[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 12.07.2006

COM (2006) 392 τελικό.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, TO ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

- Ετήσια Δήλωση για τη Ευρωζώνη – { SEC(2006) 936 }

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, TO ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

- Ετήσια Δήλωση για τη Ευρωζώνη –

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Η συμμετοχή στη ζώνη του ευρώ ενισχύει τον βαθμό της οικονομικής αλληλεξάρτησης μεταξύ των κρατών μελών μέσω της ύπαρξης ενιαίας νομισματικής πολιτικής, με την ανάπτυξη στενότερων εμπορικών και χρηματοοικονομικών δεσμών και με την ενθάρρυνση μεγαλύτερου συντονισμού των οικονομικών πολιτικών. Ένεκα της αλληλεξάρτησης αυτής, τα μέλη της ζώνης του ευρώ αντιμετωπίζουν οικονομικές προκλήσεις, οι οποίες σχετίζονται με εκείνες που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στο σύνολό τους. Σε ορισμένες δε περιπτώσεις οι προκλήσεις αυτές είναι πιο άμεσες.

2. Η Ετήσια Δήλωση για τη Ζώνη του Ευρώ, καθώς και η Ετήσια Έκθεση για τη Ζώνη του Ευρώ που την συνοδεύει, παρουσιάζουν τις απόψεις της Επιτροπής σχετικά με τη φύση των προκλήσεων αυτών και πραγματεύονται τις κατάλληλες απαντήσεις των οικονομικών πολιτικών σε επίπεδο ζώνης του ευρώ και κρατών μελών. Η Δήλωση αποσκοπεί στο να ευαισθητοποιήσει και να προκαλέσει ένα ευρύ διάλογο σχετικά με τις οικονομικές πολιτικές και τις εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ θέματα που είναι σημαντικά για τα 310 εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε αυτήν. Έχει επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο πλαίσιο της διεύρυνσης της ευρωζώνης, καθόσον η Σλοβενία θα καταστεί το νεότερο κράτος μέλος που θα ενταχθεί σε αυτή την 1η Ιανουαρίου 2007[1] Ενημερώνοντας τους διαμορφωτές πολιτικής και το ευρύτερο κοινό, η Δήλωση συμπληρώνει την ανάλυση της Επιτροπής σχετικά με την οικονομία της ευρωζώνης σε δημοσιεύσεις όπως είναι η Τριμηνιαία Έκθεση για την οικονομία της ευρωζώνης, τα Δημόσια Οικονομικά στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) και η Οικονομική Ανασκόπηση της ΕΕ.

II. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

3. Απαλλαγμένη από τη νωθρότητα της τελευταίας πενταετίας, η ζώνη του ευρώ παρουσιάζει εικόνα ανάκαμψης των οικονομικών δραστηριοτήτων. Οι επιχειρήσεις ατενίζουν το μέλλον με μεγαλύτερη αισιοδοξία χάρη στα υψηλά εταιρικά κέρδη και στα χαμηλά επιτόκια. Οι καταναλωτές, επίσης, αποκτούν σταδιακά μεγαλύτερη εμπιστοσύνη , ενώ οι δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν σταδιακά έπειτα από αρκετά έτη επιφυλακτικής στάσης. Οι καλύτερες εσωτερικές επιδόσεις της ζώνης του ευρώ υποστηρίζονται από μια συνεχή έντονη αύξηση της εξωτερικής ζήτησης. Το γεγονός αυτό αντανακλάται στην ανοδική πορεία του παγκόσμιου εμπορίου αλλά επίσης και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας σε παγκόσμιο επίπεδο.

4. Παρόλο που ο ρυθμός ανάπτυξης προσεγγίζει το δυνητικά όριο εντούτοις δεν συντρέχουν λόγοι προς εφησυχασμό. Βάσει των πλέον πρόσφατων προβλέψεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,1% το 2006, ενώ ο ρυθμός αύξησης το 2005 ανήλθε σε 1,3%. Ο πληθωρισμός βάσει του δείκτη τιμών καταναλωτή, που ανήλθε πέρυσι σε 2,2%, εν μέρει λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους, αναμένεται να παραμείνει στο επίπεδο αυτό. Φέτος, θα δημιουργηθούν πάνω από ένα εκατομμύριο νέες θέσεις απασχόλησης στη ζώνη του ευρώ. Ωστόσο, παρά την πρόσφατη ουσιαστική πτώση του, το ποσοστό ανεργίας παραμένει ακόμη στο 7,9% του εργατικού δυναμικού τον Μάιο 2006, ενώ με αύξηση της απασχόλησης 0,9% ετησίως, ο ρυθμός δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στη ζώνη του ευρώ είναι ακόμη υπερβολικά αργός. Ομοίως, το χαμηλό ποσοστό δυνητικής ανάπτυξης στη ζώνη του ευρώ, περίπου 2% ετησίως, υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, την ανάγκη για μεταρρυθμίσεις που θα αυξήσουν την παραγωγικότητα. Η αποκατάσταση της ισορροπίας αυτής αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για τις πολιτικές της ζώνης του ευρώ κατά τα προσεχή έτη.

5. Οι κίνδυνοι για την προοπτική της οικονομίας είναι μικρότεροι βραχυπρόθεσμα, αλλά αυξάνονται μεσοπρόθεσμα. Βραχυπρόθεσμα, η δημιουργία θέσεων απασχόλησης και οι θετικές επιπτώσεις των προηγούμενων ή των τρεχουσών οικονομικών μεταρρυθμίσεων στη ζώνη του ευρώ θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης σε βαθμό μεγαλύτερο από τον αναμενόμενο. Μεσοπρόθεσμα, η πιθανότητα περαιτέρω αυξήσεων των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να επιβραδύνει την ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ. Ο κίνδυνος μιας άτακτης διόρθωσης των ανισορροπιών παγκοσμίως θα μπορούσε να υπονομεύσει την παγκόσμια ανάπτυξη και την οικονομική ανάκαμψη της ζώνης του ευρώ. Από την άλλη πλευρά, τα έκτακτα κέρδη των εξαγωγικών χωρών πετρελαίου μπορούν ενδεχομένως να μεταφραστούν σε επιπλέον ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες της ζώνης του ευρώ.

III. ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΥΓΙΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ

6. Οι μακροοικονομικές πολιτικές έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη της ζώνης του ευρώ, στηριζόμενες στην αξιοπιστία του πλαισίου πολιτικής που δημιουργήθηκε από την ΟΝΕ. Η νομισματική πολιτική συνέβαλε στην αναζωογόνηση της οικονομικής δραστηριότητας και της εμπιστοσύνης, τηρώντας ευνοϊκή στάση, η οποία οδήγησε σε άνευ προηγουμένου χαμηλά ονομαστικά και πραγματικά επιτόκια το 2005, διατηρώντας ταυτόχρονα σταθερότητα τιμών. Η δημοσιονομική πολιτική στήριξε επίσης την οικονομική ανάπτυξη της ζώνης του ευρώ. Όντως, χάρη στις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί τα προηγούμενα χρόνια για την προώθηση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, τα περισσότερα κράτη μέλη ήταν σε καλύτερη κατάσταση ούτως ώστε να επιτρέψουν κατά τα πρόσφατα έτη στους αυτόματους σταθεροποιητές να παίξουν έναν ευρέως υποστηρικτικό ρόλο.

7. Ταυτόχρονα με τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης, πρέπει να εξελίσσεται και η διαμόρφωση της μακροοικονομικής πολιτικής. Όσον αφορά τη νομισματική πολιτική, τα κίνητρα που δόθηκαν κατά τα πρόσφατα έτη, αποσύρονται σταδιακά. Οι δημοσιονομικές αρχές είναι υπεύθυνες για την «επαναφόρτιση των δημοσιονομικών μπαταριών» της Ευρώπης μετά την οικονομική επιβράδυνση, βελτιώνοντας έτσι τα αποτελέσματα των προϋπολογισμών και εξοφλώντας το δημόσιο χρέος. Η διασφάλιση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών είναι επίσης ουσιαστικής σημασίας ενόψει των πρόσθετων δημοσιονομικών πιέσεων που θα προκύψουν από τη γήρανση του πληθυσμού της ζώνης του ευρώ. Σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες προβλέψεις της Επιτροπής, ο συνολικός δημόσιος δανεισμός στην ευρωζώνη αναμένεται να παραμείνει αμετάβλητος το 2006 παρά τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης, αν και η εφαρμογή λιγότερων προσωρινών μέτρων συνεπάγεται καλύτερα διαρθρωτικά αποτελέσματα. Για την πλήρη υλοποίηση του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ορισμένα κράτη -μέλη της ζώνης του ευρώ θα χρειαστεί να εφαρμόσουν πιο φιλόδοξη δημοσιονομική προσαρμογή το 2006 και το 2007 από ό,τι προέβλεπαν στα Προγράμματα Σταθερότητας τους που υπέβαλαν το 2005.

8. Οι ανησυχίες ότι μια προσαρμογή στην μακροοικονομική πολιτική θα περιορίσει την οικονομική ανάκαμψη είναι αδικαιολόγητες. Η πραγματική ανησυχία που υπάρχει είναι ότι η απουσία μιας τέτοιας προσαρμογής θα υπονομεύσει τις συνθήκες για τη συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης στη ζώνη του ευρώ, αναβάλλοντας τη λήψη πολιτικών αποφάσεων που είναι αναγκαίες για τη μεσοπρόθεσμη στήριξη της ανάκαμψης. Όσον αφορά τη μακροοικονομική πολιτική, οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν δυστυχώς καλά ότι μία στρατηγική του “βλέποντας και κάνοντας” δεν θα ήταν κατάλληλη. Στις δεκαετίες του 1970 και 1980, η παραμέληση της μακροοικονομικής σταθερότητας κατά τη διάρκεια των περιόδων ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας κληροδότησε επίμονο πληθωρισμό, υψηλά ελλείμματα και αυξανόμενο χρέος που δημιούργησαν συνθήκες για χαμηλή ανάπτυξη και υψηλή ανεργία. Πιο πρόσφατα, η ευνοϊκή ανάπτυξη στο τέλος της δεκαετίας του 1990 δεν αξιοποιήθηκε για να ολοκληρωθεί η δημοσιονομική εξυγίανση που είχε αναληφθεί κατά τη διάρκεια της πορείας προς την ΟΝΕ. Με την οικονομική ανάπτυξη στη ευρωζώνη να εμφανίζει σταθερή βελτίωση για πρώτη φορά από το 1999, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι ένα συνετό μείγμα μακροοικονομικής πολιτικής που αποφέρει σταθερότητα τιμών και μειωμένες δημοσιονομικές ανισορροπίες, συνδυασμένο με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας των αγορών προϊόντων, εργασίας και κεφαλαίου, θα αποτελούσε την κατάλληλη πολιτική απάντηση.

IV. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΣΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

9. Η νίκη στη μάχη για τη μακροοικονομική σταθερότητα στη ζώνη του ευρώ και στον πόλεμο για την ανάπτυξη και την απασχόληση αποτελεί οικονομική και πολιτική προτεραιότητα. Δώδεκα εκατομμύρια άντρες και γυναίκες είναι ακόμη άνεργοι στη ζώνη του ευρώ. Η ανάπτυξη και η παραγωγικότητα βρίσκονται σε υπερβολικά χαμηλό επίπεδο, ιδίως όταν ληφθούν υπόψη οι προκλήσεις από τη γήρανση του πληθυσμού. Δεν επωφελούνται όλοι οι Ευρωπαίοι ακόμη πλήρως από την τεχνολογική πρόοδο και την παγκοσμιοποίηση. Ορισμένοι επιρρίπτουν στο ενιαίο νόμισμα την ευθύνη για τις απογοητευτικές επιδόσεις από πλευράς ανάπτυξης και απασχόλησης στη ζώνη του ευρώ κατά την τελευταία πενταετία, αλλά η πραγματική αιτία έγκειται στην ανεπαρκή πρόοδο σε θέματα μεταρρυθμίσεων της αγοράς προϊόντων, εργασίας και κεφαλαίου. Η επιτάχυνση του ρυθμού των οικονομικών μεταρρυθμίσεων, η τόνωση του ανταγωνισμού και η εξασφάλιση της μακροοικονομικής σταθερότητας αποτελούν τη βάση της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

10. Η εξασφάλιση ευρείας στήριξης του κοινού είναι καίριας σημασίας για την επιτυχία των οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Ενώ στην Ευρώπη αυξάνεται η επίγνωση για την ανάγκη μακροοικονομικής σταθερότητας, κυκλοφορούν επίμονα ορισμένοι μύθοι σχετικά με την οικονομική μεταρρύθμιση, οι οποίοι πρέπει να καταρριφθούν. Σύμφωνα με έναν από αυτούς, η οικονομική μεταρρύθμιση αποβλέπει στην εγκατάλειψη ενός βιοτικού επιπέδου το οποίο δεν μπορούν πλέον να διατηρήσουν οι ευρωπαίοι πολίτες. Μολονότι μπορεί να συνεπάγεται ένα βραχυπρόθεσμο κόστος προσαρμογής, η οικονομική μεταρρύθμιση αποσκοπεί τελικά στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου της Ευρώπης. Σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η εφαρμογή ολοκληρωμένων οικονομικών μεταρρυθμίσεων στις αγορές προϊόντων, εργασίας και κεφαλαίου θα μπορούσε να αυξήσει το δυνητικό ρυθμό ανάπτυξηςτης ΕΕ από 2% σε 3%. Αυτό σημαίνει περισσότερες θέσεις απασχόλησης, υψηλότερα διαθέσιμα εισοδήματα και εκσυγχρονισμό του μοντέλου κράτους πρόνοιας που υπάρχει μόνο στην Ευρώπη. Σύμφωνα με έναν άλλο μύθο, η οικονομική μεταρρύθμιση καθιστά την Ευρώπη λιγότερο ευρωπαϊκή, εισάγοντας ένα διαφορετικό οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο. Η αλήθεια είναι πως η οικονομική μεταρρύθμιση αφορά την επανασύνδεση με τις ευρωπαϊκές αξίες του επιχειρείν και της κοινωνικής μέριμνας, από τις οποίες διαπνέεται η Συνθήκη της Ρώμης.

11. Οι ηγέτες της ΕΕ έχουν αναγνωρίσει ότι η οικονομική μεταρρύθμιση αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της συμμετοχής στην ζώνη του ευρώ. Το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις αρχές του τρέχοντος έτους υπογράμμισε και πάλι ότι, σε μια νομισματική ένωση, οι εύρυθμα λειτουργούσες αγορές προϊόντων, εργασίας και κεφαλαίου παίζουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση του αναπτυξιακού δυναμικού, αλλά και στην απορρόφηση των κραδασμών των οικονομικών κρίσεων. Τιμές και μισθοί που προσαρμόζονται ταχέως σε μεταβαλλόμενες οικονομικές περιστάσεις/συνθήκες παίζουν επίσης ουσιαστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των αδικαιολόγητων διαφορών πληθωρισμού και ρυθμών ανάπτυξης μεταξύ κρατών μελών της ζώνης του ευρώ. Παρά το γεγονός ότι όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ πρόκειται να ωφεληθούν από το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λισαβόνας, τα μέλη της ζώνης του ευρώ έχουν ένα πρόσθετο κίνητρο να εντείνουν τις διαρθρωτικές-μεταρρυθμιστικές προσπάθειές τους, καθώς τα οφέλη από την αύξηση του ανταγωνισμού θα προκύψουν ταχύτερα εάν τα μέλη μιας νομισματικής ένωσης ανοίξουν παράλληλα τις αγορές τους.

12. Είναι πρωταρχικής σημασίας τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να κάνουν αποφασιστικά βήματα στην πορεία της οικονομικής μεταρρύθμισης που προσδιορίστηκε στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη και την απασχόληση για την περίοδο 2005-2008. Η Ετήσια Έκθεση Προόδου της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική της Λισαβόνας, η οποία εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2006, επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ επέδειξαν στα αντίστοιχα Εθνικά Προγράμματα Μεταρρύθμισης την προσήλωσή τους στην επίτευξη διατηρήσιμων δημόσιων οικονομικών, στην ενίσχυση της παραγωγικότητας της εργασίας και στην αύξηση των ποσοστών απασχόλησης και συμμετοχής, τηρώντας ταυτόχρονα τις επιταγές της αειφόρου ανάπτυξης. Παρόλα αυτά, ορισμένα κράτη μέλη της ευρωζώνης θα χρειαστεί να καταβάλουν μεγαλύτερη προσπάθεια προκειμένου να εξασφαλίσουν την εύρυθμη λειτουργία των αγορών προϊόντων, υπηρεσιών, εργασίας και κεφαλαίου με στόχο μια δυναμική και ομαλά λειτουργούσα ΟΝΕ. Στις βασικές προτεραιότητες από την άποψη αυτή περιλαμβάνεται η επιτάχυνση της Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α) στην ευρωζώνη, η προώθηση μεγαλύτερου ανταγωνισμού στους κλάδους παροχής υπηρεσιών και στις βιομηχανίες δικτύων, ιδίως στον τομέα της ενέργειας, και η επίτευξη μεγαλύτερης προσαρμοστικότητας στην αγορά εργασίας.

13. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου κοινωνικού μοντέλου, είναι απαραίτητη η επίτευξη υψηλότερης ανάπτυξης και η δημιουργία περισσότερων θέσεων απασχόλησης. Στο πλαίσιο αυτό, οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά από τις βόρειες χώρες, στις οποίες συχνά αναφερόμαστε με τον όρο «ευελιξία με ασφάλεια», μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές έχουν οδηγήσει σε δυναμικές οικονομίες, προωθώντας υψηλό βαθμό προσαρμοστικότητας στην οργάνωση και στις σχέσεις εργασίας, ενώ ταυτόχρονα παρέχουν ασφάλεια στους εργαζομένους, μεταξύ άλλων, μέσω ουσιαστικών επενδύσεων σε πολιτικές δια βίου μάθησης και επαγγελματικής επιμόρφωσης και ενεργοποίησης για ανέργους. Αν και δεν υπάρχει ενιαίο, κατάλληλο για όλους μοντέλο «ευελιξίας με ασφάλεια», η αρχή της αυξημένης ευελιξίας, όπου χρειάζεται στην αγορά εργασίας, με παράλληλη παροχή ορισμένων εξασφαλίσεων για τους εργαζομένους, μπορεί να υλοποιηθεί με διάφορα μέσα[2]. Η εμπειρία των βόρειων χωρών ενδεχομένως να μην μπορεί εύκολα να μεταφερθεί σε άλλα κράτη μέλη. Πέραν του γεγονότος ότι οι προτιμήσεις ενδέχεται να διαφέρουν σε εθνικό επίπεδο, οι διαμορφωτές πολιτικής πρέπει επίσης να συνεκτιμήσουν, λόγου χάρη, τις δημοσιονομικές επιπτώσεις παρόμοιων μεταρρυθμίσεων, ιδίως σε χώρες που ακόμη έχουν σημαντικά ελλείμματα ή που μπορεί να δέχονται πιέσεις από τις δημοσιονομικές συνέπειες της γήρανσης των πληθυσμών.

V. ΕΝΑ ΝΟΜΙΣΜΑ, ΜΙΑ ΑΓΟΡΑ

14. Κατά τη δεκαετία του 1980, τα κράτη μέλη αναγνώρισαν ότι η ίδρυση «ενιαίας αγοράς» στην Ευρώπη παρέχει ένα ισχυρό επιχείρημα για τη δημιουργία «ενιαίου νομίσματος». Τώρα που το ενιαίο νόμισμα αποτελεί πραγματικότητα, τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ πρέπει να πεισθούν να υποστηρίξουν πολιτικές που στηρίζουν την εσωτερική αγορά. Κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, ορισμένοι έθεσαν υπό αμφισβήτηση τον στόχο αυτό, υπογραμμίζοντας την εθνική επιτακτική αναγκαιότητα της προστασίας βασικών βιομηχανιών από τον διασυνοριακό ανταγωνισμό. Αλλά αυτό εμποδίζει τις επιχειρήσεις να διερευνούν όλες τις δυνατότητες που προσφέρει η εσωτερική αγορά και αποβαίνει εις βάρος των καταναλωτών, οι οποίοι δεν επωφελούνται των χαμηλότερων τιμών και των αυξημένων επιλογών. Π ριν πενήντα χρόνια, αυτοί που υπέγραψαν τη Συνθήκη της Ρώμης ήλθαν σε ρήξη με παρόμοιες πολιτικές, δηλώνοντας επίσημα τη δέσμευσή τους στην ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίου, δημιουργώντας τη βάση για την οικονομική ευημερία και την πολιτική σταθερότητα της Ευρώπης κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Η προσήλωση στις αρχές αυτές πρέπει να ανανεωθεί, με την επιλογή οικονομικών πολιτικών που στηρίζουν την εσωτερική αγορά και αυξάνουν τα απτά οικονομικά οφέλη για τη ζώνη του ευρώ και για την ΕΕ στο σύνολό της.

15. Η οικονομική μεταρρύθμιση στα κράτη μέλη είναι αναγκαία για την εμβάθυνση της εσωτερικής αγοράς και τη στήριξη της ΟΝΕ. Η εσωτερική αγορά διαδραματίζει βασικό ρόλο στην επίτευξη του στόχου ταχύτερης ανάπτυξης και περισσότερων θέσεων απασχόλησης. Υποστηριζόμενη από το ενιαίο νόμισμα, προωθεί την αποτελεσματικότερη κατανομή των πόρων και προσφέρει μεγαλύτερες εμπορικές ευκαιρίες στις επιχειρήσεις και ευρύτερο φάσμα επιλογών στους καταναλωτές. Αλλά η εσωτερική αγορά μπορεί να υλοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της, μόνον εάν η νομοθεσία που συμφωνείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο εφαρμόζεται ουσιαστικά από όλα τα κράτη μέλη. Από την άποψη αυτή, εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχίες οι χαμηλές επιδόσεις των περισσότερων κρατών μελών της ευρωζώνης όσον αφορά τη ενσωμάτωση στο εσωτερικό εθνικό δίκαιο και την εφαρμογή της νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά. Επτά κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ δεν έχουν επιτύχει τον στόχο για έλλειμμα ενσωμάτωση 1,5%, ενώ οι τέσσερις μεγαλύτερες χώρες της ζώνης του ευρώ έχουν τις χειρότερες επιδόσεις στην ΕΕ-25 όσον αφορά τον αριθμό παραπομπών για παραβάσεις. Για την περαιτέρω αύξηση του αναπτυξιακού δυναμικού και για την αύξηση της ικανότητας αντίδρασης της ευρωζώνης στις οικονομικές κρίσεις, θα χρειαστεί περαιτέρω πρόοδος στην οικονομική ολοκλήρωση, μέσω της πληρέστερης ενσωμάτωση στο εσωτερικό δίκαιο και της καλύτερης εφαρμογής των οδηγιών.

16. Η μεταρρύθμιση του τομέα των υπηρεσιών είναι καίριας σημασίας για τη ζώνη του ευρώ. Η σημασία της προώθησης μεγαλύτερης ολοκλήρωσης στον τομέα των υπηρεσιών δεν θα πρέπει να υποτιμάται, δεδομένου ότι ο τομέας των υπηρεσιών αντιπροσωπεύει το 70% περίπου του συνόλου των θέσεων απασχόλησης και της προστιθέμενης αξίας στην οικονομία της ζώνης του ευρώ. Από την άποψη αυτή, η πλήρης εφαρμογή της κοινοτικής οδηγίας σχετικά με τις υπηρεσίες, μετά την έκδοσή της στα τέλη του τρέχοντος έτους, είναι καίριας σημασίας για την αύξηση του ανταγωνισμού και του οικονομικού δυναμισμού στην Ευρώπη και για την πλήρη αξιοποίηση των δυνητικών οφελών που προσφέρει το ενιαίο νόμισμα.

17. Η ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών, ειδικότερα, προσφέρει πραγματικά οφέλη, συμβάλλοντας στην επίτευξη μεγαλύτερης παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας και, τελικά, αυξάνοντας τα περιθώρια για περαιτέρω ανάπτυξη της οικονομίας. Η άρση των εμποδίων για τη δημιουργία ενιαίου χώρου πληρωμών σε ευρώ θα προσφέρει ισχυρότερα κίνητρα για εμπόριο, κατανάλωση και επενδύσεις εντός της ευρωζώνης, επιτρέποντας σε πολίτες και επιχειρήσεις να εκτελούν διασυνοριακές πληρωμές με την ίδια ευκολία, ασφάλεια και αποτελεσματικότητα που έχουν ήδη στο εσωτερικό των χωρών τους, πληρώνοντας τα ίδια τέλη. Η ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών μπορεί επίσης να συμβάλει στην ομαλή λειτουργία της ΟΝΕ, προωθώντας τη μακροοικονομική προσαρμογή και αυξάνοντας την αντοχή της ζώνης του ευρώ σε εξωτερικές οικονομικές κρίσεις. Από οικονομικές μελέτες προκύπτει ότι η ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών της ΕΕ θα μπορούσε να αυξήσει το ΑΕΠ μεταξύ 0,5 και 1,1% με την πάροδο των ετών.

18. Η ΕΕ και η ζώνη του ευρώ πρέπει να εκμεταλλευθούν τα επιτεύγματα του ευρώ και του Σχεδίου Δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες της ΕΕ. Αυτό απαιτεί την ενοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τη διασφάλιση της έγκαιρης εφαρμογής και της αποτελεσματικής επιβολής των κανόνων της εσωτερικής αγοράς. Θα απαιτηθεί περαιτέρω δράση για το άνοιγμα των κατακερματισμένων αγορών λιανικών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της Ευρώπης, για παράδείγμα καθιστώντας ευκολότερο για τους καταναλωτές να επωφελούνται από τα καλύτερα προγράμματα αποταμίευσης, τις καλύτερες λύσεις για τα ενυπόθηκα δάνεια, τις ασφαλίσεις και τις συντάξεις. Μια άλλη σημαντική πρόκληση κατά την επόμενη πενταετία θα είναι η ανάπτυξη μιας πανευρωπαϊκής προσέγγισης για τη ρύθμιση και την εποπτεία των χρηματοπιστωτικών αγορών, λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη διασυνοριακή ενοποίηση του χρηματοπιστωτικού κλάδου. Ενώ στην ουσία αυτή είναι μία θετική – ακόμη και αναγκαία – εξέλιξη για τη βελτίωση των δυνατοτήτων οικονομικής ανάπτυξης της ΕΕ, αυτό σημαίνει επίσης ότι οι εθνικές αρχές πρέπει να είναι πρόθυμες να προσαρμοστούν στο νέο χρηματοπιστωτικό τοπίο. Στο πλαίσιο αυτό, η συνεχιζόμενη τάση των κρατών μελών να προσθέτουν περιττές διατάξεις κατά την ενσωμάτωση των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο πρέπει να περιοριστεί, εάν θέλουμε να υλοποιηθούν όλα τα οφέλη που προσφέρει μια ενοποιημένη αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

19. Για να επιτευχθούν διατηρήσιμες βελτιώσεις στην αύξηση της παραγωγικότητας, η ζώνη του ευρώ πρέπει να δημιουργήσει και, πάνω από όλα, να απορροφήσει και να αξιοποιήσει Γνώση. Από την άποψη αυτή, είναι απαραίτητη η επίτευξη υψηλού βαθμού ανταγωνισμού και διαμόρφωσης ευνοϊκών συνθηκών για τις επιχειρήσεις, προκειμένου να εφαρμόσουν καινοτομίες, ενώ παράλληλα απαιτείται η υλοποίηση ένός ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού πλαισίου για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι επιχειρήσεις πρέπει να απολαμβάνουν ένα φιλικό κανονιστικοό πλαίσίο, να διαθέτουν επαρκή εφοδιασμό σε προσωπικό με υψηλά προσόντα και να διαθέτουν πρόσβαση σε προσιτές πηγές χρηματοδότησης. Επιπρόσθετα, είναι απαραίτητο να επενδυθούν περισσότεροι πόροι στην Ε&Α και στην καινοτομία. Ειδικότερα, θα πρέπει να υπάρξει εκμετάλλευση οικονομιών κλίμακας σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την ενθάρρυνση των ιδιωτικών δαπανών σε Ε&Α και σε έργα και δραστηριότητες που προκαλούν σημαντικές διασυνοριακές επιπτώσεις. Οι δαπάνες σε Ε&Α στην ευρωζώνη αντιπροσωπεύουν περίπου το 2% του ΑΕΠ, δηλαδή βρίσκονται πολύ κάτω από τον στόχο του 3% που έχει καθοριστεί για όλη την ΕΕ. Όλα τα κράτη μέλη της ευρωζώνης έχουν θέσει στόχους για την αύξηση των δαπανών στον τομέα της Ε&Α, τη στιγμή της υποβολής των οικείων εθνικών προγραμμάτων μεταρρύθμισης ή μετέπειτα.

20. Μεταρρυθμίσεις που έχουν ως στόχο την μεγαλύτερη αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού και του ανθρώπινου κεφαλαίου, θα βελτιώσουν επίσης την ικανότητα προσαρμογής και θα διευκολύνουν την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού της ζώνης του ευρώ. Επιπλέον, μέτρα που εστιάζονται στην αντιστοίχιση μεταξύ ζήτησης και προσφοράς εργασίας, για παράδειγμα μέσω της αναβάθμισης των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της προσαρμοστικότητας στις κρίσεις. Παρά το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ έχουν αναλάβει την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στον τομέα αυτό, τα μέτρα έχουν γενικά ως στόχο την ευελιξία των συμβάσεων εργασίας για τους νεοεισερχόμενους και για τα άτομα που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσχέρειες στην αγορά εργασίας. Αυτό επιτυγχάνεται κυρίως μέσω συμβάσεων ορισμένου χρόνου, γραφείων απασχόλησης, δημόσιων προγραμμάτων απασχόλησης, αφήνοντας ωστόσο αμετάβλητες ορισμένες πτυχές της νομοθεσίας για τη μόνιμη απασχόληση, οι οποίες είναι δυνατόν να σταθούν εμπόδιο στην προσαρμογή της αγοράς εργασίας.

21. Για να βελτιωθεί η προσφορά εργατικού δυναμικού με υψηλά προσόντα σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, απαιτείται αναβάθμιση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης σε πολλά κράτη μέλη. Οι προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρωθούν στην αναβάθμιση της ποιότητας του ανθρώπινου κεφαλαίου και των βασικών δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού. Το επίπεδο εκπαίδευσης των νέων είναι σημαντικά χαμηλότερο στη ζώνη του ευρώ απ’ ό,τι στην υπόλοιπη ΕΕ. Απαιτούνται επίσης πολιτικές για την ανάπτυξη συνεκτικών και ολοκληρωμένων στρατηγικών δια βίου μάθησης, οι οποίες θα συμβάλουν στην προώθηση ευέλικτων μεθόδων διδασκαλίας από ένα πρώιμο στάδιο, σε σημαντική μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, στην αύξηση των ατόμων που έχουν ολοκληρώσει την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στη βελτίωση της ποιότητας, της συνάφειας και της ελκυστικότητας της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η ποιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πρέπει να βελτιωθεί με στόχο την αύξηση της συνεισφοράς των πανεπιστημίων σε κοινωνικές και οικονομικές καινοτομίες. Θα πρέπει να επιδιωχθεί η επίτευξη αριστείας μέσω της δικτύωσης ιδρυμάτων ανωτέρας εκπαίδευσης με ερευνητικά και τεχνολογικά κέντρα και επιχειρήσεις. Η αποδοτική χρήση εκ μέρους των κρατών μελών της διαθέσιμης κοινοτικής χρηματοδότησης, ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και των Προγραμμάτων Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, θα συνέβαλλε θετικά στην επίτευξη των στόχων αυτών.

VI. ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΥΘΜΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΣΑ ΟΝΕ

22. Είναι αξιοπρόσεκτη η εμμονή των διαφορών του ρυθμού ανάπτυξης και του πληθωρισμού που παρατηρείται μεταξύ των χωρών στη ευρωζώνη. Το 2005, για παράδείγμα, το χάσμα μεταξύ των ταχύτερα και βραδύτερα αναπτυσσόμενων χωρών στην ευρωζώνη ανήλθε σε 4½ εκατοστιαίες μονάδες, ενώ η διαφορά μεταξύ των υψηλότερων και χαμηλότερων ποσοστών πληθωρισμού ανήλθε σε 3 ποσοστιαίες μονάδες. Όπως αναπτύσσεται στην Ετήσια Έκθεση για τη ευρωζώνη, οι διαφορές στους ρυθμούς ανάπτυξης και πληθωρισμού αποτελούν σύνηθες χαρακτηριστικό των νομισματικών ενώσεων και μπορούν να αντικατοπτρίζουν μια ποικιλία παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στην αύξηση του πληθυσμού και της επίπτωσης της ανάκτησης του χαμένου εδάφους από λιγότερο πλούσια κράτη μέλη. Οι περιοδικές διαφορές μειώθηκαν σημαντικά κατά τα πρόσφατα έτη χάρη στη μεγαλύτερη ευθυγράμμιση των οικονομικών κύκλων και στη μείωση των σφαλμάτων σε θέματα πολιτικής λόγω του καλύτερου συντονισμού των μακροοικονομικών πολιτικών. Αυτό αποτελεί θετική εξέλιξη για μια νομισματική ένωση. Εντούτοις, η φθίνουσα σημασία των κυκλικών παραγόντων σημαίνει ότι οι απομένουσες αναπτυξιακές διαφορές οφείλονται πλέον σε μεγάλο βαθμό σε διαρθρωτικούς παράγοντες. Ιδιαίτερα, φαίνεται ότι ορισμένα κράτη μέλη ίσως να προσαρμόζονται στις οικονομικές κρίσεις και στις μακροπρόθεσμες οικονομικές εξελίξεις με πολύ αργό ρυθμό. Εάν δεν αλλάξουν οι επικρατούσες πολιτικές, το χάσμα μεταξύ των ταχέως και βραδέως κινούμενων κρατών μελών της ευρωζώνης μπορεί να παγιωθεί με την πάροδο του χρόνου. Επιπλέον, οι διαφορές πληθωρισμού μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα σοβαρή απώλεια ανταγωνιστικότητας, η οποία θα απαιτήσει σημαντικότερη προσαρμογή, όσο περισσότερο καθυστερεί η λήψη μέτρων.

23. Η μείωση των διαφορών ανάπτυξης και πληθωρισμού απαιτεί ένα συνδυασμό ορθών δημοσιονομικών πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν προσδιορίζονται στις Ολοκληρωμένες Κατευθυντήριες Γραμμές για την ανάπτυξη και την απασχόληση για την περίοδο 2005-2008. Η διατήρηση συνετών δημοσιονομικών πολιτικών, ιδίως κατά τη διάρκεια ευνοϊκών περιόδων, θα δώσει τη δυνατότητα στους αυτόματους δημοσιονομικούς σταθεροποιητές να μειώσουν τον αρνητικό αντίκτυπο των οικονομικώνς κρίσεων που προκαλούν διαφορές στο ρυθμό ανάπτυξης και στον πληθωρισμό. Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις θα βοηθήσουν επίσης τις τιμές και τους μισθούς να προσαρμόζονται ταχύτερα στις μεταβαλλόμενες οικονομικές περιστάσεις και θα επωφελήσουν την αποτελεσματικότερη κατανομή των πόρων. Τα περισσότερα κράτη μέλη πρέπει να επιταχύνουν τις μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση του ανταγωνισμού και την αύξηση της παραγωγικότητας στην αγορά προϊόντων και υπηρεσιών. Πολιτικές που εμβαθύνουν την εσωτερική αγορά στον τομέα των υπηρεσιών, όπως είναι οι χρηματοπιστωτικές αγορές, θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν με την προώθηση μεγαλύτερης ευθυγράμμισης των εθνικών επιχειρηματικών κύκλων. Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη ενδέχεται να χρειαστεί να λάβουν μέτρα, για να εξασφαλίσουν ότι η διαδικασία προσδιορισμού των μισθών λαμβάνει επαρκώς υπόψη τη σταθερότητα των τιμών, τις μεσοπρόθεσμες τάσεις της παραγωγικότητας, καθώς και τις διαφορές δεξιοτήτων και τις συνθήκες της τοπικής αγοράς εργασίας.

VII. Ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΖΩΝΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

24. Το ευρώ είναι βασικό παγκόσμιο νόμισμα, γεγονός που αποφέρει οφέλη στην ευρωζώνη και υπογραμμίζει την ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη οι διεθνείς χρηματοπιστωτικές εξελίξεις. Η εισαγωγή του ευρώ οδήγησε σε μία ριζοσπαστική αλλαγή στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Σήμερα, η ζώνη του ευρώ αντιπροσωπεύει περίπου το ένα έκτο του παγκόσμιου ΑΕΠ και το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου, ενώ ο ρόλος του ευρώ στη διεθνή αγορά χρεωστικών τίτλων είναι σημαντικός και αυξανόμενος (31,5% έναντι 44% για το αμερικανικό δολάριο μέχρι τα μέσα του 2005). Το ευρώ αντιπροσωπεύει επίσης και σημαντικό ποσοστό των διεθνών υποχρεώσεων των τραπεζών και των πράξεων σε συνάλλαγμα. Για παράδειγμα, από το 1999, το ευρώ είναι το δεύτερο νόμισμα δανείων που χορηγούνται από τράπεζες της ευρωζώνης σε εξωτερικούς μη τραπεζικούς δανειολήπτες, με μερίδιο άνω του 39% κατά το πρώτο τρίμηνο του 2005 (έναντι 44% για το αμερικανικό δολάριο). Το ευρώ χρησιμοποιείται επίσης ευρέως για τον καθορισμό τιμών, την τιμολόγηση και την τακτοποίηση πράξεων εξωτερικών συναλλαγών μεταξύ της ευρωζώνης και τρίτων χωρών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεταξύ τρίτων χωρών. Το ευρώ παίζει επίσης σημαντικό ρόλο ως διεθνές αποθεματικό νόμισμα, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 25% του παγκόσμιου αποθεματικού, έναντι 66% για το αμερικανικό δολάριο.

25. Η άνευ προηγουμένου έκταση και διάρκεια των παγκόσμιων ανισορροπιών αποτελεί βασική πρόκληση για την παγκόσμια οικονομία και τη ζώνη του ευρώ. Το 2005, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρουσίασαν το μεγαλύτερο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στην ιστορία τους – που ισοδυναμεί με το 6,4% του αμερικανικού ΑΕΠ και το 1,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Το έλλειμμα χρηματοδοτείται κατά κύριο λόγο από εισροές κεφαλαίων από την Ιαπωνία, την Κίνα και άλλες χώρες της Ανατολικής Ασίας, και πρόσφατα επίσης από χώρες της Μέσης Ανατολής (οι οποίες επωφελούνται από απροσδόκητα υψηλά έσοδα από το πετρέλαιο). Παρά το γεγονός ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές ήταν σχετικά αισιόδοξες αναφορικά με την κατάσταση αυτή, η άνευ προηγουμένου έκταση και διάρκεια των παγκόσμιων ανισορροπιών σημαίνει ότι αυτές δεν μπορούν να συνεχιστούν επ’ αόριστον.

26. Μια άτακτη αποκλιμάκωση των παγκόσμιων ανισορροπιών θα μπορούσε να έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας και στη διεθνή χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Παρά το γεγονός ότι η ζώνη του ευρώ διαθέτει ένα σχεδόν ισορροπημένο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, δεν θα παρέμενε άθικτη από τις επιπτώσεις μιας τέτοιας κρίσης. Μια άτακτη αποκλιμάκωση των παγκόσμιων ανισορροπιών θα μπορούσε να επηρεάσει το εμπόριο της ζώνης του ευρώ λόγω των αλλαγών στις τιμές συναλλάγματος και στην παγκόσμια ζήτηση. Θα μπορούσε να επηρεάσει την αξία των περιουσιακών στοιχείων που κατέχουν στο εξωτερικό κάτοικοι της ζώνης του ευρώ. Η εμπιστοσύνη του επιχειρηματικού κόσμου θα μπορούσε επίσης να πληγεί σοβαρά, ιδίως στην περίπτωση μιας σοβαρής συρρίκνωσης της παραγωγής σε ελλειμματικές περιοχές.

27. Η αντιμετώπιση των παγκόσμιων ανισορροπιών κατά εύρυθμο τρόπο απαιτεί σταδιακή μετατόπιση της παγκόσμιας ζήτησης από περιοχές που παρουσιάζουν ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών σε περιοχές με πλεονάσματα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να παίξουν τον ρόλο τους αυξάνοντας τις ιδιωτικές και τις δημόσιες αποταμιεύσεις. Μακροοικονομικές πολιτικές με στόχο την επίτευξη σταθερότητας, και ιδίως βιώσιμα δημόσια οικονομικά, θα μπορούσαν να συμβάλουν σε μεγάλο βαθμό στην υπόθεση αυτή. Στην Ανατολική Ασία, η πρόκληση που παρουσιάζεται είναι να μειωθούν οι πλεονάζουσες αποταμιεύσεις. Η μετάβαση προς μια περισσότερο εγχωρίως τροφοδοτούμενη ανάπτυξη μέσω βελτιωμένων συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και ανάπτυξης των χρηματοπιστωτικών αγορών θα βοηθούσε στη μείωση των παγκόσμιων εξωτερικών ανισορροπιών. Αυτό θα συνέβαλε επίσης στη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της Ανατολικής Ασίας. Με την επιτάχυνση της εγχώριας ζήτησης στις χώρες αυτές, θα μειωθούν ταυτόχρονα τα πλεονάσματα των αποταμιεύσεών τους (και των τρεχουσών συναλλαγών τους).

28. Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις στην Ευρώπη θα βοηθήσουν τη ζώνη του ευρώ να προσαρμοστεί σε ενδεχομένως δυσμενείς παγκόσμιες εξελίξεις και να διαδραματίσει τον ρόλο της στην εύρυθμη διόρθωση των παγκόσμιων ανισορροπιών. Οι καλύτερα λειτουργούσες αγορές προϊόντων, εργασίας και κεφαλαίου θα καταστήσουν την Ευρώπη ελκυστικότερη στους επενδυτές, έστω και εάν είναι απίθανο να προκαλέσουν μεγάλες αλλαγές στις τρέχουσες συναλλαγές, λόγω του ότι θα σημειωνόταν αύξηση τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς. Επίσης, μόνο ένα κλάσμα μεταβολής στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών στη ζώνη του ευρώ θα φαινόταν ως βελτίωση στο αμερικανικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Παρόλα αυτά, οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις παραμένουν επιθυμητές από την άποψη της βελτίωσης των επιδόσεων της ευρωζώνης, δεδομένου ότι αυξάνουν το δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης και ενισχύουν την αντοχή σε ενδεχόμενες δυσμενείς οικονομικές κρίσεις. Η Ετήσια Έκθεση για την Ευρωζώνη πραγματεύεται το ζήτημα διεξοδικότερα .

VIII. ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

29. Η διατήρηση της οικονομικής ανάκαμψης και η προώθηση της μακροοικονομικής σταθερότητας και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για μια δυναμική και ομαλή λειτουργία της ΟΝΕ απαιτεί την ανάληψη δέσμευσης από τα κράτη μέλη και ισχυρή ηγεσία σε επίπεδο ζώνης του ευρώ. Το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2006 αναγνώρισε την ιδιαίτερη σημασία αυξημένων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο ευρώ και τόνισε την αναγκαιότητα αποτελεσματικού συντονισμού της πολιτικής εντός της ευρωζώνης. Μαζί με τον βασικό ρόλο που παίζει το ECOFIN, η Ευρωομάδα, στην οποία συμμετέχουν, σε άτυπη βάση, οι Υπουργοί Οικονομικών της ζώνης του ευρώ, η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), βοηθούν στην προώθηση ευρείας συναίνεσης στην ευρωζώνη όσον αφορά τις κοινές προκλήσεις οικονομικής πολιτικής. Τα κράτη μέλη της θα μπορούσαν να επωφεληθούν περισσότερο από τις συνεδριάσεις της Ευρωομάδας, προχωρώντας σε περαιτέρω συζήτηση των μακροοικονομικών πολιτικών και σε στενότερη παρακολούθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ιδίως στην περίπτωση που είναι σημαντικές για τη λειτουργία της ΟΝΕ. Θα μπορούσαν επίσης να ληφθούν μέτρα για τον αποτελεσματικότερο συντονισμό στον τομέα της οικονομικής πολιτικής ευρωζώνης. Για παράδειγμα, επιλέγοντας ενδεχομένως το εξάμηνο για τη δημοσιονομική εποπτεία στην ΕΕ, συντονίζοντας τα εθνικά δημοσιονομικά ημερολόγια μεταξύ των κρατών μελών της και διασφαλίζοντας μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ μακροοικονομικών πολιτικών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

30. Η αυξανόμενη σημασία του ευρώ ως παγκόσμιου νομίσματος και οι προκλήσεις που δημιουργούν, μεταξύ άλλων, οι παγκόσμιες ανισορροπίες, υπογραμμίζουν την ανάγκη για την ευρωζώνη να παίξει ηγετικό ρόλο στην παγκόσμια σκηνή. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στο θέμα αυτό κατά τα τελευταία έτη. Ο διορισμός προέδρου της Ευρωομάδας με διετή θητεία το 2004 επέφερε, για παράδειγμα, μεγαλύτερη σταθερότητα στην εξωτερική εκπροσώπηση της ζώνης του ευρώ. Παρόλα αυτά, η σπανιότητα των κοινών θέσεων μεταξύ αρχών της ζώνης του ευρώ και η απουσία σταθερών δεσμεύσεων των κρατών μελών της σε θέματα κοινής στρατηγικής σημασίας κατέστησε δύσκολο για την Ευρώπη να παίξει παγκόσμιο οικονομικό ηγετικό ρόλο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει και είναι έτοιμη να συμβάλει στον καλύτερο συντονισμό της εξωτερικής εκπροσώπησης της ΕΕ σε διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και σε διεθνή fora.

IX. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

31. Η συμμετοχή στο ενιαίο νόμισμα συνεπάγεται την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και ευθυνών. Η παρούσα Ετήσια Δήλωση για την Ευρωζώνη επεσήμανε τις πιο χαρακτηριστικές προκλήσεις για τις χώρες μέλη της ΟΝΕ. Οι βελτιωμένες προοπτικές για την οικονομία της ευρωζώνης απαιτούν την αποφασιστική προσαρμογή των μακροοικονομικών πολιτικών, ιδίως μέσω της επιτάχυνσης της δημοσιονομικής εξυγίανσης. Στον μικροοικονομικό τομέα, είναι απαραίτητες αυξημένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την άνοδο της παραγωγικότητας και την προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές είναι επίσης σημαντικές για την ομαλή λειτουργία της ΟΝΕ, δεδομένου ότι οι τιμές και οι μισθοί σε ορισμένα κράτη μέλη προσαρμόζονται με μεγάλη καθυστέρηση στις οικονομικές κρίσεις. Ταυτόχρονα, τα μέλη της ευρωζώνης έχουν ισχυρό κίνητρο να προχωρήσουν στην εμβάθυνση της εσωτερικής αγοράς, καθώς η αυξημένη οικονομική ενοποίηση θα βοηθήσει να καρπωθούν όλα τα οφέλη του ενιαίου νομίσματος και να ανταποκρίνονται γρήγορα στις οικονομικές εξελίξεις. Στον εξωτερικό τομέα, η αυξανόμενη σημασία του ευρώ ως παγκόσμιου νομίσματος και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία, υπογραμμίζουν την ανάγκη για ανάληψη πιο σημαίνοντος ρόλου στα διεθνή ζητήματα. Η αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών και η ανταπόκριση στις ευθύνες απαιτεί τη δέσμευση των κρατών μελών, καθώς και τη λήψη μέτρων για αποτελεσματικότερο συντονισμό της οικονομικής πολιτικής.

[1] Τα σημερινά μέλη της ζώνης ευρώ είναι: Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Αυστρία, Πορτογαλία και Φινλανδία.

[2] Η Επιτροπή έχει αρχίσει μια διαδικασία προβληματισμού και ανάλυσης για τις διάφορες θεωρήσεις της «ευελιξίας με ασφάλεια» και σκοπεύει να υποβάλει ανακοίνωση για το θέμα αυτό κατά το πρώτο εξάμηνο του 2007.