Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την ενίσχυση της ασφαλείας λιμένων

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ανακοίνωση σχετικά με τη ναυτική ασφάλεια (COM(2003) 229 τελικό), ήδη στο στάδιο της νομοθετικής επεξεργασίας, η οποία περιλαμβάνει πρόταση σχετικά με την ασφάλεια πλοίων και διεπαφής πλοίου/λιμένα, αναφερόμενη στο παρόν έγγραφο ως κανονισμός (ΕΚ) αριθ. ..../..., προσδιόριζε την ασφάλεια λιμένων ως δεύτερο αναγκαίο μέτρο για την ασφάλεια τόσο του λιμένα όσο και της διεπαφής μεταξύ του πλοίου και της ενδοχώρας. Η ανάγκη προστασίας επεκτείνεται στους ανθρώπους οι οποίοι εργάζονται σε λιμένες ή διέρχονται μέσω λιμένων, την υποδομή και το υλικό καθώς και τα μέσα μεταφοράς. Η παρούσα πρόταση βασίζεται στην προηγηθείσα εκείνη ανακοίνωση.

ΑΙΤΙΑ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΙΜΕΝΕΣ

Οι λιμένες αποτελούν ουσιώδη κρίκο στο σύνολο της μεταφορικής αλυσίδας καθώς συνδέουν τις ροές θαλάσσιου και χερσαίου εμπορίου και επιβατών. Συχνά οι λιμένες αποτελούν το σημείο όπου συγκεντρώνονται αποστολές επικίνδυνων φορτίων, σημαντικά κέντρα παραγωγής χημικών και πετροχημικών, ή/και βρίσκονται κοντά σε πόλεις. Είναι εμφανές ότι τρομοκρατικές επιθέσεις σε λιμένες μπορούν εύκολα να έχουν ως αποτέλεσμα σοβαρές διαταραχές των συστημάτων μεταφοράς και να αποτελέσουν αίτια σοβαρών επιπτώσεων σε παρακείμενες βιομηχανίες καθώς και να αποβούν σε βάρος προσώπων στον λιμένα ή από τον παρακείμενο πληθυσμό. Ακριβώς στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή προτείνει την ανάπτυξη συνολικής πολιτικής ασφαλείας για τους λιμένες.

ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ

Εργασίες στο ΔΝΟ (IMO) [1] είχαν ως αποτέλεσμα την προώθηση τροποποιήσεων της SOLAS [2] και του κώδικα ISPS [3]. Η Επιτροπή πρότεινε κανονισμό με σκοπό τα μέτρα αυτά να ενταχθούν σε δεσμευτική κοινοτική νομοθεσία (COM (2003) 229 τελικό). Ήδη η νομοθετική διαδικασία βρίσκεται υπό εξέλιξη.

[1] ΔΝΟ: Διεθνής ναυτιλιακός οργανισμός (IMO: International Maritime Organisation).

[2] SOLAS: Safety Of Life At Sea (Ασφάλεια της ζωής στη θάλασσα).

[3] ISPS: International Ship and Port Facility Security (Ασφάλεια για πλοία και λιμενικές εγκαταστάσεις διεθνώς).

Αν και ομάδα εργασίας των ΔΝΟ-ΔΟΕ [4] επεξεργάζεται επί του παρόντος κώδικα πρακτικής για την ασφάλεια λιμένων, δεν φαίνεται πραγματιστικό να αναμένονται αποτελέσματα ταχέως. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο κώδικας αυτός δεν μπορεί να είναι νομικά δεσμευτικός. Υπό το πρίσμα αυτό η Επιτροπή θεωρεί πως η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει με ίδιο καθεστώς ασφαλείας λιμένων. Η παρούσα πρόταση συμπληρώνει τις εργασίες των ΔΝΟ-ΔΟΕ.

[4] ΔΟΕ: Διεθνής οργάνωση εργασίας (ΙLO: International Labour Organisation).

ΑΝΑΓΚΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ

Οι τροποποιήσεις της SOLAS, ο κώδικας ISPS και η προτεινόμενη νομοθεσία θα ενισχύσουν τη ναυτική ασφάλεια με την ανάπτυξη μέτρων ασφαλείας στα πλοία και στις λιμενικές εγκαταστάσεις [5]. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. ..../... σταματά στο μέρος του λιμένα το οποίο αντιπροσωπεύει τη διεπαφή πλοίου/λιμένα, δηλαδή τον τερματικό σταθμό [6]. Ο σκοπός της πρότασης είναι διττός: η ενίσχυση της ασφαλείας στις ζώνες λιμένων οι οποίες δεν καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. .../... και η μέριμνα ώστε τα μέτρα ασφαλείας που εφαρμόζονται κατ'εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ..../... να συνοδεύονται από ενισχυμένη ασφάλεια στις παρακείμενες λιμενικές περιοχές. Η πρόταση δεν δημιουργεί νέες υποχρεώσεις σε ζώνες που ήδη καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../... .

[5] Στο πλαίσιο αυτό «λιμενική εγκατάσταση» σημαίνει χώρος διεπαφής πλοίου/λιμένα. Εδώ περιλαμβάνονται ζώνες όπως σημεία προσόρμισης, προβλήτες αναμονής και ζώνες προσέγγισης από θάλασσα, ανάλογα με την περίπτωση. «Διεπαφή πλοίου/λιμένα» σημαίνει διαδράσεις που αναπτύσσονται όταν πραγματοποιούνται κατευθείαν και αμέσως δραστηριότητες οι οποίες αφορούν το πλοίο και περιλαμβάνουν τη διακίνηση προσώπων ή αγαθών ή την παροχή λιμενικών υπηρεσιών προς ή από το πλοίο.

[6] Αν και θα ήταν θεωρητικά δυνατή για κάθε κράτος μέλος η ερμηνεία του όρου «λιμενική εγκατάσταση» ευρέως έτσι ώστε να περιλαμβάνεται ολόκληρος ο λιμένας οπότε επεκτείνεται η εφαρμογή του κώδικα ISPS σε ολόκληρο τον λιμένα, είναι κατανοητό ότι δεν είναι δυνατό να δοθεί ερμηνεία του είδους αυτού.

Κατόπιν των ανωτέρω η Επιτροπή θεωρεί ότι με την παρούσα οδηγία επιτυγχάνονται:

- Η διασφάλιση και επιτήρηση σε κοινοτικό επίπεδο επαρκούς επιπέδου ασφαλείας λιμένων με συμπλήρωση και στήριξη των μέτρων ασφαλείας που εφαρμόζονται στη διεπαφή πλοίου/λιμένα.

- Η διασφάλιση εναρμονισμένης εφαρμογής και ίσων όρων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση έτσι ώστε να μη δημιουργούνται διαφορές για τους χρήστες εμπορικών λιμένων.

- Διασφάλιση ότι τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας που καλύπτουν ολόκληρο το λιμένα είναι δυνατόν να εφαρμόζονται στο βαθμό του δυνατού με χρησιμοποίηση ήδη υφιστάμενων εργαλείων που έχουν εισαχθεί με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../... ώστε με τον τρόπο αυτό να επιτυγχάνονται τα μέγιστα αποτελέσματα ασφαλείας με την ελάχιστη επιπρόσθετη επιβάρυνση για τους λιμένες.

Λαμβανομένης υπόψη της σημαντικής ποικιλίας κοινοτικών λιμένων (μεγάλοι-μικροί, ιδιωτικοί-δημόσιοι κλπ.) καθώς και λόγω της συνύπαρξης διαφόρων δραστηριοτήτων σε κοινοτικούς λιμένες (διακίνηση φορτίου, βιομηχανική δραστηριότητα, αποθήκευση, μεταφορές, περιβαλλοντικές ζώνες, αστικές περιοχές και πολλά άλλα), το καταλληλότερο νομοθετικό μέσον για την εισαγωγή της απαιτούμενης ευελιξίας με ταυτόχρονη επίτευξη του αναγκαίου κοινού επιπέδου ασφαλείας λιμένων σε ολόκληρη την Κοινότητα είναι η οδηγία.

Αναγνωρίζεται ότι σε κράτη μέλη εφαρμόζονται ήδη ορισμένα συστήματα ασφάλειας λιμένων. Η οδηγία παρέχει τη δυνατότητα διατήρησης υφιστάμενων μέτρων και μηχανισμών ασφαλείας υπό την προϋπόθεση ότι είναι σύμφωνα με τους κανόνες της οδηγίας.

Κατόπιν αυτών η Επιτροπή:

- Προτείνει να εκδώσουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το ταχύτερο δυνατό την οδηγία για την ενίσχυση της ασφάλειας λιμένων. Η πρόταση συμπληρώνει τα μέτρα ασφαλείας που έχουν εισαχθεί με τον κανονισμό για τη βελτίωση της ασφαλείας στα πλοία και στις λιμενικές εγκαταστάσεις (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. .../...) διασφαλίζοντας ότι το αποτέλεσμα θα είναι η κάλυψη ολόκληρου του λιμένα από κάποιο σύστημα ασφαλείας. Η νέα αυτή πρόταση καλύπτει κάθε λιμένα όπου υπάρχουν μία ή περισσότερες λιμενικές εγκαταστάσεις καλυπτόμενες από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../.... .

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ

Τα μέτρα που απαιτούνται για την ενίσχυση της ασφαλείας λιμένων πρέπει να ακολουθούν τις εξής αρχές:

- η ασφάλεια λιμένων συμπληρώνει τη ναυτική ασφάλεια και την ασφάλεια διεπαφής λιμένα/πλοίου και καθιστά βέβαιο ότι τα εν λόγω μέτρα ενισχύονται με μέτρα ασφαλείας σε ολόκληρη τη λιμενική ζώνη.

- τα μέτρα που απαιτούνται, πού και πότε καθορίζονται με εκτίμηση ασφαλείας λιμένα.

- διάκριση μεταξύ συνήθων, αυξημένων ή άμεσων απειλών πραγματοποιείται με επίπεδα ασφαλείας.

- όλα τα μέτρα και οι λεπτομέρειες για την ενίσχυση της ασφαλείας λιμένα προβλέπονται σε σχέδιο ασφαλείας λιμένα.

- για τον καθορισμό και την εφαρμογή των ενδεδειγμένων μέτρων ασφαλείας λιμένα μέσω της εκτίμησης και του σχεδίου που αναφέρονται ανωτέρω υπεύθυνη είναι η αρχή ασφαλείας λιμένα.

- την ανάπτυξη και εφαρμογή του σχεδίου ασφαλείας λιμένα συντονίζει υπεύθυνος για την ασφάλεια λιμένα.

- συμβουλές προς την αρμόδια αρχή παρέχει επιτροπή ασφαλείας λιμένα.

- η εφαρμογή των απαιτούμενων μέτρων υποστηρίζεται από κατάρτιση και έλεγχο.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

- Η πρόταση βασίζεται στους ίδιους μηχανισμούς και όργανα ασφαλείας (εκτιμήσεις ασφαλείας, υπεύθυνοι κλπ.) με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. .../... έτσι ώστε να διασφαλίζεται συνολικό καθεστώς ασφαλείας για ολόκληρη τη ναυτική εφοδιαστική αλυσίδα από το πλοίο προς τη διεπαφή πλοίου/λιμένα και μέχρι το σύνολο του λιμένα προς τη διεπαφή λιμένα/ενδοχώρας. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει την απλούστευση των διαδικασιών καθώς και συνέργειες από άποψη ασφαλείας. Ειδικότερα, η προτεινόμενη οδηγία:

- ζητεί από τα κράτη μέλη να καθορίσουν τα όρια των λιμένων τους για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

- ζητεί από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την εκπόνηση των ενδεδειγμένων εκτιμήσεων ασφάλειας λιμένων και σχεδίων ασφαλείας λιμένων.

- ζητεί από τα κράτη μέλη να καθορίσουν και να γνωστοποιήσουν τα επίπεδα ασφαλείας που χρησιμοποιούνται και σχετικές μεταβολές.

- ζητεί από τα κράτη μέλη να ορίσουν αρχή ασφαλείας λιμένα για κάθε λιμένα ή για ομάδα λιμένων. Η δημόσια αυτή αρχή θα είναι αρμόδια για τον κατά τα δέοντα προσδιορισμό και εφαρμογή μέτρων ασφαλείας λιμένα.

- καθορίζει την ανάγκη διορισμού υπευθύνου ασφαλείας λιμένα για κάθε συγκεκριμένο λιμένα προκειμένου να διασφαλίζεται δεόντως ο συντονισμός κατά την εκπόνηση, την επικαιροποίηση και την παρακολούθηση εκτιμήσεων και σχεδίων ασφαλείας λιμένων.

- καθορίζει τη γενική απαίτηση όσον αφορά συμβουλευτική επιτροπή ασφαλείας, με συμμετοχή αντιπροσώπων όλων των συναφών επιχειρησιακών και διοικητικών λειτουργιών κάθε λιμένα.

- καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά εκτιμήσεις και σχέδια ασφαλείας.

- ζητεί τον καθορισμό εστιών στα κράτη μέλη για την παροχή των αναγκαίων πληροφοριών προς τα υπόλοιπα κράτη και προς την Επιτροπή.

- προβλέπει διαδικασίες επιθεώρησης για την επιτήρηση της εφαρμογής των μέτρων ασφαλείας λιμένων.

- καθορίζει διαδικασία για την αναπροσαρμογή των διατάξεών της.

Νομική διασταση

Η Επιτροπή προτείνει η οδηγία να βασίζεται στο άρθρο 80 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, με την επιφύλαξη της εθνικής νομοθεσίας των κρατών μελών για θέματα ασφαλείας και κάθε μέτρου το οποίο θα ήταν δυνατό να ληφθεί με βάση τις διατάξεις του τίτλου VI της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επί μερουσ θέματα

Άρθρο 1:

Στο άρθρο αυτό περιγράφεται το αντικείμενο της οδηγίας.

Άρθρο 2:

Στο άρθρο αυτό περιγράφεται το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

Άρθρο 3:

Στο άρθρο αυτό περιέχονται οι ορισμοί και οι κύριοι όροι που χρησιμοποιούνται στην οδηγία.

Άρθρο 4:

Το άρθρο αυτό επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να συντονίζουν στενά τα μέτρα ασφαλείας λιμένων με τα μέτρα τα λαμβανόμενα κατ´εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού για τη ναυτική ασφάλεια και την ασφάλεια λιμενικών εγκαταστάσεων.

Άρθρο 5:

Το άρθρο αυτό επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να διορίσουν αρχή ασφαλείας λιμένων. Η εν λόγω αρχή ασφαλείας λιμένων θα είναι αρμόδια για τον καθορισμό και την εφαρμογή των ενδεδειγμένων μέτρων ασφαλείας λιμένων.

Άρθρο 6:

Το άρθρο αυτό περιέχει την υποχρέωση των κρατών μελών να εξασφαλίζουν την πραγματοποίηση εκτιμήσεων ασφαλείας λιμένων για όλους τους λιμένες τους που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία. Οι εν λόγω εκτιμήσεις θα λαμβάνουν υπόψη της ιδιαιτερότητες διαφόρων τμημάτων του λιμένα καθώς και τις εκτιμήσεις ασφαλείας που πραγματοποιούνται για λιμενικές εγκαταστάσεις εντός των ορίων λιμένα με βάση τις διατάξεις του κανονισμού για τη ναυτική ασφάλεια. Οι λεπτομερείς απαιτήσεις όσον αφορά την εκτίμηση ασφαλείας λιμένα περιέχονται στο παράρτημα Ι.

Άρθρο 7:

Στο άρθρο αυτό περιέχεται η υποχρέωση των κρατών μελών να διασφαλίζουν ότι για όλους τους λιμένες τους που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία εκπονούνται σχέδια ασφαλείας λιμένα. Τα εν λόγω σχέδια θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες διαφόρων τμημάτων του λιμένα καθώς και τα σχέδια ασφαλείας τα υφιστάμενα για τις λιμενικές εγκαταστάσεις εντός των ορίων λιμένα με βάση τις διατάξεις του κανονισμού για τη ναυτική ασφάλεια. Οι λεπτομερείς απαιτήσεις σχετικά με το σχέδιο ασφαλείας λιμένων περιέχονται στο παράρτημα ΙΙ. Το παρόν άρθρο καλύπτει επίσης την ανάγκη για επαρκή κατάρτιση και ασκήσεις. Προς το σκοπό αυτό παραπέμπει στο παράρτημα III, όπου περιέχονται βασικές απαιτήσεις κατάρτισης.

Άρθρο 8:

Η οδηγία επιβάλλει τη χρησιμοποίηση τριών διακριτών επιπέδων ασφαλείας. Από τα κράτη μέλη ζητείται να εισαγάγουν τέτοιο σύστημα επιπέδων στους λιμένες τους, να προσδιορίσουν και να γνωστοποιήσουν τα επίπεδα ασφαλείας που εφαρμόζονται στα διάφορα μέρη των λιμένων τους καθώς και τυχόν σχετικές μεταβολές. Η ανακοίνωση θα πραγματοποιείται σε βάση «γνώση των αναγκαίων».

Άρθρο 9:

Το άρθρο 9 περιέχει την υποχρέωση διορισμού, για κάθε λιμένα καλυπτόμενο από την παρούσα οδηγία, υπευθύνου ασφαλείας λιμένα ο οποίος θα διαθέτει επαρκείς γνώσεις τοπικών συνθηκών και εξουσία προκειμένου να διασφαλίζει επαρκώς και να συντονίζει τον καθορισμό, την επικαιροποίηση και την παρακολούθηση εκτιμήσεων και σχεδίων ασφαλείας λιμένα στους αντίστοιχους λιμένες τους.

Άρθρο 10:

Σε αναγνώριση της ανάγκης για βέλτιστη συνεργασία μεταξύ των επιχειρησιακών και των διοικητικών λειτουργιών σε λιμένες, το άρθρο αυτό προβλέπει τη συγκρότηση συμβουλευτικής επιτροπής ασφαλείας λιμένα όπου θα συμμετέχουν οι εμπλεκόμενοι στην ασφάλεια του λιμένα.

Άρθρο 11:

Το παρόν άρθρο περιέχει την απαίτηση αναθεώρησης κατά τακτά διαστήματα των εκτιμήσεων ασφαλείας λιμένα.

Άρθρο 12:

Το άρθρο 12 προβλέπει τη δυνατότητα των κρατών μελών να συγκροτούν αναγνωρισμένους οργανισμούς ασφαλείας λιμένα, υπό την προϋπόθεση ότι οι οργανισμοί αυτοί πληρούν τους όρους του παραρτήματος ΙV.

Άρθρο 13:

Το άρθρο αυτό προβλέπει τον καθορισμό εστίας για την ασφάλεια λιμένων η οποία ο θα αποτελεί το σημείο επαφής της Επιτροπής για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 14:

Στο άρθρο αυτό καλύπτεται η υποχρέωση των κρατών μελών να συγκροτούν σύστημα κατάλληλου και τακτικού ελέγχου σχεδίων ασφαλείας λιμένων καθώς και της εφαρμογής τους. Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει επίσης τη διαδικασία για περιπτώσεις κατά τις οποίες πραγματοποιούνται επιθεωρήσεις υπό την επίβλεψη της Επιτροπής προκειμένου να ελέγχεται η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της επιτήρησης και των μέτρων ασφαλείας λιμένων.

Άρθρο 15:

Το άρθρο αυτό αναφέρει ότι είναι δυνατόν να εκδίδονται διατάξεις προκειμένου να καθορίζονται εναρμονισμένες διαδικασίες για την εφαρμογή των λεπτομερειών των συναφών με τα παραρτήματα της οδηγίας. Οι προσαρμογές αυτές θα ακολουθούν τη διαδικασία της Επιτροπής, όπως καθορίζεται στο άρθρο 14.

Άρθρο 16:

Την Επιτροπή επικουρεί η ίδια επιτροπή που συγκροτείται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../.... . Η εν λόγω επιτροπή ενεργεί σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία (άρθρα 5 και 7 της απόφασης αριθ. 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [7]).

[7] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

Άρθρο 17:

Το άρθρο αυτό έχει ως αντικείμενο τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των πληροφοριών των σχετικών με την ασφάλεια, ειδικότερα των εκθέσεων επιθεώρησης και των απαντήσεων των κρατών μελών.

Άρθρο 18:

Το άρθρο αυτό ζητεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις σχετικά με παραβάσεις της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 19:

Στο άρθρο αυτό περιέχεται η υποχρέωση των κρατών μελών να θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις τις αναγκαίες για τη συμμόρφωση προς την παρούσα οδηγία το αργότερο ένα έτος μετά την ημερομηνία θέσης της σε ισχύ.

Άρθρο 20:

Περιέχει λεπτομέρειες σχετικά με τη θέση σε ισχύ.

Άρθρο 21:

Αναφέρει τους αποδέκτες της παρούσας οδηγίας.

Παράρτημα I:

Περιέχει τις λεπτομερείς απαιτήσεις για την εκπόνηση εκτίμησης ασφαλείας λιμένα.

Παράρτημα II:

Περιέχει τις λεπτομερείς απαιτήσεις για την κατάρτιση σχεδίου ασφαλείας λιμένα.

Παράρτημα III:

Περιέχει τις βασικές απαιτήσεις κατάρτισης.

Παράρτημα IV:

Περιλαμβάνει τους λεπτομερείς όρους που πρέπει να πληροί αναγνωρισμένος οργανισμός ασφαλείας λιμένα.

2004/0031 (COD)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την ενίσχυση της ασφαλείας λιμένων (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 80 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής [8],

[8] ΕΕ C ... της ..., σ. ...

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [9],

[9] ΕΕ C ... της ..., σ. ...

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [10],

[10] ΕΕ C ... της ..., σ. ...

ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 251 της Συνθήκης [11],

[11] ΕΕ C ... της ..., σ. ...

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Πράξεις παράνομες και τρομοκρατία τοποθετούνται μεταξύ των σημαντικότερων απειλών των ιδανικών της δημοκρατίας και της ελευθερίας και των αξιών της ειρήνης, που αποτελούν την πεμπτουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(2) Η ασφάλεια προσώπων, υποδομών και υλικού, περιλαμβανομένων των μέσων μεταφοράς, τόσο σε λιμένες όσο και σε σχετικές με αυτούς παρακείμενες ζώνες πρέπει να προστατεύονται κατά παρανόμων ενεργειών και των καταστρεπτικών τους επιπτώσεων. Η προστασία αυτή αναμένεται ότι θα αποβεί προς όφελος των χρηστών των μεταφορών, της οικονομίας και της κοινωνίας ως συνόλου.

(3) Στις Ημέρα/Μήνας/2003 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../.... για τη ναυτική ασφάλεια. Τα μέτρα ναυτικής ασφαλείας που επιβάλλονται με τον κανονισμό αυτό αποτελούν μέρος μόνο των μέτρων των αναγκαίων για την επίτευξη επαρκούς επιπέδου ασφαλείας για τις αλυσίδες μεταφορών τις συναφείς με τη ναυτιλία. Το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού αυτού περιορίζεται σε μέτρα ασφαλείας επί πλοίων και στην άμεση διεπαφή πλοίου/λιμένα.

(4) Προκειμένου να επιτευχθεί η πληρέστερη δυνατή προστασία για επαγγελματικούς κλάδους σχετικούς με τη ναυτιλία και τους λιμένες, πρέπει να εισαχθούν μέτρα ασφαλείας λιμένων. Τα μέτρα αυτά πρέπει να υπερβαίνουν τη διεπαφή πλοίου/λιμένα και να καλύπτουν ολόκληρο το λιμένα προστατεύοντας έτσι τις λιμενικές ζώνες ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζουν ότι μέτρα ασφαλείας λαμβανόμενα κατ'εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ..../.... επωφελούνται από την αυξημένη ασφάλεια σε παρακείμενες ζώνες. Τα μέτρα αυτά πρέπει να εφαρμόζονται σε όλα τα μέρη στα οποία βρίσκονται μία ή περισσότερες λιμενικές εγκαταστάσεις καλυπτόμενες από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../.... .

(5) Με την επιφύλαξη των κανόνων των κρατών μελών στον τομέα της εθνικής ασφαλείας και μέτρων τα οποία θα ήταν δυνατό να ληφθούν με βάση τον τίτλο VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο στόχος ασφαλείας που περιγράφεται στο σημείο 2 του αιτιολογικού πρέπει να επιτευχθεί με λήψη κατάλληλων μέτρων στον τομέα της πολιτικής λιμένων μέσω καθορισμού κοινών προτύπων για την επίτευξη επαρκούς επιπέδου ασφαλείας λιμένων σε όλους τους κοινοτικούς λιμένες.

(6) Τα κράτη μέλη πρέπει να βασίζονται σε λεπτομερείς εκτιμήσεις ασφαλείας με σκοπό τον προσδιορισμό των ακριβών ορίων των λιμενικών ζωνών που αφορούν τα μέτρα ασφαλείας καθώς και τα διάφορα μέτρα τα απαιτούμενα για την εξασφάλιση της ενδεδειγμένης ασφαλείας λιμένων. Τα μέτρα αυτά διαφέρουν ανάλογα με το επίπεδο ασφαλείας επιτόπου και θα αντικατοπτρίζουν διαφορές στον τύπο επικινδυνότητας των διαφόρων υποζωνών του λιμένα.

(7) Τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν σχέδια ασφαλείας λιμένων τα οποία θα μεταφέρουν σχολαστικά τις διαπιστώσεις της εκτίμησης ασφαλείας λιμένα. Η αποτελεσματική λειτουργία των μέτρων ασφαλείας απαιτεί επίσης σαφή κατανομή καθηκόντων μεταξύ όλων των εμπλεκομένων μερών καθώς και πρακτικές ασκήσεις σχετικές με τα μέτρα. Η κατανομή καθηκόντων και οι διαδικασίες άσκησης στο μορφότυπο του σχεδίου ασφαλείας λιμένα θεωρείται ότι συμβάλλουν τα μέγιστα στην αποτελεσματικότητα και των προληπτικών και των επανορθωτικών μέτρων ασφαλείας λιμένα.

(8) Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι αρμοδιότητες στην ασφάλεια λιμένα αναγνωρίζονται σαφώς από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Τα κράτη μέλη παρακολουθούν τη συμμόρφωση προς τους κανόνες ασφαλείας και συγκροτούν συγκεκριμένη αρμόδια αρχή για όλους τους λιμένες τους, εγκρίνουν όλες τις εκτιμήσεις και σχέδια ασφαλείας για τους λιμένες τους, καθορίζουν και γνωστοποιούν επίπεδα ασφαλείας, διασφαλίζουν ότι γνωστοποιούνται εφαρμόζονται και συντονίζονται καλώς όλα τα μέτρα, καθώς επίσης προβλέπουν την ενίσχυση και την αποτελεσματικότητα μέτρων ασφαλείας και εγρήγορσης με σύστημα παροχής συμβουλών εντός της λιμενικής κοινότητας.

(9) Τα κράτη μέλη πρέπει να εγκρίνουν εκτιμήσεις και σχέδια και να επιτηρούν την εφαρμογή στους λιμένες τους. Η αποτελεσματικότητα επιτήρησης της εφαρμογής πρέπει να αποτελεί το αντικείμενο επιθεωρήσεων υπό την επίβλεψη της Επιτροπής.

(10) Τα κράτη μέλη πρέπει να φροντίζουν ώστε κάποια εστία να αναλαμβάνει το ρόλο σημείου επαφής μεταξύ της Επιτροπής και κρατών μελών.

(11) Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που έχουν αναγνωρισθεί ειδικότερα από το Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(12) Τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα εκδοθούν σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [12]. Πρέπει να καθοριστεί διαδικασία για την προσαρμογή της παρούσας οδηγίας προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις σε διεθνή όργανα και, υπό το πρίσμα της εμπειρίας, να αναπροσαρμόζονται ή να συμπληρώνονται οι λεπτομερείς διατάξεις των παραρτημάτων της, χωρίς διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας.

[12] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(13) Καθώς οι στόχοι της προταθείσας δράσης, δηλαδή η ισόρροπη εισαγωγή και εφαρμογή κατάλληλων μέτρων στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών και της πολιτικής για τους λιμένες, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν σε επαρκή βαθμό από τα κράτη μέλη οπότε, λόγω της ευρωπαϊκής κλίμακας της παρούσας οδηγίας, είναι δυνατό να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας κατά τις διατάξεις του άρθρου 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας που αναφέρεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία περιορίζεται στα βασικά κοινά πρότυπα που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της ασφαλείας λιμένων και δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για το σκοπό αυτό,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1 Αντικείμενο

1. Ο κύριος στόχος της παρούσας οδηγίας είναι η εισαγωγή και εφαρμογή κοινοτικών μέτρων με σκοπό την ενίσχυση της ασφαλείας λιμένων ενόψει απειλών για σκόπιμες παράνομες ενέργειες.

Επίσης διασφαλίζει ότι μέτρα ασφαλείας λαμβανόμενα κατ'εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ..../..... επωφελούνται της ενισχυμένης ασφαλείας σε παρακείμενες λιμενικές ζώνες.

2. Τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 συνίστανται από:

α) τον καθορισμό κοινών βασικών κανόνων για μέτρα ασφαλείας λιμένων.

β) τον καθορισμό μηχανισμού εφαρμογής των εν λόγω κανόνων.

γ) τον καθορισμό των ενδεδειγμένων μηχανισμών επιτήρησης της συμμόρφωσης.

Άρθρο 2 Πεδίο εφαρμογής

1. Η παρούσα οδηγία έχει ως αντικείμενο μέτρα ασφαλείας τα οποία πρέπει να τηρούνται όσον αφορά πρόσωπα, υποδομή και υλικό, περιλαμβανομένων μεταφορικών μέσων, σε λιμένες καθώς και σε παρακείμενες ζώνες οι οποίες έχουν άμεση ή έμμεση επιρροή στην ασφάλεια του λιμένα.

2 Τα μέτρα που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία εφαρμόζονται σε κάθε λιμένα κείμενο στο έδαφος κράτους μέλους και στον οποίο υφίστανται μία ή περισσότερες λιμενικές εγκαταστάσεις που καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../..... .

3. Τα κράτη μέλη προσδιορίζουν για κάθε λιμένα τα σύνορα για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, λαμβανόμενων δεόντως υπόψη των πληροφοριών που περιέχονται στην εκτίμηση ασφάλειας λιμένα.

4. Σε περίπτωση που τα σύνορα λιμενικής εγκατάστασης υπό την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../..... έχουν καθορισθεί από το κράτος μέλος ως όντως καλύπτοντα τον λιμένα, οι σχετικές διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../.... κατισχύουν εκείνων της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 3 Ορισμοί

Για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας:

1. «λιμένας» ή «θαλάσσιος λιμένας» σημαίνει ζώνη ξηράς και νερού που περιλαμβάνει έργα και υλικό που κατά κύριο λόγο καθιστούν δυνατή την υποδοχή πλοίων, τη φόρτωση και εκφόρτωσή τους, την αποθήκευση εμπορευμάτων και την παραλαβή και αποστολή των εν λόγω εμπορευμάτων καθώς και την επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών.

2. «διεπαφή πλοίου/λιμένα» σημαίνει τις διαδράσεις που λαμβάνουν χώρα όταν πλοίο εκτίθεται κατευθείαν και αμέσως στις επιπτώσεις ενεργειών που περιλαμβάνουν τη διακίνηση προσώπων, εμπορευμάτων ή την παροχή λιμενικών υπηρεσιών προς ή από το πλοίο.

3. «λιμενική εγκατάσταση» σημαίνει χώρο όπου λαμβάνει χώρα η διεπαφή πλοίου/λιμένα. Περιλαμβάνονται ζώνες όπως σημεία προσόρμισης, προβλήτες αναμονής και ζώνες προσέγγισης από θάλασσα, ανάλογα με την περίπτωση.

4. «εστία για ναυτική ασφάλεια» σημαίνει όργανο καθορισμένο από κάθε κράτος μέλος που λειτουργεί ως σημείο επαφής για την Επιτροπή και τα κράτη μέλη και έχει σκοπό να διευκολύνει, να παρακολουθεί και να ενημερώνει όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων ναυτικής ασφάλειας που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία, καθώς και τα μέτρα που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../..... .

5. «αρχή ασφαλείας λιμένα» σημαίνει την αρχή την αρμόδια για θέματα ασφαλείας σε δεδομένο λιμένα.

Άρθρο 4 Συντονισμός προς μέτρα λαμβανόμενα κατ' εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. . .../....

Τα κράτη μέλη φροντίζουν ώστε μέτρα ασφαλείας λιμένα που εισάγονται με την παρούσα οδηγία να συντονίζονται στενά προς μέτρα λαμβανόμενα κατ'εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ .../..... .

Άρθρο 5 Αρχή ασφαλείας λιμένα

1. Τα κράτη μέλη καθορίζουν αρχή ασφαλείας λιμένα για κάθε λιμένα καλυπτόμενο από την παρούσα οδηγία. Κάθε αρχή ασφαλείας λιμένα είναι δυνατό να ορίζεται για περισσότερους από έναν λιμένες.

2. Η αρχή ασφαλείας λιμένα είναι υπεύθυνη για τον προσδιορισμό και την εφαρμογή των ενδεδειγμένων μέτρων ασφαλείας λιμένα μέσω εκτιμήσεων και σχεδίων ασφαλείας λιμένα.

3. Τα κράτη μέλη είναι δυνατό να καθορίζουν «αρμόδια αρχή για τη ναυτική ασφάλεια» βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ..../.... ως αρχή ασφαλείας λιμένα.

Άρθρο 6 Εκτίμηση ασφαλείας λιμένα

1. Τα κράτη μέλη φροντίζουν ώστε για τους λιμένες τους καλυπτόμενους από την παρούσα οδηγία να πραγματοποιούνται εκτιμήσεις ασφαλείας λιμένα. Οι εν λόγω εκτιμήσεις λαμβάνουν δεόντως υπόψη τις ιδιαιτερότητες των διαφόρων τμημάτων κάθε λιμένα και λαμβάνουν υπόψη τις εκτιμήσεις για λιμενικές εγκαταστάσεις εντός των ορίων τους όπως αυτές έχουν πραγματοποιηθεί κατ'εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ..../.... . Οι εκτιμήσεις ασφαλείας λιμένα πρέπει να εγκρίνονται από το κράτος μέλος.

2. Κάθε εκτίμηση ασφαλείας λιμένα πραγματοποιείται σύμφωνα με τις λεπτομερείς απαιτήσεις που προβλέπονται στο παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας.

3. Εκτιμήσεις ασφαλείας λιμένα είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται από ανεγνωρισμένο οργανισμό ασφαλείας λιμένα, όπως αναφέρεται στο άρθρο 12.

Άρθρο 7 Σχέδιο ασφαλείας λιμένα

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, ως αποτέλεσμα των εκτιμήσεων ασφαλείας λιμένα, αναπτύσσονται, τηρούνται και ενημερώνονται σχέδια ασφαλείας λιμένα. Τα σχέδια ασφαλείας λιμένα εξετάζουν επαρκώς τις ιδιαιτερότητες διαφόρων τμημάτων του λιμένα και ενσωματώνουν τα σχέδια ασφαλείας για λιμενικές εγκαταστάσεις εντός των ορίων τους που καθορίζονται κατ'εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ..../..... . Τα σχέδια ασφάλειας λιμένα πρέπει να εγκρίνονται από το κράτος μέλος. Είναι δυνατό να εφαρμόζονται μόνον εφόσον δοθεί η έγκριση αυτή.

2. Για καθένα από τα επίπεδα ασφαλείας τα αναφερόμενα στο άρθρο 8, τα σχέδια ασφαλείας λιμένα προσδιορίζουν:

α) τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται.

β) τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται.

γ) τις ενέργειες που πρέπει να πραγματοποιούνται.

3. Κάθε σχέδιο ασφαλείας λιμένα καταρτίζεται σύμφωνα με τις λεπτομερείς απαιτήσεις τις προβλεπόμενες στο παράρτημα ΙΙ της παρούσας οδηγίας.

4. Τα σχέδια ασφαλείας λιμένα είναι δυνατό να αναπτύσσονται από αναγνωρισμένο οργανισμό ασφαλείας λιμένα όπως αναφέρεται στο άρθρο 12.

5. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η εφαρμογή των σχεδίων ασφαλείας λιμένα συντονίζεται προς άλλες ελεγκτικές δραστηριότητες που εκτελούνται στον λιμένα.

6. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι λαμβάνουν χώρα κατάρτιση και ασκήσεις, λαμβανόμενων υπόψη των βασικών απαιτήσεων κατάρτισης που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙΙ.

Άρθρο 8 Επίπεδα ασφαλείας

1. Τα κράτη μέλη εισάγουν σύστημα επιπέδων ασφαλείας λιμένα.

2. Προβλέπονται τρία επίπεδα ασφαλείας, όπως καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. .../....:

- επίπεδο ασφαλείας 1 σημαίνει το επίπεδο για το οποίο διατηρούνται συνεχώς ελάχιστα ενδεικνυόμενα προστατευτικά μέτρα ασφαλείας.

- επίπεδο ασφαλείας 2 σημαίνει το επίπεδο για το οποίο λόγω αυξημένου κινδύνου για συμβάν ασφαλείας, επί κάποιο χρονικό διάστημα διατηρούνται επιπρόσθετα ενδεικνυόμενα προστατευτικά μέτρα ασφαλείας.

- επίπεδο ασφαλείας 3 σημαίνει το επίπεδο για το οποίο, όταν συμβάν ασφαλείας είναι πιθανό ή αμέσως πιθανό, αν και δεν είναι δυνατό να εντοπισθεί ο συγκεκριμένος στόχος, επί περιορισμένο χρονικό διάστημα διατηρούνται περαιτέρω ειδικά προστατευτικά μέτρα ασφαλείας.

3. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τα χρησιμοποιούμενα επίπεδα ασφαλείας. Σε κάθε επίπεδο ασφαλείας, κάθε κράτος μέλος μπορεί να καθορίζει την εφαρμογή διαφορετικών μέτρων ασφαλείας σε διάφορα μέρη του λιμένα ανάλογα με το αποτέλεσμα της εκτίμησης για την ασφάλεια λιμένα.

4. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν το επίπεδο ασφαλείας που ισχύει για κάθε λιμένα καθώς και τυχόν σχετικές μεταβολές. Το επίπεδο ασφαλείας πρέπει να γνωστοποιούνται σε βάση «γνώση των αναγκαίων» σύμφωνα με το σχέδιο ασφαλείας λιμένα.

Άρθρο 9 Υπεύθυνος ασφαλείας λιμένα

1. Υπεύθυνος ασφαλείας λιμένα ορίζεται για κάθε λιμένα. Κάθε λιμένας διαθέτει διαφορετικό υπεύθυνο ασφαλείας λιμένα. Κοινό υπεύθυνο ασφαλείας είναι δυνατό να έχουν μικροί γειτονικοί λιμένες.

2. Οι υπεύθυνοι ασφαλείας λιμένα εκπληρούν το ρόλο σημείου επαφής για θέματα σχετικά με την ασφάλεια λιμένων και διαθέτουν επαρκή εξουσία και γνώσεις των τοπικών συνθηκών ώστε να εξασφαλίζουν και να συντονίζουν επαρκώς την κατάρτιση, την επικαιροποίηση και παρακολούθηση εκτιμήσεων ασφαλείας λιμένα και σχεδίων ασφαλείας λιμένα.

3. Όταν ο υπεύθυνος ασφαλείας λιμένα δεν είναι ο ίδιος με τον(ους) αξιωματικό(ούς) λιμενικής(ών) εγκατάστασης(ων) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ..../....., πρέπει να εξασφαλίζεται στενή συνεργασία μεταξύ τους.

Άρθρο 10 Επιτροπή ασφαλείας λιμένα

1. Τα κράτη μέλη φροντίζουν να συγκροτούνται επιτροπές ασφαλείας λιμένα για την παροχή πρακτικών συμβουλών στους λιμένες που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, εκτός αν η ιδιαιτερότητα κάποιου λιμένα καθιστά περιττές τις επιτροπές αυτές.

2. Η σύνθεση της επιτροπής ασφαλείας λιμένα είναι δυνατόν να ποικίλλει ανάλογα με το λιμένα αλλά πρέπει πάντοτε να αντικατοπτρίζει τις επιχειρησιακές και διοικητικές λειτουργίες του λιμένα. Πρέπει να λειτουργεί σε βάση «γνώση των αναγκαίων».

Άρθρο 11 Αναθεωρήσεις

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι εκτιμήσεις ασφαλείας λιμένα και τα σχέδια ασφαλείας λιμένα αναθεωρούνται κάθε φορά που επέρχονται μεταβολές σχετικές με την ασφάλεια. Η αναθεώρηση πρέπει να γίνεται τουλάχιστον κάθε πενταετία. Μετά την αναθεώρηση οι εκτιμήσεις ασφαλείας λιμένα και τα σχέδια ασφαλείας λιμένα πρέπει να εγκρίνονται από το κράτος μέλος. Αναθεωρημένο σχέδιο είναι δυνατό να εφαρμόζεται μόνον εφόσον έχει δοθεί η εν λόγω έγκριση.

2. Αναθεωρήσεις εκτιμήσεων ασφαλείας λιμένων και σχεδίων ασφαλείας λιμένων είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται από αναγνωρισμένο οργανισμό ασφαλείας λιμένα όπως αναφέρεται στο άρθρο 12.

Άρθρο 12 Αναγνωρισμένος οργανισμός ασφαλείας λιμένα

Τα κράτη μέλη ορίζουν αναγνωρισμένους οργανισμούς ασφαλείας λιμένα για τους σκοπούς που ορίζονται στην παρούσα οδηγία. Οι αναγνωρισμένοι οργανισμοί ασφαλείας λιμένα πρέπει να πληρούν τους όρους του παραρτήματος IV.

Άρθρο 13 Εστία για την ασφάλεια λιμένα

Για θέματα ασφαλείας λιμένα τα κράτη μέλη ορίζουν την εστία που καθορίζεται κατά τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../..... όσον αφορά τη ναυτική ασφάλεια και την ασφάλεια λιμενικών εγκαταστάσεων.

Η εστία για την ασφάλεια λιμένων ανακοινώνει στην Επιτροπή τον κατάλογο λιμένων που καλύπτει η παρούσα οδηγία.

Η εστία για την ασφάλεια λιμένων καταρτίζει και τηρεί κατάλογο των λεπτομερειών επαφής των αρχών για την ασφάλεια λιμένα καθώς και των υπευθύνων ασφαλείας λιμένα. Ο κατάλογος γνωστοποιείται στην Επιτροπή και επικαιροποιείται εφόσον επέλθουν μεταβολές.

Άρθρο 14 Έλεγχος εφαρμογής και συμμόρφωσης

1. Τα κράτη μέλη δημιουργούν σύστημα το οποίο διασφαλίζει τακτική και κανονική επιθεώρηση των σχεδίων ασφαλείας λιμένων και της εφαρμογής τους.

2. Έξι μήνες μετά την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 19, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τις εστίες που αναφέρονται στο άρθρο 13, προβαίνει σε σειρά επιθεωρήσεων στις οποίες περιλαμβάνονται και επιθεωρήσεις του ενδεδειγμένου δείγματος λιμένων, για την επιτήρηση της εφαρμογής της οδηγίας εκ μέρους των κρατών μελών. Οι επιθεωρήσεις αυτές λαμβάνουν υπόψη τα δεδομένα που έχουν διαβιβαστεί από τις εστίες, περιλαμβανομένων των εκθέσεων επιτήρησης. Οι διαδικασίες για τη διεξαγωγή των εν λόγω επιθεωρήσεων εγκρίνονται σύμφωνα με τη διαδικασία την αναφερόμενη στο άρθρο 16 παράγραφος 2.

3. Οι υπάλληλοι οι εντεταλμένοι από την Επιτροπή να διεξάγουν τις εν λόγω επιθεωρήσεις σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 ασκούν την εξουσία τους με κατάθεση γραπτής εξουσιοδότησης η οποία εκδίδεται από την Επιτροπή και όπου εξειδικεύονται το αντικείμενο, ο σκοπός της επιθεώρησης και η ημερομηνία κατά την οποία πρόκειται να αρχίσει. Η Επιτροπή ενημερώνει το οικείο κράτος μέλος επαρκή χρόνο πριν από την επιθεώρηση.

Τα οικεία κράτη μέλη υπόκεινται στις εν λόγω επιθεωρήσεις και διασφαλίζουν ότι οι εμπλεκόμενοι φορείς ή πρόσωπα υπόκεινται και αυτά στις επιθεωρήσεις αυτές.

4. Η Επιτροπή διαβιβάζει τις εκθέσεις επιθεώρησης στο οικείο κράτος μέλος, το οποίο εντός τριών μηνών από τη λήψη της έκθεσης παρέχει επαρκείς λεπτομέρειες σχετικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση τυχόν ελλείψεων. Η έκθεση και οι απαντήσεις διαβιβάζονται στην επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 16.

Άρθρο 15 Προσαρμογές

Οι διατάξεις των παραρτημάτων I έως IV είναι δυνατό να τροποποιούνται κατά τη διαδικασία την αναφερόμενη στο άρθρο 16 παράγραφος 2, χωρίς διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 16 Διαδικασία επιτροπής

1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή η οποία συγκροτείται με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../.... και περιλαμβάνει αντιπροσώπους των κρατών μελών, με πρόεδρο αντιπρόσωπο της Επιτροπής.

2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 5 και 7 της απόφασης αριθ. 1999/468/ΕΚ [13], λαμβανόμενων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης.

[13] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ.23

Το χρονικό διάστημα που καθορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της απόφασης 1999/468/ΕΚ ορίζεται ένας μήνας.

Άρθρο 17 Εχεμύθεια και διάδοση πληροφοριών

1. Κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας η Επιτροπή λαμβάνει, σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης αριθ. 2001/844/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ [14], της Επιτροπής, κατάλληλα μέτρα για την προστασία πληροφοριών υποκείμενων σε απαίτηση εχεμύθειας στις οποίες έχει πρόσβαση ή οι οποίες της ανακοινώνονται από κράτη μέλη.

[14] ΕΕ L 317 της 3.12.2001, σ.1.

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν ισοδύναμα μέτρα σύμφωνα με τη σχετική εθνική νομοθεσία.

2. Κάθε μέλος του προσωπικού το οποίο εκτελεί επιθεωρήσεις για την ασφάλεια ή χειρίζεται εμπιστευτικού χαρακτήρα πληροφορίες συναφείς με την παρούσα οδηγία πρέπει να είναι καταλλήλου επιπέδου από άποψη ασφαλείας, το οποίο κρίνεται από το κράτος μέλος του οποίου την εθνικότητα έχει το εν λόγω μέλος προσωπικού.

3. Με την επιφύλαξη του δικαιώματος πρόσβασης του κοινού σε έγγραφα όπως καθορίζει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [15], οι εκθέσεις επιθεώρησης και οι απαντήσεις του κράτους μέλους όπως αναφέρεται στο άρθρο 14 παράγραφος 4 αποτελούν μυστικό και δεν δημοσιεύονται. Είναι διαθέσιμες μόνο στις αρμόδιες αρχές, οι οποίες τις διαβιβάζουν μόνο σε ενδιαφερόμενα μέρη σε βάση «γνώση των αναγκαίων», σύμφωνα με τους ισχύοντες εθνικούς κανόνες για τη διάδοση διαβαθμισμένων πληροφοριών.

[15] ΕΕ L 145 της 31.5.2001, σ. 43.

4. Στο βαθμό που είναι δυνατό και σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία, τα κράτη μέλη χειρίζονται ως εμπιστευτικές τις πληροφορίες που προκύπτουν από εκθέσεις επιθεώρησης και απαντήσεις κρατών μελών όταν οι πληροφορίες αυτές αφορούν άλλα κράτη μέλη.

5. Τα κράτη μέλη ή η Επιτροπή διαβουλεύονται με το οικείο κράτος μέλος, εκτός αν είναι σαφές ότι οι εκθέσεις επιθεώρησης και οι απαντήσεις είναι ή δεν είναι γνωστοποιήσιμες.

Άρθρο 18 Κυρώσεις

Για παραβάσεις των εθνικών διατάξεων που εκδίδονται σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν τη θέσπιση κυρώσεων αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών.

Άρθρο 19 Εφαρμογή

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις τις αναγκαίες για τη συμμόρφωση προς την παρούσα οδηγία το αργότερο μέχρι τις [...] [ένα έτος από την ημερομηνία θέσης της σε ισχύ]. Ενημερώνουν πάραυτα την Επιτροπή σχετικά. Κατά την έκδοσή τους από τα κράτη μέλη οι εν λόγω διατάξεις περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από σχετική παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τον τρόπο όσον αφορά την παραπομπή αυτή.

2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των κύριων διατάξεων εθνικής νομοθεσίας την οποία εκδίδουν στον τομέα τον καλυπτόμενο από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 20 Θέση σε ισχύ

Η παρούσα οδηγία τίθεται σε ισχύ την εικοστή ημέρα μετά την ημέρα της δημοσίευσής στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 21 Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I Εκτίμηση ασφαλείας λιμένα

Η εκτίμηση ασφαλείας λιμένα αποτελεί τη βάση για την εργασία τη σχετική με το σχέδιο ασφαλείας λιμένα και την εφαρμογή του. Η εκτίμηση ασφαλείας λιμένα εξετάζει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

- προσδιορισμός και αξιολόγηση σημαντικού τεχνικού εξοπλισμού και υποδομών που είναι σημαντικά και πρέπει να προστατευθούν.

- προσδιορισμός πιθανών απειλών για τα εν λόγω τεχνικό εξοπλισμό και υποδομές και ενδεχομένου πραγματοποίησής τους, προκειμένου να καθορισθούν και να ιεραρχηθούν μέτρα ασφαλείας.

- προσδιορισμός, επιλογή και ιεράρχηση αντιμέτρων και μεταβολών διαδικασίας καθώς και επιπέδου αποτελεσματικότητάς τους όσον αφορά τη μείωση της τρωτότητας. και

- προσδιορισμός αδυναμιών, περιλαμβανόμενου του ανθρώπινου παράγοντα, σε υποδομές, πολιτικές και διαδικασίες.

Προς το σκοπό αυτό η εκτίμηση καλύπτει τουλάχιστον τις ακόλουθες παραμέτρους:

- προσδιορισμός όλων των ζωνών οι οποίες έχουν σχέση με την ασφάλεια λιμένα, με προσδιορισμό ταυτόχρονα των συνόρων του λιμένα. Εδώ περιλαμβάνονται λιμενικές εγκαταστάσεις οι οποίες ήδη καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ..../.... και των οποίων η εκτίμηση επικινδυνότητας θα χρησιμεύσει ως βάση.

- προσδιορισμός θεμάτων ασφαλείας που απορρέουν από τη διεπαφή μεταξύ μέτρων για λιμενικές εγκαταστάσεις και άλλων μέτρων ασφαλείας λιμένα.

- προσδιορισμός ομάδων επικινδυνότητας στο προσωπικό που εργάζεται σε λιμένα.

- υποδιαίρεση, εφόσον είναι χρήσιμη, του λιμένα ανάλογα με το ενδεχόμενο να καταστεί στόχος σκοπούμενων παράνομων ενεργειών. Οι ζώνες δεν θα κρίνονται μόνο με βάση τον άμεσο τύπο τους ως ενδεχόμενοι στόχοι αλλά και το δυνητικό ρόλο τους ως διόδου σε περίπτωση που στοχεύονται γειτονικές ζώνες.

- προσδιορισμός διακυμάνσεων επικινδυνότητας, π.χ. με βάση την εποχικότητα.

- προσδιορισμός των ειδικών χαρακτηριστικών κάθε υποζώνης όπως θέση, προσβάσεις, τροφοδότηση με ηλεκτρική ενέργεια, σύστημα επικοινωνιών, ιδιοκτησία και χρήστες καθώς και άλλα στοιχεία που θεωρούνται συναφή με την ασφάλεια.

- προσδιορισμός ενδεχόμενων εκδοχών απειλής για κάθε προσδιοριζόμενη υποζώνη. Κάθε υποζώνη, υποδομή, φορτίο, αποσκευή, πρόσωπο ή υλικό μεταφοράς εντός της ζώνης αυτής είναι δυνατόν να αποτελέσει άμεσο στόχο προσδιοριζόμενης απειλής ή είναι δυνατό να αποτελέσει μέρος ευρύτερης ζώνης στην εκδοχή απειλής.

- προσδιορισμός των συγκεκριμένων συνεπειών εκδοχής απειλής. Οι συνέπειες είναι δυνατό να έχουν επίπτωση σε μία ή περισσότερες υποζώνες. Πρέπει να προσδιορίζονται τόσο οι άμεσες όσο και οι έμμεσες συνέπειες. Ειδική προσοχή πρέπει να παρέχεται στον κίνδυνο ανθρωπίνων θυμάτων.

- προσδιορισμός ενδεχομένων σωρευτικών επιπτώσεων παράνομων ενεργειών.

- προσδιορισμός των τρωτών σημείων κάθε υποζώνης.

- προσδιορισμός όλων των οργανωτικών παραμέτρων των σχετικών με τη συνολική ασφάλεια λιμένα, περιλαμβανόμενης της κατανομής όλων των εξουσιών των συναφών με την ασφάλεια, των υφιστάμενων κανόνων και διαδικασιών.

- προσδιορισμός στο σύνολο της ασφαλείας λιμένα τρωτών σημείων σχετικών με οργανωτικές, νομοθετικές και διαδικαστικές παραμέτρους.

- προσδιορισμός μέτρων, διαδικασιών και ενεργειών με σκοπό τη μείωση κρίσιμης σημασίας τρωτών σημείων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να καταβάλλεται στην ανάγκη και τα μέσα ελέγχου πρόσβασης ή περιορισμών σε ολόκληρο τον λιμένα ή σε συγκεκριμένα τμήματα λιμένα, περιλαμβανόμενης της ταυτοποίησης επιβατών, λιμενικών υπαλλήλων και άλλων εργαζομένων, επισκεπτών και πληρωμάτων, απαιτήσεων επίβλεψης ζωνών ή δραστηριοτήτων, ελέγχου φορτίου και αποσκευών. Τα μέτρα, οι διαδικασίες και οι ενέργειες πρέπει να συμβαδίζουν με τους εκτιμώμενους κινδύνους οι οποίοι είναι δυνατό να ποικίλλουν μεταξύ λιμενικών ζωνών.

- προσδιορισμός οργανωτικής δομής υποστηρικτικής της ενίσχυσης ασφαλείας λιμένα.

- προσδιορισμός του τρόπου κατά τον οποίο μέτρα, διαδικασίες και ενέργειες πρέπει να ενισχυθούν ενόψει αύξησης του επιπέδου ασφαλείας.

- προσδιορισμός ειδικών απαιτήσεων για την αντιμετώπιση διαπιστωμένων προβλημάτων ασφαλείας όπως «ύποπτο» φορτίο, αποσκευή, εφοδιασμός με καύσιμα, προμήθειες προσώπων, άγνωστου κατόχου δέματα, γνωστοί κίνδυνοι (π.χ. βόμβα). Οι απαιτήσεις αυτές πρέπει να αναλύουν όρους επιθυμητούς είτε για επιτόπου διευθέτηση είτε για διευθέτηση μετά από μεταφορά σε ασφαλή περιοχή.

- προσδιορισμός μέτρων, διαδικασιών και ενεργειών με σκοπό τον περιορισμό και την άμβλυνση συνεπειών.

- προσδιορισμός κατανομής καθηκόντων ώστε να είναι δυνατή η ενδεδειγμένη και ορθή εφαρμογή των μέτρων, διαδικασιών και ενεργειών που προσδιορίζονται.

- καταβολή ιδιαίτερης προσοχής, ανάλογα με την περίπτωση, στη σχέση με άλλα σχέδια ασφαλείας (π.χ. σχέδια ασφαλείας λιμενικής εγκατάστασης) και άλλα ήδη υφιστάμενα μέτρα ασφαλείας. Επίσης προσοχή πρέπει να δίδεται στη σχέση με άλλα σχέδια απόκρισης (π.χ. σχέδιο αντιμετώπισης πετρελαιοκηλίδας, σχέδιο έκτακτης ανάγκης για λιμένα, σχέδιο ιατρικής επέμβασης, σχέδιο πυρηνικής καταστροφής, κλπ.).

- προσδιορισμός απαιτήσεων επικοινωνίας για την εφαρμογή των μέτρων και διαδικασιών.

- καταβολή ιδιαίτερης προσοχής σε μέτρα για την προστασία από διαρροή πληροφοριών ευαίσθητων από άποψη ασφαλείας. Προσδιορισμός των απαιτήσεων για «γνώση των αναγκαίων» όσον αφορά όλους τους άμεσα εμπλεκομένους καθώς και, κατά περίπτωση, το ευρύ κοινό.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II Σχέδιο ασφαλείας λιμένα

Το σχέδιο ασφαλείας λιμένα περιέχει τις ρυθμίσεις ασφαλείας του λιμένα. Βασίζεται στις διαπιστώσεις της εκτίμησης ασφαλείας λιμένα. Εκθέτει σαφώς λεπτομερή μέτρα. Περιέχει μηχανισμό ελέγχου που, κατά περίπτωση, δίδει τη δυνατότητα λήψης κατάλληλων διορθωτικών μέτρων.

Το σχέδιο ασφαλείας λιμένα βασίζεται στις ακόλουθες γενικές παραμέτρους.

- καθορισμός όλων των ζωνών των συναφών με την ασφάλεια λιμένα. Με βάση την εκτίμηση ασφαλείας λιμένα, τα μέτρα, οι διαδικασίες και οι ενέργειες είναι δυνατό να διαφέρουν από υποζώνη σε υποζώνη. Όντως, ορισμένες υποζώνες είναι δυνατό να απαιτούν δραστικότερα προληπτικά μέτρα σε σχέση με άλλες. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να καταβάλλεται στις διεπαφές μεταξύ υποζωνών, όπως προσδιορίζεται στην εκτίμηση ασφαλείας λιμένα.

- εξασφάλιση συντονισμού μέτρων ασφαλείας για ζώνες με διαφορετικά χαρακτηριστικά ασφαλείας.

- πρόβλεψη, εφόσον είναι αναγκαίο, διαφόρων μέτρων όσον αφορά τα διάφορα μέρη του λιμένα, με μεταβολή επιπέδων ασφαλείας, και ειδικές επιχειρησιακές πληροφορίες.

Με βάση τις γενικές αυτές παραμέτρους το σχέδιο ασφαλείας λιμένα κατανέμει καθήκοντα και εξειδικεύει σχέδια εργασίας στους ακόλουθους τομείς:

- απαιτήσεις πρόσβασης. Για ορισμένες ζώνες οι απαιτήσεις τίθενται σε εφαρμογή μόνον εφόσον τα επίπεδα ασφαλείας υπερβαίνουν τα ελάχιστα όρια, Όλες οι απαιτήσεις και τα όρια πρέπει να περιλαμβάνονται συνολικά στο σχέδιο ασφαλείας λιμένα.

- απαιτήσεις ταυτοποίησης, ελέγχου αποσκευών και φορτίου. Οι απαιτήσεις είναι δυνατό να εφαρμόζονται ή να μην εφαρμόζονται σε υποζώνες. Οι απαιτήσεις είναι δυνατό να εφαρμόζονται ή να μην εφαρμόζονται πλήρως σε διαφορετικές υποζώνες. Πρόσωπα που εισέρχονται ή βρίσκονται σε κάποια υποζώνη είναι δυνατόν να υπόκεινται σε έλεγχο. Το σχέδιο ασφαλείας λιμένα θα ανταποκρίνεται κατάλληλα στις διαπιστώσεις της εκτίμησης ασφαλείας λιμένα, που αποτελεί το εργαλείο με το οποίο προσδιορίζονται οι απαιτήσεις ασφαλείας για κάθε υποζώνη και σε κάθε επίπεδο ασφαλείας. Σε περίπτωση έκδοσης ειδικών δελτίων ταυτότητας για λόγους ασφαλείας λιμένα, πρέπει να καθορίζονται σαφείς διαδικασίες για την έκδοση, τη χρήση, έλεγχο και την επιστροφή των εν λόγω εγγράφων. Οι διαδικασίες αυτές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες ορισμένων ομάδων χρηστών λιμένων και να δίδουν τη δυνατότητα λήψης εξειδικευμένων μέτρων προκειμένου να περιορίζεται η αρνητική επίπτωση των απαιτήσεων ελέγχου πρόσβασης. Κάποιες κατηγορίες πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον ναυτικούς, υπαλλήλους των αρχών, άτομα τα οποία εργάζονται μόνιμα στον λιμένα, άτομα τα οποία εργάζονται ή επισκέπτονται τακτικά το λιμένα, κατοίκους στο λιμένα και άτομα τα οποία εργάζονται ή επισκέπτονται το λιμένα περιστασιακά.

- σχέση με αρχές ελέγχου φορτίων, ελέγχου αποσκευών και επιβατών. Όποτε είναι αναγκαίο, το σχέδιο πρέπει να προβλέπει τη διασύνδεση των πληροφορικών συστημάτων και των συστημάτων εκκαθάρισης των αρχών αυτών, περιλαμβανόμενων ενδεχόμενων συστημάτων εκκαθάρισης πριν την άφιξη.

- διαδικασίες και μέτρα για το χειρισμό ύποπτων φορτίων, αποσκευών, καυσίμων, εφοδίων προσώπων, περιλαμβανόμενου του προσδιορισμού ασφαλούς ζώνης. Επίσης διαδικασίες για άλλα θέματα ασφαλείας και παραβιάσεις της ασφαλείας λιμένα.

- απαιτήσεις επιτήρησης για υποζώνες ή δραστηριότητες εντός υποζωνών. Και οι ανάγκες για τεχνικές λύσεις και οι δυνατές τεχνικές λύσεις θα προέλθουν από την εκτίμηση ασφαλείας λιμένα.

- σηματοδότηση. Ζώνες με κάθε είδους απαιτήσεις (προσπέλαση ή/και έλεγχος) πρέπει να σημαίνονται δεόντως. Οι απαιτήσεις ελέγχου και πρόσβασης λαμβάνουν δεόντως υπόψη κάθε συναφή νομοθεσία και πρακτικές. Η επιτήρηση ενεργειών πρέπει να καθίσταται δεόντως γνωστή σε περίπτωση που αυτό απαιτείται από την εθνική νομοθεσία.

- επικοινωνίες και εκκαθάριση για λόγους ασφαλείας. Κάθε πληροφορία σχετική με την ασφάλεια πρέπει να ανακοινώνεται σύμφωνα με πρότυπα εκκαθάρισης για την ασφάλεια περιλαμβανόμενα στο σχέδιο. Λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα ορισμένων πληροφοριών, η επικοινωνία πρέπει να ακολουθεί την αρχή της γνώσης των αναγκαίων αλλά πρέπει να περιλαμβάνει, ανάλογα με την περίπτωση, διαδικασίες για ανακοινώσεις προς το ευρύ κοινό. Τα πρότυπα εκκαθάρισης για λόγους ασφαλείας θα αποτελούν μέρος του σχεδίου και αποβλέπουν στην προστασία των ευαίσθητου χαρακτήρα πληροφοριών ασφαλείας από μη επιτρεπόμενη διαρροή.

- αναφορά συμβάντων ασφαλείας. Προκειμένου να διασφαλιστεί ταχεία απόκριση, το σχέδιο ασφαλείας λιμένα πρέπει να ορίζει σαφείς απαιτήσεις αναφοράς προς τον υπεύθυνο ασφαλείας του λιμένα για όλα τα συμβάντα ασφαλείας ή/και προς την αρμόδια αρχή για την ασφάλεια λιμένα.

- ενοποίηση με άλλα προληπτικά σχέδια ή ενέργειες. Το σχέδιο πρέπει να ασχολείται ειδικά με την ολοκλήρωση με άλλες ενέργειες πρόληψης και ελέγχου που ισχύουν στο λιμένα.

- η ολοκλήρωση με άλλα σχέδια απόκρισης ή/και η ένταξη ειδικών μέτρων, διαδικασιών και ενεργειών απόκρισης. Το σχέδιο πρέπει να εξειδικεύει την αλληλεπίδραση και το συντονισμό με άλλα σχέδια απόκρισης και έκτακτης ανάγκης. Εφόσον είναι αναγκαίο, πρέπει να διευθετούνται συγκρούσεις και ελλείψεις.

- απαιτήσεις κατάρτισης και διεξαγωγής ασκήσεων.

- λειτουργικές διαδικασίες για τη διοργάνωση και τη λειτουργία της ασφάλειας λιμένα. Το σχέδιο ασφαλείας λιμένα θα εξειδικεύει την οργάνωση της ασφαλείας λιμένα, την κατανομή αρμοδιοτήτων που προβλέπει και τις διαδικασίες λειτουργίας. Επίσης θα εξειδικεύει το συντονισμό με υπαλλήλους αρμόδιους για την ασφάλεια λιμενικών εγκαταστάσεων και πλοίων ανάλογα με την περίπτωση. Θα οριοθετεί τα καθήκοντα της επιτροπής ασφαλείας λιμένα, εφόσον η επιτροπή αυτή υπάρχει.

- διαδικασίες για την προσαρμογή και την επικαιροποίηση του σχεδίου ασφαλείας λιμένα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III Βασικές απαιτήσεις κατάρτισης

Τουλάχιστον μία φορά κάθε ημερολογιακό έτος και με μέγιστο χρονικό διάστημα μεταξύ ασκήσεων 18 μήνες πρέπει να διενεργούνται διάφοροι τύποι ασκήσεων που είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν τη συμμετοχή υπευθύνων ασφαλείας λιμένων, από κοινού με αρμόδιες αρχές κρατών μελών, υπευθύνων ασφαλείας εταιρειών ή υπευθύνων ασφαλείας πλοίων, εφόσον αυτοί είναι διαθέσιμοι. Για τη συμμετοχή υπευθύνων ασφαλείας από εταιρείες ή υπαλλήλων ασφαλείας πλοίων σε κοινές ασκήσεις πρέπει να υποβάλλονται αιτήσεις, λαμβανόμενων υπόψη των επιπτώσεων για το πλοίο από άποψη ασφαλείας και εργασίας. Οι ασκήσεις αυτές πρέπει να προβλέπουν δοκιμές επικοινωνιών, συντονισμού, διαθεσιμότητας πόρων και απόκρισης. Οι ασκήσεις είναι δυνατό να συνίστανται σε:

(1) πλήρους ή πραγματικής κλίμακας.

(2) προσομοίωση επί χάρτου ή σεμινάρια. ή

(3) συνδυασμό με άλλες ασκήσεις που διεξάγονται όπως απόκριση σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή άλλες ασκήσεις της αρχής του κράτους λιμένα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV Όροι που πρέπει να πληροί αναγνωρισμένος οργανισμός ασφαλείας λιμένα

Κάθε αναγνωρισμένος οργανισμός ασφαλείας λιμένα πρέπει να είναι σε θέση να επιδεικνύει:

(1) εμπειρία σε θέματα σχετικά με την ασφάλεια λιμένα.

(2) τις απαιτούμενες γνώσεις για τη λειτουργία λιμένα, περιλαμβανόμενων γνώσεων μελέτης και κατασκευής λιμένων.

(3) κατάλληλες γνώσεις άλλων λειτουργιών σχετικών με την ασφάλεια, οι οποίες ενδεχομένως επηρεάζουν την ασφάλεια λιμένα.

(4) ικανότητα εκτίμησης των πιθανών κινδύνων για την ασφάλεια λιμένα.

(5) ικανότητα διατήρησης και βελτίωσης της εμπειρίας του προσωπικού του όσον αφορά την ασφάλεια λιμένα.

(6) ικανότητα επιτήρησης της συνεχούς αξιοπιστίας του προσωπικού του.

(7) ικανότητα τήρησης των ενδεδειγμένων μέτρων για την αποφυγή μη επιτρεπόμενης διαρροής υλικού ευαίσθητου από άποψη ασφαλείας ή πρόσβασης σε τέτοιου είδους υλικό.

(8) γνώση της συναφούς εθνικής και διεθνούς νομοθεσίας και απαιτήσεων ασφαλείας.

(9) γνώση των υφιστάμενων μορφών απειλών και μέσων ασφαλείας.

(10) γνώσεις για την αναγνώριση και τον εντοπισμό όπλων, επικίνδυνων ουσιών και συσκευών.

(11) γνώσεις για την αναγνώριση, χωρίς διακρίσεις, στοιχείων χαρακτηριστικών και συμπεριφοράς για πρόσωπα τα οποία είναι ενδεχόμενο ότι απειλούν την ασφάλεια λιμένα.

(12) γνώση των τεχνικών που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη μέτρων ασφαλείας.

(13) γνώση υλικού και συστημάτων ασφαλείας και επιτήρησης και τους λειτουργικούς τους περιορισμούς.

Αναγνωρισμένος οργανισμός ασφαλείας λιμένα ο οποίος έχει πραγματοποιήσει εκτίμηση ασφαλείας λιμένα ή αναθεώρηση εκτίμησης του είδους αυτού για κάποιο λιμένα δεν επιτρέπεται να καταρτίζει ή να αναθεωρεί το σχέδιο ασφαλείας λιμένα για τον ίδιο λιμένα.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Τομέας(-είς) πολιτικής: Πολιτική εσωτερικών πλωτών, αεροπορικών και θαλασσίων μεταφορών

Δραστηριότητα(-ες): Εφαρμογή μέτρων ασφαλείας λιμένα και επιτήρησή τους

Τίτλος της δράσης: Οδηγία του ευρωπαϊκού Κοινοβουλίού και του συμβουλιου για την ενίσχυση της ασφαλείας λιμενων

1. Γραμμή(-ες) του προϋπολογισμου + ονομασια

06 02 03 02 Ασφάλεια μεταφορών

06 02 11 03 επιτροπές

2. Συνολικά αριθμητικά δεδομενα

2.1 Συνολικό κονδύλιο της δράσης (Μέρος B): Βλέπε σημείο 6.1

2.2 Χρόνος υλοποίησης:

Αόριστος, έναρξη το έτος 2006

2.3 Συνολική πολυετής εκτίμηση δαπανών

(α) Χρονοδιάγραμμα πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων/πιστώσεων πληρωμών (δημοσιονομική παρέμβαση) (πρβλ. σημείο 6.1.1.)

εκατ. EUR (μέχρι τρίτο δεκαδικό ψηφίο)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

β) Τεχνική και διοικητική συνδρομή (ΤΣΔ) και Δαπάνες στήριξης (ΔΣ) (πρβλ. σημείο 6.1.2)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(γ) Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων και των άλλων δαπανών διοικητικής λειτουργίας (πρβλ. σημεία 7.2 και 7.3)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4 Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό και τις δημοσιονομικές προοπτικές

Νέα δράση

[X] Πρόταση συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό.

[...] Η πρόταση αυτή απαιτεί επαναπρογραμματισμό του αντίστοιχου τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών.

[...] Η πρόταση είναι δυνατό να απαιτήσει εφαρμογή των διατάξεων της διοργανικής συμφωνίας.

2.5 Δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα [16]

[16] Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε ξεχωριστή επεξηγηματική σημείωση.

[X] Ουδεμία δημοσιονομική επίπτωση (αφορά τεχνικές πτυχές της εφαρμογής ενός μέτρου).

3. Δημοσιονομικά χαρακτηριστικα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. Νομική βαση

Άρθρο 80 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.

5. Περιγραφή και αιτιολογηση

5.1 Αναγκαιότητα κοινοτικής παρέμβασης [17]

[17] Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε ξεχωριστή επεξηγηματική σημείωση.

5.1.1 Επιδιωκόμενοι στόχοι

Μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, η Ευρωπαϊκή Ένωση επανήλθε στην υποστήριξή της προς τη διεθνή κοινότητα για την ανάπτυξη όλων των αναγκαίων μέσων αντιμετώπισης της απειλής από την τρομοκρατία. Έτσι η ΕΕ ανέπτυξε νομοθεσία για την αεροπορική ασφάλεια και επανήλθε στο πρόβλημα των πυλών εισόδου τρομοκρατών μέσω διεθνών θαλασσίων μεταφορών. Πρόσφατο έγγραφο του ΟΟΣΑ [18]συνοψίζει την απειλή τρομοκρατίας στην οποία εκτίθενται οι θαλάσσιες μεταφορές, περιλαμβανομένων των λιμένων.

[18] ΟΟΣΑ, Γενική διεύθυνση για την επιστήμη, την τεχνολογία και τη βιομηχανία, Επιτροπή θαλασσίων μεταφορών, ασφάλεια στις θαλάσσιες μεταφορές: παράγοντες κινδύνου και οικονομική επίπτωση, Ιούλιος 2003.

Η διπλωματική συνδιάσκεψη ΔΝΟ, στις 12 Δεκεμβρίου 2002, ενέκρινε τροποποιήσεις της Σύμβασης SOLAS και του σχετικού κώδικα ISPS όσον αφορά καθεστώς ασφαλείας για τις διεθνείς ναυτικές μεταφορές και τη διεπαφή πλοίου/λιμένα.

Τα αποτελέσματα της διπλωματικής συνδιάσκεψης ΔΝΟ βρίσκονται στη διαδικασία ενσωμάτωσης στη νομοθεσία της ΕΕ υπό τη μορφή κανονισμού για τη διασφάλιση ομοιόμορφης εφαρμογής. Μέρη των μη υποχρεωτικών στοιχείων του κώδικα ISPS θα καταστούν υποχρεωτικά και θα υπάρξει λεπτομερής διευκρίνηση των κειμένων ΔΝΟ ώστε να αντιμετωπίζονται οι ειδικές συνθήκες στην ΕΕ.

Όμως το πεδίο εφαρμογής των κανόνων ΔΝΟ περιορίζει την κάλυψη σε διεθνείς μεταφορές και στη διεπαφή πλοίου/λιμένα. Αν και ήδη πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, το περιορισμένο αυτό πεδίο εφαρμογής αφήνει ανεπιθύμητο κενό στην ασφάλεια, δεδομένου ότι οι περιοχές πέραν της διεπαφής πλοίου/λιμένα εκφεύγουν από την κάλυψη. Πρόκειται για την αναπόφευκτη συνέπεια του τρόπου με τον οποίο οι νέοι κανόνες ασφαλείας εγκρίθηκαν: συρράφτηκαν ως τροποποιήσεις υφιστάμενης διεθνούς σύμβασης. Αναγνωρίστηκε επίσης ότι χρειάζεται σημαντική επιπλέον εργασία για την αντιμετώπιση του θέματος της ασφαλείας λιμένων πέρα από τη διεπαφή πλοίου/λιμένα. Μεικτή ομάδα εργασίας ΔΝΟ/ΔΟΕ επεξεργάζεται λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές για την ασφάλεια λιμένων, των οποίων όμως η ανάπτυξη είναι δυνατό να χρειαστεί αρκετό χρόνο. Από κάποιους το προσωρινό αυτό κενό έχει ήδη αντιμετωπισθεί. Αυτό επιτεύχθηκε με εφαρμογή όλων των νέων κανόνων ΔΝΟ για το σύνολο του λιμένα (προσέγγιση ΗΠΑ) ή με θέσπιση επιπλέον μέτρων ασφαλείας με άμεση ή έμμεση επιρροή στους λιμένες (εθνικά μέτρα ασφαλείας λιμένων σε κράτη μέλη της ΕΕ, οι κανόνες των ΗΠΑ όπως η πρωτοβουλία για την ασφάλεια εμπορευματοκιβωτίων - CSI (ΠΑΕ), εταιρική σχέση εμπορίου εμπορευματοκιβωτίων -CTPAT (ΕΣΕΕ), κανόνας ειδοποίησης 24 ώρες πριν κλπ.).

Ενόψει των ανωτέρω κρίνεται αναγκαία κοινοτική οδηγία για την ασφάλεια λιμένων ώστε:

- να υπάρχει για τα κράτη μέλη ομοιόμορφο πλαίσιο ενίσχυσης της ασφαλείας σε λιμένες.

- να καθιερωθεί ομοιόμορφη προσέγγιση για την ένταξη σημαντικών ναυτικών και μη ναυτικών ζωνών λιμένων σε συνολικό πλαίσιο για την ασφάλεια λιμένων.

- να υποστηριχθούν τα κράτη μέλη στην ανάπτυξη ασφαλών λιμένων τόσο για τις ναυτικές μεταφορές όσο και για τον πληθυσμό ξηράς, όπως επίσης και για το θαλάσσιο και χερσαίο περιβάλλον.

- να διασφαλιστούν ομοιόμορφοι όροι σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση για πρόσβαση και έλεγχο αγορών και δραστηριοτήτων συναφών με τον τομέα των λιμένων.

5.1.2 Μέτρα σχετικά με την εκ των προτέρων αξιολόγηση

Μεταξύ Φεβρουαρίου και Δεκεμβρίου 2002 τα κράτη μέλη και η Επιτροπή συμμετείχαν σε τρεις τεχνικές συναντήσεις του ΔΝΟ και σε διπλωματική συνδιάσκεψη αφιερωμένη στην εξέταση επειγόντως της ασφαλείας διεθνών θαλασσίων μεταφορών. Η Κοινότητα θεωρεί ότι το θέμα αυτό απαιτεί δράση κατά προτεραιότητα.

Κατά την αρχική αυτή χρονική περίοδο κατέστη σαφές ότι η ασφάλεια δεν αρχίζει ή τελειώνει γύρω από το πλοίο (διεπαφή πλοίου/λιμένα). Για βέλτιστη αποτελεσματικότητα, η ασφάλεια μεταφορών πρέπει τελικά να καλύπτει τη συνολική αλυσίδα εφοδιασμού από πωλητή μέχρι αγοραστή. Σε αυτή την αλυσίδα εφοδιασμού η ασφάλεια λιμένων έχει επανειλημμένα υπογραμμισθεί ως κρίσιμης σημασίας για τη συνολική ασφάλεια των μεταφορών (Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη βελτίωση της ασφάλειας στις θαλάσσιες μεταφορές, WCO, νόμος των ΗΠΑ για τη ναυτική ασφάλεια, CTPAT). Πιο συγκεκριμένα:

- Χωρίς ασφάλεια στη ζώνη λιμένα την παρακείμενη σε διεπαφή πλοίου/λιμένα ο κίνδυνος «μόλυνσης» της ασφαλούς λιμενικής εγκατάστασης θεωρείται υψηλός. Κατόπιν τούτου μπορεί να θεωρηθεί ότι η μείωση δαπανών για βασικά προληπτικά μέτρα ασφαλείας λιμένα θα εξουδετερωνόταν από τη δαπάνη προσθήκης υψηλού κόστους συμπληρωματικών ελέγχων ασφαλείας στη διεπαφή πλοίου/λιμένα.

- Ο κλάδος έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι μέχρι τον Ιούλιο έτους 2004 θα έχει επενδύσει σημαντικά ποσά στην ανάπτυξη μέτρων ασφαλείας πλοίου και λιμενικών εγκαταστάσεων. Κατά συνέπεια, υφίσταται επιθυμία περιορισμού σαφών κενών ασφαλείας (όπως ανεπάρκεια ή ανυπαρξία μέτρων ασφαλείας λιμένων) που θα ήταν δυνατόν να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων αυτών. Λόγω της γεωγραφικής ανάμειξης εγκαταστάσεων και περιοχών χωρίς πλοία/αποβάθρες σε λιμένες, κενά στη συνολική ασφάλεια λιμένα θα ήταν δυνατό να θέσουν πρόβλημα στην ασφάλεια των διεπαφών πλοίου/λιμένα.

Σε άλλα σημεία του κόσμου η ικανοποιητική ασφάλεια λιμένων ήδη θεωρείται μέρος των απαιτήσεων για την ασφαλή διεξαγωγή του θαλασσίου εμπορίου. Ικανοποιητικά επίπεδα ασφάλειας λιμένων είναι δυνατόν, επιπροσθέτως προς τη συμμόρφωση με τον κώδικα ISPS, να εξελιχθούν σε προϋποθέσεις για ακώλυτες ροές εμπορίου από τους λιμένες αυτούς.

Ανεξαρτήτως από το αρνητικό μήνυμα που η ΕΕ θα εξέπεμπε σε περίπτωση παραμέλησης της ασφαλείας των λιμένων της πέραν από τη διεπαφή πλοίου/λιμένα, θα ήταν δυνατόν, σε περίπτωση επιτυχούς τρομοκρατικής επίθεσης, το κόστος της «απραξίας» να αυξηθεί σε επίπεδα ανησυχητικά. Πρώτον, η προστασία ανθρώπινων ζωών αποτελεί στόχο καθ'αυτή. Δεύτερον, η τρομοκρατική απειλή και ο συνακόλουθος φόβος επηρεάζει άμεσα την απόδοση της παγκόσμιας οικονομίας. Τρίτον, είναι πιθανό ότι ως αντίδραση σε περίπτωση επιτυχούς επίθεσης πολλοί λιμένες θα ήταν δυνατό να κλείσουν προσωρινά για να επανεξετάσουν το επίπεδο ασφαλείας τους και την πραγματική απειλή. Λιμένας στον οποίο πραγματοποιήθηκε επίθεση μπορεί εμφανώς να υποστεί τεράστια ζημία σε εγκαταστάσεις και εμπορικό γόητρο.

Οι αυστηρά οικονομικού χαρακτήρα επιβαρύνσεις είναι δυνατό να διευκρινισθούν με κάποια παραδείγματα που δίδονται από τον ΟΟΣΑ: [19]

[19] ΟΟΣΑ, βλ. ανωτέρω.

Εργασιακές διαφορές στη δυτική ακτή των ΗΠΑ είχαν ως αποτέλεσμα 10ήμερη ανταπεργία στους λιμένες αυτούς. Σύμφωνα με συντηρητική εκτίμηση το σχετικό κόστος ανέρχεται σε 467εκατ. US$. Σε περίπτωση που συνεχιζόταν η ανταπεργία, οι μεταφορικές εταιρείες υπογράμμισαν την πρόθεσή τους να τροποποιήσουν ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα τους, με κόστη ανερχόμενα σε δυσθεώρητα ύψη.

- Τα μέσα επίπεδα αποθήκευσης στις ΗΠΑ κατά τη δεκαετία του ´90 μειώθηκαν από 1,57 μήνες σε 1,36 μήνες το 2001. Το έτος 2002 η μέση αποθήκευση ανήλθε σε 1,43 μήνες. Η εξέλιξη αυτή, λόγω αβεβαιότητας και φόβου για τη σταθερότητα εφοδιασμού, περιόρισε την πρόοδο μισής δεκαετίας και αντιπροσωπεύει για τις ΗΠΑ επιπλέον κεφαλαιακή δαπάνη 50 - 80 δισ. US$ [20].

[20] «The Friction Economy»: Fortune, Φεβρουάριος 2003. Bowserbox, D και Closs, D., Αειφορία μεταφορικής αλυσίδας και κόστος στη νέα οικονομία πολέμου, Traffic World, Απρίλιος 2002.

- Πραγματικής κλίμακας προσομοίωση για βόμβες σε εμπορευματοκιβώτια που εισέρχονται στις ΗΠΑ, που εν μέρει εντοπίζονται σε λιμένα και εν μέρει διεισδύουν στην εφοδιαστική αλυσίδα, έδωσε ως αποτέλεσμα συνολικό κόστος εκτιμώμενο σε 58 δισ. US$ [21]. Επίσης θα χρειαζόταν διάστημα 92 ημερών για να καλυφθούν πλήρως οι καθυστερήσεις. Οι εκτιμήσεις αυτές λαμβάνουν υπόψη μόνο τις δαπάνες που επιβάρυναν τις ΗΠΑ, οπότε δεν λαμβάνονται υπόψη οι συνεπακόλουθες δαπάνες για άλλους.

[21] Conference Board, Booz Allen Hamilton, Οκτώβριος 2002.

Ομοιόμορφο πλαίσιο ασφαλείας λιμένων σε όλους τους λιμένες της ΕΕ θα μειώσει τον ανταγωνισμό μεταξύ λιμένων το σχετικό με την ασφάλεια σε όλους τους ευρωπαϊκούς λιμένες εντός των συνόρων της ΕΕ. Όσον αφορά τις τρίτες χώρες, θα αρθούν οποιαδήποτε κίνητρα προς σύγκριση με τους λιμένες της ΕΕ από άποψη της ασφάλειάς τους αντίστοιχα. Έτσι η οδηγία για την ασφάλεια λιμένων θα μειώσει ή θα εξαλείψει ανεπιθύμητες στρεβλώσεις ανταγωνισμού.

Τέλος, πρέπει να αναφερθεί ότι είναι δυνατόν να αναμένεται αύξηση απασχόλησης. Το κύριο μέρος της συμπληρωματικής αυτής απασχόλησης θα αφορά την εφαρμογή του κώδικα ISPS. Είναι όμως δυνατό να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες απασχόλησης και στην ασφάλεια λιμένων.

5.1.3 Μέτρα λαμβανόμενα σε συνέχεια της εκ των υστέρων αξιολόγησης

Ουδέν/δεν εφαρμόζεται.

5.2 Σχεδιαζόμενες δράσεις και ρυθμίσεις για δημοσιονομική παρέμβαση

Η οδηγία απαιτεί κάθε κράτος μέλος να προσδιορίζει τα όρια των λιμένων των υποκείμενων στις διατάξεις της οδηγίας. Τα κράτη μέλη πρέπει να σχεδιάσουν πολιτική ασφαλείας για τις ζώνες αυτές και να φροντίσουν για την εκπόνηση και επικαιροποίηση εκτιμήσεων ασφαλείας και κατάλληλων σχεδίων ασφαλείας. Η εισαγωγή και η εφαρμογή πολιτικής ασφαλείας για κάθε εθνικό λιμένα πρέπει να επιτηρείται από εθνική κεντρική αρχή. Για την επίτευξη επιθυμητού κοινού επιπέδου εφαρμογής, η νέα οδηγία περιλαμβάνει σημεία προτεραιότητας στο παράρτημά της για την εκτίμηση ασφαλείας λιμένων και το σχέδιο ασφαλείας λιμένων.

Δεδομένου ότι το καθεστώς στο σύνολό του πρέπει να είναι συνεκτικό ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία του σε επίπεδα ΕΕ, από την Επιτροπή ζητείται να εκτελεί επιθεωρήσεις για την επαλήθευση της εφαρμογής των εθνικών σχεδίων των εγκρινόμενων κατά τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας.

5.3 Λεπτομέρειες υλοποίησης

Κατευθείαν διαχείριση από την Επιτροπή με χρησιμοποίηση τακτικού ή εξωτερικού προσωπικού.

Καθώς οποιαδήποτε επιτήρηση συμμόρφωσης μπορεί να αρχίσει μόνο 18 μήνες μετά από την επιτήρηση συμμόρφωσης την πραγματοποιούμενη σύμφωνα με τον κανονισμό ναυτικής ασφαλείας, και δεδομένης της αναπόφευκτης σχέσης μεταξύ της επιτήρησης της ναυτικής ασφάλειας και της ασφάλειας λιμένων, προτείνεται για τη διεξαγωγή της επιτήρησης κατά τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας να χρησιμοποιηθεί η εμπειρία που θα αποκτηθεί από τους επιθεωρητές συμμόρφωσης.

Προκειμένου όμως να εισαχθεί στη διαδικασία επιτήρησης το αναγκαίο στοιχείο της ειδικής εμπειρίας ασφαλείας σε λιμένες, θα χρειαστούν οκτώ επιπλέον επιθεωρητές ασφαλείας λιμένων (βλ. 7.1 στη συνέχεια).

6. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

6.1 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις στο Μέρος Β (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

Η δαπάνη του συστήματος υπολογίζεται με πρόσθεση των επί μέρους δαπανών σε ετήσια βάση, αρχίζοντας το έτος 2006, οπότε η προταθείσα κοινοτική δράση αναμένεται ότι θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία.

6.1.1 Δημοσιονομική παρέμβαση

Η οδηγία προβλέπει τη διεξαγωγή εγχειρήματος επιτήρησης και επιθεώρησης από την Επιτροπή. Αναμένεται ότι από το έτος 2006 και μετά κάθε έτος θα διενεργούνται 84 περίπου επισκέψεις για επιθεώρηση (5 ημέρες για κάθε λιμένα * 1500 EUR). Η επιτήρηση και επιθεώρηση θα συνοδεύονται από συνάντηση ειδικών. Μελέτη σχετικά με την εφαρμογή και με τυχόν μελλοντικές πρωτοβουλίες θα πραγματοποιηθεί το έτος 2008 (δηλαδή δύο έτη μετά τη θέση της οδηγίας σε εφαρμογή).

Μελέτη: επίσης η Επιτροπή προτίθεται να αναθέσει μελέτη για την αξιολόγηση της επιρροής και της αποτελεσματικότητας των μέτρων που εκτέθηκαν. Η μελέτη αυτή πρέπει να εκτελεστεί για πρώτη φορά το έτος 2008 και στη συνέχεια κάθε τριετία. Η τακτική αυτή αξιολόγηση είναι αναγκαία ώστε να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να προτείνει, μέσω της διαδικασίας επιτροπής, προσαρμογές που προταθέντος συστήματος οι οποίες ενδέχεται να αποδειχθούν αναγκαίες. Η ανά μονάδα δαπάνη κάθε μελέτης εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 150 000 EUR.

Επισκέψεις επιθεώρησης: για τον υπολογισμό του πλήθους επισκέψεων επιθεώρησης βλέπε 7.1. Κατά το πρώτο έτος αναμένεται επιπρόσθετη δαπάνη για επιτόπιο τεχνικό εξοπλισμό εργασίας (φορητοί υπολογιστές) .

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(Αν είναι αναγκαίο, εξηγείται η μέθοδος υπολογισμού.)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(Αν είναι αναγκαίο, εξηγείται η μέθοδος υπολογισμού.)

7. Επιπτώσεις στις δαπανεσ προσωπικόυ και στις διοικητικεσ δαπανες

7.1 Επιπτώσεις στους ανθρώπινους πόρους

Η παρούσα οδηγία απαιτεί επιτήρηση συμμόρφωσης. Προτείνεται η επιτήρηση αυτή να βασίζεται στην εμπειρία που έχει αποκτηθεί από ανάλογη επιτήρηση με βάση τον κανονισμό για τη ναυτική ασφάλεια.

Προκειμένου να προσδιορισθεί το απαιτούμενο πλήθος επιθεωρητών, λαμβάνονται υπόψη έξι παράμετροι:

- οι επιθεωρήσεις πρέπει να διενεργούνται από δύο επιθεωρητές μαζί.

- η επιτήρηση συμμόρφωσης πρέπει να περιλαμβάνει την επιθεώρηση εθνικών συστημάτων επιτήρησης ασφάλείας με ρυθμό ενός τρίτου ετησίως. Δεδομένου ότι λιμένες λειτουργούν το πολύ σε 20 κράτη μέλη (υφιστάμενες χώρες και χώρες προσχώρησης), η σημερινή εκτίμηση προβλέπει 7 επιθεωρήσεις ετησίως.

- μελέτη με αντικείμενο μέτρα ασφαλείας λιμένων σε λιμένες της ΕΕ προσδιορίζει 769 λιμένες στην ΕΕ και σε χώρες προσχώρησης, με βάση δεδομένα του Lloyds Fairplay. Η επιτήρηση συμμόρφωσης της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας πρέπει να πραγματοποιείται με επιτοπίους ελέγχους σε λιμένες με ρυθμό 10% ετησίως του συνόλου των προσδιοριζόμενων λιμένων.

- η επιτήρηση συμμόρφωσης, η προπαρασκευή, το ταξίδι και η συνέχεια αναμένεται ότι θα αντιπροσωπεύουν φόρτο εργασίας μιας εργάσιμης εβδομάδας ανά επιθεωρητή.

- οι επιθεωρητές θα πραγματοποιούν τις επιθεωρήσεις τους κάθε δεύτερη εβδομάδα.

Ως αποτέλεσμα προκύπτουν είκοσι επιθεωρήσεις περίπου ετησίως ανά επιθεωρητή (υποτιθεμένων 40 εργασίμων εβδομάδων ανά έτος. Για τις επιθεωρήσεις απαιτούνται ομάδες 2 επιθεωρητών, οπότε προκύπτουν 2 επιθεωρητές που πραγματοποιούν 20 επιθεωρήσεις ετησίως. Το 10% από τους 769 λιμένες αντιστοιχεί σε 77 περίπου λιμένες ετησίως. Το ένα τρίτο του συνόλου των εθνικών συστημάτων ασφαλείας αντιπροσωπεύει 7 επιθεωρήσεις ετησίως. Έτσι το σύνολο φθάνει τουλάχιστον τις 84 επιθεωρήσεις ανά έτος. Συνεπώς για τις επιθεωρήσεις αυτές απαιτούνται 8 επιθεωρητές. Ως τεχνικός εξοπλισμός για την εργασία απαιτούνται 8 φορητοί υπολογιστές, με τιμή τεμαχίου 2000 EUR.

Τη διαδικασία στο σύνολό της θα αναλάβει ένας διοικητικός υπάλληλος.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7.2 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για 12 μήνες.

7.3 Άλλες δαπάνες διοικητικής λειτουργίας που απορρέουν από τη δράση

Επιτροπή ειδικών: συνεδριάσεις μιας ημέρας με ειδικούς από τον οικείο τομέα ώστε να καταστεί δυνατόν να σχεδιάσει η Επιτροπή τις προσαρμογές των κανόνων που προβλέπονται στο άρθρο 15 της πρότασης οδηγίας. Αναμένεται ότι κατά το πρώτο έτος θα απαιτηθούν τρεις συνεδριάσεις ενώ στη συνέχεια αρκεί μία συνεδρίαση ανά έτος.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για δώδεκα μήνες.

(1) Εξειδικεύεται ο τύπος επιτροπής και η ομάδα στην οποία ανήκει.

I. Ετήσιο σύνολο (7.2 + 7.3)

II. Διάρκεια της δράσης

III. Συνολικό κόστος της δράσης (I x II) // EUR 1 028 250 (πρώτο έτος)

EUR 990 750

(επόμενα έτη)

Απροσδιόριστο

Απροσδιόριστο

Οι ανάγκες από άποψη ανθρώπινων και διοικητικών πόρων θα καλυφθούν στο πλαίσιο της διατιθέμενης χρηματοδότησης στη διοικούσα ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας χρηματοδότησης.

8. Επακόλουθα μέτρα και αξιολογηση

8.1 Επακόλουθα μέτρα

Θα εγκρίνονται ρυθμίσεις παρακολούθησης όπου θα περιλαμβάνονται επιθεωρήσεις στα κράτη μέλη και περιοδικές μελέτες επιρροής.

8.2 Λεπτομέρειες πραγματοποίησης και περιοδικότητα της προβλεπόμενης αξιολόγησης

Η Επιτροπή σκοπεύει να αναθέσει μελέτη για την αξιολόγηση της επιρροής και της αποτελεσματικότητας των εκδοθέντων μέτρων. Η μελέτη αυτή πρέπει να εκτελεστεί το έτος Ν+2 και στη συνέχεια κάθε τριετία.

Έξι μήνες μετά την ημερομηνία εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές, θα αρχίσει σειρά επιθεωρήσεων για την επαλήθευση των μέσων επιτήρησης της εφαρμογής των εθνικών σχεδίων που έχουν εγκριθεί σύμφωνα με την οδηγία. Οι επιθεωρήσεις αυτές θα λαμβάνουν υπόψη τα δεδομένα τα παρεχόμενα από τις εθνικές αρχές, περιλαμβανομένων των εκθέσεων επιτήρησης.

9. Μέτρα για την καταπολεμηση της απάτης

Οι δραστηριότητες των επιθεωρητών της Επιτροπής για την ναυτική ασφάλεια θα υπόκεινται στις συνήθεις διαδικασίες ελέγχου της Επιτροπής.

ΕΝΤΥΠΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ Η ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΜΜΕ)

Τίτλος προτασης

Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ενίσχυση της ασφαλείας λιμένων.

Αριθμός εγγραφου

COM (2003) XXXX

Η προταση

1. Λαμβανόμενης υπόψη της αρχής της επικουρικότητας, γιατί είναι αναγκαία η κοινοτική νομοθεσία στον τομέα αυτό και ποίοι οι κύριοι στόχοι της;

Για την ασφάλεια πλοίων και λιμενικών εγκαταστάσεων έχει ήδη αναπτυχθεί κοινοτική νομοθεσία με πρόθεση να συμπληρωθεί από την παρούσα οδηγία για την ασφάλεια λιμένων. Συνεπώς και τα μέτρα τα καλυπτόμενα από την παρούσα πρόταση πρέπει να εφαρμόζονται με συνέπεια σε ολόκληρη την Κοινότητα προκειμένου να μην θιγεί η συνεκτικότητα σε ολόκληρη την ΕΕ των μέτρων τα οποία σκοπεύει να συμπληρώσει. Επιπλέον, με την ομοιόμορφη εφαρμογή αποφεύγονται στρεβλώσεις ανταγωνισμού σχετιζόμενες με την ασφάλεια.

Η επιρροη στην απασχοληση

2. Ποιος θα θιγεί από την πρόταση;

- Ποιοι τομείς απασχόλησης;

Μεταφορείς, πράκτορες, διευθυντικά στελέχη λιμένων, εταιρείες που έχουν συσταθεί εντός των ορίων λιμένων.

- Ποια μεγέθη επιχείρησης (μερίδιο μικρομεσαίων επιχειρήσεων);

Όλα τα μεγέθη που δραστηριοποιούνται στους εν λόγω τομείς.

- Υπάρχουν συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές της Κοινότητας όπου συναντώνται οι απασχολήσεις αυτές;

Όχι, ως κράτη λιμένων θεωρούνται 13 κράτη μέλη. Μετά την προσχώρηση των χωρών ένταξης σημειώνεται περαιτέρω αύξηση σε 20.

3. Τι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις για να συμμορφωθούν προς την πρόταση;

Όπου δεν υφίστανται ήδη, να εισαχθούν κατάλληλες διαδικασίες ασφαλείας και, ανάλογα με την περίπτωση, να αποκτηθεί ο αναγκαίος τεχνικός εξοπλισμός. Να εξασφαλιστεί ότι το προσωπικό θα λάβει κατάρτιση σχετική με τις απαιτήσεις ασφαλείας. Είναι δυνατό να απαιτηθεί επιπρόσθετο προσωπικό.

4. Ποιες οι οικονομικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η πρόταση;

- στην απασχόληση;

Είναι δυνατόν να δημιουργηθούν θέσεις απασχόλησης για την εκτέλεση των εργασιών των συναφών με την ασφάλεια λιμένων και ενδεχομένως και επιχειρήσεις εξειδικευμένες στην ασφάλεια.

- στις επενδύσεις και τη δημιουργία νέων θέσεων επιχειρήσεων;

Εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους λιμένες είναι δυνατόν να χρειασθεί να αποκτήσουν τεχνικό εξοπλισμό σχετικό με την ασφάλεια. Είναι δυνατή η επέκταση επιχειρήσεων με αντικείμενο την ασφάλεια.

- στην ανταγωνιστικότητα επιχειρήσεων;

Ουδεμία, διότι όλες θα υπόκεινται στις ίδιες απαιτήσεις.

5. Περιέχει η πρόταση μέτρα με σκοπό να ληφθεί υπόψη η ειδική κατάσταση μικρομεσαίων επιχειρήσεων (μειωμένες ή διαφορετικές απαιτήσεις, κλπ.);

Όχι άμεσα, αλλά οι απαιτήσεις βασίζονται σε εκτίμηση κατά περίπτωση, οπότε θα προσαρμόζονται κατά τον βέλτιστο τρόπο σε συγκεκριμένες συνθήκες, εντός των ορίων ελαχίστου κατωφλίου ασφαλείας.

Διαβουλεύσεις

6. Κατάλογος των οργανώσεων των οποίων έχει ληφθεί η γνώμη σχετικά με την πρόταση και παράθεση των κυριοτέρων σημείων των απόψεών τους.

- Η Επιτροπή έχει λάβει τη γνώμη όλων των κρατών μελών και των υποψηφίων χωρών καθώς και αντιπροσώπων όλων των ενδιαφερόμενων επαγγελματικών κλάδων. Οι απαντήσεις δείχνουν σαφώς ότι ο τομέας αναγνωρίζει την ανάγκη για μέτρα ασφαλείας λιμένων. Υφίσταται ευρεία αναγνώριση όσον αφορά κοινοτική προσέγγιση, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα θα λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τους διάφορους μηχανισμούς των λιμένων και στους λιμένες (σε επίπεδο οργανωτικό, από άποψη επιπέδου επικινδυνότητας).

- Όλοι οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί που αντιπροσωπεύουν τον τομέα αυτό συμμετείχαν ως παρατηρητές στις εργασίες του ΔΝΟ για τη ναυτική ασφάλεια. Εργοδότες, εργαζόμενοι και αντιπρόσωποι κυβερνήσεων συμμετείχαν στις εργασίες της μεικτής ομάδας εργασίας ΔΝΟ-ΔΟΕ που αναπτύσσει λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές για την ασφάλεια λιμένων.

Η Επιτροπή έχει αναθέσει μελέτη για την επιρροή των μέτρων αυτών. Στις εργασίες του συμβούλου λαμβάνουν μέρος ο Ευρωπαϊκός οργανισμός θαλάσσιων λιμένων (ESPO), η Ομοσπονδία ευρωπαϊκών επιχειρήσεων ιδιωτικών λιμένων (FEPORT) και η Ένωση πλοιοκτητών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECSA).

Ενώ ο κλάδος πρέπει να επενδύσει σε αναπτυσσόμενα μέτρα ασφαλείας λιμένων και λιμενικών εγκαταστάσεων, υπάρχει ενδιαφέρον για την εξάλειψη εμφανών κενών ασφαλείας (όπως ασήμαντα ή μη υφιστάμενα μέτρα ασφαλείας λιμένων) τα οποία είναι δυνατόν να αδρανοποιήσουν τις επενδύσεις αυτές. Ενόψει του γεωγραφικού μείγματος εγκαταστάσεων και ζωνών χωρίς πλοία/ακτές, τα κενά στην εν γένει ασφάλεια λιμένων είναι δυνατόν να θέσουν όντως προβλήματα στην ασφάλεια των διεπαφών πλοίου/λιμένα.