ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΗΣ OLAF — 2019

(2020/C 368/01)

Μέλη της επιτροπής εποπτείας της OLAF

κ. Jan MULDER

Πρόεδρος της επιτροπής εποπτείας της OLAF

Μέλος της επιτροπής από τις 23 Ιανουαρίου 2017, πρόεδρος από την 1η Μαρτίου 2017

Πρώην μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Κάτω Χώρες.

κ. Maria Helena FAZENDA

Μέλος της επιτροπής από τις 23 Ιανουαρίου 2017

Γενική γραμματέας του συστήματος εσωτερικής ασφάλειας, Πορτογαλία.

Εισαγγελέας.

κ. Petr KLEMENT

Μέλος της επιτροπής από τις 23 Ιανουαρίου 2017

Γενική Εισαγγελία, Τσεχία.

Εισαγγελέας.

κ. Grażyna STRONIKOWSKA

Μέλος της επιτροπής από τις 13 Ιουλίου 2016

Εθνική Εισαγγελία, Βαρσοβία, Πολωνία.

Εισαγγελέας.

κ. Rafael MUÑOZ LÓPEZ-CARMONA

Μέλος της επιτροπής από την 1η Δεκεμβρίου 2017

Επικεφαλής της μονάδας υποστήριξης του γενικού κρατικού ελεγκτή στην ειδική εισαγγελία κατά της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος, Ισπανία.

Ελεγκτής, δικηγόρος, οικονομολόγος.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το έτος 2019 ξεκίνησε με πολλές κενές θέσεις στη γραμματεία. Έως το τέλος του έτους, η κατάσταση είχε αλλάξει. Ο νέος προϊστάμενος της γραμματείας είχε αναλάβει καθήκοντα το φθινόπωρο, ενώ όλες οι υπόλοιπες κενές θέσεις είχαν καλυφθεί με την άφιξη νέων μελών προσωπικού. Έπνεε πλέον νέος άνεμος.

Με τον διορισμό του νέου γενικού διευθυντή της OLAF το 2018, διαφάνηκε ότι μπορούσαν να καταβληθούν σοβαρές προσπάθειες ώστε να διαμορφωθεί μια στέρεη και κοινή αντίληψη όσον αφορά τη λειτουργία της επιτροπής εποπτείας της OLAF.

Ξεκίνησαν ουσιαστικές συζητήσεις, οι οποίες όμως δεν ήταν πάντοτε εύκολες. Η ατμόσφαιρα, ωστόσο, ήταν εποικοδομητική. Μολονότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία σε σχέση με αρκετά ζητήματα τα οποία παραμένουν σε εκκρεμότητα, η επιτροπή ελπίζει ότι, έως την εκπόνηση της επόμενης ετήσιας έκθεσης, τα ζητήματα αυτά θα έχουν επιλυθεί και θα έχουν θεσπιστεί νέοι διακανονισμοί εργασίας σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο εντός του οποίου λειτουργούν η OLAF και η επιτροπή εποπτείας.

Οι συζητήσεις με την OLAF επικεντρώθηκαν στο είδος της πρόσβασης που θα πρέπει να έχει η επιτροπή εποπτείας στις έρευνες της OLAF διάρκειας άνω των 12 μηνών, προκειμένου να είναι σε θέση να εκτελεί αποτελεσματικά τα καθήκοντα εποπτείας και παρακολούθησης με τα οποία είναι επιφορτισμένη. Οι συζητήσεις διαμορφώθηκαν και διεξήχθησαν βάσει της κοινής γνωμοδότησης που εξέδωσαν επί του ζητήματος οι νομικές υπηρεσίες της Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου. Σύμφωνα με αυτή την κοινή γνωμοδότηση, η επιτροπή εποπτείας είναι αυτή που καθορίζει ποιες πληροφορίες απαιτούνται για την εκπλήρωση της εντολής που της έχουν αναθέσει αυτά τα τρία θεσμικά όργανα.

Ο γενικός διευθυντής της OLAF συμμετείχε σχεδόν σε όλες τις μηνιαίες συνεδριάσεις της επιτροπής εποπτείας στις οποίες έτυχε θερμής υποδοχής.

Η υπό εξέλιξη αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1) και η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ήταν τα ζητήματα στα οποία κατεξοχήν επικεντρώθηκαν οι συζητήσεις στο πλαίσιο αυτών των συνεδριάσεων.

Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η φύση και η μορφή των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων της OLAF σχετικά με τις έρευνες διάρκειας άνω των 12 μηνών είναι ένα ζήτημα που δεν έχει ακόμη επιλυθεί. Εντούτοις, έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος προς τη σύγκλιση των διαφορετικών προσεγγίσεων και την επίτευξη αμοιβαία αποδεκτού αποτελέσματος. Όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις διαδικαστικές εγγυήσεις, επιτεύχθηκε μια λειτουργική συμφωνία, η οποία απομένει να δοκιμαστεί συν τω χρόνω. Στο τέλος του 2019 η επιτροπή εποπτείας ολοκλήρωσε επίσης ειδική έκθεση σχετικά με τις «απορριφθείσες υποθέσεις της OLAF», η οποία δημοσιεύτηκε στις αρχές του 2020.

Σε αυτούς τους εξαιρετικά δύσκολους καιρούς, βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση ένας νέος πολυετής προϋπολογισμός για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο οποίος προβλέπει αύξηση των κονδυλίων που προορίζονται για διάφορους σκοπούς. Ως εκ τούτου, η OLAF και η επιτροπή εποπτείας έχουν κάθε λόγο να παραμείνουν σε επαγρύπνηση.

Ενόψει της επικείμενης έκδοσης του νέου κανονισμού για την OLAF και της έναρξης λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η επιτροπή εποπτείας, επικουρούμενη από τη γραμματεία της, παραμένει προσηλωμένη στην επίτευξη του πρωταρχικού της στόχου που συνίσταται στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας της OLAF.

Jan MULDER Πρόεδρος της επιτροπής εποπτείας της OLAF

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος 2

Περιεχομενα 3

Σχετικά με εμάς 4

i) Η επιτροπή εποπτείας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) 4

ii) Η γραμματεία 4

Δήλωση αποστολής 4

Καθήκοντα παρακολούθησης της επιτροπής εποπτείας: 5

i) Παρακολούθηση του προϋπολογισμού και των πόρων της OLAF 5

ii) Παρακολούθηση υποθέσεων 7

iii) Παρακολούθηση της διάρκειας των ερευνών της OLAF 8

Παρακολούθηση των εξελίξεων σχετικά με την εφαρμογή των διαδικαστικών εγγυήσεων 14

Υποθέσεις που διαβιβάστηκαν στις εθνικές δικαστικές αρχές 17

Υποθέσεις στις οποίες οι αρμόδιες αρχές δεν ακολούθησαν τις συστάσεις της OLAF 17

Αξιολόγηση των προτεραιοτήτων πολιτικής της OLAF σε θέματα ερευνών και των κατευθυντήριων γραμμών έρευνας 20

Σχέσεις με την OLAF, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τους εταίρους της OLAF και τα ενδιαφερόμενα μέρη 21

Αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΕ, ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 883/2013 22

Διακυβέρνηση της επιτροπής εποπτείας 23

Σχετικά με εμάς

i) Η επιτροπή εποπτείας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)

1. Η επιτροπή εποπτείας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) είναι ανεξάρτητο όργανο του οποίου τα μέλη διορίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή με κοινή συμφωνία ( 2 )

2. Η επιτροπή εποπτείας παρακολουθεί την εκτέλεση των ερευνητικών καθηκόντων της OLAF, προκειμένου να ενισχύσει την ανεξαρτησία της OLAF κατά την ορθή άσκηση των αρμοδιοτήτων που της ανατίθενται δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 (στο εξής: κανονισμός για την OLAF). Η επιτροπή εποπτείας παρακολουθεί ιδίως την τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων σε σχέση με τα πρόσωπα τα οποία εμπλέκονται σε έρευνες.

3. Η επιτροπή εποπτείας αποτελείται από πέντε ανεξάρτητα μέλη, εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, που διορίζονται για 5 έτη (στο εξής: μέλη) ( 3 ) . Τα μέλη ασκούν τα καθήκοντά τους με πλήρη ανεξαρτησία και δεν επιτρέπεται να ζητούν ούτε να δέχονται εντολές από καμία κυβέρνηση ή από θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της ΕΕ. Η επιτροπή εποπτείας έχει, ως εκ τούτου, οργανώσει τη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων παρακολούθησης κατά τρόπο που να εγγυάται αυτή την ανεξαρτησία, ιδίως όσον αφορά το καθεστώς των μελών, τον προϋπολογισμό της και τη γραμματεία.

4. Ο εσωτερικός κανονισμός της επιτροπής εποπτείας ( 4 ) καθορίζει τους κανόνες που διέπουν τη σύνθεση, τη λειτουργία και τις μεθόδους εργασίας (τις διαδικασίες σύμφωνα με τις οποίες ασκεί τα καθήκοντα παρακολούθησης που της έχουν ανατεθεί με βάση τους όρους του κανονισμού για την OLAF) και προβλέπει τις υλικές συνθήκες υπό τις οποίες πρέπει να διεξάγονται οι εργασίες της. Η επιτροπή εποπτείας ασκεί τις δραστηριότητες παρακολούθησης χωρίς να παρεμποδίζει τις διεξαγόμενες έρευνες της OLAF.

5. Η επιτροπή εποπτείας είναι υπόλογη έναντι των θεσμικών οργάνων που είναι αρμόδια για τον διορισμό των μελών της και ενημερώνει το κοινό, την κοινωνία των πολιτών και τις αρμόδιες εθνικές αρχές σχετικά με τον ρόλο και τις δραστηριότητές της.

ii) Η γραμματεία

6. Κατά την εκτέλεση των εργασιών της, η επιτροπή εποπτείας επικουρείται από γραμματεία η οποία εργάζεται σε μόνιμη βάση. Σύμφωνα με τον κανονισμό για την OLAF, η γραμματεία εργάζεται υπό την άμεση εποπτεία της επιτροπής εποπτείας και ανεξάρτητα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διευκόλυνση και στην υποστήριξη της άσκησης όλων των καθηκόντων που έχει αναλάβει η επιτροπή εποπτείας.

7. Η γραμματεία απαρτίζεται από υπαλλήλους της ΕΕ και νομικούς και επιχειρησιακούς εμπειρογνώμονες. Η γραμματεία, υπό την καθοδήγηση και τη διεύθυνση του προϊσταμένου της, παρακολουθεί καθημερινά τις δραστηριότητες της OLAF και υποβάλλει τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων παρακολούθησης και εποπτείας στα μέλη της επιτροπής εποπτείας προς εξέταση και έγκριση. Η γραμματεία παρέχει συνδρομή στα μέλη της επιτροπής εποπτείας για την αποτελεσματική εκτέλεση των καθηκόντων τους, με στόχο την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της OLAF.

Δήλωση αποστολής

Άρθρο 15 παράγραφος 1 του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Η επιτροπή εποπτείας παρακολουθεί τακτικά την εκτέλεση από την Υπηρεσία των ερευνητικών της καθηκόντων, προκειμένου να ενισχύσει την ανεξαρτησία της Υπηρεσίας κατά την ορθή άσκηση των αρμοδιοτήτων που της ανατίθενται δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Η επιτροπή εποπτείας παρακολουθεί ιδίως τις εξελίξεις όσον αφορά την εφαρμογή των διαδικαστικών εγγυήσεων και τη διάρκεια των ερευνών με βάση τις πληροφορίες που παρέχει ο γενικός διευθυντής σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 8.

8. Η επιτροπή εποπτείας συστάθηκε για να ενισχύσει και να εξασφαλίσει την ανεξαρτησία της OLAF μέσω της τακτικής παρακολούθησης ων ερευνητικών της καθηκόντων, καθώς και για να παρέχει συνδρομή στον γενικό διευθυντή της OLAF για την εκτέλεση των καθηκόντων του. Είναι απόλυτα προσηλωμένη στην εν λόγω αποστολή. Η επιτροπή ερμηνεύει επίσης τον ρόλο της να παρέχει συνδρομή στον γενικό διευθυντή της OLAF κατά τέτοιο τρόπο ώστε η OLAF να είναι σε θέση να βελτιώνει όσο το δυνατόν περισσότερο την αποτελεσματικότητά της ως αυστηρού και αμερόληπτου ερευνητικού οργάνου της ΕΕ, εντελώς ανεξάρτητου από αδικαιολόγητη εξωτερική πίεση και παρεμβάσεις. Το 2019 σηματοδοτεί επίσης την εικοστή επέτειο της OLAF, γεγονός που αποτελεί ευκαιρία να αναλογιστούμε πώς η Υπηρεσία έχει εκπληρώσει τον ρόλο της και πώς προτίθεται να προχωρήσει, ιδίως με τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), για την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και των ποινικών αδικημάτων που επηρεάζουν τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η επιτροπή εποπτείας είναι έτοιμη να στηρίξει τις προσπάθειες της OLAF για βελτίωση της ποιότητας του έργου της και να διαδραματίσει βασικό ρόλο στον νέο ευρωπαϊκό χώρο δικαιοσύνης, στο πλαίσιο του οποίου η συνδρομή, η στήριξη και η συνεργασία της OLAF με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα καταστεί θεμελιώδους σημασίας για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

9. Η επιτροπή εποπτείας γνωμοδοτεί στον γενικό διευθυντή της OLAF και στα θεσμικά όργανα, και υποβάλλει λεπτομερείς γνωμοδοτήσεις και εκθέσεις σχετικά με τις έρευνες της OLAF που βρίσκονται σε εξέλιξη χωρίς να παρεμβαίνει στη διεξαγωγή τους. Η τακτική παρακολούθηση των ερευνών της OLAF είναι ο καλύτερος τρόπος για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της, και καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς η επιτροπή εποπτείας συμμετείχε ενεργά στη δημιουργία μιας ισχυρής βάσης συνεργασίας με τον γενικό διευθυντή της OLAF με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των πληροφοριών που αποστέλλονται από την OLAF στην επιτροπή εποπτείας σε τακτική βάση. Αυτό ισχύει ιδίως για τις εκθέσεις σχετικά με τις έρευνες που διήρκεσαν περισσότερο από 12 μήνες, τις μεμονωμένες καταγγελίες κατά των ερευνών της OLAF και τις συστάσεις της OLAF που δεν τηρήθηκαν από τις αρμόδιες αρχές. Η επιτροπή εποπτείας συμμετέχει επίσης ενεργά στην ετήσια διοργανική ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις επιδόσεις της OLAF, εμμένοντας σταθερά στην άποψη ότι οι προτεραιότητες πολιτικής της OLAF σε θέματα ερευνών θα πρέπει να συνάδουν με τους βασικούς τομείς δαπανών του προϋπολογισμού της ΕΕ.

10. Η επιτροπή εποπτείας λογοδοτεί στα θεσμικά όργανα που διόρισαν τα μέλη της, ενώ η έκθεση δραστηριοτήτων του προηγούμενου έτους συζητήθηκε με τον αρμόδιο επίτροπο Προϋπολογισμού και Ανθρώπινων Πόρων, τον γενικό γραμματέα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (CONT) και την ομάδα εργασίας του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της απάτης κατά τη διάρκεια της φινλανδικής προεδρίας.

11. Η επιτροπή εποπτείας χαιρετίζει επίσης τα θετικά σχόλια που συμπεριέλαβε το 2019 η Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (επιτροπή CONT) στην έκθεσή της σχετικά με την προτεινόμενη αναθεώρηση του κανονισμού για την OLAF. Η επιτροπή εποπτείας θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις τρέχουσες διοργανικές συζητήσεις και τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται μεταξύ του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (στο εξής: τριμερής διάλογος).

12. Η επιτροπή εποπτείας πραγματοποίησε 10 συνεδριάσεις ολομέλειας ( 5 ) και συνέχισε την πρακτική της πρόσκλησης του γενικού διευθυντή της OLAF και του προσωπικού του στις συνεδριάσεις της προκειμένου να συμμετέχουν στις συζητήσεις και να ενημερωθούν σχετικά με όλα τα ζητήματα που αφορούν το έργο της επιτροπής εποπτείας και της OLAF. Η επιτροπή εποπτείας απέβλεπε σε μια εποικοδομητική συνεργασία με την OLAF και στην παροχή βοήθειας, προκειμένου η Υπηρεσία να βελτιώσει τις επιδόσεις και την αποτελεσματικότητά της. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, μέλη της επιτροπής εποπτείας ορίστηκαν ως εισηγητές για την εξέταση και παρακολούθηση συγκεκριμένων τομέων του σχεδίου εργασιών της επιτροπής. Συνεργάστηκαν στενά με τη γραμματεία για τη σύνταξη σχεδίων γνωμοδοτήσεων και εκθέσεων που υποβλήθηκαν προς έγκριση στην επιτροπή εποπτείας.

Καθήκοντα παρακολούθησης της επιτροπής εποπτείας

i) Παρακολούθηση του προϋπολογισμού και των πόρων της OLAF

Άρθρο 6 παράγραφος 2 της απόφασης 1999/352/ΕΚ της Επιτροπής, της 28ης Απριλίου 1999, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2013/478/ΕΕ της 27ης Σεπτεμβρίου 2013: 2. Ο γενικός διευθυντής διαβιβάζει, μετά από διαβούλευση με την εποπτική επιτροπή, στον γενικό διευθυντή Προϋπολογισμού προσχέδιο προϋπολογισμού που προορίζεται να εγγραφεί στο σχετικό με την Υπηρεσία παράρτημα του τμήματος του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορά την Επιτροπή. Άρθρο 15 παράγραφος 1 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Η επιτροπή εποπτείας απευθύνει στον γενικό διευθυντή γνωμοδοτήσεις, καθώς και συστάσεις κατά περίπτωση, μεταξύ άλλων όσον αφορά τους απαιτούμενους πόρους για τη διενέργεια του ερευνητικού έργου της Υπηρεσίας […]. Αιτιολογική σκέψη 37 του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Η Υπηρεσία θα πρέπει να απολαύει ανεξαρτησίας κατά την εκπλήρωση της αποστολής της. Για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας αυτής, η Υπηρεσία θα πρέπει να υπόκειται σε τακτική παρακολούθηση των ερευνητικών της καθηκόντων από επιτροπή εποπτείας, αποτελούμενη από ανεξάρτητες εξωτερικές προσωπικότητες, με ιδιαίτερη εμπειρογνωμοσύνη στους τομείς αρμοδιότητας της Υπηρεσίας. Η επιτροπή εποπτείας δεν θα πρέπει να παρεμβαίνει στη διεξαγωγή των ερευνών. Στις αρμοδιότητές της θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνεται η παροχή συνδρομής στον γενικό διευθυντή για την εκτέλεση των καθηκόντων του.

13. Η επιτροπή εποπτείας γνωρίζει ότι η δημοσιονομική ανεξαρτησία της OLAF έχει άμεσο αντίκτυπο στις έρευνες και τις επιχειρήσεις της. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι ο κατάλληλος προϋπολογισμός και μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τους ανθρώπινους πόρους θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις προτεραιότητες του γενικού διευθυντή.

14. Η επιτροπή εποπτείας αναγνώρισε ότι, όπως και τα προηγούμενα έτη, το σχέδιο προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπόκειται σε μέτρα εξοικονόμησης και επισήμανε ότι η ετήσια αύξηση του προϋπολογισμού υπέστη σταθερές μειώσεις. Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ο προϋπολογισμός της OLAF αυξήθηκε κατά 1.41 % έναντι 3,42 % το προηγούμενο έτος.

15. Η επιτροπή εποπτείας εξέφρασε την άποψη ότι η εν λόγω μείωση δεν θα πρέπει να επηρεάσει αρνητικά την καταπολέμηση της απάτης ή των παράτυπων δραστηριοτήτων που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ. Επιπλέον, η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο για την περαιτέρω ενδυνάμωση του κράτους δικαίου εντός της Ένωσης ( 6 ) , καθώς και η Πράσινη Συμφωνία, προσθέτουν αρμοδιότητες για την OLAF.

16. Η επιτροπή εποπτείας επιθυμεί να τονίσει για ακόμη μία φορά ότι όχι μόνο δεν θα πρέπει να εφαρμοστούν στην OLAF τα πλέον περιοριστικά μέτρα εξοικονόμησης που εφαρμόζονται σε άλλες γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής, αλλά, όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους, θα πρέπει, αντιθέτως, να επωφεληθεί από κίνητρα για την πρόσληψη προσωπικού με υψηλό επίπεδο κατάρτισης, εξειδικευμένου στον τομέα των ερευνών και της ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις μελλοντικές σχέσεις συνεργασίας της OLAF με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

17. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, η επιτροπή εποπτείας εξέδωσε γνωμοδότηση σχετικά με το προσχέδιο προϋπολογισμού της OLAF για το 2020, και ανέλυσε την εκτέλεση του προϋπολογισμού της OLAF, που εγκρίθηκε για το 2019. Κατά την εξέταση του προσχεδίου προϋπολογισμού της OLAF για το 2020, η επιτροπή εποπτείας εστίασε κυρίως: — στον οικονομικό και επιχειρησιακό αντίκτυπο της εφαρμογής του νέου συστήματος διαχείρισης υποθέσεων της OLAF (στο εξής: OCM), — στη στρατηγική της OLAF για τους ανθρώπινους πόρους, — στην ειδική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τη στρατηγική της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης (7), και — στον δημοσιονομικό αντίκτυπο της δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την OLAF.

18. Η επιτροπή εποπτείας στηρίζει τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και την απάντηση της Επιτροπής στο ΕΕΣ σχετικά με την ενίσχυση των ικανοτήτων της OLAF για την επικαιροποίηση της στρατηγικής της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης και τη διενέργεια της εκτίμησης κινδύνου και της ανάλυσης του προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027 ( 8 ) . Προς τον σκοπό αυτόν, όπως ανέφερε η επιτροπή εποπτείας στη γνωμοδότησή της σχετικά με το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2020, θα πρέπει να διατεθούν στην OLAF οι αναγκαίοι ανθρώπινοι πόροι.

19. Πέραν της εκπλήρωσης αυτών των καθηκόντων, το 2019 η OLAF κλήθηκε από την Επιτροπή να παράσχει πληροφορίες και συγκεκριμένα στοιχεία προς στήριξη της εφαρμογής του πλαισίου για το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη της ΕΕ και την ενίσχυση της παρακολούθησης των συστάσεων που απευθύνει η ίδια στις εθνικές δικαστικές αρχές. Οι συστάσεις αυτές προς τα κράτη μέλη, τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ είναι κατά κύριο λόγο δημοσιονομικού χαρακτήρα και αποσκοπούν στην ανάκτηση ποσών που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως σε δικαιούχους των προγραμμάτων και των δράσεων της ΕΕ και, κατ’ επέκταση, στην προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ και τη διαφύλαξη της εμπιστοσύνης του κοινού στην ΕΕ.

20. Στο πλαίσιο της τακτικής ανταλλαγής απόψεων με τον γενικό διευθυντή κατά τη διάρκεια των μηνιαίων συνεδριάσεων της ολομέλειας, η επιτροπή εποπτείας επανέλαβε επίσης τις ανησυχίες της και τις σοβαρές αμφιβολίες της σχετικά με την τρέχουσα εφαρμογή ενός νέου συστήματος διαχείρισης υποθέσεων (στο εξής: OCM) και τις δημοσιονομικές της επιπτώσεις. Ειδικότερα, οι πολλαπλές μεγάλες καθυστερήσεις που σημειώθηκαν ήδη στον σχεδιασμό και στην ολοκλήρωση του OCM και οι επανειλημμένες σημαντικές υπερβάσεις του προϋπολογισμού είχαν ως αποτέλεσμα η επιτροπή εποπτείας να διαμορφώσει την άποψη ότι η διαχείριση του σχεδίου OCM στερείται της απαιτούμενης διαφάνειας και επαρκούς εποπτείας.

21. Από αυτή την άποψη, η επιτροπή εποπτείας αναγνωρίζει την έγκριση, από την Υπηρεσία Εσωτερικού Λογιστικού Ελέγχου της Επιτροπής, της έκθεσής της με τίτλο «Τελική έκθεση ελέγχου των πρακτικών διαχείρισης των έργων ΤΠ της OLAF» (Ιούνιος 2019). Σε αυτή την έκθεση προσδιορίστηκαν ορισμένες σημαντικές αδυναμίες στα αρχικά στάδια του OCM, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης σαφούς και βιώσιμης δομής διακυβέρνησης του σχεδίου, αλλά και επαρκούς ελέγχου από τα ανώτερα διοικητικά στελέχη, και επισημάνθηκε η σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με τις μελλοντικές εκτιμήσεις του προϋπολογισμού που απαιτείται για την εφαρμογή του OCM. Προσδιορίστηκαν επίσης σαφή προβλήματα σχετικά με τη διαχείριση των εξόδων του OCM.

22. Η επιτροπή εποπτείας αναγνωρίζει ότι ο γενικός διευθυντής έχει πλέον δεσμευτεί να εφαρμόσει τις συστάσεις της Υπηρεσίας Λογιστικού Εσωτερικού Ελέγχου της Επιτροπής και να διασφαλίσει ότι το σχέδιο OCΜ θα έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2020. Η επιτροπή εποπτείας επισημαίνει επίσης ότι τον Φεβρουάριο του 2020 η Υπηρεσία Εσωτερικού Λογιστικού Ελέγχου της Επιτροπής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η OLAF είχε εφαρμόσει, έως το τέλος του Δεκεμβρίου του 2019, όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθεί με τον εν λόγω έλεγχο.

ii) Παρακολούθηση υποθέσεων

Άρθρο 15 παράγραφος 1 του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Η επιτροπή εποπτείας παρακολουθεί τακτικά την εκτέλεση από την Υπηρεσία των ερευνητικών της καθηκόντων, […] Άρθρο 4 της απόφασης 1999/352/ΕΚ της Επιτροπής, της 28ης Απριλίου 1999, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2013/478/ΕΕ της 27ης Σεπτεμβρίου 2013: […] Η […] επιτροπή [εποπτείας] ασκεί τακτικό έλεγχο επί της άσκησης των ερευνητικών καθηκόντων από την Υπηρεσία. Κοινή γνωμοδότηση των Νομικών Υπηρεσιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 5ης Σεπτεμβρίου 2016: Η κοινή γνωμοδότηση υπογραμμίζει ότι ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 εξουσιοδοτεί την επιτροπή εποπτείας να λαμβάνει πληροφορίες από τον γενικό διευθυντή της OLAF: — σε περιπτώσεις κατά τις οποίες διαβιβάστηκαν πληροφορίες στις εθνικές δικαστικές αρχές, ακόμη και όταν δεν έχει διεξαχθεί έρευνα από την OLAF· — όταν πρόκειται για πρόσθετες πληροφορίες υποθέσεων που αφορούν όλες τις υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των υπό εξέλιξη ερευνών και όχι μόνο πληροφορίες σχετικά με τις περατωθείσες υποθέσεις· — όσον αφορά τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων του γενικού διευθυντή της OLAF, ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 συνεπάγεται ενεργό καθήκον ενημέρωσης για την OLAF. Από αυτήν την άποψη, η χορήγηση μόνο παθητικής ηλεκτρονικής πρόσβασης στις βάσεις δεδομένων της OLAF δεν αρκεί για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του γενικού διευθυντή της OLAF, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013.

23. Η επιτροπή εποπτείας, προκειμένου να ενισχύσει την ανεξαρτησία της OLAF και να συνδράμει τον γενικό διευθυντή στην εκτέλεση των καθηκόντων του, παρακολουθεί ενεργά και τακτικά τον τρόπο διεξαγωγής των ερευνών από την OLAF. Η επιτροπή εποπτείας διόρισε εισηγητές στους οποίους ανέθεσε την παρακολούθηση ορισμένων ευαίσθητων εσωτερικών ερευνών καθώς και άλλων υποθέσεων για τις οποίες ο γενικός διευθυντής της OLAF αποφάσισε, κατόπιν αξιολόγησης των εισερχόμενων πληροφοριών, να μην κινήσει διαδικασία έρευνας (στο εξής: απορριφθείσες υποθέσεις).

24. Τον Νοέμβριο του 2018 η OLAF χορήγησε στους εισηγητές της επιτροπής εποπτείας και στα μέλη της γραμματείας πλήρη πρόσβαση σε 64 φακέλους υποθέσεων της OLAF: 60 υποθέσεις για τις οποίες ο γενικός διευθυντής αποφάσισε να μην κινήσει διαδικασία έρευνας (στο εξής: απορριφθείσες υποθέσεις) και 4 εσωτερικές έρευνες τις οποίες διενήργησε και περάτωσε η OLAF. Εντός του 2019 η επιτροπή εποπτείας απέκτησε πρόσβαση σε μια σειρά πρόσθετων εγγράφων σχετικών με μία από αυτές τις 4 εσωτερικές περατωθείσες υποθέσεις.

25. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, η επιτροπή εποπτείας πραγματοποίησε συνεδριάσεις και αντάλλαξε απόψεις με το προσωπικό της OLAF, προκειμένου να κατανοήσει καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο διεξήχθησαν ορισμένες από αυτές τις έρευνες.

26. Μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου 2019 οι εισηγητές της επιτροπής εποπτείας πραγματοποίησαν μηνιαίες συναντήσεις με τη διοίκηση προσωπικού της OLAF, συμπεριλαμβανομένων των διευθυντών της Διεύθυνσης Α («Έρευνες Ι») και της Διεύθυνσης Γ («Στήριξη ερευνών»)· με τους προϊσταμένους των διοικητικών μονάδων 0.1 («Επιλογή και έλεγχος των ερευνών»), A.1 («Προσωπικό της ΕΕ»), C.3 («Επιχειρησιακή ανάλυση & Ψηφιακή εγκληματολογία») και C.4 («Νομική και συμβουλευτική μονάδα»). Στις συναντήσεις αυτές συμμετείχαν επίσης διαλογείς, αρμόδιοι για τους ελέγχους, ερευνητές και μέλη των μονάδων νομικών συμβουλών και παρακολούθησης.

27. Στη συνεδρίαση της ολομέλειας που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2019, η επιτροπή εποπτείας ενέκρινε το σχέδιο γνωμοδότησης που είχε συντάξει σχετικά με τις υποθέσεις για τις οποίες ο γενικός διευθυντής του OLAF δεν κίνησε διαδικασία έρευνας (στο εξής: απορριφθείσες υποθέσεις) την οποία και διαβίβασε, τον Ιανουάριο του 2020, στην OLAF για διατύπωση παρατηρήσεων. Τον Φεβρουάριο του 2020 η OLAF υπέβαλε τις παρατηρήσεις της, καθώς και πρόσθετες πληροφορίες. Τον Μάρτιο του 2020 η επιτροπή εποπτείας δημοσίευσε τη γνωμοδότηση ( 9 )

28. Η επιτροπή εποπτείας υπενθυμίζει ότι, ως ανεξάρτητο όργανο, βρίσκεται σε μοναδική θέση για να διεκπεραιώσει τα καθήκοντα παρακολούθησης και εποπτείας που της έχουν ανατεθεί. Κατά την εξέταση των υποθέσεων για τις οποίες υποβάλλεται έκθεση από την OLAF, η επιτροπή εποπτείας διασφαλίζει ότι οι εργασίες της παραμένουν εστιασμένες στα εξής: πιθανούς κινδύνους για την ανεξάρτητη διεξαγωγή των ερευνών· την τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων· τη συμμόρφωση με τις γενικές αρχές και τους κανόνες που διέπουν τις έρευνες· την αξιολόγηση της ποιότητας των φακέλων και των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο OCM· και τη συμμόρφωση με τους κανόνες που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές για το προσωπικό της OLAF όσον αφορά τις διαδικασίες έρευνας.

iii) Παρακολούθηση της διάρκειας των ερευνών της OLAF

Άρθρο 15 παράγραφος 1 του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Η επιτροπή εποπτείας παρακολουθεί τακτικά την εκτέλεση από την Υπηρεσία των ερευνητικών της καθηκόντων, προκειμένου να ενισχύσει την ανεξαρτησία της Υπηρεσίας κατά την ορθή άσκηση των αρμοδιοτήτων που της ανατίθενται δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Άρθρο 15 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Η επιτροπή εποπτείας παρακολουθεί ιδίως τις εξελίξεις όσον αφορά την εφαρμογή των διαδικαστικών εγγυήσεων και τη διάρκεια των ερευνών με βάση τις πληροφορίες που παρέχει ο γενικός διευθυντής σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 8. Άρθρο 7 παράγραφος 5 του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Οι έρευνες διεξάγονται αδιαλείπτως επί χρονικό διάστημα ανάλογο προς τις περιστάσεις και την πολυπλοκότητα της υπόθεσης. Άρθρο 7 παράγραφος 8 του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Αν μια έρευνα δεν μπορεί να ολοκληρωθεί μετά την παρέλευση δωδεκαμήνου από την έναρξή της, ο γενικός διευθυντής υποβάλλει, κατά τη λήξη της δωδεκάμηνης προθεσμίας και στη συνέχεια ανά εξάμηνο, έκθεση στην επιτροπή εποπτείας, αναφέροντας τους σχετικούς λόγους και τα μελετώμενα διορθωτικά μέτρα για την επίσπευση της έρευνας.

Γενικές παρατηρήσεις

29. Η παρακολούθηση της διάρκειας των ερευνών της OLAF αποτελεί ένα από τα βασικά καθήκοντα της επιτροπής εποπτείας για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της OLAF.

30. Η υποχρέωση τήρησης εύλογης προθεσμίας κατά τη διεξαγωγή των διοικητικών διαδικασιών συνιστά γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης και συστατικό στοιχείο του δικαιώματος για χρηστή διοίκηση του άρθρου 41 παράγραφος 1 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ( 10 ) . Σύμφωνα με τη νομολογία, όταν η διάρκεια της διαδικασίας δεν καθορίζεται από διάταξη του δικαίου της Ένωσης, ο εύλογος χαρακτήρας της προθεσμίας πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση με το σύνολο των περιστάσεων κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης και, ειδικότερα, με τα συμφέροντα του διαδίκου που διακυβεύονται στη δίκη, την περιπλοκότητα της υπόθεσης και τη συμπεριφορά των διαδίκων ( 11 )

31. Από τη νομολογία αυτή, καθώς και από το άρθρο 7 παράγραφος 5 του κανονισμού για την OLAF ( 12 ) , συνάγεται ότι η διαδικασία ενώπιον της OLAF θα πρέπει να διεξάγεται αδιαλείπτως και δεν μπορεί να παραταθεί πέραν της εύλογης προθεσμίας, η οποία πρέπει να εκτιμάται ανάλογα με τις συνθήκες και την περιπλοκότητα κάθε υπόθεσης ( 13 )

32. Η επιτροπή εποπτείας θεωρεί ότι εξίσου κρίσιμο είναι να τονιστεί ο ρόλος της, όπως αυτός έχει διευκρινιστεί στη νομολογία των δικαστηρίων της ΕΕ ( 14 ) , και να επισημανθεί το πεδίο που καλύπτει η δραστηριότητα παρακολούθησης στο συγκεκριμένο πλαίσιο των ερευνών που διεξάγονται για διάστημα μεγαλύτερο των 12 μηνών.

33. Πρώτον, με την τακτική παρακολούθηση της διάρκειας των ερευνών της OLAF και των αιτιών τυχόν αδικαιολόγητων καθυστερήσεων, η επιτροπή εποπτείας επιδιώκει να ενισχύσει την ανεξαρτησία και την αμεροληψία της OLAF σε σχέση με τα ερευνητικά της καθήκοντα, εξασφαλίζοντας ότι δεν υπάρχουν εξωτερικές ή εσωτερικές παρεμβάσεις στην αμερόληπτη διεξαγωγή των ερευνών, ότι διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση, και ότι τυχόν καθυστερήσεις που προκύπτουν είναι ανάλογες προς την περιπλοκότητα και/ή τις περιστάσεις της οικείας υπόθεσης και δικαιολογούνται από αυτές.

34. Δεύτερον, μια χρονοβόρα έρευνα η διάρκεια της οποίας δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από τις περιστάσεις και/ή από την περιπλοκότητα της εκάστοτε υπόθεσης, μπορεί να έχει σοβαρές, αρνητικές συνέπειες όσον αφορά i) τα δικαιώματα υπεράσπισης των ενδιαφερομένων (οι οποίοι έχουν δικαίωμα στη διεκπεραίωση των ερευνών που τους αφορούν εντός εύλογης προθεσμίας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ), και ii) τη συνέχεια της έρευνας (δηλαδή, καθώς περνά ο χρόνος, η συλλογή αποδεικτικών στοιχείων γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη). Συνεπώς, με την παρακολούθηση της διάρκειας των ερευνών της OLAF, η επιτροπή εποπτείας διασφαλίζει ότι τηρούνται πράγματι τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στο άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

35. Επιπλέον, η παρακολούθηση από την επιτροπή εποπτείας έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμοί της ΕΕ και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη και δίνουν συνέχεια στα αποτελέσματα και τα πορίσματα των ερευνών που διεξάγονται από την OLAF. Η δικαστική, δημοσιονομική ή πειθαρχική συνέχεια και η προοπτική δίωξης και ανάκτησης ενδέχεται να θιγούν ανεπανόρθωτα, ιδίως λόγω παραγραφής (βάσει των προθεσμιών παραγραφής που προβλέπονται στις εφαρμοστέες εθνικές νομοθετικές διατάξεις) ή λόγω της έλλειψης δυνατότητας των εθνικών δικαστικών αρχών να διεξαγάγουν ορθή έρευνα για γεγονότα που έλαβαν χώρα πριν από πολύ καιρό.

36. Τέλος, με την παρακολούθηση της διάρκειας των ερευνών, η επιτροπή εποπτείας ελέγχει αν οι ανθρώπινοι και οικονομικοί πόροι που έχουν διατεθεί στην OLAF έχουν χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά, και αυτό μπορεί να έχει επιπτώσεις στην έγκριση των προτεραιοτήτων πολιτικής της OLAF σε θέματα ερευνών και στον συνολικό της προϋπολογισμό.

37. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ο συγκεκριμένος ρόλος, ο οποίος έχει ανατεθεί στην επιτροπή εποπτείας δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 8 του κανονισμού για την OLAF, απαιτεί από την επιτροπή εποπτείας να διενεργεί κατά περίπτωση ανάλυση για κάθε έρευνα η διάρκεια της οποίας έχει υπερβεί τους 12 μήνες, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι έρευνες της OLAF διεξάγονται αδιαλείπτως και κατά τη διάρκεια χρονικής περιόδου ανάλογης προς τις περιστάσεις και την περιπλοκότητά τους. Προκειμένου η επιτροπή εποπτείας να εκπληρώσει αυτή την εντολή, απαιτείται να έχει άμεση και απρόσκοπτη πρόσβαση, αν όχι σε ολόκληρο τον φάκελο της OLAF για κάθε υπόθεση, τουλάχιστον στα στοιχεία που είναι ουσιαστικής σημασίας για την κατανόηση της υπόθεσης, να είναι σε θέση να ταυτοποιεί τον/τους ενδιαφερόμενο/-ους και να ακολουθεί το χρονοδιάγραμμα των ερευνητικών μέτρων που έχουν ληφθεί, καθώς και τις αποφάσεις που έχει λάβει η OLAF σε σχέση με τη διαχείριση της υπόθεσης. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, η επιτροπή εποπτείας σέβεται απολύτως την ανεξαρτησία της OLAF κατά τη διεξαγωγή των ερευνών και δεν παρεμβαίνει στη διεξαγωγή τους.

Πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικές με τις υποθέσεις

38. Η επιτροπή εποπτείας, στην προηγούμενη έκθεση δραστηριοτήτων της, επισήμανε ότι το περιεχόμενο και η ποιότητα των εκθέσεων που υποβλήθηκαν από την OLAF σε υποθέσεις διάρκειας άνω των 12 μηνών το 2019 δεν παρείχαν καμία πληροφορία βάσει της οποίας η επιτροπή θα μπορούσε να παρακολουθήσει αποτελεσματικά τη διάρκεια των ερευνών ( 15 ) . Ειδικότερα, οι περισσότερες εκθέσεις δεν περιείχαν σημαντικές ή ουσιαστικές πληροφορίες σχετικά με την περιγραφή της υπόθεσης, οι οποίες θα έδιναν στην επιτροπή εποπτείας τη δυνατότητα να αξιολογήσει αν οι λόγοι τους οποίους επικαλείται η OLAF για να δικαιολογήσει τη διάρκεια των ερευνών είναι ακριβείς και αν τα διορθωτικά μέτρα που λήφθηκαν για την περάτωση των ερευνών είναι κατάλληλα.

39. Η επιτροπή εποπτείας επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι, όπως επιβεβαιώθηκε από την κοινή γνωμοδότηση των νομικών υπηρεσιών των τριών θεσμικών οργάνων (στο εξής: κοινή γνωμοδότηση) ( 16 ) , εναπόκειται στο εποπτικό όργανο (στην επιτροπή εποπτείας) να αποφασίσει, με βάση αξιολόγηση αναγκαιότητας, ποιες πληροφορίες θα πρέπει να παρασχεθούν από το όργανο που τελεί υπό εποπτεία (την OLAF) ή ποιες πληροφορίες επαρκούν για την επιτέλεση του εποπτικού της ρόλου. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορεί να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία της επιτροπής εποπτείας κατά την αξιολόγηση των ερευνών της OLAF και, κατ’ επέκταση, η ανεξαρτησία της ίδιας της OLAF. Όπως τονίστηκε στην αναφερόμενη κοινή γνωμοδότηση, η OLAF θα πρέπει να διευκολύνει την εκτέλεση των καθηκόντων της επιτροπής εποπτείας και να παρέχει τις ζητούμενες πληροφορίες, εκτός εάν αυτές είναι προδήλως άσχετες ή η διαβίβασή τους θα συνιστούσε παρέμβαση στη διεξαγωγή της υπό εξέλιξη έρευνας ( 17 )

40. έως το 2013 , συνίστατο σε συστηματική διαβίβαση στην επιτροπή εποπτείας της «αξιολόγησης των αρχικών πληροφοριών» κάθε έρευνα διάρκειας άνω των «12 μηνών» μονομερώς να εγκαταλείψει αυτή την προσέγγιση. Η επιτροπή εποπτείας, στις προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων Η προσέγγιση που ακολουθούσε η OLAF κατά το παρελθόν, στο πλαίσιο του παλαιού κανονισμού για την OLAF ( 18 ) και, συνίστατο σεδιαβίβαση στην επιτροπή εποπτείας της «αξιολόγησης των αρχικών πληροφοριών» ( 19 ) και των προσωπικών δεδομένων γιαδιάρκειας άνω των «12 μηνών» ( 20 ) , ώστε η επιτροπή εποπτείας να είναι σε θέση να εκπληρώσει την εποπτική της αποστολή δυνάμει του κανονισμού για την OLAF. Το 2013, η OLAF αποφάσισενα εγκαταλείψει αυτή την προσέγγιση. Η επιτροπή εποπτείας, στις προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων ( 21 ) και γνωμοδοτήσεις της ( 22 ) , εξέφρασε με σαφήνεια την έντονη αντίθεσή της σε αυτή τη νέα πρακτική, η οποία περιόρισε σε μεγάλο βαθμό την ικανότητά της να ασκεί την εντολή εποπτείας δυνάμει του κανονισμού για την OLAF.

41. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, πραγματοποιήθηκε διάλογος μεταξύ του γενικού διευθυντή της OLAF και της επιτροπής εποπτείας προκειμένου να βρεθούν τρόποι επαναφοράς της πρόσβασης που προβλεπόταν την περίοδο πριν από το 2013 όσον αφορά τις σχετικές με τις υποθέσεις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες και έχουν καταχωριστεί στο σύστημα διαχείρισης υποθέσεων της OLAF (OCM), η οποία συνιστά αναγκαία προϋπόθεση για την εκ μέρους της επιτροπής εποπτείας αποτελεσματική παρακολούθηση της ανεξαρτησίας της OLAF κατά τη διεξαγωγή των εξωτερικών και εσωτερικών ερευνών της. Η επιτροπή εποπτείας επικροτεί τις προσπάθειες που κατέβαλε ο γενικός διευθυντής του OLAF τους τελευταίους μήνες του 2019 για την εξεύρεση κατάλληλης λύσης σε αυτό το σημαντικό ζήτημα. Ταυτόχρονα, η επιτροπή εποπτείας εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η υπό εξέλιξη συζήτηση έχει διαρκέσει τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα και ελπίζει ότι θα βρεθεί μια λειτουργική και αμοιβαία αποδεκτή λύση το συντομότερο δυνατόν για την επαναφορά της ίδιας ουσιαστικής μορφής πρόσβασης της οποίας απόλαυε κατά τα πρώτα 14 έτη λειτουργίας της .

42. Τον Φεβρουάριο του 2019 η επιτροπή εποπτείας διαβίβασε στον γενικό διευθυντή της OLAF δύο νέα «έντυπα έκθεσης» βασισμένα σε πρότυπο υποβολής εκθέσεων το οποίο είχε προηγουμένως προτείνει η ίδια η OLAF. Το πρώτο σχεδιάστηκε για έρευνες διάρκειας άνω των 12 μηνών, ενώ το δεύτερο, το οποίο προοριζόταν ως εργαλείο υποβολής εκθέσεων για έρευνες διάρκειας 18 μηνών και άνω, σχεδιάστηκε για τον έλεγχο των επιπτώσεων των διορθωτικών μέτρων που λαμβάνει η OLAF για την επιτάχυνση των ερευνών.

43. Αυτά τα δύο έντυπα εκθέσεων περιλάμβαναν τις πληροφορίες που, κατά την άποψη της επιτροπής εποπτείας, είναι οι «ελάχιστες» αναγκαίες για την άσκηση των εποπτικών της καθηκόντων βάσει των άρθρων 7 παράγραφος 8 και 15 παράγραφος 1 του κανονισμού για την OLAF, δηλαδή: i) λεπτομερή περιγραφή της υπόθεσης για την οποία υποβάλλεται έκθεση, συμπεριλαμβανομένων των εκτιμώμενων οικονομικών επιπτώσεων· ii) τη νομοθεσία που φέρεται ότι παραβιάζεται· iii) πιθανές κυρώσεις και χρονικές προθεσμίες παραγραφής· iv) επιχειρησιακές δραστηριότητες που έχουν αναληφθεί και τα αποτελέσματά τους· v) επιχειρησιακές δραστηριότητες που πρέπει να αναληφθούν· vi) τους λόγους για τους οποίους η υπόθεση δεν περατώθηκε· και vii) τα διορθωτικά μέτρα που λήφθηκαν ή προβλέπονται για την επιτάχυνση των ερευνών.

44. Τον Μάιο του 2019 η OLAF διαβίβασε στην επιτροπή εποπτείας ένα διαφορετικό προτεινόμενο έντυπο έκθεσης, το οποίο η επιτροπή εποπτείας δεν θεώρησε ικανοποιητικό, καθώς δεν περιλάμβανε τις ελάχιστες αναγκαίες πληροφορίες τις οποίες είχε ζητήσει. Τον Ιούλιο του 2019 η OLAF πρότεινε νέα, αναθεωρημένη έκδοση του «πρότυπου για έρευνα διάρκειας άνω των 12 μηνών» με το οποίο επιδίωκε να άρει τις ανησυχίες και τις επιφυλάξεις της επιτροπής εποπτείας σχετικά το είδος των πληροφοριών που τίθενται στη διάθεσή της.

45. Η επιτροπή εποπτείας παρουσίασε τα αποτελέσματα της ανάλυσής της και τις προτεινόμενες εναλλακτικές λύσεις της στον γενικό διευθυντή της OLAF τον Νοέμβριο του 2019 . Η επιτροπή εποπτείας έχει αναλύσει διεξοδικά το νέο αναθεωρημένο πρότυπο υποβολής εκθέσεων που πρότεινε η OLAF ( 23 ) . Μολονότι το νέο πρότυπο θα μπορούσε να θεωρηθεί βελτίωση σε σχέση με το προηγούμενο (το οποίο και χρησιμοποιούσε η OLAF από το 2013 ως τον Μάρτιο του 2019), εξακολουθεί να μην καλύπτει τις ανάγκες της επιτροπής εποπτείας όσον αφορά την ποιότητα και την πληρότητα των πληροφοριών που παρέχονται με αυτό. Επιπλέον, το σημαντικότερο είναι ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα αφαιρούνται από τα πρότυπα / τις εκθέσεις, με αποτέλεσμα να καθίσταται σχεδόν αδύνατο για την επιτροπή εποπτείας να διενεργήσει την αξιολόγησή της.

46. Παράλληλα με τη συζήτηση σχετικά με την ποιότητα των πληροφοριών που παρέχει η OLAF στην επιτροπή εποπτείας, στις 18 Ιουλίου 2019, o γενικός διευθυντής της OLAF ζήτησε γνωμοδότηση από τον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας Δεδομένων (ΕΕΠΔ), θέτοντας, κατ’ ουσίαν, το ερώτημα εάν, σε περίπτωση που κατά την εκπλήρωση της υποχρέωσης υποβολής εκθέσεων που υπέχει βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 8 του κανονισμού για την OLAF, γνωστοποιήσει το όνομα του ενδιαφερομένου (ή τα ονόματα των ενδιαφερομένων) σε έρευνα της OLAF που διαρκεί πάνω από ένα έτος, παραβιάζει τους εφαρμοστέους κανόνες προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

47. Κατόπιν αιτήματος του ΕΕΠΔ (22 Αυγούστου 2019), η γραμματεία πραγματοποίησε δύο συνεδριάσεις με τον ΕΕΠΔ (στις 15 Νοεμβρίου 2019 και στις 2 Δεκεμβρίου 2019) στις οποίες συζητήθηκε αναλυτικά η εντολή της επιτροπής εποπτείας και το είδος των πληροφοριών που απαιτείται για την εκπλήρωση των καθηκόντων παρακολούθησης και εποπτείας που της έχουν ανατεθεί δυνάμει του κανονισμού για την OLAF. Η επιτροπή εποπτείας υπέβαλε τις γραπτές παρατηρήσεις της στον ΕΕΠΔ στις 17 Δεκεμβρίου 2019. Στις 5 Φεβρουαρίου 2020 η OLAF διαβίβασε συμπληρωματικές πληροφορίες στον ΕΕΠΔ.

48. Όπως έχει επανειλημμένως επισημανθεί, η επιτροπή εποπτείας δεν διενεργεί τυποποιημένους, αυτοματοποιημένους ελέγχους, αλλά λεπτομερή ανάλυση για κάθε συγκεκριμένη έρευνα η οποία έχει διαρκέσει περισσότερο από 12 μήνες . Η ταυτότητα των προσώπων που αφορά η έρευνα ή των φορέων που εμπλέκονται σε έρευνες της OLAF θα πρέπει να γνωστοποιείται στην «έκθεση για έρευνα διάρκειας άνω των 12 μηνών». Η γνώση της ταυτότητας των υπό έρευνα προσώπων από την αρχή συνιστά ουσιώδες και απαραίτητο στοιχείο για την αξιολόγηση, από τα μέλη της επιτροπής εποπτείας, του κατά πόσον οι λόγοι που προβάλλει η OLAF για τη μη περάτωση της συγκεκριμένης έρευνας δικαιολογούν πράγματι τη διάρκεια της έρευνας. Χωρίς αυτές τις πληροφορίες, η επιτροπή εποπτείας δεν είναι σε θέση να εκπληρώσει την εντολή της.

49. Η επιτροπή εποπτείας επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι η εκ μέρους της επεξεργασία δεδομένων κατά την άσκηση των καθηκόντων παρακολούθησης εντάσσεται στο πλαίσιο της νόμιμης άσκησης δημόσιας εξουσίας που της έχει ανατεθεί απευθείας με τον κανονισμό για την OLAF (άρθρα 7 παράγραφος 8 και 15 παράγραφος 1). Η νομιμότητα αυτής της επεξεργασίας αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά από τον ΕΕΠΔ στη γνωμοδότηση που εξέδωσε το 2007 ( 24 ) . Σε σχέση με αυτό το ζήτημα, η επιτροπή εποπτείας τονίζει ότι δεν είναι απαραίτητο να αποκτά πρόσβαση στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα οποιουδήποτε προσώπου αναφέρεται σε έρευνα της OLAF, αλλά μόνο στα ονόματα του ενδιαφερομένου ή των ενδιαφερομένων. Συνεπώς, η άποψη της επιτροπής εποπτείας, όπως αυτή έχει διατυπωθεί στο πλαίσιο της προαναφερθείσας ανταλλαγής απόψεων και της αλληλογραφίας με τον ΕΕΠΔ, ήταν ανέκαθεν ότι η εκ μέρους της επεξεργασία δεδομένων, σε αυτό το πλαίσιο, είναι πρόσφορη, συναφής και όχι υπέρμετρη, ενώ της δίνει τη δυνατότητα να εκπληρώσει την ειδική εντολή που της έχει ανατεθεί με τον κανονισμό για την OLAF.

50. ο ΕΕΠΔ επιβεβαίωσε ότι η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την επιτροπή εποπτείας είναι νόμιμη και αναγκαία ( 26 ). Τον Μάρτιο του 2020 ο ΕΕΠΔ απάντησε σε αίτημα γνωμοδότησης που υπέβαλε ο γενικός διευθυντής της OLAF μετά την έναρξη ισχύος των νέων κανόνων της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων ( 25 ) . Στη γνωμοδότησή του,

51. Η επιτροπή εποπτείας κάλεσε την OLAF να εφαρμόσει, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, τα συμπεράσματα του ΕΕΠΔ και να της παρέχει πρόσβαση στην ταυτότητα των (φυσικών) προσώπων που εμπλέκονται σε έρευνες που διαρκούν για περισσότερο από 12 μήνες. Η επιτροπή εποπτείας συμφωνεί επίσης απόλυτα με τον ΕΕΠΔ ως προς το ότι η ταυτότητα των νομικών προσώπων δεν συνιστά «δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα» σύμφωνα με την εφαρμοστέα νομοθεσία της ΕΕ και θα πρέπει, ως εκ τούτου, να γνωστοποιείται επίσης.

Εκθέσεις σχετικά με έρευνες διάρκειας άνω των 12 μηνών που υποβλήθηκαν στην επιτροπή εποπτείας το 2019

52. Το 2019 η επιτροπή εποπτείας έλαβε από την OLAF 587 εκθέσεις ( 27 ) σχετικά με 375 μεμονωμένες έρευνες διάρκειας άνω των 12 μηνών. Από τις μεμονωμένες αυτές υποθέσεις, το 34,4 % είχαν διαρκέσει περισσότερο από 12 μήνες, ενώ το 27,2 % περισσότερο από 18 μήνες. Η επιτροπή εποπτείας επισήμανε ότι το 38,4 % του συνόλου των υποθέσεων για τις οποίες υποβλήθηκε έκθεση για τους σκοπούς του άρθρου 7 παράγραφος 8, είχε διαρκέσει περισσότερο από 24 μήνες. Αναλυτικά: 16,5 % των υποθέσεων διήρκησαν περισσότερο από 24 μήνες· 11,2 % πάνω από 30 μήνες· 4,5 % πάνω από 36 μήνες· 4,8 % πάνω από 42 μήνες· 0,8 % πάνω από 48 μήνες και 0,5 % περισσότερο από 48 μήνες (σχήμα 1). Η επιτροπή εποπτείας επισήμανε ότι το 2019 υπήρχαν 144 υποθέσεις διάρκειας άνω των 24 μηνών που βρίσκονταν ακόμα σε εξέλιξη. Η κατά τομέα ανάλυση των ερευνών που η OLAF διεξήγαγε για χρονικό διάστημα άνω των 24 μηνών απεικονίζεται στο σχήμα 2. Σχήμα 1 375 μεμονωμένες υποθέσεις — 2019 Σχήμα 2 144 μεμονωμένες υποθέσεις διάρκειας άνω των 24 μηνών — 2019

53. Το πρώτο τρίμηνο του 2019 για την υποβολή πληροφοριών στην επιτροπή εποπτείας, η OLAF χρησιμοποίησε τον παλαιότερο μορφότυπο υποβολής εκθέσεων τον οποίο χρησιμοποιούσε από το 2013 έως τον Απρίλιο του 2019. Η επιτροπή εποπτείας έχει επανειλημμένως επισημάνει ότι οι εκθέσεις αυτές στερούνταν ουσιαστικού περιεχομένου και ότι ήταν ελλιπείς.

54. Για το δεύτερο τρίμηνο του 2019, οι εκθέσεις που υποβλήθηκαν στην επιτροπή εποπτείας βασίζονταν στο πρότυπο υποβολής εκθέσεων που είχε προτείνει η OLAF τον Μάιο του 2019, ενώ οι εκθέσεις που κάλυπταν την περίοδο από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο του 2019 βασίζονταν στο πρότυπο που πρότεινε η OLAF τον Ιούλιο του 2019 (263 εκθέσεις συνολικά).

Ανάλυση των 263 εκθέσεων σχετικά με έρευνες διάρκειας άνω των 12 μηνών από την επιτροπή εποπτείας

55. Στο πλαίσιο της εξέτασης των 263 εκθέσεων που αφορούσαν τις έρευνες διάρκειας άνω των 12 μηνών και οι οποίες κάλυπταν την περίοδο μεταξύ Απριλίου και Αυγούστου 2019, η επιτροπή εποπτείας αξιολόγησε, μεταξύ άλλων, τον βαθμό στον οποίο τα νέα πρότυπα υποβολής εκθέσεων που πρότεινε η OLAF παρέχουν επαρκείς και ουσιαστικές πληροφορίες που δίνουν στην επιτροπή εποπτείας τη δυνατότητα να παρακολουθήσει τις εξελίξεις σχετικά με την εφαρμογή των διαδικαστικών εγγυήσεων και τη διάρκεια των ερευνών σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 8 του κανονισμού για την OLAF.

56. Η επιτροπή εποπτείας εστίασε την ανάλυσή της στο αν η έκθεση της OLAF παρείχε τα στοιχεία που είναι σημαντικά για την εκτέλεση των καθηκόντων παρακολούθησης της επιτροπής εποπτείας, και συγκεκριμένα: — λεπτομερή περιγραφή της υπόθεσης· — τις εκτιμώμενες οικονομικές επιπτώσεις· — τη νομοθεσία που φέρεται ότι παραβιάζεται· — πιθανές κυρώσεις και χρονικές προθεσμίες παραγραφής· — επιχειρησιακές ενέργειες που έχουν αναληφθεί μέχρι στιγμής και τα αποτελέσματά τους· — επιχειρησιακές ενέργειες που δεν έχουν αναληφθεί ακόμη· και — τους λόγους για τους οποίους η υπόθεση δεν περατώθηκε, συμπεριλαμβανομένης της κατανομής πόρων, του όγκου των επιχειρησιακών εργασιών, των ζητημάτων συνεργασίας και άλλων ζητημάτων.

57. Η επιτροπή ενέμεινε στην προηγούμενη άποψή της ότι η ποιότητα των πληροφοριών που παρείχε η OLAF με τα νέα πρότυπα υποβολής εκθέσεων εξακολουθεί να μην επιτρέπει στην επιτροπή εποπτείας να παρακολουθεί τη διάρκεια των ερευνών σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 8 του κανονισμού OLAF και, κατ’ επέκταση, να ασκεί αποτελεσματικά τον εποπτικό της ρόλο.

58. Ειδικότερα, σε όλες τις περιπτώσεις που αναλύθηκαν, καμία έκθεση δεν περιλάμβανε συναφείς πληροφορίες σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά και/ή βασικές πληροφορίες σχετικά με το πλαίσιο της υπόθεσης οι οποίες θα επέτρεπαν στην επιτροπή εποπτείας να κατανοήσει τουλάχιστον τα ουσιώδη περιστατικά των υποθέσεων. Σε υποθέσεις στις οποίες αποφασίστηκε επέκταση του πεδίου της έρευνας, οι εκθέσεις δεν ανέφεραν τους λόγους για αυτή την απόφαση. Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι σε καμία από τις εκθέσεις δεν ταυτοποιείται το νομικό και/ή φυσικό πρόσωπο (ή τα νομικά και/ή φυσικά πρόσωπα) που αφορά η έρευνα.

59. Ομοίως, οι εκθέσεις δεν παρέχουν συστηματικά πληροφορίες σχετικά με τις «εκτιμώμενες οικονομικές επιπτώσεις» και τις «πιθανές κυρώσεις»· επιπλέον, είναι ελάχιστες οι υποθέσεις στις οποίες οι εκθέσεις περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τη «νομοθεσία που φέρεται ότι παραβιάζεται», το οποίο αποτελεί σημαντικό στοιχείο για αυτή τη διαδικασία.

60. Στις περισσότερες εκθέσεις, δεν εξηγείται το χρονοδιάγραμμα / η χρονολογική σειρά των δραστηριοτήτων της έρευνας που έχουν διεκπεραιωθεί, ενώ μόνο σε ελάχιστες υποθέσεις αναφέρονται οι ημερομηνίες. Επίσης, δεν παρέχονται ουσιαστικές πληροφορίες σε σχέση με τα αποτελέσματα των ενεργειών που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο των ερευνών, ούτε γίνεται συστηματική αναφορά στον γενικό ή τον ειδικό σκοπό κάθε δραστηριότητας. Τέλος, μόνο σε ελάχιστες, εξαιρετικές υποθέσεις μπορεί ο αναγνώστης να προσδιορίσει τις δραστηριότητες που διεξήχθησαν κατά τους τελευταίους 6 μήνες.

61. πρόβλημα που ανέκυψε » και το οποίο θα μπορούσε να δικαιολογήσει την εν λόγω καθυστέρηση. Όσον αφορά τους λόγους για τους οποίους οι έρευνες δεν έχουν ακόμη περατωθεί, είτε δεν παρασχέθηκαν καθόλου εξηγήσεις είτε οι εξηγήσεις που παρασχέθηκαν ήταν ανεπαρκείς ( 28 ) . Σε ορισμένες υποθέσεις, δεν παρέχονται σαφείς ή επαρκείς εξηγήσεις σχετικά με το «» και το οποίο θα μπορούσε να δικαιολογήσει την εν λόγω καθυστέρηση.

62. Οι εκθέσεις για τις υποθέσεις διάρκειας άνω των 18 μηνών δεν εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκαν τα προαναφερθέντα διορθωτικά μέτρα (μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις παρασχέθηκαν αυτές οι πληροφορίες) και είναι, ως εκ τούτου, αδύνατο να αξιολογηθεί τυχόν πρόοδος που έχει έκτοτε επιτευχθεί.

63. Με βάση αυτές τις διαπιστώσεις, και για να αποφευχθεί η μη αποδοτική χρήση των ανθρώπινων πόρων της OLAF, η επιτροπή εποπτείας πρότεινε μια λειτουργική και αποτελεσματική λύση που έγκειται στην παροχή συστηματικής και αυτόματης πρόσβασης σε συγκεκριμένα έγγραφα της OLAF που είναι ήδη διαθέσιμα στο OCM, το σύστημα διαχείρισης υποθέσεων της OLAF . Η επιτροπή εποπτείας θεωρεί ότι αυτό θα συμβάλει σε σημαντική μείωση, αν όχι στην εξάλειψη, της πρόσθετης εργασίας των ερευνητών της OLAF, οι οποίοι πρέπει να συντάσσουν για την επιτροπή εποπτείας πρόσθετες εκθέσεις με τις ίδιες ακριβώς πληροφορίες που περιλαμβάνονται ήδη σε άλλες εκθέσεις σχετικά με υποθέσεις που είναι αποθηκευμένες στο OCM. Αυτή η μορφή άμεσης πρόσβασης σε συγκεκριμένες, υπάρχουσες πληροφορίες αναμένεται να επιτρέψει στην επιτροπή εποπτείας να αποκτά ολοκληρωμένες και ουσιαστικές πληροφορίες σχετικά με τις έρευνες διάρκειας άνω των 12 μηνών και, συνεπώς, να εκπληρώσει την εντολή της βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 8 του κανονισμού για την OLAF. Ωστόσο, και για λόγους πληρότητας, η επιτροπή εποπτείας τονίζει ότι οποιαδήποτε μορφή άμεσης ηλεκτρονικής πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με τις υποθέσεις οι οποίες είναι αποθηκευμένες στο OCM δεν απαλλάσσει τον γενικό διευθυντή της OLAF από την υποχρέωση που υπέχει, βάσει της προαναφερθείσας διάταξης του κανονισμού για την OLAF, να συνεχίσει να αναφέρει στην επιτροπή εποπτείας τους λόγους μη περάτωσης των ερευνών εντός 12 μηνών από την έναρξή τους, καθώς και τα προβλεπόμενα διορθωτικά μέτρα για την επιτάχυνση αυτών των ερευνών.

64. Η επιτροπή εποπτείας είναι αισιόδοξη ότι, μετά τη γνωμοδότηση που εξέδωσε πρόσφατα ο ΕΕΠΔ αναθεωρώντας την προηγούμενη γνωμοδότηση που είχε εκδώσει το 2007, θα βρεθεί μια οριστική λύση εντός του 2020.

Παρακολούθηση των εξελίξεων σχετικά με την εφαρμογή των διαδικαστικών εγγυήσεων

Άρθρο 15 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Η επιτροπή εποπτείας παρακολουθεί ιδίως τις εξελίξεις όσον αφορά την εφαρμογή των διαδικαστικών εγγυήσεων […]. Άρθρο 17 παράγραφος 7 του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Ο γενικός διευθυντής θεσπίζει εσωτερική συμβουλευτική και εποπτική διαδικασία, συμπεριλαμβανομένου ελέγχου νομιμότητας, όσον αφορά μεταξύ άλλων την τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων και των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ενδιαφερομένων […]. Άρθρο 9 του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Διαδικαστικές εγγυήσεις (δεν παρατίθεται λόγω της έκτασής του)

Μεμονωμένες καταγγελίες που κοινοποιήθηκαν από την OLAF και αφορούσαν τις έρευνές της

65. Στο άρθρο 9 του κανονισμού για την OLAF παρατίθενται οι αρχές και οι διαδικαστικές εγγυήσεις τις οποίες θα πρέπει η OLAF να εφαρμόζει κατά τη διεξαγωγή των ερευνών. Με το άρθρο 15 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού, ανατίθεται στην επιτροπή εποπτείας το ειδικό καθήκον της διασφάλισης της τήρησης των διαδικαστικών εγγυήσεων από την OLAF κατά την άσκηση των ερευνητικών της καθηκόντων. Κατά την πάγια νομολογία, η OLAF υποχρεούται να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα που προβλέπονται στο δίκαιο της ΕΕ, και ειδικότερα στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ( 29 ) . Η επιτροπή εποπτείας δίνει, κάθε χρόνο, ιδιαίτερη προσοχή σε αυτή την πτυχή της εντολής της, καθώς έχει πρωταρχική σημασία για τα πρόσωπα τα οποία αφορούν οι έρευνες της OLAF.

66. Τα πρόσωπα που θίγονται από έρευνα της OLAF μπορούν να υποβάλουν καταγγελία απευθείας στον γενικό διευθυντή της OLAF. Η διαδικασία της OLAF για τον χειρισμό αυτών των καταγγελιών περιγράφεται αναλυτικά και είναι διαθέσιμη για το κοινό στον ιστότοπο της OLAF ( 30 ) . Ο γενικός διευθυντής της OLAF έχει λάβει μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι εκθέσεις σχετικά με μεμονωμένες καταγγελίες διαβιβάζονται στην επιτροπή εποπτείας τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο. Τον Σεπτέμβριο του 2019 η επιτροπή εποπτείας έλαβε έκθεση σχετικά με τις καταγγελίες που αφορούσαν τις διαδικαστικές εγγυήσεις και η οποία κάλυπτε το πρώτο εξάμηνο του 2019 (Ιανουάριος-Ιούνιος 2019). Τον Φεβρουάριο του 2020 υποβλήθηκε στην επιτροπή εποπτείας νέα έκθεση η οποία κάλυπτε το δεύτερο εξάμηνο του 2019. Οι εκθέσεις κάλυπταν πληροφορίες σχετικά με: i) καταγγελίες για διαδικαστικές εγγυήσεις, οι οποίες υποβλήθηκαν στην OLAF στο πλαίσιο της διαδικασίας της για την υποβολή καταγγελιών (έξι καταγγελίες συνολικά (31))· ii) καταγγελίες κατά της OLAF που υποβλήθηκαν στην Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια (τέσσερις καταγγελίες συνολικά)·

67. Το 2019, η OLAF δεν έλαβε καμία καταγγελία δυνάμει του άρθρου 90α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

68. Οι εξηγήσεις τις οποίες παρέσχε η OLAF σε αυτές τις δύο εκθέσεις, ήταν μεν ενημερωτικές, αλλά πάντως γενικού χαρακτήρα. Η OLAF συνέταξε κατάλογο στον οποίο παρέθεσε, με περιγραφικό τρόπο, τις φερόμενες παραβιάσεις δικαιωμάτων στο πλαίσιο των ερευνών της, συνοδευόμενο από σύντομη περίληψη της απάντησής της σε κάθε σχετικό ισχυρισμό. Οι εκθέσεις αυτές ανέφεραν επίσης τις περιπτώσεις στις οποίες η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια έλαβε απόφαση, και παρέθεταν σύντομη περίληψη των συμπερασμάτων της. Συνολικά, οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν αρχικά από την OLAF δεν επέτρεψαν στην επιτροπή εποπτείας να παρακολουθήσει τις εξελίξεις στο ζήτημα των διαδικαστικών εγγυήσεων και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

69. Προκειμένου να διασφαλίσει ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα των προσώπων που θίγονται από έρευνες της OLAF είχαν προστατευθεί και ότι η OLAF είχε εφαρμόσει σωστά τις διαδικαστικές εγγυήσεις, η επιτροπή εποπτείας ζήτησε πρόσβαση i) στις αρχικές καταγγελίες και ii) στις απαντήσεις της OLAF σε αυτές.

70. Η OLAF διαβίβασε στην επιτροπή εποπτείας τις ζητούμενες πληροφορίες τον Φεβρουάριο του 2020. Κατόπιν ανάλυσης των καταγγελιών και των απαντήσεων της OLAF, η επιτροπή εποπτείας ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με έξι καταγγελίες που χειρίστηκε η OLAF. Η OLAF διαβίβασε αυτές τις πληροφορίες τον Απρίλιο του 2020.

Ανάλυση των μεμονωμένων καταγγελιών που χειρίστηκε η OLAF

71. Σε 4 από τις 10 καταγγελίες που είχαν υποβληθεί κατά της OLAF, η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια είχε ήδη εκδώσει απόφαση περάτωσης της έρευνας με τη διαπίστωση ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση. Επομένως, η γραμματεία εστίασε την προσοχή της στις έξι καταγγελίες τις οποίες χειρίστηκε απευθείας η OLAF το 2019.

72. Οι κύριοι ισχυρισμοί που διατυπώνονταν σε αυτές τις καταγγελίες αφορούσαν: 1) το δικαίωμα ακρόασης του ενδιαφερομένου, και 2) το δικαίωμα πρόσβασης του ενδιαφερομένου στον φάκελο της έρευνας και στα έγγραφα που χρησιμοποιήθηκαν εις βάρος του.

73. Όσον αφορά το 1), η επιτροπή εποπτείας επισημαίνει ότι για την αποτελεσματική άσκηση του δικαιώματος ακρόασης, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να λαμβάνουν γνώση όλων των περιστατικών που τους αφορούν. Ως εκ τούτου, η OLAF θα πρέπει να παράσχει πλήρη περιγραφή των σχετικών πραγματικών περιστατικών και να τηρεί πλήρες αρχείο όλων των παρατηρήσεων που υποβάλλονται από τον ενδιαφερόμενο ( 32 ) . Και στις έξι καταγγελίες που αναλύθηκαν, οι καταγγέλλοντες, δηλαδή οι ενδιαφερόμενοι που είχαν υποβληθεί σε έρευνα της OLAF, προέβαλαν τους ακόλουθους ισχυρισμούς: α) ότι τα περιστατικά που παρουσίασε η OLAF στην «περίληψη των πραγματικών περιστατικών» ήταν ελλιπή/ασαφή/ανακριβή, με αποτέλεσμα να στερούν από τον ενδιαφερόμενο τη δυνατότητα να τα σχολιάσει (άρθρο 9 παράγραφος 4 του κανονισμού για την OLAF), ή β) ότι οι καταθέσεις του ενδιαφερόμενου (δηλαδή οι καταθέσεις που είχαν ληφθεί κατά τη διάρκεια των επιτόπιων ελέγχων) δεν είχαν επισυναφθεί στην έκθεση επί του επιτόπιου ελέγχου, ή γ) ότι η προθεσμία για την υποβολή παρατηρήσεων επί του πορίσματος της OLAF ήταν υπερβολικά σύντομη, ή δ) ότι η OLAF θα έπρεπε να είχε επιτρέψει στον ενδιαφερόμενο να ακουστεί, με τη διεξαγωγή ακρόασης ή συνέντευξης.

74. Η επιτροπή θεώρησε ότι οι ισχυρισμοί υπό α), β) και γ) θα μπορούσαν να αντιστοιχούν σε παραβιάσεις των διαδικαστικών εγγυήσεων στο πλαίσιο της διεξαγωγής των ερευνών της OLAF και αποφάσισε, ως εκ τούτου, να εξετάσει περαιτέρω τους φακέλους των υποθέσεων.

75. Κατόπιν διεξοδικής ανάλυσης που διενήργησε, η επιτροπή εποπτείας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι προαναφερθέντες ισχυρισμοί ήταν αβάσιμοι και ότι η OLAF είχε παράσχει στον ενδιαφερόμενο ή στους ενδιαφερόμενους σαφή και πλήρη «περίληψη των πραγματικών περιστατικών», καθώς και τη δυνατότητα πραγματικού σχολιασμού των περιστατικών αυτών. H OLAF παρέσχε επίσης πρόσθετες πληροφορίες και παρέτεινε την προθεσμία απάντησης σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες υποβλήθηκε σχετικό αίτημα και διόρθωσε «σφάλματα ως προς τα πραγματικά περιστατικά». Σε μία εκ των περιπτώσεων, η OLAF χορήγησε πρόσβαση σε ορισμένα έγγραφα τα οποία θεώρησε ότι ήταν απαραίτητα για την κατανόηση των διακυβευομένων ζητημάτων.

76. Τέλος, όσον αφορά το δικαίωμα ακρόασης ή το δικαίωμα του ενδιαφερομένου να εξεταστεί στο πλαίσιο συνέντευξης [ισχυρισμός δ)], η επιτροπή εποπτείας επισημαίνει ότι το άρθρο 9 παράγραφος 4 του κανονισμού για την OLAF θεσπίζει την αρχή σύμφωνα με την οποία δεν μπορούν να συνταχθούν συμπεράσματα με ονομαστική αναφορά σε ενδιαφερόμενο προτού δοθεί στο εν λόγω πρόσωπο η δυνατότητα να σχολιάσει όλα τα περιστατικά που το αφορούν. Ωστόσο, εναπόκειται στην OLAF να επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα δοθεί η δυνατότητα στον ενδιαφερόμενο να υποβάλει παρατηρήσεις. Δεν προβλέπεται δικαίωμα στη διεξαγωγή «συνεδρίασης με προφορική διαδικασία» ή σε προφορική εξέταση· αντ’ αυτού, αυτό που έχει σημασία είναι αν δόθηκε στον ενδιαφερόμενο η δυνατότητα να εκθέσει τις απόψεις του γραπτώς. Επίσης, και για λόγους πληρότητας, η συνέντευξη που διεξάγεται βάσει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού για την OLAF δεν αποτελεί δικαίωμα του εξεταζόμενου στη συνέντευξη προσώπου, αλλά ερευνητική δραστηριότητα που διεξάγει η OLAF. Συνεπώς, εναπόκειται στην OLAF, και όχι στον ενδιαφερόμενο, να αποφασίσει, σε κάθε υπόθεση, αν το εν λόγω μέτρο είναι αναγκαίο.

77. Όσον αφορά το 2) και το δικαίωμα πρόσβασης στον φάκελο της υπόθεσης, η επιτροπή εποπτείας παραπέμπει στη νομολογία των δικαστηρίων της ΕΕ, σύμφωνα με την οποία ο ενδιαφερόμενος δεν μπορεί να επικαλεστεί λυσιτελώς ούτε την αρχή του σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας ούτε το άρθρο 41 του Χάρτη (δικαίωμα κάθε προσώπου να έχει πρόσβαση στον φάκελό του) προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση στον φάκελο της έρευνας που διεξάγει η OLAF και/ή στην τελική έκθεση. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία των δικαστηρίων της ΕΕ, η αποτελεσματικότητα και ο εμπιστευτικός χαρακτήρας της αποστολής που έχει ανατεθεί στην OLAF και η ανεξαρτησία της OLAF θα μπορούσαν να θιγούν εάν χορηγείτο πρόσβαση σε αυτά τα έγγραφα πριν από την έκδοση τελικής απόφασης βλαπτικής για τον ενδιαφερόμενο. Καθώς οι εκθέσεις ερευνών της OLAF και οι αποφάσεις για τη διαβίβαση πληροφοριών στις εθνικές δικαστικές αρχές δεν θεωρούνται πράξεις βλαπτικές για τους ενδιαφερομένους, η OLAF δεν έχει την υποχρέωση να χορηγεί πρόσβαση στους φακέλους της προτού ληφθεί μια τέτοια απόφαση. Η νομολογία έχει περιορίσει αυτό το δικαίωμα ακριβώς επειδή αυτό τηρείται στο ακέραιο σε μεταγενέστερα στάδια της έρευνας (δικαστικό, πειθαρχικό, δημοσιονομικό) που λαμβάνουν χώρα ενώπιον των αρμόδιων εθνικών αρχών.

78. Εν κατακλείδι, η επιτροπή εποπτείας δεν διαπίστωσε παραβίαση των διαδικαστικών εγγυήσεων στις υποθέσεις που αναλύθηκαν. Ωστόσο, θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά όλες τις καταγγελίες που υποβάλλονται στην OLAF.

Καταγγελίες κατά της OLAF που υποβλήθηκαν στην επιτροπή εποπτείας

79. Η υπηρεσιακή ηλεκτρονική θυρίδα ( 33 ) της επιτροπής εποπτείας είναι το σημείο επαφής μέσω του οποίου οι ενδιαφερόμενοι φορείς και το κοινό γνωστοποιούν στην Επιτροπή τις ανησυχίες τους και ζητήματα που εμπίπτουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της.

80. Η επιτροπή εποπτείας λαμβάνει συχνά καταγγελίες οι οποίες αφορούν είτε διεξαγόμενες έρευνες της OLAF ή φερόμενες δόλιες δραστηριότητες εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Ωστόσο, οι καταγγελίες αυτές δεν εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της επιτροπής εποπτείας, η οποία δεν συνιστά φορέα επιφορτισμένο με την καταπολέμηση της απάτης ούτε συμβούλιο προσφυγών αρμόδιο για την εξέταση προσφυγών κατά των αποφάσεων της OLAF.

81. Συνεπώς, η επιτροπή εποπτείας διαβιβάζει όλες τις σχετικές πληροφορίες στην OLAF και ενημερώνει τον αποστολέα σχετικά. Το 2019, η επιτροπή εποπτείας έλαβε σχετικά μικρό αριθμό καταγγελιών κατά αποφάσεων ή κατά διεξαγόμενων ερευνών της OLAF. Σε μία υπόθεση που αφορούσε φερόμενες παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων, οι ενδιαφερόμενοι είχαν ήδη υποβάλει καταγγελία στην OLAF. Δεδομένου ότι η αρμόδια εθνική δικαστική αρχή, στην οποία η OLAF είχε διαβιβάσει την τελική της έκθεση, είχε ήδη επιληφθεί της υπόθεσης, η οποία είχε επίσης αποτελέσει αντικείμενο έρευνας της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας, η επιτροπή εποπτείας αποφάσισε ότι δεν ήταν απαραίτητο να προβεί σε περαιτέρω ενέργειες.

Υποθέσεις που διαβιβάστηκαν στις εθνικές δικαστικές αρχές

Άρθρο 17 παράγραφος 5 στοιχείο β) του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Ο γενικός διευθυντής ενημερώνει περιοδικά την επιτροπή εποπτείας σχετικά με τις δραστηριότητες της Υπηρεσίας, την εκτέλεση των ερευνητικών της καθηκόντων και τις αναληφθείσες ενέργειες σε συνέχεια των ερευνών. Ο γενικός διευθυντής ενημερώνει περιοδικά την επιτροπή εποπτείας σχετικά με: […] β) υποθέσεις στις οποίες διαβιβάστηκαν πληροφορίες σε δικαστικές αρχές των κρατών μελών·

82. Το 2019 η OLAF υπέβαλε στην επιτροπή εποπτείας κατάλογο 49 υποθέσεων που διαβιβάστηκαν στις εθνικές δικαστικές αρχές των κρατών μελών την περίοδο μεταξύ 1ης Οκτωβρίου 2018 και 30ής Σεπτεμβρίου 2019 ( 34 ) . Στον κατάλογο αναφέρονταν τα στοιχεία της κάθε υπόθεσης, η ημερομηνία της διαβίβασης της τελικής έκθεσης επί της υπόθεσης στις εθνικές δικαστικές αρχές και ο αποδέκτης της σύστασης. Αυτές οι καθαρά στατιστικές πληροφορίες έχουν ελάχιστη πρακτική χρησιμότητα για την επιτροπή εποπτείας.

83. Η επιτροπή εποπτείας, όπως έχει επισημανθεί στην πλέον πρόσφατη έκθεση δραστηριοτήτων καθώς και στη γνώμη της αριθ. 2/2017 ( 35 ) , θεωρεί ότι η OLAF θα πρέπει να της υποβάλει την τελική έκθεση επί της έρευνας που διαβιβάζεται στην εθνική δικαστική αρχή. Το εργαλείο διαχείρισης υποθέσεων της OLAF (OCM) παρέχει ήδη άμεση πρόσβαση σε αυτές τις εκθέσεις της OLAF. Η επιτροπή εποπτείας θα πρέπει να έχει άμεση πρόσβαση στις τελικές εκθέσεις επί των ερευνών στο OCM από τη στιγμή της διαβίβασής τους στις εθνικές δικαστικές αρχές.

84. Η επιτροπή εποπτείας καλεί τον γενικό διευθυντή της OLAF να εφαρμόσει στο μέλλον αυτή την πρακτική, με την οποία διασφαλίζεται η χορήγηση στην επιτροπή εποπτείας πρόσβαση στην τελική έκθεση της έρευνας.

Υποθέσεις στις οποίες οι αρμόδιες αρχές δεν ακολούθησαν τις συστάσεις της OLAF

Άρθρο 17 παράγραφος 5 στοιχείο α) του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Ο γενικός διευθυντής ενημερώνει περιοδικά την επιτροπή εποπτείας σχετικά με τις δραστηριότητες της Υπηρεσίας, την εκτέλεση των ερευνητικών της καθηκόντων και τις αναληφθείσες ενέργειες σε συνέχεια των ερευνών. Ο γενικός διευθυντής ενημερώνει περιοδικά την επιτροπή εποπτείας σχετικά με: […] α) υποθέσεις στις οποίες δεν τηρήθηκαν οι συστάσεις του γενικού διευθυντή·

85. Η επιτροπή εποπτείας αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στο αποτέλεσμα των ερευνών της OLAF. Τα μέτρα που λαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές (π.χ. ανάκτηση χρηματικών ποσών, κίνηση ποινικής δίωξης κ.λπ.) αποτελούν δείκτη επί του οποίου μπορεί η OLAF να βασιστεί για να αξιολογήσει το ερευνητικό της έργο, αλλά και τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, προκειμένου να αξιολογήσουν το επίπεδο προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

86. Η εκ μέρους της OLAF διερεύνηση περιπτώσεων απάτης εις βάρος του προϋπολογισμού της Ένωσης, περιπτώσεων διαφθοράς και σοβαρών παραπτωμάτων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων απαιτεί σημαντικούς ανθρώπινους, υλικούς και οικονομικούς πόρους. Εάν η OLAF διαπιστώσει ότι έχουν σημειωθεί παρατυπίες ή απάτη, το κοινό αναμένει ότι θα επιδιωχθεί η εφαρμογή των συστάσεων της OLAF, ότι οι απατεώνες θα παραπεμφθούν στη δικαιοσύνη και θα καταδικαστούν και ότι θα αποκατασταθεί η ζημία που προκλήθηκε στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

87. Από τα στοιχεία των πέντε τελευταίων εκθέσεων δραστηριοτήτων της OLAF προκύπτει ότι το ποσοστό υποθέσεων που παραπέμφθηκαν στη δικαιοσύνη με βάση τις δικαστικού χαρακτήρα συστάσεις της OLAF μειώθηκε με την πάροδο των ετών από 53 % σε 36 %. Διάφοροι ενδιαφερόμενοι φορείς έχουν επανειλημμένως εκφράσει τις ανησυχίες τους σχετικά με το χαμηλό ποσοστό διώξεων, υποθέσεων που παραπέμπονται στη δικαιοσύνη και καταδικαστικών αποφάσεων κατόπιν της διαβίβασης από την OLAF των τελικών της εκθέσεων στις εθνικές δικαστικές αρχές.

88. mens rea) . Σε κάθε περίπτωση, τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν την ανάγκη για ενδελεχή προβληματισμό εκ μέρους της OLAF και για ιδιαίτερη προσοχή εκ μέρους της επιτροπής εποπτείας Η επιτροπή εποπτείας συμμερίζεται την άποψη που διατυπώνεται συχνά, σύμφωνα με την οποία το ποσοστό καταδικαστικών αποφάσεων δεν μπορεί να θεωρηθεί αξιόλογος δείκτης αναφοράς για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας της (ποινικής) δικαιοσύνης. Ο αριθμός διώξεων και καταδικαστικών αποφάσεων σε συνέχεια των συστάσεων της OLAF προς τα κράτη μέλη θα πρέπει να αντιπαραβάλλεται με τον αριθμό των διώξεων και των καταδικαστικών αποφάσεων σε συνέχεια μηνυτήριων αναφορών των εθνικών διοικητικών αρχών. Επίσης, οι αθωωτικές αποφάσεις και οι αποφάσεις για τη θέση μιας υπόθεσης στο αρχείο απαντούν συχνότερα σε πολύπλοκες υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος απ’ ό,τι σε υποθέσεις γενικού περιεχομένου, λόγω της πολυπλοκότητας των πραγματικών περιστατικών, της ύπαρξης πολλαπλών και ενίοτε ασαφών κανόνων και άλλων στοιχείων που καθιστούν δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να αποδειχθεί η πρόθεση τέλεσης εγκλήματος (. Σε κάθε περίπτωση, τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν την ανάγκη για ενδελεχή προβληματισμό εκ μέρους της OLAF και για ιδιαίτερη προσοχή εκ μέρους της επιτροπής εποπτείας ( 36 )

89. Η επιτροπή εποπτείας αναγνωρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλει η OLAF για τη βελτίωση των ενεργειών σε συνέχεια των δημοσιονομικών συστάσεων της OLAF. Επικροτεί την πρωτοβουλία που ανέλαβε η OLAF τον Δεκέμβριο του 2019 για τη σύσταση ειδικής ομάδας παρακολούθησης με στόχο την παροχή στήριξης στον γενικό διευθυντή της OLAF κατά την εκτέλεση του καθήκοντος παρακολούθησης των συστάσεων της OLAF για την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ( 37 ) . Η επιτροπή εποπτείας τάσσεται υπέρ αυτής της ιδέας και συμφωνεί με την άποψη ότι απαιτείται να διατεθούν επιπλέον πόροι ώστε να υλοποιηθεί με αποτελεσματικό τρόπο.

90. Ωστόσο, η επιτροπή εποπτείας επισημαίνει ότι, επί του παρόντος, αυτή η ειδική ομάδα φαίνεται να εστιάζεται περισσότερο στις δημοσιονομικές συστάσεις παρά στις συστάσεις δικαστικού χαρακτήρα. Μολονότι η συλλογή και η επαλήθευση στατιστικών αποτελεί μέρος της συνολικής διαδικασίας αξιολόγησης, η ειδική ομάδα θα πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στην αξιολόγηση του αντίκτυπου, προκειμένου να προσδιορίσει τους λόγους για τους οποίους δεν έχει ως τώρα δοθεί συνέχεια σε συστάσεις της OLAF. Με αυτόν τον τρόπο, η OLAF θα έχει τη δυνατότητα να παράσχει στους αποδέκτες των συστάσεων τη συνδρομή που ενδεχομένως χρειάζονται και να προβλέπει και να αντιμετωπίζει, σε πρώιμο στάδιο, τα πιθανά προβλήματα και ζητήματα που εμποδίζουν τους αποδέκτες των συστάσεων να τις εφαρμόσουν.

Περιοδική παροχή πληροφοριών από την OLAF σχετικά με υποθέσεις στις οποίες οι αρμόδιες αρχές δεν ακολούθησαν τις συστάσεις της OLAF

91. Σύμφωνα με τον κανονισμό για την OLAF ( 38 ) , ο γενικός διευθυντής της OLAF υποχρεούται να ενημερώνει περιοδικά την επιτροπή εποπτείας σχετικά με υποθέσεις στις οποίες δεν τηρήθηκαν οι συστάσεις της OLAF.

92. Για να εκπληρώσει αυτή την υποχρέωση, ο γενικός διευθυντής υποβάλλει στην επιτροπή εποπτείας, μία φορά ετησίως, διάγραμμα το οποίο παρέχει επισκόπηση της συνέχειας που δόθηκε στις συστάσεις της OLAF. Οι βασικές πληροφορίες που διαβιβάζονται στην επιτροπή εποπτείας περιλαμβάνουν: τον αριθμό της υπόθεσης της OLAF, την ημερομηνία έκδοσης της σύστασης, την ταυτοποίηση του αποδέκτη, τη σύντομη σύνοψη της σύστασης, την ημερομηνία απάντησης που ελήφθη από την αρμόδια αρχή με την οποία ενημερώνει την OLAF ότι δεν θα δοθεί συνέχεια στη σύσταση, τους λόγους που επικαλείται η οικεία αρχή ως βάση για την απόφασή της να μη δώσει συνέχεια στη σύσταση, και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πρόσθετα σχόλια της OLAF.

93. Η OLAF, ανταποκρινόμενη στο αίτημα που διατύπωσε η επιτροπή εποπτείας στην πλέον πρόσφατη έκθεση δραστηριοτήτων ( 39 ) , προσάρμοσε το χρονικό πλαίσιο του συστήματος υποβολής εκθέσεων στο ημερολογιακό έτος (Ιανουάριος-Δεκέμβριος), ώστε να είναι πληρέστερο και λιγότερο ευάλωτο σε σφάλματα.

94. Η OLAF είχε ενημερώσει την επιτροπή εποπτείας ότι θα της υπέβαλε όλα τα ζητούμενα στοιχεία έως τον Απρίλιο του 2020. Ωστόσο, μόλις τον Ιούλιο του 2020 διαβίβασε η OLAF στην επιτροπή εποπτείας την ενοποιημένη έκθεση σχετικά με τις συστάσεις δικαστικού και πειθαρχικού χαρακτήρα που δεν τηρήθηκαν, η οποία κάλυπτε την περίοδο μεταξύ Ιανουαρίου και Δεκεμβρίου 2019. Έως τον χρόνο έκδοσης της παρούσας έκθεσης, η επιτροπή εποπτείας δεν είχε λάβει τις πληροφορίες που έλειπαν σχετικά με τις δημοσιονομικές συστάσεις που δεν τηρήθηκαν.

95. Με βάση τις πληροφορίες που αναφέρονται ανωτέρω, η OLAF έλαβε απαντήσεις σε 42 υποθέσεις για τις οποίες οι αρχές αποφάσισαν να μην ακολουθήσουν τις δικαστικού χαρακτήρα συστάσεις της OLAF. Το είδος και η συχνότητα των λόγων που επικαλέστηκαν οι αρμόδιες αρχές ως βάση για την απόφαση τους να μην ακολουθήσουν τις συστάσεις της OLAF θα μπορούσαν να κατηγοριοποιηθούν ως εξής: Πίνακας 1 Λόγοι που επικαλέστηκαν οι αρμόδιες αρχές βάσει των οποίων αποφάσισαν να μην ακολουθήσουν τις συστάσεις της OLAF, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλε η OLAF Αριθμός Λόγος που αναφέρθηκε 22 Έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων / ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία 12 Μη στοιχειοθέτηση ποινικού αδικήματος 4 Παραγραφή 3 Ζήτημα χαμηλής προτεραιότητας 2 Έλλειψη πόρων 1 Δυσκολίες στη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων 1 Έλλειψη δικαιοδοσίας 1 Άλλο

96. Ο αριθμός των υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο ή για τις οποίες αποφασίστηκε να μην ασκηθεί δίωξη λόγω έλλειψης ή ανεπάρκειας των αποδεικτικών στοιχείων αυξάνεται σταθερά κάθε χρόνο (22 υποθέσεις το 2019 και 11 την προηγούμενη περίοδο αναφοράς). Η επιτροπή εποπτείας επισημαίνει επίσης ότι ο αριθμός των υποθέσεων που οι εθνικές αρχές έθεσαν στο αρχείο επειδή δεν διαπιστώθηκε η στοιχειοθέτηση ποινικού αδικήματος είναι αρκετά υψηλός (12 υποθέσεις). Κατά την άποψη της επιτροπής εποπτείας, μολονότι σε ορισμένες περιπτώσεις η OLAF διεξήγαγε τις έρευνές της σε συντονισμό με τις οικείες εθνικές εισαγγελικές αρχές, γεγονός παραμένει ότι μόνο μια έγκαιρη, σε αρχικό στάδιο, συνεργασία μεταξύ της OLAF και των οικείων εθνικών αρχών είναι πιθανό να μειώσει τον αριθμό των υποθέσεων που τίθενται στο αρχείο. Η OLAF και οι εθνικές αρμόδιες αρχές θα πρέπει να συνεργάζονται στενά αμέσως μόλις προκύψει υπόνοια απάτης.

97. η καταπολέμηση της απάτης ή οποιασδήποτε άλλης παράνομης δραστηριότητας κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης αποτελεί συντρέχουσα αρμοδιότητα (των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αξιολόγηση του ζητήματος ως χαμηλής προτεραιότητας, η έλλειψη πόρων και οι δυσκολίες στη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων αναφέρονται επίσης ως λόγοι τους οποίους επικαλούνται οι εθνικές αρχές για τη μη τήρηση των συστάσεων της OLAF. Δεδομένου ότι οι πληροφορίες που παρέσχε η OLAF στην επιτροπή εποπτείας είναι περιορισμένες και καθαρά περιγραφικές, η επιτροπή εποπτείας δεν είναι σε θέση να αξιολογήσει τη συνάφεια και τη βαρύτητα αυτών των επιχειρημάτων. Η επιτροπή εποπτείας επαναλαμβάνει ότι, σύμφωνα με τη Συνθήκη,αποτελεί συντρέχουσα αρμοδιότητα (των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( 40 )

98. Η επιτροπή εποπτείας βρίσκεται επί τους παρόντος στο στάδιο σύνταξης γνωμοδότησης σχετικά με τις συστάσεις της OLAF που δεν τηρήθηκαν από τις αποδέκτριες αρχές, η οποία αναμένεται να παρέχει μια εις βάθος ανάλυση των ζητημάτων που έχουν ανακύψει σχετικά.

99. Η επιτροπή εποπτείας θα ζητήσει από τον γενικό διευθυντή της OLAF να την ενημερώνει αμέσως μόλις πληροφορηθεί ότι οι συστάσεις του δεν τηρήθηκαν, και όχι μόνο μία φορά ετησίως, όπως είναι η ισχύουσα πρακτική. Με αυτόν τον τρόπο, η επιτροπή εποπτείας θα έχει τη δυνατότητα να ασκεί αδιαλείπτως τις δραστηριότητες παρακολούθησης, σε πραγματικό χρόνο, πράγμα το οποίο αναμφισβήτητα θα βελτιώσει το ερευνητικό έργο της OLAF. Αυτό αναμένεται να καταστεί εφικτό με τις νέες επικείμενες λειτουργικότητες του συστήματος διαχείρισης υποθέσεων της OLAF (OCM), χωρίς να επιβαρυνθεί το προσωπικό της OLAF με πρόσθετες εργασίες για την υποβολή εκθέσεων. Σχετικά με αυτό το ζήτημα, η επιτροπή εποπτείας απέστειλε επιστολή στην OLAF το 2019 ( 41 )

Ανάλυση της επιτροπής εποπτείας σχετικά με τις 43 υποθέσεις στις οποίες οι αρμόδιες αρχές δεν ακολούθησαν τις συστάσεις της OLAF

100. Η επιτροπή εποπτείας, στην τελευταία έκθεση δραστηριοτήτων της ( 42 ) , εξέφρασε το ενδιαφέρον της για μια πιο διεξοδική και λιγότερο στατιστική παρακολούθηση και ανάλυση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου του έργου της OLAF.

101. Το 2019, η επιτροπή εποπτείας ξεκίνησε να διενεργεί ανάλυση σχετικά με όλες τις συστάσεις που είχε εκδώσει η OLAF από την 1η Οκτωβρίου 2013 έως τις 13 Δεκεμβρίου 2017 για τις οποίες οι οικείες αρχές είχαν αποστείλει στην OLAF απαντήσεις, κατά το διάστημα μεταξύ 1ης Μαρτίου 2016 και 28ης Φεβρουαρίου 2018, με τις οποίες την ενημέρωναν ότι δεν ακολούθησαν τις συστάσεις της (43 υποθέσεις συνολικά). Η επιτροπή εποπτείας προτίθεται να εκδώσει γνωμοδότηση εντός του 2020, η οποία θα καλύπτει δύο βασικές πτυχές: i) τον τρόπο με τον οποίο η OLAF παρακολουθεί τις συστάσεις της και συνεργάζεται με τις οικείες αρχές και ii) τον τρόπο με τον οποίο συλλέγονται στοιχεία που ενδεχομένως στοιχειοθετούν ποινική ευθύνη και πώς αυτά διαβιβάζονται στις οικείες αρχές.

Αξιολόγηση των προτεραιοτήτων πολιτικής της OLAF σε θέματα ερευνών και των κατευθυντήριων γραμμών έρευνας

Άρθρο 17 παράγραφος 5 του κανονισμού (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013: Ο γενικός διευθυντής καθορίζει ετησίως, στο πλαίσιο του ετήσιου σχεδίου διαχείρισης, τις προτεραιότητες της πολιτικής της Υπηρεσίας σε θέματα ερευνών και τις διαβιβάζει, πριν από τη δημοσίευσή τους, στην επιτροπή εποπτείας. Άρθρο 5 παράγραφος 1 δεύτερη περίοδος: Η απόφαση του γενικού διευθυντή για την έναρξη έρευνας λαμβάνει υπόψη τις προτεραιότητες της πολιτικής σε θέματα ερευνών και το ετήσιο σχέδιο διαχείρισης της Υπηρεσίας […]. Άρθρο 16 παράγραφος 2 στοιχείο α) — Ανταλλαγή απόψεων με τα θεσμικά όργανα Η ανταλλαγή απόψεων μπορεί να αφορά: α) τις στρατηγικές προτεραιότητες όσον αφορά τις πολιτικές της Υπηρεσίας στον τομέα των ερευνών.

102. Στο πλαίσιο της εξέτασης των προτεραιοτήτων της πολιτικής της OLAF σε θέματα ερευνών για το 2019, η επιτροπή εποπτείας πραγματοποίησε αρκετές συναντήσεις με τον γενικό διευθυντή για το εν λόγω θέμα και εξέφρασε τις απόψεις της κατά τη διάρκεια διοργανικής ανταλλαγής απόψεων τον Σεπτέμβριο του 2019.

103. Η επιτροπή εποπτείας τόνισε ότι είναι σημαντικό η OLAF να αναλάβει πρωτοβουλίες για την ανίχνευση και ανάλυση των κινδύνων που ενέχει η καταπολέμηση της απάτης με βάση την τακτική ανταλλαγή πληροφοριών με άλλες γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής. Με αυτόν τον τρόπο, η OLAF θα έχει τη δυνατότητα να εφαρμόσει μια περισσότερο προδραστική πολιτική σε θέματα ερευνών και να εστιάσει στις πλέον σοβαρές και πολύπλοκες υποθέσεις. Ο τομέας πληροφοριών της OLAF θα πρέπει επίσης να διενεργεί αξιολογήσεις κινδύνου σε τακτική βάση. Η επιτροπή εποπτείας ζήτησε επιτακτικά από την OLAF να υλοποιήσει αυτές τις αλλαγές το συντομότερο δυνατό εν όψει της δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO).

104. Όσον αφορά τις προτεραιότητες της πολιτικής της για το 2019, η OLAF διατήρησε μια προσέγγιση που προσομοιάζει σημαντικά με αυτήν των προηγούμενων ετών, εστιάζοντας στους ακόλουθους τομείς: i) υποθέσεις που σχετίζονται με τα έργα των δικτύων μεταφορών και υποδομών, ιδίως τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων· ii) υποθέσεις που αφορούν έργα που χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (43), το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων και προενταξιακά κονδύλια, στις οποίες η δράση των κρατών μελών ή των υποψήφιων χωρών μπορεί να είναι ανεπαρκής, ή υποθέσεις που χαρακτηρίζονται από διασυνοριακά στοιχεία· iii) υποθέσεις που υποδεικνύουν πιθανές καταχρήσεις κανόνων προέλευσης περί καταχρήσεων καταγωγής, δασμολογική κατάταξη τόσο σε προτιμησιακά όσο και σε μη προτιμησιακά εμπορικά καθεστώτα και σε απάτες που σχετίζονται με την αποτίμηση της αξίας, με στόχο την αποφυγή καταβολής συμβατικών τελωνειακών δασμών, συμπεριλαμβανομένων των δασμολογικών μέτρων που αποτελούν μέρος της πολιτικής εμπορικής άμυνας της ΕΕ· iv) υποθέσεις λαθρεμπορίας καπνού, αλκοόλ, παραποιημένων φαρμάκων και άλλων επικίνδυνων προϊόντων για την υγεία και την ασφάλεια, οι οποίες ενδέχεται να παραβιάζουν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στην ΕΕ, καθώς και υποθέσεις παράνομης παραγωγής καπνού· v) υποθέσεις ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας που παρέχεται σε μετανάστες, πρόσφυγες και εσωτερικά εκτοπισθέντα άτομα, καθώς και υποθέσεις που αφορούν άλλες μορφές στήριξης προς αυτές τις ομάδες-στόχους.

105. Ο γενικός διευθυντής της OLAF ενημέρωσε την επιτροπή εποπτείας ότι οι προτεραιότητες της πολιτικής της OLAF σε θέματα ερευνών καθορίστηκαν με βάση τα στοιχεία που παρείχαν ενδιαφερόμενοι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των παρεμβάσεων του δικτύου της Επιτροπής για την πρόληψη και την ανίχνευση της απάτης, των εκθέσεων του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, των ψηφισμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των εκθέσεων της Επιτροπής για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

106. Βάσει των πληροφοριών που έλαβε από την OLAF, η επιτροπή εποπτείας διαπίστωσε ότι το 2019 κινήθηκαν συνολικά 222 έρευνες και άνοιξαν 44 υποθέσεις συντονισμού. 117 έρευνες και υποθέσεις συντονισμού υπάγονταν στις προτεραιότητες της πολιτικής σε θέματα ερευνών για το 2018 (οι αριθμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν το 43 % των ερευνών που κινήθηκαν και των υποθέσεων συντονισμού που άνοιξαν). Δεδομένου ότι οι εν λόγω πληροφορίες είναι πολύ περιορισμένες, η επιτροπή εποπτείας δεν έχει τη δυνατότητα να αξιολογήσει τον αριθμό των υποθέσεων που άνοιξαν ανά τομέα και ανά Διεύθυνση. Η επιτροπή εποπτείας επισημαίνει ότι κατά την υποβολή στοιχείων για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής σε θέματα ερευνών για το 2019, και εν αντιθέσει προς την παλαιότερη πρακτική της, η OLAF ενοποίησε τα ποσοστά των ερευνών που κινήθηκαν και των υποθέσεων συντονισμού που άνοιξαν. Συγκριτικά, το 2018 η OLAF κίνησε 218 διαδικασίες έρευνας και άνοιξε 30 υποθέσεις συντονισμού. Εξ αυτών, 68 έρευνες και 20 υποθέσεις συντονισμού υπάγονταν στις προτεραιότητες της πολιτικής σε θέματα ερευνών για το 2018 (οι αριθμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν το 31 % των ερευνών που κινήθηκαν και το 67 % των υποθέσεων συντονισμού που άνοιξαν). Η επιτροπή εποπτείας συνιστά στην OLAF να ακολουθεί στο μέλλον την ίδια μεθοδολογική προσέγγιση που ακολουθούσε τα προηγούμενα χρόνια και να κοινοποιεί τα ανά κατηγορία ποσοστά των ερευνών που κινήθηκαν.

107. Η επιτροπή εποπτείας επισημαίνει ότι το 2019 σημειώθηκε βελτίωση όσον αφορά το ποσοστό των υποθέσεων που εμπίπτουν στις προτεραιότητες της πολιτικής της OLAF σε θέματα ερευνών σε σύγκριση με το 2018. Ωστόσο, γεγονός παραμένει ότι η πλειονότητα των υποθέσεων για τις οποίες η OLAF κίνησε διαδικασίες το 2019, δηλαδή περίπου το 57 % των ερευνών και των υποθέσεων συντονισμού της OLAF, δεν εμπίπτουν στις προτεραιότητες πολιτικής της Υπηρεσίας σε θέματα ερευνών. Η επιτροπή εποπτείας ζήτησε από την OLAF περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις έρευνες και τους λόγους που οδήγησαν στη λήψη των συγκεκριμένων αποφάσεων.

108. Η επιτροπή εποπτείας επισημαίνει ότι η OLAF παραδόξως θεωρεί ότι οι προτεραιότητες της πολιτικής της σε θέματα ερευνών αποτελούν το τελευταίο και επικουρικό κριτήριο για την έναρξη διαδικασίας. Ακόμη και αν οι προτεραιότητες πολιτικής σε θέματα ερευνών δεν μπορούν πάντοτε να χρησιμοποιηθούν ως επαρκής βάση για την έναρξη διαδικασίας έρευνας, γεγονός παραμένει ότι επιτρέπουν στην OLAF να ιεραρχεί τις έρευνες που διεξάγει και να κατανέμει τους πόρους αναλόγως και με διαφανή τρόπο.

109. Η επιτροπή εποπτείας θεωρεί ότι απαιτούνται ριζικές αλλαγές στην προσέγγιση της OLAF όσον αφορά τις προτεραιότητες της πολιτικής της σε θέματα ερευνών, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα των ερευνών της, καθώς και η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα της κατανομής των πόρων.

Σχέσεις με την OLAF, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τους εταίρους της OLAF και τα ενδιαφερόμενα μέρη

110. Ο ρόλος του ανεξάρτητου φορέα επιφορτισμένου με την εποπτεία της OLAF απαιτεί μια ανοιχτή και εποικοδομητική επικοινωνία με την OLAF. Ο γενικός διευθυντής της OLAF και η ομάδα του συμμετείχαν σε 8 από τις 10 συνεδριάσεις της ολομέλειας της επιτροπής εποπτείας. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς πραγματοποιήθηκαν επίσης διμερείς συναντήσεις με τον γενικό διευθυντή της OLAF και συνεδριάσεις εργασίας μεταξύ των εισηγητών της επιτροπής εποπτείας και της διοίκησης και του προσωπικού της OLAF. Η επιτροπή εποπτείας εκφράζει την εκτίμησή της για αυτόν τον ενημερωτικό και εποικοδομητικό διάλογο και προσβλέπει στη διατήρηση στενότερων επαφών με τις επιχειρησιακές ομάδες της OLAF.

111. Τον Νοέμβριο του 2019 η επιτροπή εποπτείας πραγματοποίησε συνάντηση με το προσωπικό της OLAF. Η συνάντηση αυτή παρείχε μια καλή ευκαιρία στην επιτροπή εποπτείας να μιλήσει απευθείας στους ερευνητές της OLAF και στα μέλη του προσωπικού της, να συστήσει τα μέλη της και τα μέλη της γραμματείας της, να παρουσιάσει το έργο της και να απαντήσει σε εποικοδομητικές ερωτήσεις που της υπέβαλε το προσωπικό της OLAF. Η επιτροπή εποπτείας εκτιμά τις προσπάθειες που κατέβαλε η OLAF για τη διοργάνωση αυτής της εκδήλωσης και ενθαρρύνει την OLAF να εξακολουθήσει να διοργανώνει τακτικά τέτοιες εκδηλώσεις,

112. Η επιτροπή εποπτείας θεωρεί προτεραιότητα τη διατήρηση καλών και τακτικών σχέσεων με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Τον Σεπτέμβριο του 2019 η επιτροπή εποπτείας παρουσίασε τα συμπεράσματα της έκθεσης δραστηριοτήτων της για το 2018 στην Επιτροπή, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού), καθώς και στο Συμβούλιο (ομάδα εργασίας για την καταπολέμηση της απάτης). Η επιτροπή εποπτείας συνέβαλε ενεργά στην ανταλλαγή απόψεων με τα θεσμικά όργανα, η οποία έλαβε χώρα τον Δεκέμβριο του 2019, όπως προβλέπεται στο άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013.

113. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, η επιτροπή εποπτείας είχε την ευκαιρία να πραγματοποιήσει τακτικές συναντήσεις με τους πρώην και τους εν ενεργεία αρμόδιους επιτρόπους για την OLAF, καθώς και με τον γενικό γραμματέα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε να συγκεντρώσει τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τις επιδόσεις της OLAF και να ενημερωθεί για τις υπό εξέλιξη συζητήσεις, μεταξύ άλλων και σχετικά με την αναθεώρηση του κανονισμού για την OLAF.

114. Η επιτροπή εποπτείας εστίασε επίσης την προσοχή της και σε βασικούς εταίρους της OLAF και ενδιαφερόμενους φορείς. Τον Μάρτιο του 2019 πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των μελών της επιτροπής εποπτείας και της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας. Ο πρόεδρος και ένα μέλος της επιτροπής εποπτείας συναντήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2019 με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών — της επιτροπής «Ιθαγένεια, διακυβέρνηση, θεσμικές και εξωτερικές υποθέσεις» (CIVEX). Το κύριο θέμα της συζήτησης ήταν το κράτος δικαίου ( 44 ) . Τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2019 η επιτροπή εποπτείας πραγματοποίησε δύο συνεδριάσεις με τον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας Δεδομένων (ΕΕΠΔ). Η επιτροπή εποπτείας κάλεσε τον διευθυντή της Υπηρεσίας Ερευνών και Πειθαρχικών Κυρώσεων (IDOC) ( 45 ) να παρευρεθεί στη συνεδρίαση της ολομέλειας του Νοεμβρίου 2019 για να εξηγήσει τον ρόλο και τις αρμοδιότητες της IDOC, καθώς και τη διεπαφή με την OLAF. Η επιτροπή εποπτείας ελπίζει να συνεχιστούν αυτές οι εποικοδομητικές συναντήσεις στο μέλλον.

115. Τέλος, η επιτροπή εποπτείας και η γραμματεία της συμμετείχαν σε διάσκεψη που διοργάνωσε η OLAF με θέμα «Προστασία των οικονομικών συμφερόντων στην ΕΕ» ( 46 ) . Η επιτροπή θεωρεί ότι η διάσκεψη αυτή ήταν μια χρήσιμη εκδήλωση, καθώς έδωσε στην επιτροπή εποπτείας την ευκαιρία να συναντήσει και να ανταλλάξει απόψεις με εταίρους της OLAF και με ενδιαφερόμενους φορείς από διάφορα κράτη μέλη, καθώς και να ενημερώσει το κοινό σχετικά με το έργο που επιτέλεσε στο παρελθόν και συνεχίζει να επιτελεί σε σχέση με τις διαδικαστικές εγγυήσεις.

Αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013

116. Κατά τη διάρκεια του έτους αναφοράς, η επιτροπή εποπτείας παρακολούθησε πολύ στενά τη συνέχεια που δόθηκε στην πρόταση που δημοσίευσε η Επιτροπή το 2018 για την τροποποίηση του κανονισμού για την OLAF με στόχο τη σύναψη στενής σχέσης συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των ερευνών που διεξάγει η OLAF ( 47 )

117. Στις 16 Απριλίου 2019 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε νομοθετικό ψήφισμα για τη θέση σε πρώτη ανάγνωση ( 48 ) . Η επιτροπή εποπτείας σημειώνει με ιδιαίτερη ικανοποίηση ότι οι παρατηρήσεις της σχετικά με συγκεκριμένες διατάξεις της πρότασης τροποποίησης ( 49 ) ελήφθησαν υπόψη από το Κοινοβούλιο.

119. Έχοντας επίγνωση της σπουδαιότητας της εν λόγω μεταρρύθμισης, η επιτροπή εποπτείας επιδίωξε να διαδραματίσει ενεργό και εποικοδομητικό ρόλο στις υπό εξέλιξη συζητήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιτροπή εποπτείας θα ήθελε να επαναλάβει τις παρατηρήσεις τις οποίες διατύπωσε σχετικά με την πρόταση στο τέλος του 2018. Οι παρατηρήσεις της επιτροπής εποπτείας διέπονταν από τις αρχές της αμερόληπτης διεξαγωγής των ερευνών, της ασφάλειας δικαίου, της διαφάνειας και της λογοδοσίας, τις οποίες οφείλει να τηρεί η OLAF.

120. Ειδικότερα, όσον αφορά την πρόταση για τη θεσμοθέτηση Ελεγκτή διαδικαστικών εγγυήσεων (στο εξής: Ελεγκτής) για την ενίσχυση των διαδικαστικών εγγυήσεων των προσώπων για τα οποία η OLAF διεξάγει έρευνα, η επιτροπή εποπτείας είναι πεπεισμένη ότι το προτεινόμενο αξίωμα του Ελεγκτή θα πρέπει να υπαχθεί στην αρμοδιότητα της επιτροπής εποπτείας. Κατά την άποψη της επιτροπής εποπτείας, ο φορέας που σήμερα παρακολουθεί και εποπτεύει εκ των υστέρων τη συμμόρφωση της OLAF προς τις διαδικαστικές εγγυήσεις, είναι εύλογο να εκτελεί και το καθήκον της εκ των προτέρων παρακολούθησης και εποπτείας.

121. Ειδικότερα, οι αρμοδιότητες που θα ανατίθεντο στον Ελεγκτή ( 53 ) για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης της OLAF προς τις διαδικαστικές εγγυήσεις θα επικάλυπταν, κατ’ ουσίαν, τις εξουσίες που έχουν έως τώρα ανατεθεί στην επιτροπή εποπτείας. Αυτό θα μπορούσε όχι μόνο να οδηγήσει σε περιττές επικαλύψεις των εργασιών αλλά και να δημιουργήσει τον κίνδυνο τα δύο όργανα να εκδώσουν αποκλίνουσες ή ακόμη και αντικρουόμενες συστάσεις προς τον γενικό διευθυντή της OLAF για τα ίδια, ουσιαστικά, ζητήματα.

122. Επιπλέον, η επιτροπή εποπτείας φρονεί ότι, πριν από τη σύσταση ενός νέου οργάνου, θα πρέπει πρώτα να λαμβάνεται υπόψη το ενδεχόμενο χρησιμοποίησης ή ενίσχυσης των υφιστάμενων οργάνων. Η δημιουργία ενός οργάνου κατ’ ουσίαν όμοιου με υφιστάμενο όργανο (επιτροπή εποπτείας) δημιουργεί περιττή διοικητική περιπλοκότητα και ανεπάρκειες.

123. Η επιτροπή εποπτείας διαθέτει ήδη μια γραμματεία που λειτουργεί καλά —την οποία ο ισχύων κανονισμός για την OLAF αναγνωρίζει επίσης ως ανεξάρτητο όργανο— με σημαντική πείρα στον εκ των υστέρων χειρισμό και τη διεκπεραίωση καταγγελιών κατά της OLAF.

124. Συνεπώς, για λόγους συνέπειας, συνοχής και διοικητικής αποτελεσματικότητας, υπό την έννοια της ορθολογικής και βέλτιστης χρήσης των υφιστάμενων πόρων και μέσων, ο ρόλος του Ελεγκτή θα πρέπει να υπαχθεί στην αρμοδιότητα της επιτροπής εποπτείας, ώστε, με αυτόν τον τρόπο, να διατηρηθούν τα υψηλά πρότυπα ανεξαρτησίας που απαιτεί αυτή η αποστολή και παράλληλα να μειωθούν οι δημοσιονομικές δαπάνες και να αξιοποιηθούν οι υφιστάμενοι ανθρώπινοι πόροι.

Διακυβέρνηση της επιτροπής εποπτείας

Μέθοδος εργασίας της επιτροπής εποπτείας

125. Το 2019 η επιτροπή εποπτείας πραγματοποίησε 10 συνεδριάσεις ολομέλειας ( 54 ) . Ο πρόεδρος, οι εισηγητές και τα μέλη της γραμματείας της επιτροπής εποπτείας πραγματοποίησαν επίσης τακτικές συνεδριάσεις για την εξέταση συγκεκριμένων θεμάτων. Για κάθε υπό εξέταση μείζον θέμα η επιτροπή εποπτείας διόρισε έναν εισηγητή. Οι εισηγητές συνεργάστηκαν με τη γραμματεία της επιτροπής εποπτείας για την κατάρτιση σχεδίων εκθέσεων, γνωμοδοτήσεων ή εγγράφων προς συζήτηση στις συνεδριάσεις ολομέλειας. Συναντήθηκαν επίσης με τη διοίκηση και το προσωπικό της OLAF στο πλαίσιο της προετοιμασίας των γνωμοδοτήσεων και των εκθέσεων της επιτροπής. Η επιτροπή εποπτείας συζήτησε τις γνωμοδοτήσεις της με την OLAF πριν από την έγκρισή τους.

Πρόσληψη του προσωπικού της γραμματείας της επιτροπής εποπτείας

126. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, η γραμματεία κάλυψε τις δύο θέσεις που είχαν παραμείνει κενές, ενώ διορίστηκε νέος προϊστάμενος γραμματείας κατόπιν διαδικασίας επιλογής βάσει του άρθρου 29 παράγραφος 2 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Ο νέος προϊστάμενος της γραμματείας ανέλαβε καθήκοντα τον Οκτώβριο του 2019.

127. Η επιτροπή εποπτείας συμμετείχε σε όλες αυτές τις διαδικασίες πρόσληψης. Οι υπάλληλοι που είναι διορισμένοι στη γραμματεία δεν πρέπει ποτέ να ζητούν ή να λαμβάνουν εντολές από άλλη κυβέρνηση ή από θεσμικά και άλλα όργανα, οργανισμούς ή υπηρεσίες σχετικά με την άσκηση των καθηκόντων παρακολούθησης της επιτροπής εποπτείας. Η συμμετοχή της επιτροπής εποπτείας στις διαδικασίες πρόσληψης προσωπικού της γραμματείας διασφαλίζει και εγγυάται την ανεξαρτησία της διαδικασίας επιλογής.

ΥΠΔ

128. απόφαση του γενικού διευθυντή της OLAF για τη θέσπιση διατάξεων εφαρμογής σχετικά με τον ΥΠΔ για την OLAF και τη γραμματεία της επιτροπής εποπτείας εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2019 Ο νέος κανονισμός (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 55 ) προβλέπει ότι κάθε όργανο ή οργανισμός της Ένωσης θεσπίζει συμπληρωματικές διατάξεις εφαρμογής σχετικά με τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων (ΥΠΔ). Η OLAF και η επιτροπή εποπτείας έχουν τον ίδιο ΥΠΔ. Ηεκδόθηκε τον Ιούλιο του 2019 ( 56 )

Τόπος της γραμματείας

129. Μετά την τροποποίηση του κανονισμού για την OLAF ( 57 ) , η γραμματεία της επιτροπής εποπτείας παρέχεται από την Επιτροπή, ανεξάρτητα από την OLAF και σε στενή συνεργασία με την επιτροπή εποπτείας. Τον Φεβρουάριο του 2017 η γραμματεία συνδέθηκε διοικητικά με το Γραφείο Διαχείρισης και Εκκαθάρισης των Ατομικών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (PMO) αν και εξακολουθεί να είναι τοποθετημένη σε χωριστή ζώνη ασφαλείας εντός των εγκαταστάσεων της OLAF.

130. Όσον αφορά τον χώρο στον οποίο είναι εγκατεστημένη η γραμματεία, η επιτροπή εποπτείας έχει διατυπώσει την άποψη ότι η εγκατάσταση της γραμματείας σε έναν κατάλληλο χώρο εντός της ζώνης ασφαλείας της OLAF, υπό την αποκλειστική εποπτεία της επιτροπής εποπτείας, θα έδινε στη γενική γραμματεία τη δυνατότητα να εκτελέσει τα καθήκοντά της πιο αποτελεσματικά.

131. Η επιτροπή εποπτείας έχει ενημερώσει την OLAF, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο ότι πρέπει να βρεθεί ένας πιο κατάλληλος χώρος για τη γραμματεία της, ενώ η τρέχουσα μεταρρύθμιση του κανονισμού της OLAF αποτελεί ευκαιρία για την επανεξέταση του εν λόγω ζητήματος.

Θέματα προϋπολογισμού

132. Ο προϋπολογισμός της επιτροπής εποπτείας για το 2019 ανήλθε σε 200 000 EUR και το επίπεδο εκτέλεσης του προϋπολογισμού ανήλθε στο 80,60 %. Ο δευτερεύων διατάκτης που είναι υπεύθυνος για τις δαπάνες είναι ο διευθυντής του ΡΜΟ.

Ο ιστότοπος της επιτροπής εποπτείας

133. Για τους σκοπούς της διαφάνειας και της επικοινωνίας με το κοινό και τους ενδιαφερόμενους φορείς, η επιτροπή εποπτείας, ως ανεξάρτητο όργανο, διατηρεί δικό της, ειδικό ιστότοπο ( 58 ) στο πλαίσιο του συστήματος ιστοτόπων europa.eu, ανεξάρτητα από και παράλληλα με τον ιστότοπο της OLAF. Όλες οι γνωμοδοτήσεις και εκθέσεις που εκδίδει η επιτροπή εποπτείας, καθώς και οποιαδήποτε άλλα σχετικά έγγραφα, πληροφορίες ή δεδομένα, με την εξαίρεση όσων είναι εμπιστευτικά, δημοσιεύονται στον ειδικό ιστότοπο της επιτροπής εποπτείας. Η γραμματεία είναι υπεύθυνη για το περιεχόμενο και τη συντήρηση του ιστοτόπου, σύμφωνα με τις οδηγίες της επιτροπής εποπτείας.

134. Η επιτροπή εποπτείας εγκαινίασε τον ιστότοπό της το 2015 ( 59 ) . Επί του παρόντος εργάζεται για τον σχεδιασμό ενός πιο προσιτού και ελκυστικού ιστοτόπου που αναμένεται να είναι περισσότερο φιλικός προς τον χρήστη. Ο νέος ιστότοπος αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2020.

(1) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013 , σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου (ΕΕ L 248 της 18.9.2013, σ. 1).

(2) Άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου, ο οποίος διατίθεται στη διεύθυνση https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:02013R0883-20170101.

(3) Προκειμένου να διαφυλάσσεται η πείρα που συσσωρεύεται στην επιτροπή εποπτείας, τα μέλη πρέπει να αντικαθίστανται εναλλάξ, σύμφωνα με τον κανονισμό (EE, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013.

(4) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32011Q1124(01)&from=EN

(5) Από τον Ιανουάριο του 2019 έως τον Δεκέμβριο του 2019.

(6) Βρυξέλλες, 3 Απριλίου 2019, COM(2019) 163 final.

(7) www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR19_01/SR_FRAUD_RISKS_EL.pdf

(8) www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR19_01/SR_FRAUD_RISKS_EL.pdf

(9) Opinion No 1/2020 — OLAF’s dismissed cases concerning Members of EU Institutions (Γνωμοδότηση αριθ. 1/2020 σχετικά με τις απορριφθείσες υποθέσεις της OLAF που αφορούν μέλη των θεσμικών οργάνων της ΕΕ). Η μη εμπιστευτική έκδοση της γνωμοδότησης είναι διαθέσιμη για το κοινό στη διεύθυνση: https://europa.eu/supervisory-committee-olaf/sites/default/files/opinion_no._1_2020_.pdf.pdf.

(10) Υπόθεση T-447/11, Catinis κατά Επιτροπής, 21 Μαΐου 2014, σκέψη 34· και εκεί παρατιθέμενη νομολογία.

(11) Υπόθεση T-447/11, Catinis κατά Επιτροπής, 21 Μαΐου 2014, σκέψη 34· συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 P έως C-252/99 P και C-254/99 P Limburgse Vinyl Maatschappij και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. I-8375, σκέψη 187.

(12) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου (ΕΕ L 248 της 18.9.2013, σ. 1).

(13) Άρθρο 7 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 και υπόθεση T-48/05, Franchet και Byk κατά Επιτροπής, 8 Ιουλίου 2008, σκέψη 274.

(14) Franchet και Byk κατά Επιτροπής, 8 Ιουλίου 2008, υπόθεση T-48/05, σκέψεις 167 και 168.

(15) Ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της επιτροπής εποπτείας της OLAF 2018, παράγραφος 45 και επ.

(16) Σημείο 8 της κοινής γνωμοδότησης των Νομικών Υπηρεσιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τρεις πτυχές της σχέσης μεταξύ της OLAF και της επιτροπής εποπτείας, 12 Σεπτεμβρίου 2016. (Έγγραφο προστατευόμενο σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου — ΕΕ L 145 της 31.5.2001, σ. 43).

(17) Σημείο 8 της προαναφερθείσας κοινής γνωμοδότησης.

(18) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ. 1).

(19) Στην αξιολόγηση των αρχικών πληροφοριών, ο αξιολογητής παρουσίαζε τις πληροφορίες που είχαν συλλεχθεί και διατύπωνε σύσταση στον γενικό διευθυντή της OLAF σχετικά με το αν θα πρέπει να κινηθεί έρευνα. Επί του παρόντος, οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνονται στη γνωμοδότηση για την απόφαση κίνησης διαδικασίας έρευνας — Φόρμα Εργασίας I, Εγχειρίδιο της OLAF για την επιλογή υποθέσεων.

(20) Σύμφωνα με τον παλαιό κανονισμό για την OLAF [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1073/1999], η περίοδος αναφοράς που προβλεπόταν στο άρθρο 11 παράγραφος 7 ήταν «9 μήνες». Το άρθρο 7 παράγραφος 8 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 επεξέτεινε την περίοδο αναφοράς σε «12 μήνες».

(21) Ετήσια έκθεση της επιτροπής εποπτείας 2018 παράγραφοι 45, 46 και 49, ετήσια έκθεση της επιτροπής εποπτείας 2017 παράγραφοι 24-29, ετήσια έκθεση της επιτροπής εποπτείας 2016 παράγραφοι 30-33, ετήσια έκθεση της επιτροπής εποπτείας 2015 παράγραφοι 30-33 και παράγραφοι 1-9, ετήσια έκθεση της επιτροπής εποπτείας 2014 παράγραφοι 26-28, ετήσια έκθεση της επιτροπής εποπτείας 2013 παράγραφοι 18-19, ετήσια έκθεση της επιτροπής εποπτείας 2012 παράγραφος 36.

(22) Γνωμοδότηση αριθ. 2/2017 της επιτροπής εποπτείας που συνοδεύει την έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (άρθρο 19), παράγραφοι 30-31· Γνωμοδότηση αριθ. 4/2014 της επιτροπής εποπτείας σχετικά με τον έλεγχο της διάρκειας των ερευνών που διεξάγονται από την OLAF, παράγραφος 20.

(23) Η επιτροπή εποπτείας κοινοποίησε στην OLAF τα αποτελέσματα της ανάλυσής της με την από 27 Νοεμβρίου 2019 επιστολή της και πρότεινε μια εναλλακτική λύση.

(24) Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ σχετικά με την κοινοποίηση για προκαταρκτικό έλεγχο η οποία λαμβάνεται από τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων (ΥΠΔ) της OLAF σχετικά με την τακτική παρακολούθηση της εκτέλεσης των ερευνητικών καθηκόντων (υπόθεση 2007/73).

(25) Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ με θέμα τις λεπτομέρειες της παροχής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) στην επιτροπή εποπτείας της OLAF [«Modalities of provision of personal data by the European Anti-Fraud Office (OLAF) to the OLAF Supervisory Committee»] (Αριθ. αναφοράς EDPS 2019-0720 — D 0793).

(26) Απόσπασμα από τη γνωμοδότηση που εξέδωσε ο ΕΕΠΔ του 2020: «[…] Για τους σκοπούς της άσκησης του καθήκοντος παρακολούθησης, η επιτροπή εποπτείας χρειάζεται, με απλά λόγια, να γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους η OLAF δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη την έρευνά της και τον τρόπο με τον οποίο η OLAF σχεδιάζει να την ολοκληρώσει. Χρειάζεται επίσης πληροφορίες που θα τη βοηθήσουν να προστατεύσει την ανεξαρτησία της OLAF κατά τη διεξαγωγή ερευνών. Οι πληροφορίες που απαιτούνται εξαρτώνται από τους ακριβείς σκοπούς των δραστηριοτήτων παρακολούθησης που διεξάγει η επιτροπή εποπτείας.

Παραδείγματος χάριν, σε περίπτωση που η έρευνα αφορά πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα και έχει επιβραδυνθεί εξ αυτού του λόγου, κατά την άποψή μας, η OLAF θα πρέπει να συμπεριλάβει αυτές τις πληροφορίες στο έντυπο της έκθεσης (καθώς και τα ονόματα των ενδιαφερομένων).

Ο έλεγχος της διάρκειας των ερευνών ενδέχεται, σε ορισμένες υποθέσεις, να απαιτεί πρόσβαση στα ονόματα των ενδιαφερόμενων φυσικών προσώπων. Ομοίως, για την υποβολή στοιχείων σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους διασφαλίστηκαν οι διαδικαστικές εγγυήσεις (πληροφορίες σχετικά με την έρευνα, την ακρόαση, παρατηρήσεις κ.λπ.), τα ονόματα φαίνεται να είναι απαραίτητα.

Επιπλέον, υπάρχουν και άλλα στοιχεία της αποστολής της επιτροπής εποπτείας σε σχέση με τα οποία μπορεί να υποστηρίξει ότι χρειάζεται τα ονόματα των ενδιαφερομένων που αφορά μία έρευνα: ένα από τα καθήκοντά της συνίσταται στην προστασία της ανεξαρτησίας της OLAF κατά τη διεξαγωγή των ερευνών, στο πλαίσιο του οποίου ελέγχει, μεταξύ άλλων, αν υπάρχει σύνδεση μεταξύ των ερευνητών και των ενδιαφερομένων.

Η επιτροπή εποπτείας δικαιούται να λαμβάνει πρόσθετες πληροφορίες όταν θεωρεί ότι οι πληροφορίες αυτές είναι αναγκαίες για την κατανόηση και τον έλεγχο μιας συγκεκριμένης υπόθεσης σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1 πέμπτο εδάφιο του κανονισμού για την OLAF. Αυτό θα μπορούσε, για παράδειγμα, να συμβεί όταν η επιτροπή εποπτείας θεωρεί ότι οι εξηγήσεις της OLAF δεν είναι επαρκείς ή όταν επιθυμεί να ελέγξει επιμελώς το σκεπτικό της OLAF. Η κοινοποίηση των ονομάτων των ενδιαφερομένων μπορεί να επιτρέψει στην επιτροπή εποπτείας να αναλύσει κατά πόσον απαιτούνται πρό