EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 164/11

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Η υλοποίηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών»

(2018/C 164/03)

Εισηγητής: Raffaele Cattaneo (IT/EPP), περιφερειακός σύμβουλος και πρόεδρος του περιφερειακού συμβουλίου Λομβαρδίας Έγγραφο αναφοράς: Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την υλοποίηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών της ΕΕ COM(2016) 805 final

I. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1. τονίζει ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές αντιπροσωπεύουν ένα λειτουργικό και βαθιά ευρωπαϊκό όραμα και χαιρετίζει την πρώτη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την υλοποίηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών της ΕΕ· σημειώνει ότι η ΕΕ χρειάζεται μια εδαφική προοπτική (1) που να υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα και να ακολουθεί μια «σφαιρική προσέγγιση»·

2. παρατηρεί ότι, παρά την πρόσφατη δημιουργία τους (2), οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές έχουν καθιερωθεί ως επιτόπιο μέσο από τη βάση προς την κορυφή για την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του κοινού δυναμικού των μακροπεριφερειών με τη βελτίωση της εφαρμογής και του συντονισμού των πολιτικών απαντήσεων σε διάφορες προκλήσεις, όπως η οικονομική ανάπτυξη, η καινοτομία, οι μεταφορές, η ενέργεια, το περιβάλλον και η κλιματική αλλαγή·

3. επισημαίνει ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές αποτελούν σημαντικό στοιχείο για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων της ΕΕ και συνιστούν κρίσιμο κομμάτι της αρχιτεκτονικής πολυεπίπεδης διακυβέρνησης της ΕΕ. Οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές επιτελούν σημαντικό ρόλο στην τόνωση των αναπτυξιακών διεργασιών στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες. Διαδραματίζουν επίσης βασικό ρόλο για τις υπό μετάβαση, τις υπό ένταξη και τις γειτονικές χώρες εκτός ΕΕ·

4. τονίζει τη σημασία των μακροπεριφερειακών στρατηγικών για την υποστήριξη δράσεων με στόχο την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής σε ευάλωτες περιοχές. Οι στρατηγικές αυτές μπορούν να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά για να καταπολεμηθούν πλημμύρες ή πυρκαγιές σε παραμεθόριες περιοχές·

5. πιστεύει ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές και άλλα μέσα της ΕΕ για τη διασυνοριακή και τη διακρατική συνεργασία, όπως οι ΕΟΕΣ και άλλες δομές εδαφικής συνεργασίας, όπως οι κοινότητες εργασίας και τα προγράμματα Interreg, αποτελούν βασικές συνιστώσες για το μέλλον της ΕΕ·

6. υποστηρίζει σε μεγάλο βαθμό την ιδέα εκπόνησης ενιαίας έκθεσης σχετικά με την εφαρμογή των τεσσάρων μακροπεριφερειακών στρατηγικών και προσβλέπει στις εκθέσεις υλοποίησης που θα εκπονήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα τέλη του 2018·

7. υπογραμμίζει τον δυνητικό ρόλο των μακροπεριφερειακών στρατηγικών για ολοκληρωμένη ανάπτυξη πέραν των συνόρων της ΕΕ και ιδιαίτερα ενόψει της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ· προτείνει, επομένως, να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές θα μπορούσαν να συμβάλουν στην οικοδόμηση των μελλοντικών σχέσεων μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ και ζητεί τη δυναμική συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών και των δύο πλευρών στη μελλοντική συζήτηση για το θέμα·

8. παραπέμπει σε προηγούμενες σχετικές γνωμοδοτήσεις της ΕτΠ για ειδικό σχολιασμό κάθε μακροπεριφερειακής στρατηγικής (3) και βασίζεται σε αυτές τις παρατηρήσεις για να διατυπώσει, στο πλαίσιο της παρούσας γνωμοδότησης, γενικές συστάσεις για όλες τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές. Εφιστάται η προσοχή στη σημασία της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας και της ιεράρχησης των αποτελεσμάτων, καθώς και σε μια πιο πρακτική εστίαση κατά την εφαρμογή των μακροπεριφερειακών στρατηγικών·

9. υπογραμμίζει ότι το πλεονέκτημα των μακροπεριφερειακών στρατηγικών είναι ότι συνενώνονται σε κοινό πλαίσιο οι εθνικοί, περιφερειακοί και τοπικοί φορείς για την εκπόνηση γενικής στρατηγικής και διαδικασιών κοινού προγραμματισμού που συμβάλλουν στην επίτευξη του στόχου της Συνθήκης της ΕΕ για οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις τοπικές ανάγκες. Επιπλέον, οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές συμβάλλουν στη δέσμευση των πολιτών στο ευρωπαϊκό εγχείρημα και στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της χάραξης πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ και σε τοπικό επίπεδο·

10. παρατηρεί, ωστόσο, ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές βρίσκονται σε κρίσιμη φάση, εφόσον το δυναμικό τους αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο, ενώ η πρακτική εφαρμογή τους χρειάζεται περαιτέρω βελτίωση για να αποδώσει πλήρως. Πέρα από την παρουσίαση της τοπικής και της περιφερειακής σκοπιάς αναφορικά με τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές, η παρούσα γνωμοδότηση έχει θέσει έναν ευρύτερο στρατηγικό στόχο στο πλαίσιο των υπό εξέλιξη προετοιμασιών για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού και το μέλλον της Ευρώπης γενικότερα·

11. υποστηρίζει τις αναδυόμενες πρωτοβουλίες για τη δημιουργία νέων μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Ωστόσο, πρέπει να υιοθετηθεί μια πιο συστηματική προσέγγιση η οποία να εντοπίζει τις λειτουργικές ανάγκες σε μια διαδικασία από τη βάση στην κορυφή. Οι υφιστάμενες και καθιερωμένες δομές εδαφικής συνεργασίας θα πρέπει να εξετάζουν το κατά πόσον οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές μπορούν να προσφέρουν προστιθέμενη αξία και νέες ευκαιρίες για τη βελτίωση των εν λόγω δομών·

12. κρίνει, επίσης, σκόπιμο να σημειωθεί ότι οι υφιστάμενες μακροπεριφερειακές στρατηγικές ενθαρρύνουν τις συμπράξεις μεταξύ πολλών κρατών της ΕΕ, αλλά είναι επίσης απαραίτητο να προβλεφθεί η δυνατότητα δημιουργίας μακροπεριφερειακών στρατηγικών με λιγότερες χώρες αλλά περισσότερες περιφέρειες, οι οποίες βρίσκουν σε αυτήν την εδαφική προσέγγιση το κατάλληλο και αποτελεσματικό μέσο για την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις περιοχές με φυσικά μειονεκτήματα, στις νησιωτικές και στις εξόχως απόκεντρες περιοχές·

13. θεωρεί ότι η κοινωνία των πολιτών και οι δυναμικοί τοπικοί φορείς, οι περιφέρειες και οι πόλεις μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην εδραίωση της ευρωπαϊκής ιδέας και στην επίτευξη της κατάλληλης μόχλευσης· ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να συμπεριληφθούν οι υπεύθυνοι υλοποίησης των μακροπεριφερειακών στρατηγικών και η κοινωνία των πολιτών στη διαμόρφωση των στρατηγικών προγραμμάτων. Η συμμετοχή αυτή θα μας επιτρέψει να βελτιώσουμε τις επιδόσεις της ευρωπαϊκής επικουρικότητας, όχι μόνο στις σχέσεις μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και των θεσμικών οργάνων, αλλά και στις σχέσεις με τους οικονομικούς και τους κοινωνικούς παράγοντες σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο·

II. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

14. επισημαίνει ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές αποτελούν ουσιαστικά μέσο πολιτικής για τον συντονισμό της εφαρμογής ευρέος φάσματος πολιτικών. Το πεδίο εφαρμογής τους υπερβαίνει τον στόχο της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας: αφενός, ποικίλοι διαφορετικοί τομείς πολιτικής συμβάλλουν στην υλοποίηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών και, αφετέρου, όλες οι πολιτικές της ΕΕ θα επωφεληθούν από τη βελτίωση του συντονισμού μέσω των μακροπεριφερειακών στρατηγικών·

15. σημειώνει ότι οι στόχοι των μακροπεριφερειακών στρατηγικών πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στη συνολική στρατηγική της ΕΕ μετά το 2020 κατά τρόπο συντονισμένο προκειμένου να δημιουργηθεί ένα συνεπές πλαίσιο για όλα τα προγράμματα, πράγμα που θα οδηγήσει στο στρατηγικό σχεδιασμό όλων των πολιτικών που επηρεάζουν την περιφερειακή ανάπτυξη ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές. Αυτό ισχύει για τις πολιτικές σε όλες τις μορφές και σε όλα τα επίπεδα, τόσο τις πολιτικές υπό επιμερισμένη διαχείριση και τις πολιτικές που διαχειρίζεται άμεσα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και τις εθνικές περιφερειακές πολιτικές·

16. εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η προστιθέμενη αξία των μακροπεριφερειακών στρατηγικών επί του παρόντος δεν αντικατοπτρίζεται επαρκώς στις τομεακές πολιτικές και στα χρηματοδοτικά τους προγράμματα. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε πρακτική δυσκολία όταν τα έργα πρέπει να συμμορφώνονται με τις στρατηγικές απαιτήσεις των μακροπεριφερειακών στρατηγικών και των τομεακών πολιτικών, οι οποίες παρέχουν τη χρηματοδότηση και ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά. Ως εκ τούτου, τα έργα που υπάγονται στις μακροπεριφερειακές στρατηγικές χρειάζονται περισσότερο χρόνο προετοιμασίας και, επομένως, είναι λιγότερο ανταγωνιστικά από τα «τυποποιημένα» σχέδια τομεακής πολιτικής·

17. θεωρεί ότι για να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε χρηματοδοτικούς πόρους κατά την περίοδο προγραμματισμού μετά το 2020, όλες οι πολιτικές της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής συνοχής) θα πρέπει να προβλέπουν ειδικούς κανόνες εφαρμογής για τα έργα που συμβάλλουν σε μια μακροπεριφερειακή στρατηγική, έτσι ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση σε χρηματοδότηση και να μειώνονται οι διοικητικές απαιτήσεις. Η εφαρμογή των προγραμμάτων της ΕΕ πρέπει επειγόντως να απλουστευθεί·

18. ζητεί να ενισχυθούν οι δεσμοί μεταξύ των μακροπεριφερειακών στρατηγικών και των πηγών χρηματοδότησης της ΕΕ, τόσο κατά τη φάση του σχεδιασμού όσο και κατά την υλοποίηση των τομεακών πολιτικών. Πρέπει να αποφευχθεί η αλληλοεπικάλυψη διαδικασιών και υποβολής εκθέσεων. Κατ’ αρχήν, οι πόροι πρέπει να ακολουθούν τις πολιτικές και όχι το αντίστροφο. Δυστυχώς, αυτή τη στιγμή, φαίνεται ότι συμβαίνει το αντίθετο, καθώς οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές είναι υποχρεωμένες να ζητούν στήριξη από προγράμματα χρηματοδότησης·

19. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ξεκινήσουν μελλοντικές συζητήσεις για την ενσωμάτωση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ μετά το 2020, με σεβασμό των θεμελιωδών αρχών των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Όσον αφορά την επόμενη γενιά προγραμμάτων χρηματοδότησης, η Επιτροπή πρέπει να προβλέψει ικανή χρηματοδότηση για τα υπερεθνικά προγράμματα που αντιστοιχούν σε μακροπεριφερειακές στρατηγικές και να αναπτύξει μηχανισμό που θα δίδει προτεραιότητα σε επιλέξιμα έργα που κρίνονται στρατηγικής σημασίας από μια μακροπεριφερειακή στρατηγική, συμπληρωματική προς τη χρηματοδότηση έργων που προβλέπονται από άλλα μέσα της ΕΕ για τη διασυνοριακή και τη διακρατική συνεργασία.

20. παροτρύνει τους συντονιστές των μακροπεριφερειακών στρατηγικών να μην χάνουν χρόνο στην εκπόνηση εγγράφων στρατηγικής σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι διάφορες πολιτικές θα πρέπει να συμβάλλουν στην υλοποίηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Ενόψει της προετοιμασίας νομοθετικών πράξεων για την περίοδο προγραμματισμού μετά το 2020, τα εν λόγω έγγραφα στρατηγικής πρέπει να ενθαρρύνουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ να προσαρμόζουν τη νομοθεσία στις ανάγκες των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Επιπλέον, τα έγγραφα στρατηγικής πρέπει να τροφοδοτούν άμεσα τη φάση προγραμματισμού και να αποτελούν τη βάση για την εκπόνηση επιχειρησιακών προγραμμάτων·

21. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με το πρόγραμμα Interact, τους θεματικούς και εθνικούς συντονιστές των μακροπεριφερειακών στρατηγικών, καθώς και τους φορείς των υφιστάμενων και των μελλοντικών μακροπεριφερειακών στρατηγικών, να υποστηρίξουν τη διαδικασία αυτή διοργανώνοντας και χρηματοδοτώντας ειδικά εργαστήρια με αποστολή τη σύνταξη τέτοιων εγγράφων στρατηγικής· καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να ενισχύσει, σε συνεργασία με το πρόγραμμα Interact, την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των τεσσάρων μακροπεριφερειακών στρατηγικών, τόσο όσον αφορά τις θεματικές προτεραιότητες των στρατηγικών όσο και τις γενικές πτυχές της εφαρμογής τους· η προετοιμασία νέων μακροπεριφερειακών στρατηγικών πρέπει να υποστηρίζεται επίσης μεθοδολογικά·

22. τονίζει πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να αναλάβει αυξημένο και πιο προορατικό ρόλο στο συντονισμό και την τόνωση της συνεργασίας των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Εκτός της ΓΔ Regio, και άλλες ΓΔ της Επιτροπής πρέπει να συμμετέχουν ενεργότερα στην υποστήριξη της υλοποίησης των στρατηγικών στόχων των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές πρέπει να συνδέονται καλύτερα με όλες τις πολιτικές και τα μέσα της ΕΕ προκειμένου να εξασφαλιστεί η αυξημένη συμβολή στους γενικούς στόχους της ΕΕ·

23. ζητεί τη δυνατότητα συμπερίληψης κινήτρων, μεταξύ άλλων οικονομικών, για τις περιφέρειες και τα κράτη μέλη με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διευκόλυνση νέων μεθόδων υλοποίησης των ευρωπαϊκών πολιτικών και της νομοθεσίας στο πλαίσιο των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Αυτές οι νέες μέθοδοι θα μπορούσαν, π.χ., να συνίστανται στη δοκιμή δυνητικών μελλοντικών ευρωπαϊκών προτύπων ή πολιτικών, ή στη διευκόλυνση της εφαρμογής ευρωπαϊκών νόμων και πολιτικών που έχουν ήδη υιοθετηθεί (ενδεχόμενη ταχύτερη επίτευξη ορισμένων στόχων, π.χ. κλιματική αλλαγή, ενέργεια, μεταφορές κ.λπ., ή υπέρβαση των στόχων που θέτει η ευρωπαϊκή νομοθεσία με ποιοτικούς ή ποσοτικούς όρους, μέσω της θέσπισης πιο φιλόδοξων στόχων). Αυτός ο μηχανισμός κινήτρων θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω της οικειοθελούς σύνδεσης μακροπεριφερειακών εταίρων και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέσω μιας «προγραμματικής συμφωνίας» που θα καθορίζει τους σκοπούς, τις μεθόδους και τους στόχους που πρέπει να επιτευχθούν και θα παρέχει κίνητρα για δέσμευση υπέρ μιας ταχύτερης υλοποίησης·

Μακροπεριφερειακές στρατηγικές και πολιτική συνοχής

24. τονίζει ότι η πολιτική συνοχής δεν είναι μόνο η πολιτική περιφερειακής ανάπτυξης της ΕΕ που αποσκοπεί στη μείωση των ανισοτήτων, αλλά και το σημαντικότερο επενδυτικό εργαλείο της. Υπάρχει ανάγκη στενότερης και αμεσότερης σχέσης μεταξύ των μακροπεριφερειακών στρατηγικών και των μέτρων πολιτικής συνοχής, έτσι ώστε οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές να μπορούν να επωφελούνται μιας ολοκληρωμένης και συγκεκριμένης προσέγγισης στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων·

25. επισημαίνει ότι η πολιτική συνοχής παρέχει καθοριστικής σημασίας στήριξη στις μακροπεριφερειακές στρατηγικές. Αφενός, η πολιτική συνοχής παρέχει ουσιαστική χρηματοπιστωτική στήριξη σε έργα που συμβάλλουν στην υλοποίηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Αφετέρου, μπορεί να εξασφαλίσει την καθημερινή λειτουργία των μακροπεριφερειακών στρατηγικών παρέχοντας τεχνική συνδρομή στους μηχανισμούς διακυβέρνησής τους·

26. σημειώνει ότι η πολιτική συνοχής λειτουργεί μέσω εθνικών κονδυλίων, εστιάζοντας έτσι κατά κύριο λόγο στις εθνικές προτεραιότητες. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν μια χώρα/περιφέρεια αποφασίσει να υποστηρίξει σχέδια στο πλαίσιο μιας μακροπεριφερειακής στρατηγικής, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η άλλη χώρα/περιφέρεια θα πράξει τα απαραίτητα ώστε να στηρίξει και αυτή την εφαρμογή της. Δυστυχώς, σε τέτοιες περιπτώσεις η αποτελεσματικότητα του έργου μειώνεται και η προστιθέμενη αξία της μακροπεριφερειακής στρατηγικής εξασθενεί. Τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές στη διαδικασία προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής·

27. ως εκ τούτου, ευνοεί την περαιτέρω ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής στο μέλλον, με παράλληλη αύξηση της διακρατικής διάστασης των κύριων επιχειρησιακών προγραμμάτων -τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το 95 % της πολιτικής συνοχής- και ευθυγράμμισή τους, κατά περίπτωση, με τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές. Θα πρέπει επίσης να βελτιωθούν οι συνέργειες μεταξύ των προγραμμάτων που βασίζονται στα ΕΔΕΤ και των τομεακών προγραμμάτων που λειτουργούν άμεσα, όπως το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», το πρόγραμμα Erasmus+ και ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ). Τα σχετικά επιχειρησιακά προγράμματα πρέπει να λαμβάνουν σαφώς υπόψη τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές της αντίστοιχης επικράτειας· ελπίζει ότι όλα τα εσωτερικά και εξωτερικά χερσαία σύνορα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων συνόρων (περιοχές που απέχουν μεταξύ τους το πολύ 150 χιλιόμετρα ή εξόχως απόκεντρες περιφέρειες που απέχουν περισσότερο από 150 χιλιόμετρα), θα μπορούν να επωφελούνται από τη στήριξη και να συμμετέχουν σε προγράμματα διασυνοριακής και μακροπεριφερειακής συνεργασίας·

28. επαναλαμβάνει το αίτημα της πρόσφατης γνωμοδότησής της με θέμα «Έργα διαπροσωπικής και μικρής κλίμακας στο πλαίσιο προγραμμάτων διασυνοριακής συνεργασίας» να καταστεί ευκολότερη για τα μικρά έργα η πρόσβαση στη χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής. Η εμπειρία καταδεικνύει ότι ορισμένα μικρής κλίμακας διακρατικά έργα είναι συμβατά με τους στόχους των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Ωστόσο, τα περισσότερα προγράμματα χρηματοδότησης της ΕΕ δεν προορίζονται για την υποστήριξη μικρών έργων: πολλές τοπικές κοινότητες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών δεν μπορούν να συμμετάσχουν, επειδή δεν έχουν την απαραίτητη οικονομική και διοικητική ικανότητα. Συνεπώς, συνιστάται η ανάπτυξη εύκολα προσβάσιμων και διαχειρίσιμων χρηματοδοτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων προτύπων προχρηματοδότησης και προετοιμασίας σχεδίων για μικρότερα έργα·

29. υπογραμμίζει ότι τα προγράμματα ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας (ΕΕΣ) διαδραματίζουν καίριο ρόλο όσον αφορά την υποστήριξη των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Ωστόσο, η ΕΕΣ αντιπροσωπεύει μικρό μόνο μέρος της συνολικής χρηματοδότησης και συνεπώς είναι σημαντική από την άποψη της ποιότητας και όχι της ποσότητας. Κύριος σκοπός των προγραμμάτων ΕΕΣ θα πρέπει να είναι η στήριξη της διασυνοριακής, υπερεθνικής και διαπεριφερειακής συνεργασίας, καθώς και πιλοτικών και καινοτόμων προγραμμάτων, καθώς και η παροχή τεχνικής βοήθειας για τη χρηματοδότηση της εφαρμογής των μακροπεριφερειακών στρατηγικών· ο ανταγωνισμός μεταξύ των έργων ΕΕΣ και μακροπεριφερειακών στρατηγικών για τους ίδιους πόρους είναι αντιπαραγωγικός και πρέπει να αποφεύγεται·

30. υπογραμμίζει τον ρόλο που διαδραματίζουν οι ΕΟΕΣ στην εφαρμογή των μακροπεριφερειακών στρατηγικών και άλλων διακρατικών και διασυνοριακών πρωτοβουλιών, όπως οι κοινότητες εργασίας. Εντούτοις, οι ΕΟΕΣ δεν έχουν ακόμη αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές τους λόγω της ανεπαρκούς εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας σε ορισμένα κράτη μέλη, της έλλειψης γνώσεων σχετικά με τις δυνατότητες που παρέχει το εν λόγω μέσο και άλλων συνεχιζόμενων διοικητικών εμποδίων·

Επανερμηνεία της «αρχής των τριών όχι»

31. επισημαίνει ότι μια θεμελιώδης αρχή που διέπει τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές είναι η «αρχή των τριών όχι»: όχι νέα ενωσιακή χρηματοδότηση, όχι πρόσθετες επίσημες ενωσιακές δομές και όχι νέα ενωσιακή νομοθεσία. Ωστόσο, στην πράξη, η αρχή αυτή έχει οδηγήσει σε κάποια σύγχυση. Για παράδειγμα, οι νέες δομές, όπως οι πλατφόρμες και τα δίκτυα συνεργασίας που έχουν δημιουργηθεί σε όλες τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές, δεν μπορούν να θεωρηθούν επίσημες ενωσιακές δομές. Η εφαρμογή των μακροπεριφερειακών στρατηγικών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ενωσιακή χρηματοδότηση, ωστόσο, στην πράξη, δεν πρόκειται για νέα χρηματοδότηση αλλά για διαφορετικό τρόπο χρήσης της. Επιπλέον, παρά το γεγονός ότι για τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές δεν πρέπει να καταρτίζεται νέα νομοθεσία, θα πρέπει να επιτρέπεται η πρόταση ή η τροποποίηση νομοθεσίας σε όλα τα επίπεδα, εφόσον βελτιώνεται έτσι η εφαρμογή των μακροπεριφερειακών στρατηγικών·

32. υποστηρίζει ότι τα τρία «όχι» πρέπει να αντικατασταθούν από τα τρία «ναι», ώστε να βελτιωθεί η χρήση της υφιστάμενης νομοθεσίας, των θεσμών και της χρηματοδότησης. Θα πρέπει να υιοθετηθεί πρακτική προσέγγιση για τη λήψη των απαραίτητων μέτρων προκειμένου να βελτιωθεί η λειτουργία των μακροπεριφερειακών στρατηγικών αντί να υπάρχει επικέντρωση σε αρχές που προκαλούν σύγχυση όπως τα τρία όχι. Η ΕτΠ λέει ναι στη βελτίωση των συνεργειών με χρηματοδοτικά μέσα, ναι στην καλύτερη ενσωμάτωση των υφιστάμενων δομών στις μακροπεριφερειακές στρατηγικές και ναι στη βελτίωση της εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων·

Διακυβέρνηση

33. επισημαίνει ότι η διακυβέρνηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών πρέπει πλέον να ενισχυθεί και, επομένως, πρέπει να ενισχυθεί και το τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο. Η διακυβέρνηση δεν μπορεί να ανατεθεί μόνο στις εθνικές κυβερνήσεις, διότι αυτό έρχεται σε αντίθεση με την ιδέα των μακροπεριφερειακών στρατηγικών·

34. πιστεύει ότι η εφαρμογή των μακροπεριφερειακών στρατηγικών απαιτεί συγκεκριμένη προσέγγιση διακυβέρνησης με βάση τη συνεργασία και τον συντονισμό, και υπογραμμίζει ότι, για τον σκοπό αυτό, είναι απαραίτητη η βελτίωση της διοικητικής ικανότητας που να βασίζεται στην αυξημένη οικειοποίηση και στην καλύτερη συνεργασία. Αυτή η ειδική προσέγγιση διακυβέρνησης πρέπει να ενσωματωθεί στις υφιστάμενες δομές διακυβέρνησης κατά τρόπο συντονισμένο προκειμένου να αποφευχθούν αλληλεπικαλύψεις και να επιτευχθεί ευθυγραμμισμένη προσέγγιση. Σε καμία περίπτωση οι προσπάθειες συντονισμού δεν πρέπει να οδηγήσουν σε συγκεκαλυμμένη συγκέντρωση·

35. τονίζει ότι η συμμετοχή των ιθυνόντων και των διοικήσεων από το ευρωπαϊκό, το εθνικό και το περιφερειακό επίπεδο αποτελεί προϋπόθεση για τη βελτίωση της διοικητικής ικανότητας, και εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι, σε πολλές περιπτώσεις, οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές εξακολουθούν να πλήττονται από έλλειψη οικειοποίησης. Η οικειοποίηση μπορεί να βελτιωθεί με την καλύτερη συνειδητοποίηση του αποφασιστικού ρόλου που διαδραματίζουν οι περιφερειακές και οι τοπικές αρχές·

36. συνειδητοποιεί ότι οι διαδικασίες για το σχεδιασμό και την υλοποίηση μακροπεριφερειακών στρατηγικών και των σχετικών έργων ενδέχεται αρχικά να φαίνονται δύσκολες και σύνθετες, δεδομένου ότι αφορούν διαφορετικές διοικητικές νοοτροπίες και παραδόσεις και επιδιώκουν τη διαμόρφωση κοινής αναπτυξιακής στρατηγικής. Στα αρχικά στάδια, οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές απαιτούν σημαντικούς ανθρώπινους πόρους και χρόνο για τη δημιουργία νέων διαδικασιών και διοικητικών δομών. Απαιτείται νέο διοικητικό ήθος (πιο ανοικτό και στρατηγικό), καθώς και η εκμάθηση νέων προσεγγίσεων, νομικών πλαισίων και γλωσσών·

37. επισημαίνει ότι ο διαρκής διάλογος, οι αποτελεσματικές δομές συνεργασίας και οι ισχυρές εταιρικές σχέσεις είναι απαραίτητες για την οικοδόμηση οικειοποίησης κατά την υλοποίηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Η κοινή διαχείριση είναι η καταλληλότερη μέθοδος εφαρμογής σε πλαίσια πολυεπίπεδης διακυβέρνησης. Επομένως, είναι σημαντικό να διευκρινιστούν οι ευθύνες και οι αρμοδιότητες όλων των επιμέρους φορέων·

38. πιστεύει ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν σε ένα συνολικό ευρωπαϊκό όραμα και σε μια αναπτυξιακή στρατηγική που θα βασίζεται στις εθνικές, τις περιφερειακές και τις τοπικές ανάγκες. Οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές βασίζονται σε «λειτουργικές» περιφέρειες και, ως εκ τούτου, είναι οι πλέον κατάλληλες για την υλοποίηση μιας αναπτυξιακής στρατηγικής της ΕΕ και την επίτευξη των στόχων της, με την αντιμετώπιση συγκεκριμένων αναγκών και απαιτήσεων μιας συγκεκριμένης περιοχής (γεωγραφικής) και με την αποτελεσματική εφαρμογή της αρχής της εταιρικής σχέσης·

39. επαναλαμβάνει ότι η αποτελεσματική εταιρική σχέση συνεπάγεται τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων στις διαδικασίες στρατηγικού προγραμματισμού και λήψης αποφάσεων. Προφανώς, αυτό μπορεί να υλοποιηθεί μόνον εάν οι τοπικές και οι περιφερειακές ανάγκες είναι γνωστές, αναλύονται υπό το πρίσμα του πλαισίου της ΕΕ και τροφοδοτούν τη συνολική μακροπεριφερειακή στρατηγική. Ομοίως, η υλοποίηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών μπορεί να είναι επιτυχής μόνον εάν οι περιφερειακοί και οι τοπικοί φορείς, καθώς και η κοινωνία των πολιτών, έχουν την ευελιξία, την εμπιστοσύνη και τα οικονομικά κίνητρα που χρειάζονται για την υλοποίηση στόχων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος προσαρμοσμένων στις τοπικές και τις περιφερειακές ανάγκες·

40. προτείνει ο εθνικός συντονισμός, και όλα τα υπόλοιπα πολιτικά, θεσμικά και διοικητικά επίπεδα, να βασίζεται σε μια ισχυρή εντολή και σε έναν ειδικό προϋπολογισμό για συντονιστικές δραστηριότητες. Ο συντονισμός θα μπορούσε επίσης να συνεπάγεται τη σύσταση δικτύου διασυνδεδεμένων εθνικών συντονιστικών πλατφορμών για κάθε μακροπεριφερειακή στρατηγική έτσι ώστε να διασφαλίζεται εφαρμογή χωρίς αποκλεισμούς σε κάθε συμμετέχουσα χώρα και να εξασφαλίζεται η συνοχή μεταξύ των διαφόρων στρατηγικών εφαρμογής των συμμετεχουσών χωρών και περιφερειών·

41. υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να βελτιωθεί η διακυβέρνηση, οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές απαιτούν την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η οποία θα πρέπει να στηρίζει ενεργά τον εθνικό και το θεματικό συντονισμό και να εργάζεται για την ενίσχυση της σύνδεσης των ενωσιακών πολιτικών και της εφαρμογής των μακροπεριφερειακών στρατηγικών, με ιδιαίτερη έμφαση στην περιφερειακή και την τοπική προοπτική. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να διοργανώνει συχνές και τακτικές συναντήσεις και σεμινάρια που να παρέχουν στους φορείς υλοποίησης και στους βασικούς ενδιαφερόμενους μια καλύτερη γενική εικόνα των στόχων της ΕΕ και να επιτρέπουν την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των υφιστάμενων μακροπεριφερειακών στρατηγικών·

42. θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να βελτιώσει σημαντικά τον εσωτερικό συντονισμό των διαφόρων γενικών διευθύνσεων και να εξαλείψει τις υφιστάμενες επικαλύψεις σε επίπεδο πολιτικών της ΕΕ. Η επόμενη έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των μακροπεριφερειακών στρατηγικών της ΕΕ θα πρέπει να δώσει ακόμα μεγαλύτερη έμφαση στις ορθές πρακτικές που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στις διάφορες στρατηγικές·

43. πιστεύει ότι οι μελλοντικές εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει επίσης να παρέχουν απτά στοιχεία σχετικά με τις χρηματοδοτικές συνεισφορές στις μακροπεριφερειακές στρατηγικές, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των χρηματοδοτούμενων έργων. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να πράξει περισσότερα όσον αφορά τις προτάσεις για την εναρμόνιση της ορολογίας που χρησιμοποιείται για την περιγραφή των ρόλων και των διαδικασιών στις μακροπεριφερειακές στρατηγικές·

Παρακολούθηση, αξιολόγηση και επικοινωνία

44. υπογραμμίζει την ανάγκη παρακολούθησης και αξιολόγησης του τρόπου εφαρμογής των μακροπεριφερειακών στρατηγικών, προκειμένου να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητά τους και να διευκολυνθεί η εκμάθηση των τρόπων χάραξης πολιτικής. Ωστόσο, ο σκοπός της υποβολής εκθέσεων πρέπει να είναι σαφής, καθώς και ο προορισμός και οι προσδοκίες των εκθέσεων. Η υποβολή εκθέσεων χωρίς σαφή στόχο και σκοπό συνιστά άσκοπη γραφειοκρατία·

45. πιστεύει ότι οι εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των μακροπεριφερειακών στρατηγικών θα πρέπει να χρησιμεύουν στο να εκτιμάται κατά πόσον οι πολιτικές της ΕΕ και οι εθνικές πολιτικές εξακολουθούν να είναι συνεκτικές και επαρκείς για την εφαρμογή των μακροπεριφερειακών στρατηγικών, αλλά και να προειδοποιούν τους ευρωπαϊκούς και τους εθνικούς φορείς χάραξης πολιτικής όσον αφορά πτυχές που πρέπει να τροποποιηθούν. Κάθε φορά που προτείνεται νέα νομοθεσία, πρέπει να διενεργείται εκτίμηση του εδαφικού αντικτύπου, προκειμένου να προσδιοριστούν οι δυνητικές επιπτώσεις στις μακροπεριφερειακές στρατηγικές. Οι εκθέσεις θα πρέπει επίσης να βοηθούν όσους εφαρμόζουν μακροπεριφερειακές στρατηγικές να κατανοήσουν την πρόοδο που σημειώθηκε, να βελτιώσουν τις εσωτερικές διαδικασίες και να προσαρμοστούν στις νέες εξελίξεις·

46. υπογραμμίζει ότι η εδαφική συνεργασία είναι σχετικά επικίνδυνη και δεν είναι εύκολο να προβλεφθεί λεπτομερώς. Επομένως, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση πρέπει να επικεντρώνονται στα αποτελέσματα και στις διαδικασίες συνεργασίας και όχι σε αριθμούς. Αποτυχίες και σφάλματα είναι πιθανά και αναπόφευκτα αλλά δεν πρέπει να οδηγούν οπωσδήποτε σε δημοσιονομικές διορθώσεις ή σε τερματισμό των μέτρων, καθώς αυτό θα απέτρεπε τα καινοτόμα αλλά επίφοβα έργα·

47. συμφωνεί με την Επιτροπή ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές πρέπει να περιλαμβάνουν ισχυρή επικοινωνιακή στρατηγική και πιστεύει ότι, δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης στην ΕΕ, υπάρχει ανάγκη να γνωστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της ενωσιακής δράσης. Οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές καθιστούν τους στόχους της ευρωπαϊκής πολιτικής περισσότερο ορατούς και κατανοητούς στους πολίτες κάθε τόπου. Προσφέρουν έτσι μια απάντηση στις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μελλοντική συζήτηση για την ΕΕ-27 που ξεκίνησε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη Λευκή Βίβλο της για το μέλλον της Ευρώπης·

Παρατηρήσεις σχετικά με μεμονωμένες στρατηγικές

Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Περιφέρεια της Βαλτικής Θάλασσας (EUSBSR/EU Strategy for the Baltic Sea Region)

48. συμφωνεί με την αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την υλοποίηση και τις προκλήσεις της EUSBSR και επισημαίνει ότι το 2016 δημιουργήθηκε δίκτυο διαχειριστικών αρχών του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) για τη στρατηγική της ΕΕ για την Περιφέρεια της Βαλτικής Θάλασσας. Σκοπός του δικτύου είναι η εξεύρεση τρόπων παροχής αποτελεσματικότερης οικονομικής υποστήριξης για την υλοποίηση της EUSBSR. Παρόμοια δίκτυα έχουν δημιουργηθεί και για άλλα ταμεία. Αυτό αποτελεί παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής που μπορεί να εφαρμοστεί σε άλλες μακροπεριφερειακές στρατηγικές. Άλλο ένα παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής αποτελεί η συμμετοχή περιφερειακών και αστικών δικτύων στην EUSBSR·

49. επισημαίνει ότι η πρωτοβουλία διευκόλυνσης για κεφάλαια εκκίνησης (Seed Money Facility) στο πλαίσιο της EUSBSR αποδείχθηκε αποδοτικό εργαλείο για τη συγκέντρωση συμπράξεων και την προετοιμασία έργων συνεργασίας που αναζητούν χρηματοδότηση είτε από το πρόγραμμα Interreg της Βαλτικής είτε από άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα. Καθώς η EUSBSR ήταν η πρώτη μακροπεριφερειακή στρατηγική, διαθέτει πληθώρα βέλτιστων πρακτικών που μπορούν να χρησιμοποιήσουν ως σημείο αναφοράς οι άλλες μακροπεριφερειακές στρατηγικές·

Στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή του Δούναβη (EUSDR/EU Strategy for the Danube Region)

50. συμφωνεί με την αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την υλοποίηση και τις προκλήσεις της EUSDR. Ένα από τα πλέον ορατά αποτελέσματα της EUSDR ήταν η δημιουργία διακρατικού προγράμματος Interreg για τον Δούναβη το οποίο αντιστοιχεί ακριβώς στη γεωγραφική περιοχή της στρατηγικής για τον Δούναβη. Μέσω της EUSDR αναπτύχθηκε σειρά έργων, πολλά εκ των οποίων εγκρίθηκαν από το διακρατικό πρόγραμμα για τον Δούναβη ή από άλλες πηγές χρηματοδότησης. Επιπλέον, το 2014, οι δεκατέσσερις χώρες συγκρότησαν από κοινού το Σημείο Στρατηγικής για τον Δούναβη (DSP/Danube Strategy Point) προς διευκόλυνση της εφαρμογής της EUSDR και της συμμετοχής όλων των υφιστάμενων και των δυνητικών φορέων. Και οι δύο πρωτοβουλίες έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο και πρέπει να συνεχίσουν να λαμβάνουν στήριξη·

51. επικροτεί το ότι η EUSDR παρέχει καινοτόμο πλατφόρμα για την περιφερειακή πολιτική και την πολιτική διεύρυνσης και γειτονίας και το ότι καλλιεργεί τη συμμετοχή υποεθνικών αρχών και της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων·

Στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή της Αδριατικής και του Ιονίου (EUSAIR/EU Strategy for the Adriatic and Ionian Region)

52. σημειώνει ότι η κατάσταση των προσφύγων και της μετανάστευσης έχει τεράστιο αντίκτυπο στις χώρες της Αδριατικής και του Ιονίου. Το 2ο φόρουμ της EUSAIR, το οποίο πραγματοποιήθηκε στα Ιωάννινα (Ελλάδα) στις 11 και 12 Μαΐου 2017, επικεντρώθηκε στον τρόπο με τον οποίο η EUSAIR μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των χωρών της Αδριατικής και του Ιονίου στην αντιμετώπιση της κρίσης. Το ψήφισμα που εγκρίθηκε στο 2ο φόρουμ καλούσε τις συμμετέχουσες χώρες να συστήσουν συνεργατική πλατφόρμα μέσω της οποίας οι χώρες της περιοχής θα μπορούσαν να βελτιώσουν τον συντονισμό της ανταπόκρισής τους στην κρίση και να μάθουν η μία από την άλλη·

53. επικροτεί τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των ΕΔΕΤ και του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ). Αυτό σημαίνει ότι τα ΕΔΕΤ, ο ΜΠΒ και άλλες σχετικές εθνικές και περιφερειακές χρηματοδοτικές ροές πρέπει να συνεισφέρουν στην επίτευξη των στόχων της EUSAIR. Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσαν να διερευνηθούν περαιτέρω συνέργειες με την EUSDR, καθώς και με περιφερειακούς διεθνείς οργανισμούς. Δυστυχώς, οι διαφορές στην ορολογία για την περιγραφή των διαδικασιών εφαρμογής διαφορετικών προγραμμάτων χρηματοδότησης εξακολουθούν να δημιουργούν σύγχυση και να εμποδίζουν την αξιοποίηση συνεργειών·

54. αναγνωρίζει την προστιθέμενη αξία που παρέχει η στρατηγική στην υφιστάμενη διακυβερνητική και πολυμερή συνεργασία στο πλαίσιο της EUSAIR.

55. πιστεύει ότι πρέπει να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των πολιτικών δηλώσεων και των διαθέσιμων μέσων υλοποίησης. Οι στόχοι της στρατηγικής μπορούν να επιτευχθούν μόνον εάν διασφαλιστούν τα οικονομικά μέσα και τα απαραίτητα εργαλεία διακυβέρνησης·

Στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων (EUSALP/EU Strategy for the Alpine Region)

56. σημειώνει ότι η εφαρμογή της EUSALP ξεκίνησε το πρώτο εξάμηνο του 2016. Είναι πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα, ωστόσο„ η EUSALP έχει σίγουρα ξεκινήσει εντυπωσιακά. Είναι θετικό το γεγονός ότι οι περισσότερες από τις επτά χώρες της EUSALP συμμετέχουν πρωτίστως μέσω του περιφερειακού τους επιπέδου. Το εθνικό/ομοσπονδιακό επίπεδο συμμετέχει στο εκτελεστικό συμβούλιο, όμως η εφαρμογή της στρατηγικής πραγματοποιείται κυρίως σε περιφερειακό επίπεδο. Η οικειοποίηση σε εθνικό/ομοσπονδιακό επίπεδο, όταν επιτευχθεί, θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό παράγοντα περαιτέρω ώθησης της εν λόγω στρατηγικής στο εγγύς μέλλον. Η συμμετοχή αυτή του τοπικού και του περιφερειακού επιπέδου θα συμβάλει σίγουρα στην επίτευξη οικειοποίησης και θα οδηγήσει σε σφαιρική και εποικοδομητική εφαρμογή της στρατηγικής στο εγγύς μέλλον·

57. θεωρεί ότι η EUSALP μπορεί να συμβάλει στην υλοποίηση ενός βιώσιμου προτύπου ανάπτυξης, κοινού για όλες τις ευρωπαϊκές μακροπεριφέρειες. Στην Ευρώπη, ο πληθυσμός και ο πλούτος συγκεντρώνονται κυρίως στις αστικές και τις μητροπολιτικές περιοχές, αλλά η διατήρηση της βιώσιμης ανάπτυξης των πόλεων προϋποθέτει τη διαφύλαξη των αγροτικών και των αλπικών περιοχών που τις περιβάλλουν. Η προστασία των φυσικών πλεονεκτημάτων προσφέρει στους πολίτες τη δυνατότητα να επωφελούνται από «οάσεις ευημερίας», να προμηθεύονται υγιεινά και ποιοτικά τρόφιμα και να διαφυλάσσουν τη βιοποικιλότητα. Η διασύνδεση μεταξύ των μητροπολιτικών περιοχών, οι οποίες αποτελούν κινητήριες δυνάμεις της παραγωγής και καταλύτες της δημιουργικότητας και της καινοτομίας, και των αγροτικών και ορεινών περιοχών, θα πρέπει να καταστεί βασική συνιστώσα της υλοποίησης έργων στο πλαίσιο συνεργειών και της προώθησης κοινών ενημερωτικών εκστρατειών έναντι των πολιτών·

58. σημειώνει, ωστόσο, ότι, δεδομένης της μακρόχρονης ιστορίας συνεργασίας στην περιοχή και της ευημερούσας οικονομίας, οι φορείς της EUSALP θα μπορούσαν να είναι ακόμη πιο φιλόδοξοι και να υπερβούν την καθιερωμένη συνεργασία στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg και, κατά συνέπεια, να λειτουργήσουν ως παράδειγμα για τις άλλες μακροπεριφέρειες. Μια επιλογή που θα μπορούσε να εξεταστεί είναι η καθιέρωση μόνιμης δομής συντονισμού για την εφαρμογή της στρατηγικής η οποία θα στηρίζει αποτελεσματικά το σύστημα διακυβέρνησης·

59. λαμβάνει υπό σημείωση και επιδοκιμάζει το κοινό έγγραφο θέσης της Βαυαρικής προεδρίας και άλλων συμμετεχουσών περιφερειών για την ενσωμάτωση των στρατηγικών στο κανονιστικό πλαίσιο του επερχόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου·

Αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ

60. θεωρεί ότι οι βασικές αρχές των μακροπεριφερειακών στρατηγικών παρέχουν μια σταθερή και ρεαλιστική βάση επάνω στην οποία οι αποκεντρωμένες διοικήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές και οι κοινότητές τους θα μπορούν να συνεργάζονται στο μέλλον με τους ομολόγους τους από την ΕΕ και καλεί τους διαπραγματευτές και των δύο πλευρών να συμπεριλάβουν το εν λόγω θέμα στον κατάλογο των θεμάτων διαπραγμάτευσης της συμφωνίας αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ.

Βρυξέλλες, 30 Νοεμβρίου 2017. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών Karl-Heinz LAMBERTZ

(1) Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Εδαφική προοπτική για το 2050, ποιο είναι το μέλλον;» (COR-2015-04285)

(2) Η πρώτη μακροπεριφερειακή στρατηγική, η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Περιφέρεια της Βαλτικής Θάλασσας (EUSBSR/EU Strategy for the Baltic Sea Region), τέθηκε σε εφαρμογή το 2009.

(3) Γνωμοδότηση με θέμα «Στρατηγική για την περιοχή του Δούναβη», CdR 86/2011 fin· γνωμοδότηση με θέμα «Αναθεωρημένη στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας», CdR 1272/2012 fin· γνωμοδότηση με θέμα «Προστιθέμενη αξία των μακροπεριφερειακών στρατηγικών», CdR 5074/2013 fin· γνωμοδότηση με θέμα «Στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή της Αδριατικής Θάλασσας και του Ιονίου Πελάγους», CdR 23/2014 fin· γνωμοδότηση με θέμα «Η μακροπεριφερειακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή των Άλπεων», CdR 2994/2014 fin.