ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚH ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ - Ένα απλό περιβάλλον χωρίς χαρτί για τα τελωνεία και τις εμπορικές επιχειρήσεις

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.Περιεχόμενο

2.Τα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπισθούν

2.1.Τι περιμένουν οι επιχειρήσεις από τα τελωνεία;

2.2.Τι περιμένει η κοινωνία από τα τελωνεία;

2.3.Συμπέρασμα

3.Στόχοι

3.1.Ριζική απλούστευση και εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας και των διαδικασιών

3.2.Εξασφάλιστη διαλειτουργικότητας μέσω συγκλίνοντος πλαισίου ΤΠ

4.Πως θα επιτευχθούν οι στόχοι; Ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν

4.1.Απλούστευση της τελωνειακής νομοθείας με προσθήση διατάξεων για την ασφάλεια

4.1.1. Κανόνες:ηλεκτρονική διασάφηση και ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων

4.1.2. Σημαντική μείωση του αριθμού των υφισταμένων τελωνειακών καθεστώτων

4.1.3. Ενιαία εγγύηση

4.1.4. Ενιαία ευρωπαϊκή άδεια

4.1.5. Αναθεώρηση των διατάξεων για την τελωνειακή οφειλή και των αρμοδιοτήτων των συνοριακών και εσωτερικών τελωνείων

4.1.6. Επαναπροσδιορισμός του ρόλου των επιχειρήσεων και των μετφορέων εμπορευμάτων

4.1.7. Εξασφάλιση νομικής βάσης για τα νέα μέσα και τις μεθόδους εργασίας

4.1.8. Ηλεκτρονική υπογραφή,ηλεκτρονικά έγγραφα, ηλεκτρονική αρχειοθέτηση

4.1.9. Τυποποίηση και εναρμόνιση των απαιτήσεων σχετικά με τα δεδομένα

4.2. Ορθολογική οργάνωση των επιχειρηματικών διαδικασιών με χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας

4.2.1. Διασφάλιση των διεπαφών τελωνειών/τελωνείων και τελωνείων/επιχειρήσεων

4.2.2. Εξασφάλιση ασφαλών συστημάτων πληρωμών μέσω του διαδυκτίου

4.2.3. Ενιαίο αυτοματοποιημένο σημείο πρόσβασης στην ΕΕ για τις επιχειρήσεις

4.2.4. Διαφάνεια

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Παράρτημα 1: Σχέδιο δράσης

Παράρτημα 2.: Κύρια πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα για τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες

ΠΛΑΙΣΙΟ

Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί συνέχεια του ψηφίσματος του Συμβουλίου σχετικά με την απλούστευση των τελωνειακών διαδικασιών [1], καθώς και προηγούμενης ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με στρατηγική για την τελωνειακή ένωση [2] και του σχετικού ψηφίσματος του Συμβουλίου [3]. Ανταποκρίνεται στο αίτημα του Συμβουλίου σχετικά με την κατάρτιση προγράμματος δράσης για την απλούστευση και τον ορθολογισμό των τελωνειακών ρυθμίσεων και διαδικασιών και για τη χρήση αποτελεσματικών μεθόδων εργασίας όπως της τεχνολογίας των πληροφοριών, της ανάλυσης κινδύνων και των προηγμένων συστημάτων ελέγχου. Αποσκοπεί, επίσης, στην εφαρμογή στον τελωνειακό τομέα των στόχων της ηλεκτρονικής Ευρώπης (e-Europe) [4] και στην ανάληψη καλύτερων πρωτοβουλιών για τη θέσπιση ρυθμίσεων. [5] Τέλος, λαμβάνει υπόψη τους μεταβαλλόμενους ρόλους των συνοριακών και εσωτερικών τελωνείων μετά την επικείμενη διεύρυνση. Παράλληλα υποβάλλεται ανακοίνωση της Επιτροπής για το ρόλο των τελωνείων όσον αφορά την ασφάλεια στα εξωτερικά σύνορα [6].

[1] ΕΕ 1996 αριθ.C 332,σ.1.

[2] COM(2001) 51 τελικό, 08.02.2001

[3] ΕΕ 2001 αριθ. C 171,σ. 1.

[4] COM(2002)263

[5] COM(2001)726 τελικό (Ανακοίνωση της Επιτροπής για την απλούστευση και βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος, Βρυξέλλες 05.12.2001

[6] COM (2003) 452 τελικό, 24.07.2003.

Εισαγωγη

Η παγκοσμιοποίηση και η ελευθέρωση του εμπορίου, ο αυξανόμενος όγκος των εμπορευματικών συναλλαγών και η έγκαιρη παράδοση, η περίπλοκη φύση των προϊόντων και των υπηρεσιών μεταφορών, καθώς και η αύξηση του ηλεκτρονικού εμπορίου δημιουργούν συνεχώς νέες προκλήσεις για τις τελωνειακές αρχές [7].

[7] Βλ.ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με στρατηγική για μια τελωνειακή ένωση, COM(2001) 51τελικό, 08.02.2001

Η ανάγκη, εξάλλου, της κοινωνίας μας να προστατευθεί από επικίνδυνα ή επιβλαβή προϊόντα και η απαίτηση, μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου, 2001, να αυξηθεί η ασφάλεια στις τελωνειακές διαδικασίες δικαιολογούν την επείγουσα ανάγκη για εξεύρεση λύσεων που να μπορούν να συνδυάσουν τη φροντίδα για την ασφάλεια με τη διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών. Αν και φαίνεται ότι πρόκειται για δύο αντιφατικούς ρόλους, η χρησιμοποίηση των μέσων της τεχνολογίας των πληροφοριών (ΤΠ), σε συνδυασμό με σύγχρονες τεχνικές διαχείρισης των κινδύνων αποτελεί την κατάλληλη απάντηση στις εξελίξεις αυτές. Για να είναι, ωστόσο, αποτελεσματικές αυτές οι τεχνικές απαιτούν τη συγκέντρωση ορισμένων στοιχείων για τις εισαγωγές/εξαγωγές εγκαίρως (οπουδήποτε είναι δυνατόν πριν από την άφιξη των εμπορευμάτων στα σύνορα) και τη διαβίβασή τους στα τελωνεία ή τη θέση τους στη διάθεση των τελωνείων ή άλλων αρμόδιων υπηρεσιών στα σύνορα με ηλεκτρονικά μέσα μέσω ενιαίου διαύλου επικοινωνίας.

Επίσης, το επίπεδο τελωνειακής παρέμβασης πρέπει να είναι ισοδύναμο σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή τελωνειακή ένωση και, συνεπώς, η ανάλυση και η αξιολόγηση κινδύνων πρέπει να οργανωθούν με τρόπο που να λαμβάνει υπόψη τη διάσταση της εσωτερικής αγοράς. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, εάν ληφθεί υπόψη η επικείμενη διεύρυνση που θα επιφέρει μετατόπιση μεγάλου τμήματος των εδαφικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τη διακίνηση των εμπορευμάτων, που θα συμπληρώνεται από ελέγχους στα σύνορα περιοριζόμενους κυρίως στα ζητήματα ασφάλειας και από ανάθεση άλλων ελέγχων στις τελωνειακές αρχές που είναι αρμόδιες για τις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων, με ελαχιστοποίηση του κινδύνου απάτης και μη συμμόρφωσης, θα αποτελέσουν ένα πρώτο μέρος της απάντησης στη συγκεκριμένη πρόκληση.

Στο ευρύ ευρωπαϊκό πλαίσιο, η ηλεκτρονική Ευρώπη [8] ( e-Europe) έχει καταστεί σήμερα πολιτική προτεραιότητα και οι κυβερνήσεις έχουν συμφωνήσει να συνδεθούν ηλεκτρονικά μέχρι το έτος 200, ώστε να εξυπηρετηθούν καλύτερα οι πολίτες και να εξασφαλιστεί καλύτερη διακυβέρνηση.

[8] COM (2002) 263 τελικό, σ. 10.

Είναι απολύτως λογικό και εξυπηρετεί το πνεύμα της τελωνειακής ένωσης, ότι το τελωνείο θα επωφεληθεί από αυτή την ευκαιρία για να εξασφαλίσει ένα απλουστευμένο και χωρίς χαρτί περιβάλλον για τις εμπορικές συναλλαγές και να δώσει ένα παράδειγμα ηλεκτρονικής διαχείρισης στο επίπεδο της τελωνειακής ένωσης.

Συμμεριζόμενα τις ίδιες θεμιτές ανησυχίες, τα κράτη μέλη έχουν αναπτύξει τις δικές τους επιμέρους στρατηγικές για τη δημιουργία ηλεκτρονικού περιβάλλοντος για τα τελωνεία, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές πρακτικές και ανάγκες. Ωστόσο, το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει εξ ορισμού σε διαφορετικές λύσεις ΤΠ και σε διαφορετικές ίσως προσεγγίσεις για την εφαρμογή των τελωνειακών ρυθμίσεων και διαδικασιών, διατηρώντας τα παλαιά εμπόδια και καθιερώνοντας ενδεχομένως νέα (π.χ. ψηφιακά εμπόδια) στην ενιαία αγορά υπονομεύοντας ταυτόχρονα την ίση μεταχείριση των οικονομικών παραγόντων.

Οι επιχειρήσεις που αναπτύσσουν δραστηριότητες σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη οφείλουν να συμμορφώνονται με διαφορετικές συνθήκες όσον αφορά την ηλεκτρονική πρόσβαση στα τελωνεία, γεγονός που συνεπάγεται περιττές δαπάνες και θέτει σε κίνδυνο τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Ακόμη και οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε ένα μόνο κράτος μέλος αλλά εισάγουν ή εξάγουν εμπορεύματα μέσω του εδάφους άλλου κράτους μέλους αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω της έλλειψης κοινού τρόπου πρόσβασης στα δεδομένα και κοινών διεπαφών. Η ηλεκτρονική επικοινωνία μεταξύ των τελωνειακών υπηρεσιών εμποδίζεται, επίσης, από την έλλειψη κοινών προτύπων (με εξαίρεση το νέο μηχανογραφημένο σύστημα διαμετακόμισης - NCTS). Η επικείμενη διεύρυνση θα τονίσει περαιτέρω αυτήν την κατάσταση και θα δημιουργήσει πρόσθετα εμπόδια.

Επίσης, οι ισχύουσες τελωνειακές διαδικασίες έχουν ξεπεραστεί, δεδομένου ότι είναι εξαιρετικά περίπλοκες και βασίζονται στην ανταλλαγή εγγράφων σε χαρτί. Είναι οικονομικώς ασύμφορο να διατηρηθούν οι πολλές παραλλαγές των τελωνειακών διαδικασιών που χαρακτηρίζονται από ένα περιβάλλον βασισμένο στη χρήση χαρτιού και από σχετικά υψηλούς δασμούς και να αναπτυχθούν λύσεις ΤΠ για διαδικασίες που δεν μπορούν πλέον να δικαιολογηθούν από οικονομικής πλευράς. Επιπλέον, η διακίνηση των εμπορευμάτων σε διάφορα κράτη μέλη δεν μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά από τα τελωνεία χωρίς κοινές διεπαφές και στοιχεία δεδομένων.

Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη δεν μπορούν να δημιουργήσουν με τα δικά τους μέσα το απαραίτητο νομικό και ηλεκτρονικό περιβάλλον, απαιτείται να ενεργήσει η Επιτροπή ως "καταλύτης" για να διασφαλίσει ότι το νομικό και λειτουργικό πλαίσιο είναι κατάλληλο για τη δημιουργία ενός απλουστευμένου και χωρίς χαρτί περιβάλλοντος για τα τελωνεία και τις επιχειρήσεις και ότι επιτυγχάνεται διαλειτουργικότητα μεταξύ των υφισταμένων συστημάτων ΤΠ. Οι επιχειρήσεις που επιδεικνύουν πνεύμα συνεργασίας θα πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργούν, με αποτελεσματικό τρόπο και με όσο το δυνατό λιγότερα εμπόδια, σε "φιλικό προς τις επιχειρήσεις" περιβάλλον, στο οποίο διενεργούνται έλεγχοι που εξασφαλίζουν την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εγκρίνουν τους ακόλουθους στρατηγικούς στόχους σύμφωνα με τους οποίους:

- Οι τελωνειακές διαδικασίες αναθεωρούνται πλήρως και απλουστεύονται ριζικά με την ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνικών, συμπεριλαμβανομένης της εκτεταμένης χρήσης ΤΠ [9] και ανάλυσης των κινδύνων.

[9] Ο συγκεκριμένος στόχος αντιστοιχεί σε αίτημα που διατύπωσε το Συμβούλιο ήδη το 1996 (ΕΕ 1996, C 332, σ. 1), και που, μέχρι σήμερα, έχει εφαρμοστεί μερικώς στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των οικονομικών τελωνειακών καθεστώτων.

- Οι εργασίες των τελωνείων οργανώνονται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να ωφεληθούν από τη διάσταση της εσωτερικής αγοράς, δηλ. ανεξάρτητα από τον τόπο στον οποίο αρχίζει και τελειώνει μια τελωνειακή διαδικασία.

- Η παρέμβαση των τελωνείων πρέπει να διασφαλίσει ότι η εσωτερική αγορά λειτουργεί σωστά και ότι δεν δημιουργείται ούτε διατηρείται κανένα εμπόδιο, συμπεριλαμβανομένων των εμποδίων ψηφιακού χαρακτήρα.

- Οι τελωνειακοί έλεγχοι είναι ισοδύναμης έντασης και αξιοπιστίας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, ιδίως όταν τίθενται σε κίνδυνο η προστασία της κοινωνίας μας και η ασφάλειά της. τέτοιοι έλεγχοι βασίζονται συνήθως σε πληροφορίες πριν από την άφιξη και πριν από την αναχώρηση. άλλοι έλεγχοι διενεργούνται κανονικά βάσει περιοδικών διασαφήσεων και λογιστικών ελέγχων στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων. Η κατάσταση αυτή καθιστά αναγκαία την κοινή διαχείριση των κινδύνων.

- Τα συστήματα ΤΠ των τελωνείων που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη παρέχουν παντού τις ίδιες διευκολύνσεις στις επιχειρήσεις και είναι πλήρως διαλειτουργικά, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος, ότι η ευρωπαϊκή τελωνειακή ένωση βρίσκεται στην καρδιά της εσωτερικής αγοράς [10].

[10] Αυτό αντιστοιχεί σε αίτημα που διατύπωσε το Συμβούλιο στο ψήφισμα σχετικά με στρατηγική για την τελωνειακή ένωση (ΕΕ 2001 αριθ. C 171, σ. 1).

Με την παρούσα ανακοίνωση επιδιώκεται η πολιτική υποστήριξη τόσο του Συμβουλίου όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την υλοποίηση αυτών των στόχων. Ταυτόχρονα, διευκρινίζεται το πλαίσιο και τα κύρια σημεία της κοινής δράσης μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών (υφισταμένων και μελλοντικών) και των επιχειρήσεων, ώστε να επιτευχθεί το νέο απλουστευμένο περιβάλλον χωρίς χαρτί για τα τελωνεία και τις επιχειρήσεις.

1. Περιεχομενο

Τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο και σε διεθνές και εθνικό επίπεδο, καταβάλλονται προσπάθειες και αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες για τη διευκόλυνση του νόμιμου εμπορίου με χρησιμοποίηση της ΤΠ και με βελτίωση και απλούστευση της νομοθεσίας.

Η σύνοδος κορυφής της Σεβίλλης τον Ιούνιο 2002 επικύρωσε δύο σημαντικές πολιτικές πρωτοβουλίες: την "e-Europe" και τις "καλύτερες ρυθμίσεις".

Η πρωτοβουλία e-Europe 2005 [11] αποσκοπεί στην εξασφάλιση ευνοϊκού περιβάλλοντος για την προώθηση της παραγωγικότητας, τον εκσυγχρονισμό των δημοσίων υπηρεσιών, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, ώστε η Ευρώπη να καταστεί η ανταγωνιστικότερη και πλέον δυναμική, βασιζόμενη στη γνώση οικονομία. Μερικοί από τους βασικούς στόχους αυτής της πρωτοβουλίας είναι οι εξής:

[11] COM (2002) 263 τελικό, 28.5.2002

- διαλογικές δημόσιες υπηρεσίες (e-κυβέρνηση), προσιτές σε όλους και σε πολλαπλά επίπεδα. Αυτό απαιτεί ένα συμφωνηθέν πλαίσιο διαλειτουργικότητας για να υποστηριχθεί η παροχή πανευρωπαϊκών e-κυβερνητικών υπηρεσιών στους πολίτες και τις επιχειρήσεις

- αναθεώρηση της νομοθεσίας με συνέπειες για το ηλεκτρονικό εμπόριο

Η πρωτοβουλία για "καλύτερες ρυθμίσεις", η οποία αποτελεί μια από τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της Λευκής Βίβλου για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση [12] αποσκοπεί στην απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, ώστε να μειωθεί το κόστος της λειτουργίας των επιχειρήσεων στην Ευρώπη και να αυξηθεί η νομική ασφάλεια για τους πολίτες.

[12] COM (2001) 428 τελικό της 25.7.2001.

Τα τελωνεία αποτελούν σημαντικό τομέα σε αυτό το πλαίσιο: η προώθηση της ηλεκτρονικής διαβίβασης εναρμονισμένων δεδομένων μέσω κοινών διεπαφών θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να αποφύγουν την υποβολή πολλών διασαφήσεων σε διαφορετικούς φορείς στα σύνορα με συχνά παρόμοια ή ακόμα και πανομοιότυπα δεδομένα. Συγχρόνως, όλες οι απαιτήσεις σε σχέση με την εισαγωγή ή/και την εξαγωγή (π.χ. φυτοϋγειονομική προστασία, υγεία, περιβάλλον κ.λπ.) θα ήταν δυνατό να διοχετεύονται από ένα και μόνον σημείο εισόδου/ μια και μόνο πύλη.

Σε διεθνές επίπεδο, η διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών και η χρήση της ΤΠ για τις τελωνειακές διαδικασίες συγκαταλέγονται μεταξύ των πολιτικών προτεραιοτήτων τόσο του ΠΟΕ όσο και του ΠΟΤ και αποτελούν μέρος του περιεχομένου διμερών συμφωνιών που έχει συνάψει ή διαπραγματεύεται η Κοινότητα.

Από την υπουργική δήλωση του ΠΟΕ στη Doha, η διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του τρέχοντος προγράμματος εργασίας του ΠΟΕ. Η απλούστευση των τελωνειακών κανόνων, η χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας και η διαφάνεια αποτελούν κύρια συστατικά της διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών. Εάν η Κοινότητα επιθυμεί να διατηρήσει το σημαντικό ρόλο της όσον αφορά την προώθηση της διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών σε παγκόσμιο επίπεδο οφείλει να προηγηθεί στον εκσυγχρονισμό του τρόπου διαχείρισης των τελωνείων.

Επιπλέον, το μοντέλο δεδομένων του ΠΟΤ εξασφαλίζει κοινή αντίληψη σχετικά με τις απαιτήσεις όσον αφορά τις τελωνειακές πληροφορίες. Σύμφωνα με την αναθεωρημένη σύμβαση του Κυότο [13], υπάρχει παγκόσμιο πρότυπο για την εφαρμογή των τελωνειακών διατάξεων σύμφωνα με το οποίο υποβάλλονται αρχικά περιορισμένα ηλεκτρονικά δεδομένα και στη συνέχεια περιοδικές διασαφήσεις και δικαιολογητικά έγγραφα.

[13] ΕΕ L86, 2.4.2003, σ. 3.

Είναι, επομένως, σημαντικό κάθε πρωτοβουλία σε κοινοτικό επίπεδο που αποσκοπεί στην απλούστευση και την εναρμόνιση των τελωνειακών διαδικασιών και ως εκ τούτου στη διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών να λαμβάνει πλήρως υπόψη τις εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο.

Το υφιστάμενο πλαίσιο, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο, παρέχει μια μοναδική ευκαιρία για απλούστευση και αυτοματοποίηση στον τελωνειακό τομέα. Είναι, επομένως, σημαντικό να αξιοποιηθεί αυτή η ευκαιρία για να καθοριστούν οι στόχοι και να προσδιοριστούν τα μέσα με τα οποία θα επιτευχθεί ένα απλούστερο και χωρίς χαρτί περιβάλλον για τα τελωνεία, στο οποίο οι οικονομικοί παράγοντες δεν θα υφίστανται τις επιπτώσεις του γεγονότος ότι η κοινοτική νομοθεσία εφαρμόζεται από 15 σήμερα και 25 σύντομα διαφορετικές εθνικές διοικήσεις.

2. Τα πρoβλήματα πoυ πρέπει να αντιμετωπιστoύν

Οι τελωνειακές διοικήσεις οφείλουν να αντιμετωπίσουν σήμερα πρόσθετα προβλήματα κατά την εκτέλεση των αρμοδιοτήτων τους, που απορρέουν από τις προφανώς συγκρουόμενες νέες απαιτήσεις των επιχειρήσεων και της κοινωνίας. Οφείλουν να διαχειρίζονται αποτελεσματικά μεγαλύτερο όγκο εμπορευμάτων που διασχίζουν τα σύνορα, ταχύτερα και με αυξανόμενη πίεση για μείωση των δαπανών και των καθυστερήσεων. Όλα αυτά με παράλληλη εξέταση όλο και περισσότερων ζητημάτων που αφορούν σοβαρούς ελέγχους σχετικούς με προβλήματα περιβαλλοντικής, υγειονομικής προστασίας και ασφάλειας κ.λπ. [14]

[14] Ανακοίνωση της Επιτροπής "προς μια ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, COM(2003) 233 τελικό, 7.5.02, και ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων, COM(2003) 452 τελικό, 24.07.2003

Ο σημαντικότερος κατά παράδοση ρόλος των τελωνείων συνίσταται στην είσπραξη δασμών και γεωργικών εισφορών και, συνεπώς, στη χρηματοδότηση του κοινοτικού προϋπολογισμού. Η συμμετοχή τους στην είσπραξη του φόρου προστιθέμενης αξίας και των ειδικών φόρων κατανάλωσης που καταλήγουν τους προϋπολογισμούς των κρατών μελών εξακολουθεί να παραμένει σημαντική αρμοδιότητα. Τα τελωνεία αποτελούν, επίσης, σήμερα κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας παγκοσμιοποίησης και καταλύτη για την ανταγωνιστικότητα των χωρών και των επιχειρήσεων, δεδομένου ότι διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην παρακολούθηση και τη διαχείριση του διεθνούς εμπορίου.

Οι τελωνειακές υπηρεσίες αποτελούν την πρώτη γραμμή για τον έλεγχο τόσο των επιβατών όσο και των εμπορευμάτων που κατάγονται από τρίτη χώρα, καθώς και για τον εντοπισμό παράνομων εισαγωγών ζώων και ζωικών προϊόντων και παραβάσεων των κτηνοτροφικών ρυθμίσεων.

Ένας εξίσου σημαντικός ρόλος του τελωνείου είναι η επιβολή των ρυθμίσεων. Τα τελωνεία αποτελούν τους φύλακες των εισόδων που φέρουν την ευθύνη για την προστασία από κάθε επικίνδυνη ή παράνομη δραστηριότητα που μπορεί να βλάψει την ευημερία της κοινωνίας μας και των εμπορικών εταίρων μας. Η δράση των τελωνειακών υπηρεσιών που σχετίζεται με την επιβολή των ρυθμίσεων επεκτείνεται πέραν των συνοριακών τελωνείων και καλύπτει το σύνολο του εδάφους της Κοινότητας.

Τόσο οι επιχειρήσεις όσο και η κοινωνία προσδοκούν τα μέγιστα από τις τελωνειακές αρχές.

2.1. Τι περιμένει η κοινωνία από τα τελωνεία;

Με την επιφύλαξη του παραδοσιακού τους ρόλου για συγκέντρωση εσόδων, οι τελωνειακές υπηρεσίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για την προστασία της κοινωνίας.

Τα τελωνεία βοηθούν την οικονομία της ΕΕ όταν αυτή χρειάζεται προστασία, παραδείγματος χάριν, από εμπορεύματα που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ, επιδοτήσεων ή παραποίησης/απομίμησης.

Οι τελωνειακές υπηρεσίες ενεργούν όχι μόνο για την προστασία της δημόσιας υγείας από επικίνδυνες για την υγεία ουσίες (π.χ. διοξίνες, ναρκωτικά, ορμόνες) αλλά και για τη διασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος (ραδιενέργεια, απόβλητα) και των απειλούμενων με εξαφάνιση ειδών (συνθήκη CITES).

Τα τελωνεία δρούν, εξάλλου, κατά εγκληματικών δραστηριοτήτων όπως η παιδική πορνογραφία, το λαθρεμπόριο όπλων ή ειδών διπλής χρήσης, η νομιμοποίηση προσόδων από παράνομες δραστηριότητες και η καταστρατήγηση διεθνών κυρώσεων (εμπορικών αποκλεισμών).

Τα τελωνεία προστατεύουν επίσης τα οικονομικά συμφέροντα της κοινωνίας μέσω καταπολέμησης της απάτης (στον τομέα των ίδιων πόρων, του Φ.Π.Α και των ειδικών φόρων κατανάλωσης) και μέσω διασφάλισης της ορθής εφαρμογής των μέσων γεωργικής ή εμπορικής πολιτικής (επιστροφές κατά την εξαγωγή, δασμοί αντιντάμπινγκ, άδειες εξαγωγής και εισαγωγής). Η διασάφηση αποτελεί το ουσιώδες μέσο για τη συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να επεξεργάζονται την στρατηγική τους στην αγορά και στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή να προετοιμάζουν τις διαπραγματεύσεις με τους εμπορικούς εταίρους τους.

Τέλος, τα τελωνεία συμβάλλουν στην περιφερειακή ολοκλήρωση μέσω της προώθησης του προτιμησιακού εμπορίου μεταξύ χωρών και περιοχών, ενισχύοντας κατά συνέπεια την ευημερία τους.

2.2. Τι περιμένουν οι επιχειρήσεις από τα τελωνεία;

Η διαχείριση της αλυσίδας του ανεφοδιασμού και η συνεργασία έχουν μειώσει εξαιρετικά το χρόνο παράδοσης με τη στήριξη εφαρμογών της ΤΠ που συνδέουν όλους τους ενδιαφερομένους. Εάν οι τελωνειακές διαδικασίες παραμείνουν εκτός του κυκλώματος αυτού, θα τεθούν φραγμοί στην έγκαιρη παράδοση.

Σε αυτό το νέο πλαίσιο αναφοράς, είναι φυσικό ο τομέας των επιχειρήσεων να αναμένει οφέλη, στα οποία συμπεριλαμβάνονται καλύτερη απόδοση, καλύτερες υπηρεσίες και υψηλότερη παραγωγικότητα και από τα τελωνεία.

Τα έξοδα μεταφοράς, το ρυθμιστικό περιβάλλον, η εύκολη πρόσβαση στις πληροφορίες, η προβλεψιμότητα της συνολικής συναλλαγής, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων στα σύνορα στους οποίους συμμετέχουν διάφορες υπηρεσίες, διαδραματίζουν συγκεκριμένο ρόλο για τη δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και νέων ευκαιριών για τις επιχειρήσεις.

Στρατηγική εταιρική σχέση

Οι τελωνειακές υπηρεσίες, που αποτελούν κρίσιμο κρίκο (ή εμπόδιο) στην αλυσίδα του ανεφοδιασμού, θα πρέπει να διευκολύνουν τις εμπορικές συναλλαγές. Ο επιχειρηματικός τομέας έχει ζωτικής σημασίας συμφέρον να αναπτύξει μια στρατηγική συνεργασία με τα τελωνεία.

Σύντομες και προβλέψιμες προθεσμίες για την παράδοση των προϊόντων

Η απαίτηση και η δυνατότητα για εξασφάλιση γρήγορων παραδόσεων έχουν αυξηθεί ιδιαιτέρως λόγω των συνδυασμένων μεταφορών και του ηλεκτρονικού εμπορίου και απεικονίζονται στα ολοκληρωμένα παγκόσμια συστήματα έγκαιρης παραγωγής και διανομής εμπορευμάτων. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για απλούς, προβλέψιμους και ομοιόμορφους τελωνειακούς ελέγχους και διαδικασίες με τη συμμετοχή διαφόρων υπηρεσιών.

Πεδίο δράσης σε κοινοτικό επίπεδο

Οι επιχειρηματίες χρειάζονται ένα προβλέψιμο και διαφανές ρυθμιστικό και λειτουργικό πλαίσιο, στο οποίο ο νόμος να ερμηνεύεται με ομοιόμορφο τρόπο σε ολόκληρη την Κοινότητα και οι τελωνειακές πρακτικές να είναι πανομοιότυπες, ούτως ώστε οι οικονομικοί παράγοντες να αντιμετωπίζονται με ίσους όρους.

Οι επιχειρήσεις επιθυμούν, εξάλλου, να αποφεύγουν απροσδόκητες καθυστερήσεις κατά την προώθηση των προϊόντων τους στην ενιαία αγορά. Ένας ενιαίος τόπος κατάθεσης των διασαφήσεων και διεκπεραίωσης των λοιπών διατυπώσεων (αντί της ύπαρξης πολλαπλών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των διαφόρων αρχών/υπηρεσιών) για όλες τις ανάγκες εισαγωγής/εξαγωγής θα βοηθούσε την επίτευξη αυτού του στόχου.

Περιορισμός της γραφειοκρατίας. περαιτέρω απλουστεύσεις για τις επιχειρήσεις που επιδεικνύουν πνεύμα συνεργασίας

Η επιχειρηματική κοινότητα αναμένει ότι οι απαραίτητοι έλεγχοι (νόμιμοι και καλά τεκμηριωμένοι) δεν θα συνεπάγονται δυσκίνητες και περίπλοκες διαδικασίες, που αυξάνουν το κόστος. Η συμμόρφωση θα πρέπει να συνοδεύεται από περαιτέρω απλούστευση. Η χρησιμοποίηση τεχνικών ανάλυσης των κινδύνων, που εφαρμόζονται κατά τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη την Κοινότητα, μειώνει το φόρτο των ελέγχων.

Νομοθεσία με συνοχή

Οι εισαγωγείς και οι εξαγωγείς οφείλουν να συμμορφώνονται όχι μόνο με την τελωνειακή νομοθεσία, αλλά και με τη φορολογική, τη γεωργική, εμπορική πολιτική, τις περιβαλλοντικές και υγειονομικές απαιτήσεις.Η εφαρμογή αυτών των απαιτήσεων πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη συνοχή, ώστε να διευκολυνθεί το εμπόριο, να μειωθούν τα σφάλματα και να αυξηθεί η συμμόρφωση.

2.3. Συμπέρασμα

Οι τελωνειακές αρχές βρίσκονται περισσότερο από ποτέ αντιμέτωπες με τον ενδεχομένως αντιφατικό ρόλο της διασφάλισης της διευκόλυνσης των διαδικασιών και της επιβολής κανόνων. Οφείλουν, επίσης, να προσαρμοστούν σε νέες μορφές εμπορίου και τεχνολογίας.

3. Στοχοι

Ο τρόπος αντιμετώπισης των ποικίλων προσδοκιών και εφαρμογής όλο και περισσότερων ελέγχων για την προστασία των δημοσιονομικών, κοινωνικών και επιχειρηματικών συμφερόντων καθώς και της ασφάλειας της Κοινότητας με ταυτόχρονη διευκόλυνση του νόμιμου εμπορίου είναι διττός:

3.1. Ριζική απλούστευση και εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας και των διαδικασιών

Η αναμόρφωση των διαδικασιών επιτρέπει τη χρήση των σύγχρονων μέσων και της τεχνολογίας που θα προωθήσουν την ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας, μειώνοντας κατά συνέπεια το κόστος για τις επιχειρήσεις και τον κίνδυνο σφάλματος.

Απαιτείται συνεπώς να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο στο οποίο:

- η μεγάλη ποικιλία των ισχυόντων τελωνειακών καθεστώτων και των ειδικών ρυθμίσεων μειώνεται σε ορισμένες βασικές διαδικασίες, όπως η εισαγωγή, η εξαγωγή και τα καθεστώτα αναστολής, με κοινούς κατά κύριο λόγο κανόνες και απαιτήσεις όσον αφορά τα δεδομένα και ειδικές ρυθμίσεις μόνο για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχουν ισχυροί οικονομικοί λόγοι για εξαίρεση από τους γενικούς κανόνες.

- η ταχεία παράδοση των εμπορευμάτων αποτελεί τον κανόνα στις περιπτώσεις που οι επιχειρηματίες παρέχουν πριν από την άφιξη ή από την αναχώρηση των εμπορευμάτων τις αναγκαίες πληροφορίες για ελέγχους βασισμένους στον κίνδυνο όσον αφορά τη δυνατότητα αποδοχής των εμπορευμάτων. έλεγχοι φορολογικής και εμπορικής πολιτικής διενεργούνται πρωτίστως από το τελωνείο που είναι αρμόδιο για τις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων, στις περιπτώσεις που γεννάται συνήθως τελωνειακή ή φορολογική οφειλή.

- όλες οι συναλλαγές μεταξύ της επιχείρησης και της διοίκησης είναι δυνατό να διεκπεραιώνονται ηλεκτρονικά, πράγμα το οποίο συνήθως συμβαίνει..

- Οι κοινοτικές τελωνειακές αρχές ενεργούν σαν να ήταν ενιαία διοίκηση. αυτό σημαίνει ότι υπάρχει δυνατότητα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ επιχειρηματιών και τελωνειακών αρχών σε οποιοδήποτε κράτος μέλος με τον ίδιο τρόπο, καθώς και μεταξύ των ιδίων των αρχών, έκδοσης αδειών που ισχύουν σε ολόκληρη την Κοινότητα εντός αυστηρών προθεσμιών και χρήσης των κοινών διαδικαστικών κανόνων, διεπαφών, απαιτήσεων όσον αφορά τα δεδομένα και κριτηρίων κινδύνου.

- οι τελωνειακές υπηρεσίες δύνανται να ανταλλάσσουν ηλεκτρονικά δεδομένα με άλλες δημόσιες αρχές για την ορθή εφαρμογή των φορολογικών, γεωργικών, εμπορικών μέτρων καθώς και μέτρων υγειονομικής και φυτοϋγεινομικής προστασίας και άλλων, που εφαρμόζονται κατά την εισαγωγή ή την εξαγωγή, ούτως ώστε να βρίσκεται ενδεχομένως μονοαπευθυντική λύση.

Οι ισχύουσες τελωνειακές ρυθμίσεις, διατυπώσεις και συστήματα δεν λαμβάνουν ακόμα πλήρως υπόψη αυτές τις απαιτήσεις. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, και στο πλαίσιο των αρχών της τελωνειακής ένωσης, δεν πρέπει να υπάρχει διαφορά μεταξύ των συνεπειών τελωνειακής συναλλαγής στο έδαφος ενός κράτους μέλους και εκείνων στο έδαφος διαφόρων κρατών μελών. Ούτως ή άλλως, μετά τη διεύρυνση οι περισσότερες εισαγωγές και εξαγωγές είναι δυνατό να εμπίπτουν στην τελευταία κατηγορία.

3.2. Εξασφάλιση διαλειτουργικότητας μέσω συγκλίνοντος πλαισίου ΤΠ

Οι πληροφορίες και η τεκμηρίωση αποτελούν βασικά στοιχεία για τον έλεγχο του διεθνούς διασυνοριακού εμπορίου. Σε ένα διασυνδεδεμένο ηλεκτρονικό περιβάλλον, οι σχετικοί έλεγχοι θα περιλαμβάνουν κανονικά όλο και περισσότερο την ανταλλαγή πληροφοριών πριν από την άφιξη ή την αναχώρηση των εμπορευμάτων, ώστε να παρέχονται τα απαραίτητα στοιχεία για τους ελέγχους ασφάλειας καθώς και επιθυμητές προθεσμίες παράδοσης των προϊόντων.

Τα κράτη μέλη έχουν ήδη επενδύσει σημαντικά στην ανάπτυξη των συστημάτων ΤΠ που διαθέτουν. Ωστόσο, λόγω των διαφορετικών υφισταμένων συστημάτων (σε σχέση με την κατάσταση πριν από την εναρμόνιση της εθνικής τελωνειακής νομοθεσίας) τα διαφορετικά σύνολα κανόνων και δεδομένων εξουδετερώνουν τα πλεονεκτήματα της εναρμόνισης που έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα, ειδικότερα λόγω της έλλειψης διαλειτουργικότητας.

Είναι επομένως σημαντικό να καθιερωθούν διεπαφές μεταξύ των υφισταμένων και των προγραμματισμένων εθνικών συστημάτων και να δημιουργηθεί μια κοινή και ενιαία διεπαφή για τις εμπορικές συναλλαγές. Αυτό συνεπάγεται την καθιέρωση πλαισίου σύγκλισης και κοινών προτύπων και, όπου είναι δυνατό, κοινών δομών.

4. Πώς θα επιτεύχθουν οι στόχοι; - Ενεργειεσ που πρέπει να αναληφθουν

Το παρόν τμήμα καθορίζει τα σημαντικότερα μέτρα ενός προγράμματος δράσης λαμβάνοντας υπόψη ότι το κατάλληλο συνεκτικό νομοθετικό και λειτουργικό πλαίσιο είναι σημαντικό για την επίτευξη απλού και χωρίς χαρτί περιβάλλοντος για τα τελωνεία και τις εμπορικές συναλλαγές. Πρέπει να προβλεφθεί μεταβατική περίοδος, κατά την οποία οι ηλεκτρονικές διαδικασίες θα υπάρχουν παράλληλα με τις διαδικασίες για τις οποίες χρησιμοποιείται χαρτί.

4.1. Απλούστευση της τελωνειακής νομοθεσίας με προσθήκη διατάξεων για την ασφάλεια

Το κύριο περιεχόμενο του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα και των διατάξεων εφαρμογής του διαμορφώθηκε κατά τη δεκαετία του '80 και εγκρίθηκε το 1992 και 1993 αντίστοιχα, με εξαίρεση τους κανόνες για τη διαμετακόμιση και τα οικονομικά τελωνειακά καθεστώτα. Συνεπώς, οι εν λόγω διατάξεις δεν απεικονίζουν τις σημερινές τάσεις και τις πραγματικότητες όσον αφορά την αλυσίδα του ανεφοδιασμού σε διεθνές επίπεδο ούτε τη μείωση των δασμολογικών συντελεστών.

Εξάλλου, το πρόσφατα εκδηλωθέν αυξημένο ενδιαφέρον για θέματα ασφάλειας κατά την κυκλοφορία των εμπορευμάτων απαιτεί την άμεση κοινοποίηση στοιχείων σχετικών με τους κινδύνους [15] μεταξύ τελωνειακών υπηρεσιών των κρατών μελών αφενός και τελωνειακών υπηρεσιών και άλλων φορέων (π.χ. αστυνομίας, κτηνιατρικών υπηρεσιών) αφετέρου. Αυτό θα επιτρέψει στις τελωνειακές αρχές να αποφασίσουν σε ποια φορτία θα διενεργήσουν ενδελεχείς φυσικούς ελέγχους στα σύνορα. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ΤΠ και της θέσπισης της σχετικής νομοθεσίας σε κοινοτικό επίπεδο, που θα ορίζει τη χρήση ΤΠ και θα παρακάμπτει τις δυσκολίες που έχουν σχέση με τη διαφορετική εθνική νομοθεσία (π.χ. για την προστασία δεδομένων).

[15] Συμπεριλαμβανομένων των ευαίσθητων εμπορευμάτων (π.χ. επικίνδυνων χημικών ουσιών) ή των εμπορευμάτων υψηλού κινδύνου (π.χ. εμπορευμάτων υποκείμενων σε υψηλούς δασμούς ή φόρους).

Θα είναι ευκολότερο να εκσυγχρονιστούν η τελωνειακή μεταχείριση, οι κτηνοτροφικές και άλλες διαδικασίες εάν δημιουργηθούν κοινοί διαδικαστικοί κανόνες και διεπαφές.

Η αναθεώρηση της τελωνειακής νομοθεσίας πρέπει, συνεπώς, να αποσκοπεί στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων:

- οι ηλεκτρονικές διασαφήσεις (συμπεριλαμβανομένων των συνοδευτικών εγγράφων) και η ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων αποτελούν τον κανόνα.

- οι ισχύουσες τελωνειακές διαδικασίες και άλλα καθεστώτα απλουστεύονται και περιορίζονται.

- οι απλουστευμένες διαδικασίες ευθυγραμμίζονται, προσαρμόζονται στις ανάγκες της ηλεκτρονικής επεξεργασίας και το πεδίο εφαρμογής καθώς και η χρήση τους επεκτείνονται.

- οι ρόλοι των εσωτερικών και συνοριακών τελωνείων αναμορφώνονται.

- τα δικαιώματα και οι ευθύνες των επιχειρήσεων και των μεταφορέων επαναπροσδιορίζονται.

- καθιερώνονται νέα μέσα και μέθοδοι στην τελωνειακή νομοθεσία.

Ο συγκεκριμένος εκσυγχρονισμός και η απλούστευση της τελωνειακής νομοθεσίας αναμένεται ότι θα μειώσουν το κόστος για τις επιχειρήσεις, θα αυξήσουν τη νομική ασφάλεια για τους πολίτες (καλύτερες ρυθμίσεις) και θα επιτρέψουν την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ΤΠ και της ενιαίας αγοράς εκ μέρους των επιχειρήσεων και των πολιτών.

4.1.1.Κανόνες: ηλεκτρονική διασάφηση και ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων [16]

[16] Η δράση αυτή αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τα τελωνεία.

Τόσο ο κοινοτικός τελωνειακός κώδικας όσο και οι διατάξεις εφαρμογής του αντιμετωπίζουν την ηλεκτρονική διασάφηση και την ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων ως την εξαίρεση και τις διασαφήσεις με χαρτί και την υποβολή εγγράφων με χαρτί ως τον κανόνα. Η τελωνειακή νομοθεσία θα πρέπει να αναπροσαρμοστεί, ώστε να καταστήσει την ηλεκτρονική επικοινωνία βάση των συναλλαγών εισαγωγής και εξαγωγής, τόσο μεταξύ επιχειρήσεων και τελωνείων όσο και μεταξύ των τελωνειακών αρχών. Το γεγονός αυτό αναμένεται ότι θα δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου τόσο οι επιχειρήσεις όσο και τα τελωνεία θα διακινούν αδιαλείπτως πληροφορίες στο πλαίσιο κοινών απαιτήσεων όσον αφορά τα δεδομένα και κοινών διεπαφών. Οι διασαφήσεις με χαρτί είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται μόνον υπό συγκεκριμένους όρους. Απλουστεύσεις, όπως οι προφορικές διασαφήσεις για ταξιδιώτες, θα εξακολουθήσουν βεβαίως να ισχύουν.

Τα συνοδευτικά έγγραφα (τιμολόγιο, πιστοποιητικό καταγωγής) θα πρέπει, εφόσον είναι δυνατό, να παρέχονται σε ηλεκτρονική μορφή, μέσω της μονοαπευθυντικής προσέγγισης ή να φυλάσσονται σε βάση δεδομένων στην οποία έχουν πρόσβαση τα τελωνεία (π.χ. άδειες εισαγωγής). Όταν αυτό δεν είναι εφικτό, πρέπει να καθοριστούν ειδικοί όροι για την εξασφάλιση της γνησιότητας.

4.1.2.Σημαντική μείωση του αριθμού των υφισταμένων τελωνειακών καθεστώτων [17]

[17] Η δράση αυτή, αν και δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τα τελωνεία, αναμένεται ότι θα διευκολύνει την ηλεκτρονική επεξεργασία των τελωνειακών διαδικασιών.

Για να επιτευχθεί μια απλούστερη και συνεπέστερη νομοθεσία και επομένως να καθιερωθεί ένας κοινός πυρήνας δεδομένων με ταυτόχρονη μείωση του κόστους συμμόρφωσης, προτείνεται να συγχωνευθούν οι δεκατρείς ισχύουσες τελωνειακές διαδικασίες [18] και άλλα ειδικά καθεστώτα (όπως η προσωρινή εναπόθεση, τα εμπορεύματα επιστροφής και τα προϊόντα της θαλάσσιας αλιείας). Λιγότερες επιλογές ισοδυναμούν με λιγότερες διαδικαστικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών.

[18] Άρθρο 4 αριθ. 15,16 ΚΤΚ.

Οι ισχύουσες διατάξεις που αναφέρονται σε διαφορετικά σημεία του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα είναι δυνατό να ενοποιηθούν στο πλαίσιο των παρακάτω τριών τύπων τελωνειακών διαδικασιών με διάφορες παραλλαγές, όπου είναι απαραίτητο, και να δικαιολογηθούν επαρκώς:

- εισαγωγή (καλύπτει την προσκόμιση των εμπορευμάτων στο τελωνείο, τη συνοπτική διασάφηση, την προσωρινή εναπόθεση, τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία συμπεριλαμβανομένου του ειδικού προορισμού, την τελειοποίηση προς επανεξαγωγή [σύστημα επιστροφής], την εσωτερική διαμετακόμιση [είσοδος των εμπορευμάτων], τα επιστρεφόμενα εμπορεύματα, τα προϊόντα της θαλάσσιας αλιείας, την καταστροφή, την εγκατάλειψη),

- εξαγωγή (καλύπτει την εξαγωγή, την επανεξαγωγή, την τελειοποίηση προς επανεισαγωγή, την εσωτερική διαμετακόμιση [έξοδος εμπορευμάτων]),

- καθεστώτα αναστολής (καλύπτουν την ισχύουσα εξωτερική διαμετακόμιση, την τελωνειακή αποταμίευση, την τελειοποίηση προς επανεξαγωγή [σύστημα αναστολής], τη μεταποίηση υπό τελωνειακό έλεγχο, την προσωρινή εισαγωγή, τις ελεύθερες ζώνες, τις ελεύθερες αποθήκες).

Ο ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης θα μπορούσαν να ανασταλούν στο πλαίσιο καθεστώτος αναστολής για να διευκολύνουν την εφαρμογή της αρχής του προορισμού (δηλ. ο φόρος πληρώνεται στο κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένος ο εισαγωγέας ή ο καταναλωτής).

4.1.3.Ενιαία εγγύηση [19]

[19] Η δράση αυτή δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τα τελωνεία. Ωστόσο, η διαχείριση κοινής εγγύησης για όλα τα τελωνειακά καθεστώτα θα ήταν ευκολότερη με ηλεκτρονικά μέσα.

Η συγχώνευση όλων των καθεστώτων αναστολής θα επιτρέψει τη σύσταση ενιαίας εγγύησης για όλες τις, προς το παρόν διαφορετικές, διαδικασίες, υπό τον όρο ότι επιτρέπεται η χρήση των διαφόρων παραλλαγών. Αυτή η εγγύηση, όπως σήμερα στην περίπτωση της διαμετακόμισης, θα καλύπτει επίσης το ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και θα μπορεί να διεκπεραιωθεί με ηλεκτρονικά μέσα.

4.1.4.Ενιαία ευρωπαϊκή άδεια [20]

[20] Η δράση αυτή δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τα τελωνεία, αλλά αποσκοπεί στην απλούστευση του τελωνειακού περιβάλλοντος.

Βάσει της ισχύουσας τελωνειακής νομοθεσίας, οι απλουστευμένες διαδικασίες, οι ρυθμίσεις για τον ειδικό προορισμό και τα οικονομικά τελωνειακά καθεστώτα περιορίζονται εκ των πραγμάτων στο έδαφος του κράτους μέλους που παρέχει τη σχετική άδεια. Αν και η έκδοση ενιαίων ευρωπαϊκών αδειών (ΕΕΑ) που ισχύουν σε διάφορα κράτη μέλη είναι βάσει του νόμου δυνατή, εφαρμόζεται ελάχιστα στην πράξη, επειδή κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα άσκησης βέτο για τις συναλλαγές στο έδαφός του. Εφόσον παραμένει σε ισχύ το δικαίωμα του βέτο, δεν είναι δυνατή η διαδεδομένη χρήση της ΕΕΑ. Σε αυτό το πλαίσιο είναι σκόπιμο να υπογραμμιστεί ότι οι δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες και οι πληροφορίες για την καταγωγή που εκδίδονται σε κράτος μέλος ισχύουν ήδη σήμερα σε όλα τα άλλα κράτη μέλη.

Η κοινοτική νομοθεσία θα πρέπει να ευνοεί τη λήψη αποφάσεων με ισχύ σε ολόκληρη την Κοινότητα. Συνεπώς, η άδεια για κεντρικό, απλουστευμένο εκτελωνισμό θα πρέπει να χορηγείται από το τελωνείο που είναι αρμόδιο για τον τόπο στον οποίο η επιχείρηση είναι εγκατεστημένη, διατηρεί τις κύριες λογιστικές καταχωρήσεις της ή ασκεί τις κύριες οικονομικές δραστηριότητές της (πρόκειται να καθοριστούν τα ακριβή κριτήρια για τον καθορισμό των αρμόδιων αρχών σε περιπτώσεις όπου είναι δυνατό να πληρούνται αυτοί οι όροι σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη ). Το γεγονός αυτό εξασφαλίζει τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και τη χορήγηση αδειών εντός λογικών προθεσμιών.

Η συγκεκριμένη άδεια θα πρέπει να ισχύει σε ολόκληρη την Κοινότητα και η τελωνειακή αρχή είναι υποχρεωμένη να διενεργεί διαβουλεύσεις με τις υπηρεσίες των χωρών εταίρων για να διασφαλίζει τη σκοπιμότητα και την αποτελεσματικότητα των προβλεπόμενων μηχανισμών ελέγχου. Κοινές ομάδες λογιστικού ελέγχου θα πραγματοποιούν λογιστικό έλεγχο, έτσι ώστε να μπορούν να καθιερωθούν οι κατάλληλοι μηχανισμοί ελέγχου. Υποδείγματα των αδειών θα απλοποιούσαν αυτόν το στόχο και θα συνέβαλλαν στην επιτυχή αντιμετώπιση των γλωσσικών προβλημάτων.

Η αρχή ότι μια απόφαση μπορεί να καλύψει περιπτώσεις κατά τις οποίες εταιρεία εγκατεστημένη σε κάποιο κράτος μέλος διατηρεί νόμιμα ανεξάρτητες θυγατρικές εταιρείες σε άλλα κράτη μέλη θα μπορούσε να επεκταθεί σε άλλους τομείς, όπως οι δέσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες και οι πληροφορίες για την καταγωγή.

4.1.5.Αναθεώρηση των διατάξεων για την τελωνειακή οφειλή και των αρμοδιοτήτων των συνοριακών και εσωτερικών τελωνείων [21]

[21] Η δράση αυτή δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τα τελωνεία, αλλά αποσκοπεί στη βελτίωση της ασφάλειας και στη δημιουργία προβλέψιμου περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις. Αποτελεί προαπαιτούμενο για τον κεντρικό εκτελωνισμό.

Η υλοποίηση της ενιαίας αγοράς την 1η Ιανουαρίου 1993 αύξησε σημαντικά τους όγκους των αποστολών για τις οποίες απαιτείται διασάφηση στα εξωτερικά σύνορα, καθώς και την ανάγκη επικοινωνίας μεταξύ των συνοριακών τελωνείων και των τελωνείων στο εσωτερικό των χωρών.

Το αυξανόμενο ύψος των συναλλαγών, η ταχύτητα που απαιτείται για την παράδοση των εμπορευμάτων, καθώς και το γεγονός ότι τα εμπορικά στοιχεία για τις εισαγωγές και τις εξαγωγές διατίθενται συνήθως σε ηλεκτρονική μορφή πριν από την τελωνειακή πράξη αυτή καθαυτή, καθιστούν αναγκαία την αναθεώρηση των ρόλων των τελωνείων στα σύνορα και στο εσωτερικό των χωρών.

- Αν και ο πλήρης εκτελωνισμός θα εξακολουθεί να είναι δυνατός στο σημείο εισόδου, οι περισσότερες επιχειρήσεις ενδέχεται να προτιμούν να μην προσφεύγουν σ'αυτόν, λόγω των πλεονεκτημάτων που συνδέονται με τον κεντρικό, συνολικό εκτελωνισμό στον τόπο όπου είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση (αναβολή της ημερομηνίας υποβολής πλήρους διασάφησης με τα απαραίτητα έγγραφα, περιοδική διασάφηση, αναστολή πληρωμής). Κατά την εξαγωγή, ο εκτελωνισμός στον τόπο όπου είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση αποτελεί ήδη πραγματικότητα.

- Η προώθηση της έννοιας του κεντρικού εκτελωνισμού ελευθερώνει τα συνοριακά τελωνεία και τους παρέχει χρόνο να ασχοληθούν καλύτερα με ελέγχους που αφορούν το παραδεκτό των εμπορευμάτων και την ασφάλεια. Τα τελωνεία στο εσωτερικό της χώρας πραγματοποιούν όλους τους άλλους ελέγχους (σχετικούς ιδίως με τους δασμούς και τους φορολογικούς ελέγχους και τους ελέγχους εμπορικής πολιτικής, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που απαιτείται έλεγχος στα σύνορα) στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων μέσω λογιστικών ελέγχων και επιτόπιων ελέγχων που βασίζονται σε κριτήρια ανάλυσης των κινδύνων, τα οποία καθορίζονται και εφαρμόζονται με κοινή συμφωνία.

- Στο πλαίσιο αυτού του συστήματος, η τελωνειακή (και η σχετική φορολογική) οφειλή γεννάται συνήθως στον τόπο όπου είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση.

- Το τελωνειακό περιβάλλον θα ήταν δυνατό να καταστεί περισσότερο προβλέψιμο για την επιχείρηση, εφόσον η μη δόλια έλλειψη συμμόρφωσης με τις τελωνειακές ρυθμίσεις δεν οδηγεί σε τελωνειακή οφειλή, όταν αποδεικνύεται ότι η παράλειψη δεν είχε σημαντικές επιπτώσεις στην ορθή λειτουργία του καθεστώτος. [22] Για τέτοιες περιπτώσεις, διοικητικές κυρώσεις βασιζόμενες στο σχέδιο που έχει καταρτιστεί σε κοινοτικό επίπεδο θα διασφάλιζαν καλύτερη συμμόρφωση στο μέλλον. Μια τέτοια λύση θα επιδίωκε να διατηρήσει ένα επίπεδο δράσης για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Κοινότητα, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τα δημοσιονομικά της συμφέροντα.

[22] Μια τέτοια ρύθμιση περιλαμβάνεται ήδη στο άρθρο 204 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα και στο άρθρο 859 των διατάξεων εφαρμογής του και θα μπορούσε να επεκταθεί και σε άλλες περιπτώσεις.

4.1.6.Επαναπροσδιορισμός του ρόλου των επιχειρήσεων και των μεταφορέων εμπορευμάτων [23]

[23] Αν και αυτό το θέμα δεν συνδέεται απευθείας με το πρόγραμμα e-customs, η χρησιμοποίηση ΤΠ θα επιτρέψει να καθοριστούν καλύτερα τα χαρακτηριστικά της εγκεκριμένης επιχείρησης.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες αρχές του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, ο ρόλος του εισαγωγέα και του εξαγωγέα είναι να παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες στο τελωνείο κατά τη στιγμή που τα εμπορεύματα προσκομίζονται πράγματι στις τελωνειακές αρχές για να επιτρέπεται στις εν λόγω αρχές η επιλογή ορισμένων εμπορευμάτων για περαιτέρω εξέταση. Η μεγάλη αύξηση του όγκου των εμπορικών συναλλαγών και η ανάγκη επιτάχυνσης της διαδικασίας εκτελωνισμού έχουν καταστήσει αδύνατη αυτή την προσέγγιση στην πράξη, έτσι ώστε οι απλουστευμένες διαδικασίες (όπως ο εκτελωνισμός στον οριζόμενο από τον ενδιαφερόμενο τόπο) να χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό για να περιορίζονται τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις και οι υπηρεσίες. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κοινοτικό τελωνειακό κώδικα, τέτοιες διαδικασίες χαρακτηρίζονται ως "εξαίρεση" στο συνήθη κανόνα. Έχει φθάσει η στιγμή για να ληφθούν υπόψη οι πρόσφατες εξελίξεις και για να καθιερωθούν οι γενικές έννοιες της "εγκεκριμένης επιχείρησης" και του "εγκεκριμένου μεταφορέα".

Η εγκεκριμένη επιχείρηση:

- μπορεί να διασαφίζει με ηλεκτρονικά μεσα εμπορεύματα προς εισαγωγή στην Κοινότητα ανά πάσα δυνατή στιγμή πριν από την άφιξή τους, με ένα σύνολο βασικών στοιχείων (ένα από τα στοιχεία αυτά είναι εάν τα εμπορεύματα εισέρχονται στη χώρα στο πλαίσιο εισαγωγής ή καθεστώτος αναστολής δασμών). αυτά τα εμπορεύματα είναι δυνατό να προορίζονται για διαφορετικά κράτη μέλη.

- μπορεί να διασαφίζει με ηλεκτρονικά μέσα εμπορεύματα προς εξαγωγή από την Κοινότητα κανονικά πριν από την αναχώρησή τους, με ένα σύνολο βασικών στοιχείων. τα εν λόγω εμπορεύματα είναι δυνατό να εξέρχονται από την Κοινότητα από κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο στο οποίο είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση.

- υποβάλλεται, κατ'αρχήν, σε συνοριακούς ελέγχους μόνο για λαθρεμπόριο και θέματα ασφάλειας.

- υποβάλλει πλήρεις ηλεκτρονικές διασαφήσεις, υπολογίζει τους δασμούς ανά τακτά διαστήματα, εξασφαλίζει την τήρηση των ποσοτικών περιορισμών και ελέγχεται τακτικά από το τελωνείο. Ορισμένες απλουστεύσεις (π.χ. απαλλαγή από την υποχρέωση γνωστοποίησης) είναι δυνατό να παρέχονται στις περιπτώσεις που το τελωνείο έχει πρόσβαση στα σχετικά στοιχεία, όταν αυτό έχει συμφωνηθεί μεταξύ της επιχείρησης και του τελωνείου, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης για ασφάλεια των δεδομένων.

- παρέχονται διαφορετικά επίπεδα απλούστευσης ανάλογα με τα είδη εμπορευμάτων που αποτελούν το αντικείμενο των συναλλαγών, με την αξιοπιστία και τη διαφάνεια του λογιστικού της συστήματος και με το πνεύμα συνεργασίας που επιδεικνύει. τα κριτήρια για τη χορήγηση των διαφορετικών επιπέδων απλουστευμένης μεταχείρισης είναι τα ίδια σε ολόκληρη την Κοινότητα.

Ο εγκεκριμένος μεταφορέας μπορεί:

- να αναλαμβάνει ορισμένες από τις υποχρεώσεις που θα βάρυναν κανονικά την εγκεκριμένη επιχείρηση (π.χ. να υποβάλλει διασάφηση ή γνωστοποίηση για λογαριασμό της).

- να προσκομίζει ορισμένα αποδεικτικά στοιχεία (π.χ. για την άφιξη των εμπορευμάτων ή την έξοδό τους από την Κοινότητα), και

- να διακινεί ενοποιημένες αποστολές που προορίζονται για μεγάλο αριθμό εισαγωγικών ή εξαγωγικών επιχειρήσεων (πιθανόν σε διαφορετικά κράτη μέλη) ως δικαιούχος καθεστώτος αναστολής κατά την είσοδο στην Κοινότητα, παρέχοντας τα απαραίτητα στοιχεία κατά την έξοδο.

Οι εισαγωγείς και οι εξαγωγείς που δεν επιθυμούν να αποκτήσουν την ιδιότητα της εγκεκριμένης επιχείρησης/του εγκεκριμένου μεταφορέα ή που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις, δεν θα έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν απλουστευμένες διαδικασίες και θα πρέπει να επιλέξουν με τη διασάφηση που υποβάλλεται πριν από την άφιξη, κατά την εισαγωγή μεταξύ της παράδοσης των εμπορευμάτων για:

- θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία ή

- υπαγωγή σε καθεστώς αναστολής (με τη σύσταση εγγύησης).

Κατά την εξαγωγή, τα απαιτούμενα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται πριν από τη φόρτωση των εμπορευμάτων, ώστε να είναι δυνατή η διενέργεια ελέγχων ασφαλείας.

Σε οποιαδήποτε από τις εν λόγω περιπτώσεις, οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιούν εκτελωνιστή (που μπορεί να είναι εγκεκριμένος μεταφορέας, έτσι ώστε η προαναφερθείσα ιδιότητα να καθίσταται περισσότερο ελκυστική).

4.1.7.Εξασφάλιση νομικής βάσης για τα νέα μέσα και τις μεθόδους εργασίας [24]

[24] Η δράση αυτή έχει άμεση σχέση με τη δημιουργία περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τα τελωνεία.

Η αναμόρφωση των κανόνων και των διαδικασιών πρέπει να συνοδεύεται από την καθιέρωση σύγχρονων αποτελεσματικών μέσων και μεθόδων της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας, ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματικότητα και παρόμοιο επίπεδο ελέγχου σε όλα τα σημεία τελωνειακών ελέγχων. Η δραστηριότητα αυτή περιλαμβάνει:

- την αξιολόγηση με ίδια μέσα και τη διενέργεια μεταγενέστερων λογιστικών ελέγχων ως κανονική μορφή διασάφησης για τις εγκεκριμένες επιχειρήσεις.

- κοινή μέθοδο και κοινά κριτήρια για τη διαχείριση των κινδύνων.

- κοινά πρότυπα για τους λογιστικούς ελέγχους και τους ελέγχους εκ των προτέρων [25].

[25] Οι έλεγχοι εκ των προτέρων διενεργούνται, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, πριν από την έκδοση της άδειας.

- κοινά πρότυπα διαπίστευσης για την παραχώρηση των διευκολύνσεων, που βασίζονται στον όγκο των εμπορικών συναλλαγών, στο είδος των διαδικασιών, στις παραμέτρους κινδύνων, στη συμμόρφωση, και στα αποτελέσματα εκ των προτέρων ελέγχου (σύμφωνα με την έννοια της "σκάλας").

- μνημόνια συμφωνίας (MΣ) [26] που επιτρέπουν κάποια ευελιξία στη σχέση μεταξύ τελωνείων και επιχειρήσεων όσον αφορά τις διευκολύνσεις και τους κανόνες ελέγχου. θα μπορούσε να καταρτιστεί υπόδειγμα ΜΣ.

[26] Χρησιμοποιείται κυρίως στο πλαίσιο της ΕΕΑ και στις απλουστευμένες διαδικασίες.

- τη μονοαπευθυντική προσέγγιση για τη συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών αρχών και άλλων υπηρεσιών ή φορέων αφενός και των επιχειρήσεων αφετέρου.

- τη χρήση κατευθυντήριων γραμμών και επεξηγηματικών σημειώσεων, όταν δεν απαιτούνται νομικές διατάξεις αλλά χρειάζεται εναρμόνιση των πρακτικών, για να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση των επιχειρήσεων.

4.1.8. Ηλεκτρονική υπογραφή, ηλεκτρονικά έγγραφα, ηλεκτρονική αρχειοθέτηση [27]

[27] Η δράση αυτή αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τα τελωνεία.

Η χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών δημιουργεί το σημαντικό πρόβλημα της γνησιότητας και της αξιοπιστίας των δεδομένων που ανταλλάσσονται ή αποθηκεύονται ηλεκτρονικά, π.χ. τιμολογίων [28], φορτωτικών, πιστοποιητικών καταγωγής ή γνησιότητας και αδειών.

[28] Βλ. οδηγία 2001/115/ ΕΚ για το ΦΠΑ.

Η χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών είναι δυνατό να εξασφαλίζει την απόδειξη της ταυτότητας του προσώπου που υπογράφει ηλεκτρονικό έγγραφο. Υπάρχει ήδη κοινοτική νομοθεσία που εγγυάται τη νομική αναγνώριση των ηλεκτρονικών υπογραφών.

Η οδηγία για την ηλεκτρονική υπογραφή εφαρμόζεται σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη. Συνεπώς, οι ηλεκτρονικές υπογραφές διασφαλίζουν νομική αποτελεσματικότητα και δυνατότητα αποδοχής τους ως αποδεικτικών στοιχείων για διαδικασίες νομικού περιεχομένου στον ίδιο βαθμό με τις χειρόγραφες υπογραφές στα κράτη μέλη.

Συνεπώς:

i) τα κράτη μέλη που δεν έχουν εφαρμόσει ακόμα την οδηγία 1999/93/ΕΚ για την ηλεκτρονική υπογραφή οφείλουν να πράξουν τα δέοντα για την εφαρμογή της.

ii) πρέπει να υπάρξει ειδική πρόβλεψη στον κοινοτικό τελωνειακό κώδικα, ώστε να αναγνωρίζεται ρητώς η νομική αξία της ηλεκτρονικής υπογραφής και των εγγράφων που εξυπηρετούν τελωνειακές διαδικασίες, ανεξάρτητα από την κατάσταση της εφαρμογής στα διαφορετικά κράτη μέλη.

iii) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν διαλειτουργικότητα όταν η επιχείρηση χρησιμοποιεί ηλεκτρονική υπογραφή που αναγνωρίζεται δυνάμει των κανόνων του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένη.

4.1.9. Τυποποίηση και εναρμόνιση των απαιτήσεων σχετικά με τα δεδομένα [29]

[29] Η δράση αυτή αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τα τελωνεία.

Οι τυποποιημένες και εναρμονισμένες απαιτήσεις σχετικά με τα δεδομένα και τις διαδικασίες είναι σημαντικές για την καθιέρωση κοινής κατανόησης που θα επιτρέπει την αποτελεσματική και αποδοτική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ όλων των μερών που συμμετέχουν στις διεθνείς διασυνοριακές μεταφορές εμπορευμάτων.

Η τυποποίηση και η εναρμόνιση των απαιτήσεων όσον αφορά τα δεδομένα πρέπει να συμφωνούν με το έργο που έχει αναλάβει η G7. Πρωτοβουλίες για εναρμόνιση του ΕΔΕ [30] και του ΕΔΜ [31] όσον αφορά τη συμπλήρωση των προαιρετικών θέσεων αναμένεται ότι θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.Τα δεδομένα που διαβιβάζονται σε άλλο κράτος μέλος απαιτείται να είναι τα ίδια σε ολόκληρη την Κοινότητα.

[30] Ενιαίο διοικητικό έγγραφο

[31] Ενιαίο διοικητικό μήνυμα

Είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η αδιάλειπτη ροή πληροφοριών: οι επιχειρήσεις θα ήταν σκόπιμο να παρέχουν στοιχεία μόνο μία φορά (ή δύο φορές όταν χρησιμοποιείται το σύστημα της αρχικής ελλιπούς και συμπληρωματικής διασάφησης), τα δεδομένα ενός κράτους μέλους καθίστανται δεδομένα άλλου κράτους μέλους όπου κρίνεται απαραίτητο.

Πρέπει επίσης να εξευρεθούν λύσεις όσον αφορά τις διαφορές που απορρέουν από τις εθνικές νομικές απαιτήσεις, όπως τα φορολογικά καθεστώτα (π.χ. μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ, ειδικοί φόροι κατανάλωσης). Ενώ ο κοινοτικός τελωνειακός κώδικας δεν μπορεί να επιλύσει τέτοιες διαφορές, το ΕΔΕ και το ΕΔΜ προβλέπουν πλαίσιο στο οποίο είναι δυνατή κάποια τυποποίηση.

4.2. Ορθολογική οργάνωση των επιχειρηματικών διαδικασιών με χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας [32]

[32] Η δράση αυτή έχει άμεση σχέση με τη δημιουργία περιβάλλοντος χωρίς χαρτί για τα τελωνεία.

Μόλις εναρμονιστούν ή τυποποιηθούν οι απαιτήσεις όσον αφορά τα δεδομένα, η τελωνειακή διεπαφή πρέπει να τεθεί στη διάθεση των επιχειρήσεων σε κάθε κράτος μέλος με την ίδια μορφή. Το γεγονός αυτό δεν αποτελεί απλώς σύμβολο για την Κοινότητα, αλλά συμβάλλει και στην αντιμετώπιση των γλωσσικών προβλημάτων.

4.2.1. Διασφάλιση των διεπαφών τελωνείων/τελωνείων και επιχειρήσεων/τελωνείων

Για να είναι σε θέση να λειτουργήσουν ως ενιαία τελωνειακή αρχή, τα τελωνεία σε ολόκληρο το έδαφος της ΕΕ πρέπει να συνδεθούν ηλεκτρονικά. Επομένως, είναι αναγκαίο να εξασφαλιστούν οι κατάλληλες διεπαφές μεταξύ των διαφόρων ηλεκτρονικών τελωνειακών συστημάτων.

Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι σε θέση να καταθέτουν τη διασάφηση ή τη γνωστοποίησή τους απευθείας από το δικό τους σύστημα ΤΠ (εάν επιθυμούν μέσω εκτελωνιστικού γραφείου ή εκτελωνιστή) και να παρέχουν όλα τα αναγκαία στοιχεία ηλεκτρονικά στο τελωνείο σύμφωνα με τυποποιημένη διεπαφή. Είναι δυνατό να παραχωρηθεί απαλλαγή από ορισμένες υποχρεώσεις γνωστοποίησης, εφόσον έχει χορηγηθεί στις τελωνειακές υπηρεσίες, εκουσίως, ηλεκτρονική πρόσβαση στα αρχεία των σχετικών επιχειρήσεων. Επίσης. για τέτοιες περιπτώσεις, απαιτείται να αναπτυχθούν οι κατάλληλες κοινές διεπαφές. Θα πρέπει να διατίθεται στο διαδίκτυο διασάφηση/τελωνειακή γνωστοποίηση υπέρ των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

4.2.2. Εξασφάλιση ασφαλών συστημάτων πληρωμών μέσω του διαδικτύου

Όσον αφορά την τεχνική ασφάλεια, η πρωτοβουλία της Επιτροπής e-Europe [33] προωθεί διάφορες λύσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός προγράμματος δράσης σχετικά με έξυπνες κάρτες και σχεδιάζει περαιτέρω ενέργειες σχετικά με τις τεχνικές αναγνώρισης της ταυτότητας και επικύρωσης.

[33] COM (2002) 263 τελικό, 28.5.2002

Αυτές οι εξελίξεις πρέπει να παρακολουθηθούν στενά και πρέπει να επιδιωχθούν οι κατάλληλες λύσεις.

4.2.3. Ενιαίο αυτοματοποιημένο σημείο πρόσβασης για τις επιχειρήσεις

Είναι σημαντικό για τις επιχειρήσεις να διαθέτουν ενιαίο αυτοματοποιημένο σημείο πρόσβασης στην Κοινότητα. Αυτό σημαίνει ότι από αυτό το σημείο εισόδου μπορούν να έχουν πρόσβαση στο κατάλληλο σύστημα εκτελωνισμού και πληροφοριών. Ανεξάρτητα από τον αριθμό των χωρών προορισμού, θα πρέπει να παρέχουν δεδομένα μόνο μια φορά.

4.2.4. Διαφάνεια

Πληροφορίες για τα τελωνειακά καθεστώτα, τις απλουστεύσεις, τα κριτήρια διαπίστευσης, τις κατευθυντήριες γραμμές κ.λπ. θα πρέπει να είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο σε γλώσσα ευρέως κατανοητή στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια στρατηγική για την τελωνειακή ένωση [34] δίνει έμφαση στην ανάγκη να απλοποιηθεί και να οργανωθεί ορθολογικά η τελωνειακή νομοθεσία για να ληφθεί υπόψη η μεταβολή των επιχειρηματικών τάσεων και να αντιμετωπισθεί η απάτη. Δίδεται ιδίως έμφαση στην προώθηση σύγχρονων τεχνικών και στην ευρύτερη διάδοση των πληροφοριών, ώστε να διευκολυνθούν τα τελωνεία και οι επιχειρήσεις να εφαρμόσουν τη νομοθεσία με συνέπεια.

[34] COM (2001) 51 τελικό της 8.2.2001.

Το Συμβούλιο, με το ψήφισμά του της 30ης Μαΐου 2001 σχετικά με μια στρατηγική για την τελωνειακή ένωση [35], κάλεσε την Επιτροπή "να αναπτύξει ευρύ πρόγραμμα μηχανοργάνωσης των τελωνειακών διαδικασιών και ανταλλαγής τελωνειακών πληροφοριών, καθώς και μια αξιόπιστη στρατηγική για την ανάπτυξη και τη χρησιμοποίηση των δικτύων πληροφόρησης όσον αφορά τις τελωνειακές δραστηριότητες".

[35] ΕΕ αριθ. C 171, σ. 1.

Ο στόχος της δημιουργίας ενός απλουστευμένου και χωρίς χαρτί περιβάλλοντος για τα τελωνεία και τις επιχειρήσεις, στο πλαίσιο του οποίου θα είναι δυνατές οι θεμιτές εμπορικές συναλλαγές και η αδιάλειπτη διακίνηση των εμπορευμάτων με ελάχιστη παρέμβαση από τα τελωνεία, καθορίστηκε και εγκρίθηκε από την επιχειρηματική κοινότητα στο φόρουμ για τα ηλεκτρονικά τελωνεία (Τολέδο, Μάιος 2002).

Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί περαιτέρω παρέκκλιση από την εσωτερική αγορά και να αυξηθούν οι διμερείς ρυθμίσεις (όπως συμβαίνει με την ΕΕΑ). Μόνο η τυποποίηση και η απλούστευση των τελωνειακών διαδικασιών θα αποτρέψουν τις επιχειρήσεις από την "εξαγορά" αδειών η οποία έχει ουσιαστικές οικονομικές συνέπειες για ορισμένα κράτη μέλη, που οδηγούν τελικά στη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Μόνο οι ομοιόμορφες ολοκληρωμένες τελωνειακές διαδικασίες μπορούν να οδηγήσουν σε αποφυγή υψηλών διοικητικών δαπανών και σοβαρού ανταγωνιστικού μειονεκτήματος για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Επιπλέον, η προτεινόμενη προσέγγιση εξασφαλίζει ότι δεν θα γίνουν συμβιβασμοί όσον αφορά την ασφάλεια, τη δημόσια υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να αποφευχθούν τα λιγότερο "ασφαλή" σημεία εισόδου και εδάφη στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η εγκατάλειψη ορισμένων περιοχών και λιμένων.

Δεν υπάρχει καμία άλλη εναλλακτική λύση από την εξασφάλιση των άριστων προϋποθέσεων για το έργο που οφείλουν να φέρουν επιτυχώς σε πέρας οι τελωνειακές αρχές και οι επιχειρήσεις.

Η υπάρχουσα νομοθεσία, τα συστήματα και οι διαδικασίες θα πρέπει να αναθεωρηθούν και να απλουστευθούν και να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον χωρίς χαρτί. Όπου υπάρχουν τεχνικά και νομικά κενά, θα πρέπει να καλυφθούν, ώστε να επιτευχθεί ένα ολοκληρωμένο νομικό και τεχνικό πλαίσιο. Οι βελτιώσεις θα διασφαλίσουν ότι η κανονιστική υποδομή της Κοινότητας παρακολουθεί τις πλέον πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με τις εμπορικές πρακτικές όσον αφορά την υλικοτεχνική υποστήριξη, με τη μείωση των δασμών και με την προσεχή διεύρυνση.

Οι τελωνειακοί έλεγχοι θα πάψουν να δυσχεραίνουν τις εμπορικές συναλλαγές και θα καταστούν μέρος της εμπορικής συναλλαγής με βελτιωμένη αποτελεσματικότητα.

Οι κύριοι φορείς και οι αντίστοιχοι ρόλοι τους έχουν προσδιοριστεί. Έχει προταθεί ένα πρόγραμμα δράσης. Οι δημόσιες αρχές (Επιτροπή και τελωνειακές και άλλες υπρεσίες) και ο ιδιωτικός τομέας (επιχειρήσεις) θα πρέπει να συζητήσουν και να εγκρίνουν αυτό το πρόγραμμα δράσης και να εκτελέσουν το συγκεκριμένο έργο τους με πνεύμα συνεργασίας και πλήρη διαφάνεια διενεργώντας διαβουλεύσεις.

Η επιτυχία της στρατηγικής για ένα απλουστευμένο και χωρίς χαρτί περιβάλλον για τα τελωνεία και τις επιχειρήσεις θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη δέσμευση των βασικών φορέων για την εφαρμογή της.

Το παράρτημα 1 καθορίζει ένα πρώτο πρόγραμμα δράσης και το παράρτημα 2 πραγματοποιεί επισκόπηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων για τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες.

ΠAΡΑΡΤΗMA 1

Πρόταση για δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος "E-Customs"

1

1. Τι είδος δράσης προτείνεται;

Νομικού χαρακτήρα

Πρόταση τροποποίησης του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (τροποποίηση του κανονισμού 2913/92)

2. Θέμα/Περιεχόμενο (κύρια θέματα):

Αναπροσαρμογή του τελωνειακού κώδικα σύμφωνα με την αρχή ότι οι ηλεκτρονικές διασαφήσεις και τα ηλεκτρονικά μηνύματα αποτελούν τον κανόνα και οι διασαφήσεις με χαρτί την εξαίρεση.

Καθορισμός των όρων του ψηφιακού περιβάλλοντος για τα τελωνεία

Εξορθολογισμός των (συνήθων και απλουστευμένων) τελωνειακών διαδικασιών και διατυπώσεων (από 13 σε 3) με μείωση στο ελάχιστο των διαφορών και με καθορισμό κοινών βασικών δεδομένων

Επαναπροσδιορισμός των ρόλων και των αρμοδιοτήτων των εσωτερικών και των συνοριακών τελωνείων

Χρησιμοποίηση ενιαίας εγγύησης για όλες τις τελωνειακές διατυπώσεις

Προώθηση της διενέργειας κεντρικού εκτελωνισμού

Εξασφάλιση νομικής βάσης για τα νέα μέσα και τις νέες μεθόδους (π.χ. υπόδειγμα ανάλυσης κινδύνων και βάση δεδομένων)

3. Σημασία της δράσης: Μεγάλη

4. Αναμενόμενα αποτελέσματα της προτεινόμενης δράσης:

Πρόταση για νέο κανονισμό του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου που τροποποιεί τον ΚΚ

5. Αξιολόγηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων:

Έγκριση της πρότασης

Εφαρμογή από τα κράτη μέλη

6. Κόστος και οφέλη [36] για τους κύριους ενδιαφερομένους:

[36] Εκπονείται προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας που συμπεριλαμβάνει την ανάλυση κόστους/οφέλους. Μέχρι την έκδοση των τελικών αποτελεσμάτων της μελέτης είναι δυνατό να διατυπωθούν μόνον υποθέσεις βάσει των επαφών με τα ΚΜ και τις επιχειρήσεις.

6.1. Επιτροπή

Κόστος: Ελάχιστη αύξηση του προϋπολογισμού για αποστολές (ανάλυση της κατάστασης στα ΚΜ για τη μελέτη σκοπιμότητας) και συνεδριάσεις. Προσωρινή ανάγκη για δύο τουλάχιστον υπαλλήλους Α (ο ένας εργάζεται ήδη για το συγκεκριμένο θέμα) και 1 υπάλληλο/έτος ως τεχνικό σύμβουλο.

Οφέλη: Απλούστερη νομοθεσία, ευκολότερη εφαρμογή από τα ΚΜ και βελτιωμένος έλεγχος της εφαρμογής του τελωνειακού δικαίου μέσω σημαντικών βελτιώσεων στον τομέα ανίχνευσης της απάτης. Βελτίωση της συγκέντρωσης εσόδων (ιδίων πόρων) που προέρχονται από τα ανωτέρω (ανίχνευση της απάτης) καθώς και μέσω πιθανής βελτίωσης των συντελεστών συμμόρφωσης όσον αφορά τις διασαφήσεις

6.2. Κράτη μέλη (ΚΜ)

Κόστος: Οι προπαρασκευαστικές νομοθετικές εργασίες δεν αναμένεται ότι θα δημιουργήσουν επιπλέον κόστος (εκτός από τη συμμετοχή σε ορισμένες πρόσθετες συνεδριάσεις και σεμινάρια) τουλάχιστον για τα υφιστάμενα ΚΜ διότι εντάσσονται στις διαδικασίες προετοιμασίας των μεταβολών και των εξελίξεων. Όσον αφορά τα νέα ΚΜ, αυτό το κόστος έχει ήδη ληφθεί υπόψη και έχει συμπεριληφθεί στον προϋπολογισμό για την εφαρμογή του "κεκτημένου".

Οφέλη: Τα ίδια με εκείνα που ισχύουν για την Επιτροπή. Αποτελεσματικότερη κατανομή ανθρωπίνου δυναμικού και άλλων πόρων που απορρέουν από την αναμόρφωση των τελωνειακών διαδικασιών και καθεστώτων και την κατάργηση επαναλαμβανόμενων δραστηριοτήτων και ελέγχων σε περισσότερα του ενός ΚΜ. Αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση των επενδύσεων/υποδομών του NCTS, ακόμη και αν τα εξωτερικά σύνορα έχουν μετακινηθεί και παρατηρείται μικρότερη κυκλοφορία εμπορευμάτων υπό διαμετακόμιση. Διατήρηση των τελωνείων στα υφιστάμενα ΚΜ που δεν έχουν εξωτερικά σύνορα. Βελτίωση της ασφάλειας και της συμμόρφωσης.

6.3. Επιχειρήσεις

Κόστος: Ανάγκη επενδύσεων για την πρόσβαση στις υπηρεσίες (συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού για τους πελάτες και της κατάρτισης, δαπάνες για δίκτυα/τηλεπικοινωνίες και επιβολή ενδεχόμενων μέτρων ασφάλειας. Κόστος παροχής και συντήρησης κοινής διεπαφής στα τελωνεία (μόνο μίας για όλα τα ΚΜ).

Οφέλη: Πολλά και επαναλαμβανόμενα. Συντόμευση του χρόνου εκτελωνισμού και παράδοσης. Απλούστευση και εκσυγχρονισμός των υποχρεώσεων και διαδικασιών συμμόρφωσης (π.χ. ενιαία ευρωπαϊκή άδεια, ενιαία εγγύηση για όλες τις τελωνειακές διατυπώσεις). Αύξηση της διαφάνειας, της συνεργασίας και της ομοιομορφίας στις επαφές με τα τελωνεία. Μείωση του κόστους μέσω αυτοματισμού των τελωνειακών διαδικασιών. Εξασφάλιση ενιαίου αυτοματοποιημένου σημείου εισόδου στην ΕΕ. Αύξηση της ευελιξίας της δομής της συνεργασίας με τις τελωνειακές υπηρεσίες.

7. Πότε προβλέπεται να αναληφθεί η δράση;

Μετά από προπαρασκευαστικές τεχνικές συζητήσεις στο πλαίσιο της επιτροπής τελωνειακού κώδικα (από το 2002 έως το τέλος του 2003), αναμένεται να υποβληθεί η επίσημη πρόταση στο Συμβούλιο και το ΕΚ το 2004 (εφόσον υπάρχουν οι πόροι).

8. Διάρκεια της ενέργειας:

+/-1,5 έτος μέχρι την υποβολή της πρότασης (ανάλογα με τους πόρους).

9. Συνέπειες όσον αφορά τους πόρους (για την Επιτροπή)

Τουλάχιστον 2 υπάλληλοι Α (σε πλήρη απασχόληση) και 1 εξωτερικός σύμβουλος για ένα έτος

Πρόταση για δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος "E-Customs"

2

1. Τι είδος δράσης προτείνεται;

Νομικού χαρακτήρα

Πρόταση τροποποίησης των διατάξεων εφαρμογής του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (κανονισμός της Επιτροπής)

2. Θέμα/Περιεχόμενο (κύρια θέματα):

Το ίδιο με τον πίνακα 1 αλλά σε περισσότερο "τεχνικό" επίπεδο (= οδηγός εφαρμογής του ΚΚ)

Αναπροσαρμογή των διατάξεων σύμφωνα με την αρχή ότι οι ηλεκτρονικές διασαφήσεις και τα ηλεκτρονικά μηνύματα αποτελούν τον κανόνα και οι διασαφήσεις με χαρτί την εξαίρεση.

Καθορισμός των όρων του ψηφιακού περιβάλλοντος για τα τελωνεία

Εξορθολογισμός των (συνήθων και απλουστευμένων) τελωνειακών διαδικασιών και διατυπώσεων (από 13 σε 3) με μείωση στο ελάχιστο των διαφορών και με καθορισμό κοινού πυρήνα δεδομένων

Επαναπροσδιορισμός των ρόλων και των αρμοδιοτήτων των εσωτερικών και των συνοριακών τελωνείων

Χρησιμοποίηση ενιαίας εγγύησης για όλες τις τελωνειακές διατυπώσεις

Προώθηση της διενέργειας κεντρικού εκτελωνισμού

Εξασφάλιση νομικής βάσης για τα νέα μέσα και τις νέες μεθόδους (π.χ. υπόδειγμα ανάλυσης κινδύνων και βάση δεδομένων)

3. Σημασία της δράσης: Μεγάλη

4. Αναμενόμενα αποτελέσματα της προτεινόμενης δράσης:

Πρόταση νέου κανονισμού της Επιτροπής για τροποποίηση των ΔΕΚ.

5. Αξιολόγηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων:

Έγκριση της πρότασης

Εφαρμογή από τα ΚΜ

6. Κόστος και οφέλη [37] για τους κύριους ενδιαφερομένους: (το ίδιο με το δελτίο 1)

[37] Εκπονείται προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας που συμπεριλαμβάνει την ανάλυση κόστους/οφέλους. Μέχρι την έκδοση των τελικών αποτελεσμάτων της μελέτης είναι δυνατό να διατυπωθούν μόνον υποθέσεις βάσει των επαφών με τα ΚΜ και τις επιχειρήσεις.

6.1. Επιτροπή

Κόστος: Ελάχιστη αύξηση του προϋπολογισμού για αποστολές (ανάλυση της κατάστασης στα ΚΜ για τη μελέτη σκοπιμότητας) και συνεδριάσεις. Προσωρινή ανάγκη για δύο τουλάχιστον υπαλλήλους Α (ο ένας εργάζεται ήδη για το συγκεκριμένο θέμα) και 1 υπάλληλο/έτος ως τεχνικό σύμβουλο.

Οφέλη: Απλούστερη νομοθεσία, ευκολότερη εφαρμογή από τα ΚΜ και βελτιωμένος έλεγχος της εφαρμογής του τελωνειακού δικαίου μέσω σημαντικών βελτιώσεων στον τομέα ανίχνευσης της απάτης. Βελτίωση της συγκέντρωσης εσόδων (ιδίων πόρων) που προέρχονται από τα ανωτέρω (ανίχνευση της απάτης) καθώς και μέσω πιθανής βελτίωσης των συντελεστών συμμόρφωσης όσον αφορά τις διασαφήσεις

6.2. Κράτη μέλη (ΚΜ)

Κόστος: Οι προπαρασκευαστικές νομοθετικές εργασίες δεν αναμένεται ότι θα δημιουργήσουν επιπλέον κόστος (εκτός από τη συμμετοχή σε ορισμένες πρόσθετες συνεδριάσεις και σεμινάρια) τουλάχιστον για τα υφιστάμενα ΚΜ διότι εντάσσονται στις διαδικασίες προετοιμασίας των μεταβολών και των εξελίξεων. Όσον αφορά τα νέα ΚΜ, αυτό το κόστος έχει ήδη ληφθεί υπόψη και έχει συμπεριληφθεί στον προϋπολογισμό για την εφαρμογή του "κεκτημένου".

Οφέλη: Τα ίδια με εκείνα που ισχύουν για την Επιτροπή. Αποτελεσματικότερη κατανομή ανθρώπινων και άλλων πόρων που απορρέουν από την αναμόρφωση των τελωνειακών διαδικασιών και καθεστώτων και την κατάργηση επαναλαμβανόμενων δραστηριοτήτων και ελέγχων από περισσότερα του ενός ΚΜ. Αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση των επενδύσεων/υποδομών του NCTS, ακόμη και αν τα εξωτερικά σύνορα έχουν μετακινηθεί και παρατηρείται μικρότερη κυκλοφορία εμπορευμάτων υπό διαμετακόμιση. Διατήρηση των τελωνείων στα τρέχοντα ΚΜ που δεν έχουν εξωτερικά σύνορα. Βελτίωση της ασφάλειας και της συμμόρφωσης.

6.3. Επιχειρήσεις

Κόστος: Ανάγκη επενδύσεων για την πρόσβαση στις υπηρεσίες (συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού για τους πελάτες και της κατάρτισης, δαπάνες για δίκτυα/τηλεπικοινωνίες και επιβολή ενδεχόμενων μέτρων ασφάλειας. Κόστος παροχής και συντήρησης κοινής διεπαφής στα τελωνεία (μόνο μίας για όλα τα ΚΜ).

Οφέλη: Πολλά και επαναλαμβανόμενα. Συντόμευση του χρόνου εκτελωνισμού και παράδοσης. Απλούστευση και εκσυγχρονισμός των υποχρεώσεων και διαδικασιών συμμόρφωσης (π.χ. ενιαία ευρωπαϊκή άδεια, ενιαία εγγύηση για όλες τις τελωνειακές διατυπώσεις). Αύξηση της διαφάνειας, της συνεργασίας και της ομοιομορφίας στις επαφές με τα τελωνεία. Μείωση του κόστους μέσω αυτοματισμού των τελωνειακών διαδικασιών. Εξασφάλιση ενιαίου αυτοματοποιημένου σημείου εισόδου στην ΕΕ. Αύξηση της ευελιξίας της δομής της συνεργασίας με τις τελωνειακές υπηρεσίες.

7. Πότε προβλέπεται να αναληφθεί η δράση;

Πριν και μετά τη θέσπιση νέου κανονισμού του Συμβουλίου και του ΕΚ για την τροποποίηση του τελωνειακού κώδικα, αναμένεται να αρχίσουν προπαρασκευαστικές τεχνικές συζητήσεις στο πλαίσιο της επιτροπής τελωνειακού κώδικα μόλις υποβληθεί η πρόταση τροποποίησης του τελωνειακού κώδικα, οι οποίες θα ολοκληρωθούν ένα έτος μετά τη θέσπισή του.

8. Διάρκεια της ενέργειας:

1-2 έτη (ανάλογα με τους πόρους και την πρόοδο στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο).

9. Συνέπειες όσον αφορά τους πόρους (για την Επιτροπή)

το ίδιο με τον πίνακα 1.

Πρόταση για δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος "E-Customs"

3

1. Τι είδος δράσης προτείνεται;

Σε επίπεδο λειτουργίας (συνεργασία μεταξύ ορισμένων ΚΜ)

Πειραματικό σχέδιο για την αυτοματοποιημένη εξαγωγή

2. Θέμα/Περιεχόμενο (κύρια θέματα):

Το πειραματικό σχέδιο αναμένεται ότι θα καλύψει την έμμεση εξαγωγή προς τρίτη χώρα με συμμετοχή δύο τουλάχιστον ΚΜ (στο πρώτο βρίσκεται το τελωνείο εξαγωγής και στο δεύτερο το τελωνείο εξόδου).

Κατά το σεμινάριο της Φινλανδίας το Δεκέμβριο 2002, τρία ΚΜ προσφέρθηκαν να συμμετάσχουν στο πειραματικό σχέδιο (ΠΣ), DE, IT και BE. Ο επιχειρηματικός κλάδος εξέφρασε το ενδιαφέρον του να συμμετάσχει με τρεις επιλεγμένες εταιρείες.

3. Σημασία της δράσης: Μεγάλη

4. Αναμενόμενα αποτελέσματα της προτεινόμενης δράσης:

Διασφάλιση (σε μηχανογραφημένο τελωνειακό περιβάλλον) του γεγονότος ότι τα εμπορεύματα που διασαφίστηκαν προς εξαγωγή, τελειοποίηση προς επανεισαγωγή ή επανεξαγωγή εγκατέλειψαν το τελωνειακό έδαφος με προορισμό τρίτη χώρα μετά από διενέργεια ελέγχου σχετικά με τη δυνατότητα αποδοχής της εξαγωγής.

Προσθήκη των απαιτήσεων τρίτων χωρών όσον αφορά την ασφάλεια των δεδομένων (και καθορισμός νέων δεδομένων που απαιτούνται για την εξαγωγή σε τρίτες χώρες) στη διαβίβαση δεδομένων μεταξύ του τελωνείου αναχώρησης και του τελωνείου εξόδου.

Εξασφάλιση άριστης συνεργασίας μεταξύ τελωνείων των συμμετεχόντων ΚΜ.

Προσδιορισμός σημείων συμφόρησης και προβλήματα που πρέπει να λυθούν.

Ανταλλαγή εμπειριών και συμπερασμάτων με άλλα υφιστάμενα και μελλοντικά ΚΜ και επιχειρήσεις και χρησιμοποίηση του σχεδίου ως μοντέλου για την αυτοματοποιημένη διαδικασία εξαγωγής που πρέπει να εφαρμοστεί σε ολόκληρη την Κοινότητα και αποδοχή του ως του πρώτου συγκεκριμένου αποτελέσματος της πρωτοβουλίας για τα ηλεκτρονικά τελωνεία μετά την εφαρμογή του νέου μηχανογραφημένου συστήματος διαμετακόμισης (NCTS). Διοργάνωση σεμιναρίου με συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μερών.

5. Αξιολόγηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων:

Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από τα ΚΜ και την Επιτροπή (έκθεση), εφαρμογή από τα ενδιαφερόμενα ΚΜ.

6. Κόστος και οφέλη για τους κύριους ενδιαφερομένους:

6.1. Επιτροπή

Κόστος: Το κόστος θα καλυφθεί απο το πρόγραμμα Τελωνεία 2007 από το κονδύλι για τα "ηλεκτρονικά τελωνεία" και από τον προϋπολογισμό για την Εσωτερική Αγορά (σεμινάριο).

Οφέλη: Προσδιορισμός των προβλημάτων (νομικών και τεχνικών), συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων ασφάλειας πριν από την αλλαγή της νομοθεσίας (δεδομένου ότι η εξαγωγή αποτελεί ήδη διαδικασία σε δύο στάδια δεν απαιτούνται σημαντικές αλλαγές στον τελωνειακό κώδικα, αλλά κυρίως στις διατάξεις εφαρμογής αυτού) και πριν από τον καθορισμό των διεπαφών.

Διαμόρφωση συγκεκριμένης άποψης για τις απαιτήσεις άλλων χωρών (όπως η CSI [38]), εξασφάλιση μοντέλου για την αυτοματοποίηση της εξαγωγής στα ΚΜ.

[38] SI: Πρωτοβουλία για την ασφάλεια των εμπορευματοκιβωτίων

6.2. Κράτη μέλη

Κόστος: Ενδέχεται να χρειαστούν ορισμένες τεχνικές προσαρμογές της υποδομής του NCTS.

Οφέλη: Τα ίδια με εκείνα που ισχύουν για την Επιτροπή.

Χρησιμοποίηση των επενδύσεων/υποδομών του NCTS, ακόμη και αν τα εξωτερικά σύνορα έχουν μετακινηθεί και παρατηρείται μικρότερη κυκλοφορία εμπορευμάτων υπό διαμετακόμιση Διατήρηση των τελωνείων στα παλαιά ΚΜ που δεν έχουν εξωτερικά σύνορα. Βελτίωση της ασφάλειας και της συμμόρφωσης.

6.3. Επιχειρήσεις

Κόστος: Ενδεχόμενες τεχνικές προσαρμογές της ηλεκτρονικής διεπαφής με τα τελωνεία.

Οφέλη: Συντόμευση του χρόνου εκτελωνισμού και παράδοσης. Καλύτερη απόδειξη της εξαγωγής για φορολογικούς σκοπούς. Απλούστευση και εκσυγχρονισμός των υποχρεώσεων και διαδικασιών συμμόρφωσης (συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων ξένων χωρών σχετικά με την CSI ).

7. Πότε προβλέπεται να αναληφθεί η δράση;

Κατά το 2003 και για ολόκληρο το 2004. Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις.

8. Διάρκεια της ενέργειας:

+/-1 έως 2 έτη (ανάλογα με τους πόρους).

9. Συνέπειες όσον αφορά τους πόρους (για την Επιτροπή)

το ίδιο με τον πίνακα 1.

Πρόταση για δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος "E-Customs"

4

1. Τι είδος δράσης προτείνεται;

Τεχνικής φύσεως

Αξιολόγηση του τρέχοντος περιβάλλοντος ΤΠ για τη δημιουργία πλαισίου σύγκλισης μεταξύ των ΚΜ.

2. Θέμα/Περιεχόμενο (κύρια θέματα):

Για την κατάρτιση πλαισίου σύγκλισης μεταξύ ΚΜ (που χρησιμοποιούν σήμερα διαφορετικά ηλεκτρονικά συστήματα για τα τελωνεία και τους συναφείς τομείς) ενόψει της εξασφάλισης διαλειτουργικότητας απαιτείται τεχνική αξιολόγηση.

3. Σημασία της δράσης: Μεγάλη

4. Αναμενόμενα αποτελέσματα της προτεινόμενης δράσης:

Προσδιορισμός των προβλημάτων και πρόταση λύσεων για να εξασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα μεταξύ των συστημάτων ΤΠ των ΚΜ.

Προσδιορισμός τεχνικών προτύπων για τη σύγκλιση.

Εκπόνηση και δημοσίευση έκθεσης βάσει πληροφοριών που παρέχουν τα ΚΜ.

5. Αξιολόγηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων:

Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από τα ΚΜ και την Επιτροπή, έγκριση χρονοδιαγράμματος σύγκλισης.

6. Κόστος και οφέλη για τους κύριους ενδιαφερομένους:

6.1. Επιτροπή

Κόστος: Οι εργασίες θα διεξαχθούν από τα ΚΜ (με τη συνδρομή της Επιτροπής) στο πλαίσιο του προγράμματος Τελωνεία 2007. Το κόστος για τις συνεδριάσεις θα καλυφθεί από το πρόγραμμα Τελωνεία 2007 από το κονδύλι για τα "ηλεκτρονικά τελωνεία".

Οφέλη: Εάν το πλαίσιο σύγκλισης μεταξύ διαφόρων συστημάτων επιτρέπει τη διαλειτουργικότητα, είναι δυνατό να μη χρειάζονται επιπλέον οικονομικοί πόροι και ανθρώπινο δυναμικό για κεντρική διαχείριση του συστήματος της Επιτροπής.

6.2. Κράτη μέλη

Κόστος: Τα έξοδα ταξιδίων θα καλυφθούν από το πρόγραμμα Τελωνεία 2007. Ανθρώπινο δυναμικό: 1 ανά ΚΜ

Οφέλη: Τα κράτη μέλη επένδυσαν ήδη σημαντικά ποσά και πόρους στα συστήματα ΤΠ. Η χρησιμοποίησή αυτών των συστημάτων μετά από αναπροσαρμογές (αντί για την καθιέρωση νέων συστημάτων) θα επιτρέψει την εξοικονόμηση δημοσίου χρήματος και ανθρωπίνου δυναμικού (δεν χρειάζεται νέα κατάρτιση).

6.3. Επιχειρήσεις

Κόστος: Κάποιες τεχνικές προσαρμογές ανάλογα με τις αλλαγές των διεπαφών.

Οφέλη: Οι επιχειρήσεις που συναλλάσσονται ήδη με ηλεκτρονικά μέσα είναι εξοικειωμένες με το σύστημα ΤΠ του ΚΜ στο οποίο είναι εγκατεστημένες. Δεν απαιτούνται περαιτέρω τεχνικές επενδύσεις και κατάρτιση, εφόσον μπορεί να διατηρηθεί το σύστημα του ΚΜ.

7. Πότε προβλέπεται να αναληφθεί η δράση;

Κατά το 2003 και το 2004.

8. Διάρκεια της ενέργειας:

+/- 2 έτη

9. Συνέπειες όσον αφορά τους πόρους (για την Επιτροπή)

το ίδιο με τον πίνακα 1 + 1 ειδικός ηλεκτρονικός.

Πρόταση για δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος "E-Customs"

5

1. Τι είδος δράσης προτείνεται;

Τεχνικού χαρακτήρα

Καθορισμός των κατάλληλων διεπαφών για την εξασφάλιση διαλειτουργικότητας.

2. Θέμα/Περιεχόμενο (κύρια θέματα):

Για να διασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα μεταξύ των ΚΜ (τα οποία χρησιμοποιούν σήμερα διαφορετικά ηλεκτρονικά συστήματα για τελωνειακούς σκοπούς), είναι σημαντικό να καθοριστούν οι κατάλληλες τεχνικές διεπαφές:

Μεταξύ τελωνείων

Μεταξύ τελωνείων και άλλων υπηρεσιών (ενιαίος φορέας)

Μεταξύ τελωνείων επιχειρήσεων/επιχειρήσεων τελωνείων

3. Σημασία της δράσης: Μεγάλη

4. Αναμενόμενα αποτελέσματα της προτεινόμενης δράσης:

Προσδιορισμός των προβλημάτων και των λύσεων για να εξασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα μεταξύ των συστημάτων των ΚΜ.

Προσδιορισμός τεχνικών προτύπων για τη σύγκλιση.

Εκπόνηση και δημοσίευση έκθεσης βάσει πληροφοριών που παρέχουν τα ΚΜ.

5. Αξιολόγηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων:

Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από τα ΚΜ και την Επιτροπή.Κατάρτιση και έγκριση προτύπων για τις διεπαφές.

6. Κόστος και οφέλη για τους κύριους ενδιαφερομένους:

6.1. Επιτροπή

Κόστος: Οι εργασίες θα διεξαχθούν από τα ΚΜ (με τη συνδρομή της Επιτροπής) στο πλαίσιο του προγράμματος Τελωνεία 2007. Το κόστος για τις συνεδριάσεις θα καλυφθεί από το πρόγραμμα Τελωνεία 2007 από το κονδύλι για τα "ηλεκτρονικά τελωνεία".

Οφέλη: Εάν το πλαίσιο σύγκλισης μεταξύ διαφόρων συστημάτων επιτρέπει τη διαλειτουργικότητα, είναι δυνατό να μη χρειάζονται επιπλέον οικονομικοί πόροι και ανθρώπινο δυναμικό για κεντρική διαχείριση του συστήματος της Επιτροπής.

6.2. Κράτη μέλη

Κόστος: Πρόσθετο κόστος για την αναβάθμιση του λογισμικού, αλλά το κόστος αυτό είναι παρόμοιο με εκείνο που συνεπάγεται η συντήρηση και η αναβάθμιση του ήδη υπάρχοντος λογισμικού.

Οφέλη: Τα ΚΜ επένδυσαν ήδη σημαντικά ποσά και πόρους στο σύστημα ΤΠ που χρησιμοποιούν. Η χρησιμοποίησή αυτών των συστημάτων μέσω των κατάλληλων διεπαφών (αντί για την καθιέρωση νέων συστημάτων) θα επιτρέψει την εξοικονόμηση δημοσίου χρήματος.

6.3. Επιχειρήσεις

Κόστος: Απαιτούνται επενδύσεις για την πρόσβαση σε υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού για τους πελάτες και της κατάρτισης.

Οφέλη: Γενική μείωση των εξόδων για την επιχειρηματική δραστηριότητα στην ΕΕ με την ύπαρξη μιας μόνον διεπαφής σε όλες τις τελωνειακές υπηρεσίες της ΕΕ (σήμερα 15 και σύντομα 25 διαφορετικές διεπαφές).

7. Πότε προβλέπεται να αναληφθεί η δράση;

Κατά το 2004 και το 2005.

8. Διάρκεια της ενέργειας:

+/- 2 έτη

9. Συνέπειες όσον αφορά τους πόρους (για την Επιτροπή)

το ίδιο με τον πίνακα + 1 + 1 ειδικός ηλεκτρονικός.

Πρόταση για δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος "E-Customs

6

1. Τι είδος δράσης προτείνεται;

Τεχνικού χαρακτήρα

Καθορισμός κοινών προτύπων για κοινά δεδομένα.

2. Θέμα/Περιεχόμενο (κύρια θέματα):

Για να διασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα μεταξύ των ΚΜ (τα οποία χρησιμοποιούν σήμερα διαφορετικά ηλεκτρονικά συστήματα για τελωνειακούς σκοπούς), είναι σημαντικό να καθοριστούν κοινά πρότυπα για την ανταλλαγή δεδομένων:

Μεταξύ τελωνείων

Μεταξύ τελωνείων και άλλων υπηρεσιών (ενιαίος φορέας)

Μεταξύ τελωνείων επιχειρήσεων/επιχειρήσεων τελωνείων

Επίσης, είναι σημαντικό να επιτευχθεί συμφωνία για ελάχιστα κοινά βασικά δεδομένα (όπως στο πλαίσιο του NCTS) που θα ανταλλάσσονται και θα επιτρέπουν την ηλεκτρονική διαχείριση της διακίνησης των εμπορευμάτων.

3. Σημασία της δράσης: Μεγάλη

4. Αναμενόμενα αποτελέσματα της προτεινόμενης δράσης:

Καθορισμός κοινών βασικών δεδομένων και προτύπων.

5. Αξιολόγηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων:

Κατάρτιση και έγκριση κατάστασης βασικών δεδομένων και προτύπων.

6. Κόστος και οφέλη για τους κύριους ενδιαφερομένους:

6.1. Επιτροπή

Κόστος: Οι εργασίες θα διεξαχθούν από τα ΚΜ (και την Επιτροπή) στο πλαίσιο της επιτροπής τελωνειακού κώδικα και του προγράμματος Τελωνεία 2007. Το κόστος για τις συνεδριάσεις θα καλυφθεί, στη δεύτερη περίπτωση, από το πρόγραμμα Τελωνεία 2007 από το κονδύλι για τα "ηλεκτρονικά τελωνεία".

Οφέλη: Ένα κοινό τυποποιημένο σύνολο δεδομένων θα διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ενδιαφερομένων.

6.2. Κράτη μέλη

Κόστος: Κόστος ταξιδίων + 1 άτομο ανά ΚΜ.

Οφέλη: Τα ίδια με εκείνα που ισχύουν για την Επιτροπή.

6.3. Επιχειρήσεις

Κόστος: Κόστος προσαρμογής της υφισταμένης δομής δεδομένων και κωδικών.

Οφέλη: Γενική μείωση του κόστους άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας στην ΕΕ με τη διατήρηση τυποποιημένων και κοινών δεδομένων σε κοινοτικό επίπεδο.

7. Πότε προβλέπεται να αναληφθεί η δράση;

Κατά το 2003 και το 2004.

8. Διάρκεια της ενέργειας:

+/-2 έτη

9. Συνέπειες όσον αφορά τους πόρους (για την Επιτροπή)

το ίδιο με τον πίνακα 1 + 1 ειδικός ηλεκτρονικός.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

Κύρια πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα για τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>