[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 21.10.2009

COM(2009) 554 τελικό

2009/0165 (COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα (αναδιατύπωση)

{SEC(2009) 1376 }{SEC(2009) 1377 }

αιτιολογική έκθεση

Πλαίσιο της πρότασης

1.1. Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Με την παρούσα πρόταση αναδιατυπώνεται η οδηγία 2005/85/EΚ του Συμβουλίου της 1ης Δεκεμβρίου 2005 σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα[1] (στο εξής – οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου).

Οι ενδιαφερόμενοι που απάντησαν κατά τη διαβούλευση με βάση την πράσινη βίβλο[2] τόνισαν στις παρατηρήσεις τους την ύπαρξη πολλαπλών και διάσπαρτων διαδικαστικών ρυθμίσεων σε εθνικό επίπεδο, καθώς και τις ανεπάρκειες όσον αφορά το επίπεδο διαδικαστικών εγγυήσεων για τους αιτούντες άσυλο, που απορρέουν κυρίως από το γεγονός ότι η οδηγία παρέχει επί του παρόντος στα κράτη μέλη ευρύτατη διακριτική ευχέρεια. Κατά συνέπεια, η οδηγία δεν έχει τις δυνατότητες να στηρίξει την οδηγία περί αναγνώρισης[3] και να εξασφαλίσει αυστηρή εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις διεθνείς και κοινοτικές υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά την αρχή της μη επαναπροώθησης.

Όπως ανακοινώθηκε στο Σχέδιο πολιτικής για το άσυλο,[4] η παρούσα πρόταση εντάσσεται στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών με στόχο τη μεγαλύτερη εναρμόνιση και τη βελτίωση των απαιτήσεων για τη διεθνή προστασία σε όλη την Ένωση. Τα προτεινόμενα μέτρα αναμένεται να βελτιώσουν τη συνοχή μεταξύ των διαφόρων κοινοτικών πράξεων για το άσυλο, να απλουστεύσουν, να εκσυγχρονίσουν και να ενοποιήσουν τις διαδικαστικές ρυθμίσεις σε όλη την Ένωση, καθώς και να εξασφαλίσουν πιο εμπεριστατωμένη κρίση σε πρώτο βαθμό, αποτρέποντας έτσι τις καταχρήσεις και βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας ασύλου .

Η παρούσα πρόταση συνδέεται με την πρόταση της Επιτροπής για κανονισμό με τον οποίο ιδρύεται Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο[5], με σκοπό, μεταξύ άλλων, την παροχή πρακτικής συνδρομής στα κράτη μέλη προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα της λήψης των αποφάσεων για το άσυλο.

Όσον αφορά την οικονομική και διοικητική επιβάρυνση που συνεπάγονται τα προβλεπόμενα μέτρα για τα κράτη μέλη εκείνα τα οποία αντιμετωπίζουν ειδικές και δυσανάλογες πιέσεις στα συστήματα ασύλου τους, ιδίως λόγω της γεωγραφικής θέσης ή της δημογραφικής τους κατάστασης, θα διατεθούν οι πόροι του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες ώστε να στηριχθούν επαρκώς τα εν λόγω κράτη μέλη και να εξασφαλισθεί δικαιότερη κατανομή των βαρών μεταξύ όλων των κρατών μελών. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο θα συντονίζει και θα υποστηρίζει κοινές ενέργειες για τη συνδρομή προς τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες πιέσεις και, γενικότερα, για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να βρουν τους πλέον αποτελεσματικούς από άποψη κόστους τρόπους εφαρμογής των προβλεπομένων μέτρων με την από κοινού χρήση καλών πρακτικών και την οργανωμένη ανταλλαγή υψηλού επιπέδου εμπειρογνωσίας.

1.2. Γενικό πλαίσιο

Οι εργασίες για τη δημιουργία ενός Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου (ΚΕΣΑ) άρχισαν αμέσως μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ τον Μάιο του 1999, με βάση τις αρχές που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε. Κατά την πρώτη φάση του ΚΕΣΑ (1999-2005), στόχος ήταν να εναρμονισθούν τα νομοθετικά πλαίσια των κρατών μελών με βάση ορισμένους ελάχιστους κανόνες. Η οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου ήταν το τελευταίο από τα πέντε ευρωπαϊκά νομοθετήματα σχετικά με το άσυλο. Αποσκοπεί στη θέσπιση ελάχιστων κανόνων για τις διαδικασίες που ακολουθούν τα κράτη μέλη κατά τη χορήγηση και την ανάκληση του καθεστώτος του πρόσφυγα.

Η παρούσα πρόταση ανταποκρίνεται στην έκκληση που διατυπώνεται στο πρόγραμμα της Χάγης προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να υποβληθούν προτάσεις για τη θέσπιση πράξεων σε δεύτερη φάση προκειμένου να εκδοθούν πριν από το τέλος του 2010. Στόχος της είναι να αντιμετωπισθούν οι ελλείψεις που παρουσιάζουν οι διαδικασίες για τη χορήγηση και την ανάκληση της διεθνούς προστασίας και να εξασφαλισθούν υψηλότερες και πιο εναρμονισμένες απαιτήσεις προστασίας, προχωρώντας έτσι σε μια κοινή διαδικασία ασύλου και ένα ομοιόμορφο καθεστώς, όπως προβλέπεται στα συμπεράσματα του Τάμπερε και επαναλαμβάνεται στο πρόγραμμα της Χάγης.

Λεπτομερής ανάλυση των προβλημάτων που διαπιστώθηκαν σχετικά με την παρούσα οδηγία και όσον αφορά τις προπαρασκευαστικές εργασίες για την έκδοσή της, αναφορά και εκτίμηση των διαφόρων επιλογών πολιτικής, καθώς και παρουσίαση και εκτίμηση της επιλεγείσας πολιτικής περιλαμβάνονται στην εκτίμηση των επιπτώσεων, που προσαρτάται στην παρούσα πρόταση.

1.3. Συνοχή με τις άλλες πολιτικές και στόχους της Ένωσης

Η παρούσα πρόταση ευθυγραμμίζεται απολύτως με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε του 1999, καθώς και με το πρόγραμμα της Χάγης του 2004 όσον αφορά την καθιέρωση του ΚΕΣΑ. Ανταποκρίνεται επίσης στην έκκληση του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17 Οκτωβρίου 2008[6], να υποβληθούν προτάσεις για τη θέσπιση ενιαίας διαδικασίας ασύλου η οποία θα περιλαμβάνει κοινές εγγυήσεις, το αργότερο μέχρι τον 2012.

Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Η Επιτροπή διαθέτει σήμερα πολλά στοιχεία σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας, μεταξύ των οποίων εκτενή στοιχεία για τις ανεπάρκειες όσον αφορά τη διατύπωσή της και τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται στην πράξη.

- Τον Ιούνιο του 2007, η Επιτροπή εξέδωσε πράσινη βίβλο προκειμένου να προσδιορισθούν οι υπάρχουσες επιλογές για τη διαμόρφωση της δεύτερης φάσης του ΚΕΣΑ. Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης υποβλήθηκαν 89 εισηγήσεις από ευρύ φάσμα ενδιαφερομένων . Τα ζητήματα που τέθηκαν και οι προτάσεις που διατυπώθηκαν στη διάρκεια της διαβούλευσης αποτέλεσαν τη βάση για το Πρόγραμμα Πολιτικής, όπου απαριθμούνται τα μέτρα τα οποία πρόκειται να προτείνει η Επιτροπή για την ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης του ΚΕΣΑ, μεταξύ των οποίων και η πρόταση τροποποίησης της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου. Η Επιτροπή προέβη σε προσεκτική ανάλυση των μέτρων ενσωμάτωσης που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη.

- Επιπλέον, σε έξι συσκέψεις εμπειρογνωμόνων που διοργάνωσε η Επιτροπή από τον Φεβρουάριο του 2008 έως τον Ιανουάριο του 2009, συζητήθηκαν η εφαρμογή της οδηγίας και οι δυνατότητες αντιμετώπισης των κενών που παρουσιάζει σήμερα το κοινοτικό πλαίσιο για τις διαδικασίες ασύλου. Οι σχετικές συζητήσεις, όπου συμμετείχαν κυβερνητικοί εμπειρογνώμονες (τέσσερεις συσκέψεις εμπειρογνωμόνων στις 25-2-2008, 29-9-2008, 25-1-2008 και 12-1-2009), ΜΚΟ (08.01.2009), η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR), καθώς και νομικοί που παρέχουν συμβουλές σε αιτούντες άσυλο κατά τις εθνικές διαδικασίες (17-3-2008), επικεντρώθηκαν στα βασικά στοιχεία της οδηγίας. Η Επιτροπή άντλησε από τις διαβουλεύσεις αυτές πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τους τομείς που θα έπρεπε να καλύψει η παρούσα πρόταση. Τα μέρη των οποίων ζητήθηκε η γνώμη συμφώνησαν γενικά ότι απαιτείται περαιτέρω εναρμόνιση των διαδικαστικών ρυθμίσεων και ότι πρέπει να παρέχονται στους αιτούντες διεθνή προστασία κατάλληλες εγγυήσεις που εξασφαλίζουν αποτελεσματική και δίκαιη εξέταση των αιτήσεων τους, σύμφωνα με την οδηγία περί αναγνώρισης. Ορισμένα κράτη μέλη, πάντως, υπογράμμισαν ότι πρέπει να διατηρήσουν ορισμένη ευελιξία όσον αφορά την οργάνωση των διαδικασιών ασύλου και να παραμείνουν οι διαδικαστικές ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην αποτροπή των καταχρήσεων, ενώ άλλα εξέφρασαν προτίμηση για την αντιμετώπιση των ανεπαρκειών του παρόντος πλαισίου με μέτρα πρακτικής συνεργασίας μάλλον παρά με νομοθετική παρέμβαση.

- Πραγματοποιήθηκε μελέτη από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες για λογαριασμό της Επιτροπής, στην οποία αναλύονται τα υπάρχοντα στοιχεία και τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων.

- Συγκεντρώθηκαν περαιτέρω δεδομένα με βάση διάφορα λεπτομερή ερωτηματολόγια τα οποία έστειλε η Επιτροπή σε όλα τα κράτη μέλη και σε παράγοντες της κοινωνίας των πολιτών.

- Σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας προέκυψαν επίσης από εκθέσεις σχετικά με τα προγράμματα που συγχρηματοδοτεί το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες καθώς και από την έκθεση για τις διαδικασίες ασύλου στα κράτη που συμμετέχουν στη Διακυβερνητική Διάσκεψη ( γαλάζια βίβλος ).

Από τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της πράσινης βίβλου και τις διαβουλεύσεις με τους εμπειρογνώμονες των κυβερνήσεων και της κοινωνίας των πολιτών, τα σχόλια πανεπιστημιακών, τις απαντήσεις των κρατών μελών στα ερωτηματολόγια και την ανάλυση των μέτρων ενσωμάτωσης εκ μέρους της Επιτροπής, διαπιστώθηκαν δύο βασικά προβλήματα. Συγκεκριμένα, οι ελάχιστες απαιτήσεις είναι α) ανεπαρκείς και β) αόριστες, με αποτέλεσμα να μην είναι σε θέση να εξασφαλίσουν δίκαιη και αποτελεσματική εξέταση των αιτήσεων. Λαμβάνοντας υπόψη τα σοβαρά κενά που επεσήμαναν πολλοί σχολιαστές και ενδιαφερόμενοι παράγοντες, η Επιτροπή αποφάσισε να συμπεριλάβει στην πρότασή της διαδικαστικές εγγυήσεις και στοιχεία που θα συμβάλουν στην εξασφάλιση αξιόπιστης κρίσης σύμφωνα με την οδηγία περί αναγνώρισης. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται εγγυήσεις ώστε να παρέχεται στον αιτούντα πραγματική ευκαιρία να τεκμηριώσει την αίτηση του/της για διεθνή προστασία, ειδικές εγγυήσεις για τους αιτούντες που είναι ευάλωτα πρόσωπα και ρυθμίσεις που εξασφαλίζουν ποιότητα στη λήψη των αποφάσεων. Οι απαιτήσεις αυτές έχουν ζωτική σημασία για την αποτροπή καταχρήσεων και τη διατήρηση της ακεραιότητας των συστημάτων ασύλου. Από την άποψη αυτή, η πρόταση της Επιτροπής λαμβάνει επίσης υπόψη τις ανησυχίες που εξέφρασαν τα κράτη μέλη σχετικά με την υποβολή επανειλημμένων και προδήλως αβάσιμων αιτήσεων. Συνοπτικά, η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στον καθορισμό των αναγκαίων προϋποθέσεων ώστε οι διαδικασίες ασύλου στην Κοινότητα να είναι προσιτές, αποτελεσματικές, δίκαιες και να λαμβάνεται υπόψη το συγκεκριμένο πλαίσιο.

Νομικά στοιχεία της πρότασης

3.1. Συνοπτική παρουσίαση της προτεινόμενης ενέργειας

Κύριος στόχος της παρούσας πρότασης είναι να εξασφαλίσει υψηλότερες και συνεκτικότερες απαιτήσεις για τις διαδικασίες χορήγησης και ανάκλησης της διεθνούς προστασίας, που θα εγγυώνται τη δέουσα εξέταση των αναγκών προστασίας των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών προσώπων σύμφωνα με τις διεθνείς και κοινοτικές υποχρεώσεις των κρατών μελών.

Στόχος της πρότασης είναι να βελτιωθεί τόσο η αποτελεσματικότητα όσο και η ποιότητα της λήψης των αποφάσεων, επικεντρώνοντας στην αρχή της διαδικασίας ("frontloading") την παροχή υπηρεσιών, συμβουλών και εμπειρογνωμοσύνης, και προτρέποντας τα κράτη μέλη να εκδίδουν μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα καλά θεμελιωμένες αποφάσεις σε πρώτο βαθμό. Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των διαδικασιών ασύλου: α) θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να διακρίνουν ταχύτερα τους αιτούντες άσυλο από τους άλλους μετανάστες στις περιπτώσεις μικτών αφίξεων, βελτιστοποιώντας έτσι τους απαιτούμενους επαγγελματικούς και διοικητικούς πόρους για την εφαρμογή και την ολοκλήρωση των εφαρμοστέων διαδικασιών (επιστροφή, άσυλο, ανθρωπιστικό καθεστώς, έκδοση κ.λπ.)· β) θα επιτρέψει στις αρμόδιες για το άσυλο αρχές να λαμβάνουν εμπεριστατωμένες αποφάσεις, με βάση τα πλήρη και δεόντως τεκμηριωμένα πραγματικά δεδομένα της αίτησης, θα βελτιωθεί η αιτιολόγηση των αρνητικών αποφάσεων και θα περιορισθεί ο κίνδυνος ακύρωσής τους από τα όργανα προσφυγής· γ) θα δώσει τη δυνατότητα στο προσωπικό που ασχολείται με θέματα ασύλου να εντοπίζει καλύτερα τις περιπτώσεις αβάσιμων και καταχρηστικών αιτήσεων, ιδίως όσων βασίζονται σε ψευδή στοιχεία ταυτότητας ή εθνικότητας · δ) θα περιορίσει τα έξοδα υποδοχής των κρατών μελών και θα υποστηρίξει τις προσπάθειές τους για απομάκρυνση από το έδαφος της χώρας, των προσώπων των οποίων απορρίφθηκαν οι αιτήσεις , δεδομένου ότι θα εκδίδονται ταχύτερα αποφάσεις ποιότητας, ενώ περισσότερες υποθέσεις που έχουν ήδη κριθεί σε πρώτο βαθμό θα καταλήγουν σε έκδοση τελεσίδικης απόφασης. Οι πραγματικοί πρόσφυγες και τα πρόσωπα που χρειάζονται συμπληρωματική προστασία θα έχουν ταχύτερη πρόσβαση στα δικαιώματα που προβλέπει η οδηγία περί αναγνώρισης.

Περαιτέρω στόχος της πρότασης είναι να απλουστευθούν και να παγιωθούν διαδικαστικές έννοιες και μηχανισμοί και να βελτιωθεί η συνοχή μεταξύ των ισχυουσών πράξεων σχετικά με το άσυλο. Με τον τρόπο αυτό, μεταξύ άλλων, θα περιοριστεί το φαινόμενο των δευτερογενών μετακινήσεων των αιτούντων άσυλο μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών, στο βαθμό που κίνητρο των μετακινήσεων αυτών είναι οι ανομοιογενείς διαδικαστικές ρυθμίσεις.

Ως προς αυτό, η πρόταση πραγματεύεται τα ακόλουθα θέματα:

1. Συνοχή μεταξύ των διαφόρων ισχυουσών πράξεων σχετικά με το άσυλο

Για να διευκολυνθεί η συνεκτική εφαρμογή του κεκτημένου για το άσυλο και να απλουστευθούν οι εφαρμοστέες ρυθμίσεις , η πρόταση προβλέπει μια νέα διαδικασία, καθιστώντας σαφές ότι οι αιτήσεις θα πρέπει να εξετάζονται με βάση και τις δύο μορφές διεθνούς προστασίας που προβλέπει η οδηγία περί αναγνώρισης. Ορίζει περαιτέρω τους κανόνες που ισχύουν για την ενιαία διαδικασία, όπως υποχρεωτική εξέταση των αναγκών προστασίας σε σχέση με το καθεστώς του πρόσφυγα και το καθεστώς επικουρικής προστασίας, και επεκτείνει την εφαρμογή των κανόνων που ισχύουν για την ανάκληση του καθεστώτος του πρόσφυγα, στις περιπτώσεις ανάκλησης της επικουρικής προστασίας. Οι τροποποιήσεις αυτές ανταποκρίνονται σε από μακρού επιδιωκόμενο στόχο της κοινοτικής πολιτικής για το άσυλο[7] και αποσκοπούν στην εξασφάλιση συνοχής με την οδηγία περί αναγνώρισης. Επιπλέον, για να διευκρινισθεί το καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, με την πρόταση καθίσταται σαφές ότι οι διαδικαστικές αρχές και εγγυήσεις που προβλέπονται στην οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου ισχύουν και για τους αιτούντες με βάση τις διαδικασίες του κανονισμού του Δουβλίνου[8], στο δεύτερο κράτος μέλος, και υπογραμμίζει ότι η έννοια της σιωπηρής ανάκλησης των αιτήσεων δεν θα πρέπει να αποτελεί εμπόδιο για την εκ νέου πρόσβαση των αιτούντων σε διαδικασίες ασύλου στο υπεύθυνο κράτος μέλος.

2. Πρόσβαση στις διαδικασίες

Η πρόταση προβλέπει ορισμένες εγγυήσεις για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στις διαδικασίες ασύλου. Πρώτον, περιλαμβάνονται ρητά τα χωρικά ύδατα στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και προσδιορίζονται οι υποχρεώσεις των συνοριακών φυλάκων, της αστυνομίας και του προσωπικού των καταστημάτων κράτησης. Προβλέπεται επίσης προθεσμία για την ολοκλήρωση των διατυπώσεων σχετικά με την κατάθεση αίτησης και θεσπίζονται εγγυήσεις ώστε να παρέχεται de facto η δυνατότητα στους αιτούντες άσυλο να συντάσσουν την αίτηση προστασίας τους, όταν βρίσκονται στα σημεία διέλευσης των συνόρων ή στα καταστήματα κράτησης πριν από την απομάκρυνση. Σ’ αυτές περιλαμβάνονται η παροχή ενημέρωσης σχετικά με τις διαδικασίες που ακολουθούνται για την αίτηση διεθνούς προστασίας, η πρόσβαση σε οργανώσεις που παρέχουν νομική πληροφόρηση και συμβουλές στους αιτούντες άσυλο, καθώς και ρυθμίσεις για την εξασφάλιση της επικοινωνίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών και του ενδιαφερόμενου προσώπου.

3. Διαδικαστικές εγγυήσεις στις πρωτοβάθμιες διαδικασίες

Η πρόταση αποσκοπεί στη βελτίωση του γενικότερου επιπέδου δίκαιης μεταχείρισης στις διαδικασίες ασύλου, εξασφαλίζοντας έτσι πιο συνεκτική εφαρμογή των ισχυουσών διαδικαστικών αρχών και εγγυήσεων. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις λαμβάνουν υπόψη, σε μεγάλο βαθμό, την εξέλιξη της νομολογίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων όσον αφορά τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, όπως το δικαίωμα υπεράσπισης, την αρχή της "ισότητας των όπλων", και το δικαίωμα αποτελεσματικής έννομης προστασίας. Η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ήταν άλλη μία βασική πηγή έμπνευσης για την περαιτέρω ανάπτυξη των διαδικαστικών εγγυήσεων που παρέχονται στους αιτούντες άσυλο. Από την άποψη αυτή, βασικός στόχος της πρότασης είναι να παρέχονται στον αιτούντα οι δέουσες και πραγματικές δυνατότητες να υποστηρίξει την αίτησή του για διεθνή προστασία, και να εξασφαλισθεί ουσιαστική αξιολόγηση των αναγκών προστασίας του αιτούντος από τις αρμόδιες αρχές. Με βάση τα παραπάνω, οι προτεινόμενες τροποποιήσεις:

α) περιορίζουν τις εξαιρέσεις από τις διαδικαστικές αρχές και εγγυήσεις που προβλέπονται στην ισχύουσα οδηγία. Συγκεκριμένα, στην πρόταση καταργείται η δυνατότητα παράλειψης της προσωπικής συνέντευξης στις ταχείες διαδικασίες·

β) προβλέπουν πρόσθετες εγγυήσεις, όπως το δικαίωμα δωρεάν νομικής συνδρομής προς τους αιτούντες διεθνή προστασία στις πρωτοβάθμιες διαδικασίες·

γ) θεσπίζουν ειδικές εγγυήσεις για ευάλωτα πρόσωπα που ζητούν άσυλο. Σ’ αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, κανόνες για τις ιατρονομικές γνωματεύσεις, την εξαίρεση ορισμένων κατηγοριών αιτούντων από τις ταχείες ή συνοριακές διαδικασίες και διαδικαστικές ρυθμίσεις με σκοπό την τεκμηρίωση των στοιχείων της αίτησης στις περιπτώσεις δίωξης λόγω φύλου και/ή ηλικίας.

Τα προβλεπόμενα μέτρα θα συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην πρόληψη των διαδικαστικών καταχρήσεων, βελτιώνοντας την ενημέρωση των αιτούντων σχετικά με τις ισχύουσες απαιτήσεις, ούτως ώστε, μεταξύ άλλων, να τηρούν καλύτερα τις διαδικαστικές υποχρεώσεις τους. Θα ενισχυθούν επίσης οι προσπάθειες των αρμόδιων για το άσυλο αρχών ώστε να λαμβάνουν αιτιολογημένες και εμπεριστατωμένες αποφάσεις, που βασίζονται σε πλήρη και δεόντως τεκμηριωμένα πραγματικά δεδομένα της αίτησης.

4. Διαδικαστικές έννοιες και μηχανισμοί

Για να επιτευχθεί ο στόχος της κοινής διαδικασίας ασύλου, η πρόταση επιδιώκει την ενοποίηση των βασικών διαδικαστικών εννοιών και μηχανισμών και τον καλύτερο προσδιορισμό του λειτουργικού τους ρόλου στις διαδικασίες ασύλου. Αυτό αφορά πρωτίστως τους λόγους απόρριψης μιας αίτησης ως απαράδεκτης, περιλαμβανομένης της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, τις ταχείες διαδικασίες και τις προδήλως αβάσιμες αιτήσεις, την έννοια των μεταγενέστερων αιτήσεων και την έννοια της ασφαλούς χώρας καταγωγής. Οι έννοιες και οι μηχανισμοί της οδηγίας θα πρέπει να ενοποιηθούν και να απλουστευθούν , παρέχοντας παράλληλα στις αρμόδιες για το άσυλο αρχές τα αναγκαία διαδικαστικά μέσα να αποτρέπουν/αντιδρούν στις καταχρήσεις και να διεκπεραιώνουν αμέσως τις σαφώς αβάσιμες ή λιγότερο περίπλοκες αιτήσεις.

Όσον αφορά τις αποφάσεις απόρριψης αίτησης ως απαράδεκτης, η πρόταση καθιστά σαφές ότι ο αιτών θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να γνωστοποιήσει στις αρχές τις απόψεις του σχετικά με την εφαρμογή των λόγων απαράδεκτου προτού ληφθεί η απόφαση που κρίνει απαράδεκτη την αίτηση. Η πρόταση καταργεί επίσης την έννοια της ευρωπαϊκής ασφαλούς τρίτης χώρας και κατατάσσει τους λόγους επικουρικής προστασίας μεταξύ των ουσιαστικών απαιτήσεων για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Η πρόταση επίσης αναθεωρεί τις ισχύουσες ρυθμίσεις για τις ταχείες διαδικασίες, με περιορισμένη και εξαντλητική απαρίθμηση των λόγων ταχείας εξέτασης των προδήλως αβάσιμων αιτήσεων και υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να παρέχεται στην αποφαινόμενη αρχή επαρκής χρόνος για να προβαίνει σε αυστηρή εξέταση της αίτησης στις περιπτώσεις αυτές. Ταυτόχρονα, η πρόταση διατηρεί και αναπτύσσει περαιτέρω τις διατάξεις της οδηγίας που διασφαλίζουν την ακεραιότητα των διαδικασιών, ιδίως όσον αφορά τη διεκπεραίωση καταχρηστικών ή δόλιων αιτήσεων. Σχετικά μ’ αυτό, στις τροποποιήσεις θεσπίζεται υποχρέωση των αιτούντων να συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές όσον αφορά την απόδειξη της ταυτότητάς τους ή άλλα στοιχεία της αίτησης. Η διάταξη αυτή θα πρέπει να εφαρμόζεται σε συνδυασμό με τους ισχύοντες κανόνες, που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να κρίνουν προδήλως αβάσιμες τις αιτήσεις που βασίζονται σε ψευδείς πληροφορίες ή πλαστά έγγραφα σχετικά με την ταυτότητα ή την εθνικότητά του αιτούντος, και να επισπεύδουν την εξέτασή τους.

Τα προβλεπόμενα μέτρα που αφορούν την ποιότητα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, ιδίως οι ρυθμίσεις για τις προσωπικές συνεντεύξεις, την ενημέρωση από εμπειρογνώμονες και την εκπαίδευση, θα βελτιώσουν περαιτέρω την ετοιμότητα του προσωπικού των υπηρεσιών ασύλου προκειμένου να εντοπίζουν εγκαίρως τις περιπτώσεις απάτης ή καταχρήσεων. Τα μέτρα αυτά ενισχύονται περαιτέρω με την υπογράμμιση της ύπαρξης μιας ενιαίας αποφαινόμενης αρχής. Αυτή η τελευταία τροποποίηση λαμβάνει υπόψη τις θεσμικές ρυθμίσεις που υφίστανται στα περισσότερα κράτη-μέλη και είναι απαραίτητη ώστε να εξασφαλίζεται η ύπαρξη θεσμικής εμπειρογνωμοσύνης και να εκδίδονται εμπεριστατωμένες αποφάσεις με βάση πλήρη και επακριβώς τεκμηριωμένα πραγματικά δεδομένα. Θα συμβάλει επίσης στην παγίωση της διαδικασίας ασύλου και στη βελτίωση της ποιότητας της εξέτασης των αιτήσεων σε πρώτο βαθμό, αποθαρρύνοντας έτσι την κατάχρηση των διαδικασιών.

Προτείνεται επίσης να εκσυγχρονισθεί η διαδικασία ασύλου με τη θέσπιση προθεσμιών για τις διαδικασίες σε πρώτο βαθμό. Η προβλεπόμενη γενική εξάμηνη προθεσμία λαμβάνει υπόψη τις νομοθετικές τροποποιήσεις και/ή πρακτικές στα περισσότερα κράτη μέλη, των οποίων ζητήθηκε η γνώμη κατά την εκπόνηση των τροποποιήσεων[9]. Συμβάλλει καθοριστικά στην αποτελεσματικότερη εξέταση των αιτήσεων, περιορίζοντας τα έξοδα υποδοχής, διευκολύνοντας την απομάκρυνση των αιτούντων στους οποίους δεν χορηγήθηκε άσυλο και εξασφαλίζοντας ταχύτερη προστασία στους πραγματικούς πρόσφυγες και στα πρόσωπα που χρήζουν επικουρικής προστασίας. Οι τροποποιήσεις προβλέπουν επίσης δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας για έξι επί πλέον μήνες σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Για να δοθεί στα κράτη μέλη επαρκής χρόνος να προσαρμόσουν και να αναδιοργανώσουν τις εθνικές τους διαδικασίες σύμφωνα με τις προτεινόμενες προθεσμίες, η πρόταση προβλέπει τη μετάθεση της προθεσμίας ενσωμάτωσης των εν λόγω τροποποιήσεων κατά τρία χρόνια.

Επιπλέον, η πρόταση αποσκοπεί στην επανεξέταση ορισμένων στοιχείων της έννοιας της ασφαλούς χώρας καταγωγής με την κατάργηση του ελάχιστου κοινού καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής και την ενοποίηση των κοινών αντικειμενικών κριτηρίων για τον καθορισμό σε εθνικό επίπεδο των τρίτων χωρών που θεωρούνται ασφαλείς χώρες καταγωγής. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις θα οδηγήσουν σε συνεκτικότερη εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς χώρας καταγωγής, με βάση κοινές ουσιαστικές απαιτήσεις, τακτική επανεξέταση της κατάστασης στις χώρες που χαρακτηρίζονται ως ασφαλείς και διαδικαστικές εγγυήσεις που εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε όλα τα κράτη μέλη που επιλέγουν το σύστημα αυτό. Η έννοια της ευρωπαϊκής ασφαλούς τρίτης χώρας επανεξετάζεται επίσης, και ως εκ τούτου δεν προβλέπεται πλέον κοινός κατάλογος. Για να περιορισθούν οι πρωταρχικές αιτίες της υποβολής επανειλημμένων αιτήσεων, η πρόταση καθιστά σαφές ότι ο αιτών και η αποφαινόμενη αρχή θα πρέπει να καταβάλλουν όλες τις αναγκαίες προσπάθειες για την απόδειξη και αξιολόγηση των στοιχείων της αρχικής αίτησης σύμφωνα με την απαίτηση συνεργασίας που διατυπώνεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας περί αναγνώρισης. Στην πρόταση ενοποιούνται περαιτέρω οι διατάξεις της οδηγίας που αφορούν τις μεταγενέστερες αιτήσεις ώστε να δίνεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να ελέγχουν το παραδεκτό των μεταγενέστερων αιτήσεων σύμφωνα με την αρχή του δεδικασμένου και να παρεκκλίνουν από το δικαίωμα παραμονής στο έδαφος της χώρας σε περιπτώσεις πολλαπλών μεταγενέστερων αιτήσεων, αποτρέποντας έτσι την κατάχρηση των διαδικασιών ασύλου.

5. Αποτελεσματική ένδικη προστασία

Η πρόταση διευκολύνει την πρόσβαση σε αποτελεσματική ένδικη προστασία για τους αιτούντες άσυλο σύμφωνα με τις κοινοτικές και διεθνείς υποχρεώσεις των κρατών μελών. Σχετικά, η πρόταση λαμβάνει σε μεγάλο βαθμό υπόψη τις συνεχείς εξελίξεις στη σχετική νομολογία του ΔΕΚ και του ΕΔΑΔ. Πρώτον, η πρόταση προβλέπει πλήρη και ex nunc αναθεώρηση των πρωτοβάθμιων αποφάσεων από δικαστήριο και διευκρινίζει ότι η έννοια της αποτελεσματική προσφυγής περιλαμβάνει την επανεξέταση τόσο των πραγματικών δεδομένων όσο και των νομικών ζητημάτων. Περαιτέρω, η πρόταση αποσκοπεί στην ευθυγράμμιση των διαδικασιών προσφυγής βάσει της οδηγίας, με την αρχή της "ισότητας των όπλων" και, με ελάχιστες εξαιρέσεις, προβλέπει αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα της άσκησης προσφυγής κατά πρωτοβάθμιων αποφάσεων για αιτήσεις διεθνούς προστασίας.

3.2. Νομική βάση

Η παρούσα πρόταση τροποποιεί την οδηγία 2005/85/EΚ και χρησιμοποιεί την ίδια νομική βάση μ’ αυτή, και συγκεκριμένα το σημείο 1 στοιχείο δ) της πρώτης παραγράφου του άρθρου 63 της συνθήκης ΕΚ. Οι τροποποιήσεις που αφορούν τους διαδικαστικούς κανόνες σχετικά με το καθεστώς επικουρικής προστασίας βασίζονται στο σημείο 2 στοιχείο α) της πρώτης παραγράφου του άρθρου 63 της συνθήκης ΕΚ.

Το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου για τη θέση του Hνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, που προσαρτάται στη συνθήκη για την ΕΕ και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, ορίζει ότι η Ιρλανδία και το Hνωμένο Βασίλειο μπορούν να επιλέξουν να συμμετάσχουν στην έγκριση μέτρων για τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αυτού, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία γνωστοποίησαν την επιθυμία τους να συμμετάσχουν στη θέσπιση και την εφαρμογή της ισχύουσας οδηγίας. Πάντως, η θέση των εν λόγω κρατών μελών έναντι της ισχύουσας οδηγίας δεν επηρεάζει την ενδεχόμενη συμμετοχή τους στη νέα οδηγία.

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν δεσμεύεται από την οδηγία ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.

3.3. Αρχή της επικουρικότητας

Ο τίτλος IV της συνθήκης ΕΚ («ΣΕΚ») για τις θεωρήσεις, το άσυλο, τη μετανάστευση και άλλες πολιτικές σχετικές με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων αναθέτει ορισμένες αρμοδιότητες σχετικά με τα θέματα αυτά στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Οι αρμοδιότητες αυτές πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με το άρθρο 5 της ΣΕΚ, ήτοι, εάν και στον βαθμό που οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται, συνεπώς, λόγω των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης ενέργειας, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο.

Η υφιστάμενη νομική βάση της κοινοτικής ενέργειας θεσπίζεται στο άρθρο 63 παράγραφος 1 της ΣΕΚ. Η διάταξη αυτή προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει «μέτρα περί ασύλου, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης της 28ης Ιουλίου 1951 και το πρωτόκολλο της 31ης Ιανουαρίου 1967 περί του καθεστώτος των προσφύγων, και σύμφωνα με άλλες σχετικές συμβάσεις» σε τομείς όπως οι ελάχιστες απαιτήσεις για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν ή ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα και ελάχιστες απαιτήσεις παροχής προσωρινής προστασίας σε πρόσωπα που χρειάζονται, για άλλους λόγους, διεθνή προστασία.

Δεδομένου του διακρατικού χαρακτήρα των προβλημάτων που αφορούν το άσυλο και την προστασία των προσφύγων, η EE είναι στην κατάλληλη θέση ώστε να προτείνει λύσεις στο πλαίσιο του ΚΕΣΑ, ιδίως σχετικά με ζητήματα που αφορούν τις διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση διεθνούς προστασίας. Μολονότι με την έκδοση της οδηγίας το 2005 επιτεύχθηκε σημαντικός βαθμός εναρμόνισης, είναι αναγκαίες περαιτέρω ενέργειες της ΕΕ για την επίτευξη υψηλότερων και πιο εναρμονισμένων απαιτήσεων στις διαδικασίες ασύλου, καθώς και η λήψη περαιτέρω μέτρων για μια κοινή διαδικασία ασύλου, στόχος που έχει τεθεί προ πολλού στο Συμβούλιο του Τάμπερε. Οι απαιτήσεις αυτές κρίνονται επίσης απαραίτητες ώστε η εξέταση των αιτήσεων που υποβάλλουν οι αιτούντες άσυλο με βάση τις διαδικασίες του Δουβλίνου, να γίνεται με ισότιμους όρους στα διάφορα κράτη μέλη.

3.4. Αρχή της αναλογικότητας

Η εκτίμηση των επιπτώσεων από την τροποποίηση της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου, μετά από αξιολόγηση κάθε εναλλακτικής επιλογής για την επίλυση των διαπιστωθέντων προβλημάτων ώστε να εξασφαλίζεται η ιδανική αναλογία μεταξύ του πρακτικού οφέλους και των απαιτούμενων προσπαθειών, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επιλογή της ενέργειας εκ μέρους της EE δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου της επίλυσης των προβλημάτων αυτών.

3.5. Επιπτώσεις όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα

Η παρούσα πρόταση αποτέλεσε αντικείμενο εμπεριστατωμένης εξέτασης ώστε να διασφαλισθεί ότι οι διατάξεις της συμβιβάζονται πλήρως:

- με τα θεμελιώδη δικαιώματα που πηγάζουν από τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, όπως αυτές προκύπτουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών και του ΕΔΑΔ, και όπως διατυπώνονται, επιπλέον, στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, και

- με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, ιδίως από τη σύμβαση της Γενεύης, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και από τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Η εξασφάλιση υψηλότερων απαιτήσεων για τις διαδικασίες ασύλου, καθώς και η συνεκτική εφαρμογή τους σε όλη την ΕΕ θα έχει συνολικά θετικές συνέπειες για τους αιτούντες άσυλο από την άποψη των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Συγκεκριμένα, η πρόταση θα μειώσει τα περιθώρια διοικητικών σφαλμάτων στις διαδικασίες ασύλου, εξασφαλίζοντας έτσι καλύτερη τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης και βελτιώνοντας την πρόσβαση στην προστασία και τη δικαιοσύνη. Θα ευνοήσει επίσης την ισότητα των φύλων και θα ενισχύσει την εφαρμογή της αρχής του μείζονος συμφέροντος του παιδιού στις εθνικές διαδικασίες ασύλου.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

2009/0165 (COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές απαιτήσεις για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα ð διεθνούς προστασίας ï

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 63 πρώτη παράγραφος σημείο 1 στοιχείο δ) ð και σημείο 2 στοιχείο α) ï,

την πρόταση της Επιτροπής[10],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[11],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[12],

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης[13],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

ò νέο

1. Είναι σκόπιμο να επέλθουν ορισμένες ουσιώδεις μεταβολές στην οδηγία 2005/85/ΕΚ, της 1ης Δεκεμβρίου 2005, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα[14]. Για λόγους σαφήνειας, είναι σκόπιμη η αναδιατύπωση της εν λόγω οδηγίας.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 1

2. Η κοινή πολιτική ασύλου, που περιλαμβάνει το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα για το άσυλο, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προοδευτική εγκαθίδρυση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ανοικτού σε εκείνους οι οποίοι, αναγκασμένοι από τις περιστάσεις, αναζητούν νομίμως προστασία στην Κοινότητα.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 2

3. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά την έκτακτη σύνοδο στο Τάμπερε στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, συμφώνησε να καταβληθεί προσπάθεια για τη θέσπιση κοινού ευρωπαϊκού συστήματος για το άσυλο, με βάση την πλήρη και συνολική εφαρμογή της σύμβασης της Γενεύης της 28ης Ιουλίου 1951 σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων ("σύμβαση της Γενεύης"), όπως τροποποιήθηκε με το πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967, επιβεβαιώνοντας έτσι την αρχή της μη επαναπροώθησης και διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν αποστέλλεται πίσω σε μέρος όπου θα υφίστατο διώξεις.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 3

4. Στα συμπεράσματα του Τάμπερε αναφέρεται ότι το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα για το άσυλο θα πρέπει βραχυπρόθεσμα να περιλαμβάνει κοινές προδιαγραφές απαιτήσεις για δίκαιες και αποτελεσματικές διαδικασίες ασύλου στα κράτη μέλη και, πιο μακροπρόθεσμα, κοινοτικούς κανόνες που θα καταλήξουν σε κοινή διαδικασία ασύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 4 (προσαρμοσμένο)

5. Ö Η οδηγία 2005/85/ΕΚ συνιστούσε Õ Οι ελάχιστες προδιαγραφές της παρούσας οδηγίας για τις διαδικασίες στα κράτη μέλη σχετικά με τη χορήγηση ή ανάκληση του καθεστώτος του πρόσφυγα συνιστούν έτσι ένα πρώτο μέτρο στις διαδικασίες ασύλου.

ò νέο

6. Η πρώτη φάση της εγκαθίδρυσης κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου έχει πλέον ολοκληρωθεί. Στις 4 Νοεμβρίου 2004, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε το πρόγραμμα της Χάγης, το οποίο καθορίζει τους στόχους που πρέπει να υλοποιηθούν στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης κατά την περίοδο 2005-2010. Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα της Χάγης κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ολοκληρώσει την αξιολόγηση των νομικών πράξεων της πρώτης φάσης και να υποβάλει τις νομικές πράξεις και τα μέτρα της δεύτερης φάσης στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προκειμένου να εκδοθούν πριν από το 2010. Κατ’ εφαρμογή του προγράμματος της Χάγης, ο στόχος που πρέπει να επιδιωχθεί σε σχέση με την εγκαθίδρυση κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου είναι η θέσπιση κοινής διαδικασίας ασύλου και ενιαίου καθεστώτος το οποίο να ισχύει σε ολόκληρη την Ένωση.

7. Στο «Ευρωπαϊκό σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο», το οποίο εγκρίθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2008, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επεσήμαινε ότι εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την παροχή προστασίας και ζητούσε την ανάληψη νέων πρωτοβουλιών, περιλαμβανομένης προτάσεως για τη θέσπιση ενιαίας διαδικασίας ασύλου που να συμπεριλαμβάνει κοινές εγγυήσεις, ενόψει της ολοκλήρωσης της εγκαθίδρυσης κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα της Χάγης.

8. Οι πόροι του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο είναι σκόπιμο να αξιοποιούνται με σκοπό την επαρκή υποστήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών σε σχέση με την εφαρμογή των απαιτήσεων που θεσπίζονται κατά το δεύτερο στάδιο του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος για το Άσυλο, ιδίως δε των κρατών μελών εκείνων που αντιμετωπίζουν ιδιάζουσες και δυσανάλογα μεγάλες πιέσεις για τα συστήματα ασύλου τους, εξαιτίας ειδικότερα της γεωγραφικής ή δημογραφικής τους κατάστασης.

9. Με σκοπό να διασφαλισθεί η σφαιρική και αποτελεσματική αξιολόγηση των αναγκών διεθνούς προστασίας των αιτούντων κατά την έννοια της οδηγίας […./../ΕΚ] [για τη θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων σχετικά με την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας και σχετικά με το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας («οδηγία περί αναγνώρισης»)], το κοινοτικό πλαίσιο σχετικά με τις διαδικασίες χορήγησης διεθνούς προστασίας ενδείκνυται να στηρίζεται στην έννοια της ενιαίας διαδικασίας ασύλου .

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 5

ð νέο

10. Κύριος στόχος της παρούσας οδηγίας είναι η ð επεξεργασία περαιτέρω ελάχιστων προτύπων σε σχέση με τις διαδικασίες που ισχύουν στα κράτη μέλη για την αναγνώριση και την ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας ενόψει της θέσπισης κοινής διαδικασίας ασύλου στην Κοινότητα ï θέσπιση ενός ελάχιστου πλαισίου στην Κοινότητα σχετικά με τις διαδικασίες χορήγησης και ανάκλησης του καθεστώτος του πρόσφυγα.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 6

ð νέο

11. Η προσέγγιση των κανόνων σχετικά με τις διαδικασίες χορήγησης και ανάκλησης του καθεστώτος ð διεθνούς προστασίας ï του πρόσφυγα αναμένεται να συμβάλει στον περιορισμό των δευτερογενών μετακινήσεων των αιτούντων άσυλο ð διεθνή προστασία ï μεταξύ των κρατών μελών, όταν αυτές οφείλονται στις διαφορές των νομικών πλαισίων ð , και να οδηγήσει στη δημιουργία ισοδύναμων συνθηκών όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»] στα κράτη μέλη ï.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 7 (προσαρμοσμένο)

ð νέο

12. Οι ελάχιστες απαιτήσεις, εκ της φύσεώς τους, επιτρέπουν στα κράτη μέλη να θεσπίζουν ή να διατηρούν σε ισχύ περισσότερο ευνοϊκές διατάξεις για τους υπηκόους τρίτων χωρών ή τους απάτριδες Ö ανιθαγενείς Õ που ζητούν διεθνή προστασία από κράτος μέλος, όταν το αίτημα θεωρείται ότι βασίζεται στο γεγονός ότι ο ενδιαφερόμενος ð χρήζει διεθνούς προστασίας ï είναι πρόσφυγας κατά την έννοια ð της οδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»] ï του άρθρου 1(A) της σύμβασης της Γενεύης.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 8

ð νέο

13. Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και συνάδει με τις αρχές που αναγνωρίζονται, ιδίως, στο Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. ð Ειδικότερα, η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στην προαγωγή της εφαρμογής των άρθρων 1, 18, 19, 21, 24 και 47 του Χάρτη και πρέπει να εφαρμόζεται αναλόγως. ï

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 9

ð νέο

14. Όσον αφορά τη μεταχείριση των προσώπων που εμπίπτουν στην παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη δεσμεύονται από υποχρεώσεις που υπέχουν από πράξεις διεθνούς δικαίου στις οποίες είναι μέρη και οι οποίες απαγορεύουν τις διακρίσεις.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 10

ð νέο

15. Είναι βασικό να λαμβάνονται οι αποφάσεις για όλες τις αιτήσεις ασύλου ð διεθνούς προστασίας ï με βάση τα γεγονότα και πρωτίστως από αρχές το προσωπικό των οποίων έχει την απαραίτητη γνώση ή εκπαίδευση σε θέματα ασύλου και προσφύγων.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 11

ð νέο

16. Είναι προς το συμφέρον τόσο των κρατών μελών όσο και των αιτούντων ð διεθνή προστασία ï άσυλο να λαμβάνεται απόφαση επί των αιτήσεων ασύλου . ð διεθνούς προστασίας το συντομότερο δυνατόν, χωρίς να θίγεται η καταλληλότητα και πληρότητα της εξέτασης ï. Η οργάνωση της επεξεργασίας των αιτήσεων αυτών θα πρέπει να επαφεθεί στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών, ούτως ώστε, ανάλογα με τις εθνικές ανάγκες, να δίδουν προτεραιότητα ή να επισπεύδουν την επεξεργασία οιασδήποτε αίτησης, λαμβάνοντας υπόψη τις προδιαγραφές της παρούσας οδηγίας.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 12

ð νέο

17. Η έννοια της δημόσιας τάξης μπορεί ð , μεταξύ άλλων, ï να καλύπτει καταδίκη για σοβαρό έγκλημα.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 13

ð νέο

18. Προς το σκοπό της ορθής αναγνώρισης των ατόμων που χρήζουν προστασίας ως πρόσφυγες κατά την έννοια του άρθρου 1 της σύμβασης της Γενεύης ð ή ως πρόσωπα που δικαιούνται επικουρική προστασίαï, κάθε αιτών θα πρέπει, με ορισμένες εξαιρέσεις, να έχει πραγματική πρόσβαση στις διαδικασίες, τη δυνατότητα να συνεργάζεται και να επικοινωνεί καταλλήλως με τις αρμόδιες αρχές ώστε να υποβάλλει τα στοιχεία της υπόθεσής του, καθώς και επαρκείς διαδικαστικές εγγυήσεις για να προωθεί την υπόθεσή του σε όλα τα στάδια της διαδικασίας. Επιπλέον, η εξέταση μιας αίτησης ασύλου ð διεθνούς προστασίας ï θα πρέπει κανονικά να δίδει στον αιτούντα τουλάχιστον το δικαίωμα παραμονής εν αναμονή της απόφασης από την αποφαινόμενη αρχή, πρόσβαση σε διερμηνέα για την παρουσίαση της υπόθεσής του σε περίπτωση συνέντευξης με τις αρχές, δυνατότητα επικοινωνίας με εκπρόσωπο του Ύπατου Αρμοστή των ΗΕ για τους πρόσφυγες (UNHCR) ð και με οργανώσεις που παρέχουν ενημέρωση ή συμβουλές σε αιτούντες διεθνή προστασία ï ή με άλλη οργάνωση που ενεργεί εξ ονόματός του, το δικαίωμα κατάλληλης κοινοποίησης της απόφασης, πραγματικό και νομικό σκεπτικό της απόφασης, τη δυνατότητα συνεννόησης με νομικό ή άλλο σύμβουλο και το δικαίωμα ενημέρωσής του για τη νομική του κατάσταση στα κρίσιμα σημεία της διαδικασίας, σε γλώσσα την οποία ευλόγως θεωρείται ότι κατανοεί ð και, σε περίπτωση απορριπτικής απόφασης, το δικαίωμα ουσιαστικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου ï .

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 14

Επιπλέον, θα πρέπει να θεσπισθούν ειδικές διαδικαστικές εγγυήσεις για τους ασυνόδευτους ανηλίκους, λόγω της ευπαθούς θέσης τους. Εδώ, το συμφέρον του παιδιού θα πρέπει να είναι πρωταρχική σκέψη των κρατών μελών.

ò νέο

19. Προκειμένου να διασφαλισθεί αποτελεσματική πρόσβαση στη διαδικασία εξέτασης, οι κρατικοί λειτουργοί που έρχονται πρώτοι σε επαφή με άτομα που αναζητούν διεθνή προστασία, ιδίως εκείνοι που ασχολούνται με την επιτήρηση των χερσαίων ή θαλάσσιων συνόρων ή διενεργούν ελέγχους στα σύνορα, πρέπει να λαμβάνουν οδηγίες και την αναγκαία κατάρτιση σχετικά με το πώς να αναγνωρίζουν και τι συνέχεια να δίδουν στις αιτήσεις διεθνούς προστασίας. Πρέπει να είναι σε θέση να παρέχουν σε υπηκόους τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που βρίσκονται στο έδαφος, περιλαμβανομένης της μεθορίου, στα χωρικά ύδατα ή στις ζώνες διέλευσης των κρατών μελών, και οι οποίοι επιθυμούν να ζητήσουν διεθνή προστασία, κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετικά με τον τόπο και τον τρόπο υποβολής αιτήσεων διεθνούς προστασίας. Σε περίπτωση που τα εν λόγω πρόσωπα βρίσκονται στα χωρικά ύδατα κράτους μέλους, πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την αποβίβασή τους στην ξηρά και να γίνεται εκεί η εξέταση των αιτήσεών τους κατά τα προβλεπόμενα στην παρούσα οδηγία.

20. Εξάλλου, πρέπει να θεσπισθούν ειδικές διαδικαστικές εγγυήσεις για τους ευάλωτους αιτούντες, π.χ. ανηλίκους, ασυνόδευτους ανηλίκους, άτομα που έχουν υποστεί βασανιστήρια, βιασμό ή άλλες σοβαρές πράξεις βίας ή αναπήρους, ούτως ώστε να δημιουργούνται οι συνθήκες που είναι αναγκαίες για την αποτελεσματική πρόσβαση των αιτούντων αυτών στις σχετικές διαδικασίες και για την επίκληση των στοιχείων που απαιτούνται για την τεκμηρίωση μιας αίτησης διεθνούς προστασίας.

21. Οι εθνικές ρυθμίσεις σχετικά με την εξακρίβωση και τεκμηρίωση συμπτωμάτων και ενδείξεων βασανιστηρίων ή άλλων σοβαρών πράξεων σωματικής ή ψυχολογικής βίας, περιλαμβανομένων των πράξεων σεξουαλικής βίας, στο πλαίσιο διαδικασιών που υπάγονται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να βασίζονται στο «Εγχειρίδιο για την αποτελεσματική διερεύνηση και τεκμηρίωση των βασανιστηρίων και άλλης σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας («πρωτόκολλο της Κωνσταντινούπολης»).

22. Με σκοπό τη διασφάλιση ουσιαστικής ισοτιμίας μεταξύ αιτούντων του γυναικείου και του ανδρικού φύλου, οι διαδικασίες εξέτασης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες εκάστου φύλου. Ειδικότερα, οι προσωπικές συνεντεύξεις πρέπει να οργανώνονται έτσι, ώστε τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες αιτούντες να μπορούν να μιλήσουν για τις εμπειρίες που έχουν βιώσει σε περιπτώσεις διώξεων με βάση το φύλο. Η περιπλοκότητα των προβαλλόμενων ισχυρισμών που άπτονται του φύλου πρέπει να λαμβάνεται δεόντως υπόψη στο πλαίσιο διαδικασιών με βάση την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, την έννοια της ασφαλούς χώρας καταγωγής ή την έννοια των μεταγενέστερων αιτήσεων.

23. Το «μείζον συμφέρον του παιδιού», σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού, θα πρέπει να αποτελεί πρωταρχική μέριμνα των κρατών μελών κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

24. Οι διαδικασίες εξέτασης των αναγκών διεθνούς προστασίας πρέπει να διεξάγονται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να έχουν οι αρμόδιες αρχές την ευχέρεια να εξετάζουν ενδελεχώς τις αιτήσεις παροχής διεθνούς προστασίας.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 15

ð νέο

25. Όταν ο αιτών υποβάλλει νέα αίτηση χωρίς να προσκομίζει νέα στοιχεία ή επιχειρήματα, θα ήταν δυσανάλογο να υποχρεούνται τα κράτη μέλη να ανοίγουν νέα πλήρη εξεταστική διαδικασία. Στις περιπτώσεις αυτές, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ð μπορούν να απορρίψουν την αίτηση ως απαράδεκτη με βάση την αρχή του δεδικασμένου ï έχουν επιλογή μεταξύ διαδικασιών που περιλαμβάνουν εξαιρέσεις ως προς τις εγγυήσεις των οποίων απολαμβάνει κανονικά ο αιτών.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 16

ð νέο

26. Πολλές αιτήσεις ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï γίνονται στα σύνορα ή στις ζώνες διέλευσης ενός κράτους μέλους πριν από την απόφαση για την εισδοχή του αιτούντος. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ð προβλέπουν διαδικασίες για την εξέταση του παραδεκτού ή/και της ουσίας των αιτήσεων οι οποίες να επιτρέπουν την επιτόπου λήψη απόφασης επί των αιτήσεων που υποβάλλονται στα σύνορα ή σε ζώνες διέλευσης ï μπορούν να προσαρμόζουν την υφιστάμενη νομοθεσία στην ιδιαίτερη κατάσταση των αιτούντων αυτών. Υπό τις περιστάσεις αυτές θα πρέπει να καθορισθούν κοινοί κανόνες για πιθανές εξαιρέσεις στις εγγυήσεις των οποίων κανονικά απολαμβάνουν οι αιτούντες. Οι συνοριακές διαδικασίες θα πρέπει να εφαρμόζονται κυρίως στους αιτούντες που δεν ικανοποιούν τις προϋποθέσεις εισόδου στο έδαφος των κρατών μελών.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 17

ð νέο

27. Κομβικό κριτήριο για το βάσιμο μιας αίτησης ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ïείναι η ασφάλεια του αιτούντος στη χώρα καταγωγής. Όταν μια τρίτη χώρα μπορεί να θεωρηθεί ως ασφαλής χώρα καταγωγής, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να τη χαρακτηρίσουν ως ασφαλή για το συγκεκριμένο αιτούντα, εκτός αν αυτός προβάλει σοβαρά αντεπιχειρήματα.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 18 (προσαρμοσμένο)

28. Δεδομένου του επιπέδου εναρμόνισης ως προς το χαρακτηρισμό υπηκόων τρίτων χωρών ή απάτριδων Ö ανιθαγενών Õ ως προσφύγων, θα πρέπει να θεσπισθούν κοινά κριτήρια για το χαρακτηρισμό τρίτων χωρών ως ασφαλών χωρών καταγωγής.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 19

Όταν το Συμβούλιο κρίνει ότι τα εν λόγω κριτήρια πληρούνται ως προς συγκεκριμένη χώρα καταγωγής και συνεπώς την έχει περιλάβει στο βασικό κοινό κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής που θα θεσπισθεί σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι υποχρεωμένα να εξετάζουν αιτήσεις ατόμων που έχουν την εθνικότητα της χώρας αυτής ή ανιθαγενών που κατά το παρελθόν διέμεναν συνήθως στη χώρα αυτή, στη βάση του μαχητού τεκμηρίου της ασφάλειας της χώρας αυτής. Υπό το φως της πολιτικής βαρύτητας του καθορισμού ασφαλών χωρών καταγωγής, ιδίως λόγω των συνεπειών μιας αξιολόγησης της κατάστασης των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε μια χώρα καταγωγής και των συνεπειών της για την εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο θα πρέπει να 25λαμβάνει αποφάσεις για την κατάρτιση ή την τροποποίηση του καταλόγου έπειτα από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 20 (προσαρμοσμένο)

Όπως προκύπτει από το καθεστώς της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας ως υποψήφιων χωρών για προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και από την πρόοδο που σημείωσαν αυτές προκειμένου να καταστούν μέλη, θα πρέπει να θεωρούνται ως ασφαλείς χώρες καταγωγής για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας έως την ημερομηνία προσχώρησής τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 21

ð νέο

29. Ο χαρακτηρισμός τρίτης χώρας ως ασφαλούς χώρας καταγωγής για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας δεν μπορεί να αποτελεί απόλυτη εγγύηση ασφάλειας για τους υπηκόους της εν λόγω χώρας. Εκ φύσεως, η αξιολόγηση στην οποία βασίζεται ο χαρακτηρισμός λαμβάνει υπόψη μόνο τις γενικές κοινωνικές, νομικές και πολιτικές συνθήκες της χώρας και το κατά πόσον οι υπεύθυνοι δίωξης, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας υφίστανται πράγματι κυρώσεις όταν αποδεικνύεται η ενοχή τους στην οικεία χώρα. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί ότι, όταν ο αιτών καταδεικνύει ότι υπάρχουν σοβαροί ð έγκυροι ï λόγοι για τους οποίους η χώρα δεν πρέπει να θεωρείται ασφαλής στην περίπτωσή του, ο χαρακτηρισμός της ως ασφαλούς δεν θα ισχύει πλέον καθόσον τον αφορά.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 22 (προσαρμοσμένο)

ð νέο

30. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάζουν όλες τις αιτήσεις επί της ουσίας, δηλαδή να αξιολογούν κατά πόσον ο συγκεκριμένος αιτών δικαιούται να θεωρηθεί πρόσφυγας Ö άτομο που δικαιούται διεθνή προστασία Õ κατά την έννοια της οδηγίας 2004/83/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για το χαρακτηρισμό και το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους καθώς και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας [15] , οδηγίας […/../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»] εκτός εάν η παρούσα οδηγία προβλέπει άλλως, ιδίως όταν μπορεί να υποτεθεί εύλογα ότι άλλη χώρα θα εξετάσει το θέμα και θα παράσχει επαρκή προστασία. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να υποχρεωθούν να εξετάζουν μια αίτηση ασύλου ð διεθνούς προστασίας ï επί της ουσίας όταν μια πρώτη χώρα έχει χορηγήσει στον αιτούντα το καθεστώς πρόσφυγα ή άλλη επαρκή προστασία και ο αιτών θα τύχει επανεισδοχής στη χώρα αυτή.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 23

ð νέο

31. Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να υποχρεωθούν να αξιολογούν μια αίτηση ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï επί της ουσίας ούτε όταν ο αιτών, ως εκ της ð επαρκούς ï συνδέσεώς του με τρίτη χώρα, όπως ορίζεται από την εθνική νομοθεσία, αναμένεται ευλόγως να αναζητήσει προστασία στην τρίτη αυτή χώρα ð, και υφίστανται λόγοι για να θεωρηθεί ότι ο αιτών θα τύχει εισδοχής ή επανεισδοχής στην εν λόγω χώρα ï. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενεργήσουν έτσι μόνο αν ο συγκεκριμένος αιτών θα είναι ασφαλής στη συγκεκριμένη τρίτη χώρα. Προς αποφυγή δευτερογενών μετακινήσεων αιτούντων, θα πρέπει να θεσπισθούν κοινές αρχές για τη θεώρηση ή το χαρακτηρισμό τρίτων χωρών ως ασφαλών από τα κράτη μέλη.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 24

ð νέο

32. Επιπλέον, όσον αφορά ορισμένες ευρωπαϊκές τρίτες χώρες οι οποίες τηρούν ιδιαιτέρως υψηλά πρότυπα ανθρώπινων δικαιωμάτων και προστασίας προσφύγων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν είτε να μη διενεργούν καθόλου είτε να διενεργούν μια περιορισμένη εξέταση των αιτήσεων ασύλου που αφορούν αιτούντες που εισήλθαν στο έδαφός τους από τέτοιες ευρωπαϊκές τρίτες χώρες. Λόγω των πιθανών συνεπειών για τον αιτούντα μιας περιορισμένης εξέτασης ή της απουσίας εξέτασης, η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας θα πρέπει να περιορίζεται στις τρίτες χώρες σε σχέση με τις οποίες το Συμβούλιο έχει βεβαιωθεί ότι τηρούν τις υψηλές προδιαγραφές ασφαλείας της παρούσας οδηγίας. Το Συμβούλιο θα πρέπει να λαμβάνει σχετικές αποφάσεις έπειτα από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 25

Από τη φύση των κοινών προδιαγραφών σχετικά με τις δύο έννοιες της ασφαλούς τρίτης χώρας, όπως ορίζονται στην παρούσα οδηγία, έπεται ότι η πρακτική εφαρμογή των εννοιών εξαρτάται από το κατά πόσον η εν λόγω τρίτη χώρα επιτρέπει στον αιτούντα να εισέλθει στο έδαφός της.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 26

ð νέο

33. Όσον αφορά την ανάκληση του καθεστώτος του πρόσφυγα ð ή επικουρικής προστασίας ï, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα άτομα που τυγχάνουν ð διεθνούς προστασίας ï του καθεστώτος ενημερώνονται δεόντως για την πιθανή επανεξέταση του καθεστώτος τους και έχουν τη δυνατότητα ακροάσεως προτού οι αρχές λάβουν αιτιολογημένη απόφαση ανάκλησής του. Ωστόσο, οι εγγυήσεις αυτές δεν θα πρέπει να ισχύουν όταν οι λόγοι για την παύση του καθεστώτος του πρόσφυγα δεν σχετίζονται με μεταβολή των προϋποθέσεων στις οποίες βασίσθηκε η αναγνώριση.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 27

ð νέο

34. Σύμφωνα με βασική αρχή της κοινοτικής νομοθεσίας, οι αποφάσεις επί αιτήσεως ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï και περί ανακλήσεως του καθεστώτος του πρόσφυγα ð ή επικουρικής προστασίας ï πρέπει να επιδέχονται αποτελεσματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου κατά την έννοια του άρθρου 234 της συνθήκης. Το κατά πόσον η προσφυγή είναι αποτελεσματική, μεταξύ άλλων όσον αφορά την εξέταση των σχετικών γεγονότων, εξαρτάται από το διοικητικό και δικαστικό μηχανισμό κάθε κράτους μέλους ως σύνολο.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 28

35. Σύμφωνα με το άρθρο 64 της συνθήκης, η παρούσα οδηγία δεν θίγει την άσκηση των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών όσον αφορά την τήρηση του νόμου και της τάξης και τη διασφάλιση της εσωτερικής ασφάλειας.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 29 (προσαρμοσμένο)

ð νέο

36. Η παρούσα οδηγία δεν αφορά διαδικασίες ð μεταξύ κρατών μελών ï που διέπονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 343/2003 του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 2003 κανονισμό (ΕΚ) αριθ. […/… ][για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου ð διεθνούς προστασίας ï που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ð ή από ανιθαγενή ï [16] («κανονισμός του Δουβλίνου»)].

ò νέο

37. Οι αιτούντες στους οποίους εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. […/…] [«κανονισμός του Δουβλίνου»] πρέπει να απολαύουν της εφαρμογής των θεμελιωδών αρχών και εγγυήσεων που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία, καθώς και των ειδικών εγγυήσεων που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. […/…] [«κανονισμός του Δουβλίνου»].

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 30

38. Η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας αξιολογείται σε τακτά διαστήματα που δεν υπερβαίνουν τη διετία.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 31

ð νέο

39. Δεδομένου ότι ο στόχος της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η καθιέρωση ελάχιστων προδιαγραφών απαιτήσεων στα κράτη μέλη για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος του πρόσφυγα ð διεθνούς προστασίας, ï δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορεί συνεπώς, λόγω της κλίμακας και των επιπτώσεων της δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Κοινότητας, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, η παρούσα οδηγία περιορίζεται στο ελάχιστο που απαιτείται για την επίτευξη του στόχου της.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 32 (προσαρμοσμένο)

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, που προσαρτήθηκε στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Ηνωμένο Βασίλειο κοινοποίησε, με επιστολή της 24ης Ιανουαρίου 2001, ότι επιθυμεί να συμμετάσχει στη θέσπιση και εφαρμογή της οδηγίας.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 33 (προσαρμοσμένο)

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, που προσαρτήθηκε στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Ιρλανδία κοινοποίησε, με επιστολή της 14ης Φεβρουαρίου 2001, ότι επιθυμεί να συμμετάσχει στη θέσπιση και εφαρμογή της οδηγίας.

ê 2005/85/ΕΚ αιτιολογική σκέψη 34

40. Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας, που προσαρτήθηκε στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της οδηγίας και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.

ò νέο

41. Η υποχρέωση μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο πρέπει να περιοριστεί στις διατάξεις που συνιστούν τροποποιήσεις ουσίας σε σχέση με την προγενέστερη οδηγία. Η υποχρέωση μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των διατάξεων που δεν τροποποιούνται απορρέει από την προγενέστερη οδηγία.

42. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά στις προθεσμίες μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας που ορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ, μέρος Β.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Σκοπός

Στόχος της παρούσας οδηγίας είναι η θέσπιση ελάχιστων προδιαγραφών απαιτήσεων για τις διαδικασίες διά των οποίων τα κράτη μέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς ð διεθνούς προστασίας δυνάμει της οδηγίας …/…/ΕΚ [«οδηγία περί αναγνώρισης»]ï του πρόσφυγα.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:

α) "σύμβαση της Γενεύης": η σύμβαση της 28ης Ιουλίου 1951 περί του καθεστώτος των προσφύγων, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967·

β) "αίτηση ή αίτηση ασύλου": η αίτηση την οποία υποβάλλει υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής, η οποία μπορεί να θεωρηθεί ως αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας από κράτος μέλος σύμφωνα με τη σύμβαση της Γενεύης. Κάθε αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας τεκμαίρεται ως αίτηση ασύλου εκτός εάν ο ενδιαφερόμενος ζητεί ρητά άλλο είδος προστασίας που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο χωριστής αίτησης·

ò νέο

β) "αίτηση" ή "αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας": η αίτηση παροχής προστασίας από κράτος μέλος που υποβάλλει υπήκοος τρίτης χώρας ή άπατρις, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ότι αιτείται καθεστώς πρόσφυγα ή καθεστώς επικουρικής προστασίας και ο οποίος δεν αιτείται ρητώς να του παρασχεθεί άλλη μορφή προστασίας, μη εμπίπτουσα στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»], η οποία δύναται να ζητηθεί αυτοτελώς·

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

γ) "αιτών" ή "αιτών ð διεθνή προστασία ï άσυλο": υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής που έχει υποβάλει αίτηση ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï επί της οποίας δεν έχει εκδοθεί ακόμη τελεσίδικη απόφαση·

ò νέο

δ) "αιτών με ειδικές ανάγκες": κάθε αιτών ο οποίος, εξαιτίας της ηλικίας, του φύλου, αναπηρίας, προβλημάτων ψυχικής υγείας ή των επακόλουθων βασανιστηρίων, βιασμού, ή άλλων σοβαρών μορφών ψυχολογικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας πρέπει να τύχει ειδικών εγγυήσεων προκειμένου να επωφεληθεί των δικαιωμάτων και να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία·

ê 2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

δ)ε) "τελεσίδικη απόφαση": η απόφαση που ορίζει κατά πόσον ο υπήκοος τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ð ή ως άτομο που δικαιούται επικουρική προστασία ï δυνάμει της οδηγίας 2004/83/ΕΚοδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης] και η οποία δεν υπόκειται πλέον σε άσκηση ένδικου μέσου στο πλαίσιο του κεφαλαίου V της παρούσας οδηγίας, ασχέτως εάν με την άσκηση τέτοιου ένδικου μέσου οι αιτούντες αποκτούν τη δυνατότητα να παραμένουν στα εν λόγω κράτη μέλη μέχρις ότου εκδοθεί η σχετική απόφαση, με την επιφύλαξη του παραρτήματος ΙΙΙ της παρούσας οδηγίας·

ε)στ) "αποφαινόμενη αρχή": κάθε οιονεί δικαστική ή διοικητική αρχή κράτους μέλους υπεύθυνη για την εξέταση των αιτήσεων ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï και αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων πρωτοβαθμίως στις εν λόγω υποθέσεις, με την επιφύλαξη του παραρτήματος Ι·

στ)ζ) "πρόσφυγας": ο υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής που πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 1 της σύμβασης της Γενεύης, όπως καθορίσθηκε στην οδηγία 2004/83/ΕΚ 2 στοιχείο γ) της οδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»]·

ò νέο

η) "πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία": ο υπήκοος τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής που πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 2 στοιχείο στ) της οδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»]·

θ) "καθεστώς διεθνούς προστασίας»: η αναγνώριση από ένα κράτος μέλος υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς ως πρόσφυγα ή ως προσώπου που δικαιούται επικουρική προστασία·

ê 2005/85/ΕΚ

ζ)ι) "καθεστώς πρόσφυγα": η αναγνώριση από ένα κράτος μέλος υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς ως πρόσφυγα·

ò νέο

ια) "καθεστώς επικουρικής προστασίας»: η αναγνώριση από ένα κράτος μέλος υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς ως προσώπου που δικαιούται επικουρική προστασία·

ιβ) "ανήλικος": υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής ηλικίας κάτω των 18 ετών·

ê 2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

η)ιγ) "ασυνόδευτος ανήλικος": πρόσωπο ηλικίας κάτω των δεκαοκτώ ετών που εισέρχεται στο έδαφος των κρατών μελών χωρίς να συνοδεύεται από ενήλικα ο οποίος έχει την ευθύνη του δυνάμει του νόμου ή του εθιμικού δικαίου και για όσο χρονικό διάστημα δεν τελεί πρακτικώς υπό την επιμέλεια αυτού· επίσης, ανήλικος που εγκαταλείπεται ασυνόδευτος μετά την είσοδό του στο έδαφος των κρατών μελών· ð ανήλικος κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο ιβ) της οδηγίας […./.../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης]·ï

θ)ιδ) "εκπρόσωπος": το πρόσωπο που ενεργεί εξ ονόματος οργάνωσης που εκπροσωπεί τον ασυνόδευτο ανήλικο ως νόμιμος κηδεμόνας, το πρόσωπο που ενεργεί εξ ονόματος εθνικής οργάνωσης υπεύθυνης για την επιμέλεια και την ευημερία των ανηλίκων ή κάθε άλλος κατάλληλος εκπρόσωπος που έχει ορισθεί για την προάσπιση των συμφερόντων του ανηλίκου αυτού· ð πρόσωπο που έχει ορισθεί από τις αρμόδιες αρχές για να ενεργεί ως νόμιμος κηδεμόνας, με καθήκον να συνδράμει και να αντιπροσωπεύει ασυνόδευτο ανήλικο, έτσι ώστε διασφαλίζει το μείζον συμφέρον του ανηλίκου και να ασκεί νομική ικανότητα για λογαριασμό του οσάκις είναι αναγκαίο· ï

ι)ιε) "ανάκληση του καθεστώτος του πρόσφυγα ð διεθνούς προστασίας ï: η απόφαση της αρμόδιας αρχής να ανακαλέσει ή να αρνηθεί να ανανεώσει το καθεστώς πρόσφυγα ð ή επικουρικής προστασίας ï ενός προσώπου σύμφωνα με την οδηγία 2004/83/ΕΚ […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»]·;

ια)ιστ) "παραμονή στο κράτος μέλος": η παραμονή στο έδαφος, περιλαμβανομένων των συνόρων, ή στις ζώνες διέλευσης του κράτους μέλους στο οποίο υπεβλήθη ή εξετάζεται η αίτηση ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï.

Άρθρο 3

Πεδίο εφαρμογής

43. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε όλες τις αιτήσεις ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï που υποβάλλονται στο έδαφος, περιλαμβανομένων των συνόρων ð, στα χωρικά ύδατα ï, ή στις ζώνες διέλευσης των κρατών μελών, καθώς και στην ανάκληση του καθεστώτος του πρόσφυγα ð διεθνούς προστασίας ï.

44. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται επί αιτήσεων διπλωματικού ή εδαφικού ασύλου που υποβάλλονται σε αντιπροσωπείες των κρατών μελών.

3. Όταν τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ή εισάγουν διαδικασία διά της οποίας οι αιτήσεις ασύλου εξετάζονται τόσο ως αιτήσεις βάσει της σύμβασης της Γενεύης όσο και ως αιτήσεις άλλων μορφών διεθνούς προστασίας, που παρέχονται υπό τις περιστάσεις του άρθρου 15 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ, εφαρμόζουν την παρούσα οδηγία σε όλα τα στάδια της διαδικασίας τους.

43. Επιπλέον, τΤα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόσουν την παρούσα οδηγία σε διαδικασίες για την έκδοση αποφάσεων όσον αφορά αιτήσεις παροχής οποιασδήποτε μορφής διεθνούς προστασίας ð που δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας […./.../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»] ï.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

Άρθρο 4

Υπεύθυνες αρχές

45. Για όλες τις διαδικασίες, τα κράτη μέλη ορίζουν αποφαινόμενη αρχή υπεύθυνη για τη δέουσα εξέταση των αιτήσεων βάσει της παρούσας οδηγίας, και ιδίως των άρθρων 8 παράγραφος 2 και 9. ð Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η εν λόγω αρχή διαθέτει αριθμητικά επαρκές, κατάλληλα κατηρτισμένο και εξειδικευμένο προσωπικό, ώστε να μπορεί να εκτελεί τα καθήκοντά της εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών. Προς τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη φροντίζουν για την εκπόνηση προγραμμάτων αρχικής και επιγενόμενης κατάρτισης για το προσωπικό που εξετάζει τις αιτήσεις και λαμβάνει αποφάσεις επί θεμάτων διεθνούς προστασίας. ï

ò νέο

46. Η κατάρτιση για την οποία γίνεται λόγος στην παράγραφο 1 καλύπτει, ιδίως, τα εξής:

α) ουσιαστικούς και διαδικαστικούς κανόνες σχετικά με τη διεθνή προστασία και τα δικαιώματα του ανθρώπου, οι οποίοι καθορίζονται σε συναφείς διεθνείς και κοινοτικές νομικές πράξεις, περιλαμβανομένων των αρχών της απαγόρευσης της επαναπροώθησης και της απαγόρευσης κάθε διακριτικής μεταχείρισης·

β) ενημέρωση σχετικά με θέματα που άπτονται του φύλου, της ηλικίας και ψυχικών τραυμάτων·

γ) χρήση των πληροφοριών σχετικά με τη χώρα καταγωγής·

δ) τεχνικές συνέντευξης, περιλαμβανομένης της διαπολιτισμικής επικοινωνίας·

ε) εντοπισμός και τεκμηρίωση ενδείξεων και συμπτωμάτων βασανιστηρίων·

στ) εκτίμηση αποδεικτικών στοιχείων, περιλαμβανομένης της αρχής του ευεργετήματος της αμφιβολίας·

ζ) ζητήματα νομολογίας που σχετίζονται με την εξέταση αιτήσεων παροχής διεθνούς προστασίας.

ê 2005/85/ΕΚ

Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 343/2003, οι αιτήσεις για άσυλο που υποβάλλονται σε ένα κράτος μέλος προς τις αρχές άλλου κράτους μέλους που διενεργούν εκεί ελέγχους όσον αφορά τη μετανάστευση διεκπεραιώνονται από το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου υποβάλλεται η αίτηση.

ê 2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

23. Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι υπεύθυνη είναι άλλη αρχή, προς τονυς εξής σκοπόούς: ð της διεκπεραίωσης υποθέσεων κατ’ εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. …/…. [«κανονισμός του Δουβλίνου»]. ï

α) διεκπεραίωση υποθέσεων στις οποίες εξετάζεται η μεταφορά του αιτούντος σε άλλο κράτος σύμφωνα με τις διατάξεις που καθιερώνουν κριτήρια και μηχανισμούς για τον προσδιορισμό του κράτους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση μιας αίτησης ασύλου, έως ότου γίνει η μεταφορά ή αρνηθεί το κράτος, προς το οποίο γίνεται η αίτηση, να αναλάβει ή να πάρει πίσω τον αιτούντα·

β) λήψη απόφασης σχετικά με την αίτηση σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις περί ασφαλείας, εφόσον πριν ληφθεί η απόφαση ζητηθεί η γνώμη της αποφαινόμενης αρχής ως προς το κατά πόσον ο αιτών δύναται να χαρακτηρισθεί ως πρόσφυγας δυνάμει της οδηγίας 2004/83/ΕΚ·

γ) διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης σύμφωνα με το άρθρο 32, με την προϋπόθεση ότι η αρχή αυτή έχει πρόσβαση στο φάκελο του αιτούντος για την προηγούμενη αίτηση·

δ) διεκπεραίωση υποθέσεων στο πλαίσιο των διαδικασιών που προβλέπονται στο άρθρο 35 παράγραφος 1·

ε) άρνηση εισόδου στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 35 παράγραφοι 2 έως 5, υπό τους όρους και όπως προβλέπεται στις παραγράφους αυτές·

στ) απόδειξη ότι ο αιτών επιδιώκει να εισέλθει ή έχει εισέλθει στο κράτος μέλος από ασφαλή τρίτη χώρα σύμφωνα με το άρθρο 36, υπό τους όρους και όπως προβλέπεται στο άρθρο αυτό.

34. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, όταν ορίζονται αρχές Ö ορίζεται αρχή Õ σύμφωνα με την παράγραφο 23, το προσωπικό Ö της Õ των εν λόγω Ö αρχής Õ αρχών να έχει τις κατάλληλες γνώσεις ή να λαμβάνει την απαιτούμενη κατάρτιση ώστε να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

ò νέο

5. Αρμόδιο για τη διεκπεραίωση αιτήσεων παροχής διεθνούς προστασίας που υποβάλλονται σε ένα κράτος μέλος και απευθύνονται στις αρχές κάποιου άλλου κράτους μέλους, το οποίο διενεργεί εκεί συνοριακούς ελέγχους και ελέγχους μετανάστευσης, είναι το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου υποβάλλεται η αίτηση.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

Άρθρο 5

Ευνοϊκότερες διατάξεις

Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν ή να διατηρούν σε ισχύ περισσότερο ευνοϊκές προδιαγραφές απαιτήσεις για τις διαδικασίες διά των οποίων χορηγείται και ανακαλείται το καθεστώς του πρόσφυγα, εφόσον οι προδιαγραφές απαιτήσεις αυτές συνάδουν με την παρούσα οδηγία.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ

Άρθρο 6

Πρόσβαση στη διαδικασία

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτήσουν την αυτοπρόσωπη υποβολή των αιτήσεων ασύλου ή/και την υποβολή τους σε συγκεκριμένο τόπο.

ò νέο

47. Τα κράτη μέλη διορίζουν αρμόδιες αρχές στις οποίες ανατίθεται η ευθύνη για την παραλαβή και την καταχώρηση των αιτήσεων παροχής διεθνούς προστασίας. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 5, 6, 7 και 8, τα κράτη μέλη δύνανται να απαιτούν την υποβολή αιτήσεων παροχής διεθνούς προστασίας αυτοπροσώπως ή/και σε συγκεκριμένο τόπο.

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κάθε πρόσωπο που επιθυμεί να υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας έχει όντως ουσιαστική δυνατότητα να υποβάλει αίτηση στην αρμόδια αρχή το συντομότερο δυνατό.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

23. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε κάθε ενήλικας που διαθέτει νομική ικανότητα να έχει το δικαίωμα να υποβάλει αίτηση ð παροχής διεθνούς προστασίας ï ασύλου αυτοπροσώπως.

34. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι ο αιτών μπορεί να υποβάλει αίτηση εξ ονόματος των εξαρτώμενων από αυτόν προσώπων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι εξαρτώμενοι ενήλικες να συναινούν στην κατάθεση της αίτησης εξ ονόματός τους ή, εάν αυτό δεν ισχύει, να μπορούν να υποβάλουν την αίτησή τους αυτοπροσώπως.

Η συναίνεση ζητείται κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης ή, το αργότερο, κατά την προσωπική συνέντευξη με τον εξαρτώμενο ενήλικα.ð Πριν ζητηθεί η συναίνεση, κάθε ενήλικας μεταξύ των εν λόγω προσώπων ενημερώνεται κατ’ ιδίαν σχετικά με τις σχετικές διαδικαστικές συνέπειες και σχετικά με το δικαίωμά του να υποβάλει αυτοτελή αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας. ï

ò νέο

5. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ένας ανήλικος έχει το δικαίωμα να υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω των γονέων του ή άλλου ενήλικου μέλους της οικογένειάς του.

6. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι κατάλληλοι φορείς για τους οποίους γίνεται λόγος στο άρθρο 10 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[17] έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας εξ ονόματος ασυνόδευτου ανηλίκου εφόσον, με βάση εξατομικευμένη εκτίμηση της προσωπικής κατάστασης του ανηλίκου, οι εν λόγω φορείς θεωρούν ότι ο ανήλικος έχει ενδεχομένως ανάγκη προστασίας κατ’ εφαρμογή της οδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»].

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

47. Τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίζουν στην εθνική τους νομοθεσία:

α) τις περιπτώσεις όπου ένας ανήλικος μπορεί να υποβάλει ο ίδιος αίτηση·

β) τις περιπτώσεις στις οποίες η αίτηση του ασυνόδευτου ανηλίκου πρέπει να κατατεθεί από εκπρόσωπο όπως προβλέπεται στο άρθρο 1721 παράγραφος 1 στοιχείο α)·

γ) τις περιπτώσεις στις οποίες η υποβολή αίτησης ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï κρίνεται ότι συνιστά επίσης υποβολή αίτησης ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï για οποιονδήποτε άγαμο ανήλικο.

5. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αρχές στις οποίες είναι πιθανόν να απευθυνθεί όποιος επιθυμεί να υποβάλει αίτηση ασύλου να είναι σε θέση να τον ενημερώσουν ως προς το πώς και πού μπορεί να υποβάλει την εν λόγω αίτηση και ως προς το γεγονός ότι μπορεί να τους ζητήσει να διαβιβάσουν την αίτησή του προς την αρμόδια αρχή.

ò νέο

8. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι συνοριοφύλακες, η αστυνομία, οι αρχές μετανάστευσης και το προσωπικό των καταστημάτων κράτησης λαμβάνουν οδηγίες και την απαιτούμενη κατάρτιση σχετικά με τη συνέχεια που πρέπει να δίδουν στις αιτήσεις παροχής διεθνούς προστασίας. Σε περίπτωση που οι εν λόγω αρχές διορίζονται ως υπεύθυνες αρχές κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 1, οι παρεχόμενες οδηγίες περιλαμβάνουν την υποχρέωση καταχώρησης των αιτήσεων. Σε άλλες περιπτώσεις, οι οδηγίες επιτάσσουν τη διαβίβαση της αίτησης στην αρχή που είναι αρμόδια για την καταχώρησή της, μαζί με κάθε χρήσιμο πληροφοριακό στοιχείο.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι όλες οι άλλες αρχές στις οποίες είναι πιθανό να απευθυνθεί ένα άτομο που επιθυμεί να υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας είναι σε θέση να συμβουλεύσουν το άτομο αυτό για τον τρόπο και τον τόπο υποβολής τέτοιας αίτησης ή/και δύνανται να απαιτούν από τις εν λόγω αρχές να διαβιβάζουν τις αιτήσεις στην αρμόδια αρχή.

9. Κάθε αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας καταχωρείται από τις αρμόδιες αρχές εντός 72 ωρών από τη στιγμή κατά την οποία ένα άτομο έχει εκφράσει την επιθυμία του να υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας δυνάμει των υποπαραγράφων 1 και 3 της παραγράφου 8.

Άρθρο 7

Ενημέρωση και παροχή συμβουλών στα σημεία διέλευσης των συνόρων και στα καταστήματα κράτησης

48. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες για τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται με σκοπό την υποβολή αίτησης παροχής διεθνούς προστασίας είναι διαθέσιμες:

α) στα σημεία διέλευσης των συνόρων, περιλαμβανομένων των ζωνών διέλευσης, στα εξωτερικά σύνορα· και

β) στα καταστήματα κράτησης.

49. Τα κράτη μέλη παρέχουν δυνατότητα διερμηνείας, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η επικοινωνία μεταξύ των ατόμων που επιθυμούν να υποβάλουν αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας και των συνοριοφυλάκων ή του προσωπικού των καταστημάτων κράτησης.

3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι οργανώσεις οι οποίες παρέχουν πληροφόρηση και συμβουλές στους αιτούντες διεθνή προστασία έχουν πρόσβαση στα σημεία διέλευσης των συνόρων, περιλαμβανομένων των ζωνών διέλευσης, καθώς και στα καταστήματα κράτησης, με την επιφύλαξη της σύναψης σχετικής συμφωνίας με τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους.

Τα κράτη μέλη δύναται να θεσπίζουν κανόνες σχετικά με την παρουσία τέτοιων οργανώσεων στους χώρους που μνημονεύονται στο παρόν άρθρο.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

Άρθρο 78

Δικαίωμα παραμονής στο κράτος μέλος έως ότου εξετασθεί η αίτηση

50. Στους αιτούντες επιτρέπεται να παραμείνουν στο κράτος μέλος, αποκλειστικά για το σκοπό της διαδικασίας, μέχρις ότου η αποφαινόμενη αρχή λάβει την απόφασή της σύμφωνα με τις πρωτοβάθμιες διαδικασίες που ορίζονται στο κεφάλαιο ΙΙΙ. Το δικαίωμα παραμονής δεν θεμελιώνει δικαίωμα για χορήγηση άδειας διαμονής.

51. Τα κράτη μέλη μπορούν να δεχθούν εξαίρεση μόνον όταν, σύμφωνα με τα άρθρα 32 και 34, ð ένα άτομο υποβάλλει ï μια μεταγενέστερη αίτηση ð κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 35 παράγραφος 8 ï δεν θα εξετασθεί περαιτέρω ή όταν προτίθενται να παραδώσουν ή να εκδώσουν, ανάλογα με την περίπτωση, ένα πρόσωπο είτε σε άλλο κράτος μέλος δυνάμει υποχρεώσεων στο πλαίσιο ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως[18] ή άλλως, είτε σε τρίτη χώρα ð, με εξαίρεση τη χώρα καταγωγής του εκάστοτε αιτούντος ï , ή, τέλος, σε διεθνή ποινικά δικαστήρια.

ò νέο

52. Ένα κράτος μέλος δύναται να εκδώσει έναν αιτούντα σε τρίτη χώρα κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 2 μόνον εφόσον οι αρμόδιες αρχές έχουν πεισθεί ότι η απόφαση περί έκδοσης δεν θα οδηγήσει σε άμεση ή έμμεση επαναπροώθηση κατά παράβαση των διεθνών υποχρεώσεων του κράτους μέλους.

ê 2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

Άρθρο 89

Προϋποθέσεις για την εξέταση των αιτήσεων

53. Με την επιφύλαξη του άρθρου 23 παράγραφος 4 σημείο i), τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αιτήσεις ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï να μην απορρίπτονται ούτε να αποκλείεται η εξέτασή τους εκ μόνου του γεγονότος ότι δεν υποβλήθηκαν το ταχύτερο δυνατόν.

ò νέο

54. Κάθε αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας πρέπει καταρχάς να εξετάζεται για να εξακριβωθεί κατά πόσον ο αιτών δύναται να αναγνωρισθεί ως πρόσφυγας. Στην αντίθετη περίπτωση, η αίτηση εξετάζεται για να εξακριβωθεί κατά πόσον ο αιτών είναι πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία.

ê2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

23. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αποφάσεις της αποφαινόμενης αρχής επί των αιτήσεων ð παροχής διεθνούς προστασίας ï ασύλου να λαμβάνονται μετά τη δέουσα εξέταση. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε:

α) οι αιτήσεις να εξετάζονται και οι αποφάσεις να λαμβάνονται σε ατομική βάση, αντικειμενικά και αμερόληπτα·

β) να λαμβάνονται συγκεκριμένες και ακριβείς πληροφορίες από διάφορες πηγές, όπως από την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες ð και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο ï, ως προς τη γενική κατάσταση στις χώρες καταγωγής των αιτούντων άσυλο και, όπου χρειάζεται, στις χώρες μέσω των οποίων διήλθαν και να προβλέπεται ότι το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για την εξέταση των αιτήσεων και τη λήψη των αποφάσεων έχει πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίεςð καθώς επίσης, οσάκις η αποφαινόμενη αρχή λαμβάνει υπόψη τις εν λόγω πληροφορίες με σκοπό την έκδοση απόφασης, να είναι αυτές διαθέσιμες στον αιτούντα και στον δικηγόρο του ï ·

γ) το προσωπικό που εξετάζει αιτήσεις και λαμβάνει αποφάσεις να γνωρίζει τις συναφείς προδιαγραφές απαιτήσεις που εφαρμόζονται στον τομέα της νομοθεσίας περί ασύλου και προσφύγων·.

ò νέο

δ) το προσωπικό που εξετάζει αιτήσεις και λαμβάνει αποφάσεις να έχει εκπαιδευθεί και να μπορεί να ζητήσει συμβουλές, εφόσον είναι αναγκαίο, από εμπειρογνώμονες επί ειδικών ζητημάτων, π.χ. επί ιατρικών ή πολιτιστικών ζητημάτων ή ζητημάτων που άπτονται των παιδιών ή του φύλου.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

34. Οι αρχές που αναφέρονται στο κεφάλαιο V έχουν, μέσω της αποφαινόμενης αρχής ή του αιτούντος ή άλλως, πρόσβαση στις γενικές πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 23 στοιχείο β) οι οποίες είναι απαραίτητες για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους.

45. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν κανόνες όσον αφορά τη μετάφραση εγγράφων σχετικών με την εξέταση των αιτήσεων.

Άρθρο 910

Προϋποθέσεις για τη λήψη απόφασης από την αποφαινόμενη αρχή

55. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αποφάσεις για τις αιτήσεις ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï να δίδονται γραπτώς.

56. Τα κράτη μέλη μεριμνούν επίσης ώστε, όταν απορρίπτεται αίτηση ð αναφορικά με το καθεστώς του πρόσφυγα ή/και το καθεστώς επικουρικής προστασίας ï, να αναφέρονται στην απόφαση οι πραγματικοί και νομικοί λόγοι και να δίδονται γραπτώς πληροφορίες για τις δυνατότητες προσβολής αρνητικής απόφασης.

Τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να αναφέρουν τους λόγους μη χορήγησης του καθεστώτος του πρόσφυγα εφόσον χορηγείται στον αιτούντα καθεστώς που παρέχει βάσει της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας τα ίδια δικαιώματα και οφέλη με το καθεστώς του πρόσφυγα δυνάμει της οδηγίας 2004/83/ΕΚ. Στις περιπτώσεις αυτές, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι λόγοι μη χορήγησης να αναφέρονται στο φάκελο του αιτούντος και να έχει πρόσβαση στο φάκελο αυτό ο αιτών κατόπιν αιτήσεώς του.

Επιπλέον, τΤα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να παρέχουν γραπτώς πληροφορίες για τις δυνατότητες προσβολής αρνητικής απόφασης όταν ο αιτών έχει ενημερωθεί γραπτώς ή με ηλεκτρονικό μέσο στο οποίο ο αιτών έχει πρόσβαση.

57. Για τους σκοπούς του άρθρου 6 παράγραφος 34, και οσάκις η αίτηση βασίζεται στην ίδια αιτιολογία, τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν μία μόνο απόφαση, που να καλύπτει όλους τους εξαρτωμένους.

ò νέο

58. Η παράγραφος 3 δεν ισχύει σε περιπτώσεις στις οποίες η κοινολόγηση επιμέρους πληροφοριών σχετικά με ένα άτομο σε μέλη της οικογένειάς του μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τα συμφέροντα του εν λόγω ατόμου, περιλαμβανομένων των περιπτώσεων διώξεων με βάση το φύλο ή την ηλικία. Στις περιπτώσεις αυτές, πρέπει να εκδίδεται χωριστή απόφαση με αποδέκτη το ενδιαφερόμενο πρόσωπο.

ê 2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

Άρθρο 1011

Εγγυήσεις για τους αιτούντες άσυλο ð διεθνή προστασία ï

59. Τα κράτη μέλη, με τις διαδικασίες του κεφαλαίου III, μεριμνούν ώστε να παρέχονται σε όλους τους αιτούντες άσυλο ð διεθνή προστασία ï οι ακόλουθες εγγυήσεις:

α) Να ενημερώνονται, σε γλώσσα την οποία ευλόγως θεωρείται ότι κατανοούν, για τη διαδικασία που ακολουθείται και για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους κατά τη διαδικασία καθώς και για τις τυχόν συνέπειες της μη συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις τους και της μη συνεργασίας με τις αρχές· να ενημερώνονται ως προς τις προθεσμίες καθώς και ως προς τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους ώστε να συμμορφωθούν με την υποχρέωση για υποβολή των στοιχείων όπως αναφέρεται στο άρθρο 74 της οδηγίας 2004/83/ΕΚοδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»]. Οι πληροφορίες τους δίδονται εγκαίρως ώστε να μπορέσουν να ασκήσουν τα δικαιώματα που εγγυάται η παρούσα οδηγία και να συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις που περιγράφονται στο άρθρο 1112.

β) Να τους παρέχονται υπηρεσίες διερμηνέα, όταν αυτό είναι απαραίτητο για να εκθέσουν την περίπτωσή τους στις αρμόδιες αρχές. Τα κράτη μέλη θεωρούν απαραίτητο να παρέχουν αυτές τις υπηρεσίες τουλάχιστον όταν η αποφαινόμενη αρχή καλεί τον αιτούντα σε συνέντευξη όπως αναφέρεται στα άρθρα 12 και 13 13, 14, ð 15, 16 και 30ï και δεν μπορεί να εξασφαλισθεί η δέουσα επικοινωνία χωρίς διερμηνέα. Σε αυτή την περίπτωση και σε άλλες περιπτώσεις όπου οι αρμόδιες αρχές καλούν τον αιτούντα, οι υπηρεσίες αυτές αμείβονται από το Δημόσιο.

γ) Να μη στερούνται της ευκαιρίας να επικοινωνούν με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες ή κάθε άλλη οργάνωση που εργάζεται εξ ονόματος της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες στο έδαφος των κρατών μελών βάσει συμφωνίας με το εν λόγω κράτος μέλος ð η οποία παρέχει νομικές ή άλλου είδους συμβουλές σε αιτούντες άσυλο σύμφωνα με τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους ï.

δ) Να τους κοινοποιείται σε εύλογο χρόνο η απόφαση της αποφαινόμενης αρχής για την αίτηση ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï . Εάν ένας νομικός ή άλλος σύμβουλος εκπροσωπεί νομίμως τον αιτούντα, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να κοινοποιήσουν την απόφαση σε αυτόν αντί στον αιτούντα άσυλο ð διεθνή προστασία ï .

ε) Να ενημερώνονται σχετικά με το αποτέλεσμα της απόφασης της αποφαινόμενης αρχής σε γλώσσα που ευλόγως θεωρείται ότι κατανοούν εάν δεν τους παρέχει συνδρομή ή εκπροσώπηση νομικός ή άλλος σύμβουλος και όταν δεν διατίθεται δωρεάν νομική συνδρομή. Η παρεχόμενη ενημέρωση περιλαμβάνει πληροφορίες για τη δυνατότητα προσβολής αρνητικής απόφασης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 910 παράγραφος 2.

60. Τα κράτη μέλη, τηρώντας τις διαδικασίες που προβλέπονται στο κεφάλαιο V, μεριμνούν ώστε όλοι οι αιτούντες άσυλο να απολαμβάνουν των εγγυήσεων που απαριθμούνται στην παράγραφο 1 στοιχεία β), γ) και δ) του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 1112

Υποχρεώσεις των αιτούντων άσυλο ð διεθνή προστασία ï

61. ðΟι αιτούντες διεθνή προστασία οφείλουν να συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς τους και των λοιπών στοιχείων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»].ï Τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν στους αιτούντες άσυλο Ö άλλες Õ υποχρεώσεις συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές στο μέτρο που οι υποχρεώσεις αυτές είναι αναγκαίες για τη διεκπεραίωση της αίτησης.

62. Τα κράτη μέλη μπορούν, ιδίως, να προβλέπουν ότι:

α) οι αιτούντες άσυλο πρέπει να αναφέρονται στις αρμόδιες αρχές ή να παρουσιάζονται ενώπιόν τους αυτοπροσώπως, χωρίς καθυστέρηση ή σε καθορισμένο χρόνο·

β) οι αιτούντες άσυλο πρέπει να παραδίδουν τα έγγραφα που έχουν στην κατοχή τους και σχετίζονται με την εξέταση της αίτησης, όπως τα διαβατήριά τους, και·

γ) οι αιτούντες άσυλο πρέπει να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές για τον παρόντα τόπο διαμονής ή διεύθυνσή τους και να τις ενημερώνουν για την αλλαγή του το συντομότερο δυνατόν. Τα κράτη μέλη δύνανται να προβλέπουν ότι ο αιτών υποχρεούται να δέχεται κάθε γνωστοποίηση στον πιο πρόσφατο τόπο διαμονής ή διεύθυνση που έχει δηλώσει κατά τον τρόπο αυτό·

δ) να κάνουν σωματική έρευνα στον αιτούντα και να ερευνήσουν τα αντικείμενα που φέρει, ð υπό την προϋπόθεση ότι η έρευνα πραγματοποιείται από άτομο του ιδίου φύλου ï·

ε) να φωτογραφίζουν τον αιτούντα, και

στ) να καταγράφουν τις προφορικές δηλώσεις του αιτούντος, εφόσον έχει ενημερωθεί σχετικά εκ των προτέρων.

Άρθρο 1213

Πρόσωπα που καλούνται σε πΠροσωπική συνέντευξη

63. Πριν από τη λήψη απόφασης από την αποφαινόμενη αρχή πρέπει να παρέχεται στον αιτούντα άσυλο η ευκαιρία προσωπικής συνέντευξης σχετικά με την αίτηση ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας που έχει υποβάλει ï με πρόσωπο αρμόδιο, βάσει της εθνικής νομοθεσίας, για τη διεξαγωγή ανάλογων συνεντεύξεων. ð Οι συνεντεύξεις επί της ουσίας αίτησης παροχής διεθνούς προστασίας πραγματοποιούνται οπωσδήποτε από το προσωπικό της αποφαινόμενης αρχής. ï

Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να παρέχουν την ευκαιρία προσωπικής συνέντευξης σε κάθε ενήλικα μεταξύ των εξαρτώμενων προσώπων που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3.

ò νέο

Όταν ένα άτομο έχει υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας εξ ονόματος πρόσωπων που συντηρεί, κάθε ενήλικας με τον οποίον συνδέεται ο αιτών πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εκφράσει τη γνώμη του κατ’ ιδίαν και να παραχωρήσει συνέντευξη σχετικά με την αίτησή του .

ê 2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

Τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίσουν στην εθνική νομοθεσία τις περιπτώσεις στις οποίες παρέχεται σε ανήλικο η ευκαιρία προσωπικής συνέντευξης.

64. Η προσωπική συνέντευξη ð επί της ουσίας της αίτησης ï μπορεί να παραλειφθεί όταν:

α) η αποφαινόμενη αρχή δύναται να λάβει θετική απόφαση ð σχετικά με το καθεστώς του πρόσφυγα ï βάσει των διαθέσιμων αποδεικτικών στοιχείων, ή

β) η αρμόδια αρχή είχε ήδη συνάντηση με τον αιτούντα για να τον βοηθήσει στη συμπλήρωση της αίτησής του και στην υποβολή των ουσιωδών πληροφοριών σχετικά με την αίτηση, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ, ή

γ) η αποφαινόμενη αρχή, έπειτα από πλήρη εξέταση των πληροφοριών που παρέσχε ο αιτών, θεωρεί την αίτηση ως αβάσιμη όταν ισχύουν οι περιστάσεις που απαριθμούνται στο άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχεία α), γ), ζ), η) και ι).

3. Η προσωπική συνέντευξη μπορεί επίσης να παραλειφθεί όταν

β) δεν είναι πρακτικά εφικτή, ειδικότερα όταν η αρμόδια αρχή θεωρεί ότι ο αιτών είναι ανίκανος ή δεν μπορεί να συμμετάσχει σε συνέντευξη, για λόγους που οφείλονται σε μόνιμες καταστάσεις ανεξάρτητες από τη θέλησή του. Εάν υπάρχουν αμφιβολίες, ð η αρμόδια αρχή συμβουλεύεται ιατρικό εμπειρογνώμονα προκειμένου να εξακριβώσει αν η κατάσταση είναι πρόσκαιρη ή μόνιμη. ï τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν βεβαίωση ιατρού ή ψυχολόγου.

Όταν το κράτος μέλος δεν παρέχει την ευκαιρία προσωπικής συνέντευξης σύμφωνα με την παρούσα παράγραφοτο στοιχείο β), στον αιτούντα ή, ενδεχομένως, στον εξαρτώμενο, πρέπει να καταβάλλονται εύλογες προσπάθειες ώστε να δίνεται η δυνατότητα στον αιτούντα ή στον εξαρτώμενο να υποβάλλουν συμπληρωματικά στοιχεία.

43. Η έλλειψη προσωπικής συνέντευξης σύμφωνα με το παρόν άρθρο δεν εμποδίζει την αποφαινόμενη αρχή να λαμβάνει απόφαση επί αιτήσεως ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï .

54. Η έλλειψη προσωπικής συνέντευξης δυνάμει της παραγράφου 2 στοιχείοα β) και γ) και της παραγράφου 3 δεν επιδρά δυσμενώς στην απόφαση της αποφαινόμενης αρχής.

65. Ανεξάρτητα από το άρθρο 2024 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη, όταν αποφασίζουν επί της αιτήσεως ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï, μπορούν να λάβουν υπόψη το γεγονός ότι ο αιτών δεν παρουσιάσθηκε για την προσωπική συνέντευξη, εκτός εάν είχε σοβαρούς λόγους να απουσιάσει.

Άρθρο 1314

Προϋποθέσεις της προσωπικής συνέντευξης

65. Η προσωπική συνέντευξη κατά κανόνα γίνεται χωρίς την παρουσία μελών της οικογένειας, εκτός εάν η αποφαινόμενη αρχή κρίνει ότι η παρουσία τους είναι απαραίτητη προκειμένου να διενεργηθεί η δέουσα εξέταση.

66. Η προσωπική συνέντευξη πρέπει να διεξάγεται υπό συνθήκες που να εξασφαλίζουν τη δέουσα εμπιστευτικότητα.

67. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζουν ότι οι προσωπικές συνεντεύξεις διεξάγονται σε συνθήκες που επιτρέπουν στους αιτούντες να εκθέσουν διεξοδικά τους λόγους των αιτήσεών τους. Για αυτό το σκοπό, τα κράτη μέλη:

α) μεριμνούν ώστε το πρόσωπο που διεξάγει τη συνέντευξη να διαθέτει τα κατάλληλα προσόντα για να συνεκτιμήσει τις προσωπικές ή γενικές συνθήκες που περιβάλλουν την αίτηση, συμπεριλαμβανομένης της πολιτιστικής καταγωγής ð , του φύλου ï ή της ευαισθησίας του αιτούντος·, στο μέτρο που είναι δυνατόν, και

ò νέο

β) οσάκις είναι εφικτό, προβλέπουν ότι η συνέντευξη με τον αιτούντα πραγματοποιείται από άτομο του ίδιου φύλου, εφόσον το ζητήσει ο αιτών·

ê 2005/85/EΚ

ð νέο

(βγ) επιλέγουν ð κατάλληλα κατηρτισμένο ï διερμηνέα ικανό να εξασφαλίσει τη δέουσα επικοινωνία μεταξύ του αιτούντος και του προσώπου που διεξάγει τη συνέντευξη. Δεν είναι απαραίτητο η επικοινωνία να διενεργείται στη γλώσσα που προτιμά ο αιτών άσυλο εάν υπάρχει άλλη γλώσσα την οποία ευλόγως θεωρείται ότι κατανοεί και στην οποία είναι σε θέση να επικοινωνήσει. ð με σαφήνεια. Οσάκις είναι εφικτό, τα κράτη μέλη παρέχουν διερμηνέα του ιδίου φύλου, εφόσον το ζητήσει ο αιτών· ï

ò νέο

δ) μεριμνούν ώστε να μη φορούν στολή τα πρόσωπα που διεξάγουν συνεντεύξεις επί της ουσίας των αιτήσεων παροχής διεθνούς προστασίας·

ε) μεριμνούν ώστε οι συνεντεύξεις με ανηλίκους να διεξάγονται κατά τρόπο φιλικό προς τα παιδιά.

ê 2005/85/ΕΚ

68. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν κανόνες όσον αφορά την παρουσία τρίτων στην προσωπική συνέντευξη.

5. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται και για τη συνάντηση που αναφέρεται στο άρθρο 12 παράγραφος 2 στοιχείο β).

ò νέο

Άρθρο 15

Περιεχόμενο της προσωπικής συνέντευξης

Κατά τη διεξαγωγή προσωπικής συνέντευξης επί της ουσίας αίτησης παροχής διεθνούς προστασίας, η αποφαινόμενη αρχή μεριμνά ώστε να παραχωρείται στον αιτούντα κατάλληλη ευκαιρία για να παρουσιάσει τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης παροχής διεθνούς προστασίας που έχει υποβάλει, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»]. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε:

α) οι ερωτήσεις που υποβάλλονται στον αιτούντα να έχουν συνάφεια με την εξακρίβωση του κατά πόσον ο αιτών χρήζει διεθνούς προστασίας κατ’ εφαρμογή της οδηγίας […./../ΕΚ] [«οδηγία περί αναγνώρισης»]·

β) να παραχωρείται στον αιτούντα κατάλληλη δυνατότητα να παράσχει εξηγήσεις σχετικά με τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης τα οποία ενδεχομένως λείπουν ή/και σχετικά με τυχόν ασυνέπειες ή αντιφάσεις στο πλαίσιο όσων έχει δηλώσει.

ê 2005/85/ΕΚ

Άρθρο 14

Καθεστώς της έκθεσης για την προσωπική συνέντευξη, στο πλαίσιο της διαδικασίας

1. Τα κράτη μέρη μεριμνούν ώστε για κάθε προσωπική συνέντευξη να συντάσσεται γραπτή έκθεση η οποία να περιλαμβάνει τις βασικές πληροφορίες σχετικά με την αίτηση, όπως τις παραθέτει ο αιτών σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ.

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αιτούντες να έχουν έγκαιρη πρόσβαση στην έκθεση για την προσωπική συνέντευξη. Όταν παρέχεται πρόσβαση μόνο μετά την απόφαση της αποφαινόμενης αρχής, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η πρόσβαση να είναι δυνατή όσο νωρίς απαιτείται για να μπορέσει να προετοιμασθεί και να ασκηθεί σε εύθετο χρόνο το ένδικο μέσο.

3. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν την έγκριση του αιτούντος ως προς το περιεχόμενο της έκθεσης για την προσωπική συνέντευξη.

Όταν ο αιτών αρνείται να εγκρίνει το περιεχόμενο της έκθεσης, οι λόγοι άρνησης περιλαμβάνονται στο φάκελό του.

Η άρνηση του αιτούντος να εγκρίνει το περιεχόμενο της έκθεσης δεν εμποδίζει την αποφαινόμενη αρχή να λάβει απόφαση επί της αιτήσεώς του.

4. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται και για τη συνάντηση που αναφέρεται στο άρθρο 12 παράγραφος 2 στοιχείο β).

ò νέο

Άρθρο 16

Απομαγνητοφώνηση και σύνταξη έκθεσης σχετικά με κάθε προσωπική συνέντευξη

69. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την απομαγνητοφώνηση κάθε προσωπικής συνέντευξης.

70. Τα κράτη μέλη ζητούν από τον αιτούντα να εγκρίνει το περιεχόμενο της απομαγνητοφώνησης κατά το πέρας της προσωπικής συνέντευξης. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο αιτών να έχει την ευκαιρία να διατυπώσει τυχόν παρατηρήσεις ή/και να παράσχει διευκρινίσεις σε σχέση με τυχόν εσφαλμένες μεταφράσεις ή παρερμηνείες που περιλαμβάνονται στην απομαγνητοφώνηση.

71. Σε περίπτωση που ο αιτών αρνηθεί να εγκρίνει το περιεχόμενο της απομαγνητοφώνησης, οι λόγοι της άρνησης αυτής καταχωρούνται στον φάκελο του αιτούντος.

Η άρνηση του αιτούντος να εγκρίνει το περιεχόμενο της απομαγνητοφώνησης δεν εμποδίζει την αποφαινόμενη αρχή να εκδώσει απόφαση επί της αίτησης.

72. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 και 2, τα κράτη μέλη δύνανται να συντάσσουν έγγραφη έκθεση σχετικά με προσωπική συνέντευξη, η οποία περιλαμβάνει οπωσδήποτε τα ουσιώδη πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την αίτηση, όπως τα έχει δηλώσει ο αιτών. Στις περιπτώσεις αυτές, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να επισυνάπτεται στην έκθεση η απομαγνητοφώνηση της προσωπικής συνέντευξης.

73. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να έχουν οι αιτούντες έγκαιρη πρόσβαση στην απομαγνητοφώνηση και, αναλόγως της περιπτώσεως, στην έκθεση σχετικά με την προσωπική συνέντευξη πριν από την έκδοση απόφασης από την αποφαινόμενη αρχή.

Άρθρο 17

Ιατρονομικές γνωματεύσεις

74. Τα κράτη μέλη επιτρέπουν στους αιτούντες, εφόσον το ζητήσουν, να υποβληθούν σε ιατρική εξέταση προς επίρρωση δηλώσεών τους σχετικά με διώξεις ή σοβαρή βλάβη που υπέστησαν κατά το παρελθόν. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη παραχωρούν στους αιτούντες εύλογη προθεσμία για την προσκόμιση ιατρικής βεβαίωσης στην αποφαινόμενη αρχή.

75. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, οσάκις υφίστανται βάσιμοι λόγοι για να θεωρηθεί ότι ο αιτών υποφέρει από διαταραχές μετατραυματικής καταπόνησης, η αποφαινόμενη αρχή, με την υποχρεωτική συναίνεση του αιτούντος, μεριμνά για τη διενέργεια ιατρικής εξέτασης.

76. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κατάλληλες ρυθμίσεις προκειμένου να διασφαλίζεται η παροχή αμερόληπτης και υψηλής στάθμης ιατρικής εμπειρογνωμοσύνης για τις ανάγκες της ιατρικής εξέτασης που αναφέρεται στην παράγραφο 2.

77. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν περαιτέρω κανόνες και ρυθμίσεις για τον εντοπισμό και την τεκμηρίωση συμπτωμάτων βασανιστηρίων και άλλων μορφών σωματικής, σεξουαλικής ή ψυχολογικής βίας, για τους σκοπούς της εφαρμογής του παρόντος άρθρου.

78. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα πρόσωπα που πραγματοποιούν συνεντεύξεις με αιτούντες κατ’ εφαρμογή της παρούσας οδηγίας να λαμβάνουν κατάρτιση σχετικά με τον εντοπισμό συμπτωμάτων βασανιστηρίων.

79. Τα πορίσματα των ιατρικών εξετάσεων για τις οποίες γίνεται λόγος στις παραγράφους 1 και 2 εκτιμώνται από την αποφαινόμενη αρχή μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία της αίτησης. Τα εν λόγω πορίσματα λαμβάνονται, ειδικότερα, υπόψη κατά τη διερεύνηση του κατά πόσον οι δηλώσεις του αιτούντος είναι αξιόπιστες και επαρκείς.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

Άρθρο 1518

Δικαίωμα νομικής συνδρομής και εκπροσώπησης

80. ð Οι αιτούντες διεθνή προστασία πρέπει να έχουν τη δυνατότητα ï Τα κράτη μέλη παρέχουν στους αιτούντες άσυλο τη δυνατότητα να συμβουλευθούν , ιδία δαπάνη, κατά τρόπο ουσιαστικό, νομικό ή άλλο σύμβουλο, που γίνεται δεκτός ή αναγνωρίζεται με την ιδιότητα αυτή βάσει της εθνικής νομοθεσίας, σε θέματα σχετικά με τις οικείες αιτήσεις ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας, σε όλα τα στάδια της σχετικής διαδικασίας, ακόμη και μετά την έκδοση απορριπτικής απόφασης ï.

81. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης αποφαινόμενης αρχής, τΤα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να παρέχεται, κατόπιν αιτήματος, δωρεάν νομική συνδρομή ή/και εκπροσώπηση, υπό τους όρους της παραγράφου 3. ð Προς τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη φροντίζουν για τα εξής: ï

ò νέο

α) παροχή δωρεάν νομικής συνδρομής σε διαδικασίες που διεξάγονται κατ’ εφαρμογή του κεφαλαίου III. Τούτο συμπεριλαμβάνει, οπωσδήποτε, την παροχή στον αιτούντα πληροφοριών σχετικά με τη διαδικασία με γνώμονα τις ιδιαιτερότητες της περίπτωσής του και επεξήγησης των πραγματικών και νομικών λόγων στους οποίους στηρίχτηκε τυχόν απορριπτική απόφαση·

β) παροχή δωρεάν νομικής συνδρομής ή εκπροσώπησης σε διαδικασίες που διεξάγονται κατ’ εφαρμογή του κεφαλαίου V. Τούτο συμπεριλαμβάνει, οπωσδήποτε, την κατάρτιση των αναγκαίων διαδικαστικών εγγράφων και τη συμμετοχή εξ ονόματος του αιτούντος σε ακροαματική διαδικασία ενώπιον πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.

ê 2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

82. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν στην εθνική νομοθεσία τους ότι χορηγείται δωρεάν νομική συνδρομή ή/και εκπροσώπηση:

α) μόνο για τις διαδικασίες ενώπιον δικαστηρίου σύμφωνα με το κεφάλαιο V και όχι για οποιαδήποτε περαιτέρω ένδικα μέσα ή αιτήσεις επανεξέτασης που προβλέπονται από την εθνική νομοθεσία, περιλαμβανομένης της επανάληψης της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως όσον αφορά ένδικο μέσο μετά την άσκηση περαιτέρω ένδικου μέσου ή την υποβολή περαιτέρω αίτησης επανεξέτασης, ή/και

β)α) μόνο σε όσους δεν έχουν επαρκείς πόρους, ή/και

γ)β) μόνο σε νομικούς ή άλλους συμβούλους που καθορίζονται ειδικά από την εθνική νομοθεσία για συνδρομή ή/και εκπροσώπηση των αιτούντων άσυλο ð διεθνή προστασία.ï , ή/και

δ) μόνο εάν είναι πιθανόν να εκδοθεί θετική απόφαση μετά την άσκηση ένδικου μέσου ή την αίτηση επανεξέτασης.

Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η νομική συνδρομή ή/και εκπροσώπηση που παρέχεται δυνάμει του στοιχείου δ) δεν περιορίζεται αυθαιρέτως.

ò νέο

Σε σχέση με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο κεφάλαιο V, τα κράτη μέλη δύνανται να επιλέξουν να παρέχουν δωρεάν νομική συνδρομή ή/και εκπροσώπηση στους αιτούντες μόνον εφόσον η συνδρομή αυτή είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της ουσιαστικής πρόσβασης των αιτούντων στη Δικαιοσύνη. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να μην περιστέλλεται αυθαιρέτως η νομική συνδρομή ή/και εκπροσώπηση η οποία παρέχεται κατ’ εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

4. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν κανόνες σχετικά με την υποβολή και τη διεκπεραίωση των αιτημάτων νομικής συνδρομής ή/και εκπροσώπησης.

ò νέο

5. Τα κράτη μέλη δύνανται να επιτρέπουν σε μη κυβερνητικές οργανώσεις να παρέχουν δωρεάν νομική συνδρομή ή/και εκπροσώπηση σε αιτούντες διεθνή προστασία στο πλαίσιο διαδικασιών οποίες προβλέπονται στο κεφάλαιο III ή/και στο κεφάλαιο V.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

56. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν:

α) να επιβάλλουν χρηματικά ή/και χρονικά όρια στην παροχή δωρεάν νομικής συνδρομής ή/και εκπροσώπησης, εφόσον τα όρια αυτά δεν περιορίζουν αυθαιρέτως την πρόσβαση στη νομική συνδρομή ή/και εκπροσώπηση·

β) να προβλέπουν ότι, όσον αφορά τα τέλη και άλλα έξοδα, η μεταχείριση δεν θα είναι ευνοϊκότερη από εκείνη που επιφυλάσσεται κατά γενικό κανόνα στους υπηκόους τους σε θέματα σχετικά με τη νομική συνδρομή.

67. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν να τους επιστραφεί το σύνολο ή μέρος των καταβληθέντων εξόδων εάν και από τη στιγμή που έχει βελτιωθεί σημαντικά η οικονομική κατάσταση του αιτούντος ή εάν η απόφαση χορήγησης αυτής της οικονομικής ενίσχυσης είχε ληφθεί με βάση ψευδείς πληροφορίες που είχε δώσει ο αιτών.

Άρθρο 1619

Πεδίο εφαρμογής της νομικής συνδρομής και εκπροσώπησης

83. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο νομικός ή άλλος σύμβουλος, που γίνεται δεκτός ή αναγνωρίζεται με την ιδιότητα αυτή βάσει της εθνικής νομοθεσίας και που παρέχει συνδρομή ή εκπροσώπηση σε αιτούντα ð διεθνή προστασία ï άσυλο βάσει της εθνικής νομοθεσίας, να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες του φακέλου του αιτούντος ð επί των οποίων εκδίδεται ή πρόκειται να εκδοθεί απόφαση. ï οι οποίες είναι πιθανόν ότι θα εξετασθούν από τις αρχές που αναφέρονται στο κεφάλαιο V, εφόσον οι πληροφορίες σχετίζονται με την εξέταση της αίτησης.

Τα κράτη μέλη δύνανται να κάνουν εξαίρεση όταν η αποκάλυψη των πληροφοριών ή των πηγών ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια, την ασφάλεια των οργανισμών ή προσώπων που παρέχουν τις πληροφορίες ή την ασφάλεια των προσώπων τα οποία αφορούν οι πληροφορίες ή εάν θίγονται οι έρευνες σχετικά με την εξέταση των αιτήσεων ασύλου ð παροχής διεθνούς προστασίας ï από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή οι διεθνείς σχέσεις των κρατών μελών. Στις περιπτώσεις αυτές, ð τα κράτη μέλη: ï

ò νέο

α) παραχωρούν πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες ή πηγές οπωσδήποτε σε νομικό ή άλλο σύμβουλο ο οποίος έχει υποβληθεί σε έλεγχο ασφαλείας, στον βαθμό που οι εκάστοτε πληροφορίες έχουν σημασία για την εξέταση της αίτησης ή για τη λήψη απόφασης περί ανάκλησης της διεθνούς προστασίας·

ê 2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

Ö β) παρέχουν δυνατότητα πρόσβασης Õ η πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες ή πηγές πρέπει να είναι δυνατή για στις αρχές που αναφέρονται στο κεφάλαιο V, εκτός εάν η πρόσβαση αυτή αποκλείεται σε περιπτώσεις που άπτονται της εθνικής ασφαλείας.

84. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο νομικός ή άλλος σύμβουλος που παρέχει συνδρομή ή εκπροσώπηση στον αιτούντα ð διεθνή προστασία ï άσυλο να έχει πρόσβαση σε ζώνες διέλευσης, όπως χώρους κράτησης και ζώνες διέλευσης, για να συνεννοείται με τον αιτούντα.

Τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίσουν τη δυνατότητα επισκέψεων στους αιτούντες σε ζώνες διέλευσης, μόνο όταν οι εν λόγω περιορισμοί είναι, δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας, αντικειμενικά απαραίτητοι για την ασφάλεια, τη δημόσια τάξη ή τη διοικητική διαχείριση της ζώνης ή για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής εξέτασης της αίτησης, εφόσον η πρόσβαση από το νομικό ή άλλο σύμβουλο δεν περιορίζεται υπερβολικά ούτε καθίσταται αδύνατη.

ò νέο

85. Τα κράτη μέλη επιτρέπουν στον αιτούντα να προσέλθει στην προσωπική συνέντευξη συνοδευόμενος από νομικό ή άλλο σύμβουλο που γίνεται δεκτός ή αναγνωρίζεται με την ιδιότητα αυτή βάσει της εθνικής νομοθεσίας.

ê 2005/85/ΕΚ

ð νέο

34. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν κανόνες για την παράσταση των νομικών ή άλλων συμβούλων σε όλες τις συνεντεύξεις κατά τη διαδικασία, με την επιφύλαξη του παρόντος άρθρου ή του άρθρου 1721 παράγραφος 1 στοιχείο β).

4. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι στον αιτούντα επιτρέπεται να συνοδεύεται στην προσωπική συνέντευξη από το νομικό ή άλλο σύμβουλο που γίνεται δεκτός με την ιδιότητα αυτή βάσει της εθνικής νομοθεσίας.

Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν την παρουσία του αιτούντος στην προσωπική συνέντευξη έστω κι αν αυτός εκπροσωπείται βάσει της εθνικής νομοθεσίας από νομικό ή άλλο σύμβουλο και μπορούν να ζητήσουν από τον αιτούντα να απαντήσει αυτοπροσώπως στις υποβαλλόμενες ερωτήσεις.

Η απουσία νομικού ή άλλου συμβούλου δεν εμποδίζει την αρμόδια αρχή να διεξαγάγει την προσωπική συνέντευξη με τον αιτούντα, ð με την επιφύλαξη του άρθρου 21 παράγραφος 1 στοιχείο β) ï.

ò νέο

Άρθρο 20

Αιτούντες με ειδικές ανάγκες

86. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίζουν ότι οι αιτούντες με ειδικές ανάγκες έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τα στοιχεία της αίτησής τους όσο το δυνατό πληρέστερα και με όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία. Οσάκις απαιτείται, πρέπει να τους παραχωρείται περισσότερος χρόνος, προκειμένου να μπορέσουν να υποβάλουν αποδεικτικά στοιχεία ή να προβούν σε άλλες αναγκαίες ενέργειες στο πλαίσιο της διαδικασίας.

87. Σε περίπτωση που η αποφαινόμενη αρχή θεωρεί ότι ένας αιτών έχει υποστεί βασανιστήρια, βιασμό ή άλλες σοβαρές μορφές ψυχολογικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας οι οποίες περιγράφονται στο άρθρο 21 της οδηγίας […/…/ΕΚ] [σχετικά με τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο («οδηγία για τις συνθήκες υποδοχής»)], παραχωρείται στον αιτούντα επαρκής χρόνος και η κατάλληλη υποστήριξη για την προετοιμασία της προσωπικής συνέντευξης επί της ουσίας της αίτησης που έχει υποβάλει.

88. Το άρθρο 27 παράγραφοι 6 και 7 δεν εφαρμόζεται στους αιτούντες που μνημονεύονται στην παράγραφο 2.

ê 2005/85/ΕΚ (προσαρμοσμένο)

ð νέο

Άρθρο 1721

Εγγυήσεις για τους ασυνόδευτους ανήλικους

89. Για όλες τις διαδικασίες που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία και με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 12 και 14 13, ð 14 ï και 15, τα κράτη μέλη:

α) λαμβάνουν το συντομότερο δυνατόν μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι ο ασυνόδευτος ανήλικος διαθέτει εκπροσώπηση ή/και συνδρομή από εκπρόσωπο κατά την ð υποβολή και ï εξέταση της αίτησης·. ð Ο εκπρόσωπος πρέπει να είναι αμερόληπτος και να διαθέτει την αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη στον τομέα της παιδικής μέριμνας· ï ο εκπρόσωπος αυτός μπορεί επίσης να είναι ο εκπρόσωπος που αναφέρεται στο άρθρο 19 της οδηγίας 2003/9/ΕΚ, της 27ης Ιανουαρίου 2003, σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο στα