Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις δημόσιες προσφορές εξαγοράς"

(COM(2002) 534 τελικό - 2002/0240 (COD))

(2003/C 208/15)

Στις 5 Νοεμβρίου 2002 το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή" στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 29 Απριλίου 2003. Εισηγητής ήταν ο κ. Cassidy.

Κατά την 399η σύνοδο ολομέλειας της 14ης και 15ης Μαΐου 2003 (συνεδρίαση της 14ης Μαΐου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 101 ψήφους υπέρ, 8 κατά και 17 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την τελευταία πρόταση της Επιτροπής την οποία εκλαμβάνει ως ένα περαιτέρω βήμα προς τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο καλούνται να προβούν το συντομότερο δυνατό στην έγκριση της τελευταίας πρότασης της Επιτροπής.

1.2. Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι ο απώτερος στόχος πρέπει να είναι η άρση όλων των εμποδίων στα οποία προσκρούουν οι διασυνοριακές εξαγορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ισότητα των μετόχων και η προοδευτική εξάλειψη όλων των προστατευτικών μηχανισμών.

1.3. Σύμφωνα με το άρθρο 18, η Επιτροπή πρέπει πέντε χρόνια μετά την εφαρμογή της οδηγίας να προτείνει ορισμένες διορθώσεις με βάση την εμπειρία που θα έχει συναχθεί και που η ΕΟΚΕ ελπίζει ότι θα επιτρέψει να διορθωθούν ορισμένες από τις ελλείψεις του σημερινού σχεδίου.

1.4. Η ΕΟΚΕ ελπίζει ότι με το άρθρο 4 θα οδηγήσει στην αποφυγή της συστηματικής αντιδικίας κατά τις προσφορές εξαγοράς και ότι τα κράτη μέλη θα διασφαλίσουν τη διαφάνεια της λήψης αποφάσεων εκ μέρους των αρμόδιων αρχών. Φοβάται όμως ότι οι κανόνες του άρθρου 4 για τον καθορισμό των εποπτικών αρχών και των εφαρμοστέων νόμων για τις δημόσιες προσφορές εξαγοράς ενδέχεται να προξενήσουν άσκοπα περιπλοκές και αβεβαιότητες και, συνεπώς, προτείνει την απλοποίησή τους.

1.5. Για να εξασφαλιστούν περισσότερο συγκρίσιμες συνθήκες, η ΕΟΚΕ ζητά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να θεσπίσουν ένα σχετικά περιορισμένο περιθώριο ποσοστιαίων δικαιωμάτων ψήφου ως κατώτερο όριο ελέγχου που θέτει σε κίνηση μια υποχρεωτική δημόσια προσφορά εξαγοράς.

1.6. Η ΕΟΚΕ επικροτεί ιδιαιτέρως το νέο άρθρο 13 το οποίο αναφέρεται στην έγκαιρη και πλήρη πληροφόρηση και στις διαβουλεύσεις με εκπροσώπους του προσωπικού και τονίζει ότι η καλή διαχείριση προϋποθέτει τη συνεργασία των εργαζομένων τόσο των επιχειρήσεων που υποβάλλουν πρόταση εξαγοράς, όσο και των επιχειρήσεων που τη δέχονται. Θεωρεί ότι οι μισθωτοί ή οι εκπρόσωποί τους επιβάλλεται να πληροφορούνται ταυτόχρονα ή πριν από τις εποπτικές αρχές, τους μετόχους, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και άλλους υποψηφίους με ίδια συμφέροντα για να υπάρξει ισότητα μεταξύ τους, έτσι ώστε τα διοικητικά ή διαχειριστικά όργανα των επιχειρήσεων που υποβάλουν μια προσφορά και αυτών που την παραλαμβάνουν να είναι σε θέση να συμβουλεύονται τις απόψεις των εργαζομένων τους.

1.7. Το άρθρο 13 έχει σημασία για την άρση των ανησυχιών που εκφράσθηκαν προηγουμένως όσον αφορά την προστασία των μισθωτών. Χρήσιμα στοιχεία στην πληροφόρηση των εκπροσώπων των υπαλλήλων περιλαμβάνονται στο άρθρο 6, 1 και 2, και η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι το κείμενο αντανακλά ευρέως τη σημασία της πληροφόρησης και της διαβούλευσης με τους υπαλλήλους.

1.8. Η ΕΟΚΕ καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να καθορίσουν ένα φάσμα ειδικής πλειοψηφίας για την τροποποίηση του καταστατικού μιας εταιρείας στο άρθρο 11.4 της οδηγίας.

1.9. Η ΕΟΚΕ δεν προτείνει τροπολογίες επί των άρθρων 14 και 15 επειδή είναι της άποψης ότι αυτά τα δύο άρθρα έχουν αναδιατυπωθεί από τις ομάδες εργασίας του Συμβουλίου.

1.10. Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι στο τελευταίο σχέδιο οδηγίας δεν γίνεται αναφορά στο θέμα της δημιουργίας "συγκρίσιμων συνθηκών" με τρίτες χώρες, σημείο το οποίο ωστόσο θεωρεί σημαντικό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1.11. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με το έγγραφο της Επιτροπής, εφόσον επέλθουν σ' αυτό οι ακόλουθες τροποποιήσεις:

2. Ειδικές παρατηρήσεις

2.1. Άρθρο 4, παράγραφος 2, εδάφιο α)

2.1.1. Να διαγραφεί το εξής κείμενο: "εφόσον οι τίτλοι της είναι εισηγμένοι σε οργανωμένη αγορά σ' αυτό το κράτος μέλος".

2.2. Άρθρο 5, παράγραφος 3

2.2.1. "Το ποσοστό των δικαιωμάτων ψήφου το οποίο ενεργοποιεί την υποχρέωση υποβολής προσφοράς >S>αποκτάται ο έλεγχος της εταιρείας>/S> βάσει της παραγράφου 1 καθώς και ο τρόπος υπολογισμού του προσδιορίζεται από τους κανόνες του κράτους μέλους στο οποίο η εταιρεία έχει την καταστατική της έδρα. Το ποσοστό αυτό δεν μπορεί να είναι μικρότερο του 30 % ή μεγαλύτερο του 40 % των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρείας".

2.3. Άρθρο 5.5

2.3.1. Η δεύτερη παράγραφος να αναδιατυπωθεί ως εξής:"Εφόσον το αντάλλαγμα που προτείνει ο προσφέρων δεν αποτελείται από ρευστοποιήσιμους τίτλους εισηγμένους σε οργανωμένη αγορά, τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέψουν ότι το αντάλλαγμα αυτό πρέπει >S>μπορούν>/S> να περιλαμβάνει, τουλάχιστον ως εναλλακτική δυνατότητα, την πληρωμή χρηματικού ποσού τοις μετρητοίς."

2.4. Άρθρα 5.6 και 6.4

2.4.1. Τα άρθρα αυτά αναφέρονται στο θέμα της επιτροπολογίας. Το γεγονός αυτό δεν φαίνεται συμβατό με την οδηγία, στην οποία ορίζονται οι βασικές προϋποθέσεις την τήρηση των οποίων πρέπει να διασφαλίζουν τα κράτη μέλη, εν ανάγκη με τη θέσπιση πρόσθετων και περισσότερο αυστηρών διατάξεων (άρθρο 3.2).

2.4.2. Οι διατάξεις που αφορούν τον καθορισμό της τιμής και τους όρους της προσφοράς αποτελούν βασικούς κανόνες που πρέπει να ρυθμίζονται στην ίδια την οδηγία.

2.4.3. Η ΕΟΚΕ ζητεί να διαγραφούν τα άρθρα 5(6) και 6(4).

2.5. Άρθρο 9

2.5.1. Άρθρο 9.3

2.5.1.1. Να προστεθεί η ακόλουθη τελευταία πρόταση: "Ένα πρόγραμμα επανεξαγοράς μετοχών το οποίο άρχισε πριν την υποβολή προσφοράς αποτελεί τμήμα των τακτικών δραστηριοτήτων της επιχείρησης".

2.5.2. Άρθρο 9.4

2.5.2.1. Προτείνεται να αυξηθεί η περίοδος ειδοποίησης για τη γενική συνέλευση από δύο σε τρεις εβδομάδες.

2.5.3. Άρθρο 9.5

2.5.3.1. Το διοικητικό ή διαχειριστικό όργανο της υπό εξαγορά εταιρείας, πριν κοινοποιήσει τη γνώμη του για την προσφορά, προβαίνει σε διαβουλεύσεις με τους εργαζομένους, προκειμένου να μπορέσει να συμπεριλάβει την άποψη τους στο έγγραφο. Η πρόταση του άρθρου 9.5, η οποία αρχίζει με "Το διοικητικό ή διαχειριστικό όργανο της υπό εξαγορά εταιρείας κοινοποιεί εντός της ιδίας προθεσμίας ...", ως εκ τούτου, να τροποποιηθεί ως εξής: "Πριν από την τελική διατύπωση του εγγράφου, το διοικητικό ή διαχειριστικό όργανο της υπό εξαγορά εταιρείας ενημερώνει και διαβουλεύεται κατά τρόπο λεπτομερή και ολοκληρωμένο με τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή, ελλείψει αυτών, με τους ίδιους τους εργαζόμενους".

2.6. Άρθρα 10.1, 10.2 και 10.3:

2.6.1. Παρατηρήσεις επί των άρθρων 10.1 και 10.2

2.6.1.1. Το άρθρο το οποίο φέρει τον τίτλο Πληροφορίες σχετικά με τις εταιρείες που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 είναι σημαντικό και εναρμονίζεται τέλεια με τη γενική προσέγγιση της Επιτροπής που αποσκοπεί στην οικονομική διαφάνεια και τη διαφάνεια του εταιρικού δικαίου(1). Ως προκαταρκτική παρατήρηση, η ΕΟΚΕ θα ήθελε να επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής στην ανάγκη να συντονιστούν οι διάφορες πρωτοβουλίες στον χώρο αυτό.

2.6.1.2. Η διατύπωση που προτείνεται αποδίδει την ίδια σημασία στις πληροφορίες που πρέπει να κοινοποιεί μια επιχείρηση σε συνεχή ή τακτική βάση και τις πληροφορίες που πρέπει να κοινοποιεί όταν υποβάλλεται μια προσφορά, πράγμα το οποίο δεν έχει σχέση με το θέμα.

2.6.1.3. Ορισμένες από τις πληροφορίες αυτές είναι χρήσιμες ή αποκτούν ενδιαφέρον μόνο στα πλαίσια μιας προσφοράς, όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τις "σημαντικές συμφωνίες τις οποίες έχει επισυνάψει η εταιρεία και οι οποίες αρχίζουν να ισχύουν, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της εταιρείας" (ι). Οι συμφωνίες αυτές είναι συχνά απόρρητες πληροφορίες μιας επιχείρησης και η κοινοποίησή τους σε τακτική βάση θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις για την εταιρεία στην οποία αναφέρονται.

2.6.1.4. Επιπλέον, το σημείο (ζ) αναφέρεται σε συμφωνίες μεταξύ μετόχων. Είναι προφανές ότι μια εταιρεία μπορεί να παράσχει πληροφορίες για παρόμοιου είδους συμφωνίες μόνο εφόσον τις γνωρίζει.

2.6.1.5. Η διατύπωση του σημείου (ια) είναι ασαφής. Προφανώς αναφέρεται στις επονομαζόμενες "χρυσές προσφορές" και όχι σε συλλογικές συμβάσεις. Εάν αυτό ισχύει, θα ήταν προτιμότερο να διευκρινιστεί ότι οι εν λόγω εργαζόμενοι είναι ανώτερα στελέχη της διοίκησης.

2.6.2. Προτεινόμενες τροποποιήσεις των άρθρων 10.1, 10.2 και 10.3

2.6.2.1. Στο τέλος του σημείου 10 παράγραφος 1 εδάφιο (ζ) να προστεθεί η ακόλουθη φράση: "όταν η εταιρεία γνωρίζει τις συμφωνίες αυτές".

2.6.2.2. Να προστεθεί στην αρχή των σημείων 10.1 (ι) και (ια) η ακόλουθη φράση: "όταν υποβάλλεται προσφορά, οι".

2.6.2.3. Στο σημείο 10.1 (ια) να αντικατασταθεί η λέξη "τους εργαζομένους" από την φράση "τα ανώτερα στελέχη της διοίκησης".

2.6.2.4. Να αναδιατυπωθεί η αρχή σημείου 10.2 κατά τον ακόλουθο τρόπο: "Οι πληροφορίες που προβλέπονται στην παράγραφο, με την εξαίρεση όσων αναφέρονται στα σημείο (ι) και (ια) ..." (το υπόλοιπο παραμένει αναλλοίωτο).

2.6.2.5. Η διατύπωση του σημείου 13 είναι αμφιλεγόμενη, αντίκειται στα όσα περιγράφονται στο άρθρο 11 και δεν συνάδει με το εταιρικό δίκαιο ορισμένων κρατών μελών.

2.6.2.6. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα σημεία που αναφέρονται στην παράγραφο 1 είναι είτε "διαρθρωτικές πτυχές" - ένας όρος το εύρος του οποίου είναι, επιπλέον, πολύ μεγάλο για να του αποδοθεί τόσο σημαντική επιρροή - ή αμυντικοί μηχανισμοί, πράγμα το οποίο δεν αληθεύει.

2.6.2.7. Επιπλέον, μια σειρά θεμάτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 εμπίπτει στην αρμοδιότητα όχι της γενικής συνέλευσης των μετόχων αλλά άλλων οργάνων της εταιρείας. Σκοπός μιας οδηγίας για την υποβολή προσφορών εξαγοράς δεν είναι η τροποποίηση του εταιρικού δικαίου. Αυτή είναι και η σημαντικότερη κριτική που άσκησαν στο σημείο αυτό οι εμπειρογνώμονες από όλα σχεδόν τα κράτη μέλη στην ομάδα υψηλού επιπέδου εμπειρογνωμόνων του εταιρικού δικαίου.

2.6.2.8. Η έγκριση από τη γενική συνέλευση δεν ενδιαφέρει. Η υποβολή έκθεσης από το διοικητικό συμβούλιο κάθε δύο χρόνια θα πρέπει να αρκεί.

2.6.2.9. Να αναδιατυπωθεί το σημείο 10.3 κατά τον ακόλουθο τρόπο: "Τα διοικητικά συμβούλια εταιρειών οι τίτλοι των οποίων είναι εισηγμένοι σε οργανωμένη αγορά ενός κράτους μέλους πρέπει να υποβάλουν τουλάχιστον ανά διετία στη γενική συνέλευση των μετόχων περιγραφική έκθεση επί των σημείων που αναφέρονται στην παράγραφο 1".

2.7. Άρθρο 11

2.7.1. Παρατηρήσεις επί των άρθρων 11.1, 11.2 και 11.3:

2.7.1.1. Το άρθρο αυτό για τις συμβατικές συμφωνίες είναι ιδιαίτερα προβληματικό δεδομένου ότι ορίζει ότι οποιοιδήποτε περιορισμοί στη μεταβίβαση τίτλων ή δικαιωμάτων ψήφου που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ της υπό εξαγορά εταιρείας και των μετόχων της και μεταξύ κατόχων τίτλων της εταιρείας δεν είναι αντιτάξιμοι έναντι του προσφέροντος κατά την περίοδο αποδοχής της προσφοράς ή παύουν να παράγουν αποτελέσματα όταν η γενική συνέλευση αποφασίζει τη λήψη προστατευτικών μέτρων. Ωστόσο, αυτού του είδους οι συμφωνίες καλύπτονται από το συμβατικό και το εταιρικό δίκαιο.

2.7.1.2. Τέλος, είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς πως είναι δυνατόν οι συμφωνίες μεταξύ μετόχων τις οποίες δεν συμμετέχουν ούτε η εταιρεία ούτε οι διαχειριστές της θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρόβλημα για οδηγία η οποία αναφέρεται στην υποβολή προσφορών εξαγοράς.

2.7.2. Προτεινόμενες τροποποιήσεις του άρθρου 11

2.7.2.1. Να διαγραφούν η δεύτερη παράγραφος του σημείου 2 και η δεύτερη παράγραφος του σημείου 3.

2.7.2.2. Στη δεύτερη παράγραφο του σημείου 11 σημείο 4 να τροποποιηθεί η προθεσμία ειδοποίησης για τη σύγκλιση γενικής συνέλευσης από δύο σε τρεις εβδομάδες.

2.8. Άρθρο 13

2.8.1. Για να είναι σε θέση να υποβάλουν μία εμπεριστατωμένη προσφορά καθώς και μία γνώμη για την εν λόγω προσφορά, είναι απαραίτητο τόσο το διοικητικό ή διαχειριστικό όργανο της υποβάλλουσας την προσφορά εταιρείας όσο και εκείνο της υπό εξαγορά εταιρείας να προβούν σε διαβουλεύσεις με τους εργαζομένους τους. Αυτές οι διαβουλεύσεις είναι απαραίτητες όχι μόνο πριν από την υποβολή των αρχικών προτάσεων άλλα και κατά τη διάρκεια της συνολικής διαδικασίας εξαγοράς. Ως εκ τούτου, προτείνουμε το παρακάτω τροποποιημένο κείμενο για το άρθρο 13, αντί του προτεινόμενου από την Επιτροπή κειμένου, το οποίο στην πραγματικότητα θεσπίζει ήδη υπάρχοντες κανόνες: Τα διοικητικά ή διαχειριστικά όργανα της υποβάλλουσας την προσφορά εταιρείας και της υπό εξαγορά εταιρείας πρέπει να ενημερώνουν και διαβουλεύονται κατά τρόπο λεπτομερή και ολοκληρωμένο με τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή ελλείψει αυτών με τους ίδιους τους εργαζόμενους σε όλα τα στάδια της εξαγοράς.

2.9. Άρθρο 17

2.9.1. Να αντικατασταθεί από το ακόλουθο κείμενο: "Συστήνεται επιτροπή επαφής η οποία έχει τα ακόλουθα καθήκοντα: (α) να διευκολύνει την εναρμονισμένη εφαρμογή της παρούσας οδηγίας με τη σύγκριση τακτικών συνεδριάσεων για την αντιμετώπιση τακτικών προβλημάτων που έχουν σχέση με την εφαρμογή της (β) να συμβουλεύει την Επιτροπή, εάν αυτό είναι απαραίτητο, σχετικά με τροποποιήσεις της παρούσας οδηγίας".

Βρυξέλλες, 14 Μαΐου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Roger Briesch

(1) Βλέπε την έκθεση επί θεμάτων που αφορούν προσφορές εξαγορές (10.1.2002, σ. 25) και την Έκθεση για το σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο για το εταιρικό δίκαιο στην Ευρώπη (4.11.2002, σ. 45 και 95), που καταρτίστηκαν από την ομάδα υψηλού επιπέδου εμπειρογνωμόνων στο εταιρικό δίκαιο, καθώς και την πρόταση οδηγίας σχετικά με το ενημερωτικό δελτίο που πρέπει να δημοσιεύεται κατά τη δημόσια προσφορά κινητών αξιών και την εισαγωγή τους προς διαπραγμάτευση (COM(2001) 280 τελικό).