P7_TC1-CNS(2011)0402

Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίσθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2013 εν όψει της έγκρισης απόφασης του Συμβουλίου για τον καθορισμό του ειδικού προγράμματος υλοποίησης του προγράμματος Ορίζοντας 2020 — Το πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία (2014 — 2020)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 182 παράγραφος 4 αυτής,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έπειτα από διαβίβαση του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (3),

αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

ΤΙΤΛΟΣ I

ΘΕΣΠΙΣΗ

Άρθρο 1

Αντικείμενο

Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το ειδικό πρόγραμμα για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14) και καθορίζονται οι ειδικοί στόχοι για την ενωσιακή στήριξη των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας που καθορίζονται στο άρθρο 1 του εν λόγω κανονισμού καθώς και οι κανόνες υλοποίησης.

Άρθρο 2

Θέσπιση του ειδικού προγράμματος

1. Το ειδικό πρόγραμμα για την υλοποίηση του προγράμματος Ορίζοντας 2020 — του προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020) (εφεξής «το ειδικό πρόγραμμα»), θεσπίζεται διά του παρόντος για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.

2. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020], το ειδικό πρόγραμμα περιλαμβάνει τα ακόλουθα Μέρη:

Άρθρο 3

Ειδικοί στόχοι

1. Το Μέρος Ι «Επιστήμη αριστείας» ενισχύει την αριστεία στην ευρωπαϊκή έρευνα βάσει της προτεραιότητας «Επιστήμη αριστείας» που καθορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020] επιδιώκοντας την επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:

Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος Ι του παραρτήματος Ι.

2. Το μέρος ΙΙ «Βιομηχανική υπεροχή» ενισχύει τη βιομηχανική υπεροχή και την ανταγωνιστικότητα σύμφωνα με την προτεραιότητα «Βιομηχανική υπεροχή» που καθορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020] επιδιώκοντας την επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:

Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙΙ του παραρτήματος Ι. Ισχύουν ειδικοί όροι για τη χρήση των διευκολύνσεων χρηματοδότησης στο πλαίσιο του ειδικού στόχου του στοιχείου β). Οι εν λόγω όροι καθορίζονται στο σημείο 2 του μέρους ΙΙ του παραρτήματος Ι.

Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 10 σχετικά με τις τροποποιήσεις του μεριδίου επενδύσεων από τη διευκόλυνση κεφαλαίου του προγράμματος Ορίζοντας 2020 της συνολικής επένδυσης της ΕΕ σε επενδύσεις κατά τη φάση επέκτασης ή μεγέθυνσης όσον αφορά τα χρηματοπιστωτικά μέσα που αναφέρονται στο σημείο 2 του μέρους ΙΙ του παραρτήματος Ι.

3. Το μέρος ΙΙΙ «Κοινωνιακές προκλήσεις» συμβάλλει στην επίτευξη της προτεραιότητας «Κοινωνιακές προκλήσεις» που καθορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020] επιδιώκοντας δράσεις έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, επίδειξης και καινοτομίας που συμβάλλουν στην επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:

Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙΙΙ του παραρτήματος Ι.

3α. Το Μέρος IIIα «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» αποσκοπεί στην πλήρη αξιοποίηση του ειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού της Ευρώπης και τη διασφάλιση τόσο της μεγιστοποίησης όσο και της δίκαιης κατανομής των οφελών μιας οικονομίας που βασίζεται στην καινοτομία σε ολόκληρη την Ένωση, με βάση την αρχή της αριστείας.

3β. Το Μέρος ΙΙΙβ «Η επιστήμη με την κοινωνία και για την κοινωνία» πρέπει να αποσκοπεί στην οικοδόμηση μιας αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ της επιστήμης και της κοινωνίας, την προσέλκυση νέων ταλέντων στην επιστήμη και τον συνδυασμό της επιστημονικής αριστείας με την κοινωνική ευαισθητοποίηση και ευθύνη.

4. Το μέρος IV «Μη πυρηνικές άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ)» συμβάλλει στην επίτευξη όλων των προτεραιοτήτων που καθορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020], συμπεριλαμβανομένου του ειδικού στόχου της παροχής επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης προσαρμοσμένης στις ανάγκες των πελατών, για τις ενωσιακές πολιτικές.

Οι αδρές γραμμές του εν λόγω ειδικού στόχου καθορίζονται στο μέρος IV του παραρτήματος Ι.

5. Το ειδικό πρόγραμμα θα αξιολογηθεί σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο με βάση δείκτες επιδόσεων ▌.

Περαιτέρω λεπτομέρειες για τους βασικούς δείκτες επιδόσεων που αντιστοιχούν στους εδικούς στόχους οι οποίοι καθορίζονται στις παραγράφους 1 έως 4 του παρόντος άρθρου καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ.

▌

Άρθρο 4

Προϋπολογισμός

1. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020], η χρηματοδότηση για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος είναι [86.198 εκατομμύρια ευρώ].

2. Το ποσό που αναφέρεται στην παράγραφο 1 κατανέμεται στα τέσσερα μέρη που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της παρούσας απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020]. Η ενδεικτική κατανομή του προϋπολογισμού για τους ειδικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 3 της παρούσας απόφασης και το μέγιστο συνολικό ποσό της συμμετοχής στις δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020].

3. Το πολύ 6 % των ποσών που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020] για τα μέρη Ι, ΙΙ και ΙΙΙ των ειδικών προγραμμάτων διατίθεται για διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής.

4. Εάν απαιτείται, μπορούν να εγγραφούν πιστώσεις στον προϋπολογισμό πέρα από το 2020 για την κάλυψη των τεχνικών και διοικητικών δαπανών που απαιτούνται για τη διαχείριση των δραστηριοτήτων που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2020.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ

ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

Άρθρο 5

Προγράμματα εργασιών

1. Τα ειδικά προγράμματα υλοποιούνται μέσω προγραμμάτων εργασιών.

2. Η Επιτροπή εγκρίνει κοινά ή χωριστά προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των μερών Ι, II και ΙΙΙ του παρόντος ειδικού προγράμματος που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία α), β) και γ), πλην της υλοποίησης των δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ενίσχυση της ▌ έρευνας αιχμής μέσω των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας », που αναφέρεται στο στοιχείο α) του άρθρου 3 παράγραφος 1. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 2.

3. Τα προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ενίσχυση ▌της έρευνας αιχμής μέσω των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας », όπως θεσπίζονται από το επιστημονικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) εγκρίνονται από την Επιτροπή μέσω εκτελεστικής πράξης , σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 2α . Η Επιτροπή δεν ακολουθεί το πρόγραμμα εργασιών που θέσπισε το επιστημονικό συμβούλιο μόνο σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις της παρούσας απόφασης. Στην περίπτωση αυτή η Επιτροπή εγκρίνει το πρόγραμμα εργασιών μέσω εκτελεστικής πράξης που εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 2. Η Επιτροπή αιτιολογεί δεόντως το εν λόγω μέτρο.

4. Η Επιτροπή εγκρίνει μέσω εκτελεστικής πράξης χωριστό πολυετές πρόγραμμα εργασιών για το μέρος IV του ειδικού προγράμματος σχετικά με τις μη πυρηνικές άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο δ).

Το εν λόγω πρόγραμμα εργασιών λαμβάνει υπόψη την γνωμοδότηση του Συμβουλίου των Διοικητών του ΚΚΕρ που αναφέρεται στην απόφαση 96/282/Ευρατόμ.

5. Τα προγράμματα εργασιών λαμβάνουν υπ’ όψιν την κατάσταση της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο, καθώς και τις σχετικές εξελίξεις στους τομείς των πολιτικών, της αγοράς και της κοινωνίας. Περιλαμβάνουν , όπου απαιτείται, πληροφορίες σχετικά με το συντονισμό με δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας που διεξάγουν τα κράτη μέλη (περιλαμβανομένων των περιφερειών τους), συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων σε τομείς στους οποίους υπάρχουν πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού. Τα προγράμματα επικαιροποιούνται όπου απαιτείται.

6. Στα προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των μερών Ι, ΙΙ και ΙΙΙ που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία α), β) και γ), καθορίζονται οι προς επίτευξη στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η μέθοδος υλοποίησης και ο συνολικός τους προϋπολογισμός, συμπεριλαμβανομένων, όπου απαιτείται, ενδεικτικών πληροφοριών σχετικά με τις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα. Περιλαμβάνουν επίσης περιγραφή των προς χρηματοδότηση δράσεων, ένδειξη του ποσού που κατανέμεται σε κάθε δράση, ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, καθώς και πολυετή προσέγγιση και στρατηγικές κατευθύνσεις για τα επόμενα έτη υλοποίησης. Όσον αφορά τις επιχορηγήσεις, τα εν λόγω προγράμματα περιλαμβάνουν τις προτεραιότητες, τα κριτήρια επιλογής και χορήγησης και το σχετικό βάρος των διαφόρων κριτηρίων χορήγησης, καθώς και το μέγιστο ποσοστό χρηματοδότησης των συνολικών επιλέξιμων δαπανών . Προσδιορίζουν επίσης τυχόν πρόσθετες υποχρεώσεις αξιοποίησης και διάδοσης των συμμετεχόντων, σύμφωνα με το άρθρο 40 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Κανόνες συμμετοχής]. Τα προγράμματα εργασιών επιτρέπουν , όπου απαιτείται, στρατηγικές προσεγγίσεις τόσο από την κορυφή προς τη βάση όσο και από τη βάση προς την κορυφή που αντιμετωπίζουν τους στόχους με καινοτόμες μεθόδους.

Επιπλέον, τα εν λόγω προγράμματα εργασιών περιλαμβάνουν τμήμα στο οποίο προσδιορίζονται οι οριζόντιες δράσεις, όπως αναφέρονται στο άρθρο 13 και στο πλαίσιο των οριζόντιων θεμάτων και μέτρων στήριξης του Παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020], οι οποίες καλύπτουν δύο ή περισσότερους ειδικούς στόχους τόσο στο πλαίσιο της ίδιας προτεραιότητας όσο και στο πλαίσιο δύο ή περισσότερων προτεραιοτήτων. Οι εν λόγω δράσεις υλοποιούνται κατά ενοποιημένο τρόπο.

7. Η Επιτροπή εγκρίνει μέσω εκτελεστικών πράξεων, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 2, τα ακόλουθα μέτρα:

Άρθρο 6

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας

1. Η Επιτροπή προβαίνει στη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ), το οποίο είναι το κύριο όργανο υλοποίησης των δράσεων του μέρους Ι με τίτλο «Επιστήμη αριστείας», οι οποίες σχετίζονται με τον ειδικό στόχο «Ενίσχυση της έρευνας αιχμής μέσω των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας ». Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας αντικαθιστά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας που συστάθηκε με την απόφαση 2007/134/ΕΚ.

2. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας αποτελείται από το ανεξάρτητο Επιστημονικό Συμβούλιο που προβλέπεται στο άρθρο 7 και την ειδική εκτελεστική δομή που προβλέπεται στο άρθρο 8.

3. Το ΕΣΕ έχει πρόεδρο εκλεγόμενο μεταξύ έμπειρων επιστημόνων διεθνούς κύρους.

Ο πρόεδρος διορίζεται από την Επιτροπή βάσει διαφανούς διαδικασίας πρόσληψης που περιλαμβάνει μια ανεξάρτητη ειδική επιτροπή αναζήτησης, για τετραετή θητεία η οποία μπορεί να ανανεωθεί άπαξ. Η διαδικασία πρόσληψης και ο επιλεγόμενος υποψήφιος λαμβάνουν την έγκριση του επιστημονικού συμβουλίου.

Ο πρόεδρος προεδρεύει του επιστημονικού συμβουλίου, εξασφαλίζει την ηγεσία του και τη σχέση του με την ειδική εκτελεστική δομή, και το εκπροσωπεί στον κόσμο της επιστήμης.

4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της επιστημονικής αριστείας, της αυτονομίας, της αποδοτικότητας, της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Εξασφαλίζει τη συνέχεια των δράσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας που διεξάχθηκαν βάσει της απόφασης 2006/972/ΕΚ του Συμβουλίου.

5. Οι δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας υποστηρίζουν την έρευνα που διεξάγεται σε όλους τους τομείς από μεμονωμένες και διεθνικές ομάδες που ανταγωνίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι επιχορηγήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας για την έρευνα αιχμής διατίθενται με μοναδικό κριτήριο την αριστεία.

6. Η Επιτροπή ενεργεί ως εγγυητής της αυτονομίας και της ακεραιότητας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας και διασφαλίζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί.

Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η υλοποίηση των δράσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας συνάδει με τις αρχές που ορίζονται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου, καθώς και με τη συνολική στρατηγική του επιστημονικού συμβουλίου που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2.

Άρθρο 7

Επιστημονικό Συμβούλιο

1. Το επιστημονικό συμβούλιο απαρτίζεται από επιστήμονες, μηχανικούς και ακαδημαϊκούς υψίστου κύρους και κατάλληλης εξειδίκευσης , γυναίκες και άνδρες διαφόρων ηλικιακών ομάδων, οι οποίοι καλύπτουν ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων και ενεργούν υπό την προσωπική τους ιδιότητα, ανεξάρτητα από ξένα συμφέροντα.

Τα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου διορίζονται από την Επιτροπή με ανεξάρτητη και διαφανή διαδικασία επιλογής που συμφωνείται από κοινού με το επιστημονικό συμβούλιο και η οποία περιλαμβάνει διαβουλεύσεις με την επιστημονική κοινότητα και έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Η θητεία τους περιορίζεται σε τέσσερα έτη, με δυνατότητα άπαξ ανανέωσης με εκ περιτροπής σύστημα που εξασφαλίζει τη συνέχεια του έργου του επιστημονικού συμβουλίου.

2. Το επιστημονικό συμβούλιο:

Η Επιτροπή δεν ακολουθεί τις θέσεις που καθορίζει το επιστημονικό συμβούλιο σύμφωνα με τα στοιχεία α), γ), δ) και ε) της παρούσας παραγράφου μόνο σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις της παρούσας απόφασης. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα ώστε να διατηρήσει τη συνέχεια της υλοποίησης του ειδικού προγράμματος και της επίτευξης των στόχων του, καθορίζοντας τα σημεία στα οποία δεν ακολουθεί τις θέσεις του επιστημονικού συμβουλίου και αιτιολογώντας δεόντως τα υπόψη μέτρα.

3. Το επιστημονικό συμβούλιο ενεργεί σύμφωνα με την εντολή που καθορίζεται στο σημείο 1.1, του μέρους Ι του παραρτήματος I.

4. Το επιστημονικό συμβούλιο ενεργεί αποκλειστικά και μόνο με γνώμονα την επίτευξη των στόχων του μέρους του ειδικού προγράμματος που σχετίζεται με τον ειδικό στόχο «Ενίσχυση της έρευνας αιχμής μέσω των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας », σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4. Ενεργεί με ακεραιότητα και εντιμότητα και εκτελεί το έργο του με αποτελεσματικότητα και τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια.

Άρθρο 8

Ειδική εκτελεστική δομή

1. Η ειδική εκτελεστική δομή ευθύνεται για την διοικητική υλοποίηση και την εκτέλεση του προγράμματος, όπως περιγράφεται στο σημείο 1.2 του μέρους Ι του παραρτήματος Ι και υποστηρίζει το επιστημονικό συμβούλιο στην εκτέλεση όλων των καθηκόντων του.

2. Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η ειδική εκτελεστική δομή εξυπηρετεί απόλυτα, αποτελεσματικά και με την απαιτούμενη ευελιξία τους στόχους και τις απαιτήσεις αποκλειστικά του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 8α

Παρακολούθηση και ενημέρωση σχετικά με την εφαρμογή

1. Η Επιτροπή παρακολουθεί και υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή του «Ορίζοντα 2020» σύμφωνα με το άρθρο 25 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ΧΧ/2012 [Ορίζοντας 2020] και το παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας απόφασης.

2. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 9 σχετικά με τη συνολική πρόοδο της εφαρμογής των έμμεσων δράσεων του ειδικού προγράμματος ώστε να δίνει τη δυνατότητα στην επιτροπή να συμβάλει εγκαίρως και με τον κατάλληλο τρόπο στην προετοιμασία των προγραμμάτων εργασίας, ιδίως την πολυετή προσέγγιση και τους στρατηγικούς προσανατολισμούς, και της παρέχει εγκαίρως πληροφορίες σχετικά με όλες τις δράσεις που προτείνονται ή χρηματοδοτούνται από τον «Ορίζοντα 2020», όπως ορίζεται στο παράρτημα IV της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 9

Διαδικασία επιτροπής

1. Η Επιτροπή επικουρείται από μια επιτροπή. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

1α. Η επιτροπή συνεδριάζει με διαφορετικές συνθέσεις όπως ορίζεται στο παράρτημα V, ανάλογα με το αντικείμενο που πρόκειται να εξεταστεί.

2. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται η διαδικασία εξέτασης σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2α. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται η συμβουλευτική διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

3. Στις περιπτώσεις που η επιτροπή η οποία αναφέρεται στις παραγράφους 2 και 2α πρέπει να γνωμοδοτήσει με έγγραφη διαδικασία, η εν λόγω διαδικασία λύεται χωρίς αποτέλεσμα, εάν, εντός της προθεσμίας για την παροχή της γνωμοδότησης, ο πρόεδρος της επιτροπής λάβει σχετική απόφαση ή όταν μια απλή πλειοψηφία των μελών της επιτροπής καταθέσει σχετικό αίτημα.

Άρθρο 10

Άσκηση της εξουσιοδότησης

1. Η αρμοδιότητα για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο παρόν άρθρο.

2. Η αρμοδιότητα για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων , όπως προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2, ανατίθεται στην Επιτροπή ▌, αρχής γενομένης από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας απόφασης και καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος .

3. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 3 παράγραφος 2 εξουσιοδότηση μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Η ανάκληση αρχίζει να εφαρμόζεται την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που καθορίζεται στην απόφαση. Δεν επηρεάζει την εγκυρότητα κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ.

4. Μόλις εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί στο Συμβούλιο.

5. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη , η οποία εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2, τίθεται σε ισχύ μόνον εάν δεν διατυπωθούν αντιρρήσεις από το Συμβούλιο εντός προθεσμίας 2 μηνών από την κοινοποίηση της συγκεκριμένης πράξης στο Συμβούλιο ή εάν, πριν από τη λήξη της ως άνω προθεσμίας, το Συμβούλιο ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν θα διατυπώσει αντιρρήσεις. Η εν λόγω προθεσμία παρατείνεται κατά έναν μήνα με πρωτοβουλία του Συμβουλίου.

6. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων από την Επιτροπή ή για τυχόν αντιρρήσεις κατ’ αυτών ή για την ανάκληση της εξουσιοδότησης από το Συμβούλιο.

Άρθρο 11

Κατάργηση και μεταβατικές διατάξεις

1. Οι αποφάσεις 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ΕΚ, 2006/973/ΕΚ, 2006/974/ΕΚ και 2006/975/ΕΚ καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2014.

2. Ωστόσο, δράσεις οι οποίες έχουν αρχίσει να υλοποιούνται βάσει των αποφάσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και οι οικονομικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με αυτές συνεχίζουν να διέπονται από τις εν λόγω αποφάσεις μέχρι την ολοκλήρωσή τους. Εάν απαιτηθεί, τα υπόλοιπα καθήκοντα των επιτροπών που συστάθηκαν βάσει των αποφάσεων της παραγράφου 1 μεταφέρονται στην επιτροπή του άρθρου 9 της παρούσας απόφασης.

3. Οι πιστώσεις για το ειδικό πρόγραμμα μπορούν επίσης να καλύψουν δαπάνες για τεχνική και διοικητική βοήθεια που είναι αναγκαίες για να εξασφαλιστεί η μετάβαση μεταξύ του ειδικού προγράμματος και των μέτρων που καλύπτονται από τις αποφάσεις αριθ. 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ΕΚ, 2006/973/ΕΚ, 2006/974/ΕΚ και 2006/975/ΕΚ.

Άρθρο 12

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 13

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) Θέση του Ευρωπαϊκού Kοινοβουλίου της 21ης Nοεμβρίου 2013.

(2) ΕΕ C .. της .., σ. .

(3) ΕΕ C .. της .., σ. .

(4) ΕΕ της, σ. .

(5) ΕΕ L 57 της 24.2.2007, σ. 14.

(6) COM(2010)2020.

(7) ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13.

(8) ΕΕ L 107 της 30.4.1996, σ. 12.

(9) ΕΕ L 400 της 30.12.2006, σ. 86.

(10) ΕΕ L 400 της 30.12.2006, σ. 243.

(11) ΕΕ L 400 της 30.12.2006, σ. 272.

(12) ΕΕ L 400 της 30.12.2006, σ. 299.

(13) ΕΕ L 400 της 30.12.2006, σ. 368.

(14) ΕΕ L [] της [], σ.[].

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Κατευθυντήριες γραμμές των δραστηριοτήτων

Κοινά στοιχεία για τις έμμεσες δράσεις

1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

1.1. Γενικά

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. XX/2012 (Ορίζοντας 2020) παρέχει ένα σύνολο αρχών για την υποστήριξη μιας προσέγγισης όσον αφορά τον προγραμματισμό με βάση την οποία οι δραστηριότητες συμβάλλουν κατά στρατηγικό και ενοποιημένο τρόπο στην επίτευξη των στόχων του, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται μεγάλου βαθμού συμπληρωματικότητα με άλλες συναφείς πολιτικές και προγράμματα ανά την Ένωση.

Οι έμμεσες δράσεις του προγράμματος Ορίζοντας 2020 θα υλοποιούνται μέσω των μορφών χρηματοδότησης που προβλέπονται στο δημοσιονομικό κανονισμό και ειδικότερα, επιδοτήσεις, βραβεία, δημόσιες συμβάσεις και χρηματοπιστωτικά μέσα. Όλες οι μορφές χρηματοδότησης θα χρησιμοποιούνται με ευελιξία σε όλο το φάσμα των γενικών και συγκεκριμένων στόχων του προγράμματος Ορίζοντας 2020, ενώ η χρήση τους θα καθορίζεται με βάση τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του συγκεκριμένου στόχου.

Θα δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στη διασφάλιση μιας ισόρροπης προσέγγισης στην έρευνα και την καινοτομία, η οποία δεν θα περιορίζεται μόνο στην ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών βάσει επιστημονικών και τεχνολογικών καινοτομιών, αλλά θα ενσωματώνει και πτυχές όπως η χρήση των υφιστάμενων τεχνολογιών σε νεωτερικές εφαρμογές, η συνεχής βελτίωση καθώς και η μη τεχνολογική και κοινωνική καινοτομία. Μόνο μια ολιστική προσέγγιση της καινοτομίας μπορεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τις κοινωνιακές προκλήσεις και να δημιουργήσει νέες ανταγωνιστικές επιχειρήσεις και βιομηχανίες.

Ειδικότερα, όσον αφορά τις κοινωνιακές προκλήσεις, τις τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και τις βιομηχανικές τεχνολογίες, θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις ▌δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας που συμπληρώνονται από επικουρικές δραστηριότητες που ωφελούν τους τελικούς χρήστες και την αγορά, όπως επίδειξη, δοκιμαστική εφαρμογή ή επικύρωση ιδέας. Επίσης, όπου απαιτείται, θα περιλαμβάνονται δραστηριότητες για τη στήριξη της κοινωνικής καινοτομίας και παράπλευρων πτυχών της ζήτησης όπως τυποποίηση σε προκαταρκτικό στάδιο ή συμβάσεις προ εμπορικής προώθησης, συμβάσεις προμήθειας καινοτόμων λύσεων, τυποποίηση και άλλα μέτρα επικεντρωμένα στο χρήστη που θα συμβάλλουν στην επιτάχυνση της διάθεσης και της διανομής καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών στην αγορά. Επιπροσθέτως, θα υπάρχει επαρκής δυνατότητα για προσεγγίσεις από τη βάση προς την κορυφή και οι δραστηριότητες στα προγράμματα εργασίας θα καθορίζονται σε γενικές γραμμές . Θα υπάρχουν ανοικτά, ελαφρά και ταχέα συστήματα στο πλαίσιο όλων των προκλήσεων και των τεχνολογιών, παρέχοντας την ευκαιρία στους καλύτερους ερευνητές και επιχειρηματίες και στις καλύτερες επιχειρήσεις της Ευρώπης να προβάλουν καινοτόμες λύσεις της δικής τους επιλογής.

Η αναλυτική θέσπιση προτεραιοτήτων κατά την υλοποίηση του προγράμματος Ορίζοντας 2020 θα απαιτήσει στρατηγική προσέγγιση του προγραμματισμού της έρευνας, με τη χρήση τρόπων διακυβέρνησης που να εναρμονίζονται στενά με την ανάπτυξη πολιτικής, καταργώντας ωστόσο τα όρια των παραδοσιακών τομεακών πολιτικών. Αυτό θα βασίζεται σε αξιόπιστα στοιχεία, αναλύσεις και προβλέψεις, ενώ η μέτρηση της προόδου θα βασίζεται σε μια αξιόπιστη δέσμη δεικτών επιδόσεων. Η εγκάρσια προσέγγιση του προγραμματισμού και της διακυβέρνησης θα επιτρέψει τον αποτελεσματικό συντονισμό όλων των ειδικών στόχων του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» παράλληλα με την αντιμετώπιση των προκλήσεων που ενυπάρχουν σε αυτούς , όπως για παράδειγμα η βιωσιμότητα, η κλιματική αλλαγή, οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες ή οι επιστήμες και οι τεχνολογίες της θάλασσας.

Επίσης, η θέσπιση προτεραιοτήτων θα βασίζεται σε ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών και γνωμοδοτήσεων. Όπου απαιτείται, θα περιλαμβάνει ομάδες ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων που θα συγκροτούνται ειδικά για την παροχή συμβουλών σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος Ορίζοντας 2020 ή οποιουδήποτε από τους ειδικούς του στόχους. Οι εν λόγω ομάδες εμπειρογνωμόνων θα διαθέτουν το κατάλληλο επίπεδο εξειδίκευσης και γνώσης στους τομείς που θα καλύπτουν και ποικιλία επαγγελματικών υποβάθρων, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής τους στον ακαδημαϊκό κόσμο, στη βιομηχανία και στην κοινωνία των πολιτών. Συμβουλές όσον αφορά τον προσδιορισμό και τον σχεδιασμό στρατηγικών προτεραιοτήτων από την Επιτροπή Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (ERAC), άλλες ομάδες σχετιζόμενες με τον ΕΧΕ και η ομάδα «Πολιτική για τις επιχειρήσεις» λαμβάνονται επίσης υπόψη, εφόσον κρίνεται σκόπιμο.

Ο καθορισμός των προτεραιοτήτων μπορεί επίσης να λάβει υπόψη τα στρατηγικά ερευνητικά θεματολόγια από τις ευρωπαϊκές τεχνολογικές πλατφόρμες, τις πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού ή στοιχεία από τις ευρωπαϊκές συμπράξεις καινοτομίας. Όπου απαιτείται, οι συμπράξεις μεικτής δημόσιας συμμετοχής και οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 θα συμβάλλουν και αυτές στη διαδικασία καθορισμού προτεραιοτήτων και υλοποίησης, σύμφωνα με τις διατάξεις που προβλέπει η απόφαση για το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020. Ακόμη, οι τακτικές αλληλεπιδράσεις με τους τελικούς χρήστες, τους πολίτες και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, με κατάλληλες μεθοδολογίες, όπως διασκέψεις συναίνεσης, συμμετοχικές αξιολογήσεις τεχνολογιών ή άμεση εμπλοκή σε διαδικασίες έρευνας και καινοτομίας, θα αποτελέσουν ακρογωνιαίο λίθο της διαδικασίας θέσπισης προτεραιοτήτων.

Καθώς το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 είναι επταετές, το οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου θα λειτουργεί, ενδέχεται να αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια εφαρμογής του. Το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 πρέπει να μπορεί να προσαρμόζεται στις αλλαγές αυτές. Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο καθενός από τους ειδικούς στόχους, θα υπάρχει η δυνατότητα να περιλαμβάνεται η στήριξη δραστηριοτήτων πέραν των περιγραφών που ορίζονται παρακάτω, όπου αιτιολογείται δεόντως για την αντιμετώπιση σημαντικών εξελίξεων, πολιτικών αναγκών ή απρόβλεπτων γεγονότων.

Οι δραστηριότητες που στηρίζονται στο πλαίσιο των διαφόρων μερών και των ειδικών στόχων τους πρέπει να υλοποιούνται με τρόπο που να εξασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα και τη συνοχή μεταξύ τους, όπου κρίνεται σκόπιμο.

▌

1.2. Πρόσβαση σε χρηματοδότηση υψηλού κινδύνου

Το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 θα βοηθήσει εταιρείες και οργανισμούς άλλων τύπων να αποκτήσουν πρόσβαση σε δάνεια, εγγυήσεις και χρηματοδοτήσεις μετοχικού κεφαλαίου μέσω δύο διευκολύνσεων.

Η διευκόλυνση δανείων θα παρέχει δάνεια σε μεμονωμένους δικαιούχους για επενδύσεις σε έρευνα και καινοτομία, εγγυήσεις σε χρηματοπιστωτικούς ενδιάμεσους που χορηγούν δάνεια σε δικαιούχους, συνδυασμούς δανείων και εγγυήσεων και εγγυήσεις ή τριτεγγυήσεις για εθνικά ▌, περιφερειακά και τοπικά σχέδια χρηματοδότησης δανείων. Θα περιλαμβάνει θυρίδα ΜΜΕ με στόχο τη χορήγηση δανείων σε καθοδηγούμενες από έρευνα και καινοτομία ΜΜΕ, προκειμένου να συμπληρωθεί η χρηματοδότηση μέσω της διευκόλυνσης για την εγγύηση δανείων του προγράμματος για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία των επιχειρήσεων και των ΜΜΕ (COSME) .

Η διευκόλυνση κεφαλαίου θα παρέχει κεφάλαια υψηλού κινδύνου ή/και ενδιάμεσα κεφάλαια σε μεμονωμένες επιχειρήσεις σε αρχικό στάδιο (θυρίδα εκκίνησης). Με τον μηχανισμό διευκόλυνσης θα μπορούν επίσης να πραγματοποιούνται επενδύσεις επέκτασης και ανάπτυξης σε συνδυασμό με τον μηχανισμό ιδίων κεφαλαίων για την ανάπτυξη στο πλαίσιο του προγράμματος για την ανταγωνιστικότητα ▌των επιχειρήσεων και των ΜΜΕ (COSME) , συμπεριλαμβανομένων αμοιβαίων κεφαλαίων που επενδύουν σε άλλα κεφάλαια (funds-of-funds).

Οι εν λόγω διευκολύνσεις θα είναι ζωτικής σημασίας για τον ειδικό στόχο «Πρόσβαση στη χρηματοδότηση υψηλού κινδύνου» αλλά μπορούν, όπου απαιτείται, να χρησιμοποιηθούν και σε άλλους ειδικούς στόχους του προγράμματος Ορίζοντας 2020.

Η διευκόλυνση ιδίων κεφαλαίων και η θυρίδα ΜΜΕ της διευκόλυνσης δανείων θα υλοποιηθούν ως μέρος δύο ενωσιακών χρηματοπιστωτικών μέσων που παρέχουν ίδια κεφάλαια και δάνεια για την ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και της ανάπτυξης των ΜΜΕ, σε συνδυασμό με τις διευκολύνσεις ιδίων κεφαλαίων και δανείων στο πλαίσιο του προγράμματος για την ανταγωνιστικότητα ▌των επιχειρήσεων και των ΜΜΕ (COSME) .

1.3. Κοινοποίηση, αξιοποίηση και διάδοση

Μια βασική προστιθέμενη αξία της έρευνας και καινοτομίας που χρηματοδοτείται σε ενωσιακό επίπεδο είναι η δυνατότητα διάδοσης, αξιοποίησης και κοινοποίησης των αποτελεσμάτων σε κλίμακα ηπείρου ώστε να ενισχυθεί ο αντίκτυπός τους. Κατά συνέπεια, το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» θα περιλαμβάνει, σε όλους τους ειδικούς του στόχους, συγκεκριμένη στήριξη σε δράσεις διάδοσης (συμπεριλαμβανομένης της ανοικτής πρόσβασης στις επιστημονικές δημοσιεύσεις ), κοινοποίησης και διαλόγου, με ιδιαίτερη έμφαση στην κοινοποίηση αποτελεσμάτων στους τελικούς χρήστες, τους πολίτες, τον ακαδημαϊκό κόσμο, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τη βιομηχανία και τους φορείς χάραξης πολιτικής. Στον βαθμό αυτό, το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 ενδέχεται να χρησιμοποιεί δίκτυα για μεταφορά πληροφοριών. Κατά τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων κοινοποίησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» θα προβάλλεται το γεγονός ότι επιτεύχθηκαν αποτελέσματα μέσω χρηματοδοτικής στήριξης από την Ένωση και θα επιδιώκεται η ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τη σημασία της έρευνας και της καινοτομίας μέσω εκδόσεων, εκδηλώσεων, αρχείων καταγραφής γνώσης, βάσεων δεδομένων, διαδικτυακών τόπων ή στοχευμένης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

▌

2. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 δομείται γύρω από τους στόχους που ορίζονται ως προς τα τρία κύρια μέρη του: ανάπτυξη της επιστήμης αριστείας, δημιουργία βιομηχανικής υπεροχής και αντιμετώπιση των κοινωνιακών προκλήσεων. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διασφάλιση επαρκούς συντονισμού μεταξύ των μερών αυτών και της πλήρους αξιοποίησης των συνεργειών μεταξύ όλων των ειδικών στόχων για τη μεγιστοποίηση του συνδυασμένου τους αντίκτυπου στους υψηλότερου επιπέδου στόχους πολιτικής της Ένωσης. Οι στόχοι του προγράμματος Ορίζοντας 2020 θα επιδιωχθούν, επομένως, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην εξεύρεση αποτελεσματικών λύσεων, υπερβαίνοντας κατά πολύ τα όρια μιας προσέγγισης που βασίζεται απλά σε παραδοσιακούς κλάδους της επιστήμης και της τεχνολογίας και σε οικονομικούς τομείς.

Θα προωθηθούν οριζόντιες δράσεις σε όλο το μέρος Ι «Επιστήμη Αριστείας», το μέρος II «Βιομηχανική υπεροχή» και το μέρος III «Κοινωνικές προκλήσεις» , με σκοπό την από κοινού ανάπτυξη νέων γνώσεων, μελλοντικών και αναδυόμενων τεχνολογιών, ερευνητικών υποδομών και βασικών δεξιοτήτων. Οι ερευνητικές υποδομές θα αξιοποιηθούν επίσης για ευρύτερη χρήση στην κοινωνία, για παράδειγμα στις δημόσιες υπηρεσίες, για την προώθηση της επιστήμης, της ασφάλειας των πολιτών και του πολιτισμού. Επιπροσθέτως, ο καθορισμός προτεραιοτήτων κατά την υλοποίηση των άμεσων δράσεων του Κοινού Κέντρου Ερευνών και των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT) θα συντονίζεται επαρκώς με τα άλλα μέρη του προγράμματος Ορίζοντας 2020.

Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις, η αποτελεσματική συμβολή στους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και της «Ένωσης καινοτομίας» θα απαιτήσει την ανάπτυξη λύσεων με διεπιστημονικά χαρακτηριστικά, οι οποίες, συνεπώς, θα καλύπτουν πολλαπλούς ειδικούς στόχους του προγράμματος Ορίζοντας 2020▐. Το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την παροχή κινήτρων όσον αφορά τις εν λόγω οριζόντιες δράσεις, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής ομαδοποίησης προϋπολογισμών. Περιλαμβάνονται επίσης, π.χ. η δυνατότητα χρήσης των διατάξεων για τα χρηματοπιστωτικά μέσα και το ειδικό μέσο ΜΜΕ από τις κοινωνιακές προκλήσεις και τις τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και τις βιομηχανικές τεχνολογίες.

Οι οριζόντιες δράσεις θα είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την προώθηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ των κοινωνικών προκλήσεων και των τεχνολογιών γενικής εφαρμογής και των βιομηχανικών τεχνολογιών που απαιτούνται για τη δημιουργία σημαντικών τεχνολογικών καινοτομιών. Στα παραδείγματα όπου δύνανται να αναπτυχθούν τέτοιου είδους αλληλεπιδράσεις περιλαμβάνουν: ο τομέας των ηλεκτρονικών υπηρεσιών υγείας, τα ευφυή δίκτυα, τα ευφυή συστήματα μεταφορών, η ενσωμάτωση της δράσης για το κλίμα, η νανοϊατρική, τα προηγμένα υλικά για ελαφρά οχήματα ή η ανάπτυξη βιομηχανικών διεργασιών και προϊόντων βιολογικής προέλευσης. Κατά συνέπεια, θα αναπτυχθούν έντονες συνέργιες μεταξύ των κοινωνιακών προκλήσεων και της ανάπτυξης τεχνολογιών γενικής εφαρμογής και βιομηχανικών τεχνολογιών. Αυτό θα ληφθεί ρητά υπ' όψιν κατά την ανάπτυξη των πολυετών στρατηγικών και τον καθορισμό προτεραιοτήτων για κάθε έναν από τους ειδικούς αυτούς στόχους. Οι ενδιαφερόμενοι που αντιπροσωπεύουν διαφορετικές απόψεις θα πρέπει να συμμετάσχουν πλήρως στην υλοποίηση και σε πολλές περιπτώσεις, θα χρειαστούν επίσης δράσεις που θα συνδυάζουν τη χρηματοδότηση από τις τεχνολογίες εφαρμογής και τις βιομηχανικές τεχνολογίες και τις σχετικές κοινωνικές προκλήσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί επίσης στον συντονισμό των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται μέσω του προγράμματος Ορίζοντας 2020 με τις δραστηριότητες που υποστηρίζονται από άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα της Ένωσης, όπως τα προγράμματα της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, το πρόγραμμα Life+ ή το Erasmus για όλους: το πρόγραμμα της Ένωσης για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό ή το πρόγραμμα Υγεία για την Ανάπτυξη και τα εξωτερικά και αναπτυξιακά χρηματοδοτικά προγράμματα της Ένωσης . Αυτό περιλαμβάνει την κατάλληλη συνάρθρωση με τα ταμεία της πολιτικής για τη συνοχή στο πλαίσιο των εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών έρευνας και καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση , όπου η υποστήριξη στην ανάπτυξη ικανοτήτων για την έρευνα και την καινοτομία σε περιφερειακό επίπεδο δύναται να αποτελέσει ένα «σκαλί προς την αριστεία», η σύσταση περιφερειακών κέντρων αριστείας δύναται να συμβάλλει στη μείωση του χάσματος καινοτομίας στην Ευρώπη ή η υποστήριξη μεγάλης κλίμακας προγραμμάτων επίδειξης και προγραμμάτων δοκιμαστικής εφαρμογής δύναται να συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου της δημιουργίας βιομηχανικής υπεροχής στην Ευρώπη.

Α. Κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες

Οι έρευνες των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών θα ενσωματωθούν πλήρως σε όλους τους γενικούς στόχους του προγράμματος Ορίζοντας 2020. Θα περιλαμβάνονται άφθονες ευκαιρίες στήριξης αυτού του είδους ερευνών μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας, των δράσεων «Μαρία Σκλοντόφσκα-Κιουρί» ή του ειδικού στόχου των ερευνητικών υποδομών.

Για τον σκοπό αυτόν, οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες θα ενταχθούν ως ουσιώδες στοιχείο των δραστηριοτήτων που απαιτούνται για την ενίσχυση της βιομηχανικής υπεροχής και την αντιμετώπιση των κοινωνιακών προκλήσεων. Όσον αφορά τις τελευταίες, περιλαμβάνουν την κατανόηση των καθοριστικών παραγόντων υγείας και τη βελτιστοποίηση της αποτελεσματικότητας της παροχής υγειονομικής περίθαλψης, τη στήριξη πολιτικών ενίσχυσης των αγροτικών περιοχών, τη μελέτη και τη διατήρηση της ευρωπαϊκής πολιτισμικής κληρονομιάς και πολιτισμικού πλούτου, την προώθηση ενημερωμένων επιλογών των καταναλωτών, τη δημιουργία ψηφιακού οικοσυστήματος χωρίς αποκλεισμούς το οποίο βασίζεται στη γνώση και την πληροφορία, την αξιόπιστη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ενεργειακή πολιτική και τη διασφάλιση ενός φιλικού προς τον καταναλωτή ευρωπαϊκού ηλεκτρικού δικτύου παράλληλα με τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο ενεργειακό σύστημα, τη στήριξη στοιχειοθετημένης και προβλεπτικής πολιτικής μεταφορών, τη στήριξη στρατηγικών αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και μετριασμού των επιπτώσεών της, τις πρωτοβουλίες και τα μέτρα για την αποδοτικότητα των πόρων για τη μετάβαση προς μια πράσινη και βιώσιμη οικονομία, καθώς και τις πολιτισμικές και κοινωνικοοικονομικές πτυχές των θεμάτων ασφάλειας, κινδύνων και διαχείρισης (συμπεριλαμβανομένων των πτυχών του νόμου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων).

Επιπλέον, ο ειδικός στόχος «Η Ευρώπη σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο: πολυδεκτικές, καινοτόμες και σκεπτόμενες κοινωνίες» θα υποστηρίξει τις έρευνες των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών σε θέματα οριζόντιας φύσης, όπως η δημιουργία ευφυούς και αειφόρου ανάπτυξης, οι κοινωνικές, πολιτισμικές και συμπεριφορικές μεταβολές στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, η κοινωνική καινοτομία, η καινοτομία στον δημόσιο τομέα ή η θέση της Ευρώπης ως παγκόσμιου παράγοντα.

Β. Επιστήμη και κοινωνία

Η σχέση και η αλληλεπίδραση μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας καθώς και η προαγωγή της υπεύθυνης έρευνας και καινοτομίας και της επιστημονικής εκπαίδευσης, η επιστημονική επικοινωνία και κουλτούρα θα εμβαθυνθούν και η εμπιστοσύνη του κοινού στην επιστήμη και στην καινοτομία θα ενισχυθεί μέσω δραστηριοτήτων του προγράμματος Ορίζοντας 2020, ενώ θα διευκολύνται η ενημερωμένη συμμετοχή των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών και ο διάλογος μαζί τους για θέματα έρευνας και καινοτομίας.

Γ. Φύλα

Η προαγωγή της ισότητας των φύλων στην επιστήμη και την καινοτομία αποτελεί δέσμευση της ΕΕ. Στο πρόγραμμα-πλαίσιο Ορίζοντας 2020, η ισότητα των φύλων θα αντιμετωπιστεί ως οριζόντιο ζήτημα προκειμένου να αποκατασταθούν οι ανισορροπίες μεταξύ γυναικών και ανδρών και προκειμένου να ενσωματωθεί η διάσταση του φύλου στον προγραμματισμό και το περιεχόμενο της έρευνας και της καινοτομίας.

Δ. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)

Το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 θα ενθαρρύνει και θα υποστηρίζει την αυξανόμενη συμμετοχή των ΜΜΕ ολοκληρωμένα σε όλους τους ειδικούς στόχους.

Εκτός από τη δημιουργία καλύτερων όρων για τη συμμετοχή των ΜΜΕ στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020, σύμφωνα με το άρθρο 18 του προγράμματος, θα εφαρμοστούν στον ειδικό στόχο «Υπεροχή τεχνολογιών γενικής εφαρμογής και βιομηχανικών τεχνολογιών» και στο μέρος ΙΙΙ «Κοινωνιακές προκλήσεις» ειδικά μέτρα, όπως ορίζονται στον ειδικό στόχο «Καινοτομία στις ΜΜΕ» (ειδικό μέσο ΜΜΕ). Αυτή η ενοποιημένη προσέγγιση αναμένεται να οδηγήσει στη διάθεση τουλάχιστον του 20 % του συνόλου των συνδυαζόμενων προϋπολογισμών τους σε ΜΜΕ.

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην κατάλληλη εκπροσώπηση των ΜΜΕ στο πλαίσιο των συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα.

ΔΑ. Ταχεία οδός προς την καινοτομία (FTI)

Η ταχεία οδός προς την καινοτομία θα μειώσει σημαντικά τον χρόνο που μεσολαβεί μετξύ ιδέας και αγοράς και αναμένεται να αυξήσει τη συμμετοχή της βιομηχανίας στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 και όσων υποβάλλουν αίτηση για πρώτη φορά.

Η ταχεία οδός προς την καινοτομία, σύμφωνα με το άρθρο 18α του κανονισμού-πλαισίου «Ορίζοντας 2020», θα στηρίξει τις δράσεις κοντά στην αγορά στο πλαίσιο των ειδικών στόχων «Υπεροχή στις γενικής εφαρμογής και βιομηχανικές τεχνολογίες» καθώς και των κοινωνιακών προκλήσεων, σύμφωνα με τη λογική από τη βάση προς τα πάνω και στο πλαίσιο μιας διαρκώς ανοικτής πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, ο χρόνος επιχορήγησης της οποίας δεν θα υπερβαίνει τους έξι μήνες. Η FTI θα προωθήσει την καινοτομία στην Ευρώπη, στηρίζοντας την ανταγωνιστικότητα της Ένωησς.

Ε. Διεύρυνση της συμμετοχής

Οι δυνατότητες έρευνας και καινοτομίας των κρατών μελών, παρά την όποια πρόσφατη σύγκλιση, παραμένουν πολύ διαφορετικές, με μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των «πρωτοπόρων της καινοτομίας» και των «μέτριων καινοτόμων». Οι δραστηριότητες θα συμβάλουν στη μείωση του χάσματος έρευνας και καινοτομίας στην Ευρώπη μέσω της προώθησης συνεργειών με τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ESI), ενώ θα ληφθούν ειδικά μέτρα για την προώθηση της αριστείας στις περιφέρειες με χαμηλές επιδόσεις στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία, διευρύνοντας έτσι τη συμμετοχή στο πρόγραμμα-πλαίσιο Ορίζοντας 2020 και συμβάλλοντας στην υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας.

ΣΤ. Διεθνής συνεργασια

Η διεθνής συνεργασία με εταίρους σε τρίτες χώρες είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση πολλών ειδικών στόχων που ορίζονται στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 και ειδικότερα, εκείνων που σχετίζονται με τις εξωτερικές και αναπτυξιακές πολιτικές και τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ένωσης. Αυτό ισχύει για όλες τις κοινές κοινωνιακές προκλήσεις που αντιμετωπίζει το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020. Η διεθνής συνεργασία είναι επίσης σημαντική για την έρευνα αιχμής και τη βασική έρευνα προκειμένου να αξιοποιηθούν τα οφέλη που προκύπτουν από αναδυόμενες ευκαιρίες στις επιστήμες και την τεχνολογία. Η προώθηση ερευνητών και η κινητικότητα του προσωπικού που ασχολείται με την καινοτομία σε διεθνή κλίμακα είναι, κατά συνέπεια, σημαντική για την ενίσχυση αυτής της παγκόσμιας συνεργασίας. Οι δραστηριότητες σε διεθνές επίπεδο είναι εξίσου σημαντικές για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας με την προώθηση της διείσδυσης και της εμπορίας καινοτόμων τεχνολογιών, για παράδειγμα μέσω της ανάπτυξης προτύπων και κατευθυντηρίων γραμμών σε παγκόσμιο επίπεδο και μέσω της προώθησης της αποδοχής και της εγκατάστασης ευρωπαϊκών λύσεων εκτός Ευρώπης. Κάθε διεθνής δραστηριότητα πρέπει να στηρίζεται από ένα αποδοτικό και δίκαιο πλαίσιο μετάδοσης γνώσης, στοιχείο κρίσιμο για την καινοτομία και την ανάπτυξη.

Η εστίαση της διεθνούς συνεργασίας στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 θα πραγματοποιείται σε συνδυασμό με τρεις μεγάλες ομάδες χωρών:

(1) βιομηχανοποιημένες και αναδυόμενες οικονομίες,

(2) χώρες της διεύρυνσης και γειτονικές χώρες, και

(3) αναπτυσσόμενες χώρες.

Όπου απαιτείται, το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 θα προωθεί τη συνεργασία σε διπεριφερειακό ή πολυμερές επίπεδο. Η διεθνής συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία αποτελεί βασική πτυχή των παγκόσμιων δεσμεύσεων της ΕΕ και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εταιρική σχέση της ΕΕ με τις αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η πρόοδος προς την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας.

Το άρθρο 21 του προγράμματος Ορίζοντας 2020 καθορίζει τις γενικές αρχές για τη συμμετοχή των οργανισμών τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών. Καθώς η έρευνα και η καινοτομία εν γένει επωφελούνται σε μεγάλο βαθμό από ένα άνοιγμα προς τις τρίτες χώρες, στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 θα συνεχίσει να ισχύει η αρχή του γενικού ανοίγματος, με ταυτόχρονη ενθάρρυνση της αμοιβαίας πρόσβασης στα προγράμματα των τρίτων χωρών. Όπου κρίνεται σκόπιμο και εφόσον πρόκειται για τη διαφύλαξη των ευρωπαϊκών συμφερόντων όσον αφορά τη διανοητική ιδιοκτησία, είναι δυνατό να υιοθετείται μια πιο συντηρητική προσέγγιση.

Επιπλέον, θα υλοποιηθεί σειρά στοχοθετημένων δράσεων, που θα προσεγγίζει στρατηγικά τη διεθνή συνεργασία για το κοινό συμφέρον, τις προτεραιότητες και το αμοιβαίο όφελος και θα προωθεί τον συντονισμό και τις συνέργιες με δραστηριότητες κρατών μελών. Αυτό θα περιλαμβάνει ένα μηχανισμό στήριξης κοινών προσκλήσεων και τη δυνατότητα συγχρηματοδότησης προγραμμάτων μαζί με τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς. Θα επιδιώκονται συνέργιες με άλλες πολιτικές της Ένωσης.

Θα συνεχίσει να επιδιώκεται η παροχή στρατηγικών συμβολών από το Στρατηγικό Φόρουμ για τη Διεθνή Συνεργασία στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας (SFIC).

Με την επιφύλαξη άλλων ευκαιριών συνεργασίας, παραδείγματα τομέων στους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί η σχετική διεθνής συνεργασία είναι:

α) Η συνέχιση της Σύμπραξης Ευρωπαϊκών και Αναπτυσσόμενων Χωρών για τις Κλινικές Δοκιμές (EDCTP2) στον τομέα των κλινικών δοκιμών για ιατρικές παρεμβάσεις κατά του HIV, της ελονοσίας, της φυματίωσης και παραμελημένων ασθενειών·

β) Υποστήριξη μέσω ετήσιας συνδρομής στο Πρόγραμμα Αιχμής για τις Επιστήμες του Ανθρώπου (HSFP) για να επιτραπεί στα κράτη μέλη της Ένωσης που δεν είναι μέλη του G7 να επωφεληθούν πλήρως από τη χρηματοδότηση που παρέχει το HSFP·

γ) Διεθνής κοινοπραξία για τις σπάνιες ασθένειες, με ορισμένα κράτη μέλη και τρίτες χώρες. Στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι η ανάπτυξη έως το 2020 διαγνωστικών δοκιμών για τις περισσότερες σπάνιες ασθένειες και 200 νέων θεραπειών για σπάνιες ασθένειες·

δ) Υποστήριξη των δραστηριοτήτων του Διεθνούς Φόρουμ για τη Βασισμένη στη Γνώση Βιο-οικονομία και της Ομάδας Δράσης ΕΕ-ΗΠΑ για την έρευνα στη βιοτεχνολογία καθώς και των συνεργασιών με συναφείς διεθνείς οργανισμούς και πρωτοβουλίες (όπως οι παγκόσμιες ερευνητικές συμμαχίες για τα θερμοκηπιακά αέρια της γεωργίας και την υγεία των ζώων).

ε) Συνεισφορά σε πολυμερείς διαδικασίες και πρωτοβουλίες, όπως η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC), η Διακυβερνητική Πλατφόρμα για τη Βιοποικιλότητα και τις Οικοσυστημικές Υπηρεσίες (IPBES), και η ομάδα γεωεπισκόπησης (GEO),

στ) Ο Διάλογος για το Διάστημα ανάμεσα στην Ένωση και τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, τα δύο κύρια κράτη που δραστηριοποιούνται στο διάστημα, είναι εξαιρετικά πολύτιμος και διαμορφώνει τη βάση της στρατηγικής συνεργασίας σε συμπράξεις για το διάστημα.

ζ) Ο διακανονισμός εφαρμογής για τις δραστηριότητες συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής στον τομέα Εσωτερικής Ασφάλειας/Πολιτικής Ασφάλειας/Έρευνας, υπεγράφη στις 18 Νοεμβρίου 2010·

η) Συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Υποσαχάριας Αφρικής, στον τομέα της αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειας για τη μείωση της φτώχειας·

θ) Η συνέχιση της συνεργασίας με τη Βραζιλία στην έρευνα για τα βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς και άλλες χρήσεις βιομάζας.

Επιπλέον, θα υποστηριχθούν εξειδικευμένες οριζόντιες δραστηριότητες προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεκτική και αποτελεσματική ανάπτυξη διεθνούς συνεργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος-πλαισίου Ορίζοντας 2020.

Ζ. Βιώσιμη ανάπτυξη και κλιματική αλλαγή

Το πρόγραμμα-πλαίσιο Ορίζοντας 2020 θα ενθαρρύνει και θα υποστηρίξει δραστηριότητες αξιοποίησης του ηγετικού ρόλου της Ευρώπης στον αγώνα για την ανάπτυξη νέων διαδικασιών και τεχνολογιών που προάγουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, κατά την ευρεία έννοια, και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Μια τέτοια οριζόντια προσέγγιση, πλήρως ενσωματωμένη σε όλες τις προτεραιότητες του προγράμματος-πλαισίου Ορίζοντας 2020, θα βοηθήσει την ΕΕ να ευημερήσει σε έναν κόσμο με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και περιορισμένους πόρους, οικοδομώντας παράλληλα μια αποδοτική ως προς τους πόρους, βιώσιμη και ανταγωνιστική οικονομία.

Η. Γεφύρωση του χάσματος μεταξύ ανακάλυψης και εφαρμογής στην αγορά

Οι δράσεις γεφύρωσης σε ολόκληρο το πρόγραμμα-πλαίσιο Ορίζοντας 2020 έχουν σκοπό να οδηγήσουν από την ανακάλυψη στην εφαρμογή στην αγορά, καταλήγοντας στην εμπορική αξιοποίηση και διάθεση των ιδεών, όπου κρίνεται σκόπιμο. Οι δράσεις θα πρέπει να βασίζονται σε ευρεία αντίληψη της καινοτομίας και να οδηγούν σε διατομεακή καινοτομία.

Θ. Οριζόντια μέτρα στήριξης

Τα οριζόντια θέματα θα υποστηρίζονται από διάφορα διατομεακά μέτρα στήριξης, τα οποία περιλαμβάνουν: την ενίσχυση της ελκυστικότητας του επαγγέλματος του ερευνητή, συμπεριλαμβανομένων των γενικών αρχών της Ευρωπαϊκής Χάρτας του Ερευνητή, την ενίσχυση της βάσης τεκμηρίωσης και της ανάπτυξη και υποστήριξη του ΕΧΕ (συμπεριλαμβανομένων των πέντε πρωτοβουλιών του ΕΧΕ) και της Ένωσης Καινοτομίας, την αναγνώριση των άριστης επίδοσης δικαιούχων του Ορίζοντας 2020 και των έργων σε διάφορους τομείς με την απονομή συμβολικών διακρίσεων, τη βελτίωση του πλαισίου προϋποθέσεων υπέρ της Ένωσης Καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένων των αρχών της σύστασης που εξέδωσε η Επιτροπή σχετικά με τη διαχείριση της πνευματικής ιδιοκτησίας (1) και τη διερεύνηση της δυνατότητας καθιέρωσης ευρωπαϊκού μηχανισμού αξιοποίησης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, τη διοίκηση και τον συντονισμό των διεθνών δικτύων για άριστους ερευνητές και καινοτόμους (όπως η COST).

3. ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ

Προκειμένου να επιτευχθεί αειφόρος ανάπτυξη στην Ευρώπη, πρέπει να βελτιστοποιηθεί η συμβολή των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Αυτό είναι απαραίτητο για την ενοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας και για την υλοποίηση της Ένωσης καινοτομίας, του Ψηφιακού θεματολογίου και άλλων εμβληματικών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπροσθέτως, η υπεύθυνη έρευνα και καινοτομία προϋποθέτουν την εξεύρεση βέλτιστων λύσεων από τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εταίρων οι οποίοι έχουν διαφορετικές απόψεις, αλλά κοινά συμφέροντα.

Το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 περιλαμβάνει ένα πεδίο εφαρμογής και ένα σαφές σύνολο κριτηρίων για τη σύσταση συμπράξεων μεταξύ δημόσιων φορέων και συμπράξεων μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Οι συμπράξεις μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα δύνανται να βασίζονται σε συμβατική συμφωνία μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων και δύνανται, σε λίγες περιπτώσεις, να αποτελέσουν θεσμικές συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (όπως οι Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες και οι Κοινές Επιχειρήσεις).

Οι υφιστάμενες συμπράξεις μεταξύ δημόσιων φορέων και μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων δύνανται να ενισχυθούν από το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020, υπό την προϋπόθεση ότι σχετίζονται με την επίτευξη των στόχων του εν λόγω προγράμματος, συμβάλλουν στην υλοποίηση του ΕΧΕ, πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στο πρόγραμμα και έχουν πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο υπό το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα, την τεχνολογική ανάπτυξη και την επίδειξη (ΠΠ7).

Οι πρωτοβουλίες βάσει του άρθρου 185 της Συνθήκης που υποστηρίχθηκαν βάσει του ΠΠ6 και του ΠΠ7 και για τις οποίες δύναται να δοθεί περαιτέρω ενίσχυση βάσει των παραπάνω όρων, είναι οι εξής: η Σύμπραξη Ευρωπαϊκών και Αναπτυσσομένων Χωρών για τις Κλινικές Δοκιμές (EDCTP), η Αυτόνομη Διαβίωση Υποβοηθούμενη από το Περιβάλλον (AAL), το Πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στη Βαλτική Θάλασσα (BONUS), το Eurostars και το Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Πρόγραμμα Μετρολογίας. Περαιτέρω στήριξη ενδέχεται να παρασχεθεί στον Ευρωπαϊκό Συνασπισμό Ενεργειακής Έρευνας (EERA) που συστήθηκε στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου Ενεργειακών Τεχνολογιών (σχέδιο ΣΕΤ). Μέσω του προγράμματος Ορίζοντας 2020 μπορούν να στηρίζονται και πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού, με τη βοήθεια των μέσων του άρθρου 20 του [κανονισμού-πλαισίου], όπως επίσης μέσω πρωτοβουλιών βάσει του άρθρου 185 της Συνθήκης.

Οι Κοινές Επιχειρήσεις που θεσπίστηκαν στο ΠΠ7 βάσει του άρθρου 187 της Συνθήκης και για τις οποίες δύναται να δοθεί περαιτέρω ενίσχυση βάσει των παραπάνω όρων, είναι οι εξής: η Πρωτοβουλία για τα Καινοτόμα Φάρμακα (IMI), το Clean Sky, το ερευνητικό σχέδιο ΑΤΜ του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού (SESAR), οι Κυψέλες καυσίμου και υδρογόνου (FCH) και τα ενσωματωμένα συστήματα υπολογιστών (ARTEMIS) και η νανοηλεκτρονική (ENIAC). Οι δύο τελευταίες μπορούν να συνδυαστούν σε μια ενιαία πρωτοβουλία.

Άλλες συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στις οποίες παρέχεται ενίσχυση από το ΠΠ7 και για τις οποίες δύναται να δοθεί περαιτέρω ενίσχυση βάσει των παραπάνω όρων, είναι οι εξής: Εργοστάσια του Μέλλοντος, Ενεργειακώς αποδοτικά κτήρια, Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πράσινων αυτοκινήτων, Διαδίκτυο του Μέλλοντος. Περαιτέρω ενίσχυση μπορεί επίσης να παρασχεθεί στις Ευρωπαϊκές Βιομηχανικές Πρωτοβουλιών που συγκροτήθηκαν βάσει του σχεδίου SET.

Ακόμη, στο πλαίσιο του προγράμματος Ορίζοντας 2020 μπορούν να ξεκινήσουν και άλλες συμπράξεις μεταξύ δημόσιων φορέων και μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων εφόσον πληρούν τα καθορισμένα κριτήρια. ▌

ΜΕΡΟΣ I

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ

1. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΡΕΥΝΑΣ

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ΕΣΕ) θα προωθήσει την έρευνα αιχμής παγκόσμιου επιπέδου. Η έρευνα στα όρια και πέραν των ορίων της σύγχρονης γνώσης έχει κρίσιμη σημασία για την οικονομική και κοινωνική ευημερία και ταυτόχρονα αποτελεί εγγενώς επικίνδυνο εγχείρημα, δεδομένου ότι προχωρά σε νέους δρόμους γεμάτους προκλήσεις που καταργούν τα σύνορα μεταξύ επιστημονικών κλάδων.

Προκειμένου να δώσει ώθηση σε σημαντικές εξελίξεις στα όρια της γνώσης, το ΕΣΕ θα υποστηρίξει μεμονωμένα έργα σε οποιοδήποτε πεδίο της βασικής επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του προγράμματος Ορίζοντας 2020, συμπεριλαμβανομένων της τεχνολογίας, των κοινωνικών και των ανθρωπιστικών επιστημών. Εάν ωστόσο κριθεί σκόπιμο, είναι δυνατό να ληφθούν υπόψη ▌ειδικές ερευνητικές ομάδες-στόχοι (π.χ. ερευνητές στην αρχή της καριέρας τους/νεοεμφανιζόμενες ομάδες) βάσει των στόχων του ΕΣΕ και των αναγκών για αποτελεσματική υλοποίηση. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε νέα και ραγδαίως αναπτυσσόμενα πεδία έρευνας που σχηματίζονται στα όρια της γνώσης και στη διεπαφή μεταξύ επιστημονικών ή τεχνολογικών κλάδων.

Θα υποστηριχθούν επίσης ανεξάρτητοι ερευνητές κάθε ηλικίας και φύλου , περιλαμβανομένων των ερευνητών που ξεκινούν την αυτόνομη πορεία τους ως ανεξάρτητοι επικεφαλής έρευνας, από οποιαδήποτε χώρα του κόσμου, προκειμένου να διεξάγουν την έρευνά τους στην Ευρώπη.

Το ΕΣΕ δίνει ιδιαίτερη προτεραιότητα στο να βοηθά τους καλύτερους ερευνητές που ξεκινούν τώρα με εξαιρετικές ιδέες, ώστε να κάνουν τη μετάβαση προς την ανεξαρτησία, παρέχοντας κατάλληλη στήριξη στην κρίσιμη φάση συγκρότησης ή εδραίωσης της δικής τους ερευνητικής ομάδας ή προγράμματος. Το ΕΣΕ θα συνεχίσει επίσης να παρέχει ενδεδειγμένα επίπεδα υποστήριξης σε καταξιωμένους ερευνητές.

Θα ακολουθηθεί προσέγγιση με βάση την πρωτοβουλία των ερευνητών. Αυτό σημαίνει ότι το ΕΣΕ θα υποστηρίξει έργα που διεξάγονται από ερευνητές επί ερευνητικών αντικειμένων της επιλογής των ίδιων των ερευνητών, τα οποία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων. Οι προτάσεις θα αξιολογούνται με αποκλειστικό κριτήριο την υψηλή επιστημονική τους ποιότητα («αριστεία») όπως αυτή θα κρίνεται από ομότιμους, ανεξαρτήτως αν πρόκειται για προτάσεις που έχουν υποβληθεί από νέες ερευνητικές ομάδες, αρχάριους ερευνητές▐ ή από ομάδες καθιερωμένες στο χώρο τους. Κατά την αξιολόγηση, θα δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις προτάσεις έντονα πρωτοποριακού χαρακτήρα και συνεπώς υψηλού επιστημονικού κινδύνου.

Το ΕΣΕ θα λειτουργεί ως αυτόνομο χρηματοδοτικό όργανο στον τομέα της επιστήμης, και θα απαρτίζεται από ένα Επιστημονικό Συμβούλιο και μια ευέλικτη και αποτελεσματική ως προς το κόστος ειδική εκτελεστική δομή.

Το επιστημονικό συμβούλιο του ΕΣΕ θα διαμορφώνει τη γενική επιστημονική στρατηγική και θα είναι πλήρως υπεύθυνο για τις αποφάσεις ως προς τον τύπο έρευνας που θα χρηματοδοτηθεί.

Το επιστημονικό συμβούλιο θεσπίζει το πρόγραμμα εργασιών για να εκπληρώσει τους στόχους του ΕΣΕ βάσει της επιστημονικής στρατηγικής του, όπως αναφέρεται παρακάτω. Θα ορίσει τις αναγκαίες διεθνείς πρωτοβουλίες συνεργασίας σύμφωνα με την επιστημονική στρατηγική του, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων προβολής για την προώθηση της εικόνας του ΕΣΕ μεταξύ των καλύτερων ερευνητών από τον υπόλοιπο κόσμο.

Το επιστημονικό συμβούλιο θα παρακολουθεί διαρκώς τη λειτουργία του ΕΣΕ και τις διαδικασίες αξιολόγησής του και θα εξετάζει τους καλύτερους τρόπους επίτευξης των ευρύτερων στόχων του. Θα αναπτύξει το μίγμα των μέτρων υποστήριξης του ΕΣΕ προκειμένου να καλυφθούν οι προκύπτουσες ανάγκες.

Το ΕΣΕ θα έχει ως στόχο την αριστεία και για τις δικές του δραστηριότητες. Οι διοικητικές δαπάνες και οι δαπάνες προσωπικού του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας που αφορούν το επιστημονικό συμβούλιο και την ειδική εκτελεστική δομή θα συμβαδίζουν με μια φειδωλή και οικονομικά αποδοτική διαχείριση. Οι διοικητικές δαπάνες θα περιοριστούν στο ελάχιστο, με διασφάλιση των αναγκαίων πόρων για υψηλής ποιότητας εκτέλεση, ώστε να μεγιστοποιείται η χρηματοδότηση για την έρευνα αιχμής.

Θα δίδονται βραβεία ΕΣΕ καθώς και επιχορηγήσεις με βάση απλές, διαφανείς διαδικασίες που θα εστιάζονται στην αριστεία, θα ενθαρρύνουν την ανάληψη πρωτοβουλιών και θα συνδυάζουν την ευελιξία με τη λογοδοσία. Το ΕΣΕ θα εξακολουθήσει να αναζητά περαιτέρω τρόπους για την απλοποίηση και βελτίωση των διαδικασιών του προκειμένου να διασφαλίζει την τήρηση των αρχών αυτών.

Δεδομένης της μοναδικής δομής και του ρόλου του ΕΣΕ ως χρηματοδοτικού οργάνου στον τομέα της επιστήμης, η υλοποίηση και η διαχείριση των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ θα εξετάζεται και θα αξιολογείται σε συνεχή βάση με την πλήρη συμμετοχή του επιστημονικού συμβουλίου για να αξιολογούνται τα επιτεύγματά του και να προσαρμόζονται και να βελτιώνονται οι διαδικασίες και οι δομές βάσει της εμπειρίας.

1.1. Το επιστημονικό συμβούλιο

Για τη εκτέλεση των καθηκόντων του, όπως ορίζονται στο άρθρο 7, το επιστημονικό συμβούλιο:

(1) Επιστημονική στρατηγική: — θα διαμορφώνει τη γενική επιστημονική στρατηγική του ΕΣΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις επιστημονικές προοπτικές και τις ευρωπαϊκές επιστημονικές ανάγκες, — σε μόνιμη βάση, και σύμφωνα με την επιστημονική στρατηγική, θα εξασφαλίζει την κατάρτιση του προγράμματος εργασιών και τις αναγκαίες τροποποιήσεις, περιλαμβανομένων των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, των κριτηρίων αξιολόγησης των προτάσεων και, κατά περίπτωση, τον ορισμό συγκεκριμένων ▌ομάδων-στόχων (π.χ. νέες/αναδυόμενες ομάδες),

(2) Επιστημονική διαχείριση, παρακολούθηση και έλεγχος ποιότητας: — όπου κρίνεται σκόπιμο, από επιστημονική άποψη, θα διαμορφώνει θέσεις για την εκτέλεση και διαχείριση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, των κριτηρίων αξιολόγησης, των διαδικασιών αξιολόγησης από ομότιμους κριτές, όπου συμπεριλαμβάνονται η επιλογή των εμπειρογνωμόνων, οι μέθοδοι αξιολόγησης από ομότιμους κριτές και αξιολόγησης των προτάσεων και οι αναγκαίοι κανόνες και κατευθυντήριες γραμμές εφαρμογής, βάσει των οποίων θα προσδιορίζονται οι προς χρηματοδότηση προτάσεις υπό την επιτήρηση του επιστημονικού συμβουλίου· ταυτόχρονα θα αντιμετωπίζει κάθε άλλο ζήτημα που επηρεάζει τα επιτεύγματα και τον αντίκτυπο των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ και την ποιότητα της διεξαγόμενης έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των βασικών διατάξεων της πρότυπης συμφωνίας επιχορήγησης του ΕΣΕ· — θα παρακολουθεί την ποιότητα των δραστηριοτήτων και θα αξιολογεί την υλοποίηση και τα επιτεύγματα του προγράμματος, και θα διατυπώνει συστάσεις για διορθωτικά ή μελλοντικές δράσεις.

(3) Κοινοποίηση και διάδοση: — θα εξασφαλίζει τη διαφάνεια στην κοινοποίηση των δραστηριοτήτων και των επιτευγμάτων του ΕΣΕ στην επιστημονική κοινότητα, στους βασικούς παράγοντες και στο ευρύ κοινό · — θα υποβάλλει τακτικά στην Επιτροπή εκθέσεις σχετικά με τις δραστηριότητές του.

Το επιστημονικό συμβούλιο είναι, πλήρως υπεύθυνο για τις αποφάσεις ως προς τον επιλέξιμο για χρηματοδότηση τύπο έρευνας και θα εγγυάται την ποιότητα των δραστηριοτήτων από επιστημονικής σκοπιάς.

Κατά περίπτωση, το επιστημονικό συμβούλιο διαβουλεύεται με την κοινότητα των επιστημόνων, μηχανικών και ακαδημαϊκών , με περιφερειακούς και εθνικούς οργανισμούς χρηματοδότησης της έρευνας και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη .

Τα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου αποζημιώνονται για τα καθήκοντα που εκτελούν με αμοιβή και όπου απαιτείται με αποζημίωση των εξόδων ταξιδίου και διαμονής.

Ο πρόεδρος του ΕΣΕ εδρεύει στις Βρυξέλλες καθόλη τη διάρκεια της θητείας του και αφιερώνει τον περισσότερο χρόνο του/της (2) στις εργασίες που αφορούν το ΕΣΕ. Η αποζημίωσή του ανέρχεται σε επίπεδα παρόμοια με τα ανώτατα στελέχη της Επιτροπής.

Το επιστημονικό συμβούλιο εκλέγει τρεις αντιπροέδρους από τα μέλη του. Οι εν λόγω αντιπρόεδροι επικουρούν τον πρόεδρο στις εκπροσωπήσεις του και στην οργάνωση της εργασίας. Μπορούν επίσης να κατέχουν και τον τίτλο του αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας.

Παρέχεται υποστήριξη στους τρεις αντιπροέδρους για να εξασφαλιστεί επαρκής τοπική διοικητική βοήθεια στα ιδρύματα από τα οποία προέρχονται.

1.2. Ειδική εκτελεστική δομή

Η ειδική εκτελεστική δομή θα είναι υπεύθυνη για όλες τις πτυχές της διοικητικής εφαρμογής και της εκτέλεσης του προγράμματος, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα εργασιών. Θα είναι ιδίως υπεύθυνη για την εφαρμογή των διαδικασιών αξιολόγησης, εξέτασης από ομότιμους κριτές και επιλογής κατά τρόπο σύμφωνο με τη στρατηγική που θα έχει καθορίσει το επιστημονικό συμβούλιο, καθώς και για τη χρηματοοικονομική και επιστημονική διαχείριση των επιχορηγήσεων.

Η ειδική εκτελεστική δομή θα υποστηρίζει το επιστημονικό συμβούλιο κατά την εκτέλεση όλων των καθηκόντων του όπως ορίζονται παραπάνω, θα παρέχει πρόσβαση στα αναγκαία έγγραφα και δεδομένα που κατέχει και θα τηρεί ενήμερο το επιστημονικό συμβούλιο σχετικά με τις δραστηριότητές της.

Προκειμένου να διασφαλιστεί μια αποτελεσματική σύνδεση με την ειδική εκτελεστική δομή σχετικά με ζητήματα στρατηγικής και λειτουργίας, η προεδρία του επιστημονικού συμβουλίου και ο διευθυντής της ειδικής εκτελεστικής δομής θα πραγματοποιούν τακτικές συναντήσεις συντονισμού.

Η διαχείριση του ΕΣΕ θα διεξάγεται από προσωπικό που θα προσληφθεί για το σκοπό αυτό, εάν απαιτηθεί, ακόμη και μεταξύ των υπαλλήλων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, και θα καλύπτει μόνον τις πραγματικές διοικητικές ανάγκες για να εξασφαλισθεί η σταθερότητα και συνέχεια που απαιτούνται για μια αποτελεσματική διοίκηση.

1.3. Ρόλος της Επιτροπής

Για την εκπλήρωση των αρμοδιοτήτων της όπως ορίζονται στα άρθρα 6, 7 και 8, η Επιτροπή:

— θα εξασφαλίζει τη συνέχεια και την ανανέωση του επιστημονικού συμβουλίου και θα παρέχει υποστήριξη σε μια μόνιμη επιτροπή επιλογής για τον εντοπισμό μελλοντικών μελών του επιστημονικού συμβουλίου,

— θα διασφαλίζει τη συνέχεια της ειδικής εκτελεστικής δομής και την εκχώρηση καθηκόντων και αρμοδιοτήτων σε αυτή, λαμβάνοντας υπ' όψιν τις απόψεις του επιστημονικού συμβουλίου,

— θα διορίζει τον διευθυντή και τα ανώτατα στελέχη της ειδικής εκτελεστικής δομής λαμβάνοντας υπόψη την άποψη του επιστημονικού συμβουλίου,

— θα διασφαλίσει την έγκαιρη έγκριση του προγράμματος εργασιών, των θέσεων όσον αφορά τη μεθοδολογία υλοποίησης και τους αναγκαίους κανόνες εφαρμογής όπως προβλέπεται στους κανόνες υποβολής και στο υπόδειγμα της συμφωνίας επιχορήγησης του ΕΣΕ, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις θέσεις του επιστημονικού συμβουλίου,

— θα ενημερώνει τακτικά και θα διαβουλεύεται με την επιτροπή προγράμματος σχετικά με την υλοποίηση των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ.

2. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Οι δραστηριότητες στον τομέα των μελλοντικών και αναδυόμενων τεχνολογιών (FET) θα συγκεκριμενοποιούν διάφορες λογικές παρέμβασης, από πλήρως ανοικτές έως διαφορετικούς βαθμούς διάρθρωσης των θεμάτων, των κοινοτήτων και των χρηματοδοτήσεων , γύρω από τρεις στρωματώσεις — Ανοικτές FET, Πρόδρομες FET και Εμβληματικές FET .

2.1. Ανοικτές FET: προώθηση νέων ιδεών

Για την επιτυχή διερεύνηση νέων βάσεων για ριζικά νέες επιστημονικές γνώσεις και τεχνολογίες του μέλλοντος, είναι απαραίτητη η υποστήριξη ενός ευρέος συνόλου οραματικών και συνεργατικών προγραμμάτων έρευνας και τεχνολογίας υψηλού κινδύνου σε πρώιμο στάδιο . Καθώς είναι ρητώς μη επικαιρική και μη κανονιστική, η δραστηριότητα αυτή αφήνει χώρο για νέες ιδέες, όποτε προκύψουν και από όπου και αν προέρχονται , μέσα στο ευρύτερο δυνατό φάσμα θεμάτων και επιστημονικών τομέων , ενώ και δίνει ενεργά ερεθίσματα για δημιουργική σκέψη έξω από τα καθιερωμένα πλαίσια . Η υποβοήθηση της ανάπτυξης τέτοιων ευαίσθητων ιδεών προϋποθέτει μια ευέλικτη, τολμηρή και σε μεγάλο βαθμό διεπιστημονική ερευνητική προσέγγιση, που υπερβαίνει τα αυστηρά τεχνολογικά όρια. Η προσέλκυση και η προώθηση της συμμετοχής νέων φορέων υψηλού δυναμικού στην έρευνα και την καινοτομία, όπως νέων ερευνητών και ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας, είναι επίσης σημαντική για την ανάδειξη των επιστημονικών και βιομηχανικών ηγετών του μέλλοντος.

2.2. Προδραστικές FET: μέριμνα για αναδυόμενα θέματα και κοινότητες

Οι καινοτόμοι τομείς και τα θέματα πρέπει να είναι ώριμα, με εστίαση στην οικοδόμηση αναδυόμενων κοινοτήτων και στην υποστήριξη του σχεδιασμού και της ανάπτυξης μετασχηματιστικών ερευνητικών θεμάτων. Τα κύρια οφέλη αυτής της διαρθρωτικής, αλλά και διερευνητικής προσέγγισης είναι η ανάδυση καινοτόμων τομέων που δεν είναι ακόμη έτοιμοι να συμπεριληφθούν στους ερευνητικούς χάρτες πορείας της βιομηχανίας καθώς και η δημιουργία και διάρθρωση σχετικών ερευνητικών κοινοτήτων. Αποτελεί το βήμα από τις συνεργασίες μεταξύ ενός μικρού αριθμού ερευνητών, σε ένα σύνολο έργων που το καθένα καλύπτει πτυχές ενός ερευνητικού θέματος, ανταλλάσσοντας αποτελέσματα. Αυτό θα γίνει σε στενή διασύνδεση με τα θέματα των κοινωνιακών προκλήσεων και της βιομηχανικής υπεροχής.

2.3. Εμβληματικές FET: παρακολούθηση μεγαλόπνοων διεπιστημονικών προκλήσεων επιστήμης και τεχνολογίας

Οι ερευνητικές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της πρόκλησης αυτής βασίζονται στην επιστήμη και την τεχνολογία , είναι μεγάλης κλίμακας, διεπιστημονικές και χτισμένες γύρω από έναν οραματικό ενοποιητικό στόχο. Αντιμετωπίζουν μεγαλόπνοες επιστημονικές και τεχνολογικές προκλήσεις που απαιτούν συνεργασία μεταξύ διαφόρων επιστημονικών πεδίων, κοινοτήτων και προγραμμάτων. Το επιστημονικό και τεχνολογικό προβάδισμα πρέπει να παρέχει ισχυρή και ευρεία βάση για τη μελλοντική τεχνολογική καινοτομία και για οικονομική εκμετάλλευση , καθώς και καινοτόμα οφέλη για την κοινωνία δυνητικά ισχυρού αντικτύπου . Η υπερισχύουσα φύση και το μέγεθος υποδηλώνουν ότι μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσω συνεργατική, μακρόπνοης και διαρκούς προσπάθειας ▌.

Οι δραστηριότητες στις τρεις στρωματώσεις των FET συμπληρώνονται από δραστηριότητες δικτύωσης που βασίζονται σε κοινότητες για τη δημιουργία μιας γόνιμης και εύρωστης ευρωπαϊκής βάσης για την επιστημονικά καθοριζόμενη έρευνα με στόχο τις τεχνολογίες του μέλλοντος. Θα υποστηρίξουν τις μελλοντικές εξελίξεις των δραστηριοτήτων FET, θα ενισχύσουν το διάλογο σχετικά με τις συνέπειες των νέων τεχνολογιών και θα επιταχύνουν τον αντίκτυπο.

2.4. Ειδικές πτυχές υλοποίησης

Ένα γνωμοδοτικό συμβούλιο FET , που θα περιλαμβάνει επιστήμονες και μηχανικούς υψηλού κύρους και εμπειρογνωμοσύνης, θα εξασφαλίζει ότι οι ενδιαφερόμενοι θα συμβάλλουν στη συνολική επιστημονική και τεχνολογική στρατηγική , πράγμα που περιλαμβάνει την παροχή συμβουλών ως προς τον καθορισμό του προγράμματος εργασιών

Οι FET θα εξακολουθήσουν να καθοδηγούνται από την επιστήμη και την τεχνολογία και να υποστηρίζονται από μια ελαφριά και αποτελεσματική δομή υλοποίησης. Θα υιοθετηθούν απλές διοικητικές διαδικασίες προκειμένου να διατηρηθεί η εστίαση στην αριστεία όσον αφορά την τεχνολογική καινοτομία που βασίζεται στην επιστήμη, να προωθηθεί η ανάληψη πρωτοβουλίας και να συνδυαστεί η ταχύτητα κατά τη λήψη αποφάσεων και η ευελιξία με τη λογοδοσία. Θα χρησιμοποιηθούν οι πλέον κατάλληλες προσεγγίσεις για τη διερεύνηση του ερευνητικού τοπίου των FET (π.χ. ▌ ανάλυση χαρτοφυλακίου) και για τη συμμετοχή κοινοτήτων ενδιαφερόμενων (π.χ. ▌διαβουλεύσεις). Στόχος θα είναι η διαρκής βελτίωση και η αναζήτηση περαιτέρω τρόπων για την απλούστευση και βελτίωση των διαδικασιών προκειμένου να διασφαλίζεται η τήρηση των αρχών αυτών. Θα διεξάγονται αξιολογήσεις της αποτελεσματικότητας και του αντίκτυπου των δραστηριοτήτων FET, συμπληρωματικά προς τις αξιολογήσεις σε επίπεδο προγράμματος.

Δεδομένης της αποστολής τους για την ανάπτυξη της επιστημονικά καθοδηγούμενης έρευνας για τις τεχνολογίες του μέλλοντος, οι FET προσπαθούν να συνενώσουν φορείς από την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία , συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, και των χρηστών, και στο μέτρο του δυνατού τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα . Οι FET πρέπει συνεπώς να διαδραματίσουν έναν ενεργό και καταλυτικό ρόλο για την προώθηση νέων τρόπων σκέψης, νέων πρακτικών και νέων συνεργασιών.

Οι Ανοικτές FET συγκεντρώνουν δραστηριότητες για μια έρευνα αποκλειστικά από τη βάση προς την κορυφή με σκοπό την εξεύρεση πολλά υποσχόμενων νέων ιδεών. Ο υψηλότερος κίνδυνος που προκύπτει από κάθε τέτοια ιδέα αντισταθμίζεται από την αξιοποίηση πολλών εξ αυτών. Η αποδοτικότητα ως προς το χρόνο και τους πόρους, το χαμηλό κόστος ευκαιρίας για τους προτείνοντες και η αδιαμφισβήτητη θετική διάθεση προς μη συμβατικές και διεπιστημονικές ιδέες αποτελούν τα βασικά χαρακτηριστικά για τις δραστηριότητες αυτές. Με μικρά και γρήγορα και διαρκώς ανοιχτά σε υποβολή προτάσεων σχέδια θα αναζητηθούν υψηλού κινδύνου πολλά υποσχόμενες νέες ερευνητικές ιδέες και θα συμπεριληφθούν δυνατότητες για νέους φορείς καινοτομίας υψηλού δυναμικού, όπως νέοι ερευνητές και ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας. Συμπληρωματικά των δραστηριοτήτων των Ανοικτών FET, η υλοποίηση δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων «Βιομηχανική υπεροχή» και «Κοινωνιακές προκλήσεις» μπορεί να προωθήσει ριζικά νέες χρήσεις των γνώσεων και των τεχνολογιών.

Η δραστηριότητα των προδραστικών FET περιλαμβάνει τακτικά προσκλήσεις για υψηλού κινδύνου, υψηλού δυναμικού καινοτόμα θέματα, τα οποία χρηματοδοτούνται σε επίπεδο στο οποίο να είναι δυνατή η επιλογή αρκετών έργων. Τα εν λόγω έργα θα υποστηρίζονται από δράσεις συγκρότησης κοινοτήτων που προωθούν δραστηριότητες όπως κοινές εκδηλώσεις, ανάπτυξη νέων προγραμμάτων σπουδών και χάρτες πορείας για την έρευνα. Η επιλογή των θεμάτων θα λαμβάνει υπ’ όψιν την αριστεία στην καθοδηγούμενη από την επιστήμη έρευνα προς τις τεχνολογίες του μέλλοντος, το δυναμικό για τη δημιουργία μιας κρίσιμης μάζας και τον αντίκτυπο στην επιστήμη και την τεχνολογία.

Θα μπορούσαν να υλοποιηθούν ορισμένες μεγάλης κλίμακας εστιασμένες πρωτοβουλίες (εμβληματικές FET) υπό την προϋπόθεση της θετικής έκβασης των προπαρασκευαστικών σχεδίων FET . Αυτές θα πρέπει να βασίζονται σε ανοικτές συμπράξεις που επιτρέπουν τον εθελοντικό συνδυασμό ενωσιακών, εθνικών και ιδιωτικών συνεισφορών, με ισορροπημένη διακυβέρνηση που να επιτρέπει στους διαχειριστές του προγράμματος να διαθέτουν την κατάλληλη επιρροή, καθώς και μεγάλο βαθμό αυτονομίας και ευελιξίας κατά την υλοποίηση, επιτρέποντας παράλληλα στην εμβληματική FET να ακολουθεί στενά έναν ευρέως υποστηριζόμενο ερευνητικό χάρτη πορείας. Η επιλογή των θεμάτων που θα υλοποιηθούν ως εμβληματικά θα βασίζεται στην επιστημονική και τεχνολογική αριστεία και θα λαμβάνει υπόψη τον ενιαίο στόχο, τον δυνητικό αντίκτυπο, την ενσωμάτωση των ενδιαφερόμενων και των πόρων στο πλαίσιο ενός συνεκτικού ερευνητικού χάρτη πορείας και , όπου κρίνεται αναγκαίο, την υποστήριξη από ενδιαφερόμενους και εθνικά/περιφερειακά ερευνητικά προγράμματα. Οι δραστηριότητες αυτές θα πραγματοποιηθούν με τα υφιστάμενα μέσα χρηματοδότησης.

3. ΔΡΑΣΕΙΣ ΜΑΡΙΑ ΣΚΛΟΝΤΟΦΣΚΑ- ΚΙΟΥΡΙ

3.1. Προώθηση νέων δεξιοτήτων μέσω της άριστης αρχικής κατάρτισης των ερευνητών

Η Ευρώπη χρειάζεται μια ισχυρή και δημιουργική βάση ανθρώπινων πόρων, με δυνατότητα μετακίνησης μεταξύ χωρών και τομέων, με τον ορθό συνδυασμό δεξιοτήτων για την ανάπτυξη καινοτομίας και τη μετατροπή των γνώσεων και των ιδεών σε νέα προϊόντα και υπηρεσίες προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας.

Αυτό θα επιτευχθεί ειδικότερα με τη δημιουργία και την υποστήριξη της αριστείας μέσω ενός σημαντικού μεριδίου της υψηλής ποιότητας αρχικής κατάρτισης των νέων ερευνητών και των διδακτορικών φοιτητών σε όλα τα κράτη μέλη και τις συνδεδεμένες χώρες , η οποία να περιλαμβάνει, όπου κρίνεται σκόπιμο, συμμετοχή από τρίτες χώρες . Εφοδιάζοντας τους νέους ερευνητές με διάφορες δεξιότητες που θα τους επιτρέπουν να αντιμετωπίσουν υφιστάμενες και μελλοντικές προκλήσεις, η νέα γενιά ερευνητών θα επωφεληθεί από βελτιωμένες προοπτικές σταδιοδρομίας τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ενισχύοντας έτσι την προσέλκυση των νέων σε ερευνητικές σταδιοδρομίες.

Η δράση θα υλοποιηθεί μέσω της υποστήριξης ανταγωνιστικών επιλεγμένων προγραμμάτων ερευνητικής κατάρτισης ανά την ΕΕ, τα οποία υλοποιούνται από συμπράξεις πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων, ερευνητικών υποδομών, επιχειρήσεων, Μ-ΜΕ και άλλων κοινωνικοοικονομικών φορέων από διαφορετικές χώρες σε όλη τη Ευρώπη καθώς και σε τρίτες χώρες. Θα υποστηριχθούν επίσης μεμονωμένα ιδρύματα που δύνανται να παράσχουν το ίδιο εμπλουτισμένο περιβάλλον. Θα πρέπει να διασφαλίζεται η ευελιξία στην υλοποίηση των στόχων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι διάφορες ανάγκες. Συνήθως, οι επιτυχείς συμπράξεις θα έχουν τη μορφή δικτύων ερευνητικής κατάρτισης που μπορεί να δημιουργούν καινοτόμους τύπους κατάρτισης, όπως πολλαπλά διδακτορικά διπλώματα, ή βιομηχανικών διδακτορικών,▐ ενώ τα μεμονωμένα ιδρύματα θα συμμετέχουν συνήθως σε καινοτόμα διδακτορικά προγράμματα. Τα βιομηχανικά διδακτορικά είναι ένα σημαντικό στοιχείο για την προώθηση καινοτόμου πνεύματος μεταξύ των ερευνητών και τη δημιουργία στενότερων δεσμών μεταξύ βιομηχανίας και ακαδημαϊκής κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η υποστήριξη των καλύτερων νέων ερευνητών από κάθε χώρα ώστε να συμμετάσχουν σε αυτά τα προγράμματα αριστείας , πράγμα που μπορεί να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη συνοδευτική εποπτεία για τη μεταβίβαση γνώσης και πείρας .

Τα εν λόγω προγράμματα κατάρτισης θα έχουν ως αντικείμενο την ανάπτυξη και τη διεύρυνση βασικών ερευνητικών ικανοτήτων, εφοδιάζοντας παράλληλα τους ερευνητές με δημιουργική σκέψη, επιχειρηματικό πνεύμα και δεξιότητες καινοτομίας που θα ανταποκρίνονται στις μελλοντικές ανάγκες της αγοράς εργασίας. Τα προγράμματα θα παρέχουν επίσης κατάρτιση σε μεταβιβάσιμες ικανότητες όπως ομαδική εργασία, ανάληψη κινδύνων, διαχείριση έργου, τυποποίηση, επιχειρηματικότητα, δεοντολογία, δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, επικοινωνία και κοινωνιακές προεκτάσεις που είναι απαραίτητες για τη δημιουργία, την ανάπτυξη, την εμπορική διάθεση και τη διάδοση της καινοτομίας.

3.2. Ανάπτυξη αριστείας μέσω της διασυνοριακής και της διατομεακής κινητικότητας

Η Ευρώπη πρέπει να καταστεί ελκυστική για τους νέους ερευνητές, Ευρωπαίους και μη. Αυτό θα επιτευχθεί ειδικότερα με την υποστήριξη δελεαστικών ευκαιριών σταδιοδρομίας για έμπειρους ερευνητές τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα και με την ενθάρρυνση της μετακίνησής τους μεταξύ χωρών, τομέων και επιστημονικών πεδίων με σκοπό τη βελτίωση του δυναμικού τους ως προς τη δημιουργικότητα και την καινοτομία.

Θα χρηματοδοτηθούν οι καλύτεροι ερευνητές και οι ερευνητές με την πλέον υποσχόμενη εμπειρία, ανεξαρτήτως της εθνικότητάς τους, οι οποίοι θα θέλουν να αναπτύξουν τις ικανότητές τους μέσω μιας διεθνικής ή διεθνούς εμπειρίας κινητικότητας. Μπορούν να υποστηριχθούν σε όλα τα διαφορετικά στάδια της σταδιοδρομίας τους, συμπεριλαμβανομένων των πιο νέων, ακριβώς μετά την απόκτηση του διδακτορικού τους τίτλου ή ισοδύναμης εμπειρίας. Οι ερευνητές αυτοί θα λάβουν χρηματοδότηση υπό την προϋπόθεση ότι μετακινούνται από μία χώρα σε άλλη με σκοπό τη διεύρυνση ή την εμβάθυνση των ικανοτήτων τους σε πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, ερευνητικές υποδομές, επιχειρήσεις, Μ-ΜΕ ή άλλους κοινωνικοοικονομικούς φορείς της επιλογής τους (π.χ. οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών) και εργάζονται σε προγράμματα έρευνας και καινοτομίας που ανταποκρίνονται στις προσωπικές ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους. Θα ενθαρρυνθούν να μετακινηθούν από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα ή αντίστροφα μέσω της υποστήριξης προσωρινών θέσεων εργασίας. Αυτό αναμένεται να ενισχύσει τον καινοτόμο χαρακτήρα του ιδιωτικού τομέα και να προαγάγει τη διατομεακή κινητικότητα. Οι ευκαιρίες μερικής απασχόλησης που επιτρέπουν συνδυασμένες θέσεις τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα, θα υποστηρίζονται επίσης με σκοπό τη βελτίωση της μεταφοράς γνώσεων μεταξύ των τομέων και την προώθηση της δημιουργίας νέων επιχειρήσεων. Αυτές οι εξατομικευμένες ερευνητικές ευκαιρίες θα βοηθήσουν τους υποσχόμενους ερευνητές να καταστούν πλήρως ανεξάρτητοι και θα προωθήσουν την αλλαγή σταδιοδρομίας από το δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα.

Προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως το υφιστάμενο δυναμικό των ερευνητών, θα υποστηριχθούν επίσης ευκαιρίες κατάρτισης και απόκτησης νέας γνώσης σε υψηλού επιπέδου ερευνητικό ίδρυμα τρίτης χώρας, επανέναρξης της ερευνητικής σταδιοδρομίας μετά από διακοπή και (επαν)ένταξης των ερευνητών σε ερευνητική θέση μακρότερης διάρκειας στην Ευρώπη, περιλαμβανομένης της χώρας προέλευσής τους, έπειτα από μια εμπειρία διακρατικής ή διεθνούς κινητικότητας .

3.3. Τόνωση της καινοτομίας μέσω της σταυρογονιμοποίησης γνώσεων

Οι κοινωνιακές προκλήσεις καθίστανται ολοένα και πιο παγκόσμιες και οι διασυνοριακές και διατομεακές συνεργασίες είναι κρίσιμης σημασίας για την επιτυχή αντιμετώπισή τους. Η ανταλλαγή γνώσεων και ιδεών μεταξύ έρευνας και αγοράς (και το αντίστροφο) είναι συνεπώς ζωτικής σημασίας και μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της σύνδεσης των ανθρώπων. Αυτό θα προωθηθεί μέσω της υποστήριξης ευέλικτων ανταλλαγών προσωπικού έρευνας και καινοτομίας υψηλής εξειδίκευσης μεταξύ τομέων, χωρών και επιστημονικών κλάδων.

Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θα στηρίξει ▌ανταλλαγές προσωπικού έρευνας και καινοτομίας στο πλαίσιο συνεργασιών με πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, ερευνητικές υποδομές, επιχειρήσεις, Μ-ΜΕ και άλλους κοινωνικοοικονομικούς φορείς στην Ευρώπη, καθώς και μεταξύ της Ευρώπης και τρίτων χωρών, για την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας. Θα είναι ανοικτή στο προσωπικό έρευνας και καινοτομίας σε όλα τα επίπεδα σταδιοδρομίας, από τα χαμηλότερα (μετά το πτυχίο) έως τα υψηλότερα (διοίκηση), συμπεριλαμβανομένου επίσης του διοικητικού και του τεχνικού προσωπικού.

3.4. Αύξηση του διαρθρωτικού αντίκτυπου από τη συγχρηματοδότηση των δραστηριοτήτων

Η τόνωση περιφερειακών, εθνικών ή διεθνών προγραμμάτων για την προώθηση της αριστείας και τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών των δράσεων Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί ως προς τις πανευρωπαϊκές δυνατότητες κινητικότητας για την κατάρτιση των ερευνητών, την ανάπτυξη σταδιοδρομίας και την ανταλλαγή προσωπικού θα αυξήσει τον αριθμητικό και διαρθρωτικό αντίκτυπο των δράσεων Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί. Με τον τρόπο αυτό θα βελτιωθεί επίσης η ελκυστικότητα των κέντρων αριστείας σε όλη την Ευρώπη.

Αυτό θα επιτευχθεί μέσω της συγχρηματοδότησης νέων ή υφιστάμενων περιφερειακών, εθνικών, ιδιωτικών και διεθνών προγραμμάτων για το άνοιγμα και την πρόβλεψη διεθνούς, διατομεακής και διεπιστημονικής ερευνητικής κατάρτισης καθώς και διασυνοριακής και διατομεακής κινητικότητας του προσωπικού έρευνας και καινοτομίας σε όλα τα επίπεδα της σταδιοδρομίας τους.

Με τον τρόπο αυτό θα επιτραπεί η αξιοποίηση των συνεργιών μεταξύ των ενωσιακών δράσεων και των δράσεων σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, καταπολεμώντας τον κατακερματισμό των στόχων, των μεθόδων αξιολόγησης και των εργασιακών συνθηκών των ερευνητών. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων συγχρηματοδότησης, θα προωθηθεί δυναμικά η χρήση των συμβάσεων εργασίας.

3.5. Ειδικές δράσεις υποστήριξης και πολιτικής

Για την αποτελεσματική κάλυψη της πρόκλησης, θα είναι απαραίτητη η παρακολούθηση της προόδου. Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει την ανάπτυξη δεικτών και την ανάλυση δεδομένων σχετικά με την κινητικότητα, τις δεξιότητες, τις σταδιοδρομίες και την ισότητα ως προς το φύλο των ερευνητών με σκοπό τον προσδιορισμό κενών και φραγμών στις δράσεις Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί και την αύξηση του αντίκτυπου των εν λόγω δράσεων. Κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων αυτών θα επιδιωχθούν συνεργίες και στενή συνεργασία με τις δράσεις υποστήριξης πολιτικών για ερευνητές, τους εργοδότες και τους χρηματοδότες τους στο πλαίσιο του στόχου « Η Ευρώπη σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο — Χωρίς αποκλεισμούς, καινοτόμες και σκεπτόμενες κοινωνίες». Θα χρηματοδοτηθούν ειδικές δράσεις με σκοπό την υποστήριξη πρωτοβουλιών για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία της σταδιοδρομίας στον τομέα της έρευνας , με την κάλυψη και παραμέτρων επιστροφής και επανένταξης, και τη διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας που απορρέουν από εργασίες οι οποίες υποστηρίζονται από δράσεις Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί .

Για την περαιτέρω αύξηση του αντικτύπου των δράσεων Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί, η δικτύωση μεταξύ των ερευνητών Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί (τωρινών και παλαιών) θα βελτιωθεί μέσω μιας στρατηγικής υπηρεσιών για αποφοίτους. Οι υπηρεσίες αυτές θα ποικίλλουν από την υποστήριξη ενός φόρουμ για επαφές και ανταλλαγές μεταξύ των ερευνητών, την παροχή δυνατοτήτων για τη διερεύνηση συνεργασιών και ευκαιριών απασχόλησης, έως την οργάνωση κοινών εκδηλώσεων και τη συμμετοχή των εταίρων σε δραστηριότητες προβολής ως πρεσβευτές των δράσεων Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί και του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας.

3.6. Ειδικές πτυχές υλοποίησης

Οι δράσεις Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί θα είναι ανοικτές σε δραστηριότητες κατάρτισης και ανάπτυξης σταδιοδρομίας στο πλαίσιο όλων των τομέων έρευνας και καινοτομίας που καλύπτονται από τη Συνθήκη, από τη βασική έρευνα έως την εμπορική αξιοποίηση και τις υπηρεσίες καινοτομίας. Τα πεδία έρευνας και καινοτομίας όπως επίσης οι τομείς θα επιλέγονται ελεύθερα από τους αιτούντες.

Για να επωφεληθούν από την παγκόσμια βάση γνώσεων, οι δράσεις Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί θα είναι ανοικτές σε ερευνητές και προσωπικό καινοτομίας καθώς και σε πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα , ερευνητικές υποδομές , επιχειρήσεις και άλλους κοινωνικοοικονομικούς φορείς από όλες τις χώρες, όχι μόνο τις ευρωπαϊκές, υπό τους όρους που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) ΧΧ/2012 (κανόνες συμμετοχής).

Σε όλες τις δραστηριότητες που περιγράφονται παραπάνω, θα δίδεται προσοχή στην ενθάρρυνση της ενεργού συμμετοχής των επιχειρήσεων, ειδικότερα των Μ-ΜΕ, καθώς και άλλων κοινωνικοοικονομικών φορέων, για την επιτυχή υλοποίηση και τον αντίκτυπο των δράσεων Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί . Μέσω όλων των δράσεων Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί προωθείται μακροπρόθεσμη συνεργασία μεταξύ της ανώτατης εκπαίδευσης, ερευνητικών οργανισμών και του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, στην οποία να λαμβάνεται υπόψη η προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Οι δράσεις Μαρία Σκλοντόφσκα-Κιουρί θα αναπτυχθούν σε στενή συνέργια με άλλα προγράμματα που στηρίζουν αυτούς τους στόχους πολιτικής, μεταξύ άλλων το πρόγραμμα «Erasmus για όλους» και το «Κοινότητες Γνώσης και Καινοτομίας» του ΕΙΤ.

Διατηρείται η δυνατότητα, εάν προκύψουν ιδιαίτερες ανάγκες, να επικεντρωθούν ορισμένες δραστηριότητες του προγράμματος σε συγκεκριμένες κοινωνιακές προκλήσεις, τύπους ιδρυμάτων έρευνας και καινοτομίας ή γεωγραφικές περιοχές ώστε να υπάρξει ανταπόκριση στην εξέλιξη των ευρωπαϊκών απαιτήσεων από πλευράς δεξιοτήτων, ερευνητικής κατάρτισης, ανάπτυξης σταδιοδρομιών και κοινής χρήσης γνώσεων.

Προκειμένου να είναι ανοικτές σε όλες τις πηγές ταλέντων, θα λαμβάνονται γενικά μέτρα για την αποφυγή τυχόν στρεβλώσεων κατά την πρόσβαση στις χορηγίες, π.χ. η ενθάρρυνση ίσων ευκαιριών για ερευνητές και των δύο φύλων σε όλες τις δράσεις Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί και η συγκριτική αξιολόγηση της συμμετοχής των φύλων. Ακόμη, με τις δράσεις Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί θα υποστηριχθεί η εγκατάσταση ερευνητών στο πλαίσιο μιας πιο σταθερής σταδιοδρομίας και θα διασφαλιστεί ότι θα πετύχουν μια ορθή ισορροπία εργασίας/προσωπικής ζωής, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την οικογενειακή τους κατάσταση και προκειμένου να συμβάλλουν στην προώθηση της εκ νέου έναρξης μιας ερευνητικής σταδιοδρομίας μετά από διακοπή. Συνιστάται να υιοθετηθούν και να εφαρμοστούν από όλους τους χρηματοδοτούμενους συμμετέχοντες οι αρχές της Ευρωπαϊκής Χάρτας του Ερευνητή και του Κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών με τις οποίες προωθείται η ανοικτή πρόσληψη και οι ελκυστικές συνθήκες εργασίας.

Για περαιτέρω βελτίωση της διάδοσης και της συμμετοχής του κοινού, μπορεί να ζητηθεί από τους δικαιούχους των δράσεων Μαρία Σκλοντόφσκα- Κιουρί να σχεδιάσουν κατάλληλες δραστηριότητες προβολής στο ευρύ κοινό. Το σχέδιο αυτό θα αξιολογείται κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αξιολόγησης, καθώς επίσης κατά την επακολούθηση του έργου.

4. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Οι δραστηριότητες θα έχουν ως στόχο την ανάπτυξη άριστων ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών για το 2020 και μετά, την προώθηση του δυναμικού τους ως προς την καινοτομία και των ανθρώπινων πόρων και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής. Θα επιδιωχθεί ο συντονισμός με τις χρηματοδοτικές πηγές συνοχής προκειμένου να διασφαλιστούν οι συνέργιες και μια συνεκτική προσέγγιση για την ανάπτυξη των ερευνητικών υποδομών. Θα ενθαρρύνονται οι συνεργίες με τις δράσεις Μαρία Σκλοντόφσκα-Κιουρί .

4.1. Ανάπτυξη των ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών για το 2020 και μετά

4.1.1. Ανάπτυξη νέων ερευνητικών υποδομών παγκόσμιας κλάσης ▌

Στόχος είναι να διευκολυνθεί και να στηριχθεί η προετοιμασία, η υλοποίηση, η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και η αποτελεσματική λειτουργία των ερευνητικών υποδομών, όπως προσδιορίζονται από το Ευρωπαϊκό Στρατηγικό Φόρουμ Ερευνητικών Υποδομών (ESFRI), και άλλες παγκόσμιας κλάσης ερευνητικές υποδομές, οι οποίες θα βοηθήσουν την Ευρώπη να ανταποκριθεί στις μεγάλες προκλήσεις στην επιστήμη, τη βιομηχανία και την κοινωνία. Ο στόχος αυτός θα καλύψει συγκεκριμένα τις υποδομές εκείνες που σχεδιάζουν να διαμορφώσουν, διαμορφώνουν ή έχουν ήδη διαμορφώσει τη διακυβέρνησή τους, π.χ. βάσει της κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ερευνητικής υποδομής (ERIC) ή άλλης ισοδύναμης δομής σε ευρωπαϊκό ή διεθνές επίπεδο.

Η ενωσιακή χρηματοδότηση θα συμβάλλει, ανάλογα με την περίπτωση στα ακόλουθα:

α) την προπαρασκευαστική φάση μελλοντικών υποδομών (π.χ. λεπτομερή σχέδια κατασκευής, νομικές διευθετήσεις, πολυετής προγραμματισμός , πρώιμη έναρξη της βιομηχανίας ),

β) την φάση υλοποίησης (π.χ. εργασίες Ε&Α και τεχνολογικές από κοινού με την βιομηχανία και τους χρήστες, ανάπτυξη περιφερειακών εταιρικών εγκαταστάσεων (3) με στόχο την πιο ισόρροπη ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας), ή/και

γ) την φάση λειτουργίας (π.χ. δραστηριότητες πρόσβασης, διαχείρισης δεδομένων, προβολής, κατάρτισης και διεθνούς συνεργασίας).

Στο πλαίσιο της εν λόγω δραστηριότητας θα υποστηριχθούν επίσης μελέτες σχεδιασμού για νέες ερευνητικές υποδομές μέσω προσέγγισης από τη βάση προς την κορυφή.

4.1.2. Ενοποίηση και άνοιγμα υφιστάμενων εθνικών και περιφερειακών ερευνητικών υποδομών ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος

Στόχος είναι το άνοιγμα, όπου κρίνεται σκόπιμο , εθνικών και περιφερειακών ερευνητικών υποδομών ζωτικής σημασίας σε όλους τους ευρωπαίους ερευνητές, από το ακαδημαϊκό περιβάλλον και τη βιομηχανία, και η εξασφάλιση της βέλτιστης χρήσης τους και της κοινής τους ανάπτυξης.

Η Ένωση θα υποστηρίξει δίκτυα και ομάδες που συγκεντρώνουν και ενοποιούν, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, εθνικές ερευνητικές υποδομές ζωτικής σημασίας. Θα δοθεί χρηματοδότηση για την υποστήριξη, ειδικότερα, της διεθνικής και εικονικής πρόσβασης των ερευνητών και της εναρμόνισης και της βελτίωσης των υπηρεσιών που παρέχουν οι υποδομές. ▌

4.1.3. Ανάπτυξη, εγκατάσταση και λειτουργία ηλ-υποδομών που βασίζονται στις ΤΠΕ (4)

Στόχος είναι να επιτευχθεί έως το 2020 δυναμικό παγκόσμιας εμβέλειας στη δικτύωση, την υπολογιστική και σε επιστημονικά δεδομένα σε έναν ενιαίο και ανοικτό ευρωπαϊκό χώρο για την επιγραμμική έρευνα, όπου οι ερευνητές θα απολαμβάνουν κορυφαίες, πανταχού παρούσες και αξιόπιστες υπηρεσίες δικτύωσης και πληροφορικής και απρόσκοπτη και ανοικτή πρόσβαση σε περιβάλλοντα ηλ-επιστήμης και σε παγκόσμιους πόρους δεδομένων.

Για την επίτευξη του εν λόγω στόχου θα υποστηριχθούν τα ακόλουθα: παγκόσμια δίκτυα έρευνας και εκπαίδευσης που παρέχουν προηγμένες, τυποποιημένες και μεταβλητής κλίμακας διατομεακές υπηρεσίες κατ’ απαίτηση, υποδομές δικτύου και νέφους που παρέχουν ουσιαστικά απεριόριστη υπολογιστική ικανότητα και ικανότητα επεξεργασίας δεδομένων, ένα οικοσύστημα εγκαταστάσεων υπερυπολογιστών, που πλησιάζουν την κλίμακα exa, υποδομή λογισμικού και υπηρεσιών, π.χ. για προσομοίωση και οπτικοποίηση, εργαλεία συνεργασίας σε πραγματικό χρόνο και μια διαλειτουργική, ανοικτή και αξιόπιστη υποδομή επιστημονικών δεδομένων.

4.2. Προώθηση του δυναμικού καινοτομίας των ερευνητικών υποδομών και των ανθρώπινων πόρων τους

4.2.1. Αξιοποίηση του δυναμικού καινοτομίας των ερευνητικών υποδομών

Στόχος είναι η τόνωση της καινοτομίας τόσο στις ίδιες τις υποδομές όσο και σε βιομηχανίες, όπως τη βιομηχανία που τις τροφοδοτεί και τις χρησιμοποιεί.

Για το σκοπό αυτό θα παρέχεται υποστήριξη σε:

α) συμπράξεις Ε&Α με τη βιομηχανία για την ανάπτυξη των ικανοτήτων της Ένωσης και τη βιομηχανική παροχή σε τομείς υψηλής τεχνολογίας όπως τα επιστημονικά όργανα ή οι ΤΠΕ,

β) προ-εμπορική ανάθεση συμβάσεων από φορείς ερευνητικών υποδομών για την προώθηση της καινοτομίας και την πρώιμη υιοθέτηση ή ανάπτυξη των τεχνολογιών αιχμής ,

γ) τόνωση της χρήσης των ερευνητικών υποδομών από τη βιομηχανία, π.χ. ως πειραματικές εγκαταστάσεις δοκιμών ή κέντρα βάσης γνώσεων, και

δ) προώθηση της ενσωμάτωσης των ερευνητικών υποδομών σε τοπικά, περιφερειακά και παγκόσμια οικοσυστήματα καινοτομίας.

Οι δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επηρεάσουν επίσης τη χρήση ερευνητικών υποδομών, ειδικότερα ηλ-υποδομών, για τις δημόσιες υπηρεσίες, την κοινωνική καινοτομία, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση και την κατάρτιση .

4.2.2. Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου των ερευνητικών υποδομών

Η πολυπλοκότητα των ερευνητικών υποδομών και η αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού τους απαιτεί επαρκείς δεξιότητες από τους οικείους διαχειριστές, τους μηχανικούς και τους τεχνικούς, καθώς και από τους χρήστες.

Με την ενωσιακή χρηματοδότηση θα υποστηριχθεί η κατάρτιση του προσωπικού διαχείρισης και η λειτουργία ερευνητικών υποδομών πανευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, η ανταλλαγή προσωπικού και β7έλτιστων πρακτικών μεταξύ των εγκαταστάσεων, και η επαρκής προσφορά ανθρώπινων πόρων σε βασικά επιστημονικά πεδία, συμπεριλαμβανομένης της ανάδυσης ειδικών επιστημονικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Θα ενθαρρύνονται οι συνέργιες με τις δράσεις Μαρία Σκλοντόφσκα-Κιουρί.

4.3. Ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής ερευνητικών υποδομών και της διεθνούς συνεργασίας

4.3.1. Ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής για τις ερευνητικές υποδομές

Στόχος είναι η αξιοποίηση των συνεργιών μεταξύ εθνικών και ενωσιακών πρωτοβουλιών με την συγκρότηση συμπράξεων μεταξύ αρμόδιων χάραξης πολιτικών, χρηματοδοτικών φορέων ή συμβουλευτικών ομάδων (π.χ. ESFRI, e-Infrastructure Reflection Group (e-IRG), οργανισμοί EIROforum, εθνικές δημόσιες αρχές), την ανάπτυξη συμπληρωματικότητας και συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών υποδομών και δραστηριοτήτων υλοποίησης άλλων πολιτικών της Ένωσης (όπως η περιφερειακή πολιτική, η πολιτική συνοχής, η βιομηχανική πολιτική, η περιβαλλοντική πολιτική, η πολιτική υγείας, η πολιτική απασχόλησης ή η αναπτυξιακή πολιτική) και η διασφάλιση του συντονισμού μεταξύ διαφορετικών χρηματοδοτικών πηγών της Ένωσης. Οι δράσεις της Ένωσης θα υποστηρίξουν επίσης την έρευνα, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των ερευνητικών υποδομών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και σχετικές μελέτες πολιτικής και επικοινωνιακές δράσεις.

Ο Ορίζοντας 2020 θα διευκολύνει τις προσπάθειες των κρατών μελών να βελτιστοποιήσουν τα ερευνητικά τους μέσα, στηρίζοντας μια ενημερωμένη πανευρωπαϊκή βάση δεδομένων για προσβάσιμες υποδομές έρευνας στην Ευρώπη.

4.3.2. Διευκόλυνση της στρατηγικής διεθνούς συνεργασίας

Στόχος είναι η προώθηση της ανάπτυξης των παγκόσμιων ερευνητικών υποδομών, δηλαδή, ερευνητικών υποδομών που απαιτούν χρηματοδότηση και συμφωνίες σε παγκόσμια κλίμακα. Ακόμη, στόχος είναι η προώθηση της συνεργασίας των ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών με τους μη Ευρωπαίους εταίρους τους, διασφαλίζοντας την παγκόσμια διαλειτουργικότητα και εμβέλειά τους και η επιδίωξη σύναψης διεθνών συμφωνιών σχετικά με την αμοιβαία χρήση, το άνοιγμα ή τη συγχρηματοδότηση των υποδομών. Από αυτή την άποψη θα ληφθούν δεόντως υπόψη οι συστάσεις της ομάδας Carnegie των ανώτερων υπαλλήλων για τις παγκόσμιες ερευνητικές υποδομές. Θα δοθεί επίσης προσοχή στη διασφάλιση της επαρκούς συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον συντονισμό με διεθνείς φορείς όπως τα Ηνωμένα Έθνη ή ο ΟΟΣΑ.

4.4. Ειδικές πτυχές υλοποίησης

Κατά τη διάρκεια της υλοποίησης, θα ζητηθεί η γνώμη ανεξάρτητων ομάδων εμπειρογνωμόνων, καθώς και ενδιαφερόμενων και συμβουλευτικών οργάνων όπως το ESFRI και το e-IRG.

Η υλοποίηση θα ακολουθήσει μια τρισχιδή προσέγγιση: από τη βάση προς την κορυφή όπου το ακριβές περιεχόμενο και η σύμπραξη έργων δεν είναι γνωστά, στοχευμένη στις περιπτώσεις που οι ειδικές ερευνητικές υποδομές ή/και οι σχετικές κοινότητες έχουν καθοριστεί επακριβώς και επώνυμοι δικαιούχοι, π.χ. όταν στον φορέα των υποδομών (ή την κοινοπραξία των φορέων) παρέχεται συνεισφορά όσον αφορά τις λειτουργικές δαπάνες.

Οι στόχοι των τομέων δραστηριοτήτων που περιέχονται στις ενότητες 4.2 και 4.3 θα επιδιώκονται με ειδικές δράσεις, καθώς και στο πλαίσιο δράσεων που αναπτύσσονται βάσει της παραγράφου 4.1 όποτε συντρέχει περίπτωση.

ΜΕΡΟΣ II

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΥΠΕΡΟΧΗ

1. ΥΠΕΡΟΧΗ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΥΡΕΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Γενικά

H επιτυχημένη γνώση, ενσωμάτωση και εξάπλωση τεχνολογιών ευρείας εφαρμογής από την ευρωπαϊκή βιομηχανία αποτελεί βασικό παράγοντα ενίσχυσης της παραγωγικότητας και της ικανότητας καινοτομίας της Ευρώπης και παράγοντα διασφάλισης της προηγμένης, βιώσιμης και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής οικονομίας, της παγκόσμιας ηγετικής θέσης της Ευρώπης σε τομείς εφαρμογής υψηλής τεχνολογίας και της ικανότητας ανάπτυξης αποτελεσματικών και βιώσιμων λύσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της κοινωνίας , λαμβανομένων υπ' όψιν των αναγκών του χρήστη . Οι δραστηριότητες καινοτομίας θα συνδυαστούν με την Ε&Α ως ενιαίο μέρος της χρηματοδότησης.

Ενοποιημένη προσέγγιση των βασικών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής Σημαντική συνιστώσα του σκέλους «Υπεροχή στις ευρείας εφαρμογής και βιομηχανικές τεχνολογίες» είναι οι Κύριες Τεχνολογίες Ευρείας Εφαρμογής (ΚΤΕΕ)· ως τέτοιες νοούνται η μικροηλεκτρονική και η νανοηλεκτρονική, η φωτονική, η νανοτεχνολογία, η βιοτεχνολογία, τα προηγμένα υλικά και τα προηγμένα συστήματα κατασκευής▌. Πολλά καινοτόμα προϊόντα ενσωματώνουν ταυτόχρονα αρκετές από αυτές τις τεχνολογίες, ως μεμονωμένα ή ενσωματωμένα μέρη. Ενώ κάθε τεχνολογία προσφέρει τεχνολογική καινοτομία, το συσσωρευμένο όφελος από τις πολυάριθμες αλληλεπιδράσεις των ΚΤΕΕ και άλλων βιομηχανικών τεχνολογιών ευρείας εφαρμογής και οι συνδυασμοί τους είναι επίσης δυνατό να οδηγήσει σε τεχνολογικά άλματα. Η αξιοποίηση οριζόντιων βασικών τεχνολογιών ευρείας εφαρμογής θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα και τον αντίκτυπο των προϊόντων και θα αποτελέσει κίνητρο για την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Θα προσφέρει επίσης νέες ευκαιρίες για την αντιμετώπιση κοινωνιακών προκλήσεων . Συνεπώς θα αξιοποιηθούν οι πολυάριθμες αλληλεπιδράσεις των εν λόγω τεχνολογιών. Θα παρασχεθεί συγκεκριμένη στήριξη για μεγαλύτερης κλίμακας έργα δοκιμαστικής εφαρμογής και επίδειξης που θα υλοποιηθούν σε διάφορα περιβάλλοντα και σε διάφορες συνθήκες . Θα περιλαμβάνονται ΚΤΕΕ και εγκάρσιες δραστηριότητες ΚΤΕΕ (πολλαπλές ΚΤΕΕ) που συγκεντρώνουν και ενοποιούν διάφορες μεμονωμένες τεχνολογίες, με αποτέλεσμα την επικύρωση της τεχνολογίας σε βιομηχανικό περιβάλλον με αποτέλεσμα ένα πλήρες και εξειδικευμένο σύστημα, έτοιμο ή σχεδόν έτοιμο να εισέλθει στην αγορά. Η εκτεταμένη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σε αυτές τις δραστηριότητες και η επίδειξη του τρόπου συμβολής των αποτελεσμάτων των σχεδίων στην αγοραία αξία για την ΕΕ θα αποτελούν προαπαιτούμενο και, κατά συνέπεια , η υλοποίηση θα μπορούσε να λάβει τη μορφή συμπράξεων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα Προς τούτο και μέσω της δομής υλοποίησης του Ορίζοντα 2020 , θα καταρτιστεί κοινό πρόγραμμα εγκάρσιων δραστηριοτήτων ΚΤΕΕ . Λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της αγοράς και τις απαιτήσεις των κοινωνιακών προκλήσεων, το πρόγραμμα θα έχει στόχο να εξασφαλίσει γενικά δομικά στοιχεία βασικών και πολλαπλών τεχνολογιών ευρείας εφαρμογής για διάφορους τομείς εφαρμογών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνιακών προκλήσεων. Επιπλέον, θα επιδιωχθούν συνέργιες, εφόσον είναι σκόπιμο, μεταξύ των δραστηριοτήτων ΚΤΕΕ και των δραστηριοτήτων της πολιτικής συνοχής στο πλαίσιο εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών Ε&Κ για ευφυή εξειδίκευση καθώς και με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT), την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και, εφόσον είναι σκόπιμο, με τις κατευθυνόμενες δραστηριότητες των κρατών μελών που εντάσσονται στις πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού.

Ειδικές πτυχές υλοποίησης

Οι δραστηριότητες καινοτομίας θα περιλαμβάνουν την ενοποίηση μεμονωμένων τεχνολογιών, επιδείξεις της ικανότητας παραγωγής και παράδοσης καινοτόμων προϊόντων , συστημάτων, διαδικασιών και υπηρεσιών, δοκιμαστικές εφαρμογές με χρήστες και πελάτες για να αποδειχθεί η δυνατότητα υλοποίησης και η προστιθέμενη αξία, για επιδείξεις μεγάλης κλίμακας για να διευκολυνθεί η υιοθέτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας από την αγορά. Θα δοθεί η δέουσα προσοχή στα έργα μικρής και μεσαίας κλίμακας. Επιπλέον, η υλοποίηση στο πλαίσιο αυτού του Μέρους θα ενθαρρύνει τη συμμετοχή ερευνητικών ομάδων μικρού και μεσαίου μεγέθους, συμβάλλοντος επίσης σε ενεργότερη συμμετοχή των ΜΜΕ.

Θα ενοποιηθούν διάφορες μεμονωμένες τεχνολογίες με αποτέλεσμα την επικύρωση της τεχνολογίας σε βιομηχανικό περιβάλλον με ένα πλήρες και εξειδικευμένο σύστημα, έτοιμο για την αγορά. Η εκτεταμένη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σε αυτές τις δραστηριότητες θα αποτελεί προαπαιτούμενο, μεταξύ άλλων μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Η τεχνολογική ώθηση και οι πρωτοβουλίες καινοτομίας θα συμπληρωθούν από δράσεις στην πλευρά της ζήτησης. Αυτές περιλαμβάνουν την βέλτιστη χρήση της δημόσιας προμήθειας καινοτομίας, την ανάπτυξη των κατάλληλων τεχνολογικών προδιαγραφών και των τεχνικών δραστηριοτήτων προς υποστήριξη της τυποποίησης και της ρύθμισης , την ιδιωτική ζήτηση και τη στρατολόγηση των χρηστών για τη δημιουργία περισσότερων φιλικών προς την καινοτομία αγορών.

Για τη νανοτεχνολογία και τη βιοτεχνολογία ειδικότερα, η συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους και το κοινό θα έχει ως στόχο την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα οφέλη και τους κινδύνους. Θα αντιμετωπιστούν συστηματικά η αξιολόγηση της ασφάλειας και η διαχείριση του συνολικού κινδύνου κατά την εγκατάσταση των εν λόγω τεχνολογιών. Κατά περίπτωση, οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες θα συμβάλουν στην συνεκτίμηση των αναγκών και των προτιμήσεων των χρηστών καθώς και στη διασφάλιση της συμμετοχής της κοινωνίας και της συνειδητής επιλογής των καταναλωτών.

Οι▐ δραστηριότητες που υποστηρίζονται βάσει του παρόντος Μέρους θα συμπληρώνουν τη στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας στον τομέα των τεχνολογιών ευρείας εφαρμογής που μπορεί να παρέχεται από εθνικές ή περιφερειακές αρχές βάσει των ταμείων της πολιτικής συνοχής, στο πλαίσιο στρατηγικών ευφυούς εξειδίκευσης.

Το πρόγραμμα αυτό θα στηρίζει επίσης, ως μέρος της χρηματοδότησης των δράσεων, δραστηριότητες μεταφοράς τεχνολογίας (τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο), συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας διεθνών και περιφερειακών ομίλων καινοτομίας, με στόχο την προώθηση αποτελεσματικότερων διασυνδέσεων μεταξύ πανεπιστημίων και βιομηχανίας.

Θα επιδιώκονται στρατηγικές πρωτοβουλίες διεθνούς συνεργασίας με τις ηγετικές χώρες εταίρους σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος και οφέλους. Ειδικού, αλλά όχι αποκλειστικού, ενδιαφέροντος για τις τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και τις βιομηχανικές τεχνολογίες είναι τα εξής:

— η πρόσβαση σε παγκοσμίως πρωτοποριακή επιστημονική και τεχνολογική εμπειρογνωμοσύνη,

— η ανάπτυξη παγκόσμιων προτύπων,

— η άρση των σημείων συμφόρησης όσον αφορά τη βιομηχανική εκμετάλλευση, τη συνεργασία Ε&Α και τους όρους εμπορίας,

— η ασφάλεια των προϊόντων που βασίζονται στη νανοτεχνολογία και στη βιοτεχνολογία, καθώς και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις από τη χρήση τους ,

— η ανάπτυξη υλικών και μεθόδων για τον περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας και πόρων,

— οι διεθνείς πρωτοβουλίες συνεργασίας της βιομηχανίας εντός του κατασκευαστικού κλάδου, και

— η διαλειτουργικότητα των συστημάτων.

1.1. Τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ)

Ορισμένοι τομείς δραστηριοτήτων θα επικεντρώνονται στις προκλήσεις της βιομηχανικής και τεχνολογικής υπεροχής στον τομέα των ΤΠΕ σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας και θα καλύπτουν τα γενικά θεματολόγια έρευνας και καινοτομίας στον τομέα των ΤΠΕ, συμπεριλαμβανομένων κυρίως των εξής:

1.1.1. Μια νέα γενιά επιμέρους στοιχείων και συστημάτων: Μηχανική προηγμένων ▌, ενσωματωμένων και αποδοτικών ως προς την ενέργεια και τους πόρους εξαρτημάτων και συστημάτων

Στόχος είναι η διατήρηση και ενίσχυση της ευρωπαϊκής υπεροχής στις τεχνολογίες που σχετίζονται με προηγμένα, ενσωματωμένα και ενεργειακώς αποδοτικά και ανθεκτικά εξαρτήματα και συστήματα. Περιλαμβάνει επίσης μικρο- νανο- βιο- συστήματα, οργανικά ηλεκτρονικά, κβαντική υπολογιστική, μεγάλης κλίμακας ενοποίηση, βασικές τεχνολογίες για το Διαδίκτυο των πραγμάτων (ΔτΠ) (5), συμπεριλαμβανομένων και υποδομών υποστήριξης της παροχής προηγμένων υπηρεσιών, αισθητήρων, ευφυών ενοποιημένων συστημάτων, κατανεμημένων υπερσυστημάτων (systems of systems) και τεχνολογιών πολύπλοκων συστημάτων.

1.1.2. Υπολογιστές επόμενης γενιάς: προηγμένα και ασφαλή υπολογιστικά συστήματα και τεχνολογίες , συμπεριλαμβανομένου του υπολογιστικού νέφους

Στόχος είναι η μόχλευση των ευρωπαϊκών πλεονεκτημάτων στους τομείς της αρχιτεκτονικής επεξεργαστών και συστημάτων, των τεχνολογιών διασύνδεσης και εντοπισμού δεδομένων, του υπολογιστικού νέφους, της παράλληλης σύνδεσης υπολογιστών, του λογισμικού κατάρτισης μοντέλων και προσομοίωσης για όλα τα τμήματα της αγοράς υπολογιστών, συμπεριλαμβανομένων των εφ