14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/1 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για την έγκριση του προγράμματος εργασίας 1985 του 
Ευρωπαϊκού Στρατηγικού Προγράμματος Έρευνας και Ανάπτυξης στις Τεχνολογίες 
Πληροφοριών (ESPRIT) 
COM(84) 608 τελικό 
(85/C 11/01) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, 
την απόφαση 84/130/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης 
Φεβρουαρίου 1984 ('), με την οποία θεσπίζεται ένα πρό­
γραμμα κοινοτικών έργων έρευνας και ανάπτυξης στον 
τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών (ESPRIT), και 
ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2, ότι τα προσδιορισθέντα έργα εντάσσονται στις περιοχές 
που περιγράφονται στο τεχνικό παράρτημα της απόφα­
σης που θεσπίζεται το πρόγραμμα ESPRIT" 
ότι οι τρέχουσες ανάγκες αναφορικά με την οικονομική 
συνεισφορά της Κοινότητας στα νέα έργα που δεν ξεπερ­
νούν το κατώφλι το οποίο αναφέρεται στο άρθρο 6 της 
απόφασης 84/130/ΕΟΚ του Συμβουλίου, αναλύθηκαν με 
προσοχή με αποτέλεσμα να απαιτείται κάποιος βαθμός 
ευελιξίας, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: 
Άρθρο 1 
το σχέδιο του προγράμματος εργασίας που υποβλήθηκε 
από την Επιτροπή, Με την παρούσα εγκρίνεται το πρόγραμμα εργασίας του 
ESPRIT που παρατίθεται στο παράρτημα. 
Εκτιμώντας: 
ότι στα πλαίσια των διαβουλεύσεων που οργάνωσε η Επι­
τροπή, οι βιομηχανικοί και ακαδημαϊκοί κύκλοι διατύπω­
σαν τις απόψεις τους σχετικά με το περιεχόμενο και την 
προτεραιότητα των έργων που θα προωθηθούν* 
ότι ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής που αναφέρεται στο 
άρθρο 4 της απόφασης 84/130/ΕΟΚ του Συμβουλίου' Άρθρο 2 
Ένα ανώτερο ποσοστό 25 °/ο της συνολικής οικονομικής 
συνεισφοράς της Κοινότητας σε νέα έργα μπορεί να δια­
τεθεί σε νέα έργα που δεν ξεπερνούν το κατώφλι που ανα­
φέρεται στο τρίτο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 
6 της απόφασης 84/130/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης 
Φεβρουαρίου 1984. Το ποσοστό αυτό μπορεί να αυξηθεί 
μέχρι 35 °/ο ανάλογα με την φύση των προτάσεων για 
έργα που θα υποβληθούν στην πράξη. 
Άρθρο 3 
(') ΕΕαριθ. L 67 της 9. 3. 1984, σ. 54. Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει 
Αριθ. C 11/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1985 ΓΙΑ TO ESPRIT 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
Σελίδα 
0. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΡΩΝ 3 
1. ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1: ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ 8 
ΠΕΡΙΟΧΕΣ Ε& Α 1.1 Υπομικρομετρικά MOS 9 
1.2. Υπομικρομετρικά διπολικά 11 
1.3. Σχεδιασμός με τη βοήθεια υπολογιστή (CAD) 12 
1.4. Ολοκληρωμένα κυκλώματα από σύνθετους ημιαγωγούς 16 
1.5. Οπτοηλεκτρονική 18 
1.6. Τεχνολογία προηγμένης παρουσίασης 20 
1.7. (αριθμός που δεν χρησιμοποιείται) 20 
1.8. Γενικά ερευνητικά θέματα τύπου Β 20 
1.9. 'Εργα υποστήριξης περισσότερων από μιας περιοχών της μικρο­
ηλεκτρονικής 21 
2. ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΚΟΥ 23 
ΠΕΡΙΟΧΕΣ Ε & Α 2.1. Θεωρίες, μέθοδοι και εργαλεία 26 
2.2 Διοικητικά και βιομηχανικά ζητήματα 33 
2.3. Κοινό περιβάλλον 37 
2.4 Έργα αξιολόγησης και επίδειξης 41 
3. ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 3: ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (ΑΙΡ) 42 
ΠΕΡΙΟΧΕΣ Ε & Α 3.1. Τεχνολογία γνώσεων 42 
3.2. Εξωτερικές διασυνδέσεις 50 
3.3. Αποθήκευση πληροφοριών και γνώσεων 53 
3.4. Αρχιτεκτονικές υπολογιστών 57 
3.5. Ζητήματα σχεδιασμού και συστημάτων 61 
3.6. Έργα εστίασης 63 
4. ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 4: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΕΙΟΥ 64 
ΠΕΡΙΟΧΕΣ Ε & Α 4.1. Επιστήμη συστημάτων γραφείου και εργονομία 66 
4.2. Προηγμένοι σταθμοί εργασίας και διασυνδέσεις ανθρώπου-
μηχανής 69 
4.3. Συστήματα επικοινωνιών 78 
4.4 Προηγμένα συστήματα πολύμορφης αρχειοθέτησης και 
ανάκτησης 83 
4.5. Ενοποιημένα συστήματα πληροφορικής γραφείου 86 
5. ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 5: ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ 
(CIM) 88 
ΠΕΡΙΟΧΕΣ Ε & Α 5.1. Αρχιτεκτονική ενοποιημένων συστημάτων 89 
5.2. Σχεδιασμός/Μηχανική κατασκευή με τη βοήθεια υπολογιστή 
(CAD/CAE) 90 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/3 
5.3. Βιομηχανική παραγωγή με τη βοήθεια υπολογιστή (CAM) 92 
5.4. Ευέλικτα συστήματα βιομηχανικής παραγωγής (FMS) 94 
5.5. Υποσυστήματα και συνιστώσες 97 
5.6. Εφαρμογές συστημάτων CIM 99 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΡΩΝ 
Το τμήμα αυτό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος εργασίας 1985 για το ESPRIT και 
είναι απαραίτητο για τη σωστή κατανόηση του προγράμματος. 
0.1. ΓΕΝΙΚΑ 
Η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα προώθησε το 
ευρωπαϊκό στρατηγικό πρόγραμμα έρευνας και 
ανάπτυξης στην τεχνολογία πληροφοριών 
(ESPRIT). Το πρόγραμμα ESPRIT αποβλέπει στην 
προώθηση προανταγωνιστικής και γενικής έρευνας 
και ανάπτυξης στον τομέα της τεχνολογίας πληρο­
φοριών μέσω έργων συνεργασίας που θα πραγματο­
ποιηθούν μέσα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα 
οποία η Κοινότητα θα χρηματοδοτήσει κατά ένα 
μέρος. Ένα πρόγραμμα διεύθυνσης, το ετήσιο πρό­
γραμμα εργασίας, καθιερώθηκε στα πλαίσια του 
ESPRIT προκειμένου να βελτιωθεί ο έλεγχος και ο 
καταλογισμός ευθυνών όσον αφορά το πρόγραμμα. 
Το έγγραφο αυτό που αναθεωρείται από την Επι­
τροπή σε συνεννόηση με την επιτροπή διεύθυνσης 
του ESPRIT, κάθε χρόνο, υποβάλλεται στο Συμβού­
λιο για έγκριση. 
Το παρόν είναι το δεύτερο τέτοιο πρόγραμμα εργα­
σίας και καλύπτει την περίοδο 1985 -1989. στηριοτήτων στα πλαίσια του ESPRIT και στα 
πλαίσια άλλων κοινοτικών και εθνικών προ­
γραμμάτων, επίσης ως βάση συγκρίσεως του 
ESPRIT με τεχνολογικά προγράμματα εκτός 
της Κοινότητος. 
0.3. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 
Μετά από την εισαγωγή, το έγγραφο χωρίζεται σε 
πέντε κύρια μέρη που αντιστοιχούν στα μείζονα 
τεχνικά υποπρογράμματα του ESPRIT. 
Ο καταμερισμός της Ε&Α του ESPRIT σε πέντε 
υποπρογράμματα υπαγορεύεται κατά μεγάλο μέρος 
από την ανάγκη εξασφάλισης της δυνατότητας διεύ­
θυνσης του έργου για λογαριασμό της Κοινότητας. 
Στην πράξη, τα τεχνικά υποπρογράμματα αλληλο-
συσχετίζονται και το πρόγραμμα εργασίας υποδει­
κνύει τις σημαντικές αλληλεξαρτήσεις που υπάρ­
χουν. 
0.2. ΣΚΟΠΟΣ 
Οι σκοποί του προγράμματος εργασίας 1985 για το 
ESPRIT είναι: 
— η περιγραφή των περιοχών έργων και των αλλη­
λεξαρτήσεων τους, συμπεριλαμβανομένων και 
περιγραφών των εργασιών που βρίσκονται σε 
εξέλιξη το 1984* 
— η χρησιμοποίηση του ως κατευθυντήριας γραμ­
μής για πιθανούς προτείνοντες με την κατά­
δειξη της σκοπούμενης έκτασης και του περιε­
χομένου των νέων εργασιών που πρόκειται να 
ξεκινήσουν το 1985' 
— η εξασφάλιση ενός πλαισίου για την αξιολό­
γηση και αναθεώρηση των έργων που βρίσκο­
νται σε εξέλιξη, προκειμένου να εκτιμηθεί η 
πρόοδος τους μεμονωμένα και σε σχέση με τα 
υπόλοιπα' 
— η χρησιμοποίηση του ως εγγράφου αναφοράς 
για ζητήματα που αφορούν το συντονισμό δρα-Κάθε υποπρόγραμμα διαχωρίζεται σε έναν αριθμό 
περιοχών Ε&Α και αυτές υποδιαιρούνται περαι­
τέρω σε θέματα Ε & Α και έργα. 
Κάθε θέμα Ε&Α αναλύεται λεπτομερώς, με ανα­
φορά στην προβλεπόμενη συνέχιση των εργασιών 
από τα προηγούμενα έτη (στην περίπτωση αυτή από 
το 1983/84), τις εργασίες που προβλέπεται να αρχί­
σουν μέσα στο 1984 και τις νέες εργασίες που απαι­
τείται να αρχίσουν μέσα στο 1985 και κατά τα επό­
μενα έτη. 
0.4. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ TOY ESPRIT 
Η φιλοσοφία του ESPRIT είναι η δημιουργία της 
τεχνολογικής βάσης που θα επιτρέψει στην Κοινό­
τητα να εκμεταλλευθεί τις ευκαιρίες που συνδέονται 
με την νέα τεχνολογία πληροφοριών, να τονώσει τη 
συνεργασία και να ανοίξει το δρόμο για πρότυπα 
ευρωπαϊκής προέλευσης. 
Αριθ. C 11/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
To ESPRIT είναι το κοινοτικό εκείνο πρόγραμμα 
που έχει σχεδιαστεί ειδικά για προανταγωνιστική 
Ε&Α στα πλαίσια της οποίας είναι σκόπιμη η 
συνεργασία σε κοινοτικό επίπεδο. Η συνεργασία 
πραγματοποιείται προκειμένου να επιτευχθεί κρί­
σιμη μάζα, προκειμένου να συγκεντρωθεί η ανα­
γκαία εμπειρία που αλλιώς βρίσκεται διασπαρμένη 
μέσα στην Κοινότητα, ή τέλος προκειμένου να εξα­
σφαλιστεί η δυνατότητα διεύρυνσης των αγορών. 
Επιπλέον εξασφαλίζοντας ένα πλαίσιο για ταυτό­
χρονες τεχνικές προσεγγίσεις, το ESPRIT οδηγεί 
στη συνεργασία ανάμεσα σε εταιρείες καθώς και 
ανάμεσα σε εταιρείες και πανεπιστήμια. 
Η απαίτηση του ESPRIT για προανταγωνιστικό-
τητα αφορά τις περιοχές όπου μπορούν να εμφανι­
στούν ευκαιρίες στην αγορά στα πλαίσια 5-10 
ετών, και με τον τρόπο αυτό το ESPRIT καταλαμ­
βάνει τη θέση ανάμεσα στη βασική έρευνα, την 
εφαρμοσμένη βιομηχανική έρευνα και τις εργασίες 
ανάπτυξης. Η πρώτη δεν περιλαμβάνεται συνήθως 
στις προτεραιότητες της βιομηχανίας ενώ η τελευ­
ταία ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένες βραχυπρόθε­
σμες ανάγκες. 
Για την επιλογή και τον καθορισμό των περιοχών 
τεχνολογίας πληροφοριών που θα έπρεπε να καλύ­
ψει το ESPRIT, σημαντικό ρόλο έπαιξαν δύο σκέ­
ψεις: 
(i) η εξασφάλιση επαρκούς γνώσης των βασικών 
τεχνολογιών 
(Π) η εξασφάλιση συστημάτων με χαρακτηριστικά 
προσαρμόσιμα στις μεταβαλλόμενες ανάγκες 
της αγοράς με αποτέλεσμα η γνώση των αγο­
ρών να μπορεί να επηρεάσει περαιτέρω την 
τεχνολογική ανάπτυξη. 
Πέντε περιοχές ή υποπρογράμματα παρουσιάζουν 
στρατηγική σημασία για την Κοινότητα: 
ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1 — ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ 
ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ 
Ο μείζων στόχος είναι η ανάπτυξη των τεχνολογιών 
διατάξεων μετάλλου-οξειδίου-πυριτίου (MOS) και 
διπολικών καθώς και διατάξεων αρσενικούχου γαλ­
λίου. Κάθε μια παρουσιάζει διαφορετικά πλεονε­
κτήματα για συγκεκριμένες εφαρμογές. Θα αντιμε­
τωπισθούν συναφή θέματα σχεδιασμού με τη βοή­
θεια υπολογιστή (CAD), βιομηχανικής παραγωγής 
με τη βοήθεια υπολογιστή (CAM) και άλλες μεθό­
δους βιομηχανικής παραγωγής. Η συσχέτιση με τα 
άλλα υποπρογράμματα θα εξασφαλίσει τον ταχύ 
καθορισμό των απαιτούμενων κυκλωμάτων VLSI 
για συστήματα επίδειξης. ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2 — ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΚΟΥ 
Το υποπρόγραμμα Τεχνολογία Αογικού έχει σκοπό 
την διάθεση στο επίπεδο της Κοινότητας αποτε&-
σματικών και αποδοτικών, από πλευράς κόστους, 
μεθόδων για την βιομηχανοποιημένη παραγωγή 
λογικού υψηλής ποιότητας, οδηγώντας στην ταχύ­
τερη επαγωγή νέων προϊόντων και στην μείωση του 
κόστους χρήσεως του λογικού. 
Οι εργασίες στο υποπρόγραμμα αναφέρονται σε 
θεωρίες, σε μεθόδους και εργαλεία που θα θέσουν 
την παραγωγή λογικού σε μία σωστή τεχνολογική 
βάση, σε ζητήματα διεύθυνσης έργων καθώς και σε 
βιομηχανικά ζητήματα που σχετίζονται με την εισα­
γωγή τους στο περιβάλλον των επιχειρήσεων και 
της βιομηχανίας σε κοινό ενοποιημένο περιβάλλον 
τεχνολογίας λογικού και σε επιδείξεις της αποτελε­
σματικότητος των νέων μεθόδων παραγωγής λογι­
κού. 
ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 3 — ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ 
ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (AIP) 
Στα πλαίσια του υποπρογράμματος αυτού αναζη­
τούνται μέσα βελτίωσης της απόδοσης και της απο­
τελεσματικότητας των συστημάτων υπολογιστών με 
τη χρησιμοποίηση των εξελίξεων σε 4 ζωτικές περιο­
χές: συγκεκριμένα, τεχνολογία γνώσεων συμπερι­
λαμβανομένων: ανάπτυξη της απόκτησης της ανα­
παράστασης και των τεχνικών χειρισμού γνώσεων 
εξωτερικές διασυνδέσεις που σχετίζονται με την 
αναγνώριση, κατανόηση και σύνθεση σημάτων 
αποθήκευση πληροφοριών και γνώσεων που καλύ­
πτει εξελίξεις στη βάση δεδομένων και γνώσεων 
καθώς και τις τεχνικές προσπέλασης των βάσεων 
αυτών, επιπλέον τα χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικής 
και τις φυσικές ιδιότητες των προηγμένων διατά­
ξεων αποθήκευσης" αρχιτεκτονικές υπολογιστών 
δηλαδή την ανάπτυξη νέων αρχιτεκτονικών υπολο­
γιστών και των συναφών περιβαλλόντων προγραμ­
ματισμού με ιδιαίτερη έμφαση στην χρήση ταυτο-
χρονισμού. 
ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 4 — ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΕΙΟΥ 
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζονται στα πλαίσια 
της ανάπτυξης συστημάτων γραφείου περιλαμβά­
νουν την κατανόηση και την υποστήριξη των καθη­
κόντων των εργαζομένων στο γραφείο και όχι 
απλώς την απλή παροχή ενός τεχνολογικού εκσυγ­
χρονισμού των παραδοσιακών λειτουργιών του γρα­
φείου, την επίτευξη βελτιώσεων των διασυνδέσεων 
ανθρώπου-συστημάτων που θα επιτρέψουν την 
παραγωγική χρησιμοποίηση των συστημάτων γρα­
φείου από ένα ευρύ φάσμα εργαζόμενων στο γρα­
φείο, και την ανάπτυξη προσεγγίσεων συστημάτων 
του γραφείου που θα έχουν συστηματικό προσανα­
τολισμό. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/5 
Το υποπρόγραμμα διαιρέθηκε σε τέσσερις περιοχές: 
(I) επιστήμη συστημάτων γραφείου και εργονο­
μία 
(II) προηγμένοι σταθμοί εργασίας 
(III) συστήματα επικοινωνιών 
(IV) προηγμένα συστήματα αρχειοθέτησης και 
ανάκτησης 
(V) ενοποιημένα συστήματα γραφείου. 
ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 5 —ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ (CIM) 
Οι δύο κύριοι αντικειμενικοί σκοποί του υποπρο-
γράμματος CIM είναι: πρώτο, η ανάπτυξη στην 
Κοινότητα ενός περιβάλλοντος όπου θα μπορούν να 
υλοποιηθούν αυτόματα συστήματα βιομηχανικής 
παραγωγής από διαφορετικούς προμηθευτές, έτσι 
ώστε τα παρεχόμενα ενοποιημένα συστήματα να 
έχουν την λιγότερο δυνατή επικάλυψη με την μεγα­
λύτερη δυνατότητα διασύνδεσης, και δεύτερο, η 
υποστήριξη μεμονομένων έργων σε επιλεγμένα υπο­
συστήματα, σε διασυνδέσεις και σε εργαλεία, των 
οποίων η ανάπτυξη ή η βελτίωση προβλέπεται να 
έχει στρατηγική αξία για την βιομηχανία της Κοινό­
τητος και των οποίων οι στόχοι σχεδίου είναι συνα­
φείς με την γενική αρχιτεκτονική του περιβάλλο­
ντος. 
Οι εργασίες στα πλαίσια του υποπρογράμματος 
σχετίζονται με τις γενικές απαιτήσεις για δραστηρι­
ότητες βιομηχανικής παραγωγής από το στάδιο του 
προγραμματισμού και του σχεδιασμού μέχρι τον 
έλεγχο σε πραγματικό χρόνο της παραγωγής. Περι­
λαμβάνει συνεχώς σχεδιασμό με την βοήθεια υπολο­
γιστή (CAD), μηχανική κατασκευή με την βοήθεια 
υπολογιστή (CAE), βιομηχανική παραγωγή με την 
βοήθεια υπολογιστή (CAM), συστήματα ευέλικτης 
μηχανικής κατεργασίας και συναρμολόγησης, 
ρομποτικής, δοκιμές και ποιοτικό έλεγχο. 
0.5. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΗ 
Η Επιτροπή θα κατευθύνει και θα επιβλέψει την 
εκτέλεση του προγράμματος. 
Θα επιδιώξει την δημιουργία της υποδομής που 
χρειάζεται για την εκτέλεση του προγράμματος. 
Μέρος αυτής της υποδομής θα είναι το σύστημα 
ανταλλαγής πληροφοριών (IES). Άλλο μέρος είναι η 
κοινοποίηση των αποτελεσμάτων και των εκθέσεων 
όπως και η συλλογή πληροφοριών. Ένα τρίτο μέρος 
θα ασχοληθεί με την συσχέτιση έργων ερεύνης και 
αναπτύξεως με δραστηριότητες τυποποιήσεως. 
Το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών (IES) του 
ESPRIT χρησιμεύει ως εργαλείο διεύθυνσης. To IES 
είναι ένα σύστημα επικοινωνιών δεδομένων με βάση 
τεχνολογία πληροφοριών για την ανταλλαγή πληρο­
φοριών ανάμεσα στους ανεξάρτητους συμμετέχο­
ντες σε έργα ESPRIT, τις επιτροπές διεύθυνσης και καθορισμού της πολιτικής τους, και την Κοινότητα 
και τις εθνικές διοικήσεις που εμπλέκονται στη διεύ­
θυνση του προγράμματος ή την διεύθυνση έργων. 
Στο ESPRIT ένας αριθμός έργων Ε & Α θα θέσουν 
τα επιστημονικά και τεχνικά θεμέλια επί των 
οποίων θα βασισθούν δραστηριότητες τυποποιή­
σεως αργότερα. Αντίστροφα, επιπλέον εργασία μπο­
ρεί να χρειασθεί για την επίδειξη συνεργασίας των 
τυποποιήσεων τέτοια εργασία θα αποτελέσει μέρος 
της υποδομής. Το έργο για την τυποποίηση θα καθο­
δηγείται από την γενική πολιτική τυποποιήσεως της 
Τεχνολογίας Πληροφοριών (II) χωρίς να επαναλαμ­
βάνει (duplicate) τις εργασίες υφισταμένων οργανι­
σμών ή άλλες δραστηριότητες. 
Η κοινοποίηση αποτελεσμάτων του ESPRIT όπως 
και η συλλογή πληροφοριών για το ESPRIT αποτε­
λούν σημαντικά στοιχεία του προγράμματος. Οι 
επιδιώξεις αυτών θα είναι η ταχεία εφαρμογή των 
αποτελεσμάτων ερεύνης του ESPRIT και στην βιο­
μηχανία της Κοινότητος και η εξασφάλιση καλύτε­
ρης βάσης προγραμματισμού και διευθύνσεως του 
προγράμματος καθώς και για αυτούς που συμμετέ­
χουν στα έργα. Για αυτό το σκοπό θα χρησιμοποιη­
θούν κλασικοί μηχανισμοί όπως εκδόσεις, σεμινά­
ρια, ή συνέδρια καθώς και νεώτεροι μέθοδοι επικοι­
νωνίας με ηλεκτρονικά μέσα όπως το IES. 
0.6. ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 
Όταν συντάχθηκαν αρχικώς τα σχέδια για το 
ESPRIT, αναγνωρίστηκε ότι οι επικοινωνίες αποτε­
λούν ένα σημαντικό μέρος της τεχνολογίας πληρο­
φοριών. Ωστόσο το θέμα δεν συμπεριλήφθηκε από 
μόνο του εκείνη την εποχή. 
Το Σεπτέμβριο του 1983, η Επιτροπή συνέταξε μία 
ανακοίνωση προς το Συμβούλιο, στην οποία κατα­
δεικνύονταν η αυξανόμενη οικονομική σημασία των 
τηλεπικοινωνιών για την οικονομική ανάπτυξη της 
Κοινότητας, και προτείνονταν ένα πρόγραμμα δρά­
σεων στον τομέα αυτό. Στη συνέχεια ζητήθηκε από 
την Επιτροπή να υποβάλει λεπτομερείς προτάσεις 
για τις έξι γραμμές δράσης που προσδιορίζονταν 
στο πρόγραμμα δράσης. 
Η προταθείσα δεύτερη γραμμή δράσης αναγνωρίζει 
το ζωτικό ρόλο της Ε&Α συνεργασίας και ζητά 
«Ε&Α συνεργασίας καθώς και κοινές εργασίες 
κατά το προανταγωνιστικό στάδιο, του τύπου 
ESPRIT». Κατ' αναλογία, η Επιτροπή εγκαινίασε 
ένα πρόγραμμα προγραμματισμού στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών (PET), σε συνεργασία με μείζονες 
ευρωπαϊκές εταιρείες και τα εργαστήρια των εθνι­
κών οργανισμών ΓΙ Γ. Στόχος ήταν να εξασφαλι­
στεί κανονική εκτίμηση των πλεονεκτημάτων που 
ίσως προκύψουν από μία κοινοτική προσέγγιση της 
Αριθ-C 11/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
δημιουργίας της τεχνικής υποδομής για μια σημα­
ντική υλοποίηση της ενοποιημένης επικοινωνίας 
ευρείας ζώνης (IPC), μέχρι το 1995 στην Κοινότητα. 
Ως αποτέλεσμα η Επιτροπή προτείνει ένα απολογι­
σμό των αναγκών για Ε & Α στις τηλεπικοινωνίες με 
τίτλο «Ε & Α σε Προηγμένες Τεχνολογίες Επικοινω­
νιών στην Ευρώπη» (RACE). Το αρχικό σχέδιο προ­
γράμματος εργασίας για το RACE αναφέρει ότι τα 
έργα που θα πραγματοποιηθούν στο ESPRIT πρέπει 
να ληφθούν υπόψη. 
0.7. ΤΥΠΟΣ ΕΡΓΩΝ 
Σε ολόκληρο το πρόγραμμα εργασίας 1985 για το 
ESPRIT, υπάρχει μία διάκριση μεταξύ των έργων 
τύπου Α και τύπου Β. Αυτά ορίζονται ως ακολού­
θως: 
Τα έργα τύπου Α είναι έργα που περιγράφονται ανε­
ξάρτητα στο πρόγραμμα εργασίας, με συγκεκριμέ­
νους ενδιάμεσους στόχους. Απαιτούν συνήθως 
μεγάλες ποσότητες πόρων τόσο ανθρώπινων όσο 
και οικονομικών και σημαντική υποδομή με σαφείς 
και αμετάβλητες προοπτικές. 
Τα έργα τύπου Β καλύπτονται από «ερευνητικά 
θέματα» που είναι ενδεικτικά αλλά δεν αποτελούν 
πλήρη κατάλογο. Απαιτούν συνήθως μικρότερο επί­
πεδο χώρου και δεν μπορούν να υπαχθούν σε διαδι­
κασίες διεύθυνσης με βάση ορόσημα και σε κύκλους 
αναθεώρησης όπως τα μεγαλύτερα έργα. 
0.8. ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 
Αυτό το πρόγραμμα εργασίας προσδιορίζει τα 
θέματα που θα είναι ανοικτά για προτάσεις το 1985. 
Επίσης περιγράφει τις εργασίες που βρίσκονται σε 
εξέλιξη εντός του 1984 ή που πιθανώς να έχουν αρχί­
σει πριν της προσκλήσεως για προτάσεις του 1985. 
Τα στάδια που οδήγησαν στις εργασίες αυτές ήταν 
τα ακόλουθα: 
Μια προανακοίνωση για συμμετοχή στο κύριο πρό­
γραμμα ESPRIT δημοσιεύτηκε στις 30 Δεκεμβρίου 
1983. Το Συμβούλιο των υπουργών ενέκρινε το πρό­
γραμμα για μια αρχική περίοδο πέντε ετών στις 
28 Φεβρουαρίου 1984. Το πρόγραμμα εργασίας 1984 
δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων. 
Μια πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 
κύριο πρόγραμμα εκδόθηκε στις 21 Μαρτίου 1984. 
Παραλήφθηκαν σε ανταπόκριση της πρόσκλησης 
αυτής 450 σχεδόν προτάσεις οι οποίες και αξιολογή­θηκαν κατά τη διάρκεια του Μαΐου και του Ιουνίου 
1984. Από αυτές επιλέχθηκαν τον Ιούνιο 1984 μερι­
κές για λεπτομερείς διαπραγματεύσεις και τελική 
έγκριση. Επιπλέον πολλές από τις εργασίες που 
πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια της προγενέστε­
ρης φάσης δοκιμαστικής εφαρμογής αναμένεται ότι 
θα συνεχιστούν στα πλαίσια του κυρίου προγράμ­
ματος. Μια άμεση συνέπεια είναι ότι στο πρό­
γραμμα εργασίας 1985 περιλαμβάνονται οι περιγρα­
φές των έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. 
Μια περαιτέρω πρόσκληση για υποβολή προτάσεων 
θα πρέπει να αναμένεται στις αρχές του 1985 και τη 
στιγμή που θα υποβληθούν οι προτάσεις θα βρίσκο­
νται ήδη σε εξέλιξη 120 περίπου έργα. 
Για τη συμμετοχή στην ανάπτυξη και τις υπηρεσίες 
του IES, δημοσιεύθηκε στις 14 Ιουλίου 1984 μία 
πρόσκληση για υποβολή προτάσεων με βάση την 
οποία υποβλήθηκαν 25 προτάσεις. 
0.9. ΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ 
ΣΚΟΠΟΥΜΕΝΗ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ 
Το πρόγραμμα εργασίας 1985 καλύπτει την περίοδο 
1985-1989. Η περίοδος αυτή είναι αρκετά μεγάλη 
έτσι ώστε να καλύπτει τη διάρκεια των μεγαλύτε­
ρων έργων. Ωστόσο η τεχνολογία των πληροφοριών 
εξελίσσεται ταχέως και κατά συνέπεια οι στόχοι 
Ε&Α ίσως να πρέπει να τροποποιηθούν κατά τη 
διάρκεια των ετήσιων αναθεωρήσεων. Κατά συνέ­
πεια, οι ενδιάμεσοι στόχοι που καθορίζονται στο 
παρόν πρόγραμμα εργασίας είναι λιγότερο συγκε­
κριμένοι για το τέλος της περιόδου προγραμματι­
σμού. 
Τέτοιοι ενδιάμεσοι στόχοι είναι ωστόσο απαραίτη­
τοι για την εξασφάλιση του πλαισίου και του 
σημείου αναφοράς για την αξιολόγηση, τη σωστή 
διεύθυνση και για περαιτέρω βελτιώσεις. Εισάχθη-
καν στο πρόγραμμα εργασίας ως οι καλύτερες σημε­
ρινές εκτιμήσεις του τρόπου με τον οποίο θα μπορέ­
σουν να επιτευχθούν οι γενικοί στόχοι του έργου. 
Αποτελούν ενδείξεις και σημεία αναφοράς με βάση 
τα οποία θα εξεταστούν οι συγκεκριμένες προτάσεις 
για έργα. Οι ενδιάμεσοι στόχοι ωστόσο δεν θα θεω­
ρηθούν ως νομικά υποχρεωτικοί υπό την έννοια ότι 
προτάσεις που θα έχουν τέλεια αποδεκτούς τελικούς 
στόχους δεν θα πρέπει να απορριφθούν μόνο και 
μόνο γιατί σχεδιάστηκαν με βάση διαφορετικούς 
ενδιάμεσους στόχους από αυτούς που προτείνονται 
εδώ. 
Στα πλαίσια κάθε ξεχωριστής περιοχής του ESPRIT 
υπάρχουν προγράμματα εργασίας που εξαρτώνται 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/7 
από ειδικεύσεις, τεχνικές ή τεχνολογίες οι οποίες 
βρίσκονται υπό ανάπτυξη μέσα σε μία ή περισσότε­
ρες από τις άλλες περιοχές. 
Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό μπορεί να οδηγήσει 
σε συγκεκριμένα ορόσημα σε μία από τις περιοχές 
αντικαθιστώντας έργα επιδείξεων σε μια άλλη περι­
οχή. Αντίστροφα επιδείξεις μπορεί να ζητηθούν ή να 
αρχίσουν σαν μία ξεχωριστή δραστηριότης σε 
τέτοιες περιπτώσεις. 
Στα πλαίσια κάθε θέματος Ε&Α, το πρόγραμμα 
εργασίας αναφέρει το πού αναμένεται η υποβολή 
προτάσεων για έργα τύπου Α και τύπου Β. Προκει­
μένου να υποβοηθηθεί η παρουσίαση οι περιγραφές 
των εργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη παρουσιά­
ζονται χωριστά. Οι περιγραφές αυτές είναι τοποθε­
τημένες κάτω από τον πιο κατάλληλο τίτλο, αλλά 
θα πρέπει να παρατηρηθεί σε μερικές περιπτώσεις 
ότι τα έργα που διατυπώθηκαν σε ανταπόκριση 
προηγούμενων προγραμμάτων εργασίας επικαλύ­
πτουν τα όρια των θεμάτων που χρησιμοποιούνται 
σήμερα. Υπάρχουν μερικές περιοχές για τις οποίες 
δεν αναμένονται νέες προτάσεις για το 1985. 
Στο πρόγραμμα εργασίας 1985 συμπεριλήφθηκαν 
οι καλύτερες πληροφορίες για τα έργα αυτά που 
διατίθεντο κατά τη στιγμή της σύνταξης τους. 
Ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην περίοδο 
σύνταξης του προγράμματος εργασίας η Επιτροπή 
δεν είχε ακόμα καταλήξει σε τελικές διαπραγματεύ­
σεις για όλες αυτές τις εργασίες και ίσως κριθούν 
αναγκαίες ορισμένες τροποποιήσεις σε μερικές περι­
πτώσεις. 
Τα έργα τύπου Α είναι μέρος ενός λεπτομερούς προ­
γράμματος που θεωρείται αναγκαίο για την επιτυ­
χία του ESPRIT. Αυτό σημαίνει ότι σε μία δεδομένη 
περιοχή όλα τα έργα τύπου Α προστιθέμενα θα πρέ­
πει να αναφέρονται σ' όλους τους στόχους της περι­
οχής όπως προσδιορίζονται στο πρόγραμμα εργα­
σίας. Η αξιολόγηση και η επιλογή των νέων προτά­
σεων για έργα τύπου Α στοχεύει στην επίτευξη 
τέτοιας κάλυψης. 
Επειδή τα έργα τύπου Β καλύπτονται από ερευνη­
τικά θέματα η ανταπόκριση δεν θα περιορίζεται 
αναγκαία στα αντικείμενα που αναφέρονται άμεσα. 
Θα εξεταστούν επίσης και προτάσεις που καλύ­
πτουν επιπλέον σχετικά θέματα καθώς και (κατά 
γενικό κανόνα) προτάσεις για έργα τύπου Β που θα 
υποστηρίζουν τις εργασίες που περιγράφονται στα 
πλαίσια των τίτλων για έργα τύπου Α. Παρόλο που 
θα είναι πιό περιορισμένες, ανά θέμα ή αποτέλεσμα, 
οι προτάσεις τύπου Β θα πρέπει να έχουν σοβαρό 
βιομηχανικό προσανατολισμό οδηγώντας σε αποτε­
λέσματα με βιομηχανική εκμετάλλευση. Όσον αφορά τα θέματα ή τις υποδιαιρέσεις τους, 
που ήδη καλύπτονται από εργασίες τύπου Α, και για 
τις οποίες δεν υπάρχουν νέες προσκλήσεις αυτό τον 
χρόνο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι εάν οι υπάρχου­
σες εργασίες δεν συνεχιστούν για κάποιο λόγο όπως 
έχει προγραμματιστεί, τότε θα εξεταστούν εκ νέου 
άλλες μείζονες προτάσεις που θα καλύπτουν την 
ίδια περιοχή. 
Έργα τύπου Α και θέματα τύπου Β για τα οποία δεν 
έχουν υποβληθεί ή δεν έχουν ληφθεί καλές προτά­
σεις, ή περιοχές στις οποίες η παρούσα εργασία θα 
διακοπεί για κάποιο λόγο, θα εξετασθούν ξανά 
όσον αφορά την ένταξη τους στο πρόγραμμα εργα­
σίας των επομένων ετών. 
0.10. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 
Η κατανομή του προϋπολογισμού ανάμεσα στα 
πέντε υποπρογράμματα θα αποτελέσει ένα μέρος 
της εργασίας που αντιμετωπίζεται στα πλαίσια της 
εργασίας 1985, και της τελικής κατανομής των 
πόρων για έργα που άρχισαν το 1984. 
Ωστόσο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δείκτης της 
γενικής κατανομής μια επιθυμητή γενική εξισορρό­
πηση. Επειδή οι προτάσεις του 1984 για την τεχνο­
λογία λογικού (υποπρόγραμμα 2) δεν ανταποκρίθη­
καν στις προβλέψεις, αυτό αντισταθμίζεται με τη 
διάθεση περισσότερων πόρων για το 1985. 
Η γενική ανάλυση των πόρων του προγράμματος 
εργασίας για κάθε υποπρόγραμμα, υπόκειται σε 
τροποποιήσεις με βάση περαιτέρω τεχνολογικές εξε­
λίξεις παγκοσμίως. Ειδικότερα, με βάση την αντα­
πόκριση της βιομηχανίας στις προσκλήσεις υποβο­
λής προτάσεων, θα πρέπει να είναι δυνατή η μετα­
φορά πόρων μεταξύ των υποπρογραμμάτων. Σε 
τελευταία ανάλυση ο διαχωρισμός του ESPRIT σε 
πέντε περιοχές έγινε για να διευκολυνθεί η διεύ­
θυνση του προγράμματος και δεν συνδέεται άμεσα 
με τη φύση της εργασίας. Θα πρέπει να τονιστεί ότι 
όλα τα υποπρογράμματα βρίσκονται σε έντονη 
αλληλοσυσχέτιση μεταξύ τους. 
Η προκύπτουσα κατά προσέγγιση κατανομή των 
προσπαθειών που θα ενισχυθούν, σε ανθρωποέτη 
που θα διατεθούν κατά τα επόμενα πέντε έτη είναι η 
ακόλουθη: 
Αριθ-C 11/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
Υποπρόγραμμα 
1. Μικροηλεκτρονική 
2. Τεχνολογία λογικού 
3. ΑΙΡ 
4. Συστήματα γραφείου 
5. CIM 
Σύνολο Έτος προγράμματος 
2 
400 
340 
370 
320 
200 
1630 3 
440 
390 
420 
360 
230 
1840 4 
430 
400 
420 
340 
230 
1820 5 
430 
400 
420 
320 
200 
1770 6 
440 
440 
440 
360 
240 
1920 
ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1 
ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ 
1. Ο κύριος στόχος στον οποίο αποβλέπει το υποπρόγραμμα αυτό είναι η ανάπτυξη των ζωτι­
κών απαραίτητων βασικών τεχνολογιών, διπολικών και MOS μικροκυκλωμάτων πυριτίου 
καθώς και μικροκυκλωμάτων αρσενικούχου γαλλίου (GaAs) μαζί με τον σχετικό σχεδιασμό με 
τη βοήθεια υπολογιστή (CAD). Η κάθε μια από αυτές παρουσιάζει διαφορετικά πλεονεκτή­
ματα για συγκεκριμένες εφαρμογές τεχνολογίας πληροφοριών αυτά περιέχονται στον παρα­
κάτω πίνακα: 
-
MOS 
Διπολικά 
GaAS Ταχύτητα 
**** 
***** Ισχύς 
***** Ικανότητα 
οδήγησης 
***** Κόστος ανά 
λειτουργία 
***** Επίπεδο 
ολοκλήρωσης 
***** Μέγεθος 
αγοράς 
***** 
Όταν οι τεχνολογίες αυτές συνδυαστούν με σχεδιασμό 
με τη βοήθεια υπολογιστή, παραγωγή με τη βοήθεια υπο­
λογιστή και μεθόδους παραγωγής, θα μπορέσουν να εξα­
σφαλίσουν μέχρι το 1988 μια γερά θεμελιωμένη ικανό­
τητα βιομηχανικής παραγωγής κυκλωμάτων μεγέθους 1 
μπι σε αρκετές ευρωπαϊκές περιοχές, με σημαντική πρό­
οδο προς μια ικανότητα παραγωγής μικροκυκλωμάτων 
μεγέθους μικρότερου του 1 μπι. Θα διατίθεται επίσης ο 
αναγκαίος CAD για τον σχεδιασμό κυκλωμάτων πολύ 
μεγάλης κλίμακας ολοκλήρωσης (VLSI) στα οποία χρησι­
μοποιούνται οι τεχνολογίες αυτές. 
2. Η επικοινωνία με τα άλλα υποπρογράμματα θα πρέ­
πει να βελτιωθεί προκειμένου να εξασφαλιστεί ο γρήγο­
ρος καθορισμός των απαιτούμενων κυκλωμάτων VLSI 
για κυκλώματα επίδειξης, που θα χρηματοδοτηθούν από 
τα υποπρογράμματα αυτά καθώς και του σχεδιασμού και 
της κατασκευής τους. 
3. Η προσφορά επιστημονικού και τεχνικού προσωπι­
κού με εκπαίδευση στα συγκεκριμένα προσόντα και ικα­
νότητες που απαιτούνται στην τεχνολογία και τον σχε­
διασμό μικροηλεκτρονικών διεργασιών θα πρέπει να 
αυξηθεί. 4. Εξασφαλίζεται σε λογικό επίπεδο ενίσχυση για πιο 
μακροπρόθεσμη εργασία, συμπεριλαμβανομένης και της 
οπτοηλεκτρονικής. 
5. Πέρα και πάνω από την εργασία που ξεκίνησε ως 
μέρος του προγράμματος εργασίας 1984, υφίσταται μία 
ανάγκη να καταβληθεί μια ιδιαίτερη προσοχή σε κρίσιμες 
περιοχές της τεχνολογίας και των τεχνικών. Οι περιοχές 
αυτές αντιμετωπίζονται στην νέα περιοχή 1.9 και περι­
λαμβάνουν τη συσκευασία, την ξηρά εγχάραξη, την 
τεχνολογία προφυλακτικών επιχρισμάτων, τους αγωγούς, 
τους μονωτές και την επαξόνια ανάπτυξη. 
Στις περιοχές Ε & Α 1.1 και 1.2 τα προγράμματα των δια­
δικασιών για MOS και διπολικά διατηρήθηκαν για 
λόγους πληροφόρησης παρόλο που αντιμετωπίστηκαν 
στα πλαίσια των έργων που αναφέρονται. Τα προγράμ­
ματα αυτά δομήθηκαν ως μεγάλα ενοποιημένα έργα μάλ­
λον, παρά ως ξεχωριστά έργα μικρομετρικής και υπομι-
κρομετρικής τεχνολογίας. Αυτό έγινε προς όφελος της 
απόδοσης, αφού κάθε επίπεδο της τεχνολογίας οικοδομεί 
πάνω στη γνώση που αποκτήθηκε στα προηγούμενα επί­
πεδα. Πολλά ζητήματα μιας δεδομένης διαδικασίας απαι­
τούν συνεχή βελτίωση, όπως π.χ. η ποιότητα του οξειδίου 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/9 
στα MOS, προκειμένου να καλυφθούν οι απαιτήσεις για 
κάθε διαδοχική ανάπτυξη μεγαλύτερης πολυπλοκότητας 
των κυκλωμάτων και ανώτερων επιδόσεων. 
Αυτή η συνέχεια της προσπάθειας μπορούσε να πάει 
χαμένη αν υπήρχαν ξεχωριστά έργα για τα επίπεδα της 
μικρομετρικής και υπομικρομετρικής τεχνολογίας. Μια 
νέα πλευρά της στρατηγικής είναι ο προσδιορισμός της 
ανάγκης για μείζονα έργα εστιασμένα σε ειδικά ζητή­
ματα της τεχνολογίας, που θα υποστηρίζουν τα κύρια 
προγράμματα όπου αυτό απαιτείται. Είναι ιδιαίτερα επι­
θυμητό να εμπλακούν και προμηθευτές εξοπλισμού. Τα 
έργα αυτά καθορίζονται στην περιοχή 1.9. 
Η σημασία του CAD για VLSI στην γενική επιτυχία του 
ESPRIT δεν μπορεί να υπερτονιστεί. Με την εξασφάλιση 
μιας καλής τεχνολογίας και ενός εξαιρετικού CAD, η 
εξαιρετικά εφευρετική ευρωπαϊκή βιομηχανία θα είναι σε 
θέση να σταθεί με επιτυχία απέναντι στους ανταγωνιστές 
της στις παγκόσμιες αγορές. 
Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη 13 περίπου έργα CAD συνο­
λικά, που καλύπτουν γύρω στα 650 ανθρωποέτη ανάμεσα 
στο 1983 και το 1987, και που ενισχύονται στα πλαίσια 
του κανονισμού μικροηλεκτρονικής (ΕΟΚ) αριθ. 3744/81 
και την φάση δοκιμαστικής εφαρμογής του ESPRIT. Επι­
προσθέτως ένα νέο έργο αρχίζει αυτό το χρόνο (1984). 
Αποτελεί μείζονα στόχο η ενοποίηση των αποτελεσμά­
των αυτής της εργασίας και η επέκταση τους προκειμένου 
να καλύψουν τον σχεδιασμό κυκλωμάτων με αρκετά εκα­
τομμύρια επιμέρους στοιχεία για μια ευρεία ποικιλία 
εφαρμογών. 
Ύστερα από μια λεπτομερή εξέταση της εργασίας που 
βρίσκεται σε εξέλιξη προς το παρόν, διαπιστώθηκε η 
ανάγκη για μια μείζονα προώθηση προς τα εμπρός του 
CAD και αυτό περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα εργασίας 
στην περιοχή Ε & Α 1.3. 
Υπάρχουν πολύ περισσότεροι οργανισμοί με άμεσο 
ενδιαφέρον και ειδικότητα στον τομέα του CAD απ' ό,τι 
στον τομέα της τεχνολογίας VLSI. Τα έργα που προτείνο­
νται εδώ θα πρέπει να προγραμματιστούν με αρκετή ευε­
λιξία προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα σύνθετα 
τεχνικά και οργανωτικά ζητήματα που ανακύπτουν. Το 
σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών του ESPRIT θα απο­
τελέσει πολύτιμο βοήθημα στην περιοχή αυτή. 
Ο έλεγχος της κατασκευής VLSI με τη βοήθεια υπολογι­
στή θεωρείται ουσιαστικό μέρος του προγράμματος, κι 
όχι απλώς ένα μέσο αυξήσεως της κατασκευαστικής από­
δοσης. Η μείωση του μεγέθους των χαρακτηριστικών και 
του πάχους των στρωμάτων συνεπάγεται αυξημένες 
απαιτήσεις αναφορικά με τον έλεγχο της διαδικασίας σε 
μία κατάσταση όπου οι παράμετροι της τελικής διάταξης 
εξαρτώνται από μεγαλύτερο αριθμό μεταβλητών. Η ελα­
χιστοποίηση του ανθρώπινου χειρισμού και η αντιμετώ­
πιση των πηγών μόλυνσης που περιορίζουν την απόδοση 
της παραγωγής έχουν κρίσιμη σημασία. Για δοθέν επί­πεδο μολύνσεως, η απόδοση παραγωγής μειώνεται ταχύ­
τατα καθώς μικραίνει το μέγεθος των χαρακτηριστικών. 
Στα έργα υπομικρομετρικων MOS και διπολικών θα αντι­
μετωπιστούν, όπου χρειάζεται, και ζητήματα βιομηχανι­
κής παραγωγής με τη βοήθεια υπολογιστή. Τα ζητήματα 
αυτά θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν επίσης και στα 
πλαίσια κατάλληλων έργων τύπου Β. 
Περιοχή Ε & Α 1.1: Υπομικρομετρικά MOS (τύπου Α) 
Περιγραφή 
Η απαίτηση αφορά την ανάπτυξη όλων των μεμονωμέ­
νων βημάτων της διαδικασίας όπως είναι η λιθογραφία, η 
εγχάραξη, η εισαγωγή προσμίξεων, κλπ., προκειμένου να 
επιτευχθεί υπομικρομετρικό μέγεθος χαρακτηριστικών σε 
MOS. Στόχος είναι μια διαδικασία ικανή να παράγει 
αρκετά εκατομμύρια επιμέρους στοιχεία ανά μικροκύ­
κλωμα λογικής και μνήμης. Προβλέπεται ότι κάτω από τα 
0,7 περίπου μικρόμετρα θα χρησιμοποιηθούν εργαλεία 
που θα διαφέρουν από την οπτική λιθογραφία. Θα συμπε­
ριληφθεί η ανάπτυξη μοντέλων για διαδικασίες και δια­
τάξεις. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί θα 
πρέπει να αναπτυχθούν οι κρίσιμες τεχνικές. Οι τεχνικές 
αυτές είναι κοινές για τις περιοχές 1.1 και 1.2 και αντιμε­
τωπίζονται στην 1.9. 
Προϋποθέσεις 
— εμπειρία στις διαδικασίες αιχμής' 
— εμπειρία σε στάδια προηγμένων διαδικασιών 
— διαθεσιμότητα εργαλείων CAD/CAT σε λειτουργία. 
Πρόγραμμα (—) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— επιλογή της διαδικασίας (CMOS ή μικτή C- και 
NMOS) και της μεθοδολογίας σχεδιασμού" 
— επιλογή εξοπλισμού οπτικής λιθογραφίας' 
— καθορισμός των σταδίων της διαδικασίας. 
Έτος 2: 
— βελτιστοποίηση των μεμονωμένων σταδίων της δια­
δικασίας' 
— καθορισμός των προκαταρκτικών κανόνων σχεδια­
σμού' 
— χαρακτηρισμός των σταδίων της διαδικασίας' 
— έναρξη έρευνας πάνω σε πρωτότυπες διαδικασίες και 
δομές για υπομικρομετρική τεχνολογία. 
Αριθ-C 11/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
* 18ος μήνας: σχεδιασμός και αξιολόγηση δοκιμαστι­
κού μικροκυκλώματος με περισσότερες 
από 1 000 κρυσταλλοτριόδους που θα 
βασίζεται σε μικρομετρικούς κανόνες 
σχεδιασμού με βήμα (μέταλλο + απο­
στάσεις) τριών μικρομέτρων. 
Έτος 3: 
— απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης ενός μικροκυ­
κλώματος με 0,5 εκατομμύριο επιμέρους στοιχεία 
και με μέγεθος χαρακτηριστικών 1 μικρομέτρου. 
Στόχος είναι ένας συντελεστής ποιότητας 50 Femto-
Joules και χρόνος καθυστέρησης 1 ns' 
— αξιολόγηση πρωτότυπων σταδίων (υλικό πυλών, 
μόνωση, αλληλοσύνδεση κλπ.)' 
— αξιολόγηση του εξοπλισμού για υπομικρομετρικές 
διαδικασίες. 
* 36ος μήνας: πρώτα δείγματα κυκλωμάτων με 0,5 εκα­
τομμύριο κρυσταλλοτριόδους, μικρομε-
τρικούς κανόνες σχεδιασμού, με δεδο­
μένα σχετικά με τον συντελεστή ποιότη­
τας και τον χρόνο καθυστέρησης. 
Έτος 4: 
— επιλογή εξοπλισμού υπομικρομετρικής λιθογραφίας' 
— διάγραμμα ροής μιας διαδικασίας 0,7 μπι συμπερι­
λαμβανομένων και των κανόνων σχεδιασμού. 
* 48ος μήνας: στατιστικά δεδομένα σχετικά με την 
ομοιογένεια πάνω σε μια φέτα και την 
απόδοση παραγωγής για μικρομετρικούς 
κανόνες σχεδιασμού' δοκιμαστικά 
κυκλώματα με περισσότερες από 1 000 
κρυσταλλοτριόδους, με σχεδιαστικούς 
κανόνες 0,7 μπι και με βήμα 2 μπι. 
Έτος 5: 
— αξιολόγηση της διαδικασίας 0,5 μπι' 
— απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης της διαδικα­
σίας' 
— σχεδιασμός ενός μικροκυκλώματος με πάνω από 
1 000 000 επιμέρους στοιχεία, συντελεστή ποιότητος 
50 Femto-Joules και καθυστέρηση πύλης 1 ns. 
* 60ός μήνας: πρώτα δείγματα κυκλωμάτων με περισσό­
τερες από 1 000 000 κρυσταλλοτριόδους, 
σχεδιαστικούς κανόνες 0,7 μπι και δεδο­
μένα σχετικά με τον συντελεστή ποιότη­
τας και τον χρόνο καθυστέρησης. Δραστηριότητες που εξαρτώνται από την 1.1 
Μικροη&κτρονική VLSI για τεχνολογία πληροφοριών. 
1.1.1 «Υλικά και επεξεργασία πυριτίου επί μονωτή 
(SOΙ) προς τρισδιάστατη ολοκλήρωση» (Αναφ. 
245: Α/84) 
Στόχος αυτής της έρευνας συνεργασίας είναι η μελέτη 
και ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών πυριτίου που είναι 
αναγκαίες για την τρισδιάστατη ολοκλήρωση. Αυτή η 
τρισδιάστατη προσέγγιση θα εξασφαλίσει την δυνατό­
τητα για ολοκλήρωση υψηλότερης πυκνότητας, για υψη­
λότερη ταχύτητα λειτουργίας και για πολυσυναρτησιακή 
επεξεργασία σημάτων. Θα διερευνηθούν τρία κύρια 
τεχνολογικά στάδια: 
α) η ανάπτυξη ενεργών στιβάδων πυριτίου επί μονωτή, 
που θα έχουν τις ηλεκτρονικές ιδιότητες που απαι­
τούνται για την υλοποίηση διατάξεων και κυκλωμά­
των υψηλής ποιότητας, 
β) η αλληλοϋπέρθεση δύο στιβάδων κατά τρόπο που να 
αποφεύγεται η αλλοίωση των διατάξεων που έχουν 
ήδη κατασκευαστεί, 
γ) η επεξεργασία πυριτίου επί μονωτή μιας στιβάδας 
για την κατασκευή μεμονωμένων εξαρτημάτων και 
για την σύνδεση τους' η ανάπτυξη μιας πλήρους δια­
δικασίας που θα περιλαμβάνει δύο ενεργές στιβάδες. 
1.1.2 «Υπομικρομετρική τεχνολογία CMOS» (Αναφ. 
554: Α/84) 
Το έργο έχει ως στόχο την ανάπτυξη των αναγκαίων 
δομικών λίθων για μια διαδικασία CMOS 0,5 μτη, που 
προορίζεται κυρίως για την παραγωγή ψηφιακών κυκλω­
μάτων υψηλής ταχύτητας. Προκειμένου το πρόγραμμα να 
εξελιχθεί με τις καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας, προσ­
διορίστηκαν και οργανώθηκαν δύο κύριες φάσεις: η 
πρώτη αναφέρεται σε ένα ενδιάμεσο στάδιο στο επίπεδο 
του 1 μπι' και η δεύτερη στην τελική οικογένεια CMOS 
0,5 μηι. Κατά την ολοκλήρωση του έργου, οι εταιρείες 
ολοκληρωμένων μικροκυκλωμάτων της κοινοπραξίας θα 
διαθέτουν στις δοκιμαστικές γραμμές παραγωγής τους, 
τους δομικούς λίθους μιας διαδικασίας CMOS ικανής να 
υλοποιήσει ολοκληρωμένα κυκλώματα με χαρακτηρι­
στικά διαστάσεων 0,5 μηι. Στο τέλος του έργου οι εται­
ρείες κατασκευής ολοκληρωμένων κυκλωμάτων θα έχουν 
στις γραμμές παραγωγής τους τα δομικά στοιχεία της 
διαδικασίας CMOS που θα μπορούν να πραγματοποιή­
σουν χαρακτηριστικά των 0,5 μηι. 
1.1.3 «Φυσικοχημικός χαρακτηρισμός οξινιτριδίων 
πυριτίου σε σχέση με τις ηλεκτρονικές τους ιδιό­
τητες» (Αναφ. 369: Β/84) 
Στόχος του έργου είναι καταρχάς να καθιερώσει την 
σχέση ανάμεσα στις φυσικοχημικές και τις ηλεκτρικές 
ιδιότητες υμενίου οξινιτριδίου του πυριτίου και κατά δεύ­
τερον τη σχέση ανάμεσα στις φυσικοχημικές ιδιότητες 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/11 
και τις παραμέτρους ανάπτυξης. Η έρευνα αυτή θα πραγ­
ματοποιηθεί με στόχο τις πιθανές εφαρμογές των οξινι-
τριδίων του πυριτίου στην τεχνολογία ολοκληρωμένων 
κυκλωμάτων, για παράδειγμα σε μη διαγραφόμενες μνή­
μες MNOS και σε υπομικρομετρικές διατάξεις MOS. 
Δεν αναμένονται περαιτέρω προτάσεις τύπου Α για την 
περιοχή 1.1. Επιδιώκεται η υποβολή συγκεκριμένων προ­
τάσεων τύπου Β που θα υποστηρίζουν τα παραπάνω έργα 
στις περιοχές που αναφέρονται στο μέρος 1.9. 
Περιοχή Ε & Α 1.2: Υπομετρικά διπολικά (τύπου Α) 
Περιγραφή 
Ο γενικός στόχος είναι να αναπτυχθούν ειδικά στάδια 
διαδικασιών για υπομετρικά διπολικά, που να οδηγήσουν 
σε μία πλήρη σειρά επεξεργασίας για ολοκληρωμένα 
κυκλώματα πολύ υψηλών επιδόσεων. 
Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός περιλαμβάνονται στην 
περιοχή του έργου οι ακόλουθες εξελίξεις: 
— γενικές έννοιες για τα κυκλώματα που πρέπει να εξε­
λίσσονται μαζί με την τεχνολογία" 
— μια κάθετη δομή διατάξεων κατάλληλη για την υπο-
μετρική λιθογραφία* 
— μια κατάλληλη τεχνολογία διασυνδέσεων πολλών 
στιβάδων 
— μια κατάλληλη τεχνολογία επαφών και συνδέσεων 
πολλών στιβάδων 
— μια κατάλληλη υψηλή διάχυση (θερμότητας), μεγά­
λος αριθμός ακροδεκτών, ηλεκτρικά συμβιβαστοί 
ακροδέκτες, περιβλήματα' 
— ανάπτυξη μοντέλων για διαδικασίες και διατάξεις. 
Επιπλέον η περιοχή των έργων εξαρτάται συγκεκριμένα 
από την δυνατότητα διάθεσης των κρίσιμων τεχνικών 
που καλύπτονται στην περιοχή 1.9. 
Προϋποθέσεις 
— εμπειρία σε VLSI και προηγμένη επεξεργασία πυρι­
τίου" 
— διαθεσιμότητα εργαλείων CAD/CAE. 
Δραστηριότητες που εξαρτώνται από την 1.2 
Μικροηλεκτρονική ταχέων VLSI για τεχνολογία πληρο­
φοριών. Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— μικρομετρική τεχνολογία: προώθηση δραστηριοτή­
των πάνω στα στάδια της διαδικασίας, τις δομές των 
κυκλωμάτων και την ανάπτυξη μοντέλων. Αξιολό­
γηση και επιλογή κρίσιμου εξοπλισμού" 
— πρώτη επιλογή διαδικασίας και δομών κυκλωμάτων. 
* 12ος μήνας: αρχικός σχεδιασμός διαδικασίας" αξιολό­
γηση και επιλογή κρίσιμου εξοπλισμού. 
Έτος 2: 
— προκαταρκτική βελτιστοποίηση των σταδίων της 
διαδικασίας' 
— καθορισμός των σχεδιαστικών κανόνων ενός μικρο-
μέτρου" 
— έναρξη σχεδιασμού μικροκυκλωμάτων συστημάτων 
επίδειξης' 
— έναρξη ερευνών για πρωτότυπες διαδικασίες και 
δομές υπομετρικής τεχνολογίας. 
* 24ος μήνας: καθιέρωση κανόνων σχεδιασμού ενός 
μικρομέτρου. 
Έτος 3: 
— απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης της μικρομε-
τρικής διαδικασίας για μικροκυκλώματα 10/20 
χιλιάδων πυλών και καθυστέρησης πύλης 100 ps' 
— έναρξη εργασίας στον τομέα του βήματος δύο μικρο-
μέτρων σε πολλές στιβάδες, ταυτόχρονα με την συνέ­
χιση του έργου δοκιμαστικής εφαρμογής" 
— συνέχιση ερευνών στον τομέα της υπομικρομετρικής 
τεχνολογίας' 
— προκαταρκτικοί κανόνες σχεδιασμού για δομές 0,7 
μικρομέτρων. 
* 36ος μήνας: απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης 
ενός μικρομέτρου για μικροκυκλώματα 
10/20 χιλιάδων πυλών και με καθυστέ­
ρηση πύλης 100 ps. 
Έτος 4: 
— έναρξη σχεδιασμού μικροκυκλώματος συστήματος 
επίδειξης 0,7 μικρομέτρων" 
— βελτιστοποίηση των σταδίων υπομετρικής διαδικα­
σίας' 
— επιλογή κρίσιμου εξοπλισμού" 
— βελτίωση απόδοσης παραγωγής συστήματος επίδει­
ξης ενός μικρομέτρου. 
Api9.cn/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
* 48ος μήνας: καθορισμός τελικών κανόνων σχεδιασμού 
για δομές 0,7 μικρομέτρων. 
Έτος 5: 
— απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης της διαδικα­
σίας 0,7 μικρομέτρων για μικροκυκλώματα 10/50 
χιλιάδων πυλών, με καθυστέρηση πύλης 50 ps. 
* 60ός μήνας: πρώτα δείγματα μικροκυκλωμάτων 20/50 
χιλιάδων πυλών στα 0,7 μικρόμετρα, δια­
θέσιμα. 
1.2.1. «Υπομικρομετρική τεχνολογία διπολικών — Ι» 
(Αναφ. 243: Α/84) 
Ο γενικός στόχος αυτού του προγράμματος είναι η ανά­
πτυξη ειδικών σταδίων διαδικασίας υπομικρομετρικών 
διπολικών, που θα οδηγήσουν σε πλήρεις ακολουθίες επε­
ξεργασίας για την κατασκευή ολοκληρωμένων κυκλωμά­
των πολύ υψηλών επιδόσεων. Στο τέλος μιας πενταετούς 
περιόδου, θα αποδειχθεί η δυνατότης υλοποίησης της 
διαδικασίας για υπομικρομετρικές δομές σε ένα μεγάλο 
μικροκύκλωμα δοκιμών. 
1.2.2. «Υπομικρομετρική τεχνολογία διπολικών — 11» 
(Αναφ. 281: Α/84) 
Στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη τεχνολογίας διπολι­
κών για προϊόντα επεξεργασίας δεδομένων με υψηλή 
ταχύτητα (καθυστέρηση πύλης μικρότερη από 100 ps, διά­
χυση ισχύος μικρότερη από 0,1 ρ J κανόνες σχεδιασμού 
για χαρακτηριστικά μικρότερα από 1 μικρόμετρο). Για να 
υλοποιηθεί κάτι τέτοιο θα πρέπει να αναπτυχθούν ειδικές 
διαδικασίες για απομόνωση επιμέρους στοιχείων, λεπτές 
επαξόνιες στιβάδες, δομές Ε-Β, δίοδοι SCHOTTKY, 
πολυαντιστάτες πυριτίου, επιμετάλλωση πολλών στιβά­
δων για πάνω από τέσσερεις στιβάδες, καθώς και επαρ­
κείς τεχνικές συσκευασίας και δοκιμών. Η δυνατότητα 
υλοποίησης, η απόδοση, η απόδοση παραγωγής και η 
αξιοπιστία θα αποδειχθούν με ειδικούς φορείς δοκιμών 
και ιδιαίτερα με μία συστοιχία πυλών που θα περιέχει 
10 000 πύλες ανά μικροκύκλωμα. Θα επιτευχθεί στα­
διακά μία καθυστέρηση πύλης μικρότερη από 100ps σε 
τρία στάδια: 200, 100, λιγότερα από 100ps. 
Στην περιοχή 1.2 δεν αναμένονται περαιτέρω προτάσεις 
για έργα τύπου Α. 
Επιδιώκεται η υποβολή συγκεκριμένων προτάσεων τύπου 
Β προς υποστήριξη των παραπάνω έργων στις περιοχές 
που αναφέρονται στο μέρος 1.9. Περιοχή Ε & Α 1.3: Σχεδιασμός με τη βοήθεια υπολογιστή 
(CAD) 
ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 
(α) η ανάπτυξη προηγμένων τεχνικών CAD για να αντι­
μετωπιστεί η συνεχώς αυξανόμενη πολυπλοκότητα 
των κυκλωμάτων 
(β) η εξασφάλιση μιας ικανότητας σχεδιασμού σύνθε­
των VLSI προσιτής σε ολόκληρη την κοινότητα 
τεχνολογίας πληροφοριών της ΕΟΚ. 
Γενικός στόχος είναι η ανάπτυξη σε κοινά πλαίσια 
ενός ενοποιημένου συνόλου φορητών εργαλείων ικα­
νού να χειριστεί κυκλώματα VLSI που περιέχουν 
μέχρι αρκετά εκατομμύρια επιμέρους στοιχεία. 
Αυτό θα πρέπει: 
— να εξασφαλίζει μία εγκατάσταση ταχείας αντί­
δρασης και φιλική προς το χρήστη που θα μπο­
ρεί να προσαρμόζεται εύκολα στις αλλαγές της 
τεχνολογίας" 
— να επιτρέπει στους σχεδιαστές να επιτύχουν μια 
ταχεία παραγωγή έγκυρων σχεδίων που να μπο­
ρούν να δοκιμαστούν και των συναφών πληρο­
φοριών δοκιμής" 
— να μπορεί να προσαρμοστεί εύκολα στις τεχνο­
λογικές αλλαγές' 
— να παρέχει διευκολύνσεις για τη βελτιστοποίηση 
των κυκλωμάτων αναφορικά με την αξιοπιστία 
και τις επιδόσεις" 
— να περιλαμβάνει μεθοδολογίες σχεδιασμού με 
βάση κυψελίδες και βιβλιοθήκες προσαρμόσι­
μων δομικών λίθων" 
— να ενσωματώσει τα σχετικά αποτελέσματα των 
έργων CAD του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3744/ 
81. 
Στρατηγική 
(α) Θα πρέπει να γίνει μια θετική προσπάθεια να ενθαρ­
ρυνθεί η δημιουργία μιας γενικής υποδομής CAD 
τέτοιας ώστε η πλειοψηφία των εργαλείων που θα 
αναπτυχθούν στα πλαίσια των υφισταμένων προ­
γραμμάτων μαζί με τα μελλοντικά εργαλεία να μπο­
ρούν να συνδυαστούν προκειμένου να εξασφαλι­
στούν ενοποιημένα εργαλεία που να είναι ευρέως 
προσιτά. 
(β) Όσο είναι δυνατό, τα σύνθετα μικροκυκλώματα 
συστημάτων επίδειξης θα χρησιμοποιούνται ως 
σημεία εστίασης για κάθε φάση του έργου. 
(γ) Η ανάπτυξη μοντέλων για διατάξεις και διαδικασίες 
δεν θεωρείται τμήμα των έργων CAD και περιλαμβά­
νεται στα έργα που αφορούν την ανάπτυξη νέων δια­
δικασιών VLSI (βλ. περιοχές 1.1 και 1.2)' απαιτείται 
όμως η συμβατότητα με τον CAD. 
(δ) Θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα προκειμένου να προω­
θηθεί η ανάπτυξη με συνεργασία πανεπιστημίων, βιο-
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/13 
μηχανικών ομάδων και ερευνητικών ιδρυμάτων προ­
κειμένου να μεταφερθεί τεχνογνωσία και ο CAD να 
γίνει προσιτός σε μια ευρύτερη κοινότητα. 
(ε) Θα ληφθεί μέριμνα για διασύνδεση με, ενίσχυση και 
χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων άλλων δραστη­
ριοτήτων στα πλαίσια του ESPRIT. 
(στ) Θα πρέπει να τονισθεί η εφαρμογή τεχνικών της 
τεχνολογίας γνώσεων στον CAD. 
(ζ) Ανάλογα με τις περιστάσεις θα πρέπει να ενσωματω­
θεί υλικό συγκεκριμένων εφαρμογών CAD. 
Μείζονα έργα που θα προωθηθούν 
Απαιτείται η άμεση προώθηση των εργασιών σε τέσσε-
ρεις περιοχές ζωτικών έργων. Στόχος είναι να αναπτυ­
χθούν ταυτόχρονα εργαλεία και τεχνικές ενώ θα γίνονται 
σημαντικές κινήσεις προς την υιοθέτηση ενός κοινού 
πλαισίου. 
Μια σημαντική δυσκολία προκύπτει από την ανάγκη 
ενσωμάτωσης των αποτελεσμάτων των ευρωπαϊκών 
έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη και τα οποία στις περισ­
σότερες περιπτώσεις δύσκολα μπορούν να ποσοτικοποιη-
θούν. Το πρόγραμμα ενοποίησης θα καλύψει το ζήτημα 
αυτό και θα παράσχει κατευθυντήριες γραμμές για μελ­
λοντικά έργα. Τα νέα έργα πρέπει να ορίζουν εκ των προ­
τέρων με λεπτομέρειες τους ποσοτικοποιημένους στόχους 
και περιορισμούς, για να μπορέσουν να αξιολογηθούν 
πλήρως. 
Μια πέμπτη περιοχή καλύπτει μικρότερα έργα Β πιο 
ριψοκίνδυνης και πρωτότυπης φύσης. 
Χρειάζεται να πραγματοποιηθεί τέτοιου είδους εργασία 
στην περιοχή του CAD και πολλά έργα θα πρέπει να εξα­
σφαλίσουν ευρωπαϊκή ενίσχυση. Λόγω των περιορισμέ­
νων πόρων που διατίθενται, τα παρακάτω έργα επιλέχθη­
καν με προσοχή επειδή θεωρήθηκαν ότι παρουσιάζουν 
μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν μόνιμες και μακρο­
πρόθεσμες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αποδοτικότητα. 
Προϋποθέσεις 
— Γνώσεις της διαδικασίας σχεδιασμού 
— πρόσβαση στα αποτελέσματα και τα εργαλεία που 
αναπτύχθηκαν στα πλαίσια του κανονισμού 3744/81 
και των έργων δοκιμαστικής εφαρμογής του ESPRIT 
— εμπειρία σε αλγόριθμους που χρησιμοποιούνται στο 
σχεδιασμό VLSI 
— τεχνολογίες και μικροκυκλώματα συστημάτων επί­
δειξης στην περιοχή των 10 εκατομμυρίων κρυσταλ-
λοτριόδων. 
1.3.1 Πρόγραμμα ενοποίησης CA D (τύπου Α) 
Υπάρχει απαίτηση για μια πλατιά και αντιπροσωπευτική 
ομάδα ερευνητών που ασχολούνται με την ανάπτυξη 
εργαλείων αυτοματοποιημένης σχεδιομελέτης, που να συναντηθούν και να προτείνουν από κοινού τους μηχανι­
σμούς και τα πλαίσια για μια καλύτερη ενοποίηση και 
μια ευρύτερη δυνατότητα προσπέλασης των ευρωπαϊκών 
εργαλείων CAD. 
Στα πλαίσια του προγράμματος θα συνταχθούν εκθέσεις 
μελετών σε κανονικά χρονικά διαστήματα και θα συσχε­
τισθούν τα αποτελέσματα σε κάποιου είδους εργασίες 
προγραμματισμού που χρηματοδοτούνται ειδικά, προκει­
μένου να ενισχυθεί η ενοποίηση και η συσχέτιση των υφι­
σταμένων και των ευρωενισχυόμενων εργαλείων και προ­
κειμένου να καθοριστεί ένα πλαίσιο προτύπων για την 
εργασία στο μέλλον. 
Στις μελέτες θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι παγκόσμιες 
εξελίξεις (π.χ. EDIF) στην τεχνολογία πληροφοριών και 
στις αρχιτεκτονικές συστημάτων αυτοματοποιημένης 
σχεδιομελέτης. 
Φάση} 
Έτος 1: 
προβλήματα του συνδυασμού υφιστάμενων ευρωεργα-
λείων τεχνικές ενοποίησης" επιπτώσεις στα δίκτυα και τα 
κατανεμημένα δεδομένα. 
Έτος 2: 
προτεινόμενα πρότυπα δεδομένων και δυνατότητας μετα­
φοράς προγραμμάτων επιπτώσεις από ειδικές κατευθυ­
ντήριες γραμμές για H/W αυτόματης σχεδιομελέτης όσον 
αφορά τους οργανισμούς ανάπτυξης εργαλείων άμεσης 
προσπέλασης. 
Ορόσημα: 
α) Ενοποίηση εργαλείων και συστημάτων που ανα­
πτύσσονται τώρα στα πλαίσια ενός συστήματος 
πρώτης γενεάς. 
β) Καθορισμός του πλαισίου των προτύπων για μελλο­
ντική εργασία. Την ίδια χρονική περίοδο πρέπει να 
γίνει αναθεώρηση των επιτευγμάτων και επαναξιο­
λόγηση της κατανομής της εργασίας. 
Φάση 2 
Έτος 3: 
επεκτάσεις προκειμένου να ενσωματωθούν οι επιπτώσεις 
νέων εξελίξεων στην άμεση προσπέλαση. 
Έτος 4: 
υλικό, τεχνητή νοημοσύνη και τεχνολογία βάσεων δεδο­
μένων. 
Έτος 5: 
ολοκλήρωση της ενοποίησης ενός συστήματος δεύτερης 
γενεάς και αναθεώρηση των υφιστάμενων προτύπων. 
Αριθ-C 11/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
Ορόσημα: 
α) Ενοποίηση προηγμένων εργαλείων στα πλαίσια ενός 
συστήματος δεύτερης γενεάς. 
β) Αναθεώρηση των υφιστάμενων προτύπων με εκσυγ­
χρονισμούς όπου απαιτείται. 
1.3.2. Πρόγραμμα διασύνδεσης με χρήστη (τύπου Α) 
Στόχος είναι η προώθηση της αποδοτικότερης χρήσης και 
της συνέπειας των εργαλείων CAD από την άποψη του 
χρήστη. Η εργασία θα είναι ένας συνδυασμός μελετών 
ευρείας έκτασης και της πρακτικής προσαρμογής ορισμέ­
νων υφιστάμενων προγραμμάτων. 
Έτος 1: 
βελτίωση των ζητημάτων που αφορούν τη διασύνδεση με 
το χρήστη σε έργα συστημάτων CAD που βρίσκονται σε 
εξέλιξη και αυτό για ολόκληρη τη διαδικασία σχεδια­
σμού 
Σημαντικά χαρακτηριστικά: 
— φιλικότης με το χρήστη 
— ταχύς χρόνος αντίδρασης 
— δυνατότητα μεταφοράς 
— συνέπεια 
Έτος 2: 
διερεύνηση των επικοινωνιακών σχέσεων ανάμεσα σε 
ευφυείς σταθμούς εργασίας και τις κεντρικές μονάδες 
υπολογιστών 
— ταχύτητα διαβίβασης 
— πρωτόκολλο διαβίβασης 
— κατανομή δεδομένων και διαδικασιών ανάμεσα 
στους σταθμούς εργασίας και τους υπολογιστές 
Έτη 3 και 4: 
μελέτη της διασύνδεσης ανθρώπου-μηχανής από τη σκο­
πιά του CAD — νέες τεχνικές εισόδου/εξόδου, για παρά­
δειγμα προφορική είσοδο (βλέπε επίσης άλλες περιοχές 
του ESPRIT) 
1.3.3. Προβλήματα της ολοκλήρωσης πολύ μεγάλης κλί­
μακας (τύπου Α) 
Στόχος είναι η ανάπτυξη νέων αλγορίθμων και αρχιτε­
κτονικών που να είναι κατάλληλοι για κυκλώματα VLSI 
που περιέχουν εκατομμύρια κρυσταλλοτριόδους. Το 
πρώτο στάδιο αφορά τον καθορισμό μιας τυπικής κατα­
νόησης των ορίων των υφιστάμενων αλγορίθμων, που 
χρησιμοποιούνται σήμερα σε διάφορα επίπεδα κατά τη 
διαδικασία σχεδιασμού. Είναι γνωστό ότι για το 90 °/ο των προβλημάτων στο 
CAD, μια αύξηση στην περιπλοκότητα πέρα από ορι­
σμένα όρια, απαιτεί νέες λύσεις και είναι σίγουρο ότι στο 
μέλλον θα πρέπει να εφαρμοστούν στους αλγορίθμους 
πολυάριθμες νέες προσεγγίσεις. 
Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να συνδυάσουν τις κοινές 
μελέτες και την ποσοτικοποιημένη αξιολόγηση με την 
πρακτική εργασία πάνω σε εξειδικευμένα εργαλεία, που 
χρησιμοποιούν συστήματα εμπειρογνωμοσύνης, και 
ειδικό εξοπλισμό που θα μπορεί να υποστηρίξει μια ποι­
κιλία προβλημάτων άμεσης προσπέλασης. 
Έτος 1: 
καθορισμός των κριτηρίων αξιολόγησης απόδοσης ιδιαί­
τερα όσον αφορά τα: 
— εργαλεία παραγωγής σχεδίων 
— εργαλεία σχεδίων τοπολογικής διαμόρφωσης 
— εργαλεία λειτουργικού σχεδιασμού 
Έτος 2: 
πειραματισμός με υφιστάμενα εργαλεία, συστήματα 
τεχνητής νοημοσύνης και ειδικό εξοπλισμό που θα εξα­
σφαλίζουν: 
— περιορισμούς στην πολυπλοκότητα του χωροχρόνου 
— παθολογικές περιπτώσεις 
Καθορισμός ενός συστήματος επίδειξης στο οποίο θα 
πραγματοποιηθούν αλγοριθμικές εργασίες σε συνεργασία 
με τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης και κάθε αναγκαίο εξο­
πλισμό ειδικής αποστολής. 
Έτη 3 και 4: 
υλοποίηση και επίδειξη για ένα «δύσκολο» και μεγάλο 
πρόβλημα. 
1.3.3.1. «Γλώσσα περιγραφής για VLSI» (Αναφ. 42: 
Α/83) 
Με το έργο αυτό θα παραχθούν δύο νέες γλώσσες ιεραρ­
χικής περιγραφής σχεδιασμού ολοκληρωμένων κυκλωμά­
των για την περιγραφή δικτύων κυκλωμάτων και σχε­
δίων. Ο γενικός στόχος είναι η δημιουργία μιας υποδο­
μής CAD για VLSI που θα βοηθήσει στην ουσιαστική 
βελτίωση της παραγωγικότητας των σχεδιαστών και θα 
επιτρέψει περαιτέρω εξελίξεις. 
1.3.3.2. «Προηγμένοι αλγόριθμοι, αρχιτεκτονική και 
τεχνικές σχεδιάσεως για VLSI επεξεργασίας 
σημάτων συγκεκριμένων εφαρμογών» (Αναφ. 
97: Α/83) 
Το έργο αυτό καλύπτει την ανάπτυξη εργατών CAD και 
προηγμένων τεχνικών σχεδιασμού κυκλωμάτων CMOS 
14.1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Apie.Cll/15 
για μικροκυκλώματα ψηφιακής επεξεργασίας σημάτων 
για σειριακές και μικτές σειριακές/παράλληλες ή παράλ­
ληλες αρχιτεκτονικές. 
1.3.3.3. «Σύστημα υψηλής απόδοσης παραγωγής, υψη­
λής αξιοπιστίας, εξαιρετικά υψηλής κλίμακας 
ολοκλήρωσης μέσω ανασυγκροτησιμότητας» 
(Αναφ. 244: Β/84) 
Μπορεί να επιτευχθεί εξαιρετικά αξιόπιστη ULSI με την 
εισαγωγή πλέον σε ένα μικροκύκλωμα έτσι ώστε να 
υπάρχει ανοχή ως προς ελαττωματικές κυψελίδες ή στοι­
χεία. Όμως αυτή η αύξηση της επιφανείας μπορεί να 
οδηγήσει σε μια μείωση της απόδοσης παραγωγής. Η 
εισαγωγή πλεονασμού προτείνεται με στόχους κατ' 
αρχάς τη βελτίωση της απόδοσης παραγωγής μέσω μιας 
ανασυγκρότησης κατά το τέλος της παραγωγικής διαδι­
κασίας, και επίσης την ανεκτικότητα σε ελαττώματα 
μέσω της ανασυγκρότησης σε σύνδεση. Για την επιτυχή 
ολοκλήρωση του έργου απαιτούνται εμπειρία στην ανά­
λυση της απόδοσης παραγωγής πυριτίου, που συνεπάγε­
ται κατανόηση των μηχανισμών αστοχίας και της κατα­
νομής τους, στις αρχιτεκτονικές στρατηγικές για διαμερι­
σμό, στην εφαρμογή π^νασμού και τη διατήρηση δυνα­
τότητας πραγματοποίησης δοκιμών, στις μεθοδολογίες 
σχεδιασμού πυριτίου με βελτιώσεις έτσι ώστε να μπορούν 
να καλυφθούν οι παραπάνω απαιτήσεις και σε συγκεκρι­
μένες τεχνικές παραγωγής για υποστήριξη της αναγκαίας 
φυσικής αναδιάταξης και κάλυψης των ειδικών απαιτή­
σεων στον τομέα των δοκιμών και της συσκευασίας. Το 
έργο θα καταλήξει στην κατασκευή ενός μικροκυκλώμα­
τος επίδειξης και η υποστηριζόμενη τεχνολογία θα είναι 
τεχνολογία αιχμής CMOS με επαρκείς αλληλοσυνδέσεις 
πολλών στιβάδων. 
Προσκαλείται η υποβολή επιπλέον προτάσεων τύπου Α. 
1.3.4. Εργαλεία σχεδιασμού ανώτερου επιπέδου (τύ­
που Α) 
Η απαίτηση αφορά την ανάπτυξη ενός συνόλου ενοποιη­
μένων εργαλείων σχεδιασμού για σχεδιασμό ανώτερου 
επιπέδου (προσδιορισμός προδιαγραφών, σύνθεσης και 
επαλήθευσης) με υψηλό βαθμό τεχνολογικής ανεξαρτη­
σίας. Τα σχέδια-στόχοι αφορούν μια κλίμακα δέκα εκα­
τομμυρίων επιμέρους στοιχείων ανά μικροκύκλωμα, που 
θα μπορεί να περιέχει τόσο μνήμη όσο και λογικές 
συναρτήσεις. Τα εργαλεία θα πρέπει να υποβοηθούν το 
σχεδιαστή στο διαμερισμό ενός συστήματος σε υποσυ­
στήματα και στην κατανομή των λειτουργιών όσον 
αφορά την υλοποίηση στο υλικό ή το λογικό. Θα πρέπει 
να καλυφθούν και λεπτομέρειες υλοποίησης όπως η δυνα­
τότητα πραγματοποίησης δοκιμών και η σχεδίαση. Θα 
πρέπει επίσης να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα 
μικτών αναλογικοψηφιακών σχεδίων. 
Έτος 1: σχεδιασμός γενικού συνόλου εργαλείων 
Έτος 2: έναρξη εφαρμογής του συνόλου εργαλείων 
Έτος 3: πλήρης εφαρμογή του συνόλου εργαλείων Έτος 4: δοκιμή και επίδειξη του συνόλου εργαλείων σε 
μικροκυκλώματα πολλαπλών υποσυστημάτων 
με λειτουργίες λογικής, μνήμης και αναλογικές. 
1.3.4.1. «Συστήματα σχεδιασμού CAD υψηλού επιπέδου 
για διαλογικό σχεδιασμό και σχεδίαση» (Αναφ. 
10: Α/83) 
Στόχος αυτού του έργου είναι ο καθορισμός και η επί­
δειξη του συστήματος CAD για το σχεδιασμό και την 
παραγωγή σχεδίων ολοκληρωμένων κυκλωμάτων VLSI, 
από τον αρχικό καθορισμό των προδιαγραφών μέχρι τις 
μάσκες. Θα καλυφθεί η πολυπλοκότητα κυκλωμάτων 
μέχρι 1 000 000 κρυσταλλοτριόδους. Γενικός στόχος είναι 
η μείωση των χρόνων σχεδιασμού. 
Προσκαλείται: η υποβολή πρόσθετων προτάσεων τύ­
που Α. 
1.3.5. Εξειδικευμένα πρωτότυπα εργαλεία σχεδιασμού 
(τύπου Β) 
Θα χορηγηθεί ενίσχυση σε έναν αριθμό μικρών και εξαι­
ρετικά πρωτότυπων έργων. Υπάρχει μια ευρεία ποικιλία 
πιθανών θεμάτων που καλύπτουν το σχεδιασμό κυκλω­
μάτων VLSI μεγάλης κλίμακας. Ιδιαίτερα να προστεθούν 
έργα που αφορούν προβλήματα σχεδιομελέτης στις ακό­
λουθες περιοχές. 
— Κυκλώματα VLSI πολύ υψηλής ταχύτητας (π.χ. 50 
pico-δευτερόλεπτα) 
— Ολοκλήρωση σε επίπεδο πλακιδίου μονοκρυστάλλου 
— Ανοχή σε ελαττώματα για υψηλές αποδόσεις παρα­
γωγής 
— Παράλληλες αρχιτεκτονικές (π.χ. συστολικές συστοι­
χίες) 
— Εξειδικευμένες τεχνολογίες (π.χ. αρσενικούχου γαλ­
λίου) 
— Υλικό ειδικών εφαρμογών για CAD. 
1.3.6 Σχεδιασμός και χαρακτηρισμός κυψελίδων (τύ­
που Α) 
Στόχος είναι η παροχή κυψελίδων που θα μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των τεχνολογιών 
πυριτίου και των εργαλείων CAD που θα αναπτυχθούν 
υπό την αιγίδα του ESPRIT στα πλαίσια λειτουργούντων 
κυκλωμάτων. Δεν αποσκοπεί στην εξασφάλιση μιας πλή­
ρους βιβλιοθήκης κυψελίδων αλλά στην ανάπτυξη μιας 
δοκιμασμένης μεθοδολογίας για τον ταχύ σχεδιασμό και 
χαρακτηρισμό των κυψελίδων. Ένα ουσιαστικό δεδο­
μένο εισόδου είναι οι πληροφορίες ανάπτυξης μοντέλων 
διατάξεων από τα ερευνητικά έργα που αφορούν τη δια­
δικασία. 
Αριθ-C 11/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14.1.85 
Περιλαμβάνονται τρεις κατηγορίες κυψελίδων: 
1. Πρωτογενείς κυψελίδες 
2. Παραμετρικοποιημένες κυψελίδες 
3. Σταθερές κυψελίδες 
προκειμένου να συμπεριληφθούν τόσο οι αναλογικές όσο 
και οι ψηφιακές λειτουργίες. 
Για κάθε κυψελίδα θα πρέπει να υπάρχουν περιγραφές σε 
σχεδιαστικό, λειτουργικό και ηλεκτρικό επίπεδο με πλή­
ρεις πληροφορίες για προσομοίωση και εξαγωγή παραμέ­
τρων. Στόχος είναι η εξασφάλιση μιας ελάχιστης ποικι­
λίας κυψελίδων για κάθε μια από τις τεχνολογίες. Κάθε 
κυψελίδα θα προσομοιωθεί και θα χαρακτηριστεί πλή­
ρως. 
Έτος 1: 
επιλογή προσωρινών προτύπων και ανάπτυξη βασικής 
μεθοδολογίας σχεδιασμού κυψελίδων. 
Έτος 2: 
ανάπτυξη βιβλιοθήκης πρωτογενών κυψελίδων και τεχνι­
κών παραμετρικοποίησης. 
Έτος 3: 
σχεδιασμός παραμετρικοποιημένων και σταθερών κυψε­
λίδων. 
Έτος 4: 
χαρακτηρισμός και επίδειξη σε αντιπροσωπευτικά 
κυκλώματα. 
Παρατήρηση: Κατά τη διάρκεια του έργου θα εφαρμο­
στούν τα κατάλληλα πρότυπα καθώς αυτά 
θα γίνονται διαθέσιμα. 
Περιοχή Ε & Α 1.4: Ολοκληρωμένα κυκλώματα από 
σύνθετους ημιαγωγούς 
Περιγραφή: 
Τα ολοκληρωμένα ψηφιακά κυκλώματα από ημιαγώγιμα 
υλικά ενώσεων των στοιχείων της ομάδας III-V παρου­
σιάζουν πιθανά πλεονεκτήματα ταχύτητας ή/και κατα­
νάλωσης ισχύος σε σχέση με τα κυκλώματα πυριτίου 
λόγω υψηλότερης ευκινησίας των ηλεκτρονίων. Η πολυ­
πλοκότητα της τεχνολογίας υστερεί κατά πολλά έτη από 
την τεχνολογία πυριτίου και απαιτείται σημαντική 
έρευνα στον τομέα των υλικών και διαδικασιών. Λόγω 
της διεύρυνσης της αγοράς για κυκλώματα υψηλής ταχύ­
τητας, και χαμηλής κατανάλωσης ισχύος, πολλά προβλή­
ματα θα πρέπει να αντιμετωπισθούν. 
Η τεχνολογία περιλαμβάνει δομές ομοεπαφών αρσενι-
κούχου γαλλίου που βασίζονται σε δομές κρυσταλλοτριό-δων επίδρασης πεδίου καθώς και σε δομές ετεροεπαφών 
αρσενικούχου γαλλίου/αρσενικούχου αργιλιογαλλίου 
που χρησιμοποιούν κρυσταλλοτριόδους ηλεκτρονίων 
υψηλής ευκινησίας (ΗΕΜΤ) ή τις διπολικές κρυσταλλο-
τριόδους ετεροεπαφής. Απαιτείται βασική έρευνα στην 
προετοιμασία υλικών, την εμφύτευση ιόντων, και τις 
τεχνολογίες διαδικασιών ολοκληρωμένων κυκλωμάτων. 
Παρατήρηση: Η επίτευξη των στόχων του προγράμματος 
αυτού απαιτεί πολύ σημαντικούς πόρους που ίσως να μη 
διατίθενται στα πλαίσια του ESPRIT. Από την άλλη 
πλευρά οι στόχοι αυτοί αντιπροσωπεύουν έναν ελάχιστο 
αντικειμενικό σκοπό προκειμένου να διατηρηθεί η αντα­
γωνιστικότητα. Κατά συνέπεια θα πρέπει να γίνουν απο­
δεκτοί συμπληρωματικοί μηχανισμοί χρηματοδότησης 
ή/και λιγότερο φιλόδοξα προγράμματα. 
Προϋποθέσεις: 
— πηγή κατάλληλων υλικών υποστρώματος* 
— εγκαταστάσεις CAD" 
—. κατάλληλο εργαστήριο και έμπειρη ομάδα' 
— δυνατότητα για επαξόνια ανάπτυξη με ιόντα ή/και 
μοριακές δέσμες (ΜBE) ή και εναπόθεση ατμών 
οργανομεταλλικών χημικών ενώσεων (MOCVD). 
Πρόγραμμα (—) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— Κύρια έμφαση στην ανάπτυξη διαδικασιών κατα­
σκευής ολοκληρωμένων κυκλωμάτων αρσενικούχου 
γαλλίου πάνω σε πλακίδια μονοκρυστάλλων 2 
ιντσών με την επίτευξη υπομικρομετρικών χαρακτη­
ριστικών και με ιδιαίτερη προσοχή στη δυνατότητα 
αναπαραγωγής και την απόδοση παραγωγής. 
— Βελτιστοποίηση της ανάπτυξης των υλικών και 
κατασκευή πειραματικών κρυσταλλοτριόδων ηλε­
κτρονίων υψηλής ευκινησίας (ΗΕΜΤ) και διπολικών 
κρυσταλλοτριόδων ετεροεπαφής (HJBT) στο σύστη­
μα αρσενικούχου γαλλίου/αρσενικούχου αργιλιο­
γαλλίου. 
* 12ος μήνας: απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης 
κυκλωμάτων με βάση MESFET με 1 000 
πύλες και με καθυστέρηση πύλης (tpd) 
μικρότερη από 100 ps. 
— Επίδειξη βασικών κυκλωμάτων HJBT ή/και ΗΕΜΤ 
(όχι κυκλικών ταλαντωτών). 
Έτος 2: 
— Συνέχιση των εργασιών με κύρια έμφαση στις διαδι­
κασίες παραγωγής ολοκληρωμένων κυκλωμάτων 
αρσενικούχου γαλλίου που περιλαμβάνουν υπομι-
κρομετρικά χαρακτηριστικά με ιδιαίτερη προσοχή 
όσον αφορά τη δυνατότητα αναπαραγωγής και την 
απόδοση παραγωγής. Δημιουργία δυνατότητας επε­
ξεργασίας 3 ιντσών. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/17 
— Συνέχιση της έρευνας στον τομέα της βελτιστοποίη­
σης των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων ΗΕΜΤ ή/και 
HJBT. 
* 24ος μήνας: επίδειξη τουλάχιστον μνήμης 1 Κ (χρόνος 
προσπέλασης μικρότερος από 1 ns, ισχύος 
μικρότερης από 500 mW) ή/και κυκλωμά­
των ισοδύναμης πολυπλοκότητας. 
— Απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης κυκλωμάτων 
ΗΕΜΤ ή/και HJBT 100 πυλών. 50ps και συντελεστή ποιότητας λιγότερο 
από 100 femto-joules. Το σύστημα επίδει­
ξης μπορεί να είναι 16 Κ μνήμη με χρόνο 
προσπελάσεως μερικά nsec ή μπορεί να 
προσδιοριστεί κατά το 3ο έτος ώστε να 
πληροί τις ανάγκες των άλλων περιοχών 
του ESPRIT (ιδιαίτερα γραμμές δεδομέ­
νων υψηλής ταχύτητας) ή της βιομηχα­
νίας τηλεπικοινωνιών (π.χ. κυκλώματα 
επεξεργασίας σημάτων). 
Έτος 3: 
— Πραγματοποίηση βελτιώσεων απόδοσης παραγωγής 
και αξιοπιστίας στη βασική διαδικασία ολοκληρωμέ­
νων κυκλωμάτων αρσενικούχου γαλλίου. 
— Βελτίωση των σταδίων της βασικής διαδικασίας για 
μια διαδικασία ολοκληρωμένων κυκλωμάτων αρσε­
νικούχου γαλλίου/αρσενικούχου αργιλιογαλλίου με 
βάση το ΗΕΜΤ ή τη διπολική κρυσταλλοτρίοδο. 
— Προσδιορισμός της δυνατότητας εφαρμογής HJBT/ 
ΗΕΜΤ για ψηφιακό ολοκληρωμένο κύκλωμα ενός 
γρήγορου επεξεργαστή 8 δυαδικών ψηφίων. 
*36ος μήνας: αξιολόγηση της απόδοσης παραγωγής σε 
ένα κύκλωμα συστήματος επίδειξης 1Κ ή 
ισοδύναμης πολυπλοκότητας σε τουλάχι­
στον 10 πλακίδια μικροκρυστάλλων. 
Απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης 
μνήμης ΗΕΜΤ 1Κ ή/και συγκρίσιμου 
κυκλώματος HJBT. 
Σύγκριση των διαφόρων τεχνολογιών (εάν 
είναι δυνατό με το ίδιο κύκλωμα για κάθε 
τεχνολογία). Απόφαση για την επιλογή 
μιας από αυτές. 1.4.1. «Σύνθετοι ημιαγωγοί και ολοκληρωμένα κυκλώ­
ματα — 1» (Αναφ. 232:Α/84) 
Ο γενικός στόχος αυτού του προγράμματος είναι η καθιέ­
ρωση τεχνολογιών ψηφιακών ολοκληρωμένων κυκλωμά­
των με αρσενικούχο γάλλιο που χρησιμοποιούν το 
MESFET αρσενικούχου γαλλίου, τις κρυσταλλοτριόδους 
η&κτρονίων υψηλής ευκινησίας (HEMT/TEGFET) και 
διπολικές κρυσταλλοτριόδους επαφής (ΗΒΤ) ως τα 
ενεργά στοιχεία των κυκλωμάτων. Τα κυκλώματα αυτά 
θα συγκροτηθούν έτσι ώστε να διευκολύνουν την κατάλ­
ληλη επίδειξη των π^νεκτημάτων του αρσενικούχου 
γαλλίου από πλευράς ταχύτητας και κατανάλωσης 
ισχύος σε σχέση με το πυρίτιο. 
1.4.2. «Σύνθετοι ημιαγωγοί και ολοκληρωμένα κυκλώ­
ματα — II» (Αναφ. 522:Α/84) 
Έτος 4: 
— Βελτίωση και παγιοποίηση της επιλεγμένης διαδικα­
σίας. 
— Κατασκευή πειραματικών ολοκληρωμένων κυκλω­
μάτων και βελτίωση της απόδοσης παραγωγής. 
— Ανάπτυξη των κυκλωμάτων για τον ταχύ επεξεργα­
στή των 8 δυαδικών ψηφίων. 
* 48ος μήνας: επίδειξη μιας μνήμης 16 Κ (ή ισοδύναμου) 
με την επιλεγμένη τεχνολογία. Ο γενικός στόχος του ερευνητικού προγράμματος είναι η 
ανάπτυξη προηγμένων π^ρών της τεχνολογίας διαδικα­
σιών ψηφιακών ολοκληρωμένων κυκλωμάτων με αρσενι­
κούχο γάλλιο και της συναφούς εμπειρίας προκειμένου 
να διευκολυνθεί η παραγωγή ταχέων ψηφιακών κυκλω­
μάτων υψηλών επιδόσεων. Η κατασκευή ολόκληρων ολο­
κληρωμένων κυκλωμάτων δεν θεωρείται ότι είναι προα-
νταγωνιστική. Θα αναπτυχθούν ψηφιακά ολοκληρωμένα 
κυκλώματα επίδειξης προκειμένου να αξιολογηθεί η από­
δοση των διαφόρων τεχνολογιών λογικών κυκλωμάτων. 
Έτος 5: , 
— Αύξηση της πολυπλοκότητας. 
— Σχεδιασμός και κατασκευή άλλων πολύπλοκων ολο­
κληρωμένων κυκλωμάτων τεχνολογίας αιχμής. 
* 60ός μήνας: Επίδειξη μεγάλου κυκλώματος πολυπλο­
κότητας των 10 έως 20 000 πεζών, με 
χρόνο καθυστέρησης πύλης λιγότερο από 1.4.3. «Μέθοδοι για αναλογικά μονολιθικά ολοκληρω­
μένα κυκλώματα αρσενικούχου γαλλίου» (Αναφ. 
255: Β/84) 
Η κύρια επιδίωξη του ερευνητικού προγράμματος είναι η 
ανάπτυξη μιας πλήρους βιβλιοθήκης CAD από θεωρητικά 
μοντέλα και πειραματικά δεδομένα για τα παθητικά 
ApiG.C 11/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
στοιχεία και τα ενεργά εξαρτήματα που απαιτούνται για 
το σχεδιασμό αναλογικών ολοκληρωμένων κυκλωμάτων 
αρσενικούχου γαλλίου. Η εργασία αρχίζει με την παρα­
γωγή φυσικών μοντέλων και ισοδύναμων κυκλωμάτων 
για διάφορους τύπους MESFET και παθητικών στοιχείων 
τόσο από πλευράς συσσωρευμένων όσο και από πλευράς 
κατανεμημένων κυκλωμάτων. Το επόμενο στάδιο είναι ο 
CAD για ομάδες παθητικών και ενεργών διατάξεων με 
στόχο την ολοκληρωμένη υλοποίηση στοιχειωδών λει­
τουργιών. Εδώ θα προσομοιωθούν πέρα από την ανάλυση 
των κυκλωμάτων και η σύζευξη μεταξύ γειτονικών στοι­
χείων καθώς και η κατανομή θερμότητας. Κατά την επό­
μενη φάση, θα εξεταστούν με ειδικά προγράμματα ανά­
λυσης τα αναλογικά ολοκληρωμένα κυκλώματα που θα 
έχουν οριστεί ως &ιτουργικοί δομικοί λίθοι ανώτερου 
επιπέδου. Αυτό το τελικό πρόγραμμα CAD περιλαμβάνει 
την αξιολόγηση των επιπτώσεων της συσκευασίας και 
την ανάλυση της ευαισθησίας σε σφάλματα. Η διαλογική 
βελτιστοποίηση θα οργανωθεί στα πλαίσια ενός πακέτου 
που θα είναι προσανατολισμένο προς το χρήστη και 
φορητό. Το έργο αρχίζει με διερεύνηση της ζώνης C και Χ 
που πρέπει να επεκταθεί στα 18 GHz. Η δυνατότητα CAD 
θα αποδειχθεί με διάφορα ολοκληρωμένα κυκλώματα 
αρσενικούχου γαλλίου που θα προορίζονται για επίδειξη, 
συμπεριλαμβανομένων διατάξεων υπομικρομετρικών δια­
στάσεων. 
Προσκαλείται η υποβολή επιπλέον προτάσεων τύπου Α 
και Β. 
Περιοχή Ε & Α 1.5: Οπτοηλεκτρονική 
Περιγραφή 
Οι οπτοηλεκτρονικές διατάξεις θα απαιτούνται όλο και 
περισσότερο για τηλεπικοινωνιακή διαβίβαση, εσωτερι­
κές και εξωτερικές συνδέσεις υπολογιστών, επεξεργασία 
εικόνων εξαιρετικά μεγάλου εύρους ζώνης καθώς και σε 
συστήματα μεταγωγής. Οι μελλοντικές γενιές μονότρο-
πων συστημάτων επικοινωνιών ίσως να χρησιμοποιούν 
σύμφωνη φώραση και πολυδιαυλική πολυπλεξία μήκους 
κύματος και πιθανόν να πραγματοποιούνται με διαμόρ­
φωση φάσης. Αυτό θα εξασφαλίσει βελτιωμένη απόδοση 
και συμβατότητα με την ολοκληρωμένη οπτική λογική. 
Θα επιτρέψει την επεξεργασία, τον σχεδιασμό και τη 
δρομολόγηση σε πολύ υψηλές ταχύτητες. Σε ημιαγώγιμη 
μορφή, οι οπτοηλεκτρονικές διατάξεις θα είναι επίσης 
συμβιβαστές με τα ολοκληρωμένα κυκλώματα από στοι­
χεία των ομάδων IIΙ-V, που εξασφαλίζουν μία ταχεία ηλε­
κτρική διασύνδεση. 
Παρατήρηση: Η επίτευξη των στόχων του προγράμματος 
αυτού απαιτεί εξαιρετικά υψηλούς πόρους που μπορεί να 
μην διατίθενται στα πλαίσια του ESPRIT. Από την άλλη 
μεριά οι στόχοι αυτοί αντιπροσωπεύουν έναν ελάχιστο 
αντικειμενικό σκοπό προκειμένου να διατηρηθεί η αντα­
γωνιστικότητα. Κατά συνέπεια θα πρέπει να γίνουν απο­
δεκτοί συμπληρωματικοί μηχανισμοί χρηματοδότησης 
ή/και λιγότερο φιλόδοξα προγράμματα. 
Προϋποθέσεις 
— Πηγή κατάλληλων υλικών υποστρώματος' 
— κατάλληλο εργαστήριο και έμπειρη ομάδα' 
— δυνατότητα επαξόνιας ανάπτυξης. Το πρόγραμμα αυτό δεν αποσκοπεί σε υπολογιστές που η 
λειτουργία τους στηρίζεται στην οπτική, αλλά μάλλον 
στην εξασφάλιση εξαρτημάτων και υποσυστημάτων για 
διαβιβάσεις δυαδικών ψηφίων σε υψηλές ταχύτητες. Οι 
δύο προσεγγίσεις είναι: 
α) Ολοκληρωμένες ηλεκτρονικές και οπτικές συνιστώ­
σες πάνω στο ίδιο μικροκύκλωμα: 
Πρόγραμμα (—) και ενδιάμεσοι στόχοι (*) 
Έτος 1 
— Βελτιστοποίηση ανάπτυξης υλικών και δομών κατά 
στιβάδες' 
— ολοκλήρωση ενός φωτοφωρατή με συνιστώσα ενί­
σχυσης μετώπου' 
— εργασία πάνω σε οδηγούς laser σε υλικά με βάση 
InP 
— εργασία στον τομέα της ανάπτυξης μιας τεχνολογίας 
ολοκληρωμένων κυκλωμάτων με βάση InP, συμβιβα-
στής με την οπτοηλεκτρονική της. 
* 12ος μήνας: επίδειξη ενός μονολιθικού φωτοφωρατή 
με εσωτερική ενίσχυση. 
Έτος 2 
— σύγκριση (πειραματικά και με ανάπτυξη μοντέλων) 
υβριδικής και μονολιθικής ολοκλήρωσης για τη βαθ­
μίδα του δέκτη' 
— συνέχιση της ανάπτυξης της τεχνολογίας ολοκληρω­
μένων κυκλωμάτων με βάση InP' 
— ανάπτυξη τεχνικών απομόνωσης και αλληλοσύνδε-
σης σε υλικά με βάση InP. 
* 24ος μήνας: επίδειξη ενός μονολιθικά ολοκληρωμένου 
δέκτη με εύρος ζώνης μεγαλύτερο ή ίσο 
των 2,5 GHz. 
Έτος 3 
— σύγκριση της υβριδικής και μονολιθικής ολοκλήρω­
σης της βαθμίδας του πομπού' 
— κατασκευή ενός ολοκληρωμένου πομπού. 
* 36ος μήνας: επίδειξη ενός ολοκληρωμένου πομπού με 
εύρος ζώνης μεγαλύτερο από 2,5 GHz. 
Μετά το έτος 3, η περαιτέρω βελτιστοποίηση του δέκτη, 
του πομπού, και πιθανώς και των επαναληπτικών κυκλω­
μάτων θα πρέπει να γίνουν αφού ληφθεί υπόψη η πρόο­
δος στη βιομηχανία των τηλεπικοινωνιών και στις άλλες 
περιοχές του ESPRIT. 
β) Πολυπλεξία μήκους κύματος με ολοκληρωμένη 
οπτική: 
Πρόγραμμα (—) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— Βελτιστοποίηση της επαξόνιας ανάπτυξης για lasers, 
φωρατές και κυματοδηγούς' 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/19 
— αξιολόγηση οπτικών φραγμάτων που παράγονται με 
δέσμες ηλεκτρονίων και ολογραφικά" 
— επίδειξη laser κατανεμημένης ανατροφοδότησης 
(DFB). 
* 12ος μήνας: επίδειξη laser DFB με ρεύμα κατωφλίου 
μικρότερο από 50 mA. Επίδειξη ενός 
φωτοφωρατή που τροφοδοτείται από 
κυματοδηγό' μονολιθικός οδηγός χαμη­
λών απωλειών (μικρότερων από 1 
dB/sm). 
Έτος 2: 
— βελτιστοποίηση laser DFB για άμεση διαμόρφωση σε 
υψηλές συχνότητες' 
— κατασκευή δύο lasers ΒΗ (Buried Heterostructure) 
διαφορετικού μήκους κύματος πάνω στο ίδιο μικρο­
κύκλωμα' 
*24ος μήνας: επίδειξη διαμορφωτών εύρους ζώνης 2,5 
GHz σε ημιαγωγούς. 
Έτος 3: 
— μονολιθική ολοκλήρωση δύο lasers DFB που θα 
εκπέμπουν σε δύο διαφορετικά μήκη κύματος' 
— βελτιστοποίηση εξωτερικών διαμορφωτών πάνω σε 
ημιαγώγιμα υλικά' 
— κατασκευή φωρατών αποπολυπλεξίας' 
* 36ος μήνας: επίδειξη ολοκληρωμένου πομπού με εύρος 
ζώνης μεγαλύτερο από 2,5 GHz. 
Έτος 4: 
— ολοκλήρωση δύο lasers DFB με έναν οπτικό πολυ-
πλέκτη' 
— βελτίωση φωτοδιόδου αποπολυπλεξίας. 
* 48ος μήνας: επίδειξη ολοκληρωμένων βαθμίδων 
πομπού και δέκτη με πολυπλεξία κατα­
νομής μήκους κύματος. 
Στο σημείο αυτό απαιτούνται ορισμένα δεδομένα από 
άλλες περιοχές του ESPRIT καθώς και από τη βιομηχα­
νία τηλεπικοινωνιών προκειμένου να υλοποιηθεί μία 
ζεύξη επίδειξης ταχύτητος μερικών gigabit. 
1.5.1. «Ολοκληρωμένες οπτοηλεκτρονικές διατάξεις για 
συστήματα διαβίβασης οπτικών ινών πολύ υψη­
λής ταχύτητας διαβίβασης δυαδικών ψηφίων» 
(Αναφ. 263: Α/84) 
Ο γενικός στόχος του ερευνητικού προγράμματος είναι η 
σημαντική αύξηση της ταχύτητας διαβίβασης δεδομένων 
σε συστήματα διαβίβασης πληροφοριών με τη χρησιμο­
ποίηση διατάξεων υψηλών επιδόσεων και με μια ποικιλία 
τεχνικών πολυπλεξίας, κυρίως με τη χρήση διαφορετικών 
μηκών κύματος. Κατά τα τρία πρώτα έτη, η δραστηριό­
τητα θα εστιαστεί στην επίτευξη και χρησιμοποίηση 
μονότροπων διακριτών ^τουργιών κατάλληλων για μία 
μεταγενέστερη υβριδική και μονολιθική ολοκλήρωση. Η 
πλήρης υβριδική ολοκλήρωση θα αντιμετωπιστεί κατά το 
έτος 3 και 4. Η εργασία πάνω στα υλικά αυτά θα είναι 
προσανατολισμένη προς την αναπαραγώγιμη ανάπτυξη ετεροδομών υψηλής ποιότητας, υψηλής ομοιογένειας και 
μεγάλης επιφάνειας, που θα είναι κατάλληλες για lasers 
με χαμηλή πυκνότητα ρεύματος κατωφλίου και καλώς 
ελεγχόμενο μήκος κύματος, για φωτοφωρατές με χαμηλό 
επίπεδο παραμενόντων προσμίξεων και για κυματοδη­
γούς με χαμηλές απώλειες. 
1.5.2. «Τεχνολογία για ολοκληρωμένα οπτοη^τρο-
νικά κυκλώματα με βάση ΙηΡ» (Αναφ. 546: Α/84) 
Το πρόγραμμα αυτό έχει ως στόχο την ανάπτυξη της 
απαιτούμενης τεχνολογίας για την κατασκευή των η&-
κτρονικών διατάξεων που θα έχουν μορφή τέτοια, που θα 
τους επιτρέπει να ολοκληρωθούν μαζί με τις οπτικές δια­
τάξεις. Μια ποικιλία διατάξεων θα διερευνηθεί και θα 
συγκριθεί όσον αφορά τη χρήση σε μία ποικιλία λειτουρ­
γιών. Ως aπoτέL·σμa της σημασίας που έχει η λειτουργία 
σε μεγαλύτερα μήκη κύματος, όλη η εργασία θα γίνει με 
ημιαγώγιμες ενώσεις με βάση ΙηΡ. Ένα από τα πολύ 
σημαντικά πιθανά οφέλη του προγράμματος είναι ότι τα 
υλικά που θα μεL·τηθoύv αναμένεται να έχουν πολύ 
υψηλή απόδοση σε συμβατικά η^τρονικά κυκλώματα. 
Κατά συνέπεια το πρόγραμμα ίσως οδηγήσει σε βελτιω­
μένες ηλεκτρονικές λειτουργίες καθώς και σε πολύπλοκα 
οπτοηλεκτρονικά κυκλώματα. 
1.5.3. «Οπτική αλληλοσύνδεση για ολοκληρωμένα 
κυκλώματα VLSI και υψηλής ταχύτητας διαβίβα­
σης δυαδικών ψηφίων» (Αναφ. 380: Β/84) 
Αυτό το θεωρητικό ερευνητικό πρόγραμμα εκτε^ται 
προκειμένου να διερευνηθεί η εφαρμογή της οπτικής 
αλληλοσύνδεσης για να μειωθεί ο αριθμός των ακροδε­
κτών της συσκευασίας καθώς και οι η^τρομαγνητικές 
παρεμβολές σε ολοκληρωμένα κυκλώματα VLSI και πολύ 
υψηλής ταχύτητας και σε υποσυγκροτήματα που περιέ­
χουν αυτά τα εξαρτήματα. Το πλήρες πρόγραμμα είναι 
τετραετούς διάρκειας. Κατά τη διάρκεια του πρώτου 
έτους θα πραγματοποιηθεί σχεδιασμός και μελέτη. Οι 
δραστηριότητες θα διευρυνθούν κατά το δεύτερο και 
τρίτο έτος κατά τη διάρκεια των οποίων θα πραγματοποι­
ηθεί και το κύριο μέρος της πειραματικής εργασίας. 
Κατά το τελευταίο έτος, θα έχει ολοκληρωθεί η κατα­
σκευή των διατάξεων επίδειξης, θα έχουν ολοκληρωθεί οι 
προβλέψεις σχεδιασμού και απόδοσης, και θα έχουν διε­
ρευνηθεί οι συγκεκριμένες εφαρμογές. 
1.5.4. «Μοριακή τεχνολογία για οπτοηλεκτρονική» 
(Αναφ. 443: Β/84) 
Στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη νέων οργανικών η&-
κτροοπτικών και μη γραμμικών οπτικών υλικών. Υπάρ­
χει μια διαρκώς αυξανόμενη απαίτηση για τέτοιου είδους 
υλικά στους ταχύτατα διευρυνόμενους τομείς της ολο­
κληρωμένης οπτικής και των οπτικών επικοινωνιών. Στό­
χος του έργου είναι η παραγωγή πρωτότυπων υλικών για 
την κατασκευή διατάξεων που θα χρησιμοποιούν γραμ­
μικά ηλεκτροοπτικά φαινόμενα, φαινόμενα ανάμιξης 
συχνότητας δευτέρας τάξης, και φαινόμενα τρίτης τάξης. 
Αναμένεται η υποβολή περαιτέρω προτάσεων τύπου Α 
(και τύπου Β). 
Αριθ-C 11/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
Περιοχή Ε & Α 1.6: Τεχνολογία προηγμένης παρουσίασης 
Σε πολλές περιοχές προϊόντων, π.χ. σταθμό εργασίας, 
ηλεκτρονικό γραφείο κλπ. υπάρχει ανάγκη τα παλαιά 
συνηθισμένα CRT ν' αντικατασταθούν από νέα προηγ­
μένα συστήματα παρουσίασης. Τέτοια συστήματα 
παρουσίασης πρέπει να είναι μεγάλου μεγέθους (μεγέθους 
Α4 και μεγαλυτέρου) και μέσης ώς μεγάλης διακριτικής 
ικανότητας. 
Πολλές μέθοδοι διερευνώνται προς το παρόν. Τα προβλή­
ματα της πολυπλεξίας, της ελαχιστοποίησης των σφαλμά­
των, των υλικών κλπ., μεγαλώνουν όσο μεγαλώνει το 
μέγεθος και η διακριτική ικανότητα. Απαιτείται ο ακρι­
βής προσδιορισμός των ειδικών προβλημάτων και της 
καλύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής για να προκύψει 
κάποια επίδραση σ' αυτή την περιοχή έρευνας. Η πρωτο­
βουλία πρέπει να συνδέσει στενά τις σχετικές δραστηριό­
τητες εθνικού επιπέδου σ' αυτή την περιοχή έρευνας. 
Προτείνεται ένα έργο καθορισμού τεχνολογίας στο οποίο 
οι επαγγελματίες της Κοινότητας θα συνδυάζουν τις γνώ­
σεις και την εμπειρία τους. Το έργο θα μπορούσε να έχει 
διάρκεια από 12 έως 18 μήνες και να προετοιμάζει το 
δρόμο για μία μεγάλη συντονισμένη ευρωπαϊκή αντιμε­
τώπιση του θέματος. Τα αναμενόμενα αποτελέσματα 
αυτών των έργων, θα μπορούσαν να παρουσιαστούν σε 
μια μελέτη που θα τελείωνε στους μήνες 12 έως 14, και 
της οποίας οι συστάσεις θα στηρίζονται πάνω σ' ένα ή 
περισσότερα έργα επίδειξης που θα τελείωναν τον 18ο 
μήνα. 
1.6.1. «Υλικά και τεχνολογίες υψηλής ευκινησίας για 
οδηγούς φορέων οθονών με υγρούς κρυστάλλους» 
(Αναφ. 491: Β/84) 
Στην ισχύουσα πρακτική, τα περιφερειακά κυκλώματα-
οδηγοί για ενεργές οθόνες υγρών κρυστάλλων με πίνακες 
αποτελούνται από εξωτερικά ολοκληρωμένα κυκλώ-
ματα-μικροκυκλώματα. Το έργο προτείνει την ανάπτυξη 
υλικών και τεχνολογιών &πτών υμενίων για οδηγούς 
φορέων στηλών και γραμμών με στόχο την αντικατά­
σταση των εσωτερικών ολοκληρωμένων κυκλωμάτων-
μικροκυκλωμάτων. Κύριος σκοπός θα είναι η ανάπτυξη 
μιας διαδικασίας εναπόθεσης σε χαμηλές θερμοκρασίες 
για το ημιαγώγιμο υλικό λεπτού υμενίου που θα ταιριάζει 
με τα γυάλινα υποστρώματα που χρησιμοποιούνται στις 
οθόνες υγρών κρυστάλλων. Το κύριο υλικό που προτείνε­
ται είναι το πολυκρυσταλλικό πυρίτιο, που θα εναποτίθε­
ται με μια διαδικασία εκκένωσης πυρακτώσεως υψηλής 
ισχύος. Περαιτέρω θα αναπτυχθούν στοιχειώδη κυκλώ­
ματα με κρυσταλλοτριόδους λεπτού υμενίου (TFT) 
κατάλληλα για καταχωρητές ολισθήσεων οδηγών 
φορέων τα οποία και θα δοκιμασθούν επιπλέον, θα συν­
δυασθούν με οθόνες υγρών κρυστάλλων-πινάκων και θα 
δοκιμαστούν πρωτότυπα οδηγών μικρού μήκους. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων τύπου Β στην περι­
οχή 1.6 
1.7. (ο αριθμός αυτός δεν χρησιμοποιείται) Περιοχή Ε & Α 1.8: Γενικά ερευνητικά θέματα τύπου Β 
Στην περιοχή αυτή καλύπτονται ερευνητικά θέματα 
τύπου Β που δεν προσδιορίσθηκαν ήδη στις περιοχές 1.1 
ώς 1.6 της μικροηλεκτρονικής. Τα θέματα αυτά θα πρέπει 
φυσικά να σχετίζονται με τους στόχους του υποποργράμ-
ματος μικροηλεκτρονικής, και έχουν από μόνα τους 
μεγάλη ουσιαστική αξία. 
Σημείωση: Επειδή ο σκοπός αυτής της περιοχής έρευνας 
είναι πολύ ευρύς, δεν θα δοθεί λεπτομερές πρόγραμμα σε 
τούτο το έντυπο. 
Εντούτοις σε κάθε περίπτωση οι προτάσεις για έργα Β 
τύπου θα αναμένεται να δίνουν ετήσιους στόχους οι 
οποίοι θα μπορούν να μετρηθούν επακριβώς και με τους 
οποίους θα μπορεί να γίνει σύγκριση και μέτρηση της 
προόδου του έργου. 
1.8.1. «Διερεύνηση όλων των ζητημάτων της αλληλο-
σύνδεσης ολοκληρωμένων κυκλωμάτων με υψηλό 
αριθμό ακροδεκτών» (Αναφ. 199-544: Β/83-84) 
Το έργο αυτό έχει τους ακόλουθους στόχους: 
1. Την ανάπτυξη εναλλακτικών μεθόδων συνδέσεως 
του ολοκληρωμένου κυκλώματος στο μέσο αλληλο-
συνδέσεώς του. 
2. Την ανάπτυξη αλληλοσυνδέσεων υψηλής πυκνότη­
τας και μεγάλης επιφάνειας με τη χρησιμοποίηση 
τεχνικών με πολυμερή πολλών στιβάδων. 
3. Την ανάπτυξη αλληλοσυνδέσεων εξαιρετικά υψηλής 
πυκνότητας και λογικά μεγάλης επιφάνειας με βάση 
ένα συνδυασμό διηλεκτρικών παχέων υμενίων και 
μεθόδων επιμετάλλωσης πρόσθετων μετάλλων 
βάσης. 
Στόχος είναι η υλοποίηση όλων των συστημάτων αλλη-
λοσύνδεσης με μόνο δύο στιβάδες, με συνέπεια την επί­
τευξη χαμηλού κόστους μέσω περιορισμένων χειρισμών 
και φθηνών υλικών. Όλα τα τμήματα του έργου έχουν 
σχεδιαστεί έτσι ώστε να αξιοποιούν κατά τον καλύτερο 
τρόπο τις συσκευασίες που αναπτύσσονται στο συμπλη­
ρωματικό πρόγραμμα 1.9.1. 
1.8.2. «Τεχνολογία εναπόθεσης πλάσματος για μαγνη­
τικά μέσα εγγραφής με λεπτά υμένια» (Αναφ. 334: 
Β/84) 
Στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη τεχνολογιών εναπό­
θεσης που θα συνδυάζουν τις ανώτερες τεχνικές ποιότη­
τες των μέσων Α^πΓών υμενίων με τους υψηλούς βαθμούς 
εναπόθεσης που απαιτούνται για βιομηχανική παραγωγή. 
Στόχος του έργου είναι η αύξηση του ρυθμού εναπόθεσης 
λεπτών υμενίων κατά σημαντικό παράγοντα. 
Προσκαλείται η υποβολή επιπλέον ερευνητικών θεμάτων 
τύπου Β. Στα υποψήφια θέματα για τέτοιες προτάσεις 
περιλαμβάνονται: 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/21 
— Προηγμένες τεχνικές φυσικής ανάλυσης 
— ανιχνευτές και ενεργειακοί μετατροπείς 
— νέες τεχνολογίες και τεχνικές για προηγμένη αποθή­
κευση πληροφοριών 
— νέα ανόργανα και οργανικά υλικά 
Περιοχή Ε & Α 1.9: Έργα υποστήριξης περισσότερων οπό 
μιας περιοχών της μικροηλεκτρονικής 
Περιγραφή 
Η περιοχή αυτή καλύπτει όλα εκείνα τα έργα (τύπου Α ή 
Β) που υποστηρίζουν περισσότερες από μία από τις μείζο­
νες περιοχές 1.1 έως 1.6. Τέτοιου είδους έργα δεν μπορούν 
να χαρακτηριστούν ότι ανήκουν σε μια συγκεκριμένη 
περιοχή αλλά, σε αντίθεση με την περιοχή 1.8, συνδέο­
νται άμεσα με τους κύριους στόχους του υποπρογράμμα-
τος. 
Η περιοχή αυτή αντιπροσωπεύει επίσης μια σημαντική 
ώθηση προς την ανάπτυξη των τεχνολογιών και των 
τεχνικών που απαιτούνται προκειμένου να επιτευχθούν 
οι μείζονες στόχοι αυτών των περιοχών 1.1 έως 1.6, και 
προκειμένου να αντιμετωπισθούν εκτός από τα αρχικά 
στάδια των έργων αυτών και οι τελικοί στόχοι για τα 
υπομικρομετρικά κυκλώματα. 
1.9.1. «Προηγμένη αλληλοσύνδεση για VLSI» (Αναφ. 
14: Β/83) 
Το έργο αυτό σχετίζεται με το πρόβλημα αλληλοσύνδε-
σης πάνω σε πυρίτιο. Θα αντιμετωπισθούν γεωμετρίες 
πολλών στιβάδων και υπομικρομετρικές καθώς και η 
τεχνολογία των σχετικών υλικών και άλλα συναφή προ­
βλήματα. Αναπόσπαστο τμήμα του έργου θα αποτελέ­
σουν υποπρογράμματα για αξιοπιστία, δοκιμές κύκλου 
ζωής και απόδοση παραγωγής. (Η αλληλοσύνδεση μικρο­
κυκλωμάτων αποτελεί το θέμα του έργου 1.8.1). 
1.9.2. «Αυτόματη επικύρωση σχεδιασμού ολοκληρωμέ­
νων κυκλωμάτων με τη χρησιμοποίηση δέσμης 
ηλεκτρονίων» (Αναφ. 271: Β/84) 
Το έργο αποβλέπει στην ανάπτυξη μιας μεθοδολογίας για 
την αυτόματη διάγνωση σφαλμάτων σχεδιασμού σε δια­
τάξεις VLSI, με βάση τις δυνατότητες παρατήρησης που 
παρέχει ένα σύστημα ηλεκτρονικής δέσμης, τη σύνδεση 
με το περιβάλλον CAD, την αναγνώριση μορφών για 
αυτόματη ρύθμιση της δέσμης ηλεκτρονίων, τη γενική 
μεθοδολογία που πιθανώς να βασίζεται σε συστήματα 
εμπειρογνωμοσύνης όσον αφορά τον καθορισμό της δια­
γνωστικής στρατηγικής, καθώς και νέα κυκλώματα υλι­κού για βελτίωση της απόδοσης της τεχνολογίας η^το-
νικής δέσμης. Θα καλυφθούν επίσης, προκειμένου να 
επιτευχθεί αυτός ο γενικός στόχος, οι περιοχές του ελέγ­
χου του συστήματος η^τρονικής δέσμης με υπολογι­
στή, της διασύνδεσης με το λογικό CAD, του προσδιορι­
σμού των στοιχείων των κυκλωμάτων, της μεθοδολογίας 
για τη διάγνωση σφαλμάτων σχεδιασμού, της παραγωγής 
δοκιμαστικών μορφών για τη διόρθωση της ηλεκτρονικής 
δέσμης, του σχεδιασμού της δυνατότητας δοκιμών της 
ηλεκτρονικής δέσμης, και της ανάπτυξης εξοπλισμού της 
η^τρονικής δέσμης. 
1.9.3. «Αξιολόγηση στρωμάτων πυριτίου με επαξόνια 
ανάπτυξη μοριακής δέσμης» (Αναφ., 305: Β/84) 
Το έργο αυτό διαιρείται σε τρία μέρη: 
1. Ανάπτυξη στιβάδων πυριτίου με επαξόνια ανάπτυξη 
μοριακής δέσμης (ΜΒΕ). 
2. Συνεχής επί τόπου μέτρηση των χαρακτηριστικών 
της διαδικασίας. 
3. Εφαρμογή και ανάπτυξη τεχνικών για τον χαρακτη­
ρισμό των στιβάδων ΜΒΕ. Οι πληροφορίες αυτές θα 
χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια για τη βελτιστοποί­
ηση των συνθηκών ανάπτυξης. 
Προγραμματίζεται όπως αναληφθούν τέσσερεις εξειδι­
κευμένες αναπτυξιακές εργασίες σε τέσσερεις εξειδικευ­
μένες τεχνικές. Το υπόλοιπο του προγράμματος θα αντι­
μετωπίσει την εφαρμογή των υφιστάμενων τεχνικών και 
την ερμηνεία του συνόλου των αποτελεσμάτων που θα 
συγκεντρωθούν με τον τρόπο αυτό. 
1.9.4. «Συστήματα πυριτίου επί μονωτή σε συνδυασμό 
με χαμηλές θερμοκρασίες» (Αναφ. 370: Β/84) 
Στο έργο αυτό θα χρησιμοποιηθούν και θα συνδυαστούν 
αρκετές τεχνικές προκειμένου να επιτευχθούν στιβάδες 
μονοκρυστάλλων καλής ποιότητας με πάχος που να 
κυμαίνεται από 0,5 μικρόμετρα έως 50 μικρόμετρα για 
μια ποικιλία εφαρμογών. Αυτές σχετίζονται τόσο με την 
τεχνολογία πυριτίου επί μονωτή (SOI) όσο και με την 
τεχνολογία πυριτίου επί σαπφείρου (SOS) για την κατα­
σκευή ολοκληρωμένων κυκλωμάτων υψηλών επιδόσεων, 
καθώς και για την εξασφάλιση εναλλακτικών δυνατοτή­
των σε σχέση με την χρησιμοποιούμενη σήμερα επίπονη 
διαδικασία διηλεκτρικής απομόνωσης (DI). 
1.9.5. «Μια διαδικασία διπολικών CMOS υψηλών επι­
δόσεων για κυκλώματα VLSI» (Αναφ. 412:Α/84) 
Το έργο αυτό στοχεύει στην ανάπτυξη μιας τεχνολογίας 
VLSI που θα συνδυάζει πάνω σε ένα και μόνο μικροκύ­
κλωμα, κυκλώματα Μ OS της υψηλότερης πυκνότητας 
που μπορεί να επιτευχθεί σήμερα, με διπολικά κυκλώ­
ματα παρόμοιας πυκνότητας, που όμως θα ταιριάζουν 
καλύτερα σε συγκεκριμένες εργασίες, ιδιαίτερα τη δια­
σύνδεση με εξωτερικό εξοπλισμό. Στο έργο η κύρια προ­
σπάθεια θα καταβληθεί προς την τεχνολογική πλευρά: 
Αριθ. C 11/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
ανάπτυξη μεθόδων που θα επιτρέψουν την κατασκευή 
κρυσταλλοτριόδων, διπολικών και MOS, σε συμβιβαστά 
στάδια της διαδικασίας, και αυτό μέχρι διαστάσεων συ­
γκρίσιμων με εκείνες που επιτυγχάνονται σήμερα με 
τεχνολογία μόνο MOS. Παράλληλα με αυτήν την τεχνο­
λογική εργασία θα πρέπει να αναπτυχθούν μέθοδοι σχε­
διασμού για το συγκεκριμένο τύπο των κυκλωμάτων που 
θεωρούνται μαζί με μια μελέτη προσδιορισμού, για διά­
φορους τύπους εφαρμογών, της καταλληλότερης κατανο­
μής των υποσυστημάτων στις δύο τεχνολογίες κυκλωμά­
των. 
1.9.6. «Βελτίωση της απόδοσης παραγωγής και των επι­
δόσεων ολοκληρωμένων κυκλωμάτων με ισορρό-
πιση σχεδιασμού» (Αναφ. 456: Β/84) 
Το έργο αυτό θα εφαρμόσει τη νέα μέθοδο της ισορρόπι-
σης σχεδιασμού για τη βελτιστοποίηση των επιδόσεων 
ολοκληρωμένων κυκλωμάτων. Ένα ήδη υφιστάμενο πρό­
γραμμα για εξισορρόπιση σχεδιασμού και ένα πρό­
γραμμα για τη βελτίωση των επιδόσεων των κυκλωμάτων 
θα βελτιωθούν και θα προσαρμοστούν στα ειδικά προ­
βλήματα που προκύπτουν κατά το σχεδιασμό κυκλωμά­
των VLSI. Τα τμήματα του προγράμματος που θα ανα­
πτυχθούν θα περιλαμβάνουν σχηματική εισαγωγή, εξα­
γωγή σχετικών aπoτεL·σμάτωv και μια βελτίωση της 
στρατηγικής διερεύνησης προκειμένου να μειωθεί ο χρό­
νος χρησιμοποίησης της κεντρικής μονάδας επεξεργα­
σίας, ενδεχόμενα με αύξηση των απαιτήσεων αποθήκευ­
σης. Το πρόγραμμα θα πρέπει να είναι εύκολο στο χειρι­
σμό και θα δοκιμαστεί τελικά με διάφορα ολοκληρωμένα 
κυκλώματα που θα παρασχεθούν από τις εταιρείες. 
1.9.7. «Υποστρώματα για τεχνολογία VLSI CMOS» 
Αναφ. 509: Β/84) -
Μέρος 1: Η διαμόρφωση μιας ενδογενούς διαδικασίας 
απαέρωσης (1G) για πλακίδια μονοκρυστάλλων με ενδιά­
μεσα υψηλή συγκέντρωση οξυγόνου. Η διαδικασία θα 
είναι ανεξάρτητη από τον τύπο, ρ ή η, του υποστρώματος 
και θα πρέπει να μπορεί να δώσει: 
— μια εξαιρετικά ελαττωματική περιοχή μεγάλων δια­
στάσεων 
— μια ζώνη απογύμνωσης χωρίς ελαττώματα. 
Για τη ζώνη αυτή ένα πάχος γύρω στα 10 έως 20 μικρόμε-
τρα χαρακτηρίζεται σαν μια βέλτιστη συμβιβαστική λύση 
για αρκετούς παράγοντες (ρεύμα διαρροής, αναισθησία 
σε εμπλοκές και σε σφάλματα λογικού). 
Μέρος 2: Χαρακτηρισμός πλακιδίων μονοκρυστάλλων 
επαξόνιας ανάπτυξης με διάμετρο 4 έως 6 ίντσες. Το 
πάχος της στιβάδας επαξόνιας ανάπτυξης θα πρέπει να 
είναι της τάξεως των 5 έως 10 μικρομέτρων, τόσο για τα 
υποστρώματα τύπου ρ + όσο και για τα υποστρώματα 
τύπου n + .To πάχος αυτής της τάξεως είναι κατάλληλο 
για υπομικρομετρικά CMOS. Τέλος, η ενδογενής απαέ-
ρωση και η διαδικασία επαξόνιας ανάπτυξης θα πρέπει 
ενδεχόμενα να συνδυαστούν προκειμένου να παραχθούν 
ενδογενώς απαερωμένα πλακίδια μονοκρυστάλλων επα­ξόνιας ανάπτυξης με χαμηλές διαρροές για υπομικρομε-
τρικές διατάξεις CMOS αναίσθητες σε σφάλματα λογι­
κού. 
1.9.8. «Διατάξεις κβαντικών ημιαγωγών» (Αναφ. 514: 
Β/84) 
Προγραμματίζεται: 
1. Διερεύνηση των δομών των διατάξεων όπου οι 
φορείς ελέγχονται εσωτερικά και ανάμεσα στις στι­
βάδες από η&κτρικά πεδία, που δημιουργούνται από 
περιοχές εμφύτευσης/διάχυσης, ή από ειδικά δια­
μορφωμένες δομές πυλών (π.χ. διαψηφιακοί δάκτυ­
λοι υπομικρομετρικού βήματος) και 
2. η υποστήριξη του προγράμματος αυτού με θεωρητι­
κές μελέτες βασικής φυσικής ημιαγωγών και ηλε­
κτρονικών και οπτοηλεκτρονικών φαινομένων στις 
πρωτότυπες δομές. 
1.9.9. «Διαμόρφωση κατατομής προσμίξεων για υπομι-
κρομετρικές δομές» (Αναφ. 519: Β/84) 
Στόχος αυτού του έργου είναι η υλοποίηση των δυνατο­
τήτων για τον επακριβή προσδιορισμό των κατατομών 
επιφανειακών προσμίξεων όπως αυτές χρησιμοποιούνται 
σε υπομικρομετρικές διατάξεις. Για να επιτευχθεί αυτό, 
προτείνεται η ανάπτυξη μιας ηλεκτρικής τεχνικής, και 
συγκεκριμένα η κατανομή αντίστασης, και ταυτόχρονα η 
αντιπαραβολή της τεχνικής αυτής με δύο άλλες μη ηλε­
κτρικές μεθόδους, συγκεκριμένα της φασματομετρίας 
μάζας δευτερογενών ιόντων (SIMS) και της οπισθοσκέ-
δασης Rutherford (RBS). Στο έργο θα τονιστεί ιδιαίτερα η 
ανάπτυξη και χρησιμοποίηση της τεχνικής της κατανο­
μής αντίστασης ενώ οι άλλες τεχνικές θα χρησιμοποιη­
θούν κυρίως για σύγκριση. Ένα σημαντικό υποπροϊόν 
αυτής της προσέγγισης θα είναι τα δεδομένα που θα συ­
γκεντρωθούν και τα οποία θα επιτρέψουν μια καλύτερη 
κατανόηση της κινητικής της διάχυσης. Επιπλέον θα 
καταβληθεί προσπάθεια στα πλαίσια της εργασίας να 
προσδιοριστούν οι κατατομές του βορίου, του φωσφό­
ρου, του αρσενικού και του αντιμονίου ενώ θα χρησιμο­
ποιηθούν και θα αξιολογηθούν πρωτότυπες μέθοδοι ανό-
πτησης όπως ο θερμαντής λωρίδων και η ανόπτηση με 
αναλαμπές. 
1.9.10. «Εγχάραξη πλάσματος υψηλής διακριτικής ικα­
νότητας σε τεχνολογία ημιαγωγών — βασικές 
αρχές, επεξεργασία και εξοπλισμός» (Αναφ. 574: 
Β/84) 
Αναγνωρίζεται ευρέως στα πλαίσια της βιομηχανίας ηλε­
κτρονικών ότι η εγχάραξη με πλάσμα θα παίξει ζωτικό 
ρόλο στην επίτευξη υπομικρομετρικής τεχνολογίας τόσο 
στα συστήματα πυριτίου όσο και στα συστήματα ημια­
γωγών της III- V ομάδας. Όμως θα πρέπει ακόμη να 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Apie.Cll/23 
γίνουν πολλά προκειμένου να γίνει κατανοητή η σύνθετη 
χημεία και φυσική που συνεπάγεται η εφαρμογή κατάλ­
ληλων διαγνωστικών μεθόδων. Μέχρι να επιτευχθεί κάτι 
τέτοιο δεν θα αξιοποιηθεί πλήρως η πλήρης δυναμικό­
τητα της εγχάραξης με πλάσμα. Το γενικό πρόγραμμα 
συνδέεται αναγκαστικά και συνεργάζεται με κέντρα που 
έχουν εμπειρία σε χημεία και φυσική πλάσματος, με 
κατασκευαστές οργάνων και με έναν προμηθευτή χημι­
κών ουσιών της βιομηχανίας η^τρονικών. Από κοινού 
κατέχουν ένα μοναδικό συνδυασμό γνώσεων και εγκατα­
στάσεων που θα εξασφαλίσουν την επιτυχία αυτού του 
εκτεταμένου προγράμματος. 
Ειδικότερα προκειμένου να επιτευχθεί δυνατότητα επε­
ξεργασίας για μεγάλων χαρακτηριστικών 0,5 μικρομέ-
τρων και μικρότερα, καθορίζονται οι παρακάτω περιοχές 
έργων, και τα αποτελέσματα αυτών των προτάσεων θα 
πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τα προγράμματα των 
περιοχών 1.1 και 1.2. 
α) Λιθογραφία 0,5 μικρομέτρων με ρυθμοαπόδοση 
παραγωγής και συναφή ανάπτυξη προφυλακτικού 
επιχρίσματος, που θα συμβιβάζονται με διαδικασίες 
ξηράς εγχάραξης. 
β) Ανισότροπη εγχάραξη πλακιδίων μονοκρυστάλλων 
διαστάσεων μέχρι 150 χιλιοστομέτρων με μέγεθος 
χαρακτηριστικών 0,5 μικρομέτρων (RIE, RIBE, 
κλπ.). 
γ) Τεχνικές επεξεργασίας που να επιτρέπουν τον πλεο­
νασμό για ολοκληρωμένα κυκλώματα πολύ μεγάλων 
επιφανειών. 
δ) Ανάπτυξη μοντέλων για διαδικασίες και διατάξεις 
συμπεριλαμβανομένης και πειραματικής επαλήθευ­
σης. 
Προσκαλείται η υποβολή επιπλέον προτάσεων για ερευ­
νητικά θέματα τύπου Β. 
Οι παρακάτω κατάλογοι περιέχουν ενδεικτικά μερικά 
κατάλληλα θέματα χωρίς όμως να υπάρχει περιορισμός. 
Τα πιθανά θέματα που σχετίζονται με VLSI περιλαμβά­
νουν: 
— Υλικά επεξεργασίας ημιαγωγών 
— Τεχνολογία επιχρισμάτων 
— Επεξεργασία με πλάσμα και ενεργά ιόντα 
— Εμφύτευση ιόντων 
— Τεχνολογία φωτοβοηθουμένης εναπόθεσης 
— Οργανικοί μονωτές 
1. Εισαγωγή 
Η έκδοση 1985 του προγράμματος εργασίας για το υπο-
πρόγραμμα τεχνολογίας λογικού του ESPRIT δεν είναι 
μόνο μια προσαρμογή της έκδοσης 1984 στις τρέχουσες — Ταχεία θερμική επεξεργασία στιβάδων (δέσμη ηλε­
κτρονίων, λέιζερ, θερμικοί παλμοί κλπ.) 
— Επιμετάλλωση: αγωγοί πυριτίου, πρωτότυπα υλικά 
πρωτότυπες μέθοδοι επεξεργασίας 
— Τεχνική προχωρημένης συσκευασίας — υψηλής 
ταχύτητας υλικά κλπ. 
— Δοκιμές υψηλής ταχύτητας επί πλακιδίων μονοκρυ­
στάλλων (φέτας) 
— Μοντέλα διατάξεων και διαδικασιών 
— Αυτοματοποιημένη κατασκευή και έλεγχος 
Τα πιθανά θέματα τύπου Β που υποστηρίζουν τις περιο­
χές 1.4 και 1.5 περιλαμβάνουν: 
— Κρυσταλλική ανάπτυξη μεγάλων μονοκρυστάλλων 
InP και GaAs 
— Ανάπτυξη μοντέλων για οπτικά στοιχεία 
— Μοντέλα διατάξεων GaAs 
— Εξειδικευμένο CAD για ολοκληρωμένα κυκλώματα 
από στοιχεία των μονάδων III - V 
— Βασικές τεχνολογικές διαδικασίες για: 
— αξιολόγηση υλικών 
— εμφύτευση ιόντων και ανόπτηση 
— τεχνικές ξηράς εγχάραξης 
— διηλεκτρικά και μονωτές 
— αξιοπιστία 
— εξειδικευμένο εξοπλισμό. 
Επιπλέον θα ενισχυθεί ένα πρόγραμμα τύπου Β μεγάλης 
ποικιλίας, που θα αποσκοπεί στην υποστήριξη νέων και 
υποσχόμενων τεχνικών σε ολόκληρη την περιοχή της 
μικροηλεκτρονικής όπως αυτή καθορίζεται από την περι­
οχή των σημαντικών έργων που ήδη προσδιορίστηκαν. 
— Λιθογραφία (φωτός, ηλεκτρονίων, ακτινών Χ, λέιζερ, 
ιόντων, κλπ.) 
— Ποικίλα ενεργά στοιχεία σε ημιαγωγικά υλικά υψη­
λής κινητικότητας 
— Αξιοπιστία διατάξεων και μηχανισμοί αποτυχίας 
— Πρωτότυπα υλικά συνθέτων ημιαγωγών, νέοι ημια-
γωγοί και πρωτότυπες (π.χ. κατά στιβάδες) διατάξεις 
αυτών 
— Νέες μέθοδοι παραβιάσεις (βλέπε και μέρος 1.6). 
τεχνολογικές προβλέψεις και τάσεις. Αντιπροσωπεύει επί­
σης μια προσπάθεια βελτίωσης του προγράμματος εργα­
σίας ως οργάνου αξιολόγησης και επιλογής των έργων, 
και ως του κύριου τεχνικού οδηγού για τους πιθανούς 
προτείνοντες. ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2 
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΚΟΥ 
Αριθ-C 11/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
2. Στόχοι και φιλοσοφία 3. Περιγραφή του υποπρογραμματος 
Η τεχνολογία λογικού αντιμετωπίζεται σαν μία από τις 
μείζονες απαραίτητες βασικές τεχνολογίες της βιομηχα­
νίας τεχνολογίας πληροφοριών. Η ανάπτυξη λογικού 
είναι ένα μέρος της διαδικασίας σχεδιασμού συστημάτων 
και αναμένεται ότι θα αντιπροσωπεύει ένα όλο και μεγα­
λύτερο ποσοστό της συνολικής προσπάθειας ανάπτυξης 
συστημάτων. Κατά συνέπεια, η κατοχή εξαιρετικά απο­
δοτικών, και αποδοτικών από πλευράς κόστους μεθόδων 
για την παραγωγή λογικού υψηλής ποιότητας και αξιόπι­
στου, θα οδηγήσει στην πιο γρήγορη εισαγωγή νέων 
προϊόντων και στην μείωση του συνολικού κόστους του 
κύκλου ζωής. Η Ευρώπη θα πρέπει να έχει ελεύθερη πρό­
σβαση στις καλύτερες μεθόδους και εργαλεία και θα πρέ­
πει τουλάχιστον να εξομοιώνεται με τον υπόλοιπο κόσμο 
όσον αφορά την εκμετάλλευση τους. 
Προς το παρόν η Ευρώπη ίσως να είναι σε ίση μοίρα 
τεχνικά με τις Η ΠΑ και την Ιαπωνία, αλλά το μεγαλύ­
τερο μέρος της εμπειρίας της βρίσκεται απομονωμένο σε 
ειδικούς κλάδους και απαιτεί ευρύτερη διανομή. 
Ο γενικός στόχος του υποπρογράμματος τεχνολογίας 
λογικού είναι να επιτευχθεί ένα στάδιο όπου η ανάπτυξη 
συστημάτων πληροφορικής (δηλαδή προϊόντων που περι­
λαμβάνουν υλικό και λογικό) θα έχει τα χαρακτηριστικά 
μιας διαδικασίας βιομηχανικού σχεδιασμού και, σε μεγα­
λύτερη έκταση, θα υποβοηθείται από υπολογιστές. Τα 
προβλεπόμενα ψηφοριακά συστήματα καλύπτουν όλο το 
φάσμα των εφαρμογών. Ειδική αναφορά θα γίνει στα 
συστήματα (π.χ. κατανεμημένες βάσεις δεδομένων), στα 
συστήματα πραγματικού χρόνου και στα ενσωματωμένα 
συστήματα. Σύμφωνα με την παραδεκτή διαίρεση των εργασιών ανά­
πτυξης λογικού σε τρεις ζωτικές περιοχές (βλέπε επίσης 
και το πρόγραμμα εργασίας 1984), στο υποπρόγραμμα 
αυτό υπάρχουν τρεις κύριες περιοχές Ε και Α: 
Θεωρίες, μέθοδοι και εργαλεία (2.1) 
Οι δραστηριότητες στην περιοχή αυτή καλύπτουν τη 
μετάβαση σε μία τεχνολογική προσέγγιση των συστημά­
των και του λογικού. Αντιμετωπίζεται ένα σενάριο στο 
οποίο καλά θεμελιωμένες και επιστημονικά στηριγμένες 
μέθοδοι υιοθετούνται βαθμιαία προκειμένου να αντικα­
ταστήσουν κατά περίπτωση τεχνικές που χρησιμοποιού­
νται σήμερα. Επιπλέον, θα πραγματοποιηθεί εργασία σε 
πιο προηγμένες προσεγγίσεις της τεχνολογίας συστημά­
των πληροφοριών. 
Διοικητικά και βιομηχανικά ζητήματα (2.2) 
Τα έργα στην περιοχή αυτή αποσκοπούν στην παγιοποί­
ηση της κατανόησης και των αποτελεσματικών μέσων 
υποστήριξης για τα διοικητικά και βιομηχανικά ζητή­
ματα των έργων λογικού. Τα ζητήματα αυτά περιλαμβά­
νουν τα ευρύτερα θέματα του κύκλου ζωής προϊόντων 
λογικού όπως αυτός εμφανίζεται στη βιομηχανία λογικού 
και συστημάτων πληροφορικής. Περιλαμβάνουν επίσης 
θέματα που αφορούν τη διεύθυνση έργων λογικού. 
Ένα σημαντικό εμπόδιο στην εισαγωγή υπαρχόντων και 
μελλοντικών μεθόδων θεωρείται ότι είναι η έλλειψη γνώ­
σεων από τα μεσαία διοικητικά στελέχη της βιομηχανίας, 
για τα κέρδη που θα επιτυγχάνονταν με τις μεθόδους 
αυτές και τις απαιτούμενες επενδύσεις για την εισαγωγή 
των μεθόδων (εκπαίδευση προσωπικού, οργανωτικές 
αλλαγές, κλπ.). Αυτό ενισχύεται περαιτέρω από την 
ανάγκη υιοθέτησης μιας πολιτικής «ελάχιστου κινδύνου» 
για νέα βιομηχανικά προγράμματα. Κοινό περιβάλλον'(2.3) 
Με τα έργα στην περιοχή αυτή θα αναπτυχθεί ένα κοινό 
περιβάλλον που θα χρησιμοποιηθεί: 
— ως ένα αρχικό περιβάλλον ανάπτυξης λογικού 
— ως η βάση για την ανάπτυξη ενός πλήρως ενοποιημέ­
νου περιβάλλοντος τεχνολογίας λογικού. 
Έτσι δημιουργήθηκε μια νέα κατηγορία έργων στην 
τεχνολογία λογικού. Αυτά θα περιλαμβάνουν την βιομη­
χανική χρήση (όχι την ανάπτυξη) σημερινής τεχνολογίας 
αιχμής στον τομέα του λογικού. Τα έργα αυτά μπορούν 
να αρχίσουν αμέσως. Ένα σημαντικό μέρος των προτά­
σεων για τα έργα στην κατηγορία αυτή θα πρέπει να 
είναι η ανάλυση και η κοινοποίηση της αποτελεσματικό­
τητας της τεχνολογίας. Η κύρια δραστηριότητα είναι η 
αξιολόγηση της τεχνολογίας λογικού μάλλον παρά η 
ανάπτυξη της (μελέτες περιπτώσεων στον τομέα της χρή­
σης). Μερικά έργα αυτής της φύσης έχουν περιγραφεί 
στις περιοχές Ε και Α 2.1, 2.2 και 2.3" προσκαλείται η 
υποβολή περαιτέρω προτάσεων στην περιοχή 2.4. Με άλλα έργα θα εξασφαλιστεί η βάση για τα πιο προηγ­
μένα περιβάλλοντα του μέλλοντος. 
Ένα τέταρτο τμήμα του υποπρογράμματος καλύπτει την 
ανάγκη για έργα επίδειξης και αξιολόγησης. 
Τα έργα που θα εκτελεσθούν στα πλαίσια του προγράμ­
ματος τεχνολογίας του λογικού αποσκοπούν στην δια­
σφάλιση της καλύτερης ανταγωνιστικότητας της Ευρω­
παϊκής Βιομηχανίας Τεχνολογίας πληροφοριών διά 
μέσου της συνεργασίας των ιδρυμάτων έρευνας, των 
παραγωγών λογικού και των βιομηχανικών χρηστών. 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/25 
Ο όλος κύκλος των δραστηριοτήτων για την καλλιτέ-
ρευση των βάσεων της τεχνολογίας του λογικού, διαιρεί­
ται σε τρεις φάσεις. Με βάση τα κατωτέρω, κατά είδος 
συνεργάτου συνεισφέρει με διαφορετικό βάρος, ανάλογα 
με την φάση. 
* Θεωρητική και εμπειρική έρευνα 
Στόχος των έργων σ' αυτήν την φάση είναι η προώ­
θηση της καλύτερης κατανόησης της φύσης της λει­
τουργίας του λογικού στα πλαίσια ενός οικονομικού 
περιβάλλοντος και των συσχετιζόμενων θεωριών από 
τα μαθηματικά και την πληροφορική. Πρωτότυπες 
υλοποιήσεις και πειραματικές εφαρμογές θα επιβε­
βαιώσουν την δυνατότητα εφαρμογής των ερευνητι­
κών συμπερασμάτων στην βιομηχανία. 
* Ανάπτυξη της απαραίτητης βασικής τεχνο­
λογίας 
Τα έργα σ' αυτήν την φάση αφορούν την ανάπτυξη 
μιας βιομηχανίας αποδεκτής τεχνολογίας, (μέθοδοι 
και εργαλεία) που να εκμεταλλεύεται όλες τις προω­
θημένες θεωρητικές συλλήψεις. Αυτή η φάση απαιτεί 
συνεργασία ευρείας μορφής και μεγάλη επιστρά­
τευση πόρων. Η διασφάλιση της ευρείας δυνατότη­
τας εφαρμογής και διαλειτουργικότητας των εργα­
λείων ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες, απαιτεί 
την αποδοχή μιας αρχιτεκτονικής κοινών εργαλείων. 
* Βιομηχανική εφαρμογή 
Αυτή η φάση αφορά την βιομηχανική εφαρμογή της 
τεχνολογίας που παρήχθη στην δεύτερη φάση. Η επί­
βλεψη της εισαγωγής της τεχνολογίας, των επιπτώ­
σεων της στη φύση της λειτουργίας του λογικού και 
των μελλοντικών θεωρητικών και εμπειρικών εργα­
σιών, απαιτεί συνεργασίες ευρείας μορφής. Με αυτήν 
την φάση κλείνει και ξαναρχίζει ο όλος κύκλος. 
Τα έργα αυτού του υποπρογράμματος θα έχουν τα χαρα­
κτηριστικά μιας από τις ανωτέρω φάσεις. Γι' αυτό θα 
πρέπει να εγκρίνονται σύμφωνα με ιδιαίτερα κριτήρια για 
κάθε φάση. Παραδείγματα δίδονται κατωτέρω: 
* Θεωρητική και εμπειρική έρευνα 
Πρωτοτυπία, προώθηση των γνώσεων και της κατα­
νόησης των λειτουργιών του λογικού, ενδεχόμενες 
επιπτώσεις στο κόστος του λογικού, κλπ. 
Ανάπτυξη της απαραίτητης βασικής τεχνο­
λογίας 
Αποδοχή από την βιομηχανία, επιπτώσεις στο 
κόστος του λογικού, λειτουργικότητα σε σχέση με 
την τρέχουσα βιομηχανική πρακτική, εύρος εφαρμο­
γής, προσαρμοστικότης, συμμόρφωση με τα πρό­
τυπα, δυνατότητα ενοποίησης με άλλα εργαλεία, 
κλπ. * Βιομηχανική εφαρμογή 
Επιπτώσεις στην μελλοντική έρευνα, πρότυπα εργα­
λείων, εκπαίδευση, συνολική προσέγγιση στην 
αλλαγή της τεχνολογικής βάσης του σχετικού βιομη­
χανικού κλάδου, γενίκευση και κοινοποίηση των 
αποτελεσμάτων κλπ. 
Προκειμένου να αξιοποιηθούν τα βιομηχανικά πλεονε­
κτήματα της ανάπτυξης και της εισαγωγής τεχνολογίας, 
το υποπρόγραμμα τεχνολογίας λογικού του ESPRIT 
περιλαμβάνει όχι μόνο την υποστήριξη ριζικά νέων προ­
σεγγίσεων υπό τη μορφή ερευνών που για να ωριμάσουν 
ίσως απαιτηθούν αρκετά χρόνια. Προωθεί επίσης την από 
κοινού ανάπτυξη βιομηχανικά αποδεκτής τεχνολογίας, 
που αξιοποιεί την υφιστάμενη γνώση καθώς αυτή ωριμά­
ζει. Στα πλαίσια του περιορισμού να παραμείνει προ-
ανταγωνιστική, προωθεί επίσης την εισαγωγή της στη 
βιομηχανία και εκτιμά τις επιπτώσεις της στους βιομηχα­
νικούς χρήστες. 
4. Παρούσες εργασίες και νέα έργα για το 1985 
Η τάση που επικρατεί σήμερα είναι ότι η βιομηχανοποί­
ηση της εργασίας ανάπτυξης λογικού θα επιτευχθεί μέσω 
της εισαγωγής ενοποιημένων περιβαλλόντων υποστήρι­
ξης έργων, δηλαδή συλλογών εργαλείων και μεθόδων που 
θα βασίζονται σε υπολογιστές και θα έχουν σχεδιαστεί 
έτσι ώστε να δουλεύουν μαζί και να υπστηρίζουν όλα τα 
τεχνικά και διοικητικά ζητήματα της διαδικασίας ανά­
πτυξης λογικού. Η σημερινή εργασία στα πλαίσια του 
ESPRIT εξασφαλίζει μία καλή βασική κάλυψη των εργα­
λείων και των περιβαλλόντων αλλά απαιτεί περαιτέρω 
έργα υποστήριξης προκειμένου να συμπληρωθούν οι 
λεπτομέρειες και προκειμένου να εξασφαλιστεί περαι­
τέρω κάλυψη περιοχών υψηλού κινδύνου. Επιπλέον, 
απαιτούνται νέες εργασίες στους ακόλουθους τομείς: 
— Έργα στον τομέα των συστημάτων (ολοκλήρωση 
των κύκλων σχεδιασμού υλικού και λογικού). 
— Εναλλακτικές και συμπληρωματικές μέθοδοι ανά­
πτυξης λογικού, π.χ. ανάπτυξη πρωτοτύπων και 
εφαρμογή τεχνικών τεχνητής νοημοσύνης. 
— Μέθοδοι και εργαλεία λογικού για περιορισμένης 
έκτασης, εξαιρετικά κρίσιμο λογικό. 
— Μετρική για λογικό και για την διαδικασία παραγω­
γής λογικού. 
— Αλληλεπίδραση ανθρώπου-μηχανής. 
— Τεχνολογία λογικού για μεγάλες περιοχές εφαρμο­
γών όπως η βιομηχανική παραγωγή η ενοποιημένη 
με υπολογιστή (CIM) και η προηγμένη επεξεργασία 
πληροφοριών (ΑΙΡ). 
— Έργα αξιολόγησης προκειμένου να εκτιμηθούν τα 
πραγματικά προβλήματα και το πραγματικό όφελος 
από την εισαγωγή της νέας τεχνολογίας. 
Το πρόγραμμα εργασίας περιλαμβάνει επίσης εργασία εκ 
μεθόδων και εργαλείων σχετιζομένων με την ADA καθώς 
και επί των κατάλληλων συνθηκών για την ανάπτυξη και 
AptB.C 11/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
συντήρηση και την αξιολόγηση των κατανεμημένων 
βάσεων δεδομένων. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η 
ολοκλήρωση του προβλεπομένου τώρα έργου, για την 
επέκταση του πολυετούς κοινοτικού προγράμματος στον 
τομέα της επεξεργασίας δεδομένων. 
Περιοχή Ε & Α 2.1: Θεωρίες, μέθοδοι και εργαλεία 
Περιγραφή 
Οι δραστηριότητες στην περιοχή αυτή καλύπτουν πρώτα 
απ' όλα τη μετάβαση προς μια τεχνολογική προσέγγιση 
των συστημάτων και του λογικού στα πλαίσια της σημε­
ρινής άποψης για τον κύκλο ζωής. Εξετάζεται ένα σενά­
ριο, σύμφωνα με το οποίο υιοθετούνται βαθμιαία καλά 
θεμελιωμένες και επιστημονικά στηριγμένες μέθοδοι για 
να αντικαταστήσουν κατά περίπτωση τεχνικές που χρη­
σιμοποιούνται σήμερα. 
Η βιομηχανική και ακαδημαϊκή συνεργασία συνδέεται 
ιδιαίτερα με την περιοχή αυτή, αφού οι ακαδημαϊκοί 
ερευνητές στην Ευρώπη έχουν δημιουργήσει μια σημα­
ντική θεωρητική βάση που θα μπορούσε να εξασφαλίσει 
τα θεμέλια για βελτιωμένες μεθόδους τεχνολογίας συστη­
μάτων και λογικού. 
Ένα από τα θεμέλια αυτά είναι η εργασία στην περιοχή 
της τυπικής περιγραφής. Επειδή επιμένουν στην καλά ορι­
σμένη μαθηματική περιγραφή, οι τυπικές περιγραφές επι­
τρέπουν τον σαφή, συνοπτικό και καθαρό προσδιορισμό 
των προδιαγραφών ενός προϊόντος λογικού χωρίς να 
περιορίζουν την εφαρμογή, ενώ εξασφαλίζουν μια καλή 
βάση για τέτοια σημαντικά ζητήματα όπως η λειτουργική 
ανάλυση, η επαλήθευση, η προσομοίωση, η εκπαίδευση, η 
αυτόματη υλοποίηση και η δοκιμή. 
Τονίζεται ιδιαίτερα η ανάπτυξη βελτιωμένων μεθόδων 
για την κατασκευή συστημάτων. Οι μέθοδοι αυτές θα 
πρέπει στη συνέχεια να υποστηριχτούν από ενοποιημένα 
εργαλεία υποστήριξης. Προϋποτίθεται εδώ ότι η γενική 
αναπτυξιακή προσέγγιση, που θα υποστηρίζουν τα εργα­
λεία, θα χρησιμοποιήσει πολλαπλά επίπεδα αναπαράστα­
σης με αυξανόμενη επαλήθευση και επικύρωση. Όπου 
είναι δυνατόν, μπορούν να εξασφαλιστούν εργαλεία 
μέσω επανεπεξεργασίας ή βελτίωσης υφιστάμενου λογι­
κού αντί από μια εντελώς νέα ανάπτυξη. 
Στα πλαίσια αυτά έχει σημασία ο διαχωρισμός βραχυ­
πρόθεσμων και μακροπρόθεσμων ζητημάτων: 
— Βραχυπρόθεσμα έχει σημασία να πραγματοποιηθεί 
εργασία προς την ενοποίηση και ενσωμάτωση των 
υφιστάμενων μοντέλων και εργαλείων στην παρα­
γωγή λογικού. Στην περιοχή αυτή υπάρχει ελπίδα ότι 
οι σχετικές προσπάθειες θα μειώσουν το κατώφλι 
που εμποδίζει ακόμη και τους μηχανικούς λογικού 
να χρησιμοποιούν τα εργαλεία αυτά. — Μακροπρόθεσμα θα πρέπει να τονισθεί η άποψη του 
συστήματος ως συνόλου, ενοποιώντας ιδιαίτερα τις 
παραδοσιακά ξεχωριστές διαδικασίες παραγωγής 
λογικού και ανάπτυξης υλικού. Έτσι θα προέλθει 
όφελος από την αυξανόμενη ευελιξία που θα εξασφα­
λιστεί από την εξασθένιση της διαχωριστικής γραμ­
μής ανάμεσα στο υλικό και το λογικό. (Ας εξετασθεί 
η δυνατότητα που παρέχουν οι σημερινοί μίνι-υπο-
λογιστές να αποφασίζει κάποιος, ανάλογα με τις 
πραγματικές ανάγκες, για το κατά πόσο η αριθμη­
τική κινητής υποδιαστολής θα πραγματοποιείται από 
το λογικό ή από το υλικό). 
Σε σχέση με τα σημερινά μοντέλα των διαδικασιών ανά­
πτυξης συστημάτων, που είναι προσανατολισμένα προς 
ξεχωριστές φάσεις, η ενοποίηση και η αναβάθμιση των 
εργαλείων που αντιστοιχούν στις μεμονωμένες φάσεις 
και η ιεράρχισή τους είναι ένα περισσότερο βραχυπρόθε­
σμο ζήτημα, ενώ η δυνατότητα καθορισμού νέων φάσεων 
ή και μια νέα ιεράρχηση τους παρουσιάζει πιο μακροπρό­
θεσμο ενδιαφέρον. 
Όλες οι προσπάθειες θα πρέπει να συμβάλλουν σημα­
ντικά στον περιορισμό του κόστους κύκλου ζωής, ιδιαί­
τερα στις περιοχές δοκιμής και συντήρησης, μέσω του πιο 
έγκαιρου εντοπισμού και εξάλειψης σφαλμάτων, και 
στην ανάπτυξη συστημάτων πιο αξιόπιστων και ανώτε­
ρης ποιότητας. Υπάρχει επίσης μια ισχυρή αλληλεξάρ­
τηση με τις διοικητικές δραστηριότητες που περιγράφο­
νται στην περιοχή 2.2. Οι διοικητικές μέθοδοι θα πρέπει 
να λαμβάνουν υπόψη τους τις βελτιωμένες μεθόδους ανά­
πτυξης συτημάτων και λογικού και, παρομοίως, οι μέθο­
δοι ανάπτυξης συστημάτων θα πρέπει να λαμβάνουν 
υπόψη τις διοικητικές απαιτήσεις. 
Οι υποπεριοχές που περιλαμβάνονται είναι κατ' αρχάς οι 
«προσεγγίσεις» (2.1.1), όπου αποδίδεται σημασία στα 
προβλήματα της ανάπτυξης πλήρων συστημάτων (υλικό 
και λογικό), στη συνέχεια η «βελτίωση σημερινών προ­
σεγγίσεων ανάπτυξης λογικού» (2.1.2), που ακολουθείται 
από τις «προηγμένες προσεγγίσεις ανάπτυξης λογικού» 
(2.1.3), και τέλος από την «ποιότητα, αξιοπιστία, δοκιμή 
συμμόρφωσης και επίδειξη» (2.1.4). 
2.1.1. Προσεγγίσεις 
Στην περιοχή αυτή επιλέχθηκαν τρία κύρια θέματα: 
— Συνεργία υλικού/λογικού. 
— Τεχνολογία απαιτήσεων. 
— Σχεδιασμός ασφαλών συστημάτων. 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/27 
2.1.1.1. Συνεργία υλικού/λογικού (τύπου Α) 
Στόχοι 
(α) Η ανάπτυξη κοινών τεχνικών, μεθόδων και εργα­
λείων για ολόκληρη την διαδικασία ανάπτυξης 
συστήματος (υλικό και λογικό), π.χ. γλώσσες σχε­
διασμού. 
(β) Η ανάπτυξη μιας ενοποιημένης προσέγγισης για την 
ανάπτυξη μοντέλων για ολόκληρο το σύστημα 
(συμπεριφορά λογικού, απόδοση υλικού, χρησιμο­
ποίηση συστήματος). Αυτή η ανάπτυξη δυναμικών 
μοντέλων θα πρέπει να επιτυγχάνει αποδοτικότητα 
από πλευράς κόστους και επάρκεια του συστήματος 
ως συνόλου, με τη συναρμογή ιστορικών δεδομένων 
τα χαρακτηριστικά του συστήματος που θα πρέπει 
να παρατηρηθούν είναι ο όγκος, ο χρόνος απόκρι­
σης, η δυνατότητα αναπαραγωγής, η αυτοδυναμία, η 
ευελιξία. 
(γ) Η διευκόλυνση της αυτοποιημένης μετατροπής τυπι­
κών προδιαγραφών σε πυρίτιο/λογικό. 
(δ) Η ανάπτυξη στρατηγικών δοκιμής και αξιολόγησης 
σε σχέση με την αυξημένη πολυπλοκότητα τέτοιων 
συστημάτων, π.χ. αντιμετωπίζοντας τη λειτουργική 
μείωση λαθών και αστοχιών κατά τον κύκλο ζωής 
του συστήματος. 
Αιτιολόγηση 
Υπάρχει ανάγκη ενοποιημένης προσέγγισης στον σχεδια­
σμό συστημάτων με στόχο τη δυνατότητα υλοποίησης 
κάθε επί μέρους στοιχείου στο καταλληλότερο «υλικό». 
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ευελιξία 
στο σχεδιασμό, και στη δυνατότητα ευκολότερης τεχνο­
λογικής αναβάθμισης κατά τη διάρκεια της ζωής τους 
προϊόντος. 
Τεχνική προσέγγιση 
Ενοποίηση μεθόδων και φορμαλισμών λογικού με εκεί­
νους που υφίστανται στο σχεδιασμό υλικού. Ανάλυση 
των επιπτώσεων μη λειτουργικών απαιτήσεων στις μεθό­
δους σχεδιασμού του συστήματος (προσαρμογή στα 
χαρακτηριστικά του στόχου) όπως για παράδειγμα η 
ανοχή σε ελαττώματα. 
Ενδιάμεσοι στόχοι 
3ο έτος: αρχικό μοντέλο του πρωτότυπου εργαλείου 
4ο έτος: δοκιμή και στρατηγικές αξιολόγησης 
5ο έτος: αυτόματος μετασχηματισμός τυπικών προδια­
γραφών 
6ο έτος: επίβλεψη της αναπτυχθείσης τεχνολογίας και 
της εφαρμογής της στο σχεδιασμό πολύπλοκων 
συστημάτων Άλλα έργα στην περιοχή 2.1, CAD για VLSI (1.3), αρχιτε­
κτονικές υπολογιστών (3.4). 
2.1.1.2. Τεχνολογία απαιτήσεων (τύπου Α) 
Στόχοι 
Η ανάπτυξη ενός τυπικού πλαισίου, μεθόδων και εργα­
λείων για τη συλλογή και περιγραφή των απαιτήσεων του 
συστήματος. 
Αιτιολόγηση 
Πρόκειται για ένα πρόβλημα θεμελιώδους σημασίας για 
ολόκληρη την ανάπτυξη προϊόντων τεχνολογίας πληρο­
φοριών. Η μη πραγματοποίηση αποτελεσματικής συγκέ­
ντρωσης των απαιτήσεων βρίσκεται στη ρίζα πολλών ολι­
σθημάτων στον χρονικό προγραμματισμό έργων και σε 
υπερβάσεις του κόστους. 
Τεχνική προσέγγιση 
Η αλληλεπίδραση με τον πελάτη/χρήστη του συστήματος 
είναι ζωτικής σημασίας για το ζήτημα αυτό. Κατά συνέ­
πεια ίσως να απαιτηθεί μια ποικιλία προσεγγίσεων όπως 
η επεξεργασία φυσικών γλωσσών, η οπτικοακουστική 
ανατροφοδότηση (κινούμενα σχέδια), εκτός από τις τυπι­
κές μεθόδους που μπορούν να βρίσκονται στην καρδιά 
της λύσης. 
Ενδιάμεσοι στόχοι 
2ο έτος: πειραματισμός με υπάρχοντα συστήματα, σχε­
διασμός του τυπικού πλαισίου εργασίας 
3ο έτος: αρχικές μέθοδοι και πρωτότυπα εργαλεία 
5ο έτος: παραγωγή των τελικών μεθόδων και συμπλή­
ρωση της υποστήριξης από τα αντίστοιχα εργα­
λεία 
Αλληλεξαρτήσεις 
Με την προηγμένη επεξεργασία πληροφοριών (φυσική 
γλώσσα, γνωστική ψυχολογία). 
Ενόψει της εξάρτησης από μια πλατιά περιοχή εφαρμο­
γών, αναμένεται να προωθηθούν περισσότερα από ένα 
έργα. 
Αριθ. C 11/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
2.1.1.3. Τεχνικές του δημοσίου για διασφάλιση ακεραιό­
τητας συστημάτων 
Στόχοι 
Η ανάπτυξη μεθόδων και τεχνικών για τον σχεδιασμό 
και υλοποίηση συστημάτων που πρέπει να προστατεύο­
νται από παραβιάσεις, π.χ. επειδή διαπραγματεύονται 
ευαίσθητα δεδομένα, ή επειδή η χρήση των πόρων πρέπει 
να ελέγχεται αυστηρά για λογιστικούς σκοπούς. Μια 
σημαντική απαίτηση είναι ότι οι μέθοδοι και οι τεχνικές 
θα πρέπει να έχουν προφανείς ιδιότητες διασφάλισης της 
ακεραιότητας. Οι τεχνικές αυτές θα πρέπει να είναι σε 
θέση να αντιμετωπίσουν κατανεμημένα δίκτυα χρηστών 
επιτρέποντας προσβάσεις σε πολλαπλά επίπεδα. 
Αιτιολόγηση 
Οι τεχνικές που βασίζονται σε μεθόδους, η τεχνογνωσία 
των οποίων δεν ανήκει στο δημόσιο, ίσως να μην είναι 
κατάλληλες για ορισμένους τομείς (δημόσιες τηλεπικοι­
νωνίες, ιατρική, τράπεζες...). Ένας από τους κύριους 
λόγους για τους οποίους ίσως να μην είναι κατάλληλες 
είναι και η δυσκολία εκτίμησης της πραγματικής ασφά­
λειας που εξασφαλίζουν. Κατά συνέπεια υπάρχει ανάγκη 
για τεχνικές των οποίων η τεχνογνωσία ανήκει στο δημό­
σιο. 
Τεχνική προσέγγιση 
Θα πρέπει να υιοθετηθούν τυπικές μέθοδοι που να μπο­
ρούν να εξασφαλίσουν ή να αποδείξουν τις απαιτούμενες 
ιδιότητες διασφάλισης της ακεραιότητας του συστήμα­
τος. Θα πρέπει επίσης να ποσοστικοποιηθούν συγκεκρι­
μένα χαρακτηριστικά που θα πρέπει να μετρηθούν προ­
κειμένου να γίνει επίδειξη. 
Αλληλεξαρτήσεις 
Σχέση με τα συνεργεία υλικού/λογικού (2.1.1.1) και τη 
μετρική ποιότητας και αξιοπιστίας λογικού (2.1.4). 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β 
που μπορούν να αρχίσουν το 1986. 
2.1.1.4. Άλλα ερευνητικά θέματα τύπου Β 
Στην περιοχή των προσεγγίσεων συστημικού προσανα­
τολισμού αντιμετωπίζεται επίσης το ενδεχόμενο πραγμα­
τοποιήσεως ορισμένων μικρότερων έργων τύπου Β εκτός 
από τα μεγαλύτερα έργα τύπου Α και Β που αναφέρθη­
καν παραπάνω. Ένα σημαντικό τέτοιο έργο θα μπορούσε 
να είναι η μελέτη τεχνικών μέσων για την αποτελεσμα­
τική προστασία των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας στο λογικό (πρόληψη της πειρατίας λογικού). 'Αλλα παρα­
δείγματα περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό λογικού για 
ενσωματωμένους μικροϋπολογιστές και μεθόδους ανά­
πτυξης συστημάτων κατανεμημένης επεξεργασίας. 
2.1.2. Βελτίωση σημερινών προσεγγίσεων ανάπτυξης 
λογικού 
Η υποπεριοχή αυτή έχει ως στόχο την ενοποίηση και βελ­
τίωση των μεθόδων και των εργαλείων που αντιστοιχούν 
στους υφιστάμενους φορμαλισμούς, με στόχο την ενθάρ­
ρυνση της χρήσεως τους σε ευρύτερη κλίμακα. Επιπλέον 
θα πρέπει να αναπτυχθούν τεχνικές και εργαλεία για τη 
βελτίωση της αποδοτικής παραγωγής λογικού, ως ένα 
άμεσο βοήθημα εξάλειψης των αποκαλουμένων ανεκτέλε­
στων εφαρμογών. 
Σε σχέση με τον τρέχοντα προσανατολισμό της επέκτα­
σης του πολυετούς κοινοτικού προγράμματος στον τομέα 
της επεξεργασίας δεδομένων, βάρος δίδεται στα θέματα 
τα σχετικά με τη μέθοδο και τα εργαλεία της ADA και 
στις κατανεμημένες τεχνικές των βάσεων δεδομένων. 
Εργασία επί αυτών των θεμάτων θα συνέβαλε στην ολο­
κλήρωση της πλήρους ανάπτυξης των προσανατολισμέ­
νων εργασιών που μπορούν να υποστηριχθούν από αυτό 
το πρόγραμμα. 
2.1.2.1. «Αυστηρή προσέγγιση στην τεχνολογία του βιο­
μηχανικού λογικού (RAISE)» (Αναφ. 315: Α/84) 
Το έργο αποβλέπει στη δημιουργία ενός πλήρους περι­
βάλλοντος ανάπτυξης συστημάτων με βάση μια βελτιω­
μένη έκδοση της μεθόδου VDM. Οι παρούσες ελλείψεις 
της VDM θα διορθωθούν, θα δημιουργηθούν μερικά 
εργαλεία (καταρχάς ως πρωτότυπα, στη συνέχεια υπό 
μορφή κατάλληλη για παραγωγή), θα πραγματοποιηθούν 
αρκετές βιομηχανικές εφαρμογές, και θα παραχθεί επι­
μορφωτικό και εκπαιδευτικό υλικό. 
2.1.2.2. «Προσωπικός σταθμός εργασίας για επαυξητική 
γραφική και τυπική εφαρμογή μη ακολουθια­
κών συστημάτων (GRASPIN)» (Αναφ. 125: 
Α/83) 
Στόχος του έργου είναι ένας προσωπικός σταθμός εργα­
σίας ανάπτυξης λογικού για επαυξητική γραφική προδια­
γραφή και σταδιακή τυπική εφαρμογή μη ακολουθιακών 
συστημάτων. Ο σταθμός εργασίας θα περιλαμβάνει ένα 
σύνολο εργατών υποστήριξης τεχνικών για προσδιορι­
σμό προδιαγραφών και τεκμηρίωση, έάεγχο και επαλή­
θευση καθώς και προσομοίωση κωδικοποίησης. To GRA­
SPIN στηρίζεται σε καλά οργανωμένη συγχώνευση δύο 
ευρέως αποδεκτών συμπληρωματικών μεθόδων: προδια­
γραφές υψηλού επιπέδου δικτύων Petci για ταυτόχρονες 
δραστηριότητες και αξιωματικές αλγεβρικές προδιαγρα-
14.1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Apie.Cll/29 
φές για τύπους θεωρητικών δεδομένων. Θα γίνει σημα­
ντική χρήση γραφικών παραστάσεων και εννοιών όπως 
τεχνικών εστιάσεως, εννοιών πολλαπλών παραθύρων και 
ταυτόχρονου χειρισμού διάφορων θεματικών περιοχών. 
2.1.2.3. Κατασκευή συστημάτων λογικού με βάση επί 
μέρους στοιχεία (τύπου Α) 
Στόχοι 
Η ανάπτυξη τεχνικών και εργαλείων για τη συγκρότηση 
λογικού από επαναχρησιμοποιήσιμα επί μέρους στοιχεία 
λογικού. 
Ενδιάμεσοι στόχοι 
3ο έτος — παραγωγή πρωτότυπων βάσεων δεδομένων 
για την αποθήκευση/ανάκτηση περιγραφών 
επί μέρους στοιχείων 
4ο έτος — ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων από το υπο-
πρόγραμμα ΑΙ Ρ και από τις τυπικές τεχνικές, 
παραγωγή πιο προηγμένων μηχανισμών ανά­
κτησης, επέκταση πολυπλοκότητας 
6ο έτος — τελική ενοποίηση των τεχνικών και των προ­
ηγμένων μηχανισμών. 
Αιτιολόγηση 
Αναμένεται ότι η αποτελεσματική επαναχρησιμοποίηση 
επί μέρους στοιχείων θα οδηγήσει σε εξαιρετικές βελτιώ­
σεις της παραγωγικότητας στον τομέα του λογικού για 
λογικό εφαρμογών. 
Τεχνική προσέγγιση 
Βάσεις δεδομένων και βάσεις γνώσεων για αποθήκευση 
περιγραφών επί μέρους στοιχείων η διαδικασία ανάκτη­
σης θα πρέπει να ενσωματωθεί στον κύκλο σχεδιασμού, 
και αυτό αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό θέμα Ε και Α. 
Αλληλεξαρτήσεις 
PCTE (2.3.1.1), SPMMS (2.2.1.2), τυπικές τεχνικές προσ­
διορισμού προδιαγραφών για την περιγραφή επί μέρους 
στοιχείων, γνωστικά συστήματα. 
2.1.2.4. Παραγωγή λογικού με διαδοχικά πρωτότυπα 
(τύπου Α) 
Στόχοι 
Η παραγωγή μεθόδων, τεχνικών και εργαλείων για την 
ανάπτυξη λογικού από ένα πρώτο πρωτότυπο ενός πλή­ρους συστήματος μέχρι το πλήρες προϊόν με μια διαδοχή 
ενδιάμεσων «πρωτοτύπων». Στόχος είναι μια ταχύτερη 
ανάπτυξη από ό,τι με την «κλασική προσέγγιση του 
κύκλου ζωής». 
Αιτιολόγιση 
Μόλις διατεθεί το πρώτο πρωτότυπο, που θα ικανοποιεί 
όλες τις απαιτήσεις, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα 
συστηματικής μετατροπής του σε ένα ρεαλιστικό προϊόν. 
Τεχνική προσέγγιση 
Πιθανόν με: 
— διαδοχική αντικατάσταση επί μέρους στοιχείων με 
άλλα που ταιριάζουν καλύτερα στην απόδοση/αξιο­
πιστία, κλπ." 
— τεχνικές μετασχηματισμού' 
— τεχνικές προσομοίωσης' 
— μη προστακτικές γλώσσες. 
Ενδιάμεσοι στόχοι 
3ο έτος — κατάστρωση μεθοδολογίας, επιλογή νέων 
προσεγγίσεων 
4ο έτος — ανάπτυξη εργαλείων και αποπεράτωση των 
σχεδιασμών για συστήματα επίδειξης. 
Αλληλεξαρτήσεις 
Με την περιοχή 2.1.1.2 (τεχνολογία απαιτήσεων) και την 
2.1.2.3 (κατασκευή συστημάτων λογικού με βάση επί 
μέρους στοιχεία). 
2.1.2.5. «Ανάπτυξη προγραμμάτων με καθορισμό προ­
διαγραφών και μετασχηματισμό» (Αναφ. 390: 
Β/84) 
Οι στόχοι αυτού του έργου είναι η ανάπτυξη μιας αυστη­
ρής μεθοδολογίας για την ανάπτυξη προγραμμάτων με 
μετασχηματισμούς από τυπικές προδιαγραφές. Οι κανό­
νες μετασχηματισμού αποδεικνύεται ότι είναι σωστοί 
«μια για πάντα», και η εφαρμογή τους, που υποστηρίζε­
ται από λογικό, θα πρέπει να εξασφαλίσει την ανάπτυξη 
προγραμμάτων σωστών σε σχέση με τις προδιαγραφές. Η 
χρησιμοποίηση της ADA ως τυπικής γλώσσας, και προ­
διαγραφών που χρησιμοποιούν συμβολισμούς σε γλώσσα 
ΑΝΝΑ, ή κάποια άλλη γλώσσα που να μοιάζει με αυτή, 
θα εξασφαλίσουν το φορητό ανάμεσα στα APSE. Προ­
κειμένου να υποστηριχθεί η χρησιμοποίηση των εργα­
λείων αυτών σε ένα σταθμό εργασίας, θα πρέπει να ανα­
πτυχθεί μια συλλογή επιπλέον εργαλείων. 
ApiO.cn/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14.1.85 
2.1.2.6. «Περιβάλλον λογικού για το σχεδιασμό ανοι­
κτών κατανεμημένων συστημάτων (SEDOS)» 
(Αναφ. 410: Β/84) 
Αυτό το τριετές έργο στηρίζεται στις τεχνικές τυπικής 
περιγραφής που αναπτύσσονται προς το παρόν στα πλαί­
σια της OSI. Στοχεύει στην εξασφάλιση πραγματικών 
και σταθερών τεχνικών τυπικής περιγραφής, εφαρμογών 
των τεχνικών αυτών σε πρότυπα, τεχνικών επαλήθευσης 
και ενός συνόλου (πρωτότυπων) εργαλείων προκειμένου 
να υποστηριχθεί ο προσδιορισμός προδιαγραφών, η επα­
λήθευση, η προσομοίωση, η υλοποίηση και η δοκιμή πρω­
τοκόλλων και υπηρεσιών OSI καθώς και γενικότερα 
ανοικτών κατανεμημένων συστημάτων. 
2.1.2.7. Άλλα ερευνητικά θέματα τύπου Β 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για την ανάπτυξη 
μεθόδων, εργαλείων και ζητημάτων περιβάλλοντος με 
βάση τους υφιστάμενους φορμαλισμούς, που δεν έχουν 
αντιμετωπισθεί σε άλλα υφιστάμενα έργα της περιοχής 
2.1.2. Θα πρέπει καταρχάς να χρησιμοποιούν ως υποδομή 
το PCTE (2.3.1.1). 
Τα έργα τύπου Β που εντάσσονται στα πλαίσια αυτά 
είναι εκείνα που αποσκοπούν στη διερεύνηση και εκμε­
τάλλευση συγκεκριμένων φορμαλισμών κέντρο του 
ενδιαφέροντος αποτελεί αυτός καθαυτός ο φορμαλισμός. 
Το πρόγραμμα εργασίας παρέχει επίσης τη δυνατότητα 
εναλλακτικής αντιμετώπισης στα πλαίσια των ακόλου­
θων τομέων: 
— τομέας 2.2.4 που εξετάζει τις διοικητικές επιπτώσεις 
της χρησιμοποίησης του φορμαλισμού' 
— τομέας 2.3.3.1 που αποσκοπεί στην παραγωγή ενός 
διαλογικού περιβάλλοντος προγραμματισμού με 
βάση ένα χαρακτηρισμό του φορμαλισμού. 
2.1.3. Προηγμένες προσεγγίσεις ανάπτυξης λογικού 
Οι στόχοι περιλαμβάνουν τη διερεύνηση της δυνατότητας 
ενοποίησης της αυστηρότητας της προσέγγισης από πλευ­
ράς «τεχνολογίας λογικού» και της ευελιξίας του πειρα­
ματικού και «αδιάφορου» ύφους της ανάπτυξης λογικού 
με τυπικό παράδειγμα την εργασία επεξεργασίας γνώ­
σεων επίσης την εξασφάλιση διευκολύνσεων για ταχεία 
ενσωμάτωση των μελλοντικών εξελίξεων στις διάφορες 
κατηγορίες γλωσσών. 
Στην περιοχή αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη εργασία (βλέπε 
2.1.3.1 παρακάτω) που βασίζεται σε τυπικές μεθόδους' 
άλλα έργα θα μπορούσαν να βασιστούν πάνω (Ι) στην 
εκμετάλλευση των προσεγγίσεων συστημάτων εμπειρο­
γνωμοσύνης ή (II) στις μη προστακτικές γλώσσες. 2.1.3.1. «Ενοποιημένη τυπική προσέγγιση στην ανά­
πτυξη βιομηχανικού λογικού (METEOR)» 
(Αναφ. 432: Α/84) 
Βασικός στόχος του έργου αυτού είναι η εφαρμογή τυπι­
κών μεθόδων στη διαδικασία ανάπτυξης βιομηχανικού 
λογικού. Η παρούσα κατάσταση των γνώσεων δεν είναι 
ακόμη ώριμη για απευθείας βιομηχανική εκμετάλλευση 
και απαιτείται ερευνητική εργασία στον τομέα της ενο­
ποίησης τυπικών, αλλά όχι ακόμα ιδιαίτερα γενικών, 
μεθόδων για τη δημιουργία μιας συνεπούς και γενικής 
μεθόδου. Το έργο έχει ως στόχο ιδιαίτερα την ενοποίηση 
του υποδείγματος της γλώσσας που βασίζεται στα αντι­
κείμενα, της αλγεβρικής προσέγγισης του προσδιορισμού 
προδιαγραφών λογικού, της συσχετιστικής προσέγγισης 
και της αποκαλούμενης τυπικής ευρετικής. Ο περιορι­
σμός στη βιομηχανία, ιδιαίτερα στην περιοχή κατα­
σκευής κατανεμημένων συστημάτων πραγματικού χρό­
νου, εξασφαλίζεται από την προγραμματισμένη κατα­
σκευή πρωτοτύπων περιβαλλόντων. 
2.1.3.2. «Διερεύνηση της απόδοσης που επιτυγχάνεται 
με εξαιρετικά ταυτόχρονες ερμηνείες ^τουργι-
κώνπρογραμμάτων» (Αναφ. 510: Β/84) 
Σκοπός του έργου είναι η διερεύνηση των επιπτώσεων 
που έχουν στην απόδοση οι εξαιρετικά ταυτόχρονες 
αρχιτεκτονικές υλικού, που αρχίζουν τώρα να εμφανίζο­
νται, στη χρησιμοποίηση του ^τουργικού προγραμματι­
σμού για την ανάπτυξη εφαρμογών. Στα πλαίσια του 
έργου θα αναληφθούν μεγάλα λειτουργικά προγράμματα 
που αναπτύχθηκαν σε βιομηχανικά και ερευνητικά ιδρύ­
ματα και θα μελετηθούν εξαιρετικά ταυτόχρονες αρχιτε­
κτονικές υλικού. Στόχος είναι η κατανόηση του τρόπου 
με τον οποίο θα πρέπει να χρησιμοποιείται η ^τουργική 
προσέγγιση προκειμένου να εξασφαλίζεται η πλήρης 
εκμετάλλευση των δυνατοτήτων της εξαιρετικά ταυτό­
χρονης αρχιτεκτονικής υλικού. 
2.1.3.3. «Προηγμένο περιβάλλον υποστήριξης για ανά­
πτυξη και εξέλιξη πακέτων λογικού με βάση 
μεθόδους» (Αναφ. 510: Β/84) 
Στα πλαίσια του έργου αυτού θα αναπτυχθούν τεχνικές 
για τον τυπικό ορισμό των μεθόδων που χρησιμοποιού­
νται στην ανάπτυξη του λογικού. Το έργο εστιάζεται σε 
μια κύρια ιδέα, και συγκεκριμένα ότι η κατασκευή ενός 
περιβάλλοντος υποστήριξης θα πρέπει να παραμετρικο-
ποιηθεί με τη βοήθεια μεθόδων που θα εκφράζονται σε 
μια γλώσσα ανάπτυξης. Θα επιδιωχθεί η κατανόηση και 
τυπική ανάπτυξη μοντέλων για: 
— τη διαδικασία κατασκευής λογικού, 
— τους τομείς εφαρμογών, 
— τα τελικά συστήματα, 
ενώ το έργο θα συνεχίσει με τον καθορισμό, την υλοποί­
ηση και την εξέλιξη ενός πρωτότυπου περιβάλλοντος για 
την ανάπτυξη λογικού με βάση τυπικά ορισμένες μεθό­
δους. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/31 
2.1.3.4. 
Στόχοι Κατασκευή λογικού συστημάτων με βάση συστή­
ματα εμπειρογνωμοσύνης 
Η λεπτομερής διερεύνηση της πιθανής συμβολής ενός 
διευρυμένου συστήματος εμπειρογνωμοσύνης με βάση τη 
συγκεντρωμένη υφιστάμενη τεχνογνωσία για την ανά­
πτυξη συστημάτων, τη συγκέντρωση γνώσεων για την 
ανάπτυξη συστημάτων και την παραγωγή πρωτοτύπων με 
άμεση εξαγωγή από τις προδιαγραφές. Επίδειξη της δυνα­
τότητας εφαρμογής αυτής της προσέγγισης στην π.χ. ενί­
σχυση των οδηγιών του χρήστη για ένα μέρος της διαδι­
κασίας ανάπτυξης συστημάτων. 
Αιτιολόγηση 
Μια καθοδήγηση από το χρήστη που θα βασίζεται στη 
μέθοδο και που θα λαμβάνει υπόψη την πληρότητα και τη 
συνέπεια των φάσεων της διαδικασίας ανάπτυξης συστη­
μάτων θα μειώσει τη μηχανική και μη παραγωγική εργα­
σία με την οποία επιβαρύνονται οι χρήστες. Επιπλέον η 
χρησιμοποίηση κανόνων παραγωγής θα έχει ως αποτέλε­
σμα μια σημαντικότατη μείωση των πληροφοριών και 
της εργασίας που πλεονάζουν. 
AλληL·ξapτήσεις 
Με την προηγμένη επεξεργασία πληροφοριών. 
Αρχικά αναμένονται προτάσεις για έργα τύπου Β. Το 
θέμα αυτό αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο ενός 
έργου τύπου Α κατά τα επόμενα έτη του προγράμματος. 
2.1.3.5. Ανάπτυξη λογικού συστημάτων με την χρησιμο­
ποίηση μη προστακτικών γλωσσών (τύπου Α) 
Στόχοι 
α) Ο σχεδιασμός συγκεκριμένων φορμαλισμών και 
γλωσσών με βάση μη διαδικαστικές και μη προστα­
κτικές προσεγγίσεις, σαν κι αυτές που υπάρχουν στη 
λειτουργική, εφαρμόσιμη, λογική και αλγεβρική 
κατεύθυνση του προγραμματισμού. 
β) Η κατασκευή συστημάτων υποστήριξης και συστη­
μάτων ταχείας κατασκευής πρωτοτύπων, που θα 
ενσωματώνουν τις διάφορες αφηρημένες αρχές περι­
γραφής κατανεμημένων συστημάτων (προσωρινή 
λογική, γλώσσες ροής δεδομένων, λογισμοί συστη­
μάτων επικοινωνίας). 
Αιτιολόγηση 
Στον προγραμματισμό συστημάτων, ιδιαίτερα στον 
τομέα των ταυτόχρονων διαδικασιών και δικτύων, κλπ., η ενδογενής έλλειψη αιτιοκρατίας δεν επιτρέπει την επι­
κύρωση μόνο με δοκιμές. Απαιτείται ιδιαίτερα η ενί­
σχυση με τυπικά εργαλεία για τον προσδιορισμό προδια­
γραφών, τον σχεδιασμό και την επαλήθευση, προκειμέ­
νου να αυξηθεί η δυνατότητα κατασκευής βαθμίδων των 
συστημάτων, η αξιοπιστία και η δυνατότητα συντήρησης 
καθώς και η μείωση του κόστους παραγωγής. Πρόσφατες 
έρευνες στην περιοχή αυτή δείχνουν ότι μη διαδικαστικές 
και μη προστακτικές γλώσσες σαν κι αυτές που υπάρχουν 
στον λειτουργικό, εφαρμόσιμο, λογικό και αλγεβρικό 
προγραμματισμό μπορούν να συμβάλλουν ιδιαίτερα στις 
περιοχές αυτές. 
Ενδιάμεσοι στόχοι 
2ο και 3ο έτος: 
— σχεδιασμός και επαλήθευση των τυπολογιών 
— παραγωγή αρχικού συστήματος υποστήριξης 
— κατασκευή του τελικού, συστήματος υποστήριξης 
Αλληλεξαρτήσεις 
Σχέση με τα έργα ανάπτυξης πρωτοτύπων (2.1.2), τις 
εργασίες προηγμένων περιβαλλόντων (2.3.3) και τα ζητή­
ματα φιλοξενούντων/τελικών υπολογιστών (2.3.2). 
Στην περιοχή αυτή αναμένονται προτάσεις για έργα 
τύπου Α. Η έρευνα στις περιοχές των βαθμίδων των 
συστημάτων σε σχέση με τον λειτουργικό και λογικό 
προγραμματισμό βρίσκεται στα αρχικά στάδια. Η ανά­
πτυξη θεωριών που αφορούν βαθμιδωτά συστήματα στην 
περιοχή αυτή έχει μεγάλη σημασία και θα μπορούσε να 
αποτελέσει το αντικείμενο προτάσεων για έργα τύπου Β. 
2.1.3.6. Διαλογική ανάπτυξη τυπικών προγραμμάτων 
Προς το παρόν υπάρχει ένα σημαντικό χάσμα ανάμεσα 
στην ανάπτυξη προγραμμάτων με τυπικό και δομημένο 
ύφος, σαν και αυτά που υποστηρίζει η κοινότητα της 
«τεχνολογίας του λογικού» και πειραματικού ή αδιάφο­
ρου ύφους, σαν και αυτά που συνιστά τυπικά η κοινό­
τητα της τεχνητής νοημοσύνης. Προσκαλείται η υποβολή 
έργων τύπου Β που θα διερευνούν τη δυνατότητα χρησι­
μοποιήσεως και των δύο κατευθύνσεων για την ανάπτυξη 
μιας προσέγγισης που θα εξασφαλίζει την αυστηρότητα 
της πρώτης και την ευελιξία της δεύτερης. Στα σημαντικά 
ζητήματα περιλαμβάνονται ο καθορισμός της εκτάσεως 
ανάλογα με τη θεωρούμενη εργασία, ο καθορισμός των 
τύπων (ισχυρός καθορισμός τύπων, πολύμορφος καθορι­
σμός τύπων, άτυπες γλώσσες), η δυναμική μετατροπή, και 
η διασύνδεση τόσο με το υλικό όσο και με το χρήστη. Οι 
διαφορές των απαιτήσεων για τις δύο κατευθύνσεις θα 
πρέπει να διερευνηθούν προσεκτικά. 
Apt&C 11/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
2.1.3.7. Άλλα ερευνητικά θέματα τύπου Β 
Μεταξύ των περαιτέρω δυνατών θεμάτων για εργασίες 
τύπου Β σ' αυτήν την περιοχή, αναφέρονται τα ακό­
λουθα: 
— διερεύνηση της σύγκλισης μεταξύ γλωσσών προ­
γραμματισμού και γλωσσών χειρισμού των βάσεων 
δεδομένων, 
— νέες προσεγγίσεις στην δημιουργία λογικού συστη­
μάτων από (τυπικές) περιγραφές. 
2.1.4. Ποιότητα, αξιοπιστία, δοκιμή συμμόρφωσης και 
επίδειξη 
Το θέμα αυτό αφορά ευρέως τις ιδιότητες με τις οποίες 
μπορεί να χαρακτηρισθεί και να ποσοτικοποιηθεί η ποιό­
τητα ενός προϊόντος λογικού και τα μέσα με τα οποία η 
ποιότητα και η αξιοπιστία ενός προϊόντος λογικού μπο­
ρούν . να εκτιμηθούν και να προβλεφθούν. Καλύπτει 
περαιτέρω τους τρόπους με τους οποίους οι ιδιότητες 
αυτές καθώς και άλλες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον 
μπορούν να δοκιμαστούν και να επιδειχθούν. 
Μπορούν να θεωρηθούν δύο κύριες προσεγγίσεις όσον 
αφορά την ποιότητα και την εξασφάλιση αξιοπιστίας, και 
συγκεκριμένα ο στενός έλεγχος κατά την διαδικασία 
ανάπτυξης, καθώς και η μέτρηση και οι διορθωτικές ενέρ­
γειες" σε κάθε περίπτωση, στόχος είναι να παρασχεθούν 
τεχνικές και εργαλεία που θα βοηθήσουν τον έλεγχο εξα­
σφάλισης ποιότητας τόσο πριν όσο και μετά την παρα­
γωγή. 
Η συλλογή και ανάλυση δεδομένων θα πρέπει να καλυ­
φθεί κυρίως από την βραχυπρόθεσμη σκοπιά (παρακο­
λούθηση προόδου, ανάλυση εκθέσεων σφαλμάτων, κλπ. 
για μεμονωμένα έργα). 
2.1.4.1. «REQUEST: Αξιοπιστία και ποιότητα ευρωπαϊ­
κού λογικού» (Αναφ. 300:Α/84) 
Το έργο αυτό αποσκοπεί στην εξασφάλιση των τεχνικών, 
εργαλείων και διαδικασιών που θα επαρκούν για τον 
καθορισμό, πρόβ&ψη, μέτρηση και εξασφάλιση της 
ποιότητας και της αξιοπιστίας του λογικού για υπολογι­
στές. Οι περιοχές εργασίας περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: 
— ορισμό του όρου «ποιότητα» σε σχέση με αρκετά 
χαρακτηριστικά, προσδιορισμό των μεθόδων μετρή­
σεως ποιότητας και διερεύνηση των κριτηρίων 
ισχύος των μετρικών αυτών, και κατασκευή ενός 
ποσοτικού μοντέλου για την πρόβλεψη της ποιότη­
τας-
— ορισμό της αξιοπιστίας και προσδιορισμό ενός 
μοντέλου και εργαλείων μετρήσεως και πpόβL·ψης 
της αξιοπιστίας, λαμβανομένων υπόψη τόσο των 
συστημάτων λογικού γενικά, όσο και των ειδικών αναγκών των συστημάτων όπου παίζει ζωτικό ρόλο 
η εξαιρετικά υψηλή αξιοπιστία' 
— ορισμό και εξασφάλιση μιας βάσης δεδομένων για 
αποθήκευση μέτρων ποιότητας και αξιοπιστίας, και 
σύνταξη προδιαγραφών διαδικασιών για συλλογή 
και ανάλυση δεδομένων 
— ανάλυση των επιπτώσεων χρησιμοποιήσεως τυπικών 
μεθόδων κατά την πρόβλεψη και επίδειξη αξιοπι­
στίας' 
— ορισμό μιας μεθοδολογίας για την έγκριση προϊό­
ντων λογικού, που θα εξασφαλίζει κριτήρια για την 
παροχή εγγυήσεων. 
2.1.4.2. Ερευνητικά θέματα τύπου Β για μετρικές προϊό­
ντων 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων τύπου Β με τις 
οποίες θα αντιμετωπίζονται ζητήματα που δεν έχουν 
καλυφθεί στην 2.1.4. Γ π.χ. πρόβλεψη απόδοσης. 
Οι στόχοι που πρέπει να καλυφθούν είναι, π.χ.: 
— αποτελεσματικότητα από πλευράς κόστους 
— έλεγχος, ρύθμιση, βαθμονόμηση 
— αποδοτικότητα 
— χρόνος εκτέλεσης για συστήματα πραγματικού χρό­
νου 
— ακρίβεια 
— ευελιξία 
μέσω παρατήρησης, ανάλυσης και ανάπτυξης μοντέλων. 
2.1.4.3. Δοκιμές αναφοράς και επίδειξη τεχνολογίας πλη­
ροφοριών 
Στόχοι 
Η ανάπτυξη τεχνικών, μεθόδων και εργασιών που θα εξα­
σφαλίζουν τις δοκιμές αναφοράς και της επίδειξης της 
τεχνολογίας πληροφοριών. 
Ο στόχος αυτός είναι πολλαπλός: 
— βελτίωση των προδιαγραφών προκειμένου να διευκο­
λυνθεί η αυτοματοποίηση τουλάχιστον ενός μέρους 
της διαδικασίας δοκιμών 
— ανάπτυξη συγκεκριμένων τεχνικών, μεθόδων και 
εργαλείων για δοκιμές συμμόρφωσης, δοκιμές ποιό­
τητας και απόδοσης, καθώς και δοκιμές χρηστικότη­
τας. 
Αιτιολόγηση 
Ενόψει της αυξημένης χρήσης του λογικού σε εξαιρετικά 
χρήσιμες εφαρμογές, καθώς και της βαθμιαίας αναγνώρι­
σης της έννοιας της αξιοπιστίας προϊόντος για το λογικό, 
η συμμόρφωση προς τις προδιαγραφές γίνεται ένας όλο 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/33 
και περισσότερο σημαντικός στόχος στη διαρκώς διευρυ­
νόμενη αγορά λογικού, ενώ η ποιότητα και η απόδοση θα 
παίξουν ζωτικό ρόλο για την επιβίωση του προϊόντος 
στην αγορά. 
Τεχνική προσέγγιση 
Κυρίως τυπικός καθορισμός προδιαγραφών, απόδειξη 
θεωρημάτων, γεννήτριες προγραμμάτων, και ορισμένες 
τεχνικές προηγμένης επεξεργασίας πληροφοριών (συστή­
ματα εμπειρογνωμοσύνης), 
Αλληλεξαρτήσεις 
Τα αποτελέσματα μπορούν να τύχουν εκμετάλλευσης σε 
διάφορους τομείς του προγράμματος ESPRIT. 
Αναμένονται στην περιοχή αυτή έργα τύπου Β. 
Περιοχή Ε & Α 2.2: Διοικητικά και βιομηχανικά ζητήματα 
Η περιοχή έχει ως σκοπό την παγιοποίηση της κατανόη­
σης και των αποτελεσματικών μέσων υποστήριξης των 
διοικητικών και βιομηχανικών ζητημάτων των έργων 
ανάπτυξης λογικού και συστημάτων. Τα ζητήματα αυτά 
περιλαμβάνουν τα ευρύτερα θέματα του κύκλου ζωής 
προϊόντων λογικού όπως αυτός εμφανίζεται στη βιομηχα­
νία λογικού και συστημάτων πληροφορικής. Περιλαμβά­
νουν επίσης ζητήματα που αφορούν την εν γένει διεύ­
θυνση έργων λογικού όπως εφαρμόζεται στην παραγωγή 
συστημάτων πληροφορικής. Και στις δύο περιπτώσεις, θα 
πρέπει να καλυφθεί η σχέση των ζητημάτων αυτών με τα 
τεχνικά ζητήματα του προγράμματος εργασίας της τεχνο­
λογίας λογικού (βλέπε 2.1). Αναφέρονται έργα για την 
ανάπτυξη λύσεων προς την κατάλληλη ενοποίηση τεχνι­
κών εξελίξεων στο ευρύ πλαίσιο της βιομηχανικής διαδι­
κασίας. Η αποτελεσματική υποστήριξη για τους διοικητι­
κούς ρόλους καλύπτεται από έργα που αφορούν τον 
έλεγχο και τη διαφάνεια των πληροφοριών, τα εργαλεία 
που εξασφαλίζουν πληροφορίες σχετικές με τις διοικητι­
κές δραστηριότητες και τα εργαλεία με τα οποία πραγμα­
τοποιούνται εργασίες που είναι αναγκαίες για τις διοικη­
τικές δραστηριότητες. Στα πλαίσια μιας ενοποιημένης 
διαδικασίας, η συλλογή δεδομένων για χρησιμοποίηση 
στις διοικητικές δραστηριότητες θεωρείται ιδιαίτερα 
σημαντική και για άλλη μια φορά διαπιστώνεται κάποια 
σχέση με τις δραστηριότητες μετρικής προϊόντων της 
περιοχής 2.1.3. 
Οι υπο-περιοχές που περιλαμβάνονται είναι η «παραγωγή 
και υποστήριξη συντήρησης λογικού» (2.2.1) που δια­
πραγματεύεται ζητήματα υποστήριξης των συστημάτων, 
τα ζητήματα εκβιομηχάνισης (2.2.2) που καλύπτουν την 
στρατηγική εισαγωγής, η «ανάπτυξη εργαλείων διεύθυν­σης έργων» (2.2.3) και η «διεύθυνση της παραγωγής προ­
ηγμένου λογικού» (2.2.4). 
2.2.1. Παραγωγή και υποστήριξη συντήρησης λογικού 
2.2.1.1. Βραχυπρόθεσμες λύσεις διοικητικής υποστήρι­
ξης (τύπου Α) 
Στόχοι 
α) Η παραγωγή ενός συστήματος, που θα εξασφαλίζει 
ενοποιημένες δυνατότητες διοίκησης, με εργαλεία 
τεχνολογίας λογικού, που θα βασίζονται σε τεχνολο­
γία που υπάρχει σήμερα ή που θα υπάρξει στο εγγύς 
μέλλον. 
β) Η αξιολόγηση μέσω πρακτικής χρήσης της αποδοτι­
κότητας ενός τέτοιου συστήματος διοικητικής υπο­
στήριξης, που θα αντιπροσωπεύει την τεχνολογία 
αιχμής που υπάρχει ή που θα υπάρχει στο εγγύς μέλ­
λον. 
Οι διοικητικές ικανότητες που θα παρασχεθούν από 
ένα τέτοιο σύστημα μπορούν να περιλαμβάνουν την 
υποστήριξη δραστηριοτήτων όπως: 
* προγραμματισμός 
* έλεγχος έργων 
* διεύθυνση συντήρησης 
* εξασφάλιση ποιότητας 
* βάση διοικητικών δεδομένων 
* μοντέλα έργων. 
Αιτιολόγηση 
Το κύριο χαρακτηριστικό του αντικειμένου αυτού στο 
πρόγραμμα εργασίας είναι η εξασφάλιση μιας δυνατότη­
τας διεύθυνσης με ενοποιημένο λογικό που θα αξιολογη­
θεί σε βιομηχανικά έργα. Ένα μείζον αποτέλεσμα θα 
είναι το πόρισμα μιας τέτοιας αξιολόγησης. 
Αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία στην εξασφάλιση ενός 
τέτοιου συστήματος προκειμένου να υποστηριχθούν οι 
ανάγκες της διεύθυνσης λογικού χωρίς να υπάρξει εξάρ­
τηση από μη ολοκληρωμένες έρευνες. 
Τεχνική προσέγγιση 
Εκτιμάται ότι το σύστημα θα εξασφαλιστεί με τον συνδυ­
ασμό υφιστάμενων δυνατοτήτων με πιθανόν κάποιο νέο 
προϊόν ή εξέλιξη. Αυτό είναι ουσιαστικό προκειμένου να 
εξασφαλιστούν επαρκείς δυνατότητες αξιολόγησης και 
επίδειξης. Τα μέσα επίδειξης της αποδοτικότητας των 
ικανοτήτων, που θα παρέχει το σύστημα θα πρέπει να 
δηλωθούν σαφώς προκειμένου να πεισθούν τα μεσαία 
διοικητικά στελέχη για τα οφέλη χρησιμοποιήσεως ενός 
τέτοιου περιβάλλοντος. 
Αριθ. C 11/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
Ενδιάμεσοι στόχοι 
3ο έτος: — παραγωγή αρχικού συστήματος 
5ο έτος: — αξιολόγηση του όλου συστήματος 
Αλληλεξαρτήσεις 
Δεν υπάρχει έντονη εξάρτηση από άλλα έργα στο πρό­
γραμμα εργασίας. Παρ' όλα αυτά τα αποτελέσματα θα 
αποδειχθούν χρήσιμα για άλλες δραστηριότητες στην 
περιοχή 2.2. 
2.2.1.2. «Παραγωγή και διοικητική υποστήριξη συντή­
ρησης λογικού (SPMMS)» (Αναφ. 282: Α/84) 
Το έργο έχει ως στόχο τον σχεδιασμό και την υλοποίηση 
ενός συστήματος που θα υποστηρίζει όλες τις διοικητικές 
δραστηριότητες στον κύκλο ζωής του λογικού. Μια από 
τις σημαντικότερες·>απαιτήσεις που αναμένεται ότι θα 
καλύψει το σύστημα είναι και η δυνατότητα προσαρμο­
γής σε διάφορες διοικητικές μεθόδους. Το έργο προγραμ­
ματίζεται να επιτύχει το στόχο αυτό αναπτύσσοντας ένα 
βασικό γενικό πυρήνα SPMMS που θα μπορεί εύκολα να 
προσαρμοστεί στις απαιτήσεις των πελατών. Η προσαρ­
μογή στις απαιτήσεις των πελατών θα εξασφαλιστεί με 
γενικές βαθμίδες, και πιθανώς με μία προσέγγιση που θα 
βασίζεται σε κάποιο κανόνα. 
2.2.1.3. Υποστήριξη γιο παραγωγή λογικού σε ειδικές 
περιοχές (τύπου Α) 
Στόχοι 
Η εργασία αυτή καλύπτει τα ζητήματα που προκύπτουν 
από τις ειδικές απαιτήσεις για υποστήριξη και συντήρηση 
σε ειδικές περιοχές της τεχνολογίας πληροφοριών. Στις 
περιοχές αυτές περιλαμβάνονται: 
* Λογικό ενσωματωμένο ως υλικοποιημένο λογικό, για 
παράδειγμα σε μεγαλύτερα συστήματα υλικού' 
* Προϊόντα λογικού μεγάλου όγκου, για παράδειγμα 
σε καταναλωτικά προϊόντα. 
Για τις περιοχές αυτές, οι στόχοι είναι: 
α) να αναπτυχθούν και να εφαρμοστούν ποσοτικά διοι­
κητικά μοντέλα για την παραγωγή και συντήρηση 
λογικού" 
β) να εξασφαλιστεί υποστήριξη για τις κύριες λειτουρ­
γίες της διεύθυνσης παραγωγής και συντήρησης 
λογικού, για τον προγραμματισμό και τον έλεγχο 
έργων και προϊόντων λογικού και για τη διεύθυνση 
συντήρησης. Οι εφαρμογές στις περιοχές αυτές θα πρέπει να στηρίζο­
νται συγκεκριμένα σε ζητήματα όπως: 
* εξασφάλιση υψηλής αξιοπιστίας 
* εκτεταμένες διευκολύνσεις δοκιμών 
* αντιμετώπιση της διόρθωσης βλαβών από συστημα­
τική σκοπιά (υλικό/λογικό) αντί για την αντιμετώ­
πιση προβλημάτων λογικού μόνο 
* εξασφάλιση ευελιξίας σχετικά με μεταβολές στα επί 
μέρους στοιχεία του περιβάλλοντος 
* ευκολία χρήσης για μη επαγγελματίες προγραμματι­
στές, για παράδειγμα σε μικρότερα έργα μικτής ανά­
πτυξης υλικού/λογικού 
* πολιτικές συντήρησης, ιδιαίτερα σε μεγάλες αγορές. 
Τεχνική προσέγγιση 
Το έργο θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ορισμένες 
κατευθυντήριες γραμμές από τα έργα PCTE (2.3.1.1) και 
SPMMS (2.2.1.2). 
Ενδιάμεσοι στόχοι 
2ο έτος: — ανάπτυξη μοντέλων 
4ο έτος: — παραγωγή αρχικού συστήματος υποστήρι­
ξης, εφαρμογή και επικύρωση των μοντέλων 
6ο έτος: — κατασκευή των τελικών συστημάτων υπο­
στήριξης 
2.2.2. Ζητήματα εκβιομηχάνισης 
Ένας κύριος περιορισμός της χρήσης της τεχνολογίας 
λογικού στη βιομηχανία θεωρείται ότι είναι η δυσκολία 
εισαγωγής της τεχνολογίας στην υφιστάμενη διοικητική 
και οικονομική σκηνή μιας συγκεκριμένης εταιρείας. Δεν 
έχει γίνει πολλή εργασία στον τομέα των μεθόδων και 
των εργαλείων που λαμβάνουν με επιτυχία υπόψη τους το 
πρόβλημα αυτό. 
Τα ζητήματα που προκύπτουν καλύπτουν μια μεγάλη ποι­
κιλία θεμάτων και επικαλύπτονται με άλλες περιοχές του 
προγράμματος ESPRIT που βρίσκεται σε εξέλιξη. Η εργα­
σία εξαρτάται ιδιαίτερα από την αξιολόγηση της αποδο­
τικότητας των μεθόδων τεχνολογίας λογικού. Παρόλο 
που σε πολλά από τα έργα που έχουν χρηματοδοτηθεί 
στα πλαίσια του ESPRIT υπάρχει απαίτηση της αξιολό­
γησης, θα πρέπει να περάσουν πολλά χρόνια πριν υπάρ­
ξουν τα αποτελέσματα. 
Θεωρείται απαραίτητη η εκτέλεση αρχικής εργασίας προ­
κειμένου να εδραιωθεί πιο στέρεα η εμπειρία που αποκτή­
θηκε μέχρι σήμερα από τις εταιρείες που εισήγαγαν την 
τεχνολογία λογικού. Αναγνωρίζεται ότι η εχεμύθεια 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/35 
τέτοιου είδους δεδομένων αποτελεί μείζον πρόβλημα για 
την διερεύνηση αυτή. Οι προτάσεις θα πρέπει να δείχνουν 
τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να ξεπεραστούν τα προ­
βλήματα αυτά. 
2.2.2.1. Στρατηγικές εισαγωγής τεχνολογίας λογικού 
(τύπου Α) 
Αιτιολόγηση 
Για να εισαχθεί ένα δεδομένο επίπεδο τεχνολογίας λογι­
κού σε μια εταιρεία ή ένα έργο απαιτείται πολύς προ­
γραμματισμός και, σε πολλές περιπτώσεις, μια σημαντική 
επένδυση σε εξοπλισμό και εκπαίδευση. Τα αναγκαία 
βήματα δεν καθορίζονται ούτε κατανοούνται σαφώς 
στον τομέα της τεχνολογίας λογικού. Παρόμοια προβλή­
ματα προκύπτουν όμως και κατά την εισαγωγή άλλων 
μορφών τεχνολογίας στη βιομηχανία. Έχει σημασία 
όπως η τεχνολογία λογικού δεν επανεξετάσει χωρίς λόγο 
προβλήματα για τα οποία υπάρχουν ήδη καλά δοκιμα­
σμένες λύσεις. Εντούτοις η εισαγωγή περιβαλλόντων 
τεχνολογίας λογικού θα έχει σημαντική επίπτωση σε 
πολλές από τις δραστηριότητες μιας εταιρείας. Είναι 
αναγκαίο να προσδιοριστούν σαφώς τα ζητήματα που 
συνδέονται με την εισαγωγή της τεχνολογίας αυτής και 
να αναπτυχθούν κατάλληλες στρατηγικές και εργαλεία. 
Στόχοι 
α) Ανάπτυξη μοντέλων της πλήρους διαδικασίας ανά­
πτυξης λογικού, λαμβανομένων υπόψη όλων των 
περιφερειακών δραστηριοτήτων όπως η διοίκηση, το 
προσωπικό, η εκπαίδευση και οι στρατηγικές των 
επενδύσεων. Τα μοντέλα αυτά θα πρέπει όσον είναι 
δυνατόν να αποτελούν συγκερασμό υφιστάμενων 
μοντέλων άλλων επιστημών. 
β) Ανάπτυξη και αξιολόγηση εναλλακτικών στρατηγι­
κών για την εισαγωγή της τεχνολογίας λογικού στο 
εμπορικό περιβάλλον. Οι εναλλακτικές επιλογές θα 
πρέπει να περιλαμβάνουν κεντρική μονάδα παραγω­
γής λογικού, αποκεντρωμένες εξειδικευμένες μονά­
δες, στρατηγικές με βάση σταθμούς εργασίας συμπε­
ριλαμβανομένης επαυξητικής ανάπτυξης από ένα 
μικρό αριθμό μονάδων. 
γ) Μελέτη περιπτώσεων στις οποίες εφαρμόζεται το 
μοντέλο σε μια ποικιλία βιομηχανιών. 
δ) Ανάπτυξη τεχνικών, και όπου απαιτείται εργαλείων, 
προς υποβοήθηση της βιομηχανίας στην υιοθέτηση 
της τεχνολογίας λογικού. 
Προτείνεται όπως προωθηθούν δύο έργα τύπου Α που θα 
καλύπτουν διαφορετικές περιοχές της βιομηχανίας μαζί 
με αρκετά έργα τύπου Β που θα καλύπτουν ιδιαίτερα 
υπο-μοντέλα και τους στόχους α) και δ). Τα έργα τύπου Α θα πρέπει να εξασφαλίσουν την ολοκλή­
ρωση των εργασιών α) και β) μέσα σε δύο χρόνια. Οι 
εργασίες γ) και δ) θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι 
το έτος 4. Έργα τύπου Β για ενίσχυση θα πρέπει να πραγ­
ματοποιηθούν σε όλα τα στάδια. 
Τεχνική προσέγγιση 
Για να πραγματοποιηθούν αυτές οι εργασίες θα απαιτηθεί 
μια ευρεία ποικιλία ειδικοτήτων και τεχνικών. Θα πρέπει 
να αναπτυχθούν όσο είναι δυνατόν ποσοτικά μοντέλα 
και όπου απαιτείται να εισαχθούν τυπικές μέθοδοι. 
Ενδιάμεσοι στόχοι 
2ο και 3ο έτος: — ανάπτυξη μοντέλων 
— εκτίμηση των στρατηγικών 
30 έτος: — παραγωγή αρχικών τεχνικών και 
εργαλείων 
40 έτος: — αποπεράτωση των επιμέρους μελετών 
κατασκευή των τελικών τεχνικών και 
εργαλείων 
Αλληλεξαρτήσεις 
Θεωρείται ότι υπάρχει κάποια σχέση με την δραστηριό­
τητα 4.1.1 του υπο-προγράμματος συστήματα γραφείου 
με τίτλο «ανάλυση συστημάτων γραφείου». 
2.2.2.2 Αξιολόγηση των προβλημάτων που εμφανίζονται 
κατά την υιοθέτηση τεχνολογίας λογικού 
Στόχοι/πρόγραμμα 
— Η συγκέντρωση δεδομένων και η εξαγωγή συμπερα­
σμάτων από την εμπειρία εταιρειών, σε διάφορες 
περιοχές εφαρμογών, οι οποίες έχουν ήδη εισάγει, 
έχουν προσπαθήσει να εισάγουν, ή εισάγουν τώρα 
τεχνολογία λογικού. 
— Ειδικότερα: 
* η προσπάθεια προσδιορισμού των λόγων για 
τους οποίους απέτυχαν ή πέτυχαν συγκεκριμένα 
προγράμματα" 
* η υποβολή ενός συνόλου προτεινομένων απαιτή­
σεων που απαιτούνται προκειμένου να εξασφα­
λιστεί η επιτυχία ενός προγράμματος ανάπτυξης 
συστήματος λογικού. Προϋποτίθεται ότι αυτές 
ξεπερνούν τις συνήθως αποδεκτές καλές πρακτι­
κές για την διεύθυνση έργων 
* η προσπάθεια εξαγωγής γενικών συμπερασμά­
των σχετικά με επιτυχείς στρατηγικές που υιοθε­
τήθηκαν από εταιρείες" 
Αριθ. C 11/36 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
* η υποβολή προτάσεων για μεθόδους που θα υπο­
βοηθήσουν την αξιολόγηση μελλοντικών έργων. 
Επειδή έχει σημασία η γρήγορη εξαγωγή συμπερασμάτων 
στον τομέα αυτό, προτείνεται όπως μια επισκόπηση της 
υφιστάμενης εμπειρίας ολοκληρωθεί μέσα σε δύο χρόνια. 
Τα νέα έργα θα πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα σε τρία 
χρόνια. 
Τεχνική προσέγγιση 
Θα χρειαστεί να προσδιοριστούν οι εταιρείες που είναι 
έτοιμες να κοινοποιήσουν τις εμπειρίες τους. Είναι πιθα­
νότερο ότι οι περισσότερες πληροφορίες θα παρασχεθούν 
από κοινοπραξίες που δημιουργήθηκαν προκειμένου να 
εισαχθεί μια συγκεκριμένη τεχνολογία σε μια ομάδα 
εταιρειών. Θα εξετασθεί επίσης μια ικανοποιητική πρό­
ταση για μια επισκόπηση της υφιστάμενης εμπειρίας. Η 
συγκεκριμένη τεχνολογία θα πρέπει να είναι επιπέδου 
παρόμοιου με εκείνου που διατίθεται τώρα εμπορικά, και 
όχι αναγκαία «αιχμής»' ο κύριος στόχος του έργου είναι 
η αξιολόγηση της εισαγωγής της τεχνολογίας και όχι η 
εισαγωγή της πιο προηγμένης τεχνολογίας που διατίθε­
ται. Παρ' όλα αυτά η τεχνολογία θα πρέπει να εξελίσσε­
ται προς ένα ενοποιημένο περιβάλλον υποστήριξης ή προς 
μια μεθοδολογία που θα χρησιμοποιηθεί στο μέλλον. 
Αναμένεται ότι σε μεταγενέστερα στάδια του ESPRIT θα 
απαιτηθούν παρόμοια έργα για την αξιολόγηση της μετα­
φοράς περιβαλλόντων, που θα έχουν παραχθεί στα πλαί­
σια του προγράμματος ESPRIT. 
Αλληλεξαρτήσεις 
Υπάρχουν σχέσεις με τις δραστηριότητες αξιολόγησης σε 
άλλες περιοχές του προγράμματος. 
Αναμένεται η υποβολή προτάσεων τύπου Β. 
2.2.3. Ανάπτυξη εργαλείων διεύθυνσης έργων 
Στόχοι/πρόγραμμα 
Η ανάπτυξη συγκεκριμένων εργαλείων για τη διεύθυνση 
έργων, υπό τη μορφή συσχετισμένων συνόλων εργαλείων 
για ειδικές περιοχές εφαρμογών. Τα εργαλεία θα πρέπει 
να συμπληρώνουν την εργασία που γίνεται στα πλαίσια 
του έργου SPMMS (2.2.1.2) και να χρησιμοποιούν όπου 
είναι δυνατόν τις διασυνδέσεις που θα έχουν οριστεί στα 
πλαίσια του PCTE (2.3.1.1). Αιτιολόγηση 
Πολλά από τα προβλήματα της διεύθυνσης έργων λογι­
κού και συστημάτων είναι παρόμοια με εκείνα των μεγά­
λων, πολύπλοκων έργων εντάσεως εργασίας. Παρ' όλα 
αυτά, η εγγενής ευελιξία της ανάπτυξης λογικού και η 
σχετική έλλειψη μεθόδων μέτρησης της προόδου της, 
δημιουργούν ειδικά προβλήματα. 
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να κατανοηθούν καλά τα 
ζητήματα που αφορούν τη διοικητική διαδικασία. Αυτό 
καταδεικνύει μια ανάγκη για ένα σημαντικό έργο δημι­
ουργίας ενός συνόλου (ή συνόλων) συνδεδεμένων εργα­
λείων για μία ή περισσότερες περιοχές εφαρμογών. 
Τεχνική προσέγγιση 
Τα εργαλεία θα πρέπει να αναπτυχθούν με τέτοιο τρόπο 
ώστε να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διασύνδεση 
ανθρώπου-μηχανής. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό όπως ο 
σχεδιασμός των εργαλείων στηρίζεται σε μια εκτεταμένη 
εμπειρία αναφορικά με πραγματικά προβλήματα της διεύ­
θυνσης ανάπτυξης λογικού, καθώς και της διεύθυνσης 
ανάπτυξης βιομηχανικών προϊόντων για το πλήρες 
σύστημα. 
AλkηL·ξapτήσεις 
Θα πρέπει να συνδέεται στενά με τα έργα SPMMS 
(2.2.1.2) και PCTE (2.3.1.1). 
Μπορεί να προβλεφθεί η πραγματοποίηση μεγάλων και 
μικρών έργων τύπου Β. 
2.2.4. Διεύθυνση της παραγωγής προηγμένου λογικού 
Στόχοι/πρόγραμμα 
Οι στόχοι των έργων στην περιοχή αυτή είναι: 
α) η απόδειξη των επιπτώσεων πάνω στη σχέση ανά­
μεσα στα τεχνικά ζητήματα της ανάπτυξης λογικού 
και τα διοικητικά χαρακτηριστικά: ο σημερινός τρό­
πος διαχείρισης πόρων (υπολογιστών, ανθρώπων και 
άλλων) λαμβανομένων υπόψη των περιορισμών χρό­
νου και όγκου, θα πρέπει να τροποποιηθούν με τη 
χρησιμοποίηση τυπικών μεθόδων, τεχνικών που συν­
δέονται με την εξειδικευμένη χρησιμοποίηση μη προ­
στακτικών γλωσσών 
β) η αξιολόγηση των κινδύνων και η υποβοήθηση 
αυτών που παίρνουν αποφάσεις για ολόκληρη τη 
διάρκεια του κύκλου ζωής του προϊόντος λογικού' 
γ) η απόδειξη και η αξιολόγηση των πλεονεκτημάτων 
που θα έχει για τον κύκλο ζωής του προϊόντος λογι­
κού η χρησιμοποίηση προηγμένων τεχνικών 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ-C 11/37 
δ) ο προσδιορισμός και η ικανοποίηση των διοικητικών 
απαιτήσεων που προκύπτουν από τη χρησιμοποίηση 
προηγμένων τεχνικών. Τα παραδείγματα θα περιλαμ­
βάνουν και τον προσδιορισμό της κατάλληλης μετρι­
κής· 
ε) η επίτευξη διοικητικής απόδοσης και ικανότητας υπό 
τις νέες συνθήκες. 
Αιτιολόγηση 
Η Επιτυχής εισαγωγή πιο προηγμένων τεχνικών ανάπτυ­
ξης και συστημάτων πληροφορικής απαιτεί τον προσδιο­
ρισμό της σχέσεως των τεχνικών αυτών με τις απαιτήσεις 
της βιομηχανίας και της διοίκησης καθώς και την προώ­
θηση καταλλήλων δραστηριοτήτων ενοποίησης. 
Τεχνική προσέγγιση 
Η προσέγγιση που θα υιοθετηθεί θα απαιτήσει τον προσ­
διορισμό του κύκλου ζωής του προϊόντος λογικού όπως 
αυτός επηρεάζεται από τη χρησιμοποίηση προηγμένων 
τεχνικών και ιδιαίτερα όσον αφορά τις περιοχές που 
ενδιαφέρουν τη διεύθυνση της ανάπτυξης λογικού. Αυτό 
μπορεί να επιτευχθεί εύκολα μέσω σύγκρισης με τη βιο­
μηχανική θεώρηση του κύκλου ζωής όπως είναι με βάση 
τις υφιστάμενες (δηλαδή μη προηγμένες τεχνικές λογι­
κού). 
Αλληλεξαρτήσεις 
Θα υπάρχει εξάρτηση μεταξύ των έργων που αναπτύσ­
σουν προηγμένες τεχνικές λογικού. Τα έργα αυτά καλύ­
πτονται στην περιοχή 2.1 του προγράμματος εργασίας 
για την τεχνολογία λογικού, και περιλαμβάνουν μερικά 
που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Υπάρχει επίσης η πιθανό-
της να υπάρχουν δραστηριότητες στον τομέα των τεχνι­
κών ανάπτυξης στο πρόγραμμα εργασίας της προηγμένης 
επεξεργασίας πληροφοριών. Η διασταύρωση των ιδεών 
σε ένα έργο της περιοχής αυτής και σε άλλα έργα της 
περιοχής 2.2 ίσως αποβεί επωφελής. Προσκαλείται η υπο­
βολή προτάσεων για μάλλον μεγάλα έργα τύπου Β στην 
περιοχή αυτή, το καθένα από τα οποία θα αφορά συγκε­
κριμένα μια ειδική τεχνική, ιδιαίτερα εκείνες που ανα­
πτύσσονται στα πλαίσια έργων της περιοχής 2.1 ή της 
προηγμένης επεξεργασίας πληροφοριών. Επιπλέον θα 
μπορούσαν να προωθηθούν μικρότερα έργα τύπου Β στα 
οποία θα διερευνώνται συγκεκριμένα διοικητικά ζητή­
ματα των προηγμένων τεχνικών (για παράδειγμα 
μοντέλα κόστους για μεθόδους που βασίζονται σε προηγ­
μένη επεξεργασία πληροφοριών). Τα έργα θα πρέπει να 
αρχίσουν το 1986. 
Περιοχή Ε & Α 2.3: Κοινό περιβάλλον 
Γενική εισαγωγή 
Στα πλαίσια του υποπρογράμματος, η λέξη «περιβάλλον» 
χρησιμοποιείται για να καλύψει ένα ευρύ φάσμα. Στο ένα άκρο υπάρχουν περιβάλλοντα που έχουν ως στόχο τη 
συγκρότηση ενός συνολικού περιβάλλοντος για την υπο­
στήριξη μιας συγκεκριμένης μεθοδολογίας. Τέτοια περι­
βάλλοντα θα μπορούν π.χ. να συγκροτηθούν με βάση τα 
αποτελέσματα που ελήφθησαν από τα προγράμματα του 
κεφαλαίου 2.1.2. Όλα αυτά τα συνολικά περιβάλλοντα 
θα πρέπει να καλύπτουν κοινά ζητήματα όπως η σύσταση 
των εργαλείων, η διαχείριση των αντικειμένων, και η δια­
σύνδεση με το χρήστη, θα πρέπει επίσης να παρέχουν 
βασικά εργαλεία ανεξάρτητα από μέθοδο όπως προγράμ-
ματα-επιμελητές, μορφοποίηση εγγράφων, μεταγλωττι­
στές και συστήματα γραφικής επεξεργασίας. Αυτά τα 
κοινά ζητήματα θα πρέπει να καλυφθούν με έργα που 
συγκροτούν «κοινά περιβάλλοντα» τα οποία μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν ως βάση για τα έργα συνολικού περι­
βάλλοντος. Αυτή η περιοχή Ε και Α διαπραγματεύεται 
τέτοια κοινά ζητήματα. 
Κατά συνέπεια τα έργα στην υποπεριοχή 2.3.1 θα συμβά­
λουν στην ανάπτυξη ενός κοινού περιβάλλοντος που θα 
χρησιμοποιηθεί: 
— ως ένα αρχικό περιβάλλον ανάπτυξης λογικού' 
— ως η βάση για την ανάπτυξη ενός πλήρως ενοποιημέ­
νου περιβάλλοντος τεχνολογίας λογικού. 
Μια περιοχή μείζονος σημασίας για την ευρωπαϊκή βιο­
μηχανία αφορά την ανάπτυξη ενσωματωμένων συστημά­
των. Αυτό απαιτεί τη χρήση ειδικών περιβαλλόντων που 
μπορούν να διεκπεραιώσουν την αλληλεπίδραση φιλοξε­
νούντος υπολογιστή/υπολογιστή στόχου. Τα έργα στην 
υποπεριοχή 2.3.2 καλύπτουν αυτά τα ζητήματα. 
Τα έργα στην περιοχή 2.3.3 θα εξασφαλίσουν τη βάση για 
τα πιο προηγμένα περιβάλλοντα του μέλλοντος. 
Η εξέλιξη προς πιο προηγμένα περιβάλλοντα θα πρέπει να 
στηριχθεί τόσο στην εφαρμογή τεχνικών προηγμένης επε­
ξεργασίας πληροφοριών στα προβλήματα των περιβαλλό­
ντων τεχνολογίας λογικού, όσο και της εφαρμογής των 
τεχνικών της τεχνολογίας λογικού στα προβλήματα που 
αφορούν περιβάλλοντα τα οποία ταιριάζουν σε εξελίξεις 
έργων προηγμένης επεξεργασίας πληροφοριών. Για παρά­
δειγμα ίσως να είναι αναγκαία η υποστήριξη για ειδικά 
μοντέλα κύκλου ζωής των έργων προηγμένης επεξεργα­
σίας πληροφοριών. 
Τα πιο προηγμένα περιβάλλοντα ίσως αναμένεται να παί­
ξουν ενεργό μάλλον και όχι απλώς παθητικό ρόλο στην 
υποβοήθηση των χρηστών. 
Θα ήταν ευκταία η εξασφάλιση των κατάλληλων διασυν­
δέσεων μεταξύ των περιβαλλόντων αυτών και του αρχι­
κού κοινού περιβάλλοντος 
Αριθ-C 11/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
2.3.1. Κοινό περιβάλλον εργαλείων 
Επειδή η πολυεθνική ανάπτυξη λογικού αποτελεί 
κεντρικό χαρακτηριστικό ολόκληρου του προγράμματος 
ESPRIT, το κοινό περιβάλλον αποτελεί σημαντικό 
δομικό λίθο για πολλά έργα που προωθούν την τυποποί­
ηση των διασυνδέσεων εργαλείων, των λειτουργιών και 
του φορητού των εργαλείων. Θα υπάρξει μια αρχική 
γενική δημοσίευση όλων των ορισμών που αφορούν δια­
συνδέσεις έτσι που να διευκονυνθεί η ευρεία εκμετάλ­
λευση του περιβάλλοντος. 
Το κοινό περιβάλλον θα αποτελείται από μια υποδομή 
που θα εξασφαλίζει το βασικό πλαίσιο και από ένα 
σύνολο εργαλείων και επιμέρους στοιχείων που θα σχετί­
ζονται κάθε φορά με το περιβάλλον. Ιδιαίτερα τα εργα­
λεία και τα επιμέρους στοιχεία αποσκοπούν στην υποβο­
ήθηση της ανάπτυξης νέων εργαλείων και τη μετατροπή 
και βελτίωση υφιστάμενων εργαλείων, προωθώντας έτσι 
την επέκταση προς ένα πλήρες, ευέλικτο ενοποιημένο 
περιβάλλον. 
2.3.1.1. «Βάση για ένα φορητό κοινό περιβάλλον εργα-
Mwv(PCTE)» (Αναφ. 32: Α/83) 
Το έργο θα εξασφαλίσει μια κοινή βάση για περιβάλλο­
ντα τεχνολογίας λογικού που έχουν ως στόχο την υπο­
στήριξη κοινής ευρωπαϊκής έρευνας και ανάπτυξης και 
την ενθάρρυνση ευρείας κοινοποίησης και εκμετάλλευ­
σης των εμφανιζόμενων τεχνολογιών, μεθόδων και εργα­
λείων. Το έργο θα αξιοποιήσει και θα προωθήσει τεχνο­
λογίες αιχμής στους τομείς ιδίως της διασύνδεσης χρή-
στη-περιβάλλοντος και της διαχείρισης βάσεων πληροφο­
ριών: 
— Η διασύνδεση χρήστη είναι ένα σύστημα με παρά­
θυρα που στηρίζεται σε βελτιωμένες διαλογικές διευ­
κολύνσεις (οθόνες με απεικόνιση δυαδικών ψηφίων, 
τηλεκινούμενους δείκτες (mouse) προκειμένου να 
προστατεύσει τόσο το χρήστη όσο και το συγγραφέα 
των εργατών από τη γνώμη των λεπτομερειών για 
το διαλογικό πρωτόκολλο. 
— Το σύστημα διαχείρισης αντικειμένων (OMS) είναι ο 
χώρος αποθήκευσης πληροφοριών για ολόκληρο τον 
κύκλο ζωής του έργου. 
To OMS είναι ένα πραγματικό κατανεμημένο 
σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων (DBMS) 
που εφαρμόζει μια ειδική περίπτωση του μοντέλου 
δεδομένων Χαρακτηριστικά Σχέσεων Δυαδικών 
Οντοτήτων. Οι δομικές και σημασιολογικές ιδιότη­
τες της βάσεως πληροφοριών μπορούν να περιγρα­
φούν επαυξητικά μέσω των μηχανισμών του σχεδίου 
OMS. To OMS εξασφαλίζει ένα μέσο ενοποίησης 
εργαλείων και συνόλων εργατών στα πλαίσια μιας 
ιεραρχίας περιβαλλόντων τεχνολογίας λογικού με 
την υποστήριξη πολλαπλών επιπέδων υποσχεδίων. — Οι υπηρεσίες διανομής PCTE εξασφαλίζουν μια 
αδιαφανή προσπέλαση στις διαδικασίες και τις πλη­
ροφορίες μέσω υπηρεσιών σταθμών εργασίας και 
συστημάτων εξυπηρέτησης που είναι συνδεδεμένοι 
σε ένα τοπικό μέσο προσωπικών επικοινωνιών που 
χρησιμοποιούν το πρότυπο ISO- OS Ι. 
Αόγω της πλατιάς διαθεσιμότητας του, το UNIX 
αναμένεται να παίξει το ρόλο του «αρχικού κοινού 
περιβάλλοντος» προς το παρόν. To PCTE εφαρμόζει 
μια ιδιαίτερα κατάλληλη στρατηγική για να υποστη­
ρίξει την εύκολη απαγκίστρωση από το UNIX εξα­
σφαλίζοντας μια συμβιβαστή απομίμηση του λει­
τουργικού επιπέδου «κλήσης συστημάτων» του 
συστήματος Υτου UNIX. 
2.3.1.2 Εργαλεία κοινού περιβάλλοντος και γενικές υπη­
ρεσίες (τύπου Α) 
Στόχοι 
Το έργο αυτό αφορά την κατασκευή ενός ενοποιημένου 
συνόλου εργαλείων με βάση το PCTE, που παρουσιάζει 
ενδιαφέρον για τους περισσότερους επαγγελματίες που 
αναπτύσσουν λογικό. 
Περιλαμβάνει: 
α) Ορισμό του συνόλου εργαλείων. 
β) Απόκτηση και προσαρμογή των υφιστάμενων εργα­
λείων έτσι που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν στα 
πλαίσια του PCTE. 
γ) Ανάπτυξη νέων εργαλείων. 
Παραδείγματα εργαλείων (ο κατάλογος δεν είναι πλήρης) 
* διακίνηση εγγράφων 
* ταχυδρομείο, ενημερωτικό δελτίο, ημερολόγιο 
* διερεύνηση βάσεων δεδομένων 
* λεξικό δεδομένων 
* επιμέλεια γραφικών παραστάσεων 
* πολυγλωσσική διασύνδεση 
* χρησιμοποίηση συλλογής και ανάλυσης στατιστικών 
εργαλείων. 
Αιτιολόγηση 
Ο απώτατος στόχος είναι η εξασφάλιση για την ευρω­
παϊκή βιομηχανία ενός προηγμένου περιβάλλοντος που 
θα χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη αξιόπιστων προϊό­
ντων λογικού. Θα πρέπει να είναι αφενός άμεσα αποδε­
κτό (δηλαδή τουλάχιστον τόσο καλό όσο τα υφιστάμενα 
συστήματα ενώ θα εξασφαλίζει μια εύκολη οδό απαγκί­
στρωσης από τις υφιστάμενες πρακτικές) και αφετέρου 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/39 
θα πρέπει να συνδέεται προς την μετέπειτα εξέλιξη του. 
Επιπλέον, θα πρέπει να υποστηρίζει κατασπαρμένες ομά­
δες έργων και να προωθεί τυποποιημένες προσεγγίσεις 
στην κατασκευή και αλληλεπίδραση εργαλείων. 
Το έργο αυτό απαιτείται να εξασφαλίσει το απαραίτητο 
ελάχιστο σύνολο κοινών εργαλείων με βάση το PCTE. 
Η αξία αυτής της περιοχής έργων για τη βιομηχανία 
τεχνολογίας πληροφοριών στην Ευρώπη είναι ιδιαίτερα 
υψηλή γιατί διευκολύνει την συνοχή της ανάπτυξης 
έργων με την ενίσχυση διεπιστημονικών ομάδων και 
θεμάτων. 
Τεχνική προσέγγιση 
Το έργο αποτελεί στην ουσία παγιοποίηση υφιστάμενων 
τεχνικών. Γι' αυτό η προσέγγιση είναι άμεση. Έχει σημα­
σία να χρησιμοποιηθούν στην ανάπτυξη και προσαρμογή 
των εργαλείων αυτών οι βασικές διευκολύνσεις και γλώσ­
σες που υποστηρίζει το PCTE. 
Ενδιάμεσοι στόχοι 
2ο έτος: — ορισμός του συνόλου εργαλείων 
2ο και 3ο έτος: — απόκτηση και προσαρμογή εργα­
λείων 
3ο και 4ο έτος: — ανάπτυξη νέων εργαλείων. 
Για το θέμα αυτό αναμένονται προτάσεις τύπου Α. Υπάρ­
χει δυνατότητα για ένα σύνολο μικρότερων έργων τύπου 
Β στην περιοχή αυτή, εφόσον τα διευθύνει με προσοχή 
κάποιος «επόπτης». 
2.3.2 Ζητήματα φιλοξενούντος-υπολογιστή/υπολογιστή-
στόχου 
Στην περιοχή των ενσωματωμένων συστημάτων ο φιλοξε-
νών-υπολογιστής που χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη 
του συστήματος και ο υπολογιστής-στόχος στον οποίο 
θα χρησιμοποιηθεί το σύστημα δεν είναι γενικά οι ίδιοι. 
Αυτή η διαίρεση ανάμεσα σε φιλοξενούντα και στόχο 
δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα που αντιμετωπίζονται 
από τα έργα στην περιοχή αυτή. 
Κατά την ανάπτυξη ενσωματωμένων συστημάτων συχνά 
αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της χρησιμοποίησης των 
συστημάτων σε ειδικά συγκροτημένο υλικό (ειδικές δια­
συνδέσεις εισόδου-εξόδου, έλλειψη αποθήκευσης σε 
δίσκο, κλπ ). Κατά συνέπεια ίσως να είναι δύσκολο ή 
ακόμα και αδύνατο να χρησιμοποιηθεί ένα υφιστάμενο 
λειτουργικό σύστημα στον υπολογιστή-στόχο. 
Θα έπρεπε να είναι δυνατή η σύνδεση φιλοξενούντος-
υπολογιστή και υπολογιστή-στόχου για αναπτυξιακούς 
λόγους καθώς και για λόγους συντήρησης. Αυτό ίσως 
δημιουργήσει ειδικά προβλήματα σε συστήματα συνε­χούς λειτουργίας όπου ίσως χρειαστεί η αντικατάσταση 
επιμέρους στοιχείων λογικού με νέα, «εν ριπή οφθαλ­
μού». 
Προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα αυτά 
εισάγεται η έννοια του περιβάλλοντος-στόχου. Το περι-
βάλλον-στόχος ενεργεί σαν πλαίσιο για το λειτουργικό 
σύστημα και τα επιμέρους στοιχεία των εφαρμογών και 
ως διασύνδεση προς τον φιλοξενούντα-υπολογιστή. 
Αντιμετωπίζεται η υποστήριξη ορισμένων έργων τύπου Β 
που θα καλύπτουν ανάμεσα στα άλλα και τα ακόλουθα 
θέματα: 
2.3.2.1. Επιπτώσεις για τις αρχιτεκτονικές του φιλοξε-
νούντος-υπολογιστή και του υπολογιστή-στό­
χου: 
— εξωτερικές διασυνδέσεις 
— ζητήματα συνεχούς λειτουργίας 
— εξάρτηση από τον τομέα εφαρμογής 
2.3.2.2. Σύνδεση φιλοξενούντος-υπολογιστή/υπολογι-
στή-στόχου: 
— αξιολόγηση απόδοσης πρωτοκόλλων 
— διόρθωση σφαλμάτων λογικού εξ αποστά­
σεως 
— απομίμηση υπολογιστή-στόχου 
— συντήρηση υπολογιστή-στόχου 
— ζητήματα συνεχούς λειτουργίας 
— τεχνικές χρονικού επαναπρογραμματισμού 
σε σημεία συγχρονισμού 
— δοκιμές κατανεμημένων συστημάτων υπο-
λογιστών-στόχων 
2.3.2.3. Σχέσεις με τις γλώσσες προγραμματισμού: 
— σχέσεις ανάμεσα στα επιμέρους στοιχεία 
του υπολογιστή-στόχου και τα γλωσσικά 
κατασκευάσματα 
— δομή επιμέρους στοιχείων 
2.3.3. Εξέλιξη σε πιο προηγμένα περιβάλλοντα 
Η έμφαση στην περιοχή αυτή αποδίδεται στη συλλογή 
των απαιτήσεων για το κοινό περιβάλλον που προέρχο­
νται από προηγμένες μεθοδολογίες, των συνόλων των 
εργαλείων τους και των δομών των πληροφοριών τους. Η 
επιτακτική ανάγκη για ένα κοινό περιβάλλον εργαλείων 
είχε ως αποτέλεσμα η εργασία που βρίσκεται σε εξέλιξη 
να προσεγγίσει, κατ' ανάγκην, το θέμα μάλλον συντηρη­
τικά. To PCTE έχει σχεδιαστεί «από τα κάτω προς τα 
επάνω» με βάση τις διευκολύνσεις που μπορεί να προσφέ­
ρει μάλλον παρά από «από επάνω προς τα κάτω» με 
βάση τις χρήσεις τις οποίες θα κληθεί να εκπληρώσει. 
Προκειμένου να αποφευχθεί κάτι τέτοιο στην επόμενη 
γενιά, τα έργα στην περιοχή αυτή θα διερευνήσουν διά­
φορα ζητήματα που έχουν επιπτώσεις στην αρχιτεκτο­
νική των πιο προηγμένων περιβαλλόντων του μέλλοντος. 
Αριθ. C 11/40 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
2.3.3.1. «Παραγωγή Διαλογικών Περιβαλλόντων Προ­
γραμματισμού» (Αναφ. 348: Β/84) 
Ο κύριος στόχος του έργου είναι η διερεύνηση των δυνα­
τοτήτων αυτόματης παραγωγής διαλογικών περιβαλλό­
ντων προγραμματισμού με βάση τις προδιαγραφές των 
γλωσσών. Ένα τέτοιο διαλογικό περιβάλλον θα παραχθεί 
από έναν πλήρη συντακτικό και σημασιολογικό χαρα­
κτηρισμό της τυπικής γλώσσας που θα χρησιμοποιηθεί. 
Θα σχεδιαστεί και θα υλοποιηθεί ένα πρωτότυπο 
σύστημα. 
2.3.3.2. Προηγμένη ανθρώπινη διασύνδεση 
Στόχοι 
Η διερεύνηση των επιπτώσεων και η πιθανή εκμετάλ­
λευση των εξελίξεων στην διασύνδεση ανθρώπου-μηχα-
νής για τους επαγγελματίες που αναπτύσσουν λογικό. 
Τεχνική προσέγγιση 
Η σχετική τεχνολογία που ίσως συμβάλει σε βελτιωμένη 
αλληλεπίδραση ανθρώπου-μηχανής στην περιοχή αυτή 
ίσως να περιλαμβάνει: 
— γραφική 
— (ψευδό) φυσικές γλώσσες 
— επεξεργασία φωνής και εικόνων 
— τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης. 
Αλληλεξαρτήσεις 
Συνδέεται με την εργασία πάνω σε ζητήματα εργονομίας 
που περιγράφεται στο υποπρόγραμμα 4 (Συστήματα Γρα­
φείου). 
Αναμένεται η υποβολή προτάσεων τύπου Β. 
2.3.3.3. Ένα πειραματικό διαλογικό περιβάλλον 
Στόχοι/Πρόγραμμα 
Υπάρχει μια ανάγκη για ταχεία διάθεση ενός πειραματι­
κού προγραμματιστικού περιβάλλοντος προκειμένου να 
υποστηριχθεί ένα τυπικό διαλογικό ύψος ανάπτυξης προ­
γραμμάτων (βλ. 2.1.3.6). 
Το περιβάλλον θα πρέπει να εξασφαλίζει ενοποιημένη 
υποστήριξη για τις υφιστάμενες γλώσσες διαφόρων κατη­
γοριών, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αποβλέ­
πουν σε τυπική ανάπτυξη (όπως οι λειτουργικές γλώσσες 
με έντονο πολυμορφικό χαρακτηρισμό τύπων), εκείνων 
που αποβλέπουν στην πειραματική διαλογική ανάπτυξη (όπως η LISP και η PROLOG) και τις γλώσσες που είναι 
προσανατολισμένες προς το αντικείμενο (όπως η 
Smalltalk), όπως επίσης και τις διανυσματικές γλώσσες 
κατάλληλες π.χ. για μεγάλης κλίμακας επιστημονικές 
εφαρμογές. 
Αιτιολόγηση 
Η εργασία αυτή ίσως εξασφαλίσει το πρώτο περιβάλλον 
για τον «προσωπικό γνωστικό σταθμό εργασίας». Στα 
πλαίσια αυτά αποτελεί πρόδρομο των προηγμένων διαλο­
γικών περιβαλλόντων που αντιμετωπίζονται στο υποπρό­
γραμμα προηγμένη ε,πεξεργασία πληροφοριών (3.5.). 
Τεχνική προσέγγιση 
Ενόψει της ανάγκης για ταχεία διάθεση, θα πρέπει να εξε­
ταστούν σοβαρά τα ζητήματα επαναχρησιμοποίησης των 
υφισταμένων εξελίξεων. Οι διευκολύνσεις επικοινωνιών 
και διαχείρισης παραθύρου θα εξασφαλιστούν από το 
PCTE (2.3.1.1), και πιθανόν να ενσωματωθεί και ένα 
μέρος των αποτελεσμάτων από το 2.3.1.2. 
Αλληλεξαρτήσεις 
Με τις περιοχές 2.1.3.6,2.3.1.2 και 3.5. 
Αναμένεται υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
2.3.3.4. Ευέλικτα μοντέλα περιβάλλοντος για υποστήριξη 
προηγμένων μεθόδων και εργαλείων 
Στόχοι/Πρόγραμμα 
Η διερεύνηση του φάσματος των φιλοσοφιών και της 
οργάνωσης πιθανών μελλοντικών περιβαλλόντων. 
Τα ζητήματα μπορεί να περιλαμβάνουν: 
— Επιπτώσεις από τον τομέα της εφαρμογής 
— Διασύνδεση συντακτών προγραμμάτων καθολικής 
εφαρμογής 
— Νέα υποδείγματα για κύκλο ζωής λογικού 
— Υποστήριξη για επαναχρησιμοποίηση επιμέρους 
στοιχείων 
— Υποστήριξη για μη διαδικαστική γνώση 
— Υποστήριξη για μηχανές με εξαιρετική παραλληλία 
— Υποστήριξη για μεγάλης κλίμακας επιστημονικούς 
υπολογισμούς 
— Υποστήριξη για την ανάπτυξη, την συντήρηση και 
την αξιολόγηση κατανεμημένων βάσεων δεδομένων 
— Διεύθυνση έργων 
— Υποστήριξη για κατασπαρμένες ομάδες έργων 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.Ο 11/41 
— Χρησιμοποίηση μη προστακτικών γλωσσών 
— Ενεργοί μάλλον παρά παθητικοί ρόλοι 
— Απαιτήσεις για εργαλεία σχεδίων/λεξικά δεδομένων, 
όπως προκύπτουν από την απαίτηση ενοποίησης των 
εργαλείων στο σημασιολογικό επίπεδο. 
Αλληλεξαρτήσεις 
Με την περιοχή 2.1.3.6. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για ένα ή περισσό­
τερα έργα τύπου Β προκειμένου να εξεταστούν τα ζητή­
ματα αυτά που ίσως να έχουν μείζονες επιπτώσεις στη 
δομή μελλοντικών περιβαλλόντων. 'Ενα παράδειγμα είναι 
η επίπτωση των περιβαλλόντων τεχνολογίας λογικού σε 
συστήματα που υποστηρίζουν εξελίξεις προηγμένης επε­
ξεργασίας πληροφοριών. 
2.3.3.5. Περιβάλλοντα πλούσια σε γνώση για υποστήριξη 
τεχνολογίας λογικού 
Στόχοι 
Εξασφάλιση ενός πλαισίου για περιβάλλοντα που παί­
ζουν ενεργητικό μάλλον παρά παθητικό ρόλο. 
Το περιβάλλον θα πρέπει να εξασφαλίζει το σύστημα δια­
χείρισης βάσεως γνώσεων που απαιτείται για την ανά­
πτυξη του λογικού. 
Θα πρέπει να σχεδιαστούν και να υλοποιηθούν τεχνικές 
και δομές που θα επιτρέπουν έναν ενεργητικό ρόλο. 
Ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μπορεί να 
εκδηλωθεί ένας ενεργητικός ρόλος είναι η ανάκτηση επι­
μέρους στοιχείων λογικού. Για παράδειγμα ένας χρήστης 
μπορεί να έχει καθορίσει τις ανάγκες του τυπικά. Στη 
συνέχεια ένα ενεργό σύστημα μπορεί να διερευνήσει τις 
διαθέσιμες περιγραφές των επιμέρους στοιχείων προκει­
μένου να εντοπίσει πιθανές στενές συσχετίσεις με εκείνες 
που απαιτούνται. Το σύστημα μπορεί τότε να υποδείξει 
στον χρήστη ένα σύνολο επιμέρους στοιχείων τα οποία ο 
χρήστης μπορεί στη συνέχεια να προσαρμόσει στις συ­
γκεκριμένες του απαιτήσεις. 
Τεχνική προσέγγιση 
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω εξελίξεων στην συμβα­
τική τεχνολογία βάσεων δεδομένων, για παράδειγμα 
μέσω της χρήσεως τεχνικών της τεχνητής νοημοσύνης 
που αφορούν την αναπαράσταση, τον χειρισμό και την 
συνέπεια των γνώσεων. 
Θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν πρόσθετες τεχνικές 
όπως η διερεύνηση και η συνεπαγωγή. Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β 
που θα αρχίσουν το 1986, και ίσως υπάρξει μια πιθανότης 
για ορισμένα έργα τύπου Β να εξελιχθούν σε ένα ενοποι­
ημένο έργο τύπου Α κατά τα επόμενα χρόνια. 
Περιοχή Ε & Α 2.4: Έργα αξιολόγησης και επίδειξης 
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, υπάρχει ένα σημαντικό 
εμπόδιο στην εισαγωγή νέων μεθόδων και εργαλείων στη 
βιομηχανία. Αυτό μπορεί να ξεπεραστεί κατά μέρος με 
την προώθηση έργων αξιολόγησης και επίδειξης. Αρκετά 
έργα και ερευνητικά θέματα που αναφέρθηκαν στα κεφά­
λαια 2 έως και 2.3, περιέχουν στοιχεία αξιολόγησης 
ή/και επίδειξης. Πιο συγκεκριμένα τα κεφ. 2.1.4,2.2.2 και 
2.3.1. Παρ' όλα αυτά έγινε αισθητή η ανάγκη να ενθαρ­
ρυνθούν και νέες προτάσεις των οποίων το κύριο ενδια­
φέρον για το πρόγραμμα ESPRIT θα ήταν η συνεισφορά 
στην παραγωγή αξιόπιστων πληροφοριών (σε ποσοστική 
μορφή όπου είναι δυνατόν) σχετικά με την χρησιμοποί­
ηση των υπό ευρεία έννοια αποτελεσμάτων της τεχνολο­
γίας του λογικού, σε τυπικές βιομηχανικές καταστάσεις. 
Συνεπώς τα έργα αυτά θα μπορούσαν να συμβάλουν στην 
εμφάνιση μιας εμπειρικής επιστήμης για την τεχνολογία 
λογικού, η οποία θεωρείται ως κάτι που λείπει. 
Στόχος δεν είναι η πρόσκληση για υποβολή τεχνητά δημι­
ουργημένων έργων με αποκλειστικό σκοπό την επίδειξη ή 
αξιολόγηση κάποιας ιδιαίτερης προσέγγισης, αλλά μάλ­
λον η χρησιμοποίηση πραγματικών έργων ως φορέων 
αξιολόγησης και επίδειξης. Η οικονομική ενίσχυση θα 
μπορούσε τότε να καλύψει το επιπλέον κόστος που συνε­
πάγεται η πραγματοποίηση της αξιολόγησης και της επί­
δειξης. Θα μπορεί ιδιαίτερα να καλύψει το επιπλέον 
κόστος για εκπαίδευση και εξοικείωση κατά την έναρξη 
του έργου, και την σύνταξη εκθέσεων και κρίσεων για τις 
μεθόδους και τα εργαλεία προς όφελος ολόκληρης της 
κοινότητας του ESPRIT. Η αποδοχή των έργων επίδειξης 
θα εξαρτηθεί από την σύνταξη τέτοιων εκθέσεων και κρί­
σεων που θα πρέπει να διατίθενται ελεύθερα στα ενδιαφε­
ρόμενα μέρη. 
Για να είναι αποτελεσματικό ένα έργο αξιολόγησης ή 
επίδειξης θα πρέπει τα αποτελέσματα που θα παραχθούν 
για το πρόγραμμα ESPRIT, να είναι σχετικά με κάποιο 
σημαντικό βιομηχανικό τομέα, τόσο από πλευράς τομέα 
εφαρμογής όσο και από πλευράς είδους εργασίας στο 
οποίο απευθύνονται. Κατά συνέπεια σημαντικός συντε­
λεστής θα είναι η αντιπροσωπευτικότητα των έργων σε 
σχέση με μια κατηγορία παρόμοιων έργων. Είναι εξίσου 
σημαντικό τα αποτελέσματα τέτοιων έργων να θεωρού­
νται έγκυρα και τελικά αυτό απαιτεί, μεταξύ των άλλων, 
την αξιολόγηση του σχεδιασμού και του προγραμματι­
σμού της εργασίας από την σκοπιά της στατιστικής θεω­
ρίας «του σχεδιασμού πειραμάτων». 
Οι προτάσεις που αναμένονται στα πλαίσια του κεφα­
λαίου αυτού μπορούν να συνδέονται με οποιοδήποτε από 
τα θέματα των περιοχών 2.1 ώς 2.3 που αποτελούν μέρη 
της τεχνολογίας του λογικού. 
Αριθ. C 11/42 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 3 
ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (ΑΙΡ) 
Η προηγμένη επεξεργασία πληροφοριών παίζει ζωτικό 
ρόλο για τις μελλοντικές εξελίξεις στην τεχνολογία πλη­
ροφοριών. Το κύριο θέμα αφορά τα μέσα για τη βελτίωση 
της αποδοτικότητας υπολογιστικών συστημάτων. Προ­
κειμένου να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος, απαιτείται 
να πραγματοποιηθεί εργασία στις ακόλουθες ζωτικές 
περιοχές: 
i) τεχνολογία γνώσεων: που αντιμετωπίζει κάθε τι που 
υφίσταται επεξεργασία στο υπολογιστικό σύστημα. 
Η περιοχή αυτή αντιπροσωπεύει τη μετατόπιση από 
την επεξεργασία δεδομένων στην επεξεργασία πλη­
ροφοριών και γνώσεων. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η 
ανάπτυξη τεχνικών απόκτησης, αναπαράστασης και 
χειρισμού γνώσεων. 
Π) Εξωτερικές διασυνδέσεις: που αντιμετωπίζει το πώς 
το υπολογιστικό σύστημα επικοινωνεί με το περι­
βάλλον του. Στην περιοχή αυτή αντιμετωπίζεται η 
αναγνώριση, η κατανόηση και η σύνθεση σημάτων. 
Τα σήματα αυτά περιλαμβάνουν και σήματα που 
ανταλλάσσονται μεταξύ ανθρώπων. 
iii) Αποθήκευση πληροφοριών και γνώσεων: που αντι­
μετωπίζει τον τρόπο με τον οποίο το υπολογιστικό 
σύστημα οργανώνει την αποθήκευση δεδομένων και 
γνώσεων. Στην περιοχή αυτή αντιμετωπίζονται οι 
εξελίξεις στις βάσεις δεδομένων και γνώσεων καθώς 
και οι τεχνικές προσπέλασης στις βάσεις αυτές. 
ΐν) Αρχιτεκτονικές υπολογιστών: που αφορά συγκρο­
τημένα συστήματα τα οποία χρησιμοποιούνται στα 
πλαίσια του υπολογιστικού συστήματος προκειμέ­
νου να εξασφαλιστεί η επεξεργασία. Στην περιοχή 
αυτή αντιμετωπίζεται η ανάπτυξη πρωτότυπων 
αρχιτεκτονικών υπολογιστών και των συναφών 
προγραμματιστικών περιβαλλόντων τους. Ιδιαίτερη 
έμφαση θα αποδοθεί στη χρησιμοποίηση ταυτοχρο-
νισμού. 
Κάθε μία από τις τέσσερις αυτές περιοχές έχει ζωτική 
σημασία για την ανάπτυξη συστημάτων ΑΙΡ. Κατά συνέ­
πεια χαρακτηρίζονται από ίση προτεραιότητα και από 
σχεδόν ίσους πόρους. Παρ' όλα αυτά κάθε δεδομένο 
σύστημα ή εφαρμογή ΑΙΡ θα περιλαμβάνει ένα διαφορε­
τικό μείγμα τεχνικών από τις τέσσερις περιοχές. Προκει­
μένου να υποβοηθηθεί η ανάπτυξη και η επίδειξη πλήρων 
συστημάτων ΑΙΡ προσδιορίστηκαν δύο περαιτέρω δρα­
στηριότητες. 
ν) Ζητήματα σχεδιασμού και συστημάτων: η περιοχή 
αυτή αφορά τα πρότυπα, τις τεχνικές προσδιορι­
σμού προδιαγραφών και επαλήθευσης, τις μεθόδους 
σχεδιασμού και τις γενικές συστηματικές μεθόδους, 
που σχετίζονται με τις άλλες δραστηριότητες στα 
πλαίσια του υποπρογράμματος ΑΙΡ. vi) Έργα εστίασης: που έχουν ως στόχο να ενεργήσουν 
ως συστήματα επίδειξης, και να εξασφαλίσουν 
σημεία εστίασης για τις διεπιστημονικές πλευρές 
της εργασίας. Στην ιδανική περίπτωση τα έργα αυτά 
θα μπορούσαν να καλύψουν όλα τα υποπρογράμ-
ματα του ESPRIT προκειμένου να αποδειχθεί η ενο­
ποίηση των θεμάτων σε ένα περιβάλλον πλήρων 
συστημάτων. 
Το πρόγραμμα εργασίας αποδίδει ιδιαίτερη έμφαση στην 
υλοποίηση πρακτικών συστημάτων. Ένα μεγάλο μέρος 
της εργασίας που προτείνεται, θα στηριχθεί σε υφιστάμε­
νες τεχνολογικές βάσεις και κατά συνέπεια περιγράφεται 
σταδιακά μέσα στο πρόγραμμα εργασίας. Παρ' όλα αυτά 
προσδιορίζονται ζητήματα, ιδιαίτερα της τεχνολογίας 
γνώσεων, όπου απαιτείται σημαντική έρευνα. 
Τα συστήματα προηγμένης επεξεργασίας πληροφοριών 
θα επωφεληθούν γενικά από τα αποτελέσματα των υπο-
προγραμμάτων μικροηλεκτρονικής και τεχνολογίας λογι­
κού. Από το πρώτο θα προκύψουν ταχύτερα εξαρτήματα 
υλικού, ενώ το δεύτερο θα βοηθήσει στην ανάπτυξη 
κατάλληλων προγραμματιστικών περιβαλλόντων. Επίσης, 
τα συστήματα και οι τεχνικές ΑΙΡ θα βρουν σημαντικές 
εφαρμογές στα υποπρογράμματα για τα συστήματα γρα­
φείου και την βιομηχανική παραγωγή την ενοποιημένη με 
υπολογιστή, καθώς και σε πολλές άλλες αγορές. 
Περιοχή Ε & Α 3.1: Τεχνολογία γνώσεων 
Περιγραφή 
Αυτή η περιοχή Ε&Α καλύπτει τα εργαλεία και τις 
τεχνολογίες που θα,απαιτηθούν για την πρακτική εφαρ­
μογή της τεχνολογίας γνώσεων προκειμένου να υλοποιη­
θούν, εμπορικώς και κοινωνικώς αποδεκτές εφαρμογές 
γνωστικών συστημάτων, παραδείγματα των οποίων απο­
τελούν τα συστήματα εμπειρογνωμοσύνης, τα συστήματα 
υποστήριξης (της λήψης) αποφάσεων και τα συστήματα 
διδασκαλίας με τη βοήθεια υπολογιστή. 
Η τεχνολογία γνώσεων περιλαμβάνει την εφαρμογή δια­
δικασιών όπως: 
— Ανάλυση αποφάσεων προκειμένου να καθορισθούν 
οι βιώσιμοι τομείς για εφαρμογές γνωστικών συστη­
μάτων (KBS). 
— Απόκτηση γνώσεων στον επιλεγμένο τομέα σχετικά 
με τα αντικείμενα της λογικής σκέψης, την ταξινομία 
τους, τις κατευθύνσεις της λογικής σκέψης, την ευρε-
τική, τα γεγονότα, τους κανόνες και το διάλογο. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/43 
— Ταξινόμηση χαρακτηριστικών του τομέα και επι­
λογή των πλέον κατάλληλων αντίστοιχων αναπαρα­
στάσεων γνώσης και μοντέλων συνεπαγωγής, που θα 
επεκταθούν αργότερα προκειμένου να συμπεριλά­
βουν διευκολύνσεις μετασχηματισμού γνώσεων. 
— Υλοποίηση των εφαρμογών KBS στο πλέον κατάλ­
ληλο μέσο μεταβίβασης με βάση τις διασυνδέσεις 
ανθρώπου-μηχανής (Μ Μ Ι), τις δυνατότητες της 
μηχανής πραγματοποίησης υπολογισμών, τις δυνα­
τότητες βάσεων δεδομένων/γνώσεων, και τις δυνα­
τότητες αποθήκευσης καθώς και τις διευκολύνσεις 
επικοινωνιών. 
— Προσαρμογή του συστήματος στις απαιτήσεις των 
χρηστών με εξασφάλιση μιας προσαρμόσιμης δια­
σύνδεσης που θα ελαχιστοποιείΓτο γνωστικό φορτίο 
μέσω του διαλόγου με το σύστημα. 
— Χειρισμό της γνώσης για συντήρηση των εγκατεστη­
μένων συστημάτων, και για μετασχηματισμό της 
γνώσης στα πλαίσια της υλοποίησης νέων εφαρμο­
γών KBS. 
— Αντιμετώπιση της πολυπλοκότητας και των επιπτώ­
σεων της. 
Θέματα Ε&Α 
Οι εργασίες θα διερευνήσουν, θα προσδιορίσουν και θα 
υλοποιήσουν τα εργαλεία και τις τεχνικές της τεχνολο­
γίας γνώσεων που περιλαμβάνουν: 
3.1.1. Τεχνικές αναπαράστασης γνώσεων και συνεπα­
γωγής , 
3.1.2. Απόκτηση γνώσεων και τεχνικές εκμάθησης 
3.1.3. Χειρισμό γνώσης 
3.1.4. Διάλογος και φυσική γλώσσα 
3.1.5. Γλώσσες εφαρμογής 
3.1.6. Διερμηνείς για φορμαλισμό αναπαράστασης γνώ­
σεων υψηλού επιπέδου 
3.1.7. Γνωστικά συστήματα και η μετρικοποίησή τους 
3.1.8. Εφαρμογές KBS προηγμένης γενιάς. 
Κατά τα πρώτα πέντε χρόνια η προσπάθεια θα συγκε­
ντρωθεί στην απόκτηση εμπειρίας κατασκευής γνωστι­
κών συστημάτων, ιδαίτερα συστημάτων εμπειρογνωμο­
σύνης, με τη χρησιμοποίηση συμβατικού εξοπλισμού, 
έτσι ώστε να επιτευχθεί κατανόηση και επέκταση των 
δυνατοτήτων. Αμέσως μετά θα ακολουθήσει η κατασκευή 
μιας προηγμένης γενεάς γνωστικών συστημάτων, στην 
οποία θα ενσωματώνονται τα αποτελέσματα όλων των 
συναφών ερευνών ΑΙ Ρ και τα αποτελέσματα από το πρό­
γραμμα τεχνολογίας λογικού. 
Τα θέματα 3.1.7 και 3.1.8 αντιπροσωπεύουν από κοινού 
ένα ανακυκλούμενο πρόγραμμα συστημάτων επίδειξης 
για πρώιμα και προηγμένα KBS. Αναμένεται ότι κατά τα 
πρώτα πέντε χρόνια τα συστήματα επίδειξης θα τροφοδο­
τούν συνεχώς με προβλήματα και αδυναμίες την παρα­
πάνω ομάδα ερευνητικών θεμάτων, ενώ αντίστροφα κάθε 
ανακυκλούμενο σύστημα επίδειξης θα μπορεί να χρησι­μοποιεί τα πρώτα ερευνητικά αποτελέσματα, που θα είναι 
διαθέσιμα τη στιγμή της ενάρξεως υλοποίησης του και τα 
οποία θα μπορεί να διατηρεί αμετάβλητα για τα δύο έως 
τρία έτη που θα διαρκεί. 
3.1.1. Τεχνικές αναπαράστασης γνώσεων και συνεπαγω­
γής (τύπου Α) 
Περιγραφή 
Η αναπαράσταση γνώσεων είναι ένας ζωτικός παράγο­
ντας ανάλογος προς την ανάπτυξη μοντέλων για δεδο­
μένα στη συμβατική επεξεργασία δεδομένων. Λόγω της 
πολυπλοκότητας του, απαιτεί το σχεδιασμό και την 
κατασκευή, την ανάπτυξη μοντέλων και το μετασχηματι­
σμό εξαιρετικά πολυσύνθετων εργαλείων. Δεν αναμένε­
ται ότι θα εμφανισθεί κάποια μοναδική γλώσσα — μάλ­
λον θα υπάρξει μία ευρεία ποικιλία προτύπων και τεχνι­
κών, που θα ποικίλλουν ανάλογα με την ταξινόμηση των 
τομέων, τα χρησιμοποιούμενα υποδείγματα καθώς και τα 
χρησιμοποιούμενα μοντέλα συνεπαγωγής/επεξεργασίας. 
Απαιτείται μία πλήρης προσπάθεια προκειμένου να δια­
φοροποιηθούν, να ταξινομηθούν και να επεκταθούν οι 
αναπαραστάσεις γνώσεων για τις απαιτήσεις αυτές. Ανα­
μένεται ότι στις πιο πολυσύνθετες εφαρμογές θα απαιτη­
θεί η εφαρμογή πολλαπλών διαφορετικών αλλά συνεργα­
ζόμενων τομέων γνώσης, και έτσι η έρευνα σχετικά με 
την αλληλεπίδραση KRS και τα μοντέλα συνεπαγωγής θα 
έχει θεμελιώδη σημασία. Οι μηχανισμοί της συνεπαγωγής 
εξασφαλίζουν λειτουργική σημασιολογία για τις γλώσσες 
αναπαράστασης γνώσεων. 
Οι υφιστάμενες εφαρμογές KBS χρησιμοποιούν εργαλεία 
και μεθόδους που περιέχουν σε μεγάλο βαθμό απλούς 
κανόνες συνεπαγωγής — ειδικότερα, λίγη (μετα)γνώση 
εφαρμόζεται στη χρήση της γνώσης και στον έλεγχο της 
συνεπαγωγής. Αυτό δημιουργεί μεγάλες προσδοκίες όσον 
αφορά την εκμετάλλευση γνώσεων και ευρετικής υψηλής 
ποιότητας που συχνά αποτελούν το βασικό στοιχείο στην 
αποδοτικότητα των KBS σε αντίθεση με την «ωμή 
δύναμη» που εξασφαλίζεται με υλικό υψηλής ταχύτητας. 
Η βασική έρευνα θα πρέπει να περιλαμβάνει: 
— Ανάπτυξη νέων υποδειγμάτων αναπαράστασης γνώ­
σεων 
— Ανάπτυξη γνωστικών μοντέλων 
— Τεχνική φυσικής εξαγωγής συμπερασμάτων που δεν 
απαιτεί ειδικές μορφές συνεπαγωγής 
— Μη κλασικές λογικές όπως η χρονοεξαρτώμενη και η 
ασαφής λογική 
— Γνωστικό έλεγχο της διαδικασίας της συνεπαγωγής 
— Μη μονότονη λογική σκέψη, συμπεριλαμβανομένης 
και της διάδοσης περιορισμών καθώς και της διατή­
ρησης της λογικής, ιδιαίτερα για εφαρμογές πραγμα­
τικού χρόνου 
Αριθ-C 11/44 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14.1.85 
— Εκμετάλλευση της γνώσεως των συμφραζομένων 
— Ταξινόμηση των εργαλείων και των μεθόδων συνε-
παγωγής ανάλογα με τους τομείς, τα συστήματα 
αναπαράστασης γνώσεων (KRS) και τα υποδείγματα 
— Την χρονοεξάρτηση γενικά 
— Ποιοτική λογική σκέψη σχετικά με το χρόνο και την 
αιτιότητα στη φυσική πραγματικότητα 
— Μοντέλα μηχανών και διατάξεων ως βάση λογικής 
σκέψης σε φυσικοτεχνικά συστήματα 
— Σχήματα συνεργασίας ανάμεσα σε κατανεμημένες 
πηγές γνώσεων 
Έχει σημασία όπως τα εργαλεία που θα αναπτυχθούν για 
την αναπαράσταση γνώσεων τύχουν εκμετάλλευσης για 
την απόκτηση γνώσεων προκειμένου να εξασφαλιστεί 
ανατροφοδότηση και συγχρονισμός των δύο αυτών βασι­
κών ζητημάτων. Έχει επίσης σημασία κάθε υπόδειγμα 
επίλυσης προβλημάτων να δοκιμάζεται σε πραγματικά 
προβλήματα. 
Ορόσημα 
Έτος 1986/87: 
— Εισαγωγή νέων συνόλων εργαλείων και μεθόδων 
KRS στο έργο 3.1.7 για «ομαλά εξελισσόμενη» εκμε­
τάλλευση. 
Έτος 1987/88: 
— Δημοσίευση ευρωπαϊκών κατευθυντηρίων γραμμών 
για επιμέρους στοιχεία συνόλων εργαλείων KRS. 
— Υλοποίηση «παραγωγής» αναφοράς νέων KRS. 
— Παράδοση μοντέλων συνεπαγωγής στα προγράμ­
ματα συστήματος επίδειξης και μετρικοποίησης. 
3.1.1.1. «Σύστημα κατασκευής συστημάτων εμπειρο­
γνωμοσύνης» (Αναφ. 96:Α/83) 
Στόχος του έργου είναι να εξασφαλίσει ένα σύστημα που 
θα επιτρέψει την ανάπτυξη και δοκιμή συστημάτων 
εμπειρογνωμοσύνης από προσωπικό χωρίς εμπειρία στην 
τεχνητή νοημοσύνη. Για το σύστημα προσδιορίστηκε ένα 
μοντέλο δομής δακτυλίου, που θα επιτρέψει προοδευτική 
ανάπτυξη και επέκταση των διευκολύνσεων στα πλαίσια 
μεμονωμένων στιβάδων. Το σύστημα σχεδιάστηκε με 
βάση την αρχή οι εσωτερικοί δακτύλιοι να είναι εντελώς 
ανεξάρτητοι από τον τομέα εφαρμογής. Το σύστημα 
δοκιμής εξασφαλίζει το ενοποιημένο σύνολο των εργα­
λείων για τις ανώτερες στιβάδες με δυνατότητα μεταγενέ­
στερων επεκτάσεων. Επιλέχτηκε ένας συγκεκριμένος 
τομέας εφαρμογής, η διάγνωση ηλεκτρονικών συστημά­
των, λόγω της αυξημένης ζήτησης στα διάφορα είδη εξο­
πλισμού και παραγωγής και την ένταση εργασίας των 
μεθόδων που χρησιμοποιούνται τώρα. 
3.1.1.2. «Συστήματα ενοποίησης και διαχείρισης γνώ­
σεων» (Αναφ. 112: Α/83) Το έργο έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να διερευνήσει ζωτικές 
περιοχές της επεξεργασίας πληροφοριών όπως η αναπα­
ράσταση γνώσεων, οι τεχνικές συνεπαγωγής και διασυν­
δέσεις ανθρώπου-υπολογιστή. Το ενδιαφέρον συγκεντρώ­
νεται σε μια γλώσσα αναπαράστασης και διαχείρισης 
γνώσεων με βάση την LISP και PROLOG' σε ένα 
σύστημα εμπειρογνωμοσύνης κατάλληλο να υποβοηθεί 
τους τεχνικούς πωλητές στο σχεδιασμό συγκροτημένων 
συστημάτων υπολογιστών' σε ένα σύστημα εμπειρογνω­
μοσύνης που θα εξυπηρετεί το προσωπικό γραφείων στην 
εκτέλεση σύνθετων εργασιών (π.χ. προγραμματισμό 
πόρων). Οι συμπληρωματικές αυτές εργασίες αποβλέπουν 
στην ανάπτυξη επιμέρους στοιχείων λογικού και υλικού 
για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν 
από το μέγεθος και την πολυπλοκότητα μεγάλων βάσεων 
γνώσεων και των συναφών μηχανισμών εξαγωγής λογι­
κών συμπερασμάτων. 
3.1.1.3. «Τεχνικές αναπαράστασης γνώσεων και συνε­
παγωγής στον βιομηχανικό έλεγχο» (Αναφ. 387: 
Α/84) 
Στόχος του έργου είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση 
ενός συστήματος εμπειρογνωμοσύνης που θα υποβοηθεί 
τη συντήρηση, τη διάγνωση ελαττωμάτων, τη βελτιστο­
ποίηση των ροών δεδομένων και τον έλεγχο, σε ένα περι­
βάλλον ελέγχου βιομηχανικών διαδικασιών. Ο έλεγχος 
θεωρείται ως: 
— ένα εξαιρετικά χρονοεξαρτώμενο περιβάλλον όπου 
υπάρχουν πολυάριθμα κανάλια εισόδου (πολύ περισ­
σότερα από 1 000) 
— εξαιρετικά υψηλής πολυπλοκότητας. 
Κατά συνέπεια ένα σύστημα εμπειρογνωμοσύνης που 
είτε θα υποστηρίζει μια διάταξη ελέγχου διαδικασίας είτε 
θα υποβοηθεί το προσωπικό &ιτουργίας στη λήψη απο­
φάσεων, θα πρέπει να έχει ορισμένα επιπλέον χαρακτηρι­
στικά: 
— οι διαδικασίες λογικής σκέψης θα πρέπει να λαμβά­
νουν υπόψη τη χρονοεξάρτηση' 
— η συλλογή των δεδομένων εισόδου θα πρέπει να 
πραγματοποιείται αυτόματα' 
— προκειμένου να ενισχυθεί το ξεπέρασμα των εμπο­
δίων λόγω πολυπλοκότητας σε τέτοιες διατάξεις, 
απαιτείται κάποιου είδους ικανότητα της μηχανής 
για εκμάθηση. 
Η περιοχή εφαρμογής του ελέγχου διαδικασιών, συμπερι­
λαμβανομένης της ίδιας της διαδικασίας που θα ελεγχθεί 
καθώς και της διάταξης ελέγχου αυτής καθεαυτής, καθιε­
ρώνει μια ολόκληρη κατηγορία εφαρμογών στις οποίες 
μπορεί να χρησιμοποιηθεί το προτεινόμενο σύστημα. Οι 
πρόοδοι σε σχέση με τα υφιστάμενα συστήματα εμπειρο­
γνωμοσύνης αφορούν: 
— την αύξηση της ασφάλειας του ελέγχου διαδικασιών 
σε κρίσιμες περιοχές με την υποβοήθηση του χειρι­
στού κατά τη λήψη αποφάσεων και με τον περιορι­
σμό του ποσοστού λανθασμένων εγγραφών των δια­
τάξεων ελέγχου' 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/45 
— την παροχή της δυνατότητας στους χρήστες να εκμε­
ταλλευθούν σε μεγαλύτερη έκταση τα εγγενή χαρα­
κτηριστικά των σύνθετων συστημάτων τόσο από 
π&υράς συντήρησης όσο και από πλευράς των ροών 
δεδομένων. 
3.1.1.4. «Αρχιτεκτονική διαλογικής επίλυσης προβλημά­
των με συνεργασία βάσεων δεδομένων και γνώ­
σεων» (Α ναφ. 316: Α/84) 
Κύριος στόχος του έργου είναι ο σχεδιασμός και η υλο­
ποίηση μιας αρχιτεκτονικής συστήματος εμπειρογνωμο­
σύνης για την παροχή συμβουλών. Η παροχή συμβουλών 
χαρακτηρίζεται από ιδιαιτερότητα στα πλαίσια των γνω­
στικών δραστηριοτήτων αφού ο αρχικός στόχος ενός 
χρήστη που επιζητεί κάποια συμβουλή ίσως να μην είναι 
καλά καθορισμένος και πιθανώς να υπάρχει ένας τερά­
στιος αριθμός πιθανών λύσεων από τις οποίες ο χρήστης 
μπορεί να διαλέξει. Η αποστολή ενός αυτόματου συμβού­
λου είναι να υποβοηθήσει το χρήστη να διευκρινίσει τους 
στόχους του και στη συνέχεια να παράγει υποψήφιες 
λύσεις που ο χρήστης μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρί­
ψει. Το κύριο υπολογιστικό πρόβλημα που πρέπει να 
λυθεί είναι ο έL·γχoς της από κοινού λειτουργίας αρκε­
τών πηγών γνώσεων που πιθανώς να χρησιμοποιούν δια­
φορετικά σχήματα αναπαράστασης τα οποία να ερμηνεύ­
ονται από διαφορετικές μηχανές συνεπαγωγής. Μια 
πολλά υποσχόμενη αρχιτεκτονική φαίνεται πως είναι 
εκείνη που θεωρεί κάθε πηγή γνώσεων ως ανεξάρτητο 
φορέα, ο οποίος επικοινωνεί με παρόμοιους φορείς μόνο 
μέσω μιας καθολικής δομής δεδομένων, υπό την επί­
βλεψη ενός ευέλικτου διευθέτη ικανού να εκτελέσει λογι­
κές σκέψεις όσον αφορά τον έL·γχo. Εκτός από τα ζητή­
ματα αρχιτεκτονικής, στο έργο τονίζεται η σημασία της 
ανάπτυξης μοντέλων χρήστη στα πλαίσια του διαλόγου 
ανθρώπου-μηχανής και η χρησιμοποίηση μεγάλων 
βάσεων δεδομένων που θα εξασφαλίσουν στον σύμβουλο 
εκτεταμένη πληροφόρηση. 
3.1.1.5. Βοηθητικά ερευνητικά θέματα τύπου Β 
Προσκαλείται η υποβολή βοηθητικών προτάσεων τύπου 
Β στην περιοχή 3.1.1. Μερικά από αυτά ίσως οδηγήσουν 
αργότερα σε έργα τύπου Α. 
Τα υποψήφια θέματα περιλαμβάνουν: 
— διαφοροποίηση, ταξινόμηση και επέκταση αναπαρα­
στάσεων γνώσεων για διάφορες ταξινομήσεις 
τομέων, χρησιμοποιούμενα υποδείγματα και 
μοντέλα συνεπαγωγής/επεξεργασίας 
— πειραματικές προσεγγίσεις της αναπαράστασης γνώ­
σεων, τους ιδιαίτερους τομείς εφαρμογών τους και 
της ενοποίησης τους 
— τεχνικές συνεπαγωγής, ιδιαίτερα για φορμαλισμούς 
αναπαράστασης γνώσεων για τους οποίους δεν 
υπάρχει γνωστός αλγόριθμος απόδειξης — λογική σκέψη μετα-επιπέδου, συμπεριλαμβανομένων 
και προβλημάτων αυτοαναφοράς και «αυτεπίγνω-
σης» συστήματος 
— τεχνικές συνεπαγωγής πραγματικού χρόνου 
— τεχνικές για προγραμματισμό και σύνθεση προγραμ­
μάτων 
— δόμηση τεχνικών συνεπαγωγής και ρόλος της μετά-
γνωσης 
— αυτόματη προσαρμογή και βελτίωση 
— συνεπαγωγή υπό συνθήκες αντικρουόμενης και αβέ­
βαιης γνώσης 
— επιπτώσεις της αναπαράστασης γνώσεων στις τεχνι­
κές συνεπαγωγής 
— λογική σκέψη υπό συνθήκες απομόνωσης και στα 
πλαίσια ενός κλειστού κόσμου 
— μη μονότονη και αναλογική δυναμική λογική 
— μηχανισμοί παράκαμψης για την αντιμετώπιση αντι­
φάσεων 
— λογική σκέψη με βάση αντικείμενα και εικόνες 
— παραλληλισμός του KBS και της αναπαράστασης 
τους. 
Να σημειωθεί ότι προτάσεις που σχετίζονται με την περι­
οχή αυτή προσκαλούνται επίσης στα πλαίσια των περιο­
χών 2.1.3.4,4.4.3.1, 5.5.2 και 5.4.2. 
3.1.2. Απόκτηση γνώσεων και τεχνικές εκμάθησης 
(τύπου Α) 
Περιγραφή 
Η διαδικασία απόκτησης γνώσεων είναι σύνθετη και επο­
μένως απαιτείται μία σημαντική προσπάθεια προς την 
κατεύθυνση αυτή προκειμένου να επιταχυνθεί η ανά­
πτυξη γνωστικών συστημάτων (KBS). Έχει σημασία εδώ 
η διαφοροποίηση ανάμεσα στην (α) εξαγωγή γνώσεων 
από ανθρώπους εμπειρογνώμονες για τη δημιουργία ενός 
συγκεκριμένου KBS, την (β) εκμάθηση από το KBS για 
την (γ) βελτιστοποίηση του KBS. Παρόλο που αλληλοσυ-
σχετίζονται, οι διαδικασίες αυτές είναι διαφορετικές. 
Συνεπώς είναι υποχρεωτική η ανάπτυξη εννοιών προκει­
μένου να υποστηριχθεί η ανάπτυξη συστημάτων για την 
εξαγωγή γνώσεων και την ανάπτυξη μοντέλων. Απαιτεί­
ται μία διεπιστημονική προσέγγιση, που να λαμβάνει 
υπόψη της τις γνωστικές και ψυχολογικές πλευρές, προ­
κειμένου να αναπτυχθεί ένα σύνολο εργαλείων από επι­
μελητές γνώσεων μέχρι αυτόματους κατασκευαστές 
βάσεων γνώσεων. Τα εργαλεία αναπαράστασης γνώσεων 
θα αντιμετωπίσουν ένα πολύτιμο χώρο δοκιμών στην 
περιοχή αυτή. Η εργασία αυτή καλύπτει την εξαγωγή ή 
εκμαίευση γνώσεων, τον προσδιορισμό κατάλληλων 
μοντέλων εκμάθησης και τη διερεύνηση των τεχνικών 
εκμάθησης που ταιριάζουν στα συστήματα προηγμένης 
επεξεργασίας πληροφοριών. 
Αριθ. C 11/46 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. ί. 85 
Ορόσημα 
Έτος 1984/85: 
— Προσδιορισμός μοντέλων και εργαλείων προκαταρ­
κτική υλοποίηση για δοκιμές 
— σχεδιασμός εσωτερικών δομών δεδομένων και λει­
τουργιών για ένα πρόγραμμα που μαθαίνει. 
Έτος 1985/86: 
— Προκαταρκτική δοκιμή ενός γνωστικού συστήματος 
που μαθαίνει από τον εμπειρογνώμονα. 
Έτος 1986/88: 
— Εμπορικά αξιοποιήσιμα πειράματα εκμάθησης σε 
πλήρη κλίμακα με τη βοήθεια του προγράμματος. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α 
(και βοηθητικά τύπου Β) για την περιοχή 3.1.2. 
Στα υποψήφια ερευνητικά θέματα τύπου Β περιλαμβάνο­
νται: 
— ανάπτυξη τεχνικών για εξαγωγή γνώσεων 
— έννοιες, αλγόριθμοι και τεχνικές, υποστήριξης της 
ανάπτυξης προγραμμάτων και μηχανών που μαθαί­
νουν 
— προσδιορισμός κατάλληλων μοντέλων εκμάθησης 
— διερεύνηση τεχνικών εκμάθησης που ταιριάζουν σε 
συστήματα προηγμένης επεξεργασίας πληροφοριών 
— συστήματα μετασχηματισμού συμβουλών 
— δυνατότητα ενός προηγμένου συστήματος να μετρά 
την απόδοση του και να μπορεί να την βελτιώσει. 
Να σημειωθεί ότι οι προτάσεις που σχετίζονται με την 
περιοχή αυτή προσκαλούνται επίσης στα πλαίσια των 
περιοχών 4.1.2.5 και 5.4.4. 
3.1.3. Χειρισμός γνώσεων (τύπου Α) 
Με βάση τις αρχικές εργασίες στον τομέα της αναπαρά­
στασης γνώσεων (3.1.1), την εμπειρία από τις αρχικές 
εφαρμογές και μελέτες των μετρήσεων της τεχνολογίας 
γνώσεων (3.1.7), και τις μελέτες στην περιοχή του διαλό­
γου (3.1.4), θα διασαφιστούν οι ανάγκες για μεθόδους και 
εργαλεία, που συνδέονται με την πρακτική εφαρμογή της 
τεχνολογίας γνώσεων. Το περιβάλλον για τον χειρισμό 
γνώσεων θα είναι βεβαίως εξ ολοκλήρου διαλογικό, και 
θα ενισχύεται με τη χρησιμοποίηση γραφικής. Η εργασία 
στην περιοχή αυτή θα περιλαμβάνει: 
— αναθεώρηση και ανάκτηση γνώσεων 
— προγράμματα ελέγχου συνέπειας 
— προγράμματα ελέγχου απόδειξης KRS 
— συστήματα λεξικών γνώσεων — μεταγλωτισμό γνώσεων 
— συστήματα διάδοσης περιορισμών και συντήρησης 
αλήθειας 
— μετασχηματισμό γνώσεων (διαφορετικές απόψεις σε 
σχέση με την κοινή γνώση) 
— άντληση γνώσεων από εξωτερικές πηγές 
— ανάλυση απόκτησης/επεξεργασίας γνώσεων 
— οδηγό και εκπαιδευτή για την ίδια την τεχνολογία 
γνώσεων 
— κατανομή γνωστικών συστημάτων και αυτοματοποι­
ημένη συντήρηση γνώσεων 
— ενοποίηση της αναπαράστασης πολλαπλών γνώ­
σεων. 
Αυτό το αναπτυσσόμενο σύνολο δυνατοτήτων θα πρέπει 
να ενσωματωθεί στα πλαίσια προτεινομένων «ευρωπαϊ­
κών» συνόλων εργαλείων για τον χειρισμό των γνώσεων. 
Αυτή η περιοχή έργων συμπληρώνει τις μεγαλύτερες περι­
οχές 3.1.1 και 3.1.2. Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων 
για έργα τύπου Α (και βοηθητικών τύπων Β) για την περι­
οχή 3.1.3. 
3.1.4. Διάλογος και φυσική γλώσσα (τύπου Α) 
Περιγραφή 
Απαιτείται ένα πρόγραμμα στον τομέα των εργαλείων 
και των μεθόδων για διάλογο και για γλώσσες επικοινω­
νίας, που χαρακτηρίζονται ως φυσικές στους τομείς 
στους οποίους πρόκειται να χρησιμοποιηθούν κατ' εξοχή 
εφαρμογές γνωστικών συστημάτων. Σε αυτό εντάσσεται 
και η εφαρμογή των γνώσεων και των συμφραζομένων 
για την πραγματοποίηση και την κατανόηση ενός αμφί­
δρομου διαλόγου, καθώς και η εφαρμογή «νοημοσύνης» 
στην ανταλλαγή της πρωτοβουλίας του διαλόγου ανά­
μεσα στο σύστημα και τους χρήστες. 
Αυτός καθεαυτός ο διάλογος θα πρέπει να βελτιώσει την 
ποιότητα της συμπεριφοράς του συστήματος, εξασφαλί­
ζοντας συνεργασία, κατανόηση και ανάπτυξη μοντέλων 
της προσωπικής συμπεριφοράς και προτίμησης καθώς και 
παράφραση (όλα αυτά χαρακτηρίζονται ως γνωστικά). 
Θα πρέπει επίσης να επιτρέπει στους χρήστες να αλληλε­
πιδρούν με το σύστημα σε διάφορα μετα-επίπεδα, ενώ 
ταυτόχρονα θα παρακολουθούν όλα τα συμφραζόμενα 
στα οποία το σύστημα ή ο χρήστης θα πρέπει να επιστρέ­
φουν ύστερα από κάποιο σφάλμα ή σύγχυση. Η επεξή­
γηση της συμπεριφοράς των γνωστικών συστημάτων 
είναι απόλυτα κρίσιμης σημασίας για την αποδοχή 
τέτοιων συστημάτων αυτό μπορεί να βελτιωθεί με την 
αλληλοσυσχέτιση των γνώσεων γύρω από το χρήστη με 
τις γνώσεις που αφορούν την εφαρμογή. 
Ο διάλογος είναι κάτι πιο γενικό από την απλή επικοινω­
νία με σειρές χαρακτήρων καλύπτει τη χρήση γραφικής 
μεγάλου εύρους ζώνης, επεξηγηματικών εικόνων και ται­
νιών, και την χρήση ακουστικής υποστήριξης. 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/47 
Υπάρχει ανάγκη για μια ολιστική, πλατιά προσέγγιση 
στο ζήτημα της επικοινωνίας μέσω φυσικής γλώσσας, 
προκειμένου να υποστηριχθεί η κατασκευή γνωστικών 
συστημάτων και (υπολογιστών) εισόδου/εξόδου μέσω 
φυσικής γλώσσας. 
Ορόσημα 
Έτος 1985/86: 
— παράδοση γεννητριών και προγραμμάτων συντακτι­
κής ανάλυσης για μια ποικιλία διαλογικών γλωσ­
σών. 
Έτος 1986/87: 
— προσδιορισμός προδιαγραφών και υλοποίηση γνω­
στικών εργαλείων επεξεργασίας γλώσσας 
— ενσωμάτωση γνωστικών εργαλείων επεξεργασίας 
γλώσσας/διαλόγου σε εφαρμογές KBS. 
3.1.4.1. «ACORD: Κατασκευή και διερεύνηση βάσεων 
δεδομένων με την χρησιμοποίηση κειμένων 
φυσικής γλώσσας και γραφικής» (Αναφ. 393: 
Α/84) 
Το ενδιαφέρον του έργου ACORD εστιάζεται σε ένα τρί­
γλωσσο σύστημα για την αυτόματη κατασκευή μιας 
βάσεως γνώσεων με βάση ένα κείμενο σε φυσική γλώσσα 
και ένα ευφυές σύστημα ανάκτησης και χειρισμού που 
απευθύνεται σε περιοριστικούς χρήστες. Η βάση γνώ­
σεων θα συγκροτηθεί με βάση έγγραφα στα οποία συνδυ­
άζεται το κείμενο και οι γραφικές παραστάσεις (εγκυκλο­
παίδειες ή τεχνικά κείμενα) και θα είναι λογικού προσα­
νατολισμού. Η βαθιά αναπαράσταση θα είναι προσπελά­
σιμη από αρκετά επιμέρους στοιχεία της διασύνδεσης 
των συστημάτων. Η ανάλυση των κειμένων θα στηρίζεται 
σε πρόσφατα αποτελέσματα της θεωρητικής γλωσσολο­
γίας (θεωρία αναπαράστασης πραγματειών και ^τουρ-
γικές γραμματικές). 
Προκειμένου να υποστηρίξει το διάλογο, το σύστημα θα 
επιλέγει την κατάλληλη έξοδο, δηλ. κείμενο ή γραφική, 
και θα προσδιορίζει τις σχετικές πληροφορίες για την 
έξοδο, στα πλαίσια μιας συμβιωτικής αλληλεπίδρασης 
φυσικής γλώσσας και γραφικής. Η γραφική βαθμίδα θα 
στηριχθεί σε πρόσφατες εργασίες στον τομέα της γνωστι­
κής αναπαράστασης γραφικών &ιτουργιών και στον 
τομέα της γραφικής που συνδέεται με διάλογο υπό μορφή 
κειμένου. Ως περιβάλλον προγραμματισμού θα χρησιμο­
ποιηθεί η PROLOG. 
3.1.4.2. «Διακοπή επικοινωνίας στον διάλογο: τεχνικές 
εντοπισμού και επιδιόρθωσης» (Αναφ. 527: 
Β/84) 
Η πρώτη εργασία στα πλαίσια αυτού του έργου θα είναι 
ο προσδιορισμός των συνθηκών υπό τις οποίες διακόπτε­
ται η επικοινωνία μεταξύ των συμμετεχόντων στο διά­λογο, η ανακάλυψη του τρόπου με τον οποίο οι συμμετέ­
χοντες εντοπίζουν τη διακοπή των επικοινωνιών, και η 
ανακάλυψη των τεχνικών που χρησιμοποιούν προκειμέ­
νου να αποκαταστήσουν την επικοινωνία. Οι διάλογοι 
που θα εξετασθούν θα είναι δύο τύπων: διαπροσωπικοί 
και ανθρώπου-μηχανής. Θα μελετηθούν οι πλευρές τόσο 
της προφορικής όσο και της μη προφορικής επικοινω­
νίας. Το επόμενο στάδιο του έργου θα είναι η ανάπτυξη 
ενός τυπικού μοντέλου, που θα περιλαμβάνει και τις δύο 
παραπάνω πλευρές, και θα περιέχει χρήσιμες στρατηγικές 
εντοπισμού και αποκατάστασης. Τέλος θα χρησιμοποιη­
θεί μια υπολογιστική εφαρμογή προκειμένου να αναπτυ­
χθούν εργαλεία επεξεργασίας γλώσσας που θα μπορούν 
να ενσωματωθούν σε γνωστικά συστήματα. 
3.1.4.3. «Γνωστικό και γραφικό σύστημα για δυναμικό 
περιβάλλον» (Αναφ. 600: Β/84) 
Το έργο αυτό θα διερευνήσει τις αρχές που διέπουν τον 
διάλογο με βάση την ακόλουθη εφαρμογή. Η επιτήρηση 
και ο έλεγχος ισοδυναμούν από πολλές πλευρές με την 
προσπέλαση μιας βάσης δεδομένων, που περιέχει ιστο­
ρικά δεδομένα για ένα εργοστασιακό συγκρότημα τα 
οποία αναθεωρούνται συνεχώς. Οι πλευρές του διαλόγου, 
που θα μελετηθούν στα πλαίσια αυτά είναι: 
— αρχές για διάλογο, όπου ουσιαστικό στοιχείο αποτε­
λεί η δυναμική παραγωγή γραφικής' 
— αρχές προσαρμόσιμου διαλόγου, όπου το σύστημα 
προσαρμόζεται προς την κατάσταση' 
— αρχές για την περιγραφή ενός βιομηχανικού συγκρο­
τήματος, που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως 
«λεξικό δεδομένων» για την βάση ιστορικών δεδομέ­
νων. 
Το έργο θα στηριχθεί στην υλοποίηση ενός πρωτοτύπου, 
το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για πειραματισμό και κατά 
συνέπεια για τον προσδιορισμό ερευνητικών θεμάτων. Η 
έρευνα στις περιοχές αυτές θα προωθείται παράλληλα. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για πρόσθετα βοη­
θητικά έργα τύπου Β για την περιοχή 3.1.4. Στα υποψήφια 
ερευνητικά θέματα περιλαμβάνονται: 
— αρχιτεκτονική συστημάτων φυσικής γλώσσας 
— εφαρμογή υφιστάμενων και αναπτυσσόμενων τεχνι­
κών της γνωστικής ψυχολογίας και της ψυχογλωσ­
σολογίας στην επεξεργασία διαλόγου και φυσικών 
γλωσσών 
— ζητήματα που αφορούν την ευρεία κάλυψη και την 
αποδοτικότητα της διασύνδεσης φυσικής γλώσσας 
(συμπεριλαμβανομένων και των συμφραζομένων και 
της σημασιολογίας) 
— ζητήματα φυσικής γλώσσας που αφορούν την ανα­
παράσταση γνώσεων 
— εμπειρικές μελέτες χρηστών στον τομέα των μικτών 
διασυνδέσεων γλώσσας-γραφικής. 
Αριθ. C 11/48 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
Υπάρχει πιθανότης να προκηρυχθεί η υποβολή περαιτέ-
ρων έργων τύπου Α μετά το 1986. 
Να σημειωθεί ότι προτάσεις που συνδέονται με την περι­
οχή αυτή προσκαλούνται επίσης στα πλαίσια των περιο­
χών 4.1.3.6,4.2.4.5,4.2.5.2 και 4.2.5.6. 
3.1.5. Γλώσσες και περιβάλλοντα εφαρμογής (τύπου Α) 
Περιγραφή 
Η αξιολόγηση καθώς και οι συστάσεις και επεκτάσεις 
αναφορικά με τις υποψήφιες γλώσσες εφαρμογών για 
εργαλεία του ερευνητικού προγράμματος και ως εργαλεία 
για μηχανικούς γνώσεων, που θα αναλάβουν την ανά­
πτυξη εφαρμογών γνωστικών συστημάτων. Αυτό θα πρέ­
πει να συμπεριλάβει γλώσσες για την ανάπτυξη μοντέλων 
γνώσεων και για τον προσδιορισμό προδιαγραφών/σχε­
διασμό πρωτοτύπων επιμέρους στοιχείων KBS. Η μεταγε­
νέστερη εργασία θα πρέπει να εστιαστεί στην καθιέρωση 
προτύπων, που θα χρησιμοποιήσουν στη συνέχεια οι 
κατασκευαστές ως μία σίγουρη βάση για σημαντικές 
επενδύσεις στον τομέα του υλικού. Μια σημαντική 
πλευρά της αξιολόγησης γλωσσών είναι και ο πλούτος 
και η χρησιμότητα των συναφών περιβαλλόντων ανάπτυ­
ξης. Αναμένεται ότι το πρόγραμμα PCTE της τεχνολογίας 
λογικού θα καλύψει το θέμα του φορητού. 
Ορόσημα 
Έτος 1984/85: 
— προσδιορισμός και αξιολόγηση υποψηφίων γλωσ­
σών (για παράδειγμα Smalltalk, LISP, PROLOG, 
POPLOG), περιβαλλόντων και αρχιτεκτονικών 
— δημοσίευση κριτικών και πρόταση αλλαγών π.χ. επέ­
κταση γλωσσών προκειμένου να εξασφαλιστεί η 
εκμετάλλευση του παραλληλισμού 
— υλοποίηση επεκτάσεων 
Έτος 1985/86: 
— Έκδοση κατευθυντηρίων γραμμών για το ESPRIT 
— Διάθεση συστημάτων γλωσσών αναφοράς. 
3.1.5.1. «Περιβάλλοντα προηγμένου λογικού προγραμ­
ματισμού» (Αναφ. 363: Β/84) 
Η μελέτη και ανάπτυξη των εργαλείων που απαιτούνται 
για ένα περιβάλλον προγραμματισμού εξαιρετικά υψηλού 
επιπέδου, μιας γλώσσας λογικού προγραμματισμού όπως 
η PROLOG. Στα πλαίσια του έργου γίνεται συγχώνευση 
αρκετών ακαδημαϊκών και βιομηχανικών ομάδων που 
εργάζονται πάνω σ' αυτό το θέμα. Πέρα από τις συνηθι­σμένες διευκολύνσεις περιβάλλοντος προγραμματισμού 
το έργο αποβλέπει στη βελτίωση της αξιοπιστίας του προ­
γραμματιστή με την εκμετάλλευση, πρώτον της συσχετι-
στικής φύσης του λογικού προγραμματισμού που επιτρέ­
πει την σύνταξη σαφώς εκτεL·σίμωv, αλλά πιθανώς ανε­
παρκών, προδιαγραφών και δεύτερον της καλής του 
συμπεριφοράς αναφορικά με την απόδειξη θεωρημάτων, 
που επιτρέπει καλύτερες δυνατότητες επαλήθευσης και 
επικύρωσης. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α 
στην περιοχή 3.1.5. Προσκαλείται επίσης η υποβολή προ­
τάσεων για βοηθητικά έργα τύπου Β και τα πιθανά ερευ­
νητικά θέματα περιλαμβάνουν: 
— γλώσσες υλοποίησης υψηλού επιπέδου για αναπαρά­
σταση γνώσεων και συνεπαγωγή 
— προσαρμογή φορμαλισμών για γνώση του πραγματι­
κού κόσμου σε γλώσσες πρακτικής υλοποίησης για 
γνωστικά συστήματα 
— γλώσσες και περιβάλλοντα για ταυτόχρονη επεξερ­
γασία και για την ενοποίηση τυπικής, δομημένης 
«τεχνολογίας λογικού» με τις απαιτήσεις γνωστικών 
συστημάτων. 
Να σημειωθεί ότι προσκαλείται επίσης η υποβολή προτά­
σεων που σχετίζονται με την περιοχή αυτή στα πλαίσια 
των περιοχών 2.1.3.5 και 2.3.3.3. 
3.1.6. Προγράμματα-διερμηνείς για υποστήριξη φορμαλι­
σμών αναπαράστασης γνώσεων υψηλού επιπέδου 
(τύπου Α) 
Στόχος είναι η ορθολογική οργάνωση, η εκ νέου υλοποί­
ηση και η βελτίωση των διερμηνέων (μεταγλωττιστών) 
για διάφορες αναπαραστάσεις γνώσεων και μεθόδους 
χειρισμού, που έχουν αναπτυχθεί με βάση τις κατά περί­
πτωση εφαρμογές στις περιοχές 3.1.1. και 3.1.3. Αυτή η 
περιοχή έργων δεν θα εγκαινιαστεί πριν από το 1986. 
3.1.7. Γνωστικά συστήματα και η μετρικοποίησή τους 
(τύπου Α) 
Στόχος είναι ένα συνεχιζόμενο πρόγραμμα, για μια περί­
οδο πέντε τουλάχιστον ετών, και για την συγκρότηση 
εφαρμογών γνωστικών συστημάτων επίδειξης, με τη χρη­
σιμοποίηση διευκολύνσεων αιχμής (υλικό, λογικό και 
μεγάλες βάσεις δεδομένων) που θα διατίθενται εκείνη την 
εποχή, έτσι ώστε να διατηρηθεί ένα εκσυγχρονισμένο 
σύνολο εμπειρίας σχετικά με τις ειδικότητες της τεχνολο­
γίας γνώσεων και την ταξινόμηση των χαρακτηριστικών 
των τομέων ανάλογα με τα διαθέσιμα εργαλεία και μεθό­
δους. Θα είναι ένα μέσο απόκτησης εμπειρίας σχετικά με 
τα ισχυρά και τα αδύνατα σημεία των εργαλείων και των 
μεθόδων που χρησιμοποιούνται για: ανάλυση διαδικα­
σιών, αναπαράσταση και χειρισμό γνώσεων, συνεπαγωγή 
και επεξεργασία, υποδείγματα επίλυσης προβλημάτων 
και εργονομία/διασύνδεση ανθρώπου-μηχανής. 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/49 
Αυτό το συγκεκριμένο έργο καλύπτει την πρώτη φάση 
του συνεχιζόμενου προγράμματος συστημάτων επίδειξης, 
με μια στροφή προς τους πόρους μετά το πέμπτο έτος 
προς το έργο 3.1.8 για τη δεύτερη φάση του προγράμμα­
τος συστημάτων επίδειξης. 
Επειδή τα εργαλεία και οι μέθοδοι ποικίλουν για τις 
κατηγορίες τομέων που εμφανίζουν σημαντικές διαφορές 
όσον αφορά το χαρακτήρα, τα συστήματα επίδειξης θα 
πρέπει να περιλαμβάνουν εξαιρετικά πολυποίκιλα παρα­
δείγματα στους τομείς του δημιουργικού σχεδιασμού, 
του ελέγχου της παραγωγής, της διάγνωσης, της ανάπτυ­
ξης μοντέλων συστημάτων, της επεξεργασίας σημάτων, 
της λήψης αποφάσεων και της τεχνολογίας λογικού. Με 
αυτή τη μορφή το πρόγραμμα αυτό θα είναι μία ζωτική 
πηγή εκπαίδευσης και κατευθύνσεων για τρέχοντα/μελ­
λοντικά ερευνητικά προγράμματα καθώς και εμπειρίας 
για την συγκρότηση εμπορεύσιμων εφαρμογών KBS. 
Τίποτα σχεδόν δεν είναι γνωστό για την πρακτική εφαρ­
μογή της τεχνολογίας γνώσεων ως ανθρώπινης ειδικότη­
τας, ή για την απόδοση, την αξιολόγηση, την μέτρηση και 
τον βαθμό αποδοχής των KBS με βάση την παραγωγικό­
τητα του πελάτη. Είναι απαραίτητο να προσδιοριστούν 
τα μεγέθη που έχουν σημασία και να καθιερωθούν μέθο­
δοι και εργαλεία για την μέτρηση τους — η ποιότητα της 
γνώσης έχει ζωτική σημασία αλλά είναι δύσκολο να 
μετρικοποιηθεί. Η εργασία αυτή θα πρέπει επίσης να 
δημιουργήσει ένα τυποποιημένο σύνολο από «εργαλεία 
και μεθόδους» για τους μηχανικούς γνώσεων προκειμέ­
νου να ταξινομήσουν τις εφαρμογές KBS ανάλογα με 
τους πόρους κατασκευής και χρήσης από την πλευρά των 
πελατών και ανάλογα με τα πιο κατάλληλα επιμέρους 
στοιχεία του συστήματος. Έχει σημασία ο συντονισμός 
της ανάπτυξης συνόλων εργαλείων και η εξασφάλιση της 
διανομής των εργαλείων στα πλαίσια του ESPRIT, αλλά 
επίσης και η κατανόηση των κινδύνων μιας ιδιαίτερα 
πρώιμης τυποποίησης. 
Το τμήμα του έργου αυτού που αφορά την μετρικοποίηση 
δεν μπορεί να υπερτονιστεί: προκειμένου η βιομηχανική 
και εμπορική χρήση της τεχνολογίας γνώσεων να καθιε­
ρωθεί κανονικά, θα έχει ζωτική σημασία η ικανότητα 
πρόβλεψης τόσο του κόστους όσο και του κέρδους από 
τις εφαρμογές KBS. 
Η τεχνολογία γνώσεων θα αποτελέσει μια μεγαλύτερη 
στενωπό απ' ό,τι η παραγωγή λογικού αν δεν γίνουν 
κατανοητά τα προβλήματα της ανθρώπινης παραγωγικό­
τητας καθώς και της απόδοσης του συστήματος. Γι' αυτό 
η εργασία αυτή είναι πολύ σημαντική όσον αφορά τη 
σχεδίαση εφαρμογών KBS «από επάνω προς τα κάτω». 
Επειδή στο ρεπερτόριο της τεχνολογίας γνώσεων προστί­
θενται συνεχώς κατά τη διάρκεια του προγράμματος 
ESPRIT νέα εργαλεία και τεχνικές, αυτή η εργασία μετρι-
κοποίησης θα πρέπει να οργανωθεί ως ένα διαρκώς ανα­
κυκλούμενο πρόγραμμα. 
Ορόσημα 
Έτος 1984/85: 
— Προσδιορισμός μετρικοποιήσιμων ζητημάτων για 
αξιολόγηση — Ανάπτυξη εννοιών και μεθόδων για λύσεις 
— Πραγματοποίηση αρχικών μετρήσεων στις διαθέσι­
μες εφαρμογές KBS. 
Έτος 1985/86: 
— Ανάπτυξη εργαλείων και μεθόδων μετρικοποίησης 
— Συναρμολόγηση συστήματος επίδειξης KBS 
— Καταγραφή μεθόδων κατασκευής και αποτελεσμά­
των. 
Έτος 1986/87: 
— Μέτρηση και ανάλυση παραγωγικότητας και απόδο­
σης για τις τελικές εφαρμογές 
— Πραγματοποίηση πειραμάτων με τα συστήματα επί­
δειξης προκειμένου να προσδιοριστούν η δυνατό­
τητα αποδοχής, οι επιπτώσεις στην παραγωγικότητα 
του «πελάτη» καθώς και ζητήματα του κύκλου ζωής 
— Υποβολή έκθεσης σχετικά με την παραγωγικότητα 
κατασκευής και προτάσεις για νέα εργαλεία και 
μεθόδους. 
Έτος 1987/88: 
— Δημοσίευση συστάσεων για παραγωγικότητα και 
απόδοση, και κατευθυντηρίων γραμμών για μηχανι­
κούς γνώσεων 
— Επίδειξη νέων αυτοματοποιημένων μεθόδων μετρι-
κοποίησης. 
3.1.7.1. «Γνωστικός επόπτης πραγματικού χρόνου για 
επιχειρηματικές διαδικασίες» (Αναφ. 296: Β/84) 
Υπάρχει δυνατότης χρησιμοποίησης KBS για την παρα­
κολούθηση της προόδου ενός επιχειρηματικού συστήμα­
τος, όπως είναι ο προγραμματισμός παραγωγής στην 
κατασκευαστική βιομηχανία. Προκειμένου να επιτευχθεί 
κάτι τέτοιο, η βάση γνώσεων θα πρέπει να είναι ένα 
μοντέλο της διαδικασίας προγραμματισμού παραγωγής, 
και η βάση δεδομένων για γεγονότα θα πρέπει να είναι 
ένα μοντέλο της κατάστασης αυτής της διαδικασίας. Η 
αποστολή της μηχανής ελέγχου συνίσταται στην συναρ­
μογή της κατάστασης με το μοντέλο της διαδικασίας, 
προκειμένου να προσδιοριστεί η επόμενη ενέργεια που 
πρέπει να γίνει. Η μηχανή ελέγχου του προτεινόμενου 
συστήματος έχει χαρακτηριστικά που ξεπερνούν εκείνα 
των παραδοσιακών μηχανών συνεπαγωγής: 
— είναι ένα σύστημα πραγματικού χρόνου που ανταπο­
κρίνεται σε κάθε αλλαγή της επιχειρηματικής κατά­
στασης. Κατά συνέπεια το προτεινόμενο KBS θα 
πρέπει να διαχειρίζεται αντικείμενα πραγματικού 
χρόνου' 
— θα πρέπει να είναι διαρκώς σε λειτουργία. 
Προκειμένου η βάση των γνώσεων να είναι ένα μοντέλο 
της διαδικασίας προγραμματισμού της παραγωγής, θα 
πρέπει η διαδικασία αυτή να περιγραφεί κατά τυπικό 
τρόπο. Θα χρησιμοποιηθούν οι έννοιες της δραστηριότη­
τας, της κατάστασης και του φορέα. Η απεικόνιση αυτού 
Αριθ. C 11/50 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
του τοπικού μοντέλου στη βάση γνώσεων δημιουργεί 
ζητήματα αναπαράστασης, και θα διερευνηθούν αρκετές 
τεχνικές. Στα πλαίσια του έργου προσδιορίζονται τρεις 
τύποι εργαλείων απόκτησης γνώσεων, ανάλογα με την 
πηγή των γνώσεων (επιχειρηματική διαδικασία, περι­
γραφή ακολουθίας εργασιών συμπεριλαμβανομένων και 
προγραμμάτων, και σκέψη του χρήστη). 
3.1.7.2. «Γνωστικός βοηθός για ηλεκτρομυογραφία» 
(Αναφ. 599: Β/84) 
Στόχος του έργου αυτού είναι η ανάπτυξη ενός γνωστι­
κού βοηθού που θα υποβοηθεί τους γιατρούς σε όλα τα 
στάδια μιας ηλεκτρομυογραφικής εξέτασης ασθενών που 
πάσχουν νευρολογικές ασθένειες. Το αποτέλεσμα του 
έργου θα είναι ένα σύστημα επίδειξης. Βραχυπρόθεσμα η 
υποβοήθηση από ένα σύστημα εμπειρογνωμοσύνης θα 
εφαρμοστεί σε δύο διακεκριμένες, καλά καθορισμένες 
και σημαντικές πλευρές του προβλήματος της ηλεκτομυο-
γραφίας' μακροπρόθεσμα θα αναπτυχθεί ένα πιο φιλό­
δοξο σύστημα που θα εξασφαλίσει πληρέστερη βοήθεια 
στον γιατρό. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α 
στα πλαίσια του 3.1.7. Προσκαλείται επίσης, η υποβολή 
προτάσεων για βοηθητικά έργα τύπου Β. 
Στα υποψήφια ερευνητικά θέματα περιλαμβάνονται: 
— εφαρμογή υφιστάμενων και αναπτυσσόμενων τεχνι­
κών της γνωστικής ψυχολογίας στα KBS 
— αναπαράσταση και χρησιμοποίηση γενικής και εξει­
δικευμένης γνώσης του πραγματικού κόσμου 
— μετρική πολυπλοκότητας για KBS 
— μέτρα πληρότητας, συνέπειες, 
— δυνατότητα εφαρμογής της γενικής θεωρίας μετρή­
σεων 
— πλήρης κύκλος ζωής των KBS" ζητήματα ανθρώπινης 
αποδοχής και παραγωγικότητας τόσο για αυτούς 
που αναπτύσσουν όσο και για αυτούς που χρησιμο­
ποιούν τέτοια συστήματα καθώς και ζητήματα τεχνι­
κής απόδοσης. 
Να σημειωθεί ότι προσκαλείται η υποβολή προτάσεων 
που σχετίζονται με την περιοχή αυτή και στα πλαίσια 
των περιοχών 2.1.3.4,2.1.4.3,2.2.4, 5.4.3 και 5.4.4. 3.1.8. Εφαρμογές KBS προηγμένης γενιάς (τύπου Α) 
Αυτό το έργο θα καλύψει την ανάπτυξη προηγμένων 
συστημάτων εμπειρογνωμοσύνης και γνωστικών συστη­
μάτων που θα περιλαμβάνουν μάθηση, προσεγγιστική και 
μετα-σκέψη, με δυνατότητες κοινής λογικής. Οι εφαρμο­
γές KBS θα πρέπει να τυγχάνουν εκμετάλλευσης από μη 
ειδικούς που θα προσδοκούν από τα συστήματα αυτά όχι 
μόνο τυπικές και προσεγγιστικές διαδικασίες λογικής 
σκέψης, αλλά και διαδικασίες κοινής λογικής όμοιας 
μάλιστα με εκείνη των ανθρώπων. 
Πολλές εφαρμογές όπου απαιτείται λογική σκέψη περι­
λαμβάνουν κάποιου είδους προσεγγιστική σκέψη. Για 
παράδειγμα στις εφαρμογές ανάπτυξης μοντέλων όπου η 
ποιοτική ευρετική χαρακτηρίζει την πιο φωτισμένη 
ανθρώπινη εμπειρία. 
Η προηγμένη γενιά των εφαρμογών K.BS θα αναμένεται 
να αξιοποιήσει τα μαθήματα από τις προσπαθείς της πρώ­
της γενιάς (3.1.7), τους καρπούς της έρευνας στον τομέα 
των KRS και της συνεπαγωγής (3.1.1), τα εργαλεία του 
χειρισμού γνώσεων (3.1.3), τις τελευταίες γλώσσες και 
μηχανήματα (3.1.5/3.1.6), τους καρπούς των ερευνών 
στον τομέα της επεξεργασίας της φυσικής γλώσσας 
(3.1.4), και τους καρπούς του προγράμματος Εξωτερικών 
Διασυνδέσεων (3.2) για τον χειρισμό Ομιλίας και Εικό­
νων. Κατά συνέπεια στην περιοχή αυτή δεν προβλέπεται 
η έναρξη κάποιου έργου πριν από το 1989. 
Περιοχή Ε & Α 3.2: Εξωτερικές διασυνδέσεις 
Περιγραφή 
Αυτή η περιοχή αφορά τον τρόπο με τον οποίο ένα υπο­
λογιστικό σύστημα επικοινωνεί με το περιβάλλον του, με 
ιδιαίτερη αναφορά στη χρήση της ομιλίας ή οπτικών 
σωμάτων. Έτσι η εργασία σ' αυτή την περιοχή αφορά 
την αναγνώριση, ερμηνεία και σύνθεση των σωμάτων. 
Υπάρχουν δύο τύποι εξωτερικών διασυνδέσεων. Αυτές 
που εξάγουν τις πληροφορίες τους μέσω απευθείας φυσι­
κής επικοινωνίας και αυτές που αποκτούν γνώσεις μέσω 
των ανιχνευτών τους. Και στις δύο περιπτώσεις το 
σύστημα θα πρέπει να επεξεργαστεί τα σήματα και να 
κατανοεί και να ερμηνεύσει τη σημασία τους. Ζητήματα 
που αφορούν τον ανθρώπινο παράγοντα, π.χ. βαθμός 
φιλικότητας, καλύπτονται από την περιοχή 4 — Συστή­
ματα γραφείου. 
14.1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/51 
3.2.1.1. Επεξεργασία δισδιάστατων εικόνων (τύπου Α) 
Στα πλαίσια του θέματος αυτού εξετάζεται η επεξεργασία 
δισδιάστατων εικόνων και αποδίδεται ιδιαίτερη προσοχή 
στις πληροφορίες που περιέχονται μέσα στην εικόνα υπό 
τη μορφή χαρακτηριστικών όπως άκρα, υφή, σχήμα, κλπ. 
Δεν περιλαμβάνονται οι τεχνικές που αντιμετωπίζουν την 
εικόνα, απλώς ως μια δειγματοληψία δεδομένων. Η περι­
οχή αυτή αποτελεί ένα ζωτικό προαπαιτούμενο στοιχείο 
για κάθε εργασία επεξεργασίας εικόνων υψηλού επιπέ­
δου, ενώ ταυτόχρονα έχει πολλές άμεσες εφαρμογές. 
Ορόσημα 
Έτος 1985/86: 
— Επίδειξη βελτιωμένων τεχνικών εξαγωγής χαρακτη­
ριστικών 
— Προσδιορισμός μέτρων απόδοσης 
Έτος 1987/88: 
— Υλοποίηση αποδοτικών βαθμίδων υλικού 
— Κατασκευή συστημάτων για επιλεγμένες εφαρμογές 
Για έργο τύπου Α σε εξέλιξη βλ. 3.2.1.2 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για βοηθητικά έργα 
(τύπου Β) 
Προσκαλείται επίσης η υποβολή προτάσεων που σχετίζο­
νται με την περιοχή αυτή στα πλαίσια της 4.2.2.1. 
3.2.1.2. «Προηγμένοι αλγόριθμοι και αρχιτεκτονικές 
για επεξεργασία σημάτων»(Α ναφ. 26: Α/83) 
Κύριος στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη ενός συστή­
ματος επεξεργασίας πραγματικού χρόνου που έχει σχε­
διαστεί έτσι ώστε να είναι συμβιβαστό με υπολογιστικές 
λειτουργίες πρώτου (δηλαδή εξαγωγής χαρακτηριστικών) 
και μεταγενέστερων (δηλαδή αναγνώρισης και κατανόη­
σης) επιπέδων. Η εργασία έχει συνεπώς προγραμματιστεί 
να γίνει ταυτόχρονα σε τρεις παράλληλες περιοχές: ανά­
λυση ομιλίας, ανάλυση εικόνων, αναγνώριση και κατα­
νόηση σημάτων. Για να εξασφαλιστεί ένα ρεαλιστικό 
πλαίσιο για το έργο θα προσδιοριστούν συγκεκριμένες 
εφαρμογές και θα συναρμολογηθεί ένα πρόχειρο υπό­
δειγμα του συστήματος προκειμένου να χρησιμεύσει ως 
μονάδα επίδειξης για δοκιμαστική εφαρμογή και δοκι­
μές. Ο προσδιορισμός διάφορων επιπέδων επεξεργασίας 
με καθορισμένες διασυνδέσεις θα υποδείξει την έκταση 
των πιθανών κοινών στοιχείων και στοχεύει στην ενθάρ­
ρυνση της εναρμόνισης και της τυποποίησης. 
Το έργο αυτό καλύπτει τα θέματα των 3.2.1.1, και 3.2.2. 3.2.1.3. Ανάλυση βάθους και κινήσεως (τύπου Α) 
Το θέμα αυτό βοηθά στην γεφύρωση του κενού ανάμεσα 
στην ανάλυση εικόνας/εξαγωγή χαρακτηριστικών και 
την κατανόηση σκηνικού. Οι τεχνικές για ανάλυση 
βάθους και κινήσεως είναι αρκετά κοινότυπες, παρόλο 
που οι εφαρμογές τους μπορεί να είναι τόσο ποικίλες όσο 
η οπτική κωδικοποίηση για εφαρμογές της ρομποτικής. 
Ορόσημα 
Έτος 1985/86: 
— επίδειξη τεχνικών ανάλυσης π.χ. στερεοσκοπικές 
διόπτρες και οπτική ροή. 
Έτος 1986/87: 
— σχεδιασμός και υλοποίηση αποδοτικών βαθμίδων 
υλικού. 
Έτος 1988/89: 
— επίδειξη εφαρμογής πραγματικού χρόνου. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α 
και βοηθητικά έργα τύπου Β, εκτός από εκείνα που περι-
γράφηκαν στο 3.2.1.4 και 3.2.1.5. 
Στα υποψήφια ερευνητικά θέματα περιλαμβάνονται: 
— γεωμετρικοί συλλογισμοί 
— παραγωγή αραιών αξιόπιστων αναπαραστάσεων 
εικόνων κατάλληλων για συσχέτιση σε στερεοσκο­
πική και οπτική ροή. 
Η υποβολή προτάσεων που σχετίζονται με την περιοχή 
αυτή προσκαλείται επίσης και στα πλαίσια των 4.2.3.7 
και 5.5.1. 
3.2.1.4. «Κατανόηση εικόνων και κινήσεων» (Αναφ. 
419/420: Β/84) 
Το έργο ασχο^ται με την κατασκευή ενός συστήματος 
μηχανικής όρασης μέσω ενός τρισδιάστατου μοντέλου 
σκηνών κινούμενων αντικειμένων. Αυτό αφορά την ενο­
ποίηση χαρακτηριστικών χαμηλής έντασης για τρισδιά­
στατη ανάλυση σχήματος και κίνησης, τις εικονικές ανα­
παραστάσεις και τις τεχνικές συναρμογής καθώς και τη 
μελέτη της ανάπτυξης γνωστικών μοντέλων. Το έργο στο­
χεύει επίσης στην κατανόηση της διαδικασίας γραφής με 
την απόκτηση γνώσεων γύρω από την αντιστοίχιση του 
γλωσσολογικού υλικού σε έντονες τροχιές. Σε ένα στάδιο 
που θα αφορά την επεξεργασία σημάτων θα επιδιωχθεί η 
συγκρότηση μιας κατάλληλης συμβολικής περιγραφής 
των κυρτών χειρογράφων με βάση πρωτογενή στοιχεία 
όπως οι κονδυλιές. 
AptG.C 11/52 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
3.2.1.5. «Παραγωγή και εμφάνιση πραγματικού χρόνου 
του σκίτσου 2,5 διαστάσεων για κινούμενες 
σκηνές» (Αναφ. 532: Β/84) 
Στα πλαίσια του έργου θα αναπτυχθεί και θα υλοποιηθεί 
ένα πλήρες από τεχνικής π^ράς πρωτότυπο σύστημα 
επίδειξης ενός συστήματος απεικόνισης που θα μπορεί να 
παράγει άμεσα κάποιου είδους σκίτσο 2,5 διαστάσεων. 
Το σκίτσο αυτό, στο οποίο η ένταση της εικόνας θα σχε­
τίζεται με το βάθος, θα βρίσκεται σε μία αντιστοιχία ένα 
προς ένα από πλευράς ψηφίδων (στοιχείων εικόνας) με 
μία αναπαράσταση της εντάσεως του φωτισμού που θα 
παράγεται ταυτόχρονα. Τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά 
του προτεινόμενου συστήματος επιτρέπουν τη θεωρητική 
επίτευξη ακρίβειας όσον αφορά το βάθος μερικών χιλιο-
στομέτρων σε απόσταση ενός μέτρου. Με την εφαρμογή 
στατιστικών μεθόδων στις διαδοχικές εκτιμήσεις του 
βάθους θα γίνει δυνατή μια αξιοσημείωτη βελτίωση της 
διακριτικής ικανότητας. 
3.2.1.6. Σύνθεση εικόνων (τύπου Β) 
Η σύνθεση εικόνων είναι ιδιαίτερα σημαντική σε σενάριο 
όπου οι υπολογιστές προσομοιώνουν τμήματα του πραγ­
ματικού κόσμου. Οι τεχνικές πολύ γρήγορης γραφικής 
επεξεργασίας είναι το ίδιο σπουδαίες όσο και οι τεχνικές 
ευέλικτης αποθήκευσης για εικόνες. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για βοηθητικά έργα 
(τύπου Β) 
3.2.1.7. «Μία μελέτη σύνθεσης προοπτικής πραγματι­
κού χρόνου» (Αναφ. 411: Α/84) 
Σκοπός αυτής της εργασίας Ε και Α είναι η μελέτη της 
σύνθεσης εικόνων μέσω ενός συστήματος αμφίδρομης 
επικοινωνίας ανθρώπου-μηχανής. Με βάση προγενέστε­
ρες εργασίες Ε και Α, θα είναι δυνατός ο σχεδιασμός 
μιας ιδιαίτερα συμπαγούς ακολουθιακής/τυχαίας μνήμης 
ανάγνωσης των 20 Gigabits καθώς και επεξεργαστών 
υψηλής ταχύτητας που θα μπορούν να εξασφαλίσουν 
τεχνικές σύνθεσης εικόνων σε πραγματικό χρόνο μέχρι 
το τέλος της δεκαετίας του 1980. Η κύρια εργασία θα 
σχετίζεται με τον καθορισμό των τεχνικών υλικού και 
λογικού για διασυνδέσεις τεχνικών που απαιτούνται για 
την ολοκλήρωση ενός πειραματικού συστήματος. Ως 
αντιπροσωπευτικό μοντέλο, και προκειμένου να προσδιο­
ριστούν τα επιθυμητά χαρακτηριστικά σχεδιασμού, η 
σύνθεση εικόνων θα χρησιμοποιηθεί σε ένα μίγμα παρου­
σίασης χαρτών τριών διαστάσεων, μίγμα που θα αποτε­
λείται από γραφική υπολογιστών και εικόνες. 
3.2.2. Αναγνώριση ομιλίας (τύπου Α) 
Η ευέλικτη εισαγωγή δεδομένων σε συστήματα μέσω ομι­
λίας χρειάζεται γιατί η ομιλία είναι το πιο φυσικό ανθρώ­
πινο σήμα. Επειδή η ομιλία παράγεται συνήθως κατά 
συνεχή τρόπο, δεν αρκεί η αναγνώριση των μεμονωμένων 
μόνον προφορικών εντολών. Η ανεξαρτησία από τον ομι­
λητή και η έλλειψη ευαισθησίας στους θορύβους είναι 
άλλες σπουδαίες απαιτήσεις. Η έρευνα ΑΙΡ στον τομέα αυτό αναμένεται να καλύψει τα πιο θεμελιώδη ζητήματα, 
ενώ η παράλληλη εργασία στο υποπρόγραμμα για τα 
συστήματα γραφείου αποτελεί τμήμα της ανάπτυξης ενός 
ενοποιημένου σταθμού εργασίας γραφείου, που θα περι­
λαμβάνει επίσης και τη σύνθεση ομιλίας με βάση κείμενο. 
Ορόσημα 
Έτος 1985/86: 
— Επίδειξη αλγορίθμων για αναγνώριση εξαρτώμενη 
από τον ομιλητή 1 000 περίπου λέξεων και για ανα­
γνώριση ανεξάρτητη από τον ομιλητή 100 περίπου 
λέξεων 
— Έκθεση σχετικά με τον καθορισμό της αρχιτεκτονι­
κής. 
Έτος 1986/87: 
— Εξομοίωση εξειδικευμένων ολοκληρωμένων κυκλω­
μάτων. 
Έτος 1987/88: 
— Επίδειξη χρησιμοποίησης εξειδικευμένων κυκλωμά­
των σε σύστημα αναγνώρισης πραγματικού χρόνου 
με βάση τις παραπάνω προδιαγραφές. 
Για έργο τύπου Α σε εξέλιξη βλέπε 3.2.1.2. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για βοηθητικά έργα 
τύπου Β. 
Στα υποψήφια ερευνητικά θέματα περιλαμβάνονται: 
— φωνητική 
— σύνταξη, σημασιολογία, και συμφραζόμενα (βλ. 
3.1.4) 
— ψυχο-ακουστική 
Να σημειωθεί ότι προσκαλείται επίσης η υποβολή προτά­
σεων για εργασία που σχετίζεται με την περιοχή αυτή 
στα πλαίσια των 4.2.4.3 και 4.2.4.5. Η εργασία σχετικά με 
την μετατροπή κειμένου σε ομιλία περιλαμβάνεται στην 
4.2.4.4. 
3.2.3.1. Επεξεργασία σημάτων από πολλούς ανιχνευτές 
(τύπου Α) 
Στα πλαίσια του θέματος αυτού εξετάζεται η επεξεργασία 
και ο συσχετισμός πολλαπλών ρευμάτων πληροφοριών 
που προέρχονται από σήματα, ένα πρόβλημα όλο και 
μεγαλύτερης σημασίας σε πολλές περιοχές όπου χρησιμο­
ποιούνται πολλοί ανιχνευτές για τη συγκέντρωση πληρο­
φοριών από διάφορα σημεία ή για διάφορα ζητήματα. 
Παραδείγματα υπάρχουν στις περιοχές του ελέγχου δια­
δικασιών, της CIM, και των σημάτων για γήινους πόρους 
και βιοϊατρικές εφαρμογές. 
Ορόσημα 
Έτος 1985/86: 
— Καθιέρωση τεχνικών για συσχετισμό ανάμεσα σε 
διαφορετικές πηγές σημάτων. 
— Σχεδιασμός συστήματος για συγκεκριμένη εφαρμογή 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/53 
Έτος 1986/87: 
— Κατασκευή συστήματος επίδειξης. 
Έτος 1987/88: 
— Ολοκλήρωση και αξιολόγηση συστήματος επίδειξης. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α 
και βοηθητικά έργα τύπου Β. 
Να σημειωθεί ότι σχετική εργασία περιγράφεται και 
στην 5.5.1. 
3.2.3.2. Επεξεργασία οπτικού σήματος (τύπου Α) 
Η οπτική επεξεργασία προσφέρει ένα δυνητικά τεράστιο 
εύρος ζώνης με δυνατότητα επεξεργασίας στην ταχύτητα 
του φωτός. Είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για καθολικές λει­
τουργίες που σχετίζονται με αναγνώριση μορφών π.χ. 
φιλτράρισμα, συσχέτιση, συνέλιξη. Απαιτείται εργασία 
για να αναπτυχθούν μια ηλεκτρο-οπτική διασύνδεση 
υψηλών επιδόσεων καθώς και τεχνικές δισδιάστατης επε­
ξεργασίας πραγματικού χρόνου. Μια μη γραμμική διαδι­
κασία γνωστή ως εκφυλισμένη τετρακυματική ανάμιξη 
(DFWM) έχει επίσης σημαντικές δυνατότητες. Χρειάζε­
ται επίσης έρευνα σε αρχιτεκτονικές οπτικής επεξεργα­
σίας και σχεδιασμό συστημάτων. 
Ορόσημα 
Έτος 1985/86: 
— Προσδιορισμός απαιτήσεων απόδοσης για πιθανές 
διαδικασίες. 
— Αξιολόγηση και υλοποίηση στα πλαίσια συστήμα­
τος. 
Έτος 1986/87: 
— Επέκταση συστημάτων π.χ. με την ενσωμάτωση 
μετασχηματισμών Mellin-Fourier. Εφαρμογή βελτιω­
μένων υλικών/αρχιτεκτονικών. 
Έτος 1987/88: 
— Κατασκευή συμπαγών πρακτικών επεξεργαστών για 
προσδιορισμένες εφαρμογές. Εντοπισμός περιοχών 
για μελλοντική έρευνα και ανάπτυξη. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α 
και βοηθητικά έργα τύπου Β. Περιοχή Ε & Α 3.3: Αποθήκευση πληροφοριών και 
γνώσεων 
Περιγραφή 
Αυτές οι έννοιες θα είναι επίσης χρήσιμες για την βελτί­
ωση της προσπέλασης των συνήθων πληροφοριών από 
τους ανθρώπους, επομένως απαιτείται συντονισμός με τις 
εξελικτικές βελτιώσεις των DBMS που προτείνονται στα 
έργα της Τεχνολογίας του Λογικού. 
— η υλοποίηση επαρκών διαλογικών τεχνικών, ιδιαί­
τερα για τον μη εξειδικευμένο χρήστη' 
— η αυτόματη ή ημιαυτόματη κατασκευή πολύ μεγά­
λων γνωστικών συστημάτων. 
Οι εργασίες στην περιοχή αυτή θα εξαρτηθούν ιδιαίτερα 
από τις εξελίξεις στον τομέα της τεχνολογίας γνώσεων 
και της τεχνολογίας μνημών. 
Θέματα Ε&Α 
Τα θέματα που θα καλυφθούν στα πλαίσια της περιοχής 
αυτής έχουν ως εξής: 
3.3.1. Διασύνδεση ανάμεσα στη μονάδα αποθήκευσης 
και το περιβάλλον 
3.3.2 Βάσεις δεδομένων και γνώσεων 
— Βάσεις γνώσεων για ΑΙ Ρ 
— Κατανεμημένες βάσεις δεδομένων και βάσεις 
γνώσεων (KBMS) 
3.3.3 Δομές και αρχιτεκτονικές αποθήκευσης 
— Αρχιτεκτονικές προσανατολισμένες προς 
βάσεις δεδομένων και γνώσεων 
— Μοντέλα απόδοσης για δομές αποθήκευσης 
— Αρχιτεκτονική μονάδα αποθήκευσης 
3.3.4. Μεσοπρόθεσμη έρευνα στον τομέα των εφαρμο­
γών νέων μαγνητικών και ημιαγώγιμων μέσων 
αποθήκευσης 
Να σημειωθεί ότι σχετική εργασία περιγράφεται και 
στην περιοχή 1.5. 3.3.5. Μακροπρόθεσμη έρευνα σε οπτική και βιολογική 
αποθήκευση. 
Αριθ-C 11/54 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14.1.85 
Το ενδιαφέρον της εργασίας κατά τα πρώτα έτη θα συ­
γκεντρωθεί στην απόκτηση εμπειρίας στον τομέα της 
αποθήκευσης γνώσεων και στις αντίστοιχες τεχνικές προ-
σπέλασης/διαλόγου. 
3.3.1. Διασύνδεση ανάμεσα στη μονάδα αποθήκευσης και 
to περιβάλλον (τύπου Α) 
3.3.1.1 «Λογική προσέγγιση σε βάσεις γνώσεων και 
δεδομένων που υποστηρίζει τον φυσικό διάλογο 
με το χρήστη» (Αναφ. 107: Α/83) 
Το έργο αυτό καλύπτει: 
— Μια διασύνδεση χρήστη-μηχανής σε φυσική γλώσσα 
(γερμανικά και αγγλικά) εμπλουτισμένη με γραφικές 
διευκολύνσεις' 
— Έναν ανθρωποτροπικό φορμαλισμό αναπαράστασης 
υψηλού επιπέδου, βασισμένο σε (μία επέκταση της) 
λογική (ς) πρώτης τάξης' 
— Έναν μηχανοτροπικό φορμαλισμό αναπαράστασης, 
βασισμένο επίσης στη λογική αλλά με αποστολή την 
αποδοτική εξαγωγή λογικών συμπερασμάτων 
— Μια «μηχανή» ενοποίησης των δεδομένων και των 
γνώσεων που αποθηκεύονται στον μηχανοτροπικό 
φορμαλισμό με τις γνώσεις και τα δεδομένα που 
αποθηκεύονται στα υφιστάμενα εργαλεία. 
3.3.1.2 «Ευφυής βοήθεια για χρήστες συστημάτων πλη­
ροφοριών» (Αναφ. 280: Β/84) 
Το έργο προτείνει τη διερεύνηση προσεγγίσεων προς την 
κατεύθυνση υποβοήθησης των χρηστών συστημάτων 
πληροφοριών έτσι ώστε αυτοί να μάθουν να εκμεταλλεύ­
ονται κατά τον βέλτιστο τρόπο τις &ιτουργίες αυτών των 
συστημάτων πληροφοριών. Οι προσεγγίσεις αυτές θα 
εφαρμοστούν ^τουργικά υπό τη μορφή ενός πρωτότυ­
που συστήματος HELP που θα παρέχει κατευθυντήριες 
γραμμές, οδηγίες και εξηγήσεις σε χρήστες που χρησιμο­
ποιούν τις εγκαταστάσεις του συστήματος ανταλλαγής 
πληροφοριών (IES). 
Οι σημαντικές συνιστώσες ενός συστήματος HELP είναι: 
α) ένα σύνολο υποδειγμάτων συστήματος πληροφοριών 
(ISP), που αποτελούν εννοιολογικές αναπαραστά­
σεις του συστήματος και βοηθούν τον χρήστη στην 
κατανόηση του' 
β) ένα σύνολο γενικών μοντέλων, που σχετίζονται με 
τα IS Ρ γ) μια βιβλιοθήκη με στρατηγικές άμεσης και έμμεσης 
διδασκαλίας και προγύμνασης' 
δ) ένα σύνολο διευκολύνσεων επεξήγησης που εξασφα­
λίζουν συγκεκριμένες πληροφορίες και επεξηγήσεις 
σε ετερογενείς χρήστες' 
ε) μία 6ομή ελέγχου για την οργάνωση και διαχείριση 
της διαδικασίας υποβοήθησης. 
Η ανάπτυξη ενός ευφυούς συστήματος HELP απαιτεί 
εκτεταμένη εμπειρική έρευνα στους τομείς των απλοϊκών 
εννοιολογικών μοντέλων των συστημάτων πληροφοριών, 
μοντέλα στα οποία στηρίζονται πολλοί χρήστες, της 
πιθανής αξίας των χρηστών των ISP, της δυνατότητας 
απόκτησης ενός τέτοιου νέου υποδείγματος, της αποδοτι­
κότητας των διαφόρων στρατηγικών προγύμνασης και 
των διαδικασιών επεξήγησης. Απαιτείται επίσης η εξέ­
ταση των κατάλληλων βασικών φορμαλισμών αναπαρά­
στασης γνώσεων. 
Στα υποψήφια ερευνητικά θέματα για βοηθητικά έργα 
(τύπου Β) στην περιοχή 3.3.1 περιλαμβάνονται: 
— ασφάλεια και συναφή ζητήματα που προκύπτουν 
από την ομαδική χρησιμοποίηση κοινών βάσεων 
γνώσεων 
— μελέτες συμπεριφοράς και γνωστικές. 
3.3.2. Βάσεις δεδομένων και γνώσεων 
Οι εξελίξεις στις συνήθεις βάσεις δεδομένων διαπραγμα­
τεύονται στην περιοχή της Τεχνολογίας του Λογικού και 
αναμένεται ότι εργασία σ' αυτό το μέρος του ΑΙ Ρ θα 
συμπεριλάβει νέες προσεγγίσεις από διάφορες κατευθύν­
σεις. 
3.3.2.1. Βάσεις γνώσεων για ΑΙΡ (τύπου Α) 
Προτείνονται μελέτες για την καθιέρωση των διασυνδέ­
σεων, των φορμαλισμών, των γλωσσών και των επί 
μέρους στοιχείων του υλικού και του λογικού που απαι­
τούνται για την κατασκευή, τη διανομή, το λειτουργικό 
διαμερισμό και την ιεραρχική δόμηση των βάσεων γνώ-
σεων> συμπεριλαμβανομένης και της διατύπωσης της 
συνεπαγωγικής και ερωτηματικής προσπέλασης σε επί­
πεδα που εκτείνονται από το ανθρώπινα ορατό μέχρι σε 
εκείνα του εσωτερικού των συστημάτων νέας γενεάς. Η 
εργασία αυτή εστιάζεται στη διερεύνηση των κοινότυπων 
και των εξειδικευμένων ζητημάτων, στα αρχιτεκτονικά 
μοντέλα των συστημάτων διαχείρισης βάσεων δεδομένων 
και γνώσεων. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/55 
Ορόσημα 
Έτος 1986/87: 
— Ανάπτυξη προδιαγραφών και μοντέλου βάσεως γνώ­
σεων σε έναν υπολογιστή 
— Καθορισμός των προτύπων του συστήματος, της 
δομής και του εξειδικευμένου υλικού υποστήριξης. 
Έτος 1987/88: 
— Υλοποίηση πρωτοτύπου. 
3.3.2.1.1. «Προηγμένα συστήματα διαχείρισης δεδομέ­
νων και γνώσεων» (Αναφ. 311: Α/84) 
Στο έργο καθιερώνεται μία σχέση ανάμεσα στις μεθοδο­
λογίες που έχουν αναπτυχθεί για διαχείριση και οργά­
νωση βάσεων δεδομένων και τις τεχνικές που έχουν ανα­
πτυχθεί στα πλαίσια της κοινότητας τεχνητής νοημοσύ­
νης για την αναπαράσταση και χρησιμοποίηση βάσεων 
γνώσεων. Το έργο στοχεύει στον καθορισμό ενός προηγ­
μένου συστήματος που θα επιτρέπει μία ευφυή και απο­
δοτική διαχείριση των μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών 
που θα είναι αποθηκευμένες σε αυτό. Θα αντιμετωπι­
στούν τα ακόλουθα θέματα: 
1. Ορισμός της οργάνωσης αποθήκευσης πληροφοριών 
και γνώσεων για την αποδοτική εξαγωγή και ανά­
κτηση γεγονότων από ένα συγκεκριμένο τομέα, με 
τη χρησιμοποίηση πιθανώς ελλιπούς και ανακριβούς 
γνώσεως γύρω από τον τομέα (και της σχετικής 
μεταγνώσης). 
2. Καθορισμός τεχνικών βελτιστοποίησης τόσο στο 
επίπεδο το ανεξάρτητο από τομέα όσο και στο επί­
πεδο που εξαρτάται από τον τομέα για αποδοτική 
προσπέλαση. 
3. Επαλήθευση πληρότητας, επάρκειας και αποδοτικό­
τητας των προτεινόμενων λύσεων, κατασκευή ενός 
διερμηνέα φυσικής γλώσσας. 
Στα πλαίσια του έργου θα αντιμετωπιστούν επίσης ζητή­
ματα που σχετίζονται με τον λογικό προγραμματισμό, με 
τη σύγκριση των δύο προσεγγίσεων και, ενδεχομένως, 
την εύρεση κριτηρίων που ευνοούν την υιοθέτηση της 
μιας από αυτές, προκειμένου να αρχίσει ο σχεδιασμός 
ενός συστήματος με βάση την επιλεγμένη προσέγγιση. 
3.3.2.1.2. «Προηγμένο σύστημα διαχείρισης βάσεως 
γνώσεων» (Αναφ. 530:Α/84) 
Στόχος του έργου είναι η μελέτη και ανάπτυξη ενός πρω­
τότυπου του KBMS, που θα προκύψει από την ενσωμά­τωση της τεχνολογίας βάσεων δεδομένων με ένα επιμέ­
ρους στοιχείο συνεπαγωγής, που στηρίζεται σε τεχνολο­
γία λογικού προγραμματισμού. Το ενδιαφέρον της πρώ­
της από τις τρεις παράλληλες εργασίες θα συγκεντρωθεί 
στη συνάφεια της τεχνολογίας βάσεων δεδομένων με τη 
γενική απόδοση του KBMS. Θα αξιολογηθούν διάφοροι 
μηχανισμοί ενοποίησης και διάφορες στρατηγικές διαμε­
ρισμού γνώσεων με βάση την απόδοση και τη δυνατό­
τητα επαναχρησιμοποίησης των υφισταμένων βάσεων 
δεδομένων. Το τελικό aπoτέL·σμa αυτής της τελικής 
δραστηριότητας θα είναι ο καθορισμός των απαιτήσεων 
για αρχιτεκτονικά μοντέλα για την ενοποίηση των μηχα­
νών συνεπαγωγής και των φάσεων δεδομένων και το 
λογικό ενός πρωτότυπου KBMS. Η δεύτερη εργασία θα 
συνίσταται στη μελέτη των βασικών προβλημάτων που 
σχετίζονται με τα κατανεμημένα KBMS και με τα πολύ 
μεγάλα γνωστικά συστήματα. Θα εξεταστούν επιλογές 
στις οποίες θα χρησιμοποιηθούν κατανεμημένα συστή­
ματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων ή/και καθορισμός 
της κατανεμημένης αρχιτεκτονικής στο επίπεδο των επι­
μέρους στοιχείων της συνεπαγωγής, και θα επώεγεί μία 
δομή για την ανάπτυξη πρωτοτύπων. Θα μελετηθεί επί­
σης ως μια πιθανή λύση για πολύ μεγάλα γνωστικά 
συστήματα η πιθανότητα χρησιμοποίησης της τεχνολο­
γίας βάσεων δεδομένων για την αποθήκευση της παραγω­
γικής γνώσης. Το ενδιαφέρον της τρίτης εργασίας θα 
συγκεντρωθεί στα εργα&ία (που αφορούν τυπικά τις διά­
φορες διασυνδέσεις με το χρήστη) για την κατασκευή και 
χρησιμοποίηση γνωστικών συστημάτων καθώς και στη 
χρησιμοποίηση της μεταγνώσης. 
3.3.2.1.3. «Γνωστικές διασυνδέσεις φιλικές προς το χρή­
στη για τη χρησιμοποίηση βάσεων πληροφο­
ριών» (Αναφ. 641: Β/84) 
Το έργο αποβλέπει στον καθορισμό και ανάπτυξη ενός 
γνωστικού συστήματος που θα εξασφαλίσει διασυνδέσεις 
φιλικές προς το χρήστη για υφιστάμενες και νέες βάσεις 
δεδομένων και γνώσεων. Το σύστημα: 
— Θα αναφέρεται σε μία αναπαράσταση υψηλού επιπέ­
δου και πλούσια σημασιολογικά, που θα περιγράφει 
τόσο το νοηματικό περιεχόμενο της βάσης γνώσεων 
και των βάσεων δεδομένων όσο και το διάλογο 
ανθρώπου-μηχανής4 
— Θα εξασφαλίσει μία διασύνδεση προς τις υφιστάμε­
νες βάσεις δεδομένων που είναι αποθηκευμένες σε 
ένα δίκτυο ετερογενών κόμβων. Τα εξαγόμενα δεδο­
μένα θα μπορούν να οργανωθούν σε μία τυπική βάση 
δεδομένων του συστήματος. Τα σχήματα των υφι­
στάμενων βάσεων δεδομένων θα περιγραφούν με τη 
βοήθεια σημασιολογικών μοντέλων δεδομένων' 
— Θα εξασφαλίσει ένα διάλογο φιλικό προς το χρήστη 
προκειμένου να υποστηριχθεί ο «περίπλους» του 
χρήστη μέσω νοηματικής περιγραφής και της διερεύ­
νησης των βάσεων δεδομένων καθώς και να εξασφα­
λίσει τη δυνατότητα στον τελικό χρήστη να αναπτύ­
ξει προηγμένες εφαρμογές με τη χρησιμοποίηση 
τόσο γνώσεων όσο και δεδομένων. 
Αριθ. C 11/56 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
Η εργασία αποτελείται από: 
— Επιλογή του κατάλληλου φορμαλισμού' 
— Ανάπτυξη μιας τυπικής διασύνδεσης προς ετερογε­
νείς κατανεμημένες βάσεις δεδομένων με βάση ένα 
νοηματικό μοντέλο δεδομένων' 
— Α νάπτυξη μιας μεθοδολογίας διαλόγου ανάμεσα στο 
χρήστη και το σύστημα με βάση λογική ανεξαρτη­
σία' 
— Ανάπτυξη ενός προηγμένου περιβάλλοντος εφαρμο­
γών για τελικούς χρήστες που ενδιαφέρονται για την 
ανάπτυξη μοντέλων με κάποια αληθοφάνεια, την 
διακίνηση υφισταμένων δεδομένων και γνώσεων, 
την επίλυση τυπικών ή απρόβλεπτων προβλημάτων' 
— Μελέτη σκοπιμότητας, λογικό σχεδιασμό και υλο­
ποίηση πρωτοτύπου για ένα σύστημα που θα στηρί­
ζεται στις αρχές που περιγράφηκαν παραπάνω, οι 
οποίες εξασφαλίζουν μία βέλτιστη εκτέλεση' 
— Δοκιμή της ποιότητας του συστήματος με τη βοήθεια 
κάποιων ρεαλιστικών εφαρμογών. 
3.3.2.2. Κατανεμημένες βάσεις δεδομένων και βάσεις 
γνώσεων (τύπου Α) 
Θα πραγματοποιηθεί μια μελέτη παράλληλα προς το 
3.3.2.1 με στόχο την καθιέρωση των πρόσθετων γλωσσών 
διατύπωσης «προσπέλασης», των φορμαλισμών, των δια­
συνδέσεων και της τεχνολογίας που απαιτούνται για 
κατανεμημένα γνωστικά συστήματα πληροφοριών. Η 
μελέτη περιλαμβάνει έρευνες στον τομέα των πολύ μεγά­
λων βάσεων γνώσεων και των επιπτώσεων της στις (π.χ. 
παράλληλες) αρχιτεκτονικές αποθήκευσης. Θα αναπτυ­
χθούν μοντέλα και πρότυπα για τις κατανεμημένες δομές. 
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εργασία στην περιοχή αυτή 
θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε στενή σχέση με τη σχε­
τική εργασία του υποπρογράμματος τεχνολογίας λογικού 
(2.1.2) και λαμβανομένων υπόψη των απαιτήσεων των 
υποπρογραμμάτων για τα συστήματα γραφείου και την 
βιομηχανική παραγωγή την ενοποιημένη με υπολογιστή. 
Ορόσημα 
Έτος 1986/87: 
— Κατάρτιση ιεραρχικών δομών για κατανεμημένες 
βάσεις δεδομένων και βάσεις γνώσεων και επιλεγμέ­
νων μηχανισμών συνεπαγωγής. 
Έτος 1987/88: 
— Εφαρμογή μοντέλου βάσει πραγματικών μεγεθών. 
3.3.2.3. Προηγμένα DBMS και KBMS (τύπου Β) 
Αναμένεται ότι οι διαφορές μεταξύ DBMS και KBMS θα 
εξαφανιστούν βαθμιαίως καθόσον οι πρόοδοι και από τις 
δύο κατευθύνσεις επηρεάζουν η μια την άλλη. 
Γι' αυτό, το τελευταίο μέρος του προγράμματος της περι­
οχής υπογραμμίζει μερικά προηγμένα θέματα των DBMS 
και KBMS τα οποία δεν έχουν εφαρμοστεί στα υπάρχο­ντα συστήματα και τα οποία είναι χρήσιμα για μελλο­
ντικά DBMS/KBMS. Αυτά περιλαμβάνουν την αναπαρά­
σταση και το χειρισμό σύνθετων αντικειμένων, την εκμε­
τάλλευση των μηχανισμών συνεπαγωγής, την κατασκευή 
μηχανισμών εποπτείας, τον σημασιολογικό έλεγχο και 
την επικύρωση των ερωτήσεων. Προσκαλείται η υποβολή 
προτάσεων για έργα τύπου Β που μπορεί μεταγενέστερα 
να οδηγήσουν σε έργα τύπου Α. 
3.3.2.4. Άλλα ερευνητικά θέματα τύπου Β 
Στα υποψήφια θέματα για πρόσθετα βοηθητικά έργα 
τύπου Β στην περιοχή 3.3.2 περιλαμβάνονται: 
— συγκριτικές μελέτες αναπαραστάσεων γνώσεων ανα­
φορικά με την κατασκευή και χρήση πολύ μεγάλων 
και ημιμόνιμων βάσεων γνώσεων 
— διερεύνηση της σχετικότητας των φορμαλισμών που 
χρησιμοποιούνται στις αναπαραστάσεις γνώσεων, 
συμπεριλαμβανομένων και ζητημάτων συνύπαρξης 
και μετατροπής διαφόρων αναπαραστάσεων* 
— διερεύνηση θεμελιωδών αρχιτεκτονικών προβλημά­
των, δηλαδή λογικών αλληλοσυσχετίσεων μεταξύ 
των επί μέρους «μηχανών» ενός γνωστικού συστή­
ματος όπως είναι η: 
— μηχανή ΚΒΜ 
— μηχανή προηγμένων διασυνδέσεων 
— μηχανή συνεπαγωγής 
συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων των 
παραπάνω ζητημάτων στην αρχιτεκτονική των 
συστημάτων 
— αποδοτική χρησιμοποίηση δεδομένων που είναι απο­
θηκευμένα «χύμα» μέσω υβριδικής διασύνδεσης 
συστημάτων βάσεων δεδομένων και βάσεων γνώ­
σεων. 
— προκαταρκτικές έρευνες στον τομέα των δομών και 
των αρχιτεκτονικών αποθήκευσης. 
Να σημειωθεί ότι η υποβολή σχετικών προτάσεων προ­
σκαλείται και στα πλαίσια της 2.3.3.4 ενώ σχετική εργα­
σία περιγράφεται και στα πλαίσια των 4.3.3.1,4.4.2.1, και 
5.4.4. 
Προηγμένη δομή αποθήκευσης 
Οι παρακάτω παράγραφοι 3.3.3 έως 3.3.5 περιγράφουν 
ερευνητικά θέματα που θεωρούνται προς το παρόν ως 
τύπου Β, και τα οποία θα μπορούσαν να μετατραπούν σε 
τύπου Α κατά τα μεταγενέστερα έτη του ESPRIT. Προ­
σκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β, 
μερικά από τα οποία μπορεί να οδηγήσουν, αργότερα, σε 
έργα τύπου Α. 
3.3.3. Δομές και αρχιτεκτονικές αποθήκευσης 
Κατά την τελευταία δεκαετία, διερευνήθηκαν διάφορες 
αρχιτεκτονικές προσανατολισμένες προς βάσεις δεδομέ­
νων (ευφυείς ελεγκτές, λογικό για οπίσθιους υπολογιστές, 
μηχανές βάσεων δεδομένων). 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ApiB.C 11/57 
Το κίνητρο πίσω από τις προσεγγίσεις αυτές είναι κυρίως 
η απελευθέρωση του ισχυρού και δαπανηρού κύριου υπο­
λογιστή από το φορτίο του χειρισμού μεγάλων ποσών 
δεδομένων πάνω στα οποία επιτελούνται αρκετά απλές 
πράξεις. Στα πλαίσια αυτού του ερευνητικού θέματος θα 
αναπτυχθεί το δυναμικό για μια ενοποιημένη αρχιτεκτο­
νική βάσεων δεδομένων και γνώσεων. 
Στα πλαίσια των μοντέλων απόδοσης για δομές αποθή­
κευσης θα προσδιοριστεί και θα επιδιωχθεί η κατασκευή 
ενός συστήματος μετρικής, και ποσοστικοποιημένων 
μετρήσεων, για την αποδοτικότητα των δομών συστημά­
των αποθήκευσης. 
Επίσης, απαιτείται ο προσδιορισμός της αρχιτεκτονικής 
μονάδας αποθήκευσης για τα εξελισσόμενα σημασιολο­
γικά μοντέλα για τον προσδιορισμό των δεδομένων, για 
το περιβάλλον υπολογισμού, συνεπαγωγής, το γνωστικό 
και το λειτουργικό, που προκύπτουν από την περιοχή 
έργων 2.3.3.2. 
3.3.4. Μεσοπρόθεσμη έρευνα στον τομέα των εφαρμογών 
νέων μαγνητικών και ημιαγώγιμων μέσων αποθή­
κευσης 
Ο κατάλογος αυτός δεν θεωρείται ολοκληρωμένος, αλλά 
μέσω αυτού γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστούν οι 
καλύτερες υποψηφιότητες, με κριτήριο επιλογής την ικα­
νότητα των συστημάτων να πληρούν με τον καλύτερο 
τρόπο τις απαιτήσεις των προηγμένων DBMS/KBMS. 
— Δίσκοι με τεχνολογίες κεφαλής ^τού νμενίον. 
Απαιτείται έρευνα για εγγραφή μεγάλης πυκνότητας 
πάνω σε δισκέτα και συμπαγείς δίσκους. Η έρευνα 
θα αφορά νέες μεθόδους εγγραφής (κάθετος, εγκάρ­
σιος, ισότροπος) και τεχνολογίας για βασικά εξαρτή­
ματα (κεφαλές, μέσα, υποστρώματα). Θέματα μπο­
ρούν να καλύπτουν καθέτως ανισοτροπικά μέσα, 
κεφαλές λεπτών υμενίων με πολύ μικρά διαστήματα, 
κεφαλές διερεύνησης και ανιχνευτές φαινόμενου 
Hall ή μαγνητικής αντιστάσεως. Προσοχή θα δοθεί 
στις τεχνικές φυσικής προσπέλασης για την επίτευξη 
τυχαίας προσπέλασης, συμπεριλαμβανομένης καθυ­
στερήσεως, της τάξεως των 2-3 msec και καθυστερή­
σεως της τάξεως των 1-2 msec. Η χωρητικότητα θα 
πρέπει να είναι 1 έως 10 Gbytes και όχι μεταβλητή. 
— Ενσωματωμένο λογικό ανίχνευσης σε κεφαλές 
λεπτών υμενίων. Για την επίτευξη πλήρους και υψη­
λής απόδοσης του συστήματος των δίσκων είναι 
απαραίτητη η ανάπτυξη παράλληλων CMOS για 
λογικό ανίχνευσης σε πολλαπλές κεφαλές λεπτών 
υμενίων, ικανών να πραγματοποιούν απροσδιόριστη 
παράλληλη ανίχνευση, βάσει πολλαπλών κριτηρίων, 
αρχειοθετημένων δεδομένων και καταγραφής των 
πληροφοριών που περιέχονται στις μνήμες. — Προσπελάσιμη μνήμη χωρίς απόλυτο περιεχόμενο. 
Προσπελάσιμη μνήμη πολύ μεγάλης χωρητικότητας 
με συναρμογή περιεχομένου ασαφή/μη αιτιοκρα-
τική/πιθανοθεωρητική και χωρητικότητα μεγαλύ­
τερη από 200 Mb. 
— RAM υψηλής πυκνότητας και μικτής λογικής. Φυσι­
κές δομές για μνήμες λέξεων, RAM υψηλής πυκνότη­
τας και μικτής λογικής πάνω στο ίδιο μικροκύκλωμα 
για δίκτυα αποθήκευσης/επεξεργασίας εξαιρετικά 
υψηλής ταχύτητας κατάλληλα για περιορισμό σε 
δίκτυα ροής δεδομένων. 
Το αρχικό ενδιαφέρον εδώ πέρα συγκεντρώνεται στον 
καθορισμό πρακτικών απαιτήσεων και τεχνολογικών 
ευκαιριών αρκετά έγκαιρα ώστε να επηρεαστεί η ανά­
πτυξη νέων διατάξεων κατά τις μεταγενέστερες φάσεις 
του ESPRIT. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για εργασίες στον 
τομέα των νέων τεχνολογιών αποθήκευσης στα πλαίσια 
1.8. 
3.3.5. Μακροπρόθεσμη έρευνα σε οπτική και βιολογική 
αποθήκευση 
Υπάρχει σημαντικό δυναμικό για μεγάλη χωρητικότητα 
αποθήκευσης με τη χρήση οπτικών και βιολογικών τεχνι­
κών. Οι οπτικοί δίσκοι διαθέτουν ήδη δυναμικό ως μνή­
μες ανάγνωσης. Οι βιολογικές μέθοδοι κατασκευής πρέ­
πει να επιτρέψουν πολύ λεπτές οδούς αλληλοσύνδεσης με 
αποτέλεσμα πολύ συμπαγή κατασκευή. Τα σημερινά 
μεγέθη των χαρακτηριστικών που χρησιμοποιούν στις 
RAM είναι της τάξης των 10 000 angstrom και περιορίζο­
νται σε δισδιάστατες κατασκευές. Υποστηρίζεται ότι 
μπορούν να κατασκευαστούν στοιχεία λογικής και απο­
θήκευσης από οργανικά υλικά με μέγεθος χαρακτηριστι­
κών 20 angstrom και δομές 3 διαστάσεων με τη χρησιμο­
ποίηση βιολογικών τεχνικών κατασκευής και τεχνικών 
της γενετικής τεχνολογίας. 
Περιοχή Ε & Α 3.4: Αρχιτεκτονικές υπολογιστών 
Περιγραφή 
Αυτή η περιοχή Ε και Α διερευνά το δυναμικό νέων 
τύπων αρχιτεκτονικών υπολογιστών. Παρόλο που η 
παραδοσιακή αρχιτεκτονική von Neumann παρουσιάζει 
αρκετά σημαντικά μειονεκτήματα, το πρόγραμμα επιτρέ­
πει μία σταδιακή εξέλιξη αυτής της καλά καθιερωμένης 
αρχιτεκτονικής, προκειμένου να βελτιωθεί η απόδοση 
των καθιερωμένων συστημάτων. Παρ' όλα αυτά, η τεχνο­
λογία VLSI εξασφαλίζει τα μέσα για τη δημιουργία εναλ­
λακτικών αρχιτεκτονικών με τη χρησιμοποίηση μεγάλου 
αριθμού παράλληλων επεξεργαστών που εκτελούν ταυτό-
Αριθ. C 11/58 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
χρονες εργασίες. Υπάρχει μία ποικιλία τέτοιων αρχιτε­
κτονικών και πολλοί διαφορετικοί τύποι εφαρμογών που 
θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυτές τις λύσεις των 
πολλαπλών επεξεργαστών. 
Αυτές οι εναλλακτικές προσεγγίσεις δεν μπορούν να θεω­
ρηθούν ως στεγανά που δεν επηρεάζουν ποτέ το ένα το 
άλλο. Προκειμένου να αξιολογηθούν οι εναλλακτικές 
προσεγγίσεις και τα χαρακτηριστικά, καθώς και η χρησι­
μότητα και η απόδοση των συστημάτων επίδειξης που θα 
κατασκευαστούν, θα μελετηθούν μετρητικές μέθοδοι για 
αρχιτεκτονικές υπολογιστών. 
Τα αποτελέσματα αυτού του προγράμματος θα εξασφαλί­
σουν μία βάση για την εισαγωγή νέων αρχιτεκτονικών 
υπολογιστών σε κατάλληλες περιοχές εφαρμογών. Σε 
όλες αυτές τις μελέτες σημαντικό ρόλο θα παίξουν τα 
ζητήματα λογικού. Οι επιπτώσεις της εξέλιξης της αρχιτε­
κτονικής στα περιβάλλοντα προγραμματισμού θα μελετη­
θούν με προσοχή. Στη συνέχεια, θα αναπτυχθεί ένα πραγ­
ματικό περιβάλλον. 
Θέματα Ε& Α 
Τα θέματα που θα διερευνηθούν στα πλαίσια της περιο­
χής αυτής είναι: 
3.4.1. Ουλτραϋπολογιστές, μηχανές πολυεπεξεργασίας 
3.4.2. Αρχιτεκτονικές μη von Neumann 
— αρχιτεκτονική υπολογιστών με υψηλό βαθμό 
παραλληλότητας 
— μηχανές ροής δεδομένων 
— μηχανές αναγωγής 
— μηχανές συνεπαγωγής 
3.4.3. Περιβάλλοντα προγραμματισμού για αρχιτεκτονι­
κές μη von Neumann 
3.4.4. Αρχιτεκτονικές αλληλοσύνδεσης μηχανών 
3.4.1. Ουλτραυπολογιστές, μηχανές πολυεπεξεργασίας 
(τύπου Α) 
Περιγραφή 
Η δυνατότητα χρησιμοποίησης της τεχνολογίας VLSI 
εξασφάλισε ένα μέσο κατασκευής μηχανών με μεγάλο 
αριθμό αλληλοσυνδεδεμένων υπολογιστικών στοιχείων, 
που είναι ικανά να λειτουργήσουν ταυτόχρονα. Κάθε 
στοιχείο έχει ισχύ όση και οι μηχανές που χρησιμοποιού­
νται σήμερα. Απαιτείται η μελέτη αρχιτεκτονικών για 
τέτοιες διατάξεις και ο προσδιορισμός των χαρακτηριστι­
κών τους, της χρησιμότητας τους και της απόδοσης τους στα πλαίσια διάφορων εφαρμογών. Θα κατασκευαστεί 
ένα σύστημα επίδειξης, ικανό να υποστηρίξει μία ή περισ­
σότερες εφαρμογές. Ένα θεμελιώδες πρόβλημα που πρέ­
πει να επιλυθεί είναι και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον 
του λογικού. Η εφαρμογή θα περιλαμβάνει ανάπτυξη 
μοντέλων σε μεγάλη κλίμακα και προσομοίωση (πρό­
γνωση καιρού, υδροδυναμική και ανάπτυξη οικονομικών 
μοντέλων). 
Ορόσημα 
Έτος 1985/86: 
— Μελέτη σκοπιμότητας των στρατηγικών σχεδια­
σμού. 
Έτος 1986/87: 
— Μελέτη και επιλογή των στρατηγικών στον τομέα 
της αρχιτεκτονικής. 
Έτος 1987/88: 
— Σχεδιασμός και υλοποίηση του πρωτύπου. 
3.4.1.1. «Αρχιτεκτονικές και συστήματα περιγραφής 
περάσματος μηνυμάτων» (Αναφ. 440: Β/84) 
Με βάση την υπόθεση ότι ένα μοντέλο περάσματος μηνυ­
μάτων για τον υπολογισμό αποτεΜ τον καλύτερο τρόπο 
διαμόρφωσης των ικανοτήτων των υπολογιστών της επο­
μένης γενιάς, το έργο θα αναπτύξει τεχνικές για την υλο­
ποίηση περάσματος μηνυμάτων που ξεπερνούν τις ατέ­
λειες των υφιστάμενων εφαρμογών. Οι ατέλειες αυτές δεν 
αφορούν μόνο την απόδοση ή την ανεπαρκή αντιμετώ­
πιση του ταυτοχρονισμού. Ένα πρόβλημα στο οποίο θα 
αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή είναι η εμμονή: πώς είναι 
δυνατό να δημιουργηθούν συστήματα δρώντων (Actor-
Systems) που συνεχίζουν να υφίστανται αντί η λειτουργία 
τους να διακόπτεται και να πρέπει να επαναφορτωθούν; 
Στα πλαίσια του έργου θα κατασκευαστεί ένα πακέτο 
πρωτογενών στοιχείων αναπαράστασης γνώσεων που θα 
περιλαμβάνει φορμαλισμούς, προηγμένες δομές ελέγχου, 
ευέλικτα πρωτογενή στοιχεία για εξασφάλιση διαδοχής, 
και βαθμίδες για την υλοποίηση αλληλεπίδρασης με τον 
χρήστη. Τα πρωτογενή αυτά στοιχεία θα αξιοποιούν πλή­
ρως τις δυνατότητες που παρέχονται στα πλαίσια του 
περάσματος μηνυμάτων. Σε ένα μεταγενέστερο επίπεδο, 
θα σχεδιασθεί και θα υλοποιηθεί ένα σύστημα περιγρα­
φής με βάση τα πρωτογενή στοιχεία αναπαράστασης 
γνώσεων. Το σύστημα περιγραφής βρίσκεται πλησιέ­
στερα στην φυσική επικοινωνία και κατά συνέπεια στην 
προηγμένη αλλη^ίδραση με το χρήστη. Θα επιδειχθεί η 
χρησιμοποίηση νέων μορφών προγραμματισμού όπως ο 
προγραμματισμός με βάση παραδείγματα. Κατά το τέλος 
του έργου θα υφίστανται: 
1) μια πλήρης εφαρμογή περάσματος μηνυμάτων' 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ApiG.C 11/59 
2) τεχνικές εκμετάλλευσης εξειδικευμένου υλικού ταυ­
τόχρονης λειτουργίας για την αποδοτική εφαρμογή 
συστημάτων δρώντων' 
3) ένα πακέτο πρωτογενών στοιχείων αναπαράστασης 
γνώσεων, και 
4) ένα σύστημα περιγραφής και τα συναφή διαλογικά 
εργα&ία. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β 
στην περιοχή 3.4.1, μαζί με επιπλέον βοηθητικά έργα 
τύπου Β. Στα υποψήφια ερευνητικά θέματα για προτάσεις 
έργων τύπου Β περιλαμβάνονται: 
— ανάπτυξη μηχανών συμβολικής επεξεργασίας 
— οπτικοί υπολογιστές 
— αρχιτεκτονικές μηχανών για υποστήριξη γλωσσών 
με βάση δρώντες. 
3.4.2. Αρχιτεκτονικές μη von Neumann (τύπου Α) 
Περιγραφή 
Η δυνατότητα χρησιμοποίησης της τεχνολογίας VLSI 
εξασφάλισε ένα μέσο κατασκευής μηχανών με πολύ 
μεγάλο αριθμό (π.χ. μεγαλύτερο από 1000) αλληλοσυνδε-
δεμένων υπολογιστικών στοιχείων που είναι ικανά να 
λειτουργούν ταυτόχρονα. Απαιτείται η μελέτη αρχιτεκτο­
νικών αλληλοσύνδεσης και ειδικών εξαρτημάτων για την 
επίτευξη ρεαλιστικών και αποδοτικών από πλευράς 
κόστους λύσεων. 
Οι στόχοι όσον αφορά τις εφαρμογές περιλαμβάνουν την 
αναγνώριση και κατανόηση σημάτων, την ανάπτυξη 
μοντέλων σε μεγάλη κλίμακα και τον λογικό προγραμμα­
τισμό. Η μελέτη αυτή αποβλέπει στην εκμετάλλευση των 
στρατηγικών αλληλοσύνδεσης με βάση τις οποίες θα 
καθοριστεί μία αρχιτεκτονική καθώς και τα ειδικά 
συναφή εξαρτήματα. Θα κατασκευαστεί ένα σύστημα 
επίδειξης που θα περιλαμβάνει το λογικό προκειμένου να 
υποστηριχθούν οι γλώσσες που θα επιλεγούν. 
Στις μηχανές ροής δεδομένων χρησιμοποιείται η αρχή της 
μοναδικής ανάθεσης δηλαδή ο αριθμός των τιμών για 
κάθε αντιμετωπιζόμενο αντικείμενο περιορίζεται σε μία. 
Η αρχιτεκτονική χαρακτηρίζεται από μία παράλληλη 
δομή ελέγχου που καθοδηγείται από τα δεδομένα και 
από έναν μηχανισμό δεδομένων «ανάλογα με την τιμή». 
Η ροή δεδομένων προσφέρει τη δυνατότητα αυξημένης 
απόδοσης στην ΑΙ Ρ. Αυτό το μέρος της περιοχής των 
έργων θα εξετάσει τα χαρακτηριστικά μιας σειράς εφαρ­
μογών και θα εξασφαλίσει μια βάση για την επιλογή σχε­
διασμού κατά την εφαρμογή των μηχανών ροής δεδομέ­
νων. Θα κατασκευαστεί ένα σύστημα επίδειξης. Θα εξε­
ταστούν οι επιπτώσεις στο λογικό. Οι μηχανές αναγωγής (που είναι κατάλληλες για την 
εκτέλεση λειτουργικών γλωσσών όπως η καθαρή LISP, η 
BACKUS FP και η KRC) μπορεί να καθοδηγούνται από 
τη ζήτηση, δηλαδή η εφαρμογή μιας συνάρτησης «πυρο­
δοτείται» όταν το αποτέλεσμα της απαιτείται από μια 
συνάρτηση του περιβάλλοντος. Ο μηχανισμός των δεδο­
μένων μπορεί να είναι «ανάλογα με την τιμή» (αναγωγή 
αλυσίδας χαρακτήρων) ή «ανάλογα με την αναφορά» 
(αναγωγή γραφημάτων). 
Οι μηχανές συνεπαγωγής είναι μηχανές εξειδικευμένης 
αποστολής για την πραγματοποίηση μόνο λειτουργιών 
συναγωγής συμπερασμάτων. Είναι σημαντικές επειδή ο 
λογικός προγραμματισμός αποτελεί ένα από τα θεμέλια 
της τεχνολογίας γνώσεων και επίσης λόγω της ισχύος 
των τεχνικών συνεπαγωγής και συναρμογής μορφών των 
συστημάτων συναγωγής συμπερασμάτων που χρησιμο­
ποιούνται στα συστήματα εμπειρογνωμοσύνης. Σήμερα 
οι μηχανισμοί συνεπαγωγής σε γλώσσες σαν την PRO­
LOG υλοποιούνται με λογικό σε συμβατικούς υπολογι­
στές. Απαιτείται η παράλληλη εκτέλεση αυτών των γλωσ­
σών. Μετά τη μελέτη των σχετικών αλγορίθμων θα προ­
ταθούν κατάλληλοι μηχανισμοί υλικού. 
Ορόσημα 
α) Αρχιτεκτονικές Υψηλού Βαθμού Παραλλη­
λότητας: 
Έτος 1985/86: 
— Μελέτη σκοπιμότητας και επιλογή στρατηγικών 
αλληλοσύνδεσης. 
Έτος 1986/87: 
— Προσομοιώσεις και ορισμοί βασικών εξαρτημάτων 
VLSI. 
Έτος 1987/88: 
— Ανάπτυξη και προσομοίωση εξαρτημάτων VLSI. 
— Παραγωγή λειτουργικών ομοιωμάτων. 
β) Μηχανές ροής δεδομένων: 
Έτος 1985/86: 
— Ανάπτυξη και προσομοίωση εναλλακτικών αρχιτε­
κτονικών. 
— Επιλογή εφαρμογής (εφαρμογών) και υποψήφιας 
αρχιτεκτονικής (αρχιτεκτονικών) για το σύστημα 
επίδειξης. 
Έτος 1985/86: 
— Σύνταξη προδιαγραφών και σχεδιασμός υπολογιστή 
επίδειξης ροής δεδομένων. 
Έτη 1986/88: 
— Ολοκλήρωση υλοποίησης συστήματος επίδειξης. 
Αριθ-C 11/60 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
Έτος 1988/89: 
— Αρχική αξιολόγηση χαρακτηριστικών, χρησιμότητας 
και απόδοσης. Συσχέτιση αποτελεσμάτων με τις 
μελέτες της εφαρμογής. 
γ) Μηχανές αναγωγής: 
Έτος 1985/86: 
— Επιλογή εφαρμογής (εφαρμογών) και υποφήφιων 
αρχιτεκτονικών. 
Έτος 1986/87: 
— Σχεδιασμός μηχανισμών αναγωγής. 
Έτη 1987/89: 
— Υλοποίηση σε έναν τομέα εφαρμογής' αξιολόγηση. 
δ) Μηχανές συνεπαγωγής 
Έτος 1985/86: 
— Σύνταξη προδιαγραφών παράλληλης μηχανής συνε­
παγωγής ως ερευνητικού εργαλείου. 
Έτος 1986/87: 
— Υλοποίηση παράλληλων ερευνητικών εργαλείων. 
Επιλογή εφαρμογών για λεπτομερή μελέτη. Επιλογή 
προσέγγισης για το σχεδιασμό πειραματικής παράλ­
ληλης μηχανής συνεπαγωγής. 
Έτος 1987/88: 
— Σύνταξη προδιαγραφών και σχεδιασμός πειραματι­
κής παράλληλης μηχανής συνεπαγωγής με τη χρησι­
μοποίηση των αποτελεσμάτων της 3.4.1 και της 3.4.2. 
Υλοποίηση ενώ ταυτόχρονα θα συνεχίζονται οι 
μελέτες σχετικά με τους μηχανισμούς που θα χρησι­
μοποιούν το ερευνητικό εργαλείο. 
3.4.2.1. «Παράλληλες αρχιτεκτονικές και γλώσσες για 
προηγμένη επεξεργασία πληροφοριών — μια 
προσέγγιση με βάση VLSI» (Αναφ. 415+313: 
Α/84) 
Ο κύριος στόχος του έργου αυτού είναι ο περιορισμός 
κατά ένα σημαντικό παράγοντα των χρόνων εκτέL·σης 
που απαιτούνται στις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. 
Το έργο αυτό αποβλέπει στην εκμετάλλευση ενός υψηλού 
βαθμού ταυτοχρονισμού, που θα χρησιμοποιεί ένα 
μεγάλο αριθμό ταυτόσημων στοιχείων επεξεργασίας 
κατασκευασμένων με VLSI. Ένα μείζον κριτήριο σχεδια­
σμού μιας τέτοιας αρχιτεκτονικής θα πρέπει να είναι ότι 
το κόστος του παραλληλισμού θα πρέπει να παραμένει 
μικρότερο από τα πλεονεκτήματα του, εκτός πιθανώς 
από τις χειρότερες περιπτώσεις. Συνεπώς προτείνεται ένα 
ενοποιημένο σύστημα με υλικό και λογικό. Το ζωτικό 
πρόβλημα είναι ο προγραμματισμός του συστήματος. Θα 
μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ο παραλληλισμός του υλι­κού κατά αποδοτικό τρόπο και ταυτόχρονα έτσι ώστε να 
εξαχθούν συμπεράσματα για το πρόγραμμα. Στην ιδα­
νική περίπτωση, μια μηχανή με ταυτοχρονισμό θα πρέπει 
να υποστηρίζει και τις τρεις μορφές προγραμματισμού 
(προσανατολισμένος προς το αντικείμενο, λειτουργικός 
και λογικός) που θα επιτρέψουν την πλήρη εκμετάλλευση 
του ταυτοχρονισμού, αλλά οι αρχές πάνω στις οποίες θα 
μπορούσε να βασιστεί μια τέτοια μηχανή δεν είναι ακόμη 
πλήρως κατανοητές. Θα διερευνηθούν και οι τρεις μορ­
φές μέσω με^ών σε μηχανές που υποστηρίζουν κάθε 
μορφή προγραμματισμού χωριστά, και μέσω κοινών ομά­
δων εργασίας που θα διερευνήσουν αρκετές περιοχές 
γενικού ενδιαφέροντος. Θα υπάρξουν ομάδες εργασίας 
στους τομείς της σημασιολογίας, των τεχνικών απόδει­
ξης, της σύνταξης προδιαγραφών και του σχεδιασμού, 
κλπ., και 5 υποέργα στα οποία θα διερευνάται ξεχωριστά 
ο σχεδιασμός μηχανών προσανατολισμένων προς το 
αντικείμενο, λειτουργικών (καθοδηγούμενων τόσο από 
τα δεδομένα όσο και από τη ζήτηση) και λογικών καθώς 
και μιας μηχανής στην οποία θα συνδυάζεται ο λογικός 
και ο λειτουργικός προγραμματισμός. 
Τα υποέργα αυτά έχουν πολλά κοινά σημεία: όλα στηρί­
ζονται στο πέρασμα μηνυμάτων μεταξύ ταυτόσημων 
μονάδων, που εδώ ονομάζονται PCM, και που αποτελού­
νται από υλικό επικοινωνιών, υλικό επεξεργασίας και 
τοπική μνήμη. Πέρα από αυτά τα υποέργα και τις ομάδες 
εργασίας, θα δημιουργηθεί μία ομάδα μελέτης εφαρμο­
γών για να επιλέξει τις εφαρμογές με τις οποίες θα είναι 
δυνατή η αξιολόγηση των διαφόρων μορφών και η από­
δειξη της καταλληλότητας τους για τους διάφορους 
τομείς εφαρμογών. Τέλος θα αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή 
στην κοινοποίηση των aπoτεL·σμάτωv στα οποία θα 
καταλήξουν οι ομάδες εργασίας. Αυτό θα πραγματοποιη­
θεί με σεμινάρια και συνέδρια εργασίας στα οποία θα 
προσκληθούν να συμμετάσχουν και άνθρωποι έξω από το 
έργο, τόσο για να παρουσιάσουν όσο και για να παρακο­
λουθήσουν. 
Παρατήρηση: αυτό το μεγάλο έργο αντιμετωπίζει σχεδόν 
όλα τα θέματα α) έως δ) που αναφέρονται στα πλαίσια 
της περιοχής 3.4.2. 
Προκειμένου να εξασφαλισθεί η επαρκής κάλυψη αυτού 
του εξαιρετικά σημαντικού συνόλου των θεμάτων, προ­
σκαλείται η υποβολή επιπλέον προτάσεων για έργα τύπου 
Α, καθώς και για έργα τύπου Β στις σχετικές ερευνητικές 
περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των αρχιτεκτονικών 
επεξεργασίας σημάτων, της ευέλικτης τοπολογίας και της 
αξιοπιστίας. 
3.4.3. Περιβάλλοντα προγραμματισμού για αρχιτεκτονι­
κές μη von Neumann (τύπου Α) 
Τα περιβάλλοντα για αυτές τις νέες αρχιτεκτονικές, ίσως 
έχουν δομή εντελώς διάφορη από τα συμβατικά περιβάλ­
λοντα, και θα πρέπει να εξασφαλίζουν διευκολύνσεις που 
θα υποβοηθούν τον προγραμματιστή στον χειρισμό του 
έμμεσου και άμεσου παραλληλισμού μέσα στο πρό­
γραμμα. Φυσικά έχει μεγάλη σημασία η στενή συνεργα­
σία με τις μελέτες αρχιτεκτονικής στα πλαίσια της 3.4.2, 
και είναι ιδιαίτερα επιθυμητή η συμβατότητα με το PCTE 
(2.3.1.1). 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Apie.Cll/61 
Ορόσημα 
Έτος 1986/87: 
— Προσδιορισμός των απαιτούμενων διευκολύνσεων. 
Έτος 1987/88: 
— Μελέτη σκοπιμότητας" καθορισμός στρατηγικής 
σχεδιασμού. Μελέτη της έκτασης στην οποία οι διευ­
κολύνσεις μπορούν να είναι κοινές για τα περιβάλλο­
ντα των διάφορων παράλληλων μηχανών α) έως δ). 
Έτη 1988/89: 
— Σχεδιασμός και υλοποίηση πρωτότυπου περιβάλλο­
ντος. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α 
και βοηθητικά έργα τύπου Β. 
Να σημειωθεί ότι προτάσεις για συναφή εργασία προ­
σκαλούνται και στα πλαίσια της 2.3.3.3. 
3.4.4. Αρχιτεκτονικές σύνδεσης μηχανών (τύπου Α) 
Οι αλλαγές στην αρχιτεκτονική των επεξεργαστών μπο­
ρεί να είναι δραματικές, αλλά οι αλλαγές στα συστήματα 
των υπολογιστών θα είναι εξελικτικές, αφενός λόγω της 
ανάγκης χρησιμοποίησης του υφιστάμενου υλικού και 
λογικού και αφετέρου λόγω του ότι η έννοια των συστη­
μάτων μη von Neumann δεν έχει ακόμη διατυπωθεί πλή­
ρως. Ο μόνος τρόπος επίτευξης αυτής της εξέλιξης είναι 
με την συνεχή ανάπτυξη πρωτοτύπων, στενά συνεργαζό­
μενων συστημάτων υπολογιστών, έτσι ώστε οι περιοχές 
εφαρμογών να επωφεληθούν κατά διάφορους τρόπους 
όπως με βελτιωμένη απόδοση, αποδοτικότητα από πλευ­
ράς κόστους, εξαιρετικά υψηλή αξιοπιστία και περιορι­
σμό των επιπτώσεων των αστοχιών. 
Οι απαιτήσεις περιλαμβάνουν την καθιέρωση των επι­
πτώσεων στην αρχιτεκτονική συστημάτων από τα προ­
γράμματα «συστήματα γραφείων και βιομηχανική παρα­
γωγή ενοποιημένη με υπολογιστή» καθώς και την αξιο­
ποίηση των ευκαιριών που προσφέρουν οι εξελίξεις στον 
τομέα της μικροηλεκτρονικής, και την προσπάθεια ενσω­
μάτωσης της κινητής διαχωριστικής γραμμής ανάμεσα 
στο υλικό και το λογικό προκειμένου να εξασφαλιστούν 
εφαρμογές υψηλού επιπέδου και απόδοσης. 
Προκειμένου να υπάρξει συγχρονισμός με τις εξελίξεις, 
τα έργα στην περιοχή αυτή θα πρέπει να σχεδιαστούν 
έτσι ώστε τα πρωτότυπα να παράγονται σε πολύ μικρό 
χρόνο. Επειδή αυτή η περιοχή έργων επιχειρεί να γεφυρώ­
σει το χάσμα ανάμεσα στην ανάπτυξη εξαρτημάτων και την εφαρμογή συστημάτων, ο στενός συντονισμός με τα 
άλλα υποπρογράμματα του ESPRIT έχει ιδιαίτερη σημα­
σία. 
Πρόγραμμα 
Η συνεχής παραγωγή πρωτοτύπων σε διάφορες περιοχές, 
ενώ τα μεμονωμένα συστήματα σπάνια θα απαιτούν 
περισσότερο από ένα έτος από τον αρχικό καθορισμό 
προδιαγραφών μέχρι την υλοποίηση του πρωτοτύπου. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α 
και για βοηθητικά έργα τύπου Β στην περιοχή αυτή. Στα 
υποψήφια ερευνητικά θέματα περιλαμβάνονται: 
— ευκαιρίες και προβλήματα αρχιτεκτονικής συστημά­
των που δημιουργούνται από εξελίξεις στην μικροη­
λεκτρονική, την προηγμένη επεξεργασία πληροφο­
ριών και άλλες περιοχές του ESPRIT' 
— ανάπτυξη φορέα πολύ υψηλής ταχύτητας. 
Να σημειωθεί ότι σχετικές εργασίες περιγράφονται στην 
περιοχή 4.3.1.1 και η υποβολή σχετικών προτάσεων προ­
σκαλείται στα πλαίσια των 4.2.1.1 και 5.4.4. 
Περιοχή Ε & Α 3.5: Ζητήματα σχεδιασμού και 
συστημάτων 
Περιγραφή 
Αυτή η περιοχή Ε και Α καλύπτει θέματα που απαιτού­
νται επειγόντως όπως είναι τα πρότυπα, οι ειδικές τεχνι­
κές προδιαγραφών και επαλήθευσης, οι μέθοδοι σχεδια­
σμού, οι γενικές μέθοδοι στον τομέα των συστημάτων, 
και οι κατάλογοι πληροφοριών καί τεχνικής παρακολού­
θησης που σχετίζονται με τις άλλες δραστηριότητες του 
υπο-προγράμματος ΑΙ Ρ. 
Υπάρχουν εδώ δύο ζωτικοί στόχοι: 
— τακτοποίηση της σημερινής ποικιλίας των προσεγγί­
σεων στην ΑΙ Ρ 
— η ανάπτυξη τεχνικών για την παραγωγή αξιόπιστων 
συστημάτων ΑΙ Ρ και για την συντήρηση τους στα 
πλαίσια της προσαρμογής τους σε μεταβαλλόμενες 
συνθήκες. 
Αντίστοιχα κίνητρα υπάρχουν και στην περιοχή τεχνολο­
γίας λογικού και αυτή η δραστηριότητα θα συντονιστεί 
με την 2.1.3' ωστόσο, μερικά χαρακτηριστικά της προηγ­
μένης επεξεργασίας πληροφοριών δικαιολογούν την 
έμφαση εδώ. Αυτά είναι: 
— η έλλειψη υπάρχουσας εργασίας ειδικά για την ΑΙ Ρ 
ApiG.C 11/62 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
— η ανάγκη για τέτοια εργασία, υπό το πρίσμα της 
πολυπλοκότητας, της απροσδιοριστίας, της προσαρ­
μοστικότητας και της δυνατότητας αυτοελέγχου των 
συστημάτων ΑΙ Ρ. 
3.5.1. Ένα μοντέλο κύκλου ζωής γιο συστήματα ΑΙΡ 
(τύπου Α) 
Περιγραφή 
Η εργασία αυτή καλύπτει τα ζητήματα: 
— Του ορισμού και της επικύρωσης των απαιτήσεων 
— Του σχεδιασμού 
— Της υλοποίησης 
— Των δοκιμών 
— Της συντήρησης 
— Της διαχείρισης συγκροτημένων συστημάτων και 
έργων και των συναφών τεχνικών τους. 
Μια σημαντική πλευρά της προσέγγισης που υιοθετείται 
εδώ, είναι η εισαγωγή ενός επιπέδου προδιαγραφών του 
συστήματος ανάμεσα στις εξωτερικές απαιτήσεις και τις 
εσωτερικές προδιαγραφές υλικού και λογικού. Αυτό το 
ενδιάμεσο επίπεδο θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τη φύση 
των συστημάτων ΑΙΡ, με την υιοθέτηση κατάλληλων 
πρωτογενών εννοιών και σχέσεων για τον προσδιορισμό 
των τεχνικών συνεπαγωγής, των αναπαραστάσεων γνώ­
σεων και άλλων ζητημάτων, έτσι ώστε οι έννοιες που 
σχετίζονται με την ΑΙΡ να μπορούν να περιγραφούν 
καθαρά και με έναν τρόπο που να καθοδηγεί το σχεδια­
σμό του λογικού και του υλικού. Ωστόσο, θα πρέπει να 
σημειωθεί ότι το επίπεδο λογικού-υλικού και το εννοιο­
λογικό επίπεδο της ΑΙΡ συχνά συνδέονται στενά, έτσι 
ώστε να μην είναι δυνατόν να διατυπωθούν φορμαλισμοί 
για κανένα από αυτά χωρίς συνεχή αναφορά στους περι­
ορισμούς που επιβάλλονται από το άλλο. 
Ο στόχος είναι να: 
— προσδιοριστεί μια επαρκής ποικιλία αποτελεσματι­
κών μεθόδων και τεχνικών παραγωγής και συντήρη­
σης συστημάτων ΑΙΡ, που να εξασφαλίζει αξιόπιστα, 
ασφαλή και ανεκτικά συστήματα 
— εξασφαλιστεί υποστήριξη εργαλείων για αυτές τις 
μεθόδους και τεχνικές, με βάση αρκετά επίπεδα ανα­
παράστασης και με επαυξητική επαλήθευση και επι­
κύρωση. 
Ορόσημα 
Έτος 1985/86: 
— Μοντέλο αναφοράς της ανάπτυξης και της εξέλιξης 
του συστήματος. Έτος 1986/87: 
— Προσδιορισμός συνεκτικών τεχνικών και γενικών 
εργαλείων. 
— Εφαρμογή συγκεκριμένων εργαλείων σε ένα περι­
βάλλον έργου. 
Έτος 1987/88: 
— Εφαρμογή του πλήρους μοντέλου κύκλου ζωής σε 
ένα αντιπροσωπευτικό έργο (και πιθανώς σε έργο 
εστίασης). 
Έτος 1988/89: 
— Εκσυγχρονισμός της μεθόδου, των τεχνικών και των 
εργαλείων μετά την πρακτική αξιολόγηση, και δημο­
σίευση του τελικού μοντέλου. 
3.5.1.1. «Σχεδιασμός τεχνικών και εργαλείων υποβοή­
θησης της ανάλυσης και του σχεδιασμού γνω­
στικών συστημάτων» (Αναφ. 12: Α/83) 
Κύριος στόχος αυτού του έργου είναι η ανάπτυξη μιας 
πρότυπης μεθόδου ανάλυσης και σχεδιασμού γνωστικών 
συστημάτων. Αυτό θα οδηγήσει στον ορισμό ενός φορμα­
λισμού αναπαράστασης γνώσεων με τον οποίο θα μπο­
ρούσαν να αντιμετωπιστούν έννοιες υψηλού επιπέδου 
αφαίρεσης και με λογική αποδοτικότητα. Θα υπάρξουν 
σημαντικές εφαρμογές σε τομείς όπως η ιατρική διά­
γνωση, η δομική ανάλυση και η παραγωγή συνταγών, 
που θα επιτρέψουν την αξιολόγηση των τεχνικών και το 
σχεδιασμό μιας λειτουργικής ταξινόμησης των διάφορων 
τομέων της ανθρώπινης εμπειρίας. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για περαιτέρω έργα 
τύπου Α που θα καλύπτουν ολόκληρη την περιοχή 3.5. Γ 
θα απαιτηθεί στενή σχέση με την περιοχή 2.2.4. Προσκα­
λείται επίσης η υποβολή προτάσεων που θα καλύπτουν 
μεμονωμένα τμήματα του κύκλου ζωής, και στα οποία θα 
υπάρχει δυνατότητα να ενεργήσουν σε συνεννόηση με 
άλλα έργα προκειμένου να καλυφθεί ο τομέας. 
Τα θέματα Ε και Α που θα αντιμετωπιστούν στην περιοχή 
αυτή περιλαμβάνουν: 
— Συμβάσεις για έργα ΑΙΡ 
— Ασφάλεια/Εχεμύθια γνώσεων και δεδομένων σε 
συστήματα ΑΙΡ 
— Μονάδα πληροφοριών τεχνολογίας αιχμής σε κρίσι­
μες βασικές περιοχές. 
Αόγω του χαρακτήρα υποστήριξης που τα διακρίνει, τα 
θέματα αυτά μπορούν να χαρακτηριστούν ως τύπου Β. 
Για μερικά από αυτά θα είναι επιθυμητή μια άμεση 
συνεργασία με ένα ή περισσότερα από τα πιο κατάλληλα 
έργα τύπου Α (π.χ. άλλα έργα ΑΙΡ, τεχνολογία λογικού) 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/63 
έτσι ώστε να βελτιστοποιηθεί η συνολική συνεργασία 
στα πλαίσια του ESPRIT. 
Στις συναφείς περιοχές περιλαμβάνονται οι 2.1.4.3, 
2.3.3.4,4.5 και 5.1. 
3.5.2. Προηγμένο διαλογικό περιβάλλον για ΑΙΡ 
(τύπου Α) 
Στα πλαίσια αυτής της εργασίας θα αναπτυχθούν προηγ­
μένα περιβάλλοντα που θα υποστηρίξουν το τυπικό δια­
λογικό ύφος ανάπτυξης προγραμμάτων, όπως αυτό έχει 
διερευνηθεί στα πλαίσια των εργασιών της 2.1.3.6. Οι 
εργασίες δεν αναμένεται να αρχίσουν πριν από το 1987. 
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εργασία του υπο-προγράμ-
ματος τεχνολογίας λογικού όσον αφορά τα περιβάλλοντα 
για ΑΙΡ, έχει ζωτική σημασία για την πρόοδο και στις 
δύο περιοχές και γι' αυτό θα αποτελέσει αντικείμενο στε­
νής συνεργασίας μεταξύ τους. 
Περιοχή Ε & Α 3.6: Έργα εστίασης 
Έννοιες 
Οι πέντε προηγούμενες περιοχές Ε και Α καλύπτουν 
μεμονωμένες πλευρές του πεδίου της προηγμένης επεξερ­
γασίας πληροφοριών (ΑΙΡ). Πέρα από τα λεπτομερή προ­
γράμματα εργασίας που σχετίζονται με τις βασικές τεχνι­
κές, κρίνεται απαραίτητο για την επιτυχία του ESPRIT, 
όπως το πρόγραμμα περιλάβει ενδεχομένως μερικά ενο­
ποιημένα διεπιστημονικά έργα που θα καλύπτουν όχι 
μόνο τις πλευρές της ΑΙΡ, αλλά επίσης και τις άλλες περι­
οχές του προγράμματος ESPRIT. Έτσι, όπου απαιτείται, 
τα έργα αυτά θα πρέπει να συγχωνευτούν με άλλα υπο-
προγράμματα προκειμένου να επιτευχθεί το μέγεθος που 
κρίνεται συμβιβάσιμο με τον διεπιστημονικό χαρακτήρα 
του έργου εστίασης. Αυτό το τμήμα αφορά αυτά τα έργα 
«εστίασης» (focusing projects), αλλά στο παρόν στάδιο 
του προγράμματος ESPRIT δεν είναι δυνατός ο προσδιο­
ρισμός έργων που να καλύπτουν διάφορες περιοχές, και 
γι' αυτό η εστίαση περιορίζεται μόνον στην περιοχή ΑΙΡ. 
Υπάρχει πρόθεση τα έργα αυτά να εξασφαλίσουν ένα 
σύνολο στόχων που θα δράσουν σαν εστίες για τις διεπι­
στημονικές πλευρές της εργασίας. Παρόλο που οι στόχοι 
θα πρέπει να είναι συνεχώς ξεκάθαροι, η μη επίτευξη τους 
στα πλαίσια του χρονοδιαγράμματος δεν θα πρέπει να 
θεωρηθεί αποτυχία, αφού μια μεγάλη ανταμοιβή θα προ­
έλθει με τη μορφή μικρών εξελίξεων στα διάφορα πεδία. 
Σαν ιδέα, έχουν υιοθετηθεί από όλα τα τμήματα της κοι­
νότητας του ESPRIT. Παραδείγματα των κριτηρίων που αφορούν έργα εστία­
σης δίνονται διαγραμματικά παρακάτω. Θα πρέπει να 
τονιστεί ότι αυτά είναι απλώς παραδείγματα που επιλέ­
χτηκαν για να καταστήσουν σαφέστερη την έννοια του 
έργου εστίασης. Αυτό που έχει σημασία είναι το πρό­
γραμμα ESPRIT να περιλαμβάνει πόρους και προσπάθεια 
για την κάλυψη τέτοιων έργων. Πιστεύεται ότι τα αρχικά 
έργα εστίασης ίσως να αφορούν κυρίως προκαταρκτικές 
μελέτες για μεγαλύτερα, στρατηγικά έργα συστημάτων 
επίδειξης που θα υλοποιηθούν σε μεταγενέστερα στάδια 
του προγράμματος. 
Κριτήρια 
Κατά τη διαμόρφωση των κριτηρίων για την επιλογή των 
έργων εστίασης, είναι δυνατόν να συμπεριληφθούν ευρύ­
τερες απόψεις από αυτές που αναφέρθηκαν παραπάνω. 
Μερικά από τα ουσιαστικά κριτήρια για μια τέτοια δου­
λειά συζητούνται παρακάτω. Ωστόσο, μια γενική θεώ­
ρηση της ευελιξίας θα πρέπει να επιτρέψει στο πρό­
γραμμα αυτό να εξελιχθεί με το καλύτερο δυνατό αποτέ­
λεσμα. 
α) Το έργο θα πρέπει πραγματικά να «εστιάζει». Αυτό 
μπορεί να σημαίνει οποιονδήποτε συνδυασμό ζητη­
μάτων όπως: 
— χρησιμοποιεί και συνενώνει αποτελέσματα και 
πορίσματα από άλλες περιοχές του ESPRIT, 
τόσο στα πλαίσια της ΑΙΡ όσο και έξω από αυτή 
(π.χ. τεχνολογία λογικού, αυτοματισμός γρα­
φείου, κλπ.) 
— συνδυάζει και ενοποιεί αποτελέσματα και πορί­
σματα άλλων περιοχών του ESPRIT 
— τονίζει τις αλληλεξαρτήσεις και αποκαλύπτει 
και επιλύει πιθανές αντιθέσεις ανάμεσα σε περι­
οχές του ESPRIT 
— εξασφαλίζει μια αμφίδρομη αλληλεπίδραση 
ανάμεσα στη δική του περιοχή και τις άλλες 
περιοχές του ESPRIT. 
β) Το έργο θα πρέπει να μπορεί να υλοποιηθεί ουσια­
στικά (εφικτό, ρεαλιστικό, επιτεύξιμο) στα πλαίσια 
του προτεινόμενου χρόνου, και να έχει ένα σαφώς 
προσδιορισμένο τελικό σημείο στα πλαίσια του χρο­
νικού αυτού πλαισίου. 
γ) Το έργο θα πρέπει τουλάχιστον να χρησιμοποιεί τη 
σημερινή τεχνολογία αιχμής, ή μάλλον να βρίσκεται 
στην πρωτοπορία, ή, στη χειρότερη περίπτωση να 
υπόσχεται να προωθήσει ουσιαστικά την τεχνολογία 
αιχμής στα πλαίσια του ESPRIT. 
δ) Ορισμένα έργα εστίασης θα πρέπει να έχουν σχέση 
με το ευρύτερο κοινό, όπως για παράδειγμα να υπό­
σχονται να είναι επωφελή ή ελκυστικά από κοινω­
νική άποψη. 
Αριθ. C 11/64 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
ε) Το έργο θα πρέπει να ανατροφοδοτεί σαφώς τις 
άλλες περιοχές του ESPRIT με πληροφορίες δύο 
ειδών: 
— τεχνολογικές/επιστημονικές πληροφορίες 
— πληροφορίες «ρεαλισμού». 
στ) Το έργο θα πρέπει να είναι εφαρμοσμένης μάλλον 
παρά καθαρά επιστημονικής φύσης. 
ζ) Το έργο θα πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα ένα τουλά­
χιστον επιδείξιμο πρωτότυπο. 
Παράδειγμα ενός μεγάλου συστήματος επίδειξης (στα 
πλαίσια της ΑΙ Ρ) 
Ένα έργο με σαφείς επιπτώσεις στο κοινό, θα μπορούσε 
να προσδιοριστεί στην περιοχή της υγείας, στο οποίο θα 
μπορούσαν να συγκερασθούν τα αποτελέσματα της 
τεχνολογίας γνώσεων από την υπο-περιοχή 3.1, τα αποτε­
λέσματα της επεξεργασίας σημάτων από πολλούς ανι­
χνευτές και της αναγνώρισης ομιλίας από την 3.2, η απο­
θήκευση γνώσεων από την 3.3, οι αρχιτεκτονικές από την 
3.4 και ο κύκλος ζωής έργου από την 3.5. 
Εισαγωγή στο πρόγραμμα εργασίας για τα συστήματα γρα­
φείου 
Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ 
Οι πληροφορίες αποτελούν ένα σημαντικό όργανο αντα­
γωνισμού. Η έννοια αυτή αναγνωρίζεται τώρα πλατιά. 
Τα συστήματα γραφείου εξασφαλίζουν έναν μείζονα 
φορέα μέσω του οποίου οι πληροφορίες μπορούν να χρη­
σιμοποιηθούν ως βοήθημα για να ξεπεραστούν οι σημερι­
νές θυελώδεις αλλαγές στις επιχειρήσεις, την τεχνολογία, 
το εμπόριο και τη δημόσια διοίκηση. 
Παρόλο που η πιθανή συμβολή της τεχνολογίας πληροφο­
ριών στην βελτίωση της απόδοσης μπορεί εύκολα να ανα­
γνωριστεί, η επίλυση των προβλημάτων στις διάφορες 
περιοχές της τεχνολογίας πληροφοριών αποτελεί ένα 
εντελώς διαφορετικό ζήτημα. Τα προβλήματα είναι 
«ασαφή» και συχνά οι διαδικασίες επίλυσης φαίνεται να 
στηρίζονται σε κάποια τέχνη μάλλον παρά σε κάποια 
επιστήμη. Οι χρήστες των πληροφοριών έχουν συχνά 
λίγη ή και καθόλου γνώση του τεχνολογικού περιεχομέ­
νου και των αναγκαίων τεχνικών διαδικασιών, που συν­
δέονται με την επεξεργασία των πληροφοριών. Πρόγραμμα για την περιοχή 3.6 
Κατά το έτος 1985/86 προσκαλείται η υποβολή προτά­
σεων έργων τύπου Β για την πραγματοποίηση ερευνών 
(αγοράς) με τα οποία θα διευκρινισθούν τα προβλέψιμα 
αποτελέσματα της επιτυχούς εφαρμογής των τεχνολο­
γιών πληροφοριών σε περιοχές με σαφείς επιπτώσεις στο 
κοινό ή με σημαντικές επιπτώσεις όσον αφορά την ποιό­
τητα των συνθηκών εργασίας. Το αντικείμενο αυτών των 
ερευνών θα είναι ο καθορισμός των απαιτήσεων που πρέ­
πει να καλυφθούν από μεγάλα έργα συστημάτων επίδει­
ξης κατά τη δεύτερη φάση του ESPRIT, και των διοικητι­
κών τεχνικών που θα απαιτηθούν προκειμένου τα έργα 
αυτά να ολοκληρωθούν με επιτυχία σε ένα πολυεθνικό 
περιβάλλον. 
Κατά τα έτη 1986/87 ίσως προσκληθεί η υποβολή προτά­
σεων για έργα τύπου Α στα οποία θα συνδυάζονται τα 
αποτελέσματα των εργασιών στις περιοχές των υποπρο-
γραμμάτων μικροηλεκτρονική, τεχνολογία λογικού και 
προηγμένη επεξεργασία πληροφοριών, και πιθανότατα 
των συστημάτων γραφείου και της βιομηχανικής παρα­
γωγής της ενοποιημένης με υπολογιστή. Ελπίζεται ότι 
μεγάλα έργα επίδειξης θα μπορούσαν να ξεκινήσουν με 
επαρκώς ισχυρή υποστήριξη από όλα τα τμήματα της κοι­
νότητας του ESPRIT, και με επαρκή προετοιμασία από 
τα προκαταρκτικά έργα εστίασης που περιγράφηκαν 
παραπάνω, προκειμένου να προχωρήσουν με σιγουριά 
στη δημόσια επίδειξη των επιτευγμάτων του ESPRIT. 
Η πλειοψηφία των χρηστών απαιτεί λύσεις και όχι προϊό­
ντα. Οι λύσεις αυτές θα πρέπει να είναι λογικά πλήρεις 
και αυτό συνεπάγεται ότι θα πρέπει να παρασχεθούν 
συστήματα, όχι μόνο υπό την έννοια της αλληλοσυσχέτι-
σης των τεχνικών επί μέρους στοιχείων (τόσο υλικού όσο 
λογικού) αλλά επίσης και βάσει των λειτουργιών που 
αυτά τα επί μέρους στοιχεία πραγματοποιούν στα πλαί­
σια μιας εφαρμογής που παρέχει μια λύση. Οι προκλήσεις 
που αντιμετωπίζονται στα πλαίσια της ανάπτυξης συστη­
μάτων γραφείων περιλαμβάνουν: 
— την κατανόηση και υποστήριξη των μη αιτιοκρατι­
κών εργασιών μιας μεγάλης ποικιλίας υπαλλήλων 
γραφείου και όχι απλώς την παροχή ενός τεχνολογι­
κού εκσυγχρονισμού των παραδοσιακών και περιο­
ρισμένων λειτουργιών του γραφείου' 
— την επίτευξη σημαντικών βελτιώσεων στις διασυνδέ­
σεις ανθρώπου-συστήματος, που θα επιτρέψουν ρεα­
λιστικά την παραγωγική χρησιμοποίηση των συστη­
μάτων γραφείου από μια ευρεία ποικιλία υπαλλήλων 
γραφείου' 
— την ανάπτυξη προσεγγίσεων στα προβλήματα του 
γραφείου που θα είναι προσανατολισμένες προς τις 
λύσεις/συστήματα. Η παράδοση επί μέρους προϊό-ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ4 
ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΕΙΟΥ 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/65 
ντων και ορισμένων υπηρεσιών και η απαίτηση όπως 
ο χρήστης δημιουργήσει την δική του πλήρη λύση 
είναι κάτι που δεν μπορεί να συνεχιστεί. 
Οι ευκαιρίες όσον αφορά την αγορά είναι μεγάλες, ιδιαί­
τερα αν τα προβλήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω 
γίνει δυνατόν να λυθούν. Οι βιομηχανίες τεχνολογίας 
πληροφοριών των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας προσβλέπουν 
με μεγάλο ενδιαφέρον στην ευρωπαϊκή αγορά. Λόγω του 
μεγέθους και της ομοιογένειας των αγορών των ΗΠΑ και 
της Ιαπωνίας, οι εντόπιοι προμηθευτές μπορούν να ανα­
πτύξουν εξαιρετικά εξειδικευμένα προϊόντα, να επιτύχουν 
οικονομίες κλίματος στις δικές τους εντόπιες αγορές, και 
στη συνέχεια να κατακλύσουν τις ξένες αγορές σαν την 
Ευρώπη. Έτσι τα προϊόντα και οι λύσεις από τις ΗΠΑ 
και την Ιαπωνία, λόγω της ευρείας τους αποδοχής, έχουν 
την δυνατότητα να καθιερώσουν de facto «πρότυπα» που 
εξαναγκάζουν τους ευρωπαίους προμηθευτές να υιοθετή­
σουν μια σημαντική στάση μιμητισμού. 
Η ουσιαστική ευκαιρία που παρουσιάζεται στην Ευρώπη 
σχετίζεται με την ανάπτυξη συστημικών λύσεων. Οι επι­
πτώσεις των ευρωπαϊκών απαιτήσεων πρέπει να είναι 
τέτοιες ώστε οι λύσεις αυτές να διαθέτουν μια προσαρμο­
στικότητα, μια ευελιξία και μια ενσωματωμένη ικανό­
τητα αλληλεπίδρασης που θα αποτελέσει ένα πραγματικά 
ισχυρό σημείο έξω από την Ευρώπη. Αυτό θα επαληθευτεί 
μόνο εάν η εφαρμογή της τεχνολογίας αντικατοπτρίζει 
κάποια ευαισθησία του χρήστη κατά προτεραιότητα σε 
σχέση με τους κυριότερους ανταγωνιστές μας. 
Ερευνητικοί στόχοι του υποπρογράμματος «συστήματα 
γραφείου» 
Οι ερευνητικές εργασίες στον τομέα των συστημάτων 
γραφείου μπορούν να χαρακτηριστούν ως εξής: με βάση 
τις θεμελιώδεις και μεθοδολογικές εξελίξεις στην VLSI, 
την τεχνολογία λογικού, την προηγμένη επεξεργασία 
πληροφοριών καθώς και σε μερικούς άλλους τομείς ανα­
πτύσσονται λύσεις ενοποιημένων και εφαρμοσμένων 
συστημάτων, στις οποίες λαμβάνονται υπόψη οι απαιτή­
σεις των χρηστών καθώς και οι προβλέψιμες αλλαγές στο 
τεχνικό, κοινωνικό και οικονομικό πεδίο. Τα συστήματα 
γραφείου είναι τα ζωτικά στοιχεία της εξέλιξης που οδη­
γεί από την κλασική επεξεργασία δεδομένων στην ενο­
ποιημένη επεξεργασία πληροφοριών στις διοικητικές 
υπηρεσίες, τις βιομηχανίες και τις επιχειρήσεις παροχής 
υπηρεσιών, επεξεργασία που θα χαρακτηρίζει το μελλο­
ντικό περιβάλλον εργασίας. Για το σκοπό αυτό απαιτού­
νται συστήματα και δίκτυα επικοινωνιών που θα διαθέ­
τουν τυποποιημένες διασυνδέσεις. 
Κατά την ανάπτυξη των συστημάτων αυτών, που είναι 
πολύ σημαντικά για τις βιομηχανίες μας, πρέπει να 
ληφθεί υπόψη από τα πρώτα στάδια του προγραμματι­
σμού η εργονομική πλευρά. Μόνο με τον τρόπο αυτό 
μπορεί να εξασφαλιστεί το γεγονός ότι τα συστήματα θα 
γίνουν αργότερα αποδεκτά από τους χρήστες και ότι θα 
ικανοποιηθούν επίσης οι οικονομικές προσδοκίες. Η 
ευρωπαϊκή βιομηχανία είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για 
αυτού του είδους την εξέλιξη λόγω της ιστορικής και 
πολιτιστικής της παράδοσης. Λαμβάνοντας υπόψη την παραπάνω ενοποιημένη προσέγ­
γιση, το υποπρόγραμμα έχει υποδιαιρεθεί σε πέντε ερευ­
νητικές περιοχές. Οι στόχοι είναι: 
1. Επιστήμη συστημάτων γραφείου και εργονομία 
α) Η ανάλυση σημερινών και προβλεπόμενων δραστηρι­
οτήτων γραφείου προκειμένου να προσδιοριστεί ο 
τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να εφαρμοστεί η 
τεχνολογία πληροφοριών προκειμένου να βελτιωθεί 
η αποδοτικότητα της εργασίας γραφείου, η οργά­
νωση και η επιχείρηση ως σύνολο. Πέρα από την 
αυτοματοποίηση διαφόρων λειτουργιών και την χρη­
σιμοποίηση γνωστικών μεθόδων, αυτό σημαίνει 
καλύτερη υποστήριξη ιδιαίτερα για τους υπαλλή­
λους, τους ειδικούς και τα διοικητικά στελέχη κατά 
την εκτέλεση των καθηκόντων τους στα οποία απαι­
τείται κρίση. 
β) Η βελτίωση της κατανόησης της εργονομίας στο 
γραφείο και η εξασφάλιση της υψηλής απόδοσης των 
χρηστών κατά την αλληλεπίδραση τους με τα συστή­
ματα, ενώ ταυτόχρονα θα παρέχονται οι βέλτιστες 
συνθήκες εργασίας και θα εξασφαλίζεται επαρκής 
οργάνωση και ατομική αποδοχή. 
2. Προηγμένοι σταθμοί εργασίας και διασυνδέσεις 
ανθρώπου-μηχανής 
Η καθιέρωση σημαντικών νέων τεχνολογιών διασύνδε­
σης ανθρώπου-μηχανής, τεχνολογιών περιφερειακών και 
τεχνολογιών αναπαράστασης εγγράφων καθώς και ο χει­
ρισμός πληροφοριών σε σχέση με την ανάπτυξη προηγμέ­
νων σταθμών εργασίας γραφείου οι οποίοι θα χρησιμο­
ποιηθούν στα προηγμένα συστήματα γραφείου. 
3. Συστήματα επικοινωνιών 
Η δημιουργία των βασικών τεχνολογιών που απαιτούνται 
για προηγμένα συστήματα επικοινωνιών γραφείου, 
συμπεριλαμβανομένων των θεμελιωδών τεχνικών αρχών 
της αρχιτεκτονικής συστημάτων επικοινωνιών, των οπτι­
κών τεχνολογιών ως μιας ιδιαίτερα σημαντικής τεχνολο­
γίας, της διαχείρισης των πόρων που συνδέονται με 
δίκτυα και των συστημικών πλευρών των υπηρεσιών προ­
στιθέμενης αξίας. 
4. Προηγμένα συστήματα πολύμορφης αποθήκευσης 
και ανάκτησης 
Η απόκτηση της εξειδίκευσης σε συστήματα και εφαρμο­
γές, που συνδέεται με την αποθήκευση και ανάκτηση 
όλων των μορφών των πληροφοριών γραφείου σε ηλε­
κτρονικά συστήματα αποθήκευσης στα πλαίσια ενός 
οργανισμού και κατά επαρκή τρόπο. 
5. Ενοποιημένα συστήματα πληροφορικής γραφείου 
Η δημιουργία της δυνατότητας ελέγχου της εγκυρότητας 
των υποστηριζόμενων εννοιών συνολικής πληροφορίας, 
σε περιβάλλοντα που είναι ρεαλιστικά και επιτρέπουν 
την ποσοτική αξιολόγηση. 
Αριθ. C 11/66 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ 
ΠΕΡΙΟΧΕΣ 
Η μικροηλεκτρονική εξασφαλίζει τις βασικές τεχνολογίες 
και τα εξαρτήματα υλικού που θα χρησιμοποιηθούν στα 
συστήματα γραφείου. Οι γενικές απαιτήσεις όσον αφορά 
τα χαρακτηριστικά είναι υψηλές ταχύτητες και χωρητι­
κότητες, πολύ υψηλή αξιοπιστία και ευελιξία των διαδι­
κασιών σχεδιασμού. Η ανάγκη για την ανάπτυξη βασι­
κών τεχνολογιών δεν περιορίζεται μόνο στην καθαρή 
μικροηλεκτρονική: εξίσου σημαντικές είναι και οι οπτοη-
λεκτρονικές τεχνολογίες για διαβίβαση, αποθήκευση και 
παρουσίαση, που πιθανόν να αυξήσουν την χωρητικό­
τητα με ταυτόχρονο περιορισμό του όγκου και της τιμής. 
Η τεχνολογία λογικού θα εξασφαλίσει ένα περιβάλλον 
και τα εργαλεία που θα βελτιώσουν τον έλεγχο των διαδι­
κασιών ανάπτυξης εφαρμογών γραφείου. Αυτό αποτελεί 
προϋπόθεση για την ανάπτυξη και συντήρηση των εξαιρε­
τικά σύνθετων μελλοντικών εφαρμογών, προκειμένου να 
καλυφθούν στα πλαίσια ενός αποδεκτού κόστους οι λει­
τουργικές απαιτήσεις, καθώς και οι απαιτήσεις απόδοσης 
και αξιοπιστίας. 
Η περιοχή προηγμένης επεξεργασίας πληροφοριών περι­
λαμβάνει έρευνες για τεχνολογίες και διαδικασίες που θα 
υιοθετηθούν άμεσα σε διαδικασίες ενοποίησης συστημά­
των, χαρακτηριστικές του προγράμματος για τα συστή­
ματα γραφείων. Ιδιαίτερη σημασία έχει η οριστική καθιέ­
ρωση της επιστήμης των γνωστικών ή «ευφυών μεθόδων» 
για την επίλυση προβλημάτων, καθώς και η ανάπτυξη 
υπολογιστών που θα είναι ικανοί να επεξεργάζονται 
τεράστιες ποσότητες πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο, 
ή αρκετά γρήγορα ώστε να ικανοποιείται ο ανθρώπινος 
χρήστης. 
Στην βιομηχανική παραγωγή την ενοποιημένη με υπολο­
γιστή, ορισμένες τεχνικές θα αναπτυχθούν μέχρι να φθά­
σουν σε υψηλό βαθμό τελειοποίησης, για παράδειγμα οι 
τεχνικές που αφορούν την προσαρμογή συστημάτων υπο­
λογιστών στα δυναμικά φυσικά περιβάλλοντα των εργο­
στασίων. Αναμφισβήτητα οι τεχνικές που θα αναπτυ­
χθούν θα επηρεάσουν τομείς όπως η ανασφάλεια των 
συστημάτων γραφείου και οι διασυνδέσεις ανθρώπου-
μηχανής. 
Περιοχή Ε & Α 4.1: Επιστήμη συστημάτων γραφείου και 
εργονομία 
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 
Αυτό το ερευνητικό πρόγραμμα δημιουργήθηκε για να 
εξασφαλίσει καλύτερη κατανόηση του περιβάλλοντος 
του γραφείου. Τα γραφεία αποτελούν το «νευρικό 
σύστημα» κάθε επιχείρησης. Θα πρέπει λοιπόν να οργα­
νώνονται, να στελεχώνονται και να εξοπλίζονται έτσι 
ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική και η αποδο­
τική τους λειτουργία, και θα πρέπει να διασυνδέονται με 
άλλους κλάδους της επιχείρησης (όπως τα ερευνητικά 
εργαστήρια και η παραγωγή) καθώς και με το εξωτερικό 
περιβάλλον. Προς το παρόν η κατανόηση αυτού του τομέα χαρακτηρί­
ζεται από ανομοιομορφία. Δεν υπάρχει τυπική επιστήμη 
για τον αυτοματισμό γραφείου όπως υπάρχει για τον 
αυτοματισμό της παραγωγής. Αυτό το πρόγραμμα 
ωστόσο, κάνει δυνατή την συνεκτική προσέγγιση των 
προβλημάτων, καλύπτοντας όλο το φάσμα από τις εμπει­
ρικές μελέτες μέχρι τις συνεπείς επιχειρησιακές ταξινομή­
σεις και τον καθορισμό εργαλείων σχεδιασμού και ανά­
λυσης με βάση υπολογιστές. 
Με βάση αυτήν την προσέγγιση, οι κύριες περιοχές που 
προσδιορίστηκαν είναι (α) η ανάλυση συστημάτων γρα­
φείου, (β) ο σχεδιασμός συστημάτων γραφείου (γ) η εργο­
νομία και (δ) η πιθανή εφαρμογή γνωστικών μεθόδων. Το 
μέρος του προγράμματος που αφορά την ανάλυση παρέ­
χει χρήσιμα στοιχεία για τις φάσεις που είναι προσανα­
τολισμένες προς το σχεδιασμό. 
Είναι προφανές ότι η ενσωμάτωση της εργονομίας ειδικά 
σε ένα πρόγραμμα τεχνολογικού προσανατολισμού, απο­
τελεί μία ουσιαστική προϋπόθεση για την αποτελεσμα­
τική χρήση και την ευρεία αποδοχή των εξεταζόμενων 
συστημάτων και επομένως για την τελική οικονομική 
τους επιτυχία. Κατά συνέπεια το ερευνητικό πρόγραμμα 
περιλαμβάνει ειδικά ερευνητικά έργα εργονομίας που 
σχετίζονται με το περιβάλλον του γραφείου και αυτό 
οδηγεί σε προγράμματα για γνωστικά ζητήματα, σε 
συσχετισμό με τη δόμηση της εργασίας, τα προσόντα και 
την εκπαίδευση. Τα εργαστήρια εργονομίας θεωρούνται 
επίσης ως ζωτικά έργα εξειδίκευσης και ως καταλύτες, 
παρέχοντας τη δυνατότητα απροκατάληπτης κρίσης σχε­
τικά με τα πειραματικά συστήματα και τα προϊόντα του 
εμπορίου. 
ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Ε & Α 
Τα θέματα που θα μελετηθούν στα πλαίσια αυτής της 
περιοχής περιλαμβάνουν: 
4.1.1. Ανάλυση συστημάτων γραφείου 
— επιχειρησιακή και λειτουργική ανάλυση των 
απαιτήσεων γραφείου 
— ανάλυση κερδών 
— ένα γλωσσάριο συμπεφωνημένης ορολογίας 
— ανάλυση ανθρώπινων καθηκόντων μέσα στο 
γραφείο 
4.1.2. Σχεδιασμός συστημάτων γραφείου 
— μεθοδολογία σχεδιασμού συστημάτων γρα­
φείου 
— ανάπτυξη μοντέλων και προσομοίωση συστη­
μάτων πληροφορικής γραφείου 
— επόπτης συναλλαγών 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/67 
— αιτιοκρατικές και κριτικές λειτουργίες 
— τεχνικές για σχεδιασμό διασυνδέσεων με το 
χρήστη 
4.1.3. Εργονομία 
— εργαστήρια εργονομίας (τύπου Α) 
— γνωστική συμβατότητα ανθρώπου-μηχανής 
— προσόντα και εργασία 
— βοηθήματα για το χρήστη και εργαλεία εκμά­
θησης 
— γλώσσα προδιαγραφών διασύνδεσης ανθρώ­
που-μηχανής 
— ερμηνεία και παραγωγή φυσικής γλώσσας 
ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΘΕΜΑΤΩΝ 
4.1.1. Ανάλυση συστημάτων γραφείου 
4.1.1.1. Επιχειρησιακή και λειτουργική ανάλυση των 
απαιτήσεων γραφείου 
Προσδιορίζονται οι τυπικές λειτουργίες μέσα σε ένα γρα­
φείο προκειμένου να περιοριστούν οι απαιτήσεις για προ­
σαρμογή στις απαιτήσεις του πελάτη. Μια ταξινόμηση 
των λειτουργιών και των αλληλεξαρτήσεων τους πρόκει­
ται να εξασφαλίσει ενδείξεις για τεχνολογικές εξελίξεις. 
4.1.1.1.1. «Λειτουργική ανάλυση απαιτήσεων γραφείου» 
(Αναφ. 56: Β/83) 
Κύριος στόχος αυτού του έργου είναι η διερεύρυνση και 
η ανάλυση των λειτουργιών του γραφείου μέσω της εφαρ­
μογής μιας νέας μεθόδου που αναπτύσσεται. Το έργο θα 
εξασφαλίσει κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση 
των διαθέσιμων συστημάτων γραφείου και θα υποστηρί­
ξει την επιλογή διευκολύνσεων από τους κατασκευαστές 
για την ενσωμάτωση τους στο σύστημα. Το έργο περι­
λαμβάνει την ανάπτυξη μεθόδων εκτίμησης ζωτικών 
ποιοτικών και ποσοτικών κερδών που θα εξασφαλιστούν 
από τη χρήση συστημάτων πληροφορικής γραφείου. 
Η μέθοδος που αναπτύσσεται θα χρησιμοποιηθεί στην 
ανάλυση των απαιτήσεων για συστήματα πληροφορικής 
και στην εκτίμηση της τεχνολογίας πληροφοριών για 
σημαντικούς τομείς εφαρμογών των συστημάτων γρα­
φείου. 
Οι προτάσεις για έργα τύπου Β θα εξεταστούν με βάση 
τις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 4.1.1.2. Ανάλυση κερδών 
Το θέμα αυτό αφορά τόσο τους μη ποσοτικοποιήσιμους 
οικονομικά συντελεστές (π.χ. ταχύτητα σε σχέση με την 
ευελιξία), όσο και τα συγκεκριμένα αλλά και τα αφηρη­
μένα κέρδη (π.χ. κόστος σε σύγκριση με την ικανοποίηση 
από την εργασία). 
Οι προτάσεις για έργα τύπου Β θα εξεταστούν με βάση 
τις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 
4.1.1.3. Ένα γλωσσάριο συμπεφωνημένης ορολογίας 
Η εξασφάλιση ενός γλωσσάριου στον τομέα της επιστή­
μης των συστημάτων γραφείου αποτελεί μια προϋπόθεση 
με την εναρμόνιση και την τυποποίηση της ευρωπαϊκής 
έρευνας στον τομέα αυτό. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.1.1.4. Ανάλυση ανθρώπινων καθηκόντων μέσα στο γρα­
φείο 
Από τα έργα θα παραχθεί μία μέθοδος για την ανάλυση 
των ανθρώπινων καθηκόντων μέσα σε ένα γραφείο, από 
ποσοτική και ποιοτική πλευρά. Η μέθοδος θα πρέπει να 
χρησιμοποιηθεί για να διερευνηθούν οι ανθρώπινες δρα­
στηριότητες σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα τύπων γρα­
φείων και για να προβλεφθούν οι αλλαγές στη δομή των 
καθηκόντων που θα μπορούσαν να σημειωθούν λόγω της 
εισαγωγής ενοποιημένων συστημάτων γραφείου. 
Στην περιοχή αυτή προσκαλείται η υποβολή νέων προτά­
σεων για έργα τύπου Β. 
4.1.2. Σχεδιασμός συστημάτων γραφείου 
4.1.2.1. Μεθοδολογία σχεδιασμού συστημάτων γραφείου 
Θα μελετηθούν και θα εφαρμοστούν συνολικές μεθοδο­
λογίες σχεδιασμού συστημάτων γραφείου που θα στηρί­
ζονται σε υπολογιστές, και τα αποτελέσματα θα επικυρω­
θούν σε δοκιμαστικά συστήματα. Θα ληφθούν υπόψη οι 
επιπτώσεις της εργονομίας. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.1.2.2. Ανάπτυξη μοντέλων και προσομοίωση συστημά­
των πληροφορικής γραφείου 
Τυπικές μέθοδοι για τη σύνταξη προδιαγραφών για 
συστήματα πληροφορικής γραφείου" ανάπτυξη μοντέλων 
και προσομοίωση των συστημάτων αυτών. 
Αριθ. C 11/68 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
4.1.2.2.1. «Ανάλυση και σχεδιασμός συστημάτων υπο­
στήριξης γραφείου» (Αναφ. 286+285: Β/84) 
Το έργο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός μοντέλου για 
ένα ενοποιημένο σύστημα γραφείου, με βάση τις πιο πρό­
σφατες μελέτες, αλλά προχωρώντας όσο γίνεται περισσό­
τερο από την πL·υpά της συνολικής ενοποίησης. Θα αντι­
μετωπισθούν ιδιαίτερα τα ακόλουθα θέματα: Ανάπτυξη 
μοντέλων για τα καθήκοντα και τις δραστηριότητες γρα­
φείου, ανάπτυξη μιας γλώσσας (γραμματική και λεξιλό­
γιο), ανάπτυξη μιας μεθόδου για τον προσδιορισμό και 
τη μέτρηση της απόδοσης, παραγωγή διαδικασιών σχε­
διασμού για συστήματα γραφείου, εκτίμηση απαιτήσεων 
για συστήματα διαχείρισης πληροφοριών προσανατολι­
σμένα προς τις απαιτήσεις του χρήστη. 
Οι προτάσεις για έργα τύπου Β θα εξεταστούν με βάση 
τις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 
4.1.2.3. Επόπτης συναλλαγών 
Περιγραφή και καθορισμός ενός συστήματος που θα επο­
πτεύει τη διακίνηση των συναλλαγών σε ένα γραφείο. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.1.2.4. Αιτιοκρατικές και κριτικές λειτουργίες 
Η σύνταξη προδιαγραφών εργαλείων για την υλοποίηση 
αυτόματων, ημιαυτόματων ή ενεργοποιούμενων, με τη 
βοήθεια του ανθρώπου, διαδικασιών υποστήριξης σε 
εφαρμογές συστημάτων γραφείου. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.1.2.5. Τεχνικές για σχεδιασμό διασυνδέσεων με το χρή­
στη 
Οι σχεδιαστές συστημάτων γραφείου θα πρέπει να στηρι­
χτούν σε γνώσεις γύρω από τις τεχνικές (π.χ. εικόνες, 
παράθυρα, επιλογή μενού, προφορική διατύπωση εντο­
λών, κλπ.) για την αλληλεπίδραση ανθρώπου-υπολογιστή. 
Απαιτείται ο συστηματικός προσδιορισμός και ταξινό­
μηση (ανάλογα με τον τομέα εφαρμογής) τέτοιων υφι­
στάμενων και απαιτούμενων τεχνικών, προκειμένου να 
υποβοηθηθούν οι σχεδιαστές στον καθορισμό των δυνα­
τοτήτων νέων τεχνικών. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.1.3. Εργονομία 
4.1.3.1. Εργαστήρια εργονομίας (τύπου Α) 
Το έργο αυτό αφορά την καθιέρωση στενής συνεργασίας 
ανάμεσα στα ευρωπαϊκά εργαστήρια εργονομίας, όπου 
είναι δυνατόν να πραγματοποιείται έρευνα κατά αποδο­τικό και οικονομικό τρόπο, να αναπτύσσονται κατευθυ­
ντήριες γραμμές, να εκπαιδεύεται προσωπικό Ε και Α και 
να παρέχονται συμβουλές στα εργαστήρια ανάπτυξης. 
Η εργασία αποβλέπει στη δημιουργία διοικητικών, οργα­
νωτικών και νομικών δομών προκειμένου να διαμορφω­
θεί η συνεργασία και η επεξεργασία ενός ορθά επιλεγμέ­
νου συνόλου ερευνητικών θεμάτων από τα συνεργαζό­
μενα εργαστήρια και η δημοσίευση των διαθέσιμων διευ­
κολύνσεων. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— Δημιουργία διοικητικών, οργανωτικών και νομικών 
δομών που θα παγιώνουν τη συνεργασία. 
— Έναρξη συνεργασίας σε επιλεγμένους ερευνητικούς 
τομείς. 
* 12ος μήνας: Καθιέρωση διοικητικών, οργανωτικών 
και νομικών δομών. 
Έτη 2 έως 5: 
— Κατάστρωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, καθορι­
σμός και (ανα)καταμερισμός ειδικών ερευνητικών 
καθηκόντων μεταξύ των εταίρων, εκπόνηση διαδικα­
σιών για εσωτερικές και εξωτερικές διαβουλεύσεις, 
εκτέλεση επιλεγμένων ερευνών. 
— Ανάπτυξη τυποποιημένων διαδικασιών δοκιμών και 
αξιολόγησης για συστήματα γραφείου (που θα χρη­
σιμοποιηθούν επίσης κατά τη φάση αξιολόγησης στα 
πλαίσια των 4.5.2.1 και 4.5.2.2). 
* 24ος μήνας: Καθιέρωση του πρώτου εκπαιδευτικού 
προγράμματος στην περιοχή της εργονο­
μίας. 
* 48ος μήνας: Διαθέσιμα αποτελέσματα της ειδικής 
έρευνας στην περιοχή της εργονομίας. 
4.1.3.1.1. «Εργονομικά εργαστήρια στον τομέα των 
τεχνολογιών πληροφοριών» (Αναφ. 385+ 
455+ 560: Α/84) 
Το έργο αποβλέπει στην εξασφάλιση ενός σημείου εστία­
σης για τις δραστηριότητες στον τομέα της εργονομίας 
στην Ευρώπη. Γίνεται διαχωρισμός σε τρεις μείζονες 
τομείς δραστηριότητας: 
Η ανάπτυξη μιας μεθοδολογίας για την ενσωμάτωση των 
γνώσεων στον τομέα της εργονομίας στα προϊόντα 
τεχνολογίας πληροφοριών ως μιας ουσιαστικής συμβο­
λής σε όλα τα μέρη του κύκλου της διαδικασίας σχεδια­
σμού. 
Η εμπειρία που θα χρησιμοποιηθεί στα πλαίσια του 1) θα 
αποκτηθεί στην: 
Διερεύνηση των τρόπων αλληλεπίδρασης της διασύνδε­
σης ανθρώπου-μηχανής και την κατασκευή πολύτροπων 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/69 
διασυνδέσεων ανθρώπου-μηχανής προκειμένου να εξα­
σφαλιστεί η βέλτιστη αλληλεπίδραση από την άποψη της 
εργονομίας. Η εμπειρία που θα αποκτηθεί στα πλαίσια 
του 1) και του 2) θα διατεθεί στο σύνολο της ευρωπαϊκής 
βιομηχανίας με α) την ανάπτυξη ενός πακέτου λογικού 
για ένα ενοποιημένο σύστημα υποστήριξης της λήψης 
αποφάσεων και β) με την οργάνωση ενός ευρέος προ­
γράμματος δημοσιεύσεων, σεμιναρίων, συνεδρίων εργα­
σίας και δραστηριοτήτων παροχής συμβουλών σε ολό­
κληρη την ευρωπαϊκή βιομηχανία τεχνολογίας πληροφο­
ριών. 
Στα πλαίσια της επίτευξης αυτών των στόχων, το κύριο 
θέμα της μελέτης θα είναι το πώς χρησιμοποιούν οι 
άνθρωποι τις πληροφορίες και για ποιους σκοπούς. Οι 
αντιδράσεις των χρηστών σε υφιστάμενο εξοπλισμό θα 
εξασφαλίσει ουσιαστικές ενδείξεις για τέτοιου είδους 
μελέτες. 
Το aπoτέL·σμa της εργασίας αναμένεται να είναι μία 
κατανόηση των εγγενών ανθρώπινων απαιτήσεων ανε­
ξάρτητα από τον εξοπλισμό, που μπορούν να χρησιμοποι­
ηθούν σε κάθε στάδιο κατά το σχεδιασμό των προϊόντων 
από την αφηρημένη σύλληψη μέχρι την επίλυση συγκε­
κριμένων ζητημάτων του σχεδιασμού. Θα πρέπει να ανα­
γνωριστεί σαφώς ότι ως αποτέλεσμα του απεριόριστου 
της χρήσης των πληροφοριών από τον άνθρωπο, θα πρέ­
πει να αποδοθεί συνειδητή προσοχή στη διασύνδεση ανά­
μεσα σε ένα σύστημα πληροφορικής και τους σχεδιαστές 
του καθώς και τους χρήστες του. Αποδίδεται κάποια 
έμφαση στις διαδικασίες εκμάθησης από την π&υρά των 
χρηστών καθώς και στην υποστήριξη τους με τη βοήθεια 
συστημάτων τεχνολογίας πληροφοριών. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων που θα συμβάλουν 
στις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 
4.1.3.2. Γνωστική συμβατότητα ανθρώπου-μηχανής 
Η ανάπτυξη και τυποποίηση μεθόδων περιγραφής για 
γνωστική αναπαράσταση καθηκόντων και διαδικασίες 
επίλυσης προβλημάτων για εργαζόμενους που ασχολού­
νται με γνώσεις. 
4.1.3.2.1. «Γνωστικός προσομοιωτής για το σχεδιασμό 
διασυνδέσεων με το χρήστη» (Αναφ. 234: 
Β/84) 
Αυτό το διετές έργο έχει ως στόχο την ανάπτυξη ενός 
εργαλείου προσομοίωσης για την υποβοήθηση των σχε­
διαστών στην εκτίμηση της γνωστικής συμβατότητας 
όσον αφορά τους ανθρώπους εξειδικευμένων διασυνδέ­
σεων για συγκριτικούς σκοπούς. Τα προϊόντα που θα 
υποβληθούν περιλαμβάνουν το πακέτο λογικού και τον 
οδηγό για τους χρήστες μαζί με μία επισκόπηση της ανά­
πτυξης γνωστικών μοντέλων και των κατευθυντήριων 
γραμμών σχεδιασμού διαλόγου που θα προκύπτουν από 
τις δοκιμές επικύρωσης. Το λογικό που θα παραχθεί θα 
πρέπει να είναι συμβιβαστό με τα αποτελέσματα της 
τυποποίησης π.χ. των λειτουργικών συστημάτων. 4.1.3.3. Προσόντα και εργασία 
Θα πρέπει να μελετηθούν οι επιπτώσεις της εισαγωγής 
συστημάτων γραφείου στα προσόντα του χρήστη- θα πρέ­
πει να εφαρμοστούν και να αξιολογηθούν μέθοδοι αύξη­
σης των ικανοτήτων του χρήστη, ιδίως υπό την έννοια 
της αυτοβελτίωσης. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.1.3.4. Βοηθήματα για το χρήστη και εργαλεία εκμάθη­
σης 
Θα διερευνηθούν, θα καθοριστούν και θα ελεγχθούν από 
εργονομικής σκοπιάς οι υπηρεσίες που είναι προσπελάσι­
μες από το χρήστη, ιδίως οι λειτουργίες εκμάθησης και 
παροχής βοήθειας σε σύνδεση. Θα αποδοθεί ιδιαίτερη 
προσοχή στον εργαλειακό χαρακτήρα των υπηρεσιών. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.1.3.5. Γλώσσα προδιαγραφών διασύνδεσης ανθρώπου-
μηχανής 
Προκειμένου να μελετηθεί ολόκληρο το φάσμα των γνω­
στικών και φυσικών διασυνδέσεων μεταξύ ανθρώπων και 
ενοποιημένων συστημάτων γραφείου, θα πρέπει να καθο­
ριστεί μία γλώσσα για τις προδιαγραφές των διασυνδέ­
σεων ανθρώπου-μηχανής, που θα αυξήσει την αποδοτικό­
τητα και την αποτελεσματικότητα της μελέτης και του 
σχεδιασμού διασυνδέσεων. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.1.3.6. Ερμηνεία και παραγωγή φυσικής γλώσσας 
Θα πρέπει να μελετηθούν τα ζητήματα της χρήσης της 
φυσικής γλώσσας στο περιβάλλον του γραφείου, σε συν­
δυασμό με τα αυτοματοποιημένα συστήματα πληροφορι­
κής γραφείου. Αυτό περιλαμβάνει την παράλληλη χρήση 
αρκετών φυσικών γλωσσών. Θα πρέπει να δοθούν κατευ­
θυντήριες γραμμές αναφορικά με το πώς μπορούν να επι­
λυθούν τα προβλήματα που θα προσδιοριστούν. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
Περιοχή Ε & Α 4.2: Προηγμένοι σταθμοί εργασίας και 
διασυνδέσεις ανθρώπου-μηχανής 
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 
Δεν προσκαλείται η υποβολή νέων προτάσεων. Ο σταθμός εργασίας είναι η πύλη επικοινωνίας του χρή­
στη με το σύστημα γραφείου. Ο βαθμός αποδοχής από 
Αριθ. C 11/70 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
την πλευρά του χρήστη καθώς και η απόδοση του εξαρ­
τώνται από το σχεδιασμό της αντίστοιχης διασύνδεσης 
ανθρώπου-μηχανής. 
Το πιο σημαντικό κανάλι εισαγωγής πληροφοριών για 
τον άνθρωπο είναι το κανάλι της όρασης. Το κανάλι 
αυτό, καθώς και το αμφίδρομο κανάλι της ομιλίας, έχουν 
αναπτυχθεί έτσι ώστε να παρέχουν πληροφορίες για τις 
κινητικές δραστηριότητες οι οποίες θα πρέπει να ενσωμα­
τωθούν κατά επαρκή τρόπο στη διαδικασία χειρισμού 
της διασύνδεσης. Κατά συνέπεια οι μονάδες οπτικής 
απεικόνισης (VDU) και τα πληκτρολόγια καθώς και τα 
συστήματα αναγνώρισης ομιλίας θα εξελιχθούν έτσι 
ώστε να αποτελέσουν μία ενοποιημένη διάταξη εισόδου-
εξόδου κατάλληλη για το χειρισμό κειμένων και εικόνων 
με απευθείας χειρωνακτικό ή φωνητικό έλεγχο. Οι οθόνες 
θα πρέπει να έχουν κατά προτίμηση τις διαστάσεις και 
την ευκολία μεταφοράς του χαρτιού (ηλεκτρονικό χαρτί). 
Μία άλλη προσέγγιση σε μια πιο άνετη «οπτική είσοδο» 
θα είναι η οθόνη μεγάλων διαστάσεων. Η ανάγκη για 
δυνατότητα πολύμορφης λειτουργίας θα απαιτήσει την 
ανάπτυξη διατάξεων που θα επιτρέπουν την εισαγωγή και 
μετατροπή γραφικών παραστάσεων, την απευθείας εισα­
γωγή χειρόγραφων και το διάλογο με ιδεογράμματα. Θα πρέπει να θεωρηθούν οι διασυνδέσεις με τοπικά 
δίκτυα (LAN) και είτε με δημόσια. 
Σημαντικό μέρος του λογικού που θα υποστηρίζει τον 
χρήστη θα βρίσκεται μέσα στο φυσικό σταθμό εργασίας. 
Οι κανόνες που υπάρχουν ή που θα συμφωνηθούν για να 
βελτιώσουν το φορητό του λογικού πρέπει να τεθούν σε 
εφαρμογή. Το αυτό ισχύει και για κανόνες ή συμφωνίες 
για άλλα μέρη του συστήματος. 
ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Ε&Α 
Έχουν προσδιοριστεί τα εξής θέματα Ε και Α: 
4.2.1. Συστημικά προβλήματα 
— Συστημικά προβλήματα του σχεδιασμού 
σταθμών εργασίας (τύπου Α) 
— Ασφάλεια σταθμών εργασίας 
— Προηγμένες πολύμορφες διασυνδέσεις αν­
θρώπου-μηχανής 
Όσο δεν υπάρχει φορητή οθόνη που να μοιάζει με το 
χαρτί, θα είναι διασύνδεσης ανάμεσα στον κόσμο των 
ανθρώπων και τον κόσμο του χαρτιού είναι οι ευκολό-
χρηστες τυπικές γλώσσες. Οι τελευταίες θα πρέπει να 
σχεδιαστούν έτσι ώστε ο χρήστης μάλλον παρά ο επαγ­
γελματίας των υπολογιστών να προσδιορίζει απευθείας 
τις ανάγκες του στο σύστημα. 
Η υλοποίηση και δοκιμή λειτουργιών υποστήριξης της 
λήψης αποφάσεων από την πλευρά του χρήστη θεωρείται 
ότι πρέπει να είναι ενσωματωμένες στο σταθμό εργασίας. 
Η διάθεση των λειτουργιών αυτών θεωρείται ότι θα είναι 
καθοριστικός παράγοντας στα πλαίσια του ανταγωνι­
σμού ανάμεσα στα προϊόντα γραφείου. 
Η ανάπτυξη εξειδικευμένων επί μέρους στοιχείων διασύν­
δεσης πρέπει να οδηγήσει σε μία γενική αρχιτεκτονική 
που θα επιτρέψει την ενοποίηση των υποσυστημάτων στα 
πλαίσια μιας αρχιτεκτονικά ομοιογενούς λύσης. 
Παρόλο που τα αντικείμενα της εργασίας διατυπώνονται 
με βάση την ενοποίηση σε ένα φυσικό σταθμό εργασίας, 
οι προτάσεις δεν θα πρέπει να περιοριστούν αναγκαστικά 
σε εκείνες που προϋποθέτουν ότι ολόκληρη η λειτουργι­
κότητα περιέχεται στον σταθμό εργασίας. Εξίσου σχετι­
κές είναι και οι λύσεις που περιλαμβάνουν κατανεμημένη 
λειτουργικότητα προσπελάσιμη μέσω επικοινωνιακών 
ζεύξεων. 4.2.2. Όραση 
— οπτική διασύνδεση (τύπου Α) 
— σχεδιασμός επίπεδων οθονών για σταθμούς 
εργασίας (τύπου Α) 
— σύστημα τηλεοπτικής απεικόνισης με υψηλή 
διακριτική ικανότητα 
— κωδικοποίηση εικόνων 
4.2.3. Χαρτί 
γραπτή διασύνδεση (τύπου Α) . 
προηγμένη διάταξη σάρωσης 
προηγμένος εκτυπωτής 
διασύνδεση μικροφίλμ 
κωδικοποίηση γραφικών παραστάσεων 
αναγνώριση γραφικών παραστάσεων 
ευφυής αναγνώριση γραφικών παραστάσεων 
4.2.4. Ομιλία 
— προφορική διασύνδεση (τύπου Α) 
— κωδικοποίηση ομιλίας 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/71 
— αναγνώριση ομιλίας 
— σύνθεση ομιλίας 
— ευφυής αναγνώριση ομιλίας 
4.2.5. Γλώσσες και διαδικασίες γραφείου 
— αρχιτεκτονικές και γλώσσες εγγράφων γρα­
φείου 
— γλώσσες διασυνδέσεων γραφείου 
— χειρισμός πολύμορφων εγγράφων 
— ευφυής υποστήριξη λειτουργιών χρήστη 
— πολύμορφη επικοινωνία μεταξύ χρηστών 
ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΘΕΜΑΤΩΝ 
4.2.1. Συστημικά προβλήματα 
4.2.1.1. Συστημικά προβλήματα του σχεδιασμού σταθμών 
εργασίας (τύπου Α) 
Η ανάπτυξη μιας γενικής αρχιτεκτονικής που θα επιτρέ­
ψει την ενοποίηση των υποσυστημάτων που διακινούν 
την πολύμορφη είσοδο/έξοδο (συγκεκριμένα την οπτική, 
γραπτή, προφορική και τη γλώσσα), των υποσυστημάτων 
αρχειοθέτησης, των συστημάτων εμπειρογνωμοσύνης και 
των διασυνδέσεων με το δίκτυο σε έναν αρχιτεκτονικά 
ομοιογενή σταθμό εργασίας τόσο από πλευράς υλικού 
όσο και από πλευράς λογικού καθώς και εργονομίας. 
Αυτό περιλαμβάνει το σχεδιασμό διασυνδέσεων που θα 
στηρίζονται σε νέες τεχνικές λύσεις για την είσοδο/έξοδο 
από την πλευρά του χρήστη. 
Θα αναπτυχθούν και θα δοκιμαστούν λεπτομερώς, σε 
κατάλληλα περιβάλλοντα και σε επαρκείς αριθμούς, πρω­
τότυπα που θα επιτρέψουν την ποιοτική και ποσοτική 
αξιολόγηση στα πλαίσια μιας στατιστικά ισχυρής βάσης. 
Πρόγραμμα (-)και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— καθορισμός ενός μοντέλου αλληλεπίδρασης ανθρώ-
που-μηχανής" 
— καθορισμός της επίδοσης του υπολογιστή, και των 
απαιτήσεων αποθήκευσης* 
— καθορισμός των απαιτήσεων για τις προηγμένες δια­
συνδέσεις' καθορισμός της αρχιτεκτονικής του σταθμού εργα­
σίας' 
— επιπτώσεις των υπηρεσιών εξωτερικών επικοινωνιών 
(εάν υπάρχουν) 
* 12ος μήνας: σύνταξη προδιαγραφών της αρχιτεκτονι­
κής του πειραματικού σταθμού εργασίας" 
Έτος 2: 
— συναρμολόγηση υποσυστημάτων και έναρξη ανά­
πτυξης λογικού για τον πειραματικό σταθμό εργα­
σίας" 
* 24ος μήνας: λειτουργία πειραματικού σταθμού εργα­
σίας' 
Έτος 3: 
— ολοκλήρωση του λογικού για τον πειραματικό 
σταθμό εργασίας' 
— δοκιμή του σταθμού εργασίας" αξιολόγηση αποτελε­
σμάτων. 
* 36ος μήνας: αξιολόγηση πειραματικού σταθμού εργα­
σίας" 
Έτος 4: 
— συνέχιση της αξιολόγησης του πειραματικού σταθ­
μού εργασίας σε έναν αριθμό από περιβάλλοντα 
(απαιτείται σύνδεση με το δίκτυο και τα συστήματα 
εξυπηρέτησης)" 
— καθορισμός και κατασκευή διασυνδέσεων του προ­
ηγμένου σταθμού εργασίας με την πολύμορφη 
είσοδο/έξοδο, το σύστημα αρχειοθέτησης, το δίκτυο 
κλπ." 
— ολοκλήρωση της γλωσσικής διασύνδεσης. 
* 48ος μήνας: σύνταξη προδιαγραφών διασυνδέσεων 
του προηγμένου σταθμού εργασίας 
(πολύμορφο δίκτυο)' 
Έτος 5: 
— συναρμολόγηση του προηγμένου σταθμού εργασίας" 
— καθορισμός των χώρων δοκιμής, απαιτήσεων. 
* 60ός μήνας: λειτουργία του προηγμένου σταθμού 
εργασίας. 
4.2.1.1.1.«Ασφαλής, ανοικτός, πολύμορφος, ενοποιημέ­
νος σταθμός εργασίας» (Αναφ. 367+347: Α/84) 
Το έργο περιλαμβάνει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση 
ενός σταθμού εργασίας γραφείου με βάση την έννοια των 
«ανοικτών συστημάτων» που επιτρέπουν την παραγωγή 
τυποποιημένων πρωτοκόλλων για τα μέσα επικοινωνιών. 
Έτσι είναι δυνατή η σύνδεση του σταθμού εργασίας με 
διάφορους τύπους δικτύων καθώς και με το ψηφιακό 
Αριθ. C 11/72 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
δίκτυο ενοποιημένων υπηρεσιών (ISDN). Ο σταθμός 
εργασίας θα μπορεί να επεξεργαστεί διάφορους τύπους 
πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων: κειμένων, ακίνη­
των και κινούμενων εικόνων, γραφικών παραστάσεων, 
φωνής και σκίτσων. Ο σταθμός εργασίας θα χρησιμο­
ποιεί ένα &ιτουργικό σύστημα προσανατολισμένο προς 
το δίκτυο προκειμένου να ελέγχει τα πολλαπλά παρά­
θυρα και ένα σύστημα διαχείρισης κατανεμημένων 
βάσεων δεδομένων. Τα κύρια εξαρτήματα «υλικού» του 
σταθμού θα περιλαμβάνουν: μία κεντρική μονάδα επεξερ­
γασίας (CPU) 32 δυαδικών ψηφίων, δίσκο μεσαίας χωρη­
τικότητας, οθόνη υψηλής διακριτικής ικανότητας, -njL·-
κινούμενο δείκτη (MOUSE), μηχανή λήψεως, διάταξη 
ψηφιοποίησης και συμπίεσης της ομιλίας, μεγάφωνο, 
διάταξη σάρωσης οπτικών χαρακτήρων και κατάλληλα 
κυκλώματα σύνδεσης με δίκτυα. Αυτά θα συμπληρωθούν 
με μία διάταξη καθώς και με διαδικασίες ελέγχου της 
προσπέλασης. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α. 
4.2.1.2. Ασφάλεια σταθμών εργασίας 
Η περιοχή αυτή αφορά τις προδιαγραφές και την εφαρ­
μογή αυστηρών απαιτήσεων ασφαλείας, συμπεριλαμβα­
νομένης και της προσπέλασης και εξουσιοδότησης των 
χρηστών, στο επίπεδο του σταθμού εργασίας. Θα πρέπει 
να εξασφαλίζει επίσης προστασία εμπιστευτικών πληρο­
φοριών. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.1.3. Προηγμένες πολύμορφες διασυνδέσεις ανθρώ-
που-μηχανής 
Το έργο περιλαμβάνει τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη 
μιας πειραματικής διάταξης εισόδου/εξόδου ως μέρους 
ενός πολύμορφου ενοποιημένου σταθμού εργασίας. Η 
διασύνδεση θα εξασφαλίζει τον διάλογο με το χρήστη 
στα πλαίσια προσομοίωσης των διαδικασιών του γρα­
φείου, καθορισμό των ρουτινών του γραφείου και εκτέ­
λεση προηγμένων καθηκόντων γραφείου. 
4.2.Ί.3.Ι. «Ευφυής σταθμός εργασίας» (Α ναφ. 82: Β/83) 
Στόχος αυτού του έργου είναι να εφοδιάσει τον εργαζό­
μενο στο γραφείο με έναν ενοποιημένο σταθμό εργασίας 
που θα είναι αρκετά φθηνός και θα παρέχει πολύπλοκες 
υπηρεσίες οι οποίες θα κυμαίνονται από ομιλία και γρα­
φικές παραστάσεις μέχρι βοηθήματα λήψης αποφάσεων 
σε επίπεδο εμπειρογνωμοσύνης και αυτόματης σύνταξης 
εκθέσεων. Ο πρωτότυπος σταθμός εργασίας που θα ανα­
πτυχθεί θα ελεγχθεί σε περιβάλλοντα με εγκαταστάσεις 
επικοινωνιών και συνδεδεμένα συστήματα εξυπηρέτησης 
αρχείων (βλέπε επίσης περιοχή 4.2.5.2). 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β, 
τα οποία όμως θα εξεταστούν με βάση τις εργασίες που 
βρίσκονται σε εξέλιξη. 4.2.2 Όραση 
4.2.2.1 Οπτική διασύνδεση (τύπου Α) 
Στόχος είναι η ανάπτυξη του προηγμένου υλικού και 
λογικού που θα επιτρέψει την ψηφιοποίηση, την κωδικο­
ποίηση, τον χειρισμό, την αποκωδικοποίηση και την 
οπτική παρουσίαση των εικόνων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον 
παρουσιάζει η αποδοχή από μέρους του χρήστη της ποιό­
τητας των εικόνων καθώς και των διαδικασιών χειρισμού 
τους. Σημαντικά ζητήματα που θα τονώσουν την φιλικό­
τητα του συστήματος ως προς τον χρήστη είναι το 
χρώμα, η λαμπρότητα, η διακριτική ικανότητα και το επί­
πεδο της αμαύρωσης. 
Ένα σημαντικό τμήμα των ερευνών στον τομέα της όρα­
σης περιέχεται στα πλαίσια του σχεδιασμού επίπεδων 
οθονών για σταθμούς εργασίας. 
Πρόγραμμα (-)και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— μελέτη προηγμένου επιπέδου στον τομέα των εικό­
νων και των τηλεοπτικών τεχνικών (εισαγωγή, χειρι­
σμός, αποθήκευση, διαβίβαση) 
— προδιαγραφές κωδικοποιητή/αποκωδικοποιητή 
(CODEC) τηλεφωτογραφίας (64 kbit/s) 
— προδιαγραφές λειτουργιών χειρισμού εικόνας στη 
διασύνδεση με τον χρήστη 
— ανάλυση των τεχνολογικών επιπτώσεων των απαιτή­
σεων για οπτική τηλεσυνεδρίαση 
— ανάλυση απαιτήσεων τηλεκινηματογραφίας για επι­
χειρήσεις 
— προδιαγραφές κωδικοποιητή/αποκωδικοποιητή τη-
λεκινηματογραφίας (256 kbit/s) 
Έτος 2: 
— υλοποίηση κωδικοποιητή/αποκωδικοποιητή τηλε­
φωτογραφίας (64 kbit/s) 
— υλοποίηση λειτουργιών χειρισμού εικόνας 
— προδιαγραφές συστήματος οπτικής τηλεσυνεδρίασης 
— ανάλυση των επιπτώσεων των αρχιτεκτονικών 
εγγράφων γραφείου 
* 18ος μήνας: μελέτη προηγμένου επιπέδου για τον χει­
ρισμό των εικόνων 
* 21ος μήνας: πειραματικό πρωτότυπο κωδικοποιητή/ 
αποκωδικοποιητή τηλεφωτογραφίας (64 
kbit/s) 
* 24ος μήνας: μελέτη απαιτήσεων τηλεκινηματογραφίας 
* 24ος μήνας: μελέτη τεχνολογικών επιπτώσεων οπτικής 
τηλεσυνεδρίασης 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/73 
* 24ος μήνας: χειρισμός εικόνων στην διασύνδεση με το 
χρήστη, πειραματικό πρωτότυπο 
Έτος 3: 
— συνέχιση της εργασίας στον τομέα του χειρισμού 
εικόνων κατά τρόπο φιλικό προς το χρήστη 
— ανάλυση απαιτήσεων για την παραγωγή εικόνων στο 
γραφείο 
— υλοποίηση συστήματος πληροφορικής με τηλεκινη-
ματογραφία 
* 30ός μήνας: κωδικοποιητής/αποκωδικοποιητής τηλε-
κινηματογραφίας (256 kbit/s) 
* 36ος μήνας: επίδειξη οπτικής τηλεσυνεδρίασης , 
Έτος 4: 
— ανάπτυξη προηγμένου συστήματος χειρισμού εικό­
νων 
— ενοποίηση λογικού παραγωγής εικόνων 
* 48ος μήνας: επίδειξη συστήματος τηλεκινηματογρα-
φίας 
Έτος 5: 
— συνέχιση ανάπτυξης 
* 60ός μήνας: επίδειξη προηγμένου πλήρους συστήματος 
χειρισμού εικόνων 
* 60 ός μήνας: επίδειξη συστήματος μικρής κλίμακας, με 
ενσωματωμένα τα περισσότερα χαρακτη­
ριστικά των συστημάτων τηλεφωτογρα-
φίας και τηλεκινηματογραφίας: εισα­
γωγή, αποθήκευση, επικοινωνία, παρα­
γωγή και χειρισμός 
4.2.2.1.1. «Διαλογικός χειρισμός ψηφιοποιημένων εικό­
νων στην διασύνδεση με το χρήστη» (Αναφ. 
79: Β/83) 
Το έργο αυτό θα καλύψει τις διάφορες πλευρές χειρισμού 
εικόνων στη διασύνδεση με το χρήστη σε ένα περιβάλλον 
γραφείου: επεξεργασία, αποθήκευση, παρουσίαση και 
χειρισμό. Ανάμεσα στους στόχους του έργου είναι και ο 
προσδιορισμός των αναγκών των χρηστών όσον αφορά 
το χειρισμό εικόνων σε μια πολύμορφη διασύνδεση, και 
την ανάπτυξη ομοιόμορφων λέξεων-κλειδιών για τις ιδιό­
τητες των εικόνων. 
4.2.2.1.2. «Ανάπτυξη μοντέλων και προσομοίωση των 
οπτικών χαρακτηριστικών των σύγχρονων 
τεχνολογιών οθονών υπό συνθήκες εργασίας 
γραφείου» (Αναφ. 612: Β/84) 
Το έργο στοχεύει στον σχεδιασμό, την τεχνική μελέτη 
και την κατασκευή ενός προσομοιωτή προκειμένου να 
ελεγχθούν οι ιδιότητες των οθονών που στηρίζονται σε 
νέες τεχνολογίες. Στους ειδικότερους στόχους περιλαμ­
βάνονται: η σύγκριση οθονών που έχουν προσομοιωθεί 
σύμφωνα με τα κριτήρια αποδοχής από την πλευρά των χρηστών' η διεξαγωγή περιορισμένου αριθμού εργονομι­
κών πειραμάτων που αποσκοπούν στην προσομοίωση 
συνθηκών παρατεταμένης εργασίας γραφείου προκειμέ­
νου να επιτευχθεί καλύτερη κατανόηση των αρχιτεκτονι­
κών και τεχνολογικών συντελεστών που σχετίζονται με 
την ποιότητα και την «οπτική άνεση». 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α. 
4.2.2.2 Σχεδιασμός επίπεδων οθονών για σταθμούς εργα­
σίας (τύπου Α) 
Στόχοι: 0 στόχος είναι να υποβοηθηθεί, μέσω της εμφά­
νισης μιας ποικιλίας προηγμένων επίπεδων οθονών, η 
βελτίωση της εργονομίας και της αποδοτικότητας από 
πλευράς κόστους των σταθμών εργασίας συστημάτων 
γραφείου, καθώς και η επαναξιολόγηση της έννοιας του 
σταθμού εργασίας, κάτι που θα οδηγήσει σε αρκετές 
κατηγορίες σταθμών εργασίας, όπως: οι «κλασικοί» 
πολύμορφοι σταθμοί εργασίας, οι μεγάλες οθόνες τοίχου 
και οι οθόνες σχεδίασης, οι κινητοί σταθμοί εργασίας, οι 
πινακίδες εγγραφής-παρουσίασης, κλπ. 
Στόχος είναι η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη επί­
τευξη των αντικειμενικών αυτών σκοπών με τη βοήθεια 
ενός εκτεταμένου ερευνητικού προγράμματος που θα 
οδηγήσει σε μια σειρά πειραματικών πρωτοτύπων 
τέτοιων σταθμών. 
Τα αποτελέσματα της εντατικής έρευνας στον τομέα των 
τεχνολογιών για νέες οθόνες υποδεικνύουν, ότι θα εμφα­
νιστούν σειρές οθονών με μια ποικιλία συνεχώς βελτιω­
μένων χαρακτηριστικών από πλευράς μεγέθους, διακριτι­
κής ικανότητας, ταχύτητας, χρώματος, επιπέδου αμαύρω­
σης, άμεσης εισαγωγής δεδομένων, κατανάλωσης ενέρ­
γειας, αυτοδυναμίας, οπτικού πεδίου, τιμής. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— ταξινόμηση μελλοντικών σταθμών (εργασίας) που θα 
συμπεριλαμβάνουν τεχνολογίες επίπεδων οθονών 
— προσδιορισμός των χαρακτηριστικών της οθόνης 
που θα απαιτηθούν για μια πρώτη γενεά πρωτοτύπων 
(διακριτική ικανότητα, χρώμα, επίπεδα αμαύρωσης, 
άμεση εισαγωγή δεδομένων) 
— προσδιορισμός των βασικών τεχνολογιών αιχμής 
που είναι αναγκαίες προκειμένου να ικανοποιηθούν 
οι απαιτήσεις που προσδιορίστηκαν 
— συμβιβασμός και προσαρμογή των απαιτήσεων και 
των διαθέσιμων βασικών τεχνολογιών, με στόχο τη 
σύνταξη των προδιαγραφών της οθόνης για την 
κατασκευή πρωτοτύπου 
— τροφοδότηση με τα αποτελέσματα της ανάλυσης, της 
κατάλληλης βασικής τεχνολογικής έρευνας για μια 
μελλοντική γενεά επίπεδων οθονών 
* 12ος μήνας: ταξινόμηση μελλοντικών σταθμών (εργα­
σίας) με επίπεδες οθόνες 
Αριθ-C 11/74 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
Έτος 2: 
— ολοκλήρωση των πειραματικών πρωτοτύπων, σταθ­
μών με επίπεδες οθόνες πρώτης γενεάς, που θα βασί­
ζονται στη διαθέσιμη τεχνολογία 
Έτος 3: 
— δοκιμή και αξιολόγηση των πειραματικών σταθμών 
εργασίας που θα περιλαμβάνουν τα πρωτότυπα των 
επίπεδων οθονών της πρώτης γενεάς 
— προσδιορισμός των βελτιώσεων που θα πρέπει να 
γίνουν για τα πρωτότυπα επίπεδων οθονών της επό­
μενης γενεάς 
— καθορισμός των προδιαγραφών μιας δεύτερης γενεάς 
πρωτοτύπων επίπεδων οθονών 
* 25ος μήνας: επίδειξη των πρώτων πειραματικών σταθ­
μών εργασίας με επίπεδες οθόνες 
* 36ος μήνας: εκσυγχρονισμένη ταξινόμηση μελλοντι­
κών σταθμών (εργασίας) με επίπεδες οθό­
νες 
Έτος 4: 
— ανάπτυξη πρωτοτύπων της δεύτερης γενεάς των 
σταθμών (εργασίας) με επίπεδες οθόνες 
Έτος 5: 
— ολοκλήρωση της ενοποίησης της δεύτερης γενεάς 
των πρωτοτύπων επίπεδων οθονών 
* 50ός μήνας: επίδειξη σταθμών (εργασίας) με επίπεδες 
οθόνες δεύτερης γενεάς 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α 
και τύπου Β. 
4.2.2.3. Σύστημα τηλεοπτικής απεικόνισης με υψηλή 
διακριτική ικανότητα 
Η έρευνα στον τομέα διατάξεων σάρωσης υψηλής διακρι­
τικής ικανότητος και της ενσωμάτωσης τους σε συστή­
ματα πληροφοριακής γραφείου. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.2.4. Κωδικοποίηση εικόνων 
Διατάξεις περιορισμού της ταχύτητας διαβίβασης δυαδι­
κών ψηφίων των τηλεοπτικών σημάτων στα 64 kb/s και 
256 kb/s. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.3. Χαρτί 
4.2.3.1. Γραπτή διασύνδεση (τύπου Α) 
Η ανάπτυξη διατάξεων για τη σάρωση, την πρόχειρη 
αντιγραφή γραφικών πληροφοριών (όπως δακτυλογραφη­μένων τυπωμένων χειρογράφων καθώς και του συνδυα­
σμού τους συμπεριλαμβανομένου κειμένου και εικόνων 
διάφορων τύπων), και την επεξεργασία σε διάφορα επί­
πεδα (π.χ. μη κωδικοποιημένη ψηφιακή είσοδο/έξοδο, 
κωδικοποίηση με περιορισμό πλεονασμού κλπ.). 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*)•' 
Έτος 1: 
— μελέτη της τεχνολογίας αιχμής για διατάξεις σάρω­
σης' εκτυπωτές απεικόνισης δυαδικών ψηφίων, κωδι­
κοποίηση και αναγνώριση γραφικών παραστάσεων 
— προδιαγραφές συστήματος αναγνώρισης (τυπογραφι­
κών) χαρακτήρων οποιασδήποτε οικογένειας 
— προδιαγραφές κωδικοποιητή γραφικών παραστά­
σεων. 
Έτος 2: 
— προδιαγραφές πολυχρωματικού συστήματος σάρω­
σης 
— προδιαγραφές πολυχρωματικού εκτυπωτή 
— πραγματοποίηση αναγνώρισης (τυπογραφικών) 
χαρακτήρων οποιασδήποτε οικογένειας. 
* 24ος μήνας: συστήματα οπτικής αναγνώρισης χαρα­
κτήρων. 
Έτος 3: 
— ανάπτυξη αλγορίθμων κωδικοποίησης 
— ανάπτυξη πολυχρωματικού συστήματος σάρωσης. 
* 36ος μήνας: επίδειξη του συστήματος σάρωσης. 
Έτος 4: 
— ανάπτυξη κωδικοποιητή γραφικών παραστάσεων 
— ανάπτυξη συστήματος αναγνώρισης (τυπογραφικών) 
χαρακτήρων πολλών οικογενειών 
— ανάπτυξη πειραματικού πολυχρωματικού εκτυπωτή. 
* 48ος μήνας: επίδειξη πολυχρωματικού εκτυπωτή. 
Έτος 5: 
— ανάπτυξη συστήματος αναγνώρισης χειρογράφων 
— ανάπτυξη πολυχρωματικού συστήματος εκτύπωσης-
σάρωσης. 
* 60 ός μήνας: επίδειξη αναγνώρισης χειρογράφων επί­
δειξη πολυχρωματικού συστήματος εκτύ-
πωσης-σάρωσης. 
4.2.3.1.1. «Η διασύνδεση του χαρτιού» (Αναφ. 295: 
Α/84) 
Το έργο αυτό αντιμετωπίζει το ρόλο του χαρτιού και των 
διαδικασιών που σχετίζονται με αυτό στα πλαίσια των 
προηγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων γραφείων. Θα 
πραγματοποιηθούν έρευνες στον τομέα των τεχνικών που 
επιτρέπουν την αποδοτική διακίνηση πληροφοριών πάνω 
στο χαρτί, και οι οποίες θα συμβάλουν στον απώτατο 
περιορισμό της χρήσης χαρτιού. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/75 
Οι ιδιαίτερες τεχνικές που θεωρούνται είναι: 
— η ηλεκτρονική ανάγνωση εγγράφων πάνω σε χαρτί 
που έχουν προετοιμαστεί εκ των προτέρων με στόχο 
την κωδικοποίηση των εικόνων, καθώς και την κωδι­
κοποίηση και αναγνώριση κειμένων και γραφικών 
παραστάσεων 
— η ηλεκτρονική αναπαράσταση εγγράφων ανεξάρ­
τητα από τον αρχικό τρόπο δημιουργίας τους' 
— η επεξεργασία για την αναπαραγωγή ενός ηλεκτρονι­
κού εγγράφου για διάφορα μέσα εξόδου (οπτική 
απεικόνιση, εκτύπωση και διαβίβαση)' 
— η κωδικοποίηση και αναγνώριση σε πραγματικό 
χρόνο κειμένων και γραφικών παραστάσεων που 
παράγονται τυπικά από τον άνθρωπο. 
Τα αποτελέσματα θα εφαρμοσθούν σε ένα ερευνητικό 
σύστημα με στόχο την αξιολόγηση και την επίδειξη. 
Μπορούν να υποβληθούν προτάσεις που θα συμβάλουν 
στην επίτευξη των στόχων του υφιστάμενου έργου. 
4.2.3.2. Προηγμένη διάταξη σάρωσης 
Τα χαρακτηριστικά της διάταξης σάρωσης θα πρέπει να 
ανταποκρίνονται στις φυσιολογικές απαιτήσεις για μια 
συνεχή οπτική εντύπωση: 50 επίπεδα αμαύρωσης κατ' 
ελάχιστον, πραγματικά χρώματα και μία διακριτική ικα­
νότητα αντίστοιχη του τύπου της εισόδου. Για έγγραφα 
Α4, αυτό συνεπάγεται τουλάχιστον 8 ψηφίδες/χιλιοστό-
μετρο. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.3.3. Προηγμένος εκτυπωτής 
Τα χαρακτηριστικά του εκτυπωτή θα πρέπει να ανταπο­
κρίνονται στις φυσιολογικές απαιτήσεις για μια συνεχή 
οπτική εντύπωση: διακριτική ικανότητα επαρκής για να 
αποδώσει μέσω μισοτονισμού 50 κατ' ελάχιστον επίπεδα 
αμαύρωσης ή πραγματικά χρώματα, με τουλάχιστον 6 
ψηφίδες/χιλιοστόμετρο. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.3.4. Διασύνδεση μικροφίλμ 
Στόχος είναι η ανάπτυξη προηγμένων διατάξεων σάρω­
σης και ψηφιακής παραγωγής για μικροφίλμ/μικροδελ-
τία, με διακριτική ικανότητα ανάλογη με εκείνη των 
αρχικών εγγράφων: 8 ψηφίδες/χιλιοστόμετρο κατ' ελάχι­
στο για έγγραφα ομοιοτυπίας Α4. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.3.5. Κωδικοποίηση γραφικών παραστάσεων 
Ευφυείς αλγόριθμοι κωδικοποίησης εφαρμοσμένοι σε 
υλικό με πολύ υψηλό λόγο συμπίεσης. Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.3.6. Αναγνώριση γραφικών παραστάσεων 
Αλγόριθμοι για την αναγνώριση (τυπογραφικών) χαρα­
κτήρων οποιασδήποτε οικογένειας ή πολλών οικογε­
νειών, χειρογράφων και γραμμικών γραφικών παραστά­
σεων. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.3.7. Ευφυής αναγνώριση γραφικών παραστάσεων 
Προσδιορισμός και υλοποίηση καταλλήλου επιπέδου 
δοκιμασμένων γνωστικών μεθόδων σε συστήματα προ­
κειμένου να εξαλειφθούν οι ασάφειες αναγνώρισης μέσω 
μεταγενέστερης επεξεργασίας με αλγόριθμους στατικής 
και δυναμικής αναγνώρισης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον 
παρουσιάζει η βελτιωμένη αναγνώριση χειρογράφων. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.4. Ομιλία 
4.2.4.1. Προφορική διασύνδεση (τύπου Α) 
Η ανάπτυξη και αξιολόγηση διατάξεων και λειτουργιών 
για την επεξεργασία της ανθρώπινης ομιλίας προς και 
από το σταθμό εργασίας. Η Ε και Α θα στοχεύει σε αξιό­
πιστους αλγόριθμους αναγνώρισης και κωδικοποίησης 
και στην παραγωγή ομιλίας υψηλής ποιότητας, που θα 
εγγυάται από μέρους του χρήστη την προφορική διασύν­
δεση. 
Η διαδικασία αναγνώρισης θα πρέπει να βελτιωθεί με την 
ενσωμάτωση γνωστικών τεχνικών, μέχρι ενός επιπέδου 
αναγνώρισης 1000 λέξεων για μεμονωμένες λέξεις σε 
περιορισμένους τομείς εφαρμογών. 
Για υποστήριξη της έρευνας στην προφορική διασύνδεση 
θα συσταθούν βάσεις πληροφοριών με γλωσσολογικές 
πληροφορίες: για την ορθογραφική, φωνητική, και ομι­
λούμενη μορφή. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— προδιαγραφές για αναγνώριση μεμονωμένων λέξεων 
ανεξάρτητα από τον ομιλητή 
— προδιαγραφές λογικού για σύνθεση ομιλίας. 
Έτος 2: 
— απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης σύνθεσης ομι­
λίας 
Αριθ-C 11/76 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
— υλοποίηση αναγνώρισης συνεχούς ομιλίας ανεξάρ­
τητα από τον ομιλητή 
— αξιολόγηση γνωστικών τεχνικών που σχετίζονται με 
την διαδικασία αναγνώρισης. 
* 24ος μήνας: διάταξη αναγνώρισης μεμονωμένων 
λέξεων ανεξάρτητα από τον ομιλητή για 
περιορισμένο (100-200 λέξεις) λεξιλόγιο' 
υλικό για συνθετιστές ομιλίας μιας 
γλώσσας" κωδικοποιητής/αποκωδικο-
ποιητής" 16 kb/s. 
Έτος 3: 
— υλοποίηση κωδικοποιητή/αποκωδικοποιητή 8-4 kb/s 
— απόδειξη της δυνατότητας υλοποίησης της σύνθεσης 
ομιλίας σε όλες τις γλώσσες της Ευρωπαϊκής Κοινό­
τητας, τα ισπανικά και τα γιαπωνέζικα 
— προδιαγραφές για την αναγνώριση ομιλίας σε όλες 
τις γλώσσες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τα ισπα­
νικά και τα γιαπωνέζικα. 
* 36ος μήνας: σύστημα αναγνώρισης μεμονωμένων 
λέξεων ανεξάρτητα από τον ομιλητή για 
περιορισμένα λεξιλόγια και σε τουλάχι­
στον τρεις γλώσσες. 
Έτος 4: 
— υλοποίηση κωδικοποιητή/αποκωδικοποιητή 2,4 kb/s 
— προδιαγραφές αναγνώρισης συνεχούς ομιλίας ανε­
ξάρτητα από τον ομιλητή 
— υλοποίηση συνθετιστή ομιλίας για τουλάχιστον τρεις 
γλώσσες. 
* 48ος μήνας: σύστημα αναγνώρισης συνεχούς ομιλίας 
ανεξάρτητα του ομιλητή για περιορι­
σμένο συντακτικό" υλικό για σύνθεση 
ομιλίας σε τουλάχιστον τρεις γλώσσες* 
κωδικοποιητής/αποκωδικοποιητής 2,4 
kb/s. 
Έτος 5: 
— ενοποίηση της γνωστικής αναγνώρισης. 
* 60ός μήνας: σύστημα αναγνώρισης 1000 μεμονωμένων 
λέξεων για περιορισμένους τομείς εφαρ­
μογών. 
4.2.4.1.1 .«Προφορική διασύνδεση σε σταθμούς εργασίας 
γραφείου (SPIN)» (Α ναφ. 64 + 303 + 340: Α/83/84) 
Ο στόχος του έργου αυτού είναι η ανάπτυξη των βασικών 
επιμέρους στοιχείων, και η ενοποίηση τους σε μία πλήρη 
προφορική διασύνδεση στον σταθμό εργασίας. Τα επί 
μέρους στοιχεία είναι: αναγνώριση ομιλίας, επαλήθευση 
ομιλητή, κωδικοποίηση και αποκωδικοποίηση ομιλίας 
και σύνθεση ομιλίας. 
Για την ενοποίηση των επί μέρους στοιχείων έχει σημα­
σία η κατανόηση της χρήσης της ομιλίας στα πλαίσια της 
επικοινωνίας ανθρώπου-μηχανής και των ζητημάτων ποιότητας/^τουργικότητας που συμβάλλουν στην απο­
δοχή της διασύνδεσης από τους χρήστες. Οι δύο αυτές 
πλευρές θα μελετηθούν εκτεταμένα. 
Όσον αφορά την κάλυψη των διάφορων φυσικών γλωσ­
σών, αυτές είναι προς το παρόν: ιταλικά, γαλλικά, 
ολλανδικά και γερμανικά. 
4.2.4.1.2.«Διερεύνηση της αποδοτικής χρησιμοποίησης 
της ομιλίας στην διασύνδεση ανθρώπου-μηχανής» (Αναφ. 
449: Β/84) 
Το έργο αυτό θα προσδιορίσει τις απαιτήσεις για αποδο­
τικές προφορικές διασυνδέσεις και ιδιαίτερα για σταθ­
μούς εργασίας CAD/CAM/CAE. Οι συμμετέχοντες είναι 
ερευνητικές ενώσεις χρηστών, τελικοί χρήστες και εται-
ρείες-προμηθευτές στους τομείς της ομιλίας και των υπο­
λογιστών. 
Τα αποτελέσματα του έργου θα έχουν θεμελιώδη σημα­
σία για αρκετά άλλα έργα ιδιαίτερα για εκείνα που δια­
πραγματεύονται τη φυσική ομιλία και γλώσσα. 
Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να συμβά­
λουν στα έργα που βρίσκονται τώρα σε εξέλιξη. 
4.2.4.2. Κωδικοποίηση ομιλίας 
Υλικοποιημένος αλγόριθμος για τη συμπίεση του ρυθμού 
διαβίβασης δυαδικών ψηφίων ομιλίας σε 16, 8, 4 και 2,4 
kb/s αντίστοιχα. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β, 
οι οποίες όμως θα εξεταστούν με βάση τις εργασίες που 
βρίσκονται σε εξέλιξη. 
4.2.4.3. Αναγνώριση ομιλίας 
Αναγνώριση μεμονωμένων λέξεων ανεξάρτητα από τον 
ομιλητή καθώς και συνεχούς ομιλίας με εξάρτηση από 
τον ομιλητή και ανεξάρτητα από αυτόν. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β, 
αλλά αυτά θα εξεταστούν με βάση τις εργασίες που βρί­
σκονται σε εξέλιξη. 
4.2.4.4. Σύνθεση ομιλίας 
Σύνθεση ομιλίας από κείμενο με ικανοποιητική φυσικό­
τητα και διακριτική ικανότητα. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β, 
αλλά αυτά θα εξεταστούν με βάση τις εργασίες που βρί­
σκονται σε εξέλιξη. 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/77 
4.2.4.5. Ευφυής αναγνώριση ομιλίας 
Προσδιορισμός και εφαρμογή κατάλληλων γλωσσολογι­
κών γνωστικών τεχνικών για την εξάλειψη των ασαφειών 
αναγνώρισης με μεταγενέστερη επεξεργασία της προφο­
ρικής εισόδου μέσω αλγορίθμων αναγνώρισης πραγματι­
κού χρόνου. 
4.2.4.5.1. «Γλωσσολογική ανάλυση των ευρωπαϊκών 
γλωσσών» (Αναφ. 291: Β/84) 
Ο τελικός στόχος αυτού τον έργον, που θα αρχίσει με μία 
φάση σύνταξης προδιαγραφών, είναι η παροχή υπό τη 
μορφή αρχείων δεδομένων υπολογιστών και αρχείων 
μεθόδων υπολογιστών, κωδικοποιημένων σε γλώσσα 
νψηλού επιπέδον, των ακόλονθων στοιχείων που αφο­
ρούν έναν αριθμό ευρωπαϊκών γλωσσών: 
— L·ξικoγpaφικά λήμματα, κλίσεις, γραμματικές κατη­
γορίες ' 
— αλγόριθμοι και πίνακες για τη μετατροπή της ορθο­
γραφικής μορφής σε φωνητική και αντίστροφα' 
— αλγόριθμοι και πίνακες για τον καθορισμό του τονι­
σμού των λέξεων' 
— στατιστικά στοιχεία, ταξινόμηση λημμάτων και κλί­
σεων ανάλογα με τη συχνότητα χρήσης' 
— κείμενα κατάλληλα για την εξαγωγή περαιτέρω στα­
τιστικών πληροφοριών. 
Τα αποτελέσματα του έργου θα έχουν θεμελιώδη σημα­
σία για αρκετά άλλα έργα, ιδιαίτερα εκείνα που ασχο­
λούνται με τη φυσική ομιλία και γλώσσα. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.5. Γλώσσες και διαδικασίες γραφείου 
4.2.5.1. Αρχιτεκτονικές και γλώσσες εγγράφων γραφείου 
Καθορισμός και υλοποίηση μιας οικογένειας τυπικών 
αρχιτεκτονικών και γλωσσών για την αναπαράσταση 
εγγράφων, καθώς και (προγραμμάτων-)μεταφραστών 
μεταξύ αυτών των γλωσσών. Η επιτάχυνση της τυποποίη­
σης στην περιοχή αυτή αποτελεί ζωτικό συντελεστή για 
την πρόοδο άλλων έργων του προγράμματος ESPRIT 
στην περιοχή των συστημάτων γραφείου. 
4.2.5.1.1. «Χειρισμός μικτών εγγράφων με κείμενο/ 
εικόνα/φωνή και με βάση μια τυποποιημένη 
αρχιτεκτονική εγγράφων γραφείου» (Αναφ. 
' 121: Α/83) 
Βάση για την εργασία αυτή είναι μια πολύπλοκη αρχιτε­
κτονική εγγράφων για την οποία υπάρχουν πρότυπα 
μέχρι το πρώτο βασικό επίπεδο από την ECMA, τον ISO 
και την CCITT. Στα πλαίσια του έργου θα αναπτυχθούν και θα επαληθευθούν έννοιες και αρχιτεκτονικές που 
ευνοούν την εύκολη και φυσική επεξεργασία των εγγρά­
φων. Στα πλαίσια του έργου θα καθορισθούν και θα δοκι­
μαστούν «γέφυρες» ανάμεσα στον ουσιαστικά εξαρτώ­
μενο από το χαρτί κόσμο του σύγχρονου γραφείου και 
στον κόσμο της η^τρονικής τεκμηρίωσης του αύριο. 
(Βλέπε επίσης περιοχή 4.2.5.3). 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.2.5.2. Γλώσσες διασυνδέσεων γραφείου 
Καθορισμός και υλοποίηση γλωσσών για εύκολη αλληλε­
πίδραση με το χρήστη, που θα υλοποιηθούν στα πλαίσια 
των περιβαλλόντων φυσικής γλώσσας στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα και άλλες μείζονες γλωσσολογικές περιοχές. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β, 
που θα εξεταστούν με βάση τις εργασίες που βρίσκονται 
σε εξέλιξη. 
4.2.5.3. Χειρισμός πολύμορφων εγγράφων 
Η ανάπτυξη και επίδειξη τεχνικών για τον χειρισμό και 
την επιμέλεια πολύμορφων εγγράφων. Αυτό θα μπορούσε 
να περιλαμβάνει ειδικό υλικό ή/και λογικό για την πραγ­
ματοποίηση λειτουργιών χειρισμού πληροφοριών ανώτα­
του επιπέδου μαζί με μία γλώσσα ή διαδικασία για τον 
καθορισμό των εξειδικευμένων χειρισμών που απαιτούν. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β, 
που θα εξεταστούν με βάση τις εργασίες που βρίσκονται 
σε εξέλιξη. 
Προσκαλείται η υποβολή νέων προτάσεων για έργα 
τύπου Β. 
4.2.5.4. Ευφυής υποστήριξη λειτουργιών χρήστη 
Στόχος είναι ο καθορισμός και η υλοποίηση ενός συνό­
λου εργαλείων που θα επιτρέψουν στον σχεδιαστή των 
συστημάτων εφαρμογής να εφαρμόσει αποδοτικά και 
αποτελεσματικά λειτουργίες υποστήριξης χρήστη, από τις 
οποίες ένα μεγάλο ποσοστό θα αφορά μη αιτιοκρατικές 
διαδικασίες που θα απαιτούν την αλληλεπίδραση με το 
χρήστη. 
Προσκαλείται η υποβολή νέων προτάσεων για έργα 
τύπου Β, που θα εξεταστούν όμως με βάση τα έργα που 
βρίσκονται σε εξέλιξη. 
4.2.5.5. Πολύμορφη επικοινωνία μεταξύ χρηστών 
Στόχος είναι η βελτίωση της αποδοτικότητας των επικοι­
νωνιών μεταξύ μεμονωμένων ατόμων και ομάδων, με την 
Αριθ. C 11/78 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
εκμετάλλευση της ταυτόχρονης χρησιμοποίησης φωνής, 
χειρογράφων, επεξεργασίας δεδομένων, παρουσίασης 
εγγράφων και τηλεοπτικής σάρωσης χαμηλής ταχύτητας. 
Πρέπει να προβλεφθεί απευθείας επικοινωνία μεταξύ 
φυσικών σταθμών εργασίας, ανεξάρτητα από την σχετική 
θέση τους στο τοπικό ή/και στο δημόσιο δίκτυο. Ανά­
πτυξη ενός πρωτοτύπου και αξιολόγηση της αποδοτικό­
τητας του σε διάφορα περιβάλλοντα επικοινωνιών. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
Περιοχή Ε & Α 4.3: Συστήματα επικοινωνιών 
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 
Στα πλαίσια των επικοινωνιών γραφείου παρουσιάζονται 
ορισμένα πιθανά μακροπρόθεσμα ερευνητικά θέματα. 
Απαιτούνται τεχνολογικές εξελίξεις στην μικροηλεκτρο­
νική και στις οπτικές ίνες, και είναι απαραίτητη η έρευνα 
πάνω στις αρχές των μελλοντικών συστημάτων επικοινω­
νιών όπως τα τοπικά δίκτυα ευρείας ζώνης, την αλληλο-
σύνδεση των τοπικών δικτύων και τις εγκαταστάσεις 
πυλών επικοινωνίας για πολύτροπη λειτουργικότητα. Η Ε 
και Α θα πρέπει να οδηγήσει σε νέα συστήματα και πρό­
τυπα που να βρίσκονται σε συμφωνία με το μοντέλο ανα­
φοράς ISO για αλληλοσύνδεση ανοικτών συστημάτων 
(OSI). Πέρα από αυτά τα τεχνικά προβλήματα, υπάρχουν 
περιοχές μη τεχνικών προβλημάτων που θα πρέπει να 
αντιμετωπιστούν προκειμένου να υποστηριχθεί η πρόο­
δος των συστημάτων επικοινωνιών γραφείου. Οι απαιτή­
σεις των επικοινωνιών γραφείου θα πρέπει να διερευνη­
θούν πιο συστηματικά προκειμένου να δημιουργηθεί μια 
πιο στέρεη βάση για τον σχεδιασμό των μελλοντικών 
συστημάτων τηλεπικοινωνιών. Τα ειδικά προβλήματα της 
ανθρώπινης διασύνδεσης με τα συστήματα επικοινωνιών 
θα πρέπει να μελετηθούν και θα πρέπει να ληφθεί υπόψη 
η μελλοντική σχέση των οργανισμών ΤΤΤ με τα νέα 
τοπικά συστήματα επικοινωνιών. Απαιτούνται νέες 
γλώσσες και διευκολύνσεις όσον αφορά τα λειτουργικά 
συστήματα σε σχέση με τα κατανεμημένα συστήματα. 
Στα πλαίσια όλων αυτών των πιθανών ερευνητικών δρα­
στηριοτήτων, καθορίστηκαν τέσσερα κύρια θέματα που 
καλύπτουν μερικά καίρια ζητήματα. 
Το πρώτο θέμα είναι αφιερωμένο στο θεμελιώδες ζήτημα 
— πώς να εξασφαλιστεί ένα κοινό σύστημα επικοινωνιών 
για όλες τις επικοινωνιακές ανάγκες του γραφείου. Το 
ζήτημα αυτό γίνεται όλο και πιο επείγον, καθώς στο μέλ­
λον θα χρειάζεται για κάθε γραφείο, επικοινωνία με μη 
φωνητικά μέσα και όσο θα προχωρεί η τηλεοπτική επι­
κοινωνία. 
Το δεύτερο θέμα καλύπτει τα τοπικά δίκτυα ευρείας 
ζώνης, συμπεριλαμβανομένης και της εφαρμογής των 
οπτικών ινών, και όλων των τεχνολογικών προβλημάτων 
που σχετίζονται με αυτό. Εξετάζει επίσης το ρόλο των επικοινωνιών με μεταγωγή 
στο γραφείο. Καλύπτει τα προβλήματα της μετάβασης 
από τις σημερινές τεχνικές μεταγωγής μιας υπηρεσίας 
προς τη μεταγωγή μεταβλητού εύρους ζώνης για πολλές 
υπηρεσίες που θα επιτρέψει τη σύνθεση όλων των περιφε­
ρειακών και πόρων του γραφείου. 
Το τρίτο θέμα αντιμετωπίζει τη διαχείριση των πόρων σε 
ένα κατανεμημένο περιβάλλον. 
Στα πλαίσια του 4ου θέματος υπάρχει πρόθεση προώθη­
σης της τυποποίησης των υπηρεσιών επικοινωνιών προ­
στιθέμενης αξίας στο γραφείο π.χ. με τη μορφή ηλεκτρο­
νικού ταχυδρομείου για κείμενα, εικόνες και φωνή και 
για πολύμορφα συστήματα πληροφοριών όπως το προη­
γούμενο VIDEOTEX. 
ΘΕΜΑΤΑ Ε&Α 
4.3.1. Αρχιτεκτονική 
— αρχιτεκτονικές συστημάτων επικοινωνιών 
(τύπου Α) 
— ασφάλεια επικοινωνιών 
— ζητήματα εναρμόνισης στον τομέα των επι­
κοινωνιών 
4.3.2. Τεχνολογία 
— οπτικά τοπικά δίκτυα ευρείας ζώνης (τύπου 
Α) 
— προηγμένες τεχνικές μεταγωγής (τύπου Α) 
4.3.3. Διαχείριση πόρων 
— κατανεμημένα συστήματα (τύπου Α) 
4.3.4. Υπηρεσίες 
— πολύτροπο σύστημα διαβίβασης μηνυμάτων 
— προηγμένο VIDEOTEX με βάση ISDN 
— προηγμένες υπηρεσίες 
ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΘΕΜΑΤΩΝ 
4.3.1. Αρχιτεκτονική 
Στο περιβάλλον ενός σύγχρονου γραφείου υπάρχουν 
ποσότητες μηχανημάτων που προέρχονται από διαφορε­
τικούς κατασκευαστές και που μπορούν γενικώς να επι­
κοινωνήσουν μόνο με παρόμοιο εξοπλισμό. Επιπλέον τα 
διαφορετικά συστήματα έχουν εξαιρετικά διαφορετικές 
επιδόσεις και απαιτήσεις για ταχύτητες δεδομένων που 
καλύπτονται μόνον από διαφορετικές αρχιτεκτονικές. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/79 
Απαιτείται επιτακτικά μια αρχιτεκτονική συστημάτων 
γραφείου που θα υποστηρίζει όλες τις διατάξεις ανάλογα 
με τις ανάγκες τους. Υπάρχει πιθανότης ενοποίησης 
κυκλωμάτων ιδιωτικών τηλεφωνικών κέντρων (ΡΑΒΧ), 
τοπικών δικτύων και ζεύξεων ευρείας ζώνης προκειμένου 
να υποστηριχθούν οι διάφορες κατηγορίες εξοπλισμού. 
Θα απαιτηθούν συγκεντρωτές σημάτων και πρωτοκόλ­
λων ή πύλες επικοινωνίας που θα συμβιβάζονται όπου 
απαιτείται με το μοντέλο αναφοράς OSI, για επικοινωνία 
τόσο ανάμεσα στις κατηγορίες αυτές του εξοπλισμού όσο 
και με άλλα απομεμακρυσμένα συστήματα μέσω κυκλω­
μάτων δημοσίας χρήσεως. 
Η διάδοση του εξοπλισμού πληροφορικής έκανε πιο επι­
τακτική την ανάγκη για καλή αλληλεπίδραση στα πλαί­
σια του γραφείου. Υφίσταται μια μοναδική ευκαιρία για 
τους ευρωπαίους κατασκευαστές να συμφωνήσουν σε 
κοινά πρωτόκολλα για αλληλεπίδραση που θα επιτρέ­
ψουν τη σύνταξη προδιαγραφών για μικροκυκλώματα 
VLSI επικοινωνιών που θα παραχθούν σε οικονομικές 
ποσότητες με αποτέλεσμα να μειωθεί το κόστος του εξο­
πλισμού. 
Προκειμένου να παραχθεί μια λύση ανθεκτική στο χρόνο 
η οποία όχι μόνο θα διευκολύνει την αλληλεπίδραση 
μεταξύ των σημερινών διαφορετικών συστημάτων αλλά 
επίσης θα ενθαρρύνει και θα διευκολύνει την υιοθέτηση 
των τεχνικών που θα αναπτυχθούν και στα μελλοντικά 
συστήματα, το φάσμα των εργασιών προβλέπεται να 
είναι ιδιαίτερα εκτεταμένο. 
4.3.1.1. Αρχιτεκτονικές συστημάτων επικοινωνιών 
(τύπου Α) 
Προσδιορισμός με βάση τις απαιτήσεις όσον αφορά το 
φόρτο διακίνησης και την απόσταση, των πλέον κατάλ­
ληλων τροπολογιών για τυπικές καταστάσεις γραφείου, 
συμπεριλαμβανομένων γραφείων με τοπικές, κατανεμη­
μένες και μεγάλων αποστάσεων ζεύξεις. Καθορισμός των 
πόλων επικοινωνίας, των συστημάτων εξυπηρέτησης επι­
κοινωνιών, των πρωτοκόλλων προσπέλασης των δικτύων 
και των σχημάτων πολυπλεξίας, με διερεύνηση των δυνα­
τοτήτων διόρθωσης σφαλμάτων των δικτύων, την ανα­
συγκρότηση και το γενικό έλεγχο. 
Η αρχιτεκτονική θα πρέπει να εξασφαλίζει λειτουργίες 
πυλών επικοινωνίας στις οποίες θα λαμβάνονται υπόψη 
οι μελλοντικές εξελίξεις των δημοσίων δικτύων καθώς 
και οι απαιτήσεις για εχεμύθεια και ασφάλεια. 
Το βιομηχανικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη προτύπων 
και την εκτέλεση δοκιμών συμμόρφωσης αποτελεί μέρος 
του ορισμού αυτού του έργου. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— μελέτη εναλλακτικών αρχιτεκτονικών με ιδιαίτερη 
προσοχή στην κατανεμημένη λειτουργία, τις αναμε­
νόμενες τεχνολογίες, τα χαρακτηριστικά του φόρτου 
διακίνησης, τις απαιτήσεις για επιτήρηση και κατα­
γραφή στα πλαίσια της διαχείρισης και του ελέγχου 
του δικτύου καθώς και της ασφάλειας της προσπέλα­
σης και της διαβίβασης των δεδομένων — καθορισμοί πυλών επικοινωνίας, πρωτοκόλλων προ­
σπέλασης και σχημάτων πολυπλεξίας. 
* 12ος μήνας: ανάλυση απαιτήσεων αρχιτεκτονικής 
δικτύου. 
Έτη 2 έως 5: 
— σχεδιασμός βασικών αρχιτεκτονικών (π.χ. με βάση 
τοπικά δίκτυα ή ιδιωτικά τηλεφωνικά κέντρα) ανά­
λογα με τις γνώσεις που έχουν αποκτηθεί. 
* 18ος μήνας: προδιαγραφές της αρχιτεκτονικής δικτύου 
για υλοποίηση. 
— πρώτες εκτιμήσεις των οικονομικών δεδομένων, της 
απόδοσης και των προτύπων, 
— μελέτη εναλλακτικών λύσεων για την αρχιτεκτονική 
της συρμάτωσης και τα σχήματα πολυπλεξίας, λαμ­
βανομένων υπόψη του υφιστάμενου περιβάλλοντος 
εργοστασίου, των κτιρίων, των υφιστάμενων καλω­
δίων, του χώρου, της συντήρησης, του ευπρόσβλη­
του, της ασφάλειας, κλπ. 
— καθορισμός του συστήματος εξυπηρέτησης επικοινω­
νιών και των άλλων λειτουργιών ποικίλης επικοινω­
νίας συμπεριλαμβανομένων και λειτουργιών που 
μετατρέπουν τους διάφορους τύπους πρωτοκόλλων 
σε ένα κοινό πρωτόκολλο τοπικού δικτύου για 
δικτύωση ανάμεσα σε γραφεία, ανοικτή αλληλοσύν-
δεση μέσα στο ίδιο γραφείο, προσπέλαση βάσεων 
δεδομένων και απομεμακρυσμένων κέντρων πληρο­
φοριών 
— τελειοποίηση της αρχιτεκτονικής (π.χ. δρομολό­
γηση)' δραστηριότητες τυποποίησης· προετοιμασία 
πειραματικής εφαρμογής εφόσον αυτό κριθεί αναγ­
καίο (π.χ. σύστημα εξυπηρέτησης επικοινωνιών δοκι­
μαστικής εφαρμογής) 
— δραστηριότητες τυποποίησης' υλοποίηση πειραματι­
κής εφαρμογής 
— αξιολόγηση της αρχιτεκτονικής με βάση τα αποτελέ­
σματα της πειραματικής εργασίας. 
Έτος 3: 
Η εργασία στον τομέα των εργαλείων θα αρχίσει κατά το 
έτος 3: 
— προσδιορισμός των απαιτούμενων εργαλείων. Προσ­
διορισμός των σχετικών τυποποιημένων επικοινω­
νιακών πρωτοκόλλων ανταλλαγής και διαχείρισης 
(επικοινωνίας, μεταφοράς και δικτύου). Προσδιορι­
σμός αρχιτεκτονικών του σχετικού εξοπλισμού. 
Καθορισμός της αρχιτεκτονικής των εργαλείων. 
— Προδιαγραφές μεμονωμένων εργαλείων. Σχεδιασμός 
και κατασκευή εργαλείων. 
* 42ος μήνας: προδιαγραφές εργαλείων και μεθοδολο­
γίας. 
* 48ος μήνας: υλοποίηση (υλοποιήσεις) δικτύου δοκιμα­
στικής εφαρμογής. 
* 60ός μήνας: έκθεση αξιολόγησης δικτύου (δικτύων) 
δοκιμαστικής εφαρμογής' έκθεση σχε­
τικά με την μεθοδολογία προδιαγραφής 
εργαλείων. 
Αριθ. C 11/80 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14.1.85 
4.3.1.1.1. «Σύστημα τοπικών επικοινωνιών ευρείας 
ζώνης για εκτεταμένες περιοχές» (Αναφ. 73: 
Α/83) 
Το έργο αυτό ασχοΜται με την έρευνα και ανάπτυξη 
ενός συστήματος τοπικών επικοινωνιών ευρείας ζώνης 
για εκτεταμένες περιοχές. Το πρωτότυπο σύστημα που θα 
αναπτυχθεί θα ικανοποιεί τις προβ^όμενες μελλοντικές 
επικοινωνιακές ανάγκες μεγάλων βιομηχανικών, επιστη­
μονικών και διοικητικών οργανισμών. Στα πλαίσια του 
έργου θα ληφθούν υπόψη οι ανάγκες για επικοινωνία 
δεδομένων, κειμένων, φωνής και γραφικών παραστάσεων 
και θα εξασφαλιστούν κύρια δίκτυα διανομής και πύλες 
επικοινωνίας για ετερογενή τοπικά δίκτυα. 
4.3.1.1.2. «Αρχιτεκτονικές συστημάτων επικοινωνιών» 
(Αναφ. 237: Α/84) 
Το ενδιαφέρον του έργου συγκεντρώνεται στην ανάπτυξη 
νέων αρχιτεκτονικών για την αλληλοσύνδεση τερματι­
κών και πόρων στα πλαίσια ενός ενοποιημένου περιβάλ­
λοντος πολλών υπηρεσιών. Το δίκτυο που θα αναπτυχθεί 
στα πλαίσια του έργου αυτού θα αντικατοπτρίζει την 
πολιτική των ανοικτών συστημάτων εξασφαλίζοντας δια­
συνδέσεις με βάση τα πρότυπα OS Ι. 
Προτείνεται μία προσέγγιση «από τα επάνω προς τα 
κάτω» που θα περιλαμβάνει τρεις φάσεις: 
Κατά τη φάση 1 θα προσδιοριστούν οι επικοινωνιακές 
ανάγκες με ανάλυση των απαιτήσεων των χρηστών. Θα 
αναπτυχθεί ένα λογικό μοντέλο των επικοινωνιών. Θα 
υποβληθεί μία πρόταση για την ενοποίηση ενός κατανε­
μημένου λειτουργικού συστήματος στα πλαίσια της 
δομής ανοικτού συστήματος. 
Στα πλαίσια της φάσης 2 θα αναπτυχθεί η φυσική αρχιτε­
κτονική με συσχέτιση των στοιχείων του λογικού μοντέ­
λου της φάσης 1 με σημερινή τεχνολογία επικοινωνιών. 
Η φάση 3 θα συνίσταται στην ανάπτυξη εκείνων των 
στοιχείων του συστήματος που θα προσδιοριστούν στη 
φάση 2 προκειμένου να κατασκευαστεί ένα δίκτυο επίδει­
ξης δοκιμαστικής εφαρμογής. Το δίκτυο δοκιμαστικής 
εφαρμογής θα υποστεί δοκιμές απόδοσης προκειμένου να 
αξιολογηθούν οι αποφάσεις όσον αφορά το σχεδιασμό 
του συστήματος που πραγματοποιήθηκαν κατά τη φάση 
4.3.1.1.3. «Μία ενοποιημένη αρχιτεκτονική δικτύου για 
επικοινωνίες γραφείου» (Αναφ. 395 και 95: 
Α/83-84) 
Στα πλαίσια του έργου πρόκειται να σχεδιαστεί και να 
καθοριστεί μία αρχιτεκτονική για επικοινωνίες γραφείου, 
και να επιδειχθεί μία εγκατάσταση δοκιμαστικής εφαρ­
μογής. Η αρχιτεκτονική θα μπορεί να περιλάβει όλους 
τους τύπους των τοπικών και ευρείας περιοχής δικτύων, 
όπως τα οπτικά τοπικά δίκτυα, τα δίκτυα ευρείας ζώνης 
CATV, τα ιδιωτικά τηλεφωνικά κέντρα (ΡΑΒΧ), τα 
δίκτυα μεταγωγής πακέτων και το εμφανιζόμενο 
ψηφιακό δίκτυο ενοποιημένων υπηρεσιών (ISDN). Η ενοποιημένη αρχιτεκτονική θα επιδειχθεί στα πλαίσια 
ενός ενοποιημένου δικτύου δοκιμαστικής εφαρμογής που 
θα περιλαμβάνει το δίκτυο ευρείας ζώνης και μια ποικι­
λία άλλων διαθέσιμων τοπικών και ευρείας περιοχής 
δικτύων, που θα συνδέουν τις έδρες των συμμετεχόντων 
στο έργο. Οι εφαρμογές επίδειξης θα περιλαμβάνουν μία 
βελτιωμένη έκδοση του περιβάλλοντος διακίνησης εγγρά­
φων. 
Δεν προσκαλείται η υποβολή προτάσεων, εκτός και αν 
αυτές συμβάλλουν σε έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέ­
λιξη. 
4.3.1.2. Ασφάλεια επικοινωνιών 
Καθορισμός και επίδειξη βελτιώσεων στον τομέα της 
ασφάλειας στα δίκτυα. Εφαρμογή σε διαθέσιμα δίκτυα. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.3.1.3. Ζητήματα εναρμόνισης στον τομέα των επικοινω­
νιών 
Επειδή η επικοινωνία συνεπάγεται ζεύξη πομπών και 
δεκτών, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν πολυάριθμα ζητή­
ματα συμβιβαστότητας. Το θέμα αυτό εξασφαλίζει έναν 
τρόπο επίτευξης συμφωνιών πριν από την επίσημη υιοθέ­
τηση προτύπων όσον αφορά αυτά τα ζητήματα, στα πλαί­
σια υφισταμένων συμφωνιών όπως το μοντέλο αναφοράς 
150/051 και των συνεχιζόμενων προσπαθειών διεθνούς 
τυποποίησης, καθώς και ένα μέσο δοκιμής των προδια­
γραφών που θα προκύψουν. 
«Τυποποίηση ενοποιημένων υπηρεσιών τοπικών δικτύων 
(LAN) και πρωτοκόλλων προσπέλασης υπηρεσιών» 
(Αναφ. 43: Β/83) 
Στόχος του έργου είναι ο καθορισμός των υπηρεσιών που 
θα παρέχονται από ένα τοπικό δίκτυο ενοποιημένης δια­
κίνησης και ο καθορισμός μιας ευσταθούς διασύνδεσης 
ανεξάρτητης από την τεχνολογία LAN ανάμεσα στα τερ­
ματικά DTE και στην ομάδα προσπέλασης του LAN. Η 
διασύνδεση αυτή θα περιλαμβάνει τη φυσική διασύνδεση 
και τα πρωτόκολλα προσπέλασης υπηρεσιών μέσω των 
οποίων μπορεί να χρησιμοποιηθούν οι υπηρεσίες. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.3.2. Τεχνολογία 
Σε οποιοδήποτε τύπο ενοποιημένου γραφείου θα απαιτη­
θεί μία βασική υποδομή επικοινωνιών επαρκούς δυναμι­
κότητας και αξιοπιστίας έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η 
διακίνηση των πληροφοριών στιγμιαία (ή με ασήμαντη 
καθυστέρηση). Οι σημερινές εκτιμήσεις υποδεικνύουν ότι 
θα απαιτηθούν δυναμικότητες αρκετά μεγαλύτερες από 
τα 100 Mb/s προκειμένου να εξυπηρετηθεί η διακίνηση 
των πληροφοριών μεταξύ υπολογιστών, μεταξύ σταθμών 
εργασίας και μεταξύ εξοπλισμού CAD. Αναμένεται ότι 
θα υποστηρίξουν ταυτόχρονα τη διαβίβαση ομιλίας, δεδο­
μένων καθώς και ακίνητων και κινητών εικόνων. 
14.1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ,Ο 11/81 
Η απαιτούμενη δυναμικότητα εξασφαλίζεται τόσο με την 
τεχνολογία ομοαξονικών καλωδίων όσο και με την 
τεχνολογία οπτικών ινών, αλλά οι ιδιότητες της διαβίβα­
σης με οπτικές ίνες ταιριάζουν καλύτερα στην περιοχή 
των Gb/s. Η τεχνολογία των οπτικών ινών χρησιμοποιεί­
ται σήμερα κυρίως για επικοινωνία μεταξύ δύο σημείων. 
Απαιτούνται βελτιωμένες τεχνικές για την παθητική 
σύζευξη εξοπλισμού στα πλαίσια μιας ζεύξης με οπτικές 
ίνες και επίσης για την μεταγωγή (ή δρομολόγηση) σημά­
των σε μια αρχιτεκτονική δικτύου, κατά προτίμηση με 
τεχνικές οπτικής μεταγωγής. Όταν επιτευχθεί κάτι 
τέτοιο, θα υπάρχουν επαρκή περιθώρια δυναμικότητας 
(πάνω από 1 Gb/s) για τις μελλοντικές εφαρμογές που 
μπορούν να προβλεφθούν και που θα περιορίζονται μόνο 
από την υπάρχουσα τεχνολογία τερματισμού οπτικών 
ινών. 
4.3.2.1. Οπτικά τοπικά δίκτυα ευρείας ζώνης 
Προσδιορισμός και διατύπωση αρχιτεκτονικών και προ­
τύπων για οπτικά τοπικά δίκτυα ευρείας ζώνης, καθορι­
σμός των σχεδιαστικών απαιτήσεων για μικροκυκλώ­
ματα VLSI και επίδειξη της δυνατότητας υλοποίησης από 
λειτουργικής και οικονομικής πλευράς. 
Πρόγραμμα (-)και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτη 1 έως 5: 
— καθορισμός αρχιτεκτονικών και πρωτοκόλλων για 
οπτικά τοπικά δίκτυα ευρείας ζώνης. 
* 3ος μήνας: προδιαγραφές για αρχιτεκτονικές και πρω­
τόκολλα οπτικών τοπικών δικτύων ευρείας 
ζώνης. 
— Εξέταση και σχεδιασμός εξοπλισμού διαβίβασης και 
διασύνδεσης για τεχνικές οπτικών ινών. 
* 12ος μήνας: προδιαγραφές για τεχνικές διαβίβασης 
οπτικών τοπικών δικτύων. 
— Καθορισμός των σχεδιαστικών απαιτήσεων για 
μικροκυκλώματα VLSI και υλοποίηση των πρωτο­
κόλλων για την διασύνδεση δικτύων* εξασφάλιση 
αξιοπιστίας και ασφάλειας σε ικανοποιητικά επί­
πεδα. 
* 18ος μήνας: προδιαγραφές για μικροκυκλώματα VSLI 
για διασυνδέσεις δικτύου. 
— Αξιολόγηση σχεδίων συστημάτων επίδειξης, πραγμα­
τοποίηση αναγκαίων εξελίξεων σχετικά με το 
σύστημα επίδειξης. 
* 36ος μήνας: προδιαγραφές για σύστημα επίδειξης. 
* 48ος μήνας: υλοποίηση συστήματος επίδειξης για την 
απόδειξη δυνατότητας υλοποίησης από 
λειτουργικής και οικονομικής πλευράς σε 
ένα επιχειρησιακό ενδοοργανικό περιβάλ­
λον. 
* 60ός μήνας: έκθεση αξιολόγησης για το σύστημα επί­
δειξης. 4.3.2.1.1. «Τοπικό ενοποιημένο οπτικό δίκτυο (LION) 
(Αναφ. 169: Α/83) 
Το έργο LION στοχεύει στην υλοποίηση ενός τοπικού 
δικτύου ευρείας ζώνης που θα στηρίζεται σε τεχνολογία 
οπτικών ινών, με κύρια εφαρμογή στο περιβάλλον του 
γραφείου, περάαμβάνοντας και εφαρμογές σε εργαστή­
ρια βιομηχανικών ερευνών, πανεπιστήμια, νοσοκομεία 
και εργοστάσια. To LION θα εξασφαλίσει πολλαπλή 
προσπέλαση σε αρκετούς ανεξάρτητους χρήστες με απαι­
τήσεις για κατανεμημένη επεξεργασία και κατανεμημένη 
νοημοσύνη, καθώς και τη δυνατότητα διακίνησης φωνής, 
δεδομένων, κειμένου και τη^πτικών εικόνων. Προβλέ­
πονται πολύ υψηλές ταχύτητες διαβίβασης δυαδικών 
ψηφίων, που θα απαιτούν νέες τεχνολογίες ολοκληρωμέ­
νης οπτικής και ηλεκτρονικά εξαρτήματα πολύ υψηλής 
ταχύτητας. 
4.3.2.1.2. «Σύμφωνο οπτικό τοπικό δίκτυο εξαιρετικά 
μεγάλου εύρους ζώνης» (Αναφ. 249: Β/84) 
Το έργο αποβλέπει στη διερεύνηση της δυνατότητας χρη­
σιμοποίησης σύμφωνων οπτικών τεχνικών σε ένα τοπικό 
δίκτυο με την αντιμετώπιση τόσο τεχνικών όσο και 
συστημικών ζητημάτων. Θα εξετάσει νέες αρχιτεκτονικές 
μηχανών για την υλοποίηση διαβιβάσεων μεγάλου εύρους 
ζώνης της τάξεως των αρκετών Gbits/δευτερόλεπτο για 
διάφορους τύπους πληροφοριών συμπεριλαμβανομένης 
φωνής, κειμένου, εικόνας κλπ. 
Δεν προσκαλείται η υποβολή προτάσεων, εκτός και αν 
αυτές αποτελούν επέκταση των έργων που βρίσκονται 
ήδη σε εξέλιξη. 
4.3.2.2. Προηγμένες τεχνικές μεταγωγής (τύπου Α) 
Προσδιορισμός των απαιτήσεων που επηρεάζουν το σχε­
διασμό αρχιτεκτονικών μεταγωγής. Υποβολή προτάσεως 
και σχεδιασμός μιας φυσικής αρχιτεκτονικής επικοινω­
νιών μεταγωγής για την αλληλοσύνδεση χρηστών μεμο­
νωμένων υπηρεσιών καθώς και πολλαπλών ενοποιημένων 
υπηρεσιών μέσα σε ένα γραφείο, με συστήματα του γρα­
φείου και ευρύτερα δίκτυα. 
Σχεδιασμός και υλοποίηση ενός συστήματος επίδειξης 
για την αξιολόγηση της δυνατότητας υλοποίησης και της 
απόδοσης. 
Πρόγραμμα (-)και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— Προσδιορισμός και αξιολόγηση θεμελιωδών παραμέ­
τρων που επηρεάζουν τις αρχιτεκτονικές μεταγωγής. 
Έτη 2 έως 4: 
— Καθορισμός φυσικών και λογικών αρχιτεκτονικών 
για αλληλοσύνδεση μεταγωγής. 
Αριθ-C 11/82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14.1.85 
— Σχεδιασμός επί μέρους στοιχείων συστήματος (στοι­
χείων μεταγωγής και διασύνδεσης) για τη φυσική 
αρχιτεκτονική που καθορίστηκε παραπάνω. 
— Προκαταρκτική δήλωση για τη δυνατότητα υλοποίη­
σης μιας κοινής τεχνολογίας μεταγωγής. 
— Καθορισμός απαιτήσεων VLSI (απόδοση, πυκνότητα 
διατάξεων). 
— Προδιαγραφές συστήματος επίδειξης και λεπτομερής 
σχεδιασμός των στοιχείων του. 
— Υλοποίηση συστήματος επίδειξης (υπάρχει επιθυμία 
όπως αυτό αποτελεί στοιχείο μιας ευρύτερης αρχιτε­
κτονικής). 
Έτος 5: 
— Αξιολόγηση συστήματος επίδειξης (υπάρχει επιθυμία 
όπως αυτό αποτελεί στοιχείο μιας ευρύτερης αρχιτε­
κτονικής). 
— Αναθεώρηση ορισμού φυσικής αρχιτεκτονικής. 
— Αναθεώρηση απαιτήσεων VLSI. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α. 
4.3.3. Διαχείριση πόρων 
Στα πλαίσια των ενοποιημένων δικτύων γραφείων και 
εργοστασίων, θα υπάρξει μια διαρκώς αυξανόμενη 
ανάγκη καθώς και ευκαιρία κοινής χρησιμοποίησης κατε-
σπαρμένων πόρων καθώς και η τάση για αναζήτηση και 
χρησιμοποίηση εφεδρικής δυναμικότητας επεξεργασίας. 
Έχουν πραγματοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη αξιόλο­
γες έρευνες στη γενική περιοχή των κατανεμημένων 
συστημάτων και των κατανεμημένων βάσεων δεδομένων. 
Η γενική φύση αυτής της εργασίας συνεπάγεται τη χρησι­
μοποίηση εξαιρετικά εξειδικευμένου προσωπικού κατά 
τη συγκρότηση και διαχείριση τέτοιων συστημάτων, ιδι­
αίτερα σε δυναμικά περιβάλλοντα (ιδίως εκεί όπου οι 
άμεσες απαιτήσεις για το σύστημα μεταβάλλονται). 
Η θεμελιώδης απαίτηση είναι η εξασφάλιση μηχανισμών 
για την κατασκευή και διαχείριση τέτοιων συστημάτων 
από σχετικά ανειδίκευτο προσωπικό. 
Αυτό απαιτεί την εκτέλεση σημαντικών προγραμμάτων 
εργασιών με αντικείμενο την παράλληλη επεξεργασία 
στα πλαίσια ενός δικτύου αρκετών διαφορετικών μηχα­
νών, τη διαχείριση κατανεμημένων βάσεων δεδομένων 
και τις τεχνικές για την αλληλοσύνδεση των διαδικασιών 
εφαρμογών. 
4.3.3.1 Κατανεμημένα συστήματα (τύπου Α) 
Ο προσδιορισμός των πρωτογενών στοιχείων σε επίπεδα 
εφαρμογής για τη μεταφορά δεδομένων ή/και των βαθμί­
δων των προγραμμάτων για τηλεπεξεργασία ή προσπέ­
λαση δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης και της εξουσιο­
δότησης για προσπέλαση. Θα πρέπει να αντιμετωπιστεί και να επιλυθεί με πρακτικό τρόπο η έννοια της μοναδι­
κότητας ή της ενοποίησης των δεδομένων και των προ­
γραμμάτων και ο αυτόματος εκσυγχρονισμός των στοι­
χείων αυτών σε ένα κατανεμημένο περιβάλλον. 
Η επινόηση γλωσσών υποστήριξης που θα επιτρέψουν 
στους χρήστες, στις εφαρμογές και τα λειτουργικά 
συστήματα να προγραμματίσουν την κίνηση και την προ­
σπέλαση σε πόρους λογικού. Στις ιδιαίτερες εντολές μπο­
ρεί να περιλαμβάνονται εντολές φόρτωσης περιφερεια­
κών μονάδων με στοιχεία της κεντρικής μονάδας, αιτή­
σεις εκτέλεσης προγραμμάτων από μακριά, κλήσεις δια­
δικασιών από μακριά, εκσυγχρονισμοί βάσεων δεδομέ­
νων. 
Επινόηση ενός μηχανισμού υποδομής για τη διαχείριση 
των πόρων ενός δικτύου συμπεριλαμβανομένης της γνώ­
σης για τη διαθεσιμότητα πόρων, την ακεραιότητα 
πόρων, την αναγνώριση και αυτόματη διόρθωση ελαττω­
μάτων. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*)•' 
Έτος 1: 
— Προσδιορισμός υποκατηγοριών εφαρμογών και 
αλληλεπίδρασης πόρων. Καθορισμός και δοκιμή 
πρωτογενών στοιχείων για τον έλεγχο της προσπέ­
λασης των πόρων από τις εφαρμογές. Διερεύνηση 
τεχνικών για τον εκσυγχρονισμό κατανεμημένων 
προγραμμάτων και βάσεων δεδομένων, με ταυτό­
χρονη διατήρηση της συνέπειας. Σκιαγράφηση απαι­
τήσεων προδιαγραφών για μια γλώσσα υποστήριξης 
κατανεμημένου υπολογισμού. Σκιαγράφηση απαιτή­
σεων προδιαγραφών για ένα σύστημα διαχείρισης 
υποδομής. 
* 12ος μήνας: Πρωτογενή στοιχεία κατανεμημένου υπο­
λογισμού. Προδιαγραφές για μια γλώσσα 
υποστήριξης κατανεμημένου υπολογισμού 
και ένα σύστημα διαχείρισης περιβάλλο­
ντος. 
Έτη 2 έως 3: 
— Πρώτη εφαρμογή της γλώσσας σε μια απλή υποδομή 
(ως δοκιμαστικού φορέα) για τον πλήρη έλεγχο των 
τεχνικών της προσπέλασης και του ελέγχου κατανε­
μημένων πόρων σε ένα δίκτυο ευφυών σταθμών 
εργασίας. Επικύρωση των πρωτογενών στοιχείων 
και των τεχνικών διαχείρισης. Αποδοτική τεχνική 
διαχείρισης βάσεων δεδομένων για την εξισορρό­
πηση του ταυτοχρονισμού και της συνέπειας σε ένα 
κατανεμημένο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων 
και τεχνικών αποκατάστασης. 
* 24ος μήνας: Επίδειξη διαχείρισης βάσεων δεδομένων. 
* 36ος μήνας: Εφαρμογή γλώσσας υποστήριξης σε ένα 
δοκιμαστικό περιβάλλον κατανεμημένων 
σταθμών εργασίας. 
14.1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Apie.Cll/83 
Έτη 4 έως 5: 
— Πλήρης εφαρμογή της γλώσσας και πλήρης εφαρ­
μογή της διαχείρισης υποδομής για την αυτόματη 
κατανομή και συνεργασία των αιτήσεων επεξεργα­
σίας. Επικύρωση των παραμέτρων ταυτοχρονισμού 
και συνέπειας. Επικύρωση του μηχανισμού εντοπι­
σμού αστοχιών και αυτόματης αποκατάστασης. Εξέ­
ταση της αποδοτικότητας στα πλαίσια ενός περιβάλ­
λοντος συνεχούς λειτουργίας. 
* 48ος μήνας: Περιβάλλον διαχείρισης πόρων δοκιμα­
στικής εφαρμογής. 
* 60ός μήνας: Πλήρως επικυρωμένη επίδειξη ενός περι­
βάλλοντος κατανεμημένων σταθμών 
εργασίας. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α. 
4.3.4. Υπηρεσίες 
Μελέτη και σύνταξη προδιαγραφών της λειτουργικής 
επέκτασης των υπηρεσιών VIDEOTEX με βάση τα μελ­
λοντικά ψηφιακά δίκτυα ενοποιημένων υπηρεσιών ISDN 
(ψηφιακά δίκτυα στενής και ευρείας ζώνης)" παρουσίαση 
(διαβίβασης) κειμένου/γραφικών παραστάσεων/εικό-
νων/ομιλίας/τηλεκινηματογραφίας και τις ανεπτυγμένης 
αμφίδρομης διασύνδεσης με το χρήστη. Συγκρότηση πει­
ραμάτων και αξιολόγηση τους. 
4.3.4.1. Πολύτροπο σύστημα διαβίβασης μηνυμάτων 
Διατύπωση των απαιτήσεων για υπηρεσίες διαβίβασης 
μηνυμάτων γραφείου (κείμενο, εικόνα, φωνή, τηλεφωτο-
γραφία, τηλεκινηματογραφία). Αξιολόγηση της δυνατό­
τητας υλοποίησης συστημάτων διαβίβασης μηνυμάτων 
για πολύτροπα μηνύματα. Θα πρέπει να αντιμετωπισθούν 
και τα ζητήματα τυποποίησης. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.3.4.2. Προηγμένο VIDEOTEX με βάση ISDN 
Μελέτη των βελτιώσεων των υπηρεσιών VIDEOTEX με 
βάση της ανεπτυγμένες εφαρμογές και τα μελλοντικά 
δίκτυα. Πολύτροπη παρουσίαση, κειμένου, γραφικών 
παραστάσεων, εικόνων, τηλεκινηματογραφίας. Απαιτού­
νται διαλογικές λειτουργίες φιλικές με το χρήστη, καθώς 
και τυποποίηση διασυνδέσεων και πρωτοκόλλων. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.3.4.2.1. «Ένας αλγόριθμος κωδικοποίησης εικόνων 
υψηλής συμπίεσης για φωτογραφικό VIDEO­
TEX» (Αναφ. 563: Β/84). 
Στόχος είναι η ανάπτυξη με τη βοήθεια μιας ομάδας που 
είναι αντιπροσωπευτική αλλά αρκετά μικρή προκειμένου να είναι και αποδοτική, μιας μεθοδολογίας κωδικοποίη­
σης εικόνων υψηλής συμπίεσης που μπορεί να εφαρμο­
στεί στα τηλεοπτικά σήματα. Ο τελικός στόχος της εργα­
σίας είναι ο καθορισμός μιας επιλεγμένης τεχνικής κωδι­
κοποίησης ως πιθανού ευρωπαϊκού προτύπου για το 
φωτογραφικό VIDEOTEX στο ISDN. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.3.4.3 Προηγμένες υπηρεσίες 
Το θέμα αυτό εξασφαλίζει μια δυνατότητα υποβολής προ­
τάσεων για πρωτότυπη εργασία, χωρίς περιορισμούς από 
ειδικές αναφορές του παρόντος προγράμματος εργασίας. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
Περιοχή Ε & Α 4.4: Προηγμένα συστήματα πολύμορφης 
αρχειοθέτησης και ανάκτησης 
Περιγραφή 
Η τεχνολογία πληροφοριών και η αυτοματοποίηση γρα­
φείου έχουν ως θεμελιώδες αντικείμενο την αποθήκευση, 
προσπέλαση και διακίνηση πληροφοριών στις οποίες 
περιλαμβάνονται δεδομένα, κείμενο, γραφικές παραστά­
σεις, φωνή, εικόνες και άλλες μορφές πληροφοριών. Οι 
έρευνες που θα οδηγήσουν στον καθορισμό ενός προηγ­
μένου μοντέλου βάσεων δεδομένων για εφαρμογές γρα­
φείου και οι μελέτες για την ασφάλεια, εχεμύθεια, εξουσι­
οδότηση προσπέλασης και κατανομή πληροφοριών έχουν 
θεμελιώδη σημασία για ένα ευρύ φάσμα ερευνών στον 
τομέα των συστημάτων γραφείου. 
Η προτεινόμενη έρευνα είναι προσανατολισμένη προς 
την κατασκευή και τη λειτουργία υπό ρεαλιστικές συνθή­
κες, μεμονωμένα και σε συνεργασία με τα υπόλοιπα, ορι­
σμένων πειραματικών πρωτοτύπων συστημάτων εξυπηρέ­
τησης πληροφοριών γραφείου, έτσι ώστε να αποκτηθεί 
πρακτική εμπειρία για τις επιπτώσεις ως προς το σύστημα 
της κατασκευής αυτών των συστημάτων εξυπηρέτησης, 
τη φόρτωσης τους με πρακτικές πληροφορίες και τη χρη­
σιμοποίηση τους κατά ρεαλιστικό τρόπο. 
Η εργασία επομένως χωρίζεται σε τρεις γενικές κατηγο­
ρίες: συστημικά ζητήματα, χρήση και ανάγκες, και επί 
μέρους στοιχεία. 
Συστημικά ζητήματα: αυτά καλύπτουν το σχεδιασμό και 
τη λειτουργία συστημάτων εξυπηρέτησης πληροφοριών 
γραφείου, συμπεριλαμβανομένων και φίλτρων υψηλής 
απόδοσης και τις έρευνες για νέα μοντέλα πληροφοριών 
καθώς και την ανάπτυξη σχετικής μετρικής. Τα συστή­
ματα εξυπηρέτησης θα πρέπει να εξετασθούν σε σχέση με 
τα άλλα επιμέρους στοιχεία ενός πλήρους συστήματος 
γραφείου συμπεριλαμβανομένων και άλλων συστημάτων 
εξυπηρέτησης πληροφοριών, της κατανομής των πληρο­
φοριών καθώς και των λειτουργιών που θα πραγματοποι­
ούνται ανάμεσα τους. Καθορίζονται εργασίες σχετικά με 
Αριθ. C 11/84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14.1.85 
τη διασύνδεση αρχειοθέτησης, ζητήματα σχετικά με τις 
γλώσσες διερεύνησης και τις γλώσσες δήλωσης περιεχο­
μένου. 
Χρήση και ανάγκες: το θέμα αυτό καλύπτει τη φύση των 
πληροφοριών (δεδομένα, κείμενο, γραφικές παραστάσεις, 
εικόνες κλπ.) που θα αποθηκευθούν στα συστήματα εξυ­
πηρέτησης πληροφοριών γραφείου ως προς την ποιότητα, 
την ποσότητα, το συνδυασμό και τη χρήση των πληροφο­
ριών αυτών. Θα πρέπει να διερευνηθεί μια εσωτερική 
προσαρμόσιμη διασύνδεση που θα ανταποκρίνεται στις 
ανάγκες και την εμπειρία των χρηστών. 
Επί μέρους στοιχεία: η ανάπτυξη του υλικού, του λογικού 
και των συστατικών στοιχείων συστημάτων που θα 
ενσωματωθούν σε προηγμένα συστήματα αρχειοθέτησης, 
κυρίως σε συστήματα εξυπηρέτησης πληροφοριών, αλλά 
επίσης και σε προηγμένους σταθμούς εργασίας. Σε αυτά 
περιλαμβάνονται τα φίλτρα, τα ζητήματα διαχείρισης 
των συστημάτων που αφορούν τη χρήση οπτικών δίσκων 
σε προηγμένα συστήματα γραφείου, οι τεχνικές συστη­
μάτων που απαιτούνται για να επιτευχθεί πολύ υψηλή 
πραγματική αξιοπιστία, και η εφαρμογή τεχνικών προηγ­
μένης επεξεργασίας πληροφοριών σε προηγμένα συστή­
ματα αρχειοθέτησης και ανάπτυξης. 
ΘΕΜΑΤΑ Ε&Α 
Τα θέματα που καλύπτονται σε αυτή την περιοχή Ε και Α 
περιλαμβάνουν: 
4.4.1. Αρχιτεκτονικές συστημάτων εξυπηρέτησης 
αρχείων 
— σχεδιασμός και αξιολόγηση συστημάτων 
εξυπηρέτησης πληροφοριών γραφείου (τύ­
που Α) 
— συστήματα πολύ υψηλής ακεραιότητας 
4.4.2. Συστημικά ζητήματα 
— νέα μοντέλα πληροφοριών 
— γλώσσες διερεύνησης αρχείων και δηλώσεων 
περιεχομένου 
4.4.3. Χρήση και ανάγκες 
— φύση και χρήση αρχειοθετούμενων πληροφο­
ριών 
— προσαρμόσιμη διασύνδεση χρήστη-αρχείου 
— ζητήματα απόδοσης 
4.4.4. Επί μέρους στοιχεία 
— φίλτρα αρχείων 
— έννοιες συστημάτων οπτικής αποθήκευσης ΠΕΡ1ΓΡΑΦΕΣ ΘΕΜΑΤΩΝ 
4.4.1. Αρχιτεκτονικές συστημάτων εξυπηρέτησης αρ­
χείων 
4.4.1.1. Σχεδιασμός και αξιολόγηση συστημάτων εξυπη­
ρέτησης πληροφοριών γραφείου (τύπου Α) 
Στα πλαίσια της περιοχής αυτής θα καθορισθούν και θα 
τεκμηριωθούν οι συστημικές λειτουργίες και χαρακτηρι­
στικά μιας ποικιλίας συστημάτων εξυπηρέτησης πληρο­
φοριών γραφείου και οι λογικές διασυνδέσεις μιας ποικι­
λίας υποσυστημάτων με άλλα επί μέρους στοιχεία ενός 
πλήρους συστήματος γραφείου. Αυτά θα μετασχηματι­
σθούν σε σχέδια και προγράμματα υλοποίησης και θα 
συνταχθούν αρκετά αντιπροσωπευτικά μοντέλα ως εργα­
στηριακά πρωτότυπα. Αυτά θα χρησιμοποιηθούν, ανεξάρ­
τητα ή σε συνδυασμό προκειμένου να αξιολογηθεί η πρα­
κτική λειτουργία αυτών των συστημάτων εξυπηρέτησης. 
Τα ζητήματα που συνδέονται με την κατανομή πληροφο­
ριών ανάμεσα σε πολλαπλά συστήματα εξυπηρέτησης και 
με την αντιμετώπιση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ 
αυτών των συστημάτων ρξυπηρέτησης, αποτελούν ουσια­
στικό μέρος της εργασίας αυτής. 
Πρόγραμμα(-)και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— περιγραφή μιας ποικιλίας πολύτροπων συστημάτων 
εξυπηρέτησης και των λειτουργικών τους χαρακτηρι­
στικών 
— προσδιορισμός του σχεδιασμού του συστήματος και 
των απαιτήσεων για τα επί μέρους στοιχεία. 
Έτος 2: 
— λεπτομερές πρόγραμμα και σχέδιο υλοποίησης 
— προσομοίωση απόδοσης 
— απόδειξη της διαθεσιμότητας των επί μέρους στοι­
χείων 
— καθορισμός ζητημάτων και προσέγγισης κατανομής 
συστημάτων 
* 18ος μήνας: προδιαγραφές συστήματος (συστημάτων) 
εξυπηρέτησης πληροφοριών. 
* 24ος μήνας: εκτίμηση απόδοσης. 
Έτος 3: 
— καθορισμός ενός προγράμματος εργασίας για την 
επικύρωση των συστημικών εννοιών 
— θεωρητική εκτίμηση των σχεδίων με βάση τις διαθέ­
σιμες διατάξεις 
— λεπτομερές πρόγραμμα υλοποίησης για κατανεμη­
μένη εφαρμογή. 
Έτος 4: 
— υλοποίηση σχεδίων, συμπεριλαμβανομένων οπτικών 
δίσκων και φίλτρων αρχείων πρώτης φάσης 
— έναρξη κατασκευής κατανεμημένων διευκολύνσεων. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/85 
* 48ος μήνας: πρωτότυπο (πρωτότυπα) συστήματος 
(συστημάτων) εξυπηρέτησης πληροφο­
ριών. 
Έτος 5: 
— λειτουργία, αξιολόγηση και βελτίωση εφαρμογών, 
συμπεριλαμβανομένων της κατανεμημένης πληροφο­
ρίας και των λειτουργιών. 
* 60ός μήνας: αξιολόγηση συστήματος (συστημάτων) 
εξυπηρέτησης. 
4.4.1.1.1 «Πολύμορφο σύστημα αρχειοθέτησης» (Αναφ. 
28 + 436: Α/83) 
Στόχος τον έργον αντού είναι η ανάπτνξη ενός σνστήμα-
τος πον θα εξασφαλίζει νπηρεσίες αρχειοθέτησης για 
πολύμορφα έγγραφα με τη χρησιμοποίηση μαγνητικών 
και οπτικών μέσων αποθήκενσης. Θα αποδοθεί ιδιαίτερη 
προσοχή στις ανάγκες τον περιβάλλοντος γραφείον. Το 
σύστημα θα νλοποιηθεί σε ένα σύστημα εξνπηρέτησης 
σνγκεκριμένης εφαρμογής πον θα δέχεται αιτήσεις από 
«πελάτες» όπως είναι οι σταθμοί εργασίας ή άλλες διατά­
ξεις. Τα στοιχεία επικοινωνίας μεταξύ συστήματος εξν­
πηρέτησης και πελάτη θα είναι μάλλον πολύμορφα 
έγγραφα αντί για φνσικά αρχεία ή δομικοί λίθοι. 
Οι νπηρεσίες πον θα παρασχεθούν από το σύστημα εξν­
πηρέτησης είναι ίδιες με εκείνες που σνναντώνται παρα­
δοσιακά σε ένα περιβάλλον ανάκτησης πληροφοριών ή 
βάσεων δεδομένων. Ωστόσο, η διπλή απαίτηση για μια 
ικανότητα διακίνησης πολύμορφων μηννμάτων και για 
εφαρμογή στα γραφεία εισάγει νέα ερεννητικά ζητήματα. 
Το σύστημα εξνπηρέτησης θα νλοποιηθεί σταδιακά. Το 
πρώτο πρωτότνπο θα περιλαμβάνει κείμενο και θα αποδί­
δει μόνο δεδομένα ενώ στις μεταγενέστερες εκδόσεις θα 
προστεθεί εικόνα και φωνή. 
4.4.1.1.2. «Σχεδιασμός και επιχειρησιακή αξιολόγηση 
σνστημάτων εξνπηρέτησης πληροφοριών γρα­
φείον» (Αναφ. 231: Α/84) 
Στόχος του έργον είναι ο σχεδιασμός, η επίδειξη και η 
στη σννέχεια αξιολόγηση μιας οικογένειας λειτονργού-
ντων πρωτοτύπων συστημάτων εξυπηρέτησης πληροφο­
ριών γραφείου ικανών να αποθηκεύουν υπό ψηφιακή 
ηλεκτρονική μορφή αναπαραστάσεις όλων των πληροφο­
ριών τον γραφείον, πον σήμερα εμφανίζονται πάνω σε, 
χαρτί. Θα δημιονργηθεί ένα καθολικό μοντέλο τόσο για 
τις πληροφορίες πον αποθηκεύονται στα σνστήματα εξν­
πηρέτησης όσο και για τις λειτονργίες πον απαιτούνται 
για τη διακίνηση και διαχείριση τονς. Ζωτικό τμήμα τον 
έργον είναι η εξέταση των ζητημάτων που συνδέονται με 
τις κατανεμημένες πληροφορίες, αρχιτεκτονικές και χρή­
σεις στα πλαίσια ενός περιβάλλοντος γραφείον. 
Προγραμματίζονται στα πλαίσια τον έργον δύο μείζονες 
επιδείξεις των ικανοτήτων των σνστημάτων εξνπηρέτη­
σης πληροφοριών γραφείον. Μία επίδειξη δοκιμαστικής 
εφαρμογής κατά το τέλος τον έτονς 3 και μια κύρια επί­
δειξη κατά το τέλος τον έτονς 4. Στη σννέχεια διατίθεται 
ένα πλήρες έτος για την πλήρη αξιολόγηση τον σνστήμα-
τος πριν τη σύνταξη των τελικών εκθέσεων. 
Δεν προσκαλείται η υποβολή προτάσεων, εκτός και εάν 
αποτελούν επέκταση έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέ­
λιξη. 4.4.1.2. Συστήματα πολύ υψηλής ακεραιότητας 
Επειδή οι πληροφορίες που περιέχονται στα πλαίσια των 
συστημάτων εξυπηρέτησης θα αντιπροσωπεύουν συχνά 
κρίσιμους πόρους των χρηστών, θα έχει ζωτική σημασία 
η προστασία των πληροφοριών από καταστροφή λόγω 
αστοχιών του συστήματος. Θα πρέπει να αναπτυχθούν 
τεχνικές και συστημικές προσεγγίσεις των προβλημάτων 
(πιθανότατα με τη χρησιμοποίηση τεχνικών των συστη­
μάτων εμπειρογνωμοσύνης) που θα οδηγήσουν ενδεχομέ­
νως σε συστήματα αρχειοθέτησης προστατευμένα έναντι 
βλάβης και χωρίς ελαττώμματα. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β, 
που όμως θα εξετασθούν με βάση τις εργασίες που βρί­
σκονται σε εξέλιξη. 
4.4.2. Συστημικά ζητήματα 
4.4.2.1. Νέα μοντέλα πληροφοριών 
Ανάπτυξη νέων μοντέλων πληροφοριών για ένα περιβάλ­
λον γραφείου, ειδικότερα ενός περιβάλλοντος όπου οι 
χρήστες δεν έχουν άμεση αντίληψη της λειτουργίας και 
του σχεδιασμού των συστημάτων πληροφορικής, με τη 
χρησιμοποίηση μεθόδων και εμπειρίας της τεχνητής νοη­
μοσύνης. 
4.4.2.1.1. «Νέα μοντέλα πληροφοριών για αρχειοθέτηση 
και ανάκτηση γραφείον» (Αναφ. 59: Α/83) 
Το έργο περιλαμβάνει έρεννα στον τομέα των νέων 
μοντέλων πληροφοριών για αρχειοθέτηση και ανάκτηση 
γραφείον. Η έμφαση θα αποδοθεί στην έρεννα των θεω­
ρητικών ζητημάτων πον σχετίζονται με ένα μοντέλο πον 
χαρακτηρίζει όλες τις μορφές των πληροφοριών γρα­
φείον. Θα αναπτνχθεί ένας αριθμός μοντέλων πον θα 
σνσχετιστούν με τεχνικές αρχειοθέτησης και ανάκτησης 
πληροφοριών. 
Διερεννώνται πολλά ζωτικά προβλήματα, τα περισσότερα 
από τα οποία σχετίζονται με ζητήματα της αποδοχής από 
μέρονς των ανθρώπων, ή πιο σνγκεκριμένα: με την ταχύ­
τητα και την ακρίβεια της διαδικασίας ανάκτησης για 
τον ειδικενμένο και τον ανειδίκεντο χρήστη. 
Τα μοντέλα πον θα αναπτνχθούν θα κατασκεναστούν 
και θα αξιολογηθούν σε ένα περιβάλλον λογικού πον εξα­
σφαλίζει την απομίμηση της αλληλεπίδρασης με ένα 
σύστημα αρχειοθέτησης και ανάκτησης τον γραφείον. 
Οι προτάσεις για έργα τύπου Β θα εξεταστούν με βάση 
τις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 
4.4.2.2. Γλώσσες διερεύνησης αρχείων και δηλώσεων 
περιεχομένων 
Θα διερευνηθούν ειδικά ζητήματα των κατηγοριών 
αυτών των γλωσσών που αφορούν ζητήματα των γλωσ­
σών αυτών που σχετίζονται με την αρχειοθέτηση. Θα 
Αριθ. C 11/86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
πρέπει να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην επέκταση 
αυτών των γλωσσών που ίσως να απαιτηθεί λόγω της 
αναπτυσσόμενης πολυπλοκότητας των συστημάτων 
αρχειοθέτησης και των αναγκών των χρηστών και της 
εφαρμογής νέων τεχνικών επεξεργασίας ως επί μέρους 
στοιχείων των συστημάτων εξυπηρέτησης αρχείων. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.4.3. Χρήση και ανάγκες 
4.4.3.1. Φύση και χρήση αρχειοθετούμενων πληροφοριών 
Θεωρητικές μελέτες και συνεντεύξεις με χρήστες προηγ­
μένων συστημάτων γραφείου προκειμένου να καθιερωθεί 
μια ποικιλία σεναρίων, που θα καλύπτουν τη φύση και 
την ποσότητα των αντικειμένων, που θα περιέχονται σε 
πρακτικά συστήματα εξυπηρέτησης πληροφοριών γρα­
φείου, καθώς και το πώς θα χρησιμοποιηθούν. 
Στα πλαίσια του έργου αριθ. 285 αντιμετωπίζονται ορι­
σμένα προβλήματα της περιοχής αυτής. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β, 
που όμως θα εξεταστούν με βάση τις εργασίες που βρί­
σκονται σε εξέλιξη. 
4.4.3.2. Προσαρμόσιμες διασυνδέσεις χρήστη-αρχείου 
Μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ σταθμών εργασίας 
και συστημάτων εξυπηρέτησης πληροφοριών σε ρεαλι­
στικά περιβάλλοντα χρήσης. Ανάπτυξη μιας προσαρμόσι­
μης διασύνδεσης μεταξύ αυτών των υποσυστημάτων που 
θα αποτελέσει μία κοινή τυποποιημένη διασύνδεση με το 
χρήστη. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.4.3.3. Απόδοση συστημάτων εξυπηρέτησης πληροφο­
ριών γραφείου 
Ανάπτυξη ενός συνόλου μεθόδων για την αξιολόγηση, 
πρόβλεψη και έλεγχο της απόδοσης αρχιτεκτονικών και 
αλγορίθμων αρχειοθέτησης γραφείου. 
Προσκαλείται υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.4.4. Επιμέρους στοιχεία 
4.4.4.1. Φίλτρα αρχείων 
Προσδιορισμός των αναγκών και ανάπτυξη επεκτάσεων 
της υφιστάμενης τεχνολογίας φίλτρων αρχείων προκειμέ­
νου να ικανοποιηθούν οι προβλεπόμενες απαιτήσεις για 
αποθήκευση και ανάκτηση πληροφοριών γραφείου. 
Μελέτη των επιπτώσεων διερεύνησης μεγάλων πολύπλο­κων αρχείων και υποβολή προτάσεων για νέα φίλτρα υλι­
κού ή υλικοποιημένου λογικού που θα βελτιώσουν την 
απόδοση της διερεύνησης. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.4.4.2. Έννοιες συστημάτων οπτικής αποθήκευσης 
Το έργο αυτό αφορά την ανάπτυξη συστημικών εφαρμο­
γών και τεχνικών διαχείρισης και τη δημιουργία σχετι­
κών βοηθημάτων λογικού, με την εκμετάλλευση των δια­
τάξεων οπτικής αποθήκευσης εξασφαλίζοντας το γεγονός 
ότι αυτές θα διατίθενται για πρακτική χρησιμοποίηση 
αρκετά εγκαίρως. 
Οι προτάσεις για έργα τύπου Β θα εξεταστούν με βάση 
τις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 
Περιοχή Ε & Α 4.5: Ενοποιημένα συστήματα 
πληροφορικής γραφείου 
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 
Η έρευνα και ανάπτυξη πρωτοτύπων επιμέρους στοιχείων 
για συστήματα γραφείου θα πρέπει να συμπληρωθεί με 
έρευνα και αξιολόγηση εννοιών ενοποιημένων συστημά­
των γραφείου για μια ποικιλία περιβαλλόντων γραφείου. 
Σε ένα πρόγραμμα βιομηχανικής Ε και Α η δοκιμή των 
πρωτοτύπων με βάση απαιτήσεις που είναι αντιπροσω­
πευτικές των συνθηκών της αγοράς, αποτελεί τον πιο 
σημαντικό έλεγχο της αξίας της έρευνας που έχει πραγ­
ματοποιηθεί. 
Στην περιοχή αυτή προσδιορίζονται δύο θέματα που 
αλληλοσυμπληρώνονται μεν χωρίς όμως και να είναι 
αναγκαστικά αλληλεξαρτώμενα. 
Πρώτον: Ο σχεδιασμός, η ανάπτυξη και η αξιολόγηση 
πρωτότυπων προηγμένων συστημάτων γραφείου, με βάση 
επιμέρους στοιχεία τεχνολογίας αιχμής που θα έχουν 
αναπτυχθεί στην Ευρώπη, πιθανώς στα πλαίσια του προ­
γράμματος ESPRIT (περιοχή 4.2 έως 4.4), και με βάση τα 
αποτελέσματα των διαρθρωτικών αναλύσεων στις περιο­
χές της επιστήμης των συστημάτων γραφείου και της 
εργονομίας (περιοχή 4.1). 
Δεύτερον: Η δημιουργία περιβαλλόντων δοκιμής και 
αξιολόγησης για επιμέρους στοιχεία συστημάτων γρα­
φείου και πρωτότυπα ενοποιημένων συστημάτων γρα­
φείου, που θα επιτρέψουν την ποιοτική και ποσοτική επι­
κύρωση για μια ποικιλία προσομοιωμένων γραφείων και 
επιχειρήσεων. Στα πλαίσια των εργασιών αυτών θα χρη­
σιμοποιηθούν επίσης τα προϊόντα της περιοχής 4.1 καθώς 
και άλλα πρότυπα και εργασίες στον τομέα της απόδοσης 
και της ενοποίησης. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/87 
ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Ε&Α 
Στα θέματα που θα μελετηθούν στα πλαίσια της περιοχής 
αυτής περιλαμβάνονται: 
4.5.1. Αρχιτεκτονική συστημάτων 
— αρχιτεκτονικές συστημάτων (τύπου Α) 
— ασφάλεια συστημάτων. 
4.5.2. Δοκιμή και αξιολόγηση 
— εγκαταστάσεις δοκιμής και αξιολόγησης 
συστημάτων γραφείου (τύπου Α) 
— δοκιμαστικές εφαρμογές συστημάτων γρα­
φείου. 
ΠΕΡ1ΓΡΑΦΕΣ ΘΕΜΑΤΩΝ 
4.5.1. Αρχιτεκτονική συστημάτων γραφείου 
4.5.1.1. Αρχιτεκτονική συστημάτων (τύπος Α) 
Ο καθορισμός μιας αρχιτεκτονικής συστημάτων γρα­
φείου με τον προδιορισμό των διασυνδέσεων μεταξύ των 
διαφόρων επί μέρους στοιχείων του συστήματος από το 
φυσικό επίπεδο μέχρι και το επίπεδο της εφαρμογής προ­
κειμένου να καθοδηγηθεί η ενοποίηση. Ο πραγματικός 
σχεδιασμός και η υλοποίηση ενός πειραματικού ενοποιη­
μένου συστήματος θα πρέπει να βασισθεί σε καθορισμένη 
αρχιτεκτονική συστημάτων γραφείου, σε υποσυστήματα 
τεχνολογίας αιχμής, που έχουν αναπτυχθεί ,κατά προτί­
μηση στα πλαίσια του προγράμματος ESPRIT, και σε 
αποτελέσματα διαρθρωτικών αναλύσεων στις περιοχές 
της επιστήμης συστημάτων γραφείων και της εργονομίας. 
Η ενοποίηση και αξιολόγηση τους στη συνέχεια θα πρέ­
πει να γίνει σε ένα περιβάλλον αντιπροσωπευτικό των 
συνθηκών που επικρατούν στα γραφεία και τις επιχειρή­
σεις συμπεριλαμβανομένων και των απαιτήσεων για 
τοπικές, αστικές και υπεραστικές επικοινωνίες των συγ­
χρόνων επιχειρήσεων. 
Οι εργασίες θα πρέπει να περιοριστούν στην επίδειξη 
γενικών λειτουργιών, δηλαδή των λειτουργιών εκείνων 
που δεν συνδέονται ειδικά με έναν ιδιαίτερο τύπο επιχεί­
ρησης ή οργανισμού. 
Ο αριθμός των κύκλων επανάληψης θα πρέπει να είναι 
περιορισμένος και να μην επεκτείνεται πέρα από το στά­
διο του πειραματικού πρωτότυπου. 
Μερικές πλευρές που θα πρέπει να καλυφθούν στην περι­
οχή αυτή είναι, ανάμεσα σ' άλλες: 
— ενοποίηση επί μέρους στοιχείων διαφορετικών προε­
λεύσεων 
— ανασυγκρότηση συστήματος 
— ολική ασφάλεια συστήματος 
— διαφάνεια του συστήματος ως προς τον χρήστη — προσδιορισμός και εφαρμογή πρωτογενών στοιχείων 
εκπαίδευσης 
— διαχειριστική υποδομή. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— καθορισμός εργαστηριακού μοντέλου και προδια­
γραφών δοκιμής 
* 12ος μήνας: προδιαγραφές συστήματος 
Έτη 2 και 3: 
— Υλοποίηση εργαστηριακού συγκροτημένου συστή­
ματος δοκιμών 
— κατασκευή εργαστηριακών μοντέλων 
— καθορισμός και υλοποίηση εργαλείων και εξοπλι­
σμού δοκιμών 
Έτος 3: 
— Εργαστηριακή δοκιμή και αξιολόγηση 
Έτη 4 και 5: 
— Τροποποιήσεις και εκ νέου δοκιμές 
* 60ός μήνας: Πλήρως δοκιμασμένο πειραματικό πρωτό­
τυπο. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α. 
4.5.1.2. Ασφάλεια συστημάτων 
Ανάλυση και σχεδιασμός ασφαλών συστημάτων. Εφαρ­
μογή και δοκιμή στα διαθέσιμα συστήματα. Το σύστημα 
θα πρέπει να περιλαμβάνει διαδικασίες ελέγχου χρήστη-
προσπέλασης που θα εξασφαλίζουν την διατήρηση του 
εμπιστευτικού χαρακτήρα των δεδομένων όταν αυτό 
απαιτείται. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
4.5.2 Δοκιμή και αξιολόγηση 
4.5.2.1. Περιβάλλοντα δοκιμής και αξιολόγησης συστη­
μάτων γραφείου (τύπου Α) 
Δημιουργία περιβαλλόντων (ή κέντρων) για δοκιμή και 
αξιολόγηση επί μέρους στοιχείων συστημάτων γραφείου 
και πειραματικών πρωτότυπων ενοποιημένων συστημά­
των γραφείου, που θα επιτρέπουν την ποιοτική και ποσο­
τική επικύρωση για μια ποικιλία γραφείων και επιχειρή­
σεων. 
Η διαθεσιμότητα τέτοιου είδους εγκαταστάσεων έχει 
σημασία από πλευράς υποδομής, αφού θα μπορέσουν να 
παρασχεθούν υπηρεσίες ποιότητας σε ένα μεγάλο αριθμό 
από μικρούς έως μεγάλους οργανισμούς, που δεν θα είναι 
Αριθ. C 11/88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
σε θέση να δημιουργήσουν από μόνοι τους τέτοιες εγκα­
ταστάσεις, λόγω των σημαντικών χρηματικών και πνευ­
ματικών πόρων που απαιτούνται επί συνεχούς βάσεως. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— φάση προδιαγραφών: λεπτομερής προσδιορισμός της 
φύσης και της έκτασης των υπηρεσιών που θα παρα­
σχεθούν, και δημιουργία ενός σχήματος για τη στα­
διακή ανάπτυξη τους κατά τα επόμενα χρόνια' 
— καθορισμός κριτηρίων και συνθηκών για τη χρήση 
των υπηρεσιών 
— καθορισμός διοικητικής δομής. 
* 12ος μήνας: σενάριο συγκρότησης και εκμετάλλευσης 
της εγκατάστασης. 
Έτος 2: 
— υλοποίηση μιας πειραματικής εγκατάστασης δοκι­
μών, που θα ακολουθηθεί από δοκιμές επί μέρους 
στοιχείων συστημάτων προκειμένου να αποδειχθεί η 
αρχική δυνατότητα υλοποίησης της προσέγγισης. 
Έτος 3: 
— πραγματοποίηση ρεαλιστικών δοκιμών, προκειμένου 
να αποδειχθεί η ολική δυνατότητα υλοποίησης της 
εγκατάστασης δοκιμών. 
* 45ος μήνας: έκθεση που θα αποδεικνύει τη δυνατότητα 
υλοποίησης της προτεινόμενης εγκατά­
στασης. 
Η περιοχή αυτή έχει σχέση με το συνολικό φάσμα των 
κατασκευαστικών δραστηριοτήτων συμπεριλαμβανομέ­
νων του σχεδιασμού με τη βοήθεια υπολογιστή (CAD), 
της μηχανικής κατασκευής με τη βοήθεια υπολογιστή 
(CAE), της βιομηχανικής παραγωγής με τη βοήθεια υπο­
λογιστή (CAM), των ευέλικτων συστημάτων μηχανικής 
κατεργασίας και συναρμολόγησης (FMS), της ρομποτι­
κής, των δοκιμών και του ποιοτικού ελέχου. 
Ο λόγος που υπαγόρευσε την επιλογή της συγκεκριμένης 
αυτής περιοχής είναι ο ακόλουθος: ο δυνάμει υπάρχων 
αντίκτυπος της στις μεθόδους και στις οικονομίες της 
παραγωγής που έχουν ζωτική σημασία για την Ευρώπη, 
καλεί για τη δημιουργία αυτόνομης ανάπτυξης συστημά­
των CIM. Έτη 4 έως 5: 
— σταδιακή επέκταση της εγκατάστασης δοκιμών 
— πραγματοποίηση δοκιμών και αξιολογήσεων. 
* 60ός μήνας: έκθεση που θα αποδεικνύει ότι η εγκατά­
σταση θα μπορούσε να λειτουργήσει 
χωρίς ανάγκη κοινοτικής ενίσχυσης. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Α. 
4.5.2.2. Δοκιμαστικές εφαρμογές συστημάτων γραφείου 
Ανάλυση περιοχών εφαρμογών και σχεδιασμός επαρκών 
κριτηρίων αξιολόγησης της απόδοσης προκειμένου να 
προετοιμαστεί το έδαφος για επιτόπιες δοκιμές συστημά­
των γραφείου που πιθανώς να αποκαλύψουν αδύνατα και 
ισχυρά σημεία τέτοιου είδους αναπτυσσόμενων συστημά­
των. 
Κατάληξη σε γενικά συμπεράσματα που ίσως οδηγήσουν 
σε βελτιωμένες οδηγίες και συστήματα ιδιαίτερα όσον 
αφορά τη φιλικότητα τους με το χρήστη. 
Τα έργα θα πρέπει να είναι περιορισμένης έκτασης, δεν 
χρειάζεται να οδηγούν απαραίτητα στην ανάπτυξη ενός 
συστήματος εφαρμογής και θα πρέπει να αποδίδουν 
έμφαση στην προανταγωνιστική φύση της εργασίας. 
Προσκαλείται η υποβολή προτάσεων για έργα τύπου Β. 
Οι στόχοι όσον αφορά τη CIM είναι η δημιουργία ενός 
χώρου στον οποίο ο χρήστης να δύναται να υλοποιήσει 
προοδευτικά ένα σύστημα πολυπωλητών και στον οποίο 
οι προμηθευτές ΤΠ της Κοινότητας να δύνανται να είναι 
αποτελεσματικά ανταγωνιστικοί. Προκειμένου να επιτευ­
χθεί αυτό, οι προσπάθειες θα εστιαστούν σε δύο βασικές 
κατευθύνσεις. Κατά πρώτο λόγο, χρειάζεται να πραγμα­
τοποιηθούν εργασίες στις υποδομές, οι οποίες να αναφέ­
ρονται στην ανάπτυξη κανόνων και αρχιτεκτονικών σχε­
διασμού που οδηγούν σε κοινό πλαίσιο αναφοράς. Θα 
πρέπει να πραγματοποιείται συνεχής αξιολόγηση της 
δραστηριότητας που έχει σχέση με τα διεθνή πρότυπα και 
να προσδιορίζονται οι περιοχές στις οποίες θα ήταν δυνα­
τόν να υποστηριχθεί η ευρωπαϊκή δράση. Η δεύτερη 
κατεύθυνση συνεπάγεται δράση σε εκείνα τα υποσυστή­
ματα, τις διασυνδέσεις και τα εργαλεία, των οποίων η 
ανάπτυξη ή η τελειοποίηση κρίνεται ότι είναι στρατηγι­
κής σημασίας για τη βιομηχανία των Ευρωπαϊκών Κοινο­
τήτων (χρήστες και πωλητές). ΥΠ0ΠΡ0ΓΡΑΜΜΑ5 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ (CIM) 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/89 
Προκειμένου να δημιουργηθούν κίνητρα και να διευκο­
λυνθεί η μεταφορά θεωρητικών αρχών των νέων τεχνολο­
γιών πληροφοριών στις βιομηχανίες μηχανολογικού υλι­
κού της Κοινότητας, και προκειμένου να υποστηριχθούν, 
να χρησιμοποιηθούν και να επιδειχθούν κατάλληλα οι 
προτεινόμενες ερευνητικές δραστηριότητες, συνιστάται 
ιδιαίτερα να καθιερωθούν τρία ή περισσότερα προηγμένα 
συστήματα CIM δοκιμαστικής εφαρμογής ως μέρος του 
προγράμματος ESPRIT και σε καθορισμένα διακεκρι­
μένα Κέντρα. Τέτοια δοκιμαστικά συστήματα θα αποτε­
λέσουν μια σημαντική εστία δραστηριότητας, τόσο ως 
προς το συντονισμό της προσπάθειας όσο και ως προς 
την ανταλλαγή πληροφοριών ανάμεσα στα ποικίλα και 
μερικές φορές ασυντόνιστα μέρη του προγράμματος Ε 
και Α στη CIM. 
Περιοχή Ε & Α 5.1: Αρχιτεκτονική ενοποιημένων 
συστημάτων 
Εισαγωγή 
Οι πόροι που χρειάζονται για τον καθορισμό πρότυπης 
αρχιτεκτονικής και το σφρίγος της αγοράς που απαιτεί­
ται για να γίνει αποδεκτή μια αρχιτεκτονική αυτού του 
είδους, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν παρά μόνο από 
τους μεγαλύτερους και ασκούντες την ισχυρότερη επιρ­
ροή οργανισμούς. Εντούτοις, η επιθυμία να αναπτύξουν 
συστήματα CIM προερχόμενα από πολλούς προμηθευτές 
και να αποτρέψουν την αποκλειστική κυριαρχία των αμε­
ρικανικών και ιαπωνικών de facto προτύπων και πλαι­
σίων, στην αγορά, καθίσταται αμέσως προφανής. Πρό­
κειται για περιοχή στην οποία οι δυνατότητες επίτευξης 
σημαντικής προόδου μέσω κοινής προσέγγισης είναι 
μεγάλες, και, κατά συνέπεια, η περιοχή αυτή προσφέρε­
ται ιδιαίτερα για κοινοτική προσπάθεια ευρείας κλίμα­
κας. 
Περιγραφή 
Εντός της προσεχούς δεκαετίας αναμένεται η εγκατά­
σταση στα πλαίσια της κατασκευαστικής βιομηχανίας 
μιας πλατιάς ποκιλίας συστημάτων CIM. Για να είναι 
αποτελεσματικό κάθε σύστημα πρέπει να εξυπηρετεί με 
τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ειδική του εφαρμογή. 
Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα και 
να διατηρηθεί η ευελιξία θα πρέπει να αναπτυχθούν απο­
τελεσματικές μέθοδοι σχεδιασμού για CIM, έτσι ώστε οι 
νέες διαθέσιμες τεχνολογίες να μπορούν να αξιοποιη­
θούν. Προς το παρόν, υπάρχουν μερικές κατευθυντήριες 
γραμμές όχι όμως διεθνή πρότυπα για τον σχεδιασμό 
αρχιτεκτονικών συστημάτων για CIM. 
Απαιτούνται καινούριες και καινοτομικές θεωρητικές 
προσεγγίσεις για να εναρμονίσουν τις κατάλληλες αρχι­
τεκτονικές συστημάτων με τη συνολική διαδικασία βιο­
μηχανικής παραγωγής από την αρχική ανάπτυξη του 
προϊόντος, το σχεδιασμό του, τον προγραμματισμό και 
τον έλεγχο της παραγωγής, τον έλεγχο του εξοπλισμού παραγωγής σε πραγματικό χρόνο, τη διαχείριση και δια­
κίνηση των υλικών, μέχρι και τον έλεγχο της αποθήκης 
και των πωλήσεων. Για να στηριχθεί η προσέγγιση των 
συνολικών συστημάτων, πρέπει να αναπτυχθούν στρατη­
γικές για δεδομένα, επικοινωνίες και τρόπους επεξεργα­
σίας που να ικανοποιούν τις υλικές και λογικές απαιτή­
σεις. 
Για να ενθαρρυνθεί η ευρύτερη χρήση των συστημάτων 
CIM με τη μείωση του κινδύνου αστοχίας, θα πρέπει να 
αναπτυχθούν μέθοδοι, που θα επιτρέπουν την αναπαρά­
σταση, το λεπτομερή προσδιορισμό και τη δοκιμή των 
προτεινόμενων συστημάτων πριν από την εγκατάσταση. 
Η συνολική προσέγγιση καλύπτει: 
— επιπτώσεις των συστημάτων CIM στην στρατηγική 
και την οργάνωση της εταιρείας 
— αρχιτεκτονική του συστήματος 
— στοιχεία υποστήριξης της αρχιτεκτονικής. 
5.1.1 και 5.1.2. Αρχιτεκτονικές συστημάτων γιο CIM (') 
Περιγραφή 
Έχει ήδη αρχίσει προκαταρκτική εργασία επί των «κανό­
νων σχεδιασμού για CIM» στα πλαίσια διαφόρων πειρα­
ματικών έργων και ήδη πλησιάζει την αποπεράτωση της. 
Η πείρα έδειξε ότι η μεγαλύτερη δυσκολία σ' αυτήν την 
περιοχή βρίσκεται στον συνδυασμό της τεχνικής προόδου 
με την ευρύτερη δυνατή αποδοχή των ενδεχομένων απο­
τελεσμάτων. 
Για την διασφάλιση αυτής της αποδοχής συγκροτήθηκε 
και ήδη λειτουργεί μια ειδική ομάδα (SIG5.1). Σκοπός 
της είναι να παρέχει σκέψεις, οδηγίες και ανατροφοδό­
τηση, στις ομάδες που αναλαμβάνουν έργα σ' αυτήν την 
περιοχή. Προς το παρόν η ομάδα SIG 5.1 έχει καταστρώ­
σει έναν κατάλογο με τους στόχους της εργασίας στον 
τομέα 5.1. Αυτοί είναι: 
— η παροχή καθοδήγησης και υποστήριξης προς τους 
χρήστες και τους ενδεχόμενους χρήστες συστημάτων 
CIM 
— η παροχή υποστήριξης προς την κοινοτική βιομηχα­
νία με τη μορφή συμβουλών και πληροφοριών και, 
όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, εργαλείων για την 
αποτελεσματική αξιοποίηση της διευρυνόμενης αγο­
ράς για συστήματα CIM 
— η παρακολούθηση των συναφών αναπτύξεων στα 
διεθνή πρότυπα, και η διατύπωση συστάσεων για 
κοινή δράση όπου χρειάζεται 
— η διατήρηση επαφών με άλλες υποπεριοχές της CIM, 
με άλλες περιοχές του ESPRIT και με συναφή εθνικά 
προγράμματα 
(') Δεδομένου ότι το έργο επί του παρόντος δεν έχει πλήρως 
ορισθεί, κατατάσσεται ως τύπου Β. 
Οι ολικοί πόροι για την περιοχή 5.1 ανταποκρίνονται περισ­
σότερο σε έργο τύπου Α. 
Αριθ. C 11/90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1. 85 
— η προώθηση κοινής συνείδησης και βελτιωμένης 
κατανόησης της θεωρητικής βάσης της CIM, για 
παράδειγμα, με την καθιέρωση κοινής ορολογίας 
— θα πρέπει να γίνει σαφές ότι οι παραπάνω στόχοι δεν 
αποτελούν προγράμματα εργασίας. Τα μέσα υλοποι­
ήσεως των ευρισκομένων υπό συζήτηση. Και είναι 
πιθανόν ο καθορισμός των έργων να αρχίσει μετά 
τον Σεπτέμβριο του 1984. 
Η επιδίωξη αυτών των στόχων θα επιχειρηθεί με προσέγ­
γιση σε δύο φάσεις: 
5.1.1: ορισμός έργου 
5.1.2: ανάπτυξη και εφαρμογή 
Είναι προφανώς σημαντικό να ληφθούν υπόψη από το 5.1 
η εργασία 5.1 και τα αποτελέσματα από σχετικά έργα 
άλλων περιοχών του CIM. 
Πρόγραμμα (5.1.1) 
Έτος 0: — παρουσίαση πρώτου σχεδίου για κανόνες 
σχεδιασμού σε ειδικές περιοχές βιομηχανι­
κής παραγωγής 
Έτος 1: — 6ος μήνας: 
παρουσίαση κανόνων σχεδιασμού και διατύ­
πωση τελικών συστάσεων 
— 6ος με 8ο μήνα: 
διατήρηση στενής επαφής με την ομάδα ειδι­
κού ενδιαφέροντος SIG 5.1, και υποβολή του 
ορισμού του έργου για την μελλοντική εργα­
σία. 
Πρόγραμμα (5.1.2) 
Έτη 1 έως 5: — Ανάπτυξη και εφαρμογή έργων που 
καθορίστηκαν στο σημείο 5.1.1 ανω­
τέρω 
5.1.1.1. «Κανόνες σχεδιασμού για συστήματα CIM» 
(Αναφ.34:Α/83) 
Στόχος του έργου είναι η διατύπωση λεπτομερών συστά­
σεων για ένα σύνολο ευρωπαϊκών κανόνων σχεδιασμού 
που έχουν προταθεί για τα Συστήματα Βιομηχανικής 
Παραγωγής Ενοποιημένης με Υπολογιστή (CIM). 
5.1.1.2. «Νησίδια παραγωγής ενοποιημένης με υπολογι­
στή, κανόνες σχεδιασμού και πρότυπα» (Αναφ. 
92: Α/83) 
Το ενδιαφέρον αυτού του έργου συγκεντρώνεται στα 
δεδομένα και τις ροές δεδομένων μέσα σε ένα Νησίδιο 
Παραγωγής Ενοποιημένης με Υπολογιστή (Computer 
Integrated Production Insula, CIPI). Στα πλαίσια αυτού 
του έργου θα παραχθούν κανόνες σχεδιασμού σχετικά με τα CIPI. Το εν λόγω CIPI μπορεί να θεωρηθεί ότι περιέ­
χει ένα μέρος ή και όλο το σύστημα σχεδιασμού, συστή­
ματα αριθμητικού ελέγχου, μονάδες παραγωγής, μονάδες 
αυτοματοποίησης (ρομπότ και εξοπλισμό διακίνησης), 
συστήματα δοκιμών και συστήματα για τον προγραμμα­
τισμό και τον έλεγχο της παραγωγής. 
5.1.3. Υποσυστήματα γραφικής (τύπος Β) 
Η γραφική αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των CAD/ 
CAE, αλλά και άλλες περιοχές της CIM μπορούν να τη 
χρησιμοποιήσουν εκτεταμένα, σε επίπεδο διοίκησης και 
χώρου παραγωγής. Παραδείγματα περιοχών εφαρμογών 
είναι η προσομοίωση (π.χ. ροή εργασίας, κοστολόγηση με 
βάση υποθετικές εξελίξεις), η πληροφόρηση για την από­
δοση (για προμηθευτές, επίπεδα παραγωγής, δαπάνες) και 
οι διοικητικές πληροφορίες (χρονοδιαγράμματα εργα­
σίας, κατανομή πόρων). Η περιοχή αυτού του έργου 
ασχολείται με τον καθορισμό των διαφόρων απαιτήσεων 
για γραφική στις διάφορες περιοχές της CIM εκτός των 
CAD/CAE, και την ανάπτυξη πρωτότυπων υποσυστημά­
των λογικού, όπου αυτό απαιτείται (για τη μεταγενέ­
στερη μεταφορά σε VLSI, βλ. τμήμα 5.5.2). 
5.1.3.1. «Σχεδιασμός και προδιαγραφές συγκροτήσιμων 
υποσυστημάτων γραφικής για CIM» (Αναφ. 
496: Β/84) 
Το έργο έχει δύο πρωταρχικούς στόχους: 
1. Τον προσδιορισμό και την ταξινόμηση των'απαιτή­
σεων για γραφική που διαφέρουν στις πολλές περιο­
χές της CI Μ. 
2. Την ανάπτυξη πρωτότυπων υποσυστημάτων γραφι­
κής λογικού/υλικού που πληρούν τις απαιτήσεις του 
σημείου 1 ανωτέρω. 
Για την επίτευξη του πρώτου στόχου, οι εταίροι θα πραγ­
ματοποιήσουν διερευνητική μελέτη που θα καλύπτει τις 
απαιτήσεις για γραφική υλικού, λογικού και διασυνδέ­
σεις ανθρώπου-μηχανής στα συστήματα CIM που χρησι­
μοποιούνται συνήθως. Για την επίτευξη του δεύτερου 
στόχου, οι εταίροι αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο χρησι­
μοποίησης καλά καθορισμένων προτύπων στα οποία να 
βασιστούν. Για παράδειγμα, το Σύστημα Γραφικού 
Πυρήνα Graphics Kernel System (GKS) και η γλώσσα προ­
γραμματισμού ADA (R), είναι δύο προφανώς υποφήφια 
πρότυπα. 
Περιοχή Ε & Α 5.2: Σχεδιασμός/Μηχανική κατασκευή με 
τη βοήθεια υπολογιστή (CAD/CAE) 
Περιγραφή 
Η σημασία του σχεδιασμού με τη βοήθεια υπολογιστή 
έγκειται στο ότι ο υπολογιστής: 
— ελαττώνει το χρόνο σχεδιασμού και διευκολύνει τη 
βελτιστοποίηση του σχεδιασμού, 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/9.1 
— διευκολύνει την αποθήκευση όλων των σχετικών 
πτυχών του σχεδιασμού καθώς και την ταχεία ενημέ­
ρωση και ανάκτηση της πληροφορίας, 
— δημιουργεί δεδομένα που χρησιμοποιούνται από το 
σύνολο των κατασκευαστικών διαδικασιών συμπερι­
λαμβανομένων των προγραμμάτων ρομπότ και εργα-
λειομηχανών. 
Τα υφιστάμενα συστήματα CAD περιλαμβάνουν ευκολίες 
για το σχεδιασμό και την εκπόνηση μηχανολογικών σχε­
δίων εξαρτημάτων, τον υπολογισμό των φυσικών παρα­
μέτρων και την προσομοίωση της κινητικής και δυναμι­
κής συμπεριφοράς. Οι μελλοντικές εξελίξεις θα πρέπει να 
στοχεύουν σε συστήματα CAD/CAE που χρησιμοποιούν 
πλήρως τις δυνατότητες των υπολογιστών ως μέσων ανα­
παράστασης προϊόντων κατά τη διαδικασία του σχεδια­
σμού. Συστήματα αυτού του είδους θα πρέπει να περιλαμ­
βάνουν ευκολίες για το σχεδιασμό προϊόντων με την 
καλύτερη δυνατή απόδοση και οικονομία, που θα στηρί­
ξουν όλες τις φάσεις του σχεδιασμού, αρχίζοντας από τη 
φάση της θεωρητικής βάσης που αναγνωρίζεται ως ζωτι­
κής σημασίας κατά το σχεδιασμό. Τελικά, αυτά τα 
συστήματα CAD/CAE πρέπει να στηρίξουν ομίλους 
οργανισμών που συνεργάζονται στη διαδικασία του σχε­
διασμού, άπτονται πολλών επιστημονικών κλάδων και 
είναι γεωγραφικά διασκορπισμένοι. 
Πρέπει να αναπτυχθούν για τα CAD/CAE δομημένα 
υποσυστήματα (που περιλαμβάνουν γενικευμένα συστή­
ματα ανάπτυξης τρισδιάστατων μοντέλων, συστήματα 
γεωμετρικού σχεδιασμού, υπολογιστικά προγράμματα 
μηχανικών κατασκευών, προγράμματα προσομοίωσης), 
έτσι ώστε να μπορεί ο σχεδιαστής να έχει προσπέλαση σε 
διαφορετικά «πακέτα» λογικού και βάσεις δεδομένων. 
Ανάλογα συστήματα παρέχουν δεδομένα που χρησιμο­
ποιούνται εύκολα σε όλες τις διαλογικές τεχνολογικές 
και παραγωγικές δραστηριότητες, καθώς και καλή ποιό­
τητα και δυνατότητες οθόνης. 
Για το σκοπό αυτό, απαιτείται ένα ενοποιημένο σύστημα 
CAD/CAE που μπορεί να δημιουργήσει την πληροφορία 
που χρειάζεται για να επιλεγεί, να ορισθεί, να επαληθευ­
θεί, να προσομοιωθεί και να βελτιστοποιηθεί η διαδικα­
σία της παραγωγής, ως προς τις γενικευμένες λειτουργίες 
της βιομηχανικής παραγωγής. 
Ο ρόλος των τεχνικών τεχνητής νοημοσύνης στο σχεδια­
σμό προϊόντων και συστημάτων παραγωγής πρέπει να 
αναθεωρείται συνεχώς. 
Εάν δεν υπάρχουν ιδιαίτεροι λόγοι, όλα τα έργα της περι­
οχής 5.2 θα πρέπει να είναι σε αρμονία με τις σχετικές 
αρχιτεκτονικές που θα αναπτυχθούν στην περιοχή 5.1. 
Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η αλληλεπίδραση 
μεταξύ CAD/CAE και CAM (5.3 και FMS (5.4). 5.2.2. Χρήση τεχνικών τεχνητής νοημοσύνης σε CAD/ 
CAE. 
5.2.1. Ευκολίες CAD/CAE για σχεδιασμό προϊόντων και 
διαδικασιών (τύπου Α) 
— Να διατυπωθούν οι δυνατές δομές συστημάτων 
CAD/CAE, που είναι συνεπείς με τους κανόνες σχε­
διασμού του σημείου 5.1, και να καθοριστεί ένα πρό­
γραμμα ανάπτυξης και ενοποίησης. 
— Να γίνει επισκόπηση των διαθέσιμων υποσυστημά­
των και γενικών εργαλείων. Καθορισμός αυτών που 
είναι χρησιμοποιήσιμα και, όπου είναι απαραίτητο, 
καθορισμός και ανάπτυξη πρόσθετων αντικειμένων ή 
μετατροπές. 
— Ανάπτυξη υποσυστημάτων και εργαλείων και ενσω­
μάτωση σε γενικές δομές συστημάτων. 
— Με βάση τα γενικά εργαλεία CAD/CAE, να προσαρ­
μοσθούν ή να αναπτυχθούν περαιτέρω εργαλεία και 
υποσυστήματα για την υποστήριξη ενοποιημένων 
δραστηριοτήτων CAD/CAE, π.χ.: 
* Δραστηριότητες σχεδιασμού προϊόντος όπως η 
διοίκηση/διαχείριση ενός έργου, ο σχεδιασμός 
της θεωρητικής αρχής, ο προκαταρκτικός σχε­
διασμός, η ανάλυση και προσομοίωση, ο τελικός 
σχεδιασμός, η διαχείριση πληροφόρησης πάνω 
στο προϊόν, η διαχείριση της συγκρότησης του 
προϊόντος. 
* Δραστηριότητες σχεδιασμού της διαδικασίας 
όπως επιλογή διαδικασίας, ανάπτυξη μοντέλου 
της διαδικασίας, προγραμματισμός της διαδικα­
σίας, προσομοίωση του προγράμματος της δια­
δικασίας, βελτιστοποίηση του προγράμματος 
της διαδικασίας, προγραμματισμός της εξασφά­
λισης της ποιότητας της διαδικασίας. 
* Εξειδικευμένα εργαλεία για διαφορετικές τάξεις 
προϊόντων και διαδικασιών, και για έννοιες 
«ομαδικών τεχνολογιών» (γεωμετρία, διαστά­
σεις, υλικά, ανοχές, τύπους λειτουργικής διαδι­
κασίας). 
Πρόγραμμα και ενδιάμεσοι στόχοι 
Ένα τυπικό έργο θα μπορούσε να έχει τη χρονική κλιμά­
κωση που αναφέρεται κατωτέρω. Η χρονική κλιμάκωση 
είναι δυνατόν να διαφέρει ανάλογα με τη φύση των ειδι­
κών έργων. Ενθαρρύνεται σε όλα τα στάδια η χρήση 
αρχέτυπων για να αποδειχθεί η ορθότητα της εκτελούμε-
νης εργασίας. 
Θέματα Ε & Α 
Τα θέματα Ε και Α στην περιοχή αυτή είναι: 
5.2.1. Ευκολίες CAD/CAE για σχεδιασμό προϊόντων 
και διαδικασιών. 12ος μήνας: 
— καθορισμός απαιτήσεων για μεθοδολογίες σχεδια­
σμού προϊόντων 
— ολοκλήρωση της επισκόπησης των διαθέσιμων 
συστημάτων και υλικού. 
Αριθ. C 11/92 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
24ος μήνας: 
— προδιαγραφές της λειτουργίας και των απαιτήσεων 
όσον αφορά τα εργαλεία 
— διατύπωση των δομών συστημάτων CAD/CAE και 
ορισμός του προγράμματος ανάπτυξης και ενοποίη­
σης 
— ορισμός των μεθοδολογιών σχεδιασμού προϊόντων 
και διαδικασιών 
— ορισμός των μεθοδολογιών κωδικοποίησης και ταξι­
νόμησης. 
36ος μήνας: 
— έναρξη ανάπτυξης εργαλείων 
— ανάπτυξη λογικού εφαρμογής για συστήματα σχε­
διασμού προϊόντων, για εργαλεία ενοποίησης και 
κωδικοποίησης CAD/CAM και για σύστημα ταξινό­
μησης 
— πρώτα αποτελέσματα των συστάσεων για κωδικο­
ποίηση και ταξινόμηση. 
48ος μήνας: 
— αποπεράτωση της ανάπτυξης των γενικών εργαλείων 
CAD/CAE 
— αποπεράτωση της ανάπτυξης λογικού εφαρμογής για 
συστήματα σχεδιασμού προϊόντων, για εργαλεία 
ενοποίησης και κωδικοποίησης CAD/CAM και για 
σύστημα ταξινόμησης 
— τελικές συστάσεις για κωδικοποίηση και ταξινό­
μηση. 
60ός μήνας: 
— αποπεράτωση της ενοποίησης των γενικών εργα­
λείων στις άλλες δραστηριότητες CAD/CAE. 
5.2.1.1. «Αρχιτεκτονική αναφοράς για την εφαρμομογή 
ενοποιημένων βάσεων δεδομένων και μεθόδων 
για συστήματα CAE» (Αναφ. 536: Α/84) 
Θα αναπτυχθεί αρχιτεκτονική αναφοράς από λειτουρ­
γική άποψη, που θα περιλαμβάνει τα ακόλουθα επίπεδα: 
επικοινωνία, μεταφορά δεδομένων, βάση δεδομένων και 
μεθόδων. Θα προσδιοριστούν λεπτομερώς η &ιτουργικό-
τητα των αντίστοιχων πρωτοκόλλων επικοινωνίας, των 
διαστάσεων των φακέλων, των βάσεων δεδομένων μηχα­
νικών κατασκευών, των βάσεων δεδομένων μεθόδων, των 
διαχειριστών διασύνδεσης με χρήστη και των γλωσσών 
προσδιορισμού αλλη^ίδρασης μεθόδων, και θα ανα­
πτυχθούν εργαΜα για την εφαρμογή τους. Μετά την 
πραγματοποίηση των ανωτέρω θα προταθεί αρχιτεκτο­
νική συστήματος CAE-(H/S) γενικής σκοπιμότητας και 
θα υλοποιηθεί για διάφορα περιβάλλοντα εφαρμογής. 
5.2.1.2. «Διασυνδέσεις συστημάτων CAD (Αναφ. 322: 
Α/84) 
Το έργο εστιάζεται σε σημαντικές διασυνδέσεις των 
συστημάτων CAD/CAM. Οι διασυνδέσεις αυτές είναι: η διασύνδεση ανταλλαγής δεδομένων CAM ή διασύνδεση 
βάσης δεδομένων CAD και η διασύνδεση με την ανάλυση 
πεπερασμένων στοιχείων. Την δυναμική βελτιστοποίηση 
μοντέλων, και την πραγματοποίηση μοντέλων με βάση 
τις μεθόδους της τεχνικής νοημοσύνης (ΑΙ). 
5.2.1.3. «Α νάπτυξης συστήματος προγραμματισμού ενο­
ποιημένης διαδικασίας και λειτουργιών με τη 
χρησιμοποίηση τεχνολογίας ανάπτυξης διαλογι­
κών τρισδιάστατων μοντέλων» (Αναφ. 409: 
Β/84) 
Στόχος είναι η ανάπτυξη ενός συστήματος διαλογικού, 
βασισμένου στη γραφική συστήματος για τον επιχειρη­
σιακό προγραμματισμό στα πλαίσια ενός περιβάλλοντος 
βιομηχανικής παραγωγής. Προκειμένου να μειωθούν οι 
δαπάνες για την ανάπτυξη του συστήματος, θα πρέπει το 
σύνολο του συστήματος να δημιουργηθεί από υφιστάμε-
μενες και δοκιμασμένες συνιστώσες συστημάτων των 
εταίρων που συνεργάζονται για τη διεκπεραίωση του 
έργου. Θα επιδιωχθεί η επίτευξη ενιαίας διασύνδεσης με 
χρήστη για συστήματα CAD και CAM και κατά δεύτερο 
λόγο, η παροχή πλήρους προσομοίωσης της κατασκευα­
στικής διαδικασίας. 
5.2.2. Χρήση τεχνικών τεχνητής νοημοσύνης σε CAD/ 
CAE 
Να γίνει επισκόπηση των εξελίξεων στην τεχνητή νοημο­
σύνη που θα μπορούσαν να είναι εφαρμόσιμες στα CAD 
CAE. Να γίνει αναπτυξιακή εργασία στους κατάλληλους 
τομείς. 
5.2.2.1. «Υποστήριξη των γνώσεων και των αποφάσεων 
για συστήματα διακίνησης υλικών» (Αναφ. 293: 
Β/84) 
Το έργο αποσκοπεί στην διερεύνηση της δυνατότητας 
εφαρμογής συστημάτων εμπειρογνωμοσύνης για επιβοή­
θεια στην λήψη των αποφάσεων και την ανάπτυξη βάσης 
γνώσεων για την κατάρτιση μοντέλων συστημάτων δια-
χείρησης υλικών. Οι στόχοι είναι η ανάλυση και ο προσ­
διορισμός της γνώσης που είναι αναγκαία για την επί­
τευξη έγκυρων εκτιμήσεων όσον αφορά το σχεδιασμό και 
τη λειτουργία συστημάτων. Η γνώση είναι δυνατόν να 
εφαρμοστεί στα συστήματα υποστήριξης αποφάσεων και 
να χρησιμοποιηθεί από μηχανικούς που εκπονούν τη 
μελέτη για σύστημα διαχείρισης υλικών. 
Περιοχή Ε & Α 5.3: Βιομηχανική παραγωγή με τη βοήθεια 
υπολογιστή (CAM) 
Περιγραφή 
Ένα σύστημα βιομηχανικής παραγωγής με τη βοήθεια 
υπολογιστή σε αυτό το πλαίσιο, απευθύνεται στη διοί­
κηση/διαχείριση των λειτουργιών ενός εργοστασίου. 
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/93 
Κατ' αρχήν ένα σύστημα CAM δρα σαν ένα δίκτυο πλη­
ροφορίας ενοποιημένο σε μεγάλο βαθμό που συντονίζει 
ένα πλατύ φάσμα αλληλοσυνδεδεμένων εργασιών και 
εξασφαλίζει τον έλεγχο πάνω στη βάση μιας γενικής διοι­
κητικής στρατηγικής (ιδεωδώς σε πραγματικό χρόνο). 
Στους στόχους του σχεδιασμού ενός συστήματος CAM 
θα πρέπει να περιλαμβάνονται: 
(i) μεγιστοποίηση της βοήθειας προς την ανθρώπινη 
εποπτεία και επέμβαση για μεμονωμένες εργασίες 
της διαδικασίας" 
(ii) διαδικασίες που είναι δυνατόν να προγραμματι­
στούν μεμονωμένα' 
(iii) με συνολικές αρχιτεκτονικές συστημάτων όπως 
προσδιορίζονται στο σημείο 5.1, και άλλες σχετιζό­
μενες δραστηριότητες της παραγωγής' 
(ΐν) δυνατότητα εισαγωγής μεταβολών και επεκτάσεων 
χωρίς να παραβιάζεται η θεωρητική βάση του ολι­
κού συστήματος. 
Το λογικό για CAM είναι ένα αλληλοσυσχετισμένο 
σύνολο προγραμμάτων υπολογιστή, που μπορούν να επε­
ξεργάζονται, να συντονίζουν και να ελέγχουν τη ροή των 
κατασκευαστικών δεδομένων που χρειάζονται για τα 
διάφορα στάδια της παραγωγής. Με αυτή την έννοια εξε­
τάζονται μόνο τα στοιχεία λογικού των συστημάτων 
CAM. 
Μπορεί να αναμένεται ένα σαφές ορθολογιστικό αποτέ­
λεσμα αν τα δεδομένα σχεδιασμού που ετοιμάστηκαν με 
τη βοήθεια υπολογιστή χρησιμοποιηθούν απευθείας για 
την προετοιμασία δεδομένων παραγωγής και οδηγιών με 
τη βοήθεια υπολογιστή, όπως π.χ. σχέδια για τα συνερ­
γεία, κατάλογοι εξαρτημάτων, προγράμματα των διαδο­
χικών βημάτων μιας διαδικασίας, προγράμματα αριθμη­
τικού ελέγχου (NC), προγράμματα ποιοτικού ελέγχου, 
προγράμματα δοκιμών προϊόντος, κλπ. 
Οι απαιτήσεις για τα συστήματα βάσεων δεδομένων και 
το σύστημα διαχείρισης βάσης δεδομένων (DBMS) για 
CAM θα πρέπει να καθορισθούν και να διατυπωθούν 
προσεκτικά κατά τη διάρκεια του προσδιορισμού των 
θεωρητικών αρχών του συστήματος και των φάσεων σχε­
διασμού. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1 (τρίτο και τέταρτο τρίμηνο): 
— λεπτομερής ορισμός και προδιαγραφές της δομής και 
του βαθμού κατάτμησης σε επί μέρους λειτουργικές 
διατάξεις (modularity), του λογικού και του υλικού 
ενός συστήματος CAM. Αυτή η εργασία θα πρέπει να 
συνδεθεί στενά με την περιοχή 5.1.1, ειδικότερα με 
τα θέματα «Δομή του συστήματος» και «Κανόνες 
σχεδιασμού»' 
— ο ορισμός CAM που θα προκύψει θα πρέπει να περιέ­
χει χαρακτηριστικές δραστηριότητες όπως προγραμ­
ματισμό, χρονικό προγραμματισμό, προγραμματι­
σμό μηχανής, σχεδιασμό και διαχείριση των εργα­
λείων, έλεγχο ροής, παρακολούθηση, συλλογή δεδο­μένων, διακίνηση υλικών, αποθήκευση, έλεγχο απο­
θήκης, δοκιμές, επισκευές, έλεγχο ποιότητας, τεκμη­
ρίωση, κοστολόγηση και αγορές. 
* 12ος μήνας: ορισμός υποσυστημάτων CAM' συστά­
σεις για την ανάπτυξη υποσυστημάτων 
εργαλείων (με έμφαση στη λειτουργία 
πραγματικού χρόνου)' ορισμός προγράμ­
ματος ανάπτυξης και εφαρμογής. 
Έτη 2 έως 4: 
— ανάπτυξη επιλεγμένων υποσυστημάτων CAM με 
έμφαση στην εξαιρετικά ενοποιημένη λειτουργία 
πραγματικού χρόνου, και στην ενοποίηση με το 
δοκιμαστικό περιβάλλον. 
* 24ος μήνας: υποσυστήματα/εργαλεία φάσης 1 έτοιμα 
για ενοποίηση και δοκιμή. 
* 48ος μήνας: υποσυστήματα/εργαλεία φάσης 2 έτοιμα 
για ενοποίηση και δοκιμή. 
Έτος 5: 
— διεξαγωγή εκτεταμένων δοκιμών του συνολικού ενο-
ποιημένου(-ων) συστήματος(-ων) CIM με τη χρήση 
λογικού που θα έχει αναπτυχθεί κατά τα έτη 2 έως 4. 
* 60ός μήνας: πρωτότυπο σύστημα CAM με δυνατότητα 
επίδειξης μέσω εφαρμογής στο δοκιμα­
στικό χώρο. 
5.3.1. «Ανοικτά συστήματα CAM, που επιτρέπουν την 
τμηματική (modular) ενοποίηση στη διοίκηση 
εργοστασίου, μιας εργαστηριακής δομής σε λει­
τουργικές κυψελίδες με ποικίλα επίπεδα αυτομα­
τισμού» (Αναφ. 418:Α/84) 
Σκοπός του έργου είναι η ανάπτυξη συστήματος CAM με 
ανοικτή αρχιτεκτονική. Αυτό το σύστημα θα είναι εφαρ­
μόσιμο σε δραστηριότητες τόσο μηχανών όσο και συναρ­
μολόγησης. Παρόλο που το σύστημα θα έχει ως στόχο 
ένα ειδικό περιβάλλον βιομηχανικής παραγωγής, οι μεθο­
δολογίες και τα εργαΜα εφαρμογής που αναπτύσσονται 
κατά την εξέλιξη του έργου θα είναι δυνατόν να εφαρμο­
σθούν σε ποικίλο φάσμα περιβαλλόντων βιομηχανικής 
παραγωγής. 
Το σύστημα θα εφαρμοσθεί σε δύο πρότυπα εργαστήρια 
(εργαστήρια μηχανών και εργαστήριο συναρμολόγησης), 
αποτελούμενο από διάφορες κυψελίδες με ποικίλα επί­
πεδα αυτοματισμού. Καθώς θα προχωρεί η εφαρμογή, θα 
ενσωματωθεί στο σύστημα μια νέα ευέλικτη κυψελίδα 
μηχανικών κατεργασιών, αποτελούμενη από ομάδα εργα-
^ομηχανών, μηχανών μετρήσεων, εξοπλισμού προστα­
σίας υλικών και ρομπότ-τροφοδότες. 
5.3.2. «Συστήματα ελέγχου για ενοποιημένη βιομηχα­
νική παραγωγή: η λύση CAM» (Αναφ. 477: Α/84) 
Το έργο θα εστιαστεί στη δραστηριότητα ελέγχου της 
παραγωγής (ΡAC), ο ρόλος της οποίας είναι να καλύψει 
την απόσταση μεταξύ του προγραμματισμού και της υλο-
Αριθ. C 11/94 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
ποίησης της παραγωγής. Τα αποτελέσματα θα είναι ιδιαί­
τερα εφαρμόσιμα σε περιβάλλοντα βιομηχανικής παρα­
γωγής σε μικρές παρτίδες. Στόχος του έργου είναι ο 
σχεδιασμός, η ανάπτυξη και η δοκιμή των επί μέρους 
στοιχείων (modules) λογικού που απαιτούνται για την 
κάλυψη του κενού στον έL·γχo, μειώνοντας την ανθρώ­
πινη επέμβαση και το χρόνο αντίδρασης, όσο το δυνατόν 
περισσότερο. Για το σκοπό αυτό, θα βασίζεται στα δεδο­
μένα που λαμβάνονται αυτόματα από τις εγκαταστάσεις. 
Περιοχή Ε & Α 5.4: Ευέλικτα συστήματα βιομηχανικής 
παραγωγής (FMS) 
Περιγραφή 
Σημαντικός στόχος για τις βιομηχανίες, που ειδικεύονται 
στην κατασκευή μεγάλης ποικιλίας εξαρτημάτων σε 
μικρές και μέτριες ποσότητες, είναι η ανάπτυξη ενός πολύ 
ευέλικτου συστήματος υψηλής παραγωγικότητας. Η 
κύρια αποστολή των προμηθευτών εξοπλισμού CIM 
έγκειται στη βελτίωση της τεχνολογίας που απαιτείται 
για τον ευέλικτο αυτοματισμό. 
Μηχανουργικά κέντρα για αυτόματη κατεργασία μεταλ­
λικών εξαρτημάτων, συστήματα αυτόματης φόρτωσης 
και εκφόρτωσης εξαρτημάτων και συστήματα μεταφορι­
κής ταινίας για αυτόματη μεταφορά εξαρτημάτων από τη 
μια μηχανουργική διαδικασία στην άλλη, είναι ήδη 
σήμερα διαθέσιμα από πολλές πηγές. Ένα πρόβλημα που 
πρέπει ακόμα να επιλυθεί είναι η ενοποίηση των μηχα­
νουργικών κέντρων στα γενικά συστήματα CIM, με 
σωστή αναγνώριση των εργονομικών παραγόντων. 
Περαιτέρω ανάπτυξη απαιτείται στην περιοχή των αυτο­
ματοποιημένων συστημάτων συναρμολόγησης και για τη 
βελτίωση των δυνατοτήτων των ρομπότ πέρα από τις 
απλές λειτουργίες που επιτελούν σήμερα. Θα ήταν 
δυνατό να προκύψουν βασικά οφέλη αν επιτυγχανόταν 
αποτελεσματική επικοινωνία με τη διαδικασία του σχε­
διασμού. Είναι επίσης αναγκαίο να επωφεληθεί κανείς 
από την ανάπτυξη που έχει επιτελεστεί στην προηγμένη 
επεξεργασία πληροφοριών (ΑΙ Ρ) και στα συστήματα προ­
σομοίωσης. 
Έρευνα και ανάπτυξη χρειάζονται επίσης για να επιτευ­
χθούν δύο από τους κύριους, και συχνά αντικρουόμενους, 
στόχους όλων των μελλοντικών αυτοματοποιημένων 
εγκαταστάσεων, συγκεκριμένα την εξασφάλιση σταθερά 
υψηλής ποιότητας προϊόντος και μέγιστη διαθεσιμότητα 
εγκαταστάσεων. 
Θέματα Ε&Α 
Τα θέματα Ε και Α που θα εξεταστούν στην περιοχή αυτή 
είναι: 
5.4.1. Ευέλικτα συστήματα βιομηχανικής παραγωγής: 
— ορισμός και γενική δομή ευέλικτων συστημά­
των βιομηχανικής παραγωγής, — επικοινωνία και μεταφορά δεδομένων, 
— τεχνολογία διασυνδέσεων και ανθρώπινη 
αλληλεπίδραση. 
5.4.2. Αυτοματοποιημένη συναρμολόγηση: 
— συστήματα αυτοματοποιημένης συναρμολό­
γησης, 
— συστήματα ρομπότ. 
5.4.3. Διαθεσιμότητα εγκατάστασης και βελτιστοποί­
ηση ποιότητας: 
— βασική διαγνωστική τεχνολογία εγκατάστα­
σης 
— διατύπωση διάγνωσης, 
— προγραμματισμός δράσης, 
— αυτοματοποιημένος ποιοτικός έλεγχος και 
εποπτεία. 
5.4.4. Προηγμένα συστήματα ελέγχου και θεωρητικές 
αρχές 
— προδιαγραφές απαιτήσεων σε υπολογιστές, 
— ενσωμάτωση της προηγμένης επεξεργασίας 
πληροφοριών (ΑΙ Ρ). 
5.4.1. Ευέλικτα συστήματα βιομηχανικής παραγωγής 
(τύπου Α) 
Περιγραφή 
— Πρέπει να ορισθεί μια γενική δομή για ευέλικτα 
συστήματα βιομηχανικής παραγωγής συμπεριλαμβα­
νομένης της διακίνησης υλικών. Τα κυριότερα υπο­
συστήματα πρέπει να προσδιοριστούν, να σχεδια­
στούν και να υλοποιηθούν, 
— σχεδιασμός και εφαρμογή των επικοινωνιών μεταξύ 
υποσυστημάτων με βάση το μοντέλο της αλληλοσύν-
δεσης ανοικτού συστήματος (OSI), 
— προσδιορισμός ειδικών μικροηλεκτρονικών υποσυ­
στημάτων και συνιστωσών που θα εφαρμοστούν σε 
ειδικά ολοκληρωμένα κυκλώματα (IC). 
Πρόγραμμα (-)και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— καθορισμός και προδιαγραφές της επικοινωνίας και 
των διασυνδέσεων μεταξύ αυτόματου εξοπλισμού 
και λοιπών υποσυστημάτων, συμπεριλαμβανόμενης 
της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης, 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/95 
— καθορισμός της γενικής αρχιτεκτονικής και των υπο­
συστημάτων FMS. 
* 12ος μήνας: ορισμός προδιαγραφών για διασυνδέσεις 
μεταξύ αυτόματων εξοπλισμών ορισμός 
αρχιτεκτονικού συστήματος και υποσυ­
στημάτων FMS. 
Έτη 2 έως 3: 
— συνέχιση των εργασιών του έτους 1 (αποφάσεις σχε­
τικά με τις διασυνδέσεις επικοινωνιών)" 
— καθορισμός και λειτουργικές προδιαγραφές μικροη-
λεκτρονικών κυκλωμάτων συγκεκριμένης αποστολής 
(dedicated)" 
— σχεδιασμός σημαντικών υποσυστημάτων για FMS. 
* 24ος μήνας: προδιαγραφές μικροηλεκτρονικών κυκλω­
μάτων συγκεκριμένης αποστολής για 
συστήματα ελέγχου μηχανών" έναρξη σχε­
διασμού των σημαντικών υποσυστημάτων 
για FMS (συμπεριλαμβανομένου του λογι­
κού για συστήματα ελέγχου). 
* 36ος μήνας: ανάλυση της εφαρμογής του αυτόματου 
εξοπλισμού σε μια ποικιλία διαδικασιών 
ανάπτυξη των σημαντικών υποσυστημά­
των σε FMS. 
Έτη 4 έως 5: 
— επιλογή και αναλύσεις διαδικασιών βιομηχανικής 
παραγωγής και μηχανών, όπου είναι δυνατό να 
εφαρμοστούν αυτόματα συστήματα, και υλοποίηση 
νέων εφαρμογών με εκτίμηση των εργονομικών 
παραγόντων 
— υλοποίηση σημαντικών υποσυστημάτων για FMS. 
* 48ος μήνας: ανάπτυξη αυτόματου εξοπλισμού για δια­
δικασίες που έχουν προσδιοριστεί προη­
γουμένως" συμπλήρωση της ανάπτυξης 
των σημαντικών υποσυστημάτων σε FMS. 
* 60ός μήνας: ανάπτυξη αυτόματου εξοπλισμού με βελ­
τιστοποίηση της ενοποιημένης διαδικα­
σίας" υλοποίηση των σημαντικών υποσυ­
στημάτων σε FMS. 
5.4.1.1. «Η εφαρμογή της CIM σε κατασκευές με συ­
γκόλληση» (Αναφ. 595:Α/84) 
Το έργο ασχο&ίται με την ανάπτυξη υποσυστημάτων και 
πλαισίων ελέγχου για την υπαγωγή των συγκολλητικών 
κατασκευών στο CIM. Ένα συντονισμένο πρόγραμμα θα 
αναπτύξει μεθόδους για τη δημιουργία, τη διάρθρωση, 
την αποθήκευση και το χειρισμό δεδομένων ελέγχου και 
εξόδου σε όλα τα στάδια της κατασκευαστικής διαδικα­
σίας. Προκειμένου να γίνει δυνατή μια ενοποιημένη ανά­
πτυξη, το έργο θα εστιαστεί σε ειδικό βιομηχανικό τομέα 
και περιορισμένο φάσμα προϊόντων, η δε περιοχή που 
έχει επιλεγεί είναι η ναυπηγική. Τα αποτελέσματα που θα 
προκύψουν από το έργο αυτό θα έχουν πολύ ευρύτερη 
εφαρμογή στα πλαίσια των κατασκευαστικών βιομηχα­
νιών, και οι κανόνες για την εφαρμογή των CIM, που θα 
διατυπωθούν στο έργο αυτό, θα είναι εφαρμόσιμοι στην αυτοματοποίηση άλλων κατασκευαστικών διαδικασιών 
π.χ. συγκόλληση με δέσμη η^τρονίων υψηλής ενέρ­
γειας, συγκόλληση με λέιζερ και συγκόλληση με τριβή. 
5.4.2. Αυτοματοποιημένη συναρμολόγηση (τύπου Α) 
Περιγραφή 
Συστήματα αυτοματοποιημένης συναρμολόγησης με 
υπολογιστή (CAAS) 
— επέκταση των υφισταμένων συστημάτων προς την 
κατεύθυνση της αναγνώρισης εξαρτημάτων και του 
συνδυασμού εξαρτημάτων, 
— αλγοριθμική περιγραφή της διαδικασίας συναρμολό­
γησης, 
— εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) προκειμένου να 
δημιουργηθούν περιβάλλοντα ελέγχου «ιδίας αναφο­
ράς» (selfreferential). 
Συστήματα ρομπότ: 
Με βάση τους προκαταρκτικούς κανόνες σχεδιασμού που 
αναπτύχθηκαν στο σημείο 5.1.1 και την πορεία ανάπτυ­
ξης που περιγράφηκε συνοπτικά στο εν λόγω σημείο 
είναι ανάγκη να υλοποιηθούν μερικά συστήματα για την 
ενοποίηση των ρομπότ στη CIM. Στα συστήματα αυτά 
περιλαμβάνονται: 
α) Ένα σύστημα ενοποίησης της ροής δεδομένων 
μεταξύ CAD και ρομπότ. 
Η περιοχή CAD περιλαμβάνει το σχεδιασμό 
μεμονωμένων εξαρτημάτων και συναρμολογή­
σεων, καθώς επίσης και τη γραφική/γεωμετρική 
προσομοίωση των διαδικασιών της παραγωγής 
και τη σύνδεση με τον προγραμματισμό της δια­
δικασίας. 
β) Ένα σύστημα που παρέχει ένα σύνολο από εργα­
λεία/διαδικασίες που ασχολούνται με τον προγραμ­
ματισμό και την εγκατάσταση ρομπότ σε συστήματα 
παραγωγής. Αυτό συμπεριλαμβάνει συστήματα 
τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), συστήματα υποστήριξης 
και συστήματα προσομοίωσης. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*): 
Έτος 1: 
— ανασκόπηση των προκαταρκτικών κανόνων σχεδια­
σμού που αναπτύχθηκαν στο σημείο 5.1, αξιολόγηση 
και σχόλια, 
— ανασκόπηση τρόπων ανάπτυξης της ρομποτικής, 
όπως αναπτύχθηκε στο σημείο 5.1, 
— πρόταση επισήμων κανόνων σχεδιασμού για ρομπότ, 
σε συνεργασία με την Ε και Α του σημείου 5.1.1, 
— προσδιορισμός και διατύπωση στρατηγικών για 
απαιτήσεις ασφαλείας. 
* 12ος μήνας: αξιολόγηση στρατηγικών ΑΙ για συστή­
ματα ρομπότ. 
Αριθ.Ο 11/96 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
Έτος 2: 
Προσδιορισμός απαιτήσεων για: 
— CAD με στόχο τη σύνδεση με τη «διαδικασία των 
ρομπότ» 
— γλώσσες ρομπότ 
— συστήματα ελέγχου ρομπότ 
— γραφική προσομοίωση για προγραμματισμό ρομπότ 
— ασφάλεια 
— ανιχνευτές (sensors) 
— διατύπωση κανόνων για διασύνδεση με συστήματα 
CAM. 
* 24ος μήνας: καθορισμός κανόνων για τη διασύνδεση 
αυτοματοποιημένων συστημάτων συναρ­
μολόγησης με CAM" εφαρμογή στρατηγι­
κών ΑΙ σε συστήματα ρομπότ. 
Έτος 3: 
— θεώρηση των απαιτήσεων που αναφέρονται στο έτος 
2, για συστήματα πολλαπλών ρομπότ, 
— ανάπτυξη υποσυστημάτων ρομπότ βασισμένων σε 
προσδιορισμένες απαιτήσεις και τη χρήση ΑΙ, 
— ανάπτυξη γενικευμένου συστήματος ρομπότ προ­
γραμματισμού/ενοποίησης στο πλαίσιο της εφαρμο­
γής των ρομπότ στη CΙΜ. 
* 36ος μήνας: ενσωμάτωση στρατηγικών ΑΙ σε αυτομα­
τοποιημένα συστήματα συναρμολόγησης' 
ανάπτυξη γενικευμένων γλωσσών ρομπότ. 
Έτος 4: 
— συνέχιση της εργασίας του έτους 3 και υλοποίηση 
υποσυστημάτων προτεραιότητας. 
* 48ος μήνας: ανάπτυξη αλγοριθμικής δομής για την 
εποπτεία αυτοματοποιημένων συστημά­
των συναρμολόγησης. 
Έτος 5: 
— υλοποίηση του γενικευμένου συστήματος ρομπότ 
προγραμματισμού/ενοποίησης. 
* 60ός μήνας: ανάπτυξη ενοποιημένου αυτοματοποιημέ­
νου συστήματος συναρμολόγησης με τη 
χρησιμοποίηση ελέγχου σε πραγματικό 
χρόνο, βασισμένου σε ανιχνευτές. 
5.4.2.1. «ενοποιημένη επεξεργασία πληροφοριών για 
σχεδιασμό, προγραμματισμό και έλεγχο συναρ­
μολόγησης» (Αναφ. 384: Α/84) 
Το έργο αυτό αποβλέπει στην επίδειξη της αρχής μιας 
ενοποιημένης διαδικασίας για το σχεδιασμό, τον προ­
γραμματισμό και τον έλεγχο συναρμολογήσεων σε μικρές παρτίδες. Η έμφαση του έργου θα δοθεί μάλλον 
στον προσδιορισμό και στην αυτόματη συναρμολόγηση 
του προϊόντος, παρά στην παραγωγή μεμονωμένων εξαρ­
τημάτων. Το έργο επίσης αποβλέπει στην επίδειξη της 
θεωρητικής βάσης ενός ενοποιημένου συστήματος για 
την πλήρη διαδικασία συναρμολόγησης, συμπεριλαμβα­
νομένων του προγραμματισμού του σχεδιασμού, του χρο­
νικού προγραμματισμού και του ελέγχου με τη θεώρηση 
όλων των αλληλεξαρτήσεων και δεδομένων από συναφή 
αντικείμενα και διαδικασίες συναρμολόγησης. 
5.4.2.2. «Ανάπτυξη ευέλικτων κυψελίδων αυτοματοποι­
ημένης συναρμολόγησης και μελέτη συναφών 
εργονομικών παραγόντων» (Αναφ. 534: Α/84) 
Το έργο ασχοΜται με όλες τις π&υρές της αξιολόγησης 
και της ανάπτυξης μιας, δυνάμενης να προγραμματιστεί, 
ευέλικτης κυψελίδας αυτοματοποιημένης συναρμολόγη­
σης για μηχανικά αντικείμενα με τυπικό μέγεθος 0,5 
κυβικά μέτρα. 
Η θεωρητική βάση στηρίζεται στις ανάγκες ενός μελλο­
ντικού χρήστη, το έργο όμως συμπεριλαμβάνει εκτίμηση 
σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος στη βιομηχα­
νία γενικά. Το έργο περιλαμβάνει πέντε τεχνολογικές και 
δύο εργονομικές υποπεριοχές. 
Οι τεχνολογικοί παράγοντες αφορούν τη χρήση των 
ρομπότ με διάφορα άλλα μηχανήματα, συμπεριλαμβανο­
μένων της ανάπτυξης λογικού, της ανάπτυξης ολοκληρω­
μένων ανιχνευτών για ρομποτική δράση και επεξεργασία 
οπτικών δεδομένων, της ανάπτυξης επιθεώρησης χωρίς 
επαφή, περιλαμβανομένων της ενοποίησης, της ενοποίη­
σης συστημάτων και μελέτη για το εφαρμόσιμο της 
τεχνολογίας σε μελλοντική βιομηχανική παραγωγή. Οι 
εργονομικοί παράγοντες αφορούν την οργάνωση της 
εργασίας και το σχεδιασμό της στα πλαίσια της κυψελί­
δας, τα επίπεδα ικανοτήτων, την επίβL·ψη, την εγγύηση 
της ποιότητας και τα ζητήματα που συνδέονται με τη 
συντήρηση και την εκπαίδευση καθώς και μελέτη σχε­
τικά με την ανάμιξη μηχανικών και επιστημόνων στον 
προγραμματισμό για τις ανθρώπινες ανάγκες στη λει­
τουργία της κυψελίδας. 
5.4.2.3. «Λειτουργικός έλεγχος για την ενοποίηση 
συστήματος ρομπότ στη CIM» (Αναφ. 75-623: 
Α/83-84) 
Το έργο αποσκοπεί στη βελτίωση της ενσωμάτωσης των 
ρομπότ στα συστήματα ενοποιημένης βιομηχανικής 
παραγωγής με τη βοήθεια υπολογιστή (CIM). Το έργο, 
βασιζόμενο στους κανόνες σχεδιασμού και στην αναπτυ­
ξιακή πορεία που προέκυψε από την πρότυπη φάση του 
ESPRIT (αναφ. 75), θα καθιερώσει ευκολίες αυτοματο­
ποιημένης ενοποίησης για τις &ιτουργικές περιοχές της 
οργάνωσης και του προγραμματισμού. Για τυπικές βιο­
μηχανικές εφαρμογές αναμένεται η υλοποίηση ενός αρχέ­
τυπου για σύστημα προγραμματισμού με τη βοήθεια υπο­
λογιστή και για σύνδεση CAD με ρομπότ μέσω ενός 
εμμέσου (off-line) συστήματος προγραμματισμού για 
ρομπότ. Θα αναλυθεί και θα εφαρμοστεί η γραφική προ-
14. 1. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/97 
σομοίωση ως βασικό εργαΜο του συστήματος για την 
υποβοήθηση της οργάνωσης και του προγραμματισμού 
των ρομπότ. Θα προκύψει στρατηγική διαχείρισης δεδο­
μένων για να συνδεθεί η εφαρμογή των ρομπότ στο πλαί­
σιο της CIM. Θα εκπονηθούν επίσης βασικές μελέτες 
σχετικά με τη χρήση μεθόδων τεχνητής νοημοσύνης για 
την εφαρμογή των ρομπότ, συμπεριλαμβανομένων και 
μεθόδων έμμεσου προγραμματισμού. 
5.4.3. Διαθεσιμότητα εγκαταστάσεων και βελτιστοποί­
ηση ποιότητας (τύπου Β) 
Έρευνα, ανάπτυξη και τελική ενοποίηση ομάδας τεχνο­
λογιών διάγνωσης/λήψης αποφάσεων που έχουν σημα­
σία για τους κύριους και συχνά αντικρουόμενους στό­
χους (Ι) της συνεπούς διατήρησης υψηλής ποιότητας 
προϊόντων και (II) της μεγίστης διαθεσιμότητας των 
εγκαταστάσεων. 
Ε & Α θα διεξαχθεί σε τέσσερα θέματα: 
1. Βασική διαγνωστική τεχνολογία εγκατάστασης που 
αφορά μεθοδολογίες ελάττωσης του όγκου των δεδο­
μένων των σημάτων των ανιχνευτών, ανάπτυξη 
μοντέλων ελαττωμάτων συστήματος/μηχανικού εξο­
πλισμού, αρχιτεκτονική και σχεδιασμό διαγνωστι­
κών συστημάτων κλπ. 
2. Διατύπωση διάγνωσης που αφορά μεθοδολογίες ικα­
νές να κατατάξουν ελαττώματα συστήματος/μηχανι-
κού εξοπλισμού, που μπορεί να θεωρηθούν ότι απει­
λούν τη διαθεσιμότητα της εγκατάστασης ή προξε­
νούν πτώση της ποιότητας του προϊόντος. 
3. Προγραμματισμός δράσης, στις περιοχές της εισαγω­
γής μέτρων για την αποφυγή της διακοπής λειτουρ­
γίας του συστήματος, της μεγιστοποίησης της χρησι­
μοποίησης στην περίπτωση μερικής βλάβης, της 
καθοδήγησης των χρηστών και του προγραμματι­
σμού της συντήρησης. 
4. Αυτοματοποιημένος ποιοτικός έλεγχος και επιθεώ­
ρηση για την ανίχνευση επιζήμιων ατελειών του 
προϊόντος, τη διασφάλιση αποδεκτής ποιότητας 
προϊόντος και την παροχή ενδεχόμενων διαγνωστι­
κών πληροφοριών. 
5.4.3.1. «Τεχνολογία συστημάτων για τη βελτιστοποί­
ηση των σχέσεων μεταξύ διαθεσιμότητας εγκα­
τάστασης, ποιότητας προϊόντος και ασφαλείας» 
(Αναφ. 504: Β/84) 
Στόχος αυτού του έργου είναι η ανάπτυξη τεχνολογίας 
συστημάτων για την αυτοματοποίηση της διοίκησης/δια-
χείρισης βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατασκευής 
μεμονωμένων εξαρτημάτων με βάση τη μεγιστοποίηση 
της διαθεσιμότητας τους, την ποιότητα του προϊόντος 
και την ασφάλεια. Μεγάλο ποσοστό των προτεινόμενων 
προσπαθειών Ε και Α έχει σχέση με την άμεση (on-line) 
επεξεργασία των πληροφοριών που αφορούν την «υγεία» 
του μηχανικού εξοπλισμού της εγκατάστασης, την από­
δοση του εργάτου, την ποιότητα του προϊόντος και τα 
δεδομένα ασφαλείας. Στις τεχνολογίες που επιτρέπουν τα 
ανωτέρω περιλαμβάνονται η επεξεργασία των σημάτων, 
τα συστήματα εμπειρογνωμοσύνης, τα συστήματα ανά­
πτυξης μοντέλων, ο προγραμματισμός της δράσης, το 
δίκτυο ανιχνευτών (sensors) και ο σχεδιασμός συστήμα­
τος με υπολογιστή. 5.4.4. Προηγμένα συστήματα ελέγχου και θεωρητικές 
αρχές(τύπου Β) 
Περιγραφή 
Η περιοχή αυτή αφορά την κατασκευή και εφαρμογή 
νέων υπολογιστικών δομών για την διευκόλυνση του 
ελέγχου σε πραγματικό χρόνο και της νοημοσύνης στα 
συστήματα CIM. 
Ακολουθεί η περιγραφή μιας πιθανής προσέγγισης. 
Έτος 2: 
— Ανάλυση υπολογιστικών δομών για την υλοποίηση 
άμεσα (on-line) ενοποιημένων συστημάτων ελέγχου 
CIM 
— Ανάλυση και προσομοίωση ευπροσάρμοστων τεχνι­
κών 
— Ανάλυση στρατηγικών ιεραρχικού ελέγχου 
— Ανάλυση πιθανής χρήσης τεχνικών ΑΙ Ρ στον ιεραρ­
χικό έλεγχο. 
Έτος 3: 
— Σχεδιασμός και εφαρμογή νέων υπολογιστικών 
δομών σε προηγμένα συστήματα ελέγχου 
— Εκτίμηση νέων θεωρητικών αρχών δικτύου για τη 
διευκόλυνση της εισαγωγής, της εξ αποστάσεως ανά­
πτυξης μοντέλων και αναγνώρισης, στις θεωρητικές 
αρχές του ελέγχου 
— Σχεδιασμός και εφαρμογή της υποστήριξης του λογι­
κού (ενιαίο ή κατανεμημένο σύστημα ελέγχου). 
Έτος 4: 
— Εκτίμηση των συστημάτων ελέγχου πραγματικού 
χρόνου 
— Ανάπτυξη των συστημάτων ελέγχου πραγματικού 
χρόνου 
— Ανάπτυξη των επί μέρους τμημάτων (modules) λογι­
κού σε συνάρτηση με τους στόχους του προγράμμα­
τος 
— Εκτίμηση της απόδοσης του συστήματος ελέγχου 
Έτος 5: 
— Υλοποίηση ενοποιημένου συστήματος ελέγχου σε 
συνάρτηση με τη διαδικασία βιομηχανικής παραγω­
γής 
— Ενσωμάτωση των θεωρητικών αρχών των συστημά­
των, που βασίζονται στην προηγμένη αναγνώριση 
μέσω έλεγχου και στη νοήμονα γνώση, στο τελικό 
«πακέτο» κεντρικών συστημάτων 
— Επιπτώσεις στο σχεδιασμό και στις εκτιμήσεις συ­
γκροτημένων συστημάτων εξοπλισμού βιομηχανικής 
παραγωγής. 
Περιοχή Ε & Α 5.5: Υποσυστήματα και συνιστώσες 
Περιγραφή 
Για την υλοποίηση συστημάτων CIM θα απαιτηθούν 
μερικά υποσυστήματα και συνιστώσες. Εντοπίσθηκαν 
Αριθ. C 11/98 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
δύο θέματα που απαιτούν συνεργασία. Τα θέματα αυτά 
είναι: 
5.5.1. Συστήματα ανιχνευτών (sensors) 
5.5.2. Μικροηλεκτρονικά υποσυστήματα 
5.5.1. Συστήματα ανιχνευτών (τύπου Α) 
Η σύλληψη και ερμηνεία σε πραγματικό χρόνο των πλη­
ροφοριών ενός ανιχνευτή αποτελούν σημαντική επιστη­
μονική πρόκληση, τόσο όσον αφορά το υλικό όσο και το 
λογικό. 
Στις περιοχές πρώτης εφαρμογής για την ανάπτυξη ανι­
χνευτών περιλαμβάνονται: 
— η ευέλικτη τροφοδότηση εξαρτημάτων 
— συναρμολόγηση δι' ελεγχομένων δυνάμεων 
— η παρακολούθηση σε μηχανικό εξοπλισμό CNC 
— οι τρισδιάστατες μετρήσεις 
— ο έλεγχος με μηχανικούς βραχίονες (manipulative 
control) 
— η δοκιμή και επιθεώρηση 
— η διαπίστωση και η μέτρηση της κατάστασης εργα­
λείων (tool vondition detection and measurement) 
— η αυτόματη διάγνωση και επισκευή. 
Η απαίτηση έγκειται σε: 
— σύλληψη και επεξεργασία σε πραγματικό χρόνο 
πολύπλοκων εικόνων, ιδίως τρισδιάστατων εικόνων 
— ανατροφοδότηση οπτικού ανιχνευτή και επεξεργα­
σία δεδομένων ανιχνευτή πραγματικού χρόνου 
— ενοποίηση πληροφοριών από πολυανιχνευτή 
(multisensor) σε πολύπλοκες μηχανικές κατεργασίες 
ή συναρμολογήσεις 
— εφαρμογή ανεξάρτητου ανιχνευτή, προγραμματισμό 
και ανάπτυξη προτύπων όσον αφορά τα ολοκληρω­
μένα μικροκυκλώματα VLSI. 
Πρόγραμμα και ενδιάμεσοι στόχοι 
12ος μήνας: 
— προδιαγραφές αλγορίθμων ηψηλής ταχύτητας που 
μπορούν να υλοποιηθούν με VLSI 
— έναρξη προδιαγραφών συνδυασμών VLSI ανιχνευ­
τών απεικόνισης (imaging sensors) και προγραμματι­
ζόμενους προεπεξεργαστές. Αναφορικά με αλγοριθ­
μικούς επεξεργαστές, οι αλγόριθμοι μπορούν να 
βασίζονται στο προκαταρκτικό αποτέλεσμα του ΑΙ Ρ 
(3.2) 
— έναρξη ανάπτυξης μοντέλου επίδειξης για επεξεργα­
σία σημάτων ανιχνευτή 
— προδιαγραφές υβριδικής ηλεκτρονικής αρχιτεκτονι­
κής 24ος μήνας: 
— ανάπτυξη επεξεργαστών για τα σήματα των ανιχνευ­
τών (sensor output) 
— ανάπτυξη των μοντέλων επίδειξης 
36ος μήνας: 
— ενσωμάτωση επεξεργαστών VLSI 
— συνέχιση της ανάπτυξης επεξεργαστών για τα 
σήματα των ανιχνευτών 
— ενσωμάτωση υβριδικής επεξεργασίας 
48ος μήνας: 
— εφαρμογή στην πράξη τεχνικών τεχνητής νοημοσύ­
νης (ΑΙ) και μοντέλων επίδειξης ανιχνευτών σε, π.χ., 
συστήματα ελέγχου και επεξεργασίας εικόνων 
60ός μήνας: 
— συνέχιση της ανάπτυξης και της αξιολόγησης 
— ανάληψη διερευνητικής εργασίας σε προηγμένες 
τεχνικές επιθεωρήσεις και επεξεργασίας εικόνας, 
όπως ολογραφικές μέθοδοι 
— εφαρμογή σε βιομηχανία ορισμένων επιλεγμένων 
πειραματικών λειτουργιών στα πλαίσια έργων που 
εισήχθησαν στο σημείο 5.4.4. 
5.5.7.7. «Εκμετάλλευση της επεξεργασίας εικόνων σε 
πραγματικό χρόνο στις ηλεκτροσυγκολλήσεις» 
(Αναφ. 9:Α/83) 
Το έργο αυτό περιλαμβάνει: 
— την αξιολόγηση και ανάπτυξη πρωτότυπων συστη­
μάτων ανάλυσης εικόνων με τη χρήση προσεγγίσεων 
που έχουν αναπτυχθεί ήδη από τους αντισυμβαλλό­
μενους ή με νέες μεθόδους που υποδεικνύονται από 
την επισκόπηση της ανάλυσης εικόνων και τα αποτε­
λέσματα μιας βιομηχανικής μελέτης. 
— τον προσδιορισμό, επιλογή και καθορισμό προδια­
γραφών δύο αρχικών έργων σχετικών με ανιχνευτές 
βιομηχανικής ηλεκτροσυγκόλλησης που θα αποτελέ­
σουν τη βάση για ανάπτυξη προσανατολισμένη προς 
εφαρμογές ευπροσάρμοστων συστημάτων ελέγχου 
που θα περιλαμβάνουν και ανάλυση εικόνων. 
5.5.1.2. «Συστήματα ελεγχόμενα από ανιχνευτές γενι­
κού σκοπού για την παραγωγή εξαρτημάτων» 
(Αναφ. 118: Α/83) 
Το έργο αυτό αντιμετωπίζει τα προβλήματα που σχετίζο­
νται με την παραγωγή ευφυών βιομηχανικών ρομπότ. Θα 
αναπτυχθούν πολύπλοκοι ανιχνευτές για την απεικόνιση 
αντικειμένων και σκηνών στις 2V4 και 3 διαστάσεις με 
χρήση ποικιλίας τεχνικών επαφής και μη επαφής. Αυτοί 
θα ενοποιηθούν σε ένα σύστημα επίδειξης και θα πραγ­
ματοποιηθεί μία αξιολόγηση του πλήρους συστήματος. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ-C 11/99 
5.5.1.3. «Ενοποιημένο σύστημα ρομπότ βασισμένο σε 
ανιχνευτές» (Αναφ. 131 + 278: Α/83-84) 
Στόχος αυτού του έργου είναι η ανάπτυξη πρωτότυπου 
συστήματος βασισμένου σε ανιχνευτές (όραση και αφή), 
που προορίζεται για εφαρμογές πραγματικού χρόνου, σε 
συνεργασία με βιομηχανικά ρομπότ για ευφυή διακίνηση 
ή/και συναρμολόγηση. Οι δοκιμαστικές εφαρμογές περι­
λαμβάνουν ανύψωση δοχείων και χειρισμό δοχείων και 
χειρισμό εξαρτημάτων πάνω σε κινούμενη μεταφορική 
ταινία. 48ος μήνας: 
— δοκιμή κυκλωμάτων σε συστήματα ελέγχου και ανα­
κοίνωση των απαιτουμένων προδιαγραφών 
— ανάπτυξη πρωτογενών στοιχείων γραφικής σε VLSI 
— παροχή μεθοδολογίας σχεδιασμού 
60ός μήνας: 
— ολοκλήρωση/ανασκόπηση/τελειοποίηση των πρω­
τογενών στοιχείων γραφικής σε VLSI 
5.5.1.4. «Τεχνική θερμικής απεικόνισης με τη βοήθεια 
υπολογιστή για την επιθεώρηση σύνθετου υλι­
κού σε πραγματικό χρόνο» (Αναφ. 197: Α/83) 
Το έργο αυτό ασχολείται με έρευνα στις τεχνικές απεικό­
νισης και επεξεργασίας εικόνων με τη χρήση διατάξεων 
θερμικής σάρωσης για την ανάπτυξη ενός συστήματος 
πραγματικού χρόνου επιτόπου επιθεώρησης και παρακο­
λούθησης σύνθετων υλικών και προϊόντων σε περιβάλλον 
μαζικής παραγωγής. 
5.5.2. Μικροηλεκτρονικά υποσυστήματα (τύπου Α) 
Προκειμένου να ανταγωνιστεί κανείς με επιτυχία στις 
παγκόσμιες αγορές συστημάτων αυτοματισμού βιομηχα­
νικών εγκαταστάσεων έχει μεγάλη σημασία να γίνει η 
μεγαλύτερη δυνατή χρήση της μικροηλεκτρονικής τεχνο­
λογίας. 
Ο στόχος είναι να πραγματοποιηθούν υποσυστήματα, 
που απαιτούνται για τον έλεγχο των μηχανών, ρομπότ ή 
συστήματα συναρμολόγησης σε ειδικά μικροκυκλώματα. 
Για το σκοπό αυτό θα απαιτηθεί στενή συνεργασία 
μεταξύ των ειδικών επί του αυτοματισμού και των σχε­
διαστών ημιαγωγών. 
Πρόγραμμα και ενδιάμεσοι στόχοι 
12ος μήνας: 
— προδιαγραφές σχεδιασμού για λειτουργικές περιοχές 
συστημάτων ελέγχου κατάλληλων για ενοποίηση 
προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις του πελάτη 
24ος μήνας: 
— σχεδιασμός και κατασκευή μικροκυκλωμάτων 5.5.2.1. «Ολοκληρωμένα η^τρονικά υποσυστήματα 
για την αυτοματοποίηση βιομηχανικής εγκατά­
στασης» (Αναφ. 176: Α/83) 
Στα πλαίσια αυτού του έργου αναλύονται και διαιρού­
νται σε υποσυστήματα οι &ιτουργίες των συστημάτων 
αριθμητικού ελέγχου και ελέγχου ρομπότ. Αυτά στην 
συνέχεια θα υλοποιηθούν ως ολοκληρωμένα κυκλώματα 
υποσυστημάτων γενικού σκοπού που θα είναι κατάλληλα 
για ευρύ πεδίο εφαρμογών σε αριθμητικό έλεγχο και 
έL·γχo ρομπότ. Επιπλέον θα επινοηθεί μία κοινή γλώσσα 
επικοινωνίας ανάμεσα στα ολοκληρωμένα κυκλώματα 
και το σύστημα. 
Περιοχή Ε & Α 5.6: Εφαρμογές συστημάτων CIM 
Περιγραφή 
Προκειμένου να προωθηθεί και να υποστηριχθεί η πιο 
πλατιά εφαρμογή των CIM, είναι επιθυμητή η ίδρυση 
κατάλληλων κέντρων εφαρμογών και ανάπτυξης CIM. 
Πρέπει να καθορισθούν τουλάχιστον δύο τόποι εγκατά­
στασης αυτού του τύπου για να ικανοποιηθούν οι ανά­
γκες για εκπαίδευση, έρευνα και ανάπτυξη, και επίδειξη. 
Ο ένας τόπος θα πρέπει να έχει ακαδημαϊκή υποδομή, 
αλλά με αποδεδειγμένη πείρα τη μεταφορά τεχνολογίας, 
και ο άλλος θα πρέπει να παρέχει ένα πραγματικό περι­
βάλλον βιομηχανικής παραγωγής. 
Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός προσδιορί­
στηκαν τα ακόλουθα έργα και θέματα: 
5.6.1. Κέντρα εφαρμογής και ανάπτυξης CIM 
— προκαταρκτική μελέτη, 
— ίδρυση κέντρων εφαρμογής και ανάπτυξης 
CIM του ESPRIT. 
36ος μήνας: 
— ενσωμάτωση μικροκυκλωμάτων σε συστήματα ελέγ­
χου 
— έναρξη καθορισμού πρωτογενών στοιχείων γραφικής 
σε VLSI 
— πρώτα αποτελέσματα της μεθοδολογίας του σχεδια­
σμού για συστήματα ελέγχου και λειτουργική σχε­
διαστική τοποθέτηση σε μικροκυκλώματα VLSI 5.6.2. Γενικά θέματα για υποστήριξη CIM 
— κατευθυντήριες γραμμές σχεδιασμού προϊό­
ντος για αυτόματη παραγωγή, 
— μεθοδολογίες για την επιλογή και συγκρό­
τηση συνιστωσών των CIM, 
— οικονομικές μεθοδολογίες για την αξιολό­
γηση επενδύσεων σε συστήματα CIM, 
Αριθ. C 11/100 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 1.85 
— αλληλεπίδραση των συστημάτων CIM και 
των απαιτήσεων όσον αφορά την οργάνωση, 
τις υποδομές και τις ικανότητες, 
— αλληλεπίδραση συστημάτων CIM και πληρο­
φοριακών συστημάτων διοίκησης/διαχείρι-
σης (MIS). 
5.6.1. Κέντρα εφαρμογής και ανάπτυξης CΙΜ (τύπος Α) 
5.6.1.1. Προκαταρκτική μελέτη 
Αξιολόγηση των εναλλακτικών προσεγγίσεων με τις 
οποίες είναι δυνατό να επιτευχθούν οι στόχοι που συνδέ­
ονται με την ίδρυση των κέντρων εφαρμογής και ανάπτυ­
ξης CIM. Πρέπει να διερευνηθεί το πλήρες φάσμα των 
δυνατοτήτων στο πλαίσιο κοινοτικών και εθνικών προ­
γραμμάτων βασισμένων σε CIM, έτσι ώστε να επιλεχθεί 
η βέλτιστη προσέγγιση. 
5.6.1.2. Κέντρα εφαρμογής και ανάπτυξης CIM 
Δημιουργία κέντρων για την ανάπτυξη και εφαρμογή 
CIM του ESPRIT όπου θα είναι δυνατόν να δοκιμαστούν 
CIM να επιδειχθούν και να αναπτυχθούν, τεχνολογία και 
εργαλεία CIM. 
Πρόγραμμα (-) και ενδιάμεσοι στόχοι (*)•' 
Έτος 2: 
— Προκαταρκτική μελέτη για κέντρα εφαρμογής και 
ανάπτυξης CIM. 
* 24ος μήνας: Ολοκλήρωση προκαταρκτικής μελέτης για 
την ίδρυση των κέντρων. 
Έτη 3 και 4: 
— Διατύπωση προγραμμάτων και επιλογή τόπου εγκα­
τάστασης για: 
* 36ος μήνας: Διατύπωση προγραμμάτων για τα κέντρα 
εφαρμογής και ανάπτυξης CIM. 
* 48ος μήνας: Επιλογή κατάλληλων τόπων εγκατάστα­
σης. 
Έτη 5 και 6: 
— Ίδρυση κέντρων εφαρμογής και ανάπτυξης CΙΜ. 
* 60ός μήνας: Ολοκλήρωση λεπτομερών προγραμμάτων 
για τα κέντρα ανάπτυξης* ανάληψη προ­
καταρκτικής εργασίας για την ίδρυση των 
κέντρων. 
* 72ος μήνας: Ολοκλήρωση της ίδρυσης των κέντρων. 5.6.2. Γενικά θέματα για υποστήριξη της CIM (τύπος Β) 
Οι παρακάτω περιοχές δίδονται για παράδειγμα χωρίς ο 
κατάλογος να είναι πλήρης: 
— Κατευθυντήριες γραμμές σχεδιασμού προϊόντος για 
αυτόματη παραγωγή: 
Κατανόηση και απόκτηση ικανότητας σχεδιασμού 
μηχανικών προϊόντων για αυτοματοποιημένη βιομη­
χανική παραγωγή. 
— Μεθοδολογίες για την επιλογή και συγκρότηση συνι­
στωσών της CI Μ: 
Ανάπτυξη εργαλείων και μεθοδολογιών για την επι­
λογή συνιστωσών της CIM και την προσαρμογή 
συστημάτων CIM ώστε να ανταποκρίνονται στις 
ειδικές ανάγκες των εταιρειών. 
— Οικονομικές μεθοδολογίες για την αξιολόγηση επεν­
δύσεων σε συστήματα CIM: 
Ανάπτυξη εργαλείων και μεθοδολογιών για την 
ορθή, από οικονομική άποψη, αξιολόγηση επενδύ­
σεων σε συστήματα CIM. 
— Αλληλεπίδραση των συστημάτων CIM και των απαι­
τήσεων όσον αφορά την οργάνωση, τις υποδομές και 
τις ικανότητες: 
Καθορισμός των αλλαγών που χρειάζεται να επέλ­
θουν στις απαιτήσεις όσον αφορά την οργάνωση, τις 
υποδομές και τις ικανότητες, ως συνέπειες της εισα­
γωγής συστημάτων CIM. 
— Αλληλεπίδραση συστημάτων CIM και πληροφορια­
κών συστημάτων διοίκησης/διαχείρισης (MIS): 
Ορισμός ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ συστημάτων 
CIM και MIS. 
Σκοπός αυτών των δραστηριοτήτων είναι να αναπτύ­
ξουν εργαλεία και ευκολίες για την προώθηση επιτυ­
χών εφαρμογών της CIM. 
5.6.2.1. «Σχεδιασμός προϊόντος για αυτοματοποιημένη 
παραγωγή και συναρμολόγηση» (Αναφ. 338: 
Β/84) 
Ο στόχος αυτού του έργου είναι διπλός. Πρώτον είναι 
απαραίτητο να καθοριστεί το είδος των κατασκευαστι­
κών δεδομένων που χρειάζονται στον σχεδιαστή, ώστε 
τα σχεδιαζόμενα προϊόντα να προσφέρονται για αυτό­
ματη κατασκευή και συναρμολόγηση από ευέλικτα 
συστήματα (περιλαμβανομένης και της συναρμολόγησης 
από ρομπότ). Δεύτερον είναι απαραίτητο να καθοριστεί η 
βάση εκ της οποίας αυτή η πληροφορία παρέχεται στον 
σχεδιαστή που χρησιμοποιεί για παράδειγμα συστήματα 
C&D. 
14. 1.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 11/101 
5.6.2.2. «Μεταφορά δεδομένων μεταξύ συστημάτων 
βιομηχανικής παραγωγής ενοποιημένης με υπο­
λογιστή και πληροφοριακών συστημάτων διοί-
κησης/διαχείρισης» (Αναφ. 319: Β/84) 
Το έργο ασχολείται με τη σύνδεση συστημάτων CIM και 
MIS εντός του πλαισίου στο οποίο πρέπει να λειτουρ­
γούν δηλαδή διοίκηση/διαχείριση και τεχνολογική tei-
τουργική υποδομή της επιχείρησης και θα συσχετίσει 
τούτο με τις τάσεις που επικρατούν στην τεχνολογία των 
πληροφοριών, τις λειτουργικές απαιτήσεις των συστημά­των υλικού, λογικού και των λειτουργικών συστημάτων, 
και με αυτή καθεαυτή τη βιομηχανία πωλήσεων της CIM. 
Οι πρόοδοι που επιτελέστηκαν στις τεχνολογίες υπολογι­
στών, έδωσαν την ευκαιρία σε μεσαίες επιχειρήσεις να 
χρησιμοποιήσουν υπερσύγχρονες τεχνικές M1S-C1M και 
εργαλεία υλικού/λογικού που μέχρι τώρα, τε&υταία, 
είχαν τα μέσα να χρησιμοποιούν μόνον οι πολύ μεγάL·ς 
επιχειρήσεις. Το έργο προτίθεται λοιπόν ενεργά να δοκι­
μάσει θεωρητικές αρχές του σχεδιασμού, τεχνικές και 
πρωτότυπα υποσυστήματα σε μεσαίου έως μικρού μεγέ­
θους περιβάλλοντα βιομηχανικής παραγωγής.