[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 5.9.2006

SEC(2006) 1093

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Συνοδευτικό έγγραφο της Πρότασης ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη θέσπιση του ευρωπαϊκού πλαισίου επαγγελματικών προσόντων για τη διά βίου μάθηση ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ

{COM(2006) 479 τελικό}{SEC(2006) 1094}

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ ΤΗΣ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ

Σε μια Ευρώπη που χαρακτηρίζεται από ταχείες τεχνολογικές και οικονομικές αλλαγές και από ένα γηράσκοντα πληθυσμό, η διά βίου μάθηση, η οποία περιλαμβάνει τόσο την εκπαίδευση όσο και την κατάρτιση, έχει γίνει αναγκαία. Η ανάγκη για συνεχή αναβάθμιση και ανανέωση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των πολιτών είναι πολύ σημαντική για την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή της ΕΕ. Εντούτοις, η πραγματοποίηση της διά βίου μάθησης είναι περίπλοκη λόγω της έλλειψης επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των φορέων παροχής εκπαίδευσης και κατάρτισης και των αρχών μεταξύ διαφορετικών συστημάτων και διαφορετικών χωρών. Οι ανακύπτοντες φραγμοί εμποδίζουν τους πολίτες να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση και τους δυσκολεύουν να συνδυάσουν προσόντα από διαφορετικά ιδρύματα και, έτσι, να επιτύχουν τη διά βίου μάθηση. Επιπλέον, η έλλειψη νομοθετικών ρυθμίσεων που να επιτρέπουν στους πολίτες να μεταφέρουν επαγγελματικά προσόντα από ένα μαθησιακό πλαίσιο σε άλλο μπορεί πιθανώς να δημιουργήσει φραγμούς στην κινητικότητα των εργαζομένων και των εκπαιδευομένων εντός της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας.

Η παρούσα εκτίμηση αντικτύπου παραθέτει τις διάφορες εναλλακτικές δυνατότητες που έχει εξετάσει η ΓΔ EAC αναζητώντας να βρει λύσεις για τα ζητήματα αυτά. Υπογραμμίζει την προστιθέμενη αξία που θα προσδώσει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων (ΕΠΕΠ)[1] στη διευκόλυνση της διά βίου μάθησης και στη μείωση των φραγμών στην κινητικότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Όπως αναφέρεται στην παρούσα εκτίμηση αντικτύπου και στο σχέδιο σύστασης, το ΕΠΕΠ θα δράσει ως μηχανισμός μετατροπής και ουδέτερο σημείο αναφοράς για τη σύγκριση των προσόντων και τη διευκόλυνση της μεταφοράς τους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Θα αποτελέσει, επίσης, καταλύτη για τη μεταρρύθμιση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και την επίτευξη πραγματικής διά βίου μάθησης. Η ανάπτυξη του ΕΠΕΠ είναι, συνεπώς, κεφαλαιώδους σημασίας για την εκπλήρωση των στόχων της ΕΕ στην εταιρική σχέση της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Το ΕΠΕΠ θα βασίζεται σε ένα σύνολο 8 επιπέδων αναφοράς των μαθησιακών αποτελεσμάτων που θα καλύπτουν όλο το φάσμα της μάθησης, συμπεριλαμβανομένης της γενικής εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και θα υποστηρίζεται από ένα συμφωνημένο σύνολο αρχών και κριτηρίων. Τα κράτη μέλη και οι τομείς που θα επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν το ΕΠΕΠ ως πλαίσιο αναφοράς θα πρέπει να δεσμευτούν να τηρήσουν τις εν λόγω αρχές και κριτήρια. Εντούτοις, το ΕΠΕΠ δεν θα αντικαταστήσει τα εθνικά επίπεδα προσόντων και δεν προορίζεται να αντικαταστήσει κανέναν από τους καθιερωμένους ρόλους των εθνικών συστημάτων ή πλαισίων. (Τα άρθρα 149 και 150 της Συνθήκης αποκλείουν οποιαδήποτε κανονιστική δράση στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Αντίθετα, οποιαδήποτε πολιτική της ΕΕ σ’ αυτό τον τομέα πρέπει να υποστηρίζει και να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών, σεβόμενη, παράλληλα, πλήρως την ευθύνη τους σχετικά με το περιεχόμενο και την οργάνωση της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης.)

Η πρώτη εναλλακτική δυνατότητα που εξετάστηκε αφορά τη μη ανάληψη δράσης (δηλαδή, μη ανάληψη δράσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση), πράγμα που συνεπάγεται ότι θα εξακολουθήσουν να ισχύουν οι τρέχουσες ρυθμίσεις όσον αφορά τη συγκρισιμότητα, τη διαφάνεια και τη μεταφορά των προσόντων. Εντούτοις, αυτή η εναλλακτική δυνατότητα δεν ικανοποιεί τα αιτήματα των κρατών μελών για κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς ή μέσο επίλυσης των προβλημάτων που προαναφέρθηκαν.

Μια δεύτερη εναλλακτική δυνατότητα είναι μια ανακοίνωση της Επιτροπής. Εντούτοις, μια ανακοίνωση της Επιτροπής δεν αποτελεί μέσο που εμπλέκει τα κράτη μέλη ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην έκδοσή της. Συνεπώς, αυτή η εναλλακτική δυνατότητα δεν θα συνεπαγόταν την απαραίτητη πολιτική δέσμευσης των κρατών μελών να εφαρμόζουν το ΕΠΕΠ σε εθνικό επίπεδο.

Μια τρίτη εναλλακτική δυνατότητα είναι η έκδοση σύστασης της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 150 της Συνθήκης που σχετίζεται με την επαγγελματική κατάρτιση. Εντούτοις, αυτή η εναλλακτική δυνατότητα εξαιρεί το άρθρο 149 σχετικά με την εκπαίδευση, το οποίο αποτελεί ουσιαστικό συστατικό στοιχείο του ΕΠΕΠ. Επίσης, θα συνεπαγόταν τη χρήση ενός μέσου το οποίο, όπως και στην περίπτωση της εναλλακτικής δυνατότητας 2, δεν θα ενέπλεκε τα κράτη μέλη ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην επίσημη έκδοσή του και, ως εκ τούτου, δεν θα συνεπαγόταν το βαθμό πολιτικής δέσμευσης που απαιτείται για την εφαρμογή του ΕΠΕΠ.

Μια τέταρτη εναλλακτική δυνατότητα που εξετάστηκε είναι η θέσπιση του ΕΠΕΠ με το νομοθετικό μέσο της σύστασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, δυνάμει των άρθρων 149 και 150 της Συνθήκης. Το μέσο αυτό θα κάλυπτε τόσο την εκπαίδευση όσο και την κατάρτιση, οι οποίες έχουν ισοδύναμη αξία και ως στόχοι και συστατικά μέρη στο πλαίσιο της διά βίου πτυχής του ΕΠΕΠ. Η σύσταση θα προέβλεπε ότι το ΕΠΕΠ θα χρησιμοποιείται από τα κράτη μέλη σε εθελοντική βάση ως μηχανισμός μετατροπής για τη σύγκριση των προσόντων και τη διευκόλυνση της διαφάνειάς τους και της μεταφοράς τους σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Μια πέμπτη εναλλακτική δυνατότητα είναι η εφαρμογή του ΕΠΕΠ με το νομοθετικό μέσο της απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, δυνάμει του άρθρου 150 τη Συνθήκης. Εντούτοις, αυτή η εναλλακτική δυνατότητα και πάλι εξαιρεί το άρθρο 149 σχετικά με την εκπαίδευση. Επίσης, θα επρόκειτο για απόφαση που θεσπίζει αρχές και υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη τα οποία συνδέουν τα εθνικά συστήματα επαγγελματικών προσόντων τους με το ΕΠΕΠ. Εντούτοις, η ομόφωνη γνώμη των ενδιαφερομένων (κράτη μέλη, κοινωνικοί εταίροι, κλάδοι κ.λπ.) είναι ότι ένα ΕΠΕΠ θα πρέπει να είναι απολύτως εθελοντικό.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, αξίζει να διευκρινιστεί ότι, ανεξάρτητα από το μέσο που θα επιλεγεί, το εν λόγω μέσο δεν θα εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που καλύπτονται από την οδηγία 2005/36/ΕΚ[2] σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, η οποία είναι η μόνη νομικά δεσμευτική πράξη που προβλέπει δικαιώματα και υποχρεώσεις τόσο για την αρμόδια εθνική αρχή όσο και για τον διακινούμενο εργαζόμενο. Στις περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από την οδηγία, το ΕΠΕΠ θα επιτρέπει την πραγματοποίηση συγκρίσεων μέσω των εθνικών συστημάτων επαγγελματικών προσόντων/πλαισίου επαγγελματικών προσόντων που χρησιμοποιούνται στο κράτος μέλος στο οποίο εκπαιδεύτηκε ο διακινούμενος εργαζόμενος και των εθνικών συστημάτων επαγγελματικών προσόντων/πλαισίου επαγγελματικών προσόντων του (άλλου) κράτους μέλους, στο οποίο αυτός εργάζεται ή σπουδάζει.

Η ΓΔ EAC, συγκρίνοντας τα ισχυρά και αδύναμα σημεία των ανωτέρω εναλλακτικών δυνατοτήτων, επέλεξε να προτείνει την τέταρτη δυνατότητα, η οποία θα επιτρέψει στην Επιτροπή, με τη συνεργασία των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων, να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που προσδιορίστηκαν και να βρει κατάλληλες λύσεις. Αυτή η εναλλακτική δυνατότητα αντιστοιχεί, επίσης, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό στις προσδοκίες των κρατών μελών και των ενδιαφερομένων. Θα παράσχει την καλύτερη βάση για την επιτυχή εφαρμογή του ΕΠΕΠ και την επίτευξη της πραγματικής προστιθέμενης αξίας που μπορεί να προσφέρει στους πολίτες η ευρωπαϊκή διάσταση στον τομέα της διά βίου μάθησης και της κινητικότητας μέσω των επαγγελματικών προσόντων και των συστημάτων επαγγελματικών προσόντων.

[1] Ενημερωτικό σημείωμα σχετικά με την ορολογία περιλαμβάνεται στο τέλος αυτής της εκτίμησης αντικτύπου.

[2] ΕΕ L 255 της 30.9.2005, σ. 22.