Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη χορήγηση συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Ρουμανία (υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στα τέλη του 1998, οι ρουμανικές αρχές άρχισαν διαπραγματεύσεις με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για ένα νέο πρόγραμμα μακροοικονομικής σταθεροποίησης και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων το οποίο θα υλοποιηθεί με την υποστήριξη του ΔΝΤ. Στις 21 Απριλίου επιτεύχθηκε προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ των υπηρεσιών του ΔΝΤ και των ρουμανικών αρχών σχετικά με μια δήλωση προθέσεων. Αναμένεται ότι το Συμβούλιο του ΔΝΤ θα εγκρίνει μια νέα συμφωνία stand-by ύψους 370 εκατ. SDR υπέρ της Ρουμανίας, εφόσον η χώρα αυτή λάβει προηγουμένως ορισμένα μέτρα.

Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός Radu Vasile ζήτησε τον Ιανουάριο του 1999, με επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής κ. Jacques Santer, συμπληρωματική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χορηγήσει στη Ρουμανία, στο πλαίσιο των διαδοχικών προγραμμάτων του ΔΝΤ, τρία δάνεια μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής συνολικού ύψους 580 εκατ. ECU μέσω του κοινοτικού μηχανισμού στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών. Το πρώτο δάνειο ανερχόταν σε 375 εκατ. ECU και εκταμιεύθηκε το 1992 και το δεύτερο, ύψους 80 εκατ. ECU, το Φεβρουάριο του 1993. Το τρίτο δάνειο, ύψους 125 εκατ. ECU, εκταμιεύθηκε σε τρεις δόσεις 55 εκατ. ECU (Νοέμβριος 1995), 40 εκατ. ECU (Σεπτέμβριος 1997) και 30 εκατ. ECU (Δεκέμβριος 1997). Η Ρουμανία αποπλήρωσε πλήρως και εμπρόθεσμα το πρώτο δάνειο: στις 18 Μαρτίου 1998 την πρώτη δόση ύψους 185 εκατ. ECU και την 1η Φεβρουαρίου 1999 τη δεύτερη δόση ύψους 190 εκατ. ECU.

2. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ 1997-1998

Το 1997, η κυβέρνηση που εξελέγη το Νοέμβριο του 1996 έθεσε σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μακροοικονομικής σταθεροποίησης και εκσυγχρονισμού της οικονομίας. Παρά τη νέα περίοδο οικονομικής ανάπτυξης που άρχισε το 1994, οι σχετικά ικανοποιητικές μακροοικονομικές επιδόσεις που σημειώθηκαν έως το 1996 συγκάλυψαν την ανεπαρκή πρόοδο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και της αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων σε όλους τους τομείς, και ιδίως στη γεωργία. Μετά από χρόνια άτολμων μεταρρυθμίσεων, η νέα κυβέρνηση έλαβε στις αρχές του 1997 μια σειρά ριζικών μέτρων.

Οι διεθνείς χρηματοδοτικοί οργανισμοί παρείχαν συμβουλές κατά την κατάρτιση των οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών της κυβέρνησης. Τον Απρίλιο του 1997 επιτεύχθηκε συμφωνία με το ΔΝΤ για μια δανειακή διευκόλυνση stand-by (SBA) ύψους 430 εκατ. δολαρίων. Τον Ιούνιο του 1997, η Παγκόσμια Τράπεζα ενέκρινε τη χορήγηση νέων πιστώσεων συνολικού ποσού 550 εκατ. δολαρίων (περιλαμβανομένου ενός νέου δανείου για τη διαρθρωτική προσαρμογή της γεωργίας (ASAL)) και την εκταμίευση των 80 εκατ. δολαρίων της δεύτερης δόσης του τρέχοντος δανείου για τη διαρθρωτική προσαρμογή του χρηματοπιστωτικού τομέα και του τομέα των επιχειρήσεων (FESAL). Το πρόγραμμα στηρίχθηκε επίσης από την ΕΕ, η οποία επανενεργοποίησε, μέχρι ποσού 70 εκατ. ECU, τη δεύτερη δόση του τρίτου μακροοικονομικού δανείου στην Ρουμανία. Η εκταμίευση της δόσης αυτής έγινε με δύο πληρωμές 40 και 30 εκατ. ECU αντίστοιχα.

Ωστόσο, η ανεπαρκής πρόοδος των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και οι αποκλίσεις των μακροοικονομικών πολιτικών από τους στόχους τους δεν επέτρεψαν, στις αρχές του 1998, την τήρηση των κριτηρίων του ΔΝΤ και οδήγησαν σε διακοπή των εκταμιεύσεων τόσο στο πλαίσιο της συμφωνίας stand-by όσο και σε εκείνο των δύο δανείων προσαρμογής της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η συμφωνία stand-by έληξε το Μάιο του 1998 με την εκταμίευση δύο μόνο από τις πέντε δόσεις, ενώ το δάνειο FESAL έληξε την άνοιξη του 1998 χωρίς την εκταμίευση της τελευταίας δόσης, παρά την παράταση της διάρκειας του δανείου. Η Παγκόσμια Τράπεζα δεν ήταν σε θέση να εκταμιεύσει τη δεύτερη δόση του δανείου ASAL πριν από τα τέλη του 1998. Συμφώνησε ωστόσο να παρατείνει τη διάρκεια του δανείου κατά έξι μήνες έως τον Ιούνιο του 1999.

3. ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

3.1. Μακροοικονομικές επιδόσεις

Από τα τέλη του 1996, οι δύο διαδοχικές ρουμανικές κυβερνήσεις αναγνώρισαν την ανάγκη αυστηρών μακροοικονομικών πολιτικών για την αντιμετώπιση των ανισορροπιών της ρουμανικής οικονομίας. Η εσωτερική ζήτηση σημείωσε σημαντική μείωση υπό την συνδυασμένη επίδραση των υψηλών πραγματικών επιτοκίων, της αύξησης της ανεργίας, των δραστικών περικοπών στις δημόσιες επενδύσεις και των σημαντικών χρηματοοικονομικών δυσχερειών των επιχειρήσεων. Επιπλέον, η χαμηλή ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων οδήγησε σε μείωση των εξαγωγών. Στο πλαίσιο αυτό, το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 6,6% το 1997 και κατά 7,3% το 1998.

Η αυστηρή δημοσιονομική πολιτική αποτέλεσε ένα από τα βασικά στοιχεία της μακροοικονομικής στρατηγικής. Παρά την ιδιαίτερα σημαντική πρόοδο της δημοσιονομικής προσαρμογής το 1997 (ιδίως εάν ληφθούν υπόψη οι επιδοτήσεις που χορηγούσε έως το 1996 η κεντρική τράπεζα, οι οποίες είχαν χαρακτήρα οιονεί δημοσιονομικών δαπανών), η διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας κατέστη πιο δυσχερής το 1998, ιδίως το πρώτο εξάμηνο. Αυτό οφειλόταν σε δύο κυρίως λόγους: στην αύξηση των πιέσεων για υψηλότερες δαπάνες, αφενός και, αφετέρου, στην επίπτωση που είχε στα έσοδα η έλλειψη ουσιαστικής προόδου στους τομείς των ιδιωτικοποιήσεων και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και η επακόλουθη αύξηση των καθυστερούμενων οφειλών στους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Ωστόσο, χάρη στις σημαντικές εισροές εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις το Δεκέμβριο του 1998, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε στο 3,3% του ΑΕΠ από 3,7% το 1997. Ακόμα πιο αξιόλογο είναι το γεγονός ότι ο κρατικός προϋπολογισμός (δηλαδή εκτός προϋπολογισμών τοπικών διοικήσεων, κοινωνικής ασφάλισης και άλλων ταμείων της γενικής κυβέρνησης) σημείωσε πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 1,8% του ΑΕΠ το 1998, έναντι 0,1% το προηγούμενο έτος. Το γεγονός ότι οι αρχές κατόρθωσαν να αυξήσουν το πρωτογενές πλεόνασμα είναι αξιέπαινο και αντικατοπτρίζει τη δέσμευση για επιβολή δημοσιονομικής πειθαρχίας στην κεντρική διοίκηση. Ωστόσο, στο επίπεδο των τοπικών διοικήσεων και της κοινωνικής ασφάλισης, η πρόοδος της δημοσιονομικής πειθαρχίας ήταν περιορισμένη λόγω της αύξησης των καθυστερούμενων οφειλών κοινωνικής ασφάλισης των επιχειρήσεων. Επιπλέον, το προϊόν των ιδιωτικοποιήσεων καταλογίστηκε στο μεγαλύτερο μέρος του ως έσοδα και όχι ως χρηματοδοτικοί πόροι. Εξαιρουμένων των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις, το δημοσιονομικό έλλειμμα του 1998 ανήλθε στο 5,7% του ΑΕΠ.

Το Φεβρουάριο του 1999, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τον προϋπολογισμό για το 1999, ο οποίος προβλέπει ένα έλλειμμα 2% μόνο του ΑΕΠ. Μετά από επίμονο αίτημα της κυβέρνησης, το Κοινοβούλιο ανέστειλε την εφαρμογή των νόμων που θεσπίστηκαν το Δεκέμβριο του 1998 για την προώθηση των άμεσων επενδύσεων με την παροχή σημαντικών φορολογικών κινήτρων και για τη μείωση κατά το ήμισυ του φόρου επί των κερδών των εξαγωγικών επιχειρήσεων. Μετά τις συζητήσεις με το ΔΝΤ, το ενοποιημένο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης, εκτός εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις, αναμένεται να μειωθεί στο 3,9% του ΑΕΠ.

Η ταχεία αύξηση των δαπανών για την εξυπηρέτηση του χρέους εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχίες, ιδίως λόγω του υψηλού επιπέδου των πραγματικών επιτοκίων, τα οποία στην τελευταία δημοπρασία βραχυπρόθεσμων κρατικών ομολόγων στα τέλη Απριλίου ανήλθαν σε περίπου 80%. Οι προσπάθειες της κυβέρνησης να περιορίσει το κόστος του δανεισμού με εκδόσεις βραχυπρόθεσμων κρατικών ομολόγων είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση σε ανεπαρκή επίπεδα της ζήτησης για τους τίτλους αυτούς. Οι πληρωμές τόκων είναι πλέον η σημαντικότερη δαπάνη του κρατικού προϋπολογισμού (26% περίπου των προγραμματισμένων για το 1999 δαπανών).

Ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα το 1997 και το 1998 ήταν ή μείωση του πληθωρισμού και η βελτίωση του πλαισίου νομισματικής πολιτικής. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε απότομα στις αρχές του 1997 (176,9% το Μάρτιο του 1997 σε ετήσια βάση), μετά την ελευθέρωση των τιμών και την ταχεία υποτίμηση του νομίσματος. Μειώθηκε στη συνέχεια σε 42% περίπου στα τέλη του 1998, χάρη στον αυστηρό έλεγχο της νομισματικής βάσης και στην ανατίμηση της (πραγματικής) συναλλαγματικής ισοτιμίας. Καταργήθηκαν επίσης οι ειδικές πιστώσεις που η Εθνική Τράπεζα της Ρουμανίας (ΕΤΡ) ήταν υποχρεωμένη να χορηγεί στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και στις επιχειρήσεις. Ωστόσο, η ανατίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας σε πραγματικούς όρους επηρέασε αρνητικά τη δυναμική των εξαγωγών και των εισαγωγών. Έτσι, από το φθινόπωρο του 1998, η Εθνική Τράπεζα της Ρουμανίας ανέστρεψε τη συναλλαγματική πολιτική της και επέτρεψε την υποτίμηση του νομίσματος και σε πραγματικούς όρους.

Ιδιαίτερα απογοητευτική ήταν η απροσδόκητη επιδείνωση της κατάστασης των εξωτερικών λογαριασμών το 1998, παρά τη μείωση του ΑΕΠ και της κατανάλωσης. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά 40% στα 3 δισεκατ. δολάρια (7,9% του ΑΕΠ), ιδίως λόγω της μείωσης των εξαγωγών (-1,6% σε σχέση με το 1997) και της αύξησης των εισαγωγών (+4,8%). Ο περιορισμός από πλευράς ισοζυγίου πληρωμών είναι πλέον έντονος, κυρίως ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης των όρων χρηματοδότησής του. Παρά την αύξηση των άμεσων ξένων επενδύσεων το 1998 (χάρη στην ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης τηλεπικοινωνιών), το συνολικό ποσό των εισροών κεφαλαίων ήταν χαμηλότερο σε σχέση με το 1997. Οι διαδοχικές υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας κατέστησαν πιο δυσχερή τη χρηματοδότηση του ισοζυγίου πληρωμών.

Η εξέλιξη των ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών και μεταβιβάσεων κεφαλαίων είχε ως αποτέλεσμα τη σταθερή μείωση των (εκτός χρυσού) συναλλαγματικών διαθεσίμων της Εθνικής Τράπεζας της Ρουμανίας τα τελευταία χρόνια. Στα τέλη Μαρτίου, τα συναλλαγματικά διαθέσιμα κάλυπταν τις εξαγωγές 1,6 μόνο μηνών. Το επίπεδο τους δημιουργεί ανησυχίες λόγω της υψηλής επιβάρυνσης για την εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους, η οποία για το 1999 ανέρχεται σε περίπου 3 δισεκατ. δολάρια, από τα οποία 800 εκατ. δολάρια για την εξυπηρέτηση διεθνών ομολόγων το Μάιο και τον Ιούνιο. Η Ρουμανία αποπλήρωσε έγκαιρα και πλήρως (185 εκατ. ECU το Μάρτιο του 1998 και 190 εκατ. EUR το Φεβρουάριο του 1999) το πρώτο κοινοτικό δάνειο μακροοικονομικής συνδρομής που της χορηγήθηκε το 1991.

Η γενική επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και η σημαντική αύξηση της ρευστότητας που αποσκοπούσε στη στήριξη μιας προβληματικής κρατικής τράπεζας, οδήγησαν στις αρχές του 1999 σε μια απότομη επιτάχυνση της υποτίμησης του εθνικού νομίσματος και σε νέα αύξηση του πληθωρισμού (6,4% το Μάρτιο). Από τις αρχές του 1999 έως τα τέλη Απριλίου, το leu υποτιμήθηκε κατά 35% έναντι του αμερικανικού δολαρίου και σχεδόν κατά 25% έναντι του ευρώ.

3.2. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

Όπως καταδεικνύεται από την εμπειρία της περιόδου 1990-1996, η διατήρηση αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν μετά από έντονες προσπάθειες μακροοικονομικής σταθεροποίησης δεν είναι δυνατή χωρίς ουσιαστική αναδιάρθρωση των δημόσιων επιχειρήσεων. Παρά τα σημαντικά μέτρα που λήφθηκαν στις αρχές του 1997, η έλλειψη προόδου στον τομέα αυτό ήταν ιδιαίτερα απογοητευτική. Πράγματι, τα βασικά προβλήματα ισοζυγίου πληρωμών δεν σχετίζονται μόνο με βραχυπρόθεσμες μακροοικονομικές εξελίξεις, αλλά κυρίως με διαρθρωτικούς παράγοντες, και ιδίως με την αδυναμία της παραγωγικής βάσης και τη χαμηλή ανταγωνιστικότητά της από πλευράς τιμών. Με τη σειρά της, η κατάσταση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη ουσιαστικής αναδιάρθρωσης πολλών από τις μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις.

Στο πλαίσιο των συμφωνιών με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, η νέα κυβέρνηση έθεσε σε εφαρμογή σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις το 1997. Οι εξωτερικοί δασμοί μειώθηκαν ουσιαστικά, οι περισσότερες τιμές ελευθερώθηκαν, τα τιμολόγια των επιχειρήσεων κοινής ωφελείας προσαρμόστηκαν αυτόματα, οι ιδιωτικοποιήσεις επιταχύνθηκαν και η αγορά συναλλάγματος ελευθερώθηκε.

Οι περισσότερες από τις μεταρρυθμίσεις αυτές εφαρμόζονται ακόμα, παρά κάποιες διακοπές και αλλαγές πορείας. Παρά τη μετατροπή πολλών "Rιgies autonomes" σε εμπορικές εταιρείες και την έγκριση σχεδίων αναδιάρθρωσης για τις επιχειρήσεις ηλεκτρισμού, μεταλλείων και σιδηροδρόμων, η αναδιάρθρωση των μεγάλων βιομηχανικών επιχειρήσεων του δημόσιου τομέα δεν σημείωσε σημαντική πρόοδο. Ειδικότερα, το ποσό των καθυστερούμενων οφειλών στον κρατικό προϋπολογισμό, την κοινωνική ασφάλιση και τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας συνέχισε να αυξάνεται, επιδεινώνοντας ακόμα περισσότερο την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών.

Επιπλέον, οι αδυναμίες του χρηματοπιστωτικού τομέα γίνονται όλο και πιο αισθητές. Μετά από πολλές καθυστερήσεις, οι δύο μικρότερες κρατικές τράπεζες πωλήθηκαν σε ξένους επενδυτές στα τέλη του 1998 και το Μάρτιο του 1999 αντίστοιχα. Παρά την πρώτη μεγάλη ανακεφαλαιοποίησή τους στα τέλη του 1997, τα προβλήματα των δύο μεγαλύτερων κρατικών τραπεζών συνέχισαν να εντείνονται το 1998. Η αναλογία των επισφαλών απαιτήσεων (που καταλογίζονται ως "ζημίες") αυξήθηκε από το 42,6% του συνόλου των χορηγήσεων το Δεκέμβριο του 1997 στο 51% στα τέλη του Ιουνίου 1998. Στα τέλη του 1998 και στις αρχές του 1999, η μεγαλύτερη (κρατική) τράπεζα (Bancorex) αντιμετώπισε σοβαρές δυσχέρειες και ιδίως έλλειψη ρευστότητας και απόσυρση καταθέσεων. Η Κεντρική Τράπεζα ανέλαβε τον έλεγχο της τράπεζας και εισέφερε σημαντικά κεφάλαια για να αποφύγει την πτώχευσή της. Στην προκαταρκτική συμφωνία με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, αποφασίστηκε να περιοριστούν προοδευτικά οι δραστηριότητες της Bancorex και να αναδιαρθρωθούν περαιτέρω (και να ιδιωτικοποιηθούν) οι άλλες δύο μεγάλες κρατικές τράπεζες.

Έχοντας πλέον συνειδητοποιήσει ότι πρέπει να αποκαταστήσουν την αξιοπιστία της πολιτικής τους και να δώσουν λύση στα διαρθρωτικά προβλήματα προκειμένου να αποκτήσουν εκ νέου πρόσβαση σε επίσημες εξωτερικές χρηματοδοτήσεις, οι αρχές επιτάχυναν στα τέλη του 1998 τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τις μεγάλης έκτασης ιδιωτικοποιήσεις. Στο πλαίσιο αυτό αναγγέλθηκαν καθοριστικής σημασίας ιδιωτικοποιήσεις, περιλαμβανομένης της πώλησης ελέγχουσας συμμετοχής στην επιχείρηση τηλεπικοινωνιών. Η κυβέρνηση αποφάσισε επίσης να κλείσει σύντομα μια σειρά ιδιαίτερα ζημιογόνων επιχειρήσεων, περιλαμβανομένων πολλών ορυχείων, να αναδιαρθρώσει ορισμένες άλλες μεγάλες επιχειρήσεις και να επιταχύνει ακόμα περισσότερο τις ιδιωτικοποιήσεις. Ο αριθμός των επιχειρήσεων που έκλεισαν πραγματικά είναι ακόμα περιορισμένος, αλλά οι απολύσεις αυξήθηκαν. Η ανεργία αυξήθηκε έτσι με ταχείς ρυθμούς και ανήλθε στο 12% του εργατικού δυναμικού στα τέλη του Μαρτίου 1999, έναντι 8,9% στα τέλη του 1997.

4. ΤΟ ΝΕΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Από τα τέλη του 1998, η κυβέρνηση κατέστησε σαφές ότι είναι αποφασισμένη να επιταχύνει το ρυθμό των οικονομικών αναδιαρθρώσεων και άρχισε εκ νέου διαπραγματεύσεις με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς. Στις 21 Απριλίου επιτεύχθηκε προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ των υπηρεσιών του ΔΝΤ και των ρουμανικών αρχών σχετικά με μια δήλωση προθέσεων. Αναμένεται ότι το Συμβούλιο του ΔΝΤ θα εγκρίνει μια νέα συμφωνία stand-by ύψους 370 εκατ. SDR (περίπου 495 εκατ. δολάρια ΗΠΑ), υπό τον όρο ότι η Ρουμανία θα λάβει προηγουμένως ορισμένα μέτρα. Επιτεύχθηκε επίσης συμφωνία με την Παγκόσμια Τράπεζα σχετικά με ένα νέο δάνειο για τη διαρθρωτική προσαρμογή του ιδιωτικού τομέα ("PSAL"), ύψους 300 εκατ. δολαρίων. Η έγκριση του νέου δανείου από το Συμβούλιο της Παγκόσμιας Τράπεζας θα εξαρτηθεί από την επιτυχή υλοποίηση ορισμένων μέτρων. Οι συμφωνίες με την Παγκόσμια Τράπεζα και με το ΔΝΤ είναι στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους. Πράγματι, το ΔΝΤ έχει υπογραμμίσει ότι πριν την οριστικοποίηση της νέας συμφωνίας stand-by πρέπει να επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά τα δάνεια της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Το νέο οικονομικό πρόγραμμα που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ και με την Παγκόσμια Τράπεζα αποσκοπεί στην αποκατάσταση της μακροοικονομικής σταθερότητας και στην επίλυση ορισμένων μακροχρόνιων προβλημάτων των δημόσιων επιχειρήσεων και του χρηματοπιστωτικού τομέα. Η μακροοικονομική στρατηγική της κυβέρνησης βασίζεται σε αυστηρές δημοσιονομικές και εισοδηματικές πολιτικές, οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν περιθώρια για μια νομισματική πολιτική λιγότερο περιοριστική σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Αναμένεται ότι η στρατηγική αυτή θα καταστήσει δυνατή την απαραίτητη πλέον μείωση των ονομαστικών και πραγματικών επιτοκίων. Επίσης, η υποτίμηση του εθνικού νομίσματος σε πραγματικούς όρους θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Προβλέπεται εξάλλου ότι η εγχώρια ζήτηση θα μειωθεί, περιορίζοντας έτσι τη ζήτηση για εισαγωγές. Οι προβλέψεις για την πορεία του ΑΕΠ το 1999 εμφανίζουν τρίτη συνεχή μείωση της τάξης του 3,5%.

Αυτή η μακροοικονομική στρατηγική βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην επίτευξη ουσιαστικής προόδου στο μέτωπο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ιδίως όσον αφορά την αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού τομέα και των μεγάλων δημόσιων επιχειρήσεων. Το πρόγραμμα της Παγκόσμιας Τράπεζας έχει τρεις βασικές συνιστώσες.

- αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση τραπεζών, με επίκεντρο τις δύο μεγαλύτερες κρατικές τράπεζες (Banca Agricola και Bancorex), βελτίωση του εποπτικού και ρυθμιστικού πλαισίου του χρηματοπιστωτικού τομέα και δημιουργία οργανισμού για τη ρύθμιση των επισφαλών απαιτήσεων των τραπεζών*

- ιδιωτικοποίηση μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων και μείωση της κρατικής συμμετοχής σε αυτές, περιλαμβανομένης της οριστικής ιδιωτικοποίησης 50 μεγάλων επιχειρήσεων, της άμεσης έναρξης των διαδικασιών ιδιωτικοποίησης πέντε πολύ μεγάλων επιχειρήσεων και του εντοπισμού των επιχειρήσεων που πραγματοποιούν το 15% των συνολικών ζημιών του Ταμείου Κρατικής Ιδιοκτησίας, για τις οποίες οι διαδικασίες εκκαθάρισης πρέπει να αρχίσουν αμέσως*

- βελτίωση του περιβάλλοντος των επιχειρήσεων, με την αναθεώρηση του νόμου περί ενεχύρου, του νόμου για τις ιδιωτικοποιήσεις, της μεταρρύθμισης της άμεσης φορολογίας, της βελτίωσης των πτωχευτικών διαδικασιών και της υιοθέτησης διεθνώς αναγνωρισμένων λογιστικών προτύπων.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης μια σημαντική συνιστώσα που σχετίζεται με την κοινωνική πρόνοια, η οποία θα συμπληρωθεί με μια ειδική ενέργεια PHARE. Επιπλέον, η Παγκόσμια Τράπεζα έχει χορηγήσει ένα σημαντικό δάνειο για τη διαρθρωτική προσαρμογή της γεωργίας ("ASAL"), του οποίου η τελευταία δόση ύψους 150 εκατ. δολαρίων θα εκταμιευθεί τον Ιούνιο.

Η αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού τομέα έχει καθοριστική σημασία. Θα διευκολύνει το έργο της νομισματικής πολιτικής και θα καταστήσει δυνατή τη χορήγηση νέων πιστώσεων στον ιδιωτικό τομέα, ενώ αναμένεται επίσης ότι η ιδιωτικοποίηση και αναδιάρθρωση των βιομηχανικών επιχειρήσεων θα έχει θετικές συνέπειες στον προϋπολογισμό και θα επιτρέψει τη βελτίωση της μη σχετιζόμενης με το κόστος ανταγωνιστικότητας.

Μετά την υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς σημειώθηκε πρόοδος στην εφαρμογή ορισμένων από τα μέτρα οικονομικής πολιτικής στα οποία έχει δοθεί προτεραιότητα. Βασικά νομοθετικά κείμενα αναθεωρήθηκαν ή θα αναθεωρηθούν σύντομα από την κυβέρνηση, περιλαμβανομένων εκείνων που διέπουν τις ιδιωτικοποιήσεις, τη χρηματοδοτική μίσθωση, τις πτωχευτικές διαδικασίες, το ελεγκτικό συνέδριο και τον δημοσιονομικό έλεγχο. Οι χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι για τις ιδιωτικοποιήσεις των μεγάλων δημόσιων επιχειρήσεων, περιλαμβανομένης της εθνικής επιχείρησης πετρελαίων, έχουν επιλεγεί. Η αναδιάρθρωση της Bancorex σημειώνει πρόοδο και μια πρώτη δέσμη επισφαλών στοιχείων ενεργητικού θα μεταβιβαστεί σύντομα στον ειδικό οργανισμό που έχει συσταθεί για το σκοπό αυτό.

Οι ημερομηνίες έγκρισης των δανειακών διευκολύνσεων PSAL και SBA από το Εκτελεστικό Συμβούλιο της Παγκόσμιας Τράπεζας και από το ΔΝΤ ορίστηκαν προσωρινά στις 10 Ιουνίου και στις 25 Ιουνίου αντίστοιχα.

5. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

Αρχικά, το οικονομικό πρόγραμμα που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ προέβλεπε μια μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατά τουλάχιστον 1 δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ, χάρη στην αύξηση των εξαγωγών και τη μείωση των εισαγωγών. Οι εξαγωγές αναμένεται να αυξηθούν λόγω της σημαντικής υποτίμησης του εθνικού νομίσματος σε ονομαστικούς και πραγματικούς όρους από το φθινόπωρο του 1998, παράλληλα με τη μείωση των εισαγωγών λόγω της συνεχιζόμενης κάμψης της εγχώριας ζήτησης και της μείωσης της ανταγωνιστικότητας τιμών των εισαγόμενων προϊόντων. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα ανερχόταν σε 2 δισεκατ. δολάρια και η χρηματοδότηση του θα εξασφαλιζόταν σε μεγάλο βαθμό χάρη στις υψηλότερες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων στο πλαίσιο του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, οι οποίες θα επέτρεπαν επίσης μια ελαφρά αύξηση των επίσημων συναλλαγματικών διαθεσίμων.

Ωστόσο, η κρίση στο Κοσσυφοπέδιο επιδείνωσε το εξωτερικό περιβάλλον. Είναι δύσκολο στο παρόν στάδιο να γίνει ακριβής εκτίμηση των οικονομικών επιπτώσεών της, ιδίως διότι η εκτίμηση αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της κρίσης. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι οι επιπτώσεις της στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα είναι αρνητικές, εφόσον θα μειωθούν οι εξαγωγές προς την πρώην ΟΔΓ, αλλά και προς τη Γερμανία, την Ουγγαρία και την Αυστρία, λόγω της διακοπής της ναυσιπλοΐας στο Δούναβη. Η κατάσταση αυτή θα επηρεάσει αρνητικά το επενδυτικό κλίμα. Πρέπει επομένως να αναμένεται μια επιβράδυνση των εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων, με αισθητές επιπτώσεις στη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων, ενώ πιο δυσχερής θα είναι και η πρόσβαση σε ιδιωτικές χρηματοδοτήσεις στις διεθνείς κεφαλαιαγορές. Στην πραγματικότητα, το ΔΝΤ εκτιμά ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα αυξηθεί κατά 190 εκατ. δολάρια σε σχέση με το σενάριο αναφοράς.

Στο πλαίσιο αυτό, ακόμα και μετά το συνυπολογισμό της χρηματοδοτικής στήριξης από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, η χρηματοδότηση του προγράμματος παραμένει ανεπαρκής. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις του ΔΝΤ για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, οι υπολειπόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες για το 1999 ανέρχονται σε 322 εκατ. δολάρια ΗΠΑ. Αναμένεται ότι μια πιο λεπτομερής εκτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων της κρίσης του Κοσσυφοπεδίου από το ΔΝΤ και τις ρουμανικές αρχές θα καταδείξει ότι η έκταση των χρηματοδοτικών αναγκών είναι ακόμα μεγαλύτερη.

Η αδυναμία κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού θα θέσει υπό αμφισβήτηση την ικανότητα της Ρουμανίας να υλοποιήσει το πρόγραμμα προσαρμογών και μεταρρυθμίσεων και να τηρήσει τις εξωτερικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις της. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι οι επιδόσεις της Ρουμανίας στο πλαίσιο του προηγούμενου προγράμματος μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ήταν απογοητευτικές σε σχέση με εκείνες που αναμένονταν στις αρχές του 1997. Ωστόσο, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι ρουμανικές αρχές είναι σήμερα σε καλύτερη θέση από ό,τι κατά το παρελθόν για να εφαρμόσουν με αποφασιστικότητα το νέο οικονομικό πρόγραμμα.

Οι προσπάθειες που καταβάλλουν σήμερα οι αρχές για τη σταθεροποίηση της μακροοικονομικής κατάστασης και την αντιμετώπιση των συχνά μακροχρόνιων προβλημάτων ορισμένων από τις μεγάλες ζημιογόνες δημόσιες επιχειρήσεις και τράπεζες πρέπει να υποστηριχθούν από τη διεθνή χρηματοδοτική κοινότητα, ιδίως στη σημερινή δυσχερή συγκυρία στην οποία οι επιπτώσεις της κρίσης του Κοσσυφοπεδίου αυξάνουν τις ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης της χώρας.

Η ΕΕ πρέπει καταστήσει σαφή την πρόθεσή της να παράσχει χρηματοδοτική στήριξη στη Ρουμανία. Ως υποψήφια για προσχώρηση χώρα, η πρόοδος που θα σημειώσει η Ρουμανία στη διαδικασία ένταξης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επιτυχή εφαρμογή του νέου οικονομικού προγράμματός της. Λαμβανομένης υπόψη της κατάστασης που επικρατεί σήμερα στην περιοχή των Βαλκανίων, η παροχή συμπληρωματικής χρηματοδοτικής στήριξης από την ΕΕ και από τις χώρες της Ομάδας των 24 θα επιτρέψει στην Ρουμανία να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κρίσης και της επιβολής αυστηρότερων κυρώσεων κατά της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

Σε συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα, η Επιτροπή θα ζητήσει σύντομα τη σύγκλιση συνεδρίασης της συμβουλευτικής ομάδας του G/24, η οποία θα αποσκοπεί στην εξασφάλιση δεσμεύσεων για την παροχή πρόσθετων χρηματοδοτικών συνεισφορών από τους διμερείς χορηγούς.

6. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΚΑΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΑΝΕΙΟΥ

Η Επιτροπή προτείνει να χορηγήσει η Κοινότητα στη Ρουμανία δάνειο ανώτατου ποσού 200 εκατ. ευρώ και μέγιστης διάρκειας 10 ετών για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών της. Η διάρκεια του δανείου αντιστοιχεί στις μεσομακροπρόθεσμες προοπτικές εξέλιξης του ισοζυγίου πληρωμών της χώρας, η οποία θα αντιμετωπίσει σημαντικές χρηματοδοτικές ανάγκες τα επόμενα έτη.

Η βοήθεια θα χορηγηθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας stand-by που θα εγκριθεί από το ΔΝΤ και θα συμπληρώσει τους πόρους που θα διατεθούν από τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς και τους διμερείς χορηγούς.

Η ενίσχυση θα εκταμιευτεί σε δύο δόσεις, με την προϋπόθεση ότι θα έχει επιτευχθεί ικανοποιητική πρόοδο στην πορεία του οικονομικού προγράμματος που έχει συμφωνηθεί με το ΔΝΤ και στη διαδικασία διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (περιλαμβανομένης της τήρησης ορισμένων κριτηρίων αποτελεσμάτων). Πριν από κάθε εκταμίευση θα ζητείται η γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής.

Όπως και στην περίπτωση παρόμοιων πράξεων υπέρ άλλων χωρών εταίρων, η Κοινότητα θα αντλήσει τα αναγκαία κεφάλαια από την κεφαλαιαγορά με δανειοληπτικές πράξεις που θα καλύπτονται από την εγγύηση του γενικού προϋπολογισμού. Στη συνέχεια, η Ρουμανία θα δανειστεί τα κεφάλαια αυτά από την Κοινότητα. Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις θα είναι πλήρως αντιστοιχισμένες και δεν θα ενέχουν κανέναν εμπορικό κίνδυνο για την Κοινότητα.

Σύμφωνα με τον μηχανισμό του Ταμείου Εγγυήσεων, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της απόφασης για την χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής 200 εκατ. ευρώ κατ? ανώτατο όριο στη Ρουμανία συνεπάγονται τη μεταφορά 28 εκατ. ευρώ στο Ταμείο.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη χορήγηση συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Ρουμανία

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 308,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [2],

[2] ΕΕ

Εκτιμώντας:

(1) ότι η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής πριν υποβάλει την πρότασή της*

(2) ότι η Ρουμανία έχει θέσει σε εφαρμογή θεμελιώδεις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για τη δημιουργία αποτελεσματικής οικονομίας αγοράς*

(3) ότι η Ρουμανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν υπογράψει Ευρωπαϊκή Συμφωνία με την οποία καθιερώνεται σχέση σύνδεσης*

(4) ότι στη σύνοδο του Λουξεμβούργου το Δεκέμβριο του 1997, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε την έναρξη διαδικασίας προσχώρησης περιλαμβάνοντας τη Ρουμανία μεταξύ των υποψήφιων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Κύπρου*

(5) ότι η Ρουμανία έχει συνάψει συμφωνία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) σχετικά με μια δανειακή διευκόλυνση stand-by (SBA) για τη στήριξη του προγράμματος προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης*

(6) ότι η Παγκόσμια Τράπεζα ενέκρινε ένα νέο δάνειο για την προσαρμογή του ιδιωτικού τομέα, στο πλαίσιο του οποίου η Ρουμανία θα λάβει σημαντική ενίσχυση για τη χρηματοδότηση προσαρμογών και επενδύσεων που θα στηρίξουν τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα των επιχειρήσεων και στο χρηματοπιστωτικό τομέα*

(7) ότι οι αρχές της Ρουμανίας έχουν ζητήσει χρηματοδοτική συνδρομή από τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, την Κοινότητα και άλλους διμερείς χορηγούς* ότι ακόμα και εάν συνυπολογιστεί η εκτιμώμενη χρηματοδότηση που θα παρασχεθεί από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, εξακολουθεί να υπάρχει ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό που πρέπει να καλυφθεί στην περίοδο εφαρμογής του προγράμματος προκειμένου να ενισχυθούν τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας και να προωθηθούν οι στόχοι του μεταρρυθμιστικού προγράμματος της κυβέρνησης*

(8) ότι η χορήγηση μακροπρόθεσμου κοινοτικού δανείου στη Ρουμανία αποτελεί κατάλληλο μέτρο για την ελάφρυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών της χώρας, τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών και την ενίσχυση των συναλλαγματικών διαθεσίμων της*

(9) ότι η διαχείριση του κοινοτικού δανείου πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή*

(10) ότι για την έκδοση της παρούσας απόφασης, η Συνθήκη δεν προβλέπει άλλες εξουσίες εκτός από εκείνες που ορίζονται στο άρθρο 308,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

’ρθρο 1

1. Η Κοινότητα χορηγεί στη Ρουμανία μακροπρόθεσμο δάνειο ανώτατου ποσού 200 εκατ. ευρώ σε κεφάλαιο και ανώτατης διάρκειας 10 ετών, για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του ισοζυγίου πληρωμών της χώρας και τη διευκόλυνση της υλοποίησης των αναγκαίων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

2. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να δανειστεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τα αναγκαία κεφάλαια τα οποία θα τεθούν στη διάθεση της Ρουμανίας με τη μορφή δανείου.

3. Η Επιτροπή διαχειρίζεται το δάνειο που αναφέρεται στην παράγραφο 2 σε στενή συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και κατά τρόπο που συμβιβάζεται με κάθε συμφωνία που έχει συναφθεί μεταξύ του ΔΝΤ και της Ρουμανίας.

’ρθρο 2

1. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να συμφωνήσει με τις ρουμανικές αρχές, μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, τους όρους οικονομικής πολιτικής που συνοδεύουν το δάνειο. Οι όροι αυτοί πρέπει να συμβιβάζονται με τις συμφωνίες που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 3.

2. Η Επιτροπή ελέγχει σε τακτά χρονικά διαστήματα, σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και σε συντονισμό με το ΔΝΤ, εάν η οικονομική πολιτική της Ρουμανίας συμβαδίζει με τους στόχους του παρόντος δανείου και εάν τηρούνται οι όροι που το συνοδεύουν.

’ρθρο 3

1. Το δάνειο τίθεται στη διάθεση της Ρουμανίας σε δύο δόσεις. Με την επιφύλαξη του άρθρου 2, η εκταμίευση της πρώτης δόσης θα γίνει εφόσον διαπιστωθεί η ικανοποιητική πορεία του μακροοικονομικού προγράμματος της Ρουμανίας στο πλαίσιο της διευκόλυνσης stand-by που έχει συμφωνηθεί με το ΔΝΤ.

2. Με την επιφύλαξη του άρθρου 2, η εκταμίευση της δεύτερης δόσης θα γίνει εφόσον διαπιστωθεί ότι συνεχίζεται με ικανοποιητικό τρόπο η υλοποίηση του προγράμματος προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας και όχι πριν την πάροδο ενός τριμήνου από την καταβολή της πρώτης δόσης.

3. Τα κεφάλαια καταβάλλονται στην Κεντρική Τράπεζα της Ρουμανίας.

’ρθρο 4

1. Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 διενεργούνται με την ίδια τοκοφόρο ημερομηνία και δεν συνεπάγονται για την Κοινότητα ούτε μετατροπή προθεσμιών λήξης, ούτε ανάληψη κινδύνου συναλλάγματος ή επιτοκίου ή άλλου εμπορικού κινδύνου.

2. Εφόσον το ζητήσει η Ρουμανία, η Επιτροπή λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμπεριληφθεί στους όρους του δανείου ρήτρα πρόωρης εξόφλησης και να εξασφαλιστεί δυνατότητα εκτέλεσής της.

3. Μετά από αίτημα της Ρουμανίας, και εφόσον οι περιστάσεις επιτρέπουν τη μείωση του επιτοκίου του δανείου, η Επιτροπή μπορεί να αναχρηματοδοτήσει το σύνολο ή μέρος των αρχικών δανειοληπτικών πράξεων ή να αναπροσαρμόσει τους αντίστοιχους χρηματοδοτικούς όρους. Οι πράξεις αναχρηματοδότησης ή αναπροσαρμογής διενεργούνται με τους όρους που προβλέπονται στην παράγραφο 1 και δεν έχουν ως αποτέλεσμα την παράταση της μέσης διάρκειας των δανειοληπτικών πράξεων ή την αύξηση του ποσού του ανεξόφλητου κεφαλαίου κατά την ημερομηνία της αναχρηματοδότησης ή της αναπροσαρμογής, υπολογιζομένου με τις τρέχουσες συναλλαγματικές ισοτιμίες.

4. Όλα τα έξοδα που συνεπάγεται για την Κοινότητα η σύναψη και η εκτέλεση της πράξης που προβλέπεται από την παρούσα απόφαση βαρύνουν την Ρουμανία.

5. Η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή ενημερώνεται για την πορεία των πράξεων που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 τουλάχιστον μία φορά το χρόνο.

’ρθρο 5

Τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση στην οποία περιέχεται αξιολόγηση της εφαρμογής της παρούσας απόφασης.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΑΝΑΓΚΑΙΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΣΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΤΟ 1999 ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΣΤΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΓΙΑ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΔΑΝΕΙΩΝ ΥΠΕΡ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ

(εκατ. ευρώ)

Πράξεις // Βάση υπολογισμού [3]

[3] Η βάση των καταβολών υπολογίζεται εφαρμόζοντας το ισχύον ποσοστό κάλυψης των δανείων, δηλαδή 70% (δάνεια ΕΤΕ/νέες αποστολές), 75% (δάνεια ΕΤΕ/παλαία πρωτόκολλα) ή 100% (δάνεια μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής).

// Καταβολές στο Ταμείο [4] // Περιθώριο αποθεματικού

[4] Σύμφωνα με τους κανόνες υπολογισμού του ποσοστού των καταβολών, όπως καθορίστηκαν από τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 του Συμβουλίου της 31ης Οκτωβρίου 1994, δεδομένου ότι τα κεφάλαια του Ταμείου έχουν ήδη ανέλθει στο ποσό που έχει καθοριστεί ως στόχος για το 1997, το ποσοστό των καταβολών για νέες πράξεις μειώθηκε από 15% σε 14%.

// // // // 346,0 [5]

[5] Το ποσό του αποθεματικού για δάνεια και εγγυήσεις δανείων υπέρ τρίτων χωρών για το 1999 καθορίστηκε στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών.

Εγκριθείσες πράξεις

// // // //

// ΕΤΕ/Νέες αποστολές [6] // // //

[6] Ετήσια ποσά των δανείων που προβλέπεται να υπογραφούν το 1999 και διόρθωση των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί στο Ταμείο ώστε να ληφθούν υπόψη οι πραγματικές υπογραφές δανείων όπως διαπιστώθηκαν στα τέλη του 1998: Μεταφορά 5/99 στο Ταμείο Εγγυήσεων.

// // // //

// ΧΚΑΕ // 872,9 // 122,2 // 223,8

// ΑΛΑ // 218,1 // 30,5 // 193,3

// Νότια Αφρική // 143,5 // 20,1 // 173,2

// ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ // 351,4 // 49,2 // 124,0

// ΠΓΔΜ // 38,5 // 5,4 // 118,6

// Βοσνία // 42,0 // 5,9 // 112,7

// // // //

// ΕΤΕ/Παλαιά πρωτόκολλα [6] // // //

[6] Ετήσια ποσά των δανείων που προβλέπεται να υπογραφούν το 1999 και διόρθωση των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί στο Ταμείο ώστε να ληφθούν υπόψη οι πραγματικές υπογραφές δανείων όπως διαπιστώθηκαν στα τέλη του 1998: Μεταφορά 5/99 στο Ταμείο Εγγυήσεων.

// Συρία // -30 // -4,2 // 116,9

// // // //

// Μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή // // //

// Αλβανία III // 20 // 2,8 // 114,1

// Βοσνία I // 20 // 2,8 // 111,3

// // // //

Προτεινόμενες ενέργειες

// // // //

// ΕΤΕ/Τουρκία [7] // 105 // 14,7 // 96,6

[7] Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την εφαρμογή ειδικής δράσης χρηματοδοτικής συνεργασίας υπέρ της Τουρκίας (COM(95) 389/3).

// ΕΤΕ/Κροατία [8] // 35 // 4,9 // 91,7

[8] Συμφωνία συνεργασίας ΕΚ/Κροατία (SEC(95) 180/τελικό).

// // // //

// Μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή // // //

// Βουλγαρία IV [9] // 100 // 14,0 // 77,7

[9] Πρόταση της Επιτροπής.

// Ρουμανία IV9 // 200 // 28,0 // 49,7

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Συμπληρωματική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στη Ρουμανία.

2. ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΟΝΔΥΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Κονδύλιο ΒΟ-211, το οποίο αφορά την εγγύηση του κοινοτικού προϋπολογισμού για τα προγράμματα δανειοληπτικών πράξεων που συνάπτει η Κοινότητα με σκοπό την παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής σε τρίτες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

’ρθρο 308 της Συνθήκης.

4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

α) Περιγραφή του μέτρου

Χορήγηση κοινοτικού δανείου (που θα χρηματοδοτηθεί με δανεισμό της Κοινότητας στις διεθνείς κεφαλαιαγορές), ανώτατου ποσού 200 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών της Ρουμανίας.

β) Αιτιολόγηση του μέτρου

Η βιωσιμότητα της εξωτερικής θέσης της Ρουμανίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παροχή εξωτερικής χρηματοδοτικής συνδρομής από επίσημους χορηγούς.

5. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΔΩΝ

Υποχρεωτική.

6. ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΔΩΝ

Δυνητική ενεργοποίηση της εγγύησης του προϋπολογισμού για τη σύναψη της δανειοληπτικής πράξης της Κοινότητας με την οποία θα χρηματοδοτηθεί το δάνειο υπέρ της Ρουμανίας.

7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

α) Μέθοδος υπολογισμού

Ο υπολογισμός του ποσού της συνδρομής που θεωρείται αναγκαία βασίζεται στις σημερινές εκτιμήσεις για τις εξωτερικές χρηματοδοτικές ανάγκες της Ρουμανίας που δεν καλύπτονται από άλλες πηγές.

Προτείνεται η εγγραφή της ένδειξης "προς υπόμνηση", δεδομένου ότι δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί εκ των προτέρων ούτε το ποσό ούτε η χρονική στιγμή μιας ενδεχόμενης χρησιμοποίησης του σχετικού κονδυλίου του προϋπολογισμού, η οποία δεν αναμένεται άλλωστε να καταστεί αναγκαία.

β) Επιπτώσεις του μέτρου στις πιστώσεις παρέμβασης

Μόνο σε περίπτωση ενεργοποίησης της εγγύησης.

γ) Χρηματοδότηση των δαπανών παρέμβασης

Σε περίπτωση ενεργοποίησης της εγγύησης του προϋπολογισμού:

- Προσφυγή στο Ταμείο Εγγυήσεων που δημιουργήθηκε με τον κανονισμό (EΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 2728 του Συμβουλίου της 31ης Οκτωβρίου 1994.

- Σε περίπτωση που οι πόροι του Ταμείου Εγγύησης δεν επαρκούν, το συμπληρωματικό ποσό θα διατεθεί με μεταφορά από τον προϋπολογισμό:

κάθε διαθέσιμου περιθωρίου στο αποθεματικό για εγγυήσεις*

κάθε καθυστερημένης αποπληρωμής στον προϋπολογισμό για την οποία είχε ενεργοποιηθεί η εγγύηση του προϋπολογισμού (βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού)*

κάθε διαθέσιμου υπολοίπου εντός του ανώτατου ορίου της κατηγορίας 4 των δημοσιονομικών προοπτικών ή των επαναχρησιμοποιούμενων πόρων της κατηγορίας αυτής.

- Για να τηρήσει τις υποχρεώσεις της, η Επιτροπή μπορεί να εξασφαλίσει προσωρινά την εξυπηρέτηση του χρέους με πόρους από τα ταμειακά διαθέσιμά της. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου της 29 Μαΐου 1989.

8. ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Τα ποσά του δανείου καταβάλλονται απευθείας στην κεντρική τράπεζα της δικαιούχου χώρας μόνον εφόσον οι υπηρεσίες της Επιτροπής, σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και τις υπηρεσίες του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, εξακριβώσουν ότι οι μακροοικονομικές πολιτικές που εφαρμόζονται στη χώρα αυτή είναι ικανοποιητικές και ότι τηρούνται οι ειδικοί όροι που έχουν τεθεί για τη χορήγηση της παρούσας συνδρομής.

9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ / ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

α) Αιτιολόγηση της δράσης και ειδικοί στόχοι

Η χρηματοδοτική συνδρομή θα στηρίξει τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της Ρουμανίας και θα συμπληρώσει τη χρηματοδότηση που θα παράσχει η διεθνής κοινότητα στο πλαίσιο του προγράμματος που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ, καθιστώντας έτσι δυνατή την ελάφρυνση των περιορισμών που αντιμετωπίζει η χώρα από πλευράς εξωτερικής χρηματοδότησης, την ενίσχυση της μετάβασής της σε οικονομία αγοράς και τη βελτίωση των αναπτυξιακών προοπτικών της.

β) Παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσης

Η προτεινόμενη συνδρομή έχει μακροοικονομικό χαρακτήρα και η παρακολούθηση και αξιολόγησή της γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων που εφαρμόζει η Ρουμανία με τη στήριξη του ΔΝΤ.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής παρακολουθούν την εφαρμογή της δράσης μέσω ειδικού συστήματος δεικτών μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής που καθορίζονται σε συμφωνία με τις αρχές της δικαιούχου χώρας. Συνεργάζονται επίσης στενά με τις υπηρεσίες του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας και επωφελούνται από τις αξιολογήσεις στις οποίες προβαίνουν οι οργανισμοί αυτοί όσον αφορά τα αποτελέσματα των μεταρρυθμίσεων στη Ρουμανία.

Η πρόταση απόφασης του Συμβουλίου προβλέπει την υποβολή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ετήσιας έκθεσης στην οποία περιέχεται αξιολόγηση της εφαρμογής της παρούσας δράσης.

10. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ (ΜΕΡΟΣ Α ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΙΙ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ)

Η παρούσα δράση έχει έκτακτο χαρακτήρα και δεν απαιτεί την αύξηση του προσωπικού της Επιτροπής.