ΣΥΝΟΨΗ

I. Οι οργανισμοί πληρωμών των κρατών μελών καταβάλλουν ετησίως περίπου 54 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ μέρους της Επιτροπής, για γεωργικές δαπάνες. Η οριστική αναγνώριση των εν λόγω δαπανών από την Επιτροπή καθορίζεται μέσω μιας διαδικασίας που καλείται εκκαθάριση λογαριασμών. Η διαδικασία αυτή εξελίχθηκε, μετά την αναθεώρησή της το 1996, από μία ενιαία απόφαση εκκαθάρισης σχετική με ένα συγκεκριμένο οικονομικό έτος αρχικά, στην τρέχουσα διαδικασία που αποτελείται από δύο στάδια. Στο πρώτο στάδιο, οι λογαριασμοί των οργανισμών πληρωμών ελέγχονται ως προς την αξιοπιστία τους από οργανισμούς πιστοποίησης στα κράτη μέλη και, στη συνέχεια, η Επιτροπή λαμβάνει την ετήσια απόφαση δημοσιονομικής εκκαθάρισης. Στο δεύτερο στάδιο, η ίδια η Επιτροπή πραγματοποιεί τη διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, μέσω ελέγχων που έχουν σχεδιαστεί ώστε να εντοπίζουν και να αποκλείουν (κατά τα επόμενα έτη) πληρωμές που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες.

II. Με τον έλεγχο του Συνεδρίου εξετάστηκαν και τα δύο στάδια της διαδικασίας, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούσαν τους στόχους που είχαν τεθεί και εάν κατέστησαν δυνατή για την Επιτροπή και άλλους ενδιαφερομένους φορείς τη συγκέντρωση των αναγκαίων πληροφοριών σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών, καθώς και τη νομιμότητα και κανονικότητα των γεωργικών δαπανών.

III. Η διαδικασία δημοσιονομικής εκκαθάρισης, η οποία βασίζεται σε ελέγχους που διενεργούν ανεξάρτητοι οργανισμοί πιστοποίησης στα κράτη μέλη, καλύπτει πρωταρχικά την αξιοπιστία των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών. Βάσει των εργασιών αυτών, η Επιτροπή λαμβάνει την ετήσια απόφαση δημοσιονομικής εκκαθάρισης και αποφασίζει εάν θα αποδεχθεί τους λογαριασμούς ενός οικονομικού έτους ή θα αναβάλει την αποδοχή τους έως ότου πραγματοποιηθούν περαιτέρω εργασίες. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, γενικά, η διαδικασία παρέσχε στην Επιτροπή επαρκείς πληροφορίες για τη λήψη της ετήσιας δημοσιονομικής απόφασής της. Ωστόσο, πρόσφατες αλλαγές διεύρυναν την εμβέλεια των εργασιών των οργανισμών πιστοποίησης πέραν του ελέγχου αξιοπιστίας, προκειμένου να συμπεριληφθούν τα στοιχεία της νομιμότητας και της κανονικότητας των πληρωμών. Η χρήση τέτοιων στοιχείων για την αποκόμιση της βεβαιότητας έχει έως τώρα αποδειχθεί περιορισμένη. Οι οργανισμοί πιστοποίησης και οι διευθυντές των οργανισμών πληρωμών δεν είχαν πάντοτε σαφή εικόνα του τι αναμενόταν από αυτούς, ενώ κατευθυντήριες οδηγίες και απαιτήσεις τροποποιούνταν από χρόνο σε χρόνο.

IV. Όσον αφορά τη διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, η οποία καλύπτει τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκείμενων πληρωμών, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι συνέβαλε στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ αποκλείοντας πάνω από 5 δισεκατομμύρια ευρώ δαπανών την τελευταία δεκαετία. Η ανάλυση πρόσφατων αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση κατέδειξε ότι, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων (ως προς την αξία) στις οποίες το ποσό της δημοσιονομικής διόρθωσης μπορούσε να υπολογιστεί βάσει είτε ειδικής διόρθωσης, είτε παρέκτασης αποτελεσμάτων ελέγχου, είτε κατ’ αποκοπή διόρθωσης, τα ποσά που αποκλείστηκαν υπολογίστηκαν βάσει κατ’ αποκοπή διορθώσεων. Η δυσχέρεια που προκαλεί το εν λόγω είδος διορθώσεων έγκειται στο ότι δεν παρέχουν κατάλληλη βάση για τον ακριβή καθορισμό του συνολικού ποσού των παράτυπων πληρωμών που οφείλονται σε αδυναμίες των συστημάτων. Συνεπώς, οι εν λόγω διορθώσεις θεωρούνται μάλλον ως κύρωση εις βάρος των αρχών των κρατών μελών παρά ως λογιστική διόρθωση. Οι περιορισμένοι πόροι ελέγχου της Επιτροπής και η προσαρμοσμένη στην εν λόγω κατάσταση προσέγγιση ελέγχου της συνεπάγεται την εκτεταμένη χρήση των κατ’ αποκοπή διορθώσεων. Προκειμένου να επιτύχει ακριβέστερη λογιστική διόρθωση, βασισμένη σε ακριβή εκτίμηση της ζημίας για την Κοινότητα, η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει το ενδεχόμενο χρήσης άλλων μεθόδων και πηγών πληροφοριών για τον υπολογισμό, ιδίως στις περιπτώσεις που οι δημοσιονομικές συνέπειες των αδυναμιών του συστήματος είναι ποσοτικά προσδιορίσιμες και σημαντικές.

V. Η ολοκληρωμένη διαδικασία εκκαθάρισης, και συγκεκριμένα η εκκαθάριση ως προς τη συμμόρφωση, συνεχίζει να έχει υπερβολικά μεγάλη διάρκεια και έχει αποσυνδεθεί από ένα συγκεκριμένο οικονομικό έτος. Επιπλέον, στο τέλος της διαδικασίας, η Επιτροπή δεν αναγνωρίζει επίσημα, σε κάποια δεδομένη στιγμή, τις δαπάνες που καταλογίζονται σε ένα συγκεκριμένο οικονομικό έτος, όπως προβλέπει ο δημοσιονομικός κανονισμός.

VI. Οι πλέον πρόσφατες αλλαγές κατέστησαν δυσδιάκριτο τον διαχωρισμό μεταξύ του τι πρέπει να επιτευχθεί όσον αφορά, αφενός, την αξιοπιστία και, αφετέρου, τη νομιμότητα και την κανονικότητα. Προκειμένου να υπάρξει καλύτερη συμμόρφωση με τον γενικό στόχο της διαδικασίας και πληρέστερη κάλυψη των αναγκών και προσδοκιών των διαφόρων ενδιαφερόμενων φορέων, το Συνέδριο συνιστά συνολική επανεξέταση και επακόλουθη αναθεώρηση της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ;

1. Οι γεωργικές δαπάνες για το οικονομικό έτος 2008 ανήλθαν σε 54 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 50 % των πληρωμών της ΕΕ για το έτος αυτό. Η διαχείριση των εν λόγω δαπανών, κατά κύριο λόγο, επιμερίζεται μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής: οι ενισχύσεις καταβάλλονται από τις ορισθείσες εθνικές αρχές, τους επονομαζόμενους οργανισμούς πληρωμών ("ΟΠλ"), και κατόπιν οι δαπάνες τους αποδίδονται από την Επιτροπή. Η οριστική αναγνώριση των πληρωμών εκ μέρους της Επιτροπής καθορίζεται μέσω μιας διαδικασίας που καλείται εκκαθάριση λογαριασμών.

2. Ο σκοπός της εν λόγω διαδικασίας ορίζεται στον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [1] και τους κανόνες εφαρμογής του [2]. Το άρθρο 53β, παράγραφος 4, του δημοσιονομικού κανονισμού ορίζει ότι στόχος της διαδικασίας είναι να "εξασφαλίσει τη χρήση των πόρων σύμφωνα με τις εφαρμοστέες ρυθμίσεις" και να "δίνει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να αναλαμβάνει την τελική ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού". Το άρθρο 42, παράγραφος 2, στοιχείο γ), των κανόνων εφαρμογής που πραγματεύεται την εφαρμογή του άρθρου 53β διευκρινίζει περαιτέρω ότι "η διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών συνίσταται στον καθορισμό από την Επιτροπή του ποσού των δαπανών που αναγνωρίζονται ότι βαρύνουν τον προϋπολογισμό…" [3].

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 25 ΕΤΗ

3. Πριν από το 1996 η Επιτροπή λάμβανε μια ενιαία ετήσια απόφαση εκκαθάρισης λογαριασμών, που κάλυπτε τόσο την αξιοπιστία των λογαριασμών των ΟΠλ όσο και τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων δαπανών.

4. Η εν λόγω απόφαση βασιζόταν σε συγκεκριμένους ελέγχους που διενεργούσε η Επιτροπή και οι οποίοι είχαν ως αποτέλεσμα μεγάλες καθυστερήσεις στην οριστική εκκαθάριση λογαριασμών, παρά την προθεσμία που προέβλεπε η νομοθεσία (14,5 μήνες μετά το κλείσιμο του οικονομικού έτους). Το Συνέδριο, στην ειδική έκθεσή του που δημοσιεύτηκε το 1982, επεσήμανε το γεγονός ότι η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των εργασιών ήταν τέτοια, ώστε η απόφαση εκκαθάρισης είχε σχεδόν χάσει τη σημασία της. Το Συνέδριο κατέληγε στο συμπέρασμα ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι πραγματοποιήθηκε οριστική εκκαθάριση για κανένα από τα οικονομικά έτη για τα οποία είχε ληφθεί απόφαση εκκαθάρισης, διότι οι σχετικές αποφάσεις δεν ήταν οριστικές αλλά ήταν ανολοκλήρωτες ή αμφισβητούμενες [4].

5. Η Επιτροπή συγκρότησε το 1991 ομάδα εργασίας προκειμένου να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες δυσχέρειες που εμφανίζονται στη διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών και τις οποίες αναφέρουν οι διάφοροι ενδιαφερόμενοι. Η ομάδα εργασίας θεώρησε ότι η ενιαία ετήσια απόφαση εκκαθάρισης λογαριασμών δημιουργούσε δυσχέρειες, υπό την έννοια ότι έπρεπε, ταυτόχρονα, να εκπληρώσει έναν λογιστικό στόχο και να αναγνωρίσει ότι οι δαπάνες πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση. Βάσει της προταθείσας αναθεώρησης, αποφασίστηκε να διαιρεθεί η διαδικασία σε δύο διαφορετικές αποφάσεις:

α) Μία ετήσια απόφαση που καλύπτει την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνεια (εφεξής "αξιοπιστία") των ετήσιων λογαριασμών που υποβάλλουν οι εγκεκριμένοι (διαπιστευμένοι) ΟΠλ (εφεξής "δημοσιονομική απόφαση")· για την εν λόγω απόφαση, η Επιτροπή απαιτεί πιστοποίηση των εν λόγω λογαριασμών, η οποία πραγματοποιείται από ανεξάρτητους οργανισμούς ελέγχου (οργανισμοί πιστοποίησης, εφεξής "ΟΠ").

β) Αποφάσεις σχετικά με δαπάνες που πρέπει να αποκλειστούν από την κοινοτική χρηματοδότηση επειδή δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες. Οι εν λόγω αποφάσεις (εφεξής "αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση") λαμβάνονται με πρωτοβουλία της Επιτροπής και δεν συνδέονται πλέον με δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια συγκεκριμένου οικονομικού έτους, αλλά, αντίθετα, καλύπτουν, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, αρκετά οικονομικά έτη.

6. Στη γνώμη του σχετικά με την εν λόγω αναθεώρηση το 1994, το Συνέδριο διατήρησε την προτίμησή του για μία ενιαία ετήσια απόφαση και, ενώ αναγνώριζε τα προβλήματα που συνδέονταν με το τότε ισχύον σύστημα (συγκεκριμένα, μακροχρόνιες καθυστερήσεις), θεωρούσε ότι το νέο σύστημα με τις χωριστές αποφάσεις αποτελούσε μάλλον συμβιβασμό παρά λύση για τα προβλήματα της εκκαθάρισης λογαριασμών. Κατά το διάστημα που μεσολάβησε, το Συνέδριο επισήμανε επανειλημμένως στις ετήσιες εκθέσεις του ότι το χρονοδιάγραμμα εκκαθάρισης των συνολικών δαπανών για ένα δεδομένο έτος δεν επιταχύνθηκε.

ΠΛΑΙΣΙΟ 1

ΠΕΡΙΓΡΑΦΉ ΤΗΣ ΙΣΧΎΟΥΣΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΑΣ ΕΚΚΑΘΆΡΙΣΗΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΏΝ

Η ισχύουσα διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών έχει ως εξής:

α) οι γεωργοί υποβάλλουν αιτήσεις σε εγκεκριμένο ΟΠλ στα κράτη μέλη τους,

β) ο ΟΠλ ελέγχει τις εν λόγω αιτήσεις και καταβάλλει το ποσό στον αιτούντα. Στη συνέχεια, υποβάλλει έκθεση σχετικά με τις πραγματοποιηθείσες δαπάνες στην Επιτροπή, η οποία αποδίδει τις δαπάνες στον ΟΠλ,

γ) οι λογαριασμοί και οι πληρωμές του ΟΠλ εξετάζονται από ανεξάρτητο φορέα (τον ΟΠ), ο οποίος υποβάλλει έκθεση στην Επιτροπή τον Φεβρουάριο του επόμενου έτους,

δ) έως τις 30 Απριλίου του εν λόγω έτους, η Επιτροπή πρέπει να αποφασίσει εάν θα αποδεχθεί τους λογαριασμούς (απόφαση δημοσιονομικής εκκαθάρισης) ή θα ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες ή την πραγματοποίηση περαιτέρω εργασιών,

ε) στη συνέχεια, η Επιτροπή εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να εξετάσει τις πληρωμές που πραγματοποίησε ο ΟΠλ. Για τον σκοπό αυτό, μια συγκεκριμένη διεύθυνση της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Επιτροπής διενεργεί ελέγχους οι οποίοι επιλέγονται βάσει ετήσιας ανάλυσης κινδύνου, με στόχο να επαληθευτεί ότι τα κράτη μέλη εφάρμοσαν αυστηρά τους κοινοτικούς κανόνες ελέγχου της νομιμότητας και κανονικότητας των δαπανών (έλεγχοι συμμόρφωσης),

στ) στις περιπτώσεις όπου με τους εν λόγω ελέγχους συμμόρφωσης αποκαλύπτεται ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες ή ότι τα κράτη μέλη δεν έλεγξαν ικανοποιητικά τις υπό εξέταση δαπάνες, με αποτέλεσμα οικονομική ζημία για τον προϋπολογισμό της ΕΕ, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να επιβάλει διόρθωση, η οποία στην πραγματικότητα αποτελεί άρνηση απόδοσης πληρωμών που πραγματοποίησε το κράτος μέλος. Οποιαδήποτε τέτοια διόρθωση προταθεί από την Επιτροπή πρέπει να γνωστοποιείται στα κράτη μέλη, τα οποία έχουν το δικαίωμα να προσφύγουν σε διαδικασία συμβιβασμού. Μόνον όταν ολοκληρωθεί η εν λόγω διαδικασία είναι σε θέση η Επιτροπή να περιλάβει διόρθωση σε απόφαση ως προς τη συμμόρφωση.

7. Οι πλέον πρόσφατες αλλαγές που επηρεάζουν τη διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών τέθηκαν σε ισχύ το 2007 μέσω της θέσπισης αναθεωρημένων κανονισμών [5]. Οι εν λόγω αλλαγές αφορούν θέματα νομιμότητας και κανονικότητας και η Επιτροπή λαμβάνει τα πρόσθετα στοιχεία στο πλαίσιο της δημοσιονομικής εκκαθάρισης. Ειδικότερα, οι ΟΠ πρέπει πλέον να πιστοποιούν όχι μόνο τους λογαριασμούς, αλλά και τη λειτουργία του συστήματος εσωτερικού ελέγχου των ΟΠλ, καθώς και να συμπεριλαμβάνουν στην έκθεση πιστοποίησης γνώμη σχετικά με την πρόσφατα καθιερωθείσα δήλωση αξιοπιστίας ("ΔΑ") την οποία διατυπώνει ο διευθυντής του ΟΠλ. Επιπλέον, οι ΟΠ πρέπει να επαληθεύουν και να επικυρώνουν τις στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους που κοινοποιούνται στην Επιτροπή από τα κράτη μέλη και να αξιολογούν ορισμένους επιτόπιους ελέγχους δικαιούχων που διενεργούν οι ΟΠλ.

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ

8. Ο τρόπος προσέγγισης του ελέγχου του Συνεδρίου καθορίστηκε από το γεγονός ότι η ισχύουσα διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών αποτελείται από δύο ξεχωριστά στάδια. Η εμβέλεια και οι στόχοι αποφασίστηκαν λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες καθενός από τα δύο στάδια και τη διαδικασία συνολικά. Συνεπώς, η παρούσα έκθεση χωρίζεται σε τρία μέρη.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

9. Με τον έλεγχο αξιολογήθηκε ο ρόλος των ΟΠ και η ποιότητα διαφόρων στοιχείων διασφάλισης (βλέπε πλαίσιο 2) που παρέσχαν οι εθνικοί φορείς, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο αυτά χρησιμοποιήθηκαν. Τα ερωτήματα που διατυπώθηκαν στο εν λόγω πλαίσιο ήταν:

α) Διαθέτει η Επιτροπή επαρκείς πληροφορίες ώστε να λαμβάνει την ετήσια απόφαση δημοσιονομικής εκκαθάρισης, πράγμα που οφείλει να πράξει έως τις 30 Απριλίου κάθε έτους όπως οφείλει;

β) Παρέχει η διαδικασία δημοσιονομικής εκκαθάρισης, με τις διάφορες συνιστώσες της, στοιχεία διασφάλισης όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων;

10. Οι επιτόπιες ελεγκτικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν σε επίπεδο Επιτροπής και σε επιλεγμένους οργανισμούς πληρωμών σε δέκα κράτη μέλη: Δανία, Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Πορτογαλία και Ηνωμένο Βασίλειο [6]. Οι επισκέψεις στα εν λόγω κράτη μέλη πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Νοεμβρίου 2008 και Μαΐου 2009.

11. Η εμβέλεια καθενός από τους ελέγχους αυτούς κάλυπτε τον σχεδιασμό, τους δοκιμαστικούς ελέγχους και την υποβολή εκθέσεων από τον ΟΠ, μαζί με τη σχετική υποκείμενη τεκμηρίωση. Οι ελεγκτικές εργασίες περιλάμβαναν συνομιλίες με υπαλλήλους, εξέταση της μεθοδολογίας ελέγχου και των εγγράφων εργασίας του ΟΠ, καθώς και δοκιμαστικούς ελέγχους επιλεγμένων πράξεων. Επίσης, ο έλεγχος κάλυψε τη βάση διατύπωσης της ΔΑ, την οποία υπογράφει ο διευθυντής του ΟΠλ.

12. Η υπό εξέταση περίοδος περιλάμβανε τα οικονομικά έτη 2007 και 2008, και ελήφθη υπόψη η εφαρμογή των αναθεωρήσεων που είχε συμπεριλάβει η Επιτροπή στις κατευθυντήριες οδηγίες της κατά το 2008. Ο έλεγχος δεν κάλυψε τις αλλαγές που έγιναν από το 2009 και έπειτα.

ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ

13. Το εν λόγω τμήμα του ελέγχου σχεδιάστηκε με σκοπό την εξακρίβωση του τρόπου με τον οποίο η Επιτροπή λαμβάνει τις αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση και του βαθμού στον οποίο αυτές αποκλείουν τις παράτυπες πληρωμές από την κοινοτική χρηματοδότηση. Κατά συνέπεια, τα ερωτήματα του ελέγχου ήταν τα εξής:

α) Παρέχει τη δυνατότητα η διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση επαρκούς κάλυψης των δαπανών;

β) Οι διορθώσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση αντισταθμίζουν επαρκώς την οικονομική ζημία για τον προϋπολογισμό εξαιτίας του αντικτύπου των παράτυπων δαπανών;

γ) Λαμβάνονται εγκαίρως οι αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση;

14. Ο έλεγχος κάλυψε γενικώς τις αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση 1 έως 29, οι οποίες ελήφθησαν από το 1999 έως το τέλος του 2008. Ωστόσο, όπου κρίθηκε αναγκαίο, το Συνέδριο εστιάστηκε στις πλέον πρόσφατες αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση. Συγκεντρώθηκαν αποδεικτικά στοιχεία μέσω της εξέτασης φακέλων και συνομιλιών στην Επιτροπή.

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΑ

15. Έπειτα από λεπτομερή εξέταση κάθε σταδίου της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών, με τον έλεγχο επιχειρήθηκε αξιολόγηση της κάλυψης και των αποτελεσμάτων της διαδικασίας συνολικά, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν αυτή ανταποκρίνεται στον σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκε, όπως ορίζεται στον δημοσιονομικό κανονισμό. Κατά συνέπεια, εξετάστηκαν τα ακόλουθα ερωτήματα:

α) Καθιστά δυνατή η ισχύουσα διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών την αναγνώριση των δαπανών που καταλογίζονται στον προϋπολογισμό και, επομένως, καθιστά δυνατή την εκκαθάριση των λογαριασμών που υποβάλλονται στις αρμόδιες για τον προϋπολογισμό αρχές;

β) Συμβάλλει η ισχύουσα διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων του κοινοτικού προϋπολογισμού;

ΜΕΡΟΣ Ι — ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

16. Το άρθρο 30 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1290/2005 ορίζει ότι "η απόφαση (της Επιτροπής) για τη (δημοσιονομική) εκκαθάριση λογαριασμών καλύπτει την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνεια των διαβιβαζόμενων ετήσιων λογαριασμών". Η εν λόγω απόφαση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα πιστοποιητικά ελέγχου και τις εκθέσεις που καταρτίζουν οι ΟΠ, καθώς και στις δηλώσεις αξιοπιστίας ("ΔΑ") που διατυπώνουν οι διευθυντές των ΟΠλ. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες τις οποίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τόσο οι ΟΠ όσο και οι διευθυντές των ΟΠλ.

ΠΛΑΙΣΙΟ 2

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΉ ΠΑΡΟΥΣΊΑΣΗ ΤΩΝ ΠΛΈΟΝ ΠΡΌΣΦΑΤΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΉ ΕΚΚΑΘΆΡΙΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΏΝ

Σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής που είναι εφαρμοστέοι από το οικονομικό έτος 2007 και εξής:

απαιτείται να αναφέρουν οι ΟΠ στα πιστοποιητικά τους όχι μόνον ότι οι λογαριασμοί των ΟΠλ είναι σωστοί, πλήρεις και αληθείς, αλλά και ότι "οι διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου λειτούργησαν ικανοποιητικά",

αναθεωρείται το υπόδειγμα έκθεσης που πρέπει να ακολουθούν οι ΟΠ και περιλαμβάνει συγκεκριμένες ενότητες σχετικά με i) την επαλήθευση και επικύρωση των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους του ΟΣΔΕ, τους ελέγχους στον τομέα της γεωργικής ανάπτυξης και τους κατασταλτικούς ελέγχους [7], ii) την τήρηση των δημοσιονομικών ανωτάτων ορίων σε μέτρα που υπόκεινται σε ποσοτικά όρια και iii) το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης,

απαιτείται οι ετήσιοι λογαριασμοί, τόσο για το ΕΓΤΕ όσο και για το ΕΓΤΑΑ, να συνοδεύονται από ΔΑ, υπογεγραμμένη από τον υπεύθυνο του εγκεκριμένου ΟΠλ (συνήθως τον διευθυντή του ΟΠλ), σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών του ΟΠλ και με το ισχύον σύστημα για την αποκόμιση εύλογης βεβαιότητας όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων. Επίσης, οι ΟΠ υποχρεούνται να διατυπώνουν γνώμη σχετικά με την εν λόγω ΔΑ.

Επιπλέον, επρόκειτο να ισχύσουν σημαντικές προσθήκες από το οικονομικό έτος 2008.

Οι εν λόγω προσθήκες:

προσδιορίζουν τον ελάχιστο δυνατό αριθμό δοκιμαστικών ελέγχων που απαιτείται από τους ΟΠ όσον αφορά τους οφειλέτες,

αναπτύσσουν περαιτέρω την απαίτηση να επαληθεύουν και να επικυρώνουν οι ΟΠ τις στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους που κοινοποιούνται από τους ΟΠλ και να αξιολογούν την ποιότητα των υποκείμενων επιτόπιων ελέγχων,

απαιτούν να συνοδεύεται η ΔΑ από κατάσταση με σύντομη αναφορά των εγγράφων και των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν και τα οποία αποτελούν τη βάση της ΔΑ, καθώς και από ανάλυση των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους. Επίσης, ζητείται από τους ΟΠ να "αξιολογούν εάν τα πληροφοριακά στοιχεία που χρησιμοποιούνται προς υποστήριξη της κατάρτισης της ΔΑ παρέχουν ικανοποιητική βάση διατύπωσης και αιτιολόγηση για τη ΔΑ, καθώς και εάν είναι συναφή με τις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια του ελέγχου τους".

17. Οι λογαριασμοί, μαζί με τις συνοδευτικές δηλώσεις και τα πιστοποιητικά ελέγχου, πρέπει να υποβάλλονται από τα κράτη μέλη έως την 1η Φεβρουαρίου μετά το τέλος του οικονομικού έτους [8]. Έως τις 30 Απριλίου, η Επιτροπή πρέπει να εκδίδει επίσημη απόφαση με οποία αποδέχεται ("εκκαθαρίζει") τους ετήσιους λογαριασμούς των ΟΠλ ή αναβάλλει ("διαχωρίζει") την αποδοχή για μεταγενέστερη ημερομηνία. Η απόφαση λαμβάνεται έπειτα από εξέταση της σειράς εγγράφων που υποβάλλουν τα κράτη μέλη και, εάν κριθεί αναγκαίο, έπειτα από πρόσθετες διμερείς έρευνες.

18. Οι ακόλουθες παρατηρήσεις σχετικά με τη δημοσιονομική εκκαθάριση λογαριασμών παρουσιάζονται σε δύο ενότητες, που καλύπτουν αντίστοιχα την πιστοποίηση της αξιοπιστίας των λογαριασμών (σημεία από 19 έως 24) και τις πρόσθετες εργασίες που απαιτούνται από τους ΟΠ από το 2007 και εξής όσον αφορά τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων (σημεία από 25 έως 52).

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

19. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η ετήσια απόφαση δημοσιονομικής εκκαθάρισης που λαμβάνει η Επιτροπή καλύπτει την αξιοπιστία των λογαριασμών, ήτοι την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνειά τους, και βασίζεται κατά μεγάλο μέρος σε πιστοποιητικά και εκθέσεις που εκδίδουν οι ΟΠ σχετικά με τους εν λόγω λογαριασμούς.

20. Με τον έλεγχο του Συνεδρίου επί δείγματος ΟΠ εξετάστηκε κατά πόσο το έργο τους παρέχει επαρκή διασφάλιση ώστε να λάβει την απόφασή της η Επιτροπή και κατά πόσον οι αδυναμίες που εντοπίστηκαν αντικατοπτρίζονται ορθά στην εν λόγω απόφαση. Τα ακόλουθα σημεία παρουσιάζουν συνοπτικά τις κύριες ανεπάρκειες τις οποίες εντόπισε το Συνέδριο.

ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

21. Με τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι ορισμένοι ΟΠ βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στο έργο των υπηρεσιών εσωτερικού ελέγχου των ΟΠλ χωρίς επαρκή επαλήθευση του εν λόγω έργου όπως προβλέπουν τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα. Είτε βασίστηκαν εν μέρει σε προηγούμενες εργασίες της μονάδας εσωτερικού ελέγχου του ΟΠλ (Γερμανία, Ισπανία) είτε ζήτησαν από τη μονάδα εσωτερικού ελέγχου να διενεργήσει μέρος των δοκιμαστικών ελέγχων για λογαριασμό τους (Δανία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο) [9].

ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ (ΗΤΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ)

22. Περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της Επιτροπής [10] όσον αφορά τους ελέγχους επαλήθευσης —βασικό χαρακτηριστικό των διαδικασιών ελέγχου— περιλάμβαναν ανεπαρκή τεκμηρίωση η οποία να καταδεικνύει ότι ο ελάχιστος αριθμός επιμέρους πληρωμών έχει υπολογιστεί εκ νέου από τους ΟΠ (Ισπανία, Ιταλία), ανεπαρκή επαλήθευση των δικαιωμάτων ενίσχυσης στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης ("ΚΕΕ") [11] και των επακόλουθων πληρωμών (Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο) και αδυναμίες στα έγγραφα εργασίας που κατήρτισαν οι ΟΠ προς υποστήριξη των συμπερασμάτων του ελέγχου τους (Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο).

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΣΤΟΥΣ ΠΙΝΑΚΕΣ ΟΦΕΙΛΕΤΩΝ

23. Οι λογαριασμοί που πρέπει να υποβάλλουν οι ΟΠλ περιλαμβάνουν πίνακες με περιπτώσεις αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, ως αποτέλεσμα παρατυπιών ή ζητημάτων πολλαπλής συμμόρφωσης, για τα οποία εκκρεμεί ανάκτηση και επακόλουθη επαναπίστωση του κοινοτικού προϋπολογισμού ("πίνακες οφειλετών"). Η αξιοπιστία των εν λόγω αριθμητικών στοιχείων είναι σημαντική, καθώς έχουν άμεσο δημοσιονομικό αντίκτυπο στα ποσά προς ανάκτηση κατ’ εφαρμογή του μηχανισμού ανάκτησης που προβλέπεται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών [12]. Συνεπώς, οι ΟΠ υποχρεούνται να προβαίνουν σε δοκιμαστικό έλεγχο ακριβείας και πληρότητας των πινάκων.

24. Ο εν λόγω δοκιμαστικός έλεγχος αποδείχθηκε ανεπαρκής, τόσο ως προς την πληρότητα όσο και ως προς την ακρίβεια στα περισσότερα κράτη μέλη στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη. Οι κύριες διαπιστώσεις σχετίζονταν με το γεγονός ότι οι ΟΠ δεν είχαν επαληθεύσει την έγκαιρη εισαγωγή των περιπτώσεων παρατυπιών που ανιχνεύθηκαν στους πίνακες και την ύπαρξη επαρκούς υποστήριξης για διορθώσεις και διαγραφές χρεών που καταχώρισαν οι ΟΠλ αντίστοιχα.

ΑΝΕΠΑΡΚΕΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ

25. Όπως αναφέρθηκε νωρίτερα, η Επιτροπή έχει επεκτείνει σημαντικά τις εργασίες που απαιτούνται από τους ΟΠ, πέραν των ορίων της αξιοπιστίας των λογαριασμών, προκειμένου να καλυφθούν ορισμένες πτυχές που συνδέονται με τη νομιμότητα και την κανονικότητα. Οι ΟΠ οφείλουν πλέον να πιστοποιούν την ικανοποιητική λειτουργία των διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου, να επαληθεύουν και να επικυρώνουν τις στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους και να αξιολογούν την ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων.

26. Ωστόσο, η ισχύουσα διαδικασία δεν απαιτεί από τους ΟΠ να επαληθεύουν σε επίπεδο τελικού δικαιούχου ότι οι πράξεις είναι επιλέξιμες και, επομένως, οι ΟΠ δεν συμπεριλαμβάνουν τέτοιου είδους επαληθεύσεις στους ελέγχους επαλήθευσης που διενεργούν.

ΈΛΛΕΙΨΗ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΙ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΤΟΥΣ

27. Ένα από τα νέα βασικά στοιχεία που θέσπισε το αναθεωρημένο κανονιστικό πλαίσιο είναι η απαίτηση να δηλώνουν οι ΟΠ εάν απεκόμισαν εύλογη βεβαιότητα ότι "(…) οι διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου εφαρμόσθηκαν ικανοποιητικά" [13].

28. Ένας ΟΠ δεν καθόρισε τους κύριους βασικούς και επικουρικούς ελέγχους που πρέπει να διενεργούνται στους ΟΠλ που ελέγχθηκαν (Ισπανία), μολονότι η Επιτροπή είχε παράσχει κατάσταση με οδηγίες για ορισμένα καθεστώτα [14]. Σε άλλους ΟΠ (Δανία, Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία), ο εν λόγω καθορισμός δεν είχε ολοκληρωθεί.

29. Στις περιπτώσεις όπου οι βασικοί και επικουρικοί έλεγχοι καθορίστηκαν από τους ΟΠ, με τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι οι δοκιμαστικοί έλεγχοί τους περιορίστηκαν, σε μεγάλο βαθμό, στην επαλήθευση της ύπαρξης τέτοιου είδους ελέγχων παρά επαλήθευσαν την πραγματική λειτουργία και αποτελεσματικότητά τους, ήτοι εάν λειτουργούσαν αποτελεσματικά και τα αποτελέσματά τους αντικατόπτριζαν την πραγματικότητα (Δανία, Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο).

30. Επιπλέον, στις περισσότερες περιπτώσεις όπου ο ΟΠλ εκχώρησε νομίμως συγκεκριμένες αρμοδιότητες σε εξωτερικούς φορείς ("εξουσιοδοτημένοι φορείς"), διαπιστώθηκε με τον έλεγχο ότι οι ΟΠ περιόρισαν την εμβέλεια του ελέγχου τους στη διαθέσιμη στον κεντρικό ΟΠλ τεκμηρίωση (Δανία, Ελλάδα, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία) ή δεν εντόπισαν και στη συνέχεια δεν διενήργησαν δοκιμαστικούς ελέγχους για ορισμένους από τους εν λόγω φορείς (Γερμανία, Γαλλία).

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΥΣ

31. Σημαντική επέκταση του ρόλου των ΟΠ όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα αποτελεί η απαίτηση, από το οικονομικό έτος 2007 και εξής, να επαληθεύουν και να επικυρώνουν τις στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους που πρέπει να κοινοποιούνται ετησίως από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή. Οι εν λόγω στατιστικές παρουσιάζουν σε μορφή πίνακα τα αποτελέσματα των διοικητικών και των επιτόπιων ελέγχων που διενήργησαν οι ΟΠλ. Τον Σεπτέμβριο του 2008, η Επιτροπή εξέδωσε αναθεωρημένες κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με το έργο της επαλήθευσης που πρέπει να πραγματοποιούν οι ΟΠ.

32. Οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες οδηγίες συνέχιζαν να μην προσδιορίζουν πλήρως την εμβέλεια του ελεγκτικού καθήκοντος και, ιδιαίτερα, ποια στοιχεία από τις στατιστικές πρέπει οι ΟΠ να επαληθεύουν και να συμπεριλαμβάνουν ως δείγματα. Αυτή η έλλειψη ακρίβειας συνετέλεσε στη μεγάλη διακύμανση της εμβέλειας και του βάθους των εργασιών των ΟΠ, όπως διαπιστώθηκε με τον έλεγχο του Συνεδρίου, καθώς ορισμένοι ΟΠ επέλεξαν να περιορίσουν τους δοκιμαστικούς ελέγχους τους σε τμήμα μόνο των στατιστικών που περιλαμβάνονταν στους πίνακες.

33. Το βάθος των δοκιμαστικών ελέγχων που όρισε η Επιτροπή δεν επετεύχθη από την πλειονότητα των ΟΠ στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη. Ειδικότερα:

α) δεν επετεύχθη πλήρης συμφωνία μεταξύ των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή και των υποκειμένων βάσεων δεδομένων (Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία (2007), Γαλλία και Ιταλία),

β) ορισμένοι ΟΠλ δεν διέθεταν πλήρεις βάσεις δεδομένων προς υποστήριξη των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους όσον αφορά ορισμένα καθεστώτα ΟΣΔΕ και γεωργικής ανάπτυξης (Γερμανία, Ελλάδα, Γαλλία)· επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις (Δανία, Γερμανία, Γαλλία) η συμφωνία μεταξύ των στατιστικών που κοινοποιήθηκαν και των υποκειμένων βάσεων δεδομένων αποκάλυψε διαφορές οι οποίες δεν είχαν αναλυθεί ορθά από τους ΟΠ,

γ) επιπλέον, ορισμένοι ΟΠ δεν τήρησαν τον στόχο του ελάχιστου αριθμού εκθέσεων επιθεωρήσεων προς δειγματοληψία, προκειμένου να ελέγξουν τις υποκείμενες στις στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους βάσεις δεδομένων (Γερμανία, Κάτω Χώρες), ή έλεγξαν τμήματα μόνο των εν λόγω βάσεων δεδομένων (Γερμανία, Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία).

34. Οι προαναφερθείσες ανεπάρκειες, μαζί με τις αρνητικές γνώμες που διατύπωσαν ορισμένοι ΟΠ (Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο) σχετικά με την αξιοπιστία μέρους τουλάχιστον των εν λόγω στατιστικών, θέτουν σημαντικούς περιορισμούς στη χρήση των στατιστικών εκ μέρους της Επιτροπής για την αποκόμιση βεβαιότητας. Η μεθοδολογία δειγματοληψίας που χρησιμοποιούν οι ΟΠλ κατά την επιλογή αιτήσεων για επιτόπιους ελέγχους αποτελεί έναν επιπλέον εγγενή περιορισμό στη χρήση των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους. Οι εν λόγω μεθοδολογίες δεν παρέχουν τη δυνατότητα στατιστικής παρέκτασης με συγκεκριμένο βαθμό εμπιστοσύνης, γεγονός το οποίο, με τη σειρά του, έχει αντίκτυπο στην πιθανή χρήση ποσοστών σφάλματος βάσει αυτών.

ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΠΙΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ

35. Ως μέρος της απαίτησης να ελέγχεται η αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος εσωτερικού ελέγχου και να επαληθεύονται και να επικυρώνονται οι στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους, ζητείται από τους ΟΠ να ελέγχουν δείγμα επιτόπιων ελέγχων. Οι κατευθυντήριες οδηγίες ζητούν από τους ΟΠ να διενεργούν έλεγχο 10 ελέγχων κατ’ ελάχιστο ανά ελεγχθέντα πληθυσμό, είτε επαναλαμβάνοντας τον έλεγχο είτε συνοδεύοντας τους επιθεωρητές, με στόχο την αξιολόγηση της επάρκειας των εν λόγω ελέγχων. Μόνο ένας από τους ελεγχθέντες ΟΠ (Πολωνία) πλήρωσε την απαίτηση της Επιτροπής. Οι λοιποί ΟΠ στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη δεν είχαν επιτύχει τον στόχο και σε ορισμένες περιπτώσεις το έργο τους ήταν ανεπαρκές (Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία). Οι ΟΠ δικαιολόγησαν τις εν λόγω ανεπάρκειες αναφερόμενοι στην αργοπορημένη καθιέρωση της αντίστοιχης κατευθυντήριας γραμμής της Επιτροπής και επεσήμαναν τις εγγενείς δυσχέρειες του εν λόγω ελεγκτικού καθήκοντος, ήτοι το κόστος του, το χρονοδιάγραμμα που πρέπει να καταρτίζεται και την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη που απαιτείται.

36. Επιπλέον, οι ΟΠ στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη εστίασαν σε "κλασικές" επιτόπιες επιθεωρήσεις και δεν κάλυψαν τους επιτόπιους ελέγχους που διενεργήθηκαν με "τηλεανίχευση", παρόλο που οι εν λόγω έλεγχοι αποτελούν ένα σημαντικό ποσοστό των συνολικών ελέγχων (Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Πολωνία).

37. Η μεγάλη πλειονότητα των ΟΠ στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, με εξαίρεση τη Δανία και την Ιταλία, επέλεξε να συνοδεύσει τις συνεχιζόμενες επιτόπου επιθεωρήσεις παρά να επιλέξει ένα συγκεκριμένο δείγμα επιθεωρήσεων που είχαν πραγματοποιηθεί στο παρελθόν και να τις πραγματοποιήσει εκ νέου. O εν λόγω τρόπος προσέγγισης συμφωνεί με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Επιτροπής, αλλά παρουσιάζει το μειονέκτημα της αναίρεσης του "στοιχείου αιφνιδιασμού", καθώς όσοι πραγματοποιούν τις επιτόπιες επιθεωρήσεις γνωρίζουν ότι αξιολογούνται και, επομένως, οι επιθεωρήσεις αυτές ενδέχεται να μην είναι αντιπροσωπευτικές του αξιολογούμενου πληθυσμού. Η επανάληψη [15] ενός προηγούμενου ελέγχου παρέχει τη δυνατότητα καλύτερης αξιολόγησης των επιτόπιων ελέγχων που διενεργήθηκαν κατά το χρονικό διάστημα προς επαλήθευση.

38. Οι εν λόγω διαπιστώσεις σχετικά με την αξιολόγηση των ΟΠ όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους παρουσιάζουν επίσης αντίκτυπο στην πιθανή χρήση των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους που διαβιβάζονται στην Επιτροπή από τους ΟΠλ, και οι οποίες ουσιαστικά στηρίζονται στα αποτελέσματα των εν λόγω ελέγχων. Η Επιτροπή αναγνωρίζει το γεγονός αυτό στις νέες προτάσεις της προς τα κράτη μέλη (βλέπε την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 67), στις οποίες ορίζει τις νέες προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι έτοιμη να περιορίζει το ποσό των δημοσιονομικών διορθώσεων στο ποσοστό σφάλματος που διαπιστώνει το κράτος μέλος και αναφέρει στις στατιστικές του σχετικά με τους ελέγχους.

ΔΗΛΩΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΩΜΩΝ — ΕΝΑ ΘΕΤΙΚΟ ΒΗΜΑ, ΠΟΥ ΔΕΝ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΟΜΩΣ ΑΚΟΜΗ ΕΠΑΡΚΗ ΒΑΣΗ

39. Από το οικονομικό έτος 2007, ο διευθυντής κάθε ΟΠλ υποχρεούται να υποβάλλει στην Επιτροπή μια ΔΑ [16], όπου αναφέρεται εάν οι λογαριασμοί που υπεβλήθησαν παρέχουν μια αληθή, πλήρη και ακριβή εικόνα των δαπανών και των αποδείξεων για το οικονομικό έτος, και εάν υπάρχει σύστημα το οποίο να παρέχει εύλογη διασφάλιση σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων.

40. Επιπλέον, από το οικονομικό έτος 2008, οι διευθυντές των ΟΠλ υποχρεούνται να κοινοποιούν τη βάση επί της οποίας η ΔΑ διατυπώθηκε, μέσω κατάστασης εγγράφων που χρησιμοποιήθηκαν και περίληψης των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν. Η ανάλυση των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους πρέπει να αποτελεί τμήμα της βάσης για τη ΔΑ.

41. Το Συνέδριο θεωρεί την καθιέρωση της ΔΑ ως θετικό βήμα όσον αφορά την αύξηση της υποχρέωσης λογοδοσίας και της ανάληψης ευθύνης για την ορθή διαχείριση των γεωργικών δαπανών. Ωστόσο, η χρήση της εκ μέρους της Επιτροπής για την αποκόμιση βεβαιότητας εξαρτάται από τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για την κατάρτιση της εν λόγω δήλωσης.

42. Για το οικονομικό έτος 2008, οι αδυναμίες που εντόπισε το Συνέδριο σχετικά με την κατάρτιση των ΔΑ περιορίζουν τη διασφάλιση που οι ΔΑ μπορούν να παράσχουν στην Επιτροπή. Οι εν λόγω περιορισμοί περιγράφονται λεπτομερώς στα ακόλουθα σημεία.

43. Μολονότι η αναθεώρηση της κατευθυντήριας οδηγίας αριθ. 4 [17] που πραγματοποιήθηκε το 2008 συζητήθηκε πρώτα στη συνάντηση της επιτροπής των γεωργικών ταμείων που έλαβε χώρα τον Ιούλιο του 2008, παρουσιάστηκε τους διευθυντές των ΟΠλ μόλις στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, μετά τη λήξη του οικονομικού έτους και λιγότερο από δύο μήνες πριν από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των λογαριασμών. Συνεπώς, τέθηκε στη διάθεσή τους με υπερβολική καθυστέρηση ώστε να μπορέσει να ληφθεί δεόντως υπόψη όσον αφορά το οικονομικό έτος 2008. Κατά μείζονα λόγο, η κατευθυντήρια οδηγία δεν ήταν αρκετά λεπτομερής όσον αφορά ποιες στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους θεωρούνταν σημαντικότερες και τι είδους ανάλυση έπρεπε να γίνει.

44. Από τυπική άποψη, το Συνέδριο σημειώνει ότι η πλειονότητα των ΔΑ που εξετάστηκαν δεν συνοδευόταν από σύνοψη των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν προς υποστήριξη της δήλωσης (Ελλάδα, Πορτογαλία), ούτε από ποσοτική ανάλυση των στατιστικών ελέγχου (Δανία, Γερμανία, Ελλάδα, Γαλλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία).

45. Κατ’ ουσίαν, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η κατάρτιση της πλειονότητας των ΔΑ, μολονότι χρησιμοποιήθηκαν αρκετά στοιχεία του συστήματος εσωτερικού ελέγχου, δεν υποστηρίχθηκε από ένα πρότυπο διασφάλισης που να εξασφαλίζει την κάλυψη όλων των βασικών ελέγχων και των κριτηρίων διαπίστευσης με συστηματικό τρόπο. Ένα τέτοιο πρότυπο, εάν εφαρμοστεί από τους διευθυντές των ΟΠλ, θα ενίσχυε τη βάση διατύπωσης των δηλώσεών τους.

46. Παράδειγμα των συνεπειών της απουσίας ενός τέτοιου πρότυπου διασφάλισης αποτελεί η περίπτωση όπου η ΔΑ βασίζεται εν μέρει σε "επιμέρους ΔΑ" που διατυπώνουν οι προϊστάμενοι διαφόρων τμημάτων εντός του ΟΠλ και διαπιστώνεται ότι οι εν λόγω επιμέρους ΔΑ με τη σειρά τους βασίζονται ουσιαστικά στην κρίση του προϊσταμένου του σχετικού τμήματος και δεν υποστηρίζονται από οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία (π.χ. ερωτηματολόγιο), τα οποία θα καταδείκνυαν τη βάση επί της οποίας καταρτίστηκαν (Ελλάδα, Ισπανία). Σε ένα κράτος μέλος (Ισπανία), δεν διατυπώθηκαν επιμέρους ΔΑ για βασικές λειτουργίες, όπως η εκτέλεση πληρωμών.

47. Μολονότι οι διευθυντές των ΟΠλ μνημονεύουν συστηματικά στην κατάσταση με τα έγγραφα που συνοδεύουν τη ΔΑ την ανάλυση των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους και συγκεκριμένα των ποσοστών σφάλματος, κατά τις επισκέψεις του Συνεδρίου στα κράτη μέλη διαπιστώθηκε είτε ότι δεν υπήρχε τέτοια ανάλυση (Ελλάδα, Ισπανία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία) είτε ότι ήταν ανεπαρκής (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία) ή ελλιπής (Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο).

48. Επιπλέον, το Συνέδριο πραγματοποίησε περιορισμένο επανυπολογισμό των ποσοστών σφάλματος, με τον οποίο αποκαλύφθηκε ότι αυτά σε ορισμένες περιπτώσεις υπερέβαιναν το 2 %, ποσοστό που ορίζεται από την Επιτροπή ως το όριο πέραν του οποίου πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο διατύπωσης επιφύλαξης στο πλαίσιο της ΔΑ (Ελλάδα, Ισπανία-Extremadura, Ιταλία, Πορτογαλία). Δεν εντοπίστηκε τέτοια ανάλυση των διευθυντών των σχετικών ΟΠλ.

49. Τέλος, με τους ελέγχους που διενήργησε το Συνέδριο ή οι ίδιοι οι ΟΠ όσον αφορά τις στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους, αποκαλύφθηκαν ελλείψεις στους αντίστοιχους πίνακες τριών ΟΠλ οι οποίες θέτουν υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία των εν λόγω στατιστικών (Δανία, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο).

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΗΛΩΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ

50. Από το οικονομικό έτος 2007 και εξής, οι ΟΠ υποχρεούνται επίσης να διατυπώνουν χωριστή γνώμη σχετικά με το εάν η ΔΑ συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του κανονιστικού πλαισίου. Η Επιτροπή παρέσχε καθοδήγηση για το εν λόγω έργο με την κατευθυντήρια οδηγία της αριθ. 7, η οποία μεταξύ άλλων απαιτεί να επαληθεύουν οι ΟΠ εάν οι πληροφορίες που συνοδεύουν τη ΔΑ προς υποστήριξή της είναι επαρκείς.

51. Μολονότι ορισμένοι ΟΠ ανέπτυξαν συγκεκριμένα προγράμματα εργασίας προκειμένου να αξιολογήσουν τη ΔΑ, στην ουσία δεν διενεργήθηκαν πρόσθετες ελεγκτικές εργασίες προς υποστήριξη της εν λόγω γνώμης πέραν της εργασίας που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της πιστοποίησης των λογαριασμών. Κατ’ αυτή την έννοια, η προστιθέμενη αξία που προσδίδει η γνώμη του ΟΠ στη ΔΑ είναι περιορισμένη, καθώς πρόκειται σχεδόν για μια σύγκριση μεταξύ του πιστοποιητικού ελέγχου και της ΔΑ (Γερμανία, Δανία, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία). Σε μία περίπτωση (Γαλλία), η γνώμη του ΟΠ δεν ακολούθησε το πρότυπο που απαιτούσε η κατευθυντήρια οδηγία αριθ. 7 και, συγκεκριμένα, δεν αναφέρθηκε σε οποιαδήποτε αξιολόγηση της βάσης κατάρτισης της ΔΑ.

52. Το Συνέδριο σημειώνει περαιτέρω ότι οι περιορισμοί που επηρεάζουν τη χρήση των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους και επισημάνθηκαν ανωτέρω στην παρούσα έκθεση (βλέπε σημεία 47 έως 49) δεν αναφέρθηκαν από τους αντίστοιχους ΟΠ στις γνώμες τους σχετικά με τη ΔΑ.

ΜΕΡΟΣ II — ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

53. H εκκαθάριση λογαριασμών ως προς τη συμμόρφωση ως έχει σήμερα θεσπίστηκε ως τμήμα της αναθεώρησης που τέθηκε σε ισχύ το 1996. Το άρθρο 31, παράγραφος 1, του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1290/2005 ορίζει για το εν λόγω στάδιο της διαδικασίας ότι "εφόσον η Επιτροπή διαπιστώσει ότι δαπάνες… δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες, αποφασίζει τι ποσά πρέπει να αποκλειστούν από την κοινοτική χρηματοδότηση…".

54. Από το 1999 έως το τέλος του 2008, η Επιτροπή έλαβε 29 αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση και μέσω αυτών απέκλεισε συνολικό ποσό 5582 εκατομμυρίων ευρώ από την κοινοτική χρηματοδότηση. Το γράφημα 1 παρουσιάζει τα ποσά που αποκλείστηκαν ανά ημερολογιακό έτος κατά την εν λόγω περίοδο [18].

ΓΡΑΦΗΜΑ 1

ΠΟΣΑ ΠΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΗΚΑΝ ΑΝΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΟ ΕΤΟΣ

+++++ TIFF +++++

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΕΝ ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΕΠΑΡΚΩΣ ΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ

55. Η Επιτροπή καθορίζει κάθε χρόνο τα μέτρα και τα κράτη μέλη που πρόκειται να ελεγχθούν ως προς τη συμμόρφωση βάσει ετήσιας ανάλυσης κινδύνου, η οποία πραγματοποιείται σε ολόκληρο το φάσμα των γεωργικών δαπανών.

56. Προκειμένου να πραγματοποιήσει την ανάλυση κινδύνου για συγκεκριμένο έτος (N), η Επιτροπή διαχωρίζει τις γεωργικές δαπάνες του έτους N-2 σε χωριστά "πεδία ελέγχου" [19]. Στην κεντρική της ανάλυση κινδύνου για το 2008 η Επιτροπή διέκρινε 83 πεδία ελέγχου, τα οποία χαρακτηρίζονται από παρόμοια συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. Δεδομένου ότι οι δαπάνες στο πλαίσιο των εν λόγω πεδίων ελέγχου πραγματοποιήθηκαν από διαφορετικούς ΟΠλ, έγινε αντιστοίχιση αυτών των πεδίων ελέγχου με τους αντίστοιχους ΟΠλ και διαμορφώθηκαν οι καλούμενοι τομείς ελέγχου/ζεύγη ΟΠλ (εφεξής "τομείς ελέγχου"). Για τους σκοπούς της κεντρικής ανάλυσης κινδύνου για το 2008, η Επιτροπή εντόπισε 1807 τομείς ελέγχου που χαρακτηρίζονται από διαφορετικούς παράγοντες κινδύνου. Οι παράγοντες κινδύνου που ελήφθησαν υπόψη είναι η σημασία από οικονομική άποψη και ορισμένοι άλλοι παράγοντες κινδύνου, όπως η ποιότητα των συστημάτων ελέγχου που εφαρμόζονται στον εν λόγω τομέα ελέγχου ή τα χαρακτηριστικά του ΟΠλ. Συνδυάζοντας τους εν λόγω παράγοντες κινδύνου, η Επιτροπή καθορίζει την έκθεση σε κίνδυνο κάθε τομέα ελέγχου και την προσδιορίζει ποσοτικά μέσω ενός μεμονωμένου αριθμού (που ονομάζεται "σύνθετος κίνδυνος"). Οι επιμέρους τομείς ελέγχου ταξινομούνται κατά φθίνουσα σειρά ανάλογα με τον σύνθετο κίνδυνό τους. Στη συνέχεια, η Επιτροπή καθορίζει τις ελεγκτικές προτεραιότητές της βάσει της εν λόγω κατάστασης. Το γεγονός ότι η οικονομική σημασία διαδραματίζει μείζονα ρόλο στον ποσοτικό προσδιορισμό της έκθεσης σε κίνδυνο συνεπάγεται ότι ένας τομέας ελέγχου με υψηλές δαπάνες έχει περισσότερες πιθανότητες να ταξινομηθεί υψηλότερα και να ελεγχθεί.

57. Η διαδικασία αυτή καταλήγει σε περιορισμένο αριθμό μέτρων και ΟΠλ, που η Επιτροπή έχει θέσει ως προτεραιότητα και υποβάλλει σε ελέγχους συμμόρφωσης. Η εμβέλεια κάλυψης των ελέγχων συμμόρφωσης της Επιτροπής που διενεργήθηκαν το 2006, το 2007 και το 2008 παρουσιάζεται στον πίνακα 1.

58. Ο πίνακας εμφαίνει ότι οι έλεγχοι συμμόρφωσης κάλυψαν τμήμα μόνο των γεωργικών δαπανών: 44 % το 2006, 25 % το 2007 και 47 % το 2008. Το γεγονός ότι το άθροισμα των ποσοστών της τριετίας υπερβαίνει το 100 % δεν σημαίνει ότι καλύφθηκε το σύνολο των τομέων ελέγχου κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα. Αυτό συμβαίνει διότι ορισμένοι τομείς ελέγχου καλύφθηκαν περισσότερες από μία φορά κατά τη διάρκεια της εξετασθείσας περιόδου.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

ΚΆΛΥΨΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΏΝ ΑΠΌ ΕΛΈΓΧΟΥΣ ΣΥΜΜΌΡΦΩΣΗΣ

Πηγή: Πίνακας προς υποστήριξη των πληροφοριακών στοιχείων που δημοσιεύτηκαν στη σελίδα 92 της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων για το 2008 της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Επιτροπής.

| Ποσοστό των δαπανών που καλύφθηκαν |

Τομείς πολιτικής [1001] | Κύρια καθεστώτα | 2006 | 2007 | 2008 |

Παρέμβαση στις γεωργικές αγορές | Επιστροφές κατά την εξαγωγή, οπωροκηπευτικά, γάλα, δημόσια αποθεματοποίηση, οίνος | 48 % | 32 % | 47 % [1002] |

Άμεσες ενισχύσεις | Καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, ΚΕΣΕ, συνδεδεμένες πριμοδοτήσεις | 50 % | 24 % | 47 % |

Αγροτική ανάπτυξη | Γεωργο-περιβαλλοντικός τομέας, ορεινές περιοχές, εκσυγχρονισμός εκμεταλλεύσεων, διαφοροποίηση | 16 % | 20 % | 45 % |

| Μέσος όρος | 44 % | 25 % | 47 % |

59. Η δυνατότητα της Επιτροπής να αποκλείει δαπάνες που δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες μέσω των ελέγχων συμμόρφωσης που διενεργεί περιορίζεται περαιτέρω από τον αποκαλούμενο "κανόνα των 24 μηνών" που περιλαμβάνεται στον κανονισμό [20]. Ο κανόνας αναφέρει ότι "η χρηματοδότηση δεν μπορεί να απορριφθεί για δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν νωρίτερα από εικοσιτέσσερις μήνες προτού η Επιτροπή γνωστοποιήσει γραπτώς στο κράτος μέλος τις διαπιστώσεις των επιθεωρήσεών της". Σκοπός του εν λόγω κανόνα είναι η παροχή κάποιου βαθμού νομικής βεβαιότητας στα κράτη μέλη. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι διαπιστώσεις ελέγχου που κοινοποιήθηκαν στις 15 Οκτωβρίου του 2005 παρέχουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να αποκλείσει μόνο πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν από τις 15 Οκτωβρίου 2003 και εξής. Εάν το ίδιο είδος παράτυπων πληρωμών είχε πραγματοποιηθεί πριν από τις 15 Οκτωβρίου 2003 και είχε αποκαλυφθεί κατά τη διάρκεια του ίδιου ελέγχου, ο "κανόνας των 24 μηνών" θα καθιστούσε αδύνατο τον αποκλεισμό των πληρωμών αυτών.

60. Μολονότι η νομική βεβαιότητα αποτελεί θεμιτό στόχο, και μολονότι πλήρης κάλυψη του ελέγχου εντός μιας δεδομένης περιόδου δεν είναι εφικτή, ο συνδυασμός της τρέχουσας κάλυψης ελέγχου της Επιτροπής και του κανόνα των 24 μηνών έχει ως αποτέλεσμα στην περίπτωση ορισμένων τομέων δαπανών, εάν τελικά ελεγχθούν, να μην υπάρχει δυνατότητα επιβολής διορθώσεων. Το παράδειγμα του πλαισίου 3 επεξηγεί καλύτερα την κατάσταση αυτή.

ΠΛΑΙΣΙΟ 3

ΟΙ ΠΑΡΆΤΥΠΕΣ ΠΛΗΡΩΜΈΣ ΔΕΝ ΚΑΛΎΠΤΟΝΤΑΙ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΚΚΑΘΆΡΙΣΗ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΜΜΌΡΦΩΣΗ

Το Συνέδριο αξιολόγησε μια διόρθωση που περιλαμβανόταν στην απόφαση ως προς τη συμμόρφωση αριθ. 22 της 27ης Ιουλίου 2006 (2006/554/EΚ). Η εν λόγω διόρθωση ανερχόταν σε 77,1 εκατομμύρια ευρώ περίπου και αφορούσε, μεταξύ άλλων, τον κίνδυνο καταβολής ενίσχυσης για αγροτεμάχια σε υγροτόπους στη Γαλλία που δεν ήταν επιλέξιμα για άμεσες ενισχύσεις. Το ποσό της διόρθωσης καθορίστηκε βάσει δαπανών που πραγματοποιήθηκαν κατά τους 24 μήνες πριν από τη γνωστοποίηση στη Γαλλία τον Οκτώβριο του 2001. Μολονότι η Επιτροπή θεώρησε ότι οι πληρωμές για το ίδιο είδος αγροτεμαχίων που πραγματοποιήθηκαν πριν από τον Οκτώβριο του 1999 ήταν επίσης παράτυπες, οι πληρωμές αυτές δεν μπορούσαν να συμπεριληφθούν στη διόρθωση λόγω της εφαρμογής του "κανόνα των 24 μηνών". Στην περίπτωση αυτή, η οποία αναδεικνύει επίσης τις σημαντικές, εγγενείς στο σύστημα, καθυστερήσεις, το Συνέδριο εκτίμησε ότι οι πληρωμές που δεν μπορούσαν να διορθωθούν ανέρχονταν σε 100 εκατομμύρια ευρώ περίπου.

61. Ο ακριβής καθορισμός του συνολικού ποσού που η Επιτροπή ενδέχεται να μην μπορεί να αποκλείσει λόγω της εφαρμογής του εν λόγω κανόνα συνεπάγεται την ύπαρξη συγκεκριμένης και διεξοδικής πληροφόρησης, την οποία δεν διαθέτει η Επιτροπή. Από την ανάλυση του Συνεδρίου προκύπτει ότι, μολονότι οι τομείς ελέγχου που επηρεάζονται από τον εν λόγω περιορισμό είναι μεμονωμένα σχετικά μικροί από οικονομική άποψη, λόγω του αριθμού τους, το συνολικό ποσό δεν είναι ασήμαντο. Στο πλαίσιο αυτό, το Συνέδριο επισημαίνει περαιτέρω ότι ο μεγάλος αριθμός τομέων ελέγχου που περιλαμβάνονται στην κεντρική ανάλυση κινδύνου της Επιτροπής (1 807 το 2008) δεν καθιστά δυνατή την πλήρη κάλυψή τους εντός εύλογου χρονικού διαστήματος.

ΟΙ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΕΝ ΒΑΣΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΑΚΡΙΒΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΖΗΜΙΑΣ ΠΟΥ ΥΠΕΣΤΗ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

62. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 ορίζει τις γενικές αρχές που πρέπει να τηρούνται για τον καθορισμό του ποσού των διορθώσεων ως προς τη συμμόρφωση και αναφέρει ότι "η Επιτροπή εκτιμά τα ποσά προς αποκλεισμό βάσει της σοβαρότητας της έλλειψης συμμόρφωσης που παρατηρήθηκε. Λαμβάνει δεόντως υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης, καθώς και της οικονομικής ζημίας που προκλήθηκε εις βάρος της Κοινότητας" [21]. Σύμφωνα με τους εν λόγω κανόνες, εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής να ορίσει τις μεθόδους που χρησιμοποιεί για τον καθορισμό του ποσού των δημοσιονομικών διορθώσεων. Η Επιτροπή περιέγραψε λεπτομερώς σε ένα έγγραφο εργασίας τις μεθόδους αυτές για τον υπολογισμό των διορθώσεων ως προς τη συμμόρφωση [22].

63. Το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής προβλέπει ότι οι κατ’ αποκοπή διορθώσεις χρησιμοποιούνται όταν δεν είναι δυνατή η χρήση μιας από τις άλλες δύο μεθόδους (βλέπε πλαίσιο 4). Συνεπώς, το Συνέδριο ανέλυσε τη φύση των διορθώσεων που εφαρμόστηκαν σε περιπτώσεις όπου το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής επέτρεπε τη χρήση κατ’ αποκοπή διορθώσεων ή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (άλλες μέθοδοι) προκειμένου να καθορίσει τις διορθώσεις [23]. Η ανάλυση κάλυψε τις έξι αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση που ελήφθησαν κατά τη χρονική περίοδο που κάλυψε ο έλεγχος (2007 και 2008) [24].

ΠΛΑΙΣΙΟ 4

ΜΈΘΟΔΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΌ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΏΝ ΔΙΟΡΘΏΣΕΩΝ

Η Επιτροπή παρουσιάζει λεπτομερώς τρεις μεθόδους υπολογισμού:

α) Όταν το σφάλμα που αποκαλύφθηκε με τον έλεγχο βασίζεται σε συγκεκριμένη περίπτωση (ή σε ορισμένες περιπτώσεις), η διόρθωση ισούται με την αξία των λανθασμένων πράξεων.

β) Όταν τα σφάλματα αποκαλύπτονται με εξέταση αντιπροσωπευτικού δείγματος πράξεων, η διόρθωση βασίζεται στην παρέκταση των εν λόγω αποτελεσμάτων.

γ) Όταν είναι αδύνατη η χρησιμοποίηση μιας από τις δύο προαναφερθείσες μεθόδους, εφαρμόζονται διορθώσεις κατ’ αποκοπή επί του ποσού των δαπανών που είναι εκτεθειμένο σε κίνδυνο.

Το ποσοστό της κατ’ αποκοπή διόρθωσης που εφαρμόζεται (2 %, 5 %, 10 %, 25 % ή υψηλότερο) εξαρτάται από τη σοβαρότητα των αδυναμιών που εντοπίστηκαν, από το εάν αφορούν βασικούς ή επικουρικούς ελέγχους και από το εάν είναι επαναλαμβανόμενες ή όχι [25].

Χρήση κατ’ αποκοπή διόρθωσης 2 % | Οι βασικοί έλεγχοι είναι ικανοποιητικοί αλλά ένας ή περισσότεροι επικουρικοί έλεγχοι δεν λειτούργησαν. |

Χρήση κατ’ αποκοπή διόρθωσης 5 % | Δεν διενεργήθηκαν όλοι οι βασικοί έλεγχοι σύμφωνα με τους κανονισμούς, όσον αφορά τον αριθμό, τη συχνότητα ή το βάθος τους. Συνεπώς, ο κίνδυνος ζημίας για το Ταμείο είναι σημαντικός. |

Χρήση κατ’ αποκοπή διόρθωσης 10 % | Ένας ή περισσότεροι βασικοί έλεγχοι δεν εφαρμόζονται ή εφαρμόζονται τόσο ελλιπώς ή τόσο σπάνια ώστε είναι εντελώς αναποτελεσματικοί ως προς τον καθορισμό της επιλεξιμότητας της αίτησης ή την πρόληψη παρατυπιών. Συνεπώς, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος εκτεταμένης ζημίας για το Ταμείο. |

Χρήση κατ’ αποκοπή διόρθωσης 25 % | Κάποιο σύστημα ελέγχου δεν υφίσταται ή παρουσιάζει σοβαρές ανεπάρκειες και υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία εκτεταμένων παρατυπιών και αμέλειας στην αντιμετώπιση πρακτικών παρατυπίας ή απάτης. Υπάρχει κίνδυνος εξαιρετικά υψηλής ζημίας για το Ταμείο. |

Χρήση υψηλότερων κατ’ αποκοπή διορθώσεων | Οι ανεπάρκειες είναι τόσο σοβαρές ώστε δεν υπάρχει καθόλου συμμόρφωση με τους κοινοτικούς κανόνες, με αποτέλεσμα να καθίστανται όλες οι πληρωμές παράτυπες. |

64. Το γράφημα 2 εμφαίνει ότι, για καθεμία από τις αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση που αναλύθηκαν (2007 και 2008), η συντριπτική πλειονότητα των διορθώσεων (ως προς την αξία) είναι κατ’ αποκοπή διορθώσεις και, συνεπώς, δεν μπορούν να θεωρηθούν εξαίρεση. Συνολικά, λαμβάνοντας υπόψη και τις έξι αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση, το 92 % των διορθώσεων (ως προς την αξία) είναι κατ’ αποκοπή διορθώσεις.

ΓΡΑΦΗΜΑ 2

ΚΑΤ’ ΑΠΟΚΟΠΉ ΔΙΟΡΘΏΣΕΙΣ ΣΕ ΣΎΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΆΛΛΕΣ ΜΕΘΌΔΟΥΣ

+++++ TIFF +++++

65. Ο βασικός λόγος για τον οποίο χρησιμοποιείται κυρίως αυτή η μέθοδος είναι ότι το βασικό στοιχείο των ελέγχων συμμόρφωσης της Επιτροπής είναι η αξιολόγηση των συστημάτων που λειτουργούν στα κράτη μέλη. Ωστόσο, ο εν λόγω τρόπος προσέγγισης δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη την ανάγκη να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια οι δημοσιονομικές συνέπειες των αδυναμιών που εντοπίζονται στα συστήματα. Στις περιπτώσεις που οι εν λόγω συνέπειες είναι ποσοτικώς προσδιορίσιμες και σημαντικές, οπότε οι πιθανές διορθώσεις είναι μεγάλες, είναι αναγκαία η πραγματοποίηση αρκετών ελέγχων επαλήθευσης, ήτοι λεπτομερών δοκιμαστικών ελέγχων μιας πληρωμής ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένου ελέγχου της επιλεξιμότητάς της σε επίπεδο δικαιούχου (επιτόπου), γεγονός που θα καθιστούσε δυνατό τον ακριβή ποσοτικό προσδιορισμό του προς διόρθωση ποσού (π.χ. μέσω παρέκτασης ενός στατιστικά έγκυρου δείγματος). Η Επιτροπή, στο επιχειρησιακό εγχειρίδιό της, αναγνωρίζει τον περιορισμό αυτό και τον εξηγεί αναφέροντας ότι "στη διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών, ο ελεγκτής οφείλει όχι μόνο να εκτιμήσει την αδυναμία του συστήματος (ήτοι με δοκιμαστικούς ελέγχους του συστήματος εσωτερικού ελέγχου), αλλά και να λάβει υπόψη τη δημοσιονομική επίπτωση της αδυναμίας (ήτοι με ελέγχους επαλήθευσης)". Ωστόσο, αυτό δεν είναι δυνατό στην πράξη διότι "εύλογο επίπεδο ελέγχων επαλήθευσης θα απαιτούσε περισσότερους από τους διαθέσιμους πόρους".

66. Η δυσχέρεια που προκαλεί η μέθοδος των κατ’ αποκοπή διορθώσεων έγκειται στο ότι οι αδυναμίες των συστημάτων είναι ενδεικτικές κινδύνου παράτυπων πληρωμών, αλλά δεν παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι όντως πραγματοποιήθηκαν παράτυπες πληρωμές, και ακόμη λιγότερο ότι το συνολικό ποσό τους ήταν ίσο με την κατ’ αποκοπή διόρθωση που επιβλήθηκε. Συνεπώς, οι κατ’ αποκοπή διορθώσεις δεν αποτελούν κατάλληλη βάση για τον ακριβή προσδιορισμό των παράτυπων πληρωμών που οφείλονται στις εντοπισθείσες αδυναμίες των συστημάτων [26]. Πράγματι, η Επιτροπή, στο επιχειρησιακό εγχειρίδιό της για τους ελέγχους συμμόρφωσης, αναγνωρίζει ότι ο τρόπος προσέγγισης βάσει συστημάτων συνήθως καθιστά αδύνατη την ακριβή εκτίμηση του ποσού των πληρωμών που δεν είναι σύμφωνες με το κανονιστικό πλαίσιο, δεδομένου ότι συνήθως δεν υπάρχει αισθητή σχέση μεταξύ των αδυναμιών που εντοπίζονται στα συστήματα και των σφαλμάτων στις πληρωμές [27]. Το παράδειγμα που ακολουθεί στο πλαίσιο 5 επεξηγεί την κατάσταση αυτή:

ΠΛΑΙΣΙΟ 5

ΕΜΒΈΛΕΙΑ ΤΩΝ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΏΝ ΕΛΈΓΧΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

Στην απόφασή της ως προς τη συμμόρφωση αριθ. 28, η Επιτροπή απέκλεισε ποσό 55 εκατομμυρίων GBP (68 εκατομμύρια ευρώ) από την κοινοτική χρηματοδότηση, το οποίο αφορούσε πληρωμές που πραγματοποίησε ο ΟΠλ του Ηνωμένου Βασιλείου κατά τα οικονομικά έτη 2004 και 2005. Το ποσό αυτό προέκυψε από κατ’ αποκοπή διόρθωση 5 % λόγω αδυναμιών των συστημάτων που εντόπισαν οι ελεγκτές της Επιτροπής και αφορούσαν την ανεπαρκή ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων με τη χρήση συστήματος τηλεανίχνευσης (ακατάλληλη χρονική στιγμή των επιτόπιων επισκέψεων παρακολούθησης και ανακριβή προσδιορισμό της επιλέξιμης για πληρωμή περιοχής).

Η Επιτροπή διενήργησε έλεγχο σχετικά με την έκταση και την επιλεξιμότητα ορισμένων αγροτεμαχίων, αλλά δεν διενήργησε δοκιμαστικό έλεγχο αντιπροσωπευτικού δείγματος μεμονωμένων πληρωμών, γεγονός που θα της είχε παράσχει τη δυνατότητα να υπολογίσει το ακριβές ποσό της ζημίας εις βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Λόγω της απουσίας τέτοιου τρόπου προσέγγισης, δεν είναι δυνατό να εξακριβωθεί εάν η κατ’ αποκοπή διόρθωση ήταν κατάλληλη, ανεπαρκής ή υπερβολική.

67. Η παρατήρηση του Συνεδρίου υπογραμμίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του για τη χορήγηση απαλλαγής για το οικονομικό έτος 2007, όπου εξέφραζε τη δυσαρέσκειά του, μεταξύ άλλων ελλείψεων στο σύστημα εκκαθάρισης, για το γεγονός ότι δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί έγκυρος συσχετισμός μεταξύ των ανακτηθέντων ποσών και του πραγματικού ποσού των παράτυπων πληρωμών [28]. Ήδη το 2003, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του για την αναθεώρηση της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών, σημείωνε ότι "90 % περίπου όλων των διορθώσεων ως προς την αξία είναι κατ’ αποκοπή διορθώσεις και όχι ακριβείς διορθώσεις" και ζητούσε από "την Επιτροπή να προτείνει μέτρα προκειμένου να μειωθεί η χρήση των κατ’ αποκοπή διορθώσεων έως το τέλος του 2004" [29]. Έως σήμερα, δεν έχουν προταθεί τέτοιου είδους μέτρα.

ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ

68. Το Συνέδριο επισήμανε σε αρκετές περιπτώσεις τις μεγάλες καθυστερήσεις που παρατηρούνταν στη διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών πριν από τη μεταρρύθμισή της το 1996. Κατά συνέπεια, το Συνέδριο, στη γνώμη του αριθ. 5/94 σχετικά με την αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 729/70 του Συμβουλίου σχετικά με τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής, ανέφερε ότι ήταν αναγκαίος ο καθορισμός συγκεκριμένων προθεσμιών σε όλα τα στάδια της διαδικασίας εκκαθάρισης, προκειμένου να αποφεύγονται απαράδεκτες καθυστερήσεις. Τελικά, η πρόταση αυτή δεν υιοθετήθηκε στην τροποποιημένη έκδοση του κανονισμού.

69. Εντούτοις, η Επιτροπή καθόρισε έναν ενδεικτικό εσωτερικό στόχο, σύμφωνα με τον οποίο σκοπεύει να ολοκληρώνει τη διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση. Προβλέπει την πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός 450 ημερών έπειτα από τη διενέργεια του ελέγχου (χωρίς συμβιβασμό) και 645 ημερών σε περίπτωση που το κράτος μέλος ζητήσει συμβιβασμό. Τα διάφορα στάδια που προβλέπονται στη διαδικασία παρουσιάζονται στο πλαίσιο 6.

ΠΛΑΙΣΙΟ 6

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΌ ΕΣΩΤΕΡΙΚΌ ΧΡΟΝΟΔΙΆΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΑΣ ΕΚΚΑΘΆΡΙΣΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΜΜΌΡΦΩΣΗ

Πηγή: Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της Επιτροπής: ενημερωτικό δελτίο – διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών (http://ec.europa.eu/agriculture/publi/fact/clear/clear_el.pdf).

Στάδιο Α | Έλεγχος στο κράτος μέλος | |

Στάδιο Β | Έκθεση διαπιστώσεων ελέγχου | Α + 60 ημέρες |

Στάδιο Γ | Επιστολή προς το κράτος μέλος σχετικά με τις διαπιστώσεις | Β + 30 ημέρες |

Στάδιο Δ | Απάντηση του κράτους μέλους | Γ + 60 ημέρες |

Στάδιο Ε | Μετάφραση και εξέταση της απάντησης | Δ + 90 ημέρες |

Στάδιο ΣΤ | Διμερής συνάντηση για θέματα στα οποία υπάρχει διαφωνία | Ε + 45 ημέρες |

Στάδιο Ζ | Επιστολή με τα συμπεράσματα της διμερούς συνάντησης | ΣΤ + 15 ημέρες |

Στάδιο Η | Απάντηση του κράτους μέλους στα συμπεράσματα, μετάφρασή της και εξέτασή της από την Επιτροπή | Ζ + 105 ημέρες |

Στάδιο Θ | Σχέδιο τελικού συμπεράσματος | Η + 45 ημέρες |

Αριθμός ημερών έπειτα από τη διενέργεια του ελέγχου (χωρίς συμβιβασμό): | 450 ημέρες |

Στάδιο Ι | Αίτημα του κράτους μέλους για συμβιβασμό | Θ + 30 ημέρες |

Στάδιο ΙΑ | Έκθεση του οργάνου συμβιβασμού | Ι + 120 ημέρες |

Στάδιο ΙΒ | Σχέδιο τελικής θέσης της Επιτροπής | ΙΑ + 45 ημέρες |

Αριθμός ημερών έπειτα από τη διενέργεια του ελέγχου (με συμβιβασμό): | 645 ημέρες |

Προτεινόμενη συχνότητα των αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση: | δύο έως τρεις φορές ετησίως |

70. Βάσει των έξι αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση που ελήφθησαν το 2007 και το 2008, το Συνέδριο εκτίμησε το χρονικό διάστημα που είναι πράγματι αναγκαίο για την επίτευξη σχεδίου τελικού συμπεράσματος (στάδιο Θ — διαδικασία χωρίς συμβιβασμό) ή σχεδίου τελικής θέσης (στάδιο ΙΒ — διαδικασία με συμβιβασμό). Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στο γράφημα 3.

71. Η εν λόγω ανάλυση εμφαίνει ότι, κατά γενικό κανόνα, ο χρόνος που είναι αναγκαίος για τις διορθώσεις είτε με είτε χωρίς διαδικασία συμβιβασμού υπερέβαινε σημαντικά τον ενδεικτικό εσωτερικό στόχο της Επιτροπής. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό οφειλόταν στο ότι η Επιτροπή υποχρεούνταν να διενεργήσει περαιτέρω ελέγχους σε κάποιο κράτος μέλος, προκειμένου να εξακριβώσει καλύτερα το μέγεθος και τη σοβαρότητα των ελλείψεων των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου του.

ΓΡΑΦΗΜΑ 3

ΑΝΑΓΚΑΙΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ

+++++ TIFF +++++

72. Η διαδικασία προφανώς επιμηκύνεται όταν τα κράτη μέλη ζητούν συμβιβασμό. Το 2003, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του για την αναθεώρηση της διαδικασίας, σημείωνε ότι "εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η διαδικασία συμβιβασμού δεν καταλήγει σε μείωση του αριθμού των περιπτώσεων που οδηγούνται ενώπιον του Δικαστηρίου. Φρονεί ότι η διαδικασία συμβιβασμού δεν σκοπεύει στην πράξη στον συμβιβασμό των θέσεων, αλλά μάλλον χρησιμεύει ως επιπλέον ευκαιρία για την υποβολή ένστασης εκ μέρους των κρατών μελών, ως έλεγχος των εργασιών της Επιτροπής και ως κίνητρο για ικανοποιητικές επιδόσεις εκ μέρους της Επιτροπής. Αμφιβάλλει εάν το γεγονός αυτό παρέχει ικανοποιητική βάση αιτιολόγησης της συνέχισης της διαδικασίας συμβιβασμού μακροπρόθεσμα. Ζητεί από την Επιτροπή, μαζί με το όργανο συμβιβασμού, να αναζητήσει τρόπους επιλογής και συνεπώς μείωσης του αριθμού των περιπτώσεων που οδηγούνται ενώπιον του οργάνου συμβιβασμού" [30].

73. Συνολικά, το Συνέδριο παρατήρησε ότι η διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση είναι υπερβολικά μακρόχρονη (διαρκεί δύο έως πέντε έτη). Στο τέλος του 2008, η εκκαθάριση λογαριασμών δεν είχε ολοκληρωθεί για κανένα έτος μεταγενέστερο του 2001.

ΜΕΡΟΣ III — Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

74. Στα μέρη I και II της παρούσας έκθεσης εξετάστηκαν χωριστά τα δύο στάδια της ισχύουσας διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών. Στο παρόν μέρος, εξετάζεται κατά πόσον οι εν λόγω διαδικασίες, στο σύνολό τους, ανταποκρίνονται στον σκοπό της εκκαθάρισης λογαριασμών.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΜΕ ΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ

75. Όπως υπενθυμίστηκε στην εισαγωγή της παρούσας έκθεσης, ο συνολικός στόχος της εκκαθάρισης λογαριασμών είναι να παρασχεθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να αναλάβει την τελική ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού στις περιπτώσεις όπου οι γεωργικές δαπάνες εκτελούνται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της "επιμερισμένης διαχείρισης". Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρέπει να αναγνωρίσει το τμήμα των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες και καταλογίζονται στον προϋπολογισμό της ΕΕ και να αποκλείσει από την κοινοτική χρηματοδότηση το τμήμα που δεν πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τους κανόνες. Οι εν λόγω διατάξεις παρουσιάζονται λεπτομερώς στα άρθρα 53β του δημοσιονομικού κανονισμού και 42 των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού.

76. Συνεπώς, η διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών συνίσταται στον καθορισμό του ποσού των δαπανών που αναγνωρίζονται ως καταλογιστέες στον προϋπολογισμό. Το γεγονός αυτό συνεπάγεται μια θετική, οριστική πράξη αναγνώρισης, εκ μέρους της Επιτροπής, των δαπανών που καταλογίζονται σε συγκεκριμένο οικονομικό έτος, προκειμένου να ενημερώσει τις αρμόδιες για τον προϋπολογισμό αρχές και να αναλάβει την τελική της ευθύνη.

77. Τα δύο ισχύοντα στάδια της διαδικασίας εκκαθάρισης προβλέπουν μόνο μία ετήσια δημοσιονομική απόφαση σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών (απόφαση δημοσιονομικής εκκαθάρισης). Στις μετέπειτα αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση, αποκλείονται συγκεκριμένα ποσά. Ωστόσο, δεν υφίσταται επίσημη τελική απόφαση που να καθορίζει για δεδομένο οικονομικό έτος το ποσό των δαπανών που αναγνωρίστηκε ως καταλογιστέο στον προϋπολογισμό. Λόγω της απουσίας τέτοιου είδους απόφασης σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα, οι δαπάνες του εν λόγω έτους δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρως εκκαθαρισθείσες.

78. Δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση αντισταθμίζουν πλήρως τον περιορισμό της ετήσιας δημοσιονομικής απόφασης για τους εξής λόγους:

α) Η Επιτροπή λαμβάνει αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση (συνήθως τρεις ετησίως) σε ad hoc βάση, μόλις ολοκληρώσει έναν έλεγχο ή μια ομάδα ελέγχων. Οι αποφάσεις αυτές δεν συνδέονται με συγκεκριμένο οικονομικό έτος, αλλά αφορούν διάφορα οικονομικά έτη. Παραδείγματος χάρη, η απόφαση ως προς τη συμμόρφωση αριθ. 29, που ελήφθη το 2008, περιλάμβανε διορθώσεις που αφορούσαν οικονομικά έτη από το 2001 έως το 2007.

β) Οι αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση μπορούν να λαμβάνονται έως κάποια χρονική στιγμή, πριν από την παραγραφή. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι έλεγχοι συμμόρφωσης που συνεχίζονταν στο τέλος του 2008 καθιστούν δυνατή την πραγματοποίηση διορθώσεων για οικονομικά έτη έως το 2002. Αυτό συνεπάγεται ότι στο τέλος του 2008 μπορεί να θεωρηθεί ότι το οικονομικό έτος 2001 έκλεισε. Ωστόσο, το γεγονός αυτό i) δεν γνωστοποιείται επίσημα σε κανέναν ενδιαφερόμενο με απόφαση της Επιτροπής, ούτε καν ως σημείωση στις οικονομικές καταστάσεις και ii) επιτυγχάνεται μόνο πολύ μετά τη λήψη της αντίστοιχης δημοσιονομικής απόφασης.

79. Το Συνέδριο επεσήμανε επανειλημμένα τα ζητήματα αυτά στις ετήσιες εκθέσεις του, όπου εντόπισε ως εγγενείς περιορισμούς του συστήματος εκκαθάρισης τον αναδρομικό και πολυετή χαρακτήρα της εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση [31]. Το 2007, το Συνέδριο ανέφερε ότι "οι αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση δεν αφορούσαν πληρωμές προς τους τελικούς δικαιούχους κατά το έτος λήψης των αποφάσεων – συνήθως αφορούσαν δαπάνες διαφόρων ετών και λαμβάνονταν με καθυστέρηση αρκετών ετών. Στο τέλος του 2006 δεν είχε ολοκληρωθεί η εκκαθάριση για κανένα έτος μεταγενέστερο του 1998" [32], ενώ στο τέλος του 2008 για κανένα έτος μεταγενέστερο του 2001.

80. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έθιξε το ζήτημα στο ψήφισμά του για τη διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών για το οικονομικό έτος 2003, όπου "καλεί την Επιτροπή να ενημερώνει την αρμόδια για τη χορήγηση απαλλαγής αρχή για το κλείσιμο δεδομένου οικονομικού έτους και να παρουσιάζει τις δημοσιονομικές διορθώσεις ανά κράτος και ανά τομέα για το εν λόγω έτος στην επόμενη ετήσια οικονομική έκθεση σχετικά με το ΕΓΤΠΕ" [33]. Μέχρι τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου δεν πραγματοποιήθηκε πρόοδος όσον αφορά την ανταπόκριση στο εν λόγω αίτημα. Ωστόσο, η Επιτροπή δεσμεύθηκε να παράσχει πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία στους ετήσιους λογαριασμούς για το 2009 που πρόκειται να δημοσιευθούν το 2010.

81. Το Συνέδριο φρονεί ότι η ισχύουσα διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών δεν προβλέπει επίσημη, οριστική αναγνώριση των δαπανών που καταλογίζονται σε συγκεκριμένο δημοσιονομικό έτος, είτε υπό μορφή συγκεκριμένης απόφασης που να αναφέρει το ποσό που έγινε τελικά δεκτό είτε υπό μορφή συγκεκριμένων πληροφοριών που να περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις, θέση που διατύπωσε επανειλημμένως το Συνέδριο στις ετήσιες εκθέσεις του προς την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή. Επομένως, η διαδικασία δεν εξασφαλίζει την αναγκαία σαφήνεια όσον αφορά το ποσό που αναγνωρίστηκε ως καταλογιστέο στον προϋπολογισμό, για ένα συγκεκριμένο οικονομικό έτος, όπως προβλέπει ο δημοσιονομικός κανονισμός (βλέπε σημείο 2).

82. Το Συνέδριο υπενθυμίζει σχετικά ότι στη γνώμη που διατύπωσε το1994 σχετικά με την αναθεώρηση υποστήριζε εκ νέου "την αρχή μιας ενιαίας, ετήσιας απόφασης εκκαθάρισης όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις, όπως προκρίνει ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 729/70 στην πρώτη έκδοσή του" και θεωρούσε ότι "στο εν λόγω πλαίσιο, η πρόταση της Επιτροπής προσομοιάζει σε συμβιβαστική λύση, η οποία λαμβάνει υπόψη τις αδυναμίες που παρατηρούνται στη διαδικασία εκκαθάρισης χωρίς να τις αντιμετωπίζει τελειωτικά".

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

83. Οι οικονομικές καταστάσεις υποβάλλονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατόπιν της ετήσιας απόφασης δημοσιονομικής εκκαθάρισης αλλά πριν από τη λήψη των αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση. Συνεπώς, οι εν λόγω οικονομικές καταστάσεις δεν αντικατοπτρίζουν ακόμη τον αποκλεισμό των δαπανών που δεν ήταν σύμφωνες με την κανονιστική ρύθμιση.

84. Στο πλαίσιο αυτό, το Συνέδριο έχει αναφέρει επανειλημμένα στις ετήσιες εκθέσεις του ότι "μολονότι οι επεξηγηματικές σημειώσεις των ετήσιων λογαριασμών περιλαμβάνουν πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με το γεγονός ότι ορισμένες πράξεις πιθανόν να διορθωθούν σε μεταγενέστερο στάδιο από τις υπηρεσίες της Επιτροπής ή τα κράτη μέλη, τα ποσά και οι τομείς των δαπανών, για τα οποία μπορεί να ακολουθηθούν διαδικασίες ελέγχου και εκκαθάρισης των λογαριασμών, δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί στις σημειώσεις" [34]. Λαμβάνοντας ως παράδειγμα το 2008, οι σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων αναφέρουν ότι η Επιτροπή αποφάσισε την ανάκτηση 859 εκατομμυρίων ευρώ [35] από τα κράτη μέλη (μέσω αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση). Το ποσό αυτό αφορά δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη, αλλά δεν παρέχονται πληροφορίες σχετικά με το ποια έτη ήταν αυτά και ποια κράτη μέλη ή ποια μέτρα εμπλέκονται.

85. Η Επιτροπή επεζήτησε να περιορίσει την εν λόγω έλλειψη βεβαιότητας συμπεριλαμβάνοντας στις σημειώσεις στους λογαριασμούς εκτίμηση των ποσών που θεωρεί ότι ενδέχεται να αποκλειστούν κατά τα επόμενα έτη, βάσει του μέσου όρου του συνόλου των ποσών που αποκλείστηκαν κατά τα προηγούμενα έτη. Μολονότι η συμπερίληψη τέτοιων εκτιμήσεων παρέχει συμπληρωματικές πληροφορίες στον χρήστη των οικονομικών καταστάσεων, δεν μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστος δείκτης της αξίας των μελλοντικών διορθώσεων ούτε του τομέα των δαπανών που αυτές θα αφορούν. Λαμβάνοντας εκ νέου ως παράδειγμα το 2008, οι οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν σημείωση που αναφέρει ότι η Επιτροπή αναμένει την ανάκτηση, μέσω μελλοντικών αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση, περίπου 1,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία αφορούν δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο 2001–2008 [36].

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ

86. Η χορήγηση απαλλαγής είναι η απόφαση που λαμβάνεται από την αρμόδια αρχή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία απαλλάσσει την εκτελεστική αρχή, την Επιτροπή, από οποιαδήποτε περαιτέρω ευθύνη όσον αφορά τη διαχείριση που άσκησε σχετικά με τον προϋπολογισμό, κλείνοντας έτσι οριστικά τον προϋπολογισμό.

87. Η απόφαση χορήγησης απαλλαγής αποτελεί τον κολοφώνα μιας διαδικασίας που ξεκινά κατά το έτος που ακολουθεί την εκτέλεση του εν λόγω προϋπολογισμού και συνήθως ολοκληρώνεται έως τις 15 Μαΐου του επόμενου έτους. Αφού το Συμβούλιο καταρτίσει σύσταση, το Κοινοβούλιο εξετάζει τις οικονομικές καταστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 275 ΕΚ (άρθρο 318 της συνθήκης της Λισσαβώνας), την ετήσια έκθεση και τις σχετικές ειδικές εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και τη δήλωση αξιοπιστίας του Συνεδρίου που αναφέρεται στο άρθρο 248 ΕΚ (άρθρο 287 της συνθήκης της Λισσαβώνας).

88. Η ισχύουσα διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών έχει αντίκτυπο στους κύριους παράγοντες της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με τους εξής τρόπους: ζητείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εξετάσουν τις οικονομικές καταστάσεις που παρουσιάζουν ελλιπείς πληροφορίες και να χορηγήσουν απαλλαγή στην Επιτροπή από την ευθύνη διαχείρισης του προϋπολογισμού, ενώ οι σχετικές δαπάνες δεν είναι οριστικές και θα τροποποιηθούν ή θα διορθωθούν αργότερα, με τις αποφάσεις της Επιτροπής ως προς τη συμμόρφωση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη σχολιάσει την κατάσταση αυτή (βλέπε σημείο 80). Επίσης, στο ζήτημα αυτό αναφέρθηκε το Συμβούλιο, το οποίο στη σύστασή του σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής στην Επιτροπή για το οικονομικό έτος 2004 "καλεί την Επιτροπή να παρουσιάζει χωριστά στη δήλωση του γενικού διευθυντή τις επαληθευθείσες δαπάνες και τις δαπάνες που θα υποβληθούν σε περαιτέρω ελέγχους" [37].

ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

89. Μολονότι ο αποκλεισμός των παράτυπων πληρωμών προφυλάσσει τον προϋπολογισμό της ΕΕ από δαπάνες που δεν θα έπρεπε να του καταλογίζονται, η ίδια η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η εκκαθάριση ως προς τη συμμόρφωση δεν αποτελεί μηχανισμό πραγματοποίησης "ανακτήσεων" παράτυπων πληρωμών από τους δικαιούχους, αλλά επισημαίνει ότι οι διορθώσεις "αποτελούν ισχυρό κίνητρο για τα κράτη μέλη ώστε να βελτιώσουν τη διαχείριση και τον έλεγχο που ασκούν" [38]. Ωστόσο, οι οικονομικές καταστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2008 περιλαμβάνουν ποσό 859 εκατομμυρίων ευρώ για εκκαθάριση ως προς τη συμμόρφωση στον τίτλο "ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθεισών πληρωμών".

90. Επιπλέον, το Συνέδριο επισημαίνει σχετικά ότι οι ληφθείσες αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση μπορούν αναμφισβήτητα να προασπίσουν ως έναν βαθμό τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ. Εντούτοις, το γεγονός ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις αποκλείονται από τα ποσά που στη συνέχεια αποδίδονται στα κράτη μέλη παρουσιάζει τις εξής συνέπειες:

α) οι δημοσιονομικές διορθώσεις δεν βαρύνουν τους γεωργούς και τους επιχειρηματίες που έτυχαν παράτυπων πληρωμών, αλλά κατά κύριο λόγο τους φορολογούμενους του κράτους μέλους·

β) στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, οι δημοσιονομικές διορθώσεις δεν έχουν άμεσο προληπτικό ή αποτρεπτικό αποτέλεσμα για τους δικαιούχους που έτυχαν πληρωμών οι οποίες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την κανονιστική ρύθμιση, δεδομένου ότι τα ποσά που αποκλείονται δεν μπορούν να συνδεθούν με μεμονωμένες περιπτώσεις και στη συνέχεια να ανακτηθούν.

91. Το Συνέδριο παρατηρεί ότι η πλειονότητα των διορθώσεων (ως προς την αξία) είναι διορθώσεις κατ’ αποκοπή (βλέπε σημείο 64) και, συνεπώς, δεν αποκλείουν συγκεκριμένα στοιχεία δαπανών (που δεν ήταν σύμφωνα με την κανονιστική ρύθμιση), αλλά μάλλον επιβάλλουν κυρώσεις λόγω αδυναμιών στους ελέγχους και τις διαδικασίες που καθιέρωσαν τα κράτη μέλη. Ο μηχανισμός με τον οποίο αποκλείονται τα ποσά για τα οποία ελήφθη απόφαση προβλέπει ότι αυτά αφαιρούνται από τις μελλοντικές πληρωμές προς τα κράτη μέλη εκ μέρους της Επιτροπής. Για τους λόγους αυτούς, οι αποφάσεις εκκαθάρισης έχουν καταλήξει να θεωρούνται ως κυρώσεις εις βάρος των διοικητικών αρχών του κράτους μέλους παρά ως διορθώσεις για μη σύμφωνες πληρωμές.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

92. Η ετήσια διαδικασία δημοσιονομικής εκκαθάρισης αρχικά κάλυπτε την αξιοπιστία των λογαριασμών, αλλά πρόσφατα επεκτάθηκε προκειμένου να καλύψει ορισμένες πτυχές της νομιμότητας και της κανονικότητας των πράξεων.

93. Όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι υπήρχαν σημαντικές διακυμάνσεις στα πρότυπα ποιότητας των δοκιμαστικών ελέγχων των ΟΠ, γεγονός που, σε ορισμένες περιπτώσεις, επηρέασε αρνητικά τη βάση της πιστοποίησής τους, όπως επισημαίνεται στα σημεία 21 έως 24 ανωτέρω. Παρά τις αδυναμίες που εντοπίστηκαν, το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο αντίκτυπός τους δεν θα είχε αλλάξει την απόφαση της Επιτροπής όσον αφορά τους λογαριασμούς των σχετικών ΟΠλ (ήτοι να τους εκκαθαρίσει ή να τους διαχωρίσει). Συνεπώς, το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών, όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών, παρέχει εύλογη διασφάλιση και επαρκή πληροφοριακά στοιχεία προκειμένου να λάβει η Επιτροπή την ετήσια απόφαση δημοσιονομικής εκκαθάρισης.

94. Όσον αφορά τα νέα στοιχεία διασφάλισης σε σχέση με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων που απαιτούνται πλέον από τους ΟΠ και τους διευθυντές των ΟΠλ, το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, για τους λόγους που αναφέρθηκαν στα σημεία 25 έως 52 ανωτέρω, η πιθανή χρήση των νέων αυτών στοιχείων για τους σκοπούς της διασφάλισης είναι επί του παρόντος περιορισμένη. Πιο συγκεκριμένα, οι δοκιμαστικοί έλεγχοι των διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου παρουσίαζαν σημαντικές διακυμάνσεις μεταξύ των ΟΠ στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη και, κατά γενικό κανόνα, οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν είναι ανεπαρκείς προκειμένου να υποστηρίξουν τη δήλωσή τους ως προς την ικανοποιητική λειτουργία των διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου των ΟΠλ. Επίσης, οι ΔΑ των διευθυντών των ΟΠλ δεν μπορούν να παράσχουν διασφάλιση ως προς τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων, εκτός εάν παρέχεται εύλογη διασφάλιση ότι οι στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους είναι αξιόπιστες, γεγονός που δεν ισχύει. Η προστιθέμενη αξία που προσδίδει η γνώμη των ΟΠ στη ΔΑ δεν είναι ακόμη σαφής.

ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ

95. Μεταξύ 1999 και τέλους του 2008, η Επιτροπή ανέκτησε από τα κράτη μέλη 5582 εκατομμύρια ευρώ μέσω αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση. Εντούτοις, σημαντικές ανεπάρκειες εξακολουθούν να επηρεάζουν την εφαρμογή της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση και να επιδρούν αρνητικά στην επίτευξη του στόχου της Επιτροπής όσον αφορά τον αποκλεισμό των παράτυπων πληρωμών από την κοινοτική χρηματοδότηση.

96. Οι διαθέσιμοι πόροι της Επιτροπής για τους ελέγχους συμμόρφωσης οδηγούν σε περιορισμένη κάλυψη ελέγχου των γεωργικών δαπανών, η οποία, σε συνδυασμό με την εφαρμογή του "κανόνα των 24 μηνών", καταλήγει σε ενδεχόμενο εντοπισμό των παράτυπων πληρωμών αλλά σε αδυναμία αποκλεισμού τους από την κοινοτική χρηματοδότηση.

97. Όπως έχει ήδη παρατηρήσει το Συνέδριο, ο έλεγχος των συστημάτων από την Επιτροπή δεν αποκλείει τη χρήση κατάλληλης μεθόδου δειγματοληψίας για τον καθορισμό της δημοσιονομικής επίπτωσης των παράτυπων δαπανών. Οποιαδήποτε κατάλληλη μέθοδος πρέπει να περιλαμβάνει εξέταση της νομιμότητας και κανονικότητας των πληρωμών σε επίπεδο τελικών δικαιούχων. Το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει προσαρμόσει τον τρόπο προσέγγισης του ελέγχου της στους διαθέσιμους πόρους της καταλήγει σε έλλειψη αρκετών τέτοιων ελέγχων επαλήθευσης και, συνεπώς, στη γενίκευση των κατ’ αποκοπή διορθώσεων. Οι εν λόγω διορθώσεις δεν παρέχουν τη δυνατότητα καθορισμού ενός έγκυρου συσχετισμού μεταξύ των ποσών που ανακτήθηκαν από τα κράτη μέλη μέσω αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση και των ποσών των παράτυπων πληρωμών τα οποία υποτίθεται ότι αντισταθμίζονται από τις ανακτήσεις.

98. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του για την αναθεώρηση της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών, σημείωνε ότι "το σύστημα εκκαθάρισης των λογαριασμών αναθεωρήθηκε το 1996, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των μεγάλων καθυστερήσεων στη λήψη των αποφάσεων περί εκκαθάρισης". Ωστόσο, το χρονικό διάστημα που είναι αναγκαίο για τη λήψη των αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση και την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξακολουθεί να θεωρείται υπερβολικά μεγάλο. Λόγω της μακρόχρονης διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, στο τέλος του 2008, η διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών δεν είχε ολοκληρωθεί για κανένα έτος μεταγενέστερο του 2001.

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΑ

99. Με την αναθεώρηση της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών το 1996 θεσπίστηκε διαδικασία σε δύο στάδια, γεγονός που συνεπάγεται ότι πλέον υπάρχει μία και μόνον ετήσια δημοσιονομική απόφαση της Επιτροπής και ότι οι αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση καλύπτουν αρκετά έτη και δεν συνδέονται πλέον με συγκεκριμένο οικονομικό έτος.

100. Μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών, η Επιτροπή δεν λαμβάνει επίσημη, οριστική απόφαση που να καθορίζει, για δεδομένο οικονομικό έτος, το ποσό των δαπανών που αναγνωρίζονται ως καταλογιστέες στον προϋπολογισμό, όπως προβλέπει ο δημοσιονομικός κανονισμός. Λόγω της απουσίας τέτοιου είδους απόφασης σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα, οι δαπάνες του εν λόγω έτους δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρως εκκαθαρισθείσες κατά τη χρονική στιγμή της χορήγησης απαλλαγής.

101. Οι οικονομικές καταστάσεις υποβάλλονται στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατόπιν της απόφασης δημοσιονομικής εκκαθάρισης αλλά πριν από τον αποκλεισμό των παράτυπων δαπανών. Το Κοινοβούλιο απαλλάσσει την Επιτροπή από την ευθύνη της εκτέλεσης. Κατ’ αυτό τον τρόπο, διατυπώνει γνώμη σχετικά με πληροφορίες που καλύπτουν πράξεις για τις οποίες η Επιτροπή δεν έχει ακόμη αναλάβει ευθύνη και οι οποίες ενδέχεται, συνεπώς, να τροποποιηθούν σε μεταγενέστερο στάδιο.

102. Η επιβολή διορθώσεων εκ μέρους της Επιτροπής μέσω των αποφάσεών της ως προς τη συμμόρφωση, οι οποίες είναι, κατά κύριο λόγο (ως προς την αξία), κατ’ αποκοπή διορθώσεις, περιλαμβάνει τον κίνδυνο να μην θεωρούνται από τα κράτη μέλη τα ποσά που αποκλείονται σαφή και αδιαμφισβήτητα. Συνεπώς, μολονότι η αναθεώρηση του 1996 προέκρινε μια φιλοσοφία βασισμένη σε έναν μηχανισμό πρόληψης και διόρθωσης και όχι ένα μέσο επιβολής κυρώσεων, οι δημοσιονομικές διορθώσεις μπορούν να θεωρηθούν ως διαπραγματεύσιμες κυρώσεις [39] παρά ως ανακτήσεις παράτυπων πληρωμών.

103. Οι αποφάσεις ως προς τη συμμόρφωση δεν συνδέονται άμεσα με παράτυπες πληρωμές προς τους δικαιούχους και, συνεπώς, δεν αποκλείουν άμεσα τις εν λόγω παράτυπες δαπάνες από την κοινοτική χρηματοδότηση. Πράγματι, το κόστος των δημοσιονομικών διορθώσεων που περιλαμβάνονται στις εν λόγω αποφάσεις βαρύνει τα κράτη μέλη και όχι τους δικαιούχους των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν παράτυπα.

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

104. Το Συνέδριο συνιστά τη συνολική επανεξέταση της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών, προκειμένου να επιλυθούν, πιο συγκεκριμένα, τα εξής σημεία:

α) Οι στόχοι που καθορίζονται για τις διάφορες φάσεις της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών και για τη διαδικασία συνολικά, καθώς και οι αντίστοιχοι ρόλοι και αρμοδιότητες των διαφόρων ενδιαφερομένων, πρέπει να ορίζονται σαφέστερα στους σχετικούς κανονισμούς αντί να υφίστανται συχνές τροποποιήσεις με την πάροδο του χρόνου μέσω κατευθυντήριων οδηγιών. Αυτό θα βοηθήσει στην "παγίωση" του ρόλου των ΟΠ.

β) Ένα σημαντικό στοιχείο της αναθεώρησης που συνιστάται στο στοιχείο α) ανωτέρω πρέπει να είναι ο καθορισμός προθεσμιών για όλα τα στάδια της διαδικασίας και, ιδίως, προθεσμίας για τη λήψη της οριστικής απόφασης από την Επιτροπή για συγκεκριμένο οικονομικό έτος.

γ) Στο τέλος της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, η Επιτροπή πρέπει να αναγνωρίζει το ποσό των δαπανών που καταλογίζεται στους λογαριασμούς δεδομένου οικονομικού έτους και να ενημερώνει τις αρμόδιες για τη χορήγηση απαλλαγής αρχές αναλόγως.

δ) Προκειμένου να βελτιωθεί η ενημέρωση που παρέχεται επί του παρόντος στους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων, αυτές πρέπει να αναφέρουν, για κάθε κράτος μέλος, τα ποσά ανά τομέα του προϋπολογισμού και ανά οικονομικό έτος που ενδέχεται να υποβληθούν σε περαιτέρω επαληθεύσεις.

ε) Πρέπει να αντιμετωπιστούν οι από μακρού διατυπωθείσες επικρίσεις, οι οποίες εξακολουθούν να είναι βάσιμες παρά τις προγενέστερες αναθεωρήσεις: αυτές αφορούν τα υπερβολικά μεγάλα χρονικά διαστήματα που είναι αναγκαία για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το γεγονός ότι η διαδικασία είναι διαχωρισμένη από τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις (βλέπε στοιχεία γ) και δ) ανωτέρω) και την υπερβολική χρησιμοποίηση κατ’ αποκοπή διορθώσεων. Όσον αφορά το τελευταίο αυτό σημείο, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο εκτενέστερης χρήσης στατιστικά έγκυρων δειγμάτων σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνονται σημαντικές αδυναμίες των συστημάτων. Ένας τέτοιος τρόπος προσέγγισης θα συνιστούσε αδιαμφισβήτητο μέσο βάσιμης και αναλογικής συσχέτισης της δημοσιονομικής επίπτωσης των σφαλμάτων στους λογαριασμούς με τη διόρθωση που επιβάλλει η Επιτροπή. Συνεπώς, η Επιτροπή πρέπει να διερευνήσει τους διάφορους τρόπους που θα καθιστούσαν δυνατή την επίτευξη του στόχου αυτού, λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση κόστους-οφέλους των εν λόγω ελέγχων.

στ) Η αρμοδιότητα της Επιτροπής να επιβάλλει κυρώσεις στα κράτη μέλη για αδυναμίες στον τομέα του ελέγχου, η οποία επί του παρόντος ασκείται μέσω των αποφάσεων ως προς τη συμμόρφωση, πρέπει να διαχωριστεί από τη διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών, της οποίας η φύση διαφέρει.

ζ) Τέλος, το Συνέδριο φρονεί ότι η διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών, όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών, θα βελτιωνόταν περαιτέρω με συνεχή εποπτεία των εργασιών των οργανισμών πιστοποίησης από την Επιτροπή, ιδίως μέσω ειδικών επισκέψεων ελέγχου.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα I, του οποίου προεδρεύει ο κ. Michel CRETIN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 21ης Ιουλίου 2010.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1).

[2] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (EK, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 357 της 31.12.2002, σ. 1).

[3] Παρομοίως, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου υπενθυμίζει, στην αιτιολογική σκέψη 24 του προοιμίου του, ότι "Είναι σημαντικό να κρίνει η Επιτροπή, η οποία είναι επιφορτισμένη με την ορθή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας σύμφωνα με το άρθρο 211 της Συνθήκης, εάν οι δαπάνες των κρατών μελών είναι σύμφωνες με την κοινοτική νομοθεσία" (ΕΕ L 209 της 11.8.2005, σ. 1).

[4] Ειδική έκθεση αριθ. 25/82 σχετικά με την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, Τμήμα Εγγυήσεων (ΕΕ C 313 της 29.11.1982).

[5] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και κανονισμός εφαρμογής του (ΕΚ) αριθ. 885/2006 της Επιτροπής (ΕΕ L 171 της 23.6.2006, σ. 90) για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων σχετικά με τη διαπίστευση των οργανισμών πληρωμών και άλλων οργανισμών και την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΕ και του ΕΓΤΑΑ.

[6] Στα κράτη μέλη με περισσότερους εγκεκριμένους οργανισμούς πληρωμών, ο έλεγχος κάλυψε μόνο έναν εξ αυτών, καθώς και τον αντίστοιχο οργανισμό πιστοποίησης. Αυτό συνέβη στην περίπτωση της Γερμανίας (Sachsen-Anhalt), της Ισπανίας (Extremadura), της Γαλλίας (AUP), της Ιταλίας (AGEA), της Πολωνίας (ARiMR) και του Ηνωμένου Βασιλείου (RPA).

[7] Κανονισμός (EΚ) αριθ. 485/2008 του Συμβουλίου, της 26ης Μαΐου 2008, περί των ελέγχων, εκ μέρους των κρατών μελών, των πράξεων που αποτελούν μέρος του συστήματος χρηματοδοτήσεως από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΕ L 143 της 3.6.2008, σ. 1).

[8] Το οικονομικό έτος όσον αφορά το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ διαρκεί από τις 16 Οκτωβρίου έως τις 15 Οκτωβρίου του επόμενου έτους.

[9] Συγκεκριμένα, στην περίπτωση της Δανίας η χρήση της μονάδας εσωτερικού ελέγχου υπήρξε ουσιαστική: ο ΟΠ εργάστηκε αποκλειστικά μόνον όσον αφορά τους ελέγχους επαλήθευσης των δαπανών και την επαλήθευση της ασφάλειας των συστημάτων πληροφορικής. Για όλους τους λοιπούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων της αξιολόγησης του συστήματος εσωτερικού ελέγχου, των δοκιμαστικών ελέγχων των λογαριασμών των οφειλετών και της επικύρωσης των στατιστικών σχετικά με τους ελέγχους, ο ΟΠ βασίστηκε στις εργασίες και τα συμπεράσματα της μονάδας εσωτερικού ελέγχου. Επιπλέον, η μονάδα εσωτερικού ελέγχου συμμετείχε στη διαδικασία επιλογής του ΟΠ, με τον οποίο τελικά ο ΟΠλ συνήψε απευθείας σύμβαση κατόπιν πρότασης της μονάδας εσωτερικού ελέγχου.

[10] Η κατευθυντήρια οδηγία της Επιτροπής αριθ. 3 ("Στρατηγική ελέγχου") παρέχει τις βασικές απαιτήσεις για το έργο των ΟΠ, συμπεριλαμβανομένων και λεπτομερειών σχετικά με τη μεθοδολογία δειγματοληψίας με τα βασικά στοιχεία που πρέπει να καλύπτει ο δοκιμαστικός έλεγχος.

[11] Σύμφωνα με το άρθρο 43 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1782/2003 "κάθε γεωργός λαμβάνει δικαίωμα ενίσχυσης ανά εκτάριο που υπολογίζεται από τη διαίρεση του ποσού αναφοράς με τον τριετή μέσο αριθμό όλων των εκταρίων τα οποία κατά την περίοδο αναφοράς έδωσαν δικαίωμα στις άμεσες ενισχύσεις" (ΕΕ L 270 της 21.10.2003, σ. 1).

[12] Ο αποκαλούμενος "κανόνας του 50-50", μέσω του οποίου η Επιτροπή καθιερώνει έναν μηχανισμό επιμερισμού των ζημιών που προκαλούνται από τη μη ανάκτηση των χρεών εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, προβλέπεται από τα άρθρα 32 και 33 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1290/2005 (ΕΕ L 209 της 11.8.2005, σ. 1).

[13] Άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 885/2006 της Επιτροπής, της 21ης Ιουνίου 2006, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου σχετικά με τη διαπίστευση των οργανισμών πληρωμών και άλλων οργανισμών και την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΕ και του ΕΓΤΑΑ (ΕΕ L 171 της 23.6.2006, σ. 90).

[14] Βασικοί έλεγχοι ονομάζονται οι φυσικοί και διοικητικοί έλεγχοι που απαιτούνται για την επαλήθευση ουσιαστικών στοιχείων, ιδίως της ύπαρξης του αντικειμένου της αίτησης, της ποσότητας και των ποιοτικών προϋποθέσεων, συμπεριλαμβανομένων της τήρησης των προθεσμιών, των απαιτήσεων συγκομιδής, των περιόδων υποχρεωτικής παραμονής κ.λπ. Οι έλεγχοι αυτοί διενεργούνται επί τόπου και μέσω διασταύρωσης με ανεξάρτητα στοιχεία, όπως κτηματολόγια. Επικουρικοί έλεγχοι ονομάζονται οι διοικητικές πράξεις που απαιτούνται για την ορθή διεκπεραίωση των αιτήσεων, όπως η επαλήθευση της τήρησης των προθεσμιών υποβολής τους, ο εντοπισμός διπλών αιτήσεων για το ίδιο αντικείμενο, η ανάλυση κινδύνου, η επιβολή των κυρώσεων και η κατάλληλη επίβλεψη των διαδικασιών.

[15] Η επανάληψη ενός ελέγχου δεν συνεπάγεται ότι μόνον οι υπηρεσίες του ΟΠ πρέπει να εκτελούν το εν λόγω καθήκον. Τα σχετικά τμήματα και ο εξοπλισμός του ΟΠλ πρέπει επίσης να συμμετέχουν στην επανάληψη ενός ήδη διενεργηθέντος επιτόπιου ελέγχου.

[16] Η δήλωση αξιοπιστίας απαιτείται από το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο γ), σημείο iii), του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1290/2005.

[17] Κατευθυντήρια οδηγία αριθ. 4 σχετικά με τη διατύπωση της ΔΑ από τον διευθυντή ενός ΟΠλ, δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο γ), σημείο iii), του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1290/2005.

[18] Ωστόσο, τα εν λόγω ποσά αφορούν διαφορετικά προηγούμενα οικονομικά έτη.

[19] Η κεντρική ανάλυση κινδύνου για το έτος 2008 (N) βασίζεται στις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά το οικονομικό έτος 2006 (N-2).

[1001] Οι τομείς πολιτικής αντιστοιχούν στα διάφορα επίπεδα της κατάρτισης προϋπολογισμού βάσει δραστηριοτήτων ("ABB") της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.

[1002] Το ποσοστό που παρουσιάζεται εδώ διαφέρει από εκείνο που δημοσιεύεται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων για το 2008 της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Επιτροπής (54 %). Η διαφορά αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι το Συνέδριο συνέκρινε ακαθάριστες αξίες τόσο για τα ποσά που ελέγχθηκαν όσο και για τα καταβληθέντα ποσά, ενώ η Επιτροπή συνέκρινε τα ακαθάριστα ποσά που ελέγχθηκαν με τα καθαρά ποσά που καταβλήθηκαν.

[20] Άρθρο 31, παράγραφος 4, στοιχείο α), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005.

[21] Άρθρο 31, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005.

[22] Κατευθυντήριες οδηγίες για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών συνεπειών κατά την κατάρτιση της απόφασης σχετικά με την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις (έγγραφο VI/5330/97 της 23.12.1997).

[23] Η ανάλυση βασίζεται στις διορθώσεις που εμπίπτουν στο πλαίσιο του παραρτήματος II του εγγράφου VI/5330/97, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα υπολογισμού της διόρθωσης βάσει κατ’ αποκοπή διόρθωσης ή βάσει άλλων μεθόδων.

[24] Αποφάσεις της Επιτροπής της 18ης Απριλίου 2007 (2007/243/ΕΚ), της 3ης Οκτωβρίου 2007 (2007/647/ΕΚ), της 20ής Δεκεμβρίου 2007 (2008/68/ΕΚ), της 19ης Απριλίου 2008 (2008/321/ΕΚ), της 8ης Ιουλίου 2008 (2008/582/ΕΚ) και της 8ης Δεκεμβρίου 2008 (2008/960/ΕΚ).

[25] Στην υποσημείωση 14 περιλαμβάνεται ορισμός των βασικών και επικουρικών ελέγχων.

[26] Το γεγονός ότι το Δικαστήριο έχει αποδεχθεί ότι η μέθοδος αυτή είναι σύμφωνη με τις υποκείμενες νομικές διατάξεις δεν θέτει εν αμφιβόλω την εν λόγω παρατήρηση. Πράγματι, το Δικαστήριο δεν έχει έως τώρα θέσει υπό αμφισβήτηση τη μέθοδο των κατ’ αποκοπή διορθώσεων καθαυτή, αλλά μόνο κατά πόσον η χρήση της είναι σύμφωνη με τις νομικές διατάξεις.

[27] Βλέπε σημείο 28.2.1 του επιχειρησιακού εγχειριδίου της Επιτροπής για τους ελέγχους συμμόρφωσης.

[28] Βλέπε τα σημεία 82 και 83 του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 23ης Απριλίου 2009 σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2007, τμήμα III – Επιτροπή (P6_TA(2009)0289):"82.θεωρεί λυπηρό το ότι για άλλη μια φορά διαπιστώνονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο και κατά το 2007 οι ίδιοι εγγενείς περιορισμοί του συστήματος εκκαθάρισης, όπως ο αναδρομικός και πολυετής χαρακτήρας της εκκαθάρισης σε θέματα συμμόρφωσης και το γεγονός ότι δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί κανένας έγκυρος συσχετισμός μεταξύ των ποσών που ανακτώνται και του πραγματικού ποσού των παράτυπων πληρωμών (σημείο 5.47 ετήσιας έκθεσης 2007)·83.θεωρεί ότι, μετά από αρκετά χρόνια με τις ίδιες επικρίσεις εκ μέρους του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με το ίδιο πρόβλημα, οφείλει πλέον η Επιτροπή να προτείνει μέτρα για τη μεταρρύθμιση του συστήματος κατά τρόπον ώστε να καταστεί απολύτως δυνατή η διενέργεια ευκρινών και έγκυρων συσχετισμών μεταξύ των ανακτηθέντων ποσών και του ποσού των αντικανονικών πληρωμών και να εξασφαλίσει, στο μέτρο του δυνατού, ότι το κόστος των δημοσιονομικών διορθώσεων θα βαρύνει τους τελικούς δικαιούχους και όχι τους φορολογούμενους, καθώς και ότι θα επιβάλλονται οι κατ’ αποκοπή διορθώσεις στα κράτη μέλη που δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους."

[29] Βλέπε σημείο 19 του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την αναθεωρημένη διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών (ΕΕ C 39 E της 13.2.2004, σ. 51).

[30] Βλέπε σημεία 10 έως 12 του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 30ής Ιανουαρίου 2003 για την αναθεώρηση της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών.

[31] Βλέπε σημείο 5.58 της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2008 (ΕΕ C 269 της 10.11.2009) και σημείο 5.47 της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2007 (ΕΕ C 286 της 10.11.2008).

[32] Βλέπε σημείο 5.63, στοιχείο α), της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2006 (ΕΕ C 273 της 15.11.2007).

[33] Βλέπε σημείο 8 του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την αναθεωρημένη διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών.

[34] Βλέπε σημείο 1.28 της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2007.

[35] Βλέπε σημείωση 6.4.1.1 στις οικονομικές καταστάσεις των ετήσιων λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το οικονομικό έτος 2008.

[36] Βλέπε σημείωση 5.3 στις οικονομικές καταστάσεις των ετήσιων λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το οικονομικό έτος 2008.

[37] Βλέπε σημείο 4 του κεφαλαίου 4 της σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής στην Επιτροπή όσον αφορά την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το οικονομικό έτος 2004.

[38] Βλέπε σημείωση 6.2.1 στις οικονομικές καταστάσεις των ετήσιων λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το οικονομικό έτος 2008.

[39] Το γεγονός ότι οι "επαναλαμβανόμενες" αδυναμίες που εντοπίζει η Επιτροπή συνεπάγονται την επιβολή υψηλότερων κατ’ αποκοπή διορθώσεων ενισχύει την εν λόγω εντύπωση.

--------------------------------------------------