ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ για την 3η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες

Εισαγωγή

Η 3η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες θα γίνει από τις 14 έως τις 20 Μαΐου 2001 στις Βρυξέλλες, υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Διάσκεψη αυτή θα δώσει την ευκαιρία στη διεθνή κοινότητα να εξετάσει τα προβλήματα και τα συμφέροντα των πλέον ευάλωτων χωρών: σήμερα 48 χώρες ορίζονται από τα Ηνωμένα Έθνη ως «λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες» (ΛΑΧ). Για την ΕΚ, είναι μια ευκαιρία να επιβεβαιώσει την ισχυρή της δέσμευση για τη μείωση της ένδειας και να αντιμετωπίσει τα ειδικά προβλήματα των ΛΑΧ.

Οι 48 ΛΑΧ έχουν συνολικό πληθυσμό 610,5 εκατ. κατοίκων, που αντιπροσωπεύει το 13,7% του συνόλου των αναπτυσσομένων χωρών ο πληθυσμός των οποίων φθάνει τα 4.636,6 εκατ. κατοίκους, δηλαδή το 10,45% του παγκόσμιου πληθυσμού. Έχει δοθεί σ' αυτές ιδιαίτερη σημασία κατά τις προσπάθειες που έχουν καταβάλλει τα Ηνωμένα έθνη στον τομέα της ανάπτυξης, γιατί οι ανάγκες των ΛΑΧ στον τομέα αυτό ήταν πολύ μεγαλύτερες από εκείνες άλλων αναπτυσσομένων χωρών. Οι προσπάθειες για να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη, άρχισαν στα μέσα της δεκαετίας του '60. Με την αύξηση των προσπαθειών στον τομέα της ανάπτυξης, η διεθνής κοινότητα είχε την ελπίδα ότι η μία μετά την άλλη από τις χώρες αυτές, καθώς θα ανέρχονταν το αναπτυξιακό της επίπεδο, θα εξέρχονταν από την ομάδα των ΛΑΧ, αλλά, στην πραγματικότητα, μόνο μία χώρα το επέτυχε μέσα στα τελευταία 25 χρόνια (η Μποτσουάνα το 1994).

Η δέσμευσή της ΕΚ όσον αφορά τις ΛΑΧ στηρίζεται στις αρχές της ισότητας των εταίρων και της άμεσης συμμετοχής στις αναπτυξιακές στρατηγικές. Τα αναπτυξιακά προγράμματα μπορούν να έχουν διαρκή αντίκτυπο μόνο όταν ανταποκρίνονται στις βασικές ανάγκες και προτεραιότητες της κάθε χώρας, όταν είναι πλήρως συνδεδεμένα με τις τοπικές, εθνικές και διοικητικές δομές και όταν έχουν σχεδιαστεί και εφαρμόζονται σε εταιρική σχέση μεταξύ του χορηγού και της δικαιούχου χώρας. Αυτή είναι η προσέγγιση που έχει ήδη υιοθετήσει η ΕΕ στην «δήλωση για τη γενική πολιτική που αφορά την αναπτυξιακή πολιτική της ΕΚ» (Μάιος του 2000) [1] και ενσωματώνεται στη δήλωση του Συμβουλίου, την οποία υιοθέτησε η Επιτροπή (Νοέμβριος του 2000) [2] καθώς και στη συμφωνία του Κοτονού [3].

[1] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 26.04.2000 για την «αναπτυξιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας», COM (2000) 212 τελικό.

[2] Η αναπτυξιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας - Δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής, που υιοθετήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 2000.

[3] Συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των χωρών της Αφρικής, Καραϊβικής και Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφετέρου, που υπογράφτηκε στο Κοτονού, στις 23 Ιουνίου 2000.

Εν όψει της διάσκεψης, η ΕΕ υιοθέτησε στις 22 Δεκεμβρίου 2000, έγγραφο που εκθέτει τη θέση της σχετικά με τα ουσιώδη θέματα που πρόκειται να συζητηθούν [4]. Σκοπός του εγγράφου αυτού είναι να παράσχει ένα πλήρες πλαίσιο για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με το πρόγραμμα δράσης, το οποίο θα υιοθετηθεί κατά τη διάσκεψη.

[4] Κατευθυντήριες γραμμές για τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην τρίτη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο στις 22 Δεκεμβρίου 2000.

Κατά τη διάρκεια της διάσκεψης, η διεθνής κοινότητα θα συνέλθει επίσης για να συμφωνήσει σχετικά με τα πρακτικά και συγκεκριμένα μέτρα που μπορούν να βοηθήσουν τις χώρες αυτές στο να αναζωογονήσουν την εξέλιξη και την ανάπτυξή τους. Αυτό θα βοηθήσει να επικεντρωθεί εκ νέου η προσοχή της διεθνούς κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών στις ανάγκες των χωρών αυτών. Υπό το πνεύμα αυτό - για να υπογραμμιστούν ορισμένες πρωτοβουλίες που μπορούν να θεωρηθούν ως συγκεκριμένες συμβολές της ΕΚ στη διάσκεψη - η νέα αυτή ανακοίνωση παρουσιάζει, σε ένα μόνο έγγραφο, μερικές πρόσφατες και νέες πρωτοβουλίες που εκφράζουν την δέσμευση της ΕΚ έναντι των ΛΑΧ, όπως είναι :

1. Δέσμευση εκ μέρους της Κοινότητας να αυξήσει και να ενισχύσει τον στόχο όσον αφορά την ένδεια στις δραστηριότητές της συνεργασίας για την ανάπτυξη. Αυτό προκύπτει, μεταξύ άλλων, από την προτεραιότητα που έχει δοθεί στη χορήγηση πόρων προς τις ΛΑΧ και προς άλλες χώρες με χαμηλό εισόδημα (ΧΧΕ) και από τον προσεκτικό σχεδιασμό των δράσεων που στηρίζεται σε ανάλυση της ένδειας σε κάθε ειδική περίπτωση ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι ενέργειες αυτές έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην ένδεια.

2. Πρόσβαση άνευ δασμών και ποσοστώσεων στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για όλα τα προϊόντα (εκτός από τα όπλα), καταγωγής των ΛΑΧ [5]. Για να συμπληρώσει την πρωτοβουλία αυτή, που χαράσσει έναν νέο δρόμο, η ΕΚ θα λάβει συμπληρωματικά μέτρα σε σχέση με το εμπόριο, με σκοπό να βοηθήσει τις χώρες να εκμεταλλευθούν τις δυνατότητες που τους προσφέρονται και να τις εντάξουν στο πολυμερές εμπορικό σύστημα, με στόχο την οικονομική εξέλιξη, την αειφόρο ανάπτυξη και τη μείωση της φτώχειας.

[5] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 416/2001 του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2820/98 για την εφαρμογή πολυετούς συστήματος γενικευμένων δασμολογικών ποσοστώσεων για την περίοδο από την 1η Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2001, ούτως ώστε να επεκταθεί η πρόσβαση άνευ δασμών και ποσοτικών περιορισμών σε προϊόντα καταγωγής των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών.

3. Υιοθέτηση ενός νέου πλαισίου πολιτικής και ενός προγράμματος δράσης για τις μεταδοτικές ασθένειες, στο πλαίσιο της μείωσης της ένδειας [6]. Αυτό θα οδηγήσει σε μια βελτιωμένη απάντηση της ΕΚ στην ολοένα και μεγαλύτερη επέκταση και αντίκτυπο του HIV/AIDS, της ελονοσίας και της φυματίωσης που πλήττει ιδιαίτερα τις ΛΑΧ και τον φτωχότερο πληθυσμό.

[6] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 20.09.2000 για «ταχεία δράση με στόχο την καταπολέμηση των σημαντικότερων μεταδιδόμενων ασθενειών στο πλαίσιο της μείωσης της ένδειας», (COM) 2000 585 τελικό. πρόγραμμα για δράση σχετικά με «ταχεία δράση για την καταπολέμηση του ιού HIV/AIDS, της ελονοσίας και της φυματίωσης στο πλαίσιο της μείωσης της ένδειας COM (2001) 96 τελικό της 21ης Φεβρουαρίου, 2001.

4. Κατάργηση του χρέους μέσω του διακανονισμού των ειδικών δανείων των ΛΑΧ της ομάδας των χωρών ΑΚΕ, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας υπέρ των Υπερχρεωμένων Φτωχών Χωρών (ΥΦΧ). Αυτό υπερβαίνει τη σημερινή συμμετοχή της ΕΚ ως πιστωτή, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις ΥΦΧ (που υπολογίζεται σε 530 εκατ. EUR) και σημαίνει πρόσθετο κόστος περίπου 55-60 εκατ. EUR.

Κατά το προκαταρκτικό στάδιο που οδήγησε στη Διάσκεψη, οι ΛΑΧ εκπόνησαν εθνικά προγράμματα δράσης προκειμένου να προσδιορίσουν τα σημαντικότερα εμπόδια στην ανάπτυξή τους και να προτείνουν κατάλληλες ενέργειες, που θα πρέπει να αναληφθούν τόσο εκ μέρους των ίδιων των ΛΑΧ, όσο και εκ μέρους των εταίρων τους, για την απομάκρυνση αυτών των εμποδίων. Μεταξύ των εμποδίων που προσδιορίστηκαν περιλαμβάνονται : έλλειψη θεσμικής ικανότητας, ανεπαρκής συγκέντρωση εθνικών πόρων, έλλειψη υγειονομικών υπηρεσιών, χαμηλή αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, διαρθρωτικές αδυναμίες, περιορισμένες ικανότητες παραγωγής και δυνατότητες πρόσβασης της αγοράς, υψηλή εξάρτηση από εξωτερικούς πόρους και σημαντικό χρέος. Οι πρωτοβουλίες της ΕΚ, που περιγράφονται στην παρούσα ανακοίνωση, προσπαθούν να δώσουν μία θετική συμβολή ώστε να απομακρυνθούν ορισμένα από τα εμπόδια αυτά.

1. Μεγαλύτερη επικέντρωση στο θέμα της ένδειας κατά τη στρατηγική της ΕΚ για την ανάπτυξη και τη συνεργασία

Η συνεργασία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την ανάπτυξη σημείωσε σημαντική εξέλιξη τις τελευταίες λίγες δεκαετίες. Από μια αρχική συγκέντρωση των προσπαθειών που κατευθύνονταν στα ανεξάρτητα εδάφη και στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη της Αφρικής, το πρόγραμμα της συνεργασίας επεκτάθηκε και καλύπτει όλον τον κόσμο. Ιδιαίτερα, η εξέλιξη της γεωγραφικής κάλυψης της κοινοτικής βοήθειας αντικατοπτρίζει τις νέες πολιτικές προτεραιότητες που οδήγησαν την Κοινότητα να δεσμευθεί για την υποστήριξη των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των Νέων Ανεξάρτητων Κρατών και να αυξήσει σημαντικά την υποστήριξή της για τις μεσογειακές χώρες.

Ωστόσο, η ολοένα μεγαλύτερη υποστήριξη που έχει δοθεί στις περιοχές αυτές δεν έχει γίνει εις βάρος της πρωταρχικής ομάδας των δικαιούχων χωρών. Αντίθετα, όλες οι περιοχές και όλες οι κατηγορίες των χωρών, ανεξάρτητα από το εισόδημά τους, έχουν δει τις επιδοτήσεις τους να αυξάνουν σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Το ποσοστό αύξησης για όλα τα γεωγραφικά προγράμματα ήταν εντυπωσιακό: η συνολική καταβολή της βοήθειας αυξήθηκε σε πραγματικούς όρους από 2.840 δισεκατ. δολάρια το 1986/87, σε 7.569 δισεκατομμύρια δολάρια το 1998/99, με ετήσια κατά μέσο όρο αύξηση 9%. Η οικονομική ενίσχυση που δίνεται στις χώρες με το χαμηλότερο εισόδημα δεν έχει μειωθεί: τόσο στην ομάδα των χωρών ΑΚΕ, όσο και στην ομάδα των χωρών της Ασίας, περισσότερο από το 80% της βοήθειας διοχετεύθηκε στις φτωχότερες χώρες κατά τα έτη 1998/1999.

Το Συμβούλιο και η Επιτροπή επιβεβαίωσαν στην κοινή δήλωση για την αναπτυξιακή πολιτική της ΕΚ (Νοέμβριος 2000) και στη συμφωνία του Κοτονού (Ιούνιος 2000), τη δέσμευσή τους να επιτύχουν σημαντική πρόοδο στην κατεύθυνση της εξάλειψης της ένδειας και αποφάσισαν να αυξήσει περισσότερο η Κοινότητα τη σημασία που προσδίδει για τη μείωση της ένδειας σε όλες τις δραστηριότητες που αφορούν την ανάπτυξη. Η ένδεια είναι πολυδιάστατη έννοια και δεν μπορεί να οριστεί απλώς ως έλλειψη εισοδήματος και οικονομικών πόρων αλλά περιλαμβάνει τη στέρηση των βασικών δυνατοτήτων και περιέχει μη νομισματικούς συντελεστές, όπως είναι, η έλλειψη πρόσβασης στην παιδεία, στην υγεία, στους φυσικούς πόρους, στο νερό, στην ενέργεια, στην απασχόληση, στη γη και στις πιστώσεις, η μη δυνατότητα συμμετοχής σε δημοκρατικές διαδικασίες και πρόσβασης σε υπηρεσίες και σε υποδομές. Καλύπτει επίσης τη διάσταση κινδύνου και την έννοια του ευάλωτου. Η μείωση της ένδειας, κατά συνέπεια, εμπεριέχει την αντιμετώπιση αυτών των οικονομικών, πολιτικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών και θεσμικών διαστάσεων. Στο πρόγραμμα εργασίας της για το 2002, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε ότι η αναπτυξιακή συνεργασία είναι μια από τις προτεραιότητές της και ότι οι προσπάθειές της θα επικεντρωθούν στον τομέα της υγείας και στον τομέα της εκπαίδευσης.

Ο επαναπροσανατολισμός της αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΚ στον συνολικό στόχο της μείωσης της ένδειας έχει σημαντικές συνέπειες τόσο για τη φύση, όσο και για τη διανομή της κοινοτικής βοήθειας για την ανάπτυξη, εφόσον σημαίνει ότι πρέπει να δοθεί μεγάλη σημασία στην ένδεια κατά τη διάθεση πόρων προς τις ΛΑΧ και τις χώρες με χαμηλό εισόδημα. Θα λαμβάνονται επίσης υπόψη τα πολιτικά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένου του βαθμού της δέσμευσης της χώρας εταίρου να αναλάβει στρατηγικές μείωσης της ένδειας, των δυνατοτήτων διαχείρισης των δημοσίων υποθέσεων και απορρόφησης των πόρων. Ο επαναπροσανατολισμός της αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΚ σημαίνει επίσης ότι η ΕΚ θα συνεχίσει να συμμετέχει στη διαδικασία καθιέρωσης στρατηγικών για τη μείωση της ένδειας και ότι θα εισαγάγει δείκτες μέτρησης της φτώχειας σε όλα τα αναπτυξιακά της προγράμματα.

Με βάση τις αρχές αυτές, το 9ο ΕΤΑ για τις χώρες ΑΚΕ προβλέπει μια νέα μεθοδολογία για τη διάθεση των πόρων. Η νέα αυτή μεθοδολογία στηρίζεται στις ανάγκες και στα αποτελέσματα και προβλέπει ειδική μεταχείριση για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες ΑΚΕ, ενώ αναγνωρίζει το ευάλωτο των νησιωτικών και των ηπειρωτικών χωρών. Συγκεκριμένα, κατά τη συνολική κατανομή των πόρων του 9ου ΕΤΑ, περίπου το 90% των πόρων (13,5 δισεκατ. ευρώ) προορίζονται για τις φτωχότερες χώρες (ΛΑΧ και άλλες χώρες με χαμηλό εισόδημα).

Ο προαναφερθείς στόχος της κατανομής των πόρων του 9ου ΕΤΑ προτίθεται, αφενός, να ενισχύσει περισσότερο τον σκοπό της κοινοτικής βοήθειας για την καταπολέμηση της ένδειας και, αφετέρου, να λάβει υπόψη τις ανάγκες των δικαιούχων και τα αποτελέσματα που έχουν επιτύχει που είναι κριτήρια σημαντικά όπως ορίζονται στη συμφωνία του Κοτονού. Κατά συνέπεια, υπάρχουν μερικές χώρες, ιδιαίτερα οι φτωχές χώρες που έχουν σημειώσει σημαντικά αποτελέσματα, που είναι οι μεγαλύτεροι δικαιούχοι του συστήματος και άλλες, ιδιαίτερα οι χώρες με μέσο εισόδημα και περιορισμένα σχετικά αποτελέσματα, οι οποίες θα λαμβάνουν τη λιγότερη χρηματική στήριξη σε σύγκριση με τα προηγούμενα ΕΤΑ. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να λαμβάνεται πάντα υπόψη ότι ο ολοένα μεγαλύτερος αριθμός των βίαιων συγκρούσεων, ιδιαίτερα στην Αφρική, αποτελεί σημαντική πρόκληση για την Κοινότητα όσον αφορά την απορρόφηση των σχετικών πόρων.

Η μείωση της ένδειας και η υποστήριξη των φτωχότερων χωρών αποτελεί επίσης το επίκεντρο των μεθοδολογιών που χρησιμοποιούν τα προγράμματα που αφορούν τις ΛΑΧ της Ασίας κατά τον καθορισμό των οικονομικών επιδοτήσεων. Οι πόροι επικεντρώνονται στις φτωχότερες χώρες, ενώ χρησιμοποιούνται ως κριτήρια οι ανάγκες των δικαιούχων, ούτως ώστε να επικεντρωθεί η οικονομική και τεχνική συνεργασία σε εκείνες τις χώρες με το χαμηλότερο ανά κεφαλή εισόδημα. Κατά τα τελευταία πέντε χρόνια, 1996-2000, οι χώρες της Ασίας με χαμηλό εισόδημα έλαβαν το 80% των κοινοτικών πόρων για τη συνεργασία στην ανάπτυξη που προορίζονταν για την περιοχή αυτή (δηλαδή 1,11 δις EUR, επί συνόλου 1,39 δις EUR). Στο εσωτερικό της ομάδα αυτής, οι εννέα ΛΑΧ της περιοχής έλαβαν περίπου 0,45 δις EUR, ή 32% του συνόλου (αν και σε δημογραφικούς όρους αποτελούν μόνο το 8%, του συνολικού πληθυσμού των αναπτυσσόμενων χωρών της Ασίας).

Οι ΛΑΧ αποτελούν επίσης τη σημαντικότερη ομάδα χωρών που είναι δικαιούχοι ενεργειών επισιτιστικής ασφάλειας επισιτιστικής βοήθειας της Επιτροπής. Βασικά, η επισιτιστική ανασφάλεια είναι η μεγαλύτερη διάσταση της ένδειας. Κατά συνέπεια, ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθούν οι μακροπρόθεσμοι στόχοι για την επισιτιστική ασφάλεια είναι να ενσωματωθούν στις μακροπρόθεσμες πολιτικές μείωσης της ένδειας που παρέχουν ένα συνεπές πλαίσιο για τις εθνικές και περιφερειακές αναπτυξιακές στρατηγικές. Η ενσωμάτωση αυτή όχι μόνο παρέχει σταθερή πολιτική βάση για τις ενέργειες που αφορούν την επισιτιστική ασφάλεια επισιτιστική βοήθεια της Επιτροπής αλλά, συγχρόνως, εξασφαλίζει τη σύγκλιση όλων των μέσων της Επιτροπής προς τους κύριους αναπτυξιακούς στόχους, στο πλαίσιο μιας κοινής λειτουργικής στρατηγικής. Έχει χορηγηθεί ένα συνολικό ποσό, ύψους 217,8 εκατομμυρίων EUR, σε είκοσι περίπου χώρες κατά προτεραιότητα, με στόχο την νοτίως της Σαχάρας Αφρική, τη Λατινική Αμερική και την Κεντρική Ασία. Το 80% των οικονομικών ροών πηγαίνει στις πιο φτωχές χώρες.

2. Πρωτοβουλία «όλα εκτός από όπλα»

Στις 26 Φεβρουαρίου 2001 το Συμβούλιο των Υπουργών ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής να παρέχει πρόσβαση άνευ δασμών και ποσοτικών περιορισμών στην εισαγωγή στην ΕΕ όλων των προϊόντων καταγωγής των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών (ΛΑΧ), εκτός από τα όπλα και τα πολεμοφόδια. Η πρωτοβουλία αυτή «όλα εκτός από όπλα» ("everything but arms", EBA) επεκτείνει την ελεύθερη πρόσβαση σε όλα τα γεωργικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων του κρέατος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, των φρούτων και λαχανικών, των σιτηρών και των αλκοολούχων ποτών. Μόνο για τα πλέον ευαίσθητα προϊόντα, η ελευθέρωση θα γίνει σε διαφορετικές φάσεις: μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2002 και της 1ης Ιανουαρίου 2006 για τις νωπές μπανάνες. μεταξύ της 1ης Ιουλίου 2006 και 1ης Ιουλίου 2009 για τη ζάχαρη. και μεταξύ της 1ης Σεπτεμβρίου 2006 και 1ης Σεπτεμβρίου 2009 για το ρύζι. Ωστόσο, προκειμένου να παρασχεθεί αποτελεσματική πρόσβαση στην αγορά ενόψει της πλήρους ελευθέρωσης για το ρύζι και τη ζάχαρη, οι δασμολογικές ποσοστώσεις που θα μπορούν να εισαχθούν ατελώς θα αρχίσουν να ισχύουν από την περίοδο εμπορίας 2001/2002. Αυτές οι ποσοστώσεις θα στηρίζονται στις μεγαλύτερες εξαγωγές των ΛΑΧ προς την ΕΕ τα τελευταία χρόνια, και θα αυξάνονται αμέσως, με ετήσιο ποσοστό αύξησης 15%.

Πριν αρχίσει η πρωτοβουλία αυτή, η ΕΕ ήδη παρείχε πρόσβαση άνευ δασμών και ποσοτικών περιορισμών για όλα τα βιομηχανικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ειδών ένδυσης, καθώς και σε μεγάλο αριθμό γεωργικών προϊόντων καταγωγής ΛΑΧ, που κάλυπταν το 99% του όγκου των εξαγωγών τους προς την ΕΕ. Ωστόσο, έχουν ελευθερωθεί μέχρι σήμερα περίπου 900 νέες δασμολογικές κλάσεις οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 9% του συνόλου του κοινού εξωτερικού δασμολογίου της ΕΚ και το 40% του γεωργικού τμήματός του. Το μέσο δασμολογικό προτιμησιακό περιθώριο για τα προϊόντα αυτά, σε σύγκριση με το καθεστώς του ΠΕΚ, ανέρχεται σε 35% και αντιπροσωπεύει ιδιαίτερα σημαντικό κίνητρο για να αναπτυχθούν οι δυνατότητες εξαγωγής.

Οι εμπορικές προτιμήσεις μόνες δεν αποτελούν επαρκή προϋπόθεση για να επιτρέψουν την αύξηση των εξαγωγών και η Κοινότητα έχει δεσμευτεί να εξασφαλίσει τα απαραίτητα συνοδευτικά μέτρα, ιδίως για να αναπτυχθεί η ικανότητα παραγωγής και η ανταγωνιστικότητα των ΛΑΧ (Τα μέτρα αυτά περιγράφονται σε παράρτημα).

Τα συνοδευτικά αυτά μέτρα θα αποτελέσουν τμήμα μιας συνολικής στρατηγικής σε εθνικό, περιφερειακό και πολυμερές επίπεδο, προκειμένου να ενισχύσουν τους δεσμούς μεταξύ εμπορίου, ανάπτυξης και μείωσης της φτώχειας. Σε εθνικό επίπεδο, η ΕΚ συνεχίζει να υποστηρίζει τα έγγραφα στρατηγικής μείωσης της φτώχειας, τα οποία επιτρέπουν να εξασφαλιστεί ότι η ελευθέρωση του εμπορίου συμβάλλει στον στόχο εξάλειψης της φτώχειας. Σε περιφερειακό επίπεδο, η ΕΚ δεσμεύεται να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες να δημιουργήσουν πρωτοβουλίες περιφερειακής ολοκλήρωσης, πράγμα που θα έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση των εξόδων των συναλλαγών, την υποστήριξη των επιχειρήσεων να εκμεταλλευθούν οικονομίες κλίμακας και, συνεπώς, να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητά τους. Η αποτελεσματική περιφερειακή ολοκλήρωση θα ενθαρρύνει επίσης τις ξένες επενδύσεις, θα διευκολύνει τον συντονισμό μακροοικονομικών πολιτικών, θα βελτιώσει τις εμπορικές δυνατότητες και εκείνες που συνδέονται με τις συναλλαγές και θα μπορέσει να είναι, από κοινωνική και πολιτική άποψη, περισσότερο αειφόρος γιατί το κόστος προσαρμογής της ελευθέρωσης των συναλλαγών θα αντιμετωπίζεται καλύτερα. Σε πολυμερές επίπεδο, τέλος, η ΕΚ δεσμεύεται για την ανάληψη δράσεων που εγγυώνται ότι το πολυμερές σύστημα διαθέτει τον επαρκή βαθμό διαφοροποίησης και ευελιξίας ώστε να μπορεί κάθε χώρα να επωφελείται από την ελευθέρωση, σε συνάρτηση με τις δικές της δυνατότητες, τα εμπόδια και το επίπεδο ανάπτυξής της.

Σ' αυτό το πολύπλευρο πλαίσιο, η πρωτοβουλία της ΕΕ «όλα εκτός από όπλα», στέλνει ένα ισχυρό και αξιόπιστο σήμα σε όλους τους εταίρους της το οποίο θα προωθήσει το μεγαλύτερο άνοιγμα της αγοράς όλων των αναπτυσσομένων χωρών, θα συμβάλει στη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά των περισσότερο προηγμένων αναπτυσσόμενων χωρών και θα υποστηρίξει την έναρξη ενός νέου γύρου διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ, με κεντρικό θέμα τα συμφέροντα των αναπτυσσομένων χωρών.

3. Καταπολέμηση των μεταδοτικών ασθενειών στο πλαίσιο της μείωσης της ένδειας

Οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και οι φτωχότεροι πληθυσμοί εκτίθενται ιδιαίτερα στον αντίκτυπο των σημαντικότερων μεταδοτικών ασθενειών που συνδέονται με την ένδεια. Οι ασθένειες όπως είναι το AIDS, η ελονοσία και η φυματίωση προκαλούν το θάνατο άνω των πέντε εκατομμυρίων ατόμων το χρόνο και προξενούν ανείπωτο πόνο. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναγνωρίζει τον καταστροφικό αντίκτυπο αυτού του παγκόσμιου προβλήματος για την υγεία, και, για το λόγο αυτό, έχει υιοθετήσει ένα νέο πλαίσιο πολιτικής και ένα πρόγραμμα δράσης για να επιταχύνει τη δράση για την καταπολέμηση των ασθενειών αυτών. Η Κοινότητα θα εργαστεί με εταίρους μέσω συνεπούς σειράς πολιτικών για την ανάπτυξη, το εμπόριο και την έρευνα. Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει τις προσπάθειες που έχουν σκοπό να αυξηθεί ο αντίκτυπος των παρεμβάσεων που ήδη υπάρχουν, να αυξηθεί η πρόσβαση και να καταστούν προσιτά από οικονομική άποψη τα βασικά φάρμακα καθώς και να ενθαρρυνθεί η έρευνα και η ανάπτυξη νέας γενιάς παγκόσμιων δημόσιων αγαθών, όπως είναι τα εμβόλια, τα φάρμακα και η διάγνωση κατά των ασθενειών αυτών.

Τα κύρια στοιχεία του προγράμματος είναι τα εξής:

Η Επιτροπή θα δώσει προτεραιότητα σε επενδύσεις για παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας, του AIDS και της δημογραφίας (HAP) κατά τα επόμενα πέντε χρόνια (2002-2006), με ιδιαίτερο στόχο τη συγκεκριμένη δράση κατά των μεταδοτικών ασθενειών μέσω προσεγγίσεων που θα ενισχύουν τα εθνικά υγειονομικά συστήματα. Η επιδότηση του 2000 για τις ενέργειες αυτές που ανέρχεται στο 8% του προϋπολογισμού για την ανάπτυξη (περίπου 800 εκατομμύρια EUR), θα αυξάνεται σταθερά καθώς θα βελτιώνονται οι δυνατότητες. Σύμφωνα με την αρχή της άμεσης συμμετοχής, οι αντιπροσωπείες και οι χώρες εταίροι θα ενθαρρύνονται να αντιμετωπίζουν τις μεταδοτικές ασθένειες στο πλαίσιο εγγράφων εθνικής στρατηγικής (CSP) και εγγράφων στρατηγικής μείωσης της ένδειας (PRSP). Η Επιτροπή θα παρέχει κατευθυντήριες γραμμές για επιλογές για ταχύτερη δράση στο πλαίσιο των σημερινών εθνικών, περιφερειακών και θεματικών προγραμματισμών. Η Επιτροπή προτείνει τη χρήση όλων των διαθέσιμων πόρων για να μεγιστοποιήσει την πρόσβαση και τη χρησιμοποίηση των ήδη υπαρχουσών παρεμβάσεων που έχουν αποδειχθεί σωστές και για να αυξήσει τις καινοτόμες παρεμβάσεις και προσεγγίσεις.

Η ΕΚ θα ενισχύσει τη συνεργασία της με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΕ), για να επανεξετάσει τις βασικές πολιτικές όσον αφορά τα φάρμακα υπέρ των αναπτυσσομένων χωρών. Μεταξύ των προτεραιοτήτων είναι η εισαγωγή κύριων φαρμακευτικών προϊόντων (μη γενικών) στους καταλόγους των βασικών φαρμάκων και η εφαρμογή των κατάλληλων ρυθμιστικών συστημάτων για να επιταχυνθεί η καταχώρηση και η εμπορία καθώς και η παροχή βασικών φαρμακευτικών προϊόντων σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Η Κοινότητα κατέχει την πρώτη θέση στις διεθνείς προσπάθειες για την καθιέρωση ενός παγκόσμιου συστήματος κλιμάκωσης των τιμών [7] που θα χρησιμεύει ως κανόνας για τα βασικά φαρμακευτικά προϊόντα. Για να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη της βιομηχανίας σε ένα τέτοια σύστημα, θα πρέπει να καθιερωθούν αποτελεσματικά μέτρα διαφύλαξης ούτως ώστε να αποφεύγεται η διοχέτευσή των προϊόντων σε αγορές με υψηλότερες τιμές. Η ΕΚ θα προωθήσει, στα διεθνή φόρα, τη συναίνεση για τους δεσμούς που υπάρχουν μεταξύ της προστασίας της δημόσιας υγείας και των TRIPS. Η ΕΚ αναγνωρίζει τις δυνατότητες ευελιξίας των TRIPS για την αντιμετώπιση προβλημάτων δημόσιας υγείας και το δικαίωμα των μελών του ΠΟΕ να προσφεύγουν σ' αυτές. Συζητήσεις σχετικά με άλλες πτυχές του εμπορίου και της υγείας μπορούν επίσης να γίνουν στο πλαίσιο άλλων διεθνών οργάνων.

[7] Η κλιμάκωση των τιμών σημαίνει κατανομή στην αγορά έτσι ώστε οι αναπτυσσόμενες χώρες να πληρώνουν λιγότερο για φάρμακα απ' ότι οι πλούσιες χώρες. Η Επιτροπή θα ήθελε να πωλούνται τα βασικά φαρμακευτικά προϊόντα στις φτωχότερες χώρες στις χαμηλότερες δυνατές τιμές όπως έχει γίνει εδώ και πολύ καιρό με την πρακτική των εμβολίων.

Η ΕΕ θα μελετήσει και θα αναπτύξει σειρά κινήτρων για να ενθαρρύνει τις μεγαλύτερες επενδύσεις εκ μέρους των βιομηχανιών για δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) και για νέες γενεές φαρμακευτικών προϊόντων για την καταπολέμηση των σημαντικότερων μεταδοτικών ασθενειών στις αναπτυσσόμενες χώρες. Αναγνωρίζοντας την ανάγκη να επιταχυνθεί η κλινική έρευνα, η ΕΚ προβλέπει τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας για τα κλινικά πειράματα ώστε να αυξηθεί ο αριθμός, η συνέπεια και η αποτελεσματικότητα των πειραμάτων που πραγματοποιούνται από τον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα, με την προοπτική της χρήσης στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η πλατφόρμα αυτή θα επιτρέψει την ενίσχυση του συντονισμού και των επενδύσεων τόσο από τα κράτη μέλη, όσο και από την Επιτροπή. Επιπλέον, η Επιτροπή θα υποστηρίξει την ανάπτυξη δυνατοτήτων στις αναπτυσσόμενες χώρες για να εξασφαλίσει ότι αυτές θα μπορούν να συμμετέχουν σε όλες τις πτυχές της διαδικασίας της Ε&Α.

Για να επιτευχθεί μια αποτελεσματική παγκόσμια απάντηση στις πανδημίες αυτές θα απαιτηθεί η συντονισμένη ενέργεια από όλους τους εταίρους. Η Κοινότητα θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις υπάρχουσες πρωτοβουλίες, θα ενισχύσει τη συνεργασία με εταίρους και θα συνεχίσει να παίζει ένα σημαντικό ρόλο στις συνολικές πρωτοβουλίες που έχουν στόχο τη δράση για την καταπολέμηση των ασθενειών αυτών. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη συνεργασία με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία προκειμένου να συγκεντρωθεί η στήριξη για έναν περισσότερο αποτελεσματικό και δίκαιο μηχανισμό διεθνούς χρηματοδότησης.

Η ΕΚ αναγνωρίζει ότι η εύκολη και η προσιτή από οικονομική άποψη, πρόσβαση σε προϊόντα και υπηρεσίες που είναι βασικές για την καταπολέμηση των μεταδοτικών ασθενειών (AIDS, ελονοσία, φυματίωση) αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για την καταπολέμηση αυτών των πανδημιών. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτείνει να διευρύνει το καθεστώς ΑΚΕ σε περιοχές μη ΑΚΕ, προκειμένου να επιτραπεί στις επιχειρήσεις των χωρών εταίρων καθώς επίσης και σε εκείνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να λαμβάνουν μέρος σε προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών. Επιπλέον, η Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα κίνησης προσκλήσεων για την υποβολή προσφορών για τη σύναψη συμβάσεων σχετικά με ορισμένες υπηρεσίες ή προϊόντα όπως, π.χ., βασικά φάρμακα για την καταπολέμηση του HIV/AIDS, της ελονοσίας και της φυματίωσης, σε όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες.

4. Κατάργηση του χρέους μέσω του διακανονισμού όλων των ειδικών δανείων που έχουν χορηγηθεί στις λιγότερο ανεπτυγμένες υπερχρεωμένες φτωχές χώρες της ομάδας των χωρών ΑΚΕ

Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του '90, η Κοινότητα αναγνώρισε τα ολοένα και μεγαλύτερα προβλήματα των Υπερχρεωμένων Αναπτυσσομένων Χωρών και, για το λόγο αυτό, αποφάσισε να παράσχει τη βοήθεια της, ήδη με τη Λομέ IV, βάσει προγραμμάτων του ΕΤΑ στις χώρες ΑΚΕ, υπό τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων αποκλειστικά. Η Κοινότητα χαιρέτισε συνεπώς την πρωτοβουλία για την ελάφρυνση του χρέους των Υπερχρεωμένων Φτωχών Χωρών, που άρχισε το 1996, με στόχο τη μείωση του χρέους των ΥΦΧ σε βιώσιμο επίπεδο δανειακής επιβάρυνσης, μέσω συντονισμένων ενεργειών ελάφρυνσης του χρέους. Επιπλέον, η Κοινότητα υποστήριξε πολιτικά και οικονομικά την έναρξη αυτής της πρωτοβουλίας που αποφασίστηκε στην Κολωνία το 1999.

Σήμερα, η Επιτροπή θέτει σε εφαρμογή την κοινοτική συμμετοχή του ενός εκατομμυρίου EUR στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας υπέρ των ΥΦΧ, συγχρόνως ως πιστωτής και ως χορηγός. Μία πρώτη καταβολή ύψους 100 εκατ. EUR έγινε στην ΕΤΕ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας αυτής, για την ελάφρυνση των κοινοτικών δανείων που αυτή διαχειρίζεται. Η συμμετοχή της Κοινότητας, ως πιστωτή, στο τρέχον ενισχυμένο πλαίσιο θα πρέπει να ανταποκρίνεται, κατά μέσο όρο, περίπου στο 50% της μείωσης τους χρέους, που εξισούται με 530 εκατ. EUR (η πραγματική μείωση ποικίλλει και αποφασίζεται ανάλογα με την περίπτωση, ώστε να επιτυγχάνεται βιώσιμο επίπεδο δανειακής επιβάρυνσης). Επιπλέον, τα 54 εκατ. EUR που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό και μία πρώτη δόση, ύψους 250 εκατ. EUR, που χρηματοδοτεί το ΕΤΑ, έχουν ήδη καταβληθεί στο πιστωτικό ταμείο υπέρ των ΥΦΧ, που δημιουργήθηκε για να χρηματοδοτήσει τη συμμετοχή πολυμερών φορέων στην ενισχυμένη πρωτοβουλία υπέρ της ελάφρυνσης του χρέους των ΥΦΧ. Με την τελευταία αυτή καταβολή, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κατά πολύ ο πρώτος χορηγός του πιστωτικού ταμείου υπέρ των χωρών ΥΦΧ (ένα τρίτο περίπου του συνόλου των συνεισφορών που έχουν καταβληθεί μέχρι σήμερα).

Ήδη από το 1996, η Κοινότητα είχε καταβάλει προσπάθειες για να ενισχύσει το κοινωνικό περιεχόμενο της ελάφρυνσης του χρέους μέσω ειδικής αύξησης του ποσού της βοήθειάς της στη διαρθρωτική προσαρμογή των ΥΦΧ, που αφιερώνονταν κυρίως σε κοινωνικές δαπάνες. Η Επιτροπή δράττεται της ευκαιρίας της 3ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τις ΛΑΧ για να προτείνει να καταβληθεί περαιτέρω προσπάθεια για την ελάφρυνση του βάρους των εταίρων μας που συνεχίζουν να υποφέρουν λόγω του υψηλού επιπέδου δανειακής επιβάρυνσης. Η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να προχωρήσει πέρα από την παρούσα συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στην πρωτοβουλία υπέρ των ΥΦΧ και να ελαφρύνει όλα τα ειδικά δάνεια προς τις ΛΑΧ, τα οποία εναπομένουν μετά την πλήρη εφαρμογή των μηχανισμών για τις ΥΦΧ. Για το σκοπό αυτό, επισυνάπτεται στην παρούσα ανακοίνωση μία πρόταση στο Συμβούλιο.

Ο διακανονισμός όλων των ειδικών δανείων των λιγότερο ανεπτυγμένων υπερχρεωμένων φτωχών χωρών, που εναπομένουν μετά την πλήρη εφαρμογή του κανονικού μηχανισμού για τις ΥΦΧ, θα κοστίσει περίπου 60 εκατ. EUR, τα οποία θα προστεθούν στο υπολογισθέν κόστος ύψους 530 εκατ. EUR της ήδη αποφασισθείσας συνεισφοράς της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ως πιστωτή.

Σημείο έναρξης για την Κοινότητα είναι η πλήρης συμμετοχή στην τρέχουσα ενισχυμένη πρωτοβουλία για τις ΥΦΧ, η οποία λαμβάνει υπόψη την ανάληψη κινδύνου τόσο όσον αφορά τα ειδικά δάνεια, όσο και τα επιχειρηματικά κεφάλαια. Η Κοινότητα ζητά επίσης από τις ΥΦΧ να χρησιμοποιήσουν τους πόρους πρώτα για την εξόφληση του χρέους για ενδεχόμενα ειδικά δάνεια, πριν αρχίσουν την εξόφληση των επιχειρηματικών κεφαλαίων. Σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις σε πολλές ΛΑΧ, η πρότυπη μείωση του χρέους των ΥΦΧ που παρέχει η Κοινότητα, είναι επαρκής για την κατάργηση του χρέους που συνδέεται με όλα τα ειδικά δάνεια.

Η Επιτροπή προτείνει την εκταμίευση 60 εκατ. EUR από το απόθεμα του 9ου ΕΤΑ ή από προηγούμενα αποθέματα ΕΤΑ, υπέρ του πιστωτικού ταμείου της ΕΤΕ, προκειμένου να χρηματοδοτήσει τη συνεισφορά της Κοινότητας ως πιστωτή, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας υπέρ των ΥΦΧ. Τα 60 εκατ. EUR θα χρησιμεύσουν αποκλειστικά για διακανονισμό του χρέους που συνδέεται με συμπληρωματικά ειδικά δάνεια που έχουν χορηγηθεί στις ΛΑΧ. Στην περίπτωση που το ποσό αυτό αποδειχθεί υπερβολικό, το υπόλοιπο θα προστεθεί στα 360 εκατ. EUR που έχουν ήδη προβλεφθεί, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η πρότυπη ελάφρυνση του χρέους των ΥΦΧ. Στην περίπτωση που το ποσό αυτό είναι ανεπαρκές, θα υποβληθεί στην επιτροπή ΕΤΑ μία νέα πρόταση για χρηματοδότηση από το απόθεμα του 9ου ΕΤΑ.

Παράρτημα

Μέτρα που έχουν στόχο να συμπληρώσουν τις εμπορικές πρωτοβουλίες

Για να υποστηριχθεί μία ανάπτυξη που θα στηρίζεται στο εμπόριο, η Κοινότητα πρόκειται να λάβει συμπληρωματικά μέτρα που έχουν στόχο να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να επωφεληθούν από τις δυνατότητες που τους προσφέρει η ελευθέρωση των συναλλαγών - ιδίως αναπτύσσοντας την ικανότητα παραγωγής τους και την ανταγωνιστικότητά τους - και να υποστηρίξουν τις προσπάθειές τους ενσωμάτωσης στο σύστημα πολυμερών συναλλαγών. Ορισμένα μέτρα μπορούν να τεθούν σε εφαρμογή κατά τρόπο αυτόνομο από την ΕΚ ενώ άλλα απαιτούν την υποστήριξη των εταίρων στον τομέα της ανάπτυξης. Η Κοινότητα προτείνει να αποφασιστούν τα μέτρα αυτά με κοινή συμφωνία με τους εταίρους του τομέα της ανάπτυξης, ενόψει μιας κοινής δράσης και να εισαχθούν στο πλαίσιο της 3ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τις ΛΑΧ. Τα τεχνικά μέτρα που συνδέονται με το εμπόριο θα εγγραφούν στο ευρύτερο πλαίσιο του προγραμματισμού της κοινοτικής βοήθειας και θα τηρούν τις συστάσεις που έχουν δοθεί στο πρότυπο πλαίσιο των εγγράφων εθνικής στρατηγικής.

1. Επενδύσεις

Η ΕΚ προτείνει μία διεθνή πρωτοβουλία για να ενισχύσει την προώθηση των επενδύσεων στις ΛΑΧ.

Υπάρχουν ήδη πρωτοβουλίες που έχουν στόχο την ευαισθητοποίηση όσον αφορά τη διαφάνεια και τη διάδοση πληροφοριών ενδεχόμενων επενδυτών (η Παγκόσμια Τράπεζα και η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (ΔΗΕΕΑ) είναι δύο από τους κύριους φορείς), αλλά αυτές δεν είναι επαρκώς επικεντρωμένες και παρουσιάζουν έλλειψη συντονισμού. Η ΕΚ προτείνει οι ενέργειες αυτές να δώσουν ιδιαίτερη σημασία στις ΛΑΧ, σύμφωνα με τους στόχους μείωσης της φτώχειας. Επιπλέον, η ΕΚ, και σ' αυτό θα πρέπει να τη μιμηθεί η Διεθνής Κοινότητα, έχει δεσμευτεί να υποστηρίξει τις προσπάθειες προώθησης των επενδύσεων που καταβάλλουν οι ΛΑΧ, μέσω προγραμμάτων συνεργασίας και, ιδίως, με την υποστήριξη στην ενίσχυση των ικανοτήτων και στη διαρθρωτική προσαρμογή καθώς και με προσπάθεια παροχής μεγαλύτερων εγγυήσεων για τις επενδύσεις στις ΛΑΧ, σε συνάρτηση με τη ζήτηση.

2. Εθνική βοήθεια που συνδέεται με το εμπόριο και δημιουργία παραγωγικής ικανότητας

Χρηματοδότηση του πιστωτικού ταμείου του ολοκληρωμένου πλαισίου, αύξηση της βοήθειας που συνδέεται με τον ΠΟΕ, ιδίως όσον αφορά νέα ζητήματα, και καλύτερη ενσωμάτωση του εμπορίου στα ειδικά προγράμματα ανά χώρα: καλείται η Διεθνής Κοινότητα να συνεχίσει την πρωτοβουλία αυτή.

Είναι απαραίτητη μία βοήθεια για να μπορέσουν οι ΛΑΧ να συμμετάσχουν αποτελεσματικά στο πολυμερές σύστημα συναλλαγών (ιδίως με μια κατάλληλη αντιπροσωπεία στην Γενεύη). Ανάλογα με την περίπτωση, θα μπορούσε να προβλεφθεί η χρήση του μηχανισμού εξέτασης των εμπορικών πολιτικών του ΠΟΕ για τον προσδιορισμό των αναγκών. Η Διεθνής Κοινότητα θα πρέπει να παρέχει χρηματοδότηση στο πιστωτικό ταμείο του ολοκληρωμένου πλαισίου, ενόψει της καλύτερης ενσωμάτωσης του εμπορίου στα ειδικά προγράμματα των χωρών και ενισχυμένη τεχνική βοήθεια σχετικά με το εμπόριο στους ειδικούς τομείς του ΠΟΕ. Η δημιουργία ικανοτήτων που αφορούν το εμπόριο θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη της τις πτυχές της αειφόρου ανάπτυξης ενώ θα πρέπει να δοθεί υποστήριξη σε πρωτοβουλίες όπως είναι η κοινή Task Force της ΔΗΕΕΑ και του προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (UNEP), για την ανάπτυξη ικανοτήτων σε εμπορικό επίπεδο. Πρέπει επίσης να δοθεί βοήθεια για την προετοιμασία νέων συμφωνιών του ΠΟΕ όσον αφορά τις επενδύσεις, τον ανταγωνισμό ή τη διευκόλυνση των συναλλαγών αλλά επίσης και για τη συμμετοχή στις συμφωνίες αυτές και στην εφαρμογή τους.

3. Υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα και τεχνικά εμπόδια στις συναλλαγές: τεχνική βοήθεια και δημιουργία ικανοτήτων

Δέσμευση για την ενίσχυση της τεχνικής βοήθειας και της παραγωγικής ικανότητας προκειμένου να βοηθηθούν οι ΛΑΧ να τηρούν τα πρότυπα των αγορών εξαγωγής

Η ΕΚ έχει δεσμευτεί στο να ενισχύσει τη βοήθεια προς τις ΛΑΧ που προορίζεται να τις υποστηρίξει στο να τηρούν τους κανόνες των αγορών εξαγωγής. Η τεχνική βοήθεια θα πρέπει να προσανατολίζεται ανάλογα με τη ζήτηση και να προσαρμόζεται στις οικονομικές, εμπορικές και εξαγωγικές δομές. Θα πρέπει να στηρίζεται στο συντονισμό με άλλους χορηγούς και να συμπληρώνει τις προσπάθειες που έχουν στόχο να εγγυώνται τη συμμετοχή των ΛΑΧ στον καθορισμό των διεθνών κανόνων.

4. Προσχώρηση στον ΠΟΕ

Προσπάθεια έναρξης μιας διεθνούς πρωτοβουλίας που θα έχει στόχο να διευκολύνει την προχώρηση των ΛΑΧ στον ΠΟΕ, μετά από μονομερή δήλωση της ΕΚ σχετικά με τους όρους που απαιτούνται για αυτήν την προσχώρηση

Η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τις ΛΑΧ θα πρέπει να περιλαμβάνει :

Μία μονομερή δήλωση της ΕΚ σχετικά με τους όρους που απαιτούνται για την προσχώρηση των ΛΑΧ στον ΠΟΕ. Αυτή θα μπορούσε, ιδιαίτερα, να υπογραμμίζει την ευελιξία που θα πρέπει να εφαρμόζεται σε ορισμένες νομοθετικές διατάξεις που αφορούν τη διαδικασία της ομάδας εργασίας.

Μία πολυμερή δήλωση, η οποία θα πρέπει να διευκρινίσει ότι η προσχώρηση των ΛΑΧ στον ΠΟΕ αποτελεί προτεραιότητα και ότι οι οικονομικοί και κοινωνικοί όροι θα πρέπει να εξεταστούν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Η δήλωση αυτή θα πρέπει να υποστηρίζεται από δέσμευση, σύμφωνα με την οποία η τεχνική βοήθεια του ΠΟΕ θα προσφέρεται κατά προτεραιότητα στις ΛΑΧ που ζητούν την προσχώρηση.

5. Εφαρμογή των συμφωνιών του ΠΟΕ

Αναζήτηση μιας διεθνούς δέσμευσης με στόχο τον προσδιορισμό προτάσεων εφαρμογής που μπορούν να προσφέρουν ιδιαίτερο πλεονέκτημα στις ΛΑΧ.

Πρέπει να προβλεφθούν ειδικά μέτρα για τις ΛΑΧ, στο πλαίσιο του προγράμματος εφαρμογής του ΠΟΕ, ιδιαίτερα, μέτρα που ενδέχεται να προσφέρουν ιδιαίτερα πλεονεκτήματα. Επιπλέον, οι προτάσεις για την αναθεώρηση της εφαρμογής της ειδικής και της διαφοροποιημένης μεταχείρισης στις υπάρχουσες συμφωνίες, θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους τις ειδικές ανάγκες των ΛΑΧ, προκειμένου να καταστούν περισσότερο λειτουργικές.

6. Αντιντάμπινγκ

Με την ευκαιρία της 3ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τις ΛΑΧ και στις μετέπειτα συζητήσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ, προώθηση μιας πολυμερούς πρωτοβουλίας με στόχο την εγκατάλειψη της προσφυγής σε μέσα αντιντάμπινγκ κατά των ΛΑΧ, με την επιφύλαξη της ύπαρξης κατάλληλων εγγυήσεων που θα επιτρέπουν την αποφυγή καταστρατήγησης.

Μία πολυμερής πρωτοβουλία με στόχο την εγκατάλειψη της προσφυγής σε μέσα αντιντάμπινγκ έναντι των ΛΑΧ, θα παρουσίαζε μεγάλο ενδιαφέρον για τις λιγότερο προηγμένες χώρες. Τέτοια πρωτοβουλία θα απαιτούσε, συγχρόνως, να υιοθετηθούν, στο πλαίσιο του ΠΟΕ, οι κατάλληλοι κανόνες κατά της καταστρατήγησης των μέτρων αντιντάμπινγκ.

7. Περιφερειακή ολοκλήρωση

Δέσμευση της διεθνούς κοινότητας για την παροχή συνεχούς υποστήριξης στις διαδικασίες περιφερειακής ολοκλήρωσης των ΛΑΧ

Οι συμφωνίες περιφερειακής ολοκλήρωσης μπορούν να αποτελέσουν μία σημαντική βάση για την ενσωμάτωση των ΛΑΧ στην παγκόσμια οικονομία ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί να βοηθήσει τις τελευταίες ώστε να συμμετάσχουν σε περιφερειακές συμφωνίες. Η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να αυξήσει τη βοήθειά της στην ενίσχυση των ικανοτήτων προκειμένου να διευκολύνει τη συμμετοχή των ΛΑΧ στις συμφωνίες περιφερειακής ολοκλήρωσης. Η πρωτοβουλία αυτή θα πρέπει να αποτελέσει θέμα κοινής αρμοδιότητας των σχετικών διεθνών οργανισμών (ΔΗΕΕΑ, Παγκόσμια Τράπεζα, Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών) και των διμερών χορηγών, θα πρέπει επίσης να υποστηρίξει τις ΛΑΧ στο να εξασφαλίσουν μία στέρεα βάση για να αξιολογήσουν τις πολιτικές συνέπειες των συμφωνιών αυτών και της εφαρμογής τους.