Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις δραστηριότητες ιδρυμάτων επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας τόνισε ιδιαίτερα την ανάγκη να ολοκληρωθούν οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και αγορές στην Ένωση. Μια ενιαία χρηματοπιστωτική αγορά θα αποτελέσει βασικό παράγοντα για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, την άνθηση της νέας οικονομίας και την κοινωνική συνοχή. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων ζήτησαν να εφαρμοστεί μέχρι το 2005 το πρόγραμμα δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Στα συμπεράσματα της Προεδρίας τονίζεται η προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στην άρση των φραγμών που εξακολουθούν να υπάρχουν στις επενδύσεις στον τομέα των συνταξιοδοτικών ιδρυμάτων.

Τα ιδρύματα αυτά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής σε πολλά κράτη μέλη και στη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Εν όψει της γήρανσης του πληθυσμού της Ένωσης, είναι ζωτικής σημασίας να εξασφαλιστεί ότι θα μπορούν να λειτουργούν με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.

Η ασφάλεια των συντάξεων είναι πρωταρχικής σημασίας: τα δικαιώματα των μελλοντικών συνταξιούχων πρέπει να προστατευτούν με αυστηρούς κανόνες εποπτείας. Πρέπει, πάντως, να δοθεί προσοχή στο κόστος των συντάξεων. Εάν οι συνταξιοδοτικές παροχές είναι πολύ ακριβές, λόγω χαμηλής απόδοσης ή εξαιρετικά βεβαρημένων διοικητικών διαδικασιών, θα είναι απώλεια για όλους. Θα επηρεαστεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, θα είναι δυσκολότερο για τα συνταξιοδοτικά ιδρύματα να ισοσκελίσουν κέρδη και ζημίες και οι συνταξιούχοι ενδέχεται να καταλήξουν να λαμβάνουν μικρότερες συνταξιοδοτικές παροχές.

Συνεπώς, η πρόταση οδηγίας για την εποπτεία των συνταξιοδοτικών ιδρυμάτων στοχεύει στο να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια και βιωσιμότητα.

1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.1. Η ανάγκη ύπαρξης ενός κοινοτικού νομικού πλαισίου με το οποίο θα καλύπτονται τα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών

(α) Τα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών και η οικονομική και κοινωνική τους σπουδαιότητα

Υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες συνταξιοδοτικών προγραμμάτων στα κράτη μέλη: προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης, μεμονωμένα προγράμματα, τα οποία τις περισσότερες φορές έχουν τη μορφή συμβάσεων ή προϊόντων που παρέχουν οι εταιρίες ασφάλισης ζωής και συνταξιοδοτικά προγράμματα. Η γενικότερη οργάνωση και χρηματοδότηση των προγραμμάτων αυτών εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.

Στα συνταξιοδοτικά προγράμματα μετέχουν συνήθως οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι εισφέροντας σε πρόγραμμα αποταμίευσης, από το οποίο καταβάλλονται τα συνταξιοδοτικά οφέλη στους εργαζομένους. Προγράμματα της μορφής αυτής μπορούν να οργανωθούν από την ίδια την επιχείρηση ή μπορεί να γίνει χρήση των υπηρεσιών ξεχωριστού χρηματοπιστωτικού ιδρύματος (π.χ. συνταξιοδοτικού ταμείου, "Pensionskassen" ή επενδυτικού ταμείου) το οποίο εισπράττει τις εισφορές, τις επενδύει και καταβάλλει τα συνταξιοδοτικά οφέλη.

Τα ιδρύματα αυτά, τα οποία στο εξής θα αναφέρονται ως "ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών" (ΙΕΣΠ) διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για τα συστήματα συνταξιοδότησης και κοινωνικής προστασίας σε πολλά κράτη μέλη. Υπολογίζεται ότι το 25% περίπου του ενεργού πληθυσμού της Ένωσης καλύπτεται από πρόγραμμα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών. Σε ορισμένες χώρες η αναλογία μπορεί να μεγαλύτερη από 80%, όπως για παράδειγμα στις Κάτω Χώρες και τη Δανία, ενώ μπορεί να είναι μικρότερη σε άλλες. Το μερίδιο των επαγγελματικών συντάξεων στο σύνολο των συντάξεων ανέρχεται σε 10%.

H αξία των παγίων που έχουν στην κατοχή τους τα ιδρύματα αυτά υπερβαίνει τα 2.000 δισ. ευρώ, ισούται δηλ. με το 25% περίπου του ΑΕΠ της Ένωσης (κατά τι περισσότερο από 45% για τα πάγια των ασφαλιστικών εταιριών). Έτσι διαδραματίζουν, μαζί με άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, βασικό ρόλο στη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίας και στη λειτουργία των κεφαλαιαγορών της Ένωσης.

Τα ΙΕΣΠ χαρακτηρίζονται, επίσης, από τον εξαιρετικά μακροπρόθεσμο χαρακτήρα των δραστηριοτήτων τους, τόσο όσον αφορά τις υποχρεώσεις της χρηματοδοτούσας επιχείρησης, όσον και τις τοποθετήσεις. Επενδύουν για πολλές δεκαετίες και δεδομένου ότι οι εισφορές που καταβάλλονται σε ένα ΙΕΣΠ δεν μπορούν συνήθως να αποσυρθούν πριν από την ηλικία της συνταξιοδότησης, υποχρεούνται να γνωρίζουν πολύ καλά ποιες θα είναι οι ταμειακές τους ανάγκες. Αυτό τους επιτρέπει, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο, σε συνάρτηση με τη φύση και τη διάρκεια των υποχρεώσεών τους, να επενδύουν σε σχετικά μη ρευστά πάγια, όπως μερίδια, συμπεριλαμβανομένων αυτών που εκδίδουν μικρές επιχειρήσεις ή ακόμη και μετοχές μη εισηγμένες σε χρηματιστήριο. Με τον τρόπο αυτό τα ΙΕΣΠ μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη επιχειρηματικών κεφαλαίων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που αναλύονται στο πρόγραμμα δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες [1] που επικυρώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ. Προκειμένου να βελτιωθεί η διαφοροποίηση των επενδυτικών χαρτοφυλακίων τους, μπορούν, επίσης να επενδύουν σε σημαντικό βαθμό σε ξένες μετοχές. Το 75% των παγίων των συνταξιοδοτικών ταμείων του ΗΒ ήταν, για παράδειγμα, το 1998 επενδεδυμένα σε μερίδια. Ένα τρίτο από αυτά ήταν ξένα.

[1] SEC(1998) 552 τελικό.

Με τον τρόπο αυτό τα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στα εθνικά συστήματα κοινωνικής προστασίας, στη χρηματοδότηση της οικονομίας της Ένωσης και στην ολοκλήρωση των κεφαλαιαγορών της. Υπάρχουν σοβαροί λόγοι να θεωρηθεί ότι κατά τις προσεχείς δεκαετίες θα παραμείνουν στο επίκεντρο των οικονομικών και κοινωνικών μεταβολών της Ένωσης. Οι δημογραφικές εξελίξεις (το προσδόκιμο επιβίωσης και η πτώση του ποσοστού των γεννήσεων) ωθούν προς την αύξηση της συνταξιοδοτικής αποταμίευσης. Το γεγονός αυτό μπορεί να συμβάλει στη μείωση των δημοσίων δαπανών, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο συνταξιοδοτικών παροχών και κατά συνέπεια διαφυλάττει το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Tα ΙΕΣΠ επενδύουν περισσότερο σε μερίδια που θεωρούνται ότι παρουσιάζουν περισσότερα πλεονεκτήματα μακροπρόθεσμα και συμβάλλουν στην αύξηση της χρηματιστηριακής κεφαλαιοποίησης των κρατών μελών, η οποία εξακολουθεί να είναι δύο φορές περίπου χαμηλότερη από αυτήν των Ηνωμένων Πολιτειών. Τέλος, τόσον οι χρηματοδοτούσες επιχειρήσεις όσον και οι δικαιούχοι ενδέχεται να επιθυμούν να παρέχουν τις υπηρεσίες συνταξιοδότησής τους σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Οι εξελίξεις αυτές προϋποθέτουν τη θέσπιση του κατάλληλου κοινοτικού πλαισίου.

(β) Η απουσία κοινοτικού πλαισίου και οι αρνητικές συνέπειες της έλλειψης αυτής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πλέον κανόνες εποπτείας για τα πιστωτικά ιδρύματα, τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ). Οι κανόνες αυτοί παρέχουν ασφάλεια στους καταναλωτές και τους επενδυτές. Το 1994 η Επιτροπή υποχρεώθηκε να αποσύρει πρόταση οδηγίας σχετικά με την ελευθερία διαχείρισης και επένδυσης των κεφαλαίων που συγκεντρώνονται από τα ιδρύματα συνταξιοδοτικών παροχών [2], δεδομένου ότι δεν κατέστη δυνατό να επιτευχθεί το αναγκαίο επίπεδο συμφωνίας στο Συμβούλιο. Μέχρι σήμερα οι δραστηριότητες των ΙΕΣΠ δεν υπόκεινταν σε καμία συγκεκριμένη κοινοτική ρύθμιση. Το κενό αυτό έχει διάφορες αρνητικές συνέπειες.

[2] COM(93) 237 τελικό.

- Επενδύσεις. Δεν υπάρχει συμφωνία σε κοινοτικό πλαίσιο για τον τρόπο με τον οποίο τα ΙΕΣΠ μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ενιαία αγορά και το ευρώ για να βελτιώσουν τις επενδύσεις τους στις χρηματαγορές. Οι κανόνες τους οποίους πρέπει να τηρούν διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό από ένα κράτος μέλος σε άλλο. Δεν υπάρχει η δυνατότητα ορισμένοι από αυτούς τους κανόνες να προχωρήσουν πέραν του στοιχειωδώς αναγκαίου ώστε να εξασφαλίσουν την υγιή εποπτεία των ΙΕΣΠ. Όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο, ενδέχεται να παρεμποδίζεται η εφαρμογή της ελεύθερης κυκλοφορίας κεφαλαίων και να είναι επιβλαβές για τις αποδόσεις των ΙΕΣΠ. Μεταξύ 1984 και 1998 η πραγματική μέση ετήσια απόδοση των επενδύσεων των ΙΕΣΠ ανήλθε σε 6% στα κράτη μέλη στα οποία οι κανόνες παρέχουν μεγαλύτερη ελευθερία στους διαχειριστές. Χαμηλότερο ποσοστό απόδοσης συνεπάγεται χαμηλότερο ποσοστό πληρωμών ή υψηλότερων εισφορών. Αυξάνεται το έμμεσο κόστος εργασίας, όπως επίσης και το κόστος χρηματοδότησης των συνταξιοδοτικών συστημάτων. Η επενδυτική πολιτική στον τομέα της συμπληρωματικής ασφάλισης εξαρτάται από το προϊόν της συνταξιοδότησης και τη συμβατική υποχρέωση του παρέχοντος τη σύνταξη. Περιορίζοντας τις δυνατότητες διαφοροποίησης των παγίων, εξαιρετικά περιοριστικοί κανόνες ενδέχεται να καταστήσουν πολυπλοκότερη τη διαχείριση του κινδύνου και να μειώσει την ασφάλεια των επενδυτικών χαρτοφυλακίων. Οι υπερβολικοί περιορισμοί όσον αφορά τα μερίδια, τα οποία είναι συνήθως λιγότερο επισφαλή από τα κρατικά ομόλογα μακροπρόθεσμα, δεδομένου ότι συνδέονται με την ανάπτυξη της οικονομίας και την παραγωγικότητα, μπορούν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις από την άποψη αυτή. Είναι, συνεπώς, ζωτικής σημασίας να επιτευχθεί συμφωνία βάσει επενδυτικών κανόνων προσαρμοσμένων στην ευρύτερη και περισσότερο ρευστή κεφαλαιαγορά η οποία είναι αποτέλεσμα της οικονομικής και νομισματικής ένωσης.

- Κατανομή της αποταμίευσης. Τα ΙΕΣΠ θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ολοκλήρωση, αποτελεσματικότητα και ρευστότητα των αγορών αυτών. Ως ιδιαίτερα μακροπρόθεσμοι επενδυτές, βρίσκονται σε ιδανική θέση να συμβάλουν στη χρηματοδότηση ιδιωτικών πρωτοβουλιών. Παρά το γεγονός ότι η ασφάλεια και η αποδοτικότητα των επενδυτικών χαρτοφυλακίων είναι πρωταρχικός στόχος, ένα κοινοτικό πλαίσιο μπορεί, επίσης, να εξασφαλίσει ότι τα ΙΕΣΠ θα συμμετάσχουν σε μια αποτελεσματική κατανομή της αποταμίευσης στην Ένωση.

- Διαχείριση και φύλαξη των παγίων. Τα ΙΕΣΠ ενδέχεται να υποχρεωθούν να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες θεματοφυλάκων ή διαχειριστών παγίων εγκατεστημένων στο ίδιο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένοι οι ίδιοι. Ωστόσο, για να διαθέτουν τα ΙΕΣΠ τα μέσα για τη βελτίωση της επενδυτικής πολιτικής τους, πρέπει να είναι σε θέση να επιλέγουν ελεύθερα τους διαχειριστές τους. Οι επενδύσεις σε ένα συγκεκριμένο τομέα ή περιοχή ενδέχεται να προϋποθέτουν τις υπηρεσίες ή τη συμβουλή ενός ειδικευμένου διαχειριστή, ο οποίος είναι πιθανό να μην είναι εγκατεστημένος στο ίδιο κράτος μέλος με αυτό που είναι εγκατεστημένο το ΙΕΣΠ. Επί πλέον, εάν αυξηθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ διαχειριστών και θεματοφυλάκων, θα συμβάλει ενδεχομένως στον περιορισμό του κόστους διαχείρισης και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς της. Θα ήταν, συνεπώς, σκόπιμο να υπάρχουν συγκεκριμένοι κοινοτικοί κανόνες που θα παρέχουν στα ΙΕΣΠ το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες διαχειριστών δεόντως εγκεκριμένων βάσει της οδηγίας περί επενδυτικών υπηρεσιών, της οδηγίας για το συντονισμό των τραπεζικών υπηρεσιών και της τρίτης οδηγίας πρωτασφάλισης ζωής [3]. Το δικαίωμα αυτό πρέπει να επεκταθεί σε διαχειριστικές εταιρίες σύμφωνα με πρόταση οδηγίας για τους ΟΣΕΚΑ [4] η οποία την εποχή αυτή συζητείται από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο.

[3] Οδηγίες 93/22/ΕΟΚ, 2000/12/ΕΚ και 92/96/ΕΟΚ.

[4] COM(1998) 451.

- Διασυνοριακές δραστηριότητες. Λόγω απουσίας του κατάλληλου συντονισμού σε κοινοτικό επίπεδο, τα ΙΕΣΠ είναι τα μόνα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που δεν μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε άλλο κράτος μέλος υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με αυτές που ισχύουν για τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές εταιρίες και τις επενδυτικές επιχειρήσεις. Έχει υπολογιστεί ότι για μια πανευρωπαϊκή εταιρία το κόστος θέσπισης ξεχωριστών συνταξιοδοτικών συστημάτων σε κάθε κράτος μέλος ανέρχεται σε 40 εκατ. ευρώ ετησίως. Εάν παρεχόταν στα ΙΕΣΠ η δυνατότητα να διαχειρίζονται προγράμματα επιχειρήσεων εγκατεστημένων σε άλλο κράτος μέλος το αποτέλεσμα θα ήταν οικονομίες κλίμακας διαφόρων μορφών: αποτελεσματικότερες επενδυτικές πολιτικές μέσω της συγκέντρωσης παγίων, απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και τήρηση των κανόνων εποπτείας και πληροφόρησης μιας ενιαίας εποπτικής αρχής. Επί πλέον, η κινητικότητα του εργατικού δυναμικού θα ήταν ευκολότερη: οι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να δεχθούν ευκολότερα μια εργασία σε άλλο κράτος μέλος, εάν μπορούσαν να παραμείνουν μέλη του ίδιου ΙΕΣΠ, όπως προβλέπεται για τους αποσπασμένους κατά την έννοια του τίτλου ΙΙ του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71, της οδηγίας 98/49/ΕΚ σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων συμπληρωματικής συνταξιοδότησης των μισθωτών και των μη μισθωτών που μετακινούνται εντός της Κοινότητας, ενώ οι πολυεθνικές θα αντιμετώπιζαν λιγότερα προβλήματα όσον αφορά τη μετακίνηση των υπαλλήλων τους από ένα κράτος μέλος σε άλλο.

- Η ανάπτυξη των ΙΕΣΠ. Η προώθηση της αποταμίευσης για επαγγελματική συνταξιοδότηση μπορεί να συμβάλει στην εξισορρόπηση της χρηματοδότησης των συνταξιοδοτικών συστημάτων και να εξυγιάνει τη χρηματοοικονομική κατάσταση των κρατικών προγραμμάτων. Η απόφαση αυτή πρέπει να ληφθεί από τα κράτη μέλη και απαιτεί ιδιαιτέρως τη θέσπιση των κατάλληλων φορολογικών κινήτρων. Η ύπαρξη νομικού πλαισίου στο οποίο θα περιλαμβάνονται ευρωπαϊκά εποπτικά πρότυπα και θα επιτρέπεται η διασυνοριακή διαχείριση συνταξιοδοτικών προγραμμάτων θα συνέβαλε περισσότερο στην ανάπτυξη των ΙΕΣΠ από ό,τι ο κατακερματισμός των αγορών και το μωσαϊκό ρυθμίσεων που επικρατεί σήμερα.

(γ) Τα αποτελέσματα της διαδικασίας διαβούλευσης που διεξήγαγε η Επιτροπή και το πρόγραμμα δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ασκούν πολλά χρόνια πιέσεις για την θέσπιση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για τα ΙΕΣΠ. Τούτο κατέστη σαφές από τη διαδικασία διαβουλεύσεων και τις προτάσεις που υπέβαλε η Επιτροπή σε Πράσινο Βιβλίο [5] που παρουσίασε το 1997 και ανακοίνωση [6] που εξέδωσε το 1999. Στις 13 Απριλίου 2000, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισμα [7] το οποίο επικροτεί την πρόθεση της Επιτροπής να προτείνει πρόταση οδηγίας για συμπληρωματική συνταξιοδότηση.

[5] COM(97) 283.

[6] COM(1999) 134.

[7] Ψήφισμα Α5-0053/2000.

Πολλά κράτη μέλη εξέφρασαν, επίσης, την υποστήριξή τους με τις απαντήσεις που έδωσαν στο Πράσινο Βιβλίο του 1997 σχετικά με την έγκριση της οδηγίας. Επί πλέον, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κολωνίας που πραγματοποιήθηκε το Μάιο του 1999, τα κράτη μέλη επικύρωσαν το πρόγραμμα δράσης στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών [8] που πρότεινε η Επιτροπή τον Μάιο του 1999. Ένας από τους στρατηγικούς στόχους του προγράμματος συνίσταται στην καθιέρωση πραγματικής ενιαίας αγοράς για χρηματικές συναλλαγές στον τομέα του χονδρικού εμπορίου. Η υιοθέτηση νομοθετικών διατάξεων για τις επενδύσεις των ΙΕΣΠ παρουσιάζεται στο πρόγραμμα ως βασική προϋπόθεση για την επίτευξη αυτού του στόχου.

[8] COM(1999) 232.

Η πρόταση οδηγίας θεσπίζει κανόνες εποπτείας που στοχεύουν στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας και αποτελεσματικότητας στις πράξεις που διενεργούνται στον τομέα των επαγγελματικών συντάξεων. Οι κανόνες αυτοί επιτρέπουν, επίσης, την αμοιβαία αναγνώριση των εποπτικών συστημάτων των κρατών μελών, βασική προϋπόθεση για τη διασυνοριακή διαχείριση των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων.

1.2. Στόχοι της πρότασης

(α) Τοποθετήσεις ασφαλείς και αποδοτικές

Στην πρόταση προβάλλεται μια ποσοτική προσέγγιση των επενδυτικών κανόνων. Η διαχείριση του χαρτοφυλακίου επενδύσεων πρέπει, κατά προτίμηση, να ανταποκρίνεται σε αρχές (ασφάλεια, ποιότητα, ρευστότητα, απόδοση, διαφοροποίηση) και όχι σε ενιαίες ποσοτικές απαιτήσεις. Με τον τρόπο αυτό κάθε ΙΕΣΠ μπορεί να εφαρμόζει τις αρχές που έχει εξαγγείλει σε συνάρτηση με τη φύση και τη διάρκεια των υποχρεώσεών του. Τούτο αποτελεί εγγύηση ασφάλειας και αποτελεσματικότητας. Στα κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει αυτήν την προσέγγιση, οι αποδόσεις των τοποθετήσεων των ΙΕΣΠ είναι κατά κανόνα υψηλότερες από τις αποδόσεις των κρατών μελών στα οποία η επιλεγείσα προσέγγιση είναι ποσοτικότερη.

Από τις συζητήσεις που έχουν διεξαχθεί μέχρι σήμερα συνάγεται ότι ορισμένα κράτη μέλη θα επιθυμούσαν, ωστόσο, να συνεχίσουν να εφαρμόζουν ορισμένους ποσοτικούς κανόνες στα ΙΕΣΠ τα εγκατεστημένα στην επικράτειά τους. Η επιθυμία αυτή αποδίδεται κατά κύριο λόγο στο γεγονός ότι οι ισχύοντες στα κράτη αυτά μέθοδοι εποπτείας συνδέονται στενά με την εφαρμογή ποσοτικών κανόνων. Στην πρόταση οδηγίας λαμβάνεται η επιθυμία αυτή υπόψη. Προτείνεται, ωστόσο, να μην υπάρξει υπερβολικός περιορισμός σε τρία είδη τοποθετήσεων: μετοχές, τίτλους εκφρασμένους σε μη ισότιμο νόμισμα και επιχειρηματικά κεφάλαια. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες τα ΙΕΣΠ έχουν πολύ μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις και αντιμετωπίζουν σχετικά χαμηλό κίνδυνο ρευστότητας, πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επενδύουν σε σημαντικό βαθμό σε τίτλους όχι ιδιαίτερης ρευστότητας και εκφρασμένους σε νόμισμα διαφορετικό από αυτό των υποχρεώσεών τους.

(β) Ελεύθερη επιλογή διαχειριστών παγίων και θεματοφυλάκων

Όπως αναφέρεται προηγουμένως, ενδείκνυται η εγγύηση του δικαιώματος των ΙΕΣΠ να προσφεύγουν στις υπηρεσίες οποιουδήποτε διαχειριστή ή θεματοφύλακα δεόντως εγκεκριμένου για να ασκεί δραστηριότητες της μορφής αυτής στην Ένωση.

(γ) Ίσος ανταγωνισμός μεταξύ όλων των παρεχόντων υπηρεσίες

Οι εταιρίες ασφάλειας ζωής είναι παρούσες στην αγορά επαγγελματικών συντάξεων μέσω των ομαδικών συμβολαίων. Οι εταιρίες αυτές υπόκεινται πλέον στις διατάξεις που έχουν θεσπιστεί σε κοινοτικό επίπεδο από τις οδηγίες πρωτασφάλισης ζωής. Ο καθορισμός, συνεπώς, εποπτικών κανόνων για τα άλλα ΙΕΣΠ πρέπει να γίνει χωρίς να υπάρξουν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Αυτό αναμένεται ότι θα πραγματοποιηθεί κανονικά με τη θέσπιση ενός πραγματικού εποπτικού πλαισίου. Εξάλλου, όταν οι υπηρεσίες που παρέχονται από τα ΙΕΣΠ είναι παρεμφερείς με αυτές που προτείνονται στα ομαδικά συμβόλαια - για παράδειγμα όταν το ίδρυμα προσφέρει οικονομική εγγύηση - προτείνονται κανόνες παρόμοιοι με αυτούς που ορίζονται στις οδηγίες πρωτασφάλισης ζωής όσον αφορά τις απαιτήσεις τις σχετικές με τους ιδίους πόρους. Σε περίπτωση κατά την οποία, ένα κράτος μέλος θεωρεί ότι είναι απαραίτητη μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ της εποπτικής αντιμετώπισης των ΙΕΣΠ και αυτής των εταιριών ασφάλειας ζωής, πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εφαρμόζει ορισμένες εποπτικές διατάξεις της παρούσας οδηγίας στις δραστηριότητες των εν λόγω εταιριών όσον αφορά τις επαγγελματικές συνταξιοδοτήσεις. Αυτή η δυνατότητα επιλογής παρέχεται στα κράτη μέλη.

(δ) Οι διασυνοριακές δραστηριότητες

Με την εναρμόνιση ορισμένων θεμελιωδών εποπτικών κανόνων, την καθιέρωση της αμοιβαίας αναγνώρισης μεταξύ των εθνικών εποπτικών καθεστώτων και την πρόταση συστήματος κοινοποίησης και συνεργασίας μεταξύ αρμόδιων αρχών, η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην άρση κάθε εμποδίου εποπτικού χαρακτήρα για τη διασυνοριακή διαχείριση καθεστώτων συνταξιοδότησης από τα ΙΕΣΠ. Προκειμένου να καταστούν πραγματικότητα οι διασυνοριακές δραστηριότητες θα απαιτηθεί επίσης κάποιος βαθμός φορολογικής εναρμόνισης μεταξύ κρατών μελών. Το θέμα αυτό δεν θίγεται από την παρούσα πρόταση για λόγους ιδίως νομικού χαρακτήρα, αλλά θα αποτελέσει το αντικείμενο άλλης πρότασης της Επιτροπής.

Εξάλλου, στην πρόταση προβλέπεται ότι η διασυνοριακή διαχείριση πρέπει να ασκείται τηρώντας τη νομοθεσία στους τομείς της κοινωνικής πρόνοιας και της εργασίας που ισχύει στη χώρα της επιχείρησης όπου έχει θεσπιστεί το καθεστώς. Τα καθεστώτα πρέπει να διαχειρίζονται σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις, ανεξαρτήτως του τόπου στον οποίο βρίσκεται το ΙΕΣΠ.

(ε) Η προστασία των δικαιούχων

Οι διασυνοριακές δραστηριότητες απαιτούν κάποιο επίπεδο εποπτικής εναρμόνισης. Πριν επιτραπεί σε ένα ΙΕΣΠ εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος να διαχειρίζεται καθεστώτα συνταξιοδότησης στην επικράτειά του, κάθε κράτος μέλος πρέπει να μεριμνά ώστε το εν λόγω ΙΕΣΠ να διέπεται και να ελέγχεται κατά τρόπον ώστε να προστατεύονται δεόντως τα δικαιώματα των δικαιούχων. Στην εν λόγω πρόταση περιέχεται, συνεπώς, ένα σύνολο θεμελιωδών κανόνων εποπτείας (αρμοδιότητα και εντιμότητα των διαχειριστών, προϋποθέσεις πρόσβασης στη δραστηριότητα, πληροφόρηση των μελών και των δικαιούχων, καταστατικοί ίδιοι πόροι, επενδυτικοί κανόνες) και κανόνες σχετικά με τις υποχρεώσεις των ΙΕΣΠ, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών με τα τεχνικά αποθεματικά.

Γενικά, η καλύτερη προστασία των μελλοντικών συνταξιούχων συνιστά τον πρωταρχικό στόχο της Επιτροπής. Οι συνεισφορές που καταβάλλονται σε ένα ΙΕΣΠ είναι μια μορφή προκαταβολής μισθού. Τα δικαιώματα που αποκτώνται από την καταβολή των εισφορών αυτών καθορίζουν το επίπεδο ζωής των ενδιαφερομένων. Η προστασία αυτή αποτελεί κατά συνέπεια την ουσία του ευρύτερου στόχου ενίσχυσης του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου.

(στ) Η ενιαία αγορά των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών

Ο συντονισμός των επενδυτικών και διαχειριστικών κανόνων που εφαρμόζονται στα ΙΕΣΠ είναι μία από τις συνιστώσες του προγράμματος δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Καλύπτοντας ένα μείζονος σημασίας κενό της σημερινής κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, γίνεται μια αποφασιστική κίνηση προς την κατεύθυνση μιας ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, η οποία θα είναι σε θέση να προωθήσει πλήρως την ανάπτυξη και την απασχόληση.

(ζ) Η ενιαία αγορά συμπληρωματικών συντάξεων

Η έκδοση αυτής της οδηγίας θα επιτρέψει, επίσης, να υπάρξει πρόοδος προς μια κατάσταση στην οποία η παροχή συμπληρωματικών συντάξεων θα οργανωθεί στο επίπεδο της ενιαίας αγοράς. Οι αποταμιευτές θα έχουν πρόσβαση σε μεγαλύτερη επιλογή παροχέων υπηρεσιών και οι εργαζόμενοι θα μπορούν να μετακινούνται χωρίς να κινδυνεύουν να χάσουν μέρος των συνταξιοδοτικών τους δικαιωμάτων. Το γεγονός αυτό θα συνέβαλε στην οικονομική και κοινωνική πρόοδο, αλλά θα απαιτήσει μεγαλύτερο συντονισμό της νομοθεσίας των κρατών μελών στους τομείς της φορολογίας, της κοινωνικής πρόνοιας και της εργασίας.

1.3. Η προσέγγιση που υιοθετήθηκε

(α) Αποφυγή οποιασδήποτε παρέμβασης στην οργάνωση των συνταξιοδοτικών συστημάτων των κρατών μελών

Η γενική οργάνωση των συνταξιοδοτικών καθεστώτων, η επιλογή των χρηματοδοτικών μηχανισμών και οι ακριβείς λεπτομέρειες λειτουργίας των ΙΕΣΠ εναπόκεινται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, εφόσον τηρούνται οι διατάξεις της Συνθήκης. Το δικαίωμα αυτό δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση από την παρούσα οδηγία.

(β) Εξασφάλιση της συνοχής με την κοινοτική νομοθεσία που εφαρμόζεται στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες

Κατά την κατάρτιση της οδηγίας αυτής επελέγη μια θεσμική προσέγγιση. Προσέγγιση του είδους αυτού συμφωνεί με την λοιπή κοινοτική νομοθεσία που έχει υιοθετηθεί στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Θεωρείται, επίσης, προσαρμοσμένη στους μηχανισμούς τους σχετικούς με τις διασυνοριακές δραστηριότητες που ελπίζεται ότι θα θεσπιστούν. Ανεξαρτήτως αυτού πάντως, οι εποπτικές διατάξεις είναι αδιαχώριστες από τους κανόνες λειτουργίας (καθορισμένες παροχές ή εισφορές, ενδεχόμενη κάλυψη των βιομετρικών κινδύνων) των καθεστώτων που διαχειρίζονται τα ΙΕΣΠ. Η προτεινόμενη οδηγία περιέχει για το λόγο αυτό διαφοροποιημένους κανόνες, εφόσον είναι αναγκαίο, σε συνάρτηση με τον τύπο του καθεστώτος.

(γ) Καθιέρωση ενός ομογενούς πεδίου εφαρμογής

Η οδηγία καλύπτει όλα τα ΙΕΣΠ που λειτουργούν σε βάση κεφαλαιοποίησης και δεν εμπίπτουν στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης. Το γεγονός αυτό εξασφαλίζει, σε έναν τομέα που χαρακτηρίζεται από έντονες εθνικές ανισότητες, σε σύγκριση με τις άλλες χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες, πεδίο εφαρμογής σχετικά ομογενές.

Ως ΙΕΣΠ θεωρείται, εν συντομία, κάθε ίδρυμα το οποίο λαμβάνει εισφορές και τις επενδύει με μοναδικό στόχο να καταβάλει συνταξιοδοτικές παροχές. Είναι ζωτικής σημασίας τα πάγια που διακρατούνται από τα ΙΕΣΠ να μην είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για άλλους σκοπούς εκτός από την καταβολή κεφαλαίου ή ετήσιου επιδόματος κατά την ηλικία της συνταξιοδότησης. Με άλλα λόγια, τα δικαιώματα που έχουν αποκτηθεί δεν μπορούν να «εξαγοραστούν» πριν από την ηλικία συνταξιοδότησης, διαφορετικά το καθεστώς δεν αποτελεί συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, αλλά αποταμιευτικό προϊόν.

Στην οδηγία δεν προβλέπεται ότι τα οφέλη πρέπει να καταβληθούν υπό μορφή ετήσιου επιδόματος ή ότι πρέπει να καλύπτονται συγκεκριμένοι βιομετρικοί κίνδυνοι. Κατά τη συζήτηση που διεξήχθη σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τις συμπληρωματικές συντάξεις, οι ευρωβουλευτές ασχολήθηκαν δια μακρών με το συγκεκριμένο θέμα και τελικά κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρέπει να καλύπτεται ο κίνδυνος μακροβιότητας.

Κατά την άποψη της Επιτροπής, είναι επιθυμητό οι συγκεκριμένες λεπτομέρειες σχετικά με την καταβολή των παροχών, που εξαρτώνται συχνά από εθνικές νομοθεσίες στους τομείς της φορολογίας, της κοινωνικής πρόνοιας και της εργασίας, να αποφασίζονται στα κράτη μέλη. Επί πλέον, προέχει να καθοριστούν εποπτικά πρότυπα που θα εφαρμόζονται στο σύνολο των προϊόντων επαγγελματικής συνταξιοδότησης. Οι επιχειρήσεις και οι αποταμιευτές δεν θα κέρδιζαν τίποτε εάν ορισμένα προϊόντα (στην περίπτωση αυτή, τα καθεστώτα με καθορισμένες εισφορές στα οποία προβλέπεται μόνον η καταβολή κεφαλαίου, χωρίς να καλύπτονται οι βιομετρικοί κίνδυνοι) εξαιρεθούν από οποιαδήποτε ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η παρούσα οδηγία καλύπτει όλες τις μορφές καθεστώτων που διαχειρίζονται τα ΙΕΣΠ, έστω κι αν η Επιτροπή θεωρεί ότι η κάλυψη του κινδύνου μακροβιότητας, ιδιαίτερα, είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την καταπολέμηση της φτώχειας και της ανασφάλειας των ηλικιωμένων.

Τα περιορισμένου αριθμού ΙΕΣΠ τα οποία μπορούν να ασκούν τις δραστηριότητές τους σε διανεμητική (pay-as-you-go) βάση δεν καλύπτονται από την πρόταση οδηγίας. Το γεγονός αυτό δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα, λαμβανομένων υπόψη των βασικών πολιτικών στόχων της οδηγίας αυτής. Η αποτελεσματικότητα των χρηματοοικονομικών τοποθετήσεων και η προσφυγή σε διαχειριστές άλλων κρατών μελών δεν απασχολούν τα ιδρύματα αυτά, τα οποία χρησιμοποιούν τις εισφορές για την άμεση χρηματοδότηση των παροχών. Τα κράτη μέλη ή οι αρμόδιοι οργανισμοί αντιμετωπίζουν τις ενδεχόμενες διαφορές μεταξύ εισφορών και παροχών με συμπληρωματικές εισφορές ή έσοδα από φόρους.

Οι επιχειρήσεις που συνιστούν αποθεματικά στον ισολογισμό προκειμένου να παράσχουν συνταξιοδοτικές παροχές στους υπάλληλους τους δεν καλύπτονται, επίσης, από την πρόταση αυτή. Η χρησιμοποίηση των λογιστικών αυτών αποθεματικών, που επιτρέπεται σε περιορισμένο αριθμό κρατών μελών, τους παρέχει πλήρη ελευθερία όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των παγίων που καλύπτουν τις υποχρεώσεις. Δεν θεωρείται, συνεπώς, αναγκαίο να εξασφαλιστεί η ελευθερία των επενδύσεων και της διαχείρισης με την έκδοση οδηγίας. Εξάλλου, ένα κεφάλαιο εγγύησης ή μια ασφάλιση αφερεγγυότητας αντικαθιστά συνήθως οποιουσδήποτε εποπτικούς κανόνες.

Τέλος, από τις διαβουλεύσεις που έχουν γίνει μέχρι τώρα συνάγεται ότι ούτε τα ΙΕΣΠ που λειτουργούν σε διανεμητική βάση, ούτε οι επιχειρήσεις που συνιστούν λογιστικά αποθεματικά επιθυμούν να ασκήσουν διασυνοριακές δραστηριότητες, σε αυτή τη βάση τουλάχιστον.

(δ) Συνυπολογισμός των εθνικών διαφορών εξασφαλίζοντας παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας

Τα ΙΕΣΠ λειτουργούν κατά εξαιρετικά διαφορετικό τρόπο από ένα κράτος σε άλλο. Σε ορισμένα κράτη, είναι παρεμφερή με τις επιχειρήσεις ασφάλειας ζωής. Σε άλλα, μοιάζουν περισσότερο με ταμεία επενδύσεων. Στην πρόταση οδηγίας λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές αυτές, οι οποίες συχνά συνδέονται με τις εθνικές νομοθεσίες στους τομείς της φορολογίας και της κοινωνικής πρόνοιας των κρατών μελών. Δεν πρέπει να έχει ως στόχο την λεπτομερή εναρμόνιση των όρων άσκησης των δραστηριοτήτων των ΙΕΣΠ.

Η ποικιλομορφία αυτή περιορίζει επίσης κατ´ ανάγκην το βαθμό της εποπτικής εναρμόνισης στον οποίο μπορεί να οδηγήσει αυτή η πρώτη πρόταση οδηγίας. Ωστόσο, υιοθετήθηκε μια αυστηρή προσέγγιση για τις σημαντικότερες πλευρές της εποπτείας (χρηματοδότηση των υποχρεώσεων, διαφοροποίηση των παγίων, πληροφόρηση των ελεγκτικών αρχών, των μελών και των δικαιούχων). Το γεγονός αυτό αναμένεται ότι θα καταστήσει δυνατή τόσο την επίτευξη του θεμελιώδους στόχου που συνίσταται στο υψηλό επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων των ήδη συνταξιούχων και αυτών που θα συνταξιοδοτηθούν στο μέλλον, όσο και την αμοιβαία αναγνώριση.

2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

Άρθρο 2 - Πεδίο εφαρμογής

- Η παρούσα πρόταση αφορά ιδρύματα που διαχειρίζονται καθεστώτα επαγγελματικής συνταξιοδότησης. Τα τελευταία είναι ιδιωτικά καθεστώτα, που θεωρούνται γενικά ότι συμπληρώνουν τα νόμιμα καθεστώτα της κοινωνικής ασφάλισης. Είναι βασικό να διατηρηθεί ένας σαφής διαχωρισμός μεταξύ της νόμιμης κοινωνικής ασφάλισης και των ιδιωτικών/συμπληρωματικών καθεστώτων. Η παρούσα οδηγία δεν καλύπτει καθεστώτα κοινωνικής ασφάλισης που καλύπτονται από τον όρο "νομοθεσία" όπως ορίζεται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 ή ως προς τα οποία ένα κράτος μέλος έχει υποβάλει δήλωση δυνάμει του άρθρου αυτού.

- Οι εταιρίες ασφάλειας ζωής, οι οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ), τα πιστωτικά ιδρύματα και τα ιδρύματα που καλύπτονται από την οδηγία για τις επενδυτικές υπηρεσίες τυγχάνουν ήδη των πλεονεκτημάτων της ενιαίας αγοράς. Δεν θεωρείται απαραίτητο να περιληφθούν στη νέα αυτή οδηγία, παρά το γεγονός ότι είναι αναμφίβολα σε θέση να παράσχουν υπηρεσίες επαγγελματικής συνταξιοδότησης.

- Στη Γερμανία, τα ιδρύματα που ονομάζονται "Unterstόsungskassen" (ιδρύματα στήριξης) αποτελούν μία από τις δυνατές μορφές χρηματοδότησης επαγγελματικής συνταξιοδότησης. Πρόκειται για ιδρύματα παρεμφερή με τα ΙΕΣΠ κατά το ότι η σώρευση είναι εξωτερική. Η διαφορά, ωστόσο, έγκειται στο ότι τα μέλη δεν έχουν κανένα νόμιμο δικαίωμα σε συγκεκριμένο ποσό παροχών. Για φορολογικούς λόγους τα Unterstόsungskassen έχουν συνήθως μικρά κεφάλαια. Ο εργοδότης μπορεί να εξαγοράσει ανά πάσα στιγμή τα πάγια και να μην εκπληρώσει κατ' ανάγκην τις υποχρεώσεις του ως προς τις πληρωμές. Οι οργανισμοί αυτοί υποχρεούνται συνήθως εκ του νόμου να συνάπτουν ασφάλεια έναντι του κινδύνου αφερεγγυότητας προκειμένου να προστατεύονται δεόντως τα συμφέροντα των μελών, ενώ κατά τα άλλα δεν υπόκεινται σε κανένα έλεγχο εποπτείας. Λόγω των χαρακτηριστικών αυτών τα ταμεία αυτά δεν μπορούν να συγκριθούν με τα ΙΕΣΠ που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία στα άλλα κράτη μέλη και κατά συνέπεια δεν αποκλείονται από αυτήν.

- Η πρόταση αυτή δεν αφορά, επίσης, τις επιχειρήσεις που συνιστούν αποθεματικά στον ισολογισμό με σκοπό να παρέχουν υπηρεσίες συνταξιοδότησης στους υπαλλήλους τους. Η χρησιμοποίηση των λογιστικών αυτών αποθεματικών, η οποία επιτρέπεται σε περιορισμένο μόνον αριθμό μελών, παρέχει στις επιχειρήσεις πλήρη ελευθερία όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των παγίων που καλύπτουν τις υποχρεώσεις τους. Δεν θεωρείται, συνεπώς, απαραίτητο η εξασφάλιση της εφαρμογής της ελευθερίας των επενδύσεων και της διαχείρισης μέσω μιας οδηγίας. Εξάλλου, ένα ταμείο εγγύησης ή μια ασφάλιση έναντι αφερεγγυότητας αντικαθιστούν συνήθως οποιουσδήποτε κανόνες εποπτείας.

- Η οδηγία δεν αφορά, εξάλλου, τον μικρό αριθμό ΙΕΣΠ που λειτουργούν ως διανεμητικά ιδρύματα. Η αποτελεσματικότητα των χρηματοοικονομικών τους επενδύσεων και η προσφυγή σε διαχειριστές από άλλα κράτη μέλη, δεν ενδιαφέρουν τα ιδρύματα αυτά, τα οποία χρησιμοποιούν τις εισφορές για να χρηματοδοτήσουν άμεσα τις παροχές που προσφέρουν. Τα κράτη μέλη και οι αρμόδιοι οργανισμοί αντιμετωπίζουν τις ενδεχόμενες διαφορές μεταξύ εισφορών και παροχών με πρόσθετες εισφορές ή φορολογικά έσοδα.

Άρθρο 3 - Εφαρμογή σε ιδρύματα που διαχειρίζονται καθεστώτα κοινωνικής ασφάλισης

Σε ένα τουλάχιστον κράτος μέλος, τα ΙΕΣΠ διαχειρίζονται δύο είδη καθεστώτων: προαιρετικά καθεστώτα που συνδέονται με την απασχόληση (θεωρούμενα ως συμπληρωματική κοινωνική ασφάλιση και υποχρεωτικά καθεστώτα (θεωρούμενα ως κοινωνική ασφάλιση). Προτείνεται στην περίπτωση αυτή να περιληφθούν αυτά τα ιδρύματα μόνον ως προς το εκούσιο/συμπληρωματικό τμήμα τους.

Άρθρο 4 - Προαιρετική εφαρμογή σε ιδρύματα που διέπονται από την οδηγία 79/267/ΕΟΚ

Όπως αναφέρθηκε ήδη σχετικά με το άρθρο 2, δεν φαίνεται αναγκαίο να περιληφθούν στην παρούσα οδηγία οι εταιρίες ασφάλειας ζωής, οι οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ), τα πιστωτικά ιδρύματα και τα ιδρύματα που καλύπτονται από την οδηγία για τις επενδυτικές υπηρεσίες. Πρέπει να αποφευχθεί, πάντως, οποιδαδήποτε άνιση μεταχείριση που ενδέχεται να προκύψει από την ύπαρξη ξεχωριστών εποπτικών πλαισίων. Το πρόβλημα ενδέχεται να τεθεί κατά κύριο λόγο με τις εταιρίες ασφάλισης ζωής, οι οποίες σε ορισμένα κράτη μέλη, δραστηριοποιούνται σημαντικά στην αγορά επαγγελματικής συνταξιοδότησης (μέσω ομαδικών συμβολαίων). Η θέσπιση ενός πραγματικού εποπτικού πλαισίου θα έπρεπε, αφ' εαυτού, να άρει τους κινδύνους στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Επί πλέον, η πρόταση οδηγίας προβλέπει ότι τα ιδρύματα που εξομοιώνονται από ορισμένες απόψεις προς εταιρίες ασφάλισης ζωής ) οι οποίες εξασφαλίζουν εγγυημένο επιτόκιο και καλύπτουν βιομετρικούς κινδύνους) θα αποτελέσουν επίσης το αντικείμενο ισοδύναμων διατάξεων για τους ίδιους πόρους (βλ. ιδίως άρθρο 17). Εξάλλου, η οδηγία παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις ως προς την εποπτεία που περιέχονται στη παρούσα οδηγία στις υπηρεσίες επαγγελματικής συνταξιοδότησης που παρέχονται από τις εταιρίες ασφάλειας ζωής.

Άρθρο 5 - Μικρά συνταξιοδοτικά καθεστώτα και καθεστώτα εκ του νόμου

- Προτείνεται μια ρήτρα "de minimis" ως επιλογή για τα κράτη μέλη για τα ΙΕΣΠ που διαχειρίζονται καθεστώτα μικρου μεγέθους. Τα ιδρύματα αυτά ενδέχεται, πράγματι, να ενδιαφέρονται πολύ λίγο για οποιαδήποτε μορφή διασυνοριακής συνεργασίας και μια ρήτρα της μορφής αυτής θα μπορούσε να διευκολύνει την εποπτεία στα κράτη μέλη στα οποία τα καθεστώτα επαγγελματικής συνταξιοδότησης ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες.

- Σε ορισμένα κράτη μέλη, τα καθεστώτα επαγγελματικής συνταξιοδότησης μπορούν να διαχειρίζονται από οργανισμούς που καλύπτονται από κρατική αρχή εξουσιοδοτημένη να εισπράτει έσοδα. Κάλυψη της μορφής αυτής θεωρείται επαρκής για την προστασία των μελών και των δικαιούχων.

Άρθρο 6 - Ορισμοί

- Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε ιδρύματα επαγγελματικών συντάξεων που ασκούν τις δραστηριότητές τους σύμφωνα με την αρχή της χρηματοδότησης μέσω κεφαλαιοποίησης. Πρόκειται για τα τελευταία μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που δεν καλύπτονται από κοινοτικό ρυθμιστικό πλαίσιο το οποίο να τους παρέχει τη δυνατότητα να επωφελούνται από την ενιαία αγορά. Η έννοια του "ιδρύματος επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών" επελέγη γιατί θεωρείται αρκούντως γενική ώστε να περιλάβει τα ιδρύματα κάθε μορφής που ασκούν δραστηριότητες στην Ένωση. Για παράδειγμα, η έννοια "συνταξιοδοτικό ίδρυμα" δεν είναι κοινή σε όλα τα κράτη μέλη. Ορισμένα από τα ιδρύματα αυτά προσφέρουν τις υπηρεσίες τους όχι μόνον σε επιχειρήσεις, αλλά και σε μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες. Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στο να καλύψει καταστάσεις του είδους αυτού.

- Η "χρηματοδοτούσα επιχείρηση" ("sponsor") χαρακτηρίζεται κυρίως από το γεγονός ότι καταβάλλει συνεισφορές σε ίδρυμα συνταξιοδοτικών παροχών. Ενδέχεται, πάντως, η χρηματοδοτούσα επιχείρηση να μην καταβάλλει πάντοτε εισφορές, γιατί η απόδοση των επενδύσεων αρκεί για να καλύψει το κόστος. Μπορεί, επίσης, να τύχει μία συγκεκριμένη παροχή να χρηματοδοτείται πλήρως από εισφορές που καταβάλλουν οι εργοδότες. Είναι αυτονόητο ότι εξαιρέσεις του είδους αυτού δεν επηρεάζουν κατά κανένα τρόπο την ισχύ του ορισμού.

Ο ορισμός των "συνταξιοδοτικών παροχών" πρέπει να είναι δεόντως ευρύς ώστε να καλύπτονται διάφορες πράξεις που διεξάγουν τα ενδιαφερόμενα ιδρύματα.

Άρθρο 7 - Δραστηριότητες των ιδρυμάτων

Η προστασία των δικαιούχων προϋποθέτει ότα τα ιδρύματα περιορίζουν τις δραστηριότητές τους σε αυτές που θα ελέγχονται στο πλαίσιο μιας μελλοντικής πρότασης οδηγίας.

Άρθρο 8 - Νομικός διαχωρισμός μεταξύ της χρηματοδοτούσας επιχείρησης και του ιδρύματος επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών

Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ασφάλιση εγγύησης ή φερεγγυότητας, ο νομικός διαχωρισμός μεταξύ της επιχείρησης και του ιδρύματος είναι βασικό στοιχείο για την προστασία των δικαιούχων. Ο διαχωρισμός αυτός δεν αποκλείει κατά κανένα τρόπο να αποτελείται το διοκητικό όργανο του ιδρύματος από εκπροσώπους τόσο του εργοδότη όσο και από εργαζόμενους στην οικεία επιχείρηση.

Άρθρο 9 - Προϋποθέσεις για τη λειτουργία

Βασική προϋπόθεση για την κατάλληλη προστασία μελών και δικαιούχων ενός συνταξιοδοτικού προγράμματος είναι η εποπτεία από αρμόδια αρχή που θα εγκρίνει την εγκατάσταση ενός ιδρύματος συνταξιοδοτικών παροχών με βάση τα ακόλουθα κριτήρια: επαγγελματικά προσόντα και εντιμότητα των διοικούντων, διευθυντών και όλων των ατόμων που ελέγχουν την επιχείρηση, ύπαρξη κανόνων που διέπουν τη λειτουργία του καθεστώτος, κατάλληλος υπολογισμός, εφόσον χρειάζεται των τεχνικών αποθεματικών σύμφωνα με εγκεκριμένες αναλογιστικές αρχές από αναλογιστή ή άλλο ειδικευμένο στον τομέα άτομο, συμβατική υποχρέωση από πλευράς χρηματοδοτούσας επιχείρησης και επαρκής ενημέρωση των μελών για τους όρους του συνταξιοδοτικού καθεστώτος (συμβατικά δικαιώματα και υποχρεώσεις, κίνδυνοι καλυπτόμενοι από τη σύμβαση και διασπορά των κινδύνων μεταξύ των συμβαλλομένων μερών). Σε περίπτωση διασυνοριακής δραστηριότητας, ένα ΙΕΣΠ πρέπει να λάβει προηγουμένως την έγκριση της αρμόδιας αρχής στο κράτος μέλος καταγωγής.

Άρθρο 10 - Ετήσιοι λογαριασμοί και ετήσια έκθεση

Οι ετήσιοι λογαριασμοί και η ετήσια έκθεση, πιστοποιημένοι δεόντως από τα αρμόδια πρόσωπα, θα εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση για τη συνεχή οικονομική εποπτεία του ιδρύματος από τις αρμόδιες αρχές.

Άρθρο 11 - Πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στα μέλη και τους δικαιούχους του καθεστώτος

Η κατάλληλη πληροφόρηση είναι παράγοντας ζωτικής σημασίας για την προστασία αυτών που έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί (δικαιούχοι) και αυτών που θα συνταξιοδοτηθούν στο μέλλον (μέλη). Το περιεχόμενο της πληροφόρησης θα διαφοροποιείται σε συνάρτηση με τους όρους του οικείου συνταξιοδοτικού καθεστώτος. Οι ετήσιοι λογαριασμοί και η ετήσια έκθεση θα διατίθενται, μετά από αίτηση, στα μέλη και τους δικαιούχους του καθεστώτος.

Άρθρο 12 - Δημοσιοποίηση των αρχών επενδυτικής στρατηγικής

Προτείνεται να απαιτείται από τα ΙΕΣΠ να δημοσιεύουν κάθε τρία χρόνια, και εν πάση περιπτώσει μετά από κάθε μεταβολή μείζονος σημασίας της επενδυτικής πολιτικής τους, πληροφορίες σχετικά με τις αρχές στις οποίες βασίζονται οι επενδυτικές πολιτικές τους όσον αφορά τη φύση και τη διάρκεια των υποχρεώσεων συνταξιοδότησης. Στις πληροφορίες αυτές πρέπει να περιλαμβάνεται περιγραφή των μεθόδων αξιολόγησης και των διαδικασιών υπολογισμού του κινδύνου που εφαρμόζονται. Η δήλωση αυτή θα αποστέλλεται επίσης και στις ελεγκτικές αρχές οι οποίες θα πιστοποιούν ότι οι επενδύσεις που έχουν πραγματικά γίνει συμφωνούν με τις κοινοποιηθείσες αρχές. Η διαδικασία αυτή είναι για τους διαχειριστές ένας τρόπος για να αποστασιοποιούνται από τις διαδικασίες διαχείρισης παγίων-υποχρεώσεων και να αντιμετωπίζουν τις προοπτικές της συνολικής στρατηγικής τους όσον αφορά τις επενδύσεις. Η εν λόγω δήλωση των αρχών επενδυτικής στρατηγικής πρέπει, επίσης, να στέλλεται μετά από αίτηση στα μέλη και τους δικαιούχους του καθεστώτος.

Άρθρο 13 - Πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στις αρμόδιες αρχές

Το άρθρο αυτό εξασφαλίζει ότι οι ελεγκτικές αρχές διαθέτουν επαρκή δικαιώματα λήψης πληροφοριών για να εκπληρώνουν σωστά τα καθήκοντά τους ώστε να διαφυλάττονται τα συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους στις εγκαταστάσεις των ΙΕΣΠ, αλλά και, εφόσον χρειαστεί, σε επιχειρήσεις στις οποίες έχουν ανατεθεί ορισμένες δραστηριότητες (outsourcing).

Άρθρο 14 - Εξουσίες παρέμβασης των αρμόδιων αρχών

Το άρθρο αυτό εξασφαλίζει ότι οι ελεγκτικές αρχές διαθέτουν επαρκείς εξουσίες παρέμβασης για να εκπληρώνουν σωστά τα καθήκοντά τους και να διασφαλίζουν τα συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους στις εγκαταστάσεις των ΙΕΣΠ, αλλά και, εφόσον χρειαστεί, σε επιχειρήσεις στις οποίες έχουν ανατεθεί ορισμένες δραστηριότητες (outsourcing).

Άρθρο 15 - Διατάξεις τεχνικού χαρακτήρα

Για να διαφυλάσσονται τα συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων, τα ΙΕΣΠ πρέπει να συστήνουν τεχνικά αποθεματικά. Σε περιπτώσεις στις οποίες τα ιδρύματα διαχειρίζονται καθεστώτα τα οποία καλύπτουν βιομετρικούς κινδύνους και ή επιβαρύνονται με τον επενδυτικό κίνδυνο, τα τεχνικά αποθεματικά πρέπει να υπολογίζονται σε επαρκώς συνετή βάση.

Ο υπολογισμός των τεχνικών αποθεματικών διεξάγεται κάθε χρόνο. Πραγματοποιείται και πιστοποιείται από εγκεκριμένους αναλογιστές σύμφωνα με ορισμένες αρχές. Ωστόσο, η συχνότητα αυτή μπορεί να μειωθεί σε μία φορά κάθε τρία χρόνια εάν το ΙΕΣΠ παρέχει στην αρμόδια αρχή πιστοποιητικό που βεβαιώνει προσαρμογές που πραγματοποιήθηκαν εν τω μεταξύ.

Το επιτόκιο πρέπει να επιλέγεται με σύνεση, σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες και το ποσό των τεχνικών αποθεματικών πρέπει να αντανακλά την τρέχουσα αξία των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που έχουν συγκεντρώσει οι δικαιούχοι και να είναι επαρκές ώστε να καλύπτει την πληρωμή των συντάξεων και των ήδη απαιτητών από τους δικαιούχους παροχών.

Άρθρο 16 - Χρηματοδότηση τεχνικών αποθεματικών

Τα τεχνικά αποθεματικά πρέπει, καταρχήν, να καλύπτονται πλήρως από τα κατάλληλα πάγια ανά πάσα στιγμή. Ωστόσο, δεδομένου του εξαιρετικά μακροπρόθεσμου χαρακτήρα των επενδύσεων των ΙΕΣΠ και του μικρού ποσοστού έκθεσης σε κινδύνους ρευστότητας (δεδομένου ότι είναι αδύνατη η εξαγορά, εν αντιθέσει προς τα ασφαλιστήρια συμβόλαια), τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν στα ΙΕΣΠ, για περιορισμένο χρονικό διάστημα μόνον, να παρεκκλίνουν αυτής της απαίτησης πλήρους χρηματοδότησης. Οποιαδήποτε απόκλιση του τύπου αυτού πρέπει να συνοδεύεται από πρόγραμμα αποκατάστασης της πλήρους κάλυψης των τεχνικών αποθεματικών.

Σε περίπτωση διασυνοριακής δραστηριότητας τα τεχνικά αποθεματικά πρέπει να χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου ανά πάσα στιγμή, αφενός για να προστατεύονται τα συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων του καθεστώτος και αφετέρου για να καθίσταται δυνατή η αμοιβαία αναγνώριση των διαφόρων μηχανισμών εποπτείας που έχουν θεσπίσει τα κράτη μέλη.

Άρθρο 17 - Καταστατικοί ίδιοι πόροι

Σε πολλές περιπτώσεις η ίδια η επιχείρηση και όχι το ΙΕΣΠ καλύπτει τους βιομετρικούς κινδύνους ή εγγυάται ορισμένες παροχές ή επενδυτικά οφέλη. Συμβαίνει, όμως, ορισμένες φορές να παρέχει το ΙΕΣΠ την κάλυψη αυτή ή τις εγγυήσεις και οι υποχρεώσεις των χρηματοδοτουσών επιχειρήσεων να περιορίζονται στην πληρωμή των αναγκαίων εισφορών. Στην περίπτωση αυτή τα προσφερόμενα προϊόντα εξομοιούνται με αυτά των εταιριών ασφάλειας ζωής. Το σχέδιο οδηγίας απαιτεί από τα ΙΕΣΠ που προτείνουν τα προϊόντα αυτά να κατέχουν τα αυτά ίδια συμπληρωματικά κεφάλαια με τις τελευταίες.

Άρθρο 18 - Επενδυτικοί κανόνες

Προτείνεται μια ποσοτική προσέγγιση των επενδυτικών κανόνων. Και τούτο γιατί θεωρείται προτιμότερο να αποφασίζεται η κατανομή των στοιχείων του ενεργητικού σε συνάρτηση με τις ανειλημμένες υποχρεώσεις κάθε ταμείου και όχι σε συνάρτηση με μία ενιαία και μοναδική σειρά ποσοτικών κανόνων. Κατά γενικό κανόνα, η κατανομή στοιχείων του ενεργητικού πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή. Τούτο προϋποθέτει, κατά κύριο λόγο, τη δέουσα διαφοροποίηση όσον αφορά εκδότες, μορφές κινητών αξιών, γεωγραφική ζώνη/χώρα, νόμισμα και βιομηχανικό κλάδο. Σε περίπτωση σημαντικών επενδύσεων στη χρηματοδοτούσα επιχείρηση, η πτώχευση της τελευταίας ενδέχεται να έχει για τους μισθωτούς δύο συνέπειες: να χάσουν τη θέση τους και να τεθούν σε κίνδυνο τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα. Κατά συνέπεια η αυτοεπένδυση πρέπει να είναι αυστηρά περιορισμένη.

Οι μέθοδοι εποπτείας διαφέρουν σημαντικά από ένα κράτος μέλος σε άλλο. Πρέπει, επίσης, να αφεθεί στα κράτη μέλη κάποιο περιθώριο όσον αφορά τους συγκεκριμένους επενδυτικούς κανόνες που επιθυμούν να επιβάλλουν στα ιδρύματα τα εγκατεστημένα στην επικράτειά τους. Αυτό το είδος προσέγγισης υιοθετήθηκε ήδη από τις οδηγίες για τις ασφαλιστικές υπηρεσίες (βλ. για παράδειγμα, το άρθρο 22, παράγραφος 2 της οδηγίας 92/96/ΕΟΚ). Τα ΙΕΣΠ είναι εξαιρετικά μακροπρόθεσμοι επενδυτές οι οποίοι βρίσκονται σε ιδανική θέση για να επωφεληθούν των υψηλών αποδόσεων και της χαμηλού επιπέδου αστάθειας που χαρακτηρίζουν συνήθως τις μετοχές μακροπρόθεσμα. Πρέπει να συνδέουν τις υποσχέσεις όσον αφορά τις παροχές με τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας και συγχρόνως να γίνεται χρήση των δυνατοτήτων διαφοροποίησης σε διεθνές επίπεδο, ενώ παράλληλα να πραγματοποιούνται επενδύσεις εκφρασμένες σε νομίσματα διαφορετικά από τις υποχρεώσεις τους. Για το λόγο αυτό επενδύσεις της μορφής αυτής δεν πρέπει να περιορίζονται σε εξαιρετικά υψηλό βαθμό.

Ως εξαιρετικά μακροπρόθεσμοι επενδυτές, τα ΙΕΣΠ μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση του μεγέθους και της ρευστότητας των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων. Εναπόκειται σε αυτά να αποφασίσουν κατά πόσον θα επενδύσουν σε επιχειρηματικά κεφάλαια. Για το λόγο αυτό είναι κεφαλαιώδους σημασίας να μην περιορίζει σε σημαντικό βαθμό το κανονιστικό πλαίσιο αυτές τις μορφές επενδύσεων.

Άρθρο 19 - Διαχείριση και φύλαξη

Με το άρθρο αυτό παρέχεται η ελευθερία στα ΙΕΣΠ να αναθέτουν τις υπηρεσίες διαχείρισης και φύλαξης σε οργανισμούς οι οποίοι διαθέτουν επίσημη άδεια για την άσκηση αυτής της δραστηριότητας σε άλλο κράτος μέλος. Τούτο εξασφαλίζει την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στα πιστωτικά ιδρύματα και τους διαχειριστές παγίων.

Άρθρο 20 - Διασυνοριακές δραστηριότητες

Ο συντονισμός των καθεστώτων εποπτείας αποτελεί, επίσης, απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου ένα ΙΕΣΠ να είναι σε θέση να διαχειρίζεται συνταξιοδοτικά προγράμματα σε διασυνοριακή βάση. Είναι, επίσης, σημαντικό να αυξηθεί ο συντονισμός στο φορολογικό τομέα. Το παρόν έγγραφο δεν εξετάζει το θέμα αυτό. Το άρθρο 15 θεσπίζει απλά την αρχή της ελεύθερης άσκησης διασυνοριακών δραστηριοτήτων και προτείνει μηχανισμό για την συνεργασία και την κοινοποίηση μεταξύ εποπτικών αρχών. Το άρθρο αυτό ορίζει, επίσης, ότι ένα ίδρυμα που επιθυμεί να διαχειρίζεται ένα καθεστώς σε άλλο κράτος μέλος υποχρεούται να εφαρμόζει τη νομοθεσία στους τομείς της εργασίας και της κοινωνικής πρόνοιας του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένη η χρηματοδοτούσα επιχείρηση. Οι απαιτήσεις αυτές αφορούν κατά κύριο λόγο τις συνταξιοδοτικές παροχές που πρέπει να χορηγούνται.

2000/0260 (COD)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις δραστηριότητες ιδρυμάτων επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιάφερον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 47, παράγραφος 2, το άρθρο 55 και το άρθρο 95, παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής [9],

[9] ΕΕ C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [10],

[10] ΕΕ C

σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης [11],

[11] ΕΕ C

Εκτιμώντας ότι:

(1) Μια γνήσια εσωτερική αγορά για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες είναι ουσιώδους σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην Κοινότητα.

(2) Έχουν γίνει ήδη σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της εσωτερικής αγοράς, γεγονός που επιτρέπει στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να ασκούν δραστηριότητες σε άλλα κράτη μέλη και εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας στους καταναλωτές χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

(3) Η ανακοίνωση της Επιτροπής - εφαρμογή του πλαισίου για τις χρηματοπιστωτικές αγορές: πρόγραμμα δράσης [12] - εντοπίζει σειρά μέτρων που είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατά τη συνεδρίασή του στη Λισσαβόνα στις 23 και 24 Μαρτίου 2000 ζήτησε να εφαρμοστεί αυτό το πρόγραμμα δράσης μέχρι το 2005.

[12] COM(1999) 232 τελικό.

(4) Στο πρόγραμμα δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες τονίζεται ότι η κατάρτιση οδηγίας για την εποπτεία των ιδρυμάτων επαγγελματικής συνταξιοδότησης συνιστά επείγουσα προτεραιότητα, δεδομένου ότι αυτά τα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν καλύπτονται από κανένα συνεκτικό κοινοτικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα τους παρέχει τη δυνατότητα να επωφελούνται πλήρως των πλεονεκτημάτων της εσωτερικής αγοράς.

(5) Ιδρύματα εντελώς ξεχωριστά από οποιαδήποτε χρηματοδοτούσα επιχείρηση και τα οποία ασκούν δραστηριότητες βάσει της αρχής της κεφαλαιοποίησης, με μοναδικό στόχο να παράσχουν οφέλη συνταξιοδότησης πρέπει να είναι ελεύθερα να παρέχουν υπηρεσίες και να προβαίνουν σε επενδύσεις τηρουμένων συντονισμένων κανόνων εποπτείας, ανεξάρτητα αν πρόκειται για ιδρύματα που θεωρούνται νομικά πρόσωπα.

(6) Τα κράτη μέλη πρέπει να παραμένουν πλήρως υπεύθυνα για την οργάνωση των δικών στους συστημάτων κοινωνικής κάλυψης.

(7) Πρέπει να αποκλειστούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας τα ιδρύματα που διαχειρίζονται καθεστώτα κοινωνικής ασφάλισης, τα οποία έχουν ήδη συντονισθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Πρέπει πάντως, να ληφθεί υπόψη η ιδιαιτερότητα των ιδρυμάτων τα οποία διαχειρίζονται, σε ένα κράτος μέλος, τόσο καθεστώτα κοινωνικής ασφάλισης όσο και επαγγελματικά καθεστώτα.

(8) Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που καλύπτονται ήδη από κοινοτικό νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να εξαιρεθούν του πεδίου εφαρμογής της παρούσας οδηγίας· δεδομένου όμως ότι τα ιδρύματα αυτά μπορούν επίσης να παράσχουν σε ορισμένες περιπτώσεις υπηρεσίες επαγγελματικής συνταξιοδότησης, είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ότι η παρούσα οδηγία δεν δημιουργεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Στρεβλώσεις της μορφής αυτής μπορούν να αποφευχθούν εφαρμόζοντας τις απαιτήσεις εποπτείας της παρούσας οδηγίας στις υπηρεσίες επαγγελματικής συνταξιοδότησης που παρέχουν οι εταιρίες ασφάλειας ζωής.

(9) Το να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να εξαιρέσουν από το πεδίο εφαρμογής της εθνικής εκτελεστικής νομοθεσίας τα ιδρύματα που διαχειρίζονται καθεστώτα στα οποία μετέχουν λιγότερο από 100 μέλη ή δικαιούχοι, μπορεί να διευκολύνει την εποπτεία σε ορισμένα κράτη μέλη, χωρίς να επηρεάσει την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς στον τομέα αυτό.

(10) Ιδρύματα όπως τα "Unterstόstzungskassen" στη Γερμανία, τα μέλη των οποίων δε έχουν νόμιμα δικαιώματα σε ορισμένο ποσό και όπου τα συμφέροντά τους προστατεύονται από υποχρεωτική εκ του νόμου ασφάλιση κατά της αφερεγγυότητας, πρέπει να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

(11) Προκειμένου να προστατευθούν τα μέλη και τα δικαιούχα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών πρέπει να περιορίσουν τις δραστηριότητές τους σε αυτές που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία και στις πράξεις που απορρέουν από αυτές.

(12) Σε περίπτωση πτώχευσης επιχείρησης που καταβάλλει εισφορές σε ίδρυμα της χρηματοδοτούσας επιχείρησης, το μέλος κινδυνεύει να χάσει τόσο τη δουλειά του όσο και τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που έχει συγκεντρώσει· προέχει συνεπώς να ληφθεί μέριμνα ώστε να υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ αυτής της επιχείρησης και του ιδρύματος.

(13) Τα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών λειτουργούν και εποπτεύονται με τρόπους που διαφέρουν αισθητά από ένα κράτος μέλος σε άλλο. Σε ορισμένα κράτη μέλη η εποπτεία μπορεί να αφορά όχι μόνον το ίδιο το ίδρυμα, αλλά και τις εταιρίες που είναι εξουσιοδοτημένες να διαχειρίζονται τα ιδρύματα αυτά. Τα κράτη μέλη πρέπει να είναι σε θέση να λαμβάνουν υπόψη αυτή την ιδιαιτερότητα στο μέτρο που πληρούνται πραγματικά όλες οι απαιτήσεις που ορίζονται στην παρούσα οδηγία.

(14) Δεδομένου ότι τα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών παρέχουν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, πρέπει να ανταποκρίνονται σε ορισμένα ελάχιστα εποπτικά πρότυπα όσον αφορά τις δραστηριότητες και τους όρους λειτουργίας τους.

(15) Ο τεράστιος αριθμός ιδρυμάτων σε ορισμένα κράτη μέλη επιβάλλει να εξευρεθεί μια ρεαλιστική λύση σχετικά με την εκ των προτέρων έγκριση του ιδρύματος. Εάν, πάντως, ένα ίδρυμα επιθυμεί να διαχειρίζεται ένα πρόγραμμα σε άλλο κράτος μέλος, απαιτείται να λάβει προηγουμένως την έγκριση της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους καταγωγής.

(16) Οι ετήσιοι λογαριασμοί και η ετήσια έκθεση που απεικονίζουν πιστά τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις του ιδρύματος και την χρηματοοικονομική του κατάσταση, δεόντως εγκεκριμένοι από άτομο με σχετική άδεια επιφορτισμένο με τον έλεγχο των ετήσιων λογαριασμών, αποτελούν ουσιώδη πηγή πληροφόρησης για τα μέλη και τους δικαιούχους του προγράμματος και τις αρμόδες αρχές. Παρέχουν, ιδίως, τη δυνατότητα στις αρμόδιες αρχές να ελέγχουν την οικονομική ευρωστία ενός ιδρύματος και να εκτιμούν κατά πόσον το τελευταίο είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις συμβατικές υποχρεώσεις του.

(17) Η κατάλληλη πληροφόρηση των μελών και των δικαιούχων του συνταξιοδοτικού καθεστώτος είναι κεφαλαιώδους σημασίας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις αιτήσεις πληροφόρησης σχετικά με την οικονομική ευρωστία του ιδρύματος, τους συμβατικούς κανόνες, τις παροχές και την πραγματική χρηματοδότηση των αυξανομένων δικαιούχων συνταξιοδότησης, καθώς και την επενδυτική πολιτική και τη διαχείριση των κινδύνων και του κόστους.

(18) Η επενδυτική πολιτική ενός ιδρύματος συνιστά αποφασιστικό παράγοντα τόσο για την ασφάλεια των επαγγελματικών συντάξεων, όσο και τη δυνατότητα κάλυψής τους σε οικονομικό επίπεδο. Είναι, συνεπώς, απαραίτητο να γνωστοποιούν τα ιδρύματα, τουλάχιστον κάθε τρία χρόνια, τις αρχές που θεμελιώνουν την επενδυτική πολιτική τους. Η αναγγελία των αρχών αυτών πρέπει να απευθύνεται στην αρμόδια αρχή και να κοινοποιείται επίσης, μετά από αίτησή τους στα μέλη και τους δικαιούχους του καθεστώτος.

(19) Για να εκπληρώσουν την εκ του νόμου αποστολή τους, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να έχουν τα κατάλληλα δικαιώματα πληροφόρησης και τις εξουσίες παρέμβασης έναντι του ιδρύματος και των ατόμων που ασκούν πραγματικά τη διαχείρισή του. Στην περίπτωση κατά την οποία το ίδρυμα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών έχει αναθέσει ορισμένες σημαντικές δραστηριότητες σε άλλες επιχειρήσεις (outsourcing), όπως τη διαχείριση των επενδύσεων, τις υπηρεσίες πληροφορικής ή τη λογιστική, πρέπει να είναι δυνατόν τα εν λόγω δικαιώματα πληροφόρησης και οι εν λόγω εξουσίες παρέμβασης να επεκτείνονται στις προαναφερόμενες δραστηριότητες, προκειμένου να ελέγχεται κατά πόσον οι τελευταίες ασκούνται σύμφωνα με τους κανόνες εποπτείας.

(20) Ο συνετός υπολογισμός των τεχνικών αποθεματικών είναι βασική προϋπόθεση για να εξασφαλίζεται η εκπλήρωση των υποχρεώσεων πληρωμής των συντάξεων. Είναι, συνεπώς, απαραίτητο να γίνεται ο υπολογισμός βάσει αναγνωρισμένων αναλογιστικών μεθόδων και να πιστοποιείται από ειδικευμένα προς τούτο άτομα. Το επιτόκιο πρέπει να επιλέγεται με σύνεση, σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες και το ποσό των τεχνικών αποθεματικών να αντανακλά συγχρόνως την αξία ασφαλιστικού στατιστικού ισοδυνάμου των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που έχουν συγκεντρώσει οι δικαιούχοι και να είναι επαρκές ώστε να συνεχίσουν να καταβάλλονται οι οφειλόμενες προς τους δικαιούχους παροχές.

(21) Οι κίνδυνοι που καλύπτονται από τα ιδρύματα διαφέρουν αισθητά από ένα κράτος μέλος σε άλλο. Τα κράτη μέλη οφείλουν, κατά συνέπεια, να έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν τον υπολογισμό των τεχνικών αποθεματικών σε πρόσθετους και αναλυτικότερους κανόνες από αυτούς που ορίζονται στην παρούσα οδηγία.

(22) Η κατοχή κατάλληλων και επαρκών παγίων για την κάλυψη των τεχνικών αποθεματικών προστατεύει τα συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων του συνταξιοδοτικού καθεστώτος στην περίπτωση που η χρηματοδοτούσα επιχείρηση καταστεί αφερέγγυα. Σε περίπτωση διασυνοριακής δραστηριότητας ιδιαίτερα, η αμοιβαία αναγνώριση των αρχών εποπτείας που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη πρέπει να προϋποθέτει ότι τα τεχνικά αποθεματικά θα χρηματοδοτούνται ανά πάσα στιγμή στο σύνολό τους.

(23) Εάν το ίδρυμα δεν λειτουργεί σε διασυνοριακή βάση, εν μέρει χρηματοδότηση μπορεί να επιτραπεί από τα κράτη μέλη υπό την προϋπόθεση ότι έχουν καταρτίσει κατάλληλο πρόγραμμα για την αποκατάσταση της πλήρους χρηματοδότησης και υπό την επιφύλαξη των απαιτήσεων που ορίζονται στην οδηγία 80/987/EOK του Συμβουλίου της 20ής Οκτωβρίου 1980 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την προστασία των μισθωτών σε περίπτωση αφερεγγυότητας του εργοδότη [13].

[13] ΕΕ L 283, 28.10.1980, σ. 23, οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 87/164/ΕΟΚ (ΕΕ L 66, 11.3.1987, σ. 11).

(24) Σε πολλές περιπτώσεις, η χρηματοδοτούσα επιχείρηση και όχι το ίδιο το ίδρυμα είναι εκείνη η οποία είτε καλύπτει τους βιομετρικούς κινδύνους, είτε εγγυάται ορισμένα οφέλη ή επενδυτικές αποδόσεις. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, το ίδιο το ίδρυμα παρέχει την εν λόγω κάλυψη ή τις εν λόγω εγγυήσεις και οι χρηματοδοτούσες επιχειρήσεις περιορίζονται γενικά στις υποχρεώσεις καταβολής των αναγκαίων εισφορών. Σε παρόμοια περίπτωση, τα παρεχόμενα προϊόντα εξομοιούνται προς αυτά των επιχειρήσεων ασφάλειας ζωής και τα ενδιαφερόμενα ιδρύματα πρέπει, συνεπώς, να κατέχουν τους ίδιους συμπληρωματικούς ιδίους πόρους με αυτές,

(25) Τα ιδρύματα είναι εξαιρετικά μακροπρόθεσμοι επενδυτές. Η εξαγορά των παγίων που έχουν στην κατοχή τους μπορεί γενικά να έχει ως σκοπό απλώς την παροχή των συνταξιοδοτικών πλεονεκτημάτων. Εξάλλου, για να προστατευθούν επαρκώς τα δικαιώματα των μελών και των δικαιούχων, τα ιδρύματα πρέπει να είναι σε θέση να επιλέξουν κατανομή των παγίων τους ανάλογη με τη συγκεκριμένη φύση και διάρκεια των υποχρεώσεών τους. Τούτο προϋποθέτει μια ποσοτική προσέγγιση των επενδυτικών κανόνων, οι οποίοι πρέπει να υποχρεώνουν τα ιδρύματα να κινούνται συνετά, αλλά παράλληλα να τους αφήνουν επαρκές περιθώριο ελιγμών για να αποφασίζουν ως προς την ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη επενδυτική πολιτική.

(26) Οι εποπτικές μέθοδοι και πρακτικές διαφέρουν μεταξύ κρατών μελών. Για το λόγο αυτό, ενδείκνυται να τους δοθεί κάποια διακριτική ευχέρεια σχετικά με τους συγκεκριμένους επενδυτικούς κανόνες που επιθυμούν να επιβάλλουν στα εγκατεστημένα στην επικράτειά τους ιδρύματα. Ωστόσο, οι κανόνες αυτοί δεν πρέπει να παρεμποδίζουν την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας κεφαλαίων, εκτός εάν δικαιολογούνται για λόγους εποπτείας.

(27) Ως εξαιρετικά μακροπρόθεσμοι επενδυτές με χαμηλό κίνδυνο ρευστότητας, τα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών βρίσκονται σε ιδανική θέση για να επενδύουν σε μη ρευστά πάγια, όπως οι μετοχές, καθώς και στις αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων. Μπορούν, επίσης, να επωφελούνται των δυνατοτήτων διαφοροποίησης σε διεθνές επίπεδο. Για το λόγο αυτό, δεν πρέπει να περιορίζονται αδικαιολόγητα οι επενδύσεις σε μερίδια, αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων και νομίσματα διαφορετικά από αυτά των υποχρεώσεών τους.

(28) Οι περιορισμοί ως προς την ελεύθερη επιλογή εγκεκριμένων διαχειριστών παγίων και θεματοφυλάκων περιορίζουν τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά και πρέπει, συνεπώς, να καταργηθούν.

(29) Τα ιδρύματα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε άλλα κράτη μέλη. Αυτό θα τους παράσχει τη δυνατότητα να πραγματοποιούν σημαντικές οικονομίες κλίμακας, να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα του κλάδου στην Κοινότητα και να διευκολύνουν την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού. Τούτο προϋποθέτει την αμοιβαία αναγνώριση των εποπτικών προτύπων.

(30) Το δικαίωμα ενός ιδρύματος κράτους μέλους να διαχειρίζεται καθεστώς επαγγελματικής συνταξιοδότησης που έχει θεσπιστεί σε άλλο κράτος μέλος πρέπει να ασκείται τηρώντας στο ακέραιο τις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας στους τομείς της κοινωνικής πρόνοιας και της εργασίας στο κράτος μέλος υποδοχής.

(31) Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνονται στο άρθρο 5 της συνθήκης, οι στόχοι της εξεταζόμενης δράσης, δηλαδή η θέσπιση ενός κονοτικού νομοθετικού πλαισίου που καλύπτει τα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών, δεν μπορούν να υλοποιηθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και συνεπώς μπορούν, λόγω της έκτασης και των συνεπειών της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Η παρούσα οδηγία περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο για την επίτευξη αυτών των στόχων και δεν υπερβαίνει ό,τι είναι απαραίτητο για τον σκοπό αυτό,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής

Η παρούσα οδηγία θεσπίζει κανόνες για την ανάληψη και άσκηση δραστηριοτήτων των ιδρυμάτων επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών.

Άρθρο 2 Πεδίο εφαρμογής

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών.

Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται:

(α) Σε ιδρύματα που διαχειρίζονται καθεστώτα κοινωνικής ασφάλισης που καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 του Συμβουλίου [14] ή περιέχονται στο παράρτημα ΙΙ του εν λόγω κανονισμού και τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 574/72 του Συμβουλίου [15].

[14] ΕΕ L 149, 5.7.1971, σ. 2.

[15] ΕΕ L 74, 27.3.1972, σ. 1.

(β) Σε ιδρύματα που εμπίπτουν στην οδηγία 79/267/ΕΟΚ του Συμβουλίου [16], στην οδηγία 85/611/ΕΟΚ του Συμβουλίου [17], στην οδηγία 2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [18] και στην οδηγία 93/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου [19].

[16] ΕΕ L 63, 13.3.1979, σ. 1.

[17] ΕΕ L 375, 31.12.1985, σ. 3.

[18] ΕΕ L 126, 26.5.2000, σ. 1.

[19] ΕΕ L 141, 11.6.1993, σ. 27.

(γ) Σε ιδρύματα που λειτουργούν σε διανεμητική βάση.

(δ) Στα γερμανικά "Unterstόstzungskassen" και άλλα ιδρύματα που λειτουργούν με ανάλογο τρόπο.

(ε) Στις επιχειρήσεις οι οποίες για την καταβολή των συντάξεων στους υπαλλήλους τους προσφεύγουν στη σύσταση αποθεματικών στον ισολογισμό.

Άρθρο 3 Εφαρμογή σε ιδρύματα που διαχειρίζονται καθεστώτα κοινωνικής ασφάλισης

Ιδρύματα επαγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών που διαχειρίζονται επίσης καθεστώτα υποχρεωτικής συνταξιοδότησης συνδεόμενα με την εργασία, τα οποία θεωρούνται ως καθεστώτα κοινωνικής ασφάλισης, και τα οποία εμπίπτουν στους κανονισμούς (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 και (ΕΟΚ) αριθ. 574/72 διέπονται από την παρούσα οδηγία όσον αφορά τις μη υποχρεωτικές δραστηριότητές τους στον τομέα της επαγγελματικής συνταξιοδότησης.

Άρθρο 4 Προαιρετική εφαρμογή σε ιδρύματα που διέπονται από την οδηγία 79/267/ΕΟΚ

Τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να εφαρμόζουν τα άρθρα 11 έως 16 και 18 έως 19 της παρούσας οδηγίας στις σχετικές με την παροχή επαγγελματικών συνταξιοδοτήσεων δραστηριότητες ιδρυμάτων που διέπονται από την οδηγία 79/267/ΕΟΚ, υπό την προϋπόθεση ότι η διαχείριση των αντίστοιχων πάγιων και των υποχρεώσεων γίνεται από ξεχωριστή νομική οντότητα. Σε τέτοια περίπτωση, η οντότητα αυτή δεν υπόκειται στα άρθρα 17 και 21 της οδηγίας 79/267/ΕΟΚ και στα άρθρα 19 έως 24 και 31 της οδηγίας 92/96/ΕΟΚ του Συμβουλίου [20].

[20] ΕΕ L 360, 9.12.1992, σ. 1.

Άρθρο 5 Μικρά συνταξιοδοτικά καθεστώτα και καθεστώτα εκ του νόμου

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να μην εφαρμόσουν την παρούσα οδηγία εν όλω ή εν μέρει σε ιδρύματα που διαχειρίζονται συνταξιοδοτικά καθεστώτα στα οποία συμμετέχουν λιγότερο από 100 μέλη ή δικαιούχοι. Το άρθρο 20 μπορεί να εφαρμόζεται μόνον εάν ένα κράτος μέλος επιλέξει να εφαρμόσει όλες τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας σε αυτήν την κατηγορία ιδρυμάτων.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να μην εφαρμόσουν τα άρθρα 9 έως 17 στα ιδρύματα στα οποία η παροχή επαγγελματικών συνταξιοδοτήσεων έχει θεσπιστεί με το καταστατικό και τυγχάνει της εγγύησης δημόσιας αρχής.

Άρθρο 6 Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:

(α) "ίδρυμα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών" ή "ίδρυμα", το ίδρυμα το οποίο λειτουργεί σε χρηματοδοτούμενη βάση και ιδρύεται ξεχωριστά από οποιαδήποτε χρηματοδοτούσα επιχείρηση ή ένωση επιχειρήσεων με μοναδικό στόχο να παρέχει συνταξιοδοτικές παροχές στο πλαίσιο της επαγγελματικής δραστηριότητας και με βάση συμφωνία ή σύμβαση η οποία έχει συναφθεί μεμονωμένα ή συλλογικά μεταξύ εργοδότη(-ών) και εργαζόμενου(-ων) ή των εκπροσώπων τους αντίστοιχα ή μεταξύ του ιδρύματος και μεμονωμένων ατόμων, είτε αυτοαπασχολούμενων είτε μισθωτών,

(β) "συνταξιοδοτικό καθεστώς" σύμβαση, συμφωνία ή επίσημο έγγραφο, με το οποίο ορίζεται ποια συνταξιοδοτικά οφέλη χορηγούνται και υπό ποιους όρους,

(γ) "χρηματοδοτούσα επιχείρηση", οποιαδήποτε επιχείρηση ή άλλος φορέας ο οποίος καταβάλλει εισφορές σε ίδρυμα,

(δ) "συνταξιοδοτικά οφέλη", οι παροχές υπό μορφή πληρωμών, είτε εφ' όρου ζωής, είτε για προσωρινό χρονικό διάστημα, ή ως εφάπαξ ποσό, που καταβάλλονται σε περίπτωση θανάτου, αναπηρίας, παύσης εργασίας ή κατά τη συμπλήρωση καθορισμένης ηλικίας ή πληρωμές ή παροχή υπηρεσιών σε περίπτωση ασθενείας, ανέχειας ή θανάτου, εφόσον είναι συμπληρωματικές των εν λόγω συνταξιοδοτικών παροχών,

(ε) "μέλη", τα άτομα, τα μέλη των οικογενειών τους ή οι επιζώντες αυτών, που δικαιούνται να λάβουν συνταξιοδοτικές παροχές,

(στ) "δικαιούχοι", τα άτομα που λαμβάνουν συνταξιοδοτικές παροχές,

(ζ) "αρμόδιες αρχές", οι εθνικές αρχές που είναι εξουσιοδοτημένες να ασκούν τα καθήκοντα που ορίζονται στην παρούσα οδηγία,

(η) "βιομετρικοί κίνδυνοι", οι κίνδυνοι που συνδέονται με την ανθρώπινη ζωή. Στους κινδύνους αυτούς περιλαμβάνονται οι κίνδυνοι θανάτου, ανικανότητας και μακροβιότητας,

(θ) "αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων", οι αγορές που παρέχουν στις επιχειρήσεις ίδια κεφάλαια κατά τα αρχικά στάδια ανάπτυξής τους,

(ι) "κράτος μέλος καταγωγής", το κράτος στο οποίο είναι εγκατεστημένο το ίδρυμα,

(ια) "κράτος μέλος παροχής των υπηρεσιών", το κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένη η χρηματοδοτούσα επιχείρηση ή το ενδιαφερόμενο ή τα ενδιαφερόμενα μέλη,

(ιβ) "τόπος εγκατάστασης",

- όσον αφορά ίδρυμα, το κράτος μέλος στο οποίο έχει την έδρα του ή τη βασική του διοίκηση,

- όσον αφορά χρηματοδοτούσα επιχείρηση το κράτος μέλος στο οποίο έχει την έδρα της ή τη βασική της διοίκηση εφόσον πρόκειται για νομικό πρόσωπο, θυγατρική ή υποκατάστημα ή, εφόσον πρόκειται για φυσικό πρόσωπο, το κράτος μέλος στο οποίο έχει τα κεντρικά γραφεία του,

- όσον αφορά ιδιώτη, το κράτος μέλος στο οποίο εκείνος ή εκείνη έχουν την κατοικία τους.

Άρθρο 7 Δραστηριότητες των ιδρυμάτων

Τα κράτη μέλη απαιτούν από τα ιδρύματα που βρίσκονται στην επικράτειά τους να περιορίσουν τις δραστηριότητές τους σε αυτές που συνδέονται με συνταξιοδοτικά οφέλη και στις δραστηριότητες που απορρέουν άμεσα από αυτήν και τούτο συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων που συνδέονται με την επενδυτική πολιτική τους.

Άρθρο 8 Νομικός διαχωρισμός μεταξύ της χρηματοδοτούσας επιχείρησης και του ιδρύματος επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών

Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι υπάρχει νομικός διαχωρισμός μεταξύ της χρηματοδοτούσας επιχείρησης και του ιδρύματος επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών, ώστε να διαφυλαχθούν, σε περίπτωση πτώχευσης της χρηματοδοτούσας επιχείρησης, τα πάγια του ιδρύματος προς το συμφέρον των μελών και των δικαιούχων.

Άρθρο 9 Προϋποθέσεις για τη λειτουργία

1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι:

(α) το ίδρυμα είναι καταχωρημένο.

(β) το ίδρυμα διοικείται κατά τρόπο αποτελεσματικό είτε από πρόσωπα έντιμα, τα οποία διαθέτουν τα ίδια τα κατάλληλα επαγγελματικά προσόντα και εμπειρία, είτε προσλαμβάνει συμβούλους με τα κατάλληλα επαγγελματικά προσόντα και εμπειρία.

(γ) εφαρμόζονται οι κατάλληλοι κανόνες σχετικά με τη λειτουργία του καθεστώτος συνταξιοδότησης και τα μέλη είναι επαρκώς πληροφορημένα για τους κανόνες αυτούς.

(δ) όλα τα τεχνικά αποθεματικά υπολογίζονται και πιστοποιούνται από αναλογιστή ή άλλο άτομο ειδικευμένο στον τομέα αυτό, σύμφωνα με εγκεκριμένες αναλογιστικές μεθόδους.

(ε) εάν η χρηματοδοτούσα επιχείρηση εγγυάται την πληρωμή συνταξιοδοτικών παροχών, πρέπει να είναι δεσμευμένη ως προς το θέμα της τακτικής χρηματοδότησης.

(στ) τα μέλη είναι επαρκώς πληροφορημένα ως προς τους όρους του συνταξιοδοτικού καθεστώτος και ιδιαίτερα όσον αφορά:

(i) τα συμβατικά δικαιώματα και υποχρεώσεις των μερών που μετέχουν στο συνταξιοδοτικό καθεστώς,

(ii) τους οικονομικούς, τεχνικούς και άλλους κινδύνους που συνεπάγεται η σύμβαση συνταξιοδότησης,

(iii) την κατανομή των κινδύνων που συνεπάγεται η σύμβαση συνταξιοδότησης για τα συμβαλλόμενα μέρη.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να θέσουν και άλλους όρους όσον αφορά τη λειτουργία ενός ιδρύματος προκειμένου να εξασφαλίσουν την κατάλληλη προστασία των συμφερόντων των μελών και των δικαιούχων.

3. Σε περίπτωση διασυνοριακής δραστηριότητας όπως ορίζεται στο άρθρο 20, οι όροι λειτουργίας ενός ιδρύματος εγκρίνονται προηγουμένως από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής.

Άρθρο 10 Ετήσιοι λογαριασμοί και ετήσια έκθεση

Τα κράτη μέλη απαιτούν από τα ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα στην επικράτειά τους να καταρτίζουν ετήσιους λογαριασμούς και ετήσιες εκθέσεις. Οι εν λόγω ετήσιοι λογαριασμοί και εκθέσεις πρέπει να παρουσιάζουν πραγματική και ορθή εικόνα των παγίων, των υποχρεώσεων και της χρηματοοικονομικής θέσης του ιδρύματος. Οι εν λόγω λογαριασμοί και εκθέσεις πρέπει να έχουν συνοχή και να είναι δεόντως εγκεκριμένοι από άτομο αρμόδιο για τον έλεγχο των ετήσιων λογαριασμών.

Άρθρο 11 Πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στα μέλη και τους δικαιούχους του καθεστώτος

1. Σε συνάρτηση με τη φύση του καθιερωμένου καθεστώτος συνταξιοδότησης, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι παρέχονται οι πληροφορίες που παρατίθενται στις παραγράφους 2, 3 και 4.

2. Τα μέλη και οι δικαιούχοι λαμβάνουν:

(α) τους ετήσιους λογαριασμούς και την ετήσια έκθεση μετά από σχετική αίτηση,

(β) οποιαδήποτε πληροφορία σχετική με αλλαγές των κανόνων του συνταξιοδοτικού καθεστώτος εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος.

3. Κάθε μέλος λαμβάνει μετά από αίτηση αναλυτικές και ουσιαστικές πληροφορίες σχετικά με:

(α) το επιδιωκόμενο επίπεδο κερδών, εφόσον εφαρμόζεται,

(β) την πραγματική χρηματοδότηση των σωρευμένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων,

(γ) το επίπεδο των παροχών σε περίπτωση τερματισμού της απασχόλησης,

(δ) σε περίπτωση κατά την οποία ο δικαιούχος φέρει τον επενδυτικό κίνδυνο, την ποικιλία των επενδυτικών δυνατοτήτων και το υφιστάμενο χαρτοφυλάκιο επενδύσεων με περιγραφή της έκθεσης στον κίνδυνο και των δαπανών που συνδέονται με τις επενδύσεις.

Οι πληροφορίες οι σχετικές με τα θέματα που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο παρέχονται συγχρόνως με τους ετήσιους λογαριασμούς και την έκθεση διαχείρισης που αναφέρονται στην παράγραφο 2, σημείο (α).

4. Σε κάθε δικαιούχο παρέχονται οι αναγκαίες πληροφορίες για τις οφειλόμενες συνταξιοδοτικές παροχές και τις αντίστοιχες επιλογές καταβολής τους.

Άρθρο 12 Δημοσιοποίηση των αρχών επενδυτικής στρατηγικής

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε κάθε τρία χρόνια, καθώς και αμέσως μετά από κάθε μεταβολή μείζονος σημασίας της επενδυτικής πολιτικής τους, όλα τα ιδρύματα που βρίσκονται στην επικράτειά τους δημοσιοποιούν την επενδυτική τους πολιτική στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής. Για το σκοπό αυτό, τα ιδρύματα κοινοποιούν στην αρμόδια αρχή δήλωση σχετικά με τις αρχές βάσει των οποίων ασκούν την πολιτική αυτή, συμπεριλαμβανομένων των μεθόδων αξιολόγησης και των τεχνικών διαχείρισης του κινδύνων που χρησιμοποιούνται, καθώς και την στρατηγική κατανομή των παγίων του όσον αφορά τη φύση και τη διάρκεια των συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων.

2. Οι αρχές στις οποίες βασίζεται η επενδυτική πολιτική του ιδρύματος κοινοποιούνται, επίσης, στα μέλη και τους δικαιούχους του καθεστώτος, μετά από αίτησή τους.

Άρθρο 13 Πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στις αρμόδιες αρχές

Κάθε κράτος μέλος διασφαλίζει ότι οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν τις αναγκαίες εξουσίες και τα μέσα προκειμένου να:

(α) μπορούν να ζητήσουν από το ίδρυμα, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και άλλα διευθυντικά στελέχη ή άτομα επιφορτισμένα με τον έλεγχο να παρέχουν πληροφορίες για όλα τα θέματα που έχουν σχέση με τις δραστηριότητές τους ή να διαβιβάζουν οποιοδήποτε σχετικό έγγραφο,

(β) να εποπτεύουν τις συμβάσεις που διέπουν ορισμένες σχέσεις του ιδρύματος και άλλων επιχειρήσεων, να αναθέτουν καθήκοντα σε άλλες επιχειρήσεις (outsourcing), να επηρεάζουν τη χρηματοοικονομική κατάσταση του ιδρύματος ή να έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αποτελεσματικότητα της εποπτείας,

(γ) να λαμβάνουν τακτικά εκτός από τους ετήσιους λογαριασμούς και την ετήσια έκθεση όλα τα έγγραφα που είναι απαραίτητα για την εποπτεία, ιδίως:

(i) εσωτερικές ενδιάμεσες εκθέσεις,

(ii) αναλογιστικές αποτιμήσεις,

(iii) μελέτες για τη σχέση παγίων με υποχρεώσεις,

(iv) αποδεικτικά στοιχεία για τη συνοχή των αρχών της επενδυτικής πολιτικής,

(v) αποδείξεις ότι οι εισφορές καταβλήθηκαν βάσει του προγράμματος,

(vi) έκθεση του καταστατικού ελεγκτή,

(δ) να προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους στις εγκαταστάσεις του ιδρύματος και εφόσον είναι απαραίτητο στην άσκηση καθηκόντων από εξωτερικούς παράγοντες προκειμένου να ελέγξουν αν τα εν λόγω καθήκοντα ασκούνται σύμφωνα με τους εποπτικούς κανόνες.

Άρθρο 14 Εξουσίες παρέμβασης των αρμόδιων αρχών

1. Η αρμόδια αρχή απαιτεί από κάθε ίδρυμα να έχει υγιείς διοικητικές και λογιστικές διαδικασίες και κατάλληλους εσωτερικούς μηχανισμούς ελέγχου.

2. Η αρμόδια αρχή μπορεί να λαμβάνει, όσον αφορά τα ιδρύματα ή τα άτομα που διοικούν το ίδρυμα, όλα τα κατάλληλα και απαραίτητα μέτρα για να αποφευχθεί ή να αποκατασταθεί οποιαδήποτε δυσλειτουργία επιζήμια για τα συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων.

Μπορεί, επίσης, να περιορίσει ή να απαγορεύσει την ελεύθερη διάθεση των παγίων του ιδρύματος, όταν:

(α) το ίδρυμα δεν έχει συστήσει επαρκή τεχνικά αποθεματικά όσον αφορά το σύνολο της επιχειρηματικής δραστηριότητας ή διαθέτει ανεπαρκή πάγια στοιχεία για να καλύψει τα τεχνικά αποθεματικά,

(β) το ίδρυμα δεν κατέχει τους κανονιστικούς ιδίους πόρους.

3. Για να διαφυλάξει τα συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων του προγράμματος η αρμόδια αρχή μπορεί να μεταφέρει τις εξουσίες που κατέχουν τα άτομα που διοικούν το ίδρυμα, σύμφωνα με το νόμο ή το καταστατικό εν όλω ή εν μέρει σε ειδικό αντιπρόσωπο κατάλληλο για να εκτελέσει τις εξουσίες αυτές.

4. Η αρμόδια αρχή μπορεί να απαγορεύσει ή να περιορίσει τις δραστηριότητες ενός ιδρύματος, ιδίως εάν:

(α) δεν προστατεύει επαρκώς τα συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων του προγράμματος,

(β) δεν πληροί πλέον τους όρους ανάληψης της δραστηριότητας,

(γ) αθετεί σοβαρά τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει των κανόνων που εφαρμόζονται στην περίπτωσή του,

(δ) σε περίπτωση διασυνοριακής δραστηριότητας το ίδρυμα δεν τηρεί τις διατάξεις όσον αφορά την απασχόληση και το κοινωνικό δίκαιο του κράτους μέλους υποδοχής στον τομέα των επαγγελματικών συντάξεων.

Οποιαδήποτε διάταξη για την απαγόρευση των δραστηριοτήτων ενός ιδρύματος είναι δεόντως δικαιολογημένη και κοινοποιείται στο οικείο ίδρυμα.

5. Σε περίπτωση διασυνοριακής δραστηριότητας, όπως αναφέρεται στο άρθρο 20, τα ιδρύματα υπόκεινται σε συνεχή έλεγχο από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής όσον αφορά το συμβιβάσιμο των δραστηριοτήτων τους σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας που ισχύει στους τομείς της εργασίας και της κοινωνικής πρόνοιας στο κράτος μέλος καταγωγής όπως αναφέρεται στο άρθρο 20, παράγραφος 5.

6. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε σχέση με κάποιο ίδρυμα κατ' εφαρμογήν των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που λαμβάνονται δυνάμει της παρούσας οδηγίας, υπόκεινται σε προσφυγής ενώπιον των δικαστηρίων.

Άρθρο 15 Τεχνικά αποθεματικά

1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα ιδρύματα που διαχειρίζονται τα καθεστώτα επαγγελματικής συνταξιοδότησης καταρτίζουν ανά πάσα στιγμή το ύψος των υποχρεώσεών τους ώστε να αντανακλώνται οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από το χαρτοφυλάκιο υφιστάμενων συμβάσεων συνταξιοδότησης.

2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα ιδρύματα που διαχειρίζονται καθεστώτα επαγγελματικής συνταξιοδότησης τα οποία παρέχουν κάλυψη έναντι των βιομετρικών κινδύνων ή και τα οποία περιλαμβάνουν εγγύηση είτε των επενδυτικών αποδόσεων ή του επιπέδου των κερδών, πρέπει να συστήνουν επαρκή τεχνικά αποθεματικά όσον αφορά το σύνολο των εν λόγω καθεστώτων.

3. Ο υπολογισμός των εν λόγω τεχνικών αποθεματικών πραγματοποιείται κάθε χρόνο. Ωστόσο, η περιοδικότητα αυτή μπορεί να περιοριστεί σε μία φορά κάθε τρία χρόνια εάν το ίδρυμα χορηγεί στην αρμόδια αρχή πιστοποιητικό με το οποίο βεβαιώνονται οι προσαρμογές που έχει πραγματοποιήσει κατά τα έτη παρέμβασης. Στο πιστοποιητικό αυτό αντανακλάται η εξέλιξη που υπέστησαν τα τεχνικά αποθεματικά και οι μεταβολές που επήλθαν όσον αφορά τους καλυπτόμενους κινδύνους.

4. Ο υπολογισμός αυτών των τεχνικών αποθεματικών πραγματοποιείται και πιστοποιείται από αναλογιστή ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ειδικευμένο στο συγκεκριμένο τομέα με βάση αναγνωρισμένες αναλογιστικές μεθόδους και σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές:

(α) το κατώτατο ποσό των τεχνικών αποθεματικών υπολογίζεται βάσει επαρκώς συνετής αναλογιστικής μεθόδου. Το επίπεδό τους πρέπει να επαρκεί για να εξακολουθούν να καταβάλλονται στους δικαιούχους οι ήδη πληρωτέες συντάξεις και παροχές και συγχρόνως να καταβάλλεται στους δικαιούχους η αναλογιστική αξία των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που έχουν αποκτήσει,

(β) το χρησιμοποιούμενο επιτόκιο επιλέγεται συνετά και καθορίζεται σύμφωνα με τους κανόνες της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους καταγωγής,

(γ) η μέθοδος και η βάση υπολογισμού των τεχνικών αποθεματικών παραμένει γενικά σταθερή από το ένα οικονομικό έτος στο άλλο. Ωστόσο, διαφορές ενδέχεται να δικαιολογούνται λόγω μεταβολής των νομικών ή οικονομικών δεδομένων επί των οποίων βασίζονται οι υποθέσεις αυτές.

5. Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλλουν τον υπολογισμό των τεχνικών αποθεματικών σε συμπληρωματικούς ή πλέον λεπτομερείς όρους, προκειμένου να εξασφαλιστεί η δέουσα προστασία των συμφερόντων των μελών και των δικαιούχων.

Άρθρο 16 Χρηματοδότηση τεχνικών αποθεματικών

1. Τα κράτη μέλη απαιτούν από όλα τα ιδρύματα να διαθέτουν ανά πάσα στιγμή, για το σύνολο των καθεστώτων που διαχειρίζονται, επαρκή και δέοντα πάγια για να καλύπτουν τα τεχνικά αποθεματικά.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν, να επιτρέπουν στα ιδρύματα για περιορισμένο χρονικό διάστημα, να αποκλίνουν από την διάταξη της παραγράφου 1. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η απαίτηση της παραγράφου 1 πληρούται, η παρέκκλιση υπόκειται στις ακόλουθες προϋποθέσεις:

(α) Το ίδρυμα θα εφαρμόσει συγκεκριμένο και υλοποιήσιμο πρόγραμμα για να αποκαταστήσει τα πάγια που απαιτούνται για την πλήρη κάλυψη των τεχνικών αποθεματικών σε εύθετο χρόνο. Το πρόγραμμα υποβάλλεται προς έγκριση στην αρμόδια αρχή.

(β) Η κατάρτιση του προγράμματος αυτού λαμβάνει υπόψη τη συγκεκριμένη κατάσταση του ιδρύματος, ιδιαίτερα τη διάρθρωση των παγίων και των υποχρεώσεών του, τη μορφή του κινδύνου, το πρόγραμμα ρευστότητας και το ηλικιακό πρότυπο των μελών που δικαιούνται να λάβουν συνταξιοδοτικές παροχές, τα καθεστώτα που εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις οι οποίες αρχίζουν να λειτουργούν και τη μετάβαση από τη μηδενική ή τη μερική χρηματοδότηση του καθεστώτος στην εξ ολοκλήρου χρηματοδότησή του.

(γ) Το ίδρυμα θεσπίζει και κοινοποιεί στην αρμόδια αρχή διαδικασία βάσει της οποίας μπορούν να μεταβιβαστούν τα πάγια σε άλλο χρηματοοικονομικό ίδρυμα ή σε ανάλογο οργανισμό, σε περίπτωση κατά την οποία το πρόγραμμα συνταξιοδότησης τερματίζεται κατά την περίοδο εφαρμογής της παρέκκλισης.

3. Σε περίπτωση διασυνοριακής δραστηριότητας, όπως αυτή αναφέρεται στο άρθρο 20, τα τεχνικά αποθεματικά πρέπει να χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου ανά πάσα στιγμή.

Άρθρο 17 Καταστατικοί ίδιοι πόροι

1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα ιδρύματα που διαχειρίζονται συνταξιοδοτικά καθεστώτα βάσει των οποίων τα ίδια καλύπτουν τους βιομετρικούς κινδύνους ή και εγγυώνται τα ίδια την απόδοση των επενδύσεων ή ένα δεδομένο επίπεδο των παροχών, κατέχουν σε μόνιμη βάση, πέραν των τεχνικών αποθεματικών, πρόσθετα πάγια για το σύνολο των διαχειριζόμενων καθεστώτων. Τα εν λόγω στοιχεία είναι απαλλαγμένα οποιασδήποτε προβλέψιμης υποχρέωσης και συνιστούν ένα κεφάλαιο ασφάλειας που προορίζεται να αντισταθμίσει τις διαφορές μεταξύ των προβλεπόμενων και των πραγματικών δαπανών και κερδών.

2. Για τον υπολογισμό των πρόσθετων πάγιων στοιχείων εφαρμόζονται οι διατάξεις της οδηγίας 79/267/ΕΟΚ.

Άρθρο 18 Επενδυτικοί κανόνες

1. Τα κράτη μέλη απαιτούν από όλα τα εγκατεστημένα στην επικράτειά τους ιδρύματα να επενδύουν όλα τα πάγιά τους κατά τρόπο συνετό.

2. Τα πάγια στοιχεία που κρατούνται για καθεστώτα στα οποία τα μέλη φέρουν τον επενδυτικό κίνδυνο επενδύονται σύμφωνα με τους ακόλουθες κανόνες:

(α) τα πάγια επενδύονται με σκοπό να εξασφαλίζεται η ασφάλεια, η ποιότητα, η ρευστότητα και η αποδοτικότητα του χαρτοφυλακίου στο σύνολό του,

(β) τα πάγια στοιχεία διαφοροποιούνται με κατάλληλο τρόπο προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε σώρευση κινδύνων στο σύνολο του χαρτοφυλακίου,

(γ) οι επενδύσεις στην χρηματοδοτούσα επιχείρηση δεν υπερβαίνουν το 5% του χαρτοφυλακίου στο σύνολό του. Όταν το ίδρυμα λειτουργεί για λογαριασμό ομίλου επιχειρήσεων, οι επενδύσεις σε χρηματοοικονομικά μέσα που εκδίδουν οι εν λόγω επιχειρήσεις πραγματοποιούνται συνετά, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη της δέουσας διαφοροποίησης.

3. Τα κράτη μέλη επιβάλλουν στα εγκατεστημένα στην επικράτειά τους ιδρύματα την υποχρέωση να τοποθετούν όλα τα πάγια που αντιπροσωπεύουν τα τεχνικά αποθεματικά τους σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές:

(α) τα πάγια αυτά τοποθετούνται συνετά, σύμφωνα με μεθόδους προσαρμοσμένες στη φύση και τη διάρκεια των προβλεπόμενων συνταξιοδοτικών παροχών και κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια, η ποιότητα, η ρευστότητα και η αποδοτικότητα του χαρτοφυλακίου στο σύνολό του,

(β) τα πάγια πρέπει να διαφοροποιούνται με κατάλληλο τρόπο προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε σώρευση κινδύνων στο σύνολο του χαρτοφυλακίου,

(γ) οι τοποθετήσεις σε χρηματοοικονομικά μέσα που εκδίδει η χρηματοδοτούσα επιχείρηση δεν υπερβαίνουν το 5% των τεχνικών αποθεματικών. Όταν το ίδρυμα ασκεί δραστηριότητες για λογαριασμό ομίλου επιχειρήσεων, οι επενδύσεις στις επιχειρήσεις πραγματοποιούνται συνετά, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη της δέουσας διαφοροποίησης.

4. Τα κράτη μέλη δεν επιβάλλουν στα ιδρύματα την υποχρέωση να πραγματοποιούν τις τοποθετήσεις τους σε συγκεκριμένες κατηγορίες παγίων.

5. Τα κράτη μέλη δεν θέτουν ως προϋπόθεση σε ένα ίδρυμα ή στον υπεύθυνο για τις επενδύσεις του την προηγούμενη έγκριση ή τη συστηματική κοινοποίηση των αποφάσεών του όσον αφορά τις τοποθετήσεις του.

6. Σύμφωνα με τις διατάξεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 έως 5, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν στα εγκατεστημένα στην επικράτειά τους ιδρύματα αναλυτικότερους κανόνες προκειμένου να καλύπτονται όλα τα καθεστώτα που διαχειρίζονται τα εν λόγω ιδρύματα.

Εν πάση περιπτώσει, στα εν λόγω ιδρύματα, περιέχεται η δυνατότητα να:

(α) επενδύουν μέχρι 70% των παγίων που αντιπροσωπεύουν τα τεχνικά αποθεματικά τους ή το σύνολο του χαρτοφυλακίου για τα καθεστώτα στα οποία ο επενδυτικός κίνδυνος βαρύνει τα μέλη, σε μερίδια, κινητές αξίες, εξομοιούμενες προς μερίδια και ομόλογα επιχειρήσεων και αποφασίζουν τα ίδια ως προς το σχετικό βάρος των τίτλων αυτών στο επενδυτικό τους χαρτοφυλάκιο,

(β) διακρατούν πάγια εκφρασμένα σε μη ισότιμα νομίσματα μέχρι ποσού τουλάχιστον 30% των τεχνικών αποθεματικών τους,

(γ) επενδύουν σε επιχειρηματικά κεφάλαια.

7. Η παράγραφος 6, δεύτερο εδάφιο, δεν εμποδίζει τις αρμόδιες αρχές να επιβάλλουν την εφαρμογή αυστηρότερων κανόνων τοποθέτησης σε μεμονωμένη βάση, υπό την προϋπόθεση ότι δικαιολογούνται για εποπτικούς λόγους, ιδίως σε συνάρτηση με τις υποχρεώσεις που έχει συνάψει το ίδρυμα.

Άρθρο 19 Διαχείριση και φύλαξη

1. Τα κράτη μέλη δεν περιορίζουν την ελευθερία των ιδρυμάτων να διορίζουν για τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου τους διαχειριστές επενδύσεων εγκατεστημένους σε άλλο κράτος μέλος, οι οποίοι έχουν επίσημη άδεια για την άσκηση της δραστηριότητας αυτής, σύμφωνα με τις οδηγίες 92/96/EΟΚ, 93/22/EΟΚ και 2000/12/ΕΚ.

2. Τα κράτη μέλη δεν περιορίζουν την ελευθερία των συνταξιοδοτικών ιδρυμάτων να αναθέτουν τη φύλαξη των περιουσιακών τους στοιχείων σε θεματοφύλακες εγκατεστημένους σε άλλο κράτος μέλος, οι οποίοι έχουν λάβει επίσημη άδεια για την άσκηση αυτής της δραστηριότητας σύμφωνα με τις οδηγίες 93/22/EΟΚ ή 2000/12/ΕΚ ή είναι αποδεκτοί ως θεματοφύλακες για τους σκοπούς της οδηγίας 85/611/EΟΚ.

Άρθρο 20 Διασυνοριακές δραστηριότητες

1. Τα κράτη μέλη επιτρέπουν στις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες που είναι εγκατεστημένοι στην επικράτειά τους να προσφεύγουν στις υπηρεσίες ιδρυμάτων επαγγελματικής συνταξιοδότησης που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας σε άλλα κράτη μέλη. Επιτρέπουν, επίσης, σε ιδρύματα συνταξιοδοτικών παροχών εγκατεστημένα στην επικράτειά τους να δέχονται χρηματοδότηση από χρηματοδότες εγκατεστημένους στην επικράτεια άλλων κρατών μελών.

2. Εάν μια επιχείρηση ή ιδιώτες επιθυμούν να προσφύγουν στις υπηρεσίες ενός ιδρύματος εγκατεστημένου σε άλλο κράτος μέλος, το κοινοποιούν στην αρμόδια αρχή στην οποία βρίσκεται η εν λόγω επιχείρηση.

3. Τα κράτη μέλη απαιτούν από τα ιδρύματα που προτίθενται να χρηματοδοτηθούν από μια επιχείρηση ή ιδιώτες εγκατεστημένους στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους να παρέχουν τις ακόλουθες πληροφορίες όταν προβαίνουν στην κοινοποίηση:

(α) το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου είναι εγκατεστημένη η χρηματοδοτούσα επιχείρηση ή οι ιδιώτες,

(β) το όνομα της χρηματοδοτούσας επιχείρησης,

(γ) τους όρους του καθεστώτος το οποίο προτίθεται να διαχειριστεί το ίδρυμα στο κράτος μέλος υποδοχής.

4. Εκτός από την περίπτωση κατά την οποία η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής έχει λόγους να αμφιβάλλει για το κατά πόσον η επάρκεια την διοικητικής οργάνωσης ή η χρηματοοικονομική κατάσταση του ιδρύματος ή η εντιμότητα και τα επαγγελματικά προσόντα των διοικητικών στελεχών του ιδρύματος συμβιβάζονται με τις προτεινόμενες συναλλαγές στο κράτος μέλος υποδοχής, κοινοποιεί τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 3 στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους υποδοχής εντός τριών μηνών από την ημερομηνία παραλαβής των πληροφοριών αυτών.

5. Πριν αρχίσει το ίδρυμα να διαχειρίζεται ένα καθεστώς στο κράτος μέλος υποδοχής, οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους υποδοχής έχουν στη διάθεσή τους δύο μήνες από την ημερομηνία παραλαβής των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 3 για να επισημάνουν, εφόσον χρειαστεί, στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής, τις σχετικές διατάξεις που ισχύουν στους τομείς της εργασίας και της κοινωνικής πρόνοιας βάσει των οποίων πρέπει να γίνει η διαχείριση του καθεστώτος αυτού στο κράτος μέλος υποδοχής. Οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους καταγωγής κοινοποιούν τις πληροφορίες αυτές στο ίδρυμα.

6. Από την ημερομηνία παραλαβής της κοινοποίησης που αναφέρεται στην παράγραφο 5 ή σε περίπτωση που δεν υπάρξει κοινοποίηση από τις αρχές, μετά τη λήξη της προθεσμίας που προβλέπεται στην παράγραφο 5, το ίδρυμα μπορεί να αρχίσει να διαχειρίζεται το καθεστώς στο κράτος μέλος υποδοχής σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις που ισχύουν στους τομείς της εργασίας και της κοινωνικής πρόνοιας.

7. Οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους υποδοχής κοινοποιούν στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους καταγωγής οποιαδήποτε μεταβολή όσον αφορά τα χαρακτηριστικά του καθεστώτος του οποίου η διαχείριση πραγματοποιείται στο κράτος μέλος υποδοχής.

Άρθρο 21 Εφαρμογή

1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2003 τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των βασικών διατάξεων εσωτερικού δικαίου που εκδίδουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 22 Έναρξη της ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 23 Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1-9. Δεν εφαρμόζεται καθότι η Επιτροπή δεν χορηγεί χρηματοδοτική συνδρομή

10. Διοικητικές δαπάνες (Μέρος Α του τμήματος III του γενικού προϋπολογισμού)

10.1 Επιπτώσεις στον αριθμό θέσεων

Δεν απαιτούνται συμπληρωματικές θέσεις. Οι διοικητικές δαπάνες που συνδέονται με την εφαρμογή αυτής της οδηγίας μπορούν να καλυφθούν από τους υπάρχοντες πόρους της Επιτροπής.

ΔΕΛΤΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ, ΕΠΙ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΜΜΕ)

TΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις δραστηριότητες ιδρυμάτων επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών.

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑΣ:

Η ΠΡΟΤΑΣΗ

1. Γιατί με βάση την αρχή της επικουρικότητας, κρίνεται απαραίτητη η κοινοτική νομοθεσία στον τομέα αυτόν και ποιοι είναι οι κυριότεροι στόχοι της

Εν αντιθέσει προς τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές και επενδυτικές επιχειρήσεις, τα ΙΕΣΠ δεν υπόκεινται μέχρι σήμερα σε καμία κοινοτική εποπτική ρύθμιση. Τα εν λόγω ιδρύματα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως προς την προώθηση της κοινωνικής συνοχής και τη χρηματοδότηση της οικονομίας σε όλα τα κράτη μέλη. Εν όψει της γήρανσης του πληθυσμού της Ένωσης και της ανάγκης χρηματοδότησης των μελλοντικών συνταξιούχων, είναι ζωτικής σημασίας να εξασφαλιστεί ότι θα μπορούν να λειτουργούν υπό τις κατάλληλες συνθήκες ασφάλειας και αποτελεσματικότητας, επωφελούμενα των πλεονεκτημάτων της ενιαίας αγοράς και του ευρώ. Ο κλάδος των συντάξεων χαρακτηρίζεται από τον εξαιρετικά μακροπρόθεσμο χαρακτήρα των δραστηριοτήτων του, τόσον όσον αφορά τις υποχρεώσεις όσον και τις τοποθετήσεις των ΙΕΣΠ.

Οι εθνικές νομοθεσίες θέτουν εμπόδια ως προς την πλήρη εκμετάλλευση των πλεονεκτημάτων της ενιαίας αγοράς και του ευρώ. Οι κυριότεροι στόχοι της οδηγίας είναι οι ακόλουθοι:

- Εξασφάλιση της κατάλληλης προστασίας των συμφερόντων των μελών και των δικαιούχων των συνταξιοδοτικών καθεστώτων και πραγματοποίηση ασφαλών και αποδοτικών τοποθετήσεων.

- Ελεύθερη επιλογή των διαχειριστών παγίων και των καταθετών στην Ένωση και διατήρηση δίκαιου ανταγωνισμού μεταξύ όλων των φορέων παροχής συνταξιοδοτικών υπηρεσιών.

- Προώθηση των διασυνοριακών δραστηριοτήτων και δημιουργία μιας πραγματικής ενιαίας αγοράς συμπληρωματικών συντάξεων.

- Ενθάρρυνση των επενδύσεων των ΙΕΣΠ στην Ένωση.

Με πλήρη σεβασμό της αρμοδιότητας των κρατών μελών να οργανώνουν τον κλάδο των συντάξεών τους σε συνάρτηση με τις εθνικές συνθήκες και τις απαιτήσεις (για παράδειγμα της ισχύουσας νομοθεσίας στους τομείς της εργασίας και της κοινωνικής πρόνοιας), η οδηγία αποσκοπεί στην εξεύρεση της καλύτερης δυνατής ισορροπίας μεταξύ ασφάλειας και χρηματοοικονομικής πρόσβασης.

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

2. Ποιοι επηρεάζονται από την πρόταση;

- Ποιοι τομείς επιχειρηματικών δραστηριοτήτων

Η πρόταση θα επηρεάσει τόσο τους εργοδότες όλων των κλάδων (ιδίως αυτούς που ασκούν διασυνοριακές δραστηριότητες) όσο και το σύνολο των φορέων επαγγελματικών συντάξεων που διαχειρίζονται ΙΕΣΠ (συνταξιοδοτικά ταμεία, ιδρύματα «τύπου ασφαλειών» όπως τα "Pensionskassen" ή τα προγράμματα ομαδικής ασφάλισης ζωής, επενδυτικά ταμεία).

- Τι μεγέθη επιχειρήσεων (ποια είναι η συγκέντρωση μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων)

Δυνητικά, όλες τις επιχειρήσεις (μεγάλες και μικρές) όλων των κρατών μελών, καθώς και ευρεία κλίμακα ΙΕΣΠ που λειτουργούν στα κράτη μέλη (για παράδειγμα συνταξιοδοτικά ταμεία, προγράμματα ασφάλισης και επενδυτικά ταμεία). Προτείνεται, ωστόσο, μια ρήτρα de minimis ως επιλογή στα κράτη μέλη για τα ιδρύματα που διαχειρίζονται πολύ περιορισμένης εμβέλειας συνταξιοδοτικά καθεστώτα (λιγότερο από 100 μέλη και δικαιούχοι), τα οποία μάλλον δεν ενδιαφέρονται για οποιασδήποτε μορφής διασυνοριακή δραστηριότητα. Ρήτρα του είδους αυτού θα διευκολύνει την εποπτεία στα κράτη μέλη στα οποία ο αριθμός των καθεστώτων είναι σημαντικός.

- Υπάρχουν ιδιαίτερες γεωγραφικές περιοχές της Κοινότητας όπου βρίσκονται οι επιχειρήσεις αυτές

Τα ΙΕΣΠ υπάρχουν υπό διάφορες μορφές σε όλη την Κοινότητα. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των παγίων (ως ποσοστό του ΑΕΠ) είναι επενδεδυμένο από συνταξιοδοτικά ταμεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις Κάτω Χώρες και την Ιρλανδία.

3. Τι μέτρα πρέπει να λάβουν οι επιχειρήσεις για να συμμορφωθούν με την πρόταση;

Οι επιχειρήσεις πρέπει να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις εποπτείας ανάλογα με τη φύση του ΙΕΣΠ και των καλυπτόμενων κινδύνων. Αυτές οι ελάχιστες απαιτήσεις, οι οποίες θα καθιστούν δυνατή την αμοιβαία αναγνώριση των εθνικών μηχανισμών εποπτείας, αφορούν ιδιαίτερα: την ειδίκευση της επιχείρησης, τους όρους λειτουργίας, την κατάρτιση ετήσιων λογαριασμών και έκθεσης διαχείρισης, την κοινοποίηση των πληροφοριών και των αρχών στις οποίες βασίζεται η επενδυτική πολιτική στα μέλη και τους δικαιούχους, ορισμένες διατάξεις σχετικές με τα τεχνικά αποθεματικά και τη χρηματοδότηση, τις απαιτήσεις ως προς τους ιδίους πόρους σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και τους επενδυτικούς κανόνες.

Με την πρόταση δεν δημιουργείται νέο ολοκληρωμένο καθεστώς εποπτείας για τα ΙΕΣΠ, αλλά συντονίζονται στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό οι εθνικές προσεγγίσεις και οι αρχές εποπτείας που εφαρμόζονται ήδη στα κράτη μέλη.

4. Ποιες είναι οι πιθανές οικονομικές συνέπειες;

- Στην απασχόληση

Αναμένεται ότι οι συνέπειες θα είναι θετικές. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν επιλέξει να βασιστούν περισσότερο στα καθεστώτα που λειτουργούν μέσω κεφαλαιοποίησης για να συμπληρώσουν τις βασικές διατάξεις κοινωνικής ασφάλισης. Η ενιαία αγορά και το ευρώ μπορούν να καταστήσουν τη σώρευση αυτών των πόρων πολύ αποδοτικότερη. Αυτή η βελτίωση της αποδοτικότητας μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα είτε την καταβολή υψηλότερων συντάξεων και να συμβάλει με τον τρόπο αυτό στη διατήρηση των βασικών κρατικών διατάξεων, είτε να επιτρέψει τη μείωση των κοινωνικών επιβαρύνσεων για τις συντάξεις και τοιουτοτρόπως να έχει θετικές συνέπειες για την απασχόληση.

- Στις επενδύσεις και στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων

Μπορούν να αναμένονται επίσης θετικές συνέπειες και στον τομέα αυτό. Τα ΙΕΣΠ θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ολοκλήρωση, την αποτελεσματικότητα και τη ρευστότητα των κεφαλαιαγορών της ΕΕ. Ως εξαιρετικά μακροπρόθεσμοι επενδυτές, βρίσκονται σε ιδανική θέση για να χρηματοδοτήσουν ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Η ασφάλεια και η αποδοτικότητα των επενδυτικών χαρτοφυλακίων είναι πρωταρχικός στόχος, η θέσπιση όμως ενός κοινοτικού πλαισίου μπορεί εξίσου να επιτρέψει στα ΙΕΣΠ να συμβάλουν στην αποτελεσματικότερη κατανομή της αποταμίευσης στην Ένωση.

Δεδομένης της δημογραφικής εξέλιξης που παρατηρείται στην ΕΕ, αυξάνεται η ζήτηση για συντάξεις με κεφαλαιοποίηση. Την εποχή αυτή πολλοί εργοδότες (συνήθως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις) δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να αγοράζουν προγράμματα ασφάλισης για τους υπαλλήλους τους. Μπορεί να αναμένεται ότι μια κοινοτική οδηγία στον τομέα αυτό θα προσφέρει περισσότερες δυνατότητες στον τομέα της επαγγελματικής συνταξιοδότησης.

- Στην ανταγωνιστική θέση των επιχειρήσεων

Ακόμη και στον τομέα αυτό μπορούν να αναμένονται θετικές συνέπειες. Λόγω έλλειψης οποιουδήποτε συντονισμού σε κοινοτικό επίπεδο, τα ΙΕΣΠ είναι τα μόνα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είναι σε θέση να παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε άλλο κράτος μέλος εκτός του δικού τους. Έχει υπολογιστεί ότι το κόστος που αντιπροσωπεύει για μια πανευρωπαϊκή επιχείρηση η λειτουργία συστημάτων επαγγελματικής συνταξιοδότησης διαφορετικών σε κάθε κράτος μέλος ανέρχεται σε 40 εκατ. ευρώ ετησίως. Το να επιτραπεί στα ΙΕΣΠ να διαχειρίζονται καθεστώτα συνταξιοδότησης για επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος θα τους παρείχε τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν οικονομίες κλίμακας σε διάφορα επίπεδα, αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα της επενδυτικής πολιτικής τους μέσω της συγκέντρωσης των παγίων, απλουστεύοντας τις διοικητικές διατυπώσεις και περιορίζοντας το συμβιβάσιμό τους προς τους κανόνες εποπτείας και ως προς την πληροφόρηση μίας μόνον εποπτικής αρχής. Θα διευκολυνθεί, εξάλλου, η επαγγελματική κινητικότητα: ένας εργαζόμενος θα μπορούσε πολύ ευκολότερα να καταλάβει μια θέση σε άλλο κράτος μέλος, εάν μπορούσε να παραμένει μέλος του ίδιου ΙΕΣΠ, ενώ οι πολυεθνικές επιχειρήσεις θα αντιμετώπιζαν λιγότερες δυσκολίες για να μεταθέσουν τους υπαλλήλους τους από ένα κράτος μέρος σε άλλο.

5. Περιλαμβάνονται στην πρόταση μέτρα ώστε να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (λιγότερες ή διαφορετικές απαιτήσεις, κλπ);

Προτείνεται μια ρήτρα de minimis ως επιλογή στα κράτη μέλη για τα ιδρύματα που διαχειρίζονται πολύ περιορισμένης εμβέλειας συνταξιοδοτικά καθεστώτα (λιγότερο από 100 μέλη και δικαιούχοι), τα οποία μάλλον δεν ενδιαφέρονται για οποιασδήποτε μορφής διασυνοριακή δραστηριότητα. Ρήτρα της μορφής αυτής θα διευκολύνει την εποπτεία στα κράτη μέλη στα οποία ο αριθμός των καθεστώτων είναι σημαντικός.

ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ

6. Πίνακας οργανώσεων, με τις οποίες έγιναν διαβουλεύσεις σχετικά με την πρόταση και παράθεση των κυριότερων απόψεών τους.

Πριν από την κατάρτιση της πρότασης αυτής, η Επιτροπή δημοσίευσε Πράσινο Βιβλίο. Έλαβε σχετικά με το θέμα αυτό τα σχόλια 80 περίπου ενδιαφερομένων μερών (επιχειρήσεων του κλάδου, διοικήσεων των κρατών μελών, οργανώσεων προστασίας καταναλωτών, συνδικαλιστικών οργανώσεων, πανεπιστημίων), τα περισσότερα από τα οποία μετείχαν επίσης σε ακρόαση που διοργανώθηκε στη συνέχεια. Τα αποτελέσματα αυτής της περιόδου διαβούλευσης που ακολούθησε τη δημοσίευση του Πράσινου Βιβλίου παρουσιάστηκαν συνοπτικά σε ανακοίνωση, η οποία με τη σειρά της προκάλεσε πολλές αντιδράσεις από πλευράς ενδιαφερομένων μερών. Το γεγονός ότι ο γενικός τόνος των παρεμβάσεων αυτών υπήρξε θετικός, ενθάρρυνε την Επιτροπή να καταρτίσει οδηγία για την εποπτεία στον τομέα των συμπληρωματικών συντάξεων. Το ΕΚ και η ΟΚΕ εξέδωσαν, από την πλευρά τους ψηφίσματα με τα οποία εγκρίνονταν οι βασικές κατευθύνσεις της ανακοίνωσης της Επιτροπής.

Η Επιτροπή κινήθηκε διαβουλευόμενη στενά με τις κυριότερες ενώσεις που εκπροσωπούν τον κλάδο καθ´ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας κατάρτισης της παρούσας απόφασης:

Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (EFRP), που εκπροσωπεί τον κλάδο των συνταξιοδοτικών ταμείων, υποδέχεται με ιδιαίτερη ικανοποίηση την υιοθετηθείσα θεσμική προσέγγιση. Η εν λόγω ομοσπονδία εκδηλώνει ζωηρά την επιθυμία της να υπάρξει πρόοδος όσον αφορά τη διασυνοριακή δραστηριότητα των ΙΕΣΠ, ώστε να καταστεί δυνατό να πραγματοποιηθούν οικονομίες κλίμακας και να βρεθεί η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και δυνατότητας οικονομικής κάλυψης. Ωστόσο, το κανονιστικό πλαίσιο που θα τεθεί σε εφαρμογή πρέπει να είναι ουδέτερο όσον αφορά τις επιλογές των κρατών μελών στους τομείς της κοινωνικής πρόνοιας, της φορολογίας και της εργασίας και να καλύπτει όλους τους φορείς παροχής επαγγελματικών συντάξεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ασφαλίσεων (CEA), η οποία εκπροσωπεί τον κλάδο των ασφαλίσεων, υποστηρίζει επίσης την θεσμική προσέγγιση. Κατά την άποψή της, ένα συνταξιοδοτικό προϊόν συνίσταται ως εκ της φύσεώς του σε παροχές ποικίλης χρονικής διάρκειας σε σχέση με τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου και πρέπει να καλύπτεται η προστασία έναντι βιομετρικών κινδύνων. Όλα τα ιδρύματα, ανεξαρτήτως του καθεστώς που υιοθετούν - δηλαδή καθορισμένες εισφορές ή καθορισμένες παροχές - πρέπει να υπόκεινται στις απαιτήσεις ως προς τα τεχνικά αποθεματικά και την κατάλληλη χρηματοδότηση, δεδομένου ότι έχουν αναλάβει « σταθερές υποχρεώσεις » χρηματοοικονομικού χαρακτήρα (για παράδειγμα, επενδυτικός κίνδυνος) ή τεχνικού χαρακτήρα (για παράδειγμα, θνησιμότητα).

Η Συμβουλευτική Ομάδα Ενώσεων Αναλογιστών των Χωρών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία εκπροσωπεί το επάγγελμα των αναλογιστών, θεωρεί ότι τα προτεινόμενα μέτρα μπορούν λογικά να υιοθετηθούν από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και ότι θα ενθαρρύνουν ιδιαίτερα τις διασυνοριακές δραστηριότητες των ΙΕΣΠ. Το ακριβές πεδίο εφαρμογής της οδηγίας θα προσδιοριστεί με σαφήνεια σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, για κάθε χώρα κατά περίπτωση. Μπορούν να προβλεφθούν εξαιρέσεις de minimis για ορισμένες διατάξεις ώστε η επιβάρυνση να είναι χαμηλότερη για τα μικρά ΙΕΣΠ.

Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ταμείων και Εταιριών Επενδύσεων (FEFSI), η οποία εκπροσωπεί τα επενδυτικά ταμεία, δέχεται με ικανοποίηση το διαχωρισμό μεταξύ παροχής συμπληρωματικών συντάξεων και παραδοσιακών αποταμιευτικών μακροπρόθεσμων προϊόντων. Τα συνταξιοδοτικά καθεστώτα μπορούν να περιέχουν προαιρετικές ρήτρες προκειμένου να καλύπτονται οι βιομετρικοί κίνδυνοι, αλλά η τελική απόφαση πρέπει να λαμβάνεται από κάθε κράτος μέλος ή από τους ίδιους τους υπαλλήλους (αρχή της συμπληρωματικότητας).

Η Ευρωπαϊκή Ένωση Συνεργατικής και Αμοιβαίας Ασφάλισης (ACME) υποστηρίζει γενικά την προσέγγιση της Επιτροπής. Όσον αφορά τις διατάξεις τις σχετικές με τα τεχνικά αποθεματικά, τη χρηματοδότηση και τους κανονιστικούς ιδίους πόρους, θα προτιμούσε κατά βάση να θεσπιστούν οι ίδιοι κανόνες με αυτούς που ισχύουν για τις επιχειρήσεις ασφάλειας ζωής.

Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικαλιστικών Ενώσεων (ETUC) τάσσεται, επίσης, υπέρ της πρωτοβουλίας. Για να υπάρξει πραγματική πρόοδος στον τομέα των συνταξιοδοτήσεων, το θέμα δεν πρέπει να προσεγγίζεται μόνον από την άποψη της χρηματοδότηση