Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες για την περίοδο 2005-2010 {SEC(2004) 161}

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΤΟ ΕΤΠ II : ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗ ΚΑΙ ΠΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΑΛΛΗΕΛΕΓΓΥΗ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΣΥΛΟΥ

Η απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Σεπτεμβρίου 2000 [1] για τη σύσταση Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες (ΕΤΠ) αποτέλεσε ένα από τα πρώτα μέτρα στον τομέα της πολιτικής ασύλου που θεσπίστηκε στη βάση της συνθήκης του Άμστερνταμ. Σύμφωνα με αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στη βάση πρότασης της Επιτροπής, το ΕΤΠ επέτρεψε να τεθούν τα θεμέλια κοινοτικής αλληλεγγύης στον τομέα της υποδοχής των αιτούντων άσυλο και των προσώπων που έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο συνολικής προσέγγισης και να οριστικοποιηθεί η συμφωνία που αφορά την οδηγία για την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων. Δεδομένου ότι η πρώτη φάση νομοθετικής εναρμόνισης για τη θέσπιση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου είναι στο στάδιο της ολοκλήρωσής της, η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει νέα πρόταση απόφασης για να επιτρέψει στο Συμβούλιο να επανεξετάσει την απόφαση του Σεπτεμβρίου 2000 το αργότερο ως τις 31 Δεκεμβρίου 2004, όπως προβλέπεται στην ίδια απόφαση.

[1] Απόφαση 2000/596/ΕΚ της 28.9. 2000 (ΕΕ L 252 της 6.10.2000).

Για την προετοιμασία αυτής της πρότασης έγινε ολοκληρωμένη αξιολόγηση και σημαντική διαδικασίας διαβούλευσης με τους ενδιαφερομένους φορείς: ενδιάμεση αξιολόγηση του ΕΤΠ Ι η οποία οριστικοποιήθηκε τον Νοέμβριο 2003, σύσκεψη εξέτασης ευρείας συμμετοχής στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2003 και εμπεριστατωμένη μελέτη των επιπτώσεων (χωριστό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής) [2].

[2] SEC (2004) 161 ΤΗΣ 12.2.2004.

1. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΤΠ I ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΘΕΊΣΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΠ II

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΤΠ I

Το ΕΤΠ εξεπλήρωσε συνολικά τον ρόλο που του ανατέθηκε το 2000 ως οργάνου αλληλεγγύης.

Κατανομή

Οι πόροι του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες (ΕΤΠ) αυξήθηκαν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή το 2002 και το 2003 σε σχέση με το αρχικά προβλεπόμενο ποσό. Όσον αφορά τον υπολογισμό των ετήσιων κονδυλίων που χορηγούνται στα κράτη μέλη, οι μέθοδοι υπολογισμού που περιλαμβάνονται στο άρθρο 10 της απόφασης του Συμβουλίου επέτρεψαν την εξέλιξη της κατανομής των πόρων μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με την εξέλιξη του αριθμού των αιτήσεων ασύλου και των ατόμων στα οποία χορηγείται το καθεστώς του πρόσφυγα ή άλλη μορφή διεθνούς προστασίας. Τα καθορισθέντα ποσά, τα οποία προβλέπονται στο άρθρο 10 παράγραφος 1, είχαν θετικό διορθωτικό αποτέλεσμα εξισορροπώντας την κατανομή των πόρων, κατά τρόπο συγκρίσιμο (αλλά πιο απλό από άποψη διαχείρισης) με κριτήρια όπως το σχετικό βάρος που αναλαμβάνει κάθε χώρα (κυρίως από την άποψη του αριθμού αιτήσεων ασύλου από το κατά κεφαλή ΑΕΠ). Όσον αφορά την εφαρμογή, μετά από ορισμένες δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν από τα κράτη μέλη στην αρχή του προγράμματος, οι οποίες οφείλονταν κυρίως στην έγκριση της απόφασης του Συμβουλίου του Σεπτεμβρίου 2000, το πρόγραμμα και τα σχέδια εφαρμόστηκαν επιτυγχάνοντας τον πλήρη ρυθμό τους το 2002.

Τα κύρια κράτη μέλη που υπήρξαν δικαιούχοι του ΕΤΠ είναι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και οι Κάτω Χώρες (περίπου 64% του συνόλου). Ακολουθούν στη συνέχεια η Σουηδία, η Αυστρία, η Ιταλία και το Βέλγιο (περίπου 25,5% του συνόλου). Τέλος η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Φινλανδία, η Ελλάδα, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία μοιράζονται τα τελευταία 10,5 %.

Επίπτωση στα εθνικά συστήματα ασύλου

Τρεις μεγάλες εθνικές στρατηγικές προσδιορίστηκαν κατά την εφαρμογή από τα κράτη μέλη του ΕΤΠ Ι. Μία πρώτη ομάδα (για παράδειγμα Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα) είχε περιορισμένη εμπειρία υποδοχής, ένταξης και εκούσιου επαναπατρισμού πριν από τη σύσταση του ΕΤΠ. Τα κράτη αυτά συγκέντρωσαν βασικά τη δράση τους στην ανάπτυξη συστημάτων υποδοχής. Αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στην περίπτωση της Ιταλίας η οποία ανέπτυξε χάρη στο ΕΤΠ ένα πραγματικά εθνικό πρόγραμμα. Μία δεύτερη ομάδα κρατών μελών που διαθέτουν μεγαλύτερη ιστορία στον τομέα της διαρθρωτικής πολιτικής ασύλου (για παράδειγμα Κάτω Χώρες, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, Ηνωμένο Βασίλειο, Σουηδία και Φινλανδία) επέλεξαν γενικά να αναπτύξουν σχέδια ένταξης και επαναπατρισμού. Η τρίτη ομάδα κρατών μελών (για παράδειγμα Γαλλία και Λουξεμβούργο) χρησιμοποίησαν το ΕΤΠ κυρίως σαν συμπλήρωμα του προϋπολογισμού για την υποστήριξη ήδη υφιστάμενων δραστηριοτήτων. Υπάρχουν και άλλες εκδοχές, που καθορίζονται γενικά από την κατάσταση και την ποιότητα των συστημάτων υποδοχής. Τοιουτοτρόπως ορισμένα κράτη μέλη (Αυστρία, Ισπανία, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο) χρησιμοποιούν κυρίως το ΕΤΠ για τις ενέργειες που στρέφονται προς τα άτομα ενώ άλλα (Βέλγιο, Γαλλία, Λουξεμβούργο, Ιρλανδία) χορηγούν μεγαλύτερη προτεραιότητα στα συστήματα και τις διαρθρώσεις.

Μέτρα και δικαιούχοι

Όσον αφορά την υποδοχή και την πρόσβαση στις διαδικασίες (51% των εθνικών δραστηριοτήτων του ΕΤΠ μεταξύ 2000 και 2002), οι ενέργειες που συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠ ανέπτυξαν κυρίως τη στέγαση και την πρόσβαση σε βασικές ανάγκες, την κατάρτιση του προσωπικού που εργάζεται με τους αιτούντες άσυλο, τη βοήθεια σε τραυματισμένα πρόσωπα, την παροχή συμβουλών στους αιτούντες άσυλο και τη βελτίωση των δικτύων και των συνεργασιών μεταξύ των δημοσίων αρχών, των ΜΚΟ και των κυβερνητικών οργανώσεων.

Όσον αφορά την ένταξη (28% των εθνικών δραστηριοτήτων του ΕΤΠ μεταξύ 2000 και 2002), η υποστήριξη του ΕΤΠ επικεντρώθηκε στη γλωσσική κατάρτιση, στην επαγγελματική ένταξη, στην παροχή συμβουλών όσον αφορά την κατοικία, την εκπαίδευση, τη διερμηνεία και την πρόσβαση στην κοινωνική αρωγή, στην ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων μεταξύ δημοσίων αρχών, κοινοτικών οργανισμών, εργοδοτών, οργανισμών κατοικίας καθώς και σε εκστρατείες με σκοπό την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης στα ζητήματα που αφορούν τους πρόσφυγες.

Όσον αφορά τον επαναπατρισμό (21 % των εθνικών δραστηριοτήτων του ΕΤΠ μεταξύ 2000 και 2002), η ενίσχυση του ΕΤΠ ανέπτυξε κυρίως την υλική υποστήριξη του επαναπατρισμού, τα δίκτυα μεταξύ των οργανώσεων στην Ευρώπη και/ή στις χώρες καταγωγής, την παροχή συμβουλών, την επαγγελματική κατάρτιση που στρέφεται προς την αύξηση των δυνατοτήτων επανένταξης καθώς και την αναζήτηση απασχόλησης στις χώρες καταγωγής και την εφαρμογή στρατηγικών πληροφόρησης για την κατάσταση στις χώρες καταγωγής. Η αναλογία σχεδίων επαναπατρισμού σημείωσε σημαντική αύξηση, περνώντας από 15,82 % το 2000 σε 24,45 % το 2002. Παρά ταύτα αποδεικνύεται ότι η εφαρμογή τους είναι δύσκολη.

Είναι πιθανό να εκτιμηθεί ότι ο αριθμός των ατόμων (αιτούντες άσυλο ή πρόσωπα που τυγχάνουν διεθνούς προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση) που επωφελήθηκε, άμεσα ή έμμεσα, από ενέργειες συγχρηματοδοτούμενες από το ΕΤΠ, μεταξύ 2000 και 2002, κυμάνθηκε μεταξύ 250.000 και 350.000.

Τα ποσά που διατίθενται στις κοινοτικές ενέργειες (5 % των κονδυλίων του ΕΤΠ) επέτρεψαν να υποστηριχθούν μεταξύ 2000 και 2002 δραστηριότητες ανάλυσης και αξιολόγησης (53 %), ευαισθητοποίησης (24 %) και ανάπτυξης των δυνατοτήτων (23 %).

Μέχρι σήμερα δεν τέθηκαν σε εφαρμογή έκτακτα μέτρα, λόγω της απουσίας κατάστασης που να δικαιολογεί τη θέσπιση συστήματος προσωρινής προστασίας στο επίπεδο της Κοινότητας.

ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΤΠ

Ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής διάστασης, προστιθέμενη αξία και προσθετικότητα

Κατά τη σύσταση του ΕΤΠ, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διέθετε ακόμα συνεπές νομοθετικό πλαίσιο στον τομέα του ασύλου. Παρά το γεγονός ότι αυτό έχει σήμερα αναπτυχθεί, εκτιμήθηκε ότι η εφαρμογή εθνικών συγχρηματοδοτήσεων άφηνε παρά ταύτα ελάχιστη θέση στο συνολικό όραμα της ευρωπαϊκής σύγκλισης στον τομέα της πολιτικής ασύλου. Ο συνυπολογισμός των επιπτώσεων της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και της εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για το άσυλο καθώς και οι πολιτικοί προσανατολισμοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η σύγκριση των πρακτικών τόσο στο επίπεδο της διαχείρισης όσο και σε εκείνο των συγχρηματοδοτούμενων σχεδίων, ο προσδιορισμός των βέλτιστων πρακτικών και οι μεγαλύτερες δυνατότητες διεθνικών ενεργειών κρίθηκαν ότι αποτελούν θεμελιώδεις ανάγκες. Εντούτοις, είναι σημαντικό για κάθε κράτος μέλος να μπορεί να διατηρεί την ικανότητα να προσδιορίζει τις επιλογές του έτσι ώστε οι ενέργειες να ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες του δικού του συστήματος ασύλου, οι οποίες απορρέουν από διαρθρωτικές διαφορές και από την ιστορία της υποδοχής προσφύγων σε κάθε κράτος μέλος. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, τονίστηκε ιδιαίτερα κατά τις προπαρασκευαστικές διαβουλεύσεις η ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής όλων των φορέων της πολιτικής ασύλου σε κάθε κράτος μέλος στον καθορισμό εθνικών στρατηγικών εφαρμογής του ΕΤΠ, προκειμένου να ενισχυθεί ο αντίκτυπος του ΕΤΠ και η ενθάρρυνση των εταίρων.

Η αρχή της προσθετικότητας και της προστιθέμενης αξίας των κοινοτικών πόρων πρέπει να ενισχυθεί, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη μιας κοινής πολιτικής ασύλου. Οι πόροι του ΕΤΠ δεν προορίζονται να υποκαταστήσουν τους εθνικούς πόρους που κανονικά διατίθενται σύμφωνα με το εθνικό σύστημα για την υποδοχή, την ένταξη και τον εκούσιο επαναπατρισμό αλλά να συνδράμουν τα κράτη μέλη κατά την ανάπτυξη των ικανοτήτων και των διαρθρώσεων που είναι επιφορτισμένες με την εφαρμογή και την υποστήριξη της πολιτικής ασύλου, υποστηρίζοντας ιδιαίτερα ενέργειες που στοχεύουν να συνοδεύσουν την εφαρμογή κοινών κανόνων που προκύπτουν από την κοινοτική νομοθεσία στον τομέα του ασύλου καθώς επίσης καινοτόμα σχέδια.

Συνυπολογισμός άλλων χρηματοδοτικών μέσων στον τομέα της μετανάστευσης

Από το 2003, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει νέα μέσα αλληλεγγύης όσον αφορά τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Δημιουργήθηκε ένα κονδύλι για την υποστήριξη πιλοτικών σχεδίων το 2003 και προπαρασκευαστικών ενεργειών το 2004 και 2005 με σκοπό την ανάπτυξη της προβληματικής της ένταξης των μεταναστών (εκτός των προσφύγων) στην Ένωση. Το ποσόν που προβλέφθηκε για το 2003 ανέρχεται σε 4 εκατ. ευρώ και τουλάχιστον 5 εκατ. ευρώ το 2004. Η αλληλεγγύη όσον αφορά τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων εκφράζεται με τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα [3]. Η Επιτροπή πρότεινε εξίσου χρηματοδοτική στήριξη υπό τη μορφή προπαρασκευαστικών ενεργειών για τη διαχείριση των επαναπατρισμών για τα έτη 2005 και 2006, με συνολικό προϋπολογισμό 30 εκατομμυρίων, οι οποίες επικεντρώνονται στις περιπτώσεις που έχουν ειδικά προσδιοριστεί με κοινό τρόπο και καλύπτουν τόσο την προβληματική των εκούσιων όσο και των ακούσιων επαναπατρισμών, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που είναι εγγενείς στις ενέργειες επαναπατρισμού. Το σχέδιο κανονισμού του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες και την παροχή τεχνικής βοήθειας στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου προβλέπεται να θεσπιστεί κατά τις αρχές του 2004. Χρηματοδοτήθηκε με το ποσό των 250 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2004-2008. Το πρόγραμμα EQUAL, στο πλαίσιο του ΕΤΠ, το οποίο καλύπτει εν μέρει την προβληματική της επαγγελματικής ένταξης των αιτούντων άσυλο, θα λήξει κατά τα τέλη του 2007. Για το σύνολο της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006, το EQUAL θα διαθέτει κονδύλια ύψους 125 εκατ. ευρώ για το θέμα των αιτούντων άσυλο. Είναι κατά συνέπεια σημαντικό να ληφθεί υπόψη η απαραίτητη συνοχή και συμπληρωματικότητα μεταξύ όλων αυτών των μέσων. Είναι επίσης σαφές ότι η μετάβαση στη δεύτερη περίοδο πολυετούς προγραμματισμού του ΕΤΠ ΙΙ, όπως προτείνεται παρακάτω, θα πρέπει να γίνει λαμβάνοντας υπόψη την επίπτωση αυτών των χρηματοδοτικών μέσων και την πιθανή παρακολούθησή τους.

[3] COM (2003) 687 της 11.11.2003.

Διεύρυνση

Παρά το γεγονός ότι οι προσχωρούσες χώρες καλύπτονται για πρώτη φορά το 2004 από το ΕΤΠ Ι, η πραγματική εισαγωγή τους στη διαχείριση και τους στόχους του ΕΤΠ θα γίνει από το 2005. Κατά τις διαβουλεύσεις που προηγήθηκαν της παρούσας πρότασης, τονίστηκε ιδιαίτερα η ανάγκη να συνοδευτεί η εφαρμογή του ΕΤΠ σε αυτά τα νέα κράτη μέλη από σαφώς προσδιορισμένους προσανατολισμούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, είναι πιθανό ότι ο αριθμός των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων για τους οποίους θα είναι άμεσα υπεύθυνες αυτές οι χώρες πρόκειται σταδιακά να αυξηθεί. Τέλος, οι προβληματικές της ένταξης και του εκούσιου επαναπατρισμού θα πρέπει στο μέλλον να αναπτυχθούν ιδιαίτέρα σε αυτές τις χώρες.

Λεπτομέρειες διαχείρισης

Η πρώτη φάση του ΕΤΠ βασίζεται σε ένα σύστημα διαχείρισης από κοινού με τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο της εφαρμογής αυτού του συστήματος προσδιορίστηκαν οι ακόλουθες ανάγκες:

- μεγαλύτερη αξίωση κόστους/αποτελεσματικότητας (λόγω κυρίως της σημασίας που έχει για το κοινό προς το οποίο απευθύνεται και τους δικαιούχους επιδότησης η πρόσβαση στην πληροφόρηση και στις διαδικασίες διαχείρισης στην γλώσσα καταγωγής τους)

- μεγαλύτερη επιστασία της Επιτροπής για τη στρατηγική και λειτουργική εφαρμογή του ΕΤΠ

- αναζήτηση λύσεων στις δυσκολίες που εκφράστηκαν από πολλά κράτη μέλη κατά την πρώτη φάση του ΕΤΠ όσον αφορά τη διαχείριση, οι οποίες συνδέονται ιδιαίτερα με την πολυπλοκότητα και το σημαντικό κόστος των κανόνων διαχείρισης και με τις δυσκολίες που δημιουργούνται από τις λεπτομέρειες πληρωμής των κοινοτικών πόρων για τις εθνικές διοικήσεις που δεν διαθέτουν, στο πλαίσιο των εθνικών προϋπολογισμών, πόρους που να τους παρέχουν τη δυνατότητα να προκαταβάλουν το ποσό της κοινοτικής παρέμβασης στους δικαιούχους των σχεδίων.

2. ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΤΠ ΙΙ

Στενότερη σύνδεση με τη νομοθετική εναρμόνιση και την ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου

Τη στιγμή κατά την οποία πρόκειται να τεθούν σε εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη έξι τουλάχιστον πράξεις παράγωγου δικαίου που θεσπίζουν κοινούς κανόνες στον τομέα της πολιτικής ασύλου, καθίσταται απαραίτητο για το ΕΤΠ να εφαρμόζεται σαν πραγματικό συνοδευτικό μέτρο από τα κράτη μέλη τα οποία αντιμετωπίζουν αναμφισβήτητα διαρθρωτικές μεταβολές που επιβάλλονται από την υποδοχή ομάδων που καλύπτονται από το Ταμείο και από την εφαρμογή της νέας νομοθεσίας. Έχουν καταστεί απαραίτητα πραγματικά σχέδια εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο. Επιπλέον έχουν εμφανιστεί νέες ανάγκες ευρωπαϊκής δράσης στη διαχείριση των συστημάτων ασύλου όπως η οργανωμένη είσοδος στην ΕΕ προσώπων που έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας (όπως για παράδειγμα τα συστήματα επανεγκατάστασης). Τέλος η ανάγκη συνοδείας και συνοχής θα αυξηθεί από τη δεύτερη φάση νομοθετικής εναρμόνισης, όπως ορίστηκε στο Τάμπερε και στο σχέδιο Συνταγματικής Συνθήκης.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή θεωρεί απαραίτητο να παρατείνει το ΕΤΠ, θεσπίζοντας μία δεύτερη πιο στρατηγική φάση, η οποία θα λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη την κοινοτική νομοθεσία και τα αποτελέσματά της. Αυτή η δεύτερη φάση θα έχει διάρκεια έξι ετών, η οποία θα επιτρέπει πολυετή προγραμματισμό σε δύο περιόδους των τριών ετών. Αυτό θα επιτρέψει αφενός να ληφθεί υπόψη η επίπτωση τα των νέων δημοσιονομικών προοπτικών το 2007 και αφετέρου να εξεταστούν οι συνέπειες για το ΕΤΠ της ανάπτυξης άλλων χρηματοδοτικών μέσων στον τομέα της μετανάστευσης.

Προτείνεται οι ομάδες στόχοι να είναι οι ίδιες με αυτές του ΕΤΠ Ι, προσθέτοντας τα πρόσωπα που γίνονται δεκτά στην ΕΕ για λόγους διεθνούς προστασίας δυνάμει συστημάτων επανεγκατάστασης. Παρά το γεγονός ότι αυτή η ομάδα δεν είχε αποκλειστεί ρητά από το ΕΤΠ, δεν αναφερόταν εντούτοις δημιουργώντας σύγχυση. Πρόκειται σήμερα για προβληματική ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που τονίζεται από τις ανακοινώσεις της Επιτροπής [4], τα πρόσφατα συμπεράσματα της Προεδρίας [5] καθώς και από την ανάπτυξη επιχειρησιακών προγραμμάτων σε πολλά κράτη μέλη.

[4] COM (2000) 755 της 22.11.2000, COM (2003) 152 της 26.03.2003, COM (2003) 315 της 3.06.2003

[5] Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης της 19ης και 20ης Ιουνίου 2003 και Συμβούλιο ΔΕΥ της 27.11.2003

Διατηρούνται, ενώ προσδιορίζονται περαιτέρω στη βάση της εμπειρίας του ΕΤΠ Ι, τα τρία μεγάλα είδη μέτρων (υποδοχή και διαδικασίες ασύλου, ένταξη, εκούσιος επαναπατρισμός) λόγω της απαραίτητης συνοχής της πολιτικής ασύλου. Πρέπει μάλιστα να ενισχυθεί η συνοχή αυτή παρέχοντας τη δυνατότητα της συγχρηματοδότησης σχεδίων που καλύπτουν δύο ή όλες τις διαστάσεις του ασύλου. Αυτό δεν προδικάζει τη μεταγενέστερη εξέταση, η οποία θα γίνεται κατά το τέλος των αντίστοιχων οικονομικών ετών, των επιπτώσεων και της παρακολούθησης των χρηματοδοτικών μέσων όπως τα πιλοτικά σχέδια στον τομέα της ένταξης ή των προπαρασκευαστικών ενεργειών για τη διαχείριση των επαναπατρισμών. Το έτος 2007 προσφέρεται εξάλλου απολύτως για αυτή την εξέταση (λήξη καθενός εξ αυτών των εργαλείων και νέες δημοσιονομικές προοπτικές).

Οι κοινοτικές ενέργειες (που ανέρχονται στο 10% των κονδυλίων που χορηγούνται στο Ταμείο αντί του ισχύοντος 5%) θα ενισχυθούν επικεντρωνόμενες στην προβληματική των βέλτιστων πρακτικών, των κατ' εξοχήν διεθνικών ενεργειών, στο διάλογο και στην πληροφόρηση για τα αποτελέσματα των ενεργειών.

Τέλος διατηρούνται τα έκτακτα μέτρα σε σχέση με την εφαρμογή της οδηγίας για την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων.

Βελτιώσεις διαχείρισης και πιο στρατηγικός ρόλος για την Επιτροπή

Λαμβάνοντας υπόψη, αφενός, την ισχύουσα πολυμορφία των συστημάτων ασύλου στα κράτη μέλη και, αφετέρου, την ανάγκη να υποστηριχθούν πρωτοβουλίες ικανές να παράγουν αποτελέσματα και επιπτώσεις στην κατάσταση των ατόμων στα κράτη μέλη και στα συστήματα που έχουν σχέση με την υποδοχή, την ένταξη και τον εκούσιο επαναπατρισμό, παραμένει δικαιολογημένη για τη δεύτερη φάση του ΕΤΠ η ανάθεση ορισμένων καθηκόντων διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, , στα κράτη μέλη. Επιπλέον, η προτεινόμενη ουσιαστική αύξηση των πόρων του ΕΤΠ στη δεύτερη φάση δικαιολογεί τη διατήρηση αυτής της ανάθεσης καθηκόντων.

Η εξέταση των αποτελεσμάτων της πρώτης φάσης του ΕΤΠ, η εκφρασθείσα ανάγκη για ενισχυμένο ρόλο της Επιτροπής, κυρίως από την άποψη του σχεδιασμού και της διάδοσης των πληροφοριών καθώς και η έναρξη ισχύος του δημοσιονομικού κανονισμού (δημοσιονομικός κανονισμός και λεπτομέρειες εκτέλεσης), ο οποίος καθορίζει ακριβέστερα τους τρόπους ανάθεσης καθηκόντων δημόσιας εξουσίας σε εξωτερικά όργανα ή οργανισμούς, οδήγησαν στην επιβεβαίωση της επιλογής, για τη δεύτερη φάση του ΕΤΠ, ενός τρόπου «επιμερισμένης» διαχείρισης, με ανάθεση καθηκόντων διαχείρισης στα κράτη μέλη, μέσω οργανισμών που διορίζονται σε κάθε ένα από τα κράτη μέλη (Αρμόδιες Αρχές ΕΤΠ).

Η ανάθεση καθηκόντων διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιονομικής, σε Αρμόδιες Αρχές ΕΤΠ θα συνοδευτεί από μέτρα που στοχεύουν στην απλούστευση του πλαισίου διαχείρισης και στην εξασφάλιση καλύτερης συνοχής και μεγαλύτερης διαλειτουργικότητας των συστημάτων διαχείρισης και των συστημάτων πληροφόρησης.

Από την πλευρά της, η Επιτροπή θα είναι επιφορτισμένη με την εξέταση και την έγκριση των πολυετών προγραμματισμών, αληθή στρατηγικά σχέδια εργασίας των κρατών μελών που υλοποιούνται μετά από εθνική διαβούλευση με τους ενδιαφερομένους φορείς της πολιτικής ασύλου, καθώς και των ετησίων αιτήσεων συγχρηματοδότησης. Θα εφαρμόζει επίσης προς όφελος των κρατών μελών κοινά εργαλεία καθοδήγησης και πληροφόρησης για την εφαρμογή του ΕΤΠ.

3. ΧΟΡΗΓΟΎΜΕΝΟΙ ΠΌΡΟΙ ΚΑΙ ΚΡΙΤΉΡΙΑ ΚΑΤΑΝΟΜΉΣ

Όπως όρισε στην ανακοίνωσή της της 3ης Ιουνίου 2003 και σύμφωνα με το πνεύμα του κειμένου του σχεδίου συνταγματικής συνθήκης που προέκυψε από τη Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η κοινωνική αλληλεγγύη στον τομέα της πολιτικής ασύλου χρειάζεται περισσότερους πόρους τηρώντας ταυτόχρονα τις δημοσιονομικές προοπτικές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο προβλέπει δύο δημοσιονομικές φάσεις: η πρώτη από το 2005 ως το 2007, όπου τα χορηγούμενα ποσά θα είναι συνολικά συγκρίσιμα με εκείνα της ισχύουσας φάσης, σημειώνοντας μία ελαφρά αύξηση, και μία δεύτερη, από το 2008 ως το 2010, όπου τα ποσά θα αυξηθούν σημαντικά, υπό το φως των νέων δημοσιονομικών προοπτικών. Αυτή η αύξηση θα επιτρέψει στο ΕΤΠ να υπερβεί τη «συμβολική» διάστασή του και να παράγει σημαντικά αποτελέσματα και επιπτώσεις όχι μόνο στις ομάδες στόχους αλλά εξίσου στα συστήματα ασύλου. Αυτή η πρόβλεψη συνδυάζει την εύλογη διαχείριση του κοινοτικού προϋπολογισμού και την ανάγκη να μεταγραφεί κατά τρόπο πιο στρατηγικό το δημοσιονομικό σκέλος της εσωτερικής πολιτικής ασύλου. Αυτές οι δύο φάσεις επιτρέπουν επίσης να ληφθούν υπόψη οι παράλληλες και σταδιακές εξελίξεις, τόσον όσον αφορά τα χορηγούμενα κονδύλια όσο και στο περιεχόμενο των νομικών βάσεων, της γενικής αλληλεγγύης στον τομέα της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών (αλληλεγγύη στον τομέα της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων, νομικά μέσα της πολιτικής επαναπατρισμού, ενέργειες που ευνοούν την ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών, διοικητική συνεργασία μεταξύ κρατών μελών, πρόγραμμα τεχνικής και οικονομικής βοήθειας υπέρ τρίτων χωρών στον τομέα του ασύλου και των μεταναστεύσεων).

Λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους αυτού του μέσου αλληλεγγύης και τις διαφορετικές καταστάσεις στις οποίες ευρίσκονται τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν πρέπει να ανατραπούν τα κριτήρια κατανομής που εγγράφονται στο ΕΤΠ Ι. Η βασική αναφορά πρέπει κατά συνέπεια να παραμείνει ο αριθμός των αιτούντων άσυλο και των ατόμων που έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας που γίνονται πραγματικά δεκτά σε κάθε κράτος μέλος. Πρέπει επίσης να διατηρηθεί η διορθωτική αρχή της χορήγησης ενός πάγιου ποσού. Προτείνεται να αυξηθεί αυτό το ποσό σε 300.000 ευρώ για να δοθεί η δυνατότητα σε όλα τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τη διαχείριση του Ταμείου και να εγκαταλειφθεί η σταδιακή μείωση αυτού του ποσού η οποία προβλεπόταν στο ΕΤΠ Ι. Ειδική υποστήριξη προς τα νέα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων ετών του ΕΤΠ ΙΙ θα αυξήσει αυτό ποσό σε 500.000 ευρώ για να ασχοληθούν κατά προτεραιότητα με τις απαραίτητες διαρθρωτικές προσαρμογές.

4. ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ

Το άρθρο 63, παράγραφος 2, σημείο β) της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας είναι η ενδεδειγμένη νομική βάση για τη συγκεκριμένη απόφαση της οποίας άμεσος στόχος είναι να υποστηρίξει και να ενθαρρύνει τις προσπάθειες που καταβάλλονται από τα κράτη μέλη για την υποδοχή προσφύγων και εκτοπισθέντων και να υποστηρίξει τις επιπτώσεις αυτής της υποδοχής. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, εφόσον επιθυμούν να εφαρμόσουν την απόφαση πρέπει να το γνωστοποιήσουν σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου για τη θέση τους που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Η Δανία, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας απόφασης και επομένως δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.

5. ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Επικουρικότητα

Η αξίωση της δίκαιης κατανομής των βαρών που αναλαμβάνονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της εγκαθίδρυσης του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου απαιτεί προσπάθειες από χρηματοδοτική άποψη που αποβλέπουν ταυτόχρονα στην ελάφρυνση της κατάστασης στα περισσότερο θιγόμενα κράτη μέλη και στην ανάπτυξη των ικανοτήτων των κρατών μελών των οποίων η υποδομή και οι υπηρεσίες που διατίθενται για το άσυλο είναι ανεπαρκείς και προϋποθέτει ανακατανομή στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δεν μπορεί να διασφαλιστεί από τα κράτη μέλη μεμονωμένα.

Αναλογικότητα

Η παρούσα απόφαση επιτρέπει τη χορήγηση χρηματοδότησης του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες για τα μέτρα τα οποία απαριθμεί σε κάθε τομέα δράσης που περιλαμβάνει ενώ αφήνει στα κράτη μέλη την επιλογή των ενεργειών και του τρόπου εκτέλεσής τους στο πλαίσιο σχεδίων που αποφασίζονται σε συνεργασία με την Επιτροπή. Εντούτοις, λαμβάνοντας υπόψη τη σταδιακή θέσπιση από το 2000 και από τη δημιουργία του ΕΤΠ κοινών κανόνων όσον αφορά την πολιτική ασύλου και την αυξημένη σημασία της αλληλεγγύης στη διαχείριση της μετανάστευσης, αφενός αυξάνεται η στρατηγική διάσταση του εργαλείου για την εξυπηρέτηση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου (κυρίως μέσω του πολυετούς προγραμματισμού) και αφετέρου προβλέπεται αύξηση των δημοσιονομικών πόρων στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης. Επιπλέον είναι απαραίτητο η χρήση κοινοτικών πιστώσεων να υποβάλλεται σε ακριβείς και ομοιόμορφους κανόνες στο πλαίσιο απόφασης του Συμβουλίου που είναι το κατάλληλο νομικό μέσο για την εφαρμογή κοινοτικών προγραμμάτων.

Σχολιασμός των άρθρων

Άρθρο 1

Το συγκεκριμένο άρθρο θεσπίζει το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες για το διάστημα μεταξύ Ιανουαρίου 2005 και Δεκεμβρίου 2010 και περιγράφει με γενικούς όρους το στόχο του, ο οποίος συνίσταται στην υποστήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών να υποδεχθούν πρόσφυγες και εκτοπισθέντες για να συμβάλει στη δίκαιη κατανομή των βαρών που αναλαμβάνονται προς το σκοπό αυτό, ενώ ταυτόχρονα το συνδέει στενότερα με την τρέχουσα νομοθετική εναρμόνιση και την ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου.

Άρθρο 2

Αυτό το άρθρο τονίζει την αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων και την εγγραφή στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών της Ένωσης. Προβλέπει μία ρήτρα επανεξέτασης μετά τη θέσπιση νέων δημοσιονομικών προοπτικών και τη δυνατότητα, εφόσον χρειαστεί, να εξασφαλισθεί η συνοχή των ετήσιων χρηματοδοτήσεων.

Άρθρο 3

Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει την περιγραφή των διάφορων κατηγοριών που αποτελούν τις ομάδες στόχους προς τις οποίες απευθύνονται οι ενέργειες που καλύπτονται από την απόφαση.

Άρθρο 4

Αυτό το άρθρο απαριθμεί τους τρεις τομείς δράσης στα κράτη μέλη στους οποίους παρέχεται η υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες με στόχο την υλοποίηση του στόχου που ορίζεται στο άρθρο 1 και τους εγγράφει ειδικότερα στην υποστήριξη που παρέχεται για την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας. Προβλέπει επίσης ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη ορισμένες οριζόντιες προβληματικές και τονίζει ότι οι πιστώσεις του Ταμείου δεν μπορούν να υποκατασταθούν απλά στις πιστώσεις οι οποίες πρέπει να διατίθενται από τα κράτη μέλη για την εξυπηρέτηση της πολιτικής ασύλου.

Άρθρο 5

Αυτό το άρθρο περιγράφει τις επιλέξιμες ενέργειες στα κράτη μέλη στον τομέα των προϋποθέσεων υποδοχής και των διαδικασιών ασύλου.

Άρθρο 6

Αυτό το άρθρο περιγράφει τις επιλέξιμες ενέργειες στα κράτη μέλη στον τομέα της ένταξης.

Άρθρο 7

Αυτό το άρθρο περιγράφει τις επιλέξιμες ενέργειες στα κράτη μέλη στον τομέα του εκούσιου επαναπατρισμού.

Άρθρο 8

Αυτό το άρθρο περιγράφει τις ενέργειες τις οποίες διαχειρίζεται απευθείας η Επιτροπή, που ανέρχονται στο 10% της ετήσιας χρηματοδότησης, οι οποίες παρουσιάζουν κοινοτικό ενδιαφέρον λόγω των καινοτόμων και διακρατικών διαστάσεων τους ή της υποστήριξης της νομοθεσίας και του προσδιορισμού των βέλτιστων κοινοτικών πρακτικών.

Άρθρο 9

Αυτό το άρθρο παρέχει τη δυνατότητα χρηματοδότησης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες εκτάκτων μέτρων σε περίπτωση που τίθεται σε εφαρμογή η προσωρινή προστασία που προβλέπεται στην οδηγία 2001/55/EΚ (μαζική εισροή εκτοπισθέντων ). Τα έκτακτα μέτρα διακρίνονται από την εφαρμογή μακροπρόθεσμων ενεργειών που τυγχάνουν της υποστήριξης του Ταμείου, στα οποία αυτά προστίθενται. Ανταποκρίνονται σε πρωταρχικές ανάγκες των ατόμων και σε άμεσες ανάγκες των κρατών μελών.

Άρθρο 10

Αυτό το άρθρο ορίζει το ρόλο της Επιτροπής για την εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου.

Άρθρο 11

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει τις αντίστοιχες και κοινές αρμοδιότητες της Επιτροπής και των κρατών μελών για την εφαρμογή και την απαραίτητη συνεργασία στο πλαίσιο μιας μεθόδου επιμερισμένης διαχείρισης, κατά την έννοια του άρθρου 53 του δημοσιονομικού κανονισμού, οι οποίες προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες συνθήκες του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες. Λαμβάνονται κυρίως υπόψη οι διατάξεις του άρθρου 35 των λεπτομερειών εκτέλεσης του δημοσιονομικού κανονισμού σχετικά με τους a priori ελέγχους των συστημάτων διαχείρισης και τον έλεγχο που πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή στα κράτη μέλη.

Άρθρο 12

Αυτό το άρθρο προβλέπει τον καθορισμό στα κράτη μέλη αρμόδιων αρχών για τα καθήκοντα εκτέλεσης του προϋπολογισμού με τη μέθοδο της επιμερισμένης διαχείρισης, τις ελάχιστες προϋποθέσεις στις οποίες πρέπει να ανταποκρίνονται αυτές οι αρχές, την απαραίτητη εθνική χρηματοδότηση και τα διάφορα καθήκοντα που πρέπει αυτές να εκτελούν.

Άρθρο 13

Αυτό το άρθρο προβλέπει ότι η Επιτροπή θα επικουρείται από συμβουλευτική επιτροπή. Η επιλογή αυτού του είδους επιτροπής είναι σύμφωνη με τα κριτήρια που διατυπώνονται στην απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (1999/468/ΕΚ) [6].

[6] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

Άρθρο 14

Αυτό το άρθρο προβλέπει ότι η εκτέλεση των ενεργειών στα κράτη μέλη θα γίνεται στη βάση δύο μεγάλων περιόδων πολυετούς προγραμματισμού (2005-2007 και 2008-2010). Αυτή η νέα αρχή παρέχει τη δυνατότητα να ληφθεί υπόψη κυρίως η ανάγκη να χρησιμοποιηθεί πιο στρατηγικά το Ταμείο για την πολιτική ασύλου και να γίνουν σημαντικές διαρθρωτικές τροποποιήσεις σε ορισμένα κράτη μέλη καθώς επίσης η ανάγκη προσαρμογών που καθίστανται απαραίτητες από τη θέσπιση νέων δημοσιονομικών προοπτικών. Η Επιτροπή θα προσδιορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές και τα ενδεικτικά κονδύλια πριν από την έναρξη κάθε περιόδου προγραμματισμού. Οι προτάσεις προγραμματισμού θα εγκρίνονται από την Επιτροπή με βάση τους στόχους του Ταμείου, ορισμένες προϋποθέσεις και το χρονοδιάγραμμα που προβλέπεται στο συγκεκριμένο άρθρο.

Άρθρο 15

Αυτό το άρθρο προβλέπει ότι στο εσωτερικό των πολυετών προγραμματισμών πρέπει να εγκρίνονται ετήσια προγράμματα για να τηρείται η αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων. Αυτή η διαδικασία θα απλοποιηθεί σε σχέση με τη διαδικασία που προβλεπόταν στην απόφαση για την πρώτη φάση του Ταμείου, στο μέτρο που αυτά τα ετήσια προγράμματα θα εγγράφονται στο πολυετές πλαίσιο.

Άρθρο 16

Το άρθρο αυτό ορίζει σε ποιες βάσεις θα κατανεμηθούν οι διαθέσιμες πιστώσεις μεταξύ των κρατών μελών. Το σύστημα κατανομής συνδυάζει την κατανομή ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων που γίνονται δεκτά τα οποία αποτελούν μέρος ομάδων στόχων και ένα πάγιο, πιο διαρθρωμένο, ποσό. Η σταδιακή μείωση του ποσού αυτού που εγγράφεται στην απόφαση για την πρώτη φάση του Ταμείου εγκαταλείπεται. Το πάγιο ποσό που χορηγείται στα νέα κράτη μέλη είναι υψηλότερο κατά τα τρία πρώτα έτη της δεύτερης φάσης. Αυτός ο συνδυασμός απέδειξε ότι θα επιτύχει να συμβιβάσει την υποστήριξη στα κράτη μέλη που υποδέχονται περισσότερα άτομα, το κριτήριο του αριθμού που αναφέρεται στο ΑΕΠ και τους στόχους της διαρθρωτικής προσαρμογής.

Άρθρο 17

Αυτό το άρθρο προβλέπει τις προϋποθέσεις χρησιμοποίησης της ετήσιας χρηματοδότησης για μέτρα τεχνικής βοήθειας και διοικητικής διαχείρισης του Ταμείου στα κράτη μέλη.

Άρθρο 18

Αυτό το άρθρο προβλέπει τις ιδιαίτερες λεπτομέρειες για την εφαρμογή έκτακτων μέτρων σε περίπτωση προσωρινής προστασίας. Η στήριξη που παρέχεται στα μέτρα αυτά περιορίζεται στη φάση του επείγοντος, δηλαδή για διάστημα έξι μηνών και δεν μπορεί να υπερβεί το 80% του κόστους κάθε μέτρου. Τα κράτη μέλη πρέπει να γνωστοποιούν στην Επιτροπή την κατάσταση των αναγκών τους και τα μέτρα που προβλέπουν να εφαρμόσουν. Η Επιτροπή θα κατανείμει τα διαθέσιμα κονδύλια μεταξύ των κρατών μελών σε συνάρτηση με τον αριθμό ατόμων που δικαιούνται προσωρινής προστασίας.

Άρθρο 19

Αυτό το άρθρο προβλέπει τη διάρθρωση της χρηματοδότησης προσδιορίζοντας τη μορφή της (μη επιστρεπτέες επιχορηγήσεις) και την αρχή της μη σώρευσης με άλλες πηγές χρηματοδότησης που βαρύνουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό (για παράδειγμα: Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, χρηματοδοτική στήριξη για τη διαχείριση των επαναπατρισμών, πρόγραμμα συνεργασίας για την παροχή τεχνικής και χρηματοδοτικής βοήθειας με τις τρίτες χώρες στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου κλπ...). Η προερχόμενη από το ΕΤΠ χρηματοδότηση προορίζεται να διευκολύνει την εφαρμογή εθνικών μέτρων μειώνοντας την επιβάρυνση των δημοσίων οικονομικών αλλά όχι να αντικαταστήσει τη δράση των κρατών μελών ή να επιτρέψει στα κράτη μέλη να αποδεσμευθούν από αυτή. Για αυτό το λόγο στο πλαίσιο της συγχρηματοδότησης, το επίπεδο της δημοσιονομικής συνδρομής του ΕΤΠ μπορεί να ανέλθει έως το 50% του συνολικού κόστους κάθε επιμέρους δράσης. Αυτή η αναλογία μπορεί εντούτοις να αυξηθεί κατά 10% για συγκεκριμένες ενέργειες ή κατά 25 % στα κράτη μέλη που υπάγονται στο Ταμείο συνοχής. Σε αντίθεση με την απόφαση για την πρώτη φάση του ΕΤΠ, αυτό το άρθρο επιτρέπει εξίσου να καλυφθούν σχέδια διάρκειας ενός και τριών ετών, υπό την προϋπόθεση της επανεξέτασης της προόδου που θα σημειωθεί.

Άρθρο 20

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας των δαπανών. Θα θεσπιστούν από την Επιτροπή ειδικές διατάξεις εφαρμογής σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 13.

Άρθρο 21

Αυτό το άρθρο ορίζει τις προϋποθέσεις αναλήψεων υποχρεώσεων του προϋπολογισμού τις οποίες πραγματοποιεί η Επιτροπή.

Άρθρο 22

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει τις λεπτομέρειες και τις προϋποθέσεις σύμφωνα με τις οποίες πραγματοποιούνται οι πληρωμές στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών.

Άρθρο 23

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει τους κανόνες που αφορούν τις δηλώσεις δαπανών και τις αρχές καλής δημοσιονομικής διαχείρισης που πρέπει να εφαρμόζουν οι αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη. Λαμβάνει κυρίως υπόψη τις διατάξεις του άρθρου 42 παράγραφος 2 σημείο α) των λεπτομερειών εκτέλεσης του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 24

Αυτό το άρθρο προβλέπει τις λεπτομέρειες και τις προϋποθέσεις των ελέγχων και των δημοσιονομικών διορθώσεων που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις αντίστοιχες διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού και τις λεπτομέρειες εκτέλεσης.

Άρθρο 25

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει τις λεπτομέρειες και τις προϋποθέσεις ελέγχων και δημοσιονομικών διορθώσεων που πραγματοποιούνται από την Επιτροπή, σύμφωνα με το δημοσιονομικό κανονισμό και στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης.

Άρθρο 26

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει τις γενικές αρχές παρακολούθησης και αξιολόγησης του Ταμείου εκ μέρους των κρατών μελών και εκ μέρους της Επιτροπής.

Άρθρο 27

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει τις προϋποθέσεις και το χρονοδιάγραμμα για την υποβολή των εκθέσεων των κρατών μελών και της Επιτροπής που είναι απαραίτητες για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του Ταμείου.

Άρθρο 28

Αυτό το άρθρο περιλαμβάνει, σαν μεταβατικό μέτρο ενόψει της θέσπισης της απόφασης για την έναρξη της δεύτερης φάσης του Ταμείου κατά τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου 2004, το χρονοδιάγραμμα του πρώτου ετήσιου προγραμματισμού 2005-2007. Προβλέπει ρητά το διορισμό Αρμοδίων Αρχών στα κράτη μέλη και ορίζει σχετική προθεσμία.

Άρθρο 29

Αυτό το άρθρο περιλαμβάνει, σαν μεταβατικό μέτρο ενόψει της θέσπισης της απόφασης για την έναρξη της δεύτερης φάσης του Ταμείου κατά τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου 2004, το χρονοδιάγραμμα του πρώτου ετήσιου προγράμματος 2005. Προβλέπει ρητά ότι τα κράτη μέλη διαβιβάζουν περιγραφή των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου που πρέπει να θέσουν σε εφαρμογή (άρθρο 35 παράγραφος 3 των λεπτομερειών εκτέλεσης του δημοσιονομικού κανονισμού).

Άρθρο 30

Το άρθρο αυτό προβλέπει ρητά την επανεξέταση της παρούσας απόφασης κατά το τέλος της περιόδου των έξι ετών.

Άρθρο 31

Αποδέκτες

2004/0032 (CNS)

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες για την περίοδο 2005-2010

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 63 παράγραφος 2 στοιχείο β),

την πρόταση της Επιτροπής [7],

[7] EE C [...]της [...],σ. [...]

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, [8]

[8] EE C [...]της [...],σ. [...]

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, [9]

[9] EE C [...]της [...],σ. [...]

τη γνώμη της Επιτροπής Περιφερειών, [10]

[10] EE C [...]της [...],σ. [...]

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η επεξεργασία κοινής πολιτικής στον τομέα του ασύλου, που συμπεριλαμβάνει ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου, αποτελεί συστατικό στοιχείο του στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος έγκειται στη σταδιακή εγκαθίδρυση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ανοιχτού σε εκείνους που ωθούμενοι από τις περιστάσεις αναζητούν νόμιμα προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

(2) Η εφαρμογή ανάλογης πολιτικής πρέπει να βασίζεται στην αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών και προϋποθέτει την ύπαρξη μηχανισμών που προορίζονται να εξασφαλίσουν ισορροπία μεταξύ των προσπαθειών που καταβάλλονται από τα κράτη μέλη για την υποδοχή προσφύγων και εκτοπισθέντων και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτής. Προς το σκοπό αυτό δημιουργήθηκε για το διάστημα 2000 - 2004 το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες.

(3) Πρέπει να υπάρξει συνέχεια προς αυτήν την κατεύθυνση και να θεσπιστεί το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες για την περίοδο 2005 έως 2010, προκειμένου να εξακολουθήσει αυτή η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών υπό το φως της εξέλιξης της κοινοτικής νομοθεσίας για το άσυλο και λαμβάνοντας υπόψη την πείρα που έχει αποκτηθεί από την εφαρμογή της πρώτης φάσης του Ταμείου μεταξύ 2000 και 2004.

(4) Είναι απαραίτητο να υποστηριχθούν οι προσπάθειες που καταβάλλονται από τα κράτη μέλη για την παροχή στους πρόσφυγες και τους εκτοπισθέντες κατάλληλων όρων υποδοχής και για την εφαρμογή αμερόληπτων και αποτελεσματικών διαδικασιών ασύλου, με σκοπό να προστατευθούν τα δικαιώματα των ατόμων που χρειάζονται διεθνή προστασία και να βελτιωθεί η λειτουργία των συστημάτων ασύλου.

(5) Η ένταξη των προσώπων που απολαύουν διεθνούς προστασίας στην κοινωνία της χώρας στην οποία έχουν εγκατασταθεί αποτελεί έναν από τους στόχους της σύμβασης της Γενεύης. Είναι απαραίτητο να αναγνωρισθεί το δικαίωμα αυτών των ατόμων να συμμερίζονται τις αξίες που προβλέπονται στο Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ευρωπαϊκής ιθαγένειας. Πρέπει, προς το σκοπό αυτό, να υποστηριχθεί η δράση των κρατών μελών για την προώθηση της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ένταξής τους, στο βαθμό που αυτή συμβάλλει κυρίως στην υλοποίηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της οποίας η διατήρηση και η ενίσχυση συμπεριλαμβάνονται μεταξύ των θεμελιωδών στόχων της Κοινότητας που αναφέρονται στο άρθρο 2 και στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο κ) της συνθήκης.

(6) Είναι προς το συμφέρον τόσο των κρατών μελών όσο και των ενδιαφερόμενων ατόμων να παρέχεται η δυνατότητα στους πρόσφυγες και εκτοπισθέντες που γίνονται δεκτοί να διαμένουν στο έδαφος των κρατών μελών να καλύπτουν τις βιοτικές ανάγκες τους με τους καρπούς της εργασίας τους.

(7) Τα μέτρα που τυγχάνουν της συνδρομής των διαρθρωτικών ταμείων καθώς και τα άλλα κοινοτικά μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης δεν είναι επαρκή από μόνα τους για να προωθήσουν αυτή την ένταξη. είναι ως εκ τούτου ενδεδειγμένο να υποστηριχθούν ειδικά μέτρα για να δοθεί η δυνατότητα στους πρόσφυγες και εκτοπισθέντες να επωφεληθούν πλήρως από τα εφαρμοζόμενα προγράμματα.

(8) Απαιτείται συγκεκριμένη βοήθεια για τη δημιουργία ή τη βελτίωση των όρων που επιτρέπουν στους πρόσφυγες και στους εκτοπισθέντες οι οποίοι το επιθυμούν, να αποφασίσουν, έχοντας πλήρη συνείδηση της πραγματικότητας, να εγκαταλείψουν το έδαφος των κρατών μελών και να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους.

(9) Είναι απαραίτητο να δοκιμαστούν στους συγκεκριμένους τομείς ενέργειες που παρουσιάζουν καινοτόμο χαρακτήρα ή κοινοτικό ενδιαφέρον και να προωθηθούν οι ανταλλαγές μεταξύ των κρατών μελών για να προσδιοριστούν και να προωθηθούν οι πλέον αποτελεσματικές πρακτικές.

(10) Πρέπει να συσταθεί ένα δημοσιονομικό αποθεματικό με σκοπό να τεθούν σε εφαρμογή έκτακτα μέτρα για να χορηγηθεί προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/EΚ του Συμβουλίου της 20ης Ιουλίου 2001 σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων. [11]

[11] ΕΕ L 212 της 7.8.2001 σ. 12.

(11) Με σκοπό να τεθεί σε εφαρμογή κατά τρόπο αποτελεσματικό, επακριβή και αναλογικό η δημοσιονομική αλληλεγγύη και προκειμένου να ληφθεί υπόψη η πείρα που έχει αποκτηθεί από τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες, κατά το διάστημα 2000 έως 2004 φαίνεται ενδεδειγμένο να υιοθετηθεί μία μέθοδος επιμερισμένης διαχείρισης και να γίνει διάκριση μεταξύ των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής και εκείνων των κρατών μελών. Προς το σκοπό αυτό είναι απαραίτητο να προβλεφθεί ο διορισμός κατάλληλων εθνικών διαρθρώσεων και να προσδιοριστούν τα καθήκοντά τους.

(12) Η υποστήριξη που παρέχεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες θα είναι πιο αποτελεσματική και καλύτερα στοχοθετημένη εάν η συγχρηματοδότηση των επιλέξιμων ενεργειών βασισθεί σε δύο πολυετείς στρατηγικούς προγραμματισμούς των παρεμβάσεων και σε ένα ετήσιο πρόγραμμα εργασίας που θα διατυπώνονται από κάθε κράτος μέλος σε συνάρτηση με την κατάστασή του και τις ανάγκες που διαπιστώνονται εξίσου σε σχέση με την ανάπτυξη του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου.

(13) Είναι δίκαιο να κατανεμηθούν οι πόροι ανάλογα με το βάρος που αναλαμβάνει κάθε κράτος μέλος ως απόρροια των προσπαθειών που καταβάλλει για την υποδοχή των προσφύγων και των εκτοπισθέντων.

(14) Πρέπει να θεσπισθούν τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [12].

[12] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(15) Η εφαρμογή των ενεργειών από τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχει επαρκείς εγγυήσεις για τις λεπτομέρειες και την ποιότητα εφαρμογής, για τα αποτελέσματα των ενεργειών και την αξιολόγησή τους καθώς και για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και τον έλεγχό της.

(16) Μία από τις εγγυήσεις αποτελεσματικότητας της δράσης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων συνίσταται στην αποτελεσματική παρακολούθηση. είναι αναγκαίο να καθοριστούν οι όροι υλοποίησης της εν λόγω παρακολούθησης.

(17) Υπό την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής στον τομέα του δημοσιονομικού ελέγχου, πρέπει να θεσπιστεί συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και Επιτροπής σε αυτόν τον τομέα.

(18) Είναι αναγκαίο να καθοριστεί η αρμοδιότητα των κρατών μελών σε θέματα δίωξης και επανόρθωσης των παρατυπιών και των παραβάσεων καθώς και η αρμοδιότητα της Επιτροπής σε περιπτώσεις παραλείψεων των κρατών μελών.

(19) Η αποτελεσματικότητα και η επίπτωση των ενεργειών που στηρίζει το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες εξαρτώνται επίσης από την αξιολόγηση που πραγματοποιείται και πρέπει να διευκρινιστούν οι αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Επιτροπής στο θέμα αυτό καθώς και οι λεπτομερείς κανόνες που εγγυώνται την αξιοπιστία της αξιολόγησης.

(20) Οι ενέργειες πρέπει αφενός να αξιολογούνται με σκοπό την ενδιάμεση επανεξέτασή τους και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους και, αφετέρου, να ενσωματωθεί η διαδικασία αξιολόγησης στην παρακολούθηση των ενεργειών.

(21) Δεδομένου ότι οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης, δηλαδή η έκφραση αλληλεγγύης μεταξύ κρατών μελών με σκοπό την εξασφάλιση ισορροπίας μεταξύ των προσπαθειών που καταβάλλονται από τα κράτη μέλη για την υποδοχή προσφύγων και εκτοπισθέντων υπό το πρίσμα των εξελίξεων της κοινοτικής νομοθεσίας που αφορά το άσυλο, δεν δύνανται να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που προβλέπεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(22) Η Δανία, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας, που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας απόφασης και επομένως δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

ΚΕΦΑΛΑIΟ I

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Άρθρο 1

Σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες για την περίοδο 2005-2010 και στόχοι

1. Η παρούσα απόφαση συστήνει, για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως την 31η Δεκεμβρίου 2010, το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες, στο εξής καλούμενο «Ταμείο».

2. Το Ταμείο προορίζεται να υποστηρίξει και να ενθαρρύνει τις προσπάθειες που καταβάλλονται από τα κράτη μέλη για την υποδοχή προσφύγων και εκτοπισθέντων και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτής, με τη συγχρηματοδότηση ενεργειών που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη την κοινοτική νομοθεσία που ισχύει στους συγκεκριμένους τομείς.

Άρθρο 2

Δημοσιονομικές διατάξεις

1. Οι ετήσιες πιστώσεις του Ταμείου εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

2. Στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού για το 2008, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση, το αργότερο την 1η Μαΐου 2007, σχετικά με την αντιστοιχία του ποσού για την περίοδο 2008-2010 με τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές. Η Επιτροπή θα προβεί ενδεχομένως στα απαραίτητα διαβήματα κατά τη διάρκεια των δημοσιονομικών διαδικασιών 2008-2010 για να εξασφαλίσει τη συνοχή των ετήσιων χορηγήσεων με τις δημοσιονομικές προοπτικές.

Άρθρο 3

Ομάδες στόχοι των ενεργειών

Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, οι ομάδες στόχοι αποτελούνται από τις παρακάτω κατηγορίες:

(1) υπήκοοι τρίτης χώρας ή απάτριδες στους οποίους έχει αναγνωριστεί το καθεστώς που καθορίζεται από τη σύμβαση της Γενεύης, της 28ης Ιουλίου 1951, σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων και το πρωτόκολλό της του 1967 και οι οποίοι έχουν γίνει δεκτοί να διαμένουν με την ιδιότητα αυτή σε ένα από τα κράτη μέλη

(2) υπήκοοι τρίτης χώρας ή απάτριδες που έχουν γίνει δεκτοί να διαμένουν σε ένα από τα κράτη μέλη λόγω ανάγκης διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο μηχανισμού επανεγκατάστασης

(3) υπήκοοι τρίτης χώρας ή απάτριδες που απολαύουν κάποιας μορφής επικουρικής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας [...]

(4) υπήκοοι τρίτης χώρας ή απάτριδες οι οποίοι έχουν ζητήσει να τους χορηγηθεί κάποια από τις μορφές προστασίας που αναφέρονται στα σημεία1 και 3

(5) υπήκοοι τρίτης χώρας ή απάτριδες που απολαύουν καθεστώτος προσωρινής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2001/55/EΚ.

Άρθρο 4

Ενέργειες

1. Το Ταμείο υποστηρίζει τις ενέργειες που τίθενται σε εφαρμογή στα κράτη μέλη σχετικά με:

α) τους όρους υποδοχής και τις διαδικασίες ασύλου

β) την ένταξη των προβλεπόμενων στο άρθρο 3 ατόμων, των οποίων η διαμονή στο σχετικό κράτος μέλος έχει μόνιμο και/ή σταθερό χαρακτήρα

γ) τον εκούσιο επαναπατρισμό των προβλεπόμενων στο άρθρο 3 ατόμων στο μέτρο που τα συγκεκριμένα άτομα δεν έχουν αποκτήσει νέα ιθαγένεια και δεν έχουν εγκαταλείψει την επικράτεια του κράτους μέλους.

2. Υπό την επιφύλαξη άλλων μεταγενέστερων πράξεων παράγωγου δικαίου που αφορούν κυρίως τις διαδικασίες ασύλου, την αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα, το δικαίωμα της επικουρικής προστασίας και το καθεστώς του μακροχρόνιου κατοίκου, οι ενέργειες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρέπει ιδιαίτερα να υποστηρίζουν την εφαρμογή των διατάξεων που περιλαμβάνονται στους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 2725/2000 του Συμβουλίου [13] και (ΕΚ) αριθ. 343/2003 του Συμβουλίου [14] καθώς και στις οδηγίες αριθ. 2001/55/EΚ [15], 2003/9/ΕΚ [16], και 2003/86/ΕΚ του Συμβουλίου [17].

[13] ΕΕ L 316 της 15.12.2000, p.1

[14] ΕΕ L 50 της 25.2.2003, σ. 1.

[15] ΕΕ L 212 της 7.8.2001. σ.12.

[16] ΕΕ L 31 της 6.2.2003, σ. 18.

[17] ΕΕ L 251 της 3.10.2003, σ.12.

3. Οι ενέργειες λαμβάνουν υπόψη τα ζητήματα που αφορούν το φύλο καθώς και τις ιδιαίτερες ανάγκες των πλέον ευάλωτων ατόμων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν υποστεί βασανιστήρια ή απάνθρωπες και μειωτικές μεταχειρίσεις καθώς και το ύψιστο συμφέρον των παιδιών. Οι προβλεπόμενες στην παράγραφο 1, στοιχεία α), β) και γ) ενέργειες μπορούν να αποτελέσουν το αντικείμενο συνδυασμένων σχεδίων.

Άρθρο 5

Επιλέξιμες εθνικές ενέργειες όσον αφορά τις προϋποθέσεις υποδοχής και τις διαδικασίες ασύλου

Μπορούν να τύχουν της στήριξης του Ταμείου οι σχετικές με τους όρους υποδοχής και τις διαδικασίες ασύλου ενέργειες και ιδίως:

- οι υποδομές ή οι υπηρεσίες που προορίζονται για τη στέγαση

- η παροχή υλικής ενίσχυσης, ιατρικής και ψυχολογικής περίθαλψης

- η κοινωνική μέριμνα, η ενημέρωση ή η παροχή βοήθειας κατά τα διοικητικά διαβήματα

- η παροχή νομικής και γλωσσικής βοήθειας

- η εκπαίδευση, η γλωσσική κατάρτιση, η επαγγελματική ένταξη

- η βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των διαδικασιών ασύλου

- τα συστήματα πρώτης υποδοχής και διαχείρισης που υπάρχουν στα κράτη μέλη για τα πρόσωπα που γίνονται δεκτά για επανεγκατάσταση

- η πληροφόρηση του τοπικού πληθυσμού της χώρας υποδοχής.

Άρθρο 6

Επιλέξιμες εθνικές ενέργειες όσον αφορά την ένταξη

Μπορούν να τύχουν της στήριξης του Ταμείου οι ενέργειες που αφορούν την ένταξη στην κοινωνία του κράτους μέλους διαμονής των ατόμων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β), καθώς και των μελών της οικογενείας τους και ιδίως:

- οι ενέργειες κοινωνικής βοήθειας σε τομείς όπως η στέγαση, τα μέσα διαβίωσης, η ιατρική και ψυχολογική περίθαλψη

- η προσαρμογή των δικαιούχων στην κοινωνία του κράτους μέλους, συμπεριλαμβανομένου του κοινωνικοπολιτιστικού επιπέδου, καθώς και η υιοθέτηση των αξιών που προβλέπονται στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που συνεπάγεται η ευρωπαϊκή ιθαγένεια

- οι ενέργειες που προωθούν την πολιτική και πολιτιστική συμμετοχή των δικαιούχων

- η εκπαίδευση, η επαγγελματική κατάρτιση, η αναγνώριση δεξιοτήτων και πτυχίων

- οι ενέργειες που στοχεύουν να καταστήσουν αυτά τα άτομα αυτόνομα, συμπεριλαμβανομένης της αυτονομίας τους σε οικονομικό επίπεδο

- οι ενέργειες που αποβλέπουν στην ένταξη αυτών των ατόμων, στις οποίες συμμετέχουν τοπικές αρχές, ευρωπαίοι πολίτες ή οργανώσεις ενώσεων προσφύγων, για παράδειγμα μέσω εθελοντισμού, χορηγίας, συμμετοχής κοινωνικοεπαγγελματικών ή συνδικαλιστικών οργανώσεων.

Άρθρο 7

Επιλέξιμες εθνικές ενέργειες όσον αφορά τον εκούσιο επαναπατρισμό

Μπορούν να τύχουν της στήριξης του Ταμείου οι ενέργειες που αφορούν τον εκούσιο επαναπατρισμό ειδικότερα :

- η ενημέρωση και οι υπηρεσίες παροχής συμβουλών σχετικά με ενέργειες ή προγράμματα εκούσιου επαναπατρισμού

- η ενημέρωση σχετικά με την κατάσταση στις χώρες ή περιφέρειες καταγωγής

- η γενική ή επαγγελματική κατάρτιση και η παροχή βοηθείας για την επανένταξη

- οι ενέργειες κοινοτήτων προσφύγων προερχομένων από τη χώρα καταγωγής και εγκατεστημένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες διευκολύνουν τον εκούσιο επαναπατρισμό των ατόμων που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση.

Άρθρο 8

Κοινοτικές ενέργειες

1. Εκτός των προβλεπόμενων στα άρθρα 5, 6 και 7 ενεργειών, το Ταμείο μπορεί εξίσου να χρηματοδοτεί, κατόπιν πρωτοβουλίας της Επιτροπής και εντός του ορίου του 10% των διαθέσιμων πόρων, καινοτόμες ή κοινοτικού ενδιαφέροντος ενέργειες στον τομέα της πολιτικής ασύλου και των μέτρων που εφαρμόζονται στους πρόσφυγες και εκτοπισθέντες, οι οποίες αναφέρονται στην παράγραφο 2.

2. Οι επιλέξιμες κοινοτικές ενέργειες αφορούν κυρίως :

α) την προώθηση της κοινοτικής συνεργασίας κατά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας και των βέλτιστων πρακτικών

β) την υποστήριξη της δημιουργίας διεθνών δικτύων συνεργασίας που διευκολύνουν την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών

γ) την υποστήριξη πιλοτικών καινοτόμων σχεδίων, βασισμένων σε διακρατικές εταιρικές σχέσεις, που σχεδιάζονται για να προωθήσουν την καινοτομία και την ποιότητα της πολιτικής ασύλου

δ) την υποστήριξη διακρατικών δράσεων ευαισθητοποίησης του κοινού που αποτελεί στόχο των ενεργειών αυτών όσον αφορά την ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου και την κατάσταση των ατόμων που αναφέρονται στο άρθρο 3

ε) την υποστήριξη της χρησιμοποίησης των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών.

Άρθρο 9

Έκτακτα μέτρα

1. Σε περίπτωση εφαρμογής μηχανισμών προσωρινής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2001/55/EΚ του Συμβουλίου, το Ταμείο χρηματοδοτεί επίσης, εκτός από τις ενέργειες που αναφέρονται στο άρθρο 4 και συμπληρωματικά προς αυτές, έκτακτα μέτρα προς όφελος των κρατών μελών.

2. Τα επιλέξιμα έκτακτα μέτρα καλύπτουν τα ακόλουθα είδη ενεργειών:

α) την υποδοχή και τη στέγαση

β) την προμήθεια ειδών διαβίωσης, συμπεριλαμβανόμενης της σίτισης και της ένδυσης

γ) την ιατρική, ψυχολογική ή άλλη περίθαλψη

δ) τα έξοδα προσωπικού και διοίκησης που συνεπάγεται η υποδοχή των σχετικών ατόμων και η εφαρμογή των έκτακτων μέτρων

ε) τις δαπάνες επιμελητείας και μεταφοράς.

ΚΕΦΑΛΑIΟ II

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Άρθρο 10

Εφαρμογή

Η Επιτροπή είναι αρμόδια για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης και θεσπίζει κάθε απαραίτητη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της.

Άρθρο 11

Αντίστοιχες αρμοδιότητες της Επιτροπής και των κρατών μελών

1. Η Επιτροπή:

α) θεσπίζει τις κατευθυντήριες γραμμές που αφορούν τις προτεραιότητες των πολυετών προγραμμάτων που προβλέπονται στο άρθρο 14 και ανακοινώνει στα κράτη μέλη τα ενδεικτικά κονδύλια του Ταμείου

β) στα πλαίσια της αρμοδιότητάς της για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν ομαλώς λειτουργούντα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, ώστε τα κοινοτικά κονδύλια να χρησιμοποιούνται με τρόπο αποτελεσματικό και ορθό. Αυτή η επαλήθευση περιλαμβάνει κυρίως εκ των προτέρων εξέταση, βάσει δικαιολογητικών ή με επιτόπου επισκέψεις, των εφαρμοζομένων διαδικασιών, των συστημάτων ελέγχου, των λογιστικών συστημάτων και των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων και χορήγησης επιδοτήσεων που τίθενται σε εφαρμογή από τις Αρμόδιες Αρχές. Η Επιτροπή προβαίνει σε κάθε απαραίτητη επανεξέταση επ' ευκαιρία οποιασδήποτε ουσιαστικής μεταβολής των διαδικασιών ή του συστήματος

γ) εξασφαλίζει την εφαρμογή των κοινοτικών ενεργειών που αναφέρονται στο άρθρο 8.

2. Τα κράτη μέλη:

α) είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή των εθνικών ενεργειών που τυγχάνουν στήριξης εκ μέρους του Ταμείου λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα για την αποτελεσματική λειτουργία του Ταμείου σε εθνικό επίπεδο και εξασφαλίζοντας τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών, σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές

β) δημιουργούν την ενδεδειγμένη διάρθρωση, με την επωνυμία Αρμόδια Αρχή για το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες, για να διαχειρίζεται τις εθνικές ενέργειες που υποστηρίζονται από το Ταμείο σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία και την αρχή της καλής δημοσιονομικής διαχείρισης

γ) εξασφαλίζουν σε πρώτο βαθμό την αρμοδιότητα του δημοσιονομικού ελέγχου των ενεργειών και κατοχυρώνουν ότι τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου τίθενται σε εφαρμογή κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την ορθή και αποτελεσματική χρησιμοποίηση των κοινοτικών πόρων. Διαβιβάζουν στην Επιτροπή περιγραφή των συστημάτων αυτών

δ) πιστοποιούν ότι οι δηλώσεις δαπανών που υποβάλλονται στην Επιτροπή είναι ακριβείς, και διαβεβαιώνουν ότι προκύπτουν από την εφαρμογή λογιστικών συστημάτων βάσει δικαιολογητικών που επιδέχονται επαλήθευση

ε) συνεργάζονται με την Επιτροπή για τη συγκέντρωση των στατιστικών που είναι απαραίτητες για την εφαρμογή του άρθρου 16.

1. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη :

α) κατοχυρώνει τη διάδοση των αποτελεσμάτων των ενεργειών που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της φάσης 200-2004 του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες και εκείνων που θα τεθούν σε εφαρμογή στο πλαίσιο της φάσης 2005-2010

β) εξασφαλίζει την παροχή κατάλληλης ενημέρωσης, δημοσιότητας και παρακολούθησης των ενεργειών που υποστηρίζονται από το Ταμείο

γ) εξασφαλίζει τη συνολική συνοχή και τη συμπληρωματικότητα με άλλες κοινοτικές πολιτικές, πράξεις και ενέργειες.

Άρθρο 12

Αρμόδιες Αρχές

1. Κάθε κράτος μέλος διορίζει μια Αρμόδια Αρχή η οποία θα αποτελεί το μόνο συνομιλητή της Επιτροπής. Αυτή η αρχή μπορεί να είναι το ίδιο το κράτος μέλος ή ένας εθνικός δημόσιος οργανισμός ή νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου που διέπεται από το δίκαιο του κράτους μέλους και αναλαμβάνει αποστολή δημόσιας υπηρεσίας. Σε περίπτωση που το κράτος μέλος ορίζει διαφορετική από το ίδιο Αρμόδια Αρχή, καθορίζει όλες τις λεπτομέρειες των σχέσεων του με αυτήν και των σχέσεων αυτής με την Επιτροπή.

2. Ο οργανισμός που διορίζεται ως Αρμόδια Αρχή πρέπει να πληροί τις ακόλουθες ελάχιστες προϋποθέσεις :

(α) να έχει νομική προσωπικότητα εκτός από την περίπτωση κατά την οποία η Αρμόδια Αρχή είναι λειτουργικό όργανο του κράτους μέλους

(β) να διαθέτει υποδομές που να επιτρέπουν την εύκολη επικοινωνία με ευρύ φάσμα χρηστών και με τις Αρμόδιες Αρχές των άλλων κρατών μελών και την Επιτροπή

(γ) να δρα σε διοικητικό πλαίσιο που να του επιτρέπει να εκπληρώνει δεόντως τα καθήκοντά του και να αποφεύγει κάθε σύγκρουση συμφερόντων

(δ) να είναι σε θέση να εφαρμόζει τους κανόνες διαχείρισης πόρων που έχουν καθοριστεί σε κοινοτικό επίπεδο

(γ) να έχει οικονομική δυνατότητα και ικανότητες διαχείρισης ανάλογες με το μέγεθος των κοινοτικών κεφαλαίων τα οποία η Αρμόδια Αρχή καλείται να διαχειριστεί

(στ) να διαθέτει προσωπικό που να συγκεντρώνει επαγγελματικά και γλωσσικά προσόντα προσαρμοσμένα για διοικητική και δημοσιονομική εργασία σε περιβάλλον διεθνούς συνεργασίας.

3. Το κράτος μέλος εξασφαλίζει επαρκή χρηματοδότηση της Αρμόδιας Αρχής έτσι ώστε να μπορεί να εκπληρώνει τα καθήκοντά της σωστά και χωρίς διακοπή κατά τη διάρκεια της περιόδου 2005-2010.

4. Οι Αρμόδιες Αρχές πρέπει κυρίως να εκπληρώνουν τα ακόλουθα καθήκοντα:

(α) διαβούλευση με τους σχετικούς εταίρους με σκοπό την κατάρτιση του πολυετούς προγραμματισμού, ( όπως μη κυβερνητικές οργανώσεις, τοπικές αρχές, αρμόδιοι διεθνείς οργανισμοί, κοινωνικοί εταίρου κ.λ.π....)

(β) διοργάνωση και δημοσιότητα των προσκλήσεων υποβολής προσφορών και προτάσεων

(γ) διοργάνωση των διαδικασιών επιλογής και ανάθεσης των συγχρηματοδοτήσεων από το Ταμείο, τηρουμένων των αρχών της διαφάνειας, της ισότητας μεταχείρισης και της μη σώρευσης

(δ) κατοχύρωση της συνοχής και της συμπληρωματικότητας μεταξύ των συγχρηματοδοτήσεων του Ταμείου και εκείνων που προβλέπονται στο πλαίσιο των διαφόρων αντίστοιχων εθνικών και κοινοτικών χρηματοδοτικών μέσων

(ε) εξασφάλιση της διοικητικής, συμβατικής και οικονομικής διαχείρισης των ενεργειών

(στ) άσκηση δραστηριοτήτων ενημέρωσης και διάδοσης των αποτελεσμάτων

(ζ) εξασφάλιση της παρακολούθησης και της αξιολόγησης

(η) εξασφάλιση της συνεργασίας και της επαφής με την Επιτροπή και τις Αρμόδιες Αρχές των άλλων κρατών μελών.

5. Οι δραστηριότητες των Αρμοδίων Αρχών που έχουν σχέση με τη διαχείριση των ενεργειών που τίθενται σε εφαρμογή στα κράτη μέλη μπορούν να χρηματοδοτούνται δυνάμει της τεχνικής και διοικητικής βοήθειας που ορίζεται στο άρθρο 17.

6. Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2, τους κανόνες που αφορούν τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων διοικητικής και χρηματοδοτικής διαχείρισης των εθνικών ενεργειών που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.

Άρθρο 13

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή.

2. Στην περίπτωση που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό.

ΚΕΦΑΛΑIΟ III

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Άρθρο 14

Πολυετή προγράμματα

1. Οι ενέργειες στα κράτη μέλη τίθενται σε εφαρμογή στη βάση δύο περιόδων πολυετούς προγραμματισμού διάρκειας τριών ετών (2005-2007 και 2008-2010).

2. Για κάθε περίοδο προγραμματισμού, στη βάση κατευθυντηρίων γραμμών που αφορούν τις προτεραιότητες των πολυετών προγραμμάτων και ενδεικτικών κονδυλίων που ανακοινώνονται από την Επιτροπή και προβλέπονται στο άρθρο 11, παράγραφος 1, κάθε κράτος μέλος προτείνει ένα σχέδιο πολυετούς προγράμματος το οποίο περιλαμβάνει κυρίως τα ακόλουθα στοιχεία :

(α) περιγραφή της τρέχουσας κατάστασης στο κράτος μέλος, από την άποψη των προϋποθέσεων υποδοχής, των διαδικασιών ασύλου, ένταξης και εκούσιου επαναπατρισμού των ατόμων που αναφέρονται στο άρθρο 3

(β) ανάλυση των αναγκών στο συγκεκριμένο κράτος μέλος όσον αφορά την υποδοχή, τις διαδικασίες ασύλου, την ένταξη και τον εκούσιο επαναπατρισμό και προσδιορισμό λειτουργικών στόχων για την κάλυψη αυτών των αναγκών κατά τη διάρκεια της καλυπτόμενης από τον προγραμματισμό περιόδου

(γ) την παρουσίαση κατάλληλης στρατηγικής για την επίτευξη αυτών των στόχων και την προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στην υλοποίησή τους, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της διαβούλευσης με τους σχετικούς εταίρους που προβλέπεται στο άρθρο 12 παράγραφος 4, καθώς και συνοπτική περιγραφή των ενεργειών που προβλέπονται για την εφαρμογή των προτεραιοτήτων

(δ) έκθεση του συμβιβάσιμου χαρακτήρα αυτής της στρατηγικής με άλλα περιφερειακά, εθνικά και κοινοτικά μέσα

(ε) ενδεικτικό σχέδιο χρηματοδότησης που να περιλαμβάνει, για κάθε στόχο και κάθε έτος, την προβλεπόμενη χρηματοδοτική συμμετοχή του Ταμείου, καθώς και το συνολικό ποσό των δημοσίων ή ιδιωτικών συγχρηματοδοτήσεων.

3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή το σχέδιο τους πολυετούς προγράμματος εντός τεσσάρων μηνών από την ανακοίνωση εκ μέρους της Επιτροπής των κατευθυντηρίων γραμμών και των ενδεικτικών κονδυλίων για τη σχετική περίοδο.

4. Η Επιτροπή εγκρίνει, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 13, παράγραφος 2, τα πολυετή προγράμματα εντός τριών μηνών από την ημερομηνία παραλαβής τους, αφού έχει προβεί σε εξέταση των αιτήσεων σε σχέση κυρίως με τους προσανατολισμούς που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές.

Άρθρο 15

Ετήσια Προγράμματα

1. Τα πολυετή προγράμματα που εγκρίνονται από την Επιτροπή τίθενται σε εφαρμογή με ετήσια προγράμματα εργασίας.

2. Η Επιτροπή κοινοποιεί στα κράτη μέλη το αργότερο την 1η Ιουλίου κάθε έτους εκτίμηση των ποσών που θα διατεθούν σε αυτά για το επόμενο έτος εντός των πιστώσεων που χορηγούνται συνολικά στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού, κατ' εφαρμογή των λεπτομερειών υπολογισμού που ορίζονται στο άρθρο 16.

3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή το αργότερο την 1η Νοεμβρίου κάθε έτους πρόταση ετήσιου προγράμματος για το επόμενο έτος, η οποία καταρτίζεται σύμφωνα με το εγκεκριμένο πολυετές πρόγραμμα και περιλαμβάνει κυρίως :

(α) τις λεπτομέρειες επιλογής των ενεργειών που θα χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος

(β) την περιγραφή των καθηκόντων που πρέπει να υλοποιηθούν από την Αρμόδια Αρχή για την εφαρμογή του ετήσιου προγράμματος

(γ) την προβλεπόμενη χρηματοδοτική κατανομή της συμβολής του Ταμείου μεταξύ των διαφόρων ενεργειών που προγράμματος, καθώς και το αιτούμενο ποσό ως τεχνική και διοικητική βοήθεια που προβλέπεται στο άρθρο 17 για την εφαρμογή του ετησίου προγράμματος.

4. Η Επιτροπή εξετάζει την πρόταση του κράτους μέλους, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη το οριστικό ποσό πιστώσεων που διατίθενται στο Ταμείο στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού και αποφασίζει τη χρηματοδότηση από το Ταμείο το αργότερο την 1η Μαρτίου του σχετικού έτους. Η απόφαση ορίζει το ποσό που χορηγείται στο κράτος μέλος καθώς και την περίοδο επιλεξιμότητας των δαπανών.

Άρθρο 16

Ετήσια κατανομή των πόρων δυνάμει των ενεργειών που αναφέρονται στα άρθρα 5, 6 και 7 που τίθενται σε εφαρμογή στα κράτη μέλη

1. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει από τα ετήσια κονδύλια του Ταμείου το σταθερό ποσό των 300.000 ευρώ. Αυτό το ποσό ορίζεται σε 500.000 ευρώ ανά έτος για τα έτη 2005, 2006 και 2007 προς όφελος των κρατών που προσχωρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004.

2. Το υπόλοιπο των διαθέσιμων ετήσιων πόρων κατανέμεται μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με :

α) τον αριθμό των ατόμων που έχουν γίνει δεκτά σε μία από τις κατηγορίες που αναφέρονται στο άρθρο 3, σημεία 1, 2 και 3, κατά τη διάρκεια των τριών προηγούμενων ετών, για το 35% του ύψους τους

β) τον αριθμό των ατόμων που αναφέρονται στο άρθρο 3, σημεία 4 και 5, που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια των τριών προηγούμενων ετών, για το 65% του ύψους τους.

3. Τα στοιχεία αναφοράς είναι τα τελευταία στοιχεία που δόθηκαν από τη στατιστική υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σύμφωνα με τη κοινοτική νομοθεσία για τη συγκέντρωση και την ανάλυση στατιστικών στον τομέα του ασύλου.

Άρθρο 17

Τεχνική και διοικητική βοήθεια

Ένα μέρος της ετήσιας συγχρηματοδότησης που χορηγείται σε κάποιο κράτος μέλος μπορεί να διατίθεται για την κάλυψη των δαπανών τεχνικής και διοικητικής βοήθειας που απαιτείται για την προετοιμασία, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των ενεργειών.

Το ετήσιο ποσό που χορηγείται για τεχνική και διοικητική βοήθεια δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5% της συνολικής ετήσιας συγχρηματοδότησης που χορηγείται στο κράτος μέλος, αυξημένης κατά 30.000 ευρώ.

Άρθρο 18

Ειδικές λεπτομέρειες που αφορούν τα έκτακτα μέτρα

1. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή κατάσταση των αναγκών και σχέδιο για την εφαρμογή των έκτακτων μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 9 που περιλαμβάνει περιγραφή των προβλεπόμενων ενεργειών και των οργανισμών που είναι υπεύθυνοι για την εκτέλεσή τους.

2. Η οικονομική συνδρομή που προέρχεται από το Ταμείο για τα έκτακτα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 9 έχει περιορισμένη διάρκεια έξι μηνών και δεν μπορεί να υπερβεί το 80% του κόστους κάθε μέτρου.

3. Οι διαθέσιμοι πόροι κατανέμονται μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων που δικαιούνται σε κάθε κράτος μέλος της προσωρινής προστασίας που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 1.

4. Τα άρθρα 19 παράγραφοι 1 και 2, 20 και 22 έως 25 ισχύουν.

ΚΕΦΑΛΑIΟ IV

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ

Άρθρο 19

Διάρθρωση της χρηματοδότησης

1. Η χρηματοδοτική συμμετοχή του Ταμείου λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων.

2. Οι ενέργειες που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο δεν είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση δυνάμει άλλων πηγών που βαρύνουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

3. Οι πιστώσεις του Ταμείου πρέπει να είναι συμπληρωματικές προς τις δημόσιες ή εξομοιούμενες δαπάνες των κρατών μελών που διατίθενται για ενέργειες και μέτρα που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση.

4. Η κοινοτική συμβολή στις υποστηριζόμενες ενέργειες δεν μπορεί να υπερβαίνει:

α) στο πλαίσιο των ενεργειών που τίθενται σε εφαρμογή στα κράτη μέλη που αναφέρονται στα άρθρα 5, 6 και 7 το 50 % του συνολικού κόστους μιας ειδικής ενέργειας. Αυτή η αναλογία μπορεί να ανέλθει στο 60 % για τις ενέργειες που παρουσιάζουν ιδιαίτερα καινοτόμο χαρακτήρα ή αποτελούν το αντικείμενο διακρατικών εταιρικών σχέσεων, και στο 75 % στα κράτη μέλη που υπάγονται στο Ταμείο Συνοχής

β) στο πλαίσιο προσκλήσεων για την υποβολή προτάσεων δυνάμει των κοινοτικών ενεργειών που προβλέπονται στο άρθρο 8, το 80 % του συνολικού κόστους μιας ειδικής ενέργειας.

5. Κατά γενικό κανόνα, οι κοινοτικές χρηματοδοτικές ενισχύσεις που χορηγούνται για σχέδια στο πλαίσιο του Ταμείου χορηγούνται για ανώτατη περίοδο τριών ετών, υπό την επιφύλαξη περιοδικής επανεξέτασης της σημειωθείσας προόδου.

Άρθρο 20

Επιλεξιμότητα

1. Οι δαπάνες πρέπει να αντιστοιχούν σε πληρωμές που έχουν εκτελεστεί από τους τελικούς δικαιούχους και δικαιολογούνται με εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά στοιχεία ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας.

2. Για να μπορεί να είναι επιλέξιμη για τη συνδρομή του Ταμείου, μία δαπάνη πρέπει να έχει πραγματικά καταβληθεί το ενωρίτερο την 1η Ιανουαρίου του έτους στο οποίο αναφέρεται η απόφαση συγχρηματοδότησης της Επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 15 παράγραφος 4.

3. Η Επιτροπή εγκρίνει, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2, τους κανόνες σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών στο πλαίσιο των εφαρμοζομένων στα κράτη μέλη ενεργειών που ορίζονται στα άρθρα 5, 6 και 7 που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.

Άρθρο 21

Αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων του κοινοτικού προϋπολογισμού πραγματοποιούνται ετησίως βάσει της απόφασης συγχρηματοδότησης που λαμβάνεται από την Επιτροπή, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 15 παράγραφος 4.

Άρθρο 22

Πληρωμές

1. Η συμβολή του Ταμείου καταβάλλεται από την Επιτροπή στην Αρμόδια Αρχή σύμφωνα με τις αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού.

2. Προχρηματοδότηση η οποία αντιπροσωπεύει το 50 % του ποσού που προβλέπεται στην ετήσια απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη συγχρηματοδότηση από το Ταμείο καταβάλλεται στο κράτος μέλος εντός 60 ημερών από τη θέσπιση της εν λόγω απόφασης συγχρηματοδότησης.

3. Μία δεύτερη προχρηματοδότηση καταβάλλεται εντός προθεσμίας που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες μετά την έγκριση από την Επιτροπή έκθεσης σχετικά με την εκτέλεση του ετήσιου προγράμματος εργασίας, καθώς και δήλωσης δαπανών που να αποδεικνύει επίπεδο δαπανών που αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το 70% του ποσού της πρώτης καταβληθείσας προχρηματοδότησης. Το ποσό της δεύτερης προχρηματοδότησης που καταβάλλεται από την Επιτροπή δεν θα υπερβαίνει το 50% του συνολικού ποσού χρηματοδότησης που προβλέπεται στην απόφαση συγχρηματοδότησης ή, σε κάθε περίπτωση, το υπόλοιπο μεταξύ του ποσού κοινοτικών πόρων που πραγματικά καταβλήθηκαν από το κράτος μέλος προς όφελος ενεργειών που επελέγησαν στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος και του ποσού της πρώτης καταβληθείσας προχρηματοδότησης.

4. Η καταβολή του υπολοίπου, ή η αίτηση επιστροφής ποσών που καταβλήθηκαν ως προχρηματοδοτήσεις που υπερβαίνουν τις τελικές δαπάνες που εγκρίθηκαν από το Ταμείο, πραγματοποιούνται εντός προθεσμίας που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες μετά την έγκριση από την Επιτροπή της τελικής έκθεσης εκτέλεσης και της δήλωσης τελικών δαπανών του ετησίου προγράμματος που προβλέπονται στα άρθρα 23 παράγραφος 3 και 27 παράγραφος 2.

Άρθρο 23

Δηλώσεις δαπανών

1. Για όλες τις δαπάνες που δηλώνει στην Επιτροπή, η Αρμόδια Αρχή διαβεβαιώνει ότι η διαχείριση των εθνικών προγραμμάτων εφαρμογής γίνεται σύμφωνα με το σύνολο των ισχυόντων κοινοτικών κανονιστικών ρυθμίσεων και ότι οι πόροι χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

2. Οι δηλώσεις δαπανών επικυρώνονται από υπηρεσία ή όργανο λειτουργικά ανεξάρτητο από την Αρμόδια Αρχή.

3. Εντός εννέα μηνών μετά την ημερομηνία που ορίζεται από την απόφαση συγχρηματοδότησης για την εκτέλεση των δαπανών, η Αρμόδια Αρχή διαβιβάζει στην Επιτροπή τελική δήλωση δαπανών. Εάν η δήλωση αυτή δεν διαβιβαστεί στην Επιτροπή εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, η Επιτροπή θα προβεί αυτομάτως στον τερματισμό του προγράμματος και την αποδέσμευση των σχετικών πιστώσεων.

Άρθρο 24

Έλεγχοι και δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη

1. Υπό την επιφύλαξη της αρμοδιότητας της Επιτροπής για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη μέλη φέρουν την ευθύνη σε πρώτο βαθμό για τον δημοσιονομικό έλεγχο των ενεργειών. Για το σκοπό αυτό, λαμβάνουν ιδίως τα ακόλουθα μέτρα :

α) διοργανώνουν, στη βάση κατάλληλου δείγματος, ελέγχους των ενεργειών που αφορούν το 10 % τουλάχιστον των συνολικών επιλέξιμων δαπανών για κάθε ετήσιο πρόγραμμα εφαρμογής και ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα των εγκεκριμένων ενεργειών. Τα κράτη μέλη κατοχυρώνουν τον κατάλληλο διαχωρισμό μεταξύ αυτών των ελέγχων και των διαδικασιών εφαρμογής ή πληρωμής που αφορούν τις ενέργειες

β) προλαμβάνουν, εντοπίζουν και διορθώνουν τις παρατυπίες, τις ανακοινώνουν στην Επιτροπή και την τηρούν ενήμερη όσον αφορά την εξέλιξη των διοικητικών και δικαστικών διώξεων

γ) συνεργάζονται με την Επιτροπή για να εξασφαλιστεί ότι η χρησιμοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων είναι σύμφωνη με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

2. Τα κράτη μέλη προβαίνουν στις απαραίτητες δημοσιονομικές διορθώσεις σε σχέση με τη διαπιστωθείσα παρατυπία, λαμβάνοντας υπόψη τον μεμονωμένο ή συστηματικό χαρακτήρα της. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις συνίστανται σε ολική ή μερική κατάργηση της συμμετοχής του Ταμείου στις συγκεκριμένες ενέργειες και οδηγούν, σε περίπτωση μη επιστροφής κατά τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται από το κράτος μέλος, στην καταβολή τόκων υπερημερίας, με το προβλεπόμενο στο άρθρο 25 παράγραφος 4, επιτόκιο.

3. Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με την προβλεπόμενη στο άρθρο 13 παράγραφος 2 διαδικασία τους κανόνες και τις διαδικασίες που αφορούν τις δημοσιονομικές διορθώσεις που διενεργούνται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των ενεργειών που τίθενται σε εφαρμογή στα κράτη μέλη οι οποίες προβλέπονται στα άρθρα 5, 6, και 7 και συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.

Άρθρο 25

Έλεγχοι και δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιούνται από την Επιτροπή

1. Υπό την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου και των ελέγχων που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, οι υπάλληλοι ή το λοιπό προσωπικό της Επιτροπής μπορούν να πραγματοποιούν επιτόπου ελέγχους, κυρίως δειγματοληπτικούς, των ενεργειών που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο και των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, με προειδοποίηση τουλάχιστον μίας εργάσιμης ημέρας. Η Επιτροπή ενημερώνει σχετικά το οικείο κράτος μέλος ώστε να της παράσχει κάθε αναγκαία βοήθεια. Στους ελέγχους αυτούς μπορούν να συμμετέχουν οι υπάλληλοι ή το λοιπό προσωπικό του κράτους μέλους.

Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από το οικείο κράτος μέλος να διενεργήσει επιτόπου έλεγχο για να εξακριβώσει την κανονικότητα μιας ή περισσοτέρων πράξεων. Στους ελέγχους αυτούς μπορούν να συμμετέχουν οι υπάλληλοι ή το λοιπό προσωπικό της Επιτροπής.

2. Εάν, μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων επαληθεύσεων, η Επιτροπή συμπεράνει ότι ένα κράτος μέλος δεν έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που του ανατίθενται δυνάμει του άρθρου 24, αναστέλλει τις ενδιάμεσες πληρωμές ή την τελική πληρωμή σχετικά με τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου για τα σχετικά ετήσια προγράμματα στις ακόλουθες περιπτώσεις:

(α) εάν ένα κράτος μέλος δεν έχει εφαρμόσει τις ενέργειες όπως αυτές συμφωνήθηκαν στην απόφαση συγχρηματοδότησης, ή

(β) εάν το σύνολο ή μέρος της συγχρηματοδότησης μιας ή περισσοτέρων ενεργειών από το Ταμείο δεν δικαιολογείται

(γ) εάν υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου ικανές να οδηγήσουν σε παρατυπίες συστηματικού χαρακτήρα.

Στις περιπτώσεις αυτές η Επιτροπή, αφού εκθέσει τους λόγους, ζητά από το κράτος μέλος να υποβάλει τις παρατηρήσεις του και, ανάλογα με την περίπτωση να πραγματοποιήσει τις ενδεχόμενες διορθώσεις εντός τακτής προθεσμίας.

3. Μετά την εκπνοή της προθεσμίας που τάσσεται από την Επιτροπή, εάν δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία και εάν το κράτος μέλος δεν έχει πραγματοποιήσει διορθώσεις και λαμβάνοντας υπόψη τις ενδεχόμενες παρατηρήσεις του, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει εντός τριών μηνών:

(α) να μειώσει τις ενδιάμεσες πληρωμές ή την τελική πληρωμή, ή

(β) να καταργήσει εν όλω ή εν μέρει τη συμμετοχή του Ταμείου στις συγκεκριμένες ενέργειες

Εάν δεν ληφθεί απόφαση να αναληφθεί δράση σύμφωνα με το σημείο α) ή το σημείο β) παύει αμέσως η αναστολή των πληρωμών.

4. Κάθε ποσό το οποίο αποτελεί αντικείμενο απαίτησης ως αχρεωστήτως καταβληθέν πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή. Σε περίπτωση μη επιστροφής εντός της προθεσμίας που ορίζεται από την Επιτροπή, το οφειλόμενο ποσό επαυξάνεται με τόκους υπερημερίας με το επιτόκιο που εφαρμόζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τις κύριες πράξεις αναχρηματοδότησης σε ευρώ, προσαυξημένο κατά 3,5 μονάδες. Το επιτόκιο αναφοράς στο οποίο εφαρμόζεται η προσαύξηση είναι το επιτόκιο που ισχύει την πρώτη ημέρα του μήνα της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής, όπως αυτό δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σειρά C.

5. Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με την προβλεπόμενη στο άρθρο 13 παράγραφος 2 διαδικασία, τους κανόνες και τις διαδικασίες που αφορούν τις δημοσιονομικές διορθώσεις που διενεργούνται από την Επιτροπή στο πλαίσιο των ενεργειών που τίθενται σε εφαρμογή στα κράτη μέλη οι οποίες προβλέπονται στα άρθρα 5, 6, και 7 και συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.

ΚΕΦΑΛΑIΟ V

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

Άρθρο 26

Παρακολούθηση και αξιολόγηση

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την τακτική παρακολούθηση του Ταμείου, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.

2. Το Ταμείο αποτελεί το αντικείμενο τακτικής αξιολόγησης, η οποία πραγματοποιείται από την Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Ο κύριος σκοπός αυτής της αξιολόγησης είναι να εκτιμηθεί η καταλληλότητα. η αποτελεσματικότητα και ο αντίκτυπος των ενεργειών που υλοποιούνται, σε σχέση με τους αναφερόμενους στο άρθρο 1 στόχους. Αυτή η αξιολόγηση αφορά επίσης τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των ενεργειών που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Ταμείου και εκείνων που υπάγονται σε άλλες κοινοτικές πολιτικές, μέσα και ενέργειες.

Άρθρο 27

Εκθέσεις

1. Σε κάθε κράτος μέλος η αρμόδια αρχή λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει την παρακολούθηση και αξιολόγηση των ενεργειών.

Προς τούτο, οι συμφωνίες και οι συμβάσεις που η αρμόδια αρχή συνάπτει για την υλοποίηση των ενεργειών περιλαμβάνουν ρήτρες σχετικές με την υποχρέωση τακτικής ενημέρωσης με λεπτομερή έκθεση για την κατάσταση προόδου της εκτέλεσης της δράσης και την υλοποίηση των στόχων που αφορούν τη δράση αυτή.

2. Εντός εννέα μηνών από την καταληκτική ημερομηνία επιλεξιμότητας των δαπανών που ορίζεται στην απόφαση συγχρηματοδότησης σχετικά με κάθε ετήσιο πρόγραμμα, η αρμόδια αρχή απευθύνει στην Επιτροπή τελική έκθεση για την εφαρμογή των ενεργειών καθώς και τη δήλωση τελικών δαπανών που προβλέπεται στο άρθρο 23, παράγραφος 3.

3. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή :

(α) το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2006, έκθεση αξιολόγησης για την εφαρμογή των ενεργειών που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο

(β) το αργότερο στις 30 Ιουνίου 2009 και στις 30 Ιουνίου 2012, έκθεση αξιολόγησης των αποτελεσμάτων και του αντίκτυπου των ενεργειών που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.

4. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών:

(α) το αργότερο στις 30 Απριλίου 2007, ενδιάμεση έκθεση για τα επιτευχθέντα αποτελέσματα και για τα ποιοτικά και ποσοτικά ζητήματα της λειτουργίας του Ταμείου, συνοδευόμενη ενδεχομένως από πρόταση προσαρμογής

(β) το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2009, ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης συνοδευόμενη από πρόταση σχετικά με την εξακολούθηση του Ταμείου

(γ) το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2012, έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγηση.

ΚΕΦΑΛΑIΟ VI

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 28

Πολυετές πρόγραμμα 2005 - 2007

Κατά παρέκκλιση του άρθρου 14, εφαρμόζεται το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του πολυετούς προγραμματισμού για την περίοδο 2005 - 2007:

(α) το αργότερο στις 31 Ιανουαρίου 2005, η Επιτροπή ανακοινώνει στα κράτη μέλη τις κατευθυντήριες γραμμές προγραμματισμού και τα ενδεικτικά κονδύλια που τους διατίθενται

(β) τα κράτη μέλη διορίζουν την εθνική Αρμόδια Αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 12 και υποβάλλουν στην Επιτροπή την πρόταση πολυετούς προγραμματισμού για την περίοδο 2005 - 2007 που αναφέρεται στο άρθρο 14 το αργότερο πριν από τις 15 Μαρτίου 2005

(γ) η Επιτροπή εγκρίνει, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2, τα πολυετή προγράμματα εντός δύο μηνών από την παραλαβή της πρότασης πολυετούς προγράμματος.

Άρθρο 29

Ετήσιο πρόγραμμα 2005

Κατά παρέκκλιση του άρθρου 15, εφαρμόζεται το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του οικονομικού έτους 2005:

(α) το αργότερο στις 31 Ιανουαρίου 2005, η Επιτροπή ανακοινώνει στα κράτη μέλη την εκτίμηση των ποσών που τους διατίθενται

(β) τα κράτη μέλη υποβάλουν στην Επιτροπή την πρόταση ετήσιου προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 15 το αργότερο στην 1η Ιουνίου 2005.αυτή η πρόταση πρέπει να συνοδεύεται από παρουσίαση συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου τα οποία θα τεθούν σε εφαρμογή έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική και τακτική χρησιμοποίηση των κοινοτικών πόρων

(γ) η Επιτροπή θεσπίζει τις αποφάσεις συγχρηματοδότησης εντός δύο μηνών από την παραλαβή της πρότασης ετήσιου προγράμματος, μετά από επαλήθευση των στοιχείων που προβλέπονται στο άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο β).

Οι δαπάνες που έχουν πραγματικά καταβληθεί μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2005 και της ημερομηνίας θέσπισης των αποφάσεων συγχρηματοδότησης θα μπορούν να είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση του Ταμείου.

ΚΕΦΑΛΑIΟ VII

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 30

Επανεξέταση

Μετά από πρόταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο επανεξετάζει την παρούσα απόφαση το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2010.

Άρθρο 31

Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Τομέας(-είς) πολιτικής: ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

Δραστηριότητα(-ες): Κοινές πολιτικές στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου

επωνυμία της δράσησ: Ευρωπαϊκό Ταμειο για τους Πρόσφυγες

1. ΚΟΝΔΥΛΙΟ(-Α) ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ + ΤΙΤΛΟΣ(-ΟΙ)

18 03 03 - Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες

18 03 04 - Έκτακτα μέτρα σε περίπτωση μαζικής εισροής προσφύγων

18 01 04 02 - Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες - Δαπάνες για τη διοικητική διαχείριση

18 01 04 03 - Έκτακτα μέτρα σε περίπτωση μαζικής εισροής προσφύγων - Δαπάνες για τη διοικητική διαχείριση

2. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΊΑ

2.1 Συνολικό κονδύλιο της δράσης (Μέρος B): 670,090 εκατ. ευρώ σε ΠΑΥ (Οι πιστώσεις που αφορούν την περίοδο 2007-2010 έχουν ενδεικτικό χαρακτήρα και πρέπει να είναι συμβιβάσιμες με τον χρηματοοικονομικό προγραμματισμό που θεσπίζεται στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών μετά το 2006)

2.2 Περίοδος εφαρμογής:

2005 - 2010

2.3 Συνολική πολυετής εκτίμηση των δαπανών:

α) Χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων/ πιστώσεων πληρωμών (δημοσιονομική παρέμβαση) (πρβλ. σημείο 6.1.1)

Κονδύλιο 18 03 03 - Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Κονδύλιο 18 03 04 - Έκτακτα μέτρα σε περίπτωση μαζικής εισροής προσφύγων (ποσόν προς εγγραφή ως p.m.)

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

β) Tεχνική και διοικητική βοήθεια (ΤΔΒ) και δαπάνες στήριξης (ΔΣ) (πρβλ. σημείο 6.1.2)

18 01 04 02 - Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες - Δαπάνες για τη διοικητική διαχείριση

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

18 01 04 03 - Έκτακτα μέτρα σε περίπτωση μαζικής εισροής προσφύγων - Δαπάνες για τη διοικητική διαχείριση (ποσό προς εγγραφή ως p.m.)

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

γ) Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων και των άλλων δαπανών διοικητικής λειτουργίας

(πρβλ. σημεία 7.2 και 7.3)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4 Συμβατότητα με το δημοσιονομικό προγραμματισμό και τις δημοσιονομικές προοπτικές

|x| Η πρόταση είναι συμβατή με τον υπάρχοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό για τις πιστώσεις 2004-2006. Οι πιστώσεις για την περίοδο 2007-2010 ορίζονται ενδεικτικά και πρέπει να είναι συμβιβάσιμες με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό που καταρτίζεται στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών μετά το 2006.

| | Η πρόταση αυτή απαιτεί επαναπρογραμματισμό του σχετικού τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών

| | Ενδέχεται να συντρέχει περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων της διοργανικής συμφωνίας.

2.5 Δημοσιονομικές επιπτώσεις επί των εσόδων

|x| Ουδεμία δημοσιονομική επίπτωση (αφορά τις τεχνικές πτυχές της εφαρμογής ενός μέτρου)

Ή

| | Δημοσιονομική επίπτωση - Η επίδραση επί των εσόδων έχει ως εξής:

3. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες για την περίοδο 2005-2010 άρθρο 63 παράγραφος 2 στοιχείο β) της ΣΕΕ

5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

5.1 Ανάγκη κοινοτικής παρέμβασης

5.1.1 Επιδιωκόμενοι στόχοι

Η εφαρμογή κοινής πολιτικής στον τομέα του ασύλου, όπως προβλέπεται από το άρθρο 63 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, προβλέπει κυρίως τη θέσπιση μέτρων «που επιδιώκουν τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής προσφύγων και εκτοπισθέντων».

Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες (ΕΤΠ), που δημιουργήθηκε για μία πρώτη φάση (2000-2004) τον Σεπτέμβριο 2000, είναι ένας μηχανισμός χρηματοδοτικής στήριξης των ενεργειών των κρατών μελών υπέρ των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων ή των ατόμων που απολαμβάνουν ή ζητούν να απολαύσουν επικουρικής ή προσωρινής προστασίας, από τον οποίο επωφελούνται τα κράτη μέλη σε συνάρτηση με το βάρος (και ειδικότερα τον αριθμό των ατόμων που ευρίσκονται σε αυτές τις καταστάσεις) το οποίο οφείλουν να αντιμετωπίσουν.

Σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης, το ΕΤΠ για την περίοδο 2005-2010 έχει σαν στόχο να εκφράσει την αλληλεγγύη μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή των αιτούντων άσυλο (μεταξύ 350.000 και 400.000 ανά έτος), την ένταξη των ατόμων που δικαιούνται διεθνούς προστασίας στην ΕΕ (μεταξύ 50.000 και 100.000 ανά έτος ανάλογα με τα έτη) και τις ενέργειες που προωθούν τον εκούσιο επαναπατρισμό των Υπό προστασία ατόμων ή των αιτούντων άσυλο των οποίων η αίτηση έχει απορριφθεί (μεταξύ 50 και 80% των περιπτώσεων) και αυτό ενόψει του γεγονότος ότι η κοινοτική νομοθεσία για το άσυλο και η διεύρυνση θα επιφέρουν σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές. Η θέσπιση της δεύτερης φάσης του ΕΤΠ θα πρέπει ιδιαίτερα να συνοδεύσει την υλοποίηση των στόχων που ορίζονται στην κοινοτική νομοθεσία η οποία προβλέπει κοινή πολιτική στον τομέα του ασύλου (οδηγία για τις προϋποθέσεις υποδοχής των αιτούντων άσυλο [18], κανονισμός « Δουβλίνο II » [19], οδηγίες για τις διαδικασίες ασύλου [20] και για τη χορήγηση του καθεστώτος του πρόσφυγα και της επικουρικής προστασίας [21]), και σε μία μεταγενέστερη φάση, το στόχο ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, το ΕΤΠ πρέπει να επιτρέψει, τηρουμένων των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, την ανάπτυξη στα κράτη μέλη μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της κατάστασης των ατόμων και της αποτελεσματικότητας των συστημάτων όσον αφορά την υποδοχή των αιτούντων άσυλο και των ατόμων που αναζητούν προστασία στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ένταξη των ατόμων που απολαμβάνουν κάποια μορφή διεθνούς προστασίας καθώς και μέτρα που ενθαρρύνουν το εκούσιο επαναπατρισμό αυτών των ατόμων.

[18] Οδηγία 2003/9/EΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιανουαρίου 2003 σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο στα κράτη μέλη, ΕΕ L 31 της 06/02/2003, σ.18.

[19] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 343/2003 του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 2003 σχετικά με τη θέσπιση κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι αρμόδιο για την εξέταση αίτησης χορήγησης ασύλου που έχει υποβληθεί σε ένα κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας, ΕΕ L 50 της 25.2.2003, σ. 1.

[20] Τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα, COM(2002)326 τελικό, ΕΕ C 291 της 26/11/2002, σ. 143.

[21] Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών και απάτριδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους, COM(2001)510 τελικό, ΕΕ C 51 Ε της 26/02/2002, σ. 325 .

Εξάλλου, η εμπειρία της κατάστασης των ετών1990 σε σχέση με τον πόλεμο στην πρώην Γιουγκοσλαβία και το Κόσοβο επιβάλλει την εφαρμογή ενός μηχανισμού έκτακτης υποστήριξης σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων, με στόχο να εξασφαλιστεί σε αυτά τα πρόσωπα, σε σχέση με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία, ένα αποτελεσματικό και ανθρώπινο σύστημα υποδοχής [22].

[22] Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου της 20ης Ιουλίου 2001 για τις ελάχιστες απαιτήσεις παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και για τα μέτρα που επιδιώκουν τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή αυτών των ατόμων και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής τους, ΕΕ L 212 της 07/08/2001, σ. 12.

5.1.2 Μέτρα σχετικά με την εκ των προτέρων αξιολόγηση και μέτρα μετά την εκ των υστέρων αξιολόγηση.

Η παρούσα πρόταση απόφασης για τη δεύτερη φάση του ΕΤΠ θεσπίστηκε μετά από εμπεριστατωμένη μελέτη των επιπτώσεων. Αυτή η εμπεριστατωμένη μελέτη των επιπτώσεων στηρίχθηκε στα αποτελέσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης του πρώτου σταδίου του ΕΤΠ, η οποία πραγματοποιήθηκε το 2003, με βάση δημόσια διαβούλευση κατά τη συνδιάσκεψη που διοργανώθηκε από την Επιτροπή στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2003, η οποία συγκέντρωσε περισσότερο από 350 συμμετέχοντες οι οποίοι ασχολούνται με την πολιτική ασύλου (αντιπρόσωποι των εθνικών διοικήσεων, ΜΚΟ, τοπικές και περιφερειακές ομάδες, οργανώσεις προσφύγων) από τα 15 κράτη μέλη και τις 10 προσχωρούσες χώρες. Εξάλλου, ειδικό ερωτηματολόγιο απευθύνθηκε στις οργανώσεις που δρουν στον τομέα της υποδοχής, της ένταξης, και του εκούσιου επαναπατρισμού των ομάδων στόχων του ΕΤΠ, καθώς και στις εθνικές διοικήσεις που είναι επιφορτισμένες με τη διαχείριση των ενεργειών του ΕΤΠ σε εθνικό επίπεδο.

Τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης μελέτης επιπτώσεων επικύρωσαν ορισμένα συμπεράσματα που αντλήθηκαν κατά την πρώτη φάση του ΕΤΠ :

- κριτήρια κατανομής των πόρων μεταξύ των κρατών μελών, με βάση αντικειμενικά κριτήρια που αντικατοπτρίζουν τις ευθύνες τις οποίες πρέπει να αναλάβουν τα κράτη μέλη (αριθμός ατόμων στα οποία έχει χορηγηθεί/ζητούν να τους χορηγηθεί κάποια μορφή διεθνούς προστασίας που έχουν καταχωρηθεί στην επικράτεια κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών), συνοδευόμενα από έναν διορθωτικό μηχανισμό (πάγιο ποσό) ο οποίος λαμβάνει υπόψη κριτήρια όπως το σχετικό βάρος (για παράδειγμα σε σχέση με τον πληθυσμό του κράτους μέλους, με την οικονομική κατάστασή του, με την ανάπτυξη του εθνικού συστήματος ασύλου).

- επικύρωση και καλή σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας ενός τρόπου διαχείρισης στον οποίο ορισμένα καθήκοντα ανατίθενται στα κράτη μέλη: αξιολόγηση των κατά προτεραιότητα ενεργειών, σε σχέση με αξιολόγηση των αναγκών σε εθνικό επίπεδο, επιλογή των ενισχυόμενων σχεδίων, δημοσιονομική διαχείριση των επιχορηγήσεων που χορηγούνται στα σχέδια.

- επικύρωση των ομάδων που αποτελούν στόχο των ενεργειών και των μέτρων υλοποίησης αυτών των ενεργειών: υποδοχή (συμπεριλαμβανομένης της προσιτότητας και της αποτελεσματικότητας της διαδικασίας εξέτασης της αίτησης ασύλου), ένταξη των υπό προστασία ατόμων στην κοινωνία του κράτους μέλους, διευκόλυνση του εκούσιου επαναπατρισμού των αιτούντων άσυλο (συμπεριλαμβανομένων εκείνων των οποίων η αίτηση απερρίφθη) και των προσφύγων.

Τα αποτελέσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης ανέδειξαν επίσης ορισμένους προσανατολισμούς ή προτάσεις που αποβλέπουν στην βελτίωση της καταλληλότητας, της αποτελεσματικότητας και της βιωσιμότητας του χρηματοδοτικού μέσου:

- ουσιαστική αύξηση του προϋπολογισμού, η οποία θα επιτρέψει στο μέσο να υπερβεί την « συμβολική » διάστασή του από την άποψη της κοινοτικής αλληλεγγύης και να παράγει ουσιαστικά αποτελέσματα και επιπτώσεις όχι μόνο στις ομάδες στόχους αλλά εξίσου στα συστήματα. Αυτή η αύξηση δικαιολογείται αφενός από την εξέλιξη του πλαισίου από την άποψη του αριθμού των αιτούντων άσυλο (μέση ετήσια αύξηση του αριθμού των αιτούντων άσυλο μεταξύ 1998 και 2002 ύψους 13% ) και αφετέρου από τον υποστηρικτικό ρόλο που διαδραματίζει το ΕΤΠ για την εφαρμογή μιας αληθινής κοινής πολιτικής ασύλου (π.χ. ελάχιστες προδιαγραφές όσον αφορά την υποδοχή, διαδικασίες ασύλου, δικαιώματα των τελούντων υπό προστασία ατόμων και οργανωμένοι εκούσιοι επαναπατρισμοί ). Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, η αύξηση των κονδυλίων που διατίθενται στο ΕΤΠ πρέπει να επιτρέψει τη βελτίωση της κατάστασης των ατόμων που ζητούν να τους χορηγηθεί ή τους έχει ήδη χορηγηθεί διεθνής προστασία, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις των ροών αυτών των ατόμων και παρέχοντας τη δυνατότητα κάλυψης των άμεσων αναγκών που προκύπτουν. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ενδιάμεσης αξιολόγησης, οι ενέργειες που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της πρώτης φάσης του ΕΤΠ απέδωσαν αποτελέσματα για το 15% του πληθυσμού-στόχου στον τομέα της υποδοχής, το 10% στον τομέα της ένταξης και το 3% στον τομέα του επαναπατρισμού. Η δεύτερη φάση του ΕΤΠ πρέπει να ορίσει σαν στόχο να αυξήσει τον αντίκτυπο στον πληθυσμό που αποτελεί στόχο των ενεργειών κατά 30% κατά μέσο όρο. Η προτεινόμενη αύξηση των πιστώσεων πρέπει επίσης να επιτρέψει να ενισχυθεί η ποιότητα και η ικανότητα υποστήριξης των συστημάτων και των διαρθρώσεων στο επίπεδο των κοινών προδιαγραφών. Η ενδιάμεση αξιολόγηση απέδειξε ότι οι επιπτώσεις στα συστήματα και στις διαρθρώσεις είναι σημαντικές όταν οι χορηγούμενοι από το ΕΤΠ πόροι αντιπροσωπεύουν συμπλήρωμα ανώτερο του 10% των εθνικών κονδυλίων που διατίθενται στον τομέα του ασύλου. Εντούτοις πρέπει να ληφθούν υπόψη οι διαφορές διαρθρωτικής ανάπτυξης των συστημάτων ασύλου που παρατηρούνται μεταξύ κρατών μελών. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, πρέπει να μπορούν να επωφελούνται της στήριξης του ΕΤΠ οι επενδύσεις που απαιτούνται για την ενίσχυση των ικανοτήτων υποδοχής και των συστημάτων των νέων κρατών μελών, οι οποίες συνδέονται με την εφαρμογή της νέας κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα του ασύλου, δεδομένου ότι αυτά θα κληθούν κατά τα φαινόμενα να αντιμετωπίσουν αύξηση των ροών. Από την άλλη πλευρά, η αξιολόγηση των απαραίτητων πόρων πρέπει εξίσου να γίνει στη βάση της βελτίωσης των μεθόδων προγραμματισμού και διαχείρισης του ΕΤΠ, με στόχο τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας του Ταμείου. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η σταδιακή αύξηση των πιστώσεων, οι οποίες θα ανέλθουν από το 2008 σε 150 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, θα επιτρέψει λογικά την επίτευξη των στόχων αλληλεγγύης, συμπληρωματικότητας και εφαρμογής των κοινοτικών κανόνων στον τομέα του ασύλου

- πιο στρατηγικός προγραμματισμός των παρεμβάσεων του μέσου, στο πλαίσιο του οποίου η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει έναν πιο σημαντικό ηγετικό ρόλο, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τη θέσπιση του κοινοτικού κανονιστικού πλαισίου όσον αφορά την πολιτική ασύλου

- ανάγκη να ληφθεί υπόψη, στα κριτήρια κατανομής των πόρων μεταξύ των κρατών μελών, όχι μόνον ο πληθυσμός στόχος, αλλά εξίσου η ανάγκη, ιδιαίτερα για τα νέα κράτη μέλη, να πραγματοποιηθούν διαρθρωτικές επενδύσεις με σκοπό να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των εθνικών συστημάτων ασύλου. Η ενδιάμεση αξιολόγηση ανέλυσε την κατανομή μεταξύ των δαπανών που προορίζονται να ενισχύσουν τις δομές και τα συστήματα και των δαπανών που προορίζονται να υποστηρίξουν τα άτομα. Αυτή η ανάλυση ανέδειξε την υπεροχή αυτών των τελευταίων, κυρίως όσον αφορά την υποδοχή και την ένταξη. Δεδομένης της κατάστασης που επικρατεί στα νέα κράτη μέλη, φαίνεται σαφώς ότι η ενίσχυση των συστημάτων και των διαρθρώσεων πρέπει να αποτελέσει ένα κατά προτεραιότητα σκέλος του νέου ΕΤΠ - πρέπει να υπενθυμιστεί ότι αυτό το είδος δαπανών απαιτεί μεγαλύτερα ποσά από την υποστήριξη των ατόμων.

- προγραμματισμός και κύκλος ζωής των σχεδίων που να επιτρέπει την καλύτερη χρησιμότητα και βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων, μέσω πολυετών στρατηγικών που σχεδιάζονται στη βάση διαδικασίας κοινού σχεδιασμού (μεταξύ εθνικών εταίρων και μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής), που να επιτρέπει τη χρηματοδότηση διαρθρωμένων σχεδίων, εξίσου σε πολυετή βάση. Αυτό το συμπέρασμα της ενδιάμεσης αξιολόγησης βασίζεται σε διαβούλευση των βασικών εταίρων που συμμετέχουν στην εφαρμογή των σχεδίων και επικυρώθηκε κατά την εμπεριστατωμένη ανάλυση των επιπτώσεων, όπως περιγράφεται ανωτέρω.

- η ενδιάμεση αξιολόγηση εξέτασε επίσης τις κοινοτικές ενέργειες του ισχύοντος ΕΤΠ και παρά το γεγονός ότι εντόπισε ορισμένες βελτιώσεις που πρέπει να επέλθουν στον συγκεκριμένο τομέα αναγνώρισε εξίσου τη χρησιμότητα και την προστιθέμενη αξία αυτού του είδους ενεργειών. Θα δοθεί κατά συνέπεια μεγαλύτερο βάρος στην διεθνική διάσταση και στην κοινοτική προστιθέμενη αξία, μέσω συστημάτων πληροφόρησης και ανταλλαγών εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών σε κοινοτικό επίπεδο και αυξημένης υποστήριξης των καινοτόμων διακρατικών σχεδίων. Αυτά τα σχέδια θα πρέπει να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια (βλέπε ανωτέρω) αλλά θα πρέπει να συνοδεύονται από μέτρα που αποβλέπουν στη διάδοση των αποτελεσμάτων και στον συνυπολογισμό τους στο « mainstream ».

- ανάθεση καθηκόντων διαχείρισης στα κράτη μέλη σε συνδυασμό με σημαντικότερη συνοδεία σε κοινοτικό επίπεδο (κοινό δημοσιονομικό και διοικητικό πλαίσιο, κοινά εργαλεία διαχείρισης), που να παρέχει τη δυνατότητα να εξασφαλιστεί η εφαρμογή του μέσου τηρουμένης της αρχής της καλής δημοσιονομικής διαχείρισης, ενώ ταυτόχρονα θα παρέχεται η δυνατότητα στα σχέδια να αναπτυχθούν υπό τις πλέον ευνοϊκές συνθήκες. Αυτή η σύσταση προκύπτει από την ενδιάμεση αξιολόγηση, σύμφωνα με την οποία παρά το γεγονός ότι ασκήθηκαν ορισμένες κριτικές όσον αφορά τη δυσκινησία και τη βραδύτητα των διαδικασιών, υπήρξε ομόφωνο αίτημα για μία πιο ενεργητική προσέγγιση σε κοινοτικό επίπεδο.

5.2 Προβλεπόμενες ενέργειες και λεπτομέρειες της δημοσιονομικής παρέμβασης

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες αποτελεί την έκφραση της αρχής της αλληλεγγύης και της κατανομής των βαρών μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών κατά τη χάραξη μιας κοινής πολιτικής ασύλου και, στο μέλλον, ενός κοινού συστήματος ασύλου.

Στο πλαίσιο αυτό, το 90 % των διατιθέμενων πόρων κατανέμονται μεταξύ των κρατών μελών στη βάση ενός πάγιου ποσού και του αριθμού ατόμων που ανήκουν σε ομάδα στόχο που έχουν καταγραφεί στην επικράτεια του κράτους μέλους κατά τη διάρκεια των τριών προηγούμενων ετών. Ο στρατηγικός προγραμματισμός των ενεργειών που θα υποστηριχθούν από το ΕΤΠ θα υλοποιηθεί από τα κράτη μέλη στη βάση τριετούς περιόδου. Εντούτοις, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η αυτοτέλεια των χρήσεων και να προσαρμοστεί η κατανομή των πόρων στην (ενίοτε ταχεία) εξέλιξη της κατάστασης σε κάθε κράτος μέλος, η πραγματική κατανομή των πόρων θα πραγματοποιείται ετήσια, στη βάση του προϋπολογισμού που διατίθεται στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού. Αυτή η ετήσια κατανομή θα αποτελεί το αντικείμενο εθνικών ετήσιων προγραμμάτων εφαρμογής.

Το υπόλοιπο 10 % των πόρων θα διατίθεται στην εφαρμογή ενεργειών σε κοινοτικό επίπεδο που αποβλέπουν στη βελτίωση της επικοινωνίας και της κοινής εξέτασης των ενεργειών του ΕΤΠ, μέσω συνεδριάσεων εμπειρογνωμόνων, ανταλλαγών εμπειριών και εφαρμογής καινοτόμων διεθνικών σχεδίων.

Οι προσδιορισμένοι δικαιούχοι των ενεργειών του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες είναι :

- τελικοί δικαιούχοι : αιτούντες άσυλο (ο καταχωρούμενος αριθμός ετησίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 15 ανέρχεται περίπου σε 375.000), άτομα στα οποία χορηγείται το καθεστώς του πρόσφυγα, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης που αυτό γίνεται μέσω συστημάτων επανεγκατάστασης, κάποια μορφή επικουρικής προστασίας ή προσωρινής προστασίας (ο αριθμός των ατόμων που γίνονται δεκτά ετησίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 15 ανέρχεται σε 30.000 περίπου). Πρέπει εξίσου να ληφθούν υπόψη οι ειδικές ανάγκες των ιδιαίτερα ευάλωτων ατόμων (όπως είναι οι μη συνοδευόμενοι ανήλικοι, οι μόνες γυναίκες με τέκνα, τα ηλικιωμένα άτομα, τα άτομα με αναπηρία, τα άτομα που έχουν πέσει θύματα βασανιστηρίων ή μειωτικής μεταχείρισης).

- ενδιάμεσοι δικαιούχοι : οι υπηρεσίες των κρατών μελών που είναι επιφορτισμένες με την εγκαθίδρυση συστημάτων υποδοχής, ένταξης και εκούσιου επαναπατρισμού, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών που είναι επιφορτισμένες με τις διαδικασίες ασύλου, το προσωπικό και οι εργαζόμενοι των ΜΚΟ και οι περιφερειακές/τοπικές αρχές που συμμετέχουν στην εγκαθίδρυση των συστημάτων υποδοχής (συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας), ένταξης και εκούσιου επαναπατρισμού.

Οι ενέργειες που υποστηρίζονται από το ΕΤΠ πρέπει να αποβλέπουν στη βελτίωση των συνθηκών υποδοχής, ένταξης και εκούσιου επαναπατρισμού των τελικών δικαιούχων, τηρουμένων των ελάχιστων προδιαγραφών που ορίζονται από την κοινοτική νομοθεσία, με σκοπό εξίσου να βελτιωθεί η ικανότητα των συστημάτων στα κράτη μέλη και να προωθηθούν οι εταιρικές σχέσεις μεταξύ των διαφόρων παρεμβαινόντων (κρατικές υπηρεσίες, περιφερειακά και τοπικά συλλογικά όργανα, μη κυβερνητικές οργανώσεις και οργανώσεις κοινοτήτων προσφύγων). Σε κοινοτικό επίπεδο (κοινοτικές ενέργειες), οι ενέργειες πρέπει να στοχεύουν στη διάδοση και στην ανταλλαγή πληροφοριών, στις ανταλλαγές και την μεταφορά βέλτιστων πρακτικών (συμπεριλαμβανομένων ανώτερων προδιαγραφών από τις ελάχιστες που ορίζονται από την κοινοτική νομοθεσία).

Οι ενέργειες που υποστηρίζονται από το ΕΤΠ θα έχουν τη μορφή επιχορηγήσεων που χορηγούνται τηρουμένων των διατάξεων που αφορούν τις προσκλήσεις για την υποβολή προτάσεων ή για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων. Οι υποστηριζόμενες ενέργειες θα πρέπει να εγγράφονται στο πλαίσιο στρατηγικών και λειτουργικών στόχων που καθορίζονται στους πολυετείς προγραμματισμούς και στα ετήσια προγράμματα.

Η κοινοτική συμμετοχ