[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 24.4.2008

COM(2008) 215 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 της 19 ης Ιουλίου 2002 για την εφαρμογή διεθνών λογιστικών προτύπων (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. νομικές βάσεις

Το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 της 19ης Ιουλίου 2002 (ο «κανονισμός για τα ΔΛΠ»)[1] προβλέπει ότι η Επιτροπή πρέπει να προβεί σε ανασκόπηση της λειτουργίας του κανονισμού και να υποβάλει σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο μέχρι την 1η Ιουλίου 2007.

2. Λειτουργία του κανονισμού σχετικά με τα ΔΛΠ

2.1. Οι κυριότερες διατάξεις του κανονισμού για τα ΔΛΠ

Ο κανονισμός για τα ΔΛΠ προβλέπει ότι οι ευρωπαϊκές εταιρίες των οποίων οι τίτλοι εισάγονται και διαπραγματεύονται σε κάποια οργανωμένη αγορά της ΕΕ υποχρεούνται να προετοιμάζουν τους ενοποιημένους λογαριασμούς τους από την 1η Ιανουαρίου 2005 σύμφωνα με τα ΔΛΠ/ΔΠΧΠ[2] και ΜΕΔ/ΕΔΔΠΧΠ[3] που εκδόθηκαν από τον Οργανισμό Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΟΔΛΠ) και εγκρίθηκαν από την ΕΕ.

Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν ή να απαιτήσουν την εφαρμογή αυτού του λογιστικού πλαισίου στους ενοποιημένους λογαριασμούς των εταιριών των οποίων οι τίτλοι δεν επιτρέπεται να διαπραγματεύονται σε κάποια οργανωμένη αγορά της ΕΕ ή/και στους ετήσιους (επιμέρους) λογαριασμούς, ανεξάρτητα από το εάν οι τίτλοι της εταιρίας επιτρέπεται να διαπραγματεύονται σε κάποια οργανωμένη αγορά της ΕΕ. Η χρησιμοποίηση εκ μέρους των κρατών μελών των δυνατοτήτων που προβλέπει το άρθρο 5 του κανονισμού για τα ΔΛΠ περιγράφεται στον πίνακα που ακολουθεί[4]

Χρησιμοποίηση εκ μέρους των κρατών μελών των δυνατοτήτων που προβλέπει ο κανονισμός για τα ΔΛΠ

Εταιρίες | Εισηγμένες στο χρηματιστήριο εταιρίες | Μη εισηγμένες στο χρηματιστήριο εταιρίες |

Ενοποιημένοι | Νομική οντότητα | Ενοποιημένοι | Νομική οντότητα |

Αυστρία | Όλες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Βέλγιο | Πιστωτικά ιδρύματα | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται |

Άλλες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Κύπρος | Όλες | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό |

Τσεχία | Όλες | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Δανία | Όλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Εσθονία | Πιστωτικά ιδρύματα, ασφαλιστικές εταιρίες,, χρηματοπιστωτικές εταιρίες , εταιρίες χρηματοπιστωτικών συμμετοχών και εταιρίες επενδύσεων | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό |

Άλλες | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Φινλανδία | Ασφάλεια | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται |

Άλλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Γαλλία | Όλες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Γερμανία | Όλες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Ελλάδα | Όλες | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Ουγγαρία | Όλες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Ιρλανδία | Όλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Ιταλία | Επιτηρούμενες χρηματοπιστωτικές εταιρίες, εταιρίες με ευρέως διαδεδομένα χρηματοπιστωτικά μέσα | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό |

Ασφαλιστικές εταιρίες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται |

Άλλες | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Λετονία | Τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρίες και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό |

Άλλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται * | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Λιθουανία | Τράπεζες και ελεγχόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό |

Άλλες | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Λουξεμβούργο | Όλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Μάλτα | Όλες | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό |

Ολλανδία | Όλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Πολωνία | Τράπεζες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται |

Εν αναμονή της εισαγωγής σε οργανωμένη αγορά | Α/Α | Α/Α | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Θυγατρική ομάδας ΔΠΧΠ | Α/Α | Α/Α | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Άλλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Πορτογαλία | Τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Θυγατρική ομάδας ΔΠΧΠ | Α/Α | Α/Α | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Άλλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Σλοβακία | Όλες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται |

Σλοβενία | Τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρίες | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό | Υποχρεωτικό |

Άλλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

Ισπανία | Όλες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Σουηδία | Όλες | Υποχρεωτικό | Δεν επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Δεν επιτρέπεται |

Ηνωμένο Βασίλειο | Όλες | Υποχρεωτικό | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται | Επιτρέπεται |

* Λετονία: οι εταιρίες οι οποίες περιλαμβάνονται στον επίσημο κατάλογο του χρηματιστηρίου της Ρίγκα υποχρεούνται να καταρτίζουν τους λογαριασμούς τους βάσει των ΔΠΧΠ για λόγους καθορισμού της τιμής και μόνο. |

Εξάλλου, τα κράτη μέλη επιτρεπόταν να αναβάλουν την εφαρμογή αυτού του πλαισίου μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2007 όσον αφορά τις εταιρίες οι οποίες έχουν εκδώσει μόνο χρεόγραφα που έχουν εισαχθεί για διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά της ΕΕ και τις εταιρίες των οποίων οι τίτλοι είναι εισηγμένοι προς διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά εκτός της ΕΕ και οι οποίες, για το λόγο αυτό, χρησιμοποίησαν διεθνώς αποδεκτά πρότυπα πριν τη δημοσίευση του κανονισμού για τα ΔΛΠ.

Μόνο τα διεθνή λογιστικά πρότυπα και οι ερμηνείες που ενέκρινε και εξέδωσε ο ΟΔΛΠ και η προκάτοχος αυτού Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΕΔΛΠ) εγκρίνονται όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού για τα ΔΛΠ. Εγκρίνονται μάλιστα από την Επιτροπή με τη διαδικασία των επιτροπών. Καταρχάς, η Επιτροπή συμβουλεύεται την Ευρωπαϊκή Συμβουλευτική Ομάδα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης (ΕΣΟΧΠ)[5] και εν συνεχεία την Συμβουλευτική Ομάδα Αναθεώρησης των Προτύπων (ΣΟΑΠ)[6] για να διαπιστώσει κατά πόσον είναι αντικειμενική και ενδεδειγμένη η τεχνική συμβουλή της ΕΣΟΧΠ. Εν συνεχεία, η Επιτροπή αποφασίζει εάν θα προτείνει πρότυπα/ερμηνείας για έγκριση. Μετά την πληροφορία έγκρισης στην Κανονιστική Επιτροπή Λογιστικών Θεμάτων(ΚΕΛΘ)[7] οι αποφάσεις διαβιβάζονται για επικύρωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όταν όλα εξελίσσονται ομαλά, η Επιτροπή λαμβάνει απόφαση σχετικά με την έγκριση του προτύπου/της ερμηνείας και ακολουθεί η δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα.

2.2. Κυριότερες πηγές πληροφοριών για την έκθεση

Για την παρούσα έκθεση η Επιτροπή άντλησε πληροφορίες από διάφορες πηγές. Ζητήθηκε η γνώμη των κρατών μελών – στο πλαίσιο της Κανονιστικής Επιτροπής Λογιστικών Θεμάτων – σχετικά με τα σημαντικότερα θέματα. Η συζήτηση στρογγυλής τραπέζης[8] σχετικά με τη συνεπή εφαρμογή των ΔΠΧΠ στην ΕΕ ήταν μια άλλη πολύτιμη πηγή πληροφοριών. Οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής, εξάλλου, βρίσκονταν σε τακτική επαφή με τους ενδιαφερόμενους κατά την διάρκεια της καθιέρωσης των ΔΠΧΠ στην ΕΕ.

Για να έχουν στη διάθεσή της μια πλήρη τεχνική ανάλυση της εφαρμογής των ΔΠΧΠ, οι υπηρεσίες της Επιτροπής έλαβαν επίσης υπόψη τους μια σειρά από εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των ΔΠΧΠ το 2005, τις οποίες εξεπόνησαν διάφοροι οργανισμοί και εταιρίες[9].

Η παρούσα έκθεση της Επιτροπής βασίζεται επίσης και σε μια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κανονιστικών Αρχών (ΕΕΚΑ) η οποία φέρει τον τίτλο «Αναθεώρηση εκ μέρους της ΕΕΚΑ της εφαρμογής και της επιβολής των ΔΠΧΠ στην ΕΕ»[10] και βασίστηκε στις μελέτες και στην βιβλιογραφία σχετικά με την αρχική εφαρμογή των ΔΠΧΠ στην ΕΕ.

2.3. Η εφαρμογή των ΔΠΧΠ στην ΕΕ

Το 2005 ο αριθμός των εταιριών που χρησιμοποιούσαν τα ΔΠΧΠ και των οποίων οι τίτλοι ήταν εισηγμένοι για διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά της ΕΕ ανερχόταν σε 7.365, εκ των οποίων οι 5.534 ήταν εκδότριες μετοχών.

Απόσπασμα της έκθεσης της ΕΕΚΑ, παράρτημα 1: Αριθμός των εταιριών που χρησιμοποιούν τα ΔΠΧΠ των οποίων οι τίτλοι είναι εισηγμένοι σε οργανωμένη αγορά της ΕΕ ανά χώρα (εκδότριες μετοχών και εκδότριες ομολόγων) .

Μέλη της CESR | Εκδότριες μετοχών | Εκδότριες ομολόγων[11] | Σύνολο |

Αυστρία | 72 | 11 | 83 |

Βέλγιο | 144 | 2 | 146 |

Βουλγαρία | 369 | 60 | 429 |

Κύπρος | 141 | 0 | 141 |

Τσεχία | 66 | 24 | 90 |

Δανία | 140 | 8 | 148 |

Εσθονία | 16 | 6 | 22 |

Φινλανδία | 135 | 15 | 150 |

Γαλλία | 680 | 200 | 880 |

Γερμανία | 768 | 172 | 940 |

Ελλάδα | 356 | 0 | 356 |

Ουγγαρία | 34 | 1 | 35 |

Ισλανδία | 23 | 8 | 31 |

Ιρλανδία | 43 | 40 | 83 |

Ιταλία | 288 | 65 | 353 |

Λετονία | 13 | 4 | 17 |

Λιθουανία | 43 | 4 | 47 |

Λουξεμβούργο | 35 | 200 | 235 |

Μάλτα | 15 | 19 | 34 |

Νορβηγία | 188 | 0 | 188 |

Πολωνία | 197 | 0 | 197 |

Πορτογαλία | 50 | 28 | 78 |

Ρουμανία | N/C | N/C | N/C |

Σλοβακία | N/C | N/C | N/C |

Σλοβενία | 60 | 6 | 66 |

Ισπανία | 190 | 120 | 310 |

Σουηδία | 350 | 35 | 385 |

Ολλανδία | 165 | 25 | 190 |

Ηνωμένο Βασίλειο | 953 | 778 | 1 731 |

ΣΥΝΟΛΟ | 5.534 | 1.831 | 7.365 |

NC= Άγνωστο: δεν δόθηκε καμιά απάντηση |

Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005 είχαν εγκριθεί τα ακόλουθα πρότυπα και οι ακόλουθες ερμηνείες: ΔΛΠ 1 έως 41, ΔΠΧΠ 1 έως 6, ΝΕΔ 7 έως 32 και ΕΔΔΠΧΠ 1 έως 5, εκτός αυτών που αντικαταστάθηκαν ή καταργήθηκαν πριν ή μετά από αυτή την ημερομηνία[12]. Πρόσθετα πρότυπα και πρόσθετες ερμηνείες είχαν εγκριθεί το 2006 (ΔΠΧΠ 7 και ΕΔΔΠΧΠ 6 έως 9) και το 2007 (ΔΠΧΠ 8 και ΕΔΔΠΧΠ 10 και 11), παράλληλα με τις τροποποιήσεις προτύπων που είχαν εγκριθεί παλαιότερα. Ορισμένα πρότυπα (ΔΠΧΠ 6), ορισμένες τροποποιήσεις προτύπων (ΔΛΠ 39) και ορισμένες ερμηνείες (ΕΔΔΠΧΠ 4 και 5) που είχαν εγκριθεί το 2005 μπορούσαν να εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2006. Εφαρμόσθηκαν, επίσης, τα ΔΠΧΠ 7 και ΕΔΔΠΧΠ 6 και ορισμένα τροποποιημένα πρότυπα, τα οποία είχαν εγκριθεί στις 11 Ιανουαρίου 2006, στις οικονομικές καταστάσεις του 2005.

Τα μέλη της ΕΕΚΑ έχουν δεσμευθεί να προβούν σε πλήρη επανεξέταση των οικονομικών καταστάσεων ΔΠΧΠ 2005 1.410 εταιριών καθώς και σε μια θεματική επανεξέταση των οικονομικών καταστάσεων ΔΠΧΠ 2005 ακόμη 920 εταιριών. Έχουν δημιουργήσει μάλιστα μια βάση δεδομένων στην οποία είχαν καταχωρηθεί 85 αποφάσεις εφαρμογής μέχρι το τέλος Αυγούστου του 2007.

2.4. Συνεπής εφαρμογή των ΔΠΧΠ στην ΕΕ

Με βάση τις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από τις πηγές οι οποίες αναφέρονται στο τμήμα 2.2 η Επιτροπή ανέλυσε τη συνέπεια της εφαρμογής των εγκεκριμένων προτύπων/ερμηνειών στη ΕΕ για το οικονομικό έτος 2005. Η Επιτροπή κατέληξε στα ακόλουθα συμπεράσματα:

- Γενικά, η εφαρμογή των ΔΠΧΠ ήταν μια πρόκληση για όλους τους ενδιαφερόμενους αλλά έγινε χωρίς να διαταραχθούν οι αγορές ούτε η συχνότητα των υποβαλλόμενων εκθέσεων. Πρόκειται για μεγάλο επίτευγμα αν ληφθεί υπόψη ότι η εφαρμογή των ΔΠΧΠ ισοδυναμούσε με γενική αναθεώρηση του λογιστικού πλαισίου στην ΕΕ όσον αφορά τις εταιρίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για τα ΔΛΠ. Η μετάβαση προς τα ΔΠΧΠ έγινε με σκληρή δουλειά και με τη διάθεση σημαντικών πόρων εκ μέρους των ενδιαφερόμενων εταιριών, ειδικά των μικρότερων από τις εισηγμένες εταιρίες.[13].

- Η γενική άποψη των συντακτών, των ελεγκτών, των επενδυτών και των αρμόδιων αρχών είναι ότι η εφαρμογή των ΔΠΧΠ έχει βελτιώσει τη συγκρισιμότητα και την ποιότητα των οικονομικών εκθέσεων και έχει αυξήσει τη διαφάνεια.

- Η επέκταση του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού για τα ΔΛΠ έγινε με διαφορετικό τρόπο στα διάφορα κράτη μέλη(βλέπε παραπάνω 2.1) ανάλογα με τις οικονομικές και νομικές τους καταστάσεις. Αυτή η ευέλικτη προσέγγιση έδωσε τη δυνατότητα εφαρμογής με βάση τα χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες του λογιστικού συστήματος σε κάθε κράτος μέλος και ιδιαίτερα με βάση τους φορολογικούς κανόνες και το εταιρικό δίκαιο. Η υποχρεωτική εφαρμογή των ΔΠΧΠ δεν φαίνεται να έγινε σε ευρεία κλίμακα όσον αφορά τις μη εισηγμένες εταιρίες ή/και τους επί μέρους λογαριασμούς.

- Οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι πιστεύουν ότι έχει βελτιωθεί γενικά η κατανόηση των οικονομικών καταστάσεων εκτός από ορισμένους τομείς όπου φαίνεται να υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, όπως είναι τα χρηματοδοτικά μέσα, οι συνενώσεις επιχειρήσεων και οι παροχές που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών.

- Τα ΔΠΧΠ εξακολουθούν να επηρεάζονται από τις εθνικές λογιστικές παραδόσεις. Ένας λόγος γι’ αυτό είναι η έλλειψη εμπειρίας και λογιστικού δόγματος. Στην πράξη η καθιέρωση ενός λογιστικού συστήματος βάσει αρχών, το οποίο χρειάζεται σημαντική επαγγελματική εμπειρία, απετέλεσε πρόκληση σε ορισμένα κράτη μέλη. Εντούτοις, καθώς οι συντάκτες και οι ελεγκτές εξοικειώνονται περισσότερο με τα ΔΠΧΠ τα αρχικά προβλήματα προσαρμογής ελπίζεται ότι θα επιλυθούν.

- Οι διατάξεις των ΔΠΧΠ όσον αφορά την λογιστική καταχώριση και την αξιολόγηση φαίνεται να έχουν εφαρμοστεί με μεγαλύτερη συνέπεια και σαφήνεια απ’ ό,τι ορισμένες διατάξεις σχετικά με τις πληροφορίες που πρέπει να γνωστοποιούνται. Ειδικότερα, υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω βελτιώσεων όσον αφορά τις πληροφορίες που πρέπει να γνωστοποιούνται σχετικά με τις γενικές λογιστικές μεθόδους. Οι ρυθμιστές των αγορών κινητών αξιών έχουν υπόψη τους αυτά τα προβλήματα αλλά πιστεύουν ότι δεν έχουν μειώσει το γενικό επίπεδο συμμόρφωσης προς τα ΔΠΧΠ.

- Οι δυνατότητες που παρέχουν τα ΔΠΧΠ, ειδικά αυτές που αφορούν τις παροχές προς το προσωπικό, το κόστος δανεισμού και τις μικτές επιχειρήσεις, έχουν χρησιμοποιηθεί κατά διάφορους τρόπους από τις επιχειρήσεις. Εντούτοις, οι δυνατότητες διεύρυνσης της εφαρμογής της αποτίμησης στην εύλογη αξία δεν χρησιμοποιήθηκαν πολύ. Μόνο ένας πολύ μικρός αριθμός τραπεζών εφάρμοσε τις ειδικές διατάξεις των ΔΛΠ 39. Οι ελεγκτικές αρχές εξέφρασαν την ανησυχία τους και επιθυμούν να μειωθεί στο μέλλον ο αριθμός των διαθέσιμων δυνατοτήτων όσον αφορά τα ΔΠΧΠ.

- Η ΕΕΚΑ εντόπισε ειδικά προβλήματα σε ορισμένους τομείς, όπως είναι ο τομέας της συνένωσης επιχειρήσεων (υπεραξία επιχείρησης καθώς και ειδικός και συνήθης έλεγχος), τα χρηματοδοτικά μέσα (απαξίωση), το πάγιο ενεργητικό και οι γνωστοποιούμενες πληροφορίες σχετικά με τις λογιστικές μεθόδους, οι εκτιμήσεις και οι υποθέσεις. Οι αρμόδιες για την εφαρμογή αρχές συνιστούν επίσης τη βελτίωση των γνωστοποιούμενων πληροφοριών σχετικά με τα συνταξιοδοτικά συστήματα και τις πληρωμές που καθορίζονται από την αξία των μετοχών καθώς και τον περαιτέρω εξορθολογισμό του μορφότυπου του ισολογισμού και του λογαριασμού αποτελεσμάτων.

- Ελάχιστα λογιστικά θέματα τεχνικής φύσεως συζητήθηκαν κατά τη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης σχετικά με τη συνεπή εφαρμογή των ΔΠΧΠ στην ΕΕ. Ο αριθμός των υποθέσεων που παραπέμφθηκαν στην ΕΔΔΠΧΠ για ερμηνεία έχει, επίσης, μειωθεί. Φαίνεται, επομένως, ότι το λογιστικό σύστημα βάσει αρχών λειτουργεί καλά σε γενικές γραμμές.

- Οι ερευνητές έχουν αρχίσει να αναλύουν την επίπτωση της εισαγωγής των ΔΠΧΠ στις αγορές κινητών αξιών, αλλά είναι ακόμη πολύ νωρίς για να βγουν τελικά συμπεράσματα. Οι προκαταρκτικές μελέτες, εντούτοις, δείχνουν ότι έχει μειωθεί γενικά το κόστος κεφαλαίου για τις εταιρίες που καταρτίζουν τους λογαριασμούς τους βάσει των ΔΠΧΠ.

2.5. Εφαρμογή της διαδικασίας έγκρισης και σχετικές διοικητικές απαιτήσεις

Το τμήμα αυτό εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η διαδικασία έγκρισης, η οποία περιλαμβάνει την τεχνική ανάλυση, την προετοιμασία των πολιτικών αποφάσεων και τις σχετικές διοικητικές και πρακτικές δραστηριότητες. Η έκθεση καλύπτει κυρίως την περίοδο μέχρι την 1η Ιουλίου 2007, αλλά έχουν προστεθεί και άλλα μεταγενέστερα στοιχεία για λόγους πληρότητας

Τα σχόλια της Επιτροπής σχετικά με τις διάφορες πτυχές της διαδικασίας έγκρισης έχουν ως εξής:

- Τεχνική ανάλυση και συμβουλές όσον αφορά την έγκριση: Η Ευρωπαϊκή Συμβουλευτική Ομάδα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης(ΕΣΟΧΠ) προέβη έγκαιρα σε υψηλής ποιότητας αναλύσεις και έδωσε συμβουλές στην Επιτροπή όσον αφορά την έγκριση. Οι συμβουλές σχετικά με την έγκριση απετέλεσαν τις τεχνικές πληροφορίες που ήταν απαραίτητες στην Κανονιστική Επιτροπή Λογιστικών Θεμάτων και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη λήψη των αποφάσεών τους. Όλες οι συμβουλές σχετικά με το θέμα της έγκρισης, εκτός από την περίπτωση των ΔΛΠ 39, ήταν υπέρ της έγκρισης των σχετικών προτύπων. Στο μεταξύ η ΕΣΟΧΠ έχει βελτιώσει τη δομή των συμβουλών της, οι οποίες αποτελούν τώρα κατά κανόνα τη βάση συμπερασμάτων. Η ομάδα τεχνικών εμπειρογνωμόνων της ΕΣΟΧΠ συνεδριάζει κάθε μήνα επί τρεις ημέρες.

- Ανάλυση από την ομάδα εξέτασης των συμβουλών σχετικά με τα λογιστικά πρότυπα (SARG): η SARG δημιουργήθηκε για να διασφαλίσει ότι οι συμβουλές σχετικά με την έγκριση εκ μέρους της ΕΣΟΧΠ θα είναι ουδέτερες και ισορροπημένες. Η SARG καθιέρωσε διάφορες αποτελεσματικές μεθόδους εργασίας και προέβη εγκαίρως σε αξιολογήσεις. Η ομάδα αυτή συνεδρίασε τρεις φορές κατά τη διάρκεια 2007.

- Οι διαδικασίες έγκρισης και επιτροπών: Η διαδικασία έγκρισης λειτούργησε καλά και τα περισσότερα πρότυπα και ερμηνείες εγκρίθηκαν έγκαιρα. Η έγκριση των προτύπων/ερμηνειών σύμφωνα με τον κανονισμό ΔΛΠ έγινε με τις τρέχουσες διαδικασίες επιτροπών[14]. Οι διαδικασίες αυτές θα τροποποιηθούν[15] και θα δοθεί περισσότερη έμφαση στον έλεγχο εκ μέρους του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Το Κοινοβούλιο παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις στον τομέα της λογιστικής και συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία έγκρισης. Ζήτησε μάλιστα να ενσωματωθεί και η ανάλυση των επιπτώσεων στη διαδικασία της έγκρισης.

- Ανάγκη ανάλυσης των επιπτώσεων από την καθιέρωση νέων προτύπων και ερμηνειών: Η εκτίμηση των επιπτώσεων έχει αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος της γενικής νομοθετικής διαδικασίας σε επίπεδο ΕΕ και σε επίπεδο κρατών μελών επί πολλά έτη. Η Επιτροπή επισυνάπτει τέτοιες εκτιμήσεις σε όλες τις νέες νομοθετικές της προτάσεις. Η ανάγκη ανάλυσης των επιπτώσεων των λογιστικών προτύπων αρχίζει να γίνεται εμφανής. Οι εκτιμήσεις του αντικτύπου ή οι αναλύσεις των επιπτώσεων πρέπει να πραγματοποιούνται σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας καθορισμού των προτύπων και για το λόγο αυτό η Επιτροπή ζήτησε από τον ΟΔΛΠ να πραγματοποιεί τέτοιες αναλύσεις ως μέρος της διαδικασίας προετοιμασίας νέων προτύπων. Το Ίδρυμα της Επιτροπής Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΙΕΔΛΠ)[16] έχει δεσμευτεί να πραγματοποιεί τέτοιες αναλύσεις για τα μελλοντικά πρότυπα. Στο μεταξύ, η Επιτροπή – μετά από συζήτηση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – απεφάσισε ότι τέτοιες αναλύσεις των επιπτώσεων για τα κυριότερα μελλοντικά πρότυπα και ερμηνείες θα πρέπει να γίνονται σε επίπεδο ΕΕ. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν ολοκληρώσει μια μελέτη επιπτώσεων για τα ΔΠΧΠ 8 («λειτουργικοί τομείς») και θα προβεί σε παρόμοιες αναλύσεις για τα ΕΔΔΠΧΠ 12 («συμφωνίες παραχώρησης υπηρεσιών») και τα ΔΛΠ 23 («κόστος δανεισμού»). Όσον αφορά τα επόμενα μελλοντικά πρότυπα, η ΕΣΟΧΠ – σε στενή συνεργασία με τις υπηρεσίες της Επιτροπής θα συμμετάσχει σε τέτοιες αναλύσεις στο πλαίσιο της προετοιμασίας των συμβουλών της σχετικά με την έγκριση.

- Εγκρίσεις και ειδικές ρυθμίσεις: Η βασική ιδέα του κανονισμού σχετικά με τα ΔΛΠ είναι ότι τα ΔΠΧΠ και τα ΕΔΔΠΧΠ θα πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας και να τύχουν γενικής υποστήριξης, ώστε να μπορούν να εγκριθούν από την ΕΕ. Όλα τα πρότυπα και οι ερμηνείες, εκτός από ορισμένα μέρη των ΔΛΠ 39, έχουν εγκριθεί. Τον καιρό της έγκρισης των ΔΛΠ 39 αναφέρθηκε ρητά ότι η χρονική διάρκεια και το εύρος των ειδικών ρυθμίσεων που αφορούσαν ορισμένα μέρη των προτύπων αυτών θα έπρεπε να ήταν περιορισμένα. Όσον αφορά την πρώτη ειδική ρύθμιση σχετικά με την εύλογη αξία, ο ΟΔΛΠ πρότεινε αμέσως μια νέα λύση η οποία εγκρίθηκε εν συνεχεία από την ΕΕ. Η δεύτερη ειδική ρύθμιση που αφορά ορισμένους κανόνες κάλυψης παρουσιάζει μεγαλύτερες δυσκολίες. Παρά τις προσπάθειες του ΟΔΛΠ και του τραπεζικού τομέα καμία λύση δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα. Η Επιτροπή κάλεσε τα δύο μέρη να υποβάλουν νέες προτάσεις για την επίλυση αυτού του προβλήματος.

- Ενοποίηση και μετάφραση των ΔΠΧΠ: Κάθε επιμέρους ΔΠΧΠ εγκρίνεται στην ΕΕ με κανονισμό. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει μία πλήρης και ενοποιημένη έκδοση των εγκεκριμένων ΔΠΧΠ. Εξάλλου, η ποιότητα ορισμένων γλωσσικών εκδόσεων των εγκεκριμένων ΔΠΧΠ έχει αμφισβητηθεί τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Για την εξάλειψη αυτών των αμφισβητήσεων οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν ξεκινήσει μια μεγάλη προσπάθεια ενοποίησης σε συνδυασμό με μια λεπτομερή γλωσσική επανεξέταση όλων των εγκεκριμένων προτύπων και ερμηνειών.

- Η συνολική διάρκεια της διαδικασίας έγκρισης: Το διάστημα μεταξύ της δημοσίευσης από τον ΟΔΛΠ και της υιοθέτησης ενός εγκεκριμένου προτύπου από την ΕΕ ανέρχεται σε δέκα μήνες περίπου κατά μέσο όρο. Η απόφαση για την πραγματοποίηση αναλύσεων των επιπτώσεων σε επίπεδο ΕΕ είναι πιθανό να προσθέσει ακόμη έξι μήνες περίπου σε αυτήν τη διαδικασία. Εντούτοις, στο μέλλον τέτοιες αναλύσεις θα αποτελούν μέρος της διαδικασίας καθορισμού προτύπων ΟΔΛΠ, οπότε στην περίπτωση αυτή η προθεσμία έγκρισης εκ μέρους της ΕΕ θα ανέρχεται σε οκτώ έως 10 μήνες.. Σε επείγουσες περιπτώσεις τα κράτη μέλη και το Κοινοβούλιο επέδειξαν ευελιξία, προκειμένου να ληφθούν γρήγορες αποφάσεις έγκρισης (αυτό συνέβη π.χ. στην περίπτωση των ΔΠΧΠ 7 – «χρηματοδοτικά μέσα: πληροφορίες που πρέπει να κοινοποιούνται»). Είναι προς το συμφέρον όλων να γίνει η διαδικασία έγκρισης όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Όσον αφορά τα ΔΠΧΠ 7 καθώς και τα ΔΠΧΠ 8, ορισμένες εισηγμένες εταιρίες πλησίασαν την Επιτροπή και της διατύπωσαν το αίτημα για γρήγορη έγκριση, γεγονός που θα τους επιτρέψει να εφαρμόσουν το συντομότερο δυνατόν αυτά τα πρότυπα.

3. Συμπερασματα

Το πρώτο έτος υποχρεωτικής εφαρμογής των ΔΠΧΠ στην ΕΕ απέφερε θετικά αποτελέσματα γενικά, παρόλο ότι οι κανονιστικές αλλαγές και η έλλειψη εμπειρίας δημιούργησαν δυσκολίες για τις εταιρίες που τα χρησιμοποιούσαν για πρώτη φορά. Έχει αυξηθεί η αξία των διατιθέμενων λογιστικών πληροφοριών και τα ΔΠΧΠ έχουν γενικά εφαρμοστεί με συνέπεια στην ΕΕ. Ο βαθμός συνοχής μεταξύ των λογαριασμών ΔΠΧΠ είναι πιθανό να αυξηθεί με το πέρασμα του χρόνου καθώς οι συντάκτες και οι ελεγκτές αποκτούν εμπειρία σχετικά με την εφαρμογή του νέου λογιστικού πλαισίου.

Οι διαδικασία έγκρισης της ΕΕ αυτή καθεαυτή διασφαλίζει την τεχνική ποιότητα, την πολιτική νομιμιμοποίηση και την καταλληλότητα για τις επιχειρήσεις. Το σύστημα λειτούργησε καλά και τα πρότυπα υιοθετήθηκαν σε εύθετο χρόνο. Η διαδικασία υιοθέτησης είναι ευέλικτη και έχει ήδη τροποποιηθεί χάρη στη συμμετοχή της SARG, στις νέες μεθόδους εργασίας της ΕΣΟΧΠ, στους νέους κανόνες όσον αφορά τις διαδικασίες των επιτροπών, στην προσθήκη της μελέτης επιπτώσεων κλπ. Απ’ όλα αυτά προέκυψε μια αποτελεσματική και νόμιμη διαδικασία.

Προκειμένου να διατηρηθεί ο υψηλός βαθμός αποδοχής των ΔΠΧΠ στην ΕΕ, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να νιώθουν ότι το πρόγραμμα εργασίας του ΟΔΛΠ αφορά τα σωστά θέματα και ότι τα μελλοντικά πρότυπα/ερμηνείες θα αποτελέσουν κατάλληλες λογιστικές λύσεις. Ορισμένοι ενδιαφερόμενοι έχουν εκφράσει αμφιβολίες σχετικά με ορισμένα λογιστικά σχέδια που προετοιμάζει προς το παρόν ο ΟΔΛΠ. Για το λόγο αυτό τα Όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να συμμετάσχουν στη διαδικασία επεξεργασίας προτύπων σε όσο το δυνατόν πιο πρώιμο στάδιο, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα της εργασίας, να αυξηθεί η νομιμότητα και να διευκολυνθεί η αποδοχή των μελλοντικών προτύπων και ερμηνειών. Ο τρόπος με τον οποίο θα πραγματοποιεί ο ΟΔΛΠ τις αναλύσεις αντικτύπου θα εξετάζεται, επίσης, προσεκτικά.

Για να εξασφαλιστεί η γενική ποιότητα των μελλοντικών προτύπων και ερμηνειών ΔΠΧΠ και ΕΔΔΠΧΠ, θα πρέπει οι ΟΔΛΠ/ΙΕΔΛΠ να αποκτήσουν κατάλληλη δομή διακυβέρνησης και εγγυημένη χρηματοδότηση. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής αξιολογούν τακτικά την διακυβέρνηση και τη λειτουργία των ΟΔΛΠ/ΙΕΔΛΠ και δημοσιεύουν εκθέσεις στην ιστοσελίδα της Επιτροπής[17].

[1] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 2002 για την εφαρμογή διεθνών λογιστικών προτύπων, ΕΕ L 243 της 11.9.2002, σ. 1

[2] Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΛΠ) εκδόθηκαν για πρώτη φορά από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΕΔΛΠ), τον προκάτοχο του Οργανισμού Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΟΔΛΠ). Ο ΟΔΛΠ εκδίδει Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης (ΔΠΧΠ).

[3] Η Μόνιμη Επιτροπή Διερμηνειών (ΜΕΔ) ήταν ο προκάτοχος της Επιτροπής Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης (ΕΔΠΧΠ).

[4] Πληροφορίες οι οποίες περιλαμβάνονται σε μια μελέτη που ανέθεσε η Επιτροπή στο Institute of Chartered Accountants in England and Wales «EU Implementation of IFRS and the Fair Value Directive», 2007, σελίδα 24

[5] 5 Για περισσότερες πληροφορίες βλ: efrag.org

[6] 6 Για περισσότερες πληροφορίες βλ.: http://ec.europa.eu/internal_market/accounting/ias_en.htm#standards

[7] Για περισσότερες πληροφορίες βλ.:http://ec.europa.eu/internal_market/accounting/committees_en.htm#arc

[8] Για περισσότερες πληροφορίες βλ.: http://ec.europa.eu/internal_market/accounting/ias_en.htm#060609

[9] Ιδίως την έκθεση που αναφέρεται στην υποσημείωση 4. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει έναν κατάλογο με όλες τις άλλες μελέτες που έγιναν.

[10] Η έκθεση αυτή δημοσιεύθηκε ως έγγραφο CESR/07-352 στις 7 Νοεμβρίου 2007 και βρίσκεται στην ιστοσελίδα της CESR:

http://www.cesr-eu.org/index.php?page=contenu_search_res&doconly=all&searchdatefromday=1&searchdatefrommonth=1&searchdatefromyear=1970&searchdatetoday=29&searchdatetomonth=2&searchdatetoyear=2008&searchkeyword=07-352

[11] Ορισμένες εταιρίες εκδότριες ομολόγων ενδέχεται να έχουν αποφασίσει να αναβάλουν την εφαρμογή των ΔΠΧΠ μέχρι το 2007 σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

[12] ΔΛΠ 3 έως 6, ΔΛΠ 9, ΔΛΠ 13 έως 15, ΔΛΠ 22, ΔΛΠ 25, ΔΛΠ 30, ΔΛΠ 35, ΕΔΔΠΧΠ 3, ΜΕΔ 1 έως 6, ΜΕΔ 8 και 9, ΜΕΔ 11, ΜΕΔ 14, ΜΕΔ 16 έως 20, ΜΕΔ 22 έως 24, ΜΕΔ 26, ΜΕΔ 28, ΜΕΔ 30 και ΜΕΔ 33.

[13] Σύμφωνα με την ανάλυση της ICAEW το κόστος υιοθέτησης των προτύπων και το επακόλουθο διαρκές κόστος εφαρμογής τους φαίνεται να είναι υψηλότερο για τις μικρότερες εταιρίες (με κύκλο εργασιών μικρότερο των 500 εκατ. ευρώ) παρά για τις μεγάλες εταιρίες. Το κόστος για τις πρώτες φαίνεται να είναι 0,31% και για τις δεύτερες 0,06% του κύκλου εργασιών το οποίο εντούτοις βρίσκεται σε αποδεκτό επίπεδο. Εξάλλου, οι μικρές εισηγμένες επιχειρήσεις αντιμετώπισαν μεγαλύτερες δυσκολίες κατά την εφαρμογή των ΔΠΧΠ επειδή διέθεταν λιγότερους πόρους και δεν είχαν προηγούμενη εμπειρία στον τομέα αυτό.

[14] Απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή, ΕΕ L 184 της 17 ης Ιουλίου 1999, σ. 23.

[15] Απόφαση 2006/512/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου 2006 για την τροποποίηση της απόφασης 1999/468/EΚ περί καθορισμού των όρων των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή, ΕΕ L 200 της 22ας Ιουλίου 2006, σ. 11.

Το τελευταίο στάδιο: κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 για την εφαρμογή διεθνών λογιστικών προτύπων όσον αφορά τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που έχουν ανατεθεί στην Επιτροπή εγκρίθηκε και δημοσιεύθηκε στην ΕΕ στις 9 Απριλίου 2008

[16] 16 Το ΙΕΔΛΠ είναι το ίδρυμα από το οποίο εξαρτάται ο ΟΔΛΠ

[17] Για περισσότερες πληροφορίες βλ.: http://ec.europa.eu/internal_market/accounting/ias_en.htm#070112