ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου όσον αφορά την πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 80/987/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την προστασία των μισθωτών σε περίπτωση αφερεγγυότητας του εργοδότη

1- ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2- ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Αναθεώρηση της οδηγίας 80/987/ΕΟΚ του Συμβουλίου με σκοπό την προσαρμογή και τη βελτίωσή της συνεκτιμώντας τη νομολογία του Δικαστηρίου και τις εξελίξεις που κατέδειξαν κενά ή ανεπάρκειες του κειμένου που εγκρίθηκε το 1980.

3- ΣΧΟΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

3.1. Στις 18.2.2002, το Συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα κοινή θέση σχετικά με την εν λόγω πρόταση οδηγίας. Στο κείμενο αυτό, το Συμβούλιο λαμβάνει υπόψη τις ίδιες τροπολογίες που είχε αποδεχθεί η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρόταση την οποία παρουσίασε προφορικά (τροπολογίες 2,4,6,9,14 και 15), εξαιρουμένης της τροπολογίας 11.

Η Επιτροπή κρίνει ότι οι τροπολογίες που ενσωματώθηκαν στο κείμενο βελτιώνουν το περιεχόμενο της πρότασης οδηγίας όσον αφορά την προστασία και θεωρεί ότι η κοινή θέση ανταποκρίνεται απολύτως στους στόχους της αναθεώρησης της οδηγίας του 1980.

3.2. Τροπολογίες που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έγιναν αποδεκτές από την Επιτροπή και ελήφθησαν υπόψη στην κοινή θέση

Η κοινή θέση ενσωματώνει έναν αριθμό τροπολογιών που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση, τις οποίες η Επιτροπή είχε αποδεχθεί και ενσωματώσει στην τροποποιημένη της πρόταση: πρόκειται για τις τροπολογίες αριθ. 2, 4, 6 (επί της αρχής), 9, και 14 και 15 εν μέρει. Ορισμένες από αυτές τις τροπολογίες έχουν ενσωματωθεί στο κείμενο της κοινής θέσης με μια μικρή προσαρμογή ως προς τη διατύπωση.

3.2.1. Η τροπολογία 2 εισάγει, στο άρθρο 1 παράγραφος 3 του κειμένου, ένα περιορισμό των δυνατοτήτων αποκλεισμού από το πεδίο εφαρμογής των ήδη προβλεπόμενων εξαιρέσεων στα κράτη μέλη. Στη νέα της έκδοση, η παράγραφος αυτή προβλέπει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να συνεχίσουν να αποκλείουν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, εφόσον τούτο προβλέπεται ήδη στην εθνική νομοθεσία, τις δύο κατηγορίες εργαζομένων που αναφέρονται στα σημεία α) και β).

3.2.2. Η τροπολογία 4 διευρύνει τον ορισμό των διαδικασιών αφερεγγυότητας οι οποίες οδηγούν στην παρέμβαση του οργανισμού εγγύησης μέσω της προσθήκης, στο άρθρο 2 παράγραφος 1, μετά τις λέξεις "συνδίκου πτωχεύσεως", της φράσης "ή άλλων προσώπων εξουσιοδοτημένων από δημόσια αρχή".

3.2.3. Η τροπολογία 6 εισάγει στο άρθρο 2 παράγραφος 4 της κοινής θέσης την δυνατότητα των κρατών μελών να επεκτείνουν την προστασία των μισθωτών εργαζομένων σε άλλες καταστάσεις αφερεγγυότητας που ορίζονται μέσω διαφορετικών διαδικασιών από εκείνες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, που προβλέπονται από το εθνικό δίκαιο.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι δεν είχε αποδεχθεί την επιβολή στα κράτη μέλη της γενικής υποχρέωσης να προβλέπουν άλλες διαδικασίες οι οποίες οδηγούν επίσης στην παρέμβαση του οργανισμού εγγύησης, για τους λόγους που ακολουθούν: Η νέα έννοια της αφερεγγυότητας σύμφωνα με την αναθεωρημένη οδηγία είναι η έννοια του κανονισμού 1346/2000 περί των διαδικασιών αφερεγγυότητας. Η έννοια αυτή στο εξής καλύπτει τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό διαδικασιών που ισχύουν στα κράτη μέλη (πτώχευσης και άλλων) η αναγνώριση των οποίων εξασφαλίζεται από τον κανονισμό 1346/2000. Εφόσον ισχύουν άλλες ειδικές διαδικασίες σε ορισμένα κράτη μέλη, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ίδια τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να αποφασίσουν αν μια τέτοια ειδική διαδικασία επιτρέπει τη διαπίστωση αφερεγγυότητας του εργοδότη σύμφωνα με την οδηγία και αν αυτή η διαδικασία ενδέχεται να οδηγήσει στην παρέμβαση του οργανισμού εγγύησης. Στο πλαίσιο διακρατικών περιπτώσεων (άρθρο 8α) η υποχρεωτική συνεκτίμηση, στο σύνολο των κρατών μελών, των διαδικασιών αυτών καθώς και των εκ των πραγμάτων καταστάσεων, θα ήταν δυσχερής ως προς την εφαρμογή. Έχει διευκρινιστεί ότι τέτοιου είδους διαδικασίες δεν δημιουργούν υποχρεώσεις για τους οργανισμούς των άλλων κρατών μελών στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο τμήμα ΙΙΙα της οδηγίας.

3.2.4. Η τροπολογία 9 που εισάγεται στο άρθρο 2 παράγραφος 3 ορίζει ότι τα κράτη μέλη δεν θεσπίζουν διατάξεις κατωφλίου υπό τη μορφή απαιτήσεων για ορισμένη ελάχιστη διάρκεια της σύμβασης εργασίας ώστε να υπάρχει το δικαίωμα για την προβολή απαιτήσεων στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας. Η Επιτροπή κρίνει ότι το στοιχείο του "πεδίου εφαρμογής" της σύμβασης καλύπτεται ήδη από το άρθρο 2 παράγραφος 2 σημείο α) το οποίο απαγορεύει τον αποκλεισμό των εργαζομένων μερικής απασχόλησης από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

3.2.5. Η τροπολογία 14 που έχει στόχο να καταργήσει τη δυνατότητα καθορισμού ανώτατου ορίου για τις πληρωμές που πραγματοποιούνται από τον οργανισμό εγγύησης έγινε αποδεκτή ως προς το πνεύμα, δηλ. το Συμβούλιο δέχθηκε ένα πλαίσιο για αυτή τη δυνατότητα περιορισμού έτσι ώστε ο καθορισμός του ανώτατου ορίου να μην οδηγεί σε κοινωνικά απαράδεκτα επίπεδα.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι δεν μπορεί να συμφωνήσει ως προς την πλήρη κατάργηση του ανώτατου ορίου για διάφορους λόγους. Καταρχάς, υπενθυμίζει ότι ο περιορισμός των υποχρεώσεων πληρωμής επιτρέπεται από το άρθρο 4 παράγραφος 1. Η παράγραφος 2 του ίδιου άρθρου προβλέπει τη δυνατότητα χρονικού περιορισμού και η παράγραφος 3 επιτρέπει τον καθορισμό ανώτατου ορίου. Πολλά κράτη μέλη έχουν επιλέξει τη λύση του ανώτατου ορίου ως μοναδικής μεθόδου περιορισμού χωρίς να χρησιμοποιούν τη δυνατότητα επιβολής χρονικών περιορισμών. Η πλήρης κατάργηση αυτής της εναλλακτικής λύσης είναι φανερό ότι δεν ευνοεί τα κράτη αυτά. Εξάλλου, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο καθορισμός ανώτατου ορίου μπορεί να αποδειχθεί αιτιολογημένος ενώ μπορεί να είναι και αναγκαίος για να εξασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού εγγύησης.

Το Συμβούλιο διατήρησε τη δυνατότητα καθορισμού ανώτατου ορίου, αλλά αναγνωρίζει οτι αυτό το όριο δεν πρέπει να οδηγεί σε ιδιαίτερα σημαντική μείωση των οφειλών η οποία δεν θα ήταν αποδεκτή σύμφωνα με τους στόχους της οδηγίας. Για το σκοπό αυτό, το Συμβούλιο πρόσθεσε στο άρθρο 4 παράγραφος 3 μια διάταξη που ορίζει ότι αυτό το όριο δεν πρέπει να είναι χαμηλότερο από ένα κατώφλιο κοινωνικά συμβατό με τον κοινωνικό στόχο της οδηγίας.

3.2.6. Η τροπολογία 15 ενσωματώθηκε στο κείμενο της κοινής θέσης χωρίς τη νέα διατύπωση του σημείου β). Το Συμβούλιο ακολούθησε την πρόταση της Επιτροπής και ενσωμάτωσε ξανά το παλαιό άρθρο 5 της οδηγίας 80/987/ΕΟΚ στην έκδοση του 1980. Επειδή η οδηγία αφορά την προστασία των εργαζομένων, η μέθοδος χρηματοδότησης του οργανισμού εγγύησης μπορεί να αφεθεί στην ευχέρεια των κρατών μελών υπό την προϋπόθεση ότι η επιβάρυνση της χρηματοδότησης δεν θα αναληφθεί εξ ολοκλήρου από τους μισθωτούς εργαζομένους.

3.3. Τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έγινε αποδεκτή από την Επιτροπή και δεν ελήφθη υπόψη στην κοινή θέση

Μόνο μία τροπολογία που έγινε αποδεκτή από την Επιτροπή δεν ελήφθη υπόψη στην κοινή θέση. Πρόκειται για την τροπολογία 11 σχετικά με την προσθήκη, στο άρθρο 3 εδάφιο 1, της φράσης "ή από αποζημιώσεις που οφείλονται στους εργαζομένους λόγω της λύσης της σχέσεως εργασίας". Το Συμβούλιο θεωρεί ότι αυτή η προσθήκη δεν περιλαμβάνει κανένα πρόσθετο στοιχείο προστασίας: στο μέτρο που αυτές οι αποζημιώσεις αποτελούν τμήμα της αμοιβής σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 2 παράγραφος 2, οι αποζημιώσεις αυτές καλύπτονται ήδη από το κείμενο του άρθρου 3 που υποχρεώνει τους οργανισμούς εγγύησης να εξασφαλίζουν την πληρωμή των ανεξόφλητων απαιτήσεων των μισθωτών που απορρέουν από συμβάσεις εργασίας ή από σχέσεις εργασίας.

3.4. Nέες διατάξεις που έχουν εισαχθεί στην κοινή θέση

Το Συμβούλιο εισάγει ένα νέο εδάφιο στο άρθρο 4 παράγραφος 2 σύμφωνα με το οποίο, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ενδέχεται να επιτραπεί ο χρονικός περιορισμός της μισθολογικής εγγύησης. Η νέα διάταξη είναι αποτέλεσμα μακράς συζήτησης σχετικά με την αλληλεπίδραση των τριών στοιχείων που περιλαμβάνει το άρθρο 4: της περιόδου που θεμελιώνει την πληρωμή των ανεξόφλητων πιστώσεων, της περιόδου αναφοράς και του ανώτατου ορίου των πληρωμών. Η συναίνεση για το θέμα αυτό επετεύχθη, τελικά, επειδή τώρα όλα αυτά τα στοιχεία συνεκτιμώνται στη νέα έκδοση του άρθρου 4 και η δυνατότητα περιορισμού σε οκτώ εβδομάδες αναφέρεται ρητά. Καταρχάς, η δυνατότητα περιορισμού της περιόδου εγγύησης σε οκτώ εβδομάδες συνδέεται με την προϋπόθεση πρόβλεψης μιας περιόδου αναφοράς τουλάχιστον δεκαοκτώ μηνών. Επίσης, τα κράτη μέλη που χρησιμοποιούν τη δυνατότητα αυτή υποχρεούνται να λαμβάνουν υπόψη για τον υπολογισμό των οκτώ εβδομάδων τις ευνοϊκότερες περιόδους για τους μισθωτούς εργαζομένους. Τέλος, αυτή η λύση παγιώνεται μέσω της εισαγωγής μιας ρήτρας μη οπισθοδρόμησης στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 9, η οποία ορίζει ότι η εφαρμογή της οδηγίας δεν δύναται σε καμία περίπτωση να αποτελέσει λόγο που να αιτιολογεί οπισθοδρόμηση αναφορικά με την κατάσταση που επικρατούσε στα κράτη μέλη και σχετικά με το γενικό επίπεδο προστασίας των εργαζομένων στον τομέα που καλύπτει η οδηγία.

Επίσης, το Συμβούλιο διευκρίνισε το στόχο και το περιεχόμενο της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στις διακρατικές περιπτώσεις του άρθρου 8β παράγραφος 1. Για λόγους διαφάνειας προστέθηκε νέα παράγραφος 2 σχετικά με τις υποχρεώσεις επικοινωνίας μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής.

Τέλος, προστέθηκε νέο σημείο γ) στο άρθρο 10, το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη να αρνούνται ή να περιορίζουν την υποχρέωση πληρωμής στις περιπτώσεις που ο εργαζόμενος κατέχει ουσιαστικό μέρος της επιχείρησης και ασκεί σημαντική επιρροή στις δραστηριότητές της. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτός ο κανόνας διευκρινίζει απλώς το σημείο β) του ίδιου άρθρου 10 και επομένως δεν αποτελεί νέα εξουσιοδότηση προς τα κράτη μέλη.

Για τους προαναφερόμενους λόγους, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί αυτές τις αλλαγές που επέφερε το Συμβούλιο.

4- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή χαιρετίζει την ποιότητα του κειμένου που προέκυψε από την κοινή θέση. Κρίνει ότι το κείμενο είναι ισόρροπο και ικανό να ενισχύσει την προστασία των εργαζομένων. κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποδέχεται το κείμενο της κοινής θέσης του Συμβουλίου στο σύνολό του.

Η Επιτροπή αναμένει ταχεία πρόοδο στη δεύτερη ανάγνωση έτσι ώστε η οδηγία να εγκριθεί το συντομότερο δυνατόν.