[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 16.10.2009

COM(2009)526 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για την παρακολούθηση των αποφάσεων απαλλαγής για το 2007 (σύνοψη) - Ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που συντάχθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 276 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 180β της συνθήκης Ευρατόμ, το άρθρο 147 του δημοσιονομικού κανονισμού, το άρθρο 119 παρ. 5 του δημοσιονομικού κανονισμού του ΕΤΑ{SEC(2009)1427}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ για την παρακολούθηση των αποφάσεων απαλλαγής για το 2007 (σύνοψη) - Ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που συντάχθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 276 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 180β της συνθήκης Ευρατόμ, το άρθρο 147 του δημοσιονομικού κανονισμού, το άρθρο 119 παρ. 5 του δημοσιονομικού κανονισμού του ΕΤΑ [SEC(2009)] 1

ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3

I - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΔΙΑΤΥΠΩΣΕ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΟ ΨΗΦΙΣΜΑ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 4

α) Οριζόντια θέματα 4

β) Τομεακά θέματα 7

γ) Ειδικές εκθέσεις που εκδόθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο 11

II – Eυρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης 11

III – Συστάσεις που περιλαμβάνονται στα ψηφίσματα που αφορούν τους οργανισμούς 12

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

H παρούσα έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) αφορά την παρακολούθηση των αποφάσεων απαλλαγής για το δημοσιονομικό έτος 2007[1] , σύμφωνα με το άρθρο 276 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 180β της συνθήκης Ευρατόμ, το άρθρο 147 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 119 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού του ΕΤΑ. Λόγω μεταφραστικών και χρονικών περιορισμών, η παρούσα έκθεση δημοσιεύεται σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ με την παρούσα συνοπτική μορφή. Οι πλήρεις απαντήσεις της Επιτροπής σε κάθε ειδική σύσταση του Κοινοβουλίου περιλαμβάνονται σε έγγραφο εργασίας[2] που δημοσιεύεται στα αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά. Και οι δύο εκθέσεις παρακολούθησης αφορούν τα ψηφίσματα που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 23 Απριλίου 2009.

Κάθε κεφάλαιο[3] της συνοπτικής έκθεσης περιλαμβάνει αναφορές στους συναφείς αριθμούς συστάσεων του πλήρους εγγράφου εργασίας της Επιτροπής που αναφέρθηκε παραπάνω. Αυτές οι αναφορές θα βοηθήσουν τους αναγνώστες να βρουν στο έγγραφο εργασίας όλες τις συστάσεις (και τη δράση που σχεδιάστηκε ή αναλήφθηκε ήδη από την Επιτροπή) σχετικά με ένα συγκεκριμένο κεφάλαιο ή αυτές που παρουσιάζουν ειδικό ενδιαφέρον για αυτούς.

Στις αποφάσεις απαλλαγής για το γενικό προϋπολογισμό, το ΕΤΕ και τους Οργανισμούς, η Επιτροπή εντόπισε συνολικά 203 συστάσεις που διατυπώθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς την Επιτροπή. Για 99 από αυτές, η Επιτροπή συμφωνεί να αναλάβει τη δράση που ζήτησε το Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή εκτιμά ότι, όσον αφορά 96 συστάσεις, αναλήφθηκε ήδη ή εκτελείται η απαιτούμενη δράση, παρόλο που σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να εξεταστούν τα αποτελέσματα των δράσεων. Τέλος, για λόγους που συνδέονται με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο ή τα θεσμικά προνόμιά της, η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί 8 συστάσεις[4].

I - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΔΙΑΤΥΠΩΣΕ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΟ ΨΗΦΙΣΜΑ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ

Τα ακόλουθα αποτελούν σύνοψη των απαντήσεων της Επιτροπής στις ειδικές συστάσεις του Κοινοβουλίου στα ψηφίσματα απαλλαγής για το 2007. Στις 15 Μαΐου 2009, διαβιβάσθηκε από τον αντιπρόεδρο, κ. Kallas, στον εισηγητή και αντιπρόεδρο της επιτροπής ελέγχου του προϋπολογισμού μία πρώτη αντίδραση σε κάθε σημείο του ψηφίσματος.

α) Οριζόντια θέματα [5]

Δήλωση αξιοπιστίας (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 3-11)

Η Επιτροπή, όπως και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καλωσορίζει την ανεπιφύλακτη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τους λογαριασμούς του 2007. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να βελτιώνει την ποιότητα των λογιστικών της στοιχείων και των λογαριασμών όπως συνιστά το Συνέδριο.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τα υψηλά ποσοστά σφαλμάτων στις σχετικές πράξεις οφείλονται εν μέρει στους πολύπλοκους κανόνες. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η απλούστευση συντελεί στη βελτίωση της εφαρμογής των κοινοτικών πολιτικών και στη μείωση των ποσοστών σφάλματος, αλλά υπογραμμίζει ότι ορισμένος βαθμός πολυπλοκότητας όσον αφορά τους κανόνες και τα κριτήρια επιλεξιμότητας είναι αναπόφευκτος, δεδομένου ότι αυτά καθορίζονται συχνά για να επιτευχθούν οι επιδιωκόμενοι στόχοι των πολιτικών και είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης νομοθετικής διαδικασίας. Στις νομικές βάσεις 2007-2013 έχουν ήδη επέλθει βελτιώσεις. Το Μάιο του 2009, υπό το φως της χρηματοπιστωτικής κρίσης, αποφασίστηκαν περαιτέρω μέτρα απλούστευσης για τα διαρθρωτικά ταμεία, όπως η δυνατότητα δήλωσης των δαπανών βάσει κατ’ αποκοπήν συντελεστών και ποσών και μοναδιαίου κόστους. Αναμένεται ότι ο αντίκτυπος της απλούστευσης θα γίνει αισθητός μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Εξάλλου, η Επιτροπή διερευνά τώρα άλλους πιθανούς τομείς για περαιτέρω απλούστευση, ιδίως στο πλαίσιο της προπαρασκευαστικής εργασίας για την ανά τριετία αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού. Θα μπορούσε να επικεντρωθεί, ιδίως, στις επιχορηγήσεις, συγκεκριμένα στους κανόνες επιλεξιμότητας και τις μεθόδους διαχείρισης, των οποίων οι διατάξεις καθίστανται όλο και πιο περίπλοκες και οι οποίοι είναι καίριας σημασίας για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της παράδοσης της εξωτερικής βοήθειας, καθώς και στα μέτρα ελέγχου. Ο βαθμός πολυπλοκότητας των επιλέξιμων κανόνων συνδέεται άμεσα με την ένταση και το κόστος των ελέγχων που απαιτούνται για να υπάρξει εύλογη διασφάλιση όσον αφορά την νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων. Εάν αποφασιστεί να απλουστευτούν οι κανόνες επιλεξιμότητας και εφαρμοστούν αποτελεσματικά (π.χ. με την αυξημένη χρήση των κατ’ αποκοπήν ποσών και συντελεστών, την αποδοχή της χρήσης των εθνικών κανόνων επιλεξιμότητας σε περίπτωση συγχρηματοδότησης από τα κράτη μέλη), θα περιοριστεί η τάση για σφάλματα στις σχετικές πράξεις, πράγμα το οποίο θα επιτρέψει να διεξάγονται λιγότερο εκτεταμένοι έλεγχοι (οι έλεγχοι μπορούν να επικεντρωθούν στα αποτελέσματα και όχι στις εισροές) και εν τέλει να μειωθεί το κόστος των ελέγχων. Η Επιτροπή εξετάζει επίσης την έννοια του ανεκτού κινδύνου σφαλμάτων, χάρη στην οποία επιδιώκεται να προσδιοριστεί η πλέον οικονομικά αποδοτική ένταση ελέγχων, π.χ. παρέχοντας την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ κόστους και οφέλους (μείωση των ποσοστών σφαλμάτων).Η Επιτροπή θα μελετήσει επίσης τις αρχές για περαιτέρω απλούστευση της τομεακής νομοθεσίας κατά τον επόμενο γύρο θέσπισης βασικών πράξεων, αυτών που θα τεθούν σε ισχύ από το 2014.

Δημοσιονομική διαχείριση – δημοσιονομικές διορθώσεις, ανακτηθέντα ποσά και αναστολή πληρωμών (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 12-13)

Το 2008 επήλθαν αλλαγές στο δημοσιονομικό σύστημα ABAC ώστε να καταστεί δυνατή η αναγωγή των ανακτήσεων στα συγκεκριμένα σφάλματα ή παρατυπίες. Η Επιτροπή μπόρεσε έτσι να υποβάλει πληρέστερα και πιο αξιόπιστα αριθμητικά στοιχεία των ανακτήσεων στους λογαριασμούς του 2008. Η Επιτροπή εργάζεται επίσης για την περαιτέρω βελτίωση της αξιοπιστίας και της πληρότητας των δεδομένων που παρουσιάζουν τα κράτη μέλη στις δημοσιονομικές διορθώσεις τους.

Εξάλλου, η Επιτροπή προβαίνει σε δημοσιονομικές διορθώσεις όταν είναι αναγκαίο. Στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης της 19ης Φεβρουαρίου 2008 για την ενίσχυση του εποπτικού ρόλου της Επιτροπής σε σχέση με την επιμερισμένη διαχείριση των διαρθρωτικών δράσεων, η Επιτροπή έλαβε μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι παρατυπίες που διαπιστώνονται κατά την εφαρμογή των διαρθρωτικών ταμείων αντιμετωπίζονται μόλις εντοπιστούν και οι δημοσιονομικές διορθώσεις γίνονται αμέσως.

Ετήσιες συνόψεις λογιστικών ελέγχων, διαθέσιμες δηλώσεις στον τομέα της επιμερισμένης διαχείρισης και εθνικές δηλώσεις διαχείρισης (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 14-18)

Στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των αρμοδίων Γενικών Διευθύνσεων παρέχεται αξιολόγηση των ετήσιων συνόψεων και της συμβολής τους στην αξιοπιστία όσον αφορά τη λειτουργία του συστήματος ελέγχου των κρατών μελών. Οι ετήσιες συνόψεις παρέχουν προστιθέμενη αξία, ιδίως όταν περιλαμβάνουν ανάλυση των προβλημάτων ή δήλωση αξιοπιστίας, επισημαίνουν τις ορθές πρακτικές και προτείνουν λύσεις. Η Επιτροπή συνεχίζει να εργάζεται από κοινού με τα κράτη μέλη για τη βελτίωση των ετήσιων συνόψεων. Σε σύγκριση με το 2007, το 2008 όλα τα κράτη μέλη τήρησαν την υποχρέωση που καθορίζεται στο άρθρο 53β παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού σχετικά με την υποβολή ετήσιας σύνοψης και συμμορφώθηκαν πλήρως ή ως επί το πλείστον με τις ελάχιστες απαιτήσεις. Για το 2008, η Επιτροπή εξέδωσε νέες και βελτιωμένες κατευθυντήριες γραμμές για τις ετήσιες συνόψεις στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων. Η Επιτροπή χαιρετίζει επίσης την πρωτοβουλία επτά κρατών μελών να προσαρτήσουν δήλωση αξιοπιστίας στις ετήσιες συνόψεις τους για το 2008, όπως προτείνουν οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές.

Μαζί με τις τέσσερις εθνικές δηλώσεις διαχείρισης που ελήφθησαν για το 2008, ο αριθμός των κρατών μελών που παρέχουν ένα είδος εθνικής διασφάλισης ανέρχεται σε 11. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να υποστηρίζει τα κράτη μέλη που προσκομίζουν εθελοντικά εθνικές δηλώσεις για τα κοινοτικά κονδύλια. Για το σκοπό αυτό, αναλύει τις δηλώσεις που παρασχέθηκαν, προκειμένου να προσδιορίσει τα βασικά στοιχεία του μορφότυπου και του πεδίου που παρέχουν προστιθέμενη αξία.

Συστήματα ελέγχου (Έγγραφο της Επιτροπής, σημεία 19-33)

Κατά τα πρόσφατα έτη, η Επιτροπή κατέβαλε έντονες προσπάθειες για να βελτιώσει τα συστήματα ελέγχου της, ακολουθώντας τις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και τις συστάσεις της αρμόδιας για την απαλλαγή αρχής. Για να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις που διαπιστώθηκαν από τον δικό της λογιστικό έλεγχο ή από τον εξωτερικό ελεγκτή, η Επιτροπή άρχισε να εφαρμόζει το σχέδιο δράσης για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου (το 2006) και το σχέδιο δράσης για την ενίσχυση του εποπτικού ρόλου της Επιτροπής για τις διαρθρωτικές δράσεις (το 2008). Στις αρχές του 2009, εκδόθηκε από την Επιτροπή έκθεση για τον αντίκτυπο του σχεδίου δράσης για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου (COM(2009) 43), στην οποία αναφέρεται η ολοκλήρωση των ενεργειών. Ταυτόχρονα, εκδόθηκε και έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για την ενίσχυση του εποπτικού ρόλου της Επιτροπής για τις διαρθρωτικές ενέργειες (COM(209) 42). Εξάλλου, η Επιτροπή βελτιώνει συνεχώς τα δικά της συστήματα ελέγχου καθώς και των εταίρων της κάθε φορά που διαπιστώνει αδυναμίες.

Η συγκεφαλαιωτική έκθεση, η οποία καταρτίζεται βάσει της αξιοπιστίας καθώς και των επιφυλάξεων που διατυπώνονται στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας, αξιολογεί τα επιτεύγματα της διαχείρισης της Επιτροπής κατά τη διάρκεια ενός δεδομένου έτους. Επίσης, δίνει οδηγίες στις υπηρεσίες της Επιτροπής για να αναλάβουν δράση για την αντιμετώπιση των αιτιών των επιφυλάξεων στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας και για να ελέγχουν τακτικά την πραγματοποιούμενη πρόοδο.

Η Επιτροπή φρονεί ότι μία προσέγγιση ανεκτού κινδύνου μπορεί να δώσει σαφή εικόνα της κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ των ποσοστών σφαλμάτων και του κόστους των ελέγχων, προωθώντας έτσι την χρηστή και αποτελεσματική διαχείριση των κοινοτικών κονδυλίων. Το Δεκέμβριο του 2008, εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με αυτό το θέμα (COM(2008)866), χρησιμοποιώντας ως παραδείγματα τα διαρθρωτικά ταμεία και την αγροτική ανάπτυξη. Η Επιτροπή θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για την προσέγγιση ανεκτού κινδύνου στους τομείς της έρευνας, της ενέργειας και των μεταφορών και της αγροτικής ανάπτυξης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2010 και για την εξωτερική βοήθεια, την ανάπτυξη και τη διεύρυνση καθώς και τις διοικητικές δαπάνες για τη διεύρυνση κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2010.

Διαφάνεια (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 34-40)

Η Επιτροπή δημιούργησε το σύστημα δημοσιονομικής διαφάνειας το οποίο παρέχει πλήρη, ερευνήσιμα και συγκρίσιμα δεδομένα για τους δικαιούχους κονδυλίων υπό κεντρική διαχείριση. Για την επιμερισμένη διαχείριση, μία πύλη του δικτυακού τόπου Europa παρέχει συνδέσμους σε εθνικούς δικτυακούς τόπους που δημιουργήθηκαν από τα κράτη μέλη και στους οποίους παρέχονται πληροφορίες σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής και τις εγκριθείσες κατευθυντήριες γραμμές.

Εξάλλου, μία υψηλού επιπέδου ομάδα ΕΚ-Επιτροπής συμφώνησε, στις 22 Απριλίου, να δημιουργήσει ένα κοινό μητρώο των εκπροσώπων συμφερόντων.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο υφιστάμενος κώδικας συμπεριφοράς για τα μέλη της Επιτροπής περιλαμβάνει ήδη πλήρεις και κατάλληλους κανόνες περί ευθύνης και δεοντολογίας. Ωστόσο, μελετάται η δυνατότητα περαιτέρω βελτιώσεων του υφιστάμενου πλαισίου.

Δημοσιονομικός κανονισμός (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημείο 41)

Η Επιτροπή θα υποβάλει την πρότασή της για τον μελλοντικό δημοσιονομικό κανονισμό έως το Μάιο του 2010, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες διατάξεις. Όπως και κατά το παρελθόν, ο μελλοντικός δημοσιονομικός κανονισμός θα συζητηθεί και θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων σε στενή συνεργασία με το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Αν η συνθήκη της Λισσαβόνας έχει τεθεί σε ισχύ, ο μελλοντικός δημοσιονομικός κανονισμός θα αποφασιστεί από κοινού από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Η Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 42-46)

Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς, η OLAF έχει άμεση πρόσβαση σε κάθε πληροφορία που κατέχει η Επιτροπή και που απαιτείται για τη διεξαγωγή έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων που περιέχονται στις βάσεις δεδομένων.

Το δεύτερο πρωτόκολλο της σύμβασης σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων ετέθη σε ισχύ στις 19 Μαΐου 2009. Επικυρώθηκε από τα περισσότερα κράτη μέλη και προβλέπει συγκεκριμένα την άμεση συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των δικαστικών αρχών των κρατών μελών στον τομέα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας.

Όσον αφορά τους δικαιούχους τρίτων χωρών, όλες οι μελλοντικές συμβάσεις θα συνεχίσουν να ορίζουν ότι οι εθνικές τους αρχές πρέπει να συνεργάζονται πλήρως με την OLAF.

Η Επιτροπή επανεξετάζει την πειθαρχική πρακτική της με σκοπό την επιτάχυνση της διαδικασίας π.χ. με στενότερη συνεργασία μεταξύ της OLAF και της Υπηρεσίας Ερευνών και Πειθαρχίας της Επιτροπής (IDOC).

β) Τομεακά θέματα

Ίδιοι πόροι (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημείο 47)

Η Επιτροπή ανέλαβε την απαιτούμενη δράση όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των δεδομένων ΑΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των FISIM, για τον υπολογισμό των ιδίων πόρων της Κοινότητας. «Η πρόταση της Επιτροπής για απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με την κατανομή των υπηρεσιών χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης που μετρώνται έμμεσα (ΥΧΔΜΕ) με σκοπό τον προσδιορισμό του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) το οποίο χρησιμοποιείται σε σχέση με τον προϋπολογισμό και τους ιδίους πόρους των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» (COM(2009) 238 τελικό, εγκρίθηκε στις 26 Μαΐου 2009) που προβλέπει την αναδρομική κατανομή του ΥΧΔΜΕ στο ΑΕΕ για τους σκοπούς των ιδίων πόρων από την 1η Ιανουαρίου 2005.

Γεωργία και φυσικοί πόροι (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 48-53)

Η συμφωνία για το διαγνωστικό έλεγχο της ΚΓΠ απλουστεύει περαιτέρω το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης (π.χ. με τη μείωση των ειδών των δικαιωμάτων ενίσχυσης, τη δυνατότητα συγχώνευσης των δικαιωμάτων ενίσχυσης) και αποσυνδέει περαιτέρω τις ενισχύσεις (π.χ. αροτραίες καλλιέργειες, σπόροι προς σπορά, λυκίσκος, πριμοδοτήσεις ζώων). Από την άποψη της διοίκησης, η περαιτέρω αποσύνδεση σημαίνει καλύτερη δυνατότητα ελέγχου και ότι είναι αναγκαίο να επαληθεύεται η τήρηση μόνο των γενικών φυτοϋγειονομικών κανόνων και όχι των ειδικών τομεακών κριτηρίων (δηλ. δεν είναι αναγκαίο να επαληθεύεται εάν όντως έχει παραχθεί η καλλιέργεια).

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ελέγχει επισταμένως τη διαδικασία ΟΣΔΕ (Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου) στην Ελλάδα. Η Ελλάδα έχει συμμορφωθεί με το σχέδιο δράσης της και δημιούργησε ένα νέο λειτουργικό LPIS (Σύστημα Αναγνώρισης Αγροτεμαχίων). Οι ελληνικές αρχές θα χρησιμοποιήσουν για πρώτη φορά το νέο σύστημα κατά τη διαδικασία επίλυσης μικροδιαφορών του 2009.

Όσον αφορά τις δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης, τομέας στον οποίο συμβαίνουν τα περισσότερα σφάλματα, το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου για τις δαπάνες στο πλαίσιο του νεοσυσταθέντος Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) ευθυγραμμίστηκε με το σύστημα εγγυήσεων του ΕΓΤΕ από το 2007, σύμφωνα με τον κανονισμό 1290/2005. Έτσι, στο μέλλον, τα ευρέως αναγνωρισμένα πλεονεκτήματα του συστήματος ΕΓΤΠΕ θα εφαρμόζονται και στις δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης. Επιπλέον, τα κράτη υποχρεούνται να διασφαλίσουν τη δυνατότητα επαλήθευσης και ελέγχου όλων των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης καθώς και την τήρηση των κανόνων επιλεξιμότητας. Η Επιτροπή έχει δώσει επίσης επιπλέον οδηγίες στα κράτη μέλη για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμόζουν τα γεωργο-περιβαλλοντικά μέτρα.

Επιδοτήσεις στον τομέα της αλιείας (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 54-57)

Η μεταρρύθμιση της κοινής αλιευτικής πολιτικής του (ΚΑλΠ) του 2002 σημείωσε ήδη σημαντική πρόοδο όσον αφορά τη διατηρησιμότητα, ιδίως με την καλύτερη ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών ανησυχιών στη διαχείριση της αλιείας και την κατάργηση ορισμένης χρηματοδοτικής στήριξης που συνέβαλε άμεσα στην πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Με την πράσινη βίβλο για τη μεταρρύθμιση της κοινής αλιευτικής πολιτικής του Απριλίου 2009 ξεκίνησε μία δημόσια διαβούλευση η οποία συνεχίζεται και η οποία ασχολείται ιδίως με το θέμα της κρατικής οικονομικής ενίσχυσης της αλιείας η οποία αντίκειται στους στόχους της κοινής αλιευτικής πολιτικής.

Συνοχή (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 58-70)

Η Επιτροπή ενσωμάτωσε στην στρατηγική ελέγχου της για το 2009-2011 όλες τις υπό εξέλιξη ενέργειες του σχεδίου δράσης της για να ενισχύσει τον εποπτικό της ρόλο για τις διαρθρωτικές ενέργειες (όπως η ολοκλήρωση των εθνικών σχεδίων δράσης αποκατάστασης, διαδικασίες αναστολής και αποκατάστασης). Στην έκθεση για την εφαρμογή (COM(2009) 42), η Επιτροπή έδειξε ότι το σχέδιο δράσης είχε πραγματικά αποτελέσματα και ανέλαβε τη δέσμευση να υποβάλει έκθεση στις αρχές του 2010 για τον αρχικό αντίκτυπο του σχεδίου δράσης.

Το ελεγκτικό έργο της Επιτροπής βασίζεται σε ενδελεχή αξιολόγηση κινδύνου, η οποία επικαιροποιείται τακτικά. Στην αξιολόγηση αυτή λαμβάνονται υπόψη πολλοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων προηγούμενων ελέγχων και του επιπέδου των δημοσιονομικών διορθώσεων, με αποτέλεσμα τη διεξαγωγή αυστηρότερων ελέγχων σε τομείς και προγράμματα με υψηλότερο επίπεδο κινδύνου. Ωστόσο, το στοιχείο αυτό θα πρέπει να ερμηνεύεται με προσοχή, δεδομένου ιδίως ότι το επίπεδο των δημοσιονομικών διορθώσεων για ένα κράτος μέλος δεν είναι καθαυτό ενδεικτικό του συνεπαγόμενου επιπέδου κινδύνου.

Η Επιτροπή συνεχίζει να εργάζεται για την απλούστευση των κανόνων 2007-13, ιδίως του συστήματος αναφοράς των παρατυπιών και της δυνατότητας να δηλώνονται οι δαπάνες βάσει κατ’ αποκοπήν ποσοστών και ποσών και του μοναδιαίου κόστους.

Εσωτερικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημείο 1 και σημεία 71-91)

Στην έρευνα, η Επιτροπή χάραξε μία στρατηγική πολυετούς ελέγχου για το 6ο πρόγραμμα-πλαίσιο (ΠΠ6). Η εν λόγω στρατηγική βασίζεται στην ανίχνευση και τη διόρθωση σφαλμάτων που δεν θα μπορούσαν να εντοπιστούν από ελέγχους βάσει εγγράφων πριν από την πληρωμή. Τούτο επιτυγχάνεται χάρη στη σημαντική αύξηση του αριθμού των εκ των υστέρων ελέγχων και της ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Η διαδικασία αυτή έχει ήδη συμβάλει στη μείωση των ποσοστών σφαλμάτων κατά τα πρόσφατα έτη.

Το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο (ΠΠ7) έχει επιφέρει περαιτέρω βελτιώσεις και ορισμένες σημαντικές απλουστεύσεις. Η σύσταση του ταμείου εγγυήσεων των συμμετεχόντων αποτελεί εργαλείο για τη σημαντική μείωση του αριθμού των εκ των προτέρων οικονομικών ελέγχων και της χρησιμοποίησης προστατευτικών μέτρων. Αντικαθιστά τη συλλογική οικονομική ευθύνη των αναδόχων όπως προβλέπεται στο ΠΠ6. Οι κανόνες συμμετοχής για το ΠΠ7 (άρθρο 31) προβλέπουν ότι οι μέσες δαπάνες μπορούν να αναλαμβάνονται στο βαθμό που δεν αποκλίνουν σημαντικά από τις πραγματικές δαπάνες.

Εξάλλου, χάρη στη διευκόλυνση της ενιαίας εγγραφής για τους συμμετέχοντες, αποφεύγονται οι επανειλημμένες συστάσεις στους δικαιούχους και βελτιώνονται η ποιότητα των δεδομένων και η συνοχή σε όλα τα συστήματα διαχείρισης των επιχορηγήσεων. Περαιτέρω βελτιώσεις θα επιτευχθούν με τη βαθμιαία εισαγωγή πλήρως ηλεκτρονικών συστημάτων ανταλλαγής για όλη την αλυσίδα της διαχείρισης των προτάσεων και των επιδοτήσεων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας e-FP7.

Οι λεπτομερείς απαντήσεις της Επιτροπής στις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε ειδικούς τομείς πολιτικής στο πλαίσιο των εσωτερικών πολιτικών περιλαμβάνονται στο επισυναπτόμενο έγγραφο εργασίας.

Εξωτερικές δράσεις, ΜΚΟ και Ανάπτυξη (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημείο 2 και σημεία 92-111)

Η Επιτροπή θέσπισε μέτρα για την ενίσχυση των ελέγχων στο επίπεδο των οργανισμών υλοποίησης, ιδίως τους νέους τυποποιημένους όρους εντολής για τους ελέγχους καθώς και την ανάπτυξη του CRIS-Audit για την παρακολούθησή τους. Δεδομένου ότι τα μέτρα αυτά έχουν εισαχθεί πρόσφατα, η Επιτροπή αναμένει ότι τα πλήρη θετικά αποτελέσματά τους θα φανούν σαφέστερα στο μέλλον. Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή συνεχίζει τις προσπάθειές της για να βελτιώσει περαιτέρω τα συστήματά της, ευθυγραμμιζόμενη με τις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Επιτροπή προτίθεται να θέσει σε εφαρμογή μέτρα όπως η ανάπτυξη συγκεκριμένης καθοδήγησης για να βοηθήσει τους οργανισμούς υλοποίησης να διαχειρίζονται καλύτερα τα κοινοτικά κονδύλια και να συμμορφώνονται με τους κοινοτικούς κανόνες, ενισχύοντας έτσι τα προληπτικά μέτρα.

Οι πρόσφατες αξιολογήσεις της συνεργασίας της Επιτροπής με τις χώρες εταίρους μέσω των ΗΕ και της παράδοσης της βοήθειας μέσω της ΕΤΕπ και των αναπτυξιακών τραπεζών καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η συνεργασία αυτή παρέχει προστιθέμενη αξία και απτά αποτελέσματα, ιδίως για τα μεγαλύτερα κοινά ταμεία αρωγής. Εξάλλου, χάρη στη συμμετοχή σε τέτοιες πρωτοβουλίες, η Επιτροπή μπόρεσε να παρέμβει σε ευαίσθητες από πολιτική άποψη περιοχές, όπου θα ήταν διαφορετικά αδύνατο να χορηγήσει βοήθεια. Η Επιτροπή μπόρεσε να επωφεληθεί από την επιτόπου παρουσία και εμπειρογνωσία των πολυμερών εταίρων της από την άποψη της υλοποίησης. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τα ΗΕ για να βελτιώσει τις επιδόσεις των αποστολών ελέγχου και να ενισχύσει τη διαφάνεια και την προβολή των κοινοτικών συνεισφορών στα ΗΕ. Από την άποψη αυτή, κατά την 6η ετήσια σύνοδο της ομάδας εργασίας FAFA, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2009, συμφωνήθηκαν οι όροι εντολής για τις αποστολές ελέγχου. Οι εν λόγω όροι εντολής χρησιμοποιήθηκαν ήδη πέρυσι επιτυχώς σε δοκιμαστική βάση.

Από το 2008, η Επιτροπή δημοσίευσε τα ονόματα όλων των δικαιούχων χρηματοδότησης εξωτερικών δράσεων, σύμφωνα με το άρθρο 30.3 του δημοσιονομικού κανονισμού. Ο κατάλογος αυτός είναι πλήρης και, συνεπώς, δεν περιορίζεται στις «ΜΚΟ», που είναι ένας όρος γενικός για τον οποίον δεν υπάρχει από κοινού συμφωνημένος νομικός ορισμός. Για τις συμβατικές πτυχές της χρηματοδότησης, η Επιτροπή προσδιορίζει την επιλεξιμότητα μη κρατικών φορέων για κοινοτική χρηματοδότηση βάσει του δικού τους εθνικού νομικού πλαισίου.

Οι απαντήσεις της Επιτροπής σε άλλες συστάσεις που αφορούν τις εξωτερικές σχέσεις, την ανθρωπιστική βοήθεια, την αναπτυξιακή πολιτική και τις εξωτερικές σχέσεις περιλαμβάνονται στο συνημμένο έγγραφο εργασίας στα σημεία που αφορούν τις εξωτερικές ενέργειες και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.

Προενταξιακή στρατηγική (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 112-120)

Κατά την ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, την 1η Ιανουαρίου 2007, συστάθηκε ένας μηχανισμός συνεργασίας και ελέγχου για να τις βοηθήσει να αποκαταστήσουν ορισμένες ελλείψεις στους τομείς της μεταρρύθμισης του δικαστικού συστήματος, της καταπολέμησης της διαφθοράς και, για τη Βουλγαρία, του οργανωμένου εγκλήματος και για να παρακολουθεί την πρόοδο που σημειώνεται σε αυτούς τους τομείς μέσω περιοδικών εκθέσεων. Οι πιο πρόσφατες εκθέσεις εγκρίθηκαν στις 22 Ιουλίου 2009 και διαβιβάσθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (COM(2009) 401 τελικό και COM(2009) 402 τελικό).

Όσον αφορά τις υποψήφιες και τις δυνάμει υποψήφιες χώρες, η καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος αποτελεί βασική προτεραιότητα όλων των εταιρικών σχέσεων προσχώρησης ή/και των ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων. Η προτεραιότητα αυτή αποτελεί επίσης αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής της Επιτροπής για την εφαρμογή του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ). Όλα τα πολυετή προγράμματα ενδεικτικού σχεδιασμού για τον ΜΠΒ περιλαμβάνουν τώρα ως προτεραιότητα την καταπολέμηση της διαφθοράς. Θα προταθούν περισσότερες πρακτικής φύσεως πρωτοβουλίες που καταρτίζονται τώρα σε συνεργασία με την OLAF.

Διοικητικές δαπάνες (Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, σημεία 121-126)

Οι λεπτομερείς απαντήσεις της Επιτροπής στις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τα Ευρωπαϊκά Σχολεία, τα θέματα προσωπικού και τα κοινοτικά κτίρια περιλαμβάνονται στο συνημμένο έγγραφο εργασίας. Πληροφορίες σχετικά με τον κτιριακό προγραμματισμό περιλαμβάνονται στα προσχέδια προϋπολογισμών του 2008, 2009 και 2010, καθώς και στις συζητήσεις για τις μεταφορές για το 2009[6], συμπεριλαμβανομένων των αναγκών για γραφεία κατά τα επόμενα έτη.

Μέτρα παρακολούθησης υπό το φως της απαλλαγής (Έγγραφο εργασίας, σημείο 127)

Η Επιτροπή παρακολουθεί όλες τις αιτήσεις απαλλαγής εκτός εάν δεν ευθυγραμμίζονται με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο ή τις θεσμικές αρμοδιότητές της. Σύμφωνα με το άρθρο 276 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 147 του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή υποβάλλει κάθε χρόνο έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τα μέτρα που έλαβε υπό το φως των παρατηρήσεων και των σχολίων του Κοινοβουλίου στις αποφάσεις απαλλαγής.

γ) Ειδικές εκθέσεις που εκδόθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο

Στο ψήφισμά του για τη χορήγηση απαλλαγής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμπεριέλαβε αιτήματα προς την Επιτροπή σχετικά με επτά ειδικές εκθέσεις που δημοσιεύτηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο το 2007 και το 2008. Οι απαντήσεις της Επιτροπής στις εν λόγω συστάσεις περιλαμβάνονται στο επισυναπτόμενο έγγραφο εργασίας (σημεία 128-169).

II – Eυρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης

Όσον αφορά τα προγράμματα δημοσιονομικής στήριξης, καταβάλλονται έντονες προσπάθειες για να βελτιωθεί η ανάλυση της επιλεξιμότητας και να αυξηθεί η σαφήνεια των συμφωνιών χρηματοδότησης και των αποφάσεων πληρωμών. Τα στοιχεία που αφορούν όλα τα προγράμματα δημοσιονομικής στήριξης που εγκρίθηκαν το 2008 παρουσιάζονται σε συνοπτική μορφή στα ετήσια προγράμματα δράσης του 2008[7].

Η Επιτροπή, για να ανταποκριθεί στο αίτημα για ακόμη μεγαλύτερη διαφάνεια στην αντιμετώπιση της δημοσιονομικής στήριξης, θα καλύψει διεξοδικότερα τα θέματα δημοσιονομικής στήριξης στις μελλοντικές ετήσιες εκθέσεις για την «Αναπτυξιακή πολιτική και την πολιτική εξωτερικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και την εφαρμογή τους».

Οι εκ των προτέρων έλεγχοι αποτελούν ένα πολύ σημαντικό μέρος της εφαρμοζόμενης στρατηγικής ελέγχου της ευρωπαϊκής βοήθειας, ούτως ώστε τα τυχόν σφάλματα που διαπιστώνονται κατά τη διάρκεια αυτών των ελέγχων να μπορούν να διορθώνονται προτού εγκριθούν οι τελικές πληρωμές. Οι έλεγχοι αυτοί περιλαμβάνουν, όταν είναι αναγκαίο και σκόπιμο, λογιστικούς ελέγχους ή ειδική τεχνική πιστοποίηση από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, ανάλογα με το είδος της σύμβασης/φορέα, με αποτέλεσμα να υπάρχει υψηλός βαθμός ελέγχων στο επίπεδο των οργανισμών υλοποίησης, ιδίως πριν από την τελική πληρωμή.

Λεπτομερέστερα στοιχεία για όλες τις συστάσεις που συνδέονται με το ΕΤΑ περιλαμβάνονται στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής (σημεία 170-183).

III – Συστάσεις που περιλαμβάνονται στα ψηφίσματα που αφορούν τους οργανισμούς

Όπως ορίζεται στην κοινή δήλωση της 10ης Μαρτίου 2009, η διοργανική ομάδα εργασίας για τους ρυθμιστικούς οργανισμούς θα εξετάσει μια σειρά καίριων θεμάτων που προτείνονται από τα συμμετέχοντα θεσμικά όργανα, συμπεριλαμβανομένων του ρόλου και της θέσης των οργανισμών στο θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ, της δημιουργίας, της διάρθρωσης και της λειτουργίας αυτών των οργανισμών, μαζί με τα θέματα χρηματοδότησης, προϋπολογισμού, επίβλεψης και διαχείρισης. Σε τεχνικό επίπεδο, έχει καταρτιστεί και συμφωνηθεί ένας κατάλογος ειδικών θεμάτων. Προς το παρόν, οι εργασίες συνεχίζονται στο πλαίσιο της ομάδας και η Επιτροπή θα αναλάβει την αναγκαία δράση ανάλογα με τα αποτελέσματα αυτών των συζητήσεων.

Οι απαντήσεις της Επιτροπής στα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσον αφορά διάφορα γενικά θέματα σχετικά με τους ρυθμιστικούς οργανισμούς καθώς και στις συστάσεις σχετικά με τους μεμονωμένους οργανισμούς περιλαμβάνονται στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής (σημεία 184-203).

* * *

[1] Απαλλαγή για τον γενικό προϋπολογισμό για το 2007, απαλλαγή για το ΕΤΑ για το 2007, απαλλαγή για τους Οργανισμούς για το 2007.

[2] Έγγραφο Εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, που συνοδεύει την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την παρακολούθηση των αποφάσεων απαλλαγής για το 2007.

[3] Τόσο η παρούσα συνοπτική έκθεση όσο και το πλήρες έγγραφο εργασίας ακολουθούν όσο το δυνατό πιο πιστά τη διάρθρωση των ψηφισμάτων που περιλαμβάνουν τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

[4] Βλ. τις συστάσεις 7, 73, 93, 126, 134, 135, 167 και 182.

[5] Τα θέματα που εθίγησαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα κύρια συμπεράσματά του εξετάζονται παρακάτω στα αντίστοιχα σημεία.

[6] Μεταφορές DEC5 και DEC24.

[7] Βλ. http://ec.europa.eu/europeaid/work/ap/aap/2008_en.htm