8. 2. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 35/11 
πίστωση που περιέχεται εκεί ότι έχει μεγάλη σημασία η λύση 
του προβλήματος της επιβολής διαφορετικών φόρων και 
τελών στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές σε σχέση με 
την κατάργηση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού στην 
εσωτερική αγορά μέχρι το 1992 και ότι χρειάζεται επείγουσα 
αντιμετώπιση του προβλήματος. 
Βρυξέλλες, 17 Δεκεμβρίου 1987. 
1. Η «τρίτη διάσταση» — ο κεντρικός ρόλος της πολιτικής 
ανταγωνισμού — μεγαλύτερη ελευθερία του καταναλωτή 
— σημασία των κοινωνικών πτυχών — η εσωτερική αγορά 
1.1. Στη Χνΐη έκθεση της, η Επιτροπή αρχίζει τον απολο­
γισμό για την πολιτική ανταγωνισμού κατά το 1986 υπογραμ­
μίζοντας ότι «χρειάζεται τώρα να δοθεί μία τρίτη διάσταση» 
στην Κοινότητα των δώδεκα, με την τελική υλοποίηση της 
«εσωτερικής αγοράς». 
Με την εν λόγω υπογράμμιση όλοι μπορούν να συμφωνήσουν. 
Υπό το φάσμα αυτό της τρίτης διάστασης θα πρέπει να επαλη­
θεύονται πάντοτε και να καθίστανται συμβιβάσιμες με περισ­
σότερη αυστηρότητα όλες οι πρωτοβουλίες είτε από πλευράς 
Κοινότητας είτε από πλευράς κρατών μελών που στρέφονται 
προς την ανωτέρω κατεύθυνση. 
Είναι καιρός η αξία παρόμοιων εξαγγελιών να αποδειχθεί 
πλέον και στην πράξη, και να συνειδητοποιηθεί ότι η εξασφά­
λιση μιας μείζονος οικονομικής και πολιτικής συνοχής 
μεταξύ των κρατών μελών είναι οπωσδήποτε ζήτημα προ­
τεραιότητας και καθοριστικής σημασίας. 
1.2. Η «εσωτερική αγορά» πρέπει και τώρα και στο μέλλον 
να συμβάλει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και της 
ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και της Κοινότητας 
στο σύνολο τους. 3. Αναμένεται ότι η τελική πρόταση της Επιτροπής για 
τον καθορισμό του τιμολογιακού καθεστώτος των οδικών 
εμπορευματικών μεταφορών θα υποβληθεί σε χρόνο, ο οποίος 
θα επιτρέψει τη διεξοδική εξέταση του θέματος, λαμβανομέ­
νων υπόψη των εξελισσόμενων συνθηκών για τις οδικές 
εμπορευματικές μεταφορές. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
Στη νέα «κοινοτική διάσταση» κάθε πολιτική είναι ανάγκη 
να συμβάλει κατά τρόπο συνεπή και συγκλίνοντα στην πραγ­
ματοποίηση μιας αληθινής «ολοκλήρωσης». 
Στα πλαίσια της διεργασίας αυτής, ο ρόλος της πολιτικής 
ανταγωνισμού κατέχει θέση «κεντρική», στο βαθμό που η 
αποτελεσματική δράση για την ολοκλήρωση της αγοράς πρέ­
πει να στοχεύει κατά προτεραιότητα στην ενίσχυση των 
ανθρώπινων, υλικών και οικονομικών πόρων με την εγγύηση 
μιας υγιούς ανταγωνιστικότητας τόσο στο εσωτερικό της 
Κοινότητας όσο και διεθνώς. 
1.3. Ο υγιής και αποτελεσματικός ανταγωνισμός αποτελεί 
με τη σειρά του εγγύηση για την ανταγωνιστικότητα των 
τιμών και τη διαφάνεια της προσφοράς πράγμα που θα έχει 
σαν συνέπεια τη διεύρυνση και την διασφάλιση της ελεύθε­
ρης επιλογής των καταναλωτών, διαμέσου της διατήρησης 
της ποιότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών. 
1.4. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει, επιτέλους, να αντιμετωπι­
σθούν τα προβλήματα που προκύπτουν από τις ανωμαλίες του 
συστήματος διανομής και εμπορίας μεγάλου αριθμού γεωργι­
κών προϊόντων: οι ανωμαλίες αυτές προσδιορίζουν πράγματι 
μια κατάσταση σοβαρής και γενικευμένης στρέβλωσης του 
ανταγωνισμού που θίγει σοβαρά τόσο τους παραγωγούς όσο 
και τους καταναλωτές. Γνωμοδότηση για τη Χνΐη έκθεση της Επιτροπής επί της πολιτικής του ανταγωνισμού 
(88/C 35/08) 
Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε στις 21 Σεπτεμβρίου 1987 να ζητήσει τη γνωμοδό­
τηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω έκθεση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 4 Νοεμβρίου 1987 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. Bagliano. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά την 251η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση 
της 16ης Δεκεμβρίου 1987), με μεγάλη πλειοψηφία, 2 ψήφους κατά και 8 αποχές την ακόλουθη 
γνωμοδότηση: 
Αριθ. C 35/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 2. 88 
1.4.1. Μεγάλη σημασία για την επίτευξη των στόχων 
αυτών (της εσωτερικής αγοράς και του ανταγωνισμού) αποκτά 
επίσης η δημιουργία και η εδραίωση ομοίων συνθηκών όσον 
αφορά τις μεταφορές μεταξύ όλων των περιφερειών και των 
επιχειρήσεων της Κοινότητας. 
1.5. Επιπλέον, η διεύρυνση της αγοράς με τη δημιουργία 
μιας ευρωπαϊκής διάστασης θα επιτρέψει την ολοκλήρωση 
της ενοποίησης της αγοράς εργασίας. Ένας πραγματικός 
ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων μπορεί να δημιουρ­
γήσει ένα δυναμισμό στον τομέα της δημιουργίας απασχό­
λησης, ευνοώντας την προσφορά θέσεων απασχόλησης στις 
περιοχές όπου υπάρχει ζήτηση. 
Από της πλευράς των αρχών, και μάλιστα με τη δύναμη της 
πεποίθησης που απορρέει από τις αρχές που ενέπνευσαν τη 
δημιουργία της εσωτερικής αγοράς, υπογραμμίζεται η κοινω­
νική σημασία ενός ελεύθερου και αποτελεσματικού αντα­
γωνισμού, ο οποίος, εντούτοις, χρειάζεται να εδραιωθεί στον 
πλήρη σεβασμό των κοινωνικών κανόνων τόσο από την 
πλευρά των επιχειρήσεων όσο και από την πλευρά των κρα­
τών. Από την άποψη αυτή, τα δημόσια έργα και προμήθειες 
αποτελούν τομείς που απαιτούν ιδιαίτερη επαγρύπνηση. 
1.6. Όλοι οι φορείς που δραστηριοποιούνται στην αγορά 
πρέπει να μπορούν να επωφελούνται από τις ίδιες ευκαιρίες 
πρόσβασης αλλά επίσης και από ίσες δυνατότητες και συνθή­
κες την ώρα της εξόδου τους. Η πρόσβαση στην αγορά και 
η αποβολή από την αγορά αποτελούν τις δύο κρίσιμες αλλά 
ζωτικές στιγμές του μηχανισμού του ανταγωνισμού και θα 
πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο της πλέον αυστηρής 
εποπτείας όσον αφορά την «ισοτιμία», για να ενθαρρυνθεί 
προπάντων ένα δυναμικότερο επιχειρηματικό πνεύμα. 
Εξάλλου, στο εσωτερικό του μηχανισμού αυτού της αγοράς, 
πρέπει να εξασφαλισθεί ότι όλοι οι φορείς, ιδιωτικοί, δημό­
σιοι, ατομικοί, εταιρικοί ή συνεταιριστικοί, έχουν υιοθετήσει 
την ορθή συμπεριφορά σε ό,τι αφορά τις συμφωνίες τιμών, 
την ποσότητα παραγωγής, τις ζώνες διάθεσης καθώς και τους 
πλέον ποικίλους συνδυασμούς τους (άδειες, συνεργασίες). 
Κανένα συγκεκριμένο δόγμα δεν είναι αναγκαίο για να γίνει 
γνωστός και να εκτιμηθεί ο μηχανισμός αυτός. Εντούτοις, 
πρέπει να υπάρξουν σαφείς και σταθερές διατάξεις για να 
καθίσταται δυνατή η απαλλαγή, ή η καταδίκη, η ενθάρρυνση 
ή η αποθάρρυνση. Είναι αναγκαία και επαρκής μια πολιτική, 
ένα πλαίσιο αναφοράς, ένας τελικός στόχος. 
Αυτός ο τελικός στόχος είναι σήμερα η ολοκλήρωση της 
εσωτερικής αγοράς. Στην πραγματικότητα, ο τελικός αυτός 
στόχος υπήρχε ανέκαθεν αφού προβλέπεται στη Συνθήκη της 
Ρώμης. Σήμερα ωστόσο καθίσταται ακόμη πιο επείγων, πιο 
σαφής και πιο επιτακτικός. 
2. Οι νομοθετικές πτυχές 
2.1. Η νομική κατάσταση στο θέμα του ανταγωνισμού δεν 
απαιτεί τόσο νέες ρυθμίσεις — εκτός από αυτές που έχουν 
ήδη προγραμματισθεί — όσο σταθεροποίηση και σαφήνεια 
μέσω ιδίως της απλοποίησης και επιτάχυνσης των διαδι­
κασιών στο βαθμό που το επιτρέπει ή το υποδεικνύει η 
αποκτηθείσα πείρα, ενώ παράλληλα πρέπει να επιδειχθεί η 
συνήθης προσοχή ως προς τις μεταβολές και την εξέλιξη 
μεμονωμένων τομέων της οικονομίας και της παραγωγής. 
Κανονισμοί απαλλαγής κατά κατηγορίες 
2.2. Οι τομείς που καλύπτονται από έναν κανονισμό απαλ­
λαγής κατά κατηγορία είναι πολυάριθμοι και έτσι σε μια πρώτη φάση όχι μόνο το έργο της Επιτροπής διευκολύνεται 
αλλά αυξάνονται και η σαφήνεια και η νομική βεβαιότητα. 
Εντούτοις δεν πρέπει ωστόσο το νομικό μέσο του κανονισμού 
να θεωρηθεί ως μοναδική λύση για όλα τα προβλήματα. 
Κάθε τομέας της οικονομίας έχει πράγματι την δική του 
ιδιαιτερότητα όσον αφορά τις δομές και —σήμερα— όσον 
αφορά τον ρυθμό και τους τρόπους μετασχηματισμού και 
αλλαγής, πράγμα που απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή για την 
κατανόηση των αντίστοιχων προβλημάτων από όση απαιτεί­
ται για την καθιέρωση νέων κανόνων και περιορισμών. 
Η μελέτη και η εμπεριστατωμένη γνώση των φαινομένων 
πάνω στα οποία θα πρέπει να βασισθούν η επαγρύπνηση και 
η διασφάλιση της προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού 
αποτελούν προϋποθέσεις για να εφαρμοσθεί μια αποτελεσμα­
τική πολιτική ανταγωνισμού. 
Συμφωνίες για την εκχώρηση αδειών εκμετάλλευσης τεχνο­
γνωσίας 
2.3. Όσον αφορά το σχέδιο κανονισμού για την απαλλαγή 
κατά κατηγορίες στα πλαίσια της εκχώρησης αδειών εκμετάλ­
λευσης τεχνογνωσίας η Επιτροπή ορθώς εμμένει στις διαβου­
λεύσεις πριν το υιοθετήσει. 
Πράγματι πρόκειται για μια περίπλοκη συμβατική κατά­
σταση που εντάσσεται σχεδόν πάντοτε σε πολύ ευρύτερες 
συμφωνίες. 
Ο αυτόματος παραλληλισμός με τον κανονισμό που αφορά 
τις συμφωνίες εκχώρησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, παραλ­
ληλισμός ο οποίος δεν ανταποκρίνεται πάντοτε στην πραγμα­
τικότητα, δεν θα απλοποιήσει το έργο της Επιτροπής, λόγω 
ακριβώς των ιδιαζόντων οικονομικών, τεχνικών, εμπορικών 
και νομικών χαρακτηριστικών των συμβάσεων για την τεχνο­
γνωσία. Γι' αυτό το σχέδιο κανονισμού, η ΟΚΕ θα καταρτίσει 
γνωμοδότηση στην οποία και θα αποφανθεί για τις λεπτο­
μέρειες των εν λόγω ρυθμίσεων. 
Συμφωνίες franchising (Συμφωνίες παραχώρησης προνομίων) 
2.4. Κατ' ανάλογο τρόπο, οι συμφωνίες franchising, όπως 
βεβαιώνει η ίδια η Επιτροπή, «αποτελούν έναν τύπο ειδικής 
σύμβασης που δεν μπορεί να συγκριθεί με τις συμβάσεις 
αποκλειστικής διάθεσης». 
Από την άποψη αυτή, επικροτούνται οι προσπάθειες που 
καταβάλλει η Επιτροπή για τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων, 
προσπάθειες που έχουν σαν σκοπό να γίνει γνωστή και να 
προσδιορισθεί με σαφήνεια η νέα αυτή κατηγορία συμβάσεων 
διαμέσου λίγων και σαφών κανόνων. Η ΟΚΕ θα εκφράσει τη 
γνώμη της και γι'αυτήν επίσης την πρόταση οδηγίας. 
Συγκεντρώσεις 
2.5. Με το σχέδιο κανονισμού για τις «συγκεντρώσεις» η 
Επιτροπή προτίθεται να εξέλθει κατά κάποιο τρόπο από το 
αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί στους κόλπους του Συμβου­
λίου. 
Για το σχέδιο αυτό το οποίο έχει επανειλημμένως τροποποιη­
θεί, η ΟΚΕ επίσης έχει διατυπώσει τόσο γενικές όσο και 
ειδικές παρατηρήσεις, τις οποίες εντούτοις δεν έχει λάβει 
υπόψη η Επιτροπή. 
8. 2. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 35/13 
Με την ικανοποίηση ότι το αδιέξοδο αυτό φαίνεται να έχει 
επιτέλους ξεπερασθεί, η ΟΚΕ εκφράζει την ευχή να αναλη­
φθεί αμέσως μια νέα και ταχεία ανασκόπηση των προβλη­
μάτων αυτών, λαμβανομένων υπόψη των μεταβολών που 
έχουν στο μεταξύ μεσολαβήσει και θα μεσολαβήσουν στην 
Κοινότητα καθώς και εκτός Κοινότητας, ακόμη και βρα-
χυπροθέσμως. 
Σ'αυτό το στάδιο που χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό δυνα­
μισμού όλων των συνιστωσών της αγοράς κάθε περίπτωση 
συγκέντρωσης με στόχο τον ορθολογισμό και την αναδιάρ­
θρωση, πρέπει να εκτιμάται υπό το πρίσμα μιας σφαιρικής 
πολιτικής σε κοινοτικό επίπεδο που θα λαμβάνει υπόψη όλους 
τους άλλους παράγοντες που ενεργούν στη διεθνή σκηνή και 
στα πλαίσια της προστασίας των κοινωνικών αξιών. 
Είναι απαραίτητο να επιδειχθεί ιδιαίτερη προσοχή όσον 
αφορά την προστασία της απασχόλησης εν ανάγκη με την 
προσφυγή στην λήψη κοινοτικών μέτρων και μέτρων μετα­
τροπής για να καταστεί δυνατή ή διέλευση από τις μεταβατι­
κές φάσεις. 
Κοινές επιχειρήσεις 
2.6. Με τον έλεγχο των συγκεντρώσεων συνδέεται και ο 
έλεγχος των κοινών επιχειρήσεων οι οποίες επιβάλλεται να 
προσδιορισθούν με σαφήνεια. Οι κατευθυντήριες γραμμές θα 
πρέπει να εναρμονισθούν με τη στάση της Επιτροπής 
απέναντι στις συγκεντρώσεις, με τέτοιο τρόπο ώστε και σε 
αυτή την περίπτωση να αυξηθεί η ασφάλεια του νομοθετικού 
πλαισίου μέσα στο οποίο οι επιχειρήσεις θα πρέπει να λαμ­
βάνουν τις αποφάσεις τους και να ανταγωνίζονται. 
Το πρόβλημα του καθορισμού παραμέτρων απαιτείται οπωσ­
δήποτε να εξετασθεί αφού ληφθούν υπόψη ο εξωκοινοτικός 
ανταγωνισμός, ο οποίος χρειάζεται να εκτιμηθεί υπό το φως 
των πολλαπλών πτυχών του αριθμού των επιχειρήσεων των 
παραγομένων ποσοτήτων, του επιπέδου της υφισταμένης 
υψηλής τεχνολογίας καθώς και των συνεργασιών και των 
οικονομιών κλίμακος. 
Αλλά και ως προς την άποψη αυτή επίσης η ΟΚΕ επιθυμεί 
τη διενέργεια σχετικών διαβουλεύσεων. 
Κοινοτικό δίκαιο και εθνικά δικαστήρια 
2.7. Έχοντας ακριβώς επίγνωση της κοινοτικής και 
παγκόσμιας καταστάσεως, οι νομοθεσίες των κρατών μελών 
σχετικά με τον ανταγωνισμό δεν πρέπει να παρουσιάζουν 
μεταξύ τους αποκλίσεις και να συνεπάγονται διακριτική μετα­
χείριση. 
Ως προς αυτό και με στόχο την ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 Α της Συνθή­
κης, η Επιτροπή έχει καθήκον να τονίσει και να καταστήσει 
σεβαστή την αρχή της υπεροχής του κοινοτικού δικαίου 
έναντι της εθνικής νομοθεσίας. 
Προς το σκοπό αυτό η Επιτροπή είναι ανάγκη να λάβει 
όλα τα μέτρα που είναι απαραίτητα για την εξάλειψη κάθε 
διακριτικής μεταχείρισης, καθ'οιανδήποτε έννοια, η οποία 
μεταχείριση στρεβλώνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των οικο­
νομικών επιχειρηματιών και είναι απολύτως ασυμβίβαστη με 
την ιδέα μιας μεγάλης αγοράς χωρίς εσωτερικά σύνορα. 3. Βιομηχανική πολιτική στο πλαίσιο μιας ενεργού πολιτικής 
ανταγωνισμού — Οι «κρατικές» ενισχύσεις 
3.1. Μολονότι η Συνθήκη της Ρώμης δεν προβλέπει την 
περίπτωση μιας κοινής βιομηχανικής πολιτικής, οι στρε­
βλώσεις του ανταγωνισμού είναι ασφαλώς ασυμβίβαστες με 
έναν κοινοτικό βιομηχανικό χώρο. 
Για το λόγο αυτό, η πολιτική ανταγωνισμού πρέπει να λάβει 
υπόψη τη βιομηχανική πολιτική. Στην πολιτική αυτή την 
οποία η Επιτροπή έχει θέσει προοδευτικώς σε ενέργεια με 
τρόπο πραγματιστικό, περιλαμβάνονται οι παρεμβάσεις 
στους βιομηχανικούς τομείς που διέρχονται κρίση οι περιφε­
ρειακές πολιτικές που αποσκοπούν στην υποστήριξη των 
διεργασιών εκβιομηχάνισης και ακόμη η κοινοτική υποστή­
ριξη της έρευνας και της βιομηχανικής καινοτομίας. 
Συγκεκριμένα, οι παρεμβάσεις αυτές των οποίων σκοπός είναι 
να ευνοηθεί η διεργασία αναδιάρθρωσης και αναπροσαρμο­
γής των τομέων που διέρχονται κρίση, η προσωρινή προστα­
σία τομέων που διέρχονται συγκυριακή κρίση μπορούν να 
θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με μια πολιτική ανταγωνισμού 
δραστήρια και δυναμική, όπως εκείνη την ύπαρξη της οποίας 
έχει επανειλημμένως ευχηθεί η ΟΚΕ και, προπάντων, 
μπορούν να θεωρηθούν σαν ουσιαστικοί παράγοντες ενθαρ­
ρύνσεως. Το ίδιο πράγμα ισχύει και για τις παρεμβάσεις που 
ευεργετούν ευαίσθητες βιομηχανίες ή βιομηχανίες οι οποίες 
διαδραματίζουν κινητήριο ρόλο, καθώς και για τις παρεμ­
βάσεις που αποσκοπούν στην ενθάρρυνση και την υποστή­
ριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και, τέλος, για όλες τις 
παρεμβάσεις που αφορούν την υψηλή τεχνολογία και τους 
τομείς του μέλλοντος. 
Την αυτή σημασία έχει και η φορολογική πολιτική. Αλλά 
το πρόβλημα δεν είναι μόνο φοροτεχνικό: είναι πρόβλημα 
ουσιαστικά πολιτικό στο μέτρο που αποτελεί αναπόσπαστο 
τμήμα του σχεδίου μιας «ενιαίας αγοράς». Επανειλημμένως 
η ΟΚΕ έχει υπενθυμίσει πόσο επηρεάζει τον ανταγωνισμό η 
μεγάλη διαφοροποίηση που χαρακτηρίζει ακόμη τις «διαρ­
θρώσεις» των κρατών μελών της Κοινότητας όχι μόνο τις 
φορολογικές αλλά και τις συνολικές και εκείνες του προϋπο­
λογισμού. 
Επικροτείται και ενθαρρύνεται η προσπάθεια που καταβάλλει 
η Επιτροπή, για την εναρμόνιση της προσέγγισης των νομο­
θεσιών και της φορολογίας, και παράλληλα υπενθυμίζεται 
ότι δεν πρέπει να περιορισθεί στην άμεση φορολογία. 
Οι κρατικές ενισχύσεις 
3.2. Η ευθύνη των κρατών μελών σχετικά με την προστασία 
της ελευθερίας του ανταγωνισμού εκφράζεται επίσης, αν όχι 
κατά κύριο λόγο, με την εθνική πολιτική σε όσον αφορά τις 
ενισχύσεις στις επιχειρήσεις. 
Κάθε χρόνο αφιερώνεται ένα ειδικό κεφάλαιο στο πρόβλημα 
των κρατικών ενισχύσεων που αποτελεί ουσιαστικό θέμα, 
βάσει του οποίου θα κριθεί στο σύνολο της η αξιοπιστία 
αυτής της ίδιας της πολιτικής ανταγωνισμού της Επιτροπής. 
Οι ενισχυμένες διαδικασίες που υφίστανται και οι «κατευ­
θυντήριες γραμμές» που θεσπίστηκαν τα τελευταία χρόνια 
από την Επιτροπή είναι επαρκείς στο μέτρο που δημιουργούν 
ένα πλαίσιο κανόνων και κατευθύνσεων χρήσιμων τόσο για 
τα κράτη μέλη όσο και για τις επιχειρήσεις. Σκοπός του 
πλαισίου αυτού είναι κατά κύριο λόγο να τεθεί υπό έλεγχο 
μία σειρά μέσων και εθνικών πρωτοβουλιών που σε πολλές 
περιπτώσεις απέκρυπταν την πραγματικότητα των ενισχύ­
σεων με τρόπους που ήταν λίγο διαφανείς. 
Αριθ. C 35/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 2. 88 
Εάν γενικότερα πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι υπάρχει ομοφωνία 
ότι οι ενισχύσεις δεν πρέπει να απαλλάσσουν τις επιχειρήσεις 
από τις ευθύνες τους, χρειάζεται ακόμη περισσότερο να εν­
θαρρυνθεί η Επιτροπή όσον αφορά την επαγρύπνηση και τον 
έλεγχο που ασκεί σχετικά με την πραγματική ύπαρξη ενός 
«κοινοτικού συμφέροντος», το οποίο είναι ανάγκη να 
προστατευθεί, προπάντων, στους ευαίσθητους τομείς, όπου η 
έλλειψη ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης είναι 
εμφανέστερη, με όλες τις κοινωνικές συνέπειες που συνεπάγε­
ται αυτή η κατάσταση και όπου ο ανταγωνισμός γίνεται 
ακόμη εντονότερος. 
Και σ'αυτό το ευαίσθητο πεδίο, επίσης, η Επιτροπή πρέπει 
να δράσει προβάλλοντας πάντοτε τον πρωταρχικό στόχο της 
«ενιαίας αγοράς». Πράγματι η αγορά δεν θα είναι ενιαία και 
ανταγωνιστική παρά μόνο στο μέτρο που ο μηχανισμός του 
ανταγωνισμού θα λειτουργεί ορθά. 
4. Ελευθερία ανταγωνισμού και προστατευτισμός — Εμπο­
ρική πολιτική και πολυμερείς διαπραγματεύσεις 
4.1. Λόγω της προστατευτικής τάσης που παρατηρείται και 
σε διεθνές επίπεδο, η σημασία της οποίας δεν φαίνεται να 
μειώνεται καθόλου πρέπει να υπάρξει μια πολιτική αντα­
γωνισμού που θα επιβλέπει τόσο στο εσωτερικό όσο και στο 
εξωτερικό της Κοινότητας στα πλαίσια της οποίας επιβάλλε­
ται να υιοθετηθούν γραμμές δράσης διαυγείς, ελαστικές, αλλά 
και απρόσωπου χαρακτήρα. 
Οι παράγοντες που έχουν συμβάλλει στην εμφάνιση και την 
ενίσχυση του προστατευτισμού είναι πολλαπλοί. Μπορούν 
ωστόσο να εξατομικευθούν κατά έναν τρόπο γενικό μεταξύ 
των ανισοτήτων που χαρακτηρίζουν την παγκόσμια οικονο­
μική ανάπτυξη, στην αστάθεια των συναλλαγματικών ισοτι­
μιών καθώς και στις αναπόφευκτες διαρθρωτικές μεταβολές 
που μεσολαβούν στην παγκόσμια οικονομία. 
Ορισμένοι από τους παράγοντες αυτούς είναι στενά συνδεδε­
μένοι με τη «φορά των πραγμάτων», με την εξέλιξη της 
οικονομίας ενώ άλλοι εξαρτώνται επίσης από τη βούληση 
των κυβερνήσεων και, συνεπώς, από την έκβαση των διαπραγ­
ματεύσεων μεταξύ των κρατών. 
Στο πεδίο αυτό η Επιτροπή δικαιούται να δράσει λόγω της 
«εντολής» που της έχουν αναθέσει τα 12 ευρωπαϊκά κράτη. 
Το διεθνές εμπόριο αποτελεί, χάρη στη διαδικασία του αντα­
γωνισμού, το καλύτερο μέσον για να ευνοηθεί η αποτελεσμα­
τικότητα και η οικονομική ανάπτυξη. Συνεπώς αποτελεί 
ανησυχητικό στοιχείο το γεγονός ότι πολλαπλασιάζονται τα 
εμπόδια για ένα πολυμερές εμπορικό σύστημα. 
Βρυξέλλες, 16 Δεκεμβρίου 1987. Έχει απολύτως πρωταρχική σημασία να αντιστραφεί η τάση 
εκείνη η οποία συνίσταται στην υιοθέτηση ειδικών διακρι­
τικών μέτρων. Με άλλα λόγια πρέπει να ενισχυθεί η πολυμε­
ρής διάσταση των εμπορικών σχέσεων και να ληφθούν τα 
κατάλληλα μέτρα για να προωθηθούν με ταχύ ρυθμό οι δια­
πραγματεύσεις στα πλαίσια της ΓΣΔΕ. 
Μια άλλη πτυχή που πρέπει να αντιμετωπισθεί αφορά την 
τήρηση των κανόνων καθώς και μια αυστηρότερη και αποτε­
λεσματικότερη ρύθμιση των διαφωνιών. 
4.2. Είναι γνωστό ότι η βασική ευθύνη των δασμολογικών 
μειώσεων που εφαρμόζονται σε διεθνή κλίμακα κατά τρόπο 
γενικευμένο και συγκεκριμένο πρέπει να αποδοθεί κατά κύριο 
λόγο στους επτά γύρους εμπορικών διαπραγματεύσεων που 
διεξήχθηκαν υπό την αιγίδα της ΓΣΔΕ. 
Ο πρώτος γύρος πραγματοποιήθηκε στο 1948, δέκα χρόνια 
πριν από τη γέννηση της Κοινότητας, η οποία όμως αμέσως 
αντιμετώπισε το πρόβλημα εσωτερικού τελωνειακού αφο­
πλισμού ολοκληρώνοντας το μάλιστα πολύ νωρίτερα από ό,τι 
προέβλεπε το χρονοδιάγραμμα. 
Ωστόσο, οι δυσκολίες αυξήθηκαν, λόγω κυρίως της κρίσης 
που έπληξε την οικονομία και την απασχόληση πράγμα που 
προκάλεσε σε πολλές χώρες, και μάλιστα σε τρίτες χώρες, 
ακριβώς αμυντικές αντιδράσεις προστατευτικής φύσεως. 
Σήμερα το πρόβλημα της ελευθερίας του διεθνούς εμπορίου 
έχει καταστεί πιο πολύπλοκο. Γι'αυτό το λόγο θα πρέπει να 
διεξαχθούν πολυμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών 
για το θέμα αυτό με μεγάλη τεχνική και πολιτική ικανότητα, 
με σθένος και φαντασία και όχι μόνο σαν τα κράτη να ήσαν 
απλοί παρατηρητές. 
Η πολιτική ανταγωνισμού της Κοινότητας—η οποία αποβλέ­
πει όλως ιδιαιτέρως στην πραγματοποίηση της εσωτερικής 
αγοράς χωρίς να παραβλέπει, ωστόσο, το πλαίσιο του 
παγκοσμίου ανταγωνισμού—οφείλει να αναλάβει να παρά­
σχει σαφείς ενδείξεις για καρποφόρες και ταχείες διαπραγμα­
τεύσεις για να διασφαλισθούν οι οικονομικές και κοινωνικές 
αξίες της Επιτροπής στο σύνολο της. 
4.3. Η πολιτική ανταγωνισμού που εφαρμόζει η ΕΟΚ δεν 
μπορεί να αποσυνδεθεί από το διεθνές περιβάλλον και την 
πρακτική των τρίτων χωρών στο θέμα των ενώσεων, του 
ντάμπιγκ ή των ενισχύσεων των κρατών στους διάφορους 
οικονομικούς τομείς. 
Η ΟΚΕ επιθυμεί όπως η Επιτροπή επισυνάπτει στην ετήσια 
έκθεση της μια ανάλυση των πρακτικών που είναι αντίθετες 
με τον ανταγωνισμό και οι οποίες διαπιστώνονται σε τρίτες 
χώρες καθώς και των επιπτώσεων τους στις συναλλαγές με 
την ΕΟΚ. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT