ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 12.04.1996 
COM(96) 79 τβλικό 
96/0055 (COD) 
Εκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 90/88 
Πρόταση 
ΟΑΗΠΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την τροποποίηση των οδηγιών 87/102 (δττως τροττοττο ι £ ίται οπτδ την 
oδηylot 90/88) για την πpoalyyιση των νομοθετ ι κών, κανον LOT L κών και 
διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν την 
καταναλωτική πΐστη 
(υποβληθείσες από την Επιτροπή) 

Ι. Εισαγωγή και σϋνοψτι 1 
II Ο μαΑηματικός τυπο€ της. oδηyίaç 90/88/ΕθΚ 5 
1. Υπολογισμός του απλού επιτοκίου 6 
2. Ετήσια ανατοκ ι ζόμενος τόκος 7 
3. Περίοδος ανατοκισμού 1 έτους: 8 
4. Ο τύπος ΕΚ 11 
α) Παρούσα α£ία 11 
β) Ανακεφαλαίωση των διαφόρων υπoλoyισμών: Το σύμβολο 
Σ 12 
III Yπoλoγισμδc του ΣΕΠΕ στα κράτη μέλη τηα ΕΚ στα άλλα μέ"λη του 
Ευρωπαϊκού ΟικουοίΛικοϋ Χώρου (ΕΟΧ) 13 
1. Γεν ικες παρατήρησε ις 13 
α) Τόκος και ΣΕΠΕ 13 
β) Διατύπωση του ΣΕΠΕ 14 
2. Εφαρμογή τοι; τύπου ΕΚ 16 
3. Υπολογισμός τοι» ΣΕΠΕ στη Γερμανία και τη Γαλλία 17 
α) Η γερμαν ι κή μέθοδος 17 
β) Η γαλλική μέθοδος 20 
γ) Σύyκpιση του τύπου ΕΚ και της γερμανικής και 
γαλλικής μεθόδου 21 
4. Επιχειρήματα υπέρ του τύπου ΕΚ 23 
IV. Σvvτελεστεc KÔOTOVÇ που 7roéiret να συμπεριληφθούν στον 
υπoλoyισlίô 25 
α) Συντελεστές κόστους 25 
β) Κατάσταση στα κράτη μέλη 25 
V. Αοιπά Αίματα 33 
1. Ορισμός του ΣΕΠΕ 33 
2. Ακρίβεια 36 
3. Χρονικοί ορισμοί 37 
VI. Συμπεράσματα και συστάσ€ΐο 39 
Παραρτήματα: 
Αρθρα 1 και 1α της oδηyίaς 87/102 (όπως τροποπο ιεΐται από 
την οδηγία 90/88) 41 
Εθνικές νομοθεσίες για τη μεταφορά της οδηγίας 90/88 44 
Οι διάφοροι τύποι που χρησιμοποιούνται (γερμανικός, 
γαλλικός,φινλανδικός) 51 
4 

Ι. Εισαγωγή και σύνοψη 
1. Στις 22 Φεβρουαρίου 1990, το Συμβούλιο ενέκρινε την οδηγία90/88 που 
τροποπο ιεΐ την οδηγία 87/102 "για την προσέγγιση των νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητι κών διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν την 
καταναλωτική πίστη'. Αυτή η οδηγία τέθηκε σε ισχύ στις 31 Δεκεμβρίου 1992. 
2. Σύμφωνα με το άρθρο 1α5β της τροποπο ι η μ ε ν ης οδηγίας, η Επ ι τροπή: 
"υποβάλλε ι στο Συμβούλιο έκθεση με πρόταση η οποία, με βάση τη μεχρ ι 
τότε πεΐρα, θα επίτρεπε ι τη θέσπιση ενιαίου κοινοτικού μάθηματ ικού 
τύπου υπολογισμού του συνολικού ετήσιου πpay ματ ικού επι το κ ίου". 
Σύμφωνα με το άρθρο 1α5γ, το Συμβούλιο "αποφαίνεται με ε ιδική πλε ιοψηφία 
βάσει προτάσεως της Επιτροπής πριν από την 1η Ιανουαρίου1996". 
Ιστορικδ 
3. Η πρώτη οδηγία για την καταναλωτική πίστη, οδηγία 87/102/ΕθΚ για την 
πpoσεyyιση των νομοθετ ικών, κανον ιστικών και διοικητικών διατάξεων των 
κρατών μελών που δ ι επουν την καταναλωτι κή πίστη2, ε ισήγαγε τη βασ ική αρχή 
εφαρμογής μιας ενιαίας μεθόδου για τον υπολογισμό του "ετήσιου πραγματικού 
επιτοκίου". Παρά την ε ισαγωγή αυτής της βασικής αρχής, η μέθοδος παρεμε ι ν ε 
ανοικτή. Μετά από συζήτησε ι ς που είχε με κυβερνητικούς εμπε ιρογνώμονες, η 
Επιτροπή υπέβαλε μια πρόταση οδηγίας , η οποία στη συνέχεια τροποποιήθηκε4 
για να ρύθμισε ι τόσο τα θέματα μαθηματικής φύσεως όσο και τους συντελεστές 
που πρέπει να συμπεριληφθούν στον υπολογισμό. Η οδηγία 90/88 εγκρίθηκε από 
το Συμβούλι ο στις 22 Φεβρουαρ ίου 1990. Η οδηγία ε ισήγαγε μια κ ο ι νοτ ι κή 
μέθοδο y ια τον υπoλoy ισμό του" ετήσ ι ου π pay ματ ι κού επιτοκίου" y ια την 
καταναλωτική πίστη και όριζε τους συντελεστές κόστους της πίστωσης που θα 
χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό αυτό με την υπόδειξη των εξόδων που δεν 
πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. 
4. Ολα τα κράτη μέλη όφε ι λα ν, τουλάχ ι στον, να ε£ασφαλίσου ν ότι στο 
έδαφος τους θα χρησ ιμοπο ιείται μόνο ένας μάθη ματ ικός τύπος για τον 
υπολογισμό του "ετήσιου π pay ματ ι κού επι το κι ου". Κατά τη δ ι άρκ ε ια μιας 
μεταβατ ι κής περιόδου, μεχρ ι την 1η Ιανουαρίου 1996, επιτρέπεται στα κράτη 
μέλη ταοποίαχρησιμοποιούν ε να δ ιαφορετ ι κό μάθη ματ ι κό τύπο για τον 
υπολογισμό του" ετήσ ι ου π pay ματ ι κού επιτοκ ίου" (π ρ ι ν από τη ν 1η Μαρτίου 
1990), να εξακολουθούν να το πράττουν αυτό. 
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις οδηγίες 87/102 και 90/88, βλ. 
κεφάλαιο 2 της έκθεσης για την εφαρμογή της ο δ r/γ ί ας 87/102: COM(95)117 της 
11.05.95 
ΕΕ L42 της 12.2.87, σελ. 48 
ΕΕ C 155 της 14.6.88 σελ..10 
ΕΕ C 155 της 23.06.89 σελ. 4 
αιτιολογική σκέψη 3, ο δ r/γ ία 90/88 
1 
5. Η οδηγία 90/88 ενσωματώθηκε στη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό 
Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) και επομένως αυτή η έκθεση καλύπτε ι τη Ισλανδία, to 
Λιχτε νστάϊ ν την Νορβηγία, και τα 15 κράτη μέλη της Ευρωπαϊ κής Ενωσης. 
6. Σύμφωνα με την υποχρέωση που τίθεται στην Επιτροπή από τοάρθρ ο 
1α(5β), για την υποβολή στο Συμβούλιο "μιας έκθεσης με πρόταση" που θα 
επίτρεπε ι τη θέσπιση ενιαίου κοινοτ ι κού μάθη ματ ι κού τύπου υπολογισμού τον 
"ετήσιου πραγματικού επιτοκίου", η Επιτροπή ανέθεσε σε ε να σύμβουλο, ειδικό 
σε θέματα οικονομικών μαθηματικών, να σύνταξε ι μία μελέτη σχετι κά με την 
εφαρμογή της οδηγίας 90/88 στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και τα 
άλλα μέλη του Ευρωπαϊ κούΟικουομικού Χώρου (ΕΟΧ)6. Στο δ ι άστη μα με ταξ ύ 
Απριλίου 1995 και Ιανουαρίου 1996 έλαβαν χώρα συνεδρίασε ι ς και επαφές μ< 
κυβερνητικούς ι.μπε ι ρογ νώμο vt ς. Βάσει των αποτελεσμάτων πμ; 
προαναφερθείσας μελέτης, άλλων μελάτων σχε τ ι κάμε τη μεταφορά της οδηΊίας 
στις εθνικές νομοθεσίες , και ιδιαίτερα βάσε ι των αποτελεσμάτων από επαφές 
με κυβερνητικούς εμπε ιρογνώμονες, η Επι τροπή υποβάλλε ι την παρούσα έκθεση 
Q 
μα£"ί με πρόταση οδηγίας , η οποία θα 
"επι τρέπε ι, με βάση τη μεχρ ι τότε πε Γρα, τη θ εσπι ση ενιαίου 
κοινοτ ι κου μαθηματικου τύπου υπoλoyισμού του συνολικού 
ετήσιου π pay ματ ι κού επιτοκίου". 
7. Επειδή η οδηγία υπαγορεύει την αξιολόγηση και τη σύνταξη μιας 
έκθεσης που θα"...επίτρεπε ι, με βάση τη μέχρι τότε πείρα, τη θέσπιση ενιαίου 
κοινοτ ι κού μαθηματ ι κού τύπου...", απαι τ είτα ι η εξέταση και άλλων θεμάτων, 
εκτός του μαθηματικού τύπου, για τον ορισμό μιας ενιαίας μεθόδου εφαρμογής 
του τύπου. 
Συμπεράσματα τηο έκθεσης 
8. Η εφαρμογή της οδηγίας έχει ολοκληρωθε ί ο τα περισσότερα κράτη μίλη 
της Ευρωπαϊ κής Ko ι νότητας και στα άλλα μέλη του Ευρωπαϊ κούΟικουομικού 
Χώρου (ΕΟΧ). Ο τύπος που αναφέρεται στο παράρτημα II της οδηγίας 
χρησιμοποιείται αυτήν τη στιγμή σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και της ΕΖΕΣ, με εξαίρεση τη Γερμανία, τη Γαλλία10 και τη 
Φι νλανδ ία. 
ΙΟ Μελέτη για τη μέθοδο υπολογισμού του ΕΠΕ στα κράτη μέλη του ΕΟΧ, Σύμβαση Α0 
2600/94/000101. Διαθέσιμη αττό τη ΓΔ XXIV. 
Βλ. υποσημείωση 3 του COM(95)117, Εκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 
87/102/EECy ι α την προσέγγιση των νομοθετ ι κών, καν ο ν ι στ ι κών και δ ι ο ι κητ ι κών 
δ ι ατάξεων των κρατών μελών που δ ι έπου ν την καταναλωτι κή πίστη 
Αν και στο άρθρο 1α5γ χρησιμοποιείται ο όρος "απόφαση", δεν πρόκειται για 
"απόφαση", όπως ορίζεται στο άρθρο 189 της Συνθήκης, αλλά για οδηγία, αφού στόχος 
της ει να ι να απαι τησει από τα κράτη μέλη την τροποποίηση της νομό θ ε οίας τους. 
Αυτό ε ξηγείται περαιτέρωστηνΑιτιολογικηΕκΑεσηποι/συνοδεύει την πρόταση 
οδηγ ίας. 
Κεφάλαιο VI, παρακάτω 
Βλ. Παράρτημα II του παρόντος εγγράφου 
9. Οσον αφορά τη διατύπωση του ορισμού του "ετήσιου πpayμaτικού 
επιτοκίου" {ΕΠΕ), π ρέπε ι να γίνουν ορισμένες γλωσσικές τροποποιήσεις στην 
αγγλική και ελληνική έκδοση του άρθρου 1α1α. 
10. Παρ' ό,τι, σύμφωνα με τη μεταφορά της οδηγίας στα κράτη μέλη, οι 
συντελεστές που πρέπει να συμπεριληφθούν στον όρο δεν είναι ταυτόσημο ι, 
αυτή η ταυτοποίηση θα ήταν σκόπιμη για λόyoυς διάφανε ιας. λαμβάνοντας όμως 
υπόψη τις μεγάλες προσπάθε ι ες που έχουν καταβληθεί για την ενημέρωση των 
καταναλωτών σχε τ ι κά με την εν ν ο ι α των όρων που χρησ ιμοπο ιού ν τα ι αυτήν τη 
στιγμή στα κράτη μέλη, δεν κρίνεται σκόπιμο να προταθεί αλλαγή της 
δ ιατύπωσης που χρησιμοποιείται στις διάφορες γλώσσες. Παρ' όλα αυτά, ε ί ναι 
σκόπιμο να συμπεριληφθε ί ε να κοινό στοιχείο, προκείμενου να δοθεί στους 
καταναλωτές η δυνατότητα, ι δ ιαί τερα στι ς δ ιασυνορ ιακες περιοχες, να 
αναγνωρίζουν αυτούς τους όρους ως ισοδυνάμους με αυτούς που 
χρησιμοποιούνται στο δικό τους κράτος μέλος. Μετά από συζήτησε ι ς με 
κυβερνητικούς εμπε ιρογνώμονες και σύμφωνα με τις αρχές της αναλογικότητας 
και της επικουρικότητας, προτείνεται όπως επιβάλλεται η χρήση ενός 
συμβόλου, από κοινού με τον υπάρχοντα όρο. Αυτό το σύμβολο θα ε ί ναι το ίδιο 
σε κάθε κράτος μέλος. Αυτό δεν θα επ ι φέρε ι αλλαγές στη γλωσσ ι κή δ ιατύπωση 
του όρου και θα απαίτησε ι μια μι κρή μόνο δαπάνη για τη με τ αφορά του. 
11. Οσον αφορά το μαθηματικό τύπο, επιβεβαιώθηκε ότι ο μαθηματικός τύπος 
της οδηγίας 90/88 είναι ο μόνος ορθός τύπος και ως εκ τούτου συν ιστάται να 
διατηρηθε ί και να εφαρμοστέ ί οριστικά σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊ κής 
Κοινότητας και στα άλλα μέλη του Ευρωπαϊ κού Οι κουομι κού Χώρου (ΕΟΧ). 
12. Οσον αφορά τους συντελεστες κόστους που πρεπε ι να συμπεριληφθούν 
στον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου, η εφαρμογή 
της οδηγίας έχει οδηγήσει στη δημιουργία ενός εναρμονισμένου ελάχιστου 
επίπεδου προστασίας y ια όλους τους καταναλωτές σε όλα τα κράτη μέλη της 
Ευρωπαϊ κής Ko ι νότητας και στα άλλα μέλη του Ευρωπαϊ κού Οι κουομι κού 
Χώρου (ΕΟΧ). Αφού τα κράτη μέλη αναφέρουν ελάχιστα προβλήματα όσον αφορά 
τη λειτουργία και αφού οι διάφορες που προκύπτουν είναι μικρές, δεν 
προτείνεται προς το παρόν τροποποίηση του καταλόγου εξαιρέσεων που 
περιλαμβάνεται στο άρθρο 1α2. 
13. Ταυτόχρονα, σε αυτήν την έκθεση προτείνεται ενασχεδιο οδηγίας, το 
οποίο περιλαμβάνει τις ακόλουθες τροποπο ιήσεις στην οδηγία 90/88: 
την απαίτηση να χρησιμοπο ιείται, εκτός του όρου" συν ολικό 
ετήσι ο π pay ματ ι κό επιτόκιο", ενακοινό σύμβολο, το οποίο θα 
είναι το ίδιο σε κάθε κράτος μέλος 
τη δ ιαγραφή του άρθρου 1α5 ώστε να καταργηθούν το μεταβατ ι κό 
μέτρο και οι αναφορές σε αυτήν την έκθεση, καθώς και οι 
σχετικές νομοθετικες προτάσεις 
τη δ ιαγραφή του άρθρο υ 1α3, αφού κανένα κράτος μέλος δεν έκανε 
χρήση αυτού του μέτρου 
Δεν υπήρξαν ε νστάσε ι ς από τα κράτη μέλη ως προς αυτήν την πρόταση, κατά τη 
την εισαγωγή στο παράρτημα II της οδηγίας της απαίτησης 
ακρίβειας εως δύο δεκαδικά ψηφία - και κάθε σχετικής 
τροποποίησης στο παράρτημα III 
την εισαγωγή στο παράρτημα II της απαίτησης χρησιμοποίησης του 
ημερολογιακού έτους 365 ή 366 ημερών - και κάθε σχετικής 
τροποποίησης στο παράρτημα III 
τις γλωσσι κ ες αλλαγές στην αγγλ ική και ελληνική έκδοση της 
οδηγίας, στο άρθρο 1α(1)(α) 
14. Οσον αφορά άλλα ουσ ιαστ ι κά σημεία της οδηγίας 90/88/ΕθΚ, κάθε σχετική 
τροπολογία μπορεί να συνεκτιμηθεί από κοινού με τις προτάσεις που 
ενδεχομένως θαακολουθήσουν την έκβαση των διαβουλεύσεων για την έκθεση 
σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 87/10212. 
συνεδρίαση τον Απρίλιο του 1995 (παράγραφος 9 ανωτέρω) και μετά. 
Υποσημείωση 1 ανωτέρω 
II Ο μαθηματ ι κός τύπος της οδηγίας 90/88/ΕθΚ 
15. Η οδηγία 90/88 ε ι σήγαγε μια κο ι νή μέθοδο υ ιιολογ ι ομού του "Συνολ ι κού 
Ετη ο ι ου Πραγματ ι κού Επ ι. τοκ ίου", στην α/ιαί ιηοη ανακο ί ν ώσης του συνολ ι κού 
κόστους της καταναλωτι κής πίστης, που προέβλεπε ήδη η οδηγία 87/102/ΕθΚ. 
Στόχος ήταν, μέσω του συνολικού ετήσιου πράγματι κού επιτοκίου, η θέσπιση 
ενός κοινά ορισμένου και avayvωpισμεvoυ συντελεστή για την ανακοίνωση του 
κόστους της καταναλωτικής πίστης, καθιστώντας το κόστος αυτό συγκρίσιμο 
σε όλην την ΕΚ, καθώς και μεταξύ των διαφόρων μορφών πιστώσεων. 
16. Η οδηγία καθόριζε ι τη μαθηματ ι κή μέθοδο υπολογισμού του συνολικού 
ετήσιου πραγματικού επιτοκίου καθώς και τους συντελεστές κόστους που 
πρέπε ι να συμπε ρ ι ληφθούν στον υπολογισμό . Επίσης υπήρξαν δ ι άφορες 
παραδοχές για συγκεκριμένες μορφές καταναλωτικής πίστης, π.χ. την ανο ι κτή 
πίστωση,η οποία δεν παρεχε ι όλες τις απαραί τη τ ες πληροφορίες για τον 
υπολογισμό του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου κατά τη λήξη της 
σύμβασης. 
17. Η δ ιατύπωση του "συνολ ι κού ετήσιου πραγματ ι κού επιτοκίου" είναι η 
ακόλουθη: 
"το συνολ ι κό κόστος της πίστωσης γ ια τον καταναλωτή, ε κφραζόμε ν ο ως 
ετήσ ιο ποσοστό του ποσού της παρέχομε νης πίστωσης και υπολογι ζόμε νο 
σύμφωνα με το άρθρο 1α" 
και 
"το οποίο εξισώνει, σε ετήσια βάση, τις παρούσες αξίες του συνόλου των 
μελλοντικών ή των τρεχουσών υποχρεώσεων (δανέ ίων, εξοφλήσεων και 
επιβαρύνσεων) που έχουν αναληφθε ί από το δανέ ιστή και το δανέ ι ζόμενο, 
όπως υπoλoy ίζεται σύμφωνα με το μαθηματ ι κό τύπο που περιέχεται στο 
παράρτημα II' 
18. Αυτή η διατύπωση εκφράζεται με το μαθηματ ι κό ορισμό που περιέχεται 
στο παράρτημα II της οδηγίας. Στο παράρτημα καθίστανται σαφείς, με 
μαθηματικούς τύπους, ο ι υποχρέωσε ις που πρεπε ι να εξισωθούν, στις παρούσες 
αξίες τους, μέσω του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου. 
19. Ολο ι ο ι μαθηματ ι κοί τύπο ι που χρησ ιμοπο ιού ν τα ι αυτήν τη στιγμή στα 
κράτη μέλη της Ευρωπαϊ κής Ko ι νότητας και στα άλλα μέλη του Ευρωπαϊ κού 
Οικουομικού Χώρου (ΕΟΧ) για τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου 
πράγματι κού επιτοκίου απορρέουν ουσιαστι κά από τις ίδιες βασι κ ες αρχές 
υπoλoy ισμού του επιτοκίου^6.Οι εθνικες διαφοροποίησε ι ς που oδηyoύv σε 
διαφορετι κίς μορφές και αποτελέσματα των τύπων που εφαρμόζονται δεν 
Κεφάλαιο IV παρακάτω 
Αρθρολ.2 (ε) της οδηγίας 87/102 (όπως τροποποιεί τα ι από την οδηγία 90/88) 
Αρθρο Ιαΐα της οδηγίας 87/102 (όπως τροποποιείται από την οδηγία 90/88) 
Παράρτημα III αυτής της έκθεσης 
ε ίνα ι μαθηματ ι κού χαρακτήρα αλλά μάλλον οφε ίλονται στ ι ς δ ιαφορε τ ι κίς 
παραδοχές που εφαρμόζ ο ν τα ι στους υπολογ ισμούς σε συγκε κ ρ ι με να κράτη 
μέλη. Εάν αυτές οι παραδοχές ήταν ίδιες, ίδια θα ήταν και τα αποτελέσματα. 
20. Σε αυτό το σημείο είναι αναγκαία μια επεξήγηση, με απλούς 
μαθηματ ι κού ς όρους, για τη λε ι του ργ ία των μαθηματικών κανόνων, τόσο για την 
κατανόηση των ίδιων των κανόνων όσο και, πόσο μάλλον, των άλλων μεθόδων 
υπολογισμού (της γερμανικής, της γαλλικής και της φι νλανδ ι κής17 μεθόδου) που 
οδηγούν σε διαφορετ ικά αποτελέσματα, λόγω των διαφορε τ ικών βασικών 
παραδοχών. 
1. Υπολογισμός του απλού επιτοκίου 
21. Το κόστος ενός επιτοκίου ορίζεται με το συνδυασμό τριών παραγόντων: 
το δανειζόμενο κεφάλαιο (Ακ) 
τις σχετικές επιβαρύνσεις και το κόστος (CK) 
το χρονικό διάστημα εντός του οποίου το κεφάλαιο 
μπορεί να χρησ ιμοπο ιηθ ει από το δανειζόμενη) 
22. Το επιτόκιο λοιπόν (ί) εκφράζεται από την εξίσωση: 
Επι βαρύ ν σε ι ς (CK) 
j = 
Κεφάλαιο (Ακ)* Χρόνος (tK) 
23. Με δεδομένο ότι τα επιτόκια εκφράζονται επί τοις εκατό (%) και για 
μια χρονική περίοδο ενός έτους (α.ε.), η εξίσωση γίνεται: 
Επιβαρύνσεις (CK) * 100 * 1 έτος 
ΐ%α.ε. = 
Κεφάλαιο (Ακ) * Χρόνος (tKaeéTV) 
24. Εάν ο χρόνος υπολογιστεί σε μήνες, τότε ο συντελεστής'^ έτος" στον 
ονομαστή του τύπου πρεπε ι να αν τ ικατασταθε ί από το συντελεστή "12 μήνες". 
Επο με ν ως, το ποσόν των 130,66 ECU για μια πίστωση 1000 ECU, χρον ι κής 
διάρκειας ενός έτους,αντιστοιχεί σε· επιτόκιο 
130,66 * 100 / 1,000 * 1 = 13.066 % α.ε. 
Η Φινλανδ ία έκανε χρήση του άρθρου 1α5α προκείμενοι» να διατήρησε ι έναν τύπο 
δ ιαφορε τ ι κό από αυτόν της οδηγίας. Από τη στιγμή που καθοριστεί ε νας ενιαίος 
τύπος γ ια χρήση σε όλη ν την ΕΚ, ε ί ναι προ ε το ιμασμε ν η - σύμφωνα με τις δήλωσε ι ς 
κυβερνητ ι κών εκπροσώπων - νααποδεχθεί αυτόν τον τύπο. Η. άρνηση ακτή δεν 
οφείλεται σε λόγους αρχής αλλά στην αποφυγή θέσπισης δυο ενδεχομένως 
δ ιαφορετ ι κών νόμων μέσα σε σύντομο χρον ι κό δ ι άστη μα. Η φ ι νλανδ ι κή νομοθεσία 
απαιτεί την ανακοίνωση του ΣΕΠΕ. 
2. Ετήσια ανατοκ ι ζόμε νος TOKOC 
25. Στον απλό τύπο (κόστος διαιρούμενο από το άθροισμα του κεφαλαίου και 
του χρόνου) δεν προβλέπεται ανατοκισμός. Αφού οι τράπεζες πάντοτε 
ε ι σπράτουν τους τόκους τους κατά τη λήξη της περιόδου της πιστωτ ι κής 
σύμβασης, μία τράπεζα που εισπράττει πληρωμές τόκων πριν από το τέλος αυτής 
της περιόδου μπορεί να ε πα ν επενδύσε ι αυτά τα χρήματα, τα οποία έτσι 
αποφέρουν επιπρόσθετο τόκο. Κατ' αυτόν τον τρόπο, οι πραγματικες 
επιβαρύνσε ις στο παραπάνω παράδε ιγμα δε ν ε ί ναι μόνο τα 200 ECU, μετά από 
18 μήνες, αλλά και το πρόσθετο 13,333% στο ποσόν των 130,66 ECU (με ιωμε ν ο 
κατά το ποσόν με το οποί ο επ ι βαρύ ν ε τα ι ο δανειζόμενος από την πρόωρη 
πληρωμή). 
26. Ετσι, το απλό επιτόκιο δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος αλλά 
παράγε ι μεγαλύτερες επιβαρύνσε ι ς από αυτές με τις οποίες έχει συμφώνησε ι 
ο καταναλωτής. Με άλλα λόγια, τα συνολικά ετήσια π pay ματ ι κά επιτόκια των 
διαφόρων συμβάσεων καταναλωτικής πίστης δεν είναι συγκρίσιμα αν δεν είναι 
ίδια η περίοδος ανατοκισμού του τόκου. 
27. Παίρνοντας το πρώτο παράδε ιγμα του παραρτήματος III της οδηγίας, στο 
οποίο η διάρκεια της πίστωσης δεν είναι ενα έτος αλλά 18 μήνες, με 
επιβάρυνση 200 ECU, ο συνήθης απλός τύπος θα ε ίχε το ακόλουθο αποτέλεσμα: 
200* 100* 12 
= 13,333 % α.ε. 
1.000* 18 
28. Στο παράδε ιγμα όμως του παραρτήματος το αποτέλεσμα ε ί ναι 13,066 % 
α.ε. Ο λόγος γι' αυτή τη διαφορά εyκε ιται στο γεγονός ότι συμβάσεις 
καταναλωτι κής πίστης για δ ιαφορετ ι κες χρον ι κες περιόδους δεν είναι 
συγκρίσιμες, χωρίς την ομόφωνη απόφαση σχετικά με το τι yίvετaι με τον τόκο 
που αποκομίζεται με τά απο μια συγκεκρ ι μένη χρον ι κή περί ο δ ο. Με όρους 
ο ι κονομι κών μαθηματ ι κών, το ερώτημα είναι σε ποιάχρονική στιγμή πρεπε ι ο 
τόκος να "ανατοκ ι στε ί". 
29. Επομένως, ο ορισμός του επιτοκίου σε ετήσ ι α βάση δεν σημαίνε ι μόνο 
ότι όλα τα επιτόκια εκφράζονται ως "α. ε." (που σημαίνε ι ότι η διάρκε ιατου 
επιτοκίου μιας πίστωσης διαιρείται από τον αριθμό των μηνών και 
πολλαπλασιάζεται επί 12)αλλά και ότι η περίοδος ανατοκισμού της πίστωσης 
πρεπε ι να ει να ι πάντοτε δι άρ κει ας ενός έτους.Ο τύπος που ορίζεται στην 
οδηγία 90/88 και χρησ ιμοπο ιείται από την πλε ι οψηφία των κρατών μελών (στη 
συνεχε ι α θα αναφέρεται ως τύπος ΕΚ) πληροί αυτήν την προϋπόθεση. Ηγαλλι κ ή 
μέθοδος υπολογισμού δεν αναγνωρί ζ ε ι αυτήν την προϋπόθεση, δίνοντας έτσι 
τ η δυνατότητααυ θ αιρετού καθορισμού των περιόδων ανατοκισμού,π ου στην 
πράξη είναι διάρκει ας 1 μηνός. Ογερμανικός "κανόνας των 360" δέχεται, 
γεν ι κά, μια περίοδο ανατοκισμού 1 έτους, αποκλί ν ε ι όμως αυτού σε κάθε 
περίπτωση που ο τόκος πρέπει να υπολογιστεί y ια περίοδο μικρότερη του ενός 
έτους, ε ιδικά όταν η διάρκεια της πίστωσης δεν ανέρχεται ακριβώς σε ενα ή 
περισσότερα πλήρη ετη. Αυτό οφείλεται στο ότι δεν είναι δυνατόν να 
υπολογιστούνταεπιτόκια, γιαμιαπερίοδοανατοκισμούΐ έτους, με τον απλό 
τύπο που παρατίθεται παραπάνω. 
30. Υπήρξαν κρ π ι κες όσον αφορά την πολυπλοκότητα του ι ύπου ΕΚ και την 
ανάγκη τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης. Σε αυτό το πλαίσιο πρεπε ι να σημειωθεί 
ότ ι ο απλός τύπος μπορ ε ί να χρησ ιμοπο ιηθε ί μόνο για μια περίοδο κατά την 
οποία το δανέ ι ζόμε ν ο κεφάλαιο παράμενε ι σταθερό. Στην περίπτωση πίστωσης 
με μηνιαία εξόφληση, ο ακριβής υπολογισμός του συνολικού ετήσιου 
πραγματικού επιτοκίου απαιτεί την εναρμόνιση πολλών διαφορετ ι κών 
υπολογισμών, οι οποίοι,αν και οι ίδιοι είναι απλοί, πρεπει να επαναληφθούν 
τόσες φορές που χρειάζεται τεχνική υποστήριξη. 
31. Οπως θα φαν ει και στη συνέχεια, ο τύπος ΕΚ, ο οποίος προς το παρό ν 
χρήσιμοποιεί τα ι επιτυχώςαπό την ευρεία πλειοψηφίατων κρατών μελών, 
αποτελεί την πιο προηγμένη μορφή προηγουμένων τύπων (προκε ι μεν ου να 
συνεκτιμηθούν περισσότερες μεταβλητες) και είναι πιο κατάλληλος και 
ακρ ιβής απ' ό,τι οι άλλες μέθοδο ι που χρησ ιμοπο ιού ν τα ι αυτήν τη στιγμή. 
3. UepÎoôoc ανατοκισμού 1 ετουε:'. 
32. Αφού ο ανατοκισμός του τόκου αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του 
υπολογισμού του επιτοκίου,θαπρεπει κανείς να"γνωρ ί £"ε ι" το επιτόκιο, 
προκείμενου ναχρησιμοποιήσει τον απλό τύπο (για να υπολόγισε ι αυτό το 
επιτόκιο), αφού ο τόκος του πρώτου έτους πρεπε ι να προστεθεί στο κεφάλα ι ο 
που θατοκιστείγιατην επόμενη περίοδο (π.χ. στο παράδε ιγμά μας, για τους 
επόμενους εξ ι μήν ες γ ι α μία πίστωση δι άρ κει ας 18 μηνών). Το επιτόκιο δεν 
μπορεί πλέον να υπολογιστεί άμεσα, παρά υπολογίζεται ως ποσοστό αύξησης (i) 
του αρχικού κεφαλαίου. 
33. Ετσι, ενα επιτόκιο της τάξεως του 13,066% αυξάνεται κατά(1+ΐ)του 
αρχικού κεφαλαίου 
(1 +0.13066) = 1.13066 
1000 ECU ανέρχονται σε 1000* (1 + 0,13066) = 1130,66 ECU μετά από ενα 
έτος. 
34. Αυτό είναι γνωστό και ως "μελλοντική ας"ία" ενός κεφαλαίου, αφού 
περίγραφε ι το ποσοστό αύξησης μετά από μια χρονική περίοδο. Το ποσόν μπορ ε ί 
επίσης να εκφραστεί ως "αύξηση" παρά ως "τόκος", αφού η αύξηση μπορε ί εύκολα 
να υπολογιστεί.Ο τόκος ει να ι η δ ι αφορά ανάμεσα στο αρχι κό κεφάλα ι ο και τη 
μελλοντική του αξία, μετά την αύξηση του. 
35. Στην περίπτωση μιας πίστωσης που εξοφλείται πλήρως με τάαπό δύο 
χρό ν ι α, επι τύγχανε τα ι το ίδιο αποτέλεσμα με τον τύπο ΕΚ, το γαλλ ι κό ή το 
γερμαν ι κό τύπο. Η γερμαν ι κή και η γαλλική μέθοδος εφαρμόζουν τον απλό τύπο 
σε δύο στάδ ια: 
Ετος 1 Κεφάλαιο, = Κεφάλαι ο + (Κεφάλαι ο * i) 
Ετος 2 Κεφάλαιο2 = Κεφάλαιο + (Κεφάλαιο * i) + [Κεφάλαιο + 
(Κεφάλαιο * ί)] * i 
Με αυτό το παράδε ιγμα, στα 1130,66 ECU πρεπε ι να προστεθούν ακόμη 0,13066 
* 1130,66 ECU = 147,73 ECU για τον τόκο του δεύτερου έτους, έχοντας ως 
αποτέλεσμα ενα ποσόν 1278,39 ECU. 
36. Από την άλλη πλευρά, ο τύπος ΕΚ απλοποιεί τις εξισώσεις κατά 
κατανοητό τρόπο, χρησιμοποιώντας απλή άλγεβρα: 
Κεφάλαιο1 = (1 + ί) * Κεφάλαιο 
Κεφάλαι ο? = (1 + i) * (1 + ί) * Κεφάλαιο 
= (1 + ΐ)? * Κεφάλαιο 
Ο απλός τύπος μπορεί να υπολογιστεί άμεσα με υπολογιστές τσέπης ή 
πρ ογράμματα υπολογ ι στων, χρησ ιμοπο ιώντας την εκθετική μορφή του ίδιου 
τύπου. Στο παράδειγμα μας, (1 + 0.13066)2 * 1000 ECU = 1278,39 ECU. Κατά το ν 
ίδιο τρόπο, μετά από τρία ετη, ο τύπος θα ε ίνα ι (1 +ϊ)3* κεφάλαι ο και μετά 
από t ετη, κεφάλαιο, = κεφάλαιο * (1 + ί)'. 
37. Με τους διάφορους τύπους λοιπόν επιτυγχάνεται το ίδιο αποτέλεσμα, 
μόνο που με τον τύπο ΕΚ αυτό επι τύγχανε τα ι με πιο απλό τρόπο. Αυτή όμως η 
απλότητα δεν είναι το κϋ ρ ι ο πλέον εκ τημα του - ο τύπος μπορ ε ί επίσης να 
εφαρμοστεί και σε κλάσματα του έτους, διότι τοΎ εκφραζόμενο σε ετη πρέπει 
να εκφραστεί σαφώς ως "t/1", το οποίο σημαίνε ι ότι το t εκφράζε ι μια περίοδο 
ανατοκισμού λ ε τ ου ς. Εάν εκφράσουμε το "t" σε μήνες, τότε το "t" πρεπε ι να 
γραφτεί ως Ίμ^£ς/12". 
38. Ενα κεφάλαι ο 1000 ECU γιαδ μήνες, χορηγό ύμ ε ν ο με ετ\ π όκι ο 12% α. ι. 
αυξάνε ται ως ε£ής: 
κεφάλα ι ο6 = 1000 * (1 + 0,12)6/12 = 1000 * 1,121/2 = 1058,30052 ECU 
Κατά τον ίδιο τρόπο, αν τί για 6/12, αυτό μπορεί να ε κφραστε ίσε 182/365 
ήμερες 
κεφάλαιο182 = 1000 * (1 + 0,12)182/365 = 1000 * 1,12182/365 = 1058.1362418 
39. Ενα επιτόκιο 12% α. ε. απόφερε ι τόκο 58 ECU σε μια περίοδο εξ ι μηνών, 
εάν ο τόκος ανατοκί ζεται ετησίως. Επειδή το ποσόν των 58 ECU είναι 
Το αποτέλεσμα ε ίνα ι ελαφρώς δ ιαφορε τι κό διότι το έτος των 365 ημερών δεν μπορε ί 
να δ ιαιρεθε ΐ σε ίσα ακέραια μέρη 
μικρότερο από το ήμισυ του τόκου που θα αποκόμι ζ ε η, τράπε ζα μετά από 1 έτος, 
διότι ο τόκος αυτός εξοφλήθηκε νωρίτερα απ ό,τι προβλεπόταν στην περίοδο 
ανατοκ ι ομού, η τράπε ζα μπορε ί να επενδύσε ι αυτά τα 58 ECU με επ ιτόκ ι ο 12% 
για τους υπόλο ι πους εξ ι μήνες, με μια μελλοντική α£ία 2 ECU, φθάνοντας έτσι 
τα 60 ECU για εξ ι μήνες, που θα ήταν το ποσόν τι ο υ θα προέκυπτε αν ο 
ανατοκισμόςγινότανστο τ έλος της περ ιόδου ανα τ ο κ ι ομού(1 έτος). Αυτ ό το 
αποτέλεσμα δεν μπορεί να επιτευχθεί με τις πάλαι ες μεθόδους υπολογισμού, 
που χρησιμοποιούνται ακόμη στη Γαλλία και στη Γερμανία. 
40. Με τη χρήση της -γερμαν ι κής μεθόδου, ενα ετήσ ιο επ ιτόκ ι ο της τάξεως 
του 12%, για κεφάλαι ο 1000 ECU, θααπεδιδε ακρ ιβώς 60 ECU για εξ ι μήνες. 
Εάν το χρον ι κό δ ι άστη μα ε κφραστε ίσε κλάσματα έτους, ο απλός τύπος είτε 
αδυνατεί να δώσε ι κάπο ι ο αποτέλεσμα είτε το κάνε ι αυτό αποκλίνοντας από τη 
συγκεκρι με νη περίοδο ανατοκισμού δ ιάρκε ι ας 1 έτους,για παράδε ιγμα, σε 
αυτήν την περίπτωση, με ιών ο ντάς την σε6μήνες.Το επιτόκιο του 12% α. ε. 
είναι ακριβέστερο να οριστεί ως 6% ανά εξάμηνο. 
41. Στην πραγματ ι κότητα, η γαλλι κή μέθοδος ορί ζ ε ι ότι ε να επ ιτόκ ιο 6% 
ανά εξάμηνο πρεπε ι να πολλαπλασ ιαστε ί επί 2 γ ια να φθάσε ι το συνολ ι κό 
ετήσιο πραγματ ι κό επιτόκιο. Επομένως, στη Γαλλία, η περίοδος ανατοκ ι ομού 
δεν θεωρείται σημαντι κή και μπορε ί να σύμφωνη θ ε ί συ να ι ν ε τ ι κά μέσω των 
περ ιόδων εξόφλησης (οι οποίες στην περίπτωση της καταναλωτ ι κής πίστης 
ε ί ναι συ νήθως μηνιαίες).Κατόπιν τούτου, η γαλλ ι κή μέθοδος χρήσιμο ποιεί 
συνήθως μια μηνιαία περίοδο ανατοκισμού. 
42. Από την άλλη, στη Γερμανία, η ετήσια περίοδος ανατοκισμού 
περ ι γράφε τα ι ως κανόνας. Rap' όλα αυτά, για νααποφευχθεί ο εκθετικός 
υπολογισμός, υπάρχουν απο κλίσε ι ς από τον κανόνα αυτό, για το τελευταίο έτος 
της δ ιάρκε ι ας της πίστωσης, εφόσον αυτό το έτος δεν ισοδυναμεί ακριβώς με 
12 μήν ες. Ως εκ τούτου, οι συμβάσε ι ς καταναλωτ ι κής πίστης με δ ιάρκε ια 
μικρότερη του έτους δεν περ ι λαμβάνοντα ι επαρκώς στους γερμαν ι κού ς και 
γαλλικούς υπολογι ομού ς του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκιου.Τα 
αποτελέσματα δ ι αφ ε ρουν μεταξύ τους σημαντικά, όταν η δ ιάρκε ια είναι 
, - 19 
μεγαλύτερη του ενός έτους . 
43. Με δεδομένη την πρόθεση της οδηγίας 90/88/ΕθΚ να χρησιμοποιείται ένας 
ενιαίος τύπος για τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου πραγματ ι κού 
επιτοκίου,προκειμενου να δ ι ευκολύν ε τα ι η σύγκρ ι ση μεταξύ προσφορών 
πιστώσεων από δ ιαφορετ ι κά κράτη, οι όροι για τον υπολογισμό πρέπει να είναι 
ίδιοι.Ενας από τους βασικότερους όρους είναι ότι κάθε ΣΕΠΕ πρεπε ι να 
υπολογίζεται βάσε ι της ίδιαςπεριόδουανατοκισμούδιάρκειαςί έτους. 
44. Μόνο ο μαθηματ ι κός τύπος της οδηγίας 90/88, που χρησ ιμοπο ιείται από 
την πλε ι οψηφία των κρατών μελών, ακολουθ εί αυτόν τον όρο και παράγε ι 
συγκρίσιμα ΣΕΠΕ. 
Πίνακας στην παράγραφο 86 παρακάτω 
10 
4. Ο τύποο. ΕΚ 
45. Η πιο απλή μορφή αυτού του μαθηματ ι κού τύπου είναι 
Ακ· =ΑΚ *(1+i)' 
όπου 
Ακ ε ίνα ι το αρχικό δάνε ιο με την προσαύξηση όλων των επιβαρύνσεων και 
των τόκων κατά τη λήξη της διάρκειας της πίστωσης 
Ακ είναι το αρχικό δάνειο 
i είναι το επιτόκιο α.ε. (όχι όμως επί τοις εκατό) 
t είναι η διάρκεια του δανείου 
46. Ισως να ήταν καλύτερα, όσον αφορά την παραδοσιακή νομική κατανόηση, 
αν η οδηγία ε δ ινε έμφαση στο συνολικό κόστος (C) μιας πίστωσης, αντί στην 
"παρούσα αξία", παρ' ό,τ ι η μαθηματική σημασία θα ήταν η ίδια. Με τη χρήση του 
συνολικού κόστους C, ο τύπος γίνεται: 
Προσαυξημένο κεφάλαι ο + Συνολικό κόστος Ε ρ ο σ α υ ξ η μ ε ν ο 
κεφάλαιο 
πολλαπλασιασμένο με 
το ποσοστό αύξησης 
στη διάρκε ια της 
χρονικής περιόδου 
AK + C = Ακ *(1+>)1 
47. Το συνολικό ετήσιο πραγματ ι κό επιτόκιο είναι ο παράγοντας που 
εκφράζε ι την αύξηση του αρχικού κεφαλαίου, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις 
επιβαρύνσε ι ς κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένηςχρονικήςπεριόδου, με 
ετήσιο ανατοκισμό του τόκου, εκφραζόμενο επί τοις εκατό ανά έτος. Ο 
υπολογισμός βασίζεται σε πραγματικό χρόνο, με ημερήσ ι α ακριβέ ι α, όπου τα 
δάνεια, οι εξοφλήσεις και οι επιβαρύνσεις χρεώνονται ή πιστώνονται στον 
οφε ιλετη. Για λόγους όμως ακριβείας, τα αποτελέσματα πρεπε ι να εκφράζονται 
με ακριβέ ια2 δεκαδικών ψηφίων, το δε έτος θα περιλαμβάνε ι 365 ήμερες 
α) Παρ ou σα α£ία 
48. Η παρούσα αξία όλων των εξοφλήσεων και επιβαρύνσεων της 
καταναλωτ ι κής πίστης είναι συνήθως το αρχι κό δάνε ιο. Αυτό σημαίνε ι ότι αν 
αφαιρε θούν όλες οι επιβαρύ νσε ι ς 7rou ε κφράζον τα ι με το ποσοστό αύξησης, 
τότε θα απομείνει το κυρίως (αρχικό) κεφάλαιο. Για τους συνήθεις 
υπολογισμούς, όπως εκφράζονται σταπαραδε ίγματα του παραρτήματος III της 
20 
21 Au τη η μορφή, πρακτι κά, δεν συνεκτιμά πλήρως όλα τα στοιχείαμιας συναλλαγής 
Πίνακας στην παράγραφο 125 παρακάτω 
11 
οδηγίας 90/88, ο παραπάνω τύπος είναι επαρκής. Όπου όμως, στην πράξη, 
ση με ιών ο ν τα ι απ ο κλίσε ι ς, π.χ. στην περίπτωση ενός δανείου που εξοφλε ί ται 
αργότερα από την ημερομηνία που ορίζει η σύμβαση (ή, για την ακρίβε ια, την 
ημερομηνία υπολογ ι σμού του τόκου), το ποσόν του δανείου θα περιλαμβάνε ι ήδη 
τον τόκο.Το ποσόν λοιπόν του δα ν εί ου θα πρεπε ι να χρησ ιμοπο ι ει τα ι στον 
υπολογισμό με την παρούσα αξία του. Ο τύπος ΕΚ λαμβάνε ι υπόψη του την 
παρούσα αξία ενός δανείου στον ακόλουθο τύπο: 
ΑΚ Α Κ 
(1+0* (i+of-
Εάν το δάνειο εξοφλείται στην αρχή του υπολογισμού, τότε το t είναι 0 
β) Ανακεφαλαίωση των διαφόρων υπολογισμών: το σύμβολο Σ 
49. Οι περισσότερες συμβάσε ι ς καταναλωτικής πίστης δεν χρησιμοποιούν 
τον απλό τύπο της εφάπαξ εξόφλησης στο τέλος της χρον ι κής τους δ ιάρκε ιας 
αλλά την εξόφλησης της πίστωσης σε δόσεις. 
50. Επειδή ο παραπάνω τύπος (και οι απλοί τύποι που χρησιμοποιούνται στη 
Γαλλία και τη Γερμανία) προϋποθέτουν ενα σταθερό τοκοφόρο κεφάλαιο για το 
Τ, κάθε πίστωση πρέπει να διαιρείται σε τόσες πιστωτικές συναλλαγές όσες 
είναι οι αλλαγές που σημειώνονται στο τοκοφόρο κεφάλαιο. 
51. Επομένως, το ΣΕΠΕ είναι σωστό μόνο όταν χρησιμοποιείται ισομερώς σε 
όλους τους επιμέρους υπολογισμούς και όταν το σύνολο όλων των παρουσών 
αξιών (Σ) είναι ίσο με το σύνολο των παρουσών αξιών των δανείων ή αν η αύξηση 
του δανείου, που εκφράζεται ως ενα ε ν ιαίο ποσοστό αύξησης, είναι ίση με όλες 
τ ι ς επιβαρύνσε ι ς και τις δαπάνες που προκύπτουν, είτε τώρα είτε στο μέλλον. 
52. Πρόκειται για τον τύπο που χρησ ιμοπο ιείται στην οδηγία, 
συμπεριλαμβάνοντας το σύμβολο Σ, για να υποδε ιχθεί ότι πρέπει ναγίνει μια 
άθροιση των διαφόρων υπολογισμών. Αποτελεί επίσης τον τύπο που 
χρησ ιμοπο ιείται σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊ κής Ko ι νότητας και στα 
άλλα μέλη του Ευρωπαϊκού Οικουομικού Χώρου (ΕΟΧ), με εξαίρεση τη 
Γερμανία, τη Γαλλία και τη Φινλανδία. 
12 
Ill Υπολογισμός του ΣΕΠΕ στα κράτη μέλη της ΕΚ και στα άλλα μέλη του 
Ευρωπαϊ κού Οικουομικού Χώρου (ΕΟΧ) 
1. Γ€ν ιKcc παρατήρησεiç 
α) Ίδκος και ΣΕΠΕ 
53. Οι πιστωτές υπολογίζουν την τιμή της πίστωσης κατά διαφόρους τρόπους 
και με διαφορετ ι κες ονομασίες .Αν και υπάρχουν κάποι ες γεν ι κες οδηγίες 
σχετ ι κά με τον τρόπο υπολογ ισμού των επιβαρύνσεων της καταναλωτ ι κής 
πίστης, οι ορισμοί δεν είναι εναρμονισμένοι. Συνήθως, οι πιστωτές κάνουν 
διάκριση ανάμεσα στ ι ς "εφάπαξ δαπάνες" (δαπάνες που καταβάλλονται μόνο μία 
φορά), όπως είναι οι πρόμήθε ιες και οι επιβαρύνσεις, και στον "τόκο" 
(μεταβλητές ή χρονικες δαπάνες που περιλαμβάνουν όλες εκείνες τις 
επιβαρύνσε ι ς που αυξάνονται κατά τη δ ιάρκε ια της πίστωσης). Ορισμενες 
τράπεζες δίνουν έμφαση στο (ονομαστικό) επιτόκιο, άλλες στα έξοδα. H μέθοδος 
διάκρισης μεταξύ εξόδων και τόκου και οι μέθοδοι υπολογισμού του τόκου δεν 
διαφέρουν μόνο μεταξύ των κρατών αλλά και μεταξύ των πιστωτών. Ορισμένες 
φορές αυτό οφείλεται στον εσωτερικό υπολογισμό κόστους οφέλους της 
τράπεζας, στο γεγονός ότι ο πιστωτής πρεπε ι να μοιράστε ί τα κέρδη με άλλους 
οργανισμούς (προμήθ ε ι α με σι τι ας,ασφάλι στρα)και στη δ ι ευκόλυν ση του 
επιμέρους υπολογισμού του κόστους μιας πίστωσης από τρίτα μέρη (μεσάζοντες 
ή μεσίτες). 
54. Οι εθνικές νομοθεσίες υποθέτουν συνήθως ότι οι πιστωτές είναι 
ελεύθερο ι να επιλέξουν κάθε κατάλληλη και μη αυθαίρετη μέθοδο 
προσδιορισμού του κόστους μιας συγκεκριμένης πίστωσης.Οι μόνες απαιτήσεις 
είναι η διάφανε ι α και η πληρότητα του καταλόγου επιβαρύνσεων. Σε ορισμένα 
κράτη υπάρχε ι μια εξαίρεση όσον αφορά τον αυθαίρετο ορισμό του ονομαστικού 
επιτοκίου, σε συνδυασμό με τις προδιαγραφές του άρθρου 8 της οδηγίας 87/102 
(πρόωρη εξόφληση). Αυτό το άρθρο απαιτεί εθνικούς κανόνες για τον 
υπολογ ι σμό αναλογώ ν με ιώσεων του κόστους της πίστωσης. Ορ ισμενα κράτη 
καθορίζουν κάποια ποσοστά του συνολικού κόστους που πρέπει να 
επιστραφούν , ενωάλλα κράτη ορι ζουν οτι η με ίωση πρεπε ι να αφορά μόνο το 
"χρονικό κόστος", που εκφράζεται με το ονομαστικό επιτόκιο2*. Η κατάσταση 
22 
23 
24 Από μια μελέτη του 1984 δ ι απ ι στων ε τα ι ότ ι, μόνο στη Γερμαν ία, ο όρος "τόκος" 
χρησιμοποι ε ί ται κατά13 διαφορετι κ ου ς τρόπους. Πρεπε ι να σημειωθεΐ ότι η 
αυθαίρετη χρήση του όρου αφορά μόνο εσωτερικούς υπολογισμούς και όχι τη νομικά 
ορι ζόμενη ανακοίνωση του ΣΕΠΕ. 
Στη Γαλλία το ποσοστό αυτό είναι τρεις φορές το συμφωνημένο ποσό για την επόμενη 
πληρωμή και μετά επιστρέφεται. Νόμος 90-979 της 31.10.90 (Αρθρο L311-29) 
Ο όρος "επιτόκιο" στις δ ι α τάξε ις για την ανακοίνωση τον κόστους πρέπει να 
διακρίνεται από το "επιτόκι ο" όπως αυτό χρησιμοποι ει τα ι σε περιοριστικές 
διάταξε ι ς για την επιστροφή χρον ι κών επιβαρύνσεων (π.χ. ανατοκ ισμός ή" τόκος του 
τόκου"), όπου τα δ ι καστήρ ια δε ν προσβάλλουν άμεσα τον ορισμό του ονομαστ ι κού 
επιτοκίου στη σύμβαση, αλλά υπολογ ι ζουν εκ νέου το μέρος του κόστους για την 
έκπτωση, χρησιμοποιώντας τον δικό τους ορισμό του επιτοκίου. 
13 
ε ίναι διαφορετική από κράτος οε κράτος °, ομοίως με τον ορισμό "ανάλογο". Για 
τους υπολογισμούς αυτούς χρησιμοποιείται συνήθως ο "κανόνας του 78"26 ο 
οποίος, κατά γενική εκτίμηση,δεν c ί ναι ακριβής, όμως είναι επιτρεπτόςγια 
πιστωτικές συναλλαγές μικρού μεγέθους. 
55. Η οδηγία δεν έθιγε τις μεθόδους υπολογισμού για την πρόωρη εξόφληση 
που εχρησιμοποιούντο ήδη ή τις μεθόδους καθορισμού του τόκου που 
εχρησ ιμοπο ιού ν το εσωτερ ι κά στ ι ς συμβάσε ι ς. Οσον αφορά τον τόκο, η οδηγία 
στόχευε στην εναρμόνιση του όρου αυτού, όπως χρησιμοποιείται στο "επι τόκιο" 
για την ανακοίνωση του κόστους, δηλαδή στη θέσπιση ενιαίων προδιαγραφών 
για την ανακοίνωση του αποτελέσματος αυτού του υπολογισμού του κόστους, 
υπό τη μορφή ενός μεγέθους συγκρΐσιμου σε όλη την Κοινότητα- το συνολικό 
ετήσιο πραγματικό επιτόκιο. 
56. Σε αυτό το θέμα συμφωνούν όλα τα κράτη μέλη- κανένα κράτος δεν αφήνε ι 
στη διακριτική ευχέρεια των συμβάλλομε νων μερών την επιλογή της μεθόδου 
υπολογ ισμού του ΣΕΠΕ ή τον καθορισμό των στοιχείων που πρέπει να 
συμπερ ι ληφθούν σε αυτόν τον υπολογ ι σμό, παρ' ό,τι, όπως ε ίδαμε, η Γαλλία και 
η Γερμανία άφησαν κάπο ι α αυθαίρετα στο ι χ ε ία, αφού οι πιστωτές μπορούν να 
επηρεάσουν το ΣΕΠΕ επιλέγοντας ειδικές χρονικες διάρκει ες για τις 
πιστωτικές τους συμβάσεις. 
57. Η μορφή του κανονισμού διαφέρει. Τα περισσότερα κράτη δεν 
περιλαμβάνουν στη νομοθεσία τους τη διατύπωση του υπολογισμού, παρά 
αφήνουν το μαθηματικό του ορισμό στις διοικητικές αρχές. 
β) Διατύπωση του ΣΕΠΕ 
58. Η οδηγία 90/88 ορίζει άμεσα το συνολικό ετήσιο πραγματ ι κό επιτόκιο 
με τη μέθοδο υπολογισμού του, ενώ η οδηγ ία 87/10227 προϋποθέτε ι έναν ορισμό. 
Οι εθν ι κες νομοθεσίες κάνουν διάκριση ανάμεσα στον ορισμό του ΣΕΠΕ και 
25 
26 
27 Στη Γερμαν ία,τ ο Ομοσπονδ ιακό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το "disagio" πρεπε ι να 
θεωρείται όχι ως εφάπαξ πρ ο μήθ ε ι α αλλά ως κρυφός τόκος και ως εκ τούτου θα 
πρεπε ι να επιστρέφεται μερικώς στην περίπτωση πρόωρης εξόφλησης. Ομοσπονδιακό 
Δικαστήριο, 16.11.93, XI ZR 30/93 
Ορίζεται επακριβώς στο ση με ίο 2.510 του Κώδ ι κα Καταναλωτ ι κής Πίστης των HIIA(US 
Consumer Credit Code Regulation) Ζ §226.8(b)(7). Ο "κανόνας του 78" έχει πάρει το 
όνομα του από το άθροισμα των ψηφίων από το 1 εως το 12. Τον πρώτο μήνα, ο 
πι σ τω τη ς αποκομί ζ ε ι το 12/78 του σύμφωνη θ ε ντος τόκου.Μετά από δύο μή ν ες, ο 
πιστωτής εχε ι αποκόμισε ι 23/78, δηλαδή τα π ρώτα 12/78 συν 11/78... Οτύπος στον 
οποίο οι χρονικές περίοδοι εκφράζονται ως μήνες ορίζει τα τμήματα του συνολικού 
ε ισπραχθε ντος τόκου, τα οποία πρέπει να επι στραφούν ως εξής'. 
\ υ πόλο ιπο δ ιάρκε tac σε ιχήνεζ + 1)*υπόλο ιπο δ ιάρκε ι ad *συνολικός τόκος 
(δ ιάρκε ια σε μήνες + 1)*διάρκεια σε μήνες 
Για σχόλια, βλ. German Bundesgerichtshof Neue Juristische Wochenschrift 1979 σ.. 
542. 
Αρθρο 1.2ε της οδηγίας 87/102, όπως τροποπο ιείται από την οδηγία 90/88 
14 
τη μέθοδο υπολογισμού του, χρησιμοπο ιώντας την παραδοσιακή σχέση με ταξύ 
χρόνου, κόστους και κεφαλαίου, εκφραζόμενης επί τοις εκατό ετησίως, ως το 
κυριότερο στοιχείο του ορ ισμού, ακολούθου μεν ου από τη μέθοδο υπολογ ισμού 
28 
το υ . 
Η Δανία απαιτεί τη δήλωση του "ετήσιου κόστους επί τοις εκατό" 
Ο ττ τ-, >· 30 - y II ^ * * II II >. , 
ΗΓερμανια ορίζει το αρχικ οπραγματι κ ο ε π ι το κ ι ο ως το σύνολο των 
επιβαρύνσεων, εκφραζόμενου ως ετήσιο ποσοστό του καθαρού κεφαλαίου ή της 
τιμής σε μετρητά 
Η Ισπανία ορι ("ε ι "το ετήσιο ισοδύναμο επιτόκιο" ως το συνολικό κόστος 
της πίστωσης, εκφραζόμενο ως ετήσιο ποσοστό του δανειζόμενου κεφαλαίου 
Κ Γαλλία ορι ζε ι το επιτόκιο ως "συνολικό πραγματικό επιτόκιο" ή "σύνηθες 
επι τόκ ι ο" 
ΗΙρλανδία ορίζει το επιτόκιο ως το συνολικό κόστος της πίστωσης, 
εκφραζόμενο ως ετήσιο ποσοστό επί τοις εκατό του ποσού της πίστωσης ... 
VL ιταλική22 και η πορτογαλική νομοθ εσίαχρησ ιμοπο ιοϋν παρόμο ιούς 
ορισμοϋς 
Οι Κάτω Χώρες ορίζουν ε να "πραγματ ι κό ποσοστό εξόφλησης της πίστωσης, 
σε ετήσια βάση, ως πληρωμή της πίστωσης, σύμφωνα με τη συμφωνία, 
εκφραζόμενο ως ετήσιο ποσοστό του ανοικτού ισολογισμού" 
Η Σουηδία36 ορίζει το "πραγματικό επιτόκιο" ως "το κόστος της πίστωσης που 
επιβαρύνε ι τον καταναλωτή, εκφραζόμενο ως ετήσιο ποσοστό του ποσού της 
χορηγούμενης πίστωσης, όπου οι δόσεις που έχουν καταβληθεί κατά τη 
δ ιάρκε ια της πίστωσης λαμβάνονται αναλόγως υπόψη." 
59. Παρόμο ι ο ι ορ ισμοί υπάρχουν και στα άλλα κράτη μέλη. Το ΗΒ είναι το 
μόνο κράτος στο οποίο γίνεται αναφορά στην περίοδο ανατοκ ισμού: "Το 
συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο είναι ενα ετήσιο ποσοστό ανατοκισμού, 
εκφραζόμενο επί τοις εκατό, τ ε το ι ο που α) το άθρο ι σμα των παρουσών ας" ιών 
κατά την αντίστοιχη ημερομηνία εξόφλησης της πίστωσης και των συνολικών 
επιβαρύνσεων της πίστωσης και β) το άθροισμα των παρουσών ας"ιών κατά την 
αντίστοιχη ημερομηνία της συνολικής πίστωσης που πρόβλεπε ι η συμφωνία, θα 
είναι, υπολογ ι Γόμε να με αυτό το επιτόκιο, ίσα". Κ Αυστρία συνδύαζε ι και τους 
38 
δύο ορισμούς σε ενα άρθρο και ορίζει το ΣΕΠΕ ως παράλληλο 
Ίο παράρτημα II αυτής της έκθεσης περ ι λαμβάνε ι ε να ν κατάλογο και μία σύντομη 
ανάλυση των εθνικών νομοθεσιών για τη μεταφορά της οδηγίας 
29 Αρθρο 9.1.4, 1990/398 Lov om kreditaftaler της 13.6.90 
30 Αρθρο 4 παράγραφος 2 του Verbraucherkreditgesetz της 17.12.90 
31 Αρθρο 18b του Ley de crédito al consumo της 23.03.95 
32 Consumer Credit Act 1995, σ.9 
33 Αρθρο 19 Legge Communitaria 142 της 19.2.92 
34 Αρθρο 2, παρ. (a) Decreto-Lei της 21.09.91 
35 Αρθρο 1.2 k Wet op het consumentenkrediet της 04.07.90 
36 Αρθρο 2 Konsumentkreditlag 830 της 1992 
37 Statutory Instrument on Consumer Credit Regulation 1980/51 Αρθρο 9 παρ. 1 
38 Τίτλος VIII, Αρθρο 33 παρ.. 4 του Bankwesengesetz 1993/532 
15 
(dekursiv^o σο στο για ενα πλήρες έτος, το οποίο εξισών ε ι αριθμητικά το 
σύνολο της καταβληθείσας πίστωσης με το σύνολο όλων των πληρωμών..." και 
εξηγεί ότι "ε κφράζ ε ι το συνολικό κόστος της πίστωσης σε σχέση με τη 
χορηγούμενη πίστωση..." 
2s Η εφαρμογή του τύπου ΕΚ 
60. Με εξαίρεση τη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Φινλανδία, όλα τα κράτη μέλη 
της Ευρωπαϊ κής Ενωσης και τα άλλα μέλη του Ευρωπαϊκού Οι κουομι κού Χώρου 
(ΕΟΧ) έχουν ενσωμάτωσε ι τον τύπο ΕΚ στ ι ς εθνικές τους νομοθεσίες. Αυτή ήταν 
η αντίδραση της πλειοψηφίας (εκτός από το ΗΒ) στην οδηγία. 
61. Σε ορισμένες περιπτώσε ι ς χρησ ιμοπο ι ήθη κ ε η διατύπωση του άρθρου 1α 
και αν τ ι γ ράφτη κ ε η μαθηματ ι κή εξίσωση του παραρτήματος II, παρ' ότι μερικές 
φορές τα σύμβολα αντί καταστάθηκαν από άλλα (δ ι ότ ι κρίθηκε ότι η χρήση 
δ ιαφορετ ι κών συμβόλων γ ια τ ις εξόφλησε ι ς και τα δάν ε ια θα καθ ιστού σε 
ευκολότερη την ανάγνωση του τύπου). Ορ ι σμε να κράτη ενσωμάτωσαν αμιγώς το 
μαθηματικό τύπο της οδηγίας. Πρόκειται για τις περιπτώσε ι ς της Δανίας, της 
Ελλάδας, της Ιταλίας, του Αουξεμβοϋργου, της Πορτογαλίας, της Σουηδίας και 
της Ισλανδίας. 
62. Τα υπόλοιπα κράτη μέλη είτε χρησιμοποιούν άλλα σύμβολα είτε έχουν 
ανάπτυξε ι δ ιαφορε τ ι κά παράδε ί γ μα τ α ή δίνουν περισσότερες φραστικές 
εξήγησε ις για τη δομή του τύπου, διατηρούν όμως τη βασική εξίσωση, 
χρησιμοποιώντας το "εξισωτικό επιτόκιο" ή την εκθετική αύξηση: 
Στο Βέλγιο , η "εξίσωση ισοσκελισμού της χρηματικής ας"ίας" που 
προβλέπεται από την οδηγία χρησ ιμοπο ι είτα ι με δ ιαφορετ ι κά σύμβολα. 
Περιγράφεται μια διαδικασία ολοκλήρωσης που μπορεί να 
χρησιμοποιηθεί για την επίλυση της εξίσωσης ισοσκελισμού της 
χρηματικής ας"ίας, αυτή δε η διαδικασία εφαρμόζεται βήμα προς βήμα σε 
πολλά παραδείγματα 
Στην Ισπανία , ο τύπος περ ιλαμβάνε ι δύο στάδ ια, τα παραδείγματα δε 
αυτά που ε ίνα ι δ ιαφορετ ι κά από εκείνα της οδηγίας παρατίθε ν τα ι στο 
παράρτημα 
Στην Ιρλανδία , οι συνθήκες και οι εφαρμογές του τύπου εξηγούνται με 
λεξε ι ς, εξηγούνται δε ιδιαίτερα η αύξηση, η χρηματική ας" ία καθώς και 
η επαναληπτική διαδικασία. Καλύπτεται επίσης και το θέμα της 
ακρίβειας 
Οι Κάτω Χώρες έχουν θέσπισε ι "Κανό νες για τον αποδοτ ι κό το κ ι σμό 
πιστώσεων" οι οποίοι αναφέρονται λεπτομερώς στις μαθηματικες 
δ ιαδ ι κασίες.Το "πραγματι κό ποσοστό αποπληρωμής της πίστωσης σε 
39 Arrêté Royal 2311 της 04.08.92 (όπως τροποποιήθηκε στις 29.04.93 από το 1381/1993) 
40 Αρθρο 18a Ley de crédito al consumo, 23.03.95 
41 Consumer Credit Act 1995 
42 Regeling effectief kredietvergoedingspercentage της 06.11.91 
16 
ετήσ ι α βάση" καθ ορι ζ ε τα ι βάοε ι του ανο ιχτού υπόλοιπου της πίστωσης. 
Εξηγεί ται επίσης ο υπολογισμός μιας ανοιχτής πίστωσης 
Ομοίως, η Αυστρία χρησιμοποιεί τον τύπο ΕΚ με διαφορετι κά σύμβολα 
και έχει θεσπίσει το "εικονικό ετήσιο επιτόκιο" γ ια ανοιχτες 
πιστώσε ι ς 
Το ΗΒ διαθέτει μια πληθώρα κανόνων που ρυθμίζουν τις γενικές 
προδιαγραφές του νόμου περί καταναλωτικής πίστης. Χρησ ιμοπο ιείται 
ο μαθηματ ι κός τύπος της οδηγίας 90/8844 και παρατίθενται τρία 
παραδείγματα, στα οποία περιγράφονται διάφοροι βαθμοί 
πολυπλοκότητας στη μαθηματική διαδικασία 
Στη Νορβηγία , το "πραγματ ι κό επιτόκιο" υπολογίζεται με τον ίδιο τύπο 
που αναφέρεται στην οδηγία 
3· Υπολογισμός του ΣΕΠΕ στη Γερμανία και τη Γαλλία 
63. Οπως αναφέρθηκε προηγουμε νως, η δ ι αφορά ανάμεσα στους μαθηματ ι κού ς 
τύπους που χρησ ιμοπο ι ου ν τα ι στη Γερμανία και στη Γαλλία και στο μαθηματ ι κό 
τύπο της ΕΚ υφίσταται βασικά στην απροθυμία αυτών των κρατών να 
χρησιμοποιήσουν εκθετικό υπολογισμό. Από μαθηματικής πλευράς, αυτό οδηγεί 
σε μ ια κατάσταση όπου καμία από τις δύο χώρες δεν μπορε ίνα εφάρμοσε ι σε 
όλες τις περιπτώσεις περίοδο ανατοκισμού διάρκειας 1 έτους. 
α) Η γερμανική μέθοδος 
64. Η γερμαν ι κή μέθοδος υπολογί ζε ι τον τόκο για 12 μήνες και τον 
ανατοκίζε ι στο τέλος αυτής της περιόδου, προτού αρχίσε ι ο υπολογισμός του 
τόκου για τους επόμενους 12 μήν ες. Εάν το τελευταίο έτος δεν έχει 12 μήνες, 
ο τόκος ανατοκίζεται νωρίτερα. Νομικά, αυτό επιτύγχανε τα ι μέσω ενός 
σύνθετου συστήματος αναφοράς. Το άρθρο 4 του νόμου περί καταναλωτ ι κής 
πίστης αναφέρεται στο άρθρο Α του κανονισμούανακοί νωσης του κόστους, ο 
οποίος,γ ια τον υπολογισμό του τόκου, αναφέρεται στο άρθρο 608 του ασ τ ι κου 
κώδ ι κα. 
65. Το άρθρο 608 όμως δε ν κάνει καμία αναφορά στον "υπολογ ισμό του τόκου", 
παρά ασχολείται μόνο με το θέμα του χρόνου εντός του οποίου ο δανέ ι ζόμενος 
πρεπε ι να πλήρωσε ι τόκους, στην περίπτωση που δεν εχε ι συμφωνηθεί κάτι άλλο 
(περίπτωση στην οποία καθορίζεται ότι ο τόκος πρέπει να καταβάλεται 
ετησίως ή, αν μία πίστωση αποπληρώνεται σε διάστημα μικρότερο του έτους, 
κατά τη στιγμή εξόφλησης). Το άρθρο 4 του κανονισμού για την ανακοίνωση του 
κόστους εφάρμοζε ι αυτόν τον κανόνα γ ια τον υπολογ ισμό του τόκου, με την 
παραπομπή στο άρθρο αυτό και με τη χρήση της περιγραφής της "κλιμακωτής 
μεθόδου" (Staffelmethode). 
43 
44 τίτλος VIII άρθρο 33 παρ.4 του Bankwesengesetz 
Statutory Instrument 15 of 1980 The Consumer Credit (Total Charge for Credit) Regulations 
1980 of 29.01.80, Art. 6 to 11 
Forskrift til kredittkjopsloven της 15.07.86, N° 1616 
17 
66. Οπως είδαμε προηγουμένως, ο χρόνος κατά ιον οποίο πρίπει να ιιληρωϋι ί 
ο τόκος και ο χρόνος κατά τον οποίοαυτόςανατοκίζεται δεν συνδέονται 
μεταξύ τους, εάν χρησιμοποιηθεί η εκθετική μέθοδος υπολογισμού. 
67. Στην πράξη, η πραγματ ι κή πηγή της γερμαν ι κής μεθόδου είναι ενα 
έγγραφο της Επιτροπής Bund-Lânder-Kommission "Preisauszeichnung"46. ΣΤΟ 
έγγραφο αυτό εξηγείται η μέθοδος και παρατίθεται ο τύπος που χρησιμοποιεί 
εκ θετικές μεθόδους, παρ' ό,τ ι αυτές είναι εξ ορ ισμού πιο σύνθετες από τον 
τύπο ΕΚ, διότι απλοί υπολογισμοί καθίστανται ιδιαίτερα σύνθετοι εάν 
εκφραστούν σε ορθούς μαθηματ ι κού ς όρους. Αυτή η μέθοδος είναι γνωστή ως η 
"μέθοδος των 360 ημερών", λόγω της υπόθεσης της ότι ενα έτος αποτελείται από 
360 ήμερες. 
68. Η γερμαν ι κή μέθοδος παρουσίαζε ι προβλήματα όσον αφορά τη σύγκριση 
όχι μόνο με προϊόντα άλλων κρατών μελών αλλά και με ταξύ προϊόντων εντός 
Γερμαν ίας.Κυρίως οι πι στώσε ις γ ιαπερ ιόδους μικρότερες του ενός έτους 
αποκλίνουν σημαντι κάαν στη γερμαν ι κή μέθοδο αναφέρεται το συνολικό ετήσιο 
πραγματικό επιτόκιο. 
69. Εάν ο καταναλωτής έχει την επιλογή ανάμεσα σε: 
4 διαδοχι κες πιστωτι κες συμβάσε ι ς, δ ιάρκε ι ας η κάθε μ ία 4 μηνών και 
με συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο 12% α.ε. η κάθε μία ή 
μια πιστωτική σύμβαση διάρκει ας ενός έτους, με ΣΕΠΕ 12.5 % 
υπολογί ζόμενες με τη γερμαν ι κή "μέθοδο των 360 ημερών", αποδίδουν 1000 ECU 
καθαρό κεφάλαιο, χωρίς πρόσθετο κόστος. Στη δεύτερη περίπτωση ο 
καταναλωτής πρέπει να καταβάλε ι 125 ECU σε τόκους, στο τέλος του έτους, ενώ 
στην πρώτη περίπτωση πρέπει να καταβάλε ι 30 ECU ανά τρεις μήν ες. Στη 
δεύτερη όμως περίπτωση, καταβάλλο ντας τον τόκο στο τέλος του έτους, ο 
καταναλωτής επι βαρύ ν ε τα ι με έναν πρόσθετο τόκο: 
[(12% επί 30 ECU για 9 μήνες)+ (12% επί 30 ECU για 6 μήνες) + (12% 
επί 30 ECU για 3 μήνες)] = 0,12 * 30 * (9 + 6 + 3)/12 
= 5,40 ECU. 
70. Παρ' ότι ογερμανικός κανονισμόςγιατηνανακοίνωση του κόστους 
εφαρμόστηκε ορθά, ο καταναλωτής θα έκανε τη λανθασμένη επιλογή αν δ ιάλεγε 
τη "φθηνότερη πίστωση". Το επιτόκιο 12% α.ε. στην πραγματικότητα 
περ ι λαμβάνε ι μια πρόσθετη επιβάρυνση ύψους 5,40 ECU ή ε ν α" πραγματ ι κό 
επιτόκιο" της τάξεως του 12.54%. 
71. Ετσι,στηΓερμανία, ένας καταναλωτής που συ νάπτε ι σύμβαση για 42 
μήνες και ένας καταναλωτής με σύμβαση 48 μηνών δεν μπορούν να συγκρίνουν 
Πρόκειται γιαμιαδιοικητική αρχή η οποία ορι ζ ε ι τις αρχές παρακολούθησης της 
εφαρμογής των κανονισμών για την ανακοίνωση του κόστους. Ο τύπος είναι 
διαθεσ ιμος στο: Bund-LâanderAusschus"Preisanagaben"Bemeinsamen Amtsblattdes 
Landes Baden Wurttemberg, σελ. 27, 05/02/93 
18 
με ακρίβεια το ΣΕΠΕ τους, διότι οι 48 μήνες περι λαμβάνουν περιόδους 
ανατοκισμού 1 έτους, ενώ η σύμβαση των 42 μηνών περ ι λαμβάνε ι περιόδους 
ανατοκ ισμού 1 έτους για τα πρώτα τρία χρόν ια και 6 μηνών για την υπόλο ιπη 
δ ιάρκε ια της πίστωσης. Η γερμανική μέθοδος δεν είναι "σωστή", από μαθηματ ι κή 
άποψη, διότι ο κανόνας της περιόδου ανατοκισμού του 1 έτους δεν εφαρμόζεται 
σε όλες τις περιπτώσε ι ς, οι δε υπολογισμοί που βασίζονται σε δ ιαφορετ ι κες 
παραδοχές και υπόθεσε ις δεν είναι ισοδύναμοι47. 
72. Το γερμανικό σύστημα απαιτεί δύο δ ιαφορετ ι κούς τύπους για τον 
υπολογ ισμό του τόκου: τον "κανό να 78" για εκπτώσε ι ς και τον κανόνα των 360 
για την ανακοίνωση του κόστους. Σε περιπτώσεις που είναι αναγκαίος ο 
υπολογί σμό ς της παρούσας αξίας, χρησ ιμοπο ιείται επίσης η μέθοδος ΕΚ. Η 
μεθ οδός ΕΚ επ π ρέπε ι τον υπολογ ισμό των εκπτώσεων με τον ίδιο τύπο48. 
73. Οι κύρ ι ες δ ιαφορες ανάμεσα στη γερμαν ι κή μέθοδο και τη μέθοδο ΕΚ 
αφορούν τη χρον ι κή περίοδο.Οι σημαντι κότερες δ ι άφορες εμφανί ζονται σε 
μικρής δι άρ κει ας πιστώσεις που καλύπτονται από τις προ δ ι άγραφες της 
οδηγίας για την ανακοίνωση του ΣΕΠΕ. Επε ιδή από την οδηγία εξαιρούνται εν 
με ρε ι οι πι στώσε ι ς τρεχούμενων λογαρ ιασμών καθώς και οι πι στώσε ι ς που 
πρεπε ι να εξοφληθούν εντός 3 μηνών ή οι πίστωσε ι ς που πρέπει να εξοφληθούν 
σε 4 δ όσε ι ς και είναι διάρκειας μικρότερης των 12 μηνών, οι πιο ενδεικτικές 
περιπτώσε ι ς βρίσκονται νομικά εκτός του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας. 
Πάντως, η οδηγίααπαιτεί την ανακοίνωση του" ετήσι ου επι το κι ου "και γ Γ 
αυτές τις πιστώσεις. 
74. Αν και αυτό το επ ιτόκ ιο δεν καλύπτεται από τις προ δ ι άγραφε ς του 
μαθηματικού τύπου της οδηγίας 90/88, πολλά κράτη έχουν την ίδια προσέγγιση 
και για τα δύο ετήσια επιτόκια. Ίο πρόβλημα λοιπόν που αφορά τις 
βραχυπρόθεσμες πίστωσε ις, διάρκειας μικρότερης του έτους, γίνεται 
μεγαλύτερο. Για παράδε ιγμα, ε ιδικά η χρέωση πιστωτικών καρτών αποτελεί την 
πρώτη μορφή διασυνοριακής καταναλωτικής πίστης. Η χρέωση όμως των 
πιστωτικών καρτών, αν και υπόκειται ρητώς στο ΣΕΠΕ, τείνει να είναι 
βραχυπρόθεσμη πίστωση, δ ιαφεϋγοντας έτσι από τ ιςπροδ ι άγραφε ς αυτές. 
Τα τελευταία χρόν ια υπήρξαν κάπο ι ες εξέλιξε ις. Το γέρμα ν ι κό ομοσπονδιακό 
δικαστήριο (Bundesgerichtshof), στην απόφαση του της 12ης Μαρτίου 1991 (XI ZR 
190/90), έκρι νε ότι σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης ενός ενυπόθηκου δανέ ίου, η 
τράπε ζα μπορεί να ζητήσε ι μόνο την"παρούσααξ ία" του μέλλον τ ι κού τόκου, ως 
αποζημίωση για δ ιαφυγ όντα κέρδη. Αυτή η παρούσααξία υπολογί ζ ε τα ι συμφωνάμε 
τον ίδιο κανόνα που εφαρμόζεται στον τύπο ΕΚ και είναι γενικά αποδεκτός από τις 
γερμανικές τράπεζες. Επίσης, ορισμένες τράπεζες χρησιμοποιούν πλέον τον τύπο ΕΚ για την 
έκπτωση στην καταναλωτική πίστη, διότι ο παλαιός "κανόνας των 78" δεν μπορεί να 
εφαρμοστεί σε περιπτώσεις που οι δόσεις δεν είναι ίδιες. 
48 Προς το παρόν, η χρήση του "κανόνα των 78" είναι αναγκαίος διότι ο κανόνας των 360 
δεν μπορε ί να εφαρμοστέ ί για τον ορθολογ ι κό υπολογ ισμό της έκπτωσης - καμία 
τράπεζα δεν εφάρμοζε ι αυτόν τον κανόνα. 
Αρθρο 6 της οδηγίας 87/102 
19 
75. Οι διάφορες ανάμεσα στη γερμανική μέθοδο και τη μέθοδο ΕΚ, όσον αφορά 
την καταναλωτ ι κή πίστη δι άρ κει ας μεγαλύτερης του έτους, δε ν είναι τόσο 
σημαντ ι κες. 
β) Η γαλλική μέθοδος 
76. Η γαλλική μέθοδος υπολογισμού του συνολ ι κού ετήσιου πραγματικού 
επιτοκίου δεν αναγνωρί ("ει τη σημασία μιας γ ε ν ι κά καθ ο ρ ι σ με ν ης περιόδου 
-- .- 50 ^ ^ 
ανατοκισμού. Ο σχε \ ικος νομός επι τρέπει τη χρηοη διάφορων -περιόδων και 
πάγιων επιιοκίων, η.χ. 1 μηνός, 3 μηνών, 6μήνου κλν, όπου ο ιόκο<; 
ανατοκ ί f ετα ι για κάθε 7ΐ ερ ίοδο. Το μόνο που ορίζεται ε ί ναι, σε περί πτώση μη 
καν ο ν ι κών πληρωμών, ότι πρεπε ι να χρησ ιμοπο ι ε ί ται μόνο μια περίοδος γ ια 
τον ανατοκ ισμό. Ίο πάγιο επιτόκιο για ε να μήνα μετατρέπεται στην περίπτωση 
αυτή σε ενα ετήσιο επιτόκιο, πολλαπλασιαζόμενο απλά επί 12. 
77. Αυτή η μετατροπή είναι παραπλανητ ι κή, διότι ανακοι νώνεται ενα ετήσ ιο 
επιτόκιο το οποίο στην πραγματ ι κότητα δεν βασίζεται σε ετήσ ιες περ ιόδους 
ανατοκισμού αλλά σε δυσδιάκριτες, συνήθως μηνιαίες, περιόδους ανατοκ ισμού. 
Οπως φαίνεται πιο κάτω5\ αυτό οδηγεί, ειδικά στις καταναλωτ ι κες πίστωσε ι ς 
με εξόφληση σε μηνιαίες δόσεις, σε σημαντικες διάφορες. Γι' αυτό, οι 
γαλλι κες συμβάσε ι ς καταναλωτ ι κής πίστης εμφανίζονται, τεχν ικά, να ε ίνα ι 
φιλικότερες προς τον καταναλωτή, απ'ό,τι στα υπόλοιπα κράτη μέλη της 
Ευρωπαϊ κής Ko ι ν ό τη τ ας και στα άλλα μέλη του Ευρωπαϊκού Οι κουομι κού 
Χώρου (ΕΟΧ). Ενώηγερμανική από κ λ ιση είναι μαθηματ ικά μη συνεπής και 
δημιουργεί τεχν ι κες δυσκολίες στους υπολογισμούς, εχε ι όμως μικρή επίδραση 
στις συνηθισμενεςπιστώσειςμε δόσεις (παρ' ό,τ ι αυτές μπορεί να ε ί ναι 
μεγαλύτερες αν ληφθούν υπόψη τα πάγ ια ε ς" ο δα), η απόκλιση της γαλλ ι κής 
μεθόδου είναι τόσο μεγάλη που τα γαλλικά επιτόκια είναι παραπλανητικά όχι 
μόνο για τους άλλους Ευρωπαίους αλλά και γ ια τους Γάλλους καταναλωτές που 
δεν έχουν σαφή αντίληψη των διαφορών ανάμεσα στις τιμές των πιστώσεων, π.χ. 
ανάμεσα σε πιστώσεις με μηνιαίες ή τριμηνιαίες δόσεις. 
78. Ηλογ ική που διεπε ι τη γαλλική μέθοδο είναι ότι, σύμφωνα με αυτήν, το 
ΣΕΠΕ υποδήλωνε ι την επιβάρυνση του καταναλωτή (αν και υπάρχε ι η παραδοχή 
ότι η χρήση του ση με ρ ι νου τύπου ΕΚ συ νηθί ζ ετα ι μεταξύ επιχειρηματιών) . 
Aptfpo 1 του Décret relatif au calcul du taux effectif global, N° 1985/944 της 04.09.85 
παρ. 85 παρακάτω. Βλ. επίσης παρ.381-1 του "Gavalda and Soufflet: Droit Bancaire (2nd 
ed)" και παρ. 28 του "Biardeaud: Guide Pratique pour le contrôle des credits 
immobiliers". 
Παράδε ιγμα αυτού αποτελε ί το σχόλι ο της Οικονομικής και Κοινών ι κής Επ ι τροπής 
οχετ ι κά με τον τύπο ΕΚ, όταν είχε προταθεί: ΕΕ 337 της 31.12.88 σ.. 1-4 §3.3.1: 
"θ τύπος αυτός λαμβάνε ι υπόψη τη συνεχή επανεπένδυση των εσόδων, πράγμα 
που συνηθίζεται στους εμπορικούς κύκλους, δηλαδή τον υπολογιομό των 
εσόδων που προκύπτουν από τις εξόφλησε ι ς τουπιστοδοτούμενου. Δηλαδή 
ουσιαστικάπροσδιορίζεται κατ'αυτόν τον τρόπο ηαξ ία της πίστωσης από 
την πλευρά του π ιστοδότη και όχι από εκείνη του καταναλωτή. Για τον 
καταναλωτή δηλαδή η επανατοποθέτηση των ωφελημάτων υπό τις προϋπόθεσε ις 
20 
Αυτή όμως η λογική είναι εσφαλμένη και αποτελεί παρανόηση της λειτουργίας 
του ΣΕΠΕ. Το ΣΕΠΕ δεν υποδήλωνε ι "την επιβάρυνση του καταναλωτή"- ο ι 
καταναλωτές μπορούν να εκτιμήσουν ιην επιβάρυνση του προ'ύτιολογ ισμού τους 
μόνο αν αυτή εκφράζεται σε νομισματ ι κες μονάδες, αφού όλα τα μην ι αί α έσοδα 
και εξοδά τους εκφράζονται σε νομισματικές μονάδες. Προκε ιμε νου ναδοθεί 
μια απάντηση στους καταναλωτές σχετικά με τον τρόπο που πρεπε ι να λάβουν 
μια πίστωση, οι προ δ ι άγραφε ς της οδηγίας που άφορο ύ ν την ανακοί νωση των 
δόσεων και του συνολικού κόστους είναι καθοριστικής σημασίας. Μόνο οι 
ε μπορικοί πελάτες μπορούν να χρήσιμοπ ο ι ήσουν το ΣΕΠΕ ως δείκτη της 
επιβάρυνσης, διότι μπορούν νασυγκρίνουναυτόμε το δικό τους ποσοστό 
κέρδους ή το επιτόκιο που αποκομίζουν από άλλα κεφάλαια. 
79. Το ΣΕΠΕ λο ιπόν απαντά στο ερώτημα των καταναλωτών σχετ ικά με το είδος 
της πίστωσης που πρεπε ι να λάβουν. Πρόκειται γ ια ενα μέσο σύγκρισης. Από 
αυτήν την άποψη, ο τύπος της οδηγίας 90/88, ο οποίος προϋποθέτε ι ετήσιο 
ανατοκισμό και στην περίπτωση της μηνιαίας εξόφλησης, είναι ό μόνος τρόπος 
για τη σύγκριση των ισοδύναμα υπολογιζόμενων προϊόντων. 
80. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο ικονομική εξέλιξη, για τον 
καταναλωτή, σημαίνε ι ότι η ημερομηνία πληρωμής παί f ε ι σημαντ ι κό ρόλο από 
ο ικονομικής απόψεως, αφού ορισμένοι λογαριασμοί πιστωτικών καρτών 
επ πρέπουν την πληρωμή πέραν του ποσού της δόσης και δίνουν τόκο στην 
περίπτωση που ο ισολογισμός είναι θετικός. 
81. Το παλαιό επιχείρημα ότι το ΣΕΠΕ στη Γαλλία είναι ταυτόσημο με το 
επιτόκιο τοκογλυφίας και ότι δεν μπορεί να αλλάς" ε ι διότι θα κατάστησε ι τις 
πιστώσεις τοκογλυφικές, οι οποίες προηγουμένως δεν ήταν, δεν ισχύει πλέον, 
λόγω της αλλαγής που εχε ι επέλθει στη γαλλι κήμεθοδοπουρυθμίζει την 
τοκογλυφία. 
γ) Σύγκριση του τΰπου ΕΚ και της γερμαν ι κής και γαλλι κής μεθόδου 
82. Στον πί νάκα που ακόλουθε ί υπολογίζεται μια καθορισμένη δόση 1000 
ECU με τόκο 120 ECU για ενα έτος. Σεαυτόν τον πίνακα, στις πάνω σειρές 
(μαίνεται σαφώς ότι, και στις τρεις περιπτώσεις, οι βασικοί συντελεστές που 
χρειάζονται για να υπολογιστεί το ΣΕΠΕ (κόστος, χρόνος και αρχικό κεφάλαιο) 
ε ί ναι ίδιοι. 
83. Στη γερμανική μέθοδο, ο τόκος υπολογίζεται κάθε μήνα, ανατοκίζεται 
όμως μόνο στο τέλος του έτους. Είναι αναγκαίο ι τρεις διαφορετικοί 
υπολογ ι σμο ί: 
του π ιστοδότη αποτελε ίψ ε υδαίσθηση... όπου εχε ι καθ ορι στ ι κή σημασία η 
γνώση της επιβάρυνσης του πιστοδοτούμενου". 
21 
ΚάΟι μήνα 
1.Κεφάλα* οη = Κεφάλαι υη , - Λόοτ/ 
2. Τόκοςη = Κεφάλαι οη * i/12 
Στο τέλος του έτους 
3. Κεφάλαιο12 = Κεφάλαιο12 + Σ [Τόκοςη ] 
84. Στη γαλλι κή μέθοδο, ο τόκος υπολογίζεται όπως και στη γερμαν ι κή 
μέθοδο,ανατοκίζετα ι όμως μην ιαία.Χρε ιάζεται μόνο ένας υπολογισμός, κάθε 
μήνα: 
Κάθε μήνα 
Κεφάλα ι οη = Κεφάλαιο^ - Δόση + Κεφάλα ι οη., * i/12) 
85. Ο τύπος ΕΚ απαιτεί μόνο έναν υπολογισμό κάθε μήνα, διότι υπολογί ζ ε ι 
την αύξηση' του κεφαλαίου'. 
Κάθε μήνα 
Κεφάλαι οη = Κεφάλαιο^ *(1+i)1'12 
Ο τόκος μπορε ί να εξαχθε ί από τη στήλη του κεφαλαίου με την απλή αφαίρεση 
των διαφορετικών ισολογισμών μετά την κράτηση των δόσεων: 
Κάθε μήνα 
Τόκοςη = Κεφάλαιο^., - Κεφάλαιοη - Δόση 
86. Γίνεται σαφές ότι, και στ ι ς τρεις περιπτώσε ι ς, δ ιαφορετ ι κά επιτόκια 
οδηγούν σε ίδιους τόκους, υπό τις ίδιες συνθήκες. Ενώ η γερμαν ι κή μέθοδος 
πλησ ιάζε ι αρκετά στη μέθοδο ΕΚ, η γαλλι κ ή παρουσίαζε ι μεγάλη απόκλιση. 
Δάνεio(EC 
Δόση (ECU) 
Κόστος 
Διάρκε ια(υ 
ΣΕΠΕ 
Μήνας 
1 
2 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
11 
12 
Σύνολο ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
1.000,00 
93,33 
120,00 
12 
24.66% 
Κεφάλαιο 
1.000,00 
906,67 
813,33 
720,00 
626,67 
533,33 
440,00 
346,67 
253,33 
160,00 
66.67 
26,67 
0,00 
1.120,00 Τόκος 
20,55 
18,63 
16,71 
14,79 
12,88 
10,96 
9,04 
7,12 
5,21 
3,29 
1,37 
- 0,55 
120,00 ΓΑΛΛΙΑ 
1.000,00 
93,33 
120,00 
12 
27.46% 
Κεφάλαιο 
1.000,00 
924,55 
847,75 
769,57 
690,00 
609,00 
526,56 
442,64 
357,22 
270,28 
181,78 
91,69 
0,00 
1.120,00 Τόκος 
17,88 
16.53 
15.16 
13.76 
12,34 
10,89 
9,42 
7,91 
6,39 
4,83 
3,25 
1,64 
120,00 ΟΔΗΓΙΑ ΕΚ 
1.000,00 
93,33 
120,00 
12 
23.70% 
Κεφάλαιο 
1.000,00 
924,55 
847.75 
769,57 
690,00 
609,00 
526,56 
442,64 
357,22 
270,28 
181,78 
91,69 
0,00 
1.120,00 Τόκος 
17,88 
16,53 
15,16 
13,76 
12,34 
10,89 
9,42 
7,91 
6,39 
4,83 
3,25 
1,64 
120,00 
22 
87. Στον ακόλουθο πί νάκα χρησιμοποιού νται διαφορετ ικες διάρκει ες 
για μια πίστωση 1000 ECU, με την παραδοχή ότι ο πιστωτής λαμβάνει 
τόκο 10 ECU για κάθε μήνα διάρκειας της πίστωσης. (Αυτό αντιστοιχεί 
σε ενα επιτόκιο της τάξεως του1%, χρησιμοποιώντας τη ο υνήθη με θοδο 
υπολογισμού του ονομαστικού επιτοκίου, το οποίο δεν είναι επιτόκιο 
αλλά μια παράμετρος για ευκολότερο υπολογισμό). 
6 
12 
18 
24 
48 Κόστος mm : 
60 
120 
180 
240 
480 qptp&v - • 
21.49 
24.66 
24.27 
24.34 
23.09 \ MéÛQÔOÇ 
22.29 
23.70 
24.00 
23.84 
22.86 Γ Of λ Κ ι α ή 
20.29 
21.46 
21.65 
21.58 
20.75 
88. Γίνεται σαφές ότι η γερμανική απόκλιση είναι ιδιαίτερα 
σημαντική για περιόδους μικρότερες του έτους. Για μεγαλύτερες 
περιόδους, η διαφορά ανάμεσα στη γερμανική μέθοδο και τη μέθοδο ΕΚ 
είναι μικρότερη. Ομως η διαφοράανάμεσα στη μέθοδο ΕΚ και στη γαλλ ι κ ή 
είναι της τάξεως του 2% και 3%. Οι δ ιασυνορ ιακες επιπτώσεις αυτής 
της διαφοράς έχουν γίνει ήδη αισθητές σε συγκεκριμένες περιοχές0. 
89. Σε κάθε περίπτωση, δεν υπάρχε ι άμεση σχέση ανάμεσα στα ε π ι τό κ ι α, 
που θα επέτρεπε στους καταναλωτές να προσθέσουν απλώς 2% ή 3% στη 
γαλλι κή μέθοδο (ή να αφαιρέσουν 0,2% από τη γερμανική μέθοδο), διότι 
το μέγεθος της διαφοράς εξαρτάται από τη διάρκεια, τα προηγούμενα 
έξοδα και το επιτόκιο. 
4. Επιγ€ΐρήματα υπέρ του τύπου ΕΚ 
90. Εάν το ΣΕΠΕ εκληφθεί ως κύριος παράγοντας για την επιλογή 
ανάμεσα σε διαφορετικά προϊόντα, ο τύπος ΕΚ είναι από μαθηματικής 
πλευράς ο μόνος τρόπος για να εξασφαλιστεί ότί οι τιμές εκφράζουν 
ίδιες προϋπόθεσεις. Ολοι οι κανονισμοί που αφορούν τα έξοδα που 
πρεπε ι να συνεκτιμηθούν στον υπολογί σμό του ΣΕΠΕ είναι άνευ σημασίας 
αν η μαθηματική διαδικασία για τη συμπερίληψη τους δεν 
προσδιορίζεται ομοιογενώς. 
53 Γερμαν ι κες τράπεζες -προσφέρουν ήδη καταναλωτικές πίστωσε ι ς στην Αλσατία, ενώ 
η Credit Lyonnais, έχοντας αγόρασε ι μια γερμαν ικη τράπε ζα (BfG), αρχί ζ ε ι να 
δράστη ρ ιοπο ι είται στη Γερμαν ία. Εχουν ήδη εκφρασθε ί παράπονα από Γάλλους 
καταναλωτές οι οποίοι έχουν λάβε ι ενυπόθηκο δάνε ι ο, με παράλληλη ασφάλιση ζωής 
ως εγγύηση του κεφαλαίου, χωρίς να τους εχε ι καταστε ί σαφές από τη γερμαν ι κή 
τράπεζα ούτε το ακριβές ΣΕΠΕ του δανείου ούτε οι σχετικοί κίνδυνοι. 
23 
91. Το ΣΕΠΕ είναι η μόνη μορφή τιμής πίστωσης που μπορεί να βοηθήσ ε ι 
τους καταναλωτές στη σύναψηδιασυνοριακών πιστωτικών συμβάσεων στην 
ενιαία ε υ ρωπαϊκ ή αγορά. Απλό π ο ι ε ί επίσης το νομικό πλαίσιο για την 
καταναλωτική πίστη και καθιστά πιο αποτελεσματικά τα εθνικά μέτρα 
εφαρμογής, παρέχοντας το κατάλληλο πλαίσιο για την ανάληψη 
μελλοντικών νομοθετικών ενεργειών σε επίπεδο Κοινότητας. Επειδή 
ορισμένα κράτη εφαρμό fouvαυτήν τη νομοθεσία και σε ενυπόθηκαδάν^ ια 
και οι διαφορεςανάμεσα στα ενυπόθηκα δάνεια και τις καταναλωτ ι κ ε ς 
/ι ι στώσε ι ς ε ξαλε ίφον τα ι (οι δεύτερες υποθήκες χρησ ιμοπο ι ού ν τα /. για 
καταναλωτικούς σκότιους, ενώ ίο τελευταίο 20% ενός ακάλυπ ι ο υ 
στεγαστικού δανείου παρέχεται συχνά ως καταναλωτική πίστωση με 
δόσεις), είναι σημαντικό, στην περίπτωση εναρμόνισης σε αυτόν τον 
τομέα, να υπάρχει από την αρχή ενα ενιαίο σύστημα υπολογισμού του 
ΣΕΠΕ. Επειδή η χρέωση πιστωτικών καρτών θα είναι η πρώτη μορφή 
καταναλωτικής πίστης που θα προσφέρεται διεθνώς και η χρήση 
πιστωτικών καρτών σε συνδυασμό με ειδικές προσφορές ανο ι κτών 
πιστώσεων γίνεται ολοένα και πιο εκθετική, θα χρειαστεί επίσης και 
ενα ενιαίο σύστημα ανακοίνωσης της τιμής της πίστωσης. 
92. Το ενδεχόμενο κόστος προσαρμογής των τραπε ζ ικών προγραμμάτων 
υπολογιστή και της δι άρθρωσης των τιμών,προκειμενου να εφαρμό ζ εται 
ο τύπος ΕΚ στα κράτη εκείνα που σήμερα δεν τον χρησιμοποιούν, δεν 
είναι επαρκές επιχείρημα. Ο τραπεζικός τομέας στα άλλα κράτη μέλη 
έχει προβεί ήδη σε αυτήν την επένδυση, προκείμενου να προσαρμοστεί 
στην εκάστοτε εθνική νομοθεοία, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία. 
Επίσης, οι ι ράπε ζ ες ο ιη Γαλλία κα ι τ η Γερμανία προοαρμόζουν -τακτικά 
τα προγράμματα τους προκείμενου να ληφθούν υπόψη σχειικίς 
ν ομολογί ες και διοικητικοί κανόνες, π.χ. για τον υπολογισμό της 
ε κπτωσης σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης καταναλωτ ι κών πιστώσεων και 
ενυπόθηκων δανείων ή για τον υπολογισμό των ζημιών στην περίπτωση 
πρόωρης εξόφλησης. Επίσης, ορισμένοι υπολογισμοί έχουν γίνει ήδη, 
χρησιμοποιώντας το μαθηματικά ορθό τύπο. 
93. Ο προγράμματ ισμός θα γίνει επίσης ευκολότερος με τη χρήση της 
απλούστερης μεθόδου ΕΚ. Μόνο ο τύπος ΕΚ προσφέρε ι στους καταναλωτές 
τη δυνατότητα άμεσου υπολογισμού της αύξησης του κεφαλαίου σε μια 
περίοδο ετών. Η απλότητα του (1000 ECU για 98 ε τη με επιτόκιο 9,6% θα 
αποδώσουν (1 + 0.096)98 * 1000 = 7 969 559,30 ECU) είναι αξιοσημείωτη, 
απαιτείται δε μόνο η χρήση ενός προσωπικού υπολογιστή ή ακόμη και 
ενός υπολογιστή τσέπης. 
24 
IV. Συντελεστές κόστους που πρεπε ι να περιληφθούν στον υπολογ ι σμό 
α) Συντελεστές κόστους 
94. Η οδηγία απαιτεί να συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό του 
ΣΕΠΕ όλοι οι συντελεστές κόστους: 
το συνολικό κόστος, συμπερι λαμβανόμενο υ του τόκου και άλλων 
επιβαρύνσεων, που πρέπει να καταβάλει ο καταναλωτής για την 
π ιστωση. 
95. Ο μαθηματικός τύπος απαιτεί όπως, στη διαφορά ανάμεσα στην 
παρούσα και τη μελλοντική αξία του δανειζόμενου κεφαλαίου, 
συμπεριλαμβάνονται όλοι οι συντελεστές κόστους, που λαμβάνονται 
υπόψη γ ια τον υπολογ ισμό, δηλαδή όχ ι μόνο το ονομαστ ι κό επ ιτόκ ιο αλλά 
και όλες οι άλλες επιβαρύνσεις που μπορούν να προστεθούν στην ίδια 
την πίστωση και όχι σε άλλες, χωριστές υπηρεσίες ειδικής αξίας για 
τον καταναλωτή. 
96. Με εξαίρεση τα ασφάλιστρα, η οδηγία χρησιμοπο ιεί την έμμεση 
μέθοδο, επιτρέποντας την παράλειψη πέντε ειδών δαπανών που 
θεωρούνται ως "κόστος της πίστωσης". Ίο άρθρο 1α2 επίτρεπε ι την 
εξαίρεση των ακόλουθων επιβαρύνσεων, από τον υπολογισμό του 
"συνολικού κόστους της πίστωσης για τον καταναλωτή" : 
\) τα έξοδα με τα οποία επ ι βαρύ ν ε τα ι ο καταναλωτής σε 
περίπτωση που παραβεί οποιαδήποτε από τις υποχρεώσεις 
που τον βαρύνουν 
ϋ) τα επιπλέον της τιμής αγοράς έξοδα που οφείλει να 
πλήρωσε ι ο καταναλωτής ανεξάρτητα από το αν αγόραζε ι επί 
πιστώσει ή τοις μετρητοίς 
iii) τα έξοδα διατήρησης λογαρ ιασμού και με ταφοράς... (εκτός αν 
ο καταναλωτής δεν εχε ι αρκετή ελευθερία επιλογής στο θέμα 
αυτό και αν τα τα έξοδα αυτά είναι αφύσικα υψηλά) 
iv) οι συνδρομές για την εγγραφή μέλους 
β) Η κατάσταση στα κράτη μέλη 
97. Επειδή ο αριθμός των στοιχείων που μπορούν να θεωρηθούν ως 
συντελεστές κόστους και να συμπεριληφθούν στον υπολογισμό είναι, 
θεωρητικά, απεριόριστος, τα περισσότερα κράτη απλώς ε παναλαμβάνου ν 
τις εξαιρέσεις του άρθ ρου 1α2, εξαι ρώντας ορ ιστ ι κά αυτά τα στοιχεία 
από τον υπολογ ι σμό του ΣΕΠΕ, ανεξάρτητα από την άμεση ή μη σχέση τους 
με την πίστωση. Ετσι, οι κανονισμοί στη Δανία, την Ελλάδα, την 
Ιρλανδία, την Ιταλία, το Αουξεμβούργο, την Πορτογαλία και τη Νορβηγία 
ακολουθούν τη διατύπωση του άρθρου 1α2 της οδηγίας, αφήνοντας τις 
ρυθμίσεις για την πρακτική εφαρμογή σε νομολογίες. 
25 
ApO po 
1α2 
Β 
DK 
D 
EL 
ES 
F 
IR 
IT 
L 
NL 
Ô 
PT 
SF 
SV 
UK 
IS 
LI 
Ν i 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
— 
--
/ 
/ 
/ 
/ ii 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
~ 
--
/ 
/ 
/ 
/ iii 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
* 
/ 
/ 
/ 
--
/ 
/ 
/ 
/ iv 
/ 
/ 
/ 
/ 
* 
/ 
/ 
* 
— 
/ 
-
--
/ 
/ 
/ 
/ V 
* 
* 
/ 
/ 
* 
/ 
/ 
/ 
* 
* 
/ 
* 
* 
* 
* 
/ 
/ >"χόλ / α 
Ανοικτός κατάλογος των προς συν ε κι ίμηση ε n ι βαρύ ν a ε ι,ιν. V 
την ασφάλ ι ση, κ ρ ι τη ρ ι ο αποτελε ί το κατά τόσον υτιάρχί ι 
θεμιτή επιλο-γή. 
Η ασφάλι ση που δεν εξασφαλίζει την 
εξόφληση εξαιρείται, είτε είναι 
υποχρεωτική είτε όχι. 
Στο επιτόκιο περιλαμβάνονται όλες οι επιβαρύνσε ι ς, 
συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών επιβαρύνσεων (οι ; 
υποχρεωτικες δεν αναφέρονται αφού εξαιρούν ται) · 
Στο επιτόκιο περιλαμβάνοντα ι όλες οι επι βαρύ νσε ι ς 
Νομολογίίς έχουν οδήγησε ι σε ορισμένες αλλα-ycr. 
\'.άν ιο εύρος των υπηρεσιών που παρίχονται είναι μι-yaXt'ii 
ο/τιο ιην πίστωση, δεν πε ρ ιλαμβάν οντά ι συνδρομές < γγ ραφής 
μέλους. Κάν η πΊ σ τωοη αποτελε ί την κ ύρια δρασι η ρ ιόι η ι α, 
συνδρομή πt ριλαμβάν ε τα ι. 
Εάν τα έξοδα κίνησης Xoyap ιασμού... ή τα ασφάλ ι στρα ε ί cor ι 
υποχρεωτικά, περιλαμβάνονται. άεν υπάρχουν συνδρομές 
μέλους 
ϊΐερ ιλαμβάνονται όλες οι επιβαρύνσε ις, εκτός από αυτές πι 
αφορούν τη μη υποχρεωτική ασφάλιση. 
0 νόμος δεν ε ξαι ρε ι καμία δαπάνη (συμπεριλαμβανομένης τ: 
ασφάλ ι σης). 
Π( ρ ι λαμβάνον το/ι όλ(ς οι υποχρεωτ ι κ ί ς δαπάνες 
Πίρ ιλαμβάνονται όλες οι δαπάνες, συμπερ ι λαμβάναμε νης ττ 
μη υποχρεωτικής ασφάλισης ε 
η 
Ρ 
υ 
ς 
ς 
/ Αντιστοιχεί στην οδηγία 90/88, δηλαδή αυτές οι επιβαρύνσεις ειδικά 
εξαιρούνται από τον υπολογ ισμό του ΣΕΠΕ 
Προχωρε ί περισσότερο από την οδηγία- δεν υπάρχε ι καμία ιδιαίτερη εξαίρεση 
αυτών των στοιχείων -μπορεί όμως να ε ξαι ρούνται στην πράξη 
Βλ. επιμέρους σχόλια και σχετικές παραγράφους παρακάτω 
26 
98. Στη Δανία, οι δαπάνες που πρέπει να συνεκτιμούνται είναι πιο 
λεπτομερείς από αυτ ες ι ις οδηγίας . Στο Βελγι ο υπάρχε ι ένας κατάλογος ιων 
συντελεστών κόστους που συμπεριλαμβάνονται σ7ον υπολογισμό'05 καθώς K<yi 
ε ν ας κατάλογος εξαιρέσεων παρόμοιων με αυτίς της οδηγίας (παρ' ό, ι ι,αν ο 
καταναλωτής ε χι ι ι η δυ να ι ο ι ηια ε n ιλογής, δε ν ουμιιε ρ ιλαμβάνε ια ι ου 11 ιο 
κόστος μιας πιστωτικής κάρτας που δεν συνδέεται με πίστωση ούτε το κόστος 
ασφάλισης). Η Ιταλία και το Αουξεμβούργο δ ιαθετουν επίσης έναν ανοικτό 
κατάλογο με επιβαρύνσε ι ς που συμπεριλαμβάνονται στον υπολογ ισμό, αν και 
ο κατάλογος με τις εξαιρέσεις είναι κλειστός. Τα κράτη μέλη, πρακτι κά, 
καταλήγουν σε καταλόγους παρόμο ιούς με αυτόν του Βελγίου, μέσω της 
αναφοράς τους στον όρο "κόστος της πίστωσης", ο οποίος περιλαμβάν ε ι 
στο ι χ ε ία όπως αμοιβή μεσιτίας, προκαταβολ ι κά έξοδα, δ ι άφορες μεταξύ 
τρέχουσας και ονομαστ ι κής αξίας... που πρεπε ι να συμπεριλαμβάνονται στον 
υπολογ ισμό του ΣΕΠΕ. 
99. Η κατάσταση στα άλλα κράτη μέλη παρ ου σ ιά^ει μικρές δ ιαφορε ς - η 
Ισπανία, η Γαλλία, η Φι νλανδία, η Σουηδία και το ΗΒ δεν κάνουν καμία αναφορά 
στο περιεχόμενο του καταλόγου του άθ ρου 1α2. Αυτό δεν σημαίνε ι υποχρεωτ ι κά 
ότι αποκλίνουν από την πρακτική μέθοδο υπολογισμού του ΣΕΠΕ, διότι 
υποθέτουν ότι ογενικός ορισμός των συντελεστών του κόστουςπουπρεπει. να 
συμπεριληφθούν στον υπολογισμό οδηγεί ήδη, κατ'αρχήν, στην εξαίρεση 
συγκεκριμένων στοιχείων (έξοδα γ ια καθυστερημένες πληρωμές, έξοδα 
τραπε ζ ι κού λ ο γαρ ιασμού, συ ν δρόμε ς μέλους και ε ι δ ι κά έξοδα τ ιμής τοις 
μετρητοίς). Αυτά όμως τα κράτη κάνουν μια σημαντ ι κή δ ιάκρι ση, αφού γεν ι κά 
εξαιρούν από τον υπολογισμό μόνο εκείνους τους συντελεστές κόστους που δεν 
ε ίνα ι υποχρεωτ ι κοί-ενώηπλε ιοψηφία των κρατών εξαιρούν τα στο ιχεία που 
αναφέρονται στο άρθρο 1α2, αυτά τα κράτη εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο 
τα έξοδα συμπερι ελήφθησαν στη σύμβαση. Επομένως, εφαρμόζουν τη διάκριση 
στο άρθρο 1α2(ν), που αφορά τα ασφάλιστρα για όλες τις άλλες επιβαρύνσε ις. 
100. Η ισπανική νομοθεσία απαιτεί να συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό 
όλες οι επιβαρύνσεις, και οι επιβαρύνσεις που προκύπτουν από την 
υποχρεωτ ι κή ασφάλιση. Η εξαίρεση της μη υποχρεωτικής ασφάλισης δεν 
55 Τοάρ0ρο13του νόμου περί πι στώσε ων (Credit Agreement Act), του 1990, ορι ζ ε ι ως 
συνολική τιμή της πίστωσης το άθ ρ ο ισμαόλων των ε π ι βαρύνσεων,με εξαιρ ε ση 
συγκεκριμένων επιβαρύνσεων (ίδιες με αυτές της οδηγίας αλλά πιοαυστηρες).Οι 
επιβαρύνσε ι ς διαιρούνται σε τρία είδη: αυτές που περιλαμβάνονται στο ΣΕΠΕ αλλά 
δε ν αναφέρονται απαραίτητα μεμονωμένα (π.χ. επιβαρύνσεις από τον πιστωτή ή τρίτα 
μέρη)· αυτές που καταλογραφούνται αλλά δεν συμπεριλαμβάνονται στο ΣΕΠΕ 
(συνδρομές μέλους...) και αυτές που ούτε καταλογογραφούνται ούτε 
συμπεριλαμβάνονται [έξοδα εξαργύρωσης επιταγών ή μεταφοράς χτημάτων, εκτός αν 
η μέθοδος είναι υποχρεωτική...) 
Το άρθρο 2.1 του Arrêté Royal 1381 της 4.8.1992 περ ι εχε ι ε ναν ανοικτό κατάλογο με 
επιβαρύνσε ι ς που πρεπε ι να περιλαμβάνονται στο "συνολ ι κό ετήσιο πράγματι κό 
επιτόκ ι ο". Σε αυτόν περιλαμβάνονται επιβαρύνσε ι ς για: έρευνες, δ ι αφή μ ι ση, τη 
δημιουργία φακέλου, έρευνες σε πιστωτικά μητρώα, διαχείριση του φακέλου, κίνηση 
λογαρ ιασμού και συλλογή, με σι τ ε ία, εγγυήσε ι ς και άλλους προσωπι κού ς τίτλους 
καθώς και ο,τ ιδήποτε άλλο ζητά ο πιστωτής για τη χορήγηση της πίστωσης... 
27 
αναφέρεται ρητώς. Δεν καταλογογραφού ν τα ι οι συντελεστές κόστους που πρεπε ι 
να συμπεριληφθούν ή να εξαιρεθούν από τον υπολογ ι σμό, εκτός από τα 
ασφάλιστρα και τα έξοδα αθέτησης εκπλήρωσης υποχρεώσεων56. 
101. Στη Γαλλία, στο άρθρο L. 313.1 του νόμου π ε ρί καταναλωτ ι κής πί στης 
αναφέρεται ότι στον υπολογ ισμό πρεπε ι να περιλαμβάνονται όλο ι οι τόκο ι και 
άλλες επιβαρύνσε ις, προμήθειες και αμοιβές κάθε είδους, έμμεσες ή άμεσες... 
π.χ. ο ι πληρωμές σε μεσολαβητές. Σε μια έκθεση, η "Comité Consultatif της 
"Comité Usagers" του "Conseil National du Crédit", δημιούργησε ε να λεπτομερή 
κατάλογο με παρόμο ι ες επιβαρύνσε ι ς , παρ' ό,τι ο κατάλογος δεν φαίνεται να 
είναι δεσμευτικός: 
Περιλαμβανόμενες επιβαρύνσεις Μη περιλαμβανόμενες επιβαρύνσεις 
έξοδα δημιουργίας και τήρησης 
λογαριασμού λογιστικά έξοδα 
έξοδα για ασφάλ ε ι ες και εγγυήσε εεξοδα για τη μη χρήση χορηγηθ εντός 
δανέ ι ου 
εγγύηση συναλλαγματικής έξοδα αναμονής 
συμβολαιογραφικά έξοδα έξοδα παροχής υπηρεσιών 
φόροι ταχυδρομικά έξοδα 
ασφάλιστρα υποχρεωτικής 
ασφάλειας ζωής μη υποχρεωτική ασφάλιση έναντι θανάτου 
έξοδα υπέρβασης ασφάλιστρα 
έξοδα διάθεσης χρημάτων 
έξοδα επικύρωσης 
έξοδα αντιγράφων λογαριασμού 
έξοδα παρακαταθήκης 
Νομολογίες και διοικητικές αποφάσε ι ς έχουν συμπερίλαβε ι συγκεκριμένους 
συντελεστές στον υπολογ ισμό,π.χ. έξοδα λογαρ ιασμού και ασφάλ ιστρα.Στη 
Γαλλία, απαγορεύεται στ ις εταιρείες να πωλούν πίστωσε ι ς και ασφάλε ι ες, 
υποχρεωτική δε ασφάλιση δεν απαιτείται για την καταναλωτ ι κή πίστη, παρά μόνο 
για τα ενυπόθηκα δάνεια. 
56 
57 
58 
59 Στο άρθρο6.2θ του νόμου περί καταναλωτικής πίστης, του 1995, αναφέρεται ότι οι 
δαπάνες εγγυήσεων, εφόσον απαιτείται από τον πιστωτή, πρέπει να 
συμπεριλαμβάνονται στο συνολικό κόστος. Εξαιρούνται από τον υπολογισμό 
επιβαρύνσε ι ς που προκύπτουν σε περίπτωση αβετησης εκπλήρωσης υποχρεώσεων. 
Εκθεση σχετικάμε την αναδιάρθρωση της νομοθεσίας περί τοκογλυφίας, Δεκέμβριος 
1992. Ο κατάλογος περιγράφεται ως εχε ι, "με την επιφύλαξη της έγκρισης από τα 
δ ι καστήρ ια". 
Καταλογογραφε ί ται με διάφορες ονομασίες, ως έξοδο που πρεπε ι να συμπεριληφθε ί 
(commission d'immobilisation, commission d'engagement sur autorisation, commission de 
confirmation) και με δύο ονομασίες ως ε £οδο που πρεπε ι να εξαιρεθεί (commission 
de non-utilisation, commission d'attente). 
Αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι πρόκει τα ιγιαυπηρεσίαπου παρ εχεται δωρεάν 
28 
102. Στη Φι νλανδία, το κόστος της πίστωσης ορίζεται ως "το σύνολο των τόκων, 
των εξόδων και άλλων πληρωμών που πρεπε ι να καταβάλε ι ο καταναλωτής, βάσε ι 
της σύμβασης καταναλωτικής πίστης". Λε ν υπάρχει κάποιος κατάλογος μι ια 
στοιχεία που συμπεριλαμβάνονται ή < ξαιρουν ναι ιον υ ιιολογ ι ομού. Αιιό ιο 1933, 
ιαι ασφάλ ιο ι ρα ε ξα ι ροίι ν ι οι ι και πρίικι να αναφι'ρο ν ι α / χωρ/ο/ά. 
103. Το κόστος της πίστωσης στηΣουηδίαορίζεταιως το άθ ρ ο ι σμα όλων των 
συντελεστών κόστους (τόκοι,πρόσθετες δαπάνες και άλλες επιβαρύνσε ι ς), 
θεωρητικά, δεν υπάρχουν εξαίρεσε ι ς - όλο ι οι συντελεστές κόστους πρεπε ι να 
συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό του ΣΕΠΕ. Στην πράξη, χρησ ιμοπο ιού ν τα ι 
οι εξαίρεσε ις που αναφέρονται στην οδηγία. Οι ασφαλιστικές όμως 
επιβαρύνσε ι ς δεν αναφέρονται στους καν ο ν ισμούς. Εάν η πίστωση συνδυάζεται 
με ασφάλ ι ση, ή αν μ ια χω ρ ιστή ασφάλ ι ση είναι υποχρεωτ ι κή, τότε αυτές οι 
δαπάνες πρεπε ι να περιλαμβάνονται στον υπολογ ισμό. Επιβαρύνσε ι ς τρίτων 
μερών, που προκύπτουν σε συνδυασμό με υποθήκες(που βρίσκονται εντός του 
πεδίου εφαρμογής του νόμου) δεν αναφέρονται. 
104. Στο ΗΒ, το σύνολο των επιβαρύνσεων ορίζεται ως οι τόκοι και οι λοιπές 
επιβαρύνσε ι ς που καταβάλλονται σε κάθε χρονική στιγμή της συναλλαγής. Οι 
εξαιρέσεις ει να ι πιο λεπτομερείς σε σχέση με αυτές 7ης οδηγίας -γίνε τα/. 
δ ιαφοροπο ίηση ανάμεσα σι ι. <; δ ιάφορες μορφές και σκοπούς της -πίστωσης. 
Εξαιρούνται όλα ια ασφάλ ιο ι ρα γ ια ασφάλε ια ζωής .Αρχικά έξοδα (π.χ. γ / α 
διοικητικές δαπάνες) συνηθίζονται σε καταναλωτ ι κες πι στώσε ι ς στο ΗΒ και 
είτε προστίθενται στο υπόλοιπο της πίστωσης είτε καταβάλλο νται εκ των 
προτέρων. Η ασφάλιση του υπόλοιπου της πίστωσης (έναντι ατυχήματος, 
ασθενε ι ας ή ανεργίας) συνηθίζεται, καλύπτε ι όμως μόνο τις δόσεις που πρεπε ι 
να καταβληθούν κατά την περίοδο ασθένειας ή ανεργίας και είναι 
περιορισμένης δ ιάρκε ι ας. Η ασφάλε ι α £ωής απαιτείται συνήθως για μεγαλύτερα 
δάνε ια. 
105. Οσον αφορά τα υπόλοιπα κράτη μέλη, στη Γερμανία συνήθως απαιτείται ενα 
αρχικό διοικητικό τέλος,για την καταναλωτ ι κή πίστη, ορισμένες όμως τράπεζες 
ισχυρί ζονται ότι δενχρησιμοποιούν άλλες συμπλήρωμα τ ι κες επιβαρύνσε ι ς 
(περ ι οδ ι κά τέλη, τέλη δήλωσης...).Στη Γερμανία ισχύουν ο ι εξαίρεσε ι ς που 
περ ιλαμβάν ο νται στην οδηγία. Προσφέρε ται η ασφάλ ι ση του υπόλοιπου της 
πίστωσης, δεν είναι όμως υποχρεωτική για την καταναλωτ ι κή πίστη. Οπο υ 
εφαρμόζεται καταβάλλεται συνήθως εκ των προτέρων ως ενιαίο συνολικό ποσό, 
το κόστος δε πρεπε ι. να αναφέρε ται χωριστά. Η ασφάλ ι ση που δεν εξασφαλί ζ ε ι 
την εξόφληση εξαιρείται από τον υπολογισμό, είτε είναι υποχρεωτική είτε όχι. 
106. Η αυστριακή νομοθεσία ορίζει τους συντελεστές κόστους που εξαιρούνται 
από τον υπολογισμό. Αυτές οι εξαίρεσε ι ς διαφέρουν από αυτές της οδηγίας στο 
60 Ορίζονται στο άρθρο 5 του "Statutory Instrument The Consumer Credit (Total Charge 
for Credit) Regulations" του 1985 
Statutory Instrument The Consumer Credit (Total Charge for Credit) (Amendment) 
Regulations 1985 
29 
ότι η Αυστρία δεν ανάφερε ι άλλες επιβαρύνσεις εκτός της τ ι. μής αγοράς, η 
οποία πρεπε ι να καταβληθ ε ί ανεξάρτητα από το αν η συ ναλλαγή γίνε τα ι τοις 
μετρητοί ς ή επί πίστωσε ι, ή αν προ κ ε ι ται για συνδρομές μέλους. Αυ τό δεν 
σημαίνε ι υποχρεωτ ικά ότ ι οι επιβαρύνσε ι ς αυτές πρεπε ι να συμπεριληφθούν 
στον τόκο, αφού μπορεί να θ εωρηθούν ως μέρος της τ ι μής αγοράς. Επίσης, δεν 
περιλαμβάνονται και επιβαρύνσεις που ορίζονται από το κράτος. Οι 
καταναλωτές πρεπει επίσης να πληρώσουν για τις ετήσιες τραπε ft κες τους 
δηλώσε ι ς. 
107. Στις Κάτω Χώρες επιτρέπεται να συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό 
μόνο άμεσες πιστωτικές επιβαρύνσε ις (συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής 
ασφάλίσης του υπόλοιπου της πίστωσης), τέλη σε περίπτωση αδυναμίας 
εκπλήρωσης υποχρεώσεων και. συμψηφισμού . Λεν επ ι τρέπεται να 
συμπερ ιλαμβάνονται στον υπολογ ι σμό άλλες επιβαρύνσε ι ς της καταναλωτ ι κής 
πίστης, είτε ως αρχικές επιβαρύνσεις είτε ως περιοδικά τέλη. Εάν 
προσφέρονται υπηρεσίες που συνδέονται με την πίστωση(π.χ. ασφάλε ι α ζωής, 
ανεργίας, αναπηρίας κλπ.), οι επιβαρύνσε ις πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στο 
ΣΕΠΕ, να μην υπολογί ζονται ως χω ρ ιστές πληρωμές και να μη ξεπερνούν τα 
μέγιστα ποσοστά που αναφέρονται στον κανονισμό για την πληρωμή της 
πίστωσης . Η ασφάλιση του υπόλοιπου της πίστωσης συνηθίζεται, δεν 
επ ι τρέπεται όμως η υποχρεωτ ι κή ασφάλ ι ση για την καταναλωτ ι κή πίστη. 
108. Στην Ισλανδία, το συνολικό κόστος της πίστωσης περιλαμβάνε ι όλους τους 
τόκους και άλλες επιβαρύνσε ι ς που πρεπε ι να πληρωθούν από τον καταναλωτή, 
με εξαίρεση αυτές που αναφέρονται στην οδηγία. Τα έξοδα μεταφοράς των 
χρημάτων και τα έξοδα που συνδέονται με τη διατήρηση λογαριασμού (εκτός των 
εξόδων ανάκτησης) εξαιρούνται μόνο όταν ο καταναλωτής έχε ι αρκετή ελευθερία 
επιλογής, όσον αφορά τον τρόπο μεταφοράς ή ανάκτησης των χρημάτων και εφόσον 
τα έξοδα αυτά δεν ε ί ναι αφύσι κα υψηλά. Η συμπερίληψη εξόδων ασφάλ ι σης δεν 
περιορίζεται στην υποχρεωτική ασφάλιση. 
109. Σε αντίθεση με τις εξαιρέσεις του άρθρου 1α2 (i)-(iv), το άρθρο 1α2ν της 
οδηγίας ορι ζε ι το μόνο θετικό στοιχείο που π ρ έπε ι να συμπερ ιληφθε ί στον 
υπολογισμό του ΣΕΠΕ. Εξαιρεί από τον υπολογισμό τα ασφάλιστρα ή τις δαπάνες 
εγγυήσεων, εκτός από την ασφάλιση θανάτου, αναπηρίας, ασθένε ι ας ή ανεργίας, 
που πρεπε ι να συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό , αφού υπάρχουν άλλα έξοδα 
τα οποία επιβάλλε ι υποχρεωτ ικά ο πιστωτής ως "προϋπόθεση για την παροχή της 
πίστωσης". Ολα τα κράτη, κατά τον ένα ή άλλο τρόπο, αναφέρονται σε αυτό στις 
νομό θεοί ες τους. Παρ' όλα αυτά υπάρχουν δ ιαφορε ς όσον αφορά την ε ρ μη ν ε ία. 
Ορισμένα κράτη θεωρούν ότ ι αυτά τα ασφάλιστρα είναι πάντοτε υποχρεωτικά και 
ως εκ τούτου συμπερ ιλαμβάνονται κανό ν ι κά, ε νώ άλλα κράτη, π.χ. η Γερμανία, 
ακολουθούν κατά γράμμα την οδηγία, στην πράξη όμως θεωρούν ότ ι η ασφάλε ι α 
62 
63 Το άρθρο Ιι του νότ\ου περί καταναλωτ ι κής πίστης απαγόρευε ι 
όλες ατις αν\οιβες του πιστωτήα εκτός από αυτές τις 
επιβαρύνσειςζ 
Besluit Kredietvergoeding, Stb. 1991/549 της 16.10.91 
30 
ζωής για μια πίστωση δεν είναι ποτέ υποχρεωτ ι κή. Αυτό οφείλεται στο νομι κό 
ορισμό του όρου "προϋπόθεση", όπου η ασφάλε ι α ερμηνεύεται ως "επιβεβλημε ν η 
από τον πιστωτή ως προϋπόθεση για τη χορήγηση της πίστωσης" μό ν ο εάν η 
σύμβαση της πίστωσης συνδέεται νομικά με την ασφάλιση- όπου, στην πράξη, ο ι 
πιστωτές προσφέρουν δύο χωριστές συμβάσεις, που συνδέονται μεταξύ τους μόνο 
από το γεγονός ότ ι η τράπεζα θα χορηγήσει την πίστωση μόνο αν συναφθε ί και 
η σύμβαση ασφάλισης. Σε αυτό το θέμα, η βελγική νομοθεσία υιοθετεί την άλλη 
άποψη, θέτοντας το ερώτημα του κατά πόσον υπήρχε αρκετή ελευθερία επιλογής 
μιας πι στωτ ι κής σύμβασης, αν ε ξά ρ τη ία από το αν υπάρχε ι ασφαλ ι ο ι ι κ ή κάλυψη 
ή όχι. Στην πράξη, αυτό οδηγεί συνήθως στη συμπερίληψη παρόμο ιων αμο ιβών°\ 
Το ΗΒ εμφανίζεται ως το μόνο κράτος στο οποίο εξαιρούνται ρητώς /α 
ασφάλιστρα ζωής από τον υπολογ ισμό του ΣΕΠΕ, ακόμη και στην περίπτωση που 
αυτή η ασφάλιση είναι υποχρεωτική για πιστωτικές συμβάσεις. 
110. Αυτές ο ι διαφορετικές ερμηνείες του άρθρου 1α2νμπορούν να οδηγήσουν 
σε διαφορετικούς υπολογισμούς του ΣΕΠΕ για ίδια προ ιόντα σε δ ι άφορα κράτη. 
Αντίθετα με τα έξοδα που εξαιρούνται στο άρθρο 1α2(ί ε ως iv), τα ασφάλ ιστρα 
αποτελούν ένα σημαντικό στοιχείο των εξόδων που βαρύνουν τον καταναλωτή (σε 
ορισμένες περιπτώσε ις ανέρχονται στο ένα τέταρτο του κόστους της πίστωσης). 
Ισως είναι αναγκαίο να εξαιρεθούν διακρίσεις που μπορούν εύκολα να 
παρακαμφθούν με απλές δ ιατυπώσε ι ς και τη χρήση δ ιαφόρων τύπων από τους 
πιστωτές - ενώ έτσι δεν θα αποφεύγοντο περιπτώσε ι ς στ ι ς οποίες οι πιστωτές 
αρνούνται να χορηγήσουν μια πίστωση χωρίς ταυτόχρονη σύναψη ασφάλε ι ας, θα 
επέτρεπε την ύπαρξη μεγαλύτερου αν ταγών ισμού όσον αφορά τα ασφάλιστρα. Αυτό 
είναι αναγκαίο αφού η ίδ ι α ασφάλε ι α ζωής, όταν αγοράζεται χωρ ι στά από τη 
σύμβαση καταναλωτ ι κής πίστης είναι, συνήθως φθηνότερη. Η χωριστή ασφάλε ι α 
ζωής έχει επίσης το πλεονέκτημα ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για 
επακόλουθες πιστωτικές συμβάσε ι ς και άλλους σκοπούς, χωρίς επιπλέον δαπάνες 
για λόγους γήρανσης. Οι πιστωτές πρέπει να αναγκαστούν ναανακο ι νώνουν στους 
καταναλωτές τη δυνατότητα χωρ ι στης ασφαλιστικής κάλυψης, αντί ναπροσθέτουν 
επ ι πλέον επιβαρύνσε ις γ ια τη σύναψη ασφαλίσεων ζωής που συνδέονται με 
πιστώσει ς. 
111. Στη συνεδρίαση με κυβερνητικούς εμπε ιρογνώμονες, τον Απρίλιο του 1995, 
προκειμένου να συζητηθεί αυτό το θέμα , οι εμπε ιρογνώμονες ανέφεραν για την 
κατάσταση που επικρατεί στα κράτη τους όσον αφορά τους συντελεστές κόστους 
που όπως πρόβλεπε ι η νομοθεσία τους πρέπει να περιλαμβάνονται στον 
υπολογ ισμό του ΣΕΠΕ. Ορισμέ ν ο ι εμπε ιρογνώμονες εξήγησαν τους λόγους γ ια 
64 
65 Εμπε ιρ ι κες μελέτες στη Γερμαν ία έδειξαν ότι δανειοδοτικές τράπε ζ ες και 
οικονομικές ε τα ι ρε ί ες που προσφέρουν πι στώσε ι ς γ ια καταναλωτές με χαμηλά 
ε ι ο ο δ ή μα τα ασφαλ ί ζουν έως και το 98% των πισ τω τι κών τους συμβάσεων, ε νώ το 
αντίστοιχο ποσοστό για τα ταμ ι ευτήριαείναι μικρότερο του 5%. Επομένως, η 
ασφάλεια ζωής για την πίστωση αποτελεί κυρίως επιπρόσθετη εγγύηση που 
απαιτε ίται εκ μέρους του πιστωτή από τους καταναλωτές με χαμηλά ε ισοδήματα και 
προσφέρε ι στην τράπεζα πρόσθετο "τόκο", διότι οι ασφαλι στ ικες εταιρείες 
πληρώνουν έως και 3,5% στην τράπεζα, ως αμοιβή μεσολάβησης. 
Παράγραφος 6 παραπάνω 
31 
τους οποίους τα κράτη τους προχώρησαν πέραν αυτών που ορίζει η οδηγία, ή ότι 
ο στόχος της νομοθεσίας τους είναι ο ίδ ι ο ς με αυτόν της οδηγίας, αν κα ι η 
διατύπωση είναι διαφορετική, δόθηκαν δε ορισμένες διευκρινίσεις για 
συγκεκριμένα θέματα. Βάσε ι αυτής της συνεδρίασης και των αποτελεσμάτων /ης 
μελέτης του καθηγητή Seckelmann, διαπιστώθηκε ότι /α κράτη μέλη 
συμπεριλαμβάνουν σχεδόν τους ίδιους συντελεστές στους υπολογισμούς τους 
και ότι δ ιαφορε ς που πιθανόν να εμφαν ί ζονται είναι πολύ μικρές. Κα τόπι ν 
τούτου, η Επι τροπή δεν προτείνε ι, σε αυτό το στάδιο, την τροποποίηση του 
καταλόγου με τους συντελεστές κόστους που π ρ έπε ι να περ ιλαμβάνονται ή να 
εξαιρούνται από τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου. 
32 
V. Λοιπά θέματα 
112. Επειδή η οδηγία απαι τ ει την αξιολόγηση και τη σύνταξη μιας έκθεσης η 
οποία "...με βάση τη μέχρ ι τότε πε ί ρα θα επιτρέπει τη θέσπιση ενιαίου 
κοινοτ ι κού μαθηματ ι κού τύπου..." , απαι τείται η εξέταση και άλλων θεμάτων, 
εκτός από το μαθηματ ι κό τύπο,προκειμένου να θεσπιστεί μιαενιαία εφαρμογή 
67 
το υ τύπου . 
1. Ονομασία του ΣΕΠΕ 
113. Ηοδηγίαδενρυθμί^ει το πλήθος των επ ιτοκίων ή των παραμέτρων με τ ι ς 
οποίες, σύμφωνα με την αρχή της ελεύθερης σύμβασης, οι πιστωτές ορίζουν τον 
εσωτερικό τρόπο υπολογισμού του κόστους της πίστωσης. Η μόνη νομικά 
οριζόμενη παράμετρος για το κόστος της πίστωσης είναι το ΣΕΠΕ, 
προύποθέτο ν τ ας είτε μια ε ιδι κή μορφή ανακοί ν ω ση ς68 είτε μια ομο ι ογενή 
ο νομασία. 
114. Οακόλουθος πίνακας δείχνει ότι υπάρχουν τόσες ονομασίες όσα και τα 
κράτη μέλη. 
66 
67 
68 Αρθρο 1α5β της οδηγίας 87/102 
Αν και το άρθρο 14 της οδηγίας αναφέρε ι ε ι δ ι κά την" κατάτμηση του ποσού της 
πίστωσης σε περισσότερες συμβάσε ις", παρατηρούνται και άλλες καταστρατήγησε ις. 
Σε πολλές περιπτώσε ις, το γερμανικό Ομοσπονδιακό Δικαστήριο έλαβε αποφάσε ις, 
σύμφωνα με τις οποί ες ο συνδυασμός ασφάλε ι ας ζωής γ ια το κεφάλαι ο και της 
καταναλωτικής πίστης μπορεί να ενσωμάτωνε ί σε μιαενιαία πίστωση με ένα εν ιαίο 
ΣΕΠΕ, προκειμένου να διαπιστωθεί αν αυτό είναι τοκογλυφικό. Μια άλλη 
καταστρατήγηση είναι ο συνδυασμός αποταμίευσης και πίστωσης, όπου ο καταναλωτής 
υποχρεούται να αποταμίευε ι σε ειδικό λογαριασμό ένα ισοδύναμο με την πίστωση 
ποσό (π.χ. λογαριασμός ασφάλειας ζωής ή λογαριασμός δανειοδοτικής αποταμίευσης). 
Η πίστωση δεν με ιών ε ται και οι αποταμιεύσε ι ς χρησιμοποιούνται για την εξόφληση 
της πίστωσης μόνο στο τέλος, σε μια μόνο δόση. Ο τόκος επιβάλλεται στο συνολικό 
ποσό της πίστωσης, από την αρχή μεχρ ι το τέλος της. Οι αποταμι εύσεις έχουν 
απόδωσε ι πολύ μικρότερο τόκο σε σχέση με αυτόν που πρεπε ι να καταβληθε ί για την 
πίστωση, ο καταναλωτής όμως έπρεπε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα για χαμηλότοκες 
αποταμιεύσεις, αντί για την εξόφληση της υψηλότοκης πίστωσης. Παρόμοιοι 
συνδυασμοί μπορούν να εκφραστούν σε μια σύμβαση, με τον τύπο ΕΚ να εφαρμόζεται 
στο σύνολο όλων των πληρωμών, είτε στην πίστωση είτε στην αποταμίευση. Σε αυτές 
τις περιπτώσε ις, το πραγματικό ΣΕΠΕ είναι τουλάχιστον 1% υψηλότερο από αυτό που 
έχε ι ανακοινωθεί. Το πρόβλημα αυτό πρέπει να μελετηθεί. 
Η νομοθεσία τω ν ΗΠΑαπαι τεί ε να ε ιδικό έντυπο στο οποίο ανακο ι ζώνεται το ΣΕΠΕ 
σε έναν ορισμένο τομέα. 
33 
Β 
DK 
D 
EL 
ES 
F 
IR 
IT 
L 
NL 
0 
Ρ 
SF 
SV 
UK 
ISL 
Ll 
Ν Σύντομη ονομασία 
Taux d'intérêt effective/ 
Effektieve Rentevoet 
E. Rentefod 
E. Zinssatz and, less 
often, E. Zinsfuss 
π.επιτόκιο, P. Epitokio 
Tipo de interés E. 
Taux d'intérêt E. 
E. Interest Rate 
Tasso D'intéressé E. 
Taux D'intérêt E. 
E. Rentevoet 
E. Zinssatz 
Taxa de Juro E. 
Todellinen vuosikorko / 
effectiv rânta 
Eff. rânta 
E. interest Rate 
E. Vaxtafotur 
E. Rentefot Ονομασ ία 
taux annuel effectif global/ 
jaarlijkse 
kostenpercentage 
arlige omkostninger i 
procent 
effektiver Jahreszins or 
anfënglicher effektiver 
Jahreszins 
ετήσιο πραγματι KO 
επιτόκιο (ΕΠΕ) 
tasa anual équivalente + 
porcentaje anual de cargas 
financieras 
taux effectif global 
annual percentage rate of 
charge, (APR) 
tasso annuo effettivo 
globale, (TAEG) 
taux annuel effectif global 
effektief 
kredietvergoedingspercent 
age (op jaarbasis) 
(dekursiver) effektiver and 
fiktiver Jahres-zinssatz 
taxa anual de encargos 
efectiva global, (TAEG) 
todellinen vuosikorko / 
effectiv rânta 
effectiv rânta 
annual percentage rate, 
(APR) 
ârleg hlutfallstala 
kostnadar 
Effektive Jahreszins 
effectiv rente Me τάφραση 
συνολικό ετήσ ι ο 
πραγματικό 
επιτόκ ιοίετήσιο ποσοστό 
κόστους 
ετήσιο κόστος επί τοις 
εκατό 
ετήσιο πραγματικό 
επιτόκιο ή αρχικό 
πραγματικό ετήσιο 
επιτόκι ο 
ή συνολικό ετήσι ο 
πραγματικό επιτόκιο 
(ΣΕΠΕ) 
ετήσιο ισοδύναμο 
επιτόκιο + ετήσιο 
ποσοστό ο ι κονομικής 
επιβάρυνσης (tipo de 
interés Ε.) 
συνολικό πραγματικό 
επιτόκιο 
επίσης, ετήσιο επιτόκιο 
συνολικό ετήσιο 
πραγματικό επιτόκιο 
συνολικό ετήσιο 
πραγματικό επιτόκιο 
πραγματικό ποσοστό 
επιστροφής της πίστωσης 
(σε ετήσια βάση) 
(decursive) πραγματ ι κό 
και εικονικό ετήσιο 
επιτόκιο 
συνολικό ετήσιο 
πραγματικό επιτόκιο 
επιβαρύνσεων 
πραγματικό ετήσιο 
επιτόκι ο 
πραγματικό επιτόκιο 
επίσης, ετήσιο ποσοστό 
επιβάρυνσης (ΕΠΕ) 
ετήσιο ποσοστό κόστους 
ετήσιο πραγματικό 
επιτόκ ι ο 
πραγματικό επιτόκιο 
34 
115. Οι κοινοί όροι είναι: 
"Επιτόκιο" 
Η ηλειοψηφία ιων κροιτών μελών ι ης Κυρω/ιαϊ κής Ko ι νόνη/ας και /ων άλλων 
μελών του Ευρωπαϊ κού Οι κουομι κού Χώρου (ΕΟΧ) χρησ ιμοπο ι ει τον όρο 
ιι - Μ69 
επιτόκιο 
"Ετήσιο" 
Εκτός από τη Γαλλία, τη Σουηδία και τη Νορβηγία70, τα υ π όλο ι πα κράτη 
μέλη χρησ ιμοπο ιού ν τον όρο "ετήσιο". Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντι κό, 
αφού, π.χ., η Γαλλία χρησ ιμοπο ι ε ί ακόμη μηνιαία ή τριμην ιαία επιτόκια. 
"Πραγματικό" 
Με εξαίρεση τη Δανία, την Ι σπα ν ία, την Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλε ι ο 
και την Ισλανδία, η πλε ι οψηφία των κρατών μελών χρησιμοποιεί αυτόν τον 
όρο.Ετσ ι γίνεται δ ιάκριση με άλλα επιτόκ ι α που χρησ ιμοπο ιού ν τα ι από 
τους πιστωτές. 
116. Οσον αφορά άλλους όρους που αναφέρονται σε ορισμένα κράτη μέλη, οι όρο ι 
"τόκος" ή "επιβάρυνση" δεν χρησ ιμοπο ιού ν τα ι σε όλα τα κράτη μέλη. Ία κράτη 
μέλη που χρησιμοποιούν αυτούς τους όρους χωρίζονται σε αυτά που αναφέρονται 
στο αποτέλεσμα του υπολογ ισμού (το επ ιτόκ ι ο) και αυτά που προτιμούν να 
αναφέρονται στο μέγεθος που εκφράζε ι ο όρος (το ποσοστό επιβάρυνσης)72. Η 
χρησιμοποίηση των δύο όρων δεν συμβάλλε ι ιδιαίτερα στη διάφανε ια του όρου. 
117. Αν και ορισμένα κράτη μέλη χρησ ιμοπο ιού ν τον όρο" επί τοις εκατό"12, 
είναι τόσο αυτονόητο που η χρησιμοποίηση του δεν συμβάλλει ιδιαίτερα στη 
διάφανε ι α του όρου. Πρεπε ι να σημε ι ωθεί ότι, σε κάθε περίπτωση, η χρήση του 
όρου "ποσοστό επί τοις εκατό" δεν υποκαθιστά την παροχή επαρκών πληροφοριών 
στους καταναλωτές. 
118. Οι όροι εκείνοι που ει να ι σημαντι κοί για τη δ ιαφάνε ια του όρου είναι 
αυτοί που περιέχονται στους όρους του Βελγίου, της Ελλάδας, της Ιταλίας, του 
Λουξεμβούργου, της Αυστρίας και της Πορτογαλίας, δηλαδή" επι τόκ ι ο", "ετήσιο" 
και "πραγματικό" . 
69 Με εξαίρεση τη Δανία, τη Γερμανία, τις ΚάτωΧώρες, τη Φι νλανδία, τη Σουηδία και 
τη Νορβηγία. Πρεπε ι όμως να σημε ιωθε ί ότι η Γερμανία χρησιμοποιε ί τόσο τον όρο 
"Zins" όσο και τον όρο "Zinssatz", η μη χρήση δε του όρου "Satz" φαίνεται να 
οφείλεται στη γλώσσα. Η ίδια η οδηγία χρησιμοποιε ί και τους δύο όρους, επομένως 
τα κράτη εκείνα που έχουν μετάφρασε ι σωστά την οδηγία πρεπε ι να θεωρηθεί ότι 
χρησιμοποιούν τον όρο "rate (Satz)". 
Στη Νορβηγία, ο όρος, νομικά, είναι ετήσιο επιτόκιο 
Δανία, Ελλάδα, Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία, Νορβηγία 
Βέλγιο, Ισπανία, Ιρλανδία, Πορτογαλία, ΗΒ, Ισλανδία 
Βέλγιο, δανία, Ισπανία, Ιρλανδία, ΚάτωΧώρες, ΗΒ, Ισλανδία 
H αρχική πρόταση της Επι τροπής, το 1979, χρησιμοποιούσε τους όρους "Effective 
Annual Rate of Interest", "Taux Annuel Effectif Global" και "Effektiver Jahreszins". Av 
και το 1983, στην τροποποιημένη πρόταση, εγκρίθηκαν διάφοροι όροι που είχαν 
προταθε ί από το Ευρωπαϊ κό Ko ι νοβούλ ι ο: "Annual Percentage Rate of Charge", "Taux 
annuel des frais" και "Jâhrlicher Belastungssatz", αυτοί αργότερα αντί καταστάθηκαν 
35 
119. Ενα άλλο στοιχείο που αναφέρε ται στη γαλλ ι κή ε κδοση της οδηγίας κα ι 
χρησιμοποιείται αυτήν τηστιγμήαπό ιοΒελγιο, τη Γαλλ ία, την Ιταλία, ίο 
Λου ξεμβούργο κα ι την Πορτογαλία, είναι ο όρος "συνολικό".Αυτός ο όρος 
συμβάλλε ι ση μα ν τ ι κά στη δ ιαφάν ειακαι κατανόηση του όρου από το μέσο 
καταναλωτή, αφού επι σήμα ί νει ότι το συνολικό κόστος που πρέπει να πληρωθ ε ί 
περιλαμβάνεται στο ΣΕΠΕ. 
120. Το γεγονός ότι η ο ρολογ Γα που χρησ ιμοπο ι είτα ι για τη με τάφραση του 
πρωτότυπου όρου (taux annuel effectif global) δ ιαφερε ι από κράτος σε κράτος και 
συχνά έχει διαφορε τ ι κ ό νόημα, οδήγησε σε προβλήματα στην πράξη, διότι 
κάποιες ονομασίες που χρηο ι μοποιούν ιαι σε ένα κράιοι; γ/α /ον ορισμό ι ν oc, 
συγκεκριμένου "επι ιοκ ίου" μερικές φορές χρηο ιμοτιο ι.ουν ται. σε άλλα κράτη για 
τον ορ ισμό δ ιαφορε ι ι κών "επιτοκίων", da ήταν λοιπόν χρηο ι. μ ο να υ πάρχε ι. 
κάπο ια ομο ιογένε ια και δ ιαφάν ε ια, γ ια τη μεγαλύτερη κατανόηση του όρου από 
τον καταναλωτή. Λαμβάνοντας όμως υπόψη τις μεγάλες προσπάθε ι ες που έχουν 
καταβληθεί για την ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με την έννο ια των όρων 
που χρησιμοποιούνται αυτήν τη στιγμή στα κράτη μέλη, δεν κρίνεται σκόπιμο 
να προ τα θ ε ί αλλαγή της διατύπωσης που χρησιμοποιείται στις δ ιαφορε ς 
γλώσσες. Παρ' όλα αυτά, ε ί ναι σκόπιμο να συμπερ ιληφθεί ενακοινό στοιχείο, 
προκειμένου να δοθεί στους καταναλωτές η δυνατότητα, ιδιαίτερα στις 
διασυνοριακές περιοχές, να αναγνωρίζουν αυτούς τους όρους ως ισοδύναμους 
με αυτούς που χρησιμοποιούνται στο δικό τους κράτος μέλος. Μετά από 
συζήτησε ι ς με κυβερνητ ικοϋς εμπε ιρογνώμονες και σύμφωνα με τις αρχές της 
αναλογ ι κότητας και της επ ι κου ρ ι κότητας, προτείνε τα ι όπως επ ι βάλλε τα ι η 
χρήση ενός συμβόλου,από κοινού με τον υπάρχο ν τα όρο.Αυτό το σύμβολο θα 
είναι το ίδιο σε κάθε κράτος μέλος. Αυτό δεν θα επίφερε ι αλλαγές στη γλωσική 
δ ιατύπωση του όρου και θα απαι τήσε ι μια μικρή μόνο δαπάνη για τη μεταφορά 
του. 
2. Ακρ ΐβε ια 
121. Η οδηγία δεν ορι ζ ε ι το βαθμό ακρίβειας που απαι τείται στον υπολογ ισμό 
του ΣΕΠΕ. Τα παράδε ίγματα που παρατίθε νται στο παράρτημα III προϋποθέτουν 
ότι τα κράτη μέλη προσδιορίζουν μια ακρίβε ια ενός ή δύο δεκαδικών ψηφίων. 
Είναι επομένως σαφές ότι η οδηγία απαι τ ει ακρίβεια τουλάχ ι στον ενός 
δεκαδ ι κού ψηφίου. 
122. Τα περισσότερα κράτη απαι τούνακρίβειαενόςδεκαδικού ψηφίου. Αυτό 
όμως μπορεί να κάνε ι συμβάσε ις καταναλωτ ι κής πίστης 20 000 ECU για περίοδο 
60 μηνών να φαίνονται ισοδύναμες, παρ ό,τι στην ουσία μπορεί να διαφέρουν ως 
προς το κόστος κατά 50 ECU (5 * 0,0999 * 20 000/2 = 49,99). Επειδή το πεδίο 
εφαρμογής της νομοθεσίας περί καταναλωτ ι κής πίστης σε πολλά κράτη μέλη 
καλύπτε ι υ ψηλότερα ποσά και μεγαλύτερες χρον ι κες περ ιόδους,η δ ι αφορά 
μπορεί να ανέλθει εως και σε 500 ECU. Σε αυτά τα κράτη μέλη που 
και πάλ ι με τους αρχ ι κού ς όρους. Κατά τη δ ιάρκε ια των ο υ ζητήσ εων ο την ομάδα 
εργασίας του Συμβουλίου, καθώς και στην τελική έκδοση της οδηγίας, 
χρησιμοποιήθηκαν και πάλι οι αρχικοί γαλλικοί, αγγλικοί και γερμαν ι κοί όρο ι. Ο 
όρος στα αγγλ ι κά άλλαζε από "effective annual rate of interest" σε "annual percentage 
rate Of Charge" μέχρι το τελικό σχέδιο της οδηγίας. 
36 
περιλαμβάνουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και ενυπόθηκα δάνεια,η 
δ ι αφορά μπορε ί να φθάσε ι σε πολλές χιλιάδες ECU. Αυτήη δ ι αφορά δε ν εί ναι 
επιτρεπτή. 
123. Απαι τ είτα ι λο ιπόν μεγαλύτερη ακρίβε ια γ ια υψηλότερα ποσά πίστωσης. 
Πρέπει να απαι τού νται τουλάχιστον δύο δε καδ ικά ψηφία (με τη δυνατότητα να 
επιτρέπεται ένα δε καδ ι κό ψηφίο, εάν ο ένας δε καδ ι κός ε κφράζε ι κόστος 
μικρότερο των 50 ECU). 
3. Χρονικοί ορισμοί 
124. Στα κράτη μέλη χρησ ιμοπο ι ου ν τα ι διάφορο ι χρον ι κοί ορ ισμοί.H οδηγία 
καθόριζε ι ρητώς ότι όλο ι οι υπολογισμοί πρέπε ι ναγίνονταιμεημερήσια 
ακρίβε ια (παρατήρηση β) του παραρτήματος II). Επίσης, στην οδηγία αναφέρεται 
ότι ο χρόνος που μεσολαβε ί μεταξύ των ημερομηνιών που λαμβάνονται υπόψη 
κατά τον υπολογισμό "εκφράζεται σε έτη ή κλάσματα έτους" . Αυτό προϋποθέτε ι 
ότι μια ημέρα, εβδομάδα ή μήνας μπορε ί να εκφράστε ί ως σταθερό κλάσμα ε τους. 
Τίρακτ ική του ΚανσνεςΕΈΠΕ 
ονομαστικού 
επιτόκίου 
Β 
DK 
D 
EL 
ES 
F 
IR 
IT 
L 
NL 
0 
Ρ 
SF 
SV 
UK 
ISL 
Ll 
Ν 365 / 52 / 12 
365 / 360 
360 / 12 
365 / 52 / 12 
365/ 12 
365 / 12 
365 / 52 / 12 
366 / 365 
365 / 12 
365/360/12 
360/12 
360/ 12 
365 / 52 /12 
360 
360 / 12 — 
365.25 
360 
<-
365 
* 
— 
— 
366/365 
4 
360 
<— 
«-
«-
— 
«-
«-Εχόλια 
12 μήνες διαφορετικής διάρκειας 
Ο υπολογισμός γίνεται για μία ημέρα και 
μετατρέπεται σε 365,25 ημέρες (μέσος όρος 4 έτη) 
12 μήνες των 30 ημερών. Ετος 365 ημερών για 
συγκεκριμένες συναλλαγές 
12 μήνες ίδιας διάρκειας. Ετη 360 ημερών για 
δάνε ια και 365 ημερών για απο ταμ ι εύσε ι ς 
Ο υπολογισμός γίνεται για ενα μήνα και στη 
συνέχεια μετατρέπεται σε 365 ημέρες 
Ο υπολογισμός γίνε τα ι για μια περίοδο και στη 
συνέχε ια μετατρέπεται σε 365 ήμερες. 12μήνες με 
τον ίδιο αριθμό ημερών. 
12 μήνες ίδιας διάρκειας. 
Κάθε έτος ισοδυναμεί με το ημερολογιακό έτος. 
Πραγματικοί μήνες (28, 30, 31 ημερών) 
12 μήνες των 30 ημερών. Ετη 360 ημερών για 
απο ταμ ι εύσε ι ς και καταναλωτ ι κά δάνε ια και 365 
ημερών για εμπορικά δάνεια. 
Κάθε έτος ισοδυναμεί με το ημερολογιακό έτος. 
12 μήνες των 30 ημερών. 
12 μήνες ίδιας διάρκειας. 
12 μήνες των 30 ημερών. 
το ίδιο όπως και στον υπολογ ισμό του ονομαστ ι κού επιτοκίου 
75 Παρατήρηση γ) του παραρτήματος 
37 
125. Οπως φαί ν ε ται από τον παραπάνω πίνακα, σχετικάμε την πρακ τ ι κή που 
ακολουθείται στα κράτη μέλη, τα περισσότερα κράτη (εκτός από τη Γερμαν ία, την 
Αυστρία, τη Σουηδία, τη Λιχτενστά'ί ν και τη Νορβηγία) έχουν ήδη ε ι σάγε ι το 
ορθό ημερολόγ ι ο στους υπολογ ισμού ς τους.Για τους τόκους υπερημερίας, ο ι 
γερμαν ι κες τράπε ζ ες χρησ ιμοπο ιού ν επίσης το έτος των 365 ημερών. Για τον 
υπολογ ισμό του ΣΕΠΕ, η Δαν ία, το Λουξεμβούργο και η Ισπανία ορίζουν το έτος 
των 365 ημερών, ενώ η Γερμανία, Λιχτενστά'ί ν και η Αυστρία ορίζουν έτη 360 
ημερών. Ολα τα άλλα κράτη υποθέτουν ότι χρησ ιμοπο ιείται το ίδιο έτος, όπως 
και στον υπολογισμό του ονομαστικού επιτοκίου. 
126. Οι διαφορές που προκύπτουν, όσον αφορά το αποτέλεσμα, από τους 
δ ιαφορετ ι κού ς τρόπους υπολογ ισμού είναι σημαντ ι κες. Για παράδε ιγμα, ένα 
ονομαστικό επιτόκιο της τάξεως του 18% α. ε. για μια αν ο ικτή πίστωση, 
χρησιμοποιούμενο για μία ημέρα αποδίδε ι ε να ΣΕΠΕ της τάξεως του 19,422% α. ε., 
εάν υπολογιστεί για έτος 360 ημερών, και 19,716% α. ε., εάν υπολογιστεί για 
ε τος 365 ημερών . 
127. Δεν υπάρχει κάποιος λόγος για να μην οριστούν οι ημερολογιακές ημέρες 
ως βάση του υπολογισμού, ενώ ένα έτος μπορεί γεν ικά να θεωρηθεί ότι έχε ι 365 
ή 366 ημέρες (ή 365,25 ημέρες,προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα δίσεκτα έτη, 
αν και η διαφορά που πρόκυπτε ι από την απώλε ια 1 ημέρας κάθε 4 ετη δεν είναι 
σημαντ ι κή ώστε ναληφθεί υπόψη, ακόμη και αν απαι τ ει τα ι ακρίβε ια δύο 
δεκαδικών ψηφίων). Επίσης, δεν υπάρχε ι ανάγκη αντιστάθμισης για μια πίστωση 
που χορηγείται σε μήνα με λιγότερες ημέρες. 
128. Το παράρτημα II λοιπό ν θα πρέπε ι να τροποπο ιηθεί έτσι ώστε να ορίζεται 
ότι ένα έτος θεωρείται ότι έχει 365 ή 366 ημέρες. 
76 Ο ευκολότερος τρόπος για την εκτέλεση αυτών των υπολογισμών, χρησιμοποιώντας 
υπολογ ι στή, ε ίνα ι η χρήση τη ς ημερολόγ ιακής ημέρας, διότι κάθε υπολογιστής 
διαβέτε ι ενα ενσωματωμένο ημερολόγιο. Οι ημερολογιακές ημέρες μπορούν εύκολα 
να αφαιρεθούν και να οριστεί ο αριθμός των ημερών. Βέβαια, ο ι υπολογιστές 
παρουσιάζουν μεγάλα προ βλήματα, όταν χρησ ιμοπο ι ε ίται ο τύπος των 360ημερών -
μιασχετική δοκιμή σε ένα κοινό πρόγραμμα λογιστικού φύλλου εδε ι£ε ότι ο 
υπολογισμός βάσε ι του έτους 360 ημερών δεν είναι σωστός, διότι το άθροισμα των 
ημερών 10 ετών διάφερε ι κατά 10 και περισσότερες ημέρες, εάν ο υπολογισμός γίνε ι 
σε ένα ή περ ι σσότερα χρον ι κά δ ιαστήματα που μεσολαβούν των η με ρ ο μη ν ιών. 
Επομένως είναι αδύνατος ο ορθός υπολογισμός του έτους των 360 ημερών. 
38 
VI. Συμπεράσματα και συστάσεις 
129. Στο παράρτημα 2 υπάρχι ι ένας κατάλογος με τις εθνικές νομοθεσί t ς που 
αφορούν τη μεταφορά της οδηγίας στα κράιη μέλη της Ευρωπαϊκής Ko ι νόιητας 
και στα άλλα μέλη του Ευρωπαϊκού Οικουομικού Χώρου (ΚΟΧ). 
130. Οσον αφορά τον ερμηνευτικό ορισμό του συνολικού ετήσιου πραγματικού 
επιτοκίου, απαιτούνται ορισμένες τροποποίησε ι ς στην αγγλική και ελληνική 
έκδοση της οδηγίας. Προτείνεται η ακόλουθη διατύπωση για την αγγλική έκδοση 
του άρθρου 1α1(α): 
The annual percentage rate of charge, which shall be that rate, on an annual 
basis, which equalises the present value of all commitments (loans, 
repayments and charges), future or existing, agreed by the creditor and the 
borrower, shall be calculated in accordance with the mathematical formula set 
out in Annex II. 
η προτεινόμενη δε διατύπωση για την ελληνική έκδοση του άρθρου 1α(1)(α) είναι 
η ακόλουθη: 
"Το συνολικό ετήσιο πραγματικό ποσοστό επιβάρυνσης που εξίσωνε ι, σε 
ετήσια βάση, τις παρούσες αξίες του συνόλου των τρεχουσών ή 
μελλοντικών υποχρεώσεων (δάνειων, εξοφλήσεων και επιβαρύνσεων) που 
έχουν αναληφθε ι από τον δανειστή και το (δανέ ιζόμενο) καταναλωτή, 
υπολογ ι ζεται συμφωνά με το μαθηματ ι κό τύπο που περιέχεται στο 
παράρτημα II". 
131. Προτείνεται να απαιτεί τα ι η χρήση ενός συμβόλου, εκτός του όρου που 
χρησιμοποιείται σήμερα στα κράτη μέλη για το ΣΕΠΕ. Αυτό το σύμβολο θα είναι 
το ίδιο σε κάθε κράτος μέλος. 
132. Οσον αφορά το μαθηματ ι κό τΰπο , προτείνεται, βάσει της 
επιχε ιρηματολογίας της παρούσας έκθεσης, η διατήρηση και γενική εφαρμογή 
σε όλη ν την ΕΚ και τα άλλα μέλη του Ευρωπαί κού Οι κουομι κού Χώρου (ΕΟΧ) 
του τύπου της οδηγίας 90/88. Επομένως, το άρθρο 1α5 πρεπε ι να διαγραφεί από 
την οδηγία, αφού δεν θα είναι πλέον αναγκαίο. 
133. Για τον υπολογισμό πρέπε ι να απαιτείται ακρίβεια δύο δεκαδικών ψηφίων 
καθώς και η χρήση του έτους των 365 ή 366 ημερών. Αυτό θα απαι τήσει την 
τροποποίηση των παραρτημάτων της οδηγίας. Χρειάζεται επίσης και μια 
δ ι όρθωση στο τέταρτο παράδε ιγμα που παρατίθεται στο παράρτημα III της 
78 
οδηγίας, για να διορθωθεί ένας λανθασμένος υπολογισμός , αυτό όμως έγινε.στα 
77 
78 Για τις μαθηματικές πτυχές βλ. τη μελέτη του καθηγητή Seckelmann σχε τ ι κάμε τη 
μέθοδο υπολογισμού του ΣΕΠΕ στα κράτη μέλη του ΕΟΧ- υπ ο ση με ίωση 6 παραπάνω 
Σεαυτόν τον υπολογισμό έχει γίνει ε να λάθος.Το αποτέλεσμα πρέπει ναείναι 
13,1855%, σύμφωνα με τον υπολογισμό λογιστικού φύλλου. Αυτό το λάθος δεν έχε ι 
39 
πλαίσια του εκ νέου υπολογισμού των παράδε ιγμάτων, για την απόδοση ακρίβε ιας 
δύο δεκαδικών ψηφίων και τη χρήση έτους 365 ή 366 ημερών. 
134. Οσον αφορά τους συντελεστές κόστους που πρέπε ι να συμπεριλαμβάνονται 
στον υπολογισμό, η μεταφορά της οδηγίας στα κράτη μέλη οδήγησε στη 
δημιουργία ενός ενιαίου ελάχιστου επίπεδου προστασίας των καταναλωτών σε 
όλη την ΕΚ και τα άλλα μέλη του Ευρωπαϊ κού Οι κουομι κοϋ Χώρου (ΕΟΧ), όσον 
αφορά αυτό το θέμα. Αφού τα κράτη μέλη συμπεριλαμβάνουν σχεδόν τους ίδιους 
συντελεστές στον υπολογισμό τους και επε ιδή ο ι διαφορές που ενδεχομένως 
υπάρχουν είναι ελάχιστες, δεν προτείνεται προς το παρόν η τροποποίηση του 
καταλόγου με τις εξαίρεσεις του άρθρου 1α2. 
135. Σύμφωνα με το άρθρο 1α5β της οδηγίας 87/102, όπως τροποποιείται από την 
οδηγία90/88, προτείνεται ένα σχέδιο οδηγίας. Σε αυτό θαπεριλαμβάνονται οι 
αλλαγές που προτείνονται παραπάνω . 
136. Οσον αφορά τα υπόλοιπα ουσιαστικά σημεία της οδηγίας 90/88/ΕθΚ, κάθε 
τροπολογία θα μελετηθεί από κοινού με τις τροπολογίες για την αρχική οδηγία 
περί καταναλωτικής πίστης 87/102 . 
79 
80 καμία επίδραση στην ορθότητα του γενικού τύπου και τα άλλα παραδείγματα 
υπολογίζονται σωστά. 
Στο σχέδιο οδηγίας θα προτείνεται επίσης η διαγραφή του άρθρου 1α3 της οδηγίας, 
αφού τα κράτη μέλη δεν έκαναν χρήση αυτού. 
Το Μάιο του 1995 δημοσιεύθηκε μια έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας 87/102 και 
ηΕπιτροπή μελετά αυτήν τη στιγμή τις αντιδράσε ις που υπήρξαν ως προς αυτήν την 
έκθεση. Κάθε νομοθετική πρόταση που θαακολουθήσε ι γι' αυτό το θέμα μπορεί να 
περιέχει τροποποιήσεις της οδηγίας 90/88. 
40 
Παράρτημα I - Αρθρα 1 και 1α της οδηγίας 87/102 
(όπως τροποποιείται από την οδηγία 90/88) 
Αρθρο 1 
1. Η παρούσα οδηγία εφάρμοζε ται στις 
συμβάσεις πίστωσης 
2. Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας: 
α) «καταναλωτής» είναι κάθε φυσικό 
πρόσωπο το οποίο, με τις 
δ ι καιοπραξίες που καλύπτε ι η παρούσα 
οδηγία, επιδίωκε ι σκοπούςπου μπορούν 
να θεωρηθούν άσχετοι με την 
επαγγελματική δραστηριότητα του-
β) «πιστωτι κός φορέας» ε ί ναι κάθε φυσικό 
ή νομικό πρόσωπο ή ομάδα φυσικών ή 
νομικών προσώπων που χορηγεί πίστωση 
στο πλαίσιο της εμπορικής, 
επιχειρηματικής ή επαγγελματικής του 
δραστηριότητας 
γ) «σύμβαση πίστωσης» είναι η σύμβαση 
δυνάμει της οποίας π ιστωτ ι κός φορέας 
χορηγεί ή υπόσχεται να χορήγησε ι oc 
καταναλωτή πίστωση με τη μορφή 
προθεσμίας πληρωμής, δανείου ή 
οποιασδήποτε άλλης παρόμοιας 
χρηματοδοτικής διευκόλυνσης. 
Οι συμβάσεις για τη συνεχή παροχή 
υπηρεσιών, περ ιλαμβανομένων και των 
παρέχομε νων από οργαν ισμού ς κοινής 
ωφελείας, σύμφωνα με τις οποίες ο 
καταναλωτής έχει το δικαίωμα να 
καταβάλλει με δόσεις το σχετικό τίμημα 
κατά τη δ ιάρκε ια της παροχής τους, δε ν 
θεωρούνται ως συμβάσεις πίστωσης κατά 
την έννοια της παρούσας οδηγίας-
δ) «συνολικό κόστος της πίστωσης για τον 
καταναλωτή» είναι το κόστος όλων των 
επιβαρύνσεων συμπεριλαμβανομένων των 
τόκων και των λοιπών εξόδων τις οποίες 
καλέ ι ται να πλήρωσε ι ο καταναλωτής για 
την πίστωση που του δίνεται-
ε) «συνολικό ετήσιο πράγματι κό επιτόκιο» 
είναι το συνολικό κόστος της πίστωσης 
για τον καταναλωτή, εκφραζόμενο ως 
ετήσιο ποσοστό του ποσού της 
παρεχόμενης πίστωσης και 
υπολογιζόμενο σύμφωνα με τις διατάξεις 
του άρθρου 1α της παρούσας οδηγίας. Αρθρο 1α 
1 α) Το συνολικό ετήσιο πραγματικό 
επιτόκιο μιας πίστωσης είναι το 
επιτόκιο που εξισώνει, σε ετήσια 
βάση, τις παρούσες αξίες του συνόλου 
των μελλοντικών ή των τρεχουσών 
υποχρεώσεων (δανείων, εξοφλήσεων και 
επιβαρύνσεων) που έχουν αναληφθεί 
από το δανέ ιστή και τον δανέ ι ζ ό με ν ο 
καταναλωτή, όπως υπολογίζεται 
σύμφωνα με το μαθηματ ι κό τύπο που 
περιέχεται στο παράρτημα II. 
β) Στο παράρτημα III παρατίθενται 
ενδεικτικώς τέσσερα παραδείγματα 
της μεθόδου υπολογισμού. 
2. Κατά τον υπολογισμό του συνολι κού 
ετήσιου πραγματικού επιτοκίου 
προσδι ορίζεται το συνολικό κόστος της 
π ίστωσης για τον καταναλωτή, όπως ορ ί ζε ται 
στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στο ιχε ίο δ), χωρ ί ς 
να συνυπολογίζονται οι εξής επιβαρύνσε ις: 
i) τα έξοδα με τα οποία επιβαρύνεται ο 
καταναλωτής σε περίπτωση που παραβε ί 
οπο ιαδήποτε από τις υποχρέωσε ι ς που 
τον βαρύνουν βάσει της σύμβασης 
πίστωση-
ϋ) τα επιπλέον της τιμής αγοράς έξοδα που 
οφείλει να πλήρωσε ι ο καταναλωτής κατά 
την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών 
ανεξάρτητα από το αν αγοράζει επί 
πιστώσει ή τοις μετρητοίς-
ϊϋ) τα έξοδα μεταφοράς των χρημάτων, καθώς 
και τα έξοδα που συνδέονται με τη 
διατήρηση λογαριασμού, στον οποίο 
κατατίθενται τα χρήματα για την 
εξόφληση του δανείου και την πληρωμή 
των τόκων και των λο ιπών εξόδων, εκτός 
εάν ο καταναλωτής δεν έχει αρκετή 
ελευθερία επιλογής στο θέμααυτό και 
εάν τα έξοδα αυτά είναι αφύσι κα υψηλά-
η παρούσα δ ιάτάξη δεν εφάρμοζε ται στα 
έξοδα ανάκτησης των εξοφλητικών ή 
άλλων ποσών, είτε σε ρευστό 
ε ισπράττονται είτε με άλλο τρόπο-
iv) οι συνδρομές για την εγγραφή σε ενώσεις 
ή συλλόγους που απορρέουν από 
συμφωνίες ξεχωριστές από την πιστωτική 
σύμβαση, έστω και αν έχουν επίπτωση 
στους όρους χορήγησης της πίστωσης-
41 
ν) τα ασφάλιστρα ή τις δαπάνες εγγυήσεων, 
συμπεριλαμβάνοντας ωστόσο τα έξοδα που 
αφορούν την εξασφάλιση της καταβολής 
σε περίπτωση θανάτου, αναπηρίας, 
ασθενείας ή ανεργίας του καταναλωτή, 
ενός ποσού ίσου ή κατώτερου του συνόλου 
της πίστωσης, συμπεριλαμβανομένων των 
τόκων και των άλλων εξόδων, και τα 
οποία επιβάλλε ι υποχρεωτικά ο 
δανέ ιστής ως προϋπόθεση της παροχής 
της πίστωσης. 
3. α) Εάν οι πιστωτικές πράξεις τις 
οποίες αφορά η παρούσα οδηγία 
υπόκεινται σε εθνικές νομοθετ ικές 
διατάξεις που ισχύουν την 1η 
Μαρτίου 1990, δυνάμει των οποίων 
επιβάλλονται ανώτατα όρια στο 
συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο 
των εν λόγω πράξεων, και που 
επιτρέπουν να μη λαμβάνονται υπόψη, 
σε σχέση με τα όριααυ τά, έξοδα κατ' 
αποκοπήν εισπραττόμενα, διαφορετικά 
από αυτά που απαριθμούνται στα 
σημε ία i) έως ν) της παραγράφου 2, τα 
κράτη μέλη μπορούν, αποκλε ιστικά και 
μόνο γ ια τις εν λόγω πράξε ι ς, να μη 
λαμβάνουν υπόψη τα προαναφερθέ ν τα 
έξοδα κατά τον υπολογισμό του 
συνολικού ετήσιου πραγματικού 
επιτοκίου, υπό τον όρο ότι θα 
απαι τείται, για τις περιπτώσε ι ς που 
αναφέρονται στο άρθρο 3 και στην 
πιστωτική σύμβαση, να ενημερώνεται 
ο καταναλωτής για το ύψος των 
σχετικών ποσών και για τον 
υπολογισμό τους στις πληρωμές που 
πρέπε ι να γι νουν. 
β) Ία κράτη μέλη δεν μπορούν πλέον να 
εφαρμόζουν το στο ιχε ίο α) από την 
έναρξη ισχύος του ενιαίου 
μαθηματικού τύπου υπολογισμού του 
συνολικού ετήσιου πραγματικού 
επιτοκίου, στην Ko ι ν ό τη τα, σύμφωνα 
με τις διατάξεις της παραγράφου 5 
στο ιχε ίο γ). 
4. α) Το συνολικό ετήσιο πραγματικό 
επιτόκιο υπολογίζεται τη στιγμή που 
συνάπτεται η σύμβαση πίστωσης, με 
την επιφύλαξη της διάταξης για τις 
αγγελίες ή τις διαφημιστικές 
προσφορές που περιέχεται στο άρθρο 
3 της παρούσας οδηγίας. β) Ο υπολογισμός γίνεται βάσει της 
προϋπόθεσης ότι η σύμβαση πίστωσης 
παραμένει εν ισχύι κατά τη 
συμφωνηθε ίσα δ ιάρκε ιά της και ότι ο 
δανειστής και ο καταναλωτής 
e κ πληρών ου ν τις υποχρ(ώοε < ς τους 
σύμφωνα με τους όρους και στις 
προθεσμίες που έχουν συμφωνηθεί. 
5. α) Παρά τις διατάξεις της παραγράφου 1 
στοιχείο α) και υπό τύπο 
με τα/3ατι κού μέτρου, τα κράτη μέλη 
στα οποία, π ρ ι ν από την 1η Map τ ίου 
1990 ίσχυαν νομοθετ ικές διατάξεις 
που επέτρεπαν, για τον υπολογισμό 
του συνολικού ετήσιου πραγματ ι κού 
επιτοκίου, να χρησιμοποιείται 
μαθηματικός τύπος δ ιαφορε τ ι κός από 
τον περιεχόμενο στο παράρτημα II, 
μπορούν να εξακολουθήσουν να τον 
χρησιμοποιούν στο έδαφος τους επί 
μία τριετία από τη ν 1η Ιανουαρ ίου 
1993. Τα κράτη μέλη θα λάβουν τα 
πρόσφορα μέτρα προκείμενου να 
δ ιασφαλιστεί ότι,στοέδαφοςτους, 
θα χρησιμοποιείται ένας μόνον 
μαθηματ ι κός τύπος υπολογ ισμού του 
συνολικού ετήσιου πραγματικού 
επιτοκίου. 
β) έξι μήνες πριν από τη λήξη της 
προθεσμίας που ορίζεται στο 
στοιχείο α), η Επιτροπή υποβάλε ι στο 
Συμβούλιο έκθεση με πρόταση η οποία, 
με βάση τη μέχρι τότε πείρα, θα 
επιτρέπε ι τη θέσπιση ενιαίου 
κοινοτικού μαθηματικού τύπου 
υπολογισμού του συνολικού ετήσιου 
πραγματικού επιτοκίου. 
γ) Το Συμβοϋλ ι ο, με τάαπό πρόταση της 
Επιτροπής, αποφαίνεται με ειδική 
πλειοψηφία βάσει προτάσεως της 
Επιτροπής πριν την 1η Ιανουαρίου 
1996. 
6. Στις συμβάσε ις πίστωσης, οι οποίες 
περιέχουν ρήτρες δυνάμει των οποίων είναι 
δυνατό να μεταβληθεί το επιτόκ ιο και το 
ποσό ή το επίπεδο άλλων επ ι βαρύ νσεων που 
συμπεριλαμ/βάνονται στο συνολικό ετήσιο 
επιτόκιο αλλά δεν μπορούν να 
προσδιοριστούν επακριβώς τη στιγμή του 
υπολογισμού του, ο υπολογισμός του 
συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου 
γίνε τα ι με την προϋπόθεση ότ ι το επιτόκιο 
και τα λ ο ιπά έξοδα παραμε νουν σταθε ράως 
42 
προς το αρχ ι κό τους επίπεδο και ισχύουν 
καθόλη τη διάρκεια της πιστωτικής σύμβασης. 
7. Οταν υπάρχι ι ανάγκη, το συνολι κ ό ε ιήοιο 
προτγματι κό ε n ι ι όκ ι ο μπορε ί να υπολογί (ι ται 
βάο< ι των ακόλουθων υ ηοθίοίων. 
- εάν στη σύμβαση δεν καθόριζε ται ανώτατο 
ποσό πίστωσης, θεωρείται ότι η χορηγηθείσα 
πίστωση ισούται με το ποσό που έχει 
καθόρισε ι το οικείο κράτος μέλος, χωρίς 
όμως να υπερβαί νε ι το ισόποσο 2 000 Ecu, 
-εάνδενκαθορί^εται πί νάκας προθεσμιών 
εξοφλήσεως ούτε συνάγεται από τις ρήτρες 
της σύμβασης ή από τον τρόπο εξόφλησης της 
πίστωσης η δ ιάρκε ια της πίστωσης θεωρέ ίται 
ενός έτους, 
-εφόσον η σύμβαση προβλέπει περισσότερες 
από μία ημερομηνίες εξόφλησης, εάν δεν 
ορίζεται άλλως, θεωρείται ότι η χορήγηση 
του δανείου και οι εξοφλητικές πληρωμές θα 
διενεργηθούν κατά την εγγύτερη ημερομηνία 
από εκείνες που προβλέπονται στην 
πιατωτική σύμβαση. 
43 
Παράρτημα II 
Εθνικές νομοθεσίες για τη μεταφορά της οδηγίας 90/88/ΕθΚ 
Πέρα ι τ ε ρω πληροφορίες σχε τ ι κά με τις εθν ι κες νομοθεσ ιες ε Γναι διαθεσιμες στην 
έκθεση που εχε ι σύνταξε ι ο καθηγητής Seckelmann για τη μέθοδο υπολογισμού του ΣΕΠ.Ε 
στα κράτη του ΕΟΧ, στη Γ Λ XXIV. 
Βελγιο 
Νομοθ εσια 
Μεταφοράς: Loi relative au crédit à la consommation / Wet op het 
consumentenkrediet 1991/1723 της 12.6.91, που ολοκληρώθηκε με 
το Arrêté Royal relatif aux coûts ... du crédit à la consommation / 
Koninklijk besluit betreffende kosten ... van het consumentenkrediet 
1992/2311 της 4.8.92· και οι δύο έχουν τροποποιηθεί. 
Πεδ ιο 
εφαρμογής: Τα περισσότερα είδη πιστώσεων (συμπεριλαμβανομένων 
ενυπόθηκων πιστώσεων και τρεχόντων λογαριασμών), το 
μάρκετ ι νγκπι στώσεων, ο ι δράστη ρ ι ό τη τ ε ς μεσολαβή τώ ν... Το 
πεδίο εφαρμογής ε ίνα ι μεγαλύτερο από αυτό της οδηγίας, με 
περιορισμούς στα επιτόκια και στη διάρκεια των δανείων, 
ορίζει δε μη επιτρεπτούς όρους 
Ορος που 
χρησ ιμοπο ι ε C τα ι: Taux Annuel Effectif Global / Jaarlijkse Kostenpercentage 
Τϋπος: Ισοδύναμος με τον τύπο ΕΚ 
Συντελεστές 
κόστους: Ανοικτός κατάλογος των συντελεστών που πρέπει να 
συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό. Λεν εξαιρείται η 
ασφάλιση. Ιδιες εξαιρέσεις με αυτές του άρθρου 1α2, κ ρ ι τήριο 
όμως αποτελεί η ύπαρξη αρκετής ελευθερίας επιλογής. 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Loi 1992/1833 της 6.7.92, Arrêté Royal / Koninklijk besluit 1992/2905 
(Errata) της 4.8.92, Arrêté Royal / Koninklijk besluit 1992/2312 της 
4.8.92, Arrêté Royal / Koninklijk besluit 1993/1226 της 27.4.93, 
Arrêté Royal / Koninklijk besluit 1993/1381 της 29.4.93 
Αανΐα 
Νομοθεσία 
Μεταφοράς: Lovom kreditaftaler 1990/398 της 13.6.90, όπως τροποπο ιείται από τα 
Lovαριθ. 322 της 31.05.91, Lovαριθ. 284 της 29.04.92 και Ιοναριθ. 226 
της 6.4.94, συμπληρωμέ να από το Bekendtgorelse n° 970 της 7.12.92 και 
το Bekendtgorelse n° 497 της 13.06.94; Lov om maerkning og skiltning 
med pris n° 395 της 13.6.90; και Bekendetgorelse n* 902 της 12.11.92 
Πεδ Co 
εφαρμογής: Ευρύτερο από αυτό της οδηγίας - αφορά τα ενυπόθηκα στεγαστικά 
δάνεια (έμπορευόμενα ως ομολογίες) 
Ορος που 
χρηο ιμοπο ι ε Γται: âige omkostninger i procent 
Τύπος: Τύπος ΕΚ 
Συντελεστές 
44 
κόστους: Ιδιεςεξαιρέσειςμεαυτέςτουάρθρου 1α2, όμως πιοεκτενείς(τα 
έξοδα λογαρ ιασμού και μεταφοράς χρημάτων εξαιρούνται μόνο αν ο 
καταναλωτής έχει επαρκή ελευθερία επιλογής και τα έξοδα δεν είναι 
υπερβολικά) 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Lov 1991/456 της 17.6.91 όπως τροποποιήθηκε από το Lov 1994/429 της 
1.6.94; Bekendtgorelse n° 322 της 31.05.91, n* 284 της 29.04.92, n° 226 
της 06.04.94, n° 1098 της 21.12.94, n° 970 of 07.12.92 και n° 1228 της 
21.12.92 
Γερμανία 
Νομοθεσ ία 
Με ταφοράς: Erste VO (της 03.04.92) zur Anderung der Preisangabenverordnung (της 
14.3.85) 
Π ε δ ίο 
εφαρμογής: Σε ορισμένες περιπτώσεις ευρύτερο από αυτό της οδηγίας, με 
κανονισμούς για την περίπτωση μη εκπλήρωσης υποχρεώσεων και 
μεσολάβησης. 
Ορος που 
χρησιμοποιε ίτα ι : effektiver Jahreszins ή anfânglicher effektiver Jahreszins 
Τϋπος: Απόκλιση βάσει του άρθρου 1α5α - Staffelrechnung (κλιμακωτός 
υπολογισμός) 
Συντελεστές 
κόστους: Ακριβήςμεταφορά των εξαιρέσεων του άρθρου 1α2.Εξαιρε ί ται η 
ασφάλιση που δεν εξασφάλιζε ι την εξόφληση, είτε υποχρεωτ ι κή είτε 
όχι. 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Αρθρο 609a BGB; Preisangabenverordnung της 14.3.85, 
Ausfuhrungshinweise zu §4 PAV της 18.12.92; Verbraucherkreditgesetz of 
17.12.90, τροποποιημένο στις 27.4.93 
Ελλάδα 
Νομοθεσία 
Μεταφοράς: Υπουργική απόφαση φ1-983 της 7.3.91 
ΠεδΓο 
εφαρμογής: Το ίδιο με αυτό της οδηγίας 
Ορος που 
χρηο ιμοπο ιε ίται: Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο 
Γυπος.' Τύπος ΕΚ 
Συντελεστές 
κόστους: Οπως στο άρθρο 1α2 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Απόφαση 1993/524 της Νομισματ ι κής και πιστωτικής Επιτροπής της 
Τράπεζας της Ελλάδας, της 8.4.93; Πράξε ι ς του Διο ικητή της Τράπεζας 
της Ελλάδας αριθμ. 1993/2213 της 15.6.93, 1993/2258 της 2.11.93 
1994/2286 της 28.1.94 
Ισπανία 
Νομοθεσ ία 
Μεταφοράς: Leydecréditoalconsumo 1995/7 της23.3.95 και διορθωτικό της 12.5.87 
Πεδ ίο 
εφαρμογής: Το ίδιο με αυτό της οδηγίας, όμως το επιτόκιο και το συνολικό κόστος 
πρέπει να αναφερόντα ι για ενυπόθηκες π ιστώσεις. 
Ορος που 
45 
χρηο ιμοπο ιε Γται: tasa anual équivalente και porcentage anual de cargas financieras 
Τύπος: Ισοδύναμος με τον τύπο ΕΚ 
Συντελεστές 
κόστους: Στο επιτόκ ιο περιλαμβάνονται όλα τα έξοδα, συμπεριλαμβανομένης της 
υποχρεωτ ι κής ασφάλισης (τα έξοδα της μη υποχρεωτ ι κής ασφάλισης δεν 
αναφέρεται να ε ξα ι ρου ν τα ι). 
Λ ο//ία. Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Ley 1965/50 της 21.7.65; Orden Banco de Espana της 16.6.88, Ley 
1988/26 της 29.7.88; Orden 1989/303 το u Min. Economia y Haciendas τη ς 
12.12.89; Circular Banco de Espana 1990/8 της 7.9.90, n° 1993/13 της 
21.12.93 και 1994/5 της 22.7.94; Ley 1994/2 της 30.3.94, Orden Banco de 
Espana της 5.5.94; 
Γαλλία 
Νομοθ εσ ία 
με ταφοράς: Η οδηγία 90/88 δεν έχει μεταφερθε ί στη Γαλλ ία. 
Πεδ ίο 
εφαρμογής: — 
Ορος που 
χρησ ιμοπο ι ε Γται.' taux effectif global 
Τιίπος: 
Συντελεστές 
κόστους: Με την υπάρχουσα νομοθεσία, στο επιτόκιο περιλαμβάνονται όλα τα 
έξοδα. 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι. 
Loi 1966/1010 της 28.12.66, Loi 1978/22 της 10.1.78 όπως τροποποιήθηκε 
από το 1979/596 της 13.7.79; Ordonnance 1986/./1243 της 1.12.86; Loi 
1988/15 της 5.1.88; Décret 1988/293 της 31.3.88; Loi 1989/1010 της 
31.12.89; Loi 1992/60 της 18.1.92; Décret 1985/944 της 8.9.85; Loi 
1993/949 της 26.7.93; Décret n° 1978/372 της 17.3.78, n" 1987/509 της 
24.3.78; n' 1988/293 της 25.3.88; Loi 1995/125 της 8.2.95 
Ιρλανδία 
Νομοθεσία 
μεταφοράς: 1995 Consumer Credit Act, 28.7.95 
Πε δ ίο εφαρμογής: Wider than the Directive 
Ορος που 
χρηο ιμοπο ι ε ίτα ι.' ετήσιο ποσοστό επ ιβάρυνσης 
Τύπος: Τύπος ΕΚ 
Συντελεστε"ς 
κόστους.' Οπως και στο άρθρο 1α2 
Λοιπά": Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Consumer Information (Consumer Credit) Order SI 1987/319 της 
10.12.87 
Ιταλία 
Νομοθ εσ ία 
μεταφοράς: Legge communitaria 1991/142 της 19.2.92; Decreto vista la legge 
1992/142 της 8.7.92 
Πεδ ίο εφαρμογής: Ευρύτερο από αυτό της οδηγίας -δεν εξαιρούνται ούτε δάνε ια που 
συνάπτονται προ συμβολαιογράφου ούτε δάνε ια που πρέπε ι να 
46 
εξοφληθούν σε 12 μήνες, με 4 δόσεις. Περιλαμβάνονται πίστωσεις 
γ ια αγορές. 
Ο ρ ο ς u ο υ 
χρηο ι μοπο ι ε ίται: tasso annuo effettivo globale 
Τύπος: Τύπος ΕΚ 
Συντελεστές 
κόστους: Οπως και στο άρθρο 1α2. Ανοικτός κατάλογος με τις επιβαρύνσε ι ς 
που περιλαμβάνονται. 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Legge 1992/154 της 17.2.92; Decreto on Legge 1992/154, 24.4.92; 
Instruzioni délia Banca d'ltalia in attuazione della legge 1992/154, 
24.4.92; Legge in materia bancaria e creditizia 1993/385 
Αουξεμβούργο 
Νομοθεσ ία 
μεταφοράς: Règlement Grand-Ducal 26.8.93 
Πεδ Γο εφαρμογής: Ίο ίδιο με αυτό της οδηγίας, οι λογαρ ιασμο ί όμως π ιστωτ ι κών 
καρτών έχουν την ίδια μεταχείριση με τους άλλους λογαριασμούς. 
Ορος που 
χρησ ιμοπο ιε ίται: taux annuel effectif global 
Τύπος: Τύπος ΕΚ 
Συντελεστές 
κόστους: Όπως στο άρθρο 1α2 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Loi 9.8.93; Avant-projet de règlement grand-ducal déterminant les 
modalités de calcul du montant de la réduction équitable du coût total 
de crédit 
Κάτω Χώρες 
Νομοθεσ ία 
μεταφοράς: Wet op het consumentenkrediet 4.7.90 Stb 1990/395 
Πε δ Γο εφαρμογής: Ευρύτερο από αυτό της οδηγίας και πολύ πιο εκτενές. Καν ο ν ισμοί 
για μεσολάβησεις και την υποχρέωση των πιστωτών να 
συμβουλεύουν τους δανέ ιζόμενους. Μέγιστα επιτόκια. 
Ορος που 
χρησιμοποιε ίται: effektief kredietvergoedingspercentage (op jaarbasis) 
Τύπος: Ισοδύναμος με τον τύπο ΕΚ 
Συντελεστές κόστους: Εφαρμόζονται μόνο τα άρθρα 1α2(ΐ) και (ϋ). Εάν τα έξοδα 
ασφάλισης ή λογαριασμού είναι υποχρεωτικά δεν 
εξαιρούνται. 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Besluit n° 1991/515 και 1991/516 της 9.10.91; η° 548 της 17.10.91, 
η° 549 της 16.10.91, η' 550 της 18.10.91; Regeling 1991/220 της 
6.11.91; Regeling register vergunninghouders Stcr 1991/220 της 
6.11.91 
Αυστρία 
Νομοθεσία 
μεταφοράς Bankwesengesetz BGBL 532 της 13.7.93 (Section VIII); 
Verbraucherkreditverordnung 110 της 13.5.93 
Πεδ Γο εφαρμογής: Ευρύτερο από αυτό της οδηγίας, σε ορισμένες περιπτώσε ι ς. Καμία 
μορφή εξαίρεσης πιστώσεων - εφαρμόζεται σε στεγαστικά δάνε ια, 
ενυπόθηκα δάνεια και δάνεια κάθε ύψους ή διάρκειας. 
47 
Συγκεκριμένες χρηματοδοτικές μίσθωσε ι ς (leasing) θεωρούνται ως 
ισοδύναμες με αγοραπωλησίες με δόσεις. 
Ορος που 
χρησιμοποιείται: (dekursiver) effektiver and fiktiver Jahreszinssatz 
Γΐ'πος.' Ισοδύναμος με τον τύπο 1ΊΚ 
Υ.: ν ν τ ε λ ε ο ι ές 
κόστους: Εφαρμόζονται μόνο τα άρθρα 1α2(ί) και (iii). Η ασφάλιση 
περιλαμβάνε τ α ι έαν είναι υποχρεωτική. 
Λοιπά: ' έτος 360 ημερών 
Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Konsumentenschutzgesetz 1979/140της8.3.79,όπως τροποποιήθηκε 
από το 1993/247 της 16.4.93; Konkursordnungsnovelle 1993/974; 
Gewerbeordnung 1994/194 
Πορτογαλία 
Νομοθεσία 
μεταφοράς: Decreto-Lei 1991/359 της 21.9.91 
Πεδ ίο εφαρμογής: Ευρύτερο από αυτό της οδηγίας, όσον αφορά τα είδη των πιστώσεων. 
Λεν καλύπτοντα ι οι ενυπόθηκες πιστώσεις. 
Ορος που 
χρησιμοπο ιε Γται: taxa anual de encdargos efectiva global 
Τύπος: Τύπος ΕΚ 
Συντελεστές 
κο"στους.' Οπως στο άρθρο 1α2. Δεν περ ιλαμβάνονται έξοδα μεσολάβησης . 
Λ ο ι πα.' 
Φινλανδΐα 
Νομοθεσ Γα 
μεταφοράς: Kuluttajansuojalaki/Konsumentskyddslag 1978/38 της 20.1.78,όπως 
τροποποιήθηκε από το 1986/385 της 23.5.86 (1993/85 της 8.1.93), kai 
1994/16^ç5.1.94:Asetus/Fôrordning1993/1602^ç30.12.93, όπως 
τροποπο ιήθηκε από την 1994/16 της 1.7.94 
ΠεδΓο εφαρμογής: Ευρύτερο από αυτό της οδηγίας - περ ιλαμβάνε ι στεγαστ ικά δάνε ια 
Ορος που 
χρησιμοπο ιε ίται: todellinen vuosikorko/effectiv rânta 
Τύπος: Διαφοροποίηση σύμφωνα με το άρθρο 1α5α. Τύπος: Απόφαση του 
Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας για την εφαρμογή 
συγκεκριμένων διατάξεων του κεφαλαίου 1 του νόμου περί 
προστασίας των καταναλωτών (1986/874 της 30.6.86, όπως 
τροποπο ιήθηκε από το 1994/661) 
Συντελεστές 
κόστους: Περ ιλαμβάνονται όλα τα έξοδα εκτός από τη μη υποχρεωτ ι κή 
ασφάλι ση 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Luottolaitoslaki/Kreditinstitutslag 1993/1607 της 30.12.93 
Σουηδία 
Νομοθεσία 
μεταφοράς: Konsumentkreditlag 1992/830 
Πεδ Γο εφαρμογής: Ευρύτερο από αυτό της οδηγίας - καλύπτε ι όλες τις μορφές 
δανείων, συμπεριλαμβάνο μένων των ενυπόθηκων και αυτών που 
συνδέονται με πιστώσεις για αγορές και τρεχούμενους 
λογαριασμούς. 
48 
Ορος που 
χρηο ιμοπ 
Τύπος: 
Συντελε σ 
κόστους: 
Λ ο ι πα.' ο ι ε Γται: effectiv rânta 
Τύπος ΕΚ 
τες 
Πε ρ ιλαμβάνονται όλα τα έξοδα (δεν αναφέρονται εξαίρεσε ις, αν 
και στην πράξη χρησ ιμοπο ιούνται οι εξαίρεσε ι ς της οδηγίας). Η 
ασφάλ ι ση δεν αναφέρε ται, αν όμως ε ίνα ι υποχρεωτ ι κή πρέπε ι να 
συμπεριλαμβάνεται. 
Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Guidelines 1992/4 για την εφαρμογή του Konsumentendreditlag 
1992/830; Executive Order 1992/1010 της 22.10.92 
Ενωμένο Βασίλειο 
Νομοθεσ ία 
μεταφοράς: Consumer Credit Act 1974; The 
(Agreements)(Amendments) Regulation 
1984/1600 της 22.10.94 
ΠεδΓο εφαρμογής: Ευρύτερο από αυτό της οδηγίας 
Ορος που 
annual percentage rate of charge 
Ισοδύναμος του τύπου ΕΚ Consumer Credit 
Statutory Instrument 
χρησιμοποι ε ιται 
Γυπος: 
Συντελεστές 
κόστους: 
Λο ι πα.' Οπως στο άρθρ ο 1a2. Περιλαμβάνονται όλες οι υποχρεωτικές 
δαπάνες. 
Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Consumer Credit Act 1974; The Consumer Credit Regulations -
Statutory Instruments 1980/51 της 29.1.80, 1983/1553 της 3.11.83, 
1983/1562 της 3.11.83,1983/1564 της 3.11.83,1985/1192,1989/596 
της 14.4.89; 1989/869 της 24.5.89; 1989/1125 της 6.7.89; 1989/1126 
της 6.7.89 
Ισλανδία 
Νομοθεσία 
μεταφοράς: Logumneytendalân 1993/30, όπως τροποποιήθηκε από το 101/1993-
και επικυρώθηκε στο Log um neytendalân 1994/121 της 21.9.94 
ΠεδΓο εφαρμογής: Περιλαμβάνονται αγοραπωλησίες με δόσεις και συμφωνίες leasing. 
Ορος που 
ârleg hlutfallstala kostnadar 
Τύπος ΕΚ χρησιμοποιε ιται 
Τύπος: 
Συντελεστές 
κόστους: 
Λοιπά: 
Liechtenstein 
Νομοθεσ ία 
μεταφοράς: 
Ορος που 
χρηοιμοποιείται 
Τύπος: 
Συντελεστές 
κόστους: Οπως στο άρθρο 1α2. Πε ρ ιλαμβάνονται όλες οι δαπάνες, και η μη 
υποχρεωτική ασφάλιση. 
Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Regulgerô 1993/377 της 3.9.93 και Regulgerô 1993/491 της 3.12.92 
Gesetz vom 22 Oktober 1992 iiber den Konsumkredit 
(Liechtensteinisches Landesgesetzblatt 1993 no. 50 von 9/3/93) 
Effektive Jahreszins 
Τύπος ΕΚ 
Οπως στο άρθρο 1α2. 
49 
Λοιπά: ετος 360 ημερών 
υορβηγία 
Νομοθε ο ία 
μεταφοράς: Lov om kredittkjop 1985/82 της 21.6.85 όπως εχε ι τροποποιηθεί-
Forskrift til kredittkjopsloven 1986/1616 της 15.7.86; Forskrift 1990/437 
της 1.6.90 
Πεδ Γο εφαρμογής: Μικρότερο από αυτό της οδηγίας διότι καλύπτε ι μόνο πίστωσε ι ς 
γ ια αγορές, ευρύτερο όμως από την άποψη ότ ι εξαιρείται μόνο η 
ακίνητη περιουσία - καλύπτει πιστώσεις που δεν είναι 
αποκλειστικά καταναλωτικές, καλύπτει ευρύτερο φάσμα 
τρεχούμενων λογαριασμών 
Ορος που 
χρηο ιμοπο ι ε Γται: effectiv rente 
Τύπος: Τύπος ΕΚ (θα αρχίσε ι να εφαρμόζεται το 1996) 
Συντελεστές 
κόστους: Οπως στο άρθρο 1α2 
Λοιπά: Αλλοι σχετικοί νόμοι: 
Lov om finansieringsvirksomnet og finansinstitusjoner 1988/40 και η 
τροποποίηση του της 4.12.92 
50 
Παράρτημα III 
Για τις αναφορές στους τύπους της Γερμανίας και της Γαλλίας βλ. 
υπ οσημε ιώσε ι ς 46 και 50αντίστο ι χα. 
Τύπος για τον υπολογισμό του ΣΕΠΕ στη Φινλανδία 
Απλες πιστώσεις: 
12 Χ 200 Χ R 
ρ = 
Κ χ (Τ + L) 
ή 
Ρ = ΣΕΠΕ 
R= το συνολικό ποσό των εξόδων 
Κ= το ποσό του αρχικού δανείου 
Τ= περίοδος εξόφλησης εκφραζόμενη σε μήνες 
L= το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί των εξοφλήσεων 
εκφραζόμενο σε μήνες 
Τρ€χού*μ£ΐΌΐ λογαριασμοί: 
100 Χ ετήσια έξοδα της πίστωσης 
Ρ = 
τυπικό ποσό της πίστωσης 
[ϊΐηγή: Αιαμεσολαβητής των καταναλωτών της Φινλανδ ίας] 
51 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΉ ΕΚΘΕΣΗ 
Ιστορικό - Οι οδηγίες 87/102/ΕΟΚ και 90/88/ΕΟΚ 
1. Το 1975, το Συμβούλιο ενέκρινε το Προκαταρκτ ι κό Πρόγραμμα της 
Ευρωπαϊ κής Οι κον ομι κής Ko ι νότητας γιαμιαπολιτικήπροστασ ίας 
του καταναλωτή', στο οποίο το ν ι ζόταν ο ουσιαστικός χαρακτήρας 
του δ ι κα ιώματος των καταναλωτών γ ια προστασία των ο ι κονομι κών 
τους συμφερόντων, και απευθυνόταν έκκληση για να δοθεί 
προ τ εραιότη τα, μεταξύ άλλων, στην έγκρι ση μέτρων σε κοινοτικό 
επίπεδο για την εναρμόνιση των γενικών όρων της καταναλωτικής 
πίστης.Υστερα από υποδείξεις τουΚοινοβουλίου,η πρώτη πρόταση 
της Επιτροπής για την καταναλωτική πίστη2 τροποποιήθηκε3 
προκειμένου να συμπερι λάβε ι μια εν ι αί α μέθοδο υπολογισμού του 
συνολικού ετήσιου πράγματ ι κού επιτοκίου σχετ ικά με το κόστος 
της καταναλωτικής πίστης. 
2. Στις 22 Λεκεμβρίου 1986, το Συμβούλιο εξέδωσε την οδηγία 
87/102/ΕΟΚ4 γ ι α την προ σέγγ ι ση των νομοθετ ι κών, κανό ν ι στ ι κών και 
διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν την 
καταναλωτ ι κή πίστη.Κ ένατη αιτ ιολογ ι κή σκέψη και το άρθρο 5 της 
εν λόγω οδηγίας πρόβλεπε ι τη θέσπιση κοινοτικής μεθόδου ή 
μεθόδων για τον υπολογισμό του "συνολικού ετήσιου πραγματικού 
ε π ιτοκίου" των πιστώσεων. Επε ιδή, όμως, η καθιέρωση κοινού τύπου 
για τον καθορισμό του "συνολικού ετήσιου πραγματικού 
επ ιτοκίου", και ταστοιχείαπουπρέπει να περ ιλαμβάνονται στον 
υπολογ ισμό αυτό, αμφι σβητήθη καν, η οδηγία 87/102 ορίζει ότ ι," εν 
αναμονή αποφάσεως που θα αφορά κοινοτική μέθοδο ή μεθόδους για 
τον υπολογ ισμό του συνολι κού ετήσιου πραγματ ικού επ ιτοκίου, τα 
κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να προκρίνουν τις υπάρχουσες 
μεθόδους ή πρακτικές" και ότι"το συνολικό κόστος της πίστωσης 
στον καταναλωτή"(άρθρο 1δ) και το "συνολικό ετήσιο πραγματικό 
επιτόκιο" (άρθρο Ιε) πρέπει να ορί ζονται και να υπολογί ζονται 
σύμφωνα με τις υφι στ άμε ν ες στα κράτη μέλη δια τάξε ι ς, πρακτ ικές 
και μεθόδους. 
3. Ύστερα από συζήτησεις με κυβερνητικούς εμπειρογνώμονες, η 
Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας5. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο6 
και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή7 συνιστούσαν να μην 
εξετάζονται μόνο μαθηματικές πτυχές του θέματος, αλλά και οι 
ΕΕ C 92 της 25.04.75 
ΕΕ C 183 της 27.03.79, ο . 4 
ΕΕ C 183 της 10.07.84 
ΕΕ L 42 της 12.2 .87 
ΕΕ C 155 της 14.6.88, α . 10 
Εκ θ ε ση ΕΚ Α2-418/88 της 06.03.89· Ψήφισμα ΕΚ της 15.03.89 
Γνωμοδότηση της ΟΚΕ, EEC337 της 31. 12.88, σ. 1 
53 
συντελεστές του κόστους που πρόκειται να συμπεριληφθούν στον 
υπολογισμό. Επειδή τα περισσότερα κράτη μέλη επιθυμούν να 
υιοθετήσουν τημαθηματικήμέθοδο υπολογισμού και ναασχοληθούν 
με τους συντελεστές του κόστους οι οποίο ι θα συμπερι ληφθούν, το 
1989 υποβλήθηκε τροποποιημένη πρόταση στην οποία 
αντιμετωπίζονταν τα δύο αυτά θέματα8. 
Στις 22 Φεβρουαρίου 1990 εκδόθηκε η οδηγία 90/88/ΕΟΚ, η οποία 
θέσπισε μία κοινοτική μέθοδο υπολογισμού του "συνολικού 
ετήσιου πραγματικού επιτοκίου" της καταναλωτικής πίστης και 
ορίζει τα στοιχεία του κόστους της πίστωσης που πρέπει να 
χρησιμοποιούνται κατά τον υπολογισμό; αναφέροντας τις 
επιβαρύνσει ς οι οποίες δεν πρέπει να συνυπολογίζονται. Ολα τα 
κράτη μέλη9 οφείλουν να εξασφαλίζουν τουλάχιστον ότι, για το 
σκοπό αυτό, στο έδαφος τους εφαρμόζεται ένας ενιαίος 
μαθηματικός τύπος υπολογισμού. 
Κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου η οποία λήγει την 1η 
Ιανουαρίου 1996, τα κράτη μέλη τα οποία εφάρμοζαν νομοθεσία η 
οποία επι τρέπε ι τη χρησ ιμοποίηση άλλης μεθόδου υπολογ ι ομού του 
"συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου" (πριν από την 1η 
Μαρτίου 1990) θα πρέπε ι να μπορούν να εξακολουθούν να εφαρμόζουν 
τη νομοθεσία αυτή10. 
Το άρθρο 1α5β της οδηγίας 87/102 (που προστέθηκε από την οδηγία 
90/88) ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει στο Συμβούλιο "έκθεση 
με πρόταση" η οποία θα επιτρέπε ι τη θέσπιση ενιαίου κο ινοτ ι κού 
μαθηματικού τύπου υπολογισμού του "συνολικού ετήσιου 
πραγματ ι κού επ ιτοκίου". 
ΗΕπιτροπή έχει κατάρτισε ι έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της 
οδηγίας 90/88",η οποία επεξηγεί αναλυτικότερα τους λόγους που 
οδήγησαν στις τροπολογίες που ακολουθούν. Η έκθεση αυτή 
βασίζεται σε μελέτη την οποία εκπόνησε σύμβουλος 
εμπε ιρογνώμονας σταοικονομικά μαθηματικά12, σε μελέτη σχε τ ικά 
ΕΕ C 155 της 23.06.89, σ. 4 
Η οδηγία 90/88 ενσωματώθηκε στη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) 
και ως εκ τού τ ου, η έκθεση (βλ. υ πόση μ. 11, παρακάτω), καλύπτε ι την Ισλανδία, το 
Αιχτενστάϊν, τη Νορβηγία και τα 15 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης 
Αρθρα Ια, 5α της Οδηγίας 87/102 (προστέθηκαν από την οδηγία 90/88) 
COM(96)79 
Ο καθηγητής Seckelmann κατάρτισε μελέτη σχετικά με τις μεθόδους υπολογισμού στον 
Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου (η μελέτη 
διατίθεται από τη ΓΔ XXIV) · 
9\ 
με τη μεταφορά /ης οδηγίας σ ι ι ς εθνικές νομοθ ε ο ί ε:ςπ και ιδίως 
σε επαφές με κυβερνητικούς εμπειρογνώμονες 14 
8. Μολονότι το άρθρο 1α5γι4°' ορίζει ότι το Συμβούλιο, βάσει 
πρότασης της Επιτροπής,"αποφαίνεται", στην περίπτωση αυτή δεν 
πρόκε ι τα ι για "απόφαση", σύμφωνα με την εν ν ο ι α του άρθρου 189 της 
Συνθήκης, αλλά γ ια οδηγία, επειδή ο στόχος της είναι να καλέ σε ι 
τα κράτη μέλη να μεταβάλουν τη νομοθεσία τους. Η ερμηνεία αυτή 
συμπίπτει με την ερμηνείαπου είχε δοθεί προηγουμένως στο άρθρο 
5 της οδηγίας 87/102 στο οποίο αναφέρεται ότ ι θα ληφθε ί "απόφαση" 
για την εισαγωγή κοινοτ ι κής μεθόδου - όντως, η μέθοδος 
καθ ι ερώθηκε με οδηγία (πρόκε ι ται για την οδηγία 90/88/ΕΟΚ). 
ΙΙροτάσε ι ς τροποπο ΐησης της οδηγίας 87/102 (όπως τροποπο ι ήθηκε από την 
οδηγία 90/88): 
9. Οπως επεξηγήθηκε αναλυτικότερα στην έκθεση σχετικά με την 
εφαρμογή της οδηγίας 90/8815, υπάρχουν τόσοι ορισμοί του 
"συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου" όσα και κράτη μέλη. 
10. Είναι σκόπιμο, προκειμένου να εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς καθώς και ένα υψηλό επίπεδο 
προστασίας των καταναλωτών, να χρησιμοποιείται μία ενιαία 
μέθοδος για τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου πραγματικού 
επ ιτοκίου σε ολόκληρη την Ευρωπαϊ κή Ενωση και τις ΕΖΕΣ. Για τους 
ίδιους λόγους, είναι σκόπιμο οι καταναλωτές να μπορούν να 
αναγνωρίζουν τους όρους που χρησιμοποιούνται στα άλλα κράτη 
μέλη για το εν λόγω επιτόκ ιο. Για το λόγο αυτόν και με στόχο τη 
διαφάνεια και τη βελτιωμένη κατανόηση εκ μέρους των 
καταναλωτών, εί ναι σκόπιμο να συμπερ ι ληφθε ί ένα κοινό στο ιχεί ο, 
προκειμένου να έχουν οι καταναλωτές τη δυνατότητα να 
αναγνωρί ζουν αυτούς τους όρους ως ισοδύναμους αυτών που 
χρησιμοποιούνται στο δικό τους κράτος μέλος. Μετά από 
συζήτησεις με εμπειρογνώμονες και σύμφωνα με τις αρχές της 
αναλογικότητας και της επικουρικότητας δεν προτείνεται η 
εναρμόνιση των διαφόρων όρων στις διάφορες γλώσσες αλλά η 
πρόσθεση ενός συμβόλου στον υπάρχοντα όρο σε όλες τις 
δ ιαφημίσε ι ς καταναλωτ ι κής πίστης και τις γραπτές συμφωνίες με 
τους καταναλωτές. Αυτό το σύμβολο θα είναι το ίδιο σε όλα τα 
Υποσημείωση 3 του OCM(95) 117, Εκθεση σχετικάμε την εφαρμογή της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ 
για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των 
κρατών μελών που διέπουν την καταναλωτική πίστη. 
Τον Απρίλιο 1995 και τον Ιανουάριο 1996 έγιναν στις Βρυξέλλες συνεδρίασε ι ς, με 
συνεχιζόμενες άμεσες επαφές στους ενδιάμεσους μήνες, 
α Η γαλλ ι κή και η ι ταλι κ η έκδοση της οδηγίας δεν αναφέρεται σε "απόφαση" . 
15 Παράγραφο ι 113 - 120 
55 
κράτη μέλη. Σε αυτό θα περ ι λαμβάνε ται η τροποποίηση των άρθρων 
3 και 4(2) της οδηγίας 87/102 (όπως τροποπο ι ει ται από την οδηγία 
90/88), προκε ιμένου να απαι ιηθεί η χρήση ενός συμβόλου, μαζί με 
τον υπάρχοντα όρο "συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο", σε 
όλες τις διαφημίσεις καταναλωτικής πίστης και τις γραπτές 
συμφωνίες με τους καταναλωτές. 
11. Για το ν ε ναρμο ν ι σμό των δ ιαφόρων γλωσσι κών εκδοχών της οδηγίας, 
απαιτείται τροποποίηση του άρθρου 1α1(α) του αγγλικού και 
ελλην ι κου κε ιμένου της οδηγίας16. Στο εξής, το άρθρο θα αναφέρε ι 
τα εξής (όπως και στη γαλλική μετάφραση): 
The anual perc&itage rate of charge, vhich stall be that rate en an anual 
basis, vihich equalises the present value of all cxzmntments (loans, 
repayments and charges), future or existing, agreed by the creditor and the 
bcsrrovjer, shall be calculated in acccsrcbnce vath the imthsmtical farnula 
set out in Annex II. 
η προτεινόμενη δε διατύπωση για την ελληνική έκδοση του άρθρου 
1α1(α) είναι η ακόλουθη: 
"Το συνολικό ετήσιο πραγματικό ποσοστό επιβάρυνσης που 
εξισώνει σε ετήσια βάση τις παρούσες αξίες του συνόλου 
των τρεχουσών ή μελλοντικών υποχρεώσεων (δανέ ίων, 
εξοφλήσεων και επιβαρύνσεων) που έχουν αναληφθε ί από το 
δανειστή και το (δανε ιζόμενο) καταναλωτή, υπολογ ίζεται 
σύμφωνα με το μαθηματικό τύπο που παρατ ίθεται στο 
παράρτημα II". 
12. Το άρθρο 1α3 της οδηγίας επέτρεπε στα κράτη μέλη τα οποία 
διέθεταν νομοθετικές διατάξεις που ίσχυαν την \η Μαρτίου 1990, 
δυνάμει των οποίων επιβάλλονται ανώτατα όρια στο συνολικό 
ετήσιο πραγματικό επιτόκιο, και που επιτρέπουν να μη 
λαμβάνονται υπόψη σε σχέση με τα όρια αυτά, έξοδα κατ' αποκοπήν 
εισπραττόμενα, διαφορετικά από αυτά που απαριθμούνται στα 
σημεία i) εως ν) της παραγράφου 2, να εξακολουθήσουν να 
εφαρμόζουν τις εν λόγω διατάξεις (υπό τον όρο να ενημερώνεται 
ο καταναλωτής για το ύψος των σχετικών ποσών). Επειδή κανένα 
κράτος μέλος δεν εκμεταλλεύθηκε αυτή τη δυνατότητα, κρίνεται 
σκόπιμο να καταργηθεί το άρθρο 1α3. Το άρθρο αυτό θα έπρεπε 
ούτως ή άλλως να καταργηθεί μόλις εγκριθεί ο τύπος, όπως 
προτείνε ι η παρούσα πρόταση οδηγίας. 
13. Οπως φαίνεται και στην έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της 
οδηγίας 90/88/ΕΟΚ, ο τύπος του παραρτήματος II της οδηγίας είναι 
ορθότατος και πρέπει να εφαρμοστεί σε όλον τον ΕΟΧ. Αυτό 
απαι τεί την αντ ι κατάσταση των τύπων πουχρησιμοποιούνται προς 
Κ εν λόγω τροποποίηση έχε ι συζητηθεί και έχε ι δοθε ί έγκριση από την Ιρλανδία και 
το Ενωμένο Βασίλειο (όοον αφορά τη φράση "that rate . . . which equalises" ) . 
% 
ίο /κγρόν ο ι η \\ρ\ιανιαΛ ι η Γαλλία κα/ /η Φιΐ'λανδ/'α. Toon ο 
γερμανικός όσο και ο γαλλικός τύπος δεν χρησιμοποιούν εκθετικό 
υπολογ ι σμό, που έχει ως απο τ έλεσμα να μη μπορε ί να εφαρμοστέ ί 
σε όλες τις περιπτώσεις η περίοδος ανατοκισμού διάρκειας ενός 
έτους. Οι κύριες διαφορές σε σχέση με το γερμανικό τύποΠ 
αφορούν τις βραχυπρόθεσμες πιστώσεις, ενα είδος πίστωσης που 
χρησ ιμοπο ι ε ί ται όλο και περισσότερο, π.χ. στις π ιστωτ ι κές 
κάρτες. Πραγματικά, ορισμένες γερμανικές τ ράπ ε ζ ε ς 
χρησιμοποιούν ήδη τον τύπο ΕΚ για τον υπολογισμό των εκπτώσεων, 
διότι το παλαιό σύστημα δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε 
περιπτώσεις μη ισοδύναμων δόσεων. Με το γαλλικό τύπο1*, το 
μηνιαίο επιτόκιο μετατρέπεται σε ένα ετήσιο επιτόκιο, με τον 
πολλαπλασιασμό του επί δώδεκα.Αυτό είναι αποπροσανατολιστικό, 
διότι δεν βασί ζ ε τα ι σεμιαετήσιαπερίοδοανατοκισμού και ως εκ 
τούτου οδηγεί σε σημαντ ι κές διάφορες σε σχέση με τον τύπο ΕΚ. 
Ετσι, οι γάλλοι (δανειζόμενοι) καταναλωτές φαίνεται να 
ευνοούνται περισσότερο σε σχέση με τους καταναλωτές άλλων 
κρατών μελών. Ενώ το γερμανικό σύστημα δεν eivai μαθηματικά 
συνεπές και δημιουργεί τεχνητές διάφορες στους υπολογισμούς, 
έχει μόνο μέτριες επιδράσεις στις περισσότερες από τις 
συνηθισμένες πιστώσεις με εξόφληση σε δόσεις. Η απόκλιση του 
γαλλικού συστήματος είναι τόσο σημαντική που είναι 
αποπροσανατολιστική τόσο για τους Γάλλους όσο και για τους 
αλλοδαπούς καταναλωτές. 
14. Ως παράδε ιγμα, στην περίπτωση ενός δανέ ίου 1000 ECU, με μη ν ιαί ο 
επιτόκιο 10 ECU, τα αποτελέσματα που προκύπτουν από τη χρήση 
των διαφόρων τύπων είναι τα ακόλουθα: 
Διάρκ ε ta 
(μήνας) 
6 
12 
18 
24 
48 Κόστος 
(ECU) 
60 
120 
180 
240 
480 Γερμανική 
μέθοδος των 360 
ημερών 
21.49 
24.66 
24.27 
24.34 
23.09 Μέθοδος 
ΕΚ 
22.29 
23.70 
24.00 
23.84 
22.86 Γαλλική 
μέθοδος 
20.29 
21.46 
21.65 
21.58 
20.75 
Ηγερμανική από κ λ ιση είναι σημαντικήγιαπεριόδους μικρότερες 
του ενός έτους, ενώ η γαλλική απόκλιση είναι πιο γενική και 
σοβαρή. 
Βλ. παρ. 64-75 της έκθεσης για την οδηγία 90/88 
Βλ . παρ . 76-81 της έκθεσης σχε τ ι κά με την οδηγία 90/i 
5ΐ 

15. Το πλεονέκτημα του τύπου ΕΚ1'' ε ί ναι ότι, μαθηματ ι κά, η χρήση ενός 
ενιαίου τύπου είναι ο μόνος τρόπος για να εξασφαλιστεί ότι η 
τιμή εκφράζει ισοδύναμες συνθήκες- ότι επι τρέπε ι στους 
καταναλωτές να κάνουν αγορές στο εξωτερικό, στα πλαίσια της 
ε ν ιαί ας αγοράς- ότ ι απλό π ο ι ει το νομικό πλαίσι ο όσον αφορά την 
καταναλωτική πίστη στα διάφορα κράτη μέλη και προωθεί τη 
συνέπεια στα εθνικάμετραγια τη με τ αφορά της οδηγίας. Τα έξοδα 
παραγωγής γιαεταιρείες λογισμικού και γ ια χρήμα τοπ ιστωτ ι κού ς 
οργανισμούς θα μειωθούν, λόγω των οικονομιών κλίμακας που θα 
γίνουν μέσω της χρήσης ενός ενιαίου τύπου σε ολόκληρη την 
ε ν ιαί α αγορά. Το ενδεχόμενο κόστος προσαρμογής των τραπε ζ ικών 
προγραμμάτων υπολογιστή και της διάρθρωσης των τιμών, 
προκειμένου να εφαρμόζεται ο τύπος ΕΚ, δεν είναι επαρκές 
επ ιχε ί ρήμα, αφού στα κράτη μέλη που χρηο ιμοπο ιού ν ήδη αυτόν τον 
τύπο οι τράπεζες έχουν κάνει ήδη αυτήν την επένδυση. Οι 
τράπεζες που υποχρεούνται τώρα σε αλλαγές, προσαρμόζουν 
τακτικά τα προγράμματα τους προκε ιμένου να ληφθούν υπόψη 
σχετ ικές νομολογίες και διοικητικοί κανόνες,χρησιμοποιούν δε 
ήδη τον τύπο ΕΚγια ορισμένους (εσωτερικούς) υπολογισμούς. 
16. Πρέπει επομένως να καταργηθεί το άρθρο 1α5, στο οποίο ορίζεται 
παρέκκλιση μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1995 (χρήση της οποίας 
έκαναν η Γερμανία και η Φινλανδία) στα κράτη μέλη που επιθυμούν 
να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν διαφορετική μέθοδο 
υπολογισμού του συνολικού ετήσιου πράγματικού επιτοκίου. Οπως 
αποδεικνύεται στην έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 
90/88/ΕΟΚ, ο τύπος που περιλαμβάνεται στο παράρτημα II της 
οδηγίας πρέπει να ισχύει σε ολόκληρη την Ευρωπαϊ κό Ενωση και 
τ ι ς ΕΖΕΣ. Κατά συνέπεια, το άρθρο 1α5α (παρεκκλ ι ση), το άρθρο 1α5β 
(η παραπομπή στην έκθεση και στη νομοθετ ι κή αυτή πρόταση) και το 
άρθρο 1α5γ (παραπομπή στην απόφαση που πρέπει να λάβει το 
Συμβούλιο), δεν είναι πλέον απαραίτητα και πρέπει να 
καταργηθούν. Η επιβεβαίωση του τύπου που περιλαμβάνεται στο 
παράρτημα II θα επιφέρει αλλαγές στη νομοθεσία που ισχύει 
σήμερα στη Γερμανία, στη Γαλλία και στη Φινλανδία. 
17. Προτεί νονται επίσης γλωσσικές αλλαγές στη διατύπωση των 
ορισμών του παραρτήματος II, για συγκεκριμένες γλωσσικές 
εκδόσεις - την ισπανική, τη γαλλική και την ολλανδική. 
18. Μολονότι η οδηγίαδεν ορίζει, προς το παρόν, τον βαθμό ακρ ι β ε ίας 
που απαιτείται κατά τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου 
πραγματικού επιτοκίου, τα παραδείγματα του παραρτήματος III 
προϋποθέτουν ακρίβεια τουλάχιστον ενός δε καδικού ψηφίου. Τα 
περισσότερα κράτη μέλη απαι τού ν ακρίβεια τουλάχι στον κατά ένα 
Βλ. παρ. 82-93 της έκθεσης σχε τ ικά με την οδηγία 90/88 
δεκαδικό ψηφίο. Επειδή το ιιεδίο της νομοθεσίας /ιολλών κραιών 
μελών σχε / ι κά με /ην καταναλωι ι. κή πίστη καλύηιει υψηλότερα 
ποσά και μεγαλύτερες προθεσμίες απ1 ό,τι η οδηγία, οι διάφορες 
που προκύπτουν ως αποτέλεσμα του βαθμού ακρ ι β ε ίας καθίστανται 
σημαντ ι κές, ιδίως στα κράτη μέλη εκείνα που συμπεριλαμβάν ου ν 
τις ενυπόθηκες πιστώσεις στο πεδίο της νομοθεσίας. Κατά 
συνέπεια, είναι απαραίτητο να απαιτείται ακρίβει α ως προς δύο 
δ ε καδ ι κά ψηφία (παρ' όλο που μπορε ί να επιτρέπεται ακρίβεια με 
ένα δ ε καδ ι κό ψηφίο εφόσον η δ ι αφορά αφορά ποσό μικρότερο των 50 
ECU). Τα παραπάνω συ ν ε πάγο νται τροποποίηση του παραρτήματος II 
και των παραδειγμάτων του παραρτήματος III. 
19. Στο παράρτημα II της οδηγίας αναφέρεται ότι τοχρονικόδιάστημα 
εκφράζε ται "σε έτη και κλάσματα έτους". Πρόκε ι ται για κατάλο ιπο 
της εποχής πριν τη γενίκευση της χρήσης των υπολογιστών κατά 
την οποία, για ευκολία στον υπολογισμό, το έτος θεωρείτο ότι 
έχει 12 ίσους μήνες, 52 εβδομάδες και 360 ημέρες. Ομοίως οι. 
σύνθετες περίοδοι υπολογίζον ταν σε πλήρης μήνες ή ετη ούνως 
ώστε να παρ έχεται δυνατότηια υπολογισμού στο τ έλος κάθε έτους. 
Αυτό οδηγεί σε καταστάσεις όπου π.χ. αγνοείται η 31η ήμερα 
ορισμένων μηνών, ενώ προστίθενται δύο ημέρες στο Φεβρουάριο 
προκε ιμένου το αποτέλεσμα να ει να ι 12 ίσοι μήνες 30 ημερών. Στην 
πράξη, τα περισσότερα κράτη μέλη (εκτός από τη Γερμανία, την 
Αυστρία, τη Σουηδία, το λιχτενστά'ί ν και τη Νορβηγία) έχουν 
ε νσωματώσε ι το σωστό ημερολόγιο στους υπολογισμούς τους. Ακόμη 
και σε αυτά τα κράτη μέλη, για ορισμένους υπολογισμούς 
χρησιμοποιείται το σωστό ημερολογιακό έτος των 365 ημερών. 
Επιπλέον, η χρήση του έτους των 365 ημερών είναι συμβατή με τα 
περισσότερα προγράμματα των υπολογιστώνσε όλον τον κόσμο - οι 
υπολογιστές υπολογί ζουν αυτομάτως βάσει του έτους των 365 
ημερών και του αριθμού των ημερών σε κάθε δεδομένη χρονική 
περίοδο. Επειδή ενδέχεται οι διαφορές των επιτοκίων της 
πίστωσης που υπολογίζονται επί έτους 360 ή 365 ημερών να είναι 
σ η μα ν 7 ι κες, το παράρτημα II πρέπε ι απαραι τήτως να τροποποιηθεί 
και να αναφέρε ι ότι το έτος θεωρείται ότι έχει 365/6 ημέρες70. Τα 
παραπάνω συνεπάγονται τροποποίηση του παραρτήματος II και των 
παραδειγμάτων του παραρτήματος III. 
20. Στην πράξη, η πρόταση άφορα μόνο τη Γερμανία, την Αυστρία, τη 
Σουηδία, το Αιχτενστάϊν και τη Νορβηγία, οι οποίες επί του 
παρόντος χρησιμοπο ιούν το έτος των 360 ημερών κατά τους υπολογισμούς. 
20 Στη Δανία χρησιμοπο ιείται το έτος των 365,25 ημερών, κατά μέσο όρο για κάθε 
τετραετία, προκε ιμένου να λαμβάνονται υπόψη τα δίσεκτα έτη- εντούτοις, κάτι τέτοιο 
δεν προτείνεται για την οδηγία, λόγω του ότι η διαφορά δεν είναι αρκετά σημαντική 
ώστε να παρατηρηθεί στον υπολογισμό κατά τον οποίο η ακρίβε ια αφορά δύο δεκαδικά 
ψηφία. 
21. Πρέπει επίσης να διορθωθεί ένας εσφαλμένος υπολογισμός στο 
τέταρτο παράδειγμα του παραρτήματος III - η απάντηση, αντί για 
13,21 % έπρεπε να ε ίνα ι 13,1855 ή 13,19 %. Δεν υπήρξε πάντως ανάγκη 
να γίνει η σχετική δ ι όρθωση, -λόγω του νέου υπολογισμού των 
παραρτημάτων βάσει της ακρίβε ιας των δύο δεκαδικών ψηφίων και 
T77Ç ΧΡήσηζ του έτους των 365 ή 366 ημερών. 
22. 
Η νομική κατάσταση πριν απο την έγκριση της προτεινόμενης οδηγίας 
23. Λόγω της αλλαγής των συνθηκών και της δ ι εύρυνσης της 
Ευρωπαϊ κής Κοινότητας με την προσχώρηση της Αυστρίας, της 
Φινλανδίας και της Σουηδίας, και λόγω της καθυστέρησης 
εφαρμογής των οδηγιών 87/102 και 90/88 από ορισμένα κράτη μέλη, η 
Επιτροπή δεν μπόρεσε να υποβάλε ι την έκθεση και την πρόταση που 
αναφέρε ι το άρθρο 1α5/3 εως την 1η Ιουλίου 1995· κατά συνέπε ια, το 
Συμβούλιο και το Κο ινοβούλιο δεν ήταν σε θέση να εγκρίνουν το 
προτεινόμενο σχέδιο οδηγίας έως την 1η Ιανουαρίου 1996. 
24. Το άρθρο 1α5α της οδηγίας 87/102 επιτρέπε ι στα κράτη μέλη, υπό 
τύπο μεταβατικού μέτρου, να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν 
νομικές διατάξεις για τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου 
πραγματικού επιτοκίου διαφορετικές από τις προβλεπόμενες από 
την οδηγία, επί μία τριετία από την 1η Ιανουαρίου 1993 (δηλ. εως 
την 1η Ιανουαρίου 1996). Η Επιτροπή ερμηνεύει το άρθρο 1α5/3 ως 
ρητή παράταση της εν λόγω περιόδου μέχρι να εγκριθεί η οδηγία 
που αναφέρεται στο άρθρο 1α5γ. Συνεπώς η Γερμανία, η Γαλλία και 
η Φινλανδία μπορούν να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν τις 
ισχύουσες νομοθετ ι κές δ ι α τάξε ι ς που είναι δ ιαφορετ ι κές από τις 
διατάξεις του παραρτήματος II της οδηγίας 87/102, μέχρις ότου 
εγκριθεί η προτεινόμενη οδηγία. 
Ίο Μάιο του 1995 δημοσιεύθηκε έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας αυτής 
[OCM(95)117 της 11.05.95], και αντιδράσεις στην έκθεση εξετάζονται από την Επιτροπή. 
Κάθε επόμενη νομοθετική πρόταση σχετικά με το θέμα μπορεί να περιλαμβάνε ι τις 
τροποποιήσεις της οδηγίας 90/88. 
ί1 
ΟΔΗΓΙΑ 96/ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
της 1996 
για την τροποποίηση των οδηγιών 87/102 (όπως τροποποιείται από την 
οδηγία 90/88) για την προσέγγιση των νομοθετ ι κών, κανονιστικών και 
διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν την 
καταναλωτική πΐστη 
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Εχοντας υπόψη: 
τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊ κής Κοινότητας, και ιδίως το 
άρθρο 100α, 
την πρόταση της Επιτροπής1, 
τη γνώμη της Οι κονομι κής και Κο ινών ι κής Επιτροπής2, 
ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 189Β της 
Συνθήκης3 
Εκτιμώντας: 
ότι είναι σκόπιμο, για να προωθηθεί η εγκαθίδρυση και η λειτουργία 
της εσωτερικής αγοράς και να εξασφαλιστεί η επαρκής προστασία των 
καταναλωτών, να χρησιμοποιείται, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊ κή 
Κοινότητα, μία μόνο μέθοδος υπολογισμού του συνολικού ετήσιου 
πραγματικού επιτοκίου· 
ότι το άρθρο 5 της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ του Συμβουλίου* πρόβλεπε ι την 
καθ ι έρωση μιας ή περισσοτέρων κο ινοτ ι κών μεθόδων για τον υπολογισμό 
του συνολικού ετήσιου πράγματι κού επιτοκίου σχε τ ι κάμε το κόστος της 
καταναλωτικής πίστης· 
ότι είναι σκόπιμο, με στόχο την καθ ι έρωση της ενιαίας αυτής μεθόδου, 
να δ ιατυπωθε ί ένας εν ιαί ο ς μαθηματ ι κό ς τύπος για τον υπολογ ι σμό του 
συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου και για τον καθορισμό των 
συντελεστών κόστους της πίστωσης που πρέπει να χρησιμοποιούνται 
στον υπολογισμό, με την επισήμανση των εξόδων που δεν πρέπει να 
λαμβάνονται υπόψη-
ΕΕ L 42 της 12.2.87, σ . 48 
ότι, στο παράρτημα II της οδηγίας 90/88/ΕΟΚ5 εισάγεται ένας 
μαθηματικός τύπος για τον υ ηολογισμό του συνολικού ι ιήοιου 
ιιραγαμ ι ι κ ού επι ίσκιου και όι ι /ο άρθρο 1.2 /ης οδηγία/ι, 90/Χ8 αναφί/χ / 
Μ ς t n ι βαρύ νοε ι ς ι\ου ε ξαι ρο υ ν /α ι (y/ιό / ο ν υ/ιολογ ι σμό / ο υ "σ υ νολ ι. κο ύ 
κόστους της πίστωσης για τον καιαναλωτή" 
ότι, κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου 3 ετών, από την 1η 
Ιανουαρίου 1993, τα κράτη μέλη τα οποία, πριν από την 1η Μαρτίου 1990 
εφαρμόζουν νομοθεσία, η οποία επιτρέπει τη χρησιμοποίηση άλλου 
μαθηματικού τύπου για τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου 
πραγματικού επιτοκίου, θα πρέπει να μπορούν να εξακολουθούν να 
εφαρμόζουν τη νομοθεσία αυτή· 
ότι η Επιτροπή υπέβαλε έκθεση στο Συμβούλι ο6 που παρέχει τη 
δυνατότητα, με βάση την εμπειρία, να εφαρμόζεται ένας ενιαίος 
κοινοτικός μαθηματικός τύπος υπολογισμού του συνολικού ετήσιου 
πραγματικού επιτοκίου-
ότι επειδή κανένα κράτος μέλος δεν έχει κάνει χρήση του άρθρου 1α3 
της οδηγίας δυνάμε ι του οποίου ορισμένα έξοδα δεν λαμβάνονται υπόψη 
κατά τον υπολογισμό του συνολικού ε ιήοιου πραγματικού επιτοκίου σε 
ορισμένα κράτη μέλη, κατέστη παρωχημένο, 
ότ ι απαιτ ει τα ι ακρίβε ι α 2 δε καδικών ψηφίων και χρήση του έτους των 
365 ή 366 ημερών, 
ότι είναι σκόπιμο οι καταναλωτές να έχουν τη δυνατότητα αναγνώρ ι σης 
των όρων που χρησιμοποιούνται στα δ ι άφορα κράτη μέλη για την έκφραση 
του "συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου", και ότι η χρήση ενός 
κοινού συμβόλου, από κοινού με τον υπάρχοντα όρο, πρέπει είναι 
υποχρεωτική σε όλες τις διαφημίσεις καταναλωτικής πίστης και τις 
γραπτές συμφωνίες με τους καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρωπαϊ κή 
Κο ι νότητα· 
ΕΠΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
5 ΕΕ L 61 10.3.90 σ. 14 
COM(96)79 
Αρθρο I 
Οπου αναφέρεται ο όρος "συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο", ή ο 
ισοδύναμος αυτού όρος σε άλλες γλώσσες της Κοινότητας, όπως 
απαιτείται από την οδηγία 87/102, θα συνοδεύεται από το ακόλουθο 
σύμβολο: 
* °/θ * it # 
Αρθρο 2 
Ίο άρθρο 2α(1)(α) αντι καθίσταται ως εξής: 
στην ελληνική μετάφραση της οδηγίας: 
Το συνολικό ετήσιο πράγματι κό ποσοστό επιβάρυνσης που εξ ι σώνε ι 
σε ετήσια βάση τις παρούσες αξίες του συνόλου των τρεχουσών ή 
μέλλον τ ι κών υποχρεώσεων (δανέ ίων, εξοφλήσεων και επιβαρύνσεων) 
που έχουν αναληφθεί από το δανειστή και το δανέιζόμενο 
καταναλωτή, υπολογίζεται σύμφωνα με τον μαθηματικό τύπο που 
παρατίθεται στο παράρτημα II. 
στην αγγλική μετάφραση της οδηγίας: 
The annual percentage rate of charge which shall be that rate, on an annual basis 
which equalises the present value of all commitments (loans, repayments and 
charges), future or existing, agreed by the creditor and the borrower, shall be 
calculated in accordance with the mathematical formula set out in Annex (II). 
Αρθρο 3 
To άρθρο 1α3 καταργείται. 
Αρθρο 4 
Το άρθρο 1α5 καταργείται. 
Q» 
Αρθρο 5 
Ίο άρθρο τροποποιείται ως εξής: 
Με την επιφύλαξη της οδηγίας 84/450/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 10ης 
Σεπτεμβρίου 1984 για την προσέγγιση των νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών 
σχετικάμε την παραπλανητ ι κή δ ιαφήμι ση, όπως τροποποιήθηκε από 
την οδηγία του Συμβουλίου 196 της ... 1996 σχετικά με τη 
συγκρισιμότητα των διαφημίσεων, και των κανόνων και αρχών που 
εφαρμόζονται στην αθέμιτη δ ιαφήμι ση, κάθε δ ιαφήμι ση ή προσφορά 
που διατίθεται σε εμπορικά καταστήματα, μέσω της οποίας ο 
διαφημιζόμενος δηλώνει ότι προσφέρεται να χορήγησε ι πίστωση 
ή να μεσολάβησε ι για τη σύναψη συμβάσεων πίστωσης και η οποία 
αναφέρε ι το επ ιτόκ ι ο ή άλλα αρ ι θ μη τ ικά στο ιχε ία σχε τ ι κά με το 
κόστος της πίστωσης, πρέπει επίσης να αναφέρει το συνολικό 
ετήσιο πραγματικό επιτόκιο συνοδευόμενο από το σύμβολο που 
αναφέρεται στο άρθρο 1 της παρούσας οδηγίας, με ενα 
αντιπροσωπευτικό παράδειγμα, εάν δεν υπάρχει άλλος τρόπος. 
Αρθρο 6 
Ίο άρθρο 4(2)(α) τροποπο ιείται ως εξής: 
(α) ανακοίνωση του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου, 
συνοδευόμενου από το σύμβολο, όπως αναφέρεται στο άρθρο 1 
της παρούσας οδηγίας. 
Αρθρο 7 
Ίο παράρτημα Ι μετονομάζεται σε παράρτημα II και αντικαθιστά το 
παράρτημα II της οδηγίας 87/102 (όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 
90/88). 
Αρθρο 8 
Ίο παράρτημα II μετονομάζεται σε παράρτημα III, και αντικαθιστά το 
παράρτημα III της οδηγίας 87/102 (όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 
90/88). 
Αρθρο 9 
Ία κράτη μέλη λαμβάνουν τις αναγκαίες νομοθ ετικές, 
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν 
&5 
προς την παρούσα οδηγία, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1996. 
Τίληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά. 
Τα κράτη μέλη, όταν εγκρίνουν τα εν λόγω με τρα, περ ι λαμβάνουν σε 
αυτά παραπομπές στην παρούσα οδηγία ή τα συνοδεύουν με τέτοιες 
παραπομπές κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Ία κράτη μέλη 
γνωστό ποιούν τον τρόπο με τον οποίο θα πράγμα τόπο ιήσουν αυτές 
τ ι ς παραπομπές. 
2. Ία κράτη μέλη ανακο ινών ου ν στην Επιτροπή τα κείμενα των βασι κών 
διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θ εσπί ζουν στον τομέα 
που διέπει η παρούσα οδηγία. 
Αρθρο 10 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Βρυξέλλες, 1996 
α 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
«ΤίΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
ΒΑΣΙΚΗ ΕΕΙΣΩΣΗ ΠΟΥ ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΤΗΝ ΙΣΟΔΥΝΑΜΙΑ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΦΕΝΟΣ ΚΑΙ 
ΕΗΟΦΛΗΤΕΩΝ ΔΟΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΩΝ ΑΦΕΤΕΡΟΥ 
Κ = m Α Κ' = m' Λ' 
γ* κ = Υ" κ' 
κ = ι (1 + i)'K κ- = ι (1 + i)'* 
οπού: 
Κ ο αύξων αριθμός ενός δανείου, 
Κ' ο αύξων αριθμός μιας εξοφλητικής δόσης ή μιας πληρωμής 
επιβαρύνσεων, 
Ακ είναιτοποσότουυπ'αριθμόνΚδανείου, 
Α'κ- είναι το ποσό της υπ' αριθμόν Κ' εξοφλητικής δόσης ή πληρωμής 
επιβαρύνσεων, 
V* είναι το σύμβολο του αθροίσματος, 
m είναι ο αύξων αριθμός του τελευταίου δανείου. 
m' είναι ο αύξων αριθμός της τελευταίας εξοφλητικής δόσης ή 
πληρωμής επιβαρύνσεων, 
tK είναι το χρονικό διάστημα, που εκφράζεται σε έτη και κλάσματα 
έτους, μεταξύ της ημερομηνίας του δανείου υπ' αριθμόν 1 και της 
ημερομηνίας χορηγήσεως των επομένων δανείων υπ' αριθμούς 2 εως 
m, 
tK- είναι το χρονικό διάστημα, που εκφράζεται σε έτη και κλάσματα 
έτους, μεταξύ της ημερομηνίας χορηγήσεως του δανείου υπ' αριθμόν 
1 και της ημερομηνίας πληρωμής της εξοφλητικής δόσης η 
επιβάρυνσης υπ' αριθμούς 1 εως m', 
i είναι το συνολικό ετήσιο ποσοστό επιβάρυνσης, το οποίο μπορεί 
να υπολογιστε ϊ (είτε αλγεβρικά, είτε μέσω διαδοχικών 
προσεγγίσεων, είτε μέσω προγράμματος υπολογιστή), όταν οι λοιποί 
όροι της εξίσωσης είναι γνωστοί, είτε από τη σύμβαση, είτε από 
αλλού. 
Ct-
Παρατήρησε ι ς : 
α) Τα ποσά που καταβάλλονται και από τις δύο πλευρές σε 
διαφορετικά χρονικά σημεία δεν είναι κατ' ανάγκη ίσα, ούτε 
καταβάλλονται κατ' ανάγκη ανά ίσα δ ιάστηματα. 
β) Εναρκτήρια ημερομηνία είναι η ημερομηνία του πρώτου δανείου. 
γ) Ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ των ημερομηνιών που λαμβάνονται 
υπόψη κατά τον υπολογ ισμό εκφράζεται σε έτη ή κλάσματα έτους. Το 
έτος θεωρείται ότι έχε ι 365/6 ημέρες. 
δ) Ίο αποτέλεσμα του υπολογισμού πρέπει να ε κφράζονται με ακρίβεια 
δύο δεκαδικών ψηφίων. Εάν το τρίτο δεκαδικόψηφίο είναι 
μεγαλύτερο η ίσο του 5, τότε το δεύτερο δε καδικό ψηφίο αυξάνεται 
κατά έ να. 
& 
ΠΑΡΑΜΉΜΑ III 
ΠΑΡΑΔΕίΓΜΑΤΑ ΥΙΙΟΛΟΠΣΜΟΥ 
ΙΙρώτο παράδειγμα 
Ποσό του δανείου S = 1.000 Ecu την 1η Ιανουαρίου 1994. 
Εξοφλείται σε μία και μόνη πληρωμή 1 200 Ecu που καταβάλλεται στις 30 
Ιουνίου 1995 (547 ημλέρες μετά το χρόνο χορηγήσεως του δανείου. 
Η εξίσωση γίνεται 100 = 
(1 + ί)547/365 
ή (Ί+i)*"*» =1,2 
1 +ι -1,129444207... 
i =0,129444207... 
Το εν λόγω ποσό θα στρογγυλευθεί σε 12,94 %. 
Δεύτερο παράδειγμα 
Το δανειζόμενο ποσό ανέρχεται σε S= 1.000 Ecu,ο δανειστής όμως παρακρατεί 
50 Ecu για τα έξοδα έρευνας και φακέλου, ώστε το δάνειο να ανέρχεται στην 
πραγματικότητα σε 950 Ecu η εξόφληση 1.200 Ecu πραγματοποιείται, όπως 
και στο πρώτο παράδειγμα, στις 30 ιουνίου 1995. 
Η εξίσωση γίνεται 
(1 + i)^7/365 ={2 
950 - U0° 
(ί + 0 547/365 
η 
(1 + Ϊ)547/365= L?W— = ι 263157. 
V ' (1 + ο547/365 
1+ί = 1,1688996... 
i = 0,1688996... 
στρογγυλευμένο σε 16,89 % 
b 
Τρίτο παράδειγμα 
Το δανέ ι ζόμενο ποσό ανέρχεται σε 1.000 Ecu εξοφλητεα σε δύο δόσεις 
των 600 Ecu η κάθε μία, οι οποίες καταβάλλονται μετά από ένα και 
δύο έτη αντιστοίχως. 
Η εξίσωση γίνεται 
|000=600+ 600 600 600 
Ι ή (1 +/)73(V365 i+i (1+/)2 
Επιλύοντας αλγεβρικά καταλήγουμε σε 1 = 0,1306623, στρογγυλευμένο 
σε 13,07%. 
4. Τέταρτο παράδε ιγμα 
Το δανέ ι ζόμενο ποσό ανέρχεται σε 1.000 Ecu την 1η Ιανουαρίου 1994 
και ταποσάπουπρέπει να πλήρωσε ι ο δα ν ε ι ζόμενος είναι: 
Μετά από 3 μήνες (0,25 του έτους) 272 Ecu 
Μετά από 6 μήνες (0,5 του έτους) 272 Ecu 
Μετά από 12 μήνες (1 έτος) 544 Ecu 
Σύνολο 1.088 Ecu 
Η εξίσωση γίνεται: 
1000._272_+_Z72_t_S44_ 
89 180 365 
(ΐ+0365 (ΐ+0365 (ΐ+Ο365. 
Η ανωτέρω εξίσωση επιτρέπε ι τον υπολογισμό του i μέσω διαδοχικών 
προσεγγίσεων, που μπορούν να προγραμματιστούν σε έναν 
υπολογιστή τσέπης. 
Κατάληγε ι σε: 
i = 0.13226 στρογυλευμένο σε 13,23 %. 
^ο 

ISSN 0254-1483 
COM(96) 79 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 10 06 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-090-GR-C 
ISBN 92-78-00975-Χ 
Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο 
Ή