Ειδική έκθεση Τεχνική βοήθεια: ποια η 
συνεισφορά της στη 
γεωργία και την αγροτική 
ανάπτυξη;EL 2015  αριθ.  04
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2015
Print ISBN 978-92-872-2216-9 ISSN 1831-0826 doi:10.2865/869239 QJ-AB-15-003-EL-C
PDF ISBN 978-92-872-2198-8 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/65689 QJ-AB-15-003-EL-N
EPUB ISBN 978-92-872-2225-1 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/995773 QJ-AB-15-003-EL-E
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2015
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
Τεχνική βοήθεια: ποια 
η συνεισφορά της στη 
γεωργία και την αγροτική 
ανάπτυξη; 
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)Ειδική έκθεσηEL 2015  αριθ.  04
02
 Κλιμάκιο ελέγχου
Οι ειδικές εκθέσεις του ΕΕΣ παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των ελέγχων επιδόσεων και των ελέγχων συμμόρφωσης που 
αυτό διενεργεί επί συγκεκριμένων τομέων του προϋπολογισμού ή επί συγκεκριμένων διαχειριστικών ζητημάτων. Το ΕΕΣ επι -
λέγει και σχεδιάζει τα εν λόγω ελεγκτικά καθήκοντα κατά τρόπον ώστε να αποφέρουν τον μέγιστο αντίκτυπο λαμβανομένων 
υπόψη των κινδύνων για τις επιδόσεις ή τη συμμόρφωση, του επιπέδου του σχετικού εισοδήματος ή των σχετικών δαπανών, 
των επικείμενων εξελίξεων και του πολιτικού και δημόσιου συμφέροντος.
Εν προκειμένω, ο έλεγχος επιδόσεων διενεργήθηκε από το Τμήμα ελέγχου I, του οποίου προεδρεύει η κα Rasa Budbergytė, 
Μέλος του Συνεδρίου, και το οποίο ειδικεύεται στους τομείς δαπανών που αφορούν τη διατήρηση και διαχείριση των 
φυσικών πόρων. Επικεφαλής του ελέγχου ήταν η κα Kersti Kaljulaid, Μέλος του Συνεδρίου, συνεπικουρούμενη από τον κ. 
Helder Faria Viegas, Προϊστάμενο μονάδας, τον κ. Csaba Bartos, επικεφαλής του κλιμακίου ελέγχου, την κα Blanka Happach, 
αναπληρώτρια επικεφαλής του κλιμακίου ελέγχου, τον κ. Maciej Szymura, ελεγκτή, τον κ. Carlos Sanchez Rivero, ελεγκτή και 
τον κ. Roberto Resegotti, ελεγκτή. Συντακτική υποστήριξη παρείχε ο κ. Tom Everett.
Από τα αριστερά προς τα δεξιά:  B. Happach, R. Resegotti, Cs. Bartos, M. Szymura, 
K. Kaljulaid, C. Sanchez Rivero, T. Everett, H. Faria Viegas.
03
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Συντομογραφίες
I–VII  Σύνοψη
1–16  Εισαγωγή
1–4 Τι είναι η τεχνική βοήθεια;
5–10  Η πρόσφατη ιστορία της τεχνικής βοήθειας στον τομέα της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης
11–13  Κανόνες και κανονισμοί
14–16  Επίπεδα προϋπολογισθεισών και εκτελεσθεισών δαπανών
17–23  Εμβέλεια, στόχοι και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
17–19  Εμβέλεια και στόχοι του ελέγχου
20–23  Τρόπος προσέγγισης τους ελέγχου
24–82  Παρατηρήσεις
24–51  Πώς δαπανώνται τα κεφάλαια της τεχνικής βοήθειας;
26–28  Πρόβλημα σαφήνειας
29–35  Σε επίπεδο Επιτροπής, στροφή προς τις διοικητικές δαπάνες
36–51  Σε επίπεδο κρατών μελών, έμφαση στη μισθοδοσία
52–59  Είναι επιλέξιμες οι δαπάνες;
52–53  Ορισμένες περιπτώσεις μη επιλεξιμότητας από τυπική άποψη σε επίπεδο Επιτροπής
54–59  Συχνότερα τα προβλήματα στα κράτη μέλη
04 Περιεχόμενα
60–82  Είναι κατάλληλο το πλαίσιο επιδόσεων για την τεχνική βοήθεια;
64–67  Ελλιπής σχεδιασμός και αξιολόγηση αναγκών
68–70  Στόχοι κάθε άλλο παρά SMART
71–75  Περιορισμένη παρακολούθηση και αξιολόγηση
76–78  Ο αντίκτυπος του ελλιπούς πλαισίου επιδόσεων
79–82  Η δικτύωση παρέχει τη δυνατότητα για αποτελεσματικό πλαίσιο επιδόσεων
83–93  Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα —  Προβλεπόμενος προϋπολογισμός τεχνικής βοήθειας στον τομέα της αγροτικής 
ανάπτυξης για τις περιόδους 2007-2013 και 2014-2020
 Απάντηση της Επιτροπής
05
 Συντομογραφίες
ΕΓΤΑΑ : Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης
ΕΓΤΕ : Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων
ΕΓΤΠΕ : Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων. Πρόκειται για το ταμείο που προηγήθηκε (1962-
2006) των ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ
ΕΔΑΑ : Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αγροτικής Ανάπτυξης
ΚΓΠ : Κοινή γεωργική πολιτική
ΚΠΠΑ : Κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης
ΠΑΑ : Πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης
Sapard : Ειδικό πρόγραμμα ένταξης για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη. Πρόκειται για μέσο που δημιουργήθηκε 
για τη στήριξη των υποψήφιων προς ένταξη χωρών (2000-2006) στην πραγματοποίηση των αναγκαίων διαρθρωτικών 
προσαρμογών στον τομέα της γεωργίας και τις αγροτικές περιοχές πριν από την ένταξή τους στην ΕΕ.
06
 Σύνοψη
I
Η τεχνική βοήθεια αφορά κατά παράδοση τη στήριξη 
κρατικών υπηρεσιών, μέσω παροχής εμπειρογνωμοσύνης 
και χρηματοδότησης, για την υλοποίηση προγραμμά -
των που συνδέονται με στόχους πολιτικής. Στον τομέα 
πολιτικής «Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη» της ΕΕ, 
η τεχνική βοήθεια λαμβάνει τη μορφή χρηματοδότησης 
σε διακριτούς τομείς της κοινής γεωργικής πολιτικής:ΕΓΤΕ 
(πυλώνας Ι) και ΕΓΤΑΑ (πυλώνας ΙΙ). Οι δαπάνες πρέπει 
να συμβάλλουν στην ανάπτυξη διοικητικών ικανοτήτων 
και την υλοποίηση προγραμμάτων στο πλαίσιο των δύο 
πυλώνων από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη.
II
Το Συνέδριο διενήργησε έλεγχο σχετικά με τη χρησιμο -
ποίηση, κατά την περίοδο 2007-2013, της χρηματοδό -
τησης που προορίζεται για τεχνική βοήθεια στον τομέα 
της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης. Έως το τέλος 
του 2013, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη είχαν διαθέσει 
το ήμισυ του, ύψους 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, προϋ -
πολογισμού που προοριζόταν για τεχνική βοήθεια στον 
συγκεκριμένο τομέα πολιτικής. Τα υπόλοιπα διαθέσιμα 
κονδύλια έπρεπε να δαπανηθούν έως το τέλος του 2015.
III
Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στη διαχείριση της τεχνικής 
βοήθειας και τη συμβολή της στην επίτευξη των βασικών 
στόχων πολιτικής. Για τον σκοπό αυτό, εξετάστηκε ποιες 
δραστηριότητες υποστηρίχθηκαν με κονδύλια που προ -
ορίζονταν για τεχνική βοήθεια σε επίπεδο Επιτροπής και 
κρατών μελών, κατά πόσον οι δηλωθείσες δαπάνες ήταν 
επιλέξιμες, καθώς και εάν οι μηχανισμοί για τη μέτρηση 
των επιδόσεων της τεχνικής βοήθειας ήταν κατάλληλοι 
και αποτελεσματικοί.
IV
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη αξιοποίησαν πλήρως τη ρυθμιστική ευελιξία που 
διέθεταν στον τομέα αυτό. Ωστόσο, η ελευθερία επιλο -
γής είχε ως αποτέλεσμα μια χαλαρότητα σχετικά με τους 
στόχους της χρηματοδότησης και τους τρόπους με τους 
οποίους τα κεφάλαια αυτά μπορούσαν να χρησιμοποι -
ηθούν. Κατά την ελεγχθείσα περίοδο, υπήρξε στροφή 
από τη χρησιμοποίηση της τεχνικής βοήθειας για την 
ανάπτυξη ικανοτήτων προς την παροχή στήριξης για την 
κάλυψη τακτικών διοικητικών δαπανών, όπως οι δαπάνες 
μισθοδοσίας και συντήρησης του εξοπλισμού ΤΠ. Η χρη -
σιμοποίηση της τεχνικής βοήθειας για τους σκοπούς 
αυτούς εγείρει ερωτήματα όσον αφορά τη συγκεκριμένη 
07 Σύνοψη
συνεισφορά της στην επίτευξη των γενικών στόχων του 
προγράμματος.
V
Η ανεπαρκώς αναλυτική προσέγγιση που εφαρμόζει 
η Επιτροπή σε σχέση με την τεχνική βοήθεια έχει επίσης 
συνέπειες στον τομέα της επιλεξιμότητας. Το γεγονός 
ότι οι διοικητικές δαπάνες συχνά επιμερίζονται μεταξύ 
του πυλώνα Ι και του πυλώνα ΙΙ είναι δυνατό να οδηγεί 
σε σύγχυση όσον αφορά τον ορθό καταλογισμό των 
δαπανών σε συγκεκριμένο ταμείο. Το πρόβλημα αυτό 
ανέκυψε κυρίως στο επίπεδο των κρατών μελών, όπου 
κατά κανόνα δεν προβλέπεται δικαίωμα συγχρηματο -
δότησης της τεχνικής βοήθειας στο πλαίσιο του πυλώνα 
Ι. Το γεγονός ότι οι διοικητικές δαπάνες είναι επιλέξιμες 
αποκλειστικά στο πλαίσιο του πυλώνα ΙΙ ή ότι (σε επίπεδο 
Επιτροπής) πρέπει να επιμερίζονται μεταξύ των δύο 
πυλώνων, συνεπάγεται πολύπλοκες διοικητικές διαδικα -
σίες προκειμένου να δικαιολογείται ο τρόπος επιμερι -
σμού τους, οι οποίες δεν εφαρμόζονται πάντοτε ορθά.
VI
Η χρησιμοποίηση των κονδυλίων της ΚΓΠ συνολικά 
ρυθμίζεται από απαιτήσεις που σχετίζονται με εγγυήσεις 
όσον αφορά τη σκοπιμότητα των δαπανών, μέσω ενός 
πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης. Ωστόσο, 
η τεχνική βοήθεια, η οποία σε μεγάλο βαθμό δεν προορί -
ζεται για την κάλυψη επιχειρησιακών δαπανών, αποκλεί -
στηκε από το πλαίσιο αυτό. Ως εκ τούτου, υπονομεύονται 
η διαφάνεια και η λογοδοσία και είναι αδύνατο να εξακρι -
βωθεί εάν τα κονδύλια που διατέθηκαν για τεχνική βοή -
θεια χρησιμοποιήθηκαν κατά τρόπο αποτελεσματικό και 
αποδοτικό. Η εκτροπή κονδυλίων από μέτρα ανάπτυξης 
ικανοτήτων που συνδέονται με τους βασικούς στόχους 
της χρηματοδότησης ενέχει τον κίνδυνο να ζημιωθούν οι 
τελικοί δικαιούχοι, ιδίως στις φτωχότερες περιφέρειες της 
ΕΕ, λόγω της δομής της συγχρηματοδότησης.
VII
Συνολικά, το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, 
λόγω της έλλειψης κατάλληλου πλαισίου για τις επιδόσεις 
που επιτυγχάνονται με τις δαπάνες τεχνικής βοήθειας 
στον τομέα της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης, 
ούτε η Επιτροπή ούτε τα κράτη μέλη είναι σε θέση να 
καταδείξουν τη συνεισφορά της τεχνικής βοήθειας στην 
επίτευξη των γενικών στόχων πολιτικής της ΚΓΠ.Για τους λόγους αυτούς, το Συνέδριο διατυπώνει τις εξής 
συστάσεις:
 ο Η Επιτροπή οφείλει να αποσαφηνίσει το πεδίο και 
τον τρόπο εφαρμογής της τεχνικής βοήθειας των 
κρατών μελών στον τομέα της αγροτικής ανάπτυ -
ξης. Ειδικότερα, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί η δι -
άκριση μεταξύ επιχειρησιακών δαπανών/δαπανών 
για την «ανάπτυξη ικανοτήτων» και επιλέξιμων 
διοικητικών δαπανών/δαπανών «δημοσιονομικής 
στήριξης», ιδίως στην περίπτωση των δαπανών 
μισθοδοσίας.  
Η αποσαφήνιση αυτή θα συνέβαλε στην αύξηση 
της διαφάνειας όσον αφορά τους τρόπους με τους 
οποίους μπορεί να χρησιμοποιηθεί η χρηματοδό -
τηση. Η Επιτροπή οφείλει να παρακολουθεί στενά 
την εκτέλεση της τεχνικής βοήθειας από τα κράτη 
μέλη.
 ο Η Επιτροπή πρέπει επίσης να λάβει τα αναγκαία 
μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει ότι γενικές 
διοικητικές δαπάνες, όπως οι δαπάνες τακτικής συ -
ντήρησης του εξοπλισμού ΤΠ, δεν καταλογίζονται 
στις γραμμές του προϋπολογισμού που αφορούν 
την τεχνική βοήθεια.
 ο Στο μέλλον, η Επιτροπή πρέπει να ζητεί από τα 
κράτη μέλη να υποβάλλουν χωριστά στοιχεία 
σχετικά με τις διοικητικές δαπάνες/δαπάνες «δη -
μοσιονομικής στήριξης» στον τομέα της αγροτικής 
ανάπτυξης, προκειμένου να υπάρξει μεγαλύτερη 
διαφάνεια ως προς το ότι τμήμα της χρηματοδότη -
σης που προορίζεται για τεχνική βοήθεια διατίθε -
ται για στήριξη αυτού του είδους
 ο Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπί -
σουν κατάλληλο πλαίσιο για τις επιδόσεις που 
επιτυγχάνονται με τη χρηματοδότηση που χο -
ρηγείται για τεχνική βοήθεια. Ειδικότερα, πρέπει 
να διενεργείται ορθή αξιολόγηση των αναγκών 
της Επιτροπής και των κρατών μελών σε τεχνική 
βοήθεια και να θεσπιστεί μηχανισμός για τον καθο -
ρισμό στόχων και τη μέτρηση της προόδου που 
επιτελείται ως προς την υλοποίησή τους.
08
 Εισαγωγή
Τι είναι η τεχνική βοήθεια;
01 
Σε διεθνές πλαίσιο, ως τεχνική βοήθεια 
νοείται η παροχή τεχνογνωσίας υπό μορ -
φή δαπανών προσωπικού, επιμόρφωσης, 
έρευνας και άλλων συναφών δαπανών1. 
Κατά κανόνα, στο πλαίσιο της αναπτυ -
ξιακής βοήθειας από τον ΟΟΣΑ, τον 
ΟΗΕ και άλλους διεθνείς οργανισμούς, 
συνίσταται στην παροχή εμπειρογνωσί -
ας και συμβουλευτικών υπηρεσιών για 
τη στήριξη κρατών κατά την υλοποίηση 
αναπτυξιακών προγραμμάτων.
02 
Στο πλαίσιο της ΕΕ, η παροχή ειδικής 
εμπειρογνωσίας αποτελεί χαρακτηρι -
στικό μέτρων τεχνικής βοήθειας στον 
τομέα της εξωτερικής βοήθειας προς 
αναπτυσσόμενες και άλλες τρίτες χώρες. 
Η Επιτροπή παρέχει επίσης τεχνική 
βοήθεια, η οποία λαμβάνει τη μορφή της 
χρηματοδότησης, μέσω τριών άλλων 
κύριων διαύλων:
 ο καλύπτει τις δαπάνες εκτελεστικών 
οργανισμών, οι οποίοι ιδρύονται για 
τη διαχείριση έργων και προγραμ -
μάτων τόσο σε ειδικούς όσο και σε 
εγκάρσιους τομείς πολιτικής·
 ο έχει θεσπίσει τομείς, χρηματοδο -
τούμενους από τον επιχειρησιακό 
προϋπολογισμό2, βάσει των οποίων 
οι Γενικές Διευθύνσεις της διαχειρίζο -
νται και συντονίζουν προγράμματα 
σε συγκεκριμένους τομείς πολιτικής·
 ο συγχρηματοδοτεί την τεχνική βοή -
θεια που παρέχουν τα κράτη μέλη 
στο πλαίσιο της εκτέλεσης ταμεί -
ων της ΕΕ (π.χ. ΕΓΤΑΑ, ΕΤΑ, Ταμείο 
Συνοχής, ΕΤΠΑ) προκειμένου να 
διευκολύνεται η υλοποίηση εθνικών 
και περιφερειακών προγραμμάτων 
ή δράσεων.03 
Η παρούσα έκθεση ελέγχου καλύπτει 
τους δύο τελευταίους από αυτούς τους 
τομείς δαπανών, οι οποίοι αντιστοιχούν 
στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποι -
είται η χρηματοδότηση για τεχνική 
βοήθεια στον τομέα πολιτικής «Γεωργία 
και αγροτική ανάπτυξη».
04 
Κατά παράδοση, οι κατηγορίες δαπανών 
που χρηματοδοτούνται κατά τον τρόπο 
αυτό περιλαμβάνουν την εκπόνηση 
μελετών και εκθέσεων αξιολόγησης, τη 
διοργάνωση συνεδριάσεων και σεμινα -
ρίων, δραστηριότητες επιμόρφωσης και 
υπηρεσίες παρεχόμενες από εξωτερι -
κούς εμπειρογνώμονες. Ωστόσο, η χρη -
ματοδότηση μπορεί επίσης να καλύπτει 
δαπάνες προσωπικού, ανάπτυξης συ -
στημάτων και συντήρησης ΤΠ, δραστη -
ριότητες ενημέρωσης και δημοσιότητας, 
καθώς και δραστηριότητες δικτύωσης. 
Οι δαπάνες πρέπει να αφορούν συγκε -
κριμένο πρόγραμμα και να συμβάλλουν 
στην επίτευξη των γενικών στόχων της 
πολιτικής όσον αφορά την ανάπτυξη δι -
οικητικών ικανοτήτων και την υλοποίηση 
του προγράμματος.1 Ορισμός του ΟΟΣΑ, οδηγία 
στατιστικής αναφοράς 
στοιχείων (Statistical 
Reporting Directive) της 
Επιτροπής Αναπτυξιακής 
Βοήθειας (DAC), της 12ης 
Νοεμβρίου 2010, παράγραφοι 
47-48.
2 Δεδομένου ότι η Επιτροπή 
είναι το μόνο θεσμικό όργανο 
της ΕΕ που διαθέτει 
επιχειρησιακό 
προϋπολογισμό, είναι 
αποκλειστικά υπεύθυνη για 
την εξασφάλιση των 
κεφαλαίων, την εκτέλεση και 
την εποπτεία της 
χρηματοδότησης για τεχνική 
βοήθεια σε επίπεδο ΕΕ.
09 Εισαγωγή
Η πρόσφατη ιστορία της 
τεχνικής βοήθειας στον 
τομέα της γεωργίας και 
της αγροτικής ανάπτυξης
05 
Οι κανόνες για τη χρησιμοποίηση της τε -
χνικής βοήθειας στον τομέα της γεωργίας 
διαφέρουν στην περίπτωση του πυλώνα 
Ι της ΚΓΠ (μέτρα στήριξης της αγοράς και 
άμεσες ενισχύσεις μέσω του ΕΓΤΕ) και του 
πυλώνα ΙΙ (στήριξη της αγροτικής ανάπτυ -
ξης μέσω του ΕΓΤΑΑ).
06 
Κατά το διάστημα 2000-2004, η μόνη δυ -
νατότητα συγχρηματοδότησης τεχνικής 
βοήθειας που είχαν στη διάθεσή τους τα 
κράτη μέλη στον τομέα της αγροτικής 
ανάπτυξης ήταν από το τμήμα «Προσα -
νατολισμού» του Ευρωπαϊκού Γεωργικού 
Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσε -
ων (ΕΤΤΠΕ). Τα επίπεδα στήριξης ήταν 
σχετικώς χαμηλά (1 % της συνολικής 
χρηματοδότησης), και η Επιτροπή επιτη -
ρούσε στενά τον τρόπο χρησιμοποίησης 
των κονδυλίων τεχνικής βοήθειας.
07 
Κατά την περίοδο προγραμματισμού 
2000-2006, στον τομέα της γεωργίας 
τεχνική βοήθεια παρασχέθηκε, στο πλαί -
σιο του Sapard, σε δέκα υποψήφιες προς 
ένταξη χώρες της Κεντρικής και Ανα -
τολικής Ευρώπης3. Το Sapard ήταν ένα 
από τα τρία διαρθρωτικά προγράμματα 
(τα άλλα δύο ήταν το Phare και το ISPA) 
μέσω των οποίων χορηγήθηκε στήρι -
ξη στις διοικήσεις των κρατών αυτών, 
ενόψει της ένταξής τους στην ΕΕ, για την 
ανάπτυξη ικανοτήτων στους τομείς των 
θεσμών, των μεταφορών, του περιβάλλο -
ντος και της γεωργίας. Τα τρία προγράμ -
ματα διέπονταν από κοινούς κανόνες 
όσον αφορά την εκτέλεση της τεχνικής 
βοήθειας και την επιλεξιμότητα. Στην 
περίπτωση του Sapard, η ΕΕ επιβαρύν -
θηκε με το συνολικό ποσό των δαπανών 
για τεχνική βοήθεια που πραγματοποι -
ήθηκαν σε κάθε χώρα με απόφαση της Επιτροπής, σε ποσοστό κατά μέσο όρο 
3 % της ετήσιας χρηματοδότησης.
08 
Από το 2004, οι οκτώ χώρες του Sapard 
που προσχώρησαν εκείνη τη χρονιά στην 
ΕΕ έλαβαν στήριξη στο πλαίσιο νέων 
μεταβατικών μέτρων. Σε αυτά περιλαμ -
βάνονταν πρόσθετοι πόροι για τεχνική 
βοήθεια από το τμήμα «Εγγυήσεων» του 
ΕΓΤΠΕ, που αποσκοπούσαν στην ενί -
σχυση των διοικητικών ικανοτήτων που 
απαιτούνται για την αποδοτική διαχείριση 
των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξής 
τους (ΠΑΑ).
09 
Κατά την περίοδο 2007-2013, στην οποία 
επικεντρώνεται κυρίως η παρούσα 
έκθεση, η σύνδεση με τις διαρθρωτικές 
δαπάνες είχε διαρραγεί και το ζήτημα της 
χρηματοδότησης (συμπεριλαμβανομένης 
της συνιστώσας της τεχνικής βοήθειας) 
στον τομέα της γεωργίας και της αγροτι -
κής ανάπτυξης ρυθμιζόταν χωριστά μέσω 
νομοθεσίας που αφορούσε ειδικά τον 
συγκεκριμένο τομέα πολιτικής. Μολονότι 
αυτό δεν μεταφράστηκε σε μείζονες αλ -
λαγές κανόνων για τον πυλώνα Ι, σημαντι -
κές ήταν οι εξελίξεις στην προσέγγιση που 
ακολουθήθηκε όσον αφορά τη χρησιμο -
ποίηση της τεχνικής βοήθειας, στο πλαί -
σιο του πυλώνα ΙΙ. Η σχετική νομοθεσία 
αναλύεται στην ενότητα που ακολουθεί.
10 
Αξιοσημείωτο στοιχείο του προγραμμα -
τισμού της τεχνικής βοήθειας, το οποίο 
θεσπίστηκε για την περίοδο 2007-2013, 
ήταν η απαίτηση για δικτύωση στο 
πεδίο της αγροτικής ανάπτυξης, τόσο σε 
εθνικό επίπεδο4 όσο και σε επίπεδο ΕΕ5. 
Η δικτύωση, μολονότι αντιστοιχούσε σε 
μικρό ποσοστό των πιστώσεων του ΕΓΤ -
ΠΕ για την τεχνική βοήθεια, αποτέλεσε 
σημαντική προσθήκη, καθώς δημιούργη -
σε ένα πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ στο οποίο 
συμμετείχαν πολλοί και διαφορετικοί 
δυνητικοί εταίροι.3 Στο σύνολο των κρατών που 
προσχώρησαν το 2004 και το 
2007, εξαιρουμένων της 
Κύπρου και της Μάλτας.
4 Μέσω «εθνικών αγροτικών 
δικτύων».
5 Μέσω του ευρωπαϊκού 
δικτύου αγροτικής ανάπτυξης.
10 Εισαγωγή
Κανόνες και κανονισμοί
11 
Για την περίοδο 2007-2013, οι κύριες 
αναφορές στην τεχνική βοήθεια στον 
τομέα της γεωργίας και της αγροτικής 
ανάπτυξης περιλαμβάνονταν σε μια 
σειρά κανονισμών της ΕΕ6. Στο πλαίσιο 
του πυλώνα Ι, η συγχρηματοδότηση της 
τεχνικής βοήθειας των κρατών μελών 
επιτρεπόταν στις περιπτώσεις ορισμέ -
νων καθεστώτων7, τα οποία, από κοινού, 
αντιστοιχούσαν σε ποσοστό μικρότερο 
του 5 % του προϋπολογισμού του ΕΓΤΕ. 
Επιπροσθέτως, το άρθρο 13 του κανο -
νισμού για τη χρηματοδότηση της ΚΓΠ 
προέβλεπε ρητά ότι: «Οι δαπάνες που 
συνδέονται με τα διοικητικά έξοδα και τα 
έξοδα προσωπικού των κρατών μελών 
και των δικαιούχων της συνεισφοράς του 
ΕΓΤΕ, δεν αναλαμβάνονται από το ΕΓΤΕ». 
Σε αντίθεση με τους περιορισμούς αυ -
τούς, δεν προβλεπόταν μέγιστο ποσό για 
τη χρησιμοποίηση από την Επιτροπή της 
χρηματοδότησης για τεχνική βοήθεια 
στο πλαίσιο του πυλώνα Ι.
12 
Στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης, 
η Επιτροπή είχε, βάσει των κανόνων, 
τη δυνατότητα να διαθέτει έως και το 
0,25 % των ετήσιων πιστώσεων του 
ΕΓΤΑΑ για τη χρηματοδότηση δραστη -
ριοτήτων τεχνικής βοήθειας. Οι δραστη -
ριότητες αυτές αναφέρονται ως «μέτρα 
προπαρασκευής, παρακολούθησης, 
διοικητικής υποστήριξης, αξιολόγησης 
και ελέγχου»8. Τα κράτη μέλη κατέστη -
σαν αποκλειστικώς υπεύθυνα για τον 
προϋπολογισμό τεχνικής βοήθειας που 
τους διετίθετο. Ο προϋπολογισμός αυτός 
περιοριζόταν στο 4 % κατ’ ανώτατο 
όριο της συνολικής χρηματοδότησης 
κάθε ΠΑΑ και μπορούσε να διατεθεί 
για «δραστηριότητες προπαρασκευής, 
διαχείρισης, παρακολούθησης, αξιο -
λόγησης, ενημέρωσης και ελέγχου της 
συνδρομής των προγραμμάτων»9. Εντός 
των ορίων αυτών, τόσο η Επιτροπή όσο 
και τα κράτη μέλη μπορούσαν να καθο -
ρίζουν ελεύθερα το ύψος της τεχνικής 
βοήθειας και να αποφασίζουν ποια έργα ή ποιες δραστηριότητες μπορούσαν να 
χρηματοδοτηθούν.
13 
Η Επιτροπή δεν έχει προτείνει σημαντι -
κές αλλαγές στις αρχές της χρηματοδό -
τησης της τεχνικής βοήθειας κατά την 
τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού 
(2014-2020), ούτε στον τομέα της αγροτι -
κής ανάπτυξης ούτε στον συνολικότερο 
τομέα της γεωργίας. Στο μεταξύ, ο προ -
γραμματισμένος όγκος των δαπανών για 
τεχνική βοήθεια τόσο από τα κράτη μέλη 
όσο και από την Επιτροπή προγραμματί -
ζεται να αυξηθεί (βλέπε παράρτημα ).6 Οι κύριες διατάξεις για την 
περίοδο 2007-2013 ήταν το 
άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1290/2005 του 
Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 
2005, για τη χρηματοδότηση 
της κοινής γεωργικής 
πολιτικής (ο κανονισμός για τη 
χρηματοδότηση της ΚΓΠ) (ΕΕ 
L 209 της 11.8.2005, σ. 1), το 
άρθρο 66 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1698/2005 του 
Συμβουλίου, της 20ής 
Σεπτεμβρίου 2005, για τη 
στήριξη της αγροτικής 
ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό 
Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής 
Ανάπτυξης (ο κανονισμός για 
το ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ L 277 
της 21.10.2005, σ. 1) και τα 
άρθρα 40 έως 41α του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 
1974/2006 της Επιτροπής, της 
15ης Δεκεμβρίου 2006, για τη 
θέσπιση λεπτομερών κανόνων 
εφαρμογής του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του 
Συμβουλίου για τη στήριξη της 
αγροτικής ανάπτυξης από το 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο 
Αγροτικής Ανάπτυξης (ο 
εκτελεστικός κανονισμός για 
τη στήριξη από το ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 
L 368 της 23.12.2006, σ. 15). 
Όπως και ο δημοσιονομικός 
κανονισμός του 2002 
(κανονισμός αριθ. 1605/2002 
του Συμβουλίου), τα εν λόγω 
κείμενα έχουν καταργηθεί και 
αντικατασταθεί.
7 Όπως τα μέτρα για τον 
αμπελοοινικό τομέα, τον 
τομέα της μελισσοκομίας, το 
πρόγραμμα προώθησης της 
κατανάλωσης φρούτων στα 
σχολεία και το πρόγραμμα 
POSEI για τις εξόχως 
απόκεντρες περιοχές.
8 Άρθρο 66, παράγραφος 1, του 
κανονισμού για το ΕΓΤΑΑ.
9 Άρθρο 66, παράγραφος 2, του 
κανονισμού για το ΕΓΤΑΑ.
11 Εισαγωγή
Επίπεδα 
προϋπολογισθεισών και 
εκτελεσθεισών δαπανών
14 
Στον τίτλο 05 του προϋπολογισμού της 
ΕΕ («Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη»), 
πιστώσεις που αφορούν δαπάνες για 
τεχνική βοήθεια εμφανίζονται τόσο σε 
επιχειρησιακούς10 όσο και σε διοικητι -
κούς τομείς11.
15 
Στον πίνακα  παρουσιάζεται επισκόπηση 
της τεχνικής βοήθειας στον τομέα της 
γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης 
κατά την περίοδο 2007-2013.16 
Έως το τέλος της περιόδου προγραμμα -
τισμού, η Επιτροπή δεν είχε εξαντλήσει 
τις αναλήψεις υποχρεώσεων για τεχνική 
βοήθεια στο πλαίσιο των πυλώνων Ι και 
ΙΙ. Το ποσό που είχε διατεθεί στο πλαίσιο 
του πυλώνα ΙΙ ανερχόταν σε 0,19 % του 
συνολικού προϋπολογισμού του ΕΓΤΑΑ, 
ποσοστό που υπολείπεται σημαντικά του 
επιτρεπόμενου ανώτατου ορίου. Έως 
το τέλος του 2013, είχε δαπανηθεί μόλις 
το ένα τέταρτο περίπου των πιστώσεων 
αυτών. Παρόμοια ήταν η κατάσταση στα 
κράτη μέλη, όπου το μέσο ποσό που είχε 
προγραμματιστεί για τον πυλώνα ΙΙ ήταν 
χαμηλότερο του 1,9 % του συνολικού 
προϋπολογισμού για την αγροτική ανά -
πτυξη, ενώ το μέσο ποσοστό εκτέλεσης 
ανερχόταν σε 0,8 % περίπου στο τέλος 
του 2013. Αμφότερα τα ποσοστά είναι ση -
μαντικά χαμηλότερα του ανώτατου ορίου 
του 4 %. Ωστόσο, δεδομένου ότι λογιστι -
κά μπορούν να συμπεριληφθούν δαπάνες 
εκτελεσθείσες έως και το 2015 (κανόνας 
«ν+2»), τα οριστικά επίπεδα εκτέλεσης 
του συνόλου των προϋπολογισμών ενδέ -
χεται να είναι σημαντικά υψηλότερα.10 Κεφάλαια 05 02 και 05 03 για 
συγκεκριμένα καθεστώτα του 
πυλώνα Ι. Κεφάλαιο 05 04 για 
τον πυλώνα II. Ορισμένα 
στοιχεία δαπανών για τεχνική 
βοήθεια περιλαμβάνονται 
επίσης στο κεφάλαιο 05 08, 
στο οποίο συνενώνονται οι 
γενικές δραστηριότητες 
συντονισμού πολιτικής στο 
πλαίσιο της ΚΓΠ - ήτοι 
δραστηριότητες που δεν 
περιορίζονται στον τομέα ενός 
συγκεκριμένου 
προγράμματος.
11 Άρθρο 05 01 04 (δαπάνες 
στήριξης). Μολονότι 
ταξινομούνται ως διοικητικές 
πιστώσεις, οι δαπάνες αυτού 
του είδους καταλογίζονται στις 
επιχειρησιακές δαπάνες του 
προγράμματος στο οποίο 
συνεισφέρουν. Καίριας 
σημασίας είναι το γεγονός ότι 
πρέπει να συνδέονται σαφώς 
είτε με το ΕΓΤΕ είτε με το 
ΕΓΤΑΑ. Ένα άλλο τμήμα των 
δαπανών του κεφαλαίου 05 01 
(διοικητικές δαπάνες) 
καλύπτεται επίσης από τον 
έλεγχο αυτό. Πρόκειται για τις 
«Άλλες δαπάνες διαχείρισης» 
(θέση 05 01 02 11), τομέα που 
χρησιμοποιείται για τη 
χρηματοδότηση δραστηριο -
τήτων οι οποίες, μολονότι 
ομοιάζουν πολύ με την 
επιχειρησιακή τεχνική 
βοήθεια, δεν αφορούν 
συγκεκριμένο πρόγραμμα και, 
επομένως, δεν πληρούν τις 
προϋποθέσεις των 
κανονισμών.
Επισκόπηση των δαπανών τεχνικής βοήθειας στο πλαίσιο των πυλώνων Ι και ΙΙΠίνακας(εκατομμύρια ευρώ) 
Τομέας πολιτικής Καθεστώς Δικαιούχος Ανώτατο όριο (%)Προβλεπόμενος προϋπολογισμός 
τεχνικής βοήθειας (αναλήψεις 
υποχρεώσεων) 2007-2013  Δημοσιονομική 
εκτέλεση  
2007-2013
Γεωργία και αγροτική 
ανάπτυξηΠυλώνας ΙΕπιτροπή ά.α. 73,5 54,4
Κράτη μέλη ά.α. Δεν είναι διαθέσιμα ενοποιημένα στοιχεία
Πυλώνας ΙΙΕπιτροπή 240,6 (0,25  %) 188,0 47,9
Κράτη μέλη 3 (849,5) (4 %) 1 513,0 788,4
ΣΥΝΟΛΟ «Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη» 1 774,5 890,8
Σημ. : Τα αριθμητικά στοιχεία έχουν στρογγυλοποιηθεί.
Πηγή : ΕΕΣ, βάσει του γενικού προϋπολογισμού της ΕΕ και στοιχείων που παρασχέθηκαν από την Επιτροπή.
12
 Εμβέλεια, στόχοι και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
Εμβέλεια και στόχοι  
του ελέγχου
17 
Το Συνέδριο εξέτασε τη χρησιμοποίηση 
των κεφαλαίων που χορηγήθηκαν για τε -
χνική βοήθεια στους τομείς της γεωργίας 
και της αγροτικής ανάπτυξης κατά την 
περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. 
Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στην κανονι -
κότητα, την αποτελεσματικότητα και την 
αποδοτικότητα της χρηματοδότησης σε 
επίπεδο Επιτροπής και κρατών μελών.
18 
Το θέμα του ελέγχου επελέγη εν μέρει 
λόγω της ποικιλομορφίας της τεχνικής 
βοήθειας (ως εγκάρσιου τομέα δαπα -
νών), η οποία εμφανίζεται σε μεγάλο 
αριθμό τομέων του προϋπολογισμού 
(σημείο 14) χωρίς η εφαρμοστέα νομοθε -
σία να περιέχει ενιαίο και σαφή ορισμό 
της.
19 
Σκοπός του ελέγχου ήταν να αξιολογη -
θεί η διαχείριση της τεχνικής βοήθειας, 
καθώς και το κατά πόσον αυτή συνέβαλε 
στην επίτευξη των βασικών στόχων της 
πολιτικής γεωργίας και αγροτικής ανά -
πτυξης. Ειδικότερα, το Συνέδριο εξέτασε:
 ο τι είδους δραστηριότητες χρημα -
τοδοτήθηκαν με τα κεφάλαια που 
προορίζονταν για τεχνική βοήθεια 
(βλέπε σημεία 24 έως 51),
 ο κατά πόσον οι δηλωθείσες δαπάνες 
τεχνικής βοήθειας ήταν επιλέξιμες 
(σημεία 52 έως 59),
 ο εάν οι μηχανισμοί για τη μέτρηση 
των επιδόσεων της τεχνικής βοήθει -
ας ήταν κατάλληλοι και αποτελεσμα -
τικοί (σημεία 60 έως 82).Τρόπος προσέγγισης  
του ελέγχου
20 
Οι κύριες ελεγκτικές εργασίες συνίστα -
ντο σε επισκέψεις στη Γενική Διεύθυνση 
Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της 
Επιτροπής (ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής 
Ανάπτυξης) και σε πέντε κράτη μέλη 
(Ιταλία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Αυστρία 
και Πολωνία) που κάνουν χρήση χρη -
ματοδότησης για τεχνική βοήθεια στον 
τομέα της γεωργίας και της αγροτικής 
ανάπτυξης. Οι συγκεκριμένες χώρες 
επελέγησαν διότι, από κοινού, αντιστοι -
χούσαν σε ποσοστό που υπερβαίνει το 
50 % των δαπανών για τεχνική βοήθεια 
κατά την ελεγχθείσα περίοδο.
21 
Οι διαπιστώσεις μας βασίστηκαν σε 
στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά 
τις επισκέψεις ελέγχου, καθώς και από 
ερωτηματολόγιο που εστάλη στις δια -
χειριστικές αρχές των 27 κρατών μελών. 
Από τις 92 διαχειριστικές αρχές, 50 απά -
ντησαν στο ερωτηματολόγιο, μολονότι 
σε ορισμένες περιπτώσεις όχι πλήρως 
ή επαρκώς αναλυτικά. Συνολικά, με την 
έρευνα βάσει ερωτηματολογίου και τις 
επισκέψεις ελέγχου συγκεντρώθηκαν 
πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με το 
76 % περίπου των συνολικών δαπανών 
τεχνικής βοήθειας που είχαν προγραμ -
ματιστεί στον τομέα της αγροτικής 
ανάπτυξης έως το τέλος του 2013.
22 
Στα πέντε επιλεγέντα κράτη μέλη, οι 
ελεγκτές πραγματοποίησαν επισκέψεις 
στους κύριους δικαιούχους χρημα -
τοδότησης για τεχνική βοήθεια, ήτοι 
σε υπουργεία γεωργίας, οργανισμούς 
πληρωμών και άλλους φορείς αρμόδιους 
για την υλοποίηση μέτρων αγροτικής 
ανάπτυξης. Πραγματοποιήθηκαν επίσης 
συναντήσεις με άλλους ενδιαφερομέ -
νους, όπως εκπροσώπους ενώσεων γε -
ωργών, γεωργικών επιμελητηρίων, ΜΚΟ 
και άλλων μελών εθνικών αγροτικών 
13 Εμβέλεια, στόχοι και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
δικτύων. Τέλος, οι ελεγκτές εξέτασαν 
20 έργα της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής 
Ανάπτυξης χρηματοδοτηθέντα από τον 
προϋπολογισμό της τεχνικής βοήθειας, 
καθώς και 91 έργα τεχνικής βοήθειας 
στα πέντε κράτη μέλη.
23 
Λόγω της απαγόρευσης κάλυψης διοι -
κητικών δαπανών από το ΕΓΤΕ, η οποία 
προβλέπεται στο άρθρο 13 (βλέπε 
σημείο 11), καθώς και της έλλειψης 
ενοποιημένων στοιχείων σχετικά με 
τις ελάχιστες περιπτώσεις στις οποίες 
επιτρέπεται η παροχή τεχνικής βοήθειας 
στο πλαίσιο του πυλώνα Ι, ο έλεγχος στα 
κράτη μέλη επικεντρώθηκε στις δαπάνες 
στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης 
(πυλώνας ΙΙ). Η χρηματοδότηση που 
χορηγήθηκε ως τεχνική βοήθεια σε 
υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες 
δεν περιελήφθη στο πεδίο του ελέγχου 
λόγω του εξαιρετικά χαμηλού ύψους των 
σχετικών δαπανών (μόλις 0,3 εκατομ -
μύρια ευρώ για το σύνολο της περιόδου 
προγραμματισμού).
14
 Παρατηρήσεις
Πώς δαπανώνται τα 
κεφάλαια της τεχνικής 
βοήθειας;
24 
Πριν από το 2007, τα κονδύλια που 
προορίζονταν για τεχνική βοήθεια στο 
πλαίσιο της ΚΓΠ χρησιμοποιούνταν κατά 
κανόνα για δραστηριότητες ανάπτυξης 
ικανοτήτων, ενώ αποκλείονταν ρητά οι 
διοικητικές δαπάνες στα κράτη μέλη12. 
Επί του παρόντος, η εμβέλεια της χρη -
ματοδότησης για τεχνική βοήθεια είναι 
επαρκώς ευέλικτη ώστε να καλύπτει 
διάφορες ανάγκες ανάπτυξης ικανοτή -
των. Ωστόσο, η διασφάλιση ευελιξίας δεν 
πρέπει να μεταφράζεται σε παράβλεψη 
του παραδοσιακού ρόλου της τεχνικής 
βοήθειας ή του τρόπου με τον οποίο 
η χρηματοδότηση πρέπει να χρησιμοποι -
είται στην πράξη. Επιπλέον, προκειμένου 
η χρηματοδότηση για τεχνική βοήθεια 
να εξασφαλίζει προστιθέμενη αξία, δεν 
πρέπει να υποκαθιστά διοικητικές δαπά -
νες στις οποίες θα υποβάλλονταν ούτως 
ή άλλως οι αρχές των κρατών μελών ή τα 
όργανα της ΕΕ στο πλαίσιο της καθημε -
ρινής διαχείρισης καθεστώτων δημόσιας 
στήριξης.
25 
Επομένως, μολονότι οι ισχύοντες 
κανόνες δεν απαγορεύουν πλήρως τη 
χρησιμοποίηση των κονδυλίων που 
προορίζονται για τεχνική βοήθεια για 
την κάλυψη διοικητικών δαπανών, το 
Συνέδριο φρονεί ότι αυτή η πρακτική 
πρέπει να εφαρμόζεται με διαφάνεια και 
να αιτιολογείται πλήρως. Υπό το πρίσμα 
αυτό εξετάστηκε το ύψος των εκταμιευ -
θέντων για τεχνική βοήθεια κονδυλίων, 
καθώς και εάν υφίσταται σαφής κοινός 
ορισμός όσον αφορά τη χρησιμοποίησή 
τους, ο οποίος να διασφαλίζει την προ -
στιθέμενη αξία των χρηματοδοτούμενων 
δραστηριοτήτων.Πρόβλημα σαφήνειας
26 
Ο μόνος επίσημος ορισμός της τεχνικής 
βοήθειας στη νομοθεσία της ΕΕ εμφανί -
ζεται στο πλαίσιο των δημόσιων προμη -
θειών από τον γενικό προϋπολογισμό: 
«[…] οι δραστηριότητες στήριξης και 
ανάπτυξης υποδομής που απαιτούνται για 
την εφαρμογή προγράμματος ή ενέργειας, 
ιδίως προπαρασκευαστικής, καθώς και 
οι δραστηριότητες διαχείρισης, παρακο -
λούθησης, αξιολόγησης και λογιστικών 
και λοιπών ελέγχων»13. Πριν από το 2013, 
ο δημοσιονομικός κανονισμός δεν περιεί -
χε τέτοιο ορισμό, ούτε εξάλλου οι κανονι -
σμοί που αποτέλεσαν τη νομική βάση για 
την ΚΓΠ της περιόδου 2007-2013.
27 
Για την περίοδο που καλύπτει ο έλεγχος, 
η έννοια της τεχνικής βοήθειας είχε κατα -
χωριστεί στις «άλλες χρηματοδοτήσεις» 
«των δράσεων προπαρασκευής, παρα -
κολούθησης, διοικητικής και τεχνικής 
υποστήριξης, αξιολόγησης, λογιστικού και 
άλλου ελέγχου που είναι απαραίτητες για 
την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολι -
τικής, συμπεριλαμβανομένης της αγροτι -
κής ανάπτυξης» (άρθρο 5 του κανονισμού 
για τη χρηματοδότηση της ΚΓΠ)14. Αξίζει 
να σημειωθεί η παράλειψη της «ανάπτυ -
ξης ικανοτήτων» από την κατάσταση 
αυτή. Αυτό συμβαίνει σε δύο περιπτώσεις 
(με ελαφρές διαφοροποιήσεις): στο άρθρο 
66 του κανονισμού για το ΕΓΤΑΑ σε σχέση 
με τη χρηματοδότηση για τεχνική βοήθεια 
στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης από 
την Επιτροπή και τα κράτη μέλη αντίστοι -
χα (βλέπε σημείο 12). Χρησιμοποιούνται 
οι αόριστοι όροι «διοικητική υποστήριξη» 
ή «διαχείριση», που καθιστούν δυνατή τη 
χρησιμοποίηση της τεχνικής βοήθειας, 
όταν κρίνεται αναγκαίο, για την κάλυψη 
διοικητικών δαπανών. Υπό την προϋ -
πόθεση ότι συνδέεται με συγκεκριμένο 
πρόγραμμα, οι αρμόδιες αρχές εξουσιοδο -
τούνται να χρησιμοποιούν τη χρηματοδό -
τηση για τεχνική βοήθεια κατά βούλησιν.12 Το άρθρο 1, παράγραφος 4, 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1258/1999 του 
Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 
1999, περί χρηματοδοτήσεως 
της κοινής γεωργικής 
πολιτικής (ΕΕ L 160 της 
26.6.1999, σ. 103) (που 
καταργήθηκε πλήρως στο 
τέλος του 2006) όριζε τα εξής: 
«Δεν βαρύνουν το [ΕΓΤΑΑ] οι 
δαπάνες διοικητικών εξόδων 
και προσωπικού, τις οποίες 
αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη 
και οι δικαιούχοι της 
συνδρομής του […]. »
13 Άρθρο 121 παράγραφος 7 του 
κατ’ εξουσιοδότηση 
κανονισμού (ΕΕ) 
αριθ. 1268/2012 της Επιτρο -
πής, της 29ης Οκτωβρί -
ου 2012, σχετικά με τους 
κανόνες εφαρμογής του 
κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 
αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊ -
κού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου για τους 
δημοσιονομικούς κανόνες που 
εφαρμόζονται στον γενικό 
προϋπολογισμό της Ένωσης 
(ΕΕ L 362 της 31.12.2012, σ. 1).
14 Η διατύπωση που 
χρησιμοποιείται στο άρθρο 6 
του «νέου κανονισμού για τη 
χρηματοδότηση της ΚΓΠ» 
(κανονισμός (EE) αριθ. 
1306/2013 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου, της 17ης 
Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με 
τη χρηματοδότηση, τη 
διαχείριση και την 
παρακολούθηση της κοινής 
γεωργικής πολιτικής και την 
κατάργηση των κανονισμών 
(ΕΟΚ) αριθ. 352/78, (ΕΚ) αριθ. 
165/94, (ΕΚ) αριθ. 2799/98, (ΕΚ) 
αριθ. 814/2000, (ΕΚ) αριθ. 
1290/2005 και (ΕΚ) 
αριθ. 485/2008 του 
Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 
20.12.2013, σ. 549)) είναι 
σαφέστερη, χωρίς ωστόσο να 
διαφοροποιείται επί της 
ουσίας.
15 Παρατηρήσεις
28 
Η έλλειψη σαφούς και στενού ορισμού 
εμποδίζει τον καθορισμό ειδικών στόχων 
και μετρήσιμων γενικών στόχων και, 
συνεπώς, μειώνει τον βαθμό λογοδοσίας. 
Καθιστώντας ασαφή τη διάκριση μεταξύ 
επιχειρησιακών και διοικητικών δαπα -
νών, η έλλειψη αυτή είναι επίσης επι -
ζήμια για τη δημοσιονομική διαφάνεια. 
Τέλος, η μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής 
οδήγησε σε χαλαρότητα όσον αφορά 
τους στόχους της χρηματοδότησης και 
τους τρόπους με τους οποίους τα κεφά -
λαια αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
Σε επίπεδο Επιτροπής, 
στροφή προς τις διοικητικές 
δαπάνες
29 
Οι κανονισμοί δεν θέτουν ανώτατο όριο 
για τη χρησιμοποίηση από την Επιτροπή 
των διαθέσιμων κονδυλίων για τεχνική 
βοήθεια στο πλαίσιο του πυλώνα Ι. Στην 
περίπτωση του πυλώνα ΙΙ, το διαθέσι -
μο ποσό περιορίζεται στο 0,25 % των 
συνολικών κονδυλίων του ΕΓΤΑΑ και 
μπορεί να διατεθεί για ένα ευρύ φάσμα 
δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την 
αγροτική ανάπτυξη, συμπεριλαμβανο -
μένης της «διοικητικής στήριξης». Πέραν 
της απαίτησης σύστασης Ευρωπαϊκού 
Δικτύου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΔΑΑ), 
ο κανονισμός για το ΕΓΤΑΑ δεν προσδι -
ορίζει με περισσότερες λεπτομέρειες τις 
δραστηριότητες αυτές.30 
Η Επιτροπή έχει γενικώς αποφύγει να 
ερμηνεύσει περαιτέρω τους αόριστους 
ορισμούς που περιέχονται στους κανο -
νισμούς για τη χρηματοδότηση της ΚΓΠ 
και το ΕΓΤΑΑ και δεν έχει εκπονήσει ανα -
λυτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά 
με τον χαρακτήρα των επιχειρησιακών 
δραστηριοτήτων τεχνικής βοήθειας. 
Τέτοιες παράμετροι έχουν καθοριστεί 
μόνον σε σχέση με τις δημόσιες προμή -
θειες και τη χρηματοδότηση δαπανών 
ΤΠ και ελέγχου. Σε κεντρικό επίπεδο, οι 
αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν 
καταρτίσει γενικούς κανόνες («οδηγό») 
για τη δημοσιονομική διαχείριση των 
δαπανών της ΚΓΠ, οι οποίοι ωστόσο δεν 
καθιστούν σαφή τη διάκριση μεταξύ των 
δαπανών για τεχνική βοήθεια στο πλαί -
σιο των πυλώνων Ι και ΙΙ και των γενικών 
διοικητικών δαπανών.
31 
Το μεγαλύτερο μέρος των εσωτερικών 
πιστώσεων της Επιτροπής για τεχνική 
βοήθεια κατά την περίοδο 2007-2013 
διατέθηκε για επιχειρησιακές δραστη -
ριότητες ή δραστηριότητες ανάπτυξης 
ικανοτήτων (κυρίως στο πλαίσιο των 
τομέων της δικτύωσης, των εξωτερικών 
συμβουλευτικών υπηρεσιών, των αξιολο -
γήσεων και της ΤΠ). Το 2007, η συνολική 
αξία των αναλήψεων υποχρεώσεων 
ανήλθε σε 12,78 εκατομμύρια ευρώ, ενώ 
το αντίστοιχο ποσό για το 2013 ήταν 
κατά 71 % υψηλότερο (21,9 εκατομμύ -
ρια ευρώ). Παράλληλα, μεταβλήθηκε το 
μερίδιο των διαφόρων δραστηριοτήτων 
τεχνικής βοήθειας. Οι προϋπολογισμοί 
για τις αξιολογήσεις και τις συμβουλευ -
τικές υπηρεσίες παρέμειναν σε σχετικά 
σταθερά επίπεδα σε απόλυτους όρους, 
αλλά τα ποσά που δεσμεύθηκαν για ΤΠ 
και δικτύωση ήταν πολύ μεγαλύτερα. 
Στο γράφημα 1  παρουσιάζονται τα μερί -
δια των εν λόγω κατηγοριών δαπανών το 
2007 και το 2013.
16 Παρατηρήσεις Γράφημα 1Σύγκριση της χρησιμοποίησης των πιστώσεων τεχνικής βοήθειας που διέθεσε 
η ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης το 2007 και το 2013 (αναλήψεις 
υποχρεώσεων)
Πηγή: ΕΕΣ βάσει αναλυτικών στοιχείων του προϋπολογισμού της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.2007Αξιολογήσει/uni03C2 και /uni03BCελέτε/uni03C2, 32 %
2013Συντήρηση ανάπτυξη, 39 %Άλλο, 2 %
Εξωτερικό προσωπικό και 
ε/uni03BCπειρογνώ-/uni03BCονε/uni03C2, 16 % Αξιολογήσει/uni03C2 και /uni03BCελέτε/uni03C2, 15 %
∆ικτύωση, 28 %Συντήρηση/ανά-πτυξη ΤΠ, 28 %Άλλο, 6 %
Εξωτερικό προσωπικό και
ε/uni03BCπειρογνώ-/uni03BCονε/uni03C2, 18 %
∆ικτύωση, 16 %
17 Παρατηρήσεις
32 
Η εισαγωγή και η ανάπτυξη συστημάτων 
ΤΠ για ειδικούς σκοπούς μπορεί εύκολα 
να χαρακτηριστεί ως τεχνική βοήθεια 
που συνδέεται με την ανάπτυξη ικα -
νοτήτων. Ωστόσο, είναι δυσχερέστερη 
η κατάταξη των δαπανών συντήρησης 
συστημάτων και εξοπλισμού ΤΠ στην 
κατηγορία αυτή, καθώς η συντήρηση 
αποτελεί αναγκαία δαπάνη διαχείρισης 
και όχι εργαλείο συγκεκριμένου προ -
γράμματος και, επομένως, προηγουμέ -
νως χρηματοδοτούνταν αποκλειστικά 
από τον διοικητικό προϋπολογισμό. 
Πλέον, μολονότι από τις πληροφορίες 
που παρέχει η Επιτροπή δεν καθίσταται 
δυνατή η σαφής διάκριση μεταξύ συ -
ντήρησης και ανάπτυξης ΤΠ, υπάρχουν 
σαφείς ενδείξεις μιας τάσης μεγαλύτερης 
χρηματοδότησης μη επιχειρησιακών 
δαπανών ΤΠ με τις πιστώσεις που προο -
ρίζονται για τεχνική βοήθεια. Το ζήτημα 
αυτό εξετάζεται στη συνέχεια.33 
Κατ’ αρχάς, τα τελευταία χρόνια υπήρξε 
μείωση στον τομέα των «Άλλων δαπα -
νών διαχείρισης» (πρόκειται για διοικητι -
κές δαπάνες που δεν συνδέονται ειδικά 
με ένα πρόγραμμα και, συνεπώς, δεν 
μπορούν να καλυφθούν από κονδύλιο 
του προϋπολογισμού που προορίζε -
ται για τεχνική βοήθεια). Η Επιτροπή 
συνολικά μείωσε με σταθερό ρυθμό τις 
ετήσιες αναλήψεις υποχρεώσεων για 
«άλλες δαπάνες διαχείρισης» από σχε -
δόν 180 εκατομμύρια ευρώ το 2007 σε 
λιγότερα από 145 εκατομμύρια ευρώ το 
2013. Σωρευτικά, πρόκειται για μείωση 
άνω του 20 %. Όπως προκύπτει από 
το γράφημα 2 , η μείωση ήταν ακόμη 
μεγαλύτερη στον τομέα της γεωργίας και 
της αγροτικής ανάπτυξης. Ωστόσο, κατά 
την ίδια περίοδο, η μείωση αυτή υπερκα -
λύφθηκε από την αύξηση των συνολικών 
δαπανών τεχνικής βοήθειας (ΕΓΤΕ και 
ΕΓΤΑΑ, επιχειρησιακές και μη επιχει -
ρησιακές), οι οποίες, ενώ κυμαίνονταν 
στα ίδια περίπου επίπεδα με τις «άλλες 
δαπάνες διαχείρισης» το 2007, σχεδόν 
τριπλασιάστηκαν το 2013.Γράφημα 2Αντίστροφη η τάση των δαπανών τεχνικής βοήθειας της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής 
Ανάπτυξης σε σύγκριση με τις «άλλες δαπάνες διαχείρισης»
Πηγή: ΕΕΣ, βάσει αριθμητικών στοιχείων που περιέχονται στους γενικούς προϋπολογισμούς της περιόδου 2007-2013.(εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ)
0510152025
2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007Σύνολο άλλων δαπανών 
διαχείριση/uni03C2 (κονδύλιο 05 01 02 11 
του προϋπολογισ/uni03BCού)Επιχειρησιακέ/uni03C2 και /uni03BCη 
επιχειρησιακέ/uni03C2 δαπάνε/uni03C2 τεχνική/uni03C2 βοήθεια/uni03C2 
18 Παρατηρήσεις
34 
Δεύτερον, από το 2014, η Επιτροπή 
αποφάσισε να χρηματοδοτεί το δικό της 
σύστημα ΤΠ στον τομέα της γεωργίας και 
της αγροτικής ανάπτυξης εξ ολοκλήρου 
από τις πιστώσεις τεχνικής βοήθειας, πα -
ραπέμποντας στον στόχο της «διαρκούς 
μείωσης της χρησιμοποίησης του διοικη -
τικού προϋπολογισμού»15. Δεδομένου ότι 
η συντήρηση ΤΠ συνιστά κατά κανόνα 
μη επιχειρησιακή δραστηριότητα ή δρα -
στηριότητα που δεν αφορά συγκεκριμέ -
νο πρόγραμμα, η απόφαση ισοδυναμεί 
κατ’ ουσίαν με επίσημη αναγνώριση της 
επιλεξιμότητας των διοικητικών δαπα -
νών για κάλυψή τους από τις πιστώσεις 
τεχνικής βοήθειας.
35 
Η κατανομή των δαπανών συντήρησης 
ΤΠ και άλλων βασικών δαπανών σε το -
μείς του προϋπολογισμού που δεν απη -
χούν τον πραγματικό χαρακτήρα τους 
καθιστά ασαφή τη διάκριση μεταξύ διοι -
κητικών και επιχειρησιακών δαπανών, με 
αρνητικό αντίκτυπο στη δημοσιονομική 
πειθαρχία. Σε επίπεδο Επιτροπής, η πρα -
κτική αυτή μείωσε τη διαφάνεια όσον 
αφορά τον χαρακτήρα και τα οφέλη των 
δαπανών τεχνικής βοήθειας και συνέβα -
λε σε ψευδο -εξοικονόμηση πόρων.
Σε επίπεδο κρατών μελών, 
έμφαση στη μισθοδοσία
36 
Στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης, οι 
πιστώσεις τεχνικής βοήθειας που διατέ -
θηκαν πριν από το 2006, μέσω του Sapard 
και του ΕΓΤΑΑ, επικεντρώθηκαν στην 
ανάπτυξη ικανοτήτων σε επίπεδο εθνικών 
αρχών. Η στήριξη βασίστηκε στην αρχή 
ότι η δημιουργία και η ανάπτυξη ικανοτή -
των στο εσωτερικό της χώρας θα καθι -
στούσε συν τω χρόνω δυνατή τη μείωση 
της χρηματοδότησης. Ωστόσο, για την 
περίοδο 2007-2013, τα συνολικά επίπεδα 
χρηματοδότησης αυξήθηκαν, τα κράτη 
μέλη απέκτησαν μεγαλύτερο έλεγχο επί 
των δαπανών τους για τεχνική βοήθεια και οι κανόνες χαλάρωσαν, καθιστώντας 
δυνατή τη χρηματοδότηση δαπανών 
που προηγουμένως δεν θεωρούνταν 
επιλέξιμες, όπως οι δαπάνες καθημερινής 
διαχείρισης και μισθοδοσίας. Συνεπώς, 
τα κονδύλια χρησιμοποιήθηκαν πολύ 
διαφορετικά σε σύγκριση με τις αρχές της 
δεκαετίας του 2000.
37 
Η Επιτροπή, όπως αξιοποίησε στο εσω -
τερικό της στον μέγιστο δυνατό βαθμό 
τη μεγάλη ευελιξία που της παρείχε η νο -
μοθεσία, κατά τον ίδιο τρόπο υιοθέτησε 
μια συγκρατημένη προσέγγιση και όσον 
αφορά τις δαπάνες των κρατών μελών. 
Χωρίς να προσφέρει σχετική καθοδήγη -
ση, παρά μόνον ίσως ελάχιστη, ενέκρινε 
τη χρησιμοποίηση από τα κράτη μέλη 
της συγχρηματοδότησης της τεχνικής 
βοήθειας για ένα ευρύ φάσμα μη επιχει -
ρησιακών δαπανών.
38 
Στο πλαίσιο του πυλώνα Ι (ΕΓΤΑΑ), τα 
κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν 
έως και το 4 % της συνολικής χρημα -
τοδότησης του προγράμματος για την 
κάλυψη των αναγκών τους σε τεχνική 
βοήθεια. Ορισμένα κράτη μέλη επέλε -
ξαν να εγγράψουν στον προϋπολογισμό 
σημαντικό μέρος του μέγιστου αυτού 
ποσοστού για την περίοδο 2007-2013. 
Η Δανία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Λι -
θουανία, η Λετονία και η Μάλτα όρισαν 
ποσοστά που προσέγγιζαν το μέγιστο 
επιτρεπτό, ενώ το σχετικό ποσοστό ήταν 
υψηλότερο του 3 % και στη Σουηδία. 
Αναλυτικά στοιχεία για το σύνολο των 
κρατών μελών παρέχονται στο παράρ -
τημα , από το οποίο προκύπτει επίσης 
ότι, για την περίοδο 2014-2020, η πλει -
ονότητα των κρατών μελών αύξησε το 
μερίδιο που διαθέτει για τεχνική βοή -
θεια, σε ορισμένα δε εξ αυτών η αύξηση 
υπήρξε σημαντική.15 DG Agriculture and Rural 
Development 2013 
Information Technology 
Master Plan (Κατευθυντήριο 
σχέδιο για την τεχνολογία 
πληροφοριών της Γεωργίας 
και Αγροτικής Ανάπτυξης για 
το 2013) σ. 12.
19 Παρατηρήσεις
39 
Στο γράφημα 3  παρουσιάζεται ο προβλε -
πόμενος προϋπολογισμός των κρατών 
μελών στα οποία πραγματοποιήθηκε 
επίσκεψη στο πλαίσιο του ελέγχου για τις 
τρεις συνηθέστερες κατηγορίες δαπανών 
των ΠΑΑ, οι οποίες αντιστοιχούν στις 
δραστηριότητες που αναφέρονται στον 
κανονισμό για το ΕΓΤΑΑ16.
40 
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κα -
τηγορία «Προπαρασκευή, διαχείριση, 
παρακολούθηση, αξιολόγηση και έλεγ -
χος». Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει 
πολλά είδη διοικητικών δαπανών, κυρίως 
δε δαπάνες μισθοδοσίας. Όπως και στην 
Επιτροπή έτσι και στα κράτη μέλη,,παρα -
τηρείται μια αυξανόμενη τάση, εντός των 
ορίων της νομοθεσίας, της κάλυψης του 
βάρους ενός ολοένα περισσότερο επιβα -
ρυνόμενου προσωπικού και του διοικητι -
κού προϋπολογισμού από εναλλακτικές 
πηγές.41 
Τέσσερα από τα πέντε κράτη μέλη ανέφε -
ραν ρητά ότι το μεγαλύτερο μέρος των 
δαπανών τεχνικής βοήθειας διατίθεται 
για την κάλυψη διοικητικών δαπανών. Στη 
Λιθουανία, κατά την περίοδο 2007-2013, το 
τομέας αυτός αντιστοιχούσε στο 51 % των 
συνολικών δαπανών τεχνικής βοήθειας, 
στην Πολωνία και την Ουγγαρία το αντί -
στοιχο ποσοστό υπερέβαινε το 60 %, και 
στην Αυστρία ήταν σχεδόν 95 %. Στην Ιτα -
λία, όπου πολλοί από τους φορείς διαχείρι -
σης της τεχνικής βοήθειας είναι φορείς του 
δημοσίου που λειτουργούν ως εξωτερικοί 
σύμβουλοι, οι διοικητικές δαπάνες (που 
περιλαμβάνουν τις δαπάνες ΤΠ, καθώς και 
τις δαπάνες του τεχνικού προσωπικού και 
του προσωπικού διοικητικής υποστήριξης) 
συχνά περιλαμβάνονταν στην κατηγορία 
«ενίσχυση ικανοτήτων». Τα υψηλά επίπεδα 
διοικητικών δαπανών αποτελούν γενι -
κευμένο φαινόμενο, ακόμη και σε κράτη 
μέλη όπου το συνολικό επίπεδο ανάληψης 
υποχρεώσεων για τεχνική βοήθεια είναι 
συγκριτικά χαμηλό. Το μερίδιο των διοι -
κητικών δαπανών είναι υψηλότερο στην 
Πολωνία (όπου το ποσοστό χρηματοδό -
τησης της τεχνικής βοήθειας ήταν 1,49 %) 
από ό,τι στην Ουγγαρία (3,94 %).16 Άρθρο 66, παράγραφοι 2 
και 3.Γράφημα 3Προβλεπόμενες δαπάνες τεχνικής βοήθειας σε πέντε κράτη μέλη για την περίοδο 
2007-2013 (συγχρηματοδότηση από το ΕΓΤΑΑ)
1 Δεν είναι διαθέσιμα ενοποιημένα στοιχεία σχετικά με την ενημέρωση και τη δημοσιότητα σε επίπεδο κρατών μελών.
Πηγή: ΠΑΑ και στοιχεία που παρασχέθηκαν από τα κράτη μέλη.Εθνικό αγροτικό δίκτυο
Ενη/uni03BCέρωση και δη/uni03BCοσιότητα
Προπαρασκευή, διαχείριση,
παρακολούθηση, αξιολόγηση
και έλεγχο/uni03C2
Αυστρία1Ουγγαρία Ιταλία1Λιθουανία Πολωνία(εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ)250
200
150
100
50
0
20 Παρατηρήσεις
42 
Στο γράφημα 4  συνοψίζονται οι πραγμα -
τικές δαπάνες από το ΕΓΤΑΑ στις πέντε 
χώρες στις οποίες πραγματοποιήθηκε επί -
σκεψη, καθώς και σε άλλα κράτη μέλη, τα 
οποία απάντησαν στο ερωτηματολόγιο17. 
Παρουσιάζονται οι τρεις κύριες ομάδες 
δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται 
και στο γράφημα 3 , αλλά με την κατηγο -
ρία «Προπαρασκευή, διαχείριση, παρα -
κολούθηση, αξιολόγηση και έλεγχος» να 
έχει κατανεμηθεί σε δύο τμήματα. Αυτό 
διευκολύνει την ακριβέστερη κατανόηση των «διοικητικών δαπανών», οι οποίες εδώ 
περιλαμβάνουν αμοιβές προσωπικού και 
σχετικά έξοδα, γενικά έξοδα και έξοδα 
λειτουργίας των γραφείων, αλλά δεν 
περιλαμβάνουν το κόστος αξιολογήσεων, 
επιμόρφωσης και ΤΠ. Παρόμοιες δαπάνες 
μπορούν επίσης να αποτελούν συνιστώσα 
των δαπανών «Ενημέρωσης και δημοσιό -
τητας» και «Εθνικού αγροτικού δικτύου», 
στη δεύτερη περίπτωση σε ποσοστό έως 
και 25 % των σχετικών πιστώσεων18.Γράφημα 4Οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας σε διάφορα κράτη μέλη ανά κατηγορία (2007-2013, 
συγχρηματοδότηση από το ΕΓΤΑΑ)
Σημ.:  Τα αριθμητικά στοιχεία για την Ισπανία, τη Γερμανία και την Ιταλία, χώρες οι οποίες εφαρμόζουν ένα σύστημα περιφερειακών ΠΑΑ, προ -
κύπτουν με αναγωγή των στοιχείων που παρείχαν οι περιφέρειες που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο. Η κάλυψη θεωρήθηκε πάντως επαρκώς 
αντιπροσωπευτική σε όλες τις περιπτώσεις (Ισπανία 95 %, Γερμανία 85 %, Ιταλία 77 %).
0 20 40 60 80 100 120 140 160 180 200Πολωνία
Ιταλία
Ουγγαρία
Ρου/uni03BCανία
Ισπανία
Γερ/uni03BCανία
Αυστρία
Πορτογαλία
Λιθουανία
Σουηδία
Γ αλλία
Ελλάδα
Βουλγαρία
Εσθονία
∆ανία
Τσεχική
∆η/uni03BCοκρατία
Κάτω Χώρε/uni03C2
Ιρλανδία
∆ραστηριότητε/uni03C2 προπαρασκευή/uni03C2, διαχείριση/uni03C2, παρακολούθηση/uni03C2, αξιολόγηση/uni03C2 και ελέγχου: διοικητικέ/uni03C2 δαπάνε/uni03C2 
∆ραστηριότητε/uni03C2 προπαρασκευή/uni03C2, διαχείριση/uni03C2, παρακολούθηση/uni03C2, αξιολόγηση/uni03C2 και ελέγχου: ενίσχυση ικανοτήτων
Ενη/uni03BCέρωση και δη/uni03BCοσιότητα
Εθνικό αγροτικό δίκτυο
Υπόλοιπο προϋπολογισ/uni03BCού για τεχνική βοήθεια που δεν έχει δαπανηθεί(εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ)17 Η Βουλγαρία και η Ρουμανία 
δεν απάντησαν μεν στο 
ερωτηματολόγιο, αλλά τα 
αναγκαία πληροφοριακά 
στοιχεία περιέχονταν στα ΠΑΑ 
τους, καθώς και σε αναλύσεις 
δαπανών που παρασχέθηκαν 
από την Επιτροπή.
18 Άρθρο 41, παράγραφος 2, του 
κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1974/2006.
21 Παρατηρήσεις
43 
Τα αποτελέσματα της έρευνας βάσει ερω -
τηματολογίου επιβεβαιώνουν αυτό που 
διαπιστώθηκε στα πέντε ελεγχθέντα κρά -
τη μέλη, ότι δηλαδή κατά τον καθορισμό 
των κριτηρίων επιλεξιμότητας για χρη -
ματοδότηση με τα κονδύλια της τεχνικής 
βοήθειας, οι αρμόδιες αρχές κατά κανόνα 
ερμήνευσαν τις κανονιστικές διατάξεις με 
πολύ ευέλικτο τρόπο.
44 
Αυτή η ευρεία ερμηνεία της τεχνικής 
βοήθειας δεν περιορίζεται στον τομέα της 
γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης, 
αλλά απαντά και σε άλλους τομείς χρημα -
τοδότησης της ΕΕ. Πρόσφατη έκθεση της 
Επιτροπής19 σχετικά με τη χρησιμοποίηση 
κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων για 
τη χρηματοδότηση δαπανών μισθοδοσίας 
καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «όλα τα 
κράτη μέλη έχουν χρησιμοποιήσει την τε -
χνική βοήθεια για τη συγχρηματοδότηση 
δαπανών προσωπικού. Ειδικότερα, η πλει -
ονότητα των κρατών μελών χρησιμοποιεί 
την τεχνική βοήθεια για τη συγχρηματο -
δότηση κατά κύριο λόγο των δαπανών 
μισθοδοσίας.»20
45 
Κατά την έναρξη της περιόδου, η μι -
σθοδοσία αντιστοιχούσε ήδη σε μεγάλο 
τμήμα των πιστώσεων τεχνικής βοήθειας 
που χρησιμοποιούσαν τα κράτη μέλη 
από το ΕΓΤΑΑ και, σε πολλές περιπτώσεις, 
το μερίδιο αυτό στη συνέχεια αυξήθη -
κε περαιτέρω. Παραδείγματος χάριν, 
στην Πολωνία, οι πιστώσεις για δαπάνες 
διαχείρισης (κυρίως προσωπικού) σημεί -
ωσαν κατακόρυφη άνοδο το 2013 λόγω 
μεταφοράς από τις δράσεις ενημέρωσης 
και αγροτικών δικτύων. Από τα μέσα του 
2009, η Λιθουανία σταδιακά συμπεριέλα -
βε τη μισθοδοσία του προσωπικού που 
ασχολείται εν μέρει μόνον με την εφαρ -
μογή του ΠΑΑ στις πιστώσεις τεχνικής 
βοήθειας, με ρητό στόχο τη μείωση της 
επιβάρυνσης του εθνικού προϋπολογι -
σμού. Ενώ το 2008 η χρηματοδότηση με 
πιστώσεις τεχνικής βοήθειας αφορούσε 
μόνον υπαλλήλους που ασχολούνταν αποκλειστικά με το ΠΑΑ, έως το τέλος του 
2012 το 75% των υπαλλήλων που χρημα -
τοδοτούνταν από τις πιστώσεις της τεχνι -
κής βοήθειας ασχολούνταν και με άλλα 
καθήκοντα, μη σχετιζόμενα με το ΠΑΑ. 
Η τεχνική βοήθεια, όταν χρησιμοποιείται 
για τη χρηματοδότηση της μισθοδοσίας 
του υπάρχοντος προσωπικού, ισοδυναμεί 
με δημοσιονομική στήριξη. Τα προβλή -
ματα που δημιουργεί η πρακτική αυτή 
εξετάζονται κατωτέρω.
Το κόστος ευκαιρίας της 
χρηματοδότησης για τεχνική 
βοήθεια
46 
Δεδομένου του χαλαρού ορισμού της 
τεχνικής βοήθειας και των δαπανών που 
συνδέονται με τη λειτουργία των ταμείων 
της ΚΓΠ (βλέπε πλαίσιο 1 ), δεν προκαλεί 
έκπληξη το γεγονός ότι τα κράτη μέλη, 
όπως και η Επιτροπή, διαθέτουν ολοένα 
συχνότερα κονδύλια που προορίζονται 
για τεχνική βοήθεια για την κάλυψη διοι -
κητικών δαπανών, είτε παρεπόμενων σε 
σχέση με τη χρηματοδότηση της αγροτι -
κής ανάπτυξης, είτε καλυπτόμενων από 
μη επιχειρησιακούς προϋπολογισμούς. Το 
πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι είναι 
εγγενώς δυσχερές, αφενός, να εξακρι -
βωθεί η οικονομική αποδοτικότητα των 
δαπανών αυτού του είδους και, αφετέ -
ρου, να καταδειχθεί ότι η χρησιμοποίηση 
των κονδυλίων που προορίζονται για 
τεχνική βοήθεια συνεισφέρει κατά τρόπο 
επωφελή και αποδοτικό στον αντίκτυπο 
της «ευρύτερης χρηματοδότησης» των 
ενισχύσεων για την αγροτική ανάπτυξη.
47 
Όσο μεγαλύτερο μερίδιο της συνολικής 
χρηματοδότησης από το ΕΓΤΑΑ διαθέτουν 
τα κράτη μέλη σε δραστηριότητες τεχνι -
κής βοήθειας, τόσο λιγότερα είναι τα κον -
δύλια που μπορούν να διατεθούν για τα 
βασικά μέτρα στον τομέα της αγροτικής 
ανάπτυξης, τα οποία έχουν αμεσότερα 
οφέλη για τους γεωργούς και τις αγροτι -
κές κοινότητες. Όταν η χρηματοδότηση 19 Metis GmbH, Co‑financing 
salaries, bonuses, top‑ups from 
Structural Funds during the 
2007 ‑2013 period , Υπηρεσία 
Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης, Λουξεμβούργο 2014.
20 αυτόθι, σ. 67.
22 Παρατηρήσεις
για τεχνική βοήθεια ισοδυναμεί κατ’ ου -
σίαν με δημοσιονομική στήριξη, αυτό 
γίνεται εις βάρος των τελικών δικαιούχων.
48 
Υπό μία έννοια, δεδομένων των διαφο -
ροποιήσεων στα ποσοστά συγχρηματο -
δότησης, ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος 
για τους δικαιούχους που έχουν μεγαλύ -
τερη ανάγκη τα κονδύλια της ΕΕ. Για την 
περίοδο 2007-2013, το ανώτατο όριο της 
συνεισφοράς του ΕΓΤΑΑ ήταν 50 % στην 
Αυστρία και τη Βόρεια Ιταλία, αλλά 75 % 
στις περιφέρειες «σύγκλισης», στις οποίες 
περιλαμβάνονταν η Πολωνία, η Ουγγα -
ρία και η Λιθουανία. Η προοπτική ενός 
λόγου συνεισφοράς 3:1 μπορεί να δίνει 
στα κράτη μέλη ένα πρόσθετο κίνητρο να 
πραγματοποιούν δαπάνες, αλλά μέρος του 
δυνητικού πλεονεκτήματος εξανεμίζεται 
εάν σημαντικό ποσοστό της συγχρηματο -
δότησης διοχετεύεται σε μη επιχειρησια -
κές δραστηριότητες.49 
Η χρησιμοποίηση πόρων της ΕΕ κατά τον 
τρόπο αυτό, αν και σε μικρό σχετικά πο -
σοστό, έχει ως αποτέλεσμα την εκτροπή 
ποσών σημαντικού ύψους από τους κύρι -
ους στόχους της χρηματοδότησης. Η δυ -
νατότητα κάλυψης διοικητικών δαπανών 
με κονδύλια που προορίζονται για τεχνική 
βοήθεια δημιουργεί κατάσταση σύγκρου -
σης συμφερόντων τόσο για την Επιτροπή 
όσο και για τα κράτη μέλη. Ως διαχειρι -
στές της ΚΓΠ, η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με 
την κατανομή των διαθέσιμων κονδυλίων 
στα διάφορα μέτρα, συμπεριλαμβανο -
μένης της τεχνικής βοήθειας, με στόχο 
την επίτευξη της βέλτιστης οικονομικής 
αποδοτικότητας των σχετικών δαπανών. 
Ταυτόχρονα, ως δικαιούχοι τεχνικής 
βοήθειας που χορηγείται για την κάλυψη 
διοικητικών δαπανών, έχουν κίνητρο να 
μεγιστοποιούν τις πληρωμές για την κάλυ -
ψη των αναγκαίων δαπανών διαχείρισης 
προγράμματος (βλέπε πλαίσιο 1 ).
Τεχνική βοήθεια και δαπάνες διαχείρισης προγράμματος
Η εκτέλεση τόσο του ΕΓΤΕ όσο και του ΕΓΤΑΑ συνεπάγεται μια ορισμένη διοικητική επιβάρυνση. Σε επίπεδο ΕΕ, 
πέραν της σύστασης και της διαχείρισης των ταμείων, η Επιτροπή έπρεπε να συστήσει το ΕΔΑΑ, το οποίο συνδέεται 
ρητά με τις δαπάνες τεχνικής βοήθειας.
Στα κράτη μέλη, οι εθνικές ή/και οι περιφερειακές αρχές ήταν επιφορτισμένες με την εφαρμογή πληθώρας μέτρων, 
τα οποία μπορεί να καταστήσουν αναγκαίες νέες διοικητικές ρυθμίσεις. Σύμφωνα με τη βασική νομοθεσία που διέ -
πει την ΚΓΠ, οι εν λόγω αρχές οφείλουν να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να προστατεύουν τα οικονο -
μικά συμφέροντα της Ένωσης. Για τον σκοπό αυτό, ο κανονισμός για το ΕΓΤΑΑ προβλέπει υποχρεωτικά μέτρα στις 
ενότητες για τη διαχείριση και τον έλεγχο, την ενημέρωση και τη δημοσιότητα, καθώς και για την παρακολούθηση 
και αξιολόγηση. Σε συνδυασμό με την απαίτηση για στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης, ομάδες τοπικής δράσης και 
δίκτυα αγροτικής ανάπτυξης, τα μέτρα αυτά δημιούργησαν σημαντικές δαπάνες για τα κράτη μέλη σε σχέση με τη 
χορήγηση των ενισχύσεων, όπως καταδεικνύεται κατωτέρω.
Η ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, στην έκθεση δραστηριοτήτων της για το 2013, συνόψισε τα στοιχεία που 
διαβίβασαν τα κράτη μέλη σχετικά με τις συνολικές δαπάνες τους για ελέγχους και εξακριβώσεις των πιστοποιημέ -
νων πληρωμών στο πλαίσιο των πυλώνων Ι και ΙΙ21. Στο πλαίσιο του πυλώνα Ι, οι δαπάνες των ελεγκτικών οργάνων 
(συμπεριλαμβανομένων των δαπανών μισθοδοσίας, επιμόρφωσης, συντήρησης και κτιρίων) αντιστοιχούσαν στο 
5,13 % περίπου των συνολικών δαπανών για μέτρα του ΕΓΤΕ. Στο πλαίσιο του πυλώνα Ι δεν προβλέπεται σχεδόν κα -
θόλου τεχνική βοήθεια, με αποτέλεσμα το ποσό αυτό να μη μπορεί να συγχρηματοδοτηθεί από την ΕΕ. Στο πλαίσιο 
του πυλώνα ΙΙ, το αντίστοιχο ποσοστό, βάσει των εκθέσεων των κρατών μελών, υπολογίστηκε σε 8,13 %. Υπό τις 
συνθήκες αυτές, το κίνητρο για την ανάκτηση του μέγιστου δυνατού ποσού από τα κονδύλια που προορίζονται για 
τεχνική βοήθεια είναι μεγάλο, και έχει ως αποτέλεσμα ορισμένα κράτη μέλη να έχουν ορίσει τους προϋπολογισμούς 
τους στο ανώτατο όριο του 4 % ή σχεδόν στο ανώτατο όριο.
21 http://ec.europa.eu/atwork/synthesis/aar/doc/agri_aar_2013.pdfΠλαίσιο 1
23 Παρατηρήσεις
50 
Αυξάνοντας την αυτονομία των κρατών 
μελών, οι ισχύουσες ρυθμίσεις για την τε -
χνική βοήθεια έχουν ενισχύσει κατ’ αυτό 
τον τρόπο την εξάρτησή τους από τη 
χρηματοδότηση της ΕΕ, που χρησιμοποι -
είται ολοένα συχνότερα σε τομείς χωρίς 
σαφή αντίκτυπο στην ενίσχυση και την 
ανάπτυξη ικανοτήτων. Κατά τη διάρκεια 
του ελέγχου, οι πολωνικές και οι λιθου -
ανικές αρχές εξέφρασαν, αφενός, τη 
δυσαρέσκειά τους για την ασάφεια των 
κανόνων και, αφετέρου, το ενδιαφέρον 
τους να λάβουν περαιτέρω κατευθυντή -
ριες οδηγίες από την Επιτροπή σχετικά 
με αποδοτικότερους και αποτελεσματι -
κότερους τρόπους χρησιμοποίησης της 
τεχνικής βοήθειας.
51 
Φαίνεται ότι κατά την περίοδο 2014-2020 
θα συνεχιστεί η πρακτική της διάθεσης 
σημαντικού τμήματος των κονδυλίων 
που προορίζονται για τεχνική βοήθεια 
για την κάλυψη διοικητικών δαπανών. 
Τέσσερα από τα πέντε κράτη μέλη στα 
οποία πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις 
εξήγησαν ότι εξακολουθούν να αντιμε -
τωπίζουν την τεχνική βοήθεια κατ’ ουσί -
αν ως εργαλείο για τη χρηματοδότηση 
της βασικής δομής υλοποίησης των ΠΑΑ 
τους22. Επιπλέον, η τεχνική βοήθεια αντι -
στοιχεί πλέον σε μεγαλύτερο ποσοστό 
των συνολικών δαπανών. Όπως προκύ -
πτει από το παράρτημα , μολονότι ο συ -
νολικός προϋπολογισμός της αγροτικής 
ανάπτυξης κατά τη νέα περίοδο, για το 
σύνολο των κρατών μελών, είναι χαμη -
λότερος, το συνολικό ποσό που προορί -
ζεται για τεχνική βοήθεια (1,9 δισεκατομ -
μύρια ευρώ) είναι κατά 24 % υψηλότερο.Είναι επιλέξιμες οι 
δαπάνες;
Ορισμένες περιπτώσεις μη 
επιλεξιμότητας από τυπική 
άποψη σε επίπεδο Επιτροπής
52 
Στην Επιτροπή, το Συνέδριο εξέτασε 
20 έργα της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής 
Ανάπτυξης της ελεγχθείσας περιόδου σε 
όλους τους τομείς της τεχνικής βοήθειας. 
Τέσσερα έργα διαπιστώθηκε ότι περι -
είχαν παρατυπίες, οι οποίες σε όλες τις 
περιπτώσεις οφείλονταν σε εσφαλμένη 
χρήση του μη επιχειρησιακού προϋπολο -
γισμού του ΕΓΤΕ. Τρεις από τις τέσσερις 
(51 500 ευρώ για την προμήθεια 40 φο -
ρητών υπολογιστών, 10 000 ευρώ για την 
προμήθεια αδειών χρήσης λογισμικού 
και 13 800 ευρώ για σύμβαση συντήρη -
σης τείχους προστασίας) είχαν καταλο -
γιστεί αποκλειστικά στο ΕΓΤΕ, μολονότι 
αφορούσαν και τον πυλώνα ΙΙ. Δεδομέ -
νου ότι οι μη επιχειρησιακές δαπάνες 
πρέπει να αφορούν συγκεκριμένο πρό -
βλημα προκειμένου να είναι επιλέξιμες 
για χρηματοδότηση από τα κονδύλια της 
τεχνικής βοήθειας, οι δαπάνες αυτές θα 
έπρεπε να είχαν κατανεμηθεί κατ’ ανα -
λογία μεταξύ των προϋπολογισμών του 
ΕΓΤΕ και του ΕΓΤΑΑ. Η τέταρτη παρατυ -
πία αφορούσε επιχορήγηση για τεχνική 
βοήθεια, ύψους 278 000 ευρώ, που κα -
ταβλήθηκε στον ΟΟΣΑ και η οποία είχε 
περιληφθεί και στον προϋπολογισμό του 
ΕΓΤΕ, μολονότι προηγούμενες πληρωμές 
που πραγματοποιήθηκαν βάσει της ίδιας 
συμφωνίας επιχορήγησης είχαν - ορθώς - 
χρηματοδοτηθεί από το γενικό κεφάλαιο 
συντονισμού της ΚΓΠ.
53 
Καμία από τις διαδικασίες προμηθειών 
σε σχέση με τα 20 επιλεγέντα έργα δεν 
εμφάνιζε σημαντικά προβλήματα συμ -
μόρφωσης. Είχαν επιλεγεί οι σωστές δια -
δικασίες, είχαν τηρηθεί οι προϋποθέσεις 
δημοσιότητας και οι διαδικασίες είχαν 
εφαρμοστεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις 
της νομοθεσίας.22 Εξαίρεση αποτελεί 
η Ουγγαρία, η οποία 
αποφάσισε να περιορίσει κατά 
την περίοδο 2014-2020 τα 
κονδύλια τεχνικής βοήθειας 
που διαθέτει για τη λειτουργία 
του εθνικού αγροτικού 
δικτύου και σε συναφείς 
δραστηριότητες κατά 2,4 % 
συνολικά. Όλες οι λοιπές 
ανάγκες χρηματοδότησης του 
τομέα της αγροτικής 
ανάπτυξης πρέπει να 
καλυφθούν από τον εθνικό 
προϋπολογισμό.
24 Παρατηρήσεις
Συχνότερα τα προβλήματα 
στα κράτη μέλη
54 
Με τον έλεγχο αποκαλύφθηκαν πολυά -
ριθμες περιπτώσεις παράτυπης χρημα -
τοδότησης από τα κονδύλια της τεχνικής 
βοήθειας στο πλαίσιο του πυλώνα ΙΙ 
στα πέντε ελεγχθέντα κράτη μέλη. Επί 
συνόλου 91 έργων τεχνικής βοήθειας 
που εξετάστηκαν, σε 35 διαπιστώθηκαν 
μη επιλέξιμες ή εν μέρει μη επιλέξιμες 
δαπάνες. Τα κύρια προβλήματα σχετί -
ζονται είτε με τη χρησιμοποίηση της 
χρηματοδότησης για δραστηριότητες 
που εμπίπτουν και στους δύο πυλώνες 
(και, επομένως, δεν είναι επιλέξιμες 
στο σύνολό τους) είτε με ζητήματα που 
άπτονται της σύναψης συμβάσεων και 
των προμηθειών. Ορισμένα έργα εμφάνι -
ζαν και τα δύο είδη παρατυπιών.
Ορισμένες δραστηριότητες των 
κρατών μελών δεν εμπίπτουν 
αποκλειστικά στον πυλώνα ΙΙ
55 
Όπως επισημάνθηκε ήδη, το άρθρο 13 
του κανονισμού για τη χρηματοδότηση 
της ΚΓΠ απαγόρευσε ρητά τη χρηματο -
δότηση διοικητικών δαπανών και δαπα -
νών προσωπικού σε σχέση με το ΕΓΤΕ 
(πυλώνας Ι). Ωστόσο, στα κράτη μέλη 
διαπιστώθηκε ότι 25 από τα ελεγχθέντα 
έργα περιείχαν πληρωμές για τεχνική βο -
ήθεια πραγματοποιηθείσες στο πλαίσιο 
του πυλώνα ΙΙ, σε σχέση με διοικητικές 
δαπάνες που αφορούσαν δραστηριό -
τητες του πυλώνα Ι ή με δραστηριότη -
τες άσχετες με το ΕΓΤΑΑ. Ο κίνδυνος 
εμφάνισης του προβλήματος αυτού είναι 
ιδιαιτέρως υψηλός στις περιπτώσεις 
προμηθειών ή έργων που εμπίπτουν και 
στους δύο πυλώνες. Στις περιπτώσεις 
αυτές, τμήμα των δαπανών φυσικά δεν 
είναι επιλέξιμο και δεν θα έπρεπε να 
συγχρηματοδοτείται.56 
Από τα παραδείγματα που παρατίθενται 
στο πλαίσιο 2  προκύπτει ότι υπάρχει 
κίνδυνος παράτυπων δαπανών λόγω 
ελλείψεων στην τήρηση αρχείων και της 
χρήσης συντελεστών ή άλλων διοικη -
τικών διαδικασιών συνδεόμενων με μια 
εξαιρετικά σύνθετη και μάλλον αυθαίρε -
τη διάκριση μεταξύ δαπανών σε δύο πα -
ρεμφερείς τομείς δραστηριότητας. Όταν 
όλες οι άλλες παράμετροι είναι ίδιες, δεν 
είναι σαφές γιατί οι διοικητικές δαπάνες 
και οι δαπάνες προσωπικού δεν καλύ -
πτονται στο πλαίσιο του πυλώνα Ι, ενώ 
καλύπτονται στο πλαίσιο του πυλώνα ΙΙ.
25 Παρατηρήσεις
Κίνδυνος μη επιλεξιμότητας σε περίπτωση επιμερισμού των δαπανών με τον 
πυλώνα Ι
Τα περισσότερα παραδείγματα επιμερισμού των δαπανών αφορούσαν αμοιβές υπαλλήλων υπεύθυνων τόσο για 
δραστηριότητες σχετικές με τα ΠΑΑ όσο και για άλλες δραστηριότητες, ιδίως στις περιπτώσεις που δεν υπήρχαν 
επαρκή αποδεικτικά στοιχεία τα οποία να δικαιολογούν το ποσοστό της αμοιβής που καταλογίστηκε στον πυλώνα 
ΙΙ. Στη Λιθουανία, δεν κατέστη δυνατό να καταδειχθεί η ακρίβεια των συντελεστών που χρησιμοποιήθηκαν για την 
κατανομή δαπανών σε εργασίες σχετικές με τα ΠΑΑ, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η εξακρίβωση της επιλε -
ξιμότητας των δηλώσεων δαπανών. Στην Ουγγαρία, οι δαπάνες προσωπικού θα έπρεπε να είναι επιλέξιμες μόνον 
σε σχέση με υπαλλήλους που ασχολούνται αποκλειστικά με δραστηριότητες που συνδέονται συγκεκριμένα με το 
ΠΑΑ για την περίοδο 2007-2013. Ωστόσο, ορισμένοι υπάλληλοι υπεύθυνοι για την τεχνική βοήθεια υπάγονται σε 
υπηρεσίες των οποίων τα τακτικά καθήκοντα δεν περιορίζονται στο ΠΑΑ (γραμματείες υπουργείων, οικονομικές και 
νομικές μονάδες), αλλά χωρίς πραγματικές διαβεβαιώσεις ότι ασχολούνται αποκλειστικά με δραστηριότητες των 
ΠΑΑ. Παρόμοιες περιπτώσεις διαπιστώθηκαν στην Πολωνία και την Αυστρία.
Άλλος τομέας επιμερισμού δαπανών μεταξύ των δύο πυλώνων είναι η προμήθεια ή η συντήρηση εξοπλισμού 
ή λογισμικού ΤΠ. Στην Πολωνία, ο συντελεστής που χρησιμοποιήθηκε για την κατανομή των δαπανών συντήρησης 
ΤΠ στις δραστηριότητες αγροτικής ανάπτυξης στο επίπεδο του οργανισμού πληρωμών δεν είχε επικαιροποιηθεί 
επί τουλάχιστον τέσσερα έτη. Στην Ιταλία, δεν ήταν σαφές εάν ο εξοπλισμός βιντεοδιάσκεψης που προμηθεύθηκε 
το Υπουργείο Γεωργίας και ο οποίος χρεώθηκε εξ ολοκλήρου στο ΕΓΤΑΑ προοριζόταν για χρήση αποκλειστικά στο 
πλαίσιο του πυλώνα ΙΙ.
Ο τελευταίος τομέας επιμερισμού των δαπανών είναι οι έλεγχοι πολλαπλής συμμόρφωσης23, στο πλαίσιο των οποί -
ων είναι δυνατόν, εάν δεν γίνεται σαφής διάκριση ανά είδος στήριξης, δράσεις του ΕΓΤΕ να χρηματοδοτούνται με 
κονδύλια που προορίζονται αποκλειστικά για το ΕΓΤΑΑ. Στην Αυστρία, δεν ενημερωνόταν σε ετήσια βάση ο συντε -
λεστής που χρησιμοποιείται για την κατανομή των δαπανών επιθεώρησης σε σχέση με την πολλαπλή συμμόρφωση 
στις δηλώσεις του ΚΕΕ (μη επιλέξιμες) σε σύγκριση με τις γεωργοπεριβαλλοντικές δηλώσεις στο πλαίσιο της αγρο -
τικής ανάπτυξης (επιλέξιμες). Το 2011, αυτό είχε ως αποτέλεσμα αρχικά την καταβολή πλεονάζοντος ποσού ύψους 
15 600 ευρώ από το ΕΓΤΑΑ.
23 «Πολλαπλή συμμόρφωση» είναι η απαίτηση συμμόρφωσης των γεωργών που εισπράττουν άμεσες ενισχύσεις στο πλαίσιο του πυλώνα Ι με 
βασικά πρότυπα όσον αφορά το περιβάλλον, την ασφάλεια των τροφίμων, την υγεία των ζώων και των φυτών, καθώς και την ευημερία των 
ζώων. Εφαρμόζεται επίσης στην πλειονότητα των περιβαλλοντικών ενισχύσεων του πυλώνα ΙΙ.Πλαίσιο 2
26 Παρατηρήσεις
Παρατυπίες στον τομέα των 
προμηθειών
57 
Με τον έλεγχο αποκαλύφθηκε πληθώρα 
προβλημάτων σε σχέση με τις πρακτικές 
σύναψης συμβάσεων και προμηθειών 
στα κράτη μέλη (τα οποία επηρέαζαν 
17 από τις 51 ελεγχθείσες διαδικασίες 
προμηθειών, κυρίως στον τομέα των 
δραστηριοτήτων ενημέρωσης και δημο -
σιότητας). Τα ζητήματα που προέκυψαν 
περιλάμβαναν τη χρήση άμεσης δια -
πραγμάτευσης αντί της ανταγωνιστικής 
διαδικασίας διαγωνισμού για την ανά -
θεση συμβάσεων, κατά παράβαση των 
διατάξεων της οδηγίας για τη σύναψη 
συμβάσεων24 και, σε ορισμένες περιπτώ -
σεις, των συναφών εθνικών κανόνων, 
σχετικά με τη διαφάνεια, την ίση μετα -
χείριση και την απαγόρευση των διακρί -
σεων. Η χρήση εσφαλμένης διαδικασίας 
δεν παραβιάζει απλώς τη νομοθεσία της 
ΕΕ ή/και την εθνική νομοθεσία, αλλά επιπλέον υπονομεύει τους κανόνες της 
ανοικτής αγοράς, δημιουργεί διακρίσεις 
εις βάρος άλλων δυνητικών αναδόχων 
και μπορεί να οδηγήσει σε υπέρογκες 
δαπάνες.24 Οδηγία 2004/18/ΕΚ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, 
της 31ης Μαρτίου 2004, περί 
συντονισμού των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων έργων, 
προμηθειών και υπηρεσιών 
(ΕΕ L 134 της 30.4.2004, σ. 114).
Παραδείγματα παρατυπιών στον τομέα των προμηθειών
Χρήση εσφαλμένης διαδικασίας
Στην Ιταλία, η προμήθεια δύο πακέτων υπηρεσιών πρακτορείων ταξιδίων (αξίας 170 000 και 130 000 ευρώ αντί -
στοιχα) έγινε με απευθείας διαπραγμάτευση, κατά παράβαση των εθνικών κανόνων, βάσει των οποίων η ανάθεση 
συμβάσεων αξίας άνω των 40 000 ευρώ πρέπει να γίνεται βάσει ανταγωνιστικών διαδικασιών.
Στην Πολωνία, χρησιμοποιήθηκε η απευθείας διαπραγμάτευση, χωρίς αιτιολόγηση, για τη σύναψη συμβάσεων με 
υπηρεσία που υπάγεται σε υπουργείο (υπηρεσίες φιλοξενίας, εστίασης, οργάνωσης συνεδρίων και επιμόρφωσης) 
και ανάδοχο που είχε χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν (υπηρεσίες ΤΠ προς κρατική υπηρεσία).
Υπερτιμολόγηση συμβάσεων
Στην Ουγγαρία, η ανάθεση μιας πολύπλοκης σύμβασης πλαισίου με διοργανωτή εκδηλώσεων έγινε το 2008 βάσει τι -
μών μονάδας οι οποίες, ακόμη και έξι έτη αργότερα, θα ήταν εξαιρετικά υψηλές. Εν συνεχεία, η υπερτιμολογηθείσα 
σύμβαση καταγγέλθηκε δύο έτη πριν από τη λήξη της.
Η συγγραφή υποχρεώσεων εμπόδιο για τη διαφάνεια και την ίση μεταχείριση
Στην Ιταλία, με τον έλεγχο αποκαλύφθηκε πληθώρα περιπτώσεων δημόσιων προσκλήσεων υποβολής προσφορών 
οι οποίες περιείχαν περιορισμένες ή ανακριβείς πληροφορίες σχετικά με τα τεχνικά κριτήρια που θα λαμβάνονταν 
υπόψη κατά την ανάθεση της σύμβασης, γεγονός που δυσχέραινε την ορθή διατύπωση των προσφορών από ικα -
νούς αλλά άπειρους προσφέροντες καθώς και την αξιολόγηση των σχετικών πλεονεκτημάτων των προσφορών και 
την αιτιολόγηση της τελικής απόφασης ανάθεσης.Πλαίσιο 3
27 Παρατηρήσεις
25 Το άρθρο 62 του εκτελεστικού 
κανονισμού (ΕΕ) 
αριθ. 809/2014 της Επιτροπής, 
της 17ης Ιουλίου 2014, για τη 
θέσπιση κανόνων εφαρμογής 
του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 
1306/2013 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου όσον αφορά το 
ολοκληρωμένο σύστημα 
διαχείρισης και ελέγχου, τα 
μέτρα αγροτικής ανάπτυξης 
και την πολλαπλή 
συμμόρφωση (ΕΕ L 227 της 
31.7.2014, σ. 69) θέτει ρητά ως 
προϋπόθεση για την 
καταβολή της τεχνικής 
βοήθειας τη διενέργεια 
διοικητικών και επιτόπιων 
ελέγχων και την υποβολή 
στοιχείων. Δίνεται επίσης 
έμφαση στην ανεξαρτησία, 
καθώς προβλέπεται ότι οι 
ελεγκτικοί φορείς πρέπει να 
είναι «λειτουργικά 
ανεξάρτητοι» από τους φορείς 
που εγκρίνουν την καταβολή 
της τεχνικής βοήθειας. 
26 «Συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, 
εφικτοί, συναφείς και χρονικά 
προσδιορισμένοι».
27 Οι αρχές και οι κανόνες που 
αναφέρονται στο σημείο αυτό 
καλύπτονται από το άρθρο 27 
του δημοσιονομικού 
κανονισμού του 2002.
28 Βλέπε άρθρο 53β του 
δημοσιονομικού κανονισμού 
του 2002.Πλημμελής εφαρμογή των 
συστημάτων ελέγχου
58 
Ανεξαρτήτως των σχολίων που διατυπώ -
νονται στο σημείο 56 ανωτέρω, διαπι -
στώθηκε ότι τα συστήματα ελέγχου που 
εφαρμόζουν τα κράτη μέλη προκειμένου 
να εξακριβώνεται εάν οι δαπάνες κατα -
λογίστηκαν ορθά σε δραστηριότητες του 
πυλώνα ΙΙ δεν λειτουργούσαν ορθά. Σε 
πολλές περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη 
μέλη είχαν ορίσει συντελεστές ή άλλες 
μεθόδους υπολογισμού για τον καταμε -
ρισμό των δαπανών μεταξύ του ΕΓΤΕ και 
του ΕΓΤΑΑ, οι εν λόγω μαθηματικοί τύποι 
δεν εφαρμόζονταν συστηματικά ή δεν 
επικαιροποιούνταν τακτικά, πρόβλημα 
το οποίο, ωστόσο, δεν είχε εντοπιστεί 
στο πλαίσιο των ελέγχων, προκειμένου 
να διορθωθεί. Από την άποψη αυτή, 
είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι, μετά 
τη διενέργεια του ελέγχου, η Επιτροπή 
ενίσχυσε τους κανόνες που διέπουν τους 
ελέγχους των κρατών μελών σχετικά με 
τις δαπάνες για τεχνική βοήθεια25.
59 
Ομοίως, η συντριπτική πλειονότητα των 
έργων στα οποία διαπιστώσαμε παρα -
τυπίες όσον αφορά τις προμήθειες είχε 
ήδη υποβληθεί σε διοικητικούς ελέγχους 
από τις αρμόδιες εθνικές αρχές. Στον 
βαθμό που με τους εν λόγω ελέγχους 
δεν είχαν διαπιστωθεί οι αδυναμίες τις 
οποίες εντόπισε το ΕΕΣ, αποκαλύφθηκε 
ότι αυτοί δεν ήταν αποτελεσματικοί. 
Και σε αυτή την περίπτωση, η Επιτροπή, 
ανταποκρινόμενη στην ανάγκη λήψης 
μέτρων για τη βελτίωση της αποδοτι -
κότητας των συστημάτων διαχείρισης 
και ελέγχου των κρατών μελών για την 
τεχνική βοήθεια, έχει ήδη ενημερώσει 
ότι καταρτίζει κατευθυντήριες οδηγίες 
σχετικά με τις δημόσιες προμήθειες για 
την περίοδο 2014-2020.Είναι κατάλληλο το 
πλαίσιο επιδόσεων για 
την τεχνική βοήθεια;
60 
Στο προοίμιο του δημοσιονομικού 
κανονισμού αναφέρονται οι αρχές της 
οικονομίας, της αποδοτικότητας και της 
αποτελεσματικότητας ως βασικές αρχές 
της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρι -
σης σε όλους τους τομείς δαπανών από 
τον προϋπολογισμό. Για να διασφαλιστεί 
η τήρηση αυτών των αρχών, πρέπει να 
τεθούν στόχοι SMART26 για κάθε τομέα 
δραστηριότητας, η υλοποίηση των οποί -
ων να παρακολουθείται μέσω δεικτών 
επιδόσεων και ετήσιων «δηλώσεων 
δραστηριοτήτων». Τέλος, τα θεσμικά 
όργανα (στη συγκεκριμένη περίπτωση 
η Επιτροπή) οφείλουν να προβαίνουν 
σε αξιολογήσεις εκ των προτέρων και εκ 
των υστέρων.27
61 
Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρι -
σης, τα ανωτέρω αναφερόμενα καθήκο -
ντα εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των 
κρατών μελών, τα οποία οφείλουν να 
διασφαλίζουν ότι τα κονδύλια χρησιμο -
ποιούνται σύμφωνα με τους εφαρμοστέ -
ους κανόνες και τις ισχύουσες αρχές.28
62 
Επομένως, η χρησιμοποίηση των κονδυ -
λίων της ΚΓΠ συνολικά ρυθμίζεται από 
απαιτήσεις που σχετίζονται με εγγυήσεις 
όσον αφορά τη σκοπιμότητα των δαπα -
νών. Με τον έλεγχο αποκαλύφθηκε ότι 
οι αρχές υλοποίησης συχνά αποκλείουν 
την τεχνική βοήθεια από την εμβέλεια 
των κανόνων αυτών. Ωστόσο, όπως 
διευκρινίζεται στο πλαίσιο 4 , οι υποχρε -
ώσεις που απορρέουν από τον δημοσι -
ονομικό κανονισμό αφορούν εξίσου την 
τεχνική βοήθεια, ως δραστηριότητα του 
τομέα πολιτικής «Γεωργία και αγροτική 
ανάπτυξη».
28 Παρατηρήσεις
63 
Η τεχνική βοήθεια, μολονότι αντιστοιχεί 
σε μικρό τμήμα των συνολικών δαπανών, 
αντιπροσωπεύει σημαντικό χρηματικό 
ποσό στο σύνολο της περιόδου προ -
γραμματισμού και πρέπει να λαμβάνεται 
δεόντως υπόψη. Παρά τις διαβεβαι -
ώσεις της Επιτροπής και των κρατών 
μελών περί του αναγκαίου χαρακτήρα 
και της αναλογικότητας των δαπανών 
για τεχνική βοήθεια για την κάλυψη μη 
επιχειρησιακών δαπανών, καθώς και περί 
της πολύτιμης συνεισφοράς τους στην 
επιτυχία του προγράμματος, δεν υφίστα -
ται επί της ουσίας ένα πλαίσιο επιδόσεων 
το οποίο να αποδεικνύει την αλήθεια των 
ισχυρισμών αυτών. Ο τομέας χαρακτη -
ρίζεται από ανεπαρκή πολυετή προ -
γραμματισμό, ελλιπή αξιολόγηση των 
αναγκών, ασαφείς στόχους (οι οποίοι, 
επομένως, δεν είναι SMART) και από 
έλλειψη προσανατολισμένης στις επιδό -
σεις παρακολούθησης και αξιολόγησης 
των προγραμμάτων τεχνικής βοήθειας. 
Αντιθέτως, δίδεται μεγαλύτερη βαρύτη -
τα στις οικονομικές πτυχές.Τεχνική βοήθεια: δραστηριότητα ή απλό εργαλείο;
Με τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι κατά κανόνα οι αρμόδιες αρχές θεωρούν πως η τεχνική βοήθεια, ως πηγή διοικη -
τικής υποστήριξης για βασικές χρηματοδοτικές ενέργειες, πρέπει να εξαιρείται από τις κανονιστικές απαιτήσεις για 
τις επιδόσεις. Για την Αυστρία, η τεχνική βοήθεια συνιστά απλώς ένα εργαλείο για την υλοποίηση του ΠΑΑ, και το 
μοναδικό κριτήριο της αποτελεσματικότητάς της είναι η επιτυχία του προγράμματος. Επομένως, η τεχνική βοή -
θεια δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο προγραμματισμού, ούτε να συνοδεύεται από στόχους ή δείκτες, οι οποίοι 
αρμόζουν μάλλον στα βασικά μέτρα29, στην υλοποίηση των οποίων συμβάλλει. Για την Επιτροπή, η παρουσίαση της 
τεχνικής βοήθειας ως διακριτής, ολοκληρωμένης δραστηριότητας θα δυσχέραινε την αξιολόγηση των εισροών σε 
κάθε τομέα δραστηριότητας της αγροτικής ανάπτυξης.
Το σκεπτικό αυτό, βάσει του οποίου η χρηματοδότηση για τεχνική βοήθεια αντιμετωπίζεται κατά τρόπο παθητικό 
και όχι ως τμήμα του επιχειρησιακού πλαισίου επιδόσεων, έρχεται σε αντίθεση με τους κανονισμούς. Στο άρθρο 
66 του κανονισμού για το ΕΓΤΑΑ, η τεχνική βοήθεια χαρακτηρίζεται τόσο «δραστηριότητα» όσο και «μέτρο», και 
στο άρθρο 2, στοιχείο δ), το «μέτρο» ορίζεται ως «δέσμη πράξεων που συμβάλλουν στην υλοποίηση ενός άξονα». 
Επιπλέον, δεδομένου του όγκου των κεφαλαίων που διατίθενται για τεχνική βοήθεια, ιδίως στα κράτη μέλη (άνω 
του 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ), είναι αναγκαίο να διασφαλίζεται, αφενός, ότι τυγχάνει ορθής διαχείρισης και, 
αφετέρου, ότι συνεισφέρει στην υλοποίηση του προγράμματος. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται ορθός 
σχεδιασμός, παρακολούθηση και αξιολόγηση του ειδικού αντικτύπου της.
29 Όπως περιγράφονται στον τίτλο IV, κεφάλαιο Ι, του κανονισμού για το ΕΓΤΑΑ. Η τεχνική βοήθεια ρυθμίζεται στον τίτλο IV, κεφάλαιο ΙΙ.Πλαίσιο 4
29 Παρατηρήσεις
Ελλιπής σχεδιασμός και αξιο -
λόγηση αναγκών
64 
Προκειμένου να εξασφαλιστεί η σωστή 
ανάπτυξη των γενικών στόχων και ο ορ -
θός καθορισμός των ειδικών στόχων, 
είναι σημαντικό να διενεργηθεί αρχική 
εκτίμηση των αναγκών και ο σχεδια -
σμός να γίνει σε μεσοπρόθεσμο και 
μακροπρόθεσμο επίπεδο. Εξάλλου, αυτό 
αποτελεί τμήμα της διαδικασίας εκ των 
προτέρων αξιολόγησης που προβλέπει 
ο κανονισμός για το ΕΓΤΑΑ30.
65 
Στο επίπεδο της Επιτροπής, μία συνέπεια 
της αντιμετώπισης των δαπανών για 
τεχνική βοήθεια ως διοικητικής υπο -
στήριξης είναι ότι γενικώς θεωρούνται 
ετήσιες δαπάνες. Σε κανέναν σχεδόν από 
τους τομείς δραστηριότητας (εξαιρουμέ -
νων των μελετών και αξιολογήσεων και 
του ΕΔΑΑ) δεν υπήρξε αρχική εκτίμη -
ση αναγκών για τη νέα περίοδο ούτε 
πολυετής προγραμματισμός της χρησι -
μοποίησης των κονδυλίων. Αυτό είχε ως 
αποτέλεσμα, σε ορισμένες περιπτώσεις, 
η εγγραφή των σχετικών πιστώσεων 
στον προϋπολογισμό να ανανεώνεται 
ετησίως, χωρίς να επιβεβαιώνεται εάν 
εξακολουθεί να συντρέχει η (βραχυπρό -
θεσμη) ανάγκη που είχε διαπιστωθεί πριν 
από έναν αριθμό ετών. Επιπλέον, χωρίς 
τη διενέργεια επαρκούς εκτίμησης των 
αναγκών, η υλοποίηση μπορεί να είναι 
αποσπασματική και χωρίς συγκεκριμένο 
στόχο.
66 
Σύμφωνα με τον κανονισμό για το ΕΓΤΑΑ, 
τα κράτη μέλη οφείλουν να διενεργούν 
εκ των προτέρων αξιολόγηση των ΠΑΑ 
τους, η οποία «προσδιορίζει και εκτιμά 
τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες 
ανάγκες, τους προς επίτευξη στόχους, τα 
προσδοκώμενα αποτελέσματα, τους πο -
σοτικούς στόχους, ιδίως όσον αφορά την 
επίπτωση σε σχέση με την κατάσταση 
εκκίνησης, την κοινοτική προστιθέμενη αξία, την έκταση στην οποία έχουν 
ληφθεί υπόψη οι κοινοτικές προτεραιό -
τητες, τα διδάγματα που αντλούνται από 
τον προηγούμενο προγραμματισμό και 
την ποιότητα των διαδικασιών εφαρμο -
γής, παρακολούθησης, αξιολόγησης και 
δημοσιονομικής διαχείρισης.»31
67 
Τα πέντε κράτη μέλη, όπως και η Επι -
τροπή, εν γένει δεν συμπεριέλαβαν την 
τεχνική βοήθεια στην πολυετή εκτίμηση 
των αναγκών τους στον τομέα της αγρο -
τικής ανάπτυξης. Κύρια συνέπεια της 
πολιτικής αυτής ήταν ασταθείς προϋπο -
λογισμοί τεχνικής βοήθειας, επιρρεπείς 
σε μεταβολές βάσει διοικητικών απο -
φάσεων. Ακόμη και στην Πολωνία, όπου 
διενεργήθηκε εκτίμηση των αναγκών 
σε τεχνική βοήθεια για μία συνιστώσα 
του ΠΑΑ της, ο αρχικός προϋπολογισμός 
είχε υποεκτιμηθεί σε μεγάλο βαθμό. 
Η Επιτροπή, εφαρμόζοντας την παθητική 
προσέγγιση ως προς τις δαπάνες των 
κρατών μελών στο πλαίσιο του τομέα 
αυτού, έκανε δεκτές χωρίς επιφυλά -
ξεις τις αναγκαίες τροποποιήσεις του 
προγράμματος.30 Άρθρο 85.
31 Άρθρο 85.
30 Παρατηρήσεις
Στόχοι κάθε άλλο παρά 
SMART
68 
Σκοπός των στόχων που χαρακτηρίζο -
νται SMART είναι η στόχευση της χρημα -
τοδότησης με μεγαλύτερη ακρίβεια και, 
συνεπώς, η αποδοτικότερη επίτευξη συ -
γκεκριμένων αποτελεσμάτων. Οι SMART 
στόχοι παρέχουν επίσης ένα σαφέστερο 
πλαίσιο για την παρακολούθηση και την 
αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
69 
Η Επιτροπή, λόγω του ανεπαρκούς 
προγραμματισμού της και της ελλιπούς 
εκτίμησης των αναγκών, κατά κανόνα 
δεν κατόρθωσε να αναπτύξει SMART 
στόχους για τη χρηματοδότηση της 
τεχνικής βοήθειας. Η τεχνική βοήθεια 
δεν εμφανίζεται στα αναλυτικά ετήσια 
σχέδια διαχείρισης της ΓΔ Γεωργίας 
και Αγροτικής Ανάπτυξης, στα οποία 
συνοψίζονται οι στόχοι και οι δείκτες της 
υπηρεσίας για το επόμενο έτος, μολονότι 
τα σχέδια και οι δράσεις που χρηματο -
δοτούνται με τα κονδύλια που προορί -
ζονται για τεχνική βοήθεια περιλαμβά -
νονται στα σχέδια αυτά. Εξάλλου, ούτε 
οι αποφάσεις επιχειρησιακής χρηματο -
δότησης που καταρτίζονται από τη ΓΔ 
προβλέπουν SMART στόχους ή δείκτες 
για την τεχνική βοήθεια, η οποία τυγχά -
νει της ίδιας αντιμετώπισης με τις γενικές 
διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί ο τομέας 
των αξιολογήσεων και των μελετών στον 
οποίο, όπως προαναφέρθηκε, εφαρμό -
ζεται πολυετής προγραμματισμός και τί -
θενται SMART στόχοι, οι οποίοι ενσωμα -
τώνονται στις απατήσεις των συναφών 
ειδικών κανονισμών.
70 
Στα κράτη μέλη δεν έγιναν αρκετά προς 
την κατεύθυνση της ανάπτυξης ειδικών 
στόχων για την τεχνική βοήθεια. Η έλ -
λειψη πολυετούς προγραμματισμού σε 
διακριτούς τομείς δραστηριότητας της 
τεχνικής βοήθειας (π.χ. πληροφορίες των 
εθνικών αγροτικών δικτύων και μέτρα 
επικοινωνίας) αποτέλεσε πρόσκομμα για 
τη διαφάνεια και τον ορισμό στόχων. Δεν 
βοήθησε επίσης το γεγονός ότι δεν ήταν 
σαφής η διάκριση μεταξύ των επιμέρους 
τομέων δραστηριότητας της τεχνικής 
βοήθειας ή μεταξύ αυτών και άλλων 
παρεμφερών δραστηριοτήτων άσχε -
των με τους στόχους του ΕΓΤΑΑ. Από τα 
πέντε κράτη μέλη στα οποία πραγματο -
ποιήθηκαν επισκέψεις, μόνον η Ιταλία 
υπερέβη το γενικό πεδίο αναφοράς των 
κανονισμών. Ωστόσο, ακόμη και στην 
Ιταλία, οι στόχοι δεν προσδιορίζονταν 
ποσοτικώς και δεν συνοδεύονταν από 
χρονοδιάγραμμα.
Παραδείγματα ακατάλληλα διατυπωμένων στόχων που περιέχονται στα έγγραφα 
προγραμματισμού των κρατών μελών
Μεταξύ των στόχων της Λιθουανίας περιλαμβάνονταν οι ακόλουθοι: «διασφάλιση επαρκούς προετοιμασίας, αποδο -
τικής υλοποίησης και αξιολόγησης του προγράμματος […] διασφάλιση της ενδεδειγμένης παρουσίασης και προβο -
λής των πληροφοριών […] διασφάλιση της πρόσβασης στις πληροφορίες».
Οι στόχοι της Πολωνίας επί της ουσίας περιορίστηκαν στην απαρίθμηση των δραστηριοτήτων που καλύπτονται από 
τα άρθρα 66 και 68 του κανονισμού για το ΕΓΤΑΑ. Συνεπώς, μολονότι είναι σύμφωνοι με τις κανονιστικές απαιτήσεις, 
δεν εξειδικεύουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα ή τον αντίκτυπο της τεχνικής βοήθειας και δεν προβλέπουν 
τρόπο μέτρησης των επιδόσεων της τεχνικής βοήθειας.Πλαίσιο 5
31 Παρατηρήσεις
Περιορισμένη παρακολού -
θηση και αξιολόγηση
71 
Ο δημοσιονομικός κανονισμός περιέ -
χει προβλέψεις για τις δραστηριότητες 
παρακολούθησης και αξιολόγησης της 
Επιτροπής. Επί της ουσίας, προβλέπε -
ται η υποβολή ετήσιων εκθέσεων στην 
αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή 
σχετικά με την υλοποίηση των στόχων, 
η οποία αξιολογείται βάσει δεικτών 
επιδόσεων32.
72 
Στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης33, 
στα κύρια σημεία για την περίοδο 2007-
2013 περιλαμβάνεται η απαίτηση για ένα 
κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξι -
ολόγησης (ΚΠΠΑ) μεταξύ της Επιτροπής 
και των κρατών μελών, με περιορισμένο 
αριθμό δεικτών, κοινών για όλα τα ΠΑΑ. 
Τα κράτη μέλη έπρεπε επίσης να ορίσουν 
πρόσθετους δείκτες για τη μέτρηση της 
προόδου προς την κατεύθυνση της υλο -
ποίησης, καθώς και της αποδοτικότητας 
και της αποτελεσματικότητας των ΠΑΑ 
τους σε κάθε στάδιο της υλοποίησης. 
Έπρεπε να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις 
προόδου στην Επιτροπή, καθώς και εκ 
των προτέρων, ενδιάμεσες και εκ των 
υστέρων αξιολογήσεις της ποιότητας, 
της αποδοτικότητας και της αποτελεσμα -
τικότητας των προγραμμάτων.
73 
Το ΚΠΠΑ αναπτύχθηκε όπως προβλεπό -
ταν. Ωστόσο, σύμφωνα και με την άποψη 
ότι η τεχνική βοήθεια δεν υπόκειται στις 
απαιτήσεις για τις επιδόσεις, δεν γίνεται 
σχετική αναφορά ούτε στις γενικές κα -
τευθυντήριες οδηγίες για το ΚΠΠΑ ούτε 
εξάλλου στην περιγραφή των μέτρων και 
των κοινών δεικτών.74 
Επομένως, στο επίπεδο της Επιτροπής, 
η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της 
χρηματοδότησης για τεχνική βοήθεια 
είναι εξίσου περιορισμένες με τον προ -
γραμματισμό της τεχνικής βοήθειας. Δεν 
προβλέπονται κριτήρια τα οποία να τη 
συνδέουν με τις συνολικές επιδόσεις του 
προγράμματος, αλλά δίδεται υπερβολι -
κή έμφαση στις οικονομικές και άλλες 
αμιγώς διοικητικές πτυχές, όπως ο σεβα -
σμός των ανώτατων ορίων δαπανών και 
των προθεσμιών για την εκτέλεση των 
συμβάσεων.
75 
Μεγάλες ομοιότητες εμφανίζει η κατά -
σταση στα κράτη μέλη, επίσης επειδή 
η τεχνική βοήθεια δεν εμφανίζεται στο 
ΚΠΠΑ. Η παρακολούθηση των ΠΑΑ των 
κρατών μελών από πλευράς της Επι -
τροπής περιορίζεται σε ελέγχους όσον 
αφορά την εκτέλεση του προϋπολογι -
σμού και τη συμμόρφωση με το ανώτατο 
όριο του 4 %. Το κύριο εργαλείο παρα -
κολούθησης που διαθέτουν τα κράτη 
μέλη είναι η ετήσια έκθεση προόδου που 
καταρτίζει το καθένα σχετικά με το ΠΑΑ 
του. Ωστόσο οι ετήσιες εκθέσεις προό -
δου σχετικά με τρία από τα έξι ΠΑΑ που 
εξετάστηκαν δεν περιείχαν αξιολόγηση 
της τεχνικής βοήθειας. Επιπλέον, στις 
περιπτώσεις που παρεχόταν αξιολόγη -
ση, η έλλειψη δεικτών επιδόσεων και 
αντικτύπου ή σαφών κατευθυντήριων 
οδηγιών για την παρουσίαση περιόριζε 
τη δυνατότητα παρακολούθησης στην 
εκτέλεση του προϋπολογισμού.32 Άρθρο 27, παράγραφος 3, του 
δημοσιονομικού κανονισμού 
του 2002.
33 Άρθρα 77 έως 87 του 
κανονισμού για το ΕΓΤΑΑ.
32 Παρατηρήσεις
Ο αντίκτυπος του ελλιπούς 
πλαισίου επιδόσεων
76 
Η Επιτροπή, ως το υπεύθυνο για την 
εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ 
όργανο, διασφαλίζει τη χρηστή δημο -
σιονομική διαχείριση του ΕΓΤΑΑ. Στο 
πλαίσιο αυτό, μεταξύ άλλων, οφείλει να 
παρέχει εντατική καθοδήγηση σχετικά 
με την αποδοτική και αποτελεσματική 
χρήση της τεχνικής βοήθειας. Ωστό -
σο, η Επιτροπή, με το να μην ορίζει τις 
ανάγκες της σε τεχνική βοήθεια ως 
μέρος του πλαισίου επιδόσεων και να 
μην επιμένει να πράξουν τα κράτη μέλη 
το ίδιο, στερήθηκε ένα εργαλείο για την 
αξιολόγηση του συνολικού αντικτύπου 
των δαπανών για τεχνική βοήθεια και 
τη στόχευση της χρηματοδότησης εκεί 
όπου θα απέφερε τα μεγαλύτερα οφέλη.
77 
Το πλαίσιο επιδόσεων θα ήταν επίσης 
χρήσιμο ως βάση για τη διατύπωση 
προτάσεων λύσεων βάσει της τεχνικής 
βοήθειας σε ειδικά προβλήματα που 
ενδεχομένως ανακύψουν σε σχέση με το 
ΕΓΤΑΑ. Όταν το 2011 και το 2012 η Επι -
τροπή κάλεσε το σύνολο των κρατών 
μελών να καταρτίσουν σχέδια δράσης 
για τη μείωση του απαράδεκτα υψηλού 
ποσοστού σφάλματος στον τομέα της 
αγροτικής ανάπτυξης, χάθηκε η ευκαιρία 
να αναδειχθεί η τεχνική βοήθεια ως μέσο 
για τη διευκόλυνση ή τη στήριξη των 
διορθωτικών μέτρων.
78 
Τα στοιχεία του προγραμματισμού, της 
παρακολούθησης και της αξιολόγη -
σης που προβλέπει ο δημοσιονομικός 
κανονισμός, στον βαθμό που υφίστα -
νται στο επίπεδο τόσο της Επιτροπής 
όσο και των κρατών μελών, καλύπτουν 
τις επιχειρησιακές δραστηριότητες και 
όχι τις διοικητικές δαπάνες που επί του παρόντος αντιπροσωπεύουν το μεγαλύ -
τερο μερίδιο των προϋπολογισμών της 
τεχνικής βοήθειας. Αυτό σε μεγάλο βαθ -
μό οφείλεται στη δυσχέρεια προγραμμα -
τισμού και εκτίμησης της συνεισφοράς 
της μισθοδοσίας, παραδείγματος χάριν, 
στις συνολικές επιδόσεις του προγράμ -
ματος. Αυτό το είδος δαπανών είναι σε 
πολύ μικρότερο βαθμό συμβατό, σε 
σύγκριση με τις επιχειρησιακές δαπά -
νες, με την ανάγκη συμμόρφωσης προς 
τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής 
διαχείρισης.
Η δικτύωση παρέχει τη δυνα -
τότητα για αποτελεσματικό 
πλαίσιο επιδόσεων
79 
Το ΕΔΑΑ34 είναι η μοναδική συνιστώσα 
της τεχνικής βοήθειας στο επίπεδο της 
Επιτροπής, η οποία ορίζεται ρητά στη 
νομοθεσία της ΕΕ στον τομέα της γεωρ -
γίας και της αγροτικής ανάπτυξης. Το 
ΕΔΑΑ έχει σαφείς στόχους, οι οποίοι συν -
δέονται με την παγίωση και την ενίσχυση 
των πρακτικών και των ικανοτήτων στον 
τομέα της αγροτικής ανάπτυξης σε ολό -
κληρη την Ένωση.
80 
Ένα από τα καθήκοντα του ΕΔΑΑ είναι 
η στήριξη των εθνικών αγροτικών δικτύ -
ων (ΕΑΔ) στα κράτη μέλη, τα οποία επί -
σης χρηματοδοτούνται από τα κονδύλια 
που προορίζονται για τεχνική βοήθεια35. 
Επί των κονδυλίων κάθε ΕΑΔ ορίστηκε 
ένα απόλυτο ανώτατο όριο 25 % για τη 
χρηματοδότηση των αναγκαίων διοικητι -
κών δομών36, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό 
διατίθεται για ένα σχέδιο δράσης που 
περιέχει συγκεκριμένες πληροφορίες και 
δραστηριότητες που αποσκοπούν στην 
ανάπτυξη ικανοτήτων37.34 Δημιουργήθηκε σύμφωνα με 
το άρθρο 67 του κανονισμού 
για το ΕΓΤΑΑ.
35 Σύμφωνα με το άρθρο 68 
κανονισμού για το ΕΓΤΑΑ.
36 Άρθρο 41, παράγραφος 2, του 
κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1974/2006.
37 «[…] τουλάχιστον τον 
προσδιορισμό και την 
ανάλυση ορθών 
μεταβιβάσιμων πρακτικών, 
καθώς και την παροχή 
πληροφοριών σχετικά με 
αυτές, τη διαχείριση του 
δικτύου, την οργάνωση 
ανταλλαγών εμπειρίας και 
τεχνογνωσίας, την 
προετοιμασία προγραμμάτων 
κατάρτισης για τις ομάδες 
τοπικής δράσης που 
βρίσκονται στο στάδιο της 
σύστασης καθώς και την 
τεχνική βοήθεια για τη 
διατοπική και διεθνική 
συνεργασία.»
33 Παρατηρήσεις
81 
Επομένως, στην περίπτωση τόσο του 
ΕΔΑΑ όσο και των εθνικών δικτύων, 
η νομοθεσία προβλέπει ακριβέστερες 
κατευθυντήριες οδηγίες όσον αφορά 
τους τρόπους χρησιμοποίησης της 
χρηματοδότησης που προορίζεται για 
τεχνική βοήθεια, με σαφή διάκριση 
μεταξύ επιχειρησιακών και μη δαπανών. 
Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών για 
δικτύωση είναι θεωρητικά συμβατό με 
ένα πλαίσιο επιδόσεων, γεγονός που θα 
έπρεπε να διευκολύνει τη διασφάλιση 
της συνοχής των δραστηριοτήτων τεχνι -
κής βοήθειας στον τομέα αυτό, καθώς 
και την αξιολόγηση και την επαλήθευση, 
σύμφωνα με τις γενικές αρχές της χρη -
στής δημοσιονομικής διαχείρισης.82 
Ωστόσο, οι δραστηριότητες δικτύωσης 
συχνά χαρακτηρίζονταν από τις ίδιες 
ελλείψεις όσον αφορά τον προγραμ -
ματισμό, την παρακολούθηση και την 
αξιολόγηση όπως η τεχνική βοήθεια 
στην αγροτική ανάπτυξη συνολικά. Γε -
νικώς, ο αντίκτυπός τους είναι δύσκολο 
να εκτιμηθεί, μολονότι μπορεί να γίνει 
μια εξαίρεση για το ιταλικό ΕΑΔ (βλέπε 
πλαίσιο 6 ), το οποίο από ορισμένες από -
ψεις αποτελεί πρότυπο για τον προγραμ -
ματισμό και τη λειτουργία της τεχνικής 
βοήθειας.
Το ιταλικό ΕΑΔ38 ως παράδειγμα λειτουργικού πλαισίου επιδόσεων
Με τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι το ιταλικό ΕΑΔ υλοποίησε σε μεγάλο βαθμό τους συνολικούς επιχειρησιακούς στό -
χους του (βελτίωση της διακυβέρνησης, ανάπτυξη διοικητικών και διαχειριστικών ικανοτήτων, ανταλλαγή γνώσεων 
και ορθών πρακτικών) και ότι συντόνισε και υποστήριξε κατά τρόπο αποτελεσματικό τα περιφερειακά ΠΑΑ της 
Ιταλίας (μέσω της συγκέντρωσης δεδομένων και της παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών), προωθώντας παράλ -
ληλα τη διακρατική συνεργασία. Το ΕΑΔ διαθέτει έναν δημοφιλή ιστότοπο, αναλαμβάνει ποικίλες πρωτοβουλίες 
και διοργανώνει ευρύ φάσμα εκδηλώσεων. Οι δραστηριότητες επικοινωνίας έχουν ευρεία βάση (μεταξύ άλλων μια 
διαδικτυακή κοινότητα για νέους γεωργούς και σχολικές δράσεις). Για τον προσδιορισμό και την προαγωγή ορθών 
πρακτικών, διοργανώθηκαν διαγωνισμοί βίντεο για νέους γεωργούς και τα έργα των νικητών δημοσιεύθηκαν στον 
ιστότοπο του ΕΑΔ.
Τα επιτεύγματα του ΕΑΔ και η δημοφιλία του μεταξύ των ενδιαφερομένων οφείλονται εν μέρει στον λεπτομερή 
σχεδιασμό των επιχειρησιακών υλοποιήσεων. Εν συνεχεία, το ΕΑΔ παρακολουθείται και αξιολογείται βάσει ενός 
φάσματος δεικτών που συνοδεύονται από τιμές στόχους. Ένα σύνολο δεικτών υλοποιήσεων (π.χ. πραγματοποιηθεί -
σες συναντήσεις, δημοσιευθείσες κατευθυντήριες οδηγίες) αφορά συγκεκριμένες δράσεις του προγράμματος, ενώ 
έχουν οριστεί δείκτες αποτελεσμάτων (ποσοστά ικανοποίησης πελατών, διάδοση ορθών πρακτικών) και αντικτύπου 
(αριθμός βασικών παραγόντων που συμμετέχουν στη διακυβέρνηση, αντίληψη σχετικά με την προβολή των πολιτι -
κών αγροτικής ανάπτυξης) σχετικά με το ΕΑΔ συνολικά.
Τέλος, το πρόγραμμα του ΕΑΔ λαμβάνει υπόψη τις εκ των προτέρων και εν εξελίξει αξιολογήσεις της χρηματοδότη -
σης που χορηγήθηκε ως τεχνική βοήθεια. Οι ιταλικές αρχές υιοθέτησαν το σύνολο των συστάσεων που διατύπωσε 
το 2010 ο ανεξάρτητος ενδιάμεσος αξιολογητής σχετικά με την ανάγκη για ένα πλαίσιο δεικτών κοινό για όλες τις 
δράσεις τεχνικής βοήθειας, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα της παρακολούθησης.
38 Η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των ελάχιστων κρατών μελών που διαθέτουν ένα σύστημα περιφερειακών ΠΑΑ. Αυτό σημαίνει ότι το ΕΑΔ 
λειτουργεί, όχι μόνον ως μέτρο τεχνικής βοήθειας, αλλά και ως φορέας συντονισμού και στήριξης των περιφερειών σε όλους τους τομείς της 
αγροτικής ανάπτυξης. Συνεπώς, υπόκειται, ως εάν ήταν εθνικό ΠΑΑ, στις απαιτήσεις του ΚΠΠΑ.Πλαίσιο 6
34
 Συμπεράσματα και 
συστάσεις
83 
Συνολικά, το Συνέδριο καταλήγει στο 
συμπέρασμα ότι, λόγω της έλλειψης κα -
τάλληλου πλαισίου επιδόσεων για τις δα -
πάνες τεχνικής βοήθειας στον τομέα της 
γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης, 
ούτε η Επιτροπή ούτε τα κράτη μέλη είναι 
σε θέση να καταδείξουν τη συνεισφορά 
της τεχνικής βοήθειας στην επίτευξη των 
γενικών στόχων πολιτικής της ΚΓΠ.
84 
Παρότι τα διακυβευόμενα ποσά είναι 
σημαντικά, το νομοθετικό πλαίσιο δεν 
περιέχει σαφή ορισμό της τεχνικής 
βοήθειας, ενώ οι κανόνες σχετικά με 
τη χρησιμοποίησή της είναι αόριστοι. 
Με τον έλεγχο κατεδείχθη ότι η Επιτρο -
πή και τα κράτη μέλη επωφελήθηκαν 
πλήρως της κατάστασης αυτής. Ωστό -
σο, η ελευθερία επιλογής οδήγησε σε 
χαλαρότητα (σημείο 28). Η Επιτροπή δεν 
ανέπτυξε αναλυτικές κατευθυντήριες 
οδηγίες σχετικά με τη χρηματοδότηση 
που χορηγείται ως τεχνική βοήθεια, είτε 
για τις υπηρεσίες της είτε για τα κράτη 
μέλη (σημεία 30 και 37).
85 
Στο επίπεδο της Επιτροπής, η διάκριση 
μεταξύ επιχειρησιακών δαπανών και γενι -
κών διοικητικών δαπανών είναι ασαφής. 
Συγκεκριμένα, οι δαπάνες συντήρησης ΤΠ 
αντιστοιχούν σε ολοένα σημαντικότερο 
τμήμα του προϋπολογισμού που προορί -
ζεται για τεχνική βοήθεια (σημεία 32 έως 
35). Εν τω μεταξύ, τέσσερα από τα πέντε 
κράτη μέλη που υποβλήθηκαν σε έλεγχο 
ανέφεραν ότι το μεγαλύτερο μέρος 
των δαπανών τους για τεχνική βοήθεια 
διατίθεται για την κάλυψη διοικητικών 
δαπανών, με έμφαση στη μισθοδοσία. 
Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι συ -
γκεκριμένοι υπάλληλοι θα ασχολούνταν 
ούτως ή άλλως με την υλοποίηση της 
πολιτικής, η χρησιμοποίηση των κονδυλί -
ων της τεχνικής βοήθειας κατά τον τρόπο 
αυτό ισοδυναμεί με δημοσιονομική 
στήριξη. Έχει παγιωθεί πλέον σε πολλούς 
τομείς πολιτικής της ΕΕ η πρακτική της 
κάλυψης των δαπανών μισθοδοσίας από τα κονδύλια που προορίζονται για τεχνική 
βοήθεια (σημεία 39 έως 45).
86 
Η απουσία σαφούς διάκρισης μεταξύ 
επιχειρησιακών και διοικητικών δαπα -
νών, καθώς και η έλλειψη σαφήνειας ως 
προς τον χαρακτήρα των δραστηριοτή -
των που μπορούν να καλύπτονται με τα 
κονδύλια που προορίζονται για τεχνική 
βοήθεια, μειώνουν τη δημοσιονομική 
διαφάνεια και παρακωλύουν τον έλεγχο 
του τρόπου με τον οποίο δαπανώνται οι 
προϋπολογισμοί (σημεία 26 έως 28).
87 
Με τον έλεγχο αποκαλύφθηκαν ορισμέ -
νες περιπτώσεις μη επιλεξιμότητας από 
τυπική άποψη σε επίπεδο Επιτροπής, 
λόγω του εσφαλμένου καταλογισμού 
των δαπανών στον προϋπολογισμό 
(σημείο 52). Σε επίπεδο κρατών μελών, 
τα κύρια προβλήματα σχετίζονται είτε με 
τη χρησιμοποίηση της χρηματοδότησης 
για δραστηριότητες που εμπίπτουν και 
στους δύο πυλώνες (και, επομένως, δεν 
είναι επιλέξιμες στο σύνολό τους) είτε 
με ζητήματα που άπτονται της σύναψης 
συμβάσεων και των προμηθειών (σημεία 
54 έως 59). Ωστόσο, το Συνέδριο καταλή -
γει στο συμπέρασμα ότι το μεγαλύτερο 
μέρος των δαπανών τεχνικής βοήθειας 
πληροί τα ισχύοντα ευέλικτα κριτήρια 
επιλεξιμότητας.
88 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, στην πράξη, 
ορισμένες διοικητικές δαπάνες, όπως οι 
δαπάνες μισθοδοσίας ή οι σχετικές με 
την ΤΠ δαπάνες, συχνά σχετίζονται και 
με τους δύο πυλώνες της ΚΓΠ. Επομένως, 
το γεγονός ότι είναι επιλέξιμες στο πλαί -
σιο του πυλώνα Ι και μόνον (στα κράτη 
μέλη) ή, κατ’ αναλογία, στο πλαίσιο 
αμφότερων των πυλώνων (σε επίπεδο 
Επιτροπής), δημιουργεί την ανάγκη για 
επαχθείς διαδικασίες, προκειμένου να 
δικαιολογηθεί ο τρόπος καταμερισμού 
των δαπανών (σημεία 52, 54 έως 56).
35 Συμπεράσματα και συστάσεις
89 
Επιπλέον, είναι εγγενώς δυσχερές να 
εξακριβωθεί η οικονομική αποδοτικότη -
τα των διοικητικών δαπανών. Συνεπώς, 
μολονότι η απορρόφηση δαπανών αυτού 
του είδους από την τεχνική βοήθεια είναι 
πιθανό να συμβάλει ως έναν βαθμό στην 
επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ, είναι σχε -
δόν αδύνατο να αξιολογηθεί κατά τρόπο 
αξιόπιστο η συνεισφορά αυτή, ιδίως δε 
να καταδειχθεί ότι αυτού του είδους οι 
δαπάνες τεχνικής βοήθειας συνιστούν 
καλύτερη αξιοποίηση των κονδυλίων σε 
σύγκριση με τις άμεσες δαπάνες για τα 
βασικά μέτρα της ΚΓΠ (σημεία 46 έως 48).
90 
Επιπροσθέτως, η δυνατότητα κάλυψης 
διοικητικών δαπανών με κονδύλια που 
προορίζονται για τεχνική βοήθεια δημι -
ουργεί κατάσταση σύγκρουσης συμ -
φερόντων τόσο για την Επιτροπή όσο 
και για τα κράτη μέλη. Ως διαχειριστές 
της ΚΓΠ, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη 
λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την 
κατανομή των διαθέσιμων κονδυλίων 
στα διάφορα μέτρα, συμπεριλαμβανο -
μένης της τεχνικής βοήθειας, με στόχο 
την επίτευξη της μέγιστης οικονομικής 
αποδοτικότητας των σχετικών δαπανών. 
Ταυτόχρονα, ως δικαιούχοι τεχνικής 
βοήθειας που χορηγείται για την κάλυψη 
διοικητικών δαπανών, έχουν κίνητρο 
να μεγιστοποιούν τις πληρωμές για την 
κάλυψη των αναγκαίων δαπανών διαχεί -
ρισης προγράμματος (σημείο 49).
Σύσταση 1
Η Επιτροπή οφείλει να αποσαφηνίσει 
το πεδίο και τον τρόπο εφαρμογής της 
τεχνικής βοήθειας. Ειδικότερα, θα πρέπει 
να αποσαφηνιστεί η διάκριση μεταξύ 
επιχειρησιακών δαπανών/δαπανών για 
την «ανάπτυξη ικανοτήτων» και επιλέ -
ξιμων διοικητικών δαπανών/δαπανών 
«δημοσιονομικής στήριξης», ιδίως στην 
περίπτωση των δαπανών μισθοδοσίας.
Η αποσαφήνιση αυτή θα συνέβαλε στην 
αύξηση της διαφάνειας όσον αφορά τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να χρη -
σιμοποιηθεί η χρηματοδότηση. Η Επι -
τροπή οφείλει να παρακολουθεί στενά 
την εκτέλεση της τεχνικής βοήθειας από 
τα κράτη μέλη.
Σύσταση 2
Η Επιτροπή πρέπει επίσης να λάβει τα 
αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφα -
λίσει ότι οι γενικές διοικητικές δαπάνες, 
όπως οι δαπάνες τακτικής συντήρησης 
του εξοπλισμού ΤΠ, δεν καταλογίζονται 
στις γραμμές του προϋπολογισμού που 
αφορούν την τεχνική βοήθεια.
Σύσταση 3
Στο μέλλον, η Επιτροπή πρέπει να ζητεί 
από τα κράτη μέλη να υποβάλλουν 
χωριστά στοιχεία σχετικά με τις διοικητι -
κές δαπάνες/δαπάνες «δημοσιονομικής 
στήριξης» στον τομέα της αγροτικής 
ανάπτυξης, προκειμένου να υπάρξει 
μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς το ότι 
τμήμα της χρηματοδότησης που προορί -
ζεται για τεχνική βοήθεια διατίθεται για 
στήριξη αυτού του είδους.
91 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ούτε 
η Επιτροπή ούτε τα κράτη μέλη έχουν 
θεσπίσει κατάλληλο πλαίσιο επιδόσεων 
προκειμένου να καταδεικνύονται η ανα -
γκαιότητα και η αποτελεσματικότητα της 
χρηματοδότησης της τεχνικής βοήθειας. 
Η ασάφεια της διατύπωσης των σχετικών 
με την τεχνική βοήθεια διατάξεων των 
κανονισμών για την περίοδο 2007-2013 
έδωσε στις διαχειριστικές αρχές τη δυνα -
τότητα να αποκλείσουν την τεχνική βο -
ήθεια από αυτή τη σημαντική πτυχή της 
χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. 
Λόγω του ότι οι δαπάνες τεχνικής βοή -
θειας είναι, στο μεγαλύτερο τμήμα τους, 
μη επιχειρησιακές, θεωρούνται ευρέως 
ετήσιες δαπάνες και δεν καλύπτονται 
από το κοινό πλαίσιο παρακολούθησης 
και αξιολόγησης. Ως εκ τούτου, ο τομέας 
36 Συμπεράσματα και συστάσεις
χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή πολυετή 
προγραμματισμό και ελλιπή αξιολόγηση 
των αναγκών, με αποτέλεσμα ασαφείς 
στόχους και έλλειψη προσανατολισμέ -
νης στις επιδόσεις παρακολούθησης και 
αξιολόγησης (σημεία 60 έως 75).
92 
Η Επιτροπή, μην ορίζοντας τις ανάγκες 
της σε τεχνική βοήθεια ως μέρος του 
πλαισίου επιδόσεων και μην επιμένοντας 
ώστε το αυτό να πράξουν και τα κράτη 
μέλη, στερήθηκε ένα εργαλείο για την 
αξιολόγηση του συνολικού αντικτύπου 
των δαπανών τεχνικής βοήθειας και τη 
στόχευση της χρηματοδότησης εκεί 
όπου θα απέφερε τα μεγαλύτερα οφέλη. 
Επομένως, υπονομεύεται σημαντικά 
η δυνητική αποτελεσματικότητα της 
χρηματοδότησης που χορηγείται για 
τεχνική βοήθεια (σημεία 76 έως 78).
93 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι ρυθμίσεις 
περί δικτύωσης εξασφάλιζαν μεγαλύ -
τερη συμβατότητα με τα στοιχεία ενός 
πλαισίου επιδόσεων, μέσω ακριβέστε -
ρων κατευθυντήριων οδηγιών σχετικά 
με τους τρόπους χρησιμοποίησης της τεχνικής βοήθειας και σαφούς διάκρισης 
των επιχειρησιακών και μη δαπανών, σε 
συνδυασμό με τον καθορισμό ανώτατου 
ορίου για τις δαπάνες διαχείρισης των 
κρατών μελών (σημεία 79 έως 82).
Σύσταση 4
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει 
να θεσπίσουν κατάλληλο πλαίσιο για τις 
επιδόσεις που επιτυγχάνονται με τη χρη -
ματοδότηση που χορηγείται για τεχνική 
βοήθεια. Ειδικότερα, πρέπει να διενερ -
γείται ορθή αξιολόγηση των αναγκών 
της Επιτροπής και των κρατών μελών σε 
τεχνική βοήθεια και να θεσπιστεί μηχα -
νισμός για τον καθορισμό στόχων και τη 
μέτρηση της προόδου που επιτελείται ως 
προς την υλοποίησή τους. Με τον τρόπο 
αυτό θα ενισχυθεί η υποχρέωση λογοδο -
σίας και θα καταστεί δυνατή η βελτίωση 
της αποτελεσματικότητας και της αποδο -
τικότητας των δαπανών.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα I, του οποίου προεδρεύει η κυρία 
Rasa BUDBERGYTĖ, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά 
τη συνεδρίασή του της 11ης Μαρτίου 2015.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Πρόεδρος

37
 Παράρτημα ΠαράρτημαΠροβλεπόμενος προϋπολογισμός τεχνικής βοήθειας στον τομέα της αγροτικής ανά -
πτυξης για τις περιόδους 2007-2013 και 2014-2020 βάσει στοιχείων της ΓΔ Γεωργίας 
και Αγροτικής Ανάπτυξης 
Κράτος μέλος2007-2013 2014-2020Μεταβολή μεταξύ των 
περιόδων 2007-2013 και 
2014-2020 
(2007-2013 = 100%)
Σχέδιο χρημα -
τοδότησης: 
αγροτική 
ανάπτυξη (σε 
ευρώ)Σχέδιο χρημα -
τοδότησης: Τε -
χνική βοήθεια 
(σε ευρώ)Τεχνική 
βοήθεια ως 
ποσο -
στό της 
αγροτικής 
ανάπτυξηςΣχέδιο χρηματο -
δότησης: αγρο -
τική ανάπτυξη 
(σε ευρώ)Σχέδιο 
χρηματοδότη -
σης: Τεχνική 
βοήθεια  
(σε ευρώ)Τεχνική 
βοήθεια 
ως ποσο -
στό της 
αγροτικής 
ανάπτυξηςΜεταβολή 
στον προ -
γραμμα -
τισμό της 
αγροτικής 
ανάπτυξηςΜεταβολή 
στον προ -
γραμμα -
τισμό της 
τεχνικής 
βοήθειας
Βέλγιο1487 484 306 5 653 734 1,16  % 647 797 759 7 614 324 1,18  % 132,89  % 134,68  %
Βουλγαρία12 642 248 596 39 545 031 1,50  % 2 338 783 966 54 500 000 2,33 % 88,51  % 137, 8 2  %
Τσεχική Δημοκρατία12 857 506 354 13 514 430 0,47  % 2 281 445 107 22 500 000 0,99  % 79,84  % 166,49  %
Δανία2577 918 796 23 100 024 4,00  % 629 400 690 25 175 839 4,00  % 108,91  % 108,99  %
Γερμα νία19 078 378 263 92 685 319 1,02  % 8 768 178 051 199 667 445 2,28  % 96,58 % 215,43  %
Εσθονία 723 736 855 28 586 354 3,95  % 823 341 558 28 083 108 3,41  % 113,76  % 98,24  %
Ιρλανδία12 494 540 590 2 160 000 0,09  % 2 190 000 000 3 180 000 0,15  % 87,79  % 147, 2 2  %
Ελλάδα13 906 228 424 45 000 000 1,15  % 4 223 960 793 79 723 255 1,89  % 108,13  % 17 7,16  %
Ισπανία18 049 474 764 101 591 356 1,26  % 8 214 328 821 118 952 677 1,45  % 102,05  % 117, 0 9  %
Γα λ λία17 584 497 109 49 972 316 0,66  % 11 353 567 383 127 974 320 1,13  % 149,69  % 256,09 %
Ιταλία18 985 781 883 191 256 136 2,13  % 10 384 714 084 260 147 585 2,51  % 115,57  % 136,02  %
Κύπρος1164 563 574 2 913 089 1,77  % 132 214 377 2 381 377 1,80  % 80,34 % 81,75  %
Λετονία 1 054 373 504 41 644 500 3,95  % 1 074 576 782 42 983 070 4,00  % 101,92  % 103,21  %
Λιθουανία 1 765 794 093 67 996 680 3,85  % 1 613 088 240 57 323 530 3,55  % 91,35 % 84,30 %
Λουξεμβούργο194 957 826  -  0,00  % 100 574 600 1 058 045 1,05  % 105,92  % ά.α.
Ουγγαρία13 860 091 392 152 233 735 3,94  % 3 430 667 653 74 055 333 2,16  % 88,88  % 48,65  %
Μάλτα177 653 355 3 063 355 3,94  % 97 326 898 3 893 076 4,00  % 125,34 % 127, 0 9  %
Κάτω Χώρες2593 197 167 3 251 167 0,55  % 607 305 360 21 695 360 3,57  % 102,38 % 667 ,31 %
Αυστρία 4 025 575 992 87 807 211 2,18  % 3 937 551 997 114 181 478 2,90  % 97, 81  % 130,04  %
Πολωνία213 398 928 156 199 950 000 1,49  % 8 598 280 814 132 527 195 1,54  % 64,17  % 66,28  %
Πορτογαλία14 056 570 600 86 483 763 2,13  % 4 057 788 354 77 095 212 1,90  % 100,03  % 89,14  %
Ρουμανία18 124 198 745 100 895 834 1,24  % 8 015 663 402 178 367 919 2,23  % 98,66  % 176,78  %
Σλοβενία 915 992 729 12 922 668 1,41  % 837 849 803 24 946 000 2,98  % 91,47  % 193,04  %
Σλοβακία21 996 908 078 42 238 362 2,12  % 1 545 272 844 59 291 790 3,84  % 77 ,38 % 140,37 %
Φινλανδία 2 155 018 907 23 082 183 1,07  % 2 380 408 388 29 874 500 1,26  % 110,46  % 129,43  %
Σουηδία11 953 061 954 64 188 151 3,29  % 1 763 315 250 63 410 453 3,60  % 90,28  % 98,79  %
Ηνωμένο Βασίλειο14 612 120 420 31 294 724 0,68  % 5 190 459 683 67 171 685 1,29  % 112,54  % 214,64  %
Σύνολο/μέσο ποσοστό 
ανά κράτος μέλος3 96 236 802 432  1 513 030 122 1,57  % 95 237 862 657  1 877 774 575 1,97  % 98,96  % 124,11  %
1  Για την περίοδο 2014-2020, το πρόγραμμα/τα προγράμματα  αγροτικής ανάπτυξης δεν έχει/έχουν εγκριθεί ακόμη ή έχει/έχουν εγκριθεί μόνον εν 
μέρει από την Επιτροπή (στο τέλος Φεβρουαρίου 2015).
2 Για την περίοδο 2014-2020, δεν περιλαμβάνεται ακόμη η ευελιξία (μεταφορές του 1ου πυλώνα).
3  Εξαιρουμένης της Κροατίας, η οποία εντάχθηκε στην ΕΕ το 2013 και, επομένως, δεν πραγματοποίησε δαπάνες στο πλαίσιο του ΕΓΤΑΑ για την 
περίοδο 2007-2013. Όσον αφορά την περίοδο 2014-2020, ο προγραμματισμένος προϋπολογισμός της για το ΕΓΤΑΑ είναι 2 026 εκατομμύρια ευρώ, 
συμπεριλαμβανομένων 55 εκατομμυρίων ευρώ για τεχνική βοήθεια.
38
VI
Τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να παρέχουν στην 
ετήσια έκθεση προόδου πληροφορίες σχετικά με την ποιό -
τητα και την αποτελεσματικότητα της υλοποίησης του προ -
γράμματος, καθώς και σχετικά με την προσφυγή σε τεχνική 
βοήθεια (Παράρτημα VΙΙ του κανονισμού αριθ. 1974/2006).
Οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας συμβάλλουν στην ομαλή 
εφαρμογή των προγραμμάτων και τελικά αυτό είναι 
επωφελές για τους δικαιούχους.
VII
Η τεχνική βοήθεια συμβάλλει στην υλοποίηση, την παρα -
κολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των ΠΑΑ. 
Μόνον με τη συγκεφαλαιωτική εξέταση των εκ των υστέ -
ρων αξιολογήσεων των ΠΑΑ θα μπορέσει να αποδειχθεί 
η συνεισφορά της τεχνικής βοήθειας στην επίτευξη των 
γενικών στόχων της ΚΓΠ.
Ο νομοθέτης αποφάσισε να χορηγήσει ευελιξία στα 
κράτη μέλη όσον αφορά τη χρήση κεφαλαίων που έχουν 
χορηγηθεί για τεχνική βοήθεια.
VII Πρώτη σύσταση
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή και θα εκπο -
νήσει περαιτέρω κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με το 
θέμα αυτό.
VII Δεύτερη σύσταση
Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί τη σύσταση αυτή. 
Θεωρεί ότι η συντήρηση εξοπλισμού ΤΠ αποτελεί επιχει -
ρησιακή δραστηριότητα που συνδέεται με την επικαι -
ροποίηση και την ανάπτυξη των συστημάτων. Σύμφωνα 
με τις κατευθυντήριες γραμμές του προϋπολογισμού της 
Επιτροπής για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυ -
τικά Ταμεία (ΕΔΕΤ), της 16ης Μαΐου 2014, όσον αφορά τα 
προγράμματα επιμερισμένης διαχείρισης για τη χρήση 
της επιχειρησιακής και μη επιχειρησιακής (διοικητικής) 
τεχνικής βοήθειας στην περίπτωση δαπανών ΤΠ και 
ελέγχου, όλα τα είδη δαπανών ΤΠ, είτε σχετίζονται με 
την ανάπτυξη είτε με τη συντήρηση εξοπλισμού ΤΠ, θα 
πρέπει να καταλογίζονται πάντα στην ίδια γραμμή του 
προϋπολογισμού όπως οι αντίστοιχες δαπάνες ανάπτυ -
ξης ΤΠ. Η προσέγγιση αυτή ενισχύει τη δημοσιονομική 
πειθαρχία και συνοχή σε όλους τους τομείς επιμερισμέ -
νης διαχείρισης του προϋπολογισμού της Επιτροπής.
VII Τρίτη σύσταση
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή.Συνοπτική παρουσίαση
IV
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1290/2005 είναι το μόνο σαφές νομικό κείμενο ανα -
φοράς τόσο για το ΕΓΤΕ όσο και το ΕΓΤΑΑ στο επίπεδο 
της Επιτροπής ή/και για λογαριασμό της.
Όσον αφορά τη νέα περίοδο προγραμματισμού, η τεχνική 
βοήθεια στο επίπεδο των κρατών μελών ορίζεται βάσει 
του άρθρου 59 του κανονισμού αριθ. 1303/2013.
Η ελευθερία επιλογής που προσφέρει η κανονιστική 
ευελιξία απαιτείται για την κάλυψη του ευρέος φάσματος 
αναγκών που αντιμετωπίζουν οι εθνικές και περιφερεια -
κές αρχές. Η ανάπτυξη ικανοτήτων είναι στενά συνδεδε -
μένη με συγκεκριμένα είδη δαπανών όπως οι διοικητικές 
δαπάνες ή ο εξοπλισμός ΤΠ. Οι δαπάνες που χρηματοδο -
τούνται μέσω της τεχνικής βοήθειας συνδέονται άμεσα 
με την προετοιμασία, την υλοποίηση και την αξιολόγηση 
των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ).
Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, 
η Επιτροπή υπέβαλε εκτενείς κατευθυντήριες οδηγίες 
στα κράτη μέλη και παρείχε γραμμές πολιτικής στους 
αρμόδιους υπαλλήλους με σκοπό την εναρμόνιση των 
προσεγγίσεων κατά τη διαπραγμάτευση νέων προγραμ -
μάτων αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ).
V
Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι όλα τα μέτρα 
αγροτικής ανάπτυξης που προτίθενται να υλοποιήσουν 
είναι επαληθεύσιμα και ελέγξιμα. Για τον σκοπό αυτό, 
τα κράτη μέλη καθορίζουν ρυθμίσεις ελέγχου οι οποίες 
τους παρέχουν εύλογες εγγυήσεις για την τήρηση των 
κριτηρίων επιλεξιμότητας και των λοιπών δεσμεύσεων 
(άρθρο 48 του κανονισμού αριθ. 1974/2006).
Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, 
η τεχνική βοήθεια θα αποτελέσει αντικείμενο διοικητι -
κών και επιτόπιων ελέγχων (άρθρο 62 του κανονισμού 
αριθ. 809/2014) ώστε να βελτιωθεί το επίπεδο των εγγυή -
σεων όσον αφορά την επιλεξιμότητα των δαπανών.
Οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας πρέπει να είναι ιχνηλά -
σιμες και οι πόροι που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιό 
της θα πρέπει να είναι αναγνωρίσιμες μέσω χρηστών 
λογιστικών πρακτικών. Η ίδια αρχή ισχύει και για άλλες 
δαπάνες, δικαιούχους και ενέργειες που θα μπορούσαν 
να χρηματοδοτηθούν από άλλα ευρωπαϊκά ταμεία ή από 
δημόσιες ενισχύσεις γενικότερα.Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 39
Όσον αφορά τον πυλώνα ΙΙ, το αποτέλεσμα της χρη -
σιμοποίησης των κεφαλαίων που έχουν προβλεφθεί 
για τεχνική βοήθεια δεν είναι ακόμη πλήρως γνωστό, 
δεδομένου ότι τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν 
δηλώσεις δαπανών καθ’ όλη τη διάρκεια του 2015. Υπάρ -
χουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον 
αφορά το ποσοστό των κονδυλίων αγροτικής ανάπτυ -
ξης που προτίθενται να χρησιμοποιήσουν για τεχνική 
βοήθεια.
Παρατηρήσεις
24
Όσον αφορά τον πυλώνα Ι, η χρηματοδότηση διοικητικών 
δαπανών των κρατών μελών αποκλείεται στο πλαίσιο του 
ΕΓΤΕ. Οι διοικητικές δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν 
από δικαιούχους επιχειρησιακών κεφαλαίων ή προγραμ -
μάτων είναι επιλέξιμες και μπορούν να περιληφθούν στις 
δηλώσεις των κρατών μελών με βάση τις κατ’ εξουσιοδό -
τηση πράξεις που εγκρίνονται από την Επιτροπή δυνάμει 
του νέου κανονισμού ΚΟΑ αριθ. 1308/2013.
25
Η Επιτροπή αναγνωρίζει τη σημασία που έχουν η αιτιο -
λόγηση και η διαφάνεια των διοικητικών δαπανών που 
χρηματοδοτούνται από την τεχνική βοήθεια. Για την 
ορθή υλοποίηση των προγραμμάτων και, εν τέλει, της 
πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, απαιτούνται καλά εξο -
πλισμένες διοικητικές υπηρεσίες.
26
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1290/2005 παρέχει το μόνο σαφές νομικό κείμενο 
αναφοράς τόσο για το ΕΓΤΕ όσο και το ΕΓΤΑΑ στο επί -
πεδο της Επιτροπής ή/και για λογαριασμό της.
Όσον αφορά τη νέα περίοδο προγραμματισμού, 
η τεχνική βοήθεια στο επίπεδο των κρατών μελών 
ορίζεται βάσει του άρθρου 59 του κανονισμού αριθ. 
1303/2013.
27
Παρά την προαιρετική ενσωμάτωση της έννοιας «ανά -
πτυξη ικανοτήτων» στο άρθρο 5, όλες οι καταχωρισμένες 
δραστηριότητες οδηγούν τελικά στην ενίσχυση των ικα -
νοτήτων των υπηρεσιών της Επιτροπής και των κρατών 
μελών για τη νόμιμη και τακτική εφαρμογή των κανόνων 
της ΚΓΠ.Μεσοπρόθεσμα, η Επιτροπή θα ζητήσει πιο λεπτομερείς 
πληροφορίες στο πλαίσιο των τρεχόντων συστημάτων 
υποβολής εκθέσεων προκειμένου να βελτιωθεί η παρα -
κολούθηση του είδους των δαπανών που προκύπτουν 
(δηλαδή διοικητικές και επιχειρησιακές δαπάνες) στο 
πλαίσιο του προϋπολογισμού για την τεχνική βοήθεια.
VII Τέταρτη σύσταση
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή. Η Επιτροπή θα 
ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν κατάλ -
ληλους δείκτες για την παρακολούθηση των δαπανών 
τεχνικής βοήθειας, αλλά δεν θα καταστήσει υποχρεωτική 
τη χρήση τους.
Εισαγωγή
13
Ο όγκος των δαπανών τεχνικής βοήθειας έχει προγραμ -
ματιστεί σύμφωνα με τις σχετικές ανάγκες που έχουν 
εντοπιστεί. Για παράδειγμα, το άρθρο 8 στοιχείο γ) 
σημείο vi) του κανονισμού αριθ. 1305/2014 θεσπίζει την 
απαίτηση για τις διαχειριστικές αρχές να διασφαλίζουν 
κατάλληλη συμβουλευτική ικανότητα όσον αφορά τις 
κανονιστικές απαιτήσεις και τις δράσεις που σχετίζονται 
με την καινοτομία. Το γεγονός αυτό μπορεί να έχει προ -
καλέσει πρόσθετες αντίστοιχες ανάγκες όσον αφορά την 
τεχνική βοήθεια.
Η Επιτροπή έχει εναρμονίσει την προσέγγιση τεχνικής 
βοήθειας σε όλα τα Ταμεία ΕΔΕΤ με τη θέσπιση κοινών 
νομικών διατάξεων που ισχύουν για όλα. Η διάταξη αυτή 
(άρθρο 59 του κανονισμού αριθ. 1303/2013) διευρύνει 
ελαφρά το πεδίο των επιλέξιμων για ενίσχυση δαπανών, 
συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων επικοι -
νωνίας, δικτύωσης, επίλυσης καταγγελιών και ελέγχου, 
οι οποίες δεν έχουν χρησιμοποιηθεί για τον καθορισμό 
της τεχνικής βοήθειας στο προηγούμενο νομικό πλαίσιο 
σχετικά με την αγροτική ανάπτυξη.
16
Όσον αφορά τον πυλώνα Ι, όλες οι υποχρεώσεις πρέπει 
να αναλαμβάνονται εντός του εν λόγω οικονομικού 
έτους και, εκτός από τις σπάνιες περιπτώσεις που επι -
τρέπονται μεταφορές από το ένα οικονομικό έτος στο 
επόμενο, αυτές οι αναλήψεις υποχρεώσεων ακυρώνονται 
στο τέλος του συγκεκριμένου έτους. Ωστόσο, πληρωμές 
μπορούν να πραγματοποιούνται εντός περισσότερων 
οικονομικών ετών.
Απαντήσεις της Επιτροπής 40
31
Σύμφωνα με τα λογιστικά συστήματα της Επιτροπής, 
το 2013, το συνολικό ποσό των αναλήψεων υποχρεώ -
σεων ανήλθε σε 21 879,114 ευρώ. Η Επιτροπή ενίσχυσε 
τις δραστηριότητες δικτύωσης, ιδίως σε σχέση με την 
ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας, στο τέλος της περι -
όδου προγραμματισμού 2007-2013. Οι δραστηριότητες 
δικτύωσης αποτέλεσαν επίσης βασικό στοιχείο για την 
προετοιμασία της επόμενης περιόδου προγραμματι -
σμού. Γενικά, η δικτύωση αντιπροσωπεύει σημαντική 
δραστηριότητα η οποία στηρίζει τη χάραξη πολιτικής 
με γνώμονα την επίτευξη αποτελεσμάτων. Όσον αφορά 
τα συστήματα ΤΠ, η ανάπτυξη νέων και πιο εξελιγμένων 
εργαλείων (π.χ. RDIS2, SFC) για την προετοιμασία της 
περιόδου 2014-2020 εφαρμόστηκε κυρίως από το 2012 
και, κατά συνέπεια, οι σχετικές δαπάνες είναι σημαντικά 
υψηλότερες από ό,τι το 2007. Βλ. επίσης απαντήσεις στα 
σημεία 32 έως 35.
Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα 
σημεία 32 έως 35
Οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν χρηματοδο -
τήσει δαπάνες ΤΠ μέσω ορισμένων άρθρων του προϋπο -
λογισμού με βάση τη σχέση των εν λόγω δαπανών με την 
υποκείμενη δραστηριότητα:
Τα άρθρα του προϋπολογισμού που χρησιμοποιούνται 
για τη χρηματοδότηση αυτή περιλαμβάνουν μη τεχνική 
επιχειρησιακή βοήθεια για δαπάνες στήριξης σχετικά με 
πράξεις ΚΓΠ (το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ χρηματοδοτήθηκαν 
χωριστά δυνάμει του άρθρου 05 01 04) και επιχειρη -
σιακή τεχνική βοήθεια που συνδέεται άμεσα με την 
εκτέλεση επιχειρησιακών προγραμμάτων και δραστη -
ριοτήτων της ΚΓΠ (το ΕΓΤΕ χρηματοδοτήθηκε δυνάμει 
του άρθρου 05 08 09 και το ΕΓΤΑΑ δυνάμει της θέσης 
05 04 05 02).
Η ανάπτυξη και η συντήρηση των διοικητικών συστημά -
των ΤΠ έχουν ληφθεί σταδιακά υπόψη από τις οριζόντιες 
υπηρεσίες της Επιτροπής. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει 
παραμείνει υπεύθυνη για τα συστήματα ΤΠ που στηρί -
ζουν την ΚΓΠ. Τα προαναφερθέντα άρθρα του προϋπο -
λογισμού καλύπτουν τόσο το αρχικό κόστος δημιουρ -
γίας των εν λόγω συστημάτων ΤΠ όσο και το κόστος 
συντήρησής τους. Το κόστος συντήρησης περιλαμβάνει 
τόσο την περαιτέρω ανάπτυξη των συστημάτων αυτών 
ανάλογα με τις ανάγκες (εξελικτική συντήρηση) όσο και 
τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα για τη συντήρηση και τη 
λειτουργία τους.28
Κατά την έκδοση των κανονισμών, ο νομοθέτης επέ -
λεξε ευέλικτη και ευρεία προσέγγιση όσον αφορά τη 
χρησιμοποίηση τεχνικής βοήθειας από τα κράτη μέλη. 
Η Επιτροπή δεν μπορεί να παρέμβει στην εφαρμογή των 
διατάξεων αυτών, ιδίως όταν κριθεί ότι οι δαπάνες είναι 
επιλέξιμες.
Ωστόσο, για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, 
η Επιτροπή εξέδωσε ειδικές κατευθυντήριες γραμμές για 
τα κράτη μέλη, καθώς και γραμμές πολιτικής και ενδει -
κτικούς δείκτες για τους αρμόδιους υπαλλήλους.
Οι διοικητικές δαπάνες που στηρίζονται από την τεχνική 
βοήθεια πρέπει να συνδέονται σαφώς με την υλοποίηση 
του προγράμματος. Η ευελιξία όσον αφορά τη χρήση 
κεφαλαίων στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας εντός 
των καθορισμένων ανώτατων ορίων δεν συνεπάγεται 
έλλειψη αυστηρότητας. Στο πλαίσιο της επιμερισμένης 
διαχείρισης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν 
ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ δαπανάται σύμφωνα με 
τις αρχές της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της 
αποτελεσματικότητας (άρθρο 30 του δημοσιονομικού 
κανονισμού αριθ. 966/2012).
Οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας στηρίζουν τις δραστη -
ριότητες του εθνικού αγροτικού δικτύου των κρατών 
μελών, οι οποίες ορίζονται και προσδιορίζονται σαφώς 
στο νομικό πλαίσιο (άρθρο 68 του κανονισμού αριθ. 
1698/2005) και στα ΠΑΑ.
30
Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο «ορισμός» και η «φύση» της 
τεχνικής βοήθειας θα πρέπει να καθορίζονται από τον 
νομοθέτη. 
Σκοπός του οδηγού για τον τρόπο άμεσης διαχείρισης 
είναι να παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες για την επικύ -
ρωση, τα χρηματοπιστωτικά δίκτυα, τις διεργασίες και τις 
διαδικασίες που ισχύουν για την εκτέλεση του προϋπο -
λογισμού και όχι να προβλέπει κανόνες για την κατανομή 
του προϋπολογισμού μεταξύ τομέων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 41
Επιπλέον, η περίοδος ελέγχου επηρεάστηκε από τη 
σοβαρή οικονομική κρίση, ιδίως σε ορισμένα κράτη μέλη 
όπου οι εθνικές διοικητικές υπηρεσίες αντιμετώπισαν 
σημαντικές περικοπές και έλλειψη πόρων. Για να εξασφα -
λιστεί η ορθή εφαρμογή της πολιτικής και να μειωθεί το 
αυξανόμενο ποσοστό σφάλματος, οι εν λόγω διοικητικές 
υπηρεσίες ζήτησαν χρηματοδότηση από την ΕΕ μέσω 
παροχής τεχνικής βοήθειας.
43
Το άρθρο 66 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 
1698/2005, ορίζει ότι «Με πρωτοβουλία των κρατών 
μελών, για κάθε πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης, το 
ΕΓΤΑΑ μπορεί να χρηματοδοτεί δραστηριότητες προπα -
ρασκευής, διαχείρισης, παρακολούθησης, αξιολόγησης, 
ενημέρωσης και ελέγχου της συνδρομής των προγραμ -
μάτων. Ποσοστό μέχρι 4% του συνολικού ποσού κάθε 
προγράμματος μπορεί να διατίθεται για τις δραστηριότη -
τες αυτές.» Σύμφωνα με το άρθρο 71 παράγραφος 3 του 
κανονισμού αριθ. 1698/2005, οι αρμόδιες εθνικές αρχές 
θεσπίζουν τους κανόνες επιλεξιμότητας, με την επιφύλαξη 
των ειδικών όρων που προβλέπονται από τον κανονισμό 
αριθ. 1698/2005 για ορισμένα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης.
45
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ανακατανομή των πιστώσεων 
προς τη διαχείριση βελτιώνει την εξέταση των αιτήσεων 
ενίσχυσης, καθώς και την ποιότητα των συμβουλευτικών 
υπηρεσιών που παρέχονται σε δικαιούχους ΠΑΑ, ιδίως 
όσον αφορά σύνθετα επενδυτικά μέτρα, με αποτέλεσμα τη 
βελτίωση της συνολικής εφαρμογής του προγράμματος.
46
Η τεχνική βοήθεια χρησιμοποιείται εν μέρει για την εξα -
σφάλιση της συνολικής διαχείρισης των ΠΑΑ, την οποία 
οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων θεωρούν αναγκαία 
στήριξη για την εφαρμογή της πολιτικής. Επομένως, θα 
πρέπει να αξιολογείται με γνώμονα τους δείκτες επιδό -
σεων των ΠΑΑ.
47
Η τεχνική βοήθεια χρησιμοποιείται ευρέως για την ελά -
φρυνση της διοικητικής επιβάρυνσης των δικαιούχων, για 
τη βελτίωση των γνώσεων και της πληροφόρησής τους 
σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος ή για την 
πλήρη χρήση του εξοπλισμού ΤΠ και της ηλεκτρονικής διοί -
κησης. Ως εκ τούτου, οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας, ακόμη 
και αν προορίζονται εν μέρει για τη στήριξη του προϋπολο -
γισμού, έχουν θετικό αντίκτυπο για τους δικαιούχους.Η Επιτροπή έχει θεσπίσει κατευθυντήριες γραμμές για 
τα προγράμματα επιμερισμένης διαχείρισης, οι οποίες 
παρέχουν τις αναγκαίες κατευθυντήριες οδηγίες σχε -
τικά με το είδος της γραμμής του προϋπολογισμού που 
πρέπει να χρησιμοποιηθεί στην περίπτωση δαπανών 
(και ελέγχου) ΤΠ με σκοπό την εξασφάλιση κατάλληλης 
συνοχής όσον αφορά την εγγραφή των δαπανών ΤΠ 
στον προϋπολογισμό. Όλα τα είδη δαπανών ΤΠ θα πρέπει 
να ακολουθούν αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές, είτε 
πρόκειται για ανάπτυξη είτε για συντήρηση εξοπλισμού 
ΤΠ, και οι δαπάνες συντήρησης θα πρέπει να καταλογίζο -
νται πάντα στην ίδια γραμμή του προϋπολογισμού όπως 
οι αντίστοιχες δαπάνες ανάπτυξης. Η προσέγγιση αυτή 
ενισχύει τη δημοσιονομική πειθαρχία και συνοχή σε όλες 
τις ΓΔ επιμερισμένης διαχείρισης.
36
Βλ. απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 28.
37
Βλ. απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 28.
38
Το μέσο ποσοστό όσον αφορά τη χρήση τεχνικής 
βοήθειας για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 
(1,57%) και το εκτιμώμενο ποσοστό για την περίοδο προ -
γραμματισμού 2014-2020 (1,97%) αποκαλύπτουν μέτριο 
ποσοστό χορήγησης από τα κράτη μέλη και δείχνουν ότι 
τα κεφάλαια δαπανώνται μόνο για αναγκαίες δραστηριό -
τητες που αφορούν την εφαρμογή των ΠΑΑ. Επιπλέον, το 
πραγματικό ποσό που δαπανήθηκε την περίοδο προ -
γραμματισμού 2007-2013 (μέχρι την 31/10/2014) αντι -
στοιχούσε μόνον στο 70% των προβλεπόμενων ποσών 
που αναφέρονται στο παράρτημα. Ως εκ τούτου, μόνο το 
1,16% του προϋπολογισμού που εκτελέστηκε κατά την 
περίοδο 2007-2013 διατέθηκε όντως για τεχνική βοήθεια.
Βλ. επίσης την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 13.
Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα 
σημεία 40 και 41
Η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και οι φιλόδοξοι 
στόχοι πολιτικής στο πλαίσιο της πολιτικής αγροτικής 
ανάπτυξης απαιτούν την ενίσχυση των διοικητικών 
ικανοτήτων στα κράτη μέλη. Για την εξασφάλιση της 
κατάλληλης εφαρμογής, διατέθηκαν περισσότεροι πόροι 
για τη διατήρηση των διοικητικών ικανοτήτων στα κράτη 
μέλη.
Απαντήσεις της Επιτροπής 42
50
Η Επιτροπή υπέβαλε κατευθυντήριες γραμμές στα κράτη 
μέλη σχετικά με τη χρησιμοποίηση της τεχνικής βοή -
θειας για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 στο 
πλαίσιο της επιτροπής αγροτικής ανάπτυξης.
51
Ο πίνακας του παραρτήματος βασίζεται στα σχέδια ΠΑΑ 
που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη, η πλειονότητα 
των οποίων είναι ακόμη υπό συζήτηση.
Βλ. επίσης την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 13.
54
Η Επιτροπή διεξάγει διάφορους ελέγχους στα κράτη 
μέλη για να επαληθεύσει τις δαπάνες τεχνικής βοήθειας. 
Τα σφάλματα που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή και 
το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο γίνονται αντικείμενο 
παρακολούθησης και προτείνονται δημοσιονομικές 
διορθώσεις.
Το νομικό πλαίσιο για την περίοδο προγραμματισμού 
2014-2020 ενισχύθηκε. Το καθοδηγητικό φυλλάδιο που 
υποβλήθηκε στα κράτη μέλη περιέχει την ακόλουθη 
σύσταση: «Οι διοικητικές δαπάνες των δικαιούχων 
που χρηματοδοτούνται με παροχή τεχνικής βοήθειας, 
συμπεριλαμβανομένων των δαπανών προσωπικού, θα 
πρέπει να είναι σαφώς προσδιορισμένες (είδος διοικη -
τικής δαπάνης και κριτήρια χορήγησης). Επιπλέον, όταν 
οι δικαιούχοι υλοποιούν επίσης δράσεις άλλων Ταμείων 
(όπως ΕΔΕΤ ή ΕΓΤΕ), θα πρέπει να εξασφαλίζεται η δυνα -
τότητα επαλήθευσης και μέτρησης των διοικητικών 
δαπανών που έχουν χρηματοδοτήσει τεχνική βοήθεια».
55
Τα κράτη μέλη καθίστανται ενήμερα ότι η τεχνική 
βοήθεια μπορεί να αφορά μόνο τα ΠΑΑ και ότι πρέπει να 
αποδεικνύεται σαφής διαχωρισμός μεταξύ διοικητικών 
δαπανών και δαπανών προσωπικού που σχετίζονται με 
τους πυλώνες Ι και ΙΙ.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 54.48
Οι εθνικές διοικήσεις των οικονομικά ασθενέστερων 
κρατών μελών χρειάζονται μεγαλύτερη στήριξη για να 
εκπληρώσουν δεσμεύσεις και υποχρεώσεις έναντι της ΕΕ 
όσον αφορά την υλοποίηση προγραμμάτων. Οι δαπά -
νες αυτές είναι αναγκαίες για τη χρηματοδότηση των 
διοικητικών πόρων που συνδέονται με την εκτέλεση του 
προγράμματος.
Οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας της Πολωνίας, εκφρασμέ -
νες ως ποσοστό επί τοις εκατό, είναι σχετικά χαμηλές.
49
Η τεχνική βοήθεια στηρίζει την υλοποίηση βασικών 
στόχων της πολιτικής, οι οποίοι δεν θα μπορούσαν να 
υλοποιηθούν χωρίς αυτή τη χρηματοδότηση. Επομένως, 
η Επιτροπή πιστεύει ότι οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας 
δεν στερούν σημαντικούς πόρους από τους στόχους της 
πολιτικής, αλλά ότι αντίθετα ενισχύουν τα μέτρα εφαρ -
μογής στα κράτη μέλη.
Κατά την περίοδο 2007-2013, μόνο το 1,16% των δαπα -
νών διατέθηκε για τεχνική βοήθεια (με διαθέσιμο 
ανώτατο όριο 4%). Αυτό το σχετικά μικρό ποσοστό των 
δαπανών αγροτικής ανάπτυξης δείχνει έλλειψη βούλη -
σης να μεγιστοποιηθούν οι πληρωμές όσον αφορά τις 
διοικητικές δαπάνες των κρατών μελών.
Πλαίσιο 1
Δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός για τεχνική βοήθεια 
χρηματοδοτεί ορισμένα γενικά έξοδα που καταλογίζο -
νται στην εφαρμογή του προγράμματος, το μερίδιο των 
εν λόγω δαπανών σε σύγκριση με τον συνολικό προϋ -
πολογισμό της πολιτικής (δηλαδή 1,16%) φαίνεται πολύ 
περιορισμένο.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, μολονότι το κόστος των ελέγ -
χων στα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να αυξηθεί, ωστόσο 
θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην ανάγκη να βελτιωθεί 
η ποιότητα και η αποτελεσματικότητά τους.
Οι υποχρεώσεις που συνδέονται με τη διαχείριση, τον 
έλεγχο, την πληροφόρηση, τη δημοσιότητα, την παρα -
κολούθηση της δικτύωσης και την αξιολόγηση είναι 
αναγκαίες για την άσκηση αποτελεσματικής πολιτικής 
και οι δαπάνες τους θα πρέπει να συγχρηματοδοτούνται 
από το ΕΓΤΑΑ.
Απαντήσεις της Επιτροπής 43
Ειδικές εγγυήσεις όσον αφορά τη συμμόρφωση, ιδίως 
όσον αφορά τους κανόνες για τον ανταγωνισμό και τις 
δημόσιες συμβάσεις, έχουν παρασχεθεί από την ιταλική 
διαχειριστική αρχή στην ετήσια έκθεση προόδου.
Το άρθρο 62 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 
διεύρυνε το πεδίο στο οποίο ανεξάρτητοι εμπειρογνώ -
μονες θα πρέπει να διενεργούν ή να επιβεβαιώνουν τους 
υπολογισμούς. Θα καλύψει επίσης όλες οι πράξεις στις 
οποίες θα πρέπει να χρησιμοποιούνται απλουστευμένες 
επιλογές δαπανών.
62
Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, 
η παρακολούθηση των εθνικών αγροτικών δικτύων θα 
γίνεται μέσω 3 ειδικών δεικτών εκροών (παράρτημα 
IV του κανονισμού αριθ. 808/2014). Όσον αφορά άλλες 
δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο 
της τεχνικής βοήθειας, το καθοδηγητικό φυλλάδιο που 
υποβλήθηκε στα κράτη μέλη περιέχει την ακόλουθη 
σύσταση: «Προκειμένου να τηρηθούν οι γενικές αρχές 
της χρηστής οικονομικής διαχείρισης των πόρων της 
ΕΕ, οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας θα πρέπει να βασίζο -
νται σε επιχειρησιακούς στόχους SMART (άρθρο 30 του 
δημοσιονομικού κανονισμού αριθ. 966/2012), ύστερα 
από κατάλληλη αξιολόγηση των αναγκών. Οι εκροές θα 
πρέπει να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται με 
βάση δείκτες επιδόσεων. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται 
να καταρτίζουν πρόσθετους ειδικούς δείκτες για την 
τεχνική βοήθεια».
Πλαίσιο 4
Τα ΠΑΑ εφαρμόζονται με τη βοήθεια των μέτρων τα 
οποία απαιτούν στήριξη με τη μορφή τεχνικής βοήθειας 
για τη συνολική ορθή εφαρμογή τους. Υπό την έννοια 
αυτή, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα είναι τα εργαλεία 
πολιτικής (toolkit) και η τεχνική βοήθεια μια εγκάρσια 
δραστηριότητα που στηρίζει την αποτελεσματική διαχεί -
ριση των ΠΑΑ.Πλαίσιο 2
Σύμφωνα με τις λιθουανικές αρχές, το Υπουργείο εγκρίνει 
τακτικά επικαιροποιημένους καταλόγους μερικώς απα -
σχολούμενων υπαλλήλων σε ΠΑΑ σε συνδυασμό με ειδικά 
ποσοστά του χρόνου εργασίας τους. Στον οργανισμό πλη -
ρωμών, ο αναλογικός καταλογισμός του χρόνου εργασίας 
του προσωπικού καθορίζεται λαμβανομένων υπόψη των 
διαφορετικών κεφαλαίων που διαχειρίζεται ο οργανισμός, 
των καθηκόντων και των λειτουργιών που έχουν ανατεθεί, 
των σχεδίων δράσης που έχουν εγκριθεί, των προγραμ -
ματισμένων προσκλήσεων υποβολής προτάσεων και της 
επεξεργασίας τους, των επιτόπιων ελέγχων κ.λπ.
Όσον αφορά την Ουγγαρία, στις 19 Δεκεμβρίου 2014, 
η Επιτροπή υπενθύμισε στις ουγγρικές αρχές ότι για την 
περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, θα πρέπει να 
παρασχεθεί κατάλογος των δικαιούχων τεχνικής βοή -
θειας. Επιπλέον, σε περίπτωση που δικαιούχοι υλοποιούν 
επίσης δράσεις άλλων Ταμείων (όπως ΕΔΕΤ ή ΕΓΤΕ), θα 
πρέπει να εξασφαλίζεται η δυνατότητα επαλήθευσης 
και μέτρησης των διοικητικών δαπανών που έχουν 
χρηματοδοτηθεί.
Όσον αφορά την Αυστρία, κατά τη διάρκεια των δια -
πραγματεύσεων του προγράμματος 2014-2020, οι αρχές 
ενημερώθηκαν ότι η τεχνική βοήθεια μπορεί να αφορά 
μόνο τα ΠΑΑ και ότι πρέπει να αποδεικνύεται ο σαφής 
διαχωρισμός μεταξύ διοικητικών δαπανών και δαπανών 
προσωπικού που σχετίζονται με τους πυλώνες Ι και ΙΙ.
Όσον αφορά την Πολωνία, οι συντελεστές εκτιμήθηκαν 
με βάση την υπόθεση ότι το μερίδιο μεταξύ των πυλώ -
νων Ι και ΙΙ ήταν απίθανο να αλλάξει κατά τη διάρκεια της 
περιόδου.
Πρέπει να σημειωθεί ότι, κατά τη διάρκεια των δικών της 
ελέγχων, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις παρατηρήσεις 
του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 55.
56
Βλ. απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 54.
Πλαίσιο 3
Η Επιτροπή έχει επανειλημμένως τονίσει, σε διμερείς 
συνεδριάσεις και σε διάφορα έγγραφα που ανταλλάσσο -
νται με τις διαχειριστικές αρχές, τη σημασία της συμ -
μόρφωσης με τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις 
σύμφωνα με το άρθρο 82 παράγραφος 2 στοιχείο στ) του 
κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1698/2005.
Απαντήσεις της Επιτροπής 44
Επιπλέον, το παράδειγμα σχετικά με την Πολωνία κατα -
δεικνύει πιθανές δυσκολίες στην προετοιμασία χωριστής 
ουσιαστικής μακροπρόθεσμης αξιολόγησης των ανα -
γκών στον τομέα της τεχνικής βοήθειας.
69
Η Επιτροπή δεν έθεσε επιμέρους στόχους για όλες τις 
περιπτώσεις χρηματοδότησης τεχνικής βοήθειας διότι 
έκρινε ότι δεν είναι αναγκαία, οικονομικά αποδοτική 
ή αναλογική. Ωστόσο, ανάλογα με την περίπτωση, ανέ -
πτυξε πολυετές προγραμματισμό και συναφή ορόσημα 
(αξιολόγηση, σχέδιο στρατηγικής ΤΠ κ.λπ.).
73
Η τεχνική βοήθεια δεν αναφέρεται χωριστά στις γενικές 
κατευθυντήριες οδηγίες για το κοινό πλαίσιο παρακο -
λούθησης και αξιολόγησης (ΚΠΠΑ) διότι οι απαιτήσεις 
επιδόσεων καλύπτονται και μετρούνται έμμεσα με βάση 
τις επιδόσεις των μέτρων στα οποία συνεισφέρουν.
Το ΚΠΠΑ προβλέπει ότι η χρήση πρόσθετων δεικτών 
για τα ΠΑΑ (άρθρο 81 παράγραφος 2 του κανονισμού 
1698/2005) πρέπει να καθορίζεται από τα κράτη μέλη 
προκειμένου να επιτρέπεται η παρακολούθηση και η αξι -
ολόγηση των ιδιαιτεροτήτων των ΠΑΑ. Επίσης, θέσπισε 
κοινές ερωτήσεις αξιολόγησης για την τεχνική βοήθεια οι 
οποίες θα πρέπει να αξιολογούνται κατά τις ενδιάμεσες 
και τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις.
75
Δεδομένου του ευρέος φάσματος αναγκών που καλύ -
πτονται από την τεχνική βοήθεια, ο διαχωρισμός της 
παρακολούθησης και της αξιολόγησης από τα στοιχεία 
των ΠΑΑ στα οποία συνεισφέρουν θα απαιτούσε δαπα -
νηρό και πολύ μεγάλης κλίμακας πλαίσιο για την παρα -
κολούθηση σχετικά χαμηλών δαπανών. Σύμφωνα με το 
παράρτημα VII του κανονισμού αριθ. 1974/2006, η ετήσια 
έκθεση προόδου θα πρέπει να περιέχει πληροφορίες 
σχετικά με τα μέτρα που έλαβε η διαχειριστική αρχή 
και η επιτροπή παρακολούθησης για τη διασφάλιση της 
ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της εφαρμογής 
του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής 
βοήθειας. Ωστόσο, η αξιολόγηση των ΠΑΑ (συμπεριλαμ -
βανομένων εκτιμήσεων επιδόσεων και επιπτώσεων) θα 
πρέπει να πραγματοποιείται κατά τις ενδιάμεσες και τις 
εκ των υστέρων αξιολογήσεις.Η πρόθεση να εξεταστεί η τεχνική βοήθεια χωριστά από 
τα μέτρα αυτά αποδεικνύεται σαφώς από το γεγονός 
ότι καθορίζονται σε διαφορετικά κεφάλαια της νομοθε -
σίας για την αγροτική ανάπτυξη. Για παράδειγμα στην 
περίπτωση του κανονισμού αριθ. 1305/2013: Το κεφάλαιο 
I του τίτλου III περιγράφει μέτρα, το κεφάλαιο II περιγρά -
φει κοινές διατάξεις για διάφορα μέτρα και το κεφάλαιο 
III περιγράφει την τεχνική βοήθεια και τη δικτύωση. Είναι 
σαφές ότι η τεχνική βοήθεια διαχωρίζεται σαφώς από τα 
μέτρα. Ωστόσο, ο διαχωρισμός αυτός δεν συνεπάγεται 
ότι η τεχνική βοήθεια δεν υπόκειται σε παρακολούθηση 
ή αξιολόγηση. Τα ΠΑΑ προγραμματίζονται ορθώς, παρα -
κολουθούνται και αξιολογούνται και τα αποτελέσματα 
της τεχνικής βοήθειας στηρίζουν την ορθή εφαρμογή 
και την αποτελεσματική υλοποίηση των ΠΑΑ στο σύνολό 
τους.
Όσον αφορά την Αυστρία, η χρηματοδότηση διοικη -
τικών δαπανών που εκτελέστηκαν από τον οργανισμό 
πληρωμών ήταν σύμφωνη με τη σχετική νομοθεσία της 
ΕΕ και, ως εκ τούτου, εγκρίθηκε από την Επιτροπή.
63
Δεδομένου ότι το πλαίσιο παρακολούθησης και αξι -
ολόγησης εκτιμά τις συνολικές επιδόσεις των ΠΑΑ, 
οι υπερβολικές (μη επιχειρησιακές) δαπάνες που δεν 
συνεισφέρουν στις επιδόσεις του προγράμματος θα 
πρέπει να αντιπροσωπεύουν χαμηλότερες συνολικές 
επιδόσεις. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η συνει -
σφορά της τεχνικής βοήθειας περιλαμβάνεται έμμεσα 
στην αξιολόγηση.
64
Οι σκοποί και οι στόχοι ορίζονται κατάλληλα στο επίπεδο 
των ΠΑΑ.
Βλ. επίσης την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 62.
67
Τα κράτη μέλη καλούνται να αξιολογήσουν τον τρόπο 
με τον οποίο οι μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες 
ανάγκες μπορούν να καλυφθούν από τα ΠΑΑ στο σύνολό 
τους.
Οι τροποποιήσεις του προγράμματος πρέπει να είναι 
δεόντως αιτιολογημένες από τα κράτη μέλη και στις 
περιπτώσεις που οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας πρέπει 
να τροποποιηθούν, πρέπει να παρέχεται συγκεκριμένη 
αιτιολόγηση.
Απαντήσεις της Επιτροπής 45
84
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1290/2005 παρέχει το μόνο σαφές νομικό κείμενο 
αναφοράς τόσο για το ΕΓΤΕ όσο και το ΕΓΤΑΑ στο επί -
πεδο της Επιτροπής ή/και για λογαριασμό της.
Όσον αφορά τη νέα περίοδο προγραμματισμού, 
η τεχνική βοήθεια στο επίπεδο των κρατών μελών 
ορίζεται βάσει του άρθρου 59 του κανονισμού αριθ. 
1303/2013.
Η ελευθερία επιλογής που προσφέρει η κανονιστική 
ευελιξία απαιτείται για την κάλυψη του ευρέος φάσματος 
αναγκών που αντιμετωπίζουν οι εθνικές και περιφε -
ρειακές αρχές. Η ορθή εφαρμογή των ΠΑΑ συνδέεται 
στενά με τις απαιτούμενες δαπάνες, όπως τις διοικητικές 
δαπάνες του εξοπλισμού ΤΠ. Οι δαπάνες που χρηματοδο -
τούνται μέσω της τεχνικής βοήθειας συνδέονται άμεσα 
με την προετοιμασία, την υλοποίηση και την αξιολόγηση 
των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ).
Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, 
η Επιτροπή υπέβαλε εκτενείς κατευθυντήριες οδηγίες 
στα κράτη μέλη και παρείχε γραμμές πολιτικής στους 
αρμόδιους υπαλλήλους με σκοπό την εναρμόνιση των 
προσεγγίσεων κατά τη διαπραγμάτευση νέων προγραμ -
μάτων αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ).
85
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του προϋπολο -
γισμού της Επιτροπής για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και 
Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) όσον αφορά τα προγράμματα 
επιμερισμένης διαχείρισης για τη χρήση της επιχειρη -
σιακής και μη επιχειρησιακής (διοικητικής) τεχνικής 
βοήθειας στην περίπτωση εξοπλισμού ΤΠ και δαπανών 
ελέγχου, όλα τα είδη δαπανών ΤΠ, είτε σχετίζονται με 
την ανάπτυξη είτε με τη συντήρηση εξοπλισμού ΤΠ, θα 
πρέπει να καταλογίζονται πάντα στην ίδια γραμμή του 
προϋπολογισμού όπως οι αντίστοιχες δαπάνες ανάπτυ -
ξης ΤΠ. Η προσέγγιση αυτή ενισχύει τη δημοσιονομική 
πειθαρχία και συνοχή σε όλους τους τομείς επιμερισμέ -
νης διαχείρισης του προϋπολογισμού της Επιτροπής. 
Όσον αφορά την τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία των 
κρατών μελών, οι μισθωτές υπηρεσίες είναι επιλέξιμες 
δαπάνες αν οι σχετικοί πόροι που καταβλήθηκαν συν -
δέονται άμεσα με την εφαρμογή του ΠΑΑ. Στο πλαίσιο 
αυτό, το καθοδηγητικό φυλλάδιο που υποβλήθηκε στα 
κράτη μέλη για την τεχνική βοήθεια σχετικά με την 
περίοδο 2014-2020 περιλαμβάνει ειδικές πληροφορίες 
σχετικά με τον τρόπο χορήγησης και χρηματοδότησης 
δαπανών προσωπικού.76
Δεδομένου του μεγάλου αριθμού ΠΑΑ και του ευρέος 
φάσματος των αναγκών που καλύπτονται, θεωρείται ότι 
τα κράτη μέλη είναι τα πλέον κατάλληλα για να αξιολογή -
σουν αν και με ποιον τρόπο είναι περισσότερο αναγκαία 
η στήριξη, όπως ορίζεται στη νομοθεσία. Η στοχοθέτηση 
γίνεται από τα κράτη μέλη με βάση την αξιολόγηση 
των αναγκών και των κεφαλαίων που διατίθενται στους 
συγκεκριμένους τομείς που κρίνονται σχετικοί. Οι τομείς 
αυτοί, όπως καταδεικνύουν τα αριθμητικά στοιχεία, δια -
φέρουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.
77
Τα κράτη μέλη έχουν αυξήσει σε σημαντικό βαθμό τις δρα -
στηριότητες συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών πληρω -
μών για την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση των υφιστάμε -
νων ελλείψεων που προκαλούν υψηλά ποσοστά σφαλμάτων 
κατά την εφαρμογή. Οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να 
χρηματοδοτούνται μέσω της τεχνικής βοήθειας.
78
Βλ. απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 75.
82
Για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, ένα από τα 
καθήκοντα της Συνέλευσης Αγροτικών Δικτύων που ορί -
ζεται στο άρθρο 3 στοιχείο δ) της εκτελεστικής απόφασης 
της Επιτροπής αριθ. 825/2014 είναι η εξασφάλιση κατάλ -
ληλης παρακολούθησης και αξιολόγησης των δραστηρι -
οτήτων του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αγροτικής Ανάπτυξης 
(ΕΔΑΑ) και του δικτύου ΕΣΚ. Σύμφωνα με τον ίδιο κανονι -
σμό, το άρθρο 8 στοιχείο γ) προβλέπει την αξιολόγηση σε 
συνεχή βάση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικό -
τητας των δραστηριοτήτων του ΕΔΑΑ και του δικτύου ΕΣΚ.
Συμπεράσματα και συστάσεις
83
Η τεχνική βοήθεια συμβάλλει στην υλοποίηση, την παρα -
κολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των ΠΑΑ. 
Μόνον με τη συγκεφαλαιωτική εξέταση των εκ των υστέ -
ρων αξιολογήσεων των ΠΑΑ θα μπορέσει να αποδειχθεί 
η συνεισφορά της τεχνικής βοήθειας στην επίτευξη των 
γενικών στόχων της ΚΓΠ.
Ο νομοθέτης αποφάσισε να χορηγήσει ευελιξία στα 
κράτη μέλη όσον αφορά τη χρήση κεφαλαίων που έχουν 
χορηγηθεί για τεχνική βοήθεια.
Απαντήσεις της Επιτροπής 46
91
Δεδομένου ότι η τεχνική βοήθεια είναι εγκάρσια δραστη -
ριότητα στήριξης, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση 
των δαπανών της εντάσσονται στην παρακολούθηση και 
την αξιολόγηση των προγραμμάτων στο σύνολό τους.
Στην τεχνική βοήθεια εφαρμόζονται ειδικοί δημοσιονο -
μικοί δείκτες επιδόσεων.
92
Η πιθανή αποτελεσματικότητα ενός εργαλείου δεν εξαρ -
τάται από την ύπαρξη συστήματος για την αξιολόγηση 
των επιπτώσεών του.
Σύσταση 4
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή.
Η Επιτροπή θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμο -
ποιούν κατάλληλους δείκτες για την παρακολούθηση 
των δαπανών τεχνικής βοήθειας, αλλά δεν θα καταστή -
σει υποχρεωτική τη χρήση τους.86
Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν 
ότι οι διοικητικές δαπάνες των δικαιούχων που χρημα -
τοδοτούνται μέσω της τεχνικής βοήθειας, καθώς και οι 
δαπάνες προσωπικού, είναι σαφώς προσδιορισμένες. 
Επιπλέον, σε περίπτωση που δικαιούχοι υλοποιούν 
επίσης δράσεις άλλων Ταμείων (όπως ΕΔΕΤ ή ΕΓΤΕ), θα 
πρέπει να εξασφαλίζεται η δυνατότητα επαλήθευσης και 
μέτρησης των διοικητικών δαπανών που έχουν χρηματο -
δοτηθεί μέσω της τεχνικής βοήθειας1.
Σύσταση 1
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή και θα εκπο -
νήσει περαιτέρω κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με το 
θέμα αυτό.
Σύσταση 2
Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί τη σύσταση αυτή. 
Θεωρεί ότι η συντήρηση εξοπλισμού ΤΠ αποτελεί επιχει -
ρησιακή δραστηριότητα που συνδέεται με την επικαι -
ροποίηση και την ανάπτυξη των συστημάτων. Σύμφωνα 
με τις κατευθυντήριες γραμμές του προϋπολογισμού της 
Επιτροπής για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυ -
τικά Ταμεία (ΕΔΕΤ), της 16ης Μαΐου 2014, όσον αφορά τα 
προγράμματα επιμερισμένης διαχείρισης για τη χρήση 
της επιχειρησιακής και μη επιχειρησιακής (διοικητικής) 
τεχνικής βοήθειας στην περίπτωση δαπανών ΤΠ και 
ελέγχου, όλα τα είδη δαπανών ΤΠ, είτε σχετίζονται με 
την ανάπτυξη είτε με τη συντήρηση εξοπλισμού ΤΠ, θα 
πρέπει να καταλογίζονται πάντα στην ίδια γραμμή του 
προϋπολογισμού όπως οι αντίστοιχες δαπάνες ανάπτυ -
ξης ΤΠ. Η προσέγγιση αυτή ενισχύει τη δημοσιονομική 
πειθαρχία και συνοχή σε όλους τους τομείς επιμερισμέ -
νης διαχείρισης του προϋπολογισμού της Επιτροπής.
Σύσταση 3
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή.
Μεσοπρόθεσμα, η Επιτροπή θα ζητήσει πιο λεπτομερείς 
πληροφορίες στο πλαίσιο των τρεχόντων συστημάτων 
υποβολής εκθέσεων προκειμένου να βελτιωθεί η παρα -
κολούθηση του είδους των δαπανών που προκύπτουν 
(δηλαδή διοικητικές και επιχειρησιακές δαπάνες) στο 
πλαίσιο του προϋπολογισμού για την τεχνική βοήθεια.
1 Καθοδηγητικό φυλλάδιο τεχνικής βοήθειας 2014-2020
Π/uni03A9Σ  ΘΑ ΠΡΟ ΜΗΘΕ ΥΤΕΙΤΕ ΕΚ/uni0394ΟΣΕΙΣ  ΤΗΣ ΕΕ
/uni0394ωρ εάν εκδόσει/uni03C2:
  ένα αντίτυπ ο: 
από το EU Bookshop (http://bookshop .europa.eu)·
  περισσό τερα από ένα αντίτυπ α ή αφίσε /uni03C2/χάρτε/uni03C2: 
από τι/uni03C2 αντιπροσωπείε /uni03C2 τη/uni03C2 Ευρωπαϊκή/uni03C2 Ένω ση/uni03C2(h ttp://ec .europa.eu/r epresen t_el.htm),  
από τα γραφε ία εκπροσώπησ η/uni03C2 στι/uni03C2 εκτό/uni03C2 ΕΕ χώρε /uni03C2 (http://eeas .europa.eu/delega tions/inde x_el .htm),  
επικοινωνών τα/uni03C2 /uni03BCε την υπη ρεσία Ά/uni03BCε ση Ευρώπη (http://eur opa.eu/eur opedir ect/inde x_el .htm) ή 
καλών τα/uni03C2 τον αριθ/uni03BCό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρε άν τηλεφωνικ ό/uni03C2 αριθ/uni03BCό/uni03C2 από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφο ρίε/uni03C2 παρέχονται δωρε άν, και οι κλήσει/uni03C2 είναι γενικώ /uni03C2 δωρε άν (ενδέχ εται ό/uni03BCω /uni03C2 κάποιε/uni03C2 κλήσει/uni03C2 που  πραγ/uni03BCατ οποιούν ται /uni03BCέσω 
ορισ/uni03BCέ νων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικ ού/uni03C2 θαλά/uni03BCου /uni03C2 ή ξενοδο χεία να χρεώνο νται). 
Εκδόσει/uni03C2 επί πληρω/uni03BCή:
 από το EU Bookshop (http://bookshop .europa.eu).
Η τεχνική βοήθεια αφορά κατά παράδοση τη στήριξη 
κρατικών υπηρεσιών, μέσω της παροχής 
εμπειρογνωμοσύνης και χρηματοδότησης, για την 
υλοποίηση πολιτικών. Στο πλαίσιο του ελέγχου αυτού, το 
Συνέδριο εξέτασε με ποιον τρόπο χρησιμοποιήθηκε 
η χρηματοδότηση της ΕΕ για τεχνική βοήθεια στον τομέα 
της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης κατά την περίοδο 
2007-2013. Διαπίστωσε μια στροφή από τη χρησιμοποίηση 
της τεχνικής βοήθειας για την «ανάπτυξη ικανοτήτων» προς 
την παροχή στήριξης για την κάλυψη τακτικών διοικητικών 
δαπανών. Για τον λόγο αυτό, και εξαιτίας της έλλειψης 
κατάλληλου πλαισίου για τη μέτρηση των επιδόσεων, ούτε 
η Επιτροπή ούτε τα κράτη μέλη είναι σε θέση να 
καταδείξουν τη συνεισφορά της τεχνικής βοήθειας στον 
αντίκτυπο της ΚΓΠ.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ