EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 192/10

Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων

2010/C 192/06

Η παρούσα δημοσίευση παρέχει το δικαίωμα ένστασης κατά την έννοια του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου (1). Η δήλωση ένστασης υποβάλλεται στην Επιτροπή εντός εξαμήνου από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης.

ΣΥΝΟΨΗ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 510/2006 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

«ALFÖLDI KAMILLAVIRÁGZAT»

Αριθ. ΕΚ: HU-PDO-0005-0516-21.12.2005

ΠΟΠ ( Χ ) ΠΓΕ ( )

Στην παρούσα σύνοψη παρατίθενται τα κύρια στοιχεία των προδιαγραφών του προϊόντος για ενημερωτικούς σκοπούς.

1. Αρμόδια υπηρεσία του κράτους μέλους:

Όνομα: Földművelésügyi és Vidékfejlesztési Minisztérium – Élelmiszerlánc-elemzési Főosztály Διεύθυνση: Budapest Kossuth Lajos tér 11. 1055 MAGYARORSZÁG/HUNGARY Τηλ. +36 13014419 Fax +36 13014808 E-mail: eniko.zobor@fvm.gov.hu

2. Ομάδα:

Όνομα: Alföldi vadontermő kamillavirág gyűjtők és feldolgozók csoportosulása Διεύθυνση: Budapest Dózsa György út 144. 1134 MAGYARORSZÁG/HUNGARY Τηλ. +36 12886700 / 12886303 Fax +36 13501691 E-mail: herbaria@herbaria.hu Σύνθεση: Παραγωγοί/μεταποιητές ( X ) Άλλοι ( X )

3. Τύπος του προϊόντος:

Κλάση 1.8 Λοιπά προϊόντα του παραρτήματος I της Συνθήκης

4. Προδιαγραφές:

[σύνοψη των απαιτήσεων του άρθρου 4 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006]

4.1. Ονομασία του προϊόντος:

«Alföldi kamillavirágzat»

4.2. Περιγραφή:

Το «Alföldi kamillavirágzat» είναι το άνθος του άγριου χαμαίμηλου (Matricaria chamomilla L.), το οποίο συλλέγεται χειρωνακτικά στα υφάλμυρα εδάφη της μεγάλης ουγγρικής πεδιάδας Alföld και κατόπιν ξηραίνεται και υποβάλλεται σε διαλογή. Το ξηρό αυτό άνθος, το Chamomillae anthodium — κοινώς γνωστό ως άνθος άγριου χαμαίμηλου — περιλαμβάνεται ως επίσημο φαρμακευτικό προϊόν στην ενημερωμένη έκδοση της Ουγγρικής Φαρμακοποιίας και στην Ευρωπαϊκή Φαρμακοποιία και χρησιμοποιείται ως πολύτιμο βασικό υλικό για το αφέψημα που παρασκευάζεται από το άνθος του άγριου χαμαίμηλου, σε φακελάκια ή χύμα.

Το «Alföldi kamillavirágzat» είναι έντονο, αρωματικό, ευχάριστο, με ελαφρώς πικρή γεύση και, κατά την επεξεργασία, δεν αποσυντίθεται και δεν θρυμματίζεται, ενώ το αιθέριο έλαιό του διατηρείται καλύτερα από αυτά που λαμβάνονται από το καλλιεργημένο χαμομήλι.

Στο αιθέριο έλαιο του «Alföldi kamillavirágzat» περιέχεται μεγαλύτερη ποσότητα — τουλάχιστον 20 % — α-βισαβολόλης, συστατικού με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και δράση κατά του έλκους, από εκείνη που απαντά στο καλλιεργημένο χαμομήλι.

4.3. Γεωγραφική περιοχή:

Η γεωγραφική περιοχή στην οποία συλλέγεται και μεταποιείται το άγριο «Alföldi kamillavirágzat» περιλαμβάνει το διοικητικό έδαφος οικισμών των κομητειών Szabolcs-Szatmár-Bereg, Borsod-Abaúj-Zemplén, Heves, Jász-Nagykun-Szolnok, Hajdú-Bihar, Békés, Csongrád, Bács-Kiskun και Pest. Τα ονόματα των οικισμών των κομητειών ορίζονται επακριβώς στις προδιαγραφές. Η γεωγραφική ένδειξη «Alföldi kamillavirágzat» ισχύει για τα προϊόντα που παρασκευάζονται από πρώτη ύλη που έχει συγκομιστεί στα διοικητικά όρια των εν λόγω οικισμών.

4.4. Απόδειξη προέλευσης:

Η προέλευση του «Alföldi kamillavirágzat» επαληθεύεται με αναλύσεις με όργανα και οργανοληπτική εξέταση, καθώς και με την εφαρμογή συστήματος ιχνηλασιότητας.

To σύνολο της διεργασίας παραγωγής του «Alföldi kamillavirágzat» πρέπει να εκτελείται σε αυστηρές συνθήκες παραγωγής και ελέγχου, το δε σύστημα διασφάλισης της ποιότητας πρέπει να εκτείνεται μέχρι τον έλεγχο της προέλευσης της συγκομιδής, η οποία τεκμηριώνεται με έγγραφα, ώστε η διαδρομή του τελικού προϊόντος από τη συγκομιδή έως την παράδοση να είναι προσδιορίσιμη και επαληθεύσιμη.

Το «Πρότυπο Αγοράς» που αφορά τις απαιτήσεις ποιότητας για τα άγρια φαρμακευτικά φυτά και τα αντίστοιχα βασικά υλικά, το οποίο έχει θεσπιστεί από την ομάδα, καθορίζει τα πρότυπα ποιότητας της συγκομιδής:

Κατά το σύντομο χρονικό διάστημα των λίγων εβδομάδων που διαρκεί η συγκομιδή των ανθέων χαμαίμηλου, πολλοί ιδιώτες ασχολούμενοι με τη συγκομιδή συλλέγουν τα άνθη από τους αγρούς όπου φύονται. Στην περιοχή υπάρχουν σημεία αγοράς όπου οι ιδιώτες παραδίδουν τα άνθη που μόλις συνέλεξαν. Οι αγοραστές μεταφέρουν εντός 4 έως 8 ωρών στις μονάδες μεταποίησης της περιοχής, χύδην, το ακατέργαστο προϊόν που διαθέτει την κατάλληλη ποιότητα. Η συνοδευτική φορτωτική περιλαμβάνει το δελτίο αποστολής και μια δήλωση, στην οποία ο προμηθευτής αναφέρει το όνομα της περιοχής συγκομιδής της παραδιδόμενης παρτίδας.

Κατά την ποιοτική και ποσοτική παραλαβή των μικρότερων ποσοτήτων ακατέργαστης πρώτης ύλης, που έχουν συλλεχθεί από ιδιώτες συλλογείς, εκδίδεται αποδεικτικό αγοράς, στο οποίο αναφέρεται το όνομα της περιοχής συγκομιδής και το οποίο, ως απόδειξη γνησιότητας, φέρει την υπογραφή του ατόμου που συνέλεξε το προϊόν. Σε περίπτωση που η πρώτη ύλη παραδοθεί στη μονάδα μεταποίησης αποξηραμένη, πρέπει πάντοτε να ζητείται πιστοποιητικό το οποίο να βεβαιώνει την προέλευση και την περιοχή συγκομιδής της.

Για να είναι δυνατή η ιχνηλασιμότητα της πρώτης ύλης κατά τη διάρκεια της ξήρανσης, στο ημερολόγιο ξήρανσης πρέπει να καταχωρίζονται η ποσότητα και ο τόπος συγκομιδής του προϊόντος, καθώς και η τοποθεσία των σημείων συλλογής και αγοράς. Σε κάθε περίπτωση, συντάσσεται δελτίο παραγωγής σχετικά με την ξήρανση.

Η ποιότητα του συνόλου της παρτίδας καθορίζεται με την εξέταση, κατά την επίσημη δειγματοληψία, της ποιότητας του μέσου δείγματος, το οποίο προκύπτει από τη συνένωση των δειγμάτων που λαμβάνονται από τις χαρτονένιες συσκευασίες των 10 kg στις οποίες έχει συσκευαστεί η παρτίδα. Εάν το προϊόν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Φαρμακοποιίας και της ενημερωμένης έκδοσης της Ουγγρικής Φαρμακοποιίας και διαπιστωθεί ότι η περιεκτικότητα σε α-βισαβολόλη που υπεισέρχεται στη σύσταση του αιθέριου ελαίου είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές, τα χαρτόκουτα λαμβάνουν «πράσινη» ετικέτα, ενώ το προϊόν λαμβάνει έγγραφο πιστοποίησης στο οποίο αναγράφονται η ποσότητα και η ποιότητα. Ο αριθμός του εν λόγω εγγράφου πιστοποίησης είναι ειδικός για την ταυτοποίηση του προϊόντος και αφορά αποκλειστικά το προϊόν που ελέγχθηκε. Εάν το προϊόν δεν είναι σύμφωνο με τις απαιτήσεις, δεν μπορεί να διατεθεί στην αγορά με την ονομασία «Alföldi kamillavirágzat».

Κατά τη διαλογή και την τοποθέτηση σε φακελάκια και σακούλες, τηρείται ημερολόγιο ενσάκωσης για κάθε εργασία. Δίπλα στην ένδειξη των ποσοτήτων που χρησιμοποιήθηκαν και μετρήθηκαν αναγράφεται ο αριθμός αδείας διανομής. Ο αριθμός αδείας και ο αριθμός παραγωγής που αναγράφονται στο ημερολόγιο ενσάκωσης εμφαίνονται στην εμπορική συσκευασία των τελικών προϊόντων. Από τα στοιχεία αυτά είναι δυνατόν να ανευρεθεί η ημερομηνία παραγωγής, ο αριθμός ταυτοποίησης της παρτίδας που χρησιμοποιήθηκε, η ποσότητα και η προέλευσή της.

4.5. Μέθοδος παραγωγής:

α) Συγκομιδή, μεταφορά

Τα άνθη γενικά συλλέγονται τον Μάιο και τον Ιούνιο, αλλά συχνά ήδη από τα τέλη Απριλίου. Το άγριο χαμομήλι συλλέγεται με ειδική χτένα από ξύλο, σίδηρο ή λευκοσίδηρο. Τα άνθη αποσπώνται από τον ποδίσκο τους με τη βοήθεια των δοντιών της χτένας και κατόπιν φέρονται σε σάκους. Τα άνθη που συλλέγονται σε σάκους σε ψυχρό περιβάλλον μπορούν να διατηρηθούν επί 4 ώρες το μέγιστο χωρίς να υποβαθμιστεί η ποιότητά τους. Όταν οι συλλεγόμενες ποσότητες είναι μεγάλες, τα άνθη πρέπει να απλώνονται σε στρώσεις πάχους 15 έως 20 cm και να τοποθετούνται στους σάκους με ξύλινες σπάτουλες αμέσως πριν την μεταφορά τους. Τα άνθη χαμαίμηλου είναι αρκετά ευαίσθητα, γι’αυτό πρέπει να αποφεύγεται η συμπίεση ή η υπερβολική ανακίνησή τους.

β) Ξήρανση

Το άνθη μπορούν να ξηρανθούν με φυσικό ή τεχνητό τρόπο.

Ο παραδοσιακός τρόπος ξήρανσης είναι η φυσική ξήρανση σε αποθήκη. Τα πλυμένα άνθη απλώνονται στην αποθήκη σε στρώσεις πάχους ενός δακτύλου. Όταν η αποθήκη αερίζεται και είναι εκτεθειμένη στα ρεύματα, τα άνθη ξηραίνονται σε 5 έως 6 ημέρες.

Στην περίπτωση της τεχνητής ξήρανσης, το ανεπεξέργαστο προϊόν απλώνεται σε στρώσεις πάχους 15 έως 20 cm σε καθαρή επιφάνεια, κατόπιν συγκεντρώνεται σε καλάθια ή άλλα μέσα μεταφοράς και σκορπίζεται πάνω στον ιμάντα ξήρανσης. Η ξήρανση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε τεχνητό ξηραντήριο, σε πλατφόρμα ξήρανσης ή σε σύστημα γνωστό ως σήραγγα ξήρανσης.

γ) Αφαίρεση του ποδίσκου, χειρωνακτική διαλογή

Το χρησιμοποιούμενο σύστημα κόσκινων επεξεργάζεται τα ξηραμένα άνθη που είναι απλωμένα στη συσκευή αφαίρεσης των ποδίσκων, απομακρύνει τα πέταλα που έχουν πέσει, τη γύρη, τους οφθαλμούς και όλες τις εναπομένουσες ξένες ύλες. Οι κινητές λεπίδες στη βάση και στο άκρο του κόσκινου ή των κυλίνδρων αφαιρούν τους ποδίσκους των ανθέων. Κατόπιν, το προϊόν επανέρχεται στον ιμάντα διαλογής όπου υποβάλλεται σε περαιτέρω χειρωνακτική διαλογή και στη συνέχεια συσκευάζεται σε χαρτόκουτα των 10 kg προοριζόμενα για αποθήκευση.

δ) Εμπορική συσκευασία

Το «Alföldi kamillavirágzat» διατίθεται στην αγορά σύμφωνα με τις προδιαγραφές σε θέματα υγείας και προστασίας των καταναλωτών:

— σε φακελάκια τσαγιού που διατηρούν το άρωμα και περιέχουν 1,2 g καθαρού βάρους,

— σε φακελάκια που διατηρούν το άρωμα και περιέχουν 2 g καθαρού βάρους,

— σε σακούλες συσκευασίας χύμα που περιέχουν 50 g ανά μονάδα συσκευασίας

— σε μεγάλα χαρτόκουτα που περιέχουν 10 kg ανά μονάδα συσκευασίας.

4.6. Δεσμός:

Ιστορικο

Ο γιατρός Ferenc Simonffy αναφέρεται στον δεσμό μεταξύ του νοτίου τμήματος της μεγάλης ουγγρικής πεδιάδας, της Alföld, και του άνθους άγριου χαμαίμηλου στο έργο του με τίτλο «Adatok Székkutas jelenéből és múltjából – Történelmi megemlékezés a volt vásárhelyi “Nagypusztáról” » (Δεδομένα για το παρόν και το παρελθόν του Székkutas — ιστορική μνήμη της πρώην Μεγάλης Στέπας του Vásárhely), όπου γράφει ότι «το άνθος της ματρικάριας, το κοινώς καλούμενο χαμομήλι, φύεται στην Puszta, κυρίως στα υφάλμυρα τμήματά της». Ο συγγραφέας αναφέρει ότι παρουσιάστηκε σειρά πελατών από τις βόρειες χώρες (Σουηδία, Δανία, Φινλανδία, Καναδάς). Σύμφωνα με τους ειδικούς από τον ιατρικό και χημικό κλάδο αυτών των χωρών, «δεν είναι δυνατόν να καλλιεργηθεί αυτό το φυτό με τεχνητό τρόπο, γιατί τα άνθη χαμαίμηλου που λαμβάνονται με τον τρόπο αυτό δεν περιέχουν τις ουσίες που βρίσκονται στο άνθος του άγριου χαμαίμηλου το οποίο φύεται σε υφάλμυρα εδάφη».

Μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, η άνοδος της ζήτησης στη γερμανική αγορά δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες για την επιτυχία του χαμομηλιού. Ο «Herbária Országos Gyógynövény és Selyemgubóforgalmi Szövetkezeti Vállalat» (εθνικός συνεταιρισμός για τα φαρμακευτικά φυτά και την εμπορία βομβυκίων μεταξοσκώληκα) ξεκίνησε την παραγωγή το 1936-1937, στο Székkutas, σε ένα απλό ξηραντήριο και, στην αρχή, ασχολιόταν με την διατήρηση και την ξήρανση λαχανικών. Στις 23 Φεβρουαρίου 1939, οι κεντρικοί εκπρόσωποι του συνεταιρισμού αποφάσισαν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους για να συμπεριλάβουν τη συγκομιδή των ανθέων χαμαίμηλου, καθώς και τη βιομηχανική τους ξήρανση, και για το σκοπό αυτό κατασκεύασαν ειδική βιομηχανική μονάδα.

Γεωγραφικός δεσμός

Η ανάπτυξη της συλλογής, της επεξεργασίας και της πώλησης άγριου χαμομηλιού αποτελεί αξιόλογο μοντέλο εκμετάλλευσης της τοπικής χλωρίδας. Το «Alföldi kamillavirágzat» οφείλει τα μοναδικά χαρακτηριστικά του (βλέπε σημείο 4.2) στα οικολογικά στοιχεία του ενδιαιτήματος, όπως το έδαφος, ο αριθμός ωρών ηλιοφάνειας και το ετήσιο ύψος βροχοπτώσεων.

Ενώ οι υφάλμυρες αλλά ηλιόλουστες Puszta (στέπες) της μεγάλης ουγγρικής πεδιάδας δεν χρησιμεύουν για κανέναν ή σχεδόν κανέναν άλλο σκοπό, τα φυτά τους περιέχουν προϊόντα εκλεκτής ποιότητας. Η Matricaria chamomilla, που αποτελεί το βασικό υλικό για την παραγωγή του «Alföldi kamillavirágzat», είναι ικανή να συσσωρεύει 10 mg/g αλάτων νατρίου στα ριζικά της κύτταρα. Αυτό το στοιχείο εξηγεί γιατί το συγκεκριμένο φυτό αυτό είναι σε θέση να εκμεταλλευτεί την υγρασία των υφάλμυρων εδαφών της Μεγάλης Πεδιάδας η οποία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα άλλα φυτά.

Ο αριθμός ωρών ηλιοφάνειας στην Μεγάλη Πεδιάδα ποικίλλει από 2 000 έως 2 100 ετησίως, με ετήσιο ύψος βροχοπτώσεων περίπου 500 έως 600 mm. Η έντονη ηλιοφάνεια αυξάνει την περιεκτικότητα σε δραστικά συστατικά, ενώ η χαμηλή ηλιοφάνεια μειώνει την περιεκτικότητα αυτή. Μελέτες που διεξήχθηκαν στο εξωτερικό αποδεικνύουν επίσης ότι η έκθεση στον ήλιο και στη θερμότητα (κύριο χαρακτηριστικό της περιοχής της Μεγάλης Πεδιάδας) έχουν επωφελή επίδραση και επιρροή στην περιεκτικότητα του χαμομηλιού σε αιθέριο έλαιο (Saleh, 1973). Από μελέτες προκύπτει επίσης ότι το χαμηλό ύψος βροχοπτώσεων οδηγεί σε μείωση του ύψους των φυτών και του μεγέθους των ανθέων τους (Gosztola et al., 2008). Επίσης, τα αλκαλικά και υφάλμυρα εδάφη οδηγούν σε περιορισμένη ανάπτυξη (Sztefanov et al., 2003· Balak et al., 1999). Πολυάριθμες ερευνητικές εργασίες που έχουν διεξαχθεί στην Ουγγαρία σχετικά με το άγριο χαμαίμηλο έχουν αποδείξει ότι υπάρχει σαφής διαφορά στη μορφολογία και τη σύσταση μεταξύ των πληθυσμών χαμαίμηλου της Υπερδουναβίας και αυτών της Μεγάλης Πρεδιάδας. Το άγριο χαμομήλι που προέρχεται από περιοχές με ουδέτερο ή ελαφρώς όξινο pH εδάφους παρουσιάζει εντονότερη ανάπτυξη και σχηματίζει άνθη μεγαλύτερου μεγέθους, αλλά των οποίων το αιθέριο έλαιο εμφανίζει μικρότερη περιεκτικότητα σε α-βισαβολόλη (το κύριο συστατικό του), ενώ τα φυτά που συγκομίζονται στα πιο ηπειρωτικά υφάλμυρα εδάφη της Μεγάλης Πεδιάδας έχουν μικρότερο μέγεθος και πιο συμπαγή ανθοφορία αλλά περιέχουν μεγάλη ποσότητα από αυτό το πολύτιμο συστατικό, το οποίο έχει αντισπασμωδική και αντιφλεγμονώδη δράση. Η περιεκτικότητα αυτή φθάνει σε κάθε περίπτωση το 20 %, αλλά μπορεί να ανέλθει μέχρι το 45-58 %, αναλόγως του έτους ανθοφορίας (Gosztola et al., 2005· Sztefanov et al., 2003).

Από την εξέταση του γεωγραφικού δεσμού μεταξύ του προϊόντος και της περιοχής της Μεγάλης Ουγγρικής Πεδιάδας, ως προς το έδαφος και το κλίμα, προκύπτει ότι το βασικό υλικό του «Alföldi kamillavirágzat» είναι το χαμαίμηλο χαμηλής ανάπτυξης και μεγάλης περιεκτικότητας σε α-βισαβολόλη που φύεται αποκλειστικά στα προαναφερόμενα εδάφη με τα ειδικά χαρακτηριστικά του ενδιαιτήματος της Μεγάλης Πεδιάδας.

4.7. Οργανισμός ελέγχου:

Όνομα: Csongrád Megyei Élelmiszerlánc-biztonsági és Állategészségügyi Igazgatóság (Csongrád County Food Chain Safety and Animal Health Directorate) Διεύθυνση: Szeged Vasas Szent Péter u. 9/a. 6700 MAGYARORSZÁG/HUNGARY Τηλ. +36 62422358 / 62551850 Φαξ +36 62426183 E-mail: szigetis@oai.hu; csongrad_megye@oai.hu

Όνομα: Hajdú-Bihar Megyei Élelmiszerlánc-biztonsági és Állategészségügyi Igazgatóság (Hajdú-Bihar County Food Chain Safety and Animal Health Directorate Διεύθυνση: Debrecen Diószegi út 30. 4030 MAGYARORSZÁG/HUNGARY Τηλ. +36 52526240 Fax +36 52442841 E-mail: harsanyi@oai.hu

4.8. Επισήμανση:

Επιπλέον των στοιχείων που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία, στις συσκευασίες εμφαίνονται επίσης, στην ετικέτα που προορίζεται για την ενημέρωση των καταναλωτών:

— η ονομασία του προϊόντος «Alföldi kamillavirágzat»

— η ένδειξη «άγριο χαμομήλι»

— «filteres tea» (αφέψημα σε φακελάκια) ή «tasakolt tea» (αφέψημα χύμα) κάτω από την ονομασία του προϊόντος

— γραφική αναπαράσταση άνθους χαμαίμηλου

— η ένδειξη «oltalom alatt álló eredetmegjelölés» (Προστατευόμενη ονομασία προέλευσης) ή το αρκτικόλεξό της «OEM» (ΠΟΠ)

— ο κοινοτικός λογότυπος (μετά την καταχώριση)

Εάν το προϊόν συσκευάζεται εκτός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής που προαναφέρθηκε, πρέπει να εξασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα έως τον τόπο προέλευσης. Στην περίπτωση αυτή επίσης, η προστατευόμενη ονομασία, ο λογότυπος και το αντίστοιχο κοινοτικό σύμβολο πρέπει να εμφαίνονται στη συσκευασία του «Alföldi kamillavirágzat».

(1) EE L 93 της 31.3.2006, σ. 12.