Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις προϋποθέσεις που εμπεριέχονται στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με τη Σερβία και Μαυροβούνιο, συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών της 10ης Ιουνίου 1999 {SEC(2004) 376}

(υποβλήθηκε από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Τo Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης της 19ης και 20ης Ιουνίου 2003 επανέλαβε ότι είναι αποφασισμένο να υποστηρίξει πλήρως και αποτελεσματικά την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και δήλωσε ότι «οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα γίνουν αναπόσπαστο μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη στιγμή που θα πληρούν τα καθορισμένα κριτήρια». Ενέκρινε τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 2003 για τα Δυτικά Βαλκάνια, καθώς και το παράρτημα «Το θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης για τα Δυτικά Βαλκάνια: Πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση», που στοχεύει την περαιτέρω εντατικοποίηση των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Δυτικών Βαλκανίων, ενισχύοντας παράλληλα τις πρακτικές που εφαρμόστηκαν στη διαδικασία διεύρυνσης, μεταξύ άλλων, με την καθιέρωση ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων. Η Επιτροπή κλήθηκε να υποβάλει προς έγκριση στο Συμβούλιο την πρώτη σειρά συμφωνιών ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης, ενώ αναμένονται, στα τέλη Μαρτίου 2004, οι επόμενες ετήσιες εκθέσεις για τη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΔΣΣ).

Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για τη Σερβία και Μαυροβούνιο συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στηρίζεται στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ΧΧΧΧ/ΧΧ. Περιλαμβάνει τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προτεραιότητες για την προετοιμασία της Σερβίας και Μαυροβουνίου συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, για την περαιτέρω ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες προσδιορίζονται στις ετήσιες εκθέσεις της Επιτροπής του 2004, η οποία χρησιμεύει ως κατάλογος ελέγχου βάσει του οποίου εκτιμάται η υλοποιηθείσα πρόοδος. Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για τη Σερβία και Μαυροβούνιο συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, αντανακλά την τρέχουσα κατάσταση της χώρας σε ό,τι αφορά στην προετοιμασία της, και θα συνταχθεί σύμφωνα προς τις ανάγκες της, συμμορφούμενη πλήρως με την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Αναμένεται ότι η Σερβία και Μαυροβούνιο συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, θα ανταποκριθεί στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση ετοιμάζοντας σχέδιο δράσης που θα συνοδεύεται από χρονοδιάγραμμα και λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο η χώρα προτίθεται να εκτελέσει τις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τακτικά την πρόοδο σε ό,τι αφορά την υλοποίηση των προτεραιοτήτων, ιδίως με τις ετήσιες εκθέσεις της ΔΣΣ και μέσω των δομών που έχουν δημιουργούνται στο πλαίσιο της ΔΣΣ.

Τα γεγονότα που σημειώθηκαν τον Μάρτιο 2004 αποτελούν σοβαρό παράγοντα υποτροπής για το Κοσσυφοπέδιο. Αυτά τα γεγονότα επιβεβαιώνουν την ανάγκη ένταξης του Κοσσυφοπεδίου στη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης. Ως προς αυτό, η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση θα δώσει την αναγκαία κατεύθυνση για να εξασφαλιστεί ένα σταθερό μέλλον σ'ένα ασφαλές, δημοκρατικό και πολυεθνικό Κοσσυφοπέδιο με μια θέση στην Ευρώπη. Με βάση τις νέες εξελίξεις και την σε βάθος εκτίμηση των αιτιών και συνεπειών των πρόσφατων γεγονότων, τα στοιχεία της πρότασης που αφορούν το Κοσσυφοπέδιο, ενδέχεται να χρειαστούν προσαρμογές αργότερα κατόπιν διαβουλεύσεων με την Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών για προσωρινή διοίκηση στο Κοσσυφοπέδιο (UNMK) και με άλλους φορείς της ευρύτερης διεθνούς κοινότητας.

Οι προτεραιότητες της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης πρέπει να αποτελέσουν τη βάση για τον προγραμματισμό των δημοσιονομικών πόρων που αποτελούν την κοινοτική βοήθεια, η οποία θα εξακολουθήσει να παρέχεται στο πλαίσιο των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων, ειδικότερα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2666/2000 του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2000 (CARDS).

Η πρόταση απόφασης του Συμβουλίου δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις.

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει τη συνημμένη απόφαση.

Πρόταση AΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις προϋποθέσεις που εμπεριέχονται στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με τη Σερβία και Μαυροβούνιο, συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών της 10ης Ιουνίου 1999

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ΧΧΧ του Συμβουλίου για την εγκαθίδρυση ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης [1] και ειδικότερα το άρθρο 2,

[1] ΕΕ L [...], [...], σ. [...].

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης της 19ης και 20ης Ιουνίου 2003 ενέκρινε «Το Θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης για τα Δυτικά Βαλκάνια: προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση», όπου η δημιουργία ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων αναφέρεται ως ένας από τους τρόπους εντατικοποίησης της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης.

(2) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. ΧΧΧ του Συμβουλίου ορίζει ότι το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία και κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, σχετικά με τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις προϋποθέσεις που θα περιέχουν οι ευρωπαϊκές εταιρικές σχέσεις, καθώς και για τυχόν επακόλουθες τροποποιήσεις.

(3) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. ΧΧΧ του Συμβουλίου αναφέρει ότι η παρακολούθηση της εφαρμογής των ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων διασφαλίζεται μέσω μηχανισμών που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης, και ιδίως των ετησίων εκθέσεων.

(4) Η ετήσια έκθεση 2004 της Επιτροπής παρουσιάζει μια ανάλυση των προετοιμασιών της Σερβίας και Μαυροβουνίου συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, για περαιτέρω ολοκλήρωση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και προσδιορίζει αριθμό τομέων προτεραιότητας στους οποίους απαιτούνται ακόμη περισσότερες προσπάθειες.

(5) Για να προετοιμαστούν για περαιτέρω ολοκλήρωση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι αρμόδιες αρχές στη Σερβία και Μαυροβούνιο πρέπει να αναπτύξουν ένα λεπτομερές χρονοδιάγραμμα που θα περιλαμβάνει τα μέτρα που προτίθεται να λάβει η Σερβία και Μαυροβούνιο γι'αυτόν τον σκοπό. Επειδή το Κοσσυφοπέδιο παραμένει επί του παρόντος υπό διεθνή διοίκηση δυνάμει της αποφάσεως 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, πρέπει να καταρτιστεί, υπό την αιγίδα της Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών για προσωρινή διοίκηση στο Κοσσυφοπέδιο, ένα χωριστό σχέδιο που θα αφορά τις προτεραιότητες για το Κοσσυφοπέδιο.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ΧΧΧ του Συμβουλίου, οι αρχές, προτεραιότητες και προϋποθέσεις στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για τη Σερβία και Μαυροβούνιο συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, καθορίζονται στο συνημμένο παράρτημα, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Η εφαρμογή της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης θα εξεταστεί μέσω των μηχανισμών που καθιερώνονται στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει από την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[...]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το Θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης προσδιορίζει τους τρόπους και τα μέσα για την εντατικοποίηση της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης με την δημιουργία, μεταξύ άλλων, των ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων.

Με βάση την ετήσια έκθεση της Επιτροπής, στόχος της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για τη Σερβία και Μαυροβούνιο συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, είναι να προσδιοριστούν οι δράσεις προτεραιότητας ώστε να ενισχυθούν οι προσπάθειες προσέγγισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσα σ'ένα συνεκτικό πλαίσιο. Οι προτεραιότητες προσαρμόζονται σε συγκεκριμένες ανάγκες και στάδια προετοιμασίας της Σερβίας και Μαυροβουνίου συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, και θα αναπροσαρμόζονται ανάλογα εφόσον κρίνεται αναγκαίο. Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση περιέχει επίσης τις κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρηματοδοτική βοήθεια στη Σερβία και Μαυροβούνιο συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Αναμένεται ότι η Σερβία και Μαυροβούνιο συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, θα υιοθετήσει σχέδια δράσης που θα περιλαμβάνουν ένα χρονοδιάγραμμα και τις λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο η χώρα προτίθεται να υλοποιήσει τις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης. Το σχέδιο πρέπει να υποδεικνύει επίσης τους τρόπους με τους οποίους θα δοθεί συνέχεια στο θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης με την υλοποίηση των προτεραιοτήτων για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς που προσδιορίστηκαν στη Διάσκεψη του Λονδίνου του 2002 και στη συνεδρίαση υπουργών που πραγματοποιήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2003 στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο του φόρουμ ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, καθώς και των μέτρων που παρουσίασε καθεμιά από τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων στη συνεδρίαση της 5ης Νοεμβρίου 2003 στο Βελιγράδι ως συνέχεια της Διάσκεψης της Οχρίδας για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.

2. ΑΡΧΕΣ

Η Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης παραμένει το πλαίσιο για την πορεία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων προς την μελλοντική τους προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι κυριότερες προτεραιότητες που προσδιορίστηκαν για τη Σερβία και Μαυροβούνιο συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, αφορούν την ικανότητά της να ανταποκριθεί στα κριτήρια που όρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης του 1993 και στις προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται στη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, ιδίως τους όρους που έθεσε το Συμβούλιο στα συμπεράσματά του της 29ης Απριλίου 1997 και της 21-22ας Ιουνίου 1999, το περιεχόμενο της τελικής διακήρυξης της συνόδου κορυφής στο Ζάγκρεμπ στις 24 Νοεμβρίου 2000 και το Θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης.

3. ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Η ετήσια έκθεση της Επιτροπής εξετάζει την υλοποιηθείσα πρόοδο και σημειώνει τους τομείς στους οποίους η χώρα πρέπει να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες. Οι προτεραιότητες που απαριθμούνται στις ευρωπαϊκές εταιρικές σχέσεις έχουν επιλεγεί με βάση τις ρεαλιστικές προσδοκίες για τη δυνατότητα της Σερβίας και Μαυροβουνίου συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, να τις υλοποιήσει ή να σημειώσει σημαντική πρόοδο κατά τα επόμενα έτη. Γίνεται διάκριση μεταξύ βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων που αναμένεται να υλοποιηθούν εντός ενός ή δύο ετών, και μεσοπρόθεσμων προτεραιοτήτων οι οποίες αναμένεται να εκπληρωθούν εντός τριών ή τεσσάρων ετών.

Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση υποδεικνύει τους κυριότερους τομείς προτεραιότητας για τις προετοιμασίες της Σερβίας και Μαυροβουνίου συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, για περαιτέρω ολοκλήρωση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση την ανάλυση που γίνεται στην ετήσια έκθεση 2004. Πρέπει να υπομνησθεί ότι σχετικά με την εναρμόνιση των νομοθεσιών, η ενσωμάτωση του κεκτημένου στη νομοθεσία δεν αρκεί από μόνη της. θα είναι επίσης αναγκαίο να εξασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή του.

Οι προτεραιότητες για τη Σερβία και Μαυροβούνιο και οι προτεραιότητες που αφορούν ειδικά το Κοσσυφοπέδιο, παρουσιάζονται στον επισυναπτόμενο κατάλογο.

4. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Η κοινοτική βοήθεια στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα δοθεί από τα αντίστοιχα χρηματοδοτικά μέσα, και ειδικότερα από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2666/2000 του Συμβουλίου [2]. κατά συνέπεια, η παρούσα απόφαση δεν θα έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις. Επιπλέον η Σερβία και Μαυροβούνιο συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, θα έχει πρόσβαση στη χρηματοδότηση από προγράμματα που απευθύνονται σε πολλές χώρες και από οριζόντια προγράμματα. Η Επιτροπή συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ιδίως με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και με την Παγκόσμια Τράπεζα, προκειμένου να διευκολύνεται η συγχρηματοδότηση σχεδίων που σχετίζονται με τη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης.

[2] EE L 306, 7.12.2000, σ. 1.

5. ΥΠΟ ΟΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ

Η κοινοτική βοήθεια στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, εξαρτάται από την υλοποίηση περαιτέρω προόδου στην τήρηση των πολιτικών κριτηρίων της Κοπεγχάγης και ιδίως της προόδου που υλοποιείται στην εφαρμογή των ειδικών προτεραιοτήτων αυτής της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης. Η μη τήρηση αυτών των γενικών προϋποθέσεων μπορεί να οδηγήσει το Συμβούλιο να θεσπίσει τα κατάλληλα μέτρα με βάση το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2666/2000 του Συμβουλίου.

Η κοινοτική βοήθεια υπόκειται επίσης στους όρους που έθεσε το Συμβούλιο στα συμπεράσματα της 29ης Απριλίου 1997 και της 21-22 Ιουνίου 1999, ιδίως όσον αφορά τη δέσμευση των δικαιούχων να προβούν σε δημοκρατικές, οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

6. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

Η παρακολούθηση της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης εξασφαλίζεται μέσω των μηχανισμών που έχουν καθιερωθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης, ιδίως της ετήσιας έκθεσης για τη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης.

ΣΕΡΒΙΑ ΚΑΙ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟ [3]

[3] Δεν συμπεριλαμβάνεται το Κοσσυφοπέδιο όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 της 10ης Ιουνίου 1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Πολιτική κατάσταση

Δημοκρατία και κράτος δικαίου

* Συνταγματικά θέματα - Πλήρης σεβασμός του συνταγματικού χάρτη και εξασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας του κράτους. Ειδικότερα, πρέπει να εκπληρωθούν όλες οι δεσμεύσεις που εκκρεμούν και οι οποίες έχουν καθοριστεί στο συνταγματικό χάρτη, ιδίως η σύσταση του Εθνικού Δικαστηρίου καθώς και μία συμφωνία σχετικά με τα ακριβή όρια των αρμοδιοτήτων του. Να αναθεωρηθούν τα συντάγματα των δημοκρατιών για να εναρμονισθούν με τον συνταγματικό χάρτη. Να εγκριθούν οι διαδικαστικοί κανόνες του εθνικού Κοινοβουλίου και να συσταθούν οι επιτροπές του. Να εξασφαλιστεί η χρηματοδοτική βιωσιμότητα των κρατικών οργανισμών, με την τακτική χρηματοδότησή τους με βάση τις συμφωνηθείσες αρχές και την προετοιμασία χωριστών προϋπολογισμών (που θα καλύπτουν τα έξοδα προσωπικού και το κόστος λειτουργίας).

* Μεταρρύθμιση του στρατού - Να υιοθετηθεί μία στρατηγική άμυνας και μια στρατιωτική θεωρία σύμφωνη με τις δημοκρατικές αρχές. να ετοιμαστεί και να εγκριθεί ένα διαφανές και κατάλληλο νομικό πλαίσιο που θα διευκρινίζει το θέμα της στρατιωτικής ιδιοκτησίας το οποίο εκκρεμεί.

* Μεταρρύθμιση του εκλογικού νόμου - Στην Σερβία: να ολοκληρωθεί η τρέχουσα μεταρρύθμιση του εκλογικού νόμου (καθώς και των εκλογικών καταλόγων) για να εναρμονισθεί το εκλογικό σύστημα με τα διεθνή πρότυπα ιδίως με την αναθεώρηση των εκλογικών νόμων, σύμφωνα με τις συστάσεις του Γραφείου των δημοκρατικών θεσμών και των δικαιωμάτων του ανθρώπου (ODIHR), και να εφαρμοστεί πλήρως η νομοθεσία για την χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων.

* Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης:

Να ενισχυθεί και να διατηρηθεί η διοικητική ικανότητα των οργανισμών που ασχολούνται με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σε κρατικό επίπεδο και σε επίπεδο δημοκρατιών (σε ό,τι αφορά το προσωπικό, την κατάρτιση, τον εξοπλισμό) και να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ τους.

Στη Σερβία: να υιοθετηθεί μια συνολική στρατηγική για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης που θα περιλαμβάνει ένα ακριβές χρονοδιάγραμμα των δράσεων, ειδικότερα να γίνουν μεταρρυθμίσεις του συστήματος αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων και να ληφθούν τα σχετικά μέτρα για την ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων. να συσταθούν και να διατηρηθούν οι αντίστοιχοι οργανισμοί και να διατεθούν οι αναγκαίοι πόροι. να ετοιμαστεί η νομοθεσία για την κυβέρνηση και τις δημόσιες υπηρεσίες.

Στο Μαυροβούνιο: να εφαρμοστεί η στρατηγική για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, ειδικότερα να εγκριθεί και να αρχίσει η εφαρμογή της νομοθεσίας για τις δημόσιες υπηρεσίες ώστε να εξασφαλιστούν ο επαγγελματισμός και η υπευθυνότητα. Να εγκριθεί ο νόμος για τις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων.

* Μεταρρύθμιση του δικαστικού τομέα:

Να εξασφαλιστεί η ομαλή μεταφορά της στρατιωτικής δικαιοδοσίας στα πολιτικά δικαστήρια σύμφωνα με τον συνταγματικό χάρτη.

Στη Σερβία: Να εκσυγχρονισθούν και να αυξηθούν η αποτελεσματικότητα και η ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος, ειδικότερα στα εμποροδικεία. να εξασφαλιστεί η λειτουργική ανεξαρτησία του εισαγγελέα για εγκλήματα πολέμου. Να γίνουν οι προετοιμασίες για τη σύσταση διοικητικών δικαστηρίων και των δικαστηρίων που αποφαίνονται σε δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας.

Στο Μαυροβούνιο: Να συνεχιστούν οι προετοιμασίες για την εφαρμογή του ποινικού κώδικα και του κώδικα ποινικής δικονομίας, καθώς και του νόμου για τους εισαγγελείς, ειδικότερα να εξασφαλιστεί η λειτουργική ανεξαρτησία του ειδικού εισαγγελέα για το οργανωμένο έγκλημα. Να συσταθούν διοικητικά δικαστήρια και δικαστήρια που αποφαίνονται σε δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας.

* Καταπολέμηση της διαφθοράς:

Στις δύο δημοκρατίες: Να προετοιμαστεί μια συνολική στρατηγική κατά της διαφθοράς σύμφωνα με τα πρότυπα του Συμβουλίου της Ευρώπης και να εγκριθεί ο νόμος για τη σύγκρουση συμφερόντων.

Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων

* Υποχρεώσεις στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης - Να τηρηθούν όλες οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση στο Συμβούλιο της Ευρώπης καθώς και η ενιαία και αποτελεσματική εφαρμογή, σε όλη την ένωση των κρατών της Σερβίας και του Μαυροβουνίου, της ευρωπαϊκής σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και της ευρωπαϊκής σύμβασης κατά των βασανιστηρίων.

* Διαμεσολαβητής:

Στη Σερβία: Να υιοθετηθεί η νομοθεσία για την δημιουργία ενός γραφείου διαμεσολαβητή για τα δικαιώματα του ανθρώπου.

Στο Μαυροβούνιο: Να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα του γραφείου διαμεσολαβητή.

* Κατάργηση των βασανιστηρίων: Στις δύο δημοκρατίες: Να αναληφθεί συνολική και διαφανής δράση σε όλες τις τεκμαιρόμενες υποθέσεις βασανιστηρίων.

* Ελευθερία έκφρασης και σύνδεσης:

Στη Σερβία: Να αποποινικοποιηθεί η δυσφήμιση. Να ενισχυθεί η νομοθεσία για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ειδικότερα ο νόμος περί ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών, να εγκριθεί ο νόμος περί ελεύθερης πρόσβασης στην πληροφόρηση, σύμφωνα με τα πρότυπα του Συμβουλίου της Ευρώπης. Να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον (που θα αφορά και τις χρηματοδοτικές πτυχές) το οποίο θα ευνοεί την ανάπτυξη ΜΚΟ και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των κοινωνικών εταίρων, ιδίως με την έγκριση του νόμου για τις ενώσεις και του νόμου για το νομικό καθεστώς των ξένων ΜΚΟ.

Στο Μαυροβούνιο: Να εγκριθεί ο νόμος για την πρόσβαση στις δημόσιες πληροφορίες σύμφωνα με τα πρότυπα του Συμβουλίου της Ευρώπης. Να υιοθετηθεί μια στρατηγική για τη συνεργασία μεταξύ των ΜΚΟ και των κρατικών φορέων.

* Δικαιώματα ιδιοκτησίας: Στις δύο δημοκρατίες: Να εγκριθεί η νομοθεσία για την επιστροφή στους προηγούμενους κατόχους των περιουσιών.

* Πρόσφυγες, εκτοπισθέντες και μειονότητες: Να εξασφαλιστεί η κατάλληλη συνεργασία μεταξύ της ένωσης κρατών και των δημοκρατιών σε ό,τι αφορά τη νομοθετική βάση και την πρακτική προστασία των δικαιωμάτων των προσφύγων, των εκτοπισθέντων και των μειονοτήτων. Να ενισχυθεί η συνεργασία με τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την Κροατία για να γίνει δυνατή η επιστροφή των προσφύγων. Να αρχίσει διάλογος με την Πρίστινα για την επιστροφή των εκτοπισθέντων και για σχετικά θέματα όπως δικαιώματα ιδιοκτησίας και κοινωνικά δικαιώματα. Στις δύο δημοκρατίες: να τροποποιηθεί η νομοθεσία για να καταργηθούν όλες οι διατάξεις που εισάγουν διακρίσεις. Στο Μαυροβούνιο: να καταργηθεί η δια νόμου απαγόρευση να εργάζονται οι πρόσφυγες και να τροποποιηθούν οι περιοριστικές διατάξεις ώστε να μπορούν να υποβάλουν αίτηση για την απόκτηση της ιθαγένειας.

Περιφερειακη και διεθνησ συνεργασια/υποχρεωσεισ

* Να εξασφαλιστεί πλήρης συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία.

* Να τηρηθεί πλήρως η απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και να συνεχιστεί ο διάλογος με την Πρίστινα για πρακτικά θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Να εξασφαλιστεί η αναγνώριση των ταξιδιωτικών εγγράφων και των πινακίδων αυτοκινήτων της Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών (UNMΙK).

* Να ενισχυθεί η σταθερότητα και η περιφερειακή συνεργασία. Να υπάρξει συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης και με τις δεσμεύσεις της Θεσσαλονίκης σε ό,τι αφορά την περιφερειακή συνεργασία. Να κυρωθούν και να εφαρμοστούν πλήρως όλες οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών που έχουν συναφθεί με αυτό το κράτος. Να αρχίσει η εφαρμογή του Μνημονίου Συμφωνίας για την ανάπτυξη του βασικού περιφερειακού δικτύου μεταφορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και ειδικότερα να ληφθούν μέτρα για την δημιουργία των μηχανισμών συνεργασίας, μεταξύ άλλων, της Διευθύνουσας Επιτροπής και του παρατηρητηρίου των μεταφορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Να σημειωθεί πρόοδος στην τήρηση των δεσμεύσεων στο πλαίσιο του Μνημονίου Συμφωνίας 2003 των Αθηνών για μια περιφερειακή αγορά ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Οικονομική κατάσταση

Οικονομια αγορασ και διαρθρωτικεσ μεταρρυθμισεισ

* Διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Να εφαρμοστεί ένας προϋπολογισμός 2004 που θα αντανακλά τις αναγκαίες φορολογικές προσαρμογές και ρυθμίσεις. Να συνεχιστούν οι προσπάθειες με στόχο την επίτευξη συμφωνίας με εμπορικούς πιστωτές (Λέσχη του Λονδίνου) για την αναδιάρθρωση του χρέους. Ειδικότερα, στη Σερβία: να εφαρμοστεί μια συνετή νομισματική πολιτική που θα συνοδεύεται από την κατάλληλη συναλλαγματική πολιτική, και να καθιερωθούν πιο αποτελεσματικά νομισματικά μέσα για να βελτιωθεί η στοχοθέτηση νομισματικών μεγεθών.

* Ελευθέρωση των τελευταίων ελεγχόμενων τιμών και άρση των διοικητικών ελέγχων. Ειδικότερα πρέπει να προσαρμοστούν οι τιμές της ενέργειας σε επίπεδα που καλύπτουν το κόστος, και να αντικατασταθούν σταδιακά όλες οι επιδοτήσεις τιμών σε φτωχούς καταναλωτές με άμεσες μεταφορές.

* Επιτάχυνση της αναδιάρθρωσης, ιδιωτικοποίησης και/ή εκκαθάρισης μεγάλων επιχειρήσεων συλλογικής ιδιοκτησίας και κρατικών επιχειρήσεων. Να επιταχυνθεί επίσης η αναδιάρθρωση δημοσίων οργανισμών κοινής ωφελείας (ηλεκτρισμός, πετρέλαιο και αέριο, σιδηρόδρομοι, αεροπορικές γραμμές, τηλεπικοινωνίες, κλπ.). Να ενταθεί η μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα και ειδικότερα η προετοιμασία της ιδιωτικοποίησης στην Σερβία της πλειοψηφίας των κρατικών τραπεζών. Να εξασφαλιστεί η χορήγηση επαρκών δημοσιονομικών πόρων για την κάλυψη του κόστους αναδιάρθρωσης και των απολύσεων.

* Να αναπτυχθεί μια σταθερή και λειτουργούσα αγορά γης/αγορά ακινήτων. Να ετοιμαστεί η νομοθεσία για το κτηματολόγιο.

* Πολιτική απασχόλησης:

Στις δύο δημοκρατίες: να αναπτυχθεί και να εφαρμοστεί μια συνολική στρατηγική για την προώθηση της απασχόλησης και την καταπολέμηση της ανεργίας, ειδικότερα σε ό,τι αφορά την επαγγελματική κατάρτιση και τις μεταρρυθμίσεις της αγοράς εργασίας, όπου θα συμμετέχουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς. να βελτιωθούν οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης και να διατεθούν επαρκείς πόροι και προσωπικό για την εφαρμογή.

* Ανάπτυξη αξιόπιστων στατιστικών. Να αναθεωρηθεί και εγκριθεί το στρατηγικό σχέδιο για τις στατιστικές με στόχο την σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των τριών στατιστικών υπηρεσιών σε επίπεδο ένωσης κρατών και σε επίπεδο δημοκρατιών και τον αποτελεσματικό συντονισμό τους. Να θεσπιστούν οι νόμοι για τις στατιστικές σε επίπεδο ένωσης κρατών και σε αμφότερες τις δημοκρατίες.

Διαχείριση των δημόσιων οικονομικών

* Να μειωθεί η παραοικονομία και να διευρυνθεί η φορολογική βάση με την εφαρμογή του συστήματος διαχείρισης των δημοσίων δαπανών (δημόσιο ταμείο, εσωτερικός δημοσιονομικός έλεγχος) και με συνολικές φορολογικές μεταρρυθμίσεις, με λιγότερες απαλλαγές και χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές ιδίως για την εργασία και βελτίωση της εφαρμογής των φορολογικών νόμων.

* Ειδικότερα, στη Σερβία, να εγκριθεί και να εφαρμοστεί η δέσμη φορολογικών μεταρρυθμίσεων, καθώς και να υιοθετηθούν ο ΦΠΑ και τα αναγκαία σχετικά συστήματα τεχνολογίας των πληροφοριών. Να ενισχυθεί και εκσυγχρονισθεί η Υπηρεσία δημοσίων εσόδων, με στόχο τη συγκέντρωση και τον έλεγχο των εσόδων για να μειωθούν οι φορολογικές απάτες.

* Στο Μαυροβούνιο, να αρχίσει η αναθεώρηση της σημερινής φορολογικής νομοθεσίας και των διοικητικών διαδικασιών για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική, άνευ διακρίσεων, εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας. Να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα της φορολογικής νομοθεσίας για την αποτελεσματική συγκέντρωση και έλεγχο των φορολογικών εσόδων ιδίως του ΦΠΑ.

* Για τις δύο δημοκρατίες, η νομοθεσία και η εφαρμογή του ΦΠΑ σε όλη την ένωση κρατών της Σερβίας και του Μαυροβουνίου πρέπει να εναρμονισθούν για να μη δημιουργηθούν εμπόδια στην λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Ευρωπαϊκα Προτυπα

Εσωτερικη αγορα και εμποριο

* Να συμπληρωθούν και να εφαρμοστούν πλήρως όλα τα στοιχεία του Προγράμματος Δράσης για την Εσωτερική Αγορά και το Εμπόριο. Ειδικότερα, πρέπει να καθοριστούν επειγόντως κοινοί δασμοί για όλα τα προϊόντα και να εναρμονιστούν όλες οι πρόσθετες εισφορές και επιβαρύνσεις κατά την εισαγωγή, σύμφωνα με το αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα δασμολογικής εναρμόνισης.

* Να καταργηθούν όλες οι εισφορές κατά την εισαγωγή και οι πρόσθετες επιβαρύνσεις που είχαν εισαχθεί παραβιάζοντας τη ρήτρα ακινητοποίησης (standstill) που είναι ενσωματωμένη στις αυτόνομες δασμολογικές προτιμήσεις της ΕΕ.

* Να καταργηθεί το σύστημα έκδοσης αδειών εισαγωγής για τα προϊόντα σιδήρου και χάλυβα το οποίο έχει εισαχθεί κατά παράβαση της ρήτρας ακινητοποίησης (standstill) που είναι ενσωματωμένη στις αυτόνομες δασμολογικές προτιμήσεις της ΕΕ. Να καταργηθούν οι εξαγωγικοί δασμοί για τα σιδηρούχα και μη σιδηρούχα μέταλλα και τα ακατέργαστα δέρματα.

* Να εξασφαλιστεί το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο ώστε να μπορεί το κράτος να ενεργεί ως ένας μόνον συνομιλητής διεθνώς για εμπορικά/τελωνειακά θέματα, ειδικότερα με την ενίσχυση του κοινού τελωνείου, των κτηνιατρικών/φυτοϋγειονομικών υπηρεσιών συνδέσμου και της στατιστικής υπηρεσίας, και με την ανάθεση των αναγκαίων εξουσιών σ'αυτές τις υπηρεσίες.

* Να συνεχιστεί ο εκσυγχρονισμός των τελωνειακών διοικήσεων για να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη διοικητικής ικανότητας υψηλού επιπέδου. Να ενισχυθεί η διοικητική συνεργασία και να εξασφαλιστεί η διαρκής τήρηση των υποχρεώσεων που σχετίζονται με την εφαρμογή προτιμησιακών εμπορικών μέτρων (καταγωγή).

* Άρση των υπαρχόντων και αποτροπή των νέων εμποδίων στην εσωτερική αγορά του κράτους όπως προβλέπεται στον συνταγματικό χάρτη. Να εξασφαλιστεί η πρόσβαση στην αγορά σε επίπεδο κράτους για τους εγχώριους και ξένους φορείς όσον αφορά τα αγαθά, τις υπηρεσίες, το κεφάλαιο και τα πρόσωπα. Να εξασφαλιστούν η νομοθετική διαβούλευση και η εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης όλων των αποφάσεων των δημοκρατιών για την πρόσβαση στην αγορά.

* Να εφαρμοστεί ένα συνεκτικό και αποτελεσματικό καθεστώς δημοσίων συμβάσεων στη Σερβία και Μαυροβούνιο. Να εξασφαλιστούν διαφανείς διαδικασίες, ανεξάρτητα από την αξία της σύμβασης, και να μην εισάγονται διακρίσεις μεταξύ προμηθευτών της Σερβίας και του Μαυροβουνίου.

* Να καθιερωθεί η άμεση σύνδεση μεταξύ των μητρώων επιχειρήσεων για να διασφαλιστεί η ελεύθερη εγκατάσταση σε όλο το κράτος. Στη Σερβία, να εγκριθεί ο νόμος περί μεταφοράς του μητρώου επιχειρήσεων από τα εμπορικά δικαστήρια σε ανεξάρτητη υπηρεσία.

* Να εξασφαλιστεί ένα αντιμονοπωλιακό καθεστώς σε όλο το κράτος, που θα εφαρμόζεται σε όλες τις πρακτικές που αντίκεινται στον ανταγωνισμό, τόσο στο εσωτερικό όσο και μεταξύ των δημοκρατιών, καθώς και στις πρακτικές διμερούς εμπορίου με την ΕΕ. Να εξασφαλιστεί η διοικητική ικανότητα για την αποτελεσματική και ανεξάρτητη επιβολή αυτών των κανόνων, καθώς και η ενίσχυση της μικτής επιτροπής ανταγωνισμού σε επίπεδο κράτους. Να δημιουργηθούν πλαίσια συντονισμού των κρατικών ενισχύσεων και να εξασφαλιστεί πλήρης διαφάνεια για τις κρατικές ενισχύσεις, ως πρώτο βήμα προς τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων. Να εξασφαλιστεί μία συναφής οριζόντια προσέγγιση για την προώθηση της πολιτικής ανταγωνισμού.

* Να ενισχυθεί η προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας με την θέσπιση σειράς αναθεωρημένων νόμων. Να καθοριστούν εναρμονισμένες ποινικές διατάξεις και να ενισχυθεί η ικανότητα εφαρμογής σ'αυτόν τον τομέα ιδίως στις υπηρεσίες συνόρων.

* Να εφαρμοστεί ένα σύστημα αντίστοιχων λογαριασμών σε εμπορικές τράπεζες για να εξασφαλιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων μεταξύ των δημοκρατιών.

Τομεακές πολιτικές

* Γεωργία:

Στη Σερβία: Να εγκριθεί η νομοθεσία περί ασφάλειας των τροφίμων και να ενισχυθούν τα εργαστήρια ασφάλειας των τροφίμων. να υιοθετηθεί η νομοθεσία για κτηνιατρικά θέματα και να ενισχυθούν οι έλεγχοι. Να συγκροτηθεί η υπηρεσία εργαστηρίων αλυσίδας τροφίμων.

Στο Μαυροβούνιο: Να εγκριθεί ο νόμος για κτηνιατρικά θέματα (καθώς και για τα προϊόντα της αλιείας) και να δημιουργηθούν κτηνιατρικά και φυτοϋγειονομικά εργαστήρια, και για τα ψάρια και τον οίνο. να ενισχυθούν οι έλεγχοι.

* Μεταφορές:

Στη Σερβία: Να εγκριθεί ο νόμος περί σιδηροδρόμων. Να αναπτυχθεί μία εθνική στρατηγική μεταφορών, και να εξασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα του τομέα.

Στο Μαυροβούνιο: Να εγκριθεί και να αρχίσει η εφαρμογή του νόμου περί οδικών μεταφορών (και να δημιουργηθούν οι αντίστοιχες δομές εφαρμογής) και να υιοθετηθεί ο νόμος περί σιδηροδρομικών μεταφορών.

* Ενέργεια:

Στη Σερβία: Να εγκριθεί ο ενεργειακός νόμος και να συσταθεί η ανεξάρτητη κανονιστική αρχή ενέργειας, να συνεχιστούν οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι για τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και να αντιμετωπιστούν οι φορείς που ευθύνονται περισσότερο για τη ρύπανση.

Στο Μαυροβούνιο: Να ετοιμαστεί και να εγκριθεί η στρατηγική ανάπτυξης της ενέργειας που θα περιέχει και τη στρατηγική σε θέματα ενεργειακής απόδοσης. να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα του Υπουργείου Οικονομίας όσον αφορά την ενέργεια. να αναδιαρθρωθεί, με την αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων της, η επιχείρηση ηλεκτρισμού.

* Βιομηχανία και ΜΜΕ:

Στις δύο δημοκρατίες: Να συνεχιστεί η εφαρμογή του ευρωπαϊκού χάρτη για τις μικρές επιχειρήσεις.

Στη Σερβία: Να εγκριθεί ο τροποποιημένος νόμος περί πτωχεύσεων.

Στο Μαυροβούνιο: Να βελτιωθούν με πιο ορθολογική διαχείριση οι οργανισμοί που συμμετέχουν στην αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση των επιχειρήσεων ιδίως το Ταμείο Ανάπτυξης. Να δημιουργηθεί μια αυτόνομη υπηρεσία προώθησης των επενδύσεων. Να συνεχιστεί η εφαρμογή του νεοσυσταθέντος εθνικού ταμείου εγγυήσεων.

* Τηλεπικοινωνίες:

Στις δύο δημοκρατίες: Να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική ελευθέρωση του τομέα των ηλεκτρονικών τηλεπικοινωνιών καθώς και η ενίσχυση των κανονιστικών φορέων και η θέσπιση κατάλληλων νόμων και πολιτικών για τον τομέα.

* Περιβάλλον:

Στη Σερβία: Να θεσπιστεί ο νόμος περί προστασίας του περιβάλλοντος καθώς και να συσταθεί και να γίνει λειτουργική η υπηρεσία προστασίας του περιβάλλοντος.

Στο Μαυροβούνιο: Να υιοθετηθεί η στρατηγική στον τομέα των υγρών και στερεών αποβλήτων με στόχο την εναρμόνιση με το κεκτημένο της ΕΕ.

Συνεργασια στον τομεα της δικαιοσυνησ και των εσωτερικων υποθεσεων

* Μεταρρυθμίσεις στον τομέα επιβολής του νόμου: Να βελτιωθεί η δικαστική συνεργασία και η συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου τόσο στο εσωτερικό κάθε δημοκρατίας όσο και μεταξύ των δημοκρατιών. Πλήρης εφαρμογή του Μνημονίου Συνεργασίας, που έχει υπογραφεί μεταξύ των Υπουργείων Εσωτερικών των Δημοκρατιών τον Δεκέμβριο 2003.

Στη Σερβία:Να εγκριθεί ο νόμος για την αστυνομία για να βελτιωθούν ο επαγγελματισμός και η υπευθυνότητα. Να αναθεωρηθούν οι νόμοι για την οργάνωση του δικαστικού συστήματος (νόμος περί δικαστηρίων, νόμος περί δικαστών, νόμος περί εισαγγελέων και νόμος περί Ανώτατου Συμβουλίου Δικαιοσύνης) και για το ποινικό δίκαιο (ποινικός κώδικας, κώδικας ποινικής δικονομίας και νόμος περί επιβολής ποινικών κυρώσεων), όπως προβλέπεται στο πρωτόκολλο συνεργασίας με το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Στο Μαυροβούνιο: Να εγκριθούν οι νόμοι περί αστυνομίας και κρατικής ασφάλειας για να εξασφαλιστούν ο επαγγελματισμός και η υπευθυνότητα.

* Διαχείριση συνόρων: να αναπτυχθούν μηχανισμοί και μια προσέγγιση σε επίπεδο κράτους και να εξασφαλιστεί η εφαρμογή σε επίπεδο δημοκρατιών με βάση το Μνημόνιο Συμφωνίας. Ως συνέχεια της περιφερειακής Διάσκεψης της Οχρίδας για την ασφάλεια και τη διαχείριση των συνόρων που έλαβε χώρα τον Μάιο 2003, να αρχίσει η εφαρμογή των βραχυπρόθεσμων μέτρων που είχαν θεσπιστεί από την κυβέρνηση και παρουσιαστεί στη συνάντηση υπουργών δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων στο πλαίσιο του φόρου ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων στις 28 Νοεμβρίου 2003.

Στη Σερβία: Να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για την εφαρμογή των καλύτερων πρακτικών όσον αφορά την αστυνομία των συνόρων σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. να γίνει η αποστρατικοποίηση των ελέγχων στα σύνορα σε συντονισμό με τις αρχές του κράτους.

Στο Μαυροβούνιο: Να ενισχυθεί ο πολιτικός έλεγχος των συνόρων (καθώς και η κατάρτιση και ο εξοπλισμός σύμφωνα με το Σένγκεν).

* Καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, του λαθρεμπορίου, των ναρκωτικών και της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες, της τρομοκρατίας: Να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών στο εσωτερικό των δημοκρατιών και να επισημοποιηθεί η συνεργασία μεταξύ των δημοκρατιών. Να αναπτυχθεί η ικανότητα κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων. Να ενισχυθεί η υπηρεσία πληροφοριών για ποινικά θέματα. Να αρχίσει η εφαρμογή ειδικών δράσεων που συμφωνήθηκαν κατά την συνεδρίαση των υπουργών δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων που έλαβε χώρα το Νοέμβριο 2003. Να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για να προετοιμαστεί η σύναψη συμφωνίας συνεργασίας με την Ευρωπόλ. Να αυξηθεί η ικανότητα καταπολέμησης του λαθρεμπορίου ναρκωτικών και να αναπτυχθεί μια εθνική στρατηγική στον τομέα των ναρκωτικών σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ σ'αυτόν τον τομέα και με το πρόγραμμα δράσης στον τομέα των ναρκωτικών. Να ενισχυθεί η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρωπίνων όντων, με την παροχή της κατάλληλης βοήθειας και την προστασία των θυμάτων. Ειδικότερα στο Μαυροβούνιο: Να εφαρμοστεί ο νόμος κατά της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες ιδίως με τη δημιουργία της μονάδας δημοσιονομικού ελέγχου.

Να ενταθεί η διεθνής συνεργασία και να εφαρμοστούν οι αντίστοιχες διεθνείς συμβάσεις για την τρομοκρατία. να βελτιωθεί η συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της αστυνομίας και των υπηρεσιών πληροφοριών εντός του κράτους και με άλλα κράτη. να ληφθούν προληπτικά μέτρα για την χρηματοδότηση και την προετοιμασία τρομοκρατικών ενεργειών.

* Θεωρήσεις διαβατηρίων, άσυλο και μετανάστευση: Να αναπτυχθεί μια ενιαία προσέγγιση σε κρατικό επίπεδο για θέματα που αφορούν τις θεωρήσεις διαβατηρίων, την παροχή ασύλου και τη μετανάστευση σύμφωνα με τον συνταγματικό χάρτη, ιδίως με την πλήρη εναρμόνιση των καθεστώτων θεωρήσεων όπως εφαρμόζονται στις δημοκρατίες, την έγκριση του νόμου περί παροχής ασύλου και με τη σύναψη και εφαρμογή συμφωνιών επανεισδοχής. Να καθιερωθούν μηχανισμοί για τον έλεγχο της εφαρμογής πολιτικών στους τομείς παροχής ασύλου, μετανάστευσης και θεωρήσεων διαβατηρίων που θα έχουν καταρτιστεί σε κρατικό επίπεδο αλλά θα εφαρμόζονται σε επίπεδο δημοκρατιών. Ειδικότερα για τις δύο δημοκρατίες, πλήρης συμμετοχή στους μηχανισμούς συντονισμού για την υιοθέτηση και την εφαρμογή των αντίστοιχων πολιτικών σε κρατικό επίπεδο.

ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Πολιτική κατάσταση

Δημοκρατία και κράτος δικαίου

* Να συνεχιστεί η διαδικασία αναδιάρθρωσης των ενόπλων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων του περιορισμού και του αναπροσανατολισμού των στρατιωτικών (λαμβανομένων υπόψη των κοινωνικών συνεπειών).

* Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης:

Να αναπτυχθούν περαιτέρω οι δομές ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ιδίως με την ενίσχυση των υπηρεσιών ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, με την καθιέρωση ομαλών μηχανισμών συνεργασίας καθώς και μονάδων ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σε επίπεδο κρατικών υπουργείων και σε επίπεδο δημοκρατιών.

Σε επίπεδο κράτους: Να εξασφαλιστεί η κατάλληλη διοικητική ικανότητα για να εκτελούνται οι κρατικές αρμοδιότητες με τον ορθό τρόπο και να αναπτυχθεί και εφαρμοστεί μια στρατηγική μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης, συμπεριλαμβανομένης της αναγκαίας νομοθετικής βάσης.

Στη Σερβία: Να εγκριθούν οι νόμοι περί των δημοσίων υπηρεσιών και της δημόσιας διοίκησης. Να εφαρμοστούν μέτρα ανάπτυξης των ανθρωπίνων πόρων στον τομέα των δημοσίων υπηρεσιών. Να ενισχυθεί η ικανότητα (χάραξη πολιτικών και συντονισμός μεταξύ των υπουργείων) της δημόσιας διοίκησης σε κρατικό και τοπικό επίπεδο, ιδίως με την καθιέρωση ενός συγκεντρωτικού συστήματος διαχείρισης των μισθών. Να ενισχυθεί η διαδικασία χάραξης οικονομικής πολιτικής, π.χ. μέσω της συνεχούς στήριξης των στατιστικών υπηρεσιών και της δημιουργίας μιας μονάδας μεσοπρόθεσμου οικονομικού προγραμματισμού.

Στο Μαυροβούνιο: Να εφαρμοστεί ο δημοσιοϋπαλληλικός κώδικας και να συσταθεί η υπηρεσία διαχείρισης των ανθρωπίνων πόρων (η οποία πρέπει να γίνει βιώσιμη). Να αναπτυχθεί μια πολιτική κατάρτισης και προσλήψεων. Να ενισχυθεί η διαδικασία χάραξης πολιτικής, π.χ. μέσω της συνεχούς στήριξης των στατιστικών υπηρεσιών και της δημιουργίας μιας μονάδας μεσοπρόθεσμου οικονομικού προγραμματισμού.

* Κοινοβούλιο:

Στη Σερβία: Να αναπτυχθεί και να εφαρμοστεί μια στρατηγική μεταρρυθμίσεων για το Κοινοβούλιο ώστε να αποκτήσει τους πόρους και τις αναγκαίες προϋποθέσεις εργασίας για να λειτουργεί ως ένας αποτελεσματικός θεσμός.

* Προώθηση των τοπικών αρχών:

Στη Σερβία: Να εγκριθούν και να εφαρμοστούν οι μεταρρυθμίσεις αποκέντρωσης και να εξασφαλιστούν επαρκείς ικανότητες σε τοπικό επίπεδο, που θα ασχολούνται, μεταξύ άλλων, με διοικητικά και οικονομικά θέματα και με τα μελλοντικά περιφερειακά προγράμματα.

Στο Μαυροβούνιο: Να εφαρμοστεί ο νόμος περί των τοπικών αρχών, ιδίως με τη σύσταση του εξισωτικού ταμείου.

* Συνέχιση της μεταρρύθμισης του δικαστικού τομέα:

Στη Σερβία: Να υπάρξουν νομικές και πρακτικές διασφαλίσεις για την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα των δικαστηρίων, καθώς και για τη μεταρρύθμιση της σημερινής διαδικασίας διορισμού. να εφαρμοστεί η νομοθεσία υποχρεωτικής κατάρτισης και να εξασφαλιστεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα του κέντρου δικαστικής κατάρτισης. να δημιουργηθεί ένα δίκτυο πληροφορικής για τους εισαγγελείς σε όλα τα επίπεδα. να εξασφαλιστεί η επιβολή των αποφάσεων του δικαστηρίου. Να αναπτυχθεί η ικανότητα εκδίκασης εγκλημάτων πολέμου από εθνικά δικαστήρια με πλήρη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις και σε συνεργασία με το ΔΠΔΓ. Να συσταθούν διοικητικά δικαστήρια και δικαστήρια που αποφαίνονται σε δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας.

Στο Μαυροβούνιο: Να εξασφαλιστεί η υποχρεωτική κατάρτιση των δικαστών, με την αναθεώρηση του νόμου περί δικαστηρίων και με τη χρηματοδοτική βιωσιμότητα του κέντρου δικαστικής κατάρτισης. Να εφαρμοστεί η τεχνολογία των πληροφοριών στον δικαστικό τομέα.

* Συνθήκες κράτησης:

Στη Σερβία: Να βελτιωθούν οι συνθήκες κράτησης σύμφωνα με τα πρότυπα του Συμβουλίου της Ευρώπης, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις ευάλωτες ομάδες όπως οι ανήλικοι δράστες. να εξασφαλιστεί η περαιτέρω κατάρτιση του προσωπικού των φυλακών και να βελτιωθούν οι εγκαταστάσεις.

Στο Μαυροβούνιο: να εξασφαλιστεί η περαιτέρω κατάρτιση του προσωπικού των φυλακών και να βελτιωθούν οι εγκαταστάσεις.

* Καταπολέμηση της διαφθοράς:

Στις δύο δημοκρατίες: Να υιοθετηθεί και να εφαρμοστεί μια συνολική στρατηγική καταπολέμησης της διαφθοράς.

Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων

* Υποχρεώσεις στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης. Να καθιερωθούν οι αναγκαίοι μηχανισμοί για να ελέγχεται και να εξασφαλίζεται η συναφής και συνεκτική τήρηση όλων των υποχρεώσεων του Συμβουλίου της Ευρώπης όπως προβλέπονται στις δεσμεύσεις προσχώρησης.

* Ισότητα: Θέσπιση/εφαρμογή νομοθεσίας κατά των διακρίσεων.

* Ελευθερία έκφρασης:

Στη Σερβία: Να μεταρρυθμιστεί η «Radio Television Serbia» για να γίνει ένας κρατικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός. Να στηριχτεί η ανάπτυξη των μέσων μαζικής ενημέρωσης σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Να προαχθεί ο επαγγελματισμός των δημοσιογράφων και των φορέων μαζικής ενημέρωσης.

Στο Μαυροβούνιο: Να συνεχιστεί η μεταρρύθμιση του "Radio Television Montenegro» για να γίνει ένας κρατικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός. να στηριχτεί η ανάπτυξη των μέσων μαζικής ενημέρωσης σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Να προαχθεί ο επαγγελματισμός των δημοσιογράφων και των φορέων μαζικής ενημέρωσης.

* Πρόσφυγες, εκτοπισθέντες και μειονότητες: Στις δύο δημοκρατίες: να εξασφαλιστεί ο πλήρης σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και να τους εξασφαλιστεί η πρόσβαση στις υγειονομικές υπηρεσίες και η εύκολη πρόσβαση στα προσωπικά έγγραφα. να εξασφαλιστεί το δικαίωμα πραγματικής επιλογής μεταξύ ασφαλούς επανόδου και ένταξης. να διευκολυνθεί η ένταξη των ατόμων που επιλέγουν να μην επιστρέψουν. Στη Σερβία: Να θεσπιστεί νέα νομοθεσία για τους πρόσφυγες. να συνεχιστεί η εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής.

Περιφερειακη και διεθνησ συνεργασια

* Περαιτέρω βελτίωση της περιφερειακής συνεργασίας. Να αυξηθεί η ελευθέρωση του περιφερειακού εμπορίου με βάση τις ισχύουσες συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών. Όσον αφορά τη διαδικασία των Αθηνών για μια περιφερειακή αγορά ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, να προετοιμαστεί η Σερβία και Μαυροβούνιο για την καθιέρωση το 2005 μιας ολοκληρωμένης περιφερειακής αγοράς ενέργειας. Να συνεχιστεί η εφαρμογή του Μνημονίου Συμφωνίας για την ανάπτυξη του βασικού περιφερειακού δικτύου μεταφορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Οικονομική κατάσταση

Οικονομια αγορασ και διαρθρωτικεσ μεταρρυθμισεισ

* Να συνεχιστούν οι βιώσιμες μακροοικονομικές πολιτικές: Να συνεχιστεί η φορολογική προσαρμογή και ενοποίηση για να μειωθούν οι σχετικά υψηλές φορολογικές και ιδίως εξωτερικές ανισορροπίες. Να ληφθεί υπόψη το αναπόφευκτο κόστος των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και των πληρωμών τόκων, και να καθοριστούν συγκεκριμένες προτεραιότητες για τις δημόσιες δαπάνες κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα. ειδικότερα να μειωθούν οι επιδοτήσεις, οι μεταφορές και οι μισθοί του δημοσίου. Να μειώνονται συνεχώς οι δημόσιες δαπάνες γενικά ως ποσοστό του ΑΕΠ και να στηριχτεί μια σώφρων νομισματική πολιτική με αυστηρά μέτρα συναλλαγματικής πολιτικής. Στη Σερβία: Να γίνει η μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας, ειδικότερα του εθνικού ταμείου υγείας, με σκοπό να εξασφαλιστεί η χρηματοδοτική βιωσιμότητά του και να βελτιωθεί η προστασία της υγείας και η υγεία του πληθυσμού.

* Να ολοκληρωθεί η διαδικασία ιδιωτικοποίησης και χρηματοοικονομικής (τραπεζικής) αναδιάρθρωσης.

* Να ενισχυθεί ένα επιχειρηματικό περιβάλλον που θα διευκολύνει την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα και της απασχόλησης, με ανταγωνιστικές αγορές, ισότιμους όρους ανταγωνισμού και πρόσβαση στη χρηματοδότηση με την ανάπτυξη του χρηματοοικονομικού τομέα.

* Να αναπτυχθεί μια σταθερή και λειτουργούσα αγορά γης/αγορά ακινήτων. Να εγκριθεί και να εφαρμοστεί η νομοθεσία για το κτηματολόγιο. Να αρχίσουν η αγροτική μεταρρύθμιση, η αναδιάρθρωση και η ιδιωτικοποίηση των μεγάλων αγροκτημάτων.

Διαχείριση των δημόσιων οικονομικών

* Βελτίωση της διαδικασίας προϋπολογισμού και της δημοσιονομικής διαχείρισης: Να ενισχυθεί η ανάπτυξη των ικανοτήτων για την προετοιμασία και την εκτέλεση του προϋπολογισμού με στόχο τον καθορισμό προτεραιοτήτων. Να βελτιωθεί η δημοσιονομική διαχείριση σε επίπεδο κεντρικής κυβέρνησης και τοπικών αρχών. Να θεσπιστεί ο νόμος περί του Ανωτάτου Ελεγκτικού Οργάνου.

* Να καθιερωθούν αποτελεσματικές διαδικασίες για την επισήμανση, αντιμετώπιση και παρακολούθηση υποθέσεων στις οποίες υπάρχουν υποψίες απάτης και άλλων ανωμαλιών που επηρεάζουν τους εθνικούς και διεθνείς πόρους.

* Να συνεχιστεί η αναθεώρηση της φορολογικής νομοθεσίας και των διοικητικών διαδικασιών για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική, άνευ διακρίσεων, εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας. Να συνεχιστεί η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των φορολογικών διοικήσεων.

Ευρωπαϊκα Προτυπα

Εσωτερικη αγορα και εμποριο

* Να καθιερωθεί πλήρως ένα ενιαίο καθεστώς εξωτερικού εμπορίου στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης για την εσωτερική αγορά και το εμπόριο. Να επιβληθούν κοινοί δασμοί, εισφορές και επιβαρύνσεις για όλα τα προϊόντα μετά το τέλος των προβλεπόμενων μεταβατικών περιόδων.

* Να εξασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου μεταρρύθμισης των τελωνείων για να εξασφαλιστεί υψηλός βαθμός διοικητικής ικανότητας.

Τομεακές πολιτικές

* Βιομηχανία και ΜΜΕ:

Στη Σερβία: Να εφαρμοστεί ο ευρωπαϊκός χάρτης για τις ΜΜΕ. Να γίνει πιο ορθολογική η περίπλοκη οργάνωση του Εμπορικού Επιμελητηρίου. Να επέλθουν ρυθμίσεις για να διευκολυνθούν τα συστήματα μικρών πιστώσεων στις ΜΚΟ.

Στο Μαυροβούνιο: Να εφαρμοστεί ο ευρωπαϊκός χάρτης για τις ΜΜΕ. Να προβλεφθεί η ανάπτυξη και η σύσταση ενός εθνικού ταμείου εγγυήσεων. Να αναπτυχθεί περισσότερο ο διάλογος μεταξύ κυβέρνησης και ιδιωτικού τομέα, καθώς και μέσω της υπηρεσίας για τις ΜΜΕ, με την καθιέρωση ενός επισήμου φόρουμ για διαβουλεύσεις και υποστήριξη των επιχειρήσεων.

* Τηλεπικοινωνίες:

Να μεταφερθεί και να εφαρμοστεί το νέο πλαίσιο της ΕΕ για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

* Γεωργία:

Στη Σερβία: Να αναπτυχθεί η διοικητική ικανότητα για τη διατύπωση και εφαρμογή της πολιτικής. Να σχεδιαστεί και να αρχίσει η εφαρμογή μιας πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης. Να ενισχυθούν η νομοθεσία και οι έλεγχοι στον κτηνιατρικό, υγειονομικό, φυτοϋγειονομικό τομέα και στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων, καθώς και των εργαστηρίων οίνου. Να βελτιωθεί η διαχείριση των αποβλήτων και να μειωθεί η γεωργική ρύπανση.

Στο Μαυροβούνιο: Να υιοθετηθεί μια γενική στρατηγική που θα καλύπτει τη γεωργία, την αγροτική ανάπτυξη, την αλιεία και κτηνιατρικά και φυτοϋγειονομικά θέματα. Να αυξηθεί η ικανότητα στο Υπουργείο Γεωργίας. Να εγκριθεί ο νόμος για φυτοϋγειονομικά θέματα.

* Μεταφορές:

Στη Σερβία: Να υιοθετηθεί και να εφαρμοστεί μια στρατηγική πολιτικής μεταφορών (οδικών, σιδηροδρομικών, αεροπορίας και πλωτών μεταφορών). Να αυξηθεί η ικανότητα ιδίως για την προετοιμασία μεγάλων επενδυτικών σχεδίων. Να χορηγηθούν επαρκείς πόροι για τη συντήρηση των υποδομών και οργανισμών μεταφορών.

Στο Μαυροβούνιο: Να χορηγηθούν επαρκείς πόροι για τη συντήρηση των υποδομών και οργανισμών μεταφορών.

* Ενέργεια:

Στη Σερβία: Να εξασφαλιστεί, με την αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων, η αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση. Να δημιουργηθούν οι αναγκαίες θεσμικές δομές: φορέας εκμετάλλευσης του συστήματος μεταφοράς, φορέας εκμετάλλευσης της αγοράς και κανονιστική αρχή ενέργειας. Να σημειωθεί πρόοδος για τη δημιουργία μιας περιφερειακής αγοράς ενέργειας (καθώς και με μελέτες σκοπιμότητας για τη διασυνδεσιμότητα).

Στο Μαυροβούνιο: Να ενισχυθεί η κανονιστική αρχή για την ενέργεια. Να ολοκληρωθούν η αναδιάρθρωση και η ελευθέρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Να γίνει ιδιωτικοποίηση και/ή ανάπτυξη δημοσίων/ιδιωτικών εταιρικών σχέσεων σ'αυτόν τον τομέα.

* Περιβάλλον:

Στις δύο δημοκρατίες: Να υιοθετηθεί και εφαρμοστεί η νομοθεσία στον τομέα της αξιολόγησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με το κεκτημένο της ΕΕ.

Στη Σερβία: Να υιοθετηθεί και να αρχίσει η εφαρμογή μιας στρατηγικής για τη ρύπανση του αέρα (ιδίως από τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας), των υδάτων (υγρά απόβλητα) και του εδάφους (στερεά απόβλητα). Να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα ιδίως σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό, την έγκριση, την επιθεώρηση, τον έλεγχο καθώς και τη διαχείριση σχεδίων. Να αναπτυχθεί ένα πολυετές σχέδιο για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων, με βάση τις εκτιμήσεις κόστους και με ρεαλιστικές πηγές δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης.

Στο Μαυροβούνιο: Να αναπτυχθεί μια συνολική περιβαλλοντική στρατηγική (υγρά απόβλητα, στερεά απόβλητα, αέρας) με στόχο να υιοθετηθεί μία νομοθεσία-πλαίσιο για την προστασία του περιβάλλοντος που θα είναι εναρμονισμένη με το κεκτημένο της ΕΕ και να συσταθεί μια υπηρεσία προστασίας του περιβάλλοντος.

Συνεργασια στον τομεα της δικαιοσυνησ και των εσωτερικων υποθεσεων

* Να συνεχιστεί η αναδιάρθρωση της αστυνομίας: να εξασφαλιστεί η υπευθυνότητα. να γίνει μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης αστυνομικών. να εξασφαλιστεί η συνεργασία μεταξύ των οργάνων που είναι αρμόδια για την επιβολή του νόμου.

* Διαχείριση συνόρων:

Στις δύο δημοκρατίες: Με βάση την πολιτική σε κρατικό επίπεδο, να αναπτυχθούν οι τεχνικές υποδομές και οι ανθρώπινοι πόροι για να εφαρμοστεί η πολιτική ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων καθώς και για να ενισχυθούν η αστυνομία των συνόρων και οι τελωνειακές υπηρεσίες. Να βελτιωθούν οι διασυνοριακές συναλλαγές με νέους μεθοριακούς σταθμούς.

* Καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, του λαθρεμπορίου, των ναρκωτικών και της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες:

Στις δύο δημοκρατίες: Να αναπτυχθεί ένα αποτελεσματικό σύστημα προστασίας των μαρτύρων που θα ενσωματώνει στοιχεία των δημοκρατιών καθώς και περιφερειακά στοιχεία. Να ενισχυθούν οι προσπάθειες καταπολέμησης των οικονομικών και δημοσιονομικών εγκλημάτων (συμπεριλαμβανομένων της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της παραχάραξης νομισμάτων), της απάτης και της διαφθοράς καθώς και να βελτιωθεί η σχετική εθνική νομοθεσία.

Στη Σερβία: Να ενισχυθούν οι ικανότητες στο Υπουργείο Εσωτερικών (ιδίως της αρμόδιας διεύθυνσης για το οργανωμένο έγκλημα), να αναπτυχθούν οι διαδικασίες διάδοσης των πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών. Να αναπτυχθεί ένα αποτελεσματικό σύστημα προστασίας των μαρτύρων που θα ενσωματώνει στοιχεία των δημοκρατιών καθώς και περιφερειακά στοιχεία. Δημιουργία της μονάδας δημοσιονομικού ελέγχου στο Υπουργείο Οικονομικών.

Στο Μαυροβούνιο: Να αυξηθεί η διοικητική και δικαστική ικανότητα για την εφαρμογή του νέου ποινικού κώδικα σε ό,τι αφορά το οργανωμένο έγκλημα. Να ενισχυθεί η μονάδα καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος στο Υπουργείο Εσωτερικών και να εξασφαλιστεί ο συντονισμός όλων των φορέων επιβολής.

ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟ

όπως ορίζεται από την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Γενικές προτεραιότητες

- Για να εξασφαλιστεί ένα σταθερό μέλλον για ένα ασφαλές, δημοκρατικό και πολυεθνικό Κοσσυφοπέδιο, να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στην επίτευξη των προϋποθέσεων στο Κοσσυφοπέδιο, όπως είχαν παρουσιαστεί από τον ειδικό εκπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και από τους εκπροσώπους των προσωρινών θεσμών αυτοδιοίκησης τον Δεκέμβριο 2003 και επικυρώθηκαν από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Ειδικότερα, να εφαρμοστούν οι συγκεκριμένες δράσεις που καθορίζονται στο σχέδιο επίτευξης των προϋποθέσεων για το Κοσσυφοπέδιο, οι οποίες καλύπτουν:

* τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.

* το κράτος δικαίου.

* την ελεύθερη κυκλοφορία.

* την ασφαλή επιστροφή προσφύγων και τα δικαιώματα των κοινοτήτων και των μελών τους.

* την οικονομία.

* τα δικαιώματα ιδιοκτησίας.

* τον διάλογο με το Βελιγράδι.

* το «Σώμα Προστασίας του Κοσσυφοπεδίου».

Εκτός από την ανωτέρω γενική προτεραιότητα, πρέπει να εφαρμοστούν οι ακόλουθες συμπληρωματικές προτεραιότητες:

Πολιτική κατάσταση

Δημοκρατία και κράτος δικαίου

- Οι προσωρινοί θεσμοί αυτοδιοίκησης πρέπει να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα, όπως απαιτεί η προσωρινή διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο, για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες και να εξετάσουν τις αιτίες των γεγονότων του Μαρτίου 2004, ιδίως καταδικάζοντας ρητά την άσκηση βίας κατά των κοινοτήτων μειονοτήτων, και με την πλήρη συνεργασία με την UNMIK-KFOR για να οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης οι υπεύθυνοι, να ενθαρρυνθούν οι μάρτυρες, να αποκατασταθούν οι ιδιοκτησίες και να επιτραπεί η επιστροφή των εκτοπισθέντων.

- Συμβατότητα με την ΕΕ: Να αναπτυχθεί η ευρωπαϊκή διάσταση της κυβερνητικής πολιτικής του Κοσσυφοπεδίου με τη θεσμοθέτηση στο γραφείο του πρωθυπουργού των μηχανισμών για τον αποτελεσματικό έλεγχο της συμβατότητας με την ΕΕ των κυβερνητικών πολιτικών και νομοσχεδίων. να βελτιωθεί η ικανότητα, σε υπουργικό επίπεδο και σε επίπεδο Συνέλευσης του Κοσσυφοπεδίου, εξασφάλισης της συμβατότητας με την ΕΕ.

- Καταπολέμηση της διαφθοράς: Να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ της Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών (UNMIK) και των προσωρινών θεσμών αυτοδιοίκησης για να εφαρμοστεί η πολιτική "μηδενικής ανοχής" κατά της διαφθοράς, ιδίως με την παροχή της αναγκαίας στήριξης για τις έρευνες που έχει αναλάβει η OLAF και η OIOS (η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου των Ηνωμένων Εθνών).

Περιφερειακη και διεθνησ συνεργασια

* Πλήρης συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ΔΠΔΓ):

- Να υπάρξει αποτελεσματική συμμετοχή στις ομάδες εργασίας που έχουν συσταθεί στο πλαίσιο του διαλόγου Βελιγραδίου-Πρίστινας για πρακτικά θέματα κοινού ενδιαφέροντος, ο οποίος αποτελεί μέρος των προϋποθέσεων για το Κοσσυφοπέδιο.

- Προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας: Να υπάρξει μεγαλύτερη ένταξη στο περιφερειακό δίκτυο συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας για την ελευθέρωση και τη διευκόλυνση των συναλλαγών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σύμφωνα με την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Να αρχίσει η εφαρμογή του Μνημονίου Συμφωνίας για την ανάπτυξη του βασικού περιφερειακού δικτύου μεταφορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και ειδικότερα να ληφθούν μέτρα για την καθιέρωση μηχανισμών συνεργασίας, μεταξύ άλλων, της Διευθύνουσας Επιτροπής και του παρατηρητηρίου των μεταφορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Να σημειωθεί πρόοδος στην τήρηση των δεσμεύσεων στο πλαίσιο των Μνημονίων 2002 και 2003 της διαδικασίας των Αθηνών για μια περιφερειακή αγορά ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Οικονομική κατάσταση

Οικονομια αγορασ και διαρθρωτικεσ μεταρρυθμισεισ

- Να καθοριστούν μακροοικονομικές προτεραιότητες για το Κοσσυφοπέδιο σε στενή συνεργασία με το ΔΝΤ.

- Να τονωθεί η διαδικασία ιδιωτικοποίησης που θα στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη.

Διαχείριση των δημόσιων οικονομικών

- Να αναπτυχθούν συστήματα και διαδικασίες τεχνικής στήριξης για να εξασφαλιστούν η διαφάνεια, η αποτελεσματικότητα και ο καλύτερος έλεγχος των δημοσίων δαπανών.

- Να καθιερωθούν αποτελεσματικές διαδικασίες για την επισήμανση, αντιμετώπιση και παρακολούθηση υποθέσεων στις οποίες υπάρχουν υποψίες απάτης και άλλων ανωμαλιών που επηρεάζουν τους εθνικούς και διεθνείς πόρους.

Ευρωπαϊκα Προτυπα

Εσωτερικη αγορα και εμποριο

- Να συνεχιστεί η ανάπτυξη ενός νομοθετικού πλαισίου και πλαισίου πολιτικής για το εμπόριο και τις συναφείς με το εμπόριο πολιτικές, και να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με την ΕΕ και τον ΠΟΕ. Να εφαρμοστεί πλήρως ο νέος τελωνειακός κώδικας. Να θεσπιστούν ένας νόμος περί εγχωρίου εμπορίου και ένας νόμος για την επιθεώρηση του εμπορίου.

Τομεακές πολιτικές

- Περιβάλλον:

Να ετοιμαστεί ένα σφαιρικό σχέδιο δράσης στον τομέα του περιβάλλοντος, που θα αφορά ιδίως θέματα δημόσιας υγείας, με στόχο την εναρμόνιση με το κεκτημένο της ΕΕ.

Να υιοθετηθεί και εφαρμοστεί η νομοθεσία στον τομέα της αξιολόγησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με το κεκτημένο της ΕΕ.

- Μεταφoρές:

Να ετοιμαστεί και να υιοθετηθεί ένα πλαίσιο πολιτικής στον τομέα των μεταφορών καθώς και της σταδιακής ανάπτυξης συστήματος συνδυασμένων μεταφορών.

Να αναπτυχθεί η υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας του αεροδρομίου της Πρίστινας, με το προσωπικό και τις εγκαταστάσεις της, για να εξασφαλιστούν το κατάλληλο επίπεδο ασφαλείας και η υγιής και υπεύθυνη διαχείριση.

- Eνέργεια:

Να αναπτυχθούν αποτελεσματικές και λειτουργικές δομές διακυβέρνησης στον τομέα της ενέργειας για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα της εταιρείας ηλεκτρισμού του Κοσσυφοπεδίου (KEK) ιδίως με την σημαντική αύξηση των εσόδων της.

Συνεργασια στον τομεα της δικαιοσυνησ και των εσωτερικων υποθεσεων

- Να εφαρμοστούν ο νέος ποινικός κώδικας και ο κώδικας ποινικής δικονομίας.

ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Πολιτική κατάσταση

Δημοκρατία και κράτος δικαίου

- Να βελτιωθεί η συμβατότητα με την ΕΕ: Να ενισχυθεί η ικανότητα όλων των θεσμών του Κοσσυφοπεδίου να θεσπίζουν και να επιβάλλουν αποτελεσματικά πολιτικές και νομοθεσία συμβατές με την ΕΕ, ιδίως με την ενίσχυση των δομών που ασχολούνται με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση στο πλαίσιο της ΔΣΣ.

- Να ενισχυθεί η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης: Να εφαρμοστεί η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης ώστε να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση και να δημιουργηθεί μία επαγγελματική και υπεύθυνη δημόσια υπηρεσία ικανή να προσελκύει και να διατηρεί έμπειρο προσωπικό. Να βελτιωθεί η ικανότητα της τοπικής διοίκησης στο να παρέχει υπηρεσίες στους ψηφοφόρους της με ισότιμο και αποτελεσματικό τρόπο.

- Να ενισχυθεί η μεταρρύθμιση του δικαστικού τομέα: Να ενισχυθούν τα αρμόδια για την επιβολή του νόμου όργανα και ο δικαστικός τομέας ιδίως με τη βελτίωση των υποδομών, του εξοπλισμού και της κατάρτισης. Να αναβαθμιστεί το Ινστιτούτο εκπαίδευσης δικαστών του Κοσσυφοπεδίου σε έναν βιώσιμο οργανισμό που θα είναι υπεύθυνος για την κατάρτιση των δικαστών. Να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα ενός σφαιρικού συστήματος νομικής αρωγής για το Κοσσυφοπέδιο. Να βελτιωθεί το σωφρονιστικό σύστημα και να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διαχείριση, στην επαγγελματική κατάρτιση και στα συστήματα επανένταξης.

- Καταπολέμηση της διαφθοράς: Να εφαρμοστεί μια συνολική στρατηγική κατά της διαφθοράς που θα περιλαμβάνει μέτρα πρόληψης και την πραγματική διερεύνηση και δίωξη, ιδίως με την ενίσχυση των τοπικών ικανοτήτων σύμφωνα με τα πρότυπα του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων

- Διαμεσολαβητής: Να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα και η ανεξαρτησία του θεσμού του Διαμεσολαβητή στο Κοσσυφοπέδιο.

- Περαιτέρω ανάπτυξη της ελευθερίας έκφρασης: Να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του φορέα ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων και της ικανότητάς του να λειτουργεί ως δημόσιος φορέας ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων σε όλες τις κοινότητες.

- Να βελτιωθεί η προστασία των μειονοτήτων: Να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των κοινοτήτων μειονοτήτων και της άνευ διακρίσεων συμμετοχής τους στην κοινωνία του Κοσσυφοπεδίου, ιδίως με την ισότιμη παροχή υπηρεσιών κοινής ωφελείας και των υπηρεσιών γενικού χαρακτήρα.

Οικονομική κατάσταση

Οικονομια αγορασ και διαρθρωτικεσ μεταρρυθμισεισ

- Να εξασφαλιστεί η ικανότητα διαχείρισης του δανεισμού και του χρέους.

- Να αναπτυχθούν μηχανισμοί εγγυήσεων για τον πολιτικό κίνδυνο με στόχο την προσέλκυση ξένων επενδύσεων.

- Να αναπτυχθεί περαιτέρω το κανονιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας όσον αφορά τα πρότυπα της ΕΕ και τα διεθνή πρότυπα, ιδίως με τη θέσπιση και την εφαρμογή διατάξεων παραγώγου δικαίου, διαδικασιών και κατευθυντηρίων οδηγιών. Να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα των κανονιστικών αρχών. Να εξασφαλιστεί η στελέχωση των κανονιστικών αρχών με τοπικό προσωπικό και να αναπτυχθούν οι επαγγελματικές ικανότητές τους και ο τεχνικός εξοπλισμός τους για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους.

- Να αναπτυχθεί η ικανότητα του τραπεζικού τομέα να παρέχει μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση στην οικονομία.

- Να αναπτυχθεί μια κοινωνική πολιτική για την προώθηση της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής, να αντιμετωπιστούν η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός, να βελτιωθούν περαιτέρω τα κοινωνικά πρότυπα και να αναπτυχθούν αποτελεσματικά συστήματα κοινωνικής προστασίας.

- Να αυξηθούν οι προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η συμβατότητα του συστήματος στατιστικών με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Διαχείριση των δημόσιων οικονομικών

- Να αναπτυχθεί η ικανότητα της φορολογικής διοίκησης για να αυξηθούν τα μη δασμολογικά έσοδα (άμεση και έμμεση φορολογία) με την προοδευτική ανάπτυξη ενός φορολογικού συστήματος με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Να αρχίσει η αναθεώρηση της σημερινής φορολογικής νομοθεσίας και να καταρτιστεί και εφαρμοστεί ένα ρεαλιστικό σχέδιο δράσης για να ενισχυθεί προοδευτικά η διοικητική ικανότητα της φορολογικής διοίκησης.

- Να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του κύκλου του προϋπολογισμού ιδίως με τη δημιουργία θεσμών για την προετοιμασία και εκτέλεση του προϋπολογισμού. Να αναπτυχθεί η ικανότητα της Συνέλευσης του Κοσσυφοπεδίου να συμμετέχει αποτελεσματικά στη δημοσιονομική διαδικασία. Να εξασφαλιστεί ένας ομαλός ρυθμός δαπανών καθόλη τη διάρκεια του δημοσιονομικού έτους και η αρχή «μεταφοράς» μη δαπανηθέντων πόρων.

Ευρωπαϊκα Προτυπα

Εσωτερικη αγορα και εμποριο

- Να συνεχιστεί η σταδιακή εναρμόνιση της νομοθεσίας του Κοσσυφοπεδίου με όλες τις πτυχές του κεκτημένου της ΕΕ στον τομέα του εταιρικού δικαίου.

Τομεακές πολιτικές

- Γεωργία:

Να αναπτυχθούν το κανονιστικό πλαίσιο και οι κατάλληλοι μηχανισμοί για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των τροφίμων και να βελτιωθούν οι φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι σύμφωνα με τα αντίστοιχα πρότυπα της ΕΕ, για να βελτιωθούν επίσης οι εξαγωγικές προοπτικές του Κοσσυφοπεδίου. Να αναπτυχθούν μια πολιτική και ένα κανονιστικό πλαίσιο για να στηριχτεί η βιώσιμη μεταρρύθμιση της εγγείου ιδιοκτησίας, Να στηριχτεί η προστασία των γεωργικών γαιών από την ασχεδίαστη ανάπτυξη των πόλεων.

- Περιβάλλον:

Να εγκριθεί και να εφαρμοστεί το σχέδιο δράσης στον τομέα του περιβάλλοντος με στόχο την εναρμόνιση με το κεκτημένο της ΕΕ.

- Μεταφoρές:

Να εφαρμοστεί ένα πλαίσιο πολιτικής στον τομέα των μεταφορών καθώς και της σταδιακής ανάπτυξης ενός συστήματος συνδυασμένων μεταφορών.

- Ενέργεια:

Να αναπτυχθεί το πλαίσιο πολιτικής για εταιρικές σχέσεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα και για τις μικτές επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας.

Συνεργασια στον τομεα της δικαιοσυνησ και των εσωτερικων υποθεσεων

- Να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ υπηρεσιών διαχείρισης των συνόρων και να ενισχυθεί η ικανότητα για την εφαρμογή των κτηνιατρικών, υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών προτύπων ως μέρος ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των συνόρων.

DOCUMENT DE TRAVAIL DE LA COMMISSION

SERBIE-ET-MONTΙNΙGRO Stabilisation et association - Rapport 2004

{COM(2004) 206 final}

SERBIE-et-montιnιgro

Stabilisation et association - Rapport*

2004

TABLE DES MATIΘRES

1. SYNTHΘSE

2. SITUATION POLITIQUE

2.1. Dιmocratie et Ιtat de droit

2.2. Droits de l'homme et protection des minoritιs

2.3. Coopιration et obligations rιgionales et internationales

3. SITUATION ΙCONOMIQUE

3.1. Situation ιconomique

3.2. Existence d'une ιconomie de marchι et rιforme structurelle

3.3. Gestion des finances

4. MISE EN OEUVRE DU PROCESSUS DE STABILISATION ET D'ASSOCIATION

4.1. Ιvaluation gιnιrale

4.2. Marchι intιrieur et commerce

4.3. Politiques sectorielles

4.4. Coopιration en matiθre de justice et d'affaires intιrieures

5. ASSISTANCE FINANCIΘRE DE LA CE

6. PERCEPTION DE L'UE

* Le prιsent rapport comprend aussi une partie consacrιe au Kosovo selon le statut dιfini par la rιsolution 1244 du Conseil de sιcuritι de l'Organisation des Nations unies du 10 juin 1999

1. SYNTHΘSE

La Serbie-et-Montιnιgro a rιalisι des progrθs mitigιs depuis le dernier rapport annuel. Elle a fait un grand pas en avant en adoptant sa charte constitutionnelle, mais elle ne l'a pas encore entiθrement mise en oeuvre. L'interprιtation et l'application du nouveau rιgime constitutionnel suscitent toujours des dιsaccords, qui traduisent l'absence de consensus gιnιral sur l'avenir de la future communautι d'Ιtats. Ces dissensions affaiblissent les institutions et les politiques communes, qui sont indispensables ΰ la poursuite des rιformes politiques et ιconomiques, ainsi qu'au dιveloppement des relations de la Serbie-et-Montιnιgro avec l'UE. Les problθmes constitutionnels et les luttes partisanes incessantes que connaissent les deux rιpubliques ont contribuι ΰ ralentir le cours des rιformes dans bon nombre de domaines essentiels.

Les institutions des rιpubliques ont fait preuve de rιsistance et de stabilitι au lendemain de l'assassinat du Premier ministre serbe Djindjic. L'ιtat d'urgence proclamι dans la foulιe a bien aidι le gouvernement serbe ΰ lutter contre la menace immιdiate de la criminalitι organisιe, mais il a nui au respect des droits de l'homme et ΰ l'Ιtat de droit.

Les avancιes enregistrιes dans les rιformes politiques ont ιtι d'intensitι variable selon les domaines: importantes en ce qui concerne la rιforme de l'armιe, rιguliθres pour ce qui est des droits des minoritιs et de la coopιration rιgionale, et plus lentes que prιvu dans les domaines de la police et de la justice. Des efforts ont ιtι faits pour affronter le passι et l'hιritage de l'ancien rιgime, mais ce dιfi reste de taille. La Serbie-et-Montιnιgro ne se conforme toujours pas ΰ ses obligations internationales pour ce qui est de la coopιration avec le Tribunal pιnal international pour l'ex-Yougoslavie (TPIY).

La stabilitι ιconomique du pays a ιtι prιservιe. Le rythme des rιformes structurelles s'est toutefois considιrablement ralenti, principalement en raison des conflits politiques qui ont entravι le bon fonctionnement des institutions.

La Serbie-et-Montιnιgro a progressι dans le programme de rιforme europιen liι au processus de stabilisation et d'association (PSA). Pour accιlιrer et approfondir les rιformes recommandιes par l'UE, un dialogue permanent renforcι a ιtι mis en place en juillet 2003, comme l'avait suggιrι la Commission, dans le prolongement des travaux des rιunions antιrieures de la task-force consultative. Les recommandations ιmises par ces deux instances servent d'orientations pour engager les transformations nιcessaires et en dιfinissent les critθres d'ιvaluation.

Aprθs l'adoption, en aoϋt 2003, de la charte constitutionnelle et du plan d'action relatif au marchι intιrieur et au commerce, la Commission a dιcidι en septembre 2003 d'engager les travaux prιalables au rapport de faisabilitι consacrι ΰ la possibilitι de conclure un accord de stabilisation et d'association (ASA). Ce rapport examine l'opportunitι d'ouvrir la nιgociation d'un ASA sur la base d'un certain nombre de critθres: le degrι de mise en conformitι avec les conditions politiques et ιconomiques fixιes par le processus de stabilisation et d'association, le fonctionnement gιnιral de l'Ιtat, l'existence d'une politique commerciale unique et d'un marchι unique, la progression des rιformes sectorielles et l'existence d'institutions au niveau administratif nιcessaire pour mettre en oeuvre un tel accord.

Le rapport de faisabilitι a ιtι diffιrι afin de laisser plus de temps aux autoritιs pour s'attaquer aux grands problθmes ΰ rιgler, notamment la conditionnalitι politique, les questions constitutionnelles et le plan d'action.

2. SITUATION POLITIQUE

2.1. Dιmocratie et Ιtat de droit

L'adoption de la charte constitutionnelle, en fιvrier 2003, constitue une rιalisation majeure en soi, qui a inaugurι une nouvelle ιtape pour le pays. L'assassinat tragique du Premier ministre serbe Djindjic le 12 mars 2003 l'a toutefois rapidement ιclipsιe. Cet ιvιnement a illustrι avec une extrκme gravitι le lourd hιritage laissι par l'ancien rιgime et la menace que continuent de faire peser sur le pays les ιlιments qui y sont liιs. Les institutions des rιpubliques ont fait preuve de rιsistance et de stabilitι au lendemain de l'assassinat du chef du gouvernement.

Les rιformes menιes dans certains secteurs clιs ont eu tendance ΰ piιtiner tout au long de 2003, principalement en raison de la lenteur avec laquelle est concrθtement mise en oeuvre la nouvelle architecture constitutionnelle et des conflits politiques de fond qui ont agitι les rιpubliques. La crιation des institutions au niveau de l'Ιtat a ιtι retardιe (notamment la Cour d'Ιtat), et les institutions qui ont ιtι ιtablies ne fonctionnent pas encore complθtement. L'ιtat d'urgence proclamι en Serbie au lendemain de l'assassinat du Premier ministre Djindjic a permis de faire face aux menaces de la criminalitι organisιe, mais a portι atteinte au respect des droits de l'homme et marquι un recul de la rιforme de la police et de la justice. Les deux rιpubliques n'ont pas pleinement respectι l'Ιtat de droit. L'incertitude constitutionnelle et juridique persistante, ajoutιe ΰ des difficultιs politiques internes aux rιpubliques, a compromis le fonctionnement dιmocratique gιnιral des institutions.

Parmi les rιsultats positifs, on peut citer la rιforme militaire, qui a rιsolument empruntι la bonne direction, et la coopιration rιgionale, qui a continuι ΰ se dιvelopper ΰ un rythme soutenu. Les excuses rιcemment prιsentιes par le prιsident de la Serbie-et-Montιnιgro pour les actes commis au cours de la dιcennie ιcoulιe ont contribuι ΰ crιer une atmosphθre plus favorable. Les obligations internationales ont ιtι diversement respectιes. La coopιration avec le TPIY est trθs insuffisante.

2.1.1. Ιvaluation des institutions dιmocratiques et des attitudes ΰ l'ιgard de l'Ιtat

Questions constitutionnelles: la charte constitutionnelle est entrιe en vigueur le 4 fιvrier 2003. Elle s'accompagnait de textes d'application, qui prιvoyaient les modalitιs de mise en oeuvre et des dispositions transitoires. En dιpit des recommandations formulιes dans le rapport 2003 relatif au PSA, les deux rιpubliques n'ont pas suffisamment coopιrι lors de la mise en oeuvre des rιformes constitutionnelles. Les ιchιances prιvues par la charte et le dιcret d'application concernant l'adoption de la lιgislation nιcessaire et la crιation des institutions communes n'ont pas ιtι tenues, ce qui s'est parfois soldι par un vide institutionnel - comme dans le cas de la nomination, reportιe ΰ plusieurs reprises, des juges auprθs de la Cour d'Ιtat.

En outre, les interprιtations contradictoires des nouvelles dispositions (qui sont aussi dues aux divergences entre la charte et le texte d'application) n'ont cessι d'entretenir un certain flou autour de l'ιtendue des compιtences des institutions de la Serbie-et-Montιnιgro et de celles des rιpubliques, ces derniθres statuant parfois dans des domaines qui relθvent de l'Ιtat. Dans des domaines comme la justice et les affaires intιrieures, dans lesquels la charte constitutionnelle a transfιrι les compιtences principales aux rιpubliques, la coopιration insuffisante entre ces niveaux de pouvoir a amoindri l'efficacitι des politiques. De ce point de vue, si la signature du protocole de coopιration entre les deux ministθres de l'intιrieur des rιpubliques a marquι une ιtape positive, la collaboration entre les rιpubliques est souvent plus ponctuelle que structurιe.

L'engagement, prιvu par la charte constitutionnelle, d'adapter les constitutions des rιpubliques dans un dιlai de six mois ΰ compter de son entrιe en vigueur, n'a pas ιtι respectι. Au Montιnιgro, la crise parlementaire provoquιe par le boycott de l'opposition a paralysι toute avancιe dans ce domaine. En Serbie, le processus de rιforme constitutionnelle, dans lequel il restait ΰ trancher les deux questions fondamentales de la dιcentralisation et du mode d'ιlection du prιsident, a ιtι suspendu en raison de la dissolution du Parlement. Le nouveau Parlement devrait mener ΰ bien la rιforme de la constitution de la rιpublique d'ici au mois de juin 2004.

Parlement: au niveau de l'Ιtat de Serbie-et-Montιnιgro, la charte constitutionnelle prιvoit l'ιlection des dιputιs au suffrage universel indirect pour les deux premiθres annιes. Les parlements des deux rιpubliques ont adoptι vers le milieu du mois de fιvrier 2003 une lιgislation relative ΰ la dιsignation de leurs reprιsentants respectifs auprθs du Parlement commun, avant de retenir effectivement les dιputιs concernιs. ΐ l'issue des ιlections lιgislatives de dιcembre 2003 en Serbie, le Parlement de cette rιpublique a dιsignι ses nouveaux ιlus qui seront appelιs ΰ siιger au Parlement commun en fιvrier 2004.

Le Parlement de Serbie-et-Montιnιgro n'a dιployι qu'une activitι lιgislative trθs limitιe, qui a essentiellement consistι ΰ adopter des lois prιvoyant la crιation et le fonctionnement d'autres institutions communes, ainsi que la ratification d'accords internationaux. La rιalisation de ce programme de travail a accusι un certain retard, par exemple dans le cas de l'approbation du plan d'action relatif au commerce et au marchι intιrieur. Le rτle du Parlement commun est par ailleurs restreint du fait que celui-ci ne dispose d'aucune compιtence budgιtaire: les institutions et les fonctions de l'Ιtat ne sont pas financιes par des ressources propres, mais dιpendent entiθrement des financements accordιs par les rιpubliques selon des critθres convenus entre elles. Le Parlement commun ne peut mκme pas dιcider de l'affectation sectorielle de ces fonds. La viabilitι financiθre de l'Ιtat reste donc prιcaire.

Le Parlement commun a exercι ses fonctions en vertu d'un rθglement intιrieur provisoire. Le systθme des commissions parlementaires n'a pas ιtι pleinement mis en place. Un pas en avant a ιtι fait avec la crιation, en avril 2003, de la commission de surveillance parlementaire des services de sιcuritι militaire, mais cette commission n'est pas complθtement opιrationnelle. Le nouveau rθglement intιrieur, qui prιvoit d'importantes modifications, est en attente. Des mesures positives ont ιtι prises pour moderniser les ιquipements (informatisation plus poussιe, notamment).

En Serbie, les conditions particuliθres crιιes par l'ιtat d'urgence, les conflits politiques et le dιbat sans fin sur l'absence de motions de censure ΰ l'encontre du prιsident du Parlement et du gouvernement (octobre-novembre 2003) ont sensiblement ralenti l'activitι lιgislative.

De graves infractions ΰ l'Ιtat de droit ont entravι le fonctionnement du Parlement serbe. Celui-ci n'a pas appliquι la dιcision de la Cour constitutionnelle invalidant certaines dispositions qui autorisent les partis ou des coalitions partisanes ΰ contrτler les siθges, en ce sens qu'il s'agit d'une violation de l'indιpendance du mandat de chaque dιputι. Des preuves ιtayιes ont ιtι apportιes d'irrιgularitιs dans les votes lors de la dιsignation du gouverneur de la banque centrale. En outre, le Parlement n'a pas respectι les rθgles de procιdure prιvues par la loi relative ΰ la radiodiffusion ΰ l'occasion de la nomination des membres du conseil de radiodiffusion.

La crise institutionnelle et l'instabilitι politique qui s'ιternisent en Serbie ont abouti ΰ la dissolution du Parlement ΰ la mi-novembre 2003 et ΰ des ιlections lιgislatives anticipιes en dιcembre 2003. En ce qui concerne la lιgislation et les procιdures ιlectorales, des progrθs ont ιtι accomplis grβce ΰ la mise ΰ jour des listes d'ιlecteurs, en coopιration avec l'OSCE. Cette tβche doit κtre achevιe et exige un surcroξt d'efforts. Comme le prιconisait le rapport 2003 relatif au PSA, l'alignement de la lιgislation ιlectorale relative au Parlement sur les recommandations du BIDDH et du Conseil de l'Europe a enregistrι quelques progrθs. Une des premiθres mesures ΰ avoir ιtι prises par le nouveau Parlement au dιbut de 2004 a ainsi consistι ΰ supprimer le seuil de reprιsentation parlementaire pour les partis dιfendant les minoritιs ethniques.

En juillet 2003, le Parlement serbe a adoptι une nouvelle loi sur le financement des partis politiques, un texte important pour la transparence du processus ιlectoral. Cette loi ιtant entrιe en vigueur en janvier 2004, elle ne s'est pas appliquιe aux ιlections prιsidentielles de novembre 2003, ni aux ιlections lιgislatives de dιcembre 2003. Sa mise en oeuvre a dιbutι. D'autres rιformes lιgislatives connexes sur les partis politiques n'en demeurent pas moins bloquιes. La crιation d'une commission pour l'intιgration europιenne au sein du Parlement serbe, en mai 2003, a constituι une ιtape importante.

Au Montιnιgro, un projet de loi modifiant la lιgislation sur le financement des partis politiques en vue d'interdire des dons anonymes, de contrτler le financement des partis et de limiter les financements privιs est en cours d'examen devant les dιputιs.

Le Parlement montιnιgrin a connu une activitι lιgislative intense. Son fonctionnement dιmocratique a cependant ιtι entachι par des ιvιnements prιoccupants. Le poste de prιsident du Parlement est restι vacant de mai jusqu'ΰ la fin juillet 2003 faute d'accord au sein de la coalition au pouvoir. En septembre 2003, les partis d'opposition ont dιcidι de se retirer du Parlement. Cette situation a ιtι provoquιe ΰ l'origine par la dιcision du nouveau comitι de direction du rιseau public de tιlιvision de cesser de diffuser en direct les sessions parlementaires en invoquant la nouvelle lιgislation sur les mιdias. L'opposition a posι par la suite des conditions ΰ son retour au Parlement, notamment des ιlections lιgislatives anticipιes, et continue ΰ boycotter les travaux parlementaires.

Gouvernement: au niveau de l'Ιtat, la charte constitutionnelle prιvoit que le conseil des ministres ne comporte que cinq portefeuilles - affaires ιtrangθres, dιfense, relations ιconomiques internationales, relations ιconomiques intιrieures et droits de l'homme/droits des minoritιs. Le conseil des ministres a ιtι formι en mars 2003 et la lιgislation rιglementant l'organisation de ses travaux adoptιe vers le milieu du mois de mai 2003. Dans un certain nombre de domaines dιlicats (droit d'asile, par exemple), la rιpartition des compιtences n'est toujours pas clairement tranchιe. L'insuffisance des ressources disponibles a affectι le fonctionnement de certains ministθres et agences. Le ministθre des droits de l'homme et des minoritιs, en particulier, mκme s'il tire son ιpingle du jeu compte tenu des circonstances, s'est vu attribuer de nouvelles compιtences sans transfert budgιtaire correspondant. L'efficacitι des ministθres varie sensiblement de l'un ΰ l'autre. Ces problθmes expliquent que le conseil des ministres ait adoptι peu de dιcisions.

En Serbie, les autoritιs sont parvenues ΰ prιserver la stabilitι des institutions aprθs l'assassinat du Premier ministre Djindjic. Son successeur a ιtι dιsignι six jours plus tard seulement, le 18 mars 2003.

Une nouvelle loi sur les ministθres a ιtι adoptιe en avril 2003, accompagnιe d'une dιcision relative au statut d'anciennes institutions fιdιrales dιsormais transfιrιes au niveau des rιpubliques. Il a ainsi fallu transformer officiellement certaines autoritιs en institutions des rιpubliques (telles que les douanes) et ιlargir les compιtences de ministθres existants (le ministθre de finances est dιsormais compιtent en matiθre de lutte contre le blanchiment de capitaux).

L'opposition a lancι de graves accusations ΰ l'encontre de certains ministres et hauts fonctionnaires pour des affaires de corruption, de fraude, de blanchiment d'argent et de conflits d'intιrκts. Certaines ont donnι lieu ΰ des rιvocations et ΰ des dιmissions, suivies de l'ouverture d'actions en justice, mais les autoritιs ont de maniθre gιnιrale mis trop de temps ΰ rιagir.

Le gouvernement a tardι ΰ prιsenter des propositions de loi dans des domaines essentiels (conflit d'intιrκts, droit ιlectoral, libertι d'association, par exemple) et n'a pas fait preuve de transparence dans l'ιlaboration de certaines modifications lιgislatives (notamment dans le domaine judiciaire). La dιcision (ΰ partir de septembre 2003) obligeant les ministθres ΰ accompagner leurs projets d'actes lιgislatifs d'une dιclaration de conformitι par rapport ΰ l'acquis reprιsente une mesure positive.

Au Montιnιgro, le gouvernement formι en janvier 2003 est restι en place (malgrι la dιmission de certains ministres). Quelques-uns des ministθres nouvellement crιιs, tels que celui de l'intιgration europιenne, manquent toutefois d'infrastructures et de ressources. Le pouvoir exιcutif a ιlaborι ses projets lιgislatifs dans la plus grande transparence et aprθs de vastes consultations (auprθs d'experts nationaux et internationaux). Les ONG ont ιtι dans une certaine mesure associιes ΰ quelques initiatives, notamment en matiθre de lutte contre la corruption. De graves accusations portιes ΰ l'encontre du gouvernement pour sa participation ιventuelle, ou au moins pour sa nιgligence, dans une affaire de trafic d'κtres humains ont provoquι une crise politique. Le gouvernement a pris des mesures pour suivre le rapport de l'OSCE et du Conseil de l'Europe sur cette affaire, notamment en proposant une rιforme importante du droit pιnal et l'adoption de la stratιgie de lutte contre le trafic (en novembre 2003), qui doit κtre concrθtement mise en oeuvre.

Prιsident: le prιsident de la Serbie-et-Montιnιgro a ιtι ιlu au dιbut mars par le Parlement commun. Conformιment aux nouvelles dispositions constitutionnelles, il prιside ιgalement le conseil des ministres et le conseil suprκme de la dιfense. Ces deux institutions jouent un rτle clι dans la rationalisation des rιformes au niveau de l'Ιtat. Le prιsident est en outre ΰ la tκte d'un nouvel organisme, le conseil pour l'intιgration europιenne, institution politique de haut niveau chargιe d'examiner et de superviser tous les dossiers ayant trait ΰ l'UE. Mκme s'il jouit de pouvoirs limitιs et si son action est fortement tributaire de la coopιration des rιpubliques, le prιsident de la Serbie-et-Montιnιgro a fait preuve d'un engagement louable pour tenter de faire fonctionner les mιcanismes en place et ceux dont l'ιtablissement a ιtι approuvι. Les excuses qu'il a ιchangιes avec le prιsident croate et celles qu'il a adressιes aux peuples de Bosnie-et-Herzιgovine ont ιtι saluιes comme des actes de courage propices ΰ une rιconciliation et ΰ une coopιration accrue dans la rιgion, tout en mettant l'accent ΰ l'intιrieur de la Serbie-et-Montιnιgro sur la difficultι d'affronter le passι.

En Serbie, la charge de prιsident, vacante depuis dιcembre 2002, est exercιe par intιrim par le prιsident du Parlement. La sιrie d'ιlections prιsidentielles avortιes de 2002 a conduit ΰ modifier la lιgislation en supprimant le seuil de participation controversι (50 %+1) applicable au deuxiθme tour de scrutin, et non pour celui du premier tour. L'ambiguοtι des dispositions relatives au dιlai pour organiser de nouvelles ιlections s'est en outre traduite par l'ajournement sans fin des ιlections prιsidentielles. La dιcision du prιsident du Parlement, en fιvrier 2003, de retarder le scrutin prιsidentiel jusqu'en novembre 2003 a par la suite ιtι invalidιe par la Cour constitutionnelle. Les ιlections du 16 novembre 2003 n'ont pas atteint le seuil requis, prolongeant ainsi le vide institutionnel. Le nouveau Parlement a supprimι ce seuil en fιvrier 2004 et son prιsident a indiquι que la date de l'ιlection prιsidentielle serait annoncιe au dιbut avril 2004.

Au Montιnιgro, les problθmes posιs par les ιchecs rιpιtιs des ιlections prιsidentielles (en dιcembre 2002 et en fιvrier 2003) ont ιtι rιsolus par les modifications apportιes en fιvrier 2003 ΰ la lιgislation (suppression du taux de participation requis pour les deux tours de scrutin), qui ont permis l'ιlection de Filip Vujanovic en mai 2003.

Autoritιs locales: dans les deux rιpubliques, la dιcentralisation et la mise en place des autoritιs locales ont quelque peu progressι, mais le manque d'efficacitι, de ressources et de transparence persistent. Les recommandations du rapport 2003 relatif au PSA n'ont donc ιtι que partiellement rιalisιes.

En Serbie, la mise en oeuvre de la loi de 2002 sur les pouvoirs locaux s'est poursuivie. Elle s'est accompagnιe de mesures positives pour amιliorer l'autonomie financiθre de ces institutions. Les administrations municipales n'en demeurent pas moins faibles. Le nouveau ministθre de l'administration publique et des collectivitιs locales (crιι en 2002) a pris plusieurs initiatives, notamment en vue d'une meilleure tenue des listes d'ιlecteurs au niveau local. Nιanmoins, ses capacitιs sont restιes limitιes en termes de ressources humaines et d'infrastructures.

En ce qui concerne la Voοvodine, le Parlement serbe a transfιrι certaines compιtences administratives aux autoritιs rιgionales, mais celles-ci ne jouissent d'aucune autonomie.

La situation en Serbie du Sud est restιe instable en dιpit des amιliorations enregistrιes au cours des deux derniθres annιes. La dιfiance des diverses communautιs a rendu difficile la mise en place des autoritιs municipales (notamment ΰ Presevo et ΰ Bujanovac). Les problθmes rencontrιs ΰ Bujanovac ont ιtι rιsolus et son conseil municipal fonctionne dιsormais, ce qui n'est pas le cas du conseil municipal de Presevo, oω les problθmes persistants (incapacitι de tenir des rιunions pendant plus de trois mois) ont contraint le gouvernement serbe ΰ dissoudre le conseil en dιcembre 2003. Conformιment ΰ la loi, un conseil provisoire a ιtι mis en place. Le gouvernement serbe a fait des efforts crιdibles pour amιliorer la situation gιnιrale, notamment la faiblesse des ressources et des infrastructures, et a reηu une aide internationale non nιgligeable. Les conditions de sιcuritι se sont dιtιriorιes au cours de l'ιtι 2003. En dιpit de plusieurs incidents et d'attentats contre des unitιs de la police et de l'armιe, les autoritιs ont fait preuve de retenue et sont parvenues ΰ maξtriser la situation.

Au Montιnιgro, il convient de saluer comme un ιvιnement important l'adoption, en juillet 2003, d'une sιrie de lois portant notamment sur les pouvoirs locaux, sur le financement des autoritιs locales et sur l'ιlection des maires. Cette nouvelle lιgislation prιvoit de vιritables compιtences municipales et certaines ressources propres (provenant des impτts municipaux et autres). Les ressources financiθres restent nιanmoins insuffisantes, ce qui rend la mise en oeuvre de cette rιforme particuliθrement difficile.

Administration publique: au niveau de l'Ιtat, les problθmes de financement ont sιrieusement entravι le fonctionnement de l'administration publique. Les rιpubliques se sont accordιes sur le principe d'un financement fondι sur la rθgle territoriale en 2004 (aprθs une premiθre rιpartition en fonction du PIB), mais continuent d'en interprιter diffιremment les modalitιs de mise en oeuvre, ce qui a des consιquences notables sur l'action des institutions communes. Trθs peu de progrθs ont dθs lors ιtι accomplis dans les nιcessaires rιformes de l'administration publique, notamment pour rιduire ses effectifs et appliquer des programmes d'accompagnement social. L'administration publique, ΰ quelques rares exceptions prθs (comme dans le domaine de la dιfense ou des droits de l'homme), n'a pas pris d'initiatives importantes, restant ΰ la traξne par rapport aux rιpubliques, mκme pour la mise en oeuvre de ses propres compιtences. Des initiatives louables en matiθre de formation (prises, par exemple, par le bureau central d'intιgration europιenne) ont toutefois constituι un signal positif.

En Serbie, les autoritιs ont commencι ΰ prendre conscience en 2003 de la nιcessitι de rationaliser les institutions. Cependant, la stratιgie de rιforme de l'administration publique est encore retardιe. Certains rθglements importants pour fixer les conditions de responsabilitι publique des fonctionnaires et des ιlus et pour s'attaquer ΰ la corruption (code de conduite des fonctionnaires, loi sur la prιvention des conflits d'intιrκts, loi sur le mιdiateur, par exemple) sont toujours en prιparation. Les problθmes d'ingιrence des intιrκts partisans dans la machine administrative, d'ιquipements peu dιveloppιs, de manque de formation et de responsabilitι insuffisante des fonctionnaires persistent. Il convient d'y remιdier.

Au Montιnιgro, le Parlement a examinι, sur la base de la stratιgie de rιforme de l'administration publique arrκtιe en mai 2003, une nouvelle loi sur l'administration publique en juin de la mκme annιe. La rιglementation dιfinissant le statut de fonctionnaire est en voie d'ιlaboration. L'office du mιdiateur crιι en vertu d'une loi adoptιe durant l'ιtι 2003 s'est heurtι dθs sa prise de fonction au manque de ressources. De nouvelles dispositions de procιdure (litiges administratifs) sont en prιparation, de mκme qu'un code de conduite des fonctionnaires. L'ensemble des projets lιgislatifs sont soumis ΰ une large consultation publique (y compris auprθs des syndicats) et envisagent d'apporter des changements importants au statut dιpassι des fonctionnaires ΰ tous les niveaux. L'objectif est de favoriser le professionnalisme et la transparence (par des concours publics pour tous les postes ΰ pourvoir, sauf pour un nombre trθs limitι de personnels ministιriels et de conseillers personnels). Une unitι fonctionnelle autonome sera mise en place pour la gestion des ressources humaines (dotation budgιtaire effectuιe) et un nouveau systθme salarial introduit. L'ensemble du systθme devrait κtre en place ΰ partir de janvier 2005. Le vιritable dιfi consistera ΰ le mettre en oeuvre, puisque les nouvelles dispositions impliqueront de profondes transformations et toucheront un grand nombre de fonctionnaires.

Sociιtι civile: la sociιtι civile de la Serbie-et-Montιnιgro s'est rapidement dιveloppιe au cours de la derniθre dιcennie. Les ONG, les organisations d'ιtudiants et les associations de femmes ont dans une large mesure relayι les changements dιmocratiques intervenus, l'essentiel de leur action ιtant consacrι ΰ la prιvention de la guerre et des violations des droits de l'homme. Bien qu'elles soient de ce fait essentiellement perηues comme des organisations de dιfense des droits de l'homme, leur rτle a ιvoluι, les faisant prendre une part active ΰ la promotion des rιformes ιconomiques et sociales et du dιveloppement humain. Leur tβche est difficile compte tenu de leurs capacitιs et de leur infrastructure relativement faibles, notamment au niveau local. Certains pas ont toutefois ιtι franchis lors de l'ιlaboration de la stratιgie de rιduction de la pauvretι, ΰ laquelle des ONG ont ιtι associιes. La Serbie et le Montιnιgro comptent un vaste rιseau d'ONG (environ 20 000), mais seulement un nombre limitι d'entre elles exercent de vιritables activitιs d'ONG. Elles sont de plus en plus nombreuses ΰ se spιcialiser dans le domaine de l'environnement, mais ont une audience restreinte.

En dehors des trois principales du pays, seules quelques-unes des nombreuses organisations syndicales sont vιritablement efficaces et reprιsentatives. Le pays compte aussi des organisations patronales, mais gιnιralement faibles. Bien qu'institutionnalisι, le dialogue social reste empreint de dιfiance et se caractιrise par de faibles capacitιs d'organisation et des divergences de vues entre les partenaires sociaux sur la chronologie des rιformes. Dans les deux rιpubliques, des conseils ιconomiques et sociaux tripartites ont ιtι ιtablis, qui ont jusqu'ici obtenu peu de rιsultats concrets. La nιgociation collective est prιvue par la loi, mais demeure embryonnaire. Les Ιglises, notamment orthodoxe, occupent une place toujours plus grande dans l'opinion, mais l'ampleur de leur engagement public et leur politisation occasionnelle continuent de diviser la sociιtι.

Certaines mesures positives ont ιtι prises pour amιliorer la coopιration des pouvoirs publics avec les ONG et pour tenir compte de leurs positions. Les circonstances particuliθres crιιes par l'ιtat d'urgence en Serbie ont compromis le rτle de surveillance jouι par les ONG, mais la plupart d'entre elles ont repris cette activitι aprθs le retour ΰ la normale. Au Montιnιgro, le gouvernement ιlabore actuellement une lιgislation relative ΰ la coopιration avec le secteur des ONG, qui devrait officialiser ces relations ad hoc. Celle-ci devrait aussi mieux rιglementer les procιdures d'assistance financiθre. En Serbie comme au Montιnιgro, le secteur des ONG reste en grande partie dιpendant de l'aide des bailleurs de fonds, d'oω la nιcessitι de traiter les questions de leur autonomie et du renforcement de leurs capacitιs.

Armιe: d'importants progrθs ont ιtι rιalisιs dans la rιforme de ce secteur qui relθve des compιtences de la Serbie-et-Montιnιgro. Cette ιtape est tout ΰ fait bienvenue du point de vue de la mise en conformitι avec la recommandation formulιe dans le rapport 2003 relatif au PSA.

Une rιforme lιgislative complθte a ιtι engagιe. Sa prιparation se caractιrise par une transparence sans prιcιdent et se dιroule dans le cadre d'une vaste consultation publique. Ce processus devrait aboutir ΰ la dιfinition de la nouvelle stratιgie de dιfense et de la doctrine militaire (ΰ adopter au niveau de l'Ιtat de Serbie-et-Montιnιgro) qui viendront s'ajouter aux stratιgies de sιcuritι nationale qui relθveront, en vertu de la charte constitutionnelle, des compιtences des Parlements des rιpubliques. Cette architecture complexe exigera une bonne coopιration entre les rιpubliques elles-mκmes, ainsi qu'entre celles-ci et l'Ιtat. Une fois adoptιes, les stratιgies prιcitιes devraient permettre la nιcessaire rιvision de la lιgislation en vigueur en matiθre de dιfense et concernant l'armιe.

Des mesures pratiques importantes ont ιtι prises dans la perspective des grands changements lιgislatifs ΰ venir. Une rιorganisation a ιtι mise en place pour garantir un contrτle civil sur l'armιe, mais elle ne sera pas pleinement effective avant quelque temps encore. Le contrτle financier a ιtι entiθrement transfιrι ΰ des institutions civiles. Une proposition de loi importante concernant le commerce des armes et des ιquipements militaires a ιtι ιlaborιe pour assurer une transparence complθte et rιduire la marge d'abus. Des progrθs ont ιtι accomplis pour introduire des rθgles de transparence dans les achats de matιriels militaires grβce ΰ la crιation de l'agence des marchιs publics.

D'importants changements ont ιtι apportιs dans les rangs de l'armιe avec le dιpart ΰ la retraite ou la rιvocation d'un nombre considιrable de hauts gradιs, dont certains avaient entretenu des liens ιtroits avec l'ancien rιgime ou ιtaient inculpιs par le TPIY. En ce qui concerne ce dernier, le ministθre a ιgalement pris d'importantes mesures, notamment la dissolution, en avril 2003, de la commission militaire de coopιration avec le TPIY, qui faisait de l'obstruction. Le ministθre a en outre donnι l'ordre ΰ l'ensemble du personnel de l'armιe de signaler toute information qu'il serait susceptible de dιtenir sur le lieu oω se trouveraient des personnes inculpιes par le TPIY, et de participer ΰ leur arrestation, au cas oω il s'agirait de sites militaires.

Le contrτle civil de l'armιe doit κtre ιlargi ΰ l'industrie de la dιfense. Par ailleurs, la notion de propriιtι de l'armιe n'a toujours pas fait l'objet des nιcessaires ιclaircissements juridiques.

L'engagement de la dιmilitarisation des frontiθres, quoique partielle (sur la partie montιnιgrine seulement) et l'entrιe en vigueur d'un dιcret autorisant le service civil dans certaines institutions, comme les services sociaux et les hτpitaux, figurent parmi les autres mesures positives qui ont ιtι prises.

Les autoritιs ont aussi engagι une coopιration internationale intense et la Serbie-et-Montιnιgro a officiellement posι sa candidature au programme Partenariat pour la paix de l'OTAN. En aoϋt 2003, le conseil suprκme de la dιfense a acceptι d'autoriser le personnel de l'armιe ΰ prendre part ΰ des opιrations de maintien de la paix des Nations unies sur une base volontaire et professionnelle (la lιgislation correspondante est en cours d'ιlaboration).

Selon le ministθre de la dιfense, la rιforme militaire devrait faire passer les effectifs de l'armιe de 80 000 ΰ 45 000-50 000 hommes. Il faudra prendre les mesures socioιconomiques appropriιes pour accompagner les licenciements. La rιduction prιvue des effectifs permettrait de diminuer le poids des dιpenses consacrιes ΰ la dιfense de leur niveau actuel ΰ 5 % environ du PIB. Le gouvernement pourrait ainsi rιaffecter des ressources budgιtaires ΰ des secteurs prioritaires.

2.1.2. Ιvaluation du systθme judiciaire, de l'application de la loi et du respect de l'Ιtat de droit

Systθme judiciaire: au niveau de l'Ιtat de Serbie-et-Montιnιgro, la Cour d'Ιtat (qui exerce des pouvoirs de contrτle constitutionnel) n'est pas encore entrιe en fonction. La loi qui rιgit la Cour d'Ιtat a ιtι adoptιe en juin 2003, mais le Parlement n'a pas encore nommι les juges et les compιtences de ce tribunal continuent de susciter des divergences de vues. La Cour ιtant la seule institution commune dont le siθge se situe ΰ Podgorica, elle devrait, en vertu de l'accord conclu entre les rιpubliques sur le financement des institutions de l'Ιtat, κtre financιe par le Montιnιgro. Le gouvernement montιnιgrin fait cependant valoir qu'il se heurte ΰ des difficultιs financiθres pour fournir des locaux et une infrastructure adιquats.

En dιpit de certaines dispositions de la charte constitutionnelle, les tribunaux militaires continuent ΰ fonctionner, sans que le calendrier de l'adoption de la lιgislation relative au transfert complet de juridiction aux tribunaux civils ait ιtι clairement fixι. Sur ce point, la recommandation du rapport 2003 relatif au PSA n'a donc pas ιtι suivie.

En Serbie, la situation du pouvoir judiciaire a ιtι affectιe par la proclamation de l'ιtat d'urgence. Si celle-ci a permis aux autoritιs d'examiner divers cas de conduite abusive ou de corruption chez les juges et les procureurs, elle a aussi abouti ΰ des mesures structurelles plus larges, notamment des modifications lιgislatives et des remplacements de fonctionnaires, sur la base de procιdures irrιguliθres. Le dιcret initial qui a instaurι l'ιtat d'urgence a ιtι suivi d'autres mesures prιvoyant la suspension de prιsidents de tribunaux et de procureurs prises au mιpris des voies juridiques normales. Des remplaηants ont ιtι nommιs, avant d'κtre titularisιs. En mars 2003, le Parlement serbe a dιcidι de dιmettre 35 juges de leurs fonctions, dont un juge de la Cour suprκme, sans associer cette derniθre, contrairement aux conditions fixιes par la loi. Certaines dispositions lιgislatives modifiιes au cours de l'ιtat d'urgence sont restιes en vigueur aprθs sa levιe le 22 avril 2003. Elles concernent le statut des procureurs, dans la mesure oω elles ont remplacι la titularisation des procureurs adjoints par un mandat de huit ans et accru le rτle du pouvoir exιcutif dans la procιdure de nomination. L'indιpendance des prιsidents de tribunaux a ιtι mise ΰ mal par la crιation d'un organisme administratif - le conseil pour l'administration des tribunaux - chargι de leur nomination et de leur rιvocation.

La mise en application des engagements consιcutifs ΰ l'adhιsion de la Serbie-et-Montιnιgro au Conseil de l'Europe faisait l'objet d'un protocole de coopιration, signι en juin 2003 avec l'institution, qui envisage d'apporter des modifications importantes ΰ une sιrie de lois judiciaires, de dispositions pιnales et de rθgles d'exιcution des sanctions pιnales. Peu de progrθs ont ιtι accomplis pour mettre ce protocole en oeuvre.

Il est prιvu de crιer de nouveaux tribunaux administratifs et des cours d'appel le 1er janvier 2004. Ces tribunaux reprendront certaines fonctions des tribunaux de district et des tribunaux municipaux actuels. Le Parlement n'ayant pas adoptι la dιcision nιcessaire ΰ la nomination des juges auprθs des nouvelles cours en raison de la crise dans laquelle il ιtait plongι, la Cour constitutionnelle serbe a dιcidι de reporter la mise en oeuvre de la loi pour ιviter un vide juridique.

Il convient d'amιliorer sensiblement l'efficacitι des tribunaux. Les statistiques judiciaires sont gιrιes par chaque Cour suprκme. Selon un rapport prιsentι par celle de Serbie en mars 2003, il reste 451 817 affaires en cours d'examen, soit 29 % du nombre total des procιdures intentιes auprθs de l'ensemble des tribunaux en 2002.

Dans les deux rιpubliques, de nouveaux codes de procιdure civile attendent d'κtre adoptιs. Les procιdures obsolθtes restant encore applicables, les procθs au civil durent en moyenne entre 4 et 5 ans, voire jusqu'ΰ 10 ans pour certains. La nouvelle loi serbe sur les juges (datant de 2001), qui visait ΰ traiter ce problθme et ΰ amιliorer l'efficacitι de la procιdure civile (en introduisant des dιlais obligatoires ΰ respecter par les juges pour rendre compte de l'avancement d'une affaire), a donnι peu de rιsultats concrets.

En dιpit de certaines amιliorations, il reste beaucoup ΰ faire. Les au