ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου με σκοπό την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά τις στατιστικές σχετικά με τις σιδηροδρομικές μεταφορές.

2001/0048 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου με σκοπό την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά τις στατιστικές σχετικά με τις σιδηροδρομικές μεταφορές.

1 Διαδικαστικα θεματα

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2000)798 τελικό - 2001/0048 COD): // 12. 2. 2001

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: // 30. 5. 2001

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πρώτη ανάγνωση: // 4. 9. 2001

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης: // 27. 6. 2002

2 Στοχοσ του Κανονισμού

Η πρόταση αποσκοπεί στην αντικατάσταση του κανονισμού 80/1177/EΟΚ του Συμβουλίου περί των στατιστικών καταστάσεων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές εμπορευμάτων, με ένα νέο κανονισμό του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που θα καλύπτει τις στατιστικές σχετικά με τις σιδηροδρομικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων καθώς και την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.

Η Επιτροπή χρειάζεται τις στατιστικές για τις σιδηροδρομικές μεταφορές προκειμένου να παρακολουθεί τις εξελίξεις που σημειώνονται στην αγορά σιδηροδρομικών μεταφορών ώστε να αξιολογεί τον αντίκτυπο των κοινοτικών δράσεων που αποσκοπούν στην προώθηση των σιδηροδρομικών μεταφορών και να στηρίζει την προετοιμασία μελλοντικών δράσεων.

3 Παρατηρησεισ τησ επιτροπήσ

3.1 Γενικές παρατηρήσεις

Tο Κοινοβούλιο, κατά τη σύνοδό του το Σεπτέμβριο 2001, εξέδωσε νομοθετικό ψήφισμα υπέρ του προτεινόμενου κανονισμού που περιελάμβανε πέντε τροπολογίες.

Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης ανάγνωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το Συμβούλιο εξέδωσε ομόφωνα κοινή θέση.

Tρεις από τις πέντε τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμπεριλήφθηκαν εξ ολοκλήρου, εν μέρει ή κατ'αρχήν, στην κοινή θέση.

Συνολικά, η κοινή θέση ευθυγραμμίζεται με την αρχική πρόταση της Επιτροπής επειδή το Συμβούλιο ενέκρινε την γενική διάρθρωση και τις βασικές διατάξεις της πρότασης. Εντούτοις, οι διατάξεις περί εμπιστευτικότητας κατά τη χρήση και διάδοση των στοιχείων που περιέχει η κοινή θέση είναι αυστηρότερες από εκείνες που είχε αρχικά προτείνει η Επιτροπή, αλλά είναι σύμφωνες με το δίκαιο και τις πρακτικές των κρατών μελών σε θέματα στατιστικών.

3.2 Αναλυτικές παρατηρήσεις

3.2.1 Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή και συμπεριλήφθηκαν στην κοινή θέση

*Η τροπολογία 1 τροποποιεί την αιτιολογική σκέψη 4 ώστε να είναι σύμφωνη με την τελική έκδοση της οδηγίας 2001/12/EΚ (που δεν ήταν γνωστή όταν ολοκληρώθηκε η πρόταση για τις στατιστικές σχετικά με τις σιδηροδρομικές μεταφορές).

*Η τροπολογία 2 προσθέτει ένα νέο τμήμα στο άρθρο 2, το οποίο περιλαμβανόταν στην παράγραφο 16 της επεξηγηματικής έκθεσης. Στο νέο αυτό τμήμα προβλέπεται ότι ο μεταφορέας οφείλει να υποβάλει χωριστά στοιχεία για κάθε κράτος στο οποίο παρέχει υπηρεσίες σιδηροδρομικών μεταφορών.

3.2.2 Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή αλλά δεν συμπεριλήφθηκαν στην κοινή θέση

*Η τροπολογία 4 εισάγει στο Παράρτημα Ζ, που αφορά τα στοιχεία σχετικά με τις ροές κυκλοφορίας στο σιδηροδρομικό δίκτυο, υποδιαιρέσεις με βάση το είδος της αμαξοστοιχίας. Η Επιτροπή σημειώνει ότι στον κανονισμό προβλέπεται διαδικασία στο πλαίσιο επιτροπής για την προσαρμογή του Παραρτήματος Ζ, στην περίπτωση που κριθεί απαραίτητη η υποβολή στατιστικών σχετικά με τα διάφορα είδη αμαξοστοιχιών.

3.2.3 Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που δεν εγκρίθηκαν από την Επιτροπή αλλά συμπεριλήφθηκαν στην κοινή θέση

*Η τροπολογία 5 διαγράφει την αναφορά που γίνεται στο Παράρτημα Ι σε "μετρό ή ελαφρύ τρένο". Σε συνέχεια των αλλαγών που έγιναν στο Παράρτημα Ι στο πλαίσιο της Ομάδας Εργασίας του Συμβουλίου Μεταφορών, η Επιτροπή δήλωσε ότι δεν αντιτίθεται πλέον στη διαγραφή της εν λόγω μεταβλητής εφόσον δεν συλλέγονται στοιχεία για τα μετρό ή τις λοιπές αστικές αμαξοστοιχίες.

3.2.4 Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που δεν εγκρίθηκαν από την Επιτροπή και δεν συμπεριλήφθηκαν στην κοινή θέση

*Η τροπολογία 3 προσθέτει στο άρθρο 4 μία διάταξη για τη συλλογή στατιστικών στοιχείων για τις επενδύσεις σε έργα σιδηροδρομικών υποδομών. Η Επιτροπή συμφωνεί με την ανάγκη κατάρτισης των εν λόγω στατιστικών, θεωρεί όμως ότι ο παρών κανονισμός δεν αποτελεί το κατάλληλο μέσο. Πράγματι, ο κανονισμός (EΟΚ) 1108/70 προβλέπει ήδη τη συλλογή στοιχείων για τις δαπάνες που πραγματοποιούνται σε έργα υποδομής για όλα τα μέσα μεταφοράς και ο οποίος θα μπορούσε ενδεχομένως να ενημερωθεί. Επιπλέον, τα στοιχεία για τις επενδύσεις σε έργα υποδομής δεν θα προέρχονταν από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις (που αποτελούν την τελική και κύρια πηγή στοιχείων δραστηριότητας που καλύπτονται από τον προτεινόμενο κανονισμό), και η ύπαρξη μία πρόσθετης πηγής στοιχείων θα καθιστούσε δυσχερέστερη την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού. Τέλος, η τροπολογία του Κοινοβουλίου δεν περιέχει το νέο Παράρτημα, που είναι απαραίτητο για τη συλλογή των εν λόγω νέων στοιχείων. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή συμφωνεί με την κοινή θέση.

3.3 Nέες διατάξεις που εισήγαγε το Συμβούλιο

Οι αλλαγές που επέφερε το Συμβούλιο αφορούν:

*Κατώτατα όρια για την υποβολή εκθέσεων (άρθρο 4 παράγραφος 2)): η αρχική πρόταση προέβλεπε δύο κατώτατα όρια: α) ένα κατώτατο όριο που στόχευε στην εξαίρεση των μικρότερων σιδηροδρομικών επιχειρήσεων που αντιπροσωπεύουν συνολικά λιγότερο από το 2% της αγοράς (άρθρο 2, τρίτο εδάφιο) και β) ένα κατώτατο όριο κάτω από το οποίο θα ίσχυε η υποχρέωση υποβολής απλουστευμένων εκθέσεων, το οποίο επρόκειτο να καθοριστεί σε ένα μεταγενέστερο στάδιο βάσει της διαδικασίας στο πλαίσιο επιτροπής (άρθρο 4 παράγραφος 2)). Για να αποφευχθεί η ανομοιογενής αντιμετώπιση των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων μεταξύ μεγαλύτερων και μικρότερων κρατών μελών, συμφωνήθηκε να καταργηθεί το κατώτατο όριο α) (δηλαδή να διαγραφεί το τρίτο εδάφιο του άρθρου 2) και να προσδιοριστεί ρητά το κατώτατο όριο β) σε 500 εκατομμύρια τονοχιλιόμετρα ή σε 200 εκατομμύρια επιβατοχιλιόμετρα (άρθρο 4 παράγραφος 2)), με δυνατότητα μεταγενέστερης προσαρμογής του μέσω της διαδικασίας στο πλαίσιο επιτροπής. Οι αλλαγές αυτές διασαφηνίζουν πλήρως ποιες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις καλύπτονται από την απαίτηση υποβολής απλουστευμένων εκθέσεων και διασφαλίζουν την ομοιογενέστερη κάλυψη της αγοράς σε όλα τα κράτη μέλη.

*Κοινοποίηση εμπιστευτικών στοιχείων (άρθρο 7 παράγραφος 1)): η Επιτροπή αρχικά επιθυμούσε να κοινοποιούνται όλα ανεξαιρέτως τα εμπιστευτικά στοιχεία εκτός και αν υπήρχε ρητή απαγόρευση εκ μέρους της επιχείρησης που τα υπέβαλε. Η "εξ ορισμού" κοινοποίηση αυτή ήταν αντίθετη με το τρέχον δίκαιο και τις τρέχουσες πρακτικές σε θέματα στατιστικών. Στο νέο κείμενο, τα εμπιστευτικά στοιχεία δεν θα κοινοποιούνται εξ ορισμού. Ωστόσο, τα κράτη μέλη οφείλουν να ζητούν τη συγκατάθεση των επιχειρήσεων για ενδεχόμενη κοινοποίηση όλων των εμπιστευτικών στοιχείων και να ενημερώνουν την Eurostat σχετικά με το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων αυτών.

*Έκθεση (άρθρο 9): στην έκθεση θα περιλαμβάνεται επίσης ανάλυση του αντίκτυπου της εμπιστευτικότητας στην ποιότητα των στατιστικών σχετικά με τις σιδηροδρομικές μεταφορές.

*Πρώτες περίοδοι αναφοράς (Παραρτήματα A-I): οι εν λόγω περίοδοι τροποποιήθηκαν (το έτος αναφοράς έγινε 2004 ή 2005) για όλους τους πίνακες με εξαίρεση τους πίνακες A1-A3, με σκοπό να δοθεί μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τον κανονισμό. Η παροχή στοιχείων για τους πίνακες A1-A3 θα ξεκινήσει το 2003 ώστε να διασφαλιστεί η συνοχή με τα στοιχεία που συγκεντρώνονται με βάση την οδηγία 80/1177/EΟΚ, που θα καταργηθεί την 1.1.2003.

*Παράρτημα A: η υποβολή στοιχείων για τη διαμετακόμιση στους πίνακες Α2-Α8 παύει να είναι υποχρεωτική εάν δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Ο πίνακας Α5 αποκτά προαιρετικό χαρακτήρα.

*Συνοχή με την οδηγία για την ασφάλεια των κοινοτικών σιδηροδρόμων (Παραρτήματα A, B, Γ, Δ και H): για να συγκεντρωθούν τα στοιχεία που απαιτούνται για την κατάρτιση των Κοινών Δεικτών Ασφάλειας που προβλέπονται στην προτεινόμενη οδηγία για την ασφάλεια των κοινοτικών σιδηροδρόμων (COM(2002) 21 τελικό), προστίθενται τέσσερις νέοι πίνακες για τις κινήσεις αμαξοστοιχιών (πίνακες A9, B2, Γ5 και Δ2), καθώς και μία επιπλέον κατηγορία ("πυρκαγιές σε τροχαίο υλικό") στον κατάλογο των τύπων ατυχημάτων που απαριθμούνται στο παράρτημα Η.

*Παράρτημα I: έγιναν διάφορες αλλαγές με σκοπό την άρση των επιφυλάξεων για την κοινοποίηση πληροφοριών που αφορούν τις επιμέρους σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. Η μεταβλητή που αφορά την επωνυμία της σιδηροδρομικής επιχείρησης (I1.3) έχει πλέον προαιρετικό χαρακτήρα (μεταβλητές αριθ. I1.3.1-4). Επιπλέον, σύμφωνα με την τροπολογία αριθ. 5 του Κοινοβουλίου, διαγράφονται οι πληροφορίες που αφορούν τη δραστηριοποίηση της σιδηροδρομικής επιχείρησης σε μετρό ή λοιπές αστικές αμαξοστοιχίες (μεταβλητή I1.2.5).

Όλες οι παραπάνω αλλαγές εγκρίνονται από την Επιτροπή επειδή αποσκοπούν στην εναρμόνιση της συλλογής στοιχείων με την οδηγία για την ασφάλεια των κοινοτικών σιδηροδρόμων, στη διασφάλιση της ρεαλιστικής κάλυψης των στοιχείων ή στην τήρηση των υφιστάμενων διατάξεων εμπιστευτικότητας.

Η επισυναπτόμενη δήλωση (Κεφάλαιο 5) της Επιτροπής για τη χρησιμοποίηση του επιπέδου ταξινόμησης NUTS2 στο Παράρτημα Ζ της πρότασης επισυνάπτεται στα συνοπτικά πρακτικά του Συμβουλίου.

Tο Συμβούλιο συμφωνεί με τη δήλωση της Επιτροπής.

3.4 Προβλήματα που ανέκυψαν

Λόγω της μονοπωλιακής διάρθρωσης της αγοράς σιδηροδρομικών μεταφορών, η Επιτροπή εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για τις διατάξεις εμπιστευτικότητας που εφαρμόζονται όσον αφορά την κοινοποίηση των στοιχείων. Ωστόσο, ακόμη και εάν οι αλλαγές του άρθρου 7 παράγραφος 1 και του Παραρτήματος Ι περιορίζουν τις δυνατότητες χρήσης και διάδοσης των στατιστικών στοιχείων, εξακολουθούν να είναι σύμφωνες με την αρχική πρόταση της Επιτροπής ή με το ισχύον δίκαιο και πρακτικές σε θέματα στατιστικών. Επομένως, η κοινή θέση εγκρίνεται από την Επιτροπή.

4 Συμπερασμα

Η Επιτροπή εκδίδει ευνοϊκή γνώμη για την κοινή θέση του Συμβουλίου.

5 Δηλωση

"ΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤ

Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη της τις μεθοδολογικές εξελίξεις και τις πρακτικές χρήσεις των στοιχείων με σκοπό την επανεξέταση της περιφερειακής κατανομής που πρέπει να χρησιμοποιείται για το Παράρτημα ΣΤ. Εάν κριθεί σκόπιμο, το Παράρτημα ΣΤ θα προσαρμοστεί σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 11."