ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
Βρυξέλλες , 6.9.2000
COM(2000) 497 τελικό
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ
ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΩΝ ΕΥΡΩ - ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΧΩΡΩΝ
" ΝΕΑ ΩΘΗΣΗ ΣΤΗ ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗΣ "
2ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ
ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΩΝ ΕΥΡΩ - ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΧΩΡΩΝ
" ΝΕΑ ΩΘΗΣΗ ΣΤΗ ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗΣ "
Ε ΙΣΑΓΩΓΗ
Οι σχέσεις της ΕΕ µε τις χώρες της Νότιας και Ανατολικής Μεσογείου βασίζονται σε µιαπολιτική γειτονίας
, η οποία αντανακλάτην πολιτική και στρατηγική σηµασία που έχει η
περιοχή αυτή για την ΕΕ , και η οποία επεκτείνεται πέραν των συναλλαγών και των
προγραµµάτων βοήθειας . Στόχος της διαδικασίας της Βαρκελώνης είναι να προσδώσει
πλήρες νόηµα στους ιστορικούς και πολιτικούς δεσµούς µε την περιοχή της Μεσογείου .
Η διαδικασία της Βαρκελώνης , που καθιερώθηκε το 1995, είναι ένα περιφερειακό πλαίσιο ,
µέσα στο οποίο συνέρχονται οι εταίροι , σε πολιτικό καθώς και τεχνικό επίπεδο , για την
προώθηση των κοινών συµφερόντων τους . Αν και αποτελεί συνέχεια των διαφόρων
µεσογειακών πολιτικών που ανέπτυξε η ΕΕ από τη δεκαετία του 1960, ωστόσο
σηµατοδότησε ένα νέο ξεκίνηµα δεδοµένου ότι , για πρώτη φορά , δηµιούργησε ένα πλαίσιο
για την ανάπτυξη στρατηγικών σχέσεων πέραν των παραδοσιακών χώρων συνεργασίας στοντοµέα των συναλλαγών και της βοήθειας
. Εκφράζει την επιθυµία της ΕΕ να εργασθεί µαζί µε
τους εταίρους της και να µην επαναληφθούν καταστάσεις του παρελθόντος κατά τις οποίες ηΕΕ υπέβαλε προτάσεις τις οποίες είτε αποδέχονταν είτε απέρριπταν οι µεσογειακοί εταίροιτης
.
Αυτή η πολυµερής διαδικασία ενισχύεται µε ένα δίκτυο διµερών σχέσεων µεταξύ εκάστηςχώρας εταίρου και της ΕΕ
, µε τη µορφή συµφωνιών σύνδεσης . Οι δυνατότητες της
διαδικασίας της Βαρκελώνης δύνανται να επιτευχθούν πλήρως µόνο µέσα σε αυτό το πλαίσιοτων εκτενών διµερών συµφωνιών που εντάσσονται σε ένα ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιοπολιτικής
, οικονοµικής , κοινωνικής και πολιτιστικής συνεργασίας .
Οι τρεις κύριοι στόχοι της Μεσογειακής πολιτικής της ΕΕ εξαγγέλλονται στη ∆ιακήρυξη τηςΒαρκελώνης
1και στην κοινή στρατηγική που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο στην
Φέιρα, τον Ιούνιο 2000. Συνοψίζονται ως εξής :
– ∆ηµιουργία χώρου ειρήνης και σταθερότητας , µε βάση τις θεµελιώδεις αρχές , µεταξύ
άλλων, το σεβασµό των δικαιωµάτων του ανθρώπου και της δηµοκρατίας .
– ∆ηµιουργία χώρου κοινής ευηµερίας µέσω της προοδευτικής εγκαθίδρυσης ελευθέρων
συναλλαγών µεταξύ της ΕΕ και των εταίρων της καθώς και µεταξύ των ίδιων των
1Η ∆ιακήρυξη της Βαρκελώνης υιοθετήθηκε κατά την Ευρωµεσογειακή ∆ιάσκεψη των υπουργών
Εξωτερικών , στις27-28 Νοεµβρίου 1995
3εταίρων, µε σκοπό τη συγκρότηση µιας ευρύτερης ευρωµεσογειακής ζώνης ελεύθερων
συναλλαγών µέχρι το έτος 2010. Η διαδικασία αυτή λαµβάνει σηµαντική χρηµατοδοτική
στήριξη από την ΕΕ για την οικονοµική µετάβαση και για να µπορέσουν οι εταίροι νααντιµετωπίσουν τις κοινωνικές και οικονοµικές προκλήσεις που συνεπάγεται η µετάβαση
.
– Βελτίωση της αµοιβαίας κατανόησης µεταξύ των λαών της περιφέρειας και ανάπτυξη
δραστήριας κοινωνίας των πολιτών .
Η έννοια της " περιφερειακής ολοκλήρωσης " συνδέεται απολύτως µε την έννοια της
οικονοµικής µετάβασης . Σε µακροοικονοµικούς όρους , έχει σηµειωθεί σηµαντική πρόοδος ,
καθώς σχεδόν όλοι οι µεσογειακοί εταίροι έχουν πλέον επιτύχει τη διόρθωση τωνδηµοσιονοµικών ανισορροπιών τους
. Επίσης, µετάτο1992 έχει σηµειωθεί κάποιο άνοιγµα
των συναλλαγών τους , ενώ οι εξαγωγές και οι εισαγωγές τους αυξήθηκαν ταχύτερα από ό , τι
το ΑΕΠ τους . Εντούτοις , αυτή η πρόοδος είναι ανεπαρκής και επισφαλής . Ο επισφαλής
χαρακτήρας της προόδου οφείλεται στη στενή φορολογική βάση , στην έλλειψη
διαφοροποίησης και ανταγωνιστικότητας όσον αφοράτην εξειδίκευση που έχει επιτευχθείµέχρι σήµερα
, στην ακαµψία που διακρίνει την αγοράεργασίας αυτών των χωρών και ,
γενικότερα , στην ανεπαρκή ελευθέρωση των οικονοµικών συστηµάτων τους . Πράγµατι , οι
µεσογειακοί εταίροι χρειάζονται περισσότερο δυναµική ανάπτυξη , η οποία θα επιτευχθεί
µόνον εάν αυτοί δεσµευθούν να ακολουθήσουν µια διπλή στρατηγική : αφενός επιτάχυνση
των µεταρρυθµίσεων µε στόχο τη σε βάθος ολοκλήρωση µε την ΕΕ και , αφετέρου , την
προσαρµογή στις πραγµατικότητες της νέας οικονοµίας .
Όσον αφοράτο εµπόριο µε τους µεσογειακούς εταίρους , η ΕΕ καλύπτει συνολικάσχεδόν το
51% των εξαγωγών και το 53% των εισαγωγών τους . Σε αυτό το σηµείο διαφαίνεται κάποια
αδυναµία της παραγωγικής βάσης των µεσογειακών χωρών . Οµοίως, ανησυχητική είναι η
µικρή ροή άµεσων ξένων επενδύσεων . Το γεγονός ότι οι µεσογειακές χώρες καλύπτουν ένα
ασήµαντο ποσοστό (5%) των ΑΞΕ προς τις αναδυόµενες χώρες αποτελεί ένδειξη ότι αυτή η
περιοχή, συνολικά , δεν είναι ακόµη αρκετάελκυστική για τους επενδυτές .
Τ Α ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ
Στην πενταετία που µεσολάβησε από την ∆ιακήρυξη της Βαρκελώνης , δηµιουργήθηκε ένα
νέο πνεύµα εταιρικής σχέσης µεταξύ της ΕΕ και των µεσογειακών εταίρων της . Παρόλα τα
απρόοπτα της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή , όλοι οι εταίροι συµµετείχαν
στις συναντήσεις της Βαρκελώνης , που είναι το µοναδικό φόρουµ στο οποίο συναντώνται σε
επίπεδο υπουργών , το Ισραήλ , η Συρία και ο Λίβανος . Έχουν δηµιουργηθεί πολλάνέα
περιφερειακάδίκτυα ( όπως εµπορικάεπιµελητήρια , βιοµηχανικές οµοσπονδίες , ινστιτούτα
εξωτερικής και οικονοµικής πολιτικής ) στα οποία αναπτύσσεται συνεργασία για κοινούς
σκοπούς. Έχουν τεθεί σε ισχύ συµφωνίες σύνδεσης µε την Τυνησία , το Μαρόκο , το Ισραήλ
και την Παλαιστινιακή Αρχή , ενώ βρίσκεται στη διαδικασία κύρωσης η συµφωνία µε την
Ιορδανία. Οι περισσότεροι εταίροι έχουν δροµολογήσει φιλόδοξα προγράµµατα οικονοµικής
µετάβασης , που είναι αναγκαία για την προώθηση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τοµέα και για
την ενθάρρυνση των επενδύσεων . ΗΕ Ε, για να στηρίξει τις δράσεις αυτές , έχει
κινητοποιήσει πάνω από 9 δισεκατοµµύρια € για επιχορηγήσεις και δάνεια . Χάρη στα
περιφερειακάπρογρά µµατα , συνεργάζονται εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών , ιδίως
στον πολιτιστικό χώρο , συµβάλλοντας έτσι στην µεγαλύτερη αµοιβαία κατανόηση .
Στο Παράρτηµα I επανεξετάζονται οι δραστηριότητες που αναλήφθηκαν κατά την περίοδο
1995 – 1999.
4∆ ΥΣΧΕΡΕΙΕΣ ΠΟΥ ΑΝΕΚΥΨΑΝ
Λόγω των φιλόδοξων στόχων της διαδικασίας της Βαρκελώνης αναπόφευκτα προέκυψαν
ορισµένα προβλήµατα :
• Οι δυσκολίες που προέκυψαν κατάτην ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή
επιβράδυναν την πρόοδο των εργασιών και περιόρισαν την ανάπτυξη µιας σφαιρικήςπεριφερειακής συνεργασίας
. Οι χώρες της περιοχής αυτής διαφέρουν πολύ ως προς τα
πολιτικάτους συστήµατα και το επίπεδο οικονοµικής ανά πτυξης , επί πλέον δε , η εξέλιξη
της ειρηνευτικής διαδικασίας αφοράπολύ περισσότερο ορισµένες χώρες σε σχέση µεάλλες
. Λόγω του πολιτικού σκέλους της ειρηνευτικής διαδικασίας , µετριάστηκε η
βούλησή τους να συνεργαστούν περισσότερο δραστήρια µε τις γειτονικές χώρες .
• Η διαδικασία διαπραγµάτευσης και κύρωσης των συµφωνιών σύνδεσης ήταν βραδύτερη
από ότι αναµενόταν .
• Το πνεύµα της εταιρικής σχέσης ήταν τέτοιο ώστε δεν συνέβαλε σε αρκετάειλικρινή και
σοβαρό διάλογο σε θέµατα όπως τα δικαιώµατα του ανθρώπου , η πρόληψη της
τροµοκρατία ς ή η µετανάστευση . Η πολιτική της ΕΕ στον τοµέα των δικαιωµάτων του
ανθρώπου σε αυτήν την περιοχή δεν υπήρξε συνεπής . Η παραδοσιακή κοινοτική
προσέγγιση της εποικοδοµητικής προάσπισης και στήριξης των ενεργών µελών τηςκοινωνίας των πολιτών δεν ήταν πάντοτε ανεκτή από τις τοπικές κυβερνήσεις
. Πρέπει να
γίνουν περισσότερα για την προώθηση του σεβασµού των οικουµενικών δικαιωµάτων τουανθρώπου
.
• Ορισµένοι εταίροι αµέλησαν να επιταχύνουν τον ρυθµό της οικονοµικής µετάβασης και
να θεσπίσουν τις µεταρρυθµίσεις που απαιτούνται για την εκπλήρωση των υποχρεώσεώντους στο πλαίσιο των συµφωνιών σύνδεσης
. Οι συµφωνίες σύνδεσης δεν µπορούν να
υποκαταστήσουν τις εγχώριες µεταρρυθµιστικές προσπάθειες . Πρόκειται για δύο
αλληλοσυµπληρούµενες διαδικασίες , οι οποίες ενισχύουν η µία την άλλη .
• Οι συναλλαγές µεταξύ των µεσογειακών εταίρων ( συναλλαγές Νότος - Νότος) δεν
αυξήθηκαν σε σχέση µε το πολύ χαµηλό αρχικό επίπεδο . Το επίπεδο των επενδύσεων της
ΕΕ στην περιφέρεια αυτή παραµένει χαµηλό και είναι αρκετάχαµηλότερο από τις ροέςεπενδύσεων σε άλλα µέρη του κόσµου
. Το πρόβληµα αυτό οφείλεται εν µέρει στην
ύπαρξη ποικίλλων ρυθµίσεων , στην απουσία σωρευτικής καταγωγής , στην ελλιπή φυσική
και διοικητική υποδοµή και στην έλλειψη διαφανούς νοµικού και οικονοµικού πλαισίουγια την ανάληψη επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων
. Σε ορισµένες χώρες , οι δηµόσιες
επιχειρήσεις αντιστάθηκαν στην αναδιάρθρωση η οποία ήταν αναγκαία για να καταστούνανταγωνιστικές σε περισσότερο ανοικτές αγορές και άλλες οµάδες συµφερόντωναναχαίτισαν ευρύτερες οικονοµικές µεταρρυθµίσεις
. Οι συµφωνίες σύνδεσης παρέχουν
ευκαιρίες και όχι εγγυήσεις και µόνον οι χώρες που είναι διατεθειµένες ναεκσυγχρονιστούν και να ανοίξουν την οικονοµία τους θα καρπωθούν όλα τα οφέλη
.
• Η εκτέλεση του προγράµµατος MEDA παρεµποδίστηκε λόγω των περίπλοκων
διαδικασιών που εφαρµόζονται τόσο στην ΕΚ καθώς και στις χώρες εταίρους . Ενώ
δόθηκε και πάλι έµφαση στην διαρθρωτική και τοµεακή προσαρµογή , ώστε να µπορέσουν
οι κυβερνήσεις να προωθήσουν την οικονοµική και κοινωνική µεταρρύθµιση , συχνά
προέκυψαν δυσκολίες κατάτην ολοκλήρωση των συµφωνιών ή την πλήρωση τωνπροϋποθέσεων
, επειδή υπήρχαν δισταγµοί όσον αφοράτη µεταρρύθµιση .
5• Ενώ η διαδικασία της Βαρκελώνης τυγχάνει αναγνώρισης σε πολιτικό επίπεδο , ωστόσο η
κοινωνία εν γένει , δεν έχει επαρκή επίγνωση των ευκαιριών και οφελών που απορρέουν
από αυτήν .
Η ΑΝΑΓΚΗ ΝΕΑΣ ΩΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ Β ΑΡΚΕΛΩΝΗΣ
Αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σηµασία των σχέσεών τους , όλοι οι εταίροι αναλαµβάνουν
τη δέσµευση να καταβάλουν προσπάθειες για την περαιτέρω ανάπτυξη της διαδικασίας .
Όπως φαίνεται από τον απολογισµό της πρώτης πενταετίας , η βασική προσέγγιση και τα
κύρια µέσα εξακολουθούν να είναι έγκυρα . Η Επιτροπή θεωρεί ότι µόνον µε τη σφαιρική και
συνεκτική προσέγγιση που συµφωνήθηκε στη Βαρκελώνη είναι δυνατό να αποφευχθεί ηστασιµότητα του παρελθόντος και ότι η προσέγγιση αυτή πρέπει να επιβεβαιωθεί
. Ωστόσο,
πρέπει να ληφθούν υπόψη τα διδάγµατα της αρχικής περιόδου και να δοθεί νέα ώθηση σεπολλές σηµαντικές πτυχές της διαδικασίας
.
Σε πολλές περιπτώσεις το Συµβούλιο έκανε έκκληση για περαιτέρω ενίσχυση της Ευρω -
µεσογειακής εταιρικής σχέσης . Πρόσφατα , το Μάιο 2000, οι υπουργοί Εξωτερικών των
Ευρω- µεσογειακών χωρών συναντήθηκαν άτυπα για να επανεξετάσουν τη διαδικασία και να
βρουν τρόπο για να την προωθήσουν . Στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο που συνήλθε στη Φέιρα
τον Ιούνιο 2000, υιοθετήθηκε κοινή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιφέρεια
της Μεσογείου , όσον αφοράτις πολιτικές και δραστηριότητες που εφαρµόζει η Ένωση για
την ανάπτυξη της Ευρω - µεσογειακής εταιρικής σχέσης , που εγκαθιδρύθηκε µε τη ∆ιακήρυξη
της Βαρκελώνης .
Στην παρούσα ανακοίνωση εξετάζεται η πείρα της πρώτης πενταετίας της διαδικασίας τηςΒαρκελώνης και υποβάλλονται συγκεκριµένες προτάσεις για να προωθηθεί η διαδικασίααυτή σε τοµείς στους οποίους προέκυψαν δυσκολίες
.
∆ ΙΑΘΕΣΙΜΑ ΜΕΣΑ
Για την υλοποίηση των τριών κυρίων στόχων της ευρω - µεσογειακής της πολιτικής , ηΕ Ε
διαθέτει ποικίλα µέσα , που ήδη υπάρχουν ή πιθανόν να υπάρξουν :
• ∆ιµερείς συµφωνίες σύνδεσης οι οποίες προβλέπουν πολιτικό διάλογο , σύστηµα
ελευθέρων συναλλαγών µεταξύ εκάστου εταίρου και της ΕΕ , το οποίο θα πρέπει να
εισαχθεί κατάτη µεταβατική περίοδο , και άλλες µορφές συνεργασίας , όπως στον
χρηµατοδοτικό τοµέα .
• Το πρόγραµµα MEDA, το οποίο παρέχει χρηµατοδοτική στήριξη για την υλοποίηση των
στόχων των συµφωνιών σύνδεσης , µέσω διµερών και εθνικών χορηγήσεων και µέσω
περιφερειακών προγραµµάτων . Αυτό περιλαµβάνει την παροχή των ενδεδειγµένων
µορφών τεχνικής βοήθειας µε στόχο την προσαρµογή των νοµικών και κανονιστικώνπλαισίων
.
• Η Ευρωµεσογειακή Επιτροπή στην οποία συµµετέχουν οι 27 εταίροι και η οποία
επιβλέπει όλες τις πτυχές της διαδικασίας , παράλληλα µε τις τακτικές συναντήσεις
ανωτέρων υπαλλήλων για ζητήµατα πολιτικής και ασφαλείας .
6• Μελλοντικός Χάρτης για την Ειρήνη και τη Σταθερότητα , του οποίου οι γενικές
κατευθύνσεις συµφωνήθηκαν κατάτη ∆ιά σκεψη των υπουργών Εξωτερικών πουπραγµατοποιήθηκε στη Στουτγάρδη
, το1999.
Το θεσµικό πλαίσιο , µέσα στο οποίο υλοποιήθηκαν τα µέσα αυτά , πρέπει να επανεξεταστεί
και να προσαρµοστεί στη " νέα ώθηση " της διαδικασίας .
Στην παρούσα ανακοίνωση εξετάζονται ορισµένα από τα κύρια ζητήµατα τα οποίαπροκύπτουν από την εφαρµογή αυτών των µέσων πολιτικής
, και έκαστο εξ αυτών
εξυπηρετεί , µε διαφορετικούς τρόπους , την προώθηση των τριών σκελών της διαδικασίας της
Βαρκελώνης .
***
α) Συµφωνίες σύνδεσης
(i) Ολοκλήρωση του πλαισίου των συµφωνιών σύνδεσης - ανάγκη να
επιταχυνθεί η διαπραγµάτευση , η υπογραφή και κύρωσή τους : Βρίσκονται
σε εκκρεµότητα τέσσερις συµφωνίες σύνδεσης . Οι διαπραγµατεύσεις µε την
Αίγυπτο περατώθηκαν τον Ιούνιο 1999. Η αιγυπτιακή κυβέρνηση δεν είναι
ακόµη έτοιµη να υπογράψει . Εξελίσσονται µε εξαιρετική βραδύτητα οι
διαπραγµατεύσεις µε τον Λίβανο , τη Συρία και την Αλγερία . Όπως µε την
Τυνησία, το Μαρόκο , το Ισραήλ και την Παλαιστινιακή Αρχή , η πείρα δείχνει
ότι η θέση σε ισχύ των συµφωνιών σύνδεσης συνεπάγεται σηµαντικά οφέλη .
Επιπλέον , ο στόχος των ευρωµεσογειακών ελευθέρων συναλλαγών δεν µπορεί
να επιτευχθεί εάν δεν τεθούν σε ισχύ όλες οι συµφωνίες . Κατάσυνέπεια , είναι
σηµαντικό να επισπευσθεί η σύναψη των υπόλοιπων συµφωνιών .
Η Επιτροπή καλεί την Αίγυπτο , να υπογράψει τη συµφωνία σύνδεσης καθώς
και τον Λίβανο , τη Συρία και την Αλγερία , να συνεργαστούν µε την Ένωση
για την επίσπευση των διαπραγµατεύσεων , ώστε αυτές να συναφθούν µέχρι
τον Ιούνιο 2001 το αργότερο , ενώ συγχρόνως να έχουν επίγνωση του
γεγονότος ότι προς τούτο απαιτούνται σηµαντικές προσπάθειες από όλες τιςπλευρές
.
Η πείρα κατέδειξε ότι και η διαδικασία κύρωσης από τα κράτη µέλη µπορείεπίσης να είναι βραδεία
( προς το παρόν , σπάνια διαρκεί λιγότερο από τέσσερα
έτη).
Η Επιτροπή καλεί τα κράτη µέλη να προβούν στις αναγκαίες ενέργειες γιατην επίσπευση της κύρωσης της συµφωνίας µε την Ιορδανία και ναδιασφαλίσουν ότι οι επακόλουθες συµφωνίες θα κυρωθούν των εντός δύοετών από της υπογραφής τους
.
(ii) Συναλλαγές
Οι µεσογειακοί εταίροι έχουν επανειληµµένα ζητήσει , µεταξύ άλλων ,
ευρύτερη πρόσβαση των γεωργικών τους προϊόντων στην αγορά , λόγω της
κοινωνικοοικονοµικής σηµασίας που έχει η γεωργία στις χώρες αυτές καιεπειδή πιστεύουν ότι έχουν συγκριτικό πλεονέκτηµα όσον αφοράορισµέναγεωργικάπροϊόντα
. Οι συµφωνίες σύνδεσης που έχουν ήδη συναφθεί
7προβλέπουν την αναθεώρηση των διατάξεών τους που αφορούν τις
συναλλαγές γεωργικών προϊόντων . Εφόσον οι συµφωνίες σύνδεσης
αποτελούν συµφωνίες ελεύθερων συναλλαγών , οι οποίες περιλαµβάνουν
διατάξεις για την επέκταση της σταδιακής και αµοιβαίας ελευθέρωσης τωνσυναλλαγών στον γεωργικό τοµέα
, και εφόσον όλα τα µέρη δεσµεύονται από
τους κανόνες του ΠΟΕ είναι σκόπιµο να διενεργηθεί αναλυτική εξέταση τωνεµποδίων που πρέπει να υπερπηδηθούν
, προκειµένου να διασφαλιστεί ότι οι
ΣΕΣ θα είναι πλήρως συµβατές µε τους κανόνες της GATT στο τέλος της
µεταβατικής περιόδου . Η εξέταση αυτή πρέπει να πραγµατοποιηθεί στο
πλαίσιο των ευρύτερων πολιτικών που εφαρµόζουν οι εταίροι για τη στήριξητης γεωργίας και τις επιπτώσεις για το νερό
, το περιβάλλον και τα κοινωνικά
θέµατα.
Για κάθε χώρα , µε την οποία έχει τεθεί σε ισχύ συµφωνία σύνδεσης , η
Επιτροπή θα εξετάσει λεπτοµερώς τα περαιτέρω µέτρα που πρέπει ναληφθούν για την επίτευξη
, µέχρι τέλους της µεταβατικής περιόδου , µιας
πλήρως συµβατής προς τους κανόνες της GATT συµφωνίας ελεύθερων
συναλλαγών , η οποία θα καλύπτει όλους τους τοµείς , συµπεριλαµβανοµένης
της ευρύτερης και αµοιβαίας ελευθέρωσης των συναλλαγών στον τοµέα τηςγεωργίας
. Η εξέταση αυτή θα έχει ολοκληρωθεί µέχρι τέλους του έτους
2000, µε την επιφύλαξη των εργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη , και µε
βάση αυτήν την ανάλυση και εφόσον είναι αναγκαίο , η Επιτροπή θα
υποβάλει περαιτέρω προτάσεις για την ελευθέρωση των συναλλαγών ,
σύµφωνα µε τη ∆ιακήρυξη της Βαρκελώνης . Όσο αυτό είναι δυνατόν , θα
επιδιωχθεί η συνέπεια κατά την παραχώρηση κάθε περαιτέρωπροτιµησιακής µεταχείρισης σε εταίρους
.
Όσον αφοράτις συναλλαγές στον τοµέα των υπηρεσιών , υφίστανται
σηµαντικά εµπόδια κατάτην πρόσβαση στην αγοράπολλών µεσογειακώνεταίρων
, αν όχι όλων . Έτσι, οι φορείς παροχής υπηρεσιών αδυνατούν να
επωφεληθούν πλήρως των ευκαιριών που παρουσιάζονται , επί πλέον δε
περιορίζεται η ικανότητα των εταίρων να προσελκύσουν ξένες επενδύσεις καινα προωθήσουν την οικονοµική τους ανάπτυξη
. Η ελεύθερη πρόσβαση στην
αγοράκαι η καλύτερη ρύθµιση των συναλλαγών στον τοµέα των υπηρεσιώνθα προσδώσουν σηµαντική διάσταση στην οικονοµική ανάπτυξη τωνµεσογειακών εταίρων
. Συνεπώς, οι εταίροι που είναι µέλη του ΠΟΕ θα πρέπει
να ενθαρρυνθούν να συµµετέχουν πλήρως στις τρέχουσες διαπραγµατεύσειςτης
GATS 2000 ( Γενική συµφωνία για τις συναλλαγές στον τοµέα των
υπηρεσιών ).
β) Άλλα οικονοµικάκαι εµπορικάθέµατα
(i) Συναλλαγές Νότου - Νότου: Η προωθηµένη εµπορική και οικονοµική
συνεργασία σε περιφερειακό και υποπεριφερειακό επίπεδο αποτελείπροϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων που τάσσονται στη ∆ιακήρυξη τηςΒαρκελώνης
. Σήµερα, οι ενδοπεριφερειακές συναλλαγές αντιπροσωπεύουν
λιγότερο από το 6% του συνόλου των συναλλαγών των µεσογειακών εταίρων
της Ένωσης . Η ανάπτυξη των συναλλαγών Νότου - Νότου θα αποφέρει
σηµαντικάοικονοµικάκέρδη , όχι µόνο όσον αφοράτις συναλλαγές αλλάκαι
τις εξωγενείς επενδύσεις , δεδοµένου ότι αυτό θα προσελκύσει τους επενδυτές
8να δραστηριοποιηθούν όχι µόνο στις εθνικές αλλάκαι στις περιφερειακές
αγορές. Η υλοποίηση του ευρω - µεσογειακού χώρου ελευθέρων συναλλαγών
εξαρτάται από την εφαρµογή των συµφωνιών µεταξύ των ιδίων των εταίρων .
Η δηµιουργία χώρων ελευθέρων συναλλαγών σε υποπεριφερειακό επίπεδο καισύµφωνα µε τους κανόνες του ΠΟΕ µπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιµο µέσογια την επιτάχυνση της εγκαθίδρυσης του ευρύτερου ευρωµεσογειακού χώρουελευθέρων συναλλαγών
, ο οποίος αναµένεται ότι θα δηµιουργηθεί µέχρι το
έτος2010. Με την εγκαθίδρυση συστήµατος ελευθέρων συναλλαγών στις
χώρες του Μαγκρέµπ και του Μασρέκ , καθώς και µε την εφαρµογή των
συµφωνιών τις οποίες ήδη ετοιµάζουν η Τουρκία και η Κύπρος µε τουςεταίρους αυτούς
, θα καταστούν σύντοµα εµφανή ορισµένα από τα οφέλη που
εξαγγέλλονται στη διαδικασία της Βαρκελώνης . Η περαιτέρω ανάπτυξη των
συναλλαγών Νότου - Νότου είναι θέµα πολιτικό καθώς και τεχνικό . Βέβαια, οι
χώρες της περιφέρειας πρέπει οι ίδιες να αποφασίσουν να ανοίξουν τιςοικονοµίες τους
, αναλαµβάνοντας επιχειρηµατικές δραστηριότητες µε τις
γείτονες χώρες , ωστόσο η Επιτροπή µπορεί να διευκολύνει τη διαδικασία αυτή
παρέχοντας την τεχνική βοήθεια που είναι αναγκαία για να λειτουργήσει τοεµπόριο Νότου
- Νότου( για παράδειγµα , παροχή συµβουλών για τους κανόνες
καταγωγής , δασµολογικές µειώσεις και φορολογική µεταρρύθµιση που
απαιτούνται για να αντισταθµιστεί η απώλεια εισοδήµατος λόγω µείωσης τωνδασµών
).
(ii) Σώρευση καταγωγής2: Στο πλαίσιο αυτό , πρόκειται για ένα σηµαντικό
ζήτηµα δεδοµένου ότι συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση τηςσυµπληρωµατικότητας
, της κατανοµής εργασίας και οικονοµιών κλίµακας . Η
σώρευση της καταγωγής αποτελεί επίσης σηµαντικό παράγοντα για τηνεγκαθίδρυση µεγάλης αγοράς Νότου
- Νότου και εποµένως για την
προσέλκυση εξωγενών επενδύσεων . Η Επιτροπή , για να ενθαρρύνει αυτή τη
διαδικασία συνεργασίας µεταξύ των εταίρων σε υποπεριφερειακό επίπεδο ,
καλεί τους µεσογειακούς εταίρους να εγκρίνουν το εναρµονισµένοπρωτόκολλο σχετικάµε τους κανόνες καταγωγής
( το οποίο έχουν ήδη
αποδεχθεί η Ιορδανία και η Παλαιστινιακή Αρχή ) το οποίο αποτελεί την
βασική προϋπόθεση για την λειτουργία καθεστώτος διαγώνιας σώρευσηςµεταξύ όλων των εταίρων
. Εφόσον ληφθούν τα µέτρα αυτά , η πλήρης
σώρευση µπορεί να επιτευχθεί εφόσον αποδειχθεί ότι όλοι οι εταίροιεφαρµόζουν ορθώς τους κανόνες για τη διαγώνια σώρευση
.
(iii) Ενιαία αγορά - εναρµόνιση / ολοκλήρωση : Το τµήµα της ∆ιακήρυξης της
Βαρκελώνης που αφοράτις ελεύθερες συναλλαγές , καλύπτει ευρύτερα
οικονοµικάζητήµατα , πέραν της κατάργησης των δασµών . Η ευρωπαϊκή πείρα
στη δηµιουργία της Ενιαίας Αγοράς πρέπει να χρησιµοποιηθεί για ναπροσδιορισθεί το κατάλληλο ρυθµιστικό πλαίσιο σχετικά µε έναν ευρω
-
µεσογειακό χώρο ελευθέρων συναλλαγών . Η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση3
σχετικάµε την ευρωµεσογειακή εταιρική σχέση και την ενιαία αγορά , και
στην οµάδα εργασίας για την ευρωµεσογειακή βιοµηχανική συνεργασία
2Η" σώρευση" παρέχει τη δυνατότητα σε µια χώρα εταίρο να χρησιµοποιεί πρώτες ύλες καταγωγής
ενός ή περισσοτέρων άλλων χωρών εταίρων και το τελικό προϊόν να θεωρείται καταγωγής της πρώτηςχώρας εταίρου
.
3COM (1998) 538 τελικό της 23.09.98.
9πραγµατοποιούνται συζητήσεις για περαιτέρω συνεργασία σε ότι αφοράτα
τελωνειακάζητήµατα , τις δηµόσιες συµβάσεις , τις προδιαγραφές και τα
πρότυπα, την πολιτική ανταγωνισµού , τη φορολογία , την προστασία της
πνευµατικής ιδιοκτησίας , τις χρηµατοπιστωτικές υπηρεσίες , την προστασία
δεδοµένων , τη λογιστική και τον έλεγχο . Προς τα τέλη του 2000, πρόκειται να
δροµολογηθεί ένα περιφερειακό πρόγραµµα δράσης που εστιάζεται στηνευαισθητοποίηση και την κατάρτιση
.
Ιδιαίτερη σηµασία θα έχει η ανάληψη δράσεων για την αποφυγή τηςκατάτµησης των αγορών
, ιδίως σε νοµοθετικάοργανωµένους τοµείς όπως
είναι η ενέργεια και οι τηλεπικοινωνίες .
Η καθιέρωση του ευρώ αποτελεί επίσης ένα σηµαντικό στοιχείο που επηρεάζειτην οικονοµική σχέση µεταξύ της ΕΕ και των µεσογειακών εταίρων
, στον
βαθµό που ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο για τους δυνητικούς επενδυτές στηνπεριοχή της Μεσογείου
.
(iv) Ενσωµάτωση στην παγκόσµια οικονοµία : ορισµένοι εταίροι δεν είναι
ακόµη µέλη του ΠΟΕ . Αυτοί που δεν έχουν ακόµη υποβάλει αίτηση
προσχώρησης , πρέπει να το πράξουν , το συντοµότερο δυνατόν . Αυτοί που
έχουν µεν υποβάλει την αίτηση , αλλάδεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία
προσχώρησης , πρέπει να λάβουν τα αναγκαία µέτρα για να επισπεύσουν τη
διαδικασία .
Η Επιτροπή προτείνει :
• Όσοι από τους εταίρους δεν έχουν ακόµη υποβάλει αίτηση προσχώρησης στον ΠΟΕ να το
πράξουν µέχρι τέλους του 2000, ενώ όσοι έχουν υποβάλει σχετική αίτηση να
ολοκληρώσουν τη διαδικασία προσχώρησης το ταχύτερο δυνατόν , ώστε αυτή να έχει
περατωθεί µέχρι τέλους του 2002.
• Το αργότερο εντός πέντε ετών από την υπογραφή , κάθε χώρα που υπογράφει συµφωνία
σύνδεσης µε την ΕΕ , να υπογράψει συµφωνίες ελευθέρων συναλλαγών µε όλους τους
άλλους εταίρους που υπογράφουν συµφωνίες σύνδεσης .
• Να εφαρµοσθεί αµέσως η διαγώνια σώρευση µεταξύ όλων των εταίρων που
εγκαθιδρύουν µεταξύ τους σύστηµα ελευθέρων συναλλαγών και εφαρµόζουν τους ίδιουςκανόνες καταγωγής
.
• να καθοριστεί , µέχρι το 2002 και µε βάση τα αναµενόµενα αποτελέσµατα του
προσεχούς περιφερειακού προγράµµατος " ευρω- αγοράς", ένα χρονοδιάγραµµα για τη
λήψη µέτρων εναρµόνισης του είδους της ενιαίας αγοράς σε ορισµένους τοµείςπροτεραιότητας
, όπως οι κανόνες καταγωγής , τα τελωνειακά θέµατα , τα πρότυπα και
οι προδιαγραφές και η προστασία της πνευµατικής ιδιοκτησίας . Η υλοποίηση του εν
λόγω προγράµµατος εναρµόνισης , το οποίο θα καλύπτει τόσο τη σύγκλιση µε την ΕΕ
όσο και την εναρµόνιση εντός της περιοχής της Μεσογείου , θα αρχίσει από το 2004.
β) Το πρόγραµµα MEDA - διµερής και περιφερειακή χρηµατοδοτική συνεργασία
(i) Εθνικά προγράµµατα
10Το πρόγραµµα MEDA παρέχει χρηµατοδοτική στήριξη για την υλοποίηση των
στόχων της µεσογειακής πολιτικής της ΕΕ , όπως εξαγγέλλονται στη
∆ιακήρυξη της Βαρκελώνης . Από το1995, το πρόγραµµα MEDA εστιάζεται
στη στήριξη της οικονοµικής µετάβασης και στο να βοηθήσει τους εταίρουςνα ανταποκριθούν στις κοινωνικοοικονοµικές προκλήσεις που συνεπάγεται ηµετάβαση
, σύµφωνα µε τους στόχους των συµφωνιών σύνδεσης . Ενώ έχουν
εγκριθεί δεόντως οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων στο πλαίσιο τουπρογράµµατος
MEDA, οι πληρωµές αντιστοιχούν µόνο στο 26% των
πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων . Αν και είναι φυσιολογική η βραδεία
εκτέλεση των πληρωµών κατάτα πρώτα έτη εφαρµογής ενός προγρά µµατος ,
υπάρχει σαφώς ανάγκη να βελτιωθεί η απόδοση , τόσο στο επίπεδο της ΕΕ όσο
και στο επίπεδο των χωρών εταίρων .
Οι επιδόσεις όσον αφοράτις εκταµιεύσεις υπήρξαν ποικίλες , καθώς
κυµάνθηκαν από πολύ χαµηλά επίπεδα µέχρι 42-48%. Αυτή η διακύµανση
οφείλεται σε πολλούς παράγοντες : η Επιτροπή πρέπει να προβεί σε σηµαντική
εσωτερική µεταρρύθµιση όσον αφοράτην παρά δοση της ενίσχυσης · το
Συµβούλιο και το Κοινοβούλιο χρειάζεται να εξοπλίσουν την ΕΕ µε έναναποτελεσµατικότερο κανονισµό
MEDA, αλλάεπίσης και οι µεσογειακοί
εταίροι οφείλουν διαδραµατίσουν τον ρόλο τους επιδεικνύοντας µεγαλύτερηπροσήλωση στον διάλογο προγραµµατισµού και στην υποβολή αξιόπιστωνκαι ώριµων προτάσεων έργων
. Η Επιτροπή , µε βάση την πενταετή πείρα της ,
κατέληξε στο συµπέρασµα ότι πρέπει να βελτιωθεί ο προγραµµατισµός και ηεκτέλεση της βοήθειας για να ενισχυθεί το στρατηγικό της περιεχόµενο
, να
καταστεί περισσότερο επικεντρωµένη και να αυξηθεί ο αντίκτυπός της . Στο
πλαίσιο της επανεξέτασης του κανονισµού MEDA, η Επιτροπή πρότεινε να
συνταχθεί για κάθε χώρα , ένα έγγραφο στρατηγικής χώρας , το οποίο θα θέτει
ένα πλαίσιο για τριετή εθνικά ενδεικτικά προγράµµατα και τις προτάσειςετήσιου προγραµµατισµού
. Έτσι, οι προτεραιότητες του MEDA, θα
εντάσσονται στους εθνικούς αναπτυξιακούς στόχους κάθε χώρας και θαληφθούν υπόψη οι δραστηριότητες άλλων χορηγών
, µεταξύ άλλων , των
κρατών µελών , µέσω των διµερών προγραµµάτων , και των διεθνών
χρηµατοπιστωτικών οργανισµών . Στο µέλλον , θα δίνεται έµφαση σε µικρό
αριθµό στρατηγικών προγραµµάτων και δεν θα χρηµατοδοτούνται πλέονµεµονωµένα ή µικρής κλίµακας έργα
, τα οποία δεν συµφωνούν µε τη
προσέγγιση αυτή .
Επειδή η παρεχόµενη χρηµατοδοτική ενίσχυση αποβλέπει στη στήριξη τωνστόχων των συµφωνιών σύνδεσης
, ο µελλοντικός προγραµµατισµός θα είναι
περισσότερο στοχοθετηµένος και θα επικεντρώνεται σε µικρότερο αριθµόπροτεραιοτήτων
, οι οποίες συνδέονται άµεσα µε τις συµφωνίες . Επίσης, κατά
τον προγραµµατισµό θα λαµβάνεται περισσότερο υπόψη κατά πόσον οιεταίροι είναι πρόθυµοι να αποδείξουν έµπρακτα την προσήλωσή τους στουςστόχους της ενίσχυσης των συναλλαγών και της οικονοµικής συνεργασίας σεπεριφερειακό επίπεδο και της λήψης των απαραίτητων µέτρων οικονοµικήςµεταρρύθµισης
, ιδίως στον χρηµατοοικονοµικό τοµέα , προκειµένου να
ολοκληρώσουν τη διαδικασία οικονοµικής και πολιτικής µετάβασης ,
συµπεριλαµβανοµένης της αποφασιστικότητάς τους να περατώσουν τιςδιαπραγµατεύσεις για τη σύναψη συµφωνίας σύνδεσης
, όπου αυτό ισχύει .
11Λόγω της σηµασίας που έχει η περιφερειακή διάσταση της διαδικασίας της
Βαρκελώνης , πρέπει να δοθεί µεγαλύτερη προσοχή στη µεταφοράτων
αποτελεσµάτων των περιφερειακών προγραµµάτων προς τα προγράµµατα
MEDA για κάθε χώρα . Όταν καταστούν εµφανή τα αποτελέσµατα των
περιφερειακών προγραµµάτων , για παράδειγµα σε ό , τι αφοράτα κανονιστικά
πλαίσια ή τα πιθανάµέτρα εναρµόνισης που βασίζονται στην Ενιαία αγοράτης ΕΕ
, αυτάθα πρέπει να υλοποιούνται µέσω των εθνικών προγραµµά των . Η
Επιτροπή έλαβε πρόσφατα σηµαντικές αποφάσεις όσον αφορά την εφαρµογήτης πολιτικής της στον τοµέα της εξωτερικής βοήθειας
, για να την επισπεύσει .
Οι αποφάσεις αυτές θα είναι επωφελείς για το MEDA, του οποίου η εφαρµογή
χρειάζεται επίσης να απλουστευθεί και να εκσυγχρονιστεί . Ο στόχος αυτός
µπορεί να συνδυαστεί µε τον στόχο της αύξησης της στρατηγικής επιρροήςκαι της απήχησης του
MEDA, µε την απόδοση µεγαλύτερης έµφασης στο
πρόγραµµα διαρθρωτικής και τοµεακής προσαρµογής , λαµβανοµένων υπόψη
των δραστηριοτήτων των διεθνών χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων . Αυτό θα
ενθαρρύνει την ανάπτυξη προγραµµάτων στήριξης , µε όρους που αφορούν
συγκεκριµένους τοµείς και τους στόχους των συµφωνιών σύνδεσης . Η
αποκεντρωµένη εκτέλεση του προγράµµατος , µε την ανάθεσή της στις
αντιπροσωπείες της Επιτροπής στις χώρες εταίρους , θα προσεγγίσει τους
δικαιούχους µε τα προγράµµατα , θα επιταχύνει τη διεκπεραίωση των έργων
και θα διευκολύνει τη στενότερη παρακολούθηση .
Η Επιτροπή είναι αποφασισµένη να περιορίσει τη διάρκεια εκτέλεσης τωνπρογραµµάτων
MEDA, µε έναν περισσότερο εστιασµένο προγραµµατισµό ,
χρηµατοδοτώντας µόνο τα έργα που είναι σε φάση ωριµότητας καιπεριορίζοντας την διαδεδοµένη πρακτική της επέκτασης της διάρκειαςεκτέλεσης των προγραµµάτων
. Ως εκ τούτου , η Επιτροπή πρότεινε , στις26
Ιουλίου 2000 ( πρόταση για την αναµόρφωση του δηµοσιονοµικού
κανονισµού COM(2000) 461), οι συµβάσεις µε τις οποίες υλοποιούνται
χρηµατοδοτικάµνηµόνια να συνά πτονται το αργότερο την 31 η ∆εκεµβρίου
του τρίτου έτους µετάτην ανά ληψη υποχρέωσης από τον προϋπολογισµό .
Μπορεί επίσης να χρειαστεί να µεταβάλλουν οι χώρες εταίροι τον τρόπο µετον οποίο εκτελούν τα έργα
MEDA.
Για να εξασφαλίζεται η µεγαλύτερη δυνατή απήχηση µε βάση τιςσυµφωνηθείσες προτεραιότητες
, η Επιτροπή προτείνει η χρηµατοδότηση
στο πλαίσιο του MEDA να συνδέεται σαφέστερα µε την πρόοδο κατά την
υλοποίηση των συµφωνιών σύνδεσης . Οι µελλοντικές χρηµατοδοτικές
χορηγήσεις θα πρέπει επίσης να εξαρτώνται από τη βούληση των εταίρωννα επιδιώξουν την υλοποίηση των στόχων των συµφωνιών
, ιδίως όσον
αφορά την επιτάχυνση των οικονοµικών µεταρρυθµίσεων και την αύξησητης ικανότητας απορρόφησης µε την υποβολή ώριµων προτάσεων έργων
.
Συγχρόνως , χρειάζεται να καταβληθεί µεγαλύτερη προσπάθεια για τη
µεταφορά των αποτελεσµάτων των περιφερειακών προγραµµάτων σεεθνικά προγράµµατα δράσης
.
(ii) Περιφερειακή συνεργασία
Η έµφαση στην περιφερειακή συνεργασία αποτελεί ένα από τα κύρια
χαρακτηριστικάτης διαδικασίας της Βαρκελώνης . Ωστόσο, κατάτα πρώτα
12στά δια ήταν δύσκολο να αντιµετωπιστούν τα πολιτικάκαι τεχνικάεµπόδια
στη συνεργασία . Η περιφερειακή συνεργασία επικεντρώνεται στους
ακόλουθους καίριους τοµείς : βιοµηχανία , ύδατα, ενέργεια, περιβάλλον ,
µεταφορές και κοινωνία πληροφοριών . Ενθαρρύνεται επίσης η συνεργασία για
την έρευνα και την ανάπτυξη σε αυτούς τους τοµείς .
Ενώ είναι σηµαντική η διασφάλιση της αρχής σύµφωνα µε την οποία όλοι οιεταίροι µπορούν να συµµετέχουν στα περιφερειακάπρογρά µµατα
, είναι
εξίσου εύλογο να προβλεφθεί η κινητοποίηση µικρότερων οµάδων εταίρων ,
χωρίς να πρέπει να περιµένουν µέχρις ότου όλοι οι εταίροι είναι έτοιµοι νασυµµετάσχουν
. Έτσι, ορισµένα έργα περιφερειακής συνεργασίας µπορούν να
αναπτυχθούν σε υποπεριφερειακό επίπεδο , όπως διµερή ή τριµερή έργα εντός
του Μαγκρέµπ , του Μασρέκ ή άλλων διαµεσογειακών συνδυασµών . Τούτο
σηµαίνει ότι θα χρησιµοποιείται ευρύτερα η " οµαδική" προσέγγιση , η οποία
ήδη χρησιµοποιείται στα περιφερειακάπρογρά µµατα MEDA, κατάτην οποία
τα προγράµµατα που είναι ανοικτά για όλους τους εταίρους αποτελούνται απόεπιµέρους έργα στα οποία εµπλέκεται µικρότερος αριθµός εταίρων
.
Η Επιτροπή προτείνει να ληφθεί υπόψη περισσότερο ο πλειονοµερήςχαρακτήρας των προγραµµάτων περιφερειακής συνεργασίας
, µε την
ανάπτυξη έργων µε λιγότερα κράτη µέλη και µεσογειακούς εταίρους , ενώ το
σχήµα συµµετοχής µπορεί να ποικίλλει ανάλογα µε το έργο .
Στόχος των προγραµµάτων MEDA για την περιφερειακή συνεργασία είναι η
προώθηση της ανταλλαγής εµπειριών και βέλτιστης πρακτικής , η
ευαισθητοποίηση και ανάπτυξη µέσων για το χειρισµό ζητηµάτων σε εθνικόεπίπεδο
. Μπορεί να προταθούν αρκετές καινοτοµίες στα υφιστάµενα
προγράµµατα και να υποβληθεί µικρός αριθµός νέων προγραµµάτων µε στόχοτην περαιτέρω προώθηση αυτού του τύπου περιφερειακής συνεργασίας
:
• Επενδύσεις και επιχειρηµατική δραστηριότητα : Οι ξένες καθώς και
οι εγχώριες επενδύσεις έχουν κεφαλαιώδη σηµασία για την οικονοµικήανάπτυξη και την επιτυχή µετάβαση
. Είναι σαφές ότι εναπόκειται κυρίως
στις ίδιες τις χώρες να καταβάλλουν προσπάθειες για τον εκσυγχρονισµότων οικονοµιών τους
, τη δηµιουργία νοµικής και διοικητικής διαφάνειας
και ασφάλειας , τη δηµιουργία περιβάλλοντος ευνοϊκού για τις
επιχειρήσεις και τον ανταγωνισµό , την προώθηση της χρηστής
διακυβέρνησης και την ανάπτυξη συνεργασίας σε υποπεριφερειακόεπίπεδο
. Ωστόσο, η ΕΕ βασιζόµενη στην ιδία πείρα και µε τη
χρηµατοδοτική βοήθεια του προγράµµατος MEDA, µπορεί να στηρίξει
τη διαδικασία αυτή . Έτσι, προβλέπεται ένα περιφερειακό κονδύλιο στο
πλαίσιο του προγράµµατος MEDA, για τη στήριξη της χρηµατοδότησης
των κεφαλαίων επιχειρηµατικού κινδύνου . ∆ροµολογείται ένα δίκτυο
οργανισµών προώθησης των επενδύσεων και η Επιτροπή θα ενηµερώσειτους οδηγούς της περιφέρειας
, οι οποίοι ήδη έχουν σηµειώσει µεγάλη
επιτυχία, προς χρήση των επενδυτών . Τα κράτη µέλη πρέπει επίσης να
εξετάσουν τη δυνατότητα πραγµατοποίησης εκστρατειών ενηµέρωσηςγια τις επιχειρηµατικές τους κοινότητες
, ώστε να ενηµερώνονται οι
πιθανοί επενδυτές σχετικάµε τις εξελίξεις και τις ευκαιρίες . Το
πρόσφατα συσταθέν δίκτυο εργοδοτικών οµοσπονδιών UNIMED BN θα
13αποτελέσει ένα χρήσιµο κεντρικό σηµείο , για την συνειδητοποίηση των
αναγκών και των ενδοιασµών των επενδυτών . Επίσης, ένα νέο
περιφερειακό πρόγραµµα για την καινοτοµία , τη τεχνολογία και τη
ποιότητα θα βοηθήσει τις επιχειρήσεις να καταστούν ανταγωνιστικές σεόλους τους τοµείς της οικονοµίας
. Το περιφερειακό πρόγραµµα
EUMEDIS έχει σχεδιαστεί για την προώθηση της κοινωνίας των
πληροφοριών . Ειδικότερα , τα αποτελέσµατα των δραστηριοτήτων του
στον τοµέα του ηλεκτρονικού εµπορίου θα αξιοποιηθούν περαιτέρω , για
τον οικονοµικό εκσυγχρονισµό της περιφέρειας .
• Περιβάλλον : Μεταξύ των ζητηµάτων που πρέπει να διευθετηθούν στα
πλαίσια της περιφερειακής συνεργασίας , το πρώτο είναι η προστασία
του περιβάλλοντος . Το1997, οι υπουργοί των ευρωµεσογειακών χωρών
συµφώνησαν µία σειράτοµέων προτεραιότητας στους οποίους πρέπει νααναληφθεί δράση για την προστασία του περιβάλλοντος
( Βραχυπρόθεσµο και Μεσοπρόθεσµο Περιβαλλοντικό Πρόγραµµα
∆ράσης-S M A P ) . ∆ροµολογείται η πρώτη σειράέργων περιφερειακής
συνεργασίας στους πέντε τοµείς προτεραιότητας4τους οποίους
καθόρισαν οι υπουργοί . Αυτάτα περιφερειακά έργα αποσκοπούν στην
αντιµετώπιση , µεταξύ άλλων , των ζητηµάτων των υδάτων , των
αποβλήτων , των παράκτιων ζωνών , της βιοποικιλότητας και της
απερήµωσης . Η αυξανόµενη σηµασία της προστασίας του
περιβάλλοντος , φαίνεται από την αύξηση των χρηµατοδοτικών πόρων
που διατίθενται για το SMAP.
Γενικότερα , πρέπει να δοθεί προσοχή στην ενσωµάτωση της
περιβαλλοντικής µέριµνας και των στόχων της αειφόρου ανάπτυξης σεόλες τις δραστηριότητες που αναλαµβάνονται στο πλαίσιο της εταιρικήςσχέσης
.
• Υποδοµή : είναι σαφές ότι , για τον οικονοµικό εκσυγχρονισµό , εκτός
από το νοµοθετικό και διοικητικό πλαίσιο , απαιτείται και η δηµιουργία
υποδοµής . Στο πλαίσιο της περιοχής της Μεσογείου , οι επενδύσεις σε
έργα υποδοµής ευρείας κλίµακας όπως δρόµοι , λιµένες, τηλεπικοινωνίες
κ. λπ. πρέπει να χρηµατοδοτούνται είτε από τον ιδιωτικό τοµέα είτε µε
δάνεια. Οι επιχορηγήσεις θα πρέπει να περιορίζονται µόνο στη
χρηµατοδότηση µελετών σκοπιµότητας και προπαρασκευαστικώνδράσεων
. Τα κονδύλια MEDA πρέπει να χρησιµοποιούνται για την
ανάπτυξη ιδεών και µελετών σκοπιµότητας σχετικά µε τα περιφερειακάδίκτυα υποδοµών
, που αποβλέπουν στη διασύνδεση εθνικών
συστηµάτων ( Νότος- Νότος) ή τη σύνδεση αυτών µε τα διευρωπαϊκά
δίκτυα( διαµεσογειακά ). Η σηµασία των µεγαλύτερων περιφερειακών
έργων µπορεί να τονιστεί εφόσον τους αποδοθεί ο χαρακτηρισµός
" ευρωµεσογειακή εταιρική σχέση ".
4Ολοκληρωµένη διαχείριση των υδάτων , διαχείριση των αποβλήτων , σηµεία νευραλγικής σηµασίας
( µολυσµένες περιοχές και απειλές στην βιοποικιλότητα ), ολοκληρωµένη διαχείριση της παράκτιας
ζώνης και καταπολέµηση της απερήµωσης .
14• Κοινωνική διάσταση : Όλες οι µελέτες που αφορούν τη µετάβαση
υπογραµµίζουν επανειληµµένα την ανάγκη να ληφθεί υπόψη οκοινωνικός αντίκτυπος της οικονοµικής µετάβασης
. Τα εθνικά
ενδεικτικάπρογρά µµατα στα πλαίσια του MEDA ήδη περιλαµβάνουν
µέτρα για την αντιµετώπιση των κοινωνικών συνεπειών της µετάβασης ,
ενώ αφήνουν τη δυνατότητα δράσης και σε περιφερειακό επίπεδο .
Η Επιτροπή προτίθεται να αναπτύξει ένα νέο περιφερειακό κοινωνικόπρόγραµµα κατά τη διάρκεια του
2001, το οποίο θα εστιάζεται στα
εξής:
• εφαρµογή της αρχής της βέλτιστης πρακτικής για τη σύνδεση
των πολιτικών κατάρτισης µε τις ανάγκες απασχόλησης
• ενίσχυση του ρόλου των γυναικών στην οικονοµική ανάπτυξη
• σχεδιασµός δικτύων κοινωνικής ασφαλείας και σύγχρονωνσυστηµάτων κοινωνικής ασφάλισης καθώς και µεθόδωνσυνεργασίας σε θέµατα υγείας
Η Επιτροπή προτείνει να διενεργηθεί αξιολόγηση των επιπτώσεων του
µελλοντικού ευρωµεσογειακού χώρου στη βιωσιµότητα της ανάπτυξηςκαι
, µε βάση αυτήν την αξιολόγηση , θα υποβάλει συστάσεις για
µελλοντική δράση .
• ∆ικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις : λόγω της σηµασίας που
ενέχουν τα θέµατα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων , η
Επιτροπή προτείνει την ενθάρρυνση των πρωτοβουλιών συνεργασίας σεαυτόν τον τοµέα
. Μια τέτοια προσέγγιση υποστηριζόταν επίσης στην
έκθεση για την εξωτερική διάσταση των θεµάτων ∆ΕΥ , που εγκρίθηκε
από το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο της Φέιρα και στην οποία η περιοχή τηςΜεσογείου προσδιοριζόταν ως µια από τις περιοχές προτεραιότητας γιασυνεργασία
.
Η κοινή στρατηγική για την περιοχή της Μεσογείου , που εγκρίθηκε από
το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο της Φέιρα προέβλεπε επίσης ότι πρέπει να
αποδοθεί µεγαλύτερη προσοχή σε αυτόν τον τοµέα . Ως εκ τούτου , η
Επιτροπή προτείνει , εκτός από τη δράση στο πλαίσιο των εθνικών
προγραµµάτων , την επεξεργασία ενός περιφερειακού προγράµµατος
για τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις κατά το 2001. Αυτό το
πρόγραµµα θα επικεντρώνεται στα εξής : δραστηριότητες που
αφορούν το δικαίωµα ασύλου και δραστηριότητες υπέρ τωνπροσφύγων
· συνεργασία για την καταπολέµηση της
λαθροµετανάστευσης και ιδίως της λαθραίας µεταφοράς προσώπων ·
αντιµετώπιση ζητηµάτων που αφορούν τη µετανάστευση ,
συµπεριλαµβανοµένης της κοινωνικής ενσωµάτωσης των µεταναστώνπου διαµένουν νόµιµα σε κάποιο κράτος µέλος και των κοινώναναπτυξιακών δράσεων µε τις χώρες καταγωγής τους
· συµβατότητα
των δικαστικών συστηµάτων , συµπεριλαµβανοµένου του
οικογενειακού και του κληρονοµικού δικαίου · συνεργασία στον τοµέα
15της καταπολέµησης του οργανωµένου εγκλήµατος µε την κατάρτιση
των δικαστικών και των αστυνοµικών υπαλλήλων ·
γ) Πολιτικός διάλογος και κοινωνία πολιτών
Η διαδικασία της Βαρκελώνης προβλέπει τη διεξαγωγή τακτικών συναντήσεων τωνυπουργών και των ανωτέρων υπαλλήλων
, για τη συζήτηση πολιτικών θεµάτων και θεµάτων
εξωτερικής πολιτικής . Ζητήµατα όπως τα ανθρώπινα δικαιώµατα , η δηµοκρατία , η χρηστή
διακυβέρνηση και το κράτος δικαίου πρέπει να εγείρονται τακτικά από την ΕΕ και πρέπει νααποτελούν εξέχοντα ζητήµατα στα πλαίσια της εταιρικής σχέσης
. Πρέπει να ενθαρρύνεται
µια συγκροτηµένη προσέγγιση , καλύπτοντας τα θεµελιώδη θέµατα στα οποία βασίζονται οι
πολιτικές επιλογές , καθώς και η προώθηση εξελικτικής προσέγγισης . Προς τον σκοπό αυτό
πρέπει να χρησιµοποιούνται όλα τα διαθέσιµα µέσα . Θετικές δράσεις , µεταξύ άλλων , στήριξη
στις ΜΚΟ , πρέπει να χρηµατοδοτούνται δυνάµει των εθνικών προγραµµάτων MEDA καθώς
και µέσω του προγράµµατος MEDA για τη ∆ηµοκρατία . Οι εθνικές χορηγήσεις του MEDA
θα πρέπει να εξαρτώνται περισσότερο από την επίτευξη ουσιαστικής προόδου σε αυτούς
τους τοµείς .
Παράλληλα , τα ζητήµατα αυτάπρέπει επίσης να συζητούνται τακτικά µε τους εταίρους στο
πλαίσιο των συµβουλίων και επιτροπών σύνδεσης , της κοινοτικής τρόικας κ . λπ., ώστε να
µπορεί να αναληφθεί άµεσος διάλογος πολιτικής σε ό , τι αφοράτα µέτρα που χρειά ζεται να
λάβουν οι κυβερνήσεις για να διασφαλίσουν την ικανοποιητική εξέλιξη της κατάστασης .
Αυτό µπορεί να οδηγήσει στην εγκαθίδρυση κοινών οµάδων εργασίας για τα δικαιώµατατου ανθρώπου σε επίπεδο υπαλλήλων
· αυτές οι οµάδες αποσκοπούν στον καθορισµό
ορισµένων συγκεκριµένων σηµείων αναφοράς και αντικειµενικών κριτηρίων , τα οποία θα
επανεξετάζονται στο πλαίσιο των επιµέρους συµβουλίων σύνδεσης .
Οι µεσογειακοί εταίροι πρέπει να ενθαρρυνθούν να προσχωρήσουν στα κατάλληλα διεθνήµέσα
, συµβάσεις κ . λπ. που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώµατα , εφόσον δεν το έχουν ήδη
πράξει.
Μια ελεύθερη και ακµάζουσα κοινωνία πολιτών αποτελεί βασικό προαπαιτούµενο για την
επιτυχία κάθε σκέλους της εταιρικής σχέσης . Οι µη κυβερνητικές οργανώσεις οι οποίες
δρουν µέσα σε νόµιµα πλαίσια , µπορούν να παρέχουν πολύτιµη συµβολή σε πολλούς τοµείς
που καλύπτονται από την εταιρική σχέση . Ένας από τους κύριους στόχους της συνεργασίας
για τα ανθρώπινα δικαιώµατα , τη χρηστή διακυβέρνηση και το κράτος δικαίου θα πρέπει να
συνίσταται στη δηµιουργία κλίµατος ευνοϊκού για το παραγωγικό έργο των ΜΚΟ .
Μακροπρόθεσµα , πρόκειται για τον πλέον χρήσιµο τρόπο µε τον οποίο η ΕΕ µπορεί να
προσφέρει τη βοήθειάτης .
δ) Χάρτης για την Ειρήνη και τη Σταθερότητα
Κατά τη συνάντησή τους στη Στουτγάρδη το 1999, οι υπουργοί Εξωτερικών των Ευρω -
µεσογειακών χωρών συµφώνησαν τις γενικές κατευθύνσεις του Χάρτη για την Ειρήνη και τηΣταθερότητα
. Πρέπει να επιτευχθεί συµφωνία όσον αφοράτο κείµενο του Χά ρτη , κατάτην
επόµενη υπουργική συνάντηση το Νοέµβριο του 2000 και ο Χάρτης αυτός θα εφαρµοσθεί
όταν προοδεύσει ικανοποιητικάη ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή .
Ο Χάρτης θα πρέπει να είναι ένα πολιτικά δεσµευτικό κείµενο , µε στόχο την πρόληψη
εντάσεων και κρίσεων και τη διατήρηση της ειρήνης και σταθερότητας , χάρη σε ένα σύστηµα
ασφάλειας µέσω της συνεργασίας . Ούτε αντικαθιστάούτε καταργεί τη ∆ιακήρυξη της
16Βαρκελώνης , αλλάθα χρησιµεύσει ως µέσο για την εφαρµογή αυτής της ∆ιακήρυξης , στην
περίπτωση που τίθενται ζητήµατα ειρήνης και σταθερότητας , ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζει
ότι όλες οι πτυχές της διαδικασίας της Βαρκελώνης είναι σηµαντικές για την ενίσχυση τηςειρήνης και της σταθερότητας
.
Κάποια συµφωνία έχει ήδη επιτευχθεί επί θεµάτων αρχής . Έφθασε πλέον η στιγµή για τη
σύνταξη ενός κειµένου . Κύριος στόχος του Χάρτη θα πρέπει να είναι η θεσµοθέτηση του
υφιστάµενου πολιτικού διαλόγου και η εγκαθίδρυση συγκεκριµένων µηχανισµών για το
χειρισµό ζητηµάτων ασφάλειας και σταθερότητας που αφορούν την περιοχή . Οιad hoc
συναντήσεις των ανωτέρων υπαλλήλων πρέπει να αποκτήσουν τη µορφή θεσµικού φόρουµ
διαλόγου σε θέµατα πολιτικής και ασφάλειας και πρέπει να τεθούν οι µηχανισµοί γιααποτελεσµατική κοινή δράση όσον αφορά την τροµοκρατία καθώς και την πρόληψη τωνσυγκρούσεων και τη διαχείριση των κρίσεων
.
Τα µέτρα που αφορούν τη δηµιουργία της εταιρικής σχέσης πρέπει να εφαρµόζονται µεελαστικό τρόπο ώστε τα ζητήµατα αυτά να µπορεί να τα χειρίζεται µικρότερος αριθµόςεταίρων
, οι οποίοι επιθυµούν να προχωρήσουν µε ταχύτερο ρυθµό , χωρίς να θίγεται η
αρχή σύµφωνα µε την οποία όλοι οι εταίροι της διαδικασίας της Βαρκελώνης έχουν τοδικαίωµα συµµετοχής
, εφόσον το επιθυµούν . Ο Χάρτης επιβεβαιώνει αυτή την αρχή της
ελαστικότητας .
ε) Θεσµικές ρυθµίσεις
Η διαδικασία της Βαρκελώνης και οι επιµέρους συµφωνίες σύνδεσης προβλέπουν ήδη τηνπραγµατοποίηση τακτικών επαφών µεταξύ των εταίρων
, στο πλαίσιο διαφόρων υπηρεσιών
και οργάνων . Ωστόσο, καθώς εντείνεται η διαδικασία , πρέπει να καταστεί
αποτελεσµατικότερη η συνεργασία και πρέπει να δοθεί η ευκαιρία στην ΕυρωµεσογειακήΕπιτροπή για τη ∆ιαδικασία της Βαρκελώνης να αναλάβει στρατηγικότερο ρόλο ωςδιευθύνουσα επιτροπή
, ιδίως σε ό , τι αφοράτις πολυµερείς δραστηριότητες . Πρέπει να
ζητηθεί από την επιτροπή να εγκρίνει προτάσεις προς την κατεύθυνση αυτή , µέχρι το
Νοέµβριο του 2000. Αυτές θα πρέπει να λαµβάνουν υπόψη το θεσµικό φορέα που µπορεί να
συσταθεί σύµφωνα µε το Χάρτη για την Ειρήνη και τη Σταθερότητα .
στ) Πληροφόρηση και Επικοινωνία
Οι πραγµατικές δυνατότητες της διαδικασίας της Βαρκελώνης θα αξιοποιηθούν πλήρωςεφόσον οι χώρες της περιφέρειας
" ιδιοποιηθούν " ευρέως τη διαδικασία αυτή . Μπορούν να
καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την επεξήγηση των στόχων και τωνπλεονεκτηµάτων της διαδικασίας και για τη δηµιουργία µιας πιο δραστήριας και ζωντανήςεταιρικής σχέσης
.
Η Επιτροπή θα εκπονήσει πρόγραµµα πληροφόρησης και επικοινωνίας για τηνευαισθητοποίηση των κρατών µελών της ΕΕ και των χωρών εταίρων
. Για να αποκτήσουν
µεγαλύτερη προβολή τα έργα που λαµβάνουν στήριξη δυνάµει της εταιρικής σχέσης , θα
χαρακτηρισθούν ως " Ευρω- µεσογειακή Εταιρική Σχέση ".
Συµπέρασµα
Πέντε χρόνια µετάτη δροµολόγηση της διαδικασίας της Βαρκελώνης , είναι πλέον καιρός να
γίνει απολογισµός των αποτελεσµάτων καθώς και των δυσκολιών που προέκυψαν . Βάσει της
πείρας αυτής , πολλάµέτρα µπορούν να ληφθούν για µια νέα ώθηση της διαδικασίας και την
17πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της . Οι προτάσεις της παρούσας ανακοίνωσης
αποβλέπουν στην ενίσχυση του διαλόγου µεταξύ των εταίρων στο διάστηµα που µεσολαβείµέχρι την Υπουργική ∆ιάσκεψη
( συνάντηση των επικεφαλής των κυβερνήσεων των ευρω -
µεσογειακών χωρών ) στη Μασσαλία το Νοέµβριο του 2000 και στη προετοιµασία του
εδάφους για την επίτευξη συµφωνίας , κατάτη συνά ντηση αυτή , όσον αφοράπρόγραµµα για
τη νέα ώθηση της διαδικασίας της Βαρκελώνης .
Η Επιτροπή διατυπώνει τις εξής συστάσεις :
– Συµφωνίες σύνδεσης : η Αίγυπτος καλείται να υπογράψει τη συµφωνία σύνδεσης , ο
Λίβανος, η Συρία και η Αλγερία καλούνται να συνεργαστούν µε την Ένωση για την
επίσπευση των διαπραγµατεύσεων µε στόχο την περάτωσή τους µέχρι τον Ιούνιο 2001 το
αργότερο . Συγχρόνως , θα πρέπει να γνωρίζουν ότι προς τούτο απαιτούνται σηµαντικές
προσπάθειες από όλες τις πλευρές και τα κράτη µέλη πρέπει να λάβουν τα αναγκαία µέτραγια να επιταχύνουν την κύρωση της συµφωνίας µε την Ιορδανία και να διασφαλίσουν τηνκύρωση των συνακόλουθων συµφωνιών εντός διετίας από την υπογραφή
.
– Συναλλαγές : για κάθε χώρα για την οποία έχει τεθεί σε ισχύ µια συµφωνία σύνδεσης ,
πρέπει να εξεταστούν λεπτοµερώς τα µέτρα που πρέπει να ληφθούν για την επίτευξη
µεγαλύτερης ελευθέρωσης των αµοιβαίων συναλλαγών στον τοµέα της γεωργίας µέχρι τοτέλος της µεταβατικής περιόδου
, σύµφωνα µε τις σχετικές διατάξεις GATT/ ΠΟΕ. Η
εξέταση αυτή θα ολοκληρωθεί µέχρι το τέλος του 2000, µε την επιφύλαξη των εργασιών
που βρίσκονται σε εξέλιξη , και βάσει αυτής και εφόσον είναι αναγκαίο , η Επιτροπή θα
υποβάλει περαιτέρω προτάσεις για την ελευθέρωση των συναλλαγών . Όσο αυτό είναι
δυνατόν, θα επιδιωχθεί η συνέπεια κατά την παραχώρηση κάθε περαιτέρω
προτιµησιακής µεταχείρισης σε εταίρους . Οι εταίροι που είναι µέλη του ΠΟΕ , πρέπει
να συµµετέχουν πλήρως στις διαπραγµατεύσεις της GATS 2000 ( Γενική συµφωνία για τις
συναλλαγές στον τοµέα των υπηρεσιών ). Το αργότερο πέντε χρόνια µετάτην υπογραφή ,
κάθε χώρα που υπογράφει συµφωνία σύνδεσης µε την ΕΕ , θα υπογράψει συµφωνίες
ελευθέρων συναλλαγών µε όλες τις άλλες χώρες που έχουν υπογράψει συµφωνίεςσύνδεσης
. Η διαγώνια σώρευση θα πρέπει να εφαρµόζεται αµέσως στους εταίρους που
καθιερώνουν µεταξύ τους ελεύθερες συναλλαγές και εφαρµόζουν τους ίδιους κανόνεςκαταγωγής
. να καθοριστεί , µέχρι το2002 και µε βάση τα αναµενόµενα αποτελέσµατα του
προσεχούς περιφερειακού προγράµµατος " ευρω- αγοράς", ένα χρονοδιάγραµµα για τη
λήψη µέτρων εναρµόνισης του είδους της ενιαίας αγοράς σε ορισµένους τοµείςπροτεραιότητας
, όπως οι κανόνες καταγωγής , τα τελωνειακάθέµατα , τα πρότυπα και οι
προδιαγραφές και η προστασία της πνευµατικής ιδιοκτησίας . Η υλοποίηση του εν λόγω
προγράµµατος εναρµόνισης , το οποίο θα καλύπτει τόσο τη σύγκλιση µε την ΕΕ όσο και
την εναρµόνιση εντός της περιοχής της Μεσογείου , θα αρχίσει από το 2004.
–MEDA: για να εξασφαλιστεί µεγαλύτερος αντίκτυπος , η σύνδεση µεταξύ εφαρµογής των
συµφωνιών σύνδεσης και χρηµατοδότησης δυνάµει του MEDA, θα πρέπει να καταστεί
σαφέστερη και οι µελλοντικές χρηµατοδοτικές χορηγήσεις θα αποκαλύπτουν τη βούλησητων εταίρων να επιδιώξουν την επίτευξη των στόχων των συµφωνιών για την οικονοµικήµετάβαση
. Παροµοίως , θα πρέπει να καταβληθούν µεγαλύτερες προσπάθειες για τη
µεταφορά των αποτελεσµάτων των περιφερειακών προγραµµάτων σε εθνική δράση , τούτο
δε θα αντανακλάται στις ετήσιες χρηµατοδοτικές χορηγήσεις . Πρέπει να επιβεβαιωθεί ο
πλειονοµερής χαρακτήρας των προγραµµάτων περιφερειακής συνεργασίας , ωστόσο θα
πρέπει να είναι δυνατόν να συµµετέχουν σε αυτάλιγότερα κρά τη µέλη και µεσογειακοίεταίροι
, σε διαφορετικούς σχηµατισµούς , ανάλογα µε το κάθε έργο . Θα πραγµατοποιηθεί
18αξιολόγηση του αντίκτυπου που θα έχει ο µελλοντικός ευρω - µεσογειακός χώρος
ελευθέρων συναλλαγών στην αειφόρο ανάπτυξη , µε βάση την οποία η Επιτροπή θα
υποβάλλει συστάσεις για µελλοντική δράση . Κατάτο 2001, θα εκπονηθούν νέα
περιφερειακάπρογρά µµατα για κοινωνικάθέµατα , τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές
υποθέσεις .
– Συνεργασία στον τοµέα πολιτικής και ασφάλειας : ο ευρωµεσογειακός Χάρτης για την
Ειρήνη και τη Σταθερότητα θα εγκριθεί κατάτην επόµενη ευρωµεσογειακή συνά ντησηστη Μασσαλία
, τον Νοέµβριο του 2000.
– Πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία όσον αφοράτον σεβασµό των δικαιωµάτων του
ανθρώπου και τη δηµοκρατία , τη χρηστή διακυβέρνηση και το κράτος δικαίου . ΗΕ Ε
θα εξετάσει τα ζητήµατα αυτά στα πλαίσια συγκροτηµένης προσέγγισης και οι χορηγήσειςτου
MEDA θα εξαρτώνται περισσότερο από την πρόοδο που επιτυγχάνεται στα ζητήµατα
αυτά.
– Πληροφόρηση και επικοινωνία : θα δροµολογηθεί νέο πρόγραµµα για τη µεγαλύτερη
ευαισθητοποίηση των κρατών µελών της ΕΕ και των χωρών εταίρων . Για να έχουν
µεγαλύτερη προβολή τα έργα που λαµβάνουν στήριξη στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης ,
θα χαρακτηρίζονται ως " Ευρω- µεσογειακή Εταιρική Σχέση ".
– Η παρούσα ανακοίνωση διαβιβάζεται στο Συµβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
προκειµένου να προετοιµαστεί η θέση που θα τηρήσει η ΕΕ , µέχρι τη συνάντηση των
υπουργών Εξωτερικών των ευρω - µεσογειακών χωρών , τον Νοέµβριο του 2000.
19ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
ΓΕΝΙΚΑ
1. Η Βαρκελώνη αποτελεί το µόνο φόρουµ στα πλαίσια του οποίου πραγµατοποιούνται
υπουργικές συναντήσεις στις οποίες συµµετέχουν το Ισραήλ , η Συρία και ο Λίβανος .
Αυτό είχε ιδιαίτερη σηµασία κατάτην τριετή αναστολή της Ειρηνευτικής ∆ιαδικασίας τηςΜέσης Ανατολής
. Από τη ∆ιάσκεψη της Βαρκελώνης (1995), οι υπουργοί Εξωτερικών
των27 εταίρων συναντήθηκαν σε τακτικάδιαστήµατα , στην Μάλτα (1997), στο
Παλέρµο (1998, άτυπη συνάντηση ), στη Στουτγάρδη (1999), στη Λισσαβόνα (2000,
άτυπη συνάντηση ). Επί πλέον πραγµατοποιήθηκαν 12 συναντήσεις των καθ ’ ύλην
αρµοδίων υπουργών .
2. Η Ευρωµεσογειακή Επιτροπή για τη ∆ιαδικασία της Βαρκελώνης ( ανώτεροι υπάλληλοι
του Υπουργείου Εξωτερικών των 27 συν Επιτροπή ) συνέρχεται τακτικά , τουλάχιστον 4
φορές το χρόνο , µε καθήκοντα διευθύνουσας επιτροπής όσον αφοράτη διαδικασία και
συζητάτις γενικές κατευθύνσεις και την εφαρµογή της περιφερειακής συνεργασίας .
3. Οι γενικές κατευθύνσεις του Χάρτη για την Ειρήνη και τη Σταθερότητα συµφωνήθηκαν
κατά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών στη Στουτγάρδη και από τότεπραγµατοποιήθηκε περαιτέρω πρόοδος από τους ανωτέρους υπαλλήλους
( βλ. Έκθεση
Λισσαβόνας της Προεδρίας ).
ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΣΥΝ∆ΕΣΗΣ
( βλ. συνηµµένο πίνακα )
4. Σηµειώθηκαν τα εξής βήµατα προόδου :
Έχουν τεθεί σε ισχύ συµφωνίες µε την Τυνησία , το Μαρόκο , το Ισραήλ και την
Παλαιστινιακή Αρχή ( ενδιάµεση συµφωνία ).
Έχει υπογραφεί η συµφωνία µε την Ιορδανία και βρίσκονται υπό εξέλιξη οι
διαδικασίες κύρωσης .
Έχουν περατωθεί οι διαπραγµατεύσεις µε την Αίγυπτο και αναµένεται η
ολοκλήρωση των εσωτερικών αιγυπτιακών διαδικασιών για την υπογραφή .
Συνεχίζονται ακόµη οι διαπραγµατεύσεις µε τον Λίβανο , τη Συρία και την Αλγερία .
Η Κύπρος , η Μάλτα και η Τουρκία καλύπτονται από προϋπάρχουσες συµφωνίες
σύνδεσης , οι οποίες προβλέπουν , µεταξύ άλλων , τελωνειακή ένωση µε την
ΕΚ.
ΧΡΗΜΑΤΟ∆ΟΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
5. Η εφαρµογή της χρηµατοδοτικής συνεργασίας συνοψίζεται ως εξής :
Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων για κοινοτική βοήθεια προς την περιοχή της
Μεσογείου 1995-1999: 4.422 εκατ. €.
Εκ των οποίων - MEDA 3.435 εκατ. €.
20- Ειρηνευτική ∆ιαδικασία 424 εκατ. €.
( βοήθεια στους Παλαιστινίους )
Σύνολο πληρωµών για κοινοτική βοήθεια προς την περιοχή της Μεσογείου 1995-
1999: 1.615 εκατ. €.
Εκ των οποίων - MEDA 890 εκατ. €.
- Ειρηνευτική ∆ιαδικασία 256 εκατ. €.
( βοήθεια στους Παλαιστινίους )
Σύνολο δανείων ΕΤΕ στην περιοχή της Μεσογείου 1995-1999 : 4.672 εκατ. €.
Αναλήψεις υποχρεώσεων MEDA 1995-1999
Το σύνολο πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων δυνάµει του MEDA I ανήλθε σε 3.435 εκατ.
€, που κατανέµεται ετησίως ως εξής :
ΠΙΝΑΚΑΣ 1- εκατ. €
1995 1996 1997 1998 1999 Σύνολο
∆ιαθέσιµες πιστώσεις ανάληψης
υποχρεώσεων173 403 981 943 937 3.437
Χρησιµοποιηθείσες πιστώσεις ανάληψηςυποχρεώσεων173 403 981 941 937 3.435
Ποσοστό εκτέλεσης των πιστώσεωνανάληψης υποχρεώσεων100% 100% 100% 99,8% 100% 99,9%
Εποµένως , οι αναλήψεις υποχρεώσεων υπερέβησαν το χρηµατοδοτικό ποσό αναφοράς
ύψους3424.5 εκατ. € που καθορίζεται στον κανονισµό MEDA.
Στον ακόλουθο πίνακα εµφαίνεται η κατανοµή των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων ανάεταίρο
/ πρόγραµµα για την περίοδο 1995-1999:
ΠΙΝΑΚΑΣ 2- εκατ. €
MEDA 1995 1996 1997 1998 1999 1995-1999
∆ιµερείς
M αρόκο30 235 219 172 656
A λγερία41 95 28 164
Τυνησία20 120 138 19 131 428
Αίγυπτος75 203 397 11 686
Ιορδανία7 100 10 8 129 254
21Λίβανος10 86 86 182
Συρία13 42 44 99
∆υτική Ζώνη / Γάζα3 20 41 5 42 111
T ουρκία33 70 132 140 375
Σύνολο διµερείς60 370 866 875 783 2.954
Περιφερειακές113 33 93 46 133 418
T εχνική βοήθεια22 20 21 63
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ173 403 981 941 937 3.435
Πληρωµές 1995-1999
Το σύνολο πληρωµών δυνάµει του MEDAI ανήλθε σε 890 εκατ. € που κατανέµεται ετησίως
ως εξής:
ΠΙΝΑΚΑΣ 3- εκατ. €
1995 1996 1997 1998 1999 Σύνολο
∆ιαθέσιµες πιστώσεις πληρωµών 91 202 315 285 256 1.149
Χρησιµοποιηθείσες πιστώσεις πληρωµών 50 155 211 231 243 890
Ποσοστό εκτέλεσης των πιστώσεων
πληρωµών55% 77% 67% 81% 95% 77%
Στο τέλος του 1999 η σωρευτική διαφοράµεταξύ αναλήψεων υποχρεώσεων και των
πληρωµών ανήλθε σε 2545 εκατ. €. Έτσι, για τη περίοδο 1995-1999 οι πληρωµές
αντιστοιχούσαν στο 26% των αναλήψεων υποχρεώσεων , όπως εµφαίνεται στον πίνακα που
ακολουθεί :
ΠΙΝΑΚΑΣ 4- εκατ. €
1995 1996 1997 1998 1999 Σύνολο
Αναλήψεις υποχρεώσεων 173 403 981 941 937 3.435
Πληρωµές 50 155 211 231 243 890
Αναλογία πληρωµών / υποχρεώσεων 29% 38% 21% 24% 26% 26%
Στον κατωτέρω πίνακα εµφαίνεται η κατανοµή αναλήψεων υποχρεώσεων / πληρωµών ανά
εταίρο:
22ΠΙΝΑΚΑΣ 5- εκατ. €
Αναλήψεις
υποχρεώσεωνΠληρωµές Ποσοστό εκτέλεσης
%
M αρόκο656 127 19.4
A λγερία154 30 18.2
Τυνησία428 168 39.3
Αίγυπτος686 157 22.9
Ιορδανία254 108 42.5
Λίβανος182 1 0.5
Συρία99 0 0.0
T ουρκία375 15 4.0
∆υτική Ζώνη / Γάζα111 54 48.6
Περιφερειακό
( συµπερ/ νηςT Β)480 230 48.0
ΣΥΝΟΛΟ3,435 890 26
***
Χρηµατοδοτήθηκαν οι ακόλουθες κύριες δραστηριότητες , δυνάµει των εθνικών ενδεικτικών
προγραµµάτων MEDA:
Άµεση δηµοσιονοµική στήριξη στη διαρθρωτική προσαρµογή , για την
παρακολούθηση της αποτελεσµατικής εκτέλεσης των προγραµµάτωνπου γενικάσυντονίζονται µε τα ιδρύµατα του
Bretton Woods· συνολικά
600 εκατ. €ή20% των αναλήψεων υποχρεώσεων MEDA για την
περίοδο1995-1999. Αφοράτους εταίρους M αρόκο,A λγερία,T υνησία,
Ιορδανία και Λίβανο .
Στήριξη στην οικονοµική συνεργασία για τη δηµιουργία ευνοϊκού
περιβάλλοντος µε στόχο την ανάπτυξη του ιδιωτικού τοµέα ,
συµπεριλαµβανοµένων των πράξεων σε κεφάλαια επιχειρηµατικούκινδύνου που χειρίζεται η ΕΤΕ
· συνολικά , 1.035 εκατ. €ή30% των
αναλήψεων υποχρεώσεων MEDA για την περίοδο 1995-1999. Αφορά
κυρίως τους εταίρους M αρόκο,T υνησία, Ιορδανία, Αίγυπτο,T ουρκία
και Παλαιστινιακή Αρχή .
Οι δραστηριότητες στον κοινωνικό τοµέα µε την ευρύτατη έννοια ( υγεία,
εκπαίδευση …) στοχεύουν να στηρίξουν την κοινωνικοοικονοµική
ισορροπία στις χώρες εταίρους και να αµβλύνουν τις βραχυπρόθεσµεςαρνητικές συνέπειες της οικονοµικής µετάβασης
. Έχουν κυρίως τη
23µορφή κοινωνικών κεφαλαίων και , πρόσφατα , της διευκόλυνσης
τοµεακής προσαρµογής ( ασφάλιση υγείας στην Τυνησία )· συνολικά
1.000 εκατ. €ή29% των αναλήψεων υποχρεώσεων MEDA για την
περίοδο1995-1999.
Παρεσχέθη στήριξη σε δραστηριότητες για το περιβάλλον , στο Μαρόκο και
την Ιορδανία · επί πλέον , όλοι οι εταίροι µε εξαίρεση τη Συρία ,
επωφελήθηκαν επιδοτήσεων επιτοκίου δανείων της ΕΤΕ γιαπεριβαλλοντικάέργα
· συνολικά 235 €ή7% των αναλήψεων
υποχρεώσεων MEDA για τη περίοδο 1995-1999.
Συµφωνήθηκαν προγράµµατα αγροτικής ανάπτυξης για το Μαρόκο , τη
Τυνησία και τη Συρία · συνολικά 155,5 €ή4,5% των αναλήψεων
υποχρεώσεων MEDA για τη περίοδο 1995-1999.
Με βάση το περιφερειακό ενδεικτικό πρόγραµµα , δόθηκε προτεραιότητα στη βιοµηχανική
συνεργασία , το περιβάλλον , το νερό, την ενέργεια , τις µεταφορές και την κοινωνία των
πληροφοριών , µε έµφαση στον διάλογο επί της πολιτικής , τη δικτύωση , τη διασύνδεση των
υποδοµών και της µεταρρύθµισης του νοµικού και διοικητικού πλαισίου για ναενθαρρυνθούν ρυθµίσεις υπέρ του ανταγωνισµού
. Με βάση το τρίτο κεφάλαιο της
∆ιαδικασίας της Βαρκελώνης , οι κύριες δραστηριότητες αφορούσαν τους τοµείς της
πολιτιστικής κληρονοµιάς , τη συνεργασία στον οπτικοακουστικό τοµέα και τις
ανταλλαγές νέων . Στα περισσότερα προγράµµατα περιφερειακής συνεργασίας είναι δεκτή η
συµµετοχή της κοινωνίας των πολιτών και το ίδιο ισχύει και για το Πρόγραµµα Meda για τη
∆ηµοκρατία (36 εκατ. € για τη σχετική περίοδο ).
***
∆ΙΜΕΡΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ MEDA
A λγερία
Αρχικά, ο ρυθµός δέσµευσης των πιστώσεων ήταν βραδύς λόγω της πολιτικής κατάστασης
και της περιορισµένης ικανότητας απορρόφησης της διοίκησης της Αλγερίας . Ωστόσο, από
το τέλος του 1998, η συνεργασία ανέκτησε κάποια δυναµική .
Η διαδικασία οικονοµικής µετάβασης και µεταρρύθµισης στηρίχθηκε µέσω της
διευκόλυνσης διαρθρωτικής προσαρµογής ύψους 125 εκατ. € για την οποία εγκρίθηκαν
πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων το 1997. Το πρόγραµµα αυτό αφοράουσιώδεις
µεταρρυθµίσεις στους τοµείς της ελευθέρωσης των εξωτερικών συναλλαγών , της
ιδιωτικοποίησης , του δικτύου κοινωνικής ασφάλειας και της στέγασης . ∆ροµολογήθηκαν
έργα τεχνικής βοήθειας για την ενίσχυση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τοµέα , τα οποία
συµπληρώνουν τις µεταρρυθµίσεις αυτές . Στο τέλος του 1998, αναλήφθηκαν πιστώσεις για
έργο ιδιωτικοποίησης (38 εκατ. €) και για ένα πρόγραµµα στήριξης των ΜΜΕ (57 εκατ. €).
Τον ∆εκέµβριο 1999, αναλήφθηκαν πιστώσεις για έργο εκσυγχρονισµού του
χρηµατοπιστωτικού τοµέα . Επί πλέον , η Επιτροπή υποστηρίζει τον περιορισµό της
βιοµηχανικής ρύπανσης , µέσω της επιδότησης επιτοκίου για δάνειο της ΕΤΕ (10,75 εκατ. €).
Για τη στήριξη της κοινωνικοοικονοµικής ισορροπίας αναλήφθηκαν υποχρεώσεις , το1999,
για ένα πρόγραµµα θεσµικής στήριξης των ΜΚΟ (5 εκατ. €) µε στόχο να ενισχυθούν οι
24αποκεντρωµένες αναπτυξιακές δραστηριότητες που προσανατολίζονται στη καταπολέµηση
της φτώχειας , κυρίως για τις φτωχές οµάδες - στόχο. Επί του παρόντος , ένα πλήρες
πρόγραµµα βοήθειας για το κοινωνικό ταµείο της Αλγερίας βρίσκεται σε στάδιοπροετοιµασίας
. Το ταµείο αυτό προωθεί κυρίως τη δηµιουργία απασχόλησης και
αναπτυξιακές δραστηριότητες σε επίπεδο δήµων και κοινοτήτων .
Αίγυπτος
Οι κύριοι στόχοι των µέτρων που χρηµατοδοτούνται στην Αίγυπτο µέσω του προγράµµατος
MEDA αφορούν την επίτευξη της οικονοµικής µετάβασης και µιας καλύτερης
κοινωνικοοικονοµικής ισορροπίας , που θα βοηθήσουν την Αίγυπτο να επιτύχει τον
βραχυπρόθεσµο στόχο της , δηλαδή ενισχυµένο ρυθµό οικονοµικής ανάπτυξης άνω του 5%
ετησίως.
Το πρόγραµµα MEDA παρέχει στήριξη στην οικονοµική µετάβαση στην Αίγυπτο µέσω του
Προγράµµατος Βιοµηχανικού Εκσυγχρονισµού ( ΠΒΕ) (250 εκατ. €): το πρόγραµµα αυτό
αποτελεί κοινή επιδίωξη της αιγυπτιακής κυβέρνησης , του ιδιωτικού τοµέα και της
Ευρωπαϊκής Ένωσης , για να βοηθήσει την Αίγυπτο να ανταγωνισθεί επιτυχώς στην εγχώρια
καθώς και στις διεθνείς αγορές . Καθώς η Αίγυπτος εντάσσεται περαιτέρω στην παγκόσµια
οικονοµία και στο σύστηµα συναλλαγών , η επίδοση του βιοµηχανικού τοµέα θα αποτελέσει
θεµελιώδες στοιχείο του µελλοντικού εισοδήµατος της χώρας και για τη δηµιουργίααπασχόλησης
.
Οι στόχοι του ΠΒΕ θα λειτουργήσουν σε τρία επίπεδα . Πρώτον, σε επίπεδο σύλληψης
πολιτικής καθώς και δηµιουργίας ευνοϊκού περιβάλλοντος , δεύτερον, σε τοµεακό επίπεδο ,
και τρίτον , στο επίπεδο κάθε επιχείρησης . Θα παρασχεθεί βοήθεια στο Υπουργείο
Βιοµηχανίας για να µπορέσει να συνεχίσει να διευκολύνει την ανάπτυξη του ιδιωτικούεπιχειρηµατικού τοµέα και να χαράξει µια περιβαλλοντική πολιτική περισσότερο φιλική προςτις επιχειρήσεις
. Θα παρασχεθεί επίσης βοήθεια στις ενώσεις επιχειρηµατιών και σε άλλες
σχετικές οργανώσεις , για την κάλυψη των αναγκών του επιχειρηµατικού τοµέα . Σε επίπεδο
επιχειρήσεων , επελέγησαν περίπου 5.000 επιχειρήσεις στις οποίες παρέχεται συνδροµή για τη
βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς τους .
Όσον αφοράτη στήριξη της κοινωνικοοικονοµικής ισορροπίας , η συνεργασία ΕΕ -
Αιγύπτου εξελίχθηκε προοδευτικάαπό πρωτοβουλίες για το πληθυσµιακό σχεδιασµό ,
αποκεντρωµένη συνεργασία , στήριξη και ουσιαστική συµβολή στις ΜΚΟ , στη δηµιουργία
Κοινωνικού ταµείου για την Ανάπτυξη , ένας από τους σηµαντικότερους χορηγούς του
οποίου είναι η ΕΕ . Με βάση το πρόγραµµα MEDA, η συνεργασία E Ε- Αιγύπτου στον
κοινωνικό τοµέα εστιάζεται σε πολιτικές που ευνοούν την ανάπτυξη του ανθρώπινουκεφαλαίου
, προωθούν προγρά µµατα που στηρίζουν παραδεκτάπεριοριστικάµέτρα όσον
αφοράτη δηµογραφία , δηµιουργούν απασχόληση και επιχειρηµατικές ευκαιρίες σε πολύ
µικρές και µικρές επιχειρήσεις που βρίσκονται σε αγροτικές και άλλες µειονεκτικές περιοχές .
Η αιγυπτιακή κυβέρνηση , για να ανταποκριθεί στις επικείµενες προκλήσεις , ανέλαβε
σηµαντικές προσπάθειες για την ποιοτική βελτίωση της βασικής εκπαίδευσης ( συνεισφορά
της ΕΕ100 εκατ. €) και χάραξε µακροπρόθεσµη πολιτική . Υπογραµµίζει τρία θέµατα :( 1 )
ευρύτερη πρόσβαση στην υποχρεωτική εκπαίδευση , ιδίως για τα κορίτσια και τα µη
προνοµιούχα παιδιά ·( 2 ) ποιοτική βελτίωση της εκπαίδευσης , περιορίζοντας τις σπατάλες και
εξασφαλίζοντας την απόκτηση βασικών ικανοτήτων µέχρι το επίπεδο της ένατης τάξης · και
(3) βελτίωση της αποτελεσµατικότητας του συστήµατος µέσω της ευρύτερης χρήσης των
25πόρων, του σχεδιασµού και της διοίκησης καθώς και της υπευθυνότητας των διδασκόντων
και αυτών που χειρίζονται τα συστήµατα .
Όσον αφοράτην υγεία,( συνεισφοράτης E Ε110 εκατ. €), η κυβέρνηση έχει επίσης θέσει
τους στόχους για ένα πλήρες πλαίσιο µεταρρύθµισης στον τοµέα της υγείας (10-15 ετές), του
οποίου ο τελικός στόχος συνίσταται στη βελτίωση της κατάστασης υγείας του αιγυπτιακούπληθυσµού
, εξασφαλίζοντας σε όλους τη πρόσβαση σε ποιοτικές και οικονοµικάαποδοτικές
υπηρεσίες , βάσει ενός φορολογικά βιώσιµου και αποτελεσµατικού συστήµατος . Κατάτην
πρώτη πενταετία , οι προσπάθειες θα εστιασθούν στην πρωτοβάθµια υγειονοµική περίθαλψη ,
συγχρόνως δε , θα λαµβάνονται υπόψη τα ζητήµατα που αφορούν το σύνολο του
υγειονοµικού εργατικού δυναµικού και την ικανότητα του συστήµατος , για το οποίο θα
αναπτυχθούν πολιτικές που θα εφαρµοσθούν προοδευτικά .
Η συνεχιζόµενη στήριξη στο Κοινωνικό Ταµείο για την ανάπτυξη αποτελεί µια επί πλέον
σηµαντική συµβολή στις προσπάθειες της Αιγύπτου να αµβλύνει τις αρνητικές συνέπειες τηςοικονοµικής µετάβασης
. Για τη δεύτερη φάση της ενέργειας αυτής αναλήφθηκαν
υποχρεώσεις ύψους 155 εκατ. € για την αύξηση της απασχόλησης .
Ιορδανία
Τα περισσότερα κονδύλια χρησιµοποιήθηκαν για τη στήριξη της οικονοµικής µετάβασης
περιλαµβανοµένων των µεταρρυθµίσεων : χορηγήθηκε ποσό 180 εκατ. € σε δύο ενέργειες
διαρθρωτικής προσαρµογής (1996, 1999). Η στήριξη επικεντρώθηκε σε οικονοµικές και
κοινωνικές µεταρρυθµίσεις , καλύτερη δηµοσιονοµική διαχείριση και διαφάνεια των
οικονοµικών στατιστικών , ελευθέρωση των συναλλαγών , εκσυγχρονισµό του φορολογικού
συστήµατος , ιδιωτικοποίηση και µεταρρύθµιση του δηµόσιου τοµέα , του δικτύου κοινωνικής
ασφάλειας και των επενδύσεων στις κοινωνικές υποδοµές . Επί πλέον , και οι δύο ενέργειες
συνέβαλαν στη χαλάρωση των πιέσεων όσον αφορά το ισοζύγιο πληρωµών . ∆ιατέθηκε ποσό
62 εκατ. € σε προγράµµατα υπέρ των ΜΜΕ (7 εκατ. €) και του βιοµηχανικού
εκσυγχρονισµού (40 εκατ. €), περιλαµβανοµένων των πόρων για κεφάλαια επιχειρηµατικού
κινδύνου που διαχειρίζεται η ΕΤΕ προς στήριξη των ΜΜΕ (15 εκατ. €).
Τα µέτρα για τον περιορισµό της φτώχειας µε στόχο να εξασφαλισθεί η
κοινωνικοοικονοµική ισορροπία παράτο υψηλό χρέος και τις δηµοσιονοµικές πιέσεις της
Ιορδανίας , εστιάστηκαν στον τοµέα των υδάτων (17,3 εκατ. €, κυρίως στην ευρύτερη
περιφέρεια του A µµάν), της προστασίας του περιβάλλοντος (2,6 εκατ. € επιδοτήσεις
επιτοκίου για δάνειο της ΕΤΕ ) και της ανάπτυξης του τουρισµού (3,9 εκατ. €).
Οι άλλες πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων το 1996-99 αποτελούσαν συνεισφοράσε
ενέργειες της UNRWA, ECHO και για την επισιτιστική ασφάλεια .
Λίβανος
Για τη περίοδο 1995-1999, κύριοι στόχοι της βοήθειας της ΕΕ ήταν να συµβάλει στην
µεταπολεµική θεσµική και οικονοµική ανασυγκρότηση του Λιβάνου :
- αποκατάσταση των δηµοσίων οργανισµών και βιοµηχανικός εκσυγχρονισµός
- οικονοµική µετάβαση και οικονοµική µεταρρύθµιση
- ισόρροπη κοινωνική ανάπτυξη .
26Η αποκατάσταση της δηµόσιας διοίκησης πρόκειται να ενισχύσει την ικανότητα
σχεδιασµού και την επιχειρησιακή ικανότητα των υπουργείων του Λιβάνου , των κρατικών
υπηρεσιών και οργάνων , κατάτην εκτέλεση δραστηριοτήτων στον κοινωνικό τοµέα (38
εκατ. €). Το πρόγραµµα προγραµµατισµού των επενδύσεων παρέχει διαχειριστική στήριξη σε
κρατικάόργανα αρµόδια για τις υποδοµές και τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας , όπως
ενέργεια, νερό, µεταφορές , απόβλητα , περιβάλλον , βιοµηχανία (25 εκατ. €). Η ενίσχυση των
κανόνων και των ικανοτήτων πιστοποίησης θα είναι επωφελής και για τον ιδιωτικό τοµέα (6
εκατ. €) και έχει ήδη αναληφθεί έργο βιοµηχανικού εκσυγχρονισµού που θα βοηθήσει τις
βιοτεχνίες του ιδιωτικού τοµέα σε επίπεδο ΜΜΕ να καταστούν ανταγωνιστικότερες στιςτοπικές και εξαγωγικές αγορές
(11 εκατ. €). Η ΕΤΕ προέβη σε επιδότηση επιτοκίου για δύο
δάνεια στον τοµέα του περιβάλλοντος (30 εκατ. €).
Το1999, εγκρίθηκε διευκόλυνση διαρθρωτικής προσαρµογής ύψους 50 εκατ. €, προς
ενίσχυση της οικονοµικής µετάβασης του Λιβάνου , σε συνδυασµό µε βοήθεια για την
εισαγωγή του ΦΠΑ ( η οποία έχει κεφαλαιώδη σηµασία για τη προετοιµασία νέων
διαπραγµατεύσεων σχετικάµε τη συµφωνία σύνδεσης ).
Επετεύχθη συµφωνία για ένα Ταµείο Κοινωνικής και Οικονοµικής Ανάπτυξης ,2 5 εκατ. €,
για τη κάλυψη των αναγκών κοινωνικής ανάπτυξης των περισσότερο ευπαθών κοινοτήτων ,
οι οποίες κινδυνεύουν λόγω της οικονοµικής µετάβασης . Το ταµείο αυτό παρέχει
µικροπιστώσεις και βοήθεια σε ΜΚΟ , δήµους και κοινότητες και άλλους φορείς που
δραστηριοποιούνται για την αγροτική και αστική κοινωνική ευηµερία και τις οικονοµικέςανάγκες
. Ο Λίβανος επωφελήθηκε επίσης των προγραµµάτων ανθρωπιστικού χαρακτήρα και
αποκατάστασης , που απευθύνονταν κυρίως σε εκτοπισθέντα άτοµα λόγω του εµφυλίου
πολέµου.
M αρόκο
Η ικανότητα απορρόφησης των πόρων MEDA από το Μαρόκο ήταν πολύ ικανοποιητική . Το
σύνολο των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων για τη περίοδο ανήλθε σε περίπου 650 εκατ.
€.
Όσον αφοράτην οικονοµική µεταρρύθµιση , προβλέφθηκε διευκόλυνση διαρθρωτικής
προσαρµογής µε τη συνεργασία της Παγκόσµιας Τράπεζας (120 εκατ. €). Το Μάρτιο του
1998 ανέλαβε τα καθήκοντάτης νέα κυβέρνηση και λόγω του πολιτικού
αναπροσανατολισµού που επακολούθησε , το Μαρόκο καθυστέρησε τις εκταµιεύσεις
κονδυλίων και η τελευταία έγινε τον ∆εκέµβριο 1999.
Προς συµπλήρωση της ∆ιευκόλυνσης ∆ιαρθρωτικής Προσαρµογής , πολλάπρογρά µµατα
τεχνικής βοήθειας συµβάλλουν στη δηµιουργία καλύτερου οικονοµικού περιβάλλοντος στονιδιωτικό τοµέα
. Στους τοµείς προτεραιότητας περιλαµβάνεται η ιδιωτικοποίηση (5 εκατ. €), ο
σχηµατισµός εγγυητικών κεφαλαίων (30 εκατ. €), τυποποίηση και διαχείριση της ποιότητας
(15,5 εκατ. €), στήριξη στον Εθνικό Οργανισµό για τη ρύθµιση των Τηλεπικοινωνιών (5
εκατ. €), πρόγραµµα στήριξης της επαγγελµατικής κατάρτισης (38 εκατ. €), στήριξη στις
επαγγελµατικές οργανώσεις (5 εκατ. €), πιλοτικό σχέδιο για µικρές πιστώσεις (700.000 €),
στήριξη στο Εθνικό Σχέδιο για τη Γεωλογική Χαρτογράφηση (5 εκατ. €) επί πλέον του
κέντρου ενηµέρωσης των ΜΜΕ , επιχείρηση E υρώπη-M αρόκο(E ΕM), που ξεκίνησε µε
κεφάλαια MEDA το1995. Πέρα από τα σχέδια αυτά , χορηγήθηκαν κεφάλαια
επιχειρηµατικού κινδύνου υπό τη διαχείριση της ΕΤΕ , ενόψει της αναδυόµενης
ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων του Μαρόκου (45 εκατ. €).
27Η στήριξη της κοινωνικοοικονοµικής ισορροπίας αφοράκυρίως τον περιορισµό των
ανισοτήτων του βιοτικού επιπέδου του αγροτικού πληθυσµού , ιδίως στο βόρειο τµήµα της
χώρας: καθαρισµός υδάτων στις αγροτικές περιοχές (40 εκατ. €), αγροτικοί διάδροµοι και
οδοί(30 εκατ. €), ολοκληρωµένη αγροτική ανάπτυξη (28 εκατ. €), στήριξη στη βασική
υγειονοµική περίθαλψη (20 εκατ. €), ολοκληρωµένη ανάπτυξη των δασικών ζωνών (24 εκατ.
€), στήριξη στη βασική εκπαίδευση (40 εκατ. €), µεσογειακή παράκτια οδός (80 εκατ. €),
στήριξη στην παράκτια αλιεία (21 εκατ. €), έγγεια και αρδευτική αγροτική µεταρρύθµιση (29
εκατ. €), στήριξη αναπτυξιακών ΜΚΟ (4 εκατ. €), στήριξη του Υπουργείου Κοινωνικής
Ανάπτυξης (2 εκατ. €).
Άλλα έργα αφορούν ειδικότερα τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου στις πόλεις : βοήθεια
στους νέους και στον αθλητισµό (6 εκατ. €), αποχετευτικάσυστήµατα για τις µεγά λες πόλεις
(8 εκατ. €, που συµπληρώνεται από την ΕΤΕ ), αποχετευτικάσυστήµατα για τις πόλεις
Μεκνές, Σετάτ και Αγαδίρ (13 εκατ. €, που συµπληρώνεται από την ΕΤΕ ), κρατικό
στεγαστικό πρόγραµµα στην Ταγγέρη (7 εκατ. €), συνδροµή για τη δηµιουργία θέσεων
απασχόλησης (3 εκατ. €), πολιτιστικοί θεσµοί (5 εκατ. €).
Συρία
Η υλοποίηση της συνεργασίας µε τη Συρία στο πλαίσιο του MEDA σταµάτησε µέχρι να
κυρώσει η Συρία τη Χρηµατοδοτική συµφωνία - πλαίσιο. Συµφωνήθηκαν τα ακόλουθα έργα .
Συµφωνήθηκαν προγράµµατα για τη στήριξη της οικονοµικής µετάβασης . Το πρόγραµµα
εκσυγχρονισµού , του Υπουργείου Οικονοµικών (10,5 εκατ. €) έχει στόχο τον εκσυγχρονισµό
της νοµοθεσίας και των ρυθµίσεων που αφορούν τη φορολογική πολιτική , τη δηµοσιονοµική
µεταρρύθµιση , τους τελωνειακούς δασµούς και πρακτικές · την παροχή βοήθειας για την
αναδιοργάνωση της διοίκησης ώστε να εξασφαλισθεί η εφαρµογή των µεταρρυθµιστικώνπολιτικών
.
Το πρόγραµµα στήριξης του επιχειρηµατικού τοµέα ΙΙ (10 εκατ. €) εστιάζεται στη βελτίωση
των επιδόσεων των τοπικών επιχειρήσεων , µε την αύξηση της παραγωγής , τη βελτίωση της
ποιότητας , την αύξηση των εξαγωγών και της απασχόλησης για την ανάπτυξη της
συνεργασίας των επιχειρήσεων ΕΕ - Συρίας· µε την ανάπτυξη των ικανοτήτων όσον αφορά
την παροχή συµβουλών και πραγµατογνωµοσύνης · µε τη βελτίωση του επιχειρηµατικού
περιβάλλοντος µε στόχο την ανάπτυξη των τοπικών επιχειρήσεων .
Η Σχολή ∆ιοίκησης Επιχειρήσεων (14 εκατ. €) θα συµβάλει στη καλύτερη διαχείριση των
επιχειρήσεων της Συρίας , µε την προώθηση υψηλού επιπέδου διαχείρισης , εκπαίδευσης και
κατάρτισης .
Η διευκόλυνση για τον θεσµικό και τοµεακό εκσυγχρονισµό (21 εκατ. €) θα βοηθήσει τη
συριακή κυβέρνηση στη χάραξη και εφαρµογή συνεκτικού οικονοµικού εκσυγχρονισµού ·
στη δηµιουργία φόρουµ συζήτησης υψηλού επιπέδου σχετικάµε την οικονοµική πολιτικήκαι στρατηγική και στη δηµιουργία κλίµατος αλλαγής
, µε την αναβάθµιση των διοικητικών
ικανοτήτων και υπηρεσιών που παρέχονται από τον συριακό δηµόσιο τοµέα ,
συµπληρώνοντας τα άλλα προγράµµατα οικονοµικής στήριξης και εκσυγχρονισµού πουχρηµατοδοτεί η ΕΕ
.
Στόχος του προγράµµατος εκσυγχρονισµού της διοίκησης των δήµων και κοινοτήτων (18
εκατ. €) είναι η βελτίωση της παροχής υπηρεσιών από επιλεγέντες δήµους και κοινότητες ,
προς τους δηµότες τους .
28Άλλα προγράµµατα αφορούν τη στήριξη της κοινωνικοοικονοµικής ισορροπίας . Στόχος
του προγράµµατος στήριξης του τοµέα των τηλεπικοινωνιών (10 εκατ. €) είναι ο
εκσυγχρονισµός και οργάνωση του τοµέα αυτού , η ενίσχυση της θεσµικής , χρηµατοδοτικής
και διαχειριστικής του ικανότητας · η παροχή στο κοινό βελτιωµένων και αειφόρων
υπηρεσιών · η αναβάθµιση των τεχνικών , διαχειριστικών και επιχειρησιακών διαδικασιών και
προσόντων .
Στόχος του προγράµµατος δράσης στον τοµέα της παραγωγής ενέργειας (11 εκατ. €) είναι η
βελτίωση της αποτελεσµατικότητας της παραγωγής , µετάδοσης και διανοµής της ηλεκτρικής
ενέργειας , η βελτίωση της οικονοµικής και διαχειριστικής αποδοτικότητας , της αυτονοµίας
και αυτάρκειας των δηµόσιων επιχειρήσεων ηλεκτρισµού , η προώθηση της επιβολής τελών
για την παροχή ηλεκτρισµού , τα οποία αντιστοιχούν στο πραγµατικό κόστος παροχής .
Άλλα προγράµµατα αφορούν το δασικό τοµέα , τον πολιτιστικό τουρισµό και την
αρχαιολογική κατάρτιση .
Τυνησία
Η συµφωνία σύνδεσης µε την Τυνησία ήταν η πρώτη που τέθηκε σε ισχύ και επί πλέον ηΤυνησία προέβη κατά
2 έτη νωρίτερα στη κατάργηση των δασµών . Το ίδιο συνέβη και µε
την αναδιάρθρωση της οικονοµίας της . Ακόµη και προ της υπογραφής της συµφωνίας
σύνδεσης , καταρτίστηκαν προγράµµατα για να προετοιµασθεί η βιοµηχανία της Τυνησίας για
τον µελλοντικό ευρωπαϊκό ανταγωνισµό .
∆ύο διευκολύνσεις διαρθρωτικής προσαρµογής (180 εκατ. €) προβλέφθηκαν για τη στήριξη
της διαδικασίας οικονοµικής µετάβασης και µεταρρύθµισης , η οποία αφοράκυρίως τον
κοινωνικό χώρο , την ιδιωτικοποίηση των δηµοσίων επιχειρήσεων και τον εκσυγχρονισµό
του χρηµατοπιστωτικού τοµέα .
∆ροµολογήθηκαν πολλάέργα τεχνικής βοήθειας για τη προώθηση της ανά πτυξης τουιδιωτικού τοµέα
: έργο για τη στήριξη του προγράµµατος ιδιωτικοποίησης της Τυνησίας (10
εκατ. €), έργο υπέρ των εξωτερικών άµεσων επενδύσεων (4 εκατ. €), έργο για τη στήριξη της
αναβάθµισης του τοµέα επαγγελµατικής κατάρτισης (45 εκατ. €) και έργο για την ενίσχυση
της οικονοµίας της Τυνησίας (10 εκατ. €). Η ΕΤΕ προετοίµασε δύο ενέργειες για κεφάλαια
επιχειρηµατικού κινδύνου για τη στήριξη της ιδιωτικοποίησης και της αναβάθµισης τωνΜΜΕ
.
Η κοινωνικοοικονοµική ισορροπία στηρίχθηκε µε δύο έργα τεχνικής βοήθειας για την
αγροτική ανάπτυξη (50 εκατ. €) και τη δηµιουργία απασχόλησης (9,6 εκατ. €).
Χρηµατοδοτήθηκε διευκόλυνση τοµεακής προσαρµογής (40 εκατ. €) για τη στήριξη της
µεταρρύθµισης στον τοµέα της ασφάλισης υγείας . Οι περιβαλλοντικές ενέργειες της ΕΤΕ
έτυχαν επιδοτήσεων επιτοκίου (29,8 εκατ. €).
T ουρκία
Οι συνολικοί στόχοι των δραστηριοτήτων που χρηµατοδοτήθηκαν δυνάµει του
προγράµµατος MEDA στη Τουρκία αφορούσαν τη στήριξη της οικονοµικής ανάπτυξης και
µετάβασης , σύµφωνα µε την τελωνειακή ένωση ΕΚ - Τουρκίας και τη βελτίωση της
κοινωνικοοικονοµικής ισορροπίας στην Τουρκία .
29Για την επίτευξη των στόχων αυτών , δεσµεύθηκε προϋπολογισµός 376 εκατ. € κατάτην
περίοδο 1996-1999. Χρηµατοδοτήθηκαν 55 έργα συνεργασίας . Λόγω επιπρόσθετων
περιορισµών που επέβαλε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην Τουρκία το 1996, το έργο άρχισε
να λαµβάνει κάποια µορφή µόνο από το 1998. Επειδή δεν είχε υπογραφεί συµφωνία πλαίσιο
( υπεγράφη στις 19.3.1999) καθυστέρησε περαιτέρω η εκτέλεση των έργων .
Τα έργα εστιάζονται στους εξής τοµείς προτεραιότητας :
Εκσυγχρονισµός και προώθηση του ιδιωτικού τοµέα . Τα10 έργα που χρηµατοδοτήθηκαν
( συνολικά 42 εκατ. €) παρείχαν στήριξη στις µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις ( ΜΜΕ), στην
ανάπτυξη παραγωγικής υποδοµής , στη θεσµική συνεργασία και βοήθεια για την
ιδιωτικοποίηση . Στο πλαίσιο αυτό , παρεσχέθη στήριξη στη δηµιουργία Επιχειρηµατικών
Κέντρων στις πόλεις Νικοµήδεια , Σµύρνη και Γκαζιεντέπ και σε έργο για την
αποτελεσµατική εφαρµογή των δικαιωµάτων πνευµατικής ιδιοκτησίας . Επί πλέον ,
χορηγήθηκαν από την ΕΤΕ , κεφάλαια επιχειρηµατικού κινδύνου για τις ΜΜΕ .
∆ηµόσια υγεία . Μεταξύ των 5 έργων που χρηµατοδοτήθηκαν σε αυτόν τον τοµέα
προτεραιότητας ( συνολικά 95 εκατ. €), περιλαµβάνεται έργο για τη βελτίωση των
υγειονοµικών υπηρεσιών στον τοµέα της αναπαραγωγής , την επιθεώρηση τροφίµων , την
έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου των γυναικών και έργο αποκατάστασης δύο περιφερειών τηςΚωνσταντινούπολης
.
E κπαίδευση . Τα6 έργα που χρηµατοδοτήθηκαν ( συνολικά 182 εκατ. €) θα συµβάλουν
ειδικότερα στη βελτίωση και µεταρρύθµιση του συστήµατος βασικής και επαγγελµατικήςεκπαίδευσης και στη ποιοτική βελτίωση της παρεχόµενης εκπαίδευσης
.
Περιβάλλον . Τα5 έργα που σχεδιάστηκαν ( συνολικά 42 εκατ. €) εστιάζονται κυρίως στη
βελτίωση της επεξεργασίας λυµάτων .
∆ικαιώµατα του ανθρώπου , ενίσχυση της δηµοκρατίας και κοινωνία των πολιτών . Στα
πλαίσια της προτεραιότητας αυτής , χρηµατοδοτήθηκαν 29 έργα( συνολικά 14 εκατ. €). Τα
έργα αυτάαφορούν , µεταξύ άλλων , την ενίσχυση των ικανοτήτων των δήµων και
κοινοτήτων , τη προστασία του καταναλωτή , τη προστασία του παιδιού , τα δικαιώµατα του
ανθρώπου , τα δικαιώµατα και την ανάπτυξη των γυναικών , τον Τύπο και τις σχέσεις ΕΕ -
Τουρκίας . Εκτός από ένα έργο για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών στη Τουρκία (8
εκατ. €) και ένα έργο για την ενίσχυση των ικανοτήτων των δήµων και κοινοτήτων (1,3 εκατ.
€), όλα τα έργα έλαβαν χρηµατοδότηση από την ΕΕ κατώτερη του 1 εκατ. €, για
δραστηριότητες ενηµέρωσης και εκπαίδευσης , κατάρτισης , εκστρατειών ευαισθητοποίησης
κ. λπ.
30∆υτική Όχθη και Λωρίδα της Γάζας
Η Παλαιστινιακή Αρχή συµµετείχε στη ∆ιάσκεψη της Βαρκελώνης το Νοέµβριο 1995 και οι
Παλαιστίνιοι εξακολουθούν να συµµετέχουν ως πλήρεις και ισότιµοι εταίροι στη διαδικασίατης Βαρκελώνης
, είναι δε επιλέξιµοι για χρηµατοδότηση από το MEDA. Επί πλέον ,
αποφασίστηκε ότι πρέπει να διατηρηθεί το ειδικό µέσο , που προβλέφθηκε µετάτην
υπογραφή της ∆ιακήρυξης Αρχών το 1993, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν
στη ∆υτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας ( ∆ΟΛΓ).
Η βοήθεια στους Παλαιστινίους για τη περίοδο 1995-1999 ανέρχεται περίπου σε 88 εκατ. €
ετησίως, µε τη µορφή επιχορηγήσεων . Τοµείς προτεραιότητας για τη συνεργασία είναι οι
υποδοµές , η ανάπτυξη θεσµών και η ανάπτυξη του ιδιωτικού τοµέα . Η αναπτυξιακή
βοήθεια στους τοµείς αυτούς στοχεύει άµεσα και έµµεσα στην επίτευξη των γενικών στόχωντης διαδικασίας της Βαρκελώνης
.
Η ΕΕ κατάρτισε και εφαρµόζει πρόγραµµα στήριξης των δήµων και κοινοτήτων ( φάση1-3)
ύψους45 εκατ. €· στόχος του προγράµµατος είναι η αναβάθµιση των υποδοµών µε έργα
περιορισµένης κλίµακας ( ύδρευση, αποχετευτικό σύστηµα , αποκατάσταση οδών ) στους
δήµους και κοινότητες της ∆ΟΛΓ · επί πλέον , η ΕΚ ανέλαβε υποχρεώσεις ύψους 21 εκατ. €
για το πρόγραµµα τοπικής αγροτικής ανάπτυξης · γενικός στόχος του έργου είναι η άνοδος
του βιοτικού επιπέδου των ατόµων που ζουν σε περιοχές που έχουν επιλεγεί . Στα τέλη του
1999, η ΕΕ δεσµεύτηκε για την κατασκευή εγκαταστάσεων µεταφοράς εµπορευµάτων
(Cargo) στο αεροδρόµιο της Γάζας (25 εκατ. €)- που αποτελεί προϋπόθεση για ανεξάρτητες
παλαιστινιακές συναλλαγές µε τρίτα µέρη από το αεροδρόµιο .
Όσον αφοράτην ανά πτυξη του ιδιωτικού τοµέα , το Παλαιστινιακό Ταµείο Ανάπτυξης
( ΠΤΑ) είναι ένας αναπτυξιακός φορέας για την προώθηση της ανάπτυξης των
παλαιστινιακών µικρών και µεσαίων επιχειρήσεων . Το ΠΤΑ χορηγεί µεσοπρόθεσµα δάνεια
και παρέχει συναφείς χρηµατοπιστωτικές και επενδυτικές υπηρεσίες . Από το1995, ηΕ Κ
ανέλαβε υποχρεώσεις ύψους 20 εκατ. € περίπου για το ΠΤΑ , το οποίο, παράτο δύσκολο
οικονοµικό περιβάλλον , έχει στόχο να στηρίξει την δηµιουργία σταθερότερης οικονοµικής
υποδοµής και να περιορίσει την εξάρτηση της ισραηλινής οικονοµίας .
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ MEDA
Πολιτικό σκέλος
Οι ανώτεροι υπάλληλοι ( του Υπουργείου Εξωτερικών ) συνέχισαν τον διάλογο επί πολιτικών
ζητηµάτων και ζητηµάτων ασφαλείας , σε τακτικές συναντήσεις , τουλάχιστον 4 φορές το
χρόνο. Ειδικότερα , συµφώνησαν σειρά µέτρων για τη δηµιουργία εταιρικής σχέσης και
πραγµατοποίησαν σηµαντική πρόοδο σε ό , τι αφοράτον Χάρτη για την Ειρήνη και τη
Σταθερότητα .
Στη Στουτγάρδη ( Απρίλιος 1999) συµφωνήθηκαν οι κατευθύνσεις όσον αφοράτο Χά ρτη για
την Ειρήνη και Σταθερότητα και οι υπουργοί Εξωτερικών δεσµεύτηκαν να ετοιµάσουν τοκείµενο µέχρι την Βαρκελώνη
IV, το οποίο θα εγκριθεί επισήµως το ταχύτερο δυνατόν ,
µόλις το επιτρέψουν οι πολιτικές συνθήκες .
Συµφωνήθηκαν τα ακόλουθα µέτρα για τη δηµιουργία εταιρικής σχέσης :
– Σεµινάρια επιµόρφωσης για διπλωµατικούς υπαλλήλους ,
31– ∆ίκτυο ινστιτούτων εξωτερικής πολιτικής (EuroMeSCo)
– Συνεργασία µεταξύ υπηρεσιών προστασίας του πολίτη στις περιπτώσεις φυσικών και
ανθρωπογενών καταστροφών
– Ευρετήριο διµερών συµφωνιών
– Ανταλλαγή πληροφοριών για τις διεθνείς συµβάσεις που αφορούν τα δικαιώµατα του
ανθρώπου , τον αφοπλισµό , τα ανθρωπιστικάδικαιώµατα .
ΤοMEDA χρηµατοδοτεί το έργο για τη προστασία του πολίτη , τοEuroMeSCo και τα
σεµινάρια επιµόρφωσης για διπλωµατικούς υπαλλήλους ( περίπου3 εκατ. €).
Πραγµατοποιήθηκαν τρεις συναντήσεις ad hoc ανωτέρων υπαλλήλων , κατάτις οποίες
συζητήθηκε το θέµα της συνεργασίας για την καταπολέµηση της τροµοκρατίας .
Οικονοµικό και χρηµατοδοτικό σκέλος
∆ηµιουργήθηκαν περιφερειακάφόρουµ που καλύπτουν τους τοµείς προτεραιότητας , όπως
αυτοί συµφωνήθηκαν από τους υπουργούς που είναι αρµόδιοι για την περιφερειακή
συνεργασία : βιοµηχανική συνεργασία , περιβάλλον , νερό, ενέργεια, µεταφορές και
κοινωνία των πληροφοριών . Για κάθε ζήτηµα , συνέρχονται οι καθ ’ ύλην αρµόδιοι
πραγµατογνώµονες των 27 για να συµφωνήσουν επί των κατευθύνσεων όσον αφοράτα
προγράµµατα περιφερειακής συνεργασίας , µε την επιφύλαξη της έγκρισης από την
Ευρωµεσογειακή Επιτροπή . Για την περιφερειακή πολιτική , δίδεται έµφαση στον διάλογο
επί της πολιτικής , τη δικτύωση , τη προώθηση της διασύνδεσης των υποδοµών και τη
µεταρρύθµιση του νοµικού και διοικητικού πλαισίου για την ενθάρρυνση ρυθµίσεωνυπέρ του ανταγωνισµού
.
Βιοµηχανική συνεργασία : προσδιορίστηκαν τέσσερις κύριοι άξονες - επενδύσεις ,
καινοτοµία , µέτρα για την ενιαία αγοράκαι ΜΜΕ . Ήδη καταρτίσθηκαν έργα συνεργασίας ,
ιδίως ένα δίκτυο φορέων για τη προώθηση των επενδύσεων (4 εκατ. €), ενώ άλλα έργα
καταρτίζονται , όπως ένα πρόγραµµα δράσης για την ενιαία αγορά (5-10 εκατ. €) και ένα
πρόγραµµα όσον αφοράτην ποιότητα και την καινοτοµία για τις ΜΜΕ (10-15 εκατ. €). Τα
δύο αυτάπρογρά µµατα θα δροµολογηθούν το 2000. ΤοMEDA χρηµατοδότησε µέχρι τώρα
το πρόγραµµα MEDSTAT για τη συνεργασία µεταξύ των στατιστικών υπηρεσιών (20 εκατ.
€), ορισµένα οικονοµικάδίκτυα ( εµπορικάεπιµελητήρια , οργανώσεις ΜΜΕ , βιοµηχανικές
οµοσπονδίες , περίπου6 εκατ. €) και ένα δίκτυο οικονοµικών ινστιτούτων FEMISE (2 εκατ.
€).
Περιβάλλον : Συµφωνήθηκε ένα Βραχυπρόθεσµο και Μεσοπρόθεσµο Πρόγραµµα ∆ράσης
Προτεραιότητας ( ΒΜΠ∆) και δροµολογήθηκε η πρώτη σειράέργων (7 εκατ. €). Η δεύτερη
σειράθα δροµολογηθεί το 2000. (20 εκατ. €).
Ύδατα: συµφωνήθηκαν οι γενικές γραµµές προγράµµατος δράσης και πρόκειται να
δροµολογηθεί µια πρώτη σειράέργων το 2000 (20 εκατ. €).
Ενέργεια : δροµολογήθηκαν έργα σχετικάµε το νοµικό και διοικητικό πλαίσιο · το διάλογο
επί της πολιτικής , τη διασύνδεση και ανάλυση · την ενέργεια και το αστικό περιβάλλον · τις
εφαρµογές ηλιακής ενέργειας · τα δίκτυα επιµόρφωσης και τη σύνδεση δικτύων ηλεκτρικής
ενέργειας ( σύνολο, περίπου10 εκατ. €).
32Μεταφορές : το1997, δροµολογήθηκε πρώτη σειράέργων για τις θαλά σσιες µεταφορές (9
εκατ. €)· το2000, θα δροµολογηθεί ένα ολοκληρωµένο πρόγραµµα µεταφορών (;10 εκατ.
€).
Κοινωνία πληροφοριών : δροµολογήθηκε έργο σχετικάµε το ρυθµιστικό πλαίσιο (3 εκατ. €)
και έχει τεθεί σε λειτουργία το κύριο πρόγραµµα EUMEDIS ( δικτύωση , διασύνδεση και
πιλοτικάέργα για συγκεκριµένες εφαρµογές της τεχνολογίας πληροφοριών )( 4 5 εκατ. €).
Κοινωνικό και πολιτιστικό σκέλος , ανθρώπινο δυναµικό
Πολιτιστικά : οι προτεραιότητες για την ανάληψη δράσης συµφωνήθηκαν σε δύο
συναντήσεις των υπουργών Πολιτισµού . Έχει τεθεί σε λειτουργία το πρόγραµµα
συνεργασίας για την ευρωµεσογειακή πολιτιστική κληρονοµιά (17 εκατ. €) και το2000 θα
δροµολογηθεί το πρόγραµµα ευρωµεσογειακή κληρονοµιάΙΙ (20 εκατ. €).
Τοµέας οπτικοακουστικών µέσων : έχει τεθεί σε λειτουργία το Ευρωµεσογειακό
οπτικοακουστικό πρόγραµµα για τη συνεργασία στον τοµέα του ραδιοφώνου , της
τηλεόρασης και του κινηµατογράφου (20 εκατ. €).
Νεολαία: έχει τεθεί σε λειτουργία το Ευρωµεσογειακό Πρόγραµµα για τη Νεολαία , για
ανταλλαγές νέων (6 εκατ. €).
33ΠΡΟΟ∆ΟΣ ΤΩΝ ∆ΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΑΨΗ
ΕΥΡΩΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΣΥΝ∆ΕΣΗΣ
ΕΤΑΙΡΟΣ ΠΕΡΑΤΩΣΗ ΤΩΝ
∆ΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥ -
ΣΕΩΝΥΠΟΓΡΑΦΗ
ΤΗΣ
ΣΥΜΦΩΝΙΑΣΕΝΑΡΞΗ
ΙΣΧΥΟΣ
Τυνησία Ιούνιος 1995 Ιούλιος1995 M άρτιος1998
Ισραήλ Σεπτέµβριος 1995 No έµβριος1995 Ιούνιος2000
M αρόκο No έµβριος1995 Φεβρουάριος
1996M άρτιος2000
ΟΑΠ υπέρ της
Παλαιστινιακής Αρχής∆εκέµβριος 1996 Φεβρουάριος
1997Ιούλιος1997
Ιορδανία A πρίλιος1997 No έµβριος1997 -
Αίγυπτος Οι διαπραγµατεύσεις
περατώθηκαν τονΙούνιο
1999--
Λίβανος ∆ιαπραγµατεύσεις υπό
εξέλιξη--
A λγερία ∆ιαπραγµατεύσεις υπό
εξέλιξη--
Συρία ∆ιαπραγµατεύσεις υπό
εξέλιξη--