[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 13.06.2006

COM(2006) 309 τελικό

2004/0167 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με

την κοινή θέση του Συμβουλίου ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης

2004/0167 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με

την κοινή θέση του Συμβουλίου ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης

ΠΛΑΙΣΙΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2004) 495 τελικό – 2004/0167(COD)): | 15 Ιουλίου 2004 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 6 Απριλίου 2005 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών: | 13 Απριλίου 2005 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 6 Ιουλίου 2005 |

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης: | 12 Ιουνίου 2006 |

ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Στόχος της πρότασης της Επιτροπής ήταν να καθοριστούν τα καθήκοντα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και το πεδίο εφαρμογής του για παροχή βοήθειας όσον αφορά τους στόχους της «σύγκλισης», της «περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και απασχόλησης» και της «ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας». Η πρόταση όριζε επίσης συγκεκριμένους κανόνες που θα εφαρμόζονται στα προγράμματα εδαφικής συνεργασίας μεταξύ περισσότερων του ενός κρατών μελών.

Η πρόταση αυτή, από κοινού με τις προτάσεις κανονισμών για το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, τον Ευρωπαϊκό Όμιλο εδαφικής συνεργασίας και τους γενικούς κανόνες που θα ισχύουν για όλα τα ταμεία, αντιπροσωπεύει το κοινοτικό νομικό πλαίσιο για την εφαρμογή της πολιτικής συνοχής κατά την περίοδο 2007-2013.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

Η κοινή θέση εκδόθηκε στις 12 Ιουνίου 2006 με ομοφωνία. Η Επιτροπή μπορεί να συμφωνήσει με αυτήν επειδή την θεωρεί κατάλληλο συμβιβασμό που εκπληρώνει τους στόχους της αρχικής πρότασής της και λαμβάνει υπόψη ορισμένες από τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Οι κύριες αλλαγές αφορούν την επέκταση του πεδίου εφαρμογής για τις παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ όπου περιλαμβάνονται η μερική επιλεξιμότητα του ΦΠΑ, η χρηματοδότηση των στεγαστικών προγραμμάτων στις χώρες ΕΕ10, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία και το πεδίο παρέμβασης για το στόχο της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και απασχόλησης.

ΦΠΑ

Σύμφωνα με την αρχική πρόταση της Επιτροπής όσον αφορά την κοινοτική συνεισφορά στα επιχειρησιακά προγράμματα, ο ΦΠΑ (είτε επιστρέφεται είτε όχι) δεν ήταν επιλέξιμος. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε, το Δεκέμβριο του 2005, ότι για τα κράτη μέλη των οποίων το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ στο διάστημα μεταξύ 2001 και 2003 ήταν μικρότερο από το 85% του μέσου όρου των ΕΕ25, ο μη επιστρεφόμενος ΦΠΑ πρέπει να θεωρείται επιλέξιμη δαπάνη για το σκοπό του υπολογισμού της συνεισφοράς των ταμείων.

Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για διοργανική συμφωνία σχετικά με τις δημοσιονομικές προοπτικές, η επιτροπή REGI του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχε ζητήσει να δημιουργούν οι κανονισμοί ένα ενιαίο σύστημα για όλα τα κράτη μέλη και να μην παράγουν διαφορετικούς κανόνες για τις διάφορες κατηγορίες κρατών μελών. Η κοινή θέση αντικατοπτρίζει το αίτημα αυτό και προβλέπει ότι ο μη επιστρεφόμενος ΦΠΑ ο οποίος πραγματικά και οριστικά βαρύνει το δικαιούχο πρέπει να είναι επιλέξιμος για όλα τα κράτη μέλη.

Στέγαση

Η τροπολογία αριθ. 82 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιδιώκει την επιλεξιμότητα των δαπανών που συνδέονται με την ανακαίνιση εργατικών κατοικιών με σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας και την προστασία του περιβάλλοντος στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης των αστικών περιοχών. Η κοινή θέση ενσωματώνει την τροπολογία αυτή για σχέδια στέγασης στην ΕΕ10, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Ορίζει επίσης τα χρηματικά ποσά που μπορούν να διατίθενται για δαπάνες σχετικές με την κατοικία, προβλέπει ότι οι δαπάνες αυτές θα αποτελούν μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου ανάπτυξης αστικών περιοχών και ότι περιορίζονται σε κατοικίες πολλών οικογενειών και κατοικίες δημόσιας ιδιοκτησίας.

Επέκταση του πεδίου εφαρμογής του στόχου της «περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και απασχόλησης»

Το άρθρο 5 του σχεδίου κανονισμού για το ΕΤΠΑ ορίζει το κύριο πεδίο του στόχου της «περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και απασχόλησης» και τροποποιεί την πρόταση της Επιτροπής, επειδή αναφέρει ότι το πεδίο αυτό δεν είναι αποκλειστικό.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

Εννέα τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έγιναν δεκτές, είτε στο σύνολό τους είτε εν μέρει, μετά την τροποποίηση του κειμένου του σχεδίου κανονισμού. Επτά τροπολογίες ήταν παρωχημένες και δεν μπορούσαν επομένως να ενσωματωθούν. Ο σκοπός είκοσι τροπολογιών που δεν ενσωματώθηκαν οι ίδιες επετεύχθη με μια αλλαγή της διατύπωσης του άρθρου 5. Οι άλλες τροπολογίες απορρίφθηκαν για τους λόγους που παρουσιάζονται παρακάτω. Δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν εξέδωσε τροποποιημένη πρόταση, η Επιτροπή πληροφόρησε το Συμβούλιο σχετικά με τη θέση της για τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Τροπολογίες που ενσωματώνονται πλήρως ή εν μέρει στην κοινή θέση

Η τροπολογία 4 σχετικά με την αναδιατύπωση της αναφοράς στους κανόνες επιλεξιμότητας στην αιτιολογική σκέψη (4) ενσωματώθηκε. Η τροπολογία 10 σχετικά με το συντονισμό με το έβδομο πρόγραμμα – πλαίσιο ενσωματώθηκε στην αιτιολογική σκέψη (10).

Η τροπολογία 12 σχετικά με τις εδαφικές ιδιομορφίες εντάχθηκε στην αιτιολογική σκέψη (13).

Όσον αφορά το πεδίο του στόχου «σύγκλιση», το άρθρο 4 παράγραφος 1 λαμβάνει υπόψη το πρώτο μέρος της πρότασης που διατυπώθηκε μέσω της τροπολογίας 27 για την ενσωμάτωση των ικανοτήτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας.

Ο σκοπός της τροπολογίας 60 έχει συμπεριληφθεί στο άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σχετικά με την «περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» με την αναφορά της «προώθησης καθαρών και βιώσιμων δημόσιων συγκοινωνιών».

Όσον αφορά το πεδίο της «ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας», στις προτεραιότητες του στόχου προστέθηκαν οι περιβαλλοντικές δραστηριότητες, όπως είχε προταθεί με την τροπολογία 65 . Το πρώτο μέρος της τροπολογίας 80 για την διαπεριφερειακή συνεργασία, περιλαμβάνεται στην κοινή θέση (άρθρο 6 παράγραφος 3 στοιχείο α)).

Τροπολογία 82 : Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να διευρυνθεί η επιλεξιμότητα των δαπανών ώστε να συμπεριληφθούν δαπάνες που συνδέονται με την ανακαίνιση των εργατικών κατοικιών με σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας και την προστασία του περιβάλλοντος στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης αστικών περιοχών.

Η κοινή θέση αναγνωρίζει την επιλεξιμότητα των δαπανών για την κατοικία κάτω από όρους που ορίζονται στον κανονισμό. Περιορίζει τα χρηματικά ποσά που μπορούν να διατεθούν για δαπάνες σχετικά με την κατοικία, απαιτεί να αποτελούν οι δαπάνες αυτές μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου ανάπτυξης αστικών περιοχών και να περιορίζονται σε κατοικίες πολλών οικογενειών και κατοικίες δημόσιας ιδιοκτησίας. Ο κανονισμός εφαρμογής που θα εκδώσει η Επιτροπή θα αποσαφηνίζει λεπτομερώς τα κριτήρια για τον καθορισμό των αστικών περιοχών που αντιμετωπίζουν ή απειλούνται από κοινωνικά προβλήματα και φυσική υποβάθμιση καθώς και τον ακριβή κατάλογο των επιλέξιμων μέτρων.

Η αναφορά στη διαπεριφερειακή συνεργασία περιλαμβάνεται επίσης στο άρθρο 19 παράγραφος 2 σχετικά με την επιλογή των ενεργειών όπως προτείνεται με την τροπολογία 108 .

Τροπολογίες που δεν ενσωματώνονται στην κοινή θέση

Οι τροπολογίες 44 έως 59 και 61 έως 64 για το άρθρο 5 σχετικά με την προσθήκη νέων τομέων παρέμβασης για το ΕΤΠΑ στο πλαίσιο του στόχου «περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» δεν έγιναν αποδεκτές υπό αυτή τη μορφή. Ωστόσο, για να επεκταθεί το πεδίο του στόχου «περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση», η κοινή θέση τροποποίησε το άρθρο 5 έτσι ώστε το ΕΤΠΑ να επικεντρώνει την παροχή βοήθειας κυρίως (και όχι αποκλειστικά) στους τρεις παρατιθέμενους τομείς προτεραιότητας.

Ορισμένες τροποποιήσεις πρότειναν τη διεύρυνση του σκοπού και του πεδίου παρέμβασης του ΕΤΠΑ (τροπολογίες 18 έως 24) και τις προτεραιότητες που επισημαίνονται στην πρόταση της Επιτροπής για τους στόχους «σύγκλιση» και «ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» (τροπολογίες 25, 26 και 28 έως 43 για το άρθρο 4 σχετικά με το πεδίο του στόχου «σύγκλιση»· τροπολογίες 66 έως 72, 73, 75 έως 79 και 81 για το άρθρο 6 σχετικά με την «ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία». Οι τροπολογίες αυτές δεν ενσωματώθηκαν.

Για να διατηρηθεί η αυστηρότερη συγκέντρωση των παρεμβάσεων σε ορισμένα θέματα προτεραιότητας, δεν έγιναν επίσης αποδεκτές οι προτεινόμενες τροπολογίες για τα άρθρα 8, 9, 10 και 11 για την αντιμετώπιση ιδιαίτερων εδαφικών χαρακτηριστικών (τροπολογίες 83 έως 90).

Δεδομένου ότι το περιεχόμενο των επιχειρησιακών προγραμμάτων για το στόχο «ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» πρέπει να προσεγγίζει όσο το δυνατόν περισσότερο το περιεχόμενο των επιχειρησιακών προγραμμάτων των δύο άλλων στόχων, δεν ενσωματώθηκαν οι τροπολογίες 91 έως 100 για το άρθρο 12, που επεκτείνουν τις απαιτήσεις για το περιεχόμενο αυτών των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

Τροπολογία 103 : Οι διατάξεις του κανονισμού πρέπει να σέβονται τη θεσμική οργάνωση του κάθε κράτους μέλους και τις εξουσίες των επιτροπών παρακολούθησης. Η ενίσχυση της συνεργασίας είναι επίσης σημαντική. Ωστόσο, ο διορισμός των εταίρων που συμμετέχουν στην επιτροπή παρακολούθησης εμπίπτει στο πεδίο αρμοδιότητας των επιτροπών.

Παρωχημένες τροπολογίες

Δεδομένου ότι η αιτιολογική σκέψη (10) έχει τροποποιηθεί στην κοινή θέση, δεν ενσωματώθηκε η τροπολογία 8 σχετικά με τα προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και την στήριξή τους στη διαφοροποίηση των αγροτικών οικονομιών. Οι τροπολογίες 104 και 105 υπερβαίνουν τα όρια του πεδίου του κανονισμού για το ΕΤΠΑ και δεν μπορούν να γίνουν δεκτές. Οι κανόνες για την αποδοχή των επιχειρησιακών προγραμμάτων καλύπτονται στο γενικό κανονισμό. Οι κανόνες διαφάνειας όσον αφορά τους τελικούς δικαιούχους ορίζονται σε άλλον κανονισμό. Η πρόταση της Επιτροπής σχετικά με κανονισμό που θα ορίζει γενικές διατάξεις για την εκτέλεση των προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από τα ταμεία προβλέπει υποχρεώσεις παροχής πληροφοριών και δημοσιότητας και ο κανονισμός περί εφαρμογής που θα εκδώσει η Επιτροπή φαίνεται ότι θα είναι η πιο κατάλληλη νομική βάση για να προβλεφθεί η υποχρέωση της δημοσίευσης των ονομάτων των τελικών δικαιούχων.

Μετά τις μεταβολές που έγιναν στο κείμενο, οι τροπολογίες 101 και 102 είναι πλέον άνευ αντικειμένου.

Ο διορισμός του ελεγκτή εμπίπτει στην αρμοδιότητα της διευθύνουσας αρχής. Επομένως, οι τροπολογίες 106 και 107 για το άρθρο 15 και το άρθρο 16 είναι άνευ αντικειμένου.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Αν και η Επιτροπή θα προτιμούσε να διατηρήσει το αρχικό πεδίο εφαρμογής του κανονισμού, θεωρεί ότι η κοινή θέση που εκδόθηκε στις 12 Ιουνίου 2006 με ομοφωνία ακολουθεί γενικά τους στόχους και την προσέγγιση της πρότασής της και ενσωματώνει ορισμένες σημαντικές τροπολογίες του ΕΚ και, επομένως, μπορεί να την υποστηρίξει. Κατά την εξέταση των επιχειρησιακών προγραμμάτων με τα κράτη μέλη με σκοπό την έγκρισή τους, η Επιτροπή θα καταβάλει προσπάθειες να επαληθεύει ότι διατηρείται η προστιθέμενη αξία της πολιτικής για τη συνοχή με κοινοτική συγχρηματοδότηση και ότι το μερίδιο που διατίθεται για επενδύσεις για καινοτομία και ανάπτυξη είναι κατάλληλο.