[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 16.3.2007

COM(2007) 116 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Έκθεση δραστηριότητας 2004 - 2005 του δικτύου EURES που υποβλήθηκε από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 «Προς μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή αγορά εργασίας: η συμβολή του EURES»

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. Εισαγωγή 3

2. Κυριοτερεσ εξελιξεισ του δικτύου eures κατά την περιοδο 2004-2005 4

3. Οι κατευθυντηριεσ γραμμες του EURES κατά την περιοδο 2004 - 2005 – κύριοτερα επιτεύγματα 5

4. Χρηματοδότηση 12

5. Προκλήσεις για το μελλον και προοπτικεσ 12

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Έκθεση δραστηριότητας 2004 - 2005 του δικτύου EURES που υποβλήθηκε από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 «Προς μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή αγορά εργασίας: η συμβολή του EURES» (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Εισαγωγή

Ο ρόλος του δικτύου EURES (Ευρωπαϊκές Υπηρεσίες Απασχόλησης) είναι να διευκολύνει την κινητικότητα στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας μέσω της παροχής υπηρεσιών στους εργαζομένους και τους εργοδότες που επιθυμούν να αξιοποιήσουν το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στην ΕΕ σύμφωνα με τον κανονισμό 1612 του 68.

Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Απασχόληση προάγει τη γεωγραφική κινητικότητα ως μέσο για τη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας στην Ευρώπη. Στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση του Ιουλίου του 2003 επισημαίνεται η ανάγκη προώθησης της διαφάνειας των ευκαιριών εργασίας και κατάρτισης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να υποστηριχθεί ο αποτελεσματικός συνδυασμός προσφοράς και ζήτησης εργασίας. Σε αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές ορίζεται συγκεκριμένα ότι μέχρι το 2005 οι αιτούντες εργασία στην ΕΕ θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ενημερώνονται για όλες τις κενές θέσεις εργασίας που ανακοινώνονται μέσω των υπηρεσιών απασχόλησης των κρατών μελών. Οι νέες ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την οικονομία και την απασχόληση 2005-2008 αναφέρονται από πλευράς τους στην κινητικότητα ως παράγοντα ζωτικής σημασίας για την επιτυχία της αναθεωρημένης στρατηγικής της Λισαβόνας. Οι κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών, του Ιουλίου του 2005, έδωσαν ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην κινητικότητα. Η 20ή κατευθυντήρια γραμμή προβλέπει ότι η κινητικότητα είναι σημαντική καθόσον επιτρέπει σε περισσότερα άτομα να αναζητήσουν καλύτερες θέσεις εργασίας και ζητεί να αρθούν τα «εμπόδια στην κινητικότητα για τους εργαζομένους σε ολόκληρη την Ευρώπη, στο πλαίσιο των Συνθηκών».[1] Η πρόταση που υπέβαλε τον Ιούλιο του 2005 η Επιτροπή για ένα κοινοτικό πρόγραμμα της Λισαβόνας δεσμεύει, ομοίως, την Κοινότητα για άρση των εμποδίων στην κινητικότητα του εργατικού δυναμικού προκειμένου να διευκολυνθεί η επαγγελματική και η γεωγραφική κινητικότητα και να δημιουργηθούν ευκαιρίες απασχόλησης μέσα σε μια πανευρωπαϊκή αγορά εργασίας.[2]

Η επέκταση του δικτύου EURES στα δέκα νέα κράτη μέλη αποτελεί τη σημαντικότερη εξέλιξη του δικτύου στην περίοδο που καλύπτεται από την εν λόγω έκθεση (2004-2005). Μέρος της έκθεση επομένως είναι αφιερωμένο στην ανάπτυξη μιας δομής EURES σε αυτές τις χώρες. Δεδομένου ότι όλες οι δραστηριότητες του δικτύου EURES που διεξάγονται από μέλη και εταίρους βασίζονται σε ένα πλαίσιο κατευθυντήριων αρχών, οι επιδόσεις του δικτύου EURES για την περίοδο 2004-2005 πρέπει να αξιολογηθούν βάσει της σύγκρισης των πραγματικών επιτευγμάτων προς τους συγκεκριμένους στόχους και τις προτεραιότητες που είχαν καθοριστεί για την εν λόγω περίοδο αναφοράς. Συνεπώς, η έκθεση διαρθρώθηκε με βάση τις δέκα προτεραιότητες του EURES που κατεύθυναν την ανάπτυξη του δικτύου την περίοδο 2004-2005. Στην προετοιμασία της εν λόγω έκθεσης χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς τα αποτελέσματα της τελευταίας εξωτερικής αξιολόγησης του δικτύου που διεξήχθη το 2005.

Κυριοτερεσ εξελιξεισ του δικτύου eures κατά την περιοδο 2004-2005

Διεύρυνση

Κατά το δεύτερο μισό του 2002 το γραφείο συντονισμού (EURESco) του δικτύου EURES ξεκίνησε την προετοιμασία των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ) στα δέκα νέα κράτη μέλη ώστε να γίνουν μέλη του δικτύου EURES. Σε όλες τις χώρες διορίστηκαν διευθυντικά στελέχη του δικτύου EURES και προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν ως παρατηρητές στην ομάδα εργασίας του EURES από τον Ιούλιο του 2003. Το EURESco παρείχε στις ΔΥΑ σαφείς λίστες με τους στόχους για την εφαρμογή του EURES και διοργάνωσε συναντήσεις ανάμεσα στις ΔΥΑ σε παλιά και νέα κράτη μέλη με σκοπό να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών. Το EURESco βοήθησε στην ομαλή διεξαγωγή τεχνικών ενεργειών, δηλαδή τη διασύνδεση των εθνικών βάσεων δεδομένων για τις ελεύθερες θέσεις εργασίας με τη βάση δεδομένων του EURES και ανέλαβε να καταρτίσει τα διευθυντικά στελέχη σχετικά με τη διαχείριση των κοινοτικών επιχορηγήσεων και να εκπαιδεύσει τις πρώτες ομάδες νέων συμβούλων EURES το 2004.

Παράλληλα με την υποστήριξη του EURESco, όλες οι ΔΥΑ στα νέα κράτη μέλη επωφελήθηκαν από την αδελφοποίηση τους με μια ΔΥΑ από ένα παλαιότερο κράτη μέλη. Αυτή η συνεργασία ξεκίνησε σε προσωπικό επίπεδο με τη διασύνδεση των Γενικών Διευθυντών των ΔΥΑ και σε πολλές περιπτώσεις οδήγησε σε διάφορες μορφές πρακτικής συνεργασίας ανάμεσα στους δύο οργανισμούς (κοινή διοργάνωση επαγγελματικών εκθέσεων, εκπαίδευση των συμβούλων EURES από τα νέα κράτη μέλη, κ.λπ.).

Στις μελέτες ανά χώρα που διεξήχθησαν εκ μέρους του EURESco, η πλειονότητα των ΔΥΑ στα νέα κράτη μέλη θεώρησε ότι ήταν επαρκώς προετοιμασμένες να ενταχθούν στο δίκτυο EURES την 1η Μαΐου 2004. Το 60% των συμβούλων EURES στα νέα κράτη μέλη δήλωσε, ομοίως, ότι αισθάνονταν πλήρως προετοιμασμένοι να αναλάβουν τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του δικτύου.

Μια συνολική αξιολόγηση των πρώτων εμπειριών από τη διοργάνωση της δομής EURES στα νέα κράτη μέλη δείχνει ότι και τα δέκα νέα κράτη μέλη έκαναν καλή αρχή στην εφαρμογή του EURES. Όλα έχουν ένα ενεργό σύστημα πληροφοριών που εστιάζει σε διαφορετικούς παράγοντες και συντελεστές του έργου EURES. Η γνώση και η εμπειρία των συμβούλων EURES επεκτείνεται μέσω επιπλέον επιμορφωτικών προγραμμάτων, μελετών, σεμιναρίων και συσκέψεων με παράγοντες του δικτύου EURES σε άλλες χώρες. Οι αιτούντες εργασία προσεγγίζονται μέσω ημερίδων πληροφόρησης, επαγγελματικών εκθέσεων, επαγγελματικού προσανατολισμού, επισκέψεων σε σχολές και πανεπιστήμια και ειδικές εκδηλώσεις. Φυλλάδια και πίνακες ανακοινώσεων σε πανεπιστήμια και τοπικά γραφεία εύρεσης εργασίας συμπληρώνουν αυτές τις δραστηριότητες πληροφόρησης. Τέλος, πολλές εκθέσεις αναφέρονται στην καλή χρήση των μέσων μαζικής ενημέρωσης για τη διάδοση του δικτύου EURES στο κοινό.

Οι κατευθυντηριεσ γραμμες του EURES κατά την περιοδο 2004 - 2005 – κύριοτερα επιτεύγματα

Οι κατευθυντήριες γραμμές του EURES θέτουν τις προτεραιότητες για τη στρατηγική ανάπτυξη του δικτύου EURES κατά την περίοδο 2004-2007. Επομένως, οι επιδόσεις του EURES κατά την περίοδο 2004-2005 αξιολογούνται με βάση τις δέκα κατευθυντήριες γραμμές.

Κατευθυντήρια γραμμή 1: Προώθηση της ένταξης του EURES στις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης σε όλη την ΕΕ/ΕΟΧ

Η ένταξη των υπηρεσιών του EURES στις ΔΥΑ είναι μια συνεχής διαδικασία, την οποία παραδοσιακά χειρίζονται οι ΔΥΑ με διάφορους τρόπους. Σε πολλές περιπτώσεις, διορίστηκαν περισσότεροι σύμβουλοι και βοηθοί EURES και αυξήθηκε ο χρόνος εργασίας που μπορούν να αφιερώσουν οι τελευταίοι σε θέματα του δικτύου EURES. Άλλες ΔΥΑ δίνουν προτεραιότητα στην επιμόρφωση των διευθυντικών στελεχών και του κανονικού προσωπικού των ΔΥΑ σχετικά με θέματα του EURES με σκοπό να καταστήσουν όλο το προσωπικό της ΔΥΑ ικανό να παράσχει στους πελάτες βασικές πληροφορίες για το EURES. Ορισμένες ΔΥΑ έχουν αυξήσει τη σημασία του EURES μετακινώντας τους συμβούλους EURES από το κεντρικό επίπεδο του οργανισμού σε περιφερειακά ή τοπικά γραφεία εύρεσης εργασίας, αναθέτοντας έτσι στους συμβούλους EURES έναν ακόμα μεγαλύτερο ρόλο στην εξυπηρέτηση του κοινού. Τέλος, πολλές ΔΥΑ επέλεξαν να δημιουργήσουν μια δομή διεθνών γραφείων εύρεσης εργασίας που ασχολούνται αποκλειστικά με διεθνή θέματα κινητικότητας.

Μέχρι το τέλος του 2005 ο μέσος χρόνος εργασίας που αφιέρωναν οι σύμβουλοι στο EURES, που είχαν προσληφθεί από τις ΔΥΑ άγγιζε το 71%. Για τους συμβούλους EURES που εργάζονταν σε οργανώσεις κοινωνικών εταίρων ή άλλους οργανισμούς στις διασυνοριακές περιοχές το ποσοστό ανερχόταν στο 61%.

Κάθε τρία χρόνια, όλα τα μέλη του EURES υποβάλλουν στο EURESco σχέδιο δραστηριότητας τριετούς διάρκειας που περιγράφει τις βασικές δραστηριότητες του EURES που θα πραγματοποιηθούν κατά την περίοδο που καλύπτεται από τις κατευθυντήριες γραμμές του EURES. Στα σχέδια δραστηριότητας των περισσότερων ΔΥΑ στα παλαιότερα κράτη μέλη και σε όλες τις ΔΥΑ στα νέα περιλαμβάνονταν δραστηριότητες ενσωμάτωσης, αλλά η πραγματική πρόοδος διαφέρει από χώρα σε χώρα. Μια έρευνα που διεξήχθη το 2005 αποκάλυψε ότι το 48% των συμβούλων EURES στα παλιότερα κράτη μέλη υπέδειξε ότι το δίκτυο EURES αποτελούσε αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής εργασίας των τοπικών γραφείων εύρεσης απασχόλησης. Στα νέα κράτη μέλη το ποσοστό ήταν σημαντικά μεγαλύτερο – 76%. Επιπλέον, στα παλαιότερα κράτη μέλη μόνο το 32% των συμβούλων EURES ένιωθε ότι οι συνάδελφοί τους στις ΔΥΑ ήταν επαρκώς ενημερωμένοι για το EURES, ενώ στα νέα το ποσοστό αυτό ήταν 66%. Παρόλο που έχει αναφερθεί κάποια πρόοδος, πολλοί σύμβουλοι EURES από παλαιότερα κράτη μέλη ακόμα πιστεύουν ότι το EURES θεωρείται δευτερεύον ζήτημα στις ΔΥΑ Η κατάσταση είναι ελαφρώς διαφορετική στα νέα κράτη μέλη, καθώς σε πολλές από τις χώρες αυτές η ανάπτυξη των ΔΥΑ βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη και επομένως το EURES συχνά θεωρείται αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας ανάπτυξής τους. Ένας ακόμα σημαντικός παράγοντας στα νέα κράτη μέλη είναι ότι το EURES ίσως να θεωρείται μια πιο άμεση λύση σε συγκεκριμένα προβλήματα στην αγορά εργασίας.

Παρά την κάποια πρόοδο που σημειώθηκε όσον αφορά την ενσωμάτωση του EURES στις ΔΥΑ, μια σημαντική πρόκληση παραμένει η έλλειψη δέσμευσης υπέρ του δικτύου και υποστήριξής του εκ μέρους πολλών τοπικών και περιφερειακών διευθυντικών στελεχών· η έλλειψη οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι εστιάζουν σε τοπικούς ή περιφερειακούς στόχους για την ανεργία. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το συγκεκριμένο πρόβλημα, το πρόγραμμα επιμόρφωσης του EURES για το 2005 περιλάμβανε δύο συγκεκριμένα σεμινάρια για τα διευθυντικά στελέχη.

Κατευθυντήρια γραμμή 2: Μέχρι το 2005, όλες οι κενές θέσεις εργασίας που ανακοινώνονται από τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης πρέπει να είναι προσβάσιμες σε αναζητούντες εργασία για διαβουλεύσεις σε όλη την ΕΕ/ΕΟΧ και να χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά για την ενίσχυση των προσλήψεων και της εξεύρεσης εργασίας

Προκειμένου να επιτευχθεί ο συγκεκριμένος στόχος με έναν όσο το δυνατό οικονομικότερο και φιλικότερο προς το χρήστη τρόπο, αποφασίστηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς να αντικατασταθεί η κεντρική βάση δεδομένων του EURES, στην οποία τα μέλη του δικτύου ανακοίνωναν επιλεγμένες θέσεις εργασίας σε εθνικό επίπεδο, με ένα νέο αποκεντρωμένο σύστημα που ουσιαστικά προσφέρει άμεση πρόσβαση σε όλες τις εθνικές θέσεις εργασίας σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες. Το έργο αναπτύχθηκε μέσα από τη νέα τεχνολογία «υπηρεσιών δικτύου», η οποία επιτρέπει αποτελεσματικά στη μηχανή αναζήτησης της δικτυακής πύλης EURES να αναζητήσει, σε πραγματικό χρόνο, θέσεις εργασίας σε κάθε εθνική βάση δεδομένων των ΔΥΑ μέσω παραμέτρων που συμπληρώνονται από το χρήστη, όπως ο τύπος εργασίας, η χώρα, η διάρκεια της σύμβασης, το επίπεδο σπουδών, η εμπειρία, η ημερομηνία κατά την οποία η θέση είναι κενή, συγκεκριμένες λέξεις-κλειδιά καθώς και μέσω ταξινόμησης συνωνύμων για τις θέσεις απασχόλησης και τις δεξιότητες.

Με ελάχιστες εξαιρέσεις, τα μέλη του EURES είχαν συνδέσει τις εθνικές τους βάσεις δεδομένων με τη νέα πλατφόρμα πριν το 2005. Η δικτυακή πύλη EURES για την επαγγελματική κινητικότητα είναι πλέον, με 500.000 επισκέπτες μηνιαίως κατά μέσο όρο την περίοδο 2004-2005, ένας από τους πιο δημοφιλείς δικτυακούς τόπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το νέο σύστημα ανταλλαγής εγκαινιάστηκε επίσημα στην εναρκτήρια διάσκεψη του «ευρωπαϊκού έτους κινητικότητας των εργαζομένων» στις Βρυξέλλες το Φεβρουάριο του 2006.

Από τότε οι εναπομένουσες βάσεις δεδομένων έχουν συνδεθεί πλήρως και ο μέσος όρος των κενών θέσεων απασχόλησης που ήταν διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή αυξήθηκε στις 1.000.000 περίπου. Επίσης, σε στενή συνεργασία με τα μέλη του EURES, έχουν γίνει πολλές προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας των πληροφοριών που παρέχονται από τη δικτυακή πύλη. Προκειμένου να διευκολυνθεί η εσωτερική επικοινωνία εντός του δικτύου EURES, η δικτυακή πύλη συμπληρώθηκε από ένα εξωδίκτυο (Extranet) που προσφέρεται σε όλα τα μέλη και τους εταίρους του EURES.

Η περαιτέρω ανάπτυξη της δικτυακής πύλης EURES θα επικεντρωθεί, μεταξύ άλλων, σε μια βελτιωμένη διεπαφή χρήστη και σε έναν αριθμό νέων χαρακτηριστικών, όπως οι εξατομικευμένοι λογαριασμοί «My EURES», ο σχεδιασμός ενημερωτικών δελτίων σε απευθείας σύνδεση (online), οι στενότεροι σύνδεσμοι ανάμεσα στην αίτηση βιογραφικού EURES online και στο EUROPASS και η σύμπραξη με τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας στην «ευρωπαϊκή πύλη κινητικότητας των ερευνητών».

Τα στατιστικά στοιχεία όσον αφορά τη χρήση της πύλης για την επαγγελματική κινητικότητα EURES παρατίθενται στο Παράρτημα 1.

Κατευθυντήρια γραμμή 3: Ουσιαστική βελτίωση της παροχής πληροφοριών για όλες τις πτυχές της κινητικότητας στην αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, και διασφάλιση της παρακολούθησης των εμποδίων στην κινητικότητα με σκοπό την απομάκρυνσή τους

Πληροφορίες για την κινητικότητα στην αγορά εργασίας προσφέρονται στο κοινό τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Το δίκτυο EURES παρέχει πληροφορίες για τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας, την αγορά εργασίας και τα δικαιώματα που σχετίζονται με την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων σε όλα τα κράτη μέλη. Όσον αφορά το τελευταίο, με αφορμή τη διεύρυνση της 1ης Μαΐου 2004, δημιουργήθηκε ένα ειδικό λεπτομερές τμήμα online (βλ. Κατευθυντήρια γραμμή 7). Ύστερα από γόνιμες συναντήσεις το 2005, καθιερώθηκε ειδική συνεργασία ανάμεσα στην Υπηρεσία Προσανατολισμού των Πολιτών (CCS)[3], η οποία δίνει στους χρήστες του EURES τη δυνατότητα να έχουν άμεση πρόσβαση στη CCS και να θέτουν ερωτήματα για εξατομικευμένες συμβουλές σχετικά με θέματα όπως η αναγνώριση των τίτλων, η φορολογία και η κοινωνική ασφάλιση. Ανάλογο ενδιαφέρον για το δίκτυο EURES παρουσιάζει και η δικτυακή πύλη Your Europe[4]. Η συμπληρωματικότητα αυτής της πύλης και της πύλης για την επαγγελματική κινητικότητα EURES έχει αναγνωριστεί από την Επιτροπή και οι συνεργίες αξιοποιούνται για το κοινό συμφέρον των χρηστών.

Σε εθνικό επίπεδο, η πληροφορίες σχετικά με τα θέματα αυτά διατίθενται στο ευρύ κοινό μέσω των δικτυακών τόπων των εθνικών ΔΥΑ, φυλλαδίων και άλλων εντύπων, καθώς και μέσω διαφημίσεων του EURES σε περιοδικά και εφημερίδες. Καθημερινά οι ΔΥΑ και οι οργανισμοί-εταίροι του EURES παρακολουθούν τους παράγοντες που παρεμποδίζουν την εισερχόμενη και εξερχόμενη κινητικότητα και αναλαμβάνουν δράση προκειμένου να εξαλείψουν τα εμπόδια όπου αυτό είναι δυνατό.

Κατευθυντήρια γραμμή 4: Οι υπηρεσίες EURES πρέπει να παρέχονται στα άτομα ανεξάρτητα από τη χώρα ΕΕ/ΕΟΧ διαμονής τους και να είναι διαθέσιμες για χρήση από το ευρύτερο δυνατό φάσμα ατόμων

Αυτή η κατευθυντήρια γραμμή είναι μια κατευθυντήρια αρχή ζωτικής σημασίας που διαχωρίζει το δίκτυο EURES από άλλες υπηρεσίες παροχής υπηρεσιών στην αγορά εργασίας. Κατά την περίοδο 2004-2005, όλα τα μέλη του EURES και οι εταίροι τους διασφάλισαν ότι τηρήθηκε δεόντως κατά την παροχή των υπηρεσιών τους η αρχή της ίσης μεταχείρισης για όλα τα άτομα, ανεξάρτητα από τη χώρα διαμονής τους στην περιοχή ΕΕ/ΕΟΧ.

Κατευθυντήρια γραμμή 5: Ενεργός προσέγγιση των εργοδοτών και παροχή σε αυτούς στήριξης για διακρατικές προσλήψεις

Η στενή επαφή ανάμεσα στο δίκτυο EURES και τους εργοδότες είναι ένα κύριο χαρακτηριστικό του δικτύου και αναγκαία προϋπόθεση για να διασφαλιστεί ότι οι υπηρεσίες του EURES προσαρμόζονται στις ανάγκες των εργοδοτών. Την περίοδο 2004-2005 πραγματοποιήθηκε από τα μέλη και τους εταίρους του EURES ένα ευρύ φάσμα ενεργειών που προσανατολίζονται σε αυτή την ομάδα-στόχο. Οι ενέργειες αυτές περιλάμβαναν συναντήσεις για την προβολή των δυνατοτήτων πρόσληψης, συνεργασία με εμπορικά επιμελητήρια και άλλες εργοδοτικές οργανώσεις (συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων κοινωνικών εταίρων), ενημερωτικές συναντήσεις, εκστρατείες προώθησης, διανομή φυλλαδίων και αφισών, πρακτική εξάσκηση εκπαιδευομένων σε εταιρείες του εξωτερικού, συνεργασία με εργοδότες σε ακαδημαϊκό περιβάλλον, παραγωγή οδηγών εργοδοτών για την ευρωπαϊκή αγορά εργασίας, επισκέψεις σε επιχειρήσεις, πρωινές συναντήσεις με εργοδότες, κ.λπ.

Η αξιοπιστία της παροχής υπηρεσιών του δικτύου EURES είναι ζωτικής σημασίας για τη συνολική επιτυχία του δικτύου και πολλές ΔΥΑ (στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο) καθιέρωσαν συμφωνίες επιπέδου παροχής υπηρεσιών κατά την πραγματοποίηση διεθνών προσλήψεων για έναν συγκεκριμένο εργοδότη.

Προκειμένου να δώσει μια νέα ώθηση στη συμμετοχή των εργοδοτών στο EURES, το EURESco αποφάσισε την επαναλειτουργία μιας ad hoc ομάδας εργασίας σχετικά με υπηρεσίες των εργοδοτών το τελευταίο τρίμηνο του 2005. Καθήκον της ομάδας είναι να συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών εντός του EURES που προσανατολίζονται στους εργοδότες και να μεριμνήσει για συνεργασία ανάμεσα στο EURES και τους εργοδότες, με σκοπό την επίτευξη υψηλότερων επιπέδων κινητικότητας στην περιοχή ΕΕ/ΕΟΧ

Κατευθυντήρια γραμμή 6: Συνεισφορά στην ταυτοποίηση ελλειμμάτων και εμποδίων στην εργασία που μπορούν να αμβλυνθούν μέσω της διακρατικής εργασιακής κινητικότητας, ανάπτυξη και συντονισμός διορθωτικής δράσης

Οι περισσότερες ΔΥΑ έχουν θεσπίσει μηχανισμούς για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις τάσεις στην αγορά εργασίας με σκοπό τον εντοπισμό και την πρόβλεψη πλεονασμάτων, ελλείψεων και στενώσεων. Με στόχο τη χρήση της ευρωπαϊκής κινητικότητας της εργασίας ως μέσου για να αντισταθμιστούν οι ανισότητες στις αγορές εργασίας, τα μέλη του EURES συνεργάζονται με διμερή σχέδια προσλήψεων. Την περίοδο 2004-2005 τα μέλη του EURES υλοποίησαν πολλά διμερή σχέδια προσλήψεων, σε κάποια από τα οποία, από την 1η Μαΐου 2004, συνεργάστηκαν παλιά και νέα κράτη μέλη.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τη λειτουργία των μεταβατικών διατάξεων[5] του Φεβρουαρίου του 2006, η κινητικότητα του εργατικού δυναμικού από τα δέκα νέα κράτη μέλη είχε σε γενικές γραμμές θετικά αποτελέσματα στις αγορές εργασίας των παλαιότερων κρατών μελών που άνοιξαν τις αγορές εργασίας τους, καθώς μείωσε την έλλειψη εργατικού δυναμικού σε κάποιες περιοχές. Τα διμερή σχέδια προσλήψεων που χρηματοδοτούνται από το EURES υλοποιούνται με βάση τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να υποστηριχθεί ότι έχουν συμβάλει στην αποκατάσταση των ανισοτήτων στην αγορά εργασίας.

Κατευθυντήρια γραμμή 7: Στο πλαίσιο της διεύρυνσης, παροχή ευκόλως προσβάσιμων και ενημερωμένων πληροφοριών για τα δικαιώματα των εργαζομένων όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία κατά τη διάρκεια των μεταβατικών περιόδων που ισχύουν για τα νέα κράτη μέλη

Το EURES συνέβαλε ενεργά στην παροχή πληροφοριών στα πλαίσια της διεύρυνσης του 2004. Στην πύλη του δικτύου EURES για την επαγγελματική κινητικότητα δημιουργήθηκε ένα νέο τμήμα για το δικαίωμα των εργαζομένων στην ελεύθερη κυκλοφορία κατά τη διάρκεια των μεταβατικών ρυθμίσεων. Παράλληλα με τις γενικές πληροφορίες σχετικά με το δικαίωμα στην ελεύθερη κυκλοφορία, το νέο αυτό τμήμα περιλαμβάνει πληροφορίες για συγκεκριμένες χώρες σχετικά με διάφορα θέματα, όπως οι συνθήκες πρόσβασης, οι άδειες εργασίας, η πρόσβαση στην πληροφόρηση και οι διαδικασίες πρόσληψης. Το τμήμα αυτό έχει τη μορφή πρακτικού οδηγού για όσους αναζητούν εργασία και εργοδότες που μετακινούνται από χώρα σε χώρα ή προσλαμβάνουν προσωπικό από διάφορες χώρες και οι πληροφορίες παρέχονται στο EURESco από τις ΔΥΑ ή/και τα αρμόδια υπουργεία. Το τμήμα της ελεύθερης κυκλοφορίας είναι μοναδικό στο είδος του και ένα μεγάλο μέρος των πληροφοριών του EURES για τις μεταβατικές ρυθμίσεις προσφέρεται στο κοινό από τους συμβούλους EURES μέσω παροχής επαγγελματικών συμβουλών στους πελάτες.

Κατευθυντήρια γραμμή 8: Παροχή ισχυρής στήριξης στην ανάπτυξη διασυνοριακών αγορών εργασίας

Το EURES διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις διασυνοριακές περιφέρειες όπου οι σύμβουλοι EURES παρέχουν πληροφορίες και συμβουλές σε διασυνοριακούς εργαζόμενους και εργοδότες που επιθυμούν να προσλάβουν προσωπικό από την άλλη πλευρά των συνόρων. Οι μεγαλύτερες διασυνοριακές ροές εντοπίζονται σε ένα σχετικά μικρό τμήμα του ΕΟΧ, κυρίως ανάμεσα σε διάφορες περιφέρειες του Βελγίου, του Λουξεμβούργου, των Κάτω Χωρών, της Γερμανίας, της Γαλλίας καθώς και της Ελβετίας με την οποία ισχύει επίσημη συνεργασία εντός του δικτύου EURES από το 2002. Τα στατιστικά στοιχεία και οι εκτιμήσεις για τις ροές αυτές είναι ενδεικτικά μιας σταδιακής αύξησης των ροών ανάμεσα σε παλιά και νέα κράτη μέλη καθώς και ανάμεσα στα νέα κράτη μέλη. Το EURES υποστηρίζει περίπου 20 επίσημα αναγνωρισμένες διασυνοριακές συμπράξεις καθώς και διάφορες άλλες μορφές διασυνοριακών δραστηριοτήτων που μπορούν να προετοιμάσουν το έδαφος για μελλοντικές συμπράξεις. Ένα ουσιαστικό στοιχείο του EURES είναι η ενεργή συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στο δίκτυο, ειδικότερα όσον αφορά τις διασυνοριακές του δραστηριότητες. Από την 1η Απριλίου 2004 η διαχείριση της λειτουργικής επιχορήγησης για τις διασυνοριακές συμπράξεις μεταβιβάστηκε στις ΔΥΑ.

Το 2005 χρηματοδοτήθηκαν αρκετές διασυνοριακές δραστηριότητες στις διασυνοριακές περιφέρειες ανάμεσα στη Γερμανία και την Τσεχική Δημοκρατία, τη Γερμανία και την Πολωνία, τη Φινλανδία και την Εσθονία και τη Σλοβακία, την Τσεχική Δημοκρατία και την Πολωνία.

Ο χάρτης του EURES καθορίζει τέσσερα βασικά καθήκοντα για διασυνοριακές συμπράξεις, και πιο συγκεκριμένα: ανταλλαγή πληροφοριών και συμβουλών σχετικά με τις κενές θέσεις εργασίας και τις αιτήσεις για εργασία καθώς και για τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας· άμεσες και τακτικές επαφές ανάμεσα στους συμβούλους EURES στην περιφέρεια· σχεδιασμός και ενημέρωση καταλόγων με τις δυνατότητες επαγγελματικής κατάρτισης στην περιφέρεια· και ανάπτυξη έργων με σκοπό τη βελτίωση της αγοράς εργασίας στην περιφέρεια, σε συνεργασία και με άλλα σχετικά προγράμματα.

Την περίοδο 2004-2005 οι συμπράξεις οδήγησαν στη δημιουργία μεγάλου αριθμού προϊόντων πληροφόρησης όπως φυλλάδια, βιβλία, ειδικό ενημερωτικό υλικό για τις εθνικές μειονότητες, τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας, τους σπουδαστές και τους αποφοίτους, δελτία τύπου, δικτυακοί τόποι, ανακοινώσεις στον τύπο, διαφημίσεις σε εφημερίδες, CD ROM, τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές μεταδόσεις, κ.λπ. (όλες οι συμπράξεις έχουν το δικό τους δικτυακό τόπο, ο οποίος συχνά αποτελεί σημαντικό εργαλείο διάδοσης των προϊόντων πληροφόρησης). Η ανταλλαγή πληροφοριών ανάμεσα στους συμβούλους EURES είναι πλέον καθημερινή πρακτική στις συμπράξεις. Αναπτύχθηκε η έκδοση οδηγών για την απασχόληση και δημιουργήθηκαν διασυνοριακά δίκτυα παροχών επιμόρφωσης, εμπειρογνωμόνων στον τομέα της κατάρτισης και υπευθύνων ανθρώπινου δυναμικού. Τέλος, οι συμπράξεις προέτρεψαν την εκπόνηση εκθέσεων για τα εμπόδια που παρακωλύουν την κινητικότητα. Για να συγκεντρώσουν με συστηματικό τρόπο στοιχεία σχετικά με την αγορά εργασίας στη διασυνοριακή περιφέρεια και να βελτιώσουν τη διαφάνεια της αγοράς, ορισμένες συμπράξεις δημιούργησαν τα δικά τους συστήματα παρακολούθησης της αγοράς εργασίας. Σε πολλές συμπράξεις πραγματοποιούνται συνεργασίες με άλλα αρμόδια προγράμματα της ΕΕ και ειδικότερα το INTERREG. Αυτό αφορά κυρίως δραστηριότητες όπως οι οδηγοί για την απασχόληση ή οι κατάλογοι με τις δυνατότητες επαγγελματικής κατάρτισης.

Κατευθυντήρια γραμμή 9: Διασφάλιση αξιολόγησης των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται από το EURES και τακτική παρακολούθηση της λειτουργίας του

Οι δραστηριότητες και τα αποτελέσματα του EURES ελέγχονται και αξιολογούνται σε μόνιμη βάση, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ. Ο καθημερινός έλεγχος πραγματοποιείται από τον υπεύθυνο για τη διαχείριση του EURES σε κάθε ΔΥΑ και το συντονιστή κάθε διασυνοριακής σύμπραξης. Τα μέλη και οι εταίροι υποβάλουν στο EURESco μία φορά ανά έτος αναφορά σχετικά με την πρόοδο που συντελείται στην εφαρμογή του τριετούς σχεδίου δραστηριότητας και την εκτέλεση των ετήσιων δραστηριοτήτων τους που επιχορηγούνται από την Επιτροπή. Το EURESco διασφαλίζει επίσης την ανεξάρτητη αξιολόγηση των λειτουργιών και των αποτελεσμάτων του EURES, η οποία πραγματοποιείται μία φορά ανά τριετία από εξωτερικό εμπειρογνώμονα που επιλέγεται βάσει προκήρυξης διαγωνισμού.

Παράλληλα με τις διαφορετικές μορφές αναφοράς από τα μέλη και τους εταίρους του EURESco, κάθε σύμβουλος EURES υποβάλλει επίσης, απευθείας και σε μηνιαία βάση, αναφορά σχετικά με τις επαφές του με το κοινό. Παρόλο που η ερμηνεία των αριθμών αυτών πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιφύλαξη, είναι ωστόσο ενδεικτικοί ενός αυξανόμενου αριθμού ερωτημάτων που απαντώνται από το δίκτυο. Σύμφωνα με τις μηνιαίες αναφορές του 2004, ο συνολικός αριθμός των ανεξάρτητων επαφών των συμβούλων EURES με το κοινό καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους ανερχόταν σε 812.271. Το 2005 ο αριθμός αυξήθηκε σε 1.064.867, δηλαδή 88.739 επαφές κατά μέσο όρο μηνιαίως. Ο αριθμός των ατόμων που προσεγγίστηκαν μέσω ομαδικών επαφών αυξήθηκε, επίσης, από τα 144.615 το 2004 σε 211.724 το 2005, μια αύξηση σχεδόν της τάξης του 50%. Περίπου το 7-15% των ημερησίων επαφών πραγματοποιούνται με τους εργοδότες και το υπόλοιπο μεγάλο ποσοστό (85-93%) αφιερώνεται σε άτομα που αναζητούν εργασία και εργαζομένους.

Ως προς τα θέματα που θίγονται κατά τις επαφές, τα στατιστικά στοιχεία για τους συμβούλους EURES που εργάζονταν στις ΔΥΑ τους τελευταίους έξι μήνες του 2005 δείχνουν την εξής κατανομή:[6]

Για τους συμβούλους EURES που εργάζονται σε διασυνοριακές συμπράξεις, η κατανομή των θεμάτων που θίγονται διαφέρουν σε κάποιο βαθμό, καθώς δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην κοινωνική ασφάλιση και τη φορολογία, γεγονός που αναδεικνύει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι διασυνοριακές συμπράξεις στην παροχή πληροφοριών στους διασυνοριακούς εργαζόμενους:

Κατευθυντήρια γραμμή 10: Παροχή κατάλληλων πληροφοριών και επικοινωνίας σχετικά με το EURES στο κοινό, στους κοινωνικούς εταίρους και άλλους σχετικούς παράγοντες

Όπως ορίζεται στο τμήμα 2.5 του Χάρτη EURES, η Επιτροπή, σε συνεργασία με άλλα μέλη και εταίρους του EURES, ανέλαβε μια συνολική επικοινωνιακή στρατηγική που σχεδιάστηκε για να διασφαλίσει τη συνεκτικότητα και τη συνοχή του δικτύου απέναντι στους χρήστες του. Τα μέλη του EURES, σε συμφωνία με τη συνολική στρατηγική, θα αναπτύξουν τα δικά τους σχέδια προώθησης ως τμήμα του εθνικού τους σχεδίου δραστηριότητας EURES. Οι εργασίες για την ανάπτυξη αυτής της συνολικής στρατηγικής πληροφόρησης για το EURES ξεκίνησαν το Φεβρουάριο του 2005 σε στενή συνεργασία με το δίκτυο EURES.

Η επικοινωνιακή στρατηγική και το σχέδιο θα βοηθήσουν να γίνει ευρύτερα γνωστό το δίκτυο EURES ανάμεσα στο κοινό στο οποίο απευθύνεται, με βάση τα διδάγματα που προέκυψαν από το ευρωπαϊκό έτος κινητικότητας των εργαζομένων το 2006 και να αυξηθούν οι πιθανότητες οι αιτούντες εργασία και οι εργοδότες που έρχονται σε επαφή με τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης να είναι επαρκώς ενημερωμένοι για τις προοπτικές που προσφέρει το EURES. Παρέχει ένα πλαίσιο ιδεών και μια σειρά κοινών εργαλείων τα οποία μπορούν να χρησιμοποιήσουν απευθείας τα μέλη του δικτύου σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Χρηματοδότηση

Ο προϋπολογισμός του EURES και για τα δύο έτη ήταν 17 εκατομμύρια ευρώ. Το 2004 και το 2005 καθορίστηκε ανώτατο όριο 450.000 και 500.000 ευρώ αντίστοιχα για τις δαπάνες για τεχνική συνδρομή και διοίκηση. Εκτός από αυτά τα ποσά το EURES έλαβε συνεισφορά από τις χώρες ΕΖΕΣ (378.773 ευρώ το 2004 και 362.250 ευρώ το 2005) στο πλαίσιο της συμφωνίας του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (συμμετοχή της Νορβηγίας και της Ισλανδίας). Οι πραγματικές αναλήψεις υποχρεώσεων και η κατανομή των κονδυλίων μεταξύ των κύριων κατηγοριών δαπανών για τα δύο έτη παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα.

Δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων 2004 – 2005

2004 | 2005 |

Διασυνοριακές συμπράξεις[7] | 6.041.161 | 6.010.614 |

Εθνικό δίκτυο EURES | 7.076.048 | 7.209.086 |

Διάφορες δραστηριότητες | 3.543.512 | 3.438.288 |

Σύνολο | 16.660.721 | 16.657.988 |

Ο συγκεκριμένος προϋπολογισμός που αφιερώνεται στο EURES συμπληρώνεται από ουσιαστικές δαπάνες των ΔΥΑ (ιδίως για τους μισθούς των συμβούλων EURES) με σκοπό τη διατήρηση και την ανάπτυξη του δικτύου.

Προκλήσεις για το μελλον και προοπτικεσ

Η επιτυχής ενσωμάτωση των χωρών που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004 στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση, εξαιτίας του γεγονότος ότι τα μεταβατικά μέτρα που επηρεάζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων ισχύουν ακόμα σε κάποιες χώρες και μετά την 1η Μαΐου 2006. Το δίκτυο θα συνεχίσει τις προσπάθειες που έχει αναλάβει από το 2004 ώστε να ενημερώσει δεόντως τους αιτούντες εργασία και τους εργοδότες σχετικά με τα μεταβατικά μέτρα για την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων εντός της ΕΕ. Ομοίως, η ένταξη της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας στο δίκτυο EURES αποτελεί μία ακόμα πρόκληση για το μέλλον. Οι διαχειριστές του EURES στις δύο αυτές χώρες διορίστηκαν το 2005 και συμμετέχουν ως παρατηρητές στην ομάδα εργασίας EURES από το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Προσωπικό από τις ΔΥΑ της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας συμμετείχαν επίσης στη διαδικασία επιμόρφωσης των νέων συμβούλων EURES την άνοιξη του 2006, με σκοπό να λειτουργήσουν ως φορείς διάδοσης πληροφοριών σχετικά με το EURES και τα θέματα διεθνούς κινητικότητας εντός των ΔΥΑ κατά την περίοδο που μεσολαβούσε μέχρι την ένταξη. Με την ένταξη αυτών των νέων κρατών μελών πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή εντός του δικτύου ώστε να διασφαλιστεί ότι η διεθνής κινητικότητα του εργατικού δυναμικού γίνεται με πλήρη σεβασμό των ισχυουσών εργασιακών προδιαγραφών. Άλλοι μεγάλοι στόχοι της πολιτικής θα είναι να δοθεί στο μέλλον μεγαλύτερη προσοχή στο σύνολο των υπηρεσιών που προσφέρουν οι ΔΥΑ προκειμένου να βελτιωθούν οι συνθήκες της αγοράς εργασίας στην Ευρώπη και να επιτευχθούν οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Απασχόληση. Ακόμη, να διερευνηθούν οι πιθανότητες χρήσης της πύλης και του δικτύου EURES ως εργαλείου για την υποστήριξη της νόμιμης μετανάστευσης στην ΕΕ, όπως προβλέπεται στο σχέδιο πολιτικής για τη νόμιμη μετανάστευση του Δεκεμβρίου του 2005[8] και να επιτευχθεί η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων, το οποίο θα πρέπει να εγκριθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2007.

Σχετικά με το θέμα αυτό, η διοργάνωση του ευρωπαϊκού έτους κινητικότητας των εργαζομένων το 2006 ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία για την προσέλκυση της προσοχής του κοινού όσον αφορά το ρόλο και τους στόχους του δικτύου EURES και για την αύξηση της προβολής του ανάμεσα στους διάφορους εμπλεκόμενους φορείς. Προς το σκοπό αυτό, το 2006 τέθηκε σε εφαρμογή μια συνολική στρατηγική πληροφόρησης και επικοινωνίας που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων ενημέρωσης και προώθησης.

Annex 1 to the EURES Activity Report 2004-2005

Statistics on the use of the European Job Mobility Portal

Table 1: Number of visits at the EURES Job Portal per month Sept. 2004 – Mar. 2006

[pic] Graph 1: Number of visits at the EURES Job Portal per month Sept. 2004 – Mar. 2006

[pic]

Table 2: Number of job vacancies on the EURES Job Portal Feb. 2005 – Apr. 2006

[pic]

[1] Απόφαση του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 2005 σχετικά με κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών

[2] COM(2005)330

[3] http://ec.europa.eu/citizensrights

[4] http://ec.europa.eu/youreurope

[5] COM(2006) 48

[6] Πριν από τον Ιούλιο του 2005 οι σύμβουλοι EURES δεν προέβαιναν σε τόσο λεπτομερή αναφορά σχετικά με τα θέματα που θίγονται κατά τις επαφές.

[7] Ένα σημαντικό ποσοστό των διασυνοριακών δραστηριοτήτων που προετοιμάζουν το έδαφος για μελλοντικές διασυνοριακές συμπράξεις χρηματοδοτείται από τα εθνικά σχέδια EURES.

[8] COM(2005)669 τελικό.