Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την "Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό ειδικών διατάξεων για την οργάνωση των επίσημων ελέγχων στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο"

(COM(2002) 377 τελικό - 2002/0141 (COD))

(2003/C 95/06)

Στις 24 Ιουλίου 2002 και σύμφωνα με το άρθρο 152 παράγραφος 4 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο ζήτησε τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το ειδικευμένο τμήμα "Γεωργία, ανάπτυξη της υπαίθρου, περιβάλλον", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 4 Φεβρουαρίου 2003 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Donnelly.

Κατά την 397η σύνοδο ολομέλειας της 26ης και 27ης Φεβρουαρίου 2003, (συνεδρίαση της 26ης Φεβρουαρίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 108 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Κύρια σημεία της πρότασης της Επιτροπής

1.1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί να εντείνει τους επίσημους ελέγχους για πληθώρα προϊόντων ζωικής προέλευσης όπως το νωπό κρέας και το γάλα. Τον Ιούλιο υιοθέτησε πρόταση κανονισμού για τους ελέγχους, γεγονός που αποτελεί τμήμα της στρατηγικής της Επιτροπής για την υγιεινή των τροφίμων, όπως ορίζεται στη Λευκή Βίβλο που εξέδωσε τον Ιανουάριο του 2000.

1.2. Η εν λόγω πρόταση αποτελεί τμήμα της "δέσμης για την υγιεινή" που συνιστά ανασύνταξη της υφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας για την υγιεινή των τροφίμων και τα κτηνιατρικά θέματα που περιέχεται σε 17 οδηγίες. Η ΕΟΚΕ εκτιμά δεόντως τις προσπάθειες της Επιτροπής για μεγαλύτερη απλούστευση και ενοποίηση και την επιλογή σχετικά με τη χρήση κανονισμών αντί οδηγιών γεγονός που επιτρέπει την πιο συνεκτική και άμεση υλοποίηση στα κράτη μέλη.

1.3. Σε ό,τι αφορά το κρέας, η πρόταση ενσωματώνει τις πρόσφατες γνωμοδοτήσεις της Επιστημονικής Επιτροπής για τα Κτηνιατρικά Μέτρα σε σχέση με τη Δημόσια Υγεία και ευθυγραμμίζει τη νομοθεσία σχετικά με την επιθεώρηση του κρέατος με τις επερχόμενες κοινοτικές διατάξεις στους τομείς της υγιεινής, των ζωονόσων, των νόσων που οφείλονται στα τρόφιμα, των επίσημων ελέγχων στις ζωοτροφές και τα τρόφιμα. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει το γεγονός ότι τα παραρτήματα μπορούν να τροποποιηθούν σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 6. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούν να εισαχθούν άμεσα αλλαγές που προτείνονται από την αρμόδια επιστημονική επιτροπή για τα κτηνιατρικά μέτρα σε σχέση με τη δημόσια υγεία.

1.4. Οι νέες διατάξεις ελέγχου θα εφαρμοστούν στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας κρέατος και στις επιχειρήσεις τεμαχισμού. Για τα ζώντα δίθυρα μαλάκια όπως τα όστρακα, τα οστρακοειδή και τα μύδια, τα προγράμματα παρακολούθησης των περιοχών συλλογής θα πρέπει να είναι σε θέση να μετρούν το επίπεδο της μόλυνσης. Η κατανάλωση τοξικών οστρακοειδών μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ασθένειες, τα συμπτώματα των οποίων ποικίλουν από έμετο έως κώμα.

1.5. Η Επιτροπή επιθυμεί, επίσης, να αποτρέψει την έξοδο μολυσμένου γάλακτος από τα εκτροφεία και την εισαγωγή του στα γαλακτοκομεία. Η Επιτροπή δεν ασχολήθηκε με τα μέτρα που αφορούν τον πτηνοτροφικό κλάδο.

2. Γενικά σχόλια

2.1. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι ειδικές διατάξεις για την οργάνωση των επίσημων ελέγχων στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο χρήζουν αναθεώρησης.

2.2. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί απολύτως με την αρχή ότι οι εν λόγω έλεγχοι θα πρέπει να εφαρμοστούν σε ολόκληρο τα φάσμα, "από το αγρόκτημα στο τραπέζι".

2.3. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το κοινοτικό πλαίσιο θα πρέπει να βελτιώσει τα εθνικά συστήματα ελέγχου προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεκτική προσέγγιση σε όλα τα κράτη μέλη.

2.4. Σε ό,τι αφορά τα ζώντα δίθυρα μαλάκια, η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση για απαιτούμενη θέσπιση ενός προγράμματος παρακολούθησης των περιοχών συλλογής. Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης των περιοχών συλλογής για τα ζώντα δίθυρα μαλάκια θα μπορούσαν να διαβιβάζονται με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών με στόχο πιο άμεση ενημέρωση και μεγαλύτερη διαφάνεια.

2.5. Σε ό,τι αφορά το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής να συμπεριληφθεί στους επίσημους ελέγχους ο έλεγχος των εκμεταλλεύσεων, του νωπού γάλακτος κατά τη συλλογή και των επεξεργασμένων γαλακτοκομικών προϊόντων.

2.6. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την προσέγγιση του Λευκού Βιβλίου για την ασφάλεια των τροφίμων αναφορικά με το κοινοτικό πλαίσιο για τα εθνικά συστήματα ελέγχου. Η ΕΟΚΕ εκτιμά την αξία του μικρού τομέα μεταποίησης που αφορά την παραγωγή ποιοτικών προϊόντων σε τοπική κλίμακα, καθώς και τη σημασία του σε σχέση με τα γενικότερα ζητήματα της ασφάλειας των τροφίμων, της υγείας και της ορθής μεταχείρισης των ζώων.

2.7. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να αναληφθούν δράσεις προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η εισαγωγή κανονισμού για τους επίσημους ελέγχους, με στόχο πάντα την πιστοποιημένη ποιότητα και υγιεινή, δεν έχει επιπτώσεις στη βιωσιμότητα των σφαγείων και στον τομέα τεμαχισμού νωπού κρέατος.

3. Εξειδικευμένα σχόλια

3.1. Η ΕΟΚΕ τονίζει πόσο σημαντικό είναι το επίσημο σύστημα ελέγχου να βασίζεται στην επιστήμη και την εκτίμηση του κινδύνου.

3.2. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι διάφοροι έλεγχοι θα πραγματοποιούνται λαμβάνοντας υπόψη την ασφάλεια των τροφίμων, την υγεία και την ορθή μεταχείριση των ζώων.

3.3. Σε ό,τι αφορά την προσέγγιση της πρόταση, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι εν λόγω έλεγχοι θα πρέπει να επεκταθούν σε όλους τους τομείς της τροφικής αλυσίδας από "από το αγρόκτημα στο τραπέζι".

3.4. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι οι αρχές του συστήματος ανάλυσης κινδύνων και κρίσιμων σημείων ελέγχου (ΗΑCCP) θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά την παραγωγική διαδικασία και τη διάθεση στην αγορά.

3.5. Λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις, τους επίσημους ελέγχους, τους διαχειριστικούς ελέγχους, τις ορθές πρακτικές υγιεινής και τα προγράμματα που βασίζονται στις αρχές του συστήματος ανάλυσης κινδύνων και κρίσιμων σημείων ελέγχου σε όλους τους τομείς, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία τις εισαγωγής γενικών κατευθυντήριων γραμμών.

3.6. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η επιστημονική γνώμη της ευρωπαϊκής αρχής για την ασφάλεια των τροφίμων σχετικά με τα παθογόνα στο κρέας θα παρέχει τη δυνατότητα επιστημονικής προσέγγισης των αποφάσεων που αφορούν τη θερμική κατεργασία.

3.7. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει μια αποτελεσματική και απλή ροή πληροφοριών.

3.7.1. Η αλυσίδα πληροφοριών θα πρέπει να περιλαμβάνει πληροφορίες για τη μη συμμόρφωση του νωπού γάλακτος με τα συμφωνηθέντα πρότυπα. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να παρέχονται στους ιδιωτικούς κτηνιάτρους που επιβλέπουν την εκμετάλλευση προέλευσης και στην αρχή που είναι αρμόδια την εποπτεία της εκμετάλλευσης.

3.7.2. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν ένα τεκμηριωμένο σύστημα διαχείρισης πληροφοριών προκειμένου να επικοινωνούν με τους ενδιαφερόμενους. Το σύστημα αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό όταν απαιτούνται δράσεις που απορρέουν από τις επιπτώσεις των επισήμων ελέγχων στους ενδιαφερόμενους. Επίσης, το σύστημα αποδεικνύεται απολύτως απαραίτητο σε περιπτώσεις κινδύνου.

3.8. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να υπογραμμίσει τον ρόλο των επίσημων κτηνιάτρων οι οποίοι πέραν από τους ελέγχους και τα καθήκοντα επιθεώρησης πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες από τους ελέγχους διαβιβάζονται και στους κτηνοτρόφους.

3.9. Σχετικά με τις εισαγωγές από τρίτες χώρες, η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να διασφαλίσει το ίδιο επίπεδο επιτήρησης που ισχύει για τα κοινοτικά προϊόντα προκειμένου να ενισχυθεί η ανιχνευσιμότητα και οι έλεγχοι "από το αγρόκτημα στο τραπέζι".

4. Συμπεράσματα

4.1. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει απολύτως την πρόταση της Επιτροπής.

4.2. Σημειωτέον, η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόθεση οι διάφοροι έλεγχοι να εφαρμόζονται σε όλα τα παραγωγικά στάδια από "το αγρόκτημα στο τραπέζι".

4.3. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της διαφάνειας και της αποτελεσματικής και άμεσης ροής πληροφοριών που είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.

Βρυξέλλες, 26 Φεβρουαρίου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Roger Briesch