A4-0048/97

Ψήφισμα σχετικά με την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής «Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες: οι προσδοκίες των καταναλωτών» (COM(96)0209 - C4-0339/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 129 Α της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής «Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες: οι προσδοκίες των καταναλωτών» (COM(96)0209 - C4-0339/96),

- έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Ρώμης του 1980 σχετικά με το δίκαιο που εφαρμόζεται στις συμβατικές υποχρεώσεις,

- έχοντας υπόψη την πρόταση οδηγίας σχετικά με την προστασία των καταναλωτών όσον αφορά τις πωλήσεις εξ αποστάσεως (95/C 288/01),

- έχοντας υπόψη τη δεύτερη τραπεζική οδηγία (89/646/ΕΟΚ),

- έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (CES 802/96),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών (A4-0048/97),

Α. επισημαίνοντας ότι η Πράσινη Βίβλος δεν επιδιώκει να είναι εξαντλητική και να καλύψει όλες τις πτυχές των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, αλλά να εγκαινιάσει μια γενική συζήτηση για τις υπηρεσίες αυτές με συμμετοχή των οργανώσεων καταναλωτών, του κλάδου, των άλλων οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών,

Β. επισημαίνοντας ότι ο διασυνοριακός χαρακτήρας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που παρέχονται προς καταναλωτές θα εντείνεται με ταχύ ρυθμό,

Γ. επισημαίνοντας ότι, στην προοπτική του κοινού νομίσματος, το νομοθετικό πλαίσιο της Κοινότητας για τη ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών πρέπει να αξιολογηθεί προσεκτικά,

Δ. επισημαίνοντας ότι μια αληθινή ευρωπαϊκή αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών θα διευρύνει την ελευθερία εκλογής του καταναλωτή και συνεπώς την αποτελεσματικότητα της αγοράς,

Ε. επισημαίνοντας ότι η νομοθεσία για τους καταναλωτές πρέπει να καταστρώνεται παράλληλα προς τη νομοθεσία για την εσωτερική αγορά,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μέχρι σήμερα ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών υπηρετούσε πρωτίστως την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς και σε μικρότερο βαθμό λάμβανε υπόψη την προστασία των καταναλωτών, καθώς και ότι, κυρίως λόγω των νέων τεχνολογικών εξελίξεων, υπάρχουν κενά στη νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών,

Ζ. επισημαίνοντας ότι η κοινοτική νομοθεσία πρέπει να εκσυγχρονισθεί με διατάξεις που αφορούν τη δυναμική του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, όπως αυτή εκφράζεται από:

- την παγκοσμιοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών και την εφαρμογή νέας τεχνολογίας, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν νέα προϊόντα καθώς και νέες τεχνικές μάρκετινγκ,

- τον οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό αντίκτυπο των εξελίξεων αυτών,

- την καθιέρωση του ευρώ, η οποία θα αλλάξει ριζικά τις συνθήκες εργασίας για τους χρηματοπιστωτικούς κλάδους,

Η. επισημαίνοντας ότι οι σημερινοί περιορισμοί και τα έξοδα που συνδέονται με τις διασυνοριακές συναλλαγές εμποδίζουν τους καταναλωτές να συμμετάσχουν στην άντληση οφελών από την εσωτερική αγορά,

Θ. επισημαίνοντας ότι υπάρχουν παραδείγματα ατόμων τα οποία έχουν εξαπατηθεί ή παραπλανηθεί από ανενδοίαστους χρηματοπιστωτικούς συμβούλους, γεγονός το οποίο αποδεικνύει την ανάγκη για μιά ισχυρή προστασία των καταναλωτών σε ευρωπαϊκή κλίμακα,

1. αναγνωρίζει τη σημασία για τον καταναλωτή μιας ολοκληρωμένης και ανταγωνιστικής εσωτερικής αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, η οποία πρέπει να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές, μεγαλύτερη επιλογή και από ποιοτική άποψη καλύτερα προϊόντα και υπηρεσίες[semigr ]

2. διαπιστώνει, δυστυχώς, ότι η εσωτερική αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και ασφαλειών εξακολουθεί να είναι ανολοκλήρωτη και ότι, κατά συνέπεια, ο καταναλωτής δεν μπορεί να δρέψει τους καρπούς της[semigr ]

3. χαιρετίζει, για τους λόγους αυτούς, την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες: οι προσδοκίες των καταναλωτών, και τη θεωρεί ως μια σοβαρή πρωτοβουλία για τον εντοπισμό και την κάλυψη των κενών στη νομοθεσία[semigr ]

4. σημειώνει ότι, όπως δείχνει ξεκάθαρα η Πράσινη Βίβλος, υπάρχουν ασυμμετρίες και ανισορροπίες στην αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και ο καταναλωτής - εν γένει - αποτελεί την ασθενέστερη συνιστώσα της συμβατικής σχέσης[semigr ]

5. θεωρεί, ωστόσο, ανεπαρκές το γεγονός ότι η Επιτροπή επικεντρώνεται στις πωλήσεις εξ αποστάσεως και στα νέα ηλεκτρονικά συστήματα πληρωμών, και θεωρεί αντιθέτως απολύτως απαραίτητη μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της προστασίας των καταναλωτών και στους τομείς του δικαίου που αφορούν τις τράπεζες, τα αξιόγραφα και τις ασφαλίσεις[semigr ]

6. η κοινοτική νομοθεσία πρέπει να έχει ως στόχο να διασφαλίζει μεγαλύτερο ανταγωνισμό της προσφοράς, αποτελεσματικότερη ελεύθερη κυκλοφορία της προσφοράς και της ζήτησης, κατάλληλη, γνήσια και αποτελεσματική ενημέρωση των μεμονωμένων καταναλωτών, μεγαλύτερη διαφάνεια και ασφάλεια των διασυνοριακών συμβάσεων[semigr ]

7. πιστεύει ότι χρειάζεται μια συνολική προσέγγιση που να λαμβάνει υπόψη, αφενός, τη δυναμική του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και, αφετέρου, τις προσδοκίες των ευρωπαίων καταναλωτών[semigr ]

8. πιστεύει ότι η Κοινότητα πρέπει να προσφύγει στις εξουσίες της στο πλαίσιο των άρθρων 100Α και 129Α, για να επιτρέψει στους ευρωπαίους καταναλωτές να αντλήσουν πλήρως τα οφέλη της εσωτερικής αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών[semigr ]

9. σημειώνει ότι το νομικό πλαίσιο που διέπει τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες είναι κατακερματισμένο και μάλιστα ενίοτε δυνητικά αντιφατικό, όπως αποδεικνύεται από τους κανόνες φορολογίας στον τομέα των ασφαλειών.

10. τα συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να μπορούν να επιλέγουν, όταν είναι δυνατόν, την εθνική νομοθεσία, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές που περιλαμβάνονται στη νομολογία του Δικαστηρίου και στη Σύμβαση της Ρώμης του 1980[semigr ]

11. διαπιστώνει ότι η έλλειψη φορολογικής εναρμόνισης αποτελεί σοβαρό εμπόδιο για τη λειτυργία της εσωτερικής αγοράς στον τραπεζικό τομέα και στον τομέα των ασφαλειών και εκφράζει τη λύπη του που μερικά κράτη μέλη εισάγουν φορολογικά μέτρα σε εθνικό επίπεδο υποκινούμενα από προστατευτικό πνεύμα[semigr ]

12. ζητεί συνεπώς από την Επιτροπή να παρεμβαίνει με μεγαλύτερη αυστηρότητα κατά φορολογικών μέτρων (όπως η μη φορολογική έκπτωση σε περίπτωση συμβάσεων που έχουν συναφθεί σε ένα άλλο κράτος, κυρίως ασφάλειες ζωής ή δάνεια) τα οποία παρεμποδίζουν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και χαιρετίζει δεόντως την απόφαση του Δικαστήριου στην υπόθεση Wielockx ((Υπόθεση C-80/94, Απόφαση του Δικαστηρίου της 11 Αυγούστου 1995, G.H.E.J. Wielockx κατά επιθεωρητού αμέσων φόρων))[semigr ]

13. σημειώνει ότι η έννοια του «γενικού συμφέροντος» δεν υπόκειται σε έναν κοινό ορισμό που να μην εισάγει διακρίσεις και, ως εκ τούτου, μπορεί να εφαρμοσθεί κατά τρόπο που να δημιουργεί φραγμούς στον ανταγωνισμό και στην ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών[semigr ]

14. κατά συνέπεια, ζητεί επιμόνως από την Επιτροπή να δώσει συνέχεια στο σχέδιο ανακοίνωσής της σχετικά με την ελεύθερη εκτέλεση των υπηρεσιών και το γενικό συμφέρον του τραπεζικού τομέα ((ΕΕ C291 της 4.11.1995, σελ. 7)), να καλέσει τα κράτη μέλη να διαβιβάσουν στην Επιτροπή, καθώς και σε όλους τους παράγοντες της αγοράς, κατάλογο όλων των κανόνων «γενικού συμφέροντος» που εφαρμόζονται στον τραπεζικό τομέα[semigr ]ζητεί από την Επιτροπή, κατ' αναλογία με τον τραπεζικό τομέα, να υποβάλει κατευθυντήριες γραμμές για τη χρήση του «γενικού συμφέροντός» και για τον τομέα των ασφαλειών[semigr ]

15. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις που θα αποβλέπουν στον καθορισμό του γενικού συμφέροντος έτσι ώστε να αποφεύγονται υπερβολικές παρεκκλίσεις από την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης[semigr ]

16. σημειώνει ότι η δραστηριότητα ορισμένων χρηματοπιστωτικών μεσαζόντων που δεν υπόκεινται σε ρυθμιστικούς περιορισμούς αποβαίνει επιζήμια τόσο για τους ευρωπαίους καταναλωτές όσο και για τον χρηματοπιστωτικό τομέα και καλεί σχετικώς την Επιτροπή να εκπονήσει πρόταση για οδηγία σχετικά με τους χρηματοπιστωτικούς μεσάζοντες που δεν υπόκεινται σε ρυθμιστικούς περιορισμούς.

17. καλεί την Επιτροπή να δώσει επειγόντως συνέχεια στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη ρύθμιση των ζημιών που προκαλούνται από αυτοκινητιστικά ατυχήματα τα οποία συμβαίνουν εκτός της χώρας προέλευσης του θύματος ((ΕΕ C 308 της 20.11.1995, σελ. 108))[semigr ]

18. ζητεί από την Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή του ελεύθερου καθορισμού τιμολογίων, όπως καθορίζεται στην τρίτη οδηγία περί ασφάλειας ζημιών, να παρέμβει κατά των κρατών μελών που διατηρούν μία κλίμακα μπόνους-ποινών στον τομέα της ασφάλειας αυτοκινήτων, ως ενιαίο και υποχρεωτικό σύστημα στην εθνική της νομοθεσία[semigr ]

19. καλεί την Επιτροπή, με στόχο την καλύτερη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, σε συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους τομείς, να εξετάσει με ποιό τρόπο είναι δυνατό να εναρμονισθούν γενικές ελάχιστες προϋποθέσεις για τη σύναψη ασφαλιστικών συμβολαίων χωρίς να υπάρξει καταστρατήγηση του υφισταμένου φάσματος ασφαλιστικών προϊόντων[semigr ]

20. πιστεύει ότι οι καταναλωτές δικαιούνται, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ισοδύναμη πληροφόρηση και αγωγή σχετικά με τα δικαιώματά τους[semigr ]

21. θεωρεί ότι ο καταναλωτής πρέπει να ενημερωθεί επειγόντως για το ποιές είναι οι δυνατότητές του σε μία εσωτερική αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και ασφαλειών[semigr ] είναι της γνώμης ότι η πρωτοβουλία «πολίτες της Ευρώπης» είναι ενδεδειγμένη για να ανταποκριθεί στην ανάγκη αυτή[semigr ]

22. φρονεί ότι η ίδρυση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης θα βοηθήσει τον καταναλωτή να συγκρίνει την παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και από τις δύο πλευρές των συνόρων και κατ' αυτόν τον τρόπο να καταστήσει ευκολότερη την πρόσβασή του στην παροχή διασυνοριακών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών[semigr ]

23. πιστεύει ότι οι καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να έχουν ίσα δικαιώματα επανόρθωσης και ότι χρειάζεται να αντιμετωπισθούν οι υπάρχουσες ανισότητες όσον αφορά τις ευκαιρίες άσκησης αυτών των δικαιωμάτων[semigr ]

24. σημειώνει ότι η γενική σύλληψη καθώς και το ρυθμιστικό πλαίσιο των συστημάτων διαιτησίας τύπου διαμεσολαβητή ή άλλων παρόμοιων συστημάτων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών διαφέρουν αισθητά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο[semigr ]

25. συνηγορεί υπέρ ενός σώματος διαιτησίας για τους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των ασφαλειών, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν αρκετές εγγυήσεις ανεξαρτησίας, και ότι αυτό το σώμα διαιτησίας επανδρώνεται ισομερώς από εκπροσώπους των καταναλωτών και των επιχειρηματιών[semigr ] είναι της γνώμης ότι αυτό το σώμα διαιτησίας πρέπει να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις υποβληθείσες καταγγελίες και την τύχη που είχαν, και πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί ευρεία δημοσιότητα όσον αφορά αυτό το θέμα, τόσο προς όφελος των προμηθευτών όσο και προς όφελος των καταναλωτών[semigr ]

26. επιθυμεί όπως ο διαμεσολαβητής συμμετέχει περισσότερο κατά την προπαρασκευή, την θέσπιση και την αξιολόγηση της νομοθεσίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα και των τομέα των ασφαλειών[semigr ]

27. καλεί την Επιτροπή να φροντίσει λεπτομερώς για την ακριβή μεταφορά και τήρηση εκ μέρους των κρατών μελών των οδηγιών που αφορούν τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και ασφάλειες και να παρέμβει με μεγαλύτερη αυστηρότητα στην περίπτωση των κρατών μελών που επιδεικνύουν αμέλεια σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας[semigr ]

28. σημειώνει τον χαμηλό βαθμό συμμόρφωσης προς τη σύσταση για ευρωπαϊκό κώδικα συμεριφοράς στον τομέα των ηλεκτρονικών πληρωμών και προς τη σύσταση για τα συστήματα πληρωμών και τις κάρτες πληρωμών[semigr ]

29. καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή να προβεί σε μεθοδική και διεξοδική ανάλυση της υπάρχουσας νομοθεσίας, ώστε να εντοπισθούν η κλίμακα και οι διαστάσεις των δυσλειτουργιών σε θέματα που αφορούν τον καταναλωτή στη νομοθεσία για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στον τομέα των ηλεκτρονικών πληρωμών και των καρτών πληρωμών, και βάσει αυτών να υποβάλει νομοθετική πρόταση όσον αφορά τις ηλεκτρονικές πληρωμές και τις πιστωτικές κάρτες και τις κάρτες πληρωμών[semigr ]

30. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Πράσινη Βίβλος δεν λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις που θα προκύψουν από την καθιέρωση του εύρω[semigr ]

31. θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη τις επιπτώσεις που θα έχει στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες η δημιουργία ενός νομισματικού χώρου χωρίς σύνορα[semigr ]

32. θεωρεί σκόπιμο στις διεθνικές συμβάσεις να χρησιμοποιείται το ευρώ ως βασικό νόμισμα, αρχής γενομένης από την καθιέρωση της νόμιμης κυκλοφορίας του[semigr ]

33. πρεσβεύει ότι η οδηγία για τις διασυνοριακές μεταβιβάσεις θα πρέπει να τροποποιηθεί λόγω της κατάργησης των συναλλαγματικών πράξεων που δικαιολογούν τις ισχύουσες σήμερα διατάξεις[semigr ]

34. προτρέπει την Επιτροπή να εισαγάγει την έννοια της «ευρωσυμβατότητας» σε όλες τις δράσεις της στον τομέα αυτό, δηλαδή να λάβει υπόψη στις οιεσδήποτε ενέργειές της την καθιέρωση του ευρώ έως την 1η Ιανουαρίου 1999[semigr ]

35. προτρέπει την Επιτροπή να ενθαρρύνει τον διάλογο μεταξύ των ενώσεων καταναλωτών και και των επαγγελματικών ενώσεων και οργάνων στους τομείς των διαφόρων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών προκειμένου να εντοπισθούν όλες οι ευκαιρίες διακανονισμών μη νομοθετικού χαρακτήρα που βασίζονται σε κοινές συμφωνίες[semigr ]

36. καλεί την Επιτροπή να προτείνει εντός του συντομοτέρου δυνατού διαστήματος νομοθεσία για τα εκκρεμούντα θέματα προς επίλυση[semigr ]

37. είναι της γνώμης ότι η νομοθεσία αυτή μπορεί να απαρτίζεται εν μέρει από μια οριζόντια νομοθεσία-πλαίσιο που να καλύπτει ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος για όλες τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων πρέπει οπωσδήποτε να είναι:

- η πληροφόρηση των καταναλωτών και η διαφάνεια των αγορών και των τιμών[semigr ]

- η προστασία των συμβατικών δικαιωμάτων του ασθενέστερου συμβαλλομένου, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος καταγγελίας μακροχρόνιων συμβατικών σχέσεων και της πρόσβασης σε νομικά μέσα επανόρθωσης[semigr ]

- η ποιότητα και ασφάλεια των χρηματοπιστωτικών προϊόντων[semigr ]

- η επαγγελματική επάρκεια και εντιμότητα των μεσαζόντων[semigr ]

- η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, δηλαδή το δικαίωμα του μη αποκλεισμού από το χρηματοπιστωτικό κύκλωμα της σύγχρονης κοινωνίας[semigr ]

- η υπερχρέωση, σε σχέση με την οποία πρέπει επίσης να ζητηθεί από την Επιτροπή να ερευνήσει τις δυνατότητες για να εκπονηθούν ελάχιστοι όροι για θετική αξιολόγηση των πιστώσεων από οργανώσεις μή κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με στόχο την πρόληψη της υπερχρέωσης των καταναλωτών[semigr ]

και εν μέρει από κάθετα μέτρα που να καλύπτουν ζητήματα όπως :

- άλλες τεχνολογικές πτυχές εκτός των πιστωτικών καρτών και των καρτών πληρωμών, όπως είναι η οικιακή τραπεζική, που απαιτούν εξειδικευμένη προσέγγιση[semigr ]

- η κτηματική/στεγαστική πίστη, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοδοτικών προγραμμάτων που αφορούν ηλικιωμένα άτομα.

38. καλεί την Επιτροπή όπως, εν πάση περιπτώσει εντός ενός έτους, καταρτίσει πρόταση οδηγίας για την εξ αποστάσεως πώληση χρηματοπιστωτικών προϊόντων και συμβάσεων[semigr ]

39. καλεί την Επιτροπή να ενημερώνει τακτικά το Κοινοβούλιο για τα πορίσματα των διάφορων μελετών και ερευνών που πραγματοποιούνται για λογαριασμό της Επιτροπής στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών[semigr ]

40. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.