Αριθ. C 201/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 8. 89 
Γνωμοδότηση γιο την Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που συμπληρώνει το κοινό σύστημα φόρου 
προστιθέμενης αξίας και τροποποιεί τα άρθρα 32 και 28 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ — Ειδικό καθεστώς 
που ισχύει για τα μεταχειρισμένα αντικείμενα, τα αντικείμενα τέχνης, τα αρχαιολογικά αντικείμενα, 
και τα αντικείμενα συλλογών 
(89/C 201/03) 
Στις 23 Ιανουαρίου 1989, και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 99 της Συνθήκης για την ίδρυση 
της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοι­
μασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε την γνωμοδότηση του στις 13 Ιουνίου 1989 με βάση την 
εισηγητική έκθεση του κ. Delia Croce. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 267η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση της 21ης 
Ιουνίου 1989, υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η πρόταση αφορά τον ΦΠΑ που θα ισχύσει για τα 
μεταχειριστικά αντικείμενα, τα αντικείμενα τέχνης, τα αρχαι­
ολογικά αντικείμενα και τα αντικείμενα συλλογών που αναφέ­
ρονται στο άρθρο 32 της έκτης οδηγίας και καθορίζονται σε 
παράρτημα. 
1.2. Σκοπός της πρότασης είναι να θεσπισθεί ένα κοινό 
καθεστώς επιβολής του φόρου προστιθέμενης αξίας, στα 
πλαίσια του οποίου θα γίνεται σεβαστή η απαίτηση για την 
ουδετερότητα του κοινού συστήματος και η αρχή της αποφυ­
γής της διπλής φορολογίας. Πράγματι, το δικαστήριο έχει 
επανειλλημένως αποφανθεί ότι τα μεταχειρισμένα αντικεί­
μενα που έχουν ήδη επιβαρυνθεί με ΦΠΑ δεν δύνανται να 
υποβληθούν σε νέα φορολογία τη στιγμή της μεταπώλησης 
τους. 
1.3. Η νομική βάση της πρότασης παρέχεται από το άρθρο 
32 της έκτης οδηγίας που θα πρέπει να αντικατασταθεί από 
νέο κείμενο. 
1.4. Το άρθρο αυτό όριζε ότι το κοινοτικό καθεστώς φορο­
λογίας για τα εν λόγω αντικείμενα θα έπρεπε να έχει θεσπισθεί 
από το Συμβούλιο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 1977. Αντί­
θετα, η πρόταση για το θέμα αυτό που υπέβαλε η Επιτροπή 
στις 11 Ιανουαρίου 1978 και τροποποιήθηκε στις 14 Μαΐου 
1979, αποσύρθηκε διότι δεν φαινόταν να ανταποκρίνεται στις 
συγκεκριμένες ανάγκες. Για την πρόταση αυτή η Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε γνωμοδότηση την 1η Ιου­
νίου 1978 με βάση εισηγητική έκθεση των κ.κ. Pereymaure-
Debord-Broca. 
Η σημερινή πρόταση είναι ωστόσο ουσιαστικά διαφορετική. 
1.5. Τα ανωτέρω αποδεικνύουν τον ευαίσθητο και σύνθετο 
χαρακτήρα του προβλήματος, που γίνεται άλλωστε αντι­
ληπτός και από την ποικιλία των καθεστώτων που εφαρμόζο­
νται στα διάφορα κράτη μέλη. 
1.6. Πρέπει επίσης να υπενθυμισθεί ότι, όσον αφορά τον 
ΦΠΑ, παρά τα αξιοσημείωτα αποτελέσματα που προέκυψαν 
από την γενίκευση της επιβολής του σε όλες τις χώρες, οι 
ειδικές προτάσεις της Επιτροπής σημείωσαν περιορισμένη επιτυχία, πολλές δε από αυτές δεν έχουν ακόμη εγκριθεί από 
το Συμβούλιο. Επίσης μεγάλος αριθμός υποθέσεων εκκρεμεί 
ενώπιον του δικαστηρίου. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Σήμερα φαίνεται ότι είναι χρήσιμη η θέσπιση κοινο­
τικών ρυθμίσεων για το συγκεκριμένο καθεστώς του ΦΠΑ που 
εφαρμόζεται στα μεταχειρισμένα αντικείμενα, τα αντικείμενα 
τέχνης, τα αρχαιολογικά αντικείμενα και τα αντικείμενα συλ­
λογών. Και είναι πράγματι σκόπιμο να εφαρμοσθεί η διάταξη 
του άρθρου 32 της έκτης οδηγίας για την εφαρμογή κοινού 
καθεστώτος στην Κοινότητα που να είναι συναφές με τις 
αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και χρήσιμο για 
την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς. 
2.2. Ωστόσο, οι στόχοι που προβλέπονται στην πρόταση 
της Επιτροπής γίνονται δεκτοί και επικροτούνται. 
2.3. Το θέμα όμως είναι εξαιρετικά πολύπλοκο και η 
θέσπιση κοινού καθεστώτος καθίσταται δυσχερής λόγω των 
διαφορετικών συνθηκών που υφίστανται στα διάφορα κράτη 
μέλη. 
2.4. Η ΟΚΕ, μολονότι επικροτεί την αρχή που διέπει την 
πρόταση, εκφράζει ωστόσο ορισμένες αμφιβολίες σχετικά με 
τους κανόνες που προβλέπονται στην πρόταση και σχετικά 
με τις διάφορες τεχνικές πτυχές. 
2.5. Η πρόταση της Επιτροπής δεν επιλύει πλήρως το πρό­
βλημα που έχει τεθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σχετικά 
με την διπλή φορολογία. Για το λόγο αυτό είναι αναγκαίο να 
εφαρμοσθεί πλήρως η αρχή σύμφωνα με την οποία κανένα 
αγαθό δεν πρέπει να υπόκειται δύο φορές στο Φόρο Προστι­
θέμενης Αξίας. 
2.6. Το πεδίο εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος, το οποίο 
σύμφωνα με την Επιτροπή είναι ευρύτατο, θα έπρεπε ίσως να 
διευκρινισθεί ακόμη περισσότερο. 
Ο στόχος της διαφορετικής οριοθέτησης δεν συνεπάγεται 
αναγκαστικά μείωση, αλλά θα πρέπει να παρέχει την δυνατό­
τητα εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος μόνο για τα αντικεί­
μενα που εισάγονται για πρώτη φορά στο εμπορικό κύκλωμα 
και έχουν ήδη επιβαρυνθεί με ΦΠΑ ή έχουν εξαιρεθεί λόγω 
της φύσεως τους ή επειδή αγοράστηκαν σε μια χρονική περί­
οδο κατά την οποία ο ΦΠΑ δεν ίσχυε ακόμη. 
7^ επίσημη ^ημερίδα των ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.0^7 
17, ^άνοπροσδιορισμός της φορολογικής βάσης συμ­
φωνά με το κέρδος που πραγματοποιείομεταπωλητής κατά 
τηνμεταπώληση,απόορισμενεςαπό^εις,μπορείναθεωρηθεί 
ως απλή λύση, από ορισμένες άλλες απόψεις, προδίδει στο 
^όρο χαρακτήρα διαφορετικό από τον παραδοσιακό ΦΗΑ, 
^ετοσυγκεκριμενοκαθεστώςπουπροτείνεται,ο^όρος 
βαρύνει το κέρδος του μεταπράτη ^όπως ακριβώς ορίζεται 
απότην επιτροπή, είναι δηλαδή,ηδια^ορά μεταξύ της τιμής 
^ωρίς το ^όρο κατά τη στιγμή της μεταπώλησης καιτου 
πραγματικού κόστους κατά την αγορά του αντικειμενου)και 
ό^ι ακριβώς την ανίατου αντικείμενου. 
1^, Ηαλλαγήτου^αρακτήρατου^όρου καθίσταται σα^ε 
στερη στην περίπτωση κατά την οποία, όπως προβλέπεται 
ρητά στην πρόταση, παρε^εταιηδυνατότητα να θεωρείται 
ως φορολογική βάση το σύνολο του κέρδους που πραγματο­
ποιήθηκε κατά τη διάρκεια μιας περιόδου δήλωσης, ^την 
περίπτωση αυτή,ε^ανί^εταιηοιαδήποτεσ^εση με την 
ανίατου μεμονωμένου αντικείμενου που πουλήθηκε καιο 
τελικόςκαταναλωτής δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τον ^όρο 
με τον οποίο επιβαρύνεται. 
I ^ιδ^εςπα^τ^ή^ς 
II Ηε^αίρεση των πολυτίμων μετάλλων και των πολυτί­
μων λίθων από το πεδίο εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος 
είναι βεβαίως σκόπιμη,Επιδοκιμάζεται επίσηςησυμπερί-
λη^η των κοσμημάτων, 
Φαίνεταιωστόσο κάπως αυθαίρετοτοκριτήριοπουπροτείνει 
η^πιτροπή, βάσει του οποίου στο ειδικό καθεστώς συμπερι­
λαμβάνονται και τα αντικείμενα από πολύτιμους λίθους και 
μέταλλα μόνον ε^όσονη ανίατων υλικών από τα οποία 
αποτελούνται δενυπερβαίνει το όθ^τηςτιμήςπωλήσεως,Η 
δυσκολίααντικειμενικήςα^ιολόγησηςενδε^εταιναπροκαλε-
σει πολλές αμ^ισβητήσειςήαπάτες,^κοπιμότερη θα ήταν 
ίσωςηε^αίρεση από το πεδίο εφαρμογής του ειδικού καθε-
στώτοςτωναντικειμενωνπουείναι δυνατό ναεπανα^ρησιμο-
ποιηθούν ως μεταποιήσιμα υλικά, 
Βρυ^ελλες,^^ουλίου^^, 11 Ηδιάτα^η σχετικά με την τήρηση χωριστών λογιστι­
κών βιβλίων για τις δραστηριότητες που υπόκεινται στα δύο 
καθεστώταθαπρεπει να διευκρινισθεί πολύ περισσότερο, 
ακόμη και με σαφείς κανόνες καθορισμένους από τα κράτη 
μέλη, 
11 Η φορολογική βάση που διαμορφώνεται από την δια-
^οράμετα^ύτηςτιμήςπωλήσεωςκαιτηςτιμήςαγοράςμπορεί 
ναθεωρηθείδίκαιηγιαμεγάλοαριθμότρε^ουσώνδραστηριο-
τήτων, αλλά δεν είναι δίκαιη για τα αντικείμενα που 
αγοράστηκαν πριν πολύ ^ρόνο,που απαιτούν σημαντικές 
δεσμεύσεις κεφαλαίων καιτωνοποίωνηονομαστική τιμή 
μεταβάλλεται μεταξύ άλλων λόγω του πληθωρισμού, 
1^, Η δυνατότητα που παρέχεται στα κράτη μέλη να 
αναφέρονται στο σύνολο των συναλλαγών που 
πραγματοποιήθηκαν σε μια καθορισμένη περίοδο, όπως 
επισημαίνεται στις γενικές παρατηρήσεις, αλλοιώνει τον 
χαρακτήρα του (^όρου. 
Ιό, Η φορολογία των εξαγωγών προς τρίτες ^ώρες,καιη 
εξαίρεση των ^ωρών αυτών από τον (^όρο κατά την εισαγωγή 
δύνανται να προκαλέσουν δυσχέρειες καινά διευκολύνουν 
τις απάτες, ιδιαιτέρως για τα προϊόντα μεγάλης α^ίας, 
1^, ^δυνατότητα επιλογής που προβλέπεται στο σημείο 
Ατουάρθρου^μπορείναε^ειωςαποτελεσματηνεπιβάρυνση 
του τελικού καταναλωτή, 
17, Αν απο^ασισθείηυιοθετηση της αρ^ής του τόπου 
προορισμού για την επιβολή του ΦΗΑ στα αντικείμενα που 
διακινούνται μεταξύ των κρατών μελών θα χρειασθεί να τρο­
ποποιηθούν μεταγενέστερες διατάζεις του άρθρου^, 
1^, Τοπαράρτημαήπρεπειναμελετηθείσεβάθος,πράγμα 
που είναι δύσκολο και ίσως ό^ι σκόπιμο για την ώρα. Είναι 
αναγκαίο πράγματι ενανεο κείμενο του παραρτήματος, ευρύ 
τεροκαισα^εστερο,πουναυιοθετηθείύστερααπό προ­
σεκτική διαβούλευση με τους εμπειρογνώμονες και τις ενδια 
φερόμενες κατηγορίες. Ειδικότερα, είναι σκόπιμο να προσδι­
ορισθεί ποια είναι τα πρωτότυπα έργα αγαλματοποϊίας και 
ποιες οι βιοτεχνικές εργασίες. 
ΑΙ^η^^Α^^Ο^