΑΤΗΣ και LEONARDO. Στα νέα αυτά πλαίσια και 
προκειμένου οι Πρωτοβουλίες σχετικά με την προώθηση της εκμάθησης και 
της διδασκαλίας ίων ξένων γλωσσών να έχουν όλο και μεγαλύτερο 
αντίκτυπο, η Επιτροπή θα μεριμνήσει για την ενίσχυση ορισμένων σημείων 
ή για να ενθαρρύνει την ενίσχυση τους. 
Τα παρακάτω σημεία εξετάζονταν πάντοτε κατά προτεραιότητα, αποτελούν 
μόνιμα καθήκοντα και επιβάλλεται να συνεχιστεί να προσδίδεται ιδιαίτερη 
σημασία σε αυτά: 
. ένταξη των Κοινών Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων στα συνήθη προγράμματα 
εκπαίδευσης των σχολικών ιδρυμάτων, κατά τρόπο ώστε να βιώνονται από 
τους συμμετέχοντες ως μια επίσημη δραστηριότητα πλήρως αναγνωρισμένη 
και όχι ως προαιρετική δραστηριότητα, 
. ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής Συνεργασίας 
και των υποτροφιών συνεχούς κατάρτισης που παρέΧΕΐαι στους διδάσκοντες, 
. ανάπτυξη της κινητικότητας των νέων και των καθηγητών ξένων γλωσσών 
προς τις χώρες των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων 
γλωσσών, 
. δικτύωση των Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής Συνεργασίας και Ιων ιδρυμάτων 
που εξασφαλίζουν τη δια βίου κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών (το 
σημείο αυτό αποτέλεσε μια από τις προτεραιότητες του Συμποσίου της 
Γάνδης), 
. ανάπτυξη των σχέσων μεταξύ της αρχικής και της συνεχούς κατάρτισης 
των καθηγητών ξένων" γλωσσών (στο πλαίσιο της επέκτασης του πεδίου 
δράσης καί της εμβέλειας των Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής Συνεργασίας), 
. ενσωμάτωση μιας έντονης γλωσσολογικής διάστασης στην κατάρτιση των 
καθηγητών που δεν είναι γλωσσολόγοι, 
. παρουσία των χρηστών στο σύνολο των εταιρικών σχέσεων που εκπονούν 
παιδαγωγικά προϊόντα, 
ανάπτυξη των παιδαγωγικών προϊόντων που προορίζονται για τη 
20 
διδασκαλία και εκμάθηση των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο 
διδασκόμενων γλωσσών, 
ανάπτυξη των προϊόντων και ενοτήτων προγραμμάτων κατάρτισης για 
παγίωση ή βελτίωση των ικανοτήτων κατανόησης κατά τρόπο ώστε να 
επωφεληθεί το σύνολο των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο 
διδασκομένων γλωσσών. 
Στα παραπάνω, προστίθενται τα προβλήματα αξιολόγησης και διάδοσης τα 
οποία θα πρέπει να αποτελέσουν επίσης αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής: 
. κριτική ανάλυση της επίδρασης των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο 
της συνεχούς κατάρτισης των καθηγητών ξένων γλωσσών σχετικά με την 
ποιότητα της διδασκαλίας των ξένων γλωσσών στα ιδρύματα, 
. κριτική ανάλυση της επίδρασης των Κοινών Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων 
στα σχολικά ιδρύματα και στη διδασκαλία των ξένων γλωσσών σε αυτά, 
δημιουργία όσο το δυνατόν περισσότερο διαφανών και εύκολα 
συγκρινόμενων μεταξύ τους τρόπων και συστημάτων αξιολόγησης των 
κεκτημένων και των ικανοτήτων των μαθητών, των σπουδαστών και του 
προσωπικού επιχειρήσεων, 
. διάδοση όλο και μεγαλύτερου αριθμού παιδαγωγικών προϊόντων LINGUA. 
Τέλος, τα δύο σημεία που ακολουθούν αφορούν τα κράτη μέλη και εμπίπτουν 
στην αποκλειστική τους αρμοδιότητα: 
γενίκευση της αντικατάστασης καθηγητών που κινητοποιούνται στο 
πλαίσιο της συνεχούς κατάρτισης, έτσι ώστε να δύνανται να παρακολουθούν 
περιόδους πρακτικής άσκησης κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους και όχι 
μόνο στις διακοπές, 
. διδασκαλία ενός μεγαλύτερου αριθμού ξένων γλωσσών στα ιδρύματα και 
ανάπτυξη της διδασκαλίας σε μικρές ηλικίες. 
Ζ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ - ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ TOY LINGUA 
Το πρόγραμμα ΣΩΚΡΑΤΗΣ, το οποίο εγκρίθηκε με απόφαση του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου την 14η Μαρτίου 1995, και το πρόγραμμα 
LEONARDO, το οποίο εγκρίθηκε με απόφαση του Συμβουλίου της 6ης 
Δεκεμβρίου 1994, περιλαμβάνουν μια σημαντική γλωσσική διάσταση. 
Εν τούτοις, το μεγαλύτερο μέρος του παρόντος προγράμματος LINGUA 
περιλαμβάνεται στο πλαίσιο του προγράμματος ΣΩΚΡΑΤΗΣ και μάλιστα 
προβλέπονται σε αυτό νέα μέτρα. 
Το τμήμα LINGUA του ΣΩΚΡΑΤΗΣ προβλέπει πράγματι κοινοτική υποστήριξη 
για τις ακόλουθες δράσεις οι οποίες συνδέονται στενά μεταξύ τους: 
. Δράση Α: Προγράμματα Ευρωπαϊκής Συνεργασίας (Δράση IB LINGUA) 
. Δράση Β: Περίοδοι εμβάθυνσης για καθηγητές ξένων γλωσσών (Δράση ΙΑ 
LINGUA) καθώς και για καθηγητές που δεν είναι γλωσσολόγοι 
. Δράση Γ: σύστημα βοηθών καθηγητών ξένων γλωσσών (νέο μέτρο) 
21 
. Δράση Δ: ανάπτυξη παιδαγωγικού υλικού (Δράση VB LINGUA) και μέσων 
αξιολόγησης και αναγνώρισης των γλωσσικών κεκτημένων 
Δράση Ε: ανταλλαγές νέων στο πλαίσιο των Κοινών Εκπαιδευτικών 
Προγραμμάτων (Δράση IV LINGUA) . 
. συμπληρωματικά μέτρα προώθησης της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα 
της εκμάθησης των ξένων γλωσσών (Δράση VA LINGUA) .. 
Επιπροσθέτως, θα επισημαίνεται η γλωσσική διάσταση στις υπόλοιπες 
συνιστώσες του ΣΩΚΡΑΤΗΣ, κυρίως στα μέρη που αφορούν την ανώτατη 
εκπαίδευση (ERASMUS) (Δράση II LINGUA) και τη σχολική εκπαίδευση 
(COMENIUS) . θα αναπτυχθούν επίσης διασυνδέσεις με την προώθηση της 
ανοιχτής και εξ αποστάσεως διδασκαλίας καθώς και την κατάρτιση ενηλίκων 
(περιλαμβάνονται ήδη στο LINGUA) . 
Οι αλλαγές και η πρόσθετη συνεισφορά σε σχέση με το τωρινό πρόγραμμα 
LINGUA τοποθετούνται ουσιαστικά στο επίπεδο των μέτρων σχετικά με την 
αρχική και συνεχή κατάρτιση των καθηγητών, καθώς και στην καθιέρωση 
ενός συστήματος βοηθείας στη διδασκαλία και τη δημιουργία τρόπων που 
επιτρέπουν τη βαθμολόγηση των γλωσσικών γνώσεων. 
Το μόνο τμήμα του προγράμματος που δεν έχει περιληφθεί στο ΣΩΚΡΑΤΗΣ 
αφορά την προώθηση των ξένων γλωσσών στους οικονομικούς χώρους και 
περιλαμβάνεται στο σύνολο του στο πρόγραμμα LEONARDO. 
Είναι φανερό ότι τα κεκτημένα του προγράμματος LINGUA έχουν πλήρως 
διαφυλαχτεί και οι δράσεις του έχουν πραγματικά αναπτυχθεί και 
ενισχυθεί εντός των νέων προγραμμάτων, εφόσον οι δράσεις αυτές 
περιλαμβάνονται σε αυτά τόσο κάθετα, σε ένα τμήμα ειδικά γλωσσικό, όσο 
και εγκάρσια, εφόσον οι ξένες γλώσσες βρίσκονται στο επίκεντρο όλων των 
υπόλοιπων δράσεων. 
Οι Αποφάσεις προβλέπουν ότι τα δύο νέα προγράμματα αποτελούν 
αντικείμενο συντονισμένης διαχείρισης έτσι ώστε η εκπαίδευση και η 
κατάρτιση να μπορούν να εξεταστούν με βάση την αρχή της 
συμπληρωματικότητας στα πλαίσια της προοπτικής μιας "δια βίου 
εκμάθησης". Τούτο εννοείται πως εφαρμόζεται στα μέρη που αφορούν την 
προώθηση των ικανοτήτων επικοινωνίας των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
και είναι σημαντικό να υπενθυμίσουμε στο σημείο αυτό ότι η Επιτροπή 
έχει δεσμευτεί, όχι μόνο να εξασφαλίζει μια συνολική προσέγγιση όλων 
των γλωσσικών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται στο εσωτερικό κάθε 
προγράμματος, αλλά επίσης να μεριμνά ώστε να υπάρχουν τα μέσα 
συντονισμού για την επεξεργασία της γλωσσικής διάστασης μεταξύ των δύο 
προγραμμάτων. Πρόκειται εδώ, πράγματι για αποφυγή πλεονασμών και 
διατήρηση της εσωτερικής λογικής του προγράμματος LINGUA και της 
συνοχής του, ακόμη και της αλληλεξάρτησης, μεταξύ των διαφόρων δράσεων 
του. Η βελτίωση των γλωσσικών γνώσεων και της ικανότητας επικοινωνίας 
των Ευρωπαίων, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο των προβληματισμών των 
υπευθύνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα συνεχίσει κατά τον τρόπο αυτό να 
εξασφαλίζεται με αποτελεσματικότητα και η επίδραση του LINGUA θα 
συνεχίσει να επεκτείνεται. 
22 
II. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 
To LINGUA περιλαμβάνει πέντε δράσεις που υποδιαιρούνται σε δύο κατηγορίες 
ανάλογα με τον τρόπο διαχείρισης τους: 
- τις αποκαλούμενες "αποκεντρωμένες" δράσεις τις οποίες διαχειρίζονται τα 
κράτη μέλη σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
- τις αποκαλούμενες "συγκεντρωτικές" δράσεις τις οποίες διαχειρίζεται στο 
σύνολο τους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 
Α. ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» 
Α.ΐ. Συνεχής κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών στα πλαίσια 
υποτροφιών κινητικότητας (Δράση ΙΑ) 
Ο αριθμός συμμετεχόντων συνέχισε να αυξάνεται σε σχέση με το 
προηγούμενο έτος· πράγματι κατά το 1993/94, χάρη στη χρήση 
προϋπολογισμού ύψους περίπου 7,68 εκατομμυρίων ECU και σε ένα μέσο 
γενικό ποσό ενισχύσεων του LINGUA ύψους περίπου 1.070 ECU, η δράση 
αυτή παρείχε τη δυνατότητα σε 6.802 καθηγητές να παρακολουθήσουν 
περιόδους συνεχούς κατάρτισης στο εξωτερικό, δηλαδή σημειώθηκε μια 
αύξηση άνω του 12,5% σε σχέση με το 1992/93 όταν ο αριθμός των 
υποτρόφων καθηγητών ήταν 6,037. Από τις αρχές του 1991, στη δράση αυτή 
συμμετείχαν 18.612 καθηγητές. 
(Υπόμνηση; το 1994, ο προϋπολογισμός που διατέθηκε για τις περιόδους 
κατάρτισης 1994/1995 ανήλθε σε 8 εκατομμυρία ECU). 
τ 1 1—'—ι Γ 
0991 91/92 92/93 93/94 94/95 
Δράση ΙΑ - Εξέλιξη του αριθμού συμμετεχόντων από το 1990 έως το 1995 
(αριθμητικά στοιχεία που αντιστοιχούν στις στήλες της γραφικής παράστασης: 1990/91, 516-
1991/92, 5.257- 1992/93, 6.037- 1993/94, 6.802' εκτιμήσεις για το 1994/95, 7.500) 
Επειδή οι δραστηριότητες κατάρτισης και ανταλλαγών πραγματοποιήθηκαν κατά 
τη διάρκεια του σχολικού έτους, τα προγράμματα που εγκρίθηκαν το 1994 στα πλαίσια 
των δράσεων αυτών υλοποιήθηκαν μεταξύ της Ιπς Οκτωβρίου 1993 και της 30ης 
Σεπτεμβρίου 1994 και χρηματοδοτήθηκαν από τους Εθνικούς Φορείς LINGUA των κρατών 
μελών από τον προϋπολογισμό του 1993. 
23 
Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, οι υποτροφίες έδωσαν σε όλο και 
μεγαλύτερο αριθμό καθηγητών τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν περίοδο 
κατάρτισης στη χώρα της οποίας τη γλώσσα διδάσκουν αυτό τους επέτρεψε, 
όπως και στους προκατόχους τους, όχι μόνο να τελειοποιήσουν τη γνώση 
τους σχετικά με τη γλώσσα αυτή και να βελτιώσουν τις ικανότητες 
μεθοδολογίας τους, αλλά και να εμβαθύνουν τις γνώσεις τους στον 
πολιτισμό της χώρας στόχου· με τον τρόπο αυτό, αυξήθηκε η γενική 
επαγγελματική τεχνογνωσία τους· εξάλλου, οι περίοδοι πρακτικής άσκησης 
συνέβαλαν στην εξοικείωση τους με την καθημερινή πραγματικότητα της 
γλώσσας που διδάσκουν, πράγμα που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για 
την ανάπτυξη μιας ζωντανής παιδαγωγικής πρακτικής, που βασίζεται στην 
πραγματικότητα. Ετσι το LINGUA υποστηρίζει μια πιο αποτελεσματική 
εξάσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας των καθηγητών ξένων γλωσσών. 
Εξάλλου, έστω και αν η πλειοψηφία των αιτήσεων εξακολουθεί να στρέφεται 
προς το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, χώρες τις οποίες ακολουθούν η 
Γερμανία και η Ισπανία, αυξήθηκε αισθητά, σε σχέση με το προηγούμενο 
έτος, ο αριθμός των καθηγητών που παρακολουθούν περιόδους κατάρτισης σε 
χώρες με τις λιγότερο διαδεδομένες και λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες, 
κυρίως την Ελλάδα, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες και την Πορτογαλία. 
Είναι λογικό να σκεφτεί κανείς ότχ θα ήταν αδύνατη η υλοποίηση αυτής 
της νέας κινητικότητας καθηγητών προς τις χώρες με τις λιγότερο 
διαδεδομένες και λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες χωρίς την ενθάρρυνση και 
παρέμβαση του LINGUA και είναι απαραίτητο να συνεχιστούν οι 
προσπάθειες προς την κατεύθυνση αυτών των χωρών. 
24 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK 
Σύνολο Αποστολές 
καθηγητών 
91/92 
202 
98 
2312 
73 
460 
480 
72 
613 
19 
121 
144 
663 
5257 92/93 
286 
112 
1957 
169 
625 
778 
101 
683 
7 
212 
243 
864 
6037 93/94 
265 
208 
2236 
240 
727 
741 
124 
921 
13 
217 
239 
871 
6802 Υποδοχές καθηγητών 
91/92 
21 
4 
447 
35 
577 
1416 
114 
189 
1 
29 
8 
2416 
5257 % 
0.4 
0.1 
8.5 
0.7 
11.0 
26.9 
2.2 
3.6 
0.0 
0.6 
0.2 
46.0 
100.0 92/93 
32 
2 
581 
87 
588 
1434 
199 
283 
20 
62 
49 
2700 
6037 % 
0.5 
0.0 
9.6 
1.4 
9.7 
23.8 
3.3 
4.7 
0.3 
1.0 
0.8 
44.7 
100.0 93/94 
45 
12 
521 
79 
663 
1561 
435 
355 
5 
96 
51 
2979 
6802 % 
0.7 
0.2 
7.6 
1.1 
9.7 
23 
6.5 
5.2 
0.1 
1.4 
0.7 
43.8 
100.0 
Δράση ΙΑ - αριθμός αποστολών και υποδοχών καθηγητών ανά χώρα κατά το 1991/92, 1992/93 και 1993/94 
Α. 2. Κινητικότητα των νέων 16 έως 25 ετών στα πλαίσια των Κοινών 
Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων (Δράσηίν) 
Οι ανταλλαγές και επισκέψεις νέων, στα πλαίσια των Κοινών Εκπαιδευτικών 
Προγραμμάτων (παιδαγωγικά προγράμματα γλωσσικής κατεύθυνσης μεταξύ 
ιδρυμάτων διαφόρων χωρών), σημείωσαν επίσης συνεχή άνοδο σε σχέση με το 
1992/93. Πράγματι, κατά το 1993/94, χάρη στη χρήση προϋπολογισμού ύψους 
10,5 εκατομμυρίων ECU και σε μέσο γενικό ποσό ενίσχυσης λίγο μεγαλύτερο 
των 280 ECU, συμμετείχαν 29.837 μαθητές (περίπου 30% περισσότεροι από 
ό,τι το 1992/93) και 3.319 καθηγητές (άνω του 36% περισσότεροι από ό,τι 
το 1992/93), δηλαδή ένα σύνολο 33.156 συμμετεχόντων (πρέπει να 
σημειωθεί ότι υπάρχουν, ακόμη μονομερή προγράμματα των οποίων οι 
συμμετέχοντες δεν έχουν περιληφθεί στις στατιστικές αυτές). Είναι 
σκόπιμο να προστεθούν στα στοιχεία αυτά τα 1.774 άτομα που συμμετείχαν 
στις 1.186 προπαρασκευαστικές επισκέψεις για την κατάρτιση των 
προγραμμάτων. Από την αρχή του 1991, στη δράση αυτή συμμετείχαν 
συνολικά 82.699 άτομα, και επιπλέον 5.304 καθηγητές οι οποίοι 
συμμετείχαν σε προπαρασκευαστικές επισκέψεις για την προετοιμασία των 
προγραμμάτων. 
(Υπόμνηση: κατά το 1994, ο προϋπολογισμός που διατέθηκε για τα Κοινά 
Εκπαιδευτικά Προγράμματα 1993/94 ανήλθε σε 11,5 εκατομμύρια ECU) 
25 
90/91 91/92 92/93 93/94 94/95 
Δράση IV - Εξέλιξη του αριθμού των συμμετεχόντων από το 1990 έως το 1994 
(αριθμητικά στοιχεία που αντιστοιχούν στις στήλες της γραφικής παράστασης: 1990/91, 
4.335· 1991/92, 19.909- 1992/93, 25.488- 1993/94, 33.156- εκτιμήσεις νια το 1994/95, 
40.800) 
Είναι σκόπιμο να υπενθυμίσουμε ότι, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, 
η κοινοτική χρηματοδότηση των Κοινών Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων δεν 
υπερβαίνει ποτέ το 50% της συνολικής δαπάνης των δράσεων (εκτός από τις 
περιπτώσεις προγραμμάτων που απευθύνονται σε ομάδες που βρίσκονται σε 
μειονεκτική θέση ή αφορούν αποκλειστικά τις λιγότερο διαδεδομένες και 
λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες· ως εκ τούτου, η χρηματοδότηση των 
προγραμμάτων αυτών μπορεί να φθάσει έως το 75%) . Κατά συνέπεια, οι 
συμπληρωματικές χρηματοδοτήσεις θα πρέπει να εξασφαλιστούν εκτός του 
προγράμματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα συμπληρώματα αυτά 
παρέχονται, με μορφή επιχορηγήσεων, από τα αρμόδια υπουργεία ή τους 
οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης· από αυτό προκύπτει σαφώς ότι, με την 
ενθάρρυνση του LINGUA, τα κράτη μέλη έχουν συνειδητοποιήσει τη μείζονα 
σημασία των Κοινών Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και δε διστάζουν να 
επενδύσουν στην κινητικότητα των νέων και την τελειοποίηση των 
γλωσσικών τους γνώσεων. 
Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, η συντριπτική πλειοψηφία των Κοινών 
Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων συγκέντρωσε μεγάλο πολιτιστικό και 
παιδαγωγικό ενδιαφέρον, σε επίπεδα τόσο των θεμάτων μελέτης ή έρευνας 
που εξετάζονται όσο και του έργου των νέων και των καθηγητών τους. Το 
έργο αυτό συνεχίζει να συνδυάζει στενά τη διαπολιτισμική και τη 
γλωσσική διάσταση. Ο εναρμονισμένος συνδυασμός αυτών των δύο διαστάσεων 
συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην ενσωμάτωση στην παιδαγωγική δράση ενός 
πραγματικά διεθνούς στοιχείου και την ένταξη μιας πραγματικής 
ευρωπαϊκής διάστασης στα ιδρύματα γενικά και στη διδασκαλία άλλων 
τομέων σπουδών από τις γλώσσες ειδικά. 
26 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK 
Σύνολο Αποστολές 
συμμετεχόντων 
91/92 
418 
830 
3140 
304 
2851 
4860 
455 
2471 
0 
1434 
313 
2833 
19909 92/93 
665 
1124 
3120 
533 
5424 
4801 
895 
3212 
62 
1708 
715 
3229 
25488 93/9 
4 
915 
1415 
3503 
808 
6413 
6120 
615 
7053 
172 
1499 
1251 
3392 
33156 Υποδοχές συμμετεχόντων 
91/9 
2 
689 
1130 
1777 
291 
1632 
4200 
548 
1417 
42 
418 
280 
7485 
19909 % 
3.5 
5.7 
8.9 
1.5 
8.2 
21.1 
2.8 
7.1 
0.2 
2.1 
1.4 
37.6 
100.0 92/93 
754 
1170 
2418 
627 
1889 
6052 
662 
2066 
72 
938 
551 
8289 
25488 % 
3.0 
4.6 
9.5 
2.5 
7.4 
23.7 
2.6 
8.1 
0.3 
3.7 
2.2 
32.5 
100.0 93/94 
843 
2399 
3137 
967 
2498 
7021 
953 
3469 
38 
1327 
1215 
9289 
33156 ο ο 
2.5 
7.2 
9.5 
3.0 
7.6 
21.1 
2.9 
10.4 
0.1 
4.0 
3.7 
28.0 
100.0 
Δράση IV - αριθμός αποστολών και υποδοχών συμμετεχόντων ανά χώρα κατά το 1991/92, 1992/93 και 
1993/9410 
Δεδομένου του σημαντικότερου προϋπολογισμού, σημειώνεται πρόοδος σε 
όλες τις χώρες σε σχέση με το τελευταίο έτος σε επίπεδο τόσο αποστολών 
όσο και υποδοχών συμμετεχόντων (με εξαίρεση, σχετικά με τους 
τελευταίους, το Λουξεμβούργο). Από την εξέλιξη της κινητικότητας όσον 
αφορά· τις χώρες υποδοχής προκύπτει ότι ασφαλώς το Ηνωμένο Βασίλειο και 
η Γαλλία παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό οχ χώρες που υποδέχτηκαν το 
μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών, σημειώνεται, όμως, αισθητή πτώση σε σχέση 
με το προηγούμενο έτος, κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, έστω και εάν 
θεωρείται θετική η εξέλιξη των αριθμητικών στοιχείων σχετικά με την 
Ιρλανδία. Αντίθετα, διαπιστώνεται μια σαφής πρόοδος των χωρών με 
λιγότερο διαδεδομένες και λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες όπως η 
Πορτογαλία (+121%), η Δανία (+105%), η Ελλάδα (+55%) και οι Κάτω Χώρες 
(+42%). Όσον αφορά την Ιταλία, σημειώθηκε πρόοδος κατά 68% και κατά 
33% για την Ισπανία, ενώ η Ιρλανδία υποδέχτηκε 44% περισσότερους 
επισκέπτες, ουσιαστικά όμως η αγγλική γλώσσα επωφελείται από την πρόοδο 
αυτή. 
ίο Συμμετέχοντες, νέοι και συνοδοί καθηγητές (οι 
αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο το 10% του συνόλου) 
27 τελευταίοι 
Ως συνήθως, έστω και εάν ορισμένες χώρες εξισορροπούν τη ροή (Βέλγιο, 
Γερμανία, Γαλλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία) , άλλες υποδέχονται 
περισσότερους νέους από εκείνους που αποστέλλουν οι ίδιες σε άλλα κράτη 
μέλη. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται ειδικότερα στο Ηνωμένο Βασίλειο 
όπου ο αριθμός των εισερχομένων συμμετεχόντων είναι σχεδόν τρείς φορές 
μεγαλύτερος από τον αριθμό των αντίστοιχων εξερχόμενων. Αυτό 
εξακολουθεί να δημιουργεί πρόβλημα σε ό,τι αφορά την αμοιβαιότητα των 
ανταλλαγών στη χώρα αυτή. 
Είναι επίσης ενδιαφέρον να διαπιστωθεί ότι, φέτος επίσης, η Ισπανία και 
κυρίως η Ιταλία αποστέλλουν περισσότερους νέους σε προγράμματα 
κινητικότητας από ό,τι υποδέχονται (δύο φορές περισσότερους στην 
περίπτωση της Ιταλίας). 
Στα πλαίσια αυτής της δράσης, όπως και στην περίπτωση της προηγούμενης, 
είναι σαφές ότι το πρόγραμμα LINGUA ανταποκρίνεται πλήρως στο ρόλο του 
ως φορέα ενθάρρυνσης της γλωσσικής διαφοροποίησης και προώθησης των 
λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων γλωσσών· χωρίς την 
παρέμβαση του, η υλοποίηση των κατευθύνσεων αυτών θα ήταν ίσως αδύνατη. 
Οι αρχές των Κοινών Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων (που το 1993 αποτέλεσαν 
αντικείμενο δημοσίευσης με τίτλο "Εγχειρίδιο για τα ΚΕΠ") και οι 
πρακτικές συνέπειες τους αποτελούν τώρα μέρος της καθημερινής 
δραστηριότητας ενός μεγάλου αριθμού μαθητών και καθηγητών. 
ΜΕΤΑΞΥ 1990 ΚΑΙ 1995, 
ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, 
TO LINGUA 
ΠΑΡΕΙΧΕ ΤΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ 
ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ σε περίπου 
* 40.000 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ 
* 120.000 ΝΕΟΥΣ 
28 
Β. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 
Το 1994, υποβλήθηκαν 524 προγράμματα, τα οποία συγκέντρωναν 2.498 
συντονιστές και εταίρους και αφορούσαν τις ακόλουθες δραστηριότητες: 
- Δράση IB : Συνεχή κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών στα 
πλαίσια των Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής Συνεργασίας (ΠΕΣ) 
(υποβλήθηκαν 4 2 προγράμματα) 
- Δράση III : Προώθηση των ξένων γλωσσών στην οικονομική ζωή 
(υποβλήθηκαν 218 προγράμματα) 
- Δράση VA : Προώθηση των στόχων του LINGUA μέσω διακρατικών 
ενώσεων ή οργανισμών (υποβλήθηκαν 8 9 προγράμματα) 
- Δράση VB : Δημιουργία γενικών διδακτικών μέσων για τη 
διδασκαλία και την εκμάθηση των λιγότερο διαδεδομένων 
κατ λιγότερο διδασκομένων γλωσσών της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης (υποβλήθηκαν 7 8 προγράμματα) 
Αφορούσαν επίσης : 
- Τις επισκέψεις για μελέτη και τις προπαρασκευαστικές επισκέψεις για 
την εφαρμογή των Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής Συνεργασίας (ΠΕΣ) ή των 
προγραμμάτων γλωσσικής δράσης στην οικονομική ζωή (υποβλήθηκαν 97 
προγράμματα). 
Από αυτές τις 524 αιτήσεις, εγκρίθηκαν 276 προγράμματα (στα οποία 
συμμετείχαν 1.357 συντονιστές και εταιρικές σχέσεις) (συγκεκριμένα 
περισσότερο από το 52% των προγραμμάτων που υποβλήθηκαν)· σε σχέση με 
το 1993, ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει μια αύξηση περίπου 12% του 
αριθμού των προγραμμάτων που εγκρίθηκαν. 
Οπως και το 1993, τα προγράμματα που υποβλήθηκαν το 1994 ήταν, στο 
σύνολο, πολύ υψηλής ποιότητας και, εάν δεν υπήρχαν οι περιορισμοί του 
προϋπολογισμού, θα άξιζε να χρηματοδοτηθεί ένας μεγαλύτερος αριθμός 
προγραμμάτων. Ως εκ τούτου, εγκρίθηκαν και χρηματοδοτήθηκαν αιτήσεις 
πολύ υψηλού επιπέδου που υπέβαλαν προγράμματα τα οποία θα είχαν 
ελάχιστες δυνατότητες να πραγματοποιηθούν χωρίς τη χορήγηση ενίσχυσης 
του LINGUA, πρότειναν δραστηριότητες ή προϊόντα εντελώς καινοτόμα και 
ανταποκρίνονταν σε απαραίτητες ανάγκες οι οποίες προσδιορίζονταν σαφώς 
σε επίπεδο περιεχομένου, ενδιαφερομένων τομέων και κοινού-στόχου. Κατά 
συνέπεια, το 1994, όπως και τα προηγούμενα έτη, τα κριτήρια επιλογής 
ήταν πολύ αυστηρά. 
Ενδεικτικά, το συνολικό κόστος των 524 προγραμμάτων που υποβλήθηκαν στα 
πλαίσια μόνο αυτών των συγκεντρωτικών δράσεων υπερέβαινε τα 91 
εκατομμύρια ECU και οι αντίστοιχες αιτήσεις για επιδότηση ανέρχονταν σε 
περίπου 43 εκατομμύρια ECU. Όσον αφορά τα 276 προγράμματα που 
εγκρίθηκαν, το συνολικό κόστος τους ανερχόταν σε 48 εκατομμύρια ECU, οι 
29 
αιτήσεις για επιδότηση σε 22,5 εκατομμύρια ECU και η συμμετοχή της 
Επιτροπής σε περίπου 15 εκατομμύρια ECU. 
Ως εκ τούτου, το 1994, το μέσο ποσοστό χρηματοδότησης ενός προγράμματος 
που εγκρίθηκε, αντιστοιχούσε σε λίγο περισσότερο από 65% του ποσού που 
ζητήθηκε και σε περίπου 31% του συνολικού κόστους. Όπως προηγουμένως, 
η χρηματοδοτική ενίσχυση που χορηγήθηκε αντιπροσώπευε τα ελάχιστα 
απαραίτητα ποσά συμπληρωματικής χρηματοδότησης προκειμένου οι εταιρικές 
σχέσεις να πραγματοποιήσουν τα προϊόντα ή να διεξάγουν τις 
δραστηριότητες που προβλέπονταν στις αιτήσεις- διότι από την εμπειρία 
του πρώτου έτους λειτουργίας του προγράμματος, για μια από τις 
συγκεντρωτικές δράσεις, προέκυψε ότι μια διανομή της κοινοτικής 
ενίσχυσης σε ένα σημαντικότερο αριθμό προγραμμάτων θα μπορούσε να 
οδηγήσει στην ανάκληση μεγάλου αριθμού από αυτά, εφόσον οι εταιρικές 
σχέσεις θα ήταν υποχρεωμένες να εγκαταλείψουν τα προγράμματα τους 
εξαιτίας χρηματοδοτικής ανεπάρκειας. 
Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την εξέλιξη της κατάστασης στις 
συγκεντρωτικές δράσεις (περιλαμβανομένων όλων των δράσεων) μεταξύ του 
1991, έτους κατά το οποίο χρηματοδοτήθηκαν τα πρώτα προγράμματα, και 
του 1994. 
1991 
1992 
1993 
1994 
Σύνολο Υποβολές 
προγραμμάτων11 
320 
306 
443 
427 
1496 Εγκρίσεις 
προγραμμάτων12 
93 
148 
199 
227 
667 Εταίροι 
κατ* έτος13 
324 
714 . 
935 
1144 
3117 
Αριθμός προγραμμάτων που υποβλήθηκαν και εγκρίθηκαν και αριθμός εταίρων των 
προγραμμάτων που εγκρίθηκαν από το 1991 
Β. 1. Συνεχής κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών στα πλαίσια των 
Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής Συνεργασίας (Δράση IB) 
- Το 1994 υποβλήθηκαν 42 αιτήσεις, 25 από τις οποίες αιτήσεις για 
παρατάσεις (συγκεκριμένα περισσότερο από το 59% του συνολικού αριθμού 
αιτήσεων), που συγκέντρωσαν 195 ιδρύματα εταίρους. 
11 Εκτός xcuv "Προπαρασκευαστικών επισκέψεων" 
12 Βλέπε σημείωση 11 
Τα αριθμητικά στοιχεία που αντιστοιχούν στους "εταίρους κατ'έτος" εκφράζουν το γεγονός ότι ένας εταίρος που συμμετέχει σε 
πρόγραμμα η διάρκεια του οποίου είναι μεγαλύτερη από ένα έτος υπολογίζεται ανάλογα με τις φορές που εμφανίζεται στις αιτήσεις που 
υποβάλλονται 
30 
Από αυτές τις 42 αιτήσεις, 38 προγράμματα εγκρίθηκαν (συγκεκριμένα 
περισσότερο από το 90% του συνόλου αιτήσεων και σχεδόν 19% περισσότερα 
από ό,τι το 1993), μεταξύ των οποίων 25 παρατάσεις (συγκεκριμένα σχεδόν 
τσ 66% του αριθμού προγραμμάτων που εγκρίθηκαν και το 100% του αριθμού 
αιτήσεων για παράταση). Τα προγράμματα αυτά εφαρμόστηκαν για μια 
συμβατική περίοδο από 1ης Σεπτεμβρίου 1994 έως τις 31 Αυγούστου 1995. 
Το ποσό της ενίσχυσης που οι 38 αυτές εταιρικές σχέσεις ζήτησαν από το 
πρόγραμμα LINGUA αντιπροσώπευε 2.983.514 ECU (συγκεκριμένα 27% 
περισσότερο από ό,τι το 1993) και χορηγήθηκε κοινοτική ενίσχυση 
2.236.893 ECU (συγκεκριμένα σχεδόν το 75% του συνολικού ποσού που 
ζητήθηκε - περίπου 18% περισσότερο από ό,τι το 1993 - και ελαφρώς 
λιγότερο από το 27% του συνολικού κόστους των προγραμμάτων). Στο 
τελευταίο αυτό ποσό δε λαμβάνεται υπόψη π ενίσχυση που χορηγήθηκε για 
τις προπαρασκευαστικές επισκέψεις. Εάν συμπεριληφθεί αυτή η ενίσχυση 
των επισκέψεων, τότε η κοινοτική ενίσχυση που χορηγήθηκε για τη Δράση 
IB ανήλθε σε περίπου 2,260.000 ECU. 
Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την εξέλιξη της κατάστασης στα πλαίσια 
της Δράσης IB μεταξύ του 1991 και 1994 και περιλαμβάνει, για κάθε έτος, 
τον αριθμό των προγραμμάτων που υποβλήθηκαν, εγκρίθηκαν και τον αριθμό 
των "εταίρων κατ'έτος". 
1991 Υποβολές 
προγραμμάτων 
51 Εγκρίσεις 
προγραμμάτων1 
12 Εταίροι 
κατ' έτος16 
40 
1992 62 25 
(7 παρατάσεις) 110 
1993 39 32 
(22 παρατάσεις 130 
1994 42 38 
(25 παρατάσεις) 178 
Σύνολο 194 107 
(54 παρατάσεις) 458 
Δράση IB - Αριθμός προγραμμάτων που υποβλήθηκαν και εγκρίθηκαν και αριθμός εταίρων των 
προγραμμάτων που εγκρίθηκαν από το 1991 
(σε παρένθεση: αριθμός των προγραμμάτων που παρατάθηκαν) 
14 βλέπε σημείωση 11 
15 βλέπε σημείωση 11 
16 βλέπε σημείωση 13 
31 
To 1994, στα 38 Προγράμματα που εγκρίθηκαν συμμετείχαν 178 
διαφορετικά ιδρύματα (σχεδόν 37% περισσότερα από ό,τι το 1993). 
Όλα τα κράτη μέλη αντιπροσωπεύονταν στα προγράμματα, είτε ως 
συντονιστές, είτε ως εταίροι. Μόνο δύο κράτη μέλη δε συμμετείχαν ως 
συντονιστές, η Δανία και η Ιρλανδία, αντίθετα, όμως, αυτά τα δύο κράτη 
συμμετείχαν σε έξι εταιρικές σχέσεις. Δεν μπορεί να αγνοηθεί βέβαια, η 
σημαντική αντιπροσώπευση στις εταιρικές σχέσεις των χωρών όπου 
ομιλούνται οι πιο διαδεδομένες γλώσσες, πρέπει όμως να τονισθεί, 
εξάλλου, το γεγονός ότι, από έτος σε έτος, ξεχωρίζει όλο και πιο σαφώς 
μια νέα τάση που ξεκίνησε από την αρχή του προγράμματος: η παιδαγωγική 
των ξένων γλωσσών γενικά και οι μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται δεν 
είναι πλέον το προνόμιο των κρατών του Βορρά. Τα κράτη του Νότου 
αντιπροσωπεύονται πολύ καλά και είναι πολύ δραστήρια στον τομέα των 
ΠΕΣ: 21 ιδρύματα στην Ισπανία, 15 στην Ιταλία, 9 στην Πορτογαλία και 7 
στην Ελλάδα. Εξάλλου, πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι έχοντας υπόψη τον 
αριθμό των κατοίκων σε σχέση με τον αριθμό των διδασκόντων και 
διδασκομένων ξένες γλώσσες, η κατανομή των ιδρυμάτων μεταξύ των Δώδεκα 
κρατών μελών είναι τελικά κατ'αναλογία αρκετά εξισορροπημένη. 
- Όλες οι γλώσσες ήταν παρούσες στα προγράμματα, περιλαμβανομένων των 
ιρλανδικών που αποτελούν στόχο 4 προγραμμάτων και των δανικών 3 
προγραμμάτων, με μοναδική εξαίρεση τα λουξεμβουργιανά* έστω και εάν τα 
αγγλικά, τα γαλλικά και τα γερμανικά εξακολουθούσαν να είναι οι γλώσσες 
που αντιπροσωπεύονταν περισσότερο, τα ισπανικά και τα ιταλικά 
ακολουθούσαν με πολύ μικρή διαφορά και τα πορτογαλικά, τα ολλανδικά και 
τα ελληνικά βρίσκονταν επίσης σε καλή θέση. Δεδομένης της επίδρασης που 
τα Προγράμματα Ευρωπαϊκής Συνεργασίας μπορούν να έχουν στο φάσμα των 
ξένων γλωσσών που παρέχονται από τα ιδρύματα, αυτό το έτος όπως και τα 
προηγούμενα, η Επιτροπή φρόντισε ιδιαίτερα, ώστε κατά την επιλογή τα 
προγράμματα αυτά να συμβάλλουν στη γλωσσική διαφοροποίηση και προώθηση 
των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων γλωσσών. Αυτά τα 
δύο στοιχεία εμφανίζονται σαφώς στα ΠΕΣ και η παρουσία τους εξηγείται 
ταυτόχρονα από τη μεγάλη ποικιλία ιδρυμάτων που συμμετέχουν στα 
προγράμματα και από τη δυνατότητα εύκολης μεταφοράς του μεγαλύτερου 
μέρους των ΠΕΣ σε άλλες γλώσσες από αυτές που αποτελούσαν τον αρχικό 
στόχο. 
- Όσον αφορά τον τύπο των αιτούντων, δύο κατηγορίες μοιράζονται εξίσου 
τα δύο τρίτα των προγραμμάτων, συγκεκριμένα οι τοπικές και 
περιφερειακές εκπαιδευτικές αρχές και τα ιδρύματα τριτοβάθμιας 
εκπαίδευσης. Στις δύο αυτές ομάδες εντάσσονται τα ιταλικά IRRSAE, τα 
γαλλικά MAFPEN, τα γερμανικά Landeinstitute και τα πανεπιστήμια που 
είναι επίσημα επιφορτισμένα σε ορισμένες χώρες όπως η Ισπανία, η 
Ελλάδα, οι Κάτω Χώρες, η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο με τη 
συνεχή κατάρτιση των διδασκόντων. 
32 
το 1994 
στα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
- Π Ε Σ -
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΘΗΚΑΝ 
178 ΔΙΑΦΟΡΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 
ΠΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΝΤΑΙ 
ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ 
******* 
ΟΛΑ ΤΑ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ 
ΚΑΙ ΠΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΑΥΤΟ 
ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ ΣΤΙΣ ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ 
- Τα κριτήρια επιλογής, το έτος αυτό όπως και τα προηγούμενα έτη, 
βασίστηκαν σε πολλές παραμέτρους που αφορούσαν κυρίως τις ακόλουθες 
πτυχές : 
. την ποιότητα των προγραμμάτων, που αξιολογείται από την άποψη 
της συμβολής που μπορεί να παρέχεται στη βελτίωση της συνεχούς 
κατάρτισης των εκπαιδευτών και των καθηγητών ξένων γλωσσών, 
κυρίως στους τομείς της μεθοδολογίας και καινοτομίας 
την προτεραιότητα που δίνεται στην από κοινού εκπόνηση 
εκπαιδευτικών προγραμμάτων, διδακτικών υλικών ή/και ενοτήτων 
συνεχούς κατάρτισης για εκπαιδευτές και καθηγητές ξένων γλωσσών 
τη σημασία των διακρατικών εταιρικών σχέσεων, κυρίως της 
συμμετοχής εκπροσώπων ιδρυμάτων συνεχούς κατάρτισης που 
προέρχονται από κάθε κράτος μέλος, είτε ως συντονιστές, είτε ως 
εταίροι. 
- Σε επίπεδο των γενικών τάσεων της "επινόησης 1994" Προγραμμάτων 
Ευρωπαϊκής Συνεργασίας, μπορεί να σημειωθεί ότι: 
1. τα προγράμματα που επιλέγονται πρέπει να έχουν μια σημαντική 
επίδραση στην ποιότητα της επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτών και 
των καθηγητών 
2. έγινε σύσταση για μεγάλο αριθμό προγραμμάτων, γιατί ενθάρρυναν 
την ένταξη στις διαδικασίες κατάρτισης νέων θεωρητικών προτύπων· 
3. δόθηκε επίσης προτίμηση στα προγράμματα που έθεταν τις βάσεις 
ενός αποτελεσματικού συνδέσμου μεταξύ των δύο σκελών της δράσης 
33 
"Συνεχής κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών" (ΠΕΣ και υποτροφίες 
κινητικότητας - βλέπε τη Δράση ΙΑ, στις αποκεντρωμένες δράσεις του 
προγράμματος)· 
4. το μεγαλύτερο μέρος προγραμμάτων που επιλέχθηκαν διαρθρώνεται 
γύρω από τα εξής επτά μείζονα θέματα: ευρωπαϊκή διάσταση, δημιουργία 
υλικού για τη συνεχή κατάρτιση των καθηγητών και των εκπαιδευτών, 
εισαγωγή των γλωσσών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, αυτόνομη εκμάθηση 
στην κατάρτιση, νέες εκπαιδευτικές τεχνολογίες, συνεχής κατάρτιση για 
δίγλωσση εκπαίδευση και συνεχής κατάρτιση για τη διδασκαλία των γλωσσών 
ειδικότητας. 
από τις 18 αιτήσεις που υποβλήθηκαν, χρηματοδοτήθηκαν 9 
προπαρασκευαστικές επισκέψεις για την κατάρτιση Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής 
Συνεργασίας. 
Β.2. Γλώσσες και οικονομική ζωή (Δράση III) 
- Το 1994, υποβλήθηκαν 218 αιτήσεις, 82 από τις οποίες για παρατάσεις 
προγραμμάτων (συγκεκριμένα περισσότερες από το 37,5% του συνολικού 
αριθμού αιτήσεων), οι οποίες συγκέντρωναν 1.101 ιδρύματα εταίρους. 
Από αυτές τις 218 αιτήσεις, εγκρίθηκαν 101 προγράμματα (συγκεκριμένα 
άνω του 4 6% του συνόλου των αιτήσεων και περίπου 4% περισσότερο από 
ό,τι το 1993), από τα οποία 66 ήταν παρατάσεις (συγκεκριμένα σχεδόν 
65,5% του αριθμού προγραμμάτων που εγκρίθηκαν και άνω του 80% του 
αριθμού των αιτήσεων παράτασης). Τα προγράμματα αυτά εφαρμόστηκαν για 
συμβατικές περιόδους από 1ης Ιουλίου 1994 έως τις 30 Ιουνίου 1995, για 
τα προγράμματα που υποβλήθηκαν στην επιλογή της 15ης Μαρτίου 1994, ή 
από 1ης Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 1995, για τα προγράμματα που 
υποβλήθηκαν στην επιλογή της 15ης Σεπτεμβρίου 1994. 
Το ποσό ενίσχυσης που οι 101 εταιρικές σχέσεις ζήτησαν από το πρόγραμμα 
LINGUA αντιπροσώπευε 12.931.909 ECU (συγκεκριμένα περίπου 10,5% 
περισσότερο από ό,τι το 1993) και χορηγήθηκε μια κοινοτική ενίσχυση 
8.175.000 ECU (συγκεκριμένα περίπου 63% του συνολικού ποσού που 
ζητήθηκε - περίπου 2% περισσότερο από ό,τι το 1993 - και σχεδόν 30,5% 
του συνολικού κόστους των προγραμμάτων) . Στο ποσό αυτό δεν 
συμπεριλαμβάνεται η ενίσχυση που χορηγήθηκε για τις προπαρασκευαστικές 
επισκέψεις. Εάν συνυπογισθεί η ενίσχυση αυτή για τις επισκέψεις, τότε 
η συνολική κοινοτική ενίσχυση θα ανερχόταν σε 8.270.000 ECU. 
Ο πίνακας της επόμενης σελίδας παρουσιάζει την εξέλιξη της κατάστασης 
στα πλαίσια της Δράσης III μεταξύ του 1991 και 1994 και περιλαμβάνει, 
για κάθε έτος, τον αριθμό των προγραμμάτων που υποβλήθηκαν, τον αριθμό 
των προγραμμάτων που εγκρίθηκαν και τον αριθμό "των εταίρων κατ'έτος". 
34 
1991 
1992 
1993 
1994 
Σύνολο Υποβολές 
προγραμμάτων 
17 
185 
170 
254 
218 
827 Εγκρίσεις 
προγραμμάτων'8 
58 
86 
(34 παρατάσεις) 
97 
(57 παρατάσεις) 
101 
(66 παρατάσεις) 
342 
(157 
παρατάσεις) Εταίροι 
κατ'έτος19 
195 
441 
509 
566 
1711 
Δράση III - Αριθμός προγραμμάτων που υποβλήθηκαν και εγκρίθηκαν και αριθμός εταίρων ίων 
προγραμμάτων που εγκρίθηκαν από το 1991 
(σε παρένθεση: αριθμός των προγραμμάτων που παρατάθηκαν) 
Το 1994, στα 101 προγράμματα που εγκρίθηκαν συμμετείχαν 566 
διαφορετικά ιδρύματα (+11% σε σχέση με το 1993). 
Τα ιδρύματα με τη μεγαλύτερη αντιπροσώπευση ήταν τα πανεπιστήμια ή άλλα 
παρεμφερή ιδρύματα (167, συγκεκριμένα περίπου 29,5% του συνόλου των 
ιδρυμάτων που συμμετείχαν στα προγράμματα) · οι οργανισμοί αρχικής ή 
συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης βρίσκονταν σε δεύτερη θέση (75 
ιδρύματα, συγκεκριμένα σχεδόν 13,5%) και ακολουθούσαν οι MME και 
οργανώσεις των MME (67, συγκεκριμένα περίπου 12%)· στη συνέχεια 
ακολουθούσαν οι εκδότες και οι διανομείς λογισμικού εκπαιδευτικών 
προγραμμάτων (40 ιδρύματα, συγκεκριμένα λίγο περισσότερο από το 7%), 
έπειτα οι ενώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα (36 ιδρύματα, συγκεκριμένα 
σχεδόν 6,5%)· στις εταιρικές σχέσεις συμμετείχαν επίσης, κατά κατιούσα 
κλίμακα, οι εξής: επαγγελματικές ενώσεις και οργανισμοί - μεταξύ των 
οποίων τρεις ενώσεις ή ομοσπονδίες διδασκόντων - (35, συγκεκριμένα λίγο 
περισσότερο από το 6%), Εμπορικά και Βιομηχανικά Επιμελητήρια (29, 
συγκεκριμένα λίγο περισσότερο από το 5%) , σχολεία και κέντρα εκμάθησης 
ξένων γλωσσών (27, συγκεκριμένα λίγο περισσότερο από το 4,5%), επίσημοι 
εθνικοί οργανισμοί ή οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (25, συγκεκριμένα 
σχεδόν 4,5%), καθώς και, σε μικρότερο βαθμό, οργανισμοί χορήγησης 
17 βλέπε σημείωση 11 
19 βλέπε σημείωση 11 
βλέπε σημείωση 13 
35 
πιστοποιητικών γλωσσομάθειας (4) και μεγάλες επιχειρήσεις (3)· 
περιλαμβάνονταν επίσης 58 διαφορετικοί οργανισμοί και ιδρύματα που 
αντιπροσώπευαν μεμονωμένες κατηγορίες (για παράδειγμα, γραφείο 
συμβούλων). 
- Όλα τα κράτη μέλη αντιπροσωπεύονταν στα προγράμματα. 
- Όλες οι γλώσσες ήταν παρούσες στα προγράμματα· τα γερμανικά, τα 
αγγλικά και τα γαλλικά, με περίπου 47,5% του συνόλου των γλωσσών 
στόχων, παρέμειναν βέβαια οι γλώσσες της πλειοψηφίας αλλά με αισθητή 
μείωση σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος (μείωση της τάξης του 
5% περίπου) και, κατ'αυτόν τον τρόπο, επιβεβαιώθηκε και τονίστηκε η 
τάση των τελευταίων ετών κατά συνέπεια, ακόμη μια φορά, ενισχύθηκε το 
ενδιαφέρον των εταιρικών σχέσεων για τις λιγότερο διαδεδομένες και 
λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες και τη χρησιμοποίηση τους σε περιπτώσεις 
όπου άλλες γλώσσες κυριαρχούσαν προηγουμένως· πράγματι, (έστω και εάν 
αποκλειστούν τα ισπανικά και τα ιταλικά που, με σχεδόν 23% γι'αυτές τις 
δύο γλώσσες από το σύνολο των γλωσσών στόχων, επιβεβαιώνουν τη θέση 
τους ως οι πιο διαδεδομένες γλώσσες μεταξύ των λιγότερο διαδεδομένων 
και λιγότερο διδασκομένων γλωσσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης), οι 6 άλλες 
γλώσσες αντιπροσώπευαν από μόνες τους άνω του 27% του συνόλου σε μια 
δράση που δεν αφιερωνόταν αποκλειστικά σε αυτές· ακόμη μια φορά, πολύ 
λίγο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν τα ιρλανδικά και τα λουξεμβουργιανά, 
γλώσσες νια τις οποίες πρέπει να καταβληθεί μια σημαντική προσπάθεια 
στο μέλλον. 
- Το 1994, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, το είδος προγραμμάτων που 
υποβλήθηκαν συχνότερα αφορούσε την επινόηση, εκπόνηση και παραγωγή 
διδακτικών μέσων (83 προγράμματα από τα 101)· ακολουθούσαν σε μεγάλη 
απόσταση ορισμένα προγράμματα για την κατάρτιση εκπαιδευτικών 
προγραμμάτων (6 προγράμματα), γλωσσικού ελέγχου και ανάλυσης γλωσσικών 
αναγκών (4 προγράμματα) και χορήγησης πιστοποιητικών γλωσσομάθειας (1 
πρόγραμμα μόνο). Πρέπει, εντούτοις, να επισημανθεί ότι σχεδόν στο 
σύνολο των προγραμμάτων που αφορούσαν το διδακτικό υλικό, προβλεπόταν 
ή είχε πραγματοποιηθεί ήδη μια πρώτη φάση που αφιερωνόταν σε μια σοβαρή 
ανάλυση των αναγκών στις οποίες τα παιδαγωγικά προϊόντα στόχευαν να 
ανταποκριθούν. 
Η χρησιμοποίηση και ανάπτυξη των νέων εκπαιδευτικών τεχνολογιών που 
ενσωματώθηκαν στα διδακτικά μέσα συνεχίζουν να κυριαρχούν. Η πολύ 
μεγάλη πλειοψηφία των προγραμμάτων που επιλέχθηκαν αναπτύσσουν προϊόντα 
με χρήση του υπολογιστή (διαλογικά προϊόντα πολυμέσων, προϊόντα που 
χρησιμοποιούν τα υπερμέσα) και για πολλά χρησιμοποιήθηκαν μονάδες 
οπτικής απομνημόνευσης όπως το CD-ROM, καθώς και στα τηλεματικά δίκτυα. 
Πρέπει να σημειωθεί επίσης μια όλο και συχνότερη προσφυγή στη φωνητική 
κάρτα η οποία επιτρέπει να καταγραφεί η φωνή του διδασκόμενου στις 
εφαρμογές πολυμέσων, καθώς και η ύπαρξη προγραμμάτων που απευθύνονται 
στη δορυφορική τηλεόραση ή/και την τηλεεικονοδτάσκεψη. 
Η πρόοδος των νέων εκπαιδευτικών τεχνολογιών είχε το εξής άμεσο διπλό 
αποτέλεσμα: αφενός, η πολυπλοκότητα των συστημάτων αυξήθηκε και είχε ως 
36 
αποτέλεσμα την αύξηση των δαπανών ανάπτυξης και παραγωγής, αλλά, 
αφετέρου, η ανοδική πορεία της αγοράς των CD-ROM που είναι διαθέσιμα σε 
προσιτές τιμές, καθώς και τα δίκτυα τύπου INTERNET, καθιστούν την 
προοπτική διάδοσης ευρύτερη και πιο ενδιαφέρουσα για τον εκδότη. 
Η ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση, που αποτελεί κεφαλαιώδες 
στοιχείο στα πλαίσια μιας πιο εξατομικευμένης προοπτικής εκμάθησης 
ξένων γλωσσών, είναι σε μεγάλο βαθμό η πιο αντιπροσωπευτική περίπτωση 
εκμάθησης. Εφόσον η ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση παρέχει επίσης 
τη δυνατότητα μιας μέγιστης διάδοσης των προϊόντων σε άλλα κράτη μέλη 
ή σε άλλους οικονομικούς τομείς από αυτούς που προβλέπονταν αρχικά, η 
Επιτροπή προσέδωσε στη συνιστώσα αυτή μια πολύ μεγάλη σημασία στον 
κατάλογο των παραμέτρων που παρεμβαίνουν κατά τη διαδικασία επιλογής 
των προγραμμάτων για υποστήριξη. 
- Τα κριτήρια επιλογής των προγραμμάτων βασίζονταν ουσιαστικά σε αυτά 
που καταγράφηκαν στον "Οδηγό για τους Αιτούντες του LINGUA", 
συγκεκριμένα: 
. απόδειξη της ανάγκης πραγματοποίησης του προγράμματος και συμμετοχή 
πολλών εταίρων, οι οποίοι είναι ειδικευμένοι στο περιεχόμενο του 
προγράμματος και είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη· 
. εγκυρότητα και δυνατότητα υλοποίησης των στόχων που επιδιώκονται, 
σύμφωνα με τα γενικά κριτήρια και προτεραιότητες του LINGUA· 
. εξισορρόπηση μεταξύ του συντονισμού, του εργασιακού και οικονομικού 
σχεδίου· 
. ποιότητα της εταιρικής σχέσης από την άποψη των διακρατικών σχέσεων, 
της κατανομής καθηκόντων, της πραγματογνωμοσύνης και της 
συμμετοχής/εκπροσώπησης των χρηστών 
ποιότητα και αιτιολογία της μεθοδολογίας και, ενδεχομένως, της 
τεχνολογίας που προβλέπεται· 
. προοπτικές και εξασφάλιση διανομής των προϊόντων που υλοποιούνται. 
Αφετέρου, προκειμένου να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη μεταξύ νέων 
προγραμμάτων και υφιστάμενων προγραμμάτων και για να εξασφαλισθεί 
επίσης η μεγαλύτερη δυνατή κάλυψη αναγκών, τηρήθηκαν, επιπλέον, οι 
κατωτέρω προτεραιότητες. Έτσι, τα προγράμματα έπρεπε να αφορούν: 
. τις λιγότερο διαδεδομένες και λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες στην 
οικονομική ζωή· 
. τα υλικά εκμάθησης που προορίζονται για τους πιο προχωρημένους 
διδασκόμενους, στην περίπτωση των πιο διαδεδομένων γλωσσών 
. τις ομάδες στόχους που δεν καλύπτονται ακόμη από τα υφιστάμενα 
προγράμματα* 
. τη μεταφορά, μετά από ανάλυση αναγκών, των αποτελεσμάτων και των 
προϊόντων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί προς μια ή περισσότερες άλλες 
γλώσσες, για παράδειγμα: 
την προσαρμογή σε αυτόχθονες ομιλητές της γλώσσας Γ ενός 
προγράμματος που αφορά την εκμάθηση της γλώσσας Α σε αυτόχθονες 
ομιλητές της γλώσσας Β, 
. την αξιοποίηση καινοτόμων μεθόδων κατ τεχνολογιών οι οποίες 
αναπτύσσονται στο πλαίσιο της επινόησης διδακτικού υλικού που 
προορίζεται για τη γλώσσα Α, κατά την εκπόνηση διδακτικού υλικού 
που προορίζεται για τη γλώσσα Β. 
37 
ΣΕ 4 ΕΤΗ 
Τα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ 
- ΔΡΑΣΗ III -
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΑΝ 
1.7 54 ΙΔΡΥΜΑΤΑ 
ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ 
339 ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ 
ΚΑΙ ΠΑΡΗΓΑΓΑΝ ΕΩΣ ΤΩΡΑ 
242 ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΣΥΝΟΛΑ 
- Γενικά οι δραστηριότητες στις οποίες παρέχει στήριξη η Αράση III του 
προγράμματος LINGUA συνέχισαν, το 1994 όπως και κατά τα προηγούμενα 
έτη, να διαδραματίζουν κεφαλαιώδη ρόλο στην προώθηση του ενδιαφέροντος 
των επιχειρήσεων και του προσωπικού για την εκμάθηση ξένων γλωσσών στην 
οικονομική ζωή. 
- Χρηματοδοτήθηκαν 40 προπαρασκευαστικές επισκέψεις από τις 7 9 αιτήσεις 
που υποβλήθηκαν για την κατάρτιση προγραμμάτων της Δράσης III. 
Β.3. Ενίσχυση στις ενώσεις (Δράση VA) 
- Το 1994 υποβλήθηκαν 89 αιτήσεις που συγκέντρωσαν 386 ιδρύματα 
εταίρους. 
Από αυτές τις 8 9 αιτήσεις, 42 προγράμματα εγκρίθηκαν (συγκεκριμένα λίγο 
περισσότερο από το 47% του συνόλου των αιτήσεων και περίπου 55,5% 
περισσότερο από ό,τι το 1993) 
Το ποσό ενίσχυσης που οι 4 2 εταιρικές σχέσεις ζήτησαν από το πρόγραμμα 
ανήλθε σε 726.317 ECU (συγκεκριμένα Περίπου 31% περισσότερο από ό,τι το 
1993) και χορηγήθηκε μια συνολική κοινοτική ενίσχυση ύψους 525.424 ECU 
(συγκεκριμένα σχεδόν 72,5% του συνολικού ποσού που ζητήθηκε). 
1991 
1992 
1993 
1994 
Σύνολο Υποβολές 
προγραμμάτων 
28 
22 
57 
89 
196 Εγκρίσεις 
προγραμμάτων 
8 
14 
27 
42 
91 Εταίροι κατ ' έτος20 
38 
70 
105 
184 
397 
Δράση VA - Αριθμός προγραμμάτων που υποβλήθηκαν και εγκρίθηκαν και αριθμός εταίρων των 
προγραμμάτων που εγκρίθηκαν από το 1991 
Το 1994, στα 4 2 προγράμματα που εγκρίθηκαν συμμετείχαν 184 
διαφορετικά ιδρύματα (περίπου 75% περισσότερο σε σχέση με το 1993) . 
Τα ιδρύματα που αντιπροσωπεύονταν σε μεγαλύτερο βαθμό ανήκαν στην 
τριτοβάθμια εκπαίδευση, πανεπιστήμια ή παρεμφερή ιδρύματα (37, 
συγκεκριμένα περισσότερο από το 20% του συνόλου των ιδρυμάτων που 
συμμετείχαν στα προγράμματα), οι ενώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα 
(26, συγκεκριμένα περισσότερο από το 14%) και τα υπουργεία ή οι 
αρμόδιες διευθύνσεις (22, συγκεκριμένα σχεδόν 12%). 
Όλα τα κράτη μέλη αντιπροσωπεύονταν στα προγράμματα. 
- Λόγω αυτής καθαυτής της φύσης της δράσης κ,αι των στόχων της, όλες οι 
γλώσσες ήταν παρούσες στα προγράμματα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. 
- Τα είδη προγραμμάτων που υποβλήθηκαν πιο συχνά αφορούσαν, καταρχήν, 
την οργάνωση διασκέψεων ή συνεδρίων (32 προγράμματα στά 42), κατόπιν 
τις δημοσιεύσεις (16 προγράμματα) και τις δραστηριότητες οργανισμών και 
ενώσεων (10 προγράμματα). 
Τα θέματα που εξετάσθηκαν στις εκδηλώσεις, τα συνέδρια και άλλα 
σεμινάρια, τα οποία απολάμβαναν κοινοτικής στήριξης ήταν πολλά και 
ποικίλα· αφορούσαν κυρίως την κατάρτιση των καθηγητών ξένων γλωσσών, 
την προώθηση των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων 
γλωσσών, καθώς και τις γλώσσες και τις νέες εκπαιδευτικές τεχνολογίες. 
Άλλες πρωτοβουλίες επικεντρώνονταν στις συναντήσεις παρακολούθησης, 
αξιολόγησης και σύμπραξης προγραμμάτων. 
20 βλέπε σημείωση 13 
39 
- Γενικά, το έτος 1994, περισσότερο από το έτος 1993, δόθηκε η ευκαιρία 
στη Δράση VA να επεκτείνει και να διαφοροποιήσει το πεδίο των 
δραστηριοτήτων της και να τις εισαγάγει ακόμη με πιο ακριβή τρόπο στη 
σφαιρική στρατηγική του προγράμματος. 
Το 1994, σημειώθηκε σημαντική ανάπτυξη της Δράσης VA. Στο μέλλον, είναι 
σκόπιμο να συνεχίσουν να αυξάνονται ποιοτικά και ποσοτικά οι 
πρωτοβουλίες που δημιουργούνται από αυτό το είδος της δράσης και να 
δοθεί η δυνατότητα στους διάφορους ευρωπαίους παράγοντες στον τομέα των 
γλωσσών να συναντηθούν προκειμένου να συγκρίνουν τις ιδέες και 
εμπειρίες τους. Πρέπει επίσης αυτό το είδος δράσης να μπορεί να 
χρησιμοποιηθεί προκειμένου να βοηθήσει την εξέταση των διαφόρων 
γλωσσικών δράσεων που ανέλαβε η Επιτροπή και να επωμιστεί την ευρεία 
στρατηγική διάδοση των γλωσσικών, διδακτικών και άλλων προϊόντων, που 
πραγματοποιούνται χάρη σε μια κοινοτική χρηματοδότηση. 
Β.4. Προώθηση των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων 
γλωσσών (Δράση VB) 
- Το 1994 υποβλήθηκαν 78 αιτήσεις, από τις οποίες 29 αιτήσεις για 
παράταση (συγκεκριμένα περισσότερο από το 37% του συνολικού αριθμού 
αιτήσεων), οι οποίες συγκεντρώνουν 339 ιδρύματα εταίρους. 
Από αυτές τις 7 8 αιτήσεις, εγκρίθηκαν 46 προγράμματα (συγκεκριμένα 
σχεδόν το 59% του συνόλου αιτήσεων και σχεδόν 7% περισσότερο από ό,τι 
το 1993), από τα οποία 26 παρατάσεις (συγκεκριμένα περίπου 56,5% του 
αριθμού προγραμμάτων που εγκρίθηκαν και σχεδόν 90% του αριθμού αιτήσεων 
για παράταση). Τα προγράμματα αυτά εφαρμόστηκαν για συμβατικές 
περιόδους από 1ης Ιουλίου 1994 έως τις 30 Ιουνίου 1995, για τα 
προγράμματα που υποβλήθηκαν στην επιλογή της 15ης Μαρτίου 1994 ή από 
1ης Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 1995, για τα προγράμματα που 
υποβλήθηκαν στην επιλογή της 15ης Σεπτεμβρίου 1994. 
Το ποσό ενίσχυσης που αυτές οι 4 6 εταιρικές σχέσεις ζήτησαν από το 
πρόγραμμα LINGUA ανερχόταν σε 5.677.790 ECU (συγκεκριμένα περίπου 
16,5% περισσότερο από ό,τι το 1993) και χορηγήθηκε μια συνολική 
κοινοτική ενίσχυση ύψους 3.786.000 ECU (συγκεκριμένα περισσότερο από το 
66,5% του συνολικού ποσού που ζητήθηκε - σχεδόν 15,5% περισσότερο από 
ό,τι το 1993 - και σχεδόν 36,5% του συνολικού κόστους των 
προγραμμάτων). 
40 
1991 
1992 
1993 
1994 
Σύνολο Υποβολές 
προγραμμάτων 
56 
52 
93 
78 
279 Εγκρίσεις 
προγραμμάτων 
15 
23 
(7 παρατάσεις) 
43 
(22 
παρατάσεις) 
46 
(26 
παρατάσεις) 
127 
(55 
παρατάσεις) Εταίροι κατ'έτος21 
51 
93 
191 
216 
551 
Δράση VB - Αριθμός προγραμμάτων που υποβλήθηκαν και εγκρίθηκαν και αριθμός εταίρων των 
προγραμμάτων που εγκρίθηκαν από το 1991 
(σε παρένθεση: αριθμός των προγραμμάτων που παρατάθηκαν) 
Το 1994, στα 4 6 προγράμματα που εγκρίθηκαν συμμετείχαν 216 
διαφορετικά ιδρύματα (συγκεκριμένα περισσότερο από το 13% σε σχέση με 
το 1993). 
Τα ιδρύματα που αντιπροσωπεύτηκαν σε μεγαλύτερο βαθμό ήταν τα 
πανεπιστήμια ή άλλα παρεμφερή ιδρύματα (125, συγκεκριμένα σχεδόν 58% 
του συνόλου των ιδρυμάτων που συμμετείχαν στα προγράμματα)* κατόπιν 
ακολουθούσαν, αλλά με μεγάλη διαφορά, οι εκδότες, οι κατασκευαστές και 
οι διανομείς λογισμικού εκπαιδευτικών προγραμμάτων (19, συγκεκριμένα 
σχεδόν 9%), οι επίσημοι εθνικοί οργανισμοί ή οχ οργανισμοί τοπικής 
αυτοδιοίκησης (14, συγκεκριμένα σχεδόν 6,5%), τα σχολεία και τα κέντρα 
γλωσσών (12, συγκεκριμένα περισσότερο από το 5,5%), οι ενώσεις μη 
κερδοσκοπικού χαρακτήρα (10, συγκεκριμένα περισσότερο από το 4,5%) και 
οι ενώσεις ή οι ομοσπονδίες διδασκόντων (6, συγκεκριμένα σχετικά 
λιγότερο από το 3%)· στις εταιρικές σχέσεις συμμετείχαν επίσης, κατά 
κατιούσα κλίμακα, οι εξής: οι οργανισμοί αρχικής και συνεχούς 
επαγγελματικής κατάρτισης (5), οι MME και οργανώσεις των MME (επίσης 
5), καθώς και 2 επαγγελματικές ενώσεις και 2 οργανισμοί χορήγησης 
21 βλέπε σημείωση 13 
41 
πιστοποιητικών γλωσσομάθειας· περιλαμβάνονταν επίσης 16 διαφορετικές 
οργανώσεις και ιδρύματα που αντιπροσώπευαν μεμονωμένες κατηγορίες. 
Όλα τα κράτη μέλη αντιπροσωπεύονταν στα προγράμματα. 
Όλες οχ λχγότερο δχαδεδομένες και λχγότερο δχδασκόμενες γλώσσες 
ήταν παρούσες στα προγράμματα, με ta ιταλικά που αντιπροσώπευαν σχεδόν 
το 13% των γλωσσών στόχων των προγραμμάτων, τα ισπανικά και τα ελληνικά 
σχεδόν 12% το καθένα, τα ολλανδικά και τα πορτογαλικά περίπου 11% το 
καθένα, τα δανικά σχεδόν 8,5%, τα ιρλανδικά περισσότερο από το 5,5% κατ 
τα λουξεμβουργιανά περίπου 1%· αυτό καλύπτει σαφώς, το έτος αυτό όπως 
και τα προηγούμενα έτη, την εφαρμογή της απόφασης να προορίζεταχ η 
Δράση VB γχα την ενίσχυση της δχαφοροποίησης της διδασκαλίας και 
εκμάθησης των λχγότερο δχαδεδομένων καχ λχγότερο δχδασκομένων γλωσσών 
της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης. 
το 1994, 
οι 8 
ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΕΣ 
και ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ 
στην ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 
- ΓΛΩΣΣΕΣ MODIMES -
ΑΠΟΤΕΛΕΣΑΝ ΣΤΟΧΟ 
89 ΦΟΡΕΣ 
ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΩΝ 
46 ΠΙΛΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 
ΠΟΥ ΕΠΙΛΕΓΗΣΑΝ 
Το είδος προγραμμάτων που υποβλήθηκαν συχνότερα αφορούσε την 
επινόηση, εκπόνηση και παραγωγή δχδακτχκών μέσων (44 από τα 4 6)· τα δύο 
άλλα προγράμματα αφιερώνονταν στην ανάπτυξη προγραμμάτων εκπαίδευσης. 
Όσον αφορά την χρησιμοποίηση και την ανάπτυξη των νέων τεχνολογχών 
που ενσωματώθηκαν στα διδακτικά μέσα τα οποία παράγουν οι εταιρικές 
42 
εταιρίες καθώς καχ τη διάσταση "εκπαίδευση εξ αποστάσεως", τα σχόλια 
που έγιναν για τη Δράση III (βλέπε σελίδα 18) ισχύουν επίσης για τη 
Δράση VB. Τα στοιχεία αυτά είναι σαφώς παρόντα σχεδόν στο σύνολο των 
προγραμμάτων και ασκούν κεφαλαχώδη επίδραση στον αντίκτυπο και την 
αποτελεσματικότητα τους. 
LINGUA - ΔΡΑΣΗ VB 
Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ 
ΤΩΝ 
ΓΛΩΣΣΩΝ MODIMES 
ΚΑΙ ΤΗΣ 
ΓΛΩΣΣΙΚΉΣ 
ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ 
- Στο σημείο αυτό επίσης τα κρχτήρχα επχλογής βασίζονταν ουσιαστικά σε 
αυτά που καταγράφηκαν στον "Οδηγό για τους Αιτούντες του LINGUA" και 
υποστηρίχθηκαν μόνο τα προγράμματα που αφορούσαν την επχνόηση, εκπόνηση 
καχ παραγωγή υλχκών εκμάθησης (και η ενσωμάτωση τους στα προγράμματα 
εκπαίδευσης) που προορίζονταν για τις λιγότερο διαδεδομένες και 
λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες για τις οποίες δεν υπάρχουν αρκετές 
μέθοδοι ή παιδαγωγικά μέσα. 
Εξάλλου, χορηγήθηκε ιδιαίτερη προσοχή στα προγράμματα που αφορούσαν μια 
ή περισσότερες από τις ακόλουθες καταστάσεις εκμάθησης: 
. αυτοδχδασκαλία 
. εκμάθηση εξ αποστάσεως 
. εκμάθηση με τη βοήθεχα προηγμένων τεχνολογχών κυρίως των τεχνολογχών 
πολυμέσων (κοινή χρήση της πληροφορικής, της οπτικοακουστικής) και τις 
μεταδόσεις με δορυφόρο. Δόθηκε επίσης προτεραιότητα στα προγράμματα τα 
οποία υπέβαλαν προτάσεχς μεταφοράς των αποτελεσμάτων ενός υπό εκτέλεση 
προγράμματος LINGUA ή το οποίο κατέληγε προς τη μια ή την άλλη, ακόμη 
και περισσότερες, των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων 
γλωσσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
- Η Δράση VB εξακολουθεί να κατέχει μια απολύτως εξέχουσα σημασία στο 
πλαίσιο των γλωσσικών πρωτοβουλιών της Επιτροπής, γιατί βασίζεται σε 
αυτή, σε πολύ μεγάλο βαθμό, η επιτυχία της γλωσσικής διαφοροποίησης 
43 
και προώθησης των λιγότερο διαδεδομένων και λιγότερο διδασκομένων 
γλωσσών στα πλαίσια των άλλων πρωτοβουλιών που λαμβάνονται στα 
κοινοτικά προγράμματα σε θέματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Πράγματι, 
χάρη σε αυτή παράγονται κυρίως τα διδακτικά μέσα τα οποία ενθαρρύνουν 
αυτή τη διαφοροποίηση και προώθηση. Τα σημαντικά παιδαγωγικά σύνολα που 
πραγματοποιήθηκαν έως τώρα ανέρχονται ήδη σε 88, αναμένονται, όμως, 
άλλα τα οποία θα αποτελέσουν το αποτέλεσμα εργασίας των υπό εκτέλεση 
προγραμμάτων. Τα σύνολα αυτά αποτελούνται, σχεδόν στην πλειοψηφία τους 
από προηγμένα υλικά και, γενικά, τα μέσα που παράγονται προσαρμόζονται 
πλήρως σε μια αποτελεσματική εκμάθηση των λιγότερο διαδεδομένων και 
λιγότερο διδασκομένων γλωσσών ως ξένων γλωσσών. Στο εξής, το ευρύ κοινό 
που επιθυμεί να μάθει μια λιγότερο διαδεδομένη και λιγότερο διδασκόμενη 
γλώσσα διαθέτει πολλά και ποικίλα διδακτικά υλικά ποιότητας. 
Γ. Η ΔΡΑΣΗ "ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ" 
Προώθηση της εκμάθησης των ξένων γλωσσών στο πανεπχστήμχο (Δράση II) 
Η Δράση II του προγράμματος LINGUA καλύπτει τη δχαπανεπχστημχακή 
συνεργασία, καθώς και την κχνητχκότητα και ανταλλαγή σπουδαστών και 
προσωπχκού της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι διαδικασίες διαχείρισης της 
δράσης αυτής καταρτίστηκαν με πρότυπο το πρόγραμμα ERASMUS και 
εφαρμόστηκαν κοινές διατάξεις για τη διαχείριση του ERASMUS και της 
Δράσης II του LINGUA. 
Όπως και τα προηγούμενα έτη, οι αιτήσεις αξιολογήθηκαν με τέτοιο 
τρόπο, ώστε η επχλογή να αντχκατοπτρίζεχ σαφώς τχς προτεραχότητες του 
προγράμματος LINGUA. Δόθηκε επίσης προτεραιότητα στις λχγότερο 
δχαδεδομένες καχ λχγότερο δχδασκόμενες γλώσσες και τα προγράμματα που 
αφορούν την κατάρτχση των μελλοντχκών καθηγητών ξένων γλωσσών. Όσον 
αφορά τη χορήγηση υποτροφχών γχα επχμορφωτχκές επχσκέψεχς, η μελέτη των 
γλωσσχκών προγραμμάτων που ανέκυψαν από την κχνητχκότητα των σπουδαστών 
και την εφαρμογή των νέων εκπαχδευτχκών τεχνολογχών για εκμάθηση των 
ξένων γλωσσών αποτέλεσε αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής. Ειδική προσοχή 
δόθηκε επίσης στα προγράμματα τα οποία προβλέπουν την εφαρμογή 
προγραμμάτων σπουδών που συνεπάγονται τη μελέτη μχας ξένης γλώσσας ως 
κύριου μαθήματος το οποίο συνδέεταχ με άλλο τομέα σπουδών. 
Επίσης, όπως και τα προηγούμενα έτη, το 1994 η πολιτική επιλογής 
επχβεβαίωσε τχς πολυετείς δεσμεύσεχς που λήφθηκαν έναντι των 
περισσότερων προγραμμάτων τα οποία εγκρίθηκαν το 1993/94, ενώ 
συνεχίστηκε η ενθάρρυνση προς τα πανεπιστήμια προκειμένου να αναπτύξουν 
νέες πρωτοβουλίες διαπανεπιστημιακής συνεργασίας. 
Όλοι οι εταίροι στα πλαίσια των Διαπανεπιστημιακών Προγραμμάτων 
Συνεργασίας που ζητούσαν μια ειδική ανανέωση της σύμβασης τους μετά τον 
κανονικό πολυετή κύκλο 3 ετών έπρεπε να παρέχουν συμπληρωματικές 
πληροφορίες και οι αποφάσεις ανανέωσης λαμβάνονταν μόνο όταν τα ΔΠΣ 
ανταποκρίνονταν δεόντως σε μια ειδική σειρά κριτηρίων απόδοσης. 
44 
Η παρακάτω γραφική παράσταση επισημαίνει την εξέλιξη του αριθμού των 
ιδρυμάτων που συμμετείχαν στα Διαπανεπιστημιακά Προγράμματα Συνεργασίας 
και του αριθμού φοιτητών σε κινητικότητα από το 1990 έως το 1995. 
Ί 1 ' 1 ' 1 ' Γ 
90/91 91/92 92/93 93/94 94/95 
Δράση II - Εξέλιξη του αριθμού ιδρυμάτων που συμμετείχαν στα ΔΠΣ από το 1990 έως το 1994 
(αριθμητικά στοιχεία που αντιστοιχούν στις στήλες της γραφικής παράστασης: 1990/91, 215-
1991/92, 621- 1992/93, 972- 1993/94, 1.147- 1994/95, 1.277) 
Ί ' Ι " Γ 
90/91 91/92 92/93 93/94 94/95 
Δράση II - Εξέλιξη του αριθμού σπουδαστών σε κινητικότητα από το 1990 έως το 1994 
(αριθμητικά στοιχεία που αντιστοιχούν στις στήλες της γραφικής παράστασης : 1990/91, 
1.897- 1991/92, 4.180- 1992/93, 6724- 1993/94, 8.847- 1994/95, 10.378) 
- Από τις 242 αχτήσεχς γχα Δχαπανεπχστημχακά Προγράμματα Συνεργασίας 
(1,7% περισσότερο από ό,τι το προηγούμενο έτος) το 1994 επχλέχτηκαν 225 
ΔΠΣ για το ακαδημαϊκό έτος 1994/95 (συγκεκριμένα" μείωση κατά 0,4% σε 
σχέση με το προηγούμενο έτος)· τα ΔΠΣ αφορούσαν 10.378 σπουδαστές 
(17,3% περισσότερο από ό,τι το 1993/94) και 866 μέλη του δχδακτχκου 
προσωπχκού (25,9% περισσότερο από ό,τι το 1993/94). 
- Όσον αφορά τις υποτροφίες των επχσκέψεων γχα μελέτη, έγχναν δεκτές 
37 αχτήσεχς από τις 44 που υποβλήθηκαν κάθε φορά που επέτρεπαν οι 
45 
αιτήσεις, δινόταν προτίμηση στις αιτήσεις υποτροφιών για επιμορφωτικές 
επισκέψεις που αφορούσαν τις λχγότερο δχαδεδομένες καχ λχγότερο 
δχδασκόμενες γλώσσες και τις αιτήσεις που επισήμαναν σαφώς τη διάσταση 
"κατάρτχση των μελλοντχκών καθηγητών". 
Ο αριθμός προγραμμάτων που επιλέχτηκαν το 1994 μειώθηκε κατά 19% σε 
σχέση με το 1993 και, όπως και τα προηγούμενα έτη, ο συνολικός αριθμός 
επισκέψεων παρέμεινε πολύ χαμηλός. Αυτό οφείλεται, εν μέρει, στο 
γεγονός ότι, από την αρχή του προγράμματος, δεν υπήρχαν καθόλου ή 
υπήρχαν πολύ λίγες αιτήσεις στις οποίες η εκμάθηση μιας λιγότερο 
διαδεδομένης και λιγότερο διδασκόμενης γλώσσας αντιπροσώπευε μια 
συνιστώσα μείζονας σημασίας ενός προγράμματος σπουδών το οποίο συνδύαζε 
τις γλώσσες με έναν άλλο ή περισσότερους τομείς σπουδών. 
46 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 
1994 
. Τα παραρτήματα 1 έως 4 αφορούν τις αποκεντρωμένες Δράσεις ΙΑ κατ IV 
. Τα παραρτήματα 5 έως 11 αφορούν μόνο τις συγκεντρωτικές Δράσεις IB, III, VA 
και VB, καθώς και τις προπαρασκευαστικές επισκέψεις 
. Το παράρτημα 12 αφορά τη Δράση II 
47 

LINGUA ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 - ΔΡΑΣΗ ΙΑ - ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ 
σο Χ 
Û 
Ρ 
Α 
Π 
Ρ 
0 
Ε 
Λ 
-Ε­
Υ 
Σ 
Η Bg 
Bfr 
Bnl 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRU 
Ι 
L 
NL 
Ρ 
UK 
Σύνολο. 
% •-. "ί..;, Χ0ΡΑΥΠ0Δ0ΧΒΣ|Κϊ3ΒΙ:ΐ^ 
Bg Bfr 
12 
5 
21 
3 
41 Bnl 
4 
4 
45 
! | 0.60 | 0.06 
0.66 
Κατάταξη 10 
1 Β DK 
4 
1 
7 
12 
0.18 
11 
DK D 
1 
1 
31 
26 
19 
17 
83 
47 
65 
8 
17 
206 
521 
7.66 
4 
D GR 
36 
5 
32 
1 
2 
3 
79 
1.16 
8 
GR Ε 
14 
9 
33 
199 
109 
18 
20 
59 
202 
663 
9.75 
3 
Ε F 
3 
107 
49 
510 
36 
136 
53 
208 
9 
49 
96 
305 
1561 
22.95 
2 
F IRL 
11 
43 
198 
1 
69 
45 
4 
35 
29 
435 
6.40 
- 5 
IRL I 
2 
14 
18 
168 
2 
9 
23 
6 
113 
355 
5.22 
6 
I L 
1 
4 
5 
0.07 
12 
L NL 
1 
70 
4 
20 
1 
96 
1.41 
7 
NL Ρ 
34 
1 
1 
13 
1 
1 
51 
0.75 
9 
Ρ UK 
1 
16 
54 
39 
1001 
181 
485 
477 
561 
4 
74 
86 
2979 
43.80 
1 
UK 
ΧΩΡΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΣΥΝΟΛΟ 
5 
45 
215 265 
208 
2236 
240 
727 
741 
124 
921 
13 
217 
239 
871 
6802 
100 % 
0.07 
0.66 
3.16 3.90 
3.06 
32.87 
3.53 
10.69 
10.89 
1.82 
13.54 
0.19 
3.19 
3.51 
12.81 
100 Κατάταξη 
6 
10 
1 
7 
5 
4 
11 
2 
12 
9 
8 
3 Bg 
Bfr 
Bnl 
DK 
0 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK X 
Q 
Ρ 
A 
Π 
Ρ 
0 
Ε 
Λ 
Ε 
Υ 
Σ 
Η 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 - ΔΡΑΣΗ ΙΑ - ΡΟΗ ΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΞΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ 
ι--;.«*· •*ii^»s'«*vt'^<-· -, "-'·»-L^_i 
EH| 
I ' ·«'·* 
M· WM»*'- «»-*** 
( Λ» 4V.V',M*,*a*-*-wi* 
ΕΞ] 
\*-i\„ -t 
isissr. 
W*« femssssitttis 
a 
[WWftPPffHHfflgfflgfflgffll 
mmmwm 
α 
I 
3000 2000 1000 
ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ 1000 
ΥΠΟΔΟΧΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ 2000 3000 
UNGUA/RAP 94/ΑΝ.1/2 
LINGUA ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 - ΔΡΑΣΗ IV - ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΝΕΩΝ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ 
Χ. 
ν? Χ. 
Ω 
Ρ 
Α 
Π 
Ρ 
0 
Ε 
Λ 
Ε 
Υ 
Σ 
Η Bg 
Bfr 
Bnl 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
1 
L 
NL 
Ρ 
UK 
Σύνολο 
% χοΡΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ί•&• -m· m 
Bg 
10 
10 Bfr 
41 
35 
105 
10 
150 
16 
15 
20 
22 
414 Bnl 
60 
74 
40 
73 
15 
32 
42 
336 
760 
0.0341 1.388| 1.126 
2.547 
Κατάταξη 10 
Β DK 
12 
58 
352 
68 
121 
464 
25 
630 
12 
87 
97 
233 
2159 
7.24 
12 
DK D 
26 
79 
202 
10 
16 
335 
492 
83 
675 
77 
148 
79 
592 
2814 
9.43 
4 
D GR 
22 
13 
93 
96 
226 
329 
30 
41 
20 
870 
2.92 
7 
GR Ε 
61 
78 
195 
69 
759 
58 
373 
23 
166 
12 
458 
2252 
7.55 
3 
Ε F 
20 
112 
124 
332 
124 
2270 
72 
226 
1815 
10 
244 
309 
691 
6349 
21.28 
2 
F IRL 
38 
40 
117 
33 
284 
20 
210 
46 
70 
858 
2.88 
-6 
IRL 1 
35 
44 
286 
228. 
308 
419 
873 
72 
252 
110 
476 
3103 
10.40 
5 
I L 
20 
14 
34 
0.11 
11 
L NL 
31 
48 
94 
81 
218 
139 
22 
288 
19 
46 
198 
1184 
3.97 
8 
NL Ρ 
13 
69 
96 
55 
94 
164 
36 
209 
65 
286 
1087 
3.64 
9 
Ρ UK 
152 
60 
383 
1557 
2049 
1860 
1709 
291 
306 
8367 
28.04 
1 
UK 
• - , •. •. *·; sr -Λ. ν. ,ι ÎVM ν · - - ·• ι ·" « .* A XÛPA ΥΠΟΔΟΧΉΣ \ s.s - » I 
ΣΥΝΟΛΟ 
20 " 
368 
435 823 
1284 
3183 
721 
5810 
5420 
552 
6403 
157 
1344 
1122 
3018 
29837 
100 % 
0.07 
1.23 
1.46 2.76 
4.30 
10.67 
2.42 
19.47 
18.17 
1.85 
21.46 
0.53 
4.50 
3.76 
10.11 
100 Κατάταξη 
9 
7 
4 
10 
2 
3 
11 
1 
12 
6 
8 
5 Bg 
Bfr 
Bnl 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
1 
L 
NL 
Ρ 
UK X 
Ω 
Ρ 
A 
ί Π 
Ρ 
0 
Ε 
Λ 
Ε 
Υ 
Σ 
Η 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 - ΔΡΑΣΗ IV - ΡΟΗ ΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΞΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK 
8000 6000 4000 2000 
ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΝΕΩΝ 2000 4000 
ΥΠΟΔΟΧΕΣ ΝΕΩΝ 6000 8000 10000 
UNGUA/RAP. 94/ΑΝ. 3/4 
LINGUA, 
<0 
0 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 - ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕ! ΔΡΑΣΕΙΣ - ΠΑΡΑΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΤΟ 1994 
ΚΡΑΤΟΣ 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΡΑΛΑΒΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 
IB 
2 
6 
1 
1 
7 
9 
1 
3 
2 
10 
42 III 
10 
12 
30 
43 
20 
35 
4 
17 
1 
8 
4 
34 
218 VA 
7 
5 
11 
9 
9 
22 
9 
1 
3 
1 
12 
89 VB 
5 
5 
6 
18 
3 
9 
8 
4 
7 
3 
10 
78 ΕΠΙΣΚΕΨΗ 
4 
7 
13 
8 
14 
22 
1 
10 
3 
15 
97 ΣΥΝΟΛΟ 
28 
29 
66 
79 
47 
95 
13 
49 
3 
24 
10 
81 
524 
ΚΡΑΤΟΣ 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
1 
L 
NL 
Ρ 
UK 
ΣΥΝΟΛΟ ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 
IB 
2 
6 
1 
1 
6 
6 
1 
3 
2 
10 
38 III 
6 
4 
17 
12 
11 
11 
1 
11 
1 
6 
3 
18 
101 VA 
4 
4 
2 
4 
6 
12 
4 
1 
1 
4 
42 VB 
3 
4 
4 
7 
2 
7 
4 
2 
3 
3 
7 
46 ΕΠΙΣΚΕΨΚ 
1 
4 
8 
2 
7 
9 
3 
3 
12 
49 ΣΥΝΟΛΟ 
16 
16 
37 
26 
27 
45 
5 
26 
3 
16 
8 
51 
276 Β DK D GR Ε F IRL L NL Ρ UK 
Β DK D GR Ε F IRL I L NL Ρ UK 13 ΕΠΙΣΚΕΨΗ 
• VB 
• VA 
51 m 
DlB 
• ΕΠΙΣΚΕΨΗ 
DVB 
• VA 
• III 
DlB 
UNGUVRAP 94/AN. 5 
LINGUA ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΓΣ- ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟ 1994_ 
\R1: BRD DEUTSCHLAND : Total 
RI 1: Schleswig-Holstein, R12:Hamburg 
RI3: Niedersochsen, RI4: Bremen, RI5: Nordrhein-Westfalen, 
RI 6: Hessen, RI 7: Rheintend-Pialz, RI 8: Baden-Wurttemberg, 
RI 9: Bayera RI A: Saarland, RIB: Berlin, R1C: Brandenburg, 
RID: MecWenbug-Vofpommern, RIE: Sachsen, 
RI F: Sochsen-Anhalf, RI G: Thùringen 
: Total = 45 1 
R21 : le de France, R22: Bassin Parisien, 
R23: Nord - Pas-de-Calais. R24: Est, R25: Ouest, R26:Sud-Ouest, 
R27: Centre-Est, R28: Médrterrarmée, R29: Départem. dOutre-Me-
R31 : Nord Ovest, R32: Lombardia, R33: Nord Est, 
R34: EmiichRomagna, R35: Centre R36: Lazb, R37: Campania, 
R38: Abruzzl-Molise, R39: Sud, R3A: Scia, R3B: Sardegna 
^) ** ^5> Guadeloupe (F) 
^ ^ 
RC2 Açores (P) Martinique (F) 
R29 ^mJ 
RC3 Madeira (Ρ) Réunion (F) 
ψ ΎΧΤ> \ -/*\ 
RB7 Canarias(E) Guyane (F) 
LINGUA 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7 - ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ - ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟ 1994- ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΩΝ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ 
Γλώσσα 
ES 
DA 
DE 
GR 
EN 
FR 
IRL 
IT 
NL 
PT 
LE ΔΡΑΣΗ 
IB 
17 
3 
20 
6 
27 
21 
4 
15 
9 
10 III 
41 
18 
48 
24 
57 
48 
3 
32 
19 
21 
2 VB 
13 
9 
8 
13 
8 
11 
6 
14 
12 
11 
1 ΣΥΝΟΛΟ 
71 
30 
76 
43 
92 
80 
13 
61 
40 
42 
3 
UNGUA/RAP 94/AN. 7 
LINGUA 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8 - ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ - ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟ 1994 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΩΝ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ 
Κράτος 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK 
Σύνολο IB 
Συντ. 
2 
6 
1 
1 
6 
6 
1 
3 
2 
10 
38 Συμμ. 
6 
6 
16 
7 
21 
26 
5 
15 
1 
7 
9 
21 
140 I 
Συντ. 
6 
4 
17 
12 
11 
11 
1 
11 
1 
6 
3 
18 
101 I 
Συμμ. 
17 
31 
56 
39 
59 
76 
16 
60 
3 
18 
28 
62 
465 VA 
Συντ. 
4 
4 
2 
4 
6 
12 
4 
1 
1 
4 
42 Συμμ. 
16 
7 
17 
2 
12 
24 
5 
13 
4 
8 
7 
24 
139 VB 
Συντ. 
3 
4 
4 
7 
2 
7 
4 
2 
3 
3 
7 
46 Συμμ. 
9 
9 
10 
22 
20 
13 
6 
21 
2 
11 
10 
37 
170 ΕΠΙΣΚΕΨΗ 
Συντ. 
1 
4 
8 
2 
7 
9 
3 
3 
12 
49 Συμμ. 
13 
12 
15 
11 
13 
21 
23 
8 
1 
7 
16 
24 
164 Σύνολο 
Συντ. 
16 
16 
37 
26 
27 
45 
5 
26 
3 
16 
8 
51 
276 Συμμ. 
61 
65 
114 
81 
125 
160 
55 
117 
11 
51 
70 
168 
1078 
(/ 
UNULWHAP y4/AN. 8 III 
DK pu 
D — ' 
GR i=l 
Ε, ' 
F , =» 
IRL Ρ 
I m I 
NL Ρ 
p ;=) 
UK — ' 
0 50 100 VA 
Bp DK ^P 
GR ^ 
IRL '=! 
L'? 
NL ;=> 
p'=] 
υκμ ρ 
0 20 40 VB 
BP DK^ 
D? 
GR M l 
IRL 'J 
1.=} 
NL'Î=> 
p'Eu , 
υκ μ, • 
0 20 40 ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ 
DK ^=] 
GR ^=3 
Ε u=> 
IRL l 
L) 
NL Ρ 
P=) 
UK — ' 
20 40 
LINGUA ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 9 - ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΤΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ.- ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΩΝ ΣΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ^^ψ^α^ΑΝΡ • Total =114 \ 
RI Ι : Schleswig-Holstein, Rl2:Hamburg 
RI 3: Niedersochsen, RI 4: Bremen, RT5: Nordrhein-Westfalen, 
RI 6: Hessen, RI 7: Rheinland-Pfalz, RI 8: Baden-Wurttemberg, 
RI 9: Bayern, RI A Saarland, RIB: Berlin, RIO Brandenburg, 
RID: MecWenburg-Vorpommern, RIE: Sachsen, 
RI F: Sachsen-Anhalt, RI G: Thuringen 
| R2: FRANCE : Total = 16Ô\ 
R2l : Ile de France, R22: Bassin Parisien, 
R23: Nord - Pas-de-Calais, R24: Est, R25: Ouest, R26:Sud-Ouest, 
R27: Centre-Est, R28: Méditerrannée, R29: Départem. dOutre-Mer 
\R3:iïAUA '.Total = M7\ 
R31 : Nord Ovest, R32: Lombardia, R33: Nord Est, 
R34: Emïia-Rornagna, R35: Centra, R36: Lazb, R37: Campania, 
R38: Abruzzi-Molise, R39: Sud, R3A: ScHia, R3B Sardegna 
; Total = 51 
R41: Noord-Nederiarxj, R42: Oost-Nederland, 
R45: Zuid-Nederland, R47: V\test-Nederland 
•2 
LINGUA 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 10 - ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ _ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ TOI 994 ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΩΝ 1994 
Λ Τύπος Συντονιστή/Εταίρου 
1 Διεύθυνση υπουργοου 
2 Τοπική αρχή 
3 Περιφερειακή ή τοπική εκπαιδευτική αρχή 
4 'ίδαυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 
5 ινστιτούτο ερευνών στον τομέα της διδασκαλίας ξένων γλωσσών 
6 ίδρυμα κατάρτισης καθηγητών ξένων γλωσσών 
7 Σχολείο 
8 Κέντρα εκμάθησης καθηγητών ξένων γλωσσών 
9 Ενωση ή ομοσπονδία κθηγητών ξένων γλωσσών 
10 Οογανισυός για την αρχική κατάρτιση 
11 Οργανισμός για την επαγγελματική συνεχή κατάρτιση 
12 Οογονισμός για την κατάρτιση στις MME 
13 Εκπαιδευτικός οργανισμός ενηλίκων ή εργαζομένων 
14 MME 
15 Οογανισμός MME 
16 Μεγάλη επιχείρηση 
17 Οργανισμός μεγάλης επιχείρησης 
18 Εμιορικό ή βιομηχανικό επιμελητήριο 
19 Κλαδική οργάνωση 
20 Επαγγελματική ένωση 
21 Ένωση εργαζομένων 
22 Εκδότης, κατασκευαστής λογισμικού 
23 Επιτροπή εξετάσεων 
24 Οργανισμός ή φορέας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα 
25 Αλλο, ή μη προσδιοριζόμενο IB 
Κ 
3 
0 
12 
13 
4 
3 
1 
0 
1 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
1 
38 Ρ 
7 
2 
27 
69 
2 
13 
4 
0 
12 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
4 
140 III 
Κ 
3 
2 
4 
,20 
3 
0 
0 
5 
0 
3 
12 
9 
3 
1 
3 
0 
0 
2 
2 
2 
1 
8 
2 
11 
5 
101 Ρ 
9 
3 
4 
125 
15 
4 
4 
18 
3 
5 
35 
20 
17 
27 
7 
3 
0 
27 
7 
15 
5 
32 
2 
25 
53 
465 VA 
Κ 
3 
3 
0 
4 
0 
0 
0 
2 
2 
1 
3 
1 
2 
1 
0 
0 
0 
0 
0 
1 
1 
2 
0 
12 
4 
42 Ρ 
19 
3 
3 
33 
10 
0 
9 
4 
2 
0 
12 
2 
1 
0 
0 
0 
0 
3 
1 
6 
7 
4 
0 
14 
9 
142 VB 
Κ 
0 
0 
2 
17 
1 
0 
1 
2 
3 
0 
2 
0 
0 
1 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
7 
0 
3 
7 
46 Ρ 
9 
1 
2 
99 
6 
2 
2 
7 
3 
0 
3 
0 
0 
4 
0 
0 
0 
0 
0 
2 
0 
12 
2 
7 
9 
170 Επίσκεψη Σύνολο 
Κ 
2 
1 
5 
8 
1 
2 
0 
3 
0 
3 
4 
4 
2 
3 
1 
0 
1 
3 
0 
0 
1 
1 
1 
1 
2 
49 Ρ 
2 
0 
0 
2 
1 
0 
1 
3 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
3 
0 
7 
145 
164 Κ 
11 
6 
23 
62 
9 
5 
2 
12 
6 
7 
21 
14 
7 
6 
4 
0 
1 
5 
2 
3 
3 
18 
3 
27 
19 
276 Ρ 
46 
9 
36 
328 
34 
19 
20 
32 
20 
5 
50 
22 
18 
31 
7 
3 
0 
30 
8 
23 
12 
51 
4 
53 
220 
1081 .jsEL ΣΥΝΟΛΟ 
• Ρ 
0 50 100 150 200 250 300 350 
LINGUA/RAP 94/ΑΝ. 10 

LINGUA, 
ΚΡΑΤΟΣ 
DK 
GR 
IRL 
NL 
UK 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 11 - ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ - ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟ 1994 
ΠΟΣΑ ΠΟΥ ΖΗΤΗΘΗΚΑΝ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΘΗΚΑΝ ΑΝΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΟ ΚΡΑΤΟΣ 
ΠΟΣΟ 
ΑΙΤΗΣΗ ΠΟΣΟ 
ΕΓΚΡΙΣΗ ΑΙΤΗΣΗ 
1,219,821 
986,165 
3,162,644 
2,978,503 
2,062,867 
3,153,723 
561,715 
2,320,409 
344,000 
1,377,920 
859,623 
3,469,295 
22,496,685 863,761 
697,230 
2,040,418 
1,772,423 
1,264,460 
2,089,312 
410,000 
1,627,294 
231,750 
797,185 
570,640 
2,474,136 
14,838,609 10% IRL 
2% ΕΓΚΡΙΣΗ 
11% IRL 
3% 
3,500,000 
3,000,000 
2,500,000 
2,000,000 
1,500,000 
1,000,000 
500,000 
Ο D ΑΙΤΗΣΗ 
Ρ ΕΓΚΡΙΣΗ 
D GR Ε F IRL I L NL Ρ 
UNGUA/RAP 94/AN. 11 
ÂÎMiaMifiStfù. 
LINGUA 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 12 - ΔΡΑΣΗ II - ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΟΨΗ 
Συμμετέχοντες ΔΠΣ 
Προγράμματα ΔΠΣ 
συμμετέχοντες ΚΦ 
Σπουδαστές 
Σπουδαστές-μήνα 
ΣπουδαστέςΚΦ 
Προγράμματα ΚΚ 
Προγράμματα ΑΕΠ 
Ποονοάιιιιατπ ΕΠ 
Συμμετέχοντες ΔΠΣ 
Προγράμματα ΔΠΣ 
Συμμετέχοντες ΚΦ 
Σπουδαστές 
Σπουδαστές-μήνα 
Προγράμματα ΚΦ 
Προγράμματα ΚΚ 
Προγράμματα ΑΕΠ 
noovpauuaTa ΕΠ 
Συμμετέχοντες ΔΠΣ 
Προγράμματα ΔΠΣ 
συμμετέχοντες ΚΦ 
Σπουδαστές 
Σπουδαστές-μήνα 
Προγράμματα ΚΦ 
Προγράμματα ΚΚ 
Προγράμματα ΑΕΠ 
Προγοάυιιατα ΕΠ 
Συμμετέχοντες ΔΠΣ 
Προγράμματα ΔΠΣ 
Δραστ 
Συμμετέχοντες ΚΦ 
Σπουδαστές 
Σπουδαστές-μήνυ 
Προγράμματα ΚΦ 
Προγράμματα ΚΚ 
Προγράμματα ΑΕΠ 
Προγράμματα ΕΠ Σύνολο υποψηφιοτήτων 
ελήφθησαν 
•1,340 
242 δεκτές 
1,277 
225 
Σύνολο υποψηφιοτήτων 
ελήφθησαν 
1,302 
10,734 
77,227 
233 
121 δεκτές 
1,246 
10,378 
74,900 
218 
75 
~ Παρατάσεις 
καταθέσεις 
336 
69 δεκτές 
336 
69 
Πολυετείς δραστηριότητες 
καταθέσεις 
330 
2,441 
17,023 
67 
10 δεκτές 
330 
2,441 
17,023 
67 
10 
Νέες υποψηφιότητες 
καταθέσεις 
214 
43 δεκτές 
184 
36 
Νέες υποψηφιότητες 
καταθέσεις 
190 
1,402 
9,102 
38 
16 δεκτές 
167 
1,235 
8,091 
33 
7 
Ειδικές παρατάσεις 
καταθέσεις 
790 
130 δεκτές 
757 
120 
πριότητες παρατάσεων 
καταθέσεις 
782 
6,891 
51,102 
128 
51 δεκτές 
749 
6,702 
49,786 
118 
44 % 
υποδοχής 
95.3 
93 
% 
υποδοχής 
957 
967 
97 
93.6 
62 
αποδοχής 
100 
100 
% 
αποδοχής 
100 
100 
100 
100 
100 
αποδοχής . 
86 
837 
% 
αποδοχής 
87.9 
88.1 
88.9 
86.8 
43.8 
% 
, αποδοχής 
95.8 
92.3 
% 
αποδοχής 
95.8 
97.3 
97.4 
922 
86.3 δεκτές 
1992/93 
1147 
226 
δεκτές 
1992/93 . 
1,129 
8,874 
63,585 
220 
70 % αύξησης 
1993/94 
11.3 
-0.4 
% αύξησης 
1993/94 · 
10.4 
17.3 
17.8 
-0.9 
7.1 % αποδοχής 
1992/93 
96.5 
95 
% αποδοχής 
1992/93 
96.6 
96.5 
97.2 
94.8 
65.4 
Νέες δραστηριότητες 
ελήφθησαν | _ δεκτές 
0 
0 
0 
0 
16 0 
0 
0 
0 
5 % αποδοχής 
31.3 
Νέες αιτήσεις + νέες δραστηριότητες σε παραχάοε ; 
παρατάσει ς 
ελήφθησαν 
190 
1,402 
9,102 
38 
60 δεκτές 
167 
1,235 
8,091 
33 
21 % αποδοχής 
87.9 
88.1 
88.9 
86.8 
35 
Νέες δραστηριότητες σε ειδικές παοατάαεις 
ελήφθησαν 
0 
0 
0 
0 
28 δεκτές 
0 
0 
0 
0 
9 % αποδοχής 
32.1 
Notes: 
ΚΦ = Κινητικότητα σπουδαστών 
ΚΚ = Κινητικότητα καθηγητών 
ΑΕΠ = Ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων 
ΕΠ = Εντατικά προγράμματα 
LINGUA/RAP 94/ΑΝ. 12 
ττ 


ISSN 0254-1483 
COM(95) 458 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 16 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-502-GR-C 
ISBN 92-77-94038-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβσύργο