Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τον θαλάσσιο εξοπλισμό ()

(96/C 97/06)

Στις 8 Αυγούστου 1995, και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 84, εδάφιο 2 της Συνθήκης, το Συμβούλιο της ΕΕ αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, διατύπωσε τη γνωμοδότησή του βάσει της ειδικής έκθεσης του κ. Colombo, στις 17 Ιανουαρίου 1996.

Κατά την 332η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 31ης Ιανουαρίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

Η υπό εξέταση πρόταση αποτελεί ένα από τα μέτρα που προβλέπονται από την Επιτροπή στην ανακοίνωσή της της 24ης Φεβρουαρίου 1993 σχετικά με «Μια κοινή πολιτική για την ασφάλεια των θαλασσών» (COM(93) 66 τελ.).

Η ανακοίνωση αυτή αποτέλεσε αντικείμενο γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής () στην οποία υποδεικνύονταν η αντιμετώπιση του προβλήματος της ασφάλειας του εξοπλισμού επί του σκάφους μέσω της οδού της αμοιβαίας αναγνώρισης, και με σταθερό έλεγχο των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν από την εναρμόνιση αυτή.

1.1. Η πρόταση της Επιτροπής ανταποκρίνεται επιπλέον στα όσα ζητούνται από το Ψήφισμα του Συμβουλίου της 8ης Ιουνίου 1993 () σχετικά με τον πρωταρχικό στόχο της αύξησης της ασφάλειας στη θάλασσα.

2. Η υπάρχουσα κατάσταση

2.1. Οι διεθνείς συμβάσεις που υιοθετήθηκαν από τον Διεθνή Θαλάσσιο Οργανισμό (ΙΜΟ) στα θέματα της ασφάλειας των σκαφών και πρόληψης της ρύπανσης που προέρχεται από αυτά, επιβάλλουν τον εξοπλισμό (συσκευές, υλικά, μηχανισμοί και όργανα) που είναι απαραίτητος για την ασφάλεια γενικότερα, για την ασφάλεια των επιχειρήσεων και για την πρόληψη της ρύπανσης.

2.2. Σχετικά οι συμβάσεις θεσπίζουν τις γενικές απαιτήσεις για τον εξοπλισμό. Όσον αφορά τους λεπτομερείς κανόνες και τα επίπεδα απόδοσης του εξοπλισμού, όπως είναι οι μηχανισμοί διάσωσης και καταπολέμησης της πυρκαγιάς, οι ασύρματοι καθώς και ο εξοπλισμός ναυσιπλοΐας που βρίσκεται επί του σκάφους, οι συμβάσεις παραπέμπουν στις υποδείξεις ή τους κανόνες που υιοθετούνται από τον ΙΜΟ και τους άλλους διεθνείς οργανισμούς.

2.3. Ο εξοπλισμός που προβλέπεται από τις συμβάσεις θα πρέπει να είναι του τύπου που εγκρίνεται από τις εθνικές διοικήσεις. Πριν δώσει την απαραίτητη έγκριση, η εθνική αρχή θα πρέπει να επιβεβαιώνει ότι ο εξοπλισμός έχει δοκιμαστεί και είναι σύμφωνος με τις απαιτήσεις που προβλέπονται από τις υποδείξεις του ΙΜΟ, με κριτήρια ουσιαστικά ισοδύναμα και όχι κατώτερου επιπέδου.

2.4. Ο ΙΜΟ εξέτασε πρόσφατα το ζήτημα της αμοιβαίας αναγνώρισης του εξοπλισμού, στα πλαίσια πρότασης που αποβλέπει να θεσπίσει διαδικασίες διεθνούς έγκρισης μέσω κώδικος ΙΜΟ για την πιστοποίηση του εξοπλισμού.

2.5. Η πρόταση τελικά δεν εγκρίθηκε γιατί υπήρξαν χώρες που υποστήριξαν τη σημερινή πρακτική που βασίζεται σε διμερείς ή πολυεθνικές συμφωνίες.

3. Το περιεχόμενο της πρότασης

3.1. Η πρόταση οδηγίας έχει στόχο την αύξηση του επιπέδου ασφάλειας επί του σκάφους μέσω της ενιαίας εφαρμογής των διεθνών κανόνων και την επίτευξη εναρμόνισης των διαδικασιών αξιολόγησης της συμβατότητας του θαλάσσιου εξοπλισμού του οποίου προβλέπεται η υποχρεωτική ύπαρξη επί του σκάφους.

3.2. Οι καταστάσεις που υφίστανται σήμερα στα επιμέρους κράτη μέλη είναι πράγματι διαφοροποιημένες όσον αφορά τους οργανισμούς που είναι επιφορτισμένοι από τις εθνικές διοικήσεις για την πιστοποίηση των υλικών και ως προς τα κριτήρια εφαρμογής των διεθνών κανόνων.

3.3. Από τις θεωρήσεις αυτές προκύπτει, σύμφωνα με την Επιτροπή, μία ανεπαρκής και ακατάλληλη κατάσταση ασφαλείας και συνεπώς είναι θεμιτή η απαίτηση εναρμόνισης στα θέματα αυτά σε κοινοτικό επίπεδο για να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία του υλικού, και να εξασφαλισθεί έτσι η παρουσία του εξοπλισμού εκείνου που είναι σε θέση να προστατεύσει τις ανθρώπινες ζωές και το θαλάσσιο περιβάλλον, συνολικά.

3.4. Η εφαρμογή συγκεκριμένων κοινοτικών κανόνων, εκτός από την ανύψωση του επιπέδου ασφαλείας, θα επιτρέψει την ελεύθερη διακίνηση των υλικών αυτών σε όλα τα κράτη μέλη.

3.5. Πράγματι τα προϊόντα αυτά θα διαθέτουν κοινοτικό σήμα που θα απαλλάσσει τους κατασκευαστές από την υποχρέωση της αίτησης ειδικής έγκρισης στο κράτος μέλος, άλλο από το κράτος μέλος προέλευσης, στο οποίο προτίθενται να διαθέσουν στο εμπόριο το εν λόγω προϊόν.

3.6. Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτό μπορεί να επιτρέψει εξοικονόμηση τόσο λόγω της μείωσης των γραφειοκρατικών δαπανών έγκρισης, όσο και λόγω των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν από μεγαλύτερη οικονομία κλίμακος, δεδομένου ότι με το κοινοτικό σήμα, τα υλικά αυτά μπορούν να έχουν πρόσβαση σε μεγαλύτερη αγορά.

3.7. Η υπό εξέταση πρόταση κινείται με την οφειλόμενη προοδευτικότητα μέσω της διαίρεσης των υλικών σε δύο παραρτήματα:

Α1 - εξοπλισμός για τον οποίο υφίστανται λεπτομερείς κανόνες δοκιμής στα διεθνή μέσα 7

Α2 - εξοπλισμός για τον οποίο δεν υφίστανται λεπτομερείς κανόνες δοκιμής στα διεθνή μέσα.

4. Παρατηρήσεις της ΟΚΕ

4.1. Γενικές παρατηρήσεις

4.1.1. Η ΟΚΕ εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής, με την επιφύλαξη των ακόλουθων υποδείξεων και επισημάνσεων και υποστηρίζει αποφασιστικά τους στόχους που περιέρχονται σ`αυτή και οι οποίοι είναι:

- η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας 7

- η επίτευξη εναρμονισμένης εφαρμογής των κανόνων δοκιμής στο εσωτερικό της Κοινότητας 7

- η ελεύθερη διακίνηση σε όλα τα κράτη μέλη των εγκεκριμένων εξοπλισμών, σύμφωνα με τους κανόνες και τα κριτήρια που προβλέπονται από την ΕΕ.

4.1.2. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τη βασική παρατήρηση ότι υφίσταται στενή σχέση μεταξύ της ύπαρξης επί του σκάφους ασφαλούς και αξιόπιστου εξοπλισμού και της εξασφάλισης των μέγιστων προϋποθέσεων ασφαλείας και συνεπώς ότι υφίσταται μία στενή σχέση μεταξύ καταστροφών και θαλάσσιων ρυπάνσεων και επιπέδου και ποιότητας του εξοπλισμού επί του σκάφους.

4.1.3. Η εν λόγω οδηγία, ωστόσο, είναι περισσότερο προσανατολισμένη προς το στόχο της άρσης των φραγμών στην ελεύθερη διακίνηση των υλικών, και όχι στην περαιτέρω αύξηση των επιπέδων ασφάλειας.

4.1.4. Η ΟΚΕ κρίνει απαραίτητο τον στόχο της ασφάλειας και υποδεικνύει στην Επιτροπή να επιδιώξει νομοθεσία η οποία θα ρυθμίζει τα θέματα αυτά λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη το πρόβλημα της ασφάλειας και της προστασίας του περιβάλλοντος, ζητήματα για τα οποία η ΟΚΕ επέμεινε πάντοντε στις γνωμοδοτήσεις της που αφορούσαν τα ναυτιλιακά θέματα αρχίζοντας από τις γνωμοδοτήσεις για «μια κοινή πολιτική για την ασφάλεια των θαλασσών».

4.2. Η πρόταση στα διεθνή πλαίσια

4.2.1. Η ΟΚΕ κρίνει θετική την επίτευξη της ελεύθερης διακίνησης των υλικών και την αυτόματη εναρμόνιση των κριτηρίων δοκιμής, στόχοι αποφασιστικοί για μια αμοιβαία αναγνώριση των υλικών στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

4.2.2. Ωστόσο κρίνει αναγκαία την ισχυρή δέσμευση της Κοινότητας για την επέκταση σε όλη τη διεθνή ναυτιλία των υψηλών κριτηρίων ασφάλειας και αξιοπιστίας προς τα οποία τείνει η Κοινότητα.

4.2.3. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω πρωτοβουλιών προς την ΙΜΟ για την επανάληψη των διαπραγματεύσεων που θα εξασφαλίσουν πραγματική και αποτελεσματική εφαρμογή των διεθνών κανόνων για έναν ασφαλή και αξιόπιστο εξοπλισμό που πρέπει να επεκταθεί σε ολόκληρη την παγκόσμια ναυτιλία.

4.2.4. Η συνέχιση της διατήρησης περιφερειακών κανόνων που προκύπτουν από τις συχνές διαφοροποιημένες εφαρμογές των κανόνων ΙΜΟ, υπάρχει κίνδυνος να αποτελέσει μειονέκτημα για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαίων εφοπλιστών και μπορεί να μειώσει το επίπεδο της ασφάλειας και της προστασίας του περιβάλλοντος ειδικά για τα μη ευρωπαϊκά σκάφη που πλέουν στα κοινοτικά ύδατα, μπορεί να αποτελέσει επίσης μειονέκτημα για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαίων εφοπλιστών.

4.3. Προστασία της ποιότητας της κοινοτικής παραγωγής

4.3.1. Όσον αφορά την εγγύηση ποιότητας της κοινοτικής παραγωγής που προβλέπεται στα πρότυπα Γ και Δ που επισυνάπτονται στην οδηγία, οι κανόνες είναι επαρκώς κατάλληλοι να εξασφαλίσουν την υψηλή ποιότητα του προϊόντος.

4.3.2. Ωστόσο, η ΟΚΕ ζητεί να επιδιωχθεί, κατά την διαδικασία της αίτησης προς την ΙΜΟ για τον προσδιορισμό των κανόνων και των κριτηρίων αξιολόγησης των υλικών του εξοπλισμού που προβλέπονται στο παράρτημα 2, η μέγιστη δυνατή προστασία των χρηστών.

4.3.3. Η εγγύηση αυτή πρέπει να επιτευχθεί μέσω:

- αυστηρής εφαρμογής και συνεχούς προσαρμογής των κριτηρίων που προβλέπονται στα άρθρα 9-12-13 και στις διατάξεις του παραρτήματος Γ της οδηγίας 7

- μεγάλης και αδιάσπαστης προσοχής εκ μέρους των κρατών μελών ως προς τον προσδιορισμό των οργανισμών ελέγχου στους οποίους θα ανατεθεί η διαδικασία έγκρισης που προβλέπεται στο άρθρο 9.

4.3.4. Μολονότι κατανοεί τους λόγους της Επιτροπής, η ΟΚΕ διερωτάται επιπλέον κατά πόσον το σήμα πιστότητας που προβλέπεται στο παράρτημα Δ, και το οποίο διαφέρει από το σύστημα πιστοποίησης που έχει ενοποιηθεί από την Οδηγία 93/68, δεν θα αποτελέσει στοιχείο σύγχυσης και αντίφασης με όσα ισχύουν για τα προϊόντα προστασίας της ζωής.

4.4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.4.1. Άρθρο 1

Η δίκαιη αρχή της βελτίωσης της ασφάλειας, που θεσπίζεται στο άρθρο αυτό θα πρέπει επωφελώς να αναφερθεί περισσότερο και στο κείμενο των άρθρων που ακολουθούν.

4.4.2. Άρθρο 2

Να διαγραφεί στον ορισμό των «Διεθνών συμβάσεων» η αναφορά στη σύμβαση του 1966 στο βαθμό που κανένας τύπος εξοπλισμού δεν προβλέπεται στη σύμβαση αυτή.

Στον ορισμό των «προτύπων δοκιμής» πρέπει να γίνει αναφορά και στους άλλους οργανισμούς (όπως CEN και Cenelec) οι οποίοι αναγνωρίζονται ως οι κυριότεροι ευρωπαϊκοί οργανισμοί τυποποίησης.

4.4.3. Άρθρο 4, 5, 6

Τα άρθρα αυτά αποτελούν το κεντρικό σημείο της προτεινόμενης οδηγίας δεδομένου ότι επιδιώκουν την ενίσχυση της αρχής της ασφάλειας και της ελεύθερης διακίνησης των υλικών του εξοπλισμού.

4.4.4. Άρθρο 7

Στην παράγραφο 2 και στην παράγραφο 4 του άρθρου αυτού, η Επιτροπή αναλαμβάνει καθορισμένες αποστολές για λογαριασμό της Κοινότητας. Η ΟΚΕ θεωρεί σωστή την ενέργεια αυτή που φαίνεται να προσανατολίζεται σαφώς προς την απόδοση μελλοντικά στην Επιτροπή αποστολής συντονισμού των κρατών μελών για λογαριασμό της Κοινότητας.

4.4.5. Άρθρο 8

Πρέπει να γίνει πιο σαφές ότι οι διατάξεις του άρθρου αυτού πρέπει να εφαρμόζονται και στα σκάφη που υφίστανται σε τρίτες χώρες και τα οποία μεταφέρονται στα νηολόγια κράτους μέλους.

4.4.6. Άρθρο 13

Η μη συμμόρφωση με το σημείο γ) της πρώτης παραγράφου σχετικά με τις «ατέλειες των ιδίων των προτύπων δοκιμής» δεν αποτελεί λόγο μη καταλληλότητας 7 το σημείο γ) θα πρέπει συνεπώς να διαγραφεί στο βαθμό που μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα πρακτικής και νομικής τάξεως σε ορισμένες περιπτώσεις παρέμβασης εκ μέρους κράτους μέλους.

4.4.7. Άρθρο 14

Θα πρέπει να διασαφηνισθεί το πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 2 για να καθορισθεί εάν το πεδίο αυτό συμπεριλαμβάνει και τον εξοπλισμό που παράγεται σε τρίτες χώρες.

Βρυξέλλες, 31 Ιανουαρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 218 της 23. 8. 1995, σ. 9.

() ΕΕ αριθ. C 34 της 2. 2. 1994, σ. 47.

() ΕΕ αριθ. C 271 της 7. 10. 1993, σ. 1.