[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 8.5.2008

COM(2008) 245 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ TO ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, TΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έκθεση τελικής αξιολόγησης σχετικά με την εφαρμογή και τα αποτελέσματα των προγραμμάτων MEDIA Plus και MEDIA Κατάρτιση (2001-2006)

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ TO ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, TΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έκθεση τελικής αξιολόγησης σχετικά με την εφαρμογή και τα αποτελέσματα των προγραμμάτων MEDIA Plus και MEDIA Κατάρτιση (2001-2006)

Εισαγωγή

Τα προγράμματα MEDIA Plus και MEDIA Κατάρτιση θεσπίστηκαν με δύο αποφάσεις:

- την απόφαση αριθ. 2000/821/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2000, για την εφαρμογή προγράμματος για την ενθάρρυνση της ανάπτυξης, της διανομής και της προώθησης των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων (MEDIA Plus - Ανάπτυξη, διανομή και προώθηση)·

- την απόφαση αριθ. 163/2001/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Ιανουαρίου 2001, περί της εφαρμογής προγράμματος κατάρτισης για τους επαγγελματίες της ευρωπαϊκής βιομηχανίας οπτικοακουστικών προγραμμάτων (MEDIA-Κατάρτιση).

Η χρονική περίοδος την οποία καλύπτουν τα MEDIA Plus και MEDIA Κατάρτιση ορίστηκε αρχικά από το 2001 έως το 2005. Ωστόσο, προκειμένου να εναρμονιστεί η διάρκεια των προγραμμάτων MEDIA με τη διάρκεια των δημοσιονομικών προοπτικών, η περίοδος παρατάθηκε έως την 31η Δεκεμβρίου 2006[1].

Το MEDIA Plus και το MEDIA Κατάρτιση διαδέχτηκαν το MEDIA II (1996-2000) και το MEDIA I (1991-1995). Κοινός τους στόχος ήταν η διαρθρωτική βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τομέα. Οι στόχοι του MEDIA Plus και του MEDIA Κατάρτιση ήταν η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τομέα, η εξισορρόπηση των διαφορών μεταξύ των αγορών και η ενθάρρυνση της κυκλοφορίας των έργων εκτός της χώρας καταγωγής τους.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, την 1η Μαΐου 2004 προσχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση δέκα νέα κράτη μέλη και εντάχθηκαν άλλα υπό προσχώρηση κράτη. Το MEDIA 2007[2] διαδέχτηκε το MEDIA Plus και το MEDIA Κατάρτιση την 1η Ιανουαρίου 2007.

Το MEDIA Plus και το MEDIA Κατάρτιση αποτέλεσαν αντικείμενο ενδιάμεσης αξιολόγησης το 2003, τα αποτελέσματα της οποίας κοινοποιήθηκαν από την Επιτροπή στην έκθεσή της τής 24ης Νοεμβρίου 2003[3]. Σύμφωνα με τις συστάσεις της εν λόγω αξιολόγησης και προκειμένου να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη των αναγκών των επαγγελματιών και οι μεταβολές στην αγορά, είχαν πραγματοποιηθεί ορισμένες προσαρμογές, οι οποίες δεν απαιτούσαν τροποποίηση της νομικής βάσης.

Αντικείμενο της παρούσας έκθεσης είναι η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων MEDIA Plus και MEDIA-Κατάρτιση, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 12 παράγραφος 3 της απόφασης αριθ. 2000/821/ΕΚ και του άρθρου 9 παράγραφος 4 της απόφασης αριθ. 163/2001/ΕΚ. Καλύπτει την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2001 έως 31ης Δεκεμβρίου 2006 και βασίζεται στα συμπεράσματα της ενδιάμεσης[4] και της τελικής αξιολόγησης των προγραμμάτων MEDIA Plus και MEDIA Κατάρτιση[5].

Συγκυριακές και διαρθρωτικές δυσκολίεσ

Συγκυριακές προκλήσεις

Υπενθυμίζεται ότι το MEDIA Plus και το MEDIA Κατάρτιση τέθηκαν σε εφαρμογή εντός ενός οικονομικού πλαισίου που ενέπνεε σοβαρές ανησυχίες. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αξιολόγησης, η σημαντικότερη πρόκληση για το πρόγραμμα ήταν η ένταξη δέκα νέων κρατών μελών. Η εν λόγω διεύρυνση επέτεινε την ετερογένεια της ευρωπαϊκής αγοράς. Οι δυνατότητες επενδύσεων και οι δημόσιες ενισχύσεις είναι κατά πολύ λιγότερες στις εν λόγω χώρες από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Μια άλλη μεγάλη πρόκληση είναι η ταχεία ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και κυρίως της ψηφιακής τεχνολογίας. Στον εν λόγω τομέα, η κατάσταση της ευρωπαϊκής κινηματογραφικής διανομής αρχίζει να γίνεται ανησυχητική. Τα ψηφιακά αντίγραφα των ταινιών υπάρχουν, αλλά οι ευρωπαϊκές ταινίες έχουν πολύ μικρή παρουσία στις πλατφόρμες ψηφιακής διανομής.

Διαρθωτικά προβλήματα

Μια διευρυμένη εσωτερική αγορά η οποία εξακολουθεί να λειτουργεί πλημμελώς

Η ευρωπαϊκή οπτικοακουστική αγορά χαρακτηρίζεται από πολύ μεγάλο κατακερματισμό. Ο κατακερματισμός έχει κυρίως σχέση με τη γλωσσική και πολιτισμική πολυμορφία των διαφόρων κρατών. Η εν λόγω πολυμορφία αποτελεί ασφαλώς πηγή πολιτισμικής ανεξαρτησίας και πλούτου, παρεμποδίζει όμως την κυκλοφορία των μη εθνικών έργων και δεν επιτρέπει στον ευρωπαϊκό κλάδο να κατακτήσει μερίδια στην αγορά. Ο κατακερματισμός συνεπάγεται ιδίως:

- διαρθρωτικές δυσκολίες όσον αφορά τη διασυνοριακή κυκλοφορία των έργων. Η ανεπαρκής κυκλοφορία των μη εθνικών ευρωπαϊκών έργων συνιστά το κύριο σύμπτωμα των διαρθρωτικών δυσκολιών που αντιμετωπίζει ο ευρωπαϊκός οπτικοακουστικός τομέας·

- διάκριση μεταξύ χωρών με χαμηλή ικανότητα παραγωγής ή/και με περιορισμένη γλωσσική και γεωγραφική εμβέλεια[6], και χωρών με μεγαλύτερη ικανότητα παραγωγής[7]·

- έναν τομέα διανομής που έχει καταστεί λιγότερο ανταγωνιστικός.

Ο τομέας της παραγωγής παραμένει επίσης σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένος. Περιλαμβάνει πολλές μικρές οντότητες, ελάχιστα ενοποιημένες, των οποίων η επιβίωση εξακολουθεί να είναι επισφαλής.

Ένας κλάδος που δυσκολεύεται ακόμη να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες του

Η έλλειψη κατάρτισης των Ευρωπαίων επαγγελματιών του οπτικοακουστικού τομέα οδηγεί στην απουσία επιχειρηματικής στρατηγικής σε ευρωπαϊκή κλίμακα, η οποία ωστόσο είναι ουσιαστική για την υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών.

Κατά το προκαταρκτικό στάδιο, ο ευρωπαϊκός οπτικοακουστικός τομέας αφιερώνει πολύ λίγα μέσα στην ανάπτυξη των σχεδίων έργων (συγγραφή, χρηματοδότηση και κατάρτιση σχεδίου εμπορίας). Το στάδιο αυτό είναι ωστόσο πρωταρχικής σημασίας για την ποιότητα και το δυναμικό εξαγωγής των έργων.

Στο τελευταίο στάδιο, το τομέας της διανομής παραμένει κατακερματισμένος ανά εθνική βάση. Έτσι, έχει καταστεί λιγότερο ανταγωνιστικός, τόσο στην παγκόσμια όσο και στην ευρωπαϊκή αγορά.

Αποτελέσματα της αξιολόγησης του MEDIA PLUS και του MEDIA ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ για την περίοδο 2001-2006

Γενικά συμπεράσματα για την περίοδο 2001-2006

1. Η καταλληλότητα του προγράμματος παρέμεινε συνολικά ικανοποιητική για την εν λόγω περίοδο χάρη στη σωστή αρχική διάγνωση και στην ανανέωση των λεπτομερειών εφαρμογής του. Οι πτυχές για τις οποίες οι επαγγελματίες δεν είναι απόλυτα ικανοποιημένοι είναι το πολύ μικρό μερίδιο του προϋπολογισμού και ο προσδιορισμός των αναγκών που δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί.

2. Οι ασυμβατότητες που διαπιστώθηκαν μεταξύ των ρυθμών διοικητικής διεκπεραίωσης (επιλογή, σύναψη συμβάσεων, πληρωμή) και του οικονομικού βηματισμού του οπτικοακουστικού τομέα επανεισάγουν κινδύνους και ενδεχόμενες εντάσεις για τις επιχειρήσεις[8]. Το κόστος πρόσβασης, συχνά δυσβάστακτο για τις ΜΜΕ, παραμένει ωστόσο ανεκτό για τους δικαιούχους.

3. Οι κύριοι μηχανισμοί του MEDIA συμβάλλουν αποτελεσματικά στην ενίσχυση των ικανοτήτων (κατάρτιση), στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης των έργων ήδη από τη φάση της προπαραγωγής (ανάπτυξη), στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα (κυρίως της διανομής, μέσω της μείωσης των κινδύνων και της ενίσχυσης των οικονομικών δυνατοτήτων των δικαιούχων) και στη διακρατική κυκλοφορία των έργων (διανομή και προώθηση).

4. Τα άυλα αποτελέσματα του MEDIA (ενίσχυση των ικανοτήτων, γνώση της αγοράς, δημιουργία δικτύων) συνιστούν διαρκείς επιπτώσεις διαρθρωτικού χαρακτήρα για το σύνολο του τομέα.

5. Τα αποτελέσματα του προγράμματος όσον αφορά τη χρηματοδότηση των έργων και τη διακρατική κυκλοφορία εξαρτώνται άμεσα από τη συνέχιση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.

Γραμμές δράσης που ενισχύουν αποτελεσματικά την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τομέα

6. MEDIA -Κατάρτιση· συμβάλλει πράγματι στην ενίσχυση των ικανοτήτων στον ευρωπαϊκό οπτικοακουστικό τομέα. Συμβάλλει επίσης στη δημιουργία δικτύων, ικανών να ενθαρρύνουν μακροπρόθεσμα την ανταγωνιστικότητα του τομέα.

7. MEDIA- Ανάπτυξη· επιτρέπει στους ανεξάρτητους παραγωγούς να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους στην ευρωπαϊκή αγορά και να ενθαρρύνουν την διακρατική κυκλοφορία των έργων τους. Η συνεισφορά του MEDIA είναι πολλαπλή: καλύτερη εκπόνηση των σχεδίων έργων, βελτίωση των σχεδίων χρηματοδότησης, περιορισμός των οικονομικών κινδύνων, ενίσχυση των επενδύσεων που προορίζονται για την ανάπτυξη των έργων, παροχή ευρωπαϊκής διάστασης στα έργα που λαμβάνουν στήριξη και σε ολόκληρο τον τομέα.

8. MEDIA- Διανομή· ενισχύει τις οικονομικές δυνατότητες των διανομέων και περιορίζει τους επενδυτικούς κινδύνους. Η δράση αυτή αφορά σημαντικό και αυξανόμενο ποσοστό μη εθνικών ευρωπαϊκών ταινιών και συμβάλλει στην κυκλοφορία τους.

9. MEDIA- Προώθηση· στηρίζει με επιτυχία τις εμπορικές εκδηλώσεις και τα φεστιβάλ. Συμβάλλει έτσι στην ενίσχυση των επαφών και στη δημιουργία δικτύων μεταξύ των επαγγελματιών του ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τομέα.

10. Το πρόγραμμα MEDIA ενισχύει την προώθηση και την προβολή των ευρωπαϊκών ταινιών στους επαγγελματίες και στο ευρύ κοινό, στηρίζοντας την ισχυρή παρουσία τους στα φεστιβάλ.

Μηχανισμοί εξισορρόπησης των αγορών οι οποίοι συμβάλλουν στην ενσωμάτωση των νέων κρατών μελών

Το πρόγραμμα MEDIA, για να καθιερώσει τον οικείο μηχανισμό ενσωμάτωσης των νέων κρατών μελών, στηρίχθηκε στην προϋπάρχουσα έννοια της «χώρας με περιορισμένο δυναμικό παραγωγής ή με περιορισμένη γεωγραφική ή/και γλωσσική εμβέλεια». Οι μηχανισμοί εξισορρόπησης των αγορών αποτελούν ιδιαιτερότητα του προγράμματος MEDIA.

11. Τα κριτήρια επιλογής διευκόλυναν την πρόσβαση στο πρόγραμμα σχεδίων έργων προερχόμενων από «χώρες με περιορισμένο δυναμικό παραγωγής» και ιδίως από τα νέα κράτη μέλη· το MEDIA μπόρεσε έτσι γρήγορα να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των επαγγελματιών των εν λόγω κρατών.

12. Το πρόγραμμα MEDIA επιτρέπει στις «χώρες με περιορισμένο δυναμικό παραγωγής» να έχουν πρόσβαση σε μεγαλύτερο μερίδιο χρηματοδότητης από ό,τι το αντίστοιχο μερίδιό τους στην αγορά.

13. Το MEDIA συνέβαλε κατά πάσα πιθανότητα στη συνεχή αύξηση της προσφοράς μη εθνικών ταινιών, η οποία παρατηρήθηκε στα νέα κράτη μέλη μετά την ένταξή τους στο πρόγραμμα. Η αύξηση αυτή γίνεται εις βάρος του μεριδίου των αμερικανικών ταινιών (οι οποίες αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία), και όχι των τοπικών ταινιών.

14. Τα κριτήρια θετικής διάκρισης που παροτρύνουν τους επαγγελματίες των μεγαλύτερων χωρών παραγωγής να συνάψουν επαγγελματικές σχέσεις με εταίρους των νέων κρατών μελών, έχουν πραγματικά ευνοήσει την καλύτερη ενσωμάτωση των εν λόγω φορέων και των έργων τους στα ευρωπαϊκά δίκτυα και κυκλώματα διανομής.

Ένα αποτελεσματικό δίκτυο γραφείων Media που επιδέχεται περαιτέρω βελτίωση

Ο αποκεντρωμένες μηχανισμός του MEDIA φαίνεται πως αποτελεί αποτελεσματικό εργαλείο για την ανάπτυξη των γνώσεων γύρω από το πρόγραμμα και την παροχή συνδρομής στους επαγγελματίες· ωστόσο η πραγματική τους αποτελεσματικότητα φαίνεται να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα άτομα που φέρουν την ευθύνη.

15. Τα γραφεία Media (MEDIA Desks) έχουν διττό ρόλο: λειτουργούν ως κέντρο ενημέρωσης των επαγγελματιών και παρέχουν συνδρομή στους δικαιούχους. Ο κυρίαρχος χαρακτήρας κάθε γραφείου ποικίλλει· τα παλιότερα γραφεία γενικά ενθαρρύνουν την παροχή συνδρομής.

16. Τα γραφεία μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη σωστή χρήση του MEDIA στις «χώρες με περιορισμένο δυναμικό παραγωγής» και κυρίως στα νέα κράτη μέλη, χάρη στο παιδαγωγικό έργο που πραγματοποιήθηκε.

17. Το δίκτυο των γραφείων MEDIA διαθέτει ένα ορισμένο δυναμικό, κυρίως όσον αφορά την κοινή χρήση πληροφοριών, την ανταλλαγή ορθής πρακτικής ή τη συμβολή στις διασυνοριακές ανταλλαγές. Ελλείψει καλύτερης διάρθρωσης του δικτύου και των εργαλείων του, οι ανταλλαγές παραμένουν σήμερα ουσιαστικά διμερείς.

18. Η απουσία ενοποιημένου συστήματος μέτρησης των επιδόσεων των γραφείων και των παραρτημάτων (Antennes MEDIA) δυσχεραίνει την εκτίμηση της αντίστοιχης αποτελεσματικότητάς τους.

Διαρκή ποσοτικά αποτελέσματα, λοιπά αποτελέσματα που συναρτώνται με το MEDIA

Τα πλέον χαρακτηριστικά διαρκή αποτελέσματα του προγράμματος είναι ποιοτικής φύσεως: ενίσχυση των ικανοτήτων, των δικτύων, της συνεργασίας, της γνώσης της αγοράς, της παρουσίας στις διεθνείς αγορές.

Ωστόσο, άλλα σημαντικά αποτελέσματα όπως η αύξηση της διακρατικής κυκλοφορίας των έργων εξαρτώνται ακόμη σε μεγάλο βαθμό από την ευρωπαϊκή παρέμβαση. Πράγματι, η διακοπή της στήριξης θα μπορούσε να οδηγήσει στην παύση ορισμένων προγραμμάτων κατάρτισης, σε μείωση της διακρατικής κυκλοφορίας των έργων και σε λιγότερες επενδύσεις σε έργα που προέρχονται από χώρες με περιορισμένο δυναμικό παραγωγής, όπου το πρόγραμμα MEDIA αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο χρηματοδότησης των έργων.

Συστάσεις και μέτρα παρακολούθησης

Κύριες συστάσεις

Συνέχιση της προσπάθειας προσαρμογής στην αγορά

Είναι σκόπιμο:

19. να διατηρηθεί η ικανότητα προσαρμογής του προγράμματος και τα οικεία μέσα παρέμβασης για την ικανοποίηση των αναγκών του τομέα

20. να εκπονηθούν μέσα πρόβλεψης των εξελίξεων στον τομέα (τομεακές μελέτες, άμεσες τακτικές επαφές με τους επαγγελματίες, παροχή συμβουλών από εμπειρογνώμονες)

21. να εκπονηθεί ένα σύστημα δεικτών παρακολούθησης των επιδόσεων του προγράμματος και επιτήρησης της αγοράς

Προσαρμογή του μηχανισμού στους περιορισμούς που αντιμετωπίζουν οι χρήστες

22. αναθεώρηση και απλοποίηση των τρόπων πρόσβασης στο πρόγραμμα

23. προσαρμογή των μέσων παρέμβασης στο συγκυριακό χαρακτήρα του τομέα

24. επικέντρωση των ανθρωπίνων και οργανωτικών πόρων του MEDIA στην παροχή συνδρομής στους δικαιούχους και στην παρακολούθηση των σχεδίων έργων

Καλύτερη αξιοποίηση του δυναμικού του δικτύου των Γραφείων και των Παραρτημάτων MEDIA

Είναι σκόπιμο:

25. να αναπτυχθεί εργαλείο μέτρησης των επιδόσεων

26. να εξοπλιστούν τα γραφεία και τα παραρτήματα MEDIA με αποτελεσματικά εργαλεία και μέσα

Επανεξέταση των στόχων και των μεθόδων των μηχανισμών εξισορρόπησης της αγοράς, με σκοπό την ενίσχυση της καταλληλότητας και της αποτελεσματικότητάς τους

Είναι σκόπιμο:

27. να συνεχιστεί η προσπάθεια που έχει καταβληθεί έως σήμερα για την εξισορρόπηση των αγορών

28. να ενταθεί ο στρατηγικός προβληματισμός όσον αφορά τους στόχους που επιδιώκει η πολιτική εξισορρόπησης των αγορών και τα προς επίτευξη αποτελέσματα που πρέπει να επιτευχθούν με την ολοκλήρωση του προγράμματος MEDIA 2007

29. να επανεξεταστεί η κατάλληλη γεωγραφική κλίμακα (κατάργηση της περιφερειακής κλίμακας, νέες κατηγορίες χωρών) για ορισμένες γραμμές δράσης (ιδίως επιλεκτική διανομή, αυτόματη διανομή, υπεύθυνοι πωλήσεων).

Κύρια μέτρα

Mέτρα που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή

Μετά τη δεύτερη ενδιάμεση αξιολόγηση τέθηκαν ήδη σε εφαρμογή μέτρα ως απάντηση στις συστάσεις επιχειρησιακού χαρακτήρα, ιδίως όσον αφορά την απλοποίηση ορισμένων διαδικασιών και την ενσωμάτωση της τεχνολογικής πτυχής στο σύνολο του προγράμματος. Έτσι, το νέο πρόγραμμα MEDIA 2007 λαμβάνει πλήρως υπόψη την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών και επιτρέπει την εκτέλεση ειδικών δράσεων στήριξης της επιγραμμικής διανομής ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων και της ψηφιακής προβολής. Ομοίως, οι μηχανισμοί εξισορρόπησης των αγορών ενσωματώνονται σε όλες τις γραμμές δράσης.

Με μέλημα την προσαρμογή του μηχανισμού στους περιορισμούς των χρηστών του και τη συγκέντρωση πόρων για τη στήριξη των δικαιούχων και την παρακολούθηση των έργων, η δημιουργία του εκτελεστικού οργανισμού επέφερε συγκεκριμένες βελτιώσεις, κυρίως χάρη στη βελτιωμένη αποτελεσματικότητα της διαχείρισης. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε πρόοδος στη διαδικασία επιλογής των έργων, στη διαχείριση των συμβάσεων, στις προθεσμίες πληρωμής και στις επαφές με τους δικαιούχους.

Εξάλλου, οι νέες κατευθυντήριες γραμμές που δημοσιεύτηκαν το 2007 για ορισμένες γραμμές του προγράμματος απλοποιούν ήδη κάποιους τρόπους πρόσβασης στο πρόγραμμα κατά το παράδειγμα των νέων κατευθυντήριων γραμμών για τη δράση «Ανάπτυξη». Οι εν λόγω αλλαγές απλοποιούν τα κριτήρια επιλογής των έργων και καθιστούν σαφέστερα τα κείμενα (κατευθυντήριες γραμμές και έντυπο), διευκολύνοντας έτσι την πρόσβαση των επαγγελματιών στη στήριξη της ανάπτυξης.

Όσον αφορά την ικανότητα πρόβλεψης των εξελίξεων στον τομέα, εντός της επιτροπής MEDIA συστάθηκε ομάδα εργασίας για να εργαστεί με σκοπό την κατάρτιση ενός συστήματος δεικτών.

Για την περαιτέρω βελτίωση της προσαρμογής του προγράμματος στις ανάγκες της αγοράς, τέθηκαν σε εφαρμογή νέες δράσεις στο πλαίσιο του MEDIA 2007:

- Με σκοπό την εναρμόνιση των διαφόρων τύπων αρχικής κατάρτισης, δημοσιεύτηκε νέα πρόσκληση υποβολής προτάσεων για την «αρχική κατάρτιση», η οποία αποβλέπει στην ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κινηματογραφικών σχολών και άλλων ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης με σκοπό την καθιέρωση σπουδών για νέους Ευρωπαίους φοιτητές.

- Οι ψηφιακές τεχνολογίες κατέστησαν ευκολότερη την πρόσβαση στα ευρωπαϊκά οπτικοακουστικά έργα εκτός της χώρας καταγωγής τους, χάρη στα νέα μέσα διάδοσης του οπτικοακουστικού περιεχομένου. Έχοντας υπόψη ότι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής βιομηχανίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα προσαρμογής της στις νέες τεχνολογίες, ιδίως στο στάδιο της διανομής, δημιουργήθηκε μια νέα γραμμή δράσης για τη στήριξη της επιγραμμικής διανομής των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων. Η γραμμή «βίντεο κατ' αίτηση και ψηφιακή κινηματογραφική διανομή» έχει στόχο να διατηρήσει και να ενισχύσει την ευρωπαϊκή πολιτισμική και γλωσσική πολυμορφία και την κινηματογραφική και οπτικοακουστική της κληρονομιά, να διασφαλίσει την προσβασιμότητά της στο ευρύ κοινό και να προωθήσει τον διαπολιτισμικό διάλογο, να αυξήσει την κυκλοφορία των έργων και να ενισχύσει την προβολή τους, και να τονώσει την ανταγωνιστικότητα του οπτικοακουστικού τομέα στο πλαίσιο μιας ανοικτής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αγοράς που ευνοεί την απασχόληση.

- Έχει προκηρυχθεί ειδική πρόσκληση υποβολής προτάσεων για την ανάπτυξη διαδραστικών έργων με επιγραμμική ή μη επιγραμμική υποστήριξη, η οποία είναι προσαρμοσμένη στις ειδικές ανάγκες της νέας αυτής μορφής δημιουργίας.

- Οι μηχανισμοί υποβοήθησης της διανομής προσαρμόστηκαν προκειμένου να στοχεύουν καλύτερα τα έργα μεσαίου προϋπολογισμού και μεγάλων εμπορικών δυνατοτήτων, τα οποία εξαρτώνται περισσότερο από την ενίσχυση MEDIA για τη διακρατική τους διανομή από ό,τι οι ταινίες μεγάλου προϋπολογισμού. Ομοίως, το ποσοστό αυτόματης ενίσχυσης της διανομής με βάση τον αριθμό των θεατών αυξήθηκε για τα πρώτα πωληθέντα εισιτήρια, θεωρώντας ότι συνιστούν μεγαλύτερο κόστος για τον διανομέα κατά την έναρξη προώθησης μιας ταινίας στη σχετική εθνική αγορά. Στόχος της συγκεκριμένης μεταρρύθμισης είναι να προσδώσει δυναμισμό στην αγορά και να ενθαρρύνει την ανάληψη εμπορικού κινδύνου.

Μέτρα υπό εκπόνηση

Στην Επιτροπή αναπτύσσεται προβληματισμός για καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του δικτύου γραφείων και παραρτημάτων MEDIA με τη θέση σε εφαρμογή αποτελεσματικότερων εργαλείων και μέσων και ενός ενιαίου σημείου πρόσβασης στο Διαδίκτυο ανά χώρα.

Όσον αφορά την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και προκειμένου να συμπληρωθεί η δράση i2i ώστε να ικανοποιηθούν οι ευρύτερες ανάγκες του κλάδου, αυτή τη στιγμή καταρτίζεται μηχανισμός που θα είναι σε θέση να λειτουργήσει ως μοχλός για την πρόσβαση των παραγωγών στη χρηματοδότηση. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός θα επιτρέψει στους παραγωγούς και στους διανομείς να έχουν καλύτερη πρόσβαση στα ιδιωτικά κεφάλαια.

Συμπέρασμα

Ο ενδιάμεσες αξιολογήσεις και η τελική αξιολόγηση των προγραμμάτων MEDIA Plus και MEDIA Κατάρτιση επιβεβαιώνουν τα θετικά αποτελέσματα των δράσεών τους για τον ευρωπαϊκό οπτικοακουστικό τομέα. Επαναβεβαιώνουν την καταλληλότητα των στόχων του προγράμματος, καθώς και την αποτελεσματικότητα των δράσεών του όσον αφορά την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα και την προώθηση της πολιτισμικής πολυμορφίας. Επίσης, επιβεβαιώνουν ότι η κοινοτική δράση προσδίδει πραγματική προστιθέμενη αξία στις εθνικές παρεμβάσεις. Τα αποτελέσματα του MEDIA είναι πραγματικά· επίσης, είναι διαρκή σε ορισμένο αριθμό περιπτώσεων, κυρίως όσον αφορά την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Ωστόσο, ορισμένα από τα πιο αξιοσημείωτα αποτελέσματα του MEDIA (παραδείγματος χάριν η ενίσχυση των ικανοτήτων και η διακρατική κυκλοφορία των έργων) εξαρτώνται ακόμη σε μεγάλο βαθμό από την ευρωπαϊκή παρέμβαση. Εξάλλου, τα δεδομένα της αγοράς καταδεικνύουν ότι ο ευρωπαϊκός οπτικοακουστικός τομέας εξακολουθεί να πάσχει από τις παραδοσιακές του αδυναμίες, που είναι ο κατακερματισμός της αγοράς και η μικρή κυκλοφορία των ευρωπαϊκών έργων εκτός της χώρας καταγωγής τους.

Πρέπει επομένως να συνεχιστεί η δράση, προσαρμοζόμενη στις εξελίξεις των αναγκών της αγοράς. Αυτή είναι η επιδίωξη του νέου προγράμματος MEDIA 2007 το οποίο ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2007.[pic][pic][pic]

[1] Αποφάσεις αριθ. 845/2004/ΕΚ και αριθ. 846/2004/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004 – ΕΕ L 195 της 2.6.2004.

[2] Απόφαση αριθ. 1718/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 2006, περί εφαρμογής προγράμματος υποστήριξης του ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τομέα (MEDIA 2007) – ΕΕ L 327 της 24.11.2006.

[3] COM(2003) 725 τελικό

[4] Δεύτερη ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος MEDIA Plus και MEDIA-Κατάρτιση (2003-2005) – Σύμβαση αριθ. 30-CE-0041001/00-07

[5] Τελική αξιολόγηση των προγραμμάτων MEDIA Plus και MEDIA Κατάρτιση (2001-2006) Σύμβαση αριθ. 30-CE-0096653/00

[6] Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Λουξεμβούργο, Νορβηγία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία και Σουηδία. Προστέθηκαν οι ακόλουθες: Bουλγαρία, Κύπρος, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία και Σλοβενία.

[7] Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο.

[8] Σημειώνεται ότι έκτοτε, η δημιουργία του εκτελεστικού οργανισμού την 1/1/2006 επέτρεψε την αποτελεσματικότερη διαχείριση των έργων και κυρίως τη μείωση των προθεσμιών πληρωμής.