Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την «Ισότητα ευκαιριών για τους άνδρες και τις γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

(97/C 34/09)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

λαμβάνοντας υπόψη την απόφασή της της 2ας Οκτωβρίου 1995, σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ τέταρτο εδάφιο της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να καταρτίσει γνωμοδότηση σχετικά με την «Ισότητα των ευκαιριών για τους άνδρες και τις γυναίκες» και να αναθέσει την επεξεργασία της γνωμοδότησης στην επιτροπή 8 «Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή, Κοινωνική Πολιτική, Δημόσια Υγεία» 7

λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιτροπή 8 υιοθέτησε το σχέδιο γνωμοδότησης στις 15 Ιουλίου 1996 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Κωνσταντίνου Παπαστέργιου και της κ. Rosemary MacKenna (συνεισηγήτρια από την επιτροπή 6) (CDR 161/96 rιv. 2) 7

λαμβάνοντας υπόψη την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί του 4ου μεσοπρόθεσμου κοινοτικού προγράμματος δράσης σχετικά με την ισότητα ευκαιριών για τις γυναίκες και τους άνδρες (1996-2000) (COM(95) 381 τελικό) () και τη σχετική απόφαση του Συμβουλίου της 22 Δεκεμβρίου 1995 () 7

λαμβάνοντας υπόψη την πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την ισόρροπη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στη λήψη αποφάσεων (COM(95) 593 τελικό) 7

λαμβάνοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ενσωμάτωση της ισότητας των ευκαιριών μεταξύ των γυναικών και των ανδρών στο σύνολο των κοινοτικών πολιτικών και στόχων (COM(96) 67 τελικό) 7

λαμβάνοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ερμηνεία της απόφασης Kalanke (COM(96) 88 τελικό) 7

λαμβάνοντας υπόψη το τελικό ψήφισμα της 5ης ευρωπαϊκής διάσκεψης των γυναικών εκλεγμένων αντιπροσώπων στις τοπικές και περιφερειακές αρχές, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Δουβλίνο από τις 6 έως τις 8 Ιουλίου 1995, τη συμβολή των μελών της επιτροπής των γυναικών εκλεγμένων αντιπροσώπων στις τοπικές και περιφερειακές αρχές του Συμβουλίου των Δήμων και των Περιφερειών της Ευρώπης (CCRE) που συμμετείχαν στην ομάδα εργασίας της Επιτροπής των Περιφερειών για την επεξεργασία της παρούσας γνωμοδότησης 7

λαμβάνοντας υπόψη το πρόγραμμα δράσης της αυτόνομης περιφέρειας της Καταλωνίας σχετικά με την ισότητα των ευκαιριών για τους άνδρες και τις γυναίκες 7

λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο έχει υιοθετήσει ήδη την απόφασή του, η ΕΤΠ επιθυμεί να επικεντρώσει τις παρατηρήσεις της στην εφαρμογή και την επίδραση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο για να υπάρξει αντιστοιχία λόγων και πράξεων, αφού οι τοπικές και περιφερειακές αρχές επενεργούν ως καταλύτες και παράγοντες υποστήριξης και διευκόλυνσης, παρέχοντας στις γυναίκες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις προκειμένου αυτές να αποκτήσουν πρόσβαση και δυνατότητα συμμετοχής στην αγορά εργασίας και την κοινωνία 7

λαμβάνοντας υπόψη ότι το τοπικό και περιφερειακό επίπεδο εκφραζόμενο από τις αντίστοιχες αρχές, πληροί τους όρους του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας, γιατί είναι πλησιέστερα στον πολίτη, δημιουργεί συνθήκες αποτελεσματικής Δημοκρατίας (προϋπόθεση για ισότητα ευκαιριών), ισχυροποιεί την οργάνωση των κοινωνικών υπηρεσιών και υποδομών (οργανώνοντας την παιδική μέριμνα, τη βοήθεια στους ηλικιωμένους, τα κοινωνικά προγράμματα, κ.λπ.), και εξασφαλίζει την τοπική ανάπτυξη και την τοπική αυτονομία αφού ασκεί ουσιαστική επιρροή στη διαμόρφωση νέων αντιλήψεων και νοοτροπιών αναφορικά με τις σύγχρονες κοινωνικές αξίες για την ισότητα των ευκαιριών (προγράμματα στα σχολεία, διαμόρφωση κοινής γνώμης και προσφορά καλών τοπικών παραδειγμάτων) 7

υιοθέτησε κατά την 14η σύνοδο ολομελείας της της 18ης και 19ης Σεπτεμβρίου 1996 (συνεδρίαση της 19ης Σεπτεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση ομόφωνα.

Ι. Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΕΚΔΗΜΟΚΡΑΤΙΣΜΟΥ

Γενικές παρατηρήσεις

1. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι ο ουσιαστικός ρόλος που διαδραμάτισε η Κοινότητα στην εξέλιξη της θέσης των γυναικών στην κοινωνία είναι πλέον ορατός. Πέραν από την καθιέρωση της αρχής της ίσης αμοιβής (άρθρο 119 της Συνθήκης), βασικά κατοχύρωσε τη νομική αρχή της ισότητας μεταχείρισης στον επαγγελματικό χώρο και στα θέματα της κοινωνικής ασφάλισης. Η Κοινότητα με πληθώρα οδηγιών, ψηφισμάτων και καινοτόμων πρωτοβουλιών, προώθησε σε μεγάλο βαθμό το ισχυρότατο κοινωνικό και πολιτικό αίτημα των καιρών για «ισότητα ευκαιριών γυναικών και ανδρών».

2. Η ΕΤΠ σημειώνει ότι τα πρώτα τρία μεσοπρόθεσμα κοινοτικά προγράμματα δράσης ίσων ευκαιριών για τις γυναίκες και τους άνδρες (1982-1985, 1986-1990, 1991-1995) διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της κατάστασης των γυναικών και την προώθηση της κοινωνικής αποδοχής και συνεργασίας σχεδόν σε όλα τα επίπεδα αναφορικά με το θέμα αυτό. Η εμπειρία αυτών των τριών προηγούμενων προγραμμάτων φυσικά είναι πολύτιμη, προκειμένου να γίνουν οι αναγκαίες διορθωτικές παρεμβάσεις στο υπό εκκίνηση 4ο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δράσης (1996-2000).

3. Όμως, τονίζει ότι οι ανισότητες μεταξύ γυναικών και ανδρών εξακολουθούν να παραμένουν μεγάλες σε πολλούς τομείς και συγκεκριμένα πολιτικούς ή σε σύγκριση με τα διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ στον αυτό τομέα. Αυτό καταφάνηκε, τόσο από τις απολογιστικές εκτιμήσεις των τριών προηγούμενων προγραμμάτων, όσο και από τις διαπιστώσεις της 4ης Διάσκεψης Γυναικών στο Πεκίνο (Σεπτέμβριος 1995).

4. Με βάση τις πάγιες και διακηρυγμένες επιδιώξεις της Κοινότητας για προώθηση των προσπαθειών προς την κατεύθυνση της ισότητας των ευκαιριών και με κορυφαία τη διακήρυξη της Συνόδου Κορυφής του Έσσεν (Δεκέμβριος 1994) η οποία επιβεβαιώθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Καννών (Ιούνιος 1995) και της Μαδρίτης (Δεκέμβριος 1995), σύμφωνα με τις οποίες «η ισότητα ευκαιριών για γυναίκες και άνδρες αποτελεί ύψιστο καθήκον της ΕΕ και των κρατών μελών της», η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι είναι αυτονόητο και το χρέος όλων των οργάνων της ΕΕ αναφορικά με το εξεταζόμενο θέμα. Επιβάλλεται, συνεπώς, να καθορισθούν με ευθύνη και γνώση οι αναγκαίες και ικανές προδιαγραφές για επιτυχία και αποτελεσματικότητα του 4ου Προγράμματος δράσης 1996-2000.

5. Για την ουσιαστική υλοποίηση της ισότητας των ευκαιριών για τις γυναίκες και τους άνδρες στο χώρο της ΕΕ απαιτούνται αξιόλογοι χρηματοδοτικοί πόροι. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την απογοήτευσή της για το ποσό που προβλέπεται για το 4ο πρόγραμμα δράσης 30 εκατομμυρίων Ecu και υποστηρίζει ότι ο προϋπολογισμός των 60 εκατομμυρίων Ecu που προτείνει η Επιτροπή για το 4ο πρόγραμμα δράσης αποτελεί το ελάχιστο επίπεδο για ένα ικανοποιητικό πρόγραμμα ισότητας ευκαιριών. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει το φόβο ότι ο προϋπολογισμός που προβλέπεται από το Συμβούλιο για το τέταρτο πρόγραμμα δράσης σχετικά με την ισότητα ευκαιριών για τους άνδρες και τις γυναίκες είναι ανεπαρκής για την πραγματοποίηση εκτεταμένων ανταλλαγών καλύτερων πρακτικών σε ένα τομέα όπως η ισότητα ευκαιριών, ο οποίος άπτεται πολλών πολιτικών.

6. Η Επιτροπή των Περιφερειών αν και αποδέχεται ότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν υφίσταται κύρια αρμοδιότητα για τον τομέα της ισότητας ευκαιριών, θεωρεί ότι μπορεί να υπάρξει σημαντικό όφελος από την ανταλλαγή των καλύτερων πρακτικών και την ανάπτυξη διακρατικών καινοτόμων σχεδίων. Επιπλέον, μια ευρωπαϊκή νομοθεσία στον τομέα της ισότητας ευκαιριών αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την ενιαία αγορά.

7. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει και υποστηρίζει τη σημαντική εργασία που έχει ήδη πραγματοποιήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την προώθηση της ισότητας ευκαιριών, αλλά συνειδητοποιεί ότι η παρούσα συνθήκη θέτει περιορισμούς. Η Επιτροπή των Περιφερειών σημειώνει ότι το νέο πρόγραμμα δράσης έχει ως νομική βάση το άρθρο 235 της παρούσας συνθήκης και διαβλέπει ότι ορισμένα κράτη μέλη διστάζουν να αναλάβουν δράση με βάση το άρθρο αυτό. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη λύπη της διότι ένα τόσο σημαντικό πρόγραμμα, το οποίο σχετίζεται με τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών, βασίζεται στο άρθρο 235 το οποίο όχι μόνο απαιτεί ομοφωνία του Συμβουλίου, αλλά επιτρέπει τη διαβούλευση μόνο με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και όχι την υποχρεωτική διαβούλευση με την Επιτροπή των Περιφερειών. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι με αυτό τον τρόπο διευρύνεται το δημοκρατικό έλλειμμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ζητεί να ενσωματωθεί στη συνθήκη μια σταθερότερη νομική βάση, η οποία να σέβεται την αρχή της ισότητας ανδρών και γυναικών και την αρχή της ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με μια διαφανή και πιο δημοκρατική διαδικασία.

Εκτιμώντας την παρούσα κατάσταση, η Επιτροπή των Περιφερειών τάσσεται υπέρ μιας τροποποίησης της Συνθήκης. Το άρθρο 119 πρέπει να αναδιατυπωθεί ούτως ώστε να επεκτείνει την ισότητα των ευκαιριών σε όλους τους τομείς με σαφή αναφορά 7 στη θετική δράση για την προώθησή της και στην υποχρεωτική διαβούλευση με την ΕΤΠ. Ακόμη, υποστηρίζει το αίτημα που εξέφρασε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με το πρόσφατο ψήφισμά του της 13 Μαρτίου 1996 για την Διακυβερνητική Διάσκεψη (εισηγητές: οι κ. Dury και Maij-Weggen), με το οποίο ζητεί να συμπεριληφθεί στη Συνθήκη η αρχή της ίσης μεταχείρισης και της μη διάκρισης ιδίως λόγω φυλής, φύλου, σεξουαλικών προτιμήσεων, ηλικίας, θρησκεύματος ή αναπηρίας.

8. Εκτός από το 4ο πρόγραμμα δράσης, σημειώθηκαν και άλλες πρόσφατες σημαντικές εξελίξεις σε αυτό τον τομέα. Στις εξελίξεις αυτές περιλαμβάνεται η απόφαση Kalenke, η οποία ορίζει ότι πρέπει να διαφυλαχθεί η ενεργός δράση υπέρ των γυναικών - συμπεριλαμβανομένων των ελαστικών ποσοστόσεων - και τάσσεται κατά της εφαρμογής αυτόματων και αυστηρών ποσοστώσεων για τις γυναίκες. Το Λευκό Βιβλίο σχετικά με την εκπαίδευση και την κατάρτιση έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ισότητα των ευκαιριών και αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον η ανακοίνωση για τις ίσες ευκαιρίες στα διαρθρωτικά ταμεία.

9. Η Επιτροπή των Περιφερειών προσδίδει μεγάλη σημασία στην ισότητα των ευκαιριών όχι μόνο διότι αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα σε μια δημοκρατική κοινωνία, αλλά και διότι πρόκειται για ένα σημαντικό στοιχείο κοινωνικής δικαιοσύνης, και ακόμη διότι η πλήρης συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνία σημαίνει ότι η ευστροφία, η δημιουργικότητα και τα προσόντα τους μπορούν να διοχετευθούν αποτελεσματικά στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή.

10. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι οι έξι στόχοι που περιλαμβάνονται στην απόφαση του Συμβουλίου για το Τέταρτο Πρόγραμμα δράσης πληρούν τις απαιτήσεις για ένα ισόρροπο πρόγραμμα. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να συντονισθούν οι προσπάθειες σε κοινοτικό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο για την επίτευξη των εν λόγω στόχων. Συγκεκριμένα, πρόκειτα για τους εξής:

- κινητοποίηση όλων των παραγόντων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής 7

- προώθηση της ισότητας ευκαιριών σε μια μεταβαλλόμενη οικονομία 7

- στήριξη μιας πολιτικής για τη συμφιλίωση της οικογενειακής και της επαγγελματικής ζωής για τους άνδρες και τις γυναίκες 7

- προώθηση μιας ισορροπίας των φύλων στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων 7

- διαμόρφωση των συνθηκών κατά τρόπο που να συμβάλλουν στην άσκηση της ισότητας των δικαιωμάτων 7

- αρχή της ενσωμάτωσης της διάστασης της ισότητας των ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών σε όλες τις πολιτικές και δράσεις (mainstreaming) κατά την εκπόνηση, την εφαρμογή και την παρακολούθηση όλων των πολιτικών δράσεων της ΕΕ και των κρατών μελών της.

Αξιολόγηση του προγράμματος

Η ΕΤΠ επικροτεί την απόφαση του Συμβουλίου να περιλάβει τη διάσταση της ισότητας των ευκαιριών σε όλες τις πολιτικές και τα μέτρα της ΕΕ. Αυτός ο στόχος έχει σημαντικές επιπτώσεις στο ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών όσον αφορά την προώθηση της ισότητας σε οποιοδήποτε θέμα και αν πραγματοποιείται (μεταφορές, εκπαίδευση, έρευνα κ.λπ.).

Μια προσπάθεια σύνθεσης των καλύτερων προτάσεων των κρατών μελών και εναρμόνιση προς το βέλτιστο της νομοθεσίας θα δημιουργούσε καλές προοπτικές επιτυχίας τόσο του τέταρτου προγράμματος όσο και κάθε άλλης ενέργειας που θα αναλάβει η ΕΕ προς την κατεύθυνση αυτή ενόψει του 21ου αιώνα.

11. Η Επιτροπή των Περιφερειών σημειώνει ότι οι στόχοι αυτοί περιλαμβάνονται στην απόφαση του Συμβουλίου, αλλά εκφράζει τη βαθιά λύπη της διότι οι κοινοτικές δράσεις περιορίσθηκαν με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η χρηματοδότηση πρωτοβουλιών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Πρόκειται, συγκεκριμένα, για την περίπτωση της κινητοποίησης όλων των παραγόντων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.

12. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπογραμμίζει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην προώθηση της ισότητας των ευκαιριών. Ο ρόλος αυτός αντικατοπτρίζεται στην πρόταση της Επιτροπής για το 4ο πρόγραμμα δράσης, αλλά όχι στην απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1995. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι από τους σημαντικότερους εργοδότες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και κατέχουν καίριο ρόλο στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Επίσης, διαθέτουν πολλές αρμοδιότητες στον τομέα της οικονομικής ανάπτυξης, της κοινωνικής πολιτικής, της πολιτικής μεταφορών, τομείς όπου η ισότητα των ευκαιριών διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο. Λόγω της εγγύτητάς τους με τους πολίτες, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη χάραξη πολιτικών ισότητας των ευκαιριών και πολλές από τις αρχές αυτές έχουν αναπτύξει καινοτόμες πολιτικές και δράσεις στον τομέα της ισότητας των ευκαιριών.

13. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι οι ραγδαίες εξελίξεις που συντελούνται σε παγκόσμιο επίπεδο με τις εξωφρενικές ταχύτητες εναλλαγών της τεχνολογίας, της μεταλλασσόμενης κοινωνίας και της μεταβαλλόμενης οικονομίας σε συνδυασμό με τη Λευκή Βίβλο (για ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση), θέτουν το ζήτημα της αναζήτησης των δυνατοτήτων διεύρυνσης του κύκλου των απασχολήσεων (γυναικών και ανδρών) σε καινούργια επαγγέλματα ().

14. Ακόμη, η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι εάν δεν διευρυνθεί ο όγκος της απασχόλησης, η αντιδικία όσον αφορά την κατανομή της θα διαιωνίζεται, η κοινωνική αναταραχή θα συντηρείται και η επιδίωξη του σκοπού για ίσες ευκαιρίες γυναικών και ανδρών θα παραμείνει ελπίδα ανεκπλήρωτη. Τα συνακόλουθα συμπεραίνονται εύκολα. Κοινωνικές εκρήξεις, αναίρεση των στόχων της ΕΕ για κοινωνική και οικονομική ολοκλήρωση, και το χειρότερο δημογραφική κατάρρευση της Ευρώπης. Για να επαληθευτεί ο χαρακτηρισμός της ως γηραιά Ευρώπη, όχι τόσο λόγω της ηλικίας της, αλλά λόγω της ηλικίας των πολιτών της.

ΙΙ. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΡΑΣΗΣ

1. Κινητοποίηση όλων των οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων

1.1. Πρωταρχικό και θεμελιώδες μέτρο για την επιτυχία της ισότητας ευκαιριών θεωρείται η προώθηση της συνεργασίας των εμπλεκόμενων συντελεστών της οικονομικής και κοινωνικής ζωής σε κοινοτικό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

1.2. Η στήριξη, ενθάρρυνση και συνεργασία των κυρίων εταίρων, είναι ουσιαστικές παράμετροι, προκειμένου να συνδυαστούν οι πόροι με συνεταιριστικό πνεύμα ώστε να προκύπτουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα με βάση την πείρα των τοπικών σχεδίων. Εκτιμάται πάντως ότι μέχρι τούδε (στα τρία προηγηθέντα προγράμματα) δεν συμμετέχουν επαρκώς οι τοπικές αρχές, για να επωφεληθεί των ίσων ευκαιριών το τοπικό έμψυχο υλικό. Προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να βοηθήσεουν αποτελεσματικά οι τοπικές αρχές με τα αποκεντρωμένα όργανα τους.

1.3. Είναι σωστή η διαπίστωση ότι «στον τομέα της ισότητας των ευκαιριών γυναικών και ανδρών», η συνεργασία των περιφερειών και των δήμων-κοινοτήτων των κρατών μελών μπορεί να αναπτυχθεί περισσότερο. Αυτή η συνεργασία κρίνεται θεμελιώδης διότι η κοινωνική, ιστορική, γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφία των περιφερειών και δήμων/κοινοτήτων της Ευρώπης, είναι η δύναμή της και η συνεργασία σ'αυτά τα επίπεδα αποτελεί ουσιαστική παρέμβαση για τον περαιτέρω εκδημοκρατισμό της Ευρώπης.

1.4. Η εδραίωση και προώθηση της ισότητας πρέπει να γίνει πάνω στην τριμερή εταιρική σχέση στην οποία συμμετέχει η τοπική αυτοδιοίκηση στο πλαίσιο ενός εκτεταμένου κοινωνικού διαλόγου σε πολλά επίπεδα (γυναικείες οργανώσεις, Γραμματείες ισότητας των δύο φύλων κ.λπ.).

1.5. Σε ορισμένες περιφέρειες, η μεγαλύτερη ανισότητα συναντάται στην πρωτογενή (αγροτική) παραγωγή κατά κύριο λόγο 7 ωστόσο, πολλές περιφέρειες της Ευρώπης παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες.

Συνεπώς, η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι προσφάτως η Επιτροπή ενίσχυσε μέσω των διαρθρωτικών ταμείων διάφορα πειραματικά σχέδια υπέρ των γυναικών.

1.6. Σε μία μεταλλασσόμενη κοινωνία το μεγάλο πρόβλημα και εμπόδιο για την εφαρμογή της ισότητας ευκαιριών γυναικών και ανδρών είναι οι διαφορετικές αντιλήψεις και νομοθεσίες που επικρατούν στα διάφορα κράτη μέλη πάνω στο θέμα αυτό.

1.7. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την έμφαση που προσδίδει η Επιτροπή στην ισότητα των ευκαιριών. Η έμφαση αυτή υπογραμμίζεται στην ανακοίνωσή της σχετικά με την ενσωμάτωση της ισότητας των ευκαιριών σε όλες τις κοινοτικές πολιτικές και δραστηριότητες, η οποία εκδόθηκε με την παρακίνηση της Ομάδας Επιτρόπων για την ισότητα των ευκαιριών. Στόχος δεν είναι μόνο να αποκτήσουν οι γυναίκες πρόσβαση στα κοινοτικά προγράμματα, αλλά και να κινητοποιηθούν τα νομικά μέσα, οι χρηματοδοτικοί πόροι, και οι αναλυτικές και οργανωτικές ικανότητες της Κοινότητας προκειμένου να εισαχθεί σε όλους τους τομείς η επιθυμία οικοδόμησης ισορροπημένων σχέσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών.

1.8. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι ο στόχος αυτός είναι εξαιρετικά σημαντικός διότι επιδιώκει τη μεταβολή νοοτροπιών σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικής και κοινωνικής ζωής και διότι έτσι λαμβάνει μορφή η αρχή της συνεκτίμησης της ισότητας ευκαιριών στους στόχους των διαρθρωτικών ταμείων, η οποία αποτελεί έναν από τους στόχους της απόφασης του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1995.

1.9. Η ΕΤΠ εκφράζει με έμφαση τη λύπη της διότι πολλές από τις πρωτοβουλίες που προτάθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ενσωματώθηκαν στην απόφαση του Συμβουλίου.

1.10. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη βαθιά ικανοποίησή της για την πρόθεση να αναπτυχθούν περαιτέρω συμπράξεις σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για την αναφορά που πραγματοποιεί το πρόγραμμα στη συμβολή των περιφερειών στην οικονομική και κοινωνική πολιτική και στον εκδημοκρατισμό της Ευρώπης. Ωστόσο, η Επιτροπή των Περιφερειών διερωτάται γιατί δεν αναφέρεται στη θετική συμβολή και της τοπικής αυτοδιοίκησης και εκφράζει την ανησυχία της διότι οι ενέργειες αυτές παραλείφθηκαν από το Συμβούλιο Κοινωνικών Υποθέσεων και ζητεί από το Συμβούλιο να αποκαταστήσει τις ενέργειες αυτές στο πρόγραμμα που συμφωνήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 1995.

1.11. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί τη χρησιμοποίηση των υφιστάμενων δομών και οργανισμών και την ανάπτυξη περιφερειακών κέντρων ισότητας των ευκαιριών με βάση το άρθρο 10 του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης. Τα κέντρα αυτά θα πρέπει να παρέχουν ενιαίες υπηρεσίες στις οποίες θα περιλαμβάνονται η παροχή συμβουλών και η πληροφόρηση καθώς και η εκπαίδευση και η κατάρτιση. Επίσης, αποτελούν ουσιαστικά σημεία επαφής και ενημέρωσης για την ανάπτυξη ολοκληρωμένων σχεδίων ισότητας, τα οποία υποστηρίζονται με έμφαση από την Επιτροπή των Περιφερειών. Ακόμη σημαντική είναι η σύσταση ενός ευρωπαϊκού δικτύου τέτοιου είδους κέντρων προκειμένου να αναπτυχθούν τόσο η καινοτομία όσο και οι καλές πρακτικές σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

1.12. Κρίνεται θετική η πρόθεση συνεπώς να επιλεγούν 30-40 ολοκληρωμένα σχέδια γύρω από την ισότητα των ευκαιριών στο πεδίο δράσης του 4ου προγράμματος. Σχέδια τέτοιας ποικιλίας και εμβέλειας θα συμβάλλουν στον προσδιορισμό των πλέον επιτυχημένων πρακτικών και μεθόδων, προκειμένου να σμικρυνθεί η διαφοροποίηση στην αγορά εργασίας, να προωθηθεί η ισότητα ανδρών και γυναικών, να προσαρμοσθούν τα τοπικά, επίπεδα τις μεταλλασσόμενες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες και να υπάρξει πλήρης ένταξη και ίση συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή.

1.13. Η ΕΤΠ καλωσορίζει τη χρηματοδότηση των ολοκληρωμένων σχεδίων ισότητας από το 4ο πρόγραμμα δράσης και υπογραμμίζει τη σημασία διεθνικών ανταλλαγών και τη διάδοση της δεοντολογικής πρακτικής.

1.14. Η ανάγκη μεταβολής της νοοτροπίας στην εκπαίδευση, την κατάρτιση, τον πολιτισμό και τα μέσα ενημέρωσης, είναι εξαιρετικά σημαντική. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την πρόταση να αναπτυχθούν νέες προτάσεις για την καταπολέμηση της τυποποίησης του ρόλου του κάθε φύλου με τη βοήθεια των προγραμμάτων Σωκράτης, Leonardo και Media. Να γίνει έρευνα από την αρχή για τη γυναικεία διστακτικότητα μέσα από αυτά τα προγράμματα και να χρησιμοποιηθούν τα ήδη υφιστάμενα δίκτυα.

1.15. Το πρόγραμμα δράσης επιχειρεί, επίσης, να ενσωματώσει την ισότητα στον ευρωπαϊκό κοινωνικό διάλογο και περιλαμβάνει ειδική πρόταση για την ανάπτυξη ευρωπαϊκού δικτύου και ανταλλαγών στον τομέα της ισότητας των ευκαιριών. Οι κοινωνικοί εταίροι χάραξαν ορισμένα καινοτόμα σχέδια εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τομέα της ισότητας των ευκαιριών (βλ. Ευρωπαϊκός κοινωνικός διάλογος: «Γυναίκες και κατάρτιση στην Ευρώπη - Σύνοψη των καλών πρακτικών») 7 για το λόγο αυτό, η ανταλλαγή των καλύτερων πρακτικών στον τομέα έχει εξαιρετική σημασία.

1.16. Οι περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο στη διάδοση των καλύτερων πρακτικών και στην ανταλλαγή πληροφοριών με τη βοήθεια πολυδιάστατων τοπικών και περιφερειακών δικτύων στα οποία συμμετέχουν όλοι οι οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες, εκπαιδευτικά και επιμορφωτικά ιδρύματα, οργανώσεις εθελοντών, ομάδες γυναικών κ.λπ. και κατέχουν στρατηγική θέση για την προσαρμογή του προγράμματος στις ειδικές τοπικές και περιφερειακές ανάγκες οικονομικής ανάπτυξης και αγοράς εργασίας, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις πολιτισμικές διαφορές.

1.17. Η σύσταση μιας νέας συμβουλευτικής και διαχειριστικής επιτροπής για την ισότητα των ευκαιριών για τους άνδρες και τις γυναίκες αποτελεί θετική εξέλιξη, αλλά η Επιτροπή των Περιφερειών τάσσεται με έμφαση υπέρ της συμμετοχής εκπροσώπων των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην εν λόγω επιτροπή μαζί με τους εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των κρατών μελών, των κοινωνικών εταίρων, και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Λόγω της σημασίας που δίνεται σε άλλα σημεία του προγράμματος στο ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών, η συμμετοχή των αρχών αυτών θεωρείται ουσιαστική. Πάντως, επειδή η ΕΤΠ - όπως αναφέρθηκε - θεωρεί ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα συμβάλουν αποφασιστικά στη δημιουργία μίας κοινωνίας ισότητας, θα έπρεπε να εκπροσωπείται στις επιτροπές αυτές.

1.18. Ένας από τους σημαντικούς στόχους της συμβουλευτικής επιτροπής είναι ο εντοπισμός της ορθότερης πρακτικής για την επανένταξη στην αγορά εργασίας, το συμβιβασμό της οικογενειακής και της επαγγελματικής ζωής, τη συμμετοχή στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων, και την άσκηση των δικαιωμάτων. Η εκπαίδευση και η κατάρτιση διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο στους τομείς αυτούς και θα πρέπει να προστεθούν στις αρμοδιότητες της συμβουλευτικής επιτροπής.

2. Προώθηση της ισότητας ευκαιριών σε μια μεταβαλλόμενη οικονομία

2.1. Σε μια μεταβαλλόμενη οικονομία, η προώθηση της ισότητας των ευκαιριών για γυναίκες και άνδρες απαιτεί την ένταξη των επιλογών και πολιτικών σε όλα τα επίπεδα του οικονομικού σχεδιασμού δράσεων.

2.2. Στα προηγούμενα προγράμματα η κύρια συνεισφορά των Διαρθρωτικών Ταμείων στην ισότητα ευκαιριών, προήλθε κυρίως από το ΕΚΤ, ειδικά από την πρωτοβουλία NOW. Αναφορικά με το τέταρτο κοινοτικό πρόγραμμα, η επιρροή αυτών των διαρθρωτικών ταμείων προς αυτή την κατεύθυνση επιβάλλεται να είναι έντονη και σταθερή.

2.3. Σε μια μεταβαλλόμενη οικονομία, στην οποία το φάσμα της ανεργίας μεγαλώνει, είναι αναμενόμενο να καταστρατηγηθούν πολλές, ακόμη και θεσμοθετημένες, αρχές για ισότητα ευκαιριών ή αμοιβών σε βάρος των γυναικών (εργασία, αμοιβές, αποζημιώσεις κ.λπ.). Γι'αυτό ενδιαφέρει η διαμόρφωση ενός νομοθετικού πλαισίου για εφαρμογή. Να υπάρξει, δηλαδή, εφαρμογή στην πράξη της ισότητας των ευκαιριών με τη θέσπιση κάποιας οικονομικής κύρωσης έναντι εκείνων που καταστρατηγούν τις αποδεκτές κοινοτικές αρχές.

2.4. Γι'αυτό επιβάλλεται η ενασχόληση ενός εξειδικευμένου οργάνου στα πλαίσια της ευθύνης της επιτροπής που προβλέπεται από την απόφαση του Συμβουλίου (άρθρο 9) το οποίο, προϊόντος του χρόνου, να εναρμονίσει τα ετερόκλητα εθιμικά και θεσμικά στοιχεία των εμπλεκόμενων χωρών.

2.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπενθυμίζει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη σημασία που κατέχει η εκπαίδευση και η κατάρτιση στα μέτρα που αφορούν τις διακρίσεις στην αγορά εργασίας.

2.6. Στο πρόγραμμα δράσης αναφέρεται ότι η Επιτροπή απέκτησε μια «σχετική γνώση» των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες επιχειρηματίες, μέσω μέτρων προς ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να υπενθυμίσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι πλησιέστερες στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να συνεργασθεί με τις αρχές αυτές προκειμένου να προωθήσει καινοτόμες πρωτοβουλίες κατάρτισης για γυναίκες επιχειρηματίες.

2.7. Η ένταξη της ισότητας των ευκαιριών γυναικών και ανδρών στις σχετικές πολιτικές της Κοινότητας αποτελεί αναπόσπαστη κοινωνική και οικονομική παράμετρο γι'αυτό πρέπει να προωθηθεί άμεσα και με κάθε μέσο.

2.8. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναμένει με ανυπομονησία την ανακοίνωση για την ισότητα των ευκαιριών και το ρόλο των διαρθρωτικών ταμείων, η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί σύντομα. Ο Επίτροπος για θέματα περιφερειακής πολιτικής έχει ήδη υπογραμμίσει τη σημασία της ισότητας των ευκαιριών στην αναθεώρηση των προγραμμάτων του στόχου 2 7 η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι τούτο θα μπορέσει να οδηγήσει σε πιο ουσιαστικά προγράμματα.

2.9. Η προώθηση της ισότητας των ευκαιριών για τους άνδρες και τις γυναίκες αποτελεί προτεραιότητα που συνοδεύει όλες τις δραστηριότητες των διαρθρωτικών ταμείων. Επιπλέον, το Ψήφισμα του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1994 υπογράμμισε το σημαντικό ρόλο της διαρθρωτικής δράσης ως σύνολο και ειδικότερα του ΕΚΤ στην προώθηση της ισότητας των ευκαιριών και ζητούσε να καταβληθούν εντονότερες προσπάθειες από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή προς την κατεύθυνση αυτή.

2.10. Τα διαρθρωτικά ταμεία χειρίζονται το 30 % περίπου του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σημαντικό μέρος των δαπανών αυτών χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο για την εφαρμογή μέτρων υπέρ της απασχόλησης και της κατάρτισης. Το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο έχει χρηματοδοτήσει μέτρα για την κατάρτιση των γυναικών σε μη παραδοσιακά γυναικεία επαγγέλματα και το πρόγραμμα NOW (New Opportunities for Women - Νέες ευκαυρίες για τις γυναίκες) έχει ενσωματωθεί στην κοινοτική πρωτοβουλία για την απασχόληση. Αν και τα μέτρα αυτά έχουν την υποστήριξη της Επιτροπής των Περιφερειών, η παρακολούθηση της συμμετοχής των γυναικών στα διαρθρωτικά ταμεία πρέπει να ενθαρρυνθεί και να προωθηθεί αποτελεσματικά. Η δέσμευση του προγράμματος δράσης να αναπτύξει αντικειμενικές και διαφανείς διαδικασίες αξιολόγησης θεωρείται ουσιαστική για την προώθηση της ισότητας των ευκαιριών.

2.11. Η ΕΤΠ υποστηρίζει με έμφαση τη σημασία που προσδίδει η Επιτροπή μέσω της ανακοίνωσής της σχετικά με την «Ενσωμάτωση της ισότητας των ευκαιριών μεταξύ των γυναικών και των ανδρών στο σύνολο των κοινοτικών πολιτικών και στόχων» COM(96) 67 τελικό, στη θέσπιση βασικών δεικτών και τρόπων μέτρησης του βαθμού στον οποίο λαμβάνεται υπόψη η αρχή της ισότητας των ευκαιριών κατά τον προγραμματισμό των διαρθρωτικών ταμείων και επίσης στην παραγωγή βασικών περιφερειακών στατιστικών (διαθέσιμη κοινωνική υποδομή, στατιστική ανάλυση ανά φύλο της μακροχρόνιας ανεργίας, πασοστά απασχόλησης των γυναικών, αναλογία των γυναικών ανά κοινωνικοεπαγγελματική κατηγορία), προκειμένου να μετρηθούν αποτελεσματικά οι διάφορες τάσεις.

3. Συνδυασμός της εργασίας και της οικογενειακής ζωής για τους άνδρες και τις γυναίκες

3.1. Θεωρείται αναγκαία η συμμετοχή της οικογένειας στην εδραίωση της ισότητας των ευκαιριών αφού με τη συνεργασία θα γίνει αντιληπτό στα μέλη της, ότι δεν έχουν θέση πλέον οι στερεότυποι ρόλοι στην απασχόληση.

3.2. Ριζοσπαστική καινοτομία στον τομέα αυτό θεωρείται η αμφίδρομη υποχρέωση γυναικών και ανδρών για τη φύλαξη των παιδιών και την περίθαλψη των ηλικιωμένων και των εξαρτημένων μελών της οικογένειας. Υιοθετείται γι'αυτό ανεπιφύλακτα η πρόταση που αφορά στην επανέκδοση του Κώδικα Ορθής Πρακτικής σύμφωνα με τις αποκτηθείσες εμπειρίες της έως τώρα εφαρμογής των προηγουμένων προγραμμάτων και των νομολογιών του Ευρωπαίκού Δικαστηρίου που προέκυψαν στο μεταξύ.

3.3. Είνα απαραίτητο να τεθούν σε λειτουργία μηχανισμοί στήριξης που να δίνουν τη δυνατότητα στα άτομα να συνδυάζουν επιτυχώς την οικογενειακή και την επαγγελματική ζωή και να εξαλείφουν τα εμπόδια που τίθενται στην πλήρη ενσωμάτωση των γυναικών στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή. Η ΕΕ θα πρέπει να συμβάλει με τη δημιουργία υποδομής κοινωνικής στήριξης σε τοπικό επίπεδο, για παράδειγμα μέσω των διαρθρωτικών ταμείων.

3.4. Σε συνδυασμό με την προώθηση των ατομικών δικαιωμάτων, πρέπει να δοθεί έμφαση στην εξατομίκευση αυτών. Οι κοινωνικές υποδομές με ιδιαίτερη αναφορά στην φροντίδα για τα παιδιά, την παροχή βοήθειας στους ηλικιωμένους, τη γενική ασφάλιση, την ξεχωριστή φορολογία κ.λπ., είναι ζωτικές για το συνδυασμό των ρόλων του γονέα και του εργαζόμενου.

Κατά την άποψη της ΕΤΠ, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι σε θέση να συμβάλουν αποφασιστικά για να υπάρξει η κοινωνική υποδομή και να υιοθετηθούν νέες στάσεις.

3.5. Σε αυτό το τμήμα του προγράμματος δράσης και στους δύο τελευταίους στόχους (ισόρροπη εκπροσώπηση των δύο φύλων στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων και άσκηση των δικαιωμάτων ισότητας) η έμφαση δίνεται σε νομοθετικές προτάσεις και ερευνητικές μελέτες. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η εκπραίδευση και η κατάρτιση αποτελούν σημαντική πτυχή των στόχων αυτών.

3.6. Στο πρόγραμμα αναφέρεται ότι η οργάνωση της ευρωπαϊκής κοινωνίας δεν έχει ανταποκριθεί στις μεταβολές που παρουσιάζονται στη δημογραφία, στη σύνθεση των νοικοκυριών και στους τύπους των οικογενειών. Τελικά, θα υπάρξει μια νέα οικονομική και κοινωνική υποδομή που θα ανταποκρίνεται στις μεταβολές αυτές. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει ότι οι μεταβολές στη νοοτροπία είναι απαραίτητες προκειμένου να μπορέσουν οι άνδρες να αναλάβουν ρόλους μέριμνας στην οικογένεια και το νοικοκυριό.

3.7. Το Συμβούλιο ενέκρινε οδηγία σχετικά με τη γονική άδεια στις 29 Μαρτίου 1996 και την υιοθέτησε στις 3 Ιουνίου 1996. Η οδηγία αυτή υποβλήθηκε με βάση μία συμφωνία-πλαίσιο στην οποία κατέληξαν οι κοινωνικοί εταίροι. Μια σύσταση του Συμβουλίου υιοθετήθηκε στις 31 Μαρτίου 1992 σχετικά με την παιδική μέριμνα. Το πρόγραμμα δράσης επιθυμεί να θέσει υψηλότερα πρότυπα στην παιδική μέριμνα και το γεγονός αυτό θα έχει επιπτώσεις στη σχετική εκπαίδευση και κατάρτιση. Ακόμη, θα βοηθήσει τις γυναίκες και τους άνδρες να συνδυάσουν την παιδική μέριμνα όχι μόνο με την εργασία, αλλά και με τις σπουδές και την κατάρτιση.

3.8. Η ανάγκη βελτίωσης των δυνατοτήτων κατάρτισης αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για το συμβιβασμό της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής. Στο εργασιακό περιβάλλον, η τεχνολογία οδηγεί σε ταχείες μεταβολές 7 η εκπαίδευση και η κατάρτιση είναι συχνά ουσιαστικές μετά από διακοπή της σταδιοδρομίας. Αυτά τα σχέδια εκπαίδευσης και κατάρτισης πρέπει να παρέχουν ευέλικτα σχήματα μελέτης προκειμένου να μπορέσουν άνδρες και γυναίκες να συμμετάσχουν σ'αυτά πλήρως.

4. Προώθηση της ισόρροπης εκπροσώπησης των φυλών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων

4.1. Είναι απαραίτητο να συνεχιστούν σε όλους τους τομείς και ειδικότερα στον τομέα της πολιτικής εκπροσώπησης - σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο - οι προσπάθειες παρότρυνσης των ανδρών και των γυναικών να συμμετάσχουν στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων προκειμένου να μειωθεί το δημοκρατικό έλλειμμα που υφίσταται σήμερα. Η Ευρώπη των πολιτών θα στερείται στερεών βάσεων αν το 50 % του πληθυσμού - δηλαδή οι γυναίκες - εξακολουθήσει να μην έχει πραγματική ισχύ που να βασίζεται στη νόμιμη εκπροσώπησή του.

4.2. Πράγματι, η κρατούσα κατάσταση σήμερα σε όλα τα όργανα της ΕΕ σε κοινοτικό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, όσον αφορά τη συμμετοχή των γυναικών σε αυτά και στις λαμβανόμενες αποφάσεις είναι απογοητευτική. Κανένα πρόγραμμα δράσης για ίσες ευκαιρίες δεν πρόκειται να ευδοκιμήσει εάν δεν προωθηθεί στην πράξη η ισορροπία των φύλων στη διαδικασία λήψης ισόβαρων αποφάσεων.

4.3. Με βάση τις αποκτηθείσες εμπειρίες στα πλαίσια των τριών προηγηθέντων προγραμμάτων δράσης ή από τις έρευνες που διενεργούνται στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα πρέπει να αναδειχθεί ο θετικός ρόλος και η συμβολή των γυναικών στην κοινωνία και σε υπεύθυνες δημόσιες και ιδιωτικές θέσεις.

4.4. Να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, προκειμένου η εικόνα των δύο φύλων από κάθε μέσο ενημέρωσης να μην ενισχύει τον παρωχημένο στερεότυπο ρόλο, αλλά να ενθαρρύνει την ανάπτυξη προγραμμάτων ισόρροπης συμμετοχής γυναικών και ανδρών στην διαδικασία λήψης αποφάσεων.

4.5. Το πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής αναφέρει ότι ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί σταδιακά με τη χάραξη στρατηγικών για την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων και την προώθηση της έρευνας και των ανταλλαγών εμπειριών. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπογραμμίζει τη σημασία που έχουν τα προγράμματα κατάρτισης για τις στρατηγικές ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων και επιθυμεί να τονίσει την ανάγκη πραγματοποίησης διακρατικών ανταλλαγών προκειμένου να προωθηθούν οι καινοτόμες στρατηγικές.

4.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την ισόρροπη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με το αίτημα χάραξης περιεκτικών και ολοκληρωμένων στρατηγικών για την προώθηση της ισόρροπης συμμετοχής ανδρών και γυναικών σε επίπεδο κρατών μελών και τοπικών και περιφερειακών αρχών. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν μεγάλη ευθύνη για την προώθηση αυτής της αποστολής στα κράτη μέλη τους, για τούτο και είναι απαραίτητη η ολοκληρωμένη κατάρτιση όλων των μελών τους.

4.7. Επιβάλλεται η προώθηση μιας συνολικής και ολοκληρωμένης στρατηγικής, με τη θέσπιση κατάλληλων νομικών ή κανονιστικών μέτρων με στόχο την ισόρροπη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στα κέντρα εξουσίας, επιρροής και λήψης αποφάσεων.

4.8. Η Επιτροπή των Περιφερειών σημειώνει ότι στη Σουηδία οι υπουργοί παρακολουθούν μαθήματα στον τομέα της ισότητας των ευκαιριών και η κατάρτιση αυτή επεκτάθηκε και στους Σουηδούς Επισκόπους. Πολλές τοπικές και περιφερειακές αρχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχουν παρόμοια κατάρτιση στους πολιτικούς και στο προσωπικό τους. Η ΕΤΠ εκφράζει την ελπίδα ότι η προσέγγιση αυτή θα υιοθετηθεί σε όλα τα κράτη μέλη.

5. Παροχή δυνατότητων στις γυναίκες να ασκήσουν τα δικαιώματά τους

5.1. Ασφαλιστική δικλείδα για να ασκούν οι γυναίκες τα δικαιώματά τους, είναι η εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου. Η ενίσχυση των συνθηκών για την άσκηση της ισότητας των δικαιωμάτων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή της αρχής των ευκαιριών. Συνεπώς, με σεμινάρια και υπεύθυνη πληροφόρηση, ειδικότερα στον τρόπο εφαρμογής των ευρωπαϊκών κοινοτικών διατάξεων, θα πρέπει να γίνουν ευρύτατα γνωστά τα σχετικά δικαιώματα της ισότητας. Η ΕΕ πρέπει να υποστηρίξει τη δημιουργία διακρατικών δικτύων που θα διευκολύνουν τη διάχυση της πληροφόρησης και την ανταλλαγή των σχετικών εμπειριών, στα πλαίσια και του άρθρου 10 του ΕΤΠΑ.

5.2. Παρά τη σημαντική πρόοδο στην ενημέρωση των πολιτών της ΕΕ για την ισότητα των ευκαιριών, εκτιμάται ότι υπάρχει ακόμη έλλειμα πληροφόρησης στον τομέα των δικαιωμάτων. Με κάθε πρόσφορο μέσον πρέπει, π.χ. κατά το χρόνο υλοποίησης του 4ου προγράμματος δράσης, να γίνει συστηματική διαφώτιση για την ανάγκη ενίχυσης της θέσης των γυναικών ως πολιτών που διαδραματίζουν αποφασιστικό και υπεύθυνο ρόλο στη δημόσια ζωή, την ιδιωτική πρωτοβουλία και την κοινωνία των πολιτών.

5.3. Η ΕΤΠ σημειώνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί να συνεχίσει τις προσπάθειες για την υλοποίηση του στόχου αυτού μέσω της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας και μέσω της προώθησης της αξιοπρέπειας των ανδρών και των γυναικών στο χώρο εργασίας και την κοινωνία. Η ΕΤΠ τονίζει ότι στο στόχο αυτό περιλαμβάνεται μια εξαιρετικά σημαντική εκπαιδευτική πτυχή προκειμένου να μπορέσουν οι γυναίκες να συνειδητοποιήσουν τα δικαιώματά τους.

5.4. Επίσης, το πρόγραμμα δράσης προτείνει την ανάπτυξη δράσεων στο πλαίσιο του «ευρωπαϊκού έτους δια βίου κατάρτισης» (1996), με σκοπό τη διαφοροποίηση των επαγγελματικών επιλογών ανδρών και γυναικών. Πρόκειται για ένα σημαντικό έργο και, για το λόγο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ανησυχία της για τον περιορισμένο προϋπολογισμό που χορηγείται στο ευρωπαϊκό έτος.

5.5. Ακόμη, η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόθεση που εκδήλωσε πρόσφατα η Επιτροπή, κατόπιν της χορήγησης στις 4 Οκτωβρίου 1995 αποθεματικών κεφαλαίων για την ανάληψη κοινοτικών πρωτοβουλιών, να δώσει μια ώθηση στην πρωτοβουλία NOW με τη χορήγηση 100 εκατ. Ecu.

5.6. Να βοηθηθεί η ανάληψη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων από τις γυναίκες. Για να επιτυχθεί όμως ορατό αποτέλεσμα και ν'αρχίσει η ζυγαριά να ισορροπεί αναφορικά με τις ίσες ευκαιρίες, θα πρέπει να προβλεφθεί ουσιαστική οικονομική βοήθεια προς το γυναικείο φύλο με δανειοδοτήσεις και επιχειρηματική στήριξη από οργανωμένους φορείς (επιμελητήρια, γραμματείες ισότητας κ.λπ.). «Οι γυναίκες χρειάζονται υποστήριξη και συμβουλές από πρότυπα γυναικείων ρόλων, ιδίως όσον αφορά το επιχειρηματικό πνεύμα. Η υποστήριξη μπορεί να λάβει τη μορφή, π.χ. εκπαίδευσης, βοήθειας για σύσταση δικτύων, γενικών οδηγιών και ενημέρωσης για την αναζήτηση πηγών χρηματοδότησης και δανείων, πάντοτε όμως σε ισότιμη ανταγωνιστική βάση.»

5.7. Το ισότιμο δικαίωμα στην εργασία παρέχει αυτοδίκαια και την υποχρέωση μιας αξιοπρεπούς συμπεριφοράς έναντι συναδέλφων και παντός άλλου συναλλασσόμενου. Η σεξουαλική παρενόχληση κατά την εργασία είναι πρόβλημα υπαρκτό και δεν μπορεί να απαλειφθεί με αστυνομικά μέσα. Πρέπει να θεσπισθεί κοινοτικό μέσο για την αποτροπή τέτοιων φαινομένων. Μέχρις ότου, όμως, υπάρξει ένα μέτρο αποτελεσματικό, πρέπει τα διάφορα κράτη μέλη να αναπτύξουν πολιτικές ενημέρωσης και συνεργασίας με ΜΚΟ για την εδραίωση προγραμμάτων αμοιβαίου σεβασμού της προσωπικότητας των εργαζομένων ανεξάρτητα από το φύλο.

5.8. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη συμπερίληψη στο στόχο αυτό της καταπολέμησης της σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας και διότι ο στόχος αυτός υιοθετήθηκε από την απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1995. Η κατάρτιση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για το στόχο αυτό προκειμένου όλοι οι απασχολούμενοι να έχουν συναίσθηση των παραμέτρων της αποδεκτής συμπεριφοράς.

5.9. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να αναλάβει το πρόγραμμα δράσης πρωτοβουλία για την καταπολέμηση της βίας στο σπίτι, η οποία τρομοκρατεί πολλές γυναίκες. Η ανταλλαγή των καλύτερων πρακτικών όσον αφορά τις εκστρατείες για τη δημοσιοποίηση των προβλημάτων αυτών θα είναι χρήσιμη 7 πολύ καλό παράδειγμα αποτελεί η εκστρατεία που πραγματοποιήθηκε στη Σκωτία με τίτλο Zero Tolerance (καμία ανοχή).

6. Εφαρμογή, παρακολούθηση και αξιολόγηση

6.1. Ο σεβασμός και η προώθηση της ισότητας των ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών κατέχουν κύρια θέση σε μια δημοκρατική κοινωνία, διότι δίνουν τη δυνατότητα σε όλους τους πολίτες να συμμετάσχουν στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή.

6.2. Με την πάροδο των ετών, εκδηλώθηκαν πολλές αξιοθαύμαστες προθέσεις σχετικά με την ισότητα των ευκαιριών. Μόνο με αποτελεσματική παρακολούθηση και αξιολόγηση μπορούν οι καλές προθέσεις να μετατραπούν σε σταθερή πολιτική ισότητας των ευκαιριών. Είναι ουσιαστικό να θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε λειτουργία τους μηχανισμούς αυτούς.

6.3. Η επιτυχής εφαρμογή της ισότητας προϋποθέτει αυστηρή παρακολούθηση της έννομης και αποδοτικής πορείας του 4ου προγράμματος δράσης από κατάλληλα όργανα (διαχειριστές, ελεγκτές, παρατηρητές). Πρέπει ωστόσο να υπάρξει πρόβλεψη για δυνατότητα διορθωτικών παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια υλοποίησης αναλόγων προγραμμάτων.

6.4. Στο τέρμα αυτής της πεντάχρονης πορείας (έως το 2000) οι λαοί της ΕΕ προσδοκούν την επιβράβευση των συλλογικών τους προσπαθειών. Η αξιολόγηση τελικά και συνολικά της εδραίωσης της ισότητας ευκαιριών γυναικών και ανδρών στο χώρο της ΕΕ είναι αναγκαία. Αυτή η αξιολόγηση πρέπει να γίνει με βάση τις ιδιαιτερότητες που επικρατούν στα διάφορα κράτη μέλη.

6.5. Ακόμη, η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη λύπη της διότι η επιτροπή που θα συνδράμει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη θέσπιση κριτηρίων σχετικά με την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του προγράμματος, αποτελείται αποκλειστικά από εκπροσώπους των κρατών μελών. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συμπεριληφθούν σε μια τέτοια επιτροπή εκπρόσωποι των τοπικών και περιφερειακών αρχών καθώς και κοινωνικοί εταίροι προκειμένου να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική εφαρμογή, παρακολούθηση και αξιολόγηση του προγράμματος.

7. Η σημασία της εκπαίδευσης και της κατάρτισης για την ισότητα των ευκαιριών

7.1. Ωστόσο, είναι συχνά δύσκολο να διαχωρισθούν ζητήματα όπως η εκπαίδευση και η κατάρτιση από τους ευρύτερους στόχους του προγράμματος και για το λόγο αυτό η εκπαίδευση και η κατάρτιση πρέπει να θεωρηθούν ως αναπόσπαστο τμήμα του προγράμματος δράσης.

7.2. Η όλη στρατηγική για την ομαλή μετάβαση από την κρατούσα κατάσταση στην επιδιωκόμενη των ίσων ευκαιριών γυναικών και ανδρών, πρέπει να στηριχθεί στην παιδεία με επιμόφρωση και ανάλογη εκπαίδευση, με τη σωστή διδακτική ύλη. Μια εκπαιδευτική πολιτική που να αναγνωρίζει τη θέση των γυναικών στην πολιτική κοινωνία κατέχει ουσιαστική σημασία προκειμένου να μεταβληθεί η παραδοσιακή αντίληψη του ρόλου των γυναικών. Είναι βέβαιο ότι η εκπαίδευση μπορεί να μειώνει τις ανισότητες των φύλων στην αγορά εργασίας. Οι διακρίσεις σε βάρος των γυναικών υφίστανται και για το ίδιο επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισης.

7.3. Είναι απαραίτητο να διευκρινισθεί ότι μόνη η νομοθεσία δεν μπορεί να υλοποιήσει την ισότητα των ευκαιριών. Για το λόγο αυτό, η εκπαίδευση και η κατάρτιση διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο. Αν και η ισότητα των ευκαιριών στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση δεν μπορεί να εξασφαλίσει την ισότητα των ευκαιριών στην κοινωνία, μπορεί να δώσει ωστόσο στις γυναίκες τη δυνατότητα να αποκτήσουν νέες ικανότητες ώστε να προωθηθεί μια νέα στάση στην κοινωνία έναντι της ισότητας των ευκαιριών.

7.4. Για να εξαλειφθεί το φαινόμενο των στερεότυπων ρόλων κάθε φύλου, πρέπει να αρχίσει η σχετική προσπάθεια από τις πρώτες βαθμίδες της εκπαίδευσης και να συνεχισθεί δια βίου. Θα πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα κατάρτισης προκειμένου να καταπολεμηθούν οι βαθιά ριζωμένες προκαταλήψεις των πιο ηλικιωμένων. Ακόμη, η επιρροή του περιβάλλοντος εργασίας (και ιδιαίτερα εντός των ΜΜΕ) κρίνεται καθοριστική.

7.5. Το 4ο πρόγραμμα δράσης εκθέτει την παρούσα κατάσταση των γυναικών στην αγορά εργασίας. Στο πρόγραμμα αναφέρεται ότι το ποσοστό ανεργίας των γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να είναι υψηλότερο από εκείνο των ανδρών. Οι οκτώ στους δέκα μερικώς απασχολούμενους, οι επτά στους δέκα οικιακούς βοηθούς, οι πέντε στους δέκα απασχολούμενους με σύμβαση ορισμένου χρόνου και, οι έξι στους δέκα υπαλλήλους γραφείου είναι γυναίκες.

7.6. Πολλές γυναίκες απασχολούνται σε θέσεις εργασίας περιορισμένων προσόντων, χαμηλών αποδοχών σε παραδοσιακά γυναικοκρατούμενους τομείς. Η εκπροσώπησή τους σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας και σε ανώτερες θέσεις στην οικονομία και στη δημόσια ζωή είναι περιορισμένη. Ακόμη, τα στοιχεία επισημαίνουν ότι η φτώχεια πλήττει όλο και περισσότερο τις γυναίκες. Παρά τις προσπάθειες που πραγματοποιούνται μέσω του κοινοτικού δικαίου, συνεχίζει να υφίσταται απαράδεκτη διαφορά στα επίπεδα των μισθών 7 κατά μέσο όρο οι αποδοχές των γυναικών ανέρχονται μόνο στο 70 % των αποδοχών των ανδρών. Μόνο με την υψηλής ποιότητας εκπαίδευση και κατάρτιση θα μπορέσουν να αποκτήσουν οι γυναίκες τα προσόντα που θα τους επιτρέψουν την πλήρη ενσωμάτωσή τους στην κοινωνία.

7.7. Η κατάρτιση θα πρέπει να συνοδεύεται από μηχανισμούς υποστήριξης όπως ο επαγγελματικός προσανατολισμός και η παροχή συμβουλών. Προκειμένου οι γυναίκες να μπορέσουν να επωφεληθούν από την εκπαίδευση και την κατάρτιση, είναι απαραίτητο να υπάρχει ένα ευρύ φάσμα οικονομικά προσιτών δυνατοτήτων όσον αφορά την υψηλής ποιότητας παιδική μέριμνα. Επίσης, πρέπει να βελτιωθεί η πρόσβαση σε άλλους τομείς της κοινωνικής ασφάλισης έτσι ώστε να παρέχεται μέριμνα στην τρίτη ηλικία και στα άτομα με ειδικές ανάγκες.

7.8. Η παροχή συμβουλών ποιότητας στον τομέα της σταδιοδρομίας κατά τη γενική εκπαίδευση είναι σημαντική προκειμένου οι νέοι να λάβουν γνώση όλου του φάσματος σταδιοδρομιών που τους προσφέρεται και να αποφευχθούν οι τυποποιημένοι ρόλοι για κάθε φύλο. Ακόμη η παροχή συμβουλών πρέπει να επεκταθεί στους γονείς και κηδεμόνες έτσι ώστε να αποφύγουν και αυτοί τους τυποποιημένους ρόλους για κάθε φύλο. Αποτελεί σημαντική πρόκληση η δημιουργία προσδοκιών, αλλά κατά την καθοδήγηση να ληφθεί μέριμνα, ώστε να μην ανατίθενται στούς νέους δύσκολα καθήκοντα (δύσκολοι ρόλοι) χωρίς υποστήριξη και με πιθανότητα να αλλοτριωθούν και να περιθωριοποιηθούν.

7.9. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει το αίτημα που υπέβαλε στη γνωμοδότησή της για το Λευκό Βιβλίο για την εκπαίδευση και την κατάρτιση σχετικά με τη στήριξη που πρέπει να δοθεί στον εκπαιδευτικό και επαγγελματικό προσανατολισμό ούτως ώστε να αποτελεί συνεχή υπηρεσία προς τους νέους και τους ενήλικές, προκειμένου να αποφεύγονται τα στερεότυπα που συνδέονται με το φύλο.

7.10. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις γυναίκες που διακόπτουν τη σταδιοδρομία τους λόγω οικογενειακών ή άλλων δεσμεύσεων. Σε ένα εργασιακό περιβάλλον, όπου η τεχνολογία μεταβάλλει τον τρόπο εργασίας, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην επαγγελματική ανάπτυξη των γυναικών τόσο κατά την απουσία τους, όσο και όταν επιστρέφουν στην αγορά εργασίας.

7.11. Τα προγράμματα Σωκράτης και Leonardo προωθούν συγκεκριμένα την ισότητα των ευκαιριών. Η ισότητα των ευκαιριών για τα αγόρια και τα κορίτσια, για τους άνδρες και τις γυναίκες, προβάλλεται από το πρόγραμμα Σωκράτης τόσο ως κύρια πτυχή των κριτηρίων επιλογής όσο και ως αντικείμενο δραστηριότητας των διακρατικών σχεδίων. Το πρόγραμμα Leonardo εστιάζεται στην προώθηση, ως ειδικό στόχο, της ισότητας των ευκαιριών όσον αφορά την πρόσβαση και τη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στην επαγγελματική κατάρτιση με σκοπό να ανακαλύψουν νέους εργασιακούς τομείς και να παρακινηθούν να επιστρέψουν στην εργασία ύστερα από διακοπή της σταδιοδρομίας.

7.12. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι, αν και όλα αυτά τα σχέδια μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην προώθηση της ισότητας ευκαιριών, προκειμένου να εξαλειφθούν αποτελεσματικά οι διακρίσεις και να προωθηθεί η πρόοδος των γυναικών στην κοινωνία, θα πρέπει να αντιμετωπισθούν εδραιωμένες πολιτισμικές νοοτροπίες. Για το λόγο αυτό, η ΕΤΠ τονίζει το σημαντικό ρόλο της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στην εξάλειψη των προκαταλήψεων και την προώθηση εποικοδομητικών ρόλων για τις γυναίκες.

7.13. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία της προώθησης της ισότητας των ευκαιριών ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση στην κατάρτιση στις νέες τεχνολογίες όπως έχει ήδη επισημάνει στη γνωμοδότησή της με θέμα το Λευκό Βιβλίο για την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Οι μεταβολές στην οργάνωση και στα συστήματα εργασίας, η τηλεργασία κ.λπ. ενδέχεται να παράσχουν ευελιξία και να δώσουν τη δυνατότητα στις γυναίκες να συνδυάσουν αποτελεσματικότερα την επαγγελματική με την οικογενειακή ζωή.

8. Συμπεράσματα

8.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για το έργο που πραγματοποίησε στο παρελθόν η Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της χάραξης πολιτικών για την ισότητα των ευκαιριών. Ωστόσο, διακατέχεται από την ανησυχία ότι οι σημαντικές περικοπές που επέφερε το Συμβούλιο στον προϋπολογισμό του προγράμματος θα περιορίσουν σημαντικά τον αντίκτυπό του.

8.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών σημειώνει ότι το νέο πρόγραμμα δράσης έχει ως νομική βάση το άρθρο 235 της Συνθήκης. Ωστόσο, διακρίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη διατηρούν επιφυλάξεις ως προς την επιλογή του άρθρου. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών τάσσεται υπέρ μιας αναθεώρησης της Συνθήκης και, συγκεκριμένα, μιας αναδιατύπωσης του άρθρου 119 έτσι ώστε να αποκλείονται οι διακρίσεις λόγω φύλου, φυλής ή αναπηρίας, καθώς και να προωθείται ενεργώς η ισότητα των ευκαιριών.

8.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη λύπη της διότι η ανάπτυξη τοπικών και περιφερειακών συμπράξεων που αναφέρονται στο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν υιοθετήθηκε από την απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1995. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι οι συμπράξεις αυτές αποτελούν τον πυρήνα των πολιτικών για την ισότητα των ευκαιριών και ότι η δράση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο αποτελεί το σαφέστερο τρόπο προώθησης της ισότητας των ευκαιριών μέσω εκστρατειών πληροφόρησης, εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η δικτύωση των τοπικών και περιφερειακών συμπράξεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελεί αποφασιστική εξέλιξη για τη διασφάλιση της ανταλλαγής εμπειριών καινοτομιών 7 συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη δυσαρέσκειά της διότι η ενέργεια αυτή δεν συμπεριλαμβάνεται στην απόφαση του Συμβουλίου.

8.4. Η ΕΤΠ εκφράζει τη βαθειά ικανοποίησή της για την πρόθεση θέσπισης ενός προγράμματος βάσει του άρθρου 10 του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης προκειμένου να προωθηθεί η σύσταση περιφερειακών κέντρων για την ισότητα των ευκαιριών. Η ΕΤΠ επιθυμεί να υπογραμμίσει την ανάγκη να παρέχουν τα κέντρα αυτά ενιαίες υπηρεσίες στις οποίες θα περιλαμβάνονται η πληροφόρηση, η παροχή συμβουλών, η εκπαίδευση, και η κατάρτιση.

8.5. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της όσον αφορά τις προτάσεις για τα ολοκληρωμένα σχέδια για την ισότητα και θεωρεί ότι τα σχέδια αυτά πρέπει να υλοποιηθούν από κοινού με τα περιφερειακά κέντρα που προαναφέρθηκαν.

8.6. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία της εκπαίδευσης και της κατάρτισης για όλους τους στόχους που αναφέρονται στο 4ο πρόγραμμα δράσης και την απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1995. Η εκπαίδευση και η κατάρτιση είναι ιδιαίτερα σημαντικές διότι, αν και δεν μπορούν να εξασφαλίσουν την ισότητα των ευκαιριών στην κοινωνία, μπορούν ωστόσο να δώσουν τη δυνατότητα στις γυναίκες να αποκτήσουν νέα προσόντα και νέα νοοτροπία στην κοινωνία έτσι ώστε να προωθηθεί η ισότητα των ευκαιριών και να διευκολυνθεί η συμμετοχή τους στις διαδικασίες λήψεως αποφάσεων.

8.7. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι η κατάρτιση πρέπει να συνοδεύεται από μηχανισμούς στήριξης όπως ο επαγγελματικός προσανατολισμός και η παροχή συμβουλών. Είναι απαραίτητο να υπάρχει ένα ευρύ φάσμα οικονομικά προσιτών δυνατοτήτων όσον αφορά την υψηλής ποιότητας μέριμνα των παιδιών προκειμένου να μπορέσουν οι γυναίκες να επωφεληθούν από την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Ακόμη, η πρόσβαση σε άλλους τομείς της κοινωνικής ασφάλισης πρέπει να βελτιωθεί έτσι ώστε να παρέχεται μέριμνα για την τρίτη ηλικία και τα άτομα με ειδικές ανάγκες.

8.8. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να υπογραμμίσει τη σημασία της ισότητας των ευκαιριών στα διαρθρωτικά ταμεία. Τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό διότι τα ταμεία αυτά χειρίζονται το 30 % περίπου του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, για το λόγο αυτό, η ΕΤΠ αναμένει με ανυπομονησία την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την ισότητα των ευκαιριών στα διαρθρωτικά ταμεία.

8.9. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπενθυμίζει στο Συμβούλιο και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι οι πολιτικές για την ισότητα των ευκαιριών πρέπει να συνοδεύονται από προσεκτική παρακολούθηση και αξιολόγηση προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματική εφαρμογή του.

Βρυξέλλες, 19 Σεπτεμβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA

() ΕΕ αριθ. C 306 της 17. 11. 1995, σ. 2.

() ΕΕ αριθ. L 335 της 30. 12. 1995, σ. 37.

() Δημιουργώντας θέσεις απασχόλησης, Εκδόσεις ΕΕ Οκτ. 1995. Απαιτείται ετήσιο ποσοστό ανάπτυξης 2,5 %, έτσι ώστε να μείνει αμετάβλητος ο αριθμός των ανέργων. Εάν το ποσοστό ανάπτυξης ετησίως είναι 3 % η ανεργία θα μειωθεί μόνο στο 8 % το 2000.