ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (83) 309 
 
 
 
Vol. 1983/0 125 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
COΜ (83) 309 τελικό
Βρυξέλλες, 28 Ιουνίου 1983
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ
(Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο)
C O Μ  (83) 309 τελικό

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Σελίδες
1. Εισαγωγή ............................... .. ...................................................... .............................. 1
2. Εμπόδια γ ια  μια αυξημένη χρησιμοποίηση των στερεήν καυσίμων
-  Γ ε ν ικ ο ί παράγοντες που επηρεάζουν την κατανάλωση  ............... . 5
-  Ε ιδ ικ ο ί παράγοντες που επηρεάζουν την κατανάλωση  ............... ................ 8
3. Ράλος της έρευνας, της ανάπτυξης και της επ ίδειξης
Γ ενικές θεωρήσεις ......................................     12
Εργασίες Ε & Α ..................................... ............... ....................................................  13
Σχέδια ε π ίδ ε ιξ η ς .........................................   14
4. Σημασία μιας κο ινο τική ς παραγωγής που ε ίν α ι ικανοποιητική άσον αφορά 
την οικονομική πλευρά και την ασφάλεια εφοδιασμοΰ
Πράσβαση .................................................................       15
Τιμές .............................................................................................................................  15
Οικονομικός χαρακτήρας της κο ινοτικής παραγωγής άνθρακα ................... .. 15
Γ ια  μ ια  καλΰτερη ισορροπία της ευρωπαΤκής αγοράς . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  16
Παραγωγή λ ιγ ν ίτ η  και τΰρψ ης ................    19
'Ανθρακας γ ια  οπτανθρακοποίηση ........................... .............. .................................. 21
5. Κοινωνικά μέτρα ....................... ................ .................. ..............................................  22
Π αραρτήματα

-  1  -
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1.1. Το Συμβοόλιο "Ενέργεια” της 21ης Απριλίου του -ηρέχοντος έτους υπογρδμμισε 
τη σημασία που ενέχει η πραγματοποίηση των ενεργειακών στίχων της Κοινό­
τητας γ ια  το 1990 και ζήτησε από την Επιτροπή να αναλόσει τ ις  προόδους που 
έχουν επ ιτευ χθ εί όσον αφορδ την πραγματοποίηση των εν λόγω στόχων. Η  
Επιτροπή συμπεραίνει από την ανδλυση αυτή ό τι οι τωρινές π ολιτικές δεν
θα αρκέαουν γ ια  να επιτευχθοΰν οι κ ο ιν ο τικ ο ί στόχοι, ιδ ια ίτερ α  σε μία 
κατδσταση όπου χαμηλότερες τιμ ές  πετρελαίου εξασθενίζουν την ώθηση που 
δόθηκε στην ενεργειακή στρατηγική από τ ις  δυνδμεις της αγορδς.
Γ ια  την ενίσχυση της στρατηγικής αυτής, η Επιτροπή π ροτείνει στο Συμβοόλιο, 
σε ξεχωριστή ανακοίνωση (1 ), ένα πενταετές πρόγραμμα αυξημένης ταχότητας 
που αφορδ μέτρα στον ενεργειακό τομέα και στην Ε & Α της ενέργειας. Μία 
από τ ις  κυριότερες ιδέες της παροδαας ανακοίνωσης είνα ι η ανδγκη να β ελτιο - 
π οιηθεί σε κο ινο τικό  επίπεδο η χρήση των φυσικών και χρηματικών πόρων. Η  
ιδέα αυτή βρίσκει την εφαρμογή της ιδ ια ίτε ρ α  στον τομέα των στερεών καυσίμων 
των οποίων η κατανδλωση είν α ι κατώτερη από τ ις  προβλέψεις και λ ιμ ν δ ζει.
Παρδ τ ις  σημαντικές ενισχόσεις που έχουν χορηγηθεί από τα πορδγωγα κρδτη, 
σημαντικό μέρος της παραγωγής δνθρακα δεν είν α ι ανταγωνιστική, υπό τ ις  
παροόσες π εριστδσεις, με τον εισαγόμενο δνθρακα. #Ετσι οι εισαγωγές φθδνουν 
σε υψηλό επίπεδο* η παραγωγή διατηρήθηκε, ενώ τα αποθέματα συνεχίζουν να 
αυξδνονται στους παραγωγοός. Η  κατδσταση αυτή αποτελεί πηγή απατδλης και 
ασυνέπειας. Η  εκτίμηση της διδστασης της εσωτερικής αγορδς της Κοινότητας 
και ένας καλότερος συντονισμός, σε κο ινο τικό  επίπεδο, των ενεργειών που πρέπει 
να αναληφθοόν, θα έπρεπε να οδηγήσει στη μείωση της απατδλης και να αυξήσει 
την ευκαμψία της προσφορδς των στερεών καυσίμων προς όφελος όλων, παραγωγών 
και καταναλωτών. Αυτό προΟποθέτει, επίσης, ό τι η κο ινο τική  δρδση στηρίζεται 
σε ένα πρόγραμμα που διαθέτει ένα ελδχιστο βαθμό α ξιοπ ισ τίας, υπό την έννοια 
των χρηματοδοτικών πόρων, και ένα πλαίσιο που διασφαλίζει τη συνέχεια.
1.2. Η  εφαρμογή μιας καθολικής και ισορροπημένης π ολιτικής των στερεών καυσίμων, 
αποτελεί στο πλαίσιη αιίτόμια θεμελιώδη πρόοδο που πρέπει να πραγματοποιηθεί, 
όπως το επιβεβαίωσαν οι υπουργοί της ενέργειας, ιδίως κατδ την ανεπίσημη 
σόσκεψη της Κοπεγχδγης το Δεκέμβριο του 19Θ2.
(1) εϋΜ(Β3) 315• ■/'

-  2 -
1.3. Η  συζήτηση προσανατολισμού, στην οποία προέβη το Συμβούλιο σ τις  21 Απρι­
λίο υ , σχετικά με τη βάση του προγράμματος εργασίας που προετοιμάστηκε απά 
την Επιτροπή (έγγρ. 00Μ(83) 54 τ ε λ ικ ά ), κα τέδ ειξε ά τι το άλο θέμα έπρεπε 
να συγκεντρωθεί σε τέσσερα ερωτήματα θεμελιώδη γ ια  το μέλλον των στερεών 
καυσίμων στην Κοινάτητα :
-  Ποιά ε ίν α ι τα εμπάδια γ ια  μ ια  αυξημένη χρησιμοποίηση των στερεών καυσίμων;
-  Με ποιά τράπο η έρευνα και η ανάπτυξη μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση 
της κατανάλωσης των στερεών καυσίμων |
-  Γΐ>ια είν α ι η σημασία μιας κο ινο τική ς παραγωγής, που πραγματοποιείται υπά 
ικανοποιητικούς οικονομικούς άρους, γ ια  την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού;
-  Τι ράλο πρέπει να διαδραματίσει η Κοινάτητα, στο θέμα αυτά, γ ια  την επί­
λυση κοινωνικών προβλημάτων ;
1.4. Το παράν σημείωμα εξετά ζει διαδοχικά τα 4 ερωτήματα και υποδεικνύει γ ια  
καθένα τ ις  ενέρ γειες που η Επιτροπή ήδη πράτεινε ή π ροτείνει τώρα στο 
Συμβούλιο. Στο διάβημά της η Επιτροπή, έλαβε, κατ’ αυτάν τον τράπο, υπάψη 
της τ ις  ανησυχίες των καταναλωτών και αναζήτησε τα εμπάδια που παρακω­
λύουν μια  αυξημένη χρησιμοποίηση των στερεών καυσίμων. Εξέτασε, επίσης, 
πώς τα στερεά καύσιμα να αντιμετωπίσουν κατά τον καλύτερο τράπο τ ις  ανη­
συχίες των καταναλωτών άσον αφορά την ασφάλεια εφοδιασμού, την οικονομική 
πλευρά καθώς και την ευχερή χρήση και την προστασία του περιβάλλοντος χάρη 
σε προσπάθειες στον τομέα της Ε & Α. Εξάλλου, η Επιτροπή εξέτασε με ποιόν 
τράπο ο κο ινο τικά ς άνθρακας μπορεί να ενισχύσει τη θέση του χάρη σε αντα­
γω νιστικές τ ιμ έ ς .
Το σημείωμα της Επιτροπής δεν επαναλαμβάνει άλο το περιεχόμενο των βασικών 
εγγράφων, που υπέβαλε η ίδ ια  προηγουμένως σ χετικά με τον άνθρακα (00Μ(82)31 
τελ ικ ά ) και σ χετικά με το λ ιγ ν ίτ η  και την τύρφη, (£;0Μ(82) 649), αλλά λαμβάνει 
πλήτως υπάψη τα εν λόγω έγγραφα και τ ις  συζητήσεις που προκάλεσαν στους κόλ­
πους του Συμβουλίου. Το σημείωμα αυτά δεν αναφέρει επίσης άλα τα 'μ έτρα  που 
ήδη θεσπίστηκαν απά την Κοινότητα άσον αφορά τα στερεά καύσιμα* τα εν λόγω 
μέτρα υπενθυμίζονται σε προσαρτημένω παράρτημα.

-  3 -
2. ΕΜΠΟΔΙΑ ΓΙΑ  ΜΙΑ ΑΥΞΗ Μ ΕΝ Η  ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩ Ν  ΣΤΈ ΡΕΩ Ν  ΚΑΥΣΙΜΩΝ
2.1. Το 1982, τα στερεά καύσιμα αντιπροσώπευσαν 24,3% της ολικής ενεργειακής
κατανάλωσης της Κοινότητας, ήτοι το ισοδυναμο 178,5 ΜΤΙΠ γ ια  το γαιάνθρακα 
(20,5%) και 33% ΜΤΙΠ γ ια  το λ ιγ ν ίτη  και την τύρφη (3,8%). Η  κατανάλωση 
αυτή ε ίν α ι στάσιμη από πολλά χράνια και εντούτοις το ανταγωνιστικό πλεονέ­
κτημα των στερεών καυσίμων σε σάγκριση με τα προϊόντα πετρελαίου υπήρξε 
σημαντικό και προστέθηκαν σ’ αυτδ Ηολλά εθνικά μέτρα παρακίνησης. Τα σ τοιχεία  
αυτά υπέρ των στερεών καυσίμων θα έπρεπε να διευκολύνουν μια ευρεία 
μετατροπή των εγκαταστάσεων που λειτουργοΰν με υδρογονάνθρακες ή την 
κατασκευή νέων εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούν στερεά καύσιμα. Αναντίρ­
ρητα, παρατηρήθηκε μια υποκατάσταση των προϊόντων πετρελαίου από τα 
στερεά καύσιμα στους μεγάλους καταναλωτές, όπως οι -  παραγωγοί τσιμέντου 
ή οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας. Οι τελευ τα ίο ι αυτοί χρησιμοποίησαν 
182 Μ Τ 1  2 άνθρακα, το 1982 , έναντι 140 Μ Τ (2 ), το 1973. Αλλά η ανταγωνι­
σ τικότητα των στερεών καυσίμων δεν υπήρξε αρκετή, αυτή καθαυτή, γ ια  να 
επιφέρει σε όλους τους το μ είς χρησιμοποίησης ουσιαστική αύξηση της κατα­
νάλωσης, και τούτο γ ια  λόγους θεορήσεων διαφορετικής φύσης όπως π.χ. ασφά­
λ ε ια  εφοδιασμού, κόστος των αρχικών επενδύσεων, μόλυνση, ψυχολογικά εμπό­
δ ια . ΥΥτδρχουν ακόμη πρόσθετες δυνατότητες, γ ια  τα στερεά καύσιμα, μεταξύ 
των καταναλωτών της Κοινότητας και αυτή ε ίν α ι ιδ ια ίτερ α  η περίπτωση μεταξύ 
των μη παραγωγών κρατών μελών.
Η  Κοινότητα έχει λάβει ήδη ένα ορισμένο μριθμό μέτρων γ ια  να αυξήσει τη 
χρησιμοποίηση των στερεών καυσίμων :
—  Τύ Συμβούλιο ενέκρινε σ τις 21.4.1983 δύο συστάσεις προς τα κράτη μέλη 
σ χετικά με την ενθάρρυνση των επενδύσεων που ευνοούν τη μετατροπή και 
την επαναμετπτροπή του πετρελαίου σε στερεά καύσιμα :
Ο  των εγκαταστάσεων καύσης στη βιομηχανία, πλην της βιομηχανίας σιδήρου 
και χάλυβα και του ενεργειακού τομέα,
°  των ατμολεβήτων στα δημόσια κ τ ίρ ια  και την αστική θέρμανση.
(1) Το 1982, η διαφορά τιμ ή ς του άνθρακα, στο στάδιο του βιομηχανικού κατα­
ναλωτή, ήταν, κατά μέσο όρο, της τάξης του 35% σε σχέση με το βαρύ μαζοΰτ 
και γ ια  ίση θερμαντική ικανότητα. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα σ το ιχεία , ο 
λ ιγ ν ίτη ς  και η τύρφη έχουν, γ ια  τ ις  χρήσεις γ ια  τ ις  οποίες προορίζονται 
ε ιδ ικ ά , ακόμη μεγαλύτερα πλεονεκτήματα σχετικού κόστους.
(2) Τ -  τόνος

-  4  -
Οι συστάσεις αυτές, εξάλλου, ζητούν στα κράτη μέλη να ανακοινώνουν στην 
Επιτροπή, στο τέλος κάθε έτους, τα ^ δ τρ α  που λαμβάνονται στον εν λόγω τομέα, 
ώστε η Επιτροπή να μπορεί να συντάσσει, ετησίως, έκθεση στο Συμβούλιο με 
την κατάλληλη μορφή.
-  Η Επιτροπή έλαβε μ ια  απόφαση, που δημοσιεδθηκε στην ΕΕ της 31.12.1982 
(α ρ ιθ . C 343), γ ια  τη δανειοδότηση, με μειωμένο επ ιτό κ ιο , βιομηχανιών, 
στο πλαίσιο του άρθρου 54.2 της συνθήκης ΕΚΑΧ υπέρ επενδδσεων που προορί­
ζονται να προωθήσουν την κατανάλωση του κο ινο τικο ύ  άνθρακα. Με τα δάνεια 
αυτά μπορούν να χρηματοδοτηθούν εγκαταστάσεις και υλικά που έχουν σχέση
με την καδση, τη μετατροπή, τη διακίνηση και την προπαρασκευή του άνθρακα 
καθώς και με την επεξεργασία και με την απομάκρυνση των λυμάτων. Τα δια­
θέσιμα ποσά στον προΟπολογισμό ΕΚΑΧ το 19Β3 ε ίν α ι 9 εκ. EC U  και επιτρέπουν 
τη μείωση κατά 3 μονάδες γ ια  5 έτη των δανείων συνολικού ύψους 60 εκ. ECU.
Στα δάνεια αυτά, με μειωμένο επ ιτό κ ιο , προστίθενται τα δάνεια ΕΚΑΧ σύμφωνα 
με το άρθρο 54 της συνθήκης ΕΚΑΧ. Το 1982 η Επιτροπή αποφάσισε να χορηγήσει 
δάνεια Β32 εκ. EC U  γ ια  τ ις  εγκαταστάσεις κατανάλωσης (θερμοηλεκτρικοί σταθ­
μ ο ί, βιομηχανία).
-  Η  Επιτροπή, εξάλλου υπέβαλλε στο Συμβοδλιο πρόταση (ΐ), που βρίσκεται στο 
στάδιο των συζητήσεων, σ χετικά με την παροχή χρηματοδοτικών κινήτρων υπέρ 
ορισμένων κατηγοριών επενδδσεων στον τομέα της Ο ΧΕ (ορθολογική χρησιμοποί­
ηση στερεών καυσίμων, πρόκειται ϊ
°  γ ια  την αξιοποίηση της θερμότητας γ ια  δίκτυα θέρμανσης σε απόσταση, με 
βάση στερεά καδσιμα,
°  γ ια  τη μετατροπή σε στερεά καδσιμα εγκαταστάσεων καδσης που χρησιμοποιοδν 
μαζοδτ στη βιομηχανία,
°  γ ια  την προπαρασκευή στερεών καυσίμων γ ια  τους καταναλωτές πλην των σταθμών 
ηλεκτροπαραγωγής και των εγκαταστάσεων οτττανθρακαττοίησης.
Από τα 65 εκ. EC U  που προβλέήονται στο Προσχέδιο του ΠροΟπολογισμοδ 1984 γ ια  
την εν λόγω ενέρ γεια, 30 εκ. ECU περίπου, προορίζονται γ ια  τη χρησιμοποίηση 
στερεών καυσίμων.
(1 ) C0M (82) 357

-  5 -
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να αποδίδει ιδ ια ίτερ η  προσοχή στη μελέτη των εμποδίων 
που παραυσιάζονται στη χρησιμοποίηση των στερεών καυσίμων και προσφορότερων 
μέσων με την ενθάρρυνση της χρησιμοποίησης αυτής στους διάφορους τομείς και 
ιδ ια ίτε ρ α  στη βιομηχανία, δεδομένου μάλιστα ά τι οι πρόσφατες ε ξ ε λ ίξ ε ις  των 
τιμών του πετρελαίου ενδέχεται να μειώσουν το πλεονέκτημα της σχετικής τιμής 
που υπήρχε μέχρι τώρα υπέρ του άνθρακα. Στον τομέα αυτόν α π α ιτείται ενίσχυση 
της δράσης των εθνικών δημοσίων αρχών και της Κοινότητας.
2.2. Γ ε ν ικ ο ί παράγοντες που επηρεάζουν την κατανάλωση
2.2 .1 . Ασφάλεια εφοδιασμοΰ
Η γνώση ό τι υπάρχει εξασφάλιση γ ια  τ ις  παραδόσεις άνθρακα, μεσοπρόθεσμα και 
μακροπρόθεσμα, αποτελεί σημαντικό σ το ιχείο  γ ια  τη λήψη αποφάσεως των πιθανών 
επενδυτών. Γ ια  τους κοινοτικοός καταναλωτές η ασφάλεια εφοδιασμοί βασίζεται 
στην παραγωγή της Κοινότητας, που εξετάζεται πιο κάτω στο κεφάλαιο I I I ,  και 
σ τις  εισαγωγές άνθρακα από τ ρ ίτ ε ς  χώρες.
Οι εισαγωγές άνθρακα αυξήθηκαν σημαντικά εδώ και 10 χρόνια με αποτέλεσμα 
να περάσουν από 10%  (30 Μϊ) της κατανάλωσης σε 22% (70 ΤΜ). Π3θέρχονται 
από διαφοροποιημένες γεωγραφικά χώρες (κυρίως ΗΠΑ, Αυεπραλία, Νότιο Αφρική, 
Πσλωνία). Τα εκμεταλλεδσιμα αποθέματα των χωρών αυτών είν α ι αρκετά μεγάλα 
ώστε να μπορούν να καλδπτουν τ ις  προβλέψιμες ανάγκες εισαγωγών της Κοινότητας, 
οι οποίες γ ια  το νέτος 2000 θα μποροβσαν να ε ίν α ι της τάξης του τρι-πλού των 
ποσοτήτων που εισάγονται τώρα.
Οι εισαγωγές, όμως, παρουσιάζουν ενδεχόμενους κινδάνους. Δυσχέρειες σε ορι­
σμένες . εξαγωγείς χώρες, όπως αυτές που παρουσιάστηκαν το 1981, θα μπορούσαν 
σε δεδομένη στιγμή να διαταράξαυν τ ις  εξαγωγές των χορών αυτών. Δεδομένου 
ό τι η π ο λιτική  και γεωγραφική π ο ικ ιλ ία  των εξαγωγέων επιτρέπει μια  φρόνιμη 
κατανομή τον κινδύνων, η υπογραφή μακροπρόθεσμων συμβάσεων και η ύπαρξη απο­
θεμάτων στην Κοινότητα θα έπρεπε να περιορίσουν σημαντικά τον κίνδυνο δια­
κοπής εφοδιασμοί.
Η  Επιτροπή 8α διατηρήσει τα κτικό  διάλογο με τ ις  κυριότερες χώρες εξαγωγής 
άνθρακα, γ ια  να μεριμνήσει ώστε ο εφοδιασμός από το εξωτερικά να πραγματο­
π ο ιε ίτα ι υπό προΟποθέσεις κατά το δυνατό ασφαλέστερες, τόσο βραχυπρόθεσμα, 
όσο και μέσο -  και μακροπρόθεσμα.
• . / . .

6
2 .2 .2 . Αβεβαιότητες των τιμών
Οι πιθανοΓ καταναλωτές στερεών καυσίμων που σκέπτονται να επενδύσουν σε 
νέους κύκλους ατμολεβήτων ή στη μετατροπή, χρειάζονται εγγυήσεις, ό τι τα 
στερέά καύσιμα θα διατηρήσουν μακροπρόθεσμα την πλεονεκτική τους τιμ ή  
έναντι του πετρελαίου και του αερίου. Το πλεονέκτημα α υ τί φ αίνεται κεκτη- 
μένα μακροπρόθεσμα, αλλό βραχυπρόθεσμα επ ικρ α τεί αβεβαιότητα, δεδομένου 
ό τι ο άνθρακας θα μπορούσε να υποστεί την πίεση του βαρέος μαζοάτ αν η 
τιμ ή  του αργοά πετρελαίου έπιπτε σημαντικό. Η αβεβαιότητα γ ια  το βραχυ­
πρόθεσμο μέλλον θα μπορούσε να μειώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Η  
Επιτροπή θα αγω νιστεί εναντίον της τάσης αυτής, ιδίω ς ενθαρράνοντας τη 
διαφάνεια των τιμών της αγοράς, με τη δημοσίευση του δελτίου της επί των 
τιμών της ενέργειας.
2 .2 .3 . Υποδομές
Γ ια  μερικό προσεχή έτη μπορούμε να εκτιμήσουμε ό τι ο ι υποδομές, δρόμοι, 
λιμ ένες και μέσα μεταφορών της Κοινότητας θα έπρεπε να ανταπεξέλθουν σε 
αυξημένη κυκλοφορία των στερεών καυσίμων. Αν όμως, οι εισαγωγές άνθρακα 
τριπλασιαστούν στην πραγματικότητα, μέχρι το έτος 2000, θα πρέπει να 
καταβληθεί μ ια  ττολά σημαντική προσπάθεια επενδόσεων γ ια  την υποδοχή και 
επεξεργασία του άνθρακα υπό πολλές προΟποθέσεις. Τα υπάρχοντα κ ο ινο τικά  
μέσα, τα δάνεια ΕΚΑΧ, η ETE, το ΝΚΜ, το ΕΤΠΑ, εξυπακοάεται ό τι ε ίν α ι έτοιμα 
γ ια  να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση τέτοιω ν αναγκών.
Οι μελέτες επ ί των προβλημάτων των υποδομών πρέπει ακόμη να προχωρήσουν σε 
βάθος. 0α μποροάσαν να καταλήξουν, αν παραστεί ανάγκη, σε προτάσεις της 
Επιτροπής που να αποβλέπουν στην άρση των δυσχερειών οι οποίες έχουν δια­
π ιστω θεί.
/
2 .2 .4 . Περιβάλλον
Η  χρησιμοποίηση στερεών καυσίμων μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα 
όσον αφορά τη δημόσια υ γεία  και το περιβάλλον αν δεν ληφθοάν ο ι κατάλληλες 
προφυλάξεις. Έ τ σ ι, ζητήθηκε στο τελευ τα ίο  Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να προσεχ- 
θοάν οι επιπτώσεις των οξίνων βροχών·, και το πρόβλημα αυτό βρίσκεται στην 
ημερήσια διάταξη της προσεχούς του συνεδρίασης. #0αον αφορά τη συγκέντρωση 
του SOg και των αιωρουμένων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, η Κοινότητα έχει ήδη 
καθορίσει τα όρια και τ ις  καθοδηγητικές τ ιμ έ ς  (Οδηγία ΒΟ/779/ΕΟΚ).

-  7 -
Η  Επιτροπή μόλις τώρα υπέβαλε στο Συμβούλιο, στο πλαίσιο του 3 προγρόμματος 
δρδσης της ΕΟ Κ γ ια  το περιβόλλον, νέα πρόταση οδηγίας ( ΐ)  όσον αφορά τσν 
αγόνα κατδ της ατμοσφαιρικής ρόπανσης που προέρχεται από βιομηχανικές 
εγκαταστδσεις και αφορδ ιδίως τ ις  εγκαταστδσεις παραγωγής οπτδνθρακα, 
τ ις  εγκαταστδσεις αεριοποίησης και υγροποίησης του δνθρακα, 
τους θερμοηλεκτρικοδς σταθμούς και λοιπές εγκαταστδσεις καδσης 
με θερμαντική ισχύ δνω των 50 »Μ /. Η  πρόταση αυτή θα μπορούσε, προ­
φανώς, να επιφέρει αυξήσεις σ τις επενδύσεις. Κανονικό, οι αυξήσεις αυτές 
δεν θα έπρεπε να υπερβούν μερικές μονδδες επί το ις  εκατό. Σε ορισμένες, 
όμως, περιπτώσεις, η αύξηση του κόστους θα μπορούσε να είνα ι σαφώς σημαντι­
κότερη (π .χ. σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με δνθρακα εξοπλισμένοι με σύστημα 
αποθείωσης των καπνών). Η  βιομηχανία θα έπρεπε, εντούτοις να μπορέσει να 
υποφέρει την αύξηση του κόστους της επένδυσης, χάρη στην ανταγωνιστικότητα 
του δνθρακα έναντι του πετρελαίου. Πάντως, αν διαφαινώταν ό τι η αύξηση του 
κόστους, που οφ είλεται σ τις υποχρεώσεις οι οπαίες επιβδλλονται από τον αγώνα 
κατδ της ρύπανσης, αποτελούσε τροχοπέδη στην πραγματοποίηση επενδύσεων που 
θεωρούνται βασικές γ ια  την επίτευξη των κοινοτικώ ν στόχων στον ενεργειακό 
τομέα, η Επιτροπή θα εξέταζε τη διαμορφωμένη κατδ τον τρόπο αυτό κάτιδοταση.
Η  Κοινότητα σ υνεχίζει τ ις  εργασίες της Ε & Α με στόχο την ατμοσφαιρική ρύπαν­
ση και τη μείωσή της. 'Εχουν πραγματοποιηθεί εργασίες γ ια  τη μετατροπή των 
ατμοσφαιρικών ρυπαντών καθώς και γ ια  την αύξηση της π εριεκτικότητας της 
ατμόσφαιρας σε 002 ·  Σχετικό με το πρόβλημα της χρησιμοποίησης των τεφρών, 
η Επιτροπή προτίθεται να διοργανώσει ανταλλαγές εμπειριών μεταξύ των κρατών 
μελών.
Σ τις μεταλλευτικές ζώνες, που ε ίν α ι επίσης ζώνες κρατικών ενισχύσεων περι­
φερειακού χαρακτήρα, η Κοινότητα, μέσω του τομέα "ποσοστώσεις" του ΕΤΠΑ 
χορηγεί ήδη ενισχύσεις γ ια  την εξυγίανση των χώρων και την αποκατάσταση 
των οικοπέδων προς εξυπηρέτηση άλλης οικονομικής σκοπιμότητας. 0 εκτός 
ποσόστωσης τομέας ενδέχετα ι, κατά περίπτωση, να αντιμετωπίσει τα προβλή­
ματα επαναμετατροπής που θα μπορούσαν να εμφανιστούν.
(1) Ο Ο Μ (83) 173

-  8 -
2 .3 . Ε ιδ ικ ο ί παράγοντες που επηρεάζουν την κατανάλωση
2 .3 .1 . Σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής
Οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής, με το 60$ της συνολικές κατανάλωσης των 
στερεών καυσίμων, αντίπροσωπεΰουν τη μεγαλύτερη αγορά. Η  αύξηση της 
κατανάλωσης στον εν λάγω τομέα συνδέεται, κατά μεγάλο μέρος, με τη 
γενική  οικονομική κατάσταση. Οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας, άμως, 
λόγω της οικονομικής κρίσης, αναθεώρησαν, προς την κατεύθυνση της μείωσης, 
τ ις  προβλέψεις τους άαον αφορά τ ις  ικανάτητές τους παραγωγής. Γ ια  τους 
σταθμούς που λειτουργούν με στερεά καύσιμα οι προβλέψεις της θέσης σε 
λειτο υργία  μεταξύ 1980 και 1990 μειώθηκαν ελαφρά σε σχέση με εκ είν ες 
του 1981.
Η  πράοδος της κατανάλωσης των στερεών καυσίμων εξαρτάται επίσης απά τη 
μείωση του ποσοστού των πραΤάντων πετρελαίου και αερίου, τα οποία α ν τι­
προσώπευσαν ακάμη, κατά το 1982, 24% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η  Επιτροπή επαγρυπνά γ ια  την εφαρμογή των 2 οδηγιών (2) του 1975 που 
περιορίζουν τη χρησιμοποίηση του φυσικού αερίου και των προΓάντων πετρε­
λαίου. Επίσης απαγορεύουν γ εν ικ ά  την κατασκευή νέων σταθμών με χρήση 
μαζούτ ή φυσικού αερίου, άσον αφορά δε το φυσικά αέριο, η παράταση των 
συμβάσεων παράδοσης επιτρέπεται μάνο σε ε ξ α ιρ ε τικ έ ς  περιπτώσεις, που 
προβλέπονται απά την οδηγία.
(1) ΕΕ αρίθ. 1 _  178/24 και 26 της 9.7.1975
/

-  9
ΚαΓτοι οι κ ο ιν ο τικ ές στόχος, γ ια  το 1990, γ ια  την κάλυψη του 70^ έως 75^ της 
ηλεκτροπαραγωγής από στερεό καόσιμα και την πυρηνική ενέργεια, έχει ήδη επι­
τευχθεί γ ια  το σύνολο της Κοινότητας, εντούτοις ο μέσος όρος αυτός κρύβει πολύ 
όνισες .εθνικές καταστάσεις (1) δεδομένου ό τι γ ια  ορισμένα κρδτη μέλη το ποσο­
στό της ηλεκτροπαραγωγής από υδρογονόνθρακες ε ίν α ι ακόμη σχεδόν 70)4· Εναπό­
κ ε ιτα ι στα ενδιαφερόμενο κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα. Στον τομέα 
αυτό, η Επιτροπή νο μ ίζει ό τι δεν είν α ι ανάγκη προς το παρόν, σε κοινοτικό επί­
πεδο, να ληφθοάν πρόσθετα, από εκείνα που υπάρχουν, μέτρα. Παρ'όλα αυτά όμως 
θα ασκήσει αυξημένο έλεγχο γ ια  την εφαρμογή των οδηγιδν του 1975.
2,3.2. Λοιπές βιομηχανίες
Η  Επιτροπή στην ανακοίνωσή της της 6 .6 .1ΒΒ1 (cOM(B 1) 229) μελέτησε "τα  προβλή­
ματα της υποκατάστασης του πετρελαίου από τον άνθρακα σ τις λοιπές βιομηχανίες" 
(2 ), Η αγορά των στερεόν καυσίμων των "λοιπόν βιομηχανιδν" αποτελεί έναν από 
τους το μ είς όπου Οί γαιάνθρακας έχασε τα τελευτα ία  20 έτη ιδ ια ίτερ α  σημαντικό 
μέρος της αγοράς προς όφελος του μαζοβτ και του φυσικοβ αερίου. Το δυναμικό της 
υποκατάστασης που υπάρχει θεωρητικά στην παραγωγή θερμότητας των "λοιπόν 
βιομηχανιδν" φαίνεται ό τι ε ίν α ι σημαντικό, αφοβ το 1960 ο γαιάνθρακας και □ 
οπτάνθρακας αντιπροσδπευαν το πλείστον της θερμικής κατανάλωσης του τομέα 
αυτού, ενδ το 1982 η κατανάλωσή τους έφθασε μόνο 21 Μ Τ η κατανάλωση δε του 
μαζούτ ισοδυναμοβσε προς 11€ Μ Τ άνθρακα.
Είναι έόας τομέας που εντοπ ίζεται δύσκολα λόγω τομ μεγάλου αριθμού επ ιχειρή­
σεων που καταναλδνουν άνθρακα, της πολλαπλότητας των τύπων κατανάλωσης και 
της έλλειψης σ τα τισ τικό ν δεδομένων.
(1) 1982 I κατανάλωση ενέργειας γ ια  την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα 
κράτη μέλη. Με αφετηρία το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο ίσε
ΰΜ. A  Μ Π  + A
D 5,6 9,1 14,7 
F 10,0 1,7 11,7 
I  59,2 7,1 66,3 
NL 21,3 45,5 ( ) 6 6 ,B  
B 24,2 4 ,B 29,0 
L 13,9 0,4 14,3 
UK 11,7 0,7 12,4 
IRL 26,2 47,5 ( ) 73,7 
DK B ,5 0,0 B,5 
G R  31,7 0,0 31,7 
EUR— 10 16,8 6,9 23,7
Πρόκειται γ ια  μια μεταβατική κατ άσταση δεδομένου ο τι υπό ανέγερση σταθμοί 
ηλεκτροπαραγωγής, που χρησιμοποιούν άνθρακα, θα επιφέρουν μεσοπρόθεσμα 
μείωση του ποσοστού που κατέχει το φυσικό αέριο στην παραγωγή ηλεκτρικής 
ενέργειας.C
(2) Λοιπές βιομηχανίες : Ό λες οι βιομηχανίες εκτός από τους σταθμούς ηλεκτρο- 
ποραγωγής- της 3ιαμηχανίας σιδήρου και χάλυβα, των χημικόν πρότων υλδν και της 
αερ ι οπο ίησης /υγροπο ίησης. ...................... ................. .......

-  10 -
Παρά το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των στερεών καυσίμων, ο ι "λοιπ ές βιομη­
χανίες" στρέφονται αργά και ανεπαρκές προς τα εν λόγω καύσιμα·
Η σχετική αυτή αδράνεια προέρχεται κατά πρώτον από το γεγονός ό τι το ύψος 
τον επενδύσεων γ ια  μια  εγκατάσταση που λ ειτο υ ρ γ εί με στερά καύσιμα ε ίν α ι 
1,5 έως 3 φορές ανώτερο από εκείνο  που α π α ιτείτα ι, γ ια  την ανανέωση ή την 
τοποθέτηση εγκαταστόσεων λειτο υ ρ γία ς με μαζοότ. Εξάλλου, η διάφορό τιμ ή ς 
των καυσίμων εξαλείφ εται μερικώς με την αύξηση των εξόδων συντήρησης του 
εξοπλισμού και επεξεργασίας των καταλοίπων και των ρυπαντών· 'Ε τσ ι ο χρόνος 
απόδοσης των επενδύσεων που έχουν δ ια τε θ ε ί γ ια  τη μετατροπή θα ήταν, σύμφωνα 
μβ τον τύπο της εξεταζόμενης βιομηχανίας, μεταξύ 2 και 3 έτη, γ ια  τ ις  βιομηχα­
ν ίε ς  nou eivca σημαντικές καταναλώτριες ενέρ γειας, και 5 έως 6 έτη γ ια  τ ις  
βιομηχανίες σ τις  οποίες το κόστος του καυσίμου δεν αντιπροσωπεύει δνω του 
5ή ο του κόστους παραγωγής.
Εξάλλου πολλές βιομηχανίες έχουν μεταβεί σ χετικά πρόσφατα από τη χρησιμο­
ποίηση των στερεών καυσίμων προς εκέίνη  του μαζοΰτ, του αερίου ή του ηλε­
κτρισμού και δικαίως διστάζουν να τροποποιήσουν εγκαταστάσεις ο ι οποίες 
δεν έχουν.ακόμη αποσβεστεί. Υπέρχουν, τέλο ς, εμπόδια ψυχολογικής φύσης που 
οφείλονται στην ελλειπή γνώση των στερεών καυσίμων, στην έλλειψη προσώπων 
με τεχνική  κατάρτιση γ ι ’ αυτόν τον τόπο καυσίμου και στη δυσπιστία έναντι 
ενός καυσίμου που καταλαμβάνει πολύ χώρο και ενέχει κινδύνους ρύπανσης·
Στα νομοθετικά και δημοσιονομικά μέτρα που ήδη έχουν ληφθεί σε κ ο ινο τικό  
και εθνικό επίπεδο, πρέπει να προστεθούν και άλλα μέτρα παρακίνησης· Η  
Επιτροπή δ ίν ε ι μεγάλη σημασία στην αποδοχή από το Συμβούλιο; της πρότασής 
της σ χετικά με τη μεγάλη χορήγηση παροτρύνσεων χρηματοδοτικής φύσης, υπέρ 
ορισμένων κατηγοριών επενδύσεων στον τομέα της Ο ΧΕ (C0M(83) 357), ο ι σημα­
ντικότερ ες των οποίων αφορούν την αυξημένη χρησιμοποίηση των στερεών 
καυσίμων.

-  11
Συμπέρασμα
Υποδομές 
Περιβάλλον: Αυξημένη κατανάλωση στερεών καυσίμων
χ  —  Συντονισμένη χρησιμοποίηση τον ύπαρχέντον μέσον,
X  —  Αποδοχή απά το Συμβοδλιο της οδηγίας σ χετικδ με τον 
αγδνα εναντίον της ατμοσφαιρικής ρδπανσης που προέρ­
χεται απά βιομηχανικές εγκαταστάσεις,
—  Συνέχιση και διέδρυνση, σε ορισμένες περιπτώσεις, κοινο­
τικώ ν προγραμμάτων και ενισχάσεων,
—  Ανταλλαγή εμπειριών μεταξδ των κρατών μελών στο θέμα της 
χρησιμοποίησης των αιαρουμένων τεφρών.
Σταθμοί ηλεκτρο­
παραγωγής I -  Αυξημένος έλεγχος τον διατάξεων των οδηγιών του 1975 σχετικά 
με τη χρησιμοποίηση του μαζοδτ και του φυσικοδ αερίου στους 
σταθμόδς ηλεκτροπαραγωγής.
Λοιπές
βιομηχανίες X  Αποδοχή απά το Συμβοδλιο του κανόνισμοδ σχετικά με τ ις  παρο—  
τρδνσεις χρηματοδοτικής φάσης υπέρ ορισμένων κατηγοριών επεν- 
δδσεων στον τομέα της ΟΧΕ. Στο προσχέδιο του προΟπολογισμοδ 
γ ια  το 1984 προβλέπονταί 65 εκ, ECU, εκ των οποίων 30 εκ, 
ECU περίπου, υπέρ της χρησιμοποίησης των στερεών καυσίμων.

-  12 -
3. ΡΟ ΛΟ Σ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ
3 .1 . ,Γ ενικές θεωρήσεις
3 .1 .1 . Η Ε & Α προορίζεται να διαδραματίσει ένα βασικό ρόλο γ ια  τον εκσυγχρο­
νισμό των παραγόντων παραγωγής και την αύξηση της παραγωγικότητας των εκ­
μεταλλεύσεων Η  κο ινο τική  προσπάθεια, η οποία ήδη είν α ι παλαιά στον 
τομέα αυτό, πρέπει να σ υνεχισ τεί και μάλιστα να επαυξηθεί.
3 .1 .2 . Πρέπει να δοθεί νέα έμφαση στη βελτίωση των τωρινών μεθόδων χρησιμο­
ποίησης των στερεών καυσίμων και την εμπορία νέων τεχνολογιών. Ό νος 
γ ια  να καταστεί δυνατή η υποκατάσταση των υδρογονανθράκων, η χρησιμο­
ποίηση των στερεών καυσίμων πρέπει να καταστεί πρακτικότερη και ελκυ- 
στικότερη γ ια  τ ις  βιομηχανικές χρήσεις. Πρέπει να καταβληθεί σημαντική 
προσπάθεια, στο επίπεδο της Ε & Α γ ια  να καταστεί ευχερέστερη η καύση,
η διακίνηση και η προετοιμασία των στερεών καυσίμων των οποίων, τη στιγμή 
αυτή, τα χαρακτηριστικά ( κατάληψη μεγάλου χώρου, σκόνη, δυσχέρειες 
χρησιμοποίησης ) αποτελούν προφανές εμπόδιο γ ια  την ανάπτυξη της 
χρησιμοπο ίηση ς .
Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, οι προοπτικές είν α ι ιδ ια ίτε ρ α  ευνοϊκές 
στον τομέα της θερμότητας, όπου τα τελευ τα ία  έτη έχουν ήδη επ ιτελεσ τεί 
σημαντικές πρόοδοι στην τελειοποίηση τεχνολογιών, όπως π .χ η καύση 
σε ρευσταποιημένη κ λ ίνη , η χρήση μιγμάτων πετρελαίου και άνθρακα ή 
άνθρακα και νερού, και σ τις  βελτιώ σ εις που έχουν πραγματοποιηθεί στη 
σχεδίαση και τη ρύθμιση των ατμολεβήτων. Ορισμένεςίαπό τ ις  προόδους 
αυτές θα έπρεπε να βροΰν γρήγορα μ ια  γενική  εφαρμογή στη βιομηχανία| 
καθώς και στη βελτίωση της εκμετάλλευσης των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής.
Πιο μακροπρόθεσμα, οι μέθοδοι υγροποίησης και αεριοποίησης των στερεών 
καυσίμων θα έπρεπε να ανοίξουν νέες αγορές. Στην παρούσα κατάσταση των 
γνώσεων η αεριοποίηση φ α ίνετα ι η π ιο ελπιδοφδρα από τ ις  δύο προοπτικές, 
τόσο από τεχνική ς όσο και από οικονομικής άποψης, ενώ η .υγροποίηση 
προσκρούει σβ δυσχερέστερα τεχ ν ικ ά  προβλήματα.
Αλλά γ ια  να καταστεί δυνατό να ληφθεί ο ρ ισ τικά  απόφαση γ ιρ  το  μέλλον
των δύο έν λόγω τεχνολογιών, α π α ιτείτα ι ακόμη η εκτέλεση πολυαρίθμων εργασιών
Ε & Α *  Ε (έρευνας, ανάπτυξης, επ ίδ ειξη ς).

13
3.2. Εργασίες Ε & A
3 .2 .1 . Στο πλαίσιο των σχεδίων τεχνικής έρευνας ΕΚΑΧ, οι μεσοπρόθεσμοι προ­
σανατολισμοί ενίσχυσης της έρευνας γ ια  τον άνθρακα (1981-1985) καθό­
ρισαν τους το μ είς προτεραιότητας, οι οποίοι στο εξής πρέπει να συγκεντρω­
θούν στα προβλήματα της παραγωγής
-Μ εταλλευτική τεχ ν ικ ή : οι έρευνες αποσκοποΰν κυρίως στην καλύτερη 
χρησιμοποίηση των μηχανών χόρη σε σύγχρονες μεθόδους διαχείρησης 
( μικροεπεξεργαστές, ηλεκτρονικές διαδικασ ίες ) .
-  Μηχανική προπαραακευή των ανθρόκων γ ια  τη βελτίωση της ποιότητας 
των παραδιδομένων προϊόντων.
-  Οπτάνθρακοποίηση γ ια  την αξιοποίηση των ανθράκων.
Οι υποστηρίξεις που χορηγήθηκαν γ ια  τον εν λόγω τόπο έρευνας, στον 
προΟπολογι-σμό ΕΚΑΧ, ανέρχεται σε 19,5 εκ. EC U  το 1983 . 0α έπρεπε 
να αυξηθούν κατό τα προσεχή έτη, στο μέτρο που το επιτρέπει η κα­
τάσταση του προΟπολογισμοΰ ΕΚΑΧ.
3 .2 .2 . Στο 3ο τετραετές πρόγραμμα έρευνας "εν έρ γ εια ", το οποίο θα έπρεπε
να εγ κ ρ ιθ εί πολό σύντομα από την Επιτροπή, έχει κα τα ρτισ τεί ένα μερικό 
πρόγραμμα γ ια  τ ις  νέες μεθόδους χρησιμοποίησης των στερεών καυσίμων. 
Προβλέπονται ενέρ γειες στους το μ είς της ανάπτυξης νέων τεχνικών 
καύσης, της προστασίας του περιβάλλοντος, της ανάπτυξης προηγμένων 
συστημάτων γεννητριών ισχύος, της ανάπτυξης μικρών αεριογόνων, της 
ανάπτυξης της ευχερούς χρήσης των εξοπλισμών στερεών καυσίμων.
Οι εν λόγω ενέρ γειες, που αποβλέπουν στην ενθάρυνση της μείωαης της 
εξάρτησης από το πετρέλαιο χάρη σε μια ευρύτερη χρησιμοποίηση του 
άνθρακα, του λ ιγ ν ίτ η  και της τύρφης, απαιτούν μια μεγάλη χρηματική 
προσπάθεια: γ ια  την τετραετή περίοδο προβλέπονται 63 εκ. ECU. Το 
χαρακτηριστικό του νέου προγράμματος είν α ι να οργανώσει τη συνεργασία 
με τους καταναλωτές καυσίμων και τους κατασκευαστές εξοπλισμών. Η  
συνεργασία αυτή και η ευχερής πρόσβαση στα αποτελέσματα, την οποία 
θα επ ιφ έρει, θα ε ίν α ι ιδ ια ίτε ρ α  χρήσιμη γ ια  τα κράτη μέλη που επι­
θυμούν να πραγματοποιήσουν τη μετατροπή της βιομηχανίας τους, ώστε 
να χρησιμοποιούν άνθρακα, αλλά που τους λείπ ει πρόσφατη πείρα και 
διαθέτουν μια περιορισμένη υποδομή σε Ε & Α.
Το πρόγραμμα αυτό θα έπρεπε να εγκρ ιθ εί από το Συμβούλιο πριν από 
το τέλος του 1983.

-  14 -
3 .3 . Σχέδια επ ίδειξης
Η  Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει τη σημασία που αποδίδει στην επί­
δειξη του τεχνικού και εμπορικού βιώσιμου των νέων μεθόδων, μετά το 
στάδιο της ανάπτυξής τους. Υπόβαλε στο Συμβούλιο το 19Θ2 ένα νέο πρό­
γραμμα, διάρκειας 5 ετών, σχεδίων επ ίδ ειξη ς στον τομέα των στερεών 
καυσίμων.
Το πρόγραμμα αυτό, μεταξύ άλλων, αφορά :
-  την υγροποίηση και αεριοποίηση των στερεών καυσίμων. Π ρόκειται γ ια  
τη συνέχιση του 1ου τετραετούς προγράμματος. Ενώ η οικονομική κρίση 
και η πτώση των τιμών του πετρελαίου επ έτειναν τ ις  δυσκολίες στον 
τομέφ. αυτό σε πολλά κράτη μέλη, η Επιτροπή κ ρ ίν ε ι ό τι δεν πρέπει
να χαλαρώσει η προσπάθεια που έχει αναληφθεί.
-  τη χρησιμοποίηση των στερεών καυσίμων. Το πρόγραμμα αυτό αποβλέπει 
στην υλοποίηση σχεδίων επ ίδ ειξη ς νέων τεχνολογιών γ ια  τη χρησιμοποί­
ηση των στερεών καυσίμων s  ατμολέβητες ρευσταποιημένης κλίνης,συνδυασμέ­
νοι κύκλοι, καύση μιγμάτων ανθράκων/υγρών, χρησιμοποίηση και απομάκρυνση τον 
υπολειμμάτων λτω ν στερεών καυσίμων. Στα δημοσιονομικά της δ ελτία  η 
Επιτροπή ε ίχ ε  ζητήσει αρχικά πιστώ σεις, γ ια  τα πενταετή προγράμματα,
ύψους 94 εκ. EC U  γ ια  την αέρι οποίηση/υγροποίηση και 64 εκ. EC U  γ ια  
τη χρησιμοποίηση των καυυίμων. Οι εν λόγω α ιτή σ ε ις  επανεξετάζονται 
στο πλαίσιο των συζητήσεων που διεξάγονται τώρα σ χετικά  με τους κανο­
νισμούς- των σχεδίων επ ίδ ειξη ς.
Γ ια  το λόγο αυτό, η Επιτροπή κ ρ ίν ε ι ό τι η προσωρινή λύση γ ια  τη συνέχιση 
του προγράμματος επ ίδ ειξη ς διάρκειας ενός έτους,που αποτέλεσε α ντικείμ ενα  
διαβουλευτικης δια δικα σ ία ς, θα έπρεπε προσεχώς να τ ε θ ε ί σε ισχύ, και ό τι 
η λύση, γ ια  τα λοιπά τέσσερα έτη 8α έπρεπε να βρεθεί όσο το δυνατό συντομό­
τερα.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ : ΕΡΕΥΝΑ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΕΙΞΗ
-  Αύξηση των πιστώσεων του προΟπαλογισμαύ ΕΚΑΧ γ ια  την " Τεχνική έρευνα 
άνθρακα” στον τομέα της παραγωγής. Η  Επιτροπή εύχεται να μπορέσει να 
αυξήση στο μέλλον τ ις  παρούσες πιστώσεις (19,5 εκ. ECU), σύμφωνα με 
τ ις  καλύτερες δυνατότητες του προΟπολογισμού ΕΚΑΧ.
-  Έ γκριση από το Συμβούλιο του μερικού προγράμματος " Ενέργεια " του 
τετραετούς προγράμματος έρευνας που καλύπτει τη χρησιμοποίηση των 
στερεών καυσίμων. Η  πρόταση προβλέπει τη χρησιμοποίηση από το γενικό  
προΟπολογιπμό ΕΟ Κ 63 εκ. ECU ετησίως, καθόλη τη διάρκεια του προγράμ­
ματος (4 1/2 έ τ η ).
-  Έ γκριση, το ταχύτερο, νέων κανόνιομών σχεδίων επ ίδειξη ς γ ια  την υγρο­
ποίηση κ«ι αεριοποίηση των στερεών καυσίμων και γ ια  τ ις  νέες μεθόδους 
καύσης γ ια  τ ις  οποίες προβλέπονται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού 
1984 της ΕΟ Κ πιστώσεις % 44 εκ. ECU.

-  15 -
4. ΣΗΜΑΣΙΑ ΜΙΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Π Ο Υ ΕΙΝΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ Ο Σ Ο Ν
Α Φ Ο Ρ Α  ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜ ΟΥ
4 .1 . Η  κο ινο τική  παραγωγή σε στερεί! καύσιμα αποτελεί εχέγγυο γ ια  τους κατα­
ναλωτές της Κοινότητας. Η  συμβολή όμως αυτή πρέπει να αναλυθεί και να 
ε ξ ε ιδ ικ ε υ θ ε ί σύμφωνα με διάφορες όψεις : ασφάλεια πρόσβασης, σταθερότητα 
των τιμ ά ν , οικονομικός ή όχι οικονομικός χαρακτήρας της παραγωγής.
4 .1 . Πρόσβαση
Στα παραγωγό κράτη, η εθνική παραγωγή αποτελεί ένα μεγάλο παράγοντα 
ασφάλειας δεδομένης της εγγύτητας των τόπων παραγωγής, ταυ μεταφορικού 
δυναμικού και των εμπορικών και στενών δεσμών που υπάρχουν μεταξύ παρα­
γωγών και καταναλωτών. Η  εν λόγω ασφάλεια πρόσβασης υπάρχει επίσης για  
τα κράτη μέλη που εισάγουν κο ινο τικό  άνθρακα.
Το 19Θ2, 16,5 Μ Τ γαιάνθρακα και 5,5 Μ Τ απτάνθρακα αποτέλεσαν α ν τ ικ ε ί­
μενα ενδοκοινοτικών συναλλαγών (ΐ), ενώ 70 Μ Τ άνθρακα εισήχθηκαν από τρ ίτε ς  
χώρες. Αυτό το σχετικά χαμηλό επίπεδο των ενδοκοινοτικών συναλλαγών 
σε σχέση με τ ις  εισαγωγές εξη γείτα ι κυρίως από θεωρήσεις που αφορούν 
την τιμ ή .
4 .1 .2 . Τιμές
Η  κο ινο τική  παραγωγή ασκεί με τον όγκο της (240 Μ Τ  το 1982) μετριαστική 
επίδραση σ τις  τ ιμ έ ς  που εφαρμόζονται στο διεθνές εμπόριο, το οποίο δ ιε ­
ξάγεται δια θαλάσσης (186 Μ Τ το 1982). Μια σημαντική και απότομη μείωση 
της παραγωγής αυτής θα μπορούσε να έχει δυσμενή επίδραση σ τις διαθέσιμες 
στην αγορά ποσότητες και να επιφέρει σημαντική αύξηση των τιμών πώλησης 
στη διεθνή αγορά. Η  διατήρηση ενός σημαντικού επιπέδου παραγωγής α ν τι­
προσωπεύει, συνεπώς, μια πραγματική ασφάλεια κατά των μεταβολών ή των 
αποτόμων αυξήσεων των τιμών του άνθρακα. Πάντως, πρέπει να διασφαλιστεί 
κατά τον καλύτερο τρόπο η εκροή της κο ινο τική ς παραγωγής με τη βελτίωση 
της ανταγωνιστικής της θέσης ή με κάθε άλλο μέτρο που έχει τη δυνατότητα 
να ελαττώσει τ ις  τιμ έ ς  της
4 . 1 .3 .0ικονομικός χαρακτήρας της κο ινο τική ς παραγωγής
Η  ασφάλεια εφοδιασμού που παρέχεται από την κο ινο τική  παραγωγή ε ίν α ι, 
επίσης, συνάρτηση των όρων της παραγωγής. Η  Επιτροπή εξέτασε, από άποψη, 
αποδοτικΰτητας, την κο ινο τική  παραγωγή στην ανακοίνωσή της σχετικά με
(1) Εισαγωγές που προέρχονται από παραγωγό κράτη της Κοινότητας το 1982 
Β ϋΚ ϋ Ρ I  υυΧ Μ.
Γαιάνθρακας 1,9 2 2,4 5,8 2 -  1,5 Μ Τ
Οπτάνθρακας 0,4 —  0,8 1,8 —  1,6 0,6 Μ Τ

1 5 α -
το "ρόλο ταυ άνθρακα σε μι>α κο ινο τική  ενεργειακή σ τρατηγική". Ταξινό­
μησε σε τρ ε ίς  μεγάλες κατηγορίες τη σημερινή παραγωγή, με βάση κρ ιτή ρ ια  
οικο νο μ ικοί βιώσιμου και ανταγω νιστικότητας έναντι των εισαγωγών.

-  16 -
Σύμφωνα με την ταξινόμηση αυτή, το 20 έως 25$ της κο ινοτικής παραγωγής 
είνα ι απόλυτα αποδοτικό (50 έως 60 ΜΤ) και ανταγωνιστικό σε σύγκριση 
με τον εισαγδμενο άνθρακα. Το μέρος αυτά της παραγωγής μπορεΓ να θεω­
ρηθεί άτι αποτελεί ένα πολύ ασφαλή εφοδιασμά γ ια  την Κοινότητα. Οι επεν­
δύσεις στα ορυχεία που μπορούν να διασφαλίσουν το εν λάγω επίπεδο απο- 
δοτικάτητας έχουν σαφή προτεραιότητα.
Το δεκαπέντε το ις  εκατό της παραγωγής, ήτοι περίπου 40 ΜΤ, παρουσιάζει 
μεγάλο έλλειμμα και κείνοι σαφώς μη ανταγω νιστικό, Η  ασφάλεια εφοδιασμού που 
προσφέρεται από το μέρος αυτό της παραγωγής είν α ι χρονικά περιορισμένη, 
δ ιό τι υφίσταται χάρη σε πολύ υψηλές εθνικές ενισ χύσ εις. Φαίνεται πιθανό 
ό τι τα κράτη μέλη δεν θα δέχονται να χρηματοδοτούν επ'αόριστο τ ις  παρα­
γωγές αυτές. Στην περίπτωση αυτή, οι εν λόγω παραγωγές θα έπρεπε αναπό­
φευκτα να παύσουν τη δράστηριότητά τους, και αυτό μέσα σε προθεσμία που 
εξαρτάται, κατά μεγάλο μέρος, από τη λΰαη των κοινωνικόν προβλημάτων.
Το μεγαλύτερο μέρος της κο ινο τική ς παραγωγής (60 έως 65$) είν α ι σήμερα 
μη αποδοτικά, αλλά ■  οριακά σε σχέση με την τιμ ή  του εισαγόμενου άνθρακα 
στο πλαίσιο μακροπροθέσμων συμβάσεων ( οι σημερινές τιμ έ ς  της αγοράς 
"s p o t" θεωρούνται ό τι είν α ι συχνά κατώτερες από το κόστος παραγωγής 
+ τα έξοδα μεταφοράς γ ια  πολλά ορυχεία σε τρ ίτε ς  χώρες). Πάντως, η αντα­
γω νιστικότητα της παραγωγής αυτής θα μπορούσε να βελτιω θεί ουσιωδώς με 
βελτίωση της παραγωγικότητας με επενδύσεις. Η  ανταγωνιστικότητά της 
εξαρτάται επίσης από τ ις  διακυμάνσεις των τιμών του εισαγομένου άνθρα­
κα και ιδίω ς τ ις  μεταβολές της συναλλαγματικής ισ ο τιμ ία ς του δολλαρίου.
Η  πρόσφατη πείρα έχει δ ε ίξ ε ι ό τι οι διακυμάνσεις αυτές μπορούν να 
είν α ι σημαντικές και τα χ είες .
4 .1 .4 . Για μια καλύτερη ισορροπία της ευρωπαϊκής αγοράς του άνθρακα
1. Η ευρωπαϊκή αγορά του άνθρακα έχει χάσει την ισορροπία της, λόγω των
διαρθρωτικών προβλημάτων που αναπτύχθηκαν ανωτέρω. Ένα υπερβολικά 
μεγάλο μέρος της παραγωγής δεν είν α ι αποδοτικό. Η  αναζήτηση μιας καλύ­
τερης ισορροπίας α π α ιτεί τη διατήρηση υψηλών επενδύσεων, πράγμα που 
είν α ι δύσκολο γ ια  τ ις  επ ιχειρήσ εις του άνθρακα που βρίσκονται σε 
επισφαλή χρηματοοικονομική κατάσταση.
Η  Επιτροπή, στο παρελθόν, στο πλαίσια του άρθρου 54/* της συνθήκης 
ΕΚΑΧ, γ ια  να συμβάλει στην επανόρθωση της κατάστασης αυτής, χορήγησε 
μειώ σεις επ ιτοκίου σε δάνεια προς τη βιομηχανία του άνθρακα γ ια  περιο­
ρισμένα ποσά (5 εκ. ECU/ έτο ς). Η  εν λόγω δράτη υπήρξε χρήσιμη, αλλά
πρέπει να διαμορφωθεί εντός του συνόλου των στόχων και μεθόδων που 
αναπτύσσονται στο π λαίσ ιο του πολυετούς προγράμματος.

-  17 -
2. Οι επ ιχειρήσ εις του άνθρακα οφείλουν, επιπλέον, να φέρουν επί του παρόντος, 
το φορτίο πολύ σημαντικών αποθεμάτων (42 Μ Τ γαιάνθρακα και 11 Μ Τ οπτάνθρακα 
στο τέλος του 1982). Το βάρος αυτό αντιπροσωπεύει ένα δυσβάστακτο χρηματο­
οικονομικό κόστος και δημιουργεί ένα διπλό μειονέκτημα :
-  μειόνονττς τα διαθέσιμα κεφάλαια γ ια  τη βελτίωση των δομών της παραγω­
γής
-  αυξάνοντας το ολικό κόστος του άνθρακα στην πώληση.
Μακροπρόθεσμα, η λύση του προβλήματος των αποθεμάτων α π α ιτεί μια  συνολική 
προσέγγιση, της οποίας τα κ α ίρ ια  σημεία είν α ι :
-  μια δράση προς την κατεύθυνση τόσο των τεχνολογικών όσο και των περι­
βαλλοντικών περιορισμών που εμποδίζουν μια μεγαλύτερη χρησιμοποίηση 
του άνθρακα,
-  μια βελτίωση των προοπτικών πώλησης του κο ινο τικο ύ  άνθρακα χάρη σε -  
•  μέτρα που τείνο υ ν να μειώσουν το κόστος παραγωγής και να προωθήσουν
μια  σύγχρονη, υγιή και δυναμική βιομηχανία του άνθρακα.
3. Η  Επιτροπή έχει τη γνώμη ό τι η Κοινότητα δΰναται να διαδραματίσει ένα 
ρόλο στους το μ είς αυτούς, δεδομένου ό τι η αποκατάσταση της αγοράς του 
άνθρακα πρέπει να πραγματοποιηθεί λαμβάνοντας υπόψη την ευρωπαϊκή της 
διάσταση, καθώς και τους στόχους, στον τομέα της ενέρ γειας, προς τους 
οποίους αποβλέπει η Κοινότητα.
Όσον αφορά τ ις  τε χ ν ικ έ ς  και π εριβαλλοντικές όψ εις, εζέφρασε τη γνώμη της 
ανωτέρω. Γ ια  τα υπόλοιπα, η Επιτροπή θα π ροτείνει στο Συμβούλιο, σε 
ξεχωριστή ε ιδ ικ ή  ανακοίνωση, Κανονισμό, επί τη βάσει του άρθρου 235 της 
συνθήκης ΕΟΚ, με α ν τικ είμ εν ο  τη χορήγηση μη επίστρεπτέων επιδοτήσεων 
γ ια  τ ις  επενδύσεις που αποβλέπουν στην αύξηση της παραγωγικότητας των 
πιο ελπιδοφόρων ορυχείων.
Οι επιδοτήσεις θα χορηγούνται, αφού η Επιτροπή εξετάσει ένα πρόγραμμα 
εκσυγχρονισμού και αναδιάρθρωσης, το οποίο θα της υποβάλει κάθε επ ι­
χείρηση π ροαιρετικά.

- 18 -
Στόχος του προγράμματος αυτοί 8α ήταν η παραγωγή σε ανταγωνιστικές τιμές, 
στο πλαίσιο των προοπτικών της αγοράς. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης του 
ενλόγω προγράμματος, η Επιτροπή θα εξετάσει την επίπτωση του στην 
ανάπτυξη των ικανοτήτων παραγωγής. Άν χρειαστεί, και υπό το φως της 
εξέλιξης των εμπορικών αποθεμάτων, η ενίσχυση θα μπορούσε να διαμορφωθεί 
σε συνάρτηση με τις μειώσεις ικανοτήτων παραγωγής, οι οποίες είναι 
σαφώς μη ανταγωνιστικές. 
Οι εν λόγω επιδοτήσεις δύνανται να αντιπροσωπεύουν μέχρι το 25 % του 
ολικού κόστους της επένδυσης. Το 1984 έχει προβλεφτεί πίστωση 330 εκ. 
ECU για την υποστήριξη των επενδύσεων στον τομέα των στερεών καυσίμων* 
ένα μέρος προορίζεται για το λίγνίτη και την τύρφη, όπως αναφέρεται εν 
συνεχεία στην παράγραφο 4.1.5. Η Επιτροπή σκέπτεται να προβεί σε 
προτάσεις της ίδιας τάξης μεγέθους, στα επόμενα τέσσερα έτη. 
I. Εξάλλου, όταν το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού και αναδιάρθρωσης αφορά επίσης 
τη μείωαη βραχυπρόθεσμα, των υπαρχόντων αποθεμάτων, ,η Επιτροπή προτείνει 
τη χορήγηση πρόσθετης ενίσχυσης. 
0 γενικός στόχος της ενίσχυσης αυτής θα ήταν να--συνεχιστεί η μείωση των 
αποθεμάτων μέχρις ενός κανονικότερου επίπεδου, που θα αντιστοιχούσε 
περίπου σε ένα έως δύο μήνες παραγωγής. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα 
έπρεπε να επιτευχθεί προοδευτικά σε περίοδο τριών ετών ίδίως χάρη 
στο συνδυασμό των δύο ακολούθων μέσων : 
- προσαρμογή της παραγωγής 
- προσαρμογή της ανταγωνιστικής θέσης του άνθρακα στο εσωτερικό της 
Κοινδτητας. 

- 19 -
Ετη σκέψη γης, με τα σημερινά" δεδομένα, η Επιτροπή κρίνει δτι η ανωτέρω 
προβλεπόμενη υποστήριξη θα έπρεπε να λάβει τη μορφή πριμοδότησης, για 
τη μεΓωση των αποθεμάτων, που θα χορηγείται εκ των υστέρων. 
Η επιτυχία ενδς τέτοιου συστήματος βασίζεται δχι μόνο στην πρωτοβουλία 
και την ευθύνη των ανθρακωρυχείων, αλλά επίσης στην πρωτοβουλία και 
την ευθύνη των Κρατών. 
Για την εν λάγω ενέργεια προβλέπεται για το  1984 πίστωση  100 εκ. ECU. 
Η Επιτροπή προτίθεται να προβεί σε προτάσεις της ιδίας τάξης μεγέθους 
για τα δύο επόμενα έτη αν διαπιστωθεί άτι τα αποθέματα παραμένουν 
σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδο.  0 επιδιωκόμενος σκοπός απδ την Επιτροπή είναι 
μείωση των αποθεμάτων κατά  30 ΜΤ περίπου. 
Με την προοπτική μιας καλύτερης ισορροπίας της ευρωπαϊκής αγοράς, η 
Επιτροπή θα εξετάσει τα μέτρα που είναι κατάλληλα για τη βελτΤωση της 
διαφάνειας των δηλώσεων των τιμών του κοινοτικού άνθρακα καθώς και του 
μηχανισμού αντιπαραβολής της προσφοράς και της ζήτησης, που αποτελούν 
παράγοντες ικανούς να προωθήσουν την εμπορία του κοινοτικού άνθρακα. 
4.1.5. Παραγογή, λιγνίτη και τΰρφης 
Στην παραγωγή στερεών καυσίμων της Κοινότητας ιδιαίτερη μνεία ανήκει 
στο λιγνίτη και την τύρφη. Για τα τρία κράτη  μέλη, Γερμανία, Ιρλαν&ία και 
Ελλάδα, τα καύσιμα αυτά αντιπροσωπεύουν μια πηγή εφοδιασμού σημαντικού 
ενδιαφέροντος τόσο λόγω του κάστους της, άσο και λόγω της ασφάλειας 
εφοδιασμού που αντιπροσωπεύει (ΐ). Πρέπει επίσης να αναφερθεί άτι 
η Ελλάδα και η Ιρλανδία εξαρτώνται σήμερα, για ένα σημαντικά μέρος της 
ενεργειακής τους κατανάλωσης, από το εισαγόμενο πετρέλαιο, γεγονός 
που επιβαρύνει σε πολύ μεγάλο βαθμό το ισοζύγιο πληρωμών τους. Η 
παρουσία σημαντικών κοιτασμάτων λιγνίτη και τύρφης στις δύο αυτές χώρες 
αποτελεί παράγοντα διαφοροποίησης και ασφάλειας εφοδιασμού, που συμφωνεί 
με τα συμφέροντα της Κοινότητας, ο οποίος πρέπει να αναπτυχθεί. 
(Ο Μερίδιο απδ την ολική κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας το  1981 
Γερμανία '26,8 TOT 10,7%  (λιγνίτης! 
Ελλάδα 3,2 TOT 22,4%  (λιγνίτης) 
Ιρλανδία 0,8 ΤΙΠ 10,0 (λιγνίτης) 

-20-
Η Ελλάδα  και η Ιρλανδία  θα έπρεπε να θεσπίσουν μέτρα που'  να επιτρέπουν 
να αυξηθεί  ο βαθμός αυτοχρηματοδότησης  των επενδύσεων  των παραγωγών 
επιχειρήσεων, δστε  να καταστεί δυνατή  μια σημαντική αύξηση  του μεριδίου 
του λιγνίτη  και της  τύρφης (στην Ιρλανδία  το μερίδιο της ιτύρφης θα  έπρεπε 
να ανέλθει  από 10 % που  είναι τώρα,  σε 13 % το 1990,  στην ολική 
κατανάλωση ενέργειας,  και στην Ελλάδα  για την  ίδια περίοδο,  το μερίδιο 
ταυ λιγνίτη  θα έπρεπε να ανέλθει arno 22% σε 26 $>)· 
Η Επιτροπή κρίνει  δτι για να  επιτευχθεί  η εν λόγω παραγωγή, απαιτούνται 
πρόσθετες ενισχΌσεις υπέρ  των δύο  αυτών χωρών,  οι οποίες είναι  απδ 
τις λιγότερο ευημερούσες  της Κοινότητας.  Για τον  λόγο! αυτδ, η Επιτροπή 
θα προτείνει  στο Συμβούλιο,  σε μια ξεχωριστή ειδική ανακοίνωση, έναν κανο­
νισμό επί τη βάσει του όρθρου 235 της  συνθήκης  ΕΟΚ, α οποίος θα εκτεί­
νεται σε πέντε έτη και θα  αποβλέπει  στο να ενισχύσει  τις επιχειρήσεις 
λιγνίτη και τόρφης, των δύο εν  λόγω χωρών, ώστε  να αυξήσουν  τις 
ικανότητες τους παραγωγής  με τα πιο  σύγχρονα μέσα. 
Η ενίσχυση αυτή  θα συνίσταται  από μια  άμεση μη επιστρεπτέα επιδότηση, 
που θα μπορεί να ανέλθει,  κατ* ανώτατο όριο  σε 25 % ταυ  κόστους της 
επένδυσης.  Ό ι πιστώσεις  για την  ενέργεια αυτή περι'λαμβάνοντα  ι στο 
ολικό κονδΰλι  των 300 εκ.  υπέρ των στερεών καυσίμων  για το οποίο 
γίνεται λόγος ανωτέρω στην παράγραφο  4.1.4. < 

-21-
'1. 1. G. ' Ανθρακας γιο οπτανθρακοποίηση 
Η παραγωγή άνθρακα για οπτανθρακοποίηοη εξαρτάται κατό μέγα μέρος 
cnó την εξέλιξη της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα και από τις 
τεχνολαγικές της προόδους. Η κατανάλωση άνθρακα για οπτανθρα-
κοποΓηση στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα κατήλθε από 53 ΜΤ το 1977 
σε ΊΓί,Γί ΜΤ το 1982 και δεν προβλέπεται αύξηση τηΓ; κατανάλωσης βρα­
χυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα. Το νέο καθεστώς ενίσχυσης για τον 
άνθρακα οπτανθρακοποίησης που μόλις υπέβαλε η Επιτροπή για να  αντι­
καταστήσει εκείνο που λήγει τέλος του 1983  (C0M(S3)  174 τελικό), 
αποβλέπει στη διατήρηση των εθνικών ενισχύσεων και τη διευκόλυνση 
με αυξημένη ενίσχυση, αλλά προοδευτικά φθίνουσα με το χρόνο, των 
ενισχύσεων προς τις ενδοκοινοτικές ανταλλαγές. Για να αποφευχθεί 
ένα νομικό κενό, το εν λόγω καθεστώς 8α πρέπει να εγκριθεί από το 
Συμβούλιο πριν από το τέλος του 1983. 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΗΜΑΣΙΑ ΜΙΑΣ  ΚυΊΝΟΤΙΚΗΣ  ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΟΣΟΝ  
ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ 
1. Έγκριση, από το Συμβούλιο, κανονισμού 
- ο οποίος χορηγεί επιδοτήσεις για επενδύσεις που αποβλέπουν στον εκσυγχρο­
νισμό ή την ανάπτυξη  νέων, αποδοτικών ικανοτήτων παραγωγής γαιάνθρακα. 
Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού  1984 προβλέπονται  300 εκ. ECU (από τα 
οποία ένα μέρος για την υποστήριξη των επενδύσεων στην παραγωγή λιγνίτη 
και τύρφης στην Ιρλανδία και την  Ελλάδα).  Η Επιτροπή επιφυλάσσεται να 
προβεί σε προτάσεις της ιδίας τάξης μεγέθους για την περίοδο του κανο­
νισμού (5 έτη). 
- ο οποίος χορηγέ* πριμοδοτήσεις για τη μείωση των αποθεμάτων. Στο  προ­
σχέδιο του προϋπολογισμού  1984 προβλέπονται για την εν λόγω ενέργεια  100 
εκ. ECU. Η Επιτροπή επιφυλάσσεται να προβεί σε προτάσεις της ιδίας τάξης 
μεγέθους για την περίοδο του κανονισμό*  (3 έτη). 
- ο οποίος να χορηγεί επιδοτήσεις για την αύξηση των ικανοτήτων παραγωγής 
του λιγνίτη και της τύρφης στην Ελλάδα και την Ιρλανδία (οι πιστώσεις 
περιλαμβάνονται στα  300 εκ. ECU που αναφέρονται  ανωτέρω). 
2. Εξέταση μέτρων κατάλληλων για τη βελτίωση της διαφάνειας των δηλώσεων των τιμών 
του κοινοτικού άνθρακα. 
3. Έγκριση, πριν από το τέλος του  1983, κανονισμού υπέρ του άνθρακα νια 
οπτανθρακοποίηση. Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού  1934 προβλέπονται 
60 εκ. ECU και 120 εκ. ECU κατά τρόπο προοδευτικά φθίνοντα για τα  4 
επόμενα έτη. 

-22-
5. ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ 
5.1. Η ορΒολογικοποίηση της βιομηχανίας του άνθρακα επέφερε,  and πολλά έτη, 
την εφαρμογή κοινωνικών μέτρων που προβλέπονται  and τη συνθήκη ΕΚΑΧ. 
Το άρθρο  56.2.β. της εν λόγω συνθήκης παρέχει το δικαίωμα στην Επιτροπή 
να επέμβει υπέρ απολυομένων εργατών. Πρόκειται, ιδίως, για μέτρα που 
επιτρέπουν προσωρινά τη διατήρηση του επιπέδου των εισοδημάτων. Μετά 
από 3 έτη, 5που η συνεισφορά υπήρξε κατώτερη από  15 εκ. ECU, το 1982 
διατέθηκαν  41 εκ. ECU για τον εν λόγω τύπο ενίσχυσης στον τομέα του άνθρακα. 
Τα μέτρα εξυγίανσης Βα πλήξουν κατηγορίες εργαζομένων, οι οποίες στο πα­
ρελθόν δεν είχαν Βιγεί  and αποφάσεις οριστικών απολύσεων. Τα νέα αυτά 
μέτρα απαιτούν την επίταση των ενισχύσεων για την αναπροσαρμογή, γεγονός 
που δύναται να απαιτήσει διευθέτηση του επιπέδου των ενισχύσεων ή παράταση 
της δ ι όρκε ι ας εφαρμογής τους και ανάληψη του βάρους νεώτερων,  and ά,τι 
μέχρι τώρα, εργαζομένων, οι οποίοι δεν είναι πια δυνατά νσ απασχοληθούν, 
εκ νέου, όπως παλαιότερα, στη βιομηχανία του άνθρακα. 
5.2. Εξάλλου, Βα είναι απαραίτητες ενέργειες που Βα έχουν ως αντικείμενο να συμ­
βάλουν, με τη δημιουργία νέων απασχολήσεων, στην καταπολέμηση της προοδευ­
τικής αποσύνθεσης της κοινωνικο-οικονομικής δομής των ενδιαφερομένων  βιο­
μηχανικών περιοχών. 
Το άρθρο  56.2 α. της συνθήκης ΕΚΑΧ επέτρεψε το  1982 να αίριεραΒούν  43 εκ. 
ECU για τη μείωση του επιτοκίου δανεί:.:ν για να ενισχυθεί η δημιουργία νέων 
απασχολήσεων με στόχο την επαναχρησιμοποίηση πρώην εργαζομένων του τομέα 
της συνθήκης ΕΚΑΧ, είτε πρόκειται για τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα, είτε 
για τα ανθρακωρυχεία. 
5.3. Λαμβανομένης υπόψη της αναδιάρθρωσης, η οποία επιτελείται επί του παρόντος 
στη βιομηχανία του άνθρακα, η Επιτροπή δεν κρίνει ότι είναι πια δυνατό να 
χρηματοδοτηθούν  and ταν προϋπολογισμό ΕΚΑΧ,  • οποίος δεν επαρκεί ήδη για 
την αντιμετώπιση των βαρών που οφείλονται στην αναδιάρθρωση της βιομηχανίας 
σιδήρου και χάλυβα, νέες δαπάνες που σχετίζονται με την πολιτική του άνθρακα. 
Οι σκέψεις της Επιτροπής, άσον αφορά το πρόβλημα αυτό, την οδήγησαν στη 
γνώμη ότι η καλύτερη λύση θα ήταν να διασφαλιστεί ότι τα απαιτούμενα πρόσθετα 
μέσα θα διατεθούν από τον προϋπολογισμό ΕΟΚ. 

-23-
Η Επιτροπή έχει ήδη  εγγράψει,  προς τούτο,  50 εκ. ECU στο προσχέδιο του 
πραϋπολαγισμού  1904 για μέτρα αναδιάρθρωσης των βιομηχανιών άνθρακα 
της Κοινότητας, 
Βα υποβάλει-  στο Συμβούλιο, τις αναγκαίες προτάσεις για τη χρησιμοποίηση 
των εν λόγω πιστώσεων. 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Έγκριση από το Συμβούλιο, πριν από το τέλος του  1983, μέσων που να επιτρέ­
πουν τη χρησιμοποίηση, για μέτρα αναδιάρθρωσης των βιομηχανιών  TOU άνθρακα, 
των πιστώσεων ύψους  60 εκ. ECU, που έχουν εγγραφεί από την Επιτροπή στο 
προσχέδιο του προϋπολογισμού της για το  1984. 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  1 
ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ 
Εν ισχΰσεις 
- Απόφαση 73/287/ΕΚΑΧ 
- Απόφαση 76/523/ ΕΚ ΑΧ 
Ko ι VOTIκα βιομηχανικά πόνε  ι α Εθνικές ενισχύσεις υπέρ του άνθρακα για 
οπτανθρακοποΓηση και υποστήριξη στο ενδο­
κοινοτικό εμπόριο. 
Εθνικές ενισχύσεις υπέρ των ορυχείων 
- Βιομηχανικά δάνεια, άρθρο  54-1 
επενδύσεις στα ορυχεία, εγκατα­
στάσεις οπτανθρακοποίησης κλπ. 
- Βιομηχανικά δάνεια, άρθρο  54-2 
εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν 
κοινοτικό άνθρακα (συμπεριλαμβανο­
μένης της υποδομής) 
- Βιομηχανικά δάνεια, άρθρο  54-2 
ορυχεία ανθράκων για οπτανθρακο­
πο ίηση τρίτων χωρών (εφοδιασμός 
της κοινοτικής βιομηχανίας  σιδή­
ρου και χάλυβα) 
- Λάνεια ETE και ΝΚΜ Απόφαση για τα βιομηχανικά δάνεια με μειω­
μένα επιτάκιο, ΕΕ β 79 της 29ης Μαρτίου 
1930 
Απόφαση για τα βιομηχανικά δάνεια με μειω­
μένο επιτόκιο για την προώθηση της κατανά­
λωσης, ΕΕ 0 343 της  31.12.82 
- ΤΟ Γί'ΙΟ Επενδύσεις που ευνοούν τη χρησιμεποίηση 
των στερεών καυσίμων (συμπεριλαμβανομένης 
της υποδομής) 
Επενδύσεις για παραγωγή, υποδομή ΚΓΊ  χρη­
σιμοποίηση λιγνίτη και τύρφης 
Πιστώσεις για Ιταλία και Ιρλανί ία για έργα 
υποδομής (ανωτέρω δάνεια ΕΤΕ/ΝΚΜ) 
(νέες απασχολήσεις, άρθρα 56.2.α.) — Με ι ίσε ι  ς επι τοκ ίου ΕΝΣ 
- Δάνεια για τη βιομηχανική μετατροπή 
KD Ι VC3V ι κ ά μ έτρα 
- Δάνεια με μειωμένο επιτόκτο για κατοικίες ανθρακωρύχων (άρθρο 54.2) 
- Ενίσχυση για την αναπροσαρμογή των ανθρακωρύχων (άρθρο 56.2.β.) 
- Δάνεια με με καμένο επιτόκιο για την επαγγελματική μετατροπή των 
ανθρακωρύχων (άρθρο 56.2.α.) 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
Παλι τ ι κ ή τ . -'-ν  τφών_ 
- Διαφάνεια των τιμών - Απόφαση  αριθ. 7?/?07 (σύσκεψη κυβερνητικών 
αντιπροσώπων στο Συμβούλιο] σύστημα πληρο­
φόρησης επί των τιμών των εισαγομένων αν­
θράκων 
Δελτία εφαρμοζομένων τιμών 
Έρευνα και Ανάπτυξη - Επίδειξη 
-- Τεχνική έρευνα για τον άνθρακα (άρθρο 53) 
(συμπεριλαμβανομένη1; της ασφάλειας στα 
ορυχεία) 
- Προγράμματα σχεδίων επίδειξης - - Κανονισμός  1302/73:  αεριοποίηση/υγροποίηση 
στερεών καυσίμων 
- Νέοι κανονισμοί 1983: αεριοποίηση/υγροποίηση 
καυσίμων και υποκατάσταση υδρογονανθράκων 
(τεχνολογίες καύσης κλπ.) 
Αποθέματα 
- Οδηγίσ 73/339/ΕΟΚ Ελάχιστο άρια αποθεμάτο^ν ορυκτών καυσίμον στους 
στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής 
ΝομαΟετικά μέτρα που ευνοούν τη χρησιμοποίηση των στερεών καυσίμων 
- Οδηγίες  75/404 και 405/ΕΟΚ περιορισμός της κατανάλωσης μαζούτ και 
αερίου στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής 
- Δύο συστάσεις  (1983) που ευνοούν τη μετατροπή σε άνθρακα στη 
βιομηχανία και τα δημόσια κτίρια