Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Κέντρου [Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων]

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Επισκοπηση

Η εκδήλωση εστιών μεταδοτικών νόσων μπορεί να αποτελέσει σημαντική απειλή για την υγεία και την ευημερία των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως έδειξε η πρόσφατη διάδοση του ιού ΣΟΑΣ (Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο) και η υπόθεση του άνθρακα στα τέλη του 2001, που αποδόθηκε στη βιολογική τρομοκρατία. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου εκατομμύρια άνθρωποι διασχίζουν κάθε μέρα εσωτερικά και εξωτερικά σύνορα, για την αντιμετώπιση των απειλών για την υγεία απαιτείται η σύσφιγξη της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, της Επιτροπής, της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας και των πληττομένων χωρών σε όλο τον κόσμο. Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδίδουν μεγάλη σημασία στην προστασία της υγείας τους. Η εμφάνιση της εστίας μιας μεταδοτικής νόσου ή άλλες απειλές για την υγεία, όπως η εσκεμμένη απελευθέρωση χημικών ή βιολογικών παραγόντων από τρομοκρατικές επιθέσεις μπορεί να προκαλέσουν μεγάλη ανησυχία στους πολίτες και υπερβολικό κόστος στην κοινωνία, ακόμη και στην περίπτωση που ο αριθμός των κρουσμάτων είναι σχετικά μικρός. Μια σοβαρή εκδήλωση εστιών νόσου, όπως η πανενδημική γρίπη θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες. Η Ευρωπαϊκή Συνέλευση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει επισημάνει ότι τα θέματα ασφάλειας κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα της υγείας αποτελούν έναν τομέα στον οποίο πρέπει να ενισχυθούν οι κοινοτικές αρμοδιότητες.

Από το 1999 και ύστερα, η Επιτροπή διαχειρίζεται το δίκτυο για τις μεταδοτικές νόσους. Το δίκτυο αυτό βασίζεται σήμερα στην ad hoc συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών εντός του νομικού πλαισίου που θέτει η απόφαση του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου 2119/98/ΕΚ. Ωστόσο, απαιτείται σημαντική ενίσχυση του συστήματος αυτού για να μπορέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση να ελέγχει αποτελεσματικά τις μεταδοτικές νόσους. Το 2000 και το 2001, δύο εξωτερικές αξιολογήσεις του δικτύου επεσήμαναν τις αδυναμίες στη λειτουργία των υφιστάμενων δομών και πρότειναν διάφορες επιλογές για την ανάπτυξη μιας πιο αποτελεσματικής δομής αντίδρασης σε επίπεδο ΕΕ. Το 2002, οι κρατικοί επιδημιολόγοι από τα κράτη μέλη γνωμοδότησαν σχετικά με την μελλοντική επιτήρηση των μεταδοτικών νόσων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και υποστήριξαν τη δημιουργία ενός κέντρου σε επίπεδο ΕΕ. Επίσης, το 2002, η επιτροπή του δικτύου εξέδωσε συμπεράσματα που υποστηρίζουν τη δημιουργία ενός κέντρου συντονισμού σε επίπεδο ΕΕ.

Τον Ιούνιο του 2001, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Γκέτενμπουργκ, ζήτησε να εξεταστεί η δυνατότητα δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού συστήματος επιτήρησης και έγκαιρου συναγερμού για θέματα υγείας. Στη συνεδρίαση του Συμβουλίου της 15ης Νοεμβρίου 2001, ύστερα από συμφωνία των υπουργών Υγείας, η Βελγική Προεδρία ζήτησε στα συμπεράσματά της την ανάπτυξη ενός προγράμματος δράσης σχετικά με τη συνεργασία για την ετοιμότητα και την αντίδραση στην απειλή εσκεμμένης απελευθέρωσης βιολογικών και χημικών παραγόντων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για θέματα Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Καταναλωτών, στην έκτακτη σύνοδό του στις 6 Μαΐου 2003, στην οποία συζητήθηκε το θέμα του ΣΟΑΣ, καθώς και στη σύνοδό του στις 2 Ιουνίου 2003, αναγνώρισε την ανάγκη ενίσχυσης της ετοιμότητας της ΕΕ όσον αφορά την αντιμετώπιση της εκδήλωσης εστιών νόσων στο εσωτερικό της ΕΕ. Η πρόθεση της Επιτροπής να προτείνει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κέντρου για την πρόληψη και τον έλεγχο νόσων έλαβε ευρεία υποστήριξη.

Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κέντρου ικανού να παρέχει μια δομημένη και συστηματική προσέγγιση για τον έλεγχο των μεταδοτικών νόσων και άλλων σοβαρών απειλών για την υγεία που πλήττουν τους ευρωπαίους πολίτες. Η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων, ενός ανεξάρτητου ευρωπαϊκού οργανισμού, θα κινητοποιήσει και θα ενισχύσει τις συνέργιες μεταξύ των υφιστάμενων εθνικών κέντρων για τον έλεγχο νόσων.

Στο μέλλον, το Κέντρο θα αναλάβει τα υπάρχοντα επιχειρησιακά μέσα που προβλέπονται στην απόφαση 2119/98 (δίκτυα) ενώ η Επιτροπή θα διατηρήσει την ευθύνη για τις απομένουσες νομοθετικές διατάξεις (τον καθορισμό τεχνικών και διαδικαστικών απαιτήσεων).

Το Κέντρο θα είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία του κοινοτικού δικτύου των εθνικών αρμόδιων αρχών ή των ιδρυμάτων που αναφέρονται στην απόφαση 2119/98/ΕΚ καθώς και για τα ειδικά δίκτυα επιτήρησης νόσων που ασχολούνται με ειδικές νόσους (AIDS, φυματίωση, γρίπη, κτλ.). Το Κέντρο θα κατευθύνει επίσης τις τεχνικές εργασίες που πρέπει να διεξάγονται από τα τεχνικά ιδρύματα, γεγονός που απαιτεί κοινούς στόχους, καθήκοντα, εργασίες και συγκέντρωση των πόρων σε κοινοτικό επίπεδο. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη κοινών στόχων και θα διευκολύνει την από κοινού χρήση των δεξιοτήτων και πόρων για την εκτέλεση των κοινών καθηκόντων αντιμετώπισης σοβαρών απειλών για την υγεία.

Η Επιτροπή θα διατηρήσει τη συνολική εποπτεία και τις υφιστάμενες νομοθετικές της αρμοδιότητες βάσει της απόφασης 2119/98/ΕΚ προκειμένου να θέτει τις τεχνικές απαιτήσεις και τις διαδικαστικές υποχρεώσεις που θα πρέπει να εφαρμόζονται και να χρησιμοποιούνται από όλα τα μέρη του κοινοτικού δικτύου. Η Επιτροπή θα εργαστεί σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη μέσω της κανονιστικής επιτροπής (της λεγόμενες «επιτροπής δικτύου»). Το Κέντρο θα παρέχει στους φορείς χάραξης πολιτικής στην ΕΕ και στους πολίτες έγκυρες και ανεξάρτητες επιστημονικές συμβουλές για τις σοβαρές απειλές για την υγεία και θα προτείνει μέτρα ελέγχου στην Επιτροπή και τις εθνικές αρχές. Οι τελευταίες θα αποφασίζουν σχετικά με την κατάλληλη αντίδραση διαχείρισης του κινδύνου, επιτρέποντας έτσι την άμεση και αποτελεσματική αντίδραση σε όλη την ΕΕ.

Το Κέντρο, είτε κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής είτε με δική του πρωτοβουλία, θα εκδίδει επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και αξιολογήσεις κινδύνου σχετικά με ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν τις μεταδοτικές νόσους, όπως η κλινική ιατρική, η επιδημιολογία, η μικροβιολογία και τα προληπτικά μέτρα. Θα φέρει εις πέρας τα καθήκοντα αυτά με τη σύσταση επιστημονικών ομάδων για την εξέταση ειδικών θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην υπάρχουσα επιστημονική αριστεία και εμπειρογνωμοσύνη των ειδικών δικτύων επιτήρησης.

2. απειλεσ για τη δημοσια υγεια τον 21ο αιωνα

Οι μεταδοτικές νόσοι υπήρξαν πάντοτε μια από τις μεγαλύτερες απειλές για την ανθρώπινη υγεία. Αυτό που άλλαξε τα τελευταία χρόνια είναι ότι συνειδητοποιούμε όλο και περισσότερο πως η φυσική εκδήλωση εστιών μιας μεταδοτικής νόσου μπορεί ακόμη να απειλήσει τεχνολογικά προηγμένες περιοχές του κόσμου, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και αναπτυσσόμενες περιφέρειες του κόσμου με μικρή υποδομή για την προστασία της υγείας. Η πιθανότητα σκόπιμης πρόκλησης της εκδήλωσης μιας μεταδοτικής νόσου («βιολογική τρομοκρατία») εξακολουθεί να είναι πραγματική.. Στο σημερινό παγκοσμιοποιημένο, με ολοένα και μεγαλύτερη δικτύωση κόσμο, μια μεταδοτική νόσος που εμφανίζεται σε μια χώρα μπορεί να εξαπλωθεί διεθνώς σε λίγες ώρες ή ημέρες. Αυτή η «νέα απειλή» και η ανάγκη διαμόρφωσης μιας ολοκληρωμένες προσέγγισης εκ μέρους της ΕΕ, επισημάνθηκε σε στρατηγικό έγγραφο ασφαλείας που παρουσίασε ο Ύπατος Εκπρόσωπος για την ΚΕΠΠΑ, κ. Javier Solana, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης («A secure Europe in a better world»).

Για τον έλεγχο μιας μεταδοτικής νόσου ο χρόνος παίζει καθοριστική σημασία. Κάθε μέρα που χάνεται για τον ακριβή καθορισμό της απειλής, τη λήψη αποφάσεων για μέτρα ελέγχου και την εφαρμογή τους μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την περαιτέρω διασπορά της εστίας. Από αυτές τις χαμένες ημέρες εξαρτάται εάν η νόσος θα περιοριστεί σε μια μικρή εστία και/ή θα λάβει τις διαστάσεις σοβαρής επιδημίας. Εάν η νόσος ή ο παθογόνος παράγοντας είναι θανατηφόροι, τότε η καθυστέρηση μπορεί να κοστίσει ανθρώπινες ζωές.

Η ταχύτητα αντίδρασης έχει ιδιαίτερη σημασία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα προϊόντα και οι άνθρωποι διακινούνται ελεύθερα από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, εντός της ΕΕ, και οι έλεγχοι έχουν καταργηθεί στα εσωτερικά σύνορα

Η εκδήλωση εστίας μιας μεταδοτικής νόσου σε μια χώρα μπορεί να αποτελέσει διεθνή απειλή για τη δημόσια υγεία αν τα εθνικά μέτρα ελέγχου δεν είναι αποτελεσματικά: για παράδειγμα, αν μια εκδήλωση εστίας νόσου δεν εντοπιστεί και περιοριστεί έγκαιρα ή σε περίπτωση που οι εθνικές αρχές δεν κοινοποιήσουν συνεπείς ή ολοκληρωμένες πληροφορίες ή εάν δεν κοινοποιήσουν σε άλλες χώρες την εκδήλωση αυτή. Με τη μετανάστευση ή τον τουρισμό, ο ιός ΣΟΑΣ μπόρεσε να εξαπλωθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες από την Κίνα στην Ευρώπη, την Αμερική και την Ασία. Το ΣΟΑΣ εξαπλώθηκε σε διεθνές επίπεδο με τη μετακίνηση μολυσμένων ατόμων.

Από τότε που σημειώθηκε σκόπιμη απελευθέρωση άνθρακα στις ΗΠΑ στα τέλη του 2001, οι υπηρεσίες ασφαλείας και οι αρχές που είναι αρμόδιες για την πολιτική άμυνα λαμβάνουν υπόψη τους πολύ σοβαρά την απειλή επιθέσεων «βιοτρομοκρατίας».

Η έλλειψη της κατάλληλης υποδομής συντονισμού σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα αυτό. Ως εκ τούτου, είναι αποφασιστικής σημασίας η άμεση, αποτελεσματική και συντονισμένη αντίδραση σε απειλές για την υγεία. Στην περίπτωση του ΣΟΑΣ φάνηκαν οι ατέλειες του σημερινού μοντέλου αντιμετώπισης των νόσων. Η καθυστερημένη ανίχνευση μιας εν εξελίξει εστίας επέτρεψε στον ιό να εξαπλωθεί με τα αεροπορικά ταξίδια από την Κίνα στον Καναδά, όπου ένας προσβεβλημένος από τον ιό ταξιδιώτης προκάλεσε την εξάπλωση του ιού στο υγειονομικό προσωπικό ενός νοσοκομείου στο Τορόντο. Μόνο μετά τη σήμανση συναγερμού από την ΠΟΥ στις 12 Μαρτίου του 2003, όταν το κοινό αλλά και οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας πληροφορήθηκαν για το ΣΟΑΣ, κατέστη δυνατό να ληφθούν μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης. Στην περίπτωση του ΣΟΑΣ, ωστόσο, χωρίς τη διεθνή συνεργασία μεταξύ των ειδικών, δεν θα ήταν δυνατόν να εντοπιστεί ο ιός και να αποκτηθούν οι απαραίτητες γνώσεις για την επιδημιολογία του ιού σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Η εμφάνιση σοβαρών εστιών μεταδοτικών νόσων έχει αντίκτυπο στο σύνολο της κοινωνίας και όχι μόνο στον τομέα της υγείας. Για παράδειγμα, η εμφάνιση των εστιών του ΣΟΑΣ είχε άμεσο, αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη των ασιατικών χωρών που επλήγησαν από το εν λόγω σύνδρομο. Το ΣΟΑΣ μπορεί επίσης, περισσότερο έμμεσα, να είχε αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομία της ΕΕ. Η ταχεία και αποτελεσματική λήψη μέτρων κατά της εμφάνισης εστιών μιας νόσου και ο καθησυχασμός των πολιτών για τον περιορισμό της νόσου, θα προστατέψει τις οικονομίες των κρατών μελών καθώς και τη δημόσια υγεία.

3. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ

Στο πλαίσιο του άρθρου 152 της Συνθήκης, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναγνωρίζει την ανάγκη μιας πιο αποτελεσματικής εργασίας όσον αφορά τις απειλές για τη δημόσια υγεία. Τα κοινοτικά θεσμικά όργανα έκαναν την ανάγκη αυτή πράξη με την έκδοση της απόφασης του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 2119/98/ΕΚ για τη δημιουργία δικτύου επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών στην Κοινότητα. Η απόφαση αυτή προβλέπει τη δημιουργία πανευρωπαϊκών μηχανισμών έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης.

Όσον αφορά τον έγκαιρο συναγερμό και αντίδραση, το δίκτυο μπόρεσε εν μέρει μόνο να ανταποκριθεί στο συντονιστικό του ρόλο, χωρίς να είναι σε θέση να προχωρήσει στις απαιτούμενες τεχνικές ενέργειες και παρεμβάσεις. Για την επιδημιολογική επιτήρηση ζητήθηκε από ειδικούς των εμπλεκομένων εθνικών ιδρυμάτων, που ήδη μελετούν την κάθε ομάδα νόσων, η δημιουργία των λεγόμενων ειδικών δικτύων επιτήρησης (ΕΔΕ). Τα δίκτυα αυτά συνιστούν από κοινού το «δίκτυο των δικτύων», το οποίο αποτελεί τη βάση επί της οποίας λειτουργεί το κοινοτικό δίκτυο.

Ο ρόλος της Επιτροπής όσον αφορά το συντονισμό των δραστηριοτήτων περιορίστηκε στη λειτουργία του συστήματος επιδότησης εκ μέρους της ΕΕ, το οποίο συγχρηματοδοτεί τα ειδικά δίκτυα επιτήρησης, και στο σχεδιασμό και λειτουργία του δοκιμαστικού σχεδίου τηλεματικής για το σύστημα έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης (HSSCD/EUPHIN). Η Επιτροπή μόλις που διαθέτει τους οικονομικούς και τεχνικούς πόρους που απαιτούνται για την εκτέλεση των λειτουργιών αυτών. Η επιτροπή του δικτύου χρησιμοποιήθηκε για επιστημονικές συμβουλές και συντονιστικούς σκοπούς κατά τρόπο που υπερβαίνει τον περιορισμένο ρυθμιστικό ρόλο που της ανατίθεται με την απόφαση του 1998. Οι αυξανόμενες απαιτήσεις προς την επιτροπή καθιστούν σαφή την ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης των πόρων, έτσι ώστε να μπορούν να ικανοποιηθούν οι προσδοκίες για την προστασία της υγείας σε επίπεδο ΕΕ.

Η βασική μέθοδος για τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, στο πλαίσιο της οδηγίας 2119/98/ΕΚ, δεν αμφισβητείται. Απαιτείται, ωστόσο, μια διευρυμένη δομή που θα εξασφαλίζει τόσο επιστημονικές συμβουλές όσο και αποτελεσματικό επιχειρησιακό συντονισμό. Τόσο η επιτήρηση των νόσων όσο και ο έγκαιρος συναγερμός και αντίδραση απαιτούν περισσότερο καταρτισμένους ειδικούς για την αξιολόγηση, τη διερεύνηση και την ανάλυση της εμφάνισης εστιών στην Ευρώπη και στο εξωτερικό, ιδίως όταν η πιθανή απειλή για την υγεία των πολιτών της ΕΕ είναι σοβαρή. Σε ορισμένες περιπτώσεις συγκροτήθηκαν ομάδες από διάφορα κράτη μέλη για τη διερεύνηση των ίδιων φαινομένων με ελαφρώς διαφορετικές μεθοδολογίες, οι οποίες απέστειλαν δείγματα σε διαφορετικά εργαστήρια και τελικά καθεμία από αυτές υπέβαλε ξεχωριστή έκθεση.

Είναι γεγονός ότι το κοινοτικό δίκτυο δεν μπορεί να αναπτυχθεί πολύ περισσότερο χωρίς νέες δομές και ρυθμίσεις για την υποστήριξη των κρατών μελών και της Επιτροπής στην εκτέλεση των καθηκόντων τους. Όσο πιο πολλές νόσους καλύπτει το δίκτυο μέσω των «ειδικών δικτύων επιτήρησης», τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος κατακερματισμού της δομής του. Αυτά τα ειδικά δίκτυα επιτήρησης χρηματοδοτούνταν με τη χρήση ετήσιων επιδοτήσεων από το πρόγραμμα δράσης για τη δημόσια υγεία, σε συναγωνισμό με πολλά άλλα σχέδια. Με την ύπαρξη δέκα νέων κρατών μελών το 2004, θα είναι αδύνατο να συνεχίσουμε με τις υφιστάμενες δομές και πόρους, εάν θέλουμε να συνεχιστούν με αποτελεσματικότητα οι δραστηριότητες επιτήρησης στα κράτη μέλη (και σε άλλα κράτη εταίρους των ειδικών δικτύων επιτήρησης).

Η ικανότητα αντίδρασης σε μια διεθνή απειλή για την υγεία επηρεάζεται βαθύτατα από το βαθμό στον οποίο τα θέματα αυτά έχουν εξετασθεί έγκαιρα καθώς και από το κατά πόσο έχουν τεθεί σε εφαρμογή σχέδια ετοιμότητας για την ανάληψη συντονισμένης δράσης. Για την αντιμετώπιση της απειλής της γρίπης η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) εργάστηκε για την ετοιμότητα ενός παγκόσμιου πανδημικού σχεδίου, για τη διευκόλυνση της κατάρτισης εθνικών σχεδίων. Χρειάζεται ένα συμπληρωματικό σχέδιο ετοιμότητας σε επίπεδο ΕΕ για να διευκολυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ του κοινοτικού εργαστηρίου και των δικτύων επιτήρησης και για να εξασφαλιστεί ότι τα κατάλληλα εμβόλια, οι αντιικοί παράγοντες και άλλο υλικό μπορούν να είναι διαθέσιμα ταχύτατα. Ένα ευρωπαϊκό κέντρο μπορεί να μεριμνήσει για όλα αυτά τα μέτρα κατά τρόπο συνεκτικό και οικονομικά αποτελεσματικό.

4. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΝΟΣΩΝ

Οι αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε θέματα δημόσιας υγείας αυξήθηκαν ουσιαστικά ύστερα από την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ και τις αυξανόμενες προσδοκίες των πολιτών. Αυτό αποτυπώνεται με πολλούς τρόπους στις απαιτήσεις που δημιουργούνται για τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, για την ανάπτυξη της συνεργασίας τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και διεθνώς. Οι πρόσφατες απειλές για την υγεία κατέδειξαν ότι ένα κράτος μέλος μόνο του δεν έχει συνήθως όλη την εμπειρογνωμοσύνη που απαιτείται για να αντιμετωπίσει όλες τις πιθανές πτυχές μιας απειλής. Μόνο μέσω της εντατικής και εποικοδομητικής διεθνούς συνεργασίας μπορεί να συγκεντρωθεί η αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη. Η προστιθέμενη αξία έγκειται όχι μόνο στο συντονισμό αλλά και στη συγκέντρωση εμπειρογνωμοσύνης.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων τριών ετών, η Επιτροπή ανέθεσε τρεις εξωτερικές αξιολογήσεις για την απόδοση και τις βελτιώσεις που πρέπει να επέλθουν στη συνεργασία του κοινοτικού δικτύου για τις μεταδοτικές νόσους (http://europa.eu.int/comm/dgs/health_consumer/index_en.htm).

Η πρώτη αξιολόγηση διενεργήθηκε το Σεπτέμβριο του 2000, από το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας σε συνεργασία με το London School of Hygiene and Tropical Medicine and Public Health Laboratory Services (ΗΒ) και επικεντρώθηκε στα αδύνατα σημεία όσον αφορά τη λειτουργία των υφιστάμενων δομών, αναλύοντας διεθνικές εκδηλώσεις εστιών 5 νόσων. Στην αξιολόγηση ζητήθηκε από την Επιτροπή να θεσπίσει ένα πλαίσιο για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και βιωσιμότητα των υφιστάμενων ειδικών δικτύων για νέες νόσους και προτάθηκε η ανάπτυξη περίπου 15 ειδών δράσης σε κοινοτικό επίπεδο, οι οποίες υποστηρίζουν τις αρχές που αναφέρονται στην παρούσα πρόταση. Καλύπτουν θέματα όπως την ετοιμότητα σε επίπεδο ΕΕ, το συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ της διερεύνησης εκδηλώσεων εστιών νόσων και την παροχή υποστήριξης σε εμπειρογνώμονες εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η δεύτερη αξιολόγηση ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 2001 από το βελγικό Επιστημονικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας σε διαβούλευση με επιδημιολογικά ιδρύματα από όλα τα κράτη μέλη, τη Νορβηγία και την ΠΟΥ. Στην αξιολόγηση διαπιστώνεται η προθυμία και η ετοιμότητα των εθνικών αρμόδιων φορέων να συμμετάσχουν στη δημιουργία μιας κοινοτικής δομής αντίδρασης. Προτείνεται η δημιουργία ενός ισχυρού κεντρικού μηχανισμού συντονισμού που θα υποστηρίζεται από μια δομή τεχνικού συντονισμού, που θα είναι εκτός του πλαισίου της Επιτροπής αλλά θα χρηματοδοτείται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό και θα ξεκινήσει σε δοκιμαστική κλίμακα το ταχύτερο δυνατό.

Τρίτον, τον Ιούνιο του 2002, κρατικοί επιδημιολόγοι από τα κράτη μέλη υπέβαλαν στην Επιτροπή τη γνώμη τους για το μέλλον της επιτήρησης μεταδοτικών νόσων στην Ευρώπη. Επιβεβαιώνουν τα καθήκοντα συντονισμού που εντοπίζονται στις δύο προηγούμενες μελέτες και καταλήγουν υπέρ της ύπαρξης μιας διαρκούς συντονιστικής δομής με επαρκείς πόρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Την ίδια άποψη εξέφρασαν και σε ένα δημόσιο σεμινάριο που έγινε το Νοέμβριο του 2002 στις Βρυξέλλες, υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Βάσει της απόφασης 2119/98/ΕΚ, η Επιτροπή διενήργησε μια εσωτερική αξιολόγηση της λειτουργίας του κοινοτικού δικτύου το 2002, την οποία υπέβαλε στην επιτροπή του δικτύου. Η επιτροπή συμφώνησε με τις συστάσεις για τη μεταφορά καθηκόντων σε ένα ευρωπαϊκό συντονιστικό κέντρο. Η επιτροπή εξέφρασε επίσης την άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει επαρκή πρόσβαση σε καλά καταρτισμένο και εξειδικευμένο προσωπικό και ότι, ως εκ τούτου, οι ρυθμίσεις της Επιτροπής όσον αφορά τη δικτύωση, την επιτήρηση και τον έγκαιρο συναγερμό θα είναι ανεπαρκείς. Η εκτέλεση των εργασιών αυτών εσωτερικά στις υπηρεσίες της Επιτροπής δεν θα έχει μικρότερο κόστος αλλά ούτε και την έννοια της συμμετοχικής ευθύνης που θα προσφέρει ένα ανεξάρτητο κέντρο.

Αυτοί οι προσανατολισμοί, οι οποίοι αναφέρονται ήδη στα συμπεράσματα της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Γκέτενμπουργκ τον Ιούνιο του 2001, επιβεβαιώθηκαν στην έκτακτη σύνοδο του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Υποθέσεων Καταναλωτών) στις 6 Μαΐου 2003 αλλά και στην επόμενη συνεδρίαση στις 2 Ιουνίου 2003, όπου η ιδέα δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού κέντρου πρόληψης και ελέγχου νόσων έλαβε ευρεία υποστήριξη.

Τα επιδημιολογικά κέντρα των κρατών μελών πρέπει να έχουν προνομιακό ρόλο σε αυτή τη συνεργασία. Το μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων συνεργασίας θα καλύπτεται ενδεχομένως από δικούς τους πόρους. Για παράδειγμα, το προσωπικό τους ενδέχεται να συμμετέχει ουσιαστικά στη λειτουργία ειδικών δικτύων επιτήρησης, σε ενέργειες κατάρτισης και σε ομάδες παρέμβασης. Η ύπαρξη των πόρων αυτών στα κράτη μέλη σημαίνει ότι δεν χρειάζεται ένα μεγάλο ευρωπαϊκό κέντρο. Οι ρυθμίσεις για την πρόσβαση του Κέντρου στους πόρους των εθνικών κέντρων θα είναι το κλειδί για να διατηρηθεί το Κέντρο ως μια σχετικά μικρή αλλά αποτελεσματική και συντονιστική οντότητα. Το Κέντρο θα παρέχει μια δομή που θα επιτρέπει σε εμπειρογνώμονες από διαφορετικά κράτη μέλη να εργάζονται από κοινού σε, π.χ., ερευνητικές ομάδες της ΠΟΥ για παγκόσμιες εκδηλώσεις εστιών νόσων, και θα διευκολύνει στη συνέχεια την αμοιβαία αξιοποίηση των αποτελεσμάτων. Το Κέντρο θα εργάζεται με εθνικά ιδρύματα δημόσιας υγείας σε ισότιμη βάση.

Το Κέντρο θα επιτρέψει την ταχεία κινητοποίηση εξειδικευμένου προσωπικού από τα κράτη μέλη για να αξιοποιηθεί σε ομάδες παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τη διενέργεια επιδημιολογικής έρευνας, επιτόπιων ελέγχων και αξιολογήσεων κινδύνων. Το Κέντρο θα διαθέτει έναν πυρήνα τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης για την παροχή τεχνικής υποστήριξης στην Επιτροπή και για την ανάληψη τεχνικής συνεργασίας με τα κράτη μέλη και την ΠΟΥ. Θα συντονίζει εργαστηριακές δραστηριότητες με δίκτυα μικροβιολογικών εργαστηρίων. Θα αποτελεί πηγή πληροφόρησης για όλους τους εταίρους. οι πληροφορίες που θα παρέχονται πρέπει να είναι έγκαιρες, ακριβείς, εύκολα κατανοητές από τους χρήστες και προσαρμοσμένες στις διάφορες ανάγκες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κρατών μελών, των ιδρυμάτων δημόσιας υγείας, των μέσων και της κοινής γνώμης. Κατά την προπαρασκευή πολιτικών νομοθετικών προτάσεων εκ μέρους της Επιτροπής, το Κέντρο μπορεί να παρέχει έγκυρες επιστημονικές και τεχνικές συμβουλές.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η δημιουργία ενός ανεξάρτητου οργανισμού θα αποτελέσει την καλύτερη δυνατή προσέγγιση όσον αφορά την ενίσχυση της συνεργασίας σε μια διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο οργανισμός αυτός - το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων - θα εστιάζει την προσοχή τους στις μεταδοτικές νόσους, όπου υπάρχει ήδη εκτενής εμπειρία ευρωπαϊκής συνεργασίας, και σε άλλες αναδυόμενες σοβαρές απειλές για την υγεία. Θα διευκολύνει τη συνεργασία της Επιτροπής και των κρατών μελών με άλλους εταίρους (π.χ. τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, όπως η ΠΟΥ). Η παρούσα πρόταση προβλέπει την κατάλληλη νομική βάση και μια ειδική νέα γραμμή του κοινοτικού προϋπολογισμού. Ο ρόλος του κέντρου στον παρόντα κανονισμό είναι να αποτελεί το ορατό κέντρο αριστείας στο οποίο θα μπορούν να απευθύνονται η Επιτροπή και τα κράτη μέλη για έγκυρες συμβουλές και γνώμες.

Εάν ληφθούν υπόψη το πεδίο και η αποστολή του Κέντρου, είναι απόλυτη η ανάγκη συντονισμού με άλλους κοινοτικούς οργανισμούς, ιδίως την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ) και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Αξιολόγησης Φαρμακευτικών Προϊόντων (ΕΟΑΦΠ), που ασχολούνται επίσης με την αξιολόγηση απειλών για την υγεία, τον έγκαιρο συναγερμό και την κοινοποίηση. Πρέπει να υπάρξει σαφής και γενική προσπάθεια αποφυγής επικαλύψεων μεταξύ των διαφόρων οργανισμών.

5. ΚΥΡΙΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ

Επιδημιολογική επιτήρηση και δικτύωση εργαστηρίων

Το Κέντρο θα αναπτύξει την επιδημιολογική επιτήρηση σε κοινοτικό επίπεδο. Για την εκτέλεση των εργασιών αυτών μπορεί να χρησιμοποιεί το δικό του προσωπικό, το προσωπικό από τα ειδικά δίκτυα επιτήρησης (ΕΔΕ), ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να αναθέσει καθήκοντα σε κάποιο εθνικό κέντρο αριστείας. Αυτή η σταδιακή ολοκλήρωση της επιδημιολογικής επιτήρησης θα οδηγήσει στην εναρμόνιση των μεθοδολογιών επιτήρησης, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της συγκρισιμότητας και της συμβατότητας των δεδομένων επιτήρησης που συλλέγονται στα κράτη μέλη. Το Κέντρο μπορεί επίσης να εντοπίσει και να συντηρεί δίκτυα εργαστηρίων αναφοράς και να ενισχύσει τα συστήματα διασφάλισης της ποιότητας των μικροβιολογικών εργαστηρίων.

Για τη διατήρηση υψηλών προτύπων για το δίκτυο επιτήρησης, έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης, πρέπει να υπάρχουν το αναγκαίο προσωπικό και οι τεχνικοί πόροι στα κράτη μέλη και σε κοινοτικό επίπεδο. Το Κέντρο θα διευκολύνει την κατάρτιση ειδικευμένου προσωπικού και θα προσφέρει σε αυτό τη δυνατότητα απόκτησης χρήσιμης πρακτικής εμπειρίας. Μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως ένα σημείο στο οποίο τα κράτη μέλη θα μπορούν να αποσπούν προσωπικό από εθνικά ιδρύματα για να εργαστεί για μια περιορισμένη χρονικά περίοδο, στο πλαίσιο της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας.

Υπάρχει ήδη σημαντική εμπειρία συνεργασίας ανάμεσα στα ιδρύματα δημόσιας υγείας των κρατών μελών για τις μεταδοτικές νόσους. Ήδη υφίστανται αναγνωρισμένες διαδικασίες συνεργασίας αποδεκτές από όλους. Το Κέντρο λοιπόν θα πρέπει αρχικά να εστιάσει την προσοχή του στις μεταδοτικές νόσους, αν και θα πρέπει να είναι επίσης σε θέση να αντιμετωπίσει άλλες αναδυόμενες απειλές για την υγεία, εφόσον χρειαστεί. Υπό το φως της ανακοίνωσης της Επιτροπής «H ευρωπαϊκή στρατηγική για το περιβάλλον και την υγεία» (COM/2003/0338) στην οποία η «παρακολούθηση της υγείας» αποτελεί κύριο στοιχείο, τα καθήκοντα του Κέντρου θα επεκταθούν για να συμπεριλάβουν την «παρακολούθηση της υγείας», μόλις αυτό καταστεί εφικτό.

Επιστημονικές συμβουλές

Οι αποφάσεις για τη δημόσια υγεία πρέπει να λαμβάνονται με βάση ανεξάρτητες επιστημονικές αποδείξεις. Το Κέντρο θα υποστηρίξει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη με την παροχή παρόμοιων στοιχείων. Θα συμβάλει στην ανάπτυξη πολιτικών για τη δημόσια υγεία με την παροχή επιστημονικών αξιολογήσεων και τεχνικής υποστήριξης που θα βασίζονται στην επιστημονική του αριστεία και θα συντηρούνται από τη δική του εμπειρογνωμοσύνη και από την υπάρχουσα εμπειρογνωμοσύνη στα κράτη μέλη. Εάν το Κέντρο ή τα δίκτυα επιτήρησης νόσων δεν διαθέτουν επαρκή επιστημονική εμπειρογνωμοσύνη, ο διευθυντής του μπορεί, σε διαβούλευση με το συμβουλευτικό σώμα, να δημιουργήσει ανεξάρτητες επιστημονικές ομάδες για το σκοπό αυτό, οι οποίες θα αποτελούνται από αναγνωρισμένες επιστημονικές προσωπικότητες και ακαδημαϊκούς.

Τα επιστημονικά θέματα που προκύπτουν στον τομέα των μεταδοτικών νόσων ποικίλλουν πολύ και αφορούν από ζητήματα κλινικής ιατρικής και επιδημιολογίας έως και την τυποποίηση εργαστηριακών διαδικασιών. Ως εκ τούτου, δεν ενδείκνυται η δημιουργία μιας μόνιμης επιστημονικής επιτροπής για την κάλυψη όλων αυτών των θεμάτων. Αντίθετα, το Κέντρο μπορεί να συγκεντρώσει επιστημονική εμπειρογνωμοσύνη σε ειδικούς τομείς μέσω των διαφόρων δικτύων που λειτουργούν σε όλη την ΕΕ και της σύστασης ad hoc επιστημονικών ομάδων.

Το συμβουλευτικό σώμα, αποτελούμενο από επιστήμονες από ιδρύματα δημόσιας υγείας των κρατών μελών, υποστηρίζει το διευθυντή στην εξασφάλιση της αριστείας και της ανεξαρτησίας της επιστημονικής εργασίας του Κέντρου. Το Κέντρο θα εκδίδει επιστημονικές γνώμες σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στον κανονισμό.

Οι πληροφορίες που διατίθενται μέσω ερευνητικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται από την ΕΚ και άλλων κοινοτικών μηχανισμών, όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων και η Εταιρική Σχέση ευρωπαϊκών και αναπτυσσόμενων χωρών στον τομέα των κλινικών δοκιμών, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από το Κέντρο, ανάλογα με την περίσταση. Οι επιστημονικές του ομάδες δεν θα πρέπει να επαναλαμβάνουν τις εργασίες που έχουν εκτελεστεί αλλού. Το Κέντρο πρέπει να δρομολογεί εφαρμοσμένες επιστημονικές μελέτες για την υποστήριξη της ανάπτυξης πολιτικής, όπως επίσης και μελέτες για την ανάπτυξη και την αύξηση της δικής του επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας. Για την αποφυγή επικαλύψεων, θα συντονίζει τις δράσεις τους με τις δράσεις των κρατών μελών και του προγράμματος-πλαισίου της ΕΕ για την έρευνα.

Έγκαιρος συναγερμός και αντίδραση

Για να είναι αποτελεσματικό, το σύστημα έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης απαιτεί τη δυνατότητα να είναι σε 24ωρη βάση διαθέσιμοι ειδικοί για τις μεταδοτικές νόσους. Ενώ αρμόδια για την ανάληψη δράσης είναι τα κράτη μέλη και η Επιτροπή, η τεχνική λειτουργία του συστήματος θα αναληφθεί από το Κέντρο και τα δίκτυά του.

Το Κέντρο θα λειτουργεί σε συντονισμό, όπου ενδείκνυται, με άλλες συναφείς υπηρεσίες της ΕΕ, όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, καθώς και με άλλα συστήματα συναγερμού, όπως αυτά της ΠΟΥ. Η αντίδραση είναι στοιχείο-κλειδί για την ετοιμότητα και τον έλεγχο κατά την εμφάνιση εστιών μιας νόσου. Η ταχεία αντίδραση μπορεί να εξασφαλίσει τον περιορισμό της εμφάνισης μιας νόσου και έτσι να αποφευχθεί η επιδείνωση και η επέκτασή της σε μια μεγαλύτερη κρίση. Το Κέντρο θα είναι πηγή βοήθειας και συμβουλών στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη για τη διαχείριση κινδύνων.

Τεχνική υποστήριξη

Η ικανότητα ταχείας αντίδρασης του Κέντρου πρέπει να καλύπτει όχι μόνο την ΕΕ αλλά και παρόμοιες δομές σε περιφέρειες όπως ο ΕΟΧ και οι χώρες της ΕΖΕΣ αλλά και οι υποψήφιες χώρες. Εάν ζητηθεί, μπορεί να αποστέλλει μια ομάδα της ΕΕ για τη διερεύνηση της εμφάνισης εστίας μιας άγνωστης ανθρώπινης νόσου σε μια ευρωπαϊκή χώρα. Το Κέντρο θα πρέπει επίσης να έχει την ικανότητα να υποστηρίζει, εφόσον χρειαστεί, τις υπηρεσίες της Επιτροπής που παρέχουν ανθρωπιστική βοήθεια ή άλλα είδη βοήθειας, ως αντίδραση σε εκδηλώσεις εστιών νόσου σε τρίτες χώρες. Στις περιπτώσεις αυτές, η τεχνική υποστήριξη πρέπει να συντονίζεται με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής και τα σχετικά προγράμματα της ΕΕ. Το Κέντρο θα διαδραματίζει ιδιαίτερο ρόλο στον καθορισμό της δράσης στα κράτη από τα οποία ενδεχομένως έχει διεισδύσει η νόσος. Στην περίπτωση αποστολής διερεύνησης μιας εστίας νόσου, ανάλογα με τον προσδιορισμό της πηγής της εστίας (περιβαλλοντική, τροφική, ζωική, χημική, σκόπιμη απελευθέρωση κ.τ.λ.) ίσως να πρέπει να εμπλακούν άλλα αρμόδια όργανα της ΕΕ και η ΠΟΥ, προκειμένου να ενισχυθεί η συνοχή των συνδυασμένων προσπαθειών και να αποφευχθεί η επικάλυψη προσπαθειών.

Καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και επικοινωνία

Το Κέντρο πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο συντονισμό της αντίδρασης σε σοβαρές απειλές για την υγεία με σπουδαιότητα για όλη την ΕΕ. Η ανάγκη συντονισμού των ενεργειών έχει καίρια σημασία, εάν ληφθούν υπόψη όλοι οι συντελεστές που εμπλέκονται σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης. Για παράδειγμα, οι αρχές για τη δημόσια υγεία, η πολιτική προστασία, το στρατιωτικό και πολιτικό σκέλος της κοινωνίας, όλοι μπορεί να πρέπει να συμμετάσχουν στην αντίδραση σε μια επιδημία. Σε παρόμοιες έκτακτες ανάγκες θα απαιτηθούν συνδυασμένες προσπάθειες των διαφόρων αυτών μέσων ως μέρος της συνολικής πολιτικής της ΕΕ. Ωστόσο το Κέντρο, με δεδομένο το σχετικά μικρό μέγεθος του, θα μπορεί να αναλάβει έναν παρόμοιο συντονιστικό ρόλο μόνο όταν μια απειλή για την υγεία έχει άμεση σχέση με τους επιχειρησιακούς του σκοπούς.

Η ύπαρξη αντικειμενικών, αξιόπιστων και προσιτών πληροφοριών είναι ουσιώδης για το ευρύ κοινό και τους αρμόδιους λήψης αποφάσεων στην Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους διεθνείς οργανισμούς. Το Κέντρο θα γνωστοποιεί τις δραστηριότητες και τα αποτελέσματά του και θα διαβιβάζει πληροφορίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες των διαφορετικών κατηγοριών κοινού. Το Κέντρο, χρησιμοποιώντας διάφορα μέσα και επικοινωνιακά εργαλεία, θα εξασφαλίζει ότι η πληροφόρησή του είναι προσιτή, αξιόπιστη και κατανοητή.

6. Το ευρωπαϊκό κέντρο πρέπει να είναι μικρό αλλά με επιρροή

Το Κέντρο πρέπει να παραμείνει μικρό από πλευράς ανθρώπινων πόρων αλλά να διαθέτει πολύ μεγαλύτερη επιρροή, μέσω της συνέργιας του με τα εθνικά ιδρύματα. Το προσωπικό θα περιλαμβάνει συναφείς με το θέμα ειδικούς, όπως επιδημιολόγους, εμπειρογνώμονες στον τομέα της δημόσιας υγείας, μικροβιολόγους, αρμόδιους για υλικοτεχνικά ζητήματα, ιατρικούς συγγραφείς και διοικητικούς υπαλλήλους.

Το Κέντρο θα χρηματοδοτείται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, με βάση πρόταση της Επιτροπής και έγκρισή της από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

Στο πλαίσιο αυτού του προϋπολογισμού, εκτός από το σύνηθες κόστος λειτουργίας του, το Κέντρο θα διαθέτει έναν προϋπολογισμό για έκτακτες ανάγκες που θα του επιτρέπει να ανταποκρίνεται άμεσα και κατάλληλα σε απειλές για τη δημόσια υγεία, εφόσον χρειάζεται. Ο προϋπολογισμός για έκτακτες ανάγκες πρέπει να είναι επαρκής έτσι ώστε να καλύπτει το εύρος των εργασιών που μπορεί να απαιτηθούν σε διάφορες περιπτώσεις, όπως η διερεύνηση των εκδηλώσεων εστιών νόσων, στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή αλλού, η σκόπιμη απελευθέρωση βιολογικών παραγόντων ή ο έλεγχος ενδεχόμενης πανδημίας γρίπης. Το Κέντρο πρέπει επίσης να έχει συμβουλευτικό ρόλο με την παροχή επιστημονικών συμβουλών σε κρίσεις, όπως η πανδημία γρίπης, όταν ενέχεται η δημόσια υγεία.

7. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΟΜΗ

Όπως συμβαίνει και με άλλα παρόμοια αυτόνομα όργανα, το Κέντρο θα διαθέτει διοικητική δομή βασισμένη σε τρεις άξονες:

- Ένα διευθυντή και το προσωπικό του/της. Ο διευθυντής θα είναι αρμόδιος για την καθημερινή διοίκηση, την προετοιμασία και την υλοποίηση του προγράμματος εργασιών του Κέντρου.

- Ένα διοικητικό συμβούλιο που θα εξασφαλίζει ότι το Κέντρο διεκπεραιώνει την αποστολή και τα καθήκοντά του και το οποίο θα εγκρίνει το ετήσιο πρόγραμμα εργασιών και το δημοσιονομικό κανονισμό. Η δομή του διοικητικού συμβουλίου - εκπρόσωποι που ορίζονται από την Επιτροπή, εκπρόσωποι που ορίζονται από το Συμβούλιο και εκπρόσωποι ενδιαφερόμενων παραγόντων - θα εποπτεύει τις δραστηριότητες του Κέντρου και ταυτόχρονα θα εξασφαλίζει τη συνέπεια με άλλες δράσεις στο πλαίσιο κοινοτικών πολιτικών και εθνικών πρωτοβουλιών.

- Ένα συμβουλευτικό σώμα που θα αποτελείται από μέλη που επιλέγονται από το ανώτερο επιστημονικό προσωπικό των αρμόδιων φορέων. Το συμβουλευτικό σώμα θα είναι ένας μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών και συγκέντρωσης γνώσεων, όπως επίσης και παρακολούθησης της επιστημονικής αριστείας των δραστηριοτήτων του Κέντρου.

8. Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΟΜΗ

Έχει ήδη δημιουργηθεί προϋπολογισμός από το πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία με σκοπό τη διεξαγωγή των προπαρασκευαστικών εργασιών για την ίδρυση του Κέντρου. Έως το 2006 μπορούν να αξιοποιηθούν εξωτερικοί εμπειρογνώμονες για την προετοιμασία της ενσωμάτωσης των ειδικών δικτύων επιτήρησης στο Κέντρο. Σχέδια που έχουν ως αντικείμενο την ανάπτυξη ικανοτήτων, τη διάδοση πληροφοριών και την κατάρτιση αναμένεται να είναι υποψήφια για άμεση ενσωμάτωση στη νέα δομή.

Σημασία έχει επίσης για τα σχετικά εργαστήρια να συμμετάσχουν στις δραστηριότητες επιτήρησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Επιτροπή, παράλληλα, θα ενισχύσει την ανάπτυξη των εργαστηριακών δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών εργαστηρίων που έχουν την ικανότητα να χειρίζονται εξαιρετικά λοιμώδεις μικροοργανισμούς, όπως ο ιός της ευλογιάς. Θα συντηρεί και θα ενημερώνει τις βάσεις δεδομένων και θα αναπτύξει περισσότερο το σύστημα έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης (EWRS). Θα αναπτυχθούν επίσης οι διαδικασίες για την αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών. Προτού το Κέντρο τεθεί σε λειτουργία, η Επιτροπή θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των ομάδων παρέμβασης, οι οποίες έχουν συγκροτηθεί σε εθνική βάση κατά τρόπο ad hoc. Αυτό θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με τα κράτη μέλη με δεδομένο ότι οι δράσεις της Επιτροπής υφίστανται ήδη σε τρίτες χώρες σε συνεργασία με την ΠΟΥ. Η εξασφάλιση υψηλής ποιότητας επιτήρησης, έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης δεν είναι δυνατή χωρίς καταρτισμένους ειδικούς που να διαθέτουν ευρύτητα εξειδικευμένων γνώσεων σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ.

Η ομάδα έργου για τη σκόπιμη απελευθέρωση χημικών και βιολογικών παραγόντων (BICHAT) συγκροτήθηκε από την Επιτροπή το 2002 για τον προσδιορισμό των ειδικών αναγκών στον τομέα της επιτήρησης και της αντίδρασης σε περίπτωση τρομοκρατικής επίθεσης. Η ειδική αυτή ομάδα περιλαμβάνει ορισμένους αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη για ορισμένη περίοδο και υποβάλλει εκθέσεις μέσω της Επιτροπής για την ασφάλεια της υγείας των προσωπικών εκπροσώπων των υπουργών υγείας των κρατών μελών. Το Κέντρο ενδέχεται να χρειαστεί να αναλάβει την εργασία της ομάδας έργου.

Οι κίνδυνοι από τις μεταδοτικές ασθένειες δεν μειώνονται. Η φυματίωση, ο ιός HIV/AIDS και πιο πρόσφατα το ΣΟΑΣ υπενθυμίζουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι πρέπει να επαγρυπνά. Η διεύρυνση ενισχύει την ανάγκη δημιουργίας μιας κατάλληλης δομής σε επίπεδο ΕΕ, αξιοποίησης των συστημάτων των κρατών μελών και του υφιστάμενου δικτύου για τις μεταδοτικές ασθένειες, ώστε να υπάρχει αντίδραση σε παρόμοιες απειλές για την υγεία. Η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων θα εξασφαλίσει την αποτελεσματική δικτύωση και τη συγκέντρωση της επιστημονικής εμπειρογνωμοσύνης των κρατών μελών και θα διευκολύνει τον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό της ετοιμότητας. Κατ' αυτόν τον τρόπο, το Κέντρο θα ενισχύσει την ικανότητα αντίδρασης σε μελλοντικές απειλές για την υγεία.

2003/0174 (COD)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Κέντρου [Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 152 παράγραφος 4,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C , , σ. .

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [2],

[2] ΕΕ C , , σ. .

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [3],

[3] ΕΕ C , , σ. .

ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 251 της Συνθήκης [4],

[4] ΕΕ C , , σ. .

εκτιμώντας τα εξής:

(1) Πρωταρχική δέσμευση της Κοινότητας είναι να προστατεύει και να προάγει την ανθρώπινη υγεία με την πρόληψη των ανθρώπινων νόσων, ιδίως των μεταδοτικών, και να αντιμετωπίζει τις ενδεχόμενες απειλές για την υγεία προκειμένου να εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας, κάτι που απαιτεί την υιοθέτηση συνεκτικής προσέγγισης από τα κράτη μέλη που θα συντονίζεται σε κοινοτικό επίπεδο.

(2) Η Κοινότητα πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανησυχίες των ευρωπαίων πολιτών σχετικά με τις απειλές για τη δημόσια υγεία κατά τρόπο συντονισμένο και συνεπή. Εφόσον η προστασία της υγείας μπορεί να συνεπάγεται την ανάληψη διάφορων ενεργειών, από την ετοιμότητα και τα μέτρα ελέγχου έως την πρόληψη των ανθρωπίνων νόσων, το πεδίο εφαρμογής των ενεργειών αυτών πρέπει να διατηρεί την ευρύτητά του.

(3) Τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν πληροφορίες για τις μεταδοτικές νόσους μέσω των κατάλληλων δομών ή/και αρχών σύμφωνα με το άρθρο 4 της απόφασης αριθ. 2119/1998/ΕΚ [5], που επιβάλλει τη διεξαγωγή έγκαιρης επιστημονικής ανάλυσης έτσι ώστε να καθίσταται δυνατή η ανάληψη αποτελεσματικής δράσης από την Κοινότητα.

[5] ΕΕ L268, 3.10.1998, σ. 1

(4) Η απόφαση αριθ. 2119/1998/ΕΚ ζητεί ρητώς τη βελτίωση της κάλυψης και της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων δικτύων που έχουν θεσπιστεί μεταξύ των κρατών μελών για την επιτήρηση των μεταδοτικών νόσων, στα οποία θα πρέπει να βασίζονται οι κοινοτικές ενέργειες καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, ιδίως την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας.

(5) Η αποτελεσματική αντίδραση στην εμφάνιση εστιών μιας νόσου με ενδεχόμενες συνέπειες για την υγεία των ευρωπαίων πολιτών απαιτεί το συντονισμό των προσπαθειών των κρατών μελών και την αρωγή έμπειρων επιστημόνων σε κοινοτικό επίπεδο. Ο κίνδυνος σκόπιμης απελευθέρωσης παραγόντων απαιτεί επίσης τη διαμόρφωση συνεκτικής κοινοτικής απάντησης σε τέτοιου είδους εγκληματικές απειλές.

(6) Μια ανεξάρτητη υπηρεσία, που στο εξής αποκαλείται Ευρωπαϊκό Κέντρο [Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων], θα λειτουργεί ως κοινοτική πηγή ανεξάρτητων επιστημονικών συμβουλών, συνδρομής και εμπειρογνωμοσύνης από καταρτισμένο ιατρικό, επιστημονικό και επιδημιολογικό προσωπικό, με ίδιους πόρους ή τους πόρους των αρμόδιων φορέων που ενεργούν εξ ονόματος των αρχών των κρατών μελών οι οποίες είναι αρμόδιες για την ανθρώπινη υγεία.

(7) Tο Κέντρο θα πρέπει ιδίως να είναι σε θέση να αναθέτει ορισμένα καθήκοντα σε αναγνωρισμένα αρμόδια όργανα στα κράτη μέλη. Θα πρέπει να ενθαρρυνθεί επίσης η συνεργασία με άλλους σχετικούς οργανισμούς και θεσμικά όργανα της ΕΕ για να αποφευχθεί η επικάλυψη δραστηριοτήτων.

(8) Η αποστολή του Κέντρου πρέπει να συμβάλει στην ενίσχυση της επιδημιολογικής επιτήρησης, της ταχείας αντίδρασης και απόκρισης σε μεταδοτικές νόσους και άλλες σοβαρές απειλές για την υγεία, στην προώθηση της κατάρτισης, στην ενίσχυση της αξιόπιστης επικοινωνίας και στην παροχή συμβουλών για τη χάραξη της πολιτικής για τη δημόσια υγεία, όταν αυτό απαιτείται. Συνεπώς, το Κέντρο θα πρέπει να συμπληρώνει τις τρέχουσες δραστηριότητες στον τομέα της παρακολούθησης της υγείας, της επιδημιολογικής επιτήρησης, των προγραμμάτων κατάρτισης και των μηχανισμών έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης.

(9) Tο Κέντρο πρέπει να συγκεντρώνει και να αναλύει δεδομένα και πληροφορίες σχετικά με τις αναδυόμενες απειλές της υγείας καθώς και τις σχετικές εξελίξεις με σκοπό την προστασία της δημόσιας υγείας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα χάρις στην ετοιμότητα. Υποστηρίζει και συντονίζει τα κράτη μέλη για την ανάπτυξη και τη συντήρηση της ικανότητας έγκαιρης αντίδρασης. Σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης για τη δημόσια υγεία το Κέντρο πρέπει να λειτουργεί σε στενή συνεργασία με τις υπηρεσίες της Επιτροπής και άλλες υπηρεσίες, τα κράτη μέλη και τους διεθνείς οργανισμούς.

(10) Tο Κέντρο πρέπει να λαμβάνει μέριμνα έτσι ώστε να διαθέτει, ανά πάσα στιγμή, άριστο επιστημονικό δυναμικό χάρη στους δικούς του εμπειρογνώμονες και τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και να ενθαρρύνει, να αναπτύσσει και να καθοδηγεί εφαρμοσμένες επιστημονικές μελέτες. Με τον τρόπο αυτό θα ενισχύσει την προβολή και την αξιοπιστία της επιστημονικής εμπειρογνωμοσύνης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Επιπλέον, θα υποστηρίζει τα σχέδια ετοιμότητας της Κοινότητας, ενισχύοντας τους δεσμούς με τον κλινικό τομέα και τον τομέα της δημόσιας υγείας αλλά και μεταξύ των τομέων αυτών προκειμένου να ενισχύσει την εργαστηριακή ικανότητα στον τομέα της δημόσιας υγείας για ταχεία διάγνωση, αναπτύσσοντας προγράμματα κατάρτισης για τους παροχείς υγειονομικής περίθαλψης όπως και εκπαιδευτικό υλικό.

(11) Το διοικητικό συμβούλιο είναι σκόπιμο να οριστεί κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται το υψηλότερο δυνατό επίπεδο ικανοτήτων στη δημόσια διοίκηση και στους τομείς δράσης του Κέντρου.

(12) Το διοικητικό συμβούλιο πρέπει να διαθέτει τις αναγκαίες εξουσίες για την κατάρτιση του προϋπολογισμού, την επαλήθευση της εκτέλεσής του, την κατάρτιση του εσωτερικού κανονισμού, την εξασφάλιση συνέπειας με τις κοινοτικές πολιτικές, την έγκριση των δημοσιονομικών κανονισμών και το διορισμό του διευθυντή.

(13) Ένα συμβουλευτικό σώμα θα παρέχει συμβουλές στο διευθυντή κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του/της. Το σώμα αυτό θα απαρτίζεται από εκπροσώπους των αρμόδιων οργάνων στα κράτη μέλη τα οποία εκτελούν καθήκοντα παρόμοια με τα καθήκοντα του Κέντρου. Το συμβουλευτικό σώμα αποτελεί ένα μηχανισμό για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους ενδεχόμενους κινδύνους και τη συγκέντρωση γνώσεων, καθώς επίσης και για την παρακολούθηση της επιστημονικής αριστείας και της ανεξαρτησίας των εργασιών του Κέντρου.

(14) Η εμπιστοσύνη των κοινοτικών θεσμικών οργάνων, του κοινού και των ενδιαφερόμενων μερών στο Κέντρο έχει πρωταρχική σημασία. Για το σκοπό αυτό πρέπει να κατοχυρωθεί η ανεξαρτησία του, η υψηλή επιστημονική ποιότητα, η διαφάνεια και η αποτελεσματικότητα του Κέντρου.

(15) Η ανεξαρτησία του Κέντρου και ο ρόλος του για την ενημέρωση του κοινού συνεπάγονται ότι θα είναι σε θέση να επικοινωνεί αυτόνομα στους τομείς που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του, έχοντας ως σκοπό να παρέχει αντικειμενικές, αξιόπιστες και κατανοητές πληροφορίες για να βελτιωθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών.

(16) Tο Κέντρο πρέπει να χρηματοδοτείται από το γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διαδικασία που ισχύει για τον προϋπολογισμό της Κοινότητας ισχύει και για τις επιδοτήσεις που χρεώνονται στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον το Ελεγκτικό Συνέδριο πρέπει να εκτελεί τον έλεγχο των λογαριασμών.

(17) Είναι ανάγκη να μπορούν να συμμετέχουν ευρωπαϊκές χώρες που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχουν συνάψει συμφωνίες που τις υποχρεώνουν να μεταφέρουν και να εφαρμόζουν την κοινοτική νομοθεσία στον τομέα που καλύπτει ο παρών κανονισμός.

(18) Το Κέντρο θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να δρομολογεί επιστημονικές μελέτες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των καθηκόντων του, εξασφαλίζοντας ότι οι σχέσεις του με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη αποφεύγουν την επικάλυψη των προσπαθειών. Τούτο πρέπει να γίνεται κατά τρόπο ανοικτό και διαφανή και το Κέντρο πρέπει να λάβει υπόψη του την εμπειρογνωμοσύνη, τις δομές και τους μηχανισμούς που υπάρχουν ήδη στην Κοινότητα.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Σκοποσ και αρμοδιοτητες

Άρθρο 1

Με τον παρόντα κανονισμό ιδρύεται ανεξάρτητος ευρωπαϊκός οργανισμός για την πρόληψη και τον έλεγχο νόσων, καθορίζεται η αποστολή και τα καθήκοντά του καθώς και η οργανωτική του δομή.

Η υπηρεσία ονομάζεται Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων και στη συνέχεια αναφέρεται ως «το Κέντρο».

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού νοούνται ως:

- (α) «Αρμόδιος φορέας»: οποιαδήποτε δομή, ίδρυμα, υπηρεσία ή άλλο επιστημονικό όργανο που αναγνωρίζεται από τις αρχές των κρατών μελών ότι παρέχει ανεξάρτητες επιστημονικές συμβουλές ή έχει υπεύθυνη ικανότητα για δράση στον τομέα της πρόληψης και του ελέγχου των ανθρώπινων νόσων.

- (β) «Πρόληψη και έλεγχος των ανθρώπινων νόσων»: το σύνολο των μέτρων που λαμβάνουν οι αρμόδιες για τη δημόσια υγεία αρχές στα κράτη μέλη με σκοπό την πρόληψη και την αναχαίτιση της εξάπλωσης μιας νόσου.

- (γ) «Δίκτυο αποκλειστικής επιτήρησης»: κάθε ειδικό δίκτυο για νόσους ή ειδικά ζητήματα υγείας που έχουν επιλεγεί για επιδημιολογική επιτήρηση από διαπιστευμένες δομές και αρχές των κρατών μελών.

- (δ) «Απειλή για την υγεία»: μια κατάσταση ή ένας παράγοντας ή ένα συμβάν που προκαλούν άμεσα ή έμμεσα, κακή υγεία.

- (ε) «Eπιδημιολογική παρακολούθηση»: όπως ορίζεται στην απόφαση αριθ. 2119/1998/ΕΚ.

- (στ) «Κοινοτικό δίκτυο»: όπως ορίζεται στην απόφαση αριθ. 2119/1998/ΕΚ.

Ως «σύστημα έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης» νοείται το δίκτυο στο πλαίσιο της απόφασης (ΕΚ) αριθ. 2119/1998 για την πρόληψη και τον έλεγχο μεταδοτικών νόσων, το οποίο δημιουργήθηκε με την καθιέρωση διαρκούς επικοινωνίας με όλα τα κατάλληλα μέσα που ορίζει η απόφαση της Επιτροπής 57/2000/ΕΚ η οποία υλοποιεί την απόφαση αριθ. 2119/1998/ΕΚ.

Άρθρο 3

Αποστολή του Κέντρου

1. Αποστολή του Κέντρου είναι η ανάλυση και η αξιολόγηση των κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία από μεταδοτικές νόσους και άλλες σοβαρές απειλές για την υγεία που αφορούν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, η παροχή εμπειρογνωμοσύνης στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη και η ενίσχυση της ικανότητας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών για την προστασία της ανθρώπινης υγείας μέσω μέτρων πρόληψης και ελέγχου για μεταδοτικές νόσους και άλλες σοβαρές απειλές για την υγεία. Το πεδίο δράσης του Κέντρου θα επεκταθεί (πέρα από τις μεταδοτικές νόσους και τις αναδυόμενες απειλές για την υγεία) στην παρακολούθηση της υγείας, μόλις αυτό καταστεί εφικτό.

2. Πρωταρχικός στόχος του Κέντρου είναι η συνεργασία με τα κράτη μέλη για την πραγματοποίηση συντονισμένων, έγκαιρων και αποτελεσματικών ενεργειών με:

- την προώθηση της ευρωπαϊκής δικτύωσης των οργάνων που δραστηριοποιούνται στους τομείς που εμπίπτουν στην αποστολή του Κέντρου, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης και της ενθάρρυνσης για τη δημιουργία δικτύων από ερευνητικές ενέργειες που υποστηρίζει η Επιτροπή.

- τη διευκόλυνση του συντονισμού για τη δικτύωση των δραστηριοτήτων, της ανταλλαγής πληροφοριών, της ανάπτυξης και υλοποίησης κοινών σχεδίων, της ανταλλαγής εμπειρογνωμοσύνης και ορθών πρακτικών.

- την αναζήτηση, συλλογή, σύνθεση, ανάλυση και σύνοψη των σχετικών επιστημονικών και τεχνικών δεδομένων στους τομείς της αποστολής του.

3. Για τη διεκπεραίωση της αποστολής του το Κέντρο λαμβάνει πλήρως υπόψη τις αρμοδιότητες που έχουν ανατεθεί με κοινοτικές νομοθετικές πράξεις στην Επιτροπή, στα κράτη μέλη και στους άλλους οργανισμούς της Κοινότητας καθώς και τις αρμοδιότητες των διεθνών οργανισμών, προκειμένου να εξασφαλιστεί συνοχή, συνέπεια και συμπληρωματικότητα της δράσης.

4. Το Κέντρο, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη συνεργάζονται για την προώθηση της αποτελεσματικής συνοχής μεταξύ της αξιολόγησης κινδύνου, της διαχείρισης κινδύνου και των λειτουργειών κοινοποίησης κινδύνου, στο πλαίσιο της αποστολής του.

Άρθρο 4

Αρμοδιότητες των κρατών μελών

Για την εξασφάλιση της διεκπεραίωσης της αποστολής του Κέντρου τα κράτη μέλη συνεργάζονται:

- παρέχοντας στο Κέντρο όλα τα επιστημονικά και τεχνικά δεδομένα καθώς και τις πληροφορίες που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των απειλών για την υγεία και την εκτίμηση των σχετικών εξελίξεων σε κοινοτικό επίπεδο. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα έτσι ώστε οι πληροφορίες και τα δεδομένα που συλλέγουν να διαβιβάζονται χωρίς καθυστέρηση στο Κέντρο.

- κοινοποιώντας στο Κέντρο κάθε μήνυμα που διαβιβάζεται στο κοινοτικό δίκτυο μέσω του συστήματος έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης.

- προσδιορίζοντας τους αναγνωρισμένους αρμόδιους φορείς, εντός του επιχειρησιακού πεδίου αποστολής του Κέντρου, οι οποίοι μπορούν να υποστηρίζουν με τις υπηρεσίες τους την κοινοτική αντίδραση στις απειλές για την υγεία.

- αποσπώντας στο Κέντρο υπαλλήλους από τον τομέα της δημόσιας υγείας, μεταξύ των οποίων και επιδημιολόγους, για μια ορισμένη χρονική περίοδο, με σκοπό την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών του Κέντρου, όπως έρευνες πεδίου σε περίπτωση έξαρσης κρουσμάτων ή εμφάνισης εστιών νόσων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

Καθηκοντα του Κεντρου

Άρθρο 5

Δικτύωση των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται σε τομείς εντός της αποστολής του Κέντρου

1. Το Κέντρο, με την παροχή τεχνικής και επιστημονικής εμπειρογνωμοσύνης στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη, υποστηρίζει τις δραστηριότητες δικτύωσης και τα δίκτυα αποκλειστικής επιτήρησης που έχουν συγκροτήσει οι αρχές και οι δομές οι οποίες προβλέπονται στην απόφαση αριθ. 2119/1998/ΕΚ, και εξασφαλίζει την ολοκληρωμένη λειτουργία τους.

2. Tο Κέντρο:

- συμβάλλει στη διασφάλιση της ποιότητας με την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των δραστηριοτήτων επιτήρησης παρόμοιων δικτύων αποκλειστικής επιτήρησης για την εξασφάλιση της βέλτιστης λειτουργίας,

- συντηρεί τη βάση (τις βάσεις) δεδομένων επιδημιολογικής επιτήρησης και

- κοινοποιεί τα αποτελέσματα της ανάλυσης δεδομένων στο κοινοτικό δίκτυο.

Το Κέντρο μπορεί να αναθέσει μέρος ή το σύνολο των καθηκόντων του αυτών σε ένα από τα δίκτυα αποκλειστικής επιτήρησης.

3. Tο Κέντρο, προωθώντας τη συνεργασία μεταξύ των ειδικών εργαστηρίων, ενισχύει την ανάπτυξη επαρκούς ικανότητας σε κοινοτικό επίπεδο για τη μικροβιολογική διαγνωστική με σκοπό την ανίχνευση μικροοργανισμών σε καταστάσεις ρουτίνας καθώς και σε εξαιρετικές καταστάσεις. Το Κέντρο διατηρεί και επεκτείνει τη συνεργασία αυτή και ενισχύει την εφαρμογή των συστημάτων διασφάλισης της ποιότητας.

4. Tο Κέντρο εργάζεται με τη βοήθεια των αρμόδιων φορέων που έχουν αναγνωρίσει τα κράτη μέλη. Το Κέντρο μπορεί να εμπιστευθεί σε έναν ή περισσότερους από τους αρμόδιους φορείς ορισμένα καθήκοντα, ιδίως τη διενέργεια προπαρασκευαστικών εργασιών με σκοπό την έκδοση επιστημονικών γνωμοδοτήσεων, επιστημονικής και τεχνικής βοήθειας, για τη συλλογή δεδομένων και τον προσδιορισμό των αναδυόμενων κινδύνων, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ο έλεγχος των απειλών για τη δημόσια υγεία.

Άρθρο 6

Επιστημονικές γνώμες, υποστήριξη και κατάρτιση

1. Tο Κέντρο υποστηρίζει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, με ανεξάρτητες επιστημονικές αξιολογήσεις και με την παροχή τεχνικής υποστήριξης, ιδίως από τα δίκτυα αποκλειστικής επιτήρησης μαζί με πληροφορίες για συγκεκριμένα θέματα από άλλες έγκυρες επιστημονικές πηγές, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων της έρευνας που χρηματοδοτεί η ΕΚ και των σχεδίων για τη δημόσια υγεία. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, το Κέντρο διαβουλεύεται με τις υπηρεσίες της Επιτροπής όσον αφορά το σχεδιασμό και τον καθορισμό προτεραιοτήτων για τις δραστηριότητες έρευνας στον τομέα της δημόσιας υγείας.

2. Όταν τέτοιου είδους ανεξάρτητη επιστημονική εμπειρογνωμοσύνη δεν είναι διαθέσιμη από τα υφιστάμενα ειδικά δίκτυα επιτήρησης, το Κέντρο μπορεί να συγκροτεί ανεξάρτητες ad hoc επιστημονικές ομάδες.

3. Το Κέντρο μπορεί να δρομολογεί τις επιστημονικές μελέτες που είναι αναγκαίες για τη διεκπεραίωση της αποστολής του. Το Κέντρο αποφεύγει τις επικαλύψεις με ερευνητικά προγράμματα των κρατών μελών ή της Κοινότητας, παρέχοντας συμβουλές και καθοδήγηση για σημαντικά ζητήματα προτεραιότητας.

4. Το Κέντρο λαμβάνει μέριμνα ώστε να έχει ανά πάσα στιγμή στη διάθεσή του άριστο επιστημονικό δυναμικό, μέσω των καλύτερων εμπειρογνωμόνων που υπάρχουν, και να δρομολογεί εφαρμοσμένες επιστημονικές μελέτες και σχέδια σχετικά με τη σκοπιμότητα, την ανάπτυξη και την προετοιμασία των δραστηριοτήτων του.

5. Το Κέντρο υποστηρίζει και συντονίζει προγράμματα κατάρτισης έτσι ώστε να ενισχύει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή στην εξεύρεση επαρκούς αριθμού καταρτισμένων ειδικών, ιδίως για την επιδημιολογική επιτήρηση και την έρευνα πεδίου, και την ικανότητά τους λήψης μέτρων για τον έλεγχο των επιδημικών εκρήξεων.

Άρθρο 7

Διαδικασία για την υποβολή επιστημονικής γνώμης

1. Το Κέντρο εκδίδει επιστημονική γνώμη:

- Ύστερα από αίτημα της Επιτροπής, για κάθε θέμα που εμπίπτει στην αποστολή του, και σε κάθε περίπτωση που η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει τη γνωμοδότηση του Κέντρου.

- Με δική του πρωτοβουλία, για θέματα που εμπίπτουν στην αποστολή του.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή ένα κράτος μέλος μπορούν να ζητήσουν από το Κέντρο την έκδοση επιστημονικής γνώμης για θέματα που εμπίπτουν στην αποστολή του.

2. Τα αιτήματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρέπει να συνοδεύονται από συμπληρωματικές πληροφορίες που να εξηγούν το επιστημονικό θέμα που πρέπει να εξεταστεί καθώς και το κοινοτικό ενδιαφέρον που αυτό παρουσιάζει.

3. Το Κέντρο εκδίδει επιστημονικές γνώμες εντός του χρονικού ορίου που ορίζεται στις αιτήσεις γνωμοδότησης, εκτός και αν συντρέχουν δεόντως αιτιολογημένες περιστάσεις.

4. Σε περίπτωση υποβολής αιτημάτων για το ίδιο θέμα ή όταν ένα αίτημα δεν συμμορφώνεται με την παράγραφο 2, ή δεν είναι σαφές, το Κέντρο μπορεί να το απορρίψει ή να προτείνει την τροποποίηση της αίτησης γνωμοδότησης, σε διαβούλευση με το θεσμικό όργανο ή το κράτος μέλος που την υπέβαλε. Στο θεσμικό όργανο ή στο κράτος μέλος που υπέβαλε τη σχετική αίτηση δίδεται αιτιολόγηση της άρνησης.

5. Σε περίπτωση που το Κέντρο έχει ήδη εκδώσει επιστημονική γνώμη για ένα συγκεκριμένο θέμα κατόπιν αιτήματος, μπορεί να αρνηθεί το αίτημα εάν κρίνει ότι δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να δικαιολογούν την επανεξέτασή του. Στο θεσμικό όργανο ή στο κράτος μέλος που υπέβαλε τη σχετική αίτηση δίδεται αιτιολόγηση της άρνησης.

6. Ο εσωτερικός κανονισμός του Κέντρου προσδιορίζει τις προδιαγραφές όσον αφορά το μορφότυπο, το αιτιολογικό και τη δημοσίευση της επιστημονικής γνώμης.

Άρθρο 8

Λειτουργία του συστήματος έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης

1. Το Κέντρο υποστηρίζει το κοινοτικό δίκτυο των αρχών που έχουν οριστεί και της Επιτροπής βάσει της απόφασης αριθ. 2119/1998/ΕΚ παρέχοντας τη συνδρομή του στην Επιτροπή. Το Κέντρο εξασφαλίζει τη λειτουργία του συστήματος έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης (EWRS) που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό και λαμβάνει μέριμνα έτσι ώστε να είναι σε θέση ανά πάσα στιγμή να παρέχει συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση στις απειλές για τη δημόσια υγεία στο πλαίσιο αυτό.

2. Το Κέντρο αναλύει το περιεχόμενο των μηνυμάτων που προωθούνται στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή μέσω του συστήματος έγκαιρου συναγερμού και ταχείας αντίδρασης, όπως προβλέπεται στην απόφαση αριθ. 57/2000/ΕΚ και τα οποία του αποστέλλονται. Το Κέντρο παρέχει τις πληροφορίες, την εμπειρογνωμοσύνη, τις συμβουλές και την ανάλυση κινδύνου που απαιτούνται για τους σκοπούς της διαχείρισης κινδύνων από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Το Κέντρο μεριμνά έτσι ώστε τέτοιου είδους ενέργειες στο πλαίσιο του συστήματος έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης να συντονίζονται πραγματικά και αποτελεσματικά και να ενσωματώνονται σε άλλα κοινοτικά συστήματα συναγερμού (π.χ. για την υγεία των ζώων, τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές και την πολιτική προστασία).

Άρθρο 9

Διαδικασία παροχής τεχνικής υποστήριξης

1. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από το Κέντρο την παροχή επιστημονικής ή τεχνικής υποστήριξης σε κάθε τομέα της αποστολής του. Τα καθήκοντα της επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης συνίστανται στην εκτέλεση επιστημονικής ή τεχνικής εργασίας με την εφαρμογή τεκμηριωμένων επιστημονικών ή τεχνικών αρχών. Τα καθήκοντα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν συγκεκριμένα την υποστήριξη της Επιτροπής στη θέσπιση ή την αξιολόγηση κριτηρίων και στην ανάπτυξη τεχνικών κατευθυντήριων γραμμών.

2. Όταν η Επιτροπή υποβάλλει στο Κέντρο αίτημα παροχής επιστημονικής ή τεχνικής υποστήριξης, ορίζει, σε συμφωνία με το Κέντρο, το χρονικό όριο εντός του οποίου πρέπει να ολοκληρωθεί η σχετική εργασία.

3. Στην περίπτωση εμφάνισης εστίας νόσου ή κρίσης στον τομέα της ανθρώπινης υγείας για την οποία ένα κράτος μέλος, μια τρίτη χώρα ή ένας διεθνής οργανισμός ζητούν τη βοήθεια του Κέντρου, το Κέντρο, ύστερα από διαβούλευση με την Επιτροπή για την εξασφάλιση της συνέπειας με τις κοινοτικές πολιτικές, μπορεί να ανταποκριθεί στο πλαίσιο των οικονομικών δυνατοτήτων του και της αποστολής του. Η βοήθεια αυτή μπορεί να περιλαμβάνει την κινητοποίηση και το συντονισμό ομάδων διερεύνησης, την παροχή υποστήριξης εμπειρογνωμόνων, ή άλλες δράσεις για την επίλυση της κρίσης.

4. Σε περίπτωση αιτήματος υποστήριξης από ένα κράτος μέλος, μια τρίτη χώρα ή διεθνή οργανισμό, και όταν που οι οικονομικές δυνατότητες του Κέντρου δεν επαρκούν για την ικανοποίηση του αιτήματος, το Κέντρο αξιολογεί το αίτημα και λαμβάνει τη σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής για τη δυνατότητα αντίδρασης άμεσα ή μέσω άλλων κοινοτικών μηχανισμών.

5. Το Κέντρο ενημερώνει τις αρχές των κρατών μελών και την Επιτροπή, χωρίς καθυστέρηση, στο πλαίσιο του κοινοτικού δικτύου που έχει συσταθεί με την απόφαση αριθ. 2119/1998/ΕΚ για οποιοδήποτε τέτοιο αίτημα.

Άρθρο 10

Προσδιορισμός των αναδυόμενων απειλών για τη δημόσια υγεία και ετοιμότητα

1. Tο Κέντρο καθιερώνει διαδικασίες επιτήρησης για τη συστηματική διερεύνηση, τη συλλογή, τη σύνθεση και την ανάλυση πληροφοριών και δεδομένων με σκοπό τον προσδιορισμό των αναδυόμενων απειλών για τη δημόσια υγεία στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

2. Όταν το Κέντρο διαθέτει πληροφορίες που του επιτρέπουν να υποψιάζεται την εμφάνιση μιας απειλής για τη δημόσια υγεία, μπορεί να ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες από τα κράτη μέλη, άλλους κοινοτικούς οργανισμούς και την Επιτροπή. Τα κράτη μέλη, οι οργανισμοί της Κοινότητας και η Επιτροπή απαντούν με χαρακτήρα επείγοντος.

3. Tο Κέντρο διαβιβάζει σε ετήσια βάση την αξιολόγηση και τις πληροφορίες που συνέλεξε για τις νέες απειλές και κινδύνους στην Επιτροπή, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

4. Tο Κέντρο παρέχει επιστημονική και τεχνική εμπειρογνωμοσύνη στην Επιτροπή, στους κοινοτικούς φορείς και στα κράτη μέλη για την προετοιμασία σχεδίων ετοιμότητας για καταστάσεις πανδημίας ή εκδηλώσεις εστιών νόσων που προκαλούνται σκόπιμα ή κατ' άλλον τρόπο, και για την τακτική αναθεώρηση και επικαιροποίησή τους.

5. Tο Κέντρο υποστηρίζει την Επιτροπή, τους κοινοτικούς φορείς και τα κράτη μέλη για την επεξεργασία στρατηγικών παρέμβασης, όπως η ανοσοποίηση με την παροχή επιστημονικών γνωμοδοτήσεων, ειδικών συμβουλών, δεδομένων και πληροφοριών.

Άρθρο 11

Συλλογή και ανάλυση δεδομένων

1. Tο Κέντρο συντονίζει τη συλλογή, την επικύρωση, την ανάλυση και τη διάδοση δεδομένων σε κοινοτικό επίπεδο. Η στατιστική πτυχή της εν λόγω συλλογής δεδομένων αναπτύσσεται σε συνεργασία με κράτη μέλη που χρησιμοποιούν, ως ενδείκνυται, το κοινοτικό στατιστικό πρόγραμμα, για την προώθηση συνέργιας και την αποφυγή επικαλύψεων.

2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1 το Κέντρο συνεργάζεται στενά με τους αρμόδιους φορείς των κρατών μελών, οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της συλλογής δεδομένων, από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, τρίτες χώρες, την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) και άλλους διεθνείς οργανισμούς.

3. Το Κέντρο διαθέτει τις σχετικές πληροφορίες που συνέλεξε, βάσει των παραγράφων 1 και 2, στο κοινό κατά τρόπο αντικειμενικό, αξιόπιστο και προσιτό.

Άρθρο 12

Ανακοινώσεις του Κέντρου

1. Tο Κέντρο εκδίδει ανακοινώσεις με δική του πρωτοβουλία για τους τομείς που καλύπτει η αποστολή του. Εξασφαλίζει ότι το κοινό και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη λαμβάνουν αντικειμενικές, αξιόπιστες και προσιτές πληροφορίες, ιδίως σε σχέση με τα αποτελέσματα των εργασιών του. Για την επίτευξη των στόχων αυτών, το Κέντρο παρουσιάζει και διανέμει ενημερωτικό υλικό για το ευρύ κοινό.

2. Tο Κέντρο συνεργάζεται στενά με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη για την εξασφάλιση της αναγκαίας συνοχής στη διαδικασία ανακοίνωσης των κινδύνων. Δημοσιοποιεί τις συστάσεις του σύμφωνα με το άρθρο 20.

3. Το Κέντρο εξασφαλίζει την πρόσφορη συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς στα κράτη μέλη και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τις εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού.

4. Tο Κέντρο συνδράμει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη στην εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις ορθές πρακτικές και για τα μέτρα προστασίας που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των απειλών για την ανθρώπινη υγεία, ιδίως όσον αφορά την υποστήριξη δράσεων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του κοινοτικού δικτύου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Oργανωση

Άρθρο 13

Όργανα του Κέντρου

Tο Κέντρο αποτελείται από:

(α) το διοικητικό συμβούλιο.

(β) το διευθυντή και το προσωπικό του/της.

(γ) το συμβουλευτικό σώμα.

Άρθρο 14

Διοικητικό Συμβούλιο

1. Tο διοικητικό συμβούλιο αποτελείται από 15 μέλη, 6 από τα οποία εκπροσωπούν την Επιτροπή και διορίζονται από αυτή, 6 διορίζονται από το Συμβούλιο και εκπροσωπούν τις εθνικές διοικήσεις και 3 μέλη ορίζονται από την Επιτροπή και εκπροσωπούν ενδιαφερόμενα μέρη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως μη κυβερνητικές οργανώσεις, ασθενείς, επαγγελματικούς φορείς ή τον ακαδημαϊκό χώρο.

2. Tα μέλη του Συμβουλίου διορίζονται έτσι ώστε να τηρούνται τα αυστηρότερα κριτήρια επάρκειας, να διασφαλίζεται ένα ευρύ φάσμα γνώσεων και, σε ισορροπία με αυτά, η ευρύτερη δυνατή γεωγραφική εκπροσώπηση των χωρών της Ένωσης.

Αναπληρωτές, που αντικαθιστούν τα μέλη κατά την απουσία τους, ορίζονται με την ίδια διαδικασία.

Η θητεία των μελών είναι τετραετής και μπορεί να παραταθεί άπαξ. Ωστόσο, για την πρώτη εντολή το διάστημα αυτό θα ανέρχεται σε 6 έτη για τα μισά μέλη.

3. Tο διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει τον εσωτερικό κανονισμό του βάσει πρότασης του διευθυντή. Ο εν λόγω κανονισμός δημοσιοποιείται.

Tο διοικητικό συμβούλιο εκλέγει πρόεδρό του ένα από τα μέλη του για περίοδο δύο ετών με δυνατότητα παράτασης.

Tο διοικητικό συμβούλιο συνέρχεται τουλάχιστον δύο φορές κατ' έτος με πρόσκληση του προέδρου ή κατόπιν αιτήματος του ενός τρίτου τουλάχιστον των μελών του.

4. Tο διοικητικό συμβούλιο:

- Ασκεί πειθαρχικό έλεγχο στο διευθυντή τον οποίο και ορίζει ή παύει σύμφωνα με το άρθρο 17.

- Μεριμνά έτσι ώστε το Κέντρο να εκπληρώνει την αποστολή του και να εκτελεί τα καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί υπό τους όρους του παρόντος κανονισμού.

- Συντάσσει κατάλογο των αρμόδιων φορέων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 4, ο οποίος δημοσιοποιείται, κατόπιν προτάσεως του διευθυντή.

- Εγκρίνει πριν από την 31η Ιανουαρίου κάθε έτους το πρόγραμμα εργασίας για το προσεχές έτος. Επίσης εγκρίνει ένα αναθεωρήσιμο πολυετές πρόγραμμα. Tο διοικητικό συμβούλιο μεριμνά έτσι ώστε τα εν λόγω προγράμματα να είναι σύμφωνα με τις νομοθετικές προτεραιότητες και τις προτεραιότητες πολιτικής της Κοινότητας στον τομέα της αποστολής τους. Πριν από την 30ή Μαρτίου κάθε έτους το διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει τη γενική έκθεση για τις δραστηριότητές του κατά το προηγούμενο έτος.

- Εγκρίνει τους δημοσιονομικούς κανόνες που ισχύουν για το Κέντρο, ύστερα από διαβούλευση με την Επιτροπή. Οι κανόνες αυτοί δεν μπορούν να αποκλίνουν από τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2343/2002 της 19ης Νοεμβρίου 2002 για τη θέσπιση δημοσιονομικού κανονισμού πλαισίου για τους κοινοτικούς οργανισμούς του άρθρου 185 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, ο οποίος θεσπίζει το δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκτός αν αυτό απαιτείται ειδικά για τη λειτουργία του Κέντρου και με προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής. Ο διευθυντής συμμετέχει στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου, χωρίς δικαίωμα ψήφου και παρέχει γραμματειακή υποστήριξη.

Άρθρο 15

Ψηφοφορία

1. Tο διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει με απλή πλειοψηφία όλων των μελών του, με την επιφύλαξη του άρθρου 17.

2. Καθένα από τα μέλη αυτά διαθέτει μια μόνο ψήφο. Ο διευθυντής του Κέντρου δεν ψηφίζει.

3. Στην περίπτωση απουσίας ενός μέλους, ο αναπληρωτής του εξουσιοδοτείται να ψηφίσει για λογαριασμό του.

4. Ο εσωτερικός κανονισμός θα ρυθμίσει με περισσότερες λεπτομέρειες τα περί της ψηφοφορίας, ιδίως τους όρους υπό τους οποίους ένα μέλος μπορεί να ενεργεί για λογαριασμό άλλου.

Άρθρο 16

Διευθυντής

1. Tο Κέντρο διοικείται από το διευθυντή του, ο οποίος είναι εντελώς ανεξάρτητος κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής και του διοικητικού συμβουλίου αντίστοιχα.

2. Ο διευθυντής είναι ο νόμιμος εκπρόσωπος του Κέντρου και είναι υπεύθυνος για τα εξής:

(α) Την καθημερινή διοίηκηση του Κέντρου.

(β) Τη σύνταξη των προτεινόμενων προγραμμάτων εργασίας σε συνεννόηση με την Επιτροπή.

(γ) Την προετοιμασία των συζητήσεων στο διοικητικό συμβούλιο.

(δ) Την εκτέλεση των προγραμμάτων εργασίας και των αποφάσεων που λαμβάνει το διοικητικό συμβούλιο.

(ε) Την εξασφάλιση της κατάλληλης επιστημονικής, τεχνικής και διοικητικής υποστήριξης στο συμβουλευτικό σώμα.

(στ) Την εξασφάλιση της εκτέλεσης των καθηκόντων του σύμφωνα με τις απαιτήσεις των χρηστών του, ιδίως όσον αφορά την επιστημονική αριστεία και την ανεξαρτησία των δραστηριοτήτων και γνωμών, την επάρκεια των παρεχόμενων υπηρεσιών και του χρόνου που απαιτείται για την παροχή τους.

(ζ) Την κατάρτιση της κατάστασης εσόδων και εξόδων και την εκτέλεση του προϋπολογισμού του Κέντρου.

(η) Όλα τα θέματα προσωπικού, και ιδίως την άσκηση των εξουσιών που καθορίζονται στο άρθρο 29 παράγραφος 2.

3. Κάθε έτος ο διευθυντής υποβάλει στο διοικητικό συμβούλιο προς έγκριση:

(α) Σχέδιο γενικής έκθεσης το οποίο καλύπτει όλες τις δραστηριότητες του Κέντρου για το προηγούμενο έτος.

(β) Σχέδιο προγραμμάτων εργασίας.

(γ) Το σχέδιο των ετήσιων λογαριασμών για το προηγούμενο έτος.

(δ) Το σχέδιο προϋπολογισμού για το προσεχές έτος.

4. Ο διευθυντής διαβιβάζει, το αργότερο έως τις 15 Ιουνίου, τη γενική έκθεση για τις δραστηριότητες του Κέντρου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, ύστερα από έγκριση της έκθεσης από το διοικητικό συμβούλιο. Το Κέντρο διαβιβάζει ετησίως στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή κάθε πληροφορία σχετικά με το αποτέλεσμα των διαδικασιών αξιολόγησης.

5. Ο διευθυντής ενημερώνει το διοικητικό συμβούλιο σχετικά με τις δραστηριότητες του Κέντρου.

Άρθρο 17

Διορισμός του διευθυντή

1. Ο διευθυντής διορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο βάσει καταλόγου υποψηφίων που προτείνει η Επιτροπή κατόπιν γενικού διαγωνισμού και μετά από δημοσίευση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος, που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και αλλού για περίοδο πέντε ετών, η οποία μπορεί να παραταθεί για μια ακόμη περίοδο μέγιστης διάρκειας πέντε ετών.

2. Το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει με την πλειοψηφία των δύο τρίτων όλων των μελών. Ο διευθυντής απαλλάσσεται από τα καθήκοντά τού από το διοικητικό συμβούλιο το οποίο ψηφίζει με ανάλογη διαδικασία.

3. Πριν από το διορισμό, ο υποψήφιος που ορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο καλείται χωρίς καθυστέρηση να προβεί σε δήλωση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να απαντήσει σε ερωτήσεις των μελών του.

Άρθρο 18

Συμβουλευτικό σώμα

1. Το συμβουλευτικό σώμα αποτελείται από μέλη των τεχνικώς αρμόδιων φορέων των κρατών μελών οι οποίοι έχουν εκτελούν καθήκοντα παρεμφερή με τα καθήκοντα του Κέντρου. κάθε κράτος μέλος μπορεί να ορίσει μόνο έναν εκπρόσωπο, ο οποίος είναι αναγνωρισμένος για την επιστημονική του επάρκεια. Οι εκπρόσωποι μπορούν να αντικαθίστανται από αναπληρωματικούς οι οποίοι διορίζονται ταυτόχρονα με τους εκπροσώπους.

2. Τα μέλη του συμβουλευτικού σώματος δεν μπορούν να είναι μέλη του διοικητικού συμβουλίου.

3. Το συμβουλευτικό σώμα υποστηρίζει το διευθυντή στην εξασφάλιση της επιστημονικής αριστείας και της ανεξαρτησίας των δραστηριοτήτων και γνωμών του Κέντρου.

4. Το συμβουλευτικό σώμα αποτελεί ένα μηχανισμό ανταλλαγής πληροφοριών για τους κινδύνους που μπορεί να εμφανιστούν και για τη συγκέντρωση γνώσεων. Εξασφαλίζει τη στενή συνεργασία του Κέντρου με τους αρμόδιους φορείς, ιδίως όσον αφορά τα ακόλουθα:

(α) Συνέπεια των επιστημονικών μελετών του Κέντρου με τα κράτη μέλη.

(β) Στις περιπτώσεις όπου το Κέντρο και ένας εθνικός φορέας υποχρεούνται να συνεργαστούν.

(γ) Στην προώθηση, την έναρξη λειτουργίας και την επίβλεψη της ευρωπαϊκής δικτύωσης των οργανισμών των οποίων οι δραστηριότητες εμπίπτουν στους τομείς της αποστολής του Κέντρου.

(δ) Στις περιπτώσεις που το Κέντρο ή ένα κράτος μέλος εντοπίζουν έναν αναδυόμενο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

(ε) Στη συγκρότηση των επιστημονικών ομάδων από το Κέντρο.

(στ) Στον εντοπισμό πιθανών επιστημονικών προτεραιοτήτων και των προτεραιοτήτων για τη δημόσια υγεία στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας.

5. Ο διευθυντής προεδρεύει του συμβουλευτικού σώματος. Το τελευταίο συνεδριάζει τακτικά, ύστερα από πρόσκληση του προέδρου του ή ύστερα από αίτημα τουλάχιστον του ενός τρίτου των μελών του και τουλάχιστον τέσσερις φορές το χρόνο. Οι διαδικασίες λειτουργίας του διευκρινίζονται στον εσωτερικό κανονισμό του Κέντρου και δημοσιεύονται.

6. Το Κέντρο παρέχει την τεχνική και διοικητική υποστήριξη που είναι απαραίτητη για το συμβουλευτικό σώμα και εξασφαλίζει τη γραμματειακή υποστήριξη για τις συνεδριάσεις του.

7. Στις εργασίες του συμβουλευτικού σώματος είναι δυνατόν να συμμετέχουν εκπρόσωποι των υπηρεσιών της Επιτροπής. Ο διευθυντής δύναται επίσης να καλεί για συμμετοχή εμπειρογνώμονες ή εκπροσώπους άλλων σχετικών φορέων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

διαφανεια και εμπιστευτικοτητα

Άρθρο 19

Δήλωση συμφερόντων

1. Tα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, τα μέλη του συμβουλευτικού σώματος, οι επιστημονικές ομάδες και ο διευθυντής αναλαμβάνουν τη δέσμευση να λειτουργούν με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον.

2. Ο διευθυντής, τα μέλη του συμβουλευτικού σώματος και οι εμπειρογνώμονες που συμμετέχουν σε επιστημονικές ομάδες προβαίνουν σε δήλωση δέσμευσης και σε δήλωση συμφερόντων, όπου αναφέρονται είτε η απουσία οιωνδήποτε συμφερόντων μπορούν να θεωρηθούν επιζήμια για την ανεξαρτησία τους, είτε τυχόν άμεσα ή έμμεσα συμφέροντα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν επιζήμια για την ανεξαρτησία τους. Οι δηλώσεις αυτές γίνονται κάθε έτος εγγράφως.

3. Ο διευθυντής, τα μέλη του συμβουλευτικού σώματος, καθώς και οι εξωτερικοί εμπειρογνώμονες που συμμετέχουν στις επιστημονικές ομάδες δηλώνουν σε κάθε συνεδρίαση οποιαδήποτε συμφέροντα θα μπορούσαν να θεωρηθούν επιζήμια για την ανεξαρτησία τους σε σχέση με τα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Σε παρόμοιες περιπτώσεις, τα πρόσωπα αυτά πρέπει να απέχουν από τις σχετικές συζητήσεις και αποφάσεις.

Άρθρο20

Διαφάνεια και προστασία των πληροφοριών

1. Για τα έγγραφα που διατηρεί το Κέντρο στην κατοχή του ισχύουν οι αρχές του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2001 σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής [6].

[6] ΕΕ L 145, 31.5.2001, σ. 43.

2. Το διοικητικό συμβούλιο θεσπίζει τις πρακτικές ρυθμίσεις για την υλοποίηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1049/2001 εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.

3. Αποφάσεις που λαμβάνονται από το Κέντρο σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1049/2001 μπορεί να αποτελέσουν αιτία προσφυγής στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή ή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζουν τα άρθρα 195 και 230 της Συνθήκης αντίστοιχα.

4. Οι πληροφορίες που συλλέγονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό από την Επιτροπή και το Κέντρο, υπόκεινται στον κανονισμό (EΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, για την προστασία των προσώπων σε σχέση με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων από τα κοινοτικά θεσμικά όργανα και οργανισμούς και για την ελεύθερη κυκλοφορία τέτοιων δεδομένων [7].

[7] ΕΕ L 8, 12.1.2001, σ. 1.

Άρθρο 21

Εμπιστευτικότητα

1. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 21, το Κέντρο δεν δημοσιοποιεί σε τρίτα μέρη εμπιστευτικές πληροφορίες που λαμβάνει, για τις οποίες έχει ζητηθεί και αιτιολογηθεί η εμπιστευτική μεταχείρισή τους, εκτός από πληροφορίες που πρέπει να δημοσιοποιηθούν λόγω των περιστάσεων προκειμένου να προστατευθεί η δημόσια υγεία.

2. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, ο διευθυντής, καθώς και οι εξωτερικοί εμπειρογνώμονες που συμμετέχουν στις επιστημονικές ομάδες, τα μέλη του συμβουλευτικού σώματος και τα μέλη του προσωπικού του Κέντρου, υπόκεινται στις απαιτήσεις εμπιστευτικότητας που αναφέρονται στο άρθρο 287 της Συνθήκης, ακόμα και όταν έχουν πάψει τα καθήκοντά τους.

3. Τα συμπεράσματα των επιστημονικών γνωμών που εκδίδει το Κέντρο σε σχέση με προβλέψιμες συνέπειες για την υγεία δεν κρατούνται σε καμία περίπτωση εμπιστευτικά.

4. Το Κέντρο καθορίζει στον εσωτερικό κανονισμό του τις πρακτικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή των κανόνων εμπιστευτικότητας που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

Δημοσιονομικεσ Διαταξεισ

Άρθρο 22

Κατάρτιση του προϋπολογισμού

1. Για κάθε οικονομικό έτος, το οποίο συμπίπτει με το ημερολογιακό, καταρτίζονται οι εκτιμήσεις όλων των εσόδων και των εξόδων του Κέντρου και αναγράφονται στον προϋπολογισμό του Κέντρου.

2. Τα έσοδα και τα έξοδα που αναγράφονται στον προϋπολογισμό πρέπει να είναι ισοσκελισμένα.

3. Στα έσοδα του Κέντρου, με επιφύλαξη άλλων πόρων, περιλαμβάνονται:

(α) Επιδότηση από την Κοινότητα που εντάσσεται στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (τμήμα της Επιτροπής).

(β) Πληρωμές που καταβάλλονται για παρεχόμενες υπηρεσίες.

(γ) Οποιεσδήποτε χρηματοδοτικές εισφορές από τις οργανώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 5.

(δ) Οποιαδήποτε εθελοντική εισφορά από τα κράτη μέλη

4. Στα έξοδα του Κέντρου περιλαμβάνονται οι δαπάνες προσωπικού, οι διοικητικές δαπάνες, οι δαπάνες υποδομής και λειτουργίας, καθώς και οι δαπάνες που προκύπτουν από συμβάσεις που συνάπτονται με τα θεσμικά όργανα ή με τρίτα μέρη.

5. Κάθε έτος το διοικητικό συμβούλιο, με βάση το σχέδιο εκτίμησης που συντάσσει ο διευθυντής, εκτιμά τα έσοδα και τα έξοδα του Κέντρου για το ακόλουθο οικονομικό έτος. Το διοικητικό συμβούλιο διαβιβάζει την εκτίμηση αυτή, στην οποία συμπεριλαμβάνεται ο πίνακας προσωπικού, στην Επιτροπή έως τις 31 Μαρτίου το αργότερο.

6 Η εκτίμηση διαβιβάζεται από την Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (που στο εξής αναφέρονται ως «η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή») μαζί με το προσχέδιο του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

7. Με βάση την εκτίμηση αυτή η Επιτροπή εισάγει στο προσχέδιο του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης τις εκτιμήσεις που κρίνει σκόπιμες για το σχέδιο του πίνακα προσωπικού και το ποσό της επιδότησης από το γενικό προϋπολογισμό, τον οποίο και υποβάλλει στο Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 272 της Συνθήκης.

8. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τις αναλήψεις υποχρεώσεων για την επιδότηση προς το Κέντρο. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει το σχέδιο δημιουργίας του Κέντρου.

9. Ο προϋπολογισμός του Κέντρου εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο. Λαμβάνει την τελική του μορφή ύστερα από την τελική έγκριση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προσαρμόζεται δεόντως όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.

10. Το διοικητικό συμβούλιο κοινοποιεί στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή την πρόθεσή εκτέλεσης σχεδίων που μπορεί να έχουν σημαντικές δημοσιονομικές επιπτώσεις στη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού του, ιδίως σχεδίων σχετικών με ακίνητα, όπως η ενοικίαση ή η αγορά κτιρίων. Επίσης, πληροφορεί σχετικά την Επιτροπή.

Σε περίπτωση που ένα από τα μέρη της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχή εκδηλώσει την πρόθεση να εκδώσει γνωμοδότηση σχετικά, διαβιβάζει τη γνωμοδότηση αυτή στο διοικητικό συμβούλιο μέσα σε έξι μήνες από την ημερομηνία κοινοποίησης του σχεδίου.

Άρθρο 23

Εκτέλεση του προϋπολογισμού του Κέντρου

1. Ο διευθυντής εκτελεί τον προϋπολογισμό του Κέντρου.

2. Το αργότερο έως την 1η Μαρτίου ύστερα από κάθε οικονομικό έτος ο υπόλογος του Κέντρου διαβιβάζει τους προσωρινούς λογαριασμούς στον υπόλογο της Επιτροπής μαζί με την έκθεση για τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση του εν λόγω οικονομικού έτους. Ο λογιστής της Επιτροπής προβαίνει στην ενοποίηση των προσωρινών λογαριασμών των θεσμικών οργάνων και των αποκεντρωμένων οργανισμών δυνάμει του άρθρου 128 του γενικού δημοσιονομικού κανονισμού.

3. Το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου μετά τη λήξη κάθε οικονομικού έτους, ο υπόλογος της Επιτροπής διαβιβάζει τους προσωρινούς λογαριασμούς του Κέντρου στο Ελεγκτικό Συνέδριο, μαζί με την έκθεση για τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση του εν λόγω οικονομικού έτους. Η έκθεση αυτή διαβιβάζεται επίσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

4. Μετά από την παραλαβή των παρατηρήσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου επί των προσωρινών λογαριασμών του Κέντρου, σύμφωνα με το άρθρο 129 του γενικού δημοσιονομικού κανονισμού, ο διευθυντής καταρτίζει με δική του ευθύνη τους οριστικούς λογαριασμούς του Κέντρου και τους διαβιβάζει στο διοικητικό συμβούλιο για γνωμοδότηση.

5. Το διοικητικό συμβούλιο εκδίδει γνώμη επί των οριστικών λογαριασμών του Κέντρου.

6. Το αργότερο έως την 1η Ιουλίου μετά τη λήξη κάθε οικονομικού έτους, ο διευθυντής διαβιβάζει τους οριστικούς λογαριασμούς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, μαζί με τη γνωμοδότηση του διοικητικού συμβουλίου.

7. Οι οριστικοί λογαριασμοί δημοσιεύονται.

8. Το αργότερο έως τις 30 Σεπτεμβρίου, ο διευθυντής διαβιβάζει στο Ελεγκτικό Συνέδριο απάντηση επί των παρατηρήσεών του. Διαβιβάζει επίσης την εν λόγω απάντηση στο διοικητικό συμβούλιο.

9. Ο διευθυντής διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ύστερα από αίτηση του τελευταίου, οποιαδήποτε πληροφορία απαιτείται για την εύρυθμη εφαρμογή της διαδικασίας απαλλαγής για το εν λόγω οικονομικό έτος, όπως αναφέρεται στο άρθρο 146 παράγραφος 3 του γενικού δημοσιονομικού κανονισμού.

10. Μετά από σύσταση του Συμβουλίου το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προβαίνει μέχρι την 30ή Απριλίου του έτους N+2 σε απαλλαγή του εκτελεστικού διευθυντή για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους Ν.

Άρθρο 24

Εφαρμογή του δημοσιονομικού κανονισμού

Το άρθρο 185 του γενικού δημοσιονομικού κανονισμού της 25 Ιουνίου 2002 που ισχύει για το γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων εφαρμόζεται για την απαλλαγή του προϋπολογισμού, τους ελέγχους και τους λογιστικούς κανόνες του Κέντρου.

Άρθρο 25

Καταπολέμηση της απάτης

1. Για την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παράνομων πρακτικών στο Κέντρο εφαρμόζονται άνευ περιορισμών οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999.

2. Το Κέντρο προσχωρεί στη διοργανική συμφωνία του Μαΐου 1999 σχετικά με τις εσωτερικές έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και εκδίδει, πάραυτα, τις ενδεδειγμένες διατάξεις που εφαρμόζονται σε όλο το προσωπικό του Κέντρου.

3. Οι αποφάσεις χρηματοδότησης και οι συμφωνίες και μέσα εφαρμογής που απορρέουν από τις αποφάσεις αυτές αναφέρουν ρητά ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο και η OLAF μπορούν, εάν χρειαστεί, να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους όσον αφορά τους αποδέκτες της χρηματοδότησης του Κέντρου καθώς τους υπαλλήλους που είναι αρμόδιοι για τη χορήγησή της.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

Γενικεσ Διαταξεισ

Άρθρο 26

Νομική προσωπικότητα και προνόμια

1. Το Κέντρο έχει νομική προσωπικότητα. Σε όλα τα κράτη μέλη του αναγνωρίζονται οι ευρύτερες δυνατές εξουσίες που παρέχονται εκ του νόμου στα νομικά πρόσωπα. Μπορεί ιδίως να αποκτά και να διαθέτει κινητή και ακίνητη περιουσία και να προσφεύγει στη Δικαιοσύνη.

2. Στο Κέντρο εφαρμόζεται το πρωτόκολλο για τα προνόμια και τις ασυλίες των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 27

Ευθύνη

1. Η συμβατική ευθύνη του Κέντρου διέπεται από το δίκαιο που είναι εφαρμοστέο στην υπό κρίση σύμβαση. Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει αρμοδιότητα να εκδίδει αποφάσεις σύμφωνα με οποιαδήποτε ρήτρα διαιτησίας περιλαμβάνεται σε σύμβαση που έχει συνάψει το Κέντρο.

2. Στην περίπτωση εξωσυμβατικής ευθύνης, το Κέντρο σύμφωνα με τις κοινές γενικές αρχές των δικαίων των κρατών μελών επανορθώνει τυχόν ζημίες που προκάλεσε το ίδιο ή οι υπάλληλοί του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να εκδικάζει οποιαδήποτε διαφορά αφορά την αποκατάσταση τέτοιων ζημιών.

3. Η προσωπική ευθύνη των υπαλλήλων έναντι του Κέντρου διέπεται από τις σχετικές διατάξεις που εφαρμόζονται στο προσωπικό του Κέντρου.

Άρθρο 28

Έλεγχος της νομιμότητας

1. Τα κράτη μέλη, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή τρίτο πρόσωπο που θίγεται άμεσα και ατομικά, δύνανται να παραπέμπουν στην Επιτροπή κάθε πράξη του Κέντρου, ρητή ή σιωπηρή, για τον έλεγχο της νομιμότητάς της.Tο προσωπικό του Κέντρου υπόκειται στους κανονισμούς και τις ρυθμίσεις που εφαρμόζονται στους υπαλλήλους και το λοιπό προσωπικό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Η παραπομπή αυτή στην Επιτροπή πραγματοποιείται εντός ενός μηνός από την ημερομηνία κατά την οποία ο ενδιαφερόμενος έλαβε για πρώτη φορά γνώση της εν λόγω πράξης.

3. Η Επιτροπή λαμβάνει σχετικά με το θέμα αυτό απόφαση εντός προθεσμίας δύο μηνών. Σε περίπτωση που δεν έχει ληφθεί απόφαση κατά τη διάρκεια αυτής της προθεσμίας, το εν λόγω αίτημα θεωρείται ότι έχει απορριφθεί. Όσον αφορά το προσωπικό του, το Κέντρο ασκεί τις εξουσίες που έχουν ανατεθεί στην αρμόδια για τους διορισμούς αρχή.

Άρθρο 29

Προσωπικό

1. Στο προσωπικό του Κέντρου εφαρμόζεται ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και οι διατάξεις εφαρμογής τους που έχουν θεσπιστεί κατόπιν κοινής συμφωνίας από τα θεσμικά όργανα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Το Κέντρο ασκεί όσον αφορά το προσωπικό του τις εξουσίες που εκχωρούνται στην Αρμόδια για τους Διορισμούς Αρχή από τον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καθώς και από το καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

3. Το προσωπικό του Κέντρου αποτελείται από αυστηρά περιορισμένο αριθμό υπαλλήλων τοποθετημένων ή αποσπασμένων από την Επιτροπή ή τα κράτη μέλη για να εκτελούν διοικητικά καθήκοντα. Το υπόλοιπο προσωπικό αποτελείται από άλλους υπαλλήλους που προσλαμβάνονται από τον οργανισμό, ανάλογα με τις ανάγκες, για την εκτέλεση των καθηκόντων του.

Άρθρο30

Συμμετοχή τρίτων χωρών

1. Tο Κέντρο είναι ανοικτό στη συμμετοχή χωρών που έχουν συνάψει συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, δυνάμει των οποίων έχουν υιοθετήσει και εφαρμόζουν την κοινοτική νομοθεσία στον τομέα που καλύπτει ο παρών κανονισμός.

2. Δυνάμει των σχετικών διατάξεων αυτών των συμφωνιών, εφαρμόζονται ρυθμίσεις με τις οποίες διευκρινίζονται ειδικότερα η φύση, η έκταση και ο τρόπος με τον οποίο οι χώρες αυτές θα συμμετάσχουν στις εργασίες του Κέντρου, συμπεριλαμβανομένων διατάξεων σχετικά με τη συμμετοχή στα δίκτυα που διαχειρίζεται το Κέντρο, την εγγραφή στον κατάλογο των αρμόδιων οργανισμών στους οποίους το Κέντρο μπορεί να αναθέτει ορισμένα καθήκοντα, τις οικονομικές συνεισφορές και το προσωπικό.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

Τελικεσ Διαταξεισ

Άρθρο 31

Ρήτρα επανεξέτασης

1. Το αργότερο τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, το Κέντρο, σε συνεργασία με την Επιτροπή, αναθέτει τη διεξαγωγή ανεξάρτητης εξωτερικής αξιολόγησης των επιτευγμάτων του, βάσει των όρων που εκδίδει το διοικητικό συμβούλιο σε συμφωνία με την Επιτροπή. Με την αξιολόγηση θα κρίνονται τα καθήκοντα του Κέντρου, ιδίως ο ρόλος του για την επιτήρηση της υγείας, οι εργασιακές πρακτικές και ο αντίκτυπος του Κέντρου στον τομέα της πρόληψης και του ελέγχου των νόσων. Η αξιολόγηση θα λαμβάνει υπόψη τις απόψεις των ενδιαφερομένων, τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

2. Το διοικητικό συμβούλιο εξετάζει τα συμπεράσματα της αξιολόγησης και εκδίδει συστάσεις προς την Επιτροπή, εφόσον είναι αναγκαίο, σχετικά με τις αλλαγές στο Κέντρο και τις εργασιακές πρακτικές του. Η έκθεση αξιολόγησης και οι συστάσεις διαβιβάζονται στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και δημοσιοποιούνται.

Άρθρο 32

Έναρξη λειτουργίας του Κέντρου

Το Κέντρο αρχίζει τη λειτουργία του εντός 12 μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.

Το Κέντρο έχει έδρα του [...].

Άρθρο 33

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την [...20ή] από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ

Πολιτικός (-οί) τομέας (-είς): Υγεία και Προστασία των Καταναλωτών (SANCO, τίτλος 17)

Δραστηριότητα (-ες): Δημόσια υγεία (Κεφάλαιο 17 03)

ονομασια της δράσης: Πρόταση κανονισμόυ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου τησ ευρωπαϊκής ενωσησ για την ιδρυση Κέντρου με σκοπο την ενισχυση στα κράτη μέλη τησ προληψησ και του ελέγχου των νοσων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (εκπεν: ευρωπαϊκό Κέντρο πρόληψησ και έλεγχου νοσων)

1. γραμμη (-εσ) του προϋπολογισμου (-ων) + τιτλοσ (-οι)

Στο πλαίσιο δημιουργίας του Κέντρου, είναι αναγκαίο να δημιουργηθούν δύο επιχειρησιακές γραμμές του κοινοτικού προϋπολογισμού που θα καλύψουν, αφενός, τη χρηματοδότηση των διοικητικών δαπανών (τίτλοι Ι και ΙΙ) και, αφετέρου, τη χρηματοδότηση επιχειρησιακών δαπανών (τίτλος ΙΙΙ). Οι χορηγήσεις τους θα είναι ετήσιες και η έγκρισή τους θα ακολουθήσει την τρέχουσα διαδικασία στο πλαίσιο του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Οι νέες αυτές γραμμές του προϋπολογισμού ως υποδιαιρέσεις του κεφαλαίου 17 03 είναι δυνατόν να είναι οι θέσεις 17 03 03 01 (ΕΚΠΕΝ - Χρηματοδότηση διοικητικών δαπανών - Τίτλοι Ι και ΙΙ) και 17 03 03 02 (ΕΚΠΕΝ - Χρηματοδότηση επιχειρησιακών δαπανών - Τίτλος ΙΙΙ).

2. συνολικα αριθμητικα στοιχεια

2.1 Συνολικό κονδύλιο της δράσης (από n έως n+2): 47,835 εκατ. EUR σε ΠΑΥ (ΕΚ)

Το παρόν δημοσιονομικό δελτίο περιέχει αναλυτικές πληροφορίες για την περίοδο εκκίνησης έως το έτος n+2. Η καταλληλότητα της τρέχουσας και της μελλοντικής χρηματοδότησης για τα έτη n+3 και μετά θα αξιολογηθεί με τη διενέργεια επανεξέτασης κατά το έτος n+2 το αργότερο.

2.2 Περίοδος εφαρμογής:

Αρχές 2005.

Απεριόριστη διάρκεια

2.3 Συνολική πολυετής εκτίμηση των δαπανών:

α) Χρηματοδότηση των επιχειρησιακών δαπανών (τίτλος ΙΙΙ) (γραμμή του προϋπολογισμού 17 03 03 02)

(πρβλ. λεπτομέρειες στο σημείο 6.1.2.)

εκατ. EUR (στο τρίτο δεκαδικό)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

β) Χρηματοδότηση των διοικητικών δαπανών (τίτλοι Ι και ΙΙ) (γραμμή του προϋπολογισμού 17 03 03 01)

(πρβλ. λεπτομέρειες στο σημείο 6.4.3).

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

γ) Συμπληρωματικότητα με το πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία (γραμμή του προϋπολογισμού 17 03 01 01)

Το Κέντρο θα χρηματοδοτηθεί από τον κοινοτικό προϋπολογισμό με βάση την πρόταση της Επιτροπής και ύστερα από έγκριση της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχή. Οι συνολικές ετήσιες δαπάνες κατά την έναρξη λειτουργίας του θα ανέλθουν σε 9,6 εκατ. ευρώ το 2005 και 20,3 εκατ. ευρώ το 2006 περίπου. Με δεδομένο τους περιορισμούς του προϋπολογισμού βάσει των δημοσιονομικών προοπτικών για τη γραμμή του προϋπολογισμού 3, η ΓΔ SANCO δέχεται κατ' εξαίρεση να παρέχει χρηματοδότηση με δικούς της πόρους, ήτοι το πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία, ύψους 4,9 εκατ. ευρώ το 2005 και 6 εκατ. ευρώ το 2006, περιορίζοντας έτσι τα καθαρά ποσά των νέων πρόσθετων κονδυλίων σε 4,7 εκατ. ευρώ το 2005 και 14,3 εκατ. ευρώ το 2006.

Στο πλαίσιο της ετήσιας στρατηγικής πολιτικής για το 2003 (SEC(2002)217/9 της 27/02/02) δεσμεύθηκε ποσό ύψους 10,6 εκατ. EUR (βλ. πίνακα που ακολουθεί) εντός του νέου προγράμματος για τη δημόσια υγεία προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι νέες δαπάνες ίδρυσης του Κέντρου καθώς και οι αναγκαίες διοικητικές δαπάνες για την αμοιβή των υπηρεσιών εξωτερικών συμβούλων. Οι δαπάνες αυτές θα χρησιμοποιηθούν ιδίως για την προηγούμενη ανάπτυξη των δικτύων και των αναγνωρισμένων μελετών σκοπιμότητας που θα χρησιμοποιηθούν κατά την εκτέλεση των μελλοντικών καθηκόντων του Κέντρου, πριν από τη δημιουργία του και κατά τη διάρκεια των 18 πρώτων μηνών λειτουργίας του.

Πέρα από το ποσό των 10,6 εκατ. EUR, το πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία θα χρηματοδοτήσει για τα δύο πρώτα έτη λειτουργίας του Κέντρου (2005 και 2006) ένα μέρος των δράσεών του με 1,5 εκατομμύρια EUR ανά έτος. Οι πιστώσεις αυτές θα προέλθουν από τα πρόσθετα κονδύλια για το πρόγραμμα αυτό στο πλαίσιο της διεύρυνση.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Από το έτος n+2 (2007) θα ξεκινήσει η λειτουργία του Κέντρου. Τα δίκτυα για τις μεταδοτικές νόσους που συστήθηκαν επισήμως βάσει του παραρτήματος Ι της απόφασης 2000/96/ΕΚ και της απόφασης 2119/98/ΕΚ θα εισέλθουν σε επιχειρησιακό στάδιο και θα είναι πλήρως εκμεταλλεύσιμα. Ο προϋπολογισμός του Κέντρου θα μπορεί λοιπόν να χρηματοδοτήσει το σύνολο των δαπανών σχετικά με τα δίκτυα αυτά από το 2007.

2.4 Συμβατότητα με το δημοσιονομικό προγραμματισμό και τις δημοσιονομικές προοπτικές

[X] Η πρόταση αυτή απαιτεί επαναπρογραμματισμό του αντίστοιχου τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών.

2.5 Δημοσιονομικές επιπτώσεις επί των εσόδων

[X] Καμία δημοσιονομική επίπτωση (αφορά τις τεχνικές πτυχές εφαρμογής ενός μέτρου)

Η ύπαρξη πιθανών εσόδων θα ληφθεί υπόψη στην προβλεπόμενη αξιολόγηση στο τέλος του έτους n+2. Εάν υπάρξουν έσοδα, αναμένεται ότι θα συμβάλουν στη χρηματοδότηση του Κέντρου.

3. δημοσιονομικα χαρακτηριστικα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. νομικη βαση

Άρθρο 152 παράγραφος 4 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

5. Περιγραφή και αιτιολόγηση

5.1 Αναγκαιότητα κοινοτικής παρέμβασης

5.1.1 Επιδιωκόμενοι στόχοι

Η παρούσα πρόταση ιδρύει έναν εντελώς ανεξάρτητο ευρωπαϊκό οργανισμό «το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ΕΚΠΕΝ)» με ξεχωριστή νομική προσωπικότητα. Το Κέντρο θα συμβάλει στην ενίσχυση των ικανοτήτων των κρατών μελών για την πρόληψη και τον έλεγχο των νόσων συντονίζοντας την επιτήρηση των απειλών για την υγεία στην Κοινότητα. Θα αναπτύξει και θα διαχειρίζεται την ικανότητα ταχείας, αποτελεσματικής και συνεκτικής αντίδρασης στις απειλές για την υγεία. Το Κέντρο θα δημιουργήσει ένα σύστημα συντονισμού που θα επιτρέψει στην Κοινότητα να ανταποκρίνεται κατάλληλα σε καταστάσεις στις οποίες διακυβεύεται η υγεία του ευρωπαίου πολίτη, ιδίως στις περιπτώσεις διαχείρισης υγειονομικών κρίσεων και επιδημιών.

5.1.2 Mέτρα σχετικά με την εκ των προτέρων αξιολόγηση

Τα μέτρα αυτά συνίστανται σε τρεις εξωτερικές αξιολογήσεις σχετικά με το κοινοτικό δίκτυο. Η πρώτη αξιολόγηση εστιάζεται στις υφιστάμενες δομές και τις αδυναμίες που παρουσιάζει η λειτουργία του και η δεύτερη εξετάζει το μέλλον - ποια θα ήταν δηλαδή η καλύτερη δυνατή επιλογή για τη δημιουργία ικανότητας αντίδρασης σε κοινοτικό επίπεδο. Το 2002 κρατικοί επιδημιολόγοι από τα κράτη μέλη διατύπωσαν τις απόψεις τους σχετικά με το μέλλον της επιτήρησης μεταδοτικών νόσων σε κοινοτικό επίπεδο.

Επιπλέον, η SANCO το 2002 διεξήγε αξιολόγηση σχετικά με τη λειτουργία του κοινοτικού δικτύου. τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της επιτροπής του δικτύου («επιτροπολογία») ενέκριναν τις συστάσεις της αξιολόγησης αυτής. Στα συμπεράσματα της αξιολόγησης συμπεριλήφθηκε επίσης η ανάγκη δημιουργίας ενός συντονιστικού Κέντρου.

Οι αξιολογήσεις αυτές συνάδουν με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Γκέτεμπουργκ του Ιουνίου 2001, της έκτακτης συνόδου του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών) στις 6 Μαΐου του 2003 και της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 2 Ιουνίου του 2003 κατά τις οποίες αναγνωρίστηκε η ανάγκη υιοθέτησης μιας περισσότερο διαρθρωμένης προσέγγισης σε κοινοτικό επίπεδο. Στις δύο τελευταίες συναντήσεις των υπουργών Υγείας εκφράστηκε ευρεία στήριξη προς την πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκού κέντρου πρόληψης και ελέγχου νόσων.

Η επιδημική έκρηξη του σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου (ΣΟΑΣ) κατέδειξε σαφώς πρόσφατα την έλλειψη ικανότητας σε κοινοτικό επίπεδο για την αντιμετώπιση σοβαρών απειλών για την υγεία καθώς και τις τρέχουσες ανάγκες βελτίωσης των ικανοτήτων. Με την επιδημική έκρηξη του ΣΟΑΣ η Κοινότητα ήταν τυχερή διότι κλήθηκε να αντιμετωπίσει περιορισμένο μόνο αριθμό εισαγόμενων περιπτώσεων οι οποίες δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά όπως στο Τορόντο. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν σημειώθηκαν θάνατοι ή περιπτώσεις τοπικής μετάδοσης του ΣΟΑΣ. Ωστόσο την επόμενη φορά είναι δυνατόν να εκδηλωθεί μια πανδημία (άγνωστη νόσος, γρίπη, βιοτρομοκρατία) με σοβαρές επιπτώσεις.

Μια άλλη εναλλακτική λύση θα απαιτούσε την ύπαρξη ευρύτερων δομών εντός της Επιτροπής αποκλειστικά για το θέμα αυτό, η οποία όμως δεν θα διέθετε ευελιξία για να εξασφαλίσει την πρόσβασή της σε εξειδικευμένο προσωπικό και κατάλληλες επιστημονικές συμβουλές.

5.1.3 Mέτρα μετά την των υστέρων αξιολόγηση

Δεν προβλέπονται.

5.2 Προβλεπόμενες δράσεις και λεπτομέρειες εφαρμογής

Ο ρόλος του Κέντρου είναι να ενισχύσει την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών για την προώθηση της υγείας μέσω της πρόληψης και του ελέγχου των νόσων.

Το Κέντρο θα είναι σε θέση να συντονίζει και να συνδέει τις δραστηριότητες στα κράτη μέλη, σε άλλες δομές της ΕΕ και σε συνεργασία με τους διεθνείς οργανισμούς, όπως είναι η ΠΟΥ, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί η επικεντρωμένη και αποτελεσματική αντίδραση της Κοινότητας.

Επιτήρηση

Το Κέντρο προβλέπεται να αναπτύξει επιδημιολογική επιτήρηση σε κοινοτικό επίπεδο. Το Κέντρο θα αναλάβει προοδευτικά την ευθύνη για τις τεχνικές πλευρές των δραστηριοτήτων των υφιστάμενων ειδικών δικτύων επιτήρησης που δημιουργήθηκαν επισήμως βάσει του κοινοτικού δικτύου (απόφαση 2119/98/ΕΚ), είτε χρησιμοποιώντας το δικό του προσωπικό είτε προσφεύγοντας στις υπηρεσίες εθνικών ιδρυμάτων, και αναμένεται να καθορίσει καλύτερα το πεδίο εφαρμογής των νέων δραστηριοτήτων. Η βαθμιαία αυτή ενσωμάτωση της επιδημιολογικής επιτήρησης θα οδηγήσει στην εναρμονισμένη μεθοδολογία επιτήρησης, στην οποία θα περιλαμβάνεται η βελτίωση των δυνατοτήτων αμοιβαίας σύγκρισης και της συμβατότητας των δεδομένων επιτήρησης που συλλέγονται στα κράτη μέλη. Το Κέντρο προβλέπεται επίσης να συστήσει, να διατηρήσει το δίκτυο των εργαστηρίων αναφοράς, και να ενισχύσει τα συστήματα διασφάλισης της ποιότητας των μικροβιολογικών εργαστηρίων.

Συναγερμός και αντίδραση

Με την έναρξη λειτουργίας του Κέντρου η ευθύνη για τη λειτουργία του συστήματος έγκαιρου συναγερμού, που δημιουργήθηκε βάσει της απόφασης 2000/57/ΕΚ και την παροχή συνδρομής, κατόπιν αιτήσεως, για την αξιολόγηση κινδύνων, τη λήψη αποφάσεων και την κατάλληλη ανάπτυξη των μέσων συνδρομής, θα έχει επικεντρωθεί σε ένα μέρος. Το Κέντρο θα δραστηριοποιείται σε συντονισμό με διάφορες κοινοτικούς οργανισμούς (π.χ. ΕΑΑΤ, ΕΟΑΧΠ, ΕΟΠ) και με άλλα συστήματα συναγερμού, όπως το GOARN της ΠΟΥ, ανά περίπτωση. Επίσης, θα συμβουλεύει την Επιτροπή κατά την εκτέλεση των καθηκόντων διαχείρισης του κινδύνου που της αναλογούν. Το Κέντρο μπορεί να εγγυηθεί ανά πάσα στιγμή τη διαθεσιμότητα εμπειρογνωμοσύνης έτσι ώστε να διατηρεί το συντονιστικό του ρόλο.

Ετοιμότητα και έλεγχος των επιδημικών εκρήξεων

Η αντίδραση αποτελεί το κύριο στοιχείο για την ετοιμότητα και τον έλεγχο των επιδημικών εκρήξεων. Η επίλυση των προβλημάτων μιας περιορισμένης επιδημικής έκρηξης αποτρέπει την κλιμάκωσή της σε ευρύτερη κρίση.

Το Κέντρο θα πρέπει να διαδραματίζει ρόλο κατά το συντονισμό των συγκεκριμένων αντιδράσεων και δραστηριοτήτων για την πρόληψη των επιδημιών και τη συγκράτηση των συνεπειών τους. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να εξασφαλίζει τη συμμετοχή ειδικών από τα κράτη μέλη στις ομάδες έρευνας της Κοινότητας και να παρέχει εμπειρογνωμοσύνη και τεχνική βοήθεια κατά τον καθορισμό των μέτρων για τη συγκράτηση επιδημιών σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Προκειμένου να εκπληρώνει τα καθήκοντά του στις καταστάσεις αυτές θα πρέπει να υπάρχουν χρηματοδοτικοί μηχανισμοί που να επιτρέπουν την κινητοποίηση προσωπικού και εξοπλισμού.

5.3 Μέσα υλοποίησης

Κατά τα έτη 2003 και 2004 θα χρησιμοποιηθούν εξωτερικοί εμπειρογνώμονες για τη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων με σκοπό την προετοιμασία που απαιτείται για την ενσωμάτωση των δικτύων επιτήρησης στο Κέντρο. Τα σχέδια που έχουν ως αντικείμενο την οικοδόμηση των ικανοτήτων και τη διάδοση των πληροφοριών μπορούν να ενσωματωθούν από την αρχή. Παράλληλα η αξιολόγηση των δικτύων επιτήρησης νόσων θα ξεκινήσει αποτιμώντας τις μεθόδους επιτήρησής τους καθώς και βαθμό επίτευξης των στόχων τους. Είναι σημαντικό τα εργαστήρια να συμμετάσχουν στην επιτήρηση και σε κοινοτικό επίπεδο. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή θα ενισχύσει την ανάπτυξη των δικτύων εργαστηρίων, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών εργαστηρίων με την ικανότητα να χειρίζονται εξαιρετικά λοιμώδεις μικροοργανισμούς, όπως ο ιός της ευλογιάς. Η Επιτροπή θα διατηρήσει και θα αναβαθμίσει τις βάσεις δεδομένων υποστήριξης και θα αναπτύξει περαιτέρω το σύστημα έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης (EWRS). Επίσης, θα αναπτυχθούν οι διαδικασίες για την αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών. Μόλις δημιουργηθεί το Κέντρο, η Επιτροπή θα συστήσει ομάδα επέμβασης σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και με την ΠΟΥ. Δεν είναι δυνατή η διενέργεια επιτήρησης υψηλού επιπέδου, έγκαιρου συναγερμού, και αντίδρασης χωρίς την ύπαρξη εκπαιδευμένων ειδικών με πολυσχιδή εμπειρογνωμοσύνη σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Προκειμένου να ενισχυθούν οι ευρωπαϊκές ικανότητες, θα στηριχθεί η συνεχής επιμόρφωση και θα διατηρηθεί η χρηματοδότησή της.

Οι εργασίες της ομάδας έργου για τη σκόπιμη απελευθέρωση χημικών και βιολογικών παραγόντων (BICHAT) θα αξιολογηθούν και, ανάλογα με τα αποτελέσματα, θα μεταβιβαστούν στο Κέντρο.

Με τον τρόπο αυτό η Επιτροπή προσδοκά ότι, όταν και εφόσον το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφωνήσουν σχετικά με τις αρχές, την εντολή και τη μορφή του Κέντρου, τα προκαταρκτικά αυτά εργαλεία και διαδικασίες θα μπορέσουν να ενσωματωθούν ταχέως έτσι ώστε το Κέντρο να είναι πλήρως επιχειρησιακό σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Στην αξιολόγηση που αναφέρεται στο άρθρο 31 θα κριθούν τα καθήκοντα του Κέντρου, ιδίως ο ρόλος του στην παρακολούθηση της υγείας, οι πρακτικές εργασίας του και ο αντίκτυπος που έχει στην πρόληψη και τον έλεγχο των ανθρώπινων νόσων. Οι μελλοντικές χρηματοδοτικές ανάγκες του Κέντρου για την περίοδο n+2 θα αποφασιστούν υπό το φως της αξιολόγησης αυτής.

6. Συνολικη επιπτωση στον προϋπολογισμο (χρηματοδότηση των διοικητικων (τίτλοι Ι και ΙΙ) και επιχειρησιακων δαπανών (τίτλος ΙΙΙ))

6.1 Υποθέσεις υπολογισμού των διοικητικών δαπανών

Οι διοικητικές δαπάνες του Κέντρου υπολογίστηκαν με αφετηρία το γεγονός ότι θα αποτελεί αυτόνομο οργανισμό, δηλαδή θα είναι ανεξάρτητο από τις υπηρεσίες της Επιτροπής.

Οι δαπάνες προσωπικού (μισθοί + εισφορές) υπολογίζονται με βάση το μέσο ετήσιο όρο που χρησιμοποιείται για την Επιτροπή, δηλαδή 0,108 εκατ. EUR ανά έτος ανά μόνιμο / έκτακτο υπάλληλο, και υπολογίζονται στο 72% του ανωτέρω μέσου όρου, δηλ. 0,081 εκατ. EUR ανά έτος ανά μόνιμο / έκτακτο υπάλληλο.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου n, η οποία θα ξεκινήσει από την ημερομηνία έκδοσης του παρόντος κανονισμού, θα είναι αναγκαίες δαπάνες εκκίνησης. Πράγματι, το Κέντρο κατά τα πρώτα έτη λειτουργίας του πρέπει να αναλάβει πρόσθετα έξοδα για να καλύψει ιδίως:

- την προκήρυξη θέσεων και τις προσλήψεις

- τον εξοπλισμό των γραφείων.

- την απόκτηση και την ανάπτυξη λογισμικού.

- το γεγονός ότι οι οργανισμοί διαθέτουν κατά μέσο όρο υψηλότερο ποσοστό θέσεων Α από ό,τι κατά μέσο όρο η Επιτροπή.

Οι άλλες διοικητικές δαπάνες (επίπλωση, Η/Υ..) βασίζονται στα πραγματικά τιμολόγια που χρησιμοποιούνται στα κέντρα δραστηριοτήτων της Επιτροπής.

Όσον αφορά τις δαπάνες ακινήτων, η εκτίμηση του επαγγελματικού χώρου ανά άτομο είναι κατά μέσο όρο 35 m (γραφεία, αίθουσες συνεδριάσεων, χώρος αρχείων, χώρος ηλεκτρονικών υπολογιστών, κοινοί χώροι, όπως διάδρομοι). Έτσι, θα είναι απαραίτητο κτίριο μισθώσιμου χώρου περίπου 1.750 m για να φιλοξενήσει τα 50 άτομα που προβλέπονται κατά τα δύο πρώτα έτη λειτουργίας του Κέντρου καθώς και για τις δραστηριότητες οργάνωσης των επιστημονικών συνεδριάσεων και συντονισμού των δικτύων. Με βάση την τιμή ενοικίασης που υπολογίζεται στα 172 EUR ανά m ανά έτος, η ετήσια τιμή μίσθωσης του κτιρίου θα ανέλθει σε 0,301 εκατ. EUR για τα έτη n (2005) και n+1 (2006) με την επιφύλαξη της απόφασης σχετικά με την επιλογή