12. 9. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/1 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Γνωμοδότηση για τις κοινωνικές πτυχές της θαλάσσιας αλιείας 
(88/C 237/01) 
Στις 14 Απριλίου 1987, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 20, 
παράγραφος 4, του Εσωτερικού Κανονισμού, να καταρτίσει γνωμοδότηση για τις κοινωνικές πτυχές 
της θαλάσσιας αλιείας. 
Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της 
ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 9 Ιουνίου 1988 με βάση την έκθεση του κ. Muniz Guardado. 
Κατά τη 257η σύνοδο ολομέλειας της, που πραγματοποιήθηκε την 6η και 7η Ιουλίου 1988 (συνεδρίαση 
της 6ης και 7ης Ιουλίου 1988) η ΟΚΕ υιοθέτησε, χωρίς ψήφους κατά και δύο αποχές, την ακόλουθη 
γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 
1.1. Η αλιεία στο σύνολο της αποτελεί ένα εξαιρετικά 
πολύπλοκο τομέα και, κατά συνέπεια, διαφέρει από κάθε 
άλλη δραστηριότητα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι 
θεμελιώδεις πτυχές της θα πρέπει να εξετασθούν με ιδιαίτερο 
τρόπο, αφού ληφθούν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά 
της και κυρίως το γεγονός ότι η αλιεία αντιπροσωπεύει μια 
από τις πιο επικίνδυνες δραστηριότητες. 
1.2. Τα άρθρα 38, και επόμενα, της Συνθήκης της Ρώμης, 
αναφερόμενα κατ'αναλογία στην αλιεία, επισημαίνουν ότι 
πρέπει να αυξηθεί η παραγωγικότητα και να προωθηθεί η 
τεχνική πρόοδος. Από αυτό απορρέει η αναγκαιότητα για τον 
τομέα της αλιείας να εξασφαλίσει την ορθολογική ανάπτυξη 
της παραγωγής με τον καθορισμό περιόδων αλιείας και περιό­
δων απαγόρευσης της αλιείας κλπ., με σκοπό να επιτευχθεί 
μια βέλτιστη απασχόληση που να εξασφαλίζει ένα αποδεκτό 
βιοτικό επίπεδο για τους εργαζομένους στην αλιεία, κυρίως 
με την αύξηση του ατομικού εισοδήματος των εργαζομένων 
στη θάλασσα. 
1.2.1. Πάντως, πρέπει να αναγνωρισθεί ότι οι προβλεπόμε­
νες, για τον τομέα, χρηματοδοτήσεις είναι περιορισμένες. 
Και όμως, η αλιεία δεν έχει διαρθρωτικά πλεονάσματα. Σπά­
νια μόνο παρουσιάζει συγκυριακά πλεονάσματα. 
1.2.2. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, ένας μεγάλος 
αριθμός κανονισμών και οδηγιών, που βασίζονται σ'αυτά τα 
άρθρα της Συνθήκης, θεσπίσθηκαν σε κοινοτικό επίπεδο. 1.2.3. Οι περισσότερες από αυτές τις νομοθετικές πράξεις 
έχουν ως στόχο τη βελτίωση διάρθρωσης του τομέα της 
αλιείας και αποβλέπουν στη διασφάλιση της αποδοτικότητας 
των πλοίων, χωρίς να μπορεί ωστόσο να διαπιστωθεί, ότι 
συνοδεύτηκαν από κατάλληλα μέτρα κοινωνικής πολιτικής. 
1.3. Σήμερα, λοιπόν, υπάρχει μια κοινοτική πολιτική τρί­
της γενιάς για την αλιεία που παραμένει ωστόσο ατελής 
δεδομένου ότι δεν έχει κοινωνική πτυχή. 
1.4. Η Επιτροπή επανειλημμένα προσπάθησε να ευαισθη­
τοποιήσει τους κοινοτικούς κύκλους σχετικά με αυτό το πρό­
βλημα. 
1.4.1. Έτσι, από το 1966 η Επιτροπή είχε σκιαγραφήσει 
ένα σύνολο κοινωνικών στόχων μιας κοινής πολιτικής για 
την αλιεία. Οι στόχοι αυτοί αποσκοπούσαν στην επίτευξη, 
προς όφελος των θαλάσσιων αλιέων, της κοινωνικής ισότη­
τας σε σχέση με τους άλλους εργαζόμενους που θα λάμβανε 
υπόψη τον ειδικό χαρακτήρα των εν λόγω δραστηριοτή­
των ('). 
1.5. Στις 17 Νοεμβρίου 1980, η Επιτροπή υπέβαλε στο 
Συμβούλιο ενδιαφέρουσες προτάσεις σχετικά με τις συνθήκες 
διαβίωσης και εργασίας, επαγγελματικής κατάρτισης και 
ασφάλειας στη θάλασσα (2). 
1.5.1. Κατά την τελευταία αναθεώρηση του κανονισμού 
«διαρθρώσεις» η Επιτροπή είχε καταβάλει περιορισμένες 
προσπάθειες να ενσωματώσει ορισμένα στοιχεία μιας κοινω­
νικής πολιτικής σ'αυτόν τον τομέα. Έτσι, η Επιτροπή είχε 
προτείνει (3) συμμετοχή της Κοινότητας στις δαπάνες των 
(') Έγγρ. COM της 22ας Ιουνίου 1966. 
(2) Έγγρ. COM της 17ης Νοεμβρίου 1980. 
(3) Έγγρ. COM της 15ης Σεπτεμβρίου 1986. 
Αριθ. C 237/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
κρατών μελών για την πρόωρη συνταξιοδότηση των θαλάσ­
σιων αλιέων και στις δαπάνες που συνδέονται με την εφαρ­
μογή ενός συστήματος επιδοτήσεων υπέρ των πληρωμάτων 
που είναι υποχρεωμένα να παύσουν τις δραστηριότητες τους 
ύστερα από ακινητοποίηση του σκάφους τους. 
1.5.2. Το Συμβούλιο δεν έλαβε υπόψη του αυτές τις προ­
τάσεις και ως σήμερα δεν έδειξε επιθυμία να θίξει το πρό­
βλημα της εναρμόνισης και της βελτίωσης των κοινωνικών 
συνθηκών. 
1.6. Η μέχρι τώρα στρατηγική του Συμβουλίου συχνά περι­
οριζόταν στο να παρέχεται η εντύπωση ότι η κοινοτική πολι­
τική ανήκει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Επιπλέον, 
διαπιστώνεται ότι σε κοινοτικό επίπεδο υπάρχει ένα 
οριζόντιο μέσο — το Κοινωνικό Ταμείο — που, ωστόσο, δεν 
αποτελεί μια αυθεντική κοινή κοινωνική πολιτική. 
1.6.1. Έτσι, ώς τώρα ο παραδοσιακός ρόλος της Κοινό­
τητας στον κοινωνικό τομέα ήταν, απλώς, ο συντονισμός των 
εθνικών κοινωνικών πολιτικών, ενώ τα κράτη μέλη ήταν 
αρμόδια για την υιοθέτηση συγκεκριμένων μέτρων σ'αυτόν 
τον τομέα. 
1.7. Στην γνωμοδότηση της της 27ης Φεβρουαρίου 1985 
για την «Κατάσταση και τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές στην 
κοινοτικό τομέα της αλιείας» (') η ΟΚΕ ανέφερε: 
«... από τις εμφανείς διαφορές των κοινωνικών συστη­
μάτων — κοινωνική ασφάλιση, συνταξιοδότηση, συνθή­
κες εργασίες κλπ. — προκύπτει ότι πρέπει να υπάρχουν 
ιδιαίτερα αισθητές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού 
ανάμεσα στα κράτη μέλη, στρεβλώσεις (κοινωνικού χαρα­
κτήρα) που έχουν αντίκτυπο στο κόστος -εκμετάλλευσης 
(οικονομικού χαρακτήρα)...» 
1.7.1. Παρόμοια, η ΟΚΕ στη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας 
της 19ης Νοεμβρίου 1987, για τις «Κοινωνικές πτυχές της 
εσωτερικής αγοράς» (Ευρωπαϊκός κοινωνικός χώρος) (*) 
ανέφερε τα εξής: 
«Η ΟΚΕ θεωρεί γι'αυτό το λόγο ουσιαστικό τον ορισμό 
και τη θέσπιση κοινοτικών κανόνων που θα εξασφαλίζουν 
τα θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα, ώστε να μην 
μπορούν να αμφισβητούνται υπό την πίεση του αντα­
γωνισμού και την επιδίωξη της ανταγωνιστικότητας, που 
αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την υλοποίηση της 
εσωτερικής αγοράς.» 
1.8. Όλα αυτά που αναφέρονται πιο πάνω θέτουν το 
ερώτημα πώς μια κοινή πολιτική για την αλιεία, στα πλαίσια 
της μεγάλης εσωτερικής αγοράς που προβλέπεται για το 1992, 
θα μπορούσε να εφαρμοσθεί με τρόπο δίκαιο αν στο κοινω­
νικό επίπεδο οι συνθήκες που επιβάλλονται στους θαλάσ­
σιους αλιείς δεν είναι ίδιες για όλους. 
(') ΕΕ αριθ. C 104 της 25. 4. 1985. 
(2) ΕΕ αριθ. C 356 της 31. 12. 1987. 2. Γενικές παρατηρήσεις για την κατάσταση και τα σημερινά 
προβλήματα του τομέα της θαλάσσιας αλιείας. 
2.1.1. Η αλιεία αντιπροσωπεύει μια ζωτική δραστηριότητα 
για 250 000 θαλάσσιους αλιείς που εργάζονται στην Κοινό­
τητα και των οποίων το εισόδημα θα πρέπει να εξασφαλισθεί. 
2.1.2. Η τάση μείωσης του αριθμού των θαλάσσιων αλιέων 
είναι συνέπεια πολλών παραγόντων όπως η προοδευτική 
μείωση των αλιευτικών πόρων, οι απαγορεύσεις ή περιο­
ρισμοί της αλιείας ορισμένων ειδών και οι ενδεχόμενες διακυ­
μάνσεις στην κατανάλωση των ιχθύων. 
2.2. Στο επίπεδο των οικονομικών συνεπειών από την 
απώλεια απασχόλησης, θα πρέπει να υπογραμμισθεί, ότι μια 
θέση απασχόλησης στη θάλασσα μπορεί να συνεπάγεται 3,5 
ώς και 5 θέσεις απασχόλησης στην ξηρά. 
2.3. Ο τομέας της αλιείας αντιπροσωπεύει μια πηγή 
απασχόλησης κυρίως στους ακόλουθους τομείς: τα ναυπηγεία 
και τις συναφείς βιομηχανίες, τα μηχανολογικά και ηλεκτρο­
λογικά συνεργεία, τους προμηθευτές πλοίων καθώς και τη 
βιομηχανία κατασκευής εξοπλισμού και επεξεργασίας πρώ­
των υλών που προορίζονται για την κίνηση, ναυσιπλοΐα και 
ασφάλεια του σκάφους και των αλιευμάτων, τα εργοστάσια 
κονσερβών, τους προμηθευτές πρώτων υλών και εξοπλισμού 
των εν λόγω εργοστασίων, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο 
ιχθύων, τις μεταφορές, τις συναφείς υπηρεσίες κλπ. 
2.4. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με λύπη της ότι τα μέτρα που 
υιοθετήθηκαν από την Κοινότητα, με σκοπό να καλυφθούν 
ορισμένα ελλείμματα όσον αφορά τον εφοδιασμό σε αλιευ­
τικά προϊόντα, συχνά δημιουργούν πραγματικά προβλήματα 
σε ορισμένους τομείς της βιομηχανίας. Έτσι οι μαζικές εισα­
γωγές από τρίτες χώρες, που έχουν κόστος εκμετάλλευσης 
πολύ χαμηλότερες από το κοινοτικό κόστος, έρχονται σε 
άμεσο ανταγωνισμό με τα αλιεύματα των κοινοτικών αλιέων 
και συχνά προκαλούν διαταραχές στις αγορές, απειλώντας 
τόσο την επιβίωση του στόλου, μειώνοντας την αποδοτικό­
τητα, όσο και την απασχόληση. 
2.5. Επίσης, πρέπει να διαπιστωθεί ότι τα μέτρα που προο­
ρίζονται για την προστασία των αλιευτικών πόρων, όπων 
είναι η απαγόρευση αλιείας, ο καθορισμός προδιαγραφών, ο 
περιορισμός της αλιευτικής δραστηριότητας κλπ., επηρεά­
ζουν αισθητά το εισόδημα των θαλάσσιων αλιέων οι οποίοι, 
λόγω της έλλειψης μιας κοινωνικής πολιτικής που να 
αντισταθμίζει τους κινδύνους που συνεπάγονται αυτά τα 
μέτρα, βλέπουν ότι υποχρεώνονται να περιορίζουν τις αλιευ­
τικές τους προσπάθειες, με συνέπεια την απώλεια αγοραστι­
κής δύναμης. 
2.6. Εξάλλου, οι προσπάθειες που αποβλέπουν στην εναρ­
μόνιση των κοινοτικών τιμών μπορεί να αποδειχθούν 
επιβλαβείς για ορισμένες περιοχές στο φυσικό χώρο των 
οποίων ασκείται κατά παράδοση αλιευτική δραστηριότητα με 
αποτελέσματα που είναι σύμφωνα με την δική τους ικανότητα 
αλιείας, και οι οποίες τώρα απειλούνται από την μαζική 
εισαγωγή αλιευμάτων από χώρες που προσφέρουν τιμές δημο­
πρασίας πολύ χαμηλότερες από αυτές που ισχύουν σ'αυτές 
τις παραδοσιακές περιοχές. 
2.7. Η Επιτροπή θα πρέπει να εκπονήσει μελέτη που να 
επιτρέπει την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών της πολι­
τικής εφοδιασμού ώστε να μπορέσουν να ληφθούν κατάλληλα 
μέτρα. 
12. 9. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/3 
3. Γενικές παρατηρήσεις για τις θαλάσσιες καλλιέργειες 
3.1. Ορισμένα κράτη μέλη θεωρούν τη δραστηριότητα 
αυτή ως μια δυνατή λύση στο πρόβλημα της ανεπάρκειας των 
αλιευτικών πόρων ή των προϊόντων αλιείας ή της ανθρώπινης 
διατροφής, κυρίως με την καλλιέργεια και τη μεταποίηση των 
φυκιών. Μολονότι η υδατοκαλλιέργεια μπορεί να αποτελέσει 
σημαντική πηγή αλιευτικών προϊόντων, το πιθανότερο είναι 
να παραμείνει απλώς συμπληρωματική της θαλάσσιας 
αλιείας. 
3.2. Πάντως, πρόκειται για διαδικασίες που θα πρέπει να 
αναλυθούν σε βάθος, με σκοπό να συλλέγουν οι εμπειρίες 
που έχουν αποκτήσει χώρες οι οποίες έθεσαν σε πρακτική 
εφαρμογή αυτό το σύστημα θαλάσσιων καλλιεργειών, και 
παράλληλα να εναρμονισθούν αυτές οι δύο δραστηριότητες, 
δηλαδή η θαλάσσια αλιεία και οι θαλάσσιες καλλιέργειες 
καθώς και η μεταποίηση των προϊόντων τους ώστε να καλυφ­
θούν οι συγκεκριμένες ανάγκες εφοδιασμού σύμφωνα με τα 
δεδομένα που υπάρχουν για τα κοινοτικά ελλείμματα· παράλ­
ληλα θα πρέπει επίσης να προβλεφθεί η δυνατότητα να 
επανενταχθεί στις μονάδες θαλάσσιων καλλιεργειών ή μετα­
ποίησης ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός εργαζομένων στην 
αλιεία που έχει απολυθεί. 
4. Προτάσεις της ΟΚΕ 
4.1. Η επαγγελματική κατάρτιση 
4.1.1. Είναι αναγκαίο να δημιουργηθούν οι δομές και οι 
μέθοδοι μαθητείας σε όλα τα κράτη μέλη, με την υιοθέτηση 
κοινών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του τομέα της 
αλιείας μέσω κοινοτικών προγραμμάτων δράσης που θα 
αποβλέπουν στην υλοποίηση αυτών των προσανατολισμών. 
4.1.2. Η αρχική επαγγελματική κατάρτιση (η οποία αφορά 
τους μελλοντικούς ναυτικούς) θα πρέπει να διαρθρωθεί σε 
πολλά επίπεδα ανάλογα με τις θέσεις απασχόλησης για τις 
οποίες προορίζονται οι ενδιαφερόμενοι (ναυτικοί, ιδιοκτήτες 
σκαφών, μηχανικοί, κλπ.) 
4.1.3. Σ'αυτόν τον κύκλο κατάρτιση ς οι μελλοντικοί ναυτι­
κοί θα πρέπει να διδαχθούν βασικά στοιχεία της οικονομίας, 
θαλάσσιας βιολογίας, ηλεκτρονικής διαχείρισης των πόρων, 
των διατάξεων σε θέματα της αλιείας και της ασφάλειας, της 
διαχείρισης των αλιευτικών επιχειρήσεων, της επαγγελμα­
τικής οργάνωσης, της υδατοκαλλιέργειας, παροχής πρώτων 
βοηθειών κλπ. δεδομένου ότι η άσκηση αυτού του επαγγέλμα­
τος απαιτεί ένα σύνολο θεωρητικών και πρακτικών γνώσεων 
που δεν μπορούν να προέλθουν μόνο από την εμπειρία των 
θαλάσσιων αλιέων. 
4.1.4. Η συνεχής επιμόρφωση, η οποία αφορά τους ναυ­
τικούς που εργάζονται ήδη, θα πρέπει να λάβει υπόψη τους 
ίδιους συλλογισμούς. Επειδή η άσκηση της αλιείας απαιτεί 
ένα ελάχιστο επίπεδο επικοινωνίας, αφενός, μεταξύ των ίδιων 
των ναυτικών και, αφετέρου, μεταξύ των ναυτικών και των 
αρχών που είναι αρμόδιες για τις ζώνες αλιείας, η επαγγελμα­
τική επιμόρφωση στην Κοινότητα θα πρέπει να δώσει ιδιαί­
τερη προσοχή στην ανάπτυξη των γλωσσικών γνώσεων. 
4.1.5. Χρειάζεται να συνεχισθούν οι ανταλλαγές εμπειριών 
στα πλαίσια της πολιτικής για την κατάρτιση εκπαιδευτικού 
προσωπικού. 
4.1.6. Η Κοινότητα θα πρέπει να προωθήσει: 
— την κατασκευή κέντρων επαγγελματικής επιμόρφωσης για 
τα επαγγέλματα της αλιείας εξοπλισμένων με σύγχρονα 
τεχνικά μέσα, — τη δημιουργία κινητών μονάδων επιμόρφωσης που να 
αντιστοιχούν στις ιδιάζουσες συνθήκες του τομέα της 
αλιείας και στις ανάγκες του επαγγέλματος. 
4.2. Η απασχόληση 
4.2.1. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει μια συνο­
λική πολιτική στο θέμα της απασχόλησης στον τομέα της 
αλιείας λαμβάνοντας υπόψη τις ακόλουθες υποδείξεις: 
α) την παρουσίαση από την Επιτροπή έκθεσης για τα προ­
βλεπόμενα μέτρα ή τα μέτρα που πρόκειται να προβλε­
φθούν με σκοπό την επίτευξη πλήρους απασχόλησης στην 
Κοινότητα το συντομότερο δυνατόν 
β) την πραγματική υλοποίηση της ελεύθερης διακίνησης 
των εργαζομένων το 1992· 
γ) την ισοτιμία των αμοιβαία αναγνωρισμένων πτυχίων και 
διπλωμάτων 
δ) την εναρμόνιση των συνθηκών σε θέματα της ανεργίας· 
ε) την εκπόνηση μελετών για την επανεξέταση και την 
ανακύκληση του προσωπικού που απολύεται λόγω των 
ριζικών αλλαγών που συντελούνται στην παραδοσιακή 
και ιστορική εκμετάλλευση των αλιευτικών ζωνών 
ζ) την ενθάρρυνση της δημιουργίας συνεταιρισμών θαλάσ­
σιων αλιέων οι οποίοι να διοικούνται και να λειτουργούν 
σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν τις επιχειρήσεις· 
η) την τεχνική κατάρτιση σε θέματα υδατοκαλλιέργειας, 
όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές· 
θ) τη συνεργασία μεταξύ των επικεφαλής των επιχειρήσεων 
και των εργαζομένων 
ι) την καθιέρωση μιας ισομερούς διαδικασίας συνεννόησης 
σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο που θα εξετάζει το 
σύνολο των δράσεων στον τομέα της απασχόλησης· 
κ) τη χορήγηση κοινωνικών πόρων για να προληφθούν οι 
συνέπειες της κοινής διαρθρωτικής πολιτικής και της 
πολιτικής της διατήρησης των αλιευτικών πόρων 
λ) τη δημιουργία ταμείου το οποίο να καλύπτει τις απώλειες 
που υφίστανται οι επαγγελματίες όταν οι κλιματικές συν­
θήκες τους εμποδίζουν να εργάζονται. 
4.3. Οι συνθήκες εργασίας 
4.3.0.1. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, στα πλαίσια μιας συνε­
κτικής κοινής πολιτικής για την αλιεία πρέπει να ληφθούν 
μέτρα για να κατοχυρωθεί επαρκώς η ασφάλεια των εργαζομέ­
νων και η σταθερότητα της απασχόλησης και για να μπο­
ρέσουν, παράλληλα, οι εργαζόμενοι να αντλήσουν οφέλη από 
ικανοποιητικές κοινωνικές συνθήκες. 
4.3.0.2. Η ΟΚΕ κρίνει ότι το Συμβούλιο θα πρέπει να 
συστήσει στα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη επικυρώσει τη 
Σύμβαση αριθ. 114 της Διεθνούς Οργάνωσης Υγείας (ΔΟΥ), 
αναφορικά με τις συμβάσεις πρόσληψης των αλιέων (1959), 
να την επικυρώσουν. 
4.3.0.3. Σχετικά, πρέπει να υπενθυμισθεί η άποψη που είχε 
διατυπώσει παλαιότερα η ΟΚΕ: 
«Η ΟΚΕ πιστεύει ότι οι αλιείς θα πρέπει να απολαύουν 
των ίδιων κοινωνικών συνθηκών με τους λοιπούς εργαζό-
Αριθ. C 237/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
μένους της Κοινότητας, λαμβανόμενης παράλληλα υπόψη 
της ιδιαίτερης φύσης των σχετικών δραστηριοτήτων^).» 
4.3.0.4. Έχοντας υπόψη τον άκρως διαφορετικό χαρα­
κτήρα των συνθηκών εργασίας των θαλάσσιων αλιέων στην 
Κοινότητα, η ΟΚΕ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι μια 
απόλυτη και άμεση εναρμόνιση του εργατικού δικαίου που 
ισχύει για τους θαλάσσιους αλιείς, δεν είναι πραγματοποιή­
σιμη. Ωστόσο, μπορεί να επιτευχθούν σημαντικές πρόοδοι με 
την ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κοινωνικών 
εταίρων του τομέα καθώς και με τη σύναψη συμφωνιών σχε­
τικά με τις αποδοχές, τη διάρκεια εργασίας, το δικαίωμα 
άδειας, τη σταθερότητα της απασχόλησης και την οργάνωση 
της εργασίας. 
4.3.0.5. Ως προς τις διάφορες πτυχές των συνθηκών εργα­
σίας, η ΟΚΕ διατυπώνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις. 
4.3.1. Σχετικά με την ασφάλεια των σκαφών 
και των πληρωμάτων 
4.3.1.1. Η υιοθέτηση μέτρων ασφάλειας που θα εφαρμόζο­
νται για τα σκάφη και τα πληρώματα παρουσιάζει επείγοντα 
χαρακτήρα, λόγω της συχνότητας των ασθενειών και των 
ατυχημάτων στη θάλασσα. 
4.3.1.2. Στον τομέα αυτό επιβάλλονται ενέργειες προ­
τεραιότητας: 
— κανόνες ναυπήγησης και εξοπλισμού, 
— υγειονομική περίθαλψη στο σκάφος, 
— παροχή βοήθειας και διάσωση στη θάλασσα, 
— διδασκαλία των μέτρων ασφαλείας από τα πρώτα, ήδη, 
στάδια της κατάρτισης. 
4.3.1.3. Όσον αφορά τους κανόνες ναυπήγησης και 
εξοπλισμού, οι διατάξεις που απορρέουν από τις ισχύουσες 
διεθνείς συμβάσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιμες έστω και αν δεν 
καλύπτουν όλες τις κατηγορίες αλιευτικών σκαφών. 
4.3.1.4. Σ'αυτά τα πλαίσια, χρειάζεται να επισημανθεί η 
σημασία που αποκτά η Διεθνής Σύμβαση (OMCI) του 1977 
για την ασφάλεια των αλιευτικών σκαφών που υπογράφηκε 
στο Torremolinos. 
4.3.1.5. Στη γνωμοδότηση της, της 26ης Σεπτεμβρίου 1984, 
αναφορικά με την «Πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου 
σχετικά με την επικύρωση της Διεθνούς Σύμβασης 
Torremolinos» (2), που υιοθετήθηκε ομόφωνα, η ΟΚΕ εκφρά­
σθηκε με τον ακόλουθο τρόπο για τη σύμβαση αυτή: 
«Η επικύρωση της σύμβασης του Torremolinos από όλα 
τα κράτη μέλη και η υιοθέτηση, από τους εθνικούς νομο­
θέτες, των αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή της, 
μπορούν να αποτελέσουν την πρώτη κοινοτική διάταξη 
(') Γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμ­
βούλιο περί των κοινωνικών θεωρήσεων στον τομέα της θαλάσ­
σιας αλιείας της Κοινότητας, της 26 Μαΐου 1981 (ΕΕ αριθ. C 189 
της 30. 7. 1981). 
(2) ΕΕ αριθ. C 307 της 19. 11. 1984. σχετικά με την κοινωνική εναρμόνιση στον τομέα της 
αλιείας.» 
4.3.1.6. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι μία σύμβαση που 
υπογράφηκε το 1977 δεν έχει ακόμα εφαρμοσθεί πλήρως στην 
Κοινότητα. 
4.3.1.7. Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η 
καθυστέρηση της επικύρωσης, από ορισμένα κράτη μέλη, της 
σύμβασης του Torremolinos έχει ως συνέπεια τη διατήρηση 
των ανισοτήτων στα θέματα των κανόνων ασφάλειας και του 
κόστους παραγωγής. Κατά συνέπεια, είναι απαραίτητο να 
καλέσει εκ νέου το Συμβούλιο τα κράτη μέλη να επικυρώσουν 
ή να προσχωρήσουν στη σύμβαση αυτή (3). 
4.3.1.7.1. Εν αναμονή της επικύρωσης, η Επιτροπή θα 
έπρεπε να ενσωματώσει τις κατευθύνσεις της σύμβασης αυτής 
στις οδηγίες που προετοιμάζει στον τομέα της ασφάλειας, 
της υγιεινής και της υγείας στον τόπο της εργασίας. 
4.3.1.8. Η ΟΚΕ κρίνει ότι είναι απαραίτητο να εξασφαλι­
σθεί η θέσπιση εθνικών μέτρων σε όλα τα κράτη μέλη για 
σκάφη κάτω των 24 μέτρων. 
4.3.1.8.1. Η Κοινότητα πρέπει να επιμείνει να υιοθετήσουν 
όλα τα κράτη μέλη σε κοινή βάση εθνικούς κανόνες ναυπή­
γησης και ασφάλειας για τα αλιευτικά σκάφη που δεν προβλέ­
πονται στη διεθνή σύμβαση. 
4.3.1.9. Σχετικά με τις δραστηριότητες που θα πρέπει να 
αναληφθούν όσον αφορά την υγειονομική περίθαλψη στο 
σκάφος, τη παροχή βοήθειας και τη διάσωση στη θάλασσα, 
η ΟΚΕ κρίνει ότι θα πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε να μπορεί 
να παρέχεται στο σκάφος η κατάλληλη περίθαλψη στους 
ασθενείς ή τους τραυματίες, πριν από την παρέμβαση ιατρού. 
4.3.1.10. Λόγω της απομάκρυνσης, συχνά για μεγάλες περι­
όδους, των θαλάσσιων αλιέων από τα κέντρα παροχής περί­
θαλψης ή από τα νοσοκομεία που βρίσκονται στην ξηρά, 
χρήσιμα θα ήταν άλλα μέτρα όπως: 
— η κατάρτιση όσον αφορά τις τεχνικές παροχής πρώτων 
βοηθειών, 
— η υποχρεωτική παρουσία φαρμακείου και πρακτικού 
ιατρικού οδηγού σε όλα τα αλιευτικά σκάφη, 
— η χορήγηση ιατρικών συμβουλών από ραδιόφωνο, 
— τα σκάφη παροχής ιατρικής βοήθειας. 
4.3.1.11. Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι η επιδίωξη 
μιας συστηματικής συνεννόησης μεταξύ των κοινωνικών 
εταίρων και της διοίκησης μπορεί να αποτελέσει ένα παράγο­
ντα προόδου στον τομέα της ασφάλειας και της πρόληψης 
των ατυχημάτων εργασίας. 
4.3.1.12. Η ΟΚΕ προτείνει την εκπόνηση και τη βελτίωση 
μεθόδων συλλογής στατιστικών στοιχείων για την καλύτερη 
ανάλυση των δυστυχημάτων. 
(3) Σύσταση του Συμβουλίου αριθ. 80/907/ΕΟΚ της 23ης Σεπτεμβρίου 
1980 (ΕΕ αριθ. L 259 της 2. 10. 1980). 
12. 9. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/5 
4.3.2. Όσον αφορά τα διάφορα συστήματα 
αμοιβής 
4.3.2.1. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να πραγματοποιήσει 
μια εμπεριστατωμένη ανάλυση των διάφορων συστημάτων 
αμοιβής που υπάρχουν στον τομέα της αλιείας και συγκεκρι­
μένα: 
— μισθός «με μερίδιο στο αλίευμα» 
— α) χωρίς εγγυημένο ελάχιστο, 
— β) με εγγυημένο ελάχιστο, 
— σταθερός μισθός, 
— σταθερός μισθός με μερίδιο στο αλίευμα, 
— διάφορα άλλα. 
4.3.2.2. Όταν η αμοιβή του εργαζομένου στον τομέα της 
αλιείας, που προκύπτει από το μερίδιο του στο αλίευμα, δεν 
προσεγγίζει ένα ορισμένο όριο, ο εργαζόμενος αυτός πρέπει 
να δικαιούται ένα ελάχιστο εγγυημένο μισθό που θα του 
επιτρέπει να καλύπτει τις ανάγκες του. 
4.3.2.3. Η ΟΚΕ κρίνει ότι αυτό το μέτρο, το οποίο είναι 
κοινωνικά επιθυμητό συμβιβάζεται επίσης και με τις αρχές 
και τους στόχους των συστημάτων μερισμού. Πράγματι, για 
τους εργαζόμενους στον τομέα της αλιείας είναι δυνατό να 
προσαρμοσθεί η αρχή της εγγυημένης αμοιβής στην αλιεία 
«με μερίδιο στο αλίευμα». Επιπλέον, η διαφάνεια του συστή­
ματος αμοιβής «με μερίδιο» ή με συμμετοχή στο αλίευμα θα 
πρέπει να βελτιωθεί. 
4.3.3. Όσον αφορά το δικαίωμα συνταξιο­
δότησης 
4.3.3.1. Το δικαίωμα συνταξιοδότησης του εργαζομένου 
στον τομέα της αλιείας θα πρέπει να αποτελέσει το αντικεί­
μενο κοινοτικών διατάξεων που να λαμβάνουν υπόψη τον 
ιδιάζοντα χαρακτήρα του τομέα. 
4.3.4. Όσον αφορά το δικαίωμα αδείας 
4.3.4.1. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η καθιέρωση μιας αμοιβόμενης 
περιόδου ανάπαυσης στην ξηρά διάρκειας ανάλογης προς 
τον αριθμό των ημερών στη θάλασσα, θα αποτελούσε ένα 
σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της κοινωνικής ισότη­
τας των εργαζομένων στον τομέα της αλιείας σε σχέση με 
τους άλλους εργαζόμενους. 
4.3.5. Όσον αφορά τη βελτίωση των συνθη­
κών διαβίωσης 
4.3.5.1. Είναι αναγκαίο να αναλυθούν οι συνθήκες διαβίω­
σης των αλιέων και των οικογενειών τους. Όταν ολοκληρωθεί 
αυτή η μελέτη, τα πορίσματα της πιθανόν να αποτελέσουν 
την αιτία να υιοθετηθούν επείγοντα κοινοτικά μέτρα σε τομείς 
που έχουν προτεραιότητα, όπως π.χ.: 
— δυνατότητα απόκτησης αξιοπρεπούς κατοικίας, χάρη σε 
χρηματοδοτικές διευκολύνσεις, 
— συλλογικά κέντρα αναψυχής, 
— πολιτιστικά κέντρα, 
— κέντρα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, 
— οικονομικές ενισχύσεις στις οικογένειες σε περίπτωση 
ατυχήματος. 4.3.5.2. Αυτά τα μέτρα θα επιτρέψουν τη βελτίωση του 
βιοτικού επιπέδου των επαγγελματιών του τομέα και των 
οικογενειών τους καθώς και την ενσωμάτωση τους στην κοι­
νωνία. 
5. Συμπεράσματα 
5.1. Η ΟΚΕ είναι υποχρεωμένη να εκφράσει, για μια ακόμη 
φορά, τη λύπη της για την έλλειψη κοινωνικής διάστασης 
στην κοινή αλιευτική πολιτική, διάστασης που οι επαγγελ­
ματίες του τομέα και η ΟΚΕ ζητούν από καιρό. 
5.2. Για να είναι συνεκτική η πολιτική αλιείας (με τις 
πτυχές της «Πόροι», «Αγορές», «Διαρθρώσεις») θα πρέπει να 
συμπληρωθεί με μια κοινωνική πολιτική η οποία, έστω και 
αν δεν μπορεί να επιβάλλει, θα πρέπει να προσανατολίζει και 
να συντονίζει τις ενέργειες. 
5.3. Με το πνεύμα αυτό, η ΟΚΕ: 
— επιβεβαιώνει τη γνωμοδότηση της της 27ης Φεβρουαρίου 
1985('), στην οποία υπογραμμίζονται τα εξής: 
«Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να καταβάλει — από τη 
στιγμή που θα έχει γίνει γνωστή και θα έχει αναλυθεί η 
κοινωνική κατάσταση στον κοινοτικό τομέα της αλιείας 
— κάθε δυνατή προσπάθεια για να υποβάλει προτάσεις 
τις οποίες να μπορεί να υιοθετήσει το Συμβούλιο σύμφωνα 
με τα άρθρα 117 και 118 της Συνθήκης», 
— προτείνει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οργανισμού για 
τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας ο 
οποίος θα συντονίζει τις πρωτοβουλίες που θα υιοθετού­
νται στον τομέα, θα προωθεί τις ανταλλαγές, θα καταρτίζει 
τη σχετική εκπαιδευτική ύλη και θα οργανώνει εκστρα­
τείες για την ευαισθητοποίηση του κοινού. 
5.4. Η νέα πολιτική εφοδιασμού της ΕΟΚ, η υλοποίηση 
το 1992 της «Μεγάλης εσωτερικής αγοράς» θα έχουν οπωσδή­
ποτε κοινωνικές συνέπειες. Αυτή την ημερομηνία, εκτός από 
το τέλος της μεταβατικής περιόδου, θα πραγματοποιηθεί 
οριστικά η ελεύθερη διακίνηση των ατόμων και των κεφαλαί­
ων. Πώς να προσεγγίσει κανείς αυτή την τελική φάση, αν δεν 
έχει προβλεφθεί τίποτα; 
5.5. Ενώ αναγνωρίζει ότι η κοινωνική νομοθεσία δεν θα 
πρέπει να αγνοήσει τη μεγάλη διαφοροποίηση που υπάρχει 
σε τοπικό επίπεδο στον τομέα της θαλάσσιας αλιείας, η ΟΚΕ 
κρίνει, ωστόσο, ότι η προθεσμία για την υλοποίηση της 
μεγάλης εσωτερικής αγοράς το 1992, επιβάλλει τη δημιουργία 
του κατάλληλου και εναρμονισμένου κοινωνικού πλαισίου 
στο εσωτερικό του οποίου η θαλάσσια αλιεία θα μπορέσει να 
προσαρμοσθεί στην εξέλιξη του περιβάλλοντος. 
5.6. Στον τομέα της εξωτερικής εμπορικής πολιτική και 
ιδιαίτερα που αφορά τις συμφωνίες με τρίτες χώρες, είναι 
εξίσου αναγκαίο να εκτιμηθούν οι οικονομικές και κοινω-
(') ΕΕαριθ. 104 της 25. 4. 1985. 
Αριθ. C 237/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
νικές επιπτώσεις και να υιοθετηθεί μια νέα πολιτική για να 
διασφαλισθεί το μέλλον του κοινοτικού τομέα αλιείας. 
5.7. Η κοινοτική προτίμηση πρέπει να επιτρέπει να λαμβά­
νονται υπόψη καταρχή οι κοινοτικές παραγωγές, και 
πρόσβαση στις εισαγωγές να πραγματοποιείται μόνο σε συ­
νάρτηση με τις συμπληρωματικές ή ειδικές ανάγκες της ΕΟΚ 
και ιδιαίτερα τη μεταποιητική της βιομηχανίας ο εφοδιασμός 
Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 1988. 
1. Ιστορικό του σχεδίου κανονισμού 
1.1. Στα πλαίσια της δέσμης μέτρων που εγκρίθηκαν από 
το Συμβούλιο για τις αεροπορικές μεταφορές τον Δεκέμβριο 
1987, το Συμβούλιο συμφώνησε να εξουσιοδοτήσει την Επι­
τροπή να χορηγήσει ομαδική απαλλαγή από τους κανόνες 
περί του ανταγωνισμού σε ορισμένες συμφωνίες μεταξύ αερο­
μεταφορέων. Οι συμφωνίες αυτές θεωρήθηκε ότι εξυπηρετούν 
το συμφέρον του κοινού με την προϋπόθεση ότι τηρούνται 
ορισμένοι όροι η εφαρμογή των οποίων ανατέθηκε στην Επι­
τροπή. Η Επιτροπή αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή τις 
απαλλαγές αυτές με τρεις κανονισμούς, ο ένας εκ των οποίων 
αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης. 
(') Γνωμοδότηση της ΟΚΕ (ΕΕ αριθ. C 333 της 29. 12. 1986, σ. 27). 
(2) ΕΕ αριθ. C 138 της 28. 5. 1988, σ. 3 και κανονισμός του Συμβου­
λίου αριθ. 3976/87 της 14ης Δεκεμβρίου 1987 (ΕΕ αριθ. L 374 της 
31. 12. 1987, σ. 9). της οποίας σε προϊόντα ποιότητας πρέπει να είναι ομαλός. 
5.8. Όλα τα κοινοτικά όργανα οφείλουν να χαράξουν την 
πολιτική και τις δραστηριότητες τους όντας απόλυτα πεπει­
σμένα για το γεωπολιτικό ρόλο της αλιείας και τη σημασία 
που έχει για την Κοινότητα η παρουσία κοινοτικών σημαιών 
και πληρωμάτων σε όλες τις θάλασσες της υδρογείου. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
2. Τα κύρια θέματα 
2.1. Τα κύρια θέματα στα πλαίσια της εφαρμογής των δια­
τάξεων της Συνθήκης όσον αφορά τον ανταγωνισμό στον 
τομέα των αεροπορικών μεταφορών είναι τα εξής: 
— οι απαλλαγές που θα χορηγηθούν, καλύπτουν συμ­
φωνίες μεταξύ αερομεταφορέων σχετικά με: 
— τον συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας, 
— την κατανομή των εσόδων, 
— τις διαβουλεύσεις για τους ναύλους, 
— την εκμετάλλευση των χρονικών κενών. 
2.2. Αποτελεί ση μαντικό θέμα ο βαθμός στον οποίο ο κανο­
νισμός αυτός θα διευκολύνει την ανάπτυξη των αεροπορικών 
υπηρεσιών εντός της Κοινότητας, ιδιαίτερα από την άποψη 
της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς. Πρόσθετη γνωμοδότηση(') για το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 85, 
παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΟΚ σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων ή εναρμονισμένων 
πρακτικών με αντικείμενο τον από κοινού προγραμματισμό και συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας, 
την κατανομή των εσόδων, τις διαβουλεύσεις για ναύλους στις τακτικές αεροπορικές γραμμές και την 
κατανομή του διαθέσιμου χρόνου στους αερολιμένες (2) 
(88/C 237/02) 
Στις 22 Μαρτίου 1988, το Προεδρείο της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής αποφάσισε, σύμφωνα 
με το άρθρο 20, παράγραφος 3, του Εσωτερικού Κανονισμού, να καταρτίσει γνωμοδότηση για το 
παραπάνω σχέδιο. 
Η προετοιμασία των σχετικών εργασιών ανατέθηκε στο τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών. Εισηγητής 
ορίσθηκε ο κ. Kenna. 
Στη συνέχεια, λόγω της πρόθεσης της Επιτροπής να υιοθετήσει τον εν λόγω κανονισμό μέσα σε 
σύντομες προθεσμίες ανατέθηκε στον κ. Kenna να επεξεργασθεί σχέδιο γνωμοδότησης με την ιδιότητα 
του γενικού εισηγητή. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά τη 257η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση 
της 6ης Ιουλίου 1988) με μεγάλη πλειοψηφία και τρεις αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.