A4-0404/98

Ψήφισμα σχετικά με τις συνέπειες της υπόθεσης των προγραμμάτων MED

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 206 της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Kανονισμού του,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 17ης Ιουλίου 1997 σχετικά με την ειδική έκθεση αριθ. 1/96 του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά τα Μεσογειακά Προγράμματα MED (που ανακοινώθηκε σύμφωνα με το άρθρο Γ, παρ. 4, δεύτερο εδάφιο της Συνθήκης ΕΚ), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία της Επιτροπής (C4-0512/96) ((ΕΕ C 286 της 22.9.1997, σελ. 263.)) και το ψήφισμά του της 31ης Μαρτίου 1998 σχετικά με την κοινοποίηση των λόγων αναβολής της χορήγησης απαλλαγής από την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 1996 ((ΕΕ C 138 της 4.5.1998, σελ. 43.)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A4-0404/98),

A. λαμβάνοντας υπόψη την προσωρινή τελική έκθεση σχετικά με τον δημοσιονομικό έλεγχο των προγραμμάτων της αποκεντρωμένης συνεργασίας με τις χώρες της Μεσογείου (προγράμματα MED) που εκπονήθηκε τον Αύγουστο 1998 και στο πλαίσιο της οποίας εξετάστηκαν τα 233 από τα συνολικά 496 σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν με κοινοτικούς πόρους,

Β. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι δημοσιονομικοί ελεγκτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι από τη συνολική χρηματοδότηση της Κοινότητας ύψους 36,6 εκατ. Ecu για τα προγράμματα που εξετάσθηκαν θα πρέπει να επιστραφούν περίπου 4 εκατ.,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι δημοσιονομικοί ελεγκτές κατέληξαν επίσης στο συμπέρασμα ότι, πέραν τούτου, δεν είναι ακόμη σαφές εάν περισσότερο από το 1/3 των προβλεπομένων δαπανών για τα σχέδια, δηλαδή ποσό ύψους περίπου 60 εκατ. Ecu, είναι δυνατόν να εγκριθεί, και λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο θα μπορούσε, ενδεχομένως, να προκαλέσει πρόσθετες επιστροφές πολλών εκατομμυρίων,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι υπερβολικές επιδοτήσεις εκ μέρους της Κοινότητας καθώς και οι δαπάνες, για τη δυνατότητα έγκρισης των οποίων εκφράζονται ενδοιασμοί, δεν κατανέμονται εξίσου σε όλα τα σχέδια, αλλά υπάρχουν ορισμένα σχέδια ως προς τα οποία αμφισβητούνται ή πρέπει να επιστραφούν ιδιαιτέρως μεγάλα ποσά, τα οποία, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερβαίνουν κατά πολύ το 50% των επιδοτήσεων που έχουν καταβληθεί,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις περιπτώσεις αυτές υπάρχει τουλάχιστον μια αμυδρή υπόνοια ότι έχουν σημειωθεί σοβαρότατες παρατυπίες,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένες εκθέσεις που έχουν συνταχθεί μετά τις επιτόπιες επιθεωρήσεις των δημοσιονομικών ελεγκτών εκφράζονται επίσης υπόνοιες για σοβαρότατες παρατυπίες,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι σε συνολικό αριθμό 26 υποθέσεων είτε δεν δόθηκαν στους δημοσιονομικούς ελεγκτές της Επιτροπής οι σχετικές πληροφορίες είτε δεν τους επετράπη να ελέγξουν τους φακέλους των σχεδίων ή δεν ήταν δυνατόν να εντοπισθούν οι συμμετέχοντες στην εκτέλεση των σχεδίων,

Η. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι ελεγκτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η Υπηρεσία για τα Διαμεσογειακά Δίκτυα (ARTM) στην οποία είχε αναθέσει η Επιτροπή τη χρηματοδοτική διαχείριση των προγραμμάτων δεν άσκησε, σε γενικές γραμμές, επαρκή έλεγχο στη δημοσιονομική διαχείριση των επιδοτούμενων σχεδίων, ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν είχαν απαντηθεί ερωτήματα σχετικά με τα σχέδια, ότι η αλληλογραφία στο πλαίσιο των σχεδίων δεν τηρήθηκε ή δεν αρχειοθετήθηκε κανονικά και ότι δεν ήταν δυνατόν να εξακριβωθεί εάν η τράπεζα δεδομένων που δημιουργήθηκε από την ίδια την ARTM χρησιμοποιήθηκε πραγματικά για τη διαχείριση των σχεδίων,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η ARTM ιδρύθηκε, κατόπιν πρωτοβουλίας της Επιτροπής, από εξωτερικούς συμβούλους ως διεθνής σύνδεσμος μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα του βελγικού δικαίου και της ανατέθηκαν προς το σκοπό αυτό εκτεταμένες αρμοδιότητες, χωρίς να υπάρχει προς το σκοπό αυτό, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου ((ΕΕ C 240 της 19.8.1996, σελ. 1.)), σαφής νομική βάση, και ενώ δεν είχε ληφθεί σχετικά με το θέμα αυτό απόφαση αρχής εκ μέρους της Επιτροπής, και χωρίς η αρμόδια γενική διεύθυνση να αναμείνει τη γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας της Επιτροπής ή να ενημερώσει την υπηρεσία δημοσιονομικού ελέγχου προτού υπογραφεί η πρώτη σύμβαση με την ARTM,

Ι. επισημαίνοντας το γεγονός ότι σύμφωνα με τα πορίσματα του δημοσιονομικού ελέγχου της Επιτροπής ανατέθηκαν συνολικά 16 συμβάσεις τεχνικής βοήθειας, ότι σε 10 περιπτώσεις δεν είχε προηγηθεί διαδικασία πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών και ότι στις 6 άλλες συμβάσεις που είχαν ανατεθεί μέσω διαδικασίας πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών είχαν σημειωθεί παραβιάσεις των σχετικών διατάξεων με αποτέλεσμα να ευνοηθούν τα γραφεία τεχνικής βοήθειας στα οποία είχαν ήδη ανατεθεί συμβάσεις στο πλαίσιο διαδικασίας χωρίς πρόσκληση για την υποβολή προσφορών,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι έως τον Απρίλιο 1995 δύο από τα τέσσερα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ARTM ήταν ταυτόχρονα διευθύνοντες των δύο γραφείων τεχνικής βοήθειας που συνδέονται μέσω επενδύσεων κεφαλαίων, τα οποία είχαν λάβει μέσω της ΑRTM τη μερίδα του λέοντος των συμβάσεων τεχνικής βοήθειας που είχαν ανατεθεί στο πλαίσιο των προγραμμάτων MED, και ότι συνεπώς, τούτο συνιστούσε καταφανή σύγκρουση συμφερόντων επί σειρά ετών,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι συμβάσεις της ARTM είχαν ανατεθεί στα εν λόγω γραφεία τεχνικής βοήθειας με απευθείας συμφωνία και ότι οι δύο εταιρίες που είχαν ευνοηθεί μέσω των προαναφερθεισών συμβάσεων μετείχαν στις συνεδριάσεις των επιτροπών ανάληψης υποχρεώσεων (comitιs d' engagement) οι οποίες το ενέκριναν,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι, στο πλαίσιο της εφαρμογής του προγράμματος MED-Invest, ανατέθηκαν στα ίδια γραφεία τεχνικής βοήθειας συμβάσεις για δύο σχέδια της τάξεως των 270.000 Ecu και 450.000 Ecu, αντιστοίχως, χωρίς να προηγηθεί διαδικασία πρόσκλησης για υποβολή προσφορών ή οποιαδήποτε διαδικασία επιλογής,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα δύο προαναφερθέντα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ARTM δεν είχαν την πρόθεση να αποχωρήσουν από το διοικητικό συμβούλιο της ARTM παρά μόνον όταν είχαν πλέον ικανοποιηθεί τα αιτήματα που είχαν θέσει ως όρο και είχαν ανατεθεί νέες συμβάσεις τεχνικής βοήθειας στις εταιρίες τους,

ΙΕ. επισημαίνοντας ότι κατά την έρευνα του δημοσιονομικού ελέγχου σχετικά με την ανάθεση των εν λόγω συμβάσεων αποδείχθηκε σαφώς ότι θα ήταν δυνατόν να είχαν καταστρατηγηθεί οι σχετικές διαδικασίες υποβολής προσφορών προκειμένου να κατακυρωθεί η ανάθεση των συμβάσεων στις εταιρίες των προαναφερθέντων μελών του διοικητικού συμβουλίου,

ΙΣΤ. διαπιστώνοντας ότι, κατά συνέπεια, υπάλληλοι της Επιτροπής είχαν μετάσχει ενεργά στη δημιουργία και λειτουργία ενός συστήματος που δεν επέτρεπε τη χρηστή διαχείριση των κοινοτικών πόρων, και το οποίο προκάλεσε πρόσθετες δαπάνες και σημαντικές ανωμαλίες και, συνεπώς, στιγμάτισε και παρέλυσε επί σειρά ετών ένα σημαντικό τομέα της κοινοτικής μεσογειακής πολιτικής,

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Επιτροπή ζήτησε, εν τω μεταξύ, από την ARTM και τα γραφεία τεχνικής βοήθειας να επιστρέψουν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά συνολικού ύψους σχεδόν 2,2 εκατ. Ecu, και ότι έως τώρα έχει επιστραφεί μόνον ένα τμήμα του ποσού αυτού,

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει διαβιβάσει στις ιταλικές δικαστικές αρχές μόνον το τμήμα του φακέλου, ως προς το οποίο, σύμφωνα με εκτιμήσεις του δημοσιονομικού ελέγχου, υπάρχουν υπόνοιες για τη διάπραξη απάτης εκ μέρους μίας από τις εν λόγω εταιρίες, αλλά δεν έχει ανταποκριθεί στο επανειλημμένο αίτημα του Κοινοβουλίου ((Βλέπε παράγραφο 3 του προαναφερθέντος ψηφίσματός του της 17ης Ιουλίου 1997 καθώς και τις παραγράφους 3 και 4 του προαναφερθέντος ψηφίσματος της 31ης Μαρτίου 1998.)) να διαβιβάσει ολόκληρο το φάκελο στις αρμόδιες δικαστικές αρχές, ούτως ώστε να είναι σε θέση να αποφασίσουν εάν η υπόθεση αυτή εμπίπτει στις αρμοδιότητές τους και να εξετάσουν, ενδεχομένως, την έναρξη νομικών διαδικασιών,

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη, ενόψει της παράλειψης αυτής εκ μέρους της Επιτροπής, την, υπό τις συνθήκες αυτές, σύγκρουση συμφερόντων αξιόποινου ενδεχομένως χαρακτήρα, που διήρκεσε στην περίπτωση αυτή πολλά χρόνια, καθώς και το γεγονός ότι οι συνθήκες που οδήγησαν σε αυτή τη σύγκρουση συμφερόντων δεν έχουν διευκρινιστεί, και εκτιμώντας ότι εκφράζονται υπόνοιες ότι η Επιτροπή προσπάθησε ενδεχομένως να καλύψει συμβάντα που σχετίζονται με ποινικά αδικήματα διότι ενδέχεται να εμπλέκονται στις πράξεις αυτές και υπάλληλοί της,

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπόνοιες αυτές ενισχύονται επίσης λόγω του τρόπου διεξαγωγής της σχετικής διοικητικής έρευνας:

α) Η διοικητική έρευνα κοινοποιήθηκε στο Κοινοβούλιο ως το προστάδιο μιας πιθανής πειθαρχικής διαδικασίας, αλλά εν συνεχεία αποδυναμώθηκε ως υποκατάστατο πειθαρχικής διαδικασίας. Η αλλαγή της εντολής για τη διεξαγωγή διοικητικής έρευνας αποφασίστηκε από τον Γενικό Γραμματέα της Επιτροπής αφού προηγουμένως είχε συναινέσει ο αρμόδιος Επίτροπος για θέματα προσωπικού και διοίκησης.

β) Οι γενικοί διευθυντές που είχαν αναλάβει τη διεξαγωγή της έρευνας κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν σε θέση να συγκεντρώσουν κανενός είδους στοιχείο εις βάρος των εν λόγω υπαλλήλων που να αποδεικνύει ότι είχαν υποπέσει στη διάπραξη απάτης ή στο παράπτωμα του αδικαιολόγητου πλουτισμού. Με τον τρόπο αυτό, οι γενικοί διευθυντές άσκησαν εξουσία που υπερβαίνει σε μεγάλο βαθμό το πεδίο των αρμοδιοτήτων τους, καθότι η διερεύνηση μιας υπόθεσης για να διαπιστωθεί η διάπραξη ποινικού αδικήματος εμπίπτει στις αρμοδιότητες της δικαιοσύνης και δεν επιτρέπεται να αποφασίζεται από υπαλλήλους της Επιτροπής.

γ) Οι γενικοί διευθυντές που είχαν αναλάβει τη διεξαγωγή της έρευνας κατέληξαν επίσης στο συμπέρασμα ότι οι διαπιστωθείσες παρατυπίες οφείλονταν στην κακή διαχείριση. Υποστήριξαν την άποψη ότι τα συμβάντα δεν ήταν πολύ σοβαρά για να δικαιολογούνται ενδεχόμενες πειθαρχικές ενέργειες με το σκεπτικό ότι δεν επρόκειτο για εσκεμμένη παραβίαση των δημοσιονομικών ή άλλων διατάξεων. Καταλήγοντας στο συμπέρασμα αυτό, παραβίασαν το πνεύμα και το γράμμα του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης, ο οποίος προβλέπει ρητά στο άρθρο 86 ότι για κάθε παράλειψη των υποχρεώσεων των υπαλλήλων μπορεί να κινηθεί διαδικασία πειθαρχικών κυρώσεων.

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Επιτροπή δέχθηκε με ικανοποίηση το αποτέλεσμα της διοικητικής έρευνας,

ΚΒ. υπενθυμίζοντας ότι ο Πρόεδρος της Επιτροπής σε επιστολή του προς τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου, στις 7 Ιουλίου 1998, αρνήθηκε να θέσει στη διάθεση του Κοινοβουλίου τα πρακτικά των ανακρίσεων που συντάχθηκαν στο πλαίσιο της διοικητικής έρευνας,

ΚΓ. εκτιμώντας ότι δεν είναι, συνεπώς, δυνατόν να εξετασθεί η μορφή και η έκταση της διοικητικής έρευνας ή να εξακριβωθεί κατά πόσον τα συμπεράσματα συμφωνούν πραγματικά με το αποτέλεσμα των ανακρίσεων,

ΚΔ. εκτιμώντας ότι τούτο ενισχύει επίσης τις υπόνοιες ότι η Επιτροπή προσπαθεί να αποκρύψει κάτι στην υπόθεση αυτή,

ΚΕ. υπενθυμίζοντας ότι το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων επισημαίνει ρητώς στη νομολογία του την υποχρέωση της Επιτροπής να συνεργάζεται ευπειθώς με τις εθνικές δικαστικές αρχές και ότι, συνεπώς, στην προκείμενη περίπτωση η υποχρέωση αυτή ισχύει ακόμη περισσότερο, δεδομένου ότι υπάρχουν σαφείς ενδείξεις παραβίασης των ευρωπαϊκών οδηγιών σχετικά με την ανάθεση δημοσίων έργων,

1. επιβεβαιώνει την άποψή του ότι σε τέτοιου είδους υποθέσεις πρέπει να επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των εθνικών δικαστικών αρχών να προσδιορίζουν τις αρμοδιότητές τους και, ενδεχομένως, να προβλέπουν τις διαδικασίες ποινικής δίωξης[semigr ]

2. καλεί την Επιτροπή για τρίτη και τελευταία φορά να διαβιβάσει ολόκληρο τον φάκελο της υπόθεσης για τα σχέδια MED, συμπεριλαμβανομένων των εγγράφων που περιέχουν συμπληρωματικά αποδεικτικά στοιχεία για σοβαρές παρατυπίες, στις δικαστικές αρχές του Βελγίου, της Γαλλίας και της Ιταλίας και να μην διαβιβάσει, όπως έπραξε προηγουμένως, μόνον τμήματα του φακέλου αυτού[semigr ]

3. θέτει στην Επιτροπή ως προθεσμία για το σκοπό αυτό την 1η Δεκεμβρίου 1998[semigr ]

4. θα εξετάσει το ενδεχόμενο να διαβιβαστούν στις δικαστικές αρχές όλα τα στοιχεία του φακέλου που διαθέτει το Κοινοβούλιο και να ασκήσει, στο πλαίσιο της διαδικασίας για τη χορήγηση απαλλαγής για το 1996, προσφυγή επί παραλείψει κατά της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 175 της Συνθήκης ΕΚ, σε περίπτωση που η Επιτροπή δεν θα ανταποκρινόταν για μια ακόμη φορά στο αίτημα αυτό[semigr ]

5. αναμένει από την Επιτροπή να αναλάβει πλήρως τις ευθύνες της ως προς το γεγονός ότι έχει κλονίσει την αξιοπιστία της στον τομέα των πειθαρχικών διαδικασιών εγκρίνοντας διοικητική έρευνα η οποία δεν είχε διεξαχθεί σύμφωνα με τους τύπους[semigr ] αναμένει επίσης από την Επιτροπή να λάβει τα αναγκαία για την αποκατάσταση του κύρους της μέτρα[semigr ]

6. αναμένει από την Επιτροπή ότι θα περιορίσει στο μέλλον την εμβέλεια και τη φύση των διοικητικών ερευνών, κατά τρόπον ώστε να έχουν ως μόνο αντικείμενο τη εξακρίβωση γεγονότων και να μην χρησιμεύουν ως υποκατάστατο πειθαρχικών μέτρων[semigr ]

7. καλεί την Επιτροπή να διαθέσει στην αρμόδια επιτροπή του Κοινοβουλίου τα πρακτικά της διοικητικής έρευνας[semigr ] υπενθυμίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι, σύμφωνα με το άρθρο 206 της Συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή υποχρεούται να υποβάλλει στο Κοινοβούλιο όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας για τη χορήγηση απαλλαγής[semigr ]

8. υπενθυμίζει τη θέση του που διατύπωσε στην παράγραφο 18 του προαναφερθέντος ψηφίσματός του της 31ης Μαρτίου 1998 και καλεί εκ νέου την Επιτροπή να αποκλείσει από τη συμμετοχή στα νέα προγράμματα αποκεντρωμένης συνεργασίας τους φορείς εκείνους οι οποίοι κατά το παρελθόν ανέλαβαν υποχρεώσεις συγχρηματοδότησης χωρίς να τις τηρήσουν[semigr ] καλεί την Επιτροπή να προβεί στην πλήρη είσπραξη των ποσών που θεωρούνται επιστρεπτέα στο πλαίσιο του τρέχοντος δημοσιονομικού ελέγχου[semigr ] καλεί την Επιτροπή να υποβάλει έως την 1η Δεκεμβρίου 1998 έκθεση σχετικά με τις ενέργειες που έχει αναλάβει μετά το δημοσιονομικό έλεγχο[semigr ]

9. υπενθυμίζει ότι η υπόθεση MED υπήρξε ένας από τους λόγους που οδήγησαν στην άρνηση της χορήγησης απαλλαγής για το 1996[semigr ]

10. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.