Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με το «Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής για τις Εμπορικές επικοινωνίες στην εσωτερική αγορά»

(97/C 66/05)

Στις 13 Μαΐου 1996 και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με το «Πράσινο Βιβλίο για τις εμπορικές επικοινωνίες στην εσωτερική αγορά».

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 6 Νοεμβρίου 1996 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Simpson.

Κατά την 340ή σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Νοεμβρίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 102 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 5 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το Πράσινο Βιβλίο για τις εμπορικές επικοινωνίες είναι το αποτέλεσμα της γενικής μελέτης που πραγματοποίησε η Επιτροπή το 1992 με αντικείμενο τα εμπόδια ή τις στρεβλώσεις της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς που επηρεάζουν τις εμπορικές επικοινωνίες. Στο βιβλίο αυτό περιλαμβάνονται προτάσεις της Επιτροπής με τις οποίες επιδιώκεται η βελτίωση της θέσης της ΟΚΕ και διερευνώνται οι επί του θέματος απόψεις αυτής και άλλων ενδιαφερομένων πλευρών.

1.2. Οι προτάσεις, που παρατίθενται και εξετάζονται στη συνέχεια του κειμένου, αποσκοπούν στην κωδικοποίηση, τη διασαφήνιση και την απλούστευση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά τις νομοθετικές διατάξεις για τις εμπορικές επικοινωνίες. Απώτερος στόχος είναι η καλύτερη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και όχι η τροποποίηση της νομικής βάσης που καθιερώθηκε με τη Συνθήκη και ιδιαιτέρως με τα άρθρα 30 και 59. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι προτάσεις δεν επηρεάζουν το πεδίο εφαρμογής των εξαιρέσεων που αναγνωρίζονται σε κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 56 της Συνθήκης.

1.3. Η Επιτροπή αναγνωρίζει, επίσης, ότι είναι απαραίτητο να μελετηθούν οι σχέσεις των προτάσεων με άλλες κοινοτικές πολιτικές και δράσεις. Στο κείμενό της περιγράφει μια προσέγγιση που θα της επιτρέψει να αξιολογήσει τα προβλήματα συμβατότητας της κοινοτικής νομοθεσίας και των ρυθμιστικών διατάξεων που ισχύουν στα κράτη μέλη. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός με βάση τον οποίο θα μπορούν στο μέλλον να εξετάζονται όλες οι νομοθετικές ή κανονιστικές αλλαγές που μελετούνται από κάθε κράτος μέλος.

1.4. Υπάρχουν ενδείξεις ότι διευρύνεται η δυνητική ζήτηση εμπορικών επικοινωνιών οι οποίες ενδιαφέρουν διάφορα κράτη μέλη. Η διαφήμιση και η προώθηση εμπορικών σημάτων είναι δύο από τους δυνητικούς τομείς ενδιαφέροντος. Οι εθνικοί περιορισμοί ή οι διαφορές μεταξύ των εθνικών ρυθμιστικών πλαισίων ενδέχεται να προκαλέσουν εντάσεις εφόσον θεωρηθεί ότι παρεμποδίζουν χωρίς λόγο τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Σε περίπτωση που αδρανήσει η Επιτροπή, θα πρέπει να αναμένεται ότι θα δεχθεί ένα διαρκώς αυξανόμενο αριθμό καταγγελιών, στις περιπτώσεις που διατυπώνονται κατηγορίες για αδικαιολόγητους περιορισμούς της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, και ότι θα αυξηθεί ο αριθμός των προσφυγών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

1.5. Η πρωτοβουλία της Επιτροπής ενισχύεται από το γεγονός ότι η σημερινή κατάσταση δεν είναι ικανοποιητική αλλά αβέβαιη και αναποδοτική. Ορισμένοι ενάγοντες αποφεύγουν την προσφυγή στο ΔΕΚ ενώ, σε περίπτωση που φτάσουν στο σημείο αυτό, οι διαδικασίες είναι χρονοβόρες. Επίσης, κατ' αυτόν τον τρόπο επιτρέπεται στο ΔΕΚ να καθορίζει την ασκούμενη πολιτική σύμφωνα με προηγούμενες αποφάσεις που αφορούν μεμονωμένες περιπτώσεις. Η ύπαρξη διοικητικών μηχανισμών που επιτρέπουν στην Επιτροπή να εφαρμόζει μια συστηματική και ισορροπημένη μέθοδο αξιολόγησης, θα επέτρεπε την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη επίλυση ορισμένων προβλημάτων. Παράλληλα δε, οι μηχανισμοί αυτοί θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως βοήθημα από το ΔΕΚ για την έκδοση αποφάσεων επί των υποθέσεων που παραπέμπονται σ' αυτό.

1.6. Η έννοια «εμπορικές επικοινωνίες» ορίζεται από την Επιτροπή ως «κάθε μορφή επικοινωνίας που αποσκοπεί στην προώθηση είτε προϊόντων και υπηρεσιών, είτε της εικόνας μιας εταιρείας ή ενός οργανισμού προς τον τελικό καταναλωτή ή/και τους διανομείς».

1.7. Ο όρος καλύπτει όλες τις μορφές διαφήμισης, άμεσου μάρκετινγκ, χορηγίας, προώθησης των πωλήσεων και ανάπτυξης δημοσίων σχέσεων για την προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών. Στο πεδίο εφαρμογής του περιλαμβάνονται όλοι οι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα και των φιλανθρωπικών και πολιτικών οργανώσεων. Οι εφαρμογές του καλύπτουν έντυπα και οπτικοακουστικά υλικά, συμπεριλαμβανομένης της διαρκώς ευρύτερης χρήσης καλωδιακών διασυνδέσεων, τηλεπικοινωνιών και δορυφόρων για τη διευκόλυνση της ροής πληροφοριών, το μάρκετινγκ και τις πωλήσεις εξ αποστάσεως.

1.8. Κατά την αξιολόγηση της πρότασης της Επιτροπής πρέπει να αναγνωριστεί ότι, στα πλαίσια της εσωτερικής αγοράς, αυτό που πρέπει να εξεταστεί και να εξασφαλισθεί είναι η συμφωνία των εθνικών κανόνων με τη Συνθήκη και όχι το αντίθετο. Η αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών έχει καθιερωθεί ήδη.

Σε περίπτωση που περιοριστεί η ελευθερία αυτή, τα βασικά κριτήρια που μπορούν να κωδικοποιηθούν σύμφωνα με τις αρχές και τη νομολογία που αφορούν το «γενικό συμφέρον» είναι τα ακόλουθα:

- ο περιορισμός δεν πρέπει να εισάγει διακρίσεις μεταξύ των παρόχων από διάφορα κράτη μέλη 7

- ο περιορισμός πρέπει να αιτιολογείται με βάση το «κοινό συμφέρον» 7

- ο περιορισμός πρέπει να είναι ανάλογος με τον αιτιολογημένο στόχο.

Η Επιτροπή δήλωσε ότι οι καταγγελίες που της υποβάλλονται δεν αφορούν συνήθως κατηγορίες για δυσμενείς διακρίσεις λόγω της εθνικότητας ενός οργανισμού παροχής υπηρεσιών.

1.9. Η αιτιολόγηση του «γενικού συμφέροντος» μπορεί να προσλάβει διάφορες μορφές και να στηριχθεί - εκτός άλλων - σε πολιτιστικούς ή γλωσσικούς παράγοντες, στην προστασία των ανηλίκων και των καταναλωτών, σε ηθικές επιταγές κ.λπ. Ωστόσο, αυτές οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την αιτιολόγηση των εθνικών κανόνων ελέγχονται σε τελευταία ανάλυση από το ΔΕΚ προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν χρησιμοποιούνται με στόχο την άσκηση απαράδεκτων έμμεσων διακρίσεων.

1.10. Παρόλο που είναι εύκολο να συνοψιστούν οι βασικές αρχές της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά τις εμπορικές επικοινωνίες - δεδομένου ότι η ερμηνεία τους είναι απαραίτητη σε περίπτωση που πρέπει να ληφθούν σχετικές αποφάσεις - η εφαρμογή τους είναι δύσκολη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αμφιλεγόμενη.

1.11. Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι η απλούστερη αρχή στην οποία μπορεί να στηριχθεί η ασκούμενη πολιτική είναι να επιτρέπουν και τα άλλα κράτη μέλη τα πρότυπα και τις μεθόδους εμπορικών επικοινωνιών που επιτρέπει η χώρα προέλευσης, υπό τον όρο ότι δεν αντίκεινται στη Συνθήκη. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι υπάρχουν πολλές δικαιολογημένες διαφορές μεταξύ των στόχων των εθνικών ρυθμιστικών αρχών. Η αρχή της πλήρους αμοιβαίας αναγνώρισης δεν είναι συμβατή με τις διαφορές που είναι αποδεκτές στην εσωτερική αγορά.

1.12. Κατ' αντιδιαστολή, θα μπορούσε να λεχθεί ότι, στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών, τα κράτη μέλη πρέπει να είναι ελεύθερα να ρυθμίζουν τα πράγματα σύμφωνα με τα ισχύοντα εθνικά πρότυπα, επειδή μεταξύ τους υπάρχουν πάρα πολλές πολιτιστικές, γλωσσικές και κοινωνικές διαφορές. Η απόλυτη απουσία λειτουργικών παρεμβάσεων θα επέτρεπε εμμέσως την εισαγωγή διακρίσεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θα ήταν αντίθετη προς τη Συνθήκη. Ενόψει αυτών των δύο αντίθετων θέσεων, η πολιτική πρέπει να επιδιώκει την ανεύρεση της κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ των διατάξεων της Συνθήκης και της επιτρεπόμενης προστασίας του «γενικού συμφέροντος» από τα κράτη μέλη.

2. Οι προτάσεις της Επιτροπής

2.1. Η Επιτροπή κάλεσε τις ενδιαφερόμενες πλευρές να σχολιάσουν δύο προτάσεις που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα. Οι προτάσεις αυτές είναι το αποτέλεσμα της λεπτομερούς εξέτασης των θέσεων κάθε κράτους μέλους, οι οποίες συνοψίζονται στο Πράσινο Βιβλίο και υποστηρίζονται σε ένα έγγραφο εργασίας της Επιτροπής ().

2.2. Η ΟΚΕ επικροτεί τη δημοσίευση του Πράσινου Βιβλίου, την οποία θεωρεί ως χρήσιμη μέθοδο για την οριοθέτηση των προβλημάτων, διατύπωση παρατηρήσεων από τις ενδιαφερόμενες οργανώσεις και θεσμικά όργανα και τη διεξαγωγή συζήτησης με αντικείμενο την πιθανή βελτίωση της λειτουργίας της Ενιαίας Αγοράς.

2.3. Στην παρούσα γνωμοδότηση δεν επαναλαμβάνονται τα στοιχεία της εξέτασης. Πρόκειται για διαφορές που αφορούν τον τρόπο που ορίζεται από τα κράτη μέλη η έννοια της «παραπλανητικής διαφήμισης», τη νομοθεσία για την επιτρεπόμενη συγκριτική διαφήμιση, τη διαφήμιση τιμών, τις εκπτώσεις και το ντάμπινγκ, τη διαφήμιση με το τηλέφωνο ή το ταχυδρομείο ή με τεχνικές για την προώθηση των πωλήσεων, τους περιορισμούς που ισχύουν για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (ιδιαιτέρως την τηλεοπτική διαφήμιση και τις τηλεαγορές), για τις χορηγίες, για τα προϊόντα (προϊόντα καπνού, παιδικά παιχνίδια, φαρμακευτικά προϊόντα κ.λπ.), την αισθητική, την ευπρέπεια, την επαγγελματική δεοντολογία, τη γλώσσα και την πολιτική.

2.4. Οι προτάσεις που περιλαμβάνονται στο Πράσινο Βιβλίο δε συνιστούν νομικά μέσα αλλά «εργαλεία» για τη διευκόλυνση της Επιτροπής στην έκδοση αποφάσεων σε περίπτωση δυνητικής παράβασης, ή υποβολής ρυθμιστικών προτάσεων. Η σχετική νομική βάση προσφέρεται, βεβαίως, από τη Συνθήκη. Η νομική βάση για την περίπτωση παραβάσεων είναι το άρθρο 169. Όπως εξηγείται στο πρώτο μέρος του Πράσινου Βιβλίου, στην περίπτωση κοινοτικών προτάσεων, λόγω του ότι οι ρυθμίσεις που ισχύουν για τις εμπορικές επικοινωνίες αφορούν την επίτευξη διαφόρων στόχων, τα μέτρα μπορούν να στηριχθούν σε διάφορες νομικές βάσεις (άρθρα 100α και 57(2) για την εσωτερική αγορά και άρθρο 129 για την προστασία της υγείας και των καταναλωτών) αναλόγως με τους στόχους που επιδιώκονται.

3. Οι λειτουργικές επιπτώσεις

3.1. Στην πρώτη πρόταση παρέχεται ένα μεθοδολογικό περίγραμμα που θα μπορεί να χρησιμοποιείται προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητα και η αναλογικότητα των εθνικών νομοθετικών ή ρυθμιστικών μέτρων που επηρεάζουν τις εμπορικές επικοινωνίες.

3.2. Στη δεύτερη πρόταση συνιστάται (α) η βελτίωση του συντονισμού και της ενημέρωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αφενός, με τη δημιουργία ενός συστήματος γνωστοποίησης στην Επιτροπή των υφιστάμενων και των προτεινόμενων εθνικών ρυθμιστικών μέτρων που επηρεάζουν τις εμπορικές επικοινωνίες και, αφετέρου, τη σύσταση μιας αντιπροσωπευτικής επιτροπής με τη συμμετοχή εκπροσώπων από τα κράτη μέλη, η οποία θα αναλάβει συμβουλευτικά καθήκοντα έναντι της Επιτροπής.

3.3. Μέθοδος

3.3.1. Η πρώτη πρόταση για την ανάπτυξη μιας μεθόδου για την καθιέρωση μιας περισσότερο ομοιόμορφης διαδικασίας αξιολόγησης οποιωνδήποτε περιοριστικών μέτρων λαμβάνονται από τα κράτη μέλη και επηρεάζουν τις εμπορικές επικοινωνίες, αποσκοπεί στο συνδυασμό της υφιστάμενης και της εξελισσόμενης νομολογίας με μια συμφωνία για τη λεπτομερή ανάλυση των επιπτώσεων σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Στην ουσία, τα περιοριστικά μέτρα που προτείνονται από τα κράτη μέλη πρέπει να καθιστούν εφικτή την επίτευξη των αντίστοιχων στόχων και δεν πρέπει να υπερβαίνουν το ελάχιστο όριο που είναι απαραίτητο για το σκοπό αυτό. Η επίτευξη συμφωνίας σχετικά με μια συγκεκριμένη μέθοδο θα βοηθούσε την Επιτροπή και τα κράτη μέλη κατά τη χάραξη ενός πλαισίου για την υποβολή νομοθετικών προτάσεων ή την καθιέρωση νέων ρυθμιστικών περιορισμών.

3.3.2. Η μέθοδος θα εφαρμόζεται σε δύο στάδια. Κατά το πρώτο από αυτά, θα παρουσιάζεται μια αντικειμενική συνολική εικόνα των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχει ένα μέτρο με βάση πέντε βασικά κριτήρια αξιολόγησης που περιλαμβάνονται σε πέντε βασικά ερωτήματα. Κατά το δεύτερο στάδιο, τα αποτελέσματα της αξιολόγησης θα χρησιμοποιούνται για την έκδοση της απόφασης που απαιτείται όσον αφορά την αναλογικότητα και/ή τη συνεκτικότητα του μέτρου.

3.3.3. Τα πέντε βασικά κριτήρια αξιολόγησης είναι τα εξής:

Α. Ποια είναι η «αλυσιδωτή αντίδραση» που μπορεί να προκαλέσει το μέτρο (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων για τους χρήστες, τους προμηθευτές, τους φορείς και τους τελικούς καταναλωτές);

Β. Ποιοι είναι οι στόχοι του μέτρου;

Γ. Συνδέεται το μέτρο με το στόχο;

Δ. Επηρεάζει το μέτρο την επίτευξη άλλων στόχων;

Ε. Πόσο αποτελεσματικό είναι το μέτρο (πράγμα το οποίο δημιουργεί ερωτηματικά ως προς τα λιγότερο περιοριστικά μέτρα);

3.3.4. Εφόσον τα βασικά χαρακτηριστικά του μέτρου καταστούν γνωστά, τα εν λόγω πέντε κριτήρια θα πρέπει να επιτρέπουν να αξιολογηθεί η αναλογικότητα και η συμβατότητα του μέτρου σε σχέση με τα εθνικά μέτρα και τις ρυθμιστικές παρεμβάσεις της Κοινότητας.

3.3.5. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι η καθιέρωση μιας παρόμοιας μεθοδολογίας επιτρέπει μια γενική και ενιαία αξιολόγηση των μέτρων και οδηγεί στον περιορισμό των αμφιβολιών και της αβεβαιότητας που θα υπήρχαν σε διαφορετική περίπτωση. Η μεθοδολογία αυτή εξυπηρετεί μια σειρά από στόχους: Πρώτον, θα αυξηθεί η δυνατότητα αμοιβαίας κατανόησης των κρατών μελών και της Επιτροπής όσον αφορά τα κίνητρα των ενεργειών τους, καθώς και η πιθανότητα συμφωνίας επί των πλεονεκτημάτων που έχουν οι αποφάσεις που προτείνονται από τις κυβερνήσεις ή την Επιτροπή. Δεύτερον, η μεθοδολογία ενδέχεται να βοηθήσει το ΔΕΚ να αποφασίζει επί υποθέσεων που παραπέμπονται σ' αυτό.

3.3.6. Είναι ευνόητο ότι θα υπάρξουν ανησυχίες ότι η καθιέρωση μιας παρόμοιας μεθοδολογίας δεν θα είναι «ουδέτερη από άποψη πολιτικής». Ορισμένες ομάδες και ενώσεις ενδιαφέρονται να μάθουν αν θα ληφθούν επαρκώς υπόψη οι εθνικοί κανόνες που έχουν θεσπιστεί με στόχο την προστασία των καταναλωτών και την πρόληψη του αθέμιτου ανταγωνισμού. Άλλοι αμφισβητούν τη θέση ότι κατ' αυτόν τον τρόπο θα αυξηθούν οι ευκαιρίες των πολυεθνικών επιχειρήσεων στην αγορά και ανησυχούν για το ενδεχόμενο να δώσει η Επιτροπή μεγαλύτερη προτεραιότητα σε θέματα που αφορούν την ενιαία αγορά.

3.3.7. Τα ερωτήματα αυτά είναι απολύτως φυσικά. Η μείωση της υπάρχουσας προστασίας του καταναλωτή στα διάφορα κράτη της Κοινότητας θα ήταν απαράδεκτη. Επίσης, κάθε αθέμιτο πλεονέκτημα υπέρ των πολυεθνικών επιχειρήσεων θα αποτελούσε αφορμή επικρίσεως των προτάσεων. Η ΟΚΕ δέχεται, ωστόσο, ότι η μέθοδος ενδέχεται να προσφέρει την προοπτική του συνδυασμού μιας αυξημένης προστασίας του καταναλωτή με τη δυνατότητα εναρμόνισης των πρακτικών που χρησιμοποιούνται στις εμπορικές επικοινωνίες, έστω απλώς και μόνο με την παροχή συγκριτικών και συγκρίσιμων πληροφοριών στην αρμόδια για τα βασικά πρότυπα αρχή κάθε κράτους μέλους. Έχει εκφρασθεί η ανησυχία ότι ορισμένοι μεγάλοι εμπορικοί οργανισμοί ενδέχεται να κερδίσουν μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά και ότι το γεγονός αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε καταχρήσεις. Ωστόσο, στις περιπτώσεις που αυτή η κατάσταση αφορά περισσότερα του ενός κράτη μέλη, η Επιτροπή έχει ήδη καθήκον να ασκήσει προσφυγή κατά οποιασδήποτε κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης. Στο εσωτερικό του κάθε κράτους μέλους, αυτήν την αρμοδιότητα την έχουν οι εθνικές αρχές οι αρμόδιες για τον ανταγωνισμό.

3.3.8. Η ΟΚΕ εξέτασε με προσοχή τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές η πρόταση της Επιτροπής για την περαιτέρω προώθηση της εσωτερικής αγοράς στις εμπορικές επικοινωνίες. Από την άποψη αυτή φαίνεται να είναι σημαντικά δύο σημεία:

i) οι επιπτώσεις που έχει για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις η ανολοκλήρωτη εσωτερική αγορά που υπάρχει σήμερα 7

ii) οι πιθανές οικονομικές επιπτώσεις των προτάσεων της Επιτροπής.

3.3.9. Το γεγονός ότι η εσωτερική αγορά δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη έχει δυσμενείς επιπτώσεις για τις υπηρεσίες εμπορικής επικοινωνίας σε διασυνοριακό επίπεδο. Ενώ έχει καθιερωθεί η ενιαία αγορά για τα εμπορεύματα και για πολλές υπηρεσίες, η διαφοροποίηση των αγορών στα κράτη μέλη όσον αφορά την ελευθερία να παράσχουν κοινή υποστήριξη σε ένα εμπορικό σήμα, τη γενική διαφήμιση ή τις ιδέες που συνδέονται με χορηγίες, περιορίζεται από τις εκατέρωθεν διαφορές των εθνικών κανόνων. Το ζήτημα δεν είναι να καταργηθούν όλες οι εθνικές ρυθμίσεις ούτε να εναρμονισθούν πλήρως, αλλά να εξετασθεί η υπόθεση ότι παρόμοιες ρυθμίσεις μπορούν να αιτιολογηθούν με βάση τη Συνθήκη. Η παροχή μιας αντικειμενικής μεθόδου για την επίτευξη του στόχου αυτού δεν πρέπει να εκληφθεί ως μεροληπτικά ευνοϊκή μεταχείριση ορισμένων επιχειρήσεων. Αντιθέτως μάλιστα, κατ' αυτόν τον τρόπο θα καταργηθούν όλες οι μεροληπτικές μεταχειρίσεις που παρεμποδίζουν σήμερα τις διασυνοριακές συναλλαγές στο χώρο των εμπορικών επικοινωνιών.

3.3.10. Το δεύτερο ζήτημα αφορά τα οφέλη που ενδέχεται να προκύψουν για όλους τους καταναλωτές, είτε ως άτομα είτε ως επιχειρήσεις, και την οικονομία γενικότερα με το άνοιγμα της εν λόγω αγοράς. Παρόλο που τα οφέλη θα είναι γενικώς περιορισμένα, οποιαδήποτε αλλαγή προς την κατεύθυνση που υποδεικνύεται από την Επιτροπή είναι πιθανό να οδηγήσει στη δημιουργία οικονομιών κλίμακος και να ενθαρρύνει την εξειδίκευση.

3.3.11. Βεβαίως, από τον ίδιο ισχυρισμό μπορεί να εξαχθεί και το συμπέρασμα ότι, σε περίπτωση που οι τοπικές αγορές είναι περιορισμένες, πολλές επιχειρήσεις παροχής εμπορικών επικοινωνιών θα βρεθούν αντιμέτωπες με μια περισσότερο ανταγωνιστική αγορά. Ωστόσο, ενώ αυτό θα θεωρηθεί από ορισμένους ως αθέμιτος ανταγωνισμός, στην πραγματικότητα η αύξηση της έντασης του ανταγωνισμού μετά τη μείωση της παροχής μιας ορισμένης προστασίας δεν είναι απαραιτήτως αθέμιτη. Σε περίπτωση που ίσχυε αυτή η λογική, θα μπορούσε να τεθεί υπό αμφισβήτηση το όλο εγχείρημα της εσωτερικής αγοράς. Εξ ονόματος των καταναλωτών και όσων χρησιμοποιούν τις εμπορικές επικοινωνίες για να μεταφέρουν κάποιο μήνυμα, πρέπει να αναγνωριστεί ότι ο σημερινός κατακερματισμός της αγοράς είναι πιθανό να αυξήσει το κόστος ανά μονάδα πωλήσεων ή, όπως θα μπορούσε να πει ένας ειδικός στον τομέα των επικοινωνιών, το «κόστος ανά χίλια» συμβόλαια.

3.4. Συντονισμός και ενημέρωση

3.4.1. Η δεύτερη πρόταση αφορά τη δημιουργία των μέσων για τη βελτίωση της ροής πληροφοριών και του συντονισμού των δράσεων και των πολιτικών σε επίπεδο ΕΕ. Η μέθοδος που προτείνεται συνεπάγεται την ίδρυση μιας συμβουλευτικής επιτροπής ευρωπαϊκής κλίμακας που θα λειτουργεί ως χώρος ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με πρόσφατες και νέες εξελίξεις στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών. Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ενός γραφείου επαφής για την ενημέρωση σχετικά με τις πολιτικές που αφορούν τον κλάδο.

3.4.2. Εφαρμόζοντας τη συμπεφωνημένη μεθοδολογία, η Επιτροπή θα έχει στους κόλπους της συμβουλευτικής επιτροπής τη δυνατότητα να εξηγεί τα προβλήματα που δημιουργούνται από τις διαφορές των εθνικών νομοθεσιών. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να εξετάζουν τα προβλήματα που προκύπτουν από τις διαφορές των ρυθμίσεών τους. Η συμβουλευτική επιτροπή θα μπορούσε να εκφέρει γνώμη για το θέμα της αμοιβαίας αναγνώρισης. Η Επιτροπή θα αποφασίζει στη συνέχεια βάσει αυτής αν θα προβεί ή όχι σε επίσημη κοινοτική πρωτοβουλία, τελικά μέσω του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Η Επιτροπή θα έχει πάντως τη δυνατότητα να συζητήσει το θέμα με εκπροσώπους των κρατών μελών, πριν κινήσει τις διαδικασίες επί παραβάσει. Θα υπάρχει επίσης δυνατότητα διεξαγωγής ανώνυμων συζητήσεων στο πλαίσιο της προδικαστικής εξεταστικής διαδικασίας. Οι ενέργειες αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μείωση της εμπιστοσύνης στις διαδικασίες επί παραβάσει που προβλέπονται στη Συνθήκη.

3.4.3. Ένα ακόμη πλεονέκτημα που ενδέχεται να προκύψει αφορά τις πιθανές προσπάθειες των κρατών μελών για την εναρμόνιση ή τη μείωση των διαφορών των δράσεων που αναλαμβάνουν. Ένα κράτος μέλος που θα έχει συμμετάσχει στην αξιολόγηση της αναλογικότητας των δράσεων ενός άλλου κράτους μέλους θα λαμβάνει υπόψη τη γνώση αυτή όταν μελετά οποιεσδήποτε αλλαγές στην επικράτειά του.

3.4.4. Ένας άλλος παράγοντας που ενδέχεται να ενισχύσει τη σύγκλιση των τοπικών ρυθμίσεων που ισχύουν για τις εμπορικές επικοινωνίες είναι η προοπτική να καταστούν οι διασυνοριακές δραστηριότητες περισσότερο ευέλικτες από τις τοπικές σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος υποχρεωθεί, για παράδειγμα, να αποδεχθεί διαφημιστικές ενέργειες από περιοχές εκτός της επικράτειάς του (λόγω αποφάσεων της Κοινότητας σχετικά με την αναλογικότητα των δράσεων που επιτρέπουν τη διενέργεια διασυνοριακών συναλλαγών υπό προϋποθέσεις που είναι ασύμφορες για τους τοπικούς οργανισμούς. Η συντονισμένη διεξαγωγή διαβουλεύσεων από τα κράτη μέλη με την προτεινόμενη επιτροπή θα βοηθήσει την αποφυγή παρόμοιων ανωμαλιών (βλ. επίσης σημείο 4.3).

3.4.5. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση συντονισμού, συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών που εμπερικλείεται στην ιδέα της ίδρυσης της συμβουλευτικής επιτροπής. Εάν το πείραμα αυτό αποβεί επιτυχές, θα ενισχυθούν οι προσπάθειες για τη δημιουργία μιας αποδεκτής βάσης για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς εμπορικών επικοινωνιών. Σε αντίθετη περίπτωση, η ΟΚΕ προβλέπει ότι η Επιτροπή ίσως υποχρεωθεί να εξετάσει το ενδεχόμενο ανάληψης νομοθετικής δράσης. Όσον αφορά το σημείο αυτό, είναι αναγνωρισμένο ότι υπάρχουν θεωρητικά προβλήματα λόγω των ορίων της Συνθήκης και των δραματικών αλλαγών των δυνατοτήτων που υφίστανται στο χώρο των εμπορικών επικοινωνιών, ιδιαιτέρως με την εξέλιξη της τεχνολογίας.

3.4.6. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την υπόδειξη ότι κάθε κράτος μέλος πρέπει να ενημερώνει την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη σχετικά με τις προτάσεις που αφορούν αλλαγές της νομοθεσίας ή τη θέσπιση νέων ρυθμίσεων στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών. Η Επιτροπή πρέπει να αναλάβει την υποχρέωση να διανέμει τα σχέδια πρότασης ενός κράτους μέλους, τα οποία θα εξετάζονται, στη συνέχεια, από τη συμβουλευτική επιτροπή. Η διαδικασία αυτή είναι συμβατή με την πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής για την κατάρτιση οδηγίας σχετικά με την γνωστοποίηση εκ μέρους των κρατών μελών όλων των μελλοντικών τους σχεδίων που αφορούν κανόνες και ρυθμίσεις για τις υπηρεσίες που παρέχονται στα πλαίσια της κοινωνίας των πληροφοριών ().

3.4.7. Στο Πράσινο Βιβλίο δεν περιγράφεται λεπτομερώς ο τρόπος λειτουργίας και η σύνθεση της συμβουλευτικής επιτροπής. Η Επιτροπή πρότεινε τη συμμετοχή δύο μελών από κάθε κράτος μέλος. Στην περίπτωση αυτή τίθεται ακόμη μία φορά το ζήτημα πώς μπορεί να διατηρηθεί ο αντιπροσωπευτικός χαρακτήρας της επιτροπής και συγχρόνως να έχει αυτή έναν αριθμό μελών που να μην εμποδίζει την ευέλικτη λειτουργία της. Ενώ οι λειτουργικές λεπτομέρειες μπορούν να ρυθμιστούν σε μεταγενέστερο στάδιο, η ΟΚΕ πιστεύει ότι μια συμβουλευτική επιτροπή στην οποία θα συμμετέχουν δύο εκπρόσωποι από κάθε κράτος μέλος και η οποία θα λειτουργεί παράλληλα με την Επιτροπή, δεν πρόκειται να είναι και τόσο αποτελεσματική σε περίπτωση που δεν διασφαλιστεί η συνεκτικότητα και η συνέχεια της λειτουργίας της με την παρουσία «μονίμων» εκπροσώπων των κρατών μελών.

3.4.8. Η λειτουργία της επιτροπής πρέπει να είναι διαφανής. Οι ενδιαφερόμενες ομάδες καταναλωτών, οι εμπορικοί σύνδεσμοι, οι οργανισμοί παροχής υπηρεσιών και άλλες ομάδες συμφερόντων πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίζουν τις απόψεις τους στην επιτροπή και, αξιοποιώντας τη διαφάνεια των συζητήσεων, να εξασφαλίζουν ότι οι θέσεις τους έχουν εξεταστεί με τον δέοντα τρόπο και έχουν ληφθεί υπόψη.

4. Αναλυτικές παρατηρήσεις

4.1. Ο ορισμός των εμπορικών επικοινωνιών που προτείνεται από την Επιτροπή είναι επαρκώς περιεκτικός. Ωστόσο, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι εμπορικές επικοινωνίες ενδέχεται ενίοτε να σχετίζονται με τις δραστηριότητες μη εμπορικών οργανισμών. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει, ειδικότερα, ότι πολλές φιλανθρωπικές ενώσεις, ή μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, κάνουν εκτενή χρήση των εμπορικών επικοινωνιών, πράγμα που παρουσιάζει όλο και μεγαλύτερη πιθανότητα να επηρεάσει τις δραστηριότητές τους ανά την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι οργανώσεις αυτές κατά πάσα πιθανότητα θα περιληφθούν στις γενικές διατάξεις που θα παρουσιάσει η Επιτροπή.

4.2. Όσο διευρύνεται το φάσμα των εμπορικών επικοινωνιών με την επέκταση της δορυφορικής και της καλωδιακής τηλεόρασης, των επικοινωνιών μέσω του Internet, των πωλήσεων εξ αποστάσεως και των συναλλαγών ανοιχτής γραμμής, τόσο περιορίζεται η δυνατότητα των κρατών να αποκλείουν ή να θέτουν φραγμούς σε ορισμένες δραστηριότητες εμπορικών επικοινωνιών. Τα προβλήματα της ρυθμιστικής παρέμβασης των κρατών μελών σε συγκρίσιμους τομείς αναγνωρίζονται και στην οδηγία «Τηλεόραση Χωρίς Σύνορα». Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο γεγονός ότι οι εκπομπές γίνονται κατά κανόνα αποδεκτές αν ανταποκρίνονται στους κανόνες της χώρας στην οποία ελέγχεται το περιεχόμενό τους ή όπου ευρίσκονται οι πομποί. Κατά παρόμοιο τρόπο, οι διαδικασίες εφαρμογής είναι προσανατολισμένες στη χώρα προέλευσης μιας εκπομπής. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι οι εξελίξεις αυτές θα υποχρεώσουν τα κράτη μέλη να συντονίσουν τα ρυθμιστικά καθεστώτα που ισχύουν σ' αυτά και επιδοκιμάζει την πρόταση που περιλαμβάνεται στο Πράσινο Βιβλίο σύμφωνα με την οποία οι εν λόγω τεχνολογικές εξελίξεις θα πρέπει να εξεταστούν χωρίς χρονοτριβή από την προτεινόμενη συμβουλευτική επιτροπή.

4.3. Μια σημαντική πτυχή κάθε μέτρου που αποσκοπεί στη ρύθμιση των εμπορικών επικοινωνιών σε ένα κράτος μέλος ή στην Κοινότητα αφορά την εκτίμηση των «αλυσιδωτών αντιδράσεων» που ενδέχεται να προκαλέσει. Στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής (οπ. π. Τμήμα Ε) εξετάζονται οι πιθανές αντιδράσεις που θα υπάρξουν στην αγορά διαφόρων αγαθών και υπηρεσιών ως ανταπόκριση σε τυχόν ρυθμιστικούς περιορισμούς. Από αναλυτική άποψη, η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνει τις εμπειρίες των μελών της ΟΚΕ στον τομέα της παραγωγής και της διάθεσης αγαθών και υπηρεσιών καθώς και τα συμπεράσματα εκείνων που μελέτησαν τις υφιστάμενες προοπτικές από την πλευρά των καταναλωτών. Κατά συνέπεια, για κάθε ρυθμιστικό μέτρο πρέπει να εξετάζονται τουλάχιστον δύο διαφορετικοί παράγοντες: Πρώτον, αν δικαιολογείται το μέτρο όσον αφορά το «κοινό συμφέρον» (όπως περιγράφεται στο σημείο 1.8). Δεύτερον, αν πρόκειται το μέτρο να προκαλέσει «αλυσιδωτή αντίδραση» η οποία ενδέχεται να έχει ανεπιθύμητες συνέπειες, να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητά του ή να επιφέρει περαιτέρω στρεβλώσεις στον τομέα της παροχής υπηρεσιών για την προώθηση των πωλήσεων. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η εξέταση των αλυσιδωτών αντιδράσεων που ενδέχεται να προκληθούν αποτελεί σημαντικό μέρος της διαδικασίας αξιολόγησης που περιγράφεται στο σημείο 3.3.3.

4.4. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η ανεπάρκεια των ρυθμίσεων που ισχύουν σήμερα για τις εμπορικές επικοινωνίες μπορεί να διαπιστωθεί από το γεγονός ότι, σε περίπτωση που οι περιορισμοί που ισχύουν σε ένα κράτος μέλος θεωρηθούν δυσανάλογοι σε σχέση με το συγκεκριμένο στόχο που επιδιώκεται, η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης ενδέχεται να επιτρέψει εξωτερικές εμπορικές επικοινωνίες οι οποίες «προσβάλλουν» τις εθνικές διατάξεις. Σε περίπτωση που η κοινοτική νομοθεσία επιτρέψει την αύξηση της σημασίας των περιπτώσεων αυτών, θα δημιουργηθεί προηγούμενο έναντι των εθνικών δράσεων και υπάρχει περίπτωση να προκληθούν ανησυχίες στα κράτη μέλη και να απαιτηθούν αλλαγές των εθνικών ρυθμιστικών πλαισίων. Από την άλλη πλευρά, αυτό μπορεί να υποχρεώσει την Επιτροπή να αναζητήσει μια περισσότερο ευέλικτη ρύθμιση των πραγμάτων. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι σε ορισμένα κράτη μέλη υπάρχει το ενδεχόμενο να ληφθούν δυσάρεστες αποφάσεις λόγω της αρχής της «αναλογικότητας». Ωστόσο, τα πλεονεκτήματα της αναπτυσσόμενης εσωτερικής αγοράς υπερισχύουν του επιχειρήματος ότι οι νομικές διατάξεις που περιλαμβάνονται στη Συνθήκη είναι ακατάλληλες για την προάσπιση του «κοινού συμφέροντος» στα κράτη μέλη.

4.5. Όσον αφορά τη συζήτηση που διεξάγεται με αντικείμενο το πεδίο εφαρμογής και την καταλληλότητα των δράσεων της Επιτροπής, η ΟΚΕ προβλέπει ότι ενδέχεται να υπάρξει μία διάσταση μεταξύ των γενικών αρχών της εσωτερικής αγοράς, που προσδιορίζονται από τις γενικές διατάξεις της Συνθήκης, και των συγκεκριμένων επιπτώσεων του άρθρου 129α (3) το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη να επιβάλλουν αυστηρότερα μέτρα για την προστασία των καταναλωτών από αυτά που απαιτούνται με βάση την κοινοτική νομοθεσία. Ωστόσο, «Τα μέτρα αυτά πρέπει να συμβιβάζονται με την παρούσα Συνθήκη». Κατά συνέπεια, το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 129α ενδέχεται να είναι περισσότερο περιορισμένο από όσο πιστεύεται σε ορισμένες περιπτώσεις.

4.6. Μία από τις πιθανές επιπλοκές του ανοίγματος της εσωτερικής αγοράς για τις εμπορικές επικοινωνίες αφορά τις στρεβλώσεις που επιφέρουν οι διαφορές των φορολογικών συντελεστών στα κράτη μέλη. Ενώ οι διαφορές αυτές ενδέχεται να οδηγήσουν σε υποδείξεις για την αποθάρρυνση των «εισαγόμενων» υπηρεσιών, η λογική απάντηση που πρέπει να δοθεί στην Κοινότητα είναι ότι θα πρέπει να προωθηθεί η περαιτέρω εναρμόνιση της έμμεσης φορολογίας και ότι, όσον αφορά τις πηγές εκτός της Κοινότητας, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε οι εισαγωγές να υπόκεινται στην κατάλληλη φορολογία. Με την ανάπτυξη των νέων μεθόδων πώλησης εξ αποστάσεως, αυτό είναι ευκολότερο να προταθεί παρά να εφαρμοστεί.

4.7. Στις διαβουλεύσεις που διεξήχθησαν για την προετοιμασία του σχεδίου γνωμοδότησης, ασκήθηκε κριτική για το γεγονός ότι, ενώ η Επιτροπή ανέλαβε μία χρήσιμη πρωτοβουλία με την κατάρτιση και τη δημοσίευση του Πράσινου Βιβλίου, κρίνεται ότι ίσως δεν διεκπεραιώνει με αποτελεσματικό τρόπο ορισμένες υποθέσεις που έχουν ήδη παραπεμφθεί σε αυτήν, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να αξιολογηθούν από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων όσον αφορά τους στόχους και την αναλογικότητα. Η ΟΚΕ θα θεωρούσε δυσάρεστο το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθεί η εξέλιξη των ιδεών που περιλαμβάνονται στο Πράσινο Βιβλίο ως λόγος για την καθυστέρηση των δράσεων που πρέπει απαραιτήτως να αναληφθούν σε σχέση με σημαντικές προσφυγές που έχουν ήδη κατατεθεί.

4.8. Στο Πράσινο Βιβλίο δεν γίνεται καμία αναφορά σε εξαιρέσεις σύμφωνα με ένα ελάχιστο όριο. Αυτό δεν φαίνεται να είναι απαραίτητο στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών.

4.9. Ένα από τα χαρακτηριστικά σημεία του Πράσινου Βιβλίου είναι η απόφαση της Επιτροπής να συγκεντρώσει το σύνολο των αρμοδιοτήτων που αφορούν τον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι είναι απαραίτητο να υπάρξει στην Επιτροπή μία κοινή προσέγγιση αυτών των πολύπλοκων θεμάτων και συνιστά να ορισθεί μία ΓΔ η οποία θα διαδραματίζει «ρόλο πρωταγωνιστή» στα πλαίσια της Επιτροπής. Το πλεονέκτημα της ρύθμισης αυτής είναι ότι, για παράδειγμα, θέματα που αφορούν την προστασία των καταναλωτών θα μπορούν να εξετάζονται σε ένα Όργανο που διαθέτει πλήρη εικόνα πολλών κλάδων και προϊόντων που ενδέχεται να επηρεασθούν. Η συμβολή άλλων ΓΔ μπορεί επίσης να είναι σημαντική. Ωστόσο, ανεξάρτητα από τη διοικητική ρύθμιση του θέματος, αυτό που έχει σημασία είναι η αποτελεσματική συμμετοχή όλων των αρμόδιων ΓΔ. Μια εξέλιξη η οποία ενδέχεται να μην έχει αναγνωριστεί όπως θα έπρεπε στο Πράσινο Βιβλίο αφορά τη δυνατότητα που έχει η Επιτροπή να επηρεάζει την αγορά εμπορικών επικοινωνιών με τη διεξαγωγή διεθνών διαπραγματεύσεων. Το ενδεχόμενο μιας πραγματικά «ανοικτής» Ενιαίας Αγοράς προσφέρει ένα πειστικό επιχείρημα υπέρ της ευκολότερης πρόσβασης στις διεθνείς αγορές.

5. Συμπεράσματα και συστάσεις

5.1. Η ΟΚΕ επικροτεί τη δημοσίευση του Πράσινου Βιβλίου για τις εμπορικές επικοινωνίες. Με το Βιβλίο αυτό εφιστάται η προσοχή σε μία σειρά από δύσκολα και πολύπλοκα θέματα και υποβάλλονται εποικοδομητικές προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς.

5.2. Πρέπει να ανευρεθεί μία ισορροπία μεταξύ α) των απαιτήσεων της Συνθήκης για το άνοιγμα μίας εσωτερικής αγοράς για την παροχή αγαθών και υπηρεσιών και β) την προστασία του κοινού συμφέροντος όπως αναφέρεται στη Συνθήκη και παρατηρείται σε πολλές και διάφορες μορφές ρυθμιστικών δράσεων που αναλαμβάνονται από τα κράτη μέλη. Η ισορροπία αυτή πρέπει να επιτευχθεί εντός ενός πλαισίου το οποίο να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο διαφανές και αντικειμενικό.

5.3. Η πρώτη πρόταση για την ανάπτυξη μίας μεθοδολογίας με στόχο μία διαδικασία για πιο ομοιόμορφη αξιολόγηση της αναλογικότητας οποιουδήποτε περιοριστικού μέτρου λαμβάνεται από τα κράτη μέλη στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών, αποσκοπεί στο συνδυασμό της υφιστάμενης και της αναπτυσσόμενης νομολογίας με μία συμφωνία για τη λεπτομερή ανάλυση των επιπτώσεων σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι η καθιέρωση μίας παρόμοιας μεθοδολογίας επιτρέπει μία γενική και ενιαία αξιολόγηση των μέτρων και οδηγεί στον περιορισμό των αμφιβολιών και της αβεβαιότητας που θα υπήρχαν σε διαφορετική περίπτωση.

5.4. Οποιαδήποτε μείωση της υπάρχουσας προστασίας του καταναλωτή στα διάφορα κράτη της Κοινότητας θα ήταν απαράδεκτη. Επίσης, κάθε αθέμιτο πλεονέκτημα υπέρ των πολυεθνικών επιχειρήσεων θα αποτελούσε αφορμή επικρίσεως των προτάσεων. Η ΟΚΕ δέχεται, ωστόσο, ότι η μεθοδολογία ενδέχεται να προσφέρει την προοπτική του συνδυασμού μιας αυξημένης προστασίας του καταναλωτή με τη δυνατότητα εναρμόνισης των πρακτικών που χρησιμοποιούνται στις εμπορικές επικοινωνίες. Επομένως, θα συντελούσε επίσης στην καθιέρωση πιο ελεύθερου ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων που δημιουργούν και παρέχουν εμπορικές επικοινωνίες.

5.5. Η δεύτερη πρόταση αφορά τη δημιουργία των μέσων για τη βελτίωση της ροής πληροφοριών και του συντονισμού των δράσεων και των πολιτικών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η μέθοδος που προτείνεται περιλαμβάνει την ίδρυση μίας συμβουλευτικής επιτροπής ευρωπαϊκού χαρακτήρα που θα λειτουργεί ως μέσο ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με πρόσφατες και νέες εξελίξεις στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών. Παράλληλα, υπάρχει πρόθεση να δημιουργηθεί στους κόλπους της Επιτροπής ένα γραφείο επαφής για την παροχή πληροφοριών. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τις προτάσεις αυτές. Επιπροσθέτως, η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να διασφαλίσει ότι κάθε Ενημερωτικό Γραφείο της στα κράτη μέλη είναι κατάλληλα πληροφορημένο και εξοπλισμένο, ώστε να λειτουργεί ως γραφείο επαφής μέσω του οποίου οι οργανώσεις που ζητούν βοήθεια σε σχέση με τα ανωτέρω θέματα θα μπορούν να παίρνουν πληροφορίες και, εάν συντρέχει περίπτωση, να αποκτούν πρόσβαση στο κεντρικό γραφείο επαφής στην Επιτροπή. Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών θα μπορούσαν επίσης να μελετήσουν το ενδεχόμενο παράλληλων ρυθμίσεων για θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των εθνικών ρυθμιστικών αρχών.

5.6. Εκφράσθηκαν ανησυχίες ότι μία συμβουλευτική επιτροπή στην οποία θα συμμετέχουν δύο εκπρόσωποι από κάθε κράτος μέλος, παράλληλα με τους εκπροσώπους της Επιτροπής, δεν πρόκειται να είναι και τόσο αποτελεσματική σε περίπτωση που δεν διασφαλισθεί η συνεκτικότητα και η συνέχεια της λειτουργίας της με την παρουσία «μονίμων» εκπροσώπων των κρατών μελών σ' αυτήν. Με δεδομένο τον περιορισμό αυτό, η λειτουργία της επιτροπής πρέπει να είναι διαφανής. Οι ενδιαφερόμενες ομάδες καταναλωτών, οι εμπορικοί σύνδεσμοι, οι οργανισμοί παροχής υπηρεσιών και άλλες ομάδες συμφερόντων πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να γνωστοποιούν τις απόψεις τους στην επιτροπή και, αξιοποιώντας τη διαφάνεια των συζητήσεων, να εξασφαλίζουν ότι οι θέσεις τους έχουν εξεταστεί με τον δέοντα τρόπο και έχουν ληφθεί υπόψη.

5.7. Σε περίπτωση που η λειτουργία της επιτροπής αυτής και οι συναφείς δράσεις στεφθούν με επιτυχία, θα ενισχυθούν οι προσπάθειες για τη δημιουργία μίας αποδεκτής βάσης για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς εμπορικών επικοινωνιών. Διαφορετικά, η Επιτροπή ενδέχεται να υποχρεωθεί να εξετάσει το ενδεχόμενο ανάληψης συμπληρωματικής νομοθετικής δράσης.

5.8. Ιδιαιτέρως, η ΟΚΕ

1) επικροτεί την υπόδειξη ότι κάθε κράτος μέλος πρέπει να ενημερώνει την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη σχετικά με προτάσεις που αφορούν αλλαγές της νομοθεσίας ή τη θέσπιση νέων ρυθμίσεων στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών 7

2) αναγνωρίζει ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στο χώρο της πληροφορικής και των νέων τεχνολογιών εκπομπής θα υποχρεώσουν τα κράτη μέλη να συντονίσουν τα ρυθμιστικά καθεστώτα που ισχύουν σ'αυτά, και επιδοκιμάζει την πρόταση που περιλαμβάνεται στο Πράσινο Βιβλίο σύμφωνα με την οποία η επίδραση των εν λόγω τεχνολογικών εξελίξεων θα εξετάζεται εγκαίρως από την προτεινόμενη συμβουλευτική επιτροπή 7

3) θεωρεί ότι η εξέταση των αλυσιδωτών αντιδράσεων που ενδέχεται να προκληθούν αποτελεί σημαντικό μέρος της διαδικασίας αξιολόγησης (όπως αυτή περιγράφεται στο σημείο 3.3.3).

5.9. Η ΟΚΕ θα θεωρούσε ανεπιθύμητο το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθεί η ανάπτυξη των ιδεών που εκφράζονται στο Πράσινο Βιβλίο ως λόγος για την καθυστέρηση της δράσης που επιβάλλεται να αναληφθεί σε σχέση με σημαντικές προσφυγές που έχουν ήδη κατατεθεί.

5.10. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να αναθέσει σε ΓΔ που θα επιλέξει ηγετικά καθήκοντα στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών. Με την αλλαγή αυτή εξασφαλίζεται η ενιαία και συνεπής προσέγγιση αυτού του πολύπλοκου θέματος.

5.11. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη, υπάρχει περίπτωση να ληφθούν δυσάρεστες αποφάσεις που θα είναι αποτέλεσμα της διαδικασίας για την αξιολόγηση της «αναλογικότητας». Ωστόσο, τα πλεονεκτήματα της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς υπερισχύουν του επιχειρήματος ότι οι νομικές διατάξεις που περιλαμβάνονται στη Συνθήκη δεν είναι κατάλληλες για την προάσπιση του «κοινού συμφέροντος» στα κράτη μέλη. Στα πλαίσια της συζήτησης σχετικά με το πεδίο εφαρμογής και την καταλληλότητα των δράσεων της Επιτροπής, η ΟΚΕ προβλέπει το ενδεχόμενο να υπάρξει μια διάσταση μεταξύ των γενικών αρχών που διέπουν την εσωτερική αγορά, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις της Συνθήκης, και των ειδικών επιπτώσεων του άρθρου 129α (3).

Βρυξέλλες, 27 Νοεμβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() XV/9579/96 Έγγραφο εργασίας: Οι εμπορικές επικοινωνίες στην εσωτερική αγορά.

() IP/96/695.