ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 8/2000

που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 29 Νοεμβρίου 1999

για την έκδοση οδηγίας 2000/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ανάληψη, την άσκηση και την προληπτική εποπτεία της δραστηριότητας ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος

(2000/C 26/01)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 47 παράγραφος 2 πρώτο και τρίτο εδάφιο,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας(3),

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) τα πιστωτικά ιδρύματα κατά την έννοια του άρθρου 1 πρώτη περίπτωση, στοιχείο β) της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ του Συμβουλίου(5), έχουν περιορισμένο πεδίο δραστηριοτήτων·

(2) είναι σκόπιμο να ληφθούν υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ιδρυμάτων και να προβλεφθούν τα αναγκαία μέτρα για το συντονισμό και την εναρμόνιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την ανάληψη, την άσκηση και την προληπτική εποπτεία της δραστηριότητας ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος·

(3) για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, το ηλεκτρονικό χρήμα μπορεί να θεωρηθεί ως ηλεκτρονικό υποκατάστατο των κερμάτων και χαρτονομισμάτων, αποθηκευμένο σε ηλεκτρονικό υπόθεμα, όπως κάρτα με τσιπ ή μνήμη ηλεκτρονικού υπολογιστή, και προοριζόμενο κατά κανόνα για πληρωμές μικροποσών·

(4) η υιοθετηθείσα προσέγγιση αποσκοπεί μόνο στην επίτευξη της βασικής εναρμόνισης που είναι αναγκαία και επαρκής για την εξασφάλιση της αμοιβαίας αναγνώρισης της άδειας λειτουργίας και της προληπτικής εποπτείας των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος, ώστε να καταστεί δυνατή η χορήγηση ενιαίας άδειας λειτουργίας αναγνωρισμένης σε όλη την Κοινότητα και στοχεύουσας στην εξασφάλιση της εμπιστοσύνης των κομιστών, καθώς και η εφαρμογή της αρχής της προληπτικής εποπτείας από το κράτος μέλος καταγωγής·

(5) στο ευρύτερο πλαίσιο του ταχέως αναπτυσσόμενου ηλεκτρονικού εμπορίου, είναι επιθυμητό να θεσπιστεί ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που θα επιτρέπει την πλήρη αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του ηλεκτρονικού χρήματος και δεν θα εμποδίζει ιδίως την τεχνολογική καινοτομία· η παρούσα οδηγία εισάγει κατά συνέπεια ένα τεχνολογικώς ουδέτερο νομικό πλαίσιο που εναρμονίζει την προληπτική εποπτεία των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος στον αναγκαίο βαθμό έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η υγιής και συνετή λειτουργία αυτών των ιδρυμάτων και ιδίως η χρηματοοικονομική τους ακεραιότητα·

(6) στα πιστωτικά ιδρύματα επιτρέπεται ήδη, δυνάμει του σημείου 5 του παραρτήματος της οδηγίας 89/646/ΕΟΚ(6) του Συμβουλίου, να εκδίδουν και να διαχειρίζονται μέσα πληρωμής, συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού χρήματος, και να ασκούν αυτές τις δραστηριότητες σε όλη την Κοινότητα στο πλαίσιο της αμοιβαίας αναγνώρισης και του συνολικού συστήματος προληπτικής εποπτείας που εφαρμόζεται στα πιστωτικά ιδρύματα σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές τραπεζικές οδηγίες·

(7) η θέσπιση ιδιαίτερου εποπτικού καθεστώτος για τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος, το οποίο διαφέρει από εκείνο που εφαρμόζεται στα άλλα πιστωτικά ιδρύματα παρόλο που βασίζεται σε αυτό και ιδίως στις οδηγίες 77/780/ΕΟΚ και 89/646/ΕΟΚ, δικαιολογείται και είναι επιθυμητή διότι η έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος δεν συνιστά αυτή καθεαυτή, λόγω της ιδιαιτερότητάς του ως ηλεκτρονικού υποκατάστατου των κερμάτων και τραπεζογραμματίων, δραστηριότητα αποδοχής καταθέσεων υπό την έννοια του άρθρου 3 της οδηγίας 89/646/ΕΟΚ, αν τα εισπραττόμενα ποσά ανταλλάσσονται αμέσως με ηλεκτρονικό χρήμα·

(8) η είσπραξη ποσών από το κοινό έναντι χορηγήσεως ηλεκτρονικού χρήματος, η οποία έχει ως αποτέλεσμα πιστωτικό υπόλοιπο σε λογαριασμό του ιδρύματος-εκδότη, συνιστά αποδοχή καταθέσεων ή άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων για τους σκοπούς των οδηγιών 77/780/ΕΟΚ και 89/646/ΕΟΚ·

(9) η δυνατότητα εξαργύρωσης του ηλεκτρονικού χρήματος είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση της εμπιστοσύνης των κομιστών· η δυνατότητα εξαργύρωσης δεν συνεπάγεται, αυτή καθεαυτή, ότι τα ποσά που εισπράττονται έναντι χορηγήσεως ηλεκτρονικού χρήματος θεωρούνται ως καταθέσεις ή άλλα επιστρεπτέα κεφάλαια για τους σκοπούς των οδηγιών 77/780/ΕΟΚ και 89/646/ΕΟΚ·

(10) για την αντιμετώπιση των ειδικών κινδύνων που σχετίζονται με την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος, αυτό το καθεστώς προληπτικής εποπτείας πρέπει να είναι πιο εξειδικευμένο και συνεπώς λιγότερο δύσκαμπτο από το εποπτικό καθεστώς που εφαρμόζεται στα πιστωτικά ιδρύματα, ιδίως όσον αφορά τις μειωμένες απαιτήσεις για αρχικό κεφάλαιο και τη μη εφαρμογή των οδηγιών του Συμβουλίου 89/647/ΕΟΚ(7), 92/121/ΕΟΚ(8), και 93/6/ΕΟΚ(9)·

(11) είναι ωστόσο αναγκαίο να διατηρηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος και άλλων πιστωτικών ιδρυμάτων που εκδίδουν ηλεκτρονικό χρήμα και, με τον τρόπο αυτό, να εξασφαλιστούν συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ ενός ευρύτερου φάσματος επιχειρήσεων, προς όφελος των κομιστών· ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται, εφόσον τα προαναφερθέντα απλουστευμένα χαρακτηριστικά του εποπτικού καθεστώτος που εφαρμόζεται στα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος αντισταθμίζονται από διατάξεις πιο αυστηρές από εκείνες που εφαρμόζονται στα άλλα πιστωτικά ιδρύματα, ιδίως όσον αφορά τους περιορισμούς στις δραστηριότητες που μπορούν να ασκούν τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος και ιδιαίτερα τους περιορισμούς στις επενδύσεις τους, οι οποίοι αποσκοπούν στο να εξασφαλίσουν ότι οι σχετιζόμενες με κυκλοφορούν ηλεκτρονικό χρήμα χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις των ιδρυμάτων αυτών καλύπτονται ανά πάσα στιγμή από περιουσιακά στοιχεία με επαρκή ρευστότητα και χαμηλό κίνδυνο·

(12) εν αναμονή της εναρμόνισης της προληπτικής εποπτείας των δραστηριοτήτων των πιστωτικών ιδρυμάτων που ανατίθενται υπεργολαβικώς, είναι σκόπιμο να έχουν τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος υγιείς και συνετές διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου· λαμβανομένης υπόψη της δυνατότητας που έχουν τα ιδρύματα που δεν υπόκεινται σε προληπτική εποπτεία να εκτελούν λειτουργικές και άλλες βοηθητικές εργασίες που σχετίζονται με την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος, είναι απαραίτητο να διαθέτουν τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος εσωτερική δομή που να ανταποκρίνεται στους χρηματοοικονομικούς και μη χρηματοοικονομικούς κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένα·

(13) η έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος μπορεί να θίξει τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και την ομαλή λειτουργία των συστημάτων πληρωμών· προκύπτει ανάγκη στενής συνεργασίας για την εκτίμηση της ακεραιότητας των συστημάτων ηλεκτρονικού χρήματος·

(14) είναι σκόπιμο να δοθεί στις αρμόδιες αρχές η δυνατότητα να εξαιρούν από ορισμένες ή όλες τις απαιτήσεις που επιβάλλει η παρούσα οδηγία τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος τα οποία λειτουργούν μόνο στην επικράτεια του κράτους μέλους τους·

(15) η θέσπιση της παρούσας οδηγίας αποτελεί το καταλληλότερο μέσο για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων· η παρούσα οδηγία περιορίζεται στις ελάχιστες ρυθμίσεις που είναι αναγκαίες για την επίτευξη των στόχων αυτών και δεν υπερβαίνει τα απολύτως αναγκαία για το σκοπό αυτό μέσα·

(16) πρέπει να προβλεφθεί η επανεξέταση της παρούσας οδηγίας βάσει της εμπειρίας που θα αποκτηθεί όσον αφορά τις εξελίξεις της αγοράς και την προστασία των κομιστών ηλεκτρονικού χρήματος·

(17) ζητήθηκε η γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής τραπεζών σχετικά με τη θέσπιση της παρούσας οδηγίας,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Πεδίο εφαρμογής, ορισμοί και περιορισμοί δραστηριοτήτων

1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος.

2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στους οργανισμούς που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ.

3. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας:

α) ως "ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος" νοείται μια επιχείρηση ή άλλου τύπου νομικό πρόσωπο, εκτός του πιστωτικού ιδρύματος κατά την έννοια του άρθρου 1 πρώτη περίπτωση στοιχείο α) της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ, η οποία εκδίδει μέσα πληρωμής υπό μορφή ηλεκτρονικού χρήματος·

β) ως "ηλεκτρονικό χρήμα" νοείται νομισματική αξία αντιπροσωπευόμενη από απαίτηση έναντι του εκδότη, η οποία:

i) είναι αποθηκευμένη σε ηλεκτρονικό υπόθεμα,

ii) έχει εκδοθεί κατόπιν παραλαβής χρηματικού ποσού τουλάχιστον ίσου με την εκδοθείσα νομισματική αξία,

iii) γίνεται δεκτή ως μέσο πληρωμής από άλλες επιχειρήσεις πέραν της εκδότριας.

4. Τα κράτη μέλη απαγορεύουν σε πρόσωπα ή επιχειρήσεις που δεν αποτελούν πιστωτικά ιδρύματα κατά την έννοια της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ άρθρο 1 πρώτη περίπτωση να ασκούν τη δραστηριότητα της έκδοσης ηλεκτρονικού χρήματος.

5. Οι δραστηριότητες των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος, εκτός από την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος, περιορίζονται:

α) στην παροχή χρηματοπιστωτικών και μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών οι οποίες συνδέονται στενά με την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος, όπως η διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος με την εκτέλεση λειτουργικών και άλλων βοηθητικών εργασιών που σχετίζονται με την έκδοσή του, καθώς και η έκδοση και διαχείριση άλλων μέσων πληρωμής, με εξαίρεση οποιαδήποτε πιστοδοτική δραστηριότητα και

β) στην αποθήκευση στοιχείων στο ηλεκτρονικό υπόθεμα εκ μέρους άλλων επιχειρήσεων ή δημόσιων ιδρυμάτων.

Τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος δεν κατέχουν οποιοδήποτε δικαίωμα συμμετοχής σε άλλες επιχειρήσεις, εκτός εάν αυτές οι άλλες επιχειρήσεις εκτελούν λειτουργικές ή άλλες βοηθητικές εργασίες που σχετίζονται με το ηλεκτρονικό χρήμα το οποίο εκδίδεται ή διανέμεται από το συγκεκριμένο ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος.

Άρθρο 2

Εφαρμογή των τραπεζικών οδηγιών

1. Όπου δεν προβλέπεται ρητώς διαφορετικά, στα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος εφαρμόζονται μόνο οι αναφορές σε πιστωτικά ιδρύματα που περιέχονται στις οδηγίες 77/780/ΕΟΚ, 89/646/ΕΟΚ, 91/308/ΕΟΚ(10) και 92/30/ΕΟΚ.

2. Το άρθρο 2 παράγραφοι 5 και 6, το άρθρο 3 παράγραφος 3 στοιχεία β), γ) και δ) και παράγραφος 7, τα άρθρα 4 και 6, το άρθρο 7 παράγραφοι 2 και 3, το άρθρο 8 παράγραφοι 2, 3 και 4, τα άρθρα 10 και 14 της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ, και τα άρθρα 4, 6, 10 και 12, το άρθρο 18 παράγραφος 2 και τα άρθρα 23 και 24 της οδηγίας 89/646/ΕΟΚ δεν εφαρμόζονται. Οι ρυθμίσεις περί αμοιβαίας αναγνώρισης που προβλέπονται στην οδηγία 89/646/ΕΟΚ δεν εφαρμόζονται σε άλλες δραστηριότητες ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος εκτός από την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος.

3. Η είσπραξη ποσών κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 3 στοιχείο β) σημείο ii) δεν συνιστά αποδοχή καταθέσεων ή άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων υπό την έννοια του άρθρου 3 της οδηγίας 89/646/ΕΟΚ, εάν τα εισπραττόμενα ποσά ανταλλάσσονται αμέσως με ηλεκτρονικό χρήμα.

Άρθρο 3

Δυνατότητα εξαργύρωσης

1. Ο κομιστής ηλεκτρονικού χρήματος δικαιούται, κατά την περίοδο ισχύος του χρήματος αυτού, να ζητήσει την εξαργύρωσή του σε κέρματα και χαρτονομίσματα ή με μεταφορά σε τραπεζικό λογαριασμό χωρίς άλλα τέλη από τα απολύτως αναγκαία για την εκτέλεση της συγκεκριμένης πράξης.

2. Η σύμβαση μεταξύ του εκδότη και του κομιστή ορίζει σαφώς τους όρους εξαργύρωσης.

3. Στη σύμβαση προβλέπεται ελάχιστο όριο εξαργύρωσης. Το όριο αυτό δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δέκα ευρώ.

Άρθρο 4

Απαιτήσεις αρχικού κεφαλαίου και μονίμων ιδίων κεφαλαίων

1. Το αρχικό κεφάλαιο του ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 1 και παράγραφος 2 της οδηγίας 89/299/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 1989, σχετικά με τα ίδια κεφάλαια των πιστωτικών ιδρυμάτων(11), δεν είναι κατώτερο από ένα εκατομμύριο ευρώ. Παρά τις ακόλουθες παραγράφους 2 και 3, τα ίδια κεφάλαια, όπως ορίζονται στην οδηγία 89/299/ΕΟΚ, δεν μπορούν να υπολείπονται του ποσού αυτού.

2. Ανά πάσα στιγμή, τα ίδια κεφάλαια του ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος πρέπει να είναι τουλάχιστον το 2 % του τρέχοντος υπολοίπου ή του μέσου ποσού των προηγούμενων έξι μηνών, όποιο είναι υψηλότερο, των συνολικών χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων από το μη αποδοθέν υπόλοιπο του ηλεκτρονικού χρήματος που έχει εκδώσει.

3. Τα ίδια κεφάλαια ενός ιδρύματος που δεν έχει συμπληρώσει έξι μήνες λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένης της ημέρας έναρξης λειτουργίας, πρέπει να είναι τουλάχιστον το 2 % του τρέχοντος υπολοίπου ή του προβλεπόμενου για έξι μήνες ποσού-στόχου, όποιο είναι υψηλότερο, του συνόλου των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεών του από το μη αποδοθέν υπόλοιπο του ηλεκτρονικού χρήματος που έχει εκδώσει. Το προβλεπόμενο για έξι μήνες ποσό-στόχος του συνόλου των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του ιδρύματος από το μη αποδοθέν υπόλοιπο του ηλεκτρονικού χρήματος που έχει εκδώσει αποδεικνύεται βάσει του επιχειρηματικού του προγράμματος, με την επιφύλαξη τυχόν προσαρμογών του εν λόγω προγράμματος κατόπιν απαιτήσεως των αρμοδίων αρχών.

Άρθρο 5

Περιορισμοί στις επενδύσεις

1. Η επιχείρηση ηλεκτρονικού χρήματος επενδύει ένα ποσό τουλάχιστον ίσο με τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις της από το μη αποδοθέν υπόλοιπο του ηλεκτρονικού χρήματος που έχει εκδώσει, αποκλειστικά στα ακόλουθα στοιχεία:

α) στοιχεία ενεργητικού που σταθμίζονται με μηδενικό συντελεστή πιστωτικού κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο α) σημεία 1, 2, 3, 4 και το άρθρο 7 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/647/ΕΟΚ, και έχουν επαρκή ρευστότητα·

β) καταθέσεις όψεως σε πιστωτικά ιδρύματα της ζώνης Α, όπως ορίζονται στην οδηγία 89/647/ΕΟΚ και

γ) χρεωστικούς τίτλους οι οποίοι:

i) έχουν επαρκή ρευστότητα,

ii) δεν καλύπτονται από την παράγραφο 1 στοιχείο α),

iii) αναγνωρίζονται από τις αρμόδιες αρχές ως εγκεκριμένα στοιχεία κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 12 της οδηγίας 93/6/ΕΟΚ, και

iv) εκδίδονται από άλλες επιχειρήσεις εκτός από εκείνες οι οποίες κατέχουν ειδική συμμετοχή, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 της οδηγίας 89/646/ΕΟΚ, στο συγκεκριμένο ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος ή οι οποίοι πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στους ενοποιημένους λογαριασμούς αυτών των επιχειρήσεων.

2. Οι επενδύσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία β) και γ) δεν μπορούν να υπερβαίνουν το εικοσαπλάσιο των ιδίων κεφαλαίων του ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος και υπόκεινται σε περιορισμούς που είναι τουλάχιστον εξίσου αυστηροί με εκείνους που εφαρμόζονται στα πιστωτικά ιδρύματα σύμφωνα με την οδηγία 92/121/ΕΟΚ.

3. Για την κάλυψη των κινδύνων αγοράς από την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος και από τις επενδύσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, το ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος μπορεί να χρησιμοποιεί επαρκούς ρευστότητας στοιχεία εκτός ισολογισμού που σχετίζονται με επιτόκια ή με συναλλαγματικές ισοτιμίες, υπό μορφή παράγωγων μέσων διαπραγματεύσιμων στο χρηματιστήριο, πλην των εξωχρηματιστηριακών παράγωγων μέσων (OTC), και επί των οποίων το παράρτημα II της οδηγίας 89/647/ΕΟΚ δεν εφαρμόζεται. Η χρησιμοποίηση παράγωγων μέσων με τον τρόπο που αναφέρεται στην πρώτη πρόταση επιτρέπεται μόνο εάν ο στόχος που επιδιώκεται και, που, στο μέτρο του δυνατού, επιτυγχάνεται, είναι η πλήρης εξάλειψη των κινδύνων αγοράς.

4. Τα κράτη μέλη επιβάλλουν κατάλληλους περιορισμούς στους κινδύνους αγοράς που το ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος μπορεί να αναλαμβάνει κατά τις επενδύσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1.

5. Για την εφαρμογή της παραγράφου 1, τα στοιχεία ενεργητικού αποτιμώνται στην τιμή κτήσης ή στην τρέχουσα αγοραία αξία τους, όποια είναι χαμηλότερη.

6. Εάν η αξία των στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 υπολειφθεί του ποσού των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων από το μη αποδοθέν υπόλοιπο του εκδοθέντος ηλεκτρονικού χρήματος, οι αρμόδιες αρχές εξασφαλίζουν ότι το ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος θα λάβει κατάλληλα μέτρα για να διορθώσει αμέσως την κατάσταση. Για το σκοπό αυτό, και προσωρινά μόνο, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να επιτρέψουν στο ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος να καλύψει τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις από το μη αποδοθέν υπόλοιπο του ηλεκτρονικού χρήματος που έχει εκδώσει με άλλα στοιχεία εκτός από εκείνα που αναφέρονται στην παράγραφο 1, μέχρι ποσού που δεν υπερβαίνει το 5 % αυτών των υποχρεώσεων ή το συνολικό ποσό των ιδίων κεφαλαίων της, όποιο είναι χαμηλότερο.

Άρθρο 6

Εξακρίβωση τήρησης συγκεκριμένων απαιτήσεων από τις αρμόδιες αρχές

Οι αρμόδιες αρχές εξασφαλίζουν ότι οι υπολογισμοί που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με τα άρθρα 4 και 5 διενεργούνται τουλάχιστον δύο φορές κατ' έτος, είτε από τα ίδια τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος, τα οποία τους κοινοποιούν στις αρμόδιες αρχές, μαζί με ό,τι συστατικά στοιχεία απαιτούνται, είτε από τις αρμόδιες αρχές, με βάση τα στοιχεία που γνωστοποιούν τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος.

Άρθρο 7

Υγιής και συνετή λειτουργία

Τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος πρέπει να έχουν υγιή και συνετή διαχείριση, διοικητικές και λογιστικές διαδικασίες και επαρκείς μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου που να ανταποκρίνονται στους χρηματοοικονομικούς και μη χρηματοοικονομικούς κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένα, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών και διαδικαστικών κινδύνων καθώς και των κινδύνων που συνδέονται με τη συνεργασία με οποιαδήποτε επιχείρηση που εκτελεί λειτουργικές ή άλλες βοηθητικές εργασίες σχετιζόμενες με τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες.

Άρθρο 8

Εξαιρέσεις

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές τους να εξαιρούν από την εφαρμογή ορισμένων ή και όλων των διατάξεων της παρούσας οδηγίας και από την εφαρμογή των οδηγιών 77/780/ΕΟΚ και 89/646/ΕΟΚ τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος, σε περιπτώσεις όπου είτε:

α) όλες οι επιχειρηματικές δραστηριότητες του είδους που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχείο α) της παρούσας οδηγίας τις οποίες ασκεί το ίδρυμα, οδηγούν σε συνολικό ποσό χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων από το μη αποδοθέν υπόλοιπο του ηλεκτρονικού χρήματος το οποίο δεν υπερβαίνει κανονικά μεν τα πέντε εκατομμύρια ευρώ, ουδέποτε δε τα έξι εκατομμύρια ευρώ, είτε

β) το ηλεκτρονικό χρήμα που εκδίδεται από το ίδρυμα γίνεται δεκτό ως μέσο πληρωμής μόνο από τυχόν θυγατρικές του επιχειρήσεις που εκτελούν λειτουργικές ή άλλες βοηθητικές εργασίες σχετικές με το ηλεκτρονικό χρήμα το οποίο εκδίδει ή διανέμει το ίδρυμα, η τυχόν μητρική του επιχείρηση ή άλλες θυγατρικές της μητρικής του επιχείρησης, είτε

γ) το ηλεκτρονικό χρήμα που εκδίδεται από το ίδρυμα γίνεται δεκτό ως μέσο πληρωμής μόνο από περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων, οι οποίες μπορούν να διακριθούν σαφώς λόγω

i) της εγκατάστασής τους στο ίδιο κτίριο ή σε άλλη περιορισμένη περιοχή, ή

ii) των στενών οικονομικών ή επιχειρηματικών τους σχέσεων με το ίδρυμα-εκδότη, όπως λ.χ. ύπαρξη κοινού συστήματος μάρκετινγκ ή διανομής.

Οι οικείες συμβατικές ρυθμίσεις πρέπει να προβλέπουν ότι η ανώτατη ικανότητα αποθήκευσης του ηλεκτρονικού υποθέματος που τίθεται στη διάθεση των κομιστών για τη διενέργεια πληρωμών δεν μπορεί να υπερβεί τα 150 ευρώ.

2. Τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος για τα οποία έχει χορηγηθεί εξαίρεση δυνάμει της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου δεν καλύπτονται από τις ρυθμίσεις αμοιβαίας αναγνώρισης που προβλέπονται στην οδηγία 89/646/ΕΟΚ.

3. Τα κράτη μέλη απαιτούν από όλα τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος που έχουν εξαιρεθεί από την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και των οδηγιών 77/780/ΕΟΚ και 89/646/ΕΟΚ να υποβάλλουν κατά περιόδους έκθεση περί των δραστηριοτήτων τους, η οποία θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το συνολικό ποσό των συναφών με το ηλεκτρονικό χρήμα χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που υπέχουν.

Άρθρο 9

Κατοχύρωση κεκτημένων δικαιωμάτων

Τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος που διέπονται από την παρούσα οδηγία και έχουν αρχίσει τις δραστηριότητές τους υπό το καθεστώς που εφαρμόζεται στο κράτος μέλος στο οποίο έχουν τα κεντρικά τους γραφεία πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος των διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογήν της παρούσας οδηγίας ή πριν από την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 1, οιαδήποτε από τις δύο ημερομηνίες προηγείται χρονικά, τεκμαίρεται ότι έχουν λάβει άδεια λειτουργίας. Τα κράτη μέλη απαιτούν από αυτά τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος να γνωστοποιήσουν όλες τις πληροφορίες που θα επιτρέψουν στις αρμόδιες αρχές να εκτιμήσουν εντός έξι μηνών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος των διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογήν της παρούσας οδηγίας, εάν τα ιδρύματα αυτά συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας, να προσδιορίσουν τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση αυτή ή να αποφασίσουν εάν ενδείκνυται να ανακαλέσουν την άδεια λειτουργίας. Εάν η συμμόρφωση αυτή δεν εξασφαλισθεί εντός έξι μηνών από την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 1, το ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος δεν θα απολαύει αμοιβαίας αναγνώρισης μετά την ημερομηνία αυτή.

Άρθρο 10

Εφαρμογή

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο ...(12). Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, παραπέμπουν στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την παραπομπή αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομέρειες της παραπομπής αυτής καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα ο οποίος διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 11

Αναθεώρηση

Το αργότερο στις ...(13), η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, και ιδίως σχετικά με:

- τα μέτρα προστασίας των κομιστών ηλεκτρονικού χρήματος, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής ανάγκης για την καθιέρωση ενός καθεστώτος εγγυήσεων,

- τις απαιτήσεις κεφαλαίου,

- τις εξαιρέσεις, και

- την πιθανή ανάγκη να απαγορευθεί η καταβολή τόκων επί ποσών εισπραχθέντων έναντι εκδόσεως ηλεκτρονικού χρήματος,

συνοδευόμενη ενδεχομένως από πρόταση αναθεώρησής της.

Άρθρο 12

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 13

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

(1) ΕΕ C 317 της 15.10.1998, σ. 7.

(2) ΕΕ C 101 της 12.4.1999, σ. 64.

(3) ΕΕ C 189 της 6.7.1999, σ. 7.

(4) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 15ης Απριλίου 1999 (ΕΕ C 219 της 30.7.1999, σ. 415), κοινή θέση του Συμβουλίου, της 29ης Νοεμβρίου 1999 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της ... (δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) Πρώτη οδηγία 77/780/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1977, περί του συντονισμού των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση της δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος (ΕΕ L 322 της 17.12.1997, σ. 30)· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 1999/.../ΕΟΚ (ΕΕ L ...).

(6) Δεύτερη οδηγία 89/646/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 1989, για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος και την τροποποίηση της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ (ΕΕ L 386 της 30.12.1989, σ. 1)· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 92/30/ΕΟΚ (ΕΕ L 110 της 28.4.1992, σ. 52).

(7) Οδηγία του Συμβουλίου 89/647/ΕΟΚ, της 18ης Δεκεμβρίου 1989, σχετικά με το συντελεστή φερεγγυότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων (ΕΕ L 386 της 30.12.1989, σ. 14)· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 98/33/ΕΚ (ΕΕ L 204 της 21.7.1998, σ. 29).

(8) Οδηγία του Συμβουλίου 92/121/ΕΟΚ, της 21ης Δεκεμβρίου 1992, σχετικά με την εποπτεία και τον έλεγχο των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων των πιστωτικών ιδρυμάτων (ΕΕ L 29 της 5.2.1993, σ. 1)· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχωρήσεως του 1994.

(9) Οδηγία του Συμβουλίου 93/6/ΕΟΚ, της 15ης Μαρτίου 1993, για την επάρκεια των ίδιων κεφαλαίων των επιχειρήσεων επενδύσεων και των πιστωτικών ιδρυμάτων (ΕΕ L 141 της 11.6.1993, σ. 1)· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 98/33/ΕΚ.

(10) Οδηγία 91/308/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 10ης Ιουνίου 1991, για την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (ΕΕ L 166 της 28.6.1991, σ. 77).

(11) ΕΕ L 124 της 5.5.1989, σ. 16· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 92/30/ΕΚ.

(12) 18 μήνες από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(13) 54 μήνες από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 22 Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο μια πρόταση οδηγίας για την ανάληψη, την άσκηση και την προληπτική εποπτεία της δραστηριότητας ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος, βάσει του άρθρου 47 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ και ιδίως της πρώτης και της τρίτης πρότασης της παραγράφου αυτής.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διατύπωσε τη γνώμη του, σε πρώτη ανάγνωση, στις 15 Απριλίου 1999. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διατύπωσε τη γνώμη της στις 27 Ιανουαρίου 1999 και Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τη δική της στις 18 Ιανουαρίου 1999.

2. Στις 29 Νοεμβρίου 1999, το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση σύμφωνα με το άρθρο 251 της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Η οδηγία εισάγει ειδικό καθεστώς εποπτείας για τους εκδότες ηλεκτρονικού χρήματος. Το καθεστώς αυτό βασίζεται στο ισχύον καθεστώς προληπτικής εποπτείας που εφαρμόζεται στα πιστωτικά ιδρύματα, αλλά διαφέρει από αυτό ώστε να ανταποκρίνεται στους ιδιαίτερους κινδύνους που ενέχει η έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος. Σκοπός της πρότασης είναι να εισαγάγει ένα τεχνολογικώς ουδέτερο νομικό πλαίσιο που θα εναρμονίσει την προληπτική εποπτεία των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος στον αναγκαίο βαθμό ώστε να εξασφαλιστεί η υγιής και συνετή λειτουργία τους και η χρηματοοικονομική τους ακεραιότητα. Ταυτόχρονα, αποσκοπεί στη θέσπιση ενός ρυθμιστικού πλαισίου που θα επιτρέπει την πλήρη αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του ηλεκτρονικού χρήματος και δεν θα εμποδίζει την τεχνολογική καινοτομία.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Η κοινή θέση ακολουθεί την κύρια προσέγγιση της πρότασης της Επιτροπής. Όπως και η πρόταση της Επιτροπής, η κοινή θέση επιχειρεί να επιτύχει μια ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να υπάρχουν διατάξεις για τη χρηματοοικονομική ακεραιότητα των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος και για την προστασία των καταναλωτών, και της ανάγκης να εξασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη των συστημάτων ηλεκτρονικού χρήματος δεν θα εμποδιστεί από υπερβολικές ρυθμίσεις. Η ισορροπία αυτή επιτυγχάνεται στην κοινή θέση με την εισαγωγή περιοριστικότερου νομικού πλαισίου για ορισμένα θέματα, σε σχέση με αυτό που πρότεινε η Επιτροπή, ενώ σε άλλα θέματα εισάγεται ένα ελαστικότερο πλαίσιο.

Οι αλλαγές που έχουν επέλθει στην κοινή θέση σε σύγκριση, άρθρο προς άρθρο, με την πρόταση της Επιτροπής εκτίθενται στα παρακάτω. Η τροπολογία 1 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με την οποία αντικαθίσταται ο όρος "χρήστης" από τον όρο "κομιστής" σε ολόκληρο το κείμενο, έχει συμπεριληφθεί στην κοινή θέση.

Άρθρο 1 (άρθρο 1 της πρότασης της Επιτροπής)

Η παράγραφος 3 στοιχείο α) περιλαμβάνει την τροπολογία 14 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Επιπλέον, καθιστά σαφές ότι η οδηγία εφαρμόζεται μόνο στους εκδότες ηλεκτρονικού χρήματος.

Η παράγραφος 3 στοιχείο β) αποσκοπεί στο να προσδώσει μεγαλύτερη ακρίβεια στη νομική φύση του ορισμού του ηλεκτρονικού χρήματος με την προσθήκη της διευκρίνισης ότι το ηλεκτρονικό χρήμα αποτελεί απαίτηση έναντι του εκδότη. Τα παραδείγματα των μορφών που μπορεί να λάβει το ηλεκτρονικό χρήμα διαγράφηκαν από το πρώτο εδάφιο, ως μη αναγκαία στο διατακτικό μέρος της οδηγίας, και προστέθηκαν στην αιτιολογική σκέψη 3. Προστέθηκε ένα νέο εδάφιο ii) στο οποίο ορίζεται ότι ο κομιστής πρέπει πάντοτε να καταβάλει την πλήρη αξία του ηλεκτρονικού χρήματος που λαμβάνει. Δηλαδή δεν θα είναι δυνατόν να εκδίδεται ηλεκτρονικό χρήμα για ποσό μεγαλύτερο από αυτό που καταβάλλεται. Το σημείο iii) [σημείο ii) στην πρόταση της Επιτροπής] διατηρήθηκε όπως ακριβώς προτάθηκε από την Επιτροπή, εκτός του ότι ο όρος "εκδότης" καλύπτει πλέον και τον "εκδότη" και την "εκδότρια επιχείρηση". Τα σημεία iii) και iv) της πρότασης της Επιτροπής διαγράφηκαν ως περιττά από το διατακτικό της οδηγίας. Η εξήγηση ότι το ηλεκτρονικό χρήμα δημιουργείται προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο κερμάτων και τραπεζογραμματίων και για τη διενέργεια ηλεκτρονικών πληρωμών περιορισμένου ποσού έχει περιληφθεί στην αιτιολογική σκέψη 3.

Η τροπολογία 15 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία τροποποιεί το άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχείο β), περιέχει διάφορα στοιχεία τα οποία έχουν περιληφθεί μέχρις ενός βαθμού στην κοινή θέση αλλά με διαφορετική διατύπωση. Η τροπολογία β) ii) σχετικά με τις θυγατρικές υιοθετήθηκε στο άρθρο 8 που αφορά τις εξαιρέσεις (βλέπε παρακάτω). Η τροπολογία β) iiiα) δεν έχει περιληφθεί στην κοινή θέση δεδομένου ότι το Συμβούλιο δεν θεώρησε σωστό να περιληφθούν στον ορισμό του ηλεκτρονικού χρήματος διατάξεις που αναφέρονται στις δαπάνες. Ο ορισμός των όρων "αρμόδιες αρχές" [στοιχείο βα)] και "ίδια κεφάλαια" [στοιχείο ββ)] έχει ήδη δοθεί στη δεύτερη τραπεζική οδηγία, την οδηγία 89/646/ΕΟΚ, η οποία εφαρμόζεται και στα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος. Κατά συνέπεια, στην κοινή θέση δεν έχουν συμπεριληφθεί οι τροπολογίες αυτές, αν και στο άρθρο 5 παράγραφος 1 της κοινής θέσης υπάρχει όντως αναφορά στην οδηγία για τους ίδιους πόρους, την οδηγία 89/229/ΕΟΚ (βλέπε παρακάτω).

Προκειμένου να ευθυγραμμιστεί το κείμενο της πρότασης με αυτό της δεύτερης τραπεζικής οδηγίας (89/646/ΕΟΚ), εισήχθη μια νέα διάταξη στην παράγραφο 4 η οποία ορίζει ότι μόνο τα πιστωτικά ιδρύματα όπως ορίζονται στην πρώτη περίπτωση του άρθρου 1 της πρώτης τραπεζικής οδηγίας (77/780/ΕΟΚ), δηλαδή τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος και τα πιστωτικά ιδρύματα με την παραδοσιακή έννοια το όρου, μπορούν να εκδίδουν ηλεκτρονικό χρήμα.

Η παράγραφο 5 ακολουθεί κατ' ουσίαν την πρόταση της Επιτροπής (παράγραφος 4 της πρότασης της Επιτροπής). Η αναφορά, στο στοιχείο α), στο σημείο 5 της δεύτερης τραπεζικής οδηγίας διαγράφηκε προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγχυση. Αντίθετα, δηλώνεται σαφώς ότι τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος δεν μπορούν να παρέχουν πιστώσεις οιασδήποτε μορφής και αυτό προκειμένου να αποφευχθεί η έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος επί πιστώσει χωρίς άμεση καταβολή του αντίστοιχου ποσού. Η απαγόρευση αυτή δεν σημαίνει ότι ένα ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος δεν μπορεί να επενδύει σε χρεωστικούς τίτλους. Οι επενδυτικές διατάξεις του άρθρου 5 δεν θίγονται. Το στοιχείο β) αναδιατυπώθηκε ώστε να καταστεί σαφέστερη η πρόθεση του νομοθέτη.

Άρθρο 2 (άρθρο 2 της πρότασης της Επιτροπής)

Η παράγραφος 1 περιλαμβάνει την τροπολογία 16 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, κατόπιν αυτού, διαγράφηκε η παράγραφος 3 της πρότασης της Επιτροπής όπως πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην τροπολογία 17.

Στη δεύτερη πρόταση της παραγράφου 2, η ρητή αναφορά σε συγκεκριμένα άρθρα της δεύτερης τραπεζικής οδηγίας αντικαταστάθηκε με μια αναφορά στις ρυθμίσεις περί αμοιβαίας αναγνώρισης που προβλέπονται στην οδηγία αυτή, δεδομένου ότι η ελεύθερη εγκατάσταση και η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών είναι δικαιώματα που θεμελιώνονται στη συνθήκη.

Όπως προβλέπει η πρόταση της Επιτροπής, η παράγραφος 3 καθιστά σαφές ότι τα ποσά που εισπράττονται έναντι ηλεκτρονικού χρήματος δεν αποτελούν καταθέσεις κατά την έννοια του άρθρου 3 της δεύτερης τραπεζικής οδηγίας. Η διατύπωση τροποποιήθηκε ώστε να ληφθεί υπόψη η εισαγωγή διατάξεων για τη δυνατότητα εξαργύρωσης. Η αναφορά, στην παράγραφο 4 στοιχείο α) της πρότασης της Επιτροπής, στην υποκατάσταση κερμάτων και τραπεζογραμματίων περιλαμβάνεται τώρα στην αιτιολογική σκέψη 3 και το περιεχόμενο του στοιχείου β) της πρότασης της Επιτροπής καλύπτεται πλέον από την απαγόρευση χορήγησης πιστώσεων του άρθρου 1 παράγραφος 5 της κοινής θέσης. Η τροπολογία 18 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το άρθρο 2 παράγραφος 4 έχει περιληφθεί στο άρθρο 3 της κοινής θέσης (βλέπε παρακάτω).

Άρθρο 3 (νέο)

Δεδομένου ότι ως προς την ουσία τους οι τροπολογίες 18 και 19 αλληλοεπικαλύπτονται, το Συμβούλιο αποφάσισε να ενοποιήσει τις δύο τροπολογίες και να τις συμπεριλάβει στο νέο άρθρο 3 προκειμένου να συγκεντρωθούν όλες οι διατάξεις οι σχετικές με τη δυνατότητα εξαργύρωσης σε ένα άρθρο. Η διατύπωσή του αντιστοιχεί σε μεγάλο βαθμό στο κείμενο της τροπολογίας 19 με δύο εξαιρέσεις:

- έχει συμπεριληφθεί στο νέο άρθρο 3 και το σημείο της τροπολογίας 18 που αναφέρεται στα έξοδα, και

- προκειμένου να δοθεί κάποια ευχέρεια όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο εξαργυρώνεται στην πράξη ο ηλεκτρονικό χρήμα, ο εκδότης μπορεί να προβαίνει στην εξαργύρωση του ηλεκτρονικού χρήματος και με έμβασμα σε τραπεζικό λογαριασμό.

Άρθρο 4 (άρθρο 13 της πρότασης της Επιτροπής)

Η κοινή θέση καθορίζει όλα τα ποσά σε ευρώ και όχι σε Ecu, άρα συμπεριλαμβάνει την τροπολογία 20 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Με την παραπομπή στην οδηγία για τα ίδια κεφάλαια, η κοινή θέση περιλαμβάνει μέρος της τροπολογίας 15 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το ελάχιστο αρχικό κεφάλαιο καθορίζεται σε ένα εκατομμύριο ευρώ στην παράγραφο 1. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει μια μέση λύση μεταξύ της ανάγκης να εξασφαλιστεί ότι τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος θα διαθέτουν επαρκή ίδια κεφάλαια ώστε να μην τίθεται σε κίνδυνο η χρηματοοικονομική τους σταθερότητα, και της ανάγκης να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη συστημάτων ηλεκτρονικού χρήματος με την αποφυγή επιβολής υπερβολικών απαιτήσεων για τη δημιουργία νέων συστημάτων.

Το υπόλοιπο του άρθρου 4 παραμένει αμετάβλητο σε σχέση με το άρθρο 3 της πρότασης της Επιτροπής.

Άρθρο 5 (άρθρο 4 της πρότασης της Επιτροπής)

Το άρθρο 5 περιλαμβάνει τις τροπολογίες 21 και 22 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το άρθρο αυτό περιέχει επιπλέον ορισμένες τεχνικής φύσεως συντακτικές αλλαγές που αποσκοπούν στο να το καταστήσουν σαφέστερο: το στοιχείο β) διαιρέθηκε σε δύο στοιχεία β) και γ) και προστέθηκαν παραπομπές στην οδηγία για τον συντελεστή αφερεγγυότητας (οδηγία 89/647/ΕΟΚ) και στη δεύτερη τραπεζική οδηγία (οδηγία 89/646/ΕΟΚ) προκειμένου να καταστεί το κείμενο ακριβέστερο. Εξάλλου, το κείμενο αναδιατυπώθηκε ώστε να ληφθεί υπόψη η διατύπωση του άρθρου 1 παράγραφος 5 η οποία περιορίζει τη συμμετοχή των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος σε άλλες επιχειρήσεις.

Άρθρο 6 (άρθρο 5 της πρότασης της Επιτροπής)

Το άρθρο 6 αναδιατυπώθηκε σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 7 της οδηγίας για τον συντελεστή αφερεγγυότητας ώστε να δοθεί μεγαλύτερη ευχέρεια στις αρχές κατά την εξακρίβωση της τήρησης των άρθρων 4 και 5.

Άρθρο 7 (άρθρο 6 της πρότασης της Επιτροπής)

Η κοινή θέση περιλαμβάνει μόνο την πρώτη παράγραφο της πρότασης της Επιτροπής. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι το άρθρο 7, με τη διατύπωση που περιέχεται στην κοινή θέση, είναι επαρκές για την εξασφάλιση της εποπτείας όλων των σχετικών ιδρυμάτων. Σε αυτά περιλαμβάνονται και τα ιδρύματα που έχουν αναθέσει ορισμένες λειτουργίες τους σε άλλες επιχειρήσεις δεδομένου ότι γίνεται ρητή αναφορά στους χρηματοοικονομικούς και μη χρηματοοικονομικούς κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένα τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών και διαδικαστικών κινδύνων. Κατά συνέπεια, οι παράγραφοι 2 και 3 της πρότασης της Επιτροπής διαγράφηκαν.

Άρθρο 8 (άρθρο 7 της πρότασης της Επιτροπής)

Η κοινή θέση υιοθετεί τις εξαιρέσεις που προτείνει η Επιτροπή αλλά με μεταβολές ως προς την εμβέλειά τους και το περιεχόμενό τους, ώστε να δοθεί στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευχέρεια στην εφαρμογή των οδηγιών.

Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 1, να προβαίνουν σε εξαιρέσεις από την εφαρμογή ορισμένων ή και όλων των διατάξεων της οδηγίας και από την εφαρμογή της πρώτης και της δεύτερης τραπεζικής οδηγίας. Αυτό παρέχει στα κράτη μέλη που επιθυμούν να κάνουν χρήση της δυνατότητας αυτής πλήρη ευχέρεια να λαμβάνουν υπόψη τους την ειδική φύση του κάθε συστήματος, πράγμα που έχει ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8 (βλέπε παρακάτω). Η δυνατότητα αυτή δεν επηρεάζει τη φύση των εν λόγω ιδρυμάτων. Παραμένουν "πιστωτικά ιδρύματα" σύμφωνα με τον ορισμό της πρώτης περίπτωσης του άρθρου 1 της πρώτης τραπεζικής οδηγίας και η αρμοδιότητα των νομισματικών αρχών να επιβάλλουν ελάχιστες απαιτήσεις ως προς τα αποθεματικά ουδόλως επηρεάζεται.

Η κοινή θέση καθορίζει τρεις κατηγορίες ιδρυμάτων για τα οποία μπορεί να υπάρξει εξαίρεση:

1. Όπως προβλέπεται στην πρόταση της Επιτροπής, μπορούν να επωφελούνται από την εξαίρεση τα μικρά ιδρύματα. Ωστόσο, η κοινή θέση περιορίζει τη δυνατότητα αυτή, σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής, στα ιδρύματα των οποίων οι συνολικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις από μη αποδοθέν υπόλοιπο ηλεκτρονικού χρήματος δεν υπερβαίνουν κανονικά τα πέντε εκατομμύρια ευρώ και σε καμία περίπτωση τα έξι εκατομμύρια ευρώ [παράγραφος 1 στοιχείο α)].

2. Ένα ίδρυμα που αποτελεί μέλος μπορεί να επωφελείται από τις εξαιρέσεις μόνο εφόσον τα άλλα μέλη του ομίλου δέχονται το ηλεκτρονικό χρήμα που εκδίδεται από αυτό [παράγραφος 1 στοιχείο β)]. Με τη διάταξη αυτή λαμβάνεται υπόψη στην κοινή θέση η τροπολογία 15 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η κοινή θέση αποτελεί τη μέση λύση μεταξύ της πρότασης της Επιτροπής, η οποία προβλέπει ότι τα ιδρύματα που εκδίδουν ηλεκτρονικό χρήμα για χρήση εντός του ιδίου ομίλου περιλαμβάνονται πλήρως σε όλες τις περιπτώσεις στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, και της πρότασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η οποία αποκλείει τα ιδρύματα αυτά.

3. Τα ιδρύματα που εκδίδουν ηλεκτρονικό χρήμα για περιορισμένη χρήση μπορούν επίσης να επωφελούνται από τις εξαιρέσεις [παράγραφος 1 στοιχείο γ)]. Η κοινή θέση ορίζει την περίπτωση αυτή ως το ηλεκτρονικό χρήμα το οποίο γίνεται δεκτό ως μέσο πληρωμής από περιορισμένο μόνο αριθμό επιχειρήσεων που είναι εγκαταστημένες στο ίδιο κτίριο ή σε συγκεκριμένη περιορισμένη περιοχή (π.χ. στο χώρο πανεπιστημιούπολης) ή οι οποίες έχουν στενές οικονομικές ή επιχειρηματικές σχέσεις με το ίδρυμα-εκδότη (π.χ. αλυσίδα καταστημάτων λιανικής πώλησης ανεξάρτητων μεταξύ τους αλλά με κοινό σύστημα μάρκετινγκ ή διανομής).

Όπως προβλέπεται στην πρόταση της Επιτροπής, επιβάλλονται ορισμένοι περιορισμοί στα ιδρύματα που επωφελούνται από τις εξαιρέσεις: η μέγιστη αποθηκευτική ικανότητα του ηλεκτρονικού υποθέματος καθορίζεται σε 150 ευρώ και ορίζεται ότι τα ιδρύματα αυτά δεν καλύπτονται από τις ρυθμίσεις αμοιβαίας αναγνώρισης που προβλέπονται στη δεύτερη τραπεζική οδηγία (89/646/ΕΟΚ). Επιπλέον, η κοινή θέση επιβάλλει στην παράγραφο 3 ότι τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος οφείλουν να υποβάλλουν κατά περιόδους έκθεση για τις δραστηριότητές τους.

Η κοινή θέση δεν περιλαμβάνει την παράγραφο 2 της πρότασης της Επιτροπής, υιοθετεί δηλαδή την τροπολογία 23 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Άρθρο 9 (άρθρο 8 της πρότασης της Επιτροπής)

Σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, η κοινή θέση εισάγει περισσότερο συγκεκριμένες προθεσμίες όσον αφορά τη ρήτρα κατοχύρωσης κεκτημένων δικαιωμάτων. Ορίζει επίσης ότι στην περίπτωση που ένα ίδρυμα δεν συμμορφώνεται με την οδηγία εντός περιορισμένου χρονικού διαστήματος, το ίδρυμα αυτό δεν θα μπορεί να επωφελείται από τις ρυθμίσεις για την αμοιβαία αναγνώριση.

Άρθρο 10

Η κοινή θέση καθορίζει την ημερομηνία εφαρμογής 18 μήνες μετά από την έναρξη ισχύος της οδηγίας. Η οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της.

Άρθρο 11

Ενόψει της ταχείας ανάπτυξης του συγκεκριμένου τομέα, η κοινή θέση ορίζει ότι η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας το αργότερο εντός τριετίας από την έναρξη ισχύος της. Η έκθεση θα καλύπτει ιδίως ορισμένα θέματα τα οποία θεωρούνται ειδικού ενδιαφέροντος.

Αιτιολογικό μέρος

Οι αιτιολογικές σκέψεις έχουν αναπροσαρμοστεί σύμφωνα με τις αλλαγές που έγιναν στην πρόταση της Επιτροπής.

Η κοινή θέση περιλαμβάνει τις τροπολογίες 2 και 10 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Οι τροπολογίες 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 12 και 13 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι οποίες αφορούν ως επί το πλείστον το ζήτημα της διαλειτουργικότητας, δεν έχουν περιληφθεί στην κοινή θέση δεδομένου ότι δεν χρησιμεύουν στην αιτιολόγηση διατάξεων του διατακτικού της οδηγίας [βλέπε σημείο 10 της διοργανικής συμφωνίας για τις κοινές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την ποιότητα της διατύπωσης της κοινοτικής νονοθεσίας(1)]. Το Συμβούλιο έκρινε επίσης ότι οι τροπολογίες 3, 8, 12 και 13 δεν είναι συμβατές με το δικαίωμα πρωτοβουλίας της Επιτροπής, είτε σύμφωνα με τη συνθήκη στην περίπτωση των τροπολογιών 3, 12 και 13, είτε σύμφωνα με το παράγωγο δίκαιο στην περίπτωση της τροπολογίας 8.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το Συμβούλιο θεωρεί ότι όλες οι τροποποιήσεις που επήλθαν στην πρόταση της Επιτροπής είναι απολύτως σύμφωνες με τους στόχους της προτεινόμενης οδηγίας. Ο στόχος ήταν η εξασφάλιση της χρηματοοικονομικής ακεραιότητας των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος χωρίς να ανακοπούν οι εξελίξεις στον τομέα του ηλεκτρονικού χρήματος, δημιουργώντας έτσι ένα περιβάλλον το οποίο ενθαρρύνει την ανάπτυξη αυτού του νέου μέσου πληρωμών. Η κοινή θέση υιοθετεί την ουσία των τροποποιήσεων του διατακτικού της οδηγίας που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθώς και τις αντίστοιχες τροποποιήσεις του αιτιολογικού μέρους.

(1) ΕΕ C 73 της 17.3.1999, σ. 1.