1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 168/2013 θεσπίζει τα όρια εκπομπών Euro 4 και Euro 5, καθώς και τις συναφείς τεχνικές απαιτήσεις και τις διαδικασίες δοκιμής που αφορούν το στάδιο Euro 5, ώστε να παρέχεται μακροπρόθεσμη ασφάλεια προγραμματισμού για τους κατασκευαστές οχημάτων και τον κλάδο των προμηθευτών. Ο κανονισμός, από κοινού με τις τέσσερις κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις του, αποτελεί μια συνολική δέσμη μέτρων για την ασφάλεια, τον έλεγχο των εκπομπών και τη διάθεση αυτών των οχημάτων στην αγορά.

Το παράρτημα IV του κανονισμού ορίζει το χρονοδιάγραμμα για την εισαγωγή των διαφόρων δοκιμών και άλλων τεχνικών απαιτήσεων όσον αφορά την έγκριση τύπου. Ως εκ τούτου, τα όρια εκπομπών Euro 4 για τα νέα οχήματα ορισμένων υποκατηγοριών θεσπίστηκαν την 1η Ιανουαρίου 2016, αλλά κατέστησαν υποχρεωτικά για όλους τους νέους τύπους οχημάτων την 1η Ιανουαρίου 2017.

Όσον αφορά τα όρια εκπομπών Euro 5, ο κανονισμός προβλέπει ότι καθίστανται υποχρεωτικά για όλους τους νέους τύπους οχημάτων όλων των υποκατηγοριών την 1η Ιανουαρίου 2020.

Προκειμένου να υποστηριχθεί αυτή η προσέγγιση δύο σταδίων, το άρθρο 23 παράγραφος 4 του κανονισμού απαιτεί από την Επιτροπή να διενεργήσει μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων μέσω ανάλυσης μοντελοποίησης, τεχνικής εφικτότητας και οικονομικής αποδοτικότητας, με βάση τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία.

Ο στόχος της μελέτης αυτής, όπως επισημαίνεται από το προαναφερόμενο άρθρο, είναι να αξιολογήσει και να επιβεβαιώσει την εφικτότητα και την οικονομική αποτελεσματικότητα των ορίων εκπομπών Euro 5. Συγκεντρώνοντας και αναλύοντας τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία και τα πορίσματα της έρευνας, η μελέτη όφειλε να τεκμηριώσει τη λήψη περαιτέρω μέτρων πολιτικής που θα μπορούσαν να τροποποιήσουν και να συμπληρώσουν το υφιστάμενο πλαίσιο. Ως εκ τούτου, το άρθρο 23 παράγραφος 4 ορίζει το πεδίο της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων ανατέθηκε σε εξωτερικό σύμβουλο – σε κοινοπραξία με επικεφαλής την TNO, έπειτα από πρόσκληση υποβολής προσφορών. Η τελική έκθεση αυτής της μελέτης υποβλήθηκε στις 18 Μαΐου 2017 και εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 20 Ιουλίου 2017.

Με βάση τα πορίσματα της μελέτης αυτής και σύμφωνα με την υποχρέωση που υπέχει βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 5, η Επιτροπή υποβάλει την ακόλουθη έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η έκθεση καλύπτει τα εξής θέματα:

·Ανάλυση της εφικτότητας και της οικονομικής αποδοτικότητας των ημερομηνιών επιβολής του σταδίου Euro 5·

·Ανάλυση της επάρκειας των ορίων εκπομπών Euro 5 που αναφέρονται στο παράρτημα VI και των οριακών τιμών του συστήματος OBD του παραρτήματος VI του κανονισμού, με βάση τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία·

·Ανάλυση κόστους-οφέλους για την προβλεπόμενη καθιέρωση του σταδίου II του συστήματος OBD στο επίπεδο Euro 5 για τις (υπο-)κατηγορίες L3e, L5e, L6e-A και L7e-A και·

·Επανεξέταση των χιλιομέτρων αντοχής για το επίπεδο Euro 5 όπως αναφέρονται στο παράρτημα VII (A) και των συντελεστών φθοράς για το όριο Euro 5 που ορίζεται στο παράρτημα VII (Β) του εν λόγω κανονισμού.

Το παράρτημα V του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013 απαριθμεί τους οκτώ τύπους δοκιμής στους οποίους υποβάλλονται τα οχήματα της κατηγορίας L κατά τη διαδικασία έγκρισης τύπου. Στο πλαίσιο της μελέτης, πέντε από αυτές τις δοκιμές (τύπου I, II, III, IV και VII) πραγματοποιήθηκαν σε μεγάλο αριθμό οχημάτων της κατηγορίας L, σε διαφορετικά περιβάλλοντα, για τη συλλογή βασικών πληροφοριών σχετικά με τις επιδόσεις των οχημάτων και των κατασκευαστικών στοιχείων τους όσον αφορά τις εκπομπές. Τα αποτελέσματα χρησιμοποιήθηκαν για να εξεταστεί η δυνητική αποτελεσματικότητα των διαφόρων επιλογών πολιτικής, να δοθούν στοιχεία για τις προσεγγίσεις μοντελοποίησης που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της μελέτης και να επικυρωθούν τα βασικά συμπεράσματα που προέκυψαν.

Τα στοιχεία που ελήφθησαν με τον τρόπο αυτόν αποτέλεσαν επίσης τη βάση ενός ειδικού μοντέλου ανάλυσης κόστους-οφέλους, με σκοπό να εκτιμηθεί το κοινωνικό κόστος των επιλογών πολιτικής στο στάδιο Euro 5 και πέραν αυτού, δηλαδή για να καθοριστεί κατά πόσον συγκεκριμένες επιλογές έχουν ως αποτέλεσμα καθαρό όφελος ή ζημία για την κοινωνία, σε νομισματικούς όρους. Στο πλαίσιο της μελέτης, μια επιλογή παράγει καθαρό όφελος όταν οι περιβαλλοντικές εξοικονομήσεις, εκφραζόμενες σε νομισματικούς όρους, υπερβαίνουν τις δαπάνες επένδυσης και εφαρμογής.

Συνολικά, η μελέτη κατέληξε σε θετική αξιολόγηση του κόστους/οφέλους των διατάξεων Euro 5 στη νομοθεσία της ΕΕ και διαπίστωσε καλό επίπεδο τεχνικής εφικτότητας για το στάδιο Euro 5. Τα αναλυτικά συμπεράσματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στην έκθεση «Effect study of the environmental step Euro 5 for L-category vehicles».

Με βάση τα συμπεράσματά της, η μελέτη υπογραμμίζει επίσης πιθανούς τομείς βελτίωσης μετά το στάδιο Euro 5, κυρίως σχετικά με τις δοκιμές συμμόρφωσης εν χρήσει, τις απαιτήσεις για εκπομπές εκτός κύκλου (OCE) και το όριο εκπομπών σωματιδίων για ορισμένες κατηγορίες. Ωστόσο, θα πρέπει να διενεργηθεί περαιτέρω διεξοδική μελέτη σχετικά με την εφικτότητα και την οικονομική αποδοτικότητα των μέτρων αυτών, πριν από την υλοποίησή τους με τη μορφή μέσων πολιτικής.

2.ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ EURO 5

Οι πληροφορίες σχετικά με τις εκπομπές συγκεντρώθηκαν χρησιμοποιώντας επτά τύπους δοκιμών που αποτελούν μέρος της διαδικασίας έγκρισης τύπου για τα νέα οχήματα της κατηγορίας L. Η παρούσα ενότητα συνοψίζει τα κυριότερα πορίσματα και επισημαίνει τους τομείς στους οποίους η νομοθεσία της ΕΕ θα μπορούσε να βελτιωθεί υπό το πρίσμα αυτών των πορισμάτων.