ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
Βρυξέλλες , 5.6.2002
COM(2002) 277 τελικό
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Έγγραφο  διαβούλευσης : Προς  ενίσχυση  της διαβούλευσης  και του διαλόγου  - Πρόταση
σχετικά  µε τις γενικές  αρχές  και τις ελάχιστες  προδιαγραφές  για τη διαβούλευση  των
ενδιαφερο µένων  µερών  από την Επιτροπή
2ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Έγγραφο  διαβούλευσης : Προς  ενίσχυση  της διαβούλευσης  και του διαλόγου  - Πρόταση
σχετικά  µε τις γενικές  αρχές  και τις ελάχιστες  προδιαγραφές  για τη διαβούλευση  των
ενδιαφερο µένων  µερών  από την Επιτροπή
3Σχέδιο
Έγγραφο  διαβούλευσης
Προς  ενίσχυση  της διαβούλευσης  και του διαλόγου  - Πρόταση  σχετικά  µε τις γενικές
αρχές  και τις ελάχιστες  προδιαγραφές  για τη διαβούλευση  των ενδιαφερο µένων  µερών
από την Επιτροπή
I. Εισαγωγή
Η επικοινωνία  µεταξύ  των ευρωπαϊκών  οργάνων  και της κοινωνίας  πραγ µατοποιείται  µε
διάφορους  τρόπους :
– κατά  πρώτο  λόγο ,  µέσω του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  που αποτελείται  από τους
εκλεγ µένους  αντιπροσώπους  των ευρωπαίων  πολιτών ,
– µέσω των θεσµοθετη µένων  συµβουλευτικών  οργάνων  της ΕΕ (Οικονο µική και
Κοινωνική  Επιτροπή  και Επιτροπή  των Περιφερειών ), βάσει  του ρόλου  τους δυνά µει των
Συνθηκών ,
– και µέσω λιγότερο  επίση µων άµεσων  επαφών  µε τα ενδιαφερό µενα µέρη.
Η Επιτροπή , στη Λευκή  Βίβλο  για την Ευρωπαϊκή  ∆ιακυβέρνηση , δεσµεύεται  να συµβάλει
στην  ενίσχυση  της διαβούλευσης  και του διαλόγου  στην  ΕΕ.
Μέσω  του παρόντος  εγγράφου  για τη διαβούλευση  των ενδιαφερο µένων  µερών , η Επιτροπή
δίδει  συνέχεια  στις δεσµεύσεις  που ανέλαβε . Το έγγραφο  αυτό  αποτελεί  παράλληλα , άµεση
συµβολή  στο "Σχέδιο  δράσης  για την καλύτερη  ρύθµιση" και στη νέα προσέγγιση  για την
αξιολόγηση  των επιπτώσεων  που εκδόθηκαν  ταυτόχρονα  από την Επιτροπή .
Η ευρεία  διαβούλευση  δεν αποτελεί  νέο φαινό µενο για την Επιτροπή . Πράγ µατι το εν λόγω
όργανο  έχει µακρά  παράδοση  διαβουλεύσεων  µε τα εξωτερικά  ενδιαφερό µενα µέρη κατά  την
εκπόνηση  των πολιτικών  της. Η Επιτροπή  έχει ενσω µατώσει  την εξωτερική  διαβούλευση
στην  επεξεργασία  της πολιτικής  σε όλους  σχεδόν  τους τοµείς.
Τα πλεονεκτή µατα που παρέχει  η ανοικτή  στάση  της Επιτροπής  στις συνεισφορές  από
εξωτερικούς  παράγοντες  έχουν  συνεπώς  ήδη αναγνωρισθεί . Ωστόσο , η Επιτροπή  δεν διέθετε
µέχρι σήµερα µια κοινή  προσέγγιση  από το σύνολο  των υπηρεσιών  της όσον  αφορά  τον
τρόπο  µε τον οποίο  διεξάγει  τις διαβουλεύσεις . Η κάθε  υπηρεσία  διαθέτει  τους δικούς  της
µηχανισ µούς και µεθόδους  για τις διαβουλεύσεις  µε τις οµάδες συµφερόντων  στον  αντίστοιχο
τοµέα της αρµοδιότητάς  της. Ενώ αναµφισβήτητα  η πρακτική  αυτή  οδήγησε  σε πολλές
περιπτώσεις  στην  ανάπτυξη  καλών  σχέσεων  µεταξύ  της Επιτροπής  και των οµάδων
συµφερόντων , υπάρχει  µια γενική  άποψη  που συµµερίζονται  πολλοί  σε επίπεδο  Επιτροπής
και µεταξύ  των διαβουλευο µένων , ότι η διαδικασία  πρέπει  να χαρακτηρίζεται  από
4µεγαλύτερη  συνοχή . Η εκτίµηση αυτή  επιβεβαιώθηκε  και από τις αντιδράσεις  των
ενδιαφερο µένων  µερών  στη Λευκή  Βίβλο  για τη ∆ιακυβέρνηση1.
Στο παρόν  έγγραφο  η Επιτροπή  παρουσιάζει  ορισµένες βασικές  αρχές  οι οποίες  πρέπει  να
διέπουν  τις σχέσεις  της µε τα ενδιαφερό µενα µέρη και προτείνει  δέσµη ελάχιστων
προδιαγραφών  για τις διαδικασίες  διαβούλευσης  της Επιτροπής .
Ο γενικός  στόχος  του εγγράφου  αυτού  είναι  να διασφαλιστεί  η πραγ µατοποίηση  της
διαβούλευσης  µε τον δέοντα  τρόπο  µε όλα τα ενδιαφερό µενα µέρη.
Οι βασικοί  στόχοι  της προτεινό µενης προσέγγισης  µπορούν  να συνοψιστούν  ως ακολούθως :
/g183 Να συµβάλει  στη βελτίωση  της συµµετοχής  των ενδιαφερο µένων  µερών  µέσω µιας πιο
διαφανούς  διαδικασίας  διαβούλευσης  η οποία  θα ενισχύσει  την υποχρέωση  που έχει η
Επιτροπή  να λογοδοτεί .
/g183 Να καθοριστούν  γενικές  αρχές  και προδιαγραφές  για τη διαβούλευση  που θα επιτρέψουν
στην  Επιτροπή  να οργανώσει  ορθολογικά  τις διαδικασίες  διαβούλευσης  και να τις
εφαρ µόσει µε κατάλληλο  και συστη µατικό  τρόπο .
/g183 Να θεσπίσει  ένα συνεκτικό  πλαίσιο  διαβούλευσης  που θα είναι  αρκετά  ευέλικτο  ώστε  να
λαµβάνει  υπόψη  τις επιµέρους  απαιτήσεις  των διαφόρων  κατηγοριών  συµφερόντων
καθώς  και την ανάγκη  εκπόνησης  κατάλληλων  στρατηγικών  διαβούλευσης  για κάθε
πρόταση  πολιτικής .
/g183 Να ευνοήσει  την αµοιβαία  εκµάθηση  και ανταλλαγή  βέλτιστων  πρακτικών  εντός  της
Επιτροπής .
Το παρόν  έγγραφο  θα καταχωρηθεί  στο ∆ιαδίκτυο  ώστε  να µπορούν  να το συµβουλευτούν
όσοι ενδιαφέρονται . Λεπτο µέρειες  για τους τρόπους  µε τους οποίους  τα ενδιαφερό µενα µέρη
µπορούν  να συµµετάσχουν  στην  εν λόγω  διαβούλευση  περιλα µβάνονται  στο µέρος V.
II. Συνολική  αιτιολόγηση  των διαδικασιών  διαβούλευσης  της Επιτροπής
∆ιαβούλευση  – Μια επωφελής  για όλους  επιλογή
Η διαβούλευση  αποτελεί  µέρος των δραστηριοτήτων  όλων  των ευρωπαϊκών  οργάνων  καθόλη
τη διάρκεια  της νοµοθετικής  διαδικασίας , από τη φάση  της διαµόρφωσης  της πολιτικής
προκει µένου να υποβληθεί  η πρόταση  της Επιτροπής ,  έως την τελική  έκδοση  µέτρου  από το
νοµοθέτη  και την εφαρ µογή του. Οι διαβουλεύσεις  αυτές , ανάλογα  µε τα θέµατα που
αντιµετωπίζονται , έχουν  ως στόχο  να δοθεί  η δυνατότητα  στους  αντιπροσώπους  των
περιφερειακών  και τοπικών  αρχών , στις οργανώσεις  της κοινωνίας  των πολιτών , στις
επιχειρήσεις  και στις ενώσεις  επιχειρήσεων , στους  ενδιαφερό µενους  πολίτες , στους
πανεπιστη µιακούς  κύκλους  ή στους  εµπειρογνώ µονες καθώς  και στα ενδιαφερό µενα µέρη
των τρίτων  χωρών  να παράσχουν  τη συνεισφορά  τους.
                                                
1Τα σχόλια  αυτά  περιλα µβάνονται  στην  ιστοσελίδα  της Επιτροπής  "∆ιακυβέρνηση "
http://europa.eu.int/comm/governance/index_en.htm
5Όσον  αφορά  τους θεσµοθετη µένους  µηχανισ µούς διαβούλευσης , η Επιτροπή , το Κοινοβούλιο
και το Συµβούλιο  υποβοηθούνται  από ειδικά  συµβουλευτικά  όργανα , την Οικονο µική και
Κοινωνική  Επιτροπή  (ΟΚΕ ) και την Επιτροπή  των Περιφερειών  (ΕτΠ). Η Επιτροπή  αποδίδει
ιδιαίτερη  σηµασία στην  ενθάρρυνση  των εν λόγω  οργάνων  να αναλάβουν  πιο ενεργητικό
ρόλο  και έχει λάβει  τα αναγκαία  µέτρα για την επίτευξη  αυτού  του στόχου  (βλ. κεφάλαιο  III).
Ωστόσο , ο ουσιαστικός  ρόλος  που διαδρα µατίζουν  τα εν λόγω  συµβουλευτικά  όργανα  δεν
αποκλείει  τις άµεσες επαφές  µεταξύ  της Επιτροπής  και των ενδιαφερο µένων  οµάδων .
Πράγ µατι, οι ευρείες  διαβουλεύσεις  συνιστούν  µέρος των υποχρεώσεων  που ανέλαβε  η
Επιτροπή  σύµφωνα  µε τις συνθήκες  και συµβάλλουν  στην  υποβολή  θεµελιωµένων
προτάσεων  στη νοµοθετική  αρχή . Η διαβούλευση  αυτή  είναι  σύµφωνη  µε το νοµικό πλαίσιο
της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , δυνά µει του οποίου  "η Επιτροπή  πρέπει  [...] να προβαίνει  σε ευρείες
διαβουλεύσεις  πριν προτείνει  νοµοθεσία  και να δηµοσιεύει , όπου  αυτό επιβάλλεται , έγγραφα
διαβουλεύσεων "2.
Συνεπώς , δεν υπάρχει  αντίφαση  µεταξύ  της ευρείας  διαβούλευσης  και της έννοιας  της
αντιπροσωπευτικής  δηµοκρατίας . Η διαδικασία  λήψης  αποφάσεων  στην  ΕΕ νοµιµοποιείται
κατά  πρώτο  και κύριο  λόγο  από τους εκλεγ µένους  αντιπροσώπους  των λαών  της Ευρώπης .
Όπως  επιση µαίνει  το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  στο ψήφισ µά του σχετικά  µε τη Λευκή  Βίβλο
για τη ∆ιακυβέρνηση3: “Η διαβούλευση  µε ενεχό µενους  κύκλους  [...] µπορεί  µόνο να
συµπληρώνει  και όχι να υποκαθιστά  τις διαδικασίες  και αποφάσεις  των νοµοθετικών  και
δηµοκρατικά  νοµιµοποιη µένων  οργάνων ·  στη νοµοθετική  διαδικασία  µπορούν  να λαµβάνουν
αποφάσεις  µόνο το Συµβούλιο  και το Κοινοβούλιο , ως νοµοθέτες  [….]”. Η κατευθυντήρια
γραµµή συνεπώς  για την Επιτροπή  είναι  ότι πρέπει  να δίδεται  στα ενδιαφερό µενα µέρη το
δικαίω µα του λόγου  αλλά  όχι της ψήφου .
Αφετέρου , δεν πρέπει  να υποτι µάται η πρόκληση  της διασφάλισης  κατάλληλης  και ίσης
µεταχείρισης  για όλα τα ενδιαφερό µενα µέρη που συµµετέχουν  στις διαδικασίες
διαβούλευσης . Η Επιτροπή  υπογρά µµισε ειδικότερα  την πρόθεσή  της να "περιορίσει  τον
κίνδυνο  λαµβάνοντες  τις αποφάσεις  να λάβουν  υπόψη  µια µόνο πτυχή  του θέµατος ή
ορισµένες οµάδες να έχουν  προνο µιούχο  πρόσβαση  […].”4
Το πλαίσιο  που προτείνεται  στο παρόν  έγγραφο  θα συµβάλει  στο να ξεπεραστεί  ο κίνδυνος
αυτός .
Η Επιτροπή , εκπληρώνοντας  την υποχρέωσή  της για διαβούλευση , φροντίζει  ώστε  οι
προτάσεις  της να είναι  τεχνικά  βιώσι µες, υλοποιήσι µες και να βασίζονται  σε µια προσέγγιση
εκ των κάτω  προς  τα άνω. Με άλλα  λόγια , η ορθή  διαβούλευση  εξυπηρετεί  διπλό  στόχο
συµβάλλοντας  στην  ποιοτική  βελτίωση  των πολιτικών  και ενισχύοντας  παράλληλα  τη
συµµετοχή  των ενδιαφερο µένων  µερών  και του κοινού  γενικότερα . Οι χαρακτηριζό µενες από
διαφάνεια  και συνοχή  διαδικασίες  διαβούλευσης  που εφαρ µόζονται  από την Επιτροπή
παρουσιάζουν  και ένα άλλο  πλεονέκτη µα: επιτρέπουν  όχι µόνο την ευρύτερη  συµµετοχή  του
κοινού  αλλά  παρέχουν  και στο νοµοθέτη  περισσότερες  δυνατότητες  να ελέγχει  τις
δραστηριότητες  της Επιτροπής  (π.χ. κοινοποιώντας  έγγραφα  που συνοψίζουν  τα
αποτελέσ µατα της διαβούλευσης ).
Ο ειδικός  ρόλος  της οργανω µένης κοινωνίας  των πολιτών
                                                
2 Πρωτόκολλο  (Αριθ . 7) σχετικά  µε την εφαρ µογή των αρχών  της επικουρικότητας  και της αναλογικότητας  το οποίο
έχει προσαρτισθεί  στη συνθήκη  του Άµστερντα µ.
3 A5-0399/2001
4 Λευκή  Βίβλος  για την Ευρωπαϊκή  ∆ιακυβέρνηση
6Παρόλο  που οι οµάδες-στόχοι  ποικίλλουν  ανάλογα  µε τις περιστάσεις , η Επιτροπή  πρέπει
πάντα  να διασφαλίζει  κατά  τις διαδικασίες  διαβούλευσης  την δυνατότητα  έκφρασης  όλων
των ενδιαφερο µένων  µερών  της κοινωνίας .
Στο πλαίσιο  αυτό  η οργανω µένη κοινωνία  των πολιτών  διαδρα µατίζει  σηµαντικό  ρόλο
καθόσον  διευκολύνει  έναν ευρύ  πολιτικό  διάλογο . Για το λόγο  αυτό , η Επιτροπή , στη Λευκή
Βίβλο  για την Ευρωπαϊκή  ∆ιακυβέρνηση , τόνισε  τη σηµασία της συµµετοχής  των εν λόγω
οργανώσεων  στις διαδικασίες  διαβούλευσης . Η Επιτροπή  ενθαρρύνει  ειδικότερα  µια
συνεκτική  προσέγγιση  όσον  αφορά  την εκπροσώπηση  της οργανω µένης κοινωνίας  των
πολιτών  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο .
Ο ειδικός  ρόλος  της οργανω µένης κοινωνίας  των πολιτών  στις σύγχρονες  δηµοκρατίες
συνδέεται  στενά  µε το θεµελιώδες  δικαίω µα των πολιτών  να συγκροτούν  ενώσεις
προκει µένου να επιδιώξουν  κοινό  στόχο , όπως  ορίζεται  στο άρθρο  12 του Ευρωπαϊκού
Χάρτη  Θεµελιωδών  ∆ικαιω µάτων .5 Η συµµετοχή  σε µια ένωση  παρέχει  στους  πολίτες  µια
επιπλέον  δυνατότητα  ενεργούς  συµµετοχής  πέραν  εκείνης  που παρέχεται  µέσω των πολιτικών
κοµµάτων  ή των εκλογών .
Λευκή  Βίβλος  για την ευρωπαϊκή  διακυβέρνηση
“Η κοινωνία  των πολιτών  διαδρα µατίζει  σηµαντικό  ρόλο  στην προβολή  των ανησυχιών  του
πολίτη  και την παροχή  υπηρεσιών  που εξυπηρετούν  τις ανάγκες  του λαού . […] Η κοινωνία  των
πολιτών  βλέπει  όλο και περισσότερο  την Ευρώπη  σαν το ιδανικό  βήµα για την αλλαγή  των
πολιτικών  προσανατολισ µών και της κοινωνίας . [...] Πρόκειται  για µια ευκαιρία  να εµπλακούν
πιο ενεργά  οι πολίτες  στην επίτευξη  των στόχων  της Ένωσης  και να τους προσφερθεί  ένα
διαρθρω µένο πλαίσιο  για ανάδραση , κριτική  και διαµαρτυρία ".
Στον  τοµέα αυτό  προκύπτουν  ορισµένες δυσκολίες  από το γεγονός  ότι δεν υπάρχει  κοινός  ή
αναγνωρισ µένος νοµικά ορισµός της έννοιας  "οργανω µένη κοινωνία  των πολιτών ". Ο όρος
αυτός  µπορεί  ωστόσο  να χρησι µεύσει  για να αναφερθεί  κανείς  σε ένα σύνολο  οργανώσεων
στις οποίες  περιλα µβάνονται : οι παράγοντες  της αγοράς  εργασίας  (ενώσεις  εργαζο µένων  και
εργοδοτών  - δηλαδή  οι κοινωνικοί  εταίροι ), ενώσεις  που αντιπροσωπεύουν  οικονο µικούς  και
κοινωνικούς  φορείς  οι οποίοι  δεν είναι  κοινωνικοί  εταίροι  υπό την στενή  έννοια  (για
παράδειγ µα οι ενώσεις  των καταναλωτών ), οι ΜΚΟ  (µη κυβερνητικές  οργανώσεις ) οι οποίες
ενώνουν  τους ανθρώπους  γύρω  από ένα κοινό  σκοπό , όπως  οι περιβαλλοντικές  οργανώσεις ,
οι οργανώσεις  για τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα, οι φιλανθρωπικές  οργανώσεις , οι οργανώσεις
στον  τοµέα της εκπαίδευσης  και της κατάρτισης  κλπ, οι οργανώσεις  που βασίζονται  στις
τοπικές  κοινωνίες  (δηλαδή  οργανώσεις  που δηµιουργούνται  από τη βάση  της κοινωνίας  και
επιδιώκουν  στόχους  προσανατολισ µένους  στα µέλη τους), όπως  οργανώσεις  νέων ,
οικογενειακές  ενώσεις  και όλες οι οργανώσεις  µέσω των οποίων  οι πολίτες  συµµετέχουν  στην
τοπική  και δηµοτική  ζωή, και,  τέλος ,  οι θρησκευτικές  κοινότητες .6
Είναι  προφανές  ότι η περιγραφή  αυτή  συγκεντρώνει  τις βασικές  δοµές της κοινωνίας  εκτός
από την κυβέρνηση  και τη δηµόσια διοίκηση , περιλα µβανο µένων  οικονο µικών  παραγόντων
που γενικά  δεν θεωρούνται  ότι υπάγονται  στον  τριτογενή  τοµέα ή στις ΜΚΟ . Η περιγραφή
                                                
5«Κάθε  πρόσωπο  έχει δικαίω µα στην  ελευθερία  του συνέρχεσθαι  ειρηνικώς  και στην  ελευθερία  του
συνεταιρίζεσθαι  σε όλα τα επίπεδα , ιδίως  στον  πολιτικό  και στον  συνδικαλιστικό  τοµέα καθώς  και
στους  τοµείς που αναφέρονται  στον  πολίτη  (…)».
6Η περιγραφή  αυτή  ανταποκρίνεται  στην  ανάλυση  που περιλα µβάνεται  στη γνώµη της Οικονο µικής και
Κοινωνικής  Επιτροπής  µε τίτλο  "Ο ρόλος  και η συµβολή  της οργανω µένης κοινωνίας  των πολιτών
στην  ευρωπαϊκή  οικοδό µηση" (ΕΕ C 329, 17 No εµβρίου  1999, σ. 30
7αυτή  έχει το πλεονέκτη µα να είναι  πλήρης  και αποδεικνύει  ότι η έννοια  της οργανω µένης
κοινωνίας  των πολιτών  είναι  βαθιά  ριζωµένη στις δηµοκρατικές  παραδόσεις  των κρατών
µελών  της Ένωσης .
III. Βελτίωση  των διαδικασιών  διαβούλευσης  της Επιτροπής  - µια συνεχής  πορεία
Η Επιτροπή  δεν πραγ µατοποιεί  τώρα  τα πρώτα  βήµατα στο θέµα της συµµετοχής  των
ενδιαφερο µένων  µερών . Κατά  τα τελευταία  έτη έχει λάβει  σειρά  µέτρων  για να βελτιώσει
περαιτέρω  τον τρόπο  διεξαγωγής  των διαβουλεύσεων . Στη συνέχεια  του εγγράφου
παρουσιάζονται  ορισµένα παραδείγ µατα.
Η Επιτροπή  θα συνεχίσει  την πορεία  αυτή  στο µέλλον . Για παράδειγ µα, σε έναν τοµέα που
έχει ιδιαίτερη  σηµασία για τους ευρωπαίους  πολίτες , η Επιτροπή  δεσµεύτηκε  να εφαρ µόσει
την σύµβαση  της ΟΕΕ  των Ηνωµένων  Εθνών  σχετικά  µε την πρόσβαση  στην  πληροφόρηση ,
τη συµµετοχή  του κοινού  στη λήψη  αποφάσεων  και την πρόσβαση  στη δικαιοσύνη  για
περιβαλλοντικά  θέµατα (σύµβαση  του Aarhus7).
Ένας  πιο ενεργός  ρόλος  για τα θεσµοθετη µένα συµβουλευτικά  όργανα
Όπως  αναφέρθηκε  στην  εισαγωγή , η Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή  (ΟΚΕ ) και η
Επιτροπή  των Περιφερειών  (ΕτΠ) διαδρα µατίζουν  σηµαντικό  ρόλο  στην  διαδικασία
διαβούλευσης  βασισ µένο στις συνθήκες . Ως θεσµοθετη µένα συµβουλευτικά  όργανα  της ΕΕ,
αντικατοπτρίζουν  µια βαθιά  ριζωµένη παράδοση  διαβούλευσης . Η Επιτροπή  επιθυ µεί να
αξιοποιήσει  την εµπειρία  τους και ενθαρρύνει  ένα πιο ενεργητικό  ρόλο  για τα εν λόγω
όργανα .
Στο πλαίσιο  αυτό  η Επιτροπή  συνήψε  το 2001 πρωτόκολλα  συνεργασίας  µε την ΟΚΕ  και την
ΕτΠ αντίστοιχα . Στόχος  των πρωτοκόλλων  αυτών  είναι  να ενισχυθεί  ο ρόλος  των οργάνων  ως
διαµεσολαβητών   αφενός  µε την οργανω µένη κοινωνία  των πολιτών  (ΟΚΕ ) και αφετέρου  µε
τις Περιφερειακές  Αρχές  (ΕτΠ). Όσον  αφορά  την ΟΚΕ , η νέα αυτή  προσέγγιση  συµβαδίζει
σε σηµαντικό  βαθµό µε το πνεύµα της συνθήκης  της Νίκαιας . Η συνθήκη  ενισχύει  το ρόλο
της ΟΚΕ  στο πλαίσιο  της Κοινότητας  ορίζοντας  ότι το εν λόγω  όργανο  "αποτελείται  από
αντιπροσώπους  των διαφόρων  οικονο µικών  και κοινωνικών  συνιστωσών  της οργανω µένης
κοινωνίας  των πολιτών ".
Στο επίπεδο  της Επιτροπής , τα εν λόγω  πρωτόκολλα  θα εφαρ µοστούν  µε βάση  έναν
εσωτερικό  οδηγό  των υπηρεσιών  της Επιτροπής8.
Σύµφωνα  µε τα πρωτόκολλα , θα ζητηθεί  από τα εν λόγω  όργανα  να οργανώσουν  προσεχώς
διαβουλεύσεις  εξ ονόµατος της Επιτροπής . Στην  περίπτωση  αυτή  θα χρειασθεί  να συζητηθεί
µε τα όργανα  αυτά  ο τρόπος  µε τον οποίο  θα ενταχθούν  στο πλαίσιο  που ορίζεται  στο παρόν
έγγραφο .
                                                
7Αυτό  απαιτεί  ενδεχο µένως  πρόσθετα  µέτρα εφαρ µογής σε κοινοτικό  επίπεδο  τα οποία  εξετάζονται .
8 Η εφαρ µογή των εν λόγω  πρωτοκόλλων  θα περιλάβει  ειδικότερα : αιτήµατα διερευνητικής  γνώµης για
εγκάρσια  θέµατα στο πλαίσιο  των στρατηγικών  προτεραιοτήτων  της Επιτροπής  και συστη µατική
διαβούλευση  για τις πράσινες  και τις λευκές  βίβλους · ενίσχυση  της ad hoc συνεργασίας  (ακροάσεις ,
κοινές  διασκέψεις , άλλες  εκδηλώσεις ).
Όσον  αφορά  την ΟΚΕ , µε βάση  την εγκάρσια  λειτουργία  της σύνθεσης ,, µπορούν  να εξετασθούν  άλλες
δυνατότητες  συνδρο µής µε στόχο  την ενίσχυση  του ρόλου  που διαδρα µατίζει  το όργανο  αυτό
διευκολύνοντας  το διάλογο  µε την κοινωνία  των πολιτών .
8Ανοικτές  διαδικασίες  διαβούλευσης
Η Επιτροπή  διεξάγει  ευρείες  διαδικασίες  διαβούλευσης  µε βάση  έγγραφα  διαβούλευσης  όπως
οι Πράσινες  και Λευκές  Βίβλοι  και οι ανακοινώσεις . Στο πλαίσιο  των εν λόγω  ανοικτών
διαβουλεύσεων  όλα τα ενδιαφερό µενα µέρη δύνανται  να καταθέσουν  τη συνεισφορά  τους
δυνά µει της ανοικτής  προς  όλους  προσέγγισης  που εφαρ µόζει η Επιτροπή .
Ανακύπτουν  ωστόσο  ορισµένα πρακτικά  προβλή µατα τη µελέτη  των οποίων  έχει ξεκινήσει  η
Επιτροπή . Οι ανοικτές  διαδικασίες  διαβούλευσης  µπορούν  να οδηγήσουν  σε µεγάλο  αριθµό
σχολίων  των οποίων  συχνά  η επεξεργασία  είναι  δύσκολη  αν όχι αδύνατη . Με την
πρωτοβουλία  για την διαλογική  χάραξη  πολιτικών  η Επιτροπή  ανέπτυξε  ειδικό  µέσο του
∆ιαδικτύου  το οποίο  µπορεί  να συµβάλει  στην  αντιµετώπιση  του προβλή µατος.
9Πρωτοβουλία  για τη διαλογική  χάραξη  πολιτικών  (∆ΧΠ )
Στις 3 Απριλίου  2001 η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  εξέδωσε  πρωτοβουλία  για τη διαλογική  χάραξη
πολιτικών  (C(2001) 1014) η οποία  αποσκοπεί  στη βελτίωση  της διακυβέρνησης  µέσω της
χρήσης  του διαδικτύου  για τη συλλογή  και ανάλυση  των αντιδράσεων  της αγοράς
προκει µένου οι τελευταίες  να αξιοποιούνται  κατά  τη διαδικασία  χάραξης  των πολιτικών  της
Ευρωπαϊκής  Ένωσης . Η πρωτοβουλία  ∆ΧΠ  είναι  ένα από τα µέσα που θα συνδρά µουν την
Επιτροπή ,  υπό την ιδιότητά  της της σύγχρονης  δηµόσιας  διοίκησης , στο να ανταποκρίνεται
ταχύτερα  και ακριβέστερα  στα αιτήµατα των πολιτών , των καταναλωτών  και των
επιχειρήσεων .
Η πρωτοβουλία  για τη διαλογική  χάραξη  πολιτικών  περιλα µβάνει  την ανάπτυξη  δύο
µηχανισ µών µε βάση  το διαδίκτυο  που θα δώσουν  τη δυνατότητα  στην  Επιτροπή  να
αξιολογεί  επιτοπίως  τις επιπτώσεις  από τις πολιτικές  της ΕΕ (ή την έλλειψη  επιπτώσεων ):
– Ένα µηχανισ µό ανατροφοδότησης  για τη συλλογή  αυθόρ µητων  αντιδράσεων  της αγοράς ,
ο οποίος  χρησι µοποιεί  τα υφιστά µενα δίκτυα  και τα σηµεία επαφής  ως ενδιά µεσους
φορείς  για να διασφαλίζει  τη διαρκή  πρόσβαση  στις απόψεις  και εµπειρίες  των
οικονο µικών  φορέων  και των πολιτών  της ΕΕ.
– Ένα µηχανισ µό διαβούλευσης  ο οποίος  έχει σχεδιαστεί  ώστε  να λαµβάνει  και να
καταχωρεί  ταχέως  και µε διαρθρω µένο τρόπο  τις αντιδράσεις  στις νέες πρωτοβουλίες . Ο
µηχανισ µός αυτός  περιλα µβάνει  τη θέσπιση  µονίµων επιτροπών  για την αξιολόγηση  των
εν λόγω  γνωµών, όπως  η επιτροπή  για τις επιχειρήσεις .
Εστιασ µένες διαδικασίες  διαβούλευσης
Για µια επιτυχή  διαβούλευση  πρέπει  να επιλεχθούν  τα πιο κατάλληλα  όργανα  διαβούλευσης .
Στο πλαίσιο  αυτό  µπορεί  να χρειαστεί  να προσδιοριστούν  σαφώς  οι οµάδες στόχοι  της
διαδικασίας  διαβούλευσης .
Παραδείγ µατα τέτοιων  µηχανισ µών εστιασ µένης διαβούλευσης  αποτελούν  τα επίση µα φόρα
διαβούλευσης  που έχουν  θεσπιστεί  από την Επιτροπή  ή άλλες  διαρθρω µένες οµάδες
διαβούλευσης  καθώς  και ad hoc  διαβουλεύσεις  (ακροάσεις ) µε προσκεκλη µένους
αντιπροσώπους  των συγκεκρι µένων  τοµεακών  συµφερόντων9 και του ενδιαφερό µενου
κοινού .
Λόγω  της φύσεώς  τους, τα φόρα  αυτά  παρέχουν  προνο µιούχα  πρόσβαση  στη διαδικασία
επεξεργασίας  των πολιτικών  της Επιτροπής . Ελάχιστη  προϋπόθεση  για διαφανή
διακυβέρνηση  είναι  συνεπώς  να προβληθούν  περισσότερο  οι υπάρχοντες  αυτοί  µηχανισ µοί
διαβούλευσης . Σήµερα υπάρχει  στο ∆ιαδίκτυο  βάση  δεδοµένων  για τους εν λόγω  φορείς , που
περιλα µβάνει  πληροφορίες  σχετικά  µε τις αρµοδιότητες , τη σύνθεση  και τις µεθόδους
εργασίας  τους.
                                                
9 Στον  τοµέα των χρηµατοοικονο µικών  υπηρεσιών , η Επιτροπή  έχει θεσπίσει , µε βάση  το ψήφισ µα για
την αποτελεσ µατικότερη  ρύθµιση των αγορών  κινητών  αξιών  που εκδόθηκε  από το Ευρωπαϊκό
Συµβούλιο  της Στοκχόλ µης το Μάρτιο  του 2001, διαδικασία  πρόωρης , ευρείας  και συστη µατικής
διαβούλευσης  για την έκδοση  νοµοθετικών  διατάξεων  και τεχνικών  µέτρων  εφαρ µογής.
10CONECCS
Πληροφορίες  για τους επίση µους και διαρθρω µένους  συµβουλευτικούς  οργανισ µούς έχουν
συγκεντρωθεί  σε βάση  δεδοµένων10 µε την ονοµασία CONECCS ( ∆ιαβούλευση , Ευρωπαϊκή
Επιτροπή  και Κοινωνία  των Πολιτών ). Στόχος  της εν λόγω  βάσης  είναι  να παρέχει
πληροφορίες  για τις επιτροπές  και για τα άλλα  πλαίσια  διαβούλευσης  που χρησι µοποιεί  η
Επιτροπή  για να λάβει  τη γνώµη της οργανω µένης κοινωνίας  των πολιτών  κατά  τρόπο
επίση µο ή διαρθρω µένο.
Στην  ιστοσελίδα  CONECCS του εξυπηρετητή  Europa το κοινό  µπορεί  να βρει επίσης
πληροφορίες  για οργανώσεις  µη κερδοσκοπικού  χαρακτήρα  της κοινωνίας  των πολιτών . Η
κατάρτιση  του καταλόγου  των εν λόγω  οργανώσεων  γίνεται  σε εθελοντική  βάση  µε στόχο  να
χρησι µεύσει  µόνο ως πηγή  πληροφοριών  και όχι ως όργανο  διαπίστευσης .
Η βάση  CONECCS αποτελεί  ένα δυνα µικό µέσο που εξελίσσεται  συνεχώς .
Είναι  προφανές  ότι οι ανοικτές  και οι πιο εστιασ µένες διαδικασίες  διαβούλευσης  δεν είναι
απαραίτητα  ασύµβατες . Ανάλογα  µε το εξεταζό µενο θέµα πολιτικής , συχνά  συνδυάζονται
αµφότερες  στις διαδικασίες  διαβούλευσης  µε σκοπό  να επιτευχθεί  η µεγαλύτερη  δυνατή
συνεισφορά  από τα ενδιαφερό µενα µέρη.
IV. Γενικές  αρχές  και ελάχιστες  προδιαγραφές  για διαβουλεύσεις  από την Επιτροπή
Εκτός  από τις εξελίξεις  που περιγράφονται  στο κεφάλαιο  ΙΙΙ, η Επιτροπή  επιθυ µεί σήµερα να
πραγ µατοποιήσει  ένα περαιτέρω  επιχειρησιακό  βήµα για την ενίσχυση  της διαβούλευσης
προτείνοντας  ορισµένες γενικές  αρχές  και ελάχιστες  προδιαγραφές  για τις διαδικασίες
διαβούλευσης  που διεξάγει .
Φύση  και στόχος
Η Επιτροπή  προτείνει  οι σχέσεις  της µε τα ενδιαφερό µενα µέρη να βασίζονται  σε ορισµένες
θεµελιώδεις  αρχές  οι οποίες  θα προσδιορίζουν  το περιβάλλον  εντός  του οποίου
πραγ µατοποιείται  η διαβούλευση . Οι αρχές  αυτές  θα αποτελέσουν  επίσης  τη βάση  για
οποιεσδήποτε  µελλοντικές  εξελίξεις  στην  πολιτική  που ακολουθείται  στον  εν λόγω  τοµέα. Οι
προτεινό µενες αρχές  είναι  εµπνευσ µένες κατά  κύριο  λόγο  από τις γενικές  αρχές  που διέπουν
τη διεξαγωγή  των δραστηριοτήτων  της Επιτροπής  και παρουσιάστηκαν  στη Λευκή  Βίβλο  για
την ευρωπαϊκή  διακυβέρνηση : συµµετοχή , διαφάνεια , λογοδότηση , αποτελεσ µατικότητα  και
συνοχή .
Για να είναι  αποδοτική  η διαβούλευση , η δέσµευση  για την εφαρ µογή των εν λόγω  αρχών  δεν
µπορεί  να είναι  µονοµερής: εναπόκειται  σε καθε µία από τις πλευρές  που συµµετέχουν  στη
διαδικασία  αυτή  να φροντίσουν  για την αποτελεσ µατική  εφαρ µογή των εν λόγω  αρχών .
                                                
10 http://europa.eu.int/comm/civil_society/coneccs/index.htm
11Προτείνεται  λοιπόν , η Επιτροπή  κατά  τη διεξαγωγή  των ανοικτών  ή/και των εστιασ µένων
διαβουλεύσεών  της για τις σηµαντικές  πρωτοβουλίες  πολιτικής11 να εφαρ µόζει τις γενικές
αρχές  και τις ελάχιστες  προδιαγραφές  που ορίζονται  στο παρόν  έγγραφο , µε την επιφύλαξη
πιο προχωρη µένων  πρακτικών  που έχουν  ήδη θεσπιστεί  από τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  ή
πιο ειδικών  κανόνων  που θεσπίζονται  για ορισµένους  τοµείς πολιτικής . Ωστόσο , ούτε οι
γενικές  αρχές  ούτε οι ελάχιστες  προδιαγραφές  είναι  νοµικά δεσµευτικές .
Για τους σκοπούς  του εν λόγω  εγγράφου  ο όρος  "διαβούλευση " προσδιορίζει  της διαδικασίες
εκείνες  µέσω των οποίων  η Επιτροπή  επιθυ µεί να συγκεντρώσει  τις  συνεισφορές   των
εξωτερικών  ενδιαφερο µένων  µερών  κατά  τη διαµόρφωση  της πολιτικής  πριν ληφθεί  απόφαση
από το Σώµα των Επιτρόπων . Κατά  συνέπεια  αποκλείονται  από το πεδίο  εφαρ µογής των
γενικών  αρχών  και των ελάχιστων  προδιαγραφών  οι ακόλουθοι  τοµείς:
– Ειδικά  πλαίσια  διαβούλευσης  που προβλέπονται  από τις συνθήκες  (π.χ. οι ρόλοι  των
διοργανικών  συµβουλευτικών  οργάνων , ο κοινωνικός  διάλογος  σύµφωνα  µε τα άρθρα
137 έως 139 της ΣΕΚ ) ή σε άλλα  νοµοθετικά  κείµενα της Κοινότητας
– Απαιτήσεις  σε θέµατα διαβούλευσης  δυνά µει άλλων  διεθνών  συµφωνιών
– Συµµετοχή  των αντιπροσώπων  των κρατών  µελών  µέσω της καλού µενης διαδικασίας
"επιτροπολογίας "12.
Όπως  επιση µαίνεται  στη Λευκή  Βίβλο  για την Ευρωπαϊκή  ∆ιακυβέρνηση , οι γενικές  αρχές
και οι ελάχιστες  προδιαγραφές  για τη διαβούλευση  θα συµπληρωθούν  αλλά  δεν θα
αντικατασταθούν  στο µέλλον  από δύο άλλα  µέσα που αναπτύσσει  επί του παρόντος  η
Επιτροπή :
– Σειρά  κατευθυντηρίων  γραµµών για τη χρησι µοποίηση  της εµπειρογνω µοσύνης  οι οποίες
έχουν  ως στόχο  να ενσω µατώσουν  και να διαδώσουν  τις βέλτιστες  πρακτικές . Ειδικότερα ,
πρέπει  να διασφαλίσουν  την ικανότητα  λογοδοσίας , την πολυφωνία  και την ακεραιότητα
της χρησι µοποιού µενης εµπειρογνω µοσύνης . Θα εφαρ µόζονται  ιδίως  στις περιπτώσεις
εκείνες  που µια πτυχή  της πολιτικής  της Επιτροπής  εξαρτάται  σε κάποιο  βαθµό από την
επιστη µονική  αξιολόγηση . Οι κατευθυντήριες  αυτές  γραµµές θα εφαρ µοστούν  παράλληλα
µε τις ελάχιστες  προδιαγραφές  που παρουσιάζονται  στο παρόν  κείµενο, καθόσον  συχνά
υπάρχει  διάδραση  µεταξύ  των εµπειρογνω µόνων  και των ενδιαφερο µένων  µερών  κατά
την επεξεργασία  των πολιτικών .
– Ένα πλαίσιο  για πιο συστη µατικό  διάλογο  µε τις ενώσεις  των περιφερειακών  και τοπικών
κυβερνήσεων  στην  ΕΕ.
Τα µέσα αυτά  θα ανταποκρίνονται  στις επιµέρους  απαιτήσεις  του κάθε  τοµέα πολιτικής .
                                                
11 Σηµαντικές  πρωτοβουλίες  πολιτικής  είναι  ιδίως  εκείνες  για τις οποίες  απαιτείται  εκτετα µένη
αξιολόγηση  των επιπτώσεων
12 Σύµφωνα  µε την απόφαση  του Συµβουλίου  1999/468/E Κ
12Γενικές  αρχές
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ
“[Η] ποιότητα  των […] πολιτικών  της ΕΕ εξαρτάται  από την εξασφάλιση  ευρείας  συµµετοχής
σε όλη την πορεία  της πολιτικής  - από τη χάραξή  της έως την εφαρ µογή της.”13
Η Επιτροπή  δεσµεύεται  να ακολουθήσει  κατά  την ανάπτυξη  και εφαρ µογή των πολιτικών  της
ΕΕ µια προσέγγιση  στο πλαίσιο  της οποίας  θα ζητεί  τη συµµετοχή  όλων . Κατά  συνέπεια  η
Επιτροπή  δεσµεύεται  να πραγ µατοποιεί  την ευρύτερη  δυνατή  διαβούλευση  για κάθε
σηµαντική  πρωτοβουλία . Αυτό  ισχύει  ιδίως  στο πλαίσιο  των νοµοθετικών  προτάσεων .
∆ΙΑΦΑΝΕΙΑ  ΚΑΙ  ΛΟΓΟ∆ΟΤΗΣΗ
“Τα [Ευρωπαϊκά ] όργανα  πρέπει  να εργάζονται  κατά  τρόπο  πιο διάφανο  […] προκει µένου να
ενισχυθεί  η εµπιστοσύνη  προς  τόσο πολύπλοκα  όργανα  .”14
“Κάθε  όργανο  της ΕΕ πρέπει  να εξηγεί  και να αναλα µβάνει  την ευθύνη  για ό,τι κάνει  στο
πλαίσιο  της Ευρώπης ”.15
Η Επιτροπή  πιστεύει  ότι οι διαδικασίες  της διοίκησης  και της χάραξης  της πολιτικής  πρέπει
να είναι  ορατές  από τον εξωτερικό  κόσµο προκει µένου να γίνουν  κατανοητές  και να είναι
αξιόπιστες . Αυτό  ισχύει  κατά  κύριο  λόγο  για τη διαδικασία  διαβούλευσης  η οποία  λειτουργεί
ως το αρχικό  σηµείο επαφής  µε τα συµφέροντα  στην  κοινωνία .
Η διαδικασία  διαβούλευσης  που εφαρ µόζεται  από την Επιτροπή  πρέπει  συνεπώς  να
χαρακτηρίζεται  από διαφάνεια  τόσο  για τους άµεσα συµµετέχοντες  όσο και για το ευρύ
κοινό . Πρέπει  να διευκρινίζονται  σαφώς :
/g183 τα θέµατα που εξετάζονται
/g183 οι µηχανισ µοί διαβούλευσης  που χρησι µοποιούνται
/g183 µε ποιον  πραγ µατοποιεί  τη διαβούλευση  και γιατί
/g183 ποιοι  παράγοντες  επηρέασαν  τις αποφάσεις  κατά  τη χάραξη  της πολιτικής .
Εξυπακούεται  ότι και τα ίδια τα ενδιαφερό µενα µέρη πρέπει  να ενεργούν  σε πλαίσιο
διαφάνειας  προκει µένου το κοινό  να γνωρίζει  τους φορείς  που συµµετέχουν  στη διαδικασία
διαβούλευσης  και τον τρόπο  συµπεριφοράς  τους.
Η διαφάνεια  και η λογοδότηση  αποτελούν  σηµαντικές  αρχές  που πρέπει  να διέπουν  τη
συµπεριφορά  των οργανώσεων  όταν επιδιώκουν  να συµβάλουν  στην  εκπόνηση  των
πολιτικών  της ΕΕ. Πρέπει  να καθίσταται  σαφές :
                                                
13 Λευκή  Βίβλος  για την Ευρωπαϊκή  ∆ιακυβέρνηση
14 Οµοίως
15 Οµοίως
13/g183 ποια συµφέροντα  εκπροσωπούν
/g183 σε ποιο βαθµό γίνεται  η εν λόγω  εκπροσώπηση
/g183 πόσο  πιστά  εκπροσωπούνται  τα εν λόγω  συµφέροντα
Τα ενδιαφερό µενα µέρη που επιθυ µούν να υποβάλουν  σχόλια  για µια πρόταση  της Επιτροπής
πρέπει  συνεπώς  να είναι  σε θέση  να παράσχουν  στην  Επιτροπή  και στο ευρύ  κοινό  τις
πληροφορίες  που περιγράφονται  ανωτέρω . Στο πλαίσιο  αυτό  η βάση  δεδοµένων  CONECCS
αναµένεται  να αποδειχθεί  χρήσι µο µέσο.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
“Οι πολιτικές  πρέπει  να είναι  αποτελεσ µατικές  και έγκυρες , να παρέχουν  ό,τι χρειάζεται ".16
Για να είναι  αποτελεσ µατική  η διαβούλευση  πρέπει  να ξεκινήσει  όσο το δυνατόν  πιο έγκαιρα .
Τα ενδιαφερό µενα µέρη θα συµµετάσχουν  συνεπώς  στην  εκπόνηση  της πολιτικής  σε ένα
στάδιο  κατά  το οποίο  µπορούν  ακόµη να επηρεάσουν  τη διαµόρφωση  των κύριων  στόχων ,
των µεθόδων  εφαρ µογής, των δεικτών  απόδοσης  και ενδεχο µένως , των αρχικών
κατευθυντήριων  γραµµών της εν λόγω  πολιτικής . Η διαβούλευση  ενδέχεται  να χρειαστεί  να
πραγ µατοποιηθεί  σε περισσότερα  του ενός στάδια .
Επιπλέον , είναι  προς  όφελος  τόσο  της Επιτροπής  όσο και των εξωτερικών  ενδιαφερο µένων
µερών  να κατανοήσουν  την οπτική  γωνία  της άλλης  πλευράς . Η Επιτροπή  ενεργεί  στο
πλαίσιο  µιας πολιτικής  και σε ένα κοινοτικό  πλαίσιο  που επηρεάζεται  από πολλούς
παράγοντες . Πρέπει  για παράδειγ µα να λαµβάνει  υπόψη  τις υποχρεώσεις  της έναντι  των
υπολοίπων  ευρωπαϊκών  οργάνων  δυνά µει των συνθηκών  καθώς  και τις διεθνείς  της
υποχρεώσεις  προς  τρίτες  χώρες  και διεθνείς  οργανισ µούς.
Απαραίτητη  προϋπόθεση  για την αποτελεσ µατικότητα  είναι  η τήρηση  της αρχής  της
αναλογικότητας . Η µέθοδος  και το εύρος  της διενεργού µενης διαβούλευσης  πρέπει  πάντα  να
έχουν  αναλογική  σχέση  µε την επίπτωση  της πρότασης  που αποτελεί  το αντικεί µενο της
διαβούλευσης , ενώ πρέπει  επίσης  να λαµβάνονται  υπόψη  οι ειδικοί  περιορισ µοί που
συνδέονται  µε την πρόταση .
Η καλύτερη  κατανόηση  των παραγόντων  αυτών  και των µεθόδων  εργασίας  της Επιτροπής  θα
συµβάλει  ώστε  τα εξωτερικά  ενδιαφερό µενα µέρη να έχουν  ρεαλιστικές  προσδοκίες  σχετικά
µε τους στόχους  προς  επίτευξη .
ΣΥΝΟΧΗ
“Πολιτικές  και δράση  πρέπει  να έχουν  συνοχή  […]”17
Η Επιτροπή  θα διασφαλίσει  τη συνοχή  και τη διαφάνεια  κατά  την διεξαγωγή  των
διαβουλεύσεων  από τις υπηρεσίες  της.
                                                
16 Οµοίως
17 Οµοίως
14Η Επιτροπή  θα περιλάβει  στις διαδικασίες  διαβούλευσης  µηχανισ µούς ανάδρασης ,
αξιολόγησης  και ανάλυσης .
Ωστόσο , δεν αρκεί  να ελέγχει  µόνο η Επιτροπή  την αποτελεσ µατικότητά  της στο πλαίσιο  της
διαδικασίας  διαβούλευσης . Οι οµάδες συµφερόντων  πρέπει  επίσης  να διαθέτουν  µηχανισ µούς
παρακολούθησης  της διαδικασίας  προκει µένου να εξάγουν  χρήσι µα συµπεράσ µατα και να
είναι  σε θέση  να διαπιστώσουν  την αποτελεσ µατικότητα  της συµµετοχής  τους σε ένα
σύστη µα διαφανές  ανοιχτό  και υπεύθυνο .
Τα αποτελέσ µατα της παρακολούθησης  αυτής  µπορούν  στη συνέχεια  να εξεταστούν  από
κοινού  µε τα αντίστοιχα  της εσωτερικής  διαδικασίας  ελέγχου  της Επιτροπής  επιτρέποντας
έτσι να σχηµατιστεί  µια καλύτερη  εικόνα  για τη λειτουργία  του συστή µατος και για τις
δυνατότητες  βελτίωσης  ή επέκτασής  του.
Ελάχιστες  προδιαγραφές
A. ΣΑΦΗΣ  ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ  ΤΗΣ  ∆ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ
Κάθε  ανακοίνωση  στο πλαίσιο  της διαβούλευσης  θα πρέπει  να είναι  σαφής  και
περιεκτική  και να περιλα µβάνει  όλες τις απαιτού µενες πληροφορίες  που διευκολύνουν
τις απαντήσεις .
Οι πληροφορίες  που παρέχονται  στα έγγραφα  στο πλαίσιο  της δηµοσιότητας  και της
διαβούλευσης  θα πρέπει  να περιλα µβάνουν :
/g183 Συνοπτική  περιγραφή  του πλαισίου , του πεδίου  και των στόχων  της διαβούλευσης
περιλα µβανο µένης περιγραφής  των επιµέρους  θεµάτων  που πρόκειται  να συζητηθούν  ή
εκείνων  που έχουν  ιδιαίτερη  σηµασία για την Επιτροπή .
/g183 Αναλυτικές  πληροφορίες  για τις ακροάσεις , συνεδριάσεις  ή διασκέψεις , όταν αυτό
χρειάζεται
/g183 Αναλυτικές  πληροφορίες  σχετικά  µε τα πρόσωπα  µε τα οποία  µπορούν  να έρθουν  σε
επαφή  οι ενδιαφερό µενοι και σχετικά  µε τις προθεσ µίες
/g183 Εξήγηση  των ενεργειών  της Επιτροπής  όσον  αφορά  τις συνεισφορές ,  την ανάδραση  και
παρουσίαση  των εποµένων  σταδίων  επεξεργασίας  της πολιτικής
/g183 Εάν δεν επισυνάπτονται  γίνεται  αναφορά  σε σχετικά  έγγραφα  τεκµηρίωσης
(περιλα µβανο µένων , ενδεχο µένως , βοηθητικών  εγγράφων  των υπηρεσιών  της
Επιτροπής ).
B. ∆ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ
Η Επιτροπή  θα πρέπει  να διασφαλίζει  επαρκή  δηµοσιότητα  µε στόχο  την
ευαισθητοποίηση  και να προσαρ µόζει τα µέσα επικοινωνίας  της στις ανάγκες  του κοινού
στο οποίο  απευθύνεται . Χωρίς  να αποκλείονται  άλλα  µέσα επικοινωνίας , οι  ανοιχτές
δηµόσιες  διαβουλεύσεις  πρέπει  να φιλοξενούνται  πάντα  στο ∆ιαδίκτυο  και να
προαναγγέλλονται  στο "ενιαίο  σηµείο πρόσβασης ".
15Για να εξασφαλιστεί  η πρόσβαση  σε ευρύτερο  κοινό , δηµιουργείται  ενιαίο  σηµείο επαφής  για
τη διαβούλευση  στο οποίο  τα ενδιαφερό µενα µέρη θα µπορούν  να βρουν  πληροφορίες  και
σχετικά  έγγραφα  τεκµηρίωσης . Για το σκοπό  αυτό  η Επιτροπή  δύναται  να χρησι µοποιήσει
την πύλη  πρόσβασης  Web "H φωνή  σας στην  Ευρώπη "18
Πρέπει  ωστόσο  να διατηρηθούν  παράλληλα  µε το ∆ιαδίκτυο  και άλλα  πιο παραδοσιακά
εναλλακτικά  µέσα (π.χ. δελτία  τύπου , ταχυδρο µικές αποστολές ). Η Επιτροπή  οφείλει , στο
µέτρο του δυνατού ,  να παρέχει  τα έγγραφα  για τη διαβούλευση  σε εναλλακτικές  µορφές
ώστε  να εξασφαλίζεται  µεγαλύτερη  δυνατότητα  πρόσβασης  σε άτοµα µε ειδικές  ανάγκες .
Γ. ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ  ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ
Η Επιτροπή  θα πρέπει  πάντα  να προβλέπει  επαρκή  χρόνο  για το χρονικό
προγρα µµατισµό και για την παραλαβή  των απαντήσεων  στις προσκλήσεις  καθώς  και
των γραπτών  συνεισφορών . Η Επιτροπή  κρίνει  επί του παρόντος  σκόπι µο να φροντίσει
ώστε  να παρέχεται  προθεσ µία τουλάχιστον  6 εβδο µάδων  για την παραλαβή  των
απαντήσεων  στις γραπτές  δηµόσιες  διαβουλεύσεις  ενώ να δίδεται  προειδοποίηση  20
εργάσι µων ηµερών  για τις συνεδριάσεις .
Ο βασικός  κανόνας  είναι  να παρέχεται  επαρκής  χρόνος  προετοι µασίας  και προγρα µµατισµού
στα άτοµα που συµµετέχουν  στις διαβουλεύσεις  µε την Επιτροπή .
Κατά  τον καθορισ µό της χρονικής  περιόδου  της διαβούλευσης  πρέπει  να επιδιώκεται  µια
εύλογη  ισορροπία  µεταξύ  της ανάγκης  για επαρκείς  συνεισφορές  και την ανάγκη  για ταχεία
λήψη  αποφάσεων . Σε επείγουσες  περιπτώσεις  ή στην  περίπτωση  που τα ενδιαφερό µενα µέρη
είχαν  ήδη αρκετές  ευκαιρίες  για να εκφράσουν  τις απόψεις  τους, η περίοδος  µπορεί  να
συντο µευθεί . Αντίθετα , µπορεί  να απαιτηθεί  περίοδος  διαβούλευσης  µεγαλύτερη  των 6
εβδο µάδων  προκει µένου να ληφθούν  υπόψη  ορισµένα υφιστά µενα δεσµευτικά  µέσα (αυτό
ισχύει  ειδικότερα  στις απαιτήσεις  για κοινοποιήσεις  στο πλαίσιο  της συµφωνίας  του ΠΟΕ ) ή
ο ειδικός  χαρακτήρας  συγκεκρι µένης πρότασης  (π.χ. λόγω  της ποικιλότητας  των
ενδιαφερο µένων  µερών  ή της πολυπλοκότητας  του θέµατος). Όταν  λήξει  η προθεσ µία για την
υποβολή  των σχολίων , η υπηρεσία  της Επιτροπής  περατώνει  τη διαβούλευση  και προχωρεί
στα επόµενα βήµατα της διοικητικής  διαδικασίας  (π.χ. προετοι µασία για τη λήψη  απόφασης
από το σώµα των επιτρόπων ).
∆. ΒΕΒΑΙΩΣΗ  ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ  ΚΑΙ  ΑΝΑ∆ΡΑΣΗ
Θα πρέπει  να παρέχεται  βεβαίωση  για την παραλαβή  των συνεισφορών . Τα
αποτελέσ µατα της ανοιχτής  δηµόσιας  διαβούλευσης  πρέπει  να παρουσιάζονται  σε
ιστοσελίδες  που συνδέονται  µε το ενιαίο  σηµείο πρόσβασης  στο ∆ιαδίκτυο .
Ανάλογα  µε τον αριθµό των συνεισφορών  και τους διαθέσι µους πόρους , η βεβαίωση
παραλαβής  µπορεί  να λάβει  τη µορφή :
/g183 ατοµικής απάντησης  (µε ηλεκτρονικό  ταχυδρο µείο ή απόδειξη  παραλαβής ), ή
                                                
18 http://europa.eu.int/yourvoice
16/g183 συλλογικής  απάντησης  (µε ηλεκτρονικό  ταχυδρο µείο ή στο ενιαίο  σηµείο πρόσβασης  της
Επιτροπής  για τη διαβούλευση  στο ∆ιαδίκτυο . Η δηµοσίευση  των συνεισφορών  στο
ενιαίο  σηµείο πρόσβασης  εντός  15 εργάσι µων ηµερών , επέχει  θέση  βεβαίωσης
παραλαβής ).
Οι συνεισφορές  εξετάζονται  αναλυτικά  προκει µένου να διαπιστωθεί  εάν και σε ποιο βαθµό οι
γνώµες που έχουν  διατυπωθεί  µπορούν  να ενταχθούν  στις προτάσεις  σχετικά  µε τις πολιτικές .
Οι εν λόγω  συνεισφορές  δηµοσιεύονται  στη σελίδα  του ενιαίου  σηµείου πρόσβασης .
Η Επιτροπή  ενθαρρύνει  πρακτικές  για την παροχή  επαρκούς  ανάδρασης  προς  τα µέρη που
έχουν  απαντήσει  και προς  το ευρύ  κοινό .
Στο πλαίσιο  αυτό , τα επεξηγη µατικά  µνηµόνια που συνοδεύουν  τις νοµοθετικές  προτάσεις
της Επιτροπής  θα περιλα µβάνουν  τα αποτελέσ µατα των προηγού µενων  διαβουλεύσεων , µε
διευκρινίσεις  για τη διεξαγωγή  τους και για τον τρόπο  µε τον οποίο  έχουν  ληφθεί  υπόψη  τα
αποτελέσ µατα στην  πρόταση . Επιπλέον , τα αποτελέσ µατα των διαβουλεύσεων  που έχουν
διεξαχθεί  στο πλαίσιο  της διαδικασίας  αξιολόγησης  των επιπτώσεων  θα παρουσιάζονται
συνοπτικά  στις σχετικές  εκθέσεις .
E. ΕΙ∆ΙΚΑ  ΣΤΟΙΧΕΙΑ  ΓΙΑ ΕΣΤΙΑΣΜΕΝΕΣ  ∆ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ
Όταν  η Επιτροπή  διεξάγει  εστιασ µένες διαβουλεύσεις , θα πρέπει  να φροντίζει  ώστε  τα
ενδιαφερό µενα µέρη να έχουν  την δυνατότητα  να εκφράσουν  τις απόψεις  τους .
Η Επιτροπή , προκει µένου να διασφαλίσει  την ίση µεταχείριση , θα πρέπει  να φροντίσει  για τη
δέουσα  εκπροσώπηση  των ακόλουθων  µερών  στην  εστιασ µένη διαδικασία  διαβούλευσης :
/g183 εκείνων  που επηρεάζονται  από την πολιτική
/g183 εκείνων  που συµµετέχουν  στην  εφαρ µογή της εν λόγω  πολιτικής , ή
/g183 των φορέων  που λόγω  των διακηρυγ µένων  στόχων  τους έχουν  άµεσο ενδιαφέρον  για την
εν λόγω  πολιτική .
Η Επιτροπή , κατά  την επιλογή  των σχετικών  φορέων  για τη διαβούλευση , θα πρέπει  επίσης
να λάβει  υπόψη  τα ακόλουθα  στοιχεία :
/g183 Την ευρύτερη  επίπτωση  της πολιτικής  αυτής  σε άλλους  τοµείς πολιτικής  (για
παράδειγ µα, οι απαιτήσεις  της περιβαλλοντικής  προστασίας19)
/g183 Τις ανάγκες  για συγκεκρι µένη εµπειρία , εµπειρογνω µοσύνη  ή τεχνικές  γνώσεις  όπου
είναι  απαραίτητες
/g183 Την ανάγκη  συµµετοχής  των µη οργανω µένων  συµφερόντων  στη διαδικασία , εφόσον
χρειάζεται
/g183 Τις συνεισφορές  των συµµετεχόντων  σε προηγού µενες διαβουλεύσεις
                                                
19 Άρθρο  6 της συνθήκης  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας
17/g183 Την ανάγκη  τήρησης  ίσων  αποστάσεων , όπου   χρειάζεται , µεταξύ  των αντιπροσώπων :
/g167 των µεγάλων  και των µικρών  οργανώσεων
/g167 των κοινωνικών  και οικονο µικών  παραγόντων
/g167 συµµετοχητων  ευρύτερων  κατηγοριών  και των ειδικών  οµάδων -στόχων
(γυναίκες , ηλικιω µένοι, άνεργοι  ή εθνικές  µειονότητες )
/g167 των οργανώσεων  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση  και των αντίστοιχων  σε χώρες  που
δεν είναι  µέλη αυτής  (π.χ. στις υποψήφιες  ή αναπτυσσό µενες χώρες  ή στις
χώρες  που είναι  σηµαντικοί  εµπορικοί  εταίροι  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης ).
Όταν  το κρίνει  σκόπι µο η Επιτροπή  ενθαρρύνει  τις συνεισφορές  από ενδιαφερό µενα µέρη
οργανω µένα σε ευρωπαϊκό  επίπεδο .
Πρέπει  να επιση µανθεί  ότι η Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή  έχει ορίσει  σειρά
κριτηρίων  επιλεξι µότητας  για τον καλού µενο διάλογο  των πολιτών20· Η ΟΚΕ  επιθυ µεί να
συζητήσει  το θέµα αυτό  περαιτέρω  µε τα ευρωπαϊκά  όργανα  και τις οργανώσεις  της
κοινωνίας  των πολιτών .
Όταν  υπάρχει  ήδη ένα επίση µο ή διαρθρω µένο όργανο  διαβούλευσης , η Επιτροπή  θα πρέπει
να λαµβάνει  τα απαραίτητα  µέτρα για να διασφαλίσει  ότι η σύνθεσή  του θα αντικατοπτρίζει
πιστά  τον τοµέα που αντιπροσωπεύει . Εάν αυτό  δεν συµβαίνει , η Επιτροπή  θα πρέπει  να
εξετάσει  τον τρόπο  µε τον οποίο  θα ληφθούν  υπόψη  όλα τα συµφέροντα  (π.χ. µέσω άλλων
µορφών  διαβούλευσης ).
Τα αποτελέσ µατα των διαβουλεύσεων  µε πιο περιορισ µένη συµµετοχή  θα πρέπει , στο µέτρο
του δυνατού , να µπορούν  να εξεταστούν  από το κοινό  στο ορισθέν  σηµείο ενιαίας  πρόσβασης
στο ∆ιαδίκτυο .
V. ∆ιαβούλευση  για τις προτεινό µενες γενικές  αρχές  και τις ελάχιστες  προδιαγραφές
Μετά  τη δηµοσίευση  της Λευκή  Βίβλου  για την Ευρωπαϊκή  ∆ιακυβέρνηση , διαβιβάστηκαν
στην  Επιτροπή  πολλά  σχόλια21, µε τα οποία  χαιρετίστηκε  θερµά η δέσµευσή  της να θεσπίσει
συνεκτικό  πλαίσιο  για τη διαβούλευση  των ενδιαφερο µένων  µερών . Πολλές  συνεισφορές
περιλα µβάνουν  ήδη επιχειρησιακές  προτάσεις  οι οποίες  συνδέονται  άµεσα µε την προσέγγιση
που αναπτύχθηκε  στο παρόν  έγγραφο . Πολλές  οργανώσεις  εκδήλωσαν  το ενδιαφέρον  τους να
                                                
20 «Για να είναι  επιλέξι µη µια ευρωπαϊκή  οργάνωση  πρέπει : να υφίσταται  µόνιµα σε κοινοτικό  επίπεδο ,
να διασφαλίζει  στα µέλη της άµεση πρόσβαση  στην  εµπειρογνω µοσύνη  και να προβαίνει  σε ταχείες  και
εποικοδο µητικές  διαβουλεύσεις , να εκπροσωπεί  γενικά  ενδιαφέροντα  που ανταποκρίνονται  στα
συµφέροντα  της ευρωπαϊκής  κοινωνίας , να απαρτίζεται  από οργανώσεις  που αναγνωρίζονται  σε εθνικό
επίπεδο  ως αντιπροσωπευτικές  των οµάδων  τους, να διαθέτει  οργανώσεις  που την εκπροσωπούν  στα
περισσότερα  κράτη  µέλη, να λογοδοτεί  στα µέλη της, να διαθέτει  εντολή  εκπροσώπησης  και να δρα σε
ευρωπαϊκό  επίπεδο , να είναι  ανεξάρτητη  ιδιαίτερα  από οικονο µικής άποψης  και όσον  αφορά  τις δοµές
λήψης  αποφάσεών  της (Γνωµοδότηση  για την "Ευρωπαϊκή  ∆ιακυβέρνηση  - µια Λευκή  Βίβλος " της
20ής Μαρτίου  2002, ΟΚΕ 357/2002)
21 Τα σχόλια  αυτά  περιλα µβάνονται  στην  ιστοσελίδα  της Επιτροπής  για τη διακυβέρνηση .
18κοινοποιήσουν  στην  Επιτροπή  αναλυτικότερα  σχόλια  µε βάση  συγκεκρι µένο προσχέδιο
σχετικά  µε το πλαίσιο  της διαβούλευσης .
Η Επιτροπή  επιθυ µεί συνεπώς  να ενθαρρύνει  όλα τα ενδιαφερό µενα µέρη να υποβάλουν  τα
σχόλιά  τους επί των προτεινο µένων  γενικών  αρχών  και ελάχιστων  προδιαγραφών  παρέχοντάς
τους την ευκαιρία  να εκφράσουν  τις απόψεις  τους.
Οι συνεισφορές  αυτές  και τα σχόλια  που έχει ήδη παραλάβει  η Επιτροπή  θα αναλυθούν
προσεκτικά  προκει µένου να διαπιστωθεί  σε ποιο βαθµό µπορούν  να ενσω µατωθούν  στην
τελική  εκδοχή  των γενικών  αρχών  και των ελάχιστων  προδιαγραφών  που θα εκδοθεί  από την
Επιτροπή  το φθινόπωρο  του 2002.
Οι συνεισφορές  στις προτάσεις  της Επιτροπής  µπορούν  να σταλούν  στην  Επιτροπή  µέχρι την
31η Ιουλίου  2002.
Η αποστολή  τους µπορεί  να γίνει είτε µε ηλεκτρονικό  ταχυδρο µείο στην  ακόλουθη
διεύθυνση :
SG-Consultation-minimumstandards@cec.eu.int
ή ταχυδρο µικώς στην  ακόλουθη  διεύθυνση :
European Commission
Secretariat-GeneralOffice: BREY 9/210B-1049 Brussels
Όλες  οι συνεισφορές  θα καταχωρηθούν  στην  ιστοσελίδα  "∆ιακυβέρνηση ".
Οι οµάδες συµφερόντων  που  υποβάλλουν  σχόλια  εξ ονόµατος των οργανώσεών  τους
καλούνται  να παράσχουν  στην  Επιτροπή  βασικές  πληροφορίες  σχετικά  µε τους γενικούς  τους
στόχους , τη δοµή τους και τον τρόπο  µε τον οποίο  συµβουλεύονται  τα µέλη τους σχετικά  µε
τις προτάσεις  της Επιτροπής . Στις περιπτώσεις  που οι εν λόγω  οργανώσεις  έχουν  ήδη
περιληφθεί  στη βάση  δεδοµένων  CONECCS, θα τους ζητηθεί  να εξακριβώσουν  εάν τα
δεδοµένα που αφορούν  την οργάνωσή  τους είναι  ενηµερωµένα. Για τις οργανώσεις  που δεν
επιθυ µούν να χρησι µοποιήσουν  τη διευκόλυνση  αυτή  και για εκείνες  που δεν πληρούν  τα
κριτήρια  επιλεξι µότητας  θα χορηγηθεί  ξεχωριστό  δελτίο  πληροφοριών .
Αναλυτικές  πληροφορίες  σχετικά  µε τη διαβούλευση  αυτή  παρέχονται  στην  ιστοσελίδα  της
Επιτροπής  ‘∆ιακυβέρνηση ’:
http://europa.eu.i nt/comm/governance/index_en.htm