ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τη θέσπιση κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων[1] τέθηκε σε ισχύ στις 5 Απριλίου 2010. Σύμφωνα με το άρθρο 51 του κώδικα θεωρήσεων, καταρτίστηκαν επιχειρησιακές οδηγίες για την πρακτική εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού με την απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη θέσπιση του εγχειριδίου για την εξέταση αιτήσεων θεώρησης και την τροποποίηση χορηγηθεισών θεωρήσεων, η οποία εκδόθηκε στις 19.3.2010[2].

Κατά την κατάρτιση του εγχειριδίου, παρατηρήθηκε ότι η διατύπωση του άρθρου 3 παράγραφος 5 στοιχεία β) και γ) δεν ήταν σαφής:

α) Στο άρθρο 3 παράγραφος 5 στοιχείο β) σχετικά με την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης διέλευσης από αερολιμένα των κατόχων αδειών διαμονής που έχουν εκδοθεί από συγκεκριμένες χώρες, παραλήφθηκε η αναφορά στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία δεν συμμετέχουν στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν εφαρμόζουν ακόμη πλήρως τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν (επί του παρόντος, Βουλγαρία, Ιρλανδία, Κύπρος, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο).

β) Στο άρθρο 3 παράγραφος 5 στοιχείο γ) σχετικά με την με την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης διέλευσης από αερολιμένα των κατόχων θεωρήσεων που έχουν εκδοθεί από συγκεκριμένες χώρες, παραλήφθηκε η αναφορά στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία δεν συμμετέχουν στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν εφαρμόζουν ακόμη πλήρως τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν (επί του παρόντος, Βουλγαρία, Ιρλανδία, Κύπρος, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο).

γ) Ακόμη, κατά τη σύνταξη του εγχειριδίου, παρατηρήθηκε ότι η τρέχουσα διατύπωση του άρθρου 3 παράγραφος 5 στοιχείο γ) αφήνει περιθώριο για δύο ερμηνείες, και ότι θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι οι κάτοχοι θεωρήσεων που έχουν εκδοθεί από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία δεν συμμετέχουν στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν εφαρμόζουν ακόμη πλήρως τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν, καθώς και από συγκεκριμένες τρίτες χώρες απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης διέλευσης από αερολιμένα όταν ταξιδεύουν προς τη χώρα έκδοσης της θεώρησης ή προς οποιαδήποτε τρίτη χώρα και όταν επιστρέφουν, μετά τη χρήση της θεώρησης, από τη χώρα έκδοσης (αλλά όχι όταν επιστρέφουν από οποιαδήποτε άλλη τρίτη χώρα).

δ) Η αναφορά στα κράτη μέρη της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο είναι περιττή διότι πρόκειται είτε για κράτη μέλη που καλύπτονται από το άρθρο 3 παράγραφος 5 στοιχείο α) είτε για συνδεδεμένες χώρες οι οποίες εμπίπτουν στο άρθρο 3 παράγραφος 5 στοιχείο α) μέσω της αντίστοιχης συμφωνίας ή του αντίστοιχου πρωτοκόλλου σύνδεσης.

Πριν από τον Απρίλιο του 2010, η Κοινή Προξενική Εγκύκλιος (ΚΠΕ) και η κοινή δράση 97/197/ΔΕΥ[3], θέσπιζαν τις διατάξεις για τις τρίτες χώρες οι υπήκοοι των οποίων υπέκειντο στην υποχρέωση θεώρησης διέλευσης από αερολιμένα. Οι διατάξεις αυτές ίσχυαν για όλα τα πρόσωπα ορισμένης ιθαγένειας εκτός εάν κατείχαν άδεια διαμονής που είχε εκδοθεί από την Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο ή από ορισμένες τρίτες χώρες (Καναδά, ΗΠΑ, Ιαπωνία κτλ.), διότι εθεωρείτο ότι τα πρόσωπα αυτά δεν συνιστούσαν κίνδυνο για τα κράτη Σένγκεν όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση.

Το 2008, ορισμένα κράτη μέλη ανέλαβαν την πρωτοβουλία να τροποποιήσουν την ΚΠΕ, παράρτημα 3, ώστε να προβλέπεται ότι, για τον ίδιο λόγο, και οι κάτοχοι θεωρήσεων που έχουν εκδοθεί από ορισμένες τρίτες χώρες θα πρέπει επίσης να απαλλάσσονται από τη θεώρηση διέλευσης από αερολιμένα όταν ο κάτοχος της θεώρησης ταξιδεύει προς την τρίτη χώρα (ή την Ιρλανδία ή το Ηνωμένο Βασίλειο) η οποία εξέδωσε τη θεώρηση ή προς οποιαδήποτε τρίτη χώρα. Ομοίως, το συγκεκριμένο πρόσωπο θα απαλλασσόταν από την υποχρέωση θεώρησης διέλευσης από αερολιμένα κατά την επιστροφή του, μετά τη χρήση της θεώρησης, από το τρίτο κράτος που είχε εκδώσει τη θεώρηση. Δεν θα απαλλασσόταν κατά την επιστροφή του από καμία άλλη τρίτη χώρα πέραν της χώρας έκδοσης, διότι, δεδομένου ότι δεν κατέχει πλέον έγκυρη θεώρηση για μία από τις χώρες που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 5 στοιχείο γ), δεν τεκμαίρεται πλέον ότι δεν συνιστά κίνδυνο για τα κράτη Σένγκεν όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση.

Οι διατάξεις αυτές επρόκειτο να θεσπιστούν στο πλαίσιο του κώδικα θεωρήσεων, αλλά παραλήφθηκαν ουσιώδεις φράσεις στο άρθρο 3 παράγραφος 5 στοιχεία β) και γ) με αποτέλεσμα η νομική κατάσταση να είναι ασαφής.

Κατά τη σύνταξη του εγχειριδίου, εξετάστηκε το ενδεχόμενο επίλυσης του προβλήματος μέσω κατευθυντηρίων γραμμών που να εκφράζουν αυτή την πρόθεση. Δεδομένου ότι το εγχειρίδιο δεν μπορεί να δημιουργήσει νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη, είναι ανάγκη να τροποποιηθεί ο κώδικας θεωρήσεων ώστε να εδραιωθεί ασφάλεια δικαίου και εναρμονισμένη εφαρμογή των κανόνων. Η αποσαφήνιση αυτή έχει πρακτική σημασία για τους μεμονωμένους ταξιδιώτες και για τις αεροπορικές εταιρείες.

Η πρόταση περιορίζεται στην τεχνική τροποποίηση που συνίσταται στην αποσαφήνιση του υπάρχοντος κειμένου.

2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ

Οι δύο πτυχές που καλύπτει η πρόταση συζητήθηκαν στην επιτροπή θεωρήσεων και στην ομάδα εργασίας για τις θεωρήσεις, και τα κράτη μέλη συμφώνησαν να αναλάβει η Επιτροπή την πρωτοβουλία περιορισμένης τροποποίησης του κώδικα θεωρήσεων.

3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Το άρθρο 3 παράγραφος 5 στοιχεία β) και γ) του κώδικα θεωρήσεων θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να αποσαφηνιστεί ότι:

- οι υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι κάτοχοι έγκυρης θεώρησης ή άδειας διαμονής εκδοθείσας από κράτος μέλος που δεν εφαρμόζει πλήρως την κοινή πολιτική θεωρήσεων πρέπει να καλύπτονται από την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης διέλευσης από αερολιμένα,

- η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης διέλευσης από αερολιμένα καλύπτει τα πρόσωπα που έχουν στην κατοχή τους έγκυρη θεώρηση όταν ταξιδεύουν προς την τρίτη χώρα που εξέδωσε τη θεώρηση, ή προς οποιαδήποτε τρίτη χώρα, και όταν, μετά τη χρήση της θεώρησης, επιστρέφουν από την τρίτη χώρα που εξέδωσε τη θεώρηση.

- 2011/0223 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 810/2009, της 13ης Ιουλίου 2009, για τη θέσπιση κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων (κώδικας θεωρήσεων)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο α),

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Είναι ανάγκη να αποσαφηνιστούν οι κανόνες σχετικά με τη διέλευση μέσω διεθνών ζωνών των αερολιμένων ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου και η διαφάνεια.

2. Οι υπήκοοι τρίτων χωρών που υπόκεινται υποχρεωτικά στο καθεστώς θεωρήσεων διέλευσης από αερολιμένα βάσει του άρθρου 3 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 810/2009, που είναι κάτοχοι έγκυρης θεώρησης κράτους μέλους, του Καναδά, της Ιαπωνίας ή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ή είναι κάτοχοι έγκυρης άδειας διαμονής κράτους μέλους, της Ανδόρρας, του Καναδά, της Ιαπωνίας, του Αγίου Μαρίνου ή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης διέλευσης από αερολιμένα. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η απαλλαγή αυτή ισχύει επίσης για τους κατόχους έγκυρων θεωρήσεων ή αδειών διαμονής που έχουν εκδοθεί από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία δεν συμμετέχουν στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία δεν εφαρμόζουν ακόμη πλήρως τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν.

3. Όσον αφορά πρόσωπα που έχουν στην κατοχή τους έγκυρη θεώρηση, η απαλλαγή θα πρέπει να εφαρμόζεται όταν ταξιδεύουν προς τη χώρα έκδοσης ή προς οποιαδήποτε άλλη τρίτη χώρα και όταν, μετά τη χρήση της θεώρησης, επιστρέφουν από τη χώρα έκδοσης.

4. Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν κατά την έννοια της συμφωνίας που συνήφθη από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας, αφετέρου, για τη σύνδεση των δύο αυτών κρατών προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν[4], που εμπίπτει στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1, στοιχείο Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1999, σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες εφαρμογής της συμφωνίας αυτής[5].

5. Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που συνήφθη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν[6], που εμπίπτει στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1, στοιχείο Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου[7].

6. Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν κατά την έννοια του πρωτοκόλλου που υπογράφηκε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, που εμπίπτει στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1, στοιχείο Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2011/350/ΕΕ του Συμβουλίου[8].

7. Δυνάμει των άρθρων 1 και 2 του πρωτοκόλλου (αριθ. 22) για τη θέση της Δανίας, που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός αναπτύσσει περαιτέρω το κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία, σύμφωνα με το άρθρο 4 του προαναφερθέντος πρωτοκόλλου, αποφασίζει εντός περιόδου έξι μηνών από την απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τον παρόντα κανονισμό εάν θα τον ενσωματώσει στο εθνικό της δίκαιο.

8. Ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στις οποίες δεν συμμετέχει το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την απόφαση 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 2000, σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν[9]. Συνεπώς, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

9. Ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στις οποίες δεν συμμετέχει η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν[10]· Συνεπώς, η Ιρλανδία δεν μετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

10. Όσον αφορά την Κύπρο, ο παρών κανονισμός συνιστά πράξη η οποία αναπτύσσει το κεκτημένο του Σένγκεν ή συνδέεται άλλως με αυτό, κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2003.

11. Ο παρών κανονισμός συνιστά πράξη η οποία αναπτύσσει περαιτέρω το κεκτημένο του Σένγκεν ή συνδέεται άλλως με αυτό, κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2005.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στο άρθρο 3 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 810/2009, τα στοιχεία β) και γ) αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«β) υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι κάτοχοι έγκυρης άδειας διαμονής κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο δεν εφαρμόζει ακόμη πλήρως τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν, ή έχουν στην κατοχή τους μία από τις έγκυρες άδειες διαμονής που απαριθμούνται στο παράρτημα V, οι οποίες εκδόθηκαν από την Ανδόρρα, τον Καναδά, την Ιαπωνία, τον Άγιο Μαρίνο ή τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και οι οποίες εγγυώνται τη χωρίς όρους επανεισδοχή του κατόχου·

γ) υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι κάτοχοι έγκυρης θεώρησης κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο δεν εφαρμόζει ακόμη πλήρως τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν, του Καναδά, της Ιαπωνίας ή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, όταν ταξιδεύουν προς τη χώρα έκδοσης ή προς οποιαδήποτε άλλη τρίτη χώρα, ή όταν, μετά τη χρήση της θεώρησης, επιστρέφουν από τη χώρα έκδοσης»·

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την [εικοστή ] ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

[1] ΕΕ L 243 της 15.9.09

[2] Ε(2010) 1620 τελικό

[3] ΕΕ L 63 της 13.3.1996, σ. 8.

[4] ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 36.

[5] ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 31.

[6] ΕΕ L 53 της 27.2.2008, σ. 52.

[7] ΕΕ L 53 της 27.2.2008, σ. 1.

[8] ΕΕ L 160 της 18.6.2011, σ. 19.

[9] ΕΕ L 131 της 1.6.2000, σ. 43.

[10] ΕΕ L 64 της 7.3.2002, σ. 20.