Δεκαέξι κράτη μέλη (BG, CY, CZ, DE, EST, EL, ES, FR, HR, IE, IT, LT, LV, PL, SI, SK) ανέφεραν ότι θα ενδιαφέρονταν να αυξήσουν τις ανταλλαγές οργάνων με άλλα κράτη μέλη, κυρίως σε περιπτώσεις παιδιών (14), λιγότερο συχνά μεταμοσχευμένων οργάνων (9) ή σε περιπτώσεις ασυμβατότητας τύπων αίματος ABO (8). Ορισμένα κράτη μέλη εξέφρασαν δυσκολίες όσον αφορά άλλες ειδικές περιπτώσεις, όπως οι υπερανοσοποιημένοι ασθενείς (CY, IT), καθώς και επείγοντα περιστατικά που απαιτούν ταχεία αντιμετώπιση (PL). Για όλες αυτές τις ειδικές περιπτώσεις, τα κράτη μέλη θεωρούν ότι η αύξηση των ανταλλαγών αποτελεί ευκαιρία για την αύξηση του αριθμού των δοτών, που θα αυξήσει με τη σειρά του την πιθανότητα οι ασθενείς να είναι συμβατοί με έναν συγκεκριμένο δότη και να λάβουν μόσχευμα. Αυτό ισχύει ιδίως για τα μικρά κράτη μέλη, καθώς και για τους ασθενείς που είναι δύσκολο να υποβληθούν σε μεταμόσχευση ή όταν δεν υπάρχει εθνικό πρόγραμμα μεταμόσχευσης οργάνων. Στην περίπτωση των παιδιών, σχετίζεται επίσης με τον μικρό αριθμό παιδιατρικών αποβιωσάντων δοτών ή την έλλειψη εμπειρογνωσίας και ειδικών προγραμμάτων μεταμόσχευσης για παιδιά για ορισμένα όργανα (τα οποία σχετίζονται και πάλι με τον μικρό αριθμό περιστατικών και τη δυσκολία διατήρησης ενός προγράμματος ύψιστης ποιότητας) (CZ, HR, SI, SK). Ένα κράτος μέλος (DK) δήλωσε ότι μια πιθανή αύξηση της συνεργασίας θα οργανωνόταν πιθανότατα και κατά κύριο λόγο μέσω του αρμόδιου EOEO.

Όλα τα κράτη μέλη ανέφεραν ανταλλαγές οργάνων με άλλα κράτη μέλη, και 20 κράτη μέλη ανέφεραν συμμετοχή σε ανταλλαγή οργάνων μέσω ευρωπαϊκών οργανισμών ανταλλαγής οργάνων (EOEO), όπως οι οργανισμοί Scandiatransplant και Eurotransplant, με σύναψη ειδικών συμφωνιών. Εννέα κράτη μέλη ανέφεραν επίσης ανταλλαγές οργάνων με τρίτες χώρες (AT, CY, DK, FR, IE, IT, LT, PL, SE). Ένα κράτος μέλος (ΙΤ) αναφέρθηκε επίσης σε συμμετοχή σε διεθνή προγράμματα διασταυρούμενης δωρεάς νεφρών για μεταμόσχευση από ζώντες δότες.

Τα περισσότερα μητρώα των κρατών μελών (17) περιλαμβάνουν δεδομένα για το 100 % των ζώντων δοτών, ενώ η Ιταλία αναφέρει δεδομένα για το 94 %, οι Κάτω Χώρες για το 67 % και τρία άλλα κράτη μέλη (BE, BG, DE) δεν διαθέτουν αριθμητικά στοιχεία (βλ. γράφημα 1). Τα δεδομένα παρακολούθησης για τους ζώντες δότες καταγράφονται πλήρως σε μητρώα εννέα κρατών μελών (βλ. γράφημα 2). Σε επτά άλλα κράτη μέλη (DK, ES, IT, NL, PL, PT, SK), το ποσοστό των δοτών με δεδομένα παρακολούθησης που περιλαμβάνονται στο μητρώο κυμαίνεται μεταξύ 50 και 98 %. Έξι κράτη μέλη δεν παρείχαν τα εν λόγω δεδομένα (AT, BE, BG, DE, FR, HU), αλλά ένα εξ αυτών επισήμανε ότι σχεδιάζει να υπολογίσει την πληρότητα των δεδομένων παρακολούθησης το 2022 (AT).

Τα διαστήματα παρακολούθησης της κατάστασης των ζώντων δοτών διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών. Στην Αυστρία, αποστέλλονται αυτοματοποιημένες υπενθυμίσεις στο κέντρο αφαίρεσης με αίτημα να διενεργηθεί ο επόμενος έλεγχος παρακολούθησης της κατάστασης του εν λόγω ζώντος δότη και να καταχωρηθούν τα δεδομένα. Η Δανία ανέφερε ότι υπάρχει καθυστέρηση στην καταχώριση δεδομένων σχετικά με τις πληροφορίες της παρακολούθησης. Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ότι η τήρηση μητρώου για τους ζώντες δότες βελτίωσε τη μακροπρόθεσμη παρακολούθηση της κατάστασής τους (AT, ES, FR), συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης τυποποιημένων χρόνων εξέτασης για αυτούς (AT) ή κανόνων για την ψυχολογική και/ή ψυχιατρική παρακολούθησή τους (PT).

Τα μητρώα διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών ως προς τα χαρακτηριστικά τους και ως προς τον οργανισμό που τα φιλοξενεί. Παρότι τα δεδομένα τηρούνται σε νοσοκομειακό επίπεδο, τα νοσοκομεία τα παρέχουν επίσης στα εθνικά μητρώα. Στην Ισπανία, μπορεί να υπάρχει ένα ενδιάμεσο στάδιο αναφόρτωσης δεδομένων σε περιφερειακό μητρώο, πριν από τη μεταφόρτωσή τους στο εθνικό μητρώο. Τα εθνικά μητρώα φιλοξενούνται είτε από νοσοκομεία / κέντρα μεταμόσχευσης (CY, IE, FI, SI), εθνικές αρμόδιες αρχές (AT, CZ, ES, FR, HU, PL), εθνικούς οργανισμούς μεταμόσχευσης (LV, NL, SK), υπουργεία υγείας (IT, PL), εθνικά ιδρύματα (DE) ή σε μητρώα που τηρούνται από ΕΟΕΟ, όπως οι οργανισμοί Scandiatransplant (DK, EST) και Eurotransplant (BE). Η διαχείριση των περισσότερων μητρώων πραγματοποιείται με εργαλεία ΤΠ, με βάσεις δεδομένων (CZ, IE, HR, PL, PT) και/ή φύλλα Excel (BG, CY, CZ, LV). Ένα κράτος μέλος ανέφερε τη χρήση τεκμηρίωσης σε έντυπη μορφή (SI).

Οι συνεργασίες είναι συχνότερες με τις αρχές / τα ενδιαφερόμενα μέρη στον τομέα των ιστών και των κυττάρων απ’ ό, τι με εκείνες στον τομέα του αίματος. Οι αλληλεπιδράσεις με αρχές / ενδιαφερόμενα μέρη από τους τομείς των φαρμάκων ή των ιατροτεχνολογικών προϊόντων είναι μάλλον περιστασιακές. Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ότι άλλες συνεργασίες πραγματοποιούνται με διάφορα ιατρικά ιδρύματα (DE, IT, SI), νοσοκομεία (LV), ιατρικές υπηρεσίες (EST, SE), υπουργεία υγείας (DE, IT) και άλλους φορείς (BG).

Η διαχείριση της υποβολής στοιχείων σχετικά με σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα και αντιδράσεις πραγματοποιείται επίσης μέσω ή σε στενή συνεργασία με EOEO για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στους οργανισμούς Scandiatransplant (DK, EST, FI, LT) και Eurotransplant (AT, BE, DE, HR, HU, NL, SI). Όσον αφορά τα όργανα που ανταλλάσσονται με άλλα κράτη μέλη, οι ΕΟΕΟ δρομολογούν προειδοποιήσεις και υποβάλλουν στοιχεία σε κέντρα και αρμόδιες αρχές. Όλα τα κέντρα μεταμόσχευσης στην περιοχή που καλύπτει ο οργανισμός Scandiatransplant βρίσκονται σε συνεχή άμεση επαφή μεταξύ τους. Ένα κράτος μέλος (BE) δήλωσε ότι κάθε σοβαρό ανεπιθύμητο συμβάν και αντίδραση που αναφέρεται από τον οργανισμό Eurotransplant συζητείται σε εθνική ομάδα εργασίας.

Πολλά κράτη μέλη βασίζονται στους διαύλους επικοινωνίας των ΕΟΕΟ στους οποίους υπάγονται, όπως οι οργανισμοί Eurotransplant (AT, BE, DE, HR, HU, NL, SI) και Scandiatransplant (DK, EST, FI), επισημαίνοντας ότι σπανίως απαιτείται άμεση επαφή μεταξύ της αρμόδιας αρχής και άλλων φορέων, δεδομένου ότι οι ΕΟΕΟ διαθέτουν καθιερωμένες διαδικασίες για την αναφορά τέτοιων συμβάντων ώστε να ειδοποιούν τα κέντρα μεταμόσχευσης (DK).

Σε ορισμένα κράτη μέλη, δεν υπάρχει αυτόματη σύνδεση μεταξύ των δύο συστημάτων και τα σχετικά στοιχεία κοινοποιούνται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή τηλεφωνικώς (DK), ανταλλάσσονται μεταξύ των αρμόδιων εξουσιοδοτημένων φορέων (AT) ή κοινοποιούνται απευθείας στα ιδρύματα ιστών από την αρμόδια αρχή (HU) ή τον εξουσιοδοτημένο φορέα για τα όργανα (SK). Σε άλλες περιπτώσεις, τα σχετικά στοιχεία διαβιβάζονται απευθείας μεταξύ των κέντρων μεταμόσχευσης και των ιδρυμάτων ιστών (BE). Έξι κράτη μέλη (CY, CZ, EL, HR, NL, PT) ανέφεραν ότι δεν υπάρχει διασύνδεση μεταξύ των συστημάτων υποβολής στοιχείων για τη μεταμόσχευση οργάνων και του συστήματος κοινοποίησης που έχει δημιουργηθεί για τη μεταμόσχευση ιστών και κυττάρων.

Στα κράτη μέλη όπου η αρμόδια για τα όργανα αρχή είναι επίσης η αρμόδια αρχή για τους ιστούς και τα κύτταρα (BG, EST, ES, FI, FR, IT, LT, LV, PL, SI), μόλις αναφερθεί ένα περιστατικό, προσδιορίζονται και κοινοποιούνται πιθανά επηρεαζόμενοι λήπτες ιστών και κυττάρων ή ιδρύματα ιστών, καθώς και κέντρα μεταμόσχευσης οργάνων. Τα ίδια εργαλεία/συστήματα βιοεπαγρύπνησης χρησιμοποιούνται για την υποβολή στοιχείων για σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα και αντιδράσεις για όργανα και ιστούς και κύτταρα (EST, FI, FR, SI)· ένα άλλο κράτος μέλος (IT) ανέφερε την ανάπτυξη διαγράμματος ροής για τη διασφάλιση της ορθής κοινοποίησης μεταξύ των διαφόρων εμπλεκόμενων φορέων.

Ένα κράτος μέλος (FI) σημείωσε ότι τα πρωτόκολλα βασίζονται στο πρώτο κύμα της πανδημίας κατά το οποίο δεν χρησιμοποιήθηκαν θετικοί στη νόσο COVID-19 δότες για δωρεά οργάνων, ενώ οι θετικοί στη νόσο λήπτες δεν υποβάλλονταν σε επέμβαση παρά μόνο για ζωτικές ενδείξεις. Από την άλλη πλευρά, η Ισπανία και η Ιταλία ανέφεραν τακτικές επικαιροποιήσεις των πρωτοκόλλων ασφάλειας και των συστάσεων με βάση την εξέλιξη της πανδημίας, καθώς και των πρωτοκόλλων για τον εμβολιασμό των μεταμοσχευθέντων ασθενών. Η Ιταλία εξέδωσε επίσης εθνικό πρωτόκολλο για τη χρήση θετικών στη νόσο COVID-19 δοτών. Στη Γαλλία, μια ομάδα εμπειρογνωμόνων υπέβαλε συστάσεις σχετικά με την εξέταση των δοτών ώστε να αποφεύγεται η μετάδοση της νόσου COVID-19 στους λήπτες, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των οργάνων (ζωτικά έναντι μη ζωτικών οργάνων).

Στην Ιταλία διοργανώθηκαν επίσης διαδικτυακά σεμινάρια για ασθενείς / λήπτες μοσχευμάτων. Ένα κράτος μέλος (PL) ανέφερε ότι έχει προσαρμόσει τις νομικές διαδικασίες που σχετίζονται με τη διαπίστευση των κέντρων μεταμόσχευσης σε ηλεκτρονικά έντυπα.

Ένα κράτος μέλος (DK) σημείωσε ότι οι χώρες στην περιοχή που καλύπτει ο οργανισμός Scandiatransplant ήταν σε θέση να διενεργήσουν διεξοδικούς ελέγχους για τη νόσο COVID-19 πολύ νωρίς κατά τη διάρκεια της πανδημίας και έλαβαν υπόψη τα σχετικά ζητήματα. Για το εν λόγω κράτος μέλος, οι περισσότερες από τις δραστηριότητες μεταμόσχευσης συνεχίστηκαν ως συνήθως χωρίς να υπάρχει συνεχής μείωση των δραστηριοτήτων μεταμόσχευσης. Ένα άλλο κράτος μέλος (SE) ανέφερε ότι δεν υπήρξαν αρνητικές επιπτώσεις στις μεταμοσχεύσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας, με τον αριθμό των μεταμοσχεύσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2021 να είναι πρωτοφανής.

Ωστόσο, η πανδημία δημιούργησε άλλες νέες προκλήσεις για τις αρμόδιες αρχές, όπως προβλήματα με την οργάνωση των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης [δυναμικότητα των μονάδων εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ), διαθεσιμότητα χειρουργικών θαλάμων, εξαντλημένο προσωπικό] (που αναφέρθηκαν από τις CY, DE, ES, HR, IE, IT, SK) ή την ανομοιογενή εξάπλωση της πανδημίας (σε διαφορετικές περιοχές της ίδιας χώρας), η οποία επηρέασε τα προγράμματα μεταμόσχευσης (IT). Τα ταχέως μεταβαλλόμενα μέτρα και καταστάσεις αποτέλεσαν επίσης πρόκληση για αρκετά κράτη μέλη (AT, BE, DE, FR, IE, NL, PT, SI) η οποία απαιτούσε ενημέρωση, συντονισμό (για την καθιέρωση επικαιροποιημένων διαδικασιών) και συνεχή προσαρμογή σε νέα πρωτόκολλα. Ένα κράτος μέλος (SI) ανέφερε ότι απαιτούνται πολλές συνεδριάσεις μεταξύ των μελών του Eurotransplant και ότι πρέπει να συσταθεί ειδική μόνιμη ομάδα εργασίας για την παρακολούθηση των πιο πρόσφατων εξελίξεων και για την προσαρμογή των πολιτικών και των διαδικασιών, όπου χρειάζεται. Ένα άλλο κράτος μέλος (AT) τόνισε επίσης τις προκλήσεις σε σχέση με τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών με τα εθνικά συστήματα διαχείρισης κρίσεων. Τα κράτη μέλη ανέφεραν την έλλειψη επιστημονικών πληροφοριών κατά την έναρξη της πανδημίας (ES, FI) και τον φόβο μετάδοσης της νόσου σε ασθενείς με μόσχευμα (ES). Πρόκληση αποτέλεσε επίσης η εξέταση των υποψήφιων δοτών και η έγκαιρη λήψη εργαστηριακών αποτελεσμάτων (CZ, FR, HU), ενώ η διαλογή των δοτών και των ληπτών ήταν χρονοβόρα (EL, LV.) Άλλες προκλήσεις σχετίζονται με τη δημιουργία κλινικών οδών ελεύθερων της νόσου COVID-19 εντός των νοσοκομείων (FR, IT, LV), τις ελλείψεις δοτών (BG, CY, FR), καθώς και με δυσκολίες στη διεθνή ανταλλαγή οργάνων (SI), μεταξύ άλλων όσον αφορά την υλικοτεχνική υποστήριξη για τις διεθνείς μεταφορές (EST).

Πολλά κράτη μέλη συμφωνούν ότι όλα τα μέτρα που λήφθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας (όπως φαίνεται στο γράφημα 6) εξακολουθούν να είναι αναγκαία και σημαντικά για τις χώρες τους (DE, EST, EL, ES, IE, IT, LT, SI), ενώ άλλα επισήμαναν μόνο συγκεκριμένα μέτρα, ιδίως την ανάγκη για εναρμονισμένα πρωτόκολλα ασφάλειας και ποιότητας βάσει καθοδήγησης όπως αυτή του ECDC (BE, CY, EL, HR, PL), τις ικανότητες και τις δεξιότητες των εμπλεκόμενων επαγγελματιών (BG, CY, CZ, PT, SK) και την εφαρμογή τεχνολογιών συντήρησης οργάνων (BG, CY, EL, HU, SK). Επίσης, ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν τη διασυνοριακή ανταλλαγή οργάνων, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την εναρμόνιση των κριτηρίων και των διαδικασιών (AT, NL, LV). Δύο κράτη μέλη ανέφεραν ότι επικροτούν τις συχνότερες επικαιροποιήσεις των συστάσεων για τον έλεγχο και τον αποκλεισμό των δοτών από το ECDC (EST, SE).

Δύο κράτη μέλη (DK, FR) σημείωσαν ότι δεν απαιτούνται περαιτέρω ειδικά μέτρα.

β. Προτεραιότητες για τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 στον τομέα των οργάνων και για την ενίσχυση του τομέα μακροπρόθεσμα

Τα κράτη μέλη ανέφεραν δύο βασικούς τομείς στους οποίους θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα: i) ενίσχυση της ικανότητας των υπηρεσιών εντατικής θεραπείας και των επαγγελματιών που ασχολούνται με τη διαχείριση, την αφαίρεση και τη μεταμόσχευση οργάνων (BG, ES, IE, IT, NL, PT, SI, SK)· ii) ανάπτυξη καθοδήγησης σε επίπεδο ΕΕ (μεταξύ άλλων όσον αφορά τους θετικούς στη νόσο COVID-19 δότες και λήπτες), η οποία θα επιτρέπει μεγαλύτερη εναρμόνιση μεταξύ των κρατών μελών και περισσότερες διασυνοριακές ανταλλαγές (BE, BG, CY, EST, EL, FI, IE, LT, LV). Επιπλέον, τα πρωτόκολλα ασφάλειας και τα σχέδια έκτακτης ανάγκης θα διασφαλίσουν ότι οι δραστηριότητες μεταμόσχευσης δεν θα μειωθούν σε περίπτωση νέου κύματος πανδημίας (HR, IT). Η συνεργασία επιστημονικών εμπειρογνωμόνων, μεταξύ άλλων για την ολοκληρωμένη συλλογή δεδομένων, αναφέρθηκε επίσης ως βοήθεια για την επιτάχυνση της ανάπτυξης τεκμηριωμένων προσεγγίσεων (DE, FI, PT). Ένα κράτος μέλος (ES) πρότεινε να υπάρχει χώρος για ταχεία ανταλλαγή συστάσεων με τις εθνικές αρμόδιες αρχές και να τους επιτρέπεται να διατυπώνουν κοινές εθνικές συστάσεις για παρατηρήσεις ή προτάσεις. Αναφέρθηκε επίσης η εφαρμογή ψηφιακών λύσεων για τη συλλογή δεδομένων και την παρακολούθηση των εκβάσεων και της επαγρύπνησης μετά τη μεταμόσχευση (BG, EL). Ορισμένα κράτη μέλη αναφέρθηκαν επίσης σε άλλες ανάγκες, σε σχέση με: i) την ανάπτυξη και τη συντήρηση δικτύου πληροφοριών με διασυνοριακούς εταίρους (AT), ii) την εφαρμογή εργαλείων τηλεϊατρικής για την εξασφάλιση της εξ αποστάσεως παρακολούθησης της κατάστασης των ασθενών (IT), iii) την έρευνα (για παράδειγμα για τον αποκλεισμό ή την απόδειξη της οργανο-ειδικής μετάδοσης του SARS-CoV-2 ώστε να μεγιστοποιηθεί η μεταμόσχευση οργάνων με παράλληλη διατήρηση της ποιότητας και της ασφάλειας) (HU). Τέλος, αναφέρθηκαν επίσης η ανάγκη ευαισθητοποίησης των φορέων λήψης αποφάσεων (AT), η στήριξη για την οριοθέτηση των υπηρεσιών δωρεάς και μεταμόσχευσης στα κράτη μέλη (IE), η στενή συνεργασία με περιφερειακά κέντρα μεταμόσχευσης (CZ) και η αντιμετώπιση ζητημάτων υλικοτεχνικής υποστήριξης για τις μεταφορές σε όλα τα κράτη μέλη (BG).

Σύμφωνα με τα κράτη μέλη, η λήψη μέτρων σε επίπεδο ΕΕ είναι η καταλληλότερη λύση για την αντιμετώπιση ορισμένων από αυτές τις προτεραιότητες, και η ιδίως η ανάπτυξη συστάσεων και κατευθυντήριων γραμμών. Ο συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ θεωρείται επίσης επωφελής για την ανταλλαγή εθνικών εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών, συμπεριλαμβανομένης της εναρμόνισης των μέτρων ελέγχου των δοτών, για τη διευκόλυνση της υλικοτεχνικής υποστήριξης εντός της ΕΕ, για την αύξηση των ανταλλαγών οργάνων (με τους ίδιους όρους για τις διασυνοριακές ανταλλαγές) και την αύξηση του αριθμού δοτών, για την έρευνα και την ανταλλαγή επιστημονικών γνώσεων, οι οποίες μπορούν να βελτιωθούν μέσω πλατφορμών μαζικών δεδομένων.

Ένα κράτος μέλος (DE) σημείωσε την ανάγκη για μεγαλύτερη αυτάρκεια σε επίπεδο ΕΕ ώστε να διασφαλίζεται η διαθεσιμότητα των αναγκαίων πόρων [υγρά έκχυσης, ιατροτεχνολογικά προϊόντα (έλεγχος)] και να αποφεύγονται οι ελλείψεις. Πρότεινε επίσης ευρωπαϊκές στρατηγικές για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με την υπερβολική επιβάρυνση του προσωπικού υγειονομικής περίθαλψης, ενώ ένα άλλο κράτος μέλος αναφέρθηκε στην ανάγκη παροχής οικονομικής στήριξης για την εκπαίδευση (SI).

γ. Βόρεια Ιρλανδία

Οι αρχές για τη Βόρεια Ιρλανδία ανέφεραν ότι έλαβαν μέτρα (όλα παρουσιάζονται στο γράφημα 6) κατά τη διάρκεια της πανδημίας και εξακολουθούν να προβαίνουν σε κλινική αναθεώρηση των πολιτικών, καθώς εξελίσσονται οι γνώσεις και η πείρα. Οι αρχές επισήμαναν ότι απαιτείται ένα συνεκτικό πρόγραμμα διαλογής σε όλα τα κράτη μέλη, καθώς και η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τον τύπο της διενεργούμενης εξέτασης, ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής διασυνοριακή ανταλλαγή οργάνων. Ανέφεραν ως πρόκληση την ικανότητα των μονάδων εντατικής θεραπείας, των μονάδων μεταμόσχευσης και την πρόσβαση των ληπτών σε κλίνες ΜΕΘ. Η ανταλλαγή πολιτικών, διαδικασιών, τροποποιημένων πρακτικών και δεδομένων με άλλα κράτη μέλη θεωρείται προτεραιότητα μακροπρόθεσμα για τον μετριασμό των επιπτώσεων της πανδημίας.

6.Άλλες παρατηρήσεις

1.Δυσκολίες κατά την εφαρμογή ή την ερμηνεία της οδηγίας

Μόνο 2 κράτη μέλη (AT, IE) ανέφεραν δυσκολίες όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας, οι οποίες συνδέονται με τον πολύπλοκο συντονισμό με τη συμμετοχή διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών, ή με τη συνεργασία και την ενοποίηση των διαφόρων τομέων και με το στάδιο μάθησης κατά την εισαγωγή του πλαισίου ποιότητας.

Ένα κράτος μέλος (AT) επισήμανε προκλήσεις στην ερμηνεία της οδηγίας, επισημαίνοντας την ανάγκη για σαφείς ορισμούς και εποπτεία. Ένα κράτος μέλος (HU) ανέφερε ότι διαθέτει αυστηρότερους κανόνες από εκείνους που προβλέπονται στην οδηγία, με ετήσια αξιολόγηση του εθνικού του προγράμματος δωρεάς και μεταμόσχευσης οργάνων (η οποία δημοσιοποιείται). Επιπλέον, υπάρχει ένα πρόγραμμα διασφάλισης της ποιότητας σε νοσοκομειακό επίπεδο για τη δωρεά οργάνων, όλα τα απορριπτόμενα όργανα συμπεριλαμβάνονται στο εθνικό μητρώο δωρεάς οργάνων και καταρτίζονται εκθέσεις ποιότητας των οργάνων κατά το στάδιο της αφαίρεσης και της μεταμόσχευσης.

2.Συνάφεια της προτεινόμενης αναθεώρησης της νομοθεσίας για το αίμα, τους ιστούς και τα κύτταρα για τον τομέα των οργάνων

Τα κράτη μέλη (DK, EST, ES, FI, FR, HR, IE, LV, NL, SI) σχολίασαν τους στενούς δεσμούς μεταξύ των νομοθετικών πλαισίων για τα όργανα και τους ιστούς και τα κύτταρα (δεδομένου ότι οι αποβιώσαντες δότες οργάνων είναι περιστασιακά και δότες ιστών) και, σε μικρότερο βαθμό, με το νομοθετικό πλαίσιο για το αίμα, καθώς όλα έχουν τις ίδιες αρχές όσον αφορά την αλτρουιστική δωρεά. Οι αρχές και τα πρότυπα σχετικά με την ασφάλεια και την ποιότητα (συμπεριλαμβανομένης της εναρμόνισης των προληπτικών μέτρων σε σχέση με τη μετάδοση παθογόνων), η προστασία των ζώντων δοτών, η μη εμπορευματοποίηση του ανθρώπινου σώματος, η ιχνηλασιμότητα και η βιοεπαγρύπνηση, καθώς και ο αυξημένος ρόλος των φορέων επιστημονικών εμπειρογνωμόνων στην κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών και την ανταλλαγή γνώσεων, αναφέρθηκαν ως συναφή τόσο για τον τομέα των οργάνων όσο και για τον τομέα του αίματος, των ιστών και των κυττάρων.