28,8,89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ,022Ι^ 
Γνωμοδότηση για την δέκατη τρίτη ετήσια έκθεση (1987) της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
ΠεριφερειακήςΑνάπτυξης(ΕΤΠΑ) 
(89^221^2) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις2ΜαρτίουΙ989 να ζητήσει, συμφωνά με τις διατάξεις του άρθρου 
198 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,τη γνωμοδότηση της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση, 
Τοτμήμαπεριφερειακήςανάπτυξης,χωροταξίαςκαι πολεοδομίας, στοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασία 
των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 29 Ιουνίου Ι989,με βάση την εισήγηση 
τουκ,Αιη^ο, 
^Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία και^αποχές κατά τη 2^8η 
συνοδοολομέλειάςτης^συνεδρίασητης 12ης Ιουλίου 1989) την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1, Εισαγωγή 
1,1, ^ΟΚΕ συμφωνεί με την άπο^η που υποστηρίζειο 
Επίτροπος κ, ^η^ίοΐΐιιιο^ στην εισαγωγή της 1]ης ετήσιας 
έκθεσηςγιατοΕΤΗΑ,ότιη μείωση τωνπεριφερειακων 
ανισοτήτων πρέπει να αποτελέσειαπόλυτ^ προτεραιότητα 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ώστε να υλοποιηθείηοικονο 
μική και κοινωνική συνοχή που προβλέπεται από την Ενιαία 
Ηράξη,δεδομένου ότιηολοκλήρωση της μεγάλης εσωτε 
ρικής αγοράς θα συμβάλει οπωσδήποτε στην προώθηση νέων 
δυναμικών, ευνοϊκών για την ανάπτυξη, μπορεί όμως να 
εμπεριέχει και κίνδυνους κυρίως για τις περιοχές που αντί 
μετωπίζουν δυσκολίες καιοιοποίεςδεν θα μπορέσουν να 
αντιδράσουν με τον δέοντα δυναμισμό, Σ^αυτόστοχεΰειη 
αναμόρφωση των διαρθρωτικών ταμείων που εγκρίθηκε 
από τοΣυμβούλιο στις 2^1ουνίου 1988 ^που τείνει να 
συγκεντρώσει τις ενισχύσεις στις μειονεκτικότερες περιοχές. 
Συνεπώς, είναι σκόπιμη μια εκτίμηση της Ι^ης ετήσιας έκθε^ 
σης για τοΕΤΙΙΑ με βάση τον παραπάνω στόχο ώστε να 
διαπιστωθεί σε ποιο βαθμό οι παρεμβάσεις που πραγματοποι 
ήθηκαν το 1987 συμφωνούν με αυτόν. 
2, Γενικές παρατηρήσεις 
2,1, ^ΟΚΕΘεωρείότιοιτάσειςτηςοικονομίαςκαι κυρίως 
της αγοράς εργασίας στις μειονεκτικότερες περιοχές δεν 
μπορούν να δικαιολογήσουν αισιόδοξες εκτιμήσεις για τις 
προοπτικές μιας μεγαλύτερης ευρωπαϊκής συνοχής στην 
πορεία της ολοκλήρωσης της μεγάλης εσωτερικής αγοράς, 
παρά το δυναμισμό της οικονομίας ορισμένων κρατών μελών 
με ισχυρή παρουσία που παρουσιάζουν καθυστέρηση στην 
ανάπτυξη, 
Οιμειονεκτικότερεςπεριοχέςαντιμετωπίζουν μεγαλύτερες 
δυσκολίες για να επωφεληθούν από τιςευκαιρίες πουδη-
μιουργοΰνται σε οικονομικό επίπεδο, Ναρουσιάζουν,εξάλ 
λου,μικρότερηικανότητα ένταξηςσταπλέον προηγμένα 
κοινοτικά προγράμματα, όπως είναι π,χ. το ^ΜΕΙΤ. 
Επιπλέον, οι κοινοτικές πολιτικές ^κοινή γεωργική πολιτική 
(ΚΓ11), πολιτική στον τομέα σιδήρου και χάλυβα, κλπ,^ 
συνεχίζουν να επιδεινώνουν τις συνθήκες σε πολλές περιφέ­
ρειες που παρουσιάζουν αναπτυξιακή καθυστέρηση,ενώ οι 
πολιτικές γεφύρωσης του χάσματος φαίνονται ανεπαρκείς να 
συμβάλουν στη μεταστροφή της τάσης. 2,2, ^Η ετήσια οικονομική έκθεση της Επιτροπής, που 
καθορίζει τους προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτι­
κής για το 1989,αναφέρει ότι ^με βάση την απόκλιση μεταξύ 
του ρυθμού αύξησης του ακαθάριστου εγχωρίου προϊόντος 
(ΑΕ^Ι) και του ρυθμού αύξησης του πληθυσμού δεν θα πρέπει 
νααναμένεταιστοάμεσομέλλονπαρά μόνο μια μικρή μείωση 
των ανισοτήτων όσον αφορά τα κατά κεφαλήν εισοδήματα, 
Το1992 το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕ11 των τεσσάρων φτωχότε­
ρων χωρών θα αντιπροσωπεύει μόλις το ^ο του μέσου κατά 
κεφαλήνΑΕΙΤ των τεσσάρων πλουσιότερων χωρών (έναντι 
^θ^ το 1987)(^,^πρόβλε^η αυτή ελάχιστα μόνο μπορεί να 
βελτιωθεί με το διπλασιασμό των πόρων των διαρθρωτικών 
ταμείων. Στην ίδια έκθεση, εξάλλου, υπογραμμίζονται οι 
μεγάλες διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των περιφερειών της 
Κοινότητας, ειδικότερα σε ό,τι αφορά την ανεργία που στις 
καθυστερημένες περιοχές κυμαίνεται σε 2θ^,ενώομέσος 
όρος της Κοινότητας είναιίΐ^. 
2,1 Αυτός είναιολόγος για τον οποίοηΟΚΕ δεν συμμε­
ρίζεται την αισιοδοξία της Επιτροπής για τις θετικές βρα­
χυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες συνέπειες των σημερινών 
ρυθμών ανάπτυξης όσον αφορά την αποκατάσταση των περι­
φερειακών ανισορροπιών,όπως μπορεί να συμπεράνει κανείς 
από το σημείο Ι,ί της έκθεσης. 
2,4 ^ΟΚΕ επιβεβαιώνει όσα επανειλημμένα τόνισε στις 
πιο πρόσφατες γνωμοδοτήσεις της, ότι δηλαδήηεπιδίωξη 
του στόχου της εσωτερικής συνοχής δεν εξυπηρετείται επαρ-
κώςαπότησημαντική μεν,ουσιαστικάόμωςαντισταθμι-
στική, δράση των διαρθρωτικών ταμείων, χωρίς την εφαρ­
μογή των άλλων δύο στόχων που προβλέπονται στην Ενιαία 
Ηράξη (άρθρο 1]ΘΒ^ το συντονισμό των εθνικών οικονομι­
κών πολιτικών και την ενίσχυση της οικονομικής και κοινω­
νικής συνοχής διαμέσου των κοινοτικών πολιτικών. 
1 Ειδικές παρατηρήσεις 
11. ^ ΟΚΕ υπογραμμίζει την αξία των κοινοτικών 
προγραμμάτων^ΤΑ^καινΑΕΟ^Ε^Ι που ήδη εφαρμόζονται, 
και ^Ε^ΑνΑΕ και ^Ε^ΗοΕ^ που ετοιμάζονται τώρα,Τα 
Αριθ. C 221/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 8. 89 
προγράμματα αυτά, κατά την άποψη της ΟΚΕ, πρέπει να 
έχουν ολοένα και περισσότερο ως σαφή στόχο την αποκα­
τάσταση της ισορροπίας στο εσωτερικό της Κοινότητας και, 
μακροπρόθεσμα, να επιδιώκουν όλο και λιγότερο την εξουδε­
τέρωση, απλώς, των αρνητικών επιπτώσεων των άλλων κοινο­
τικών πολιτικών. 
Η ΟΚΕ εκτιμά και συμμερίζεται την απόφαση της Επιτροπής 
να αναλάβει δύο νέες κοινοτικές πρωτοβουλίες στους τομείς 
της έρευνας και της ανάπτυξης (STRIDE) και της προστασίας 
του περιβάλλοντος (ENVIREG) για τη στήριξη κυρίως των 
μειονεκτικότερων περιοχών. Με την ευκαιρία αυτή επανα­
λαμβάνει την πρόταση της C1) για τον καθορισμό κοινοτικού 
προγράμματος του ΕΤΠΑ όσον αφορά τις ορεινές περιοχές. 
3.2. Σχετικά με τα εθνικά προγράμματα κοινοτικού ενδια­
φέροντος (ΕΠΚΕ), η ΟΚΕ σημειώνει βέβαια το γεγονός ότι 
ορισμένα κράτη μέλη πραγματοποίησαν προόδους και ότι 
υπάρχει ένας μεγαλύτερος δυναμισμός που μεταβάλλει τη 
γενική κατάσταση, τονίζει όμως ότι στις αιτήσεις των κρατών 
μελών που υποβλήθηκαν το 1987 δεν περιλαμβάνονται οι 
αιτήσεις τεσσάρων κρατών (Ιταλία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο 
και Ελλάδα), ορισμένα από τα οποία είναι μεταξύ των σημα­
ντικότερων δικαιούχων των ενισχύσεων του ΕΤΠΑ. Ειδικό­
τερα, η Ιταλία και η Ελλάδα δεν υπέβαλαν καμία αίτηση 
χρηματοδότησης των ΕΠΚΕ, με εξαίρεση τη συμμετοχή του 
ΕΤΠΑ στα μεσογειακά ολοκληρωμένα προγράμματα (ΜΟΠ) 
ή στις ολοκληρωμένες ενέργειες ανάπτυξης (ΟΕΑ). 
Η ΟΚΕ εκφράζει, συνεπώς, σοβαρή ανησυχία για τις καθυ­
στερήσεις και τις ανεπάρκειες στις οποίες προσέκρουσε μέχρι 
σήμερα η προσέγγιση μέσω προγραμμάτων, κυρίως δε για τις 
αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην έναρξη της 
αναμόρφωσης των διαρθρωτικών ταμείων, αλλά επίσης γιατί 
οι καθυστερήσεις και οι ανεπάρκειες παρουσιάσθηκαν από 
κράτη μέλη με πολλές μειονεκτικές περιφέρειες. Κατά το 
1987 το ποσό που χορηγήθηκε για τα προγράμματα ανήλθε 
στο 15,3% των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ ενώ ο κανονισμός 
προβλέπει τη χορήγηση τουλάχιστον του 20%. 
3.3. Εξάλλου, και η εκτέλεση των ειδικών μέτρων παρου­
σίασε αρκετές καθυστερήσεις λόγω των δυσχερειών που 
παρουσιάσθηκαν σε ορισμένα κράτη μέλη. Ο καινοτομικός 
χαρακτήρας των προγραμμάτων αυτών είχε οπωσδήποτε 
επιπτώσεις — όπως υποστηρίζει η Επιτροπή — θα πρέπει, 
όμως, να ληφθεί υπόψη ότι οι πρώτες «δράσεις εκτός ποσο­
στώσεων» θεσμοθετήθηκαν ήδη το 1981. Μια τόσο βραδεία 
ενεργοποίηση των δράσεων αυτών θέτει σε κίνδυνο την 
αποτελεσματικότητα τους. 
3.4. Η ΟΚΕ εκτιμά τις προσπάθειες της Επιτροπής για 
τη στήριξη των ΟΕΑ, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα την 
προώθηση μιας σειράς νέων προτάσεων και τη χρηματο-
(') Γνωμοδότηση της 28ης Απριλίου 1988 «Μία πολιτική για τις 
ορεινές περιοχές» (ΕΕ αριθ. C 175 της 4. 7. 1988, σ. 47). δότηση σημαντικού αριθμού προκαταρκτικών μελετών. Οι 
ολοκληρωμένες ενέργειες ανάπτυξης αποτελούν, πράγματι, 
την πρώτη συγκεκριμένη υλοποίηση της γενικής κατεύθυν­
σης των νέων κανονισμών των διαρθρωτικών ταμείων. Η 
κατεύθυνση αυτή θεωρείται πλέον γενικά ως η πλέον ενδεδειγ­
μένη για τη μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων των παρεμ­
βάσεων που πραγματοποιούνται με τη στήριξη της Κοινό­
τητας. Δεν πρόκειται μόνο για μια κοινή δέσμευση των διάφο­
ρων διαρθρωτικών χρηματοδοτικών μέσων, αλλά για μια 
μέθοδο που διευκολύνει την υλοποίηση της αρχής της συμμε­
τοχής με τη συνεχή παρακολούθηση και το διάλογο μεταξύ 
των διάφορων αρχών (τοπικών, περιφερειακών, εθνικών) και 
της Επιτροπής. Η μέθοδος αυτή αποδείχθηκε αποτελεσματική 
και για τις συνεργιακές επιπτώσεις που δημιουργεί. 
Πρέπει, ωστόσο, να αναγνωρισθεί ότι μέχρι τώρα, στην 
πράξη, τα αποτελέσματα της ολοκληρωμένης προσέγγισης, 
υπό το φως της εμπειρίας των πρώτων ΟΕΑ, δεν είναι ικανο­
ποιητικά, τόσο σε ό,τι αφορά την πραγματική ολοκλήρωση 
των παρεμβάσεων, όσο και το συντονισμό των διάφορων 
θεσμικών φορέων και χρηματοδοτικών μέσων. 
3.5. Τα σχέδια συνεχίζουν να αποτελούν το μεγαλύτερο 
μέρος των χρηματοδοτικών παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ (84,7%). 
Η ΟΚΕ λαμβάνει υπόψη τη δήλωση της Επιτροπής για τη 
βαθμιαία βελτίωση της ποιότητας των αιτήσεων συνδρομής, 
υπογραμμίζει όμως ότι ο όγκος των παρεμβάσεων για τα έργα 
υποδομής δεν έχει μειωτική τάση αλλά, αντίθετα, αυξάνεται 
κατά τέσσερα εκατοστά σε σχέση με το 1986 (91% του συνό­
λου των συνδρομών). Σημαντικό στοιχείο στο πλαίσιο αυτό 
είναι η αύξηση των έργων υποδομής που συνδέονται με παρα­
γωγικές δραστηριότητες. Οι πόροι του ΕΤΠΑ που προορίζο­
νται άμεσα για παραγωγικά έργα υποδομής συνεχίζουν 
παρόλα αυτά να παραμένουν πολύ κάτω από το επιθυμητό 
ποσοστό (9,2% σε σχέση με το 30%). Για μια ακόμη φορά 
φαίνονται οι δυσκολίες των χωρών που παρουσιάζουν 
αναπτυξιακή καθυστέρηση (Ισπανία, Πορτογαλία 0%, 
Ελλάδα 1%, Ιταλία 13%) να υποβάλουν αίτηση για σχέδια 
παραγωγικών επενδύσεων. 
Η ΟΚΕ, ωστόσο, κρίνει ότι στην επόμενη ετήσια έκθεση θα 
πρέπει να αποσαφηνισθεί για κάθε περιφέρεια η σχέση μεταξύ 
του περιφερειακού δείκτη της κατάστασης των έργων υποδο­
μής και των διαρθρωτικών παρεμβάσεων που χρηματοδοτού­
νται από το ΕΤΠΑ. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει, εξάλλου, ότι είναι 
αρνητική η τάση των κρατών μελών με τα σοβαρότερα περιφε­
ρειακά προβλήματα να διαχωρίζουν χρονικά τα έργα υποδο­
μής (πριν) και τις επενδύσεις (μετά) σύμφωνα με μια λογική 
που ήδη αποδείχθηκε ανεπαρκής σε ό,τι αφορά την επιτά­
χυνση της ανάπτυξης στις πλέον καθυστερημένες περιοχές. 
Η ολοκληρωμένη προσέγγιση, που τείνει να εξαλείψει αυτό 
το διαχωρισμό, προτείνεται ως η καταλληλότερη για να συν­
δυασθούν στενά οι παρεμβάσεις στα έργα υποδομής και οι 
^^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ΑριθΟ^ 
παρεμβάσεις για την επέκταση και ανάπτυξη των παραγωγι­
κών δραστηριοτήτων. 
Παπόλυτη προβολή των μικρών σχεδίων ^0% των συνδρο­
μών που έχουν χορηγηθείς είναι οπωσδήποτε ανησυχητική 
δεδομένου ότιομεγάλος κατακερματισμός των παρεμβάσεων 
δενδιευκολΰνει τη δημιουργία σημαντικών αποτελεσμάτων 
στον οικονομικό ιστό και στην απασχόληση των μειονεκτι 
κων περιφερειών. 
1^. ^εό^τι αφορά την απασχόληση^ηΟΚΕ τονίζει ότι οι 
παρεμβάσεις σε έργα υποδομής δεν μπορούν από μόνες τους 
να δημιουργήσουν διαρκή αποτελέσματα και απαιτούν λιγό­
τερο εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό σε σχέση με τις πάρα-
γωγικές δραστηριότητες με τη στενή τους έννοια, ^υνεπώς^ 
οαριθμός των θέσεων απασχόλησης που έχουν δημιουργηθεί 
και διατηρηθεί κατά τη δεκαετίαΙ^Η^οοποίος είναι 
κατώτερος τωνπροβλε^εωνκαι οπωσδήποτε χαμηλός σε 
σχεσημε τον όγκο των χρηματοδοτημένων επενδύσεων— 
φαίνεται ακόμη πιο απογοητευτικός και κυρίως σε ό^τι αφορά 
το μέγεθος των επιπτώσεων των διαρθρωτικών παρεμβάσεων. 
Π^ΚΕ επαναλαμβάνεις ε^άλλου^ ότι είναι ανάγκη να αποτε-
λεσειηαπασχόληση στόχο που θα επιδιώκεται σε ποσοτικό 
καιποιοτικόεπίπεδομεσωτωνπαρεμβάσεωντου ΕΤΠΑ. 
Οπωσδήποτε^ πρέπει να αποσαφηνισθεί ότι οι παρεμβάσεις 
αυτές συμβάλλουν στην αύξηση του αριθμού των επισφαλών 
και μη προστατευόμενων θέσεων απασχόλησης. 
17. ^Οσοναφοράτηνανάπτυ^ητου τοπικού δυναμικού 
των περιφερειών^υπογραμμίζεταιηανεπαρκης προσοχή που 
δόθηκε σ^αυτη τη γραμμή παρέμβασης από τα κράτη μέλη με 
τιςμειονεκτικότερεςπεριφερειεςκαιστιςοποίεςηκινητοποΡ 
ηση των τοπικών πόρων θα έπρεπε να έχει θεμελιώδη χαρα­
κτήρα για την οικονομική ανάπτυξη και απασχόληση.^την 
^ταλία^π.χ.^κατά το 1^7 οι παρεμβάσεις για την ενδογενή 
ανάπτυξη χρηματοδοτήθηκαν μόνο στα πλαίσια των ^011 
της περιοχής ^ολίζε. 
1^. Π ΟΚΕ υπογραμμίζει με ικανοποίηση ότι το αίτημα 
της για μια πληρέστερη ενημέρωση σχετικά με τις χρηματο­
δοτούμενες μελέτες βρίσκει ανταπόκριση στη Ι]η έκθεση. 
Τονίζεις ε^άλλου^ ότι οι περισσότερες μελέτες αφορούν μελέ­
τες σκοπιμότητας επιμέρους έργωνηειδικών παρεμβάσεων^ 
ενώ δεν υπάρχουν μελέτες για τις δυνατότητες των τομέων 
καινοτομίας και νέων τεχνολογιών σε ό^τι αφορά την περιφε­
ρειακή ανάπτυ^ όπως επίσης και τις προοπτικές ολοκλη^ 
ρωμένης ανάπτυξης σε ενδοπεριφερειακό επίπεδο. 
ΠΟΚΕΘεωρείότιηβελτίωσητηςποιότηταςτωνπρογραμμά^ 
των και των σχεδίων θα πρέπει να επιδιωχθεί με μεγαλύτερη 
διάδοση των μελετών που θα χρηματοδοτούνται από το ίδιο 
το ΕΤΠΑ. Εκφράζονται.σχετικές ανησυχίες για τις διαφορές 
πουυπάρχουνστηνκατανομηανάκράτοςμέλοςτωνχρηματο-
δοτούμενων μελετών^ λόγω ανεπαρκών πρωτοβουλιών 
ορισμένωνκρατώνμελών^όπωςπ.χ.της Ιταλίας^ τηςίσπανίας 
και της Ελλάδας. 
1^. Απότη γεωγραφική ανάλυση προκύπτειηύπαρ^η μιας 
τάσης^ που ακόμη είναι περιορισμένης για συγκέντρωση των παρεμβάσεωντουΕΤΠΑπουαφορούντο41%τουπληθυσμού 
της κοινότητας. Οικαθυστερημένεςαναπτυ^ιακάπεριφέ-
ρειες έλαβαν κατά το1^7το7^% περίπου των συνδρομών 
του ΕΤΠΑ και οκτώ από αυτές εμφανίζονται μεταξύ των δέκα 
πρώτωνπου λαμβάνουν τις περισσότερες συνδρομές.ΠΟΚΕ^ 
ωστόσο^ θεωρεί ότι σύμφωνα με τους στόχους που καθορίζουν 
οι νέοι κανονισμοί τωνδιαρθρωτικώνταμείων^καιειδικότερα 
του ΕΤΠΑ^Θαπρέπειναεπιδιωχθείμεγαλύτερη συγκέντρωση 
υπέρ των μειονεκτικότερων περιφερειών και των περιφερειών 
που έχουν θιγεί περισσότερο από τη βιομηχανική παρακμή. 
1ΙΘ. ^Οσον αφορά τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν 
το Ι^ηΟΚΕ εκφράζει την εκτίμηση της για την έντονη 
δράση της Επιτροπής καιγια την έκκληση που απηύθυνε 
στις εθνικές αρχές να ενημερώνουν εγκαιρότερα σχετικά με 
την πορεία εκτέλεσης των σχεδίων.Ου^ηλός αριθμός ^]7^ 
των σχεδίων πουβρίσκονταισεαδράνειαυποδηλώνει μια 
γενικευμένη υποτίμηση εκμέρουςτωνκρατώνμελώντης 
σημασίας που έχειηδράση για την ε^άλειι^η των εμποδίων 
και την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης των παρεμβάσεων.Π 
ΟΚΕ συνιστά συνεπώς να καταβληθούν όλες οι αναγκαίες 
προσπάθειες για να επιταχυνθείηπληρης χρησιμοποίηση 
των χορηγούμενων πόρων^ για να βελτιωθείησχέση μεταξύ 
πληρωμών και αναλήψεων υποχρεώσεων^ για να επιταχυνθεί 
ηεκτέλεσηόλωντωνπρογραμμάτωνπου παρουσιάζουν μεγά­
λες καθυστερησειςηείναι στάσιμα. 
III. Π ΟΚΕ^τέλος^ συμμερίζεται την έμφαση του δίνεται 
στην ανάγκη ενημέρωσης για τις παρεμβάσεις του ΕΤΠΑη 
οποία ανταποκρίνεται στην ανάγκη για μια καλύτερη γνώση 
της κατάστασης^ ειδικότερα στις περιφέρειες που παρουσιά-
ζουναναπτυςΗακη καθυστέρηση.συστήματα συνεργασίαςκαι 
ανταλλαγών σε διαπεριφερειακό και διεθνές επίπεδο θα πρέ­
πει να αναπτυχθούν το ταχύτερο δυνατόν με τη βοήθεια της 
Κοινότητας^ στις περιφέρειες αυτές. 
111 ΡιαμιαακόμηφοράηΟΚΕεπαναλαμβάνειτοαίτημά 
της να εμπλουτισθείηετησια έκθεση για το ΕΤΠΑ με σαφέ-
στεραστοιχεία σε ό^τι αφορά τις επιπτώσειςτωνπαρεμ^ 
βάσεων αυτών στις επιμέρους περιφέρειες^ τόσο ως προς τις 
οικονομικές προοπτικές όσο και σχετικά με την αγορά εργα­
σίας. 
111 Π ΟΚΕ εκτιμά ότιηπληροφόρηση σχετικά με τις 
άλλεςπαρεμβάσειςτης Κοινότηταςστιςπεριφέρειες^ που 
αναφέρεται στο κεφάλαιο7καιζητείται από τη γνωμοδότηση 
τηςγιατη Ι]ηέκθεσηςθαπρέπειναδιευρυνθε4αρχηςγενομέ-
νηςαπότην 14η έκθεσης μετηνπεριφερειακη κατανομή όλων 
των παρεμβάσεων που χρηματοδοτούνται από τις διάφορες 
κοινοτικές πολιτικές^ με τρόπο που να επιτρέπει την επαλτρ 
θευση της συνάφειας με το στόχο της εσωτερικής συνοχής. 
114. Π ΟΚΕ υπογραμμίζει την απουσία στην έκθεση 
οποιουδήποτε ενημερωτικού στοιχείου για τη συμμέτοχη των 
κοινωνικών και οικονομικών δυνάμεων στο σχεδιασμό και 
την εφαρμογή των ζητούμενων παρεμβάσεων καισυνεπώς 
επιθυμεί να συμπεριληφθούν σχετικές πληροφορίες στην 
επόμενη έκθεση. 
Ιΐό. Πχρησιμότητα της 1]ης έκθεσης θα ήταν οπωσδή­
ποτε μεγαλύτερη ανηδημοσίευση γινόταν πιο έγκαιρα.Π 
ΟΚΕζητά^ συνεπώς^ από την Επιτροπή να καταβάλειπερισ-
Αριθ. C 221/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 8. 89 
σότερες προσπάθειες για τη μείωση του χρόνου επεξεργασίας, 
μετάφρασης και δημοσίευσης. Θα ήταν οπωσδήποτε επιθυ­μητή μια πρώτη σύντομη δημοσίευση, έστω και σε λίγες μόνο 
γλώσσες. 
Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 1989. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που αφορά την προώθηση των ενεργειακών 
τεχνολογιών για την Ευρώπη (πρόγραμμα THERMIE) (') 
(89/C 221/03) 
Στις 12 Απριλίου 1989 το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει βάσει του άρθρου 198 της Συνθήκης ΕΟΚ 
τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 30 Ιουνίου 1989 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. von der Decken. 
Η ΟΚΕ υιοθέτησε κατά τη 268η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 12ης Ιουλίου 1989) ομόφωνα την 
ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κρίνει το πρόγραμμα 
αυτό αναγκαίο. Θεωρείται ως χρήσιμη συμπλήρωση και συνέ­
χεια των προσπαθειών που καταβάλλονται στην ενεργειακή 
αγορά και καλύπτει σε μεγάλο βαθμό τις σχετικές ανάγκες 
της Κοινότητας ιδιαίτερα εάν ληφθεί υπόψη οι ακόλουθες 
παρατηρήσεις και προτάσεις. 
Επιδοκιμάζει το γεγονός ότι τα μέτρα με τα οποία επιδιώκεται 
η προώθηση προγραμμάτων στον τομέα των ενεργειακών 
τεχνολογιών συγκεντρώνονται σε ένα και μόνο πρόγραμμα, 
πράγμα που συμβάλλει στην ορθολογική κατανομή των 
προσπαθειών που καταβάλλονται στον τομέα αυτό. Η ΟΚΕ 
δεν θα δεχθεί ωστόσο να έχει η ανακατάταξη αυτή σαν αποτέ­
λεσμα την αποδυνάμωση της ενίσχυσης που χορηγείται σε 
έναν από τους τομείς που καλύπτει το νέο πρόγραμμα. 
1. Εκτίμηση των προηγουμένων προγραμμάτων 
1.1. Η πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου για 
την προώθηση των ενεργειακών τεχνολογιών στην Ευρώπη 
αφορά τη συνέχεια δρατηριοτήτων που αναπτύχθηκαν στο 
παρελθόν στον τομέα αυτό στα πλαίσια του 
προγράμματος ενεργειακής επίδειξης και του προγράμματος για τις τεχνολογίες υδρογονανθράκων (2). 
Τα αποτελέσματα αυτά συνοψίζονται ως εξής: 
1.2. Πρόγραμμα ενεργειακής επίδειξης 
— Η εφαρμογή του προγράμματος άρχισε το 1978 υπόκειται 
στον κανονισμό του Συμβουλίου ΕΟΚ αριθ. 3640/85 της 
20ής Δεκεμβρίου 1985 ο οποίος ισχύει από τον Ιανουάριο 
1986 έως τέλος 1989. 
— Καταρτίσθηκαν δύο εκθέσεις αξιολόγησης: προγράμματα 
για την αποδοτικότητα της ενέργειας και τις ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας, Νοέμβριος 1988, Caprioglio + March + 
Consulting καθώς και στέρεα καύσιμα Νοέμβριος 1988 
Thurlow+ Kallembach. 
— Έως τα τέλη 1987 επιλέχθηκαν από 5 000 προτάσεις οι 
1 445. Οι προτάσεις αυτές αφορούσαν: 
— κατά 57% την ανανεώσιμη ενέργεια, κατά 36% την 
εξοικονόμηση ενέργειας, κατά 9% τα στέρεα καύσιμα 
συμπεριλαμβανομένης της υγροποίησης και αεροποίη-
σης. 
(·) ΕΕ αριθ. C 101 της 22. 4. 1989. (2) ΕΕ αριθ. L 350 της 27. 12. 1985, σ. 25/29.