Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Προς ένα νέο πλαίσιο για την υποδομή των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και τις σχετιζόμενες υπηρεσίες - Ανασκόπηση των επικοινωνιών για το 1999"

(2000/C 204/03)

Στις 15 Νοεμβρίου 1999, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, για την ανωτέρω ανακοίνωση.

Το τμήμα μεταφορών, ενέργειας, υποδομών και κοινωνίας των πληροφοριών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, κατήρτισε τη γνωμοδότησή του στις 4 Μαΐου 2000 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Lagerholm.

Κατά την 373η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 24ης Μαΐου 2000), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, με 94 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 4 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Από το 1990, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθιερώνει σταδιακά ένα περιεκτικό κανονιστικό πλαίσιο για την ελευθέρωση της αγοράς των τηλεπικοινωνιών. Αυτό είχε ζωτική σημασία για την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Ένας εξελιγμένος τομέας των επικοινωνιών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη μετάβαση της Ευρώπης στην κοινωνία των πληροφοριών. Δίχως αποτελεσματικές και υψηλής ποιότητας επικοινωνίες, η ευρωπαϊκή βιομηχανία και ειδικότερα οι ΜΜΕ αντιμετωπίζουν σημαντικό μειονέκτημα σε σχέση με τους παγκόσμιους ανταγωνιστές τους. Η εισαγωγή και η διάδοση των νέων υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών μπορούν να προσφέρουν δυνατότητες μείωσης των περιφερειακών ανισοτήτων ελαττώνοντας τη σημασία της απόστασης. Η αύξηση του ανταγωνισμού θα εξακολουθήσει να έχει σημαντική επίδραση στην εξέλιξη των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών και στο σύνολο της οικονομίας.

1.2. Οι εξελίξεις της τεχνολογίας και της αγοράς στον τομέα των επικοινωνιών προχωρούν με ολοένα αυξανόμενο ρυθμό. Το Διαδίκτυο ανατρέπει σε μεγάλο βαθμό τις παραδοσιακές δομές της αγοράς. Οι βελτιώσεις όσον αφορά την επεξεργασία, την πρόσβαση, και τις βασικές τεχνολογίες μετάδοσης προκαλούν μείωση του κόστους και αύξηση της δυναμικότητας των δομών επικοινωνιών. Οι ασύρματες εφαρμογές αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία σε όλα τα τμήματα της αγοράς. Επιπλέον, η ανάπτυξη των τεχνολογιών στον τομέα των μέσων επικοινωνίας, ειδικότερα της ψηφιακής τηλεόρασης, προσφέρει τηλεϋπηρεσίες συναλλαγών "κατ' αίτηση" καθώς και νέες υπηρεσίες όπως, π.χ., δεδομένα, Διαδίκτυο και ηλεκτρονικό εμπόριο και, μέσω αυτών, συμβάλλει στην αύξηση του ανταγωνισμού στο συγκλίνοντα τομέα των τηλεπικοινωνιών.

2. Η ανακοίνωση της Επιτροπής

2.1. Με την παρούσα ανακοίνωση της Επιτροπής, αρχίζει μια αναθεώρηση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου για τις τηλεπικοινωνίες. Η ανακοίνωση, βασικά, στηρίζεται στην πέμπτη έκθεση για την εφαρμογή του πλέγματος κανονιστικών ρυθμίσεων στις τηλεπικοινωνίες(1)· στα αποτελέσματα της διαβούλευσης σχετικά με την Πράσινη Βίβλο για τη σύγκλιση(2)· στα αποτελέσματα της διαβούλευσης σχετικά με την Πράσινη Βίβλο για το ραδιοφάσμα(3)· στα συμπεράσματα της έκθεσης για την ανάπτυξη της αγοράς ψηφιακής τηλεόρασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση(4) καθώς και στην έκθεση για τις πιθανές ευρωπαϊκές κανονιστικές αρχές.

2.2. Ενώ το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο για την ελευθέρωση της αγοράς των τηλεπικοινωνιών είχε σχεδιασθεί για να βοηθηθεί η επιτυχής μετάβαση στον ανταγωνισμό, το νέο πλαίσιο για την υποδομή των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και τις συναφείς υπηρεσίες επικεντρώνεται στην προαγωγή και την υποστήριξη μιας ανοικτής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αγοράς για τις υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών, προς όφελος του ευρωπαίου πολίτη και προς παγίωση της εσωτερικής αγοράς.

2.3. Παράλληλα με μια ενοποιημένη και απλουστευμένη οδηγία για την ελευθέρωση (σύμφωνα με το άρθρο 86), το νέο πλαίσιο αποτελείται από μια οδηγία πλαίσιο για συγκεκριμένους τομείς, τέσσερις οδηγίες για συγκεκριμένους τομείς (αδειοδότηση και άδειες (συμπεριλαμβανομένων των σπανιζόντων πόρων), οδηγία για την πρόσβαση και διασύνδεση, οδηγία για την καθολική υπηρεσία και οδηγία για την προστασία των τηλεπικοινωνιακών δεδομένων) (όλες σύμφωνα με το άρθρο 95)· μη δεσμευτικά μέτρα για συγκεκριμένους τομείς και νομοθεσία του ανταγωνισμού.

2.4. Η οδηγία πλαίσιο θα καθορίσει ειδικούς στόχους πολιτικής για τα κράτη μέλη. Απαιτεί από τα κράτη μέλη να δρουν σύμφωνα με πέντε ρυθμιστικές αρχές· εγγυάται ιδιαίτερα δικαιώματα των καταναλωτών καθώς και ένα κατάλληλο επίπεδο διαλειτουργικότητας, καθορίζει τα δικαιώματα, τις ευθύνες, τις εξουσίες λήψης αποφάσεων και τις διαδικασίες των εθνικών ρυθμιστικών αρχών (ΕΡΑ)· θεσπίζει κανόνες για τη νέα επιτροπή τηλεπικοινωνιών και την ομάδα επικοινωνιών υψηλού επιπέδου· και προβλέπει την κατάρτιση συστάσεων, οδηγών ορθής πρακτικής, κωδίκων συμπεριφοράς που θα εκπονηθούν από τα ενδιαφερόμενα μέρη, και άλλα συμπληρωματικά μέτρα.

2.5. Το νέο πλαίσιο θα ισχύσει για όλες τις δομές τηλεπικοινωνιών και συναφών υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό:

- οι υπηρεσίες μετάδοσης μέσω Διαδικτύου θα αντιμετωπίζονται ακριβώς όπως και οι λοιπές υπηρεσίες μετάδοσης·

- θα πρέπει να απαιτείται από τους φορείς που παρέχουν υπηρεσίες επικοινωνιών να αδειοδοτούνται με γενικές και όχι ειδικές άδειες ·

- θα πρέπει να θεσπισθούν αρχές για τη ρύθμιση της πρόσβασης σε όλες τις υποδομές τηλεπικοινωνιών και της διασύνδεσης με αυτές·

- θα πρέπει να συγκροτηθεί μία ομάδα εμπειρογνωμόνων πολιτικής φάσματος προκειμένου να διασφαλισθεί ότι ο τομέας αυτός της κοινοτικής πολιτικής διέπεται από πολιτικά και όχι μόνο τεχνικά κριτήρια·

- κεντρική προτεραιότητα για την Επιτροπή θα παραμείνει η διασφάλιση οικονομικά αποδεκτής πρόσβασης για όλους στις υπηρεσίες επικοινωνιών οι οποίες είναι απαραίτητες για τη συμμετοχή στην κοινωνία των πληροφοριών·

- εκτός από τη χρηματοδότηση της πρόσβασης του κοινού από κρατικούς προϋπολογισμούς, τα κράτη μέλη θα συνεχίσουν να έχουν την δυνατότητα καθιέρωσης μηχανισμών χρηματοδότησης για τις καθολικές υπηρεσίες·

- ο ανταγωνισμός στον τοπικό βρόχο θα πρέπει να επιταθεί·

- η λήψη συνεκτικών νομοθετικών μέτρων σε επίπεδο ΕΕ θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη αποτελεσματικού ανταγωνισμού και πανευρωπαϊκών υπηρεσιών και, τέλος,

- θα πρέπει να βελτιωθεί η συνεργασία των ΕΡΑ και της Επιτροπής.

2.6. Οι μελλοντικές αρχές της ρυθμιστικής αυτής δράσης θα πρέπει να βασιστούν σε σαφώς καθορισμένους στόχους πολιτικής· θα πρέπει να αποτελούν το ελάχιστο πλαίσιο που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων αυτών· να ενισχύουν τη νομική ασφάλεια· να είναι τεχνολογικώς ουδέτερες και να εφαρμόζονται σε ένα επίπεδο όσο το δυνατόν πλησιέστερο προς τις συναφείς δραστηριότητες.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επικροτεί σε γενικές γραμμές την ανακοίνωση της Επιτροπής.

3.2. Επικροτεί ιδιαίτερα τη δέσμευσή της να στηρίξει την προτεινόμενη κανονιστική εξέλιξη στους εξής άξονες:

- προαγωγή και υποστήριξη μιας ανοιχτής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αγοράς·

- σταθεροποίηση της εσωτερικής αγοράς·

- μεγαλύτερη προσφυγή στη νομοθεσία περί του ανταγωνισμού και απλούστευση και μείωση της νομοθεσίας για ειδικούς τομείς σε συνδυασμό με συστάσεις, κατευθυντήριες γραμμές και κλαδικές συμφωνίες. Εκτός από την ανάγκη για ρύθμιση της πρόσβασης σε σπανίζοντες πόρους, η ειδική ρύθμιση για συγκεκριμένους τομείς θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο στις περιπτώσεις όπου δεν υφίσταται επαρκής ανταγωνισμός και μόνο για μία μεταβατική περίοδο·

- τεχνολογική ουδετερότητα, συμπεριλαμβανομένων και των μέτρων που δεν αφορούν ειδικώς το Διαδίκτυο. Η τεχνολογικώς ουδέτερη ρύθμιση δεν θα πρέπει, ωστόσο, να επιφέρει αυστηρότερη ρύθμιση για τις νέες υπηρεσίες, αλλά να ακολουθήσει μάλλον την ισχύουσα ειδική ρύθμιση των παραδοσιακών υπηρεσιών.

3.3. Καθώς θα αναπτύσσει περαιτέρω τις θέσεις της η Επιτροπή, θα απαιτηθεί ιδιαίτερη προσοχή ώστε να εξασφαλισθεί ότι οι αρχές αυτές θα συνεχίσουν να κατέχουν κεντρική θέση. Προσοχή απαιτείται, επίσης, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι η εφαρμογή των προτάσεων δεν θα ακολουθήσει το ρυθμό των βραδύτερων κρατών μελών αλλά ότι, αντίθετα, στις διάφορες αγορές (γεωγραφικές και υπηρεσιών), καθώς θα αναπτύσσεται ο ανταγωνισμός, οι ειδικές τομεακές ρυθμίσεις θα αντικαθίστανται από τους κοινούς κανόνες περί ανταγωνισμού. Αυτό το πρόβλημα θα ενταθεί με τη διεύρυνση της ΕΕ. Με τη διεύρυνση θα πρέπει απαραιτήτως να παρασχεθεί κατάλληλη βοήθεια σε ορισμένες νέες χώρες.

3.4. Η μετάβαση από την ειδική ρύθμιση του τομέα των τηλεπικοινωνιών προς τη γενική νομοθεσία του ανταγωνισμού συζητάται συχνά με βάση ρήτρες αναθεώρησης και περιόδων χάρητος. Για τη χρήση, όμως, παρόμοιων ρυθμιστικών αρχών είναι απαραίτητη η εφαρμογή κριτηρίων. Τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να είναι ολιγάριθμα και να καθοριστούν όσο το δυνατόν συντομότερα.

3.5. Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπογραμμίσει τον παγκόσμιο χαρακτήρα που έχουν οι συγκλίνουσες αγορές του τομέα των επικοινωνιών. Το προτεινόμενο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο δεν πρέπει να αντιμετωπισθεί μεμονωμένα. Έχει σημασία να διατηρηθεί και να προαχθεί η ανταγωνιστικότητα των φορέων της Ευρώπης. Υπάρχει κίνδυνος η περιφερειακή ρύθμιση να οδηγήσει σε απομόνωση της ευρωπαϊκής αγοράς από την παγκόσμια αγορά, ιδιαίτερα εάν μια εκτενής ρύθμιση παρεμποδίσει την ανάπτυξη των δυνάμεων της αγοράς. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη την επίδραση τυχόν μέτρων επί της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

3.6. Εξάλλου, ΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει ότι η Επιτροπή δεν πρέπει να περιορίσει την προσοχή της αποκλειστικά και μόνο στα θετικά αποτελέσματα της αύξησης του ανταγωνισμού. Δεν είναι δυνατόν να αποκλεισθεί ότι η υπερβολικά ταχεία εξέλιξη των υποδομών των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και των συναφών υπηρεσιών μπορεί να εγκυμονεί, σε ορισμένους τομείς, κινδύνους για την υγεία ή το περιβάλλον. Η ανακοίνωση δεν αναφέρει παρόμοιους κινδύνους - πράγμα το οποίο ίσως να είναι φυσικό εάν ληφθούν υπόψη οι σκοποί της. Όμως, η ΟΚΕ επιθυμεί με την ευκαιρία αυτή να προτρέψει την Επιτροπή να παρακολουθήσει επιμελώς τις επιπτώσεις από πλευράς υγείας και περιβάλλοντος.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Αδειοδότηση και άδειες

4.1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι απαιτείται εναρμόνιση των όρων αδειοδότησης τόσο όσον αφορά τον τύπο όσο και την πρακτική εφαρμογή τους. Το σύστημα αυτό θα πρέπει να βασίζεται στην έκδοση γενικών αδειών εκτός εάν πρόκειται για την πρόσβαση στις συχνότητες και την αριθμοδότηση. Συνεπώς, η εναρμόνιση δεν θα πρέπει να οδηγήσει στην καθιέρωση ενός επαχθέστερου κανονιστικού καθεστώτος στις αγορές στις οποίες, για παράδειγμα, η έκδοση γενικών αδειών δεν απαιτεί κανένα είδος προεγγραφής.

4.1.2. Η Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση συστήματος αδειών όσον αφορά τις υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών που παρέχονται μέσω Διαδικτύου. Κατά γενικό κανόνα, θα πρέπει να υπερισχύσει εδώ η τεχνολογική ουδετερότητα. Έτσι το Διαδίκτυο ως τεχνική βάση για την παροχή υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών δεν θα πρέπει να υπόκειται σε ειδικούς κανόνες. Η ΟΚΕ θεωρεί, εντούτοις, ότι οι νέες τεχνολογίες, όπως το Διαδίκτυο, στις πρώτες φάσεις τους θα πρέπει να παραμείνουν όσο το δυνατόν εκτός ρύθμισης, με τον όρο ότι τηρούν την απαιτούμενη τεχνολογική ουδετερότητα. Ωστόσο, αυτό είναι αποδεκτό μόνο εφόσον ικανοποιούνται ορισμένες θεμελιώδεις απαιτήσεις όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών.

4.2. Πρόσβαση και διασύνδεση

4.2.1. Σύμφωνα με την άποψη της ΟΚΕ, η ρυθμιστική παρέμβαση δικαιολογείται μόνο προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι δυσλειτουργίες της αγοράς και να διασφαλισθεί ένας υγιής ανταγωνισμός στον τομέα των υποδομών. Όταν υπάρχουν δυσλειτουργίες της αγοράς, η ρυθμιστική αντίδραση πρέπει να αφορά ειδικώς το πρόβλημα, να είναι κατάλληλη, και προσωρινή.

4.2.2. Εφόσον κρίνεται απαραίτητο να αναληφθεί μία βραχυπρόθεσμη δράση όσον αφορά την ρύθμιση των όρων πρόσβασης (όπως στην περίπτωση του διαχωρισμού του τοπικού βρόχου), η προσοχή θα πρέπει κυρίως να εστιασθεί στη σύναψη συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων. Εάν αυτό είναι αδύνατο, τότε η προσέγγιση για την τιμολόγηση της διαχωρισμένης πρόσβασης θα πρέπει να δημιουργεί κίνητρα για επενδύσεις σε υποδομές (π.χ., με χρονικά όρια για ειδικούς μηχανισμούς τιμολόγησης) και να εφαρμόζεται με συνέπεια σε όλα τα κράτη μέλη. Η ανάπτυξη εναλλακτικών δυνατοτήτων πρόσβασης θα πρέπει να παρακολουθείται στενότατα οι δε συστάσεις προς τις ΕΡΑ για την πρόσβαση θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν και την αποχή από κάθε είδους ρυθμιστική παρέμβαση όταν είναι διαθέσιμοι άλλοι τρόποι πρόσβασης.

4.3. Διαχείριση του ραδιοφάσματος(5)

4.3.1. Η χρήση του ραδιοφάσματος καθίσταται ολοένα και πιο σημαντική για τα συστήματα τηλεπικοινωνιών. Ο μόνος τρόπος επίλυσης του προβλήματος της διαθεσιμότητας ζώνης είναι η χρήση σύγχρονης τεχνολογίας για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της χρήσης του ραδιοφάσματος για όλους τους χρήστες, και όχι μόνο στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, οι διάφορες πολιτικές σε τομείς όπως, π.χ., οι ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές, οι τηλεπικοινωνίες, ο ραδιοεντοπισμός και οι στρατιωτικές χρήσεις, πρέπει να ολοκληρωθούν. Πρέπει να βελτιωθούν, επίσης, οι μέθοδοι που επιτρέπουν σε περισσότερους χρήστες και υπηρεσίες να χρησιμοποιούν από κοινού την ίδια συχνότητα φάσματος.

4.3.2. Ένας τρόπος βελτίωσης της αποτελεσματικότητας του ραδιοφάσματος είναι η εναρμονισμένη κατανομή συχνοτήτων σε διεθνές επίπεδο. Τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε περιοχές με πολλά εθνικά σύνορα όπως η Ευρώπη.

4.3.3. Η ΟΚΕ θεωρεί αποδεκτή την τιμολόγηση του ραδιοφάσματος ως μέσου για την αύξηση της αποτελεσματικότητάς του υπό τον όρο ότι τα επίπεδα των τιμών είναι εύλογα και ότι δεν επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη των συστημάτων και εφόσον δημιουργούν ίσους όρους για όλους τους συντελεστές της αγοράς, τους φορείς τηλεπικοινωνιών, και τους οργανισμούς ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών.

4.3.4. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρρυνθούν προκειμένου να χρησιμοποιούν τα έσοδα από τους φόρους, τις δημοπρασίες, την τιμολόγηση του ραδιοφωνικού φάσματος για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα του ραδιοφάσματος.

4.4. Καθολική υπηρεσία(6)

4.4.1. Στην καθολική υπηρεσία, όπως ορίζεται σήμερα από την κοινοτική νομοθεσία, περιλαμβάνονται η παροχή φωνητικής τηλεφωνίας, η μέσω διαμορφωτή μετάδοση δεδομένων φαξ και φωνητικής ζώνης (π.χ., πρόσβαση στο Διαδίκτυο). Οι χρήστες πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ένα συγκεκριμένο κέντρο για τις διεθνείς και εθνικές κλήσεις όπως και για τις επείγουσες υπηρεσίες (μέσω εθνικών αριθμών ή του ευρωπαϊκού αριθμού κλήσης έκτακτης ανάγκης - 112). Ο ορισμός καλύπτει, επίσης, την παροχή βοήθειας από χειριστή, τις υπηρεσίες καταλόγου, τα κοινόχρηστα τηλέφωνα και τις ειδικές ευκολίες για τους χρήστες με ειδικές ανάγκες ή ειδικές κοινωνικές ανάγκες.

4.4.2. Το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο απαιτεί από τις ΕΡΑ να υποχρεώσουν τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων να διασφαλίσουν ότι παρέχεται σε όλους, και σε προσιτή τιμή, μία ελάχιστη δέσμη υπηρεσιών συγκεκριμένης ποιότητας, όπως ορίζεται παραπάνω, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους.

4.4.3. Η απορρύθμιση του τομέα των τηλεπικοινωνιών, συνοδευόμενη από τις τεχνολογικές εξελίξεις, παρείχε μεγάλα πλεονεκτήματα στους περισσότερους καταναλωτές υπό τη μορφή πιο αξιόπιστων, υψηλότερης ποιότητας, και λιγότερο δαπανηρών υπηρεσιών. Η ποικιλία των υπηρεσιών συνεχίζει να αυξάνεται. Νέα ευρυζωνικά δίκτυα αναπτύσσονται ως εμπορικές προσφορές. Αυτό δημιουργεί ευκαιρίες για ταχύτερη πρόσβαση στο Διαδίκτυο, καθιστά ελκυστικότερες τις υφιστάμενες υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας και μπορεί να επιτρέψει την παροχή νέων υπηρεσιών που απαιτούν ευρεία ζώνη υψηλών συχνοτήτων όπως η βιντεοπαραγγελία. Η διαθεσιμότητα υπηρεσιών ευρέος φάσματος θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα που θα διασφαλίζει τη μετάβαση της ΕΕ στην κοινωνία της πληροφορίας. Μπορεί, επίσης, να ισχυρισθεί κανείς ότι ο ορισμός και το πεδίο της καθολικής υπηρεσίας πρέπει να επεκταθεί ώστε να συμπεριληφθούν, π.χ., και οι υπηρεσίες ευρέος φάσματος.

4.4.4. Όσον αφορά την επέκταση του πεδίου της υποχρέωσης καθολικών υπηρεσιών (ΥΚΥ), η ΟΚΕ βασίζεται στην Ανακοίνωση που δημοσίευσε η Επιτροπή το 1996. Πράγματι, τα ουσιαστικά κριτήρια για την επέκταση του φάσματος των καθολικών υπηρεσιών αναφέρονται στην Ανακοίνωση ως εξής: "ανάλυση της ζήτησης και της διαθεσιμότητας της εν λόγω υπηρεσίας με βάση την αγορά καθώς και πολιτική αξιολόγηση της κοινωνικής και οικονομικής της χρησιμότητας". Η ΟΚΕ θεωρεί ότι τα κριτήρια αυτά συνεχίζουν να ενδείκνυνται.

4.4.4.1. Ωστόσο, η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Επιτροπής, η οποία επιθυμεί να διατηρήσει προς το παρόν τον ορισμό και την παρούσα εμβέλεια της καθολικής υπηρεσίας, στο μέτρο που δεσμεύεται να "προτείνει τόσο κριτήρια ενόψει της πιθανής επέκτασής της στο κοινοτικό δίκαιο όσο και μηχανισμούς περιοδικής επανεξέτασης λόγω του δυναμικού και εξελικτικού χαρακτήρα" της εν λόγω έννοιας.

4.4.4.2. Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της συνόδου κορυφής της Λισσαβόνας και ειδικότερα το κεφάλαιο με τον τίτλο "Μία κοινωνία της πληροφορίας για όλους" και τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ με θέμα "Απασχόληση, οικονομική μεταρρύθμιση και κοινωνική συνοχή - Προς μία Ευρώπη της καινοτομίας και της γνώσης" (CES 1053/99), η οποία επισημαίνει την έκταση που μπορεί να λάβει ο κοινωνικός αποκλεισμός εξαιτίας της επιτάχυνσης της κοινωνίας των πληροφοριών και των νέων οικονομιών που εισάγονται με αυτήν. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι η Επιτροπή θα καθορίσει, το ταχύτερο δυνατόν, τα κριτήρια που θα διέπουν την επέκταση του νομικού ορισμού της καθολικής υπηρεσίας. Αυτό είναι καθοριστικής σημασίας προκειμένου ο ορισμός να είναι συνεπής με τις κατευθυντήριες γραμμές που υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας, προκειμένου, αφενός, να διασφαλισθεί "μια κοινωνία των πληροφοριών για όλους" και να μειωθούν στο ελάχιστο οι κίνδυνοι του κοινωνικού αποκλεισμού και, αφετέρου, να ενισχυθεί η κοινωνική συνοχή, σύμφωνα με το άρθρο 2 της Συνθήκης της ΕΚ.

4.4.5. Το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο επιβάλει στις Εθνικές Ρυθμιστικές Αρχές (ΕΡΑ) να αναθέσουν στους φορείς εκμετάλλευσης των δικτύων την παροχή υποχρεωτικών υπηρεσιών βάσει των οποίων ένα ελάχιστο καθορισμένο σύνολο υπηρεσιών διατίθεται σε όλους τους χρήστες ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους και σε προσιτή τιμή. Το πλαίσιο αυτό δίνει στις ΕΡΑ τη δυνατότητα να συγκροτήσουν ένα ταμείο καθολικής υπηρεσίας, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η ισότητα μεταξύ των διαφόρων φορέων εκμετάλλευσης.

4.4.5.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την εν λόγω αρχή. Πράγματι, είχε ήδη προτείνει τη λύση αυτή στη γνωμοδότησή της για την Ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα την "Καθολική υπηρεσία τηλεπικοινωνιών στην προοπτική ενός πλήρως ελευθερωμένου περιβάλλοντος" (COM(96) 73 τελικό). Συγκεκριμένα, στη γνωμοδότηση αυτή, η ΟΚΕ ανέφερε ότι "οι οργανισμοί παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών πρέπει να συμμετέχουν κατά τη δέουσα και θεμιτή κατανομή σε όλες τις πτυχές της υπηρεσίας αυτής, συμπεριλαμβανομένων και των χρηματοδοτικών υποχρεώσεων." Συνεπώς, για λόγους ισότητας, τόσο των καταναλωτών όσο και των διαφόρων φορέων εκμετάλλευσης, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της χρηματοδότησης της καθολικής υπηρεσίας από το σύνολο των φορέων εκμετάλλευσης.

4.4.6. Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας και ενδεχομένως και των δεδομένων, δεν είναι απαραίτητο να επανεξετασθεί η αρχή αυτή χωρίς να υπάρχει ο κίνδυνος να γίνει αποδεκτό το γεγονός ότι ολόκληροι τομείς της γεωγραφικής κάλυψης του ευρωπαϊκού χώρου ενδέχεται να αποκλεισθούν από την τεχνολογική πρόοδο. Τούτο θα είχε στην πράξη ως αποτέλεσμα την άρνηση σε μια μερίδα πολιτών τη θεμιτή πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες των πληροφοριών και στις συνακόλουθες δυνατότητες απασχόλησης (τηλεργασίας κ.λπ.), γεγονός που εκ των πραγμάτων συνιστά άνιση μεταχείριση.

4.4.7. Το γεγονός ότι η Επιτροπή κρίνει άστοχο το να επεκταθεί τώρα το πεδίο της καθολικής υπηρεσίας και στις υπηρεσίες του ευρέος φάσματος - εν εναμονή όμως των προτάσεών της εν όψει της ενδεχόμενης επέκτασης του - δεν σημαίνει ότι η πρωτοβουλία των κρατών μελών και της Κοινότητας να επιταχύνουν την εγκατάσταση υπηρεσιών ευρέος φάσματος σε όλη την επικράτεια της Ένωσης δεν θα είναι ευπρόσδεκτη.

4.4.8. Μολονότι η ΟΚΕ φρονεί ότι η επικουρικότητα πρέπει να αφορά την χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας και της "πρόσβασης του κοινού" στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, εντούτοις οφείλει να τονίσει ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης εξαρτάται από μια συνεχή προσπάθεια για βελτίωση της ποιότητας και επίτευξη χαμηλότερων τιμών στον τομέα. Είναι, συνεπώς, σημαντικό να επιλέγουν τα κράτη μέλη τα αποτελεσματικότερα και λιγότερα στρεβλωτικά μέσα για την παροχή ή/και χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας και της "πρόσβασης του κοινού". Κατά την ΟΚΕ, κατά πρώτο λόγο θα πρέπει να μελετηθούν οι δημόσιες συμβάσεις.

4.4.9. Η ΟΚΕ επιθυμεί, σχετικά, να τονίσει ότι μπορεί, για άλλους λόγους, να απαιτηθούν κοινοτικές ή εθνικές πρωτοβουλίες για την προώθηση της κοινωνίας των πληροφοριών. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα πρέπει να επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή στο εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα της εκπαίδευσης των χρηστών για να αποφευχθεί η δημιουργία χάσματος μεταξύ αυτών που διαθέτουν πληροφόρηση και αυτών που δεν διαθέτουν.

4.4.10. Όπως τόνισε και το τμήμα μεταφορών, ενέργειας, υποδομών και κοινωνίας των πληροφοριών στη Δήλωση του Oulu(7), η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εντάξει περισσότερες δραστηριότητες της κοινωνίας των πληροφοριών μεταξύ των τομέων που καλύπτονται από τα διαρθρωτικά ταμεία, ειδικότερα το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, συμπεριλαμβάνοντας τόσο την κατάρτιση όσο και την ένταξη ατόμων από τις αποκλεισμένες κατηγορίες της κοινωνίας.

4.5. Τα συμφέροντα των χρηστών και των καταναλωτών

4.5.1. Όσον αφορά την προστασία και την ενημέρωση των καταναλωτών, η Επιτροπή προτείνει, μεταξύ άλλων, στην ανακοίνωσή της τα εξής:

- να διατηρηθούν οι υφιστάμενες υποχρεώσεις όσον αφορά την εξέταση των παραπόνων, την ποιότητα των υπηρεσιών, και την επίλυση των διαφορών και να εξετασθεί η ανάγκη για τη λήψη περαιτέρω μέτρων

- να υποχρεωθούν οι πάροχοι υπηρεσιών να πληροφορούν τους πελάτες τους για την ποιότητα των υπηρεσιών

- να καταστούν σαφέστερες, για τους καταναλωτές, οι πληροφορίες σχετικά με την ποιότητα και τις τιμές των υπηρεσιών

- να προσαρμοσθεί και να διασαφηνισθεί η οδηγία για την προστασία των πληροφοριών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών ώστε να ληφθούν υπόψη οι τεχνολογικές εξελίξεις και να διασφαλισθεί η καταλληλότητά της σε μια συγκλίνουσα αγορά.

4.5.2. Η ΟΚΕ υποστηρίζει τις παραπάνω προτάσεις της Επιτροπής. Είναι σαφές ότι τα συμφέροντα των χρηστών και των καταναλωτών ικανοποιούνται γενικώς καλύτερα μέσω του ανταγωνισμού σε μια ανοικτή αγορά και ότι είναι προς το συμφέρον όλων των συντελεστών της αγοράς τηλεπικοινωνιών που ανταγωνίζονται μεταξύ τους μέσω των τιμών, να φροντίζουν ώστε οι πελάτες ή οι πιθανοί πελάτες τους να λαμβάνουν πλήρως γνώση των τιμών και της ποιότητας των υπηρεσιών τους. Η διαφάνεια του κόστους και των διαφόρων συνιστωσών των τιμών έχει βασική σημασία. Οι αρχές των κρατών μελών οι οποίες είναι αρμόδιες για την εφαρμογή της γενικής νομοθεσίας υπέρ των καταναλωτών και για τη διασφάλιση της παροχής ορθών και όχι παραπλανητικών πληροφοριών από τις επιχειρήσεις είναι προφανώς οι φορείς που είναι επιφορτισμένοι με την κατάλληλη και συνεχή παρακολούθηση της ενημέρωσης των καταναλωτών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.

4.5.3. Λόγω της εξαιρετικά ταχείας εξέλιξης που σημειώνεται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών με τη συνεχή παροχή νέων υπηρεσιών και με πολλές νέες επιχειρήσεις - στις περισσότερες αγορές - είναι σαφές ότι πολλοί καταναλωτές αισθάνονται αποπροσανατολισμένοι και ανασφαλείς. Προκειμένου να διασφαλισθεί επιτυχής ανάπτυξη είναι σημαντικό να διαπνέονται οι καταναλωτές από εμπιστοσύνη. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ θεωρεί ότι υπάρχουν λόγοι, προς το παρόν, για να προβληθούν ιδιαίτερες απαιτήσεις όσον αφορά την πληροφόρηση των καταναλωτών από τις επιχειρήσεις των τηλεπικοινωνιών. Η ΟΚΕ φρονεί επίσης ότι θα είναι ευεργετικό να υπάρχουν απλές και φθηνές διαδικασίες χειρισμού παραπόνων και διευθέτησης διαφωνιών για τους χρήστες και τους καταναλωτές, διαφορετικές από εκείνες των εθνικών δικαστηρίων, και ενθαρρύνει τη χρήση του "εντύπου παραπόνων των ευρωπαίων καταναλωτών" της Επιτροπής.

4.5.4. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι η οδηγία για την προστασία των πληροφοριών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (οδηγία TDP) είναι πλέον αναχρονιστική λόγω της τεχνολογικής εξέλιξης που έχει σημειωθεί και ότι πρέπει να αναθεωρηθεί. Πρέπει να διερευνηθεί κατά πόσον οι απαιτήσεις για την προστασία των πληροφοριών της οδηγίας μπορούν να διασφαλισθούν με την τροποποίηση της γενικής οδηγίας για την προστασία των πληροφοριών στην ΕΕ αντί της προσαρμογής της οδηγίας TDP. Αυτό συνάδει επίσης προς την προσπάθεια για τον περιορισμό της εξειδικευμένης νομοθεσίας του εν λόγω τομέα όπως και προς τις συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί λόγω της σύγκλισης στον τομέα των επικοινωνιών. Αυτό βέβαια δεν πρέπει να καθυστερήσει την προσαρμογή της προστασίας των πληροφοριών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.

4.6. Αριθμοδότηση, ονοματοδοσία και διευθυνσιοδότηση

4.6.1. Το ρυθμιστικό πλαίσιο θα πρέπει να ενθαρρύνει τη δημιουργία καινοτομιών σε νέες υπηρεσίες. Κατά την ΟΚΕ η προτεινόμενη υποχρεωτική διαλειτουργικότητα των εθνικών βάσεων δεδομένων έξυπνου δικτύου προκειμένου να διευκολυνθεί η παροχή πανευρωπαϊκής υπηρεσίας ίσως να αντιβαίνει στην αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας και, για το λόγο αυτό, θα πρέπει να επανεξεταστεί.

4.6.2. Εάν σε μία συγκεκριμένη περίπτωση αναγνωρίζεται ότι υπάρχει ανάγκη για ρυθμιστική παρέμβαση, τότε η ρυθμιστική αρχή οφείλει να διευκρινίζει μόνο τις απαιτήσεις και να επιφορτίζεται η βιομηχανία με την εξεύρεση της πλέον αποτελεσματικής ως προς το κόστος τεχνολογίας για την ικανοποίηση των απαιτήσεων αυτών.

4.7. Ειδικά θέματα ανταγωνισμού

4.7.1. Η Επιτροπή επιδιώκει να περιορίσει τα ισχυρά επιχειρήματα υπέρ μιας ευρύτερης ρύθμισης του ανταγωνισμού αντί της ειδικής ρύθμισης για συγκεκριμένους τομείς και προτείνει η χρήση της έννοιας της δεσπόζουσας θέσης που υπάρχει στη νομοθεσία για τον ανταγωνισμό να χρησιμοποιηθεί ως το καταλληλότερο έναυσμα για βαρύτερες εκ των προτέρων υποχρεώσεις για συγκεκριμένους τομείς (για την ικανοποίηση εύλογων απαιτήσεων πρόσβασης, προσανατολισμού στο κόστος, και μη διακριτικής μεταχείρισης). Η ΟΚΕ δεν είναι πεπεισμένη για τα πλεονεκτήματα μιας παρόμοιας προσέγγισης.

4.7.2. Η εισαγωγή μιας ακόμη εννοίας της δεσπόζουσας θέσης στην αγορά χωρίς την άρση της ισχύουσας έννοιας "Σημαντική Δύναμη στην Αγορά" (ΣΔΑ) αντικρούεται με την αρχή με βάση την οποία το ρυθμιστικό πλαίσιο πρέπει να παραμείνει στο κατώτατο απαραίτητο επίπεδο.

4.7.3. Η χρησιμοποίηση των κριτηρίων του ανταγωνισμού που υπάρχουν στη νομοθεσία για τη δεσπόζουσα θέση προκειμένου να επιβληθεί η εκ των προτέρων ρύθμιση δεν αποτελεί ένα βήμα προς την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις αρχές του ανταγωνισμού όπως φαίνεται να πιστεύει η Επιτροπή. Αντίθετα, η ΟΚΕ θεωρεί πιθανόν η υιοθέτηση παρόμοιας προσέγγισης να έχει ως αποτέλεσμα να παραταθεί η μεταβατική περίοδος προς την πλήρη προσφυγή στη νομοθεσία περί ανταγωνισμού και να εμποδιστεί, πράγματι, η εφαρμογή της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού στον τομέα.

4.7.4. Η αντίθεση αυτή μεταξύ των δεδηλωμένων στόχων της αναθεώρησης και των αποτελεσμάτων που θα έχουν, στην πράξη, οι προτάσεις της, φαίνεται να δημιουργείται εξαιτίας της σύγχυσης που παρατηρείται μεταξύ, αφενός, της εφαρμογής στον τομέα του νόμου περί ανταγωνισμού, και, αφετέρου, της άστοχης χρήσης ορισμένης ορολογίας της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού για τη δημιουργία νέας ρύθμισης. Στη νομοθεσία περί ανταγωνισμού, η διαπίστωση της δεσπόζουσας θέσης δεν αποτελεί πρόβλημα· μόνο εάν γίνεται κατάχρησή της παραβιάζεται ο σχετικός νόμος, που είναι περισσότερο ανασταλτικό και όχι προληπτικό μέσο· το μείζον πλεονέκτημά της είναι ότι προβλέπει πραγματικές και βαριές κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβίασής της. Η εκ των προτέρων επιβολή υποχρεώσεων σε επιχειρήσεις που κρίθηκε ότι κατέχουν δεσπόζουσα θέση δεν αποτελεί εφαρμογή του νόμου περί ανταγωνισμού. Πρόκειται για ρύθμιση με άλλο όνομα.

4.7.5. Η εκ των προτέρων ρύθμιση πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει αποτελεσματικός ανταγωνισμός. Για να συμβεί αυτό, είναι αναγκαίο να μελετηθεί κάθε περίπτωση ώστε να αποφασισθεί κατά πόσον είναι απαραίτητη διοικητική παρέμβαση που θα υποκαταστήσει τους εγγενείς μηχανισμούς της αγοράς· γι' αυτό, κάθε σημαντική αγορά πρέπει να εξετασθεί σε βάθος. Με την ανάλυση αυτή, θα κριθεί κατά πόσον το επίπεδο του ανταγωνισμού είναι απαράδεκτο για τις αρχές και εάν οφείλεται σε ανεπάρκεια της αγοράς ή σε ανάρμοστη συμπεριφορά των συντελεστών της ώστε να μπορεί να δικαιολογηθεί η διοικητική ρύθμιση των παραγόντων της.

4.8. Θεσμικά θέματα

4.8.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει τη στενότερη συνεργασία της Επιτροπής και των εθνικών αρχών και, συνεπώς, υποστηρίζει τη σύσταση ομάδας επικοινωνιών υψηλού επιπέδου των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και της Επιτροπής. Η διαδικασία λήψης αποφάσεων της ομάδας αυτής θα πρέπει να είναι πλήρως διαφανής.

4.8.2. Η ανάπτυξη της συνεργασίας Επιτροπής και εθνικών αρχών θα πρέπει να επαρκεί προκειμένου να διασφαλισθεί πιο συνεπής εφαρμογή της νομοθεσίας περί τηλεπικοινωνιών στην Ένωση. Γι' αυτό, η ΟΚΕ υποστηρίζει τη θέση της Επιτροπής να μην προτείνει τη σύσταση ευρωπαϊκού ρυθμιστικού οργάνου.

4.8.3. Προκειμένου να υποστηριχθεί μια γενική βελτίωση της αποτελεσματικότητας της χρήσης του ραδιοφάσματος, οι κυβερνητικές πολιτικές φάσματος πρέπει να καταστούν ελαστικότερες και να είναι ανοικτές στην καινοτομία. Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση δημιουργίας ομάδας εμπειρογνωμόνων πολιτικής ραδιοφάσματος όπου και θα μπορούν να συζητούνται τα κατάλληλα μέσα για την επίτευξη του στόχου αυτού.

4.9. Μη δεσμευτικοί κανόνες και αυτορρύθμιση

4.9.1. Η Επιτροπή παρουσιάζει στην ανακοίνωση το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο το οποίο αποτελείται από τρία στοιχεία: τη δεσμευτική και ειδική νομοθεσία του σχετικού τομέα που αποτελείται από την οδηγία πλαίσιο και τέσσερις ειδικές οδηγίες, τα μη δεσμευτικά ειδικά μέτρα για συγκεκριμένους τομείς, καθώς και από την κοινή νομοθεσία περί ανταγωνισμού. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι υπάρχει αυξανόμενη ανάγκη για προσφυγή σε μη νομοθετικές στοχοθετημένες δράσεις και υποστηρίζει τη μεγαλύτερη χρήση ειδικών κλαδικών συμφωνιών και γενικών μνημονίων συνεννόησης. Άλλοι (τυπικά) μη δεσμευτικοί κανόνες, όπως οι συστάσεις και οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής και των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, πρέπει να χρησιμοποιούνται με μεγάλη προσοχή αφού, στην πράξη, μπορούν να αποβούν εξίσου δεσμευτικοί, όπως οι επίσημες οδηγίες χωρίς, όμως, να υπόκεινται στους δημοκρατικούς μηχανισμούς ελέγχου. Είναι απαραίτητο να εναρμονισθεί ακόμη περισσότερο το πανευρωπαϊκό ρυθμιστικό καθεστώς και να θεσπισθούν ταχύτατες και ελαστικές διαδικασίες προκειμένου να διασφαλισθεί η συνεπής εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας σε όλη την ΕΕ. Η έλλειψη εναρμόνισης αποτελεί κοινό πρόβλημα όλων των συντελεστών στα πλαίσια της αγοράς τηλεπικοινωνιών: φορείς τηλεπικοινωνιών, πάροχοι υπηρεσιών, κατασκευαστές και χρήστες. Συνεπώς, όλοι οι συντελεστές του τομέα έχουν πραγματικό ενδιαφέρον για την πραγματοποίηση της εναρμόνισης.

4.9.1.1. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η θέσπιση μη υποχρεωτικών κωδίκων δεοντολογίας μπορεί να είναι χρήσιμο μέσον τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών μελών, εφόσον η δεσμευτική νομοθεσία έχει εφαρμοσθεί. Οι μη υποχρεωτικοί κανόνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ελαστική και ταχύτατη νομοθετική τακτική αλλά προκειμένου να εξασφαλισθεί η νομική βεβαιότητα και η σαφήνεια πρέπει να βασίζονται σε υποχρεωτικούς κανόνες. Προκειμένου να εξασφαλισθεί η συνοχή της κανονιστικής προσέγγισης σε όλη την ΕΕ και ταυτοχρόνως να δίδεται η δυνατότητα εθνικών προσαρμογών, οι μη δεσμευτικοί κώδικες δεοντολογίας πρέπει να χρησιμοποιούνται ως μέσο διευκρίνισης του τρόπου με τον οποίον μπορούν να εφαρμόζονται ορισμένοι κανόνες.

4.9.1.2. Εντούτοις, έχει σημασία να συνειδητοποιηθεί ο κίνδυνος ότι οι μη δεσμευτικοί κώδικες δεοντολογίας με τη μορφή συστάσεων και κατευθυντήριων γραμμών της Επιτροπής ενδέχεται να υπονομεύσουν τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών μελών στη νομοθετική διαδικασία. Ιδιαίτερα, μάλιστα, στην περίπτωση αυξημένης χρήσης των μη δεσμευτικών κωδίκων, όπως οι συστάσεις της Επιτροπής, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι η διαδικασία λήψης αποφάσεων είναι επαρκώς διαφανής και κατανοητή, ότι τα κράτη μέλη συμμετέχουν εξαρχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, και ότι ζητούνται καταρχήν οι απόψεις του επιχειρηματικού κόσμου αλλά και των άλλων ενδιαφερομένων του τομέα, των χρηστών, και των εκπροσώπων των εργαζομένων.

4.9.1.3. Επιπλέον, οι μη δεσμευτικοί κώδικες πρέπει να δώσουν στα κράτη μέλη και τις ΕΡΑ το πρόσχημα να επαναθεσπίσουν ειδικές ρυθμίσεις για τους κατ' ιδίαν τομείς. Η ελαστικότητα πρέπει να αντισταθμίζεται με νομική βεβαιότητα και σαφήνεια. Συνεπώς, κάθε νέο εργαλείο ελαστικότητας θα πρέπει να συνοδεύεται από ακριβείς κατευθυντήριες γραμμές και σαφείς αρχές ερμηνείας ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η συνοχή της προσέγγισης σε όλη την ΕΕ και να αποφεύγεται η λήψη αυθαίρετων αποφάσεων.

4.9.2. Κατά την ΟΚΕ, η αυτορρύθμιση μπορεί να βοηθήσει τον τομέα των τηλεπικοινωνιών της Ευρώπης για τη μετάβαση από έναν πρώην μονοπωλιακό και ρυθμιζόμενο τομέα προς μία πραγματικά ανταγωνιστική βιομηχανία που θα διέπεται από τους κανόνες του ανταγωνισμού. Για τους κανόνες που προκύπτουν από διαπραγμάτευση, εφαρμόζονται και τίθενται σε ισχύ από την ίδια τη βιομηχανία ενδέχεται να απαιτείται περιορισμένη ή και καθόλου προσφυγή σε ρυθμιστικές αρχές εκτός από την εφαρμογή των συνήθων απαιτήσεων της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Οι κανόνες αυτοί, εάν εφαρμοστούν σε όλη την ΕΕ, θα οδηγήσουν, επίσης, σε σημαντική πρόοδο όσον αφορά την εναρμόνιση. Βέβαια, είναι σημαντικό να εκπροσωπούνται οι χρήστες αποτελεσματικά όταν ο κλάδος διαμορφώνει τα μέτρα αυτορρύθμισής του.

Βρυξέλλες, 24 Μαΐου 2000.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice Rangoni Machiavelli

(1) COM(1999) 537.

(2) Πράσινη Βίβλος σχετικά με τη σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών, καθώς και σχετικά με τις συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις - Προσέγγιση υπό το πρίσμα της κοινωνίας των πληροφοριών - COM(97) 623· γνωμοδότηση της ΟΚΕ: ΕΕ C 169 της 16.7.1998.

(3) COM(1999) 538· βλέπε, επίσης, τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ για το Πράσινο Βιβλίο σχετικά με την πολιτική ραδιοφάσματος στο πλαίσιο των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σε τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες, οι ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές, οι μεταφορές και η Ε& Α - COM(1999) 596 τελικό, ΕΕ C 169 της 16.6.1999.

(4) Η ανάπτυξη της αγοράς της ψηφιακής τηλεόρασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση - Έκθεση στο πλαίσιο της οδηγίας 95/47/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 σχετικά με τη χρήση προτύπων για τη μετάδοση τηλεοπτικού σήματος - COM(1999) 540.

(5) Βλέπε γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την "Πράσινη Βίβλο σχετικά με την πολιτική ραδιοφάσματος στο πλαίσιο πολιτικών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας όπως οι τηλεπικοινωνίες, οι ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές, οι μεταφορές και η Ε & Α" (COM(98) 596 τελικό)· ΕΕ C 169 της 16.6.1999.

(6) Βλέπε γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της ΟΚΕ με θέμα "Υπηρεσίες κοινής ωφελείας"· ΕΕ C 368 της 20.12.1999 και τη γνωμοδότηση με θέμα "Καθολική υπηρεσία τηλεπικοινωνιών στην προοπτική ενός πλήρως απελευθερωμένου περιβάλλοντος" (COM(96) 73 τελικό, ΕΕ C 30 της 30.1.1997).

(7) Βλέπε CES 829/1999, παράρτημα ΙΙΙ των πρακτικών της 11ης συνεδρίασης του τμήματος μεταφορών, ενέργειας, υποδομών και κοινωνίας των πληροφοριών της 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1999 στο Oulu της Φινλανδίας.