Η Αϊτή αντιμετώπισε σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια κατά τη διάρκεια του έτους, με πάνω από 1,3 εκατομμύριο. ανθρώπους σε οξεία επισιτιστική κρίση. Η συχνότητα υποσιτισμού οξείας μορφής σε παιδιά κάτω των πέντε ετών παρέμεινε υψηλή και πάνω από τα επίπεδα έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ σε αρκετές περιοχές. Δύο και πλέον χρόνια μετά τον τυφώνα Matthew, πάνω από 140 000 πληγέντα νοικοκυριά εξακολουθούσαν να μην έχουν πρόσβαση σε αντισεισμικά καταλύματα, ούτε σε νερό και αποχέτευση.

Το 2018 η ΕΕ δαπάνησε 12 εκατ. EUR για την οξεία επισιτιστική ανασφάλεια και τη στήριξη του συντονισμού ανθρωπιστικών επιχειρήσεων. Επιπλέον, επενδύθηκαν 3,4 εκατ. EUR σε πρωτοβουλίες ετοιμότητας για την αντιμετώπιση καταστροφών, τη στήριξη ικανοτήτων ταχείας αντίδρασης, τις τεχνικές κατασκευής καταλυμάτων ανθεκτικών σε καταστροφές και την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση της ξηρασίας. Η ΕΕ χορήγησε επίσης μη επισιτιστικά είδη αξίας 200 000 EUR μετά τον σεισμό του Οκτωβρίου.

Αφγανιστάν

Η συνεχιζόμενη σύγκρουση, η οποία μπαίνει στον 18ο χρόνο, επέφερε αυξανόμενο αριθμό άμαχων θυμάτων και νέες εκτοπίσεις. Η χώρα επλήγη επίσης από σοβαρή ξηρασία με τεράστιες επιπτώσεις στη γεωργική παραγωγή, οι οποίες επηρέασαν πάνω από 13 εκατομμύρια ανθρώπους. Από τους 600 000 νέους εσωτερικά εκτοπισμένους και τους σχεδόν 820 000 πρόσφυγες (καταγεγραμμένους και μη) που επέστρεψαν από το Ιράν και το Πακιστάν το 2018, πολλοί ήταν εκείνοι που είχαν ανάγκη βοήθειας. Περίπου 13,5 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετώπιζαν κατάσταση επισιτιστικής ανασφάλειας, 6 εκατομμύρια περισσότεροι από το προηγούμενο έτος.

Η ΕΕ συνέχισε να παρέχει βοήθεια ζωτικής σημασίας μεταξύ άλλων και σε περιοχές που δεν υποστηρίζονται από άλλους φορείς, παρά τις απαιτητικές συνθήκες όσον αφορά την ασφάλεια. 46 εκατ. EUR διατέθηκαν το 2018 για τη στήριξη επιχειρήσεων αρωγής.

Η κρίση των Ροχίνγκια

Μετά τους μαζικούς εκτοπισμούς το 2017, περίπου ένα εκατομμύριο ανιθαγενείς πρόσφυγες διέμεναν το 2018 στο Cox’s Bazar στο Μπανγκλαντές. Οι περισσότεροι έμεναν σε έναν υπερβολικά πυκνοκατοικημένο μεγάλο καταυλισμό και βασίζονταν αποκλειστικά στην ανθρωπιστική βοήθεια, χωρίς ελευθερία μετακίνησης και ευκαιρίες βιοπορισμού. Ο εκτοπισμός από τη Μιανμάρ σχεδόν τριπλασίασε τον συνολικό πληθυσμό του Cox’s Bazar, δημιουργώντας εντάσεις με τις τοπικές κοινότητες.

Η ΕΕ παρείχε 46 εκατ. EUR σε ανθρωπιστική βοήθεια για την κρίση, τόσο στο Μπαγκλαντές όσο και στη Μιανμάρ, με τη μορφή βασικής υγειονομικής περίθαλψης, νερού, αποχέτευσης, στέγης, διατροφής, προστασίας, ψυχολογικής υποστήριξης και βοήθειας μείωσης των κινδύνων καταστροφών.

Οριζόντιες προτεραιότητες

Εκπαίδευση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης

Το 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφιέρωσε το 8,5 % του προϋπολογισμού της στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας σε δραστηριότητες εκπαίδευσης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης σε 34 χώρες (ποσό ύψους 91,6 εκατ. EUR), υπερβαίνοντας έτσι τον στόχο του 8 % για το έτος. Το 2018 η Επιτροπή χορήγησε επίσης στην Ελλάδα 1,4 εκατ. EUR χρηματοδότησης στον τομέα της εκπαίδευσης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στο πλαίσιο του Μέσου Στήριξης Έκτακτης Ανάγκης. Από τη βοήθεια για την εκπαίδευση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης επωφελήθηκαν 1,25 εκατ. δικαιούχοι, στους οποίους δόθηκε η δυνατότητα για σίγουρη πρόσβαση σε ασφαλή και ποιοτική εκπαίδευση στις πλέον ευάλωτες καταστάσεις.

Η Επιτροπή εξέδωσε επίσης ανακοίνωση για την εκπαίδευση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και παρατεταμένων κρίσεων τον Μάιο του 2018. Το νέο πλαίσιο πολιτικής θα επιτρέψει στην ΕΕ να αξιοποιήσει πόρους με περισσότερο προβλέψιμο, ευέλικτο και αποτελεσματικό τρόπο με βάση μια ολιστική και συντονισμένη προσέγγιση της σύνδεσης μεταξύ ανθρωπιστικής βοήθειας και ανάπτυξης και σαφείς στρατηγικές προτεραιότητες. Τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν το πλαίσιο πολιτικής μέσω των συμπερασμάτων του Συμβουλίου τα οποία εκδόθηκαν τον Νοέμβριο του 2018.

Χρηματική ενίσχυση

Οι μεταφορές χρημάτων συχνά είναι πιο αποτελεσματικές και οικονομικά αποδοτικές από άλλες μορφές ενίσχυσης, όπως αναγνωρίστηκε από τη διεθνή κοινότητα κατά την Παγκόσμια Ανθρωπιστική Διάσκεψη Κορυφής και τη Μεγάλη Συμφωνία, και όπως επαναβεβαιώθηκε στο καθοδηγητικό σημείωμα για τις μεταφορές μετρητών (Νοέμβριος 2017). Με μειωμένο κόστος συναλλαγών, η βοήθεια φτάνει απευθείας στους δικαιούχους και έχει τον μέγιστο αντίκτυπο με συμφέροντα από οικονομική άποψη τρόπο. Επιπλέον, οι μεταφορές χρημάτων στηρίζουν τις τοπικές αγορές και θέτουν τα θεμέλια για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα των κοινοτήτων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιοποίησε επιτυχώς όλες τις ευκαιρίες για αύξηση της χρήσης μετρητών σε επιχειρήσεις στην Τουρκία, την Ελλάδα, τη Σομαλία, τον Λίβανο, την Ιορδανία, το Αφγανιστάν και το Ιράκ.

Καινοτομία και δέσμευση του ιδιωτικού τομέα

Το 2018 η Επιτροπή συμμετείχε στην παγκόσμια συζήτηση σχετικά με την καινοτομία στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας και τη δέσμευση του ιδιωτικού τομέα, κυρίως στην ετήσια συνάντηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, στο τμήμα ανθρωπιστικών υποθέσεων του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου (ECOSOC) και στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.

Η Επιτροπή συνέχισε να υποστηρίζει την ανάπτυξη καινοτόμων προσεγγίσεων, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που προσφέρουν τα προγράμματα της ΕΕ για έρευνα και καινοτομία. Για παράδειγμα, το 2018 δρομολογήθηκαν τρία βραβεία του προγράμματος «Ορίζων 2020» του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας που έχουν άμεση συνάφεια με τον ανθρωπιστικό τομέα: για την οικονομικά προσιτή τεχνολογία αιχμής στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας (Affordable High-Tech for Humanitarian Aid), για τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για επιδημίες (Early Warning for Epidemics) και για την τεχνολογία blockchain για κοινωνικά αγαθά (Blockchains for Social Good).