Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση γενικού πλαισίου κοινοτικών δραστηριοτήτων προκειμένου να διευκολυνθεί η υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου στις αστικές υποθέσεις

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

1.1. Ένας χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης

Με την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ, η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε το στόχο της δημιουργίας ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Το 1998, το Συμβούλιο εξέδωσε ένα σχέδιο δράσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την καλύτερη δυνατή εφαρμογή των διατάξεων της συνθήκης του Άμστερνταμ σε ένα χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Το σχέδιο δράσης, που υποβλήθηκε το Δεκέμβριο του 1998 στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βιέννης, απαριθμεί τις προτεραιότητες που πρέπει να ολοκληρωθούν εντός πέντε ετών από της ενάρξεως ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ. Στο Tampere, στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε τη σημασία του στόχου αυτού και συμφώνησε σχετικά με ορισμένες πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές και προτεραιότητες για τη γρήγορη υλοποίηση του χώρου αυτού. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για "έναν κατάλληλο πίνακα αποτελεσμάτων" ώστε να "διατηρηθεί μια συνεχής παρακολούθηση της προόδου που πραγματοποιείται για την εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων και την τήρηση των προθεσμιών" που θεσπίστηκε από τη συνθήκη του Άμστερνταμ, το σχέδιο δράσης της Βιέννης για τα συμπεράσματα του Tampere.

Απαντώντας στην πρόσκληση αυτή, η Επιτροπή υπέβαλε μια ανακοίνωση με τίτλο "Εξαμηνιαία ανακοίνωση του πίνακα αποτελεσμάτων για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά τη δημιουργία χώρου "ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης", η πλέον πρόσφατη εξαμηνιαία ενημέρωση του οποίου εκδόθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2000 [1]. Ο πίνακας αποτελεσμάτων απαριθμεί τους στόχους, τα αρμόδια θεσμικά όργανα, τις δράσεις, το χρονοδιάγραμμα έκδοσης (μέχρι το 2004) και την τρέχουσα κατάσταση για την κάθε δράση. Σε θέματα αστικών υποθέσεων, ένα σύνολο 18 βασικών δράσεων απαριθμείται στην πλέον πρόσφατη έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων.

[1] COM(2000) 782 τελικό της 30ής Νοεμβρίου 2000.

1.2. Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις

Η έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ είχε ως συνέπεια τη μεταφορά της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις από τον τρίτο πυλώνα (άρθρο K.1(6) της συνθήκης Ε.Ε.) στον πρώτο πυλώνα (άρθρο 61(γ) της συνθήκης Ε.Κ.). Ο βασικός στόχος είναι η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου στις αστικές υποθέσεις, όπου οι πολίτες θα έχουν μια κοινή συνείδηση δικαιοσύνης σε ολόκληρη την Ένωση και όπου η δικαιοσύνη θα θεωρείται ότι διευκολύνει την καθημερινή ζωή των πολιτών. Αυτό περιλαμβάνει βελτιωμένη πρόσβαση στη δικαιοσύνη και πλήρη δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Τα άτομα και οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι σε θέση να προσεγγίζουν τα δικαστήρια και τις αρχές οποιουδήποτε κράτους μέλους με την ίδια ευκολία που προσεγγίζουν τα δικά τους και να μην στερούνται ή αποθαρρύνονται από την άσκηση των δικαιωμάτων τους λόγω πολυπλοκότητας των νομικών και διοικητικών συστημάτων στα κράτη μέλη.

Εξίσου σημαντικό είναι το να παρέχεται ασφάλεια του δικαίου σε άτομα και επιχειρήσεις. για το σκοπό αυτό οι δικαστικές και διοικητικές αποφάσεις θα πρέπει να τηρούνται και να εκτελούνται σε ολόκληρη την Ένωση. Η αύξηση της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και η απαραίτητη προσέγγιση της νομοθεσίας θα διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των αρχών και τη δικαστική προστασία των ατομικών δικαιωμάτων. Για το σκοπό αυτό, καλύτερη εναρμόνιση και μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ των νομικών συστημάτων πρέπει επίσης να επιτευχθεί.

Στις 30 Νοεμβρίου 2000, επίσης ανταποκρινόμενο στα συμπεράσματα του Tampere, το Συμβούλιο εξέδωσε ένα κοινό πρόγραμμα του Συμβουλίου και της Επιτροπής για μέτρα εφαρμογής της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Το πρόγραμμα απαριθμεί ορισμένα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την επέκταση της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης σε όλους τους χώρους που συνδέονται με αστικές και εμπορικές υποθέσεις, καταργώντας όλες τις ενδιάμεσες διαδικασίες για την αναγνώριση και εκτέλεση των αλλοδαπών αποφάσεων.

Ένα νέο βήμα πραγματοποιήθηκε στη διακυβερνητική διάσκεψη της Νίκαιας της 11ης Δεκεμβρίου 2000, όπου συμφωνήθηκε ότι οι αποφάσεις σχετικά με τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις (άρθρο 65 της συνθήκης ΕΚ) θα λαμβάνονται με τη διαδικασία συναπόφασης, με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο, όπως το πότε θα αρχίζει να ισχύει η συνθήκη της Νίκαιας.

1.2.1. Γενική επισκόπηση της νομοθετικής δραστηριότητας

Μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης του ´Άμστερνταμ, το Συμβούλιο εξέδωσε τις ακόλουθες πράξεις μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000:

* Κανονισμός του Συμβουλίου για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (44/2001, καλούμενος επίσης "Βρυξέλλες Ι").

* Κανονισμός του Συμβουλίου περί της διεθνούς δικαιοδοσίας, αναγνώρισης και εκτέλεσης αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας έναντι των κοινών τέκνων των συζύγων (1347/2000, καλούμενος επίσης "Βρυξέλλες ΙΙ").

* Κανονισμός του Συμβουλίου περί των διαδικασιών αφερεγγυότητας (1346/2000)

* Κανονισμός του Συμβουλίου περί επιδόσεως και κοινοποιήσεως στα κράτη μέλη δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις (1348/2000, επίσης καλούμενος "Διαβίβαση πράξεων").

Οι ακόλουθες νομοθετικές προτάσεις υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο:

* Πρόταση κανονισμού σχετικά με την αποδεικτική διαδικασία.

* Πρόταση κανονισμού σχετικά με τα δικαιώματα πρόσβασης σε παιδιά.

Σημαντικός αριθμός περαιτέρω προτάσεων για νομοθετικές πράξεις θα μπορούσε να προβλεφθεί για διάφορα θέματα όπως: ελάχιστα πρότυπα νομικής αρωγής σε διασυνοριακές υποθέσεις. εναλλακτική επίλυση διαφορών. αποζημίωση θυμάτων εγκληματικών πράξεων. γονική μέριμνα. κοινοί δικονομικοί κανόνες για διαδικασίες μικροδιαφορών, μη αμφισβητούμενων αξιώσεων και αξιώσεων διατροφής. ελάχιστα πρότυπα για ειδικές πλευρές της πολιτικής δικονομίας. δικαιοδοσία και εφαρμοστέο δίκαιο σε θέματα που αφορούν την περιουσία των συζύγων και το κληρονομικό δίκαιο. εφαρμοστέο δίκαιο σε συμβατικές/εξωσυμβατικές υποχρεώσεις. εφαρμοστέο δίκαιο σε γαμικές διαφορές.

2. ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ -ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Grotius ΚΑΙ Grotius-ΑΣΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

Στις 28 Οκτωβρίου 1996, το Συμβούλιο εξέδωσε μια κοινή δράση σχετικά με ένα πρόγραμμα ενθάρρυνσης και ανταλλαγών απευθυνόμενο στα συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα (Grotius) [2], βάσει του πρώην άρθρου K.3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

[2] ΕΕ L 287, 8.11.1996, σ. 3.

Στόχος του προγράμματος Grotius ήταν να διευκολύνει τη δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, τονώνοντας την αμοιβαία γνώση των νομικών και δικαστικών συστημάτων. Απευθυνόταν στους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα και επέτρεψε τη χρηματοδότηση ενεργειών κατάρτισης προγραμμάτων ανταλλαγών και πρακτικών ασκήσεων, διοργάνωσης συναντήσεων, μελετών και ερευνών καθώς και κυκλοφορίας των πληροφοριών. Το πρόγραμμα θεσπίστηκε για την περίοδο 1996-2000, και η πρόσκληση για υποβολή προτάσεων για το παρελθόν έτος δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2000.

Στις 12 Φεβρουαρίου 2001 το Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό για την παράταση του προγράμματος Grotius για μια μεταβατική περίοδο ενός έτους μόνο, όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις (Grotius-αστικές υποθέσεις) [3]. Ο στόχος της παράτασης ήταν να αποφευχθεί η διακοπή του προγράμματος Grotius όσον αφορά τις αστικές υποθέσεις και να επιτραπεί στην Επιτροπή να προετοιμάσει μια συνολική και ολοκληρωμένη πρόταση για την αντικατάστασή του. Οι δραστηριότητες και οι στόχοι του προγράμματος Grotius-αστικές υποθέσεις είναι ίδιες με εκείνες του προγράμματος Grotius. Η πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων για το 2001 δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2001 [4].

[3] ΕΕ L 43, 14.2.2001, σ. 1.

[4] ΕΕ C 54, 21.2.2001, σ. 12.

Οι τρεις ετήσιες εκθέσεις εκ μέρους της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος Grotius [5] απέδειξαν τη σημασία τους στην ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας.

[5] SEC(1998) 1048 της 18ης Ιουνίου 1998, SEC(1999) 1955 της 17ης Δεκεμβρίου 1999, SEC(2001) 18 της 8ης Ιανουαρίου 2001.

Μια εξωτερική έκθεση αξιολόγησης που διεξάχθηκε για την Επιτροπή ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2000 η οποία κάλυπτε τα έτη 1996-1998. Η έκθεση επιβεβαίωσε την επιτυχία του προγράμματος, σημειώνοντας ότι δεν υπάρχει εναλλακτικός μηχανισμός και ότι η ζήτηση ξεπέρασε αισθητά την προσφορά σε οικονομικούς όρους, της τάξεως μεταξύ 350% και 550% ανά έτος. Οι βασικές συστάσεις για το μέλλον περιλαμβάνουν καλύτερη εστίαση σε δράσεις που οδηγούν σε χρήσιμα από λειτουργική άποψη αποτελέσματα και στην αναγκαιότητα μέτρων βελτίωσης της διάδοσης των αποτελεσμάτων από ολοκληρωμένα σχέδια.

3. Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Όπως περιγράφηκε, γρήγορες και εκτεταμένες εξελίξεις πραγματοποιήθηκαν μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης του ´Άμστερνταμ. Η Κοινότητα αυτή τη στιγμή έχει μια φιλόδοξη ημερήσια διάταξη στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις. Μετά από ανάλυση του προγράμματος Grotius, αποδείχθηκε ότι απαιτείται ένα ευρύτερο και γενικότερο πλαίσιο για την παροχή επαρκούς υποστήριξης για την ανάπτυξη πολιτικών στον τομέα αυτό.

Ο προτεινόμενος κανονισμός θέτει τις νομικές βάσεις για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων από τον προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στον τομέα των πολιτικών της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις. Δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως θέσπιση ενός νέου σχεδίου δράσης, αλλά ενός γενικού μακροπρόθεσμου πλαισίου για δραστηριότητες και στόχους προτεραιότητας. Βάσει του πλαισίου αυτού, λειτουργικά προγράμματα και ειδικά σχέδια μπορούν να εκπονηθούν.

Οι στόχοι του πλαισίου συνδέονται στενά με εκείνους που θεσπίστηκαν από τη συνθήκη, από το σχέδιο δράσης της Βιέννης και από τα συμπεράσματα του Tampere. Επίσης, τα νέα κοινοτικά μέσα που εγκρίθηκαν ή πρόκειται να εγκριθούν, στον τομέα αυτό, απαιτούν κατάλληλη παρακολούθηση, ώστε να διασφαλισθεί ότι εφαρμόζονται αποτελεσματικά. Αυτό είναι κάτι που ξεχνιέται εύκολα αλλά είναι εξίσου σημαντικό με την έκδοση των ίδιων των μέσων και κατά συνέπεια έχει περιληφθεί ως χωριστός στόχος.

Όσον αφορά τις υποστηριχθείσες δραστηριότητες, το νέο πλαίσιο επιτρέπει τη συνέχιση του είδους των δράσεων που υποστηρίχθηκαν βάσει του προγράμματος Grotius, μετά την επιτυχία του, αλλά επίσης πηγαίνει πιο μακριά και έχει ευρύτερο στόχο. Επιτρέπει στις δράσεις της Επιτροπής να συμπληρώνουν τα σχέδια συγχρηματοδότησης, να διασφαλίζουν ότι όλες οι πολιτικές δραστηριότητες θα έχουν κατάλληλη και έγκαιρη υποστήριξη, και επιτρέπει επίσης στις δράσεις που αναλαμβάνει η Επιτροπή ιδία πρωτοβουλία να πληρούν το στόχο της διασφάλισης της ορθής ενσωμάτωσης και εφαρμογής των κοινοτικών μέσων. Επίσης, το πλαίσιο επιτρέπει την υποστήριξη οργανισμών που έχουν συνεχή δράση στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις, χωρίς απαραιτήτως να εκτελούν ειδικά σχέδια. Η πιθανότητα αυτή θα αυξήσει περισσότερο την ευκαμψία του πλαισίου.

3.1. Άρθρα

Άρθρο 1

Tο άρθρο θεσπίζει το πλαίσιο δραστηριοτήτων για την περίοδο 2002-2006 και καθορίζει τον συνολικό πολιτικό του στόχο. Αποκλείει την Δανία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο απο την εφαρμογή του κανονισμού, σύμφωνα με τα αντίστοιχα πρωτόκολλα που επισυνάπτονται σε παράρτημα στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Άρθρο 2

Το άρθρο απαριθμεί τους ειδικούς στόχους του πλαισίου δραστηριοτήτων. Ο πρώτος στόχος αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του πλαισίου, με την άμεση σύνδεσή του προς την πολιτική της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις. Ο δεύτερος στόχος είναι βασικής σημασίας για την παροχή της απαραίτητης βάσης για τη δικαστική συνεργασία, ήτοι, την αμοιβαία γνώση των νομικών συστημάτων. Ο τρίτος στόχος αντικατοπτρίζει την ανάγκη διασφάλισης της ορθής ενσωμάτωσης και εφαρμογής των κοινοτικών μέσων στον τομέα αυτό. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ορισμένοι από τους κανονισμούς που εκδόθηκαν πρόσφατα περιέχουν δεσμεύσεις για την Επιτροπή να εκπονήσει εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των μέσων αυτών. Ο τέταρτος στόχος αντικατοπτρίζει μια προτεραιότητα των συμπερασμάτων του Tampere. τη διασφάλιση της βελτίωσης της ενημέρωσης του κοινού σχετικά με την πρόσβαση σε ένα χώρο ελευθερίας και ασφάλειας.

Άρθρο 3

Το άρθρο απαριθμεί τα είδη των δραστηριοτήτων που μπορούν να υποστηριχθούν βάσει του πλαισίου δραστηριοτήτων και προβλέπει ότι όλες οι δραστηριότητες ανταποκρίνονται αποσκοπούν τουλάχιστον σε έναν από τους στόχους του άρθρου 2. Παρότι οι στόχοι σε κάποιο βαθμό είναι χωριστοί μπορούν να προβλεφθούν σχέδια με πάνω από έναν στόχοι, π.χ. συγχρόνως τον πρώτο και τον δεύτερο στόχο. Δράσεις της Επιτροπής μπορούν να συνδέονται με το στόχο της διασφάλισης της ορθής ενσωμάτωσης και εφαρμογής των κοινοτικών μέσων στον τομέα αυτό, με εγχειρίδια, βάσεις δεδομένων, δημοσιεύσεις και μελέτες. Το δεύτερο είδος δραστηριότητας συνίσταται σε επιχορηγήσεις για τρέχουσες δαπάνες μη κυβερνητικών μη κερδοσκοπικών οργανώσεων και το τρίτο είδος συνίσταται σε επιχορηγήσεις για τη συγχρηματοδότηση ειδικών σχεδίων με άλλες πηγές του δημοσίου και/ή ιδιωτικού τομέα.

Άρθρο 4

Tο άρθρο προσφέρει τη δυνατότητα στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων να ανοιχθεί στη συμμετοχή τρίτων χωρών, υπό όρους που απαριθμούνται στο άρθρο. Ενόψει διευρύνσεων, θεωρήθηκε σημαντικό να δοθεί στις χώρες που προσχωρούν η δυνατότητα πρόσβασης στο πλαίσιο. Η συμμετοχή τους στο πλαίσιο μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις προετοιμασίες τους για την προσχώρηση. Έχουν επίσης τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε ειδικά σχέδια δυνάμει των όρων του άρθρου 6. Εφόσον η συνεργασία στη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία ΕΟΧ, οι χώρες που συμμετέχουν στη συμφωνία αυτή δεν αναφέρονται ρητά. Πάντως, το άρθρο 4, σημείο 3 προσφέρει τη δυνατότητα συμμετοχής τους σε ένα μεταγενέστερο στάδιο.

Άρθρο 5

Το άρθρο περιγράφει τους όρους για επιχορηγήσεις που αφορούν τρέχουσες δαπάνες μη κυβερνητικών μη κερδοσκοπικών οργανώσεων. Ο στόχος είναι να υποστηριχθούν μόνο οι οργανώσεις με πραγματικά ευρωπαϊκή διάσταση. κατά συνέπεια, μόνο εκείνες που περιλαμβάνουν τουλάχιστον 10 κράτη μέλη (από τα παρόντα 15 κράτη μέλη) θα είναι επιλέξιμες κατά κανόνα.

Άρθρο 6

Tο άρθρο προβλέπει τη συγχρηματοδότηση σχεδίων της ίδιας κατηγορίας με εκείνα που υποστηρίζονται βάσει του προγράμματος Grotius και του προγράμματος Grotius-αστικές υποθέσεις. Η δυνατότητα υποστήριξης σχεδίων που στοχεύουν στη σύσταση οργανώσεων της κατηγορίας που περιγράφεται στο άρθρο 5 προστέθηκε στην παράγραφο 2.

Άρθρο 7

Tο άρθρο αναφέρεται στην έγκριση των ετήσιων πιστώσεων για το πλαίσιο δραστηριοτήτων. Αναφέρει ότι η συγχρηματοδότηση από άλλα κοινοτικά προγράμματα αποκλείεται και διευκρινίζει το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης από τον κοινοτικό προϋπολογισμό εντός του πλαισίου δραστηριοτήτων. Όσον αφορά την χρηματοδοτική υποστήριξη για τις τρέχουσες δαπάνες των μη κυβερνητικών οργανώσεων, το ποσοστό συγχρηματοδότησης περιορίζεται σε 50% ώστε να αποφευχθεί μια κατάσταση εξάρτησης από κοινοτικές επιχορηγήσεις. Όσον αφορά τα ειδικά σχέδια, το ποσοστό συγχρηματοδότησης μειώθηκε από 80% σε 50%, σε σύγκριση με τα προγράμματα Grotius και Grotius-αστικές υποθέσεις, ώστε να υπάρξουν ακριβέστερες εκτιμήσεις των δαπανών εκ μέρους των αιτούντων και να κινητοποιηθούν μεγαλύτερες εθνικές συγχρηματοδοτήσεις. Αυτό θα μπορούσε να είναι εφικτό, εφόσον η αρχική φάση για αυτού του είδους τα σχέδια ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του προγράμματος Grotius.

Άρθρο 8

Οι παράγραφοι 1 και 2 αναφέρονται στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας. Δίνεται μεγάλη έμφαση στο πρόγραμμα αυτό, ώστε να διασφαλισθεί ότι οι ετήσιοι στόχοι προτεραιότητας ακολουθούν την εξέλιξη του πίνακα αποτελεσμάτων. Θα χρησιμοποιηθεί επίσης για τη διασφάλιση μιας κατάλληλης κατανομής μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών δραστηριοτήτων κατά την πορεία του πλαισίου. Συντονισμός με τα κράτη μέλη θα διασφαλισθεί μέσω της συμβουλευτικής επιτροπής. Το πρόγραμμα θα δημοσιεύεται κάθε χρόνο, στην Επίσημη Εφημερίδα και στο Internet.

Η παράγραφος 3 απαριθμεί τα ποιοτικά κριτήρια που εφαρμόζονται για την αξιολόγηση και επιλογή των προτάσεων. Τα σχέδια που επιδιώκουν την επίλυση προβλημάτων θα αποτελέσουν προτεραιότητα, εφόσον θα είναι αποτελεσματικότερα στη συμβολή της ανάπτυξης των πολιτικών του τομέα. Για τη θεραπεία της έλλειψης κυκλοφορίας των αποτελεσμάτων βάσει του προγράμματος Grotius, θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο ποιες διευθετήσεις προβλέπουν οι αιτούντες για το σκοπό αυτό. Για να αποφευχθεί η αλληλοεπικάλυψη με προηγούμενα σχέδια που διεξάχθηκαν βάσει των προγραμμάτων Grotius και Grotius-αστικές υποθέσεις, βασικής σημασίας θα είναι η συμπληρωματικότητα των νέων προτάσεων με τα σχέδια αυτά. Για τη μείωση των επιπτώσεων όσον αφορά τη διαχειριστική ικανότητα της Επιτροπής και τη διασφάλιση επαρκούς αντίκτυπου των σχεδίων αυτών, θα δοθεί προτεραιότητα σε μεγάλα σχέδια. Πέραν των κριτηρίων που απαριθμούνται στην παράγραφο αυτή, θα εφαρμοστούν και εκείνα που αναφέρονται στον οδηγό της Επιτροπής για τη διαχείριση επιδοτήσεων.

Άρθρο 9

Το άρθρο αναφέρει ότι οι συμφωνίες επιδοτήσεων (θα χρησιμοποιηθεί η τυποποιημένη συμφωνία επιδοτήσεων της Επιτροπής) θα συνάπτονται μετά τη λήψη όλων των αποφάσεων χρηματοδότησης δυνάμει του άρθρου 3, σημεία 2 και 3.

Άρθρο 10

Το άρθρο θεσπίζει τις βασικές διατάξεις για την παρακολούθηση των δράσεων που χρηματοδοτούνται βάσει του πλαισίου δραστηριοτήτων. Η βάση θα παρέχεται από τις εκθέσεις των δικαιούχων για την ολοκλήρωση των σχεδίων τους. Η έκθεση αξιολόγησης του προγράμματος Grotius ανέφερε ότι πολλοί δικαιούχοι ζήτησαν κατευθυντήριες γραμμές από την Επιτροπή σχετικά με τη σύνταξη της έκθεσης. Η έκθεση αξιολόγησης ανέφερε επίσης μεγάλη απόκλιση στην ποιότητα όσον αφορά τις τελικές εκθέσεις σε σχέση με τα σχέδια. Ανταποκρινόμενη στις διαπιστώσεις αυτές, η Επιτροπή προτίθεται να εκπονήσει ένα "υπόδειγμα" τελικής έκθεσης, που θα παρέχεται σε όλους τους δικαιούχους.

Άρθρο 11

Η πρώτη παράγραφος του άρθρου υποχρεώνει την Επιτροπή να διασφαλίσει τη δημοσίευση των χρηματοδοτούμενων δραστηριοτήτων, σύμφωνα με τη βασική υποχρέωση που περιέχεται στον οδηγό για τη διαχείριση επιδοτήσεων. Η δεύτερη παράγραφος προβλέπει ότι η Επιτροπή, σε μια βάση εξέτασης κατά περίπτωση, θα εκτιμήσει πώς μπορεί να προωθηθεί η διάδοση των αποτελεσμάτων των σχεδίων. Όπως αναφέρθηκε σε σχέση με το άρθρο 8, μεγάλη έμφαση θα δοθεί σε αυτού του είδους τα μέτρα. Μία διάταξη για την κυκλοφορία των αποτελεσμάτων μπορεί να περιληφθεί στο ίδιο το σχέδιο συγχρηματοδότησης, εφόσον η Επιτροπή μπορεί να χρηματοδοτήσει την κατάλληλη κυκλοφορία των αποτελεσμάτων μετά την ολοκλήρωση του σχεδίου ή, επίσης τέτοιου είδους δραστηριότητες θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ενός χωριστού σχεδίου.

Άρθρο 12

Το άρθρο προβλέπει τη Συμβουλευτική Επιτροπή η οποία θα επικουρεί την Επιτροπή για την υλοποίηση του πλαισίου. Προβλέπονται δύο συνεδριάσεις της Επιτροπής το έτος. η μία θα αφορά το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας και η άλλη την επιλογή των προτάσεων.

Άρθρο 13

Tο άρθρο διευκρινίζει τις κυρώσεις που ενδέχεται να επιβληθούν στην περίπτωση που ένας δικαιούχος δεν πληροί τις υποχρεώσεις του.

Άρθρο 14

Tο άρθρο διευκρινίζει τις δύο βασικές εκθέσεις που θα υποβληθούν σχετικά με το πλαίσιο. Η Επιτροπή θα εκπονήσει μια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή, του προγράμματος. Πρόκειται για μια ενδιάμεση ανασκόπηση, που θα προσφέρει τη δυνατότητα αναθεώρησης, εάν κριθεί απαραίτητο, των μέτρων εφαρμογής. Η δεύτερη έκθεση, που θα εκπονηθεί εκτός Επιτροπής, θα αποτελεί μια εκ των υστέρων αξιολόγηση που θα ολοκληρωθεί εγκαίρως ώστε να επιτρέψει μια ενδεχόμενη ανανέωση του πλαισίου.

2001/0109 (CNS)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση γενικού πλαισίου κοινοτικών δραστηριοτήτων προκειμένου να διευκολυνθεί η υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου στις αστικές υποθέσεις

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 61, στοιχείο γ),

την πρόταση της Επιτροπής [6],

[6] ΕΕ C

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [7],

[7] ΕΕ C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [8],

[8] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε ως στόχο τη διατήρηση και ανάπτυξη της Ένωσης ως χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Για το σκοπό αυτό, η Κοινότητα θα πρέπει να θεσπίσει, μεταξύ άλλων, μέτρα στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις που είναι αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

(2) Στις 3 Δεκεμβρίου 1998, το Συμβούλιο ενέκρινε πρόγραμμα δράσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής όσον αφορά την άριστη δυνατή εφαρμογή των διατάξεων της συνθήκης του Άμστερνταμ για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (πρόγραμμα δράσης της Βιέννης) [9].

[9] ΕΕ C 19, 23.1.1999, σ. 1.

(3) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνήλθε στο Tampere στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999 ενέκρινε ορισμένα συμπεράσματα με τίτλο "Προς μια Ένωση ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης: τα ορόσημα του Tampere".

(4) Στις 30 Νοεμβρίου 2000, το Συμβούλιο ενέκρινε κοινό πρόγραμμα μέτρων της Επιτροπής και του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων επί αστικών και εμπορικών υποθέσεων [10].

[10] ΕΕ C 12, 15.1.2001, σ. 1.

(5) Με την κοινή δράση 96/636/ΔΕΥ [11] το Συμβούλιο θέσπισε, για την περίοδο 1996-2000, πρόγραμμα ενθάρρυνσης και ανταλλαγών απευθυνόμενο στα συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα (Grotius).

[11] ΕΕ L 287, 8.11.1996, σ. 3.

(6) Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 290/2001 [12], το Συμβούλιο ανανέωσε το πρόγραμμα ενθάρρυνσης και ανταλλαγών που απευθύνεται στους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα στον τομέα του αστικού δικαίου (Grotius-αστικές υποθέσεις) για μια μεταβατική περίοδο ενός μόνον έτους, εν αναμονή των συμπερασμάτων από μια διεξοδική ανάλυση σχετικά με το μέλλον των ενεργειών και των χρηματοδοτήσεων της Κοινότητας.

[12] ΕΕ L 43, 14.2.2001, σ. 1.

(7) Για την υλοποίηση των φιλόδοξων στόχων που θέτει η συνθήκη ΕΚ, το πρόγραμμα δράσης της Βιέννης και τα συμπεράσματα του Tampere χρειάζεται ένα ευέλικτο και αποτελεσματικό γενικό πλαίσιο δραστηριοτήτων στον τομέα του αστικού δικαίου.

(8) Το πλαίσιο δραστηριοτήτων θα πρέπει να προβλέπει πρωτοβουλίες που θα αναλάβει η Επιτροπή, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, για τη στήριξη οργανώσεων και φορέων που προωθούν και διευκολύνουν την δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, καθώς και μέτρα για τη στήριξη ειδικών σχεδίων.

(9) Για την προώθηση της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου θα απαιτηθούν ορισμένες ενέργειες, οι οποίες θα πρέπει να αναληφθούν σε κοινοτικό επίπεδο. ο προγραμματισμός και η υλοποίηση αυτών των ενεργειών θα γίνουν καλύτερα, εάν αυτές ενταχθούν σε ένα γενικότερο πλαίσιο δραστηριοτήτων.

(10) Ένα πλαίσιο δραστηριοτήτων για τη βελτίωση της αμοιβαίας γνώσης των νομικών και δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών θα συμβάλει στη μείωση των εμποδίων όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, και κατά συνέπεια στην εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

(11) Είναι αναγκαία η λήψη μέτρων για την εξασφάλιση της ορθής ενσωμάτωσης και εφαρμογής των κοινοτικών πράξεων στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις. τα μέτρα αυτά θα είναι αποτελεσματικότερα εάν είναι συντονισμένα σε ένα γενικότερο πλαίσιο δραστηριοτήτων.

(12) Σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας όπως διατυπώνονται στο άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ, οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, λόγω της ευρωπαϊκής διάστασης που είναι αναγκαία για την επίτευξη αυτών των στόχων, των αναμενόμενων οικονομιών κλίμακας και των σωρευτικών αποτελεσμάτων που θα έχουν οι σχεδιαζόμενες ενέργειες, και δύνανται συνεπώς να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των επιδιωκομένων στόχων.

(13) Η συμμετοχή σ' αυτό το πλαίσιο δραστηριοτήτων των χωρών που είναι υποψήφιες για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα αποτελέσει μια χρήσιμη προπαρασκευή για την ένταξή τους, ιδίως όσον αφορά την ικανότητα των χωρών αυτών να εφαρμόσουν το κοινοτικό κεκτημένο.

(14) Σύμφωνα με το άρθρο 2 της απόφασης 1999/468/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [13], τα μέτρα εφαρμογής του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να θεσπίζονται με τη διαδικασία της Συμβουλευτικής Επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 3 της εν λόγω απόφασης.

[13] ΕΕ L 184, 17.7.1999, σ. 23.

(15) Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, δεν συμμετέχουν στην έκδοση του παρόντος κανονισμού, ο οποίος, κατά συνέπεια, δεν τα δεσμεύει και δεν εφαρμόζεται σ' αυτά.

(16) Η Δανία, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου για την θέση της Δανίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού, ο οποίος, κατά συνέπεια, δεν την δεσμεύει και δεν εφαρμόζεται σ' αυτή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Άρθρο 1

Αντικείμενο

1. Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται, για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2002 έως 31 Δεκεμβρίου 2006, γενικό πλαίσιο κοινοτικών δραστηριοτήτων προκειμένου να διευκολυνθεί η υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου στις αστικές υποθέσεις.

2. Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται στη Δανία, Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Άρθρο 2

Στόχοι

Το παρόν πλαίσιο δραστηριοτήτων έχει τους ακόλουθους στόχους:

(1) να προωθήσει τη δικαστική συνεργασία, με σκοπό ιδίως:

α) την εμπέδωση της ασφάλειας του δικαίου και τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη,

β) την προώθηση της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων,

γ) την προώθηση της αναγκαίας προσέγγισης των νομοθεσιών, ή

δ) την εξάλειψη των εμποδίων που προκύπτουν από τις διαφορές στο αστικό δίκαιο και την πολιτική δικονομία,

(2) να βελτιώσει την αμοιβαία γνώση των νομικών και δικαστικών συστημάτων μεταξύ των κρατών μελών.

(3) να εξασφαλίσει την ορθή ενσωμάτωση και εφαρμογή των κοινοτικών πράξεων στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις, και

(4) να βελτιώσει την ενημέρωση του κοινού σχετικά με την πρόσβαση στην δικαιοσύνη, τη δικαστική συνεργασία και τα νομικά συστήματα των κρατών μελών.

Άρθρο 3

Είδη δραστηριοτήτων

Οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται ή πραγματοποιούνται βάσει του παρόντος πλαισίου ανταποκρίνονται τουλάχιστον σε έναν από τους στόχους του άρθρου 2 και συνίστανται:

(1) σε ενέργειες που πραγματοποιεί η Επιτροπή, ή

(2) σε ενέργειες χρηματοδοτικής υποστήριξης για τα έξοδα λειτουργίας ευρωπαϊκών μη κυβερνητικών οργανώσεων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 5, ή

(3) ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη ειδικών σχεδίων κοινοτικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 6.

Άρθρο 4

Συμμετοχή τρίτων χωρών

Στο παρόν πλαίσιο δραστηριοτήτων μπορούν να συμμετέχουν:

(1) οι υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ), σύμφωνα με τους όρους που έχουν καθοριστεί στις ευρωπαϊκές συμφωνίες, στα πρόσθετα πρωτόκολλά τους και στις αποφάσεις των αντίστοιχων συμβουλίων σύνδεσης,

(2) η Κύπρος, η Μάλτα και η Τουρκία βάσει των διμερών συμφωνιών που θα συναφθούν με τις χώρες αυτές, και

(3) άλλες χώρες, εφόσον υπάρχουν σχετικές συμφωνίες και διαδικασίες.

Άρθρο 5

Δραστηριότητες μη κυβερνητικών οργανώσεων

Η χρηματοδοτική υποστήριξη για τις ενέργειες που αναφέρονται στο άρθρο 3, σημείο 2 μπορεί να χορηγηθεί για την υποστήριξη δραστηριοτήτων ευρωπαϊκών μη κυβερνητικών οργανώσεων που πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:

(1) είναι μη κερδοσκοπικές οργανώσεις,

(2) ασκούν δραστηριότητες με ευρωπαϊκή διάσταση και αφορούν, κατά κανόνα, τουλάχιστον τα δύο τρίτα των κρατών μελών, και

(3) έχουν ως κύριο στόχο την προώθηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις.

Άρθρο 6

Ειδικά σχέδια

1. Tα ειδικά σχέδια που αναφέρονται στο άρθρο 3, σημείο 3 συνίστανται σε:

α) επιμόρφωση,

β) ανταλλαγές και πρακτικές ασκήσεις,

γ) μελέτες και έρευνες,

δ) συναντήσεις και σεμινάρια,

ε) διάδοση πληροφοριών.

2. Χρηματοδοτική υποστήριξη μπορεί επίσης να χορηγηθεί σε σχέδια για τη δημιουργία νέων οργανώσεων που πληρούν τα κριτήρια που καθορίζονται στο άρθρο 5.

3. Τα σχέδια μπορούν να υποβληθούν από ιδρύματα και δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς, όπως επαγγελματικές οργανώσεις, ερευνητικά ινστιτούτα και ιδρύματα νομικών και δικαστικών σπουδών /επιμόρφωσης για τους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα.

4. Για να είναι επιλέξιμα προς συγχρηματοδότηση, τα σχέδια πρέπει να αφορούν τουλάχιστον τρεις χώρες που συμμετέχουν στο παρόν πλαίσιο δραστηριοτήτων.

Στα σχέδια μπορούν επίσης να συμμετέχουν επαγγελματίες από την Δανία, Ιρλανδία, και το Ηνωμένο Βασίλειο, από τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, εφόσον αυτό θα συνέβαλε στην προετοιμασία της ένταξής τους, ή από άλλες χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν πλαίσιο δραστηριοτήτων, εφόσον αυτό εξυπηρετεί τους στόχους των σχεδίων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ, ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Άρθρο 7

Χρηματοδότηση

1. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

2. Η συγχρηματοδότηση δραστηριοτήτων βάσει του παρόντος πλαισίου αποκλείει κάθε άλλη χρηματοδότηση μέσω άλλου προγράμματος που χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

3. Το ποσοστό της χρηματοδοτικής υποστήριξης από τον κοινοτικό προϋπολογισμό δεν μπορεί, κατ'αρχήν, να υπερβαίνει το 50% των δαπανών λειτουργίας για τις ενέργειες που αναφέρονται στο άρθρο 3, σημείο 2 ή των δαπανών για σχέδια που αναφέρονται στο άρθρο 3, σημείο 3.

Άρθρο 8

Εφαρμογή του πλαισίου δραστηριοτήτων

1. Η Επιτροπή δημοσιεύει, ει δυνατόν πριν από τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, ετήσιο πρόγραμμα εργασίας στο οποίο καθορίζονται οι προτεραιότητες όσον αφορά τους στόχους και τα είδη των δραστηριοτήτων για το επόμενο έτος και περιγράφονται τα κριτήρια επιλογής και ανάθεσης, καθώς και οι διαδικασίες υποβολής και έγκρισης των προτάσεων.

2. Η Επιτροπή εγκρίνει το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 12, παράγραφος 2.

3. Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαιτέρως υπόψη τα ακόλουθα κριτήρια για την αξιολόγηση και επιλογή των προτάσεων:

α) συμβολή στην υλοποίηση των στόχων του άρθρου 2,

β) επιδίωξη επίλυσης των προβλημάτων,

γ) ευρωπαϊκή διάσταση,

δ) προβλεπόμενα μέτρα για την εξασφάλιση της κυκλοφορίας των αποτελεσμάτων,

ε) συμπληρωματικότητα σε σχέση με άλλες προηγούμενες, τρέχουσες ή μελλοντικές δραστηριότητες, και

στ) μέγεθος της ενέργειας, ιδίως όσον αφορά τις οικονομίες κλίμακας και τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας.

4. Η Επιτροπή θεσπίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 12, παράγραφος 2.

Άρθρο 9

Αποφάσεις χρηματοδότησης

1. Μετά τη λήψη των αποφάσεων χρηματοδότησης από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 3, σημεία 2 και 3, ακολουθεί η σύναψη συμβάσεων μεταξύ της Επιτροπής και των δικαιούχων, για τη χορήγηση των σχετικών πιστώσεων.

2. Οι ούτω προκύπτουσες αποφάσεις και συμβάσεις υπόκεινται στο δημοσιονομικό έλεγχο της Επιτροπής και στους ελέγχους του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Άρθρο 10

Παρακολούθηση

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει τακτική παρακολούθηση και επιθεώρηση της υλοποίησης των ενεργειών που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα, βάσει εκθέσεων, σύμφωνα με τις διαδικασίες που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ της Επιτροπής και του δικαιούχου. μπορεί να πραγματοποιούνται και επιτόπιοι έλεγχοι μέσω δειγματοληψίας.

2. Οι δικαιούχοι υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή για κάθε ενέργεια εντός τριών μηνών από την ολοκλήρωσή της. Η Επιτροπή προσδιορίζει τη μορφή της εν λόγω έκθεσης, καθώς και το είδος των πληροφοριών που πρέπει να περιλαμβάνονται σ' αυτήν.

3. Οι δικαιούχοι της χρηματοδοτικής υποστήριξης τηρούν στη διάθεση της Επιτροπής όλες τις έγγραφες αποδείξεις δαπανών για διάστημα πέντε ετών από την τελευταία πληρωμή που έγινε στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ενέργειας.

Άρθρο 11

Διάδοση των πληροφοριών

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την κατ'έτος δημοσίευση ενός καταλόγου με τους δικαιούχους και τις δραστηριότητες που χρηματοδοτήθηκαν βάσει του παρόντος πλαισίου δραστηριοτήτων, όπου αναφέρεται και το ποσό της χρηματοδότησης.

2. Εφόσον τα σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν δυνάμει του άρθρου 3, σημείο 3 δεν προβλέπουν κυκλοφορία των αποτελεσμάτων, και εφόσον αυτή θα συμβάλλει σε έναν από τους στόχους του άρθρου 2, τα σχετικά μέτρα μπορούν να ληφθούν από την Επιτροπή.

3. Στις αρχές κάθε χρόνου, η Επιτροπή υποβάλλει στην επιτροπή που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 12, παράγραφος 1, πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν βάσει του άρθρου 3, σημείο 1 στη διάρκεια του προηγούμενου έτους.

Άρθρο 12

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή που απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται η διαδικασία της Συμβουλευτικής Επιτροπής που προβλέπει το άρθρο 3 της απόφασης 1999/468/EΚ, με την επιφύλαξη του άρθρου 7 της εν λόγω απόφασης.

Άρθρο 13

Κυρώσεις

1. Η Επιτροπή μπορεί να περιορίσει, να διακόψει ή να ανακτήσει τη χρηματοδοτική υποστήριξη που χορηγείται για μια δραστηριότητα, εάν διαπιστώσει παρατυπίες ή πληροφορηθεί ότι η δραστηριότητα έχει τροποποιηθεί σημαντικά, χωρίς την έγκρισή της, ώστε να είναι ασυμβίβαστη με τους στόχους των συμβάσεων υλοποίησής της.

2. Εάν δεν τηρήθηκαν οι προθεσμίες ή το στάδιο στο οποίο βρίσκεται μια δραστηριότητα δικαιολογεί μόνο εν μέρει τη χρήση των χορηγηθεισών πιστώσεων, η Επιτροπή ζητά από το δικαιούχο να παράσχει εξηγήσεις μέσα σε ορισμένο χρονικό διάστημα. Εάν η απάντηση του δικαιούχου δεν είναι ικανοποιητική, η Επιτροπή μπορεί να ακυρώσει το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής υποστήριξης και να απαιτήσει την άμεση επιστροφή των ήδη καταβληθέντων ποσών.

3. Τα αδικαιολογήτως καταβληθέντα ποσά επιστρέφονται στην Επιτροπή. Για τα ποσά που δεν επιστρέφονται εγκαίρως μπορεί να επιβάλλονται τόκοι υπερημερίας.

Άρθρο 14

Υποβολή εκθέσεων και αξιολόγηση

1. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο το αργότερο μέχρι τις 30 Ιουνίου 2004, σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος πλαισίου δραστηριοτήτων, στην οποία αναφέρονται μεταξύ άλλων τα αποτελέσματα του ελέγχου, οι εκθέσεις και η παρακολούθηση των δραστηριοτήτων.

2. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης σχετικά με το παρόν πλαίσιο δραστηριοτήτων εγκαίρως, ενόψει ενδεχόμενης παράτασης του πλαισίου ή, το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει αξιολόγηση της σχέσης κόστους αποτελεσματικότητας καθώς και εκτίμηση, με βάση τους δείκτες αποδοτικότητας, κατά πόσον έχουν επιτευχθεί οι στόχοι.

Άρθρο 15

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός τίθεται σε ισχύ την εικοστή ημέρα απο την δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος, σύμφωνα με την Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1. TΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη θέσπιση γενικού πλαισίου κοινοτικών δραστηριοτήτων προκειμένου να διευκολυνθεί η υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου στις αστικές υποθέσεις.

2. ΚΟΝΔΥΛΙΟ(Α) ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΎ

B5-820

3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Άρθρο 61, στοιχείο γ) ΣΕΚ

4. περιγραφη τησ ενεργειασ

4.1 Γενικός στόχος

Με την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ, η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε ως στόχο την δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Το 1998 το Συμβούλιο και η Επιτροπή ενέκριναν ένα πρόγραμμα δράσης όσον αφορά την άριστη δυνατή εφαρμογή των διατάξεων της συνθήκης του Άμστερνταμ για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Το πρόγραμμα δράσης, που υποβλήθηκε το Δεκέμβρίο του 1998 στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βιέννης, περιλαμβάνει ορισμένα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν κατά προτεραιότητα την πρώτη πενταετία από την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ. Στο Tampere, στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαίωσε τη σημασία του στόχου αυτού και συμφώνησε σχετικά με μια σειρά πολιτικών προσανατολισμών και προτεραιοτήτων ώστε ο χώρος αυτός να γίνει σύντομα πραγματικότητα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για έναν προσήκοντα πίνακα ελέγχου των αποτελεσμάτων προκειμένου "να παρακολουθεί συνεχώς την πρόοδο που σημειώνεται ως προς την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων και την τήρηση των προθεσμιών" που ορίζουν η συνθήκη του Άμστερνταμ, το σχέδιο δράσης της Βιέννης και τα συμπεράσματα του Tampere.

Ανταποκρινόμενη στην πρόσκληση αυτή η Επιτροπή υπέβαλε μια ανακοίνωση με τίτλο "Πίνακας αποτελεσμάτων για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά τη δημιουργία χώρου ελευθερίας ασφάλειας και δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση", η ενημέρωση του οποίου για την τελευταία διετία έγινε στις 30 Νοεμβρίου του 2000. Ο πίνακας αποτελεσμάτων περιλαμβάνει τους στόχους, τα υπεύθυνα θεσμικά όργανα, τις ενέργειες, το χρονοδιάγραμμα έγκρισης (μέχρι το 2004) και την κατάσταση προόδου κάθε ενέργειας. Όσον αφορά τις αστικές υποθέσεις, στην τελευταία έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων, απαριθμούνται 18 κύριες ενέργειες.

Σκοπός της παρούσας πρότασης είναι η θέσπιση ενός γενικού πλαισίου δραστηριοτήτων με συγκεκριμένους στόχους που εστιάζονται στην υποστήριξη της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου για τις αστικές υποθέσεις. Αυτό θα συμβάλει στην ολοκλήρωση και την υλοποίηση του πίνακα αποτελεσμάτων, εκπληρώνοντας έτσι τους φιλόδοξους στόχους που έχουν θέσει η συνθήκη, το πρόγραμμα δράσης της Βιέννης και τα συμπεράσματα του Tampere.

4.2 Περίοδος που καλύπτει η ενέργεια και ρυθμίσεις για την παράτασή της

Η προβλεπόμενη διάρκεια του πλαισίου δραστηριοτήτων είναι πέντε έτη (2002-2006). Αφού αξιολογήσει το πλαίσιο και το κατά πόσον συμβάλλει στην ολοκλήρωση του πίνακα αποτελεσμάτων, η Επιτροπή θα εκτιμήσει τη σκοπιμότητα και τους όρους παράτασης του πλαισίου.

5. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΏΝ Ή ΕΣΟΔΩΝ

5.1 Μη υποχρεωτικές δαπάνες

5.2 Διαχωριζόμενες πιστώσεις

6. ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ Ή ΕΣΟΔΩΝ

- Χρηματοδότηση αυτόνομων ενεργειών που πραγματοποιεί η Επιτροπή με δική της πρωτοβουλία και εντός του παρόντος πλαισίου δραστηριοτήτων. μελέτες, έρευνες, σεμινάρια, διαλέξεις, συναντήσεις εμπειρογνωμόνων, εκδόσεις, εγχειρίδια, βάσεις δεδομένων και/ή δικτυακοί τόποι καθώς και μέτρα για την κυκλοφορία των αποτελεσμάτων από τα σχέδια που συγχρηματοδοτούνται βάσει του παρόντος πλαισίου δραστηριοτήτων.

- Επιχορηγήσεις για συγχρηματοδότηση με άλλους πόρους του δημόσιου ή/και του ιδιωτικού τομέα, κατά κανόνα μέχρι ποσοστού 50% του κόστους των σχετικών σχεδίων.

- Επιχορήγηση για τις δαπάνες λειτουργίας μη κυβερνητικών οργανώσεων, κατά κανόνα μέχρι ποσοστού 50%.

7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

7.1 Τρόπος υπολογισμού του συνολικού κόστους της ενέργειας (σχέση μεταξύ επιμέρους και συνολικών δαπανών)

Ο ετήσιος προϋπολογισμός για το πρόγραμμα Grotius-αστικές υποθέσεις (2001) και για το μέρος του προγράμματος Grotius που αφορά το αστικό δίκαιο (1996-2000) ήταν περίπου 650.000 ευρώ. Το πρόγραμμα Grotius-αστικές υποθέσεις δεν θα παραταθεί.

Tο πρόγραμμα Schuman (1998-2001) χρηματοδοτήθηκε με περίπου 1.000.000 ευρώ για το 2001. Το πρόγραμμα αυτό δεν πρόκειται να παραταθεί.

Το ενδεικτικό ποσό της δημοσιονομικής αναφοράς έχει υπολογισθεί λαμβάνοντας πλήρως υπόψη το ανώτατο όριο των συνολικών δημοσιονομικών προοπτικών για τον τίτλο "Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης" για την περίοδο 2002-2006. Το πεδίο και ο προϋπολογισμός του πλαισίου δραστηριοτήτων είναι κατά πολύ μεγαλύτερα σε σύγκριση με τα προηγούμενα προγράμματα, λόγω της μεταφοράς της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις από τον τρίτο στον πρώτο πυλώνα της ΕΕ, με συνέπεια να τεθούν νέοι φιλόδοξοι πολιτικοί στόχοι στον εν λόγω τομέα. Για παράδειγμα, μόνο όσον αφορά τις νομοθετικές δραστηριότητες, έχουν εκδοθεί τέσσερις νέοι κανονισμοί στη διάρκεια του 2000, ενώ δύο προτάσεις κανονισμών είναι υπό συζήτηση στο Συμβούλιο, και ένας σημαντικός αριθμός προτάσεων για νέες νομοθετικές πράξεις προβλέπεται να υποβληθούν κατά τα προσεχή χρόνια.

7.2 Αναλυτική παράθεση των στοιχείων της δαπάνης

Η κατανομή των κονδυλίων σε σχέση με κάθε συγκεκριμένο στόχο του πλαισίου δραστηριοτήτων θα εξαρτηθεί από τις προτεραιότητες που ορίζονται στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας. Οι προτεραιότητες αυτές θα καθορισθούν σε στενή συνάρτηση με το χρονοδιάγραμμα του πίνακα αποτελεσμάτων στην τελευταία εκδοχή του, ώστε να εξασφαλισθεί κατάλληλη και έγκαιρη υποστήριξη για τη χάραξη της σχετικής πολιτικής. Επιπλέον, οι ενέργειες που είναι αναγκαίες για την επίτευξη του τρίτου ειδικού στόχου θα εξαρτηθούν αναπόφευκτα με την πρόοδο στην έκδοση νέων πράξεων. Η κατανομή των κονδυλίων στις διάφορες δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται βάσει του πλαισίου, σε σχέση με κάθε συγκεκριμένο στόχο, θα καθορισθεί με την ετήσια διαδικασία επιλογής. Το πλέον καθοριστικό κριτήριο είναι η ποιότητα των προτάσεων όσον αφορά την προστιθέμενη αξία για την προώθηση των ειδικών στόχων στους οποίους δίνεται προτεραιότητα για ένα συγκεκριμένο έτος. Δεδομένου ότι σκοπός του πλαισίου είναι να καλυφθούν όλες οι μελλοντικές δραστηριότητες και πρωτοβουλίες στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις, απαιτείται κάποια ευελιξία για να επιτευχθεί αυτό.

Είναι, ως εκ τούτου, δύσκολο να γίνει κατανομή των δαπανών σε σχέση με τους ειδικούς στόχους και τις καλυπτόμενες από το πλαίσιο δραστηριότητες. Παρόλα αυτά, μπορεί να δοθεί μια ενδεικτική κατανομή των δαπανών ανά στόχο, με βάση τις προβλέψεις για το 2002, παραθέτοντας παραδείγματα δραστηριοτήτων για κάθε στόχο.

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων σε εκατ. ευρώ (τρέχουσες τιμές)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7.3 Επιχειρησιακές δαπάνες για μελέτες, εμπειρογνώμονες κλπ. που περιλαμβάνονται στο μέρος Β του προϋπολογισμού

Καμία

7.4 Χρονοδιάγραμμα πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων/ πιστώσεων πληρωμών

σε εκατ. ευρώ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

8. ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Εφαρμόζονται τα γενικά μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης. Επιπλέον προβλέπεται η δυνατότητα διεξαγωγής επιτόπιων ελέγχων.

9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

9.1 Ειδικοί ποσοτικοποιημένοι στόχοι. πρόσωπα στα οποία απευθύνεται η ενέργεια

1. Ενθάρρυνση της δικαστικής συνεργασίας, με στόχο ιδίως:

α) την ασφάλεια του δικαίου και τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη,

β) την προώθηση της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων,

γ) την προώθηση της αμοιβαίας προσέγγισης των νομοθεσιών, ή

δ) την κατάργηση των εμποδίων που προκύπτουν από τις διαφορές στο αστικό δίκαιο και την πολιτική δικονομία.

Ο πρώτος ειδικός στόχος αφορά την χάραξη πολιτικής, και ως εκ τούτου αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του πλαισίου, συνδεόμενος άμεσα με τις προτεραιότητες που τέθηκαν από τα συμπεράσματα του Tampere και με τις ενέργειες που περιλαμβάνονται στον πίνακα αποτελεσμάτων.

Οι δραστηριότητες που πραγματοποιούνται ή υποστηρίζονται βάσει του στόχου αυτού, μπορεί να είναι μελέτες, έρευνες, διαλέξεις και σεμινάρια, καθώς και μέτρα για την κυκλοφορία των πληροφοριών σχετικά με τις εν λόγω δραστηριότητες. Όλες οι δραστηριότητες του στόχου αυτού περιλαμβάνουν ενέργειες για την επίλυση προβλημάτων με σκοπό να επηρεάσουν άμεσα την εκπόνηση νέων μέσων και τη λήψη άλλων μέτρων. Προβλέπεται επίσης υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών μη κερδοσκοπικών οργανώσεων, προκειμένου να δημιουργηθούν και/ ή να διατηρηθούν οργανώσεις οι οποίες, σε συνεχή και ανεξάρτητη βάση, μπορούν να ασκούν δραστηριότητες που προωθούν τις κοινοτικές πολιτικές στον τομέα αυτό.

2. Βελτίωση της αμοιβαίας γνώσης των νομικών και δικαστικών συστημάτων μεταξύ των κρατών μελών

Η βελτίωση της αμοιβαίας γνώσης θα διευκολύνει τον εντοπισμό των τομέων όπου υπάρχουν προβλήματα και την εξεύρεση ενδεχόμενων λύσεων, προκειμένου να επιτευχθεί πρόοδος στους τομείς του πρώτου ειδικού στόχου. Ο δεύτερος ειδικός στόχος θα συμβάλει επίσης στην ορθή ενσωμάτωση των κοινοτικών πράξεων. η δικαστική συνεργασία στην πράξη απαιτεί αμοιβαία γνώση των νομικών και δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών από τους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα.

Μπορούν να προβλεφθούν οι ίδιες μορφές δραστηριοτήτων όπως και για τον πρώτο στόχο. Επιπλέον, θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν και σχέδια για την προώθηση της κατάρτισης ή τη διευκόλυνση ανταλλαγών καθώς και σχέδια πρακτικής εξάσκησης.

3. Εξασφάλιση της ορθής ενσωμάτωσης και εφαρμογής των κοινοτικών πράξεων στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις.

Ο τρίτος ειδικός στόχος αντιστοιχεί στην ανάγκη να εξασφαλισθεί ορθή ενσωμάτωση και εφαρμογή των κοινοτικών πράξεων που έχουν θεσπισθεί ή πρόκειται να θεσπισθούν στον τομέα αυτό. Επισημαίνεται ότι οι κανονισμοί που έχουν εκδοθεί μέχρι στιγμής προβλέπουν σχετικές υποχρεώσεις για την Επιτροπή.

Στις δραστηριότητες αυτές μπορεί να περιλαμβάνεται η δημιουργία και/ή ενημέρωση εγχειριδίων, η αναθεώρηση και ενημέρωση των μέσων υλοποίησης, όπως έντυπα σε διάφορες γλώσσες, η δημιουργία και διαχείριση βάσεων δεδομένων σχετικών, για παράδειγμα, με τη νομολογία, και η εκπόνηση οδηγών χρήσεως για ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα, καθώς και για το ευρύ κοινό.

4. Βελτίωση της ενημέρωσης του κοινού σχετικά με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, τη δικαστική συνεργασία και τα νομικά συστήματα των κρατών μελών.

Ο τέταρτος ειδικός στόχος αντιστοιχεί σε μια από τις προτεραιότητες των συμπερασμάτων του Tampere. Τα μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και τη δικαστική συνεργασία θα είναι αποτελεσματικά μόνο εάν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις γνωρίζουν τα δικαιώματά τους καθώς και τους όρους άσκησής τους.

Δραστηριότητες στο πλαίσιο του στόχου αυτού μπορεί να είναι, για παράδειγμα, η εκπόνηση οδηγών χρήσεως, οι ενημερωτικές εκστρατείες ή η δημιουργία και διαχείριση συστημάτων ενημέρωσης που απευθύνονται κυρίως σε ομάδες που έχουν ειδικό ενδιαφέρον για τις διασυνοριακές διαφορές. Θα μπορούσαν επίσης να πραγματοποιηθούν έρευνες όσον αφορά τα διάφορα προβλήματα, προκειμένου να εντοπισθούν τα ενδεχόμενα κενά που υπάρχουν στη διαθέσιμη ενημέρωση.

Πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι ενέργειες

Οι ενέργειες του πρώτου, δεύτερου και τρίτου στόχου απευθύνονται σε ιδρύματα και σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς στα κράτη μέλη, ιδίως επαγγελματικές οργανώσεις, ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστήμια, ιδρύματα νομικών και δικαστικών σπουδών/ επιμόρφωσης για ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα, ευρωπαϊκές μη κερδοσκοπικές μη κυβερνητικές οργανώσεις, καθώς και σε άλλους εμπειρογνώμονες ή επαγγελματίες που ασχολούνται με την απονομή της δικαιοσύνης ή την εκπόνηση νομοθεσίας.

Ο τέταρτος στόχος αφορά το ευρύ κοινό. ωστόσο, οι σχετικές ενέργειες μπορούν να απευθύνονται σε πιο περιορισμένες ομάδες, όπως νέους, καταναλωτές, επιχειρήσεις ή άλλες ομάδες που έχουν ειδικό ενδιαφέρον για τις συνοριακές διαφορές.

9.2 Λόγοι που δικαιολογούν την ενέργεια

9.2.1 Ανάγκη κοινοτικών ενεργειών

Η κοινοτική χρηματοδοτική παρέμβαση είναι αναγκαία λόγω της εγγενούς διασυνοριακής διάστασης που έχουν οι στόχοι και λόγω των μέτρων που απαιτούνται για τη διασφάλιση της ορθής ενσωμάτωσης και εφαρμογής των κοινοτικών πράξεων.

Οι δραστηριότητες που προβλέπονται στο πλαίσιο δραστηριοτήτων πρέπει να έχουν ευρωπαϊκή διάσταση και μια ορισμένη κλίμακα ώστε να συμβάλλουν επαρκώς στη χάραξη των σχετικών πολιτικών. τέτοιες οικονομίες κλίμακας επιτυγχάνονται καλύτερα με τη θέσπιση ενός γενικού πλαισίου σε κοινοτικό επίπεδο. Οι δραστηριότητες πρέπει επίσης να συντονίζονται σε κοινοτικό επίπεδο, ώστε να αποφευχθεί η καταβολή διπλών προσπαθειών και προκειμένου οι στόχοι και ο χρόνος διενέργειάς τους να είναι σύμφωνοι με τις πολιτικές προτεραιότητες.

Με το προηγούμενο πρόγραμμα Grotius δόθηκε μια ώθηση στη διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ των ασκούντων συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα στα κράτη μέλη, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την πραγματοποίηση ανεπίσημων επαφών, την οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και τη δημιουργία δικτύων. Η ώθηση αυτή, η οποία θα πρέπει να διατηρηθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω, μπορεί να έχει και άλλες θετικές επιπτώσεις που θα συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του πλαισίου.

9.2.2 Συντονισμός και συμπληρωματικότητα, αντίκτυπος των μέτρων

Ο αναγκαίος συντονισμός με τα κράτη μέλη θα εξασφαλίζεται μέσω της συμβουλευτικής επιτροπής, όσον αφορά τόσο το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας όσο και την επιλογή των προτάσεων.

Κατά τη διαδικασία επιλογής θα δίνεται μεγάλη έμφαση στη συμπληρωματικότητα με προηγούμενες δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των προγραμμάτων Grotius και Grotius-αστικές υποθέσεις. Για το σκοπό αυτό, θα δημοσιευθεί στο Internet ένας κατάλογος των προηγουμένων σχεδίων που χρηματοδοτήθηκαν, ώστε να διευκολυνθούν οι υποψήφιοι στην κατάρτιση των προτάσεών τους.

Η Επιτροπή θα προβαίνει σε ενέργειες που θα συμπληρώνουν, ανάλογα με τις ανάγκες, τις συγχρηματοδοτούμενες δραστηριότητες, ώστε η υποστήριξη για την χάραξη των πολιτικών να είναι η κατάλληλη και να παρέχεται έγκαιρα σύμφωνα με τις προθεσμίες του πίνακα αποτελεσμάτων.

Το μόνο μέσο που σχετίζεται με τον τομέα αυτό είναι η πρόταση ενός ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου (ΕΔΔ) για αστικές και εμπορικές υποθέσεις [14]. Ωστόσο, το ΕΔΔ έχει περιορισμένη αποστολή, και συγκεκριμένα τη δημιουργία και διαχείριση ενός δικτύου κεντρικών σημείων επαφής στα κράτη μέλη για αόριστο χρονικό διάστημα και τη δημιουργία ενός συστήματος ενημέρωσης για το κοινό. Δεδομένου ότι η Επιτροπή θα διαχειρίζεται τόσο το δίκτυο όσο και το παρόν πλαίσιο δραστηριοτήτων, θα εξασφαλίζεται ο αναγκαίος συντονισμός.

[14] Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις COM(2000) 592 τελικό της 22ας Σεπτεμβρίου 2000.

Tο κριτήριο επιλογής με βάση την μέθοδο επίλυσης των προβλημάτων θα αποτελεί εγγύηση ώστε οι συγχρηματοδοτούμενες δραστηριότητες να έχουν περισσότερο μακροπρόθεσμες προοπτικές και να μην περιγράφουν απλώς την "παρούσα κατάσταση", εξασφαλίζοντας παράλληλα λειτουργικά χρήσιμα αποτελέσματα όσον αφορά τον αντίκτυπο των μέτρων. Θα δοθεί προτεραιότητα στα μεγάλα σχέδια, για να εξασφαλισθεί η σωστή σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, ο αντίκτυπος των μέτρων και η χρησιμότητα των αποτελεσμάτων.

9.2.3 Εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος Grotius

Το Μάρτιο του 2000 ολοκληρώθηκε μια αξιολόγηση του προγράμματος Grotius για την περίοδο 1996-1998, από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες. Οι βασικές διαπιστώσεις και συστάσεις ήταν οι ακόλουθες:

* Οι φιλοδοξίες της κοινής δράσης με την οποία θεσπίστηκε το πρόγραμμα εκπληρώθηκαν, καθώς όλα τα σχέδια αφορούσαν τομείς προτεραιότητας. Η ζήτηση υπερέβη σημαντικά την προσφορά από πλευράς χρηματοδότησης. δεν υπάρχει κανένας εναλλακτικός μηχανισμός και πολλά σχέδια δεν θα είχαν υλοποιηθεί χωρίς την υποστήριξη του προγράμματος.

* Ορισμένα σχέδια είχαν κυρίως περιγραφικό χαρακτήρα, και δεν οδήγησαν σε λειτουργικά χρήσιμα αποτελέσματα. Για το μέλλον, τα κριτήρια επιλογής πρέπει να συνδέονται στενότερα με τις πολιτικές προτεραιότητες που ορίζονται στα συμπεράσματα του Tampere.

* Η διάδοση των αποτελεσμάτων από τα σχέδια που ολοκληρώθηκαν δεν ήταν αρκετά ικανοποιητική. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να είναι πιο περιορισμένος ο αντίκτυπος των κατά τα άλλα επιτυχημένων σχεδίων. Θα πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να διαβιβάσει στους δικαιούχους ένα υπόδειγμα τελικής έκθεσης.

* Οι κατευθυντήριες γραμμές του προγράμματος θα πρέπει να παραμείνουν ευέλικτες και γενικές, ώστε να διατηρηθεί και να αυξηθεί η ποικιλομορφία και ο πλούτος των υποστηριζόμενων σχεδίων. Το ετήσιο πρόγραμμα θα πρέπει να χρησιμεύει στην εξασφάλιση ισορροπίας μεταξύ των διαφόρων στόχων και μεταξύ των διαφόρων μορφών δραστηριοτήτων.

Οι συστάσεις αυτές έχουν ληφθεί υπόψη στο νέο πλαίσιο δραστηριοτήτων. Οι στόχοι συνδέονται στενά με τις προτεραιότητες που ορίζονται στα συμπεράσματα του Τampere και το ετήσιο πρόγραμμα θα βασίζεται στην τελευταία εκδοχή του πίνακα αποτελεσμάτων. Το ετήσιο πρόγραμμα θα χρησιμεύσει επίσης στην εξασφάλιση κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ των διαφόρων μορφών δραστηριοτήτων. Σημαντικό κριτήριο επιλογής για τα συγχρηματοδοτούμενα σχέδια θα αποτελέσουν τα προτεινόμενα μέτρα για την κυκλοφορία των αποτελεσμάτων. Τα εν λόγω μέτρα μπορεί επίσης να χρηματοδοτηθούν ως ανεξάρτητα συγχρηματοδοτούμενα σχέδια ή σαν ενέργειες της Επιτροπής. Θα εκπονηθούν κατευθυντήριες γραμμές για τη σύνταξη της τελικής έκθεσης προς χρήση εκ μέρους των δικαιούχων.

9.2.4 Κίνδυνοι

Ένας παράγοντας αβεβαιότητας είναι το μέγεθος των προτάσεων. μεγάλος αριθμός μικρών σχεδίων μπορεί να καταστήσει δυσχερή τη διαχείριση του σχεδίου εκ μέρους της Επιτροπής και θα έχει μικρότερο αντίκτυπο από τον επιδιωκόμενο.

9.3 Παρακολούθηση και αξιολόγηση της ενέργειας

Θα καθορισθούν δείκτες αποτελεσματικότητας για τις τρέχουσες δραστηριότητες καθώς και για αυτές που έχουν ολοκληρωθεί, ιδίως όσον αφορά:

- τη ζήτηση (αριθμός αιτήσεων, ζητηθείσα χρηματοδότηση),

- τον αριθμό και το μέγεθος των δραστηριοτήτων,

- την ευρωπαϊκή τους διάσταση (γεωγραφική κατανομή),

- την αναλογία των δραστηριοτήτων σε σχέση με τους στόχους, με τις μορφές δραστηριοτήτων που είναι επιλέξιμες βάση του πλαισίου και με τις προτεραιότητες του ετήσιου προγράμματος εργασίας,

- το μέρος των αποτελεσμάτων από τις ολοκληρωθείσες δραστηριότητες που διαδόθηκαν με επιτυχία,

- τα καταλυτικά αποτελέσματα του προγράμματος.

Οι δείκτες θα χρησιμοποιηθούν για να ελεγχθεί κατά πόσον καλύπτονται δεόντως όλες οι θεματικές προτεραιότητες και όλες οι μορφές δραστηριοτήτων.

Όλοι οι δικαιούχοι θα πρέπει να υποβάλουν λεπτομερείς εκθέσεις των δραστηριοτήτων που πραγματοποίησαν, αναφέροντας μεταξύ άλλων και τα μέτρα που προτίθενται να λάβουν για τη διάδοση των αποτελεσμάτων (ανάλογα με το είδος της δραστηριότητας). Η Επιτροπή θα εκπονήσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο υποβολής αυτών των εκθέσεων, το είδος των πληροφοριών που θα πρέπει να περιέχουν καθώς και για τα μέτρα διάδοσης των αποτελεσμάτων.

Οι οργανώσεις που λαμβάνουν επιχορηγήσεις για τις δαπάνες λειτουργίας τους θα πρέπει να υποβάλουν τακτικά πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητές τους προκειμένου να αξιολογηθεί εάν ανταποκρίνονται στους στόχους του πλαισίου και της παρεχόμενης χρηματοδότησης.

Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν από το τέλος του 2004 σχετικά με την υλοποίηση του πλαισίου. Η έκθεση θα περιλαμβάνει τα αποτελέσματα με βάση τους προαναφερόμενους δείκτες για τα έτη 2002 και 2003.

Πριν από την ενδεχόμενη παράταση του πλαισίου ή, το αργότερο πριν από το τέλος Δεκεμβρίου 2005 θα υποβληθεί μια έκθεση αξιολόγησης στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σκοπός της αξιολόγησης αυτής, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί από εξωτερικό εμπειρογνώμονα, θα είναι να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα (δηλ. κατά πόσον επιτεύχθηκαν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα και εκπληρώθηκαν οι στόχοι) και η αποδοτικότητα (σχέση κόστους αποτελεσματικότητας) των ενεργειών του πλαισίου. Θα πρέπει ιδίως να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις και η καταλληλότητα των δραστηριοτήτων που πραγματοποιήθηκαν όσον αφορά την υποστήριξη της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου στις αστικές υποθέσεις. Οι σημαντικότεροι παράγοντες θα είναι τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν και η ποιότητα των ίδιων των ενεργειών. γι' αυτό μπορούν να προβλεφθούν ορισμένοι ποσοτικοποιημένοι δείκτες επιπτώσεων:

- ο αριθμός των συγκεκριμένων προβλημάτων που διαπιστώθηκαν και οι λύσεις που προτάθηκαν, σε σχέση με τις ενέργειες που προβλέπονται στον πίνακα αποτελεσμάτων,

- ο χρόνος που επιλέχθηκε για την πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα του πίνακα αποτελεσμάτων,

- το μέρος των κοινοτικών μέσων των οποίων γίνεται πραγματική παρακολούθηση,

- ο αριθμός των μη κερδοσκοπικών μη κυβερνητικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας και το μέρος αυτών που έχει τύχει κοινοτικής υποστήριξης.

Θα πρέπει επίσης να πραγματοποιηθούν έρευνες για να αναλυθεί, για παράδειγμα, ο βαθμός αμοιβαίας γνώσης των νομικών και δικαστικών συστημάτων από τους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα στα κράτη μέλη καθώς και ο βαθμός στον οποίο γνωρίζουν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις τον τρόπο άσκησης των δικαιωμάτων έννομης προστασίας τους στην Ένωση.

10. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ (ΤΜΗΜΑ III, ΜΕΡΟΣ Α ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ)

Οι ανάγκες σε ανθρώπινους και διοικητικούς πόρους πρέπει να καλυφθούν από το κονδύλιο που χορηγείται στη διαχειριζόμενη ΓΔ.

10.1 Συνέπειες στον αριθμό των θέσεων απασχόλησης

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

10.2 Αύξηση άλλων διοικητικών δαπανών που προκύπτουν από την ενέργεια

ευρώ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>