EΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ για την αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη το 2012 σχετικά με το ισοζύγιο πληρωμών, το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών και τις άμεσες ξένες επενδύσεις /* COM/2013/0784 final */





EΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ για την αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη το 2012 σχετικά με το ισοζύγιο πληρωμών, το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών και τις άμεσες ξένες επενδύσεις 1. Εισαγωγη Το άρθρο 4 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 184/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές για το ισοζύγιο πληρωμών, το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών και τις άμεσες ξένες επενδύσεις («κανονισμός για το ισοζύγιο πληρωμών»)[1] ορίζει ότι: «Η ποιότητα των διαβιβαζόμενων δεδομένων αξιολογείται, βάσει των εκθέσεων ποιότητας, από την Επιτροπή, με τη βοήθεια της επιτροπής ισοζυγίου πληρωμών η οποία αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 1. Η εν λόγω αξιολόγηση της Επιτροπής διαβιβάζεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς ενημέρωση.» Το παρόν έγγραφο εργασίας αξιολογεί την ποιότητα των στοιχείων που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη το 2012. Συντάχθηκε με τη βοήθεια της επιτροπής ισοζυγίου πληρωμών, όπως απαιτείται από τον κανονισμό για το ισοζύγιο πληρωμών. Βασίζεται στα αποτελέσματα που προέκυψαν από την αξιολόγηση της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών την οποία πραγματοποίησε η Eurostat μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου 2013. Έπειτα από μια σύντομη περιγραφή των αρχών που διέπουν την αξιολόγηση της ποιότητας των επίσημων στατιστικών και μια σύντομη επισκόπηση των δυσκολιών συγκέντρωσης στοιχείων για το ισοζύγιο πληρωμών σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, το παρόν έγγραφο αναλύει τον βαθμό στον οποίο τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών συμμορφώνονται με τις αρχές ποιότητας που διέπουν το ευρωπαϊκό στατιστικό σύστημα (ΕΣΣ). Στο πλαίσιο αυτό, η έκθεση επικεντρώνεται κυρίως στις νομικές υποχρεώσεις των κρατών μελών να καταρτίζουν και να διαβιβάζουν στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών και στον βαθμό συμμόρφωσής τους με τις εν λόγω υποχρεώσεις. Παρέχει επίσης πληροφορίες χρήσιμες για την αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων για το ισοζύγιο πληρωμών, με ιδιαίτερη έμφαση στα συνολικά συγκεντρωτικά μεγέθη και στα βασικά συστατικά στοιχεία που απαιτούνται για την κατάρτιση των συγκεντρωτικών μεγεθών. 2. Αξιολογηση της ποιοτητασ των επισημων στατιστικων Η αξιολόγηση της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών είναι ετήσια διαδικασία την οποία διεξάγει η Eurostat σύμφωνα με τις αρχές που καθιέρωσε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1055/2008 της Επιτροπής για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 184/2005 όσον αφορά τα κριτήρια ποιότητας και τις εκθέσεις ποιότητας για τις στατιστικές σχετικά με το ισοζύγιο πληρωμών[2]. Η αξιολόγηση της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών ελέγχει τη συμμόρφωση με όλα τα κριτήρια ποιότητας που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 223/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2009, σχετικά με τις ευρωπαϊκές στατιστικές[3] (άρθρο 12 παράγραφος 1), δηλαδή: καταλληλότητα, ακρίβεια, επικαιρότητα (έγκαιρη υποβολή), εμπρόθεσμη υποβολή, προσβασιμότητα και σαφήνεια, συγκρισιμότητα και συνοχή. Η Eurostat έχει καταβάλει πολλές προσπάθειες για την ανάπτυξη μεθόδων και εργαλείων διαχείρισης της ποιότητας, με σκοπό την παραγωγή ευρωπαϊκών στατιστικών υψηλής ποιότητας. Η έκθεση για την ποιότητα των στατιστικών αποτελεί τη βάση για την αξιολόγηση της ποιότητας, η οποία με τη σειρά της αποτελεί την αφετηρία για βελτιώσεις της ποιότητας. Το εγχειρίδιο «ESS Handbook for quality reports» περιγράφει λεπτομερώς όλες τις μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της ποιότητας των επίσημων στατιστικών[4], που διαφέρουν ανάλογα με το είδος της στατιστικής διαδικασίας. Ο σκοπός των στατιστικών είναι η παραγωγή εκτιμήσεων για μια άγνωστη τιμή· αυτές οι εκτιμήσεις δεν είναι ίσες με τις πραγματικές τιμές για λόγους μεταβλητότητας και μεροληψίας. Οι στατιστικές μπορεί να πάσχουν από πάρα πολλά και διάφορα είδη σφαλμάτων δειγματοληψίας και σφαλμάτων που δεν αφορούν τη δειγματοληψία. Για τις στατιστικές που βασίζονται σε δειγματοληπτική έρευνα υπάρχει μια καθιερωμένη θεωρία για τον έλεγχο της ακρίβειας, η οποία εξετάζει τη μεταβλητότητα μιας εκτιμήτριας γύρω από την αναμενόμενη αξία της, που εκφράζεται από τη διασπορά της, το τυπικό σφάλμα, τον συντελεστή διακύμανσης ή τα διαστήματα εμπιστοσύνης. Το στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών (όπως και τα στοιχεία των εθνικών λογαριασμών) καταρτίζονται ως συγκεντρωτικά μεγέθη που αποτελούν το άθροισμα ποικίλων πρωτογενών στατιστικών, από τις οποίες μερικές βασίζονται σε δειγματοληπτικές έρευνες, άλλες προέρχονται από διοικητικά στοιχεία και ορισμένες προκύπτουν από μοντέλα. Στην περίπτωση των συγκεντρωτικών στατιστικών, όπως το ισοζύγιο πληρωμών, η ακρίβεια δεν μπορεί να μετρηθεί με μια άμεση προσέγγιση. Τα δύο κύρια μέσα τα οποία, σύμφωνα με τα εγχειρίδια για την ποιότητα των στατιστικών, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της ποιότητας των στατιστικών αυτού του είδους είναι η ανάλυση των αναθεωρήσεων και η εξέταση των σφαλμάτων και των παραλείψεων[5]· και τα δύο αυτά μέσα καλύπτονται από την παρούσα έκθεση. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει επίσης καταρτίσει πρότυπα για την αξιολόγηση της ποιότητας των στατιστικών, τα οποία εντάσσονται στο λεγόμενο «Πλαίσιο για την αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων» (DQAF). Ένα συγκεκριμένο DQAF αφορά το ισοζύγιο πληρωμών[6]. Οι εκθέσεις της Eurostat για την ποιότητα του ισοζυγίου πληρωμών εκπονούνται με βάση τα πρότυπα που έχουν καθιερωθεί για το ΕΣΣ, όπως αυτά καθορίζονται από το DQAF. Για να μπορούν οι εκθέσεις αυτές να καλύπτουν αποτελεσματικότερα τις διάφορες πτυχές της ποιότητας των στοιχείων, το περιεχόμενό τους διευρύνθηκε με την πάροδο του χρόνου, ενώ θα βελτιωθούν ακόμη περισσότερο και στο μέλλον. Αν και η ποιότητα των συγκεντρωτικών στατιστικών στοιχείων δεν είναι απλά το άθροισμα της ποιότητας όλων των υποκείμενων πρωτογενών στοιχείων, η ποιότητα των στοιχείων για το ισοζύγιο πληρωμών εξαρτάται ασφαλώς από την ποιότητα όλων των υποκείμενων πηγών στοιχείων. Εκθέσεις για την ποιότητα συντάσσονται τακτικά για το διεθνές εμπόριο αγαθών[7], που είναι η κύρια συνιστώσα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών· ωστόσο, θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρό και χρονοβόρο να αξιολογείται η ποιότητα κάθε επιμέρους συνιστώσας που τροφοδοτεί τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών. 3. Θεματα που τιθενται κατα την καταρτιση των στατιστικων για το ισοζυγιο πληρωμων Τα συστήματα κατάρτισης των στατιστικών ισοζυγίου πληρωμών αναπτύχθηκαν αρχικά ως υποπροϊόντα των συστημάτων συναλλαγματικού ελέγχου: οι τράπεζες-κάτοικοι συνέλεγαν και παρείχαν στις υπηρεσίες που κατάρτιζαν τις στατιστικές ισοζυγίου πληρωμών (υπηρεσίες που υπάγονται κατά κανόνα στις εθνικές κεντρικές τράπεζες) πληροφορίες για κάθε μεμονωμένη συναλλαγή σε ξένο νόμισμα. Αυτή η πηγή πληροφόρησης, που ονομάζεται «διεθνές σύστημα δήλωσης συναλλαγών» (ITRS) ή «δήλωση βάσει διακανονισμών», παραμένει η κύρια πηγή για την κατάρτιση των στατιστικών ισοζυγίου πληρωμών σε πολλές εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χώρες. Η κατάργηση των συναλλαγματικών περιορισμών, η αύξηση του αριθμού των διασυνοριακών χρηματοοικονομικών συναλλαγών και η όλο και μεγαλύτερη πολυπλοκότητά τους, καθώς επίσης η ενοποιημένη διαχείριση των πληρωμών που γίνονται από τις πολυεθνικές μείωσαν βαθμιαία την πληρότητα των πληροφοριών που συλλέγονται με βάση το σύστημα της «δήλωσης βάσει διακανονισμών». Στην ΕΕ η χρησιμότητα της «δήλωσης βάσει διακανονισμών» για την κατάρτιση του ισοζυγίου πληρωμών περιορίστηκε ακόμη περισσότερο από τις κινήσεις απελευθέρωσης της ενωσιακής αγοράς χρηματοοικονομικών υπηρεσιών[8]. Καθώς η παραδοσιακή πηγή στοιχείων για την κατάρτιση των στατιστικών του ισοζυγίου πληρωμών παρουσίαζε όλο και περισσότερα κενά, οι ευρωπαίοι στατιστικολόγοι που ασχολούνται με την κατάρτιση του εν λόγω ισοζυγίου ανέπτυξαν εναλλακτικές πηγές στοιχείων, σε ένα πλαίσιο συρρίκνωσης των πόρων και επίτασης των αντιδράσεων για την αύξηση της επιβάρυνσης των φορέων που παρέχουν στοιχεία. Από το 2000 και μετά οι υπεύθυνοι για την κατάρτιση του ισοζυγίου πληρωμών στην ΕΕ εισήγαγαν νέα συστήματα συλλογής στοιχείων και κατάρτισης στατιστικών. Τα νέα συστήματα, που εφαρμόζονται ήδη στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ, βασίζονται στον συνδυασμό διαφόρων ερευνών, που μερικές φορές ενσωματώνονται στα περιορισμένα στοιχεία που εξακολουθούν να αντλούνται από το σύστημα της «δήλωσης βάσει διακανονισμών». Γίνεται μεγαλύτερη χρήση στοιχείων που λαμβάνονται απευθείας από τις επιχειρήσεις ή τα άτομα. Γίνεται επίσης πληρέστερη χρήση μεθόδων δειγματοληψίας και εκτίμησης. Η συνοχή με άλλες στατιστικές, όπως είναι οι στατιστικές εθνικών λογαριασμών και τα στοιχεία για το εμπόριο αγαθών, παρακολουθείται στενότερα, ενώ έχουν δημιουργηθεί κοινά εργαλεία σε επίπεδο ΕΕ και ευρωζώνης για να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη ομοιογένεια στην κατάρτιση των στατιστικών. Σχετικό παράδειγμα αποτελεί η κεντρική βάση δεδομένων για τα αξιόγραφα, που επιτρέπει την κατάρτιση στατιστικών για τις επενδύσεις χαρτοφυλακίου με βάση πληροφορίες για κάθε είδος αξιογράφου, ενώ άλλο παράδειγμα είναι το δίκτυο ΑΞΕ (άμεσες ξένες επενδύσεις), που επιτρέπει τις ανταλλαγές λεπτομερών στοιχείων για τις άμεσες ξένες επενδύσεις. 4. Καταλληλοτητα Η «καταλληλότητα» δηλώνει τον βαθμό στον οποίο οι στατιστικές ικανοποιούν τις τρέχουσες και τις δυνητικές ανάγκες των χρηστών. Λόγω της οικονομικής κρίσης, τα στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών (και τη διεθνή επενδυτική θέση) προσελκύουν σε μεγαλύτερο βαθμό την προσοχή των χρηστών. Οι στατιστικές για το ισοζύγιο πληρωμών και τη διεθνή επενδυτική θέση είναι θεμελιώδη εργαλεία για την ανάλυση των εξωτερικών ανισορροπιών, ενώ συγχρόνως χρησιμοποιούνται και ως πρωτογενή στοιχεία για τρεις από τους έντεκα δείκτες του πίνακα αποτελεσμάτων της ενωσιακής διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ)[9]. Κατά την αξιολόγηση της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών, η καταλληλότητα μετριέται με κριτήριο το κατά πόσον διατίθενται στους τελικούς χρήστες τα στοιχεία τα οποία απαιτούνται από τον κανονισμό για το ισοζύγιο πληρωμών, με την παραδοχή ότι οι ανάγκες των χρηστών καλύπτονται ικανοποιητικά από τον κανονισμό. Δεδομένου ότι οι ανάγκες των χρηστών εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου, η Επιτροπή τροποποίησε τις απαιτήσεις στοιχείων για το ισοζύγιο πληρωμών, σύμφωνα με τα νέα διεθνή πρότυπα. Ο πιο πρόσφατος κανονισμός της Επιτροπής με τον οποίο τροποποιήθηκε ο κανονισμός για το ισοζύγιο πληρωμών όσον αφορά την επικαιροποίηση των απαιτήσεων για στοιχεία και των ορισμών[10] δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 27 Ιουνίου 2012 και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014. Ωστόσο, συνεπεία των πρόσφατων προβλημάτων στις χρηματοοικονομικές αγορές, οι χρήστες διατυπώνουν ήδη αιτήματα για λεπτομερή στοιχεία σχετικά με το ισοζύγιο πληρωμών και τη διεθνή επενδυτική θέση τα οποία υπερακοντίζουν τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον τροποποιημένο κανονισμό για το ισοζύγιο πληρωμών. Για παράδειγμα, επισημαίνουν ότι χρειάζονται λεπτομερέστερη γεωγραφική κατανομή και, ει δυνατόν, διμερή στοιχεία. Οι χρήστες που είναι υπεύθυνοι για τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις τρίτες χώρες επανέλαβαν το αίτημά τους για πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες «κατά τρόπο παροχής»[11]. Η Eurostat πιέζει τα κράτη μέλη να παρέχουν σε εθελοντική βάση και τις εν λόγω επιπλέον πληροφορίες. 4.1. Διαθεσιμότητα στοιχείων Το κριτήριο της πληρότητας των στοιχείων εστιάζεται στη διαθεσιμότητα των στοιχείων που απαιτούνται από τον κανονισμό για το ισοζύγιο πληρωμών. Μετριέται ως το ποσοστό των τιμών που παρέχονται πραγματικά σε σχέση με τον συνολικό αριθμό των απαιτούμενων τιμών. Ο πίνακας 1 παρουσιάζει αυτόν τον δείκτη κατά κράτος μέλος και κατά σύνολο στοιχείων. Στην περίπτωση των δεικτών ευρώ, στα τρίμηνα αναφοράς (τρίτο τρίμηνο 2011 – δεύτερο τρίμηνο 2012) όλα τα κράτη μέλη συμμορφώθηκαν πλήρως με τις απαιτήσεις του κανονισμού για το ισοζύγιο πληρωμών. Για το τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών, η διαθεσιμότητα στοιχείων ήταν σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια των τελευταίων τριμήνων και ανήλθε, κατά μέσο όρο, σε 98% για τις περιόδους αναφοράς (τρίτο τρίμηνο 2011 – δεύτερο τρίμηνο 2012), παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με το ποσοστό 95% που σημειώθηκε κατά τα προηγούμενα τέσσερα τρίμηνα (τρίτο τρίμηνο 2010 – δεύτερο τρίμηνο 2011) χάρη στα περισσότερο λεπτομερή στοιχεία που υπέβαλαν η Βουλγαρία, η Γαλλία (συμμόρφωση 100% από το πρώτο τρίμηνο του 2012) και η Ρουμανία. Για το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών, η διαθεσιμότητα στοιχείων αυξήθηκε ελαφρώς σε σχέση με το ποσοστό 97% του προηγούμενου έτους, φτάνοντας το 98% σε όλα τα ζητούμενα πεδία στοιχείων. Για τις ροές ΑΞΕ και τα αποθέματα ΑΞΕ, την περίοδο αναφοράς 2011 (t + 9), ο μέσος όρος της ΕΕ έπεσε από το 100% που είχε σημειωθεί το προηγούμενο έτος σε 98% και 99% αντίστοιχα. Ωστόσο, η γενική διαθεσιμότητα στοιχείων ΑΞΕ με κατανομή κατά δραστηριότητα και κατά γεωγραφική περιοχή για το έτος αναφοράς 2010 (t + 21) βελτιώθηκε, από 92% σε 95% για τις ροές ΑΞΕ και από 95% σε 97% για τα αποθέματα ΑΞΕ. Συνολικά, η διαθεσιμότητα στοιχείων είναι πολύ υψηλή για όλους τους τομείς του ισοζυγίου πληρωμών. Τα λίγα στοιχεία που δεν έχουν δηλωθεί αφορούν πολύ λεπτομερή θέματα και κατανομές κατά γεωγραφική περιοχή ή κατά δραστηριότητα. Πίνακας 1: Πληρότητα στοιχείων || Δείκτες ευρώ (t + 2) || Τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών (t + 3) || Διεθνές εμπόριο υπηρεσιών (t + 9) || Ροές ΑΞΕ (t + 9) || Αποθέματα ΑΞΕ (t + 9) || Ροές ΑΞΕ (t + 21) || Αποθέματα ΑΞΕ (t + 21) Βέλγιο || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 96 % || 39 % || 100 % Βουλγαρία || 100 % || 93 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Τσεχική Δημοκρατία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Δανία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 99 % || 99 % Γερμανία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Εσθονία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ιρλανδία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 99 % || 99 % Ελλάδα || 100 % || 100 % || 74 % || 100 % || 100 % || 70 % || 100 % Ισπανία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Γαλλία || 100 % || 92 % || 100 % || 93 % || 100 % || 100 % || 100 % Ιταλία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 97 % || 100 % || 63 % Κύπρος || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Λετονία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Λιθουανία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 95 % || 100 % Λουξεμβούργο || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ουγγαρία || 100 % || 98 % || 100 % || 99 % || 96 % || 100 % || 100 % Μάλτα || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Κάτω Χώρες || 100 % || 100 % || 92 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Αυστρία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Πολωνία || 100 % || 74 % || 100 % || 59 % || 87 % || 76 % || 84 % Πορτογαλία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ρουμανία || 100 % || 97 % || 95 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Σλοβενία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Σλοβακία || 100 % || 94 % || 97 % || 100 % || 100 % || 95 % || 96 % Φινλανδία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Σουηδία || 100 % || 94 % || 98 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ηνωμένο Βασίλειο || 100 % || 100 % || 93 % || 99 % || 96 % || 91 % || 91 % Μέσος όρος ΕΕ || 100 % || 98 % || 98 % || 98 % || 99 % || 95 % || 97 % 5. Ακριβεια Η «ακρίβεια» δηλώνει την προσέγγιση των εκτιμήσεων προς τις άγνωστες πραγματικές τιμές. Ενώ οι πρωτογενείς στατιστικές μπορούν να μετρήσουν την ακρίβεια με στατιστικούς δείκτες όπως τα μέσα σφάλματα και η διασπορά, για τις μακροοικονομικές στατιστικές που προκύπτουν από ορισμένες διαφορετικές διαδικασίες συλλογής στοιχείων και κατάρτισης στατιστικών δεν μπορούν να αναπτυχθούν δείκτες αυτού του είδους. Η έκθεση για την ποιότητα του ισοζυγίου πληρωμών μετρά την ακρίβεια εξετάζοντας την έκταση των αναθεωρήσεων. Τεκμαίρεται ότι κάθε αναθεώρηση φέρνει το σύνολο στοιχείων πιο κοντά στην πραγματική τιμή. Οι αναθεωρήσεις δεν σημαίνουν ότι έχουν γίνει «λάθη» ή ότι η ποιότητα των στοιχείων έχει επιδεινωθεί διαχρονικά. Αντίθετα, αναθεωρήσεις γίνονται όταν προκύπτουν νέες πηγές στοιχείων και λαμβάνονται καλύτερες πληροφορίες. Η εφαρμογή μιας καλά συγκροτημένης και δημοσιοποιημένης πολιτικής αναθεωρήσεων είναι δείκτης της αξιοπιστίας του εκάστοτε στατιστικού συστήματος. Ωστόσο, η έκταση των αναθεωρήσεων είναι ένα στοιχείο που απεικονίζει το επίπεδο ποιότητας της πρώτης δημοσιοποίησης ενός συγκεκριμένου συνόλου στοιχείων σε σύγκριση με την πιο πρόσφατη διατιθέμενη έκδοσή του. Υπάρχει ένα είδος «συμβιβασμού» μεταξύ της επικαιρότητας των στοιχείων και των αναθεωρήσεών τους: όσο νωρίτερα δημοσιοποιείται ένα σύνολο στοιχείων, τόσο μεγαλύτερες είναι οι αναθεωρήσεις που μπορεί να αναμένονται κατά τη δημοσιοποίηση των πιο πρόσφατων εκδόσεων του ίδιου συνόλου στοιχείων. 5.1. Σταθερότητα Μια πρώτη αρχική εκτίμηση του τριμηνιαίου ισοζυγίου πληρωμών είναι διαθέσιμη 60 ημέρες μετά την περίοδο αναφοράς («δείκτες ευρώ»), ενώ η πρώτη πλήρης εκτίμηση είναι διαθέσιμη 90 ημέρες μετά τη λήξη της περιόδου αναφοράς. Οι τελικές εκτιμήσεις είναι κατά κανόνα διαθέσιμες μετά από τριάμισι έτη (14 τρίμηνα), είναι όμως δυνατόν να γίνουν αναθεωρήσεις και μετά από μεγαλύτερες χρονικές περιόδους. Ο πίνακας 2 παρουσιάζει τις μέσες τιμές των αναθεωρήσεων του τριμηνιαίου ισοζυγίου πληρωμών μεταξύ των στοιχείων που ήταν διαθέσιμα έπειτα από t+60 και t +90 ημέρες, ενώ οι πίνακες 3 και 4 παρουσιάζουν τις μέσες τιμές των αναθεωρήσεων από την πρώτη έως την τελική εκτίμηση κατά τη διάρκεια των τελευταίων 14 τριμήνων (πρώτο τρίμηνο 2009 – δεύτερο τρίμηνο 2012), εκφρασμένες ως ποσοστό της αρχικής τιμής. Το διάγραμμα 1 παρουσιάζει τις διαφορές μεταξύ των πρώτων και των τελικών εκτιμήσεων για το συνολικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της ΕΕ-27. Οι αναθεωρήσεις για τις πιστώσεις βρέθηκαν στο υψηλότερο σημείο τους το 2007, στη συνέχεια παρουσίασαν μείωση έως το 2009 και έκτοτε παρέμειναν σταθερές. Συχνά οι αναθεωρήσεις των εθνικών στοιχείων αλληλοαντισταθμίζονται μεταξύ των επιμέρους χωρών. Ως εκ τούτου, οι εκτιμήσεις των συγκεντρωτικών στοιχείων για την ΕΕ-27 είναι αρκετά σταθερές διαχρονικά. Οι αναθεωρήσεις των πιστώσεων και των χρεώσεων προς διαφορετικές κατευθύνσεις μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικά μεγάλη αναθεώρηση του ισοζυγίου, έστω και αν οι απόλυτες αναθεωρήσεις είναι μικρής έκτασης. Οι μέσες τιμές των αναθεωρήσεων πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, διότι ενδέχεται να είναι αφύσικα υψηλές αν οι αρχικές εκτιμήσεις ήταν χαμηλές. Ειδικότερα, οι δείκτες που αφορούν τις μικρές οικονομίες είναι πολύ ευαίσθητοι στον παράγοντα αυτόν: σε λίγες περιπτώσεις παρουσιάζουν ακραίες τιμές, παρά το γεγονός ότι τα απόλυτα ποσά τόσο των πρώτων εκτιμήσεων όσο και των επόμενων αναθεωρήσεων είναι πολύ μικρά. Γενικότερα, η προσεκτική ερμηνεία ενδείκνυται και σε περιπτώσεις (π.χ. χρηματοοικονομικά παράγωγα) στις οποίες μετριούνται οι αναθεωρήσεις των καθαρών ροών (χρεώσεις μείον πιστώσεις). Στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών καταγράφηκαν πολύ μικρές αναθεωρήσεις τόσο στην πλευρά των πιστώσεων όσο και στην πλευρά των χρεώσεων του ισοζυγίου αγαθών, ενώ στο ισοζύγιο υπηρεσιών οι τιμές των αναθεωρήσεων ήταν γενικά ελαφρώς υψηλότερες απ’ ό,τι για τα αγαθά, ιδίως για τις λοιπές υπηρεσίες. Το ισοζύγιο εισοδημάτων επηρεάζεται πιο πολύ από τις αναθεωρήσεις και συχνά καταγράφονται πολύ υψηλές τιμές στο εισόδημα από άμεσες επενδύσεις λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι υπεύθυνοι κατάρτισης των ισοζυγίων όσον αφορά την εκτίμηση των κερδών στις πρώτες διαβιβάσεις τους. Κατά τα 14 τρίμηνα που εξετάστηκαν, οι μέσες αναθεωρήσεις ήταν γενικά υψηλότερες για τα στοιχεία του ισοζυγίου χρηματοοικονομικών συναλλαγών απ’ ό,τι για τα στοιχεία του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, πράγμα που αντανακλά διαφορές τόσο στην κλίμακα όσο και στην αστάθεια των διασυνοριακών χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Για την ΕΕ οι μεγαλύτερες αναθεωρήσεις αφορούσαν τις εξερχόμενες άμεσες επενδύσεις, τα περιουσιακά στοιχεία χαρτοφυλακίου επενδύσεων και τα χρηματοοικονομικά παράγωγα. Πίνακας 2: Μέσες τιμές των αναθεωρήσεων για τους δείκτες ευρώ, πρώτο τρίμηνο 2009 – δεύτερο τρίμηνο 2012, % της αρχικής αξίας ΚΜ || Αγαθά || Υπηρεσίες || Εισόδημα εξαρτημένης εργασίας || Εισόδημα από άμεσες επενδύσεις || Εισόδημα από επενδύσεις χαρτοφυλακίου || Εισόδημα από άλλες επενδύσεις || Τρέχουσες μεταβιβάσεις Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ BE || 0.9 || 1.2 || 3.3 || 3.9 || 0.6 || 12.3 || 16.3 || -56.5 || -1.9 || - || -2.8 || -8.5 || 20.4 || 7.3 BG || -0.9 || 0.1 || 2.8 || 3.8 || 4.5 || -33.4 || 98.4 || 17.7 || 23.9 || - || 12.5 || 22.7 || -0.5 || -9.6 CZ || 0.6 || 3.1 || 1.6 || 31.2 || 5.2 || -3.4 || 13.0 || 35.9 || 11.9 || - || -0.8 || -12.1 || 8.6 || 1.3 DK || 0.2 || 0.1 || 0.6 || 0.3 || 0.5 || 8.9 || 0.7 || 0.0 || -0.4 || - || 0.2 || 3.0 || 3.1 || 1.6 DE || 0.2 || 0.7 || 0.1 || -3.4 || 1.9 || 3.3 || 12.2 || 0.2 || -0.4 || - || 2.8 || 2.4 || 0.1 || -3.3 EE || 0.0 || 0.0 || 0.1 || 0.0 || -2.0 || 0.3 || -6.5 || -2.3 || -5.3 || - || 1.5 || 0.2 || 1.5 || 0.1 IE || 3.2 || 9.9 || 5.7 || -1.0 || 12.9 || -0.1 || 17.5 || 13.3 || 4.8 || - || -2.2 || -5.7 || 75.5 || 28.8 EL || -2.0 || -1.2 || -0.8 || -3.9 || -3.3 || -0.7 || 47.6 || -17.2 || -21.0 || - || -8.5 || -0.5 || -0.8 || 5.4 ES || 0.4 || -0.1 || 4.1 || 1.7 || 0.5 || 0.0 || 2.6 || 78.3 || -0.6 || - || -2.6 || -6.0 || -0.4 || -0.5 FR || -1.6 || -0.6 || -2.3 || -4.4 || 3.5 || 3.1 || 12.5 || 4.9 || 27.7 || - || -15.7 || -20.4 || 19.4 || 17.9 IT || 0.1 || 0.2 || 1.6 || 1.4 || 7.5 || 3.8 || -0.6 || -10.2 || -4.1 || - || 1.8 || 2.4 || 4.0 || 10.4 CY || 29.9 || 8.1 || 35.9 || 4.5 || 21.6 || 11.3 || 133.2 || 114.4 || -4.3 || - || 26.2 || 20.5 || 30.1 || 30.7 LV || -0.2 || -1.0 || -3.6 || -2.8 || 0.5 || -2.6 || -54.2 || -17.5 || 0.3 || - || -0.9 || -3.9 || -0.4 || -0.5 LT || 0.4 || 0.9 || 26.1 || 0.6 || 12.5 || 144.9 || -278.3 || 85.8 || 46.7 || - || 36.3 || 107.7 || 15.3 || 7.6 LU || 5.7 || 3.8 || 2.1 || 3.5 || -0.7 || -27.1 || 42.9 || 127.5 || 1.2 || - || 2.8 || -3.0 || 2.1 || -0.2 HU || -1.3 || -1.1 || -2.0 || -6.1 || 554.0 || -0.8 || 23.0 || 4.2 || -1.6 || - || 4.2 || 2.2 || 70.0 || 52.1 MT || 1.3 || 0.9 || 3.2 || 3.5 || 0.0 || 0.0 || -369.8 || 18.8 || 0.6 || - || -0.7 || -2.5 || c || c NL || -0.2 || 1.7 || 3.6 || -0.9 || -41.4 || -23.1 || -13.2 || -35.1 || 2.6 || - || -46.0 || -39.8 || -19.8 || -2.3 AT || 1.5 || 11.1 || 6.1 || 3.2 || 0.8 || 1.1 || 2.2 || 7.7 || 0.9 || - || 0.5 || 1.9 || -1.0 || 2.3 PL || 1.1 || 1.2 || 0.5 || 0.9 || -2.9 || 26.7 || -485.0 || 14.8 || -1.7 || - || -5.3 || 35.4 || 16.9 || -0.6 PT || 0.4 || 0.0 || 0.1 || 0.0 || 0.0 || 0.0 || 0.0 || 0.0 || 0.0 || - || 0.3 || 7.0 || 17.8 || 26.0 RO || 0.0 || 0.1 || 3.9 || 2.1 || 4.5 || 2.7 || 189.3 || -11.0 || 4.7 || - || 19.3 || 2.0 || 1.7 || -0.6 SI || 2.7 || 6.9 || 20.1 || 12.9 || 0.0 || -0.9 || 1.0 || -3.3 || -0.2 || - || 0.2 || -0.1 || 1.9 || 2.1 SK || 3.3 || 0.5 || -6.6 || -6.4 || 79.1 || 25.7 || -252.3 || 83.9 || -7.4 || - || -13.1 || -15.9 || -7.4 || 65.6 FI || 1.2 || -1.8 || 0.2 || 0.3 || 0.2 || 1.0 || -2.5 || -57.3 || -0.2 || - || 0.1 || 0.0 || 17.8 || 4.5 SE || 0.0 || 0.0 || 0.0 || 0.0 || -0.6 || 0.0 || -36.3 || -50.8 || 0.0 || - || 0.0 || 0.0 || 8.8 || 6.0 UK || -0.8 || -0.5 || 0.1 || 0.6 || 2.7 || -2.5 || 125.2 || 2.0 || 2.5 || - || -5.6 || -4.2 || 23.9 || 4.1 EU || 0.1 || 0.7 || 1.8 || -0.4 || 0.7 || -2.2 || -1.3 || -12.7 || 3.8 || 3.5 || -7.4 || -7.8 || 0.6 || 4.5 Πίνακας 3: Μέσες τιμές των αναθεωρήσεων για τα κύρια στοιχεία του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, πρώτο τρίμηνο 2009 – δεύτερο τρίμηνο 2012 (%) ΚΜ || Αγαθά || Υπηρεσίες || Μεταφορές || Ταξίδια || Λοιπές υπηρεσίες || Εισόδημα εξαρτημένης εργασίας || Εισόδημα από άμεσες επενδύσεις || Εισόδημα από επενδύσεις χαρτοφυλακίου || Εισόδημα από άλλες επενδύσεις || Τρέχουσες μεταβιβάσεις Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ BE || 1.1 || 3.1 || 9.3 || 6.0 || 1.5 || 2.5 || 3.0 || 1.6 || 15.1 || 2.5 || 4.8 || 29.0 || 9.6 || -3.6 || 7.1 || - || -10.0 || -29.8 || 31.7 || 11.1 BG || -0.4 || 1.2 || 0.6 || -0.7 || -8.1 || -9.1 || 5.1 || 4.5 || 3.5 || 7.9 || 2.4 || 41.7 || -92.1 || -308.7 || 3.3 || - || 3.8 || 9.5 || 9.4 || -3.9 CZ || 2.1 || -3.2 || 1.0 || 11.3 || -8.5 || 2.3 || 12.9 || -8.4 || 0.2 || -1.2 || 0.5 || 6.2 || -54.1 || 12.7 || -4.1 || - || -6.9 || -1.0 || 11.3 || -10.6 DK || 0.8 || -1.5 || 4.4 || 2.9 || 3.9 || 6.4 || -6.5 || 1.2 || 9.1 || -3.1 || 30.5 || -0.6 || -0.1 || -52.9 || 4.4 || - || 1.6 || -1.4 || 3.2 || -0.7 DE || 1.6 || 1.9 || 3.5 || 1.8 || 2.7 || 1.6 || 0.2 || 0.7 || 4.4 || 2.6 || 7.5 || 17.0 || 53.5 || -8.7 || -2.1 || - || 8.6 || 9.8 || -0.3 || -7.6 EE || -1.6 || -1.8 || 0.3 || -1.1 || 0.5 || -5.4 || -0.3 || 4.0 || 0.2 || 0.6 || -6.8 || 0.1 || 14.7 || 995.4 || 2.4 || - || -0.7 || -1.5 || -11.2 || -5.1 IE || -1.4 || -0.2 || -1.9 || -0.7 || -0.1 || 0.1 || 13.6 || -9.7 || -2.5 || -0.1 || 13.7 || -4.4 || 5.9 || -6.7 || 5.3 || - || -8.5 || -8.7 || -1.3 || 2.5 EL || -1.3 || -0.7 || -0.2 || -0.7 || -0.2 || -0.6 || 0.0 || 0.0 || -1.3 || -1.7 || -1.4 || -0.7 || 312.8 || -75.8 || 0.0 || - || -2.7 || -1.4 || -0.5 || 0.5 ES || 0.5 || -0.3 || 1.3 || 1.9 || 1.8 || 5.5 || 3.0 || 0.5 || 0.6 || 0.5 || 1.9 || -1.1 || 39.5 || 17.6 || -0.5 || - || 0.8 || -0.3 || 2.9 || 1.2 FR || 0.0 || -1.2 || 23.1 || 12.0 || 3.7 || 3.8 || 4.4 || -0.1 || 42.4 || 29.4 || 16.1 || -5.7 || 31.8 || 34.0 || 0.0 || - || 4.8 || 0.1 || 34.9 || 40.2 IT || -0.3 || 0.6 || 8.0 || 5.6 || 0.1 || 0.5 || 0.7 || 0.1 || 21.7 || 12.7 || 245.7 || 67.9 || 158.1 || 34.9 || 0.6 || - || 21.7 || -1.0 || 33.9 || 8.5 CY || -24.5 || -7.1 || 3.1 || 7.3 || 1.2 || 5.2 || -4.5 || 10.2 || 5.8 || 8.7 || 12.0 || 6.1 || 51.0 || 53.5 || 0.5 || - || 4.3 || 5.6 || -6.3 || -2.6 LV || -0.6 || -0.1 || -0.5 || -1.6 || -0.3 || 2.5 || 0.2 || 0.0 || -1.4 || -3.6 || -3.2 || 2.5 || 50.5 || -21.9 || -5.7 || - || -1.0 || -2.0 || 0.1 || -0.2 LT || -0.1 || -1.4 || 2.1 || 6.0 || -0.1 || 1.1 || 13.5 || 25.3 || -4.2 || -3.0 || 24.2 || 26.0 || 195.3 || 16.6 || -8.2 || - || -3.0 || -29.6 || -6.1 || 17.9 LU || -0.8 || 1.0 || -7.3 || -0.8 || -0.4 || -2.2 || 14.4 || 0.9 || -7.9 || -3.4 || 0.3 || 11.3 || 11.9 || 13.9 || 0.1 || - || -10.9 || -21.9 || -2.2 || -0.7 HU || -5.6 || -0.2 || 2.6 || 0.1 || -1.0 || -1.4 || 0.0 || -13.2 || 4.7 || 3.5 || -3.6 || -17.6 || 61.0 || 46.1 || 1.7 || - || -0.4 || 1.5 || 9.4 || 0.5 MT || 17.8 || 17.9 || 4.0 || 30.2 || 1.3 || 10.1 || c* || c* || 16.4 || 45.3 || -0.8 || -4.7 || -122.6 || -630.7 || 0.1 || - || -0.1 || 0.2 || c* || c* NL || -1.2 || -1.0 || -0.1 || 2.1 || -0.1 || 0.8 || -1.8 || 0.0 || -0.1 || 2.6 || -0.5 || 63.9 || 31.1 || 27.5 || 2.3 || - || -1.5 || -5.1 || -21.3 || -6.2 AT || 0.7 || -1.0 || 1.8 || 0.4 || 1.6 || 1.1 || -0.5 || 0.7 || 2.8 || -0.3 || -0.2 || -5.9 || 24.7 || 56.4 || 2.4 || - || 0.5 || -0.2 || -0.8 || -2.3 PL || -0.5 || -1.4 || -1.2 || 0.8 || 1.3 || 2.4 || -2.8 || 5.7 || -0.9 || -2.0 || -22.7 || 203.1 || 163.1 || -22.2 || 8.0 || - || 0.0 || -0.3 || -34.4 || -14.2 PT || -0.4 || 0.0 || 0.3 || -0.1 || 0.1 || -1.6 || 0.0 || 0.3 || 1.1 || 0.7 || 0.1 || 8.5 || 21.2 || 2.2 || 0.4 || - || 15.3 || -4.0 || -8.5 || -10.7 RO || -0.1 || 1.3 || 2.3 || -8.9 || -5.4 || -22.5 || 2.7 || -0.2 || 5.6 || 2.6 || 4.6 || 1.4 || -662.5 || -277.7 || 0.3 || - || 22.7 || -4.4 || -0.5 || -4.2 SI || 0.3 || -0.1 || -7.2 || -1.9 || 6.1 || 0.1 || -0.4 || -6.5 || 0.7 || 3.6 || 91.3 || -8.7 || -137.7 || -26.2 || -1.2 || - || -0.2 || 2.3 || 3.6 || 17.5 SK || -0.4 || -0.5 || -1.8 || -1.0 || -0.9 || -5.0 || -3.9 || 6.5 || -2.6 || 0.6 || -12.3 || -29.6 || 186.5 || 118.9 || -1.0 || - || -1.0 || -3.1 || -20.5 || -20.6 FI || 1.0 || 0.7 || 10.8 || 18.7 || 12.3 || 4.1 || 3.2 || 2.0 || c* || c* || 0.3 || 6.2 || 13.2 || 506.3 || -4.7 || - || 0.3 || 3.2 || -1.9 || 7.0 SE || 0.2 || 0.5 || -1.3 || -0.1 || -0.9 || -3.9 || -5.9 || -2.8 || 0.1 || 1.9 || 2.0 || -3.6 || 7.7 || 51.4 || 3.0 || || -5.0 || -10.7 || -8.4 || 0.5 UK || 0.2 || -0.1 || 5.4 || 0.0 || 1.8 || -1.1 || 8.6 || 1.4 || 5.7 || -1.2 || 8.8 || -3.4 || -2.5 || 7.5 || 0.5 || - || 9.9 || 3.9 || 20.1 || 8.2 EU || 0.3 || 0.3 || 4.9 || 2.9 || 1.6 || 1.7 || 2.0 || 0.1 || 7.0 || 3.8 || 13.9 || 19.2 || 16.0 || 8.7 || -0.7 || -2.3 || 1.2 || -3.3 || 1.6 || 1.7 *c: εμπιστευτικά στοιχεία Πίνακας 4: Μέσες τιμές των αναθεωρήσεων για τα κύρια στοιχεία του ισοζυγίου χρηματοοικονομικών συναλλαγών, πρώτο τρίμηνο 2009 – δεύτερο τρίμηνο 2012 ΜΕΣΕΣ ΤΙΜΕΣ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΤΟΥ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΠΛΗΡΩΜΩΝ (%) ΚΜ || Εξερχόμενες άμεσες επενδύσεις || Εισερχόμενες άμεσες επενδύσεις || Περιουσιακά στοιχεία ΕΧ || Υποχρεώσεις ΕΧ || Περιουσιακά στοιχεία άλλων επενδύσεων || Υποχρεώσεις άλλων επενδύσεων || Χρηματοοικονομικά παράγωγα BE || 33.2 || 1.6 || -90.5 || -13.2 || 30.5 || 8.2 || 132.4 BG || -182.6 || -154.4 || 59.1 || -7.5 || -920.6 || -45.7 || 6.7 CZ || -89.4 || 683.4 || -41.4 || 0.0 || -20.2 || -1802.9 || -14.0 DK || -3.1 || 180.0 || -40.2 || -10.9 || -4.7 || 0.7 || -14.7 DE || 141.7 || 32.0 || -2.5 || 15.9 || 45.3 || 2.8 || 35.6 EE || 38.3 || 110.3 || 3.4 || 66.9 || 2.3 || -94.6 || -13.3 IE || 47.1 || 38.2 || -35.4 || 87.9 || -14.7 || -3.8 || 18.0 EL || -557.7 || -131.7 || 54.4 || 0.4 || 1.2 || 1.3 || -1.1 ES || 207.2 || 48.7 || 25.0 || -3.8 || -3.1 || -14.7 || -29.6 FR || -7.5 || -17.6 || -30.7 || 4.5 || -29.4 || -29.4 || -359.2 IT || 161.8 || -23.7 || -156.0 || -1.9 || -1330.6 || 11.1 || 697.3 CY || 314.7 || 296.8 || -16.5 || -258.3 || -170.3 || -87.4 || -21.6 LV || -36.1 || -63.9 || -207.3 || 34.2 || -22.3 || 8.0 || 10.7 LT || -87.5 || 188.9 || -3.3 || -29.9 || 73.9 || 3.7 || -16.7 LU || -142.3 || 64.8 || -8.5 || -14.6 || 79.1 || -0.1 || 1721.6 HU || -84.9 || 52.4 || 46.2 || 4.0 || -2.0 || 33.4 || -2.8 MT || -9.1 || -101.3 || -5.1 || -49.4 || 0.2 || 2.1 || -3.2 NL || -51.7 || 121.8 || -5.3 || 10.1 || -257.4 || 34.7 || 14.8 AT || 114.9 || 52.7 || -2.7 || 5.9 || -7.3 || 16.8 || -225.7 PL || 275.5 || -34.4 || -50.4 || 1.2 || 66.1 || -17.5 || -2.3 PT || -364.4 || -94.3 || -15.2 || 39.8 || -39.5 || -14.5 || -9.4 RO || 473.5 || -131.2 || -167.0 || -18.5 || -41.3 || 42.5 || 40.1 SI || -23.5 || 35.3 || 5.3 || 12.0 || -20.3 || 43.8 || -2028.6 SK || 16.3 || 64.0 || 98.6 || 15.0 || -25.3 || 82.9 || -0.4 FI || 249.3 || -140.1 || 4.9 || 20825.7 || 9.9 || -3.1 || 23.7 SE || 87.6 || -51.4 || 7.2 || 17.1 || -148.4 || -34.1 || -38.2 UK || -3.6 || 32.6 || 159.9 || 8.8 || 1.5 || 87.6 || -14.4 EU || 35.2 || 9.0 || 4.0 || -32.1 || -3.7 || 10.9 || 70.5 Διάγραμμα 1: Διαφορές πρώτων και τελικών εκτιμήσεων για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της ΕΕ-27, πρώτο τρίμηνο 2005 – δεύτερο τρίμηνο 2012, σε εκατομμύρια ευρώ 6. Επικαιροτητα και εμπροθεσμη υποβολη Η εμπρόθεσμη υποβολή μετριέται με κριτήριο την τήρηση των προθεσμιών υποβολής των στοιχείων τις οποίες ορίζει ο κανονισμός για το ισοζύγιο πληρωμών. Ο πίνακας 5 αναλύει την εμπρόθεσμη υποβολή των στατιστικών του ισοζυγίου πληρωμών. Δείχνει ότι, με πολύ λίγες εξαιρέσεις, τα κράτη μέλη τήρησαν τις προθεσμίες για όλα τα σύνολα στοιχείων. Η επικαιρότητα θα μπορούσε επίσης να μετρηθεί ως η χρονική απόσταση ανάμεσα στην περίοδο αναφοράς που καλύπτεται από τα σύνολα στοιχείων και τη στιγμή κατά την οποία τα στοιχεία τίθενται στη διάθεση των τελικών χρηστών. Σήμερα τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών υποβάλλονται στην Eurostat 90 ημέρες μετά τη λήξη της περιόδου αναφοράς. Ο τροποποιημένος κανονισμός για το ισοζύγιο πληρωμών λαμβάνει υπόψη του τα αιτήματα των χρηστών για πιο επίκαιρα στατιστικά στοιχεία και μειώνει την προθεσμία υποβολής των στοιχείων από τις σημερινές 90 ημέρες σε 85/82/80 ημέρες από το 2014/2017/2019 και μετά, αντιστοίχως. Πίνακας 5: Εμπρόθεσμη υποβολή των διαβιβαζόμενων στοιχείων || Δείκτες ευρώ* || Τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών* || Διεθνές εμπόριο υπηρεσιών || Άμεσες ξένες επενδύσεις — ροές || Άμεσες ξένες επενδύσεις — αποθέματα Προθεσμία: || περίοδος αναφοράς + 2 μήνες || περίοδος αναφοράς + 3 μήνες || περίοδος αναφοράς + 9 μήνες || περίοδος αναφοράς + 9 (ή 21) μήνες ** || περίοδος αναφοράς + 9 (ή 21) μήνες ** Αυστρία || -1 || -1 || 0 || -3 || 24 Βέλγιο || -10 || -13 || 0 || -2 || -2 Βουλγαρία || -2 || -9 || -8 || 11 || -6 Κύπρος || -16 || -8 || 0 || -3 || -3 Τσεχική Δημοκρατία || -7 || -6 || -3 || -5 || -17 Δανία || -1 || -20 || -35 || -21 || -21 Εσθονία || -4 || -5 || -17 || -2 || -2 Φινλανδία || -7 || -4 || -2 || -4 || -3 Γαλλία || 0 || -2 || -1 || -2 || -2 Γερμανία || -3 || -3 || 0 || -3 || -3 Ελλάδα || -1 || -4 || 0 || 0 || 0 Ουγγαρία || 0 || -1 || -1 || -3 || -3 Ιρλανδία || 0 || -23 || -25 || -27 || -27 Ιταλία || -2 || -5 || 0 || -2 || -2 Λετονία || -9 || -2 || -1 || -3 || 0 Λιθουανία || -3 || -1 || 0 || -2 || -2 Λουξεμβούργο || 0 || -4 || -10 || -3 || -3 Μάλτα || -15 || -9 || -3 || -5 || -3 Κάτω Χώρες || -3 || -4 || -4 || -58 || -58 Πολωνία || 0 || -2 || -3 || -3 || -2 Πορτογαλία || -5 || -6 || -7 || -10 || -10 Ρουμανία || -1 || -6 || -2 || -4 || -4 Σλοβακία || -16 || -17 || -86 || -30 || -30 Σλοβενία || 0 || 0 || 0 || -5 || -5 Ισπανία || -4 || -12 || -7 || -9 || -9 Σουηδία || -2 || -9 || -1 || -2 || -2 Ηνωμένο Βασίλειο || 0 || 1 || -1 || -2 || -2 *Για τους δείκτες ευρώ και το τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών, η μέση εμπρόθεσμη υποβολή για τέσσερις διαβιβάσεις στοιχείων (τρίτο τρίμηνο 2011 – δεύτερο τρίμηνο 2012). **Για τις ΑΞΕ (ροές και αποθέματα), υπάρχουν δύο χωριστές απαιτήσεις υποβολής στοιχείων, η καθεμία με διαφορετικές προθεσμίες: η μία 9 μήνες από τη λήξη της περιόδου αναφοράς, η άλλη 21 μήνες από τη λήξη της περιόδου αναφοράς. Ωστόσο και τα δύο σύνολα στοιχείων πρέπει να υποβάλλονται την ίδια ημερομηνία, στο τέλος Σεπτεμβρίου. 7. Προσβασιμοτητα και σαφηνεια Τα στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών για τα κράτη μέλη της ΕΕ-27 διατίθενται δωρεάν από τον ιστότοπο της Eurostat (Eurobase) στη διεύθυνση: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/statistics/search_database. Οργανώνονται όπως φαίνεται στο σχήμα 1. Σχήμα 1: Στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών online για όλους τους χρήστες Τόσο η ποσότητα όσο και ο βαθμός λεπτομέρειας των στοιχείων ισοζυγίου πληρωμών που παρέχονται online έχουν παρουσιάσει διαχρονικά σταθερή αύξηση. Τον Φεβρουάριο του 2010 άρχισε η τακτική δημοσίευση στοιχείων για τα εμβάσματα των εργαζομένων. Λόγω του αυξανόμενου ενδιαφέροντος για εθνικά στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών και διεθνούς επενδυτικής θέσης, άρχισαν να δημοσιεύονται το 2011 χρονικές σειρές για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, λεπτομερέστερες γεωγραφικές κατανομές και πληρέστεροι πίνακες. Το 2011 δημιουργήθηκαν νέοι πίνακες για τα «Κύρια στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών και της διεθνούς επενδυτικής θέσης ως ποσοστό του ΑΕγχΠ» και για τα «Μερίδια εξαγωγικών αγορών» και άρχισαν να δημοσιεύονται τριμηνιαία στοιχεία για τη διεθνή επενδυτική θέση. Τον Απρίλιο του 2013 η Eurostat άρχισε να δημοσιεύει πιο ειδικές πληροφορίες για το τριμηνιαίο ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών. 8. Συγκρισιμοτητα Ο όρος «συγκρισιμότητα» δηλώνει τις διαφορές που μπορούν να παρατηρηθούν όταν συγκρίνονται οι στατιστικές του ίδιου τομέα μεταξύ γεωγραφικών περιοχών ή διαχρονικά. Η έκθεση για την ποιότητα του ισοζυγίου πληρωμών μετρά τη διαχωρική συγκρισιμότητα εξετάζοντας τις ασυμμετρίες. Η Eurostat καταρτίζει τακτικά πίνακες που επισημαίνουν για κάθε χώρα και για κάθε στοιχείο τις βασικές ασυμμετρίες που παρατηρούνται κατ’ επανάληψη και ενθαρρύνει τις χώρες να αντιμετωπίσουν τα υποκείμενα προβλήματα μέσω διμερών επαφών καθώς και μέσω της ανταλλαγής αναλυτικότερων πληροφοριών. Δημιουργήθηκε επίσης το δίκτυο άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ), για να καταστεί δυνατή η ανταλλαγή διμερών στοιχείων ΑΞΕ, πράγμα που, με την πάροδο του χρόνου, αναμένεται να μειώσει τις ασυμμετρίες στα στοιχεία ΑΞΕ. Το διάγραμμα 2 συγκρίνει τις ασυμμετρίες σε επίπεδο ΕΕ-27 και τις ασυμμετρίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Μολονότι οι ασυμμετρίες σε επίπεδο ΕΕ-27 δεν είναι καθόλου επουσιώδεις (αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 0,8% του ΑΕγχΠ της ΕΕ), ωστόσο παρέμειναν σταθερές από το 2004 και μετά. Οι διάφορες πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η Eurostat για την αντιμετώπιση των ασυμμετριών στο ισοζύγιο πληρωμών της ΕΕ-27 αποδίδουν ορατά αποτελέσματα. Διάγραμμα 2: Ασυμμετρίες σε επίπεδο ΕΕ-27 και ασυμμετρίες σε παγκόσμιο επίπεδο, συνολικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, 1999-2012, σε εκατομμύρια ευρώ 9. Συνοχη Η συνοχή εστιάζεται στη συνέπεια μεταξύ των στατιστικών που παράγονται για διάφορους σκοπούς. Η έκθεση για την ποιότητα του ισοζυγίου πληρωμών μετρά αυτή τη συνιστώσα εξετάζοντας τόσο την εσωτερική συνοχή (συμμόρφωση με τους κανόνες ακεραιότητας, συνοχή μεταξύ των τριμηνιαίων και των ετήσιων στοιχείων και έκταση των σφαλμάτων και των παραλείψεων) όσο και την εξωτερική συνοχή (συνοχή μεταξύ των στοιχείων του ισοζυγίου πληρωμών και παρόμοιων στατιστικών από διάφορα άλλα στατιστικά πλαίσια). Η εξωτερική συνοχή ανάμεσα στα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών για τα αγαθά και στις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου (όπως παράγονται από το Intrastat και το Extrastat) παρακολουθείται τακτικά. 9.1. Εσωτερική συνοχή Η εσωτερική συνοχή μετριέται με την εξέταση των τιμών των καθαρών σφαλμάτων και των παραλείψεων. Τα καθαρά σφάλματα και οι παραλείψεις αποτελούν υπολειμματικό στοιχείο που εξισορροπεί τα ισοζύγια. Μερικές φορές τα σφάλματα κατάρτισης αλληλοαντισταθμίζονται. Ως εκ τούτου, το μέγεθος αυτού του υπολειμματικού στοιχείου δεν παρέχει απαραιτήτως κάποια ένδειξη της γενικής ακρίβειας της δήλωσης. Τα καθαρά σφάλματα και οι παραλείψεις παρακολουθούνται προσεκτικά από τους υπεύθυνους για την κατάρτιση του ισοζυγίου πληρωμών σε εθνικό επίπεδο: οι υψηλές τιμές ή οι σταθερές αυξήσεις αποτελούν ένδειξη προβλημάτων στα συστήματα κατάρτισης που πρέπει να προσδιοριστούν και να αντιμετωπιστούν. Ο πίνακας 6 παρουσιάζει το μέσο σχετικό σφάλμα που καταγράφηκε από τα κράτη μέλη για την περίοδο 2009-2011. Ισούται με τον μέσο όρο της απόλυτης τιμής των καθαρών σφαλμάτων και παραλείψεων κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου (που μετριέται ως ποσοστό του μέσου όρου των πιστώσεων και των χρεώσεων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών), όπως καταγράφεται στο τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών των κρατών μελών. Για την περίοδο 2009-2011 πέντε κράτη μέλη (Ιταλία, Δανία, Σουηδία, Φινλανδία και Ιρλανδία) κατέγραψαν τιμή μεγαλύτερη του 10% για τον δείκτη αυτόν. Σε σύγκριση με την περίοδο 2008-2010, η έκταση των σφαλμάτων και των παραλείψεων μειώθηκε ελαφρά στη Βουλγαρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Στην Ιταλία τα σφάλματα και οι παραλείψεις παρέμειναν σε υψηλό επίπεδο λόγω της μετάβασης σε ένα εντελώς νέο σύστημα συλλογής στοιχείων και κατάρτισης στατιστικών. Ο πίνακας 7 παρουσιάζει το σωρευτικό σχετικό άθροισμα σφαλμάτων και παραλείψεων (Σ&Π), που υπολογίζεται για κάθε περίοδο ως το σωρευτικό άθροισμα των Σ&Π διαιρούμενο διά του συνολικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (άθροισμα πιστώσεων και χρεώσεων). Ο δείκτης αυτός αξιολογεί τη σταθερότητα του προσήμου (θετικού ή αρνητικού) των σφαλμάτων και παραλείψεων, παρουσιάζοντας χαμηλότερες τιμές για τα κράτη μέλη για τα οποία τα σφάλματα και οι παραλείψεις αλλάζουν πρόσημο, καθώς ο δείκτης Σ&Π δεν έχει συστηματικό χαρακτήρα. Το 2011 πέντε κράτη μέλη (Δανία, Ιταλία, Πολωνία, Σλοβακία και Φινλανδία) κατέγραψαν τιμή μεγαλύτερη του 10% για τον δείκτη αυτόν. Πίνακας 6: Μέσο σχετικό σφάλμα, 2009-11 Βέλγιο || 1 % || Γαλλία || 8 % || Αυστρία || 4 % Βουλγαρία || 6 % || Ιταλία || 12 % || Πολωνία || 5 % Τσεχική Δημοκρατία || 2 % || Κύπρος || 3 % || Πορτογαλία || 2 % Δανία || 10 % || Λετονία || 2 % || Ρουμανία || 5 % Γερμανία || 4 % || Λιθουανία || 1 % || Σλοβενία || 2 % Εσθονία || 2 % || Λουξεμβούργο || 0 % || Σλοβακία || 4 % Ιρλανδία || 9 % || Ουγγαρία || 2 % || Φινλανδία || 9 % Ελλάδα || 3 % || Μάλτα || 4 % || Σουηδία || 10 % Ισπανία || 3 % || Κάτω Χώρες || 4 % || Ηνωμένο Βασίλειο || 4 % Πίνακας 7: Σωρευτικά σχετικά σφάλματα και παραλείψεις, 2011 Βέλγιο || 1 % || Γαλλία || 3 % || Αυστρία || 0 % Βουλγαρία || 9 % || Ιταλία || -12 % || Πολωνία || -17 % Τσεχική Δημοκρατία || -4 % || Κύπρος || 2 % || Πορτογαλία || -2 % Δανία || -19 % || Λετονία || 4 % || Ρουμανία || -4 % Γερμανία || 4 % || Λιθουανία || 0 % || Σλοβενία || 0 % Εσθονία || -1 % || Λουξεμβούργο || 0 % || Σλοβακία || -12 % Ιρλανδία || -5 % || Ουγγαρία || -5 % || Φινλανδία || -19 % Ελλάδα || -2 % || Μάλτα || 7 % || Σουηδία || -1 % Ισπανία || -2 % || Κάτω Χώρες || -4 % || Ηνωμένο Βασίλειο || 0 % 9.2. Εξωτερική συνοχή Η εξωτερική συνοχή αφορά τη συνοχή μεταξύ των στοιχείων του ισοζυγίου πληρωμών και παρόμοιων στατιστικών που λαμβάνονται από διάφορα άλλα στατιστικά πλαίσια. Η εξωτερική συνοχή ανάμεσα στα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών για τα αγαθά και στις αντίστοιχες στατιστικές εξωτερικού εμπορίου παρακολουθείται τακτικά από την Eurostat. Κατά τη σύγκριση των δύο συνόλων στοιχείων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι μεθοδολογικές διαφορές μεταξύ του ισοζυγίου πληρωμών και των στατιστικών εξωτερικού εμπορίου. Οι κυριότερες διαφορές οφείλονται αφενός στο γεγονός ότι το ισοζύγιο πληρωμών απαιτεί αλλαγή κυριότητας για την καταγραφή μιας συναλλαγής, ενώ οι στατιστικές εξωτερικού εμπορίου καταγράφουν τις φυσικές διασυνοριακές μετακινήσεις των αγαθών, και αφετέρου στις διαφορετικές μεθόδους αποτίμησης[12]. Ένα παράδειγμα αυτής της διαφοράς είναι η αντιμετώπιση του μη νομισματικού χρυσού, που αλλάζει κυριότητα χωρίς να υπάρχει αυτούσια μεταφορά του στη χώρα του νέου ιδιοκτήτη· αυτός ο χρυσός δεν συμπεριλαμβάνεται στις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου, αλλά συμπεριλαμβάνεται στο ισοζύγιο πληρωμών. Η γενική συνοχή μεταξύ των στοιχείων των στατιστικών εξωτερικού εμπορίου και των στοιχείων του ισοζυγίου πληρωμών μπορεί να αξιολογηθεί γρήγορα αν εξεταστεί η χρονολογική σειρά των διαφορών μεταξύ των τιμών για τις πιστώσεις/εξαγωγές και τις χρεώσεις/εισαγωγές που προκύπτουν από τα δύο στατιστικά πλαίσια και παρουσιάζεται στο διάγραμμα 3 για την ΕΕ-27 συνολικά. Η συνοχή μεταξύ των στοιχείων για τα αγαθά στο ισοζύγιο πληρωμών και στις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια και η διαφορά έχει σταθεροποιηθεί σε αρκετά χαμηλά επίπεδα. Διάγραμμα 3: Αγαθά ─ διαφορά στατιστικών εξωτερικού εμπορίου και ισοζυγίου πληρωμών, ΕΕ-27 και εταίροι «εκτός της ΕΕ-27» 10. Συμπερασματα Η έναρξη ισχύος του κανονισμού για το ισοζύγιο πληρωμών οδήγησε σε μεγαλύτερη εναρμόνιση των στατιστικών για το ισοζύγιο πληρωμών σε όλη την ΕΕ και αύξησε τη διαθεσιμότητα στοιχείων για τους χρήστες. Όπως προκύπτει από το παρόν έγγραφο, τα στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών που απαιτούνται από την Eurostat στο πλαίσιο του κανονισμού για το ισοζύγιο πληρωμών υποβάλλονται από κάθε κράτος μέλος κατά κανόνα εγκαίρως. Τώρα διατίθενται στους τελικούς χρήστες πολύ περισσότερα στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών σε σύγκριση με τα στοιχεία που ήταν δυνατόν να διατεθούν στα τέλη της δεκαετίας του ’90: σήμερα παρέχονται περισσότερες λεπτομέρειες για τις συναλλαγές και τις γεωγραφικές κατανομές, η συχνότητα και η επικαιρότητα των στοιχείων έχουν βελτιωθεί και έχουν δημιουργηθεί μεγαλύτερες χρονολογικές σειρές για σκοπούς οικονομικής ανάλυσης. Γίνεται μεγαλύτερη χρήση εκτιμήσεων, πράγμα που αυξάνει τη σημασία των εκθέσεων για την ποιότητα οι οποίες επιτρέπουν την τακτική παρακολούθηση της σταθερότητας και της συνοχής των στοιχείων. Λόγω της οικονομικής κρίσης, τόσο τα στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών όσο και τα στοιχεία για τη διεθνή επενδυτική θέση αποτελούν αντικείμενο διεξοδικότερης διερεύνησης από τους χρήστες. Η Eurostat και οι εθνικές υπηρεσίες κατάρτισης στοιχείων καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να εξασφαλίσουν ότι τα στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών και για τη διεθνή επενδυτική θέση ικανοποιούν πλήρως τις ανάγκες του ευρέος κύκλου χρηστών. Η επόμενη διαδικασία αξιολόγησης της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών θα αρχίσει τον Ιανουάριο του 2014. [1] ΕΕ L 35 της 8.2.2005, σ. 23. [2] ΕΕ L 283 της 28.10.2008, σ. 3. [3] ΕΕ L 87 της 31.3.2009, σ. 164. [4] Βλ. «ESS Handbook for Quality Reports», Eurostat Working Papers, 2009. Βλ. επίσης «ESS Standard for Quality Reports», Eurostat Working Papers, 2009. [5] Βλ. «ESS Handbook for quality reports», Eurostat, 2009, σ. 65. [6] Βλ. http://dsbb.imf.org/images/pdfs/dqrs_bop.pdf [7] Βλ. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/product_details/publication?p_product_code=KS-RA-10-026. [8] Ο κανονισμός 2560/2001 σχετικά με τις διασυνοριακές πληρωμές σε ευρώ απάλλαξε όλες τις συναλλαγές αξίας κάτω των 12.500 ευρώ από την υποχρέωση στατιστικής δήλωσης. Όταν ο κανονισμός 2560/2001 αναθεωρήθηκε, το κατώτατο όριο αυξήθηκε στα 50.000 ευρώ [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 924/2009, άρθρο 5 παράγραφος 1). [9] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/excessive_imbalance_procedure/imbalance_scoreboard [10] Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 555/2012 της Επιτροπής, της 22ας Ιουνίου 2012, ΕΕ L 166 της 27.6.2012, σ. 22. [11] Αυτό προϋποθέτει την πραγματοποίηση σαφούς διάκρισης μεταξύ των συναλλαγών ανάλογα με το αν: α) η υπηρεσία είναι αυτή που παρέχεται διασυνοριακά (ο λεγόμενος «τρόπος 1») β) ο καταναλωτής είναι αυτός που διασχίζει τα σύνορα (ο λεγόμενος «τρόπος 2») ή γ) ο πάροχος της υπηρεσίας είναι αυτός που διασχίζει τα σύνορα (ο λεγόμενος «τρόπος 4»). Βλ. Manual on Statistics of International Trade in Services 2010, Chapter V. [12] Οι εισαγωγές/χρεώσεις αποτιμώνται σε τιμές FOB (ελεύθερο επί του μεταφορικού μέσου) στο ισοζύγιο πληρωμών, αλλά σε τιμές CIF (κόστος, ασφάλεια και ναύλος) στις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου.