[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 6.2.2006

COM(2006) 28 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

σχετικά με ανασκοπήσεις της αγοράς με βάση το κοινοτικό πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων Εδραίωση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών {SEC(2006) 86}

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Σχετικά με ανασκοπήσεις της αγοράς με βάση το κοινοτικό πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων Εδραίωση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών

Εισαγωγη

Το κανονιστικό πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (ηλ-επικοινωνίες), που καθιερώθηκε το 2002, περιλάμβανε μείζονα αναθεώρηση στις μεθόδους ρύθμισης, συνδέοντας κατά πρωτότυπο τρόπο την τομεακή ρύθμιση με τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού. Η προηγούμενη, μάλλον μηχανιστική προσέγγιση στην κανονιστική ρύθμιση αντικαταστάθηκε από μια οικονομική προσέγγιση, κατά την οποία η κανονιστική ρύθμιση βασίζεται σε αρχές της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Με βάση αυτήν απαιτείται από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να διεξάγουν «ανασκόπηση της αγοράς» ώστε να διαπιστώνεται εάν πρέπει να υπάρξει κανονιστική ρύθμιση σε μια συγκεκριμένη αγορά. Εφόσον μια δεδομένη αγορά υπάγεται σε εκ των προτέρων κανονιστική ρύθμιση και η ρυθμιστική αρχή διαπιστώσει ότι μία ή περισσότερες επιχειρήσεις διαθέτουν σημαντική ισχύ στην εν λόγω αγορά («ΣΙΑ», ισοδυναμεί με τη «δεσπόζουσα θέση» στην νομοθεσία περί ανταγωνισμού), πρέπει να επιβάλλει κατάλληλη ρύθμιση. Αντιστρόφως, δεν επιτρέπεται να επιβάλλεται κανονιστική ρύθμιση, ενώ πρέπει να καταργείται τυχόν υφιστάμενη, εφόσον δεν διαπιστωθεί επιχείριση που διαθέτει ΣΙΑ. Η διαδικασία ανασκόπησης της αγοράς υποβάλλεται σε διερεύνηση εκ μέρους της Επιτροπής στο πλαίσιο των του κοινοτικού μηχανισμού διαβούλευσης που καθιερώνεται στο άρθρο 7 της οδηγίας πλαίσιο.

Σκοπός του πλαισίου των κανονιστικών ρυθμίσεων, πυρήνας του οποίου είναι ο κοινοτικός μηχανισμός διαβούλευσης, είναι η ενδυνάμωση του ανταγωνισμού, των επενδύσεων και της καινοτομίας, ως συμβολή για την επίτευξη των στόχων που ορίζονται στο πρόγραμμα δράσης i2010, την στρατηγική της Επιτροπής για την προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης στον τομέα των επικοινωνιών, καθώς και στο επικαιροποιημένο θεματολόγιο της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Στην παρούσα ανακοίνωση αξιολογείται η λειτουργία του κοινοτικού μηχανισμού διαβούλευσης για τις ηλ-επικοινωνίες, καθώς και η έως τώρα κτηθείσα πείρα από την εφαρμογή του. Κατά τα πρώτα δύο έτη του, ο μηχανισμός διαβούλευσης του άρθρου 7 επέτρεψε στην Επιτροπή να αποκτήσει εις βάθος αντίληψη των εξελίξεων στις αγορές ηλ-επικοινωνιών σε ολόκληρη την ΕΕ. Η διαδικασία αυτή δυστυχώς δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, η Επιτροπή θεωρεί, ωστόσο, ενδεδειγμένο να κοινοποιήσει τις γνώσεις αυτές σε ευρύτερο κοινό. Τα συμπεράσματα της παρούσας ανακοίνωσης συνιστούν μια πρώτη αξιολόγηση των διαδικασιών και των πορισμάτων του νέου αυτού μέσου. Αποτελούν συμβολή στην επερχόμενη ανασκόπηση του κανονιστικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης της σύστασης της Επιτροπής για τις σχετικές αγορές, το 2006.

Επισκόπηση των διαδικασιών του άρθρου 7

Η διαδικασία διαβούλευσης του άρθρου 7 έχει τρεις κύριους στόχους: (i) εξασφάλιση συνεκτικής κανονιστικής ρύθμισης σε κλίμακα ΕΕ βάσει των αρχών της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού· (ii) περιορισμός της κανονιστικής ρύθμισης σε περιπτώσεις όπου υφίστανται επίμονες αδυναμίες της αγοράς· και (iii) επέκταση της διαφάνειας στη διαδικασία κανονιστικής ρύθμισης. Οι διαδικασίες αυτές είναι κατά συνέπεια συντελεστικές για την εδραίωση της εσωτερικής αγοράς στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

Σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας πλαίσιο[1] απαιτείται από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές (ΕΡA) να κοινοποιούν - στην Επιτροπή και στις λοιπές ΕΡΑ - τα πορίσματά τους σχετικά τον ορισμό της αγοράς και την ανάλυση περί ΣΙΑ, καθώς και τις ρυθμιστικές υποχρεώσεις που σκοπεύουν να επιβάλουν (ή να άρουν) (τα «προτεινόμενα μέτρα» τους). Η Επιτροπή διαθέτει στη συνέχεια χρονικό διάστημα ενός μηνός για να αξιολογήσει την κοινοποίηση των προτεινόμενων μέτρων (διαδικασία της «πρώτης φάσης»). Η συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων διεκπεραιώνεται μέσα σε αυτήν την χρονική περίοδο του ενός μηνός με επιστολή προς την ενδιαφερόμενη ΕΡΑ, όπου ενδέχεται να περιλαμβάνονται σχόλια της Επιτροπής σχετικά με τρόπους περαιτέρω βελτίωσης των εν λόγω μέτρων. Σε περιπτώσεις όπου η Επιτροπή εκτιμά ότι, όσον αφορά τον ορισμό της αγοράς και την ανάλυση περί ΣΙΑ, τα προτεινόμενα μέτρα θα αποτελούσαν φραγμό για την ενιαία αγορά ή εάν έχει σοβαρές αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα των μέτρων με την κοινοτική νομοθεσία (και ιδίως με τους κοινούς στόχους πολιτικής που όλες οι ΕΡΑ οφείλουν να επιδιώκουν)[2], μπορεί να πραγματοποιήσει λεπτομερέστερη διερεύνηση, διάρκειας δύο ακόμα μηνών («δεύτερη φάση»). Εφόσον, έπειτα από αυτήν την εις βάθος διερεύνηση, επιβεβαιωθούν οι ανησυχίες της, δύναται η Επιτροπή να απαιτήσει από την ΕΡΑ να άρει τα σχεδιαζόμενα μέτρα (απόφαση «αρνησικυρίας») και ενδεχομένως να επανυποβάλει μεταγενέστερα την εν λόγω ανάλυση αγοράς. Για λόγους διαφάνειας η Επιτροπή εκδίδει μέχρι στιγμής απόφαση για κάθε περίπτωση, ακόμα και εάν δεν έχει σχόλια.

Βελτιωμένη συνεργασία και διαφάνεια

Η Επιτροπή και οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές

Ο μηχανισμός διαβούλευσης του άρθρου 7 απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των ΕΡΑ, καθώς και ανάμεσα στις ΕΡΑ.

Πριν από την υποβολή κοινοποίησης, οι ΕΡΑ δύνανται να έχουν άτυπη συνάντηση με την Επιτροπή για να παρουσιάσουν τα κύρια στοιχεία των αναλύσεών τους. Οι συνεδριάσεις πριν από την κοινοποίηση παρέχουν τη δυνατότητα στην Επιτροπή και στις ΕΡΑ να προσδιορίσουν και να συζητήσουν θέματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος σε πρώιμο στάδιο. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί επίσης τις ευκαιρίες αυτές για να παράσχει κατευθύνσεις στις ΕΡΑ σχετικά με τις πληροφορίες και το επίπεδο ανάλυσης που απαιτούνται για την υποστήριξη των συμπερασμάτων τους.

Στις κοινοποιήσεις των ΕΡΑ κατά κανόνα συμπεριλαμβάνονται όλα τα στοιχεία των προτεινόμενων από αυτές μέτρων, μολονότι ορισμένες ΕΡΑ κοινοποιούν σε δύο φάσεις· ανάλυση της αγοράς και επανορθωτικά μέτρα. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η τελευταία μέθοδος συνιστά περιττή παράταση της διαδικασίας κανονιστικής ρύθμισης.

Μετά την παραλαβή μιας κοινοποίησης, η Επιτροπή μπορεί να απευθύνει στις σχετικές ΕΡΑ γραπτό αίτημα για περαιτέρω πληροφορίες. Οι ΕΡΑ έχουν δικαίωμα απόσυρσης μιας κοινοποίησης οποτεδήποτε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

Ο ρόλος των λοιπών ενδιαφερομένων μερών

Το κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει «εθνική» διαβούλευση , κατά τη διάρκεια της οποίας όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν την ευκαιρία να σχολιάσουν την ανάλυση της ΕΡΑ και τις προτάσεις της αναφορικά με την κανονιστική ρύθμιση. Ως κύριος συνομιλητής για όλους τους εμπλεκόμενους, η ΕΡΑ ενημερώνει την Επιτροπή σχετικά με τις απόψεις τρίτων μερών. Μόνον ευκαιριακά και εφόσον απαιτηθεί από τις περιστάσεις λαμβάνει η Επιτροπή απευθείας σχολιασμό από τους εμπλεκόμενους ή συνεδριάζει μαζί τους (κατά κανόνα έπειτα από αίτημα). Ως τρέχουσα πρακτική σε έρευνες δεύτερης φάσης, η Επιτροπή καλεί τους ενδιαφερόμενους τρίτους να υποβάλουν απευθείας σχόλια.

Μολονότι ο κοινοτικός μηχανισμός διαβούλευσης αφορά επίσημα μόνον την Επιτροπή και την ΕΡΑ, επιδιώκεται η εξασφάλιση διαφάνειας για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη . Η διαφάνεια συμβάλει στην εξασφάλιση καλύτερης ποιότητας και αντικειμενικότητας στην ανάλυση της ΕΡΑ. Στο σχετικό δικτυακό τόπο της Επιτροπής[3] δημοσιεύονται σε μη εμπιστευτική μορφή όλες οι κοινοποιήσεις και τα τελικά μέτρα των ΕΡΑ, εντός ημερών από την παραλαβή τους.[4] Η Επιτροπή δημοσιεύει επίσης σε μη εμπιστευτική μορφή τα σχόλια, την απουσία σχολίων, καθώς και τις αποφάσεις αρνησικυρίας.

Οι περισσότερες ΕΡΑ διεξάγουν την εθνική διαβούλευση πριν από την κοινοτική διαβούλευση . Τούτο τους παρέχει τη δυνατότητα να περιλαμβάνουν στην κοινοτική κοινοποίηση τις απόψεις των συντελεστών της αγοράς, αποφεύγοντας την ανάγκη διατύπωσης δεύτερης κοινοτικής κοινοποίησης όπου τα αποτελέσματα της εθνικής διαβούλευσης οδηγούν την ΕΡΑ σε τροποποίηση του σχεδίου μέτρων της. Η Επιτροπή υποστηρίζει ένθερμα τη μέθοδο αυτή.

Ο ρόλος των εθνικών αρχών ανταγωνισμού

Ο ορισμός της αγοράς και η ανάλυση βάσει του κανονιστικού πλαισίου στηρίζονται στις αρχές της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Είναι κατά συνέπεια θεμελιώδης η σημασία της διαβούλευσης μεταξύ των ΕΡΑ και των εθνικών αρχών ανταγωνισμού («ΕΑΑ»). Η τομεακή κανονιστική ρύθμιση και η επιβολή της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού συνιστούν συμπληρωματικά μέσα για την προώθηση της ανάπτυξης αποτελεσματικά ανταγωνιστικών αγορών ηλεκτρονικών επικοινωνιών προς όφελος των χρηστών.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ΕΡΑ έχουν συμβουλευτεί εκ των προτέρων τις ΕΑΑ, γεγονός που συχνά έχει βελτιώσει την ανάλυση της αγοράς. Η Επιτροπή ενθαρρύνει κατά συνέπεια τις ΕΡΑ να ζητούν τις απόψεις της ΕΑΑ πριν από την υποβολή της κοινοποίησης.

Διδάγματα από τις κοινοποίησεις που έχουν μέχρι στιγμής παραλήφθει

Ορισμός των σχετικών αγορών

Οι ΕΡΑ πρέπει να ορίσουν τις σχετικές αγορές βάσει εθνικών συνθηκών, λαμβάνοντας υπόψη τη σύσταση για τις σχετικές αγορές[5] καθώς και τις κατευθυντήριες γραμμές περί ΣΙΑ.[6] Οι αγορές που θα μπορούσαν να υπαχθούν σε κανονιστική ρύθμιση επιλέγονται με βάση τις αρχές της κοινοτικής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Στη σύστασή της, η Επιτροπή έχει επεξεργαστεί τη δοκιμασία των «τριών κριτηρίων» ώστε να συνδράμει τα κράτη μέλη από την άποψη αυτή.[7] Όσον αφορά τις αγορές που περιλαμβάνονται στη σύσταση, θεωρείται ότι καλύπτονται οι εν λόγω απαιτήσεις

Οι ΕΡΑ έχουν μέχρι στιγμής ορίσει την πλειονότητα των αγορών σύμφωνα με τη σύσταση, σε ορισμένες όμως περιπτώσεις έχουν προβεί σε στενότερο ή ευρύτερο ορισμό των αγορών. Η Επιτροπή δεν εξέφρασε αντίρρηση για τους αποκλίνοντες αυτούς ορισμούς, υπό την προϋπόθεση ότι κάθε μεμονωμένος ορισμός αγοράς και ανάλυση περί ΣΙΑ συμβαδίζουν με τις αρχές της κοινοτικής νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό. Η Επιτροπή έχει επίσης επαληθεύσει, για το σύνολο των αγορών που έχουν αναλυθεί από ΕΡΑ, εάν καλύπτεται ολόκληρο το πεδίο εφαρμογής των αντίστοιχων αγορών της σύστασης.

Γενικά, οι περιπτώσεις ορισμού της αγοράς που περιλαμβάνεται στη σύσταση και εξηγούνται στην αιτιολογική έκθεση επέτρεψαν στις ΕΡΑ να διεξάγουν τις αναλύσεις τους για τις αγορές ηλεκτρονικών επικοινωνιών όπως απαιτείται από το νομικό πλαίσιο. Υποστηρίχθηκε ότι όπου έχει υπάρξει αναλυτικότερος ορισμός, τούτο ενδέχεται να καταλήξει σε υπερβολική ρύθμιση και να συνεπάγεται περιττό διοικητικό βάρος. Ωστόσο, σύμφωνα με την έως τώρα εμπειρία της Επιτροπής, ο αναλυτικότερος ορισμός έχει στην πραγματικότητα συμβάλλει στην άρση κανονιστικών ρυθμίσεων στον τομέα, δεδομένου ότι επέτρεψε την υποχώρηση κανονιστικών ρυθμίσεων στις αγορές όπου είχε αναπτυχθεί βιώσιμος ανταγωνισμός. Π.χ. ο διαχωρισμός μισθωμένων γραμμών χονδρικής ανά εύρος ζώνης επέτρεψε την άρση υφιστάμενων κανονιστικών ρυθμίσεων όσον αφορά πολύ υψηλό εύρος ζώνης.[8]

Ανάλυση της σημαντικής ισχύος στην αγορά

Το κοινοτικό κανονιστικό πλαίσιο ευθυγράμμισε το όριο της ΣΙΑ στην αντίληψη της νομοθεσίας του ανταγωνισμού που αφορά την «δεσπόζουσα θέση», αντικαθιστώντας το προηγούμενο κατώφλι παρέμβασης, που βασιζόταν σε σταθερό μερίδιο στην αγορά (25%). Με την εκτίμηση ΣΙΑ που βασίζεται στη νομοθεσία περί ανταγωνισμού συχνά συνεπάγεται η σε βάθος εξέταση θεμάτων νομικού και οικονομικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων όπως η παρουσία αντισταθμιστικής αγοραστικής ισχύος και τα κριτήρια για την επιβολή συλλογικής δεσπόζουσας θέσης.

Κατά την εκτίμηση ΣΙΑ, οι ΕΡΑ εξετάζουν κατά πόσο μια δεδομένη αγορά είναι ή θα καταστεί αποτελεσματικά ανταγωνιστική μέσα στο χρονικό περιθώριο της ανασκόπησης της αγοράς. Η Επιτροπή κατ' ουσίαν επαληθεύει εάν η αξιολόγηση της ΕΡΑ συμβαδίζει με τις αρχές της κοινοτικής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού και λαμβάνει δεόντως υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές περί ΣΙΑ, στηριζόμενη επαρκώς σε αποδεικτικά στοιχεία. Το μερίδιο στην αγορά παραμένει ένας από τους δείκτες, αλλά για τη συνολική ανάλυση εξίσου σημαντικοί είναι και άλλοι παράγοντες (συμπεριλαμβάνεται η δυναμική της αγοράς, οι φραγμοί εισόδου και ο δυνητικός ανταγωνισμός).

Επιβολή και άρση κανονιστικών επανορθωτικών μέτρων

Εφόσον διαπιστωθεί ΣΙΑ, πρέπει οι ΕΡΑ να επιβάλουν επανορθωτικά μέτρα στον ή στους σχετικούς φορείς εκμετάλλευσης. Η Επιτροπή εξετάζει εάν τα εν λόγω μέτρα είναι ενδεδειγμένα , δηλαδή εάν βασίζονται στον χαρακτήρα του προβλήματος που έχει εντοπιστεί, εάν είναι αναλογικά και εάν αιτιολογούνται υπό το πρίσμα των στόχων πολιτικής που ορίζονται στην οδηγία πλαίσιο.[9] Η Επιτροπή δεν διαθέτει δικαίωμα αρνησικυρίας στα επανορθωτικά μέτρα, μπορεί όμως να διατυπώσει σχόλια, τα οποία οι ΕΡΑ οφείλουν να λάβουν δεόντως υπόψη. Τα μέτρα που έχουν εγκριθεί πρέπει να κοινοποιηθούν στην Επιτροπή, η οποία παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη έχουν λάβει υπόψη τα σχόλια που διατύπωσε και αναλαμβάνει αναλόγως δράση.

Σημαντικό ποσοστό τον έως τώρα σχολίων της Επιτροπής αναφέρονταν στην καταλληλότητα των προτεινόμενων επανορθωτικών μέτρων. Η Επιτροπή έχει σχολιάσει επανορθωτικά μέτρα που επίλυαν μέρος μόνο του προβλήματος που είχε εντοπιστεί[10], μέτρα που θεωρούνταν ανεπαρκή[11] ή που ενδεχομένως θα καθυστερούσαν υπερβολικά να παραγάγουν κατάλληλα αποτελέσματα .[12]

Οι ΕΡΑ, εκτός από το να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τα σχόλια που διατυπώνει η Επιτροπή, εξασφαλίζουν την πλήρη και αποτελεσματική επιβολή των προτεινόμενων επανορθωτικών μέτρων στο συντομότερο δυνατό χρονικό περιθώριο.

Εφόσον για την επιβολή ενός προτεινόμενου επανορθωτικού μέτρου απαιτείται επιπλέον χρόνος (π.χ. επειδή πρέπει πρώτα να εκπονηθεί κατάλληλο μοντέλο κόστους), οι ΕΡΑ προβλέπουν ήδη προσωρινά επανορθωτικά μέτρα για το κοινοποιημένο σχέδιο μέτρου, στα οποία αντιμετωπίζεται το ήδη εντοπισμένο πρόβλημα στον ανταγωνισμό.[13]

Σε γενικές γραμμές, οι ΕΡΑ έχουν εφαρμόσει παρεμφερείς δέσμες επανορθωτικών μέτρων για παρεμφερείς περιπτώσεις προβλημάτων στην αγορά. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά παρουσιάζουν σημαντικές διάφορες στις λεπτομέρειες και στην εφαρμογή τους στα διάφορα κράτη μέλη. Οι διαφορές αυτές είναι προφανείς, λ.χ., στην τιμολόγηση (π.χ. μεθοδολογίες για κοστοστρέφεια), που έχει σημαντικό αντίκτυπο στην εσωτερική αγορά. Προκύπτει επομένως το ζήτημα και ο τρόπος για την επίτευξη μεγαλύτερης συνεκτικότητας στην εφαρμογή των επανορθωτικών μέτρων. Το ζήτημα θα αντιμετωπιστεί στην επόμενη ανασκόπηση του πλαισίου των κανονιστικών ρυθμίσεων.

Αιτήματα για άρση των μέτρων (αποφάσεις ‘αρνησικυρίας’)

Η Επιτροπή ενέκρινε απόφαση με την οποία απαιτείται από τις ΕΡΑ να άρουν τα προτεινόμενα μέτρα τους σε τέσσερις από 229 περιπτώσεις (που είχαν εξεταστεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2005).[14] Με αυτές οι αποφάσεις «αρνησικυρίας» εξασφαλίζεται ότι δεν θα ληφθούν σε εθνικό επίπεδο μέτρα που θα ήταν ασύμβατα με την κοινοτική νομοθεσία και ιδίως με τους κοινούς στόχους πολιτικής που θα πρέπει να επιδιώκουν όλες οι ΕΡΑ. Η Επιτροπή έχει μέχρι στιγμής προβάλει βέτο για σχέδια μέτρων, όπου έχει τεκμηριωμένα διαπιστώσει ανεπαρκή ορισμό αγοράς ή ανάλυση ΣΙΑ.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η Επιτροπή έχει ασκήσει το δικαίωμα αρνησικυρίας που διαθέτει για την εξασφάλιση, σε κοινοτική κλίμακα, συνεκτικής εφαρμογής των αρχών της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού.

Θέματα οριζόντιου χαρακτήρα

Ο μηχανισμός διαβούλευσης φέρνει ευκαιριακά στην επιφάνεια περιπτώσεις αποτυχίας κατά τη μεταφορά του κοινοτικού πλαισίου κανονιστικών ρυθμίσεων στην εθνική νομοθεσία. Αναδεικνύοντας και φωτίζοντας τέτοια θέματα υλοποίησης, ο μηχανισμός διαβούλευσης μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στην επίλυση των θεμάτων αυτών συμπληρωματικά με τις λοιπές εξουσίες της Επιτροπής , ιδίως στην εξουσία που διαθέτει όσον αφορά την κίνηση διαδικασιών επί παραβάσει.

Για την εξασφάλιση της συνέχειας του πλαισίου των κανονιστικών ρυθμίσεων, πρέπει οι υφιστάμενες υποχρεώσεις περί ΣΙΑ να παραμείνουν σε ισχύ στο σύνολό τους έως ότου ολοκληρωθεί κατάλληλη ανασκόπηση της αγοράς . Σε περιπτώσεις που δεν επιβάλλεται επί του παρόντος κανονιστική ρύθμιση, μπορούν οι ΕΡΑ να επιβάλουν νέα ρύθμιση μόνον έπειτα από ολοκλήρωση κατάλληλης ανασκόπησης της αγοράς. Σε εξαιρετικές περιστάσεις, εφόσον υπάρχει επείγουσα ανάγκη ανάληψης δράσης, δύνανται οι ΕΡΑ να θεσπίζουν προσωρινά μέτρα.[15] Η ισχύς των προσωρινών μέτρων πρέπει να είναι περιορισμένη χρονικά και η σχετική ανάλυση της αγοράς να κοινοποιείται το ταχύτερο δυνατό. Αυτή η προσέγγιση οριζόντιου χαρακτήρα συμβάλλει στην επίτευξη ενός από τους κύριους στόχους του μηχανισμού διαβούλευσης, δηλαδή την εξασφάλιση συνεκτικής κανονιστικής ρύθμισης σε ολόκληρη την ΕΕ.

Επισκόπηση αγορών

Το παρόν κεφάλαιο περιλαμβάνει σύντομη επισκόπηση των κύριων τάσεων και συμπερασμάτων που μπορούν να αντληθούν από τη διαδικασία ανασκόπησης της αγοράς, μολονότι δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί ο πρώτος γύρος ανάλυσης της αγοράς. Συμπληρώνεται από τα έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Eπιτροπής που επισυνάπτονται στην παρούσα ανακοίνωση, στα οποία παρέχεται λεπτομερέστερη επισκόπηση, σε πινακογράφηση, όλων των περιπτώσεων που έχουν αξιολογηθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2005.

5.1 Σταθερά δίκτυα και υπηρεσίες

Σε όλα τα κράτη μέλη ο κατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης συνέχισε να έχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά γενικής «πρόσβασης» - δηλαδή σύνδεσης σε σταθερό τηλεφωνικό δίκτυο που παρέχει τη δυνατότητα πραγματοποίησης και λήψης κλήσεων και συναφών υπηρεσιών. Ωστόσο, ο ανταγωνισμός αναδεικνύεται σταδιακά, τόσο στην εγχώρια όσο και στην διεθνή αγορά κλήσεων. Η διαδικασία αυτή διευκολύνθηκε από την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων (ιδίως της επιλογής / προεπιλογής φορέα[16] και της μίσθωσης γραμμών χονδρικής l[17]) και από την εισαγωγή ανταγωνιστικών τεχνολογιών, ιδίως της VOIP.[18] [19]

Οι αγορές χονδρικής, απεναντίας, παρουσιάζουν λίγες μόνο ενδείξεις βιώσιμου ανταγωνισμού εκτός, σε ορισμένες περιπτώσεις, της αγοράς διαβιβαστικών υπηρεσιών.[20] Η παροχή εκκίνησης κλήσεων, που απαιτείται από εναλλακτικούς φορείς εκμετάλλευσης ώστε να είναι σε θέση να παρέχουν τις δικές τους υπηρεσίες λιανικής τηλεφωνίας και ίντερνετ τηλεφωνικής επιλογής, παραμένει σημείο συνεχούς συμφόρησης για τον ανταγωνισμό. Όπου, ωστόσο, έχουν ληφθεί στο επίπεδο αυτό αποτελεσματικά μέτρα, έχουν συμβάλει στην ανάπτυξη βιώσιμου ανταγωνισμού στις κατάντη λιανικές αγορές (κλήσεων), επιτρέποντας έτσι την σταδιακή εξάλειψη της κανονιστικής ρύθμισης στην γενική αγορά. Όσον αφορά τον τερματισμό χονδρικής (υπηρεσίες τις οποίες οι φορείς εκμετάλλευσης αγοράζουν μεταξύ τους ώστε οι πελάτες να έχουν τη δυνατότητα πραγματοποίησης κλήσεων σε διάφορα δίκτυα), διαπιστώθηκε ότι όλοι οι φορείς εκμετάλλευσης, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, έχουν δεσπόζουσα θέση δεδομένου ότι, σύμφωνα με τη σύσταση, το δίκτυο κάθε φορέα εκμετάλλευσης συνιστά χωριστή αγορά στην οποία έχει μονοπωλιακή θέση όσον αφορά τον τερματισμό κλήσεων. Οι ρυθμιστικές αρχές κατάφεραν να εκφράσουν τις διάφορες μεγέθους μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης επιβάλλοντας ελαφρότερα μέτρα στους μικρότερους (δηλαδή επιβάλλοντας «ασύμμετρα» επορθωτικά μέτρα). Η Επιτροπή υποστήριξε τη μέθοδο αυτή όπου ήταν αιτιολογημένη. Επιπλέον, η Επιτροπή ενδιαφέρθηκε να εξασφαλίσει την αποτελεσματικότητα των μέτρων στην αγορά αυτή: Παραδείγματος χάρη, μια υποχρέωση λογιστικού διαχωρισμού μπορεί να καταστήσει ορατές εσωτερικές διαβιβάσεις και να συμπληρώσει άλλες υποχρεώσεις, ενώ με ελέγχους κόστους είναι δυνατόν να υπάρξει η απαραίτητη διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου για τους συντελεστές της αγοράς, καθώς και συμβολή στη μείωση των τελών τερματισμού.

Τέλος, όσον αφορά το «τελευταίο χιλιόμετρο» του τηλεφωνικού δικτύου, η σύνδεσή του με τον τελικό χρήστη (γνωστή και ως «τοπικός βρόχος»), η κατάσταση παρέμεινε αμετάβλητη, με τον κατεστημένο φορέα να διατηρεί το μερίδιό του, ύψους σχεδόν 100%. Η αποτελεσματική πρόσβαση (μέσω «αποδεσμοποίησης του τοπικού βρόχου») και η ρύθμιση των τιμών σε επίπεδο χονδρικής ήταν ουσιαστικής σημασίας μέσα για να ενισχυθεί η ανάπτυξη του ανταγωνισμού στις κατάντη αγορές, όπου οι εναλλακτικοί φορείς εκμετάλλευσης εξαρτώνται από την πρόσβαση στον τοπικό βρόχο ώστε να μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες.

5.2 Κινητά δίκτυα και υπηρεσίες

Αντίθετα με τις σταθερές αγορές, οι αγορές κινητών δικτύων και υπηρεσιών ήταν γενικά ανταγωνιστικότερες και η καθεαυτού ρύθμιση πολύ περισσότερο περιορισμένη. Δεν υφίσταται κανονιστική ρύθμιση σε επίπεδο λιανικής, ενώ η ρύθμιση χονδρικής περιορίστηκε γενικά στον τερματισμό χονδρικής.

Εντοπίστηκαν τρεις αγορές κινητών χονδρικής, σύμφωνα με τη σύσταση: (1) πρόσβαση και εκκίνηση κλήσεων,[21] (2) τερματισμός κλήσεων και (3) διεθνής περιαγωγή. Η εκκίνηση κλήσεων κινητών παρέχει στους φορείς εκμετάλλευσης ή στους παρόχους υπηρεσιών (γνωστοί και ως φορείς εκμετάλλευσης «εικονικού» δικτύου ή “MVNO”) τη δυνατότητα παροχής κλήσεων σε πελάτες λιανικής χρησιμοποιώντας κινητό δίκτυο ενός άλλου φορέα εκμετάλλευσης. Ο τερματισμός κλήσεων είναι, στις κινητές επικοινωνίες, το ισοδύναμο με τον τερματισμό σταθερών κλήσεων, επομένως ισχύουν παρόμοιες αρχές (όσον αφορά την ανάλυση της αγοράς και επανορθωτικά μέτρα). Η διεθνής περιαγωγή επιτρέπει στους πελάτες να πραγματοποιούν και να δέχονται κλήσεις όταν βρίσκονται στο εξωτερικό.

Όσον αφορά την αγορά πρόσβασης και εκκίνησης κλήσεων, η ρυθμιστική παρέμβαση αποδείχθηκε σε βασικές γραμμές περιττή, δεδομένου του επιπέδου του ανταγωνισμού που διαπιστώθηκε γενικά. Ωστόσο, περιορισμένος αριθμός ΕΡΑ θεώρησαν μολαταύτα απαραίτητη τη ρύθμιση, σε περίπτωση που ένας κινητός φορέας εκμετάλλευσης διαπιστώνεται να διαθέτει μοναδική δεσπόζουσα θέση ή όπου δύο ή περισσότεροι κατέχουν «συλλογική» κυριαρχία.

Όπως και στην περίπτωση του τερματισμού κλήσεων σε σταθερό δίκτυο, διαπιστώθηκε ότι όλοι οι φορείς εκμετάλλευσης κινητών δικτύων διαθέτουν ΣΙΑ στην αγορά τερματισμού κλήσεων σε κινητό δίκτυο, σύμφωνα με την αρχή «ένα δίκτυο μια αγορά». Επίσης, όπου οι MVNO έχουν τη δυνατότητα ορισμού των κλήσεων τερματισμού τους ανεξάρτητα από το «φιλοξενούν» δίκτυο, ενδέχεται και αυτοί να διαπιστωθούν ως κατέχοντες δεσπόζουσα θέση.[22] Τα κανονιστικά επανορθωτικά μέτρα που επιβλήθηκαν είχαν ως αποτέλεσμα σταδιακό περιορισμό των τελών για τερματισμό κλήσης σε κινητό δίκτυο, μολονότι ο περιορισμός αυτός δεν υπήρξε εξίσου σημαντικός σε όλα τα κράτη μέλη.

Όσον αφορά τη διεθνή περιαγωγή χονδρικής, καμία ΕΡΑ δεν είχε έως 30 Σεπτεμβρίου 2005 κοινοποιήσει την αγορά αυτή. Για την ανάλυση της αγοράς απαιτείται συλλογή στοιχείων διασυνοριακά, στην οποία συνεργάζονται ΕΡΑ στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής ομάδας ρυθμιστικών αρχών. Η Επιτροπή έχει εν τω μεταξύ δημιουργήσει δικτυακό τόπο όπου συγκεντρώνονται ήδη δημοσιευμένα στοιχεία για τιμολόγια περιαγωγής φορέων εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας σε ολόκληρη την ΕΕ με σκοπό τη συμβολή σε περαιτέρω διαφάνεια όσον αφορά τα τέλη περιαγωγής.[23]

5.3 Ευρυζωνικές επικοινωνίες και εκπομπές

Η ευρυζωνική πρόσβαση χονδρικής ή «διφυορευματική» πρόσβαση παρέχει σε εναλλακτικούς φορείς εκμετάλλευσης τη δυνατότητα παροχής ευρυζωνικών υπηρεσιών σε τελικούς χρήστες συνδυάζοντας το δικό τους δίκτυο κορμού με τμήματα του δικτύου του κατεστημένου φορέα. Η διφυορευματική πρόσβαση θεωρείται γενικότερα ως εφαλτήριο για τους νεοεισερχόμενους στην κατεύθυνση της πλήρους ανάπτυξης και εγκατάστασης του δικτύου τους με βάση την αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου (αρχικά μέσω «μεριζόμενης» και στη συνέχεια με «πλήρη» αποδεσμοποιημένη πρόσβαση). Σε όλες τις περιπτώσεις έως στις 30 Σεπτεμβρίου 2005, οι ΕΡΑ απαίτησαν από τους κατεστημένους φορείς να παράσχουν διφυορευματική πρόσβαση. Τούτο συνέβαλε στην προώθηση του ανταγωνισμού, μεταξύ άλλων στην παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών λιανικής. Η αγορά ευρυζωνικής πρόσβασης χονδρικής περιλαμβάνει έως τώρα μόνο υπηρεσίες που βασίζονται στο παραδοσιακό τηλεφωνικό δίκτυο (ή “PSTN”) – δηλαδή την ADSL. Για να συμπεριληφθούν στην αγορά αυτή ανταγωνιζόμενες τεχνολογίες (όπως καλωδιακή ή δορυφορική), η Επιτροπή επέμεινε τόσο στην ύπαρξη ενός γνήσιου προϊόντος χονδρικής που βασίζεται σε καλωδιακή ή σε άλλη τεχνολογία, όσο και σε τεκμήρια δυνατότητας υποκατάστασης μεταξύ ενός ανάλογου προϊόντος χονδρικής και της ADSL.

Η αγορά χονδρικής για υπηρεσίες ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης είναι μια αγορά όπου οι ΕΡΑ έχουν παρουσιάσει την μέγιστη απόκλιση από τη σύσταση. Η απουσία δυνατότητας υποκατάστασης μεταξύ διαφόρων πλατφορμών (καλωδιακής, δορυφορικής ή επίγειας) σε επίπεδο χονδρικής οδήγησε τις ΕΡΑ να υποδιαιρέσουν την αγορά ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη πλατφόρμα. Ενώ οι πραγματικές περιστάσεις της αγοράς προφανώς διαφέρουν σημαντικά στο εσωτερικό της ΕΕ, τα κύρια σημεία συμφόρησης για τον ανταγωνισμό στα περισσότερα κράτη μέλη φαίνεται ότι προκύπτουν στα εθνικά αναλογικά και ψηφιακά επίγεια συστήματα μετάδοσης. Κατά συνέπεια, μόνο η επίγεια μετάδοση έχει μέχρι στιγμής αποτελέσει αντικείμενο ανάλυσης της αγοράς και επανορθωτικών μέτρων αναφορικά με ΣΙΑ.

Συμπεράσματα και μελλοντική προοπτική

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαδικασία ανασκόπησης της αγοράς, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού διαβούλευσης του άρθρου 7, η οποία καθιερώθηκε με την οδηγία πλαίσιο είχε ως αποτέλεσμα συνεκτικότερη κανονιστική ρύθμιση και κατά συνέπεια συνιστά σημαντικό βήμα προόδου προς την κατεύθυνση της δημιουργίας εσωτερικής αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών .

Το σύστημα της ανασκόπησης της αγοράς εξασφαλίζει ότι η ρύθμιση βασίζεται σε ενδελεχή οικονομική ανάλυση και περιορίζεται αυστηρά σε αγορές που παρουσιάζουν επίμονες αδυναμίες. Τούτο έχει ως αποτέλεσμα βελτιωμένη κανονιστική ρύθμιση. Όσον αφορά την ανάπτυξη κοινού ευρωπαϊκού πνεύματος στη ρύθμιση , είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι όλες οι ΕΡΑ ακολουθούν κοινή μεθοδολογική προσέγγιση, με βάση τις αρχές της κοινοτικής νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό. Στην ανάπτυξη αυτή συμβάλει περαιτέρω η ύπαρξη διαφανούς μηχανισμού διαβούλευσης.

Η συνεκτικότητα εξασφαλίστηκε κυρίως σε σχέση με το πού ενδείκνυται ρύθμιση (αγορές και θέση των συντελεστών που δραστηριοποιούνται σε αυτές) και, σε μικρότερο βαθμό, αναφορικά με τον τι είδος ρύθμιση (επανορθωτικά μέτρα) ενδείκνυται. Η Επιτροπή συνεργάζεται επί του παρόντος με τις ΕΡΑ ώστε να εξασφαλιστεί ότι η διακριτική τους ευχέρεια όσον αφορά τα επανορθωτικά μέτρα ασκείται κατά συνεκτικό τρόπο. |

Ενώ κάποιες αγορές έχουν παρουσιάσει χαρακτηριστικά διαρκούς συμφόρησης, ορισμένες άλλες έχουν ήδη καταστεί αποτελεσματικά ανταγωνιστικές σε διάφορα κράτη μέλη, επιτρέποντας την άρση της υφιστάμενης κανονιστικής ρύθμισης. Παραδείγματος χάρη οι κλήσεις λιανικής, η κινητή πρόσβαση και εκκίνηση κλήσεων καθώς και τα ζευκτικά τμήματα μισθωμένων γραμμών αποτελούν αγορές όπου έχει διαπιστωθεί αποτελεσματικός ανταγωνισμός.[24] |

Ο μηχανισμός διαβούλευσης δημιούργησε μεγαλύτερη διαφάνεια στη ρυθμιστική διαδικασία. Το γεγονός ότι οι ΕΡΑ διαβουλεύονται συστηματικά με τους συντελεστές της αγοράς, ότι η Επιτροπή λαμβάνει θέση για κάθε υπόθεση και ότι όλα τα τελικά έγγραφα δημοσιεύονται, αποτελούν μερικά παραδείγματα της διαφάνειας αυτής.

Το σύστημα ανασκόπησης της αγοράς που καθιερώθηκε από το ρυθμιστικό πλαίσιο αποδείχθηκε επιτυχές στην πράξη. Μολονότι απαιτήθηκαν ορισμένες αρχικές επενδύσεις εκ μέρους των ΕΡΑ και της Επιτροπής σε αναλυτικές και οργανωτικές δυνατότητες, το σύστημα επέφερε προσέγγιση των ρυθμιστικών μεθόδων, συμβάλλοντας έτσι στο άνοιγμα του δρόμου προς την κατεύθυνση εσωτερικής αγοράς για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Εξασφαλίστηκε επίσης ότι όλες οι ρυθμιστικές αρχές βασίζουν τις αποφάσεις τους σε στέρεα οικονομική συλλογιστική και ότι η κανονιστική ρύθμιση αγορών ηλεκτρονικών επικοινωνιών παραμένει η ελάχιστη απαραίτητη.

Μολονότι μεγάλος αριθμός εθνικών αγορών υπόκεινται ακόμα σε κανονιστική ρύθμιση, σε άλλες αγορές εμφανίζονται σημάδια ενός βιώσιμου ανταγωνισμού. Τούτο ισχύει ιδίως για τις αγορές λιανικής, εξαρτάται όμως από την αποτελεσματική εφαρμογή των ρυθμιστικών μέτρων σε επίπεδο χονδρικής ή στην ύπαρξη εναλλακτικής υποδομής. Η εισαγωγή νέων τεχνολογιών ενδέχεται να δημιουργήσει πρόσθετη ανταγωνιστική πίεση, η οποία θα επιφέρει μείωση της ανάγκης για κανονιστική ρύθμιση.

Στο πλαίσιο της ανασκόπησης, η Επιτροπή θα αναζητήσει τρόπους περιορισμού του διοικητικού βάρους, για τις εταιρίες και τις ΕΡΑ, καθώς και περαιτέρω εξομάλυνσης των διαδικασιών. Η Επιτροπή δρομολόγησε πρόσκληση για υποβολή ιδεών σχετικά με την ανασκόπηση του πλαισίου των κανονιστικών ρυθμίσεων, όπου επίσης καλύπτονται οι διαδικασίες ανασκόπησης της αγοράς.

[1] Οδηγία 2002/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών («οδηγία πλαίσιο»), ΕΕ L 108, 24.4.2002, σ. 33.

[2] Οι στόχοι αυτοί εκτίθενται στο άρθρο 8 της οδηγίας πλαίσιο και αφορούν την προαγωγή του ανταγωνισμού, την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς και την προώθηση των συμφερόντων των πολιτών της ΕΕ.

[3] http://forum.europa.eu.int/Public/irc/infso/ecctf/home.

[4] Η Επιτροπή προτίθεται τώρα να διαθέσει τις μεταφράσεις στο ευρύ κοινό.

[5] Σύσταση της Επιτροπής, της 11ης Φεβρουαρίου 2003, για τις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών που επιδέχονται εκ των προτέρων ρύθμιση σύμφωνα με την οδηγία πλαίσιο, ΕΕ L 114, 8.5.2003, σ. 45 («σύσταση»).

[6] Κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την ανάλυση αγοράς και την εκτίμηση της σημαντικής ισχύος στην αγορά βάσει του κοινοτικού πλαισίου κανονιστικών ρυθμίσεων για τα δίκτυα και τις υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ΕΕ C 165, 11.7.2002, σ. 6.

[7] Συγκεκριμένα: (i) παρουσία υψηλών και μη παροδικών φραγμών εισόδου, (ii) έλλειψη δυναμικού χαρακτήρα στις αγορές που να τείνει προς την κατεύθυνση αποτελεσματικού ανταγωνισμού και (iii) δεν επαρκεί μόνον η νομοθεσία περί ανταγωνισμού για την ενδεδειγμένη αντιμετώπιση κάθε σχετικής αδυναμίας της αγοράς· Βλ. αιτιολογικές σκέψεις 9 έως 16 της σύστασης.

[8] Βλ. υποθέσεις UK/2003/0035 – 0039 σε σχέση με τα τμήματα τερματισμού μισθωμένων γραμμών.

[9] Κατ' εφαρμογή του άρθρο 8 παράγραφος 4 της οδηγίας για την πρόσβαση.

[10] Όπως σε περίπτωση όπου τα τέλη τερματισμού σε κινητό δίκτυο ρυθμίζονταν μόνο για κλήσεις που προέρχονταν από κινητά δίκτυα ή από το εξωτερικό, όχι όμως για κλήσεις που προέρχονταν από σταθερά δίκτυα.

[11] Όπως σε περίπτωση όπου η τιμολογιακή ρύθμιση δεν βασίστηκε στο πλέον ενδεδειγμένο μοντέλο κόστους ή όπου οι επιλογές του μοντέλου κόστους και των κανόνων λογιστικής κόστους αφέθηκαν στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις.

[12] Όπως σε περίπτωση όπου τα κοστοστρεφή τέλη τερματισμού σε δίκτυο κινητών επικοινωνιών βάσει μοντέλου LRIC αφέθηκαν αρχικά σε ιδιωτικές διαπραγματεύσεις έως ότου επενέβη η ρυθμιστική αρχή στο πλαίσιο της ρύθμισης διαφορών.

[13] Αυτό θα μπορούσε, λ.χ., να είναι μια συγκριτική αξιολόγηση ή μια υποχρέωση ελέγχου ελάχιστης τιμής, ανάλογα με την έγκριση ενός μοντέλου πλήρους κόστους για λόγους κοστοστρέφειας.

[14] Βλ. τις αποφάσεις της Επιτροπής C(2004) 527 στις υποθέσεις FI/2003/0024 και FI/2003/0027, C(2004) 368 για την υπόθεση FI/2004/0082, C(2004) 4070 για την υπόθεση AT/2004/0090, και C(2005) 1442 για την υπόθεση DE/2005/0144.

[15] Κατ' εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 6 της οδηγίας πλαίσιο.

[16] Ευκολίες που επιτρέπουν στους πελάτες να πραγματοποιούν κλήσεις χρησιμοποιώντας διαφορετικό φορέα εκμετάλλευσης από τον πάροχο πρόσβασης, είτε για κάθε μεμονωμένη κλήση (επιλογή φορέα) είτε συστηματικά (προεπιλογή φορέα). Βάσει της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία, εφόσον ένας φορέας εκμετάλλευσης διαπιστώνεται ότι διαθέτει ΣΙΑ για «να παρέχ(ει) σύνδεση και χρήση του δημόσιου σταθερού τηλεφωνικού δικτύου», πρέπει οι ΕΡΑ να απαιτούν από τον σχετικό φορέα εκμετάλλευσης να παρέχει δυνατότητα επιλογής και προεπιλογής φορέα.

[17] Επιτρέπει σε εναλλακτικούς φορείς εκμετάλλευσης να παρέχουν υπηρεσίες λιανικής πρόσβασης μαζί με υπηρεσίες κλήσεων σε τελικούς πελάτες. Σε αντίθεση με την περίπτωση της επιλογής και της προεπιλογής φορέα, η οποία πρέπει να επιβληθεί σε φορείς εκμετάλλευσης που διαθέτουν ΣΙΑ στη σχετική αγορά, επιβάλλεται η υποχρέωση μίσθωσης γραμμών χονδρικής (κατά περίπτωση) κατά τη διακριτική ευχέρεια της κανονιστικής αρχής.

[18] Voice over Internet Protocol (φωνή μέσω του πρωτοκόλλου του ίντερνετ): μεταφορά φωνητικής κίνησης μέσω της τεχνολογίας του πρωτοκόλλου του ίντερνετ. Η κίνηση VoIP μπορεί ν μεταφέρεται μέσω ιδιωτικά διαχειριζόμενου δικτύου («τηλεφωνία μέσω ΙP») ή μέσω του δημόσιου ίντερνετ («τηλεφωνία μέσω ίντερνετ»).

[19] Η Επιτροπή συνέβαλε στην εμφάνιση της τεχνολογίας VOIP το 2003 με τη βοήθεια του χρηματοοικονομικού μέσου του πολυετούς προγράμματος (MAP), του οποίου η διαχείριση πραγματοποιείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων.

[20] Μεταφορά ή/και μεταγωγή ή περιαγωγή κλήσεων.

[21] Σε σύγκριση με τη σταθερή τηλεφωνία, όπου πρόσβαση και προέλευση κλήσεων ορίζονται χωριστά.

[22] Η παραπάνω επισήμανση σχετικά με την αποτελεσματικότητα επανορθωτικών μέτρων στην περίπτωση σταθερών δικτύων και υπηρεσιών ισχύει εξίσου και για τον τερματισμό κλήσεων σε κινητό δίκτυο.

[23] IP/05/1217, 4 Oκτώβριος 2005.

[24] Οι εν λόγω εξελίξεις θα ληφθούν υπόψη κατά την ανασκόπηση του ισχύοντος καταλόγου των 18 αγορών στη σύσταση. Για περαιτέρω λεπτομέρειες περί ανταγωνιστικών αγορών όπου δεν εφαρμόζεται ρύθμιση ΣΙΑ, βλ. παράρτημα Ι.