ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική στρατηγική της Ρουμανίας εισαγωγή

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική στρατηγική της Ρουμανίας εισαγωγή

Στις 13 Οκτωβρίου 1999, στο γενικό της έγγραφο για την πρόοδο που πραγματοποίησαν οι υποψήφιες χώρες στη διαδικασία προσχώρησης, η Επιτροπή συνιστούσε, στην περίπτωση της Ρουμανίας, να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για την προσχώρηση όταν θα έχουν πληρωθεί ορισμένες προϋποθέσεις. Εκτός από το θέμα των ιδρυμάτων για την περίθαλψη των παιδιών, η Επιτροπή πρότεινε η έναρξη των διαπραγματεύσεων με την Ρουμανία «... να εξαρτηθεί επίσης από μια νέα εκτίμηση, πριν την επίσημη έναρξη των διαπραγματεύσεων, της οικονομικής κατάστασης υπό το φως των μέτρων που αναμένεται να ληφθούν για τη βελτίωση του μακροοικονομικού πλαισίου».

Το Δεκέμβριο του 1999, στη διάσκεψη κορυφής του Ελσίνκι, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε να καλέσει τη Ρουμανία να αρχίσει τις διαπραγματεύσεις για την προσχώρηση. Στα συμπεράσματα της Προεδρίας αναφερόταν: «Φαίνεται ότι ορισμένες υποψήφιες χώρες δεν θα είναι σε θέση να ικανοποιήσουν μεσοπρόθεσμα όλα τα κριτήρια της Κοπεγχάγης. Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει έκθεση στις αρχές του 2000 στο Συμβούλιο σχετικά με την πρόοδο που θα έχουν επιτύχει ορισμένες υποψήφιες χώρες στην εκπλήρωση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης».

Στις επαφές που πραγματοποίησε στη συνέχεια με τις ρουμανικές αρχές, η Επιτροπή εξήγησε ότι η θετική αξιολόγηση της δέσμευσης της Ρουμανίας να λάβει αποφασιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών προβλημάτων θα εξαρτηθεί από την επίτευξη προόδου σε δύο τομείς: α) τη συνέχιση της επιτυχούς υλοποίησης των προγραμμάτων βραχυπρόθεσμης προσαρμογής που συμφωνήθηκαν με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Παγκόσμια Τράπεζα και την ΕΕ, και β) την κατάρτιση μεσοπρόθεσμης οικονομικής στρατηγικής (ΜΟΣ) που θα έχει ως κεντρικό άξονα την προσχώρηση και θα εγκριθεί από τις ρουμανικές αρχές, σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας προσχώρησης στην ΕΕ, ο στόχος της ΜΟΣ είναι να υποχρεώσει τις αρχές να πραγματοποιήσουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις ώστε να δημιουργηθούν οι βάσεις ενός υγιούς μικροοικονομικού και μακροοικονομικού περιβάλλοντος που θα επιτρέψει την επιστροφή σε μια διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη και την εκπλήρωση μεσοπρόθεσμα των κριτηρίων της Κοπεγχάγης.

Η ΜΟΣ εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στις 16 Μαρτίου 2000 και έγινε αποδεκτή από όλα τα πολιτικά κόμματα, την κυβέρνηση και τον Πρόεδρο της Ρουμανίας. Ενισχύθηκε με τη θέσπιση λεπτομερούς προγράμματος δράσης από την κυβέρνηση στα τέλη του Μαΐου 2000.

Κατά τη διαδικασία κατάρτισης της ΜΟΣ και του προγράμματος δράσης από τις ρουμανικές αρχές, οι υπηρεσίες της Επιτροπής, σε στενή συνεργασία με τους αρμόδιους υπαλλήλους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και τις Παγκόσμιας Τράπεζας, παρείχαν τεχνικές συμβουλές, ιδίως υπό μορφή κοινών παρατηρήσεων σχετικά με τα διαδοχικά σχέδια της στρατηγικής και του προγράμματος δράσης.

Στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της 20ής Μαρτίου 2000, η Επιτροπή υπέβαλε έκθεση προόδου και πληροφόρησε το Συμβούλιο ότι θα παρουσιάσει μια αξιολόγηση της ΜΟΣ μετά την οριστική θέσπιση των λεπτομερειών εφαρμογής της (δηλαδή του προγράμματος δράσης). Η παρούσα ενημερωτική ανακοίνωση ανταποκρίνεται στη δέσμευση αυτή. Υπενθυμίζει σύντομα τις εξελίξεις που οδήγησαν στην κατάρτιση της ΜΟΣ και του προγράμματος δράσης, αξιολογεί τα δύο έγγραφα και υπογραμμίζει τα σημεία που είναι καθοριστικά για το μέλλον, ιδίως όσον αφορά την παρακολούθηση της εφαρμογής της ΜΟΣ και του προγράμματος δράσης.

1. η μεσοπροθεσμη οικονομικη στρατηγικη και το προγραμμα δρασης. περιγραφη και αξιολογηση.

Η μεσοπρόθεσμη οικονομική στρατηγική και το πρόγραμμα δράσης είναι συμπληρωματικά έγγραφα που εγκρίθηκαν και τα δύο από την κυβέρνηση. Το έγγραφο για την ΜΟΣ καθορίζει τους γενικούς στρατηγικούς προσανατολισμούς. καταρτίστηκε σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των πολιτικών κομμάτων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων, των ενώσεων εργοδοτών και των άλλων κοινωνικών εταίρων (περιλαμβανομένων των εκκλησιών και των ενώσεων βιομηχάνων). Κατά την έγκριση της ΜΟΣ από την κυβέρνηση στις 16 Μαρτίου, ο Πρόεδρος της Ρουμανίας, ο πρωθυπουργός και οι ηγέτες των 16 κυριότερων πολιτικών κομμάτων προέβησαν σε πολιτική δήλωση στην οποία επιβεβαίωσαν την υποστήριξή τους στην προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ανέλαβαν τη δέσμευση να συμβάλουν στην εφαρμογή των αρχών της ΜΟΣ ως κεντρικού στοιχείου των προσπαθειών που θα καταβάλει η χώρα για την προσχώρησή της στην ΕΕ.

Το έγγραφο παρουσιάζει μια ικανοποιητική ανάλυση της σημερινής κατάστασης της ρουμανικής οικονομίας και εντοπίζει τις κυριότερες διαρθρωτικές, θεσμικές και μακροοικονομικές αδυναμίες. Βασικός στόχος της στρατηγικής είναι να εξασφαλίσει ότι η ρουμανική οικονομία θα είναι έτοιμη για την προσχώρηση το 2007. Καθορίζονται τέσσερις γενικοί ενδιάμεσοι στόχοι: 1) αποσαφήνιση του καθεστώτος των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. 2) θέσπιση των οικονομικών κανονιστικών διατάξεων που είναι αναγκαίες για να καλυφθούν τα κενά και οι ασυνέπειες του σημερινού νομοθετικού πλαισίου. 3) βελτίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας. και 4) περιορισμός του τομέα της παραοικονομίας.

Ωστόσο, το έγγραφο δεν περιέχει κατάλογο αναγκαίων μέτρων, ούτε χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Δεδομένου ότι η κατάρτισή του είναι αποτέλεσμα συναινετικής διαδικασίας, το έγγραφο δεν διευκρινίζει τις λεπτομέρειες των πολιτικών που θα εφαρμοστούν και παραβλέπει εντελώς ορισμένους τομείς οικονομικής πολιτικής. Παραδείγματα παρόμοιων τομέων στους οποίους θα ήταν χρήσιμη η παροχή περισσότερων λεπτομερειών είναι ο ανταγωνισμός, οι ιδιωτικοποιήσεις, η διαρθρωτική προσαρμογή και η επιτάχυνση της ιδιωτικοποίησης των μεγάλων επιχειρήσεων.

Υπό τις συνθήκες αυτές, η έγκριση στα τέλη Μαΐου του προγράμματος δράσης, που συνοδεύεται από μακροοικονομικό σενάριο οικονομικής στρατηγικής, αντιπροσώπευε σημαντική βελτίωση και μια αξιέπαινη προσπάθεια εκ μέρους της κυβέρνησης να καταρτίσει ένα λεπτομερές και συνεπές πρόγραμμα εφαρμογής της ΜΟΣ.

Το πρόγραμμα δράσης αντιμετωπίζει με εποικοδομητικό και ρεαλιστικό τρόπο τις δύσκολες και επείγουσες πτυχές της οικονομικής μεταρρύθμισης. Αναγγέλλει συγκεκριμένες οικονομικές μεταρρυθμίσεις και παρουσιάζει το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους. Επιπλέον, είναι συνεπές με τις άλλες διεθνείς υποχρεώσεις της ρουμανικής κυβέρνησης στον τομέα των οικονομικών πολιτικών, ιδίως όσον αφορά τη συμφωνία stand-by με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και τα δάνεια διαρθρωτικής προσαρμογής της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Ο κυριότερος στόχος του προγράμματος δράσης είναι να επιτύχει σε μια περίοδο 2-3 ετών μια διατηρήσιμη μακροοικονομική σταθεροποίηση, μέσω ενός συνδυασμού αυστηρών μακροοικονομικών πολιτικών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στον τομέα των επιχειρήσεων και στο χρηματοπιστωτικό τομέα. Σύμφωνα με το μακροοικονομικό πλαίσιο, αναμένεται ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα ανέλθει σε 6% το 2004 και θα συνοδευτεί από μια μείωση του πληθωρισμού στο 9% το Δεκέμβριο του 2004, τη σταθεροποίηση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ στο σύνολο της περιόδου 2000-2004 και τη μείωση της ανεργίας στο 9% περίπου έως το 2004. Επιπλέον, για την πλήρη αξιοποίηση του οικονομικού δυναμικού της χώρας, την προετοιμασία για την προσχώρηση στην ΕΕ και την αντιμετώπιση των μεσομακροπρόθεσμων προκλήσεων, το πρόγραμμα δράσης προβλέπει μια σειρά σημαντικών μεταρρυθμίσεων, ιδίως στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, των συντάξεων, της εκπαίδευσης, της ανάπτυξης των υποδομών κλπ.

Σε γενικές γραμμές, τα μακροοικονομικά μέτρα είναι κατάλληλα. Στον τομέα της φορολογικής πολιτικής, ο βασικός στόχος του προγράμματος δράσης είναι η αντιμετώπιση της ανάγκης για καλύτερο έλεγχο των δημόσιων δαπανών, η βελτίωση της διατηρησιμότητας της δημοσιονομικής πολιτικής και ο περιορισμός των καθυστερούμενων οφειλών στην οικονομία.

Στους τομείς της νομισματικής και της συναλλαγματικής πολιτικής, το πρόγραμμα δράσης υπογραμμίζει την ανάγκη για αυστηρή νομισματική πολιτική βραχυπρόθεσμα προκειμένου να τεθεί υπό έλεγχο ο πληθωρισμός, να δημιουργηθεί ένα νομισματικό περιβάλλον προσανατολισμένο στη σταθερότητα και να εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις για την επίτευξη προόδου προς την ονομαστική και την πραγματική σύγκλιση.

Ιδιαίτερα σημαντικά και κατάλληλα είναι τα μέτρα που προβλέπονται στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων στο δημοσιονομικό τομέα και στον τομέα των επιχειρήσεων, της ιδιωτικοποίησης, της αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων κοινής ωφελείας και της εμπορικής πολιτικής. Η αποφασιστική και ταχεία εφαρμογή τους θα έχει καθοριστική σημασία για την ενίσχυση των μικροοικονομικών βάσεων που θα καταστήσουν δυνατή την επιστροφή σε μια υγιή και σταθερή ανάπτυξη.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα περισσότερα από τα μέτρα που περιέχονται στο πρόγραμμα δράσης είναι κατάλληλα. Η Επιτροπή έχει ορισμένες επιφυλάξεις τεχνικής φύσης όσον αφορά τη συνέπεια των μέτρων με το γενικότερο μακροοικονομικό πλαίσιο. Ωστόσο, όταν εφαρμοστούν, τα μέτρα αυτά θα επιτρέψουν να βελτιωθεί η ασφάλεια δικαίου, θα αυξήσουν την αξιοπιστία της Ρουμανίας στις χρηματοπιστωτικές αγορές, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό, και θα συμβάλουν με τον τρόπο αυτό στη βελτίωση της συνολικής οικονομικής κατάστασης της χώρας και στην αύξηση της ευημερίας του πληθυσμού της. Οι εξελίξεις αυτές θα στηρίξουν τις προσπάθειες της Ρουμανίας να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η εφαρμογή πολλών από τις μεταρρυθμίσεις αυτές θα είναι δυσχερής και θα μεριμνήσει ώστε οι δυσχέρειες αυτές να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της προενταξιακής χρηματοδοτικής της στήριξη.

2. παρακολουθηση

Η μεσοπρόθεσμη οικονομική στρατηγική και το πρόγραμμα δράσης που θέσπισε η ρουμανική κυβέρνηση αποτελούν σημαντικά και ευπρόσδεκτα μέτρα, τα οποία αποσκοπούν στο σχεδιασμό και την εφαρμογή συνεπών οικονομικών πολιτικών που θα στηρίξουν και θα ενισχύσουν την αξιοπιστία των προενταξιακών προσπαθειών.

Ωστόσο, οι εξελίξεις των τελευταίων δέκα ετών κατέδειξαν ότι μέχρι τώρα ήταν εξαιρετικά δυσχερές να εξασφαλιστεί στη Ρουμανία μια συνεχής και συνεπής εφαρμογή των οικονομικών προγραμμάτων. Πράγματι, η έλλειψη σαφούς μεσοπρόθεσμης στρατηγικής αποτέλεσε τα τελευταία χρόνια έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες της αποτυχίας των διαδοχικών προγραμμάτων προσαρμογής των διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών. Επιπλέον, οι πρόσφατες αναταραχές στο χρηματοπιστωτικό τομέα καταδεικνύουν σαφώς την ανάγκη πλήρους και ταχείας υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων της ΜΟΣ.

Τα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσει η Ρουμανία είναι εκτεταμένα και σοβαρά. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η αποφασιστική εφαρμογή της ΜΟΣ και του προγράμματος δράσης θα επιτρέψει στη Ρουμανία όχι μόνο να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο του ρουμανικού πληθυσμού, αλλά και να αυξήσει τις δυνατότητές της να επιτύχει τα οικονομικά κριτήρια της Κοπεγχάγης για την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από την άποψη αυτή, η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στη ΜΟΣ και στο πρόγραμμα δράσης μπορεί να θεωρηθεί ως ένα θεμελιώδες στοιχείο της προενταξιακής στρατηγικής των ρουμανικών αρχών. Επιπλέον, η πλήρης υλοποίηση αυτών των μεταρρυθμίσεων θα συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της ικανότητας της Ρουμανίας να προσελκύει τις τόσο απαραίτητες άμεσες ξένες επενδύσεις, καθώς και χρηματοδοτήσεις από τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς φορείς. Αντίθετα, μια αποτυχία στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων θα έχει δυσμενείς συνέπειες για την προενταξιακή διαδικασία και για την ικανότητα της χώρας να τηρήσει τις υποχρεώσεις που ανέλαβε στις διαπραγματεύσεις για την προσχώρηση.

Η Επιτροπή αποδίδει συνεπώς ιδιαίτερη σημασία στην παρακολούθηση της εφαρμογής της ΜΟΣ, σε στενή συνεργασία με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς και τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη την πρόοδο της εφαρμογής της ΜΟΣ και του προγράμματος δράσης στις τακτικές της εκθέσεις για την πρόοδο που σημειώνει η Ρουμανία προς την προσχώρηση, στις τακτικές συνεδριάσεις των οργάνων της ευρωπαϊκής συμφωνίας, καθώς και κατά τη λήψη της απόφασης για την εκταμίευση της δεύτερης δόσης του δανείου μακροοικονομικής συνδρομής, ύψους 200 εκατ. ευρώ, που χορήγησε το Συμβούλιο το Νοέμβριο του 1999.

Επιπλέον, η Επιτροπή προτίθεται:

* να προβεί στη σύσταση ανεξάρτητης ομάδας παρακολούθησης που θα υποβάλλει εκθέσεις στη ρουμανική κυβέρνηση.

* να θεσπίσει διεθνή διαδικασία ελέγχου, στην οποία θα κληθούν να συμμετάσχουν, μαζί με τους εκπροσώπους της Επιτροπής, εκπρόσωποι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

* να διοργανώσει τακτικές διαβουλεύσεις μεταξύ της διεθνούς ομάδας παρακολούθησης και των ρουμανικών αρχών, προκειμένου να εξασφαλιστεί ο έλεγχος της εφαρμογής της ΜΟΣ και του προγράμματος δράσης.