Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με:

- την "Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη βία που ασκείται εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών", και

- την "Τροποποιημένη πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (Πρόγραμμα Daphne) (2000-2004) σχετικά με μέτρα που αποσκοπούν στην πρόληψη της βίας εις βάρος των παιδιών, εφήβων και γυναικών"

(1999/C 198/12)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την "Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη βία που ασκείται εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών και την τροποποιημένη πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (Πρόγραμμα Daphne) (2000-2004) σχετικά με μέτρα κοινοτικής δράσης που αποσκοπούν στην πρόληψη της βίας εις βάρος των παιδιών, εφήβων και γυναικών" (COM(98) 335 τελικό - 98/0192 CNS και COM(99) 82 τελικό - 98/0192 COD)(1)·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις 18 Φεβρουαρίου 1999, να ζητήσει από την Επιτροπή των Περιφερειών να γνωμοδοτήσει επί του θέματος, σύμφωνα με το άρθρο 129 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε το Προεδρείο της στις 16 Σεπτεμβρίου 1998 να αναθέσει την επεξεργασία της γνωμοδότησης αυτής στην επιτροπή 7 "Εκπαίδευση, Επαγγελματική Κατάρτιση, Πολιτισμός, Νεολαία, Αθλητισμός, Δικαιώματα των Πολιτών"·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 300/98 rév. 1) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή 7 στις 10 Μαρτίου 1999 με βάση εισηγητική έκθεση της κας Onkelinx και της κας Van Den Brink·

έχοντας υπόψη τις συστάσεις για την ανάληψη δράσης εκ μέρους των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε όλη την ΕΕ, προκειμένου να καταπολεμηθεί η κακοποίηση παιδιών, οι οποίες διατυπώθηκαν στο σεμινάριο με θέμα "τοπική και περιφερειακή συνεργασία για την προστασία των παιδιών από την κακοποίηση" που διοργάνωσε στις 4 Δεκεμβρίου 1998 στις Βρυξέλλες η επιτροπή 7, σε συνεργασία με την Εθνική Εταιρεία για την Πρόληψη των Βιαιοτήτων εις βάρος των Παιδιών (UK) και την Ιρλανδική Εταιρεία για την Πρόληψη των Βιαιοτήτων εις βάρος των Παιδιών (και με την υποστήριξη της πρωτοβουλίας Daphne).

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 28η σύνοδο ολομέλειας της 10ης και 11ης Μαρτίου 1999 (συνεδρίαση της 11ης Μαρτίου), την παρούσα γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η βία εις βάρος των παιδιών και των εφήβων

1.1.1. Η βία που ασκείται εις βάρος των παιδιών και των εφήβων αποτελεί ένα πραγματικό κοινωνικό πρόβλημα, το οποίο, δυστυχώς, συναντάται στους κόλπους όλων των κοινωνικών τάξεων, ανεξάρτητα από το επίπεδο της κοινωνικοοικονομικής και πολιτιστικής τους ανάπτυξης.

1.1.2. Με τον όρο "κακοποίηση των παιδιών" νοείται οποιαδήποτε πράξη πραγματοποιείται - ή παραλείπεται - από άτομα, από αρχές ή από την κοινωνία συνολικά και όλες οι καταστάσεις που προκύπτουν από την εν λόγω πράξη - ή την απουσία της - και στερούν τα παιδιά από την ελευθερία τους ή τα αντίστοιχα δικαιώματά τους ή/και δυσχεραίνουν τη βέλτιστη ανάπτυξή τους.

1.1.3. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι οι υποβαθμισμένες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και κοινωνικό καθεστώς, η διάλυση της οικογένειας και η απουσία κοινωνικής ένταξης, καθώς και τα προβλήματα που συνδέονται με την εξάρτηση από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά αποτελούν παράγοντες που επιτείνουν σημαντικά τους κινδύνους εμφάνισης βίας και, κατά συνέπεια, το ευάλωτο των παιδιών. Η βία αυτή μπορεί να περιλαμβάνει ταυτόχρονα την φυσική, σεξουαλική και ψυχολογική κακοποίηση, καθώς και ορισμένες μορφές εκμετάλλευσης των ανηλίκων ή εγκατάλειψης των ανηλίκων και των νεογέννητων. Τα φαινόμενα αυτά συναντώνται σε παγκόσμια και, κατά συνέπεια, ευρωπαϊκή κλίμακα. Επιπλέον, η ΕΤΠ επισημαίνει ιδιαίτερα την σημασία της ανάπτυξης της έρευνας σχετικά με τον αντίκτυπο της κατάχρησης ναρκωτικών και αλκοόλ επί του οικογενειακού περιβάλλοντος.

1.1.4. Όταν γίνεται αναφορά στη βία που ασκείται εις βάρος των παιδιών, δεν είναι δυνατόν να αγνοείται το πρόβλημα που συνιστούν τα δίκτυα τα οποία χρησιμοποιούν το Internet για τους σκοπούς της παιδικής πορνογραφίας. Από την άποψη αυτή, είναι σαφές ότι, λόγω της αποκεντρωμένης δομής του και της παγκόσμιας εξάπλωσής του, το Internet είναι δυνατόν να διευκολύνει τη δημιουργία και την ανάπτυξη τέτοιων δικτύων.

1.1.5. Αφετέρου, η ανοιχτή φύση του Internet είναι δυνατόν, να διευκολύνει τον εντοπισμό και τη σύλληψη των ατόμων που εμπλέκονται σε τέτοιου είδους δίκτυα, όπως πρόσφατα απέδειξε η εκτεταμένη διεθνής επιχείρηση που οδήγησε στην εξάρθρωση του δικτύου "wonderland". Εν πάση περιπτώσει, έχοντας επίγνωση της σοβαρότητας των πράξεων των παιδοφιλικών δικτύων στο Internet, η προσοχή μας δεν πρέπει να επικεντρώνεται αποκλειστικά σ'αυτό το πρόβλημα, στο βαθμό που, αφενός, αυτό συνιστά μία μόνο από τις πολυάριθμες πτυχές της βίας εις βάρος των παιδιών και, αφετέρου, οι παράνομες πράξεις στα δίκτυα αποτελούν μόνο ένα περιορισμένο μέρος των δραστηριοτήτων στο Internet.

1.1.6. Αν και η σεξουαλική εκμετάλλευση των παιδιών και η βία στις πόλεις και κυρίως στα σχολεία συγκεντρώνουν περισσότερο την προσοχή της κοινής γνώμης, επισημαίνεται ότι η πλειονότητα των πράξεων βίας, εγκατάλειψης και κακοποίησης συναντώνται συχνότερα στο οικογενειακό περιβάλλον. Βάσει των αρμοδιοτήτων τους ορισμένοι τοπικοί οργανισμοί ενδέχεται να λάβουν ειδικά μέτρα για την προστασία των παιδιών: τοποθέτηση σε οικογένειες φιλοξενίας ή σε ειδικά ιδρύματα, παρακολούθηση οικογενειών σε δυσχερή κατάσταση, οικονομική ενίσχυση, κ.λπ.

1.1.7. Επιπλέον, έχει διαπιστωθεί ότι τα παιδιά που αποτέλεσαν θύματα σεξουαλικής ή άλλης κακοποίησης κινδυνεύουν να γίνουν αργότερα θύτες.

1.1.8. Κάθε πράξη βίας έχει αντίκτυπο όχι μόνο επί του θύματος, αλλά και επί της οικογένειάς του και επί του συνόλου της κοινωνίας. Οι πράξεις βίας εις βάρος των παιδιών ή στους κόλπους της οικογένειάς τους, καθώς και οι ανάλογες πράξεις που μεταδίδονται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ενδέχεται να επηρεάσουν τη φυσική, συναισθηματική και διανοητική υγεία των παιδιών και να προκαλέσουν φυσικές, συναισθηματικές ή διανοητικές βλάβες που να απαιτούν ιατρική, ψυχική και κοινωνική φροντίδα.

1.1.9. Όλες αυτές οι σκέψεις αξίζουν ιδιαίτερης προσοχής και επικέντρωσης των δράσεων και των μέτρων που οφείλει να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

1.1.10. Είναι αδύνατη η εκτίμηση του πραγματικού κόστους για την κοινωνία των συνεπειών της βίας. Επιπλέον, είναι δεδομένο ότι τα κράτη μέλη δαπανούν σημαντικά ποσά για την ιατρική αγωγή, την ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη και τις δικαστικές συνέπειες αυτής της μάστιγας.

1.1.11. Αν και η οικονομική πτυχή δεν είναι αμελητέα, η ανθρώπινη πτυχή πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα όλων και, ως εκ τούτου, κάθε δράση που έχει ως στόχο τον περιορισμό των κινδύνων και την πρόληψη των πράξεων βίας, εγκατάλειψης και κακοποίησης των παιδιών πρέπει να υποστηρίζεται. Τονίζεται, στο σημείο αυτό, ο σημαντικός ρόλος ορισμένων τοπικών οργανισμών στον τομέα της παιδικής προστασίας και της κοινωνικής βοήθειας στην παιδική ηλικία. Πράγματι, οι οργανισμοί αυτοί έχουν ιδιαίτερες ευθύνες από πλευράς ιατρικο-κοινωνικής πρόληψης όσον αφορά την κακομεταχείριση των παιδιών.

1.1.12. Από την άποψη αυτή, η ΕΤΠ υπογραμμίζει την αξία των εκπαιδευτικών εκστρατειών για την ασφάλεια των παιδιών, όχι μόνο στα σχολεία άλλα και έξω απ'αυτά.

1.2. Διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο

1.2.1. Η ανάγκη ανάληψης συντονισμένης δράσης σε παγκόσμιο επίπεδο για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την εξάλειψη της βίας έχει αναγνωρισθεί από πολλών ετών σε διάφορα επίπεδα και με ποικίλους τρόπους.

1.2.2. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948, η Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Παιδιών των Ηνωμένων Εθνών του 1989, η οποία καθιερώνει, στο άρθρο 19, το δικαίωμα των ατόμων ηλικίας μικρότερης των 18 ετών για προστασία "από κάθε μορφή κακοποίησης ή εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένης και της σεξουαλικής βίας", η Παγκόσμια Σύνοδος Κορυφής για τα Παιδιά του 1990, η Διακήρυξη της Στοκχόλμης του 1996 και το πρόγραμμα δράσης που υιοθετήθηκε από την πρώτη Παγκόσμια Διάσκεψη εναντίον της Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης των Παιδιών για Εμπορικούς Σκοπούς αντιπροσωπεύουν ένα θεμελιώδες βήμα και συνιστούν, επί του παρόντος, μία βάση εθνικών και διεθνών δράσεων σ'αυτό τον τομέα.

1.2.3. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών αναγνωρίζει το δικαίωμα όλων των ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των παιδιών, να μην υφίστανται "απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση".

1.2.4. Εξάλλου, η Σύνοδος Κορυφής των Βαλτικών Χωρών, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Ρίγα το 1998, προέτρεψε τα κράτη μέλη της να συμμετάσχουν στις κοινές δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της εκμετάλλευσης των παιδιών κάθε είδους.

1.3. Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

1.3.1. Η Ένωση, τα κράτη μέλη της και τα όργανά της θα διαδραματίσουν ένα θεμελιώδη ρόλο για την καταπολέμηση της βίας.

1.3.2. Είναι απαραίτητη η ενίσχυση και ανάπτυξη της κοινοτικής δράσης σ'αυτό τον τομέα, με παράλληλο σεβασμό των αρχών της επικουρικότητας και της συμπληρωματικότητας.

1.3.3. Κατόπιν προσκλήσεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το Συμβούλιο και η Επιτροπή έλαβαν ήδη μία σειρά μέτρων, κυρίως στους τομείς της εκπαίδευσης, των οπτικοακουστικών μέσων και των νέων τεχνολογιών. Ούτως, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε, το Μάιο του 1998, μία σύσταση για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στα οπτικοακουστικά και ενημερωτικά μέσα, ενώ ένα σχέδιο δράσης με στόχο την προώθηση της ασφαλούς χρησιμοποίησης του Internet βρίσκεται, επί του παρόντος, σε διαδικασία υιοθέτησης.

1.4. Η βία εις βάρος των γυναικών

1.4.1. Λίγο πριν από το έτος 2000, η βία εις βάρος των γυναικών εξακολουθεί να αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο. Μία στις δύο γυναίκες έχει υποστεί τουλάχιστον μία φορά στη ζωή της σεξουαλική βία. Όπως πρόκειται να καταδειχθεί παρακάτω, η σεξουαλική βία παρουσιάζει διάφορες μορφές. Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι εξακουλουθεί να παρατηρείται έλλειψη προγραμμάτων κατά της σεξουαλικής βίας, παρά την προσοχή και τη δραστηριότητα που αναπτύσσεται σχετικά με αυτό το φαινόμενο. Η σημασία τέτοιου είδους προγραμμάτων είναι αναμφισβήτητη.

1.4.2. Με τον όρο βία εις βάρος των γυναικών νοείται κάθε είδους σκληρότητα που ασκείται εις βάρος γυναικών ως συνέπεια της διαφοράς των φύλων.

1.4.3. Στο πεδίο αυτό εμπίπτει και η σεξουαλική βία. Ο ορισμός της σεξουαλικής βίας είναι(2): κάθε ενέργεια κατά την οποία ένας άνθρωπος υποχρεώνεται να υποστεί σεξουαλική επαφή ή σεξουαλική χρησιμοποίηση. Σ'αυτό εμπίπτει και η αναγκαστική εκπόρνευση και το εμπόριο γυναικών με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση.

1.4.4. Στη σεξουαλική βία ανήκει και η βία που ασκείται στο σπίτι. Ο ορισμός της βίας που ασκείται στο σπίτι είναι: η απειλή με τη χρήση φυσικής ή ψυχολογικής βίας, στο σπίτι, από τον αρσενικό προς το θηλυκό (πρώην) σύντροφο(3).

1.4.5. Επισημαίνεται το γεγονός ότι μεταξύ των γυναικών ορισμένες ευάλωτες ομάδες, όπως οι γυναίκες με ειδικές ανάγκες, τα μέλη των μειονοτήτων, οι μετανάστριες και οι κρατούμενες, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

1.4.6. Η σεξουαλική βία εις βάρος των γυναικών προκαλεί προσωπικό πόνο και τραύματα. Επιπλέον, η βία που ασκείται εις βάρος των γυναικών αποτελεί για την κοινωνία ένα δαπανηρό φαινόμενο. Σύμφωνα με μία ολλανδική έρευνα, οι δαπάνες της σοβαρής έως ιδιαίτερα σοβαρής βίας στο σπίτι που ασκείται σε περίπου 50000 γυναίκες ανέρχονται σε 332,6 εκατ. φιορίνια ετησίως. Σ'αυτές περιλαμβάνονται οι δικαστικές και αστυνομικές δαπάνες, οι ιατρικές δαπάνες, οι δαπάνες ψυχολογικής υποστήριξης και οι δαπάνες για τα κοινωνικά επιδόματα(4). Η πρόληψη και η καταγγελία της βίας εις βάρος γυναικών και παιδιών μπορεί και πρέπει να γίνονται σε πρώιμο στάδιο. Σημαντική προϋπόθεση για το σκοπό αυτό είναι η δημιουργία μιας μη γραφειοκρατικής υπηρεσίας καταγγελιών. Θα πρέπει επίσης να διασφαλίζεται η πρόσβαση των γυναικών, ανεξαρτήτως έθνους, πολιτισμού ή εθνικότητας κοινοτικής ή άλλης.

1.4.7. Μία δεύτερη προϋπόθεση είναι η ικανότητα υπαλλήλων που έρχονται συχνά σε επαφή με τον πληθυσμό, όπως π.χ. οι μονάδες βασικών υπηρεσιών, να αναγνωρίζουν εγκαίρως σημάδια βίας σε ένα οικογενειακό περιβάλλον.

1.4.8. Κατά τα τελευταία έτη, πραγματοποιήθηκαν έρευνες, μεταξύ άλλων, και στην Αγγλία και τις Κάτω Χώρες σχετικά με τις μορφές και τη συχνότητα εμφάνισης της βίας εις βάρος των γυναικών. Ένα από τα συμπεράσματα των ερευνών είναι ότι η συγκαλυμμένη βία αντιπροσωπεύει μεγάλο μέρος του συνολικού ποσοστού(5). Η βία εις βάρος των γυναικών, στις περισσότερες περιπτώσεις, ασκείται στο σπίτι και διαφεύγει της προσοχής. Οι δράστες είναι συχνά γνωστοί των θυμάτων. Αυτό επιδρά επί της διάθεσης του θύματος για καταγγελία. Έρευνες που έγιναν σε θύματα αποδεικνύουν ότι η βία που ασκείται εις βάρος γυναικών και παιδιών αποτελεί συγκριτικά την πρώτη σε συχνότητα εγκληματική πράξη. Τα αδικήματα αυτά δεν αντικατοπτρίζονται στις στατιστικές εγκληματικότητας.

1.5. Διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο

1.5.1. Πέραν των αναφερόμενων στο σκεπτικό του προγράμματος Daphne διακηρύξεων και συμβάσεων, επισύρεται η προσοχή σε δύο διεθνείς συμβάσεις που αναφέρονται ρητώς στην ισότητα ανδρών και γυναικών. Τη Διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ εναντίον των διακρίσεων εις βάρος των γυναικών, η οποία αναφέρεται και στη σεξουαλική βία. Στην εν λόγω σύμβαση περιλαμβάνονται συστάσεις για τη λήψη κατάλληλων νομοθετικών μέτρων και πολιτικής, καθώς και για την κατάργηση συνηθειών οι οποίες διαιωνίζουν τη βία εις βάρος των γυναικών. Επίσης, πρέπει να ληφθούν μέτρα και υπέρ των θυμάτων. Τα μέτρα δεν πρέπει να αφορούν αποκλειστικά τις δημόσιες αρχές, αλλά και τις επιμέρους οργανώσεις και επιχειρήσεις(6).

1.5.2. Στη Συνθήκη του Άμστερνταμ περιλαμβάνεται η διάταξη ότι "η ισότητα των φύλων αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας"(7).

1.5.3. Επιπλέον, στη Συνθήκη γίνεται ρητή αναφορά στις συνέπειες των διακρίσεων, καθώς και στη βία που ασκείται εις βάρος των γυναικών ως συνέπεια της διαφοράς των φύλων. Η εφαρμογή της Συνθήκης, η οποία αποτελεί την πρόθεση, πέραν της νομοθεσίας, συγκεκριμενοποιείται και στο πρόγραμμα δράσης. Το πρόγραμμα Daphne αποτελεί το αποτέλεσμα ενός προγράμματος δράσης για την καταπολέμηση της βίας που ασκείται εις βάρος των παιδιών, των νεαρών ατόμων και νέων γυναικών. Το περιεχόμενο του προγράμματος βασίζεται στις διατάξεις της Σύμβασης του ΟΗΕ και στην αρχή της "ισότητας των φύλων" της Συνθήκης του Άμστερνταμ.

1.6. Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

1.6.1. Κατά το παρελθόν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έλαβε επανειλημμένα θέση για θέματα σχετικά με τη σεξουαλική βία. Όσον αφορά την επίδραση επί των εθνικών νομοθεσιών και την παραχώρηση προτεραιότητας στο πλαίσιο της δικαστικής πολιτικής, η Επιτροπή των Περιφερειών είναι της γνώμης ότι το Συμβούλιο και η Επιτροπή μπορούν να ασκήσουν ενεργό και ορατή πολιτική, βάσει της οποίας η καταδίκη της σεξουαλικής βίας θα συνδυάζεται με τη μέριμνα για τη βελτίωση της ασφάλειας των γυναικών. Παράδειγμα αυτού αποτελεί η πρωτοβουλία για το πρόγραμμα Daphne, ένα αποτελεσματικό μέσο για την καταπολέμηση της σεξουαλικής βίας. Όσον αφορά την ενίσχυση της περιφερειακής και τοπικής πολιτικής για την καταπολέμηση της βίας εις βάρος των γυναικών, οι παρατηρήσεις μας για τους στόχους και την εφαρμογή του προγράμματος πρέπει να επικεντρωθούν στα κίνητρα των (δυνητικών) δραστών βίας εις βάρος των γυναικών.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

Δημιουργία του προγράμματος Daphne

2.1. Στόχοι του προγράμματος

2.1.1. Η πρωτοβουλία Daphne εγγράφηκε στον προϋπολογισμό του 1997 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν δράσεις για την καταπολέμηση της βίας που ασκείται, μεταξύ άλλων, εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών.

2.1.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι η καταπολέμηση της βίας που ασκείται εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών απαιτεί, κατά κύριο λόγο, εργασία εκ του σύνεγγυς και απαντήσεις προσαρμοσμένες στην κοινωνικοπολιτιστική ποικιλομορφία που συναντάται στις διάφορες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Λόγω της γνώσης των τοπικών πραγματικοτήτων, οι τοπικοί οργανισμοί συμμετέχουν ενεργά στην αποστολή αυτή τόσο στην ύπαιθρο όσο και στις αστικές ζώνες.

2.1.3. Επομένως, είναι σαφές, από την άποψη αυτή, ότι οι δράσεις πρέπει να υλοποιηθούν σε τοπική και περιφερειακή βάση·η προστιθέμενη αξία που μπορεί να προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο αυτό τοποθετείται στο επίπεδο του συντονισμού, της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων δράσεων, κατά τρόπο ώστε οι επιτόπου παράγοντες και οι δημόσιες αρχές να μπορούν να επωφεληθούν από τις ποικίλες εμπειρίες που αποκτήθηκαν, επιδιώκοντας παράλληλα την επίτευξη του κοινού στόχου του προγράμματος. Είναι σκόπιμο όπως οι περιφερειακοί και τοπικοί οργανισμοί, που έχουν καθημερινή εμπειρία στον τομέα της προστασίας των παιδιών, συνδεθούν με τις δράσεις που θα αναληφθούν με το πρόγραμμα Daphne.

2.1.4. Η ΟΚΕ επισημαίνει εξάλλου την ανάγκη οι άξονες δράσης του προγράμματος Daphne να προωθηθούν και να υλοποιηθούν σε συνεργασία με τις περιφερειακές και τοπικές οντότητες και αρχές, οι οποίες είναι τα πλησιέστερα προς τον πολίτη όργανα και αποτελούν ήδη, σε μεγάλο βαθμό, φορείς προώθησης δράσεων και υπηρεσιών πρόληψης των δυσχερειών που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες και τα περισσότερα ευπαθή άτομα στις κοινότητές τους.

2.1.5. Υπό αυτή την έννοια, το εν λόγω πρόγραμμα εγγράφεται στη σχετική προοπτική, ενώ πρώτο στόχο του αποτελεί η παροχή βοήθειας και ενθάρρυνσης στις ΜΚΟ και τις εθελοντικές οργανώσεις που είναι δραστήριες για την καταπολέμηση της βίας. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά, πράγματι, ότι η πείρα που απέκτησαν οι τελευταίες στον τομέα αυτό τις καθιστά θεμελιώδεις και απαραίτητους συνδέσμους.

2.1.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών τάσσεται, επομένως, υπέρ της πρόβλεψης στο πρόγραμμα μίας σειράς δράσεων με στόχο την ενίσχυση της εγκαθίδρυσης δικτύων, της ανταλλαγής πληροφοριών και της συνεργασίας σε κοινοτικό επίπεδο. Π.χ. ορισμένοι οργανισμοί έχουν εγκαταστήσει γραμμές τηλεφωνικής εφημερίας που επιτρέπουν μια ταχύτερη παρέμβαση στα θύματα κακομεταχείρισης. Στο βαθμό που κάθε περίπτωση απαιτεί ειδική δράση, η ΕΤΠ θεωρεί ότι η καθημερινή εργασία των ενδιαφερομένων θα διευκολυνόταν να είχαν πρόσβαση σε ένα δίκτυο στο οποίο να καταγράφονται όλες οι διαφορετικές πρακτικές στα κράτη μέλη.

2.1.7. Οι οργανώσεις επαγγελματιών και εθελοντών που διαδραματίζουν ένα ρόλο στον τομέα της πρόληψης και της καταπολέμησης της βίας εις βάρος των γυναικών δραστηριοποιούνται συχνά σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Σε πολλές περιπτώσεις, οι εν λόγω οργανώσεις επιδίωξαν συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Κάτι τέτοιο μπορεί να αποφέρει καλά αποτελέσματα και, ως εκ τούτου, η ΕΤΠ ζητεί στον τομέα αυτό την προώθηση και υποστήριξη σχεδίων που περιλαμβάνουν τέτοιου είδους συνεργασία. Η συνεργασία αυτή μπορεί να είναι πολιτικής και/ή χρηματοδοτικής φύσεως και στις εν λόγω οργανώσεις συχνά ανατίθενται υπηρεσίες και δραστηριότητες που προωθούν οι τοπικές αρχές. Από την πλευρά αυτή έχει σημασία η ύπαρξη μονίμων δημοτικών γραφείων παρακολούθησης των γυναικών και των ανηλίκων που να αποτελούν μονάδες παροχής βασικών κοινωνικών υπηρεσιών.

2.1.8. Υποστηρίζεται ο στόχος του προγράμματος Daphne για την ενίσχυση, αφενός, της ανταλλαγής πληροφοριών και της συνεργασίας και, αφετέρου, της συνειδητοποίησης και της ανταλλαγής επιτυχών προσεγγίσεων. Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι η άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος της βίας πρέπει να πραγματοποιηθεί κυρίως στο σπίτι.

2.1.9. Το τοπικό και περιφερειακό επίπεδο προσφέρεται, όπως αποδεικνύει η πείρα, για μία προληπτική και ουσιαστική αντιμετώπιση της βίας εις βάρος των γυναικών. Επίσης, η υποδοχή των θυμάτων πραγματοποιείται όλο και συχνότερα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η ανταλλαγή πληροφοριών πρέπει, επίσης, να προσανατολισθεί προς την κατεύθυνση των τοπικών και περιφερειακών συνεργατικών ενώσεων και δραστηριοτήτων.

2.1.10. Είναι σκόπιμο, στο πλαίσιο του προγράμματος Daphne να δοθεί βαρύτητα στην ανταλλαγή επιτυχών σχεδίων και δραστηριοτήτων για την καταπολέμηση της βίας εις βάρος των γυναικών, καθώς και στην εγκαθίδρυση και ενίσχυση δικτύων των ενδιαφερομένων.

2.1.11. Οι ενημερωμένες πληροφορίες σχετικά με τις έρευνες όσον αφορά τη μορφή, τα αίτια και τις συνέπειες της σεξουαλικής βίας έχουν μεγάλη σημασία για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του όλου προβλήματος. Αλλά η παραχώρηση υπερβολικής βαρύτητας στην έρευνα ενδέχεται να βλάψει την υποστήριξη μίας συγκεκριμένης και κατάλληλης αντιμετώπισης της σεξουαλικής βίας.

2.1.12. Για τις δημόσιες ενημερωτικές εκστρατείες αρμόζει περισσότερο, όσον αφορά την κλίμακα, το εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Τέτοιου είδους εκστρατείες συμβάλλουν κυρίως στη δημιουργία ενός προγράμματος για ένα θέμα. Η χρησιμοποίηση αυτού του μέσου δεν θα πρέπει να προκαλεί μεγάλες προσδοκίες όσον αφορά την ενημέρωση και τη συνειδητοποίηση, λαμβανομένων υπόψη των προηγούμενων εμπειριών από τις δημόσιες ενημερωτικές εκστρατείες για τη σεξουαλική βία.

2.1.13. Θεωρείται ακόμη ότι παρουσιάζει ενδιαφέρον η απόδοση βαρύτητας, στο πλαίσιο του προγράμματος, στη χρησιμοποίηση της εμπειρογνωμοσύνης ενδιαμέσων παραγόντων και συμβούλων, για παράδειγμα αυτών που δραστηριοποιούνται στις εταιρείες κατασκευής κατοικιών και στις κοινωνικές υπηρεσίες, καθώς και των γιατρών και αστυνομικών που ειδικεύονται σε θέματα άσκησης βίας εις βάρος των γυναικών. Η παρουσία εμπειρογνωμόνων σ'αυτό τον τομέα μπορεί να ενισχύσει την έγκαιρη επισήμανση.

2.1.14. Η βία που ασκείται εις βάρος των γυναικών αποτελεί, μεταξύ άλλων, συνέπεια της έλλειψης ισορροπίας δυνάμεων μεταξύ γυναικών και ανδρών. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντική η ανάπτυξη προγραμμάτων για την πρόληψη και την εξισορρόπηση της κατάστασης.

2.2. Πιστώσεις του προγράμματος (άρθρο 3)

2.2.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει ότι οι διευθετήσεις όσον αφορά την πίστωση του προγράμματος έπρεπε να καθορισθούν σαφέστερα. Ζητεί μία επεξηγηματική ανάλυση του προϋπολογισμού, με τη λεπτομερέστερη παρουσίαση των χρηματοδοτικών απαιτήσεων των προβλεπόμενων δράσεων.

2.2.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών διαπίστωσε, κατά την ανάγνωση της ανακοίνωσης, ότι η δημιουργία του προγράμματος αποτελεί απάντηση σε επίμονο αίτημα των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον τομέα της καταπολέμησης της βίας και της κακοποίησης. Ούτως, κατά το 1997, υποβλήθηκαν 428 σχέδια που αντιπροσωπεύουν αιτήσεις για επιδοτήσεις ύψους 35 εκατομμυρίων Ecu, βάσει του ad hoc κονδυλίου του προϋπολογισμού.

2.2.3. Ως εκ τούτου, η ΕΤΠ εκφράζει απογοήτευση, επειδή η χρηματοδότηση του προγράμματος ανέρχεται μόνο σε 25 εκατ. Ecu για μία πενταετία, από τη στιγμή μάλιστα που θα έχουν δυνατότητα συμμετοχής στο πρόγραμμα και οι 11 υποψήφιες για ένταξη χώρες, πέραν των 15 κρατών μελών.

Διάρθρωση του προγράμματος

2.3. Υλοποίηση (άρθρο 2)

2.3.1. Η ΕΤΠ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η υλοποίηση των προβλεπόμενων από το πρόγραμμα δράσεων θα πραγματοποιηθεί σε στενή συνεργασία τόσο με τα κράτη μέλη όσο και με τα όργανα και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα. Αυτό, εξάλλου, είναι απόλυτα συνεπές με τη φιλοσοφία των κατευθύνσεων δράσης που καθορίζονται στο άρθρο 1 του προγράμματος.

2.3.2. Εν προκειμένω, η ΕΤΠ επιθυμεί να υπενθυμίσει τη σημασία του ρόλου που μπορούν να διαδραματίσουν οι περιφέρειες στον τομέα αυτό, λαμβανομένων υπόψη, αφενός, των συνταγματικών αρμοδιοτήτων ορισμένων απ'αυτές σχετικά και, αφετέρου, της μεγάλης εγγύτητας τους προς τις πραγματικές επιτόπου συνθήκες, χάρη στις δραστηριότητές τους στους τομείς της πρόληψης, προσανατολισμού και παροχής βοήθειας στους ανηλίκους και τις επισφαλείς οικογένειες. Οι περιφέρειες θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές αρμοδιότητες συνεργασίας με την Επιτροπή μέσω της Συμβουλευτικής Επιτροπής που αναφέρεται στο σημείο 2.5 της παρούσας γνωμοδότησης, κατά τα διάφορα στάδια εκτέλεσης των σχεδίων:

- κατά το στάδιο υποβολής των αιτήσεων, π.χ. λειτουργώντας ως οργανισμός διαπίστευσης των οργανώσεων που διαθέτουν ήδη μία δημόσια πορεία και φήμη ανάληψης δεσμεύσεων στον τομέα του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ανηλίκων και των γυναικών·

- συμβάλλοντας στην καλύτερη αξιολόγηση των αιτήσεων που υποβάλλονται, μέσω του εντοπισμού των προγραμμάτων που ανταποκρίνονται περισσότερο στην κοινωνική πραγματικότητα των περιοχών στις οποίες πρόκειται να εφαρμοσθούν·

- συμμετέχοντας στην παρακολούθηση της εκτέλεσης των σχεδίων που έχουν εγκριθεί·

- συμμετέχοντας στην αξιολόγηση των εκτελούμενων σχεδίων.

2.3.3. Η ΕΤΠ επικροτεί την αναφορά που γίνεται στην ανάγκη να προωθηθεί η συνεργασία μεταξύ των ΜΚΟ και των τοπικών και περιφερειακών αρχών στον τομέα αυτό στην ένατη αιτιολογική σκέψη της τροποποιημένης πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (17.02.1999), όπως πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο σχέδιο γνωμοδότησης για το θέμα αυτό. Ωστόσο, εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η έμφαση αυτή δεν επαναλαμβάνεται στο άρθρο 2 του σχεδίου απόφασης.

2.4. Συνοχή και συμπληρωματικότητα (άρθρο 4)

2.4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να επισημάνει τη μέριμνα για το συντονισμό και τη συμπληρωματικότητα όσον αφορά την υλοποίηση τόσο των διαφόρων δράσεων του προγράμματος όσο και των δράσεων των άλλων συναφών κοινοτικών προγραμμάτων και μέτρων. Αυτό αφορά κυρίως τις δράσεις που θα ήταν δυνατόν να αναληφθούν στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για την προώθηση της ασφαλούς χρησιμοποίησης του Internet και ειδικότερα τη σειρά δράσεων για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου ανοιχτών τηλεφωνικών γραμμών ("hot-lines").

2.5. Συμβουλευτική επιτροπή (άρθρα 5 και 6)

2.5.1. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η συμμετοχή των κρατών μελών στη διεργασία επιλογής, χρηματοδότησης, παρακολούθησης και αξιολόγησης του προγράμματος αποτελεί τη λογική συγκεκριμενοποίηση της φιλοσοφίας του άρθρου 2.1 του σχεδίου απόφασης.

2.5.2. Αν και υπάρχουν και άλλοι μηχανισμοί που διασφαλίζουν τη μεγαλύτερη συμμετοχή των κρατών μελών στη διαδικασία υλοποίησης του προγράμματος, η ΕΤΠ αποδέχεται την προσφυγή σε μία επιτροπή συμβουλευτικού καθαρά χαρακτήρα, στο βαθμό που το πρόγραμμα επιδιώκει κυρίως να ενισχύσει δράσεις που ήδη έχουν αναληφθεί σε διάφορα εθνικά επίπεδα.

2.6. Διεθνής συνεργασία (άρθρο 7)

2.6.1. Η ΕΤΠ επιδοκιμάζει την πρόθεση της Επιτροπής να ενισχύσει τη συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανώσεις που είναι αρμόδιες στον τομέα της δημόσιας υγείας. Επιδοκιμάζει, επίσης, τη δυνατότητα συμμετοχής στο πρόγραμμα των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, της Κύπρου και των χωρών της ΕΖΕΣ, αν και επαναλαμβάνει, όπως και στο σημείο 2.2., την ανησυχία της όσον αφορά την επάρκεια του προβλεπόμενου προϋπολογισμού για το άνοιγμα αυτό.

2.6.2. Η ΕΤΠ τονίζει, ειδικότερα, ότι θα πρέπει οπωσδήποτε για το θέμα του εμπορίου γυναικών να θεσπισθεί μία διεθνής ρύθμιση.

2.7. Παρακολούθηση και αξιολόγηση (άρθρο 8)

2.7.1. Η ΕΤΠ επισημαίνει τη σημασία της αποτελεσματικής παρακολούθησης και υλοποίησης του προγράμματος και τονίζει την ανάγκη συμμετοχής όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων στη διαδικασία αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένων και των τοπικών και περιφερειακών αρχών, των οποίων οι αρμόδιες υπηρεσίες θα λάβουν μέρος στην υλοποίηση των κατευθύνσεων δράσεις.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Ειδικά μέτρα για τα παιδιά, προοριζόμενα να ενισχύσουν την προστασία των παιδιών από τη βία

3.1.1. Η ΕΤΠ εκφράζει υποστήριξη στην πρόταση για την ανάθεση στην Eurostat της συγκέντρωσης και ανάλυσης όλων των μη εμπιστευτικών στατιστικών στοιχείων όσον αφορά τη σεξουαλική εκμετάλλευση, την εγκατάλειψη και τις σεξουαλικές βιαιότητες που ασκούνται εις βάρος τους στα κράτη μέλη και στις 11 υποψήφιες χώρες που είναι επίσης δικαιούχες του προγράμματος Daphne, καθώς και στην πρόταση για την έκδοση σύστασης προς τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο τρόπο τους πόρους της Europol όσον αφορά τόσο την αναζήτηση εξαφανιζόμενων παιδιών όσο και τις δικαστικές δράσεις εναντίον των σχετικών κακοποιών ή δικτύων κακοποιών.

3.1.2. Οι εν λόγω προτάσεις εντάσσονται στο πλαίσιο μίας αυξημένης δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας, όπως προβλέπεται από τον τρίτο πυλώνα.

3.1.3. Τα μέτρα αυτά που αφορούν πρωτίστως τα εξαφανιζόμενα ή υπό σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιά δεν πρέπει να επισκιάζουν το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των κακοποιήσεων γίνεται στους κόλπους της οικογένειας.

3.1.4. Βεβαίως, το φαινόμενο αυτό προβάλλεται λιγότερο από τον τύπο, αλλά είναι πολύ περισσότερο διαδεδομένο στην κοινωνία μας.

3.1.5. Τα τελευταία χρόνια διαπιστώνεται ότι η κοινωνία και η πολιτική συνειδητοποίησε αυτό το πρόβλημα.

3.1.6. Η ΕΤΠ προτείνει να υποστηριχθούν, επίσης, συγκεκριμένες δράσεις για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής κακοποίησης, με τη συνεκτίμηση υπόψη της πείρας που διαθέτουν πολυάριθμες εθελοντικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται κατά αυτόν τον τρόπο και σιωπηρώς από πολλών ετών.

3.2. Ειδικά μέτρα για τις γυναίκες

Συστάσεις

3.2.1. Λαμβανομένης υπόψη της φύσης της βίας που ασκείται εις βάρος των γυναικών (συχνά στο σπίτι και από γνωστούς), απαιτείται η επισήμανση, η πρόληψη και η υποδοχή να πραγματοποιείται σε συνοικιακό και κοινοτικό επίπεδο. Σχετικά μ'αυτό, διατυπώνονται οι παρακάτω συστάσεις. Η πολιτική καταζήτησης της αστυνομίας θα πρέπει να προσανατολίζεται με μεγαλύτερη προτεραιότητα προς την αναζήτηση δραστών πράξεων βίας εις βάρος γυναικών και παιδιών.

Χρειάζεται επίσης να καταρτισθούν ιδιαίτερα προγράμματα βοήθειας για τους δράστες πράξεων βίας εις βάρος γυναικών.

1. Συνιστάται η επιδίωξη της αποτελεσματικότητας των μέτρων να προσανατολισθεί κυρίως προς την κατεύθυνση της τοπικής και περιφερειακής προσέγγισης.

2. Συνιστάται να αναζητηθούν δυνατότητες σε πολιτικά επίπεδα και υπάρχοντα όργανα, τα οποία μπορούν να χειρισθούν το πρόβλημα της βίας εις βάρος των γυναικών, κατά τον καλύτερο τρόπο, με την ανάληψη μιας εκστρατείας ευαισθητοποίησης από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

3. Συνιστάται το βάρος του προγράμματος να επικεντρωθεί λιγότερο στην έρευνα και περισσότερο στη δημιουργία καινοτόμων και επιτυχών σχεδίων. Συνιστάται παράλληλα με το ενδιαφέρον προς τα θύματα να επιδειχθεί ενδιαφέρον και για τους δράστες πράξεων βίας εις βάρος γυναικών. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να επισημανθεί η έκθεση της Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα Δικαιώματα της Γυναίκας με τίτλο. Η ανάληψη μίας εκστρατείας σε ολόκληρη την ΕΕ για την εξάλειψη των πράξεων βίας εις βάρος των γυναικών Επίσης, θα πρέπει να τονισθεί ότι η Επιτροπή συνιστά την ανάληψη ενημερωτικών εκστρατειών και την υιοθέτηση προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης των παιδιών σχετικά με τις συνέπειες της βίας.

4. Συνιστάται παράλληλα με το ενδιαφέρον προς τα θύματα να επιδειχθεί ενδιαφέρον και για τους δράστες πράξεων βίας εις βάρος των γυναικών.

5. Να συγκεντρωθούν στοιχεία σχετικά με το κόστος που συνεπάγεται η βία κατά των γυναικών στα επιμέρους κράτη μέλη.

3.2.2. Προς επίρρωση των συστάσεων, παρατίθενται ορισμένα παραδείγματα(8) περιφερειακών και τοπικών πρωτοβουλιών:

Η τοπική πολιτική ασφάλειας μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία μίας παρέμβασης για την πρόληψη και τη σήμανση της σεξουαλικής βίας. Η βία εις βάρος των γυναικών δεν αποτελεί αποκλειστικά θέμα παροχής βοήθειας. Σε μία περιοχή, οι κοινοτικές αρχές συνέστησαν μία ομάδα εργασίας βάσει σχεδίου υπό τον τίτλο "Βία στους κόλπους της οικογένειας". Σ'αυτή συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, το κοινοτικό γραφείο ασφάλειας, ένα ίδρυμα υποδοχής γυναικών και το υπουργείο. Η εν λόγω ομάδα εργασίας συνέταξε ήδη ένα σχέδιο δράσης, στο οποίο προβλέπεται η επιδίωξη τεσσάρων στόχων: η βελτίωση της καταγραφής, της παροχής βοήθειας, της σήμανσης και της ποινικής αντιμετώπισης. Επί του παρόντος, το σχέδιο βρίσκεται στο στάδιο της υλοποίησης.

3.2.3. Σε μία άλλη περιοχή, οκτώ κοινότητες αποφάσισαν να εγκαθιδρύσουν τοπικά δίκτυα σχετικά με το θέμα της βίας εις βάρος των γυναικών. Αυτά τα δίκτυα λειτουργούν ως πολυκλαδικές ομάδες. Είναι δυνατόν να αναλάβουν ταχεία και επαγγελματική δράση σε περίπτωση άσκησης σεξουαλικής βίας εις βάρος γυναικών.

3.2.4. Σε ένα τοπικό αστυνομικό τμήμα, συνεργάτες συνέστησαν με δική τους πρωτοβουλία ένα δίκτυο με θέμα τη βία στο σπίτι. Σ'αυτό συμμετέχουν αστυνομικοί και κοινωνικοί λειτουργοί. Στόχο του δικτύου αποτελεί η ανταλλαγή εμπειριών, η βελτίωση της εμπειρογνωμοσύνης για το θέμα αυτό και η βελτίωση της αστυνομικής μέριμνας στην πράξη.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η ΕΤΠ επιδοκιμάζει την πολιτική απάντηση που συνιστά η ανακοίνωση της Επιτροπής και η πρόταση απόφασης του Συμβουλίου με στόχο τη δημιουργία ενός κοινοτικού προγράμματος δράσης για την αντιμετώπιση της βίας που ασκείται εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών, καθώς πρόκειται για ένα σημαντικό και ιδιαίτερα διαδεδομένο πρόβλημα, το οποίο συνιστά κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

4.2. Καθώς η καταπολέμηση της βίας εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών απαιτεί, καταρχήν, εργασία εκ του σύνεγγυς και τοπικές και περιφερειακές απαντήσεις, η ΕΤΠ εκτιμά ότι το πρόγραμμα θα αποκτήσει ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία με την ανάληψη και ενίσχυση δράσεων συνεργασίας, συντονισμού και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων επιτόπου εμπειριών.

4.3. Διαπιστώνεται ότι το πρόγραμμα αποτελεί απάντηση σε επίμονο αίτημα των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον τομέα της κακοποίησης. Για το λόγο αυτό, εκφράζεται απογοήτευση για τη χρηματοδότηση του προγράμματος, η οποία ανέρχεται μόνο σε 25 εκατ. Ecu για μία πενταετία.

4.4. Επιδοκιμάζεται η μέριμνα της Επιτροπής για την υλοποίηση των δράσεων του προγράμματος σε στενή συνεργασία τόσο με τα κράτη μέλη και τις υποψήφιες χώρες όσο και με τα όργανα και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα. Εν προκειμένω, υπενθυμίζεται η σημαντικός θεσμικός ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν στο πλαίσιο αυτό οι τοπικές και περιφερειακές αρχές.

4.5. Υποστηρίζεται η πρόταση να ανατεθεί στην Eurostat η συγκέντρωση και η ανάλυση όλων των μη εμπιστευτικών στατιστικών στοιχείων όσον αφορά τη σεξουαλική εκμετάλλευση των παιδιών και τις σεξουαλικές βιαιότητες που ασκούνται εις βάρος τους στα κράτη μέλη, καθώς και στην πρόταση για την έκδοση σύστασης προς τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο τρόπο τους πόρους της Europol.

4.6. Προτείνεται, εξάλλου, να μην αγνοηθεί η πτυχή της οικογενειακής κακοποίησης, φαινόμενο το οποίο από πολλών ετών παραμένει θέμα ταμπού εις βάρος της ευζωίας των παιδιών. Υπό αυτή την έννοια, η ΕΤΠ εκτιμά, επίσης, αναγκαίο να υποστηριχθούν όλες οι δράσεις παροχής βοήθειας και πρόληψης των φαινομένων ενδοοικογενειακής κακοποίησης των παιδιών.

4.7. Η ΕΤΠ σημειώνει την πρόσφατη απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αλλάξει τη νομική βάση του σχεδίου απόφασης για το πρόγραμμα Daphne από το άρθρο 235 στο άρθρο 129 της (δημόσια υγεία). Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, να διευκρινίσει στις αιτιολογικές σκέψεις του σχεδίου απόφασης ότι δίδεται ευρεία ερμηνεία στο όρο "δημόσια υγεία", βάσει των νέων διατάξεων της Συνθήκης του Άμστερνταμ, ώστε να καλυφθούν από το πρόγραμμα οι δράσεις για την καταπολέμηση όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών, των νέων και των παιδιών που επηρεάζουν τη σωματική, ψυχική και πνευματική του υγεία.

4.8. Κατά τη γνώμη της ΕΤΠ, πρέπει κατά συνέπεια να αναφέρεται ρητά ότι το πρόγραμμα Daphne έχει ως στόχο να καλύψει την πρόληψη της σωματικής, σεξουαλικής και ψυχολογικής βίας και ότι οι σχέσεις για την πρόληψη της σεξουαλικής παρενόχλησης,της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της πορνείας και της εγκατάλειψης των παιδιών δεν αποκλείονται καθόλου από το πεδίο εφαρμογής του προγράμματος.

Βρυξέλλες, 11 Μαρτίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

(1) EE C 259 της 18.8.1998, σ. 2.- EE C 89 της 30.4.1998, σ. 42.

(2) Βλέπε Bolan, 1988.

(3) J. Korf e.a., Economische kosten van thuisgeweld tegen vrouwen, Ίδρυμα Υποδοχής Γυναικών, Ουτρέχτη, 1997.

(4) J. Korf e.a., Economische kosten van thuisgeweld tegen vrouwen, Ίδρυμα Υποδοχής Γυναικών, Ουτρέχτη, 1997, σ. 71 και εξής.

(5) T. van Dijk e.a., Huiselijk Geweld, aard, omvang en hulpverlening, Υπουργείο Δικαιοσύνης, 1997.

(6) Het Vrouwenverdrag in Nederland anno 1997, Έκθεση της επιτροπήςGroenman,VUGA, Χάγη, 1997, σ. 125.

(7) R. Keith, EU equality policies post-Amsterdam, European Information Service Issue 191, Ιούλιος 1998.

(8) Ελλείψει χρόνου, προς το παρόν διαθέτουμε μόνο παραδείγματα από τις Κάτω Χώρες.