ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93 Αριθ.^19/74
4.Περαιτέρωεξεταση
4.1.ΗΟΚΕκρίνειανησυχητικότογεγονόςότιηΕπιτροπή
αναφέρειστο«φύλλοεκτίμησηςτωνεπιπτώσεων»ότι,«η
εφαρμογήτηςπαρούσαςοδηγίαςείναιπιθανόνναοδηγήσει
σεαύξησητουκόστουςτωνμεταφορών,ιδιαίτεραστιςπερι­
φερειακέςχώρεςτηςΚοινότητας»καιότι«ηαύξησητων
δαπανώνμεταφοράςιδιαίτεραγιατιςπλέοναδύνατεςκαιμικρέςεπιχειρήσειςτωνχωρώντηςπεριφέρειαςπιθανόννα
έχειδυσμενείςεπιπτώσειςστηνανταγωνιστικότητά τους».
4.2.Αυτόδενευθυγραμμίζεται μετηναρχήτης«συνοχής»
καιωςεκτούτουηΕπιτροπήκαιτοΣυμβούλιοπρέπεινα
εξετάσουντηδυνατότηταλήψηςμέτρωνγιαναβοηθήσουν
τιςενλόγωπεριφερειακέςχώρεςνααντισταθμίσουν τιςπροα­
ναφερθείσεςδυσμενείςεπιπτώσεις .
Βρυξέλλες,25Νοεμβρίου1992.
ΗΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ
ΓνωμοδότησηγιατιςσχέσειςτηςΕΚμετιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης—Βουλγαρία
καιΡουμανία
(93/C19/23)
Στις30Ιουνίου1992,ηΟΚΕαποφασισε,βάσειτουάρθρου20.3τουΕοτυτεφικουτηςΚοωουισμου ,να
καταρτίσειγνωμοδότησηγιατιςσχέσειςτηςΕΚκαιτωνχωρώντηςΑνατολικήςκαιΚεντρικής
Ευρώπηςμεθέμα«ΟισχέσειςτηςΕΚμετηΒουλγαρίακαιτηΡουμανία».
Τοτμήμαεξωτερικώνσχέσεων,εμπορικήςκαιαναπτυξιακήςπολιτικής,πουεπιφορτίσθηκε μετην
προετοιμασίατωνεργασιώνγιατοθέμα,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις5Νοεμβρίου1992με
βάσητηνεισηγητικήέκθεσητουκ.Petersen.
Τοτμήμαυιοθέτησετηγνωμοδότησήτουενόψειτηςγενικήςκατάστασηςκαιτουσταδίουτων
διαπραγματεύσεων μεταξύτηςΕΚμετηΒουλγαρία,αφενός,καιτηΡουμανία,αφετέρου,όπωςαυτές
έχουνεξελιχθείτοΣεπτέμβριο1992.
Κατάτην301ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης25ηςΝοεμβρίου1992),ηΟΚΕυιοθέτησεμε
μεγάληπλειοψηφίακαιμε2αποχέςτηνακόλουθηγνωμοδότηση .
Περίληψη
ΤουποβληθέναπότηνΕπιτροπή,στιςαρχέςτου1990,σχέδιο
συμφωνιώνσύνδεσηςπεριλαμβάνειεκτόςτηςσταδιακής
δημιουργίαςμιαςζώνηςελεύθερωνσυναλλαγών ,τηςελεύθε­
ρηςκυκλοφορίαςτωνεργαζομένων ,τηςελεύθερηςπαροχής
υπηρεσιώντηςπροσέγγισηςτωννομοθεσιώνκαιτηςενίσχυ­
σηςτηςοικονομικής ,κοινωνικήςκαιχρηματοπιστωτικής
συνεργασίαςκαιτηθεσμοθέτησητουπολιτικούδιαλόγουκαι
τηςπολιτιστικήςσυνεργασίας (σημείο1.8)
Οιενλόγω(προτιμησιακές )συμφωνίεςπουθεωρούνταιως
ΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςλόγωτηςσυνεκτίμησηςτουπολιτικού
διαλόγουδύνανταινασυναφθούν,βασικάμεόλεςτιςχώρες
τηςΑνατολικήςΕυρώπηςκαιγιααόριστοχρόνο.Φυσικά
γιατηνΚοινοπολιτεία ΑνεξάρτητωνΚρατών(ΚΑΚ)καιτη
ΓεωργίαπρέπειναεξευρεθείιδιαίτερηπροσέγγισηεξαπόψεωςτουσχεδίουτωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτωνγιασυμ­
φωνίεςεταιρικήςσχέσηςκαισυνεργασίας .Φυσικάγιατην
υπογραφήτωνΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιώνκαθοριστικόρόλοθα
διαδραματίσει τογεγονόςτηςεπιτυχούςπραγματοποίησης
τωνπολιτικών,κοινωνικώνκαιοικονομικώνμεταρρυθμίσεων
στιςσυνδεδεμένεςχώρεςκαθώςκαιηπαγίωσητηςδημοκρα­
τίαςκαιηεμπέδωσητουσυστήματοςτηςοικονομίαςτης
αγοράςσεμηαντιστρέψιμηπλέονκατάσταση(«Pointofίο
return»).ΗΟΚΕζήτησεεπανειλημμένα απότηνΕπιτροπή
ναεξετάσει,κατάπερίπτωση,τιςδρομολογηθείσες πολιτικές
καιοικονομικέςμεταρρυθμίσεις καιμετάνααρχίσειτιςδια­
πραγματεύσεις τωνσυμφωνιώνσύνδεσης(σημείο1.9).
ΗΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήστηγνωμοδότησή
τηςγιατιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςμετιςχώρεςΤσεχοσλοβα­
κία,ΟυγγαρίακαιΠολωνίαανέλυσεδιεξοδικάκαιαξιολό­
γησεθετικάτοσχέδιοτωνσυμφωνιώνσύνδεσηςτηςΕυρωπαϊ­
κήςΚοινότητας .ΗΟΚΕεπιδοκιμάζειμεέμφασητογεγονός

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.Ο19/75
ότιηΚοινότηταάρχισε,τοΜάιοτουτρέχοντοςέτους,τις
διαπραγματεύσεις γιατησύναψησυμφωνιώνσύνδεσηςμετη
ΒουλγαρίακαιτηΡουμανία.Στόχοςτωνδιαπραγματεύσεων
είναιησύναψηΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιώντωνοποίωντοπεριε­
χόμενοείναικατ'ουσίαανάλογομετιςσυμφωνίεςεκείνεςπου
υπεγράφησανστις16Δεκεμβρίου199!μετηνΠολωνία,την
ΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία .Οικριτικέςπαρατηρήσεις
τηςΟΚΕγιατιςανωτέρωσυμφωνίεςκαιοισυμπληρωματικές
συστάσειςτηςαφορούν,στοβαθμόπουγίνονταιαποδεκτές,
χωρίςκαμίαμεταβολήκαιταυφιστάμενασχέδιασυμφωνιών
μετηΒουλγαρίακαιτηΡουμανία(σημεία2.1και2.2)ΗΟΚΕπροτείνειλοιπονστιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςνα
προστεθούνδιατάξειςσύμφωναμετιςοποίεςδιασφαλίζεται
ησυμμετοχήτωνοικονομικώνκαικοινωνικώνομάδωνστα
πλαίσιατουπολιτικούδιαλόγουκατάτηνπρώτηφάσητης
μεταβατικήςπεριόδουαπότοΣυμβούλιοΣύνδεσης.Απότη
δεύτερηφάση,οανωτέρωδιάλογοςπραγματοποιείται στους
κόλπουςμιαςΣυμβουλευτικής ΕπιτροπήςΣύνδεσηςτωνοικο­
νομικώνκαικοινωνικώνομάδων.Ησυνεργασίααυτήπρέπει
ναεντάσσεταισταπλαίσιαενόςευρέουςδιαλόγουμετις
οικονομικέςκαικοινωνικέςομάδεςτηςΕυρωπαϊκήςΚοινό­
τηταςκαιτωνχωρώντηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώ­
πης(σημεία2.7και2.8).
ΗΟΚΕσυμφωνείαπόλυταμετηναναγνώρισηαποτασυμ­
βαλλόμεναμέρητηςενίσχυσηςτωνπολιτικώνκαιτωνοικο­
νομικώνελευθεριώνοιοποίεςαποτελούναπαραίτητηπροϋ­
πόθεσητηςσυμφωνίαςσύνδεσης.Επιπλέονυποστηρίζεται η
διακηρυχθείσα πρόθεσηγιατηναπόκοινούσυνέχισητης
δημιουργίαςμιαςνέαςκρατικήςκαιοικονομικήςτάξηςοικο­
δομουμένηςεπίτουκράτουςδικαίου,τοσεβασμότωνανθρώ­
πινωνδικαιωμάτωνκαιτωνδικαιωμάτωντωνμειοψηφιών ,τη
διασφάλισηενόςπολυκομματικού συστήματοςμεελεύθερες
καιδημοκρατικές (μυστικές)εκλογές,τηνπροώθησητης
φιλελευθεροποίησης τηςοικονομίαςμεβάσητιςαρχέςτης
οικονομίαςτηςαγοράς(σημείο2.3).ΗΟΚΕπροτείνειναπεριληφθείοοροςότιοσεβασμός
τωνδημοκρατικώναρχώνκαιτωνανθρωπίνωνδικαιωμάτων
καθώςκαιητήρησητωναρχώντηςοικονομίαςτηςαγοράς
αποτελείουσιώδηπροϋπόθεσηγιατησύνδεση·συγχρόνως,
συνιστάναθεωρηθείοσεβασμόςτωνκοινωνικώνθεμελιωδών
δικαιωμάτωνκαιτωνδικαιωμάτωντηςμειοψηφίαςωςβασι­
κόςόροςτηςσύνδεσης.Ημητήρησητωνανωτέρωδεσμεύ­
σεωνενδεχομένωςναέχειωςσυνέπειατηλήψηκατάλληλων
μέτρων(σημείο2.9).
ΗΟΚΕσχετικάμετηνελεύθερηδιακίνησητωνεμπορευμά­
τωνεπιδοκιμάζειτηνασύμμετρηεκτίμησηηοποίασυμβάλλει
πράγματιστηστήριξητηςδύσκοληςδιεργασίαςμετασχημα­
τισμούστιςσυνδεδεμένεςχώρες.Μεβάσητηνπορείατου
συνόλουτωνοικονομικώνκλάδωντωνχωρώναυτώνηΚοινό­
τηταοφείλεινακαταβάλεισοβαρέςπροσπάθειεςωςπρος
ταβιομηχανικάπροϊόνταγιατησύντμησητηςχρονικής
περιόδουτωνέξιετώνμέχριτηνπλήρηκατάργησητων
δασμώνκαιτηνπραγματοποίηση ,τοσυντομότεροδυνατό,
τουανοίγματοςτηςαγοράς.Τοάρθρο110τηςΣυνθήκης
•τηςΡώμης,στηνοποίαπρέπειναγίνεταιπροσφυγήμερικές
φορές,υποχρεώνειρητάτηνΕυρωπαϊκήΚοινότηταναασκεί,
προςτοκοινόσυμφέρον,μιαφιλελεύθερηεμπορικήπολιτική .
Ηανωτέρωυποχρέωσηδενλαμβάνεταισυχνάυπόψηκατά
τηνγνώμητηςΟΚΕ(σημείο2.12).ΗΟΚΕτόνισεεπανειλημμένα ότικάτωυποτιςυφιστάμενες
στηνΕυρώπηπολιτιστικέςκαικοινωνικέςπροϋποθέσεις
είναιαδιανόητηηδημιουργίαενόςοικονομικούχώρουχωρίς
κοινωνικέςπτυχές.ΚατάσυνέπειαηΟΚΕζητάεκνέουαπό
τοΣυμβούλιονασυμπεριλάβειστοπροοίμιοτωνΕυρωπαϊκών
ΣυμφωνιώντηνκοινωνικήδιάστασητουΕυρωπαϊκούοικοδο­
μήματοςκαινακάνειαναφοράστονυιοθετηθέντα ,ανκαιόχι
ομόφωνα,τοΔεκέβριοτου1989απότουςΑρχηγούςτων
ΚρατώνκαιΚυβερνήσεωντηςΚοινότητας ,ΚοινοτικόΧάρτη
τωνΚοινωνικώνθεμελιωδώνδικαιωμάτωντωνεργαζομένων .
ΗΟΚΕμεανησυχίαλαμβάνειγνώσητουγεγονότοςότι,
μολονότιηεισαγωγήτηςαρχήςτης«κοινωνικήςδικαιοσύ­
νης»στιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςμετηνΠολωνία,τηνΟυγγα­
ρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία αποτελείτη«βάσητηςσύνδε­
σης»,εντούτοιςηενλόγωαρχήδεναναφέρεταιδιόλουστο
προοίμιονέωνσυμφωνιών(σημείο2.4).
Γιατουςευαίσθητουςτομείς,υφαντουργία ,προϊονταΕΚΑΧ
καιγεωργικάπροϊόνταηΟΚΕπαραπέμπειεκνέουστιςσχετι­
κέςδιατάξειςτηςΓενικήςΣυμφωνίαςΔασμώνκαιΕμπορίου
(GΑΤΤ)γιατιςουσιαστικέςπροϋποθέσειςδημιουργίαςμιας
ζώνηςελεύθερωνσυναλλαγών .Πρόκειταικυρίωςγιατη
βασικήπροϋπόθεσητηςκατάργησηςτωνδασμώνκαιάλλων
περιοριστικώνδιατάξεωνστιςδιμερείςανταλλαγέςεμπορευ­
μάτωνγιατοσύνολοσχεδόντωνεμπορικώνσυναλλαγών .
ΓιαλόγουςσυμφωνίαςμετιςδιατάξειςτηςGΑΤΤδενείναι
δυνατήηεπιμακρούεξαίρεσηκανενόςτομέα—ακόμηκαι
τουγεωργικού—απότοάνοιγματηςαγοράς(σημείο2.15).Σεό,τιαφοράτηνπεριεχόμενηστοπροοίμιοτωνσυμφωνιων
«ρήτρατηςκατ'επιλογήνπροσχώρησης »δέονόπωςσυμπερι­
ληφθείακόμηότιοιμελλοντικέςδιευρύνσειςθαεξετάζονται
υπότοφωςτωνμεταβεβλημένων ,ουσιωδώς,προϋποθέσεων ,
ήτοι:εσωτερικήαγορά,οικονομικήκαινομισματικήένωση,
εξωτερικήκαιαμυντικήπολιτικήκαθώςκαιτο«κεκτημένο»
τηςΚοινότητας·θέματαταοποίαεπιβάλλουνσημαντικές
απαιτήσειςσταυποψήφιαπροςένταξημέλη,απαιτήσειςπου
δενδύνανταιναικανοποιηθούν σεβραχύχρονικόδιάστημα
απόόλαταυποψήφιακράτη.ΣυνεπώςηΕπιτροπήτωνΕΚ
θαήτανανάγκηναπροβείτοσυντομότεροδυνατό,στην
αναζήτησηνέωντύπωνήεπιλογών,βάσειπαγίουσχεδίου
προσχώρησης ,καινασυγκεκριμενοποιήσει τιςβάσεις
(σημείο2.5).ΗΟΚΕτονίζειεκνεουτηνπρότασήτηςόπωςμεγάλομέρος
τωνπλεονασμάτωνγεωργικώνπροϊόντωναπότηΒουλγαρία
καιτηΡουμανίαεξάγονταιστιςγειτονικέςΑνατολικέςχώρες
έναντισκληρούνομίσματοςγιαναμηνεπιδεινωθείπεραιτέρω
ηθέσητηςαγοράςγεωργικώνπροϊόντωντηςΚοινότηταςαπό
τηνυπερβολικήεισαγωγήιδιαίτεραευαίσθητωνπροϊόντων .
Παράλληλαείναιανάγκητογεωργικόκαιβιομηχανικόδυνα­
μικότωνανατολικώνεταίρωνναστραφείστηνπαραγωγήΗΟΚΕστηγνωμοδοτησήτηςγιατιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίες
μετηνΠολωνία,τηνΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία
κάλεσετασυμβαλλόμενα μέρηνασυμπεριλάβουν στονπολι­
τικόδιάλογοκαιτιςοικονομικέςκαικοινωνικέςομάδες.

Αριθ.Ο19/76 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 25.1.93
γεωργικωνπροϊοντωνγιαβιομηχανικούς καιενεργειακούς
σκοπούς(σημεία2.27έως2.29)νταιμεσωτωνκρατικώνενισχύσεωντόσοσεκοινοτικήκλί­
μακαόσοκαισεεπίπεδοτωνσυνδεδεμένωνχωρών(σημεία
2.25και2.47).
ΗΟΚΕαποδίδειιδιαίτερησημασίαστιςπροβλεπόμενες δια­
βουλεύσειςγιαδιαπιστωθείσες πρακτικέςντάμπιγκκαιθεω­
ρείωςδεδομένητηναπαρέγκλιτητήρησητωνδιατάξεωντης
GΑΤΤ.Γιαπολιτικούςλόγουςγίνεταιαποδεκτήηταξινό­
μησητωνανατολικώνεταίρων,ευθύςεξαρχής,ωςχωρών
μελειτουργούσαοικονομίατηςαγοράς.Ταεπόμεναέτηη
ΕπιτροπήτωνΕΚδενπρέπειναπαραβλέψειτηνπραγματο­
ποίησημιαςενδεδειγμένηςσύγκρισης—σταπλαίσιατου
κανονισμούαικ1ί-(1ιιπιρίη§τηςΚοινότητας—μεταξύτης
τιμήςεξαγωγήςκαιτης«κανονικήςαξίας»τωνεμπορευμάτων
(σημείο2.32).ΗπροσέγγισητωννομικώνδιατάξεωντηςΒουλγαρίαςκαι
τηςΡουμανίαςστοκοινοτικόδίκαιοαποτελείσημαντική
προϋπόθεσηγιατηνοικονομική(καικοινωνική)ενσωμά­
τωσηαμφοτέρωντωνκρατώνστηνΕυρωπαϊκήΚοινότητα .Η
ΟΚΕδιαπιστώνειεπιπλέοντηνέλλειψηπροτεραιοτήτων στο
σημείοαυτό.Οιεπιχειρήσειςτωνσυμβαλλομένων μερών
χρειάζονταιεπειγόντωςτηχάραξηαξιόπιστωνπεριθωρίων
ελιγμώνκαιμεγαλύτερεςδυνατότητεςοργάνωσηςγιαναενι­
σχύσουντηνανταγωνιστική τουςικανότητα,νααντιμετωπί­
σουνμεευελιξίατηναυξανόμενηπίεσητωνπολυεθνικών
επιχειρήσεωναπότρίτεςχώρες,ναδημιουργήσουν καινα
διασφαλίσουν ,επίμονίμουβάσεως,θέσειςαπασχόλησης
(σημεία2.48έως2.50).
ΗΟΚΕπιστεύειοτιγιατηνοικονομικήσυνεργασίαθαήταν
ορθόνακαθορισθεί,κατ'αρχήν,μόνομικρόςαριθμόςστόχων
οιοποίοιθατυγχάνουνάμεσηςπροτεραιότητας .ΗΟΚΕ
προτείνειωςστόχουςπροτεραιότητας τηνπραγματοποίηση
έργωνυποδομής,τηνεκπαίδευσηκαιτηνεπιμόρφωσηήτην
πυρηνικήενέργεια(σημείο2.53).Γιατηναπόλαυσητωνδικαιωμάτωνπουαπορρέουναποτις
διατάξειςτηςζώνηςελεύθερωνσυναλλαγώνβασικήπροϋπό­
θεσηείναιησυγκεκριμένηαπόδειξητηςπροέλευσηςτου
εμπορεύματος .ΗΟΚΕυποστήριξεπολλάκιςτοαίτηματων
ανατολικώνεταίρωνγιαπολυμερήσυσσώρευση .ΗΕπιτροπή
δενυιοθέτησετοανωτέρωαίτηματωνεταίρωνμεαποτέλεσμα
οικαθορισμένοι (εμφανώςπεριοριστικοί )στηνενδιάμεση
συμφωνίακανόνεςπροέλευσηςνααποδειχθούνσημαντικό
εμπόδιογιατηνεντατικοποίηση τηςανταλλαγήςεμπορευμά­
των.Επειδήμόνομιαομοιόμορφηδιαδικασίαγιατηνεξακρί­
βωσητηςπροέλευσηςεξυπηρετείτονεμβαθυμένοευρωπαϊκό
καταμερισμόεργασίαςηΟΚΕπροτείνειναυιοθετηθούνοι
ισχύοντεςκανόνεςπροέλευσηςΕΚ/ΈυρωπαϊκήςΖώνηςΕλεύ­
θερωνΣυναλλαγών (ΕΖΕΣ)ήοιμελλοντικοίκανόνεςτου
ΕΟΧσυμπεριλαμβανομένου ενόςεναλλακτικούκριτηρίου
συντελεστούστοσύνολοτωνΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιώνμετις
χώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης(«Πανευρω­
παϊκή»συσσώρευση )(σημεία2.33έως2.35)Οσυνεχήςσυντονισμόςτωνδιατιθέμενωνμέσωνμεταξύτων
συμβαλλομένων μερώνείναιαπαραίτητοςγιατηνοικονομική
συνεργασία .Καθίσταταιλοιπόναναγκαίοςοσυντονισμός
τουσυνόλουτηςοικονομικήςβοήθειαςπροςτηΒουλγαρία
καιτηΡουμανίακαθώςκαιηχρησιμοποίηση τωνμέσων
σεεπίπεδοτουΣυμβουλίουΣύνδεσηςκαιηεκτίμησητης
αποτελεσματικότητας τωνδιατιθέμενωνμέσων.ΤοΣυμβού­
λιοΣύνδεσηςθαήτανσκόπιμοναενημερώνεταισχετικάμε
τααποτελέσματα (σημείο2.62).
1.ΕισαγωγήΗΟΚΕεπικροτείμεέμφασητιςσυμφωνίεςγιατηνελεύθερη
κυκλοφορίατωνεργαζομένων ,ωστόσοδιαπιστώνει ,όπωςστο
παρελθόντηναπουσίασυμφωνιώνσχετικάμετουςπαρανό­
μωςασκούντεςβιοποριστικάεπαγγέλματαστηνΚοινότητα
απότιςανατολικέςχώρεςεταίρους.ΗΟΚΕεκφράζειεκνέου,
τηλύπητηςεπειδήηΕπιτροπήτωνΕΚδεναναφέρεται—
έστωσ'έναπρωτόκολλο—σταπεριορισμένα ,μεσοπρόθεσμα ,
περιθώριατηςελεύθερηςκυκλοφορίαςστηνΚοινότητα .Κατά
τηνάποψητηςΟΚΕείναιπλέονκαιρόςναεξετασθείεμβρι­
θώςτοπολύπλευροκαιπολύπλοκοθέματης«ελεύθερης
κυκλοφορίαςτωνεργαζομένων»μεταξύτηςΕυρωπαϊκήςΚοι­
νότηταςκαιτωνσυνδεδεμένωνχωρώνκαιναεξευρεθούνοι
κατάλληλεςλύσεις,σταπλαίσιαενόςσταθερούπρογράμμα­
τοςμετανάστευσης ,οιοποίεςδενθαδίδουνμεγάλεςελπίδες
σήμερακαιστομέλλονθακαταλήγουνσεβαθειάαπογοήτευ­
ση(σημεία2.37έως2.39)1.1.Πριναποείκοσιετη,απότην1ηΙουνουαρίου1973,οι
αρχηγοίΚρατώνκαιΚυβερνήσεωντωνκρατώνμελώντης
ΕΚεπιβεβαίωσαντηβούλησήτουςναασκήσουνκοινήεμπο­
ρικήπολιτικήέναντιτωνχωρώντηςΑνατολικήςΕυρώπης·
τακράτημέληδιαδήλωσαντηναποφασιστικότητά τουςγια
τηνπροώθησητηςπολιτικήςσυνεργασίας ,μεβάσητηναμοι­
βαιότητα,μετακράτηαυτά.Η1ηΙανουαρίου1973ήταν
μιασημαντικήημερομηνίαεπειδήαπότοενλόγωχρονικό
σημείοτακράτημέλητηςΕΚδενηδύναντοούτεναδιαπραγ­
ματευθούναλλάούτεκαιναυπογράψουνδιμερείςεμπορικές
συμφωνίεςμετιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώ­
πης.Μετηνεκπνοή,περίτατέλητου1974,τηςισχύοςτων
προτου1973συνηφθεισώνδιμερώνεμπορικώνσυμφωνιώνη
ΕυρωπαϊκήΚοινότηταπρότεινεστακράτημέλητουΣυμβου­
λίουΑμοιβαίαςΟικονομικήςΒοήθειας(ΣΑΟΒ)τησύναψη
διμερώνεμπορικώνσυμφωνιώνμετηνΚοινότητα .Μεεξαί­
ρεσητηΡουμανίαδενυπήρξεκαμίαάμεσηαντίδρασηεκ
μέρουςτωνκρατώντουΣΑΟΒ.ΑντίθετατοΣΑΟΒυπέβαλε,
στιςαρχέςτου1976,ένασχέδιογενικήςσυμφωνίαςμεταξύ
τουΣυμβουλίουΑμοιβαίαςΟικονομικήςΒοήθειαςκαιτης
ΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςσχετικάμετιςβάσειςτωναμοιβαίων
σχέσεων.ΗΕπιτροπήτωνΕΚπαρουσίασεσυγχρόνωςΗΟΚΕσυνιστάναεξετασθούν,όλεςοιχορηγούμενεςαπο
τηΒουλγαρίακαιτηΡουμανίακρατικέςενισχύσειςυπότο
φωςτωνσχετικώνδιατάξεωντηςΣυνθήκηςΕΟΚ.Επιπλέον
θαεκρίνετοσκόπιμηηυιοθέτησητουκοινοτικούμηχανισμού
ελέγχουτωνενισχύσεωνγιαναπροστατευθείηομαλήδιεξα­
γωγήτουανταγωνισμούαπότιςστρεβλώσειςπουπροκαλού­

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.Ο19/77
έγγραφοστοοποίοαφήνετοναδιαφανείσαφώςηακολουθού­
μενηαπότηνΚοινότητα«Πολιτικήτωνπαράλληλωνκατευ­
θύνσεων».Γιατηδημιουργίαευνοϊκούκλίματοςστηνεπέ­
κτασητηςκυκλοφορίαςτωναγαθώνκαιτωνυπηρεσιώνπρο­
τείνεταιησύναψηδιμερώνεμπορικώνσυμφωνιώνμεταξύτης
ΚοινότηταςκαιτωνεπιμέρουςκρατώνμελώντουΣΑΟΒ.
Παράλληλαανεπτύχθησανσχέσειςμεταξύτωνδύοοργανι­
σμώνσε«επίπεδοεργασίας»γιατηνεξέτασηθεμάτωνγενικού
ενδιαφέροντος .1.4.Επειδήηεμπορικήσυμφωνίατου1980αφορούσεελά­
χιστουςτομείςηΚοινότητασυνέστησε,περίταμέσατης
δεκαετίαςτου'80,τηδιεύρυνσητουτομέαεμπορικώνσχέ­
σεων,π.χ.,μετηνενισχυμένηπρόσβασητωνρουμανικών
γεωργικώνπροϊόντωνστηνκοινοτικήαγορά,καιτηνπεραι­
τέρωσύσφιξητηςβιομηχανικήςκαιεπιστημονικήςσυνεργα­
σίας.Οιδιαπραγματεύσεις άρχισαντο1987·τονΑπρίλιο
όμωςτου1989διεκόπησαν .Ημαζικήκαταπάτησητωνανθρώ­
πινωνδικαιωμάτωνείχεγίνειεντωνμεταξύθέματηςημερή­
σιας?ημυστικήαστυνομία(Securitate)κατέστη«Μέσοπολι­
τικήςπαντοδυναμίας »τουδικτάτοραCeausescu .Δενετηρού­
ντο,πλέονοιδεσμεύσειςπουαπέρρεαναπότηνεμπορική
συμφωνίατου1980.Τέλος,ηΚοινότητααποφάσισεστις
20Δεκεμβρίου1989,κάτωαπότηνπίεσητωναιματηρών
γεγονότωντηςTemeswar,ναπαγώσειπροςτοπαρόντην
εμπορικήσυμφωνία .ΗεκτέλεσητουδικτάτοραCeausescu,
μόνοδύοημέρεςαργότερα,άνοιξεδιάπλατατοδρόμοπρος
τηνελευθερίαστουςρουμάνους .ΤατέληΜαρτίου1990επα­
ναλήφθηκανοιδιπλωματικέςσχέσειςμετηνΚοινότητα .Το
Συμβούλιοεξουσιοδότησε τηνΕπιτροπήναεπεξεργασθείμια
εμπορικήσυμφωνίασυνεργασίαςηοποίαθαήτοέτοιμηπρος
υπογραφήστις22Οκτωβρίου1990.Νέεςόμωςκαταπατήσεις
τωνανθρωπίνωνδικαιωμάτωνανέβαλαντησυναίνεσητου
ΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου μεαποτέλεσμαησυμφωνίανα
τεθείσεισχύμόνοτην1ηΜαΐου1991.1.2.ΗΕυρωπαϊκήΚοινοτηταμπόρεσεμετηνπολιτικήτης
ναεξασφαλίσειτηνυποστήριξητωνμικρότερωνχωρώντης
ΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςσταοποίαδόθηκεη
ευκαιρίαμέσωτωνδιμερώνσυμφωνιώννααποσυνδεθούν ,
πολιτικάκαιοικονομικά ,τουλάχιστονενμέρει,απότην
ασφυκτικήσοβιετικήεπιρροή.ΕντούτοιςηΡουμανίαήτανη
μόνηχώραηοποίαμπόρεσεναεπωφεληθείτηςπροσφερόμε­
νηςευκαιρίας .Περίτατέλητου1980ηΚοινότηταυπέγραψε
δύοσυμφωνίεςμετιςοποίεςόχιμόνονβελτιώθηκανοιδυνα­
τότητεςπρόσβασηςαρκετώνρουμανικώνπροϊόντωνστην
κοινήαγοράαλλάκαισυστάθηκεκοινήεπιτροπήηοποία
ήταναρμόδιαγιατησυνεχήεποπτείατωνεμπορικώνσυναλ­
λαγώνκαιτηνεύρρυθμηεφαρμογήτηςσυναφθείσαςσυμφω­
νίας.
1.5.Ηυπογραφήτης«Κοινήςδιακήρυξης»γιατηναποκα­
τάστασηεπισήμωνσχέσεωνμεταξύτηςΕυρωπαϊκήςΚοινό­
τηταςκαιτουΣυμβουλίουΑμοιβαίαςΟικονομικήςΒοήθειας
απετέλεσετοορόσημογιατηνκαθυστερημένη εξομάλυνση
τωνσχέσεωνμεάλλακράτητουΣΑΟΒ,μεταξύτωνοποίων
συμπεριλαμβάνεται καιηΒουλγαρία .Σύμφωναμετηδιακή­
ρυξηαμφότερατασυμβαλλόμενα μέρηδεσμεύονταιναανα­
πτύξουντησυνεργασίαστουςτομείςτηςεκάστοτεαρμοδιότη­
τάςτουςπουείναιπροςτοαμοιβαίοσυμφέρον .Ηεπανειλημ­
μέναεγερθείσααπότοΣΑΟΒαπαίτησηγιαδημιουργίακοι­
νώνοργάνωνμεταξύτηςΕΚκαιτουΣΑΟΒεπανήλθεστην
επικαιρότητα .ΚάθεκράτοςτουΣΑΟΒαποφασίζειτοίδιο
σχετικάμετησύναψηδιπλωματικώνσχέσεωνκαιτηνέναρξη
εμπορικώνδιαπραγματεύσεων μετηνΚοινότητα .ΤοΕυρω­
παϊκόΣυμβούλιο,στηΣύνοδοΚορυφήςτηςΡόδου(Δεκέμ­
βριος1988),χαιρέτησε«τηνπροθυμίατωνευρωπαϊκώνκρα­
τώνμελώντουΣΑΟΒναολοκληρώσουν τιςσχέσειςμετην
ΕυρωπαϊκήΚοινότητατονίζονταςτηνπρόθεσήτουναπροω­
θήσειτιςοικονομικέςσχέσειςκαθώςκαιτηνοικονομική
συνεργασίαμεταανωτέρωκράτηλαμβάνονταςυπόψητην
ειδικήκατάστασήτουςεπωφελούμενοι έτσιτωνυφιστάμενων
δυνατοτήτωνπροςαμοιβαίοόφελος».1.3.Έγινανπολλέςπροσπάθειεςγιατηδιαλεύκανσητων
λόγωντηςαυτόνομηςπολιτικήςτηςΡουμανίαςέναντιτης
ΕυρωπαϊκήςΚοινότητας .Είναιαναμφισβήτητο όμωςτο
γεγονόςότιηπολιτικήτηςΡουμανίαςδενεξερχόταναπότο
αφεθένστηχώρααυτήαπότηΣοβιετικήΈνωσηπεριθώριο
ελιγμώνστοντομέατηςεξωτερικήςπολιτικής .Επιπλέον
είναιαλήθειαότιηΡουμανίαμπόρεσεεπανειλημμένα να
διαδραματίσειίδιο(ειδικό)ρόλο.Περίταμέσατου1958
αποσύρθηκαντασοβιετικάστρατεύματα ,ενώτοεγκαθιδρυ­
θένκομμουνιστικό καθεστώςτουτρόμουκατέστησετηΡου­
μανίασεένααπόταπλέονέμπιστακράτηδορυφόρουςτης
ΣοβιετικήςΈνωσης.Συγχρόνωςηενλόγωαπόσυρσηαποτέ­
λεσεέναναπότουςκύριουςλόγουςγιατοότιηΡουμανία,
απότοδεύτεροήμισυτηςδεκαετίαςτου'60ήδη—ανκαι
προσωρινά—σημείωσεβήματαφιλελευθεροποίησης ,υπό
τηνκάλυψητουσοσιαλισμού ,ταοποίαήτανάγνωσταστις
υπόλοιπεςχώρεςτουΣΑΟΒ(Η.ν&5ί3§,Ο.MandicsκαιΜ.
Εη§ε1πι&ηη,Timisoara,Σύμβολοτηςελευθερίας,Βιέννη/
Μόναχο1992).Σχετικάδέοννααναφερθούνοιποικίλεςεπα­
φέςμετιςΚυβερνήσειςτωνΔυτικώνΧωρώνκαθώςκαιοι
αποδεδειγμένες τάσειςφιλελευθεροποίησης τηςρουμανικής
οικονομίας .Δενπρέπειναυποτιμηθείαπόαπόψεωςεξωτερι­
κήςπολιτικήςηαπόφασητηςΚυβέρνησηςτουΒουκουρε­
στίουναμησυμμετάσχειστηνκαταστολήτηςΆνοιξηςτης
Πράγας.Οιδυτικοίεξήρανταπεριορισμέναχρονικά,φιλε­
λεύθερακινήματα,πουήτανίσωςμιαπολιτικήκίνησηγια
τιςχώρεςτηςΔύσης.ΗΡουμανίαήτανημόνηχώρατου
ΣΑΟΒπουτο1972έγινεμέλοςτουΔιεθνούςΝομισματικού
Ταμείου(ΔΝΤ)καιτηςΔιεθνούςΤράπεζας,ενώστιςαρχές
του1974ηχώρασυμπεριελήφθη στονκατάλογοτουσυστήμα­
τοςαυτόνομωνπροτιμήσεων (ΣΑΠ)τηςΕυρωπαϊκήςΟικονο­
μικήςΚοινότηταςγιατιςυπόανάπτυξηχώρες.1.6.Λίγεςεβδομάδεςμετατηνυπογραφήτηςκοινήςδιακή­
ρυξηςηΕυρωπαϊκήΚοινότητααποκατέστησεδιπλωματικές
σχέσειςμεέξιαπόταευρωπαϊκάκράτημέλητουΣΑΟΒ.Στις
24Σεπτεμβρίου1990υπεγράφημετηΒουλγαρίαδεκαετής
συμφωνίακαθώςκαισυμφωνίαοικονομικήςσυνεργασίαςπου
τέθηκεσεισχύτην1ηΝοεμβρίου1990.ΕπιπλέονηΚοινό­
τηταεπεκτείνει(απότην1ηΙανουαρίου1991)τοΣύστημα
ΓενικευμένωνΠροτιμήσεωνκαιστηΒουλγαρία·οιποσοτικοί

Αριθ.€19/78 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93
περιορισμοίπουεπιβάλλοντοεπίτωνεισαγωγώναποτοεν
λόγωκράτοςείτεκαταργήθηκαν είτεανεστάλησαν .
1.7.ΗΟΚΕείναιπεπεισμένηοτιησύναψηδιπλωματικών
σχέσεωνκαιηυπογραφήσυμφωνιώνεμπορικήςσυνεργασίας
αποτελούνστοιχείααπαραίτητατηςδιεργασίαςτηςπολιτικής
καιοικονομικήςενσωμάτωσης .Ενισχύουντοδιακρατικόδιά­
λογοκαιεμβαθύνουντηνΕυρωπαϊκήΠολιτικήΣυνεργασία .
ΜετησυμφωνίααυτήηΚοινότηταδιαθέτειέναμέσοτο
οποίοείναικατάλληλο ,όχιμόνογιατηνεκμετάλλευση των
μεγάλωνδυνατοτήτωνπουαπορρέουναπότηβραχυπρόθεσμη
βοήθειααλλάμεσοπρόθεσμασυμβάλειστηνοικονομικήστή­
ριξητωνδρομολογηθεισών διαρθρωτικώνκαιανανεωτικών
αλλαγών.ΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςδιότιηαρχήτουςείναικατάλληλη
γιατηδιασφάλισηκαιτηνπεραιτέρωπροώθησητωνπολιτι­
κών,οικονομικώνκαικοινωνικώνσχέσεωνμετιςγειτονικές
χώρεςτηςΑνατολικήςΕυρώπης(').Μόνομιαενεργόςπολι­
τικήσυνδέσεωνμπορείναεξαλείψει,βαθμηδόν,τιςοικονομι­
κέςκαικοινωνικέςανισότητεςμεταξύτηςΚοινότηταςκαι
τωνσυμβαλλομένων κρατών.Ηανάληψηδράσηςκαθίσταται
πλέονεπείγουσαεκτουγεγονότοςότιτοψυχικόαπόθεμα
ενέργειαςτωνανθρώπωνστιςυπόμεταρρύθμισηανατολικές
χώρεςτοοποίοεπέδρασεκαταλυτικάστηνεπικράτησητης
δημοκρατίαςεξαντλήθηκεστημετα-κομμουνιστική γρήγορη
φθοροποιόκαθημερινότητα απότιςημιτελείςμεταρρυθμί­
σεις,τηδιακοπήτωνυφισταμένωνεμπορικώνσχέσεωνμε
άλλεςχώρες,τησυρρικνωμένη γενικήοικονομικήκατά­
σταση,τουςυψηλούςδείκτεςπληθωρισμούκαιτηναυξανό­
μενηανεργία[Κ.Α.ΚοώεΓστο:Μετάτοσοσιαλισμό .Τι
πρόκειταινασυμβείμετιςνέεςΔημοκρατίεςστηνΕυρώπη;
(Πρωτόκολλοτου93ουκύκλουομιλιώνΒεΓ§€(1οιΤγιαθέματα
τηςελεύθερηςβιομηχανικήςκοινωνίας)Βερολίνο,13/14Ιου­
λίου1991].ΗΕυρωπαϊκήΚοινότηταοφείλειιδιαίτερανα
εξασφαλίσειβάσιμεςπροοπτικέςπείθονταςτιςευρισκόμενες
στοστάδιομεταρρύθμισης χώρεςότιδενθαπαραμείνουνστο
περιθώριο .1.8.Αναμφισβήτητα ,οιΣυμφωνίεςτηςπρώτηςγενεάςαπο­
τελούνσυγχρόνωςτονοδηγόκαθοδόνπροςτηνολοκλήρωση
τηςδιαδικασίαςτηςσυνολικήςευρωπαϊκήςπροσέγγισηςγια
τηνεξύψωσητουεπιπέδουποιότηταςτηςσυνεργασίαςμετις
χώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης.Συγκεκρι­
μέναπρόκειταιγιατοπέρασμααπότησυμφωνίασυνεργασίας
στησυμφωνίασύνδεσης .ΤουποβληθέναπότηνΕπιτροπή,
στιςαρχέςτου1990,σχέδιοσυμφωνιώνσύνδεσηςπεριλαμβά­
νειεκτόςτηςσταδιακήςδημιουργίαςμιαςζώνηςελεύθερων
συναλλαγών ,τηςελεύθερηςκυκλοφορίαςτωνεργαζομένων
καιτηςενίσχυσηςτηςοικονομικής ,κοινωνικήςκαιχρηματο­
πιστωτικήςσυνεργασίαςκαιτηθεσμοθέτησητουπολιτικού
διαλόγουκαιτηςπολιτιστικήςσυνεργασίας .2.2.ΗΟΚΕεπιδοκιμάζειτογεγονόςότιηΚοινότητα
άρχισε,τοΜάιοτουτρέχοντοςέτους,τιςδιαπραγματεύσεις
γιατησύναψησυμφωνιώνσύνδεσηςμετηΒουλγαρίακαιτη
Ρουμανία.Στόχοςτωνδιαπραγματεύσεων είναιησύναψη
ΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιών,τωνοποίωντοπεριεχόμενοείναι
κατ'ουσίαανάλογομετιςσυμφωνίεςεκείνεςπουυπεγράφη­
σανστις16Δεκεμβρίου1991μετηνΠολωνία,τηνΟυγγαρία
καιτηνΤσεχοσλοβακία .ΟικριτικέςπαρατηρήσειςτηςΟΚΕ
γιατιςανωτέρωσυμφωνίεςκαιοισυμπληρωματικές συστά­
σειςτηςαφορούν,στοβαθμόπουγίνονταιαποδεκτές,χωρίς
καμίαμεταβολήκαιταυφιστάμενασχέδιασυμφωνούνμετη
ΒουλγαρίακαιτηΡουμανία .Δεδομένουότιμέχριτηθέσησε
εφαρμογήτωνδιατάξεωνσχετικάμετοεμπόριοκαιταθέματα
εμπορικώνσυναλλαγώνθατεθεί,πιθανώς,σεισχύ,μιαενδιά­
μεσησυμφωνία·ηΟΚΕθαείναισεθέσηναασχοληθεί
εκτενώςμεαυτήαφότουσυλλέξειπερισσότεραδεδομένα
όσοναφοράτηνενδιάμεσησυμφωνία .1.9.Οιενλόγω(προτιμησιακές -)συμφωνίες ,πουθεωρού­
νταιωςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςλόγωτηςσυνεκτίμησης του
πολιτικούδιαλόγου,δύνανταινασυναφθούν,βασικά,μεόλες
τιςχώρεςτηςΑνατολικήςΕυρώπηςκαιγιααόριστοχρόνο.
ΌμωςγιατηνΚοινοπολιτεία ΑνεξάρτητωνΚρατών(ΚΑΚ)
καιτηΓεωργίαπρέπεινααναζητηθείειδικήπροσέγγισηστα
πλαίσιατουσχεδίουτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςγιατις
συμφωνίεςσυνεργασίαςκαιεταιρικήςσχέσης.Φυσικάγια
τηνυπογραφήτουςκαθοριστικόρόλοθαδιαδραματίσει το
γεγονόςτηςεπιτυχημένηςδρομολόγησης τωνπολιτικών,κοι­
νωνικώνκαιοικονομικοίμεταρρυθμίσεων στιςσυνδεδεμένες
χώρεςκαθώςκαιηστερέωσητηςδημοκρατίαςκαιηεμπέ­
δωσητουσυστήματοςτηςοικονομίαςτηςαγοράςσεμη
αντιστρέψιμηπλέονκατάσταση(«ΡοίηΐοίηοΓεΙιίΓη»),Η
ΟΚΕζήτησεεπανειλημμένα απότηνΕπιτροπήναεξετάσει
κατάπερίπτωσητιςδρομολογηθείσες πολιτικέςκαιοικονομι­
κέςμεταρρυθμίσεις καιμετάνααρχίσειτιςδιαπραγματεύσεις
τωνσυμφωνιώνσύνδεσης .ΗΟΚΕπροτείνειεπίσηςωςπροϋ­
πόθεσητηνανάδειξησταθερώνδημοκρατικάενδεδειγμένων
ΚυβερνήσεωνστιςχώρεςεταίρουςτηςΑνατολικήςΕυρώπης.Προοίμιο
2.3.ΗΟΚΕσυμφωνείαπόλυταμετηναναγνώρισηαπότα
συμβαλλόμενα μέρητηςενίσχυσηςτωνπολιτικώνκαιτων
οικονομικώνελευθεριώνοιοποίεςαποτελούντηναπαραίτητη
προϋπόθεσητηςσυμφωνίαςσύνδεσης .Επιπλέονυποστηρίζε­
ταιηδιακηρυχθείσα πρόθεσηγιατηναπόκοινούσυνέχιση
τηςδημιουργίαςμιαςνέαςκρατικήςκαιοικονομικήςτάξης
οικοδομούμενης επίτουκράτουςδικαίου,τοσεβασμότων
ανθρώπινωνδικαιωμάτωνκαιτωνδικαιωμάτωντωνμειοψη­
φιών,τηδιασφάλισηενόςπολυκομματικού συστήματοςμε
ελεύθερεςκαιδημοκρατικές (μυστικές)εκλογές,τηνπροώ­
θησητηςφιλελευθεροποίησης τηςοικονομίαςμεβάσητις
αρχέςτηςοικονομίαςτηςαγοράς.Ιδιαίτερησημασίααποδί­
δεταιστησαφήομολογίατωνσυμβαλλόμενων μερώνωςπρος
τιςαναληφθείσεςδεσμεύσειςσταπλαίσιατηςΔΑΣΕ,κυρίως
όσοναφοράτηνπλήρηυλοποίησητωναρχώνκαιεπιταγών2.ΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςμετηΒουλγαρίακαιτηΡουμανία
2.1.ΗΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήστηγνωμοδο­
τησήτηςγιατιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςμετιςχώρεςΤσεχο­
σλοβακία.ΟυγγαρίακαιΠολωνίαανέλυσεδιεξοδικάκαι
αξιολόγησεθετικάτοσχέδιοτωνσυμφωνιώνσύνδεσηςτης(')ΕΕαριθ.Ο339της31.12.1991,σ.12.

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.€19/79
τηςτελικήςπράξηςτουΕλσίνκι,τατελικάέγγραφατων
μεταγενέστερων συνεδρίωντηςΒιέννηςκαιΜαδρίτης,τη
ΧάρτατωνΠαρισίωνγιαμιανέαΕυρώπηκαιτηνΕυρωπαϊκή
Χάρτα-ενέργειας .τηςεταιρικήςσχέσηςμετακράτηαυτάώστεναπροετοιμα­
σθείσυστηματικάηεπιδιωκόμενηένταξη.Επιπλέονκρίνεται
σκόπιμοναεξετασθείσχετικάότιοιμελλοντικέςδιευρύνσεις ,
όπωςαναφέρειηΕπιτροπήστηνέκθεσήτηςμετίτλο
«Ευρώπηκαιηπροβληματικήτηςδιεύρυνσης»,εξαρτώνται
απόβασικέςκαιμεταβαλλόμενες προϋποθέσεις :εσωτερική
αγορά,οικονομικήκαινομισματικήένωση,εξωτερικήκαι
αμυντικήπολιτικήκαθώςκαιτο«κεκτημένο»τηςΚοινότητας
είναιθέματαταοποίαεπιβάλλουνσημαντικέςαπαιτήσειςστα
υποψήφιαπροςένταξημέλη,απαιτήσειςπουδενδύνανταινα
ικανοποιηθούν σεβραχύχρονικόδιάστημααπόταυποψήφια
κράτη.Συνεπώς,ηΕπιτροπήτωνΕΚθαήτανανάγκηνα
προβεί,τοσυντομότεροδυνατόστηναναζήτησηνέωντύπων
ήεπιλογών,βάσειενόςπαγίουσχεδίουπροσχώρησης ,και
νασυγκεκριμενοποιήσει τιςβάσεις«επίτωνοποίωνερείδεται
ηυφιστάμενηυποδομήτωνευρωπαϊκώνοργανισμώνκαινα
δημιουργήσειένανευρωπαϊκόπολιτικόχώρο».2.4.ΗΟΚΕτόνισεεπανειλημμένα ότικάτωυπότιςυφιστά­
μενεςστηνΕυρώπηπολιτιστικέςκαικοινωνικέςπροϋποθέ­
σειςείναιαδιανόητηηδημιουργίαενόςοικονομικούχώρου
χωρίςκοινωνικέςπτυχές.ΚατάσυνέπειαηΟΚΕζητάεκ
νέουαπότοΣυμβούλιονασυμπεριλάβειστοπροοίμιοτων
ΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιώντηνκοινωνικήδιάστασητουευρω­
παϊκούοικοδομήματος καινακάνειαναφοράστονυιοθετηθέ­
ντα,ανκαιόχιομόφωνα,τοΔεκέμβριοτου1989απότους
ΑρχηγούςτωνΚρατώνκαιΚυβερνήσεωντηςΚοινότητας
ΚοινοτικόΧάρτητωνΚοινωνικώνΘεμελιωδώνΔικαιωμάτων
τωνεργαζομένων .Προςτι,διερωτάταιηΟΚΕ,ηύπαρξητου
κομπορρήμονος πρωτοκόλλουγιατηνκοινωνικήπολιτική
στοσχέδιοτηςΣυνθήκηςγιατηνΕυρωπαϊκήΈνωσηκαιη
δήλωσητωνένδεκακρατώνμελώνεπίτωνοποίων«μέσω
τουπροκαθορισμένου απότονΚοινωνικόΧάρτηστόχου»
θέλουμεναβασισθούμεγιαναπροχωρήσουμε περαιτέρωόταν
στοπροοίμιοτωνΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιώνδενγίνεταικαν
λόγοςστονΚοινοτικόΧάρτητωνκοινωνικώνθεμελιωδών
δικαιωμάτων .ΗΟΚΕμεανησυχίαλαμβάνειγνώσητουγεγο­
νότοςότιμολονότιηεισαγωγήτηςαρχήςτης«κοινωνικής
δικαιοσύνης»στιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςμετηνΠολωνία,
τηνΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία θεωρείταιωςτο«υπό­
βαθρο»τηςσύνδεσης,εντούτοιςηενλόγωαρχήδεναναφέρε­
ταιδιόλουστοπροοίμιοτωννέωνσυμφωνιών .Αν,εντω
μεταξύ,ενισχύθηκεσεκοινοτικήκλίμακα,ηεπιρροήεκείνων
τωνσυμβούλωνοιοποίοιαπόμακρούσυμμερίζονται την
άποψηότι«ταδυτικάοικονομικάσυστήματαδενπρέπεινα
κάνουνπαραχωρήσεις σεκοινωνικάαιτήματα:δημιουργία
τουκοινωνικούκράτους,βοήθειαστουςφτωχούς,δημόσιες
παροχές,συνεργασίαμετιςσυνδικαλιστικές οργανώσεις ,
προσπάθειαγιαμιαδίκαιηκατανομήτουεισοδήματοςκαι
ανάληψη(οικονομικής ,δημοσιονομικής καικοινωνικής)
ευθύνηςαπότοκράτοςγιατηλειτουργίατουσυνολικού
οικονομικούσυστήματος»(Ι.Κ.Οα1βι·&ίΐΗ,Μιασυνταγήμε
τοόνομακεφαιοκρατία .ΟίεΖεϊΙ,αριθ.44—26Οκτωβρίου
1990)τότεπρέπεινατεθούνκατάλληλεςκαιαξιόπιστεςβασι­
κέςπροϋποθέσεις .Καθίσταταιαναγκαίασχετικήδιευκρί­
νησηστοσημείοαυτόαπότοΣυμβούλιοκαιμάλισταυπότο
πρίσματηςεπεξήγησηςτουΕυρωπαϊκούΣυμβουλίουστη
Σύνοδοτου,περίτατέληΙουνίου1991,ότι«χρειάζεταινα
ενισχυθείηκοινωνικήδιάστασησταπλαίσιατηςπολιτικής,
οικονομικήςκαινομισματικήςένωσης»[ΈκθεσητηςΕπιτρο­
πήςτωνΕΚμεθέμα«Ευρώπηκαιηπροβληματικήτηςδιεύρυ­
νσης»(επισυνάπτονται τατελικάσυμπεράσματα τουΕυρω­
παϊκούΣυμβουλίουτης26ης/27ηςΙουνίου1992)5Ν/3321/1/
92.1Πολιτικόςδιάλογος
2.6.Οιευρωπαϊκέςσυμφωνίεςαποτελούντοθεσμικόπλαί­
σιογιατηδιεξαγωγήενόςπολιτικούδιαλόγουοοποίοςθα
συνοδεύεικαιθαπαγιώνειτηνπροσέγγισητηςΕυρωπαϊκής
Κοινότηταςκαιτωνσυνδεδεμένωνχωρών.Σανβάσηγια
τηνανταλλαγήαπόψεωνσχετικάμεεπείγονταδιμερήκαι
πολυμερήπροβλήματαδικαιολογείνέεςσχέσειςαλληλεγ­
γύηςκαιδημιουργείνέεςμορφέςσυνεργασίαςμεταξύτων
συμβαλλόμενων μερών.Σευπουργικόεπίπεδοοπολιτικός
διάλογοςδιεξάγεταιστουςκόλπουςτουΣυμβουλίουσύνδεσης
ενώσεκοινοβουλευτικό επίπεδοπραγματοποιείται στιςΚοι­
νοβουλευτικέςεπιτροπέςσύνδεσης.
2.7.ΗΟΚΕπιστεύειότιοπολιτικόςδιάλογοςαποτελεί
καθοριστικόστοιχείοτηςσυνολικήςδιεργασίαςτηςευρωπαϊ­
κήςενοποίησης .Στηνπαρούσαφάσηολοκλήρωσηςτης
ευρωπαϊκήςκαιπολυμερούςσυνεργασίαςλόγωτηςαυξανόμε­
νηςπεριπλοκότητας τουοικονομικούκαιπολιτικούφάσμα­
τοςηαμοιβαίαενημέρωσηκαιδιαβούλευσηδιαδραματίζουν
αποφασιστικό ρόλοτόσογιατουςπολιτικούςπαράγοντες
όσοκαιγιατιςκοινωνικέςομάδες.ΗΟΚΕστηγνωμοδότησή
τηςγιατιςευρωπαϊκέςσυμφωνίεςμετηνΠολωνία,τηνΟυγ­
γαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία κάλεσετασυμβαλλόμεναμέρη
νασυμπεριλάβουν στονπολιτικόδιάλογοκαιτιςοικονομικές
καικοινωνικέςομάδες.Οιομάδεςαυτέςείναιαπαραίτητα
συστατικάστοιχείαμιαςπλουραλιστικής κοινωνίας·αποτε­
λούνφορείςτηςκοινωνικήςκαιπολιτιστικήςπαράδοσης
στηνΕυρώπη.Όσοπερισσότεροενισχύεταιοδιάλογος
μεταξύτωνκοινωνικώνομάδωντόσοαποδοτικότερη αποβαί­
νειησυμμετοχήτουςστονπολιτικόδιάλογο.
2.8.ΗΟΚΕπροτείνειλοιπόνστιςευρωπαϊκέςσυμφωνίες
καιειδικότεραστοκεφάλαιοI«Πολιτικόςδιάλογος»ναπρο­
στεθούνδύοακόμηάρθραμετοεξήςπεριεχόμενο :
«Άρθρο...
Ησυμμετοχήτωνοικονομικώνκαικοινωνικώνομάδων
στονπολιτικόδιάλογοδιασφαλίζεται κατάτηνπρώτη
φάσητηςμεταβατικήςπεριόδουαπότοΣυμβούλιοσύνδε­
σης.Απότηδεύτερηφάσηοανωτέρωδιάλογοςπραγμα­
τοποιείταιστουςκόλπουςμιαςΣυμβουλευτικής Επιτρο­
πήςΣύνδεσηςτωνοικονομικώνκαικοινωνικώνομάδων.2.5.ΕπίτουπαρόντοςηΒουλγαρίακαιηΡουμανία,οπως
καιηΟυγγαρία,ηΠολωνίακαιηΤσεχοσλοβακία ,επιδιώ­
κουντηνένταξήτουςστηνΕυρωπαϊκήΚοινότητα .ΗΟΚΕ
επικροτείτηνεπιθυμίατωνΑνατολικώνεταίρωννασυμπερι­
ληφθείστοπροοίμιοτηςΕυρωπαϊκήςΣυμφωνίαςηρήτρα
της«κατ'επιλογήνπροσχώρησης ».Συγχρόνωςενστερνίζεται
τηνάποψητουΣυμβουλίουκαιτηςΕπιτροπήςναχρησιμο­
ποιηθούνοιευρωπαϊκέςσυμφωνίες«μετηδυναμικήκαιτην
αναπτυσσόμενη δομήτους»γιατηνκαλύτερηδιαμόρφωση

ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93 Αριθ.Ο19/80
Άρθρο...
Τοπρωτόκολλοαριθ.1αφοράτησυνεργασίαμεταξύτων
οικονομικώνκαικοινωνικώνομάδων(Πρωτόκολλοαριθ.
1σχετικάμετησυνεργασίατωνοικονομικώνκαικοινω­
νικώνομάδων.Τασυμβαλλόμενα μέρησυμφωνούνη
συνεργασίααυτήναενταχθείσταπλαίσιαενόςεκτενούς
διαλόγουστονοποίοθασυμμετέχουνοιοικονομικέςκαι
κοινωνικέςομάδεςτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςκαιτων
χωρώντηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης).ελεύθερωνσυναλλαγώνεντόςχρονικήςπεριόδου,τοανώ­
τερο,δέκαετών.ΗΕυρωπαϊκήΚοινότηταθαεπιτρέψειενωρί­
τερα,απόό,τιοισυνδεδεμένεςΑνατολικέςχώρες—όπως
έπραξεήδημετηνΠολωνία,τηνΟυγγαρίακαιτηνΤσεχο­
σλοβακία—τηναπελευθέρωσητωνεμπορικώνσυναλλαγών .
Ηκατάργησητωνδασμώνκαιτωνποσοτικώνπεριορισμών
γιαεμπορεύματαεκμέρουςτηςΚοινότηταςπροβλέπεταινα
γίνειεντόςέξιετώνενώπρόκειταιναθεσπισθούνειδικές
διατάξειςγιαταπροϊόνταυφαντουργίας ,ταπροϊόνταΕΚΑΧ
καθώςκαιταγεωργικάπροϊόντα.ΗΒουλγαρίακαιηΡουμα­
νίαγιατιςπροσπάθειεςαπελευθέρωσης τωνσυναλλαγών
έχουνανάγκη,ίσως,τοσύνολοτωνδέκαετώντηςμεταβατι­
κήςπεριόδου.Εντούτοις,εφόσονησυνολικήοικονομική
κατάστασηκαιηανάπτυξηστοσχετικόοικονομικόκλάδο
τοεπιτρέψειοιδασμοίστοεμπόριομετηνΕυρωπαϊκήΚοινό­
τηταθαμειωθούνενωρίτερααπόό,τιέχεισυμφωνηθείμέχρι
τώρα.Γενικεςαρχές
2.12.ΗΟΚΕεπιδοκιμάζειτηνασύμμετρηεκτίμησηη
οποίασυμβάλλειπράγματιστηστήριξητηςδύσκοληςδιεργα­
σίαςμετασχηματισμού στιςσυνδεδεμένεςχώρες.Μεβάση
τηνκακήπορείατουσυνόλουτωνοικονομικώνκλάδωντων
χωρώναυτώνηΚοινότηταοφείλεινακαταβάλεισοβαρές
προσπάθειεςσεό,τιαφοράταβιομηχανικάπροϊόντα,γιατη
σύντμησητηςχρονικήςπεριόδουτωνέξιετώνμέχριτην
πλήρηκατάργησητωνεισαγωγικώνδασμώναπότηνπλευρά
τηςΚοινότηταςκαιτηνπραγματοποίηση τοσυντομότερο
δυνατό,τουανοίγματοςτηςαγοράς.Τοάρθρο110τηςΣυνθή­
κηςτηςΡώμης,στηνοποίαπρέπειναγίνεταιπροσφυγή
μερικέςφορές,υποχρεώνειρητάτηνΕυρωπαϊκήΚοινότητα
ναασκείπροςτοκοινόσυμφέρονμιαφιλελεύθερηεμπορική
πολιτική .Ηανωτέρωυποχρέωσηδενλαμβάνεταισυχνά
υπόψηκατάτηγνώμητηςΟΚΕ.Εκείόπουτούτοσυμβαίνει
δενπραγματοποιούνται οιαναγκαίεςμεταρρυθμίσεις ενώη
αξιοπιστίατηςΚοινότηταςτίθεταιυπόαμφισβήτηση .2.9.Στιςσυναφθείσεςπρόσφατασυνθήκεςσυμπεριλαμβά­
νεταιοόροςότιοσεβασμόςτωνδημοκρατικώναρχώνκαιτων
ανθρώπινωνδικαιωμάτων ,όπωςαυτάκαθιερώνονται στην
τελικήπράξητουΕλσίνκικαιστηΧάρτατωνΠαρισίωνγια
μιανέαΕυρώπη,ωςκαιητήρησητωναρχώντηςοικονομίας
τηςαγοράςαποτελούνουσιώδηστοιχείατηςσυμφωνίαςσύν­
δεσης.Ημητήρησητωνανωτέρωδεσμεύσεωνσυνεπάγεται
τηλήψηκατάλληλωνμέτρων.ΗΟΚΕεκφράζειτηλύπη
τηςεπειδήδενυπάρχειπλέονηδυνατότηταεπίκλησηςτου
άρθρου60της«ΣύμβασηςτηςΒιέννηςγιαταδικαιώματαπου
απορρέουναπότιςσυμβάσεις».ΗΟΚΕζητάσυγχρόνωςνα
θεωρηθείοσεβασμόςτωνθεμελιωδώνκοινωνικώνδικαιωμά­
τωνως«στοιχείοτηςσύνδεσης».Τααυτάισχύουνκαιγιατα
δικαιώματατηςμειοψηφίαςταοποίακατάτηνάποψητης
ΟΚΕείναιαπαραβίαστακαιαποτελούνουσιώδεςστοιχείο
τηςσύνδεσης .Επιτέλουςόσοναφοράτιςμειονότητεςπρέπει
ναγίνειαντιληπτόότιπρόκειταιγιαανθρώπουςκαιόχιγια
απορρίμματαστηντυχαίαιστορικήσυγκυρία[Ε.Ε16εστο:
Μεταξύενοποίησηςκαιεθνικήςανεξαρτησίας :πωςεμφανίζε­
ταιηΕυρώπη·(Πρακτικάτου96ουκύκλουομιλιών
Β6Γ§6(1θΓΓεΓγιαθέματατηςελεύθερηςβιομηχανικήςκοινω­
νίας)Τ2ΐ1ίηη,30/31].Ωςπροςταλοιπάσυνάγεταιότιηνέα
ρύθμιση,πουαπορρέειαπότιςτελευταίεςεμπειρίεςστηΓιου­
γκοσλαβία ,ισχύεικαιγιατιςμελλοντικέςευρωπαϊκέςσυμφω­
νίες.2.13.ΗΒουλγαρίακαιηΡουμανίαθαδύνανταιναεισάγουν
εξαιρέσεις ,περιορισμένης χρονικήςισχύος,υπόμορφήν
υψηλότερωνδασμολογικώνσυντελεστώνγιανέουςβιομηχα­
νικούςκαιοικονομικούςκλάδουςοιοποίοιβρίσκονταιυπό
μετασχηματισμό ήαντιμετωπίζουν άλλαπροβλήματαόπως
π.χ.σοβαράκοινωνικάπροβλήματα .ΗΟΚΕεπικροτείτην
ανωτέρωεξαίρεσηελπίζειόμωςότιηεξαίρεση(λόγωτης
δυνατότηταςερμηνείαςτουκειμένου)δενθαγίνεικανόνας.
ΤοΣυμβούλιοΣύνδεσηςοφείλειναπροσέξειωςπροςτην
αυστηρήτήρηση,σεκάθεπερίπτωση,τηςπενταετούςπροθε­
σμίαςκαιότιόλεςοιεξαιρετικέςρυθμίσειςθαγίνουνανενερ­
γείςτοαργότερομετηνεκπνοήτηςμεταβατικήςπεριόδου.2.10.ΗΟΚΕεκτιμάότιηρήτρατηςΣυνθήκηςσυμφωνά
μετηνοποίατοΣυμβούλιοσύνδεσηςσυνέρχεταικατάτη
διάρκειατωνδώδεκαμηνώνπριναπότοτέλοςτηςπρώτης
φάσηςγιαναεξετάσειτημετάβασηστηδεύτερηφάσηκαθώς
καιενδεχόμενεςαλλαγέςτωνισχυουσώνεκτελεστικώνδιατά­
ξεωνυπότοφωςτωνσυλλεγεισών ,απότηνέναρξητηςισχύος
τηςσυμφωνίας ,εμπειριών,δενείναιάμοιρηπροβλημάτων .
Εγκρίνεταικαταρχήνηπρόθεσηαυτή,ωστόσοθεωρείται
αρκετάαόριστηκαιενδεχομένωςνααποτελέσειεμπόδιοστη
λήψηαποφάσεωνστηνυπερσυνοριακή συνεργασίαμεταξύ
τωνεπιχειρήσεων .Είναιδυνατόννααναβληθείηλήψηαπο­
φάσεωνσχετικάμετιςαναγκαίεςεπενδύσειςμέχριςότου
καθορισθούνφερέγγυεςβασικέςπροϋποθέσεις ,μεμακροπρό­
θεσμεςπροοπτικές ,γιατοσύνολοτωνοικονομικώνκλάδων.2.14.ΗΟΚΕτασσεταιυπερτηςπλήρουςαποδοχήςαπο
τουςανατολικούςεταίρουςτηςσυνδυασμένης ονοματολο­
γίας,στησήμανσητωνεμπορευμάτων ,εντός-ενόςδεδομένου
χρονικούδιαστήματοςγιατηνομαλήδιεξαγωγήτηςανταλ­
λαγήςπροϊόντων .Καθίσταταιπαράλληλααναγκαίαηαναδι­
οργάνωσητωντελωνειακώνυπηρεσιώνκαιτωναντιστοίχων
υπηρεσιώντουεξωτερικούεμπορίουστασυνδεδεμένακράτη.
ΗΚοινότηταοφείλειναπαράσχειτοσυντομότεροδυνατό
τηνεγκριθείσατεχνικήβοήθειακαιεκτόςαυτήςναχρησιμο­
ποιήσειτηνεκτενήπείραεμπορικώνσυνδέσμωνκαιεπιχειρή­
σεωντηςΚοινότηταςπροσφέροντας κατ'αυτόντοντρόπο
ενεργήυποστήριξη .Ελεύθερηκυκλοφορίαεμπορευμάτων
2.11.Οστόχοςτηςεμπορικήςπολιτικήςτωνσυμβαλλομέ­
νωνμερώνέγκειταιστηνπροοδευτικήδημιουργίαμιαςζώνης

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.€19/81
τηθέσησεεφαρμογήτουεμπορικούτμήματοςτηςσυμφωνίας .
Εντούτοις,θαήτοάξιοπαρατήρησης τοότιτοκαθεστώς
δασμολογικήςατέλειας—κατάτηνερμηνείατηςΕπιτροπής
τωνΕΚ—ισχύειμόνογιατοκαθεστώςτηςτελειοποίησης
προςεπανεισαγωγήγιατοοποίοισχύουνποσοστώσεις .Το
καθεστώςτηςτελειοποίησηςπροςεπανεισαγωγή μηυποκεί­
μενωνσεποσόστωσηπροϊόντωνενδύσεωςθαυπαχθείαντί­
θεταστοκαθεστώςτηςπροοδευτικήςκατάργησηςδασμών.Η
άνισημεταχείρισηπροϊόντωνυποκειμένωνσεποσόστωσηή
μηδενμπορείναδικαιολογηθεί μεπειστικότρόποκατάτην
άποψητηςΟΚΕ.Ορθότεροθαήτανηδασμολογικήατέλεια
ναεπεκταθεί,απότηνέναρξητηςισχύοςτουπρωτοκόλλου
σχετικάμεταπροϊόνταυφαντουργίας ,σεόλαταπλεκτάή
καιυφαντάπροϊόνταενδύσεωςπουυπάγονταιστοκαθεστώς
τηςτελειοποίησηςπροςεπανεισαγωγή .2.15.Γιατουςευαίσθητουςτομείς—υφαντουργία ,προϊ­
όνταΕΚΑΧκαιγεωργικάπροϊόντα—προβλέπονταιεξαιρε­
τικέςρυθμίσειςσεπρόσθεταπρωτόκολλατοπεριεχόμενοτων
οποίωνήτανάγνωστοκατάτηνεπεξεργασίατηςγνωμοδότη­
σης.Δέοννααναγνωρισθείότιοισυμφωνίεςβασίζονταιεν
μέρεισεανάλογεςρυθμίσειςτωνΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιώνμε
τηνΠολωνία,τηνΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία .Σχετικά
ηΟΚΕπαραπέμπειεκνέουστιςσχετικέςδιατάξειςτηςGΑΤΤ
γιατιςουσιαστικέςπροϋποθέσειςδημιουργίαςμιαςζώνης
ελεύθερωνσυναλλαγών .Πρόκειταικυρίωςγιατηβασική
προϋπόθεσητηςκατάργησηςτωνδασμώνκαιάλλωνπεριορι­
στικώνδιατάξεωνστιςδιμερείςανταλλαγέςεμπορευμάτων
(προςτιςδύοκατευθύνσεις )απότασυμβαλλόμενα μέρη,για
«τοσύνολοσχεδόντωνεμπορικώνσυναλλαγών»(άρθρο
XXIV8βGΑΤΤ).Γιαλόγουςσυμφωνίαςμετιςδιατάξεις
τηςGΑΤΤδενείναιδυνατήηεπίμακρούεξαίρεσηκανενός
τομέα—ακόμηκαιτουγεωργικού—απότοάνοιγματης
αγοράς. 2.19.Ηαπελευθέρωση τωνπροϊόντωνΕΚΑΧθαρυθμισθεί
σεέναδεύτεροπρόσθετοπρωτόκολλο .
2.16.ΟιδασμοίτηςΚοινότηταςστοεμποριοπροϊοντων
υφαντουργίαςπρέπεινακαταργηθούνπροοδευτικάσύμφωνα
μετοσχήματωνάλλωνευρωπαϊκώνσυμφωνιώνκατάτρόπο
ώστεναεπιτευχθείπλήρωςτοκαθεστώςατελούςεισαγωγής
επτάέτημετάτηνεφαρμογήτωνπροτιμησιακών συμφωνιών .
ΗΒουλγαρίακαιηΡουμανίαθακαταργήσουντουςδασμούς
σύμφωναμεέναχρονοδιάγραμμα ,πουπρόκειταινακαθορι­
σθείμέχριτοτέλοςτηςδεκαετούςμεταβατικήςπεριόδου.
Συμφωνήθηκεακόμημιαπροστατευτική ρήτραδυνάμειτης
οποίαςκρίνεταισκόπιμοναληφθούνυπόψηοιυπό
διαπραγμάτευση ,σταπλαίσιατουΓύρουτηςΟυρουγουάης
(GΑΤΤ),μεταβατικέςρυθμίσειςγιαπροϊόνταυφαντουργίας
καιενδύσεως.2.20.Στοντομέατηςχαλυβουργίαςτασυμβαλλόμενα μέρη
προτίθενταιεπίσηςναλάβουν,προοδευτικά ,μέτρα.ΗΚοινό­
τηταπρόκειταιναπροβείστηνπλήρηκατάργησητων
δασμώνεντόςπέντεετών.Οιδύοσυνδεδεμένοιεταίροιέχουν
επιπλέονανάγκητηςσυνολικήςδεκαετούςμεταβατικήςπερι­
όδουκατάτηδιάρκειατηςοποίαςθαπροσανατολίσουν τα
χρονοδιαγράμματά τουςγιατηνκατάργησητωνδασμώνστον
ευαίσθητοτομέατωνπροϊόντωνχαλυβουργίαςΕΚΑΧ.Οι
ποσοτικοίπεριορισμοίστιςεισαγωγέςκαιταμέτραισοδυνά­
μουαποτελέσματος (προϊόντωνχαλυβουργίαςΕΚΑΧ),όπως
προβλέπεταιήδηστησυμφωνίαμετηνΠολωνία,τηνΟυγγα­
ρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία ,θααρθούνκατάτηνέναρξητης
ισχύοςτουπρόσθετουπρωτοκόλλουγιατοχάλυβα.Ένα
ανοιχτόσχέδιο,σύμφωναμετηνάποψητηςΕπιτροπήςτων
ΕΚπουπεριλαμβάνεται στοέγγραφοτηςγιατιςαρχέςτης
βιομηχανικήςπολιτικής,«απαιτείωστόσοτηντήρησητων
κανόνωντουπαιχνιδιούαπόόλουςτουςεμπορικούςεταίρους
επειδήηοικονομίατηςΚοινότητας ,καθ'οδόνπροςτοσυνε­
χέςάνοιγμάτης,είναιπλέονευπρόσβλητηστιςκαταστρατη­
γήσειςτωνκανόνωντουπαιχνιδιού .
2.17.ΗΟΚΕδενκατανοείτηναπόφασητηςΕπιτροπής
τωνΕΚναθέσειτέρμα,χωρίςέναυποκατάστατο ,στηνισχύ
τουσυστήματοςδασμολογικών προτιμήσεωνγιαυπόανά­
πτυξηχώρες,ταοφέλητουοποίουαπολαμβάνουν προςτο
παρόναμφότεροιοιανατολικοίεταίροι,αμέσωςμετάτηθέση
σεισχύτηςενδιάμεσηςσυμφωνίας .Οιεξαγωγέςβουλγαρικών
καιρουμανικώνπροϊόντωνυφαντουργίαςκαιενδύσεωςυπό­
κεινταισυνεπώςστομέλλονστοσυμφωνηθένκαθεστώςτης
κατάργησηςτωνδασμών.Αντίτηςισχύουσαςδασμολογικής
ατέλειαςκαταργούνταικατάταπρώταδύοέτημόνοτα5/
7τωνκοινοτικώνεξωτερικώνδασμών.Τούτοαποτελείένα
σημαντικόεμπόδιοστιςεξαγωγέςκαιδεσυμβιβάζεταιμε
τοπολλάυποσχόμενοάνοιγματηςκοινοτικήςαγοράς.Η
ανωτέρωαπόφασηδενσυνάδειμετηναρχικήεξαγγελίατης
ΕπιτροπήςτωνΕΚότιησύναψητωνευρωπαϊκώνσυμφωνιών
δενπρόκειταιεπουδενίναεπιδράσειαρνητικάεπίτουισχύο­
ντοςκαθεστώτος .2.21.Ααμβανομενης υπόψητηςικανότηταςπαραγωγής
ακατέργαστουχάλυβααπότουςδύοανατολικούςεταίρους—
ηικανότηταπαραγωγήςτηςΡουμανίαςανέρχεταισε15εκατ.
τόννουςενώτηςΒουλγαρίαςσε5εκατ.τόννους—ηΟΚΕ
υποστηρίζειτηνπρόθεσητηςΕπιτροπήςναπροσεγγίσειτις
θέσειςτωνεταίρωνκατάτηδιάρκειατωνδιαπραγματεύσεων
ώστεοιεξαγωγέςχάλυβαστηνΚοινότηταναεξελίσσονται
ομαλάκαιναμηνπροκαλούνσημαντικέςδιαταραχέςστην
κοινοτικήαγορά.Οιχαλυβουργίεςτωνανατολικώνχωρών
αντιμετωπίζουν οξείαπροβλήματαδιάθεσηςτωνπροϊόντων
τουςλόγωτηςδιάλυσηςτόσοτηςεγχώριαςόσοκαιτης
αγοράςτωνχωρώντηςΑνατολικήςΕυρώπης.Θαπροσπαθή­
σουνπάσηθυσίανααντισταθμίσουν τηνκατάστασηαυτήμε
τηναύξησητωνεξαγωγών,κυρίως,προςτηνΚοινότητα .
2.22.Οιεθνικοίποσοτικοίπεριορισμοίστιςεισαγωγές
είχανωςσυνέπειααισθητέςδιαταραχέςεπίτηςκοινοτικής
αγοράςστιςπεριπτώσειςτηςΤσεχοσλοβακίας καιτηςΠολω­
νίας:τοπρώτοήμισυτου1992,γιαπαράδειγμα ,ηΤσεχοσλο­
βακίαυπερδιπλασίασε τιςεξαγωγέςτηςσεελάσματαχάλυβα
ΕΚΑΧπροςτηνΟμοσπονδιακή Γερμανία(σεσύγκρισημε
τοπρώτοήμισυτουπροηγούμενου έτους)ενώγιατηνΠολω­2.18.Επιδοκιμάζεται τογεγονόςότιητελειοποίησηπρος
επανεισαγωγήπλεκτώνκαιυφαντώνπροϊόντωνενδύσεωςθα
παραμείνειυπότοκαθεστώςδασμολογικήςατέλειαςκαιμετά

Αριθ.Ο19/82 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93
μετησειράτουςθακαταργήσουντουςποσοτικούςπεριορι­
σμούςτοτέλοςτηςδεκαετούςμεταβατικήςπεριόδου.νίαταποσοστάαύξησηςεκτοξεύθηκανστο90%.Αποτην
πλευράτηςκοινοτικήςχαλυβουργίαςοιποσοστιαίεςαυτές
αυξήσειςδύνανταιναεπιτευχθούνμεμείωσητιμώνοιοποίες
υπολείπονταικατάμέσοόροτο25%περίπουτηςαγοραίας
τιμής.Ωςπροςταεπιμέρουςπροϊόνταχαλυβουργίαςοιεξα­
γωγέςπροςτηνΚοινότηταέλαβαντέτοιεςδιαστάσειςώστε
ηΕπιτροπήυπότηνπίεσητηςΓαλλίας,τηςΙταλίαςκαιτης
Ομοσπονδιακής Γερμανίαςαναγκάσθηκεναλάβειπροστα­
τευτικάμέτρακατάτωνεισαγωγώνδιαφόρωνχαλυβουργικών
προϊόντων(').Εντωμεταξύ,προτάθηκεηλήψηπεραιτέρω
προστατευτικών μέτρωναπότηνΚοινοτικήΧαλυβουργία .2.25.ΗΟΚΕαποδίδειιδιαίτερησημασίαστιςδιατάξεις
τωνκοινώνπρωτοκόλλωνγιαπροϊόντατηςσυνθήκηςΕΚΑΧ
οιοποίεςπροβλέπουνπαρόμοιεςδεσμεύσειςστιςσυμφωνίες
μετηΒουλγαρίακαιτηΡουμανίαμεαυτέςτωνσυμφωνιών
μετηνΠολωνία,τηνΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία .Η
ΟΚΕενδιαφέρεταικυρίωςγιατιςκρατικέςενισχύσειςοι
οποίεςζημιώνουντιςεμπορικέςσυναλλαγέςτηςΚοινότητας
μετιςσυνδεδεμένεςχώρεςκαιείναιασυμβίβαστες μετην
«αρμονικήλειτουργία»τηςσυμφωνίας .ΗΟΚΕκαλείτην
ΕπιτροπήτωνΕΚναεξαντλήσειπλήρωςτιςδυνατότητεςγια
τονέλεγχοτωνενισχύσεωνκαιστοεπίπεδοτουΣυμβουλίου
σύνδεσηςγιαναπροστατεύσειαποτελεσματικά απόστρεβλώ­
σειςμέσωκρατικώνενισχύσεωντηδιεξαγωγήτουανταγωνι­
σμούτόσοστηνΚοινότηταόσοκαιστιςενδιαφερόμενες
χώρες.2.23.Γιανααποφευχθείηεπαναληψησοβαρώνδιαταρα­
χώνστηναγοράχάλυβααπότησύνδεσητηςΒουλγαρίαςκαι
τηςΡουμανίαςηκοινοτικήχαλυβουργία—επικουρούμενη
απότηνισπανικήκυβέρνηση—πρότεινετονπεριορισμό ,
γιαμιαμεταβατικήπερίοδο,τωνεξαγωγώνχάλυβααπότις
δύοχώρεςπροςτηνΚοινότηταστουςπαραδοσιακούς εμπορι­
κούςρυθμούς.Ημεταβατικήπερίοδοςθαδιαρκέσειόσοδιά­
στημαθαχρηματοδοτείται ηαναδιάρθρωσητηςβουλγαρικής
καιρουμανικήςχαλυβουργίαςαπόκρατικέςενισχύσεις .Μετά
τοπέραςτωνδιεργασιώναναδιάρθρωσης ,ιδιωτικοποίησης
τωνχαλυβουργικών επιχειρήσεωνκαικαθιέρωσηςτωναπα­
γορευτικώνδιατάξεωντηςΕΚΑΧγιατηχορήγησηενισχύ­
σεωνθαανοίξουνπλήρωςοιαγορές.ΗΕυρωπαϊκήΚοινό­
τηταδενθέλησεπροφανώς—τουλάχιστονμέχρισήμερα—
ναεπωφεληθείαπότηνπρότασηαυτή.Αντίαυτήςεπινοήθηκε
ησυμφωνίαςμιας«προστατευτικής ρήτραςγιατοντομέα
χαλυβουργίας »μετηΒουλγαρίακαιτηΡουμανίαηοποίαθα
διατηρηθείσεισχύόσοδιάστημαοιβιομηχανίεςχαλυβοσι­
δηρουργίαςαμφοτέρωντωνκρατώνθαλαμβάνουνκρατικές
ενισχύσειςγιατηναναδιάρθρωσή τους.Οόροςαυτόςδιασφα­
λίζειτησυνεκτίμηση ,απότακράτηεταίρους,τηςιδιαίτερης
φύσηςτηςχαλυβουργίαςτηςΚοινότητας .ΗΟΚΕεπικροτεί
τηνπρότασητηςΕπιτροπής,επειδήεκτιμάότιείναιορθότερη
ηανάληψηπολυμερώνδεσμεύσεωναπότηνΚοινότηταέναντι
τηςδυνατότηταςρύθμισηςμέσωμιαςσυμφωνίαςαυτοπεριορι­
σμού.Επιπλέον,δέονναεπισημανθείότιηΕπιτροπήτωνΕΚ
σεπερίπτωσηκαταστρατήγησης τωνσυμφωνηθεισών περί
ανταγωνισμού διατάξεωνκαιτωναπορρεουσών εξαυτών
σοβαρώνδιαταραχώντηςαγοράςδύναταιναθεσπίσεικαι
επιβάλλεικατάλληλουςποσοτικούςπεριορισμούς .2.26.Τοεμποριομεταποιημένων γεωργικωνπροϊόντωντα
οποίαδενεμπίπτουνστοπαράρτημαIIτηςσυνθήκηςΕΟΚθα
ρυθμισθείσεένατρίτοπρόσθετοπρωτόκολλο .Οισυμφωνίες
αυτές—τοπεριεχόμενοτωνοποίωνδενήτανεπαρκώςγνω­
στόκατάτηνεπεξεργασίατηςγνωμοδότησης —περιέχουν
διατάξειςγιατηνκατάργησητωνδασμώνκαιτωνεισφορών
ισοδυνάμουαποτελέσματος καθώςκαιδιατάξειςγιατους
ποσοτικούςπεριορισμούς .Στοεμπόριογεωργικώνπροϊόντων
σταοποίαανήκουνκυρίωςπροϊόντατηςσυνδυασμένηςονο­
ματολογίαςτουκεφαλαίου 1έως24καιτουδασμολογίουτων
συνδεδεμένωνχωρώνπρόκειταιναγίνουνπαραχωρήσεις με
βάσητηναρχήτηςισορροπίαςκαιτηςαμοιβαιότητας·
ωστόσοαυτέςθααφορούνμόνοταπροϊόντα,ταοποίακατά
τατελευταίαέτηδιεκινούντο«μεκανονικόρυθμόκαισε
μεγάλεςποσότητες».
2.27.ΗΒουλγαρίακαιηΡουμανίαδιαθέτουνσημαντικό
γεωργικόδυναμικότοοποίοενδέχεταινααυξηθείπεραιτέρω
ότανοιμεταρρυθμιστικές προσπάθειεςεπεκταθούνκαιστο
γεωργικότομέα.Αμφότερεςοιχώρεςθαεπιδιώξουννααυξή­
σουνουσιαστικάτιςεξαγωγέςγεωργικώνπροϊόντωνστην
Κοινότητακαιγιαπροϊόνταταοποίαυπάγονταιστηνκοινο­
τικήοργάνωσητωνγεωργικώναγορών.ΗΟΚΕσυμφωνείμε
τηνάποψητηςΕπιτροπήςότιτόσοηΚοινότηταόσοκαιοι
ανατολικοίεταίροιτηςοφείλουνναπροβούνσεαμοιβαίες
παραχωρήσεις όσοναφοράπροϊόνταπουυπάγονταιστην
κοινήοργάνωσητηςαγοράς.ΣεεπίπεδοτουΣυμβουλίου
σύνδεσηςθαπρέπειναεξετάζονταισυνεχώς«οιδυνατότητες
αποδοχήςπεραιτέρωπαραχωρήσεων γιακάθεεμπόρευμαμε
βάσητηναμοιβαιότητα ».Οιπαραχωρήσεις αυτέςγίνονται
μεγνώμονατηνιδιαίτερηευαισθησίατουπροϊόντος,τους
κανόνεςτηςΚοινήςΓεωργικήςΠολιτικήςτηςΚοινότητας ,
τησημασίατηςγεωργίαςγιατιςσυνδεδεμένεςχώρεςκαι
ταπιθανάαποτελέσματα τωνδιαπραγματεύσεων τηςGΑΤΤ
(ΓύροςΟυρουγουάης ).Οισοβαρέςδυσκολίεςτηςγεωργικής
αγοράςτηςΚοινότητας ,μεκυριότερητηναπόπολλώνετών
ύπαρξηπλεονασμάτων ,δενείναιδυνατόν,προςτοπαρόν,να
εξαλειφθούνπαράτηναποφασισθείσα ,τοΜάιοτου1992,
σταδιακήμεταρρύθμιση .Συνεπώς,μοιραίαηκατάστασητης
γεωργίαςστηνΚοινότηταθαεπιδεινούτο,περαιτέρω,από
τιςυπερβολικέςεισαγωγέςιδιαίτεραευαίσθητωνπροϊόντων .
Υπάρχουνδιαφωνίεςμεταξύτωνσυμβαλλόμενων μερών,ως2.24.ΣτοντομέατουάνθρακαηΚοινότηταπροβλεπεται
ναμειώσειμεγρηγορότερους ρυθμούςτουςδασμούςαπόό,τι
στοντομέατουχάλυβα.Έτσιηπροοδευτικήκατάργησητων
δασμώνθαολοκληρωθείτέσσεραέτημετάτηθέσησεισχύ
τηςσυμφωνίας .Γιατουςανατολικούςεταίρουςοστόχος
αυτόςθαεπιτευχθείκατάτοτέλοςτηςμεταβατικήςπεριόδου.
ΗΚοινότηταπροτίθεταινακαταργήσειτουςποσοτικούς
περιορισμούςκατάτιςεισαγωγέςεντόςενόςέτους.Γιαορι­
σμέναπροϊόντακαιπεριφέρειεςπροβλέπονται ,ωστόσο,εξαι­
ρετικέςδιατάξειςτετραετούςισχύος.Οιανατολικοίεταίροι
(')ΕΕαριθ.I238της21.8.1992,σ.26.

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.Ο19/83
πρωτόκολλοδιευκρινίζειτουςκανόνεςγιατηνπροτιμησιακή
προέλευση·άλλοπρωτόκολλοπεριέχειεξαιρετικέςδιατάξεις
γιατοεμπόριοτωνσυνδεδεμένωνχωρώνμετηνΙσπανίακαι
τηνΠορτογαλία .ΗΟΚΕεπικροτείτηδέσμημέτρωνεπειδή
πρόκειταινασυμβάλουν,κυρίωςκατάτημεταβατικήπερίοδο,
στηνεξάλειψητωνδιαταραχώνκατάτηνανταλλαγήεμπορευ­
μάτωνμεταξύτηςΚοινότηταςκαιαμφοτέρωντωνσυνδεδεμέ­
νωνχωρών.
2.32.ΚατατηνΟΚΕιδιαίτερησημασίαέχουνοιπροβλε­
πόμενεςδιαβουλεύσεις γιαεξακριβωμένες πρακτικέςντά­
μπιγκ.ΗΟΚΕθεωρείωςδεδομένητηντήρηση,χωρίςπαρεκ­
κλίσειςτουκώδικατηςΟΑΤΤ(αντιντάμπιγκ/ενισχύσεις).
Συγχρόνωςοιανατολικοίεταίροιοφείλουνναεγγυηθούνσε
κατάλληληθέσητηςσυμφωνίαςότιθατηρήσουνανεπιφύλα­
κτατηνπειθαρχίαπουισχύειστηνΕυρωπαϊκήΚοινότητασε
θέματαενισχύσεων ,εκτόςτωνσυμφωνηθεισών εξαιρέσεων .
Ηδιαβάθμισητωνκρατώνεταίρωνευθύςεξαρχής,παράτην
έλλειψηδιευκρίνησης ,ωςκρατώνσταοποίαλειτουργείη
οικονομίατηςαγοράςείναιανεκτήγιαπολιτικούςλόγους
καιθεωρείταιωςκίνητρογιατηνπροώθησητουστόχουτης
μεταρρύθμισης τηςαγοράς.ΠράγματιηΕπιτροπήτωνΕΚτα
επόμεναέτηδενθαείναιεύκολοναπροβείσεμίαδίκαιη
αντιπαραβολή —σταπλαίσιατουκανονισμούαντιντάμπιγκ
τηςΚοινότητας—μεταξύτηςτιμήςεξαγωγήςκαιτης«κανο­
νικήςαξίας»τουεμπορεύματος .προςτοχρονικόσημείοτηςεπεξεργασίαςαυτήςτηςγνωμο­
δότησηςόχιμόνογιατιςποσοστώσειςεισαγωγήςβοείουκαι
πρόβειουκρέατοςαλλάκαιγιατονκαθορισμότουμεγέθους
τωνπροτιμήσεωνπ.χ.γιαταδαμάσκηνακαιτακεράσιαή
τονοίνοκαιτονκαπνόπρόκειταιναπροκύψουν,προφανώς,
μεγάλαπροβλήματα .
2.28.ΕνόψειτηςτεταμένηςκατάστασηςηΟΚΕεπανέρχε­
ταιστηνπρότασήτηςτηνοποίαυπέβαλεστηγνωμοδότησή
τηςγιατιςευρωπαϊκέςσυμφωνίεςμετηνΠολωνία,τηνΟυγ­
γαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία σύμφωναμετηνοποίαμεγάλο
μέροςτωνγεωργικώνπλεονασμάτων ναεξάγονται,μετην
πληρωμήσεσκληρόνόμισμα,στιςγειτονικέςχώρεςτης
ΑνατολικήςΕυρώπης.Στιςχώρεςαυτές,πουθαείναιβεβαίως
μέλητηςΚοινοπολιτείας ΑνεξάρτητωνΚρατών(ΚΑΚ),θα
υπάρξειλίανσυντόμωςμεγάληανάγκηγιαεισαγωγέςγεωργι­
κώνπροϊόντων .ΗΚοινότητααλλάκαιηΟμάδατων«24»θα
πρέπεισταπρογράμματαπαροχήςβοηθείαςστηΒουλγαρία
καιτηΡουμανίαναπροβλέπουντηδιάθεσηορισμένωνχρη­
ματοδοτικώνμέσωνγιατοσκοπόαυτό.Μιατέτοιαβοήθειαθα
εξασφάλιζεαμφότερατακράτηγιαπολλάέτη·θααποτελούσε
συγχρόνωςαποτελεσματική συνδρομήστηστήριξητωνοικο­
νομικώνμεταρρυθμιστικών διεργασιώνστηΒουλγαρίακαι
τηΡουμανία.
2.29.ΗΟΚΕπριναπόδύοέτηπροειδοποίησε ότιοιοικο­
νομικέςκαικοινωνικέςμεταρρυθμίσεις στιςχώρεςτης
ΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςθαέχουνλίγοπολύ
ισχυρόαντίκτυποστιςγεωργικέςαγορέςτηςΚοινότητας .
ΣυνεπώςηΕπιτροπήτωνΕΚοφείλει,σύμφωναμετηντότε
γνωμοδότησητηςΟΚΕ,ναυποβάλλειεγκαίρωςπροτάσεις
οιοποίεςθαέχουνσανσκοπόναστραφείτογεωργικόκαι
βιομηχανικόδυναμικότωνχωρώνεταίρωντηςΑνατολικής
Ευρώπης«όχιμόνοστηνπαραδοσιακήπαραγωγήτροφίμων
αλλάκαιστηνπαραγωγήγεωργικώνπροϊόντωνγιαβιομηχα­
νικούςκαιενεργειακούςσκοπούς»^.ΗΟΚΕφρονείότιοι
ΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςπροσφέρουνένακατάλληλοπλαίσιο
γιαμιαεπιτυχημένηυλοποίησητέτοιωνπροτάσεωνστιςσυν­
δεδεμένεςχώρες.
2.30.ΩςπροςταλοιπάηΟΚΕθεωρείωςορθόγιατη
σταθεροποίηση τηςγεωργικήςπαραγωγήςκαιτηβελτίωση
τουγεωργικούπεριβάλλοντος νααρχίσουνδιαβουλεύσεις με
τουςεταίρουςτωνσυμφωνιώνστουςκόλπουςτουΣυμβουλίου
Σύνδεσηςγιατηνεφαρμογήπρογράμματοςαπόσυρσηςγαιών
απότηνκαλλιέργειακαιεκτατικοποίησης —τοοποίοθα
χρηματοδοτηθεί απότηνΚοινότητα,σταπλαίσιατωνυφιστά­
μενωνχρηματοδοτικών δυνατοτήτων .Στηναπόσυρσηγαιών
απότηνκαλλιέργειαθαήτανσκόπιμονασυμπεριληφθούν ,
κυρίως,μολυσμένα,σεμεγάλοβαθμό,εδάφη,ταοποίακρίνε­
ταιαναγκαίονααποχαρακτηρισθούν ωςκαλλιεργήσιμες γεω­
ργικέςεκτάσειςεπειδήδεσυζητείταιπλέον,σεκανένακρά­
τος,ηπαραγωγήτροφίμωνσετέτοιεςεκτάσεις.
2.31.Γιαναδιευκολυνθείηδημιουργίατηςζώνηςελεύθε­
ρωνσυναλλαγώνοιΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςπροβλέπουν
σειράσυνοδευτικώνμέτρωνταοποίααφορούντοσύνολοτης
κυκλοφορίαςτωνεμπορευμάτων ,εφόσονδενορίζεταιάλλως
στιςκοινέςδιατάξειςήταπρόσθεταπρωτόκολλα 1—3.
Πρόκειταικατ'ουσίαγιασυμφωνίεςδΐίΐΐδίαηά(δικαιοστα­
σίου),διαβουλεύσειςσεπερίπτωσηπρακτικώνντάμπιγκ,δια­
τάξειςπροστατευτικών ρητρών,κρατικάμονοπώλια,πολιτι­
κέςμηδιακρίσεωνκαιεπίλυσηδιαφορών .Έναπρόσθετο2.33.Γιατηναπόλαυσητωνδικαιωματωνπουαπορρέουν
απότιςδιατάξειςτηςζώνηςελεύθερωνσυναλλαγώνβασική
προϋπόθεσηείναιησυγκεκριμένηαπόδειξητηςπροέλευσης
τουεμπορεύματος (Απόδειξηπροτίμησης).ΗΟΚΕστηγνω­
μοδότησήτηςγιατιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςμετηνΠολωνία,
τηνΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία υποστήριξετοαίτημα
τωνανατολικώνεταίρωνγιαπολυμερήσυσσώρευση .ΗΕπι­
τροπήδενυιοθέτησετοανωτέρωαίτηματωνεταίρωνμε
αποτέλεσμαοικαθορισμένοι (εμφανώςπεριοριστικοί )στην
ενδιάμεσησυμφωνίακανόνεςπροέλευσηςνααποδειχθούνως
σημαντικόεμπόδιογιατηνεντατικοποίηση τηςανταλλαγής
εμπορευμάτων .ΗπαραχώρησητηςΕυρωπαϊκήςΚοινότητας
ωςπροςτηνεξασφάλισητηςαδασμολόγητης εισόδουσχεδόν
όλωντωνβιομηχανικώνπροϊόντωναπότηνΠολωνία,την
ΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία στιςαγορέςόλωντων
χωρώντηςΚοινότηταςμετηνέναρξητηςισχύοςτουτμήμα­
τοςπουαφοράτονεμπορικότομέατωνΕυρωπαϊκώνΣυμφω­
νιώνδενείναισυνεπώςαπόλυτη.
2.34.Μολονότιτοπρωτόκολλογιατηδιαμόρφωσητων
προτιμησιακών κανόνωνπροέλευσηςστιςΕυρωπαϊκέςΣυμ­
φωνίεςμετηΒουλγαρίακαιτηΡουμανίαδενείναιακόμη
έτοιμοεντούτοιςορισμένεςαναφορέςσεσυμπληρωματικά
δικαιολογητικά έγγραφακαταδεικνύουν ότιηΕπιτροπήτων
ΕΚπροβλέπειτηναποδοχήτωναυτώνπεριοριστικώνκανό­
νωνπροέλευσηςόπωςκαθορίζεταιστιςυπόλοιπεςΕυρωπαϊ­
κέςΣυμφωνίες .Ωστόσοεφόσονδενείναιδυνατέςοιδιαγώνιες
συναλλαγέςκατάτηντελειοποίησητωνπροϊόντων,μεταξύ
όλωντωνσυμβαλλομένων κρατώνστιςΕυρωπαϊκέςΣυμφω­
νίεςοιτελειοποιήσεις μπορείναγίνονταιόχισεπερισσότε­
ρεςαπόδύοχώρεςχωρίςτηναπώλειατηςκτηθείσαςιδιότη­ (')ΕΕαριθ.€124της21.5.1990,σ13.

Αριθ.Ο19/84 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93
μακα.Επιπλέοναπαιτείται(επιτελούς)οκαθορισμοςπροϋπο­
θέσεωνώστεοιμετανάστεςαπότρίτεςχώρεςνατυγχάνουν
τηςίδιαςμεταχείρησης μετουςπολίτεςτηςΚοινότηταςως
προςτηνελεύθερηκυκλοφορίαεντόςτηςΚοινότητας .Μόνο
κατ'αυτόντοντρόπο—πιστεύειηΟΚΕ—θαεξαλειφθούν
οιδιακρίσεις,θαυποβοηθηθείηλειτουργίατηςεσωτερικής
αγοράςκαιθαεπιτευχθείοστόχοςπουσυνίσταταιστη
δημιουργίαμιαςενιαίαςαγοράςεργασίαςσεκοινοτικήκλί­
μακα.ταςωςπροςτηνπροέλευση .Έναςτέτοιοςπεριοριστικός
ορισμόςδενσυναντάταιούτεστησυμφωνίαμεταξύτηςΕΚ
καιτωνχωρώνΕΖΕΣγιαμιαζώνηελεύθερωνσυναλλαγών
αλλάκαιδεναρμόζειστουςκανόνεςπερίπροελεύσεωςπου
έγιναναντικείμενοεπεξεργασίαςσταπλαίσιατηςσυνθήκης
γιατονΕΟΧ.Οινέοιαυτοίκανόνεςπροέλευσης—οιοποίοι
θααρχίσουνναισχύουν,όπωςπροβλέπεται ,απότην1η
Ιανουαρίου 1993—είναι,σεορισμένασημεία,πλέονφιλελεύ­
θεροιαπότουςισχύοντες,επίτουπαρόντος,κανόνεςπροέλευ­
σηςΕΚ/ΕΖΕΣ,όπωςαυτοίπεριέχονταιστοπρωτόκολλο
αριθ.3τηςσυμφωνίαςγιατηζώνηελεύθερωνσυναλλαγών .
2.35.ΗΟΚΕδενμπορείνακατανοήσειτουςλόγουςπου
οδήγησαντηνΕπιτροπήναλάβειτηθέσηαυτή.Επιπλέον
ηΕπιτροπήοφείλειναγνωρίζειότιμόνομίαομοιόμορφη
διαδικασίαγιατηνεξακρίβωσητηςπροέλευσηςεξυπηρετεί
τονευρωπαϊκόκαταμερισμόεργασίαςμετονοποίοσυνδέο­
νταιστενάοιανατολικοίεταίροι.ΗΟΚΕπροτείνεισυνεπώς
ναυιοθετηθούνοιισχύοντεςκανόνεςπροέλευσηςΕΚ/ΕΖΕΣ
ήοιμελλοντικοίκανόνεςτουΕΟΧσυμπεριλαμβανομένων
εναλλακτικώνκριτηρίωνστοσύνολοτωνΕυρωπαϊκώνΣυμ­
φωνιώνμετιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης.2.39.Κατατηδεύτερηφασητηςμεταβατικήςπεριοδου
(ενδεχομένωςενωρίτερα)τοΣυμβούλιοΣύνδεσηςθαεξετάσει
περαιτέρωμέσακαιτρόπουςγιατηβελτίωσητηςελεύθερης
υπερσυνοριακής κυκλοφορίαςτωνεργαζομένωνσυνεκτιμώ­
νταςτόσοταοικονομικάκαικοινωνικάδεδομέναστιςχώρες
εταίρουςόσοκαιτηνκατάστασητουτομέατηςαπασχόλησης
στηνΚοινότητα .ΗΟΚΕεκφράζει,εκνέου,τηλύπητης
επειδήηΕπιτροπήτωνΕΚδεναναφέρεται—έστωσεένα
πρωτόκολλο—σταπεριορισμένα ,μεσοπρόθεσμα ,περιθώρια
τηςελεύθερηςκυκλοφορίαςστηνΚοινότητα .Αφενόςηκοι­
νοτικήαγοράεργασίαςδενέχειμεγάληανάγκηαπόπρόσθετο
εργατικόδυναμικόαπόάλλεςχώρες(τακοινοτικάποσοστά
ανεργίαςδενθαμειωθούνκαθόλουκατάταεπόμεναέτη)·
αφετέρουπεριορίζονταισήμεραοιδιευκολύνσεις σεδυνατό­
τητεςμετανάστευσης γιατουςζητούντεςεργασίαπουπροβλέ­
πονταιστιςυφιστάμενεςσυμφωνίες (μετηνΤουρκία).Τέλος
δενπρέπεινααγνοηθείότιηεπίδικηδιάταξητηςσυμφωνίας
ανευρίσκεταισεόλεςτιςσυμφωνίες .Αυτήπεριέχεταιστις
ΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςμετηνΠολωνία,τηνΟυγγαρίακαι
τηνΤσεχοσλοβακία καιτώραεισάγεταιστησυμφωνίαμετη
ΒουλγαρίακαιτηΡουμανίακαιθασυμπεριληφθεί —για
λόγουςίσηςμεταχείρησης—αναγκαστικάστιςμελλοντικές
ΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίες .Ενόψειτουκύματοςτωναπολύσεων
εργαζομένωνπουοφείλεταιστιςεφαρμοζόμενες μεταρρυθμί­
σειςστιςανατολικέςχώρεςεταίρουςθααυξηθείκατακόρυφα
ηπίεση,μεσοπρόθεσμα ,στηναγοράεργασίαςτηςΚοινότη­
τας.Σεποιοναναζητούνταεργασίακαιαπόποιαχώραεταίρο
θαδώσειλοιπόνπροτεραιότητα ηΚοινότητα ;Ακόμηκαιμία
ρύθμισηδιαμέσουποσοστώσεωνδεναποτελείκαμίαικανο­
ποιητικήδιέξοδο.Ότανκαθορίζονταιποσοστώσειςγιαμεμο­
νωμένεςομάδες(ήχώρες)οιοποίεςείναιαποδεκτέςγιατους
μεν,καιαπορριπτέεςγιατουςδετότεεισάγεταιδιακριτική
μεταχείρισηγιατααυτάπραγματικάπεριστατικά .Ηαυτή
μεταχείρισηιδίωνπραγματικώνπεριστατικώναποτελείτο
θεμέλιοτουκράτουςδικαίουκαιεγγύησητηςέννομηςπρο­
στασίας(Η.Afheldt,«ΗΕυρώπημπροστάστιςστρατειές
τωνπτωχών».ΣτηSuddeutscheZeitung,αριθ.234,της10ης
Οκτωβρίου1992).ΚατάτηνάποψητηςΟΚΕείναιπλέον
καιρόςναεξετασθείεμβριθώςτοπολύπλευροκαιπολύπλοκο
θέματης«ελεύθερηςκυκλοφορίαςτωνεργαζομένων»μεταξύ
τηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςκαιτωνσυνδεδεμένωνχωρών
καιναεξευρεθούνοικατάλληλεςλύσεις,σταπλαίσιαενός
σταθερούπρογράμματοςγιατημετανάστευσηοιοποίεςδεν
θαδίδουνφρούδεςελπίδεςσήμερακαταλήγοντας σεβαθειά
απογοήτευσηστομέλλον.Ελεύθερηκυκλοφορίατωνεργαζομένων ^δικαίωμαεγκατα­
στασηςκαιελεύθερηπαροχήυπηρεσιών
2.36.Ηελεύθερηκυκλοφορίατωνεργαζομένων ,ηελευθε­
ρίαεγκατάστασης καιηελεύθερηπαροχήυπηρεσιών
συμπληρώνουν μαζίμετηνελεύθερηκυκλοφορίατωναγαθών
τιςβασικέςελευθερίεςτουΕυρωπαϊκούοικοδομήματος .Οι
ενλόγωελευθερίεςέχουνθεμελιώδηοικονομικήσημασίακαι
ιδιαίτερησυμβολικήαξία.
2.37.Αντικείμενοτηςελεύθερηςκυκλοφορίαςτωνεργαζο­
μένωνείναιβασικάηενσωμάτωσηόλωντωννομίμωςεργαζο­
μένωνστηνεπικράτειατωνάλλωνσυμβαλλομένων μερών,
συμπεριλαμβανομένων καιτωννομίμωςκατοικούντωνσ'αυτό
μελώντηςοικογενείαςτους.Γιατονενλόγωκύκλοπροσώ­
πωναπαιτείταιναγίνεισυντονισμόςτωνσυστημάτωνκοινω­
νικήςασφάλισης .Οιυπάρχουσεςδιευκολύνσειςτιςοποίες
εξασφαλίζουντακράτημέλητηςΕΚσταπλαίσιαδιμερών
συμφωνιώνχρειάζεται,κατάτοδυνατόν,ναβελτιωθούνκαι
ναεπεκταθούν .ΗΟΚΕεπικροτεί,μεέμφαση,τιςσυμφωνίες­
ωστόσοδιαπιστώνει ,όπωςστοπαρελθόν,τηναπουσίασυμ­
φωνιώνσχετικάμετουςπαρανόμωςασκούντεςβιοποριστικά
επαγγέλματαστηνΚοινότητααπότιςανατολικέςχώρεςεταί­
ρους.
2.38.ΗΟΚΕσεπολλέςγνωμοδοτήσεις τηςασχολήθηκε
μετοθέματηςμετανάστευσηςαπότρίτεςχώρες(')ζητώντας
όπωςοινομίμωςμεταναστεύσαντες καικατοικούντεςστην
Κοινότητααπολαύσουνταπλεονεκτήματα της«Ευρώπηςτων
πολιτών».Γιατονκύκλοαυτόπροσώπωνθαεξασφαλίζονται
χωρίςπεριορισμούς ,τακοινοτικάδικαιώματακαιυποχρεώ­
σειςόσοναφοράτηνπαραμονή,τηναπασχόλησηκαιτην
κινητικότητα .ΠαράλληλαηΟΚΕζήτησεαπότακράτημέλη
καιτηνΕπιτροπήτωνΕΚναεναρμονίσουνανυπερθέτωςτις
σχετικέςνομοθεσίεςκαθώςκαιταμέσακαιμέτραγιατην
κοινωνικήενσωμάτωσητωνμεταναστώνσεκοινοτικήκλί
(1)ΕΕαριθ.€343της24.12.1984,ΕΕαριθ.€188της29.7.
1985,ΕΕαριθ.Ο159της17.6.1992,ΕΕαριθ.Ο339της
31.12.1991καιΕΕαριθ.€40της17.8.1992.2.40.Όσοναφοράτοδικαίωμαεγκαταστασης τακράτη
μέλητηςΕΚπροτίθενταιναπροσφέρουνμετάτηθέσησε

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.Ο19/85
διαταξηπουδιέπειτιςεναέριεςκαιχερσαίεςμεταφορέςμε
τιςσχετικέςδιατάξειςτηςΚοινότητας .
Κυκλοφορίακεφαλαίων,ανταγωνισμόςκαιπροσέγγισητων
νομικώνδιατάξεων
2.44.Ηαπόλαυσητωνπλεονεκτημάτων πουσυνδέονταιμε
τηνεγκατάστασηκαιτηνεξειδίκευσημιαςφιλελευθεροποιη­
μένηςκυκλοφορίαςαγαθώνκαιπαροχήςυπηρεσιώνεξαντλεί­
ται,—κατάτηνάποψητηςΟΚΕπουπεριέχεταιστηγνωμοδό­
τησήτηςγιατιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςμετηνΠολωνία,την
ΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία —μόνοότανεξασφαλι­
σθείηελεύθερηδιακίνησητωνκεφαλαίων .Ηελεύθερη
κυκλοφορίατωνκεφαλαίωνδημιουργείευνοϊκέςπροϋποθέ­
σειςγιατηνομισματικήσυνεργασίακαιτιςεντεινόμενες
προσπάθειεςτωνπολιτικώνσταθεροποίησης .ΗΟΚΕεπικρο­
τείόλεςτιςσυμφωνίεςοιοποίεςεπεκτείνουντηνελεύθερη
κυκλοφορίατωνκεφαλαίωνμεταξύτηςΚοινότηταςκαιτων
συνδεδεμένωνεταίρωντηςΑνατολικήςΕυρώπης.Είναιικα­
νοποιητικότογεγονός,ότιτασυμβαλλόμενα μέρηυποχρεού­
νται,απότηθέσησεισχύτωνσυμφωνιώνήδη,ναεγγυηθούν
τηνελεύθερηκυκλοφορίατωνκεφαλαίωνσεσυνδυασμόμε
τηνπραγματοποίηση άμεσωνεπενδύσεων ,τηρευστοποίησή
τουςκαιτονεπαναπατρισμό τωνπιθανώνκερδών.Ωςπρος
ταλοιπάκατάτηδιάρκειατηςπρώτηςπενταετούςπεριόδου
ισχύοςτωνσυμφωνιώνπρέπειναδημιουργηθούν οιπροϋπο­
θέσειςγιατηνπροοδευτικήυιοθέτησητωννομοθετικώνδια­
τάξεωντηςΚοινότηταςπουδιέπουντηνελεύθερηδιακίνηση
τωνκεφαλαίων .ΣτοτέλοςτηςίδιαςπεριόδουτοΣυμβούλιο
Σύνδεσηςθαεξετάσειτιςδυνατότητεςμιαςπλήρουςαποδο­
χήςτωνσχετικώνκοινοτικώνδιατάξεων .ισχύτωνΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιών,τοιδιοκαθεστώςπου
ισχύειγιατιςκοινοτικέςεπιχειρήσειςκαιτουςκοινοτικούς
υπηκόουςγιατηνεγκατάστασηεπιχειρήσεωνκαιυπηκόων
τωνσυνδεδεμένωνχωρών.ΗΒουλγαρίακαιηΡουμανίαπρό­
κειταιναπροβούνστιςκατάλληλεςενέργειεςγιατηνεκμε­
τάλλευσητουδικαιώματοςτούτου·ορισμένοιοικονομικοί
κλάδοιεξαιρούνταιτηςανωτέρωευνοϊκήςρύθμισης·στους
κλάδουςαυτούςθαεξασφαλισθεί ηαυτήμεταχείρισητοαργό­
τερομέχριτοτέλοςτηςδεκαετούςμεταβατικήςπεριόδου.Οι
ανατολικοίεταίροιδύνανταιναλάβουνεξαιρετικέςδιατάξεις
σεπερίπτωσηπροβλημάτωνδιαρθρωτικήςφύσεωςήάλλων
σοβαρώνδυσχερειών (καισημαντικώνκοινωνικώνπροβλη­
μάτων)σεορισμένουςβιομηχανικούς τομείς.Ηισχύςτωνεν
λόγωμέτρωνπρέπειωστόσονααρθείδύοέτημετάτηλήξη
τηςπρώτηςφάσης.Προβλέπεταιεπίσηςηλήψηπροστατευτι­
κώνμέτρωνγιατιςπεριπτώσειςεκείνεςκατάτιςοποίεςεπιχει­
ρήσειςορισμένουοικονομικούκαιβιομηχανικούκλάδουυφί­
στανται«σημαντικές»απώλειεςστομερίδιοαγοράςτων
εγχώριωναγορών.
2.41.ΗΟΚΕεπικροτείβασικάτιςενλόγωσυμφωνίες .Το
δικαίωμαεγκατάστασης θαδιευκολύνειτημετάβασηστην
οικονομίατηςαγοράςκαιθασυμβάλειστηδημιουργίαμιας
σύγχρονηςκαιανταγωνιστικής οικονομίαςστιςσυνδεδεμένες
χώρες.ΗΟΚΕδείχνειεπίσηςκατανόησηωςπροςτηλήψη
προστατευτικών μέτρων,περιορισμένηςχρονικάισχύος,για
εξαιρετικέςπεριπτώσεις .Δενυπάρχουνβάσιμεςδικαιολογίες
γιατοαν«σημαντικές»απώλειεςμεριδίουτηςεγχώριαςαγο­
ράςδικαιολογούντηνπροστασίατωνεθνικώνεπιχειρήσεων .
Μετηνάσκησημιαςτέτοιαςπολιτικήςδενενισχύεταιη
ανταγωνιστική ικανότητατηςεγχώριαςβιομηχανίας ,ενώ
παραμένουνστάσιμεςοιαναγκαίεςδιαρθρωτικέςπροσαρμο­
γέςηπραγματοποίηση τωνοποίωνμετατίθεταιγιαέναδυσοί­
ωνο,κατάτιςπροβλέψεις ,μέλλονμεαποτέλεσμαναεπιδεινω­
θείπεραιτέρωηκατάσταση .ΗΟΚΕκατάταλοιπάπροτείνει
εκνέουναεπανεξετασθεί ηενλόγωδιάταξηαπότασυμβαλ­
λόμεναμέρηκαιναδιατυπωθείσαφέστεραηέννοιατων
«ουσιωδών»μεταβολώντηςαγοράςκαιτωνμεριδίωντης
χρήζεισαφέστερουπροσδιορισμού .
2.42.Όσοναφοράτηνελεύθερηπαροχήυπηρεσιώνη
ΟΚΕπροτείνειτη(σταδιακήκαιαμοιβαία)φιλελευθεροποί­
ησητουτομέα.Ενόψειτηςσυνεχώςαυξανόμενηςσημασίας,
σεπαγκόσμιακλίμακα,τηςαγοράςπαροχήςυπηρεσιώνδεν
είναιδυνατόνναεκτιμηθούνεπαρκώςοιπροσπάθειεςφιλε­
λευθεροποίησης στοντομέααυτό.ΗΟΚΕεκτιμάωςθετική
τηνκοινήβούλησητωνσυμβαλλομένων μερώννασυμπεριλά­
βουν,σεδεδομένηστιγμή,στιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςτα
αποτελέσματα τωνδιαπραγματεύσεων ,σταπλαίσιατης
ΟΑΤΤ,τουΓύρουτηςΟυρουγουάηςοιοποίεςασχολούνται
μετηνεπεξεργασίαενόςπολυμερούςπλαισίουαρχώνκαι
κανόνωνσχετικάμετηνπαροχήυπηρεσιών .
2.43.Γιατηνυπερσυνοριακή παροχήυπηρεσιώνστιςμετα­
φορέςπροβλέπονταιορισμένεςρυθμίσεις :στιςδιεθνείςθαλά­
σσιεςμεταφορέςισχύειηαρχήτηςακώλυτηςπρόσβασης
στηναγορά.Παραμένουνάθικταταδικαιώματακαικαθήκο­
νταπουαπορρέουναπότονκώδικασυμπεριφοράςτωνΗνωμέ­
νωνΕθνώνγιατιςθαλάσσιεςδιασκέψειςτακτικώνγραμμών .
Όσοναφοράτιςεναέριεςκαιχερσαίεςμεταφορέςηαμοιβαία
πρόσβασηστηναγοράθαρυθμιστείμετησύναψηειδικών
συμφωνιώνγιατιςμεταφορές,οιοποίεςθαγίνουναντικείμενο
επεξεργασίαςμετάτηθέσησεισχύτωνΕυρωπαϊκώνΣυμφω­
νιώναπότασυμβαλλόμενα μέρη.Εντούτοις,ηΒουλγαρία
καιηΡουμανίαπροτίθενταιναπροσαρμόσουν ,κατάτηδιάρ­
κειατηςμεταβατικήςπεριόδουτωνΣυμφωνιών,τιςνομοθε­
σίεςτουςκαικάθεδιοικητική,τεχνικήκαιάλλουείδους2.45.Οιπερίανταγωνισμού ,δημοσίωνσυμβάσεωνκαι
κρατικώνενισχύσεωνδιατάξειςτηςσυμφωνίαςπροσιδιάζουν
στιςδιατάξειςτωνΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιώνμετηνΠολωνία,
τηνΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία .Προβλέπεταιακόμη
ηθέσπισηπροστατευτικής ρήτραςγιατηνπερίπτωσηδυσχε­
ρειώνστοισοζύγιοπληρωμών .ΗΟΚΕεπικροτείκατ'αρχήν
τιςσυναφθείσεςσυμφωνίες .Οανταγωνισμόςαποτελείτον
ακρογωνιαίολίθοτηςκοινήςαγοράςκαιχωρίςαυτόνδεν
είναιδυνατόνναεξασφαλισθούν ταπλεονεκτήματα τηςεσω­
τερικήςαγοράςαλλάκαιεκτόςτούτουηδιεργασίατηςευρω­
παϊκήςολοκλήρωσης θαπαρουσίαζεσημαντικάκενά.Οι
ανατολικοίεταίροιοφείλουνευθύςεξαρχής,ναπροσανατολί­
σουν,κατάτοδυνατόν,τουςεθνικούςκανόνεςπερίανταγωνι­
σμούστιςπερίανταγωνισμούδιατάξειςτηςΕυρωπαϊκήςΚοι­
νότητας.ΩςπροςταλοιπάηΟΚΕδιερωτάταιπερίτηςανα­
γκαιότηταςτωντριώνετών(μετάτηθέσησεισχύτωνσυμφω­
νιών)γιατηνέκδοσητωνεκτελεστικώνδιατάξεωνστουςπερί
ανταγωνισμούκανόνες.
2.46.Δέοννασημειωθείηαποφασιστικότητα τωνσυμβαλ­
λόμενωνμερώνγιατοάνοιγματηςαγοράςτωνδημόσιων
συμβάσεωνμεβάσητηναρχήτηςμηδιακρίσεωςκαιτης
αμοιβαιότητας λαμβάνονταςκυρίωςυπόψητουςσχετικούς
κανόνεςτηςΟΑΤΤ.Ηφιλελευθεροποίηση τηςαγοράςτων
δημοσίωνσυμβάσεωνσεόλουςτουςτομείςαποτελείτον
πυρήνατουπρογράμματος τηςεσωτερικήςαγοράςκαιέχει
βαρύνουσασημασίαγιατηβιομηχανικήπολιτική.Ηευρωπα­

ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93 Αριθ.€19/86
ϊκήοικονομία,όπωςυπογράμμισανεπανειλημμένα τοσοη
ΕπιτροπήόσοκαιηΟΚΕ,θααναπτυχθείπαράλληλαμόνο
ότανεγκαταλειφθεί ητάσητωναρμόδιωνγιατιςδημόσιες
συμβάσειςυπηρεσιώνναπροτιμούντους«εθνικούςεπιχειρη­
ματίες»κατάτηνανάθεσητωνσυμβάσεων .κήςπεριοδου,στοκοινοτικόδίκαιο.ΗΟΚΕθεωρείγιαοικο­
λογικούςλόγουςκαιαιτίεςπουσυνδέονταιμετηδιεξαγωγή
τουανταγωνισμού ωςουσιώδεςόπωςηΒουλγαρίακαιη
Ρουμανίαυιοθετήσουνκατάτηνπρώτηφάσητηςμεταβατικής
περιόδουτιςπεριβαλλοντικές διατάξειςκαθώςκαιτουςπερί
ανταγωνισμούκαιενισχύσεωνκανόνεςτηςΚοινότητας .Επι­
πλέον,επιβάλλεταιηκατάσυντομότεροδυνατόνπροσέγγιση
τωννομικώνκαιδιοικητικώνδιατάξεωνσχετικάμετηνπυρη­
νικήτεχνολογίακαθώςκαιηυιοθέτησησεμεγάληέκταση
τωνδιατάξεωνασφαλείαςτηςΕΚΑΕ.Υφίσταταιανάγκηανά­
ληψηςδράσηςγιατηνπροστασίατωνεργαζομένωνστοχώρο
εργασίαςκαιτηνέκδοσηορισμένωνοδηγιώνγιατηνπροστα­
σίατουκαταναλωτή (καιτηνευθύνηγιατοπροϊόν).Αφούη
Κοινότηταεγκρίνειτησυμφωνίαγιατηχορήγησητεχνικής
βοήθειαςκατάτηνπροσέγγισητωννομοθετικώνδιατάξεων
στιςδύοσυνδεδεμένεςχώρεςθακαταστείδυνατήηλήψη,
κατάπροτεραιότητα ,μέτρωνπροσαρμογήςπροςτηνκατεύθυ­
νσηαυτή,ώστεοστόχοςαυτόςναεπιτευχθείσεμεγάλο
βαθμόκατάτηδιάρκειατηςπρώτηςφάσης.2.47.ΗΟΚΕεπιδοκιμάζειρητώςτησυμφωνίαναεξετα­
σθούν,κατάτηνπρώτηφάσητηςμεταβατικήςπεριόδου,όλες
οιχορηγούμενεςαπότηΒουλγαρίακαιτηΡουμανίακρατικές
ενισχύσειςυπότοφωςτωνδιατάξεωντουάρθρου92,παρά­
γραφος3α,τηςΣυνθήκηςΕΟΚ.Επιπλέονθαήτανευκταίο
νακαθιερωθείστιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςκαιβάσειτου
άρθρου93τηςΣυνθήκηςΕΟΚέλεγχοςτωνενισχύσεων .Η
ΟΚΕφρονείότιηπροβλεπόμενηετήσιακατάρτισηέκθεσης
γιατοσύνολοκαιτηνκατανομήτωνενισχύσεωνείναιανε­
παρκής.ΤοΣυμβούλιοΣύνδεσηςπρέπειναείναισεθέσηνα
χρησιμοποιείτονκοινοτικόμηχανισμόελέγχουτωνενισχύ­
σεων—όπωςαναφέρθηκεπροηγουμένως —γιατιςσυνδεδε­
μένεςχώρες.
Οικονομικήσυνεργασία
2.48.Τασυμβαλλόμενα μερηαναγνωρίζουνότιηπροσέγ­
γισητωννομικώνδιατάξεωντηςΒουλγαρίαςκαιτηςΡουμα­
νίαςστοκοινοτικόδίκαιοαποτελείσημαντικήπροϋπόθεση
γιατηνοικονομική(καικοινωνική)ενσωμάτωσηαμφοτέρων
τωνκρατώνστηνΕυρωπαϊκήΚοινότητα .Οιεπιχειρήσειςτων
συμβαλλόμενων μερώνχρειάζονταιεπειγόντωςτηχάραξη
αξιόπιστωνπεριθωρίωνδράσηςκαιμεγαλύτερεςδυνατότητες
οργάνωσης—όπωςυποστήριξεηΟΚΕστηγνωμοδότησή
τηςγιατηβιομηχανικήπολιτική(^γιαναενισχύσουντην
ανταγωνιστική τουςικανότητα,νααντιμετωπίσουν μεευελι­
ξίατηναυξανόμενηπίεσητωνπολυεθνικώνεπιχειρήσεων
απότρίτεςχώρεςκαιναδημιουργήσουν καιναδιασφαλίσουν ,
επίμονίμουβάσεως,θέσειςαπασχόλησης .2.51.ΗΕυρωπαϊκήΚοινοτητακαιοιδυοσυνδεδεμένες
χώρεςεκφράζουντηθέλησήτουςγιατηνενίσχυσηκαιτην
εμβάθυνσητηςσυνεργασίαςτουςσεπολλάεπίπεδα.Ηοικο­
νομικήσυνεργασίαυπερβαίνειταόριαπουκαθορίζονταιαπό
τιςεμπορικέςσυμφωνίεςκαιτιςαντίστοιχεςσυμφωνίες
συνεργασίας .Αυτήχρειάζεταιναπροωθείσυγχρόνωςτην
κοινωνικήανάπτυξηστιςσυνδεδεμένεςχώρες.Ιδιαίτερηπρο­
σοχήαποδίδεταισταμέτραεκείναταοποίαευνοούντησυνερ­
γασίατωνχωρώντηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης
υπότοπρίσμαμιαςαρμονικήςπεριφερειακής ανάπτυξης .
Στόχοςτωνκοινώνδράσεωνείναιτελικάναυποβοηθηθείη
διεργασίατηςοικονομικήςανάπτυξηςστηΒουλγαρίακαι
τηΡουμανίακαιναδιευκολυνθεί ησύνδεσημετοδιεθνή
καταμερισμόεργασίας.
2.49.Ηπροσέγγισητωννομοθεσιώναποτελείεργομεγά­
ληςσημασίαςκαιέκτασης,επειδήπρόκειταιγιαποικιλία
διατάξεωνοιοποίεςμόνοπροοδευτικάδύνανταιναπροσαρ­
μοσθούν:Τελωνειακήνομοθεσία,δίκαιοεταιρειών,τραπε­
ζικήνομοθεσία,λογιστικήεπιχειρήσεων ,φορολογία,πνευ­
ματικήιδιοκτησία ,παροχήχρηματοπιστωτικών υπηρεσιών,
κανόνεςανταγωνισμού ,προστασίατηςυγείαςκαιτηςζωής
τωνανθρώπων,ζώωνκαιφυτών,προστασίατουκαταναλωτή,
έμμεσηφορολογία,τεχνικέςπροδιαγραφέςκαιπρότυπα,
νομικέςκαιδιοικητικέςδιατάξειςσχετικάμετηνπυρηνική
τεχνολογία,μεταφορέςκαιπεριβάλλον .Αμφότερεςοισυμ­
βαλλόμενεςχώρεςεγγυήθηκανότιθαπροβούνσεσταδιακή
προσέγγισητωννομοθεσιώντουςστοκοινοτικόδίκαιο.2.52.ΌπωςστιςσυμφωνίεςμετηνΠολωνία,τηνΟυγγαρία
καιτηνΤσεχοσλοβακία έτσικαιστασχέδιασυμφωνιώνμε
τηΒουλγαρίακαιτηΡουμανίααναφέρθηκεμεγάλοςαριθμός
τομέωνστουςοποίουςαμφότεραταμέληεκδηλώνουντη
θέλησηγιατηνπροώθησητηςανάπτυξηςκαιτηςέντασης
τηςσυνεργασίας :εκτόςτηςβιομηχανικήςσυνεργασίας ,την
προώθησηκαιτηνπροστασίατωνεπενδύσεωνπρόκειταιγια
ταβιομηχανικάπρότυπακαιτονέλεγχοπιστότητας,την
επιστημονικήκαιτεχνικήσυνεργασία,τηνεπαγγελματική
εκπαίδευση ,τηγεωργία,τηναγροτοβιομηχανία ,τηνενέργεια
καιτηνπυρηνικήασφάλεια,τοπεριβάλλον ,τιςμεταφορές,τις
τηλεπικοινωνίες ,τιςτράπεζεςκαιασφάλειες,τηνομισματική
πολιτική,το«ξέπλυμαχρημάτων»,τηνπεριφερειακήανά­
πτυξη,τησυνεργασίαστονκοινωνικότομέα,τοντουρισμό,
τιςμικρομεσαίεςεπιχειρήσεις ,τουςδασμούς,τηστατιστική,
ταναρκωτικάκαιτηδημόσιαδιοίκηση.Όλοιοιτομείς
συνεργασίαςέχουνεξειδικευθείσεσυγκεκριμέναπεδίαδρά­
σης·2.50.ΗΟΚΕδιαπιστώνει ,εκνέου,τηνελλειψηπροτεραιο­
τήτων.Τοδιφασικόσχέδιοισχύεικαιγιατηνπροσέγγιση
τωννομοθετικώνδιατάξεων,εντούτοιςδενυπάρχουνσυγκε­
κριμένεςυποδείξειςωςπροςτοποιεςδιατάξειςθαπροσαρμο­
σθούνκατάτηνπρώτηφάσηκαιποιεςχρειάζονται ,πιθανώς,
ναπροσαρμοσθούν ,κατάτηδιάρκειατηςδεκαετούςμεταβατι­
2.53.Ηποικιλίατωνπροσδιορισθέντων πεδίωνδράσης
είναιεντυπωσιακήκαιχρήζειυποστήριξης .ΩστόσοηΟΚΕ
διατυπώνειδικαιολογημένες αμφιβολίεςωςπροςτηδυνατό­
τηταπραγματοποίησης ,εντόςτουκαθορισμένουχρόνου,κοι­
νώνδράσεωνσεόλουςενγένειτουςτομείςαυτούς.Ούτεη (·)ΕΕαριθ.σ40της17.2.1992,σ.31.

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.€19/87
συνεχίσειμεσυνεπείακαιεντεινόμενορυθμότηνολοκλή­
ρωσητωνσχεδίωντηςταοποίαχρηματοδοτούνται απότους
πόρουςτουπρογράμματοςPhareγιαναμπορέσεινααξιοποιή­
σει,τοσυντομότεροδυνατό,τασυμπεράσματα τωνερευνών
αυτώνκατάτηλήψημέτρωνεξοπλισμώνστηνΑνατολική
Ευρώπη.
2.57.Σχετικάμεταανωτέρωδέοννατονισθείηδιαβεβαί­
ωσητωνσυμβαλλόμενων μερώνγιατηνενίσχυσητηςσυνερ­
γασίαςτουςστοντομέατηςπροστασίαςτουπεριβάλλοντος .
ΗΟΚΕεπιδοκιμάζειμεέμφασητηδιακηρυχθείσα πρόθεση
ναληφθούνυπόψη,ευθύςεξαρχήςκαιγιαόλατα(οικονο­
μικά)μέτρα,οιπεριβαλλοντικές πτυχές.Ηπεριβαλλοντική
πολιτική,κατάτηνάποψητηςΟΚΕπουπεριλαμβάνεται
σεδιάφορεςγνωμοδοτήσεις τηςπρέπειναέχειπροληπτικό
χαρακτήρα,ναεφαρμόζεταιμετησυνεργασίατωνενδιαφερο­
μένωνφορέωνκαινασυντονίζεταικατάλληλαμεόλεςτις
πολιτικές(π.χ.τηνπεριφερειακήπολιτικήήτηνπολιτική
έρευναςκαιανάπτυξης).Ηπεριβαλλοντική πολιτική,θεω­
ρούμενηωςσυνολικήευρωπαϊκήπολιτική,είναιμιαυπερσυ­
νοριακήπρόκλησηπουδενείναιδυνατόνναασκηθείμόνο
σεεθνικόεπίπεδο .
2.58.Οιτομείςσυνεργασίαςπουπρέπεινατύχουνπροτε­
ραιότηταςβάσειτηςπροστασίαςτουπεριβάλλοντος είναιη
κατανάλωσηκαιηποιότητατουύδατος,ιδίωςσευπερσυνορι­
ακάρεύματαύδατος.ΣυνεπώςστιςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςμε
τηΒουλγαρίαπρέπειναπροστεθείπρωτόκολλοτοοποίονα
περιέχεισυγκεκριμένες συμφωνίεςγιατηνπροστασίακαιτην
ποιότητατουύδατοςδιασυνοριακών ποταμώνκαιυπερσυνο­
ριακώνυδατίνωνχώρων(Δούναβης,Νέστος,Στρύμωνας ,
ΈβροςκαιΜαύρηθάλασσα).ΗΟΚΕπιστεύειότιείναι
ανάγκηνααναπτυχθείένασύστημαγιατηνεποπτείακαιτον
έλεγχοτηςποσότηταςκαιτηςποιότηταςτωνυπερσυνορια­
κώνυδάτινωνρευμάτωντοσύστηματούτονακαθιερωθείστο
πρόσθετοπρωτόκολλομετηΒουλγαρία .Τοενλόγωσύστημα
πρέπειναπροβλέπειτηλήψηκατάλληλωνμέτρωνγια
—τημείωσητουβαθμούρύπανσηςτωνδιασυνοριακών ποτα­
μώνκαιυπερσυνοριακών υδάτινωνχώρων,
—τηνπροειδοποίηση σεπερίπτωσηυπερπληρώσεως και
ρύπανσηςσεεπικίνδυνοβαθμό,
—τηναπόκοινούαντιμετώπισητωνπροκαλούμενων από
διάφοραρεύματαδιαβρώσεωντουεδάφους,
—τηνπροώθησητηςορθολογικήςκαιδίκαιηςχρήσηςτων
υδάτινωνπόρων,και
—τηδιασφάλισητηςπροστασίαςτηςχλωρίδαςκαιπανίδας
στιςεκβολέςτωνδιασυνοριακών καιυπερσυνοριακών
υδάτινωνρευμάτωνκαθώςκαιστιςγειτονικέςπεριοχές .
Γιατηχρηματοδότηση τωναναγκαίωνδράσεωντασυμβαλ­
λόμεναμέρηοφείλουνναυποβάλουνκατάλληλεςπροτάσεις
επίλυσηςτωνπροβλημάτωνσταπλαίσιατηςοικονομικής
συνεργασίας .διάθεσηεκμέρουςτωνκοινοτικώνοργάνωναναλογουπροσω­
πικούαλλάούτεοιχρηματοδοτικοί πόροιείναιεπαρκείςγια
τηνικανοποιητική κάλυψηόλωντωνπεδίων.Επιπλέονδέον
νασημειωθείότιπροςτοπαρόνυπάρχουνμόνοπέντεκράτη
εταίροιτηςΑνατολικήςΕυρώπηςμεταοποίαέχουνσυνα­
φθεί,στουςανωτέρωτομείςσυμφωνίεςστενήςσυνεργασίας .
ΗΟΚΕπιστεύειότιθαήτανορθότερονακαθορισθούν ,
καταρχήν,μόνοπεριορισμένοιστόχοι:στόχοιοιοποίοιαπαι­
τούντηνάμεσηανάληψηδράσης.Πρόκειταικυρίως,κατά
τηνάποψητηςΟΚΕ,γιατησυγκεκριμενοποίηση τωνπροτε­
ραιοτήτωνπουσυνεπάγονταικόστοςμευπερσυνοριακή διά­
στασητοοποίοοφείλουννααναλάβουνηΚοινότητακαιτα
συνδεδεμένακράτηεταίροιήκαιεπιχειρήσειςτωνκρατών
μελώντηςΚοινότηταςεπειδήδίδουντηνώθηση.ΗΟΚΕ
φρονείότιπρέπεινατεθούντρειςτομείςπροτεραιότητας :
υποδομές,ηκατάρτισηκαιηεκπαίδευση ,ήηπυρηνική
ενέργεια .
2.54.Ηδημιουργίακαιολοκλήρωσημιαςαναγκαίαςεσω­
τερικήςυποδομήςαποτελείσημαντικήπροϋπόθεσηστον
τομέατουεφοδιασμούτουδημοσίουμετααπαραίτηταγιατην
επιτυχημένηαντιμετώπισητωνδιαρθρωτικώνπροσαρμογών .
Απαιτείταιηπραγματοποίηση σειράςεπενδύσεωνπουθα
καλύπτουντιςαυξανόμενεςποιοτικέςανάγκεςκαιθαανταπο­
κρίνονταιστιςαπαιτήσειςμιαςανταγωνιστικής οικονομίας
τηςαγοράς.Τούτοσημαίνειότιπρέπειναεξετασθούνκαινα
εκτιμηθούν ,ήδησήμερα,οιεπενδύσειςγιατηνεκτέλεση
έργωνυποδομήςμεευρωπαϊκήδιάστασηστηΒουλγαρίακαι
τηΡουμανία .
2.55.Οδεύτεροςκατάπροτεραιότητα στόχοςσυνίσταται
στηνανάληψηκοινώνδράσεωντωνσυμβαλλομένων μερών
στοντομέατηςκατάρτισηςκαιεπιμόρφωσηςδεδομένουότι
ηαπόκτησηειδικώνπροσόντωναπότουςασκούντεςβιοπορι­
στικάεπαγγέλματαδιαδραματίζεικαθοριστικόρόλοστη
μεταρρυθμιστική διαδικασίακαθοδόνπροςτουςνέουςπροσα­
νατολισμούςτηςοικονομίας .Ελλείπουνκυρίωςοιανάλογες
γνώσειςκαιεμπειρίεςσχετικάμετοντρόπολειτουργίαςτης
οργάνωσηςτηςοικονομίαςτηςαγοράς·τοαυτόισχύεισεό,τι
αφοράτιςσύγχρονεςτεχνολογίεςπαραγωγής ,ενημέρωσης
καιεπικοινωνίας .Προβλήματαεμφανίζειεπίσηςκαιοτομέας
τωνστελεχών :δενυπήρχετοστοιχείοτηςπρωτοβουλίαςκαι
τηςπαραγωγικότητας στηνκεντρικάδιευθυνόμενηοικονο­
μία.
2.56.Έναςτρίτοςστόχοςέγκειταιστηβελτίωσητωνσυν­
θηκώνασφάλισηςτωνπυρηνικώνεγκαταστάσεων .Οιαντι­
δραστήρες ,πουλειτουργούνμεβαρύύδωρ.τηςπρώτηςγενεάς
αντιδραστήρων σοβιετικήςκατασκευής(\WWER440230)
εμφανίζουνμεγάλαπροβλήματαασφαλείαςγι'αυτόκαιζητεί­
ταιαπόπολλού,ηπαύσητηςλειτουργίαςτους.Τέσσεριςαπό
αυτήντηνκατηγορίααντιδραστήρων είναιεγκατεστημένοι
στηβουλγαρικήπόληΚο$Ιο(1ιΐ],δύοεκτωνοποίωνδενλει­
τουργούνπλέονκατόπιναποφάσεωςτηςΒουλγαρικήςΚυβέρ­
νησηςτουέτους1991.Πολλέςπεριπτώσειςδυσλειτουργίας
τουςκατάτουςπαρελθόντεςμήνεςκαταδεικνύουνότιυφίστα­
νταισημαντικάπροβλήματαασφάλειαςστηνKoslodujκαι
συνεπώςαπαιτείταιηλήψηκατάλληλωνμέτρωνγιατηνενί­
σχυσητουβαθμούασφαλείαςτους.ΗΟΚΕεπικροτείτοότι
ηΟμάδατων24,σταπλαίσιατηςΣυνόδουΚορυφήςτου
Μονάχου,ενέκρινετοπολυμερέςπρόγραμμαδράσηςγιατην
ενίσχυσητηςασφαλείαςτωνπυρηνικώνεγκαταστάσεων στην
ΑνατολικήΕυρώπηκαισυναίνεσεστησταδιακήεφαρμογή
τουπρογράμματος .ΕπιπλέονηΕπιτροπήτωνΕΚοφείλειναΟικονομικήσυνεργασία
2.59.Οιαναγκαίεςδιαρθρωτικέςπροσαρμογέςσταδύο
συνδεδεμένακράτηκαιηδημιουργίαμιαςανταγωνιστικής
οικονομίαςδενδύνανταιναολοκληρωθούν μεεπιτυχίαχωρίς

Αριθ.€19/88 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 25.1.93
τηντελεσφοροβοήθειαεκτωνέξωθεν.Όλεςοιυπόμεταρρύθ­
μισηχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςέχουν
ανάγκηχρηματοδοτικής ενίσχυσηςσεσκληρόνόμισμακαθό­
σονοιαπαιτήσειςσεοικονομικήενίσχυσηέχουναυξηθείαπο
τηναρχήτηςδιεργασίαςτηςοικονομικήςμεταρρύθμισης .
2.60.Ηοικονομικήβοήθεια,γιαορισμένηχρονικήπερί­
οδο,τηςΚοινότηταςσυνίσταταισεσυνδυασμόδανείωνκαι
μηεπιστρεπτέωνεπιδοτήσεων .Απότασχέδιασυμφωνιών
απορρέειότιτοπρόγραμμαΡΗ&Γ6,σεό,τιαφοράτηνοικονο­
μικήσυνεργασία ,θασυνεχισθείμέχριτοτέλοςτου1992.Στη
συνέχειαθαχορηγηθούν—σεπολυετήβάση—σταπλαίσια
τηςενεργοποίησης τουπρογράμματος ΡΗατεήενόςνέου
χρηματοδοτικού οργάνουεπιδοτήσειςαπότηνΚοινότητακαι
δάνειααπότηνΕυρωπαϊκήΤράπεζαΕπενδύσεων(ΕΤΕ).
2.61.ΗΟΚΕεπιδοκιμάζειτηνπρόθεσητηςΚοινότητας
καιενστερνίζεταιτηνάποψηότιηκοινοτικήβοήθειαμπορεί
ναεκτιμηθείδεόντωςμόνοσταπλαίσιαενόςπολυετούςπρο­
γράμματος .Τοχρονικόπλαίσιο—τουλάχιστονκατάτην
αρχικήφάση—δενπρέπειναυπερβαίνειτατρίαέωςπέντε
έτηκαιθεωρείταισκόπιμοναπροστεθεί,χωρίςδιακοπή,
στηνπρώτηφάσητηςμεταβατικήςπεριόδουτωνΕυρωπαϊκών
Συμφωνιών .ΌσοναφοράταδάνειατηςΕΤΕηβοήθειακατευ­
θύνεταιστιςδιαπιστωμένεςανάγκες,στιςκαθορισθείσεςπρο­
τεραιότητες,τηνικανότητααπορρόφησηςτηςοικονομίας ,τη
δυνατότηταεξόφλησηςκαιτιςπροόδουςπουεπιτελέσθηκαν
στηΒουλγαρίακαιτηΡουμανίακατάτηνεφαρμογήτων
οικονομικώνμεταρρυθμίσεων .Σύνδεσηςναπροστεθείμιατρίτηπαράγραφοςπουθαέχειως
εξής:
Άρθρο108(3)/'Αρθρο111(3)
«Κατάτηδιάρκειατηςπρώτηςμεταβατικήςπεριόδου
(Άρθρο7)τηςσυμφωνίαςηΟικονομικήκαιΚοινωνική
ΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτωνοργανώνειυπό
τηνευθύνητουΣυμβουλίουΣύνδεσης,τοδιάλογοκαι
τησυνεργασίαμεταξύτωνοικονομικώνκαικοινωνικών
ομάδωντηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςκαιτηςΒουλγαρίας/
Ρουμανίας .Γιατοσκοπόαυτόπραγματοποιούνται τακτι­
κέςσυναντήσεις».
Εκτόςτούτουαπαιτείταιηπροσθήκηενόςνέουάρθρουυπό
τοντίτλοIXστοοποίοθαπροσδιορίζεται ησύνθεσηκαιτο
έργοτηςσυμβουλευτικής επιτροπήςσύνδεσης.Κατάτην
άποψητηςΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπήςτοάρθρο
τούτοπρέπειναέχειωςεξής:
Άρθρο...
«Απότηδεύτερηφάσητηςμεταβατικήςπεριόδου
(άρθρο7)τηςσυμφωνίαςδημιουργείταιμιαΣυμβουλευ­
τικήΕπιτροπήΣύνδεσηςτωνοικονομικώνκαικοινωνι­
κώνομάδωντηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςκαιτης
Βουλγαρίας/Ρουμανίας .Απαρτίζεταιαπόίσοαριθμό
εκπροσώπωνήτοιαπόμέλητηςΟικονομικήςκαιΚοινω­
νικήςΕπιτροπήςτωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτωνκαιαπό
εκπροσώπουςτωνοικονομικώνκαικοινωνικώνοργανώ­
σεωντηςΒουλγαρίας/Ρουμανίας .
ΗΣυμβουλευτική ΕπιτροπήΣύνδεσηςπροωθείπεραιτέρω
τοδιάλογοκαιτησυνεργασίαμεταξύτωνοικονομικών
καικοινωνικώνομάδωντηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςκαι
τηςΒουλγαρίας/Ρουμανίας .
Βάσειτηςανωτέρωσυνεργασίαςθαθίγονταιβασικά
θέματατηςσυμμετοχήςτηςΒουλγαρίας/Ρουμανίαςστην
ευρωπαϊκήδιεργασίαενοποίησης ,τηςδημιουργίαςμιας
νέαςκρατικήςκαιοικονομικήςτάξηςστηΒουλγαρία/
Ρουμανίακαθώςκαιάλλεςπτυχέςτηςσυνεργασίαςστο
πλαίσιοτωνΕυρωπαϊκώνΣυμφωνιών .
ΗΣυμβουλευτική ΕπιτροπήΣύνδεσηςκαταρτίζειτον
ΕσωτερικόΚανονισμότηςκαιεκπονείεκθέσειςκαιγνω­
μοδοτήσεις».
2.64.ΠρόσφατεςπληροφορίεςαπότηνΕπιτροπήτωνΕΚ
αφήνουννανοηθείότιτασυμβαλλόμενα μέρηδιάκεινται
ευνοϊκάστιςπροτάσειςτηςΟΚΕγιατησυμμετοχήτωνκοι­
νωνικώνομάδωνστονπολιτικόδιάλογο.ΗΡουμανίακαιη
ΕυρωπαϊκήΚοινότητασεκοινήδιακήρυξήτουςσυμφώνησαν
ότι«τοΣυμβούλιοΣύνδεσηςσύμφωναμετιςδιατάξειςτου
άρθρου111,οφείλειναεξετάσειτηδημιουργίαενόςσυμβου­
λευτικούμηχανισμούαπαρτιζομένου απόταμέλητηςΟικο­
νομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπήςτωνΕυρωπαϊκώνΚοινο­
τήτωνκαιαπόμέληομολόγωνοργανώσεωναπότηΡουμα­
νία».ΔεναποκλείεταιναεισαχθείτοίδιοεδάφιοστηνΕυρω­
παϊκήΣυμφωνίαμετηΒουλγαρία .ΗΟΚΕεπικροτείτην
κοινήδιακήρυξηπουχαρακτηρίζειωςτοπρώτοβήμαπρος
τηνορθήκατεύθυνση .ΣυγχρόνωςηΟΚΕθεωρείωςδεδομένο2.62.Οσυντονισμοςτωνδιατιθέμενωνμέσωνμεταξύτων
συμβαλλομένων μερώνείναιαπαραίτητος .Καθίσταταισυνε­
πώςαναγκαίοόπωςτακοινοτικάμέσα(συμπεριλαμβανομέ­
νωντωνδιμερώνπαροχών)προστεθούνστηνοικονομική
βοήθειαπουχορηγείταιαπόάλλεςχώρεςτουΟΟΣΑήδιε­
θνείςχρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (ΔιεθνέςΝομισμα­
τικόΤαμείο,ΠαγκόσμιαΤράπεζακαιΕυρωπαϊκήΤράπεζα
Ανασυγκρότησης καιΑνάπτυξης)στηΒουλγαρίακαιτηΡου­
μανία.Τοσύνολοτωνοικονομικώνενισχύσεωνκαιηχρησι­
μοποίησητωνπόρωνκαταχωρούνται συνεχώςκαισυντονίζο­
νταισεεπίπεδοΣυμβουλίουΣύνδεσηςόπουκαιεξετάζεται
απόκοινούηαποτελεσματικότητα τωνχρησιμοποιηθέντων
μέσων.ΤοΣυμβούλιοΣύνδεσηςθαήτανσκόπιμοναενημερώ­
νεταισχετικάμετααποτελέσματα .
Συμπεράσματα θεσμικούκαιγενικούχαρακτήρα
2.63.ΗΟΚΕσεσυνδυασμόμετονπολιτικόδιάλογο
ζήτησεαπότασυμβαλλόμενα μέρηναδημιουργήσουν ,σε
δεδομένηστιγμήεκτόςτουΣυμβουλίουΣύνδεσηςκαιτης
Κοινοβουλευτικής ΕπιτροπήςΣύνδεσης,καιμιαΣυμβουλευ­
τικήΕπιτροπήΣύνδεσης.Αυτόθαείχεωςσυνέπειατη
συμπλήρωση ,σεδύοσημεία,τωνθεσμικώνδιατάξεωνστα
σχέδιασυμφωνιών(ΤίτλοςIX).Στοάρθρο108(Βουλγαρία)
Άρθρο111(Ρουμανία)τοοποίοαφοράτηχρησιμοποίηση
ειδικώνεπιτροπώνήομάδωνεργασίαςαπότοΣυμβούλιο

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.Ο19/89
ότιθασυμφωνηθούνεκτωνυστέρωνοιανάλογεςδιακηρύξεις
μετηνΠολωνίατηνΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία και
θαπροστεθούνστιςτρειςΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίες .
2.65.ΟιΕυρωπαϊκέςΣυμφωνίεςκυρούνταιαπόταΚοινο­
βούλιατωνσυμμετεχόντων κρατών.Τούτοέχειωςαποτέλε­
σμαενδεχόμενηκαθυστέρησηστηνέναρξητηςισχύοςτους.
ΓιατηνπεραιτέρωανάπτυξητωνεμπορικώνσχέσεωνηΕυρω­
παϊκήΚοινότητααφενόςκαιηΠολωνία,ηΟυγγαρίακαι
ηΤσεχοσλοβακία αφετέρουσυνήψαντιςεπωνομαζόμενες
«ΕνδιάμεσεςΣυμφωνίεςγιαθέματαεμπορικώνσυναλλαγών».
Τέτοιουείδουςσυμφωνίεςπροβλέπεταιναυπογραφούνμετη
ΒουλγαρίακαιτηΡουμανίακαιενδεχομένωςνατεθούνσε
ισχύστιςαρχέςτου1993.ΗΟΚΕεκτιμάότιτομέσοαυτό
όχιμόνονείναιορθόαλλάκαιαναγκαίο.ΕπιπλέονηΕπι­
τροπήτωνΕ.Κ.οφείλει,στομέλλονναμεριμνήσει,ασκώντας
επιρροήεπίτωνκρατώνμελώντηςΕ.Κ.,ώστεοιεμπορικές
συναλλαγέςμεταξύτηςΚοινότηταςκαιτωνσυνδεδεμένων
χωρώνναμηνπαρακωλύονται άσκοπααπότεχνικάεμπόδια
—όπωςσυνέβημετιςΕνδιάμεσεςΣυμφωνίεςμετηνΠολωνία,
τηνΟυγγαρίακαιτηνΤσεχοσλοβακία .Τρίαπαραδείγματα
διασαφηνίζουν ταενλόγωεμπόδια.—ΟιενδιάμεσεςΣυμφωνίεςμετηνΠολωνία,τηνΟυγγαρία
καιτηνΤσεχοσλοβακία τέθηκανπραγματικάσεισχύαπό
την1ηΜαρτίου1992·ωστόσοτασχετικάκείμενατων
συμφωνιώνδημοσιεύθηκαν στις30Απριλίου1992στην
ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων .Κατά
τηδιάρκειατηςενδιάμεσηςπεριόδουταπερισσότερααπό
ταεισαγόμεναπροϊόνταδιεκινούντομόνοέναντικαταβο­
λήςορισμένηςεγγύησης.
—ΜετηθέσησεισχύτουεμπορικούμέρουςτωνΕυρωπαϊ­
κώνΣυμφωνιώνέγινανγνωστάταεπιμέρουςστάδιαμείω­
σηςτωνδασμών,όχιόμωςκαιηβάσητους.Οιπρεσβείες
τωνχωρώνΠολωνίας,ΟυγγαρίαςκαιΤσεχοσλοβακίας
δενηδύναντοναδώσουνέγκυρεςπληροφορίεςστασχε­
τικάερωτήματα .
—Ηκατάστασηδυσχεραίνετοεπιπροσθέτωςαπότηνέλλει­
ψη,ενμέρει,γνώσεωντωναρμοδίωνμετηδιεκπεραίωση
τωνδιαδικασιώντελωνειακώνυπαλλήλωνεπειδήδεν
εκπαιδεύθηκαν επαρκώςλόγωτωνστενώνχρονικώνπερι­
θωρίωνπουείχανστηδιάθεσήτους.
Βρυξέλλες,25Νοεμβρίου1992.
ΗΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ