Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την "Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα τη 'Σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών, καθώς και οι συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις: αποτελέσματα της διαβούλευσης γύρω από την πράσινη βίβλο'"

(2000/C 57/02)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα τη "σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών, καθώς και σχετικά με τις συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις: αποτελέσματα της διαβούλευσης γύρω από την πράσινη βίβλο (COM(97) 623 τελικό)" (COM(1998) 108 τελικό)·

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 17ης Μαρτίου 1999, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ σχετικά με το θέμα αυτό σύμφωνα με το άρθρο 198Γ, 1η παράγραφος, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, της 2ας Ιουνίου 1999, να αναθέσει την προετοιμασία της γνωμοδότησης στην επιτροπή 3 "Διευρωπαϊκά δίκτυα, μεταφορές, κοινωνία των πληροφοριών"·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CDR 191/99 rév. 1) που υιοθέτησε η επιτροπή 3 στις 24 Σεπτεμβρίου 1999 (Εισηγητής: ο κ. Schiffmann (D, PSE)·

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 31η σύνοδο ολομέλειας της 17ης και 18ης Νοεμβρίου 1999 (συνεδρίαση της 17ης Νοεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

Η διαβούλευση σχετικά με την πράσινη βίβλο με θέμα τη σύγκλιση

1.1. Αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης είναι τα πορίσματα της δημόσιας συζήτησης σχετικά με την πράσινη βίβλο με θέμα "Η σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών και οι συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις". Η Επιτροπή εξέδωσε την πράσινη βίβλο στις 3.12.1997.

1.2. Ακολούθησε διαβούλευση με θέμα το περιεχόμενο της πράσινης βίβλου. Η Επιτροπή εξέδωσε τα αποτελέσματα της διαβούλευσης σε έγγραφο εργασίας(1) στις 29.07.1998. Στο εν λόγω έγγραφο η Επιτροπή έθετε, εκτός των άλλων, ερωτήματα για τρεις σημαντικές, κατά την άποψή της, κατηγορίες προβλημάτων ιδιαίτερης σημασίας κατά την πρώτη φάση της διαβούλευσης (πρόσβαση σε δίκτυα και ευκολίες πύλης, επενδύσεις, καινοτομία και παραγωγή περιεχομένου, εξισορρόπηση κανονιστικών ρυθμίσεων μεταξύ δημόσιων συμφερόντων και ανταγωνισμού).

1.3. Στην ανακοίνωσή της, στις 9.3.1999 η Επιτροπή παρουσίασε την άποψή της για το σύνολο των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης σχετικά με την πράσινη βίβλο, συνοψίζοντας τα βασικά μηνύματα και σκιαγραφώντας τα προγραμματισμένα επόμενα βήματα.

1.4. Η πράσινη βίβλος σχετικά με τη "σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών και τις συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις" έδωσε βαρύτητα στη μεγάλη σημασία της εν λόγω τάσης για την οικονομική εξέλιξη, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και την ποικιλία των πολιτιστικών ταυτοτήτων στην Ευρώπη και ασχολήθηκε κυρίως με το ζήτημα του νομικού πλαισίου. Η πράσινη βίβλος ανέλυσε την έννοια της σύγκλισης, εξέτασε υπάρχοντες και ενδεχόμενους περιορισμούς, οι οποίοι μπορεί να εμποδίσουν τις εξελίξεις της αγοράς και της τεχνολογίας, και πραγματεύτηκε ζητήματα σχετικά με ισχύοντα και πιθανά μελλοντικά κανονιστικά πλαίσια και πρωτοβουλίες σε αυτόν τον τομέα. Τέλος παρουσίασε ιδέες σχετικά με τη μελλοντική πολιτική στους τομείς που θίγονται από τη σύγκλιση.

1.5. Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα αποτελέσματα της διαβούλευσης θεωρεί ως το σημαντικότερο συμπέρασμα της διαβούλευσης το γεγονός ότι η σύγκλιση ανάμεσα σε τεχνολογικές πλατφόρμες και δικτυακές υποδομές, αποτελεί ήδη πραγματικότητα και ότι, κατά συνέπεια, μπορούν να ισχύσουν παρόμοιες κανονιστικές συνθήκες για όλες τις αντίστοιχες υποδομές ανεξάρτητα από το είδος των υπηρεσιών που μεταφέρονται μέσω αυτών. Αυτή η αποκαλούμενη "οριζόντια" προσέγγιση της κανονιστικής ρύθμισης των υποδομών θα πρέπει να συμπληρωθεί από κάθετη προσέγγιση, σε ό,τι αφορά την κανονιστική ρύθμιση του περιεχομένου, η οποία θα συνεχίζει να καθορίζεται από τον ειδικό χαρακτήρα της εκάστοτε υπηρεσίας. Κατά τη δεύτερη φάση της διαβούλευσης εξετάσθηκαν ειδικότερα τα τρία ερωτήματα σχετικά με την α) πρόσβαση σε δίκτυα και ευκολίες πύλης, β) επενδύσεις, καινοτομία και παραγωγή περιεχομένου, και γ) εξισορρόπηση των κανονιστικών ρυθμίσεων μεταξύ δημοσίου συμφέροντος και του ανταγωνισμού.

Η πρώτη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών

1.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε το Σεπτέμβριο του 1998 γνωμοδότηση σχετικά με την πράσινη βίβλο(2), βάσει του σχεδίου γνωμοδότησης που επεξεργάστηκαν οι εισηγητές Koivisto και Nash. Η δεύτερη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών αφορά τα αποτελέσματα της δεύτερης φάσης της διαβούλευσης.

1.7. Στη γνωμοδότησή της σχετικά με την πράσινη βίβλο η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την έναρξη διαλόγου για τις κανονιστικές ρυθμίσεις ενόψει της σύγκλισης. Συμφωνεί, μεταξύ άλλων, με την άποψη της Επιτροπής ότι η ρύθμιση πρέπει να περιορίζεται στα αυστηρώς απαραίτητα. Εξάλλου η ΕΤΠ αμφισβητεί το γεγονός ότι η Επιτροπή έδωσε πολύ μεγάλη βαρύτητα στην ανάπτυξη των αγορών και αφιέρωσε ελάχιστη προσοχή στους γενικούς κοινοτικούς στόχους. Συνιστά ως ιδανική λύση να διατηρηθούν τα υφιστάμενα κανονιστικά συστήματα και να γίνουν, βάσει αυτών, προσεκτικές προσαρμογές στα νέα δεδομένα, για παράδειγμα στις ποικίλες μορφές υπηρεσιών ανοικτής γραμμής και διαλογικών.

2. Παρατηρήσεις στα γενικά συμπεράσματα της Επιτροπής σχετικά με τα αποτελέσματα της διαβούλευσης

Αξιολόγηση της σύγκλισης των κλάδων των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών

2.1. Με τον όρο σύγκλιση των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών εννοείται η από κοινού ανάπτυξη και η ανταλλαγή διαφορετικών τεχνολογικών δικτυακών πλατφορμών μετάδοσης, που χρησιμοποιούνται σε παρόμοιες εφαρμογές ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ή ο συνδυασμός συσκευών, όπως είναι το τηλέφωνο, η τηλεόραση και ο ηλεκτρονικός υπολογιστής. Πρόκειται, κυρίως, τόσο για ένα τεχνολογικό όσο και οικονομικό φαινόμενο που οφείλεται στην εξέλιξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Απουσιάζουν καταρχήν οι παράγοντες που θα επιτρέψουν την ταχεία σύγκλιση στον τομέα του ραδιοφώνου και των νέων υπηρεσιών.

2.2. Η Επιτροπή αποδίδει, όπως και παλαιότερα, έντονη σημασία στην τάση αυτή της σύγκλισης για τη μελλοντική οικονομική εξέλιξη και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στην Ευρώπη. Υπό το πνεύμα της αξιολόγησης της Επιτροπής των Περιφερειών τονίζει, επίσης, στην νέα ανακοίνωσή της ότι η εξέλιξη της σύγκλισης ενέχει υπό τη σημερινή κατάσταση κινδύνους και κινδύνους για τη διατήρηση των πολιτιστικών ταυτοτήτων καθώς και για την κοινωνική συνοχή.

2.3. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι οι νέες τεχνολογίες και οι δυνατότητες ευρείας χρήσης των νέων υπηρεσιών και εφαρμογών θα επηρεάσουν και θα αλλάξουν τη ζωή της κοινωνίας και των ατόμων σε πολλούς σημαντικούς τομείς.

2.4. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη πολλών από τους συμμετέχοντες στη διαβούλευση ότι η Επιτροπή υπερεκτιμά την ταχύτητα της ανάπτυξης και την προβλεπόμενη οικονομική σημασία της σύγκλισης. Η σύγκλιση προσφέρει στις περιοχές της Ευρώπης πολλές ευκαιρίες και δυνατότητες, συγχρόνως, όμως, ενέχει τον κίνδυνο αρνητικών επιπτώσεων, όπως ανέλυσε διεξοδικά στη γνωμοδότησή της σχετικά με την πράσινη βίβλο, όπου θίγεται το ζήτημα της ενδεχόμενης έντασης των ισχυουσών περιφερειακών διαφορών σε ό,τι αφορά τα δίκτυα υποδομών και τη χρησιμοποίηση των μέσων επικοινωνίας και των υπηρεσιών.

Κανονιστική προσέγγιση

2.5. Η ΕΤΠ επικροτεί την προτίμηση της Επιτροπής να τονίσει περισσότερο, ως συμπέρασμα της δημόσιας συζήτησης σχετικά με την πράσινη βίβλο, το γεγονός ότι η ρύθμιση πρέπει να προωθήσει όχι μόνον επενδύσεις, κυρίως σε νέες υπηρεσίες αλλά προπάντων να διασφαλίσει μια σειρά στόχων δημοσίου συμφέροντος. Η ΕΤΠ δεν θεωρεί ένα τέτοιο κανονιστικό πλαίσιο, προσαρμοσμένο στο δημόσιο συμφέρον, ως κανενός είδους περιορισμό πρόσβασης για νέα μέλη της αγοράς· αντιθέτως το αντιμετωπίζει ως μια σημαντική προϋπόθεση για την ύπαρξη νομικής ασφάλειας και ασφάλειας επενδύσεων.

2.6. Οι κανόνες πρέπει να είναι διαφανείς, σαφείς και αναλογικοί. Η Επιτροπή εντός των προτάσεών της λαμβάνει αποφάσεις για α) θετικές και αρνητικές υποχρεώσεις προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος β) κλαδικούς κανόνες που θα αντικαταστήσουν ή θα συμπληρώσουν το δίκαιο του ανταγωνισμού και γ) μέτρα προώθησης ανάλογα με ειδικούς πολιτικούς στόχους.

2.7. Σύμφωνα με τις προτάσεις της Επιτροπής, για τα μέσα μεταφοράς και τα περιεχόμενα πρέπει να ισχύσουν διαφορετικές ρυθμίσεις. Η προσέγγιση της κανονιστικής ρύθμισης είναι ανάγκη να συμπεριλαμβάνει την ομοιόμορφη μεταχείριση του συνόλου των δικτύων υποδομής και την κανονιστική ρύθμιση του περιεχομένου ανάλογα με τα ειδικά χαρακτηριστικά συγκεκριμένων υπηρεσιών περιεχομένου.

2.8. Βάσει των κανονιστικών ρυθμίσεων σχετικά με πολιτικούς στόχους που αφορούν το δημόσιο συμφέρον, η κανονιστική ρύθμιση του περιεχομένου πρέπει να γίνει μέσω μιας κάθετης προσέγγισης, που βασίζεται στις υφιστάμενες δομές, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της αναλογικότητας κατά τη ρύθμιση των νέων υπηρεσιών.

2.9. Τέλος, η ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού και η ανάγκη για δράσεις που στοχεύουν στην προώθηση ποιοτικού ευρωπαϊκού περιεχομένου αποτελούν, κατά την άποψη της Επιτροπής, τους βασικούς μελλοντικούς στόχους που προέκυψαν από τη διαβούλευση.

Αποτελέσματα της δεύτερης φάσης της διαβούλευσης σχετικά με τις τρεις κατηγορίες ερωτημάτων

2.10. Η Επιτροπή των Περιφερειών αξιολογεί θετικά το γεγονός ότι η δεύτερη φάση της διαβούλευσης ασχολείται διεξοδικά με τα πολύ καίρια ζητήματα της πρόσβασης σε δίκτυα και ψηφιακές πύλες μέσα σε συγκλίνον περιβάλλον, της δημιουργίας ευνοϊκότερου πλαισίου για επενδύσεις και καινοτομίες, της ενθάρρυνσης της παραγωγής, της διανομής και της διαθεσιμότητας ευρωπαϊκού περιεχομένου καθώς και της διασφάλισης ισόρροπης προσέγγισης σε θέματα κανονιστικής ρύθμισης.

2.11. Η πρόσβαση σε δίκτυα και ψηφιακές πύλες, που γίνεται χωρίς διακρίσεις, είναι στρατηγικής σημασίας για την ανάπτυξη το ανταγωνισμού, διότι εξασφαλίζει τη σύνδεση ανάμεσα σε φορείς εκμετάλλευσης δικτύων, σε παροχούς υπηρεσιών και σε τελικούς χρήστες.

2.12. Είναι ανάγκη να βρεθεί μια ισόρροπη λύση για τις ρυθμίσεις ώστε να αποφευχθούν οι κίνδυνοι της υπερβολικής ρύθμισης και ταυτόχρονα να διασφαλιστεί το δημόσιο συμφέρον και να ενθαρρυνθεί η βιωσιμότητα του ανταγωνισμού. Η ΕΤΠ τονίζει στο σημείο αυτό την πεποίθησή της ότι η ενεργός συμβολή στην διατήρηση της προστασίας των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της αγοράς και του ανταγωνισμού.

2.13. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπογραμμίζει, ως αποτέλεσμα της διαβούλευσης για την επίτευξη των καθορισμένων πολιτικών στόχων, την ανάγκη κλαδικών ρυθμίσεων για την πρόσβαση στις υποδομές. Σε αντίθεση με την άποψη της Επιτροπής, αυτές οι ρυθμίσεις δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να αποτελέσουν δεύτερη προτεραιότητα σε σύγκριση με την εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού, διότι χωρίς αυτές δεν μπορούν να επιτευχθούν οι δημόσιο στόχοι. Στην προκειμένη περίπτωση παραμένει ανοικτό το θέμα εάν πρόκειται για οριστικές ρυθμίσεις ή για μεταβατικές ρυθμίσεις, οι οποίες θα ισχύουν ώσπου να δημιουργηθεί μια ώριμη και ανταγωνιστική αγορά. Η απάντηση πρέπει να εξεταστεί την κατάλληλη χρονική στιγμή και να τεθεί υπό το φως περαιτέρω εξελίξεων.

2.14. Όπως ακριβώς τονίζεται στη γνωμοδότηση της ΕΤΠ, λόγω των διαφορετικών συνθηκών υποδομής και ανταγωνισμού, και βάσει της αρχής της επικουρικότητας, είναι ανάγκη η ευελιξία και τα εθνικά και περιφερειακά επίπεδα να αποτελέσουν βασικά στοιχεία της μελλοντικής κανονιστικής διαδικασίας.

Ενίσχυση των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών παραγωγών

2.15. Σε ό,τι αφορά τη διατήρηση της πολιτιστικής ποικιλίας των ευρωπαϊκών κρατών και περιφερειών και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην οπτικοακουστική δραστηριότητα, η ΕΤΠ επικροτεί τις προτάσεις για συνέχιση των μέτρων προώθησης της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής παραγωγής. Αναγνωρίζει, επίσης, την οικονομική σημασία των ελκυστικότερων οπτικοακουστικών περιεχομένων και στόχων.

2.16. Αξιολογεί καταρχήν θετικά τα αποτελέσματα της διαβούλευσης σχετικά με τα στοιχεία ενός περιβάλλοντος που προωθεί την παραγωγή ευρωπαϊκού περιεχομένου. Ως τέτοια στοιχεία θεωρεί τα εξής: ένα κανονιστικό πλαίσιο, κανονιστικές απαιτήσεις όσον αφορά την παραγωγή ευρωπαϊκού περιεχομένου, ισχυρή προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, φορολογικά και χρηματοοικονομικά κίνητρα καθώς και ανοικτά και διαλειτουργικά τεχνικά πρότυπα.

Διαπιστώσεις σχετικά με τη δημόσια ραδιοτηλεόραση

2.17. Η ΕΤΠ επικροτεί το γεγονός ότι η διαβούλευση κατέστησε σαφή την ανάγκη της ιδανικής ενσωμάτωσης της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στο νέο περιβάλλον για την επίτευξη δημόσιων στόχων, όπως είναι η στοιχειώδης πρόνοια και η πολυφωνία. Ιδιαίτερα καθώς τονίζει και απαιτεί - σύμφωνα με το πρωτόκολλο 9 που προσαρτάται στη Συνθήκη του Άμστερνταμ, και με τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ - την ευθύνη των κρατών μελών κατά τον ορισμό της αποστολής της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, προκειμένου να ενθαρρύνουν τους οργανισμούς, στους οποίους έχουν ανατεθεί υποχρεώσεις παροχής δημόσιας τηλεόρασης, να χρησιμοποιήσουν νέους τρόπους για να προσεγγίσουν το ακροατήριό τους.

2.18. Η Επιτροπή των Περιφερειών δίνει μεγάλη βαρύτητα στο σύνολο της αποστολής των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων ενόψει της αυξανόμενης διαφοροποίησης των προγραμμάτων που προσφέρονται στο συγκλίνον περιβάλλον των μέσων μαζικής επικοινωνίας.

2.19. Η ΕΤΠ τονίζει ιδιαίτερα τον κεντρικό ρόλο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης για την παραγωγή ευρωπαϊκού περιεχομένου και τον ορισμό ενός ποιοτικού προτύπου· ο ρόλος αυτός έγινε σαφής κατά τη διαβούλευση.

2.20. Η ΕΤΠ γνωρίζει ότι από τη διαβούλευση προέκυψε η πρόταση να ζητηθεί από αυτούς τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς να διακρίνουν σαφώς ανάμεσα σε καθορισμένες δραστηριότητες δημόσιας τηλεόρασης και σε δραστηριότητες του ανταγωνιστικού τομέα. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο 9 που προσαρτάται στη Συνθήκη του Άμστερνταμ, η ΕΤΠ προειδοποιεί ότι εάν η γνώμη αυτή ερμηνευθεί στο εξής με κανονιστικό τρόπο, μπορεί να ζημιώσει την ύπαρξη και την ανάπτυξη της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Σύμφωνα με το συμπληρωματικό πρωτόκολλο τα κράτη μέλη μεριμνούν για τη χρηματοδότηση της δημόσιας ραδιοτηλεοπτικής υπηρεσίας, εφόσον η χρηματοδότηση αυτή δεν επηρεάζει τις συνθήκες του εμπορίου και τον ανταγωνισμό εντός της Κοινότητας σε βαθμό αντιβαίνοντα στο δημόσιο συμφέρον. Παράλληλα, για τον καθορισμό των εν λόγω ορίων "πρέπει να ληφθεί υπόψη η πραγματοποίηση των στόχων αυτής της δημόσιας υπηρεσίας".

3. Ειδικές παρατηρήσεις σχετικά με τα αποτελέσματα της διαβούλευσης από τη σκοπιά της ΕΤΠ

3.1. Η ΕΤΠ τονίζει ότι στη γνωμοδότησή της σχετικά με την Πράσινη Βίβλο επικρίνει το γεγονός ότι η Πράσινη Βίβλος δίνει ελάχιστη βαρύτητα στην επίτευξη γενικών κοινωνικών στόχων. Η ΕΤΠ είναι, όπως και παλαιότερα, της άποψης ότι οι κανόνες για τη διασφάλιση των δημόσιων συμφερόντων δεν αντιτίθενται αλλά συμβαδίζουν με το στόχο της ανάπτυξης των ανοιχτών αγορών. Μόνον ένα συνολικό κανονιστικό πλαίσιο καθιστά δυνατή την τακτική και σχδιασμένη συνεργασία όλων των μελών της αγοράς και δημιουργεί, με τον τρόπο αυτό, τη σίγουρη βάση για την ανάπτυξη και τη λειτουργία των αγορών του ανταγωνισμού.

3.2. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η άποψή της ενισχύθηκε από τα αποτελέσματα της διαβούλευσης και τάσσεται, κατά συνέπεια, υπέρ της εντατικότερης ενασχόλησης με τους γενικούς κοινωνικούς στόχους.

3.3. Για το λόγο αυτό η ΕΤΠ επικροτεί τη διαπίστωση που περιέχεται στα συμπεράσματά του Συμβουλίου σχετικά με τα αποτελέσματα της δημόσιας ακρόασης· σύμφωνα με την εν λόγω διαπίστωση οι σαφώς καθορισμένοι πολιτικοί στόχοι πρέπει να αποτελέσουν τη βάση του κανονιστικού πολιτικού περιβάλλοντος, και μια ρύθμιση, βασισμένη σε αυτές τις αρχές, αποτελεί το απαραίτητο μέσο για την επίτευξη των στόχων προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος, όπως είναι η παροχή υπηρεσιών σε κάθε επίπεδο, η πολυφωνία, η πολιτιστική ποικιλία, η προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Σε κάθε περίπτωση, η υπευθυνότητα της διάδοσης των πληροφοριών καθώς και η αξιοπιστία των πληροφοριών αποτελούν στόχους προς επίτευξη.

3.4. Η ΕΤΠ επικροτεί και τη διατύπωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για σύνδεση της εφαρμογής της νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό, λαμβάνοντας υπόψη και διασφαλίζοντας πολιτικούς στόχους, όπως είναι η πολυφωνία, η προστασία των νέων ή η ενίσχυση της πολιτιστικής ποικιλίας. Η ΕΤΠ στηρίζει τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι η εξαφάνιση των ελλείψεων συχνοτήτων δεν πρέπει να επηρεάσει την εξασφάλιση των πολιτικών στόχων.

Αναγκαιότητα κλαδικών κανονιστικών ρυθμίσεων

3.5. Η ΕΤΠ εκτιμά ότι ως κανονιστικό πλαίσιο πρέπει να επιδιωχθεί ένας συνδυασμός των επιλογών 1 και 2, που προτείνει η Πράσινη Βίβλος, δηλαδή να διατηρηθούν τα υπάρχοντα συστήματα κανονιστικών ρυθμίσεων και συγχρόνως να γίνονται σταδιακές προσαρμογές στα μεταβαλλόμενα δεδομένα. Αυτό θα επιτρέψει τη δημιουργία ενός συστήματος κανονιστικών ρυθμίσεων στα κράτη μελή, το οποίο, μέσω ενός ταξινομημένου αριθμού κανονιστικών ρυθμίσεων λαμβάνει υπόψη του τη διαφορετική σημασία και επίδραση των υπηρεσιών. Η ΕΤΠ επικροτεί το γεγονός ότι κατά τη διαβούλευση αυτή η εκτίμηση εκφράστηκε σαφώς.

3.6. Η ΕΤΠ επικροτεί θερμά την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε ό,τι αφορά την επιθυμία δημιουργίας ενός ενιαίου κανονιστικού πλαισίου για τη δραστηριότητα μεταφοράς πληροφοριών από διάφορα δίκτυα και για το διαχωρισμό του εν λόγω πλαισίου από εκείνο που θα ισχύει για το μεταδιδόμενο περιεχόμενο.

3.7. Η ΕΤΠ είναι της άποψης ότι η ανάγκη κλαδικών κανονιστικών ρυθμίσεων προκύπτει και για το ζήτημα της πρόσβασης στα δίκτυα. Στο εξής απαιτούνται κυρίως, και όχι μόνον σε μεμονωμένες περιπτώσεις, κανονιστικές ρυθμίσεις για τη ραδιοτηλεόραση συμπεριλαμβανομένων και των προδιαγραφών "must carry" για την παροχή δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Στην απόφαση σχετικά με την πρόσβαση στα δίκτυα έπρεπε να συμμετάσχουν και οι περιφέρειες.

Προώθηση της παραγωγής οπτικοακουστικού περιεχομένου

3.8. Η ΕΤΠ εκφράζει την άποψη ότι η ζήτηση ποιοτικού περιεχομένου, ιδιαίτερα στον οπτικοακουστικό τομέα, θα αυξηθεί και ότι είναι ανάγκη να εξεταστούν και να ληφθούν νέα μέτρα για την προώθηση της ευρωπαϊκής παραγωγής.

3.9. Η ΕΤΠ ενθαρρύνει την Επιτροπή, εν όψει των διαπραγματεύσεων της Γενικής Συμφωνίας Εμπορίου Υπηρεσιών (GATS), να φροντίσει ώστε να διατηρηθούν σε όλη τους την έκταση τα απαιτούμενα πλαίσια δράσης, ιδιαίτερα για μέτρα ενίσχυσης που απαιτούνται και αφορούν τις περιφέρειες. Οι αξιόλογες καταρχήν προσπάθειες για ελεύθερο παγκόσμιο εμπόριο πρέπει να θέσουν υπό εξέταση τόσο τα ευρωπαϊκά, εθνικά και περιφερειακά σχέδια ενίσχυσης όσο και τη χρηματοδότηση, την ύπαρξη και την ανάπτυξη της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης.

Ο ιδιαίτερος ρόλος της τηλεόρασης

3.10. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη του Κοινοβουλίου ότι η τηλεόραση, ακόμη και στην εποχή της ψηφιακής παραγωγής και μετάδοσης, εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό μέσο δημιουργίας και διάδοσης των πληροφοριών. Για το λόγο αυτό η τηλεόραση κατέχει αποφασιστικό ρόλο τόσο στη διαμόρφωση της γνώμης και των αποφάσεων στην κοινωνία και στη δημοκρατία όσο και στην πολιτιστική ποικιλία και τη διασφάλιση των κοινωνικών αξιών. Η ΕΤΠ συμφωνεί ιδιαίτερα με τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι η παραπάνω διατύπωση ισχύει ανεξάρτητα από τη μορφή της χρηματοδότησης και τον τρόπο της μετάδοσης.

3.11. Η ΕΤΠ επιδοκιμάζει θερμά τη δήλωση του Συμβουλίου, της 25ης Ιανουαρίου 1999 σχετικά με το ρόλο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, την αρμοδιότητα των κρατών μελών να χρηματοδοτούν τη δημόσια ραδιοτηλεόραση, την εκπλήρωση της δημόσιας αποστολής και τη δυνατότητα των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών να προσφέρουν προγράμματα και υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, λαμβάνοντας υπόψη την ανάπτυξη και τη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων τους στην ψηφιακή εποχή.

4. Συμπεράσματα της ΕΤΠ για τα επόμενα βήματα που σχεδίασε η Επιτροπή

Τα συμφέροντα των περιφερειών στη διαδικασία σύγκλισης

3.2. Η ΕΤΠ τονίζει ότι η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που προσφέρει η κοινωνία των πληροφοριών, ιδιαίτερα για τις περιοχές της περιφέρειας, προσφέρει κυρίως οικονομικές δυνατότητες, πέρα από τους κινδύνους· η ΕΤΠ καλεί τις εν λόγω περιοχές να εκμεταλλευτούν αυτές τις δυνατότητες. Σχετικά, η ΕΤΠ επαναλαμβάνει την επισήμανσή της σχετικά με τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των περιοχών στον τομέα των υποδομών, της πολιτιστικής προσφοράς και της χρήσης των μέσων μαζικής ενημέρωσης, και καλεί την Επιτροπή να συμβάλει στην άμβλυνση των διαφορών αυτών προς όφελος της συνοχής στην Ένωση. Αναφέρεται στο εν λόγω θέμα στη γνωμοδότησή της για την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα "Η συνοχή και η κοινωνία των πληροφοριών", (εισηγητής: ο κ. Koivisto(3)).

4.2. Η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή, στα πλαίσια της αρμοδιότητάς της για τη διαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου και των μέτρων ενίσχυσης, να εργαστεί προκειμένου να διασφαλιστεί, σε ό,τι αφορά τη δικτυακή υποδομή, τη χρήση και την πολιτιστική προσφορά των μέσων μαζικής ενημέρωσης, ο στοιχειώδης εξοπλισμός, η πολιτιστική ποικιλία και η πολυφωνία σε όλες τις περιοχές της ΕΕ.

Κανονιστικές ρυθμίσεις και δημόσιοι στόχοι

4.3. Η ΕΤΠ είναι της άποψης ότι το νομοθετικό πλαίσιο θα πρέπει να εξασφαλίζει την προστασία του δημοσίου συμφέροντος, ιδιαίτερα την προστασία των νέων, την πολυφωνία και την πολιτιστική ποικιλία. Αυτοί οι στόχοι και κανόνες προστασίας πρέπει να διατηρηθούν προπάντων κατά την επικείμενη αναθεώρηση της οδηγίας σχετικά με την τηλεόραση χωρίς σύνορα.

4.4. Η ΕΤΠ επιμένει στο αίτημά της για δημιουργία ενός κανονιστικού πλαισίου με τη μορφή του συνδυασμού των επιλογών 1 και 2 που πρότεινε η Επιτροπή (να διατηρηθούν καταρχήν τα υπάρχοντα συστήματα κανονιστικών ρυθμίσεων και συγχρόνως να γίνονται σταδιακές προσαρμογές στα μεταβαλλόμενα δεδομένα). Γι αυτό θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η αβέβαιη πορεία της μελλοντικής εξέλιξης της σύγκλισης σε ό,τι αφορά την τεχνολογία, το περιεχόμενο και την οικονομία.

4.5. Η ΕΤΠ τάσσεται υπέρ μιας ιδιαίτερης κανονιστικής ρύθμισης των υπηρεσιών και του περιεχομένου. Είναι της άποψης ότι η τεχνολογική σύγκλιση δεν προϋποθέτει τους ίδιους νομοθετικούς χειρισμούς για τα προϊόντα της ραδιοτηλεόρασης, των νέων υπηρεσιών και των τηλεπικοινωνιών. Η νομοθετική κατάταξη των υπηρεσιών θα έπρεπε να εφαρμοστεί μάλλον σε ό,τι αφορά τη φύση και τη σημασία των προϊόντων και των υπηρεσιών. Η ΕΤΠ πιστεύει επίσης ότι το νομοθετικό κανονιστικό πλαίσιο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται καταρχήν ως εμπόδιο στην πρόσβαση αλλά προπάντων ως προϋπόθεση για την εγγύηση της νομοθετικής ασφάλειας. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι τίθεται επίσης υπέρ των κλαδικών κανονιστικών ρυθμίσεων σε ό,τι αφορά δικτυακή πρόσβαση.

4.6. Αναφορικά με το περιεχόμενο της ηλεκτρονικής επικοινωνίας, η ΕΤΠ εκφράζει την προτίμησή της για ένα διαβαθμισμένο πρότυπο κανονιστικών ρυθμίσεων - βασιζόμενο σε υπάρχοντες κανόνες και σεβόμενο τις αρχές της αλληλεγγύης και της αναλογικότητας - το οποίο θα μπορεί να εφαρμοστεί ανεξάρτητα από τις χρησιμοποιούμενες υποδομές. Στο πρότυπο πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα διαφορετικά περιεχόμενα και να διασφαλίσει ότι τα προσανατολισμένα προς το δημόσιο περιεχόμενα θα εξακολουθήσουν να πληρούν τις ειδικές προϋποθέσεις που σχετίζονται με τις δημόσιες υπηρεσίες και τους κοινωνικούς στόχους.

4.7. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι η κλαδική κανονιστική ρύθμιση μπορεί να συμπεριλάβει την επίβλεψη των εταιριών που δεσπόζουν στην αγορά και τη δυνατότητα μιας ex ante κανονιστικής ρύθμισης για την επίτευξη ορισμένων στόχων ανταγωνισμού, όπως είναι η χωρίς διακρίσεις δικτυακή πρόσβαση.

4.8. Η ΕΤΠ εκφράζει τη γνώμη ότι κατά τη διαδικασία των περαιτέρω κανονιστικών ρυθμίσεων θα πρέπει να εξεταστεί η ανάγκη λήψης μέτρων για την προστασία των συμφερόντων του καταναλωτή. Η νομική θέση του καταναλωτή δεν πρέπει να διαφοροποιείται σημαντικά, ανάλογα με την πλατφόρμα δικτύου που χρησιμοποιεί.

Συμβολή στην ιδία κανονιστική ρύθμιση

4.9. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι η ιδία κανονιστική ρύθμιση και ο αυτοέλεγχος, ιδιαίτερα στην περίπτωση των υπηρεσιών που απευθύνονται στο κοινό, μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στη διασφάλιση των δημόσιων συμφερόντων, υπό τον όρο ότι συμβαδίζουν με τις εθνικές και περιφερειακές πολιτιστικές και νομοθετικές παραδόσεις και πρακτικές και ότι εξασφαλίζουν τον ενεργό ανταγωνισμό.

Δημόσια ραδιοτηλεόραση

4.10. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι θα εξακολουθήσει να διατηρείται ο κεντρικός ρόλος της τηλεόρασης στην κοινωνία και ότι, κατά συνέπεια, η επίτευξη των στόχων δημοσίου συμφέροντος, όπως είναι η προστασία των νέων, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η πολιτιστική ποικιλία, θα εξακολουθήσει να είναι απαραίτητη σε αυτόν τον τομέα.

4.11. Η ΕΤΠ επικροτεί μια ισόρροπη λύση για την ιδανική ενσωμάτωση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στο νέο περιβάλλον. Ειδικότερα, τίθεται υπέρ της άποψης οι ραδιοτηλεοπτικές αγορές να εξακολουθήσουν να οργανώνονται σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

4.12. Η ΕΤΠ επιμένει στην άποψη ότι εξακολουθεί να απαιτείται ένα ξεχωριστό νομοθετικό πλαίσιο για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση, προκειμένου η τελευταία να μπορέσει να διατηρήσει το σημαντικό ρόλο που της προσδίδεται στο πρωτόκολλο 9 που προσαρτάται στη Συνθήκη του Άμστερνταμ.

4.13. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι η ραδιοτηλεόραση πρέπει να ενσωματωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να αποκλεισθεί η οποιαδήποτε απειλή της ύπαρξης και της ανάπτυξής της. Ειδικότερα η ΕΤΠ είναι της γνώμης ότι η αποστολή των οργανισμών δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, η οποία αποτελεί και τη βάση της χρηματοδότησής τους, δεν πρέπει να τερματίσει στο όριο μεταξύ των δραστηριοτήτων δημόσιας τηλεόρασης και των δραστηριοτήτων τις ανταγωνιστικής τηλεόρασης ή των νέων δραστηριοτήτων. Η ΕΤΠ είναι υπέρ των εγγυήσεων της ύπαρξης και της ανάπτυξης της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, οι οποίες, στο πλαίσιο αυτής της αποστολής, συμπεριλαμβάνουν και το δικαίωμα διερεύνησης όλων των νέων τεχνολογιών και υπηρεσιών.

4.14. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι οι περιφέρειες, λόγω της εγγύτητας και της άμεσης συμμετοχής τους, πρόκειται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην εξουσιοδότηση και τον έλεγχο των φορέων της ραδιοτηλεόρασης.

Συντονισμός των αρχών των κανονιστικών ρυθμίσεων

4.15. Η ΕΤΠ εκφράζει την πεποίθηση ότι ο συντονισμός και η συνεχής ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των εθνικών κανονιστικών αρχών σε ευρωπαϊκό επίπεδο κρίνονται χρήσιμα και απαραίτητα.

Βρυξέλλες, 17 Νοεμβρίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

(1) SEC(1998) 1284 τελικό.

(2) CdR 149/98 fin - ΕΕ C 373 της 2.12.1998, σ. 26.

(3) CdR 270/97 fin - ΕΕ C 64 της 27.2.1998, σ. 20.