[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 25.8.2005

COM(2005) 380 τελικό

2004/0084 (COD)

Τροποποιημένη πρόταση

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (αναδιατυπωμένη έκδοση)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

2004/0084 (COD)

Τροποποιημένη πρόταση

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (αναδιατυπωμένη έκδοση)

1. Ιστορικό

Η Επιτροπή εξέδωσε, στις 21 Απριλίου του 2004, πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα απασχόλησης και επαγγέλματος (αναδιατυπωμένη έκδοση)[1]. Η ειδική νομική βάση είναι το άρθρο 141 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, το οποίο προβλέπει τη διαδικασία της συναπόφασης.

Στόχος της πρότασης είναι να συμβάλει στην ασφάλεια δικαίου και τη νομική σαφήνεια κατά την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης, συγκεντρώνοντας σε ένα ενιαίο κείμενο τις κύριες διατάξεις που υπάρχουν στον τομέα αυτόν, καθώς και ορισμένες εξελίξεις που οφείλονται στην πάγια νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Με αυτή την απλοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του κοινοτικού κεκτημένου, η κοινοτική νομοθεσία θα γίνει πιο προσιτή και κατανοητή τόσο για τους νομικούς όσο και για το ευρύ κοινό και, επομένως, αποτελεί σημαντικό βήμα στο έργο για καλύτερες κανονιστικές ρυθμίσεις.

Η πρόταση συγχωνεύει τις ακόλουθες έξι ισχύουσες οδηγίες για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στον τομέα της απασχόλησης σε ένα ενιαίο, συνεκτικό νομοθετικό μέσο:

- οδηγία 75/117 που αφορά την ισότητα των αμοιβών·

- οδηγία 76/207 όπως έχει τροποποιηθεί με την οδηγία 2002/73 σχετικά με την ίση μεταχείριση όσον αφορά την πρόσβαση σε απασχόληση, την επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας·

- οδηγία 86/378 όπως έχει τροποποιηθεί με την οδηγία 96/97 για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης·

- οδηγία 97/80 σχετικά με το βάρος απόδειξης σε περιπτώσεις διακριτικής μεταχείρισης λόγω φύλου.

Ωστόσο, η πρόταση αυτή δεν αποτελεί απλώς κωδικοποίηση. Έχουν εισαχθεί επίσης ορισμένες ουσιαστικές τροπολογίες. Οι αλλαγές αυτές αποτελούν μια προσεκτική προσπάθεια επικαιροποίησης και εκσυγχρονισμού της κοινοτικής νομοθεσίας. Για παράδειγμα, το κείμενο ενσωματώνει ένα μέρος της πάγιας νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου με σκοπό να διευκρινιστούν οι βασικές έννοιες της νομοθεσίας περί ίσης μεταχείρισης. Επιπλέον, ορισμένες οριζόντιες διατάξεις που περιέχονται στις πιο πρόσφατες οδηγίες – π.χ. σχετικά με το βάρος της απόδειξης – έχουν καταστεί ρητώς εφαρμοστέες στον τομέα των επαγγελματικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης. Στην πράξη, η νομολογία του Δικαστηρίου έχει ήδη επεκτείνει τις διατάξεις αυτές στα κύρια χαρακτηριστικά των επαγγελματικών ασφαλιστικών συστημάτων. Επομένως, το κύριο πλεονέκτημα της πρότασης ως προς το ζήτημα αυτό είναι ότι διευκρινίζει τη νομική κατάσταση.

Στη σύνοδό της το Δεκέμβριο του 2004 η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνώμη της για την πρόταση[2]. Στη σύνοδο ολομέλειας την 6η Ιουλίου 2005, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε 98 τροπολογίες για την πρόταση της Επιτροπής (η αρίθμηση των τροπολογιών φθάνει μέχρι το 108, αλλά 10 τροπολογίες από τη σειρά αυτή αποσύρθηκαν, καλύφθηκαν από άλλες τροπολογίες ή απορρίφθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο).

2. Εξέταση των τροπολογιών

Η Επιτροπή δέχεται εξ ολοκλήρου, ύστερα από αναδιατύπωση ή ως προς το πνεύμα τις τροπολογίες 1, 2, 4, 6, 8, 9, 11, 14 - 23, 25 - 28, 31 - 35, 37 - 43, 45, 47 - 52, 54, 55 - 62, 64 - 66, 68 - 70, 74, 75, 77 - 80, 82, 83, 85, 87, 88 - 93, 101 και 106 - 108.

Η Επιτροπή δέχεται εν μέρει τις τροπολογίες 5, 24, 71 - 73, 76, 81, 84 και 102 - 105.

Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί τις τροπολογίες 3, 12, 13, 29, 30, 36, 53, 63, 67, 86 και 100.

2.1. Τροπολογίες που γίνονται δεκτές ή δεκτές ως προς το πνεύμα από την Επιτροπή

2.1.1 Τροπολογίες 27, 28, 33, 37, 39, 41 - 43, 48 - 52, 57 - 60, 62, 64 - 66, 68, 74, 75, 78 - 80, 82, 85, 87, 89 – 93

Οι τροπολογίες αυτές προσθέτουν τίτλους στα επί μέρους άρθρα και αλλάζουν τον τίτλο του Τίτλου III, Κεφάλαιο 1 με σκοπό να καταστεί περισσότερο κατανοητή η οδηγία. Αυτό είναι πλήρως αποδεκτό, με ανάγκη αναδιατύπωσης όσον αφορά μόνο πολύ λίγους τίτλους. Για να είναι πιο ακριβές και σαφές, καθώς και συνεπές με τη διατύπωση που χρησιμοποιείται σε όλη την οδηγία, το άρθρο 8 θα λέγεται " Παραδείγματα επιβολής διακρίσεων ", το άρθρο 9 " Εφαρμογή όσον αφορά τους αυτοαπασχολούμενους ", και το άρθρο 10 θα μετονομασθεί σε " Δυνατότητα αναβολής όσον αφορά τους αυτοαπασχολούμενους ". Για περισσότερη σαφήνεια, το άρθρο 15 θα πρέπει να φέρει τον τίτλο " Επιστροφή από άδεια μητρότητας " και το άρθρο 20 " Πεδίο κάλυψης του κανόνα για το βάρος της απόδειξης ". Τέλος, πρέπει να προστεθούν τίτλοι για διατάξεις για τις οποίες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν πρότεινε τίτλους, π.χ. για το άρθρο 5α (" Προσωπικό πεδίο "), 28α (" Σχέση με άλλες κοινοτικές και εθνικές διατάξεις ") και 30 (" Διάδοση πληροφοριών ").

2.1.2 Τροπολογία 1

Η τροπολογία αυτή σκοπό έχει να αποφύγει τη δυνητική παρανόηση ότι προβλέπονται ήδη ειδικές συμπληρωματικές τροπολογίες που υπερβαίνουν τα όρια της αναδιατύπωσης. Η τροπολογία μπορεί να γίνει δεκτή με την προϋπόθεση ότι θα ανατυπωθεί ώστε να συμπληρώνει την αποσαφήνιση, αναφέροντας επιπλέον στην ίδια πρόταση ότι " γίνονται περαιτέρω τροποποιήσεις " αντί για " πρόκειται να γίνουν ".

2.1.3 Τροπολογίες 2 και 32

Η επαναφορά της αιτιολογικής σκέψης 4 της οδηγίας 2002/73 που αναφέρει τις διατάξεις της συνθήκης για την ισότητα των δύο φύλων στο τέλος της αιτιολογικής σκέψης 2 καθώς και η αντικατάσταση του όρου " ίση μεταχείριση " από τον όρο " ισότητα " και η παραπομπή στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου μπορούν να γίνουν δεκτές όπως είναι.

Η νέα διατύπωση στην τελευταία πρόταση της αιτιολογικής σκέψης και στο άρθρο 2 σκοπό έχει να παρουσιάσει αναλυτικά ότι η λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση λόγω αλλαγής φύλου καλύπτεται και απαγορεύεται από την παρούσα οδηγία. Η Επιτροπή υποστηρίζει την πρωτοβουλία της προσέλκυσης της προσοχής στο γεγονός ότι οι διακρίσεις σε βάρος τρανσεξουαλικών ατόμων είναι διακρίσεις λόγω φύλου που απαγορεύονται από την οδηγία σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Ωστόσο, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι, αντίθετα με άλλες περιπτώσεις διακρίσεων λόγω φύλου, δεν συγκρίνονται μέλη του ενός φύλου με μέλη του άλλου φύλου. Αυτό το είδος διακρίσεων δεν εντάσσεται πάντα επακριβώς στο γενικό πλαίσιο των διακρίσεων με βάση το φύλο. Προκαλεί ειδικά προβλήματα που ενδέχεται να απαιτούν ειδικές λύσεις. Συγκεκριμένα είναι αμφίβολο αν η διατύπωση της τροπολογίας 2 που καλύπτει αυτούς που " υποβάλλονται σε αλλαγή φύλου" θα καλύψει ικανοποιητικά τις ειδικές διακρίσεις σε βάρος τρανσεξουαλικών ατόμων. Δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν μπορούν να υπάρξουν διακρίσεις πριν καλυφθούν οι συνθήκες για την αναγνώριση του νέου φύλου και ότι, σε άλλες περιπτώσεις, δεν χρειάζεται ίσως να έχει αρχίσει η αλλαγή φύλου, η λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση με βάση την απλή δήλωση της σχετικής πρόθεσης θα πρέπει να θεωρείται διάκριση με βάση το φύλο. Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο της τροπολογίας 32 δεν είναι εξίσου σαφές με άλλες μορφές διακρίσεων με βάση το φύλο το σε τι συνίσταται η διάκριση, ιδίως στις περιπτώσεις που σχετίζονται με την αναγνώριση της αλλαγής φύλου.

Για τους λόγους αυτούς, αντί για τις δύο αυτές τροπολογίες τις οποίες η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί ως προς το πνεύμα, είναι προτιμότερο να εισαχθεί μία ξεχωριστή αιτιολογική σκέψη μετά την υπάρχουσα αιτιολογική σκέψη 2, που θα είναι αφιερωμένη ειδικά στο ζήτημα αυτό και θα αποσαφηνίζει ότι οι διακρίσεις σε βάρος τρανσεξουαλικών ατόμων εμπίπτουν στο πεδίο κάλυψης της παρούσας οδηγίας. Αυτό τονίζει περισσότερο το ζήτημα από την απλή προσθήκη της πρότασης σε μια πολύ εκτεταμένη και γενική αιτιολογική σκέψη. Αποφεύγει επίσης τις δυνητικές αμφισημίες που εμπεριέχονται στη γλώσσα που χρησιμοποιείται στην τροπολογία και στο άρθρο όπως παρουσιάζεται παραπάνω. Η νέα αιτιολογική σκέψη, αναφέροντας αυτά που υποστήριξε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στην υπόθεση P v S (Υπόθεση 13/94) έχει ως εξής:

" Το Δικαστήριο υποστήριξε ότι το πεδίο κάλυψης της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών δεν μπορεί να περιοριστεί στην απαγόρευση διακρίσεων με βάση το γεγονός ότι ένα πρόσωπο ανήκει στο ένα ή στο άλλο φύλο. Με βάση το σκοπό της και τη φύση των δικαιωμάτων που επιδιώκει να διαφυλάξει, εφαρμόζεται επίσης στις διακρίσεις που οφείλονται στην αλλαγή φύλου ενός προσώπου "

2.1.4 Τροπολογία 4

Η τροπολογία αυτή σκοπό έχει να αποσαφηνίσει τη διατύπωση και να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην απαγόρευση της παρενόχλησης και της σεξουαλικής παρενόχλησης που πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο αποτρεπτικών και αναλογικών κυρώσεων. Μπορεί να γίνει δεκτή με την προϋπόθεση ότι θα αφαιρεθούν οι όροι " από τα δικαστήρια " που βρίσκονται στο τέλος της αιτιολογικής σκέψης, δεδομένου ότι οι κυρώσεις δεν επιβάλλονται υποχρεωτικά από δικαστήρια· για παράδειγμα, η εφαρμογή τους μπορεί να εμπίπτει στην αρμοδιότητα των διοικητικών αρχών.

2.1.5 Τροπολογία 6

Σκοπός της τροπολογίας αυτής είναι να προσεγγίσει η αιτιολογική σκέψη τη διατύπωση της αιτιολογικής σκέψης 16 της οδηγίας 2002/73, με σκοπό να δοθεί έμφαση στον κύριο ρόλο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου όσον αφορά την ερμηνεία της αρχής της ίσης αμοιβής. Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί την τροπολογία, με την προϋπόθεση της ακόλουθης αναδιατύπωσης που ανταποκρίνεται καλύτερα στην πρόθεση αυτή:

" Η αρχή της ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή για εργασία της ίδιας αξίας όπως θεσπίζεται στο άρθρο 141 της Συνθήκης και υποστηρίζεται με συνέπεια στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αποτελεί σημαντική πτυχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών και σημαντικό και αναπόσπαστο μέρος του κοινοτικού κεκτημένου, όπου περιλαμβάνεται η νομολογία του Δικαστηρίου, σχετικά με τις διακρίσεις λόγω φύλου . Είναι συνεπώς σκόπιμο να προβλέπεται περαιτέρω η εφαρμογή της "

2.1.6 Τροπολογία 8

Η τροπολογία συνοψίζει σωστά τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με τα κριτήρια της αξιολόγησης του εάν η εργασία είναι ίσης αξίας ή όχι και συμβάλλει στην αποσαφήνιση του νοήματος της οδηγίας. Επομένως, γίνεται δεκτή από την Επιτροπή.

2.1.7 Τροπολογίες 9, 38

Οι τροπολογίες αυτές απαλείφουν την παραπομπή στην έννοια της "ενιαίας προέλευσης" στην οποία μπορούν να αποδοθούν οι διαφορές των αμοιβών, όπως έχει αναπτυχθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, με βάση το επιχείρημα ότι οι υποθέσεις για τις οποίες έχει εκδοθεί απόφαση αφορούσαν ειδικές περιστάσεις που δεν μπορούν να γενικεύονται και ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, σε αντίθεση με τη διατύπωση της πρότασης, χρησιμοποίησε την έννοια αυτή μόνο ως αρνητικό κριτήριο για να αποκλείσει την εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής όταν δεν υπάρχει ενιαία προέλευση. Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι η αρχική πρόταση συνοψίζει με ακρίβεια την πάγια νομολογία, μπορεί όμως να δεχθεί και τις δύο τροπολογίες ως έχουν, με βάση τη σκέψη ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θα συνεχίσει να εφαρμόζει και να εξελίσσει περαιτέρω τη νομολογία του ως προς το ζήτημα αυτό μελλοντικά, είτε αναφέρεται ρητώς η πτυχή αυτή στην οδηγία είτε όχι. Η νέα διατύπωση που αντικαθιστά το γενικό όρο «διακρίσεις» με μια ακριβέστερη αναφορά σε " άμεσες και έμμεσες " διακρίσεις είναι επίσης αποδεκτή.

2.1.8 Τροπολογία 11

Η τροπολογία σκοπό έχει να διατηρήσει σε μια αιτιολογική σκέψη τα χαρακτηριστικά παραδείγματα αποδεκτών άνισων επιπέδων παροχών σε συστήματα καθορισμένων εισφορών που χρηματοδοτούνται με κεφαλαιοποίηση, τα οποία προβλέπονται σήμερα σ’ένα παράρτημα της οδηγίας 96/97. Η τροποποίηση αυξάνει τη διαφάνεια και καθιστά πιο κατανοητή τη νομοθεσία σχετικά με το περίπλοκο ζήτημα της επαγγελματικής κοινωνικής ασφάλισης και μπορεί επομένως να γίνει δεκτή, με την προϋπόθεση ότι είναι απόλυτα σαφές ότι πρόκειται για παραδείγματα, προσθέτοντας τη ρήτρα " για παράδειγμα " στην αρχή (" Για παράδειγμα, σε συστήματα … ").

2.1.9 Τροπολογίες 14, 15

Οι τροπολογίες αυτές αποσκοπούν στην επανεισαγωγή της αιτιολογικής σκέψης 5 της οδηγίας 96/97 και της αιτιολογικής σκέψης 7 της οδηγίας 2002/73. Οι αλλαγές αυτές συμβάλλουν στη σαφήνεια της οδηγίας και, επομένως, γίνονται δεκτές από την Επιτροπή.

2.1.10 Τροπολογία 16

Η τροπολογία αυτή που επανεισάγει την αιτιολογική σκέψη 15 της οδηγίας 2002/73 γίνεται δεκτή κατ’ αρχήν, πρέπει όμως να γίνουν δύο ήσσονος σημασίας διορθώσεις για να ευθυγραμμιστεί η διατύπωση με την οδηγία 2002/73. Πρέπει να αφαιρεθούν οι όροι " εκ μέρους των κρατών μελών " και ο όρος " στόχος " πρέπει να αντικατασταθεί από τον όρο " αντικείμενο ".

2.1.11 Τροπολογία 17

Το πρώτο μέρος της τροπολογίας αναπαράγει μέρη του άρθρου 141 παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ που μπορούν να γίνουν δεκτά με την προϋπόθεση ότι θα αναφερθούν σωστά αυτά που περιέχονται στη Συνθήκη, αναφέροντας την πλήρη ισότητα στην πράξη στην επαγγελματική " ζωή " αντί να χρησιμοποιείται ο λιγότερο ευρύς όρος της " κατάστασης ". Η νέα τελευταία πρόταση είναι η επανεισαγωγή του κειμένου της αιτιολογικής σκέψης 14 της οδηγίας 2002/73 που μπορεί να γίνει δεκτή ως έχει.

2.1.12 Τροπολογία 18

Το πρώτο μέρος της τροπολογίας, που αναφέρει ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θεωρεί ότι τα μέτρα προστασίας της εγκυμοσύνης και της μητρότητας αποτελούν μέσο για την επίτευξη ουσιαστικής ισότητας των φύλων είναι σύμφωνο με τη νομολογία του ΔΕΚ και μπορεί επομένως να γίνει δεκτό. Ωστόσο, όπως και στην υπόλοιπη αιτιολογική σκέψη, που ασχολείται με την αρχή της ίσης μεταχείρισης χωρίς να αναφέρει ρητώς ότι η οδηγία ασχολείται με την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών, θα πρέπει να αφαιρεθεί ο όρος " των φύλων " και να αναφέρεται απλώς ο όρος " πραγματικής ισότητας ".

Η αλλαγή στην τελευταία πρόταση είναι απαράδεκτη με την προτεινόμενη διατύπωση, δεδομένου ότι η γονική άδεια δεν σχετίζεται με την ειδική προστασία της βιολογικής κατάστασης των γυναικών και τα μέτρα προστασίας της μητρότητας, που μπορούν, εξ ορισμού, να εφαρμόζονται μόνο σε γυναίκες. Η γονική άδεια είναι διαθέσιμη και για τους άνδρες. Η αποσαφήνιση ότι η οδηγία αυτή δεν θίγει την οδηγία για τη γονική άδεια μπορεί να γίνει δεκτή, πρέπει όμως να προστεθεί με τη μορφή μιας ξεχωριστής νέας τελευταίας πρότασης ως εξής:

" Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την οδηγία 96/34/ΕΚ του Συμβουλίου, της 3 ης Ιουνίου 1996, σχετικά με τη συμφωνία πλαίσιο για τη γονική άδεια.

2.1.13 Τροπολογία 19

Η τροπολογία σκοπό έχει την επανεισαγωγή του τελικού μέρους της αιτιολογικής σκέψης 12 της οδηγίας 2002/73 που ουσιαστικά αναπαράγει το κείμενο του άρθρου 15 παράγραφος 2. Αυτό συμβάλλει στη σαφήνεια και στη συνέπεια της γλώσσας που χρησιμοποιείται σε όλη την οδηγία. Μπορεί να γίνει δεκτή ως έχει.

2.1.14 Τροπολογίες 20, 21

Η τροπολογία 20 επαναλαμβάνει την αιτιολογική σκέψη 13 της οδηγίας 2002/73 σχετικά με την επεξήγηση της νομικής κατάστασης που αφορά την άδεια πατρότητας και η τροπολογία 21 εισάγει μια νέα αιτιολογική σκέψη που ουσιαστικά επεκτείνει την ίδια συλλογιστική στην άδεια υιοθεσίας. Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί ως προς το πνεύμα και τις δύο τροπολογίες που είναι στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους, λόγω του γεγονότος ότι η άδεια πατρότητας και υιοθεσίας καλύπτονται από κοινού στο άρθρο 16. Για να αποφευχθεί η περιττή επανάληψη, να απλουστευθεί το κείμενο και να αποσαφηνιστεί η γλώσσα όσον αφορά τις υιοθεσίες, οι δύο αιτιολογικές σκέψεις θα πρέπει να συγχωνευθούν προσθέτοντας το ακόλουθο κείμενο στο τέλος της αιτιολογικής σκέψης 19α, διαγράφοντας ταυτόχρονα την τελευταία πρόταση που έχει σήμερα:

" Μια παρόμοια συλλογιστική εφαρμόζεται στη χορήγηση, από τα κράτη μέλη, στις γυναίκες και τους άνδρες ενός ατομικού και μη μεταβιβάσιμου δικαιώματος για άδεια σε σύνδεση με την υιοθεσία ενός παιδιού. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να τονιστεί ότι τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να προσδιορίσουν εάν θα χορηγούν ένα τέτοιο δικαίωμα για άδεια πατρότητας ή/και υιοθεσίας και να προσδιορίσουν επίσης τυχόν όρους, εκτός από την απόλυση και την επιστροφή στην εργασία, που δεν εμπίπτουν στο πεδίο κάλυψης της παρούσας οδηγίας ."

2.1.15 Τροπολογία 22

Η τροπολογία αυτή περιέχει μια αποσαφηνιστική συμπληρωματική αναφορά στον " εθνικό " χαρακτήρα των φορέων που ερευνούν υποθέσεις ισχυρισμών περί συγκριτικής μεταχείρισης που καλύπτονται από την αιτιολογική σκέψη, σύμφωνα με την αναφορά σε " εθνικούς " φορείς που ήδη εμφανίζεται στην επόμενη πρόταση. Γίνεται δεκτή από την Επιτροπή.

2.1.16 Τροπολογία 23

Η τροπολογία αυτή επανεισάγει τη δεύτερη πρόταση της αιτιολογικής σκέψης 17 της οδηγίας 2002/73. Αποσαφηνίζει το σημαντικό σημείο, που δεν αναφέρεται ρητώς στο κείμενο του αντίστοιχου άρθρου 25, ότι οι μισθωτοί που υπερασπίζονται ή καταθέτουν υπέρ ενός ατόμου το οποίο προστατεύεται στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να δικαιούνται την ίδια προστασία από δυσμενή μεταχείριση. Γίνεται επομένως δεκτή ως έχει.

2.1.17 Τροπολογία 25

Η τροπολογία αυτή σκοπό έχει την εισαγωγή μιας νέας αιτιολογικής σκέψης που θα τονίζει με ακρίβεια τη σημασία της συλλογής, της ανάλυσης και της δημοσίευσης δεδομένων ανά φύλο για καλύτερη κατανόηση των ζητημάτων των σχετικών με την ίση μεταχείριση. Μπορεί επίσης να γίνει δεκτή χωρίς αλλαγές στη διατύπωση.

2.1.18 Τροπολογία 26

Αυτή η νέα αιτιολογική σκέψη καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες για να προωθήσουν τη συνειδητοποίηση της ανισότητας των αμοιβών και την αλλαγή στάσης με σκοπό να δοθεί νέα ώθηση στην καταπολέμηση του χάσματος αμοιβών μεταξύ των φύλων με μη νομοθετικά μέσα. Η Επιτροπή μπορεί να προσυπογράψει τη δήλωση αυτή και δέχεται την τροποποίηση ως έχει.

2.1.19 Τροπολογία 31

Σκοπός της τροπολογίας αυτής είναι να μετακινηθεί από το άρθρο 15 σε άλλο σημείο που είναι κατάλληλο η αποσαφήνιση ότι η λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση μιας γυναίκας που σχετίζεται με την άδεια εγκυμοσύνης ή μητρότητας αποτελεί διακριτική μεταχείριση λόγω φύλου, επειδή η αποσαφήνιση αυτή αποτελεί στοιχείο του ορισμού της διακριτικής μεταχείρισης. Μπορεί επομένως να γίνει δεκτή με την προϋπόθεση ότι θα γίνει η αντίστοιχη διαγραφή από το άρθρο 15 παράγραφος 1, που παρέλειψε να την κάνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

2.1.20 Τροπολογίες 34, 40

Οι τροπολογίες αυτές μετακινούν το κείμενο του άρθρου 3 παράγραφος 1 από ένα οριζόντιο τμήμα και το επιστρέφουν στο κεφάλαιο για τα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης από το οποίο προέρχεται (οδηγία 96/97). Η μετακίνηση αυτή μπορεί να γίνει αποδεκτή δεδομένου ότι η διατύπωση της διάταξης αυτής είναι διαμορφωμένη ακριβώς στα μέτρα του συγκεκριμένου τομέα των επαγγελματικών συστημάτων και δεν προσφέρει προστιθέμενη αξία έξω από τον τομέα αυτόν. Καμία άλλη οδηγία περί ίσης μεταχείρισης δεν περιλαμβάνει διάταξη για το προσωπικό πεδίο και κανείς δεν έχει επικαλεσθεί προβλήματα σχετικά με το ζήτημα αυτό, πράγμα που αποδεικνύει ότι όπως φαίνεται, μία τέτοια αποσαφήνιση δεν είναι απαραίτητη οπουδήποτε αλλού. Στο νέα άρθρο 5α πρέπει να δοθεί ένας τίτλος (" Προσωπικό πεδίο ") όπως συμβαίνει με τις άλλες διατάξεις.

Ωστόσο, με τη διαγραφή του άρθρου 3 παράγραφος 1, οι υπόλοιπες παράγραφοι 2 και 3, που είναι τυπικές ρήτρες "επιφύλαξης", δεν δικαιούνται πλέον αφ’εαυτώνν μια τόσο διακεκριμένη θέση στην οδηγία και πρέπει να μετακινηθούν σε γενικές οριζόντιες διατάξεις προς το τέλος της οδηγίας, όπου αναμένεται συνήθως να βρίσκονται ρήτρες αυτού του είδους. Το νέο άρθρο 28α είναι η κατάλληλη θέση για μια τέτοια διάταξη (βλ. σημείο 2.2.5 παρακάτω ).

2.1.21 Τροπολογίες 35, 56

Οι τροπολογίες αυτές μετακινούν το κείμενο του άρθρου 14 της πρότασης από το κεφάλαιο το σχετικό με την πρόσβαση σε απασχόληση κλπ. στο οριζόντιας εφαρμογής νέο άρθρο 3α υπό τον τίτλο " θετική δράση ". Εκτός από τον υποχρεωτικό χαρακτήρα αντί για τη χρήση της λέξης «μπορούν να», οι τροπολογίες είναι σύμφωνες τόσο με το άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ που εφαρμόζεται στον εργασιακό βίο γενικά όσο και με τις συγκρίσιμες οδηγίες ίσης μεταχείρισης και καταπολέμησης των διακρίσεων 2004/113, 2000/43 και 2000/78 που περιλαμβάνουν μια οριζόντια διάταξη για τη θετική δράση. Επομένως, η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί την τροποποίηση αυτή, με την προϋπόθεση της αντικατάστασης του υποχρεωτικού χαρακτήρα από το «μπορούν να».

2.1.22 Τροπολογίες 45, 47

Οι τροπολογίες αυτές σκοπό έχουν να μετακινήσουν την αναφορά στο σημείο (θ) του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχεία (δ) και (κ). Διορθώνουν ένα τεχνικό σφάλμα της αρχικής πρότασης. Μετά το διαχωρισμό του παλαιού άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο (θ) της οδηγίας 96/97 σε δύο σημεία – Άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχεία (θ) και (ι) της αναδιατυπωμένης πρότασης – το στοιχείο (θ) δεν επιτρέπει πλέον καμία παρέκκλιση από την αρχή της ίσης μεταχείρισης και, επομένως, δεν μπορεί να γίνεται αναφορά σε αυτό στο πλαίσιο του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχεία (δ) και (κ). Επομένως, οι τροπολογίες είναι αποδεκτές ως έχουν.

2.1.23 Τροπολογία 54

Ο σκοπός της τροπολογίας αυτής να αποσαφηνίσει, με παραπομπή στο άρθρο 141 της Συνθήκης, ότι δεν υπάρχουν διαφορετικές έννοιες αμοιβής στην παρούσα οδηγία και στη συνθήκη ΕΚ, και ότι, επομένως, η αναδιατυπωμένη οδηγία δεν συνεπάγεται αλλαγές στην αρχή της ίσης αμοιβής ούτε ακυρώνει τη νομολογία του δικαστηρίου ή μέρη αυτής ως προς το ζήτημα αυτό, μπορεί να γίνει δεκτός κατ’ αρχήν. Όμως, στην περίπτωση αυτή, η συμπληρωματική αυτοαναφορά στην " παρούσα οδηγία " καθίσταται περιττή και μπορεί να προκαλέσει σύγχυση και, επομένως, πρέπει να αφαιρεθεί. Το κείμενο πρέπει να αναδιατυπωθεί ως εξής:

" …καθώς και την αμοιβή όπως προβλέπεται στο άρθρο 141 της Συνθήκης ".

2.1.24 Τροπολογία 55

Η τροπολογία αυτή, από κοινού με την τροπολογία 88 (βλ. σημείο 2.1.29 παρακάτω) σκοπό έχει να μετακινήσει την παράγραφο που επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να υποβάλλουν έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση του εάν οι εξαιρέσεις από την αρχή της ίσης μεταχείρισης με βάση το φύλο αποτελούν γνήσια και καθοριστική επαγγελματική απαίτηση στο άρθρο 31. Αυτή η μετακίνηση είναι δικαιολογημένη, δεδομένου ότι η δεύτερη διάταξη γενικά αφορά περιοδικές εκθέσεις από τα κράτη μέλη σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας. Μπορεί επομένως να γίνει πλήρως αποδεκτή.

2.1.25 Τροπολογία 61

Η τροπολογία σκοπό έχει την απαλοιφή μιας αναφοράς σε πιθανή προσφυγή σε άλλους αρμόδιους φορείς πριν από τις δικαστικές ή/και διοικητικές διαδικασίες. Επιπλέον, εισάγει για πρώτη φορά τη διαμεσολάβηση και τη διαιτησία επιπλέον της έννοιας της συνδιαλλαγής που ήδη συμπεριλαμβάνεται στο κείμενο, ως άλλες μορφές φιλικής διευθέτησης διαφορών.

Η Επιτροπή μπορεί να υποστηρίξει το στόχο της αποσαφήνισης του κειμένου και της αφαίρεσης των πλεονασμών που κατ’αρχήν αναδιατυπώνονται. Η φράση που έχει διαγραφεί " μετά από την ενδεχόμενη προσφυγή σε άλλες αρμόδιες αρχές" ήταν αρχικά ένα στοιχείο που παρείχε εγγύηση για τη δυνατότητα άσκησης ένδικης προσφυγής ("... να διεκδικεί τα δικαιώματά του δια της δικαστικής οδού, αφού, ενδεχομένως, προσφύγει σε άλλους αρμόδιους φορείς") στις οδηγίες 76/207, 79/7 και 86/378. Αυτή η παραπομπή αντικαταστάθηκε στη συνέχεια από μια γενικότερη διατύπωση που χρησιμοποιήθηκε στις οδηγίες 2000/43, 2000/78, 2002/73 και 2004/113, η οποία εγγυάται την πρόσβαση σε " δικαστικές ή/και διοικητικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των τυχόν διαδικασιών συνδιαλλαγής, για την πραγμάτωση των εκ της παρούσας οδηγίας υποχρεώσεων" . Ο συνδυασμός αυτών των δύο προσεγγίσεων είναι περιττός και επομένως, δικαιολογείται να διαγραφεί ένα από τα δύο στοιχεία. Ωστόσο, η αναφορά σε δικαστικές ή/και διοικητικές διαδικασίες έχει διατυπωθεί έτσι ώστε τείνει να δημιουργήσει τη λανθασμένη εντύπωση ότι τα κράτη μέλη έχουν επιλογή μεταξύ της χορήγησης πρόσβασης στη μία ή στην άλλη ή και στις δύο· συνεπώς, θα μπορούσε να περιοριστεί η δυνατότητα άσκησης ένδικης προσφυγής λόγω της δυνατότητας υποβολής καταγγελιών μέσω της διοικητικής διαδικασίας. Επομένως, η διαγραφή πρέπει να επεκταθεί σε αυτή τη διφορούμενη διατύπωση, κρατώντας ταυτόχρονα την ακριβέστερη διατύπωση που έχει αφαιρεθεί στην τροπολογία. Επιπλέον, οι περισσότερες λεπτομέρειες δεν επιφέρουν προστιθέμενη αξία όσον αφορά τα διαφορετικά μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εξεύρεση φιλικής λύσης. Με αυτόν τον τρόπο αναμένεται να εισαχθεί επίσης μια περιττή αναντιστοιχία σε σύγκριση με άλλες οδηγίες σε αυτόν τον τομέα. Το αναδιατυπωμένο κείμενο είναι το εξής:

" Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, [...] μετά την ενδεχόμενη προσφυγή σε άλλες αρμόδιες αρχές, έχει πρόσβαση σε δικαστικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των τυχόν διαδικασιών συνδιαλλαγής, για την πραγμάτωση των εκ της παρούσας οδηγίας υποχρεώσεων ..."

2.1.26 Τροπολογίες 69, 70

Οι τροπολογίες αυτές διευρύνουν την αναφορά στον εργασιακό χώρο ώστε να περιλαμβάνει ζητήματα σχετικά με την πρόσβαση στην απασχόληση, την επαγγελματική κατάρτιση και την επαγγελματική προώθηση. Προσθέτουν επίσης αναφορά στην έρευνα που βασίζεται στα στοιχεία που αφορούν συγκεκριμένα το φύλο. Το τελευταίο στοιχείο δίνει πάλι έμφαση στη σημασία των συγκρίσιμων στοιχείων που αφορούν συγκεκριμένα το φύλο, δεδομένου ότι διευκρινίζει την υπάρχουσα έννοια της έρευνας ως μια από τις πιθανές δραστηριότητες των κοινωνικών εταίρων που πρόκειται να ενθαρρύνουν τα κράτη μέλη. Μπορεί να γίνει δεκτό ως έχει. Η διευρυμένη αναφορά στις πρακτικές στο χώρο εργασίας είναι αποδεκτή, υπό τον όρο της ακόλουθης αναδιατύπωσης που βελτιώνει την ασαφή δομή της πρότασης:

"... μέσω της παρακολούθησης των πρακτικών στο χώρο εργασίας και όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, την επαγγελματική κατάρτιση, την επαγγελματική προώθηση, καθώς επίσης και μέσω της παρακολούθησης των συλλογικών συμβάσεων εργασίας..."

2.1.27 Τροπολογία 77

Ο σκοπός διευκρίνισης της αναφοράς στα " συστήματα " – μια έννοια που ήταν αρκετά σαφής στην οδηγία 96/97 που εξετάζει αποκλειστικά τα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης αλλά είναι ελαφρώς ασαφής σε αυτή την ευρύτερη οδηγία – μπορεί να γίνει δεκτός ως προς το πνεύμα, αλλά το προτεινόμενο κείμενο είναι περιττό και ενδέχεται να προκαλέσει σύγχυση, δεδομένου ότι τα " επαγγελματικά συστήματα" και τα " συστήματα κοινωνικής ασφάλισης" έχουν ταυτόσημη έννοια στο πλαίσιο του εν λόγω στοιχείου που ισχύει αποκλειστικά για τα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης. Το κείμενο πρέπει να αναδιατυπωθεί ως εξής:

" επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που περιέχουν..." .

2.1.28 Τροπολογία 83

Το κείμενο αυτής της τροπολογίας που εισάγει την τυποποιημένη ρήτρα σχετικά με τη δυνατότητα των κρατών μελών να υπερβούν τις ελάχιστες διατάξεις που καθορίζονται σε μια οδηγία μπορεί να γίνει δεκτό ως έχει, αλλά πρέπει να αντιστραφεί η σειρά των δύο παραγράφων προκειμένου να διατηρηθεί η συνοχή με όλες τις άλλες συγκρίσιμες οδηγίες για την ίση μεταχείριση και την καταπολέμηση των διακρίσεων. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη μπορούν, για παράδειγμα, να υπερβούν τις ελάχιστες διατάξεις που καθορίζονται για τη διάταξη σχετικά με το βάρος της απόδειξης.

2.1.29 Τροπολογία 88

Η Επιτροπή μπορεί να υποστηρίξει την μετακίνηση από το άρθρο 13 στο άρθρο 31, της παραγράφου που επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να υποβάλλουν έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση του εάν οι εξαιρέσεις από την αρχή της ίσης μεταχείρισης με βάση το φύλο αποτελούν γνήσια και καθοριστική επαγγελματική απαίτηση (σημείο 2.1.24 παραπάνω). Είναι επίσης δεκτό, κατ΄αρχήν, η μεμονωμένη επανεξέταση να ακολουθεί, όπως προτείνεται, τον ίδιο ρυθμό με το γενικό μηχανισμό υποβολής εκθέσεων, σύμφωνα με το άρθρο 31 παράγραφος 2. Για να γίνει πιο σαφής αυτός ο συντονισμός και να αποφευχθεί η επικάλυψη, οι τελευταίες δύο προτάσεις του άρθρου 31 παράγραφος 2α αναδιατυπώνονται ως εξής:

" Κοινοποιούν στην Επιτροπή τα αποτελέσματα της αξιολόγησης στις εκθέσεις τους σύμφωνα με την παράγραφο 2. Η Επιτροπή περιλαμβάνει αυτή την πτυχή στις εκθέσεις που πρόκειται να εγκριθούν και να δημοσιευθούν σύμφωνα με την παράγραφο 2 " .

2.1.30 Τροπολογία 101

Η τροπολογία σκοπό έχει να εισαγάγει μια πολιτική έκκληση προς τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους, η οποία ανταποκρίνεται στις εκκλήσεις να δοθεί νέα ώθηση στα ζητήματα που αφορούν την ίση αμοιβή και τη γονική άδεια, καθώς επίσης και τη διάθεση εγκαταστάσεων φύλαξης και φροντίδας. Η Επιτροπή μπορεί να επικυρώσει αυτήν την πρωτοβουλία και να δεχτεί την τροπολογία στο σύνολό της.

2.1.31 Τροπολογία 106

Η τροπολογία στοχεύει στην προσθήκη νέας παραγράφου που θα καθιστά σαφές ότι, όπως σε κάθε αναδιατύπωση, η υποχρέωση μεταφοράς περιορίζεται στις διατάξεις που τροποποιούν επί της ουσίας σε σχέση με τις προηγούμενες οδηγίες. Η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί αυτή τη διευκρίνιση, με την προϋπόθεση ότι θα τροποποιηθεί η διατύπωση σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 29

2.1.32 Τροπολογία 107

Η νέα αιτιολογική σκέψη που προτείνεται σε αυτήν την τροπολογία, παράλληλα με τη διαγραφή, με την τροπολογία 105 (πρβλ σημείο 2.2.6 παρακάτω), της παραπομπής στους πίνακες αντιστοιχίας του άρθρου 33 παράγραφος 1, απεικονίζει ακριβώς τη νομική κατάσταση στο πλαίσιο της διοργανικής συμφωνίας για τη βελτίωση της νομοθεσίας, σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να παρέχουν τους πίνακες αντιστοιχίας με τα μέτρα μεταφοράς της νομοθεσίας, χωρίς να υποχρεώνονται από το νόμο. Επομένως, η Επιτροπή τη δέχεται.

2.1.33 Τροπολογία 108

Η τροπολογία περιορίζει τη διατύπωση αυτής της παραγράφου, που στοχεύει στην ενσωμάτωση της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στο κριτήριο που ορίζεται από το Δικαστήριο σε όλες τις αποφάσεις του σχετικά με το εν λόγω θέμα ως αποκλειστικά αποφασιστικός παράγοντας.Το κείμενο που έχει διαγραφεί βοήθησε περαιτέρω στις υποθέσεις για τις οποίες εκδόθηκε απόφαση, αλλά μπορεί να θεωρηθεί υπερβολικά περιοριστικό από ορισμένες απόψεις, ειδικότερα όσον αφορά τον υπολογισμό της σύνταξης αναφορικά με τον τελευταίο μισθό. Η τροπολογία διατηρεί την ουσία της νομολογίας του Δικαστηρίου με την απαίτηση να καταβάλλονται οι παροχές λόγω της εργασιακής σχέσης, αλλά αφήνει ικανοποιητικά περιθώρια ευελιξίας στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων να αναπτύξει περαιτέρω κριτήρια, εάν είναι απαραίτητο. Μπορεί επομένως να γίνει δεκτή ως έχει.

2. 2. Τροπολογίες που γίνονται δεκτές μερικώς από την Επιτροπή

2.2.1 Τροπολογία 5

Η διευκρίνιση στο τέλος της αιτιολογικής σκέψης ότι η παρενόχληση υφίσταται επίσης στο πλαίσιο της πρόσβασης στην απασχόληση, στην επαγγελματική κατάρτιση και την προώθηση συνάδει με διάφορες άλλες τροπολογίες που γίνονται δεκτές από την Επιτροπή (π.χ. σημείο 2.1.26 ).

Ωστόσο, η έμφαση στις εθνοτικές μειονότητες γυναικών, ως ιδιαίτερα ευαίσθητη ομάδα δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Αν και αποτελεί αναμφισβήτητα ένα πιθανό σενάριο πολλαπλής διάκρισης, η αναφορά ως έχει σε αυτή την ομάδα δεν αποτελεί προστιθέμενη αξία και δημιουργεί το ερώτημα γιατί δεν αναφέρονται άλλες καταστάσεις πολλαπλής διάκρισης.

2.2.2 Τροπολογία 24

Είναι δεκτή η τελευταία φράση που προστέθηκε σχετικά με τον προκαθορισμό, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ανώτατου ορίου αποζημίωσης, καθώς εναρμονίζει το κείμενο της αιτιολογικής σκέψης με τη διατύπωση του αντίστοιχου άρθρου 18 και με τη νομολογία του Δικαστηρίου.

Απορρίπτεται η νέα διατύπωση σχετικά με τη σχέση μεταξύ αποζημίωσης και κυρώσεων. Η πρόταση αυτή συγχέει την αποζημίωση (που χορηγείται στο θύμα χωριστά) με τις κυρώσεις (αποτροπή και επιβολή ποινής για περιπτώσεις διακριτικής μεταχείρισης από τα κράτη μέλη). Δύο διαφορετικές διατάξεις (άρθρα 18 και 26) αντιμετωπίζουν τα δύο αυτά διαφορετικά ζητήματα. Θα ήταν παραπλανητικό να δημιουργηθεί η εντύπωση - όπως συμβαίνει με την τροπολογία - ότι η αποζημίωση δεν είναι αυτή καθαυτή υποχρεωτική και ότι τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν αν θέλουν ή όχι να εγγυηθούν την πλήρη αποζημίωση για τις ζημίες. Το άρθρο 18 δεν τους αφήνει να έχουν μια τέτοια επιλογή.

2.2.3 Τροπολογίες 71,72, 73, 81, 102

Οι τροπολογίες έχουν τον κοινό στόχο να μετατρέψουν την υποχρέωση των κρατών μελών να ενθαρρύνουν ορισμένα μέτρα που λαμβάνουν είτε οι κοινωνικοί εταίροι (προαγωγή της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών, σύναψη συμφωνιών οι οποίες καθορίζουν τους κανόνες για την καταπολέμηση των διακρίσεων), είτε οι εργοδότες (προγραμματισμένη και συστηματική προαγωγή της ισότητας, πρόληψη των διακρίσεων), σε υποχρέωση να διασφαλίζουν ότι λαμβάνονται τέτοια μέτρα. Αυτή η τροπολογία δεν μπορεί να γίνει δεκτή δεδομένου ότι θα οδηγούσε σε πολλές ουσιαστικές αλλαγές που υπερβαίνουν τα αποτελέσματα που μπορεί εύλογα να επιτευχθούν στο πλαίσια μιας άσκησης αναδιατύπωσης. Εξάλλου, όλες οι εν λόγω διατάξεις εισήχθησαν πρόσφατα με την οδηγία 2002/73 η οποία αρχίζει να εφαρμόζεται μόλις τον Οκτώβριο του 2005, και πρέπει να δοθεί η ευκαιρία να εφαρμοστεί στην πράξη πριν αλλάξει το καθεστώς. Όσον αφορά τους κοινωνικούς εταίρους οι τροποποιήσεις αυτές είναι ελάχιστα συμβατές με τη θεμελιώδη αρχή της αυτονομίας των κοινωνικών εταίρων. Επομένως, οι φράσεις " διασφαλίζουν ότι" στις τροποποιήσεις 71, 72 και 81 και " ζητείται" στην τροπολογία 73 δεν μπορούν να γίνουν δεκτές. Μόνο όσον αφορά την τροπολογία 73 αυτή η συγκεκριμένη τροποποίηση μπορεί εν μέρει να υποστηριχθεί στο μέτρο που η διατύπωση εναρμονιστεί με τη διατύπωση των γειτονικών παραγράφων. Το άρθρο 22 παράγραφος 4 αναδιατυπώνεται ως εξής:

" Για το σκοπό αυτό, οι εργοδότες ενθαρρύνονται ... .

Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν ... "

Η υπόλοιπη φράση, η οποία προστίθεται στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 22 παράγραφος 4 και εισάγεται με την τροπολογία 73, μπορεί να γίνει δεκτή· προσθέτει περισσότερες λεπτομέρειες και δαποσαφηνίζει την περιγραφή των πληροφοριών, η παροχή των οποίων είναι επιθυμητή αλλά όχι υποχρεωτική.

Όσον αφορά την τροπολογία 71 η αναφορά που προστέθηκε για την προώθηση ευέλικτων ρυθμίσεων εργασίας μπορεί να γίνει δεκτή εφόσον αποτελεί έναν σημαντικό τομέα στον οποίο οι κοινωνικοί εταίροι ενθαρρύνονται να λάβουν μέτρα.

Όσον αφορά την τροπολογία 72, η φράση που διευρύνει την αναφορά στον χώρο εργασίας μπορεί να γίνει δεκτή κατ’αρχήν αλλά πρέπει να διατυπωθεί με τον ίδιο τρόπο όπως σε παράλληλες περιπτώσεις (βλ., π.χ. σημεία 2.1.26, 2.2.1 ), δηλ. " στο χώρο εργασίας, σχετικά με την πρόσβαση στην απασχόληση, την επαγγελματική κατάρτιση και την επαγγελματική προώθηση" . Η νέα τελευταία πρόταση που δημιουργεί την υποχρέωση για τα κράτη μέλη να διενεργούν εκστρατείες διαφώτισης απορρίπτεται, δεδομένου ότι μια τέτοια νέα υποχρέωση υπερβαίνει το πεδίο της αναδιατύπωσης και, επιπλέον, δεν εντάσσεται στο πλαίσιο αυτής της διάταξης.

Από τις τροπολογίες 81 και 102 η χρήση του όρου "αποτελεσματικά" μπορεί να γίνει δεκτή καθώς επίσης και η διευρυμένη αναφορά στο χώρο εργασίας· η αναφορά αυτή υπόκειται και πάλι στην ίδια αναδιατύπωση όπως αναφέρεται παραπάνω για την τροπολογία 72 (" στο χώρο εργασίας, σχετικά με την πρόσβαση στην απασχόληση, την επαγγελματική κατάρτιση και την επαγγελματική προώθηση") .

2.2.4 Τροπολογία 76

Η νέα ενσωμάτωση των φράσεων "ατομικές ή συλλογικές " στο κείμενο είναι δεκτή καθώς συμβάλλει στη διευκρίνιση και τη βελτίωση της διατύπωσης. Μια ευρεία αναφορά στις ατομικές και συλλογικές συμβάσεις και συμφωνίες καθιστά περιττή την αναφορά σε μερικά άλλα στοιχεία του αρχικού κειμένου που καλύπτονται σαφώς από αυτούς τους όρους και μπορούν επομένως να διαγραφούν.

Η αναφορά στην " πλήρη ή μερική απασχόληση" και στους " επαγγελματικούς τίτλους" δεν εξυπηρετεί κανένα σκοπό σε μια απαρίθμηση τύπων νομικών πηγών που μπορούν να αποτελέσουν πηγή διακρίσεων, και δεν μπορεί επομένως να γίνει δεκτή.

Η διαγραφή της λέξης " ακυρώσιμες" στο τέλος του άρθρου 24 στοιχείο β) απορρίπτεται. Η προτεινόμενη διατύπωση βασίζεται στη διατύπωση που έχει καθιερωθεί σε προηγούμενες ή παράλληλες οδηγίες (2002/73, 2000/43, 2000/78). Η διαφορά μεταξύ " άκυρες" και " ακυρώσιμες" είναι ότι μερικές διατάξεις πρόκειται να κηρυχθούν άκυρες αυτοδικαίως, ενώ άλλες απαιτούν να αναλάβει ο καταγγέλων την πρωτοβουλία. Οι διατάξεις των ατομικών συμβάσεων που παραβιάζουν την αρχή της ίσης μεταχείρισης θα διαφύγουν της προσοχής των δικαστηρίων και άλλων αρχών, εκτός αν ένα θύμα διάκρισης υποβάλει καταγγελία ή δικαστική αγωγή. Αρκεί να δοθεί στους πολίτες η ευκαιρία (" ακυρώσιμες" ) να ακυρώνονται τέτοιες διατάξεις· αυτό είναι στην πραγματικότητα το μόνο ρεαλιστικό σενάριο. Η τροπολογία θα επέβαλλε την ανέφικτη υποχρέωση στα κράτη μέλη να ανιχνεύουν και να κηρύττουν άκυρες όλες τις διατάξεις που αποτελούν πηγή διακρίσεων και οι οποίες περιλαμβάνονται σε όλες τις ατομικές συμβάσεις, με δική τους πρωτοβουλία.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω το άρθρο 24 στοιχείο β) αναδιατυπώνεται ως εξής:

" διατάξεις αντίθετες προς την αρχή της ίσης μεταχείρισης, σε ατομικές ή συλλογικές συμβάσεις ή συμφωνίες, εσωτερικούς κανονισμούς επιχειρήσεων ή κανόνες που διέπουν τα ανεξάρτητα επαγγέλματα ή/και εργασίες και τις οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών ή οποιεσδήποτε άλλες ρυθμίσεις είναι άκυρες, ακυρώσιμες ή τροποποιούνται· "

2.2.5 Τροπολογία 84

Η νέα ρήτρα αναθεώρησης της οδηγίας για τη γονική άδεια στην παράγραφο 2 δεν μπορεί να γίνει δεκτή από την Επιτροπή. Η τροπολογία αυτή θα σήμαινε μια ουσιαστική αλλαγή στην οδηγία για τη γονική άδεια που δεν αποτελεί μέρος της άσκησης αναδιατύπωσης και περιέχει μια διαφορετική διάταξη για την αναθεώρησή της. Θα προκαλούσε επίσης δυσκολίες σχετικά με το συγκεκριμένο ρόλο των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία αναθεώρησης σύμφωνα με τα άρθρα 138 και 139 της Συνθήκης.

Η παράγραφος 1 αυτής της νέας διάταξης μετακινεί μερικώς το άρθρο 3 παράγραφος 3 της πρότασης προς τις οριζόντιες διατάξεις προς το τέλος της οδηγίας, όπου αναμένεται συνήθως να βρίσκονται αυτού του είδους ρήτρες "επιφύλαξης". Η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί αυτή τη μετακίνηση κατ’αρχήν, αλλά επεκτείνει αυτόν τον συλλογισμό στο υπόλοιπο του άρθρου 3 παράγραφος 2 και 3 που δεν δικαιούνται πλέον την ίδια προεξέχουσα θέση στην οδηγία, κατόπιν της διαγραφής του άρθρου 3 παράγραφος 1 (πρβλ. σημείο 2.1.20 παραπάνω).

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω εκτιμήσεων, το άρθρο 28ε αναδιατυπώνεται ως εξής:

" Σχέση με τις κοινοτικές και εθνικές διατάξεις

1. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις διατάξεις που αφορούν την προστασία των γυναικών, ειδικότερα όσον αφορά την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα.

2. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις διατάξεις της οδηγίας 96/34/ΕΚ και της οδηγίας 92/85/EOK. "

2.2.6 Τροπολογίες 103,104,105

Οι τροπολογίες αυτές ορίζουν τις προθεσμίες για τη μεταφορά και την επανεξέταση της εφαρμογής της οδηγίας και για την κοινοποίηση από τα κράτη μέλη των πληροφοριών που είναι αναγκαίες για να συντάξει η Επιτροπή την έκθεση. Αυτές οι προθεσμίες πρέπει να εξεταστούν από κοινού καθώς συνδέονται στενά μεταξύ τους και αντιπροσωπεύουν διαφορετικά στάδια του μηχανισμού μεταφοράς και επανεξέτασης. Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί τη διατήρηση της περιόδου μεταφοράς σε δύο έτη (τροπολογία 105), δεδομένου του περιορισμένου αριθμού τροποποιήσεων που πρέπει να μεταφερθούν κατόπιν της παρούσας αναδιατύπωσης. Εντούτοις, ένα μόνο έτος επιπλέον δεν είναι επαρκές για να επιτραπεί στα κράτη μέλη να υποβάλουν έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας. Σε μια τόσο σύντομη περίοδο δεν θα είναι δυνατό να συγκεντρωθεί η πρακτική εμπειρία που είναι απαραίτητη για τη σύνταξη μιας έκθεσης η οποία θα αποτελεί ουσιαστική συμβολή· η υποβολή των εκθέσεων πρόκειται να μετατεθεί ένα έτος μετά. Επομένως, άρθρο 31 παράγραφος 1 (τροπολογία 103) πρέπει να αναδιατυπωθεί ως εξής " Εντός τεσσάρων ετών από την έναρξη εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ..." και η περίοδος μέχρι την επανεξέταση σύμφωνα με το άρθρο 32 (τροπολογία 104) πρέπει να επεκταθεί αναλόγως (" Εντός έξι ετών από την έναρξη εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ...") . Όσον αφορά τη διατύπωση των εν λόγω διατάξεων, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι συγκεκριμένες ημερομηνίες θα προστεθούν ύστερα από την επίσημη έκδοση της οδηγίας. Για να καταστεί σαφές, η ημερομηνία πρέπει να παραμείνει κενή στο κείμενο των άρθρων (π.χ. "το αργότερο ..., τα κράτη μέλη ανακοινώνουν..." στην περίπτωση της τροπολογίας 103) και συμπληρώνεται από την υποσημείωση "δύο /τέσσερα/έξι έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας" αντίστοιχα.

Το κείμενο που εγκρίνεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην τροπολογία 105 διαγράφει την αναφορά στους πίνακες αντιστοιχίας από το άρθρο 33 παράγραφος 1 χωρίς αυτό να αναφέρεται σαφώς στο κείμενο, δεδομένου ότι η διατύπωση της αρχικής πρότασης δεν αναπαράγεται σωστά. Η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί αυτήν την τροποποίηση με την εισαγωγή μιας νέας αιτιολογικής σκέψης 31 (πρβλ. σημείο 2.1.32 παραπάνω).

2. 3. Τροπολογίες που δεν γίνονται δεκτές από την Επιτροπή

2.3.1 Τροπολογία 3

Η τροπολογία σκοπό έχει να προσθέσει στην αιτιολογική σκέψη το δικαίωμα στη γονική άδεια, υπενθυμίζοντας τις διατάξεις του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αναφέρονται στην ισότητα των φύλων (άρθρα 21 και 23). Εκτός από το γεγονός ότι το προτεινόμενο κείμενο που προστίθεται αναφέρεται σε ένα θέμα που δεν εξετάζεται στην παρούσα οδηγία, επιπροσθέτως, δεν έχει θέση σε αυτή την αιτιολογική σκέψη, η οποία ουσιαστικά παραφράζει τις διατάξεις του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Τα άρθρα αυτά, εντούτοις, δεν κάνουν καμία αναφορά στη γονική άδεια και δεν πρέπει να δημιουργηθεί μια τέτοια λανθασμένη εντύπωση. Επομένως, η τροπολογία δεν γίνεται δεκτή.

2.3.2 Τροπολογίες 12, 13, 100

Οι αιτιολογικές σκέψεις 12 και 13 αποσκοπούν σαφώς στην ευθυγράμμιση των κανόνων που διέπουν τις πληροφορίες για τη χρήση των αναλογιστικών παραγόντων με βάση το φύλο στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης με τους κανόνες που υιοθετούνται για τις συμβάσεις ιδιωτικής ασφάλισης στην οδηγία 2004/113. Όμως, η νομική κατάσταση για την αποδοχή τέτοιων παραγόντων δεν είναι ίδια και στους δύο τομείς. Αντίθετα από την οδηγία 2004/113 (η οποία επιτρέπει τη χρήση αναλογιστικών παραγόντων με βάση το φύλο, με την προϋπόθεση ότι υπάρχουν σημαντικά και αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία που πρέπει να συγκεντρώνονται, να δημοσιεύονται και να ενημερώνονται τακτικά), οι διατάξεις δεν περιέχουν καμία υποχρέωση που να αντιστοιχεί σε αυτές τις αιτιολογικές σκέψεις. Οι τροπολογίες που στοχεύουν στην εισαγωγή του ίδιου καθεστώτος ή ακόμα και στην πλήρη απαγόρευση της χρήσης αναλογιστικών παραγόντων με βάση το φύλο απορρίφθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω αιτιολογικές σκέψεις δεν εξυπηρετούν κανένα σκοπό. Το ίδιο ισχύει για την τροπολογία 100 που αναγνωρίζει την αξία των κανόνων της οδηγίας 2004/113 για τη χρήση των στατιστικών στοιχείων αλλά δεν σχετίζεται με το περιεχόμενο της παρούσας οδηγίας. Επομένως, οι τροπολογίες αυτές δεν μπορούν να γίνουν δεκτές.

2.3.3 Τροπολογία 29

Δεν μπορεί να γίνει δεκτός ο συλλογισμός που υποστηρίζει τη διαγραφή της αναφοράς στη μη λεκτική συμπεριφορά από τον ορισμό της σεξουαλικής παρενόχλησης, σύμφωνα με τον οποίο δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ της μη λεκτικής και της σωματικής συμπεριφοράς. Η σωματική συμπεριφορά θα μπορούσε να ερμηνευθεί ότι απαιτεί τη σωματική επαφή χωρίς να περιλαμβάνει, για παράδειγμα, τις χειρονομίες. Ο ορισμός αυτός είναι το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με αντικείμενο την οδηγία 2002/73 και είναι σύμφωνος με τον ορισμό της οδηγίας 2004/113. Επομένως πρέπει να διατηρηθεί.

2.3.4 Τροπολογία 30

Η τροπολογία αυτή που στοχεύει να εισάγει για πρώτη φορά έναν ορισμό του όρου " επαγγελματική προώθηση" δεν γίνεται δεκτή. Ο όρος αυτός δεν έχει δημιουργήσει δυσκολίες ως προς την ερμηνεία του. Είναι περιττό και δεν θα επιφέρει προστιθέμενη αξία ο ορισμός εννοιών που είναι σαφείς όπως η συγκεκριμένη και άλλων εννοιών για τις οποίες εφαρμόζεται η οδηγία 76/207 και για τις οποίες δεν υπάρχει ή δεν έχει προταθεί κανένας ορισμός ( "πρόσβαση στην απασχόληση" , "επαγγελματική κατάρτιση" και " συνθήκες εργασίας" ).

2.3.5 Τροπολογία 36

Η τροπολογία προορίζεται να μετατρέψει τη δυνατότητα λήψης μέτρων θετικής δράσης όπως καθορίζεται στο άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ σε μια υποχρέωση των κρατών μελών και να προσθέσει συγκεκριμένα παραδείγματα τομέων όπου τέτοια μέτρα πρόκειται να ληφθούν, καθώς επίσης και νέα διατύπωση που αντικαθιστά την αναφορά στην " επαγγελματική ζωή" .

Το άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ καθιστά πολύ σαφές ότι τα θετικά μέτρα είναι αποδεκτά αλλά όχι υποχρεωτικά. Όπου το πρωτογενές δίκαιο ορίζει μια διακριτική εξουσία των κρατών μελών, το παράγωγο δίκαιο, βάσει του ίδιου άρθρου, δεν μπορεί να επιβάλει υποχρεώσεις που υπερβαίνουν το κείμενο της Συνθήκης. Μια τέτοια εκτενής και ουσιαστική αλλαγή θα υπερέβαινε επίσης τα όρια μιας άσκησης αναδιατύπωσης.

Όσον αφορά τις αναφορές στην παιδική μέριμνα, το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας που περιορίζεται στην εργασία και την απασχόληση, αποκλείει τον τομέα της παιδικής μέριμνας εκτός από σχετικά λίγες περιπτώσεις όπου ο εργοδότης προσφέρει τις εγκαταστάσεις παιδικής μέριμνας. Ακόμη και σε τέτοιες περιπτώσεις, η προώθηση προσιτής παιδικής μέριμνας και μέριμνας για άλλα εξαρτώμενα πρόσωπα δεν χαρακτηρίζεται ως θετικό μέτρο όπως ορίζεται στο άρθρο 141 παράγραφος 4, εφόσον δεν ευνοείται συγκεκριμένα η πρόσβαση των μελών ενός φύλου. Η διατήρηση της τροπολογίας αυτής θα προκαλούσε ενδεχομένως σύγχυση ως προς την έννοια της θετικής δράσης.

Όσον αφορά τη νέα διατύπωση στο τέλος δεν είναι ενδεδειγμένο να εισαχθεί νέα ορολογία σε ένα άρθρο που αναφέρεται μόνο στη Συνθήκη, όπου χρησιμοποιείται διαφορετική γλώσσα. Αντίθετα από τον όρο " χώρος εργασίας " που συμπληρώθηκε σε διάφορα σημεία της οδηγίας (πρβλ σημεία 2.1.26, 2.2. 1) η αναφορά στη " επαγγελματική ζωή" του άρθρου 141 παράγραφος 4 είναι αρκετά ευρεία ώστε να μην απαιτήσει περαιτέρω διευκρίνιση ως προς τη διατύπωση.

Κατά συνέπεια, η διατύπωση του άρθρου 14 της αρχικής πρότασης πρέπει να μετακινηθεί προς ένα νέο άρθρο 3α (σημείο 2.1.21 παραπάνω) χωρίς καμία αλλαγή.

2.3.6 Τροπολογία 53

Η τροπολογία προσθέτει νέα διατύπωση που σκοπό έχει να περιορίσει την περιγραφή σχετικά με το πεδίο της αρχής της ίσης μεταχείρισης όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση και την προώθηση. Η νέα διατύπωση δεν προσφέρει προστιθέμενη αξία· οδηγεί σε επικάλυψη και σε περίπλοκη διατύπωση της παραγράφου που δημιουργεί σύγχυση. Δεν είναι επομένως αποδεκτή από την Επιτροπή.

2.3.7 Τροπολογία 63

Η τροπολογία εισάγει για πρώτη φορά τον όρο " έννομη προστασία " στη διάταξη για την αποζημίωση και την αντιστάθμιση και προσθέτει μία αναφορά σε αυτή την έννομη προστασία που πρέπει να είναι διαθέσιμη " σε περίπτωση παραβιάσεων των υποχρεώσεων βάσει της παρούσας οδηγίας" . Το νέο κείμενο δεν προσθέτει κάτι και η γλώσσα που χρησιμοποιείται είναι μάλλον ασαφής και περιττή. Η αναφορά σε αυτόν τον κανόνα που εφαρμόζεται σε περίπτωση παραβιάσεων της οδηγίας είναι περιττή, εφόσον το κείμενο παραπέμπει ήδη στην αποζημίωση για την απώλεια και τη ζημία που έχει υποστεί ένα άτομο " ως αποτέλεσμα διάκρισης λόγω φύλου, κατά τρόπο αποτρεπτικό και ανάλογο προς τη ζημία που υπέστη" . Η χρήση του όρου " έννομη προστασία " και η αναφορά στην αποζημίωση και την αντιστάθμιση ως παραδείγματα για την έννομη προστασία αυτού του είδους δημιουργεί επιπλέον τη λανθασμένη εντύπωση ότι τα κράτη μέλη μπορούν να εισάγουν άλλα μέσα έννομης προστασίας εκτός από την αποζημίωση ή την αντιστάθμιση, ενώ αυτά είναι αναπόφευκτα. Το πρόβλημα μπορεί να συγκριθεί με την περίπτωση της τροπολογίας 24 που αναφέρεται με κάποιες λεπτομέρειες (πρβλ σημείο 2.2.2 παραπάνω).

2.3.8 Τροπολογία 67

Ο στόχος αυτής της τροπολογίας είναι να προστεθεί η ανταλλαγή των στοιχείων με ευρωπαϊκούς φορείς, όπως το Ινστιτούτο για την ισότητα των φύλων, στα καθήκοντα των οργανισμών για την ισότητα. Δεν είναι ενδεδειγμένο να αναφερθεί το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την ισότητα των φύλων, ο μόνος αντίστοιχος ευρωπαϊκός φορέας που έρχεται στο νου, δεδομένου ότι αυτό το Ινστιτούτο δεν υπάρχει ακόμα, και είναι άγνωστο σε αυτό το στάδιο πώς θα διαμορφωθεί.

2.3.9 Τροπολογία 86

Η διεύρυνση της αναφοράς στο " χώρο εργασίας " που μπορεί να υποστηριχθεί σε διάφορες άλλες τροπολογίες (πρβλ. π.χ. τα σημεία 2.1.26, 2.2.1 ) δεν μπορεί να γίνει δεκτή για το άρθρο 30. Σε αυτό το συγκεκριμένο πλαίσιο, ο χώρος εργασίας αναφέρεται ως χώρος στον οποίο πρέπει να διατίθεται η εθνική νομοθεσία που μεταφέρει την οδηγία με σκοπό την ενημέρωση των εργαζομένων για τα δικαιώματά τους. Η πρόσβαση στην απασχόληση και την επαγγελματική κατάρτιση και την προώθηση δεν εντάσσεται στο χώρο· οι πληροφορίες δεν μπορούν να διαδοθούν σε ένα συγκεκριμένο χώρο.

3. Συμπέρασμα

Δυνάμει του άρθρου 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της όπως περιγράφεται ανωτέρω.

[1] COM (2004) 279 τελικό.

[2] ΕΕ C 157 της 28.6.2005, σ. 83.