Tiir * ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 23.09.1998 
COM(1998) 538 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩ-ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ 
ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ 

ΛΝΛΚΟΙ!Νί2ΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ EYPii-ΜΕΣΟΙ EIAKH 
ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Οι σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των μεσογειακών της εταίρων1 
διέρχονται σε νέο στάδιο μετά την έγκριση της τελικής Διακήρυξης της Διάσκεψης της 
Βαρκελώνης στις 27- 28 Νοεμβρίου 19952. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν τους 
στόχους της μελλοντικής τους συνεργασίας και ανέλαβαν την υποχρέωση να τους 
τηρήσουν: α) μέσω του πολιτικού διαλόγου σε σταθερή και τακτική βάση, β) με την 
ανάπτυξη της οικονομικής και χρηματοδοτικής συνεργασίας, και γ) δίνοντας μεγαλύτερη 
έμφαση στην κοινωνική, πολιτιστική και ανθρώπινη διάσταση. 
Στόχος της οικονομικής και οικονομικής εταιρικής σχέσης είναι η δημιουργία μιας ζώνης 
κοινής ευημερίας που θα λαμβάνει υπόψη τους διαφορετικούς βαθμούς ανάπτυξης των 
διαφόρων χωρών και θα βασίζεται: 
- στην προοδευτική καθιέρωση μιας ζώνης ελευθέρων συναλλαγών όσον αφορά τα 
αγαθά και στην προοδευτική ελευ()έρο)ση του εμπορίου υπηρεσιών 
- στην εφαρμογή κατάλληλης οικονομικής συνεργασίας και συντονισμένοι ενεργειών 
στους αντίστοιχους τομείς· 
- στην ουσιαστική αύξηση της χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
προς τους εταίρους της. 11 προσέγγιση αυτή επιβεβαιώθηκε από τη δεύτερη ευρω-
μεσογειακή διάσκεψη της Μάλτας, στις 15 και 16 Απριλίου 1997. 
Η Επιτροπή, στην ανακοίνωση της, Ατζέντα 2000, Για μια ισχυρότερη και ευρύτερη 
Ένωση3, τόνισε ότι πρέπει να ληφθούν ενεργά μέτρα για την ενίσχυση των δεσμών 
μεταξύ της Ένωσης και των μεσογειακών της εταίρων. Υπενθύμισε επίσης ότι η σταθερή 
ανάπτυξη της νότιας όχθης της Μεσογείου αποτελεί όλο και μεγαλύτερη πρόκληση και 
ότι ως προς αυτό πρέπει να χρησιμοποιηθεί πλήρως το δυναμικό που προέκυψε από τη 
διαδικασία της Βαρκελώνης. 
Επίσης, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι η διεύρυνση της Ένωσης πρέπει να οδηγήσει στην 
ισχυροποίηση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και τ(ον νότιων εταίρων της με βάση την αξιοποίηση αμοιβαίων συμφερόντων. 
Ετσι, η Επιτροπή διευκρίνισε σαφώς ότι η διεύρυνση προς τα ανατολικά δεν θα γίνει εις 
βάρος των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους νότιους εταίρους της. 
ι Αλγερία, Κύπρος, Αίγυπτος, Ισραήλ, Ιορδανία, Λίβανος, Μάλτα, Μαρόκο, Συρία, Τυνησία, Τουρκία, 
Παλαιστινιακή αρχή. 
2 Τελική διακήρυξη και πρόγραμμα εργασίας, Ευρω-μεσογειακή διάσκεψη της Βαρκελώνης (27-28 
Νοεμβρίου 1995). 
3 COM (97) 2000. 
II. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΗΛΡΟΥΣΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ 
Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι η διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους 
οι στόχοι της Διακήρυξης της Βαρκελώνης θα μπορέσουν να ενταχθούν σε 
ορισμένες πρωτοβουλίες που κατέστησαν δυνατή την καθιέρωση της ενιαίας 
αγοράς με σκοπό να επιταχυνθεί η δημιουργία της ζώνης κοινής ευημερίας. 
Η Διακήρυξη της Βαρκελώνης και τα συμπεράσματα της υπουργικής διάσκεψης της 
Μάλτας αποτελούν τη βάση με την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι μεσογειακοί της 
εταίροι θα καθορίσουν από κοινού κατάλληλες ενέργειες για να πολλαπλασιάσουν τα 
πλεονεκτήματα που θα αποκομίσουν όλοι από τη βαθμιαία καθιέρωση της ευρω-
μεσογειακής ζώνης ελεύ()ερο>ν συναλλαγών. Μ εμπειρία που αποκτήθηκε από τη 
δημιουργία της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στον τομέα αυτό. 
Οι ευρω-μεσογειακές συμφωνίες σύνδεσης προβλέπουν τη δυνατότητα λήψης περαιτέρω 
μέτρων για την ανάπτυξη της εταιρικής σχέσης, κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας. Η 
παρούσα ανακοίνωση καθορίζει τους τομείς δράσης όπου οι ενέργειες αυτές θα είναι πιο 
αποτελεσματικές. Οι προτάσεις που περιέχει θα τεθούν σε ισχύ μόνο αφού καθοριστούν 
οι πολιτικές επιλογές που απαιτούνται για τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων σχετικά 
με τις συμφωνίες σύνδεσης. Οι προτεραιότητες και το χρονοδιάγραμμα των ενεργειών 
αυτών πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο κοινής απόφασης μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και των μεσογειακών της εταίρων. 
III. Η ΖΩΝΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ 
Η ζώνη ελεύθερων συναλλαγών όσον αφορά τα αγαθά και η προοδευτική ελευθέρωση 
του εμπορίου υπηρεσιών μεταξύ των συμβαλλομένου μερών, καθώς και η ενίσχυση που 
χορηγείται σε διάφορες ενέργειες μέσω του MEDA, θα αποτελέσουν σημαντικό μέσο για 
τη δημιουργία μιας ζώνης κοινής ευημερίας που θα βασίζεται στη βιώσιμη και ισόρροπη 
οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Για τη σταδιακή δημιουργία αυτής της ζώνης η 
προθεσμία που προβλέπουν τα συμβαλλόμενα μέρη είναι το έτος 2010. Ο ζώνη αυτή θα 
καλύπτει τις σημαντικότερες συναλλαγές και θα απαιτεί την τήρηση των υποχρεώσεων 
που προκύπτουν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) καθώς και των 
ανειλημμένων υποχρεώσεων στον τομέα του περιβάλλοντος. 
Για το σκοπό αυτό διεξάγονται, επί του παρόντος, διαπραγματεύσεις με τους εταίρους 
για τη σύναψη νέων ευρω-μεσογειακών συμφωνιών σύνδεσης που θα προβλέπουν τη 
δημιουργία ζώνης ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών και την προοδευτική ελευθέρωση 
του εμπορίου υπηρεσιών. Συνάφθηκαν ήδη ορισμένες συμφωνίες και συνεχίζουν να 
διεξάγονται διαπραγματεύσεις με ορισμένους άλλους εταίρους4. Οι συμφωνίες 
ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ των ίδιων των μεσογειακών εταίρων αναμένεται να 
αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων. 
4 Η κατάσταση προόδου των συμφωνιών σύνδεσης EE-MED αναφέρεται στο παράρτημα Ι. 
-4-
Η αύξηση της περιφερειακής και υπο-περιφερειακής συνεργασίας αποτελεί απαραίτητη 
προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων της Διακήρυξης της Βαρκελώνης. 
II ενιαία ευρίοπαϊκή αγορά είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια ζώνη ελεύθερων 
συναλλαγών. Είναι ο καρπός της οικονομικής ολοκλήρο>σης μεταξύ των κρατών μελών 
της Ένωσης που είναι αποτέλεσμα του νομοθετικού προγράμματος της ενιαίας αγοράς, 
στόχος της οποίας είναι η κατάργηση των εμπορικών φραγμών. 
II δημιουργία ευρω-μεσογειακής ζώνης ελεύθερων συναλλαγών δεν ισοδυναμεί με τη 
δημιουργία ενιαίας αγοράς μεταξύ των μεσογειακών εταίρων. Ωστόσο, η ενιαία 
ευρίοπαϊκή αγορά έχει καταδείξει τα οφέλη που μπορεί να επιφέρουν οι ελεύθερες 
συναλλαγές μεταξύ ελεύθεροι αγορών: οικονομίες κλίμακας και εξορθολογισμός της 
παραγίογής, αύξηση της αποδοτικότητας και μείωση το)ν τιμών είναι αποτελέσματα της 
ανάπτυξης του ανταγο>νισμού. II επιδύοξη κοινών συμφερόντίον οδήγησε στην 
εφαρμογή πολιτικών που βελτκόνουν τη ροή των συναλλαγών, την ευημερία και τις 
επενδύσεις στην Ένωση. Οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών ξεπερνούν 
τα 2/3 των συνολικών συναλλαγών της ΕΕ. Οι άμεσες επενδύσεις μεταξύ των κρατών 
μελών επταπλασιάστηκαν από το 1987. Το μέγεθος και το δυναμικό ανάπτυξης της 
ενιαίας αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν ήδη ένα σημαντικό ατού για την 
προσέλκυση διεθνών επενδύσεων στην Ευρώπη. 
Η εμπειρία που αποκτήθηκε από την καθιέρωση της ενιαίας αγοράς δείχνει ότι η 
κατάργηση των εμποδίων στις συναλλαγές όχι μόνο θα αυξήσει τις ροές των εμπορικών 
συναλλαγών και των επενδύσεων αλλά και ότι το άνοιγμα των αγορών θα οδηγήσει στη 
βελτίωση της ανταγωνιστικότητας στις παγκόσμιες αγορές, με αποτέλεσμα τη 
αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου και τη μείωση των ανισοτήτίον μεταξύ το>ν 
συμβαλλόμενοι μερών. 
IV. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ 
Με τη βελτίωση της εναρμόνισης των κανόνων και των κανονισμών, τα αγαθά και οι 
υπηρεσίες θα διακινούνται ελεύθερα στην ευρω-μεσογειακή ζώνη. Κατά τη διάσκεψη 
της Μάλτας, τα συμβαλλόμενα μέρη τόνισαν τη σημασία που έχει η προσθήκη μιας 
οριζόντιας διάτασης "Νότος - Νότος" στη διαδικασία αυτή η οποία θα επιτρέψει τη 
βελτίωση της εναρμόνισης και της συμφωνίας με την ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά. 
Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα θέματα αμοιβαίου συμφέροντος. Προτείνεται η 
χρησιμοποίηση των διατάξεων των συμφωνιών σύνδεσης που καθιστούν δυνατή την 
ανάληψη πρωτοβουλιών σε διμερές επίπεδο και η ενδεχόμενη συμπλήρωση τους με 
ενέργειες πολυμερούς επιπέδου που να είναι αποτέλεσμα κοινής συμφωνίας στο πλαίσιο 
της εταιρικής σχέσης. Στόχος είναι η επίτευξη συναίνεσης ή συμφωνίας σχετικά με. κάθε 
ενέργεια που μπορεί να ενδιαφέρει το σύνολο των συμβαλλομένων μερών ή το 
μεγαλύτερο μέρος τους. 
Κατά την επιλογή των τομέων που καλύπτει η παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή έλαβε 
υπόψη τα εξής: 
- τους σκοπούς και τους στόχους της Διακήρυξης της Βαρκελώνης· 
-5-
- τους τομείς που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον και σπουδαιότητα για τους 
μεσογειακούς εταίρους· 
- τα επιτεύγματα της ενιαίας αγοράς· 
- τους τομείς όπου η σύσφιξη τ<ον σχέσεων θα βελτιώσει τους εμπορικούς και 
επενδυτικούς όρους· 
- τις διαφορές μεταξύ των εταίρων. 
Οι προτεινόμενες ενέργειες εφαρμόζονται στους διάφορους τομείς με την επιφύλαξη των 
τομεακών σχεδίων δράσης που εγκρίθηκαν ήδη από την Επιτροπή. Έτσι, η προσέγγιση 
των προτύπων, κανόνων και κανονισμών στον τελωνειακό και φορολογικό τομέα, στις 
δημόσιες συμβάσεις, στον ανταγωνισμό και στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας 
θα διευκολύνει τις ανταλλαγές εμπειριών μεταξύ των διοικητικών υπηρεσιών και θα 
επιτρέψει στους ενδιαφερόμενους εταίρους να επωφελούνται περισσότερο από τα 
πλεονεκτήματα που προσφέρει η ζώνη ελεύθερων συναλλαγών. Η Επιτροπή έχει 
συνειδητοποιήσει, <οστόσο, ότι για να καρποφορήσει η προσέγγιση αυτή απαιτείται η 
χορήγηση ουσιαστικής υποστήριξης. Σε. πολλές περιπτώσεις, θα χρειασθεί να 
καταβληθούν προσπάθειες για την ενίσχυση των θεσμών. 11 κατάρτιση παίζει σημαντικό 
ρόλο στη βελτίωση της πληροφόρησης σχετικά με τη νομοθεσία της ενιαίας αγοράς, 
ιδιαίτερα στον τελοονειακό και φορολογικό τομέα, τις δημόσιες συμβάσεις, τον 
ανταγωνισμό, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τον τομέα της λογιστικής. Ως 
προς αυτό, οι ανταλλαγές εμπειρογνωμόνων και η συμμετοχή των μεσογειακών εταίρων 
στα προγράμματα της Επιτροπής μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευεργετικές στον τομέα των 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και της 
προστασίας των δεδομένων. Η Επιτροπή προσφέρει τεχνική βοήθεια σε αρκετούς από 
τους τομείς αυτούς (φορολογικά και τελωνειακά θέματα, δημόσιες συμβάσεις, 
ανταγωνισμός, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τομείς λογιστικής και ελέγχου 
των λογαριασμών). 
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αποτελεσματικότερη μέθοδος είναι να συνέρχονται 
όλοι οι εταίροι, ο καθένας χωριστά, σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, για τη συμφωνία μιας 
σειράς γενικών στόχων όσον αφορά τον καθένα από τους ενλόγω τομείς. Στη συνέχεια, 
θα είναι δυνατή η εφαρμογή δραστηριοτήτων, σε διμερές αλλά και σε. περιφερειακό 
επίπεδο, στο πλαίσιο των διαδικασιών που διέπουν την ευρω-μεσογειακή εταιρεία. Η 
Επιτροπή προτίθεται να παράσχει την απαραίτητη τεχνική βοήθεια, κατάρτιση και 
ανταλλαγή εμπειριών για την επίτευξη των αμοιβαία συμφωνηθέντων στόχων. 
Μόνο με τη συνεργασία είναι δυνατό να επιτευχθεί ο στόχος της Διακήρυξης της 
Βαρκελώνης, δηλαδή η δημιουργία μιας ζώνης κοινής ευημερίας. Η Επιτροπή είναι 
έτοιμη να αναλάβει το ρόλο της και να μοιραστεί την εμπειρία που απέκτησε από την 
καθιέρωση της ενιαίας αγοράς. Η υποχρέωση αυτή επεκτείνεται και για τις 
προετοιμασίες σχετικά με τις μελλοντικές εξελίξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι δραστηριότητες αυτές θα αυξήσουν όχι μόνο τα 
πλεονεκτήματα από τις ελεύθερες συναλλαγές μεταξύ της Ένωσης και των εταίρων της5 
αλλά και τη συνεργασία Νότου-Νότου βελτιώνοντας έτσι το επίπεδο του 
5 Τα αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τις συναλλαγές αναφέρονται στο παράρτημα II. 
-6-
ενδοπεριφερειακού εμπορίου (το οποίο την περίοδο αυτή δεν υπερβαίνει το 5% των 
συνολικών εμπορικών ροών τ<ον εταίρο>ν). 
V. MME 
Οι οικονομίες των μεσογειακών εταίρων στηρίζονται, σε μεγάλο βαθμό, στις MME. 
Επομένως, είναι σημαντικό να συμφωνηθεί μια κατάλληλη και επαρκής δομή για την 
επιδίωξη των στόχων της Διακήρυξης της Βαρκελώνης για τις MME. Η δομή αυτή 
πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα που να ευνοούν την επιβίωση των MME και την 
οικονομική τους ανάπτυξη, πράγμα το οποίο θα αυξήσει όχι μόνο τις επενδυτικές ροές 
προς τις οικονομίες αυτές αλλά και το επίπεδο ευημερίας στην περιοχή. 
Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, πρέπει να εξασφαλισθεί ότι το νομοθετικό περιβάλλον 
είναι ευνοϊκό για τις επιχειρήσεις. Παραδείγματος χάριν, οι υπηρεσίες παροχής 
πληροφοριών και συμβουλών είναι σημαντικές για τον προσδιορισμό των πιθανών 
αγορών όπως και των μέτρων για την προώθηση της μακροπρόθεσμης συνεργασίας 
μεταξύ των ευρωπαϊκών και μεσογειακών MME. Η Επιτροπή είναι έτοιμη - εάν 
χρειαστεί - να παράσχει τεχνική και νομική βοήθεια καθώς και δυνατότητες κατάρτισης 
για την υποστήριξη των προ>τοβουλιών αυτών ή άλλων στρατηγικών τις οποίες οι εταίροι 
θα συμφωνήσουν από κοινού. 
VI. ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ 
Το Συμβούλιο των Κανών τον Ιούνιο του 1995 ενέκρινε χρηματοδοτικό πακέτο ύψους 
4.685 εκατ. ECU για τη νέα Μεσογειακή Πολιτική για την περίοδο 1995-99. Από το 
ποσό αυτό, 3.424,5 εκατ. ECU προβλέπονται στα πλαίσια του κανονισμού του MEDA 
που καλύπτει τη χρηματοδότηση νέων προγραμμάτων και των δαπανών που αφορούν τις 
συμφωνίες σύνδεσης. 
Σύμφωνα με τους στόχους και τις διαδικασίες του προγράμματος του MEDA, η 
Επιτροπή έχει διαθέσει το 90% των κεφαλαίων στις δικαιούχες χώρες σε διμερή βάση 
και το 10% για οριζόντιες ή πολυμερείς ενέργειες. 
Οι πολυμερείς ενέργειες πρέπει να είναι ανοικτές σε όλους τους εταίρους, με κύριο 
άξονα τις ανταλλαγές εμπειριών, τη δικτύωση και την κατάρτιση. Οι ενέργειες αυτές θα 
περιλαμβάνουν την προσέγγιση των κανόνων και των κανονισμών καθώς και την παροχή 
τεχνικής βοήθειας. Είναι σημαντικό να διατηρείται η γενική συνοχή των προτεινόμενων 
ενεργειών που έχουν σχέση με τους τομείς της ενιαίας αγοράς και που μπορούν να 
τύχουν χρηματοδότησης με βάση τα κονδύλια που προορίζονται για διμερείς ενέργειες. 
VII. ΤΟΜΕΙΣ ΠΟΥ ΚΑΛΥΠΤΕΙ Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 
Η ανακοίνωση προτείνει να υπογραμμισθούν και να εξετασθούν οι ενδεχόμενες 
ενέργειες στους ακόλουθους τομείς: 
1. Τελωνειακά και φορολογικά θέματα 
-7-
lia τη δημιουργία μιας ζώνης κοινής ευημερίας, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα 
τελωνειακά και φορολογικά θέματα. 11 Ένωση θα προωθήσει τις πρωτοβουλίες που 
αποσκοπούν στην ενίσχυση το>ν παραγόντων που ενθαρρύνουν το εμπόριο μεταξύ των 
δύο περιοχών και που, κατά συνέπεια, ενισχύουν τη συνεργασία στον τελωνειακό και το 
φορολογικό τομέα. 
Στόχος το>ν ευρω-μεσογειακών συμφωνιών σύνδεσης είναι η προώθηση της συνεργασίας 
για τη βελτίωση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ το)ν δύο περιοχών σύμφωνα με 
τους διεθνείς κανόνες. Όλες οι συμφωνίες δίνουν έμφαση στη βελτίωση των 
τελωνειακών διαδικασιών, την προσέγγιση των νομοθεσιών /προτύπων /καθεστώτων, τη 
χρησιμοποίηση του ενιαίου διοικητικού εγγράφου (ΕΔΕ) και τη μη διακριτική 
μεταχείριση στο φορολογικό τομέα. 
Επιπλέον, για την προώθηση του περιφερειακού εμπορίου, πρέπει να τονισθεί ότι είναι 
ανάγκη προσέγγισης των πολύ διαφορετικών φορολογικών συστημάτων των χωρών της 
περιοχής με σκοπό τη μεσοπρόθεσμη δημιουργία συμβατών συστημάτων μεταξύ τους, 
πράγμα το οποίο αποτελεί σημαντικό παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης και 
περιφερειακής ολοκλήροκτης. 
/. / Πρόγραμμα εργασίας 
Τα βασικά στοιχεία για τη δημιουργία ζώνης κοινής ευημερίας στον τελωνειακό και το 
φορολογικό τομέα είναι τα εξής: 
- εφαρμογή των κανόνων που διέπουν τη συσσώρευση προέλευσης· 
- προσέγγιση των νόμων / καθεστώτων / προτύπων 
- εκσυγχρονισμός των τελωνειακών υπηρεσιών και ευθυγράμμιση τους σύμφωνα με 
αποτελεσματικότερα πρότυπα με σκοπό τη βελτίωση της γενικής οικονομικής 
ολοκλήρωσης των δύο περιοχών 
- εκσυγχρονισμός τ<ον φορολογικών υπηρεσιών μι: σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας 
τ<ον συστημάτιον έμμεσης φορολογίας των μεσογειακών εταίρων και ιδιαίτερα της 
προστασίας των οικονομικών συμφερόντιυν το>ν χωρών αυτών και της 
Ι Ίυρο)παϊκής ' Ι ·!ν<οσης· 
- αμοιβαία βοήθεια στον τελ(ονειακό τομέα μεταξύ των διάφορων αρμόδιων αρχών των 
μεσογειακών εταίρων. 
-8-
/. /. / Εφαρμογή των κανόνων που διέπουν τη συσσώρευση προέλευσης 
( )ι κανόνες προέλευσης είναι ζίοτικής σημασίας για την αρμονική λειτουργία κάθε ζώνης 
ελεύθερο>ν συναλλαγών. 11 προοδευτική εφαρμογή τ<υν διαφόρίον σταδίίον συσσώρευσης 
που προβλέπουν οι κανόνες αυτοί στην ευρω-μεσογειακή περιοχή (διμερής συσσώρευση, 
διαγώνια συσσώρευση και συνολική συσσώρευση) θα καταστήσει δυνατή την εδραίωση 
της οικονομικής ολοκλήρωσης τόσο μεταξύ των ίδιων των μεσογειακών χωρών όσο και 
μεταξύ αυτών και της Κοινότητας. Οι μεσογειακοί εταίροι έχουν ήδη εκφράσει το 
ενδιαφέρον τους να επωφεληθούν από τη συσσώρευση προέλευσης με σκοπό την 
ενθάρρυνση της περιφερειακής συνεργασίας. 
Θα δοθεί νέα ώθηση στην εκβιομηχάνιση των χωρών αυτών. Επίσης, το γεγονός ότι οι 
κανόνες προέλευσης παραμένουν οι ίδιοι, επιτρέποντας έτσι τη διαγώνια και συνολική 
συσσώρευση, θα αποτελέσει πρωταρχικό παράγοντα για την ανάπτυξη του εμπορίου 
μεταξύ των εταίρων χωρών και την πρόσβαση στην κοινοτική αγορά. 
Τελευταίως, η Κοινότητα, για να διευκολύνει τις συναλλαγές και να εξομαλύνει τις 
διαδικασίες, έχει απλουστεύσει και εναρμονίσει τους κανόνες προέλευσης που 
εφαρμόζει στις συμφωνίες ελευθέρων συναλλαγών που υπογράφει με τους εταίρους της. 
Τώρα ισχύει ένα ενιαίο κείμενο για τις συμφο)νίες με τις χώρες ΕΖΕΣ, τις ΧΚΛΕ, τις 
χώρες της Βαλτικής, κ.λπ. 11 Κοινότητα προτείνει την προσάρτηση αυτού του ενιαίου 
κειμένου ως προ>τοκόλλου στις τρέχουσες συμφοΜες που διαπραγματεύεται με τους 
μεσογειακούς της εταίρους. 
Από το πρώτο εξάμηνο του 1996, η Επιτροπή έχει παρουσιάσει αυτούς τους κανόνες 
καθορισμού της προέλευσης σε τρεις συναντήσεις με το σύνολο των μεσογειακών 
εταίρων. Σήμερα, οι κανόνες αυτοί προσαρτώνται εξ ολοκλήρου ως πρωτόκολλο στις 
συμφωνίες που υπογράφονται με την οργάνωση για την απελευθέρωση της Παλαιστίνης 
υπέρ της Παλαιστινιακής Αρχής και με αυτή της Ιορδανίας. Η Επιτροπή αναγνωρίζει τη 
σημασία που αποδίδουν οι μεσογειακοί εταίροι στη συσσώρευση προέλευσης και 
πρόσφατα εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο "Ευρω-μεσογειακή συσσώρευση προέλευσης". 
Με βάση την πείρα που αποκτήθηκε σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις ανάλογης 
σπουδαιότητας, η Επιτροπή πιστεύει ότι όχι μόνο πρέπει να προσφέρει στους εταίρους 
της τη δυνατότητα να επωφελούνται από πρωτοβουλίες τεχνικής βοήθειας και 
κατάρτισης αλλά και να οργανώσει τακτικές συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, 
προερχόμενων από τα κράτη μέλη και τους μεσογειακούς εταίρους, στον τομέα των 
κανόνων προέλευσης ώστε να συζητούνται τα συνήθη προβλήματα, οι όροι εφαρμογής 
των κανόνων προέλευσης, η μελλοντική τους εξέλιξη και οι ενδεχόμενες βελτιώσεις. Θα 
οργανώνονται επίσης πρωτοβουλίες πληροφόρησης με στόχο τους επιχειρησιακούς 
κύκλους. 
1.1.2 Προσέγγιση νόμων /καθεστώτων /προτύπων 
Μολονότι η ζώνη ελεύθερων συναλλαγών δεν απαιτεί την προσέγγιση αυτή για τη 
διευκόλυνση των συναλλαγών, οι δύο περιοχές έχουν κάθε συμφέρον να εξασφαλίσουν 
όσο το δυνατό μεγαλύτερη εναρμόνιση των τελωνειακών και των φορολογικών 
διαδικασιών. Η τελωνειακή και η φορολογική συνεργασία μπορεί να επικεντρωθεί στα 
μέτρα που αφορούν τους παράγοντες που θα καταστήσουν δυνατή τη μεγαλύτερη 
προσέγγιση και τη βελτίωση της συμφωνίας με την ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. 
-9-
Η προσέγγιση της τελωνειακής νομοθεσίας μεταξύ των μεσογειακών εταίρων και της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας είναι βασικό στοιχείο των ευρω-μεσογειακών συμφωνιών. 
Μπορούν να ληφθούν υπόψη οι ακόλουθες πρωτοβουλίες: 
- έναρξη της διαδικασίας προσαρμογής και προσέγγισης των νομοθεσιών σε τομείς 
όπως είναι ο τελωνειακός κώδικας, η συνδυασμένη ονοματολογία με βάση το 
εναρμονισμένο σύστημα, το ΕΛΕ και οι τελωνειακές διαδικασίες· 
- απλούστευση των τελωνειακών διαδικασιών: χρησιμοποίηση του ΕΔΕ από όλους 
τους μεσογειακούς εταίρους· 
- διευκόλυνση της διασύνδεσης όλων των φορέων που συμμετέχουν στις συναλλαγές 
εξωτερικού εμπορίου με την εφαρμογή ολοκληρωμένου συστήματος διαβίβασης 
δεδομένων με βάση το πρότυπο EDIFACT και σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα 
ISO 6422 και ISO 7372· 
- εξομάλυνση της εφαρμογής των αρχών της διαφάνειας, της ουδετερότητας και της μη 
διακριτικής μεταχείρισης στο φορολογικό τομέα. 
II αρχή της μη διακριτικής μεταχείρισης δεν συνεπάγεται την υποχρέωση για τους 
μεσογειακούς εταίρους να εφαρμόζουν ακριβώς τους ίδιους κανόνες με τους κοινοτικούς 
φορείς. Ωστόσο, η συμφωνία των προτύπων που εφαρμόζονται από όλους τους 
μεσογειακούς εταίρους και την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τον προσδιορισμό των 
φορολογούμενων, τις φορολογικές δηλώσεις ή την πληρωμή των έμμεσων φόρων μπορεί 
να διευκολύνει τις εμπορικές συναλλαγές. 
- εκσυγχρονισμός των φορολογικών συστημάτων με την ενθάρρυνση της θέσπισης 
κανόνων που να εγγυώνται την ουδετερότητα των εμπορικών συναλλαγών, ενώ 
συγχρόνως θα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του προϋπολογισμού των 
μεσογειακών εταίρων, ειδικότερα με τη βελτίωση της είσπραξης φόρων. 
Από την εμπειρία που αποκτήθηκε στο πλαίσιο της Κοινότητας προκύπτει ότι η επίτευξη 
των στόχων αυτών προϋποθέτει την εφαρμογή νομοθεσιών σχετικά με το φόρο κύκλου 
εργασιών που να μη διαστρεβλώνουν τους όρους του ανταγωνισμού ή που να μην 
εμποδίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών μεταξύ το>ν διαφόρων χο>ρών. II 
σύγκλιση των φορολογικών συστημάτων των μεσογειακών εταίρων βάσει ενός 
προτύπου που να εξασφαλίζει τη χρηστή χρηματοδότηση και να συμβάλλει στην 
περιφερειακή ολοκλήρωση μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις. Η εναρμόνιση των 
νομοθεσιών στον τομέα των φόρων κύκλου εργασιών μπορεί να καταργήσει τα 
συστήματα των διαδοχικών σωρευτικών φόρων και να οδηγήσει στην καθιέρωση ενός 
φορολογικού συστήματος προστιθέμενης αξίας από όλες τις χώρες, το οποίο είναι απλό, 
ασφαλές, αποτελεσματικό και να προσφέρει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής. 
1.1.3 Εκσυγχρονισμός των τελωνειακών υπηρεσιών 
Ο εκσυγχρονισμός των τελωνειακών υπηρεσιών σύμφωνα με αποτελεσματικότερα 
πρότυπα, θα διευκολύνει τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές. Ως προς αυτό, πρέπει να 
ληφθούν υπόψη οι πλευρές της υποδομής και του εξοπλισμού. Πράγματι, οι διάφορες 
τελωνειακές διοικητικές υπηρεσίες πρέπει να εφοδιασθούν με τους απαραίτητους πόρους 
που να καταστήσουν δυνατή την ορθή και ταχεία εφαρμογή των τελωνειακών 
διαδικασιών. 
-10-
Για την επίτευξη αυτού του στόχου, μπορεί να χρειασθεί να ενισχυθεί ο τομέας του 
εξοπλισμού (της απαιτούμενης διοικητικής μέριμνας για την ομαλή τελωνειακή 
διοικητική διαχείριση και του εξοπλισμού ανίχνευσης και ελέγχου) καθώς και ο 
εξοπλισμός στον τομέα της πληροφορικής. 
1.1.4 Εκσυγχ/>ονισμός των φορολογικών υπηρεσιών 
Για να βελτιωθεί η λειτουργία των συστημάτων έμμεσης φορολογίας των μεσογειακών 
εταίρων, απαιτείται η υποστήριξη των προσπαθειών που καταβάλλονται στις χώρες 
αυτές μέσω κοινοτικής πρωτοβουλίας ώστε: 
- να βελτιωθεί η κατανόηση του φορολογικού δικαίου, ιδιαίτερα στον τομέα της 
έμμεσης φορολογίας και της εφαρμογής της· 
- να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική, επιτυχής και ευρεία συνεργασία μεταξύ των 
ενλόγω χωρών, αφ' ενός, καθώς και η συνεργασία μεταξύ των χωρών αυτών και της 
Επιτροπής ή των κρατών μελών, αφ' ετέρου· 
- να εξασφαλισθεί η σταθερή βελτίωση των διοικητικών διαδικασιών ώστε να 
λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των διοικητικών αρχών και των φορολογούμενων με 
την επεξεργασία και τη γενίκευση ορθών διοικητικών πρακτικών. 
1.1.5 Υλοποίηση της αμοιβαίας βοήθειας στον τελωνειακό τομέα μεταξύ των 
διάφορων αρμόδιων αρχών των μεσογειακών εταίρων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
Όλες οι ευρω-μεσογειακές συμφωνίες συνοδεύονται από πρωτόκολλο το οποίο 
προβλέπει διατάξεις αμοιβαίας βοήθειας μεταξύ των αρμόδιων αρχών στον τελωνειακό 
τομέα. Οι διατάξεις αυτές παρέχουν τη νομική βάση δυνάμει της οποίας μπορεί να 
ζητηθεί και να παρασχεθεί διοικητική βοήθεια κατά τη διεξαγωγή ερευνών σχετικά με 
θέματα απάτης ή παρατυπίας στον τελωνειακό τομέα, εφόσον ο άλλος εταίρος διαθέτει 
χρήσιμες πληροφορίες για την προκειμένη περίπτωση. Με βάση τις ανάγκες, οι τομείς 
τεχνικής βοήθειας μπορεί να καλύπτουν τεχνικές έρευνας ή/και ανταλλαγές 
πληροφοριών. 
1.2 Καθορισμός στρατηγικής 
Τα όργανα για την υλοποίηση αυτού του προγράμματος δράσης είναι η τεχνική βοήθεια 
και η κατάρτιση. Η Επιτροπή μπορεί να προβλέψει επίσης την οργάνωση τομεακών, 
θεματικών ή πολιτικών διασκέψεων. 
(α) Η τεχνική βοήθεια θα βοηθήσει τους μεσογειακούς εταίρους να ευθυγραμμίσουν 
τις διατάξεις της τελωνειακής και της φορολογικής νομοθεσίας τους τόσο μεταξύ 
τους όσο και με την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και να απλοποιήσουν τις 
τελωνειακές και φορολογικές τους διαδικασίες και να τις εναρμονίσουν με τα 
διεθνή πρότυπα. Στόχος είναι να διευκολυνθούν οι εμπορικές συναλλαγές και να 
καταργηθούν τα τεχνικά και μη τεχνικά εμπόδια του διεθνούς εμπορίου. 
Πρόκειται για προγράμματα των οποίων η κυριότερη συνιστώσα θα είναι η πείρα 
των κοινοτικών υπαλλήλων στον τελωνειακό και φορολογικό τομέα. 
(β) Η κατάρτιση θα έχει στόχο να καταστήσει γνωστή και να θέσει σε εφαρμογή τη 
νέα νομοθεσία η οποία έτυχε τεχνικής βοήθειας. Η κατάρτιση θα χρησιμεύσει 
επίσης για τη βελτίωση της περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ των μεσογειακών 
-11-
εταίροιν και για την ανάπτυξη της επικοινο>νίας με.ταξύ τ(ον διάφορων τελωνείων 
και οικονομικών Γ.φορκί)ν. Στα προγράμματα κατάρτισης των εκπαιδευτών θα 
συμμετέχουν τα μέλη το>ν τελωνειακών σχολών των διαφόρων τελωνειακών και 
φορολογικών διοικήσεων. Στόχος είναι η κατάρτιση καθηγητών οι οποίοι θα 
εκπαιδεύσουν τους υπαλλήλους των τελωνείων και των οικονομικών εφοριών σε 
κάθε χώρα. 
(γ) Διασκέψεις στο πλαίσιο της ευρω-μεσογειακής εταιρικής σχέσης. Στο πλαίσιο 
της ανακοίνωσης προβλέπεται η οργάνωση διαφόρων διασκέψεων που θα 
δώσουν την ευκαιρία στους ανώτερους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 
των μεσογειακών χωρών να ανταλλάσσουν απόψεις σχετικά με τις ενλόγω 
πρωτοβουλίες και να ενθαρρύνουν τις ανταλλαγές πληροφοριών. 11 οικονομική 
σημασία των διασκέψειον αυτών στηρίζεται στην ενθάρρυνση των εμπορικών 
συναλλαγών. 
I Ιαράλληλα, μπορεί να προβλεφθούν συναντήσεις μεταξύ των Γενικών Διευθυντών στον 
τελωνειακό και το φορολογικό τομέα με σκοπό τη σύσφιξη των σχέσεων και την 
προβολή της συνεργασίας και της ενίσχυσης της "μεσογειακής οικονομικής ζώνης". 
2. Ελεύθερτι κυκλοφορία των αγαθών 
Η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών σημαίνει ότι τα αγαθά μπορούν να διακινούνται σε 
όλη την ευρω-μεσογειακή ζώνη απαλλαγμένα τόσο από δασμολογικούς όσο και από μη 
δασμολογικούς φραγμούς. Ως προς αυτό, και με την επιφύλαξη των περιβαλλοντικών 
υποχρεώσεων, πρέπει να καταργηθούν οι ποσοτικοί περιορισμοί και οι διακρισιακές 
εθνικές νομοθεσίες που προστατεύουν τις εθνικές αγορές ή τις προφυλάσσουν από τον 
ανταγωνισμό προϊόντων εισαγωγής. 
2.1. Περιεχόμενο των μέτρων 
Οι ποσοτικοί περιορισμοί δεν είναι τα μόνα εμπόδια που πρέπει να αρθούν για να 
ανοίξουν οι αγορές των ευρω-μεσογειακών εταίρων. Τα μη δασμολογικά εμπορικά 
εμπόδια περιλαμβάνουν όλα τα διακρισιακά μέτρα κατά των εισαγόμενων προϊόντων και 
μπορούν να λάβουν διάφορες μορφές. Στόχος των μέτρων αυτών είναι να καταστήσουν 
τις εισαγίογές δυσκολότερες ή δαπανηρότερες. Ειδικότερα, οι αποκλίσεις των τεχνικών 
κανόνων, τιον προτύπων και των διαδικασιών αξιολόγησης τα>ν κριτηρίων συμφωνίας 
δημιουργούν συχνά περιττά εμπόδια στο εμπόριο που δεν δικαιολογούνται πάντα από τις 
απαιτήσεις προστασίας και ασφάλειας των καταναλωτών. 
Οι προσπάθειες που καταβάλλονται για την κατάργηση των εμπορικών φραγμών πρέπει 
να είναι δομημένες και σταθερές γιατί αφορούν πολύ μεγάλο αριθμό διοικητικών 
υπηρεσιών (στην εφαρμογή των εμπορικών κανόνων παρεμβαίνουν διάφορες εθνικές 
υπηρεσίες). Επιπλέον, το εμπόριο επηρεάζεται από μια σειρά κανονισμών (εμπορικών 
κανονισμών ή κανονισμών για την προστασία της υγείας των καταναλωτών ή του 
περιβάλλοντος, κ.λπ.). 
2.2. Καθορισμός στρατηγικής 
II διοικητική συνεργασία αποτελεί ουσιαστικό μέσο για την αποτελεσματική λειτουργία 
της ζώνης ελεύθερων συναλλαγών. Η δε ανάπτυξη του διαλόγου και της συνεργασίας 
που προκύπτει από την ευρω-μεσογειακή εταιρική σχέση προσφέρει το κατάλληλο 
εννοιολογικό πλαίσιο για τη διαδικασία ανοίγματος των αγορών. Η διευκόλυνση των 
-12-
διμερών και άλλων επαφών μεταξύ των διοικητικών υπηρεσιών θα βοηθήσει στην 
επίλυση των προβλημάτων που αφορούν τις συναλλαγές αγαθών, ιδιαίτερα στο ευρω-
μεσογειακό πλαίσιο όπου υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των εταίρων τόσο στην 
οργανωτική δομή όσο και στην επιχειρησιακή πρακτική. Ειδικότερα, μπορούν να 
καταβληθούν προσπάθειες για να προσδιοριστούν οι τομείς του δικαίου στους οποίους 
απαιτείται προσέγγιση των νομοθεσιών και εναρμόνιση των διαδικασιών. Επιπλέον, η 
ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών σε περίπτωση προβλημάτων σχετικά μιε την ελεύθερη 
κυκλοφορία των αγαθών θα αποτρέψει την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων ή θα 
βοηθήσει τις ενδιαφερόμενες αρχές να αποκτήσουν σαφή εικόνα της κατάστασης. 
Η Επιτροπή προτείνει επομένως να οργανωθεί ένα γενικό πλαίσιο που να καθιστά 
δυνατό το συντονισμό και το διάλογο μεταξύ των συνεργατών σε διμερές και πολυμερές 
επίπεδο. Το πλαίσιο αυτό θα βασίζεται στις ακόλουθες βασικές αρχές: 
οι λύσεις που επιφέρονται στα προβλήματα πρέπει να ανακοινώνονται σε όλους 
τους εταίρους ώστε να μεγιστοποιούνται τα οφέλη από τη ζώνη των ελεύθερων 
συναλλαγών 
αμοιβαία βοήθεια και διαφάνεια (τα συστήματα συνεργασίας συνεπάγονται ότι οι 
εταίροι πρέπει να γνωρίζουν όλες τις αρμόδιες αρχές της ζώνης)· 
καθιέρωση μη-γραφειοκρατικών συστημάτων συνεργασίας που να προσφέρουν 
συγκεκριμένα πλεονεκτήματα (για να είναι αποτελεσματική η αμοιβαία βοήθεια, η 
διοικητική συνεργασία πρέπει να παραμένει σε λογικά πλαίσια· μ' άλλα λόγια, οι 
εκάστοτε αρχές πρέπει να απευθύνονται η μια στην άλλη μόνο για την επίλυση των 
ουσιαστικών προβλημάτων που αντιμεποπίζουν). 
11 πολιτική διοικητικής συνεργασίας πρέπει να αρχίσει να εφαρμόζεται με την οργάνωση 
δικτύου κεντρικών σημείων επαφής που θα διευκολύνουν τη συνεργασία, ιδιαίτερα όταν 
η αρμοδιότητα για τα εμπορικά θέματα μεταξύ των εταίρων είναι αποκεντρωμένη ή 
κατανεμημένη. 
Η συνεργασία μπορεί επίσης να ενισχυθεί με ανταλλαγές δημόσιων υπαλλήλων και με 
δραστηριότητες κατάρτισης εντός των αρμόδιων υπηρεσιών της Επιτροπής στον τομέα 
των ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών. 
3. ΑΐΊΐιόσιες συμβάσεις 
Ο ρόλος του δημόσιου τομέα είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομία όλων των 
μεσογειακών εταίρων. Επομένως, οι αποφάσεις που λαμβάνει όσον αφορά τις αγορές 
έχουν τεράστιο αντίκτυπο στο σύνολο της οικονομίας και μερικές φορές είναι ζωτικής 
σημασίας για τους μεμονωμένους προμηθευτές. 
Στα πλαίσια ενός ολοκληρωμένου οικονομικού χώρου, η θέσπιση αποτελεσματικής 
πολιτικής δημόσιων συμβάσεων έχει πρωταρχική σημασία για την επίτευξη των 
επιδιωκόμενων στόχων, δηλαδή: μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη, δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης, ενθάρρυνση της ανάπτυξης επιχειρήσεων ικανών να εκμεταλλευτούν τις 
ευκαιρίες που προσφέρει ένας τέτοιος χώρος, εξασφάλιση της ανταγωνιστικότητας στις 
παγκόσμιες αγορές και προσφορά της καλύτερης σχέσης ποιότητας /τιμής στους 
φορολογούμενους και τους χρήστες των δημόσιων υπηρεσιών. Για την 
αποτελεσματικότητα των δημόσιων συμβάσεων πρέπει να δίνεται στους προμηθευτές η 
•13-
δυνατότητα ανταγωνισμοί') με την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών σχετικά με. την 
κατακύρωση του διαγο>νισμού. 
3.1 Περιεχόμενο των μέτρων 
Βασικά στοιχεία μιας ζώνης κοινής ευημερίας στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων 
είναι τα εξής: 
- εφαρμογή αποτελεσματικών κανόνων και πρακτικών στο οικονομικό επίπεδο και 
ανάπτυξη αποτελεσματικού πλαισίου για τη θέσπιση της ενλόγω πολιτικής· 
- προσέγγιση των νομοθετικών διατάξεων και ευθυγράμμιση των σχετικών πρακτικών 
- αμοιβαία και βαθμιαία ελευθέρωση των διασυνοριακών συναλλαγών στον τομέα αυτό· 
- συνεργασία και αμοιβαία βοήθεια μεταξύ των ενδιαφερομένων υπηρεσιών. 
3.1.1 Εφαρμογή 
Βασικός παράγοντας για την αποτελεσματικότητα το>ν δημόσιων συμβάσεων είναι η 
εξασφάλιση του ανταγωνισμού μεταξύ των προμηθευτών. Στην πράξη, πρέπει να 
παρέχονται σε όλους τους προμηθευτές ίσες ευκαιρίες για την κατακύρωση της 
σύμβασης. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι παραδοσιακοί προμηθευτές πρέπει υποχρεωτικά να 
αντικατασταθούν από νέους, αλλά ότι όλοι οι προμηθευτές, συμπεριλαμβανομένων των 
παραδοσιακών, για να κερδίσουν τη σύμβαση πρέπει να υποβάλλουν ανταγωνιστικές 
προσφορές (καλή σχέση ποιότητας /τιμής). Πρώτον, αυτό εξασφαλίζει τη διαφάνεια 
(δημοσίευση της προκήρυξης του διαγωνισμού, σαφής προσδιορισμός του αντικειμένου 
που προτίθεται να αγοράσει ο δημόσιος φορέας και των σχετικών απαιτήσεων και 
καθορισμός κατάλληλων προθεσμιών από τη δημοσίευση του διαγωνισμού μέχρι την 
κατακύρωση της σύμβασης). Δεύτερον, ο πραγματικός ανταγωνισμός απαιτεί ευρύτητα 
πνεύματος (π.χ. οι τεχνικές προδιαγραφές δεν πρέπει να καθορίζονται έτσι ώστε να 
καλύπτουν μόνο τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης). Τρίτον, οι παραβάσεις 
των κανόνων αυτών πρέπει να μπορούν να εξετάζονται στο πλαίσιο κατάλληλης δομής 
(κυρίως οι έλεγχοι και οι διαιτησίες) και οι αδικημένοι υποψήφιοι πρέπει να μπορούν να 
έχουν, οπωσδήποτε, τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν ενώπιον ενός εθνικού φορέα κάθε 
απόφαση που κρίνουν παράνομη. 
Ενώ έχει ουσιαστική σημασία η ύπαρξη ενός αποτελεσματικού νομοθετικού πλαισίου, 
εξίσου σημαντική είναι η ορθή εφαρμογή των κανόνων και ο σεβασμός του νομικού 
περιβάλλοντος στο πλαίσιο των διαφόρων πρακτικών. Η ανοικτές και διαφανείς 
διαδικασίες κατακύρωσης των δημόσιων διαγωνισμών όχι μόνο πολλαπλασιάζουν τις 
ευκαιρίες των προμηθευτών αλλά και αυξάνουν την εμπιστοσύνη τους όσον αφορά την 
αξιοπιστία του δημόσιου φορέα. Αυτό έχει επίσης ευρύτερες επεκτάσεις σχετικά με την 
ενθάρρυνση της εμπιστοσύνης που εμπνέει το γενικό εμπορικό νομικό πλαίσιο της 
χώρας. Εν προκειμένω, είναι σημαντικό να υπάρχει ένα αποτελεσματικό πλαίσιο για την 
εφαρμογή και την ενίσχυση της πολιτικής στον τομέα αυτό. Η κεκτημένη εμπειρία έχει 
καταδείξει ότι ειδικευμένοι ανεξάρτητοι φορείς με εξουσία ελέγχου είναι δυνατό να 
συμβάλλουν καθοριστικά στη βελτίωση των συστημάτων κατακύρωσης των δημόσιων 
συμβάσεων. Οι φορείς αυτοί θα μπορούν να παρέχουν χρήσιμες συμβουλές στις 
αναθέτουσες αρχές και να ελέγχουν την πρακτική τους ώστε να βελτιωθεί η 
αποτελεσματικότητα του συστήματος. Επιπλέον, η ύπαρξη αυτή καθαυτή ενός τέτοιου 
φορέα μπορεί να αποτρέψει τις καταγγελίες και έτσι να μειώσει το ενδεχόμενο φόρτο 
-14-
εργασίας των εθνικών δικαστηρίων. Οι φορείς αυτοί ενδέχεται, επίσης, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, να αντιμετιοπίσουν από μόνοι τους διάφορες καταγγελίες. 
3.1.2 Προσέγγιση των νομοθετικών διατάξεων και ευθυγράμμιση των πρακτικών 
Για να αποκομιστούν όλα τα δυνατά οφέλη από μια ευρεία ολοκληρωμένη ζώνη, 
απαιτείται ένας ορισμένος βαθμός εναρμόνισης, πράγμα το οποίο θα επιτρέψει στους 
προμηθευτές να προβλέπουν καλύτερα τους κανόνες και τις πρακτικές. Επιπλέον, η 
εφαρμογή παρόμοιων δομών θα διευκολύνει την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των 
υπηρεσιών. Εν προκειμένω, πρέπει να αποφευχθεί η υπερβολική έκδοση κανονισμών 
στον τομέα αυτό. 
Η διαδικασία αυτή πρέπει να οδηγήσει στην έκδοση εναρμονισμένων κανόνων 
βασισμένων στη διαφάνεια, την ευρύτητα πνεύματος και την ειλικρίνεια καθώς και στη 
δυνατότητα αμφισβήτησης των παράνομων αποφάσεων. Οι κανόνες αυτοί θα βασίζονται 
σε διεθνή αναγνωρισμένα πρότυπα, όπως είναι η συμφωνία του ΙΙΟΕ για τις δημόσιες 
συμβάσεις. Ως προς αυτό, όλοι οι μεσογειακοί εταίροι πρέπει να συμμετάσχουν 
αποτελεσματικά στις διαδικασίες που συνδέονται με τις δημόσιες συμβάσεις στο πλαίσιο 
του 1ΙΟΕ και άλλων διεθνών φόρουμ. 
3.1.3 Αμοιβαία και βαθμιαία ελευθέρωση των διασυνοριακών συναλλαγών 
Οι ευρω-μεσογειακές συμφωνίες προβλέπουν ήδη την αμοιβαία και βαθμιαία 
ελευθέρωση των συναλλαγών στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, 
ο επιδιωκόμενος στόχος για την εξασφάλιση αμοιβαίας πρόσβασης στις αγορές6 πρέπει 
να είναι η εθνική μεταχείριση. 
Αυτή η αμοιβαία και βαθμιαία ελευθέρωση των συναλλαγών μπορεί να επιτευχθεί 
σταδιακά, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες να 
προετοιμαστούν για την αντιμετώπιση του ανταγωνισμού με ίσους όρους. Με βάση την 
προοπτική αυτή, μπορεί να εξετασθεί το ενδεχόμενο της ασύμμετρης ελευθέρωσης κατά 
τη διάρκεια μιας προκαθορισμένης μεταβατικής περιόδου. Τέτοιου είδους πειράματα 
έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στα πλαίσια των συμφωνιών σύνδεσης της ΕΕ με ορισμένες 
χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 11 βαθμιαία αυτή προσέγγιση λαμβάνει 
υπόψη τις συγκεκριμένες ανάγκες ορισμένων μεσογειακών εταίρων όσον αφορά την 
προσαρμογή τους σε ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον. 
3.1.4 Συνεργασία και παροχή αμοιβαίας βοήθειας μεταξύ των διαφόρων 
ενδιαφερομένων υπηρεσιών 
Για να βελτιστοποιηθεί η πολιτική στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων πρέπει να 
κατανοηθεί σαφώς ότι συνεπάγεται όντως την εφαρμογή αποτελεσματικών εμπορικών 
πρακτικών. Η ανταλλαγή πληροφοριών, δεδομένων και εμπειριών μεταξύ των διαφόρων 
ενδιαφερόμενων υπηρεσιών είναι χρήσιμη για την αποτελεσματική λειτουργία του 
συστήματος. Ως προς αυτό, ένα περαιτέρω βήμα μπορεί να είναι η σύνδεση των 
υπηρεσιών με μέσα τηλεματικής. Παραδείγματος χάριν, ορισμένα κοινοτικά 
προγράμματα αποσκοπούν κυρίως στην αύξηση της διαφάνειας όσον αφορά τις δημόσιες 
Πρέπει να σημειωθεί ότι, στο πλαίσιο της συμφωνίας του ΠΟΕ για τις δημόσιες συμβάσεις, η ΕΚ και 
το Ισραήλ έχουν συνάψει συμφωνία περαιτέρω ελευθέρωσης. Η Τουρκία τυγχάνει καθεστώτος 
παρατηρητή στη συμφωνία αυτή. 
-15-
συμβάσεις. Οι μεσογειακοί εταίροι ενδιαφέρονται ενδεχομένως να συμμετάσχουν στα 
προγράμματα αυτά. 
Επιπλέον, πρέπει να ληφθούν μέτρα που να ενθαρρύνουν την κατάρτιση των ανώτερων 
υπαλλήλων στον τομέα των δημόσιων αγορών ώστε να αποκτήσουν τις νέες και 
εξελισσόμενες γνώσεις που χρειάζονται και να καταλάβουν καλύτερα το νέο ρόλο που 
καλούνται να παίξουν. Οι μεσογειακοί μας εταίροι ενδιαφέρονται κυρίως για τις 
αποτελεσματικές μεθόδους αγοράς που θα επιτρέψουν στους δημόσιους αγοραστές της 
κάθε χώρας να περιορίσουν τις δαπάνες τους και να επιτύχουν την καλύτερη σχέση 
ποιότητας /τιμής. Η εφαρμογή κανόνων πρέπει να αποτελέσει μέσο ανταγωνιστικής και 
αποτελεσματικής αγοράς και όχι στόχο αυτό καθαυτό. Επομένως, για την επίτευξη των 
στόχίον αυτών είναι ουσιαστικό να εξασφαλιστεί ότι οι κανόνες οι οποίοι διέπουν τη 
συμπεριφορά το>ν φορέων αυτών δεν αποτρέπουν την εφαρμογή της καλύτερης δυνατής 
πρακτικής σε ημερήσια βάση. 
Είναι αναμφισβήτητο ότι η προώθηση του "επαγγελματικού χαρακτήρα" όσον αφορά τη 
συμπεριφορά της δημόσιας διοίκησης θα συμβάλλει στη βελτίωση της λειτουργίας του 
συστήματος. Οι δημόσιες υπηρεσίες πρέπει να είναι σε θέση να προβαίνουν στις 
διαδικασίες κατακύρωσης των συμβάσεων, να συντάσσουν τα έγγραφα των 
διαγωνισμών ή τα στοιχεία των προκηρύξεων, να αξιολογούν τις προσφορές και να 
διαχειρίζονται τις συμβάσεις. Η πρακτική ξεπερνάει κατά πολύ την απλή εφαρμογή των 
κανόνων. 
Ωστόσο, η βελτίωση των μεθόδων διαχείρισης στο επίπεδο της δημόσιας διοίκησης είναι 
μόνο μια πλευρά του θέματος στο τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Για να είναι το 
σύστημα πραγματικά αποτελεσματικό χρειάζεται, επίσης, την ενεργητική συμμετοχή των 
υποψηφίων. Όσο τέλεια και αν συνταχθεί η συγγραφή των υποχρεώσεων, το πιο 
σημαντικό είναι να υποβάλλονται καλές προσφορές. Ως εκ τούτου, για να είναι 
αποτελεσματικές οι αγορές, πρέπει να βελτιωθεί η ποιότητα με την οποία ανταποκρίνεται 
ο ιδιωτικός τομέας στις ανάγκες του δημόσιου τομέα. 
3.2 Καθορισμός στρατηγικής 
11 εφαρμογή αυτού του προγράμματος εργασίας απαιτεί: 
- τεχνική και νομική βοήθεια· 
- κατάρτιση· 
- επέκταση των κοινοτικών προγραμμάτων 
- συνεργασία μεταξύ των διοικητικών υπηρεσιών. 
Η Επιτροπή προτίθεται να παράσχει τεχνική και νομική βοήθεια στον τομέα των 
δημόσιων συμβάσεων σε όλους τους μεσογειακούς εταίρους που θα το ζητήσουν. Η 
βοήθεια αυτή μπορεί να διευκολύνει την προσέγγιση των νομοθεσιών και των 
πρακτικών, κυρίως όσον αφορά τα ισχύοντα διεθνή πρότυπα. 
Εξάλλου, η τεχνική βοήθεια μπορεί να αφορά επίσης την κατάρτιση των υπαλλήλων και 
τη βελτίωση των επιδόσεων της δημόσιας διοίκησης. Ως προς αυτό, μπορεί να 
προβλεφθεί η επεξεργασία ενός προγράμματος για τη διάδοση της κατάρτισης σε όλη 
την ευρω-μεσογειακή ζώνη. Ένα τέτοιο πρόγραμμα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση 
-16-
στις αποτελεσματικότερες πρακτικές στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Σκοπός της 
πρωτοβουλίας αυτής είναι ευαισθητοποιήσει όλα τα επίπεδα του δημόσιου τομέα για τις 
μεθόδους και τους μηχανισμούς που μπορεί να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των 
αγορών. Επομένως, δεν πρόκειται για κατάρτιση με μοναδικό στόχο την τήρηση των 
κανόνων. Το πρόγραμμα πρέπει να επεκταθεί επίσης στους ενδεχόμενους 
αντισυμβαλλόμενους ώστε να βελτιωθεί η ικανότητα τους να ανταποκρίνονται στις 
ανάγκες το>ν αναθετουσών αρχών. 
II Επιτροπή ενθαρρύνει τη συμμετοχή των μεσογειακών εταίρων στα προγράμματα της 
που αποσκοπούν στη βελτίωση του κοινοτικού καθεστώτος δημόσιων συμβάσεων, 
ιδιαίτερα σε προγράμματα όπως είναι το CPV ή το SI MAP (τεχνολογία πληροφοριών). 
Τέλος, πρέπει να αναπτυχθεί γενικότερα η συνεργασία και η επικοινωνία μεταξύ των 
διοικητικών υπηρεσιών. Αυτό συνεπάγεται έναν ετήσιο δομημένο διάλογο σε κατάλληλο 
επίπεδο που να επιτρέπει σε όλες τις ενδιαφερόμενες χώρες να διευθετούν θέματα κοινού 
συμφέροντος, συμπεριλαμβανομένης της ελευθέρωσης. 
4. Αικαιώιιατα πνευιιατικτκ ιδιοκτησίας (ΑΠ!) 
Για ένα μεγάλο αριθμό αγαθών και υπηρεσιών η προστασία της πνευματικής και 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας είναι θέμα κεφαλαιώδους σημασίας. Έτσι, είναι σημαντικό να 
υπάρχει επαρκές και συγκρίσιμο επίπεδο προστασίας της πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας σε όλο τη ζώνη πράγμα το οποίο: 
- θα ενθαρρύνει τις εμπορικές ροές και τις επενδυτικές δυνατότητες στην ευρω-
μεσογειακή ζώνη, 
- θα προωθήσει τον εκσυγχρονισμό και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας των 
μεσογειακών μας εταίρων και θα ενισχύσει τη συνεργασία, 
- θα συμβάλλει στην καταπολέμηση των απομιμήσεων και των παραχαράξεων, 
- θα καταστήσει δυνατή την προώθηση των πολιτιστικών δραστηριοτήτων, οι οποίες 
εξαρτώνται, σε μεγάλο βαθμό, από την αποτελεσματική προστασία των ΔΠΙ. 
4.1 Περιεχόμενο των μέτρων 
4.1.1 Γενική γραμμή πολιτικής 
Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες που καταβάλλονται για την επίτευξη ομοιογενούς 
επυτέδου προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Κάθε προσπάθεια για 
τη βελτίωση της εναρμόνισης στον τομέα αυτό θα συμβάλλει στην επίτευξη του τελικού 
στόχου, δηλαδή στη δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερων συναλλαγών. Επομένως, στόχος 
της στρατηγικής μας πρέπει να είναι η περαιτέρω ανάπτυξη των ισχυουσών συμφωνιών 
σύνδεσης και η προσέγγιση των νομοθεσιών (με κατάλληλες εξαιρέσεις) στον τομέα των 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (ΔΠΙ). Το γεγονός αυτό θα αυξήσει τη συνοχή 
σχετικά με την προστασία των ΔΠΙ σε ολόκληρη την ευρο)-μεσογειακή ζώνη, πράγμα το 
οποίο θα βοηθήσει όλους τους ενδιαφερόμενους να αποκομίσουν πραγματικά αμοιβαία 
οφέλη. 
4.1.2 Τα βασικά προβλήματα που πρέπει να διευθετηθούν 
Εκτός από το γενικό στόχο οποίος συνίσταται στην επίτευξη κατάλληλου επιπέδου 
προστασίας των ΔΠΙ, υπάρχουν δύο τομείς στους οποίους πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη 
-17-
προσοχή: είναι οι παραχαράξεις και οι παράνομες απομιμήσεις στο πλαίσιο της 
πνευματικής ιδιοκτησίας (παραχάραξη φωνογραφημάτων, κασετών, CD και λογισμικού) 
και της βιομηχανικής ιδιοκτησίας (παραχάραξη εμπορικών σημάτων και διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας). Μια άλλη πηγή ανησυχίας είναι το γεγονός ότι ορισμένα προϊόντα 
(ιδιαίτερα τα φαρμακευτικά παρασκευάσματα) δεν είναι επιδεκτικά προστασίας βάσει 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Για τη χάραξη στρατηγικής για τα AMI εντός της ζώνης 
ελεύθερων συναλλαγών πρέπει, μεταξύ άλλων, να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα 
προβλήματα αυτά. 
4.1.3 Έκδοση αποτελεσματικών διατάξεων στο τομέα των ΔΠΙ και εξασφάλιση της 
τήρηση τους 
Ο καθορισμός αποτελεσματικών διατάξεων στο τομέα των ΔΠΙ πρέπει να αποσκοπεί στα 
εξής: 
- με την επιφύλαξη το>ν δικακομάτοιν και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη 
συμφωνία του ΙΙΟΕ σχετικά με τις πλευρές των δικαιωμάτων πνευματικής 
ιδιοκτησίας που αφορούν τις εμπορικές συναλλαγές, οι μεσογειακοί εταίροι θα 
βελτιώσουν το επίπεδο προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας της χώρας τους και 
θα προβλέψουν τα μέσα για την αναγνώριση των δικαιωμάτων αυτών με σκοπό την 
προσέγγιση των σχετικών διατάξεων στον τομέα αυτό. Η ΕΕ θα παράσχει κάθε 
απαιτούμενη βοήθεια για το σκοπό αυτό, 
- όσον αφορά την πρόσβαση σε πολυμερείς συμβάσεις, οι κατάλογοι που συνοδεύουν 
τις συμφωνίες σύνδεσης θα αποτελέσουν κατάλληλη βάση για τη βελτίωση της 
προσέγγισης. Οι κατάλογοι αυτοί πρέπει να εξετάζονται και να αναθεωρούνται, 
ανάλογα με την περίπτωση, σε αμοιβαία αποδεκτή βάση, 
- δεδομένου ότι η παρούσα κατάσταση στον τομέα της παραχάραξης και της 
παράνομης απομίμησης είναι πολύ ανησυχητική, η ΕΕ, σε συνεργασία με τους 
μεσογειακούς της εταίρους, πρέπει να χρησιμοποιήσει όλα τα κατάλληλα μέσα για 
την αντιμετώπιση των τρεχουσών παραβάσειον. 
4.2 Καθορισμός στρατηγικής 
Για την επίτευξη των στόχων αυτών και μι: βάση την ισχύουσα πρακτική στο πλαίσιο 
των συμφωνιών σύνδεσης /συνεργασίας, η Επιτροπή πρέπει να προτείνει την παροχή 
τεχνικής βοήθειας και σταθερών και αποτελεσματικών δραστηριοτήτων κατάρτισης, 
κυρίως με: 
- τις ανταλλαγές εμπειρογνωμόνων, 
- τη διοργάνωση σεμιναρίων, 
- την έγκαιρη αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την οικεία νομοθεσία, 
- την οργάνωση δραστηριοτήτων κατάρτισης για τους δημόσιους υπαλλήλους, το 
προσωπικό των τελωνείων και για τους δικαστές. 
Η Επιτροπή προτίθεται να παράσχει την απαιτούμενη βοήθεια για την ενίσχυση των 
θεσμών. 
5. Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες 
-18-
5. / Περιεχόμενο των ενεργειών 
Ι Ία τη δημιουργία του κατάλληλου κλίματος σχετικά με την ανάπτυξη των ανταλλαγών 
μεταξύ των χρηματοδοτικών υπηρεσιών, η ΕΕ και οι μεσογειακοί της εταίροι πρέπει 
πρώτα απ'όλα να συμφωνήσουν από κοινού τα κατάλληλα μέτρα ελευθέρωσης των 
συναλλαγών. Ωστόσο, λόγω των μεγάλων διαφορών όσον αφορά την πολιτική και 
οικονομική κατάσταση μεταξύ των εταίρων, στην αρχική φάση τουλάχιστον, πρέπει να 
γίνουν συμφωνίες σε διμερή βάση ή στο πλαίσιο περιορισμένων ομάδων, μεταξύ δύο ή 
περισσότερων εταίρων με αντίστοιχο επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης και με ισοδύναμη 
πείρα στον τομέα των χρηματαγορών. 
Βασικός παράγοντας αμοιβαίας εμπιστοσύνης και συνεργασίας για την ανάπτυξη των 
συναλλαγών στο πλαίσιο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών είναι η καθιέρωση 
κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου. Αντικειμενικός στόχος είναι η ενίσχυση των 
διατάξεο>ν προληπτικής εποπτείας με σκοπό τη θέσπιση ενός υγιούς νομοθετικού 
πλαισίου. 11 καθιέριοση συνετών νομοθετικών διατάξεο>ν στον τομέα τιον οικονομικών 
υπηρεσιών θα διευκολύνει επίσης τη βαθμιαία μετάβαση προς την πλήρη 
μετατρεψιμότητα το>ν κεφαλαιακών συναλλαγών η οποία προβλέπεται στις συμφωνίες 
σύνδεσης με τους μεσογειακούς εταίρους. 
Κατά τη σύνταξη των νόμων και των κανονισμών που αφορούν τον οικονομικό τομέα 
είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη το τρέχον επίπεδο "τεχνογνωσίας" στο σχετικό 
βιομηχανικό κλάδο. 
Για να υπάρχουν κατάλληλοι εποπτικοί οργανισμοί, το προσωπικό εποπτείας πρέπει να 
είναι κατάλληλα καταρτισμένο και αριθμητικά επαρκές ώστε να μπορεί να παρακολουθεί 
και να ελέγχει εγκαίρως όλες τις αναγνωρισμένες επιχειρήσεις. Χωρίς ένα μέσο 
εποπτείας που να λειτουργεί σωστά, ακόμη και οι πιο προηγμένοι κανονισμοί δεν μπορεί 
να έχουν κανένα αποτέλεσμα. Επομένως, πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια 
για τη βελτίωση της ποιότητας των εποπτικών οργανισμών έτσι ώστε να είναι σε θέση να 
εκτελούν τα καθήκοντα τους όπως πρέπει. 
5.2 Καθορισμός στρατηγικής 
Προϋπόθεση για την αύξηση της ροής των συναλλαγών στις οικονομικές υπηρεσίες είναι 
η θέσπιση ικανοποιητικών κανόνων εποπτείας στην ευρω-μεσογειακή ζώνη. 
Οι οδηγίες της ΕΕ στον τομέα των οικονομικών υπηρεσιών δεν μπορούν να 
χρησιμεύσουν ως άμεσο πρότυπο συνεργασίας στην ευρω-μεσογειακή ζώνη γιατί πρέπει 
να λαμβάνεται υπόψη το οικονομικό περιβάλλον και η ιστορία του κάθε μεσογειακού 
εταίρου. 
Από πολιτική όσο και από πρακτική άποψη, όταν μια ζώνη ελεύθερων συναλλαγών δεν 
επιτρέπει στους μεσογειακούς εταίρους της ΕΕ να εξασφαλίσουν τη σταθερότητα του 
οικονομικού τους συστήματος και την κατάλληλη προστασία των καταναλωτών, 
οδηγείται αναπόφευκτα σε αποτυχία. 
Αφετηρία του πλαισίου συνεργασίας προτείνεται να είναι η ανάπτυξη τόσο των ήδη 
υφιστάμενων συμφωνιών σύνδεσης όσο και της συμφωνίας GATS σχετικά με τις 
οικονομικές υπηρεσίες για τα μέλη του ΠΟΕ χωρίς να αποκλείεται η συνεργασία μεταξύ 
μικρότερων ομάδων δύο ή περισσότερων εταίρων αντίστοιχου επιπέδου οικονομικής 
ανάπτυξης. 
-19-
Ως προς αυτό πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες σι: τρία επίπεδα: 
- καθιέροκτη κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου προληπτικής εποπτείας (στον τομέα 
αυτό μπορούν να αναπτυχθούν προγράμματα παροχής τεχνικής βοήθειας). 
- κατάρτιση τ<ον τοπικών εποπτικών αρχών σχετικά με το δημοσιονομικό και το 
λογιστικό έλεγχο και ενδεχομένως εκσυγχρονισμός της υπάρχουσας υποδομής 
(ηλεκτρονικών υπολογιστών, κ.λπ.). Ο συντονισμός της κατάρτισης μπορεί να γίνεται 
από την Επιτροπή αλλά να εξασφαλίζεται από τους εκπροσώπους των εποπτικών αρχών 
των κρατών μελών που διαθέτουν ικανοποιητική πρακτική εμπειρία. Η Επιτροπή 
προτίθεται, εάν χρειαστεί, να συμβάλει στην ενίσχυση των θεσμών. 
- αύξηση της συνεργασίας μεταξύ των εποπτικών αρχών στην ΕΕ και στις μεσογειακές 
χώρες για την ανάπτυξη της εμπιστοσύνης στην οποία στηρίζονται όλες οι ανταλλαγές 
οικονομικών υπηρεσιών. 
6. Προστασία των δεδομένων 
II δημιουργία ζώνης κοινής ευημερίας θα αυξήσει τις ροές δεδομένων μεταξύ των 
διαφόρων φορέων της Ένωσης και των δώδεκα μεσογειακών εταίρων, είτε πρόκειται για 
ιδιωτικές επιχειρήσεις είτε για δημόσιες υπηρεσίες. 
Όσον ιχφορά την προστασία των θεμελιωδών προσωπικών δικαιωμάτων, ιδιαίτερα του 
δικαιώματος των πολιτών να διαφυλάττουν τα δεδομένα της ιδιωτικής τους ζωής, μια 
χώρα μπορεί να αρνηθεί την εξαγωγή προσωπικών δεδομένων σχετικά με τους πολίτες 
της σε μια άλλη χώρα της οποίας η νομοθεσία δεν προσφέρει ικανοποιητική προστασία 
των προσωπικών δικαιωμάτων. Μολονότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου 
επιτρέπει τέτοιου είδους εμπόδια στην ελεύθερη ροή των προσωπικών δεδομένων, είναι 
προφανές ότι τα εμπόδια αυτά μπορούν να διακυβεύσουν τους στόχους της ευρω-
μεσογειακής συνεργασίας. 
6.1 Περιεχόμενο των προτεινόμενων μέτρων 
Τα βασικά μέτρα στον τομέα προστασίας των δεδομένων έχουν ως εξής: 
- προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών, 
- θέσπιση των απαιτούμενων ειδικών μέτρων. 
6.1.1 Προσέγγιση των νομοθεσιών 
Δυνάμει της οδηγίας 95/46/ΕΚ η διαβίβαση προσωπικών δεδομένων σε τρίτες χώρες 
μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο εάν η ενλόγω τρίτη χώρα εξασφαλίζει επαρκές επίπεδο 
προστασίας. Προς το παρόν, κανένας από τους μεσογειακούς εταίρους δεν εφαρμόζει 
νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Επομένως, είναι σημαντικό 
να συναφθεί συμφωνία σχετικά με τα μέτρα που θα εξασφαλίζουν επαρκές επίπεδο 
προστασίας στις χώρες εταίρους προκειμένου να αποτραπούν, στο μέλλον, ενδεχόμενα 
εμπόδια σχετικά με τη μεταφορά προσωπικών δεδομένων. 
Μολονότι δεν υπάρχει πρόθεση να επιβληθούν όλες οι διατάξεις της οδηγίας 95/46/ΕΚ 
στους μεσογειακούς εταίρους, η καθιέρωση των απαιτούμενων μέτρων θα χρειαστεί 
κάποιο χρόνο. Μετά από τη θέσπιση των πρώτων εθνικών νομοθετικών μέτρων, 
ενδέχεται να προταθεί στις χώρες εταίρους να συμμετάσχουν στη Σύμβαση 108 του 
-20-
Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των προσώπων όσον αφορά την αυτόματη 
επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
6.1.2 Έκδοση των απαιτούμενων ειδικών μέτρων για την ομαλή λειτουργία της ζώνης 
κοινής ευημερίας 
Εάν μέσα σε ορισμένα χρόνια όλες οι χώρες εταίροι δεν μπορέσουν να εξασφαλίσουν 
επαρκές γενικό επίπεδο προστασίας, θα χρειασθεί να ληφθούν ειδικά μέτρα σχετικά με 
την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα μέτρα αυτά αφορούν ορισμένους καλά 
οριοθετημένους τομείς όπως είναι η αμοιβαία συνεργασία μεταξύ των εταίρων χωρών 
και της ΕΕ στον τελωνειακό και στο φορολογικό τομέα, στον τομέα της κοινωνικής 
ασφάλισης ή σε θέματα ηλεκτρονικού εμπορίου. 
6.2 Καθορισμός στρατηγικής 
Τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν για την υλοποίηση των πρωτοβουλιών αυτών είναι η 
παροχή τεχνικής βοήθειας και ο διάλογος καθεμιάς εκ των εταίρ<ον χωρών με την 
Επιτροπή. 
6.2.1 Τεχνική βοήθεια 
Η τεχνική αυτή βοήθεια, ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε εταίρου, μπορεί να λάβει 
διάφορες μορφές, όπως είναι: 
- οι ανταλλαγές εμπειρογνωμόνων που προέρχονται από τις εθνικές αρχές εποπτείας για 
την προστασία των δεδομένων, 
- οι ανταλλαγές πληροφοριών σχετικά με τις εθνικές νομοθεσίες, 
- η παροχή οικονομικής και τεχνικής βοήθειας για τη θέσπιση εθνικών αρχών 
εποπτείας που θα μεριμνούν για την εφαρμογή της νομοθεσίας, 
- η ευαισθητοποίηση τα>ν διοικητικών υπηρεσιών, το>ν επιχειρήσε(»ν και του κοινού 
σχετικά την προστασία τ<ον προσωπικών δεδομένων μέσω διάφορ<υν ενημερωτικών 
προγραμμάτων, 
- η παροχή βοήθειας για τη διατύπωση κωδικών σε διάφορους τομείς. 
Οι χώρες εταίροι μπορούν να ζητήσουν την τεχνική συνδρομή των αρχών εποπτείας των 
κρατών μελών καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Εάν χρειασθεί, η Επιτροπή 
προτίθεται να παράσχει την απαιτούμενη βοήθεια για την ενίσχυση των σχετικών 
θεσμών. 
-21 
6.2.2 Διάλογοι διμερούς επιπέδου 
Μέχρι σήμερα δεν έχει προκύψει θέμα προστασίας προσωπικών δεδομένων στις σχέσεις 
της Κοινότητας μι: τους μεσογειακούς της εταίρους. 
Μια πρώτη προσέγγιση πρέπει να συνίσταται, μέσω ανεπίσημων διμερών επαφών, στον 
καθορισμό της θέση κάθε. εταίρου σχετικά με το θέμα της προστασίας των δεδομένων 
και της ενδεχόμενης χάραξης πολιτικής στον τομέα αυτό. 
Σε ένα επόμενο στάδιο, πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή η γενική αποστολή της Επιτροπής 
να προβαίνει σε διαπραγματεύσεις με τις χώρες που δεν διαθέτουν επαρκές επίπεδο 
προστασίας η οποία της ανατέθηκε με. βάση την οδηγία 95/46/ΕΚ. 
7. Έλεγγος των λογαριασμών και λογιστική 
11 εναρμόνιση των οικονομικών πληροφοριών θα συμβάλλει ιδιαίτερα στη διευκόλυνση 
των οικονομικών συναλλαγών στην ευρω-μεσογειακή ζώνη. Στο τομέα του ελέγχου των 
λογαριασμών και της λογιστικής, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αντίστοιχη 
προσέγγιση για τους μεσογειακούς εταίρους με εκείνη που χρησιμοποιήσαμε για τις 
ΧΚΑΕ. Η προσέγγιση αυτή μπορεί, παραδείγματος χάριν, να συνδυάζει: 
- την επεξεργασία νέων νομοθετικών διατάξεων στον τομέα του ελέγχου των 
λογαριασμών και της λογιστικής με την υποστήριξη και τη συνεργασία της 
Επιτροπής, 
- προγράμματα κατάρτισης για τους λογιστές και τους νόμιμους ελεγκτές των 
λογαριασμών, 
- την οργάνακτη εργαστηρίων ή σεμιναρίων. 
Μια δυναμική προσέγγιση δεν συνεπάγεται μόνο κατάλληλη χρηματοδότηση αλλά και 
ενεργητική συνεργασία και υποστήριξη εκ μέρους των μεσογειακών εταίρων. Τα 
κεφάλαια που αποδέσμευσε η ΕΕ πρέπει - όπως και για τις πιστώσεις PHARE και 
TACIS - να χρησιμοποιηθούν "κατά παραγγελία". Οι προτάσεις και ο κατάλογος των 
πιθανών έργων πρέπει να ξεκινούν από τους ίδιους τους μεσογειακούς εταίρους. Έτσι θα 
εξασφαλίσουμε πλήρως την αποφασιστικότητα και τη συμμετοχή τους. Σε καμία 
περίπτωση, δεν πρέπει να προσπαθήσουμε να "επιβάλλουμε" μια ευρωπαϊκή λύση. 
Τέλος, η προτεινόμενη προσέγγιση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις τεράστιες διαφορές 
που υπάρχουν όσον αφορά τις λογιστικές πρακτικές και τον τομέα του ελέγχου των 
λογαριασμών των διαφόρων μεσογειακών εταίρων. 
8. Κανόνες ανταγωνισμού 
Οι διατάξεις που διέπουν τους κανόνες ανταγωνισμού περιέχονται στις συμφωνίες με 
τους μεσογειακούς εταίρους. Προβλέπουν την ανάληψη υποχρέωσης των εταίρων να 
εναρμονίσουν τη νομοθεσία τους στον τομέα αυτό σύμφωνα με τις αντίστοιχες 
κοινοτικές διατάξεις. Ο ρόλος των κανόνων ανταγωνισμού στη λειτουργία της 
συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών και στη δημιουργία ζώνης κοινής ευημερίας έχει 
ουσιαστική σημασία: εξασφαλίζουν τη διαφάνεια και τη νομική ασφάλεια των 
εμπορικών συναλλαγών και καθιστούν περισσότερο ανταγωνιστική την τοπική 
οικονομία. 
-22-
8.1 ΙΙεριεχόμενο των προτεινόμενων μέτρων 
8.1.1 Προσέγγιση των κανόνων ανταγωνισμού μεταξύ των εταίρων χωρών και με 
τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού. 
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι εταίροι ανέλαβαν ορισμένες υποχρεώσεις 
σχετικά με την προσέγγιση των κανόνων ανταγωνισμού. Η εφαρμογή των υποχρεώσεων 
αυτών απαιτεί είτε τη θέσπιση κανόνων ανταγωνισμού ή την προσαρμογή των ισχυόντων 
κανόνων έτσι ώστε να εξασφαλισθεί η πρακτική εναρμόνιση και η αποτελεσματικότητα 
των σχετικών διατάξεων. 
8.1.2 Δημιουργία ή ενίσχυση των αρμόδιων διοικητικών υπηρεσιών για την 
εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού. 
Για να αναπτυχθούν ή να ενισχυθούν οι αρχές που μεριμνούν για την τήρηση των 
κανόνο>ν ανταγωνισμού, πρέπει να εφοδιαστούν με τα κατάλληλα διοικητικά μέσα. Οι 
ενέργειες που χρειάζεται να υλοποιηθούν στον τομέα του ανταγωνισμού πρέπει να 
βασίζονται στην εμπειρία των αντίστοιχων εθνικών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
8.1.3 Ελευθέρωση των οικονομικών τομέων. 
Η ελεύθερη ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών δεν μπορεί να ολοκληρωθεί εάν ένας 
μεγάλος αριθμός οικονομικών τομέων αποκλείεται από τους κανόνες της αγοράς. 
Επομένως, οι εταίροι έχουν συμφέρον να εξασφαλίσουν ότι οι κανόνες ανταγωνισμού 
εφαρμόζονται σε όσο το δυνατό μεγαλύτερο αριθμό οικονομικών τομέων. 
8.2 Καθορισμός στρατηγικής 
Τα μέσα για την υλοποίηση αυτού του προγράμματος δράσης είναι η παροχή τεχνικής 
βοήθειας και η συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές στον τομέα του ανταγωνισμού. 
8.2.1 Τεχνική βοήθεια 
Η τεχνική βοήθεια με τη μορφή σεμιναρίων και διασκέψεων στο πλαίσιο της ευρω-
μεσογειακής εταιρικής σχέσης μπορεί να συμβάλλει στην κατάρτιση των υπαλλήλων που 
είναι ειδικευμένοι σε θέματα ανταγωνισμού, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό 
επίπεδο. Η τεχνική αυτή βοήθεια πρέπει να περιλαμβάνει επίσης μια νομική 
συμβουλευτική υπηρεσία που θα βοηθήσει τους εταίρους μας να προβούν στην 
αναθεώρηση των κανόνων ανταγωνισμού που ισχύουν σήμερα στη χώρα τους. 
8.2.2. Συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων για τον ανταγωνισμό αρχών μέσω 
διαλόγου. 
Η ενθάρρυνση του διαλόγου μεταξύ των αρμόδιων για τον ανταγωνισμό αρχών των 
μεσογειακών εταίρων και των αντίστοιχων αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να 
βοηθήσει τους εταίρους μας να προβούν στις απαιτούμενες νομικές και θεσμικές 
μεταρρυθμίσεις. Αυτό δεν αποκλείει, εάν χρειαστεί, το διάλογο σε διμερές επίπεδο για 
ορισμένους ειδικούς τομείς. 
-23-
VIII. ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩ-ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ 
II Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή και την παρακολούθηση της εταιρικής 
σχέσης και έχει ήδη εκδώσει διάφορες προτάσεις τις οποίες συμπληρώνει η παρούσα 
ανακοίνωση, βα έχει επίσης τη δυνατότητα να συνεργάζεται μι*, τις διεθνείς υπηρεσίες 
και οργανισμούς (όπο>ς είναι η Ι Ιαγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) 
που παρέχουν ήδη τεχνική βοήθεια στην περιοχή αυτή. 
Την Επιτροπή θα επικουρήσουν, κυρίως, ομάδες εργασίας οι οποίες είτε υπάρχουν ήδη 
είτε θα συσταθούν ανάλογα με τις ανάγκες και θα εκπροσωπούν τις 27 χώρες εταίρους. 
Οι ομάδες αυτές θα καταστήσουν δυνατό τον προσδιορισμό κοινών προγραμμάτων για 
το μεγαλύτερο αριθμό των μεσογειακών εταίρων. Τα μέλη των ομάδων εργασίας θα 
είναι εμπειρογνώμονες από τους αντίστοιχους βιομηχανικούς κλάδους και θα 
αντιπροσωπεύουν όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. 
Η Επιτροπή, με τη βοήθεια των εμπειρογνωμόνων, θα προσδιορίσει τον αριθμό των 
απαιτούμενων "ομάδων εργασίας" και την εσωτερική τους οργάνωση. Θα καθορίσει, 
επίσης, τον κατάλληλο τρόπο λειτουργίας τους καθώς και τα καθήκοντα τους. 
II Επιτροπή θα εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση των ομάδίον εργασίας σύμφωνα με τη 
νομοθεσία της στον τομέα του προϋπολογισμού και τις διαδικασίες του κανονισμού 
MEDA. 
Ο κύριος στόχος το>ν ομάδων εργασίας θα είναι να υλοποιήσουν τις δραστηριότητες που 
επισημαίνονται στο πρόγραμμα δράσης, να προσδιορίσουν τις προτεραιότητες και να 
εξασφαλίσουν την παρακολούθηση των ενεργειών που εφαρμόζονται. Εν προκειμένω, 
αυτό σημαίνει: 
(α) Υλοποίηση των δραστηριοτήτων που επισημαίνονται στην παρούσα 
ανακοίνωση 
Κάθε ομάδα εργασίας, προκειμένου να ασκήσει τις δραστηριότητες για τις οποίες 
συστάθηκε, πρέπει να επεξεργαστεί τη θέση της όσον αφορά: 
τον καθορισμό τ<ον προς επεξεργασία τομέιον, με σκοπό τον προσδιορισμό των 
τομέων κοινής δραστηριότητας, 
- την ανάλυση των περιφερειακών και διαπεριφερειακών δραστηριοτήτων και τη 
σύνδεση τους με τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε διμερή βάση, 
- τις δομές των κρατών μελών και των μεσογειακών εταίρων που μπορούν να 
διευκολύνουν την ευρω-μεσογειακή εταιρική σχέση. Ως προς αυτό, θα καταρτισθεί 
κατάλογος των οργανισμών που μπορούν να συμβάλλουν θετικά στον τομέα αυτό. 
(β) Καθορισμός των προτεραιοτήτων 
Οι ομάδες εργασίας πρέπει να αποφασίσουν για τους στόχους και τις προτεραιότητες που 
πρόκειται να ακολουθήσουν. Συγκεκριμένα, θα συμβάλλουν στη διασύνδεση των 
δραστηριοτήτων ευαισθητοποίησης και ανταλλαγής εμπειριών, σε πολυμερές επίπεδο, με 
τις δραστηριότητες κατάρτισης, τεχνικής βοήθειας και παροχής συμβουλών, σε διμερές 
επίπεδο. Συγκεκριμένα πρόκειται για: 
-24-
- προτεραιότητες σχετικά με τον περιφερειακό ή διαπεριφερειακό χαρακτήρα των 
δραστηριοτήτων με βάση τόσο τις απαιτήσεις της κάθε χώρας όσο και τις κοινές 
απαιτήσεις διαφόροιν χωρών και τη διασύνδεση τους με τις δραστηριότητες που 
διεξάγονται or. διμερές επίπεδο, 
προτεραιότητες σχετικά με τη δομή και την οικονομική κατάσταση των 
συγκεκριμένων τομέίυν παραγωγής. 
Επιπλέον, οι ομάδες εργασίας πρέπει να αποφασίσουν εάν θα πρέπει να δώσουν 
προτεραιότητα στις δραστηριότητες που αφορούν πολλές περιφέρειες οι οποίες 
συνδέονται με τα έργα ή προγράμματα δράσης που υποβάλλονται στα πλαίσια των 
διμερών συμφωνιών. 
(γ) Παροχή βοήθειας στην Επιτροπή για τον προσδιορισμό κοινών ενεργειών, 
συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής βοήθειας 
Οι ομάδες εργασίας θα παράσχουν στην Επιτροπή ένα πλαίσιο για τον καθορισμό των 
πολυμερών και διμερών δραστηριοτήτων που πρέπει να πραγματοποιήσει στους 
διάφορους τομείς που αναφέρονται στο παρόν έγγραφο. 
(δ) Συνεχής παρακολούθηση των υλοποιούμενων δραστηριοτήτων 
Οι ομάδες εργασίας θα καθορίσουν τους τρόπους παρακολούθησης των επιλεγμένων 
δραστηριοτήτων. 11 παρακολούθηση αυτή πρέπει να είναι αρκετά λεπτομερής ώστε να 
επιτρέπει στην Επιτροπή να ελέγχει αποτελεσματικά την εφαρμογή του προγράμματος 
δράσης. 
IX. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Η παρούσα πρωτοβουλία θα επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στους μεσογειακούς 
της εταίρους να προαγάγουν το πνεύμα της εταιρικής σχέσης και της αλληλεγγύης 
σύμφίονα με τη Διακήρυξη της Βαρκελώνης χωρίς να τεθεί υπό αμφισβήτηση η 
ισόρροπη πρόοδος της εταιρικής σχέσης ή των στόχων που καθορίζονται στις συμφωνίες 
σύνδεσης που έχουν ήδη συναφθεί ή που βρίσκονται στο στάδιο των διαπραγματεύσεων. 
II ενίσχυση του συντονισμού σε ορισμένους τομείς που ανήκουν στην ενιαία αγορά 
αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη του στόχου της οικονομικής και 
χρηματοδοτικής εταιρικής σχέσης, δηλαδή της δημιουργίας μιας ζώνης κοινής 
ευημερίας. Η δημιουργία της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς αποτελεί πολύτιμη εμπειρία 
στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή προτείνει στους εταίρους της να συμφωνήσουν από κοινού 
τόσο τους τομείς συνεργασίας όσο και τις κατάλληλες ενέργειες. 
Στο στάδιο αυτό, προτείνουμε να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στον τελωνειακό και το 
φορολογικό τομέα, τις δημόσιες συμβάσεις, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τις 
οικονομικές υπηρεσίες, την προστασία των δεδομένων, την ελεύθερη κυκλοφορία των 
αγαθών, τη λογιστική και τον έλεγχο των λογαριασμών. Οι προτεινόμενες ενέργειες 
καλύπτουν μεταξύ άλλων την τεχνική βοήθεια, την κατάρτιση, τη διοικητική 
συνεργασία, την προσέγγιση των νομοθεσιών και την ευθυγράμμιση των ισχυουσών 
πρακτικών. 
-25-
Οι ενέργειες που αναληφθούν θα είναι απόλυτα σύμφωνες με τις πολυμερείς 
υποχρεώσεις και συμβατές με τους στόχους και τις διαδικασίες του προγράμματος 
MEDA. Λεν θα απαιτήσουν πρόσθετη χρηματοδότηση αλλά θα χρηματοδοτηθούν εξ 
ολοκλήρου από τα κεφάλαια που διατίθενται για το πρόγραμμα MEDA. 
-26-
Παράρτημα 1 
Κατάσταση προόδου των διαπραγματεύσεων για τις συμφωνίες σύνδεσης των 
ευρω-μεσογειακών χωρών* 
XiXPEL ETAIPOI 
Twijaiu 
\apav\k 
MapoKo 
OAII WC£p rr\q 
naXaiaxiviaicr|<; 
apxn<; 
lopouvia 
Aiyvnxoq 
Aipuvo<; 
Afcfepia 
Evpia EYMIIEPALMATA TON 
AIAI1PA1 MATKYLKllN 
Ιούνιος 1995 
Σεπτέμβριος 1995 
Νοέμβριος 1995 
Δεκέμβριος 1996 
Απρίλιος 1997 
Τρέχουσες 
διαπραγματεύσεις 
Τρέχουσες 
διαπραγματεύσεις 
Τρέχουσες 
διαπραγματεύσεις 
Τρέχουσες 
διαπραγματεύσεις YnOrPA<l>H THE ENAPSHIEXYOE 
LYMOilNIAL 
Ιούλιος 1995 
Νοέμβριος 1995 
Φεβρουάριος 1996 
Φεβρουάριος 1997 
Νοέμβριος 1997 Μάρτιος 1998 
~ 
~ 
Ιούλιος 1997 
~ 
* Οι σχέσεις με την Τουρκία, την Κύπρο και τη Μάλτα διέπονται από προϋπάρχουσες 
συμφ<υνίες σύνδεσης οι οποίες προβλέπουν ειδικότερα τη βαθμιαία καθιέρωση τελωνειακής 
ένωσης. Μ τελωνειακή ένωση με την Τουρκία τέθηκε σε ισχύ στις 31.12.1995. Η τελωνειακή 
ένωση με την Κύπρο τέθηκε σε ισχύ στις 01.01.1998. 
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ι.Β 
Ιούλιος 1998 
Ί·.ι.«.. Ι''·'| 
Γ.Ι..ν.«.~ι . >./ι Ι'Ι'Π 
ΙΙ.,ΡΙ <'::••!• Ι Ιιΐ|>ιΐ|>ιΐ||ΐιι II 
ΙΊΜΙΙΟΙΊΚΙ'^ΙΑΝΛΛΛΛΙ»·!; 
ΜΙΊΑΞΥ 
II11; ΙΙ' ΚΛΙ ΙΛλΙΝ ΜΚΐΟΙ ΚΙΑΚϋΝ ΜλΙ'ϋΝ 
/. E^ayioyr.q 
RK xcuv oronuiv: 
a. EidTi SuxTpocpric; 
p. npdrci;-; vkrj; 
y. EvKpyciaicd Tupo'iovra 
3 MKTOutotiiufcva Jtpotov. 
2 liiaaytayr.q 
IX T(i)V07tll{(llV 
a liifti| ciiu[poi|n'|.; 
|1 1 l|..;.u,', I./,...; 
/ Kvi.|>/' >"• ii. ilpou'ivm 
• 1 Mi III;IIMI||IIvii. iijiniiiv 
.J. YnoXomo 
4. 1/oaooiii hdJ.ni//1/*. 
1/2 
1.!/.!.! 
I|t/.!|l 
\ylly 
|.i/2.i AAI'KI'IA 
4.615 
1.092 
103 
37 
3.353 
5.851 
22 
3* 
1/25 
2(1/ 
1.236 
7>» 
1.861 
<()') 
Ι 
1.619 % 
100 
24 
2 
1 
73 
% 
100 
0 
ι 
κι 
•ι MAPOM 
4.375 
264 
196 
92 
3.774 
3.707 
800 
4 4(1 
54 
,'ΛΙΙ 
(><>Κ 
ΙΙΗ 
44 
Μ 
172 
150 % 
100 
6 
4 
2 
86 
% 
100 
22 
«) 
1 
68 TYNIIDA 
3.770 
213 
135 
155 
3.232 
3.038 
360 
43 
255 
.'WO 
733 
124 
59 
318 
6! 
136 % 
100 
6 
4 
4 
86 
% 
100 
12 
1 
8 
/8 AII Yirn 
4.563 
635 
124 
31 
3.662 
2.796 
100 
204 
1.5/5 
'MX 
I.7<i7 
l(>3 
636 
61 
2 
405 )E 
% 
100 
14 
3 
1 
80 
% 
100 
4 
7 
Ml 
<2 lOI'AANI 
1.037 
171 
26 
2 
783 
151 
6 
25 
0 
v» 
HH<i 
685 
3.068 
102 
1.3.31 A 
% 
100 
16 
3 
0 
76 
% 
100 
4 
17 
0 
4<) AIBANO 
2.194 
304 
72 
217 
1.562 
90 
6 
28 
4 
Ml 
2.104 
2.441 
4.881 
256 
7.466 
3.136 J 
% 
too 
14 
3 
10 
71 
% 
100 
7 
31 
3 
VI SYPIA 
1.609 
206 
27 
26 
1.304 
1.573 
9 
143 
I.V49 
/K 
3<> 
102 
2.266 
19 
2 
i.671 % 
100 
13 
2 
2 
81 
% 
100 
1 
9 
85 
1 
/. Efayojyr.g 
i.K Tc/iv nnnimv 
II. Kiiii| iSutC|iiii|n')'", 
|l t l,..in.,. II/.-. 
Y 1"vi PYIIIIHI II|HIIH\'III. 
ii MI.III.IIIIII||II VII JIJMIHIVI 
2. liiaayotyr.q 
IX Tiiivn/tniiiiv. 
ii liifti] iiiitX|>o<|)iVj 
(1 1 l|«:.T.:; iibr, 
y livKj>Yi.iii.Mi /t|WHovTii 
ii. Mi:Tnrei)U|(.iAvu n|Miiiivr 
3. YnoXomo 
4. JJoaoaro KdXvif/tjq 
ae% 
1/2 
la/2a 
l|V2p 
1Y/2Y 
l<i/2(i IEPAHA 
8.955 
425 
2511 
(1 
8 0211 
4.153 
424 
3Π 
112 
3.18» 
4.801 
216 
100 
80 
31 
252 % 
100 
5 
( 
II 
ΉΙ 
% 
100 
10 
8 
3 
77 TOYPK1A 
8.868 
205 
/5Ι) 
151 
/2Κ-Ι 
7.605 
1.451 
399 
165 
5.531 
1.263 
117 
14 
188 
91 
132 % 
100 
2 
s 
) 
82 
% 
100 
19 
5 
2 
73 KYI1POS 
1.994 
166 
44 
')l 
1.65/ 
620 
116 
14 
0 
488 
1.375 
322 
143 
245 
239.279 
340 % 
100 
8 
.) 
> 
8 4 
% 
100 
19 
2 
0 
79 MAATA 
1.865 
136 
40 
220 
1.11/ 
1.012 
6 
8 
62 
910 
853 
184 
2.383 
390 
358 
159 % 
100 
7 
_> 
12 
/K 
% 
100 
1 
1 
6 
90 EYN. ME 
43.846 
3.816 
1/1/ 
1.05/ 
4(i.(l/<> 
30.596 
3.3(H) 
1.540 
8.289 
16.287 
13.249 
143 
116 
113 
13 
222 nor. 
% 
100 
9 
4 
2 
82 
% 
100 
11 
5 
27 
53 EKTOE El 
538.700 
40.529 
16.4'Μ 
Κ //< 
158.225 
539.713 
48.6.37 
46.358 
62.736 
365.975 
-1.013 
100 
83 
36 
22 
125 5 
% 
100 
8 
4 
4 
% 
100 
9 
9 
12 
68 Ί·.ι.«.. Ι'ι'λΙ 
[ Ι.,ν.ι...ι . >./ι Ι·ι·Π 
ΙΙ.,ΡΙ <'::••!• Ι ΙΐΙ|>ΙΙ|>!Ι||ΙΚ II 
ΚΜΙΙΟΙΊΚΚΙ: ΙΑΝΛΛΛΛΙΚΙ; 
ΜΙΊΑΞΥ 
II11; ΙΙ' ΚΑΙ ΙΛλΙΝ ΜΚΐΟΙ ΙΊΛΚ11Ν ΜλΙ'ϋΝ 
/. E^ayioyr.q 
rx xcuv oronuiv: 
a. Ei6r\ Sirxtpocpri^ 
p. npdrci;-; vkrj; 
y. EvKpyciaicd Tupo'iovra 
3 MKTOutotiiufcva wpotov. 
2. liiaaytayr.q 
IX T(l)V07tll{(llV 
u. Iu3i| <iuu|ii>i|>i'|i; 
|1 1 l|«;.ti,', I./,...; 
/ 1 VVt-l ••/l-HIt- II. JlpllUIVIU 
••> Mi ni;iiiii||iiVII. /ijiiiiiiv 
.J. YnoXomo 
4. Iloaoaio HOX ny/;/s 
1/2 
l.i/.!.i 
l|t/.!|l 
\ylly 
|.i/2.i AAI'KI'IA 
4.615 
1.092 
103 
37 
3.353 
5.851 
22 
3 4 
1/25 
20/ 
1.236 
7>» 
1.861 
4<><) 
Ι 
1.619 % 
100 
24 
2 
1 
73 
% 
100 
0 
1 
κι 
ι MAPOM 
4.375 
264 
196 
92 
3.774 
3.707 
800 
4 4(1 
54 
2ΛΙΙ 
668 
118 
44 
(ιΟ 
172 
150 % 
100 
6 
4 
2 
86 
% 
100 
22 
«) 
1 
68 TYNIiri/l 
3.770 
213 
135 
155 
3.232 
3.038 
360 
43 
255 
2.4/(1 
733 
124 
59 
318 
61 
136 % 
100 
6 
4 
4 
86 
% 
100 
12 
1 
8 
/8 All YIIT< 
4.563 
635 
124 
31 
3.662 
2.796 
100 
204 
1.5/5 
'Ml 4 
1.767 
163 
646 
61 
2 
405 )E 
% 
100 
14 
3 
1 
80 
% 
100 
4 
7 
56 
42 lOI'AANI 
1.037 
171 
26 
2 
783 
151 
6 
25 
0 
5') 
886 
6N5 
3.068 
102 
1.3.31 A 
% 
100 
16 
3 
0 
76 
% 
100 
4 
17 
0 
4") AIBANO 
2.194 
304 
72 
217 
1.562 
90 
6 
28 
4 
Ml 
2.104 
2.441 
4.881 
256 
7.466 
3.136 J 
% 
too 
14 
3 
10 
71 
% 
100 
7 
31 
3 
VI SYHA 
1.609 
206 
27 
26 
1.304 
1.573 
9 
143 
l.4 4<) 
/K 
36 
102 
2.266 
19 
2 
i.671 % 
100 
13 
2 
2 
81 
% 
100 
1 
9 
85 
1 
/. Efayojyr.g 
ix xi/iv nnnimv 
II. Kiiii| iiutC|ini|n')'", 
|l ll|Mi.n..;ii/u,; 
Y 1'vi |»ymm ii|»inii\'iii. 
ii MI.III.IIIIII||II.VII. jijiiiHivi 
2. Eiaayoyr.q 
IX Tiiivn/tniiiiv. 
ii liifti] iii(U|>o<|>r|'j 
(1 1 l|«:.T.:; iibr, 
y livKj>Yi.ui.Mi /t(«iuSvTii 
ii. Mi:Tnrei)U|(.iAvu n|Miiiivr 
3. YnoXomo 
4. JJoaoaro K&Xvytjc 
as% 
1/2 
la/2a 
ip/2p 
\yl2y 
l<i/2ri KPAHA 
8.955 
125 
25(1 
(1 
8 02(1 
4.153 
424 
3Π 
112 
3.18» 
4.801 
216 
100 
80 
31 
252 % 
100 
5 
( 
(1 
ΉΙ 
% 
100 
10 
8 
3 
77 TOYPK1A 
8.868 
205 
/5Ι) 
151 
/28-Ι 
7.605 
1.451 
399 
165 
5.5.41 
1.263 
117 
14 
188 
91 
132 % 
100 
2 
8 
) 
82 
% 
100 
19 
5 
2 
73 KYI1POS 
1.994 
166 
4-1 
')| 
1.65/ 
620 
116 
14 
0 
488 
1.375 
322 
143 
245 
239.279 
340 % 
100 
8 
.) 
> 
8 4 
% 
100 
19 
2 
0 
79 MAATA 
1.865 
136 
40 
220 
1.11/ 
1.012 
6 
8 
62 
910 
853 
184 
2.383 
390 
358 
159 % 
100 
7 
_> 
12 
/8 
% 
100 
1 
1 
6 
90 EYN. ME 
43.846 
3.816 
1/1/ 
1.05/ 
4(i.(l/<) 
30.596 
3.3(H) 
1.540 
8.289 
16.287 
13.249 
143 
116 
113 
13 
222 nor. 
% 
100 
9 
4 
2 
82 
% 
100 
11 
5 
27 
53 EKTOS El 
538.700 
40.529 
16.4'Μ 
14 //4 
158.225 
539.713 
48.6.37 
46.358 
62.736 
365.975 
-1.013 
100 
83 
36 
22 
125 5 
% 
100 
8 
4 
4 
% 
100 
9 
9 
12 
68 
ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΕ (ΕυΚ 15) ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΩΝ 
Έτος. 1995 
εκατ. ΕΟυ 
ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΕΕ 
XOPA 
AAYcpia 
MapoKO 
Tuvnaia 
AIYUTTTO^ 
lop6avia 
Ai3avo<; 
lupia 
lapariA 
rd^a+lepixco 
ToupKia 
KuTTpos 
MdATa 
ZYNOAO ZYNOAO 
6.009.565 
4.013.895 
3.360.205 
2.327.236 
134.147 
110.465 
1.733.588 
4.652.353 
341 
9.242.801 
737.101 
1.077.000 
33.398.698 recapYiKd npoiovTa 
26.432 
832.305 
359.394 
191.980 
8.357 
8.408 
24.148 
447.194 
291 
1.488.251 
159.273 
7.505 
3.553.538 npU)T££ UACC 
49.758 
325.710 
61.092 
199.396 
34.388 
27.754 
167.774 
319.237 
2 
486.899 
14.454 
9.287 
1.695.750 Opuiati Kauaipa 
4.525.513 
3S.211 
235.040 
1.176.643 
0 
3.990 
1.432.151 
38.208 
0 
128.412 
5.524 
58.447 
7.643.139 McranoinMtva npoiovTa 
231.660 
2.801.606 
2.693.440 
744.178 
79.896 
66.555 
106.724 
3.702.140 
48 
7.096.999 
555.911 
962.642 
19.041.800 AAAa MH TativoMHMtva npoiovTa 
- -75 201 
'5 052 
-V241 
15.041 
11 506 
3 757 
2 792 
145 590 
0 
42.241 
1.939 
39.119 
1.464.489 
ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΕΕ 
XOPA 
AAyepia 
MapoKO 
Tuvnaia 
AI'YUTTTO<; 
lopSavia 
AifBavoq 
lupia 
lapariA 
rd^a+lepixw 
ToupKia 
KuTrpoq 
MdATa 
IYNOAO ZYNOAO 
4.709.413 
4.734.466 
4.162.448 
5.019.979 
1.045.502 
2.469.375 
1.376.765 
9.658.244 
5.000 
13.440.516 
2.014.117 
2.015.300 
50.651.123 recjpYiKd npoiovra 
913.383 
485.368 
322.071 
594.562 
167.849 
343.357 
186.141 
431.128 
1.045 
615.116 
182.471 
152.121 
4.394.614 n pants "At? 
188.445 
250.845· 
184.777 
355.876 
32.788 
83.366 
40.729 
372.919 
146 
1.064.910 
41.143 
25.470 
2.641.412 OpuKTd KauaiMa 
49.684 
78.480 
132.410 
31.127 
6.039 
187.482 
33.364 
41.844 
18 
119.228 
56.438 
313.134 
1.059.250 MeTawoiriMeva npoiovTa 
3.532.233 
3.884.497 
3.487.144 
3.928.832 
805.819 
1.837.036 
1.100.476 
8.629.724 
3.717 
10.874.430 
1.667.631 
1.472.801 
41.224.338 AAAa MH TagivoMnMcva TTPOIOVTO 
25.802 
35.303 
35.096 
109.587 
33.008 
18.319 
15057 
182.550 
74 
755.940 
55 467 
51 845 
1.332.148 
ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΕ (Ευ 15) ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΩΝ 
Έτος: 1996 
σε εκατ. ΕΟΙΙ 
ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΕΕ 
XQPA 
Apyepia 
MapoKO 
Tuvnaia 
AIYUTTTOS 
lopSavia 
AfBavoq 
Zupia 
lopariA 
rd^a+ltpixw 
ToupKia 
Kunpo^ 
MdATa 
ZYNOAO ZYNOAO 
5.443.606 
4.222.953 
3.628.445 
2.773.974 
171.029 
122.390 
1.957.113 
5.278.501 
861 
10.165.391 
563.181 
796.472 
35.123.915 TewpYiKa npoiovTa 
37.604 
957.278 
247.382 
159.033 
8.622 
11.689 
27.517 
528.867 
722 
1.544.097 
157.022 
10.854 
3.690.686 OpuKTd Kauoipa 
5.158.385 
28.520 
365.610 
1.716.952 
0 
0 
1.685.171 
32.704 
0 
121.821 
5.391 
55.095 
9.169.649 MtTanoinuiva npoiovTa 
195.662 
2.878.865 
2.942.774 
695.165 
94.800 
83.079 
117.550 
4.229.693 
133 
7.926.459 
379.213 
692.901 
20.236.294 ripaiTC^ uAc$ KO.1 dAAa \xr\ jaf,ivo\ii)\itva npoiovTa 
51.955 
358.290 
72.680 
202.823 
67.607 
27.622 
126.875 
487.237 
6 
573.014 
21.555 
37.622 
2.027.286 
ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΕΕ 
XQPA 
AAyepia 
MapdKO 
Tuvriofa 
AlYUTTTOq 
lop5avia 
AiBavoq 
Zupia 
lopar^A 
ra^a+lepixti) 
ToupKia 
KuTrpoq 
MdATa 
ZYNOAO ZYNOAO 
4.024.697 
4.678.393 
4.323.521 
5.725.871 
1.176.606 
2.709.541 
1.395.528 
10.387.796 
38.167 
18.195.625 
1.846.481 
1.864.882 
56.367.109 recapyiicd npoiovTa 
787.184 
326.711 
171.017 
560.380 
121.584 
327.567 
148.492 
436.480 
6.168 
602.467 
208.376 
147.839 
3.844.263 OpuKTd Kauoipa 
30.604 
105.920 
160.168 
67.801 
4.588 
233.833 
40.385 
62.709 
1 
225.667 
74.685 
307.339 
1.313.700 MrranoiniJCva npo'iovra 
3.020.543 
3.953.245 
3.763.952 
4.507.396 
979.992 
2.042.543 
1.127.096 
9.279.257 
31.790 
15.362.120 
1.430.715 
1.350.751 
46.849.402 flpujTEt uAcc icai dAAa pi Ta£ivopn.piva npoiovTa 
186.366 
292.517 
228.383 
590.295 
70.442 
105.597 
79.555 
609.350 
208 
2.005.371 
132.706 
58.952 
4.359.744 
Εισαγωγές (%) ΜΕΡΙΔΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (EU-15) 
ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΧΩΡΩΝ 
1991 1992 1993 1994 1995 1996 
Αλγερία 
Μαρόκο 
Τυνησία 
Αίγυπτος 
Ιορδανία 
Λίβανος 
Συρία 
Ισραήλ 
Παλεστινιακά εδάφ 
Κύπρος 
Μάλτα 2 
Τουρκία 65.0 
55.8 
74.0 
42.7 
32.3 
42.0 
50.4 
50.1 
75.5 
47.0 66.5 
53.9 
73.2 
41.1 
31.6 
40.0 
53.0 
50.5 
76.7 
46.6 61.5 
54.5 
74.7 
45.4 
33.2 
40.0 
52.2 
54.3 
71.6 
47.1 59.8 
56.5 
71.9 
40.0 
35.5 
50.4 
36.0 
54.4 
52.7 
75.7 
46.9 59.3 
56.1 
71.4 
38.9 
33.2 
53.4 
34.0 
52.9 
6.31 
51.7 
72.7 
47.2 62.5 
54.1 
72.3 
36.2 
31.7 
49.9 
33.0 
52.3 
48.6 
68.6 
52.6 
Εξαγωγές (%) 
1991 1992 1993 1994 1995 1996 
Αλγερία 
Μαρόκο 
Τυνησία 
Αίγυπτος 
Ιορδανία 
Λίβανος 
Συρία 
Ισραήλ 
Παλεστηνιακά εδά( 
Κύπρος 
Μάλτα ζ 
Τουρκία 62.4 
76.9 
43.1 
3.2 
49.0 
39.3 
45.1 
77.7 
54.1 73.4 
64.0 
78.2 
39.7 
3.0 
63.0 
37.5 
43.1 
75.3 
53.9 68.8 
62.4 
78.6 
40.1 
4,1 
61.0 
32.2 
38.7 
71.7 
49.5 69.9 
64.4 
80.0 
43.9 
5.2 
15.0 
56.0 
30.9 
36.8 
73.8 
47.7 64.9 
62.1 
79.0 
45.8 
6.3 
15.8 
57.0 
34.4 
0.7 ι 
34.7 
71.4 
51.2 58.7 
61.4 
80.0 
46.2 
8.3 
16.2 
62.0 
34.3 
28.4 
56.9 
49.7 
1 Τα στοιχεία αντιπροσωπιύονν τις άμεσες συναλλαγές και 6cv περιλαμβάνουν τις συναλλαγές μισώ του Ισραήλ 
2 EU-12 
Font: Eurostat -Δελτίο Ευρω-Μεσογειακής συγκυρίας 1/98 
ΜΕΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΧΩΡΩΝ 
ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 
Εισαγωγές (%) 
Εξαγωγές (%) 
Font: turostat Δελτίο Ευρω-Μεαογειακής συγκυρίας 1/98 EU-15 
B/L 
DK 
D 
EL 
E 
F 
IRL 
I 
NL 
A 
P 
FIN 
S 
UK 1991 
6.1 
6.3 
2.2 
5.5 
6.8 
7.3 
9.7 
1.9 
10.6 
4.7 
5.3 
8.9 
1.2 
1.7 
2.9 1992 
6.3 
6.3 
2.2 
5.9 
9.2 
7.8 
10.2 
2.2 
10.4 
4.6 
4.4 
8.6 
1.3 
2.2 
3.0 1993 
6.1 
5.5 
2.3 
6.1 
12.0 
8.0 
9.1 
1.3 
9.8 
5.0 
4.5 
9.2 
1.1 
1.6 
3.2 1994 
6.1 
7.4 
2.5 
5.6 
13.2 
8.5 
9.3 
1.5 
10.2 
4.4 
4.5 
8.4 
1.3 
1.6 
3.1 1995 
6.0 
7.0 
2.1 
5.5 
11.3 
8.3 
10.3 
1.6 
8.0 
4.4 
3.7 
6.5 
1.0 
1.6 
3.3 1996 
6.1 
7.6 
1.8 
5.6 
12.8 
8.8 
10.2 
1.8 
8.5 
4.3 
4.7 
6.9 
1.1 
1.5 
3.5 
EU-15 
B/L 
DK 
D 
EL 
E 
F 
IRL 
I 
NL 
A 
P 
FIN 
S 
UK 1991 
9.2 
15.4 
4.3 
7.1 
27.4 
11.7 
13.1 
4.7 
13.8 
8.4 
5.2 
6.7 
5.3 
4.7 
5.8 1992 
9.3 
16.2 
4.7 
7.2 
30.4 
12.1 
13.0 
4.2 
14.1 
7.8 
5.4 
6.2 
5.1 
4.6 
5.6 1993 
9.6 
15.1 
4.7 
7.5 
25.5 
13.1 
13.0 
4.7 
14.1 
8.7 
5.0 
8.8 
5.2 
5.5 
6.3 1994 
8.7 
14.2 
4.4 
6.5 
27.9 
12.2 
12.3 
5.5 
12.8 
7.7 
4.7 
10.0 
3.8 
3.4 
5.7 1995 
8.8 
13.9 
4.5 
6.7 
26.7 
13.1 
12.8 
5.2 
12.3 
8.3 
4.1 
9.6 
4.2 
4.0 
6.2 1996 
9.1 
14.8 
4.0 
7.0 
26.8 
12.4 
13.1 
4.5 
12.2 
8.8 
4.4 
8.7 
3.8 
4.5 
6.4 

185Ν 0254-1483 
0)Μ(98) 538 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
ΟΚ 11 10 02 09 
Αριθ. καταλόγου : 0Β-0Ο-98-551-ΟΚ-0 
Ι5ΒΝ 92-78-39463-7 
Υπηοπτίιι Επιοήμοιν 1ίκδ('χΐΓ(ιιντ<»ν Ηι>ο<υπ«ϊκ<ί>ν Κοινοτήτ<ι>ν 
Ι.-29Χ5 Λουξεμβούργο 185Ν 0254-1483 
0)Μ(98) 538 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
ΟΚ 11 10 02 09 
Αριθ. καταλόγου : 0Β-0Ο-98-551-ΟΚ-0 
Ι5ΒΝ 92-78-39463-7 
Υπηρεσία Επισήμων Ηκόόσεοιντο>ν Ι νυρ<υποακών Κοινοτήτων 
Ι.-2985 Λουξεμβούργο