Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την "Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών που θεσπίζει το Πλαίσιο δράσης για την αειφόρο αστική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση"

(1999/C 293/12)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών που θεσπίζει ένα "Πλαίσιο δράσης για την αειφόρο αστική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση (COM(1998)605 τελικό"·

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 4ης Νοεμβρίου 1998, για διαβουλεύσεις στο θέμα αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ πρώτο εδάφιο της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της στις 15 Ιουλίου 1998 να αναθέσει την προετοιμασία της σχετικής γνωμοδότησης στην επιτροπή 4 "Χωροταξία, αστικές πολιτικές, ενέργεια, περιβάλλον"·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CDR 115/99 rév. 1) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή 4 στις 16 Απριλίου 1999 (εισηγήτριες: η κα Sally Powel και η κα Eva-Riitta Siitonen)·

υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση στη σύνοδο ολομέλειας της 2ας και 3ης Ιουνίου 1999 (συνεδρίαση της 3ης Ιουνίου).

1. Εισαγωγή

1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών χαιρετίζει την ανάπτυξη της αστικής πολιτικής που επιτυγχάνεται στα πλαίσια του προγράμματος δράσης, και εκφράζει ιδιαίτερη ικανοποίηση για το γεγονός ότι το αστικό ζήτημα προωθείται τόσο πολύ μετά την προηγούμενη ανακοίνωση "Προς ένα πρόγραμμα για το αστικό περιβάλλον στην Ευρωπαϊκή Ένωση". Η τελευταία ανακοίνωση, "Αειφόρος αστική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση: ένα πλαίσιο δράσης" αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την αναγνώριση των αστικών περιοχών καθώς και προς το συντονισμό της αστικής πολιτικής με τις αντίστοιχες δράσεις εντός της ΕΕ. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει και χαιρετίζει επίσης την ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αστική πολιτική που θεσπίζεται στο πλαίσιο δράσης. Το πλαίσιο δράσης είναι ένα θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης μιας πραγματικά ολοκληρωμένης προσέγγισης των ζητημάτων της αστικής πολιτικής. Θα ωθήσει την αστική πολιτική της ΕΕ στο νέο αιώνα και θα αποτελέσει οδηγό για τη μελλοντική αστική πολιτική. Ωστόσο, οι δράσεις στον τομέα της αστικής πολιτικής δεν επιτρέπεται να προκαλέσουν διεύρυνση των κοινοτικών αρμοδιοτήτων.

1.2. Η αναγνώριση που δίνεται στον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζουν οι δήμοι και οι κοινότητες, καθώς και στη σημασία της αστικής πολιτικής της ΕΕ, είναι το αποτέλεσμα πολλών χρόνων εργασίας, ειδικότερα εκ μέρους των τοπικών αρχών και των οργανώσεων που τις αντιπροσωπεύουν. Η ΕΤΠ έχει υποστηρίξει την αναγνώριση αυτή, για παράδειγμα στη γνωμοδότησή της σχετικά με "την αστική ανάπτυξη και την Ευρωπαϊκή Ένωση" (1995) η οποία υποδεικνύει την ανάγκη μεγαλύτερης αστικής διάστασης στις πολιτικές της ΕΕ και στη γνωμοδότησή της με θέμα το Σχέδιο Ανάπτυξης του Κοινοτικού Χώρου (ΣΑΚΧ), με την οποία τονίζει το ζωτικό ρόλο των πόλεων για τον οικονομικό δυναμισμό των περιφερειών και για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Η Επιτροπή των Περιφερειών χαιρετίζει ιδιαίτερα την αναγνώριση εκ μέρους της Επιτροπής του αποφασιστικού ρόλου των πόλεων στην εφαρμογή των κυρίων στόχων της ΕΕ - οικονομική και κοινωνική συνοχή, απασχόληση, ανταγωνιστικότητα και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η αναγνώριση του ρόλου των πόλεων στη διαδικασία αυτή αποδεικνύει την ανάγκη μεγαλύτερης ενεργοποίησης των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην κατάρτιση των μελλοντικών πολιτικών, και ενώ θεωρείται παράλληλα ότι οι πόλεις - και οι οργανώσεις και οι θεσμοί που τις αντιπροσωπεύουν - θα πρέπει να αποτελέσουν πραγματικούς εταίρους στη διαδικασία αυτή.

1.3. Το πλαίσιο δράσης προωθεί μια ευρύτερη, ολοκληρωμένη στρατηγική για την ανάπτυξη των μικρών και μεγάλων πόλεων, και θεωρεί έναν αριθμό πρόσφατων ευρωπαϊκών προγραμμάτων και εγγράφων πολιτικής ως σημαντικά για τις αστικές περιοχές. Ταυτόχρονα, ωστόσο, το πλαίσιο δράσης απέφυγε επιτυχημένα τους μακροσκελείς καταλόγους ειδικών θεμάτων, και συνόψισε επωφελώς τις παρατηρήσεις σε τέσσερα ευρύτερα ζητήματα. Συνεπώς, η διάρθρωση του πλαισίου δράσης είναι σαφής και προσιτή· έτσι η Επιτροπή των Περιφερειών συγχαίρει την Επιτροπή για το γεγονός ότι κατήρτισε ένα τόσο προσιτό και χρήσιμο έγγραφο.

1.4. Ωστόσο, το πλαίσιο δράσης αποτελεί το πρώτο βήμα μόνο. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι υποδείξεις του πλαισίου δράσης θα ακολουθηθούν από πραγματική δράση και ότι ειδικότερα οι δηλώσεις που περιέχονται σε αυτό θα υλοποιηθούν κατά τη διάρκεια της νέας περιόδου προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων 2000-2006. Επίσης, τώρα που η Επιτροπή έχει καταρτίσει ένα τόσο πολύτιμο έγγραφο - στην πραγματικότητα ένα Πράσινο Βιβλίο - θα πρέπει να επιχειρηθεί το επόμενο βήμα και να συνταχθεί Λευκό Βιβλίο που θα ωθήσει την αστική πολιτική στον επόμενο αιώνα. Η Επιτροπή των Περιφερειών, αναμένει επίσης με ενδιαφέρον να υπάρξουν όσο γίνεται γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα υποδείξεις για την εργασία συνέχειας, και καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι οι πόροι που είναι αναγκαίοι για αυτό θα προσδιορισθούν με σαφήνεια.

1.5. Η ΕΤΠ επισημαίνει ωστόσο ρητώς ότι στα πλαίσια της δράσης προτείνονται μέτρα για τα οποία δεν μπορεί ακόμη σήμερα να κριθεί εάν ανταποκρίνονται στις διατάξεις του άρθρου 3Β της Συνθήκης ΕΚ. Στην προκειμένη περίπτωση, όταν θα μέτρα θα προσλάβουν πιο συγκεκριμένη μορφή, θα πρέπει οπωσδήποτε να εξεταστεί η τήρηση της αρχής της επικουρικότητας.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η έννοια της αειφόρου ολοκληρωμένης αστικής ανάπτυξης υποστυλώνει το πλαίσιο, και η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί ότι αυτή θα πρέπει να είναι η θεμελιώδης αρχή που θα ακολουθηθεί στην ανάπτυξη της αστικής πολιτικής. Η αειφόρος ανάπτυξη των δήμων και κοινοτήτων μπορεί να επιτευχθεί μέσω της φροντίδας για οικονομική ανταγωνιστικότητα, κοινωνική συνοχή και περιβαλλοντική βιωσιμότητα ως αμοιβαίως υποστηριζόμενα θέματα. Η Μελέτη του Λονδίνου, η πρώτη μιας σειράς μελετών για τις πόλεις που υποστηρίχθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θίγει το θέμα αυτό και ζητά: "αναγνώριση του γεγονότος ότι η ποιότητα της ζωής μας στηρίζεται σε τρεις βασικές διαστάσεις της ανάπτυξης: χρειαζόμαστε να ζούμε σε περιβάλλον που έχει την ικανότητα να μας παρέχει ενέργεια· χρειαζόμαστε να διατηρούμε μια οικονομία που είναι καινοτόμα, ανταγωνιστική και παραγωγική· τέλος χρειαζόμαστε ανάπτυξη που δεν διαβρώνει την κοινωνική συνοχή και δεν υπονομεύει τις οικογένειες και τις κοινότητες".

2.2. Η ανάγκη παρόμοιας ολοκληρωμένης πολιτικής, τόσο κάθετης όσο και οριζόντιας, αναγνωρίζεται σαφώς στο έγγραφο για το πλαίσιο δράσης. Οι τέσσερις ανεξάρτητοι στόχοι πολιτικής που θεσπίζονται στο πλαίσιο δράσης, καθώς και οι στόχοι αστικής πολιτικής που βασίζονται σε αυτούς, προσφέρουν από κοινού ένα σαφές και συνολικό πλαίσιο δράσης.

Ο στρατηγικός ρόλος που διαδραματίζουν οι ευρωπαϊκές πόλεις αξίζει μεγαλύτερη αναγνώριση κατά την κατάρτιση της αστικής πολιτικής της ΕΕ, και είναι σημαντικό να αναληφθεί μεγαλύτερη έρευνα προκειμένου να κατανοηθούν η θέση και οι προοπτικές των ευρωπαϊκών πόλεων. Το 80 % των πολιτών της ΕΕ ζει σε μικρές και μεγάλες πόλεις· συνεπώς η προσπάθεια να προσεγγίσει η Κοινότητα τους πολίτες της μπορεί να αποτελέσει σπουδαίο παράγοντα. Από την άποψη των τοπικών και περιφερειακών αρχών αυτό σημαίνει ότι η σύμπραξη και η ενίσχυση της τοπικής εξουσίας θα πρέπει να γίνει καθημερινή πρακτική στα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ σχέδια - από τη φάση του προγραμματισμού έως την εφαρμογή. Αυτό χρειάζεται να αναγνωριστεί περισσότερο στο έγγραφο για το πλαίσιο δράσης. Επιπλέον, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη της καλύτερα την ποικιλία των πόλεων και τα ειδικά γνωρίσματά τους.

2.3. Ο πολιτισμός δεν περιλαμβάνεται στις προκλήσεις ή τους στόχους πολιτικής του πλαισίου δράσης. Η Επιτροπή των Περιφερειών έχει την άποψη ότι ο πολιτισμός είναι άκρως σημαντικός, τόσο ως τομέας της ανάπτυξης όσο και για την γενικότερη ευημερία μιας πόλης· χρειάζεται συνεπώς να αποτελέσει τμήμα της αστικής πολιτικής της ΕΕ. Για τις πόλεις, ο πολιτισμός έχει μεγάλη οικονομική σημασία: η πολιτιστική βιομηχανία είναι ένας από τους πιο γρήγορα αναπτυσσόμενους τομείς. Οι πόλεις αποτελούν τους φορείς των αξιών της Ευρώπης, της πολιτιστικής παράδοσης, και ταυτότητας - και οι πόλεις περνούν την κληρονομιά στις μελλοντικές γενιές. Από κοινού με τη συνοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη, η διατήρηση του πολιτισμού και της ταυτότητας της Ευρώπης θα πρέπει να αποτελέσει πρωταρχικό στόχο μιας ευρωπαϊκής αστικής πολιτικής - καθώς και στόχο για ολόκληρη την ΕΕ. Είναι σημαντικό το ότι το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο Ε& ΤΑ περιλαμβάνει ως κεντρική δράση "την πόλη του αύριο και την πολιτιστική κληρονομιά". Για πρώτη φορά, οι πόλεις αναφέρονται ρητά σε πλαίσιο δράσης της Επιτροπής για προγράμματα Ε& ΤΑ.

2.4. Το πλαίσιο δράσης εξετάζει τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης κυρίως από την προοπτική της αστικής οικονομίας και της αστικής απασχόλησης. Για τις πόλεις, η παγκοσμιοποίηση σημαίνει τόσο δυνατότητες όσο και απειλές, τόσο ανταγωνισμό όσο και συνεργασία. Μια σημαντική πτυχή της παγκοσμιοποίησης που δεν συζητείται στο πλαίσιο δράσης είναι η αστυφιλία και η μετανάστευση. Η αστυφιλία συνεχίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο και τα ζητήματα που συνδέονται με τη μετανάστευση, τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ, θα παραμείνουν οξύτατα στον επόμενο αιώνα. Οι προκλήσεις της αστικής ανάπτυξης - για παράδειγμα η κατοικία - θα πρέπει επίσης να εξεταστούν στα πλαίσια της αστικής πολιτικής της ΕΕ.

2.5. Η σημασία της ολοκληρωμένης διακλαδικής προσέγγισης στις δράσεις αστικής πολιτικής, ενδεχομένως πιο αποτελεσματικές από την τομεακή προσέγγιση που εφαρμόζεται ακόμη στην ΕΕ, θα πρέπει να προσεχθεί ειδικά από την Επιτροπή.

3. Η ενδυνάμωση της οικονομικής ευημερίας και της απασχόλησης στις μικρές και μεγάλες πόλεις

3.1. Σε συνδυασμό με την πνευματική δύναμη των αστικών πανεπιστημίων, οι πολιτιστικές παραδόσεις των ευρωπαϊκών πόλεων προσφέρουν ανεκμετάλλευτες ακόμη δυνατότητες για καινοτόμα πολιτική. Από τη σκοπιά της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης συνολικά, το κεντρικό ζήτημα είναι, με ποιο τρόπο το καινοτόμο δυναμικό των ευρωπαϊκών πόλεων θα μπορέσει να μετασχηματιστεί σε πρακτική δημιουργικότητα που θα δημιουργήσει νέα προϊόντα και υπηρεσίες. Κατά την άποψη της Επιτροπής των Περιφερειών, η αστική πολιτική της ΕΕ θα πρέπει να υποστηρίξει αισθητά το ρόλο των πόλεων ως κέντρων καινοτομίας και δημιουργικότητας. Στα πλαίσια αυτά η καινοτομία και οι πολιτικές έρευνας και ανάπτυξης της ΕΕ, ειδικότερα η Πόλη του Αύριο από κοινού με το Πέμπτο Πρόγραμμα Πλαίσιο, καταλαμβάνουν κυρίαρχη θέση.

3.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει ότι αυτό με κανένα τρόπο δεν σημαίνει εγκατάλειψη της ισορροπημένης ανάπτυξης των πόλεων διαφόρου μεγέθους. Μέσω δικτύωσης και συνεργασίας, η ζωτικότητα των κέντρων καινοτομίας θα επεκταθεί επίσης και στα άλλα κέντρα και στις περιφέρειες που περιβάλλουν τις πόλεις. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να αποκτούν οι πόλεις ολοένα και πιο λειτουργικές συνδέσεις με την ύπαιθρο που τις περιβάλλει. Η τηλεργασία στις αγροτικές περιοχές, που έχει καταστεί δυνατή μέσω της νέας τεχνολογίας των επικοινωνιών, μπορεί να αναφερθεί ως παράδειγμα δικτύωσης. Η ενίσχυση της αλληλεπίδρασης αυτής αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της αστικής πολιτικής. Η αστική διάσταση θα πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο τμήμα της μεταρρύθμισης των Διαρθρωτικών Ταμείων. Θα πρέπει να ισχύσει για τις περιοχές του στόχου 1 όπως επίσης και για τους άλλους στόχους, όπως είναι οι μικρές και μεγάλες πόλεις που συχνά δρουν ως κινητήρας για την οικονομική ανάπτυξη ολόκληρης της περιοχής. Στο πλαίσιο του νέου προγράμματος του στόχου 2, θα πρέπει να ενισχυθεί η αστική διάσταση και η αναζήτηση μιας καλύτερης συμπληρωματικότητας μεταξύ του αγροτικού και του αστικού στοιχείου, ώστε να προαχθεί μια πραγματική ολοκληρωμένη ανάπτυξη του χώρου.

3.3. Σύμφωνα με το πλαίσιο δράσης, τα Διαρθρωτικά Ταμεία είναι τα πιο σημαντικά μέσα της ΕΕ για την προώθηση της ευημερίας και της απασχόλησης. Η στοχοθεσία της ενίσχυσης θα πρέπει να βασίζεται σε ολοκληρωμένες δράσεις αστικής ανάπτυξης. Τα μέτρα αυτά θα αποτελέσουν ευέλικτο συνδυασμό λειτουργικών δράσεων και θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές προκλήσεις κάθε πόλης. Κατά την άποψη της Επιτροπής των Περιφερειών, η πρόταση αυτή στρέφεται προς τη σωστή κατεύθυνση. Συμβιβάζεται κυρίως με την αρχή της επικουρικότητας και εάν χρησιμοποιηθεί σωστά προσφέρει τη δυνατότητα ενίσχυσης της τοπικής αυτονομίας και υποστήριξης της σύμπραξης.

3.4. Γενικότερα, πρέπει να εξετασθεί το ζήτημα των πόρων. Πολλά από τα πιο δυσκολοθεράπευτα προβλήματα και οι πιο δύσκολες προσκλήσεις στην κοινωνική και οικονομική συνοχή αντιμετωπίζονται κυρίως από τις σημερινές πόλεις. Για να επιτευχθεί η κοινωνική και οικονομική συνοχή έχει μεγάλη σημασία να δοθεί στις πόλεις το πρώτο μερίδιο των πόρων. Αυτό θα αποτελέσει πραγματική δέσμευση για την αντιμετώπιση των αστικών ζητημάτων. Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εργαστούν προκειμένου να υπάρξει πιο κατάλληλη κατανομή των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων υπέρ των αστικών περιοχών.

3.5. Για τις μεγάλες και μικρές πόλεις της Ευρώπης, η βελτίωση της κατάστασης της απασχόλησης είναι ένα από τα πιο καυτά ζητήματα. Η ολοκληρωμένη αστική διαχείριση είναι ουσιαστικής σημασίας για την επιτυχία των στρατηγικών, τόσο για την απασχόληση όσο και για το στόχο 3 στις μικρές και μεγάλες πόλεις. Είναι άκρως σημαντικό η αυξανόμενη απασχόληση να αποτελέσει έναν από τους κύριους στόχους της Ένωσης. Το πλαίσιο δράσης τονίζει την ανάγκη για ισχυρότερη αστική διάσταση στα προγράμματα απασχόλησης της ΕΕ. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί σημαντικό να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην πρόκληση της ανεργίας μεγάλης διάρκειας, που είναι συγκεντρωμένη στις πόλεις, απ' ό,τι γινόταν έως σήμερα στα πλαίσια του συντονισμού των δράσεων της ΕΕ για την απασχόληση. Η άποψη αυτή δεν περιλαμβάνεται στο σημερινό έγγραφο. Στα πλαίσια του νέου στόχου 3, της μεταρρύθμισης των Διαρθρωτικών Ταμείων, θα πρέπει να τονισθεί η αστική διάσταση και η αστική σκοπιά θα πρέπει να ενσωματωθεί στα προγράμματα απασχόλησης που καταρτίζονται από τα κράτη μέλη και από την Επιτροπή.

3.6. Οι πόλεις διαδραματίζουν ειδικά σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Πρώτον, οι καινοτομίες στη νέα τεχνολογία που προσφέρουν δυνατότητες για δυναμικούς νέους πόρους διαβίωσης και απασχόλησης γεννώνται στις πόλεις. Δεύτερον, με τη χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών, οι πόλεις μπορούν να βελτιώσουν τις δημόσιες υπηρεσίες σε πεδία όπως είναι οι κοινωνικές υπηρεσίες, η φροντίδα της υγείας και η εκπαίδευση, έτσι ώστε ο κοινωνικός αποκλεισμός να μειωθεί δραστικά. Τρίτον, τα δίκτυα δεδομένων έχουν καταστήσει δυνατή την ανάδραση κατευθείαν από τους κατοίκους των πόλεων, και προσφέρουν τη δυνατότητα ενίσχυσης της τοπικής δημοκρατίας. Επιπλέον, τα δίκτυα δεδομένων προσφέρουν ευκαιρίες για ενίσχυση της αλληλεπίδρασης μεταξύ της υπαίθρου και των αστικών περιοχών. Κατά την άποψη της Επιτροπής των Περιφερειών, ο σχετιζόμενος με την αστική πολιτική χαρακτήρας αυτών των προκλήσεων δεν έχει ακόμη ικανοποιητικά αποσαφηνιστεί. Οι συνδέσεις μεταξύ της αστικής πολιτικής και της πολιτικής για την κοινωνία των πληροφοριών θα πρέπει να μελετηθούν, επιπλέον πρέπει να υπάρξει προσέγγιση αυτών των τομέων.

3.7. Η εφαρμογή των στόχων του πλαισίου δράσης θα απαιτήσει ενεργό προώθηση καινοτομιών καθώς και "εκπαιδευόμενη πόλη". Για να καταστούν πραγματικότητα, η οικονομική ανταγωνιστικότητα, η δίκαιη κοινωνία, η βιώσιμη ανάπτυξη και η λειτουργική διοίκηση θα πρέπει η διά βίου εκμάθηση να καταστεί αναγκαιότητα. Η παροχή των αναγκαίων εκμαθήσεων και προσόντων στους κατοίκους και τους ανθρώπους που εργάζονται στις πόλεις είναι βασική προϋπόθεση για την ευημερία και την ανταγωνιστικότητα των πόλεων. Η εκμάθηση θα πρέπει να τονισθεί περισσότερο ως οδηγητική αρχή της αστικής πολιτικής. Ειδική προσοχή πρέπει να δοθεί στα μέτρα της ΕΕ για την υποστήριξη των συστημάτων δεδομένων, της έρευνας και της διεθνούς επιβεβαίωσης και σύγκρισης των καινοτόμων δραστηριοτήτων στις πόλεις. Τα συνεργατικά δίκτυα μεταξύ των πόλεων από τη μια πλευρά και των πανεπιστημίων και των πολιτιστικών και ερευνητικών ιδρυμάτων από την άλλη, πρέπει να ενεργοποιηθούν.

4. Προώθηση της ισότητας, της κοινωνικής ένταξης και της αναζωογόνησης σε αστικές περιοχές

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να αντιμετωπίσει τον κοινωνικό αποκλεισμό με την επιδίωξη στόχων ολοκληρωμένης πολιτικής. Η ενσωμάτωση της κοινωνικής ισότητας, της οικονομικής ανταγωνιστικότητας, της προστασίας και της διατήρησης του περιβάλλοντος είναι βασικό ζήτημα για την επίτευξη βιώσιμης αναζωογόνησης. Η Επιτροπή των Περιφερειών καλεί επιτακτικώς την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι αυτή η δέσμευση για βιώσιμη αναζωογόνηση των αστικών περιοχών θα χαρακτηρίζει όλες τις δραστηριότητές της.

4.2. Ο κοινωνικός αποκλεισμός - μολονότι είναι περισσότερο ορατός και συγκεντρωμένος στις μικρές και μεγάλες πόλεις - δεν είναι αποκλειστικά πρόβλημα αστικών περιοχών. Ωστόσο, στις μικρές και μεγάλες πόλεις είμαστε μάρτυρες των πιο σκληρών μορφών κοινωνικού και οικονομικού αποκλεισμού. Σε πολλές κατά τα άλλα πλούσιες περιοχές υφίστανται νησίδες φτώχειας, που αντικατοπτρίζουν τις οξείες διαιρέσεις μεταξύ κοινωνικώς ενσωματωμένων και αποκλεισμένων περιοχών που έχουν αναγνωρισθεί από την Επιτροπή. Η πρώτη έκθεση της ΕΕ για την οικονομική και κοινωνική συνοχή προσδιορίζει αυτή την τάση:

"... Η συνύπαρξη περιοχών υψηλής προστιθέμενης αξίας και υψηλού εισοδήματος των κατοίκων και περιοχών χαμηλού εισοδήματος, υψηλής ανεργίας, υψηλής εξάρτησης από τα επιδόματα του κράτους προνοίας, πυκνοκατοικημένων και φτωχής κατοικίας, έχει καταστεί κοινό στοιχείο όλης της Ευρώπης."

4.3. Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ύπαρξη περιοχών σοβαρής φτώχειας μέσα στις κατά τα άλλα πλούσιες πόλεις, στις προτάσεις της για τις προτεραιότητες του νέου στόχου 2, που προσδιορίζουν ως προτεραιότητα τις αστικές περιοχές με δυσκολίες. Οι πρόσφατες στατιστικές του Eurostat για το ΑΕΠ παρέχουν ένα εντυπωσιακό παράδειγμα του φαινομένου αυτού, όπου ορισμένες πόλεις βρίσκονται πολύ ψηλά στον πίνακα αλλά περιλαμβάνουν ταυτόχρονα μερικές από τις πιο προβληματικές περιοχές σε ολόκληρη την ΕΕ.

4.4. Πολλοί από τους πιο μειονεκτικούς συμπολίτες μας πλήττονται από πολλά επίπεδα στερήσεων και φτώχειας - ζουν σε ακατάλληλες κατοικίες, είναι άνεργοι με πολύ λίγες ή μηδενικές προοπτικές εξεύρεσης εργασίας, έχουν περιορισμένη εκπαίδευση και είναι ανειδίκευτοι. Τα ζητήματα αυτά είναι ακόμη πιο έντονα στο εσωτερικό ορισμένων κοινωνικών ομάδων: οι κοινότητες εθνικών μειονοτήτων βρίσκονται ανάμεσα σε αυτούς που πλήττονται από τις σοβαρότερες μορφές στέρησης στο εσωτερικό της ΕΕ. Η πολυάριθμη αυτή στέρηση απαιτεί συντονισμένη πολιτική προσέγγιση από την ΕΕ και τα κράτη μέλη. Η καταπολέμηση των διακρίσεων όπως περιγράφεται στο άρθρο 13 της Συνθήκης του Άμστερνταμ πρέπει να αποτελέσει κεντρικό στοιχείο για να είναι πραγματικά αποτελεσματική.

4.5. Η ανάπτυξη μιας πορείας εξόδου από τον αποκλεισμό - που οδηγεί στην απασχόληση - είναι θεμελιώδες χαρακτηριστικό της αστικής διαχείρισης. Προκειμένου να επιτευχθούν οι συνδέσεις με την ευρύτερη οικονομία οι "λειτουργικές αστικές περιοχές" που πρώτη φορά προσδιορίστηκαν από την Επιτροπή των Περιφερειών, αποτελούν ουσιαστικό στοιχείο για το άνοιγμα της πρόσβασης δυνατοτήτων απασχόλησης σε όλη την περιφέρεια. Η έννοια αυτή θα πρέπει να μελετηθεί πιο εμπεριστατωμένα και να ληφθεί υπόψη από την Επιτροπή στο έγγραφο ως πεδίο αναφοράς για τις παρεμβάσεις. Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την αλληλεξάρτηση και τη συμπληρωματικότητα μαζί της πόλης και της περιφέρειας, καθώς και την ανάγκη αρμονικών σχέσεων μεταξύ τους. Η Επιτροπή, των Περιφερειών υποστηρίζει πλήρως την πρόθεση της Επιτροπή στις νέες κατευθύνσεις της για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής, να αντιμετωπίσει ειδικά τις ανάγκες των αστικών περιοχών. Αυτό θα αποτελέσει έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για την διασφάλιση ότι θα υπάρξει στρατηγική προσέγγιση στην αντιμετώπιση των αναγκών των αστικών περιοχών σε κάθε περιφέρεια.

4.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει την ανάγκη για μια προσέγγιση σύμπραξης ως προς την εξεύρεση λύσεων. Η σύμπραξη θα επεκταθεί τόσο στο οριζόντιο όσο και στο κάθετο επίπεδο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων, εξασφαλίζοντας τη συμπληρωματικότητα με τις δράσεις, τόσο στα κράτη μέλη και όσο στο επίπεδο της ΕΕ. Επιπλέον, υπάρχει αυξανόμενη αναγνώριση του γεγονότος ότι η τοπική σύμπραξη είναι το κλειδί για την επίτευξη βιώσιμης αναζωογόνησης και για την εξασφάλιση κοινωνίας που δεν οδηγεί στον αποκλεισμό. Η κοινοτική πρωτοβουλία URBAN της Επιτροπής σχεδιάστηκε ειδικά για να ενθαρρύνει μια προσέγγιση που υπό την καθοδήγηση της τοπικής κοινότητας θίγει το ζήτημα του κοινωνικού και οικονομικού αποκλεισμού. Η Επιτροπή των Περιφερειών χαιρετίζει την προώθηση της αρχής αυτής που σήμερα διέπει την προτεραιότητα του νέου στόχου 2 για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προβλημάτων που παρουσιάζονται στα αστικά κέντρα και στις κοινότητες αλλά και στις αγροτικές περιοχές. Επίσης, η ΕΤΠ επιδοκιμάζει την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να συνεχιστεί η κοινοτική πρωτοβουλία Urban.

4.7. Το έγγραφο για ένα πλαίσιο δράσης αναγνωρίζει την ανάγκη στοχοθετημένων δράσεων που θα βασίζονται στην περιοχή, και που θα αγκαλιάζουν όλους τους τομείς της κοινωνίας προκειμένου να υπάρξουν αλλαγές και να συνεχιστούν οι στόχοι αυτοί. Υποστηρίζοντας την προσέγγιση με κύριο στοιχείο τη σύμπραξη, η Επιτροπή των Περιφερειών ζητεί επιτακτικά από την Επιτροπή να λάβει υπόψη το γεγονός ότι η πραγματική ικανότητα οικοδόμησης της σύμπραξης, που είναι θεμελιώδης για την επιτυχή εφαρμογή τοπικών προγραμμάτων, χρειάζεται χρόνο· και ότι η ανάγκη ικανοποιητικών πόρων για την υποστήριξή της θα πρέπει να αναγνωριστεί.

4.8. Η Επιτροπή των Περιφερειών χαιρετίζει την έμφαση που δίνεται στο έγγραφο για το αστικό πλαίσιο σχετικά με την ανάγκη ανταλλαγής τεχνογνωσίας και εμπειριών. Ωστόσο, τονίζει τη σημασία της συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών, που είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή των εθνικών ευρωπαϊκών πολιτικών και έχουν έναν πλούτο εμπειρίας από τον οποίο μπορούν να αντλήσουν.

5. Προστασία και βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος: προς μια τοπική και παγκόσμια αειφόρο ανάπτυξη

5.1. Από την άποψη τόσο του στόχου όσο και των μέτρων δράσης, το κεφάλαιο για το αστικό περιβάλλον, κατά την άποψη της Επιτροπή των Περιφερειών, είναι συνολικό και επικεντρώνεται στα σοβαρά ζητήματα. Η προσπάθεια για βιώσιμη ανάπτυξη και η μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στο περιβάλλον από τις αστικές λειτουργίες έχει σωστά καθοριστεί ως πρωταρχικός στόχος. Οι άλλοι στόχοι καλύπτουν τις κυριότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το αστικό περιβάλλον. Κατά την εφαρμογή των στόχων αυτών, οι πόλεις βρίσκονται σε κεντρική θέση. Για τις πόλεις, αυτό αντιπροσωπεύει σοβαρή πρόκληση. Το πιο σημαντικό ζήτημα είναι η ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής πολιτικής στις άλλες πολιτικές σε όλα τα διοικητικά επίπεδα (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ΕΕ). Τα κύρια τμήματα της ΕΕ και οι κυβερνήσεις των κρατών μελών θα πρέπει να εναρμονίσουν τις πολιτικές τους έτσι ώστε να διασφαλιστεί μεγαλύτερο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα.

5.2. Η βελτίωση του περιβάλλοντος στις αστικές ζώνες εξαρτάται από την ανανεωμένη διαχείριση των πόρων του αστικού οικοσυστήματος. Παραδειγματικά αναφέρονται το νερό και η διάθεση αποβλήτων, η επιλεκτική διαλογή και η αξιοποίηση των απορριμμάτων, η αναζήτηση της εξοικονόμησης ενέργειας ή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η βελτίωση των συνδυασμένων συλλογικών λιγότερο ρυπογόνων μεταφορών. Οι ποιοτικές προδιαγραφές για το περιβάλλον σχετικά με τον αέρα, το νερό κ.λπ. μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά κατευθύνοντας την ανάπτυξη προς ένα βιώσιμο σύστημα.

5.3. Από τη σκοπιά της βελτίωσης του αστικού περιβάλλοντος, οι δραστηριότητες ΕΕ που αποβλέπουν στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ένωσης είναι ιδιαίτερης σημασίας. Η ΕΕ θα πρέπει να εργαστεί από κοινού με τις μικρές και μεγάλες πόλεις σε ένα αρχικό στάδιο προετοιμασίας της νέας νομοθεσίας, προκειμένου να διασφαλισθεί η εφαρμογή και η ενίσχυση των οδηγιών. Ο συνυπολογισμός της αστικής διάστασης σημαίνει ότι νέες δράσεις προγραμματίζονται σε συνεργασία με τους εκπροσώπους τόσο της τοπικής διοίκησης όσο και των άλλων ενδιαφερόμενων πλευρών. Η εν λόγω πρόταση δράσης θα πρέπει να υποστηριχθεί πλήρως. Κατά την προετοιμασία των οδηγιών, θα πρέπει να υπάρχει επαρκής σαφήνεια όσον αφορά τις επιπτώσεις τους σε τοπικό επίπεδο, και οι ειδικοί τοπικοί παράγοντες θα πρέπει πάντοτε να λαμβάνονται υπόψη.

5.4. Τα ζητήματα των μεταφορών συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο σημαντικών περιβαλλοντικών ζητημάτων οπουδήποτε. Η συνεχής αύξηση της οδικής κυκλοφορίας δεν είναι σύμφωνη με την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης. Η βελτίωση των δημόσιων μεταφορών και η ουσιαστική αύξηση του μεριδίου τους στην αγορά αποτελούν αποφασιστικούς παράγοντες. Δράση καθώς και ολοκληρωμένη προσέγγιση θα απαιτηθούν σε όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης. Εκτός από τα μέτρα που αποβλέπουν σε μια πιο συμπαγή διάρθρωση της τοπικής κοινότητας, η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει μέτρα οικονομικής καθοδήγησης όπως είναι τα βήματα που αποβλέπουν στην υποστήριξη και ενθάρρυνση των δημόσιων μεταφορών προκειμένου να εξασφαλισθεί η ανταγωνιστικότητά τους για παράδειγμα.

Μέσω εκούσιων συμφωνιών, η ΕΕ προωθεί την ανάπτυξη της παραγωγής στον τομέα της τεχνολογίας των οχημάτων προκειμένου να μειωθούν οι εκπομπές των οχημάτων. Το πρόγραμμα AUTO-OIL θα έχει επιπτώσεις στην ποιότητα των καυσίμων στα αμέσως επόμενα χρόνια. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει και να επεκτείνει αυτή τη δραστηριότητα με αποφασιστικό τρόπο. Οι μικρές και μεγάλες πόλεις θα πρέπει να εκμεταλλευθούν την ευκαιρία αυτή για να προωθήσουν τη χρήση πιο προωθημένων και φιλικών στο περιβάλλον οχημάτων και μηχανών, μέσω πρωτοβουλιών όπως είναι το Alter.

5.5. Τα αμέσως επόμενα χρόνια, η ενίσχυση του πρωτοκόλλου του Κιότο θα αποτελέσει σοβαρή περιβαλλοντική πρόκληση. Από τη σκοπιά των πόλεων, η σύνδεση του προγραμματισμού των δημόσιων μεταφορών και της πολιτικής για τη χρήση γης αποτελεί σημαντικό μέσο μείωσης των εκπομπών που προκαλούν φαινόμενα θερμοκηπίου.

5.6. Όσον αφορά τις κρατικές προμήθειες, οι πόλεις θα πρέπει να αποτελέσουν ένα καλό παράδειγμα για τους άλλους. Η σημαντική αγοραστική δύναμη των τοπικών και περιφερειακών αρχών θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο. Στόχος είναι να καταστεί πιο "Πράσινη" η πολιτική για τις προμήθειες και να προωθηθεί η νοοτροπία του κύκλου ζωής. Δυστυχώς, οι πολιτικές για το περιβάλλον και την εσωτερική αγορά συχνά συγκρούονται μεταξύ τους στην πράξη. Στο πεδίο αυτό απαιτείται η πολιτική βούληση της ΕΕ καθώς και σχετικές δράσεις. Η ΕΕ μπορεί να υποστηρίξει τις μικρές και μεγάλες πόλεις επιταχύνοντας την πρόοδο του EMAS και του κανονισμού για τις δημόσιες αγορές, και την καθιέρωση της οικολογικής επισήμανσης - μέσω δημοσίευσης και εναρμόνισης των συστημάτων επισήμανσης. Η εργασία αυτή θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης από την ΕΕ.

5.7. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες λήψεως αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών για την τοπική ατζέντα 21, θα απαιτήσει ενισχυμένη δημόσια επίγνωση ως προς το περιβάλλον. Αυτό με τη σειρά του απαιτήσει την παραγωγή σαφούς, συνολικής περιβαλλοντικής ενημέρωσης για τις συνέπειες των ανθρώπινων ενεργειών επί του περιβάλλοντος. Για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η συμπεριφορά των καταναλωτών και ο τρόπος ζωής των ανθρώπων. Η μεταβολή της στάσεως του κοινού είναι ουσιαστική όσον αφορά την εφαρμογή της βιώσιμης ανάπτυξης. Στο επίπεδο της κατάρτισης, των σχολικών προγραμμάτων και της καθημερινής ζωής θα πρέπει να επικεντρωθεί η προσοχή μας στην προοπτική της βιώσιμης ανάπτυξης.

6. Συμβολή στην καλύτερη κυβέρνηση των αστικών περιοχών

6.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει τη δέσμευση της Επιτροπής να ενισχύσει και αναπτύξει το διάλογό της με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές σχετικά με την κατάρτιση της πολιτικής της ΕΕ. Χαιρετίζουμε θερμώς την πρόταση για συγκρότηση ομάδας εμπειρογνωμόνων που θα συζητήσει την πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή του πλαισίου δράσης. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να δει τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να αντιπροσωπεύονται σημαντικά στην ομάδα αυτή: οι δήμοι συχνά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της αστικής πολιτικής. Είναι επίσης ουσιαστικό να εξασφαλιστεί ότι όλοι εκείνοι που συμμετέχουν ενεργώς στην πρακτική εφαρμογή της αστικής ανάπτυξη και των δραστηριοτήτων αναζωογόνησης θα συμπεριληφθούν στην ομάδα. Η Επιτροπή των Περιφερειών καλεί την Επιτροπή να συγκροτήσει αυτή την ομάδα εμπειρογνωμόνων χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση.

6.2. Είναι ουσιαστικό αυτή η ομάδα εμπειρογνωμόνων για την αστική πολιτική να θεωρηθεί ως κάτι περισσότερο από την εποπτεία του πλαισίου δράσης. Θα πρέπει να συμμετέχει στενά στις μελλοντικές δράσεις. Οι πρωτοβουλίες με στόχο τις μικρές και τις μεγάλες πόλεις, όπως είναι η κοινοτική πρωτοβουλία Urban ή οι δράσεις που χρηματοδοτούνται στα πλαίσια του νέου τίτλου του προϋπολογισμού για καινοτόμες δράσεις από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, θα πρέπει να επηρεαστεί αποφασιστικά από τις απόψεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων.

6.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να εκφραστεί από την Επιτροπή μεγαλύτερη δέσμευση για στενή συνεργασία με την Επιτροπή των Περιφερειών όπως επίσης και με άλλες ευρωπαϊκές εθνικές ή περιφερειακές ομάδες τοπικών αρχών όσον αφορά την προώθηση της πολιτικής. Ειδικότερα, η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να υπάρξουν καλύτερες διοργανικές διευθετήσεις έτσι ώστε η ΕΤΠ να συμμετέχει από την αρχή στις συζητήσεις για την προώθηση της πολιτικής.

6.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την άποψη ότι η ολοκληρωμένη πολιτική θα πρέπει να αποτελέσει ουσιαστική κατευθυντήρια αρχή, που ισχύει για όλες τις πτυχές της στρατηγικής και της ανάπτυξης των πολιτικών. Μέσω σύμπραξης και κοινών εργασιών, οι εταίροι θα είναι σε θέση να αναγνωρίζουν και να κατανοούν τους στόχους των άλλων και για παράδειγμα ότι η οικονομική ανάπτυξη παρεμποδίζεται εάν δεν αντιμετωπισθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός ή ότι οι βελτιώσεις στο περιβάλλον συχνά απαιτούν ανάπτυξη προκειμένου να μπορούν να χρηματοδοτηθούν.

6.5. Ο ορισμός νέας Επιτροπής και η ενδεχόμενη διακυβερνητική διάσκεψη στις αρχές του νέου αιώνα αποτελούν χρυσή ευκαιρία για τα ευρωπαϊκά όργανα προκειμένου να επανεξετάσουν τις διαδικασίες λήψεως αποφάσεων καθώς και τις διοικητικές διευθετήσεις προκειμένου να υπάρξει συντονισμένη δράση στις αστικές περιοχές. Θετική μεταρρύθμιση θα ήταν η ανάθεση σε επίτροπο της γενικότερης ευθύνης για το συντονισμό των δράσεων αστικής πολιτικής.

6.6. Η ΕΤΠ χαιρετίζει την υποστήριξη εκ μέρους της Επιτροπής του σχεδίου κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων για τη συνεχή χρηματοδότηση προγραμμάτων που υποστηρίζουν την οικοδόμηση τοπικών ικανοτήτων.

6.7. Η Επιτροπή έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει όσον αφορά την ενθάρρυνση της ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ πόλεων προκειμένου να υποστηριχθεί η οικοδόμηση τοπικής ικανότητας και να αυξηθεί η επίγνωση σχετικά με τις καινοτόμες εργασίες στους τομείς της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Πρέπει να συνεχιστεί η υποστήριξη των εργασιών στον τομέα αυτό, όπως είναι τα στοιχεία δεδομένων σε ευρωπαϊκή κλίμακα, τα προγράμματα κατάρτισης και τα προγράμματα επίγνωσης των προβλημάτων.

6.8. Η καλή αστική διακυβέρνηση απαιτεί προχωρημένο πρότυπο ιθαγένειας. Η εκλογική απάθεια και η εκ των άνω προς τα κάτω προσέγγιση στα ζητήματα ανάπτυξης της πολιτικής δεν συμβιβάζονται με την ανάπτυξη βιώσιμων αστικών κοινοτήτων.

6.9. Η Κοινότητα έχει να διαδραματίσει ένα ρόλο στη μελέτη και διάδοση των πληροφοριών σχετικά με τα νέα πρότυπα αστικής διοίκησης και διαβουλεύσεων στις τοπικές κοινότητες. Θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την εξερεύνηση αποτελεσματικών τρόπων παρέμβασης όλων των τομέων των τοπικών κοινοτήτων, καθώς και των κοινωνικά και οικονομικά αποκλεισμένων.

6.10. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν αναπτύξει καινοτόμες προσεγγίσεις, όπως είναι οι δημοσκοπήσεις, οι επιτροπές πολιτών, που συχνά αναλαμβάνονται απομονωμένα. Είναι δύσκολο για τις πόλεις να δικαιολογούν τη χρήση των περιορισμένων πόρων τους για την δοκιμή διαφόρων μηχανισμών διαβούλευσης, και έτσι η καθοδήγηση των καινοτόμων σχεδίων και η διάδοση των πληροφοριών για τη βέλτιστη πρακτική αποτελεί θεμιτό και ανεκτίμητο ρόλο της ΕΕ.

6.11. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι θα υπάρξει σημαντική κοινοτική παρέμβαση σε τομείς που βασίζονται σε πρωτοβουλίες αναζωογόνησης που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ειδικότερα στις παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων. Η πλήρη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων είναι ουσιαστική για να διασφαλιστεί ότι οι πρωτοβουλίες της οικονομικής ανάπτυξης είναι αποτελεσματικές ως προς την αντιμετώπιση των τοπικών αναγκών και εξασφαλίζουν βιώσιμο όφελος όταν λήγει το πρόγραμμα χρηματοδότησης.

6.12. Η Επιτροπή των Περιφερειών χαιρετίζει την πρόταση για Φόρουμ πολιτών σε ευρωπαϊκή κλίμακα εξέτασης των αστικών ζητημάτων. Θα πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα Φόρουμ αυτά θα είναι εποικοδομητικά και ότι θα εκπροσωπηθούν όλοι οι τομείς της Κοινότητας.

6.13. Το πλαίσιο δράσης υπόσχεται την ενθάρρυνση και την υποστήριξη των τοπικών αρχών ως προς την ανάπτυξη τοπικώς σημαντικών δεικτών και την ανάληψη πρόσθετων εργασιών για την αξιολόγηση, οικοδόμηση πειραματικών πρακτικών benchmarking στις αστικές μεταφορές. Η ΕΤΠ συμμετέχει την περίοδο αυτή σε μελέτη για την ανάπτυξη περιορισμένου συνόλου δεικτών ποιότητας ζωής που μπορούν να διευκολύνουν τη διαχείριση της αστικής πολιτικής. Η μελέτη θα επιδιώξει να διορίσει δείκτες που έχουν συνάφεια με τα δεδομένα που διατίθενται σήμερα και οι οποίοι προχωρούν πέρα από τα τρέχοντα παραδοσιακά μέτρα ποιότητας ζωής που βασίζονται στην πυκνότητα του πληθυσμού, το ΑΕΠ και την ανεργία. Η Επιτροπή καλείται να λάβει υπόψη της τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής στις μελλοντικές εργασίες της.

7. Συμπεράσματα

7.1. Σε τελική ανάλυση, η επιτυχία μιας αστικής πολιτικής εξαρτάται από τη δραστηριότητα των ίδιων των πόλεων. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, οι αστικές πολιτικές της ΕΕ και των εθνικών κυβερνήσεων πρέπει από τη φύση τους να υποστηρίζουν και συμπληρώνουν τις δράσεις των ίδιων των πόλεων. Εάν υπάρξει αυτό, ο ρόλος των ίδιων ολοκληρωμένων προγραμμάτων των αστικών περιοχών, που είναι τοπικά και βασίζονται στην αυτοδιαχείριση, πρέπει να αναγνωριστεί ως σημαντικό μέσο αστικής πολιτικής.

7.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει ότι οι πόλεις και ειδικότερα οι μεγάλες πόλεις αποτελούν κινητήρες οικονομικής ανάπτυξης και βιώσιμης ανάπτυξης σε όλη την Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να υποστηρίξει τις πόλεις προκειμένου αυτές να ανταποκριθούν στις ευθύνες τους στην περιβάλλουσα περιοχή. Ο συνετός διάλογος και οι αλληλεπιδράσεις είναι προς το συμφέρον τόσο της πόλης όσο και της περιβάλλουσας περιοχής. Η μέθοδος που προτείνεται στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα χωροταξικής ανάπτυξης (ΕΠΧΑ) μπορεί να γίνει ένα αποτελεσματικό μέσο συνεργασίας, εφόσον αναπτυχθεί κατόπιν διαλόγου με τις πόλεις και τις περιφέρειες.

7.3. Η ΕΕ πρέπει να καθιερώσει την αστική διάσταση ως κατευθυντήρια αρχή σε εκείνους τους τομείς πολιτικής που είναι ουσιαστικοί για τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη. Η πρόταση για συνέχιση της λειτουργίας της ομάδας Interservice της Επιτροπής θα πρέπει συνεπώς να υποστηριχθεί με αποφασιστικότητα. Οι πόλεις θα πρέπει να ενταχθούν στην ανάπτυξη και προώθηση της αστικής πολιτικής ως ενεργοί παράγοντες και φορείς εφαρμογής.

7.4. Η πληροφόρηση καθίσταται ολοένα και περισσότερο σημαντική ως πόρος για την ανάπτυξη των δήμων και κοινοτήτων. Η έρευνα που συνδέεται κατευθείαν με την αστική πολιτική θα πρέπει να αυξηθεί επίσης στο επίπεδο της Επιτροπής. Το σχέδιο Urban Audit είναι ένα περιορισμένο αλλά σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή. Είναι ωστόσο σημαντικό να μην περιορίζονται οι πληροφορίες για τις πόλεις στις μεγάλες πόλεις που προς το παρόν αποτελούν το αντικείμενο της παρακολούθησης των πόλεων αλλά να αναπτυχθούν ώστε να περιλαμβάνουν και τις μικρές και μεσαίου μεγέθους πόλεις. Το Eurostat θα πρέπει να αναπτυχθεί σε ενιαίο σύστημα αστικών στατιστικών στοιχείων. Τόσο η παρακολούθηση της κατάστασης στις πόλεις όσο και η αξιολόγηση των δράσεων που προωθούν τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη δεν διαθέτουν προς το παρόν συμφωνημένους από κοινού μετρητές και δείκτες, για τους οποίους η Επιτροπή θα πρέπει να χορηγήσει χρηματοδοτική ενίσχυση.

7.5. Οι μηχανισμοί καθώς και η χρηματοδότηση της ανταλλαγής εμπειριών και πληροφοριών μεταξύ των πόλεων και για τη διάδοση της ορθής πρακτικής, θα πρέπει να αναπτυχθεί σε αυξανόμενη βάση σε συμφωνία επίσης με τους τέσσερις τομείς πολιτικής του πλαισίου δράσεως. Αυτό ισχύει όλο και περισσότερο για τη δραστηριότητα που ξεπερνά τα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.

7.6. Η πρόταση συγκρότησης ομάδας εμπειρογνωμόνων αστικής πολιτικής θα πρέπει να υποστηριχθεί. Η Επιτροπή των Περιφερειών θα πρέπει να εκπροσωπηθεί μαζί με τα άλλα όργανα της ΕΕ στην ομάδα εμπειρογνωμόνων που θα συγκροτηθεί. Μόνο με τον τρόπο αυτό είναι θα είναι δυνατό να εξασφαλισθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στα αστικά θέματα. Οι ευρωπαϊκές πόλεις και τα κύρια αστικά δίκτυα πρέπει επίσης να εκπροσωπούνται στην ομάδα αυτή.

7.7. Η τακτική διοργάνωση Φόρουμ για τα αστικά θέματα είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος ανάπτυξης και παρουσίασης των ζητημάτων της αστικής πολιτικής. Τα μικρότερης κλίμακας προγράμματα συνέχειας, που επικεντρώνονται για παράδειγμα σε ορισμένα θέματα, μπορεί να συμπληρώνουν τα Φόρουμ και να προσφέρουν την ευκαιρία συζήτησης ειδικών θεμάτων με μεγαλύτερη λεπτομέρεια, και ενδεχομένως με περισσότερες ευκαιρίες λεπτομερούς συζήτησης και ανταλλαγής εμπειριών.

7.8. Έχοντας συντάξει αυτό που στην πραγματικότητα είναι Πράσινο Βιβλίο, η Επιτροπή θα πρέπει τώρα να προβεί στο επόμενο βήμα και να συντάξει Λευκό Βιβλίο αστικών θεμάτων για να προωθηθεί η αστική πολιτική στον επόμενο αιώνα.Η προετοιμασία του θα πρέπει να λάβει χώρα μέσω της συνεργασίας όλων των κυρίως ενδιαφερόμενων πλευρών, σε ένα αληθινό πνεύμα σύμπραξης.

Βρυξέλλες, 3 Ιουνίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER