30.3.2004 EL C 80/139 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής µε θέµα «Η φορολογία στην
ΕΕ: κοινοί προσανατολισµοί, πιο ενιαίοι φορολογικοί κανόνες και δυνατότητα λήψης αποφάσεων µε
ειδικήπλειοψηφία »
(2004/C 80/33)
Στις 17 Ιουλίου 2003 η ΕΟΚΕ αποφάσισε, βάσει του άρθρου 29.2 του Εσωτερικού Κανονισµού, να καταρτίσει
γνωµοδότηση µε το ανωτέρω θέµα.
Το ειδικευµένο τµήµα «Οικονοµική και νοµισµατική ένωση, οικονοµική και κοινωνική συνοχή »,στο οποίο
ανατέθηκε η προετοιµασία των σχετικών εργασιών της ΕΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωµοδότησή του στις 26 Νοεµβρίου
2003 µε βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Lars Nyberg.
Κατά την 404η σύνοδο ολοµέλειας της 10ης και 11ης ∆εκεµβρίου 2003 (συνεδρίαση της 10ης ∆εκεµβρίου )η
Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε µε 78 ψήφους υπέρ, 23 κατά, και 15 αποχές τηνακόλουθη γνωµοδότηση.
1.Εισαγωγή
1.1. Η φορολογική πολιτική είναι µέρος της µακροοικονοµικής
πολιτικής που βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο της πολιτικήςσυζήτησης, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ. Η
φορολογική πολιτική των κρατών µελών διαφέρει σε µεγάλο βαθµό
από το ένα κράτος στο άλλο. Οι διαφορές δεν έγκεινται µόνοστους φορολογικούς συντελεστές, αλλά γίνονται εµφανείς και
στον τρόπο υπολογισµού της φορολογικής βάσης και στη δοµή
των φορολογικών συστηµάτων, στα φορολογικά έσοδα, τονφορολογικό έλεγχο, κ.λπ.
1.2. Τα διάφορα πολιτικά κόµµατα έχουν διαφορετική αντί-
ληψη για τον τρόπο που θα επιθυµούσαν να εξελίσσονται τα
φορολογικά συστήµατα. Έτσι, κατά τη συζήτηση για τη φορολογίαστους κόλπους της ΕΕ πρέπει, αφενός, να αντιµετωπίζονται οι
διαφορετικές αντιλήψεις των πολιτικών κοµµάτων και, αφετέρου,
να βρίσκεται κοινό σηµείο αναφοράς λόγω των διαφορετικώνχαρακτηριστικών των φορολογικών συστηµάτων στα διάφορακράτη µέλη. Επιπλέον, οι συζητήσεις µπορεί να γίνονται άλλοτε µε
όλα τα κράτη µέλη καιάλλοτε µε τι ς χώρες της ευρωζώνης.
1.3. Κατά συνέπεια, είναι δύσκολο να υπάρξει κοινή προσέγ-
γιση για τα φορολογικά θέµατα, οι δε δυσκολίες µπορεί ναδιαφανούν ήδη κατά την περιγραφή των φορολογικών συστηµάτων,
λόγω των διαφορετικών ορισµών της φορολογίας αλλά και του
γεγονότος ότιόλοιοιτύποιφόρων δεν απαντώνταιαναγκαστι κάσε όλες τις χώρες. Ωστόσο, ελπίζουµε ότι µε αυτή τη γνωµοδότηση
θα µπορέσουµε να δώσουµε ώθηση στη συζήτηση καινα πλησι άσο-
υµε µία όσο το δυνατόν περισσότερο ενιαία άποψη για τουςφόρους καιτην εξέλι ξή τους.
1.4. Αφετηρία µας είναιοικανόνες της Συνθήκης γι α τη
φορολογική πολιτική, καθώς και οι συζητήσεις και προτάσεις τηςΣυνέλευσης για το µέλλον της Ευρώπης. Παρουσιάζουµε µια
σύντοµη περιγραφή των 15 φορολογικών συστηµάτων στην
ΕΕ. Αν καιη ΕΕ θα δι ευρυνθεί το 2004, υποχρεωθήκαµε ναπεριοριστούµε στα σηµερινά κράτη µέλη λόγω της έλλειψηςυλικού.2.Αρµοδιότητακαικανόνεςλήψηςαποφάσεων —Συνθήκη
της Ρώµης και Συνέλευση για το µέλλον της Ευρώπης
2.1. Οι ισχύουσες φορολογικές διατάξεις περιέχονται στα
άρθρα 90-93 της Συνθήκης της Ρώµης. Οικανόνες γι α τη λήψη
αποφάσεων περιέχονται στο άρθρο 93:
2.1.1. « Το Συµβούλιο, αποφασίζοντας οµόφωνα, προτάσει
της Επιτροπής και µετά από διαβούλευση µε το ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο και την Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή, εκδίδει
διατάξεις για την εναρµόνιση των νοµοθεσιών περί των φόρων
κύκλου εργασιών, των ειδικών φόρων καταναλώσεως και τωνλοιπών εµµέσων φόρων, στο βαθµό που η εναρµόνιση αυτή είναιαναγκαία για να εξασφαλισθεί η εγκαθίδρυση και η λειτουργία της
εσωτερικής αγοράς µέσα στην προθεσµία του άρθρου 14.»
2.2. Στη Συνέλευση για το µέλλον της Ευρώπης συζητήθηκαν
διάφορες νέες µορφές διαδικασιών λήψης αποφάσεων στον τοµέα
της φορολογίας. Τα άρθρα 90–92 παραµένουν ως έχουν, µε µόνη
αλλαγή τη νέα αρίθµηση. Στο κείµενο που παραπέµφθηκε για
εξέταση στη ∆ιακυβερνητική ∆ιάσκεψη, οι κανόνες για τη λήψη
αποφάσεων περιέχονται σε δύο άρθρα.
2.2.1. « Άρθρο ΙΙΙ -62
1. Ευρωπαϊκός νόµος ή νόµος πλαίσιο του Συµβουλίου των
Υπουργών θεσπίζει τα µέτρα για την εναρµόνιση των νοµοθεσιώνπερί των φόρων κύκλου εργασιών, των ειδικών φόρων κατανάλωσης
και των λοιπών εµµέσων φόρων, εφόσον η εναρµόνιση αυτή είναι
αναγκαία για να εξασφαλισθεί η λειτουργία της εσωτερικήςαγοράς και να αποφευχθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισµού.
Το Συµβούλιο των Υπουργών αποφασίζει οµόφωνα µετά από
διαβούλευση µε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονοµικήκαι Κοινωνική Επιτροπή.
2. Όταν το Συµβούλιο των Υπουργών, αποφασίζοντας
οµόφωνα µετά από πρόταση της Επιτροπής, διαπιστώνει ότι ταµέτρα της παραγράφου 1αφορούν τη διοικητική συνεργασία
ή την καταπολέµηση της φοροδιαφυγής και της παράνοµης
φοροαποφυγής, εκδίδει µε ειδική πλειοψηφία, κατά παρέκκλισητης παραγράφου 1, ευρωπαϊκό νόµο ή νόµο -πλαίσιο µε τον οποίο
θεσπίζονταιαυτά τα µέτρα. »
C 80/140 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
2.2.2. « Άρθρο ΙΙΙ -63
1. Όταν το Συµβούλιο Υπουργών, αποφασίζοντας οµόφωνα,
µετά από πρόταση της Επιτροπής, διαπιστώσει ότι τα µέτρα για τη
φορολογία των επιχειρήσεων αφορούν τη διοικητική συνεργασία
ή την καταπολέµηση της φοροδιαφυγής και της παράνοµηςφοροαποφυγής, εκδίδει µε ειδική πλειοψηφία ευρωπαϊκό νόµο ήνόµο -πλαίσιο µε τον οποίο θεσπίζονται αυτά τα µέτρα, εφόσον
είναι αναγκαία προκειµένου να εξασφαλισθεί η λειτουργία της
εσωτερικής αγοράς και να αποφευχθούν στρεβλώσεις του ανταγω-νισµού.
2. Ο ευρωπαϊκός νόµος ή ο νόµος -πλαίσιο εκδίδεται µετά από
διαβούλευση µε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονοµική
και Κοινωνική Επιτροπή. »
2.3. Το πρώτο εξ αυτών (άρθρο III-62) περιλαµβάνει δύο
παραγράφους, η πρώτη εκ των οποίων αντικαθιστά το άρθρο 93.
Η γλώσσα έχει εκσυγχρονιστεί και προσαρµοστεί στις ονοµασίες
που προτείνει η Συνέλευση σε άλλα άρθρα. Μια ουσιαστικήαλλαγή είναι ότι εκτός από τη διασύνδεση µε την εσωτερική
αγορά, υποστηρίζεταιότιη εναρµόνι ση µπορεί να είναιαναγκαία
για να αποφευχθεί η στρέβλωση του ανταγωνισµού µεταξύεπιχειρήσεων. Τόσο στο άρθρο III-62 όσο καιστο ΙΙΙ -63χρησιµο-
ποιείται η λέξη «και»στο σηµείο «...η λειτουργία της εσωτερικής
αγοράς και να αποφευχθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισµού ».Για
να αποφευχθούν τυχόν περιπτώσεις όπου µπορεί να υποστηριχθείότιι σχύειµόνο το ένα, το «και»πρέπεινα αντι κατασταθεί από το
«ή».
2.3.1. Το δεύτερο µέρος συνεπάγεται µια εµφανή διεύρυνση,
όχιτων αρµοδι οτήτων αλλά των δυνατοτήτων λήψης αποφάσεωνµε ειδική πλειοψηφία. Ωστόσο, αποφάσεις τόσο σε σχέση µε τη
φορολογική βάση όσο και σε σχέση µε τους φορολογικούς
συντελεστές λαµβάνονταιακόµη µε οµοφωνία.
2.4. Στο άρθρο ΙΙΙ -63διευρύνεται η δυνατότητα λήψης αποφά-
σεων µε ειδική πλειοψηφία µε την εισαγωγή αρµοδιότητας γιαέκδοση νοµοθετικών πράξεων στους τοµείς της διοικητικής συνερ-
γασίας, της καταπολέµησης της φοροδιαφυγής και της παράνοµης
φοροαποφυγής στον τοµέα της φορολογίας των επιχειρήσεων.Έτσι, η φορολογία διευρύνεται και παύει να είναι απλώς έµµεση.
2.5. Καιστα δύο αυτά άρθρα θεσπίζεταιµεν η δυνατότητα
λήψης αποφάσεων µε ειδική πλειοψηφία σε ορισµένες περιορισµέ-νες περιπτώσεις, το Συµβούλιο όµως αποφασίζει σε όλες τις
περιπτώσεις οµόφωνα για θέµατα διοικητικής συνεργασίας φοροδι-
αφυγής ή παράνοµης φοροαποφυγής. Τα θέµατα αυτά αποτελούνκυρίως καθήκον της Επιτροπής. Συνεπώς, τόσο το άρθρο ΙΙΙ -62
όσο καιτο άρθρο III-63 πρέπεινα αρχίζουν ως εξής: «Όταν τα
µέτρα ...».Αυτό συνεπάγεταιδι αγραφή της φράσης «Όταν το
Συµβούλιο των Υπουργών, αποφασίζοντας οµόφωνα, προτάσει τηςΕπιτροπής, διαπιστώνει ότι ».
2.6. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων στους κόλπους της
Συνέλευσης, υπήρξαν προτάσεις για ευρύτερη τροποποίηση τωνάρθρων της Συνθήκης περί φορολογίας. Αφορούσαν κυρίως τηδιεύρυνση των αρµοδιοτήτων εκτός των έµµεσων φόρων και την
αλλαγή της διαδικασίας λήψης αποφάσεων από οµοφωνία σε
ειδική πλειοψηφία για αρκετά φορολογικά θέµατα.
2.7. Τα άρθρα 94 και95 (III-64 καιΙΙΙ -65) πραγµατεύονται
τον τρόπο προσέγγισης της νοµοθεσίας που αφορά την εσωτερικήαγορά. Εν προκειµένω, τα φορολογικά θέµατα εξαιρούνται ρητά
της δυνατότητας λήψης αποφάσεων µε ειδική πλειοψηφία. Στο
άρθρο 96 (III-66) αναφέρεταιότιµπορεί να ληφθεί απόφαση µε
ειδική πλειοψηφία εάν διαπιστωθεί ότι οι διαφορές στη νοµοθεσία
των κρατών µελών µπορούν να στρεβλώσουν τον ανταγωνισµό
στην εσωτερική αγορά. Η φορολογική πολιτική δεν εξαιρείται ρητάκαι, συνεπώς, θα ήταν ενδιαφέρον να εφαρµόσει η Επιτροπή αυτό
το άρθρο δοκιµαστικά, π.χ. στον τοµέα της φορολογίας των
επιχειρήσεων.
2.8. Το άρθρο 175 (III-180) αποτελεί τη νοµική βάση για τη
λήψη οµόφωνων αποφάσεων σχετικά µε τη φορολογία στον τοµέα
του περιβάλλοντος σε αντίθεση µε τις γενικές αποφάσεις για την
περιβαλλοντική πολιτική που µπορούν να λαµβάνονται µε ειδικήπλειοψηφία.
3.Άµεση και έµµεση φορολογία
3.1. Το γεγονός ότιη ίδι α η Συνθήκη ρυθµίζειτα θέµατα
έµµεσης φορολογίας συνδέεταιµε τη σηµασία που αυτή έχειγι ατη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η διάκριση µεταξύ άµεσης
και έµµεσης φορολογίας χρησιµοποιείται, ωστόσο, και σε όλες τις
άλλες περιπτώσεις.
3.2. Μια επιπλέον ταξινόµηση γίνεται συνήθως όταν πρόκειται
για την εργασία, το κεφάλαιο και την κατανάλωση, όπου τα
δύο πρώτα αντιπροσωπεύουν τους άµεσους φόρους Η εικόναπεριπλέκεται ακόµη περισσότερο όταν διαπιστώνει κανείς ότι σε
σχέση µε τις αποδοχές από την εργασία, υπάρχουν τόσο φόρος
εισοδήµατος όσο και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Λόγω τηςπολύ µεγάλης διαφοράς στις κρατήσεις, όταν γίνονται συγκρίσεις
σε σχέση µε το ποσοστό που παρακρατείται από τις αποδοχές για
φόρο εισοδήµατος και κοινωνική ασφάλιση, θα πρέπει πάντα ναλαµβάνονταιυπόψη καιτα δύο αυτά στοι χεία.
3.3. Οι φόροι µπορεί επιπλέον να είναι εθνικοί, περιφερειακοί
ή τοπικοί. Υπάρχουν µεγάλες διαφορές όσον αφορά τον τρόποκατανοµής των φόρων ανάµεσα στα τρία αυτά επίπεδα.
3.4. Ένα είδος φόρου που έχειαποκτήσεισχετι κά µεγαλύτερη
σηµασία, αλλά που δεν µπορεί να περιληφθεί στις παραπάνω
κατηγορίες, είναι οι περιβαλλοντικοί φόροι. Αυτοί µπορούν να
ενσωµατώνονται είτε στο στάδιο της παραγωγής είτε στο στάδιοτης κατανάλωσης καινα είναισυνεπώς, είτε άµεσοιείτε έµµεσοι . Ηονοµασία τους µπορεί να έχειως αποτέλεσµα να µην περι λαµβά-
νονται στις φορολογικές συγκρίσεις, λόγω του ότι συχνά αποκα-
λούνται «τέλη ».Ανεξαρτήτως ονοµασίας, θα πρέπεινα λαµβάνονται
υπόψη στα στοιχεία για τη φορολογία.
30.3.2004 EL C 80/141 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.Συγκρίσεις ανάµεσα στα κράτη µέλη
4.1. Τα στατιστικά µας στοιχεία προέρχονται από την έκδοση
της Στατιστικής Υπηρεσίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Eurostat)
µε τίτλο «Structures of the taxations systems in the European
Union». Τα στοιχεία αυτά παρουσιάζουν ειδικό ενδιαφέρον για
συγκρίσεις, πολλώ δε µάλλον που δεν βασίζονται απλώς στουςισχύοντες φορολογικούς συντελεστές, αλλά λαµβάνουν υπόψη τη
συνολική φορολογία. Για κάθε είδος φόρου παρατίθεται το ποσό
του καταβαλλόµενου φόρου ως ποσοστό της φορολογικής βάσης.Αυτό είναιγνωστό ως «implicit tax rate». Σηµαίνειδε ότιτόσο ο
φορολογικός συντελεστής όσο και ο τρόπος µε τον οποίο
υπολογίζεται η φορολογική βάση επηρεάζουν τα τελικά στοιχεία.Εάν οι συγκρίσεις γίνονται µόνο µε βάση τους φορολογικούς
συντελεστές, µπορεί να είναι παραπλανητικές, καθώς οι κανόνες για
τον υπολογισµό της φορολογικής βάσης µπορούν να διαφέρουνσηµαντικά. Ένας υψηλός φορολογικός συντελεστής µπορεί ναοδηγήσεισε χαµηλά έσοδα από τη φορολογία εάν κατά τον
υπολογισµό της φορολογικής βάσης µπορούν να γίνουν σηµαντι-
κές φορολογικές εκπτώσεις.
4.2. Τα στοιχεία της Ε urostat αφορούν την περίοδο
1995 –2001. Μπορούν να διακριθούν ορισµένες γενικές τάσεις:
(α)µείωση του ποσοστό του φόρου που επιβάλλεται στην εργασία
(µετά από µια περίοδο αύξησής του )· (β)προσπάθειες µείωσης του
φορολογικού συντελεστή για τη φορολογία των επιχειρήσεων καισυγχρόνως αύξησης της φορολογικής βάσης ·και (γ)αυξήσεις των
έµµεσων φόρων στα πλαίσια της αύξησης των «πράσινων »φόρων.
Το τελευταίο έχει, σε πολλές περιπτώσεις, συνδυαστεί µε τη µείωσητης φορολογίας της εργασίας. Ακόµη κιαν υπάρχουν τέτοι ες
τάσεις, η ανάπτυξη της φορολογίας διαφέρει πολύ ανάµεσα στα
κράτη µέλη θα πρέπεινα αποφευχθούν οιαποφάσει ς που ενδέχεταινα αυξήσουν τις διαφορές ανάµεσα στα κράτη µέλη.
4.3. Εάν θελήσεικανείς να κατατάξειτα κράτη µέλη σε
κατηγορίες, διαπιστώνει ότι τα σκανδιναβικά και βόρεια κράτη
έχουν µεγάλο ποσοστό άµεσων φόρων ενώ, κυρίως η Πορτογαλίακαιη Ελλάδα, µεγάλο ποσοστό έµµεσων φόρων. Στη ∆ανία, τοΗνωµένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, το ποσοστό των εισφορών
κοινωνικής ασφάλισης είναι µικρό.
4.4. Όταν γίνονταισυγκρίσει ς σε βάθος χρόνου, θα πρέπεινα
λαµβάνεταιυπόψη ότιοιαλλαγές που επέρχονταιδεν χρει άζεταιναεξαρτώνται από πραγµατικές αλλαγές στα φορολογικά συστήµατα.
Κατά το δεύτερο ήµισυ της δεκαετίας του '90, που ήταν περίοδος
ανάπτυξης, τα εισοδήµατα τόσο των νοικοκυριών όσο και τωνεπιχειρήσεων αυξήθηκαν. Αυτό είχε ως αποτέλεσµα να αυξηθούντα εισοδήµατα από την άµεση φορολογία και στις δύο αυτές
κατηγορίες. Τούτο φαίνεταικαθαρά στον πίνακα II-4.2 της
Εurostat. ∆ηλαδή, αυτό έγινε χωρίς να αλλάξουν ούτε οι φορολογι-
κοί συντελεστές ούτε οι κανόνες για τις φορολογικές βάσεις. Με
το τέλος της περιόδου ανάπτυξης το 2001 σταµάτησε κι αυτή η
αλλαγή, αναµενόταν δε κατά πάσα πιθανότητα να µειωθούν στησυνέχεια τα φορολογικά έσοδα χωρίς ορισµένες αλλαγές του
συστήµατος.
4.5. Το επίπεδο στο οποίο εισπράττονται οι φόροι διαφέρει.
Στην Ελλάδα, σε τοπικό επίπεδο εισπράττεται ποσοστό 1 %της
φορολογίας, ενώ στη ∆ανία το ένα τρίτο. Σε όλα τα σκανδιναβικάκαι βόρεια κράτη, σε τοπικό επίπεδο εισπράττεται µεγάλο ποσοστότων φόρων. Σε περιφερειακό επίπεδο εισπράττεται ιδιαίτερα υψηλό
ποσοστό στις «οµοσπονδιακές »χώρες, δηλ. στη Γερµανία, το
Βέλγιο, την Ισπανία και την Αυστρία. Αυτές οι διαφορές έχουν
σηµασία στην επικράτεια του κάθε κράτους µέλους, αλλά δενδιαδραµατίζουν ρόλο στη µεταξύ τους σχέση. Σε ένα «οµοσπονδι-
ακό »κράτος µπορεί να αποτελεί πρόβληµα η εφαρµογή φορολο-
γικών αποφάσεων σε επίπεδο ΕΕ όταν οι αποφάσεις λαµβάνονται
σε επίπεδο επιµέρους κρατών.
4.6. Η ταξινόµηση των κρατών µελών σε κατηγορίες γίνεται
συχνά µε βάση το ύψος της φορολογίας. Όταν, όµως, εξετάσεικανείς το ύψος της φορολογίας στην εργασία, το κεφάλαιο και
την κατανάλωση αντιστοίχως, προκύπτει µια πιο περίπλοκη εικόνα.
Η Σουηδία και η Φινλανδία εµφανίζονται ως χώρες που επιβάλλουνυψηλή φορολογία καιστους τρει ς αυτούς τοµείς, ενώ η ∆ανία
φορολογεί πολύ βαριά την κατανάλωση αλλά όχι το κεφάλαιο. Το
Ηνωµένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, χώρες µε χαµηλή φορολογία,επιβάλλουν στην πραγµατικότητα σχετικά υψηλή φορολογία στοκεφάλαιο και την κατανάλωση. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, χώρα
µε χαµηλή φορολογία, ο φόρος κατανάλωσης είναι ιδιαίτερα
υψηλός. Ποσοστό µεγαλύτερο του 40 %των φορολογικών εσόδων
εισπράττεται µέσω της έµµεσης φορολογίας. Σε γενικές γραµµές,
η φορολογία της κατανάλωσης θα φαινόταν εντυπωσιακά υψηλή
εάν µόνο κριτήριο ήταν ο γενικός συντελεστής ΦΠΑ. Όταν όµωςληφθούν υπόψη καιάλλοιφόροιεπί των πωλήσεων, καθώς καιη
επίδραση των χαµηλότερων συντελεστών ΦΠΑ, οιδι αφορές ανά-
µεσα στις χώρες µεταβάλλονται. Στο Λουξεµβούργο, το ένα τρίτοτων φορολογικών εσόδων προέρχεται από τη φορολόγηση του
κεφαλαίου. Οιχώρες µε το µεγαλύτερο ποσοστό εσόδων από
περιβαλλοντικούς φόρους είναι η ∆ανία και οι Κάτω Χώρες.
4.7. Για να διαπιστωθεί πόσο αποτελεσµατική είναι η φορολο-
γία, πρέπει να συγκριθούν τα στοιχεία της πραγµατικής φορολο-
γίας µε τους φορολογικούς συντελεστές. Εάν µια χώρα µε σχετικάυψηλό επίπεδο φορολογικών συντελεστών δεν έχει συγχρόνως και
υψηλό επίπεδο φορολογίας, αυτό οφείλεταιείτε στο ότιοι
εκπτώσεις στη φορολογική βάση είναι µεγάλες είτε στο ότι ηείσπραξη των φόρων δεν είναι αποτελεσµατική καθώς η Επιτροπή
καιη Ε urostat χρησιµοποιούν ευρείες φορολογικές βάσεις, όπως
η εργασία, το κεφάλαιο και η κατανάλωση, είναι δύσκολο ναγίνουν συγκρίσεις µε τους πραγµατικούς φορολογικούς συντε-
λεστές. Αυτοί συχνά επηρεάζουν µόνο ένα µέρος αυτών των τριών
φορολογικών τοµέων.
4.7.1. Οι φορολογικές βάσεις που επηρεάζονται ευκολότερα
από τους φορολογικούς κανόνες άλλων χωρών απαντώνται στοντοµέα της φορολογίας του κεφαλαίου. Ωστόσο, θα είναι εξαιρετικά
περίπλοκο να συγκριθεί η φορολογία του κεφαλαίου για να
διαπιστωθεί ποιες φορολογικές βάσεις επηρεάζονται περισσότεροσε άλλες χώρες. Τέσσερα είναιτα κύρι α µέρη που την αποτελούν:
φορολογία επιχειρήσεων, φορολογία καταθέσεων, φορολογία
µερισµάτων και φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών. Οι συγκρίσειςγια κάθε ένα από αυτά δεν µπορούν να περιοριστούν ούτε στους
φορολογικούς συντελεστές, εφόσον οι δυνατότητες εκπτώσεων
κ.λπ. επίσης διαφέρουν. ∆εν είναι δυνατόν να ληφθεί υπόψη µόνοένα από αυτά, αλλά πρέπεινα εξετασθούν καικαταστάσει ς όπως,π.χ. χαµηλή φορολογία επιχειρήσεων σε συνδυασµό µε υψηλή
φορολογία µερισµάτων και κεφαλαιουχικών κερδών. Όλα αυτά τα
στοιχεία της φορολογίας επιδρούν στις σχέσεις µε τα φορολογικάσυστήµατα άλλων χωρών.
C 80/142 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.8. Τέλος, αξίζεινα υπενθυµίσουµε ότιτα φορολογι κά συστή-
µατα που περιγράφηκαν βασίζονται µόνο στους φορολογικούς
συντελεστές και τις φορολογικές βάσεις σύµφωνα µε τις οποίες
επιβάλλονται οι φόροι. Μεγάλο µέρος των διαφορών µεταξύ τωνχωρών οφείλεται σε άλλες πολιτικές αποφάσεις. Η έκπτωση στηφορολογία λόγω τέκνων έχειως αποτέλεσµα χαµηλότερη συνολι κή
φορολογία απ' ό,τιτο επίδοµα τέκνων, ακόµη κιαν η πραγµατι κή
ενίσχυση είναι η ίδια. Η µείωση του ΦΠΑ στα παιδικά ενδύµατα σεσύγκριση µε το επίδοµα τέκνου έχει επίσης διαφορετική επίδραση
στη φορολογία. Οι στατιστικές δείχνουν επίσης ότι ο χαµηλότερος
ΦΠΑ δεν έχει πάντα το επιθυµητό αποτέλεσµα στις τιµές. Τοδηµοσιονοµικό έλλειµµα θα έχει φυσικά ως αποτέλεσµα χαµηλό-
τερη φορολογία σήµερα, αλλά υψηλότερη καθώς θα µειώνεται
σταδιακά το έλλειµµα αυτό.
5.Γιατί υπάρχουν φόροι;
5.1. Το φορολογικό σύστηµα εξελίχθηκε µέσα από µια µακρά
ιστορική διαδικασία ανάπτυξης. Σήµερα αποτελεί στα ευρωπαϊκά
κράτη αυτονόητο µέρος µιας δηµοκρατικής κοινωνίας µε σύστηµακοινωνικής πρόνοιας που λειτουργεί καλά, όµως η φορολογία δεν
έχειέναν στόχο αλλά πολλούς.
— Κύριος στόχος είναι, φυσικά, να αποφέρει χρηµατικούς
πόρους στον δηµόσιο τοµέα και τις υπηρεσίες του και, ως εκ
τούτου, να εξασφαλίσει καλές κοινωνικές υπηρεσίες. Το ύψοςτου φόρου που επιβάλλεται και ο τρόπος µε τον οποίο αυτόγίνεται εξαρτάται από τις διάφορες παραδόσεις και την
επιθυµία διαχείρισης των διαφόρων τοµέων µέσω του ∆ηµο-
σίου.
— Η επιλογή µεταξύ διάφορων φόρων για την άντληση δηµο-
σίων εσόδων επηρεάζειτην κατανοµή των ει σοδηµάτων καιτων οικονοµικών πόρων.
— Η δοµή των φορολογικών συστηµάτων, όπως και η σχέση
τους µε το σύστηµα κοινωνικής ασφάλισης, µπορεί να
επηρεάσει το µέγεθος του εργατικού δυναµικού και την
προσωπική επιλογή του καθενός σχετικά µε το πόσο θαεργάζεται.
— Εκτός από τα µέτρα της νοµισµατικής πολιτικής, η αλλαγή
του φορολογικού καθεστώτος είναι το σηµαντικότερο καιταχύτερο µέσο επηρεασµού της οικονοµικής συγκυρίας στο
πλαίσιο της οικονοµικής πολιτικής.
— Ορισµένοι φόροι µπορεί να έχουν ως στόχο να επηρεάσουν
απευθείας τη λειτουργία της αγοράς. Το πιο εµφανές παρά-δειγµα είναι η προσπάθεια να µειωθεί η παραγωγή ή ηκατανάλωση µέσω φόρων ή τελών σε δραστηριότητες που
είναι επιζήµιες για το περιβάλλον. Ένα άλλο παράδειγµα
είναιη προσπάθει α µείωσης της κατανάλωσης, π.χ. καπνούκαιοι νοπνεύµατος, µε έµµεσους φόρους.6.Φορολογικήβάση —φορολογικός συντελεστής
6.1. Η επιλογή της Ε urostat να αναφέρει τα γενικά δηµοσιονο-
µικά έσοδα ως «implicit tax rate», λαµβάνοντας υπόψη τόσο τη
φορολογική βάση όσο και τον φορολογικό συντελεστή, δείχνει
σαφώς ότι και τα δύο είναι αποφασιστικής σηµασίας για τηφορολογία που εφαρµόζεται. Ωστόσο, η γενική συζήτηση για
τους φόρους έχει επικεντρωθεί υπερβολικά στους φορολογικούς
συντελεστές.
6.2. Καθώς οι φορολογικοί συντελεστές είναι περισσότερο
πολιτικά αµφιλεγόµενοι, πρότασή µας είναι να επικεντρωθούµε
πρώτα στη διεύρυνση των διαφορών όσον αφορά τον υπολογισµό
των φορολογικών βάσεων. Σε ένα επόµενο στάδιο, αυτό θα µαςδώσει τη δυνατότητα να προτείνουµε περισσότερους κοινούς
κανόνες ώστε οιυπολογι σµοί να προσεγγίσουν ο ένας τον άλλον.
Σε ένα τρίτο στάδιο, αφού οι διαφορές των γενικών φορολογικώνεσόδων οφείλονταικυρίως στους φορολογι κούς συντελεστές, η
συζήτηση µπορεί να αφορά το κατά πόσο θα πρέπεινα υπάρχουν
ελάχιστα επίπεδα γι' αυτούς.
6.3. Υπάρχουν όµως και καθαρά στατιστικά προβλήµατα αν
θεωρήσεικανείς µόνο τους φορολογι κούς συντελεστές. Υπάρχουν
π.χ. µεγάλες διαφορές ανάµεσα στα κράτη µέλη σε ό,τι αφορά τις
εξαιρέσεις από τον γενικό συντελεστή ΦΠΑ. Συνεπώς υπάρχουνδιαφορές ανάλογα µε το πόσο αξιοποιούν οι χώρες την πιθανή
φορολογική βάση. Ανεξάρτητα από τον γενικό συντελεστή ΦΠΑ,
ακόµη κιαυτό επηρεάζειτο ύψος των φορολογι κών εσόδων απότον ΦΠΑ (
1).Εντούτοις, η εν λόγω κατανοµή των εξαιρέσεων είναι
ενδεικτική και σηµαντική από πλευράς επιπτώσεων όσον αφορά
την κατανοµή των εισοδηµάτων και το βαθµό ανακατανοµής τωνφορολογικών καθεστώτων.
6.3.1. Η Επιτροπή έχει αναφέρει ότι «η φορολογική πολιτική
της ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να διευκολύνει τις προσπάθειες για
µείωση των ονοµαστικών φορολογικών συντελεστών σε συνδυασµόµε τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, ώστε µε τον τρόπο αυτό
να µειωθούν οι στρεβλώσεις που προκαλούν τα φορολογικά
συστήµατα των κρατών µελών »(
2)Μια τέτοια προσαρµογή της
φορολογικής πολιτικής δεν θα αφορά µόνο τον ΦΠΑ, αλλά —κι
αυτό είναιίσως ακόµη σηµαντι κότερο —καιάλλους φόρους,
όπως το φόρο επιχειρήσεων και τους περιβαλλοντικούς φόρους.
6.3.2. Μια άλλη διαφορά ανάµεσα στις φορολογικές βάσεις
των κρατών µελών είναι ότι µόνο ορισµένες δραστηριότητες του
δηµοσίου τοµέα υπόκεινται σε ΦΠΑ. Εάν µια χώρα µε µεγάλο
δηµόσιο τοµέα επιθυµεί να έχει τα ίδια φορολογικά έσοδα από τονΦΠΑ µε µια χώρα µε µικρό δηµόσιο τοµέα, τότε πρέπει να έχειυψηλότερο συντελεστή ΦΠΑ. Αυτό συνεπάγεταιότιο συντελεστής
ΦΠΑ πρέπεινα ορίζεταισε εθνι κό επίπεδο.
(1)Σουηδική έρευνα έδειξε ότι εάν ο γενικός συντελεστής ΦΠΑ στη
Σουηδία ίσχυε για το σύνολο των αγαθών και υπηρεσιών, ο φορολογι-κός συντελεστής θα µπορούσε να µειωθεί από 25 σε 21 -22 %. Καθώς
ένας από τους µειωµένους συντελεστές ΦΠΑ είναι αυτός πουεπιβάλλεται στα είδη διατροφής, µια τέτοια αλλαγή θα είχε πολύθετικές επιπτώσεις στο εισόδηµα.
(
2) COM(2001) 260 τελικό.
30.3.2004 EL C 80/143 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
6.4. Κρίνοντας από τους πίνακες του παραρτήµατος σχετικά µε
τη φορολογία των παραγόντων που επηρεάζουν το περιβάλλον,
βλέπουµε ότιυπάρχουν µεγάλες δι αφορές καιστον τρόπο µε τον
οποίο υπολογίζεταιη βάση γι α τους φόρους ή τα τέλη αυτά.Καµία από τις χώρες που θεωρείται ότι φορολογούν ιδιαίτερααυστηρά τις επιζήµιες για το περιβάλλον δραστηριότητες δεν
συγκαταλέγεται στις χώρες µε υψηλά έσοδα από τέτοιους φόρους.
Αυτό µπορεί να οφείλεταισε δύο λόγους: είτε υπάρχουν µεγάλεςδυνατότητες να αποφευχθούν αυτοί οιφόροισε ορι σµένες χώρες,
είτε ο φόρος είναιτόσο υψηλός που κάνειτους καταναλωτές να
αποφεύγουν τα επικίνδυνα προϊόντα. Για να επιτύχει περισσότεροη αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει »,θα ήταν καλύτερο να υπήρχαν
οµοιογενείς φορολογικές βάσεις και όχι µόνο επαρκώς υψηλοί
φορολογικοί συντελεστές. Αυτό δεν είναι σηµαντικό µόνο απόπεριβαλλοντικής απόψεως, αλλά και για να δηµιουργηθούν πιο
δίκαιες συνθήκες ανταγωνισµού (level playing field).
6.5. Μολονότι είναι πιο εύκολο να βρεθούν στατιστικά στοιχεία
για τη φορολογική βάση και τους φορολογικούς συντελεστές,
υπάρχεικιένας τρίτος τοµέας µε δι αφορές ανάµεσα στα κράτηµέλη. Πρόκειται για την οργάνωση των φορολογικών συστηµάτων.
Με ποιο τρόπο εισπράττεται ο φόρος, π.χ. ποιος φροντίζει για την
καταβολή του; Πότε γίνεταιαυτό καιπόσο συχνά; Πώς ελέγχεται ;Χρησιµοποιείται σύγχρονη τεχνολογία µε ηλεκτρονικούς υπολο-
γιστές και έχουν οι αρχές και οι πολίτες επαρκή επίγνωση τούτου;
Μπορεί η διαδικασία να χαρακτηριστεί ως απλή ή υπάρχειχρονοβόρα καιάσκοπη γραφει οκρατία;
6.6. Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήµατα είναι αποφασιστικής
σηµασίας σε εθνικό επίπεδο τόσο για το ποσό που στην πραγµατι-
κότητα εισπράττεται µέσω ενός συγκεκριµένου φορολογικούσυντελεστή όσο καιγι α το συνεπαγόµενο κόστος. Όµως, είναι
εξίσου σηµαντικό να γίνουν πιο οµοιογενείς οι διάφορες διαδικα-
σίες, ώστε να διευκολυνθεί η δράση στην εσωτερική αγορά. Συχνά,το να µάθει κανείς να χειρίζεται ένα εθνικό σύστηµα είναι δύσκολο,
αλλά όταν ασχολείται κανείς µε το διεθνές εµπόριο πρέπει να είναι
σε θέση να χειρίζεται περισσότερα από ένα συστήµατα. Σε πολλέςπεριπτώσεις, αυτό µπορεί να αποτελέσει µεγαλύτερο εµπόδιο απ'ό,τι η διαφορά των φορολογικών συντελεστών. Τα προβλήµατα
αυτά µπορούν να αποτελέσουν ανυπέρβλητο εµπόδιο για τις
µικροµεσαίες επιχειρήσεις.
6.6.1. Αυτό το είδος ερωτηµάτων πρέπεινα αποκτήσει
σηµαντική θέση στις συνεχιζόµενες εργασίες της Επιτροπής ως
προϋπόθεση για να µπορέσουν τα κράτη µέλη να αποδεχθούν πιοοµοιογενείς υπολογισµούς των φορολογικών βάσεων. Συγχρόνως,
ελπίζουµε ότιη νέα έννοι α της «διοικητικής συνεργασίας »θα
συµπεριλάβει κάθε είδους συνεργασία που µπορεί να εξαλείψει τιςάσκοπες διαφορές και τη γραφειοκρατία.
6.6.2. Το θέµα της ανάπτυξης ανταγωνισµού µεταξύ των
διάφορων φορολογικών συστηµάτων προκαλεί πάντα ζωηρή
συζήτηση. Πρέπεινα είναιαπόλυτα σαφές περί ποι ου είδουςανταγωνισµού πρόκειται. Είναι λανθασµένο να υποτεθεί ότι αφορά
πάντα τους φορολογικούς συντελεστές και τις φορολογικές βάσεις.
Από την άλλη πλευρά, ο ανταγωνισµός που οδηγεί σε πιοαποτελεσµατικά και λιγότερο γραφειοκρατικά συστήµατα θαπρέπει πάντα να επικροτείται. Για να υπάρχει τέτοιος ανταγωνισµός
που να προωθεί τις βέλτιστες πρακτικές, προτείνουµε να εξετασθεί
το ενδεχόµενο µιας νέας «ανοιχτής µεθόδου ανταγωνισµού »για τα
θέµατα κατά της φορολογικής πολιτικής.7.Η αλληλεξάρτηση και η ανάγκη για πιο οµοιογενή
συστήµατα
7.1. Όταν η οικονοµική ολοκλήρωση ανάµεσα στα κράτη µέλη
ενισχύεται, τότε αυξάνει και η σηµασία των διαφορών ανάµεσα στα
φορολογικά συστήµατα. Σε µια στατική κατάσταση, οι διαφορές
δεν έχουν µεγάλη σηµασία. ∆ηµιουργήθηκαν επειδή υπάρχειδιαφορά παραδόσεων και επειδή επελέγη να γίνεται η διαχείριση
ενός µεγαλύτερου µέρους των κοινωνικών υπηρεσιών µέσω του
δηµοσίου τοµέα καισυνεπώς να υπάρχειυψηλότερο ποσοστόφόρων στην οικονοµία. Επειδή οι παραδόσεις είναι µακροχρόνιες,
η οικονοµία προσαρµόστηκε και αυτή. Σε µια δυναµικότερη
οικονοµία και ιδιαίτερα όταν η δυναµική είναι εν µέρει αποτέλεσµαµιας ταχείας ολοκλήρωσης ανάµεσα στις χώρες, ορισµένες διαφο-ρές στα φορολογικά συστήµατα µπορούν να έχουν µεγαλύτερη
επίδραση στον τρόπο διάδρασης των οικονοµιών.
7.1.1. Η ολοκλήρωση των αγορών διευκολύνθηκε από την
απόφαση για την εσωτερική αγορά και τη δηµιουργία της ΟΝΕ. Η
ανάπτυξη µπορεί να συνεχιστεί µε ολοένα αυξανόµενο συντονισµό
και στον τοµέα της οικονοµικής πολιτικής, µέρος της οποίαςαποτελεί η φορολογική πολιτική. Η ολοκλήρωση συµβαδίζει µετον αυξηµένο ανταγωνισµό. Αυτό αυξάνει την αποτελεσµατικότητα
και τη δυνατότητα οικονοµικής ευηµερίας. Όταν ο αυξηµένος
ανταγωνισµός λαµβάνει τη µορφή αυξηµένης αποτελεσµατικό-τητας στην ίδια την παραγωγή, αυτό δεν µπορεί παρά να είναι
θετικό για τις επιχειρήσεις, τους εργαζοµένους και γενικότερα την
εθνική οικονοµία.
7.1.2. Ωστόσο, υπάρχουν εγγενείς κίνδυνοιστην ολοκλήρωση
εάν κανείς υιοθετήσει διαφορετικές µεθόδους τη στιγµή που δεν
µπορεί να αντεπεξέλθειστην αυξηµένη πίεση από τους αντα-
γωνιστές του. Ίσως είναι ευκολότερο να καταφύγει κανείς στηµείωση της κοινωνικής προστασίας, της περιβαλλοντικής προστα-
σίας και στη φορολογική πολιτική εάν δεν µπορεί να αντεπεξέλθει
στον ανταγωνισµό µε αυξηµένη παραγωγικότητα. Με αυτό το είδοςαλλαγών εξουδετερώνονταιτα πλεονεκτήµατα του αυξηµένου
ανταγωνισµού. Η ανεπαρκής ανταγωνιστικότητα είτε οδηγεί σε
αλλαγές για τους εργαζοµένους και το περιβάλλον είτε µεταφέ-ρεται σε άλλες χώρες µέσω του φορολογικού ντάµπινγκ. Στη
νοµοθεσία για την εσωτερική αγορά, µπορούσαν συχνά, αλλά όχι
πάντοτε, να βρεθούν επιτυχείς τρόποι αντιµετώπισης αυτής τηςτάσης επιδείνωσης στον κοινωνικό και τον περιβαλλοντικό τοµέα.Αντιθέτως, στον τοµέα της φορολογίας αυτό συνέβη σπάνια.
7.1.3. Οι σχέσεις µεταξύ της φορολογικής πολιτικής και της
αδυναµίας να δηµιουργηθούν συνθήκες δίκαιου ανταγωνισµού δενλαµβάνονταιαρκετά σοβαρά υπόψη. Η αποκαλούµενη έκθεση
Primarolo περιέγραφε, για παράδειγµα, µια σειρά από µέτρα στον
τοµέα της φορολογίας των επιχειρήσεων που στρεβλώνουν τονανταγωνισµό. Τα κράτη µέλη έχουν δεσµευθεί να καταργήσουν τα
πιο επιζήµια από αυτά (περίπου 66). Αναµένουµε σύντοµα έκθεση
της Επιτροπής σχετικά µε την πρόοδο στο θέµα αυτό. Τα εν λόγωάµεσα σφάλµατα του συστήµατος της φορολογικής πολιτικήςπρέπεινα εξαλει φθούν.
C 80/144 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
7.2. Παρόλα αυτά, η δηµιουργία της εσωτερικής αγοράς και η
εισαγωγή του κοινού νοµίσµατος είχαν ως αποτέλεσµα να γίνουν
οι συνθήκες ανταγωνισµού πιο δίκαιες (level playing field). Έτσι,
τα πολιτικά µέτρα έθεσαν µε τον τρόπο αυτόν όρια στον τρόπολειτουργίας της οικονοµίας της αγοράς. Μπορεί να επικρατούνδιαφορετικές απόψεις σχετικά µε το αν αυτό ήταν επαρκές ή αν το
περιεχόµενο των κανόνων ήταν σε όλες τις περιπτώσεις το
καλύτερο. Ωστόσο, οι περισσότεροι συµφωνούν ότι αυτή η εξέλιξηήταν θετική για τη λειτουργία της αγοράς στο πλαίσιο της ΕΕ. Η
υπέρβαση των εµποδίων είναι ακόµη πιο σηµαντική για τις
µικροµεσαίες επιχειρήσεις που µπορούν έτσι να συµµετάσχουνκαλύτερα στο «διεθνές »εµπόριο στο πλαίσιο της εσωτερικής
αγοράς.
7.2.1. Πρέπεινα συνεχι στεί η εφαρµογή της µεθόδου «καθο-
ρισµού πλαισίων »για τον τρόπο που λειτουργεί η εσωτερική
αγορά, µε στόχο να δηµιουργηθούν ισότιµες συνθήκες ανταγωνι-
σµού (level playing field) ανάµεσα στα κράτη µέλη. Αυτό που
προέχει είναι να αναπτυχθούν και να επιταχυνθούν οι αποφάσειςστον τοµέα της φορολογικής πολιτικής που είναι αναγκαίες για τις
συνθήκες ανταγωνισµού (level playing field). Συγχρόνως θα
πρέπει να δοθεί προσοχή ώστε οι αποφάσεις σε φορολογικάζητήµατα να µην αποτελέσουν εµπόδιο για την ανάπτυξη τηςεσωτερικής αγοράς. Εντούτοις, όπως αναφέρεται στο σηµείο 5.1,
η φορολογία ως µέσον οικονοµικής πολιτικής περιλαµβάνει µία
διάσταση παρακίνησης (ή επιβολής κυρώσεων )έναντιορι σµένων
µορφών οικονοµικής συµπεριφοράς, κυρίως στο πλαίσιο µίας
ευνοϊκής προσέγγισης της βιώσιµης ανάπτυξης η οποία συνεκτιµά
την οικολογία. Κατά συνέπεια, εξαίρεση πρέπει να αποτελέσει ηπροσπάθεια να δοθεί µε τους περιβαλλοντικούς φόρους τέλος σε
µια εξέλιξη προς µια κατεύθυνση που δεν επιθυµεί η πολιτική.
Εξαίρεση αποτελεί η προσπάθεια να δοθεί µε τους περιβαλλοντι-κούς φόρους τέλος σε µια εξέλιξη προς µια κατεύθυνση που δεν
επιθυµεί η πολιτική. Οι φόροι που στρεβλώνουν τον ανταγωνισµό
θα πρέπει να αντιµετωπίζονται µε τον ίδιο τρόπο όπως και οιάµεσες κρατικές ενισχύσεις. Η επίδραση στον ανταγωνισµό εντόςτης εσωτερικής αγοράς είναι η ίδια.
7.2.2. Οι σκληρότερες συνθήκες ανταγωνισµού που δηµιουρ-
γούνταιµέσω της ολοκλήρωσης θα οδηγήσουν σε µείωση τωνφόρων και τελών που επηρεάζουν πιο άµεσα τις επιχειρήσεις, εάνδεν ληφθούν πολιτικές αποφάσεις. Η µείωση της φορολογίας,
όπως καιη ανακατανοµή ανάµεσα στα δι άφορα είδη φορολογίας,
θα είναιλάθος εάν αναγκαστεί να γίνειαπό την αγορά. Οιτελευταίες µεταρρυθµίσεις της φορολόγησης των επιχειρήσεων
στα διάφορα κράτη µέλη κινήθηκαν όλες προς την κατεύθυνση της
µείωσης των φορολογικών συντελεστών. Ο µέσος όρος της ΕΕ των15 µειώθηκε από 32,42 %σε 29,70 %,δηλ. η µέση διακύµανση
υπερβαίνειτο 11 %.Εάν είναι επιθυµητές τέτοιου είδους αλλαγές,
αυτές θα πρέπει να αποφασιστούν µέσα από πολιτικές διαδικασίες,όπου η επιρροή των φορολογικών συστηµάτων άλλων χωρών δεν
θα είναι ο αποφασιστικός παράγοντας.
7.3. Οι περισσότεροι φόροι δεν έχουν άµεσες ή αποφασιστικές
συνέπειες στην εσωτερική αγορά. Μπορούν, βεβαίως, να έχουνµεγάλη σηµασία για το πώς λειτουργεί η εθνική αγορά. Η ανάγκη
για πιο οµοιογενή συστήµατα θα πρέπει, συνεπώς, να θεωρηθεί
µόνο σε σχέση µε τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
7.4. Μέσω της Συνθήκης της Ρώµης, έγινε αντιληπτό ότι οι
έµµεσοι φόροι θα πρέπει, για το λόγο αυτό, να εµπίπτουν στην
αρµοδιότητα της ΕΕ, ακριβώς επειδή επηρεάζουν την εσωτερική
αγορά. Η Συνέλευση προσέθεσε και µια ορισµένες αρµοδιότητεςγια τη φορολογία των επιχειρήσεων. Ωστόσο, γίνεται λόγος µόνογια διοικητική συνεργασία, καταπολέµηση της φοροδιαφυγής και
καταπολέµηση της παράνοµης φοροαποφυγής. Πρόκειται για
σηµαντικά µέτρα, τα οποία όµως είναι τόσο περιορισµένα ώστε να
µην µπορούν να καλύψουν όλες τις πιθανές συνέπειες τηςφορολογίας των επιχειρήσεων στην εσωτερική αγορά.
7.4.1. Η αναφορά τόσο στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς
όσο καιστα µέτρα καταπολέµησης των στρεβλώσεων του ανταγωνι -
σµού είναι ιδιαίτερα θετική. Ο ορισµός της έννοιας «στρεβλώσεις
του ανταγωνισµού »θα είναιπολύ σηµαντι κός καιη συζήτηση στην
Οµάδα Primarolo µπορεί να αποτελέσεισηµείο εκκίνησης.
7.4.2. Το αν η ονοµασία «διοικητική συνεργασία »είναιεπαρκής
µπορεί να αποφασιστεί µόνο όταν γνωρίζουµε το εύρος της
έννοιας. Εάν σκοπός είναι η προσπάθεια για περισσότερο οµοιογε-νείς κανόνες όσον αφορά την είσπραξη των φόρων, τα φορολογικάέσοδα, τον φορολογικό έλεγχο, τη διατύπωση των εντύπων κλπ.,
τότε πρόκειται για παραδεκτή διατύπωση. Εάν όµως αφορά µόνο
στην έκταση στην οποία θα υπάρχεισυνεργασία γι α την παροχήβοήθειας στα άτοµα που µετακινούνται µεταξύ των χωρών ή έχουν
συναλλαγές σε διάφορες χώρες για άλλους λόγους, τότε η έννοια
είναι πολύ περιορισµένη.
7.4.3. Εκτός από τις περιοριστικές διατυπώσεις, η µεγαλύτερη
έλλειψη είναι ότι δεν εξετάζονται όλοι οι φόροι που µπορούν να
επηρεάσουν την εσωτερική αγορά και τις συνθήκες ανταγωνισµού.
Εδώ, αναφερόµαστε τόσο στη φορολογία των κεφαλαιουχικώνκερδών, η οποία είναι ιδιαίτερα σηµαντική για την ανάπτυξηµιας κοινής ευρωπαϊκής χρηµατοπιστωτικής αγοράς και για την
εξασφάλιση εύκολης πρόσβασης στα επενδυτικά κεφάλαια σε κάθε
χώρα, όσο και στην έλλειψη φορολογίας για την προστασία τουπεριβάλλοντος.
7.5. Η ΕΕ πρέπεινα έχειαρµοδι ότητα σε όλους τους τοµείς που
επηρεάζουν την εσωτερική αγορά και τις συνθήκες ανταγωνισµού
ανάµεσα στα κράτη µέλη. Αυτό αφορά όλους τους φόρους µετέτοιου είδους συνέπειες. ∆εν θα πρέπει να είναι αναγκαία η
προσφυγή στο άρθρο που δίδειστην ΕΕ δι καίωµα να αποφασίζει
οµόφωνα ότιθα εξετάζεικάθε µεµονωµένο θέµα εντός ΕΕ. Εκτόςαπό την διεύρυνση των τοµέων αρµοδιότητας, θα πρέπει επίσης ναρυθµιστούν οι τοµείς που εµπίπτουν σε αυτήν (η εσωτερική αγορά
καιοιόροιανταγωνι σµού )καιτο αν οιαποφάσει ς θα λαµβάνονται
µε οµοφωνία ή ειδική πλειοψηφία. Σ' αυτήν την επιλογή µεταξύτων διαφόρων διαδικασιών λήψης αποφάσεων, θα πρέπει επίσης να
ληφθεί υπόψη η αυξηµένη δυσκολία λήψης αποφάσεων µε
οµοφωνία σε µια Ένωση µε 25 κράτη µέλη.
8.Ισχύουσες αποφάσεις
8.1. Παρά τις ελλείψεις στους κανόνες της Συνθήκης,
σηµαντικά φορολογικά θέµατα έχουν περιληφθεί στην ηµερήσια
διάταξη και τα τελευταία χρόνια έχουν επίσης ληφθεί ορισµένεςαποφάσεις.
30.3.2004 EL C 80/145 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
8.2. Στις 3 Ιουνίου 2003, µετά από 14 χρόνια συζητήσεων και
πολλούς συµβιβασµούς, το Συµβούλιο Υπουργών ενέκρινε µια
δέσµη φορολογικών µέτρων που αφορά τόσο τη φορολογία των
εσόδων από καταθέσεις όσο και τη φορολογία των επιχειρήσεων.Μπορεί βεβαίως να επικριθεί περισσότερο ο τρόπος µε τον οποίοελήφθη η απόφαση παρά το περιεχόµενο αυτό καθ' αυτό.
8.2.1. Σε ό,τιαφορά τη φορολογία των εσόδων από καταθέσει ς,
η απόφαση ήταν ότικάθε χώρα θα πρέπεινα παρέχειπληροφορίεςγια τα έσοδα από καταθέσεις των αλλοδαπών στη χώρα καταγωγής
τους ώστε να µπορούν να φορολογούνταισε αυτή. Η προσχώρηση
των δέκα νέων κρατών µελών θα γίνειτο 2007. Εξαίρεσηαποτελούν το Λουξεµβούργο, το Βέλγιο και η Αυστρία, καθώς
και οι φορολογικοί παράδεισοι (Ελβετία, Μονακό, Λιχτενστάιν,
Ανδόρρα, Άγιος Μαρίνος, Γιβραλτάρ και ΑγγλονορµανδικέςΝήσοι ),που θα επιβάλλουν φόρο στην πηγή για τις καταθέσεις
αλλοδαπών καιθα αποδίδουν τα τρία τέταρτα στι ς χώρες καταγω-
γής τους. Όλοιοικανόνες τίθενταισε ι σχύ το 2005. Ο φόροςστην πηγή στις εξαιρούµενες χώρες θα είναι 15 %.Αυξάνεταισε
20 %το 2008 καισε 35 %το 2011. Επιπλέον, οι ΗΠΑ έχουν
υποσχεθεί να παράσχουν πληροφορίες, εάν τους ζητηθεί.
8.2.2. Όσον αφορά τη φορολογία των εσόδων από καταθέσεις,
η απόφαση µπορεί να θεωρηθεί ότιέχειαπόλυτο χαρακτήρα.
Ωστόσο, οι επιδράσεις της απόφασης αυτής περιορίζονται από το
γεγονός ότι άλλα κεφαλαιουχικά έσοδα, όπως τα µερίσµατα, δενπεριλαµβάνονται, ενώ το ίδιο ισχύει και για τα προϊόντα ασφάλισης.
8.2.3. Η δέσµη περιλαµβάνει επίσης κανόνες για έσοδα από
δικαιώµατα ευρεσιτεχνίας, έτσι ώστε να αποφευχθεί η διπλήφορολόγηση. Περιλαµβάνει ακόµη και έναν κώδικα δεοντολογίας
για τη φορολογία των επιχειρήσεων, όπου τα κράτη µέλη
δεσµεύονταινα καταργήσουν 66 αναφερόµενα µέτρα γι α νααποφευχθεί ο αθέµιτος ανταγωνισµός. Αυτό το µέρος της δέσµης
φορολογικών µέτρων δεν προβλέπει τίποτα για τους συντελεστές
της φορολογίας των επιχειρήσεων. Ως εκ τούτου, ενδείκνυται νασυνειδητοποιηθεί ότι η δέσµη φορολογικών µέτρων, όπως έχεισήµερα, παραµένειατελής, ι δίως σε ό,τιαφορά τη φορολογία των
επιχειρήσεων.
8.3. Ακόµη και περιβαλλοντικοί φόροι και τέλη έχουν συµπερι-
ληφθεί τα τελευταία χρόνια στην ηµερήσια διάταξη. Σύµφωνα
µε το άρθρο 175 (III-130), οι αποφάσεις για την επιβολή
περιβαλλοντικών φόρων λαµβάνονται µε οµοφωνία. Η εισαγωγή
ειδικής πλειοψηφίας στην παράγραφο αυτή, όπως προτάθηκε στη
Συνέλευση, απορρίφθηκε. Πολλές προτάσεις της Επιτροπής δενέχουν οδηγήσει ακόµη σε τελική απόφαση. Τέτοιες είναι, π.χ. οι
οδηγίες για τη φορολογία του πετρελαίου ντήζελ και των
βιοκαυσίµων, αντιστοίχως. Στις 27 Οκτωβρίου 2003, το Συµβού-λιο έλαβε απόφαση για τη φορολόγηση των ενεργειακών προϊ-όντων. Η απόφαση αυτή τίθεταισε ι σχύ την 1η Ιανουαρίου 2004
και θα µειώσει τις φορολογικές διαφορές στα είδη ενέργειας. Αυτό
το θέµα χρειάστηκε να συζητηθεί πολλές φορές την τελευταίαδεκαετία στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο.8.3.1. Ο κανόνας περί οµοφωνίας είναι µάλλον η αιτία για την
οποία η Επιτροπή δεν έχει υποβάλει επισήµως πρόταση για τις
συσκευασίες, τις εκποµπές CO
2των αυτοκινήτων, τα καύσιµα των
αεροπλάνων, κλπ Οµοίως, δεν υπάρχεικαµία πρόταση γι α τηδιαβάθµιση της φορολογίας των διαφόρων προϊόντων ανάλογα µετην επικινδυνότητά τους.
8.4. Εν τω µεταξύ, η Επιτροπή έχει επίσης υποβάλει πρόταση
για πιο οµοιογενείς κανόνες σχετικά µε τη µείωση του ΦΠΑσε ορισµένα είδη. Σύµφωνα µε την Επιτροπή, µια διαφορά
10 ποσοστιαίων µονάδων (15 %-25 %) είναιαποδεκτή στην
εσωτερική αγορά. Όµως, οι διαφορές στην εξαίρεση από τονγενικό συντελεστή ΦΠΑ, µπορεί να είναι µεγάλες, από 0 %έως
25 %(
1).
9.Ειδικήπλειοψηφία και ελάχιστα επίπεδα
9.1. Όλες οι αποφάσεις για τη φορολογία στους κόλπους της
ΕΕ πρέπει να λαµβάνονται οµόφωνα. Η Συνέλευση πρότεινε µιασχετική χαλάρωση, αλλά ο υπολογισµός των φορολογικών βάσεων
και των φορολογικών συντελεστών δεν περιλαµβάνεται στην
πρόταση. Η ΕΟΚΕ έχειεπανει ληµµένως στο παρελθόν εκφράσειτην άποψη ότι η απαίτηση για οµοφωνία στα φορολογικά θέµατα
θα πρέπεινα αναθεωρηθεί.
9.1.1. Η απαίτηση για οµοφωνία έχει ως αποτέλεσµα να
λαµβάνονται αποφάσεις για λιγότερα θέµατα, αλλά —όπως
αποδείχθηκε στην περίπτωση των εσόδων αποταµίευσης —καινα
καθυστερεί εξαιρετικά η λήψη οµόφωνης απόφασης. Επιπλέον,
αυτή ακριβώς η περίπτωση αποτελεί παράδειγµα για τον τρόπο µε
τον οποίο η απαίτηση για οµοφωνία µπορεί να γίνει αντικείµενοεκµετάλλευσης ώστε να µπορέσουν ορισµένες ιδέες να επιβληθούνσε άλλους πολιτικούς τοµείς. Μια επιπλέον συνέπεια είναι ότι η
Επιτροπή, γνωρίζοντας την απαίτηση για οµοφωνία, επιλέγει να
µην υποβάλλει καν προτάσεις όταν αναµένεται αντίσταση από µιαχώρα. Μια απόφαση που λαµβάνεται από όλα τα κράτη µέλη είναι
πάντα προτιµότερη. Εάν, όµως, η απαίτηση για οµοφωνία οδηγεί
στο να λαµβάνονταιαντ' αυτής αποφάσει ς στην ευρωζώνη ή µέσωενισχυµένων συνεργασιών, θα παραµένουν πάντα ορισµένες αδικίες.
9.1.2. Για να επιλυθούν όλα αυτά τα προβλήµατα, θεωρούµε
ότιυπάρχειµόνο µία δι έξοδος: Η ΕΕ θα πρέπεινα έχειτην
αρµοδιότητα και επιπλέον τη δυνατότητα να λαµβάνει αποφάσεις
µε ειδική πλειοψηφία για την επιβολή φόρων όπου η δυνατότηταµιας χώρας να καθορίζει τη φορολογία της µέσω της εσωτερικήςαγοράς εξαρτάταισε µεγάλο βαθµό από τον τρόπο δράσης των
άλλων κρατών µελών. Λαµβάνοντας υπόψη ακριβώς το γεγονός
αυτό, ότι δηλ. η πολιτική µιας χώρας επηρεάζει τις άλλες, θαπρέπει να αξιοποιηθούν τα περιθώρια στρατηγικών διεργασιών
στους κόλπους της ∆ιακυβερνητικής ∆ιάσκεψης, ώστε να επεκταθεί
το πεδίο εφαρµογής της ειδικής πλειοψηφίας στον τοµέα τηςφορολογικής πολιτικής. Για ορισµένους φόρους, η εθνική κυριαρ-
χία στη λήψη αποφάσεων θα αποτελέσειχίµαι ρα, καθώς στην
πράξη θα είναι η εσωτερική αγορά που θα θέτει τα όριατων εθνικών φορολογικών αποφάσεων. Το θεωρητικό δικαίωµα
απόφασης δεν αποτελεί πραγµατική κυριαρχία.
(1)Πρόβλεπε γνωµοδότηση της ΕΟΚΕ σχετικά µε το COM(2003) 397
τελικό —E EC3 2 της 5.2.2004.
C 80/146 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
9.2. Εάν καθίσταταιόλο καιπι ο αδύνατο να φορολογούνταιοι
φορολογικές βάσεις υψηλής κινητικότητας, επειδή ο ανταγωνισµός
στην εσωτερική αγορά οδηγεί σε µια «προς τα κάτω »εναρµόνιση
των φορολογικών συντελεστών, τότε θα υποστούν το φορολογικόβάρος οι εργαζόµενοι. Το φορολογικό αυτό βάρος θα γίνεισταδιακά δυσβάστακτο υπό τις συνθήκες δηµογραφικής ανάπτυξης
που αντιµετωπίζουµε. Συνεπώς, η ανάγκη για σαφή φορολογικά
συστήµατα που να θεωρούνται δίκαια καθίσταται ακόµη πιοσηµαντική εάν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ο ενεργός πληθυσµός
που πληρώνει για την κοινωνική ευηµερία θα µειωθεί λόγω των
δηµογραφικών αλλαγών.
9.3. Εάν θεσπιστούν κανόνες για τη λήψη αποφάσεων µε ειδική
πλειοψηφία, θα πρέπει να καθοριστεί σαφώς ποιοι φόροι υπόκεινται
σ' αυτήν. Είναι σαφές ότι η φορολόγηση των επιχειρήσεων, η
φορολογία κεφαλαίου και των δραστηριοτήτων που είναι επιζήµιεςγια το περιβάλλον ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Το θέµα ενός
γενικού δικαιώµατος λήψης αποφάσεων µε ειδική πλειοψηφία στον
τοµέα της φορολογίας δεν τίθεταιµε κανένα τρόπο. Σύµφωνα µετην πρόταση της Συνέλευσης, θα περιοριστούµε στους φόρους
που επηρεάζουν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ή που
πιθανόν να στρεβλώνουν τον ανταγωνισµό. Συνεπώς, η φορολό-γηση των εισοδηµάτων από την εργασία και, π.χ. την περιουσία, θα
συνεχίσει, να αποτελεί εσωτερική υπόθεση της κάθε χώρας, και εάν
συζητείταιστους κόλπους της ΕΕ, η απόφαση θα λαµβάνεταιµεοµοφωνία. Παρόλα αυτά, είναιδύσκολο να τεθεί ένα σαφές όρι ο.Υπάρχουν φόροι, όπως ο ΦΠΑ και άλλοι φόροι επί των πωλήσεων,
που σε ορισµένες περιπτώσεις επηρεάζουν την εσωτερική αγορά.
Όµως, οι ενδεχόµενες συνέπειές τους δεν είναι εξίσου αρνητικέςγια τον ανταγωνισµό στην εσωτερική αγορά.
9.4. Ο περιορισµός σε ορισµένα είδη φόρων θα είναι η µία εκ
των δύο προϋποθέσεων. Η άλλη είναιότιδεν τίθεταιθέµα
εναρµόνισης, αλλά απλώς καθορισµού ελαχίστων επιπέδων. Ηδυνατότητα άλλων χωρών να αποφασίζουν για τη φορολογία τους
σύµφωνα µε τις δικές τους επιθυµίες παρεµποδίζεται µόνο εάν
ορισµένες χώρες µειώνουν τους φόρους τους σε τόσο χαµηλάεπίπεδα που οι άλλες, για λόγους ανταγωνισµού, αναγκάζονται να
ακολουθήσουν. Εάν µια χώρα, µετά τον καθορισµό των ελαχίστων
επιπέδων, επιλέξει να διατηρήσει υψηλότερους φόρους ή ακόµηκαι να τους αυξήσει, αυτό είναι εθνικό της θέµα. Η µόνη συνέπεια
που µπορεί να έχειείναιστην ίδι α τη χώρα καιαπό άποψη
ανταγωνισµού είναι αρνητική.
10.Γενικά συµπεράσµατα
10.1. Οι διαφορές στη φορολογική πολιτική των κρατών µελών
δεν αφορούν µόνο τους φορολογικούς συντελεστές, αλλά και τοντρόπο υπολογισµού των φορολογικών βάσεων και ολόκληρη τη
δοµή των φορολογικών συστηµάτων. Οι δυσκολίες να καταλή-
ξουµε σε µια κοινή άποψη για τα φορολογικά θέµατα δεν είναιµόνο θέµα διαφορετικών πολιτικών απόψεων.10.2. Σύµφωνα µε τις αλλαγές στη φορολογική πολιτική που
πρότεινε η Συνέλευση για το µέλλον της Ευρώπης, όχι µόνο η
εσωτερική αγορά αλλά και η στρέβλωση του ανταγωνισµού θα
µπορούν να αποτελέσουν λόγους για ανάληψη µέτρων απόπλευράς ΕΕ. Η Συνέλευση προτείνει τη µετάβαση στην ειδικήπλειοψηφία στα θέµατα της διοικητικής συνεργασίας, της καταπο-
λέµησης της φοροδιαφυγής και της παράνοµης φοροαποφυγής,
και προτείνει να ισχύει σ' αυτές τις περιπτώσεις και για το φόροεισοδήµατος επιχειρήσεων και όχι µόνο για την έµµεση φορολογία.
10.3. Από τις συγκρίσεις ανάµεσα στα κράτη µέλη για το πόσο
επιβαρύνει η φορολογία την εργασία, το κεφάλαιο και την
κατανάλωση, καθώς και για τη χρήση περιβαλλοντικών φόρων,
προκύπτει µια πιο περίπλοκη εικόνα. Τα στοιχεία για το φόροεπιχειρήσεων δείχνουν επίσης ότι οι αλλαγές των φορολογικών
εσόδων µπορούν να εξαρτώνται από την οικονοµική κατάσταση,
χωρίς να γίνεταιαλλαγή των φορολογι κών κανόνων αυτών καθ'αυτών.
10.4. Εκτός από τον κύριο στόχο που είναι έσοδα του
∆ηµοσίου, οι φόροι χρησιµοποιούνται για να επηρεάσουν τηνκατανοµή εισοδηµάτων, την αγορά, π.χ. χρήση επικίνδυνων προϊ-
όντων, την προσφορά εργασίας, ένα µέρος της οικονοµικής
πολιτικής, καθώς και την οικονοµική συγκυρία.
10.5. Στον τοµέα της φορολογικής πολιτικής, πριν ληφθεί
απόφαση για τους φορολογικούς συντελεστές, θα πρέπει πρώτα
να γίνει προσπάθεια να επιτευχθεί συµφωνία για κοινούς κανόνεςόσον αφορά τον υπολογισµό των φόρων, τις δυνατότητες έκπτωσης
κ.λπ., καθώς και για τη διαχείριση των συστηµάτων και την
αποτελεσµατικότητά τους. Άλλες διαφορές που δεν αφορούν τουςφορολογικούς συντελεστές, µπορούν σε πολλές περιπτώσεις να
αποτελέσουν δυσκολότερο πρόβληµα, ειδικά για µικρές επιχει-
ρήσεις που σκέφτονται να διαθέσουν τα προϊόντα τους στηνεσωτερική αγορά.
10.6. Όταν η οικονοµική ολοκλήρωση ανάµεσα στα κράτη
µέλη ενισχύεται, τότε αυξάνει και η σηµασία των διαφορών
ανάµεσα στα φορολογικά συστήµατα. Η ολοκλήρωση συµβαδίζει
µε τον αυξηµένο ανταγωνισµό, πράγµα που µπορεί να αυξήσει τηναποτελεσµατικότητα και τη δυνατότητα οικονοµικής ευηµερίας.
Ωστόσο, εάν δεν µπορεί κανείς να αντεπεξέλθειστον ανταγωνι σµό
µε αυξηµένη παραγωγικότητα, υπάρχει ο κίνδυνος να καταφύγειστην επιδείνωση του περιβάλλοντος, των κοινωνικών συνθηκών ή
στη µείωση των φόρων για την «προστασία »των εκτιθέµενων στων
ανταγωνισµό επιχειρήσεων.
10.6.1. Τα µέτρα που στρεβλώνουν τον ανταγωνισµό, π.χ.
στον τοµέα της φορολόγησης των επιχειρήσεων, θα πρέπει ναεξαλειφθούν. Συνεπώς, θα πρέπει να αναπτυχθεί η φορολογική
πολιτική και να επιταχυνθεί η λήψη αποφάσεων ώστε να γίνουν
πιο ισότιµες οι συνθήκες ανταγωνισµού (level playing field).
Οι φόροι που στρεβλώνουν τον ανταγωνισµό έχουν τα ίδια
αποτελέσµατα στην εσωτερική αγορά µε τις άµεσες κρατικές
ενισχύσεις.
10.6.2. Η πρόταση της Συνέλευσης για απλούστερες µεθόδους
διοικητικής συνεργασίας και µέτρα κατά της φοροδιαφυγής καιτης φοροαποφυγής διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο µόνο εφόσον η
ερµηνεία που τους δίνεταιείναιτόσο ευρεία ώστε µε αυτήν να
µπορούν να µειωθούν οι άσκοπες διαφορές στα φορολογικάσυστήµατα, και να λειτουργεί καλύτερα η εσωτερική αγορά.
30.3.2004 EL C 80/147 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
10.7. Ύστερα από 14 χρόνια συζητήσεων, ελήφθη απόφαση
για µια σταδιακή εισαγωγή, έως το 2011, ενός πιο δίκαιου
συστήµατος φορολόγησης των εσόδων από καταθέσεις. Η φορολό-
γηση της ενέργειας θα µπορούσε να καταστεί πιο οµοιόµορφηµετά την απόφαση το φθινόπωρο του 2003, ενώ αντιθέτως, οιπερισσότεροι τοµείς περιβαλλοντικής φορολόγησης φαίνεται ότι
έχουν τελµατώσειστο µηχανι σµό λήψης αποφάσεων. Σε ό,τιαφορά
τη φορολογία των επιχειρήσεων, έγινε µια αρχή µε τους πιοεπιζήµιους κανόνες, αλλά πρέπει να διανυθεί ακόµη µεγάλη
απόσταση µέχρι να γίνουν πιο ριζικές ρυθµίσεις.
10.8. Η ΕΕ θα πρέπεινα έχειτην αρµοδι ότητα καιτη
δυνατότητα να λαµβάνει αποφάσεις µε ειδική πλειοψηφία για
φόρους σε περιπτώσεις όπου η δυνατότητα µιας χώρας νακαθορίζειτους φόρους της εξαρτάταισε µεγάλο βαθµό από τον
Βρυξέλλες, 10 ∆εκεµβρίου 2003.
Ο Πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Roger BRIESCHτρόπο δράσης των άλλων κρατών µελών. Εάν δεν είναιδυνατό ναφορολογούνται οι κινητές φορολογικές βάσεις, αυξάνεται η
φορολογία των σταθερών φορολογικών βάσεων, κυρίως τωνεργαζοµένων.
10.8.1. Η λήψη αποφάσεων µε ειδική πλειοψηφία θα πρέπει να
περιοριστεί σε ορισµένους φόρους. Σε αυτούς περιλαµβάνονται ηφορολογία των επιχειρήσεων, η φορολογία των κεφαλαιουχικώνεσόδων και η φορολογία δραστηριοτήτων που είναι επιζήµιες για
το περιβάλλον. Αυτό δεν πρέπει να ισχύει για όλες τις διαφορές σε
εθνικό επίπεδο που δεν επηρεάζουν την αγορά ή τον ανταγωνισµό.Θα πρέπεινα εφαρµόζεταιστους φόρους που επηρεάζουν τηλειτουργία της εσωτερικής αγοράς ή που στρεβλώνουν τονανταγωνισµό. Η ειδική πλειοψηφία, εκτός από το ότι θα αφοράµόνο ορισµένους φόρους, θα χρησιµοποιείται και για τον καθο-ρισµό ελαχίστων φορολογικών επιπέδων.