ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ όσον αφορά τη σύμβαση που καταρτίστηκε βάσει του άρθρου Κ.3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση για την επίδοση και την κοινοποίηση στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις (γιοθετήθηκε από το Συμβούλιο στις 26 Ιουνίου 1997) (97/C 261/03)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Οι συμβάσεις για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν ως στόχο τη δημιουργία κοινού δικαστικού χώρου, στα πλαίσια του οποίου οι πολίτες θα μπορούν να υποστηρίζουν τα δικαιώματά τους διαθέτοντας εγγυήσεις ισοδύναμες με εκείνες που τους παρέχουν τα δικαστήρια της χώρας τους.

Η ταχύτητα των διαδικασιών και η νομική ασφάλεια αποτελούν εν προκειμένω ουσιώδεις προϋποθέσεις τη στιγμή όπου η ανάπτυξη των συναλλαγών, οι οποίες άπτονται της ιδιωτικής σφαίρας ή των οικονομικών και πολιτισμικών σχέσεων, οδηγεί αναπόφευκτα σε πολλαπλασιασμό των διαφορών.

Η διαβίβαση από ένα κράτος μέλος σε άλλο των δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις για επίδοση και κοινοποίηση αποτελεί απαραίτητο κρίκο για την καλή διεξαγωγή μιας δίκης και πρέπει να διεξάγεται υπό προϋποθέσεις ικανοποιητικές.

2. Το Συμβούλιο των Υπουργών Δικαιοσύνης που συνεδρίασε στις 29 και 30 Οκτωβρίου 1993 έδωσε εντολή σε ομάδα εργασίας, επονομαζόμενη «ομάδα για την απλούστευση της διαβίβασης των πράξεων», να καταρτίσει μια πράξη για την απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών διαβίβασης των πράξεων μεταξύ των κρατών μελών. Από την εξέταση των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο που καταρτίστηκε τον Απρίλιο του 1992 υπό πορτογαλική προεδρία, σε συνεργασία με τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, είχε όντως αναδυθεί ένα σύστημα που χαρακτηριζόταν από μεγάλη πολυπλοκότητα, ανομοιογένεια και ανεπαρκή αποτελεσματικότητα.

Πράγματι, τα περισσότερα κράτη μέλη είναι μέρη στη σύμβαση της Χάγης, της 15ης Νοεμβρίου 1965, σχετικά με την επίδοση και την κοινοποίηση στο εξωτερικό δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις, αλλά και σε διμερείς ή περιφερειακές πράξεις, και αυτό οδήγησε σταδιακά σε μεγάλη σύγχυση ως προς τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται ή να προτιμώνται, πηγή τελικά λαθών ή αμφισβητούμενων επιλογών.

Από το 1993 η ολλανδική αντιπροσωπία υπέβαλε σχέδιο για την προσαρμογή του άρθρου IV του πρωτοκόλλου που επισυνάπτεται στη σύμβαση των Βρυξελλών, της 27ης Σεπτεμβρίου 1968, για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, άρθρο το οποίο αφορά την επίδοση και την κοινοποίηση των πράξεων μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ομάδα εργασίας διεξήγαγε τις πρώτες συζητήσεις για το σχέδιο αυτό, αργότερα δε η γερμανική προεδρία κατήρτισε ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με τη διαδικασία που ισχύει σε κάθε κράτος μέλος.

Τέλος, στις αρχές του 1995, η γαλλική προεδρία υπέβαλε ένα νέο σχέδιο που έχει ιδίως ως βάση τη δημιουργία ενός ενιαίου και υποχρεωτικού για τα κράτη μέλη μηχανισμού.

Με βάση τις προτάσεις των κρατών μελών και τα αποτελέσματα διαβούλευσης με νομομαθείς, η οποία πραγματοποιήθηκε κατόπιν πρωτοβουλίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, το σχέδιο προσανατολίστηκε προς μια λύση που επιτυγχάνει την εξισορρόπιση των διαφόρων προσανατολισμών.

Μετά το πέρας των εργασιών της ομάδας, το κείμενο του σχεδίου σύμβασης υποβλήθηκε από την ολλανδική προεδρία, σύμφωνα με το άρθρο Κ.6 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς εξέταση (1).

Στις 26 Μαΐου 1997, το Συμβούλιο κατάρτισε τη σύμβαση (2), η οποία υπογράφηκε την ίδια μέρα από τους αντιπροσώπους όλων των κρατών μελών.

3. Η νέα σύμβαση ισχύει μόνο μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης, με επιφύλαξη των συμφωνιών που υπάρχουν ή ενδέχεται να συναφθούν μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών και επιτρέπουν στενότερη συνεργασία μεταξύ τους, όπως προβλέπεται στο άρθρο Κ.7 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η σύμβαση εγγράφεται στο πνεύμα της σύμβασης της Χάγης του 1965, από την οποία παραλαμβάνει ορισμένες λύσεις, αλλά εισάγει καινοτομίες που στρέφονται γύρω από τέσσερις κύριους άξονες.

Καταρχάς για να αποφευχθούν οι καθυστερήσεις που είναι επακόλουθο της διαβίβασης των πράξεων μεταξύ διαδοχικών μεσολαβητών, θεσπίζει αμεσότερες σχέσεις μεταξύ των υπευθύνων για τη διαβίβαση και των προσώπων που είναι υπεύθυνα για να πραγματοποιήσουν ή να φροντίσουν για την επίδοση ή την κοινοποίησή τους.

Προβλέπει εν συνεχεία χρησιμοποίηση ορισμένων πρακτικών μέσων για να διευκολυνθεί το έργο των προσώπων αυτών, όπως είναι τα σύγχρονα μέσα διαβίβασης, ένα πλήρες και εύχρηστο έντυπο, καθώς και καταλόγους των υπηρεσιών λήψης που ορίζουν τα κράτη.

Άλλωστε, προκειμένου να διασφαλιστούν τα δικαιώματα των μερών, θεσπίζει ιδίως πρωτότυπες ρυθμίσεις σχετικά με τη μετάφραση των πράξεων.

Συγκροτεί επιπλέον εκτελεστική επιτροπή στην οποία ανατίθεται η μέριμνα για την καλή λειτουργία της σύμβασης, την κατάρτιση και ενημέρωση εγχειριδίου σχετικά με τις υπηρεσίες λήψης και την εκπόνηση γλωσσαρίου χρήσιμων νομικών όρων, καθώς και διατύπωση προτάσεων προκειμένου να βελτιωθεί η εφαρμογή των διατάξεων της σύμβασης ή να τροποποιηθεί το περιεχόμενό της.

Ως επιστέγασμα της προσπάθειας καταρτίστηκε πρωτόκολλο σχετικά με την ερμηνεία της σύμβασης από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, με πρότυπο το πρωτόκολλο, της 3ης Ιουνίου 1971, για την ερμηνεία από το Δικαστήριο της σύμβασης των Βρυξελλών, της 27ης Σεπτεμβρίου 1968.

Δεδομένου ότι η επίδοση και η κοινοποίηση των πράξεων αναφέρεται στο άρθρο 20 της σύμβασης των Βρυξελλών και στο άρθρο IV του επισυναπτόμενου στη σύμβαση αυτή πρωτοκόλλου, θα πρέπει να σχεδιαστεί η προσαρμογή τους.

Η παρούσα σύμβαση, η οποία αποτελεί την πρώτη υλοποίηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις, που θεσπίζεται στον τίτλο VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να επιτρέψει την ενίσχυση των δεσμών που υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών.

Εναπόκειται στους νομικούς και τους νομομαθείς να διασφαλίσουν την επιτυχία.

ΤΙΤΛΟΣ 1

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής

1. Το άρθρο 1 παράγραφος 1 καθορίζει το πεδίο εφαρμογής της σύμβασης. Αναφέρει ότι η σύμβαση διέπει τις σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη διαβίβαση των πράξεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

Οι σχέσεις μεταξύ της σύμβασης αυτής και των άλλων συμφωνιών ή ρυθμίσεων που έχουν συναφθεί από δύο ή περισσότερα κράτη μέλη ρυθμίζονται από το άρθρο 20. Πρέπει, συνεπώς, να γίνει παραπομπή στις επεξηγήσεις που δίδονται σχετικά με το άρθρο αυτό.

Εξάλλου η σύμβαση αφορά τη διαβίβαση των δικαστικών και εξωδίκων πράξεων με σκοπό την επίδοση ή την κοινοποίηση. Η σύμβαση δεν δίνει ορισμό της έννοιας των δικαστικών και εξωδίκων πράξεων.

Ως δικαστικές πράξεις νοούνται προφανώς οι πράξεις που συνδέονται με δικαστική διαδικασία. Ως προς τις εξώδικες πράξεις δεν είναι δυνατό να δοθεί ακριβής ορισμός. Μπορεί να θεωρηθεί ότι πρόκειται για πράξεις που έχουν καταρτισθεί από δημόσιο λειτουργό, όπως μια συμβολαιογραφική πράξη ή μια πράξη δικαστικού επιμελητή, ή για πράξεις που έχουν καταρτισθεί από επίσημη αρχή του κράτους μέλους ή ακόμα για πράξεις που λόγω της φύσεώς τους δικαιολογείται η διαβίβαση και η γνωστοποίησή τους στους παραλήπτες τους σύμφωνα με επίσημη διαδικασία.

Τέλος όσον αφορά τις αστικές και εμπορικές υποθέσεις, η σύμβαση, όπως πολυάριθμες άλλες συμφωνίες που χρησιμοποιούν αυτούς τους όρους, δεν δίνει κανέναν ορισμό ούτε παραπέμπει σε ορισμό που δίδεται από τη νομοθεσία του κράτους διαβίβασης ή του κράτους παραλαβής.

Προκειμένου να επιτευχθεί συνοχή μεταξύ των διαφόρων συμβάσεων που συνάπτονται στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα ήταν χρήσιμο να υπομνησθεί η ερμηνεία της εννοίας των αστικών και εμπορικών υποθέσεων που δίνει το Δικαστήριο, το οποίο θεσπίζει την αρχή ενός ορισμού αυτόνομου, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους και την οικονομία της σύμβασης καθώς και τις γενικές αρχές που απορρέουν από το σύνολο των εθνικών νομικών συστημάτων. Ωστόσο, οι αστικές ή εμπορικές υποθέσεις δεν περιορίζονται στο θεματικό πεδίο εφαρμογής της σύμβασης των Βρυξελλών του 1968.

Αποκλείονται πρωταρχικά από τις αστικές και εμπορικές υποθέσεις οι ποινικές και φορολογικές υποθέσεις, αλλά όχι οι αστικές αγωγές που κρίνονται στο πλαίσιο αυτών των υποθέσεων. Πρέπει, ωστόσο, να γίνει μια ευέλικτη εκτίμηση αυτών των όρων ώστε να διασφαλιστούν τα δικαιώματα των διαδίκων και ιδίως τα δικαιώματα της υπεράσπισης.

2. Η παράγραφος 2 εισήχθη στο άρθρο 1 για να απαλλάξει το κράτος μέλος παραλαβής από κάθε ευθύνη ως προς την επίδοση και την κοινοποίηση μιας πράξης όταν δεν είναι γνωστή η διεύθυνση του παραλήπτη.

Ωστόσο, δεν απαλλάσσει την υπηρεσία του κράτους μέλους παραλαβής, που θα λάβει μια αίτηση επίδοσης ή κοινοποίησης πράξης προς παραλήπτη του οποίου η διεύθυνση είναι πλημμελής ή ανακριβής, από την υποχρέωση να πραγματοποιήσει έρευνες με μέσα που βρίσκονται στη διάθεσή της.

Εάν η διεύθυνση του παραλήπτη δεν μπορεί να εντοπισθεί, παρά την προσφυγή στα μέσα αυτά, η πράξη θα πρέπει να επιστραφεί, το συντομότερο δυνατό, στην υπηρεσία διαβίβασης.

Άρθρο 2 Υπηρεσίες διαβίβασης και υπηρεσίες λήψης

Οι διατάξεις του άρθρου 2 θεσπίζουν την αρχή της απευθείας διαβίβασης των πράξεων με σκοπό την επίδοση ή την κοινοποίηση μεταξύ αποκεντρωμένων υπηρεσιών. Το σύστημα αυτό, το οποίο αποτελεί μια νέα πρόοδο στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών, συνιστά μια από τις ουσιώδεις καινοτομίες της σύμβασης.

Πράγματι, ενώ για να θεραπευθεί η βραδύτητα των διαβιβάσεων μέσω της διπλωματικής οδού, που είναι οι μόνες που μπορούν να εφαρμοστούν μεταξύ κρατών που δεν συνδέονται με σχετικές συμβάσεις, οι περισσότερες από τις υπάρχουσες συμφωνίες ορίζουν κεντρικές αρχές υπεύθυνες για τη διαβίβαση των πράξεων στους παραλήπτες τους, συχνά με διαδοχικές βαθμίδες, η σύμβαση επιδιώκει τη κατάργηση των ενδιάμεσων σταδίων μεταξύ της αποστολής μιας πράξης στο κράτος μέλος διαβίβασης και της επίδοσης ή της κοινοποίησης στο κράτος μέλος παραλαβής.

Εναπόκειται, επομένως, στα κράτη μέλη να ορίσουν τους δημόσιους λειτουργούς, δικαστικές ή διοικητικές αρχές, ή άλλα πρόσωπα που διαθέτουν αρμοδιότητες και μέσα ώστε να διεκπεραιώσουν την αποστολή που αναθέτει η σύμβαση στις υπηρεσίες διαβίβασης και τις υπηρεσίες λήψης. Η σύμβαση δεν υποχρεώνει εντούτοις τα κράτη μέλη να παράσχουν αυτά τα μέσα στις ιδιωτικές υπηρεσίες που ενδεχομένως θα ορίσουν.

Τα κράτη μέλη έχουν επίσης την ευχέρεια να ορίσουν μία μόνο υπηρεσία η οποία θα ασκεί, στην ίδια εδαφική περιφέρεια, καθήκοντα υπηρεσίας διαβίβασης και υπηρεσίας λήψης, ή αντίθετα να ορίσουν διαφορετικές υπηρεσίες.

Τα ομοσπονδιακά κράτη, καθώς και τα κράτη με πλείονα νομικά συστήματα και τα κράτη που έχουν αυτόνομες εδαφικές μονάδες, έχουν την ευχέρεια να ορίσουν περισσότερες της μιας υπηρεσίες.

Ωστόσο, κατ' εξαίρεση από την αρχή της αποκέντρωσης, μπορούν επίσης να δηλώσουν ότι ορίζουν, για ολόκληρο το έδαφός τους, μία μόνο υπηρεσία με καθήκοντα υπηρεσίας διαβίβασης και μία μόνο υπηρεσία με καθήκοντα υπηρεσίας λήψης, ή ακόμα μία και μόνη υπηρεσία υπεύθυνη για τα δύο καθήκοντα. Ωστόσο, ο ορισμός μιας και μόνης υπηρεσίας από τα κράτη αυτά δεν θα πρέπει να δώσει λαβή σε καθυστέρηση της εφαρμογής των διαδικασιών επίδοσης και κοινοποίησης.

Ο διορισμός αυτών των κεντρικών υπηρεσιών ισχύει για περίοδο πέντε ετών. Πράγματι η εκτελεστική επιτροπή, η οποία ιδρύεται με το άρθρο 18, είναι υπεύθυνη να εξετάζει τη λειτουργία των αποκεντρωμένων υπηρεσιών και να εξασφαλίζει την αποτελεσματικότητά τους. Τα κράτη μέλη που έχουν ορίσει μια κεντρική υπηρεσία μπορούν, κατόπιν αξιολόγησης των πληροφοριών που συλλέγονται εν προκειμένω, να προτιμήσουν εν συνεχεία να ορίσουν αποκεντρωμένες υπηρεσίες και αυτό λόγω των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται στα κράτη μέλη που επέλεξαν, εξαρχής, το σύστημα της αποκέντρωσης. Η δήλωση μπορεί πάντως να ανανεώνεται ανά πενταετία.

Εξάλλου, σύμφωνα με την παράγραφο 4, τα κράτη υποχρεούνται, πριν από την έναρξη ισχύος της σύμβασης έναντι αυτών, να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες λήψης που έχουν ορίσει, τις οποίες θα πρέπει να διαθέτουν οι υπηρεσίες διαβίβασης των άλλων κρατών μελών για να τους διαβιβάζουν πράξεις.

Οι αρχές που ορίζονται από τα κράτη μέλη θα διαθέτουν ένα εγχειρίδιο, το οποίο θα περιέχει όλες τις χρήσιμες ενδείξεις, θα καταρτίζεται δε και θα ενημερώνεται κατ' έτος από την εκτελεστική επιτροπή κατ' εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 18 της σύμβασης.

Άρθρο 3 Κεντρική αρχή

Για να μπορούν οι υπηρεσίες διαβίβασης και οι υπηρεσίες λήψης να διευθετούν τις δυσχέρειες που ενδέχεται να ανακύψουν κατά την εφαρμογή της σύμβασης, οι οποίες δεν θα μπορούσαν να επιλυθούν με επαφές στο επίπεδό τους, η σύμβαση προέβλεψε τη δημιουργία κεντρικών αρχών που θα είναι υπεύθυνες για την επίλυση αυτών των δυσχερειών με απευθείας σύνδεση μεταξύ υπηρεσίας διαβίβασης, αφενός, και κεντρικής υπηρεσίας του κράτους παραλαβής, αφετέρου.

Έτσι το στοιχείο α) προβλέπει τη δυνατότητα της υπηρεσίας διαβίβασης να ζητά πληροφορίες από την κεντρική αρχή άλλου κράτους. Το αίτημα θα μπορούσε να αφορά, επί παραδείγματι, προσδιορισμό της υπηρεσίας λήψης στην οποία πρέπει να απευθυνθεί μια πράξη με σκοπό την επίδοση ή την κοινοποίηση, όταν οι πληροφορίες που διαθέτει η υπηρεσία διαβίβασης είναι ανεπαρκείς.

Το στοιχείο β) μπορεί να αναφέρεται σε μια ειδική περίπτωση ή σε γενικότερες δυσκολίες. Έτσι μια υπηρεσία διαβίβασης θα μπορεί να απευθύνεται στην κεντρική αρχή άλλου κράτους μέλους εάν έχει διαβιβάσει μια πράξη σε υπηρεσία λήψης του κράτους μέλους αυτού από μακρού, αλλά δεν κατόρθωσε, παρά τις επανειλημμένες αιτήσεις, να λάβει πληροφορίες για τη συνέχεια που είχε η διαβίβαση. Θα μπορεί επίσης να επισημαίνει στην κεντρική αρχή της επαναλαμβανόμενες δυσχέρειες που αντιμετωπίζει στις σχέσεις της με κάποια από τις υπηρεσίες λήψης.

Το στοιχείο γ), το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα να ζητηθεί από την κεντρική αρχή του κράτους μέλους παραλαβής να διαβιβάσει μια πράξη στην αρμόδια υπηρεσία λήψης με σκοπό την επίδοση ή την κοινοποίησή της, πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τη διατύπωσή του μόνο «εκτάκτως». Όντως, δεν εμπίπτει καταρχήν στις αρμοδιότητες της κεντρικής αρχής να επεξεργάζεται απευθείας τις αιτήσεις διαβίβασης, κάτι που πρέπει να κάνει η υπηρεσία λήψης.

Άλλωστε, η σύμβαση περιέχει ορισμένες διατάξεις που επιτρέπουν στις υπηρεσίες διαβίβασης και στις υπηρεσίες λήψης να διευθετούν τις δυσχέρειες που ανακύπτουν λόγω κάποιας αίτησης επίδοσης ή κοινοποίησης, οι οποίες πρέπει να εφαρμοσθούν πριν από την προσφυγή στην κεντρική αρχή.

Έτσι η απλή αδυναμία να προσδιοριστεί η υπηρεσία λήψης που είναι κατά τόπο αρμόδια δεν πρέπει να οδηγεί στη διαβίβαση της πράξης στην κεντρική αρχή αλλά σε αίτηση πληροφοριών κατ' εφαρμογή του στοιχείου α) του άρθρου 3.

Εξάλλου εάν δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί η διεύθυνση του παραλήπτη ή εάν η διεύθυνση που δόθηκε είναι εσφαλμένη και δεν επιτρέπει στην υπηρεσία λήψης να δώσει συνέχεια σε αίτηση επίδοσης ή κοινοποίησης, η πράξη δεν πρέπει επ' ουδενί να διαβιβαστεί στην κεντρική αρχή. Η κατάσταση είναι ακριβώς αυτή που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 1 της σύμβασης, σύμφωνα με την οποία η σύμβαση δεν ισχύει όταν η διεύθυνση του παραλήπτη είναι άγνωστη.

Θα μπορούσε, αντίθετα, να δικαιολογήσει τη διαβίβαση μιας πράξης στην κεντρική αρχή η παντελής έλλειψη απαντήσεως, παρά τις επανειλημμένες αιτήσεις και την παρέλευση εύλογης προθεσμίας, όσον αφορά την κατά τόπο αρμόδια υπηρεσία λήψης για την επίδοση ή κοινοποίηση μιας πράξης.

Γενικότερα, η διαβίβαση μιας πράξης στην κεντρική αρχή του κράτους μέλους παραλαβής θα μπορούσε να γίνει δεκτή π.χ. σε περίπτωση καταστροφής από πυρκαγιά δικαστηρίου, υπηρεσία του οποίου έχει ορισθεί ως υπηρεσία λήψης, ή ακόμη σε περίπτωση πλήρους παράλυσης των υπηρεσιών του κράτους μέλους παραλαβής στην περιοχή όπου η πράξη πρέπει να επιδοθεί ή να κοινοποιηθεί λόγω γενικής απεργίας ή φυσικής καταστροφής.

Εν πάση περιπτώσει, εναπόκειται στην υπηρεσία διαβίβασης να προσδιορίσει, στο πνεύμα των προσανατολισμών αυτών, κατά πόσο πληρούνται οι έκτακτες περιστάσεις που δικαιολογούν τη διαβίβαση της πράξης στην κεντρική αρχή του κράτους παραλαβής.

Η εκτελεστική επιτροπή θα μεριμνά για την εφαρμογή του άρθρου 3 στοιχείο γ), σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2.

Τέλος θα ήταν σκόπιμο, για τα κράτη που είναι μέρη στη σύμβαση της Χάγης, της 15ης Νοεμβρίου 1965, να ορίζουν, ως κεντρική αρχή, την κεντρική αρχή που έχουν ορίσει κατ' εφαρμογή του άρθρου 2 της εν λόγω σύμβασης.

ΤΙΤΛΟΣ II ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Τμήμα 1 Διαβίβαση και επίδοση ή κοινοποίηση των δικαστικών πράξεων

Το τμήμα αυτό καθορίζει τους κανόνες που εφαρμόζονται στην κύρια οδό διαβίβασης των πράξεων που προβλέπεται στη σύμβαση.

Άρθρο 4 Διαβίβαση πράξεων

1. Για την ταχύτερη εφαρμογή όλης της διαδικασίας διαβίβασης και επίδοσης ή κοινοποίησης της πράξης, η υπηρεσία διαβίβασης πρέπει να πράξει τα αναγκαία ώστε η πράξη να αποστέλλεται απευθείας στην αρμόδια για την παραλαβή υπηρεσία και το συντομότερο δυνατό. Προκειμένου να προσδιορίσει την υπηρεσία λήψης που είναι αρμόδια να παραλάβει την πράξη λόγω της διεύθυνσης του παραλήπτη, η υπηρεσία διαβίβασης αναφέρεται στο εγχειρίδιο που καταρτίζει η εκτελεστική επιτροπή.

2. Η σύμβαση δεν καταρτίζει τον κατάλογο των μέσων διαβίβασης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Επιτρέποντας αντίθετα την προσφυγή σε κάθε πρόσφορο μέσο, επιτρέπει την επιλογή ανάλογα με τις διαδικασίες του εσωτερικού δικαίου, τις συγκεκριμένες περιστάσεις και τους τρόπους σύνδεσης που μπορούν να εφαρμοσθούν με την αρμόδια υπηρεσία λήψης.

Αυτή η ευελιξία ως προς τα εφαρμοστέα μέσα δεν πρέπει ωστόσο να ζημιώνει τον παραλήπτη της πράξης. Για το λόγο αυτό η σύμβαση προβλέπει ότι το παραληφθέν κείμενο πρέπει να συμπίπτει απολύτως με εκείνο που διαβιβάσθηκε και ότι όλες οι ενδείξεις του πρέπει να είναι ευανάγνωστες. Εάν δεν συμβαίνει αυτό, οι πράξεις θα πρέπει να επιστραφούν πάραυτα στην υπηρεσία διαβίβασης συνοδευόμενες από το έντυπο με τίτλο «Βεβαίωση επιστροφής της αίτησης και της πράξης» το οποίο θα έχει συμπληρωθεί δεόντως.

Το εγχειρίδιο σχετικά με το κράτος μέλος παραλαβής θα επιτρέπει στην υπηρεσία διαβίβασης να ενημερώνεται για τα μέσα που μπορεί να εφαρμόσει στις σχέσεις της με τις υπηρεσίες λήψης του κράτους μέλους αυτού. Κατά την ετήσια ενημέρωση του εγχειριδίου, θα μπορούν να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματοποιηθείσες τεχνικές καινοτομίες καθώς και τα μέσα που έχουν γίνει πρόσφατα δεκτά από τις υπηρεσίες λήψης.

3. Οι πράξεις που θα διαβιβάζονται από την υπηρεσία διαβίβασης πρέπει να συνοδεύονται από έντυπο, καταρτιζόμενο κατά το υπόδειγμα της αίτησης επίδοσης ή κοινοποίησης που προσαρτάται στη σύμβαση και που υπάρχει, συνεπώς, σε όλες τις γλώσσες.

Η σύμβαση δεν περιέχει κανένα κανόνα σχετικά με τη γλώσσα στην οποία πρέπει να έχουν συνταχθεί οι προτυπωθείσες ενδείξεις του εντύπου. Οι υπηρεσίες διαβίβασης είναι επομένως ελεύθερες να χρησιμοποιούν έντυπα στην επίσημη γλώσσα τους ή στην επίσημη γλώσσα της υπηρεσίας λήψης ή στη γλώσσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την οποία το κράτος παραλαβής έχει δηλώσει ότι δέχεται κατ' εφαρμογή της παραγράφου 3.

Άλλωστε, η υπηρεσία διαβίβασης θα πρέπει να συμπληρώνει το έντυπο χρησιμοποιώντας την επίσημη γλώσσα ή μία από τις επίσημες γλώσσες του κράτους παραλαβής ή τη γλώσσα την οποία αυτό δέχεται κατ' εφαρμογή της παραγράφου 3. Η υπηρεσία διαβίβασης θα μπορεί να προσδιορίσει ποια γλώσσα μπορεί να χρησιμοποιηθεί προς τούτο αναφερόμενη στο εγχειρίδιο, το οποίο θα αναγράφει:

α) αφενός:

- είτε ότι χρησιμοποιείται μόνο η επίσημη γλώσσα του κράτους παραλαβής

- είτε ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι διάφορες επίσημες γλώσσες του κράτους παραλαβής

- είτε εκείνη από τις επίσημες γλώσσες του κράτους παραλαβής η οποία πρέπει να χρησιμοποιηθεί λόγω της διεύθυνσης του παραλήπτη 7

β) αφετέρου:

- μια άλλη γλώσσα κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης την οποία το κράτος παραλαβής δήλωσε ότι δέχεται.

Η υπηρεσία λήψης θα μπορεί να χρησιμοποιήσει, κατ' επιλογή, την ενδεδειγμένη γλώσσα που αναφέρεται στο ανωτέρω στοιχείο α) ή τη γλώσσα που αναφέρεται στο ανωτέρω στοιχείο β).

Θα πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι περισσότερες ενδείξεις που πρέπει να αναγράφονται στο έντυπο, το οποίο προσαρτάται στη σύμβαση, δεν απαιτούν μετάφραση και ότι η εκτελεστική επιτροπή θα είναι υπεύθυνη να εκπονήσει ένα γλωσσάριο που θα περιέχει σε όλες τις γλώσσες της Ένωσης τους κυριότερους νομικούς όρους που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για τη συμπλήρωση του εντύπου.

4. Η απαλλαγή από την υποχρέωση επικύρωσης προβλέπεται από πολυάριθμες συμβάσεις. Δεν γίνεται λόγος βεβαίως, εκ προοιμίου στα πλαίσια της Ένωσης, να απαιτείται η επικύρωση των εγγράφων που διαβιβάζονται με μόνο σκοπό την επίδοση ή την κοινοποίηση.

Το άρθρο 49 της σύμβασης των Βρυξελλών, της 27ης Σεπτεμβρίου 1968, ορίζει επιπλέον ότι καμία επικύρωση εγγράφων ή ανάλογη διατύπωση δεν μπορεί να απαιτηθεί από δικαστήριο κράτους μέλους στο οποίο υποβάλλεται αίτηση για την εκτέλεση αποφάσεως που εκδόθηκε σε άλλο κράτος μέλος.

5. Η παράγραφος αυτή που προβλέπει τη δυνατότητα να αποστέλλεται η πράξη εις διπλούν στην υπηρεσία λήψης και να ζητείται η επιστροφή ενός αντιγράφου φαίνεται να εφαρμόζεται μόνο σε περίπτωση διαβίβασης των πράξεων με παραδοσιακά μέσα όπως το ταχυδρομείο. Η πρακτική θα πρέπει πάντως να προσαρμοσθεί σε συνάρτηση με τα άλλα μέσα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον, παράλληλα με την καθιέρωσή τους.

Το έντυπο αιτήσεως που διαβιβάζεται μαζί με την πράξη επιτρέπει στην υπηρεσία διαβίβασης να παράσχει στην υπηρεσία λήψης τις κατάλληλες ενδείξεις.

Άρθρο 5 Μετάφραση της πράξης

1. Όταν μια πράξη πρέπει να διαβιβαστεί σε άλλο κράτος μέλος για επίδοση ή κοινοποίησή της, η υπηρεσία διαβίβασης ενημερώνει τον αιτούντα ότι ο παραλήπτης μπορεί να αρνηθεί να παραλάβει την πράξη λόγω της γλώσσας που έχει χρησιμοποιηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 8 της σύμβασης.

Η σύμβαση δεν προβλέπει καμία διάταξη σχετικά με τις νομικές συνέπειες που μπορεί να προκύψουν από την άρνηση παραλαβής μιας πράξης λόγω της γλώσσας που έχει χρησιμοποιηθεί και επαφίεται στα αρμόδια δικαστήρια να αποφασίσουν σχετικά.

Η υπηρεσία διαβίβασης πρέπει, επομένως, να επιστήσει την προσοχή του αιτούντος στους κινδύνους που θα μπορούσαν να ανακύψουν σε σχέση με τις προθεσμίες, την αποτελεσματικότητα ή την ομαλότητα της διαδικασίας, εάν δεν γίνει η μετάφραση που θα μπορούσε να αποδειχθεί απαραίτητη.

2. Εάν ο αιτών επιλέξει να μεταφράσει την πράξη, θα πρέπει να προκαταβάλει τα έξοδα μετάφρασης, αλλά ο κανόνας αυτός δεν απαγορεύει, εφόσον αυτό προβλέπεται από το δίκαιο του κράτους μέλους στο οποίο διεξάγεται η διαδικασία, να ληφθεί αργότερα απόφαση σχετικά με την ανάληψη των εξόδων και να επιτραπεί ενδεχομένως η επιστροφή στον αιτούντα τμήματος ή του συνόλου του ποσού που δαπανήθηκε.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο όρος «αιτών» αναφέρεται, σε κάθε περίπτωση, στο μέρος που ενδιαφέρεται για τη διαβίβαση της πράξης. Δεν μπορεί, συνεπώς, να πρόκειται για το δικαστήριο.

Άρθρο 6 Παραλαβή της πράξης από την υπηρεσία λήψης

1. Σκοπός των διατάξεων της παραγράφου αυτής είναι να εξασφαλισθεί η ενημέρωση της υπηρεσίας διαβίβασης ως προς την παραλαβή των διαβιβαζομένων πράξεων από την υπηρεσία λήψης. Δίνεται έμφαση στην ταχύτητα της απάντησης που πρέπει να απευθύνει η υπηρεσία λήψης εφόσον τίθεται η αρχή της αποστολής αποδεικτικού παραλαβής το συντομότερο δυνατό και με το ταχύτερο μέσο. Οι υπηρεσίες λήψης θα πρέπει, επομένως, να προσπαθούν να απευθύνουν το αποδεικτικό στις υπηρεσίες διαβίβασης αμέσως μετά την παραλαβή των πράξεων.

Αρκεί για την υπηρεσία λήψης να επιστρέψει στην υπηρεσία διαβίβασης αντίγραφο του εντύπου αίτησης επίδοσης ή κοινοποίησης που διαβιβάζεται μαζί με τις πράξεις, αφού συμπληρωθεί το μέρος «Αποδεικτικό παραλαβής» (κεφάλαιο 8 του εντύπου).

Η παραλαβή του αποδεικτικού επιτρέπει στην υπηρεσία διαβίβασης να βεβαιωθεί ότι το έγγραφο που διαβίβασε έφθασε όντως στην αρμόδια υπηρεσία λήψης.

Η μη παραλαβή του αποδεικτικού εντός ευλόγων προθεσμιών μετά τη λήξη της προθεσμίας των επτά ημερών θα μπορούσε αντίθετα να αποτελέσει ένδειξη για την υπηρεσία διαβίβασης ότι οι πράξεις απωλέσθηκαν και ότι πρέπει να επαναλάβει την αποστολή, με κίνδυνο να προκληθεί σύγχυση μεταξύ των διαφόρων αποστολών.

2. Σκοπός της παραγράφου αυτής είναι να αποφευχθεί η επιστροφή της πράξης και της αίτησης επίδοσης ή κοινοποίησης στην υπηρεσία διαβίβασης, όταν η απλή συλλογή πληροφοριών ή συμπληρωματικών στοιχείων θα επέτρεπε να διευθετηθούν οι δυσχέρεις που εμποδίζουν την υπηρεσία λήψης να προβεί ή να φροντίσει αμέσως για την επίδοση ή κοινοποίηση.

3. Η παράγραφος αυτή εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου η υπηρεσία λήψης δεν μπορεί να δώσει καμία συνέχεια στην αίτηση επίδοσης ή κοινοποίησης ούτε καν μετά την παραλαβή πληροφοριών ή συμπληρωματικών στοιχείων.

Προβλέπονται δύο περιπτώσεις 7 η περίπτωση αίτησης που δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της σύμβασης και η περίπτωση αδυναμίας να πραγματοποιηθεί η επίδοση ή κοινοποίηση επειδή δεν τηρήθηκαν οι τυπικές προϋποθέσεις που προβλέπει η σύμβαση.

Η πρώτη περίπτωση αφορά για παράδειγμα αίτηση επίδοσης ή κοινοποίησης που αναφέρεται σε πράξη φορολογικού χαρακτήρα.

Η δεύτερη περίπτωση θα μπορούσε να καλύπτει για παράδειγμα τις αιτήσεις που αναφέρονται σε πράξεις δυσανάγνωστες ή, αντίθετα, σε έγγραφα που δεν συνοδεύονται από αίτηση ή σε αίτηση που αφορά παραλήπτη του οποίου δεν έχει εντοπιστεί η διεύθυνση.

Αυτή η παράγραφος θα μπορούσε να παραπέμπει, εξάλλου, στην παντελή έλλειψη απάντησης, τουλάχιστον εντός εύλογης προθεσμίας, στην αίτηση πληροφοριών ή συμπληρωματικών στοιχείων που υπέβαλε η υπηρεσία λήψης κατ' εφαρμογή της παραγράφου 2.

Πρέπει επίσης να επιστρέφονται στην υπηρεσία διαβίβασης οι αιτήσεις που απευθύνθηκαν εκ παραδρομής σε υπηρεσία λήψης άλλου κράτους μέλους από εκείνο στο έδαφος του οποίου διαμένει ο παραλήπτης, καθώς και εκείνες που απαιτούν επίδοση ή κοινοποίηση με ιδιαίτερο τύπο ασυμβίβαστο προς το τοπικό δίκαιο.

4. Σκοπός των διατάξεων της παραγράφου αυτής είναι επίσης να αποφευχθεί η επιστροφή των πράξεων στην υπηρεσία διαβίβασης με μόνο λόγο ότι η υπηρεσία λήψης που τις έλαβε δεν είναι η κατά τόπο αρμόδια στο κράτος μέλος παραλαβής. Προβλέπουν κατά συνέπεια την επαναδιαβίβαση της πράξης από την αναρμόδια υπηρεσία λήψης στην αρμόδια υπηρεσία του ίδιου κράτους μέλους.

Η επαναδιαβίβαση πρέπει να γίνεται υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 4, δηλαδή απευθείας και το συντομότερο δυνατό, με κάθε πρόσφορο μέσο. Λόγω της καθυστέρησης που προκαλείται από την ανάγκη δεύτερης διαβίβασης, αυτή πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη επιμέλεια.

Εξάλλου, για να μην αγνοεί η υπηρεσία διαβίβασης την επαναδιαβίβαση, η σύμβαση προβλέπει ότι η αναρμόδια υπηρεσία λήψης η οποία επαναδιαβίβασε την πράξη καθώς και η αρμόδια υπηρεσία λήψης αποστέλλουν αμφότερες σχετική ειδοποίηση στην υπηρεσία διαβίβασης.

Η κατά τόπο αρμόδια υπηρεσία πρέπει να ειδοποιεί την υπηρεσία διαβίβασης αμέσως μόλις λάβει την πράξη ή το αργότερο εντός επτά ημερών και με το ταχύτερο μέσο, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1.

Άρθρο 7 Επίδοση ή κοινοποίηση των πράξεων

1. Η υπηρεσία λήψης ενημερώνεται για τον τύπο της επίδοσης ή κοινοποίησης που ζητήθηκε με τις ενδείξεις που αναγράφει στο έντυπο αίτησης η υπηρεσία διαβίβασης.

Εάν ο τύπος της αιτούμενης επίδοσης ή κοινοποίησης είναι ασυμβίβαστος με τη νομοθεσία του κράτους παραλαβής, η πράξη πρέπει να επιδοθεί ή να κοινοποιηθεί σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται από το δίκαιο του κράτους παραλαβής εάν το έχει ζητήσει η υπηρεσία διαβίβασης. Η ίδια λύση πρέπει να δίδεται όταν κανένας ιδιαίτερος τύπος δεν έχει ζητηθεί από την υπηρεσία διαβίβασης.

Η αίτηση αυτή μπορεί να διατυπωθεί στο σημείο 5.2.1 του εντύπου.

2. Η παράγραφος αυτή επιβάλλει στην υπηρεσία λήψης υποχρέωση ταχείας εφαρμογής της διαδικασίας επίδοσης ή κοινοποίησης. Αυτή πρέπει να προβεί ή να μεριμνήσει αμέσως για τις αναγκαίες ενέργειες. Ωστόσο, λόγω των δυσχερειών που μπορεί να εμφανιστούν, προβλέφθηκε μια προθεσμία ενός μήνα η οποία θεωρείται αρκετή για να μπορέσει να ολοκληρωθεί η διαδικασία επίδοσης ή κοινοποίησης.

Πράγματι, στη δεύτερη φράση δεν πρέπει να δοθεί η ερμηνεία ότι επιτρέπεται στην υπηρεσία λήψης να παραμελήσει την υποχρέωσή της να προβεί ή να μεριμνήσει για τις αναγκαίες ενέργειες και έπειτα να ειδοποίησει την υπηρεσία διαβίβασης ότι δεν έγιναν τα αναγκαία, ώστε η επίδοση ή η κοινοποίηση της πράξης να πραγματοποιηθεί εντός των απαιτουμένων προθεσμιών.

Επιδιώκει την υποχρέωση για την υπηρεσία λήψης να ενημερώσει την υπηρεσία διαβίβασης ότι δεν μπόρεσαν ακόμη να ευοδοθούν οι διαδικασίες για την επίδοση ή την κοινοποίηση.

Μπορεί ωστόσο να συμβεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μην μπορέσει να γίνει η επίδοση ή κοινοποίηση εντός της προθεσμίας του ενός μήνα, αλλά να καταστεί δυνατή εντός εύλογης προθεσμίας. Στην περίπτωση αυτή, η υπηρεσία λήψης εξακολουθεί να υποχρεούται να στείλει τη βεβαίωση που περιέχεται στο έντυπο στην υπηρεσία διαβίβασης κατά την παρέλευση της προθεσμίας του ενός μήνα.

Άρθρο 8 Άρνηση παραλαβής της πράξης

1. Οι κανόνες που προβλέπονται στο άρθρο 8 σχετικά με τη χρησιμοποίηση των γλωσσών εφαρμόζονται μόνο στις ίδιες τις πράξεις.

Προκειμένου να διαφυλάξει τα συμφέροντα του παραλήπτη της πράξης, η σύμβαση θέτει την αρχή της μετάφρασης της πράξης στην επίσημη γλώσσα του κράτους προορισμού, ή, εάν το κράτος αυτό έχει διάφορες επίσημες γλώσσες, στη γλώσσα ή στις γλώσσες του τόπου όπου πρέπει να γίνει η επίδοση ή η κοινοποίηση.

Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η μετάφραση μπορεί να αποδειχτεί ασκόπως δαπανηρή και μάλιστα αντίθετη προς τα συμφέροντα του παραλήπτη. Αυτό συμβαίνει όταν, π.χ., ο παραλήπτης είναι υπήκοος του κράτους διαβίβασης ή εν πάση περιπτώσει κατανοεί τη γλώσσα του κράτους αυτού.

Πρέπει να παρατηρηθεί ότι όταν μια πράξη έχει συνταχθεί ή μεταφραστεί στην επίσημη γλώσσα του κράτους παραλαβής, ή στην επίσημη ή μία από τις επίσημες γλώσσες του τόπου όπου πρέπει να επιδοθεί ή να κοινοποιηθεί, ο παραλήπτης δεν μπορεί να την αρνηθεί για λόγους που σχετίζονται με τη χρήση της γλώσσας αυτής.

Εάν αντιθέτως δεν έχει μεταφραστεί, ο παραλήπτης διαθέτει τη δυνατότητα αυτή εάν δεν κατανοεί τη γλώσσα στην οποία έχει συνταχθεί η πράξη.

Ωστόσο, η σύμβαση δεν υποχρεώνει τον αιτούντα να διαβιβάσει την πράξη συντεταγμένη ή μεταφρασμένη σε μία από τις προαναφερόμενες γλώσσες, αλλά επιτρέπει στον παραλήπτη να αρνηθεί την παραλαβή της πράξης διότι δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι κανόνες.

Εάν προκύψει διαφορά σε σχέση με την κατανόηση μιας γλώσσας από τον παραλήπτη της πράξης, θα επιλυθεί σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες, για παράδειγμα εγείροντας το ζήτημα του κατά πόσον η διαβίβαση και η επίδοση ή η κοινοποίηση έγινε κανονικά ενώπιον του δικαστηρίου που έχει επιληφθεί της διαδικασίας, στα πλαίσια της οποίας διαβιβάστηκε η πράξη.

Η υπηρεσία λήψης πρέπει να ενημερώνει τον παραλήπτη ότι μπορεί να αρνηθεί την παραλαβή της πράξης εάν αυτή δεν έχει καταρτισθεί σε μία από τις επίσημες γλώσσες του τόπου επίδοσης ή κοινοποίησης ή σε γλώσσα του κράτους μέλους διαβίβασης την οποία κατανοεί.

Η υπηρεσία λήψης μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση ενημέρωσης, που της επιβάλει αυτή η παράγραφος, με διάφορα μέσα. Τά ενδεδειγμένα μέσα θα θεσπιστούν σε κάθε κράτος μέλος σε συνάρτηση με τους κανόνες που εφαρμόζονται στο θέμα της επίδοσης ή της κοινοποίησης των πράξεων.

Έτσι στις περιπτώσεις που οι πράξεις επιδίδονται ή κοινοποιούνται με ιδιόχειρη παράδοση στον παραλήπτη από ειδικό υπάλληλο, αυτός μπορεί να προβεί σε προφορική ενημέρωση.

Εάν, αντίθετα, οι πράξεις επιδίδονται ή κοινοποιούνται ταχυδρομικώς, η ενημέρωση μπορεί να γίνει μέσω εγγράφου συνημμένου στα έγγραφα που απευθύνονται στον παραλήπτη.

Εν πάση περιπτώσει, οι συνθήκες υπό τις οποίες η ενημέρωση περιήλθε εις γνώση του παραλήπτη πρέπει να αναφέρονται στο σημείο 12 στοιχείο γ) της βεβαιώσης επίδοσης ή κοινοποίησης.

Εάν ο παραλήπτης αρνείται την πράξη λόγω της γλώσσας που χρησιμοποιήθηκε, είναι ευκταίο να το γνωστοποιήσει εντός εύλογης προθεσμίας ώστε να αποφευχθεί η καθυστέρηση της διαδικασίας.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να συνάπτουν συμφωνίες σύμφωνα με τις οποίες η καθεμία από τις επίσημες γλώσσες ενός από τα κράτη αυτά θεωρείται από τα άλλα κράτη ως μία από τις δικές του επίσημες γλώσσες. Αυτό ισχύει, π.χ. στα σκανδιναβικά κράτη τα οποία έχουν δηλώσει ότι θα χρησιμοποιούν αδιακρίτως τη δανική, τη νορβηγική και τη σουηδική γλώσσα, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται από τη σκανδιναβική σύμβαση του 1974.

2. Προκειμένου να επιτραπεί στην υπηρεσία διαβίβασης και στον αιτούντα να λάβουν τα μέτρα που θεωρούν σκόπιμα, η υπηρεσία λήψης οφείλει να ενημερώσει την υπηρεσία διαβίβασης, μόλις ειδοποιηθεί σχετικά, για ενδεχόμενη άρνηση της πράξης από τον παραλήπτη.

Άρθρο 9 Ημερομηνία επίδοσης ή κοινοποίησης

Σκοπός των διατάξεων αυτού του άρθρου είναι να καθοριστούν κριτήρια ως προς την ημερομηνία που λαμβάνεται υπόψη σχετικά με την επίδοση ή κοινοποίηση μιας πράξης.

Όντως, η επίδοση ή η κοινοποίηση μιας πράξης γεννά, ως επί το πλείστον, νομικά αποτελέσματα για τα οποία είναι σημαντικό να προσδιορίζεται σε ποια στιγμή παρήχθησαν.

Όμως, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ κρατών μελών της Ένωσης, τόσο όσον αφορά τους δικονομικούς κανόνες σχετικά με την επίδοση ή κοινοποίηση των πράξεων όσο και όσον αφορά τους ουσιαστικούς κανόνες, το γεγονός, η ημερομηνία του οποίου λαμβάνεται υπόψη, διαφέρει από κράτους σε κράτος.

Κατά την κατάρτιση της σύμβασης, επιδιώχθηκε η αναζήτηση ενός κανόνα που θα μπορεί να υποκαταστήσει, στις σχέσεις μεταξύ των κρατών της Ένωσης, τους κανόνες εσωτερικού δικαίου, και αυτό οδήγησε στη θέσπιση των διατάξεων του άρθρου 9.

Η παράγραφος 1 θεσπίζει την αρχή ότι η ημερομηνία της επίδοσης ή της κοινοποίησης είναι εκείνη κατά την οποία η επίδοση ή η κοινοποίηση όντως πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους παραλαβής. Σκοπός της είναι να προστατευθούν τα δικαιώματα του παραλήπτη.

Η παράγραφος 2 επιδιώκει αντίθετα την προστασία των δικαιωμάτων του αιτούντος, ο οποίος μπορεί να έχει συμφέρον να ενεργήσει εντός της συγκεκριμένης προθεσμίας ή σε συγκεκριμένη ημερομηνία. Κρίθηκε σκόπιμο, στην περίπτωση αυτή, να του επιτραπεί να υποστηρίξει τα δικαιώματά του σε μια ημερομηνία που ο ίδιος μπορεί να προσδιορίσει, αντί να εξαρτάται από ένα γεγονός, την επίδοση ή την κοινοποίηση μιας πράξης σε άλλο κράτος μέλος, επί του οποίου δεν έχει άμεση επιρροή και θα μπορούσε να συμβεί μετά την καθορισμένη ημερομηνία λήξης.

Οι παράγραφοι 1 και 2 θα μπορούσαν να εφαρμόζονται σωρευτικώς, ούτως ώστε τα αποτελέσματα της επίδοσης ή της κοινοποίησης να μπορούν να παράγονται σε διαφορετικές στιγμές έναντι του παραλήπτη της πράξης και έναντι του αιτούντος. Μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε επί παραδείγματι να δημιουργηθεί, σε σχέση με ορισμένες νομοθεσίες, σε περίπτωση που μια κλήτευση διακόπτει μια παραγραφή και συνεπάγεται κλήση προς εμφάνιση ενώπιον δικαστηρίου.

Όσον αφορά τη στιγμή διακοπής της παραγραφής έναντι του αιτούντος, γίνεται παραπομπή στη νομοθεσία του κράτους μέλους διαβίβασης, κατ' εφαρμογή της παραγράφου 2.

Ωστόσο, όσον αφορά τον παραλήπτη της πράξης, για τον υπολογισμό της προθεσμίας εμφάνισης λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία που ορίζει η νομοθεσία του κράτους παραλαβής.

Η παράγραφος 3 προβλέπει τη δυνατότητα ενός κράτους μέλους να δηλώσει ότι δεν θα εφαρμόσει τις διατάξεις αυτού του άρθρου.

Άρθρο 10 Βεβαίωση επίδοσης ή κοινοποίησης και αντίγραφο της επιδοθείσας ή κοινοποιηθείσας πράξης

Όταν τερματισθεί η διαδικασία επίδοσης ή κοινοποίησης της πράξης, πρέπει να συμπληρωθεί η αντίστοιχη βεβαίωση του εντύπου.

Το έντυπο επιστρέφεται στην υπηρεσία διαβίβασης, συνοδευόμενο ενδεχομένως από αντίγραφο της πράξης.

Εξάλλου, προβλέφθηκαν παρεμφερείς κανόνες με εκείνους που εφαρμόζονται για την αίτηση επίδοσης ή κοινοποίησης όσον αφορά τη γλώσσα που πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τη συμπλήρωση του εντύπου της βεβαίωσης, εφόσον η υπηρεσία λήψης πρέπει να χρησιμοποίησει είτε την επίσημη γλώσσα είτε μία από τις επίσημες γλώσσες του κράτους μέλους προς το οποίο πρέπει να σταλεί το έγγραφο, είτε μια γλώσσα την οποία έχει δηλώσει ότι δέχεται.

Άρθρο 11 Έξοδα επίδοσης ή κοινοποίησης

1. Η παράγραφος 1 θεσπίζει την αρχή ότι οι υπηρεσίες που παρέχονται από τις διοικητικές αρχές του κράτους μέλους παραλαβής είναι δωρεάν.

2. Αντίθετα, η παράγραφος 2 επιτρέπει στα κράτη μέλη να προβλέπουν ότι τα έξοδα βαρύνουν τον αιτούντα, όταν οι διατυπώσεις επίδοσης ή κοινοποίησης δεν πραγματοποιούνται από τη διοίκηση των κρατών.

Θα μπορεί να απαιτηθεί προκαταβολή επί των εξόδων πριν από την εφαρμογή της διαδικασίας επίδοσης ή κοινοποίησης. Το εγχειρίδιο που θα εκπονήσει η εκτελεστική επιτροπή θα περιέχει χρήσιμες ενδείξεις εν προκειμένω και θα αναφέρει ιδίως εάν κατά τη στιγμή της διαβίβασης της πράξης από την υπηρεσία διαβίβασης πρέπει να καταβληθεί κάποιο ποσό.

Τμήμα 2 Άλλοι τρόποι διαβίβασης και επίδοσης ή κοινοποίησης δικαστικών πράξεων

Το τμήμα αυτό προβλέπει ορισμένους επικουρικούς τρόπους διαβίβασης των πράξεων.

Άρθρο 12 Διαβίβαση διά της προξενικής ή διπλωματικής οδού

Το άρθρο αυτό, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα προσφυγής στη διπλωματική ή προξενική οδό όσον αφορά τη διαβίβαση των πράξεων, επιφυλάσσει αυτόν τον τρόπο διαβίβασης σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Θα πρέπει, επομένως, να γίνεται χρήση αυτού μόνο σε περιπτώσεις άκρας δυσκολίας, όπως εκείνες που αναφέρονται για παράδειγμα σε σχέση με το άρθρο 3 στοιχείο γ), δηλαδή κοινωνικές ή κλιματικές περιστάσεις που καθιστούν, για παράδειγμα, αδύνατη την αποστολή των πράξεων από το ένα κράτος μέλος στο άλλο με οποιονδήποτε άλλο τρόπο.

Άρθρο 13 Επίδοση ή κοινοποίηση από διπλωματικούς ή προξενικούς υπαλλήλους

Η σύμβαση περιλαμβάνει στο άρθρο αυτό έναν τρόπο επίδοσης ή κοινοποίησης που είναι εκ παραδόσεως δεκτός στις διεθνείς σχέσεις.

Παρέχει, καταρχήν, τη δυνατότητα αυτή σε όλα τα πρόσωπα, ανεξαρτήτως υπηκοότητας, που διαμένουν στο έδαφος ενός κράτους μέλους. Παρέχεται ωστόσο στα κράτη μέλη δυνατότητα επιφύλαξης.

Άρθρο 14 Επίδοση ή κοινοποίηση με το ταχυδρομείο

Το άρθρο αυτό θεσπίζει την αρχή της αποδοχής της επίδοσης ή κοινοποίησης με το ταχυδρομείο.

Τα κράτη μέλη μπορούν, ωστόσο, να προσδιορίσουν τους όρους, προκειμένου να δοθούν εγγυήσεις στους παραλήπτες που διαμένουν στο έδαφός τους, υπό τους οποίους μπορεί να δεχθούν την επίδοση ή την κοινοποίηση με το ταχυδρομείο. Θα μπορούσε π.χ. να απαιτηθεί συστημένη αποστολή ή η εφαρμογή των κανόνων της σύμβασης σχετικά με τη μετάφραση των πράξεων.

Υπενθυμίζεται ότι η διεθνής ταχυδρομική σύμβαση, στην οποία όλα τα κράτη μέλη είναι μέρη, προβλέπει ιδίως τη δυνατότητα συστημένων αποστολών.

Οι όροι που καθορίζουν τα κράτη μέλη κατ' εφαρμογή της παραγράφου 2 θα διευκρινίζονται, ενδεχομένως, στο εγχειρίδιο που θα καταρτίσει η εκτελεστική επιτροπή.

Άρθρο 15 Απευθείας αίτηση επίδοσης ή κοινοποίησης

Το άρθρο αυτό επιτρέπει σε κάθε ενδιαφερόμενο για τη διαβίβαση μιας πράξης που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας σύμβασης να έλθει σε απευθείας επαφή με τους αρμόδιους του κράτους μέλους παραλαβής ώστε να επιτύχει την επίδοση ή την κοινοποίησή της.

Το άρθρο αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι συνιστά νομική βάση προκειμένου να γίνεται δεκτή η απευθείας διαβίβαση της πράξης ενός ενδιαφερόμενου μέρους προς ένα δημόσιο λειτουργό. Μια τέτοια απευθείας διαβίβαση είναι όντως νομότυπη μόνον εάν συμμορφώνεται με τους κανόνες δικαίου του κράτους μέλους στο οποίο διεξάγεται η διαδικασία.

Δεδομένου, ωστόσο, ότι η παράγραφος 2 προβλέπει δυνατότητα επιφύλαξης για τα κράτη μέλη θα ήταν χρήσιμη η παραπομπή στο εγχειρίδιο που θα καταρτίσει η εκτελεστική επιτροπή για να εξακριβωθεί ότι το εν λόγω κράτος δεν αντιτίθεται στην εν λόγω διαδικασία.

ΤΙΤΛΟΣ III ΕΞΩΔΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Άρθρο 16

Θα πρέπει να γίνει παραπομπή στο άρθρο 1 όσον αφορά την έννοια της εξώδικης πράξης.

ΤΙΤΛΟΣ IV ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

Άρθρο 17

Το άρθρο αυτό θεσπίζει την αρχή της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την ερμηνεία της σύμβασης. Ωστόσο, επειδή δεν επιτεύχθηκε ομοφωνία ως προς την αρχή αυτή, οι κανόνες για τον τρόπο που επιλαμβάνεται το Δικαστήριο περιέχονται στο πρωτόκολλο σχετικά με την ερμηνεία της παρούσας σύμβασης από το Δικαστήριο.

Στο Δικαστήριο θα μπορούν να απευθύνονται μόνο τα δικαστήρια και οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών που θα έχουν επικυρώσει, πέρα από τη σύμβαση, και το πρωτόκολλο.

ΤΙΤΛΟΣ V ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 18 Εκτελεστική επιτροπή

Δεδομένου ότι η σύμβαση θεσπίζει κατά κύριο λόγο κανόνες δικαστικής συνδρομής, δημιουργήθηκε εκτελεστική επιτροπή για να παρακολουθεί τη λειτουργία της σύμβασης και να εξετάζει κάθε γενικό ζήτημα που αφορά την εφαρμογή της.

Εντάσσεται στις δομές εργασίας του τίτλου VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως διευκρινίζεται στη σχετική δήλωση του Συμβουλίου που καταχωρήθηκε στα πρακτικά της συνόδου, κατά την οποία καταρτίσθηκε η σύμβαση.

Απαρτίζεται, επομένως, από αντιπροσώπους όλων των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που δεν είναι ακόμη μέρη της σύμβασης, και η Επιτροπή συμμετέχει πλήρως στις εργασίες της. Οι κανόνες για τη λειτουργία της που δεν προβλέπονται στη σύμβαση είναι εκείνοι που εφαρμόζονται στις άλλες ομάδες εργασίας του Συμβουλίου.

Η επιτροπή συνέρχεται για πρώτη φορά όταν τουλάχιστον τρία κράτη μέλη θα έχουν δηλώσει ότι θα εφαρμόζουν τη σύμβαση στις σχέσεις τους με τα άλλα κράτη μέλη που θα έχουν κάνει την ίδια δήλωση. Κατ' εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 18 παράγραφος 2 του άρθρου 24 παράγραφος 4 και του άρθρου 27 παράγραφος 2, στοιχείο γ), η πρώτη αυτή συνεδρίαση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί ενενήντα ημέρες μετά από την ημερομηνία κατάθεσης της τρίτης δήλωσης, η οποία θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Τα καθήκοντα της επιτροπής στρέφονται γύρω από τρεις βασικούς άξονες.

Καταρχήν, ανατίθεται στην επιτροπή η παρακολούθηση της λειτουργίας της σύμβασης, δηλαδή η συλλογή κάθε χρήσιμης πληροφορίας σχετικής με την εφαρμογή της από τα κράτη μέλη. Η εξέταση πρέπει να καλύπτει ιδίως την αποτελεσματικότητα της δράσης των υπηρεσιών διαβίβασης και των υπηρεσιών λήψης, τις συνθήκες υπό τις οποίες υποβάλλονται στις κεντρικές υπηρεσίες απευθείας αιτήσεις επίδοσης ή κοινοποίησης πράξεων, και την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με την ημερομηνία επίδοσης και κοινοποίησης.

Η ιδιαίτερη προσοχή που αποδίδεται σε ορισμένες διατάξεις της σύμβασης θα πρέπει να επιτρέπει στην επιτροπή να διαπιστώνει εάν οι κανόνες που συνεπάγονται δυσκολίες εφαρμογής για ορισμένες χώρες εφαρμόζονται από τις άλλες χωρίς δυσκολία και θα μπορούσε να διευρυνθεί το πεδίο της εφαρμογής τους. Οι πληροφορίες που συλλέγονται από την εκτελεστική επιτροπή θα πρέπει, επομένως, να έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αμοιβαία ενημέρωση των κρατών μελών. Θα αποτελούν άλλωστε αντικείμενο περιοδικών εκθέσεων προς το Συμβούλιο, εκ των οποίων η πρώτη θα υποβληθεί μετά την παρέλευση τριετίας από την πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής, και οι επόμενες ανά πενταετία.

Το Συμβούλιο θα εξετάζει, κατά περίπτωση, εάν κρίνει σκόπιμο να απευθύνει κάθε έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Στην εκτελεστική επιτροπή ανατίθεται, κατά δεύτερον, η διεκπεραίωση των πρακτικών καθηκόντων που είναι αναγκαία για τη λειτουργία της σύμβασης, όπως η κατάρτιση και ενημέρωση του εγχειριδίου που θα πρέπει να χρησιμοποιούν οι υπηρεσίες διαβίβασης για να εντοπίζουν τις υπηρεσίες λήψης των άλλων κρατών μελών στις οποίες θα πρέπει να απευθύνουν τις πράξεις, καθώς και η εκπόνηση γλωσσαρίου νομικών όρων. Ει δυνατόν, στο εγχειρίδιο θα αναφέρονται επίσης οι δαπάνες σχετικά με την επίδοση και την κοινοποίηση των πράξεων σε σχέση με την εφαρμογή του άρθρου 11 της σύμβασης.

Η εκτελεστική επιτροπή θα έχει τέλος τη δυνατότητα να αξιοποιεί τις πληροφορίες που θα συλλέγει προτείνοντας βελτιώσεις της σύμβασης ή απλώς του εντύπου.

Άρθρο 19 Εφαρμογή των άρθρων 15 και 16 της σύμβασης της Χάγης του 1965

Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει το σύστημα που δημιουργήθηκε με τη σύμβαση της Χάγης, της 15ης Νοεμβρίου 1965, επιφέροντας μια απλή τυπική τροποποίηση σχετικά με τον τρόπο κοινοποίησης από τα κράτη μέλη της δήλωσης που προβλέπεται στο σημείο 1 στοιχείο β). Περιέχει ορισμένους κανόνες για την προστασία των δικαιωμάτων των παραληπτών δικαστικών πράξεων, οι οποίες διαβιβάζονται κατ' εφαρμογή της σύμβασης.

Το σημείο 1 αφορά τα εισαγωγικά δίκης έγγραφα ή ισοδύναμες πράξεις και επιβάλλει στο δικαστή υποχρέωση αναστολής της έκδοσης αποφάσεως έως ότου βεβαιωθεί ότι η πράξη όντως επιδόθηκε ή κοινοποιήθηκε και ότι η παράδοση έγινε εγκαίρως, ώστε ο εναγόμενος να διαθέτει επαρκή χρόνο για να προετοιμάσει την άμυνά του. Παρέχεται, ωστόσο, ευχέρεια παρέκκλισης από τον κανόνα αυτό στα κράτη μέλη που επιθυμούν να μπορεί ο δικαστής να εκδώσει απόφαση, μετά από ορισμένη προθεσμία, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Το σημείο 2 αφορά τις περιπτώσεις όπου εκδόθηκε απόφαση ερημοδικούντος του εναγομένου και του παρέχει τη δυνατότητα, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να απαλλαγεί από τα αποτελέσματα της παρόδου της προθεσμίας για την άσκηση ενδίκων μέσων. Για να αποφευχθεί νομική ανασφάλεια που θα έβλαπτε τα συμφέροντα του ενάγοντος στον πρώτο βαθμό, η σύμβαση προβλέπει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίσουν με δήλωση την προθεσμία, εντός της οποίας γίνεται δεκτή η αίτηση για την απαλλαγή.

Τέλος, οι διατάξεις του σημείου 2 δεν εφαρμόζονται σχετικά με την προσωπική κατάσταση των ατόμων. Δεν φάνηκε δυνατό, πράγματι, να επιτραπεί η εξάλειψη μιας αποφάσεως διαζυγίου που εκδόθηκε κατ' ερημοδικία και ακολουθήθηκε από νέο γάμο, διότι εν προκειμένω προέχουν οι επιταγές της νομικής ασφάλειας.

Άρθρο 20 Σχέση με άλλες συμφωνίες ή διακανονισμούς

Κατά το παρόν άρθρο, εξακολουθούν να ισχύουν μεταξύ των κρατών μελών που είναι μέρη της σύμβασης, μόνο η παρούσα σύμβαση καθώς και οι συμφωνίες ή διακανονισμοί που πληρούν τους όρους του άρθρου Κ.7 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ήτοι προβλέπουν τρόπους διαβίβασης των πράξεων με σκοπό την επίδοση ή την κοινοποίηση οι οποίοι επιτρέπουν στενότερη συνεργασία εν προκειμένω και δεν παρεμποδίζουν τη συνεργασία που καθιερώνεται με την παρούσα σύμβαση.

Από το συνδυασμό, άλλωστε, του παρόντος άρθρου και του άρθρου 1 συνάγεται ότι καμία άλλη συμφωνία, σύμβαση ή διακανονισμός δεν μπορεί συνεπώς να εφαρμόζεται μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν επικυρώσει τη σύμβαση.

Ειδικότερα, η παρούσα σύμβαση θα αντικαταστήσει, στις σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών που είναι μέρη αυτής και στο θέμα της διαβίβασης των πράξεων με σκοπό την επίδοση και την κοινοποίηση, τις συμβάσεις της Χάγης του 1954 και 1965.

Έτσι, όταν στην ίδια υπόθεση πρέπει να γίνουν πλείονες διαβιβάσεις πράξεων με προορισμό κράτη μέλη και τρίτα κράτη, οι κανόνες που προβλέπονται στην ευρωπαϊκή σύμβαση ή στις συμφωνίες ή στους διακανονισμούς που αναφέρονται στο άρθρο 20 εφαρμόζονται μόνο όσον αφορά τις πράξεις που προορίζονται για κράτος μέλος της Ένωσης.

Αντίθετα, οι πράξεις οι οποίες στα πλαίσια της ίδιας αυτής υπόθεσης πρέπει να επιδοθούν ή να κοινοποιηθούν σε τρίτο κράτος θα διαβιβάζονται, βεβαίως, κατ' εφαρμογή των συμφωνιών που υπάρχουν με το κράτος αυτό.

Η ύπαρξη ιδιαίτερων συμφωνιών ή διακανονισμών μεταξύ κρατών μελών θα επισημαίνεται στο εγχειρίδιο που θα εκπονήσει η εκτελεστική επιτροπή.

Άρθρο 21 Δικαστική αρωγή

Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι δεν θίγονται οι κανόνες περί δικαστικής αρωγής που περιέχονται σε άλλες συμβάσεις οι οποίες μπορούν να ισχύουν μεταξύ ορισμένων κρατών μελών.

Άρθρο 22 Προστασία των διαβιβαζομένων πληροφοριών

Το άρθρο αυτό επιβάλλει στις υπηρεσίες λήψης υποχρέωση τήρησης του απορρήτου των πληροφοριών που τους γνωστοποιούνται κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Οι υπηρεσίες λήψης είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή των κανόνων του εσωτερικού δικαίου τους σχετικά με την προστασία του απορρήτου αυτού.

Τα πρόσωπα που αφορούν οι διαβιβαζόμενες πληροφορίες θα μπορούν να επικαλούνται πάντοτε τις εφαρμοστέες νομικές διατάξεις για να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τη χρήση που επιφυλάχθηκε στα εν λόγω δεδομένα.

Άρθρο 23 Επιφυλάξεις

Το άρθρο αυτό περιέχει περιοριστικό πίνακα των επιφυλάξεων που γίνονται δεκτές στα πλαίσια της σύμβασης. Εξάλλου, οι επιφυλάξεις αυτές πρέπει να διατυπώνονται κατά τη στιγμή της γνωστοποίησης που προβλέπεται στο άρθρο 24 παράγραφος 2, αλλά μπορούν να αίρονται ανά πάσα στιγμή.

Παρατηρείται ότι η δήλωση που προβλέπεται στο άρθρο 14 παράγραφος 2 δεν χαρακτηρίζεται ως επιφύλαξη.

Άρθρο 24 Έγκριση και έναρξη ισχύος

Το άρθρο αυτό διέπει την έναρξη ισχύος της σύμβασης σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες που έχει θεσπίσει το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η σύμβαση αρχίζει να ισχύει ενενήντα ημέρες μετά την κατάθεση του εγγράφου έγκρισης από το τελευταίο, εκ των δεκαπέντε κρατών, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 26η Μαΐου 1997, ημερομηνία έγκρισης από το Συμβούλιο της πράξης για την κατάρτιση της σύμβασης, το οποίο προβαίνει στη διατύπωση αυτή.

Ωστόσο, όπως και για τις συμφωνίες δικαστικής συνεργασίας που έχουν συναφθεί προγενέστερα μεταξύ των κρατών μελών, η παράγραφος 4 παρέχει τη δυνατότητα σε κάθε κράτος μέλος, κατά τη στιγμή της έγκρισης ή αργότερα, να δηλώσει ότι η σύμβαση εφαρμόζεται πριν από την έναρξη ισχύος της στις σχέσεις του με τα άλλα κράτη μέλη που έχουν κάνει την ίδια δήλωση. Η δήλωση παράγει αποτελέσματα ενενήντα ημέρες μετά την κατάθεσή της.

Πάντως, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να δηλώσουν ότι το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να ερμηνεύει τη σύμβαση κατά την περίοδο εσπευσμένης εφαρμογής, διότι είναι αναγκαία εν προκειμένω η έγκριση από τα δεκαπέντε κράτη μέλη των αντίστοιχων διατάξεων της σύμβασης.

Άρθρο 25 Προσχώρηση

Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι η σύμβαση είναι ανοικτή προς προσχώρηση για κάθε κράτος που γίνεται μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ορίζει τις λεπτομέρειες της προσχώρησης. Αντίθετα, τρίτο κράτος δεν μπορεί να προσχωρήσει στη σύμβαση.

Εάν η σύμβαση ισχύει ήδη κατά τη στιγμή που ένα νέο κράτος μέλος προσχωρεί σε αυτή, αρχίζει να ισχύει έναντι του κράτους αυτού ενενήντα ημέρες μετά την κατάθεση του εγγράφου προσχωρήσεως. Εάν, αντίθετα, δεν έχει ακόμη αρχίσει να ισχύει κατά την παρέλευση αυτής της προθεσμίας, αρχίζει να ισχύει, για το κράτος αυτό όπως και για τα άλλα, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 24 παράγραφος 4. Στην περίπτωση αυτή, το κράτος που προσχωρεί στη σύμβαση θα μπορεί να κάνει δήλωση εσπευσμένης εφαρμογής.

Όμως, η προσχώρηση του νέου κράτους μέλους δεν αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη ισχύος της σύμβασης έναντι των κρατών που ήταν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την ημερομηνία της έγκρισης από το Συμβούλιο.

Άρθρο 26 Τροποποιήσεις

Το άρθρο αυτό αφορά τη διαδικασία τροποποίησης της σύμβασης.

Οι τροποποιήσεις μπορούν να προτείνονται από τα κράτη μέλη που είναι μέρη της σύμβασης και από την Επιτροπή, κατά τους κανόνες που ορίζονται στον τίτλο VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και από την εκτελεστική επιτροπή, κατ' εφαρμογή του κανόνα του άρθρου 18 παράγραφος 4 στοιχείο γ).

Ανάλογα με τη φύση των προτεινόμενων τροποποιήσεων, προβλέπονται δύο διαφορετικά καθεστώτα.

Σύμφωνα με το πρώτο, το οποίο περιγράφεται στις παραγράφους 1, 2 και 3, οι τροποποιήσεις αποφασίζονται από το Συμβούλιο, το οποίο συνιστά την έγκρισή τους από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τους αντίστοιχους συνταγματικούς κανόνες τους.

Το δεύτερο, το οποίο περιγράφεται στην παράγραφο 4, καθιερώνει απλουστευμένη διαδικασία που επιτρέπει στο ίδιο το Συμβούλιο να τροποποιεί το έντυπο που προσαρτάται στη σύμβαση.

Άρθρο 27 Θεματοφύλακας και δημοσίευση

Το άρθρο αυτό αναθέτει στο Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου το ρόλο του θεματοφύλακα της σύμβασης.

Ο Γενικός Γραμματέας ενημερώνει τα κράτη μέλη για όλες τις γνωστοποιήσεις σχετικά με τη σύμβαση και μεριμνά για τη δημοσίευσή τους στη σειρά «C» της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(1) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 11 Απριλίου 1997 (δεν έχει ακόμα δημοστιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(2) Βλέπε σελίδα 1 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.