Βρυξέλλες, 30.12.2004

COM(2004) 839 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

21η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ (2003)

{SEC(2004) 1638}

Η έκθεση για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου συντάσσεται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως απάντηση στα διαδοχικά αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ψήφισμα της 9ης Φεβρουαρίου 1983) και των κρατών μελών (δήλωση αριθ. 19, σημείο 2, που προσαρτάται στη συνθήκη η οποία υπογράφηκε στο Μάαστριχ στις 7 Φεβρουαρίου 1992). Η έκθεση αυτή ανταποκρίνεται επίσης στα αιτήματα που εκφράστηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ή του Συμβουλίου για συγκεκριμένους τομείς.

1. ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Kατά την άσκηση των αποκλειστικών της αρμοδιοτήτων ως θεματοφύλακα των συνθηκών, η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει και να ελέγχει την ομοιόμορφη εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου από τα κράτη μέλη, όπως ορίζεται στο άρθρο 211 της συνθήκης ΕΚ. Το άρθρο 226 ΕΚ προβλέπει ότι η Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασία κατά κράτους μέλους το οποίο θεσπίζει ή διατηρεί νομοθεσία ή κανόνες αντίθετους προς τις θεμελιώδεις αρχές του κοινοτικού δικαίου οι οποίες ορίζονται στις συνθήκες.

Η Λευκή Βίβλος για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση[1] που δημοσιεύτηκε από την Επιτροπή το 2001 τονίζει ότι η κύρια ευθύνη εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου εναπόκειται στις εθνικές διοικήσεις και τα δικαστήρια των κρατών μελών. Η συνεργασία μεταξύ των διοικητικών αρχών των κρατών μελών και της Επιτροπής αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τον αποτελεσματικό έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου. Το καθήκον συνεργασίας θεμελιώνεται επίσημα στο άρθρο 10 ΕΚ.

Ο κύριος στόχος των διαδικασιών παράβασης, ιδίως στο στάδιο προ της δικαστικής προσφυγής, είναι να ενθαρρύνονται τα κράτη μέλη να συμμορφώνονται οικειοθελώς με το κοινοτικό δίκαιο το συντομότερο δυνατό. Σε όλα τα στάδια της προδικαστικής φάσης, η Επιτροπή επιδιώκει να προωθεί τις επαφές μεταξύ των υπηρεσιών της και των εθνικών διοικήσεων. Επιπλέον, η Επιτροπή αποβλέπει στην ενίσχυση της συνεργασίας με τα κράτη μέλη μέσω συμπληρωματικών ή εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης των προβλημάτων.

Tο εγχείρημα του ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου είναι ζωτικό από την άποψη του κράτους δικαίου εν γένει, αλλά βοηθά επίσης στο να καταστεί η αρχή της Κοινότητας δικαίου απτή πραγματικότητα για τους πολίτες της Ευρώπης και τους οικονομικούς παράγοντες. Οι πολυάριθμες καταγγελίες που υποβάλλουν οι πολίτες των κρατών μελών συνιστούν ουσιαστικό μέσο ανίχνευσης των παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου. Η Επιτροπή ενίσχυσε τα μέσα και τις διαδικασίες τόσο για την καταγραφή των καταγγελιών όσο και για την ταχύτερη εξέτασή τους. Για το σκοπό αυτό, διατίθεται ένα έντυπο σε απευθείας σύνδεση[2]. Επιπλέον, η Γενική Γραμματεία της Επιτροπής αναπτύσσει ένα νέο εργαλείο βασισμένο στο Διαδίκτυο προκειμένου να διευκολύνει την υποβολή καταγγελίας.

Η 21η ετήσια Έκθεση, συμπεριλαμβανομένων και των παραρτημάτων που επισυνάπτουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, εκθέτει τις δραστηριότητες της Επιτροπής που αφορούν τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου κατά τη διάρκεια του 2003. Ο στόχος της έκθεσης είναι διττός:

- να παρέχει στα κράτη μέλη, το ευρύ κοινό και τους οικονομικούς παράγοντες επισκόπηση του συνεχούς έργου για τη διασφάλιση των πλεονεκτημάτων μιας Κοινότητας δικαίου·

- να ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή ασκεί τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί από τις συνθήκες σχετικά με την διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου.

1.1. Στατιστικά στοιχεία του 2003

Στις 31.12.2003 βρίσκονταν υπό εξέλιξη 3.927 περιπτώσεις παραβάσεων. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται: 1855 περιπτώσεις για τις οποίες έχει κινηθεί η διαδικασία, 999 περιπτώσεις για τις οποίες έχει αποσταλεί αιτιολογημένη γνώμη, 411 περιπτώσεις για τις οποίες έχει ασκηθεί προσφυγή στο Δικαστήριο, 69 περιπτώσεις για τις οποίες έχει κινηθεί η διαδικασία του άρθρου 228 (βλ. παράρτημα ΙΙ, πίνακα 2.3).

Ο συνολικός όγκος των διαδικασιών παράβασης τις οποίες κίνησε η Επιτροπή αυξήθηκε κατά 15%, δηλαδή από 2356 το 2002 σε 2709 το 2003.

Τα στατιστικά στοιχεία για το 2003 αντικατοπτρίζουν μείωση του αριθμού των καταγγελιών που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή από 1431 το 2002 σε 1290 το 2003, δηλ. μείωση κατά 9,85% . Τα στοιχεία του 2003 αντιστοιχούν στα επίπεδα που καταγράφηκαν μεταξύ του 1999 και του 2001, ενώ η αύξηση των καταγγελιών κατά το 2002 μπορεί να θεωρηθεί ως απόκλιση. Οι καταγγελίες αποτελούν ακόμη το μεγαλύτερο όγκο των διαδικασιών παράβασης τις οποίες κινεί η Επιτροπή κατά των κρατών μελών. Οι κύριοι τομείς που αναφέρονται στις καταγγελίες είναι το περιβάλλον (493 καταγγελίες), η εσωτερική αγορά (314 καταγγελίες) και η φορολογία και τα τελωνεία (119 καταγγελίες). Στις 31.12.2003 βρίσκονταν σε εξέλιξη 1158 υποθέσεις.

Ο αριθμός των διαδικασιών που κίνησε η Επιτροπή βάσει των δικών της ερευνών μειώθηκε κατά το 2003, από 318 το 2002 σε 253 το 2003, δηλαδή μείωση κατά 20,44%.

Ο αριθμός των διαδικασιών λόγω μη κοινοποίησης σχεδόν διπλασιάστηκε σε σύγκριση με τα στοιχεία του 2001 και του 2002. Τα στατιστικά του 2003 δείχνουν αύξηση κατά 92,1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος (από 607 περιπτώσεις σε 1166). Τα στοιχεία του 2003 καλύπτουν όχι μόνο τα μέτρα μεταφοράς των οδηγιών που δεν κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη, αλλά και τις υποθέσεις λόγω μη κοινοποίησης των τεχνικών προτύπων που ορίζονται στην οδηγία 98/34/ΕΚ (προϊόντα). Ο όγκος των φακέλων εξαρτάται όχι μόνο από την εσωτερική αυτοπειθαρχία των κρατών μελών για την τήρηση των προθεσμιών που αποδέχθηκαν τα ίδια, αλλά επίσης και από τον αυξανόμενο αριθμό των ισχυουσών οδηγιών.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, εκκρεμούσαν ακόμη 524 από τις 1166 υποθέσεις. Ο ίδιος αριθμός για το 2002 ανερχόταν σε 71 υποθέσεις.

Η Επιτροπή ζήτησε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα κατά τον έλεγχο της μεταφοράς και της συμμόρφωσης των εθνικών μέτρων μεταφοράς. Αναλήφθηκε δράση για τη βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών. Σε πολλές περιπτώσεις, τα κράτη μέλη καλούνται να περιλάβουν «πίνακα αντιστοιχίας» στην ανακοίνωση των μέτρων μεταφοράς.

Προκειμένου να διευκολυνθεί περαιτέρω η μεταφορά των οδηγιών της ΕΕ στα νομικά συστήματα των κρατών μελών, η Γενική Γραμματεία άρχισε να αναπτύσσει μια βάση δεδομένων για την ηλεκτρονική κοινοποίηση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης στην Επιτροπή. Το σχέδιο αυτό αναμένεται να υλοποιηθεί το Μάιο του 2004.

Το 2003 εκδόθηκαν 1552 προειδοποιητικές επιστολές , που σημαίνει αύξηση κατά 56% σε σύγκριση με τις 995 επιστολές που εκδόθηκαν το 2002. Ωστόσο, ο αριθμός των αιτιολογημένων γνωμών παρουσιάζει λιγότερο δραματική αύξηση, από 487 το 2002 σε 533 το 2003, δηλ. αύξηση κατά 9,4%. Ενώ το 48,94% των προειδοποιητικών επιστολών οδήγησε σε αιτιολογημένες γνώμες το 2002, το ποσοστό αυτό ανήλθε μόνο σε 34,34% το 2003, γεγονός που σημαίνει αύξηση του αριθμού των υποθέσεων που διευθετούνται στο στάδιο της προειδοποιητικής επιστολής.

Ο αριθμός των προσφυγών στο Δικαστήριο αυξήθηκε από 180 το 2002 σε 215 το 2003, δηλαδή ποσοστό αύξησης 19,4%. Η αύξηση αυτή πρέπει να εκτιμηθεί σε συνάρτηση με τον αυξημένο όγκο των αιτιολογημένων γνωμών που εκδόθηκαν το 2003.

Το 48,36% των διαδικασιών που κινήθηκαν το 2003 εκκρεμούσε ακόμη στις 31 Δεκεμβρίου 2003.

Ο αριθμός των αποφάσεων θέσης στο αρχείο ανήλθε σε 2329.

1.2. Βελτιώσεις στη διαδικασία προ της δικαστικής προσφυγής

Όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενες εκθέσεις, η Επιτροπή επέλεξε να μειώσει το διάστημα που διανύεται μεταξύ της έκδοσης των αποφάσεων παράβασης και της κοινοποίησής τους στα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζεται εσωτερική εξακρίβωση των προοπτικών συνεχούς ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου στη διευρυμένη Ένωση.

Όσον αφορά τη βελτίωση της πρόληψης και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, καθώς και την ενημέρωση των πολιτών, υιοθετήθηκε μια προσέγγιση πρόληψης. Στόχος είναι να ενθαρρυνθεί η συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών μέσω τακτικών επαφών μεταξύ των μόνιμων αντιπροσωπειών των κρατών μελών και της Γενικής Γραμματείας, καθώς και των διοικήσεων των κρατών μελών και των υπηρεσιών της Επιτροπής.

Η Επιτροπή εξασφαλίζει επίσης τη συστηματική παροχή περισσότερων πληροφοριών στους πολίτες (μέσω του εξυπηρετητή EUROPA). Άρχισαν σχέδια κατάρτισης στον τομέα του δικαίου του ανταγωνισμού και της δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων, προκειμένου να ενδυναμωθούν οι εθνικές διοικήσεις και οι νομικές δομές που αντιστοιχούν ιδιαίτερα στις συγκεκριμένες δραστηριότητές τους.

Εθνικοί εμπειρογνώμονες κλήθηκαν να συμμετάσχουν σε διμερείς συνεδριάσεις με τις υπηρεσίες της Επιτροπής, σε τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες, προκειμένου να συζητηθούν τα θέματα μεταφοράς των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο πριν από την ημερομηνία κατά την οποία πρέπει να εφαρμοστούν. Πολλές γενικές διευθύνσεις χρησιμοποιούν για το σκοπό αυτό τις υφιστάμενες επιτροπές ή τα δίκτυα επαφών. Επίσης πραγματοποιήθηκαν με επιτυχία συνεδριάσεις-πακέτα προκειμένου να συζητηθούν οι δυσχέρειες μεταφοράς με τις εθνικές διοικήσεις. Το 2003 οργανώθηκαν αρκετά σεμινάρια, κατά τη διάρκεια των οποίων η Επιτροπή εξήγησε στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών τις απόψεις της σχετικά με την ορθή εφαρμογή ιδιαίτερα πολύπλοκων περιβαλλοντικών οδηγιών, με σκοπό την πρόληψη, αντί για την επανόρθωση, των περιπτώσεων κακής εφαρμογής. Παρόμοια σεμινάρια διοργανώθηκαν για τα νέα κράτη μέλη.

Πολλά μέτρα αναλήφθηκαν στον τομέα της βελτίωσης του εσωτερικού συντονισμού και της αποτελεσματικότερης εξέτασης των υποθέσεων. Σε ορισμένους τομείς έχουν εισαχθεί ενισχυμένοι κανόνες, περιλαμβανομένου και ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τις καταγγελίες και τις διαδικασίες με πρωτοβουλία της Επιτροπής, για τις οποίες πέρασαν εννέα μήνες από την αρχική τους καταχώρηση. Τα κριτήρια προτεραιότητας για την επεξεργασία των καταγγελιών τα οποία ορίζονται στην ανακοίνωση του 2002[3] έχουν επίσης εισαχθεί στη διαχείριση των διαδικασιών. Καταβάλλονται προσπάθειες για την εκ των προτέρων αντιμετώπιση των προβλημάτων εφαρμογής κατά το σχεδιασμό της νομοθεσίας, ο οποίος πρέπει να γίνεται κατά τρόπο που να διευκολύνει την εφαρμογή της. Η χρησιμοποίηση κατευθυντήριων γραμμών και ερμηνευτικών κειμένων αποδείχθηκε εξυπηρετική τόσο για την Επιτροπή όσο και για τα κράτη μέλη, όπως π.χ. το κατευθυντήριο έγγραφο για την εφαρμογή της οδηγίας 2001/42/EΚ[4] σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων (Οδηγία «στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση»).

Από τις αρχές του 2003, οι υπηρεσίες της Επιτροπής άρχισαν να χρησιμοποιούν το SOLVIT – το δίκτυο επίλυσης προβλημάτων της εσωτερικής αγοράς[5] για τις κατάλληλες καταγγελίες. 23 περιπτώσεις (3 αναφορές και 20 καταγγελίες) κατά τις οποίες οι εθνικές διοικήσεις φαίνεται ότι εφάρμοσαν κακώς τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς καταγγέλθηκαν στο SOLVIT κατά τη διάρκεια του 2003 (περίπου 12% των περιπτώσεων του SOLVIT).

Όσον αφορά τις μελλοντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες, αναλήφθηκαν ορισμένες δράσεις για την αύξηση της συνειδητοποίησης ορισμένων πτυχών οι οποίες ενδέχεται να δημιουργήσουν δυσχέρειες μεταφοράς, με τη δημιουργία γρήγορων διυπηρεσιακών επαφών πριν από τη θέσπιση νέων οδηγιών. Αποστέλλονται συχνά υπενθυμίσεις στα κράτη μέλη πριν από τη λήξη των προθεσμιών μεταφοράς ενώ, σε ορισμένους τομείς, αποστέλλονται τυποποιημένες υπενθυμίσεις αμέσως μετά τη θέσπιση μιας οδηγίας. Στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, διοργανώθηκαν με διάφορα κράτη μέλη συνεδριάσεις-πακέτα, ειδικά αφιερωμένες στη μεταφορά των οδηγιών.

Εξυπακούεται ότι οι υπηρεσίες της Επιτροπής καταναλώνουν πολύ χρόνο για την εξέταση των νομικών κειμένων των κρατών μελών τα οποία μεταφέρουν τις οδηγίες. Η διαδικασία αυτή αποτελεί το κεντρικό μέρος του ελέγχου της εφαρμογής και ο σχετικός φόρτος εργασίας θα αυξηθεί σημαντικά με την άφιξη δέκα νέων κρατών μελών. Η πέμπτη ετήσια επισκόπηση για την εφαρμογή και τον έλεγχο του κοινοτικού δικαίου του περιβάλλοντος, ο χάρτης επιδόσεων της εσωτερικής αγοράς και οι τακτικές εκθέσεις εφαρμογής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών[6] αποτελούν παραδείγματα των πληροφοριών που δημοσιεύει η Επιτροπή για την εφαρμογή των οδηγιών.

Οι εσωτερικές μέθοδοι εργασίας της Επιτροπής βελτιώνονται επίσης. Οι Γενικές Διευθύνσεις που παίζουν το ρόλο του επικεφαλής για συγκεκριμένους φακέλους, μπορούν να συμφωνούν με τη νομική υπηρεσία για την αποτελεσματικότερη, στο δεδομένο πλαίσιο, κατανομή της εργασίας κατά την προετοιμασία των νομικών κειμένων. Αυτό αποτελεί μέρος ευρύτερης πρωτοβουλίας για την αύξηση των ευθυνών κάθε υπεύθυνου για συγκεκριμένο φάκελο με σκοπό την ανάπτυξη της στρατηγικής, την οποία η Επιτροπή επιθυμεί όσο το δυνατόν περισσότερο διορατική, προκειμένου να μην ανακύπτουν προβλήματα ή, σε περίπτωση που ανακύπτουν, να επιλύονται χωρίς προσφυγή σε νομικές διαδικασίες.

1.3. Μεταφορά οδηγιών

Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2003, τα κράτη μέλη είχαν κοινοποιήσει κατά μέσο όρο 98% των εθνικών μέτρων μεταφοράς που είναι αναγκαία για την εφαρμογή των οδηγιών σε όλους τους τομείς. Η Γενική Γραμματεία δημοσιεύει τα διαθέσιμα στοιχεία κάθε δύο μήνες στο δικτυακό της τόπο στον ΕUROPA[7]. Ο αριθμός των διαδικασιών παράβασης, τόσο λόγω μη συμμόρφωσης των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών, όσο και λόγω μη ορθής εφαρμογής των εθνικών αυτών μέτρων, παρέμεινε σταθερός σε σύγκριση με τα στοιχεία του 2002.

Γραφικές παραστάσεις όλων των καταγγελιών και των παραβάσεων τις οποίες χειρίστηκε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 2003 παρατίθενται στους πίνακες που εξηγούν την κατάσταση στους διάφορους τομείς στο παράρτημα Α.

1.4. Προσφυγές στο Δικαστήριο σύμφωνα με το άρθρο 228 της συνθήκης ΕΚ (εξελίξεις το 2003)

Η Επιτροπή, ασκώντας το ρόλο του «θεματοφύλακα της συνθήκης», καλείται επίσης να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να αποφεύγεται η επανάληψη των παραβάσεων που διαπράττουν τα κράτη μέλη. Σύμφωνα με το άρθρο 228 ΕΚ, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από το Δικαστήριο να επιβάλει χρηματική ποινή ή κατ’αποκοπή ποσό σε κράτος μέλος που παρέλειψε να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθεί με την πρώτη απόφαση με την οποία διαπιστώθηκε η μη εκπλήρωση των υποχρεώσεών του. Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, είναι ενδιαφέρουσα η εξέλιξη των προσφυγών στο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 228, που εμφαίνεται στο παράρτημα Α.

1.5. Διαφάνεια

Η Επιτροπή εξακολούθησε να επιδιώκει το στόχο αύξησης της διαφάνειας, κυρίως μέσω της χρήσης του διαδικτύου ως πηγής πληροφοριών στις οποίες έχει πρόσβαση το ευρύ κοινό. Από τις 17 Ιανουαρίου 2001, η Επιτροπή δημοσιεύει τις πρόσφατες αποφάσεις έκδοσης προειδοποιητικών επιστολών και αιτιολογημένων γνωμών, προσφυγής στο Δικαστήριο και αρχειοθέτησης υποθέσεων (ανά χώρα και ανά τομέα).[8]

Ένα νέο στοιχείο στο δικτυακό τόπο της Επιτροπής είναι το χρονοδιάγραμμα για τη μεταφορά των οδηγιών, στο οποίο εμφαίνονται οι οδηγίες που απευθύνονται στα κράτη μέλη, ταξινομημένες ανά ημερομηνία μεταφοράς (έτος και μήνας).[9]

Επιπλέον, οι πολίτες των κρατών μελών μπορούν να παρακολουθούν την πρόοδο στην κοινοποίηση των εθνικών μέτρων μεταφοράς των οδηγιών ανά κράτος μέλος και ανά τομέα.[10] Αυτά τα στοιχεία που αφορούν τις ανακοινώσεις των εθνικών μέτρων εκτέλεσης από τα κράτη μέλη δημοσιεύονται κάθε δύο μήνες.

1.6. Εκσυγχρονισμός των εργαλείων πληροφορικής

Προκειμένου να βελτιωθούν τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, η Γενική Γραμματεία άρχισε να αναπτύσσει μια νέα βάση δεδομένων στο διαδίκτυο για την ηλεκτρονική κοινοποίηση, καθώς και μια νέα εκδοχή στο διαδίκτυο του εργαλείου εσωτερικού ελέγχου της Γενικής Γραμματείας, τη βάση δεδομένων για τις παραβάσεις ASMODEE. Η νέα εκδοχή του εργαλείου εσωτερικού ελέγχου θα τεθεί σε λειτουργία τον Απρίλιο του 2004.

1.7. Προετοιμασία για τη διεύρυνση της Ένωσης

Από την 1η Μαΐου 2004 η Ευρωπαϊκή Ένωση αριθμεί 25 κράτη μέλη. Δέκα χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης προσχωρούν στην Ένωση, γεγονός που αποτελεί την μεγαλύτερη διεύρυνση στην ιστορία της Κοινότητας.

Tα προσχωρούντα κράτη μέλη υποχρεούνται να έχουν μεταφέρει πλήρως και ορθώς και να έχουν εφαρμόσει «το κοινοτικό κεκτημένο» την ημερομηνία της προσχώρησης, προκειμένου να διασφαλισθούν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις σε όλους τους πολίτες της διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης. Λόγω της έκτασης αυτής της διαδικασίας, η Επιτροπή προέβη στην αναγκαία προετοιμασία προκειμένου να διασφαλισθεί η πλήρης τήρηση του κοινοτικού δικαίου την 1η Μαΐου 2004. Η Επιτροπή ενεθάρρυνε επίσης τη στενή συνεργασία με τις προσχωρούσες χώρες.

Το «κοινοτικό κεκτημένο» αφορά περίπου 1600 οδηγίες. Η επίσημη κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς στην Επιτροπή έπρεπε να γίνει με την προσχώρηση. Η Επιτροπή προσέφερε στις προσχωρούσες χώρες τη βάση δεδομένων προ-κοινοποίησης, προκειμένου να καταστήσει δυνατή την αποθήκευση των εθνικών μέτρων μεταφοράς που ανακοινώθηκαν ανεπίσημα και ηλεκτρονικά πριν από την προσχώρηση. Επιπλέον, η Επιτροπή εργάστηκε επίσης για τη δημιουργία συνεργιών και για την επεξήγηση των λεπτομερών διαδικασιών σε σχέση με τις παραβάσεις και τον έλεγχο του κοινοτικού δικαίου, σε σειρά εκδηλώσεων που διοργανώθηκαν κατά τους τελευταίους μήνες του 2003. Η βάση δεδομένων προ-κοινοποίησης χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα από τις προσχωρούσες χώρες από τον Οκτώβριο του 2003.

Πριν από την προσχώρηση, τα δεδομένα που είχαν αποθηκευθεί στη βάση προ-κοινοποίησης θα μεταφερθούν στη νέα βάση δεδομένων για τις παραβάσεις στο διαδίκτυο. Κατ’αυτόν τον τρόπο, οι ανακοινώσεις προς την Επιτροπή θα θεωρηθούν ως επίσημες κοινοποιήσεις από την 1η Μαΐου 2004 και εξής, εκτός αν τα προσχωρούντα κράτη μέλη απορρίψουν αυτή τη δυνατότητα. Συνεπώς, από την ημερομηνία της προσχώρησης και εξής, τα νέα κράτη μέλη θα ελέγχονται κατά τον ίδιο τρόπο με τα παλαιά.

Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή δεν θα καθυστερήσει τις διαδικασίες παράβασης μετά την προσχώρηση. Κατ’αυτόν τον τρόπο θα εφαρμοστεί στα νέα κράτη μέλη η ίδια μεταχείριση με τα παλαιά. Η Επιτροπή έχει εντοπίσει τομείς προτεραιότητας και ιδίως αυτούς που περιλαμβάνονται στο νομοθετικό της πρόγραμμα για το 2004.[11]

[1] Ευρωπαϊκή διακυβέρνηση – Μία Λευκή Βίβλος, COM(2001) 428.

[2] http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/lexcomm/form_en.pdf

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη βελτίωση του ελέγχου της εφαρμογής του Κοινοτικού δικαίου (COM(2002) 725).

[4] ΕΕ L 197, 21.7.2001, σ. 30.

[5] Για περισσότερες πληροφορίες βλ. http://europa.eu.int/solvit

[6] Έκθεση 2003 της Επιτροπής περί της εφαρμογής της δέσμης κανονιστικών ρυθμίσεων για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες στην ΕΕ (COM(2003) 715 της 19ης Νοεμβρίου 2003.

[7] http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_en.htm#transpositions

[8] http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_en.htm#infractions

[9] http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_en.htm#calendar

[10] http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_en.htm#transpositions

[11] COM(2003) 645/5.