[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 12.7.2006

SEC(2006) 926

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - Σύνοψη -

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΑΓΩΓΗ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ {COM(2006) 382 τελικό} {SEC(2006) 925}

Σύνοψη

Ιστορικο

Στην παρούσα έκθεση εκτίμησης του αντίκτυπου (ΕΑ) εξετάζονται εναλλακτικές δυνατότητες για την επίτευξη σημαντικής μείωσης στα τέλη διεθνούς περιαγωγής στην ΕΕ, καθώς και ο αντίκτυπός τους σε καταναλωτές, χρήστες και στον κλάδο. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές (ΕΡΑ), τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι καταναλωτές και οι χρήστες κρίνουν ότι οι τιμές αυτές είναι αδικαιολόγητα υψηλές. Δεν υφίστανται επαρκείς ενδείξεις ότι η κατάσταση θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί από την αγορά, χωρίς εξωτερική παρέμβαση.

Τα τέλη για την διεθνή περιαγωγή έχουν προσελκύσει από καιρού την προσοχή της Επιτροπής. Η Επιτροπή διεξάγει έρευνες για τον ανταγωνισμό, βάσει των άρθρων 81 ( ex-officio) και 82 της Συνθήκης. Η χονδρική αγορά διεθνούς περιαγωγής διέπεται από το πλαίσιο των κανονιστικών ρυθμίσεων στη σύσταση της Επιτροπής για τις σχετικές αγορές. Τον Οκτώβριο του 2004, η Επιτροπή απηύθυνε έκκληση προς τις ΕΡΑ να επιταχύνουν τη διαδικασία ανάλυσης της εν λόγω αγοράς. Σε επακόλουθη κοινή θέση της ευρωπαϊκής ομάδας ρυθμιστικών αρχών (ERG) επισημάνθηκε ότι οι υψηλές τιμές λιανικής φαίνεται να προκύπτουν από υψηλά τέλη χονδρικής και μεγάλες προσαυξήσεις λιανικής, με μικρή μόνο μετακύλιση των μειώσεων στα τέλη χονδρικής. Το Δεκέμβριο του 2005, η ERG επέστησε την προσοχή της Επιτροπής στις δυσχέρειες εφαρμογής του πλαισίου των κανονιστικών ρυθμίσεων για να επιλυθεί αυτή η περίπτωση ζημίας των καταναλωτών.

Σε διάφορες ευκαιρίες, η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης τις υψηλές τιμές περιαγωγής, δημιούργησε μάλιστα δικτυακό τόπο όπου παρουσιάζονται περιπτώσεις αναιτιολόγητα υψηλών τιμών σε ολόκληρη την ΕΕ.

Διαβούλευση

Κατά τον πρώτο γύρο των διαβουλεύσεων για το θέμα αυτό, το ενδιαφέρον της Επιτροπής για την διεθνή περιαγωγή έτυχε ευρύτερα θετικής αποδοχής από υπουργεία, ΕΡΑ, ενώσεις καταναλωτών και χρηστών, καθώς και από ορισμένους μικρότερους φορείς εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών. Όμιλοι φορέων εκμετάλλευσης, καθώς και οι περισσότεροι μεμονωμένοι φορείς, αντιτάχθηκαν στο ενδεχόμενο ρυθμιστικής παρέμβασης, υπογραμμίζοντας την αποτελεσματική ανταγωνιστικότητα των αγορών περιαγωγής.

Κατά τον δεύτερο γύρο των διαβουλεύσεων παρουσιάστηκε μια συγκεκριμένη ιδέα κανονιστικής ρύθμισης (η ‘αρχή τιμολόγησης της χώρας προέλευσης’), που προβλέπει - για συγκρίσιμες εγχώριες κινητές υπηρεσίες - την πρόσδεση των τιμών περιαγωγής λιανικής στις τιμές στη χώρα προέλευσης· ο πελάτης πληρώνει για τη λήψη κλήσεων. Οι περισσότεροι συντελεστές στην αγοράς στον δεύτερο γύρο αντιτάχθηκαν σε κάθε μορφή ρύθμισης. Ωστόσο, έξι φορείς εκμετάλλευσης υποστήριξαν τη ρύθμιση σε επίπεδο χονδρικής. Η ERG τάχθηκε υπέρ των στόχων της Επιτροπής, αλλά εναντίον της προσέγγισης, όπως αυτή παρουσιάστηκε στο έγγραφο διαβούλευσης. Υποστήριξε ρυθμίσεις σε επίπεδο χονδρικής, ενώ ως προς τη ρύθμιση σε επίπεδο λιανικής κράτησε στάση αναμονής των εξελίξεων. Τα δέκα κράτη μέλη που απάντησαν έλαβαν την ίδια θέση με ERG.

Ο χαρακτήρας του προβλήματος

Οι τιμές για περιαγωγή σε κοινοτική κλίμακα, τόσο σε επίπεδο χονδρικής όσο και λιανικής, δεν δικαιολογούνται από το υποκείμενο κόστος παροχής της υπηρεσίας. Το πρόβλημα επιδεινώνεται από την έλλειψη διαφάνειας στις τιμές λιανικής και δεν μπορεί να επιλυθεί με τη χρησιμοποίηση των υφιστάμενων ρυθμιστικών μέσων. Η κοινοτική αγορά διεθνούς περιαγωγής εκτιμάται ότι ανέρχεται σε περίπου 8,5 δις €, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 5,7% των συνολικών εσόδων του κλάδου των κινητών επικοινωνιών, τα οποία εκτιμώνται γύρω στα 150 δις €.

Οι τιμές περιαγωγής αφορούν τουλάχιστον 147 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ, από τους οποίους 110 εκατ. είναι επαγγελματικοί πελάτες, ενώ 37 εκατ. μετακινούνται για σκοπούς αναψυχής. Κατά την άποψη ομάδων καταναλωτών, για ένα πολύ μεγάλο τμήμα των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, θα ήταν ευπρόσδεκτα τα οφέλη από τη μείωση των τελών περιαγωγής.

Οι διεθνείς υπηρεσίες περιαγωγής διαφέρουν από άλλες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες κατά το ότι ο πελάτης αγοράζει τις υπηρεσίες ενός φορέα εκμετάλλευσης σε ένα κράτος μέλος, αλλά συνδέεται στο δίκτυο ενός ξένου φορέα εκμετάλλευσης όταν κάνει χρήση περιαγωγής στο εξωτερικό. Ο δεύτερος αυτός φορέας χρεώνει των φορέα προέλευσης για αυτή την υπηρεσία ‘χονδρικής‘. Οι περισσότεροι φορείς εκμετάλλευσης υποστηρίζουν ότι ο ανταγωνισμός λειτουργεί στην αγορά χονδρικής και ότι συμβάλλει στη μείωση των τιμών. Ωστόσο, η μέση τιμή λιανικής για μια κλήση περιαγωγής (οικιακό τιμολόγιο) που ανέρχεται σε 1,15 € ανά λεπτό, είναι υπερπενταπλάσια από το πραγματικό κόστος παροχής υπηρεσίας χονδρικής και κατά 50% υψηλότερη από το μέσο τιμολόγιο που ισχύει μεταξύ φορέων εκμετάλλευσης (IOT). Τα λιανικά τέλη περιαγωγής είναι περίπου 4 φορές υψηλότερα σε σύγκριση με τα εγχώρια τιμολόγια.

Η διαφάνεια παραμένει σημαντικό πρόβλημα. Εξάλλου, πολλοί καταναλωτές δεν έχουν επίγνωση του υψηλού τέλους για τη λήψη κλήσεων, το οποίο ανέρχεται τουλάχιστον στο τετραπλάσιο του μέσου κόστους για τον φορέα εκμετάλλευσης.

Η εξέλιξη της τεχνολογίας και της αγοράς

Διάφορες τεχνολογικές εξελίξεις θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο στις τιμές περιαγωγής, συμπεριλαμβανομένης της φωνητικής τηλεφωνίας μέσω του IP. Ωστόσο, η κινητή τηλεφωνία μέσω ΙΡ δεν πρόκειται να γίνει πραγματικότητα παρά σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Η δυνατότητα διοχέτευσης της κίνησης, που επιτρέπει στους φορείς εκμετάλλευσης να κατευθύνουν τους καταναλωτές στα δίκτυα που έχουν επιλέξει ενόσω κάνουν χρήση περιαγωγής για περίπου 80% των περιαγόμενων κλήσεων, είχε κάποια αποτελέσματα, τα τέλη χονδρικής όμως παραμένουν υψηλά.

Επιχειρηματολογία υπέρ της ανάληψης κοινοτικής δράσης (δοκιμή επικουρικότητας)

Οι ΕΡΑ δεν διαθέτουν όλες τις δυνατότητες ώστε να χειριστούν το θέμα αυτό σε εθνικό επίπεδο. Εξάλλου, οι απόπειρες βελτίωσης της διαφάνειας των τιμών δεν είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωσή τους. Στις περιστάσεις αυτές ασκείται πίεση στα κράτη μέλη ώστε να λάβουν μέτρα αντιμετώπισης των τελών περιαγωγής. Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν, ωστόσο, να προκαλέσουν αποκλίνοντα αποτελέσματα και να είναι αναποτελεσματικά, δεδομένων των ιδιαίτερων διασυνοριακών χαρακτηριστικών των σχετικών υπηρεσιών. Κατά συνέπεια πρέπει να τροποποιηθεί το πλαίσιο των κανονιστικών ρυθμίσεων ώστε να εξασφαλιστεί εναρμονισμένη προσέγγιση.

Στόχοι

Στόχος της κοινοτικής δράσης είναι η προώθηση της ανάπτυξης της ενιαίας αγοράς για υπηρεσίες περιαγωγής σε κλίμακα ΕΕ, ώστε οι τιμές που καταβάλλονται για περιαγωγή κατά τη διάρκεια μετακινήσεων εντός της Κοινότητας να μην είναι αδικαιολόγητα υψηλότερες από τα τέλη που καταβάλλονται για κλήσεις μέσα στη χώρα προέλευσης του καταναλωτή.

Εναλλακτικές δυνατότητες πολιτικής και ανάλυση

Καμία αλλαγή πολιτικής

Εάν δεν εισαχθεί νέα πολιτική, θα συνεχίσουν να ισχύουν τα υφιστάμενα μέσα ρυθμιστικής παρέμβασης, θα διατηρηθεί η πολιτική πίεση, ενώ οι εξελίξεις στην αγορά και στην τεχνολογία θα λάβουν την πορεία τους.

Η διατήρηση της υφιστάμενης πολιτικής είναι απίθανο να οδηγήσει σε σημαντική μείωση στα τέλη περιαγωγής. Παρά την πρόσφατη δραστηριότητα των φορέων εκμετάλλευσης, οι καταναλωτές συνεχίζουν να βρίσκονται αντιμέτωποι με αδικαιολόγητες τιμές. Οι ΕΡΑ έχουν ήδη δηλώσει ότι θεωρούν ανεπαρκή τα υφιστάμενα ρυθμιστικά μέσα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Εξάλλου, οι αποφάσεις της Επιτροπής βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού εφαρμόζονται μόνο στους αποδέκτες της και δεν έχουν άμεσο νομικό αποτέλεσμα σε άλλους φορείς εκμετάλλευσης, οι οποίοι συμπεριφέρονται ενδεχομένως κατά παρεμφερή τρόπο.

Αυτορρύθμιση

Η αυτορύθμιση στο πλαίσιο της περιαγωγής είναι η δυνατότητα φορέων εκμετάλλευσης ή ενώσεων να θεσπίζουν μεταξύ τους κοινές κατευθυντήριες γραμμές σε ευρωπαϊκή κλίμακα (ιδίως κώδικες ορθής πρακτικής).

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής δεν έχουν λάβει γενικές προτάσεις όσον αφορά την αυτορύθμιση εκ μέρους του κλάδου. Κάθε ανάλογη προσέγγιση θα έπρεπε, εξάλλου, να τηρεί τις απαιτήσεις της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Η αυτορύθμιση θα έπρεπε να έχει ως εγγυημένο αποτέλεσμα σημαντική μείωση τιμών σε όλο το μέτωπο. Τούτο φαίνεται δύσκολο να επιτευχθεί, δεδομένου ότι πολλοί φορείς εκμετάλλευσης δεν αναγνωρίζουν την ύπαρξη προβλήματος στα τέλη περιαγωγής.

Συρρύθμιση

Η προσέγγιση αυτή συνεπάγεται κανονιστική ρύθμιση στην οποία να καθορίζεται το γενικό πλαίσιο και ο ρόλος των φορέων εκμετάλλευσης και των λοιπών συντελεστών. Στο πλαίσιο της διεθνούς περιαγωγής θα μπορούσαν να καθοριστούν μέσω κανονιστικής ρύθμισης στόχοι για μεώσεις στις τιμές.

Η ρύθμιση σε επίπεδο χονδρικής θα μπορούσε, με βάση την εν λόγω προσέγγιση, να συνδυαστεί με γνήσια διαφάνεια στις τιμές λιανικής. Η διαφάνεια των τιμών είναι, ωστόσο, προβληματική και θα ήταν εύκολη η παράκαμψή της από τους φορείς εκμετάλλευσης. Εξάλλου, η επίτευξη συμφωνίας που θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια προσέγγιση συρρύθμισης, ενδεχομένως θα προξενούσε ανησυχίες όσον αφορά τον ανταγωνισμό.

Πράξεις μη αναγκαστικού χαρακτήρα

Η Επιτροπή θα μπορούσε να εκδώσει σύσταση ως προς τις ενδεδειγμένες τιμές χρέωσης για διεθνή περιαγωγή, η οποία ενδεχομένως να βασίζεται σε τιμές βέλτιστης πρακτικής έπειτα από συγκριτική αξιολόγηση.

Πράξεις μη αναγκαστικού χαρακτήρα υπό μορφή συγκριτικής αξιολόγησης αποδείχθηκαν αποτελεσματικές κατά το παρελθόν, συνεπάγονται πάντως μακρόχρονες διαδικασίες· απαιτείται επιτήρηση εκ μέρους των ΕΡΑ, ενώ το γεγονός ότι δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα σημαίνει ότι δεν υφίσταται εγγύηση ως προς το αποτέλεσμα.

Στοχοθετημένη κανονιστική ρύθμιση

Η κανονιστική ρύθμιση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση των τιμών χονδρικής, των τιμών λιανικής ή και των δύο. Η ρύθμιση σε επίπεδο χονδρικής θα μπορούσε να βασίζεται σε κοστοστρέφεια ή σε ανώτατο όριο τιμών. Από τη σκοπιά της λιανικής υπάρχουν ορισμένες δυνατότητες επιλογής, όπως τιμές που συνδέονται με τιμολόγηση στη χώρα προέλευσης, τιμολόγηση χώρας επίσκεψης ή ανώτατο όριο σε τιμές λιανικής (βάσει τιμών χονδρικής που υπάγονται σε ρύθμιση).

Η ρυθμιστική παρέμβαση θα μπορούσε επίσης να λάβει μορφή μέτρων για την περαιτέρω ενθάρρυνση του ανταγωνισμού, με χρήση συστήματος παρεμφερούς με την προεπιλογή σε σταθερά δίκτυα.

Κανονιστική ρύθμιση αποκλειστικά σε επίπεδο χονδρικής

Αυτή είναι η μέθοδος που προτείνεται από την ERG, η οποία θεωρεί ότι τα τέλη περιαγωγής χονδρικής πρέπει να ελέγχονται μέσω ενιαίου ευρωπαϊκού ανώτατου ορίου τιμών. Από έναν κατάλογο τελών λιανικής θα προέκυπτε κατά πόσο οι μειώσεις στις τιμές χονδρικής έχουν μετακυλιστεί σε πελάτες λιανικής. Σε μεταγενέστερο στάδιο θα μπορούσε να απαιτηθεί κάποια μορφή ελέγχου των τιμών.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θεωρούν ότι, σε επίπεδο χονδρικής, ενδέχεται να απαιτηθεί μια τροποποιημένη μέθοδος σε σχέση με αυτήν της ERG, η οποία όμως, για λόγους συγκριτικής αξιολόγησης, θα συνεχίσει να βασίζεται στην χρήση των τελών κινητού τερματισμού κλήσεων (MTR). Θεωρούν επίσης ότι η εισαγωγή ενός μηχανισμού ενεργοποίησης της ρύθμισης σε επίπεδο λιανικής, σε περίπτωση που τα οφέλη δεν μετακυλίονται στους καταναλωτές, περιπλέκει ιδιαίτερα τα πράγματα, δημιουργώντας σημαντικά προβλήματα διαδικαστικού και νομικού χαρακτήρα.

Στις απαντήσεις τους για τη διαβούλευση, ορισμένοι κοινοτικοί φορείς εκμετάλλευσης εξέφρασαν ανησυχίες ότι θα μπορούσε να τους επιβληθεί, βάσει της GATS, η προσφορά τιμολογίων περιαγωγής χονδρικής σε φορείς εκμετάλλευσης που δεν είναι εγκατεστημένοι στην ΕΚ, σε επίπεδο που δεν θα υπερβαίνει το επίπεδο που υπάγεται σε κανονιστική ρύθμιση. Κατ’ εφαρμογή της GATS, σε παρεμφερείς υπηρεσίες και προμηθευτές πρέπει να παρέχεται η ίδια αντιμετώπιση σε εθνικό επίπεδο.

Κανονιστική ρύθμιση αποκλειστικά σε επίπεδο λιανικής

Η δυνατότητα αυτή εξαρτάται από το εάν πράγματι είναι χαμηλές οι τιμές χονδρικής και εάν τα περιθώρια κέρδους λιανικής είναι τέτοια ώστε η ρύθμιση αποκλειστικά σε επίπεδο λιανικής να επιφέρει μείωση των τιμών λιανικής χωρίς να δημιουργηθεί συμπίεση τιμών εις βάρος ορισμένων φορέων εκμετάλλευσης.

Η παρέμβαση αποκλειστικά σε επίπεδο λιανικής θα μπορούσε να σημαίνει ενδεχόμενο εξαναγκασμό ορισμένων φορέων εκμετάλλευσης να παρέχουν υπηρεσίες περιαγωγής κάτω του κόστους. Η ρύθμιση αποκλειστικά σε επίπεδο λιανικής είναι πιθανό να ωφελήσει μεγαλύτερους φορείς εκμετάλλευσης που ήδη απολαμβάνουν ΙΟΤ χαμηλότερα του μέσου όρου, ενώ δεν θα λύσει τα προβλήματα των μικρότερων.

Κανονιστική ρύθμιση σε επίπεδο χονδρικής και λιανικής

Η ERG αναγνωρίζει ότι εάν αποδειχθούν ανεπαρκείς οι δυνάμεις της αγοράς για την εξασφάλιση σημαντικής μετακύλισης των κερδών χονδρικής σε επίπεδο λιανικής, ενδέχεται να απαιτηθεί έλεγχος των τιμών λιανικής. Υπάρχουν στοιχεία ότι η μετακύλιση των μειώσεων των τιμών χονδρικής στους καταναλωτές δεν είναι αυτόματη. Παρά ορισμένα κέρδη σε επίπεδο χονδρικής, τα μέσα τέλη λιανικής παραμένουν υψηλά, με περιθώρια κέρδους πολύ πάνω από 200% για κλήσεις που πραγματοποιούνται με περιαγωγή.

Υπάρχουν φορείς εκμετάλλευσης που έχουν επίσης πραγματοποιήσει περιθώρια κέρδους που πλησιάζουν 300% ή 400% για λήψη κλήσεων με περιαγωγή, μολονότι θα μπορούσαν να είχαν μειώσει τις τιμές χωρίς να υπάρχει ανάγκη για ρύθμιση χονδρικής. Η οικονομική θεωρία επιβεβαιώνει ότι οι συντελεστές δεν διαθέτουν κατ’ ανάγκη κίνητρο για να χρησιμοποιήσουν μονοπωλιακά κέρδη που πραγματοποίησαν σε επίπεδο χονδρικής, ώστε να ανταγωνιστούν για την απόκτηση και διατήρηση εγχώριων πελατών λιανικής.

Υπάρχει επομένως σοβαρός κίνδυνος ότι, εάν εφαρμοστεί αποκλειστικά σε επίπεδο χονδρικής, δεν θα επιτευχθεί ο τελικός στόχος της κανονιστικής ρύθμισης.

Αρχή τιμολόγησης της χώρας προέλευσης

Οι τιμές περιαγωγής λιανικής θα ‘προσδεθούν’ στις τιμές χώρας προέλευσης του καταναλωτή για συγκρίσιμες εγχώριες κινητές υπηρεσίες. Θα απαιτηθεί ανάληψη παράλληλης δράσης σε επίπεδο χονδρικής, υπό μορφή υποχρεώσεων κοστοστρέφειας ή μηχανισμών ανώτατων ορίων, διότι αντιθέτως θα μπορούσαν να προκύψουν στρεβλώσεις της αγοράς.

Η αρχή της τιμολόγησης της χώρας προέλευσης αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης για τη δεύτερη φάση διαβούλευσης της Επιτροπής. Δεδομένου ότι ποσοστό περίπου 80% των κλήσεων κατευθύνεται στη χώρα προέλευσης, με βάση την εν λόγω αρχή, οι κλήσεις αυτές ισούνται με διεθνείς κλήσεις. Κατά συνέπεια ο αντίκτυπος για τους φορείς εκμετάλλευσης δεν θα είναι τεράστιος, δεδομένου ότι δεν υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ της τιμής για διεθνείς κλήσεις και για διεθνείς κλήσεις περιαγωγής. Για τον ίδιο λόγο, αφετέρου, είναι περιορισμένα τα κέρδη για τους καταναλωτές. Η αρχή της τιμολόγησης χώρας προέλευσης παρουσιάζει επίσης ορισμένες δυσχέρειες όσον αφορά την εφαρμογή της.

Αρχή τιμολόγησης της χώρας επίσκεψης

Οι καταναλωτές χρεώνονται με το τρέχον εγχώριο τέλος για την πραγματοποίηση κλήσης εντός της χώρας επίσκεψης και με διεθνές τέλος που αναλογεί στο ποσό που συνήθως καταβάλλουν οι συνδρομητές στην εν λόγω χώρα για να πραγματοποιήσουν διεθνή κλήση.

Μολονότι η δυνατότητα αυτή παρουσιάζει πλεονεκτήματα, έχει ορισμένα προβλήματα όσον αφορά την δυνατότητα επιβολής και τη διαφάνεια.

Προσέγγιση της ευρωπαϊκής εγχώριας αγοράς

Για να ληφθούν υπόψη τα σχόλια που έλαβε η Επιτροπή, καθώς και θέματα πρακτικής εφαρμογής, θα μπορούσε να εξεταστεί μια εξέλιξη της τιμολόγησης χώρας προέλευσης, η μέθοδος της ευρωπαϊκής εγχώριας αγοράς, η οποία σημαίνει περιαγωγή σε κοινοτική κλίμακα έναντι τελών συγκρίσιμων με τα ισχύοντα στη χώρα προέλευσης.

Θα οριστούν μέγιστες τιμές χονδρικής με σημείο αναφοράς συγκριτική αξιολόγηση που θα βασίζεται σε πολλαπλάσια των μέσων κοινοτικών τελών κινητού τερματισμού κλήσεων (MTR), όπως ισχύουν για φορείς εκμετάλλευσης που διαθέτουν σημαντική ισχύ στην αγορά. Όπως επισημάνθηκε εκ μέρους της ERG, οι MTR αποτελούν εξαιρετικό σημείο εκκίνησης ως παράμετρος αναφοράς για τιμές χονδρικής, δεδομένου ότι υπάρχει διαφάνεια, απλότητα και ασφάλεια.

Σε επίπεδο λιανικής, ορίζεται ανώτατο όριο με περιθώριο 30% πάνω από την τιμή χονδρικής, ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι εξοικονομήσεις μετακυλίονται στους καταναλωτές. Το περιθώριο αυτό είναι εύλογο και ταυτόχρονα εγγυάται μείωση στις τιμές. Προβλέπεται μεταβατική περίοδος έξι μηνών ώστε να δοθεί στους φορείς εκμετάλλευσης η δυνατότητα να προσαρμοστούν. Οι φορείς εκμετάλλευσης είναι ελεύθεροι να ανταγωνίζονται με μικρότερο περιθώριο από αυτά τα επίπεδα. Για τη λήψη κλήσεων ορίζεται μέγιστη τιμή διασφάλισης ίση με το επίπεδο των MTR επαυξημένο κατά 30%.

Με τη μέθοδο αυτή αντιμετωπίζονται επιτυχώς οι δυσχέρειες υλοποίησης που είχαν εντοπιστεί στην περίπτωση της αρχής της τιμολόγησης χώρας προέλευσης, ενώ εξασφαλίζονται μεγαλύτερα οφέλη υπέρ των καταναλωτών.

Διαφάνεια

Η διαφάνεια στα τέλη παραμένει πολύ σημαντικό θέμα για τους καταναλωτές. Μολονότι οι πρόσφατες πρωτοβουλίες της Επιτροπής και των ΕΡΑ ήταν θετικές, απομένουν ακόμα πολλά να γίνουν. Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να συμπληρωθούν επιβάλλοντας στους φορείς εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών την απαίτηση να παρέχουν ατελώς στους πελάτες τους - ενόσω αυτοί κάνουν χρήση περιαγωγής - πρόσβαση σε εξατομικευμένες πληροφορίες σχετικά με τιμολόγια διεθνούς περιαγωγής, είτε μέσω της υπηρεσίας σύντομων μηνυμάτων είτε με κλήση κινητού.

Οικονομικός αντίκτυπος

Εστιάζοντας κυρίως στο πλεόνασμα καταναλωτών, η επιλογή πολιτικής που αφορά τη ρύθμιση σε επίπεδο λιανικής και χονδρικής (παρά τα διαφορετικά αποτελέσματα όσον αφορά την ελαστικότητα), παρέχει μεγαλύτερα οφέλη. Ενδεικτικά στοιχεία εντοπίζουν το πλεόνασμα καταναλωτών μεταξύ 5,28 και 5,96 δις €, σε σύγκριση με 2,2 και 2,3 δις € και 1,50 και 1,55 δις €,στο πλαίσιο των επιλογών ‘ρύθμιση αποκλειστικά χονδρικής’ και ‘καμία αλλαγή πολιτικής’ αντίστοιχα.

Ο ευρύτερος αντίκτυπος

Δυναμικός αντίκτυπος

Στο βαθμό που τα συνολικά έσοδα από κινητές επικοινωνίες θα περιοριστούν ως αποτέλεσμα κανονιστικής ρύθμισης στο πλαίσιο κάποιας από τις επιλογές πολιτικής, είναι εύλογο να εικασθεί μερική μείωση των επενδύσεων έπειτα από τον περιορισμό των τελών περιαγωγής. Επίσης εύλογη είναι, ωστόσο, και η υπόθεση περί μάλλον στοχοθετημένων περικοπών παρά γενικευμένης μείωσης.

Δευτερογενή αποτελέσματα σε γειτονικές αγορές

Σε ορισμένα σχόλια που υποβλήθηκαν κατά τη διαβούλευση υποστηρίχτηκε ότι, σε απάντηση μειώσεων στα έσοδα περιαγωγής, θα ήταν αναμενόμενο οι φορείς εκμετάλλευσης να αυξήσουν τις τιμές άλλων υπηρεσιών. Είναι εύλογο να υποτεθεί ότι θα υπάρξει μικρή αναπροσαρμογή τιμολογίων, είναι όμως πολύ απίθανη η γενική αύξηση του επιπέδου τιμών για άλλες υπηρεσίες, με δεδομένο τον έντονο ανταγωνισμό στις μεγαλύτερες αγορές.

Ζητήματα αναδιανομής

Το τμήμα των πελατών που θα επωφεληθεί περισσότερο από τη μείωση των τελών περιαγωγής θα είναι οι συχνότεροι χρήστες της ευκολίας αυτής. Τηρουμένων των λοιπών αναλογιών, οι επαγγελματικοί πελάτες που επί του παρόντος δεν έχουν συνάψει μεγάλης κλίμακας ανταγωνιστικές συμβάσεις (γεγονός που ισχύει για τις περισσότερες ΜΜΕ), όσοι ταξιδεύουν συχνά για αναψυχή, καθώς και οι κάτοικοι συνοριακών περιοχών θα επωφεληθούν περισσότερο από τη μείωση των τελών περιαγωγής.

Αποτελέσματα και ενοποίηση σε επίπεδο επιχείρησης

Ο αντίκτυπος από τις αλλαγές στις τιμές που υπόκεινται σε ρύθμιση σε επίπεδο επιχείρησης θα εξαρτηθεί, πρώτον, από το βαθμό εξάρτησης της επιχείρησης από έσοδα περιαγωγής και, δεύτερον, από τον ακριβή χαρακτήρα της ρυθμιστικής προσέγγισης που θα επιλεγεί.

Εκτιμηση τησ διοικητικησ επιβαρυνσησ

Όλες οι εναλλακτικές δυνατότητες όσον αφορά τις κανονιστικές ρυθμίσεις που παρουσιάζονται στην παρούσα εκτίμηση του αντικτύπου περιλαμβάνουν διοικητικό κόστος, το οποίο κυμαίνεται ανάλογα. Για τη ρύθμιση χονδρικής με βάση ανώτατο όριο τιμών, όπως προτείνεται από την ERG, απαιτείται τακτική παρακολούθηση των χονδρικών και λιανικών τελών περιαγωγής, ώστε να βεβαιώνεται η μετακύλιση των εκπτώσεων χονδρικής στο επίπεδο της λιανικής. Τούτο συνεπάγεται διοικητικό κόστος για φορείς εκμετάλλευσης και ΕΡΑ, που ωστόσο δεν θα διαφέρει σημαντικά από την τρέχουσα κατάσταση. Ανάλογη διοικητική επιβάρυνση συνεπάγεται η ρύθμιση χονδρικής και λιανικής υπό μορφή ανώτατων ορίων τιμών.

αξιολόγηση και παρακολούθηση

Εφόσον απαιτηθεί ρυθμιστική παρέμβαση, πρέπει οι ΕΡΑ να παρακολουθούν και να εποπτεύουν τη συμμόρφωση. Ο κύριος δείκτης για την παρακολούθηση της υλοποίησης της πρότασης είναι τα τιμολόγια λιανικής. Οι ΕΡΑ θα πρέπει να παρακολουθούν τα λιανικά τέλη περιαγωγής για κλήσεις φωνητικής τηλεφωνίας, SMS, και υπηρεσίες πολυμεσικών μηνυμάτων (MMS) και να υποβάλλουν τα πορίσματά τους στην Επιτροπή, κατόπιν αιτήματός της. Ένα χρόνο πριν από την ανασκόπηση της λειτουργίας οποιουδήποτε κανονισμού, η Επιτροπή θα μπορούσε να συντάξει έκθεση αξιολόγησης του αντικτύπου του μέτρου στις αγορές και στους καταναλωτές.

Συμπέρασμα

Η προτεινόμενη ρυθμιστική επιλογή συνδυασμένης ρύθμισης χονδρικής και λιανικής, η οποία αποκαλείται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής ‘μέθοδος της ευρωπαϊκής εγχώριας αγοράς’, συνεπάγεται τελικά το μεγαλύτερο όφελος για τους καταναλωτές. Καθεμία από τις άλλες δυνατότητες επιλογής που εξετάστηκαν διαθέτει συγκεκριμένα πλεονεκτήματα - από την ελάχιστη παρεμβατικότητα έως την παροχή μέγιστης ευελιξίας για τον κλάδο. Μόνο η ρύθμιση στο πλαίσιο της ‘μεθόδου της ευρωπαϊκής εγχώριας αγοράς’ εξασφαλίζει ότι οι καταναλωτές - ανεξάρτητα από τον τόπο όπου βρίσκονται μέσα στην ΕΕ - μπορούν να χρησιμοποιούν το κινητό τους τηλέφωνο σαν να βρίσκονταν στη χώρα τους.