A4-0271/98

Ψήφισμα σχετικά με τη νέα διαδικασία συναπόφασης μετά το Άμστερνταμ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη Συνθήκη του Άμστερνταμ,

- έχοντας υπόψη τις διοργανικές συμφωνίες του 1993 για το άρθρο 189 Β, της Συνθήκης ΕΚ, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τη φάση που προηγείται της έγκρισης κοινής θέσης εκ μέρους του Συμβουλίου και τις ρυθμίσεις για τη λειτουργία των εργασιών της Επιτροπής Συνδιαλλαγής που συγκαλείται βάσει του άρθρου 189 Β ((ΕΕ C 329, 6.12.1993, σελ. 141)),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Θεσμικών Θεμάτων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας, της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών, της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, της Επιτροπής Πολιτισμού, Νεότητας, Παιδείας και Μέσων Ενημέρωσης και της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών και Εσωτερικών Υποθέσεων (A4-0271/98),

Α. εκτιμώντας ότι Συνθήκη του Άμστερνταμ όχι μόνον επεκτείνει, αλλά και αναμορφώνει τη διαδικασία συναπόφασης, η οποία καθίσταται πλέον απλούστερη, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποκτά πλέον θέση ισορροπίας με το Συμβούλιο στο νομοθετικό πεδίο, σε ένα σχήμα που παρουσιάζει χαρακτηριστικά συστήματος δύο νομοθετικών σωμάτων,

Β. θεωρώντας ότι, προκειμένου να αξιοποιηθούν όλες οι δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες διαδικασίες συναπόφασης, απαιτείται η λήψη μέρων εφαρμογής, ιδίως σε ό,τι αφορά την αλλαγή της φύσης των διοργανικών σχέσεων κατά τη φάση της πρώτης ανάγνωσης και την περαιτέρω βελτίωση της διαδικασίας κατά τις φάσεις της δεύτερης ανάγνωσης και της συνδιαλλαγής,

Γ. εκτιμώντας ότι τα εν λόγω μέτρα εφαρμογής μπορούν εν μέρει να θεσπισθούν και μέσω μεταρρύθμισης των εσωτερικών διαδικασιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και ότι ως εκ τούτου ο εσωτερικός κανονισμός του πρέπει να τροποποιηθεί,

Δ. επισημαίνοντας όμως ότι οι εσωτερικές αυτές μεταρρυθμίσεις πρέπει να συμπληρωθούν από διαδικαστικές αλλαγές που θα χρειασθεί να συμφωνηθούν με την Επιτροπή και το Συμβούλιο,

Ε. εκτιμώντας ότι οι αλλαγές αυτές θα απαιτήσουν και την αναθεώρηση του περιεχομένου, και τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των διοργανικών συμφωνιών του 1993,

Φάση της πρώτης ανάγνωσης

1. θεωρεί ότι η Συνθήκη του Άμστερνταμ συνιστά βαθεία αλλαγή στη λειτουργία της διαδικασίας συναπόφασης, δεδομένου ότι προβλέπει τη δυνατότητα να περατωθεί η διαδικασία με το στάδιο της πρώτης ανάγνωσης, πράγμα που επιταχύνει, εξορθολογίζει και απλοποιεί την όλη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ[semigr ]

2. πιστεύει ότι η αποτελεσματική εφαρμογή των νέων αυτών κανόνων διαδικασίας θα έπρεπε επίσης να περνά από την καθιέρωση ενός δομημένου διαλόγου ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή[semigr ]

3. με το σκεπτικό αυτό, ζητεί να εξετασθεί η δυνατότητα εφαρμογής των ακόλουθων μέτρων, λαμβανομένης υπόψη της φυσικής ευελιξίας των κοινοβουλευτικών διαδικασιών, κατά την κρίση των προέδρων των επιτροπών:

i) ο εισηγητής και ο πρόεδρος της εκάστοτε αρμόδιας επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (και οι ενδεχόμενοι «σκιώδεις εισηγητές») να εξουσιοδοτούνται να έχουν άτυπες συνομιλίες, ακόμη και κατά το στάδιο της πρώτης ανάγνωσης, με το Συμβούλιο ή τουλάχιστον με τον πρόεδρο της αρμόδιας ομάδας εργασίας του Συμβουλίου, με την ενεργό παρουσία της Επιτροπής (άτυπος τριμερής διάλογος) και με υποχρέωση ενημέρωσης της αρμόδιας επιτροπής[semigr ]

ii) στη σχετική συνεδρίαση του Κοινοβουλίου να προσκαλείται εκπρόσωπος του Συμβουλίου, ο οποίος και να έχει τη δυνατότητα να διατυπώνει τις απόψεις και παρατηρήσεις του[semigr ]

iii) να συμφωνηθεί με το Συμβούλιο η δυνατότητα του εισηγητή της αρμόδιας επί της ουσίας επιτροπής να έχει ανά πάσα στιγμή το δικαίωμα να εμφανίζεται ενώπιον των ομάδων εργασίας του Συμβουλίου, χωρίς να δεσμεύει κατ' ουδένα τρόπο την επιτροπή του ή το Κοινοβούλιο στο σύνολό του[semigr ] μετά από μιά τέτοια εμφάνιση ο εισηγητής είναι υποχρεωμένος να ενημερώνει σχετικά την επιτροπή του[semigr ]

iv) να ενταθεί η ανταλλαγή εγγράφων μεταξύ των θεσμικών οργάνων, και ειδικότερα να διαβιβάζονται στο Κοινοβούλιο αντίγραφα των κειμένων που συζητούνται κατά τις συνεδριάσεις των διαφόρων ομάδων εργασίας του Συμβουλίου[semigr ]

v) δημιουργία μιας διοργανικής βάσης δεδομένων[semigr ]

vi) να αρχίζει ενωρίτερα κατά τη νομοθετική διαδικασία η από κοινού επαλήθευση της νομικής ποιότητας των κειμένων, ιδίως στις περιπτώσεις όπου το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο βρίσκονται κοντά σε συμφωνία κατά το πρώτο στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας[semigr ]

4. κρίνει ότι είναι απαραίτητο να μην θιγεί, για το λόγο αυτό, η δημοσιότητα και η διαφάνεια της νομοθετικής διαδικασίας[semigr ]

5. επιμένει, σύμφωνα με το Πρωτόκολλο για τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην ΕΕ, να τηρείται πάντοτε η αναγκαία προθεσμία διαβίβασης και εξέτασης των προτάσεων πράξεων ή των τροποποιήσεών τους από τα εθνικά κοινοβούλια[semigr ]

6. πιστεύει επίσης ότι οι διαδικασίες της πρώτης ανάγνωσης εντός των κόλπων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα μπορούσαν να βελτιωθούν, εκτός των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής Κανονισμού:

i) να ανατεθεί στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές, με νέες, κατάλληλες κανονιστικές ρυθμίσεις, ο κεντρικός θεσμικός ρόλος σε ό,τι αφορά τον εξορθολογισμό της άσκησης του δικαιώματος τροποποίησης εκ μέρους των βουλευτών, καθώς και τις συνεπακόλουθες διαπραγματεύσεις με τα άλλα θεσμικά όργανα[semigr ]

ii) να απαιτείται γραπτή αιτιολόγηση όλων των τροπολογιών του Κοινοβουλίου που αφορούν νομοθετικά ζητήματα (προκειμένου να φαίνεται το νομικό σκεπτικό, να διευκολύνεται το έργο των μεταφραστών και να βελτιωθεί η νομική ποιότητα)[semigr ]

iii) να εξασφαλίζεται ότι οι τροπολογίες του Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση διαθέτουν επαρκή υποστήριξη, να εξετασθεί η δυνατότητα να καθιερωθεί αυτόματος μηχανισμός διακρίβωσης της απαρτίας κατά την πρώτη ανάγνωση και να διοργανώνονται οι αντίστοιχες ψηφοφορίες κατά τις περιόδους ολομελείας[semigr ]

iv) να επιμηκυνθεί, εκτός των περιπτώσεων που ζητείται κατεπείγον από το Συμβούλιο ή το Κοινοβούλιο, η κανονική χρονική περίοδος ανάμεσα στην προθεσμία κατάθεσης τροπολογιών στην ολομέλεια και στην τελική ψηφοφορία στην ολομέλεια (προκειμένου να υπάρχει χρόνος να ελέγχεται η νομική και γλωσσική ποιότητα των τροπολογιών, να υπάρχει χρόνος για ενδεχόμενες άτυπες συζητήσεις με τα άλλα θεσμικά όργανα, και, το κυριότερο, να καθίσταται δυνατή η κατάθεση τελικών συμβιβαστικών τροπολογιών από την αρμόδια επί της ουσίας επιτροπή)[semigr ] εν προκειμένω χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψη οι συνέπειες για τον χρόνο συνεδριάσεων των πολιτικών ομάδων[semigr ]

v) να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια για τη βελτίωση της νομικής ποιότητας και του ελέγχου του παραδεκτού των τροπολογιών των κειμένων του Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση[semigr ]

Δεύτερη ανάγνωση και φάση της συνδιαλλαγής

7. θεωρεί ότι οι σχέσεις μεταξύ Κοινοβουλίου και Συμβουλίου κατά τις ύστερες φάσεις της διαδικασίας συναπόφασης θα μπορούσαν να βελτιωθούν περαιτέρω με την εφαρμογή των ακολούθων μέτρων:

i) το Συμβούλιο να παρουσιάζει το ίδιο, απ'ευθείας, την κοινή του θέση, με σκοπό, κυρίως να αιτιολογείται η μη αποδοχή εκ μέρους του Συμβουλίου των τροπολογιών που πρότεινε το Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση[semigr ]

ii) να υπάρξει συμφωνία μεταξύ των θεσμικών οργάνων ως προς την ερμηνεία των νέων προθεσμιών που θεσπίζει η Συνθήκη του Άμστερταμ, ούτως ώστε να αποφεύγονται οι πρόωρες συνεδριάσεις στο πλαίσιο της συνδιαλλαγής[semigr ]

iii) να υπάρξει καλύτερος χρονικός προγραμματισμός των διαδικασιών που σχετίζονται με τη συνδιαλλαγή[semigr ]

8. ζητεί να βελτιωθούν οι εσωτερικές διαδικασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις ύστερες φάσεις της συναπόφασης, με την υιοθέτηση των εξής μέτρων:

i) να διακριβώνεται η επίτευξη της απαιτούμενης ειδικής πλειοψηφίας για όλες τις ψηφοφορίες του Κοινοβουλίου κατά τη δεύτερη ανάγνωση[semigr ]

ii) να θεσπισθεί η υποχρέωση - που σήμερα δεν υπάρχει- της αντιπροσωπείας συνδιαλλαγής του Κοινοβουλίου να δίνει εξηγήσεις στην ολομέλεια για τις περιπτώσεις όπου η συνδιαλλαγή απέβη άκαρπη[semigr ]

Συνοδευτικά μέτρα

9. ζητεί να ληφθούν τα ακόλουθα συνοδευτικά μέτρα:

i) να καταστεί το ετήσιο νομοθετικό πρόγραμμα πληρέστερο για τις εργασίες των επιτροπών και της ολομέλειας, πράγμα που θα ενίσχυε το νομοθετικό σχεδιασμό σε διοργανικό επίπεδο[semigr ]

ii) να ενισχυθούν στο πλαίσιο της νομοθετικής και προνομοθετικής διαδικασίας, σύμφωνα με το πρωτόκολλο για το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην ΕΕ, οι επαφές εκ μέρους και των αρμοδίων κοινοβουλευτικών επιτροπών με τα εθνικά κοινοβούλια και των ομόλογων επιτροπών τους

iii) να δημοσιεύει το Κοινοβούλιο, τουλάχιστον σε ηλεκτρονική μορφή, τα πλήρη κείμενα των νομοθετικών πράξεων και όχι μόνον τις τροπολογίες που ενέκρινε το Κοινοβούλιο και που θα έπρεπε να είναι εμφανείς στο σύνολο του κειμένου[semigr ]

iv) να ενισχυθούν και να συντονισθούν καλύτερα τα μέσα και το προσωπικό που διαθέτει σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη μετάφραση και τον νομικό έλεγχο των νομοθετικών κειμένων[semigr ]

v) να εφαρμοσθούν οι νέες αρχές της Συνθήκης του Άμστερνταμ σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια, με ειδικές δημόσιες παρουσιάσεις των εργασιών των διαφόρων κοινοβουλευτικών επιτροπών κατά τις φάσεις της διαδικασίας συναπόφασης[semigr ]

vi) να αναζητηθούν μακροπρόθεσμες μάλλον, παρά ad hoc λύσεις για τα επίμονα προβλήματα της επιτροπολογίας και των «ποσών που κρίνονται αναγκαία»[semigr ]

Αναθεώρηση της ισχύουσας διοργανικής συμφωνίας

10. ζητεί την αναθεώρηση των ισχυουσών διοργανικών συμφωνιών του 1993 για το «στάδιο προ της εκδόσεως της κοινής θέσεως του Συμβουλίου» και για τις «λεπτομέρειες διεξαγωγής των εργασιών της επιτροπής συνδιαλλαγής που προβλέππεται στο άρθρο 189 Β»[semigr ]

11. εκτιμά ότι το πρώτο μέρος της συμφωνίας πρέπει να ανατικασταθεί από νέα συμφωνία για τις διαδικασίες της πρώτης ανάγνωσης, που θα επιδιώκει να αξιοποιούνται στο έπακρο οι δυνατότητες της πρώτης ανάγνωσης και η οποία θα καλύπτει, ειδικότερα: ι) τις επαφές και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των θεσμικών οργάνων κατά την πρώτη φάση της πρώτης ανάγνωσης, και ιι) τις διοργανικές διαδικασίες ελέγχου της πιστότητας των κειμένων[semigr ]

12. θεωρεί ότι η ενδεχόμενη αναθεώρηση της συμφωνίας για τις διαδικασίες συνδιαλλαγής πρέπει όχι μόνον να λαμβάνει υπόψη τις αλλαγές που επήλθαν με τη Συνθήκη του Άμστερνταμ αλλά και να καταργεί τις διατάξεις εκείνες που έχουν πλέον περιπέσει σε αχρηστία και να αναγνωρίζει τις πρακτικές που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια των ετών εφαρμογής της διαδικασίας συναπόφασης, λαμβανομένης υπόψη της γνώμης των νομοθετικών επιτροπών που έχουν εν προκειμένω τη μεγαλύτερη εμπειρία[semigr ]

13. ζητεί ειδικότερα η αναθεώρηση της συμφωνίας να καλύπτει τα εξής θέματα: α) ερμηνεία και εφαρμογή των νέων προθεσμιών για τη συναπόφαση, β) δημοσίευση των δηλώσεων που ενδεχομένως προσαρτώνται στα νομοθετικά κείμενα, γ) διαδικασίες προσυπογραφής των κειμένων που συμφωνήθηκαν, δ) προσφυγή σε μορφές γραπτής διαδικασίας, ε) νομική ποιότητα των κειμένων, στ) διαδικασίες που εφαρμόζονται σε περίπτωση που η συνδιαλλαγή αποβεί άκαρπη, ζ) πρόσθετες διατάξεις σχετικά με το ρόλο της Επιτροπής[semigr ]

14. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο καθώς και τα κοινοβούλια και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.