[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.12.2007

COM(2007) 804 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Πρόταση για ένα κοινοτικό πρόγραμμα της Λισαβόνας για την περίοδο 2008 - 2010

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή: προς ένα νέο κοινοτικό πρόγραμμα της Λισαβόνας (ΚΠΛ) 3

2. Ενίσχυση και ανανέωση του ΚΠΛ 3

3. Δέκα βασικοί στόχοι για το νέο ΚΠΛ στους τέσσερις τομείς προτεραιότητας 4

3.1. Επένδυση στον άνθρωπο και εκσυγχρονισμός των αγορών εργασίας 6

3.2. Απελευθέρωση του δυναμικού των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ 8

3.3. Επένδυση στη γνώση και την καινοτομία 11

3.4. Ενέργεια και κλιματική αλλαγή 13

4. Εξωτερικές ενέργειες 15

5. Εξασφάλιση της υλοποίησης του ΚΠΛ 17

ANNEX 18

1. Εισαγωγή: προς ένα νέο κοινοτικό πρόγραμμα της Λισαβονας (ΚΠΛ)

Η στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Κοινότητας αποτελεί νευραλγικό στοιχείο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Ενώ τα κράτη μέλη υλοποιούν τις πολιτικές τους στο πλαίσιο των εθνικών μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων τους , έχει ουσιώδη σημασία η ανάληψη πρόσθετων πολιτικών ενεργειών σε κοινοτικό επίπεδο για τη συμπλήρωση και την ενίσχυση των εθνικών ενεργειών. Για παράδειγμα, οι ενέργειες κοινοτικού επιπέδου μπορούν να παράσχουν ένα κοινό νομικό και/ή πολιτικό πλαίσιο και να συμβάλουν στο συντονισμό της πολιτικής με τα κράτη μέλη. Επιπλέον, η Κοινότητα συνεισφέρει άμεσα στη συμπλήρωση των πόρων των μειονεκτούντων κρατών μελών και περιφερειών, π.χ. μέσω των προγραμμάτων της πολιτικής για τη συνοχή. Για να υπάρξει σημαντική ενίσχυση της ανάπτυξης και της απασχόλησης στην ΕΕ, πρέπει να προωθηθεί η δημιουργία των ενδεδειγμένων βασικών συνθηκών τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και σε κοινοτικό επίπεδο.

Η παρούσα ανακοίνωση προτείνει το κοινοτικό πρόγραμμα της Λισαβόνας (ΚΠΛ) για την περίοδο 2008-2010, προσδιορίζοντας τα βασικά μέτρα κοινοτικού επιπέδου , με τρόπο παρόμοιο με τα εθνικά μεταρρυθμιστικά προγράμματα των κρατών μελών. Η πρόταση για ένα νέο ΚΠΛ βασίζεται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές και αφορά τους τέσσερις τομείς προτεραιότητας που καθορίστηκαν από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2006. Περιλαμβάνει τις ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν σε κοινοτικό επίπεδο για τον επόμενο κύκλο, όπως αυτές προτείνονται στη στρατηγική έκθεση της Επιτροπής που θα υποβληθεί προς έγκριση στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008. Προσδιορίζει μια σειρά φιλόδοξων αλλά ρεαλιστικών ενεργειών που πρέπει να υλοποιηθούν σε κοινοτικό επίπεδο μέχρι το 2010. Είναι απαραίτητο να καταβληθεί συντονισμένη πολιτική προσπάθεια από όλα τα όργανα της ΕΕ για να επιτευχθεί συμφωνία σχετικά με τα μέτρα αυτά κατά την επόμενη τριετία, ούτως ώστε να τονωθούν η ανάπτυξη και η απασχόληση.

2. Ενίσχυση και ανανέωση του ΚΠΛ

Το πρώτο κοινοτικό πρόγραμμα της Λισαβόνας (περίοδος 2005-2008) απέφερε σημαντικά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, βελτιώθηκε το νομικό πλαίσιο της ενιαίας αγοράς , με την έκδοση της οδηγίας για τις υπηρεσίες και την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Η Επιτροπή προώθησε επίσης το πρόγραμμά της για βελτίωση της νομοθεσίας , με σκοπό την περικοπή των περιττών δαπανών και την εξάλειψη των εμποδίων που παρακωλύουν την καινοτομία. Η κοινοτική χρηματοδότηση για την ανάπτυξη και την απασχόληση αυξήθηκε σε πολύ σημαντικό βαθμό. Το νέο κανονιστικό πλαίσιο για τα προγράμματα της πολιτικής για τη συνοχή θα διαθέσει για επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση περίπου 210 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο 2007-2013, ποσό που συνιστά αύξηση πάνω από 25% σε σχέση με την περίοδο 2000-2006. Συνολικά είχαν ολοκληρωθεί έως τα μέσα του 2007 περισσότερες από 87 ενέργειες από τις 102 που είχαν εξαγγελθεί στο αρχικό ΚΠΛ του 2005. Επίσης, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες για να επιταχύνουν τη διοργανική διαδικασία λήψης αποφάσεων. Από τις 18 νομοθετικές πράξεις της διοργανικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων που προσδιορίστηκαν το 2006 στην έκθεση υλοποίησης του ΚΠΛ, περίπου 10 έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο[1].

Μολονότι υπήρξαν ορισμένες επιτυχίες, το ΚΠΛ της περιόδου 2005-2008 δεν προσέφερε πάντοτε ένα αρκετά ισχυρό πλαίσιο για την απόδοση απόλυτης προτεραιότητας στις ενέργειες του ΚΠΛ και για την επιτάχυνση της έγκρισης και της εφαρμογής τους. Το ΚΠΛ θεωρήθηκε συχνά ως το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μόνο, ενώ η υλοποίησή του απαιτεί την πλήρη δέσμευση όλων των κοινοτικών οργάνων και όλων των κρατών μελών.

Επιδίωξη του νέου ΚΠΛ που προτείνεται για την περίοδο 2008-2010 είναι να θεραπεύσει αυτές τις ανεπάρκειες . Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτείνει ένα πρόγραμμα που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις προτεραιότητες και περιλαμβάνει μόνο 10 βασικούς στόχους , οι οποίοι μπορούν να υλοποιηθούν κατά τη διάρκεια της περιόδου 2008-2010. Οι στόχοι και οι συνοδευτικές ενέργειες που προτείνονται, στο σύνολό τους:

- προσφέρουν σημαντική προστιθέμενη αξία σε κοινοτικό επίπεδο ή παρουσιάζουν σημαντικές συνέργειες με τις πολιτικές των κρατών μελών και/ή με άλλες πολιτικές που εφαρμόζονται σε επίπεδο ΕΕ·

- έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη και την απασχόληση , είτε άμεσα είτε διευκολύνοντας την αναδιάρθρωση και την προσαρμογή.

3. Δεκα βασικοι στόχοι για το νέο ΚΠΛ στουσ τέσσερις τομείς προτεραιότητας

Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, το ΚΠΛ του 2008-2010 πρέπει να περιλαμβάνει δέκα βασικούς στόχους καθώς και τις αντίστοιχες ενέργειες, με βάση τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές και με απόλυτη εστίαση στους τέσσερις τομείς προτεραιότητας.

Οι 10 βασικοί στόχοι που πρέπει να υλοποιηθούν έως το 2010

1. Έως τα μέσα του 2008 η Κοινότητα θα προτείνει μια ανανεωμένη κοινωνική ατζέντα και θα συμβάλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης δεξιοτήτων.

2. Το 2008 η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις για μια κοινή μεταναστευτική πολιτική.

3. Η Κοινότητα θα εκδώσει μια νομοθετική πράξη για τις μικρές επιχειρήσεις, με στόχο την απελευθέρωση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων των ΜΜΕ σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.

4. Η Κοινότητα θα συμβάλει στο στόχο της μείωσης των διοικητικών επιβαρύνσεων στην ΕΕ κατά 25% έως το 2012 και θα εφαρμόσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα απλούστευσης.

5. Η Κοινότητα θα ενισχύσει την ενιαία αγορά, θα αυξήσει τον ανταγωνισμό στον τομέα των υπηρεσιών και θα λάβει περαιτέρω μέτρα για την ολοκλήρωση της αγοράς χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

6. Η Κοινότητα θα καθιερώσει μια πέμπτη ελευθερία (την ελεύθερη κυκλοφορία της γνώσης) και θα δημιουργήσει ένα γνήσιο ευρωπαϊκό χώρο έρευνας.

7. Η Κοινότητα θα βελτιώσει τους βασικούς όρους που διέπουν την καινοτομία.

8. Η Κοινότητα θα ολοκληρώσει την εσωτερική αγορά ενέργειας και θα εκδώσει τη δέσμη νομοθετικών μέτρων για την κλιματική αλλαγή.

9. Η Κοινότητα θα προωθήσει μια βιομηχανική πολιτική που θα εστιάζεται στην πιο βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση.

10. Η Κοινότητα θα διεξαγάγει διμερείς διαπραγματεύσεις με τους βασικούς εμπορικούς της εταίρους, με στόχο τη δημιουργία νέων ευκαιριών για το διεθνές εμπόριο και τις διεθνείς επενδύσεις και τη δημιουργία ενός κοινού χώρου κανονιστικών διατάξεων και προτύπων.

Λεπτομερής κατάλογος ενεργειών παρέχεται στο παράρτημα, στο οποίο τα μέτρα διαιρούνται σε τρεις κατηγορίες:

- Μέτρα που πρέπει να ληφθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

- Μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά προτεραιότητα από άλλα όργανα.

- Μέτρα η υλοποίηση των οποίων δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη.

Αυτή η κατάταξη προσδιορίζει με σαφήνεια τις ευθύνες κάθε οργάνου. Προτείνεται να δοθεί προτεραιότητα στα μέτρα αυτά από όλα τα όργανα της ΕΕ .

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η πλήρης εφαρμογή του ΚΠΛ θα συμβάλει σημαντικά στην επιτυχία της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Ανάλυση του περισσότερο μακροπρόθεσμου αντικτύπου των μέτρων που περιλαμβάνονται στο ΚΠΛ δείχνει ότι η εφαρμογή τους θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά το επίπεδο του πραγματικού ΑΕγχΠ της ΕΕ [2]. Αφού οι ενέργειες του ΚΠΛ προβλέπεται ότι θα αποδώσουν καρπούς μέσω της ενίσχυσης της παραγωγικότητας και του ανταγωνισμού και της βελτίωσης της προσαρμοστικότητας, θα έχουν ως αποτέλεσμα μόνιμη και βιώσιμη αύξηση του πραγματικού ΑΕγχΠ και της απασχόλησης.

Για να υποστηριχθούν οι διάφορες κοινοτικές πολιτικές που συνοψίζονται παρακάτω στο πλαίσιο των τεσσάρων τομέων προτεραιότητας, η χρήση των ιδίων χρηματοδοτικών πόρων της Κοινότητας έχει εστιαστεί στην ανάπτυξη και την απασχόληση, με στόχο να μειωθούν οι διαφορές που υπάρχουν ως προς τα επίπεδα ανάπτυξης και να βελτιωθεί η διαδικασία οικονομικής προσαρμογής, ιδίως στα νέα κράτη μέλη και στις άλλες οικονομικά μειονεκτούσες περιφέρειες. Αυτοί οι πόροι περιλαμβάνουν τα προγράμματα της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη συνοχή, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), το πρόγραμμα διά βίου μάθησης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση. Τα κεφάλαια της πολιτικής για τη συνοχή θα ανέλθουν σε 347 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου κατά τη διάρκεια της περιόδου 2007-2013 και τα κεφάλαια του ΕΓΤΑΑ σε 91 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου. Οι πόροι των διαρθρωτικών ταμείων συνέβαλαν επίσης σημαντικά στην πρόσθετη χρηματοδότηση της στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Για να αυξηθούν ακόμη περισσότερο τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα της κοινοτικής χρηματοδότησης, η έμφαση στις προτεραιότητες της Λισαβόνας πρέπει να παρακολουθείται εκ του σύνεγγυς και, αν χρειαστεί, να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο το 2010, όταν θα γίνει η ενδιάμεση επανεξέταση των προγραμμάτων της πολιτικής για τη συνοχή και του ΕΓΤΑΑ, μέσω της περισσότερο στοχευμένης διάθεσης των πόρων στους τομείς με τη μεγαλύτερη απόδοση. Μεταξύ των προτεραιοτήτων είναι η αναβάθμιση των δεξιοτήτων (συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών δεξιοτήτων), η εκπαίδευση και η κατάρτιση, οι επενδύσεις σε υποδομές νευραλγικής σημασίας, η προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων και η αύξηση της συμμετοχής στην κοινωνία της πληροφορίας. Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2015 οι επενδύσεις των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής θα δημιουργήσουν περίπου 2 εκατομμύρια πρόσθετες θέσεις εργασίας[3].

3.1. Επένδυση στον άνθρωπο και εκσυγχρονισμός των αγορών εργασίας

Στόχος 1: Η Κοινότητα θα προτείνει, έως τα μέσα του 2008, μια ανανεωμένη κοινωνική ατζέντα, που θα καλύπτει ιδίως την εκπαίδευση, τη μετανάστευση και τις δημογραφικές εξελίξεις, και θα συμβάλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης δεξιοτήτων μέσω της παρακολούθησης και της πρόβλεψης των μελλοντικών απαιτήσεων σε δεξιότητες.

Η πραγματοποίηση περισσότερων επενδύσεων στην εκπαίδευση και τις δεξιότητες αποτελεί προϋπόθεση για την αυτόνομη διαβίωση του κάθε ανθρώπου. Έχει κρίσιμη σημασία για την επιτυχή πορεία της Ευρώπης στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, αλλά είναι και ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους εξασφάλισης της ισότητας των ευκαιριών και σθεναρής καταπολέμησης της ανισότητας και της φτώχειας. Οι δημογραφικές τάσεις θα αυξήσουν ακόμη περισσότερο τις πιέσεις στην προσφορά εργατικού δυναμικού, στις ελλείψεις δεξιοτήτων και στους δημόσιους προϋπολογισμούς κοινωνικής πρόνοιας. Ενόψει αυτής της κατάστασης, η βελτίωση της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων έχει ουσιώδη σημασία τόσο για την απασχολησιμότητα όσο και για την κοινωνική συνοχή. Για να εξασφαλιστεί η υιοθέτηση μιας κοινοτικής προοπτικής κατά την αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων, απαιτείται μια ανανεωμένη κοινωνική ατζέντα , με άξονες την εκπαίδευση, τη μετανάστευση και τις δημογραφικές τάσεις.

Σε συνέχεια της πρωτοβουλίας «νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας»[4], η Κοινότητα μπορεί επίσης να συμβάλει στη βελτίωση της κάλυψης των αναγκών της αγοράς εργασίας και στην αντιμετώπιση της έλλειψης δεξιοτήτων μέσω του κατάλληλου συντονισμού των μέσων πρόβλεψης, με στόχο την καλύτερη εκ των προτέρων εκτίμηση των εξελίξεων στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Αν και η Κοινότητα έχει ήδη προωθήσει διάφορα σχέδια που αποσκοπούν στην πρόβλεψη των τάσεων της αγοράς εργασίας και των αναγκών σε δεξιότητες, πρέπει τώρα να βελτιωθεί ο συντονισμός των διαφόρων αυτών προσπαθειών, για να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπός τους. Επιπλέον, η ανάπτυξη δεξιοτήτων θα υποστηριχθεί από ένα κοινοτικό στρατηγικό πλαίσιο για τις πολιτικές κατάρτισης και από ειδικά μέτρα για την εξασφάλιση της ποιότητας της επαγγελματικής κατάρτισης.

Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότερη ανταπόκριση στις ανάγκες της αγοράς εργασίας και να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της έλλειψης δεξιοτήτων, η Κοινότητα πρέπει να καταργήσει τα σημαντικά κανονιστικά εμπόδια που υπάρχουν σήμερα στην ενιαία αγορά εργασίας. Τα σημαντικότερα εμπόδια είναι η ανεπαρκής συγκρισιμότητα και αναγνώριση των προσόντων και οι περιορισμοί στη δυνατότητα μεταφοράς συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και κοινωνικών παροχών. Η άρση αυτών των εμποδίων θα συμπληρώσει τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για να διευκολύνουν την καλύτερη χρήση των δεξιοτήτων και να εξαλείψουν τις αναντιστοιχίες δεξιοτήτων.

Ενέργειες:

- Πρόταση μιας ανανεωμένης κοινωνικής ατζέντας έως τα μέσα του 2008.

- Ενίσχυση της διαφάνειας, της αναγνώρισης και της συγκρισιμότητας των προσόντων και αύξηση της δυνατότητας μεταφοράς των συνταξιοδοτικών και των άλλων κοινωνικών δικαιωμάτων σε όλη την ΕΕ.

- Βελτίωση της ικανότητας να προβλέπονται, σε κοινοτικό επίπεδο, οι τάσεις της αγοράς εργασίας και οι ανάγκες σε δεξιότητες.

Στόχος 2: Το 2008 η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις για μια κοινή μεταναστευτική πολιτική.

Η Κοινότητα πρέπει επίσης να αναπτύξει μια κοινή μεταναστευτική πολιτική , με στόχο την καλύτερη ανταπόκριση στις σημερινές και τις μελλοντικές ανάγκες της αγοράς εργασίας. Αν και η καθαρή μετανάστευση στην ΕΕ υπερβαίνει τα 1,5 εκατομμύρια άτομα ετησίως, οι περισσότεροι μετανάστες είναι συνήθως άτομα με χαμηλή ειδίκευση. Για να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση για εργαζομένους υψηλότερης ειδίκευσης, χωρίς συγχρόνως να υπάρχει ένα συνονθύλευμα ανεπαρκών και ανταγωνιστικών συστημάτων των επιμέρους κρατών μελών, είναι απαραίτητη η εφαρμογή μιας κοινής πολιτικής για την οικονομική μετανάστευση. Η βελτίωση του μίγματος δεξιοτήτων των μεταναστών της ΕΕ θα βελτιώσει τη συμβολή τους στις ανάγκες της αγοράς εργασίας της ΕΕ και θα συμβάλει στη μείωση του ελλείμματος δεξιοτήτων. Η Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει κάποιες πρώτες προτάσεις, περιλαμβανομένης της κάλυψης των μεταναστών υψηλής ειδίκευσης στην ΕΕ μέσω ενός συστήματος «μπλε κάρτας». Το 2008 η Επιτροπή θα υποβάλει ολοκληρωμένες προτάσεις για μια κοινή μεταναστευτική πολιτική.

Ενέργεια:

- Χάραξη κοινής μεταναστευτικής πολιτικής, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης ενός συστήματος «μπλε κάρτας», με στόχο την προσέλκυση εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης.

3.2. Απελευθέρωση του δυναμικού των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ

Στόχος 3: Η Κοινότητα θα εκδώσει μια νομοθετική πράξη για τις μικρές επιχειρήσεις, με στόχο την απελευθέρωση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων των ΜΜΕ σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.

Μέχρι το 2010 η Κοινότητα πρέπει να απελευθερώσει τις δυνατότητες που προσφέρουν στον τομέα της ανάπτυξης και της απασχόλησης οι ΜΜΕ, οι οποίες αποτελούν πάνω από το 99% του συνόλου των επιχειρήσεων και απασχολούν το 67% του εργατικού δυναμικού της ΕΕ. Μολονότι πολλές από τις ενέργειες του ΚΠΛ θα βοηθήσουν και τις ΜΜΕ, ωστόσο είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί με συγκεκριμένο τρόπο το πρόβλημα της ανεπαρκούς πρόσβασης των επιχειρήσεων αυτών στις εσωτερικές και τις εξαγωγικές αγορές και να μειωθούν οι διοικητικές επιβαρύνσεις. Ως εκ τούτου, η Κοινότητα θα εκπονήσει και θα εφαρμόσει μια « νομοθετική πράξη για τις μικρές επιχειρήσεις » , που θα καθορίζει τις αρχές και συγκεκριμένα μέτρα υποστήριξης των ΜΜΕ σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, ιδίως με τα ακόλουθα μέσα: θέσπιση ειδικού καταστατικού ιδιωτικής εταιρείας, προσαρμοσμένου στις ανάγκες των ΜΜΕ· πρόβλεψη απαλλαγών από επαχθείς νομικές απαιτήσεις (π.χ. συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων και εγγράφων, ΦΠΑ και απαιτήσεις λογιστικής)· ευκολότερη πρόσβασή τους σε επιχειρηματικά κεφάλαια· προστασία των ιδεών τους· παροχή υποστήριξης για την πρόσληψη και την επανεκπαίδευση του προσωπικού τους, με στόχο τη διευκόλυνση της συμμετοχής τους σε δημόσιους διαγωνισμούς και σε προγράμματα Ε&Α· ανάπτυξη στενότερων δεσμών με τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα· διευκόλυνση της μεταβίβασής τους και παροχή μιας νέας ευκαιρίας στους επιχειρηματίες, σε περίπτωση επιχειρηματικής αποτυχίας.

Ενέργειες:

- Έκδοση μιας ευρωπαϊκής νομοθετικής πράξης για τις μικρές επιχειρήσεις, που θα καθορίζει τις αρχές και συγκεκριμένα μέτρα υποστήριξης των ΜΜΕ σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.

- Διεξοδική επανεξέταση του κοινοτικού κεκτημένου υπό το συγκεκριμένο πρίσμα των ΜΜΕ και πρόβλεψη απαλλαγών από τις απαιτήσεις της κοινοτικής νομοθεσίας, όπου αυτό είναι δυνατόν.

Στόχος 4: Η Κοινότητα θα συμβάλει στο στόχο της μείωσης των διοικητικών επιβαρύνσεων στην ΕΕ κατά 25% έως το 2012 και θα εφαρμόσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα απλούστευσης.

Η Κοινότητα θα ολοκληρώσει την ενδελεχή επανεξέταση του κοινοτικού νομοθετικού κεκτημένου, για να απλουστεύσει και να εξαλείψει τις περιττές απαιτήσεις που βαρύνουν τις επιχειρήσεις , διατηρώντας συγχρόνως τους αρχικούς στόχους της νομοθεσίας. Αυτή η εργασία θα συμπληρώσει τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων κατά 25% έως το 2012. Η μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις, και ιδίως στις ΜΜΕ, να αυξήσουν τα εσωτερικά κεφάλαια που μπορούν να διαθέσουν για επενδύσεις και θα βελτιώσει τα κίνητρα για προσαρμοστικότητα και καινοτομία. Κατά την εφαρμογή των πολιτικών απλούστευσης, η Κοινότητα θα τηρήσει πλήρως την αρχή της επικουρικότητας, καθώς και την αρχή «προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις».

Ενέργειες:

- Εξασφάλιση της πλήρους εφαρμογής του κυλιόμενου προγράμματος απλούστευσης της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας, με στόχο την εξάλειψη των περιττών επαχθών απαιτήσεων που βαρύνουν τις επιχειρήσεις.

- Εξασφάλιση της πλήρους εφαρμογής του προγράμματος δράσης για τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων που σχετίζονται με την κοινοτική νομοθεσία. Όλες οι ενέργειες ταχείας υλοποίησης που προβλέπονται για το 2007 πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008.

Στόχος 5: Η Κοινότητα θα ενισχύσει την ενιαία αγορά, θα αυξήσει τον ανταγωνισμό στον τομέα των υπηρεσιών και θα λάβει περαιτέρω μέτρα για την ολοκλήρωση της αγοράς χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι ο ανταγωνισμός στον τομέα των υπηρεσιών είναι λιγότερο έντονος απ’ ό,τι στις αγορές εμπορευμάτων της ΕΕ. Η Κοινότητα πρέπει να τονώσει τον ανταγωνισμό και να αυξήσει την αποδοτικότητα, για να εξασφαλίσει ότι η ενιαία αγορά του τομέα των υπηρεσιών θα γίνει απτή πραγματικότητα . Η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες από τα κράτη μέλη με την υποστήριξη της Επιτροπής θα έχει εν προκειμένω ουσιώδη σημασία. Θα διευκολύνει σημαντικά την εγκατάσταση των παρόχων υπηρεσιών και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών με τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων και την εξάλειψη των υπαρχόντων εμποδίων. Αυτό θα βελτιώσει την πρόσβαση των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ, στην αγορά και θα αυξήσει τόσο τις επιλογές των καταναλωτών όσο και την πρόσβασή τους στις υπηρεσίες. Η έγκαιρη τυποποίηση και η διαλειτουργικότητα είναι σημαντικά ζητήματα για την ενιαία αγορά, ιδίως όσον αφορά τα προϊόντα και τις υπηρεσίες ΤΠΕ (τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας). Στο πλαίσιο αυτό η πολιτική ανταγωνισμού μπορεί να διαδραματίσει συμπληρωματικό ρόλο.

Η ανάλυση που πραγματοποίησε η Επιτροπή, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο της επισκόπησης της ενιαίας αγοράς, δείχνει ότι υπάρχουν ορισμένες βασικές βιομηχανίες δικτύου και υπηρεσίες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, όπως οι ταχυδρομικές υπηρεσίες, ο κλάδος της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου, ο σιδηροδρομικός τομέας, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες και οι κλάδοι του λιανικού και του χονδρικού εμπορίου . Συνεπώς, η Κοινότητα πρέπει να ενισχύσει την πολιτική που εφαρμόζει στον τομέα της ενιαίας αγοράς και να ενδυναμώσει την επιβολή των κανόνων της πολιτικής ανταγωνισμού, με στόχο τη αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση των τιμών για τους καταναλωτές, εξασφαλίζοντας συγχρόνως την παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Για το σκοπό αυτό, η Κοινότητα πρέπει να ενισχύσει την παρακολούθηση βασικών τομέων της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των συνεπειών που προκύπτουν για τους καταναλωτές, και να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ενός πίνακα επιδόσεων για τον καταναλωτή, με σκοπό να καταστήσει δυνατή τη μακροπρόθεσμη εποπτεία των καταναλωτικών αγορών. Πρέπει επίσης να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια για την επιβολή της ισχύουσας νομοθεσίας, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η διαφάνεια και να κατοχυρωθεί η δυνατότητα πραγματικής επιλογής για τους καταναλωτές και τους άλλους αγοραστές. Γενικά, η βελτίωση του ανταγωνισμού και της αποδοτικότητας του τομέα των υπηρεσιών θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα του συνόλου της οικονομίας.

Πρέπει επίσης να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες από την Κοινότητα για την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αγοράς χρηματοοικονομικών υπηρεσιών , ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης αξιοποίηση των οφελών που προέκυψαν από την εισαγωγή του ευρώ και να προσφερθεί στους χρήστες χρηματοοικονομικών υπηρεσιών ευρύτερο φάσμα λιγότερο ακριβών προϊόντων με υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών. Παρά την επιτυχία που σημείωσε το σχέδιο δράσης για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες (ΣΔΧΥ), μερικά τμήματα του χρηματοοικονομικού συστήματος της ΕΕ εξακολουθούν να είναι κατακερματισμένα. Πρέπει ακόμη να δημιουργηθεί ο ενιαίος χώρος πληρωμών σε ευρώ και να εξαλειφθούν τα εμπόδια που παρακωλύουν την ενίσχυση της διασυνοριακής δραστηριότητας και του ανταγωνισμού στον τομέα των λιανικών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, ενώ επίσης επιβάλλεται να ολοκληρωθεί και να αρχίσει να εφαρμόζεται το ενιαίο πλαίσιο για τις αγορές χονδρικού εμπορίου και επενδύσεων.

Είναι επίσης επείγουσα ανάγκη να ενισχυθούν οι διασυνοριακές ρυθμίσεις σχετικά με τη χρηματοοικονομική εποπτεία και τη διαχείριση κρίσεων , για να μπορούν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στους αυξημένους κλυδωνισμούς που παρατηρούνται στις χρηματοοικονομικές αγορές και στην εντεινόμενη αστάθεια. Μέσω της αποδοτικότερης χρηματοοικονομικής διαμεσολάβησης, η ενιαία αγορά χρηματοοικονομικών αγορών θα μπορούσε συγχρόνως να μειώσει το κόστος κεφαλαίου για τους δανειολήπτες και να αυξήσει τα ποσοστά απόδοσης για τους αποταμιευτές. Μια αποδοτική χρηματοοικονομική αγορά έχει ιδιαίτερη σημασία για τα κράτη μέλη που ανήκουν στην ευρωζώνη, διότι διευκολύνει τις προσαρμογές και την αναδιανομή των πόρων και αυξάνει την ανθεκτικότητά τους στις οικονομικές κρίσεις.

Εξάλλου, θα συνεχιστούν οι εργασίες για τη μείωση των δαπανών συμμόρφωσης που προκύπτουν από τη φορολογική κατάτμηση της εσωτερικής αγοράς, ιδίως για τις ΜΜΕ, καθώς και για την παροχή στις εταιρείες της δυνατότητας να επιλέγουν, για το φόρο εταιρειών, φορολογική βάση σε επίπεδο ΕΕ.

Ενέργειες:

- Ενδυνάμωση της ενιαίας αγοράς και του ανταγωνισμού, ενίσχυση της παρακολούθησης των διαφόρων τομέων της αγοράς και βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου, όπου χρειάζεται, ιδίως με έμφαση στις βασικές υπηρεσίες και βιομηχανίες δικτύου.

- Εξασφάλιση της πλήρους και έγκαιρης εφαρμογής της οδηγίας για τις υπηρεσίες.

- Εξασφάλιση της δημιουργίας του ενιαίου χώρου πληρωμών σε ευρώ, εξάλειψη των εμποδίων, αύξηση του ανταγωνισμού στον τομέα των λιανικών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και εδραίωση του ενιαίου πλαισίου για τις διασυνοριακές χονδρικές αγορές και τις διασυνοριακές επενδυτικές δραστηριότητες.

- Ενίσχυση των ισχυουσών εποπτικών ρυθμίσεων και επίτευξη προόδου προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης κατάλληλων μέσων για τη διαχείριση διασυνοριακών κρίσεων από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ΕΕ.

3.3. Επένδυση στη γνώση και την καινοτομία

Η Κοινότητα θα καθιερώσει μια «πέμπτη ελευθερία», την ελεύθερη κυκλοφορία της γνώσης, που θα συμπληρώσει τις άλλες τέσσερις ελευθερίες (κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών, προσώπων και κεφαλαίων). Η καθιέρωση αυτής της «πέμπτης ελευθερίας» μέσω της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού χώρου έρευνας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της βελτίωσης των βασικών συνθηκών που διέπουν την καινοτομία είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού των εθνικών πολιτικών έρευνας και καινοτομίας. Μόνο αυτό μπορεί να δώσει στην ΕΕ τη δυνατότητα να επιτύχει κορυφαίες, σε παγκόσμιο επίπεδο, επιδόσεις στον τομέα της έρευνας και να βελτιώσει την ελκυστικότητά της για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων.

Στόχος 6: Η Κοινότητα θα καθιερώσει μια «πέμπτη ελευθερία», την ελεύθερη κυκλοφορία της γνώσης, και θα δημιουργήσει ένα γνήσιο ευρωπαϊκό χώρο έρευνας.

Για να καθιερωθεί η «πέμπτη ελευθερία», η ελεύθερη κυκλοφορία της γνώσης, και για να δημιουργηθεί ένας γνήσιος ευρωπαϊκός χώρος έρευνας πρέπει να ενισχυθούν, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, και οι τρεις συνιστώσες του τριγώνου της γνώσης: έρευνα, καινοτομία και εκπαίδευση[5]. Η αύξηση της συγκέντρωσης των ερευνητικών πόρων εντός και μεταξύ των κρατών μελών σε μια βάση μεταβλητής γεωμετρίας θα διευκολυνθεί με τον κοινό προγραμματισμό και με την ανάπτυξη ενός νομικού πλαισίου για τη δημιουργία και τη λειτουργία πανευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών. Η εκπόνηση μιας κοινοτικής στρατηγικής και ενός κοινοτικού πλαισίου για τη διεθνή επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία θα ενισχύσει επίσης τη συνεργασία της ΕΕ και των κρατών μελών και θα αυξήσει τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα σε διεθνές επίπεδο.

Με βάση την ιδέα ενός «ευρωπαϊκού διαβατηρίου» πρέπει να δημιουργηθεί μια αποτελεσματική ευρωπαϊκή ενιαία αγορά εργασίας για τους ερευνητές, η οποία θα βελτιώσει τις προοπτικές σταδιοδρομίας και τις διασυνοριακές δυνατότητες πρόσληψης και κινητικότητας των ερευνητών. Η εξέλιξη αυτή θα συμπληρώσει τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για να ενισχύσουν και να μεταρρυθμίσουν τον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και επίσης θα διευκολύνει τη δικτύωση και θα αυξήσει τη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών φορέων και επιχειρήσεων.

Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής, η οποία ενσωματώνει την εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία. Με τον τρόπο αυτό θα αποτελέσει υπόδειγμα για την προώθηση μιας ανοιχτής διαδικασίας ανταλλαγής γνώσεων και καινοτομίας μεταξύ των δημόσιων ερευνητικών ιδρυμάτων και της βιομηχανίας. Γενικά, η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου έρευνας θα εξασφαλίσει οικονομίες κλίμακας και φάσματος, θα συμβάλει στην αποδοτικότερη κατανομή των πόρων και θα έχει σημαντικά θετικά διασυνοριακά αποτελέσματα προς όφελος όλων των κρατών μελών.

Ενέργειες:

- Συγκέντρωση των πόρων Ε&Α για την εξασφάλιση της αποδοτικότερης χρήσης τους, με τον προσδιορισμό, έως το τέλος του 2008, τομέων για την εφαρμογή κοινών προγραμμάτων και με τη δρομολόγηση κοινών προσκλήσεων υποβολής σχεδίων έως το τέλος του 2010.

- Βελτίωση των προοπτικών διασυνοριακής κινητικότητας και σταδιοδρομίας των ερευνητών, με βάση ένα ευρωπαϊκό «διαβατήριο».

- Πλήρης λειτουργία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας.

- Προώθηση μιας νέας γενιάς ερευνητικών εγκαταστάσεων παγκόσμιου επιπέδου, με την κατάρτιση, έως το τέλος του 2009, χαρτών πορείας για τη δρομολόγηση κοινά συμφωνημένων σχεδίων. Για τα εν λόγω σχέδια παγκόσμιας κλίμακας, έναρξη διαλόγου με τους ενδιαφερόμενους διεθνείς εταίρους μέσα στο 2008.

Στόχος 7: Η Κοινότητα θα βελτιώσει τους βασικούς όρους που διέπουν την καινοτομία, ιδίως για τα επιχειρηματικά κεφάλαια και τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας.

Η Κοινότητα πρέπει να βελτιώσει τους βασικούς όρους που διέπουν την καινοτομία μέσω της εφαρμογής της στρατηγικής καινοτομίας ευρείας βάσης[6]. Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει, για παράδειγμα, την ανάπτυξη πρωτοπόρων αγορών στον τομέα των νέων τεχνολογιών, την ενίσχυση του πλαισίου των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και την επιτάχυνση της θέσπισης διαλειτουργικών προτύπων.

Ειδικότερα, η Κοινότητα πρέπει να δημιουργήσει περισσότερο ευνοϊκούς όρους για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας, ούτως ώστε να διευκολύνει τη συχνότερη εμφάνιση εξαιρετικά καινοτόμων ΜΜΕ και την ανάπτυξη πρωτοπόρων αγορών στον τομέα των νέων τεχνολογιών, όπως οι τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Η κατάρτιση ενός κοινοτικού νομικού πλαισίου για τα επιχειρηματικά κεφάλαια αποτελεί βασική απαίτηση. Η Κοινότητα πρέπει να συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη για να εξαλείψει τα υπάρχοντα κανονιστικά και φορολογικά εμπόδια που παρακωλύουν τις διασυνοριακές επενδύσεις από επιχειρηματικά κεφάλαια. Πρέπει επίσης να συμβάλει στην κάλυψη των ελλείψεων ιδίων κεφαλαίων μέσω της χρηματοδότησης των αρχικών σταδίων ανάπτυξης των νέων επιχειρήσεων με επιχειρηματικά κεφάλαια. Το πρόγραμμα εγγυήσεων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων υπέρ των ΜΜΕ πρέπει να επεκταθεί σημαντικά, ούτως ώστε να αξιοποιηθούν οι μικροπιστώσεις και τα κεφάλαια ενδιάμεσης χρηματοδότησης[7]. Υπολογίζεται ότι η αύξηση της μέσης χρήσης των επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ σε επίπεδα αντίστοιχα προς εκείνα των χωρών που έχουν σήμερα τις καλύτερες επιδόσεις θα απέδιδε ένα επιπλέον ποσό 20 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων.

Η Κοινότητα πρέπει επίσης να εργαστεί για να βελτιώσει τη χρήση και την προστασία των άυλων στοιχείων , και ιδίως των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, τα οποία συμβάλλουν επίσης στην προσέλκυση χρηματοδοτικών πόρων. Το σύστημα καταχώρισης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην ΕΕ εξακολουθεί να πάσχει από ένα δαπανηρό και γραφειοκρατικό κατακερματισμό, που δυσχεραίνει τη μεταφορά και τη διάδοση της γνώσης και της καινοτομίας σε ολόκληρη την ΕΕ[8]. Η αύξηση της αποδοτικότητας του συστήματος αυτού και η διασφάλιση της τήρησής του αυξάνει τις αποδόσεις των επενδύσεων που γίνονται στην Ε&Α, πράγμα που δημιουργεί κίνητρα για τη δραστηριοποίηση στον τομέα της Ε&Α, την πραγματοποίηση χρηματοοικονομικών επενδύσεων και την εμπορική εκμετάλλευση των καινοτομιών. Η ενίσχυση του κοινοτικού συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ενός κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και της βελτίωσης του συστήματος διευθέτησης των διαφορών που αφορούν διπλώματα ευρεσιτεχνίας, όχι μόνο θα μείωνε σημαντικά τις δαπάνες καταχώρισης των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αλλά και θα ενίσχυε την ασφάλεια δικαίου.

Ενέργειες:

- Προώθηση μιας κοινοτικής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων.

- Βελτίωση της προθυμίας για επενδύσεις σε ΜΜΕ και της πρόσβασης των ΜΜΕ σε χρηματοδοτικούς πόρους.

- Δημιουργία κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και βελτίωση του συστήματος διευθέτησης των διαφορών που αφορούν διπλώματα ευρεσιτεχνίας, μέσω της σημαντικής μείωσης των δαπανών καταχώρισης των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και της ενίσχυσης της ασφάλειας δικαίου.

3.4. Ενέργεια και κλιματική αλλαγή

Στόχος 8: Η Κοινότητα θα ολοκληρώσει την εσωτερική αγορά ενέργειας και θα εκδώσει τη δέσμη νομοθετικών μέτρων για την κλιματική αλλαγή, ούτως ώστε να δημιουργηθεί το πλαίσιο που θα επιτρέψει μείωση των εκπομπών αερίου θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 20% και την αύξηση σε 20% του μεριδίου των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας έως το 2020.

Ενόψει του εντεινόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού για τους ενεργειακούς πόρους και για να επιτύχει τους φιλόδοξους στόχους που έχουν τεθεί για το 2020 για μείωση των αερίων θερμοκηπίου και αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, η ΕΕ πρέπει να δημιουργήσει μια πραγματική κοινοτική εσωτερική αγορά ενέργειας και ένα ευρύ σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου. Η δημιουργία μιας εσωτερικής αγοράς ενέργειας θα αυξήσει την αποδοτικότητα και θα βελτιώσει την ενεργειακή ασφάλεια. Στο παρελθόν, η απελευθέρωση των εθνικών αγορών ενέργειας δεν δημιούργησε πάντοτε ισχυρό ανταγωνισμό. Επιβάλλεται η πλήρης εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας και ο πραγματικός διαχωρισμός μεταξύ της παραγωγής και προμήθειας ενέργειας, αφενός, και της διαχείρισης των δικτύων, αφετέρου , για να αυξηθεί ακόμη περισσότερο ο ανταγωνισμός και να ενισχυθεί η αποδοτικότητα με την είσοδο νέων ανταγωνιστών στην αγορά. Επιπλέον, είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η ανεξαρτησία και η συνεργασία των ρυθμιστικών αρχών ενέργειας και να εξαλειφθούν τα τεχνικά εμπόδια που δυσχεραίνουν την ολοκλήρωση της αγοράς, ιδίως μέσω της ουσιαστικής ενίσχυσης της ικανότητας διασυνοριακής διασύνδεσης , με στόχο την ύπαρξη επαρκούς ικανότητας μεταφοράς ενέργειας για την ολοκλήρωση των εθνικών αγορών. Σκοπός των μέτρων αυτών είναι να δημιουργήσουν πραγματικά κίνητρα για την πραγματοποίηση επενδύσεων ύψους 1000 δισεκατομμυρίων ευρώ σε εγκαταστάσεις νέας γενεάς και σε καλύτερες διασυνοριακές διασυνδέσεις που θα απαιτηθούν κατά την επόμενη εικοσαετία. Η εσωτερική αγορά ενέργειας πρέπει να συμπληρώνεται, αφενός, με ένα αποδοτικό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί για το 2020 για μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, και, αφετέρου, με ένα κοινοτικό πλαίσιο για την αποδοτική ανάπτυξη των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας , ούτως ώστε το μερίδιο των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας να φτάσει στο 20% έως το 2020.

Ενέργειες:

- Έγκριση, έως το Μάιο του 2009, της δέσμης νομοθετικών μέτρων για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ούτως ώστε να δημιουργηθεί μια εσωτερική αγορά ενέργειας που να ευνοεί τον ανταγωνισμό και τις επενδύσεις, να ενισχυθούν η ανεξαρτησία και η συνεργασία των ρυθμιστικών αρχών ενέργειας και να εξαλειφθούν τα τεχνικά εμπόδια που παρακωλύουν την ολοκλήρωση της αγοράς.

- Έγκριση, έως το Μάιο του 2009, της δέσμης νομοθετικών μέτρων που θα εξασφαλίσουν την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για τα αέρια θερμοκηπίου και τις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας.

Στόχος 9: Η Κοινότητα θα προωθήσει μια βιομηχανική πολιτική που θα εστιάζεται στην πιο βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση και θα δίνει έμφαση στις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και στα προϊόντα, τις υπηρεσίες και τις τεχνολογίες που συνεπάγονται χαμηλές εκπομπές άνθρακα και κάνουν αποδοτική χρήση των πόρων.

Οι φιλόδοξοι στόχοι που έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για το 2020 όσον αφορά την κλιματική αλλαγή θα απαιτήσουν επενδύσεις πρωτόγνωρου επιπέδου σε νέες τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα και θα επιφέρουν θεμελιώδεις αλλαγές στην οικονομία της ΕΕ. Χρειάζεται ισχυρή κοινοτική δράση για να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη μιας δυναμικής εσωτερικής αγοράς περιβαλλοντικών τεχνολογιών, ιδίως τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα και υψηλής αποδοτικότητας ενέργειας/πόρων. Οι προσπάθειες των κρατών μελών να προωθήσουν αυτές τις βιομηχανίες υπονομεύονται αναπόφευκτα από την έλλειψη εμπορικών ευκαιριών και οικονομιών κλίμακας, οι οποίες θα μπορούσαν να δημιουργηθούν με την ανάπτυξη μιας πραγματικά κοινοτικής αγοράς περιβαλλοντικών προϊόντων, υπηρεσιών και τεχνολογιών. Συνεπώς, για να στεφθούν οι προσπάθειες αυτές από επιτυχία, χρειάζεται μια νέα κοινοτική βιώσιμη βιομηχανική στρατηγική , η οποία θα πλαισιώσει τη διαδικασία μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και υψηλής ενεργειακής αποδοτικότητας[9].

Πρέπει να τονωθεί η ανάπτυξη νέων αγορών μέσω της εφαρμογής πιλοτικών στρατηγικών σε τομείς όπως οι βιώσιμες κατασκευές, η ανακύκλωση, τα βιοπροϊόντα και οι ανανεώσιμες μορφές ενέργειας. Οι στρατηγικές αυτές θα τονώσουν τη ζήτηση για περιβαλλοντικές τεχνολογίες, αποφέροντας σημαντικά περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Πρέπει να περιλαμβάνουν επίσης την έγκαιρη κατάρτιση δυναμικών κοινοτικών περιβαλλοντικών προτύπων για την ενιαία αγορά, πράγμα που θα απέφερε στη συνέχεια κέρδη ανταγωνιστικότητας, με την υιοθέτηση αυτών των προτύπων σε διεθνές επίπεδο. Άλλα μέσα είναι οι απαιτήσεις επισήμανσης και η προώθηση των «οικολογικών» δημόσιων συμβάσεων. Επιβάλλεται επίσης η χρήση των κοινοτικών κεφαλαίων για την προσέλκυση χρηματοδοτικών πόρων από τον ιδιωτικό τομέα , με στόχο τη χρηματοδότηση της έρευνας και της εμπορίας προϊόντων και τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα (π.χ. χρηματοδότηση καθαρών τεχνολογιών με επιχειρηματικά κεφάλαια). Παράλληλα με το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου, θα μπορούσε να επανεξεταστεί η οδηγία για τη φορολόγηση της ενέργειας , για να εξασφαλιστεί ότι η φορολογία αυτού του είδους υποστηρίζει πιο αποτελεσματικά την επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η ΕΕ στους τομείς της ενέργειας και της κλιματικής αλλαγής και συμβάλλει στην αποδοτικότητα των σχετικών πολιτικών. Επιπλέον, πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα χρήσης και άλλων φορολογικών μέσων, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, για την προώθηση προϊόντων με χαμηλή κατανάλωση ενέργειας.

Ενέργειες:

- Δημιουργία μιας εσωτερικής αγοράς περιβαλλοντικών τεχνολογιών και προώθηση της ανάπτυξης πρωτοπόρων ευρωπαϊκών αγορών για τεχνολογίες που κάνουν αποδοτική χρήση της ενέργειας και των πόρων.

- Αναθεώρηση της οδηγίας για τη φορολόγηση της ενέργειας, ούτως ώστε να συνδεθεί στενότερα με τους ενεργειακούς και περιβαλλοντικούς στόχους της ΕΕ.

- Επανεξέταση των μέτρων με τα οποία θα ήταν δυνατόν να ενισχυθούν οι δημόσιες συμβάσεις προμηθειών προϊόντων, τεχνολογιών και υπηρεσιών που έχουν υψηλή απόδοση και είναι φιλικά για το περιβάλλον, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τα κτίρια.

4. Εξωτερικές ενέργειες

Στόχος 10: Η Κοινότητα, παράλληλα με την προσπάθεια που καταβάλλει για την ολοκλήρωση των πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων της Ντόχα, θα διεξαγάγει διμερείς διαπραγματεύσεις με τους βασικούς εμπορικούς της εταίρους, με στόχο τη δημιουργία νέων ευκαιριών για το διεθνές εμπόριο και τις διεθνείς επενδύσεις, τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά, με έμφαση στις χώρες και τους τομείς όπου εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια, και τη δημιουργία ενός κοινού χώρου κανονιστικών διατάξεων και προτύπων.

Η Κοινότητα είναι προσηλωμένη στη δέσμευσή της για περαιτέρω εξάλειψη των εμπορικών και επενδυτικών εμποδίων και θα εξακολουθήσει να αντιτάσσεται σθεναρά στις αθέμιτες εμπορικές και επενδυτικές πρακτικές και στη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η επιτυχής ολοκλήρωση του γύρου της Ντόχα παραμένει ο καλύτερος τρόπος για την επίτευξη αυτού του στόχου. Θα χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μέσα για να εξασφαλιστεί ότι το άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς θα διατηρηθεί και θα συνοδευτεί από αυξημένη πρόσβαση στις αγορές των τρίτων χωρών. Η Επιτροπή θα υποβάλλει κάθε χρόνο έκθεση για τις δραστηριότητες που αφορούν την πρόσβαση στην αγορά, προσδιορίζοντας τις χώρες και τους τομείς στους οποίους εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια και πραγματοποιώντας διαβουλεύσεις με τις σχετικές χώρες. Σε όσες περιπτώσεις τα προβλήματα παραμένουν, θα εξετάζεται η χρήση των κοινοτικών εμπορικών μέσων και/ή η ανάληψη δράσης στο πλαίσιο του ΠΟΕ.

Η Κοινότητα είναι αποφασισμένη να διαμορφώσει την παγκοσμιοποίηση με τέτοιο τρόπο ώστε να μεγιστοποιήσει τα οφέλη της και να τα μοιραστεί με τους εταίρους της. Η Κοινότητα πρέπει να εντείνει το διάλογο με τους κυριότερους εμπορικούς της εταίρους, περιλαμβανομένων των γειτονικών χωρών και των αναδυόμενων οικονομιών, και να προωθήσει περαιτέρω την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση με τους γείτονές της. Οι διμερείς εμπορικές συμφωνίες με βασικούς εμπορικούς εταίρους , συμπεριλαμβανομένων των γειτονικών χωρών (όπως οι διαπραγματεύσεις για μια ενισχυμένη συμφωνία με την Ουκρανία) και των αναδυόμενων οικονομιών, επιτρέπουν στην ΕΕ να υπερβεί το πλαίσιο των υποχρεώσεων του ΠΟΕ και να συμπεριλάβει φιλόδοξες διατάξεις για κανονιστική και διασυνοριακή συνεργασία. Αυτή την εποχή γίνονται διαπραγματεύσεις για τη σύναψη διμερών συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών με τη Νότια Κορέα, την Ινδία και τις χώρες της ASEAN, ενώ θα ακολουθήσουν και άλλες. Μια συμφωνία συνεργασίας με την Κίνα θα βελτιώσει την πρόσβαση των κοινοτικών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά και θα προωθήσει την κανονιστική σύγκλιση. Οι συμφωνίες αυτές θα τονώσουν το διεθνές εμπόριο και τις διεθνείς επενδύσεις, θα αυξήσουν τον ανταγωνισμό και θα μειώσουν τις τιμές καταναλωτή. Επιπλέον, οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνιών σύνδεσης με την Mercosur, την Κοινότητα των Άνδεων και την κεντρική Αμερική περιλαμβάνουν σημαντικά θέματα που αφορούν το εμπόριο και τις λοιπές οικονομικές σχέσεις. Οι διαπραγματεύσεις αυτές, παράλληλα με την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου, μπορούν επίσης να συμβάλουν στην περαιτέρω ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης στις χώρες-εταίρους και στην προώθηση κοινών αξιών και διεθνώς συμφωνημένων κοινωνικών και περιβαλλοντικών προτύπων, περιλαμβανομένης της αξιοπρεπούς εργασίας.

Η καθιέρωση ενός σταθερού κοινού κανονιστικού χώρου με τους σημαντικότερους εμπορικούς μας εταίρους, όπως οι ΗΠΑ (στο πλαίσιο του Διατλαντικού Οικονομικού Συμβουλίου), θα δρομολογήσει μια διαδικασία εναρμόνισης των κανονισμών και των προτύπων, ιδίως για τις νέες τεχνολογίες, πράγμα που τελικά θα ωφελήσει όλες τις εμπορικές χώρες. Αυτό θα μειώσει σημαντικά το κόστος που επωμίζονται οι επιχειρήσεις, μειώνοντας τα μη δασμολογικά εμπόδια, και θα τονώσει το εμπόριο. Πρέπει επίσης να ληφθούν μέτρα για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος επιβολής των ΔΠΙ έναντι πράξεων παραποίησης/απομίμησης. Βασικές εν προκειμένω πρωτοβουλίες είναι η αύξηση της συνεργασίας με σημαντικούς εμπορικούς εταίρους, με σκοπό την ενίσχυση της τελωνειακής συνεργασίας και την υποστήριξη της επιβολής του νόμου στις κυριότερες χώρες προέλευσης, όπως π.χ. με τη στρατηγική δράσης ΕΕ-ΗΠΑ για τα ΔΠΙ, και η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη μιας νέας εμπορικής συμφωνίας για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης (ACTA).

Ενέργειες:

- Διαπραγμάτευση φιλόδοξων διμερών συμφωνιών με σημαντικούς εμπορικούς εταίρους και προώθηση της ολοκλήρωσης με τις γειτονικές και τις υποψήφιες χώρες μέσω της ανάπτυξης ενός κοινού οικονομικού χώρου.

- Πιθανή χρήση κοινοτικών εμπορικών μέσων με βάση την ετήσια έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά.

- Πλήρης ανάπτυξη του δυναμικού του Διατλαντικού Οικονομικού Συμβουλίου και συνεργασία με άλλους βασικούς εμπορικούς εταίρους για τη δημιουργία κοινού χώρου συμβατών κανονιστικών διατάξεων και προτύπων.

- Βελτίωση της αποτελεσματικότητας του συστήματος επιβολής των ΔΠΙ για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης, μεταξύ άλλων και μέσω μιας πολυμερούς συμφωνίας για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης (ACTA).

5. Εξασφάλιση της υλοποιησης του ΚΠΛ

Το ΚΠΛ παρουσιάζει τους βασικούς στόχους οικονομικών μεταρρυθμίσεων για την περίοδο 2008-2010, στόχους οι οποίοι μπορούν να συμβάλουν τα μέγιστα στην ανάπτυξη και την απασχόληση σε κοινοτικό επίπεδο, ενώ συγχρόνως υποστηρίζουν και συμπληρώνουν τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε εθνικό επίπεδο. Αυτό το στρατηγικό πρόγραμμα πρέπει να αποτελεί την πυξίδα των εργασιών όλων των οργάνων της ΕΕ όσον αφορά την κοινοτική διάσταση της στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Μολονότι στην προσπάθεια αυτή μπορούν επίσης να συμβάλουν και άλλα μέτρα, οι ενέργειες του ΚΠΛ έχουν προσδιοριστεί ως οι πιο επείγουσες και οι πιο σημαντικές για τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που μπορούν να γίνουν την περίοδο 2008-2010. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, η Επιτροπή προτείνει δύο βασικά στοιχεία που έχουν θεμελιώδη σημασία για την εξασφάλιση της υλοποίησης του προγράμματος :

Πρώτον, έχει πολύ μεγάλη σημασία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμφωνήσουν σχετικά με τους στρατηγικούς μεταρρυθμιστικούς στόχους και τις σχετικές ενέργειες. Στη βάση αυτή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι μελλοντικές προεδρίες του Συμβουλίου πρέπει να κληθούν να δώσουν ύψιστη προτεραιότητα στους στόχους και τις ενέργειες του κοινοτικού προγράμματος της Λισαβόνας.

Δεύτερον, για να εξασφαλιστεί η έγκαιρη υλοποίηση του ΚΠΛ, επιβάλλεται η εκ του σύνεγγυς παρακολούθηση της εφαρμογής του. Αυτό μπορεί να γίνει με την περιγραφή της προόδου που επιτελεί η Κοινότητα όσον αφορά την προώθηση των οικονομικών μεταρρυθμίσεών της σε μια ετήσια έκθεση εφαρμογής , η οποία θα αξιολογεί το βαθμό στον οποίο η Κοινότητα εφαρμόζει επιτυχώς τα συγκεκριμένα μέτρα που συνοψίζονται στο συνημμένο πίνακα. Η έκθεση αυτή θα διευκολύνει σημαντικά τη διαδικασία πολυμερούς επιτήρησης, που διεξάγεται το φθινόπωρο, και θα καθιστά δυνατή τη συστηματική παρακολούθηση της προόδου που επιτελείται σε κοινοτικό επίπεδο, παράλληλα με τη θεματική αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων σε επίπεδο κρατών μελών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα καλείται επίσης να εξετάζει την επιτελούμενη πρόοδο. Η διαδικασία αυτή θα τροφοδοτεί τις ετήσιες εκθέσεις προόδου της Επιτροπής , που θα υποδεικνύουν αν χρειάζεται οποιαδήποτε επικαιροποίηση του κοινοτικού προγράμματος της Λισαβόνας. Με βάση τα στοιχεία αυτά, το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα αξιολογεί την όλη κατάσταση και θα παρέχει περαιτέρω καθοδήγηση, όταν χρειάζεται, στο πλαίσιο της ετήσιας γενικής αξιολόγησής του για τη στρατηγική ανάπτυξης και απασχόλησης.

Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί:

- το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών να εγκρίνουν το προτεινόμενο κοινοτικό πρόγραμμα της Λισαβόνας για την περίοδο 2008-2010, ιδίως:

- εγκρίνοντας τους 10 βασικούς στόχους στους οποίους πρέπει να αναληφθεί κοινοτική δράση και τα μέτρα που προτείνονται στο πλαίσιο κάθε στόχου

- συμφωνώντας να επανεξετάζουν την επιτελούμενη πρόοδο και παρέχοντας καθοδήγηση σε ετήσια βάση

- δίνοντας προτεραιότητα στις ενέργειες που απαιτούνται για την επίτευξη των 10 βασικών στόχων.

- ANNEX

International Agreement - New Partnership and Cooperation Agreement (PCA) with China |

Bilateral regulatory cooperation with US, Japan, China and Russia |

Multi-party Agreement - Anti Counterfeiting Trade Agreement (ACTA) |

| | | | | | | | | | | |Monitoring and strengthening of spending on Growth and Jobs (earmarking) | | | | | |European Cohesion Policy Funds (mid-term review 2010) | | | | | | | | | |European Agricultural Fund for Rural Development (mid-term review 2010) | | | | | | | | | |Lifelong learning Programme | | | | | | | | | |European Globalisation Adjustment Fund | | | | | | | | | | | |

[1] «Κοινοτικό πρόγραμμα της Λισαβόνας: έκθεση τεχνικής υλοποίησης 2006», SEC(2006) 1379.

[2] Βλ. το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Spillovers and complementarities in the context of the Lisbon Growth and Jobs Strategy including the economic effects of the Community Lisbon Programme», όπου υπολογίζεται ότι ο οικονομικός αντίκτυπος των μέτρων του ΚΠΛ θα μπορούσε να αυξήσει το πραγματικό ΑΕγχΠ της ΕΕ κατά 2¾ εκατοστιαίες μονάδες έως το 2020. Ωστόσο, καθώς η εν λόγω μελέτη βασίζεται σε διαφορετικά οικονομικά μοντέλα και σε διαφορετικές μεθοδολογίες, πηγές στοιχείων και παραδοχές, τα αποτελέσματα πρέπει ασφαλώς να ερμηνευθούν με επιφύλαξη.

[3] Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2007): τέταρτη έκθεση για την οικονομική και την κοινωνική συνοχή.

[4] «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας», συμπεράσματα του Συμβουλίου εκπαίδευσης της 15ης Νοεμβρίου 2007.

[5] Η Ε&Α/καινοτομία ήταν βασική πρόκληση στα 24 από τα 25 εθνικά μεταρρυθμιστικά προγράμματα των κρατών μελών το 2005.

[6] «Μια στρατηγική καινοτομίας ευρείας βάσης: εννέα στρατηγικά μέτρα για την καινοτομία σε επίπεδο ΕΕ», συμπεράσματα του Συμβουλίου ανταγωνιστικότητας τις 4ης Δεκεμβρίου 2006.

[7] Το πρόγραμμα του ΕΤαΕ για το 2006 υπερέβη κατά τι τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ και βοήθησε περίπου 180 000 ΜΜΕ σε όλη την ΕΕ.

[8] Το μέσο κόστος επεξεργασίας και μετάφρασης των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην ΕΕ είναι υπερδεκαπλάσιο απ’ ό,τι στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία.

[9] Ανακοίνωση της Επιτροπής «Eνδιάμεση εξέταση της βιομηχανικής πολιτικής: συνεισφορά στη στρατηγική της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση» - COM(2007) 374 της 4.7.2007.