Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την παράταση εφαρμογής των μέτρων της απόφασης 2002/148/ΕΚ για την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων με τη Ζιμπάμπουε σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας συνεργασίας ΑΚΕ-ΕΚ

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

(1) Στις 18 Φεβρουαρίου 2002, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε να λάβει «ειδικά μέτρα» κατά της Ζιμπάμπουε [1] ύστερα από τα συμπεράσματα των διαβουλεύσεων βάσει του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης [2] ΑΚΕ-ΕΚ. Τα μέτρα αυτά συμπεριλάμβαναν την αναστολή της χρηματοδότησης, της ενίσχυσης του προϋπολογισμού και της ενίσχυσης των σχεδίων, καθώς και την αναστολή της υπογραφής του 9ου Εθνικού Ενδεικτικού Προγράμματος του ΕΤΑ, αλλά σαφώς δεν επηρέαζαν τις συνδρομές σε επιχειρήσεις ανθρωπιστικής φύσης και σχέδια για την άμεση στήριξη του πληθυσμού, ιδίως εκείνων που αφορούν τους κοινωνικούς τομείς, τον εκδημοκρατισμό, το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων και το κράτος του νόμου. Συμπεριλάμβαναν επίσης την αναστολή του άρθρου 12 του παραρτήματος 2 της εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, όσον αφορά τρέχουσες πληρωμές και κινήσεις κεφαλαίων, στο βαθμό που απαιτείται για την εφαρμογή περαιτέρω περιοριστικών μέτρων και ιδίως όσον αφορά τη δέσμευση κεφαλαίων.

[1] Πρβλ. απόφαση του Συμβουλίου 2002/148/ΕΚ (ΕΕ L 50/64 της 21.2.2002). Επιπλέον, (βλ. τις αποφάσεις της GAC της 18ης Φεβρουαρίου 2002) το Συμβούλιο ενέκρινε και στοχοθετημένες κυρώσεις ΚΕΠΠΑ (Κοινή θέση του Συμβουλίου 2002/145/ΚΕΠΠΑ και Κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 310/2002 σχετικά με ορισμένα περιοριστικά μέτρα όσον αφορά τη Ζιμπάμπουε. ΕΕ L 50/1-12).

[2] Οι διαβουλεύσεις του άρθρου 96 άρχισαν προκειμένου να συμφωνηθούν τα μέτρα που θα έπρεπε να λάβει η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε για να βελτιωθεί η κατάσταση και που αφορούσαν ιδίως πέντε θέματα (να δοθεί τέρμα στην ανοχή της πολιτικής βίας. να προσκληθούν εγκαίρως οι διεθνείς εταίροι για να βοηθήσουν και να παρακολουθήσουν τη διενέργεια των επικείμενων εκλογών και η πλήρης πρόσβαση που αυτοί θα έπρεπε να έχουν. να υπάρξει ανεξαρτησία των δικαστικών αρχών και σεβασμός προς τις αποφάσεις τους καθώς και να τερματισθεί η παράνομη καταπάτηση των περιουσιών).

(2) Το αίτιο που αναφέρθηκε ως επιχείρημα για την εισαγωγή των μέτρων αυτών ήταν οι σοβαρές παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της ελευθερίας της γνώμης, του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι. Ένα πιο άμεσο αίτιο ήταν οι προσπάθειες της κυβέρνησης της Ζιμπάμπουε να εμποδίσουν τη διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών, ιδίως με την απαγόρευση της πρόσβασης στις εκλογές για διεθνείς παρατηρητές και για τα ΜΜΕ.

(3) Σύμφωνα με το άρθρο 2 (3) της απόφασης της 18ης Φεβρουαρίου 2002, τα μέτρα θα εφαρμοστούν για χρονική περίοδο δώδεκα μηνών. Σύμφωνα με την ίδια διάταξη, τα μέτρα θα αρθούν μόλις επικρατήσουν συνθήκες οι οποίες θα εξασφαλίζουν το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών αρχών και το κράτος του νόμου.

(4) Στις 18 Φεβρουαρίου 2003 [3], το Συμβούλιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κύρια στοιχεία που περιλαμβάνονται στο άρθρο 9 της εταιρικής συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ εξακολουθούσαν να παραβιάζονται από την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε και ότι οι συνθήκες στην εν λόγω χώρα δεν εξασφάλιζαν το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών αρχών και το κράτος του νόμου, αποφάσισε να παρατείνει για πρόσθετη περίοδο 12 μηνών, έως τις 20 Φεβρουαρίου 2004, τα ειδικά μέτρα κατά της Ζιμπάμπουε.

[3] Πρβλ. ΕΕ L 46 της 20.2.2003.

(5) Από το Φεβρουάριο του 2003 δεν σημειώθηκε καμιά πρόοδος στα πέντε θέματα που ορίζονταν βάσει των διαβουλεύσεων του άρθρου 96. Αντίθετα, η σημερινή κατάσταση στη Ζιμπάμπουε εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά ανησυχητική. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, πολλές αναφορές από τους επικεφαλής αποστολών [4] στη Χαράρε παρείχαν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την επιδείνωση της κατάστασης.

[4] Πρβλ. την έκθεση HOMS της 3.2.2003 για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Ζιμπάμπουε. έκθεση HOMS της 6.2.2003 σχετικά με την κατάσταση στη Ζιμπάμπουε. έκθεση HOMS της 2.5.2003 σχετικά με τα βασανιστήρια στη Ζιμπάμπουε. έκθεση HOMS της 9.5.2003 σχετικά με τα σημεία αναφοράς για το διάλογο με τη Ζιμπάμπουε. ενημερωμένη έκθεση HOMS της 15.5.2003 για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Ζιμπάμπουε. έκθεση HOMS της 2.9.2003 σχετικά με τη διανομή τροφίμων στη Ζιμπάμπουε. έκθεση HOMS της 30.10.2003 σχετικά με το θέμα της Daily News.

(6) Λόγω του ότι δεν υπάρχουν δεσμεύσεις από την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε για να λάβει απτά μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης στους πέντε κύριους τομείς ανησυχίας, η άρση ή ακόμη η άμβλυνση των ειδικών μέτρων δεν φαίνεται να είναι δικαιολογημένη. Η επέκτασή τους πρέπει επίσης να αποκλεισθεί ώστε να αποφευχθεί ο μάλλον αρνητικός αντίκτυπος στον πληθυσμό της χώρας.

(7) Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή κρίνει ότι η απόφαση πρέπει να παραταθεί για περαιτέρω περίοδο 12 μηνών από τις 20 Φεβρουαρίου 2004. Δεδομένου ότι η προτεινόμενη απόφαση αφορά την παράταση των υφιστάμενων ειδικών μέτρων μόνον, δίχως τροποποιήσεις, δεν είναι απαραίτητη η επανέναρξη διαβουλεύσεων με τη Ζιμπάμπουε βάσει του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ.

(8) Η απόφαση πρέπει να επανεξετάζεται και τα μέτρα θα αρθούν εφόσον επικρατήσουν συνθήκες που εξασφαλίζουν το σεβασμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις δημοκρατικές αρχές και το κράτος του νόμου. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί το δικαίωμα της λήψης πρόσθετων μέτρων.

Συμπέρασμα

(9) Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να εκδώσει τη συνημμένη απόφαση.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την παράταση εφαρμογής των μέτρων της απόφασης 2002/148/ΕΚ για την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων με τη Ζιμπάμπουε σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας συνεργασίας ΑΚΕ-ΕΚ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και, ιδίως, το άρθρο 300, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο,

λαμβάνοντας υπόψη την εσωτερική συμφωνία [5] σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τις διαδικασίες που πρέπει να τηρηθούν για την εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, που υπογράφηκε στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000, όπως τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή με απόφαση των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών-μελών στις 18 Σεπτεμβρίου 2000, και ιδίως το άρθρο 3,

[5] ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 376.

την πρόταση της Επιτροπής ,

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Με την απόφαση του Συμβουλίου 2002/148/ΕΚ [6], ολοκληρώθηκαν οι διαβουλεύσεις με τη Δημοκρατία της Ζιμπάμπουε σύμφωνα με το άρθρο 96(2)(γ) της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ και λήφθηκαν ειδικά μέτρα, όπως διευκρινίζεται στο παράρτημα της απόφασης.

[6] ΕΕ L 50 της 21.2.2002, σ. 64.

(2) Με την απόφαση του Συμβουλίου 2003/112/ΕΚ [7], η εφαρμογή των μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 2 της απόφασης 2002/148/ΕΚ του Συμβουλίου παρατάθηκε για περαιτέρω περίοδο 12 μηνών. Σύμφωνα με το άρθρο 1, η απόφαση ισχύει έως την 20η Φεβρουαρίου 2004.

[7] ΕΕ L 46 της 20.2.2003, σ. 25.

(3) Τα ουσιώδη στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ εξακολουθούν να παραβιάζονται από την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε και οι σημερινές συνθήκες στη Ζιμπάμπουε δεν εξασφαλίζουν το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου.

(4) Συνεπώς, η περίοδος εφαρμογής των μέτρων πρέπει να παραταθεί.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Η εφαρμογή των μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 2 της απόφασης 2002/148/ΕΚ, που παρατάθηκαν έως τις 20 Φεβρουαρίου 2004 βάσει της απόφασης 2003/112/ΕΚ του Συμβουλίου, παρατείνεται για περαιτέρω διάστημα 12 μηνών, έως τις 20 Φεβρουαρίου 2005. Η εφαρμογή τους θα εξετάζεται συστηματικά και τουλάχιστον ανά εξάμηνο.

Η επιστολή που επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση απευθύνεται στον Πρόεδρο της Ζιμπάμπουε.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Bρυξέλλες,

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει μεγάλη σημασία στις διατάξεις του άρθρου 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. Ως απαραίτητα στοιχεία της συμφωνίας εταιρικής σχέσης, ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου αποτελούν τη βάση των σχέσεών μας.

Με επιστολή της 19ης Φεβρουαρίου 2002, η Ευρωπαϊκή Ένωση σας ενημέρωσε για την απόφασή της να ολοκληρώσει τις διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν βάσει του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ και να λάβει ορισμένα «ειδικά μέτρα» κατά την έννοια του άρθρου 96(2)(γ) της εν λόγω συμφωνίας.

Με επιστολή στις 19 Φεβρουαρίου 2003, η Ευρωπαϊκή Ένωση σας ενημέρωσε σχετικά με την απόφασή της να μην αναστείλει την εφαρμογή «ειδικών μέτρων».

Σήμερα, ύστερα από την παρέλευση χρονικού διαστήματος επιπλέον δώδεκα μηνών, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπιστώνει ότι οι δημοκρατικές αρχές εξακολουθούν να μην τηρούνται στη Ζιμπάμπουε και ότι καμία σημαντική πρόοδος δεν έχει επιτευχθεί από την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε στους πέντε τομείς που αφορά η απόφαση του συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 2002 (τέλος της πολιτικά υποκινούμενης βίας, ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, ελευθερία των μέσων, ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος, τέλος της παράνομης κατοχής ιδιοκτησίας).

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Ευρωπαϊκή Ένωση κρίνει ότι τα ειδικά μέτρα δεν δύνανται να αρθούν.

Τα μέτρα θα αρθούν μόνον εφόσον επικρατήσουν οι συνθήκες που εξασφαλίζουν το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί το δικαίωμα να λάβει πρόσθετα περιοριστικά μέτρα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Ζιμπάμπουε και τονίζει εκ νέου ότι δεν επιθυμεί να επιβάλει κυρώσεις στο λαό της Ζιμπάμπουε και θα συνεχίσει να συμβάλει σε επιχειρήσεις ανθρωπιστικής φύσης και σε προγράμματα για την άμεση ενίσχυση του πληθυσμού, ειδικότερα σε ό,τι αφορά κοινωνικούς τομείς, τον εκδημοκρατισμό, το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων και το κράτος δικαίου, που δεν επηρεάζονται από τα μέτρα αυτά.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί να συνεχίσει το διάλογο με τη Ζιμπάμπουε, βάσει της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ και ελπίζει ότι θα καταβάλετε κάθε δυνατή προσπάθεια με στόχο την αποκατάσταση της τήρησης των ουσιαστικών αρχών της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και την ένταξη της χώρας στο δρόμο της κοινωνικής ειρήνης και της οικονομικής ανάκαμψης. Αυτό θα επιτρέψει να αρθεί η αναστολή της υπογραφής του 9ου Εθνικού Ενδεικτικού Προγράμματος ΕΤΑ για τη Ζιμπάμπουε, καθιστώντας έτσι δυνατή την επανάληψη των μέσων πλήρους συνεργασίας στο εγγύς μέλλον.

Με τιμή,

Για την Επιτροπή Για το Συμβούλιο