P6_TA(2004)0058

Εξαγωγές όπλων

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την Πέμπτη Ετήσια Έκθεση του Συμβουλίου δυνάμει της λειτουργικής διάταξης αριθ.8του Κώδικα Συμπεριφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εξαγωγές όπλων (2004/2103(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την Πέμπτη Ετήσια Έκθεση του Συμβουλίου για την Επιχειρησιακή Διάταξη 8 του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ όσον αφορά τις Εξαγωγές Όπλων [1],

- έχοντας υπόψη τις Οδηγίες Χρήσης του Κώδικα Συμπεριφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τις Εξαγωγές Όπλων, όπως συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της Ομάδας Εργασίας για τις Εξαγωγές Συμβατικών Όπλων στις 28 Οκτωβρίου 2003 (14283/03),

- έχοντας υπόψη την Κοινή Θέση του Συμβουλίου 2003/468/ΚΕΠΠΑ της 23ης Ιουνίου 2003 για τον έλεγχο της διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα [2],

- έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφαλείας που ενεκρίθη από το Συμβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου 2003,

- έχοντας υπόψη τη Στρατηγική της ΕΕ κατά της Διάδοσης των Όπλων Μαζικής Καταστροφής που ενεκρίθη από το Συμβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου 2003, και που μεταξύ άλλων έχει ως στόχο την ενίσχυση της πολιτικής και του ελέγχου όσον αφορά τις εξαγωγές,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 17 της Συνθήκης ΕΕ και το άρθρο 296 της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη την Τέταρτη Ετήσια Έκθεση του Συμβουλίου σύμφωνα με τη λειτουργική διάταξη 8 του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ για τις εξαγωγές Όπλων [3] καθώς και το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 25ης Σεπτεμβρίου 2003 [4],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 20ής Νοεμβρίου 2003 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών — Ευρωπαϊκή Άμυνα — Θέματα Βιομηχανίας και Αγοράς — Προς μια Πολιτική Αμυντικού Εξοπλισμού της ΕΕ [5],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 22ας Απριλίου 2004 για τα ανθρώπινα δικαιώματα στον κόσμο και τη σχετική πολιτική της ΕΕ [6],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 18ης Δεκεμβρίου 2003 [7] σχετικά με την άρση της απαγόρευσης πώλησης όπλων που η Ευρώπη επέβαλε στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του της 6ης Ιουλίου 2000 σχετικά με την απαγωγή παιδιών εκ μέρους του Αντιστασιακού Στρατού του Κυρίου (LRA) [8] και της 3ης Ιουλίου 2003 σχετικά με την διακίνηση παιδιών και στρατιωτών-παιδιών [9],

- έχοντας υπόψη τo άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (Α6-0022/2004),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι, ιδιαίτερα στο πλαίσιο ενός μεταψυχροπολεμικού κλίματος ασφαλείας που χαρακτηρίζεται από υψηλό επίπεδο περιφερειακής αστάθειας, καταρρεύσεις κρατών, μη κρατικές οντότητες που χρησιμοποιούν παιδιά για στρατιώτες,τρομοκρατικά δίκτυα και οργανωμένο έγκλημα, η συμμόρφωση με αυστηρούς ελέγχους στις εξαγωγές όπλων αποτελεί θέμα υψίστης σπουδαιότητας,

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο έχει εντοπίσει ορισμένα από τα χαρακτηριστικά αυτά του μεταψυχροπολεμικού κλίματος ασφαλείας ως κύριες απειλές στο πλαίσιο της προαναφερθείσας Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Ασφαλείας,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το οργανωμένο έγκλημα και οι διεθνείς λαθρέμποροι όπλων έχουν επεκτείνει τις παράνομες δραστηριότητές τους στον τομέα των μικρών όπλων, η ελεύθερη και ανεξέλεγκτη διαθεσιμότητα των οποίων έχει αποτελέσει σημαντικό παράγοντα στην αύξηση του αριθμού των συγκρούσεων, και διοχετεύουν όπλα ακολουθώντας διαδρομές που περνούν από το έδαφος της διευρυμένης ΕΕ, καθώς και από τις νέες γειτονικές χώρες της ΕΕ και τις χώρες της Δυτικής Βαλκανικής,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου μισό εκατομμύριο άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο ως αποτέλεσμα βιαιοτήτων που συνδέονται με ελαφρά όπλα, τόσο σε ένοπλες συγκρούσεις όσο και σε σχέση με εγκληματική δραστηριότητα,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την τελευταία δεκαετία παρατηρήθηκε αισθητή αύξηση της χρήσης εταιρειών ιδιωτικής ασφαλείας ή παροχής στρατιωτικών υπηρεσιών, κάτι που επιβάλλει τη θέσπιση νομοθεσίας για τον έλεγχο και την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων των ιδιωτικών παρόχων στρατιωτικών και αστυνομικών υπηρεσιών καθώς και υπηρεσιών ασφαλείας,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ θα έπρεπε να ανταποκριθεί στις αυξημένες ευθύνες της όσον αφορά την ειρήνη και την ασφάλεια στην Ευρώπη και τον κόσμο με περαιτέρω περιορισμό των εξοπλισμών και πρωτοβουλίες αφοπλισμού,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μέγιστη διαφάνεια στον τομέα αυτό, συμπεριλαμβανομένης της εκπόνησης εκτεταμένων ετήσιων εκθέσεων, αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για τη δημοκρατική απόδοση ευθυνών ως την καλύτερη εγγύηση για την ειρήνη και τη σταθερότητα,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Οδηγίες Χρήσης του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ όσον αφορά τις Εξαγωγές Όπλων συμβάλλουν σημαντικά στη διασαφήνιση των διατάξεων του Κώδικα που αφορούν την άρνηση γνωστοποίησης και τη διαβούλευση, συμβάλλοντας στην αποφυγή αποκλινουσών ερμηνειών στα διάφορα κράτη μέλη,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κοινή Θέση του Συμβουλίου για τον έλεγχο της διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα αποτελεί ένα πρώτο βήμα στον έλεγχο της παράνομης διαμεσολάβησης, αλλά πρέπει ακόμη να διορθωθούν ορισμένες αδυναμίες προκειμένου να μην υπονομεύεται η αποτελεσματικότητα της,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι παρά την επιτελεσθείσα πρόοδο, φαίνεται ότι όπλα από την ΕΕ, τα ανταλλακτικά τους, οι άδειες ΕΕ για την κατασκευή όπλων υπερποντίως, εμπειρογνωμοσύνη και εκπαίδευση, καθώς και ο εξοπλισμός για εκτέλεση θανατικής ποινής, βασανιστήρια και άλλες μορφές απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης εξακολουθούν να παρέχονται σε περιοχές του κόσμου όπου οι προδιαγραφές που προβλέπει ο Κώδικας Συμπεριφοράς αναμφίβολα καταπατώνται,

IA. λαμβάνοντας υπόψη ότι προκειμένου να καταπολεμηθεί το λαθρεμπόριο όπλων και να προλαμβάνεται ο εξοπλισμός ανεπιθύμητων τελικών χρηστών είναι σημαντικότατο να υποβάλλονται σε αποτελεσματικότερους ελέγχους οι μεταφορές όπλων, οι τελικοί χρήστες των εξαγωγών όπλων, ο λοιπός στρατιωτικός εξοπλισμός και εξοπλισμός ασφαλείας, η παραγωγή όπλων κατόπιν αδείας και η διαμεσολάβηση με αντικείμενο τα όπλα,

IB. λαμβάνοντας υπόψη ότι ειδικά στο πλαίσιο της ανάπτυξης μιας ευρωπαϊκής βιομηχανίας όπλων και μιας κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας, χρειάζεται μεγαλύτερη εναρμόνιση στον τομέα της πολιτικής ελέγχου των εξαγωγών όπλων,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το προαναφερθέν ψήφισμά του της 20ής Νοεμβρίου 2003 τονίζει ότι το άνοιγμα στρατιωτικών αγορών σε εσωτερικό επίπεδο θα έπρεπε να συνοδεύεται από αυστηρότερους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα κατά τις εξαγωγές,

IΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το μερίδιο της ΕΕ στο διεθνές εμπόριο όπλων γενικά και στις εξαγωγές μικρού και ελαφρού οπλισμού ειδικότερα αυξήθηκε με την προσχώρηση των δέκα νέων κρατών μελών την 1η Μαΐου 2004, ορισμένα από τα οποία έχουν σημαντικές δραστηριότητες παραγωγής και εξαγωγής όπλων· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα από τα κράτη μέλη εξακολουθούν να μην διαθέτουν επαρκή δυναμικότητα για να εκπληρώσουν τις υφιστάμενες υποχρεώσεις του κώδικα και κατά συνέπεια χρειάζονται βοήθεια για τις υλοποιήσουν,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 80 % περίπου των εξαγωγών όπλων της ΕΕ κατά το χρονικό διάστημα 1999-2003 κατέληξε σε χώρες εκτός Ευρώπης,

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκριση του Κώδικα Συμπεριφοράς από τα δέκα νέα κράτη μέλη αύξησε των αριθμό των εξαγωγών όπλων που ο Κώδικας αυτός καλύπτει,

IΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο της περαιτέρω διεύρυνσης της ΕΕ, είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι υποψήφιες χώρες όπως η Κροατία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Τουρκία να εκπονούν επίσης ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την πολιτική τους στον τομέα των εξαγωγών όπλων, να βελτιώσουν τους ελέγχους στις εξαγωγές όπλων που πραγματοποιούν και να εξασφαλίσουν ότι θα τηρούνται οι σχετικές προδιαγραφές· με την πεποίθηση ότι τα κράτη μέλη όχι μόνο θα υποστηρίξουν ενεργά τη διαδικασία αυτή, αλλά και θα αποτελέσουν θετικό παράδειγμα ως προς την αυστηρή τήρηση του Κώδικα Συμπεριφοράς και την εκπόνηση εκτεταμένων ετήσιων εκθέσεων σχετικά με τις δραστηριότητές τους στον τομέα της εξαγωγής όπλων,

ΙΗ. έχοντας την πεποίθηση ότι η περαιτέρω εναρμόνιση της πολιτικής των κρατών μελών στον τομέα των εξαγωγών όπλων θα συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας και στην ενίσχυση μιας ισχυρής εξωτερικής πολιτικής των κρατών μελών,

ΙΘ. έχοντας την πεποίθηση ότι η πολιτική ελέγχου των εξαγωγών όπλων της ΕΕ πρέπει να είναι τέτοια ώστε να εξασφαλίζεται η συνέπεια στην εξωτερική πολιτική της Κοινότητας περιλαμβανομένων των στόχων της στους τομείς της πρόληψης των κρίσεων, της καταπολέμησης της φτώχειας, της ενίσχυσης της δημοκρατίας και της προώθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

Κ. έχοντας την πεποίθηση ότι μόνο ένα διεθνές καθεστώς για το εμπόριο όπλων που θα εστιάζεται σε μια διεθνή Συνθήκη για το εμπόριο όπλων με βάση τις υφιστάμενες ευθύνες των κρατών στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου θα είναι πράγματι αποτελεσματικό σε παγκόσμιο πλαίσιο,

1. θεωρεί ότι για την καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας και για την πρόληψη των συρράξεων καθώς και την περιφερειακή σταθερότητα και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι αποφασιστικής σημασίας μια σαφής και αποτελεσματική κοινή πολιτική ελέγχου των εξαγωγών όπλων·

2. χαιρετίζει ως εκ τούτου την πρόοδο στην οποία αναφέρεται η Πέμπτη Ετήσια Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς και ιδιαίτερα τη συνέχιση της σύνοψης των συμπεφωνημένων πρακτικών των κρατών μελών που δημοσιεύθηκαν στο Παράρτημα Ι και στον πίνακα του Παραρτήματος ΙΙ ο οποίος περιέχει στοιχεία σχετικά με τον αριθμό και την αξία των αδειών εξαγωγής που εκδόθηκαν και την αξία των εξαγωγών όπλων·

3. χαιρετίζει ιδιαίτερα τη βελτίωση της ενημέρωσης εκ μέρους τόσο των παλαιών όσο και των νέων κρατών μελών όσον αφορά τις αντίστοιχες εξαγωγές τους, εκφράζει όμως την ανησυχία του για την αξιοπιστία των στοιχείων που παρεσχέθησαν κάποιες φορές·

4. θεωρεί ότι η έγκαιρη παροχή ολοκληρωμένων και συμβατών στοιχείων από τα κράτη μέλη είναι ουσιαστικής σημασίας για την εξασφάλιση της διαφάνειας ως προς τα στοιχεία αυτά·

5. χαιρετίζει το γεγονός ότι συνεχίζεται η διαδικασία της εναρμόνισης των διαδικασιών αναφοράς και ότι έχουν γίνει περαιτέρω βήματα προς την επίτευξη πλήρως συγκρίσιμων στατιστικών στοιχείων μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

6. εκφράζει ως εκ τούτου την επιθυμία, παρά την επιτελεσθείσα πρόοδο ως προς την εναρμόνιση των στοιχείων, κάθε κράτος μέλος να παρέχει στοιχεία σχετικά με τον τύπο και την ποσότητα των όπλων που πωλούνται και τη συνολική αξία των εξαγωγών, καθώς και τον αριθμό των αδειών που δεν χορηγούνται εκθέτοντας τους λόγους της απόρριψης και πιο συγκεκριμένα πληροφορίες για τη χώρα προορισμού και πιστοποίηση του τελικού χρήστη προκειμένου, βάσει των πληρέστερων αυτών και πλέον εναρμονισμένων στοιχείων, να βελτιωθεί η διαφάνεια·

7. χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη δημιουργία της κεντρικής βάσης δεδομένων για τις αρνήσεις γνωστοποίησης, στη Γραμματεία του Συμβουλίου στις Βρυξέλλες· ζητεί να επεκταθεί, σε εύθετο χρόνο, η ανωτέρω τράπεζα δεδομένων, ώστε να περιληφθούν οι πληροφορίες για τις διαβουλεύσεις που διεξάγονται βάσει του Κώδικα Συμπεριφοράς και οι πληροφορίες για τους τελικούς εκείνους χρήστες που είναι γνωστοί ή ύποπτοι για επανεξαγωγή, εκτροπή ή κακή χρήση όπλων ή άλλων ελεγχόμενων προϊόντων·

8. εκφράζει επιπλέον την επιθυμία να περιλαμβάνονται οι πληροφορίες για τις εθνικές εξαγωγές όπλων στις εθνικές εκθέσεις περί ανεπισήμων απορρίψεων εξαγωγών πριν από την υποβολή επίσημης αίτησης χορήγησης αδείας·

9. υπογραμμίζει τη χρησιμότητα αυτής της κεντρικής βάσης δεδομένων για τις αρνήσεις γνωστοποίησης, δεδομένου ότι θα προσφέρει εμμέσως σε όλα τα κράτη μέλη μια πηγή πληροφοριών που θα τους επιτρέπει να διερευνούν συγκεκριμένες αρνήσεις·

10. χαιρετίζει τη νέα ενημερωμένη έκδοση του Κοινού Στρατιωτικού Καταλόγου της ΕΕ και τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα, καλεί τα κράτη μέλη να κάνουν λεπτομερέστερες και διαφανέστερες τις αναφορές τους περί εξαγωγών "διπλής χρήσης" διότι αυτές χρησιμοποιήθηκαν συχνά για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

11. θεωρεί ότι η διατύπωση του Κώδικα Συμπεριφοράς οδηγεί σε αποκλίνουσες ερμηνείες εκ μέρους των διαφόρων κρατών μελών και θεωρεί ως εκ τούτου ευπρόσδεκτες τις οδηγίες χρήσης που προσδιορίζουν και αποσαφηνίζουν τις λειτουργικές διατάξεις του Κώδικα· καλεί τα κράτη μέλη να τροποποιήσουν τα εξαγωγικά κριτήρια, βελτιώνοντας τη σαφήνεια και την πληρότητά τους και να εξασφαλίσουν ότι αντανακλούν πλήρως τις υφιστάμενες ευθύνες των κρατών μελών βάσει του διεθνούς δικαίου·

12. χαιρετίζει το γεγονός ότι άρχισε μια αξιολόγηση του τρόπου εφαρμογής του κριτηρίου 8(συμβατότητα των εξαγωγών όπλων με την τεχνική και οικονομική ικανότητα της χώρας υποδοχής), κάτι που αποτελεί σημαντική συμβολή στην πρόληψη των κρίσεων και τη βιώσιμη ανάπτυξη στις λιγότερο ανεπτυγμένες από κοινωνική άποψη χώρες, ενώ παράλληλα προτρέπει τα κράτη μέλη να επαναλάβουν το εγχείρημα όσον αφορά την εφαρμογή των επτά υπόλοιπων κριτηρίων·

13. θεωρεί ότι ενιαίοι κανόνες της ΕΕ όσον αφορά τον έλεγχο των δραστηριοτήτων διαμεσολάβησης με αντικείμενο τα όπλα είναι ουσιαστικής σημασίας και παρά την κοινή θέση της ΕΕ για τη διαμεσολάβηση με αντικείμενο όπλα του 2003, η οποία χαιρετίστηκε, εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη λειτουργικών διατάξεων που θα επέτρεπαν στα κράτη μέλη να ελέγχουν συγκεκριμένα τις δραστηριότητες μεσιτείας όπλων, μεταφοράς όπλων και χρηματοδότηση όπλων από υπηκόους και από κατοίκους της ΕΕ όταν οι δραστηριότητες αυτές, και οι συναφείς παραδόσεις όπλων, λαμβάνουν χώρα μέσω "τρίτων χωρών"·

14. χαιρετίζει ιδιαίτερα τις προσπάθειες της Αυστρίας, του Βελγίου, της Φινλανδίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ολλανδίας,της Σουηδίας και του HB όσον αφορά τον έλεγχο της διαμεσολάβησης με αντικείμενο τα συμβατικά όπλα, και ζητεί από τα λοιπά κράτη μέλη να επισπεύσουν τις εθνικές διαδικασίες για την εφαρμογή των ελέγχων διαμεσολάβησης που προβλέπονται στην Κοινή Θέση του Συμβουλίου περί ελέγχου της διαμεσολάβησης με αντικείμενο τα όπλα·

15. επαναλαμβάνει την άπόψή του ότι θα έπρεπε να θεσπισθεί ένα δεσμευτικό μητρώο και σύστημα χορήγησης αδειών σχετικά με τη διαμεσολάβηση στις συναλλαγές με αντικείμενο τα όπλα, που θα έπρεπε επίσης να εφαρμόζεται και στους πολίτες και εταιρείες της ΕΕ εκτός της επικράτειας της τελευταίας, όπως ακριβώς συμβαίνει στο πλαίσιο της νομοθεσίας των ΗΠΑ·

16. καλεί τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τις υπηρεσίες μεταφοράς όπλων και χρηματοδότησης εξοπλισμών στις νομοθεσίες τους περί διαμεσολάβησης με αντικείμενο τα όπλα·

17. καλεί τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν τη διαμεσολάβηση με αντικείμενο τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για θανατικές εκτελέσεις, βασανιστήρια και άλλες μορφές ωμής, απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης· να χαρακτηρίσει δε αξιόποινες τις παραβάσεις, οποτεδήποτε αυτές διαπράττονται, από υπηκόους της ΕΕ και διαμεσολαβητές ή εταιρίες που έχουν την έδρα τους στην ΕΕ καθώς και τους αποκλεισμούς όπλων που επιβάλλουν τα ΗΕ, η ΕΕ ή ο ΟΑΣΕ όπως και τους εθνικούς αποκλεισμούς όπλων από το εκάστοτε κράτος μέλος της ΕΕ·

18. χαιρετίζει το γεγονός ότι η "ένδειξη τελικής χρήσης των προϊόντων" προβλέπεται να περιλαμβάνεται λεπτομερώς σε ένα πιστοποιητικό τελικού χρήστη· ζητεί ταυτόχρονα να συμπεριληφθεί ρήτρα μη κατάχρησης, στην οποία να δηλώνεται ότι το υλικό δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για απαγορευμένες χρήσεις· επαναλαμβάνει ωστόσο το αίτημα του να καθιερωθεί ένα σύστημα επαλήθευσης της μεταφοράς και ελέγχου μετά την εξαγωγή, το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει συστηματικούς υλικούς ελέγχους στα σημεία μεταφοράς και αποθήκευσης από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, με δυνατότητα επιβολής κυρώσεων·

19. ζητεί ως εκ τούτου και πάλι από τα κράτη μέλη να εξετάσουν τη δυνατότητα δημιουργίας ενός κοινού συστήματος ελέγχου σε επίπεδο ΕΕ και συνιστά να εξετασθεί το ενδεχόμενο καθορισμού ενός ευρωπαϊκού προτύπου ελέγχου των εξαγωγών όπλων·

20. ζητεί από το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να τηρήσουν το εμπάργκο της ΕΕ στο εμπόριο όπλων με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας και να μην εξασθενίσουν τους υφιστάμενους εθνικούς περιορισμούς σε παρόμοιες πωλήσεις όπλων· θεωρεί ότι αυτό το εμπάργκο θα πρέπει να διατηρηθεί έως ότου η ΕΕ εγκρίνει ένα δεσμευτικό από νομική άποψη Κώδικα Συμπεριφοράς για τις εξαγωγές όπλων και η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας προβεί σε συγκεκριμένα βήματα για την βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε αυτή τη χώρα, μεταξύ άλλων, επικυρώνοντας το Σύμφωνο του ΟΗΕ για τα αστικά και τα πολιτικά δικαιώματα και σεβόμενη πλήρως τα δικαιώματα των μειονοτήτων·

21. ζητεί από το Συμβούλιο να διασφαλίσει μία συνεπή προσέγγιση σε ό,τι αφορά την πολιτική της ΕΕ για την επιβολή εμπάργκο όπλων σε κυβερνήσεις που είναι υπεύθυνες για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

22. καλεί τις υποψήφιες χώρες —Κροατία, Βουλγαρία, Ρουμανία και Τουρκία— να καταστήσουν αυστηρότερες τις εθνικές τους νομοθεσίες και προπάντων τις πρακτικές τους στον τομέα των εξαγωγών όπλων βάσει του Κώδικα και να υποβάλουν αναφορά σχετικά με τις πρακτικές αυτές σύμφωνα με τα Παραρτήματα Ι και ΙΙ της Πέμπτης Ετήσιας Έκθεσης, καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί στενά την πρόοδο κατά τη διαδικασία ενταξιακών διαπραγματεύσεων και καλεί τα σημερινά κράτη μέλη στο σύνολό τους να εκπονήσουν και να δημοσιεύσουν εθνικές ετήσιες εκθέσεις για το ημερολογιακό έτος 2004 και για όλα τα επόμενα έτη·

23. θεωρεί ότι από τους νέους γείτονες της διευρυμένης ΕΕ και τις χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει ή προτίθεται να συνάψει συμφωνία σταθεροποίησης και σύνδεσης θα έπρεπε επίσης να ζητηθεί η συμμόρφωση με τον Κώδικα Συμπεριφοράς· ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στο Καλίνινγκραντ, το οποίο στο παρελθόν έχει χρησιμεύσει ως σημείο διαμετακόμισης για αποστολές στρατιωτικού υλικού και όπλων από άλλα τμήματα της Ρωσίας προς παράνομους τελικούς χρήστες· καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να δώσουν προτεραιότητα κατά τη συνεργασία τους με την Ρωσική Ομοσπονδία σε μέτρα για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις εξαγωγές, τους ελέγχους διαμετακόμισης και τις άδειες χρήσης·

24. καλεί τα κράτη μέλη να παράσχουν συντονισμένα επαρκή βοήθεια σε όλα τα κράτη που δεν διαθέτουν τα αναγκαία μέσα για την ορθή εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς·

25. χαιρετίζει σχετικά το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις της Πολωνίας και της Σουηδίας διοργάνωσαν 5 άτυπες συναντήσεις COARM μεταξύ παλαιών και νέων κρατών μελών με θέμα τον έλεγχο των εξαγωγών όπλων· συνιστά το σύστημα αυτό των συναντήσεων COARM να διατηρηθεί και να γίνει περισσότερο αντιπροσωπευτικό και τακτικό και χαιρετίζει τις προσπάθειες της ολλανδικής κυβέρνησης να εισαγάγει υποψήφιες χώρες και άλλα ενδιαφερόμενα κράτη στην πρακτική εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς·

26. επαναλαμβάνει την έκκλησή του για νομικώς δεσμευτικές διατάξεις και την πλήρη εναρμόνιση της πολιτικής ελέγχου των εξαγωγών όπλων των κρατών μελών ως βραχυπρόθεσμο στόχο, και ζητεί επειγόντως από τα κράτη μέλη να επιτελέσουν πρόοδο προς την κατεύθυνση αυτή, με τη θέσπιση κώδικα κυρώσεων για τις επιχειρήσεις που εδρεύουν στην ΕΕ και οι οποίες παραβιάζουν εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ, της ΕΕ, του ΟΑΣΕ ή οποιουδήποτε κράτους μέλους·

27. συνιστά, κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, τα ακόλουθα:

α) πλήρεις προκαταρκτικές διαβουλεύσεις μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά μεταφορές σε περιοχές όπου θα μπορούσε να σημειωθεί κρίση μαζί με την ανάπτυξη ενός κοινοτικού καταλόγου με κρίσιμους δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης για να δηλώνεται ότι υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για ένα συγκεκριμένο τελικό χρήστη που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την χορήγηση άδειας για εξαγωγές όπλων·

β) πλήρη πολυμερή προσέγγιση στη διαδικασία διαβούλευσης σε σχέση με τη χορήγηση ή μη αδειών με δέσμευση, σε πρώτη φάση, των κρατών μελών να κοινοποιούν στα υπόλοιπα κράτη μέλη την ουσία και το αποτέλεσμα οποιασδήποτε διαβούλευσης στην οποία έλαβαν μέρος, ιδίως σε περίπτωση όπου ένα κράτος μέλος σκοπεύει να χορηγήσει άδεια την οποία άλλο κράτος μέλος έχει αρνηθεί να χορηγήσει·

γ) ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο όλων των αρχών, κριτηρίων, και λειτουργικών διατάξεων του Κώδικα Συμπεριφοράς, υπό την προϋπόθεση ότι τούτο δεν θα θίγει το δικαίωμα των κρατών μελών να ακολουθούν περιοριστικότερες εθνικές πολιτικές·

δ) όλα τα μελλοντικά εμπάργκο της ΕΕ να αναφέρονται σε αυτές τις κατηγορίες εξοπλισμού του κοινού στρατιωτικού καταλόγου ή των παραρτημάτων του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1334/2000 [10] (Κανονισμός διπλής χρήσης) για τις οποίες πρόκειται να εφαρμοσθεί απαγόρευση·

28. ζητεί, όσον αφορά την καθιέρωση μιας κοινής ευρωπαϊκής αγοράς εξοπλισμών, να καταργηθεί σταδιακά ο έλεγχος της διακίνησης όπλων εντός της ΕΕ, στο πλαίσιο μιας κοινής πολιτικής της ΕΕ για τον έλεγχο των εξαγωγών όπλων, μέσω, για παράδειγμα, της θέσπισης ενός κανόνα απαγορεύοντος τη χορήγηση άδειας σε περίπτωση που άλλο κράτος μέλος έχει αρνηθεί αυτή τη χορήγηση, βάσει του κώδικα συμπεριφοράς της ΕΕ·

29. υποστηρίζει σθεναρά την πρόταση για έναν κανονισμό του Συμβουλίου περί εμπορίου στο πλαίσιο του οποίου θα επιβάλλεται απαγόρευση εξαγωγής κάθε εξοπλισμού για τη θανατική ποινή, για βασανιστήρια ή κάθε άλλη εξευτελιστική ή απάνθρωπη μεταχείριση και θα προβλέπονται αυστηροί έλεγχοι στον εξοπλισμό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταπίεση·

30. ζητεί, όσον αφορά τους ελέγχους των εξαγωγών σε τρίτες χώρες, να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε προϊόντα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για στρατιωτικούς όσο και για ειρηνικούς σκοπούς, όπως η τεχνολογία παρακολούθησης, καθώς και σε ανταλλακτικά και προϊόντα κατάλληλα για χρήση στον ηλεκτρονικό πόλεμο ή για μη θανατηφόρες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

31. συμμερίζεται τις ανησυχίες της COARM σχετικά με το επιθυμητό του να επιτρέπεται η εξαγωγή ρυθμιζόμενων αγαθών για ανθρωπιστικούς σκοπούς και σε περιπτώσεις όπου διαφορετικά δεν θα εχορηγείτο άδεια εξαγωγής· δέχεται ότι σε περιοχές που μαστίζονται από σύγκρουση ορισμένοι τύποι ρυθμιζόμενων αγαθών μπορούν να συνεισφέρουν στην ασφάλεια και στην ευημερία του άμαχου πληθυσμού, αλλά τονίζει ότι πρέπει να διερευνώνται αυστηρότερα κατά περίπτωση και να παρέχονται στα κράτη μέλη επαρκείς εγγυήσεις προς αποφυγή καταχρήσεων της άδειας·

32. ζητεί από τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν ότι ο Κώδικας θα εφαρμόζεται επίσης και στην περίπτωση αδείας για προϊόντα που στόχο έχουν να ενσωματωθούν από τη χώρα εισαγωγής σε υποσυστήματα ή πλήρη συστήματα εξοπλισμών που θα εξαχθούν στη συνέχεια σε μια τρίτη χώρα·

33. καλεί τα κράτη μέλη να εγκρίνουν νομοθεσία που θα απαιτεί να υπόκειται σε αδειοδότηση η παραγωγή ευρωπαϊκών εγκεκριμένων όπλων (ή τμημάτων τους) σε τρίτες χώρες·

34. ζητεί από τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν ότι ο Κώδικας Συμπεριφοράς θα εφαρμόζεται επίσης σε όλες τις μορφές μεταφοράς "από κυβέρνηση σε κυβέρνηση", ιδίως στη μεταφορά πλεονάσματος όπλων· επαναλαμβάνει ότι η εξαγωγή ή η μεταφορά πλεονάσματος όπλων σε χώρες όπου αυτό θα χρησιμοποιηθεί για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου ή άλλες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου αποτελεί παράβαση του Κώδικα·

35. ζητεί από τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν ότι ο Κώδικας Συμπεριφοράς θα εφαρμόζεται επίσης στη μεταφορά στρατιωτικού και αστυνομικού προσωπικού και του προσωπικού ασφαλείας, στην εμπειρογνωμοσύνη και την εκπαίδευση, καθώς και στις ιδιωτικές στρατιωτικές υπηρεσίες και υπηρεσίες ασφαλείας·

36. καλεί τα κράτη μέλη να συμφωνήσουν για την έκδοση ενός καταλόγου των χωρών που εμπλέκονται σε ένοπλες διενέξεις και προς τις οποίες θα πρέπει να απαγορεύονται κατ' αρχήν οι εξαγωγές όπλων, βάσει των εκθέσεων και συστάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με μηχανισμούς ελέγχου της απαγόρευσης όπλων·

37. τονίζει τη σημασία της έρευνας σε ό,τι αφορά την εφαρμογή νόμιμης επιτήρησης και ελέγχου στην ηλεκτρονική μεταφορά γνώσεων, λογισμικού και τεχνολογίας που σχετίζονται με προϊόντα υπαγόμενα στον κοινοτικό πίνακα προϊόντων για τα οποία απαιτείται άδεια εξαγωγής·

38. καλεί τις χώρες εκτός ΕΕ που εξάγουν όπλα να υποστηρίξουν και αυτές τις αρχές και τα κριτήρια του Κώδικα Συμπεριφοράς, έτσι ώστε μέσω του κώδικα να υπάρξει μια θετική συνεισφορά στον παγκόσμιο έλεγχο των εξαγωγών όπλων, τη πρόληψη των συγκρούσεων και την προώθηση της ειρήνης στον κόσμο·

39. θεωρεί ότι ο αποτελεσματικός έλεγχος των εξαγωγών όπλων σε παγκόσμιο επίπεδο μπορεί να επιτευχθεί μόνο στο πλαίσιο ενός διεθνούς καθεστώτος ελέγχου του εμπορίου όπλων και καλεί ως εκ τούτου τα κράτη μέλη να προωθήσουν αυστηρούς διεθνείς κανόνες σχετικά με τις εξαγωγές όπλων εν όψει της Αναθεωρητικής Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τα μικρά όπλα που θα πραγματοποιηθεί το 2006 και να εργασθούν προς την κατεύθυνση μιας νομικώς δεσμευτικής διεθνούς Συνθήκης για το εμπόριο όπλων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για τη μετατροπή και την αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων που παράγουν στρατιωτικά αγαθά·

40. καλεί το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να παρακολουθούν αυστηρά τη συμμόρφωση με τα πιστοποιητικά τελικού χρήστη, και ιδίως με τις γνωστοποιήσεις σχετικά με τη χώρα τελικού προορισμού, την απαγόρευση επανεξεγαγωγής και τη δήλωση ότι τα αγαθά δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για άλλους σκοπούς εκτός από αυτόν που δηλώνεται·

41. καλεί τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να προβούν σε εκτεταμένη επανεξέταση του Κώδικα Συμπεριφοράς λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα αιτήματα και συστάσεις και κατόπιν διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη όπως τα κοινοβούλια και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις·

42. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών και των τρίτων χωρών που συμφώνησαν να συμμορφωθούν με τις αρχές του Κώδικα Συμπεριφοράς.

[1] ΕΕ C 320 της 31.12.2003, σ. 1.

[2] ΕΕ L 156 της 25.6.2003, σ. 79.

[3] ΕΕ C 319 της 19.12.2002, σ. 1.

[4] ΕΕ C 77 Ε της 26.3.2004, σ. 414.

[5] ΕΕ C 87 Ε της 7.4.2004, σ. 518.

[6] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P5_TA(2004)0376.

[7] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P5_TA(2003)0599.

[8] ΕΕ C 121 της 24.4.2001, σ. 401.

[9] ΕΕ C 74 Ε της 24.3.2004, σ. 854.

[10] ΕΕ L 159 της 30.6.2000, σ. 1.

--------------------------------------------------