2010/0044 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη

κοινή θέση του Συμβουλίου για την έκδοση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το σήμα ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς

1. Ιστορικό

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (έγγραφο COM(2010) 76 τελικό – 2010/0044 COD): | 11 Μαρτίου 2010. |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών: | 9 Ιουνίου 2010. |

Ημερομηνία έγκρισης της θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 16 Δεκεμβρίου 2010. |

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: | Άνευ αντικειμένου. |

Ημερομηνία έγκρισης της θέσης του Συμβουλίου: | 19 Ιουλίου 2011 |

2. Στόχος της πρότασης της Επιτροπής

Οι γενικοί στόχοι του σήματος της ευρωπαϊκής κληρονομιάς είναι η ενίσχυση της αίσθησης των ευρωπαίων πολιτών, ιδιαίτερα των νέων, ότι ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει κοινών αξιών και στοιχείων της ευρωπαϊκής ιστορίας και πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και η εκτίμηση της εθνικής και περιφερειακής ποικιλομορφίας και η ενίσχυση του διαπολιτισμικού διαλόγου.Για το σκοπό αυτό, το σήμα επιδιώκει να αναβαθμίσει τη συμβολική αξία και τα γενικά χαρακτηριστικά των χώρων που έχουν διαδραματίσει βασικό ρόλο στην ιστορία και τον πολιτισμό της Ευρώπης και/ή στην οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και να αναπτύξει τις γνώσεις των ευρωπαίων πολιτών για την ιστορία της Ευρώπης και την οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως και για την κοινή αλλά παράλληλα ποικιλόμορφη πολιτιστική τους κληρονομιά, ιδίως όσον αφορά τις δημοκρατικές αξίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα που στηρίζουν τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Το σήμα αναμένεται επίσης να βοηθήσει την άνοδο του τουρισμού πολιτιστικού χαρακτήρα, αποφέροντας ενδεχομένως οικονομικά οφέλη.

3. Παρατηρήσεις για τη θέση του Συμβουλίου

3.1 Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί πλήρως τη θέση του Συμβουλίου που είναι αποτέλεσμα εποικοδομητικών διαπραγματεύσεων μεταξύ των τριών θεσμικών οργάνων. Η θέση αυτή συνάδει με τους ουσιώδεις στόχους και τη βασική προσέγγιση της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

3.2 Συμφωνία στο στάδιο της θέσης του Συμβουλίου

Η θέση του Συμβουλίου είναι το αποτέλεσμα εντατικών διοργανικών διαπραγματεύσεων που πραγματοποιήθηκαν μετά την έγκριση της θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση στις 16 Δεκεμβρίου 2010. Χάρη σε συνεδριάσεις ανεπίσημου και τεχνικού χαρακτήρα κατέστη δυνατή η εξεύρεση συμβιβαστικών λύσεων σε διάφορα εκκρεμή θέματα.

Μετά τις διαπραγματεύσεις, το Coreper κατέληξε σε συμφωνία επί του κειμένου στις 15 Απριλίου 2011. Στις 9 Μαΐου 2011, η πρόεδρος της επιτροπής πολιτισμού και παιδείας (CULT) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κα Doris Pack έστειλε επιστολή στην ουγγρική προεδρία επιβεβαιώνοντας ότι σε περίπτωση που το Συμβούλιο εγκρίνει ως θέση του σε πρώτη ανάγνωση το κείμενο που εγκρίθηκε από την Coreper (με την επιφύλαξη νομικής-γλωσσικής επαλήθευσης), εκείνη θα προτείνει στην επιτροπή πολιτισμού και στη συνέχεια στην ολομέλεια του Κοινοβουλίου, να εγκριθεί η θέση του Συμβουλίου χωρίς τροπολογίες σε δεύτερη ανάγνωση του Κοινοβουλίου. Σε αυτή τη βάση, το Συμβούλιο «Παιδεία, Νεολαία, Πολιτισμός και Αθλητισμός» κατέληξε σε πολιτική συμφωνία στις 19 Μαΐου 2011.

Τα κύρια σημεία που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και στα οποία συμφώνησαν οι τρεις θεσμικοί οργανισμοί είναι τα ακόλουθα:

- Σε ένα πρώτο στάδιο, στο σήμα ευρωπαϊκής κληρονομιάς θα μπορούν να συμμετέχουν μόνο τα κράτη μέλη. Στη διάρκεια της πρώτης αξιολόγησης της ενέργειας, θα εξεταστεί αν είναι σκόπιμη η διεύρυνση του γεωγραφικού πεδίου της.

- Η επιλογή των χώρων θα γίνεται σε διετή βάση προκειμένου να μην αυξηθεί με υπερβολικά γρήγορους ρυθμούς ο αριθμός των χώρων στους οποίους χορηγείται το σήμα, γεγονός που θα έβλαπτε τη γενική ποιότητα και το κύρος του νέου σήματος.

- Διάφοροι χώροι που βρίσκονται στο ίδιο κράτος μέλος έχουν τη δυνατότητα να επικεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο θέμα με σκοπό την υποβολή ενιαίας αίτησης («εθνικοί θεματικοί χώροι»).

- Οι «διακρατικοί χώροι» θα καταλογίζονται στην ποσόστωση του κράτους μέλους που υπέβαλε αρχικά την αίτηση μόνο και μόνο για την αποφυγή επιπλέον διαχειριστικής πολυπλοκότητας και για να μην αποτραπούν τα κράτη μέλη από τη συμμετοχή τους σε αυτούς του χώρους.

- Διατηρήθηκαν στο κείμενο οι μεταβατικές διατάξεις που θα εφαρμόζονται συγκεκριμένα σε χώρους στους οποίους έχει ήδη απονεμηθεί το σήμα στο πλαίσιο προηγούμενης διακυβερνητικής πρωτοβουλίας. Ωστόσο, απλοποιήθηκαν και αναφέρθηκε σαφέστερα ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι χώροι θα αξιολογούνται με βάση τα κριτήρια της νέας πρωτοβουλίας και θα ακολουθηθεί η ίδια διαδικασία που εφαρμόστηκε σε άλλους χώρους.

4. Συμπέρασμα

Η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως τα αποτελέσματα των διοργανικών διαπραγματεύσεων και, επομένως, μπορεί να αποδεχτεί τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση.