P6_TA(2005)0138

Λαμπεντούσα

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη Λαμπεντούσα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την οικουμενική διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ιδίως το άρθρο της 14,

- έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων, και ιδίως το άρθρο 33, παράγραφος 1, το οποίο απαιτεί κατάλληλη εξέταση των επί μέρους περιπτώσεων και απαγορεύει την απέλαση και επαναπροώθηση προσώπων,

- έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και ιδίως το Πρωτόκολλο 4, άρθρο 4, σύμφωνα με το οποίο "οι ομαδικές απελάσεις αλλοδαπών απαγορεύονται",

- έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Βαρκελώνης, καθώς και το πρόγραμμα εργασίας που εγκρίθηκαν κατά την Ευρω-Μεσογειακή Διάσκεψη της 27ης και 28ης Νοεμβρίου 1995 και αποβλέπουν στην προώθηση της υπεράσπισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων στη ζώνη της Μεσογείου,

- έχοντας υπόψη το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης [1], και ιδίως το άρθρο 18 σχετικά με το δικαίωμα του ασύλου,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 6 της Συνθήκης ΕΕ και το άρθρο 63 της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη τις γραπτές ερωτήσεις Ε-2616/04 και Ε-0545/05,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 115, παράγραφος 5, του Κανονισμού του,

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Λαμπεντούσα, που βρίσκεται στο μέσο του διαύλου της Σικελίας, είναι ένα μικρό νησί έκτασης 20 τετρ. χλμ. που κατοικείται από 5500 κατοίκους και έχει εμφανή όρια στη δυνατότητά της να υποδεχθεί και να φιλοξενήσει τους μεγάλους αριθμούς μεταναστών και αιτούντων άσυλο που αποβιβάζονται τακτικά στις ακτές της, συχνά σε απελπιστικές συνθήκες,

Β. εκφράζοντας την ανησυχία του για τις συλλογικές απελάσεις μεταναστών στις οποίες προέβησαν οι ιταλικές αρχές μεταξύ Οκτωβρίου 2004 και Μαρτίου 2005, από τη νήσο Λαμπεντούσα της Ιταλίας προς τη Λιβύη,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UΝHCR) κατήγγειλε την απέλαση 180 ανθρώπων στις 17 Μαρτίου 2005 και δήλωσε ότι δεν ήταν καθόλου βάβαιο ότι η Ιταλία έλαβε τις απαραίτητες προφυλάξεις ώστε να βεβαιωθεί ότι δεν απελαύνει πραγματικούς πρόσφυγες προς τη Λιβύη, η οποία δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ασφαλής τόπος ασύλου· λαμβάνοντας υπόψη ότι η UΝHCR εκφράζει τη βαθιά της λύπη για την έλλειψη διαφάνειας εκ μέρους τόσο των ιταλικών όσο και των λιβυκών αρχών,

Δ. εκφράζοντας την ανησυχία του για την άρνηση των ιταλικών αρχών να επιτρέψουν στην UΝHCR την πρόσβαση στο κέντρο κράτησης της Λαμπεντούσα στις 15 Μαρτίου 2005, τη στιγμή που, σύμφωνα με την UΝHCR επέτρεψαν την εν λόγω πρόσβαση σε λιβύους αξιωματούχους,

Ε. εκφράζοντας τη βαθιά ανησυχία του για την τύχη εκατοντάδων αιτούντων άσυλο που επαναπροωθήθηκαν στη Λιβύη, δεδομένου ότι η χώρα αυτή δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση της Γενεύης για τους πρόσφυγες, δεν διαθέτει σύστημα ασύλου σε λειτουργία, δεν προσφέρει αποτελεσματικές εγγυήσεις στα δικαιώματα των προσφύγων και εφαρμόζει πρακτικές αυθαίρετης σύλληψης, κράτησης και απέλασης· λαμβάνοντας υπόψη ότι όσοι απελαύνονται αναγκάζονται συνήθως να φορέσουν χειροπέδες και αγνοούν τον τόπο προορισμού τους,

ΣΤ. εκφράζοντας την ανησυχία του για τη μεταχείριση και τις αξιοθρήνητες συνθήκες ζωής των κρατουμένων στα στρατόπεδα της Λιβύης, καθώς και για τους πρόσφατους μαζικούς επαναπατρισμούς αλλοδαπών από τη Λιβύη προς τις χώρες προέλευσής τους σε συνθήκες που δεν εξασφαλίζουν ούτε την αξιοπρέπεια ούτε την επιβίωσή τους· λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις πληροφορίες από λιβυκές πλευρές οι οποίες κάνουν λόγο για 106 θανάτους στη συνέχεια αυτών των απελάσεων,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη τη διμερή συμφωνία μεταξύ Ιταλίας και Λιβύης η οποία φέρεται ότι αναθέτει στις λιβυκές αρχές την επιτήρηση των μεταναστευτικών ρευμάτων και δεσμεύει τη χώρα να αποδέχεται εκ νέου πρόσωπα που επαναπροωθούνται από την Ιταλία,

Η. εκφράζοντας την ανησυχία του για την ανυπαρξία νομοθεσίας σχετικά με το δικαίωμα του ασύλου στην Ιταλία,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη την αίτηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων προς την Ιταλία, στις 6 Απριλίου 2005, για παροχή πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση στη Λαμπεντούσα, σε συνέχεια της αίτησης αριθ. 11593/05 που υπεβλήθη από ομάδα απελαθέντων μεταναστών,

1. καλεί τις ιταλικές αρχές και όλα τα κράτη μέλη να απέχουν από συλλογικές απελάσεις αιτούντων άσυλο και "λαθρομεταναστών" προς τη Λιβύη και άλλες χώρες, και να εξασφαλίζουν την ατομική εξέταση των αιτήσεων ασύλου και την τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης·

2. εκτιμά ότι οι συλλογικές απελάσεις μεταναστών από τις ιταλικές αρχές προς τη Λιβύη, συμπεριλαμβανομένης εκείνης της 17ης Μαρτίου 2005, αποτελούν παραβίαση της αρχής της μη επαναπροώθησης και ότι οι ιταλικές αρχές δεν τήρησαν τις διεθνείς τους υποχρεώσεις, δεδομένου ότι δεν βεβαιώθηκαν ότι η ζωή των προσώπων που απελαύνουν δεν απειλείται στις χώρες καταγωγής τους·

3. καλεί τις ιταλικές αρχές να εγγυηθούν στην UΝHCR την ελεύθερη πρόσβαση στο κέντρο κράτησης της Λαμπεντούσα και στους εκεί κρατουμένους που θα μπορούσαν να έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας·

4. καλεί την Επιτροπή, ως θεματοφύλακα των Συνθηκών, να μεριμνά για το σεβασμό του δικαιώματος ασύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τα άρθρα 6 της Συνθήκης ΕΕ και 63 της Συνθήκης ΕΚ, να θέσει τέρμα στις συλλογικές απελάσεις και να απαιτήσει από την Ιταλία καθώς και από τα άλλα κράτη μέλη να σέβονται τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από το δίκαιο της Ένωσης·

5. υπενθυμίζει την ανάγκη κοινοτικής πολιτικής για τη μετανάστευση και το άσυλο που να στηρίζεται στη διάνοιξη μονίμων διαύλων μετανάστευσης και στον ορισμό κοινών προτύπων προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο, όπως όρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε το 1999 και επιβεβαιώθηκε με το Πρόγραμμα της Χάγης·

6. εκφράζει έντονες επιφυλάξεις για την προσέγγιση ελάχιστου κοινού παρονομαστή η οποία ακολουθείται στο σχέδιο οδηγίας του Συμβουλίου για τις διαδικασίες ασύλου (CΟΜ(2002)0326) και καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν την ταχεία μεταφορά στο εθνικό τους δίκαιο της οδηγίας 2004/83/ΕΚ, για θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς των προσφύγων [2]·

7. καλεί την Επιτροπή να διεξαγάγει διαφανή διάλογο για το θέμα αυτό και, μεταξύ άλλων, να δημοσιοποιήσει τα αποτελέσματα της τεχνικής αποστολής του στη Λιβύη, το Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2004 για την παράνομη μετανάστευση·

8. καλεί τη Λιβύη να επιτρέψει την πρόσβαση σε διεθνείς παρατηρητές, να τερματίσει τις απελάσεις και τις αυθαίρετες συλλήψεις μεταναστών, να κυρώσει τη Σύμβαση της Γενεύης για τους πρόσφυγες και να αναγνωρίσει την εντολή της UΝHCR· ζητεί επίσης να δημοσιοποιηθεί κάθε συμφωνία επαναπροώθησης με τη Λιβύη·

9. ζητεί την αποστολή αντιπροσωπείας, απαρτιζόμενης από μέλη των αρμόδιων επιτροπών του, στο κέντρο προσφύγων της Λαμπεντούσα και στη Λιβύη, η οποία θα αξιολογήσει την έκταση του προβλήματος και θα ελέγξει τη νομιμότητα των πράξεψν των ιταλικών και λιβυκών αρχών·

10. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών, στην κυβέρνηση της Λιβύης, και στην Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες.

[1] ΕΕ C 364 της 18.12.2000, σ. 1.

[2] ΕΕ L 304 της 30.9.2004, σ. 12.

--------------------------------------------------