Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ο ρόλος των εσωτερικών συμβουλευτικών ομάδων στην παρακολούθηση της εφαρμογής των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών»

(διερευνητική γνωμοδότηση κατόπιν αίτησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου)

(2019/C 159/04)

Εισηγητής: ο κ.: Alberto MAZZOLA

Αίτηση γνωμοδότησης Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 11.9.2018 Νομική βάση Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αρμόδιο τμήμα Εξωτερικές σχέσεις Υιοθετήθηκε από το τμήμα 15.1.2019 Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια 23.1.2019 Σύνοδος ολομέλειας αριθ. 540 Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές) 152/0/2

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) αναγνωρίζει ότι το εμπόριο συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη με την ευρύτερη έννοια και υποστηρίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη διεύρυνση του αριθμού των εμπορικών συμφωνιών που συνάπτει η ΕΕ. Ωστόσο, οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) αποτελούν επίσης αντικείμενο έντονων συζητήσεων σχετικά με τη συμβολή τους στην κοινωνική ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος, τα οφέλη και τα μειονεκτήματα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτά κατανέμονται στις χώρες και στους διάφορους ενδιαφερόμενους. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει αυτό το σημείο.

1.2. Η ΕΕ αντιμετωπίζει σήμερα αυξανόμενα αιτήματα για εποικοδομητικό διάλογο με την κοινωνία των πολιτών σχετικά με το εμπόριο. Ένα από τα βασικά επιτεύγματα της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων φορέων μέσω των εσωτερικών συμβουλευτικών ομάδων (ΕΣΟ) είναι η ενίσχυση των διαδικασιών της κοινωνίας των πολιτών .

1.3. Η ΕΟΚΕ θεωρεί απολύτως απαραίτητη τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών σε κάθε είδους συμφωνίες. Αφενός, η συμμετοχή αυτή ανταποκρίνεται στην ανάγκη παρακολούθησης και, ταυτόχρονα, αποτελεί έναν τρόπο διαβίβασης προτάσεων και προώθησης θεμιτών ζητημάτων που επηρεάζουν όλα τα τμήματα της κοινωνίας. Αφετέρου, συνιστά βασικό στοιχείο για την πλήρη ευόδωση των στρατηγικών προσδοκιών που αποτελούν επί του παρόντος τμήμα των συμφωνιών και οι οποίες δεν μπορούν να προαχθούν μόνο στο πλαίσιο των σχέσεων μεταξύ των θεσμικών οργάνων και των κυβερνήσεων. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η συμμετοχή σε κάθε είδους συμφωνίες πρέπει να εξασφαλίζεται μέσω ενός ενιαίου φορέα συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, ο οποίος πρέπει να είναι κοινός και για τις δύο συμβαλλόμενες πλευρές της εκάστοτε συμφωνίας. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, οι ΕΣΟ θα πρέπει να είναι συμβουλευτικές, γνωμοδοτικές, θεσμοθετημένες, αρμόδιες για την κάλυψη όλων των διατάξεων της συμφωνίας, να διαθέτουν ισόρροπη εκπροσώπηση και των τριών τομέων, να είναι αντιπροσωπευτικές και υπεύθυνες και να διαδραματίζουν ανεξάρτητο ρόλο στην παρακολούθηση και την αξιολόγηση των συμφωνιών που συνάπτει η ΕΕ. Όλα αυτά τα κριτήρια έχουν θεμελιώδη σημασία για την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών, της προβαλλόμενης εικόνας της και της ικανότητάς της να καταρτίζει συγκροτημένες προτάσεις, ικανές να επηρεάζουν αποτελεσματικά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

1.4. Οι ΕΣΟ θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να δίδουν ιδιαίτερη έμφαση στον σεβασμό των συμβαλλομένων μερών προς τα βασικά εργασιακά πρότυπα και τις θεμελιώδεις συμβάσεις της ΔΟΕ, καθώς και προς τις πολυμερείς περιβαλλοντικές συμφωνίες.

1.5. συμφέροντα των καταναλωτών ( 1 ). Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει τη σύστασή της να δοθεί εντολή στις ΕΣΟ να παρακολουθούν τον αντίκτυπο όλων των κεφαλαίων των εμπορικών συμφωνιών στα ανθρώπινα, τα εργασιακά και τα περιβαλλοντικά δικαιώματα. Στο δε πεδίο εφαρμογής τους θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται τα

1.6. Η ΕΟΚΕ αναμένει ότι η επέκταση του πεδίου εφαρμογής της παρακολούθησης εκ μέρους των ΕΣΟ σε ολόκληρη τη συμφωνία και σε όλες τις πτυχές της συμφωνίας, μεταξύ άλλων και σε όσες δεν σχετίζονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή σε αυτές τις πτυχές, θα μπορούσε να συμπληρώσει τις προσπάθειες που καταβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προώθηση της καλύτερης εφαρμογής των μελλοντικών συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ και υποστηρίζει την επέκταση αυτή. Οι ΕΣΟ αναμένεται να έχουν θετικό αντίκτυπο στην ευαισθητοποίηση ευρύτερων κύκλων της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με τα οφέλη που απορρέουν από το ελεύθερο, βασιζόμενο σε κανόνες, βιώσιμο και χωρίς αποκλεισμούς εμπόριο, ενώ παράλληλα θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση των αδυναμιών. Επιπλέον, μπορούν να παράσχουν τεκμηριωμένες πληροφορίες και να συμβάλουν σε μια αντικειμενική προσέγγιση των εμπορικών συμφωνιών.

1.7. Η επέκταση της αρμοδιότητας σε όλες τις πτυχές της συμφωνίας θα καταστήσει, κατά πάσα πιθανότητα, ευκολότερη για τις χώρες εταίρους την αποδοχή της παρακολούθησης από την κοινωνία των πολιτών και θα επιταχύνει τη σύσταση ΕΣΟ.

1.8. τρίτες χώρες στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού και της κατανόησης. Κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, οι κοινές συνεδριάσεις των ΕΣΟ με τη χώρα εταίρο είναι εξαιρετικά σημαντικές. Για όλες τις μελλοντικές σχετικές συμφωνίες, η ΕΟΚΕ ζητεί τη δημιουργία ομάδας επαφής μεταξύ ΕΣΟ (κοινός φορέας της κοινωνίας των πολιτών με τις χώρες εταίρους), και όχι απλώς χωριστές ΕΣΟ για κάθε συμβαλλόμενο μέρος Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συνεργασία μεστη βάση του αμοιβαίου σεβασμού και της κατανόησης. Κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, οι κοινές συνεδριάσεις των ΕΣΟ με τη χώρα εταίρο είναι εξαιρετικά σημαντικές. Για όλες τις μελλοντικές σχετικές συμφωνίες, η ΕΟΚΕ ζητεί τη δημιουργία ομάδας επαφής μεταξύ ΕΣΟ (κοινός φορέας της κοινωνίας των πολιτών με τις χώρες εταίρους), και όχι απλώς χωριστές ΕΣΟ για κάθε συμβαλλόμενο μέρος ( 2 ) . Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες βρίσκονται ήδη σε ισχύ άλλοι μηχανισμοί για την έκφραση της γνώμης της κοινωνίας των πολιτών, θα ήταν απαραίτητο αυτοί να διατηρηθούν, δεδομένου ότι η οικοδόμηση εμπιστοσύνης και η δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών εργασίας απαιτεί χρόνια.

1.9. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η σημασία των ΕΣΟ έγκειται επίσης στη σύνθεσή τους, και ιδίως στην αντιπροσωπευτικότητα και την αρμοδιότητα των μελών τους, οι οποίες θα διασφαλιστούν μέσω ενός βελτιωμένου μηχανισμού επιλογής σε συνεργασία με την ΕΟΚΕ, όπως έχει συμβεί και σε άλλες επιτυχείς περιπτώσεις · στις ΕΣΟ θα πρέπει να εξασφαλίζεται η ισόρροπη εκπροσώπηση των συμφερόντων της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και η κατάλληλη εμπειρογνωμοσύνη σε εσωτερικό επίπεδο. Οι ΕΣΟ θα πρέπει να είναι σε θέση να επιδιώκουν την ενεργό συμμετοχή εξωτερικών ενδιαφερόμενων μερών και να διαβουλεύονται μαζί τους.

1.10. Η ΕΟΚΕ συνιστά οι ΕΣΟ να συνεδριάζουν τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο σε επίπεδο ΕΕ, αλλά και οι επισήμως θεσμοθετημένες μεταξύ ΕΣΟ συνεδριάσεις να πραγματοποιούνται δύο φορές τον χρόνο, χρησιμοποιώντας, μεταξύ άλλων, τηλεδιασκέψεις. Ωστόσο, τουλάχιστον μία συνεδρίαση ετησίως θα γίνεται ενώπιος ενωπίω.

1.11. Η ΕΟΚΕ συνιστά να διοργανώνεται κάθε χρόνο διάσκεψη όλων των μελών των ΕΣΟ σε επίπεδο ΕΕ στις Βρυξέλλες, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αμοιβαία ανταλλαγή εμπειριών από τις αντίστοιχες ΕΣΟ.

1.12. Οι ΕΣΟ θα πρέπει επίσης να έχουν τη δυνατότητα να διοργανώνουν ακρόαση κάθε χρόνο. Η συνεργασία με τους εθνικούς θεσμικούς φορείς που εκπροσωπούν την κοινωνία των πολιτών, τους εθνικούς ομολόγους της ΕΟΚΕ, θα αποτελέσει πλεονέκτημα όσον αφορά την επέκταση του διαλόγου εκτός Βρυξελλών και την προσέγγιση ενός ευρύτερου κοινού πέρα από το τρέχον πλαίσιο, το οποίο ευνοεί τις οργανώσεις που εδρεύουν στις Βρυξέλλες.

1.13. σύγχυση στους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ Association Agreements ), ξεκινώντας από τις συμφωνίες που επαναδιαπραγματεύτηκαν με τη Χιλή και το Μεξικό, και στο μέλλον με τη Mercosur. Η σύσταση πολυάριθμων φορέων στο πλαίσιο της ίδιας συμφωνίας προκαλείστους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ ( 3 ) και επιβάλλει φόρτο τόσο για τις τρίτες χώρες όσο και για την ΕΟΚΕ. Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ να προβλέψει τη σύσταση κοινών συμβουλευτικών μηχανισμών αρμόδιων για όλους τους πυλώνες των μελλοντικών συμφωνιών σύνδεσης (), ξεκινώντας από τις συμφωνίες που επαναδιαπραγματεύτηκαν με τη Χιλή και το Μεξικό, και στο μέλλον με τη Mercosur.

1.14. Θα πρέπει να προβλεφθεί μηχανισμός υποβολής εκθέσεων , ο οποίος θα επιτρέπει στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που συμμετέχουν σε μελλοντικές ΕΣΟ να αναφέρουν προβλήματα εφαρμογής ή να υποβάλλουν προτάσεις για βελτίωση. Η ΕΟΚΕ συνιστά περαιτέρω οι πρόεδροι των ΕΣΟ να έχουν το δικαίωμα να παρουσιάζουν τις απόψεις των ομάδων τους στις επιτροπές εμπορίου και βιώσιμης ανάπτυξης (TSD Committees), οι οποίες θα πρέπει να ανταποκρίνονται στα ζητήματα και στις συστάσεις που διατυπώνονται από τις ΕΣΟ εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπέρ ενός διαρθρωμένου, διαφανούς και χρονικά προσδιορισμένου μηχανισμού καταγγελιών για την εφαρμογή των κεφαλαίων περί εμπορίου και βιώσιμης ανάπτυξης (ΕΒΑ) στο μέλλον.

1.15. Προτού συσταθούν οι φορείς της κοινωνίας των πολιτών, η ΕΟΚΕ καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια στο έργο της συγκρότησης ΕΣΟ/Συμβουλευτικών Επιτροπών πολύ πριν από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας. Οι προσπάθειες της ΕΟΚΕ θα πρέπει να αναγνωρίζονται και να υποστηρίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ιδίως στο πλαίσιο της δημοσιονομικής τους ικανότητας, καθώς και από την Επιτροπή.

1.16. Για να διασφαλιστεί η προβολή των ΕΣΟ, η ΕΟΚΕ συνιστά να καθοριστεί μια στρατηγική επικοινωνίας , στην οποία θα συμπεριλαμβάνονται η χρήση ιστοσελίδων, πλατφόρμας πληροφορικής για ανταλλαγές απόψεων καθώς και μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

1.17. Θα πρέπει να προβλεφθεί χρηματοδοτική στήριξη για την εφαρμογή μελλοντικών συμφωνιών, ιδίως από τις κυβερνήσεις εταίρους. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το κείμενο των συμφωνιών θα πρέπει να προβλέπει ρητά τη δέσμευση για επαρκή χρηματοδότηση, καθώς και για πολιτική και υλικοτεχνική στήριξη των προβλεπόμενων φορέων της κοινωνίας των πολιτών , μεταξύ άλλων και από τις ομόλογες κυβερνήσεις.

1.18. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η συμμετοχή της είναι πολύτιμη και επιθυμεί να συνεχίσει να αποτελεί μέρος όλων των ΕΣΟ.

1.19. Με τους κανόνες και τον τρόπο εργασίας της, αλλά και μέσω των μελών της, η ΕΟΚΕ προσφέρει δομημένη και οργανωμένη λειτουργία της ΕΣΟ, συμβάλλοντας στον εντοπισμό των ομολόγων στη χώρα εταίρο, καθορίζοντας την ημερήσια διάταξη, διεξάγοντας τις συνεδριάσεις και υποβάλλοντας εκθέσεις στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και στην κοινωνία των πολιτών, καθώς και θεσπίζοντας την υποχρέωση λογοδοσίας.

1.20. Το κόστος παρουσίας στις ΕΣΟ για την ΕΟΚΕ αναμένεται να διπλασιαστεί τα επόμενα τρία χρόνια, ενώ θα τριπλασιαστεί για να καλυφθούν οι ΣΕΣ που βρίσκονται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση. Ως εκ τούτου, οι ΕΣΟ θα αποτελέσουν πρόκληση για την ΕΟΚΕ σε ό,τι αφορά τους χρηματοοικονομικούς και τους ανθρώπινους πόρους. Η ΕΟΚΕ ζητεί από τις δημοσιονομικές αρχές τη χορήγηση πρόσθετου προϋπολογισμού αντίστοιχου με τις τρέχουσες δαπάνες που έχει προβλέψει η Επιτροπή για τη στήριξη των ΕΣΟ, με στόχο την εκπλήρωση των αναμενόμενων εργασιών από ποιοτικής και ποσοτικής άποψης.

1.21. Η ΕΟΚΕ προτείνει να εξετάζονται τα ακόλουθα κριτήρια για τη σύσταση ΕΣΟ και τον καθορισμό του αριθμού των μελών: ο συνολικός όγκος του εξωτερικού εμπορίου της ΕΕ ετησίως, οι επενδύσεις της ΕΕ στη χώρα ή τις χώρες εταίρους, η σημασία της συμφωνίας από γεωπολιτικής και στρατηγικής άποψης και οι σχετικές με τη βιωσιμότητα πτυχές.

1.22. Από την πλευρά της ΕΕ, οι ΕΣΟ υποβάλλουν ουσιαστικά εκθέσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή , θα ήταν δε σημαντικό, στο μέλλον, να καταστεί δυνατόν να υποβάλλουν εκθέσεις και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Η ΕΟΚΕ συνιστά τη διεξαγωγή τακτικού και διαρθρωμένου διαλόγου μεταξύ των εσωτερικών συμβουλευτικών ομάδων της ΕΕ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ΕΥΕΔ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών μελών της ΕΕ. Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θα μπορούσε να προβλεφθεί μηχανισμός δομημένης και τακτικής διαβούλευσης.

2. Ιστορικό πλαίσιο

2.1. Trade and Sustainable Development ], και κάθε άλλη πτυχή που θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της τρέχουσας κατάστασης». Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 304 πρώτο εδάφιο δεύτερη περίοδος της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζήτησε από την ΕΟΚΕ να καταρτίσει γνωμοδότηση σχετικά με τη λειτουργία των εσωτερικών συμβουλευτικών ομάδων ( 4 ) , επισημαίνοντας ότι «[υπάρχουν] πολλές πτυχές που χρήζουν περαιτέρω ανάλυσης και συζήτησης, όπως οι αναγκαίοι πόροι για [τις ΕΣΟ] ώστε να εκπληρώνουν αποτελεσματικά την αποστολή τους, τρόποι για την επίλυση των οργανωτικών και υλικοτεχνικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν σήμερα οι φορείς της κοινωνίας των πολιτών, τρόποι βελτίωσης της αλληλεπίδρασης μεταξύ [των ΕΣΟ] και των επιτροπών [ΕΑΑ-Εμπορίου και Αειφόρου Ανάπτυξης/TSD-], και κάθε άλλη πτυχή που θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της τρέχουσας κατάστασης».

2.2. Οι εσωτερικές συμβουλευτικές ομάδες συνιστούν ένα βασικό επίτευγμα της εισαγωγής κεφαλαίων περί Εμπορίου και Αειφόρου Ανάπτυξης στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ. Η σύστασή τους στηρίζεται όχι μόνο στην εμπορική πολιτική της ΕΕ, αλλά και ευρύτερα στην ισχυρή πολιτική βούληση της ΕΕ σχετικά με την ενσωμάτωση της βιώσιμης ανάπτυξης σε όλες τις πολιτικές και τις στρατηγικές της μετά τη δήλωση Ρίο+20 του 2012. Η στρατηγική « Εμπόριο για όλους », η οποία εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2015, αποσκοπούσε περαιτέρω στην ενίσχυση της διαφάνειας και στον περιορισμό των αποκλεισμών στην εμπορική πολιτική της ΕΕ, μεταξύ άλλων, μέσω της εμβάθυνσης του διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών.

2.3. 15 συγκεκριμένων και έμπρακτων μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την αναδιοργάνωση των κεφαλαίων ΕΑΑ», συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, « [της διεύρυνσης] του ουσιαστικού πεδίου εφαρμογής των αρμοδιοτήτων των συμβουλών των ΕΣΟ ώστε να καλύπτεται η εφαρμογή του συνόλου της συμφωνίας στις μελλοντικές ΣΕΣ ». Το ανεπίσημο έγγραφο αναφέρει ότι «[αυτή] η προσέγγιση θα λάβει χώρα αρχικά με τις ΣΕΣ ΕΕ-Μεξικού και ΕΕ-Mercosur, και στη συνέχεια θα αποτελέσει μέρος της συνήθους διαπραγματευτικής προσέγγισης της Επιτροπής». Στις 26 Φεβρουαρίου 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε ανεπίσημο έγγραφο ( 5 ) στο οποίο «προτείνει ένα σύνολοκαι έμπρακτων μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την αναδιοργάνωση των κεφαλαίων ΕΑΑ», συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, «». Το ανεπίσημο έγγραφο αναφέρει ότι «[αυτή] η προσέγγιση θα λάβει χώρα αρχικά με τις ΣΕΣ ΕΕ-Μεξικού και ΕΕ-Mercosur, και στη συνέχεια θα αποτελέσει μέρος της συνήθους διαπραγματευτικής προσέγγισης της Επιτροπής».

2.4. Οι συμφωνίες ΕΕ-Μεξικού και ΕΕ-Mercosur είναι συμφωνίες σύνδεσης ( Association Agreements ) και, επομένως, διαθέτουν και πυλώνες για θέματα πολιτικής και συνεργασίας, επί των οποίων διαπραγματεύεται η ΕΥΕΔ (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης). Η ΕΕ έχει προτείνει την υιοθέτηση μιας προσέγγισης «ειδικού ενδιαφέροντος»( “nested”approach ) με τις ΕΣΟ και τα φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών σε επίπεδο συνολικής συμφωνίας σύνδεσης, αλλά και για το σκέλος του εμπορίου. Αντίθετα, οι αυτόνομες ΣΕΣ, όπως με την Ινδονησία, την Αυστραλία ή τη Νέα Ζηλανδία, θα έχουν μια απλούστερη προσέγγιση που θα καλύπτει ολόκληρη τη ΣΕΣ. Σε ανταλλαγές απόψεων με την Επιτροπή, υπογραμμίστηκε ότι η εκπόνηση των διατάξεων για την κοινωνία των πολιτών θα είναι ανοικτού τύπου και ότι τούτη θα μπορεί να συμβάλει για κάθε θέμα που θεωρεί ενδιαφέρον, συμπεριλαμβανομένων και θεμάτων που δεν σχετίζονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη.

2.5. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη υιοθετήσει αρκετές γνωμοδοτήσεις ( 6 ) σχετικά με το Εμπόριο και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, ζητώντας την ενίσχυση του μηχανισμού παρακολούθησης και παρέχοντας συστάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας των ΕΣΟ. Στη γνωμοδότησή της με θέμα «Κεφάλαια για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ», η ΕΟΚΕ ζήτησε ειδικότερα την ανάθεση εντολής στις ΕΣΟ για την παρακολούθηση του αντικτύπου όλων των κεφαλαίων των εμπορικών συμφωνιών επί των ανθρώπινων, εργασιακών και περιβαλλοντικών δικαιωμάτων, αλλά και την επέκταση του πεδίου εφαρμογής ώστε να καλύπτονται και τα συμφέροντα των καταναλωτών, καθώς και οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης το γεγονός ότι η έκθεση για την εφαρμογή των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών θα εκδίδεται πλέον σε ετήσια βάση.

2.6. Η συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) ΕΕ-Cariforum και η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Κορέας, οι οποίες τέθηκαν σε ισχύ το 2014 και το 2011, αντίστοιχα, ήταν οι πρώτες που προέβλεπαν τη συγκρότηση συμβουλευτικού οργάνου της κοινωνίας των πολιτών επιφορτισμένου με την παρακολούθηση της εφαρμογής του κεφαλαίου της συμφωνίας για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ- Trade and Sustainable Development /TSD). Όλες οι μεταγενέστερες συμφωνίες της ΕΕ, μεταξύ άλλων με την Κεντρική Αμερική, την Κολομβία, το Περού και τον Ισημερινό, τη Γεωργία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία και τον Καναδά, υιοθέτησαν αυτήν την προσέγγιση. Σήμερα, δραστηριοποιούνται οκτώ ΕΣΟ με τη συμμετοχή 27 μελών της ΕΟΚΕ, πέντε ακόμη αναμένεται να συσταθούν μέχρι το 2021, ενώ περισσότερες ενδέχεται να ακολουθήσουν στο μέλλον, υπό την επιφύλαξη της ολοκλήρωσης των νέων συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών για τις οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις, όπως με την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, ή της αναθεώρησης των τρεχουσών συμφωνιών.

2.7. Οι ΕΣΟ, στο πλαίσιο των υφιστάμενων συμφωνιών, επιτρέπουν μια ισορροπημένη εκπροσώπηση των συμφερόντων της κοινωνίας των πολιτών μέσω των τριών υποομάδων στις οποίες αυτά οργανώνονται: εργοδότες, συνδικαλιστικές οργανώσεις και ομάδες διαφόρων συμφερόντων, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων περιβάλλοντος και καταναλωτών, καθώς και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών. Τα μέλη των ΕΣΟ είναι εκπρόσωποι των κυριότερων ευρωπαϊκών οικονομικών και κοινωνικών οργανώσεων, καθώς και περιβαλλοντικών οργανώσεων, των καταναλωτών, των αγροτών και άλλων συμφερόντων του τριτογενή τομέα. Η ΕΟΚΕ αποτελεί μόνιμη συνιστώσα στη σύνθεση των ΕΣΟ.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. ισχύοντες μηχανισμοί της ΕΕ για τις συμφωνίες περιλαμβάνουν ΕΣΟ, μεικτές συμβουλευτικές επιτροπές, πλατφόρμες της κοινωνίας των πολιτών, φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών όπως και κοινά φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών. Αυτή η πολύπλοκη αρχιτεκτονική των μηχανισμών διαβούλευσης καθιστά κατά κάποιον τρόπο πρόκληση τη μετατροπή τους σε αποτελεσματικές και εύρυθμες δομές Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι το εμπόριο συμβάλλει στην οικονομική μεγέθυνση και στην οικονομική ανάπτυξη με την ευρύτερη έννοια και υποστηρίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη διεύρυνση του αριθμού των εμπορικών συμφωνιών που θεσπίζει η ΕΕ. Ωστόσο, οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) αποτελούν επίσης επίκεντρο έντονων συζητήσεων σχετικά με τη συμβολή τους στην κοινωνική ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος, τα οφέλη και τα μειονεκτήματα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτές κατανέμονται στις χώρες και στους διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς. Η ΕΕ αντιμετωπίζει σήμερα αυξανόμενη ζήτηση για εποικοδομητικό διάλογο με την κοινωνία των πολιτών σχετικά με τις ΣΕΣ. Οιγια τις συμφωνίες περιλαμβάνουν ΕΣΟ, μεικτές συμβουλευτικές επιτροπές, πλατφόρμες της κοινωνίας των πολιτών, φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών όπως και κοινά φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών. Αυτή η πολύπλοκη αρχιτεκτονική των μηχανισμών διαβούλευσης καθιστά κατά κάποιον τρόπο πρόκληση τη μετατροπή τους σε αποτελεσματικές και εύρυθμες δομές ( 7 ) . Άλλοι μηχανισμοί για ανταλλαγές με την κοινωνία των πολιτών σχετικά με την εμπορική πολιτική της ΕΕ είναι οι δημόσιες διαβουλεύσεις και πλατφόρμες όπως ο διάλογος με την κοινωνία των πολιτών, καθώς και η ομάδα εμπειρογνωμόνων για τις εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ (η οποία συγκαλείται από τη ΓΔ Εμπορίου).

3.2. Η συνθήκη της Λισαβόνας ενίσχυσε και επιβεβαίωσε τη λειτουργία και τη σύνθεση της ΕΟΚΕ ως θεσμικού εκπροσώπου της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών. Η ΕΟΚΕ, παράλληλα με τα υπόλοιπα όργανα, δημιουργήθηκε ως μέσο συμμετοχικής δημοκρατίας και διαλόγου με τους πολίτες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Από θεσμικής πλευράς, οι απόψεις της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ σχετικά με την εμπορική πολιτική της ΕΕ παρέχονται από την ΕΟΚΕ μέσω των γνωμοδοτήσεών της, αλλά και με άλλα μέσα. Με βάση την ιδιότητά της, η ΕΟΚΕ ζητεί να καταθέτει τη γνώμη της κατά τη φάση των διαπραγματεύσεων των συμφωνιών σύνδεσης, των συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) και των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) της ΕΕ.

3.3. Η ΕΟΚΕ, μόνιμο μέλος των ΕΣΟ, παρέχει τη γραμματειακή υποστήριξη όλων των υφιστάμενων ΕΣΟ και έχει εμπεριστατωμένη ιδία άποψη ως προς τα οφέλη και τον αντίκτυπο που έχει η παρακολούθηση της υλοποίησης των κεφαλαίων ΕΑΑ εκ μέρους της κοινωνίας των πολιτών. Μερικά από τα διδάγματα που αντλήθηκαν μέσα από το έργο των υφιστάμενων ΕΣΟ θα εφαρμοστούν, τηρουμένων των αναλογιών (mutatis mutandis), όταν επεκταθεί η αρμοδιότητα των ΕΣΟ και στα υπόλοιπα κεφάλαια των συμφωνιών. Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό να προβεί σε περαιτέρω εξέταση και επιθυμεί να υποβάλει συστάσεις σχετικά με τη σημασία, την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα, τη σύνθεση, τον τρόπο εργασίας και τη διάρκεια της εντολής, αλλά και με τις διοικητικές και δημοσιονομικές πτυχές των ΕΣΟ.

Η σημασία των ΕΣΟ

3.4. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης στις τρεις αλληλένδετες και αλληλοενισχυόμενες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές της διαστάσεις. Είναι σαφές ότι το διεθνές εμπόριο μπορεί να πραγματοποιείται μόνο εάν λαμβάνονται υπόψη η βιώσιμη ανάπτυξη, η προστασία του περιβάλλοντος και η κοινωνική προστασία των εργαζομένων, αλλά και η προστασία των πολιτών και των δικαιωμάτων των καταναλωτών. Οι συμφωνίες πρέπει να περιλαμβάνουν διατάξεις που αποσκοπούν στη δημιουργία ισότιμου και θεμιτού ανταγωνισμού σε όλες αυτές τις πτυχές.

3.5. προστιθέμενη αξία της συμμετοχής τους στην παρακολούθηση των ΣΕΣ της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας, όπως έχει καταδείξει η απτή πρόοδος που επιτεύχθηκε στην περίπτωση της Κορέας Σε γενικές γραμμές, η συμμετοχή των εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών συνέβαλε σε καλύτερα αποτελέσματα – όσον αφορά τον θετικό οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο των εμπορικών συμφωνιών. Ητης συμμετοχής τους στην παρακολούθηση των ΣΕΣ της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας, όπως έχει καταδείξει η απτή πρόοδος που επιτεύχθηκε στην περίπτωση της Κορέας ( 8 ) . Είναι σημαντικό να μην λησμονείται ότι ο θεσμοθετημένος διάλογος με την κοινωνία των πολιτών αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του τρόπου ζωής και λειτουργίας της ΕΕ. Ωστόσο, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι οι εταίροι μας δεν συμμερίζονται πάντοτε απόλυτα τη θέση αυτή. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, οι ΕΣΟ θα πρέπει να συνεχίσουν να έχουν συμβουλευτικό, γνωμοδοτικό, υπεύθυνο και ανεξάρτητο ρόλο στην παρακολούθηση και την αξιολόγηση των συμφωνιών που συνάπτει η ΕΕ. Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών αποτελεί επίσης ζωτική συμβολή στη στρατηγική αξία αυτών των συμφωνιών, η οποία υπερβαίνει σήμερα τα απλά οφέλη του εμπορίου.

3.6. ενίσχυση των διαδικασιών της κοινωνίας των πολιτών και η ενδυνάμωση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που τυγχάνουν μικρής αναγνώρισης από τις δικές τους κυβερνήσεις. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις χώρες εταίρους που έχουν διαφορετική αντίληψη ως προς τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών σε σχέση με την ΕΕ, αλλά και για όσες έχουν λιγότερο ανεπτυγμένες πρακτικές όσον αφορά τη διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών. Σε πολλές περιπτώσεις, ιδίως όταν ο εμπορικός εταίρος είναι αναπτυσσόμενη χώρα, η δημιουργία ΕΣΟ έχει προσφέρει τη δυνατότητα ενδυνάμωσης των ενδιαφερόμενων μερών που διαθέτουν κρίσιμης σημασίας εμπειρογνωμοσύνη, αλλά και υιοθέτησης μιας προσέγγισης από τη βάση προς την κορυφή όσον αφορά την επίλυση προβλημάτων μέσω διαλόγου, συνεργασίας και ανάπτυξης ικανοτήτων Ένα από τα βασικά επιτεύγματα της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων φορέων μέσω δομών όπως οι ΕΣΟ είναι ηκαι η ενδυνάμωση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που τυγχάνουν μικρής αναγνώρισης από τις δικές τους κυβερνήσεις. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις χώρες εταίρους που έχουν διαφορετική αντίληψη ως προς τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών σε σχέση με την ΕΕ, αλλά και για όσες έχουν λιγότερο ανεπτυγμένες πρακτικές όσον αφορά τη διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών. Σε πολλές περιπτώσεις, ιδίως όταν ο εμπορικός εταίρος είναι αναπτυσσόμενη χώρα, η δημιουργία ΕΣΟ έχει προσφέρει τη δυνατότητα ενδυνάμωσης των ενδιαφερόμενων μερών που διαθέτουν κρίσιμης σημασίας εμπειρογνωμοσύνη, αλλά και υιοθέτησης μιας προσέγγισης από τη βάση προς την κορυφή όσον αφορά την επίλυση προβλημάτων μέσω διαλόγου, συνεργασίας και ανάπτυξης ικανοτήτων ( 9 )

3.7. Η «συνεργατική»προσέγγιση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών μπορεί να συμβάλει στη χάραξη πολιτικής για τη διασφάλιση μιας καινοτόμου, αποτελεσματικής και επιτυχημένης παρακολούθησης της εφαρμογής των ρητρών των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών, ακόμη και ελλείψει εκτελεστικών διατάξεων. Στην περίπτωση αυτή, ο ρόλος των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στο πλαίσιο του εμπορίου είναι να υποστηρίζουν μια ρεαλιστική και ευέλικτη προσέγγιση για τη βιώσιμη ανάπτυξη, προσαρμοσμένη στις ειδικές συνθήκες των χωρών όπου θα συσταθεί η ΕΣΟ. Το κοινό έργο των ΕΣΟ που θα οργανωθεί στο πλαίσιο αυτό μεταξύ των χωρών εταίρων και της ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, τόσο στον εντοπισμό προβλημάτων όσο και στην υποβολή προτάσεων για δημόσιες πολιτικές που αποσκοπούν στην αντιμετώπισή τους.

3.8. Οι ΕΣΟ θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να δίδουν ιδιαίτερη έμφαση στην επικύρωση εκ μέρους των συμβαλλομένων μερών των βασικών εργασιακών προτύπων και των θεμελιωδών συμβάσεων της ΔΟΕ, καθώς και προς τις πολυμερείς περιβαλλοντικές συμφωνίες. Η εφαρμογή και η επιβολή συγκεκριμένων, ζωτικής σημασίας νομοθετικών πράξεων, για παράδειγμα σχετικά με την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, τον κοινωνικό διάλογο, την κοινωνική προστασία, την υγεία και την ασφάλεια, καθώς και την επιθεώρηση εργασίας, θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής εκ μέρους των ΕΣΟ.

3.9. Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών μέσω των ΕΣΟ συμβάλλει στη διατήρηση και τη βελτίωση της προστασίας των καταναλωτών, τη συνεξέταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τη διασφάλιση του πλήρους σεβασμού των στόχων βιωσιμότητας, καθώς και στην εξέταση των ευκαιριών για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι ΕΣΟ μπορούν επίσης να ελέγχουν για πιθανές αρνητικές κοινωνικές συνέπειες όσον αφορά την ισότητα ευκαιριών για γυναίκες και άνδρες, τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και άλλων μειονοτήτων, καθώς και την ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας. Οργανώσεις καταναλωτών έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους για τις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ και έχουν ζητήσει να εξακολουθήσει να διασφαλίζεται η προστασία των καταναλωτών και μετά την ελευθέρωση των αγορών. Οι καταναλωτές έχουν προτείνει την εισαγωγή κεφαλαίου για τους καταναλωτές στις μελλοντικές συμφωνίες της ΕΕ. Το εκτεταμένο πεδίο εφαρμογής της παρακολούθησης των ΕΣΟ θα επιτρέπει στις ενώσεις καταναλωτών να παρακολουθούν στενότερα την εφαρμογή του ειδικού κεφαλαίου για τους καταναλωτές.

3.10. οικονομικοί φορείς θα διαθέτουν, χάρη στην ΕΣΟ, έναν πρόσθετο δίαυλο για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα επιτόπου θέματα, ενώ θα πρέπει να προβλέπεται και η δυνατότητα η ΕΣΟ να προειδοποιεί για πιθανούς δεσμούς μεταξύ των ποσοστών χρησιμοποίησης προτιμήσεων ΣΕΣ και φραγμών στο εμπόριο που περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων για την πρόσβαση στην αγορά. Όπως προκύπτει από πρόσφατη έκθεση μικρομεσαίες επιχειρήσεις . Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να υπενθυμίσει την καθοριστική σχέση που υφίσταται μεταξύ της οικονομικής διάστασης και του τρόπου με τον οποίο εφαρμόζονται οι δασμοί, αφενός, και της προώθησης και της προστασίας της απασχόλησης, αφετέρου. Οι ΕΣΟ θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ιεράρχηση των θεμάτων προτεραιότητας προς εφαρμογή. Όπως καταδεικνύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεσή της σχετικά με τα εμπόδια στο εμπόριο και στις επενδύσεις, ο προστατευτισμός στις διάφορες μορφές του συνεχίζει να αυξάνεται, επηρεάζοντας αρνητικά τους ενδιαφερόμενους φορείς της ΕΕ. Σε περίπτωση που διαπιστώνονται παραβιάσεις διατάξεων ή μη βέλτιστη εφαρμογή, οιθα διαθέτουν, χάρη στην ΕΣΟ, έναν πρόσθετο δίαυλο για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα επιτόπου θέματα, ενώ θα πρέπει να προβλέπεται και η δυνατότητα η ΕΣΟ να προειδοποιεί για πιθανούς δεσμούς μεταξύ των ποσοστών χρησιμοποίησης προτιμήσεων ΣΕΣ και φραγμών στο εμπόριο που περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων για την πρόσβαση στην αγορά. Όπως προκύπτει από πρόσφατη έκθεση ( 10 ) , η μη χρησιμοποίηση των προτιμησιακών τιμολογίων των ΣΕΣ μπορεί να είναι εκτεταμένη και δύσκολο να μετρηθεί, ειδικά για τις. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να υπενθυμίσει την καθοριστική σχέση που υφίσταται μεταξύ της οικονομικής διάστασης και του τρόπου με τον οποίο εφαρμόζονται οι δασμοί, αφενός, και της προώθησης και της προστασίας της απασχόλησης, αφετέρου.

Επέκταση του πεδίου δράσης των ΕΣΟ

3.11. Λαμβάνοντας υπόψη τα οφέλη αυτά της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, η ΕΟΚΕ αναμένει ότι η επέκταση του πεδίου εφαρμογής της παρακολούθησης εκ μέρους των ΕΣΟ σε ολόκληρη τη συμφωνία και σε όλες τις πτυχές της συμφωνίας, μεταξύ άλλων και σε όσες δεν σχετίζονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή σε αυτές τις πτυχές, θα μπορούσε να συμπληρώσει τις προσπάθειες που καταβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προώθηση της καλύτερης εφαρμογής των ΣΕΣ της ΕΕ. Οι ΕΣΟ αναμένεται να έχουν θετικό αντίκτυπο στην ευαισθητοποίηση ευρύτερων κύκλων της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με τα οφέλη που απορρέουν από το ελεύθερο, βασιζόμενο σε κανόνες, βιώσιμο και χωρίς αποκλεισμούς εμπόριο, ενώ παράλληλα θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση των αδυναμιών. Η παρακολούθηση της εφαρμογής των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών είναι ζωτικής σημασίας ώστε να καταδειχθούν τόσο τα οφέλη όσο και οι αρνητικές επιπτώσεις που προκύπτουν από τις συμφωνίες για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους, τους καταναλωτές και τους πολίτες εν γένει. Επιπλέον, μπορούν να παράσχουν τεκμηριωμένες πληροφορίες και να συμβάλουν σε μια αντικειμενική προσέγγιση των εμπορικών συμφωνιών.

3.12. Η επέκταση της αρμοδιότητας στις επιχειρηματικές πτυχές της συμφωνίας θα καταστήσει, κατά πάσα πιθανότητα, ευκολότερη για τις χώρες εταίρους την αποδοχή της παρακολούθησης από την κοινωνία των πολιτών και θα επιταχύνει τη σύσταση ΕΣΟ ( 11 ) . Οι ΕΣΟ θα είναι σε θέση (σύνθεση, τρόπος εργασίας κ.λπ.) να αντιμετωπίζουν ορθά την ποικιλία των ζητημάτων που προκύπτουν από όλα τα κεφάλαια των ΣΕΣ και θα έχουν τη δυνατότητα να συνεργάζονται με τα κατάλληλα τμήματα της κοινωνίας των πολιτών. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η επέκταση του πεδίου εφαρμογής της παρακολούθησης σε ολόκληρη τη συμφωνία θα απαιτήσει ιεράρχηση προτεραιοτήτων, ώστε να καταβάλλονται προσπάθειες στα πεδία όπου απαιτείται περισσότερο, διατηρώντας μια ισορροπημένη εκπροσώπηση όλων των συμφερόντων στο πρόγραμμα εργασίας των ΕΣΟ.

3.13. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η επέκταση του πεδίου εφαρμογής δεν συμβαδίζει με την περαιτέρω ενίσχυση του μηχανισμού παρακολούθησης όσον αφορά την αποτελεσματική εκτελεστότητα των δεσμεύσεων στο πλαίσιο των κεφαλαίων ΕΒΑ, πράγμα το οποίο έχει ζωτική σημασία για την ΕΟΚΕ, αλλά ούτε και με τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι ΕΣΟ στον εντοπισμό και τη δέουσα αντιμετώπιση των παραβάσεων των εν λόγω δεσμεύσεων.

4. Ειδικά θέματα προς αντιμετώπιση

Οι ΕΣΟ στις χώρες εταίρους

4.1. τρίτες χώρες βάσει αμοιβαίου σεβασμού και κατανόησης. Πολλές κυβερνήσεις είναι εξαιρετικά απρόθυμες να διαπραγματευτούν ένα κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) και να δημιουργήσουν μηχανισμό παρακολούθησης από την κοινωνία των πολιτών. Σε πολλές χώρες, η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην παρακολούθηση της υλοποίησης του εμπορίου και της βιώσιμης ανάπτυξης οργανώνεται, συχνά, σύμφωνα με διαφορετικά προγράμματα σε σύγκριση με τα προγράμματα της ΕΕ. Για παράδειγμα, ο Καναδάς συγκροτεί δύο ΕΣΟ, μία για το περιβάλλον και μία για την εργασία. Η σύσταση ΕΣΟ αποτελεί μια σταδιακή διαδικασία που απαιτεί προσπάθεια εκ μέρους της ΕΕ, με στόχο τη στήριξη της ομολόγου χώρας όσον αφορά τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών. Κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, οι κοινές ΕΣΟ με τη χώρα εταίρο είναι εξαιρετικά σημαντικές. Για όλες τις μελλοντικές συμφωνίες, η ΕΟΚΕ ζητεί τη δημιουργία ομάδας επαφής μεταξύ ΕΣΟ (κοινός φορέας της κοινωνίας των πολιτών με τις χώρες εταίρους), και όχι απλώς χωριστές ΕΣΟ για κάθε συμβαλλόμενο μέρος Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συνεργασία μεβάσει αμοιβαίου σεβασμού και κατανόησης. Πολλές κυβερνήσεις είναι εξαιρετικά απρόθυμες να διαπραγματευτούν ένα κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) και να δημιουργήσουν μηχανισμό παρακολούθησης από την κοινωνία των πολιτών. Σε πολλές χώρες, η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην παρακολούθηση της υλοποίησης του εμπορίου και της βιώσιμης ανάπτυξης οργανώνεται, συχνά, σύμφωνα με διαφορετικά προγράμματα σε σύγκριση με τα προγράμματα της ΕΕ. Για παράδειγμα, ο Καναδάς συγκροτεί δύο ΕΣΟ, μία για το περιβάλλον και μία για την εργασία. Η σύσταση ΕΣΟ αποτελεί μια σταδιακή διαδικασία που απαιτεί προσπάθεια εκ μέρους της ΕΕ, με στόχο τη στήριξη της ομολόγου χώρας όσον αφορά τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών. Κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, οι κοινές ΕΣΟ με τη χώρα εταίρο είναι εξαιρετικά σημαντικές. Για όλες τις μελλοντικές συμφωνίες, η ΕΟΚΕ ζητεί τη δημιουργία ομάδας επαφής μεταξύ ΕΣΟ (κοινός φορέας της κοινωνίας των πολιτών με τις χώρες εταίρους), και όχι απλώς χωριστές ΕΣΟ για κάθε συμβαλλόμενο μέρος ( 12 ) . Ωστόσο, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες βρίσκονται ήδη σε ισχύ άλλοι μηχανισμοί για την έκφραση της γνώμης της κοινωνίας των πολιτών, όπως στην περίπτωση της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Χιλής, θα ήταν απαραίτητο αυτοί να διατηρηθούν, δεδομένου ότι η οικοδόμηση εμπιστοσύνης και η δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών εργασίας απαιτεί χρόνια.

4.2. Οι κυριότερες αδυναμίες, ορισμένες από τις οποίες έχουν επισημανθεί σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ, είναι η μη ισόρροπη συμμετοχή, οι σοβαρές καθυστερήσεις, η έλλειψη πολιτικής και οικονομικής υποστήριξης από τις ομόλογες κυβερνήσεις και ο αποκλεισμός των πλέον αντιπροσωπευτικών οργανώσεων σε μια συγκεκριμένη χώρα παραμένουν σαφή εμπόδια στην επίτευξη του κατάλληλου ομολόγου. Η επιλογή εθνικών οργανώσεων αντί των υφιστάμενων, αντιπροσωπευτικών και ισορροπημένων περιφερειακών δομών της κοινωνίας των πολιτών (η περίπτωση της Κεντρικής Αμερικής και της Mercosur) είναι επιζήμια για την ικανότητα της κοινωνίας των πολιτών να εργάζεται από κοινού σε περιφερειακό επίπεδο, αλλά και για την ίδια την περιφερειακή συνοχή.

4.3. Η ΕΕ πρέπει να πείσει, διπλωματικά αλλά σταθερά, τις ομολόγους χώρες σχετικά με την ανάγκη συμμόρφωσης με τη συμφωνία για τη συγκρότηση ισορροπημένων και αντιπροσωπευτικών ΕΣΟ. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να καθιερωθεί συντονισμός μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ΕΥΕΔ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των διαφόρων συστατικών οργάνων του και της ΕΟΚΕ.

Σύνθεση και αντιπροσωπευτικότητα

4.4. Αυτό που επίσης καθιστά τις ΕΣΟ σημαντικές είναι η σύνθεσή τους και, ιδιαίτερα, η αντιπροσωπευτικότητα και η αρμοδιότητα των μελών τους , παράμετροι οι οποίες αποτελούν βασικές πτυχές που πρέπει να διατηρηθούν στο μέλλον και να ενθαρρυνθούν περαιτέρω στις τρίτες χώρες. Αυτό πρέπει να διασφαλίζεται κατά τη διαδικασία επιλογής. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι θα ζητηθεί η γνώμη της σχετικά με τη βελτίωση της διαδικασίας επιλογής. Στις ΕΣΟ θα πρέπει να εξασφαλίζεται η ισόρροπη εκπροσώπηση των συμφερόντων της κοινωνίας των πολιτών. Σκοπός είναι να διασφαλιστεί ότι κανένας μεμονωμένος φορέας, ούτε υποομάδα ενδιαφερόμενων φορέων δεν θα κυριαρχεί στη συζήτηση ή στην ημερήσια διάταξη, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει στοιχεία που προτείνονται από όλες τις υποομάδες.

Αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα/Υλικοτεχνικές και οργανωτικές προκλήσεις

4.5. Ο περιορισμένος αριθμός μελών (συνήθως όχι περισσότερα από έξι ανά υποομάδα) και ο τρόπος λειτουργίας τους εξασφαλίζει την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα των ΕΣΟ. Η ΕΟΚΕ συνιστά οι ΕΣΟ να συνεδριάζουν τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο σε επίπεδο ΕΕ, αλλά και οι συνεδριάσεις μεταξύ ΕΣΟ να επισημοποιηθούν στα κείμενα των μελλοντικών συμφωνιών και να μπορούν να πραγματοποιούνται δύο φορές τον χρόνο (ενώ η μία από τις συνεδριάσεις πρέπει να γίνεται ενώπιος ενωπίω, η δεύτερη θα μπορούσε να διεξάγεται μέσω τηλεδιάσκεψης για λόγους υλικοτεχνικής υποδομής και προϋπολογισμού). Η ΕΟΚΕ προτρέπει τους διαπραγματευτές να διδαχθούν από την εμπειρία των άλλων συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών, στο πλαίσιο των οποίων έχουν δημιουργηθεί εσωτερικές συμβουλευτικές ομάδες της κοινωνίας των πολιτών για κάθε συμβαλλόμενο μέρος, χωρίς την αναγνωρισμένη δυνατότητα διαλόγου στο πλαίσιο των συμφωνιών. Έχουν καταδειχθεί οι σαφείς περιορισμοί αυτού του μοντέλου. Η ΕΟΚΕ ζητεί οι συνεδριάσεις μεταξύ ΕΣΟ στις ισχύουσες συμφωνίες να αναγνωριστούν επισήμως από τα συμβαλλόμενα μέρη των υφιστάμενων συμφωνιών. Οι συνεδριάσεις μεταξύ ΕΣΟ επιτρέπουν στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που συμμετέχουν σε τακτική βάση στις αντίστοιχες ασκήσεις εγχώριας παρακολούθησης να ανταλλάσσουν απόψεις σε θέματα εφαρμογής. Ο ορισμός των παραδοτέων και ένα κοινό πρόγραμμα εργασίας επιτρέπουν στα μέλη των ΕΣΟ την αξιολόγηση της προόδου που σημειώνεται, την προετοιμασία κοινών συστάσεων και την υποβολή εκθέσεων προς τα θεσμικά όργανα και την ευρύτερη κοινωνία των πολιτών, διασφαλίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο διαφάνεια, λογοδοσία και συνέχεια.

4.6. Η βελτίωση του συντονισμού των ΕΣΟ θα διασφαλίσει υψηλότερης ποιότητας παρακολούθηση από την κοινωνία των πολιτών. Υπό το πρίσμα της σημαντικής γνώσης που αποκτάται στο πλαίσιο κάθε ΕΣΟ, η ΕΟΚΕ συνιστά να διοργανώνεται κάθε χρόνο διάσκεψη όλων των μελών των ΕΣΟ σε επίπεδο ΕΕ στις Βρυξέλλες, ούτως ώστε να καθίσταται δυνατή η αμοιβαία ανταλλαγή εμπειριών από τις αντίστοιχες ΕΣΟ τους.

4.7. Η σύνθεση των μελλοντικών ΕΣΟ θα πρέπει να αντικατοπτρίζει το φάσμα των θεμάτων που θα αποτελέσουν μέρος του προγράμματος εργασίας. Κάτι τέτοιο απαιτεί τη συμμετοχή οργανώσεων που διαθέτουν την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη σε όλες τις πτυχές των εμπορικών συμφωνιών και των άμεσων συμφερόντων που διακυβεύονται. Για να παρακολουθούνται σωστά όλες οι πτυχές των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών, οι ΕΣΟ θα πρέπει να διαθέτουν την κατάλληλη εμπειρογνωμοσύνη εσωτερικά, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να είναι σε θέση να διευρύνουν τη συμμετοχή και να συμβουλεύονται εξωτερικούς ενδιαφερόμενους φορείς . Οι ΕΣΟ θα πρέπει επίσης να έχουν τη δυνατότητα να διοργανώνουν ακρόαση κάθε χρόνο. Η συνεργασία με τους εθνικούς θεσμικούς φορείς που εκπροσωπούν την κοινωνία των πολιτών, τους εθνικούς ομολόγους της ΕΟΚΕ, θα αποτελεί πλεονέκτημα όσον αφορά την επέκταση του διαλόγου εκτός Βρυξελλών και την προσέγγιση ενός ευρύτερου κοινού πέρα από το τρέχον πλαίσιο, το οποίο ευνοεί τις οργανώσεις που εδρεύουν στις Βρυξέλλες.

4.8. σύγχυση στους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ Association Agreement ) και μία άλλη στο κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Για παράδειγμα, στην περίπτωση των συμφωνιών σύνδεσης με τη Μολδαβία, τη Γεωργία και την Ουκρανία, δημιουργούνται δύο διαφορετικοί φορείς: ο πολιτικός πυλώνας της συμφωνίας θεσπίζει μια πλατφόρμα της κοινωνίας των πολιτών που είναι αρμόδια για όλα τα θέματα στο πλαίσιο της συμφωνίας, ενώ ο πυλώνας του εμπορίου στο πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπει τη σύσταση ΕΣΟ. Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ να προβλέψει τη σύσταση κοινών συμβουλευτικών μηχανισμών αρμόδιων για όλους τους πυλώνες των μελλοντικών συμφωνιών σύνδεσης, ξεκινώντας από τις υπό επαναδιαπραγμάτευση συμφωνίες με τη Χιλή και το Μεξικό, και στο μέλλον με τη Mercosur. Η σύσταση πολλαπλών οργανισμών στο πλαίσιο της ίδιας συμφωνίας δημιουργείστους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ ( 13 ) και επιβάλλει επιβαρύνσεις τόσο για τις τρίτες χώρες όσο και για την ΕΟΚΕ. Είναι περιττή και αναποτελεσματική η διπλή εκπροσώπηση της κοινωνίας των πολιτών, μία στο ευρύ πεδίο της συμφωνίας σύνδεσης () και μία άλλη στο κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Για παράδειγμα, στην περίπτωση των συμφωνιών σύνδεσης με τη Μολδαβία, τη Γεωργία και την Ουκρανία, δημιουργούνται δύο διαφορετικοί φορείς: ο πολιτικός πυλώνας της συμφωνίας θεσπίζει μια πλατφόρμα της κοινωνίας των πολιτών που είναι αρμόδια γιατα θέματα στο πλαίσιο της συμφωνίας, ενώ ο πυλώνας του εμπορίου στο πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπει τη σύσταση ΕΣΟ. Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ να προβλέψει τη σύσταση κοινών συμβουλευτικών μηχανισμών αρμόδιων για όλους τους πυλώνες των μελλοντικών συμφωνιών σύνδεσης, ξεκινώντας από τις υπό επαναδιαπραγμάτευση συμφωνίες με τη Χιλή και το Μεξικό, και στο μέλλον με τη Mercosur.

4.9. Έχει παρατηρηθεί ότι οι παραβιάσεις ορισμένων διατάξεων που ανέφερε στο παρελθόν η οικεία ΕΣΟ δεν εξετάστηκαν γρήγορα. Θα πρέπει να προβλεφθεί μηχανισμός υποβολής εκθέσεων , ο οποίος θα επιτρέπει στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που συμμετέχουν σε μελλοντικές ΕΣΟ να αναφέρουν προβλήματα εφαρμογής ή να υποβάλλουν προτάσεις για βελτίωση. Η ΕΟΚΕ συνιστά περαιτέρω οι πρόεδροι των ΕΣΟ να έχουν το δικαίωμα να παρουσιάζουν τις απόψεις των ομάδων τους στις επιτροπές εμπορίου και βιώσιμης ανάπτυξης (TSD Committees), οι οποίες θα πρέπει να ανταποκρίνονται στα ζητήματα και στις συστάσεις που διατυπώνονται από τις ΕΣΟ εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπέρ ενός διαρθρωμένου, διαφανούς και χρονικά προσδιορισμένου μηχανισμού καταγγελιών για την εφαρμογή των κεφαλαίων περί εμπορίου και βιώσιμης ανάπτυξης (ΕΒΑ) στο μέλλον. Η δέσμευση αυτή θα πρέπει να ισχύει και για τη μελλοντική προσέγγιση.

Αυξημένη διαφάνεια και στρατηγική επικοινωνίας

4.10. Προτού συσταθούν οι φορείς της κοινωνίας των πολιτών, η ΕΟΚΕ καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια στο έργο της συγκρότησης ΕΣΟ/Συμβουλευτικών Επιτροπών πολύ πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα στην περίπτωση της Κεντρικής Αμερικής, του Καναδά, της Ιαπωνίας, της Χιλής, της Mercosur ή της Ουκρανίας, όπου μέλη της ΕΟΚΕ ήλθαν σε επαφή με ομόλογες οργανώσεις και διοικήσεις, προκειμένου να τις ευαισθητοποιήσουν σχετικά με την ανάγκη προετοιμασίας για το μελλοντικό κοινό μας έργο. Οι προσπάθειες της ΕΟΚΕ θα πρέπει να υποστηριχθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τη ΓΔ Εμπορίου και την ΕΥΕΔ, ώστε να παρέχονται πληροφορίες στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στις χώρες εταίρους σχετικά με την ανάγκη σύστασης των εν λόγω φορέων της κοινωνίας των πολιτών προκειμένου να τεθούν σε λειτουργία το συντομότερο δυνατόν μετά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας.

4.11. Μετά την ίδρυσή τους, και προκειμένου να διασφαλιστεί η προβολή των ΕΣΟ, η ΕΟΚΕ συνιστά να διεξαχθεί ενημερωτική εκστρατεία και να ενημερώνεται τακτικά ο ειδικός ιστότοπος με έγγραφα συνεδριάσεων, συμπεριλαμβανομένης της ημερήσιας διάταξης και των πρακτικών. Για τον σκοπό αυτό θα μπορούσε να συσταθεί πλατφόρμα πληροφορικής προς διευκόλυνση των ανταλλαγών μεταξύ των ΕΣΟ της ΕΕ και των χωρών εταίρων. Θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιούνται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Απαιτούμενοι πόροι

4.12. Τόσο η ΕΟΚΕ όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχουν μέχρι στιγμής χρηματοδότηση και ανθρώπινο δυναμικό βοηθώντας στη λειτουργία των ΕΣΟ. Έως το 2018, η Επιτροπή έχει διαθέσει προϋπολογισμό ύψους τριών εκατομμυρίων για τρία χρόνια. Υπεύθυνος για την υλικοτεχνική οργάνωση των συνεδριάσεων των ΕΣΟ θα είναι ένας εξωτερικός ανάδοχος .

4.13. Θα πρέπει να προβλεφθεί περαιτέρω χρηματοδοτική στήριξη για την εφαρμογή μελλοντικών συμφωνιών, ιδίως από τις κυβερνήσεις εταίρους. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει συνεχώς να θέτουν το ζήτημα στις κυβερνήσεις των χωρών εταίρων ώστε να αναζητούν μαζί μακροπρόθεσμες βιώσιμες λύσεις. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το κείμενο των συμφωνιών θα πρέπει να προβλέπει ρητά τη δέσμευση για επαρκή χρηματοδότηση, καθώς και για πολιτική και υλικοτεχνική στήριξη των προβλεπόμενων φορέων της κοινωνίας των πολιτών , μεταξύ άλλων και από τις ομόλογες κυβερνήσεις.

5. Η ΕΟΚΕ και οι ΕΣΟ

5.1. Κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις ΕΣΟ μέσω των μελών και της γραμματείας της. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η συμμετοχή της είναι πολύτιμη και επιθυμεί να συνεχίσει να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα όλων των ΕΣΟ. Η ΕΟΚΕ συνιστά η συμμετοχή των μελών των ΕΣΟ να οριστεί για διάστημα πενταετούς θητείας προς εξασφάλιση σταθερότητας και συνέχειας. Ωστόσο, τα μέλη του Προεδρείου θα πρέπει να εναλλάσσονται κάθε 2,5 χρόνια.

5.2. Η ΕΟΚΕ επιτρέπει τη δομημένη και οργανωμένη λειτουργία της ΕΣΟ, συμβάλλοντας στον εντοπισμό των ομολόγων στη χώρα εταίρο, καθορίζοντας την ημερήσια διάταξη, διεξάγοντας τις συνεδριάσεις και υποβάλλοντας εκθέσεις στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και στην κοινωνία των πολιτών, καθώς και διασφαλίζοντας την υποχρέωση λογοδοσίας. Για τους λόγους αυτούς, η ΕΟΚΕ βρίσκεται στην πλέον κατάλληλη θέση για να προεδρεύει των ΕΣΟ και προτείνει, ως εκ τούτου, στις μελλοντικές συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) να περιλαμβάνονται διατάξεις σχετικά με την άσκηση της προεδρίας της ευρωπαϊκής ΕΣΟ από την ΕΟΚΕ.

5.3. Το κόστος παρουσίας στις ΕΣΟ για την ΕΟΚΕ αναμένεται να διπλασιαστεί τα επόμενα τρία χρόνια, ενώ θα τριπλασιαστεί για να καλυφθούν οι ΣΕΣ, η σύσταση των οποίων βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση. Η συμμετοχή της ΕΟΚΕ στις ΕΣΟ αναμένεται να απαιτήσει τη συμμετοχή περίπου 50 επιπλέον μελών της ΕΟΚΕ.

5.4. Ως εκ τούτου, οι ΕΣΟ θα αποτελέσουν πρόκληση για την ΕΟΚΕ σε ό,τι αφορά τους χρηματοοικονομικούς και τους ανθρώπινους πόρους. Εκτιμάται ότι με το σύνολο των τρεχουσών και μελλοντικών ΕΣΟ, το ετήσιο κόστος μπορεί να ανέλθει στο 24 % του σημερινού προϋπολογισμού για τα μέλη του τμήματος «Εξωτερικές σχέσεις».

5.5. Όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους, θα πρέπει επίσης να ενισχυθεί η γραμματεία του τμήματος «Εξωτερικές σχέσεις»και να αυξηθεί ο προϋπολογισμός της για αποστολές. Με βάση τη συμφωνία μεταξύ της ΕΟΚΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΓΔ Εμπορίου), το τμήμα «Εξωτερικές σχέσεις»(REX) της ΕΟΚΕ παρέχει υπηρεσίες γραμματείας στις καθιερωμένες ΕΣΟ της ΕΕ και συνεργάζεται με τις ΕΣΟ των χωρών εταίρων σε θέματα που αφορούν τις ετήσιες κοινές συνεδριάσεις και τη συνεργασία μεταξύ των συνόδων.

5.6. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι το γραμματειακό έργο που εκτελείται από υπαλλήλους της ΕΟΚΕ διευκολύνει το έργο των ΕΣΟ σε τομείς που υπερβαίνουν τα αμιγώς οργανωτικά θέματα. Οι ΕΣΟ επωφελούνται από την εκτεταμένη εμπειρία του προσωπικού της ΕΟΚΕ όσον αφορά τη στήριξη διαβουλεύσεων με την κοινωνία των πολιτών τόσο εντός της ΕΕ όσο και με τρίτες χώρες ή περιφέρειες (η γραμματεία του τμήματος «Εξωτερικές σχέσεις»διαχειρίζεται σήμερα 17 κοινούς φορείς με τρίτες χώρες). Η γραμματεία: — παρέχει συμβουλές πολιτικής για τα μέλη στο έργο τους· — βοηθά τους προέδρους των ΕΣΟ κατά την κατάρτιση της ημερήσιας διάταξης των συνεδριάσεων και λαμβάνει σημειώσεις για τις συνεδριάσεις· — παρέχει συμβουλές σχετικά με πιθανούς ομιλητές, εμπειρογνώμονες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που θα μπορούσαν να προσκληθούν· — προετοιμάζει αρχεία συσκέψεων και διευκολύνει την παροχή συνεχούς ροής πληροφοριών σχετικά με θέματα που ενδιαφέρουν τα μέλη των ΕΣΟ· — χρησιμοποιεί το δίκτυο επαφών της σε άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ και σε διεθνείς οργανισμούς προκειμένου να διευκολύνει τις ανταλλαγές μεταξύ των ΕΣΟ και των εν λόγω φορέων. Ωστόσο, το καθήκον αυτό συνεπάγεται όλο και περισσότερες προσπάθειες, τόσο από οικονομικής όσο και από ανθρώπινης άποψης.

5.7. Η ΕΟΚΕ ευχαριστεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο ζήτησε αύξηση του προϋπολογισμού για τα μέλη και το προσωπικό κατά το 2017 και το 2018, και ευελπιστεί ότι η στήριξη αυτή θα μπορέσει να διατηρηθεί στο μέλλον. Η ΕΟΚΕ ζητεί από τις δημοσιονομικές αρχές τη χορήγηση πρόσθετου προϋπολογισμού αντίστοιχου με τις τρέχουσες δαπάνες που έχει προβλέψει η Επιτροπή για τη στήριξη των ΕΣΟ, με στόχο την εκπλήρωση των αναμενόμενων εργασιών από ποιοτικής και ποσοτικής άποψης.

5.8. Οι περιορισμένοι πόροι απαιτούν η συμμετοχή, κατά την ίδρυση της ΕΣΟ, να οριστεί σε τρία μέλη της ΕΟΚΕ για τη συμμετοχή σε συνήθη ΕΣΟ, με 6 μέλη μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως π.χ.: — στο πλαίσιο ΕΣΟ με χώρα/περιοχή που αντιπροσωπεύει πάνω από 100 δισεκατ. ευρώ του συνολικού όγκου εξωτερικού εμπορίου της ΕΕ ετησίως, — ή όταν οι επενδύσεις της ΕΕ υπερβαίνουν τα 100 δισεκατ. ευρώ, — ή όταν υφίσταται σημαντικό γεωπολιτικό και στρατηγικό ενδιαφέρον, — ή στις περιπτώσεις κατά τις οποίες τα θέματα βιωσιμότητας είναι ιδιαίτερα σημαντικά, Παρόμοια κριτήρια θα μπορούσαν να λαμβάνονται υπόψη για το εάν θα θεσπιστεί ΕΣΟ ή όχι. Η ΕΕ διατηρεί επί του παρόντος εμπορικές συμφωνίες με 69 χώρες και περιφέρειες ανά τον κόσμο. Δεν απαιτούν όλες τους τη σύσταση ΕΣΟ.

Η ΕΟΚΕ και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ

5.9. Οι ΕΣΟ διαδραματίζουν διαφορετικό ρόλο έναντι της ΕΕ και έναντι της χώρας εταίρου. Από την πλευρά της ΕΕ, οι ΕΣΟ υποβάλλουν ουσιαστικά εκθέσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή , θα ήταν δε σημαντικό, στο μέλλον, να καταστεί δυνατόν να υποβάλλουν εκθέσεις και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο , η υποβολή εκθέσεων πραγματοποιείται επί του παρόντος σε ad hoc και σε ανεπίσημη βάση κατόπιν αιτήματος είτε της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (INTA) είτε μίας από τις αντιπροσωπείες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με τρίτες χώρες. Θα μπορούσε να προβλεφθεί μηχανισμός περισσότερο δομημένης και τακτικής διαβούλευσης.

Βρυξέλλες, 23 Ιανουαρίου 2019. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Luca JAHIER

(1) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Κεφάλαια για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ»(ΕΕ C 227 της 28.6.2018, σ. 27).

(2) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Προς μια Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ-Mercosur», σημείο 6 (ΕΕ C 283 της 10.8.2018, σ. 9).

(3) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Κεφάλαια για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ»(ΕΕ C 227 της 28.06.2018, σ. 27).

(4) Επιστολή του κ. Antonio Tajani, Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προς τον κ. Luca Jahier, Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 11 Οκτωβρίου 2018.

(5) Το ανεπίσημο έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Ανατροφοδότηση και μελλοντικές προοπτικές όσον αφορά τη βελτίωση της εφαρμογής και της επιβολής των κεφαλαίων για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ»(«Feedback and way forward on improving the implementation and enforcement of Trade and Sustainable Development chapters in EU Free Trade Agreements»), προέβη σε απολογισμό της συζήτησης η οποία περιελάμβανε διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την κοινωνία των πολιτών http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2018/february/tradoc_156618.pdf.

(6) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Κεφάλαια για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ»(ΕΕ C 227 της 28.6.2018, σ. 27), και γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ με θέμα «Προς μια Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ-Mercosur»(ΕΕ C 283, 10.8.2018, σ. 9), και με θέμα «Συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Κορέας — Κεφάλαιο για το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη»(ΕΕ C 81 της 2.3.2018, σ. 201).

(7) Ο εν λόγω προβληματισμός αναπτύσσεται περαιτέρω στο σημείο 4.8.

(8) Βλέπε τις επίσημες διαβουλεύσεις το 2018 της ΓΔ Εμπορίου με την κυβέρνηση της Κορέας σχετικά με την κατάσταση των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων στην Κορέα και την έλλειψη επικύρωσης από την Κορέα ορισμένων συμβάσεων της ΔΟΕ, όπως ζήτησε επανειλημμένα η ΕΣΟ της ΕΕ για την Κορέα.

(9) Damien Raess, σελίδα 13.

(10) Έκθεση της Unctad (Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το εμπόριο και την ανάπτυξη/United Nations Conference on Trade and Development) και του Εθνικού Συμβουλίου Εμπορίου της Σουηδίας.

(11) Για παράδειγμα, ενδεικτικά ζητήματα εφαρμογής της ΣΕΣ με την Κορέα που ανέκυψαν το 2018 αφορούν την επικύρωση και εφαρμογή των συμβάσεων της ΔΟΕ, την εξαγωγή βοείου κρέατος στην Κορέα, την αμοιβή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, το ρυθμιστικό πλαίσιο, την πρόσβαση στην αγορά ηλεκτρονικών ειδών, αυτοκινήτων και μηχανημάτων και τη βελτίωση των τελωνειακών διαδικασιών. Άλλες συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) θα εστιάζονται, προφανώς, σε άλλα ειδικά ζητήματα.

(12) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Προς μια Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ-Mercosur», σημείο 6, (ΕΕ C 283 της 10.8.2018, σ. 9).

(13) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Κεφάλαια για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ»(ΕΕ C 227 της 28.6. 2018, σ. 27).