[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 29.9.2010

COM(2010) 524 τελικό

2010/0278 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την αποτελεσματική επιβολή της δημοσιονομικής εποπτείας στη ζώνη του ευρώ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση κατέδειξε και επέτεινε την ανάγκη μεγαλύτερου συντονισμού και ενισχυμένης εποπτείας των οικονομικών πολιτικών στην οικονομική και νομισματική ένωση (ΟΝΕ). Τα υφιστάμενα εργαλεία και οι μέθοδοι συντονισμού και εποπτείας επέτρεψαν στην ΕΕ να αντεπεξέλθει σε μια κρίση την οποία κανένα κράτος μέλος δεν θα μπορούσε να είχε αντιμετωπίσει από μόνο του. Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη αντέδρασαν γρήγορα και συνεχίζουν να συνεργάζονται προκειμένου να ανακάμψουν από μια πρωτοφανή για τη γενιά μας κρίση.

Ωστόσο, οι πρόσφατες εμπειρίες αποκάλυψαν επίσης ότι εξακολουθούν να υφίστανται κενά και αδυναμίες στο ισχύον σύστημα συντονισμού και στις υφιστάμενες διαδικασίες εποπτείας. Υπάρχει γενική συμφωνία στο γεγονός ότι το πλαίσιο για την ΟΝΕ θα πρέπει να ενισχυθεί επειγόντως, ώστε να παγιωθεί η μακροοικονομική σταθερότητα και η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών, που αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για μια βιώσιμη αύξηση της παραγωγής και της απασχόλησης.

Η κρίση ανέτρεψε ριζικά τις ευνοϊκές οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συνθήκες που επικρατούσαν μέχρι το 2007 και κατέστησε για μία ακόμη φορά εμφανές ότι τα έκτακτα έσοδα που συσσωρεύθηκαν κατά τη διάρκεια των ευνοϊκών περιόδων δεν είχαν επαρκώς χρησιμοποιηθεί προκειμένου να δημιουργηθούν τα απαραίτητα περιθώρια για την απορρόφηση των κραδασμών σε δυσμενείς συγκυρίες. Στα περισσότερα κράτη μέλη θα χρειαστούν σοβαρές προσπάθειες εξυγίανσης προκειμένου να επανέλθει το δημόσιο χρέος σε πτωτική τροχιά. Ο επείγων χαρακτήρας της εξυγίανσης αυτής καθίσταται εντονότερος καθώς οι ευρωπαϊκές κοινωνίες και οικονομίες αντιμετωπίζουν τα αποτελέσματα της δημογραφικής γήρανσης, τα οποία θα εντείνουν περαιτέρω την πίεση στην προσφορά εργατικού δυναμικού και στα δημόσια οικονομικά. Η μείωση των επιπέδων του χρέους αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα στις περισσότερες χώρες, λαμβανομένων υπόψη των αρνητικών επιπτώσεων που ασκούνται, μέσω της αύξησης των φόρων και των ασφαλίστρων κινδύνου, στα οικονομικά κίνητρα και στην ανάπτυξη.

Το βασικό εργαλείο για τον συντονισμό και την εποπτεία της δημοσιονομικής πολιτικής είναι το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ), το οποίο θέτει σε εφαρμογή τις διατάξεις της Συνθήκης για τη δημοσιονομική πειθαρχία. Η ενίσχυση του Συμφώνου έχει μεγάλη σημασία, τόσο για την αύξηση της αξιοπιστίας της συμφωνηθείσας στρατηγικής για την συντονισμένη έξοδο από τη δημοσιονομική κρίση όσο και για την αποφυγή επανάληψης σφαλμάτων του παρελθόντος. Η δέσμη προτάσεων που υποβάλλεται τώρα αποσκοπεί στην ενίσχυση του Συμφώνου με: i) τη βελτίωση των διατάξεών του με βάση την αποκτηθείσα πείρα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της κρίσης· ii) την παροχή αποτελεσματικότερων εκτελεστικών μέσων· και iii) τη συμπλήρωση των διατάξεών του με εθνικά δημοσιονομικά πλαίσια. Η εν λόγω δέσμη μέτρων αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης της οικονομικής διακυβέρνησης, υπό το πρίσμα της στρατηγικής για την Ευρώπη του 2020, που περιλαμβάνει προτάσεις για την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών μέσω ενισχυμένης εποπτείας, συμπεριλαμβανομένων μηχανισμών προειδοποίησης και επιβολής κυρώσεων. Οι διάφορες πτυχές του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών, συμπεριλαμβανομένης της εποπτείας των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, πρόκειται να ενσωματωθούν σε έναν νέο κύκλο εποπτείας, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, που θα συμπεριλάβει τις ισχύουσες διαδικασίες βάσει του ΣΣΑ και των γενικών προσανατολισμών οικονομικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της ταυτόχρονης υποβολής προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης και εθνικών προγραμμάτων μεταρρύθμισης.

2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ

Οι γενικές γραμμές των προτάσεων που ακολουθούν εξαγγέλθηκαν από την Επιτροπή σε δύο ανακοινώσεις: Ενίσχυση του συντονισμού της οικονομικής πολιτικής, της 12ης Μαΐου 2010, και Ενίσχυση του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών για τη σταθερότητα, την ανάπτυξη και την απασχόληση – Εργαλεία για ισχυρότερη οικονομική διακυβέρνηση της ΕΕ, της 30ής Ιουνίου 2010. Επιλέγοντας την επίσημη ανακοίνωση, η Επιτροπή θέλησε να τονίσει τη δέσμευσή της για την ενίσχυση του διαλόγου με τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, εκπονώντας παράλληλα συγκεκριμένες προτάσεις για τη λήψη μέτρων.

Τον Ιούνιο του 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνώρισε την επείγουσα ανάγκη ενδυνάμωσης του συντονισμού των οικονομικών μας πολιτικών. Η συμφωνία περιλάμβανε τους αρχικούς προσανατολισμούς όσον αφορά το ΣΣΑ και τη δημοσιονομική εποπτεία. Ειδικότερα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε: i) στην ενδυνάμωση τόσο του προληπτικού όσο και του διορθωτικού σκέλους του ΣΣΑ, περιλαμβανομένων κυρώσεων και λαμβανομένης δεόντως υπόψη της ιδιαίτερης κατάστασης των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ· ii) να δοθεί, στο πλαίσιο της δημοσιονομικής εποπτείας, πρωτεύων ρόλος στα επίπεδα και στην εξέλιξη του χρέους και της γενικότερης διατηρησιμότητάς τους· iii) να διασφαλίσει ότι όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν εθνικούς δημοσιονομικούς κανόνες και μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά πλαίσια τα οποία συνάδουν με το ΣΣΑ· iv) να διασφαλιστεί η ποιότητα των στατιστικών δεδομένων.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Ειδική Ομάδα για την οικονομική διακυβέρνηση, της οποίας προεδρεύει ο Πρόεδρος του Συμβουλίου και η οποία συστάθηκε τον Μάρτιο του 2010, και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μεριμνήσουν ώστε να αναπτυχθούν περαιτέρω ταχέως και να καταστούν λειτουργικοί οι εν λόγω προσανατολισμοί. Μεταξύ της Επιτροπής και της Ειδικής Ομάδας αναπτύχθηκε εποικοδομητική σχέση. Η Επιτροπή συνέβαλε στο έργο της Ειδικής Ομάδας μέσω των προαναφερθεισών ανακοινώσεων και με εισηγήσεις ad hoc.

3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η νομική βάση για το ΣΣΑ περιέχεται στα άρθρα 121 και 126 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ΣΣΑ αποτελείται από: τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (αναφερόμενος ως το προληπτικό σκέλος)· τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (αναφερόμενος ως το διορθωτικό σκέλος)· και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 1997, για το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Οι κανονισμοί αυτοί τροποποιήθηκαν, το 2005, με τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 και (ΕΚ) αριθ. 1056/2005 και συμπληρώθηκαν με την έκθεση του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2005, με τίτλο «Βελτίωση της εφαρμογής του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης». Με τις παρούσες προτάσεις επιδιώκονται περαιτέρω τροποποιήσεις των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1466/97 και (ΕΚ) αριθ. 1467/97. Στον νέο κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την αποτελεσματική επιβολή της δημοσιονομικής εποπτείας στη ζώνη του ευρώ, με βάση το άρθρο 136 της Συνθήκης, σε συνδυασμό με το άρθρο 121 παράγραφος 6, προτείνονται πρόσθετα εκτελεστικά μέτρα. Οι απαιτήσεις για τα δημοσιονομικά πλαίσια των κρατών μελών αποτελούν αντικείμενο μιας νέας οδηγίας του Συμβουλίου, με βάση το άρθρο 126 παράγραφος 14: η οδηγία αποσκοπεί, ιδίως, στη διευκρίνιση των υποχρεώσεων των εθνικών αρχών να συμμορφώνονται με τις διατάξεις του άρθρου 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 12 σχετικά με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, που προσαρτάται στις Συνθήκες.

Σκοπός του προληπτικού σκέλους του ΣΣΑ είναι να εξασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη ακολουθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές, ώστε να μην χρειάζεται να θεσπιστούν αυστηρότερες μορφές συντονισμού προκειμένου να αποφευχθεί η διακινδύνευση της διατηρησιμότητας των δημοσίων οικονομικών, με δυνητικές αρνητικές επιπτώσεις στο σύνολο της ΟΝΕ. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη καλούνται να υποβάλλουν προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, περιγράφοντας τις σχεδιαζόμενες ενέργειες για την επίτευξη των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών στόχων (ΜΔΣ), οι οποίοι ορίζονται ως ποσοστό του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους (δηλ. προσαρμογή για το αποτέλεσμα του κύκλου και εξαιρουμένων των έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων) και διαφοροποιούνται ανάλογα με τη χώρα σε ένα σχεδόν ισοσκελισμένο ισοζύγιο που να αντικατοπτρίζει το επίπεδο του δημόσιου χρέους και των υποχρεώσεων που γεννώνται από τη δημογραφική γήρανση. Τα κράτη μέλη που δεν έχουν επιτύχει τον ΜΔΣ τους αναμένεται να συγκλίνουν προς τον στόχο αυτόν με ετήσιο ρυθμό της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους.

Ωστόσο, η πρόοδος προς την κατεύθυνση της επίτευξης των ΜΔΣ υπήρξε γενικά ανεπαρκής, αφήνοντας τα δημόσια οικονομικά εκτεθειμένα στην αρνητική οικονομική συγκυρία. Επιπλέον, το διαρθρωτικό ισοζύγιο αποδείχθηκε στην πράξη ανεπαρκές μέτρο της υποκείμενης δημοσιονομικής θέσης μιας χώρας, λόγω της δυσκολίας να αξιολογηθεί η κυκλική θέση της οικονομίας σε πραγματικό χρόνο και της αδυναμίας να ληφθούν επαρκώς υπόψη τα έκτακτα έσοδα και η υστέρηση των εσόδων που δεν συνδέονται άμεσα με τον οικονομικό κύκλο (ιδιαίτερα, οι εξελίξεις στην αγορά κατοικιών και στις χρηματοπιστωτικές αγορές). Αποτέλεσμα των προαναφερθέντων είναι ότι, σε ορισμένες χώρες, ακόμη και οι φαινομενικά υγιείς δημοσιονομικές θέσεις πριν από την κρίση έκρυβαν ισχυρή εξάρτηση από τα έκτακτα έσοδα για τη χρηματοδότηση των δαπανών· η αντιστροφή αυτής της τάσης συνέβαλε στην εκτόξευση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων.

Για την αντιμετώπιση των αδυναμιών αυτών, η προτεινόμενη αναμόρφωση του προληπτικού σκέλους, με παράλληλη διατήρηση των σημερινών ΜΔΣ και της υποχρέωσης ετήσιας σύγκλισης της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ, καθιστά τα στοιχεία αυτά λειτουργικά στο πλαίσιο μιας νέας αρχής που επιτάσσει συνετή χάραξη της δημοσιονομικής πολιτικής. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, η αύξηση των ετήσιων δαπανών δεν θα πρέπει να υπερβαίνει – και εάν ο ΜΔΣ δεν έχει επιτευχθεί, θα πρέπει να είναι σαφώς κατώτερη – έναν συνετό μεσοπρόθεσμο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ, εκτός εάν ο ΜΔΣ έχει υπερκαλυφθεί σε μεγάλο βαθμό ή η υπέρβαση της αύξησης των δαπανών σε σχέση με τον συνετό αυτό μεσοπρόθεσμο ρυθμό αντισταθμίζεται από μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων. Ο βασικός στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι τα έκτακτα έσοδα δεν δαπανώνται, αλλά αντίθετα διοχετεύονται στη μείωση του χρέους. Η νέα αρχή θα αποτελέσει πλαίσιο αναφοράς, σε σχέση με το οποίο θα εξετάζονται τα δημοσιονομικά σχέδια των χωρών στο πρόγραμμα σταθερότητας και σύγκλισης. Επιπλέον, η αδυναμία τήρησης του συμφωνηθέντος ρυθμού αύξησης των δαπανών, σε συνδυασμό με τα αναφερθέντα μέτρα για τα έσοδα, θα εκθέτει τα οικεία κράτη μέλη στο ενδεχόμενο προειδοποίησης από την Επιτροπή, σε περίπτωση δε εμμένουσας ή/και ιδιαίτερα σοβαρής παράλειψης, θα εκδίδεται σύσταση του Συμβουλίου για τη λήψη διορθωτικών μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 121 της Συνθήκης. Η σύσταση αυτή, μολονότι εκδίδεται στο πλαίσιο του διορθωτικού σκέλους, θα υποστηρίζεται, για πρώτη φορά και μόνο για τις χώρες της ζώνης του ευρώ, από μηχανισμό εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 136 της Συνθήκης, με τη μορφή τοκοφόρου κατάθεσης, που ανέρχεται στο 0,2% του ΑΕΠ. Καθιερώνεται διαδικασία μηχανισμού «αντίστροφης ψηφοφορίας» για την επιβολή της τοκοφόρου κατάθεσης: με την έκδοση σύστασης, η κατάθεση καθίσταται απαιτητή με πρόταση της Επιτροπής, εκτός εάν το Συμβούλιο αποφασίσει περί του αντιθέτου με ειδική πλειοψηφία, εντός δέκα ημερών. Το Συμβούλιο θα έχει τη δυνατότητα να μειώσει το ποσό της κατάθεσης μόνο με ομοφωνία ή βασιζόμενο σε πρόταση της Επιτροπής και αιτιολογημένο αίτημα του οικείου κράτους μέλους. Η κατάθεση επιστρέφεται με τόκο, εφόσον το Συμβούλιο βεβαιωθεί για τον τερματισμό της κατάστασης που οδήγησε στην εν λόγω κατάθεση.

Το διορθωτικό σκέλος του ΣΣΑ αποσκοπεί στην αποφυγή σοβαρών σφαλμάτων στις δημοσιονομικές πολιτικές, τα οποία είναι δυνατόν να υπονομεύσουν τη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών και να θέσουν δυνητικά σε κίνδυνο την ΟΝΕ. Αυτό μεταφράζεται σε υποχρέωση των κρατών μελών να αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα, τα οποία ορίζονται σε σχέση με ένα αριθμητικό όριο για το έλλειμμα (3% του ΑΕΠ) και το χρέος (60% του ΑΕΠ ή επαρκής πτωτική πορεία προς το όριο αυτό). Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ), που επιβάλλει την απαγόρευση υπερβολικών ελλειμμάτων, προβλέπει αλληλουχία μέτρων τα οποία, για τις χώρες της ζώνης του ευρώ, περιλαμβάνουν την πιθανή επιβολή οικονομικών κυρώσεων.

Η ΔΥΕ εφαρμόστηκε κατ’ επανάληψη σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, ακόμη και κάτω από τις έκτακτες περιστάσεις κατά την περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτόν στην παγίωση των προσδοκιών για ελεγχόμενη έξοδο από την κρίση. Προέκυψαν, όμως, αρκετές αδυναμίες. Ενώ τα κριτήρια για το έλλειμμα και το χρέος είναι κατ’ αρχήν ισότιμα, και τα επίμονα υψηλά επίπεδα του χρέους υπονομεύουν σοβαρότερα τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών σε σχέση με τα εκάστοτε υψηλά ελλείμματα, στην πράξη το όριο του «3% του ΑΕΠ» αποτέλεσε τον αποκλειστικό σχεδόν στόχο της ΔΥΕ, με το χρέος να παίζει μέχρι σήμερα οριακό μόνο ρόλο. Αυτό οφείλεται στον λιγότερο ευκρινή χαρακτήρα του ορίου του χρέους σε σύγκριση με εκείνο του ελλείμματος, συμπεριλαμβανομένης της ασάφειας της έννοιας της μείωσης με ικανοποιητικό ρυθμό και του μεγαλύτερου αντικτύπου του δείκτη του χρέους σε μεταβλητές εκτός του ελέγχου της κυβέρνησης, και ιδίως στον πληθωρισμό. Η ΔΥΕ στηρίζεται στην αρχή ενός ισχυρού μηχανισμού επιβολής, καθώς οι οικονομικές κυρώσεις μπορούν, και θα πρέπει, να επιβάλλονται σε περίπτωση συνεχιζόμενης παράλειψης διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος. Ωστόσο, οι κυρώσεις αυτές εφαρμόζονται, αναμφίβολα, υπερβολικά αργά ώστε να είναι αποτελεσματικές για την αποτροπή σοβαρών σφαλμάτων στη δημοσιονομική πολιτική, που μπορεί ωστόσο να οφείλεται στο γεγονός ότι η δημοσιονομική κατάσταση της οικείας χώρας μπορεί να έχει επιδεινωθεί σε τέτοιο βαθμό που να καθιστά την απειλή επιβολής προστίμου λιγότερο αξιόπιστη την ίδια τη στιγμή που θα έπρεπε να εφαρμοστεί στην πράξη. Τέλος, η πρόσφατη κρίση κατέδειξε το γεγονός ότι, εάν η υποχρέωση διόρθωσης των υπερβολικών ελλειμμάτων συμβάλλει στη στήριξη των προσδοκιών για τη διατήρηση της φερεγγυότητας των κυβερνήσεων, το χρονοδιάγραμμα της διόρθωσης και ο χαρακτήρας της προσαρμογής θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν παραμέτρους που να αφορούν ολόκληρη την ΟΝΕ.

Για τη διόρθωση των αδυναμιών αυτών, υποβάλλονται οι ακόλουθες βασικές προτάσεις μεταρρύθμισης του διορθωτικού σκέλους.

Το κριτήριο της ΔΥΕ όσον αφορά το χρέος πρόκειται να καταστεί λειτουργικό, με τη θέσπιση, κυρίως, μιας αριθμητικής τιμής αναφοράς για τον καθορισμό του αν ο δείκτης του χρέους μειώνεται επαρκώς ώστε να προσεγγίζει το όριο του 60% του ΑΕΠ με ικανοποιητικό ρυθμό. Πιο συγκεκριμένα, ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ, όταν υπερβαίνει το 60%, θα θεωρείται ότι μειώνεται με ικανοποιητικό ρυθμό εάν η απόκλισή του σε σχέση με την τιμή αναφοράς του 60% του ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά τη διάρκεια των προηγούμενων τριών ετών με ρυθμό της τάξης του ενός εικοστού ετησίως. Η μη συμμόρφωση με την εν λόγω αριθμητική τιμή αναφοράς, ωστόσο, δεν οδηγεί αναγκαστικά στην ενεργοποίηση της ΔΥΕ για την οικεία χώρα, καθώς η απόφαση αυτή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλους τους συναφείς παράγοντες, ιδίως για την αξιολόγηση της πορείας του χρέους, όπως, για παράδειγμα, αν η πολύ χαμηλή ονομαστική ανάπτυξη εμποδίζει τη μείωση του χρέους, καθώς και παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με τη διάρθρωση του χρέους, το επίπεδο του χρέους του ιδιωτικού τομέα και τις τεκμαρτές υποχρεώσεις λόγω της δημογραφικής γήρανσης. Παράλληλα με τη μεγαλύτερη έμφαση που δίνεται στο χρέος, θα πρέπει να δίνεται μεγαλύτερη προσοχή σε σχετικούς παράγοντες στην περίπτωση μη συμμόρφωσης με το κριτήριο του ελλείμματος, εάν η χώρα έχει επίπεδο χρέους κατώτερο του ορίου του 60% του ΑΕΠ.

Η περισσότερο ευέλικτη προσέγγιση που προτείνεται, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι σχετικοί παράγοντες προκειμένου να καθοριστεί η ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, μπορεί επίσης να βοηθήσει χώρες οι οποίες προβαίνουν στη μεταρρύθμιση των συνταξιοδοτικών τους συστημάτων, πέραν της τρέχουσας προβλεπόμενης πενταετούς μεταβατικής περιόδου. Οι ειδικές διατάξεις του ΣΣΑ για τη μεταρρύθμιση των συνταξιοδοτικών συστημάτων αναφορικά με το κριτήριο του ελλείμματος εκτείνονται επίσης και στο κριτήριο του χρέους, με την πρόβλεψη της ίδιας πενταετούς μεταβατικής περιόδου για τον συνυπολογισμό του καθαρού κόστους των μεταρρυθμίσεων αυτών κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με το κριτήριο του χρέους. Τέλος, τα ίδια στοιχεία θα λαμβάνονται υπόψη σε περίπτωση μερικής ή ολικής ακύρωσης μεταρρυθμίσεων των συνταξιοδοτικών συστημάτων που είχαν τεθεί προηγουμένως σε εφαρμογή, τόσο κατά τη διάρκεια της έναρξης όσο και κατά τη διάρκεια της άρσης της διαδικασίας ΔΥΕ.

Η εκτέλεση θα ενισχυθεί με την εισαγωγή νέας δέσμης οικονομικών κυρώσεων για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ, οι οποίες θα επιβάλλονται πολύ νωρίτερα στη διαδικασία σύμφωνα με προοδευτική προσέγγιση. Συγκεκριμένα, μετά την απόφαση με την οποία η χώρα τίθεται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, θα επιβάλλεται μια άτοκη κατάθεση ύψους 0,2% του ΑΕΠ. Η κατάθεση αυτή θα μετατρέπεται σε πρόστιμο, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με την αρχική σύσταση για τη διόρθωση του ελλείμματος. Το ποσό ισούται με τη σταθερή συνιστώσα των κυρώσεων που προβλέπονται ήδη στο τελευταίο στάδιο της ΔΥΕ. Συνδέεται επίσης με τον προϋπολογισμό της ΕΕ, γεγονός το οποίο θα διευκολύνει τη σχεδιαζόμενη μετάβαση σε σύστημα επιβολής με βάση τον προϋπολογισμό της ΕΕ, όπως περιγράφεται συνοπτικά στην προαναφερθείσα ανακοίνωση της Επιτροπής της 30ής Ιουνίου 2010. Η συνεχιζόμενη μη συμμόρφωση θα οδηγεί στην ενίσχυση των κυρώσεων, σύμφωνα με τις ήδη υφιστάμενες διατάξεις του ΣΣΑ. Για τη μείωση της διακριτικής ευχέρειας κατά την εκτέλεση, προβλέπεται η προσφυγή σε μηχανισμό «αντίστροφης ψηφοφορίας» για την επιβολή των νέων κυρώσεων σε σχέση με τα διαδοχικά στάδια της ΔΥΕ. Ειδικότερα, σε κάθε στάδιο της ΔΥΕ, η Επιτροπή θα υποβάλλει πρόταση για τη σχετική κύρωση, και αυτή θα θεωρείται ότι έχει εγκριθεί, εκτός εάν το Συμβούλιο αποφασίσει να αντιταχθεί με ειδική πλειοψηφία, εντός δέκα ημερών. Το ύψος της μη τοκοφόρου κατάθεσης ή του προστίμου θα μπορεί να μειωθεί ή να ακυρωθεί μόνο με ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου ή βάσει ειδικής πρότασης της Επιτροπής, λόγω έκτακτων οικονομικών περιστάσεων ή μετά από αιτιολογημένο αίτημα του οικείου κράτους μέλους.

Επιπλέον, διευκρινίζονται τα κριτήρια για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις συστάσεις σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας παράτασης των προθεσμιών για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, δίνοντας ρητά έμφαση στις δημοσιονομικές μεταβλητές που μπορεί να θεωρηθεί ότι εμπίπτουν στον άμεσο έλεγχο της κυβέρνησης, ιδίως οι δαπάνες, κατ’ αναλογία με την προσέγγιση που προτείνεται για το προληπτικό σκέλος. Εκτός από τις διευθετήσεις λόγω των ειδικών για κάθε χώρα περιστάσεων, προβλέπεται η δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών και σε περίπτωση γενικής οικονομικής κρίσης.

Η αποτελεσματική εφαρμογή του δημοσιονομικού συντονιστικού πλαισίου της ΟΝΕ δεν μπορεί να αναμένεται να προέλθει μόνον από τις διατάξεις που θεσπίζονται σε επίπεδο ΕΕ. Η ιδιαίτερα αποκεντρωμένη φύση της χάραξης των δημοσιονομικών πολιτικών στην ΕΕ και η γενική υποχρέωση εθνικής οικειοποίησης των ενωσιακών κανόνων καθιστούν αναγκαίο να αντικατοπτρίζουν τα εθνικά δημοσιονομικά πλαίσια τους στόχους του πλαισίου δημοσιονομικού συντονισμού της ΟΝΕ. Το εθνικό δημοσιονομικό πλαίσιο αποτελεί τη δέσμη των στοιχείων που διαμορφώνουν τη βάση της εθνικής δημοσιονομικής διακυβέρνησης, δηλ. το ιδιαίτερο θεσμικό υπόβαθρο κάθε χώρας, βάσει του οποίου χαράσσεται η δημοσιονομική πολιτική σε εθνικό επίπεδο. Το υπόβαθρο αυτό περιλαμβάνει το δημόσιο λογιστικό σύστημα, τις στατιστικές, τις μεθόδους προγνώσεων, τους αριθμητικούς δημοσιονομικούς κανόνες, τις δημοσιονομικές διαδικασίες που διέπουν όλα τα στάδια κατάρτισης του προϋπολογισμού, και ειδικότερα των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών πλαισίων, και τις δημοσιονομικές σχέσεις ανάμεσα στους υποτομείς της κυβέρνησης. Παρά το γεγονός ότι πρέπει να γίνονται σεβαστές οι ειδικές ανάγκες και προτιμήσεις των κρατών μελών, ξεχωρίζουν ορισμένα κριτήρια, των οποίων η τήρηση είναι απαραίτητη προκειμένου να διασφαλίζεται ένα ελάχιστο επίπεδο ποιότητας, καθώς και η συνοχή με το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΟΝΕ. Τα κριτήρια αυτά αποτελούν αντικείμενο της οδηγίας για τα εθνικά δημοσιονομικά πλαίσια, η οποία προτείνεται με σκοπό τη συμπλήρωση της μεταρρύθμισης του ΣΣΑ. Προς τον σκοπό αυτόν, πρέπει αρχικά να εξασφαλιστεί ότι τα θεμελιώδη στοιχεία των εθνικών δημοσιονομικών πλαισίων, συγκεκριμένα τα θέματα που αφορούν τη λογιστική και τη στατιστική, καθώς και τις μεθόδους πρόγνωσης, συνάδουν με τα ελάχιστα ευρωπαϊκά πρότυπα για τη διευκόλυνση της διαφάνειας και της παρακολούθησης των δημοσιονομικών εξελίξεων. Τα εθνικά δημοσιονομικά πλαίσια πρέπει επίσης να υιοθετήσουν μια προοπτική πολυετούς δημοσιονομικού σχεδιασμού, προκειμένου να εξασφαλιστεί η επίτευξη των μεσοπρόθεσμων στόχων που τίθενται σε επίπεδο ΕΕ. Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν αριθμητικούς δημοσιονομικούς κανόνες που να συντελούν στη συμμόρφωση με τα όρια για το έλλειμμα και το χρέος. Τα κράτη μέλη οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι τα κριτήρια αυτά ισχύουν σε όλους τους υποτομείς της γενικής κυβέρνησης. Οι εθνικές αρχές οφείλουν επίσης να εγγυώνται τη διαφάνεια της δημοσιονομικής διαδικασίας, με την παροχή λεπτομερών πληροφοριών όσον αφορά τα εκτός προϋπολογισμού κονδύλια, τις φορολογικές τους δαπάνες και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις τους.

2010/0278 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την αποτελεσματική επιβολή της δημοσιονομικής εποπτείας στη ζώνη του ευρώ

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 136 σε συνδυασμό με το άρθρο 121 παράγραφος 6,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[1],

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ έχουν ιδιαίτερο συμφέρον και ευθύνη να εφαρμόζουν οικονομικές πολιτικές που προωθούν την εύρυθμη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης και να αποφεύγουν πολιτικές που την θέτουν σε κίνδυνο.

(2) Η Συνθήκη επιτρέπει τη θέσπιση συγκεκριμένων μέτρων στη ζώνη του ευρώ που υπερβαίνουν τις διατάξεις τις εφαρμοστέες σε όλα τα κράτη μέλη, με σκοπό την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της οικονομικής και νομισματικής ένωσης.

(3) Είναι απαραίτητες οι πρόσθετες κυρώσεις για να καταστεί πιο αποτελεσματική η επιβολή της δημοσιονομικής επιτήρησης στη ζώνη του ευρώ. Οι εν λόγω κυρώσεις αναμένεται ότι θα ενισχύσουν την αξιοπιστία του πλαισίου δημοσιονομικής επιτήρησης της Ένωσης.

(4) Οι κανόνες που θεσπίζονται με τον παρόντα κανονισμό αναμένεται ότι θα εξασφαλίσουν δίκαιους, έγκαιρους, κλιμακωτούς και αποτελεσματικούς μηχανισμούς για τη συμμόρφωση με το προληπτικό και το διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ιδίως τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[2] και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος[3].

(5) Οι κυρώσεις για τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ, στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, αναμένεται ότι θα δώσουν κίνητρα για τη χάραξη συνετής δημοσιονομικής πολιτικής. Αυτή η χάραξη πολιτικής αναμένεται ότι θα εξασφαλίσει ότι ο ρυθμός αύξησης των δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβαίνει συνήθως έναν συνετό μεσοπρόθεσμο ρυθμό αύξησης του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), εκτός αν οι υπερβάσεις είναι αντίστοιχες με αυξήσεις των δημόσιων εσόδων ή οι μειώσεις των εσόδων κατά διακριτική ευχέρεια αντισταθμίζονται από μειώσεις των δαπανών.

(6) Η χάραξη συνετής δημοσιονομικής πολιτικής θα πρέπει να επιτύχει και να διατηρήσει το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Η προσήλωση στον μεσοπρόθεσμο στόχο για τις δημοσιονομικές θέσεις θα πρέπει να επιτρέψει στα κράτη μέλη να έχουν ένα περιθώριο ασφαλείας όσον αφορά την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ για το δημόσιο έλλειμμα, να εξασφαλίσουν ταχεία πρόοδο προς την επίτευξη διατηρησιμότητας, και συγχρόνως να έχουν περιθώρια δημοσιονομικών ελιγμών, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις ανάγκες για δημόσιες επενδύσεις.

(7) Στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το κίνητρο για τη χάραξη συνετής δημοσιονομικής πολιτικής θα πρέπει να συνίσταται στην υποχρέωση πραγματοποίησης τοκοφόρου κατάθεσης που επιβάλλεται προσωρινά σε ένα κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ το οποίο σημειώνει ανεπαρκή πρόοδο στο πεδίο της δημοσιονομικής εξυγίανσης. Αυτό θα πρέπει να συμβαίνει όταν, μετά από μια αρχική προειδοποίηση από την Επιτροπή, ένα κράτος μέλος συνεχίζει τη συμπεριφορά η οποία, αν και δεν αποτελεί παραβίαση της απαγόρευσης του υπερβολικού ελλείμματος, δεν είναι συνετή και μπορεί να είναι εις βάρος της ομαλής λειτουργίας της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, και συνεπώς το Συμβούλιο εκδίδει σύσταση σύμφωνα με το άρθρο 121 παράγραφος 4 της Συνθήκης.

(8) Η τοκοφόρος κατάθεση που επιβάλλεται θα πρέπει να αποδεσμεύεται και να τίθεται εκ νέου στη διάθεση του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους με τους δεδουλευμένους τόκους μόλις το Συμβούλιο διαπιστώσει ότι έχει τερματιστεί η κατάσταση από την οποία προέκυψε η υποχρέωση της κατάθεσης.

(9) Στο διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, οι κυρώσεις για τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ θα πρέπει να έχουν τη μορφή της υποχρέωσης να πραγματοποιηθεί άτοκη κατάθεση, που θα συνδέεται με απόφαση του Συμβουλίου για τη διαπίστωση της ύπαρξης υπερβολικού ελλείμματος και της υποχρέωσης καταβολής προστίμου σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με σύσταση του Συμβουλίου για τη διόρθωση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος. Οι κυρώσεις αυτές θα πρέπει να επιβάλλονται ασχέτως του εάν προηγουμένως έχει επιβληθεί ή όχι τοκοφόρος κατάθεση στο οικείο κράτος μέλος.

(10) Το ύψος της τοκοφόρου κατάθεσης, της άτοκης κατάθεσης και του προστίμου που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να ορίζεται κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται η κλιμάκωση των κυρώσεων στο προληπτικό και το διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και να αποτελεί επαρκές κίνητρο για τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ ώστε να συμμορφώνονται με το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ένωσης. Το πρόστιμο που συνδέεται με το άρθρο 126 παράγραφος 11 της Συνθήκης, όπως ορίζεται στο άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97[4], αποτελείται από μια σταθερή συνιστώσα που ισούται με 0,2% του ΑΕΠ και από μια μεταβλητή συνιστώσα. Συνεπώς, η κλιμάκωση και η ισότιμη μεταχείριση μεταξύ των κρατών μελών εξασφαλίζονται εάν η τοκοφόρος κατάθεση, η άτοκη κατάθεση και το πρόστιμο που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό είναι ίσα με 0,2% του ΑΕΠ, δηλαδή με το ύψος της σταθερής συνιστώσας του προστίμου που συνδέεται με το άρθρο 126 παράγραφος 11 της Συνθήκης.

(11) Θα πρέπει να δοθεί στο Συμβούλιο η δυνατότητα να μειώνει ή να ακυρώνει τις κυρώσεις που επιβάλλονται στα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ, βάσει πρότασης της Επιτροπής ύστερα από αιτιολογημένο αίτημα του οικείου κράτους μέλους. Στο διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να προτείνει τη μείωση του ύψους μιας κύρωσης ή την ακύρωσή της, λόγω έκτακτων οικονομικών περιστάσεων.

(12) Η άτοκη κατάθεση θα πρέπει να αποδεσμεύεται με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, ενώ οι τόκοι των καταθέσεων αυτών και τα εισπραττόμενα πρόστιμα θα πρέπει να διανέμονται μεταξύ των κρατών μελών με νόμισμα το ευρώ που δεν έχουν υπερβολικό έλλειμμα ούτε αποτελούν αντικείμενο διαδικασίας υπερβολικής ανισορροπίας.

(13) Θα πρέπει να δοθεί στο Συμβούλιο η εξουσία να εκδίδει μεμονωμένες αποφάσεις για την εφαρμογή των μηχανισμών κύρωσης που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Στο πλαίσιο του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών που διεξάγεται στο Συμβούλιο όπως ορίζεται στο άρθρο 121 παράγραφος 1 της Συνθήκης, οι εν λόγω μεμονωμένες αποφάσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνέχειας των μέτρων που θεσπίζει το Συμβούλιο σύμφωνα με τα άρθρα 121 και 126 της Συνθήκης και τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1466/97 και (ΕΚ) αριθ. 1467/97.

(14) Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός περιέχει γενικούς κανόνες για την αποτελεσματική επιβολή των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1466/97 και (ΕΚ) αριθ. 1467/97, θα πρέπει να εγκριθεί σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 121 παράγραφος 6.

(15) Δεδομένου ότι ο στόχος της δημιουργίας ενός ομοιόμορφου μηχανισμού κυρώσεων δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς στο επίπεδο των κρατών μελών, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας που διατυπώνονται στο άρθρο 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει το μέτρο που είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου αυτού,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Κεφάλαιο I Αντικείμενο

Άρθρο 1 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει σύστημα κυρώσεων για την ενίσχυση της επιβολής του προληπτικού και του διορθωτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης στη ζώνη του ευρώ.

2. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ.

Άρθρο 2 Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού:

1. ως «προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης» νοείται το σύστημα πολυμερούς εποπτείας, όπως θεσπίζεται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Ιουλίου του 1997·

2. ως «διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης» νοείται η διαδικασία για τον έλεγχο του υπερβολικού ελλείμματος των κρατών μελών, όπως ρυθμίζεται από το άρθρο 126 της Συνθήκης και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 της 7ης Ιουλίου 1997·

3. ως «έκτακτες οικονομικές περιστάσεις» νοούνται περιστάσεις όπου η υπέρβαση ενός δημοσιονομικού ελλείμματος σε σχέση με την τιμή αναφοράς θεωρείται έκτακτη κατά την έννοια του άρθρου 126 παράγραφος 2 στοιχείο α) δεύτερη περίπτωση της Συνθήκης και όπως διευκρινίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97.

Κεφάλαιο II Κυρώσεις στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης

Άρθρο 3 Τοκοφόρος κατάθεση

1. Εάν το Συμβούλιο απευθύνει σε κράτος μέλος σύσταση σύμφωνα με το άρθρο 121 παράγραφος 4 της Συνθήκης να λάβει τα αναγκαία μέτρα προσαρμογής σε περίπτωση συνεχιζόμενων ή ιδιαίτερα σοβαρών και σημαντικών αποκλίσεων από τη χάραξη συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, όπως ορίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο επιβάλλει την πραγματοποίηση τοκοφόρου κατάθεσης, μετά από πρόταση της Επιτροπής. Η απόφαση θεωρείται ότι έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο εκτός εάν αυτό αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία να απορρίψει την πρόταση μέσα σε δέκα ημέρες από την έγκρισή της από την Επιτροπή. Το Συμβούλιο μπορεί να τροποποιήσει την πρόταση σύμφωνα με το άρθρο 293 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

2. Η τοκοφόρος κατάθεση που προτείνεται από την Επιτροπή ανέρχεται σε 0,2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) του οικείου κράτους μέλους κατά το προηγούμενο έτος.

3. Το επιτόκιο της κατάθεσης αντικατοπτρίζει τον πιστωτικό κίνδυνο της Επιτροπής και τη σχετική επενδυτική περίοδο.

4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2, η Επιτροπή, μετά από αιτιολογημένο αίτημα που θα απευθύνει το οικείο κράτος μέλος στην Επιτροπή μέσα σε δέκα ημέρες από την έγκριση της σύστασης του Συμβουλίου που αναφέρεται στην παράγραφο 1, μπορεί να προτείνει τη μείωση του ύψους της τοκοφόρου κατάθεσης ή να την ακυρώσει.

5. Εάν η κατάσταση που προκάλεσε τη σύσταση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεν υπάρχει πλέον, το Συμβούλιο, βάσει πρότασης της Επιτροπής, αποφασίζει ότι η κατάθεση και οι σχετικοί δεδουλευμένοι τόκοι επιστρέφονται στο οικείο κράτος μέλος. Το Συμβούλιο μπορεί να τροποποιήσει την πρόταση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 293 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

Κεφάλαιο III Κυρώσεις στο διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης

Άρθρο 4 Άτοκη κατάθεση

1. Εάν το Συμβούλιο αποφασίσει σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6 της Συνθήκης ότι σε κράτος μέλος υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα, το Συμβούλιο επιβάλλει την πραγματοποίηση άτοκης κατάθεσης, μετά από πρόταση της Επιτροπής. Η απόφαση θεωρείται ότι έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο εκτός εάν αυτό αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία να απορρίψει την πρόταση μέσα σε δέκα ημέρες από την έγκρισή της από την Επιτροπή. Το Συμβούλιο μπορεί να τροποποιήσει την πρόταση σύμφωνα με το άρθρο 293 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

2. Η άτοκη κατάθεση που προτείνεται από την Επιτροπή ανέρχεται σε 0,2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) του οικείου κράτους μέλους κατά το προηγούμενο έτος.

3. Εάν το κράτος μέλος έχει πραγματοποιήσει τοκοφόρο κατάθεση στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 3, η τοκοφόρος κατάθεση μετατρέπεται σε άτοκη κατάθεση.

Εάν το ύψος της προηγουμένως πραγματοποιηθείσας τοκοφόρου κατάθεσης και των δεδουλευμένων τόκων υπερβαίνει το ύψος της απαιτούμενης άτοκης κατάθεσης, το εναπομένον ποσό επιστρέφεται στο κράτος μέλος.

Εάν το ύψος της απαιτούμενης άτοκης κατάθεσης υπερβαίνει το ύψος της προηγουμένως πραγματοποιηθείσας τοκοφόρου κατάθεσης και των σχετικών δεδουλευμένων τόκων, το κράτος μέλος συμπληρώνει το ελλείπον ποσό όταν πραγματοποιεί την άτοκη κατάθεση.

4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή, λόγω έκτακτων οικονομικών περιστάσεων ή μετά από αιτιολογημένο αίτημα που απευθύνει το οικείο κράτος μέλος στην Επιτροπή, μέσα σε δέκα ημέρες από την έκδοση της απόφασης του Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6 της Συνθήκης, μπορεί να προτείνει τη μείωση του ύψους της άτοκης κατάθεσης ή να την ακυρώσει.

Άρθρο 5 Πρόστιµο

1. Εάν το Συμβούλιο αποφασίσει σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 8 της Συνθήκης ότι το κράτος μέλος δεν έχει λάβει αποτελεσματικά μέτρα ανταποκρινόμενο σε σύσταση του Συμβουλίου εντός της καθορισμένης προθεσμίας, το Συμβούλιο, μετά από πρόταση της Επιτροπής, αποφασίζει ότι το κράτος μέλος θα πληρώσει πρόστιμο. Η απόφαση θεωρείται ότι έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο εκτός εάν αυτό αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία να απορρίψει την πρόταση μέσα σε δέκα ημέρες από την έγκρισή της από την Επιτροπή. Το Συμβούλιο μπορεί να τροποποιήσει την πρόταση σύμφωνα με το άρθρο 293 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

2. Το πρόστιμο που προτείνεται από την Επιτροπή ανέρχεται σε 0,2% του ΑΕΠ του οικείου κράτους μέλους κατά το προηγούμενο έτος.

3. Εάν το κράτος μέλος έχει πραγματοποιήσει άτοκη κατάθεση στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 4, η άτοκη κατάθεση μετατρέπεται σε πρόστιμο.

Εάν το ύψος της προηγουμένως πραγματοποιηθείσας άτοκης κατάθεσης υπερβαίνει το ύψος του απαιτούμενου προστίμου, το εναπομένον ποσό επιστρέφεται στο κράτος μέλος.

Εάν το ύψος του απαιτούμενου προστίμου υπερβαίνει το ύψος της προηγουμένως πραγματοποιηθείσας άτοκης κατάθεσης, ή εάν δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία άτοκη κατάθεση προηγουμένως, το κράτος μέλος συμπληρώνει το ελλείπον ποσό όταν καταβάλλει το πρόστιμο.

4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή, λόγω έκτακτων οικονομικών περιστάσεων ή μετά από αιτιολογημένο αίτημα που απευθύνει το οικείο κράτος μέλος στην Επιτροπή, μέσα σε δέκα ημέρες από την έκδοση της απόφασης του Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 8 της Συνθήκης, μπορεί να προτείνει την ακύρωση ή τη μείωση του ύψους του προστίμου.

Άρθρο 6 Επιστροφή της άτοκης κατάθεσης

Εάν το Συμβούλιο αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 12 της Συνθήκης, να καταργήσει ορισμένες ή όλες τις αποφάσεις του, οποιαδήποτε άτοκη κατάθεση που έχει πραγματοποιήσει το κράτος μέλος στην Επιτροπή επιστρέφεται στο οικείο κράτος μέλος.

Άρθρο 7 Διανομή των τόκων και των προστίμων

Οι τόκοι τους οποίους εισπράττει η Επιτροπή από καταθέσεις που έχουν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 4 και τα πρόστιμα που εισπράττονται σύμφωνα με το άρθρο 5 αποτελούν «άλλα έσοδα», όπως αναφέρονται στο άρθρο 311 της Συνθήκης, και διανέμονται, αναλογικά προς το μερίδιό τους στο ακαθάριστο εθνικό εισόδημα των επιλέξιμων κρατών μελών, μεταξύ των κρατών μελών με νόμισμα το ευρώ που δεν έχουν υπερβολικό έλλειμμα, όπως ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6 της Συνθήκης, ούτε αποτελούν αντικείμενο διαδικασίας υπερβολικής ανισορροπίας κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. […/…].

Κεφάλαιο IV Γενικές διατάξεις

Άρθρο 8 Ψηφοφορία στο Συμβούλιο

Για τα μέτρα που αναφέρονται στα άρθρα 3, 4 και 5, ψηφίζουν μόνο τα μέλη του Συμβουλίου που αντιπροσωπεύουν κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ και το Συμβούλιο ενεργεί χωρίς να λάβει υπόψη την ψήφο του μέλους του Συμβουλίου που αντιπροσωπεύει το οικείο κράτος μέλος.

Η ειδική πλειοψηφία των μελών του Συμβουλίου που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 238 παράγραφος 3 στοιχείο α) της Συνθήκης.

Άρθρο 9 Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την [xx] ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

[1] ΕΕ C της, σ..

[2] ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

[3] ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6.

[4] ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6.