Αριθ. C 252/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22.9.87 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου με την οποία συμπληρώνεται το κοινό σύστημα φόρου 
προστιθέμενης αξίας και τροποποιείται η οδηγία 77/388/ΕΟΚ 
— Κατάργηση των φορολογικών συνόρων — 
COM(87) 322 τελικό/2 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 7 Αυγούστου 1987) 
(87/C 252/02) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 99, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, που απο­
τελεί έναν από τους θεμελιώδεις στόχους της Κοινότητας, 
είναι αναγκαίο να καταργηθούν τα φορολογικά σύνορα, και 
συγκεκριμένα να καταργηθεί η επιστροφή των φόρων κατά 
την εξαγωγή και η φορολόγηση κατά την εισαγωγή, 
καθιστώντας με τον τρόπο αυτό δυνατό τον τερματισμό των 
ελέγχων στα σύνορα τόσο για τους υποκείμενους στο φόρο 
όσο και για τους ιδιώτες-
ότι λόγω της κατάργησης της επιστροφής των φόρων κατά 
την εξαγωγή και της φορολόγησης κατά την εισαγωγή δεν 
πρέπει να θιγεί, κατά τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές μεταξύ 
των υποκείμενων στο φόρο, η αρχή της απόδοσης του φορο­
λογικού εσόδου που αντιστοιχεί στην εφαρμογή του φόρου 
στο επίπεδο της τελικής κατανάλωσης στο κράτος μέλος 
όπου πραγματοποιείται αυτή η τελική κατανάλωση' 
ότι είναι σκόπιμο να τροποποιηθεί ανάλογα η οδηγία 
77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου ('), όπως τροποποιήθηκε 
τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και 
της Πορτογαλίας, καθώς επίσης να υιοθετηθούν οδηγίες 
σχετικά με τις απαλλαγές από τον φόρο κατά την εισαγωγή, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ. 
Άρ&ρο Ι 
Η οδηγία 77/388/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής: 
1. Στο άρθρο 2, το σημείο 2 αντικαθίσταται από το ακό­
λουθο κείμενο: 
«2. οι εισαγωγές αγαθών προέλευσης τρίτων χωρών». 
(') ΕΕ αριθ. L 145 της 13. 6. 1977, σ. 1. 2. Το άρθρο 7 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
«Άρθρο 7 
Θεωρείται ως εισαγωγή αγαθού η είσοδος του αγαθού 
αυτού από τρίτη χώρα στο εσωτερικό της χώρας κατά 
την έννοια του άρθρου 3.» 
3. Στο άρθρο 8, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το 
ακόλουθο κείμενο: 
«2. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1 στοιχείο 
α), όταν ο τόπος έναρξης της αποστολής ή την μετα­
φορά των αγαθών βρίσκεται σε τρίτη χώρα, ο τόπος της 
παράδοσης που πραγματοποιείται από τον εισαγωγέα 
κατά την έννοια του άρθρου 21 σημείο 2, καθώς και ο 
τόπος των ενδεχομένων μεταγενεστέρων παραδόσεων 
θεωρείται ότι βρίσκονται στο εσωτερικό της χώρας 
εισαγωγής των αγαθών». 
4. Στο άρθρο 9 παράγραφος 2 το κείμενο του στοιχείου 6) 
αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
«6) ο τόπος παροχής υπηρεσιών μεταφοράς είναι ο 
τόπος αναχώρησης. Ως τόπος αναχώρησης νοείται ο 
τόπος από τον οποίο αρχίζει πράγματι η μεταφορά 
όπως αναφέρεται στον τίτλο μεταφοράς, χωρίς να 
λαμβάνονται υπόψη οι ενδεχόμενες ενδιάμεσες στά­
σεις. Εντούτοις, όταν στην ίδια πράξη μεταφοράς 
συμμετέχουν διαδοχικά περισσότερα από ένα 
άτομα παρέχοντα υπηρεσίες, ως τόπος αναχώρησης 
νοείται κάθε τόπος από τον οποίο αρχίζει η παροχή 
υπηρεσιών από τον καθένα από τα παρέχοντα υπη­
ρεσίες άτομα. Ο τόπος από τον οποίο αρχίζει η 
δευτερεύουσα μεταφορά προς ένα λιμένα, αερολι­
μένα ή γενικότερα προς τον τόπο όπου αρχίζει η 
κύρια μεταφορά, δεν θεωρείται ως τόπος 
αναχώρησης αυτής της τελευταίας κατά την έννοια 
της παρούσας διάταξης. 
Στην περίπτωση μεταφοράς με επιστροφή, ακόμη 
και αν πραγματοποιείται από το ίδιο παρέχοντα 
υπηρεσίες άτομο, η διαδρομή της επιστροφής θεω­
ρείται ως χωριστή παροχή υπηρεσιών της οποίας ο 
τόπος αναχώρησης ορίζεται σύμφωνα με το προηγού­
μενο εδάφιο. Εντούτοις, όσον αφορά τις μεταφορές 
με επιστροφή μεταξύ της μίας και της άλλης όχθης 
ενός υδάτινου ρεύματος, οι οποίες βασίζονται σε 
22.9.87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 252/3 
ενιαία σύμβαση, ο τόπος της συνολικής μεταφοράς 
είναι εκείνος από τον οποίο αρχίζει η διαδρομή για 
τη μετάβαση». 
5. Στο άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο ε), το κείμενο της 
εισαγωγικής φράσης, αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο: «ως τόπος παροχής των ακόλουθων υπηρεσιών, 
οι οποίες παρέχονται σε πελάτες εγκατεστημένους εκτός 
της Κοινότητας ή σε υποκείμενους στο φόρο εγκατεστη­
μένους στην Κοινότητα από παρέχοντα υπηρεσίες 
άτομα εγκατεστημένα εκτός της Κοινότητας, νοείται ο 
τόπος της έδρας της οικονομικής δραστηριότητας του 
πελάτη ή της μόνιμης εγκατάστασης του για την οποία 
παρασχέθηκαν οι υπηρεσίες αυτές, ελλείψει δε τούτων ο 
τόπος της κατοικίας του ή της συνήθους διανομής του:» 
6. Στο άρθρο 11, το κείμενο του στοιχείου 6 τροποποιείται 
ως εξής: 
— η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο: 
«1. Η βάση επιβολής του φόρου αποτελείται από 
τη δασμολογητέα αξία, που προσδιορίζεται σύμφωνα 
με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1224/80 του Συμβου­
λίου (') 
(') ΕΕ αριθ. L 134 της 31. 5. 1980, σ. 1. 
— η παράγραφος 2 διαγράφεται.» 
7. Στο άρθρο 11 σημείο Β παράγραφος 5 μετά τους όρους 
«προσωρινώς εξαχθέντα προϊόντα» προστίθενται οι 
όροι «εκτός της Κοινότητας». 
8. Στο άρθρο 13 σημείο Β, προστίθεται το ακόλουθο στοι­
χείο: 
«θ) οι παραδόσεις χρυσού στις κεντρικές τράπεζες». 
9. Στο άρθρο 13 σημείο Γ το στοιχείο 6) αντικαθίσταται 
από το ακόλουθο κείμενο: 
«6) των αναφερομένων πράξεων στο σημείο Β στοιχεία 
ζ) και η)». 
10. Στο άρθρο 14, παράγραφος 1 στοιχεία γ), δ), ε) και ζ) οι 
όροι «ή θα απέλαυον παρόμοιας ατέλειας, εάν εισή-
γοντο από τρίτη χώρα», διαγράφονται. 
11. Στο άρθρο 14 παράγραφος 1 το κείμενο του στοιχείου 
στ) διαγράφεται. 
12. Στο άρθρο 15, ο τίτλος αντικαθίσταται από το ακό­
λουθο κείμενο: 
«Απαλλαγές των πράξεων κατά την εξαγωγή προς τρίτες 
χώρες των εξομοιούμενων προς αυτές πράξεων και των 
διεθνών μεταφορών». 
13. Στο άρθρο 15, σημεία 1 και 2 οι όροι «εκτός του εδά­
φους που αναφέρεται στο άρθρο 3» αντικαθίστανται 
από τους όρους «εκτός της Κοινότητας». 14. Στο άρθρο 15, το σημείο 3 αντικαθίσταται από το ακό­
λουθο κείμενο: 
«3. τις παροχές υπηρεσιών που συνίστανται σε εργασίες 
επί κινητών αγαθών κτηθέντων ή εισαχθέντων για 
να υποστούν τις εργασίες αυτές στο εσωτερικό του 
εδάφους που αναφέρεται στο άρθρο 3, και που απο­
στέλλονται ή μεταφέρονται εκτός της Κοινότητας 
από τον παρέχοντα τις υπηρεσίες ή από τον εγκα­
τεστημένο σε τρίτη χώρα πελάτη ή για λογαριασμό 
των προσώπων αυτών.» 
15. Στο άρθρο 15, σημείο 4 στοιχείο α) μετά τους όρους 
«μεταφορά επιβατών επί κομίστρω», προστίθενται οι 
όροι «με τρίτες χώρες». 
16. Στο άρθρο 15, στο σημείο 6 μετά τους όρους «διεθνείς 
μεταφορές επί κομίστρω» προστίθενται οι όροι «με 
τρίτες χώρες». 
17. Στο άρθρο 15 το σημείο 11 διαγράφεται. 
18. Στο άρθρο 15 σημείο 12, οι όροι «δραστηριοτήτων τους, 
εξάγουν τα αγαθά αυτά στο εξωτερικό» αντικαθί­
στανται από τους όρους «δραστηριοτήτων τους στο 
εξωτερικό, εξάγουν τα αγαθά αυτά προς τρίτες χώρες». 
19. Στο άρθρο 15, σημείο 13, μετά τους όρους «κατά την 
εξαγωγή αγαθών» προστίθενται οι όροι «προς τρίτες 
χώρες». 
20. Στο άρθρο 15, σημείο 14, οι όροι «εκτός του εδάφους 
που αναφέρεται στο άρθρο 3» αντικαθίστανται από 
τους όρους «εκτός της Κοινότητας». 
21. Στο άρθρο 15 σημείο 14 το δεύτερο εδάφιο διαγράφεται. 
22. Στο άρθρο 15 το σημείο 15 αντικαθίσταται από το ακό­
λουθο κείμενο: 
«15. Οι αεροπορικές ή θαλάσσιες μεταφορές προς και 
από τις νήσους που συνθέτουν τις αυτόνομες 
περιοχές των Αζορών και της Μαδέρας, ή που 
πραγματοποιούνται μεταξύ των εν λόγω νήσων». 
23. Στο άρθρο 16 παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακό­
λουθο κείμενο: 
«2. Με την επιφύλαξη της προβλεπόμενης στο άρθρο 
29 διαβούλευσης, τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να 
απαλάσσουν τις εισαγωγές και τις παραδόσεις αγαθών 
που προορίζονται προς έναν υποκείμενο στο φόρο που 
προτίθεται να εξάγει αυτά προς τρίτες χώρες ως έχουν ή 
κατόπιν μεταποιήσεως, καθώς και τις παροχές υπηρε­
σιών τις συναφείς προς αυτή την εξαγωγική δρα­
στηριότητα, μέχρι ποσού ίσου προς τη συνολική αξία 
των εξαγωγών προς αυτές τις τρίτες χώρες κατά τους 
δώδεκα προηγούμενους μήνες». 
24. Στο άρθρο 17 παράγραφος 2 εισαγωγική φράση μετά 
τους όρους «για την πραγματοποίηση των φορολογού­
μενων πράξεων του» προστίθενται οι όροι «στο εσωτε­
ρικό της χώρας». 
25. Στο άρθρο .17 παράγραφος 2 στοιχείο α) μετά τους 
όρους «από άλλον υποκείμενο στο φόρο» προστίθενται 
οι όροι «ο οποίος είναι υπόχρεος του φόρου στο εσωτε­
ρικό της Κοινότητας». 
Αριθ. C 252/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22.9.87 
26. Στο άρθρο 17 παράγραφος 3 προστίθεται το ακόλουθο 
στοιχείο δ): 
«δ) πράξεων που απαλλάσσονται κατά το άρθρο 13 υπό 
Β στοιχείο θ)». 
27. Στο άρθρο 17 η παράγραφος αντικαθίσταται από το ακό­
λουθο κείμενο: 
«4. Όσον αφορά τους υποκείμενους στο φόρο οι 
οποίοι δεν είναι εγκατεστημένοι στο έδαφος της Κοι­
νότητας, το δικαίωμα επιστροφής προσδιορίζεται 
σύμφωνα με την οδηγία 86/560/ΕΟΚ του Συμουλίου ('). 
(') ΕΕ αριθ. L 326 της 21. 11. 1986, σ. 40». 
28. Στο άρθρο 18 παράγραφος 2 προστίθεται το ακόλουθο 
τρίτο εδάφιο: 
«Όταν ο φόρος που εκπίπτει είναι εκφρασμένος στο 
εθνικό νόμισμα άλλου κράτους μέλους στο οποίο είναι 
απαιτητός ή στο νόμισμα τρίτης χώρας, το ποσό που 
πρέπει να εκθέσει μετατρέπεται στο εθνικό νόμισμα του 
υποκείμενου στο φόρο σύμφωνα με τη μέση τιμή συναλ­
λάγματος κατά την περίοδο δηλώσεως». 
29. Στο άρθρο 22 παράγραφος 4 προστίθεται το ακόλουθο 
εδάφιο: 
«Η δήλωση επίσης πρέπει να περιλαμβάνει, αφενός, 
σημείωση του συνολικού ποσού του ΦΠΑ για τις πρά­
ξεις που προορίζονται προς φορολογουμένους των 
άλλων κρατών μελών και, αφετέρου σημείωση του συ­
νολικού ποσού του αφαιρετέου ΦΠΑ για τις πράξεις που 
πραγματοποιήθηκαν από τους φορολογούμενους των 
άλλων κρατών μελών. Εντούτοις, η διάταξη αυτή δεν 
αφορά τους φορολογούμενους των οποίων ο κύκλος 
εργασιών δεν υπερβαίνει τις 35 000 ECU.» 
Άρΰρο 2 
Οι διατάξεις που έχουν τεθεί σε ισχύ από τα κράτη μέλη 
στο πλαίσιο του άρθρου 28 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ δεν εφαρμόζονται πλέον σε καθένα από τα ενδιαφερόμενα 
κράτη μέλη το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1992. 
ΆρΌ'ρο 3 
1. Οι ακόλουθες οδηγίες παύουν να παράγουν αποτελέ­
σματα στις 31 Δεκεμβρίου 1992: 
— οδηγία 79/1072/ΕΟΚ 
— οδηγία 83/182/ΕΟΚ 
— οδηγία 83/183/ΕΟΚ 
— οδηγία 74/651/ΕΟΚ. 
2. Οι ακόλουθες οδηγίες παύουν να παράγουν αποτελέ­
σματα στις 31 Δεκεμβρίου 1992, όσον αφορά τις ενδοκοινο­
τικές σχέσεις: 
— οδηγία 69/169/ΕΟΚ 
— οδηγία 83/181/ΕΟΚ 
Άρι&ρο 4 
Το Συμβούλιο θεπίζει, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής τις 
λεπτομέρειες που καθιστούν δυνατή τη δημιουργία μηχα­
νισμού συμψηφισμού του ΦΠΑ για τις πωλήσεις μεταξύ των 
κρατών μελών. 
Άρ'&ρο 5 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις αναγκαίες διατάξεις για να 
συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 31 
Δεκεμβρίου 1992. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχε­
τικά. 
Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα κείμενα 
όλων των διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπί­
ζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. 
Άρΰ'ρο 6 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.