Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των αλιευομένων προϊόντων και των προϊόντων υδατοκαλλιέργειας"

(1999/C 374/16)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

λαμβάνοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο "Το μέλλον της αγοράς των αλιευτικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση: υπευθυνότητα, συνεργασία, ανταγωνιστικότητα" (COM(97) 719 τελικό),

λαμβάνοντας υπόψη την "Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των αλιευομένων προϊόντων και των προϊόντων υδατοκαλλιέργειας" (COM(1999) 55 τελικό - 99/0047 CNS)(1),

λαμβάνοντας υπόψη την Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, που πραγματοποιήθηκε το 1992 στο Ρίο, και, ειδικότερα, το κεφάλαιο 17 της δράσης 21 περί της βιώσιμης χρήσης και διατήρησης των βιολογικών θαλάσσιων πόρων της ανοικτής θαλάσσης,

λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 4ης Μαρτίου 1999 να ζητήσει γνωμοδότησή της επί του θέματος, σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ παράγραφος 1 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, της 7ης Μαΐου 1999 να αναθέσει την προετοιμασία της γνωμοδότησης στην επιτροπή 2 "Γεωργία, ανάπτυξη της υπαίθρου, αλιεία",

λαμβάνοντας υπόψη τη γνωμοδότηση (CdR 182/99 rev.1) που υιοθέτησε η επιτροπή 2 στις 16 Ιανουαρίου 1999 με βάση εισηγητική έκθεση των κ.κ. Day (UK, EPP) και Nordwall (SV, PES),

υιοθέτησε κατά την 30ή σύνοδο ολομέλειας της 15ης και 16ης Σεπτεμβρίου 1999 (συνεδρίαση της 16ης Σεπτεμβρίου) την παρούσα γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Στην ανακοίνωση(2) της Επιτροπής εκτέθηκαν ορισμένοι προσανατολισμοί με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας των αγορών αλιευομένων προϊόντων. Επακολούθησε ευρεία διαβούλευση με το σύνολο των φορέων του αλιευτικού κλάδου και η Επιτροπή δημοσίευσε πλέον τις επίσημες προτάσεις της, κατόπιν εντολής του Συμβουλίου Υπουργών.

1.2. Ορισμένες παράμετροι που εξετάσθηκαν κατά την προαναφερθείσα διαβούλευση καλύπτονται από ήδη δημοσιευθείσες προτάσεις, επί των οποίων η Επιτροπή των Περιφερειών έχει εκφέρει γνώμη, ενώ μελλοντικά αναμένονται προτάσεις σχετικά με τη διαφάνεια της αγοράς.

1.3. Η παρούσα πρόταση περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των αλιευομένων προϊόντων και των προϊόντων υδατοκαλλιέργειας αποσκοπεί τόσο στην αντικατάσταση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3759/92(3), της 17ης Δεκεμβρίου 1992, όσο και στην ενσωμάτωση σε έναν ενιαίο κανονισμό των διατάξεων που περιλαμβάνονται στους κανονισμούς του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 105/76(4) για την αναγνώριση των οργανώσεων των παραγωγών στον τομέα της αλιείας και 1772/82(5) για τον καθορισμό γενικών κανόνων όσον αφορά τις οργανώσεις παραγωγών.

2. Ο προτεινόμενος κανονισμός

2.1. Με τον παρόντα κανονισμό προτείνεται η εις βάθος ανανέωση της οργάνωσης των αγορών αλιευομένων προϊόντων και προϊόντων υδατοκαλλιέργειας και, ειδικότερα, επιδιώκονται τα εξής:

- να καταστεί δυνατή η συνεισφορά της ΚΟΑ στην υπεύθυνη διαχείριση των πόρων,

- να βελτιωθεί η διαφάνεια και η γνώση των αγορών αυτών και μεταξύ των καταναλωτών,

- να προσδοθεί μεγαλύτερη υπευθυνότητα, κυρίως στις οργανώσεις παραγωγών, με στόχο τη βέλτιστη διαχείριση και αξιοποίηση των πόρων,

- να ενθαρρυνθεί η συνεργασία μεταξύ των διαφόρων φορέων του κλάδου για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητάς τους,

- να ευνοηθεί η περαιτέρω χρήση των προβλεπομένων μεθόδων προσαρμογής της προσφοράς στη ζήτηση από τις οργανώσεις παραγωγών,

- να προαχθεί η σταθερότητα της αγοράς δια της ενθάρρυνσης της προγραμματισμένης και βάσει συμβάσεων εμπορίας,

- να αναθεωρηθούν οι μηχανισμοί παρέμβασης με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας,

- να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητά,

- να διασαφηνισθούν και να απλοποιηθούν οι ισχύουσες διατάξεις.

2.2. Τα άρθρα 1 έως 3 δεν τροποποιούν τις διατάξεις που ισχύουν επί του παρόντος, μολονότι ο ορισμός "προϊόντα αλιείας" χρήζει διασαφήνισης διότι σύμφωνα με την προτεινόμενη διατύπωση ενδέχεται να συναχθεί ότι τα προϊόντα υδατοκαλλιέργειας εκτρέφονται αποκλειστικά και δεν αλιεύονται από τη θάλασσα. Δεν γίνεται διάκριση μεταξύ ειδών που αλιεύονται μόνον σε άγρια κατάσταση, όπως τα καβούρια και οι αχινοί, και ειδών που εκτρέφονται κατ'αποκλειστικότητα, όπως τα στρείδια. Επίσης, υπάρχουν είδη τα οποία μπορούν είτε να αλιευθούν είτε να εκτραφούν, όπως τα χτένια και τα μύδια. Ο κατάλογος των προϊόντων αλιείας που παρατίθεται στο άρθρο 1 περιλαμβάνει μεν διάφορους τρόπους κατά τους οποίους μπορούν να μεταποιηθούν τα μαλακόστρακα και τα μαλάκια, αλλά παραλείπει την τεχνική του "καθαρισμού" που χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την ΕΕ. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, τα σαφώς "καθιστικά" είδη, όπως τα (infaunales) δίθυρα μαλάκια (κυδώνια, σωλήνες, μεθύστρες), τα γαστερόποδα μαλάκια (αυτιά της θάλασσας), τα (pectinidos) δίθυρα μαλάκια (χτένια, τηγανάκια) και οστρακοειδή όπως η Mitella pollicipes, η εκμετάλλευση των οποίων γίνεται σε καθεστώς φυσικών υποθαλάσσιων λιβαδιών, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως και τα ίδια προϊόντα όταν η εκμετάλλευσή τους γίνεται σε καθεστώς θαλάσσιας καλλιέργειας.

2.3. Το άρθρο 4 εισάγει μια νέα διάταξη για τη λιανική πώληση, σύμφωνα με την οποία απαιτείται ενδεδειγμένη επισήμανση στην οποία πρέπει να αναγράφεται η τοπική εμπορική ονομασία των ειδών, η μέθοδος παραγωγής (αλιεία ή εκτροφή), η γεωγραφική ζώνη αλίευσης (Ωκεανός ή Θάλασσα). Επικροτούμε μεν την εν λόγω διάταξη ως ελάχιστο προαπαιτούμενο, αλλά ελπίζουμε ότι θα καθιερωθεί περαιτέρω η χρήση τοπικού εμπορικού σήματος για τα προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας. Προκειμένου να διευκολυνθεί η εμπορία των προϊόντων αλιείας, συμπεριλαμβανομένων και των δημοπρασιών εξ αποστάσεως, είναι σημαντικό να υπάρχουν ποιοτικά κριτήρια. Τα κριτήρια αυτά καθορίζονται επί του παρόντος στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 103/76(6) και εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη.

2.4. Τα άρθρα 5 έως 12 καλύπτουν τις διατάξεις που άπτονται των οργανώσεων παραγωγών. Στην πράξη, οι οργανώσεις αυτές είναι συνεταιρισμοί προμηθευτών οι οποίοι συστάθηκαν με στόχο να επικουρούν τον κλάδο της αλιείας ανοικτής θαλάσσης για τη διασφάλιση της σταθερής τροφοδότησης της αγοράς με ψάρια, αλλά εντός των ενδεδειγμένων ορίων ποσοστώσεων, και δύνανται να ασκούν παρεμβατική πολιτική για τη σταθεροποίηση της τιμής των ψαριών.

2.5. Ως εκ τούτου, το άρθρο 5 ορίζει τους κανόνες που διέπουν τη λειτουργία των οργανώσεων παραγωγών και τις υποχρεώσεις των μελών τους. Ωστόσο, στο άρθρο 5, παράγραφος 1(β)(4), προτείνεται μια νέα διάταξη η οποία, παρότι εκπορεύεται από καλές προθέσεις, δεν εμπίπτει στο πλαίσιο των οργανώσεων εμπορίας που αποτελούν το κατ' εξοχήν αντικείμενο του παρόντος κανονισμού.

2.6. Το άρθρο 6 καθορίζει τη διαδικασία τόσο της αναγνώρισης των οργανώσεων παραγωγών από τα κράτη μέλη όσο και της ανάκλησης της αναγνώρισης αυτής. Σε περίπτωση αμφισβήτησης, προβλέπεται από το άρθρο 38 η προσφυγή σε Επιτροπή Διαχείρισης Προϊόντων Αλιείας, η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους όλων των κρατών μελών και είναι αρμόδια να αποφασίζει σχετικά.

2.7. Βάσει του άρθρου 7 παρέχεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να αναγνωρίζουν - πέραν όσων ορίζονται στο άρθρο 6 - τις οργανώσεις παραγωγών που επιδιώκουν τη βελτίωση της ποιότητας ορισμένων προϊόντων αλιείας, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2406/96(7). Ως προς τούτο, απαιτείται να δοθεί προσοχή στην περαιτέρω προαγωγή της κάθετης ενοποίησης επιχειρήσεων, ιδίως ανάμεσα σε οικογενειακές επιχειρήσεις ή ομίλους επιχειρήσεων και σε αλυσίδες καταστημάτων λιανικής πώλησης και υπεραγορές (σουπερμάρκετ). Όπως έχει διατυπωθεί και σε προγενέστερες γνωμοδοτήσεις, εκτιμούμε ότι η παροχή βοήθειας στον αλιευτικό κλάδο πρέπει, αφενός, να πραγματοποιείται λιγότερο μεροληπτικά και, αφετέρου, να μην περιορίζεται γεωγραφικά ανάλογα με τις διαθέσεις του εκάστοτε κράτους μέλους.

2.8. Το άρθρο 8 επιτρέπει στα κράτη μέλη να ενεργούν σε ορισμένες περιπτώσεις κατά τρόπο ώστε τα μη μέλη οργανώσεων παραγωγών, κατά την ευρεία έννοια, να μην δύνανται να υπονομεύσουν τους στόχους περί σταθερότητας των τιμών και το άρθρο 9 προβλέπει τη χορήγηση χρηματικής αντιστάθμισης υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Το άρθρο 8 αναπαράγει μεν το άρθρο 5 του κανονισμού αριθ. 3759/92 παρατηρείται όμως μια σημαντική αλλαγή, από την άποψη ότι οι διατάξεις που αφορούν τα μη μέλη εφαρμόζονται κατ'ανώτατο όριο για διάστημα 12 μηνών. Δεν καθίσταται σαφές εάν τούτο αποσκοπεί στη διενέργεια τακτικής επανεξέτασης αλλά, όπως διατυπώνεται, το διάστημα αυτό ενδέχεται να εκληφθεί ως απόλυτο ανώτατο όριο.

2.9. Το άρθρο 10 επιβάλλει στις οργανώσεις παραγωγών να καταρτίζουν και να διαβιβάζουν εκ των προτέρων, στην αρχή κάθε αλιευτικής περιόδου, τα επιχειρησιακά τους προγράμματα με σχέδια προβλέψεων εμπορίας, όπου πρέπει να εξηγούν πως προτίθενται να διαχειρισθούν τα αλιεύματα των μελών τους. Η χορήγηση ενίσχυσης σε μια οργάνωση παραγωγών αναστέλλεται σε περίπτωση μη υποβολής των προαναφερθέντων σχεδίων ή μη εφαρμογής των προβλεπομένων μέτρων. Εάν μια οργάνωση παραγωγών υποστεί δύο φορές κυρώσεις, το τρίτο παράπτωμα επιφέρει την ανάκληση της αναγνώρισής της.

2.10. Όπως διατυπώνεται, το άρθρο 10 είναι ανεφάρμοστο. Παρότι η εκ των προτέρων κατάρτιση σχεδίου προβλέψεων εμπορίας θεωρείται λογική κατά τον πρώτο χρόνο, η ολοκλήρωση ενός σχεδίου αλιευμάτων δεν είναι εφικτή πριν από τον καθορισμό της οριστικής ποσόστωσης. Το γεγονός ότι όλα τα είδη δεν υπόκεινται υποχρεωτικά σε ποσοστώσεις δεν καθιστά λιγότερο επιτακτική την ανάγκη αναστολής του σχεδίου αλιευμάτων, δεδομένου ότι το σύνολο των ποσοστώσεων επηρεάζει τον όγκο των εκτός ποσοστώσεων αλιευομένων ψαριών.

2.11. Ωστόσο, αναγνωρίζοντας την πρόσθετη επιβάρυνση που επιβάλλει το άρθρο 10 στις οργανώσεις παραγωγών, τα κράτη μέλη υποχρεούνται δυνάμει του άρθρου 11 να καταβάλουν συμπληρωματική αποζημίωση επί πενταετία, μετά από το έτος κατά το οποίο εκχωρήθηκε η αναγνώριση. Τούτο κρίνεται αποδεκτό.

2.12. Το άρθρο 12 προβλέπει τη χορήγηση συμπληρωματικής αποζημίωσης στις οργανώσεις παραγωγών οι οποίες μπορούν να αποδείξουν ότι τουλάχιστον το 10 % της παραγωγής τους θα διατεθεί μέσω συμβάσεων προπώλησης. Η διάταξη αυτή αποσκοπεί στο να αναγνωρισθεί το γεγονός ότι οι εν λόγω συμβάσεις συντελούν στον προγραμματισμό της προσφοράς. Η χορήγηση της προβλεπόμενης αποζημίωσης προτείνεται να είναι πενταετούς διάρκειας, αρχής γενομένης από 1ης Ιανουαρίου 2001 που αποτελεί την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής του νέου κανονισμού. Εντούτοις, κατά το 1998, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε προτάσεις περί τροποποίησης του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2847(8) για τη θέσπιση καθεστώτος ελέγχου. Μεταξύ των προτάσεων αυτών περιλαμβάνεται διάταξη σύμφωνα με την οποία έκαστο των κρατών μελών δύναται να απαιτήσει την πραγματοποίηση της πρώτης εμπορίας σε κέντρο δημοπρασιών. Εάν υιοθετείτο, η διάταξη αυτή θα αντίκειτο προς το προτεινόμενο άρθρο 12 ή θα ήταν, το λιγότερο, μεροληπτική.

2.13. Τα άρθρα 13 έως 16 καλύπτουν τις διεπαγγελματικές οργανώσεις και συμφωνίες. Αν και οι οργανώσεις παραγωγών εμπίπτουν στον κλάδο της αλιείας ανοικτής θαλάσσης, είναι δυνατόν να παρασχεθεί αναγνώριση σε οργανώσεις ή ενώσεις που αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο της παραγωγής, της εμπορίας ή της μεταποίησης αλιευτικών προϊόντων, υπό ορισμένους όρους και αναλόγως του είδους των δραστηριοτήτων που ασκούν. Ως εκ τούτου, λόγου χάρη, η μελέτη και ανάπτυξη τεχνικών για τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας της αγοράς - συμπεριλαμβανομένης της τεχνολογίας στον τομέα της πληροφορικής και των επικοινωνιών - η επικόλληση τοπικού εμπορικού σήματος στα αλιευτικά προϊόντα, καθώς και η οργάνωση προγραμμάτων κατάρτισης για τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων θεωρούνται ως ενδεδειγμένες δραστηριότητες. Εντούτοις, ο ανταγωνισμός δεν πρέπει επουδενί να παρακωλυθεί. Η μη συμμόρφωση προς τους προβλεπόμενους όρους επιφέρει την ανάκληση της αναγνώρισης. Συναφείς διατάξεις προβλέπονται τόσο για τα μη μέλη όσο και για τα μέλη των οργανώσεων παραγωγών. Σε αντίθεση με τις οργανώσεις παραγωγών, δεν προβλέπεται η χορήγηση αποζημίωσης στις διεπαγγελματικές οργανώσεις παρότι, κατά την άποψή μας, για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στην αγορά θα ήταν σκόπιμη η καταβολή αποζημίωσης επί τριετία, προκειμένου να διευκολυνθεί η εγκαθίδρυσή τους. Καλό θα ήταν να μην επικρατήσει το στοιχείο της διακριτικής ευχέρειας στον τομέα της αναγνώρισης, υπό τον όρο βεβαίως ότι πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.

2.14. Τα άρθρα 17 έως 24 διέπουν τα κριτήρια παρέμβασης και το πρώτο εξ αυτών αφορά την πολιτική τιμών. Το άρθρο 17 παρέχει τη δυνατότητα στις οργανώσεις παραγωγών να καθορίζουν τιμή απόσυρσης - ουσιαστικά οριακή τιμή - κάτω της οποίας δεν πωλούν τα προϊόντα τους. Η απομάκρυνση των προϊόντων που αποσύρονται από την αγορά πρέπει να πραγματοποιείται κατά τρόπο που να μην επηρεάζει την ομαλή διάθεση του εκάστοτε προϊόντος. Με στόχο την αποζημίωση των παραγωγών για τη μη διάθεση των αλιευμάτων τους, οι οργανώσεις παραγωγών δύνανται να δημιουργούν ταμεία παρέμβασης, τα οποία τροφοδοτούνται εν μέρει από εισφορές επί των επιτυχημένων πωλήσεων. Οι οργανώσεις παραγωγών υποχρεούνται να κοινοποιούν στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος τον κατάλογο των προς απόσυρση προϊόντων, το διάστημα κατά τη διάρκεια του οποίου εφαρμόζονται οι τιμές απόσυρσης, καθώς και τα επίπεδα των προβλεπομένων και εφαρμοζομένων τιμών απόσυρσης.

2.15. Δυνάμει του άρθρου 18, η Επιτροπή Διαχείρισης Προϊόντων Αλιείας καθορίζει, πριν από την έναρξη της αλιευτικής περιόδου, τιμή προσανατολισμού εφαρμοστέα σε ολόκληρη την Κοινότητα για κάθε αλιευόμενο προϊόν και για κάθε αλιευτική περίοδο ή χρονική υποδιαίρεση της περιόδου αυτής. Στην τιμή προσανατολισμού λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος των τιμών που διαπιστώθηκαν κατά την τελευταία τριετία, οι προοπτικές εξέλιξης της προσφοράς και της ζήτησης, καθώς και η ανάγκη σταθεροποίησης των τιμών, αποτροπής της δημιουργίας πλεονασμάτων στην Κοινότητα και εξισορρόπησης των συμφερόντων των παραγωγών και των καταναλωτών.

2.16. Το άρθρο 20 καθορίζει την κοινοτική τιμή απόσυρσης σε ποσοστό κυμαινόμενο μεταξύ του 70 % και του 90 % της τιμής προσανατολισμού. Η κοινοτική τιμή απόσυρσης δεν πρέπει, ωστόσο, σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει το 90 % της τιμής προσανατολισμού.

2.17. Σύμφωνα με το άρθρο 21 χορηγείται χρηματική αντιστάθμιση στις οργανώσεις παραγωγών οι οποίες εφαρμόζουν πολιτική τιμών παρέμβασης. Οι οργανώσεις παραγωγών υποχρεούνται να συμμορφώνονται προς την κοινοτική τιμή απόσυρσης, αλλά διατηρούν δυνατότητα απόκλισης της τάξεως του συν/πλην (+/-) 10 % επί της τιμής αυτής, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη κυρίως οι εποχικές διακυμάνσεις των τιμών της αγοράς. Η εν λόγω χρηματική αντιστάθμιση καταβάλλεται μόνον εφόσον τα προϊόντα που αποσύρονται από την αγορά διατίθενται για σκοπούς διαφορετικούς από την ανθρώπινη κατανάλωση ή κατά τρόπο ώστε να μην παρεμποδίζουν την ομαλή διάθεση στο εμπόριο άλλων προϊόντων.

2.18. Το ύψος της χρηματικής αντιστάθμισης και οι επιλέξιμες ποσότητες θα μειωθούν προοδευτικά κατά τη διάρκεια των αλιευτικών περιόδων του 2001, του 2002 και του 2003, αλλά οι οργανώσεις παραγωγών θα πρέπει να καλύψουν τη διαφορά από τα δικά τους ταμεία παρέμβασης. Εντούτοις, η χρηματική αντιστάθμιση που προτείνεται στο άρθρο 21, παράγραφος 3(α), είναι αισθητά χαμηλότερη από το ισχύον καθεστώς και, παρότι αναγνωρίζεται η ανάγκη να περιορισθεί η εξάρτηση από τις παρεμβάσεις, το ύψος της προτεινόμενης μείωσης είναι υπερβολικό.

2.19. Βάσει του άρθρου 23 δύναται να καταβληθεί "ενίσχυση στη μεταφορά" για προϊόντα τα οποία αποσύρονται από την αγορά στην τιμή απόσυρσης και για ορισμένα προϊόντα τα οποία διατέθηκαν μεν προς πώληση, χωρίς, ωστόσο, να βρεθεί αγοραστής στην κοινοτική τιμή απόσυρσης (με περιθώριο ανοχής της τάξεως του 10 %) και, εν συνεχεία, τα προϊόντα είτε αποθεματοποιήθηκαν είτε κονσερβοποιήθηκαν. Τίθενται όρια όσον αφορά την καταβολή της ενίσχυσης αυτής, ενώ το ποσό της ενίσχυσης δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει το ποσό που αντιστοιχεί στις δαπάνες κονσερβοποίησης ή αποθεματοποίησης. Μεταξύ των επιτρεπομένων μεθόδων μεταποίησης περιλαμβάνεται πλέον και το μαρινάρισμα. Το στοιχείο της διακριτικής ευχέρειας που περικλείει το εν λόγω άρθρο θα ήταν σκόπιμο να καταστεί υποχρεωτικό, όπως προβλέπεται από τον αρχικό κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3795/92.

2.20. Η εν λόγω διάταξη επιδιώκει να ενθαρρυνθούν οι οργανώσεις παραγωγών να κάνουν χρήση της διευκόλυνσης αυτής με τη μορφή προσωρινής και όχι μόνιμης απόσυρσης από την αγορά, ενώ το αναθεωρημένο καθεστώς ενισχύσεων αποβλέπει στην παροχή κινήτρων για το σκοπό αυτό, γεγονός το οποίο θεωρείται συνετό όσον αφορά τους αλιευτικούς πόρους.

2.21. Στις οργανώσεις παραγωγών, οι οποίες καθορίζουν τις δικές τους τιμές απόσυρσης δυνάμει του άρθρου 17, καταβάλλεται κατ'αποκοπήν ενίσχυση και διαπιστώνουμε με ικανοποίηση ότι τούτο έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα. Εντούτοις, η παράγραφος 5 του άρθρου 24 δείχνει αντιφατική. Εν πάση περιπτώσει, οι επιλέξιμες ποσότητες για κατ'αποκοπήν ενίσχυση θα πρέπει να παραμείνουν σύμφωνες με όσα ορίζονται στον αρχικό κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3795/92.

2.22. Το άρθρο 25 προβλέπει τη χορήγηση ενίσχυσης στην ιδιωτική αποθεματοποίηση για προϊόντα τα οποία καταψύχονται επάνω στα αλιευτικά σκάφη. Οι εν λόγω κανόνες είναι συναφείς προς τις διατάξεις του άρθρου 23 περί ενίσχυσης στη μεταφορά, αλλά - για τους λόγους που προαναφέρθηκαν - το στοιχείο της διακριτικής ευχέρειας θα πρέπει να απαλειφθεί.

2.23. Τα άρθρα 26 έως 27 άπτονται των αντισταθμιστικών αποζημιώσεων για τον τόνο που προορίζεται για την κονσερβοβιομηχανία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι δεν υφίστανται μεν επί της αρχής μείζονες αλλαγές όσον αφορά την καταβολή των εν λόγω αντισταθμιστικών αποζημιώσεων, αλλά ότι το κατώφλι της αποζημίωσης είναι εξαιρετικά υψηλό και ενδέχεται, συνεπώς, να επιφέρει αδικαιολόγητες καταβολές αποζημίωσης. Προτείνεται η μείωση του κατωφλίου από 91 % σε 85 % της κοινοτικής τιμής παραγωγής. Η Επιτροπή των Περιφερειών διαφωνεί με το κριτήριο της Επιτροπής και κρίνει ότι το κατώφλι ενεργοποίησης της αποζημίωσης θα πρέπει να παραμείνει στο 91 %.

2.24. Τα άρθρα 28 έως 30 αφορούν το καθεστώς συναλλαγών με τις τρίτες χώρες. Προκειμένου να εξασφαλισθούν πιο ανταγωνιστικοί και σταθεροί όροι εφοδιασμού στον τομέα της μεταποίησης, ειδικότερα για τα είδη των οποίων η κοινοτική προσφορά είναι ανεπαρκής ή ανύπαρκτη, προτείνεται η αναστολή των εισαγωγικών δασμών επί των προϊόντων αυτών, αλλά μόνον εφόσον η αξία κατά την εισαγωγή είναι ίση ή υψηλότερη της τιμής παρέμβασης που εφαρμόζεται στην ΕΕ.

Εντούτοις, η Επιτροπή των Περιφερειών κατανοεί ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί η περίπτωση ορισμένων "ευαίσθητων προϊόντων", όπως τα φιλέτα τόνου, ούτως ώστε να εξακολουθήσουν να διέπονται από το υφιστάμενο καθεστώς ποσοστώσεων και να διατηρηθεί το ποσοστό του 24 % επί του κοινοτικού δασμολογίου.

2.25. Τα άρθρα 31 έως 43 περιλαμβάνουν ορισμένες γενικές διατάξεις. Η σημαντικότερη εξ αυτών αφορά τη σύσταση μόνιμης Επιτροπής Διαχείρισης Προϊόντων Αλιείας, δυνάμει του άρθρου 37, καθώς και τη δικαιοδοσία της για την επίλυση των διαφορών και τη δυνατότητά της να θεσπίζει νέα μέτρα, σύμφωνα με το άρθρο 38.

2.26. Το δημοσιονομικό δελτίο που επισυνάπτεται ως παράρτημα δεικνύει τα εξής:

- Οι ετήσιες δαπάνες όσον αφορά την καταβολή αποζημίωσης για κοινοτικές αποσύρσεις και μεταφορές μειώνονται από 12 εκατ. ευρώ το 2000 σε 7 εκατ. ευρώ από το 2003

- Οι ετήσιες δαπάνες όσον αφορά την καταβολή αποζημίωσης για αυτόνομες αποσύρσεις και μεταφορές παραμένεουν αμετάβλητες σε 3,5 εκατ. ευρώ

- Οι ετήσιες δαπάνες για την ενίσχυση στην ιδιωτική αποθεματοποίηση αυξάνονται από 0,5 εκατ. ευρώ το 2000 σε 2 εκατ. ευρώ από το 2002 και εξής

- Οι ετήσιες δαπάνες όσον αφορά την αντισταθμιστική αποζημίωση για τον τόνο μειώνονται από 4 εκατ. ευρώ σε 2,5 εκατ. ευρώ από το 2001 και εξής

- Οι ετήσιες δαπάνες για τις νέες αποζημιώσεις που καταβάλλονται στις οργανώσεις παραγωγών κυμαίνονται κατά μέσον όρο σε 5,25 εκατ. ευρώ την πρώτη τριετία και σε 3 εκατ. ευρώ κατά την τελευταία διετία. Έπειτα από το 2005, μόνον οι νεοσυσταθείσες οργανώσεις παραγωγών θα είναι επιλέξιμες για την καταβολή αποζημίωσης, η οποία υπολογίζεται σε 0,5 εκατ. ευρώ ετησίως.

- Οι δαπάνες όσον αφορά τις νέες αποζημιώσεις που χορηγούνται στις οργανώσεις παραγωγών για τη σύναψη συμβάσεων υπολογίζονται σε 1,7 εκατ. ευρώ το 2001, σε 2,7 εκατ. ευρώ το 2002 και σε 4,7 ευρώ έως το 2005

- Η επιπρόσθετη αποζημίωση για τη μεταρρύθμιση της ΚΟΑ αναμένεται να ανέλθει σε 3 εκατ. ευρώ το 2001, σε 5 εκατ. ευρώ το 2003 και σε 2,7 εκατ. ευρώ το 2004 και το 2005. Στον πίνακα περιλαμβάνεται πίστωση 4,5 εκατ. ευρώ το 2006, η οποία δεν εξηγείται. Σε περίπτωση όμως μηδενισμού αυτού του αριθμητικού στοιχείου, η πρόσθεση των ποσών που αναγράφονται στη συγκεκριμένη στήλη του πίνακα είναι σωστή.

2.27. Εάν τα εν λόγω αριθμητικά στοιχεία εκληφθούν όπως παρουσιάζονται - συνυπολογιζομένου του γεγονότος ότι αποτελούν τις υψηλότερες εκτιμήσεις - η ενίσχυση που χορηγείται για τη στήριξη της κοινής οργάνωσης της αγοράς στον τομέα των αλιευομένων προϊόντων αυξάνεται από 20 εκατ. ευρώ το 2000 σε 25 εκατ. ευρώ το 2003, ενώ κατά την περίοδο 2004-2005 μειώνεται σε 22,7 εκατ. ευρώ για να μειωθεί ακόμη περισσότερο σε 15,5 εκατ. ευρώ το 2006, εφόσον βέβαια δεν ισχύει η πίστωση των 4,5 εκατ. ευρώ (βλέπε προηγούμενο σημείο).

3. Συμπεράσματα

3.1. Η παρούσα πρόταση παγιώνει μεν εν πολλοίς ήδη υφιστάμενους κανονισμούς, ωστόσο, η έμφαση δίδεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και αναγνωρίζεται, ορθώς, ο ρόλος των οργανώσεων παραγωγών για την επίτευξη του στόχου αυτού. Εντούτοις, θεωρείται κεφαλαιώδους σημασίας να θίγει ο κανονισμός πρακτικά ζητήματα, ιδίως όσον αφορά την προθεσμία για την εκπόνηση των σχεδίων εμπορίας και αλιευμάτων.

3.2. Δεδομένου ότι απαιτείται να διασφαλισθεί μια συνεκτική προσέγγιση εκ μέρους των κρατών μελών, τα στοιχεία της διακριτικής ευχέρειας θα πρέπει να απαλειφθούν.

3.3. Ένα από τα δυνητικά οφέλη που θα μπορούσαν να προκύψουν όσον αφορά την αποτελεσματικότητα συνίσταται στην προαγωγή περαιτέρω συνεργασίας και επικοινωνίας μεταξύ των επικεφαλής των δημοπρασιών για την πώληση ψαριών και των αλιέων στις διάφορες περιφέρειες της ΕΕ, καθώς και στη διενέργεια δημοπρασιών δια της ηλεκτρονικής οδού. Η χορήγηση χρηματοδοτικής ενίσχυσης με στόχο να ενθαρρυνθεί η μεγαλύτερη χρήση των δημοπρασιών δια της ηλεκτρονικής οδού θα συνέβαλε στην ανάπτυξη αυτής της πρωτοβουλίας.

3.4. Οι προτάσεις περί βελτίωσης της επισήμανσης μέσω της παροχής στοιχείων όσον αφορά την προέλευση επικροτούνται. Παρότι οι προτάσεις αυτές θα μπορούσαν να επεκταθούν και στα τοπικά εμπορικά σήματα και στην εμπορία σε περιφερειακή κλίμακα, εντούτοις κρίνονται αποδεκτές ως ελάχιστο προαπαιτούμενο.

3.5. Ο περιορισμός της βοήθειας στο πλαίσιο των παρεμβάσεων ενέχει τον κίνδυνο να βρεθούν οι παραγωγοί της ΕΕ σε μειονεκτική θέση έναντι των τρίτων χωρών. Απαιτείται, λοιπόν, να υπάρξει μέριμνα για να μην προκληθεί συνακόλουθη αύξηση των εισαγωγών αλιευομένων προϊόντων από τρίτες χώρες εις βάρος του αλιευτικού κλάδου της ΕΕ.

4. Συστάσεις

Συνιστούμε τις ακόλουθες τροποποιήσεις επί του σχεδίου κανονισμού:

(i) Στο άρθρο 4, παράγραφος 1, έπειτα από τη λέξη "δείχνει" να προστεθεί το εξής κείμενο: "ως ελάχιστο προαπαιτούμενο και υπό τον όρο ότι δεν πλήττεται το τοπικό εμπορικό σήμα για τα προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, ιδίως όποτε τούτο συμβάλλει σε βελτίωση της ενημέρωσης και της εμπιστοσύνης των καταναλωτών"·

(ii) Στο άρθρο 5, να διαγραφεί ολόκληρη η παράγραφος 1(β)(4)·

(iii) Στο άρθρο 7, παράγραφος 1, να διαγραφεί η λέξη "μπορούν" και να αντικατασταθεί από τη λέξη "πρέπει"·

(iv) Στο άρθρο 8, να διαγραφεί η φράση "περιόδου που δεν μπορεί να υπερβεί τους 12 μήνες" και να αντικατασταθεί από τη φράση "περιόδου που δεν μπορεί να υπερβεί τους 12 μήνες χωρίς ετήσια επανεξέταση"·

(v) Στο άρθρο 10, παράγραφος 1, να διαγραφεί η φράση "Πριν από την έναρξη της περιόδου εμπορίας" και στην παράγραφο 1(β) μετά από τη λέξη "των μελών της" να προστεθούν τα εξής: "το σχέδιο αυτό υποβάλλεται εντός 2 μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία κοινοποιείται επισήμως στην ενδιαφερόμενη οργάνωση παραγωγών η οριστική ποσόστωση για όλα τα είδη κατά την εν λόγω αλιευτική περίοδο"·

(vi) Στο άρθρο 12, παράγραφος 1, να προστεθεί στην αρχή του κειμένου η φράση "παρά οιαδήποτε αντίθετη διάταξη"·

(vii) Στο άρθρο 13, παράγραφος 1, έπειτα από τις λέξεις "Τα κράτη μέλη" να διαγραφεί η λέξη "μπορούν" και να αντικατασταθεί από τη λέξη "πρέπει"·

(viii) Στο άρθρο 13, να προστεθεί νέο σημείο 8 με το ακόλουθο κείμενο "Τα κράτη μέλη χορηγούν στις διεπαγγελματικές οργανώσεις αποζημίωση για την εγκαθίδρυσή τους επί τριετία, κατ'εφαρμογήν των διατάξεων του άρθρου 11"·

(ix) Στο άρθρο 21, παράγραφος 3(α)(i), το "2 %" να αντικατασταθεί από "5 %"· στην παράγραφο 3(α)(ii), το "5 %" να αντικατασταθεί από "8 %"· στην παράγραφο 3(α)(iii), το "8 %" να αντικατασταθεί από "10 %" και στην παράγραφο 3(β), το "8 %" να αντικατασταθεί από "10 %"·

(x) Στο άρθρο 23, παράγραφος 3, να διαγραφεί η λέξη "μπορούν" στο πρώτο εδάφιο και η λέξη "μπορεί" στο δεύτερο εδάφιο και να αντικατασταθούν αμφότερες από τη λέξη "πρέπει"·

(xi) Στο άρθρο 24, παράγραφος 5, να διαγραφεί η πρώτη φράση στο σύνολό της και στο δεύτερο εδάφιο να απαλειφθούν οι λέξεις "που αναφέρονται στο προηγούμενο εδάφιο" και να αντικατασταθούν από τα εξής: "των εκάστοτε προϊόντων και διατίθενται προς πώληση δυνάμει του άρθρου 5(1)"·

(xii) Στο άρθρο 25, παράγραφος 2, να διαγραφεί η λέξη "μπορεί" και να αντικατασταθεί από τη λέξη "πρέπει"·

(xiii) Το κατώφλι ενεργοποίησης των αντισταθμιστικών αποζημιώσεων για τον τόνο που προορίζεται για τη μεταποιητική βιομηχανία θα πρέπει να παραμείνει στο 91 %·

(xiv) Κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί διάταξη περί χορήγησης χρηματοδοτικής ενίσχυσης τόσο για την προαγωγή περαιτέρω συνεργασίας και επικοινωνίας μεταξύ των επικεφαλής των δημοπρασιών για την πώληση ψαριών και των αλιέων στις διάφορες περιφέρειες της ΕΕ όσο και, ειδικότερα, για την προώθηση της χρήσεως δημοπρασιών δια της ηλεκτρονικής οδού·

(xv) Να περιληφθεί ο ξιφίας στους καταλόγους νωπών και κατεψυγμένων προϊόντων των παραρτημάτων I και II, τα οποία είναι επιλέξιμα για κοινοτική ενίσχυση της ιδιωτικής αποθήκευσης.

(xvi) Να επανεξετασθεί η υπαγωγή στο Παράρτημα V ορισμένων "ευαίσθητων προϊόντων", όπως τα φιλέτα τόνου.

Bρυξέλλες, 16 Σεπτεμβρίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manferd DAMMEYER

(1) EE C 78 της 20.3.1999, σ. 1.

(2) COM(97) 719 τελικό, 16.12.1997.

(3) ΕΕ L 388 της 31.12.1992, σ. 1-36.

(4) ΕΕ L 20 της 28.1.1976, σ. 39-41.

(5) ΕΕ L 197 της 6.7.1982, σ. 1-2.

(6) ΕΕ L 20 της 28.1.1976, σ. 29-34.

(7) ΕΕ L 334 της 23.12.1996, σ. 1-15.

(8) ΕΕ L 261 της 20.10.1993, σ. 1-16.