Βρυξέλλες, 29.9.2004

COM(2004) 629 τελικό

2004/0220 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση μέσου χρηματοδότησης της συνεργασίας για την ανάπτυξη και της οικονομικής συνεργασίας

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις ανακοινώσεις της προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις δημοσιονομικές προοπτικές[1] και στην εισαγωγική ανακοίνωση για τους βασικούς κανονισμούς, η Επιτροπή έχει περιγράψει εκτενώς τη νέα διάθρωση των κοινοτικών μέσων εφαρμογής της εξωτερικής βοήθειας για τις δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους γενικούς και τους ειδικούς στόχους, καθώς και με τους όρους εφαρμογής του μέσου χρηματοδότησης της συνεργασίας για την ανάπτυξη και της οικονομικής συνεργασίας παρέχονται στο δημοσιονομικό δελτίο που προσαρτάται στον παρόντα κανονισμό. Η παρούσα αιτιολογική έκθεση περιορίζεται, επομένως, στην παρουσίαση των χαρακτηριστικών των κυριότερων διατάξεων του κανονισμού.

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ (ΤΙΤΛΟΣ Ι)

Γενικοί στόχοι και τομείς συνεργασίας (άρθρο 1)

Το άρθρο 1 ορίζει τις χώρες, τα εδάφη και τις περιοχές που μπορούν να τύχουν παρέμβασης δυνάμει του παρόντος κανονισμού (παράγραφος 1), τους γενικούς στόχους που επιδιώκονται (παράγραφος 1) και τους τομείς της κοινοτικής συνεργασίας (παράγραφος 2).

Ο κανονισμός απευθύνεται σε όλες τις χώρες, εδάφη και περιοχές του κόσμου, με εξαίρεση:

- τα κράτη μέλη της Κοινότητας·

- τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη, των οποίων η σύνδεση με την Κοινότητα εμπίπτει στα άρθρα 182 έως 188 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

- τις χώρες που δικαιούνται να τύχουν χρηματοδότησης στο πλαίσιο του προενταξιακού μέσου (Αλβανία, Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κροατία, Σερβία και Μαυροβούνιο, Τουρκία)·

- τις χώρες που δικαιούνται να τύχουν χρηματοδότησης στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μέσου γειτονίας και εταιρικής σχέσης (Αλγερία, Αρμενία, Παλαιστινιακή Αρχή της Δυτικής Όχθης και της Λωρίδας της Γάζας, Αζερμπαϊτζάν, Λευκορωσία, Αίγυπτος, Ρωσική Ομοσπονδία, Γεωργία, Ισραήλ, Ιορδανία, Λίβανος, Λιβύη, Μαρόκο, Μολδαβία, Συρία, Τυνησία, Ουκρανία).

Ο κανονισμός καλύπτει συγχρόνως τους γενικούς στόχους που καθορίζονται στον τίτλο ΧΧ της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας («Συνεργασία για την ανάπτυξη») και στον τίτλο ΧΧΙ («Οικονομική, χρηματοοικονομική και τεχνική συνεργασία με τρίτες χώρες»). Έτσι, υποστηρίζει τόσο την αναπτυξιακή πολιτική[2] όσο και όλες τις μορφές συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες, με τις χώρες που βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο και με τις βιομηχανικές χώρες. Γενικότερα, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τις δημοσιονομικές προοπτικές[3], ο κανονισμός αποτελεί επίσης τη νέα ενοποιημένη νομική βάση για την επίτευξη των στόχων των εσωτερικών πολιτικών, σε διεθνές, πολυμερές και παγκόσμιο επίπεδο.

Ο παρών κανονισμός δεν παραθέτει κατά τρόπο περιοριστικό τους τομείς συνεργασίας και παρέμβασης της Κοινότητας. Οι τομείς αυτοί απαριθμούνται πράγματι ενδεικτικά και επιλέγονται σε συνάρτηση με την καταλληλότητά τους για την επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στη συνθήκη, των διεθνών υποχρεώσεων και δεσμεύσεων της Κοινότητας (όπως των αναπτυξιακών στόχων της Χιλιετίας) ή των ειδικών στόχων που προβλέπονται στις συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας με τις χώρες και περιοχές εταίρους. Ωστόσο, η επιλογή πρέπει να γίνεται σε συνάρτηση με τις κατευθυντήριες αρχές της Κοινότητας όσον αφορά τη συγκέντρωση των ενισχύσεων[4] και την επιδίωξη συμπληρωματικότητας μεταξύ της κοινοτικής πολιτικής και των πολιτικών των κρατών μελών, σύμφωνα με το άρθρο 177 της συνθήκης[5], τις ανακοινώσεις της Επιτροπής και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[6].

Γενικές αρχές (άρθρο 2)

Το άρθρο 2 αναφέρει πέντε γενικές αρχές που διέπουν την εφαρμογή του κανονισμού:

- τη συνοχή μεταξύ των διαφορετικών τομέων της εξωτερικής δράσης, καθώς και με τις λοιπές κοινοτικές πολιτικές, σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 178 της συνθήκης[7], τις ανακοινώσεις της Επιτροπής και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου[8]·

- το συντονισμό των πολιτικών και των δράσεων συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ αυτών και της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 180 της συνθήκης[9], τις ανακοινώσεις της Επιτροπής και τα συμπεράσματα και ψηφίσματα του Συμβουλίου[10]·

- το συντονισμό με τους λοιπούς διμερείς ή πολυμερείς χρηματοδότες στο πλαίσιο του γενικού στόχου της εξωτερικής δράσης της ΕΕ που συνίσταται στην προώθηση πολυμερούς προσέγγισης για την επίλυση των διεθνών προβλημάτων·

- τον αναπροσανατολισμό της κοινοτικής βοήθειας σε μορφές τομεακής και δημοσιονομικής στήριξης για την παγίωση ιδίως των στρατηγικών εθνικής ανάπτυξης και των μεταρρυθμιστικών πολιτικών, την αύξηση του αντικτύπου της κοινοτικής βοήθειας, την προώθηση της οικειοποίησης και των τοπικών ικανοτήτων, καθώς και την ενθάρρυνση του συντονισμού και της συμπληρωματικότητας μεταξύ των χορηγών βοήθειας·

- το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου. Η διαδικασία αναστολής της βοήθειας σε περίπτωση αθέτησης των θεμελιωδών αυτών στοιχείων από μία χώρα περιγράφεται στο άρθρο 23.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ)

Γενικό πλαίσιο του προγραμματισμού και κατανομή κεφαλαίων (άρθρο 3), Πολυετής προγραμματισμός των γεωγραφικών προγραμμάτων (άρθρο 4) και Πολυετής προγραμματισμός των θεματικών προγραμμάτων (άρθρο 5)

Το άρθρο 3 περιγράφει το γενικό πλαίσιο για την εφαρμογή της κοινοτικής εξωτερικής βοήθειας. Το πλαίσιο αυτό βασίζεται στην αποκτηθείσα πείρα, τηρεί τις κατευθυντήριες αρχές που έχουν καθοριστεί με τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης της εξωτερικής κοινοτικής βοήθειας[11] και περιλαμβάνει τις μείζονες καινοτομίες που εισήχθησαν στους πλέον πρόσφατους κοινοτικούς κανονισμούς[12]. Η κοινοτική εξωτερική βοήθεια θα εφαρμοστεί μέσω γεωγραφικών προγραμμάτων μεγάλης κλίμακας. Επιπλέον, έχει προβλεφθεί χρηματοδοτικό πλαίσιο για την κατάρτιση θεματικών προγραμμάτων που αποβλέπουν στη χρηματοδότηση συνολικών και οριζόντιων πρωτοβουλιών, ιδίως στην περίπτωση πολυμερών ή παγκόσμιων πρωτοβουλιών που αποβλέπουν στην εξωτερική προώθηση των εσωτερικών πολιτικών της Ένωσης, καθώς και για την κατάρτιση ειδικού θεματικού προγράμματος για τη συνεργασία με τις βιομηχανικές χώρες (βλέπε επίσης σημεία 6.1.1 και 5.2 του δημοσιονομικού δελτίου).

Τα άρθρα 4 και 5 περιγράφουν τις διαδικασίες του πολυετούς προγραμματισμού των γεωγραφικών προγραμμάτων (εγγράφων στρατηγικής και πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων) και των θεματικών προγραμμάτων (εγγράφων θεματικής στρατηγικής) σύμφωνα με τη μεταρρύθμιση και τις αρχές που έχουν καθοριστεί σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη από το 2000 και μετά. Η δομή των εγγράφων στρατηγικής και των πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων που έχουν καθοριστεί για καθεμία από τις χώρες και περιοχές εταίρους πρέπει να είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις του εγγράφου με τίτλο «Πλαίσιο των εγγράφων εθνικής στρατηγικής»[13], με ενδεχόμενες προσαρμογές για να ληφθεί υπόψη η αποκτηθείσα πείρα από την έναρξη της μεταρρύθμισης. Κατά τον ίδιο τρόπο, τα έγγραφα θεματικής στρατηγικής πρέπει να καταρτίζονται σύμφωνα με το έγγραφο με τίτλο «Cadre commun et procédure pour l’établissement de programmation des lignes budgétaires thématiques et horizontales»[14]. Με τον τρόπο αυτό, θα διασφαλιστεί καλύτερος και ομοιόμορφος προγραμματισμός που θα αντανακλά τους στόχους και τις προτεραιότητες των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι στρατηγικές προτεραιότητες θα συστηματοποιηθούν στα έγγραφα στρατηγικής και ο πολυετής προγραμματισμός θα εξασφαλίσει τον καταλληλότερο πολιτικό συνδυασμό για κάθε χώρα ή περιοχή εταίρο με την ενσωμάτωση των μέσων της εξωτερικής βοήθειας σε άλλα κοινοτικά μέσα (εμπόριο, ΚΕΠΠΑ) και με τη συνεκτίμηση των περιφερειακών προτεραιοτήτων της Ένωσης, των συνεργιών και της συμπληρωματικότητας μεταξύ των κρατών μελών και των λοιπών διμερών και πολυμερών χορηγών βοήθειας, του ιδιαίτερου μακροοικονομικού πλαισίου κάθε χώρας και του διαλόγου επί των πολιτικών με τις χώρες εταίρους. Τα γεωγραφικά έγγραφα στρατηγικής καταρτίζονται μέσω του διαλόγου με τις χώρες και περιοχές εταίρους και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα εγκρίνονται από τις χώρες και περιοχές εταίρους. Για να διασφαλιστούν η συνοχή των κοινοτικών δράσεων και η συμπληρωματικότητα μεταξύ των παρεμβάσεων της Κοινότητας και εκείνων των κρατών μελών, τα κράτη μέλη συμμετέχουν πλήρως στη διαδικασία προγραμματισμού, αρχικά σε στενό επιτόπιο συντονισμό μεταξύ των αντιπροσωπιών της Επιτροπής και των κρατών μελών και, εν συνεχεία, στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της διαδικασίας "επιτροπολογίας".

Υιοθέτηση εγγράφων πολυετούς προγραμματισμού (άρθρο 6)

Το άρθρο 6 προβλέπει ότι τα έγγραφα των πολυετών προγραμματισμών (δηλαδή τα έγγραφα στρατηγικής, τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για τις χώρες και τις περιοχές εταίρους και τα έγγραφα θεματικής στρατηγικής) υιοθετούνται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 4 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, δηλαδή αφού διατυπώσει τη γνώμη της διαχειριστική επιτροπή, την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής (η επιτροπή συνιστάται με το άρθρο 21 του παρόντος κανονισμού). Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού με την πλειοψηφία που προβλέπει το άρθρο 205 παράγραφος 2 της συνθήκης για τις αποφάσεις που λαμβάνει το Συμβούλιο προτάσει της Επιτροπής.

Εφαρμογή (Τιτλοσ ΙΙΙ)

Υιοθέτηση των προγραμμάτων δράσης (άρθρο 7)

Το άρθρο 7 προβλέπει ότι οι αποφάσεις χρηματοδότησης που λαμβάνει η Επιτροπή έχουν τη μορφή προγραμμάτων δράσης, ανά χώρα και ανά περιοχή, και υιοθετούνται σε ετήσια βάση σύμφωνα με τις νέες αρχές που έχουν θεσπιστεί στους πιο πρόσφατους κοινοτικούς κανονισμούς[15]. Επειδή πρόκειται για αποφάσεις που λαμβάνει η Επιτροπή σύμφωνα με τα πολυετή έγγραφα προγραμματισμού (δηλαδή τα έγγραφα στρατηγικής, τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για τις χώρες και περιοχές εταίρους και τα έγγραφα θεματικής στρατηγικής) που εγκρίνουν τα κράτη μέλη, δεν προβλέπεται η υποβολή των προγραμμάτων δράσης στη διαδικασία της "επιτροπολογίας". Η Επιτροπή διαβιβάζει τα προγράμματα δράσης στα κράτη μέλη εντός ενός μηνός από τη λήψη της απόφασής της. Τα προγράμματα δράσης οδηγούν, ενδεχομένως, στην υπογραφή συμφωνιών χρηματοδότησης με τις χώρες και τις περιοχές εταίρους, ιδίως στο πλαίσιο των γεωγραφικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή μπορεί, στο πλαίσιο της ασκήσεως των εξουσιών της, να προσαρμόζει τα προγράμματα δράσης, όταν αυτό είναι αναγκαίο. Κατ’εξαίρεση, το άρθρο 7 προβλέπει τη δυνατότητα λήψης μέτρων που δεν προβλέπονται από τα προγράμματα δράσης με βάση τις ίδιες διαδικασίες των προγραμμάτων δράσης. Η διάταξη αυτή μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη στην περίπτωση που επιθυμεί η Επιτροπή να προβεί γρήγορα σε χρηματοδότηση πριν ολοκληρωθεί πλήρως το πρόγραμμα δράσης.

Υιοθέτηση ειδικών μέτρων που δεν προβλέπονται στα έγγραφα στρατηγικής και στα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα (άρθρο 8)

Το άρθρο 8 προβλέπει τη δυνατότητα υιοθέτησης ειδικών μέτρων που δεν καλύπτονται από τα έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα σε περίπτωση απρόβλεπτων αναγκών ή γεγονότων. Η διάταξη αυτή επιτρέπει να αυξηθεί η ικανότητα αντίδρασης της Κοινότητας και διασφαλίζει την απαιτούμενη ευελιξία για την αποτελεσματική εφαρμογή της κοινοτικής εξωτερικής βοήθειας, ιδίως στις περιπτώσεις επειγόντων μέτρων. Δεδομένου ότι η Επιτροπή λαμβάνει τις αποφάσεις αυτές εκτός της διαδικασίας έγκρισης του πολυετούς προγραμματισμού από τα κράτη μέλη, προβλέπεται η υποβολή των αποφάσεων αυτών στη διαδικασία "επιτροπολογίας" όταν το προς χρηματοδότηση ποσό υπερβαίνει τα 15 εκατομμύρια EUR. Κατά τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή μπορεί να υιοθετήσει ειδικά μέτρα που δεν προβλέπονται στα έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, δηλαδή αφού διατυπώσει τη γνώμη της διαχειριστική επιτροπή, την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής (η επιτροπή συνιστάται με το άρθρο 21 του παρόντος κανονισμού). Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της επί των ειδικών μέτρων. Η Επιτροπή λαμβάνει πλήρως υπόψη γνώμη της επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή. Η Επιτροπή μπορεί να προσαρμόσει τα ειδικά μέτρα σύμφωνα με την ίδια διαδικασία· ωστόσο, η γνώμη της επιτροπής δεν είναι απαραίτητη στην περίπτωση προσαρμογών που θεωρούνται αμελητέες, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 5.

Επιλεξιμότητα (άρθρο 9)

Το άρθρο 9 διευκρινίζει το σύνολο των οντοτήτων, των οργανισμών και των ιδρυμάτων που είναι επιλέξιμα δυνάμει του κανονισμού. Προβλέπει ευρεία επιλεξιμότητα σύμφωνα με την τρέχουσα πρακτική. Τα θεσμικά όργανα και οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι επιλέξιμα μόνο στο πλαίσιο της εκτέλεσης των μέτρων στήριξης (βλέπε άρθρο 11). Όσον αφορά τη δυνατότητα υπαγωγής σε καθεστώς κοινοτικών επιχορηγήσεων, το άρθρο 9 πρέπει να εξεταστεί σε συνδυασμό με το άρθρο 16 που διευκρινίζει τους κανόνες συμμετοχής στις διαδικασίες των δημόσιων συμβάσεων και επιχορηγήσεων.

Μορφές χρηματοδότησης (άρθρο 10) και μέτρα στήριξης (άρθρο 11)

Το άρθρο 10 περιγράφει, ενδεικτικά, τον τύπο των μέτρων που μπορούν να χρηματοδοτηθούν δυνάμει του παρόντος κανονισμού με βάση την τρέχουσα πρακτική[16].

Σύμφωνα με το άρθρο 11, η Κοινότητα μπορεί να χρηματοδοτεί όλα τα μέτρα στήριξης που είναι απαραίτητα για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Στις περιπτώσεις που τα μέτρα στήριξης δεν χρηματοδοτούνται απευθείας στο πλαίσιο των πολυετών προγραμματισμών και των προγραμμάτων δράσης, το σημείο 6.1.2 του δημοσιονομικού δελτίου προβλέπει ειδικά πλαίσια χρηματοδότησης (που αντιστοιχούν στη σημερινά «κονδύλια ΒΑ») ενώ το άρθρο 11 παράγραφος 3 προβλέπει ότι τα μέτρα στήριξης υιοθετούνται σύμφωνα με τις ίδιες διαδικασίες με τις οποίες υιοθετούνται τα ειδικά μέτρα που δεν καλύπτονται από τα έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα (βλέπε άρθρο 8).

Συγχρηματοδότηση (άρθρο 12) και τρόποι διαχείρισης (άρθρο 13)

Σύμφωνα με την τρέχουσα πρακτική και τη βούληση των χρηματοδοτών να ενθαρρύνουν τον εντατικότερο συντονισμό των δράσεων συνεργασίας, το άρθρο 12 επιβεβαιώνει ότι τα χρηματοδοτούμενα μέτρα μπορούν να αποτελούν αντικείμενο συγχρηματοδότησης (παράλληλης ή μικτής). Στην παράγραφο 3 διευκρινίζεται ότι, στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή μπορεί να λαμβάνει και να διαχειρίζεται κεφάλαια των κρατών μελών (ιδίως των οργανισμών του δημόσιου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα), οποιασδήποτε άλλης τρίτης χρηματοδότριας χώρας ή διεθνών και περιφερειακών οργανισμών. Η διάταξη αυτή επιτρέπει στην Επιτροπή να ενεργεί σε ισότιμη βάση με τους λοιπούς χρηματοδότες.

Το άρθρο 13 περιγράφει τους τρόπους διαχείρισης που διαθέτει η Επιτροπή για την εφαρμογή των μέτρων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού:

- άμεση ή έμμεση κεντρική διαχείριση από κοινοτικούς οργανισμούς ή οργανισμούς που δημιουργούν οι Κοινότητες (παράγραφος 2)·

- έμμεση κεντρική διαχείριση από οργανισμούς των κρατών μελών (παράγραφος 3), σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 2 γ) i) του δημοσιονομικού κανονισμού που επιτρέπει τη δυνατότητα αυτή, εφόσον προβλέπεται αυτό από τη βασική πράξη. Στην περίπτωση αυτή, το άρθρο διευκρινίζει ότι η Επιτροπή αποφασίζει σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 4 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, δηλαδή αφού διατυπώσει τη γνώμη της διαχειριστική επιτροπή, την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών (πρβλ. διαδικασίες στο σημείο 2.2).

Δημοσιονομικές δεσμεύσεις (άρθρο 14)

Σύμφωνα με το άρθρο 14, οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις αναλαμβάνονται με βάση τις αποφάσεις που λαμβάνει η Επιτροπή στο πλαίσιο των προγραμμάτων δράσης (άρθρο 7), των ειδικών μέτρων που δεν προβλέπονται στα έγγραφα στρατηγικής και στα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα (άρθρο 8), και των μέτρων στήριξης (άρθρο 11).

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας (άρθρο 15)

Το άρθρο 15 διευκρινίζει τα μέτρα που σκοπό έχουν να προστατέψουν τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας και ιδίως να της επιτρέψουν να διενεργήσει όλους τους απαιτούμενους ελέγχους επί των εφαρμοζόμενων δραστηριοτήτων.

Συμμετοχή στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και επιχορηγήσεων και κανόνες καταγωγής (άρθρο 16)

Το άρθρο 16 καθορίζει τους όρους πρόσβασης στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και επιχορηγήσεων στο πλαίσιο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Στο σημερινό στάδιο, οι διατάξεις που προβλέπονται είναι σύμφωνες με την "Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην κοινοτική εξωτερική βοήθεια»[17], η οποία προβλέπει την τροποποίηση των βασικών κανονισμών των κυριότερων μέσων κοινοτικής βοήθειας για τη μεγαλύτερη αποδέσμευση της βοήθειας. Σημειωτέον ότι, κατά την έννοια του άρθρου 16 (παράγραφος 2), όταν ένα τρίτο κράτος επιτρέπει στα κράτη μέλη της Κοινότητας να συμμετάσχουν στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και παροχής επιχορηγήσεων, η Επιτροπή μπορεί να δώσει ανάλογη άδεια στο εν λόγω τρίτο κράτος, αφού διατυπώσει τη γνώμη της διαχειριστική επιτροπή, την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών (διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 4 της απόφασης 1999/468/ΕΚ - πρβλ. διαδικασίες στο σημείο 2.2). Το άρθρο 16 μπορεί να τροποποιηθεί ώστε να ληφθούν υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά την εξέταση του προαναφερόμενου κανονισμού.

Προχρηματοδοτήσεις (άρθρο 17) και επιχορηγήσεις που διατίθενται στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή σε άλλους ενδιάμεσους χρηματοδότες (άρθρο 18)

Τα άρθρα 17 και 18 διευκρινίζουν ορισμένα τεχνικά σημεία σχετικά με την εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 10, και ειδικότερα:

Το άρθρο 17 ορίζει ότι οι τόκοι που αποφέρουν οι προχρηματοδοτήσεις αφαιρούνται από την τελική πληρωμή.

Το άρθρο 18 διευκρινίζει τον τύπο των διατάξεων που πρέπει να υιοθετεί η Επιτροπή, κατά περίπτωση, όταν αποφασίζει να διαθέσει κεφάλαια στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή στους λοιπούς ενδιάμεσους χρηματοδότες.

Αξιολόγηση (άρθρο 19)

Το άρθρο 19 δεσμεύει την Επιτροπή να αξιολογεί τακτικά τα αποτελέσματα των γεωγραφικών και θεματικών πολιτικών και προγραμμάτων, των τομεακών πολιτικών, καθώς και την αποτελεσματικότητα του προγραμματισμού.

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ (ΤΙΤΛΟΣ IV)

Ετήσια έκθεση (άρθρο 20)

Σύμφωνα με τις αποφάσεις που εφαρμόζονται από το 2001 με σκοπό την απλούστευση και μείωση του αριθμού των εκθέσεων που διαβιβάζονται στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το άρθρο 20 διατηρεί την παρούσα κατάσταση και προβλέπει την υποβολή ετήσιας έκθεσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η έκθεση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συσσωρευθείσα πείρα από το 2001 και μετά, και ιδίως, τις παρατηρήσεις που διατυπώνουν ετησίως το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τη μορφή και το περιεχόμενο της έκθεσης[18].

Επιτροπολογία (άρθρο 21)

Το άρθρο 21 θεσπίζει την επιτροπή των κρατών μελών. Οι προνομίες της επιτροπής διευκρινίζονται στα σημεία 2.2, 3.2, 3.5 και 3.8. Όταν εξετάζει τις εξωτερικές δράσεις που συνδέονται με την εξωτερική προβολή των εσωτερικών πολιτικών, η επιτροπή μπορεί να συμπροεδρεύεται από την ενδιαφερόμενη υπηρεσία της Επιτροπής.

Συμμετοχή τρίτης χώρας μη επιλέξιμης δυνάμει του παρόντος κανονισμού (άρθρο 22)

Για να καταστεί αποτελεσματικότερη η κοινοτική βοήθεια και, ιδίως, για να αποφευχθεί ο κατακερματισμός ορισμένων προγραμμάτων μεταξύ διαφόρων μέσων, το άρθρο 22 συμπεριλαμβάνει τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη, τις χώρες που μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση από το προενταξιακό μέσο και τις χώρες που μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση από το ευρωπαϊκό μέσο γειτονίας και εταιρικής σχέσης μεταξύ των χωρών που μπορούν να επωφεληθούν από τα μέτρα που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται όταν το έργο ή το πρόγραμμα που υιοθετείται έχει παγκόσμιο, περιφερειακό ή διασυνοριακό χαρακτήρα.

Αναστολή της βοήθειας (άρθρο 23)

Το άρθρο 23 ορίζει τη διαδικασία που πρέπει να εφαρμόζεται σε περίπτωση μη τήρησης των αρχών που καθορίζονται στον τίτλο Ι. Εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας με χώρα εταίρο ή όταν η συμφωνία αυτή δεν προβλέπει διαδικασίες για βασικές ρήτρες.

Δημοσιονομικές διατάξεις (άρθρο 24)

Το άρθρο 24 καθορίζει το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και το συνολικό ποσό που προορίζεται για τη συνεργασία με τα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «Προς την πλήρη ένταξη της συνεργασίας με τις χώρες ΑΚΕ στον προϋπολογισμό ΕΕ»[19].

Αναθεώρηση του κανονισμού (άρθρο 25)

Το άρθρο 25 προβλέπει τη δυνατότητα αναθεώρησης του κανονισμού εντός της 31ης Δεκεμβρίου 2011.

2004/0220 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση μέσου χρηματοδότησης της συνεργασίας για την ανάπτυξη και της οικονομικής συνεργασίας

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 179, παράγραφος 1 και το άρθρο 181 Α, παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής[20],

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Για να καταστεί αποτελεσματικότερη η κοινοτική εξωτερική βοήθεια, προτείνεται νέο κανονιστικό πλαίσιο για τον προγραμματισμό και την παροχή βοήθειας. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. ….. του Συμβουλίου, της ...., αποβλέπει στη θέσπιση μέσου προενταξιακής βοήθειας (IPA) που καλύπτει την κοινοτική βοήθεια προς τις υποψήφιες και δυνητικά υποψήφιες για προσχώρηση χώρες[21]. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. ……. του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ......, θεσπίζει το ευρωπαϊκό μέσο γειτονίας και εταιρικής σχέσης (ENPI). Ο παρών κανονισμός αποτελεί το τρίτο γενικό μέσο για την άμεση στήριξη των ευρωπαϊκών εξωτερικών πολιτικών.

Η επιδίωξη και εμβάθυνση των διμερών σχέσεων μεταξύ της Κοινότητας και των βιομηχανικών χωρών και η παγίωση πολυμερών θεσμών συναποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την ενδυνάμωση του ρόλου και της θέσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διεθνή σκηνή και συμβάλλουν σημαντικά στην ισορροπία και στην ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας.

Με γνώμονα τις αρχές που καθορίζονται στις συμφωνίες, στα σχέδια δράσης και στις λοιπές δηλώσεις που υιοθετούνται από κοινού, η Κοινότητα θέτει σε εφαρμογή πολιτική συνεργασίας με τις βιομηχανικές χώρες ώστε να δημιουργήσει ευνοϊκό πλαίσιο για τη διεξαγωγή και ανάπτυξη των σχέσεών της με τις χώρες αυτές. Η πολιτική συνεργασίας συμβάλλει στη δημιουργία συνθηκών ευνοϊκών για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στις χώρες αυτές και για την ανάπτυξη των ανταλλαγών, ιδίως σε οικονομικό, εμπορικό, πανεπιστημιακό και πολιτιστικό επίπεδο.

Η Κοινότητα ακολουθεί πολιτική συνεργασίας για την ανάπτυξη που αποβλέπει ιδίως στην επίτευξη των στόχων για την καταπολέμηση της φτώχειας, για τη διαρκή οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και την αρμονική και σταδιακή ένταξη των αναπτυσσόμενων χωρών στην παγκόσμια οικονομία.

Η πολιτική της συνεργασίας για την ανάπτυξη και η διεθνής δράση της Κοινότητας έχουν ως γνώμονα τους αναπτυξιακούς στόχους της Χιλιετίας, τους οποίους υιοθέτησε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 2000, όπως η εξάλειψη της έσχατης ένδειας και της πείνας, καθώς και τους στόχους και αρχές της αειφόρου ανάπτυξης που έχουν συμφωνηθεί σε διάφορες διασκέψεις των Ηνωμένων Εθνών.

Ένα πολιτικό περιβάλλον που διασφαλίζει την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα, το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών, των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου, καθώς και τη χρηστή διακυβέρνηση αποτελεί αναπόσταστο μέρος της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.

Οι υγιείς και σταθερές οικονομικές πολιτικές αποτελούν προαπαιτούμενο για την ανάπτυξη.

Η δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 10ης Νοεμβρίου 2000, για την αναπτυξιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας καθορίζει το γενικό πλαίσιο δράσης της Κοινότητας στον τομέα της ανάπτυξης.

Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της έχουν συνάψει συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας που σκοπό έχουν να συμβάλουν σημαντικά στη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των χωρών εταίρων και στην ευημερία των λαών τους.

Οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας βασίζονται σε κοινές και παγκόσμιες αξίες όσον αφορά το σεβασμό και την προαγωγή των ανθρώπινων δικαιωμάτων, τις θεμελιώδεις ελευθερίες, την τήρηση των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου.

Κατά την εφαρμογή της κοινής αναπτυξιακής πολιτικής, ένας θεμελιώδης στόχος είναι να καταστεί η βοήθεια αποτελεσματικότερη. Μεγαλύτερη συμπληρωματικότητα και ορθολογική οργάνωση, απλούστευση, εναρμόνιση και συντονισμός των διαδικασιών, χωρίς να θίγονται οι πολιτικές επιλογές, τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στις σχέσεις της με τους χρηματοδότες και τους λοιπούς αναπτυξιακούς παράγοντες, αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία για να διασφαλιστούν η συνοχή και η καταλληλότητα της βοήθειας και, συγχρόνως, να μειωθεί το κόστος που επιβαρύνει τις χώρες εταίρους.

Η οικειοποίηση των στρατηγικών ανάπτυξης από τις χώρες εταίρους αποτελεί την εγγύηση για την επιτυχία των αναπτυξιακών πολιτικών και, προς το σκοπό αυτό, πρέπει να ενθαρρυνθεί η μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή όλων των κοινωνικών τομέων. Οι στρατηγικές συνεργασίας και οι διαδικασίες εφαρμογής των παρεμβάσεων των χρηματοδοτών πρέπει να εναρμονιστούν όσο το δυνατό περισσότερο με εκείνες των χωρών εταίρων ώστε να ενθαρρυνθεί η οικειοποίηση και να διασφαλιστούν η αποτελεσματικότητα και η διαφάνεια.

Είναι σκόπιμο να διασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των διαφόρων τομέων της εξωτερικής δράσης της Κοινότητας και να καταβληθούν προσπάθειες ώστε οι εξωτερικές κοινοτικές πολιτικές να συμβιβάζονται με τις εσωτερικές πολιτικές.

H Επιτροπή έχει εκδώσει δύο ανακοινώσεις σχετικά με τη σύνδεση της αρωγής, της αποκατάστασης και της ανάπτυξης (COM(1996) 153 και COM(2001) 153), μετά τις οποίες ακολούθησαν ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και συμπεράσματα του Συμβουλίου, στα οποία υπογραμμίζεται η ανάγκη να συσχετιστούν οι ενέργειες που χρηματοδοτούνται δυνάμει των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Για την αποτελεσματική προβολή των εσωτερικών πολιτικών εκτός της Ένωσης, η υιοθέτηση θεματικών προγραμμάτων αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο· τα προγράμματα αυτά πρέπει να συμβιβάζουν την ανάγκη τομεακής συνοχής και θεματικής προβολής των εσωτερικών πολιτικών και την ανάγκη συνολικής συνοχής των εξωτερικών σχέσεων.

Η αποδέσμευση της βοήθειας σε επαρκές επίπεδο αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία της βοήθειας και την ενδυνάμωση των τοπικών ικανοτήτων.

Ο παρών κανονισμός καθορίζει για την περίοδο 2007-2013 χρηματοδοτικό πλαίσιο, το οποίο αποτελεί, για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, προνομιακή αναφορά, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού.

Είναι σκόπιμο να θεσπιστούν τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[22]. Είναι σκόπιμο να υιοθετηθούν τα έγγραφα πολυετούς προγραμματισμού, καθώς και ορισμένα ειδικά μέτρα εφαρμογής σύμφωνα με τη διαδικασία της διαχειριστικής επιτροπής. Τα λοιπά μέτρα που δεν προβλέπονται στα έγγραφα προγραμματισμού θα υιοθετηθούν σύμφωνα με τη διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής.

Οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης, και συγκεκριμένα η στήριξη της συνεργασίας για την ανάπτυξη, η οικονομική, χρηματοδοτική, τεχνικοεπιστημονική, καθώς και κάθε άλλη μορφή συνεργασίας με τις χώρες, τα εδάφη και τις περιοχές που δεν είναι κράτη μέλη της Κοινότητας ή συνδεδεμένες με την Κοινότητα υπερπόντιες χώρες και εδάφη, και που δεν είναι επιλέξιμες για κοινοτική βοήθεια στο πλαίσιο του IPA ή του ENPI, είναι αδύνατο να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς, λόγω των διαστάσεων της προβλεπόµενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Επομένως, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που καθορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας που καθορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

Με τον παρόντα κανονισμό καταργούνται οι ακόλουθοι κανονισμοί: α) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1568/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2003, σχετικά με τη βοήθεια για την καταπολέμηση των ασθενειών που οφείλονται στην φτώχεια (HIV/AIDS, φυματίωσης και ελονοσίας) στις αναπτυσσόμενες χώρες, β) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1567/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2003, σχετικά με τη στήριξη των πολιτικών και των δράσεων που αφορούν την αναπαραγωγή και τη σεξουαλική ζωή και τα συναφή δικαιώματα στις αναπτυσσόμενες χώρες, γ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2493/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με τα μέτρα για την προώθηση της πλήρους ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής διάστασης στη διαδικασία ανάπτυξης των αναπτυσσομένων χωρών, δ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2494/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με τα μέτρα για την προώθηση της διατήρησης και της αειφόρου διαχείρισης τροπικών και άλλων δασών στις αναπτυσσόμενες χώρες, ε) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 975/1999 του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 1999, για τον καθορισμό των προϋποθέσεων για την εφαρμογή των δράσεων συνεργασίας για την ανάπτυξη, που συμβάλλουν στο γενικό στόχο της ανάπτυξης και της εδραίωσης της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, στ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 806/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την προαγωγή της ισότητας των φύλων στη συνεργασία για την ανάπτυξη, ζ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1659/98 του Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου 1998 σχετικά με την αποκεντρωμένη συνεργασία, όπως τροποποιήθηκε και επεκτάθηκε με τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 995/2002 και 625/2004, η) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1658/98 του Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου 1998 σχετικά με τη συγχρηματοδότηση από κοινού με ευρωπαϊκούς αναπτυξιακούς μη κυβερνητικούς οργανισμούς (ΜΚΟ) δράσεων σε τομείς που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις αναπτυσσόμενες χώρες, θ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1292/96 του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1996 σχετικά με την πολιτική και τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας και των ειδικών δράσεων στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1726/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 2001, για την τροποποίηση του άρθρου 21 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1292/96 του Συμβουλίου σχετικά με την πολιτική και τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας και των ειδικών δράσεων στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια, ι) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 382/2001 του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2001, για την εφαρμογή προγραμμάτων που προωθούν τη συνεργασία και τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των βιομηχανικών χωρών της Βορείου Αμερικής, της Άπω Ανατολής και της Αυστραλασίας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1035/1999, ια) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1726/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 2000, για την αναπτυξιακή συνεργασία με τη Νότιο Αφρική, ιβ) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 443/92 του Συμβουλίου της 25ης Φεβρουαρίου 1992 περί χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας καθώς και οικονομικής συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας, ιγ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2258/96 του Συμβουλίου της 22ας Νοεμβρίου 1996 σχετικά με δράσεις αποκατάστασης και ανασυγκρότησης προς όφελος των αναπτυσσομένων χωρών, ιδ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2130/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 2001, σχετικά με τις ενέργειες της ενίσχυσης εκριζωθέντων πληθυσμών στις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, ιε) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 550/97 του Συμβουλίου της 24ης Μαρτίου 1997 για τις δράσεις στον τομέα του ιού HIV/AIDS στις αναπτυσσόμενες χώρες, ιστ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1484/97 του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 1997 για την ενίσχυση των δημογραφικών πολιτικών και προγραμμάτων στις αναπτυσσόμενες χώρες,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΤΙΤΛΟΣ I

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ

Άρθρο 1

Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής

(1) Σύμφωνα με τα άρθρα 179 και 181 Α της συνθήκης, η Κοινότητα χρηματοδοτεί μέτρα που σκοπό έχουν να στηρίξουν τη συνεργασία με τις χώρες, τα εδάφη και τις περιοχές (εφεξής "χώρες και περιοχές εταίροι") που δεν είναι κράτη μέλη της Κοινότητας ή υπερπόντιες χώρες και εδάφη συνδεδεμένες με την Κοινότητα, και δεν δικαιούνται κοινοτικής βοήθειας δυνάμει του προενταξιακού μέσου ή του ευρωπαϊκού μέσου γειτονίας και εταιρικής σχέσης, και της διεθνούς δράσης σε πολυμερές πλαίσιο.

(2) Σύμφωνα με τα άρθρα 179 και 181 Α της συνθήκης, η κοινοτική βοήθεια υποστηρίζει κυρίως τη συνεργασία για την ανάπτυξη, την οικονομική, χρηματοοικονομική, τεχνικοεπιστημονική ή οποιαδήποτε άλλη μορφή συνεργασίας με τις χώρες και περιοχές εταίρους, καθώς και διεθνή μέτρα για την προώθηση των στόχων των εσωτερικών πολιτικών εκτός της ΕΕ. Η συνεργασία αυτή εφαρμόζεται σύμφωνα με τις αρχές και τους στόχους της εξωτερικής δράσης της Κοινότητας.

(3) Τα μέτρα που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού καλύπτουν όλους τους τομείς συνεργασίας που είναι κατάλληλοι για την επίτευξη των στόχων των άρθρων 177 έως 181 Α της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, καθώς και για την τήρηση των διεθνών υποχρεώσεων και δεσμεύσεων της Κοινότητας Καλύπτει επίσης τους τομείς που προβλέπουν οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας και άλλες διμερείς πράξεις που συνάπτονται με τις χώρες και περιοχές εταίρους ή που προσδιορίζονται στις δηλώσεις που έχουν εγκριθεί από κοινού με τις χώρες και περιοχές εταίρους, καθώς και την επιδίωξη των στόχων των εσωτερικών πολιτικών στο διεθνές επίπεδο. Τα μέτρα αφορούν κυρίως:

α) την κοινωνική και ανθρώπινη ανάπτυξη, καθώς και τα θέματα υγείας και πληθυσμού·

β) την προαγωγή της ισότητας των φύλων·

γ) την αγροτική ανάπτυξη, την επισιτιστική βοήθεια και την επισιτιστική ασφάλεια·

δ) την αστική ανάπτυξη·

ε) την προστασία του περιβάλλοντος·

στ) την αειφόρο διαχείριση των φυσικών πόρων·

ζ) τις υποδομές (ιδίως στον τομέα των μεταφορών, των υδάτινων πόρων, της ενέργειας, του περιβάλλοντος και των τηλεπικοινωνιών), συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων διαχείρισης, της ασφάλειας και προστασίας των υποδομών και των δραστηριοτήτων στον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών, καθώς και των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας·

η) τον ιδιωτικό τομέα, τους παραγωγικούς τομείς και τις οικονομικές υποδομές·

θ) το εμπόριο και τις επενδύσεις·

ι) την απασχόληση, την κοινωνική συνοχή και την κοινωνική προστασία·

ια) το σεβασμό των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των βασικών κανόνων εργασίας·

ιβ) τα τελωνειακά ζητήματα και τη φορολογία·

ιγ) τις μακροοικονομικές ή διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις·

ιδ) τις τομεακές μεταρρυθμίσεις·

ιε) την πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια ή ανώτατη εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση·

ιστ) την έρευνα, τη συνεργασία και την ανάπτυξη των τεχνικοεπιστημονικών ικανοτήτων, και την κινητικότητα των επιστημόνων·

ιζ) την πολιτιστική συνεργασία και τις πανεπιστημιακές και διαπολιτισμικές ανταλλαγές·

ιη) την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ της Κοινότητας και των χωρών και περιοχών εταίρων·

ιθ) την ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών και το διάλογο με τους μη κρατικούς φορείς και, κυρίως, με τις ενώσεις, τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τους κοινωνικούς εταίρους·

κ) τη θεσμική στήριξη που αποβλέπει κυρίως στην προαγωγή της χρηστής διακυβέρνησης, στην ενδυνάμωση του κράτους δικαίου, στη δημιουργία ικανοτήτων για τη διοίκηση και τις τοπικές αρχές, στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και του αντικτύπου των δημόσιων υπηρεσιών και στην προσέγγιση του θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου·

κα) το διάλογο για τις πολιτικές·

κβ) την προαγωγή και την προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, τη στήριξη της διαδικασίας εκδημοκρατισμού, καθώς και την παροχή συνδρομής στις εκλογικές διαδικασίες και την παρακολούθηση από εκλογικούς παρατηρητές·

κγ) την περιφερειακή συνεργασία και ολοκλήρωση, καθώς και τη συνεργασία μεταξύ των βιομηχανικών εταίρων·

κδ) τη διασυνοριακή συνεργασία·

κε) τη δικαιοσύνη και τη δικαστική, αστυνομική, φορολογική, δημοσιονομική και τελωνειακή συνεργασία·

κζ) όλα τα θέματα ασύλου και μετανάστευσης (νόμιμης ή παράνομης), συμπεριλαμβανομένων των συνοριακών ελέγχων, της επανεισδοχής και της επιστροφής, καθώς και της διεθνούς προστασίας·

κη) την παροχή βοήθειας στους πρόσφυγες και στους εκτοπισθέντες ή εκριζωθέντες·

κθ) την πρόληψη, διαχείριση και επίλυση των διαφορών·

λ) τη μετάβαση από τη βοήθεια έκτακτης ανάγκης στην αποκατάσταση και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, την ανασυγκρότηση και την αποκατάσταση μετά το στάδιο έκτακτης ανάγκης·

λα) την πρόληψη των φυσικών καταστροφών·

λβ) οποιονδήποτε άλλο τομέα που είναι αναγκαίος για την επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στα άρθρα 177 έως 181 Α της συνθήκης.

Άρθρο 2

Γενικές αρχές

(1) Για όλα τα μέτρα που χρηματοδοτούνται και όλους τους τομείς συνεργασίας που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, η Κοινότητα επιδιώκει τη συνοχή μεταξύ των διαφόρων τομέων της εξωτερικής δράσης, καθώς και με τις λοιπές κοινοτικές πολιτικές. Η συνοχή αυτή διασφαλίζεται κατά τη χάραξη των πολιτικών, το στρατηγικό προγραμματισμό, τον προγραμματισμό και την εφαρμογή των δραστηριοτήτων.

(2) Για τον καλύτερο συντονισμό των πολιτικών συνεργασίας και την εναρμόνιση των διαδικασιών και διεργασιών προγραμματισμού των δραστηριοτήτων, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τον αμοιβαίο συντονισμό και τη συμπληρωματικότητα όλων των χρηματοδοτούμενων μέτρων και όλων των τομέων συνεργασίας που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό.

Ο συντονισμός συνεπάγεται την τακτική και συχνή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, σχετικά με τις αναλύσεις της κατάστασης των χωρών και περιοχών εταίρων, τις στρατηγικές συνεργασίας, τους τομείς παρέμβασης που έχουν προτεραιότητα, τις διεξαγόμενες ή μελλοντικές δραστηριότητες συνεργασίας και τις αξιολογήσεις.

Ένας τέτοιος συντονισμός προωθείται κυρίως σε τοπικό επίπεδο στις χώρες και περιοχές εταίρους.

Τα κράτη μέλη και η Κοινότητα χρησιμοποιούν τα αποτελέσματα των τακτικών συντονισμών ως βασικά στοιχεία για τις διαδικασίες προγραμματισμού τους.

(3) Για την προώθηση πολυμερούς προσέγγισης με σκοπό την επίλυση διεθνών ζητημάτων, η Επιτροπή, σε συνεννόηση με τα κράτη μέλη, λαμβάνει τα μέτρα που είναι απαραίτητα για να διασφαλιστούν ο συντονισμός και η συνεργασία με τους πολυμερείς και περιφερειακούς οργανισμούς και όργανα, όπως τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, οι οργανώσεις, τα ταμεία και τα προγράμματα των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και με τους διμερείς χρηματοδότες εκτός της Κοινότητας.

(4) Η κοινοτική συνεργασία ευνοεί και ενθαρρύνει τη στήριξη των στρατηγικών εθνικής ανάπτυξης, των μεταρρυθμιστικών πολιτικών και των τομεακών προσεγγίσεων και προγραμμάτων με τη χρησιμοποίηση των καταλληλότερων μέσων και ιδίως με τη δημοσιονομική στήριξη.

(5) Η Ένωση θεμελιώνεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και επιδιώκει τον ενστερνισμό των αξιών αυτών από τις χώρες εταίρους μέσω του διαλόγου και της συνεργασίας.

ΤΙΤΛΟΣ II

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ

Άρθρο 3

Γενικό πλαίσιο του προγραμματισμού και κατανομή των κεφαλαίων

(1) Τα μέτρα θα χρηματοδοτηθούν μέσω γεωγραφικών ή θεματικών προγραμμάτων ή στο πλαίσιο συνολικών πρωτοβουλιών.

Ένα γεωγραφικό πρόγραμμα καλύπτει τη συνεργασία σε όλους τους κατάλληλους τομείς δραστηριοτήτων, με συγκεκριμένες χώρες και περιοχές εταίρους σε γεωγραφική βάση.

Ένα θεματικό πρόγραμμα εξετάζει ένα συγκεκριμένο θέμα ή τομέα που αφορά ομάδα χωρών εταίρων χωρίς γεωγραφικό προσδιορισμό, ή δραστηριότητες συνεργασίας που απευθύνονται σε διάφορες περιοχές ή ομάδες χωρών εταίρων ή ακόμη διεθνή δράση χωρίς συγκεκριμένη γεωγραφική βάση, ιδίως στο πλαίσιο πολυμερών ή παγκόσμιων δραστηριοτήτων που αποβλέπουν στην εξωτερική προώθηση των εσωτερικών πολιτικών της Ένωσης.

Η Επιτροπή καθορίζει τα γεωγραφικά και θεματικά προγράμματα και προσδιορίζει το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής τους.

(2) Όσον αφορά τα γεωγραφικά προγράμματα, η Επιτροπή καταρτίζει έγγραφο στρατηγικής και πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα για κάθε χώρα ή περιοχή εταίρο, σύμφωνα με το άρθρο 4 και υιοθετεί πρόγραμμα δράσης για κάθε χώρα και περιοχή εταίρο, σύμφωνα με το άρθρο 7.

Όσον αφορά τα θεματικά προγράμματα, η Επιτροπή καταρτίζει έγγραφα θεματικής στρατηγικής, σύμφωνα με το άρθρο 5, και υιοθετεί προγράμματα δράσης, σύμφωνα με το άρθρο 7.

Σε εξαιρετικές περιστάσεις, η κοινοτική στήριξη μπορεί επίσης να λάβει τη μορφή ειδικών μέτρων που δεν προβλέπονται στα έγγραφα στρατηγικής και στα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα, σύμφωνα με το άρθρο 8.

(3) Στο πλαίσιο ενός γεωγραφικού προγράμματος, η Επιτροπή καθορίζει την πολυετή ενδεικτική κατανομή κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση της συνεργασίας με καθεμία από τις χώρες ή περιοχές εταίρους. Τα κριτήρια για τον καθορισμό της κατανομής αυτής βασίζονται στις ανάγκες και στις επιδόσεις των χωρών και περιοχών εταίρων όσον αφορά τις κοινοτικές πολιτικές και στρατηγικές συνεργασίας, με την επιφύλαξη εξαιρετικών περιστάσεων ή διεθνών δεσμεύσεων της Κοινότητας. Η Επιτροπή μπορεί να προβλέψει ειδικό χρηματοδοτικό πλαίσιο για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των εξόχως απόκεντρων περιοχών της ΕΕ και των όμορων χωρών και περιοχών εταίρων.

Άρθρο 4

Έγγραφα στρατηγικής και πολυετής προγραμματισμός των γεωγραφικών προγραμμάτων

(1) Τα έγγραφα στρατηγικής για τις χώρες και περιοχές εταίρους καταρτίζονται για περίοδο επτά ετών κατά ανώτατο όριο ώστε να παρασχεθεί συνεκτικό πλαίσιο συντονισμού μεταξύ της Κοινότητας και της χώρας ή περιοχής εταίρου. Τα έγγραφα αυτά αποτελούν τη βάση για την επεξεργασία των πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων.

Τα έγγραφα στρατηγικής υπόκεινται σε ενδιάμεση ή, ενδεχομένως, σε ad hoc επανεξέταση με την εφαρμογή, αν χρειαστεί, των διαδικασιών και αρχών που καθορίζονται στις συμφωνίες εταιρικής σχέσεις και συνεργασίας που συνάπτονται με τις χώρες και περιοχές εταίρους.

(2) Τα έγγραφα στρατηγικής καταρτίζονται, στο βαθμό που είναι αυτό δυνατό, μετά από διάλογο με τις χώρες και περιοχές εταίρους, με τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών των χωρών και περιοχών εταίρων, ώστε να διασφαλιστεί η επαρκής οικειοποίηση της διαδικασίας από τις ίδιες τις χώρες και περιοχές εταίρους και να ενθαρρυνθεί η στήριξη των εθνικών αναπτυξιακών στρατηγικών, ιδίως των στρατηγικών για τη μείωση της φτώχειας.

(3) Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα καταρτίζονται με βάση τα έγγραφα στρατηγικής για κάθε χώρα και περιοχή εταίρο. Αποτελούν αντικείμενο συμφωνίας με τη χώρα και περιοχή εταίρο, στο βαθμό που είναι αυτό δυνατό.

Τα εν λόγω πολυετή ενδεικτικά προγράμματα διευκρινίζουν τους τομείς προτεραιότητας που επιλέγονται για κοινοτική χρηματοδότηση, τους συγκεκριμένους στόχους, τα αναμενόμενα αποτελέσματα και τους δείκτες επίδοσης.

Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα καθορίζουν επίσης την ενδεικτική δημοσιονομική κατανομή, τόσο συνολικά όσο και ανά τομέα προτεραιότητας, ενδεχομένως υπό μορφή ψαλίδας.

Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα προσαρμόζονται ενδεχομένως σε συνάρτηση με τις ενδιάμεσες ή ad hoc επανεξετάσεις των εγγράφων στρατηγικής.

Σε έκτακτες περιστάσεις, μια πολυετής ενδεικτική κατανομή των κεφαλαίων μπορεί να προσαρμοστεί προς τα άνω ή προς τα κάτω, σε συνάρτηση ιδίως με τις ιδιαίτερες ανάγκες που υπαγορεύονται, για παράδειγμα, από καταστάσεις που έπονται των κρίσεων ή από εξαιρετικές επιδόσεις.

(4) Σε περιστάσεις όπως κρίσεις, καταστάσεις που έπονται των συγκρούσεων ή απειλές της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ειδική διαδικασία έκτακτης ανάγκης για την ad hoc επανεξέταση της στρατηγικής συνεργασίας ανά χώρα ή περιοχή. Η επανεξέταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε στρατηγική ανά χώρα ή περιοχή ώστε να προωθηθεί η μετάβαση προς τη μακροχρόνια ανάπτυξη και συνεργασία. Η στρατηγική αυτή θα διασφαλίσει τη συνοχή μεταξύ των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και των λοιπών κοινοτικών πράξεων, ιδίως του μέσου σταθερότητας και της ανθρωπιστικής βοήθειας. Όταν οι χώρες εταίροι ή οι ομάδες των χωρών εταίρων έχουν εμπλακεί σε κατάσταση κρίσης ή πλήττονται από κατάσταση κρίσης ή εξέρχονται από κρίση, η διαδικασία του πολυετούς προγραμματισμού δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο μεγαλύτερο συντονισμό της βοήθειας, στην αποκατάσταση και στην ανάπτυξη ώστε να διασφαλιστεί η μετάβαση από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη φάση ανάπτυξης, καθώς και στην προετοιμασία για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και στη σχετική πρόληψη στην περίπτωση χωρών και περιοχών που είναι τακτικά εκτεθειμένες στον κίνδυνο αυτό.

(5) Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν αμοιβαίες διαβουλεύσεις ώστε να διασφαλίσουν τη συμπληρωματικότητα των αντίστοιχων δραστηριοτήτων συνεργασίας. Μόλις κριθεί σκόπιμο, συμμετέχουν στη διαδικασία αυτή και διάφοροι άλλοι χρηματοδότες και αναπτυξιακοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των παραγόντων της κοινωνίας των πολιτών.

Άρθρο 5

Έγγραφα στρατηγικής και πολυετής προγραμματισμός των θεματικών προγραμμάτων

(1) Τα έγγραφα θεματικής στρατηγικής καταρτίζονται για περίοδο επτά ετών κατά ανώτατο όριο. Τα έγγραφα αυτά παρουσιάζουν τη στρατηγική της Κοινότητας για τα συγκεκριμένα θέματα, τις κοινοτικές προτεραιότητες, τη διεθνή κατάσταση και τις δραστηριότητες των κυριότερων εταίρων.

Η Επιτροπή διασφαλίζει τη συνοχή μεταξύ των θεματικών και γεωγραφικών προγραμμάτων ελέγχοντας ιδίως αν οι δραστηριότητες που εφαρμόζονται μέσω των θεματικών προγραμμάτων είναι συνεκτικές με τα έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα που καταρτίζονται για τις χώρες και περιοχές εταίρους.

Τα έγγραφα θεματικής στρατηγικής διευκρινίζουν τους τομείς προτεραιότητας που επιλέγονται για κοινοτική χρηματοδότηση, τους συγκεκριμένους στόχους, τα αναμενόμενα αποτελέσματα και τους δείκτες επίδοσης.

Τα έγγραφα θεματικής στρατηγικής καθορίζουν επίσης την ενδεικτική δημοσιονομική κατανομή, τόσο συνολικά όσο και ανά τομέα προτεραιότητας, ενδεχομένως υπό μορφή ψαλίδας.

Τα έγγραφα θεματικής στρατηγικής υπόκεινται σε ενδιάμεση ή, ενδεχομένως, σε ad hoc επανεξέταση.

(2) Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν αμοιβαίες διαβουλεύσεις ώστε να διασφαλίσουν τη συμπληρωματικότητα των αντίστοιχων δραστηριοτήτων συνεργασίας. Μόλις κριθεί σκόπιμο, συμμετέχουν στη διαδικασία αυτή και διάφοροι άλλοι χρηματοδότες και αναπτυξιακοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των παραγόντων της κοινωνίας των πολιτών.

(3) Για τη συμμετοχή σε συνολικές δραστηριότητες, καθορίζονται οι πόροι και οι προτεραιότητες δράσης.

Άρθρο 6

Υιοθέτηση εγγράφων πολυετούς προγραμματισμού

Τα έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα που αναφέρονται στα άρθρα 4 και 5, καθώς και η τυχόν επανεξέτασή τους που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 3 και στο άρθρο 5 παράγραφος 1, υιοθετούνται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία διαχείρισης του άρθρου 21 παράγραφος 2.

ΤΙΤΛΟΣ III

ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Άρθρο 7

Υιοθέτηση των προγραμμάτων δράσης

(1) Η Επιτροπή υιοθετεί ετησίως προγράμματα δράσης που καταρτίζονται με βάση τα έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα που αναφέρονται στα άρθρα 4 και 5.

Κατ’εξαίρεση, ιδίως στις περιπτώσεις που ένα πρόγραμμα δράσης δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί, η Επιτροπή μπορεί να υιοθετήσει, με βάση τα έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα που αναφέρονται στα άρθρα 4 και 5, μέτρα που δεν προβλέπονται στα προγράμματα δράσης, σύμφωνα με τους ίδιους κανόνες και διαδικασίες των προγραμμάτων δράσης.

(2) Τα προγράμματα δράσης προσδιορίζουν τους επιδιωκόμενους στόχους, τους τομείς παρέμβασης, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, τους τρόπους διαχείρισης, καθώς και το συνολικό ποσό της προβλεπόμενης χρηματοδότησης. Περιέχουν περιγραφή των προς χρηματοδότηση δράσεων, ένδειξη του ποσού που χορηγείται για κάθε δράση και ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή τους.

(3) Η Επιτροπή διαβιβάζει τα προγράμματα δράσης στα κράτη μέλη προς ενημέρωσή τους εντός ενός μηνός από τη λήψη της απόφασής της.

Άρθρο 8

Υιοθέτηση ειδικών μέτρων που δεν προβλέπονται στα έγγραφα στρατηγικής και στα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα

(1) Σε περίπτωση απρόβλεπτων αναγκών ή γεγονότων, η Επιτροπή υιοθετεί ειδικά μέτρα που δεν προβλέπονται στα έγγραφα στρατηγικής και στα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα, εφεξής «ειδικά μέτρα».

Τα ειδικά μέτρα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση δράσεων που σκοπό έχουν να διευκολύνουν τη μετάβαση από τη βοήθεια έκτακτης ανάγκης στις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων που σκοπό έχουν να προετοιμάσουν τους πληθυσμούς σε επαναλαμβανόμενες κρίσεις.

(2) Όταν το κόστος των μέτρων αυτών υπερβαίνει τα 15 εκατομμύρια EUR, η Επιτροπή υιοθετεί τα ειδικά μέτρα σύμφωνα με τη διαδικασία διαβουλεύσεων που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 3.

(3) Τα ειδικά μέτρα ορίζουν τους επιδιωκόμενους στόχους, τους τομείς παρέμβασης, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, τους τρόπους διαχείρισης, καθώς και το συνολικό ποσό της προβλεπόμενης χρηματοδότησης. Περιέχουν περιγραφή των προς χρηματοδότηση δράσεων, ένδειξη του ποσού που χορηγείται για κάθε δράση και ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή τους.

(4) Η Επιτροπή διαβιβάζει τα ειδικά μέτρα στα κράτη μέλη προς ενημέρωσή τους εντός ενός μηνός από τη λήψη της απόφασής της.

(5) Οι τροποποιήσεις των ειδικών μέτρων, όπως οι τεχνικές προσαρμογές, η παράταση της περιόδου εφαρμογής, η ανακατανομή των πιστώσεων στο πλαίσιο του προβλεπόμενου προϋπολογισμού, η αύξηση ή η μείωση του προϋπολογισμού κατά ποσό χαμηλότερο από το 20% του αρχικού προϋπολογισμού, επέρχονται χωρίς να είναι αναγκαίο να γίνει προσφυγή στη διαδικασία του άρθρου 21 παράγραφος 3, εφόσον οι τροποποιήσεις αυτές δεν θίγουν τους αρχικούς στόχους που καθορίζονται στην απόφαση της Επιτροπής.

Άρθρο 9

Επιλεξιμότητα

(1) Δύνανται να τύχουν χρηματοδότησης, δυνάμει του παρόντος κανονισμού, για την εκτέλεση των προγραμμάτων δράσης που αναφέρονται στο άρθρο 7 ή των ειδικών μέτρων του άρθρου:

α) οι χώρες και περιοχές εταίροι, καθώς και τα θεσμικά όργανά τους·

β) οι αποκεντρωμένες οντότητες των χωρών εταίρων, όπως οι περιοχές, τα διαμερίσματα, οι επαρχίες και οι δημοτικές αρχές·

γ) οι μικτοί οργανισμοί που δημιουργούνται από τις χώρες και περιοχές εταίρους και από την Κοινότητα·

δ) οι διεθνείς οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών οργανισμών, των οργανώσεων, των υπηρεσιών ή αποστολών των Ηνωμένων Εθνών, των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των τραπεζών ανάπτυξης, εφόσον συμβάλλουν στους στόχους του παρόντος κανονισμού·

ε) τα θεσμικά όργανα και οργανισμοί της Κοινότητας μόνο στο πλαίσιο της εκτέλεσης των μέτρων στήριξης του άρθρου 11·

στ) οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

ζ) οι ακόλουθες οντότητες και οργανισμοί των κρατών μελών, των χωρών και περιοχών εταίρων και οποιασδήποτε άλλης τρίτης χώρας που πληροί τους κανόνες πρόσβασης στην εξωτερική κοινοτική βοήθεια που αναφέρονται στο άρθρο 16, εφόσον συμβάλλουν στους στόχους του παρόντος κανονισμού:

i. οι οργανισμοί του δημόσιου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα, οι τοπικές αρχές ή διοικήσεις και οι αντίστοιχες κοινοπραξίες·

ii. οι εταιρείες, οι επιχειρήσεις και άλλοι ιδιωτικοί οργανισμοί και οικονομικοί φορείς·

iii. τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που χορηγούν, προωθούν και χρηματοδοτούν ιδιωτικές επενδύσεις στις χώρες και περιοχές εταίρους·

iv. οι μη κρατικοί παράγοντες, όπως ορίζονται στην παράγραφο 2·

v. τα φυσικά πρόσωπα.

(2) Οι μη κρατικοί παράγοντες που μπορούν να τύχουν χρηματοδοτικής στήριξης κατ’εφαρμογή του παρόντος κανονισμού είναι κυρίως οι εξής: οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι οργανώσεις αυτόχθονων πληθυσμών, οι τοπικές επαγγελματικές ομάδες και οι τοπικές ομάδες πολιτών, οι συνεταιρισμοί, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, οι αντιπροσωπευτικές ενώσεις οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων, οι τοπικές οργανώσεις (συμπεριλαμβανόμενων των δικτύων) που δραστηριοποιούνται στον τομέα της αποκεντρωμένης περιφερειακής συνεργασίας και ολοκλήρωσης, οι οργανώσεις καταναλωτών, οι οργανώσεις γυναικών και νέων, οι εκπαιδευτικοί, πολιτιστικοί, ερευνητικοί και επιστημονικοί οργανισμοί, τα πανεπιστήμια, οι εκκλησίες και οι θρησκευτικές οργανώσεις ή κοινότητες, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, καθώς και όλες οι μη κυβερνητικές ενώσεις και τα ανεξάρτητα ιδρύματα που μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη ή την εξωτερική διάσταση των εσωτερικών πολιτικών.

Άρθρο 10

Μορφές χρηματοδότησης

Oι μορφές που μπορεί να λάβει η χρηματοδότηση στο πλαίσιο της εκτέλεσης των προγραμμάτων δράσης ή των ειδικών μέτρων είναι οι ακόλουθες:

α) έργα και προγράμματα·

β) τομεακή ή γενική δημοσιονομική στήριξη, όταν η διαχείριση των δημόσιων δαπανών του κράτους εταίρου είναι αρκετά διαφανής, αξιόπιστη και αποτελεσματική και όταν το κράτος εταίρος έχει δημιουργήσει λεπτομερώς καθορισμένες τομεακές ή μακροοικονομικές πολιτικές που έχουν εγκριθεί από τους κυριότερους χρηματοδότες του, συμπεριλαμβανομένων, ενδεχομένως, των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων·

γ) τομεακές ενισχύσεις·

δ) σε εξαιρετικές περιπτώσεις, τομεακά και γενικά προγράμματα στήριξης των εισαγωγών, τα οποία μπορούν να λάβουν τη μορφή: α) τομεακών προγραμμάτων εισαγωγών σε είδος, β) τομεακών προγραμμάτων εισαγωγών υπό μορφή συναλλάγματος για τη χρηματοδότηση των τομεακών εισαγωγών, ή γ) γενικών προγραμμάτων εισαγωγών υπό μορφή συναλλάγματος για τη χρηματοδότηση των γενικών εισαγωγών που αφορούν ευρύ φάσμα προϊόντων·

ε) κεφάλαια που διατίθενται στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή σε άλλους ενδιάμεσους χρηματοδότες με βάση τα προγράμματα της Επιτροπής για τη χορήγηση δανείων (ιδίως για τη στήριξη των επενδύσεων στον ιδιωτικό τομέα και την ανάπτυξη του τομέα αυτού) ή επιχειρηματικών κεφαλαίων (ιδίως υπό μορφή δανείων μειωμένης εξασφάλισης ή υπό αίρεση δανείων) ή άλλων μειοψηφικών και προσωρινών συμμετοχών στο εταιρικό κεφάλαιο, καθώς και συνεισφορών σε ταμεία εγγυήσεων, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 18·

στ) επιδοτήσεις επιτοκίων, ιδίως για τα δάνεια στον τομέα του περιβάλλοντος·

ζ) προγράμματα ελάφρυνσης του χρέους·

η) επιχορηγήσεις που αποβλέπουν στη χρηματοδότηση δράσεων που υποβάλλουν οι οντότητες που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1, στοιχεία β, γ, δ, στ και ζ) σημεία i) έως v)·

θ) επιχορηγήσεις που αποβλέπουν στη χρηματοδότηση του κόστους λειτουργίας των οντοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχεία β, γ, δ, στ και ζ) σημεία i), iii) και iv)·

ι) χρηματοδότηση των προγραμμάτων αδελφοποίησης μεταξύ δημόσιων θεσμικών οργάνων, εθνικών δημόσιων οργανισμών και νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας των κρατών μελών και εκείνων των χωρών και περιοχών εταίρων·

ια) συνεισφορές σε διεθνή κεφάλαια, ιδίως στα κεφάλαια που διαχειρίζονται διεθνείς ή περιφερειακοί οργανισμοί·

ιβ) συνεισφορές σε εθνικά κεφάλαια που έχουν συσταθεί από τις χώρες και περιοχές εταίρους για να ευνοηθεί η κοινή χρηματοδότηση από διάφορους χρηματοδότες ή συνεισφορές σε κεφάλαια που έχουν συσταθεί από έναν ή περισσότερους χρηματοδότες με σκοπό την από κοινού εφαρμογή των δράσεων·

ιγ) επενδύσεις κεφαλαίου σε διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και στις τράπεζες περιφερειακής ανάπτυξης·

ιδ) ανθρώπινο δυναμικό και υλικοί πόροι που απαιτούνται για την αποτελεσματική διαχείριση και εποπτεία των έργων και προγραμμάτων από τις χώρες και περιοχές εταίρους.

Άρθρο 11

Μέτρα στήριξης

(1) Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να καλύψει τις δαπάνες που συνδέονται με τις δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, εποπτείας, ελέγχου και αξιολόγησης που είναι άμεσα αναγκαίες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και για την επίτευξη των στόχων του, ιδίως των μελετών, συνεδριάσεων, των δραστηριοτήτων πληροφόρησης, ευαισθητοποίησης, κατάρτισης και δημοσίευσης, των δαπανών που συνδέονται με τα δίκτυα υπολογιστών για την ανταλλαγή πληροφοριών, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δαπάνη διοικητικής και τεχνικής βοήθειας στην οποία μπορεί να προσφύγει η Επιτροπή για τη διαχείριση του προγράμματος. Περιλαμβάνει επίσης τις δαπάνες διοικητικής στήριξης του προσωπικού των αντιπροσωπιών της Επιτροπής που απαιτούνται για τη διαχείριση των δράσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού.

(2) Όλα τα εν λόγω μέτρα στήριξης δεν καλύπτονται κατ'ανάγκη από πολυετή προγραμματισμό και μπορούν επομένως να χρηματοδοτηθούν εκτός του πλαισίου των εγγράφων στρατηγικής και των πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά μπορούν επίσης να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο των πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων.

Η Επιτροπή υιοθετεί μέτρα στήριξης που δεν καλύπτονται από τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8.

Άρθρο 12

Συγχρηματοδότηση

(1) Τα μέτρα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συγχρηματοδότησης, ιδίως με:

α) τα κράτη μέλη και τους οργανισμούς του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα·

β) τις τρίτες χρηματοδότριες χώρες και ιδίως τους οργανισμούς του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα·

γ) τους διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών οργανισμών, και ιδίως των διεθνών και περιφερειακών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων·

δ) τις εταιρείες, τις επιχειρήσεις, άλλους οργανισμούς και ιδιωτικούς οικονομικούς παράγοντες, καθώς και τους λοιπούς μη κρατικούς παράγοντες·

ε) τις χρηματοδοτούμενες χώρες ή περιοχές εταίρους.

(2) Στην περίπτωση της παράλληλης συγχρηματοδότησης, το σχέδιο ή το πρόγραμμα υποδιαιρείται σε πολυάριθμα ταυτοποιήσιμα υποέργα, καθένα από τα οποία χρηματοδοτείται από τους διαφόρους εταίρους που εξασφαλίζουν τη συγχρηματοδότηση, κατά τρόπο ώστε να μπορεί πάντα να προσδιοριστεί ο τελικός προορισμός της χρηματοδότησης.

Στην περίπτωση της μικτής συγχρηματοδότησης, το συνολικό κόστος του έργου ή του προγράμματος κατανέμεται μεταξύ των εταίρων που εξασφαλίζουν τη συγχρηματοδότηση και οι πόροι συγκεντρώνονται κατά τρόπο ώστε δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί η πηγή χρηματοδότησης μιας συγκεκριμένης δραστηριότητας στο πλαίσιο του έργου ή του προγράμματος.

(3) Στην περίπτωση της μικτής συγχρηματοδότησης, για την εφαρμογή κοινών δράσεων, η Επιτροπή μπορεί να λαμβάνει και να διαχειρίζεται κεφάλαια για λογαριασμό των οργανισμών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 εδάφια α), β) και γ). Τα κεφάλαια αυτά εξομοιώνονται με έσοδα για ειδικό προορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 18 του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 13

Τρόποι διαχείρισης

(1) Τα μέτρα που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού εφαρμόζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1605/2002 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(2) Σε περίπτωση συγχρηματοδότησης και σε άλλες δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει την άσκηση δημόσιας εξουσίας, ιδίως εκτέλεσης του προϋπολογισμού, στους οργανισμούς που αναφέρονται στο άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1605/2002.

(3) Σε περίπτωση αποκεντρωμένης διαχείρισης, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να καταφύγει σε διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων ή επιχορηγήσεων της χώρας ή της περιοχής εταίρου που δικαιούται χρηματοδότησης, υπό την προϋπόθεση ότι:

- οι διαδικασίες της δικαιούχου χώρας ή περιοχής εταίρου πληρούν της αρχές της διαφάνειας, της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της μη εισαγωγής διακρίσεων και εμποδίζουν κάθε σύγκρουση συμφερόντων·

- η δικαιούχος χώρα ή περιοχή εταίρος αναλαμβάνει να ελέγχει τακτικά την ορθή εκτέλεση των δράσεων που χρηματοδοτούνται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη των παρατυπιών και της απάτης και να κινεί, ενδεχομένως, ποινικές διώξεις για την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων κεφαλαίων.

Άρθρο 14

Δημοσιονομικές δεσμεύσεις

(1) Οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις πραγματοποιούνται με βάση τις αποφάσεις που λαμβάνει η Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1, του άρθρου 8 παράγραφος 1 και του άρθρου 11 παράγραφος 3.

(2) Η κοινοτική χρηματοδότηση λαμβάνει μία από τις ακόλουθες νομικές μορφές:

- συμφωνίες χρηματοδότησης·

- συμφωνίες επιχορηγήσεων·

- δημόσιες συμβάσεις·

- συμβάσεις εργασίας.

Άρθρο 15

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας

(1) Κάθε συμφωνία που εντάσσεται στον παρόντα κανονισμό περιλαμβάνει διατάξεις που διασφαλίζουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, ιδίως όσον αφορά την απάτη, τη δωροδοκία και άλλες παρατυπίες, σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/1995, (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2185/1996 και (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Συμβουλίου.

(2) Οι συμφωνίες αυτές εξουσιοδοτούν ρητά την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο να διενεργούν, βάσει εγγράφων και επί τόπου, έλεγχο όσον αφορά κάθε εργολάβο ή υπεργολάβο που έχει λάβει κοινοτικά κεφάλαια. Εξουσιοδοτούν επίσης ρητά την Επιτροπή να διενεργεί ελέγχους και επιθεωρήσεις επί τόπου, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2185/1996.

(3) Κάθε συμβόλαιο που συνδέεται με την εφαρμογή της βοήθειας διασφαλίζει στην Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο την άσκηση των δικαιωμάτων που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου κατά τη διάρκεια και μετά την εκτέλεση των συμβολαίων.

Άρθρο 16

Συμμετοχή στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και επιχορηγήσεων και κανόνες καταγωγής

(1) Για την εφαρμογή των προγραμμάτων δράσης που αναφέρονται στο άρθρο 7 ή των ειδικών μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 8, δυνατότητα συμμετοχής στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και επιχορηγήσεων έχουν τα ακόλουθα πρόσωπα:

- στην περίπτωση θεματικού προγράμματος, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1, κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο αναπτυσσόμενης χώρας ή χώρας που βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο, όπως ορίζεται από τον ΟΟΣΑ, καθώς και κάθε άλλο κράτος που είναι επιλέξιμο δυνάμει του θεματικού προγράμματος·

- στην περίπτωση γεωγραφικού προγράμματος, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1, κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο αναπτυσσόμενης χώρας ή χώρας που βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο, όπως ορίζεται από τον ΟΟΣΑ, που είναι επιλέξιμη δυνάμει του γεωγραφικού προγράμματος·

- σε όλες τις περιπτώσεις, κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο των κρατών μελών της Κοινότητας, των κρατών μελών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και των κρατών που είναι επιλέξιμα για κοινοτική βοήθεια δυνάμει του προενταξιακού μέσου, καθώς και οποιαδήποτε άλλο τρίτο κράτος με την επιφύλαξη της αμοιβαιότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2.

(2) Όταν ένα τρίτο κράτος επιτρέπει στα φυσικά και νομικά πρόσωπα των κρατών μελών να συμμετάσχουν σε διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και επιχορηγήσεων στο πλαίσιο των προγραμμάτων συνεργασίας του, η Επιτροπή μπορεί να επιτρέψει τη συμμετοχή των φυσικών και νομικών προσώπων του τρίτου αυτού κράτους στις αντίστοιχες κοινοτικές δραστηριότητες.

Η Επιτροπή αποφασίζει να χορηγήσει πρόσβαση στις συμβάσεις και επιχορηγήσεις αφού ζητήσει τη γνώμη της επιτροπής του άρθρου 21. Η εν λόγω επιτροπή αποφαίνεται με βάση έκθεση που αναλύει τους λόγους, τους όρους και τον αντίκτυπο της πρόσβασης αυτής και ενεργεί σύμφωνα με τη διαδικασία διαχείρισης του άρθρου 21 παράγραφος 2.

Η απόφαση για τη χορήγηση πρόσβασης μπορεί να καλύπτει το σύνολο της κοινοτικής βοήθειας, ένα ή περισσότερα θεματικά ή γεωγραφικά προγράμματα ή μία ή περισσότερες περιοχές ή χώρες εταίρους και, ενδεχομένως, να περιορίζεται σε συγκεκριμένους τομείς συνεργασίας. Η απόφαση ισχύει για ένα έτος τουλάχιστον.

(3) Όταν τα μέτρα που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού εφαρμόζονται έμμεσα σε κεντρικό επίπεδο από τους οργανισμούς των κρατών μελών ή από νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας ή σε αποκεντρωμένο επίπεδο υπό την ευθύνη της χώρας ή της περιοχής εταίρου που τυγχάνει χρηματοδότησης, ή με ανάθεση σε διεθνείς ή περιφερειακούς οργανισμούς και ιδίως σε διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, δυνατότητα συμμετοχής στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και επιχορηγήσεων που καθορίζονται από το φορέα διαχείρισης έχουν τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των κρατών που έχουν πρόσβαση στις κοινοτικές συμβάσεις και επιχορηγήσεις σύμφωνα με τις αρχές των παραγράφων 1 και 2, καθώς και κάθε άλλο κράτος που είναι επιλέξιμο σύμφωνα με τους κανόνες και τις διαδικασίες του φορέα διαχείρισης.

(4) Η καταγωγή των προμηθειών και των υλικών που αγοράζονται με συμβόλαιο για την εφαρμογή των μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού πρέπει να πληροί τις αρχές των παραγράφων 1, 2 και 3.

(5) Αν σε εξαιρετικές περιστάσεις και, ιδίως, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, οι υπηρεσίες, οι προμήθειες και τα υλικά δεν είναι διαθέσιμα στα κράτη που έχουν πρόσβαση στις κοινοτικές συμβάσεις ή αν οι κανόνες συμμετοχής στις συμβάσεις καθιστούν αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερή την εκτέλεση του έργου ή του προγράμματος, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει:

- να επεκτείνει την πρόσβαση στις συμβάσεις στα φυσικά και νομικά πρόσωπα κράτους μη επιλέξιμου δυνάμει της παραγράφου 1·

- να επιτρέψει την αγορά προμηθειών και υλικών καταγωγής κράτους μη επιλέξιμου δυνάμει της παραγράφου 1.

Άρθρο 17

Προχρηματοδότηση

Όσον αφορά την προχρηματοδότηση, οι τόκοι που αποφέρουν τα ποσά που διατίθενται στους δικαιούχους αφαιρούνται από την τελική πληρωμή.

Άρθρο 18

Κεφάλαια που διατίθενται στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή σε άλλους ενδιάμεσους χρηματοδότες

(1) Τα κεφάλαια που αναφέρονται στο άρθρο 10 τέταρτη περίπτωση υπόκεινται στη διαχείριση των ενδιάμεσων χρηματοδοτών, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ή οποιασδήποτε άλλης τράπεζας ή οργανισμού ικανού να διαχειρίζεται τα κεφάλαια αυτά.

(2) Η Επιτροπή πρέπει να υιοθετήσει, κατά περίπτωση, τις διατάξεις εφαρμογής της παραγράφου 1 όσον αφορά την κατανομή των κινδύνων, την αμοιβή του διαμεσολαβητή που έχει αναλάβει την εφαρμογή, τη χρησιμοποίηση και την απόδοση των κερδών του κεφαλαίου, καθώς και τους όρους κλεισίματος της διαδικασίας.

Άρθρο 19

Αξιολόγηση

(1) Η Επιτροπή αξιολογεί τακτικά τα αποτελέσματα των γεωγραφικών και θεματικών πολιτικών και προγραμμάτων, των τομεακών πολιτικών, καθώς και την αποτελεσματικότητα του προγραμματισμού με σκοπό να ελέγξει κατά πόσο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι και να διατυπώσει συστάσεις για τη βελτίωση των μελλοντικών ενεργειών.

(2) Η Επιτροπή διαβιβάζει, προς ενημέρωση, τις εκθέσεις αξιολόγησης στην επιτροπή του άρθρου 21.

ΤΙΤΛΟΣ IV

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 20

Ετήσια έκθεση

(1) Η Επιτροπή εξετάζει την επιτευχθείσα πρόοδο κατά την εφαρμογή των μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού και υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ετήσια έκθεση για την εφαρμογή της βοήθειας. Διαβιβάζει επίσης την έκθεση αυτή στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

(2) Η έκθεση αυτή περιέχει πληροφορίες του προηγούμενου έτους για τα χρηματοδοτούμενα μέτρα, για τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων παρακολούθησης και αξιολόγησης και για την εκτέλεση του προϋπολογισμού ως προς τις αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμών ανά χώρα και περιοχή εταίρο και ανά τομέα συνεργασίας.

Άρθρο 21

Επιτροπή

(1) Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή.

(2) Όταν γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης. Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ καθορίζεται σε 30 ημέρες.

(3) Όταν γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης.

(4) Η επιτροπή υιοθετεί τον εσωτερικό κανονισμό της. Ο κανονισμός αυτός περιλαμβάνει κανόνες που επιτρέπουν στην Επιτροπή να υιοθετήσει τα ειδικά μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο, με επείγουσα διαδικασία.

(5) Ένας αντιπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων συμμετέχει στις εργασίες της επιτροπής.

Άρθρο 22

Συμμετοχή τρίτης μη επιλέξιμης χώρας

(1) Για να διασφαλιστούν η συνοχή και η αποτελεσματικότητα της κοινοτικής βοήθειας, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει, κατά την υιοθέτηση των προγραμμάτων δράσης που αναφέρονται στο άρθρο 7 ή των ειδικών μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 8, ότι οι χώρες, τα εδάφη και οι περιοχές που είναι επιλέξιμα για κοινοτική βοήθεια δυνάμει του προενταξιακού μέσου ή του ευρωπαϊκού μέσου γειτονίας και εταιρικής σχέσης, καθώς και οι υπερπόντιες χώρες και εδάφη που συνδέονται με την Κοινότητα, δύνανται να επωφεληθούν των μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, όταν το γεωγραφικό ή θεματικό έργο ή πρόγραμμα που εφαρμόζεται έχει παγκόσμιο, οριζόντιο, περιφερειακό ή διασυνοριακό χαρακτήρα. Η δυνατότητα αυτή χρηματοδότησης μπορεί να προβλεφθεί στα έγγραφα στρατηγικής και στα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα των άρθρων 4 και 5. Οι διατάξεις επιλεξιμότητας που προβλέπονται στο άρθρο 9 και οι διατάξεις που αφορούν τη συμμετοχή στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και επιχορηγήσεων, καθώς και οι κανόνες καταγωγής που προβλέπονται στο άρθρο 16, προσαρμόζονται κατά τρόπο ώστε να επιτραπεί η αποτελεσματική συμμετοχή των ενδιαφερόμενων χωρών, εδαφών και περιοχών.

(2) Στις περιπτώσεις παγκόσμιων πρωτοβουλιών στον τομέα της αειφόρου ανάπτυξης ή πρωτοβουλιών στήριξης παγκόσμιων δημόσιων αγαθών στο πλαίσιο πολυμερών μηχανισμών, η Επιτροπή μπορεί να παράσχει χρηματοδοτική βοήθεια δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Στις περιπτώσεις αυτές, η επιλεξιμότητα για χρηματοδότηση επεκτείνεται σε όλες τις χώρες που δικαιούνται βοήθειας στο πλαίσιο παγκόσμιας πρωτοβουλίας.

Άρθρο 23

Αναστολή της βοήθειας

Με την επιφύλαξη των διατάξεων αναστολής της βοήθειας που καθορίζονται στις συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας που συνάπτονται με τις χώρες και περιοχές εταίρους, όταν μια χώρα εταίρος δεν τηρεί τις αρχές που αναφέρονται στον τίτλο Ι, το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία, προτάσει της Επιτροπής, μπορεί να λάβει τα κατάλληλα μέτρα έναντι των ενισχύσεων που χορηγούνται στην εν λόγω χώρα εταίρο δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 24

Δημοσιονομικές διατάξεις

(1) Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού για την περίοδο 2007-2013 ανέρχεται σε 44 229 εκατομμύρια EUR, εκ των οποίων 23 572 εκατομμύρια EUR προορίζονται για τη χρηματοδότηση της γεωγραφικής συνεργασίας με τα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, με εξαίρεση τη Νότια Αφρική και το Ανατολικό Τιμόρ.

(2) Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τις ετήσιες πιστώσεις εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 25

Αναθεώρηση του κανονισμού

Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2011, τις προτάσεις για το μέλλον του παρόντος κανονισμού και, ενδεχομένως, τις τροποποιήσεις που πρέπει να επέλθουν σ'αυτόν.

Άρθρο 26

(1) Από 1ης Ιανουαρίου 2007, καταργούνται οι ακόλουθοι κανονισμοί:

- α) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1568/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2003, σχετικά με τη βοήθεια για την καταπολέμηση των ασθενειών που οφείλονται στην φτώχεια (HIV/AIDS, φυματίωσης και ελονοσίας) στις αναπτυσσόμενες χώρες·

- β) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1567/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2003, σχετικά με τη στήριξη των πολιτικών και των δράσεων που αφορούν την αναπαραγωγή και τη σεξουαλική ζωή και τα συναφή δικαιώματα στις αναπτυσσόμενες χώρες·

- γ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2493/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με τα μέτρα για την προώθηση της πλήρους ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής διάστασης στη διαδικασία ανάπτυξης των αναπτυσσομένων χωρών·

- δ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2494/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με τα μέτρα για την προώθηση της διατήρησης και της αειφόρου διαχείρισης τροπικών και άλλων δασών στις αναπτυσσόμενες χώρες·

- ε) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 975/1999 του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 1999, για τον καθορισμό των προϋποθέσεων για την εφαρμογή των δράσεων συνεργασίας για την ανάπτυξη, που συμβάλλουν στο γενικό στόχο της ανάπτυξης και της εδραίωσης της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών·

- στ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 806/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την προαγωγή της ισότητας των φύλων στη συνεργασία για την ανάπτυξη·

- ζ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1659/98 του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 1998, σχετικά με την αποκεντρωμένη συνεργασία, όπως τροποποιήθηκε και επεκτάθηκε με τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 995/2002 και 625/2004·

- η) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1658/98 του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 1998, σχετικά με τη συγχρηματοδότηση από κοινού με ευρωπαϊκούς αναπτυξιακούς μη κυβερνητικούς οργανισμούς (ΜΚΟ) δράσεων σε τομείς που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις αναπτυσσόμενες χώρες·

- θ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1292/96 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1996, σχετικά με την πολιτική και τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας και των ειδικών δράσεων στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1726/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 2001, για την τροποποίηση του άρθρου 21 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1292/96 του Συμβουλίου σχετικά με την πολιτική και τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας και των ειδικών δράσεων στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια,

- ι) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 382/2001 του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2001, για την εφαρμογή προγραμμάτων που προωθούν τη συνεργασία και τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των βιομηχανικών χωρών της Βορείου Αμερικής, της Άπω Ανατολής και της Αυστραλασίας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1035/1999·

- ια) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1726/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 2000, για την αναπτυξιακή συνεργασία με τη Νότιο Αφρική·

- ιβ) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 443/92 του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1992, περί χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας καθώς και οικονομικής συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας·

- ιγ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2258/96 του Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 1996, σχετικά με δράσεις αποκατάστασης και ανασυγκρότησης προς όφελος των αναπτυσσομένων χωρών·

- ιδ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2130/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 2001, σχετικά με τις ενέργειες της ενίσχυσης εκριζωθέντων πληθυσμών στις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής·

- ιε) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 550/97 του Συμβουλίου, της 24ης Μαρτίου 1997, για τις δράσεις στον τομέα του ιού HIV/AIDS στις αναπτυσσόμενες χώρες·

- ιστ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1484/97 του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση των δημογραφικών πολιτικών και προγραμμάτων στις αναπτυσσόμενες χώρες.

2) Οι καταργηθέντες κανονισμοί εξακολουθούν να εφαρμόζονται για τις νομικές πράξεις και δεσμεύσεις των προγενέστερων του 2007 οικονομικών ετών.

Άρθρο 27

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Εφαρμόζεται από 1ης Ιανουαρίου 2007.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, […]

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

[…] […]

FICHE FINANCIÈRE LÉGISLATIVE

+++++ TABLE +++++

1. LIGNE(S) BUDGÉTAIRE(S) + INTITULÉ(S)

Activités actuellement couvertes par les Fonds européens de développement[26]

Et sous réserve de certaines activités relevant de l’instrument de stabilité :

Dépenses administratives [27]

07 01 04 06 - Participation aux activités internationales en matière d'environnement — Dépenses pour la gestion administrative

06 01 04 09 - Intelligent energy - Expenditure on administrative management (in part)

07 01 04 05 - LIFE (European Financial Instrument for the Environment — 2000 to 2006) — Operations outside Community territory — Expenditure on administrative management (in part)

19 01 04 01 - Coopération avec les pays tiers industrialisés - Dépenses pour la gestion administrative

19 49 04 01 — Coopération avec les pays tiers industrialisés — Dépenses pour la gestion administrative

19 01 04 04 - Coopération financière et technique avec les pays en développement d´Asie - Dépenses de gestion administrative

19 49 04 04 - Coopération financière et technique avec les pays en développement d´Asie - Dépenses de gestion administrative

19 01 04 05 - Coopération financière et technique avec les pays en développement d´Amérique latine - Dépenses de gestion administrative

19 49 04 05 - Coopération financière et technique avec les pays en développement d´Amérique latine - Dépenses de gestion administrative

19 01 04 07 - Assistance aux Etats partenaires d´Europe orientale et d´Asie centrale - Dépenses de gestion administrative ( en partie )

19 49 04 06 - Assistance aux Etats partenaires d´Europe orientale et d´Asie centrale - Dépenses de gestion administrative ( en partie )

19 01 04 11 - Développement et consolidation de la démocratie et de l´État de droit - Respect des droits de l´homme et des libertés fondamentales - Dépenses de gestion administrative ( en partie )

19 49 04 10 - Développement et consolidation de la démocratie et de l´État de droit - Respect des droits de l´homme et des libertés fondamentales - Dépenses de gestion administrative ( en partie )

19 01 04 12 - Promotion de l´investissement communautaire dans les pays en développement d´Amérique latine, d´Asie, de la Méditerranée et en Afrique du Sud, dans le cadre des accords de coopération économique et commerciale - Dépenses de gestion administrative ( en partie )

19 49 04 11 - Promotion de l´investissement communautaire dans les pays en développement d´Amérique latine, d´Asie, de la Méditerranée et en Afrique du Sud, dans le cadre des accords de coopération économique et commerciale - Dépenses de gestion administrative ( en partie )

21 01 04 01 - Autres aides en produits, actions d´appui et transport, distribution, mesures d´accompagnement et de contrôle de la mise en oeuvre - Dépenses de gestion administrative

21 49 04 01 - Autres aides en produits, actions d´appui et transport, distribution, mesures d´accompagnement et de contrôle de la mise en oeuvre - Dépenses de gestion administrative

21 01 04 02 - Autres actions de coopération et stratégies sectorielles - Dépenses de gestion administrative

21 49 04 02 - Autres actions de coopération et stratégies sectorielles - Dépenses de gestion administrative

21 01 04 05 - Programme européen pour la reconstruction et le développement (PERD) - Dépenses de gestion administrative

21 49 04 05 - Programme européen pour la reconstruction et le développement (PERD) - Dépenses de gestion administrative

Relations multilatérales [28]

19 02 03 - Coopération avec les pays tiers sur les migrations ( en partie )

19 02 07 - Promotion de l´investissement communautaire dans les pays en développement d´Amérique latine, d´Asie, de la Méditerranée et en Afrique du Sud, dans le cadre des accords de coopération économique et commerciale ( en partie )

19 02 11 - Programme de coopération Nord-Sud dans la lutte contre les drogues et la toxicomanie ( en partie )

Droits de l’Homme[29]

19 04 02 - Aide aux victimes de violations de droits de l'homme ( en partie )

19 04 03 - Développement et consolidation de la démocratie et de l´État de droit - Respect des droits de l´homme et des libertés fondamentales ( en partie )

19 04 04 - Soutien aux activités des tribunaux pénaux internationaux et à la mise en place de la Cour pénale international ( en partie )

Pays industrialisés

19 05 02 - Coopération avec les pays tiers industrialisés

Europe de l’Est, Caucase et Républiques d’Asie Centrale[30]

19 06 01 - Assistance aux Etats partenaires d´Europe orientale et d´Asie centrale ( en partie )

19 06 02 - Coopération transfrontalière dans le domaine structurel ( en partie )

19 06 04 - Action de réhabilitation et de reconstruction en faveur des États partenaires d´Europe orientale et d´Asie centrale ( en partie )

Moyen-Orient et Méditerranée du Sud[31]

19 08 05 - Actions de réhabilitation et de reconstruction en faveur des pays méditerranéens et du Proche- et du Moyen Orient ( en partie )

19 08 06 - Autres interventions au bénéfice des pays en développement du Proche- et du Moyen-Orient ( en partie )

19 08 07 - Aide à la réhabilitation et reconstruction de l'Iraq

Amérique Latine

19 09 01 - Coopération financière et technique avec les pays en développement d´Amérique latine

19 09 02 - Coopération politique, économique et culturelle avec les pays en développement d'Amérique latine

19 09 03 - Aide aux populations déracinées dans les pays d´Amérique latine

19 09 04 - Actions de réhabilitation et de reconstruction en faveur des pays en développement d´Amérique latine

Asie

19 10 01- Coopération financière et technique avec les pays en développement d´Asie

19 10 02 - Coopération politique, économique et culturelle avec les pays en développement d'Asie

19 10 03 - Aide aux populations déracinées dans les pays d´Asie

19 10 04 - Actions de réhabilitation et de reconstruction en faveur des pays en développement d´Asie

19 10 06 - Aide à la réhabilitation et reconstruction de l'Afghanistan

Stratégies sectorielles

07 02 01 Participation aux activités internationales en matière d'environnement

06 04 02 Intelligent energy — Europe programme (2003 to 2006): external strand — Coopener (in part)

07 02 02- LIFE (European Financial Instrument for the Environment — 2000 to 2006 — Operations outside Community territory (in part)

21 02 01 - Produits à mobiliser au titre de la convention relative à l´aide alimentaire

21 02 02 - Autres aides en produits, actions d´appui et transport, distribution, mesures d´accompagnement et de contrôle de la mise en oeuvre

21 02 03 - Participation communautaire à des actions en faveur de pays en développement exécutées par des organisations non gouvernementales

21 02 05 - Environnement dans les pays en développement

21 02 06 - Intégration des questions de genre dans la coopération au développement

21 02 07 02 - Lutte contre les maladies dues à la pauvreté (VIH/sida, paludisme et tuberculose) dans les pays en développement

21 02 07 03 - Aide aux populations et soins de santé en matière de procréation

21 02 07 04 - Lutte contre les maladies dues à la pauvreté, autres que le VIH/sida, le paludisme et la tuberculose, dans les pays en développement

21 02 08 - Aide à l'éducation fondamentale dans les pays en développement

21 02 12 - Intégration des droits de l'enfant dans la coopération au développement

21 02 13 - Coopération décentralisée

21 02 14 - Constitution de capacités dans le domaine des technologies de l'information et des communications et dans le domaine de l'énergie durable

21 02 17 - Coopération culturelle avec les pays en développement

Etats ACP

21 03 01 — Aide programmable – États ACP

21 03 02 — Ajustement structurel, y compris les pays pauvres lourdement endettés (PPLE) — États ACP

21 03 03 — Stabex — États ACP

21 03 04 — Sysmin — États ACP

21 03 05 — Capitaux à risque — États ACP

21 03 06 — Bonifications d'intérêts — États ACP

21 03 07 — Aides d'urgence — États ACP

21 03 08 — Aides aux réfugiés — États ACP

21 03 09 — Aide programmable — Pays et territoires d'outre-mer (PTOM

21 03 10 — Ajustement structurel, y compris les pays pauvres lourdement endettés (PPLE) — PTOM

21 03 11 — Stabex — PTOM

21 03 12 — Sysmin — PTOM

21 03 13 — Capitaux à risque — PTOM

21 03 14 — Bonifications d'intérêts — PTOM

21 03 15 — Aides d'urgence — PTOM

21 03 16 — Aides aux réfugiés — PTOM

21 03 17 - Programme européen pour la reconstruction et le développement (PERD)

21 03 19 - Assistance aux producteurs traditionnels de rhum ACP dans les domaines du développement et de la diversification des marchés

21 03 20 - Action de réhabilitation et de reconstruction en faveur des pays en voie de développement, notamment les Etats ACP

2. DONNÉES CHIFFRÉES GLOBALES

2.1 Enveloppe totale de l’action (partie B): 44 229 millions d'euros en CE

2.2 Période d’application: 2007-2013

2.3 Estimation globale pluriannuelle des dépenses: (prix courant)

a) Échéancier crédits d'engagement/crédits de paiement (intervention financière) (cf. point 6.1.1)

Millions d'euros ( à la 3 e décimale)

+++++ TABLE +++++

b1) Assistance technique et administrative : personnel (cf. point 6.1.2)

+++++ TABLE +++++

b2) Assistance technique et administrative : dépenses d’appui (DDA) (cf. point 6.1.2)

+++++ TABLE +++++

+++++ TABLE +++++

* “années suivantes” ne s’appliquent qu’aux paiements

c) Incidence financière globale des ressources humaines et autres dépenses de fonctionnement (cf. points 7.2 et 7.3)

+++++ TABLE +++++

+++++ TABLE +++++

2.4 Compatibilité avec la programmation financière et les perspectives financières

Proposition compatible avec la programmation financière prévue pour la période 2007-2013.

2.5 Incidence financière sur les recettes

Aucune implication sur les recettes.

3. CARACTÉRISTIQUES BUDGÉTAIRES

+++++ TABLE +++++

4. BASE JURIDIQUE

Articles 179 et 181a du traité instituant la Communauté européenne.

5. DESCRIPTION ET JUSTIFICATION

5.1 Nécessité d'une intervention communautaire

5.1.1 Objectifs poursuivis

Coopération avec les pays en voie de développement

Avec la politique extérieure et de sécurité commune, la politique commerciale et l’assistance humanitaire, la politique de développement de la Communauté est un domaine important des relations extérieures de l’Union européenne.

Les objectifs poursuivis par le financement d’activités de coopération au titre du présent Règlement sont ceux définis à l’article 177 du traité instituant la Communauté européenne, à savoir :

- le développement économique et social durable des pays en développement et plus particulièrement des plus défavorisés d'entre eux ;

- l'insertion harmonieuse et progressive des pays en développement dans l'économie mondiale ;

- la lutte contre la pauvreté dans les pays en développement.

En outre, la politique de la Communauté contribue à l'objectif général de développement et de consolidation de la démocratie et de l'État de droit, ainsi qu'à l'objectif du respect des droits de l'homme et des libertés fondamentales.

La déclaration conjointe du Conseil et de la Commission de novembre 2000[32] donne à la Communauté un encadrement général pour ses activités de coopération et ses partenariats avec les pays en développement ou en transition. C’est ainsi que le principal objectif de la politique de coopération au développement de la Communauté est de réduire et éventuellement d’éradiquer la pauvreté par un appui au développement économique, social et environnemental durable, par l’intégration progressive des pays en développement dans l’économie mondiale et par la lutte contre les inégalités. La promotion des droits de l’homme, de la démocratie, de l’Etat de Droit, et de la bonne gouvernance fait partie intégrante de la politique communautaire de développement. En outre, la Communauté encourage une plus grande participation des organisations non gouvernementales, des opérateurs économiques, et notamment du secteur privé, et des partenaires sociaux dans les processus de développement. La politique communautaire de développement contribue également aux objectifs internationaux approuvés dans le contexte des Nations Unies ou au sein d’autres organisations internationales compétentes.

Les objectifs de coopération de la Communauté sont inscrits dans les accords de coopération et de partenariat conclus entre la Communauté, ses Etats membres, et les pays et régions partenaires. Ils sont déclinés et adaptés en fonction des particularités régionales (les objectifs spécifiques par programme de coopération sont repris à la partie 5.2).

Les objectifs de la politique de développement de la Communauté sont notamment ancrés dans les engagements pris par 189 Etats membres des Nations Unies, y inclus tous les Etats membres de la Communauté, lors de l’assemblée du millénaire des Nations Unies en septembre 2000. Les Etats ont en effet convenu d’un ensemble d’objectifs, dénommés Objectifs du Millénaire pour le développement (OMD), et de cibles mesurables pour lutter contre la pauvreté, la faim, la maladie, l’analphabétisme, la dégradation de l’environnement et la discrimination à l’égard des femmes. La Déclaration du Millénaire a également énoncé dans ses grandes lignes un consensus sur la « marche à suivre » qui met l’accent plus résolument sur les droits de l’homme, la bonne gouvernance et la démocratie.

Objectifs du millénaire pour le développement devant être atteints d’ici 2015 :

- Réduire l’extrême pauvreté et la faim ;

- Assurer l’éducation primaire pour tous ;

- Promouvoir l’égalité entre les sexes et l’autonomisation des femmes ;

- Réduire la mortalité des moins de cinq ans ;

- Améliorer la santé maternelle ;

- Lutter contre le VIH/sida, le paludisme et d’autres maladies ;

- Assurer un environnement durable ;

- Développer un partenariat mondial pour le développement.

Atteindre les OMD dépendra largement des politiques mises en œuvre par les pays en voie de développement, mais aussi de l’augmentation des ressources allouées à la coopération au développement, de l’amélioration de l’efficacité de l’aide et de la mise en place d’un système commercial et financier multilatéral ouvert.

Lors de la Conférence internationale sur le financement du développement qui a eu lieu à Monterrey (Mexique) en mars 2002, les pays développés et les pays en développement ont commencé d’allouer des ressources et de prévoir des interventions conformément aux engagements du millénaire. C’est ainsi que les réformes politiques et économiques soutenues par les pays en développement devaient être appuyées par un apport direct du monde développé sous forme d’aide, d’échanges commerciaux, d’allègement de la dette et d’investissements.

Les engagements de Barcelone[33] qui définissent la contribution de l’Union européenne au consensus de Monterrey engagent notamment la Communauté et ses Etats membres à : accroître substantiellement leur aide officiel au développement, renforcer la coordination des politiques et l’harmonisation des procédures, délier plus avant leur aide, accroître l’aide liée au commerce, encourager le règlement de la question des biens publics mondiaux, poursuivre l’examen de sources de financement novatrices, favoriser certaines reformes des systèmes financiers internationaux et tendre vers l’établissement d’un niveau soutenable d’endettement, dans le cadre de l’initiative PPTE. Ces engagements contribuent donc à définir le cadre général de la politique de développement communautaire, ses objectifs et ses modalités de mise en œuvre.

The development and consolidation of democracy and the rule of law, and respect for human rights and fundamental freedoms constitute key objectives of the European Union’s external policies. Within the framework of the present Regulation and its geographical scope, the European Community will contribute to the implementation of operations advancing respect for human rights and fundamental freedoms, promoting and strengthening democratic processes, including where appropriate through election observation and assistance, and developing and consolidating the rule of law and good governance.

Coopération avec les pays industrialisés

The objectives pursued are essentially based on joint policy statements and instruments (joint political Declarations, Action Plans, Framework Agreements, New Transatlantic and Partnership Agendas…) between the European Union and the partner countries concerned.

Cooperation initiatives with industrialised non-member countries, by providing an underpinning of concrete activities for the bilateral dialogues, aim to contribute to the creation of a more favourable environment for the conduct and development of political, economic and trade relations between the European Union and these partner countries, thus building stronger bilateral links in all relevant areas. This includes the improvement of market access and business opportunities for European Union industry on those markets.

Cooperation objectives with industrialised countries relate more particularly to four main action fields: promoting peace, security, democracy and development in the world; strengthening bilateral economic and trade relations and contributing to the expansion of world trade and economy; responding to global and societal challenges; building bridges between people and cultures.

Multilateral and other cooperation as external aspects of internal policies

5.1.2 Dispositions prises relevant de l’évaluation ex ante

The Commission carried out in the second half of 2003 an extensive high-level review of the whole range of European Community external instruments, in the context of the preparation of its proposals for the new financial perspectives. The Commission established the “Peace Group” which was tasked with leading the identification of the future priorities for external relations and the instruments needed to serve those priorities. This Group functioned at both the level of the external relations Commissioners and the services. It met regularly between April and December 2003 and developed the principles, which were set out in the Communication “Building our Common Future, Policy Challenges and Budgetary Means of the Enlarged Union 2007-2013”[34]. The need to align objectives and instruments more closely to European Union values and interests was identified as being fundamentally important.

In particular, the “Peace Group” underlined that the European Union’s values, reflected by its democratic tradition, social model and integration experience, include human dignity, the rule of law, human rights, solidarity, equality between the sexes, adherence to the multilateral system of the United Nations and support, within the multilateral economic system, for regionalism as a force for development and stability. It emphasised that its interests drive the European Union to promote stable international growth founded on sustainable development. In this way it guarantees itself increasing outlets and quality jobs on competitive, open and regulated markets. Finally, the “Peace Group” recommended that the European Union promotes its values and interests by operating simultaneously as a continental power, and as a global economic and political player.

As far as external community instruments are concerned, the “Peace Group” recognised that the European Union's co-operation and assistance policy is the result of 50 years of successive sedimentation, which results in a multiplication of assistance instruments and a fragmentation of aid management both in terms of programming and implementation functions (even if recent policy and structural reforms have helped to improve coherence and consistency of the European Union's co-operation and assistance policy).

The “Peace Group” put forward that the European Union’s framework for external assistance should be rationalised and simplified by a reduction in the number of legal bases, the number of budget lines, and the number of programmes. More precisely, it recommended that:

- the complex structure of existing aid programs (EDF, ALA, MEDA, TACIS, CARDS, etc…) covering a wide range of interventions (peacekeeping and post-crisis operations; rehabilitation; economic reforms; projects; human rights programs; budgetary support) should be significantly streamlined;

- European Community and Member States policies and implementation should be harmonised.

Furthermore, the “Peace Group” underlined the following points:

- Large geographic programmes based on the principles of ownership and partnership with partner countries and regions and thematic programmes allowing for policy initiatives by the Community should be maintained;

- Strategy papers, subject to regular reviews, are the right tool to ensure overall policy coherence and to respect external policy objectives in the different areas as well as in the external aspects of internal policies;

- Resources should be allocated to partner countries according to expected and measured performances and strategy papers process, backed up by stronger analytical capabilities, should confront goals and achievements;

- Performance-based allocations do not mean increased conditionality in the traditional sense and the issue of political conditionality should be approached cautiously, on the basis of lessons drawn from experience;

- Though this is not necessarily a solution in each and every case, such concerns for results, namely the political and economic reforms in the partner countries, leads the Commission to suggest, where possible, moving further financial and technical assistance from projects towards sector programmes, budget support and macro-economic financial assistance which facilitate both the absorption by the partner country since its own budgetary procedures are used, and donors’ co-ordination as well as quick disbursement subject to compliance though.

The current proposal also takes account of the vast literature of work on development, the practice of other international and bi-lateral donors, as well as of the principles and objectives of the reform of the management of external assistance launched by the Commission in May 2000.

5.1.3 Dispositions prises à la suite de l’évaluation ex post

While the diversity of evaluations undertaken during the last five years to a large extent precludes the definition of any single overarching finding, the various sets of results available continue to isolate a cluster of key issues.

These results underline the fact that clearly-defined and realistic objectives, associated with agreed criteria for success, remain of great importance for the successful implementation of external assistance. At the same time, sensitivity to possible changes in the circumstances and capacity of partner organisations will be nurtured through appropriate institutional support, policy dialogue and technical assistance.

Coherent and comprehensive approaches will be formulated, embracing an array of means of interventions allowing for flexible planning and rapid delivery in response to any specific in-country situation.

Sound policy and methodological frameworks following the highest international standards will be translated into clear and realistic targets applying leaner procedures. Implementation will take full advantage of the devolution process to ensure optimal management capacity and information systems. At the ex-ante or feasibility stage, consideration of the full range of alternative choices of approach will be undertaken, including reflection on the most appropriate instruments and conditions for assistance, and favouring rapid and simple instruments for administration and operative management.

First positive results and the soundness of proposed improvements were evidenced through the latest evaluation reports.

5.2 Actions envisagées et modalités de l'intervention budgétaire

Afrique Sub-saharienne, Caraïbes, Pacifique et Océan Indien (ACP)

Populations visées

The ACP regroup 78 developing countries (76 countries covered by the EDF plus South Africa and East Timor) with a total population of 700 million. 42 of these countries are least developed countries and close from 50% of the ACP population lives with less than 1 USD per day.

Objectifs spécifiques

This programme is designated to finance cooperation