ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (83) 113 
 
 
 
Vol. 1983/0035 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COM(83) 113 τελικό 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυζέλλεςΐ^ Μαρτίου  1983 
ΤΟΝ 
ΕΥΡΠΠΑΙΚΠΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ 
Γενική Γραμματεία 
ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ 
(υποβληθείσες από την Επιτροπή προς το Συμβούλιο) 
COM (83) 113  τελικό 

M h Ρ U i. A 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. H δ ι αττραγμάτευση  για το κοινωνικά κεφάλαιο άρχισε  μέ τη δήλωση της 
πορτογαλικής; αντιπρόσωπεΓας  της 7ης  ΔεκεμβρΓου 1979(ΐ)  και συνεχίστηκε 
με τη δήλωση της Κοινότητας  της 27ης ΙουνΓου  1980(2).  Οι δηλώσεις αυτές 
έδωσαν τη δυνατότητα  να διαπιστωθούν  οι αντίστοιχες αρχικές θέσεις  και τα 
κυριότερα προβλήματα.  Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή εΓχε υποβάλει στις  12 Μαρ­
τίου 1980(3)  λεπτομερείς προτάσεις  στο Συμβούλιο σχετικά  με τα μεταβατικά 
μέτρα που είναι αναγκαία προκειμένου  να επιλυθούν  όλα τα σημαντικά προβλή­
ματα του κεφαλαίου αυτού. 
Από τότε  η διαπραγμάτευση συνεχίστηκε  με ανταλλαγή δηλώσεων(4) χάρη 
στις οποίες προσδιορίστηκαν ακριβέστερα  οι θέσεις των μερών που εξακολουθούν 
να διίστανται σημαντικά. 
Το Συμβούλιο  δεν ακολούθησε πολλά σημαντικά σημεία  των προτάσεων 
της Επιτροπής. 
2. Λαμβανομένης υπόψη  της τελευταίας δήλωσης  των δύο  αντιπροσωπειών  που 
υποβλήθηκε στις  25 Ιανουαρίου  1983 κατά την 11η  σύνοδο της Διάσκεψης  σε επί­
πεδο Υπουργών,  τα ουσιώδη σημεία  των υφισταμένων θέσεων μπορούν  να συνοψιστούν 
ως εξής: 
2.1. Ελεύθερη κυκλοφορία  των εργαζομένων 
Η> πρόταση  της Επιτροπής  της 12ης  Μαρτίου 1980 στην οποία γινόταν δκκτή 
η ανάγκη μεταβατικών μέτρων, απέβλεπε παράλληλα στην εξασφάλιση  της ελεύ­
θερης κυκλοφορίας  των πορτογάλων εργαζομένων προοδευτικά  σε τρία στάδια, 
κατά τη διάρκεια συνολικής μεταβατικής περιόδου  που θα μπορούσε  να κυμανθεί 
μεταξύ 7 ετών (ελληνικό προηγούμενο)  και 10 ετών (ανώτατο όριο  που υπο­
δεικνύει η Επιτροπή  στη "ΡτβΒφΐβ"  για τη  διάρκεια οποιασδήποτε μεταβα­
τικής περιόδου).  Το Συμβούλια απέρριψε ομόφωνα αυτή  την πρόταση της Επι­
τροπής. Κατά συνέπεια  η θέση της Κοινότητας  που παρατίθεται κατωτέρω  όχι 
μόνο δεν αντικατοπτρίζει  την πρόταση  της Επιτροπής, αλλά  και οδήγησε  την 
τελευταία  στη διατύπωση επίσημων επιφυλάξεων κατά  τη διάρκεια  των συνε­
δριάσεων  του Συμβουλίου  της 27ης Οκτωβρίου  1981 και της  24ης Ιανουαρίου 
1983. 
(1) C0NF-P/34/79 
(2) CONF-Fy35/80 
3 uuinr—ι-/ JO/ ου 
C0M(80J103  τελικό  # „ 
Οι πορτογαλικές δηλώσεις  της 29ης Απριλίου 1981.  (C0NF-P/9/81 ), της 13qc 
Ιουλίου 1981 (CONF-P/9/81 Add.1  ). της  29ης Ιανουαρίου  1982 (C0NF-P/5/8Ì 
και της 25ης Ιανουαρίου  1983 (C0NF- Ρ/7/83) αφενός,  και οι δηλώσεις  της 
Κοινότητας  της 27ης Οκτωβρίου  1981 (CONF-P/34 /θΙ) και της  25ης Ιαναυαρίοι 
1983 (C0NF-P/6/B3)  αφετέρου  ... 782 ) 
ιαρίου 

-2-
(σ) θέση της Κοινότητας 
— Οι πορτογάλοι εργαζόμενοι "που κατέχουν κανονικό μόνιμη θέση απασχόλησης 
στην επικράτεια ενός Κράτους μέλους κατά την ημερομηνία της προσχώρησης 
ή μεταγενέστερα δυνάμει αδείας" θα απολαύουν αμέσως μετά την προσχώρηση 
ίσης μεταχείρισης με τους ημεδαπούς στον τομέα της απασχόλησης. Τα μέλη 
της οικογενείας των εργαζομένων αυτών θα απολαύουν επίσης ίσης μεταχείρι­
σης, αλλά το δικαίωμα τους για την ελεύθερη πρόσβαση σε απασχόληση θα εξαρ­
τάται από τον όρο της τακτικής κατοικίας διαρκείας τριών  ετών. Μετά από 
περίοδο που δεν μπορεί να είναι μικρότερη των τριών ετών από την προσχώρη­
ση, ο όρος αυτός της κατοικίας θα μειωθεί στο μισό δηλ. σε 18 μήνες; Τουλά­
χιστον 5 χρόνια μετά την προσχώρηση, τα μέλη της οικογενείας θα απολαύουν 
της ελεύθερης πρόσβασης σε απασχόληση χωρίς όρους σχετικούς με τη διάρκεια 
της κατοικίας δηλ. θα εφαρμόζεται  καθ* ολοκληρία για τα μέλη αυτά το σχε- . 
τικό κοινοτικό κεκτημένο. 
Πάντως, ο μηχανισμός αυτός δεν θα εφαρμόζεται πλήρως στο Λουξεμβούργο. 
Για το Κράτος μέλος αυτό θα επιτραπεί παρέκκλιση, σύμφωνα με την οποία 
οι εθνικές διατάζεις στον τομέα της πρόσβασης σε απασχόληση και της αλλαγής 
απασχόλησης που θα εφαρμόζονται στην επικράτεια του για τους πορτογάλους 
εργαζομένους και τις οικογένειες τους κατά την ημερομηνία υπογραφής της 
Συνθήκης προσχώρησης θα παραμείνουν σε ισχύ επί περίοδο, η διάρκεια της 
οποίας "θα καθοριστεί μεταγενέστερα εξυπακούεται 
ότι οι σχετικές με την αλλαγή·απασχόλησης διατάξεις θα απαλυνθούν προοδευ­
τικά κατά τη διάρκεια" της περιόδου αυτής και θα καταργηθούν το αργότερο 
στο τέλος της [ΏΏΝΡ-Ρ/6/β3, σελ. 8, σημείο 6). Αν και η Κοινότητα δεν δια­
τύπωσε προς την Πορτογαλία καμία πρόταση σχετική με τη διάρκεια της παρέκ­
κλισης αυτής, το Συμβούλιο καταχώρησβ στα πρακτικά της συνεδρίασης του της 
24ης Ιανουαρίου κοινή δήλωση που απέβλεπε στην παροχή διαβεβαίωσης προς το 
Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου ότι θα τύχει της εν λόγω παρέκκλισης κατά 
τη διάρκεια δέκα  ετών. 
- Οι πορτογάλοι εργαζόμενοι που δεν κατέχουν θέση απασχόλησης σε ένα Κράτος 
μέλος κατά την ημερομηνία της προσχώρησης, θα απολαύουν της ελεύθερης 
πρόσβασης σε απασχόληση μόνο επτά έτη μετά την προσχώρηση, το ενωρίτερα. 
Η Κοινότητα δεν διατύπωσε ακόμη την άποψη της σχετικά με την ακριβή διάρ­
κεια του μεταβατικού αυτού καθεστώτος. Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής 
αυτής περιόδου τα Κράτη μέλη θα συνεχίσουν να εφαρμόζουν στους πορτογάλους 
εργαζόμενους τις εθνικές διατάξεις στον τομέα της μετανάστευσης και της 
πρόσβασης σε απασχόληση που θα εφαρμόζονται γι' αυτούς την ημερομηνία της 
προσχώρησης. Πάντως, "τα Κράτη μέλη της Κοινότητας στη σημερινή της σύνθεση, 

-3-
σε περίπτωση προσφυγής σε εργατικό δυναμικό καταγωγής τρίτων χωρών που 
δεν ανήκει στην κανονική αγορά εργασίας τους, θα παρέχουν στους 
πορτογάλους υπηκόους την ίδια προτεραιότητα με αυτή που έχουν οι υπήκοοι 
των άλλων Κρατών μελών" (00ΝΡ-Ρ/ο783, σελ. 7,1η  παραγρ.). 
(β) θέση της πορτογαλικής αντιπροσωπείας 
Η πορτογαλική αντιπροσωπεία, καταρχή, ζητά την εφαρμογή του κεκτημένου 
αμέσως μετά την προσχώρηση. Πάντως, στην τελευταία της δήλωση της 25ης 
Ιανουαρίου 1983, η πορτογαλική αντιπροσωπεία γνωστοποίησε ότι είναι 
"έτοιμη να αναζητήσει κατάλληλες λύσεις για την ολική εξισορρόπηση στο κε­
φάλαιο αυτό" (00ΝΡ-Ρ/7/θ3, σημείο 2). Αντίθετα, θεωρεί "απαράδεκτη" την 
παρέκκλιση υπέρ του Λουξεμβούργου που αναφέρθηκε ανωτέρω (00ΝΡ-Ρ/7/θ3, 
σημείο 6, 4η  παραγρ.). 
2.2. Η κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων εργαζομένων 
Το καθεστώς των οικογενειακών παροχών που πρέπει να εφαρμοστεί στα μέλη 
της οικογενείας που κατοικούν σε Κράτος μέλος άλλο από εκείνο στο οποίο 
απασχολείται ο πορτογάλος διακινούμενος εργαζόμενος, είναι το μόνο σημείο 
που παραμένει εκκρεμές στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης των διακινουμέ­
νων εργαζομένων. Η πορτογαλική αντιπροσωπεία ζητά την καθ'ολοκληρία εφαρ­
μογή του κεκτημένου αμέσως μετά των προσχώρηση, ενώ "η Κοινότητα επιφυλάσσεται 
να επανέλθει στο θέμα αυτό σε στάδιο μεταγενέστερο των διαπραγματεύσεων" 
(0ΟΝΡ-Ρ/6/83 σελ. 10, σημείο 2). 
2.3. Ευρωπαϊκό Κοινωνικό  Ταμ ε ίο 
Ένα μόνο σημείο δεν έχει ρυθμιστεί ακόμα. Πρόκειται για την πορτογαλική 
αίτηση να θεωρηθεί ολόκληρη η χώρα σαν περιοχή με προτεραιότητα για το 
Ε.Κ.Τ. και για το λόγο αυτό, να επωφεληθεί ολόκληρη η χώρα του προσαυξη­
μένου ποσοστού παρέμβασης του Ε.Κ.Τ.  (55$> αντί για 50%) αν, στο πλαίσιο της 
τρέχουσας επανεξέτασης του Ε.Κ.Τ., διατηρηθεί προσαυξημένο ποσοστό. 
\ 

-4-
Η Κοινότητα "θεωρεί ότι λόγω της προαναφερόμενης επανεξέτασης 
που θα μεσολαβήσει μελλοντικά, δεν είναι ακόμα η κατάλληλη στιγμή 
για να αποφανθεί"  (C0NF-P/6/83,  σελ. 13, 1η παραγρ.). 
3. Σ'αυτό το στάδιο τον διαπραγματεύσεων για το κοινωνικό κεφάλαιο, 
η Επιτροπή, λόγω της απόστασης που υπάρχει ανάμεσα στις αντίστοιχες θέ­
σεις και λόγω του ότι η πορτογαλική αντιπροσωπεία δήλωσε ότι είναι  "έτοι­
μη να αναζητήσει τις κατάλληλες λύσεις για συνολική ισορροπία" στο κεφά­
λαιο αυτό, θεωρεί πρόσφορο να υποβάλει στο Συμβούλιο νέες προτάσεις με 
στόχο την προσέγγιση των θέσεων της Κοινότητας και της Πορτογαλίας. 
Στην παρούσα ανακοίνωση, οι προτάσεις της Επιτροπής αφορούν δια­
δοχικά τα ακόλουθα σημεία: 
— την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων (πρβλ. κατωτέρω σημείο Ι)* 
— την κοινωνική ασφάλιση των διακινουμένων εργαζομένων (πρβλ. κατωτέρω 
σημείο II)' 
- το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (πρβλ. κατωτέρω σημείο  III)* 
- άλλες πλευρές της κοινωνικής πολιτικής της Κοινότητας (πρβλ. κατωτέρω 
σημείο IV). 
Αν και παρουσιάζοντβι χωριστά σύμφωνα με το θέμα, οι παρούσες προ­
τάσεις της Επιτροπής πρέπει να θεωρηθούν σαν ένα σύνολο, δηλ. ένας  συμβι­
βασμός για το σύνολο του κοινωνικού κεφαλαίου των διαπραγματεύσεων προσχώ­
ρησης. 

- 5 -
ΜΕΡΟΣ Β 
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
I. ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 
1· Οι δηλώσεις που διατυπώθηκαν από" τα δύο μέρη κατά την 11η σύνοδο της 
Διάσκεψης σε επίπεδο Υπουργών της 25ης Ιανουαρίου 1983 στο θέμα της εφαρμο­
γής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων προκάλεσαν ακόμη μεγαλύτερη 
διάσταση στις θέσεις των δύο αντιπροσωπειών σε σχέση με την κατάσταση που 
είχε δημιουργηθεί με τη δήλωση της Κοινότητας της 27ης Οκτωβρίου 1981. 
Πιό συγκεκριμένα, η πορτογαλική αντιπροσωπεία,ενώ επανέλαβε ότι ήταν 
διατεθειμένη να αναζητήσει ισόρροπες λύσεις συμβιβασμού, θεώρησε παράλληλα 
απαράδεκτη την ειδική μεταχείριση που ζητούσε το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμ­
βούργου όσον αφορά την πρόσβαση σε απασχόληση και την αλλαγή απασχόλησης των 
πορτογάλων υπηκόων. Κρίνει ότι, όπως και για τα μεταβατικά μέτρα, το κα­
θεστώς που θα ισχύει για τους πορτογάλους εργαζομένους πρέπει να είναι το 
ίδιο σε όλα τα Κράτη  μέλη. 
2. Υπάρχει εξάλλου φόβος να αυξηθεί περισσότερο η διάσταση αυτή όταν η Κοινό­
τητα, κατ*εκτέλεση της δήλωσης που καταχωρήθηκε στα πρακτικά της.συνόδου 
του Συμβουλίου της 24ης Ιανουαρίου 1983, θα πρέπει να προτείνει στον πορτο­
γάλο συνομιλητή της να τύχει το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, ανεξάρτη­
τα από τη διάρκεια εφαρμογής των μεταβατικών μέτρων για τα άλλα Κράτη  μέλη, 
της ειδικής αυτής μεταχείρισης επί 10  έτη. μετά την ημερομηνία της προσχώρη­
σης. 
3. Η Επιτροπή υπενθυμίζει τη δήλωση που είχε υποβάλει με την ευκαιρία  αυτή, 
στην οποία είχε διαφωνήσει με τη θέση των Κρατών μελών, ιδιαίτερα όσον αφορά 
αυτό το θέμα. 
Πράγματι η Επιτροπή κρίνει ότι η χορήγηση ενδεχόμενων αντισταθμίσεων σε το­
μείς άλλους από τον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων θα  επέ­
τρεπε μεν τη διατήρηση της σημερινής κοινοτικής θέσης στον τομέα αυτό, δεν θα 
μπορούσε όμως να δημιουργήσει "ισόρροπη φόρμουλα συμβιβασμού" με την οποία 
8α συμφωνούσαν τα ενδιαφερόμενα  μέρη. 

- 6 -
Η Επιτροπή θεμελιώνει την άποψη αυτή σε δύο προφανείς λόγους: αφενός 
στη σημασία που αποδίδει η Πορτογαλία στον τομέα αυτά και αφετέρου στο 
θεμελιώδη χαρακτήρα που έχει η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων εξίσου 
με τις υπόλοιπες Βάσεις της κοινής αγοράς. 
4. Πρέπει επομένως να αναζητηθεί συμβιβαστική λύση στον ίδιο τον τομέα 
της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων και η Επιτροπή είναι της γνώμης 
άτι η κοινή δήλωση, που είναι προσαρτημένη στα έγγραφα προσχώρησης του 
1972 και του 1979 και για την οποία η Κοινότητα πρότεινε να επισυναφθεί 
στην τελική πράξη των εγγράφων προσχώρησης της Πορτογαλίας (ΐ), υποδεικνύει 
την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθηθεί. 
Δεδομένου ότι η  λύση, που πρέπει να είναι αποδεκτή από όλους, αφενός 
αφορά αποκλειστικά τη μεταβατική περίοδο και αφετέρου πρέπει να λαμβάνει 
υπόψη το αίτημα του Λουξεμβούργου, η Επιτροπή κρίνει ότι θα έπρεπε να ενισ­
χυθεί για τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου η έκταση της κοινής αυτής 
δήλωσης"  αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την πρόβλεψη μίας ρήτρας διασφαλίσεως 
υπέρ του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργΰυ η οποία πρέπει να διατυπωθεί 
όπως οι ρήτρες διασφαλίσεως που προβλέπονται αντίστοιχα στά άρθρα  226,135 
και 130 της Συνθήκης της Ρώμης και των Πράξεων προσχώρησης του 1972 και 
του 1979 (2). 
5. Η προσέγγιση αυτή έχει τα εξής πλεονεκτήματα: 
- εντάσσεται στις συνήθεις διαδικασίες που θεσπίζει η Κοινότητα για να 
αντιμετωπίσει σοβαρές καταστάσεις κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου, 
κατά τις οποίες η Επιτροπή έχει την εξουσία να διαδραματίζει το ρόλο που 
της έχει ανατεθεί στην κοινοτική διαδικασία λήψεως αποφάσεων και προσπα­
θεί να εξαλείψει τις δυσχέρειες που θα αντιμετωπίσει ενδεχομένως ένα Κράτος μέ­
λος και που εμποδίζουν την αρμονική ανάπτυξη της Κοινής Αγοράς. 
- παρέχει σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη τη διαβεβαίωση ότι θα θεσπιστούν 
όλα τα μέτρα διασφάλισης, Που αποδεικνύονται αναγκαία, αλλά ότι τα μέτρα αυτά 
δεν Θα ξεπεράσουν τον επιδιωκόμενο στόχο. 
(ΐ) Σημείο I 5 της Δήλωσης της Κοινότητας επί των Κοινωνικών Υποθέσεων. 
"Η διεύρυνση της Κοινότητας θα ηδύνατο να δημιουργήσει ορισμένες δυσχέ­
ρειες στην κοινωνική κατάσταση, σε ένα ή περισσότερα Κράτη  μέλη, όσον 
αφορά την εφαρμογή των διατάξεων με την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζο­
μένων. Τα Κράτη μέλη δηλώνουν ότι επιφυλάσσονται, σε περίπτωση που θα 
παρουσιάζονταν δυσχέρειες της φύσεως αυτής, να προσφύγουν στα όργανα 
της Κοινότητος για να εξευρεθεί λύση στο πρόβλημα αυτό σύμφωνη με τις 
διατάξεις των συνθηκών περί ιδρύσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και με 
τις διατάξεις που·έχουν θεσπισθεί κατ*εφαρμογή αυτών". 
(2) Βλ. το συνημμένο σχέδιο κειμένου που αντικαθιστά την παρ. I 6 της 
δήλωσης της Κοινότητας της 25ης Ιανουαρίου 1983. 

- 7 -
6. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, η διάρκεια ισχύος των μεταβατικών 
μέτρων αποτελεί το δεύτερο στοιχείο στο οποίο, θα πρέπει να βασιστεί ένας 
συμβιβασμός. 
Υπενθυμίζεται ότι η Επιτροπή είχε υποδείξει στην πρόταση της  (3) να 
πραγματοποιηθεί προοδευτικό η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων σε 
τρία διαδοχικό στάδια, που θα περιλαμβάνονταν σε συνολικό διάστημα 
μεταξύ έπτά και δέκα  ετών. 
Ενώ η προσέγγιση αυτή συνεπαγόταν ευελιξία με την οποία θα ήταν δυνατό 
να βντιμετωπιστούν απρόβλεπτες καταστάσεις στην αγορά απασχόλησης, το 
Συμβούλιο έκρινε ότι δεν έπρεπε να τη λάβει υπόψη του και αποφάνθηκε 
υπέρ της πιό άκαμπτης λύσης που είχε υιοθετηθεί στο πλαίσιο της προσχώ­
ρησης της Ελλάδος. 
7. Προκειμένου να είναι αποδεκτή για την Πορτογαλία η λύση που εκτίθεται 
στη δήλωση της Κοινότητας της 25ης Ιανουαρίου  1983^ διορθωμένη όσον αφο­
ρά το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου με την πρόταση που αναγράφεται στην 
παράγραφο  5 ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι το σύνολο των μεταβατικών αυτών 
μέτρων πρέπει να έχει διάρκεια εφαρμογής ίση με τη διάρκεια που είχε  ορι­
στεί για την εφαρμογή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων μεταξύ 
της Ελλάδος και των άλλων Κρατών μελών. 
Πράγματι η Κοινότητα δεν διαθέτει κατάλληλα επιχειρήματα που θα μπο­
ρούσαν να πείσουν την Πορτογαλία για ποιό λόγο η Κοινότητα αφενός επιλέ­
γει τη λύση που είχε εγκρίνει για την Ελλάδα όσον αφορά το περιεχόμενο 
των μεταβατικών μέτρων και αφετέρου δεν προτίθεται να ακολουθήσει το πρό­
τυπο αυτό για τον καθορισμό της διάρκειας εφαρμογής τους. 
8. Συμπεράσματα 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Κοινότητα θα μπορούσε να υποβάλει στην Πορτογα­
λία σαν στοιχείο "ισόρροπου συμβιβασμού" στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφο­
ρίας των εργαζομένων την ακόλουθη πρόταση: 
α) όσον αφορά το περιεχόμενο των μεταβατικών μέτρων, το "ελληνικό πρότυπο" 
θα συμπληρωθεί με μία ειδική ρήτρα διασφαλίσεως που θα αφορά το Μεγάλο 
Δουκάτο του Λουξεμβούργου και θα διατυπωθεί όπως οι ρήτρες που προβλέπο­
νται στη Συνθήκη της Ρώμης (άρθρο  226) και στις πράξεις προσχώρησης του 
Î972 (άρθρο 135) και του  1979 (άρθρο 130). 
(3) COM (80) 103  τελικό της 12ης Μαρτίου  1980 

8 
β) όσον αφορά την περίοδο εφαρμογής των μεταβατικών αυτών μέτρων 
ι) επΓ 7 έτη τα Κράτη μέλη θα έχουν την ευχέρεια να διατηρήσουν τις 
εθνικές τους διατάξεις εξαρτώντας απά προηγούμενη άδεια τη μετα­
νάστευση με σκοπό την άσκηση μισθωτής εργασίας και/ή την πρόσβαση 
σε μισθωτή απασχόληση* 
ι ι) επί 9 έτη τα Μεγάλο Δουκάτο θα έχει τη δυνατότητα να προσφεύγει στη 
ρήτρα διασφαλίσεως* 
ι ι ι) το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΟΚ)  1612/68  (ελεύθερη πρόσβαση των μελών 
της οικογενείας σε απασχόληση) θα είναι εφαρμοστέο μόνο μετά 5  έτη* 
ι ν) 3 έτη μετά την προσχώρηση, ο όρος της τακτικής κατοικίας των 3 ετών 
που απαιτείται προκειμένου να απολαύουν τα μέλη της οικογενείας της 
ελεύθερης πρόσβασης σε απασχόληση θα μειωθεί σε 18 μήνες. 
\ 

9 
II. К01№ШКН  АЕФАЛИН  ТСМ Д1АК1МОУМЕМПИ ЕРГА20МЕМИ 
ГЕУIкй 
1. Ва  ггрёгтЕ!  уа  ЕфариоатЕГ, ау&аац РЕТЙ  ТГ^ просгх.брП°"П»  то йрВра 51 тп<; 
аи\/В^\кг]ц  ЕОК ка! уа  ТЕбобу  ае юхб а\  кауоуюиоГ  пои  аггарреоиу  ую та 
еБбфГ), тоиц иппкбоис;  ка| тпV  портоуоА|кг) УоиоВеаГа. 
2. 0|  поАийр|8рЕс;  проапрцоуёс;  тЕxVIКО^'  характера  лай Ва  прЕПЕ1  уа уГуоцу 
ОБ орюуЕЧ^  Ь\а.т&Е,е\ц  кси ота  парартпрата  тиу  кауоуюрйу теш  1ииВоиАГои 
та охет1кй  рЕ ТГТУ  Ефарроуп  ТОУ  кавЕотитиу  ко1Уиу1кп/;  аафйАюгц;  ато^^ 
рюВитоис;  ка1  отоис; рп  М1 сгВитой^  каВбс;  каг ота рбАп тпе;  01КОУБУЕ1ЙЦ тт^, 
пои БIакIуобутаI  ото  еаытЕр1кб  тпе;  КоI убтптас;,  Ва каВарютобу  ото пЛаГсмо 
тпс трёхоыстас; Е^ЕТООПС;  той  парбуоусш  б|каГои  ое  Вёрата  ко.гуиУ1к^с;  аофбА|-
ог|с; тиу б| ак1 УОУМЕУИУ  Еруа^орЕуиу. 
ПрбВАрра  ТЫУ  о I КОУЕУЕ  I акбу парохбу 
3. Кати  тг) 6|бркЕ1а  тиу СШ^ПТПДЕСОУ  ОТО ЕирВабАю, орюрёуа  Крйтг) рёАп 
Сптг|оау уа каВорютЕТ  рЕтаВати<п ПЕрГабос;  у>й тпV  Ефарроуп отоис; Портоуй-
Аоис; Еруас^брЕУоис;  ТИУ Бюта^Еиу  ТИУ  кауоуюрбу  паи  афоробу  тп  Х0РПУП°"П  ТИУ 
оIКОУЕУЕ!акбу  парохбу  ую та  ийКг\ тцц о1коуЕУЕ1Йс;  тоис; пои БЕУ  катожойу  атп 
Хира апаахбАпот|с;. Кати  тг)  рЕтават1КП ПЕрГобо  аитп,,  01 портоуйАо!  Еруа^брЕ-
УО1 аитаГ  Ва  6|каюбута1 ТИУ  парохиу тг)ц  Х&рац ката I к Гас; (1) ТИУ рЕАбу  т^^ 
0 1К0уЕУЕЮС;. 
4. Н  Еттрапп"  °ЕУ ВАЕПЕ| кауёуа  аут! КЕФЕУ!  кб Абуо  ую ТОУ  каВорюрб  рБта— 
Ват1«п^  ПЕр|б6ои. Праурат!  , рю проаарроуп"  рп  тБXVIк•б  хаРактгра,  ЕГТС ТИУ 
КО1УОТ1К6У  каубуиу,  ЕГТЕ ТП<; портоуаА|  К^С; УороВЕстГас;,  6ЕУ ЕГУО| каВбАои 
ауаукаГа  ую тф/  Ефарроуп"  той коуотжоб  КЕКТПМЕ'Ч'СЮ,  аресту  МЕТИ тпV ПМЕОО— 
РПVЮ тпе; проахбрпапс; тг\ц ПортоуаАГас;. 
АУТГВЕТО,  рю  рЕтаВат1кп  ПЕрГоБос  а' аитбу  ТОУ  торёа  Ва бпр 1 сюруоиае 
БУО йААо прбВАпра,  то прбВАпра тпе;  Б| атпРПотГС  ТШУ  ЕиуоТкбтЕриу  Бферыу  ащ*-
рйаЕОУ  теш ёхоиу аиуафВЕГ ауйрваа  атцч ПортоуаАГа  афЕубд,  ка1 тпV  ГеррауГа, 
Т1с; Кйтн  ХбрЕс;, то  Лои^ЕрВобруо,  то БёАую афЕтёрау. 
(1) ЕХЕБОУ  СГЕ 6ЛЁС ПС ПЕР  I ПТШСТЕ  I с;, р Х<5ра аитц Ва ЕГУШ п Порта у аА  Га бтгаи то 
бцоц ТОУ о I коуЕУЕ  I аксоу парохйу  ЕГУО! поЛб хаРП^б  ОЕ аиукртп.  рЕ та Крбтп. 
рёЛг). 

- 10 -
5. ; Στην περίπτωση της Γαλλίας, που είναι η μόνη χώρα σύμφωνα με το κοινο­
τικό κεκτημένο που χορηγεί τις οικογενειακές παροχές της χώρας κατοικίας 
για τα μέλη οικογενείας που δεν κατοικούν στη χώρα απασχόλησης, η γαλλική 
κυβέρνηση αποφάσισε ήδη να διατηρήσει τις ευνοϊκότερες διατάξεις της διμερούς 
σύμβασης της με την Πορτογαλία. Οι διατάξεις αυτές θα εφαρμοστούν στους 
υπηκόους της Πορτογαλίας που κατοικούν νόμιμα στη Γαλλία την ημερομηνία 
προσχώρησης της Πορτογαλίας καθώς και σε αυτούς που μπορεί να εγκατασταθούν 
στη Γαλλία μετά αυτή την ημερομηνία. 
Συμπέρασμα 
6. Η Επιτροπή  εμμένει,  κατά συνέπεια, στην πρόταση της για την εφαρμογή, 
αμέσως μετά την προσχώρηση της Πορτογαλίας, του κοινοτικού κεκτημένου στον 
τομέα αυτόν. 
III. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ 
1. Στις δηλώσεις της για τις κοινωνικές υποθέσεις, η Κοινότητα υπογράμμισε 
πάντα ότι θεωρεί ότι το "κοινοτικό κεκτημένο θα εφαρμοστεί στην Πορτογαλία 
αμέσως μετά την προσχώρηση όσον αφορά τους κανόνες που διέπουν τα καθήκοντα 
και τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου οι οποίοι υπάρχουν 
κατά την ημερομηνία της προσχώρησης". 
2. Η Πορτογαλία, επιβεβαιώνοντας αυτή την  αρχή, υπέβαλε δύο αιτήσεις 
σχετικές με το προσαυξημένο ποσοστό παρέμβασης του Κοινωνικού Ταμείου 
που προβλέπεται στο άρθρο θ, παράγραφος  3, της απόφασης του Συμβουλίου 
(ΕΟΚ) 77/801 της 20ης Δεκεμβρίου  1977, που τροποποιεί την απόφαση του 
Συμβουλίου (ΕΟΚ)  7l/SS της 1ης Φεβρουαρίου  1971 σχετικά με την αναμόρφωση 
του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμε.ίου. Με τις δύο αυτές αιτήσεις, η Πορτογαλία 
ζητά ιδίως ότι "ολόκληρη η χώρα πρέπει να θεωρηθεί σαν μια από τις 
περιοχές που επωφελούνται του προσαυξημένου ποσοστού συμμετοχής στο 
πλαίσιο των συνδρομών του Ταμείου". 
3. Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της 1ης Φεβρουαρίου  1971, 
διεξάγεται σήμερα επανεξέταση της λειτουργίας και των κανόνων που 
διέπουν το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο* το Συμβούλιο θα κληθεί να 
αποφασίσει πριν από το τέλος αυτού του έτους. Επομένως η Επιτροπή 
δεν είναι σε  θέση, στο παρόν στάδια, να αποφανθεί οριστικά 

- 11 -
για τις πλευρές των διαπραγματεύσεων που αφορούν το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό 
Ταμείο. Ωστόσο, η Επιτροπή εΓναι της γνώμης ότι η Κοινότητα θα μπορούσε 
ήδη από τώρα να εκφράσει προκαταρκτική ευνοϊκή γνώμη για την επέκταση 
αυτού του ευεργετήματος του προσαυξημένου ποσοστού παρέμβασης του  Ε.Κ.Τ. 
σε ολόκληρο το πορτογαλικό έδαφος στην πιθανή περίπτωση όπου αυτό το πο­
σοστό θα παραμείνει σε ισχύ με τους σημερινούς όρους. 
IV. ΑΛΛΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
1. Βάσει της δήλωσης της της 29ης Ιανουαρίου 1982, η Πορτογαλία είναι 
έτοιμη να εφαρμόσει, αμέσως μετδ την προσχώρηση, το "κοινοτικό κεκτημένο" 
όσον αφορδ τις δλλες πλευρές της κοινωνικής πολιτικής της Κοινότητας, 
εκτός από την οδηγία 8θ/ΐ10?/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 1980 
σχετική με την προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε χημικές, 
φυσικές και βιολογικές ουσίες κατδ τη διάρκεια της εργασίας. 
Για την οδηγία αυτή, η Πορτογαλία ζήτησε, κατδ την 11η σύνοδο της Διδσκεψης 
μεταξύ των ΕΚ και της Πορτογαλίας σε επίπεδο υπουργών (25 Ιανουαρίου 
1983),  προθεσμίες τριών και τεσσδρων ετών, μετδ από την ημερομηνία της 
προσχώρησης, για να συμμορφωθεί με τις διατάξεις αυτές δεδομένου ότι αυτή 
τη στιγμή η πορτογαλική κυβέρνηση έχει αρχίσει να θέτει σε εφαρμογή πολιτική 
υγιεινής και ασφδλειας της εργασίας στο εθνικό επίπεδο. Εξδλλου, η εφαρμογή 
αυτής της οδηγίας συνεπδγεται, αφενός, την προετοιμασία σημαντικών 
νομοθετικών, κανονιστικών και, διοικητικών μέτρων και, αφετέρου, τη 
δημιουργία ή διαμόρφωση των δομών στα επίπεδα της διοίκησης και των  επι­
χειρήσεων. 
2. Αναγνωρίζοντας το βδσιμο αυτών των επιχειρήσεων και λαμβάνοντας 
υπόψη το γεγονός ότι οι ίδιες προθεσμίες αυτές δόθηκαν σε εννέα Κρδτη 
μέλη (μδλιστα για την Ελλδδα ορίστηκαν σε τέσσερα και πέντε έτη αντίστοιχα), 
η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η Κοινότητα μπορεί να χορηγήσει στην 
Πορτογαλία τις προθεσμίες τριών και τεσσδρων ετών όπως προβλέπονται στο 
δρθρο 11 της οδηγίας της 27ης Νοεμβρίου 1980, 1ο και 2ο εδδφιο. 

12 -
ΝΕΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
Το ακόλουθο κείμενο σχετικό με την ελεόθερη κυκλοφορία των εργαζομένων  -
θα αντικαταστήσει τα σημείο 1,6, σελ. Β, του έγγραφου 00ΝΡ-Ρ/6/θ3, 
δηλαδή της τελευταίας δήλωσης της Κοινότητας, στις 25 Ιανουαρίου 1983: 
I. ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ 
6. Ανεξάρτητα από την κοινή αυτή δήλωση και μόνο κατδ τη διάρκεια 
ισχΰος των προαναφερομένων μεταβατικών μέτρων, το Μεγάλο Δουκάτο 
του Λουξεμβούργου θα μπορεί, σε περίπτωση σοβαρών και ενδεχομένως 
παρατεινομένων δυσχερειών στην αγορά εργασίας, να εξουσιοδοτηθεί 
από την Επιτροπή να εφαρμόσει προσωρινό μέτρα διασφάλισης στο 
πλαίσιο των εθνικών διατδξεων που διέπουν την πρόσβαση στην 
απασχόληση (2) και την αλλαγή απασχόλησης, εξυπακοδεται, εντούτοις, 
ότι η χρήση που Θα γίνει τιης δυνατότητας αυτής θα συνεπάγεται 
προοδευτική απδλυνση τουλάχιστον όσον αφορδ τις διατδξεις σε 
θέματα αλλαγής απασχόλησης. 
(2) όπως ορίζονται προηγουμένως στη σελ. 5 υπό α/ι) πρώτη παόλα 

13 
Το ακδλουθο κείμενο, σχετικό με την ελεΰθερη κυκλοφορία των εργαζομένων 
θα αντικαταστήσει το σημείο II. 2, σελ.  10,  του έγγραφου  CONF-P/ö/83, 
δηλαδή της τελευταίας δήλωσης της Κοινότητας, στις  25 Ιανουαρίου  1983: 
II. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ  
1 
2. Η Κοινότητα προτείνει, υπό αυτές τις συνθήκες, να καταχωρηθούν 
στο παράρτημα I στα συμπερδσματα τα ακόλουθα: 
"Η Διδσκεψη διαπιστώνει συμφωνία για την εφαρμογή του 
κοινοτικοί κεκτημένου στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης των 
διακινουμένων εργαζομένων, δπως θα υπδρχει κατδ την ημερομηνία 
της προσχώρησης, επομένως συμπεριλαμβανομένων των εξελίξεων του 
κεκτημένου αυτοΰ έως την ημερομηνία αυτή, αμέσως μετά την 
προσχώρηση της Πορτογαλίας". 
Το ακδλουθο κείμενο, σχετικό με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο , θα 
αντικαταστήσει το σημείο  III.2,  1ο και 2ο εδάφιο, σελ.  13,  του εγγράφου 
CONF-P/s/83,  δηλαδή της τελευταίας δήλωσης της Κοινότητας, στις  25 
Ιανουαρίου  1983: 
III. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ 
1 
2 
Δεύτερο και τρίτο εδάφιο στη σελίδα  13: 
Επειδή η προαναφερόμενη επανεξέταση δεν μεσολάβησε ακόμα, η 
Κοινότητα δεν μπορεί να προδικάσει το αποτέλεσμα ούτε, επομένως, 
να αποφανθεί από τώρα, για τις αιτήσεις αυτές της πορτογαλικής 
αντιπροσωπείας, Η Κοινότητα θα προβεί σε αυτό αμέσως μόλις 
τερματιστεί η προαναφερόμενη επανεξέταση που θα πρέπει να γίνει 
σύντομα. 
Ωστόσο, αν κατδ την ημερομηνία της προσχώρησης της Πορτογαλίας, 
ίσχόει προσαυξημένο ποσοστό παρέμβασης του Κοινών ικοό Ταμείου με 
τους σημερινοος όρους, η Κοινότητα εκφρδζει ήδη από τώρα προκαταρκτική 
ευνοϊκή γνώμη για την επέκταση του ευεργετήματος αυτοΰ του ποσοστοΰ  ... 

- 14 -
σε ολδκληρη την Πορτογαλία. 
Το ακόλουθο κείμενο, σχετικβ με τις δλλες πλευρές της κοινωνικής 
πολιτικής της Κοινότητας, θα αντικαταστήσει το σημείο IV, σελ. 14, του 
έγγραφου 00ΝΡ-Ρ/6/θ3, δηλαδή της τελευταίας δήλωσης της Κο.νδτητας, στ,ς 
25 Ιανουαρίου 1983: 
IV. ΑΛΛΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
(Επαγγελματική κατδρτιση, προσέγγιση των νομοθεσιών στον κοινωνικδ 
τομέα, ιδρυθέντες οργανισμοί στον κοινωνικό τομέα) 
Η Κοινότητα διαπιστώνει, βδσει της δήλωσης της πορτογαλικής 
αντιπροσωπείας, της 29ης Ιανουαρίου 1983, ότι η Πορτογαλία θα 
εφαρμόσει από την ημερομηνία προσχώρησης το "κοινοτικό κεκτημένο" 
που αφορδ τις δλλες αυτές πλευρές της κοινωνικής πολιτικής της 
Κοινότητας, εκτός από την οδηγία 8θ/ΐ10?/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 
27ης Νοεμβρίου 1980 σχετικδ με την προστασία των εργαζομένων που 
εκτίθενται σε χημικές, φυσικές και βιολογικές ουσίες κατδ τη 
διδρκεια της εργασίας, για την μεταφορδ της οποίας η Πορτογαλία, σύμφωνα 
με τη θέση που εκφράστηκε στις 25 Ιανουαρίου 1983 κατδ την 11η σύνοδο 
της Διάσκεψης σε επίπεδο υπουργών, επιθυμεί να επικαλεσθεί, μετδ 
την ημερομηνία προσχώρησης, τις προθεσμίες τριών και τεσσδρων 
ετών που προβλέπονται στο πρώτο και δεύτερο εδδφιο του δρθρου 
11 αυτής της οδηγίας. 
Λαμβδνοντας υπδψη το γεγονός ότι η πορτογαλική κυβέρνηση 
έχει αρχίσει σήμερα να θέτει σε εφαρμογή πολιτική υγιεινής και 
ασφδλεΐας της εργασίας στο εθνικό επίπεδο καθώς και το γεγονός 
ότι οι ίδιες αυτές προθεσμίες δόθηκαν σε εννέα Κρδτη μέλη της 
*) 
Κοινότητας ' για να συμμορφωθούν με τις διατδξεις αυτής της 
οδηγίας, η Κοινότητα είναι έτοιμη να χορηγήσει στην Πορτογαλία 
τις ίδιες προθεσμίες όπως προβλέπονται στο δρθρο 11 της. οδηγίας 
της 27ης Νοεμβρίου 1980, 1ο και 2ο εδδφιο. 
*) Κατδ παρέκκλιση από τη διδταξη αυτή, οι προθεσμίες που χορηγήθηκαν 
στην Ελληνική Δημοκρατία εΤναι τεσσδρων και πέντε ετών 
αντίστοιχα ("Αρθρο 11, παρ. 1, 3ο εδδφιο της οδηγίας της 
27/11/80.) Λαμβάνοντας υπδψη το γεγονδς δτι η πορτογαλική κυβέρνηση 
έχει αρχίσει σήμερα να θέτει σε εφαρμογή πολιτική υγιεινής και 
ασφαλείας της εργασίας στο εθνικδ επίπεδο καθδς. και το γεγονδς 
οτι οι ίδιες αυτές προθεσμίες δδθηκαν σε εννέα Κράτη μέλη της 
Κοινότητας  ' για να συμμορφωθούν με τις διατάξεις αυτής της 
οδηγίας, η Κοινότητα είναι έτοιμη να χορηγήσει στην Πορτογαλία 
τις ίδιες προθεσμίες δπως προβλέπονται στο όρθρο  11 της. οδηγίας 
της 27ης Νοεμβρίου  1980,  1ο και 2ο εδάφιο.