ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία τροποποιείται η απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ, όσον αφορά θαλάσσιους λιμένες, λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας και τερματικούς σταθμούς διατροπικών μεταφορών, καθώς και το έργο αριθ. 8 στο παράρτημα III ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στο άρθρο 251 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ ορίζεται ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί για τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση.

Ακολουθεί η γνώμη της Επιτροπής για τις τροπολογίες που πρότεινε το Κοινοβούλιο.

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

α) Στις 10 Δεκεμβρίου 1997 η Επιτροπή ενέκρινε την πρόταση για απόφαση (COM(1997)681 τελικό - 1997/0358/COD) η οποία διαβίβασε στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Μάρτιο του 1998.

β) Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε ευνοϊκή γνώμη στις 29 Απριλίου 1998.

γ) Η Επιτροπή των Περιφερειών εξέδωσε ευνοϊκή γνώμη στις 17 Σεπτεμβρίου 1998.

δ) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε επί της πρότασής της σε πρώτη ανάγνωση στις 10 Μαρτίου 1999. Ενέκρινε 13 τροπολογίες που περιλάμβαναν τουλάχιστον 22 τροποποιήσεις.

ε) Στις 17 Ιουνίου 1999 η Επιτροπή ενέκρινε, σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης, τροποποιημένη πρόταση για απόφαση στην οποία περιλήφθηκαν πλήρως ή εν μέρει 11 από τις 13 τροπολογίες που είχε προτείνει το Κοινοβούλιο (COM(1999)277 τελικό).

στ) Το Συμβούλιο υιοθέτησε ομοφώνως την κοινή του θέση στις 5 Ιουνίου 2000.

ζ) Στις 3 Οκτωβρίου 2000 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε δεύτερη ανάγνωση ψήφισμα που περιλαμβάνει 15 τροπολογίες επί της κοινής θέσης.

2. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Σκοπός της τροποποιημένης πρότασης είναι να συμπληρωθεί η απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μεταφορές) με την αποσαφήνιση και την ενίσχυση της σπουδαιότητας των θαλάσσιων λιμένων, των λιμένων εσωτερικής ναυσιπλοΐας και των τερματικών σταθμών διατροπικών μεταφορών στο δίκτυο.

Το πρώτο μέρος της αρχικής πρότασης στοχεύει στην τροποποίηση των χαρακτηριστικών των θαλάσσιων λιμένων, των λιμένων εσωτερικής ναυσιπλοΐας και των τερματικών σταθμών διατροπικών μεταφορών που αναφέρονται στην απόφαση, ενώ υποδεικνύονται κριτήρια για την ταυτοποίησή τους στο παράρτημα Ι και επιδιώκεται βελτίωση του ορισμού των σχετικών έργων κοινού ενδιαφέρονται που αναφέρονται σε θαλάσσιους λιμένες, λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας και τερματικούς σταθμούς διατροπικών μεταφορών στο παράρτημα ΙΙ.

Στο δεύτερο μέρος της πρότασης περιλαμβάνει αλλαγή του ειδικού έργου αριθ. 8 στο παράρτημα III (κατάλογος των ειδικών έργων που καθορίστηκαν κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 1994 στο Essen) από "Αυτοκινητόδρομος Λισσαβόνα-Valladolid" σε "Πολυτροπική ζεύξη Πορτογαλίας/Ισπανίας με την υπόλοιπη Ευρώπη", όπως ζητήθηκε από τις κυβερνήσεις της Πορτογαλίας και της Ισπανίας και υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου, τον Δεκέμβριο του 1996.

Κατά τα λοιπά παρέμεινε αναλλοίωτο το κείμενο της απόφασης 1692/96/ΕΚ.

3. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

3.1. Τροποποιήσεις που αποδέχθηκε η Επιτροπή

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το Κοινοβούλιο, με τις τροπολογίες του, δεν αποδέχθηκε πολλές αλλαγές που είχαν προταθεί από το Συμβούλιο και είχαν γίνει αποδεκτές από την Επιτροπή. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι θέσεις του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου είναι παραπλήσιες και ότι, ενώ η μορφή και τα ποσοτικά όρια των τροπολογιών του Κοινοβουλίου διαφέρουν από εκείνα της κοινής θέσης του Συμβουλίου, το συνολικό περιεχόμενο δεν παύει να διέπεται από το πνεύμα της πρότασης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι δυνατός συμβιβασμός ο οποίος να ενσωματώνει τις κύριες επιδιώξεις όλων των θεσμικών οργάνων, και ως εκ τούτου η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι αποδεκτές πλήρως ή εν μέρει οι περισσότερες τροπολογίες που πρότεινε το Κοινοβούλιο.

Οι ακόλουθες τροπολογίες είναι αποδεκτές στο σύνολό τους:

Η τροπολογία 1 η οποία τροποποιεί τον τίτλο της πρότασης με την επαναφορά σε αυτόν των τερματικών σταθμών διατροπικών μεταφορών. Η τροπολογία αυτή δεν επιφέρει μείζονα αλλαγή και ανταποκρίνεται στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, παρότι έχει νόημα μόνον εάν γίνει αποδεκτή η αλλαγή του άρθρου 14 (τροπολογία 5).

Η τροπολογία 2 επαναφέρει την αναφορά των τερματικών σταθμών διατροπικών μεταφορών στο προοίμιο και καθορίζει ότι όλα τα σημεία διασύνδεσης υπόκεινται σε στρατηγική μελέτη εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η τροπολογία αυτή δεν επιφέρει μείζονα αλλαγή και ανταποκρίνεται στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, παρότι έχει νόημα μόνον εάν γίνει αποδεκτή η αλλαγή του άρθρου 14 (τροπολογία 5).

Με την τροπολογία 3 διαγράφεται η διάκριση σε διαφορετικές κατηγορίες λιμένων από το προοίμιο. Δεν πρόκειται για μείζονα αλλαγή και εξαρτάται από το σύστημα ταξινόμησης που θα συμφωνηθεί.

Με την τροπολογία 4 ενισχύονται τα κριτήρια για τους λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας που πρότεινε το Συμβούλιο. Για να διευκολυνθεί ο συμβιβασμός η Επιτροπή έκανε αποδεκτή αυτή την τροπολογία δεδομένου ότι ανταποκρίνεται στον διευρωπαϊκό χαρακτήρα του δικτύου.

Με την τροπολογία 6 τροποποιούνται οι διατάξεις σχετικά με τις συνδυασμένες μεταφορές και εισάγεται αναφορά στους τερματικούς σταθμούς διατροπικών μεταφορών. Η τροπολογία αυτή επαναφέρει επίσης αναφορά σε χάρτη τερματικών σταθμών διατροπικών μεταφορών τον οποίο είχε προτείνει η Επιτροπή και απέρριψε το Συμβούλιο.

Η τροπολογία 7 επαναφέρει τους χάρτες τερματικών σταθμών διατροπικών μεταφορών που πρότεινε η Επιτροπή αλλά απέρριψε το Συμβούλιο. Χάριν της επίτευξης συμβιβασμού με το Συμβούλιο η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να αποδεχθεί τη διαγραφή των τερματικών σταθμών διατροπικών μεταφορών από τους χάρτες, εφόσον ήταν σαφές ότι εξακολουθούν να αποτελούν μέρος του δικτύου.

Με την τροπολογία 13 τροποποιείται ελάχιστα το κείμενο σχετικά με τα κριτήρια για έργα κοινού ενδιαφέροντος στις συνδυασμένες μεταφορές.

Με την τροπολογία 14 διορθώνεται η ονομασία ενός λιμένα στο παράρτημα Ι χάρτης 5.1 των λιμένων.

Εν μέρει αποδεκτές είναι οι ακόλουθες τροπολογίες:

Η τροπολογία 5 η οποία επαναφέρει τα χαρακτηριστικά για τους θαλάσσιους λιμένες που πρότεινε η Επιτροπή, αλλά με αυστηρότερα κριτήρια (ο ελάχιστος συνολικός όγκος διακίνησης εμπορευμάτων αυξάνεται από 1 εκατομ. σε 1,5 εκατομ. τόνους και περιλαμβάνονται μόνον οι μεγαλύτεροι νησιωτικοί λιμένες). Η Επιτροπή μπόρεσε να αποδεχθεί την τροπολογία αυτή, αλλά επισημαίνει ότι είναι μάλλον απίθανο να γίνει αποδεκτή από το Συμβούλιο. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι θέσεις του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου δεν διαφέρουν πολύ εν προκειμένω και ότι θα καταστεί δυνατόν να εξευρεθεί συμβιβασμός που να συνδυάζει τις δύο προσεγγίσεις.

Η τροπολογία 8 ενισχύει τα κριτήρια για τους λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας που πρότεινε το Συμβούλιο. Για να διευκολυνθεί ο συμβιβασμός η Επιτροπή έκανε αποδεκτή αυτή την τροπολογία δεδομένου ότι ανταποκρίνεται στον διευρωπαϊκό χαρακτήρα του δικτύου. Ωστόσο, με την τροπολογία αυτή εισάγεται επίσης ο όρος "υπερδομές που προορίζονται για επιχειρηματικές δραστηριότητες", οι οποίες δεν επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση. Αυτό το μέρος της τροπολογίας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από την Επιτροπή, η οποία θεωρεί ότι αφενός δεν είναι σκόπιμο να αναφέρεται η χρηματοδότηση στους προσανατολισμούς, και, αφετέρου, ότι είναι περιττό, επειδή τα έργα για υπερδομές προοριζόμενες για επιχειρηματικές δραστηριότητες δεν συμπεριλαμβάνονται στον ορισμό των έργων κοινού ενδιαφέροντος.

Η τροπολογία 9 απορρίπτει την ταξινόμηση των λιμένων και έργων που προτάθηκε από το Συμβούλιο και επαναφέρει την ταξινόμηση που χρησιμοποιήθηκε στην πρόταση της Επιτροπής. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι θέσεις του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου δεν διαφέρουν πολύ εν προκειμένω και ότι θα καταστεί δυνατόν να εξευρεθεί συμβιβασμός που να συνδυάζει τις δύο προσεγγίσεις.

Οι ακόλουθες τροπολογίες είναι αποδεκτές καταρχήν αλλά πρέπει να αναδιατυπωθούν ώστε να συμφωνούν προς άλλες διατάξεις της απόφασης και να διευκολυνθεί ο συμβιβασμός:

Η τροπολογία 10 διαγράφει τον πίνακα των επιλέξιμων έργων κοινού ενδιαφέροντος σε θαλάσσιους λιμένες που πρότεινε το Συμβούλιο και επαναφέρει την πρόταση της Επιτροπής. Πρόκειται για αλλαγή διαρθρωτική και όχι ουσίας. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι θέσεις του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου δεν διαφέρουν πολύ εν προκειμένω και ότι θα καταστεί δυνατόν να εξευρεθεί συμβιβασμός που να συνδυάζει τις δύο προσεγγίσεις.

Η τροπολογία 11 εισάγει πάλι το κείμενο που πρότεινε η Επιτροπή αλλά διέγραψε το Συμβούλιο, παραθέτοντας τέσσερις τύπους έργων κοινού ενδιαφέροντος σε θαλάσσιους λιμένες που θα πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής.

Με την τροπολογία 15 εισάγονται ελαφρώς ελαστικότερα κριτήρια, σε σχέση προς άλλους λιμένες, για λιμένες σε νησιά και τις απομακρυσμένες περιφέρειες που αναφέρονται στο άρθρο 299 παράγραφος 2 της Συνθήκης. Το Συμβούλιο είχε προτείνει ελαστικότερα κριτήρια για λιμένες, περιλαμβανομένων όλων των νησιωτικών λιμένων, χωρίς να αναφέρεται στις απομακρυσμένες περιφέρειες. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι θέσεις του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου δεν διαφέρουν πολύ εν προκειμένω και ότι θα καταστεί δυνατόν να εξευρεθεί συμβιβασμός που να συνδυάζει τις δύο προσεγγίσεις.

3.2. Τροπολογίες που δεν αποδέχθηκε η Επιτροπή

Με την τροπολογία 12 εισάγεται νέα παράγραφος στο παράρτημα ΙΙ σημείο 5 των προσανατολισμών, με τον ορισμό έργων για "υπερδομές προοριζόμενες για επιχειρηματικές δραστηριότητες", οι οποίες δεν είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση. Η επιθυμία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να εισαχθεί η έννοια της υποδομής/υπερδομής έχει ήδη απορριφθεί κατά την πρώτη ανάγνωση, επειδή ο ορισμός της υπερδομής δεν ήταν επαρκώς ακριβής και η έννοια της υπερδομής δεν είχε χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο των ΔΕΔ. Ο σκοπός της απόφασης για τα ΔΕΔ είναι να εντοπιστούν τα έργα κοινού ενδιαφέροντος με την υπαγωγή τους σε κατάλογο σχεδίων επιλέξιμων έργων. Αποκλείονται οποιαδήποτε σχέδια έργων δεν έχουν περιληφθεί. Η Επιτροπή εμμένει σε αυτή τη θέση και κατά συνέπεια δεν μπορεί να αποδεχθεί την εισαγωγή του ορισμού έργων "υπερδομής". Δεν είναι σκόπιμο να αναφέρονται κανόνες χρηματοδότησης στο πλαίσιο των προσανατολισμών ΔΕΔ-Μεταφορών και η τροπολογία είναι περιττή, δεδομένου ότι στον κατάλογο των έργων κοινού ενδιαφέροντος δεν περιλαμβάνονται έργα "υπερδομής". Ως συμβιβασμός, θα μπορούσε ενδεχομένως να ενισχυθεί ο ορισμός των έργων κοινού ενδιαφέροντος.

4. Συμπέρασμα

Η Επιτροπή τροποποιεί συνεπώς την πρότασή της για να λάβει υπόψη τις ανωτέρω αναφερόμενες τροπολογίες.