ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ για την κατάσταση της προόδου σχετικά με την επεξεργασία πρότασης για μια οδηγία πλαίσιο για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας

A. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

1. Όπως ζητήθηκε στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Νίκαια, στις 7, 8 και 9 Δεκεμβρίου 2000, η Επιτροπή υπέβαλε έκθεση για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Λάακεν. [1] Στην έκθεσή της, η Επιτροπή ανακοινώνει την πρόθεσή της να "εξετάσει την πρόταση για κωδικοποίηση και προσδιορισμό των αρχών για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας που διέπουν το άρθρο 16 της συνθήκης σε μια οδηγία-πλαίσιο."

[1] COM(2001) 598 τελικό, 17.10.2001.

2. Κατά την προετοιμασία της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Λάακεν, το Συμβούλιο Εσωτερικής Αγοράς εξέδωσε στις 26 Νοεμβρίου 2001 συμπεράσματα στα οποία αναφέρεται ότι το Συμβούλιο αναμένει τα αποτελέσματα αυτής της εξέτασης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Λάακεν, στη σύνοδό του της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2001, συμφώνησε με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου και την έκθεση της Επιτροπής.

3. Σε συνέχεια της έκθεσης της Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο [2] και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή [3] ζήτησαν από την Επιτροπή να παρουσιάσει μια οδηγία πλαίσιο για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.

[2] Ψήφισμα του ΕΚ της 13ης Νοεμβρίου 2001 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής "Οι υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος στην Ευρώπη", ΕΕ C 140E, 13.6.2002, σ. 153.

[3] Γνώμη της ΟΚΕ της 17ης Ιουλίου 2002 για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, CES 860/2002.

4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνήλθε στη Βαρκελώνη στις 15 και στις 16 Μαρτίου 2002, ζήτησε από την Επιτροπή "να συνεχίσει την εξέτασή του με σκοπό να ενοποιηθούν και να προσδιοριστούν επακριβώς εντός πρότασης για οδηγία - πλαίσιο οι αρχές οι σχετικές με τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος που διαπνέουν το άρθρο 16 της Συνθήκης, δίχως να θίγονται οι ιδιαιτερότητες των διαφόρων τομέων που εμπίπτουν σε αυτές και λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του άρθρου 86 της Συνθήκης." Ταυτόχρονα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση έως το τέλος αυτού του έτους.

5. Η παρούσα ανακοίνωση προετοιμάστηκε ύστερα από το σχετικό αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Βαρκελώνη.

B. ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΟΙΝΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ

6. Σε συνέχεια της δέσμευσης που ανέλαβε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Λάακεν, η Επιτροπή αποφάσισε να εκδώσει πράσινο βιβλίο για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας. Το πράσινο βιβλίο θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εξετάσει το θέμα της πρότασης για οδηγία πλαίσιο αλλά και να ερευνήσει πιο προσεκτικά το ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην εξασφάλιση παροχής σε καταναλωτές και επιχειρήσεις στην Ευρώπη υψηλής ποιότητας υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.

7. Η σκοπιμότητα και η ενδεχόμενη προστιθέμενη αξία μιας οδηγίας πλαίσιο θα αποτελέσει το κύριο θέμα του πράσινου βιβλίου. Όπως έχει ήδη προταθεί στην έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Λάακεν, το θέμα αυτό δημιουργεί σύνθετα ερωτήματα σχετικά με, μεταξύ άλλων, τους ενδεχόμενους στόχους, το πεδίο εφαρμογής και το περιεχόμενο μιας παρόμοιας οδηγίας και τις συνδέσεις με την υφιστάμενη για τον τομέα νομοθεσία.

Τα ζητήματα αυτά απαιτούν περαιτέρω προβληματισμό και συζήτηση και για το σκοπό αυτό σχεδιάζεται το πράσινο βιβλίο.

8. Η Επιτροπή έχει θέσει γενικούς πολιτικούς προσανατολισμούς στον τομέα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, στις δύο ανακοινώσεις που εξέδωσε το 1996 και το 2000 [4] καθώς και στην έκθεσή της προς τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Λάακεν. Οι δύο προηγούμενες ανακοινώσεις και η έκθεση αποτελούν την αφετηρία για την περαιτέρω εξέταση αυτών των θεμάτων.

[4] Ανακοίνωση της Επιτροπής "Οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στην Ευρώπη", ΕΕ C 281, 26.9.1996, σ. 3. Ανακοίνωση της Επιτροπής "Οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στην Ευρώπη", ΕΕ C 17, 19.1.2001, σ. 4.

9. Η Επιτροπή, όπως και οι ευρωπαίοι πολίτες και οι επιχειρήσεις, δίνει μεγάλη σημασία στη διατήρηση και την ανάπτυξη υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι ενδιαφερόμενοι έχουν διάφορες απόψεις και προσδοκίες, η Επιτροπή πιστεύει ότι θα ήταν χρήσιμη και απαραίτητη η διεξαγωγή μιας ευρύτερης δημόσιας συζήτησης και διαβούλευσης, ως ένα βήμα προς τη διευκρίνιση και την ανάπτυξη της κοινοτικής γενικής προσέγγισης για τον καλύτερο συνδυασμό των αρχών για τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος που διέπουν το άρθρο 16 της Συνθήκης και των άλλων στόχων της Συνθήκης. Η Επιτροπή έχει καθορίσει το πράσινο βιβλίο ως κύρια πρωτοβουλία στο νομοθετικό πρόγραμμα και πρόγραμμα εργασίας της για το 2003. [5]

[5] COM(2002) 590 τελικό, 30.10.2002.

10. Το πράσινο βιβλίο θα αποτελέσει έγγραφο διαβούλευσης. Θα καθορίζει τα θέματα που πρέπει να διερευνηθούν και να συζητηθούν, αντί να δίνει σταθερές θέσεις. Τα άλλα θεσμικά όργανα της Κοινότητας, τα κράτη μέλη και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη θα κληθούν και θα έχουν τη δυνατότητα να διατυπώσουν τις απόψεις τους για κάθε θέμα που αφορά τη μελλοντική οδηγία πλαίσιο. Στόχος μας είναι να δημιουργηθεί μια βάση για την ανάπτυξη μιας κοινής προσέγγισης για την εξασφάλιση παροχής στην Ευρώπη αποτελεσματικών και υψηλής ποιότητας υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.

11. Το πράσινο βιβλίο θα επικεντρώνεται κυρίως στην κατάσταση σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο της Συνθήκης. Στόχος είναι να ξεκινήσει μια συζήτηση που θα συνδέεται με τις τρέχουσες εργασίες της Συνέλευσης, όμως επιδιώκεται η άμεση συμβολή του σε αυτήν τη δημόσια συζήτηση.

12. Η πρόθεση της Επιτροπής να συντάξει ένα πράσινο βιβλίο δεν συνεπάγεται την αναστολή των εργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη για θέματα που αφορούν τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας. Οι εργασίες για τα θέματα αυτά συνεχίζονται παράλληλα με την προετοιμασία του πράσινου βιβλίου [6] και συμβάλλουν θετικά σε αυτή.

[6] Για παράδειγμα, όσον αφορά την αξιολόγηση της επίδοσης και την εφαρμογή κανόνων κρατικής ενίσχυσης, δύο άλλα θέματα που θίγονται στην έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Λάακεν, η Επιτροπή παρουσίασε τον Ιούνιο μια ανακοίνωση σχετικά με μια μεθοδολογία αξιολόγησης καθώς και μια έκθεση για την κατάσταση όσον αφορά την προετοιμασία κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις και τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος (Μεθοδολογικό σημείωμα για την οριζόντια αξιολόγηση των υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος, COM(2002) 331 τελικό, 18.6.2002. Έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (Σεβίλλη) σχετικά με την πρόοδο των εργασιών που διεξάγονται σε σχέση με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος, COM(2002) 280 τελικό, 5.6.2002).

Γ. ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

13. Η Επιτροπή επεξεργάζεται αυτή τη στιγμή το πράσινο βιβλίο και σκοπεύει να εκδώσει το έγγραφο το πρώτο τρίμηνο του 2003.

14. Ύστερα από δημόσια διαβούλευση με βάση το πράσινο βιβλίο, η Επιτροπή θα ολοκληρώσει την εξέταση και θα παρουσιάσει τα συμπεράσματά της, από κοινού με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και νομοθετικές προτάσεις, εφόσον χρειαστεί, έως το θέρος του 2003.