Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος 2002-2006 έρευνας και κατάρτισης, που θα υλοποιηθεί από το Κοινό Κέντρο Ερευνών με άμεσες δραστηριότητες για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Κατά τη σύνοδο της 23ης και 24ης Μαρτίου 2001, και συνεπές στη γραμμή υποστήριξης της δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας σύμφωνα με τις αποφάσεις της Λισαβόνας, της Feira και της Νίκαιας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλούσε το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εγκρίνουν μέχρι τον Ιούνιο του 2002 το πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα 2002-2006 που προτείνεται από την Επιτροπή.

Πιο συγκεκριμένα, και στο πλαίσιο ενός συνόλου σαφώς καθορισμένων προτεραιοτήτων, θα πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως τα νέα μέσα που προβλέπονται ώστε το νέο πρόγραμμα πλαίσιο να συμβάλει στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας, σύμφωνα με τον στόχο του.

Η πρόταση της Επιτροπής για το πρόγραμμα πλαίσιο υποβλήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2001 [1]. Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο είχαν έκτοτε την ευκαιρία να αρχίσουν να μελετούν την πρόταση και να συζητούν επ'αυτής. Στις 2 και 3 Μαρτίου, στην άτυπη συνάντηση της Ουψάλα, οι υπουργοί έρευνας είχαν μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων, και τα αρμόδια όργανα του Συμβουλίου άρχισαν να τα μελετούν.

[1] COM (2001) 94

Από πλευράς του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ήδη τρεις ευκαιρίες να συζητήσει πάνω στην πρόταση, εκ των οποίων την τελευταία φορά βάσει απαντήσεων που δόθηκαν από την Επιτροπή με βάση λεπτομερές ερωτηματολόγιο.

Παρουσιάζοντας τις προτάσεις τους σχετικά με τα ειδικά προγράμματα μέσω των οποίων θα υλοποιηθεί, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, το πρόγραμμα πλαίσιο, η Επιτροπή επιθυμεί να διευκολύνει τη συζήτηση που άρχισε με τα άλλα θεσμικά όργανα, έτσι ώστε η συζήτηση αυτή να διεξαχθεί με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες ενημέρωσης.

Για τον ίδιο αυτό σκοπό, η Επιτροπή υποβάλλει ταυτοχρόνως μια ανακοίνωση σχετικά με τους δυνατούς τρόπους εφαρμογής του άρθρου 169 της συνθήκης έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η συμμετοχή της Κοινότητας σε προγράμματα στα οποία συμμετέχουν από κοινού πολλά κράτη μέλη, μέσα στο γενικό πλαίσιο δικτύωσης των τεχνικών προγραμμάτων έρευνας.

Σύντομα, η Επιτροπή θα υποβάλει και προτάσεις σχετικά με τους "κανόνες συμμετοχής και διάδοσης" που αφορούν το πρόγραμμα πλαίσιο.

Πιο συγκεκριμένα, τα κυριότερα στοιχεία αυτών των προτάσεων τα οποία απαριθμούνται στη συνέχεια θα συμβάλουν ώστε να υπάρξει καλύτερη εικόνα των λεπτομερειών οργάνωσης, περιεχομένου και υλοποίησης που προτείνονται για το νέο πρόγραμμα πλαίσιο:

- η δομή όσον αφορά ειδικά προγράμματα.

- τα νέα μέτρα και ο τρόπος με τον οποίο θα λειτουργήσουν.

- το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο που προβλέπεται.

- οι προβλεπόμενες δραστηριότητες του πεδίου ΕΥΡΑΤΟΜ.

Δομή

Για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου, προτείνεται μια δομή βασισμένη σε πέντε ειδικά προγράμματα:

- Για το πρόγραμμα πλαίσιο ΕΚ:

- ένα ειδικό πρόγραμμα με τίτλο "Ενίσχυση και ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας" για τα δύο επιμέρους σύνολα δραστηριοτήτων "Ολοκλήρωση της έρευνας" και "Ενίσχυση των βάσεων του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας" της πρότασης για το πρόγραμμα πλαίσιο.

- ένα ειδικό πρόγραμμα με τίτλο "Δόμηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας".

- ένα ειδικό πρόγραμμα με αντικείμενο τις δραστηριότητες του ΚΚΕρ.

- Για το πρόγραμμα πλαίσιο ΕΥΡΑΤΟΜ:

- ένα ειδικό πρόγραμμα με αντικείμενο όλες τις έμμεσες δράσεις στα πεδία της πυρηνικής σχάσης και σύντηξης.

- ένα ειδικό πρόγραμμα για τις δραστηριότητες του ΚΚΕρ.

Η παραπάνω διάρθρωση προκύπτει άμεσα από εκείνην του προγράμματος πλαισίου και αντικατοπτρίζει πιστά τους στόχους πολιτικής που αποτελούν τη βάση. Απλή και εύκολη στην παρακολούθησή της, εξυπηρετεί τη συνεκτική υλοποίηση των διαφόρων κατηγοριών προτεινόμενων δράσεων και παράλληλα τον γενικό στόχο δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας συνεκτιμώντας τα ειδικά χαρακτηριστικά των δράσεων αυτών.

Η δομή αυτή συνενώνει αφενός όλες τις δραστηριότητες έρευνας και συντονισμού της έρευνας και αφετέρου δραστηριότητες που προβλέπεται να αποτελέσουν τον σκελετό γύρω από τον οποίο θα δομηθούν σε ευρωπαϊκή κλίμακα πολλές κεντρικές πτυχές της ερευνητικής δραστηριότητας.

Σε κάθε περίπτωση, μπορεί να εξασφαλιστεί συνεκτική υλοποίηση με τη βοήθεια κυρίως μιας ενιαίας επιτροπής προγράμματος της οποίας η σύνθεση θα ποικίλλει ανάλογα με το εκάστοτε πεδίο.

Επιπλέον, ο ιδιαίτερος χαρακτήρας των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ αιτιολογεί ένα ξεχωριστό ειδικό πρόγραμμα για την ΕΚ και άλλο για την Ευρατόμ.

Με βάση τις υποδείξεις του παραρτήματος ΙΙ της πρότασης για το πρόγραμμα πλαίσιο, και χάρη σ'αυτές, υπάρχει αντιστοιχία με τις διάφορες δραστηριότητες που προβλέπονται στη συνθήκη τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς τον προϋπολογισμό.

Τα νέα μέσα

Η συμβολή του νέου προγράμματος πλαισίου στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας βασίζεται κυρίως στην παρέμβαση που προβλέπεται για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου, και συγκεκριμένα στα τρία νέα μέσα, δηλαδή δίκτυα αριστείας, ολοκληρωμένα έργα και συμμετοχή της Κοινότητας σε εθνικά προγράμματα που υλοποιούνται από κοινού.

Η καθιέρωση των νέων αυτών μέσων, που έγινε ευνοϊκά δεκτή από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα ψηφίσματά τους τα σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Χώρο της Έρευνας, ανταποκρίνεται στην ανάγκη μεταβολής των τρόπων με τους οποίους παρεμβαίνει η Κοινότητα στον χώρο της έρευνας, όπως τονίζεται σε διάφορες εκθέσεις για την κοινοτική πολιτική της έρευνας, και συγκεκριμένα στην τελευταία αξιολόγηση πενταετίας του προγράμματος πλαισίου.

Οι εργασίες για την ανάπτυξη των μέσων αυτών ξεκίνησαν αμέσως μετά την υποβολή της πρότασης για το πρόγραμμα πλαίσιο. Πολλές επαφές και λεπτομερείς συζητήσεις για το πώς τα μέσα αυτά θα λειτουργήσουν στην πράξη έχουν πραγματοποιηθεί ανάμεσα στις υπηρεσίες της Επιτροπής, τις εθνικές αρχές και τους χρήστες του εκάστοτε προγράμματος και ερευνητικούς φορείς, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις.

Για το θέμα αυτό διοργανώθηκαν ειδικά δύο σεμινάρια στις 19 και 20 Απριλίου 2001 [2].

[2] Έγγραφα εργασίας διατίθενται στην ιστοθέση: www.http://europa.eu.int/comm/research/

Με βάση τα αποτελέσματα των ανωτέρω εργασιών και συζητήσεων, τέθηκαν οι βασικές αρχές και οι γενικοί όροι που διέπουν τη λειτουργία των νέων αυτών μέσων, και παρουσιάζονται στο παράρτημα ΙΙΙ των προτάσεων για τα ειδικά προγράμματα, αφορούν δε συγκεκριμένα:

- τους στόχους που επιδιώκονται με καθένα από τα μέσα αυτά.

- τον τύπο των αντίστοιχων δραστηριοτήτων.

- τους γενικούς όρους που διέπουν τη διαμόρφωση, λειτουργία και ανάπτυξη εταιρικών σχημάτων.

- τους γενικούς όρους που διέπουν την παροχή υποστήριξης εκ μέρους της Κοινότητας.

Οι εν λόγω αρχές και όροι φιλοδοξούν να εξασφαλίσουν ότι τα νέα μέσα θα συμβάλουν ουσιαστικά στην επίτευξη του στόχου που έχει τεθεί και που είναι η σε βάθος ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων έρευνας και τεχνολογίας στην Ευρώπη σε συνθήκες επιχειρησιακής αυτονομίας και ευελιξίας, οι οποίες χαρακτηρίζουν τα μέσα παρέμβασης τα προβλεπόμενα για το νέο πρόγραμμα πλαίσιο.

Η εφαρμογή τους θα συνοδεύεται από μέτρα μέσω των οποίων επιδιώκεται πλήρης αξιοποίηση όλου του δυναμικού έρευνας και καινοτομίας που υπάρχει σήμερα στην Ευρώπη, με ενθάρρυνση κυρίως της συμμετοχής των ΜΜΕ στις εκάστοτε δραστηριότητες.

Οι παρατηρήσεις αυτές ουσιαστικά ισχύουν για τα δίκτυα αριστείας και τα ολοκληρωμένα έργα. Η κοινοτική συμμετοχή στα τεχνικά προγράμματα που υλοποιούνται από κοινού δυνάμει του άρθρου 169 της συνθήκης είναι διαφορετικού χαρακτήρα, και αιτιολογημένα απαιτεί διαφορετική μεταχείριση. Στόχος της ανακοίνωσης που η Επιτροπή υποβάλλει γι'αυτό το θέμα, παράλληλα με τις προτάσεις, είναι να εγκαινιαστεί ο πολιτικός διάλογος που πρέπει να γίνει με αντικείμενο αυτό το μέσο υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου.

Το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο

Παράλληλα με την οργάνωσή του ως μέσου δόμησης που αποβλέπει σε ενοποίηση της ερευνητικής προσπάθειας, άλλο βασικό χαρακτηριστικό του νέου προγράμματος πλαισίου, που τονίστηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης, είναι η συγκέντρωση των πόρων σε περιορισμένο αριθμό σαφώς καθορισμένων προτεραιοτήτων.

Το χαρακτηριστικό αυτό απηχείται στις προτάσεις για τα ειδικά προγράμματα, όπου εξηγούνται λεπτομερέστερα και διευκρινίζονται οι οδηγίες που περιέχονται στην πρόταση για το πρόγραμμα πλαίσιο αναφορικά με στόχους, καλυπτόμενα πεδία και, για το εκάστοτε πεδίο, τα ειδικά θέματα που συνεκτιμώνται.

Τα επακριβή αντικείμενα της έρευνας που θα διεξαχθεί θα προσδιοριστούν όταν καταρτιστούν τα προγράμματα εργασίας και τα προγράμματα δραστηριοτήτων για τα δίκτυα αριστείας και τα ολοκληρωμένα έργα.

Στόχοι, περιεχόμενο και λεπτομέρειες υλοποίησης για τις δραστηριότητες που θα αναληφθούν δυνάμει των ειδικών προγραμμάτων έχουν αποτελέσει αντικείμενο μιας εκ των προτέρων αξιολόγησης. Έτσι, έχει καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια ώστε, σύμφωνα με τις οδηγίες που περιέχονται στην πρόταση για το πρόγραμμα πλαίσιο, να καθοριστούν επαληθεύσιμοι και μετρήσιμοι στόχοι όταν αυτό είναι δυνατό και χρήσιμο.

Παράλληλα με τις δραστηριότητες που θα διεξαχθούν στο πλαίσιο των μεγάλων θεματικών προτεραιοτήτων, το ειδικό πρόγραμμα "Ενίσχυση και ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας" θα συμπεριλάβει αρκετές κατηγορίες δραστηριοτήτων που είτε είναι καινούργιες είτε θα διεξαχθούν με νέους τρόπους.

Πρόκειται για τις εξής:

- Δραστηριότητες υπαγόμενες στον τίτλο "Πρόβλεψη των επιστημονικών και τεχνολογικών αναγκών της ΕΕ", που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των κοινοτικών πολιτικών έρευνας στα σύνορα της γνώσης, καθώς και σε νέες απρόβλεπτες ανάγκες.

Οι δραστηριότητες θα διεξαχθούν βάσει μιας διαδικασίας πολυετούς προγραμματισμού δραστηριοτήτων, που θα στηρίζεται μερικώς σε μια ετήσια αξιολόγηση και επιλογή θεμάτων της έρευνας.

- Δραστηριότητες προς όφελος της δικτύωσης εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων και του συντονισμού δραστηριοτήτων και πολιτικών έρευνας και καινοτομίας. Θα χρησιμοποιηθούν προς τούτο απλοί και ευέλικτοι μηχανισμοί.

Η διεθνής συνεργασία αποτελεί μια σημαντική διάσταση του προγράμματος πλαισίου. Οι σχετικές δραστηριότητες θα διεξάγονται με διάφορες μορφές: το ειδικό πρόγραμμα "Ενίσχυση και ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας" αφενός με άνοιγμα των δικτύων αριστείας και των ολοκληρωμένων έργων σε ερευνητές και φορείς τρίτων χωρών και αφετέρου με ειδικές δραστηριότητες. το πρόγραμμα "Δόμηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας" με υποστήριξη της διεθνούς κινητικότητας ερευνητών από την Ευρώπη και τρίτες χώρες.

Υπό τον τίτλο "Ενίσχυση των βάσεων του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας", οι δραστηριότητες θα αποσκοπούν σε υποστήριξη της συνεργασίας με ευρωπαϊκούς οργανισμούς επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας καθώς και μεταξύ αυτών. Οι οργανισμοί αυτοί θα έχουν στην πραγματικότητα πλήρη πρόσβαση σε όλες τις δραστηριότητες που διεξάγονται δυνάμει των προγραμμάτων.

Στην περιγραφή του περιεχομένου του προγράμματος "Δόμηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας" προσδιορίζονται οι όροι υλοποίησης και πιθανά θέματα των δραστηριοτήτων που αφορούν τη δόμηση του προγράμματος, ενώ συμπεριλαμβάνεται και η ενίσχυση της δικτύωσης των παραγόντων της καινοτομίας, των διαφόρων νέων μορφών υποστήριξης της κινητικότητας, των ολοκληρωμένων πρωτοβουλιών αναφορικά με τις υποδομές, τέλος δε, των θεμάτων και λεπτομερών ρυθμίσεων που αφορούν δραστηριότητες όπου συμπλέκονται η επιστημονική και η κοινωνική πτυχή.

Για την υλοποίηση των ειδικών προγραμμάτων θα συνεκτιμηθεί πλήρως η περιφερειακή διάσταση της ευρωπαϊκής έρευνας και διάφορες πτυχές αυτής, καθώς και ο αναγνωρισμένος ρόλος των περιφερειών για την καινοτομία.

Οι δραστηριότητες Ευρατόμ

Οι δραστηριότητες Ευρατόμ διαφέρουν όχι μόνον ως προς τη νομική βάση αλλά και ως προς τον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους. Επιπλέον, για το πεδίο της πυρηνικής έρευνας το ζήτημα του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας παίρνει ιδιαίτερη μορφή.

Μοιάζει ίσως ευκολότερο να γίνει πραγματικότητα ο Ευρωπαϊκός Χώρος της Έρευνας στο πεδίο της πυρηνικής σχάσης παρά σε άλλα πεδία επιστήμης και τεχνολογίας, λόγω και του περιορισμένου μεγέθους της αντίστοιχης επιστημονικής και βιομηχανικής κοινότητας και των μακροχρόνιων δεσμών συνεργασίας που υπάρχουν στο εσωτερικό τους.

Ο Ευρωπαϊκός Χώρος της Έρευνας αποτελεί ήδη σε μεγάλο βαθμό πραγματικότητα για το πεδίο της ελεγχόμενης πυρηνικής σύντηξης, λόγω της ύπαρξης ενός ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού προγράμματος έρευνας που έχει ως αντικείμενο τη σύντηξη με μαγνητική συγκράτηση του πλάσματος.

Η πρόταση ειδικού προγράμματος για έμμεσες δραστηριότητες πυρηνικής έρευνας αναπτύσσει ουσιαστικά και διευκρινίζει τις οδηγίες που δίνονται στο αντίστοιχο τμήμα της πρότασης για το πρόγραμμα πλαίσιο Ευρατόμ.

Σε ό,τι αφορά το πεδίο της σχάσης, η πρόταση για το πρόγραμμα πλαίσιο εντοπίζει τη θεματική περιοχή "διαχείριση αποβλήτων και αποθήκευση". Οι δραστηριότητες θα μπορούσαν λοιπόν να υλοποιηθούν με τη βοήθεια δύο από τα νέα μέσα που αφορούν τα θεματικά πεδία προτεραιότητας του προγράμματος "Ενίσχυση και ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας" του προγράμματος πλαισίου ΕΚ, και που είναι τα δίκτυα αριστείας και τα ολοκληρωμένα έργα.

Οι λοιπές από τις δραστηριότητες που συνδέονται με τη σχάση αφορούν άλλες πλευρές της πυρηνικής ασφάλειας: ακτινοπροστασία, μελέτη καινοτόμων εννοιών και κατάρτιση επί πυρηνικών θεμάτων. Οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να υλοποιηθούν υπό μορφή έργων περιορισμένου μεγέθους και με δικτύωση εθνικών δραστηριοτήτων, παράλληλα δε και με τη δυνατότητα αξιοποίησης των νέων μέσων εκεί όπου χρειάζεται.

Στο πεδίο της θερμοπυρηνικής σύντηξης, η πρόταση ειδικού προγράμματος αναπτύσσει και διευκρινίζει τις κατευθυντήριες γραμμές που περιέχονται στην πρόταση για το πρόγραμμα πλαίσιο Ευρατόμ κατόπιν των αποτελεσμάτων της Υπουργικής Διάσκεψης που έλαβε χώρα στις 19 Ιανουαρίου 2001 με βάση κυρίως ένα έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής [3].

[3] SEC (2001) 385

Η πρόταση εξειδικεύει τις προτεινόμενες προτεραιότητες και τις δραστηριότητες που προβλέπεται να υλοποιηθούν στο χρονικό διάστημα 2002-2006, σύμφωνα με την κατεύθυνση "αντιδραστήρας" των κοινοτικών δραστηριοτήτων στο εν λόγω πεδίο, κατεύθυνση που κρίνεται ευκταίο να διατηρηθεί: συμμετοχή στο έργο Next Step και χρησιμοποίηση των εγκαταστάσεων JET.

Για να συγκεκριμενοποιηθεί η κατάσταση αυτή, θα χρειαστεί να γίνουν επιλογές. Προκειμένου οι κοινοτικές προσπάθειες στο πεδίο αυτό να έχουν μεγαλύτερη απήχηση, και σύμφωνα με το πνεύμα του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας, προτείνεται να συγκεντρωθούν οι πόροι σε πολυμερείς δραστηριότητες στις οποίες θα δραστηριοποιούνται από κοινού ευρωπαίοι παίκτες από τον χώρο της έρευνας σε έργα όπως είναι το JET και σε εύθετο χρόνο το ITER, εφόσον ληφθεί απόφαση για την κατασκευή της καινούργιας αυτής μηχανής.

Θα διατηρηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο γενικός συντονισμός, η χρησιμότητα του οποίου έχει πλέον αποδειχθεί, τα κράτη μέλη όμως θα χρειαστεί να αναλάβουν μεγαλύτερο σε σχέση με σήμερα μερίδιο ευθύνης επί των δραστηριοτήτων εκείνων όπου η κατεύθυνση "αντιδραστήρας" και η σύνδεση με το Next Step είναι λιγότερο προφανείς.

Το χρονικό διάστημα 2002-2006 θα πρέπει να αποτελέσει μεταβατική περίοδο προς ένα πρόγραμμα όπου κυριαρχούν δεσμεύσεις συνδεδεμένες με το Next Step. Από τα 700 εκατομ. ευρώ που προτείνονται για την έρευνα στο πεδίο της σύντηξης, τα 200 εκατομ. ευρώ προβλέπονται ως συμμετοχή στην κατασκευή του ITER, έργο που θα μπορούσε να αρχίσει μέσα στο δεύτερο μισό της περιόδου υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου, δηλαδή στο χρονικό διάστημα 2005-2006, και για το οποίο χρειάζεται ειδική απόφαση.

Συνεπώς, οι κοινοτικές δραστηριότητες έρευνας στο πεδίο της σύντηξης για το χρονικό διάστημα 2002-2006 έχουν προβλεφθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος τους για να παίξουν μεταβατικό ρόλο ανάμεσα στις δραστηριότητες που αναπτύσσονται σήμερα στο πλαίσιο των συνδεδεμένων φορέων και σε αυτό που αναμένεται να γίνει ένα συνοδευτικό πρόγραμμα φυσικής και τεχνολογίας της σύντηξης όταν πλέον το έργο ITER μετά το 2006 έχει αναπτύξει "ταχύτητα σταθερής πλεύσης" εφόσον βεβαίως ληφθεί απόφαση για να ξεκινήσει η κατασκευή της μηχανής.

Αποτελεσματική υλοποίηση

Με σκοπό να συμβάλει στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας, το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 βασίζεται σε τρεις θεμελιώδεις αρχές: επικέντρωση σε επιλεγμένο αριθμό προτεραιοτήτων, επίδραση στη δόμηση μέσω στενής σύνδεσης με τις εθνικές προσπάθειες, απλοποίηση και εκσυγχρονισμός των συνθηκών υλοποίησης.

Η ανάγκη για τέτοιου είδους βελτίωση των συνθηκών που διέπουν την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου και των ειδικών προγραμμάτων έχει τονιστεί κατ'επανάληψη: από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από το πάνελ αξιολόγησης του προγράμματος πλαισίου ανά πενταετία και από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Η βελτίωση των συνθηκών υλοποίησης θα επιτευχθεί ουσιαστικά με την έγκριση νέων μέσων παρέμβασης και των νέων μέσων που θα συμβάλουν στην επίτευξη του δίδυμου στόχου της συγκέντρωσης και ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ προσπαθειών σε διάφορα επίπεδα.

Τα δίκτυα αριστείας και τα ολοκληρωμένα έργα έχουν σχεδιαστεί σε αυτό το πνεύμα, με βάση πιο αποκεντρωμένη προσέγγιση που θα δίνει τη δυνατότητα στους συμμετέχοντες να έχουν μεγάλη επιχειρησιακή αυτονομία καθώς και τον απαιτούμενο βαθμό ευελιξίας κατά την υλοποίηση. Τα εταιρικά σχήματα πιο συγκεκριμένα έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να μπορούν να εξελίσσονται με την προσχώρηση νέων συμμετεχόντων και τη δυνατότητα αποχώρησης παλαιότερων καθ'όλη τη διάρκεια της ύπαρξής τους.

Οι βασικές αρχές που ισχύουν για τα νέα μέσα περιγράφονται στο παράρτημα ΙΙΙ των προτάσεων ειδικών προγραμμάτων. Οι λεπτομέρειες υλοποίησης αυτών θα καθοριστούν στους "κανόνες συμμετοχής και διάδοσης", με συνεκτίμηση των στόχων για προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας.

Άλλες πλευρές της διαχείρισης των δραστηριοτήτων δυνάμει των προγραμμάτων θα "ανατεθούν έξω", και πιο συγκεκριμένα ορισμένα στοιχεία της διαχείρισης δραστηριοτήτων έρευνας υπέρ ΜΜΕ και δραστηριοτήτων υποστήριξης της κινητικότητας.

Ένας ουσιαστικός δημόσιος διάλογος

Η υποβολή πρότασης της Επιτροπής για ένα νέο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας γίνεται πάντοτε αφορμή για έναν ευρύ και ζωηρό δημόσιο διάλογο.

Ο τωρινός διάλογος, που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, θα πρέπει να υπερβεί μια απλή συζήτηση προτεραιοτήτων και πεδίων στην οποία συχνά περιορίζεται:

- επειδή το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 χαρακτηρίζεται ουσιαστικά από την εισαγωγή νέων μέσων παρέμβασης με σημαντικές δυνατότητες να επηρεάσουν θετικά τον ευρωπαϊκό ερευνητικό ιστό, ο οποίος πρέπει να στηθεί με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες.

επειδή η υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου απαιτεί ως εκ τούτου μεγαλύτερη συμμετοχή των επιτελών για θέματα έρευνας στην Ευρώπη, σε υψηλά κλιμάκια λήψης των αποφάσεων, εθνικά ερευνητικά ιδρύματα, πανεπιστήμια και βιομηχανία, καθώς και ευρύτερη πρωτοβουλία και ανάληψη ευθυνών εκ μέρους των συμμετεχόντων.

2001/0126 (CNS)

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος 2002-2006 έρευνας και κατάρτισης, που θα υλοποιηθεί από το Κοινό Κέντρο Ερευνών με άμεσες δραστηριότητες για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 7 πρώτο εδάφιο,

την πρόταση της Επιτροπής [4],

[4] ΕΕ C ...

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [5],

[5] EE ...

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [6],

[6] ΕΕ ...

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Με την απόφαση αριθ. .../../Ευρατόμ, το Συμβούλιο ενέκρινε το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ως συμβολή στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας [7] (στο εξής "πρόγραμμα πλαίσιο"), το οποίο θα υλοποιηθεί μέσω ειδικών προγραμμάτων έρευνας και κατάρτισης που εκπονούνται σύμφωνα με το άρθρο 7 της συνθήκης και όπου διευκρινίζονται οι λεπτομέρειες της υλοποίησης αυτών, καθορίζεται η διάρκειά τους και προβλέπονται τα μέσα που κρίνονται απαραίτητα.

[7] EE ....

(2) Στο παρόν πρόγραμμα έχουν εφαρμογή οι κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων και οι κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας που ισχύουν για το πρόγραμμα πλαίσιο και που θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο με την απόφαση αριθ. .../../Ευρατόμ [8].

[8] ΕΕ ...

(3) Κατά την υλοποίηση του παρόντος προγράμματος, θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην προώθηση της κινητικότητας και κατάρτισης ερευνητών, καθώς και στην προώθηση της καινοτομίας στην Κοινότητα.

(4) Για τους σκοπούς της υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου, ενδείκνυται να αναληφθούν δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας, βάσει κυρίως του κεφαλαίου Χ της συνθήκης, με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

(5) Κατά την εκτέλεση ερευνητικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται οι θεμελιώδεις αρχές δεοντολογίας και ιδίως εκείνες που προβλέπονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(6) Σε συνέχεια της ανακοίνωσης της Επιτροπής με τίτλο "Γυναίκες και επιστήμη" [9], σχετικού ψηφίσματος του Συμβουλίου [10] και σχετικού ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [11], έχει τεθεί σε εφαρμογή ένα σχέδιο δράσης με σκοπό την ενίσχυση και βελτίωση της θέσης και του ρόλου των γυναικών στις επιστήμες και την έρευνα στην Ευρώπη.

[9] COM (1999) 76

[10] Ψήφισμα της 20ής Μαΐου 1999, ΕΕ C 201 της 16.7.1999

[11] Ψήφισμα της 3ης Φεβρουαρίου 2000, PE 284.656

(7) Η υλοποίηση του προγράμματος θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από ευελιξία, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια, να λαμβάνει υπόψη τις σχετικές ανάγκες των χρηστών του ΚΚΕρ και τις πολιτικές της Κοινότητας, και να είναι συνεπής προς τον στόχο για προστασία των οικονομικών συμφερόντων αυτής. Οι ερευνητικές δραστηριότητες στο πλαίσιο του προγράμματος θα πρέπει να ανταποκρίνονται κατά περίπτωση στις εν λόγω ανάγκες, καθώς και στις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις.

(8) Το ΚΚΕρ οφείλει να υλοποιήσει τις δραστηριότητες έρευνας και κατάρτισης με άμεσες δράσεις, και μάλιστα τα καθήκοντα που έχουν ανατεθεί στην Επιτροπή βάσει της συνθήκης. η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει τα καθήκοντά της στο πεδίο της πυρηνικής σχάσης, αξιοποιώντας την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη του ΚΚΕρ.

(9) Το ΚΚΕρ θα πρέπει ενεργά να αναπτύξει δραστηριότητες για τη μεταφορά καινοτομίας και τεχνολογίας.

(10) Για την υλοποίηση του προγράμματος, η Επιτροπή διαβουλεύεται με το Διοικητικό Συμβούλιο του ΚΚΕρ, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της απόφασης 96/282/Ευρατόμ της Επιτροπής της 10ης Απριλίου 1996 περί αναδιοργάνωσης του Κοινού Κέντρου Ερευνών [12].

[12] EE L 107, 30.4.1996, σ. 12

(11) Η Επιτροπή οφείλει να μεριμνήσει, σε εύθετο χρόνο, για τη διενέργεια ανεξάρτητης αξιολόγησης των δραστηριοτήτων που υλοποιούνται στα πεδία που καλύπτει το παρόν πρόγραμμα.

(12) Για το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο του υπόψη ειδικού προγράμματος ζητήθηκε η γνώμη της επιστημονικής και τεχνικής επιτροπής.

(13) Για το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο του υπόψη ειδικού προγράμματος ζητήθηκε η γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του ΚΚΕρ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Σύμφωνα με την απόφαση [...] για το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 (στο εξής "πρόγραμμα πλαίσιο"), θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και κατάρτισης που θα υλοποιηθεί από το Κοινό Κέντρο Ερευνών με άμεσες δραστηριότητες (στο εξής "ειδικό πρόγραμμα"), για την περίοδο από [.....] έως 31 Δεκεμβρίου 2006.

2. Οι στόχοι και οι επιστημονικές και τεχνολογικές προτεραιότητες του ειδικού προγράμματος παρατίθενται στο παράρτημα I.

Άρθρο 2

Σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ της [απόφασης [.../...] / του προγράμματος πλαισίου], το ποσό που κρίνεται απαραίτητο για την εκτέλεση του ειδικού προγράμματος ανέρχεται σε 330 εκατομμύρια ευρώ. Στο παράρτημα IΙ της παρούσας απόφασης παρατίθεται ενδεικτική κατανομή του ως άνω ποσού.

Άρθρο 3

1. Η ευθύνη υλοποίησης του ειδικού προγράμματος ανήκει στην Επιτροπή.

2. Το ειδικό πρόγραμμα υλοποιείται σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ.

Άρθρο 4

1. Για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος, η Επιτροπή εκπονεί πρόγραμμα εργασίας το οποίο κοινοποιείται σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και στο οποίο προσδιορίζονται λεπτομερέστερα στόχοι και προτεραιότητες, χρονοδιάγραμμα και λεπτομέρειες υλοποίησης.

2. Το πρόγραμμα εργασίας συνεκτιμά τις συναφείς ερευνητικές δραστηριότητες που διεξάγονται από κράτη μέλη, συνδεδεμένες χώρες, ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς, και αναπροσαρμόζεται κατά περίπτωση.

Άρθρο 5

1. Για τους σκοπούς της υλοποίησης του ειδικού προγράμματος, η Επιτροπή ζητάει τη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του ΚΚΕρ σύμφωνα με την απόφαση 96/282/Ευρατόμ της Επιτροπής.

2. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά το διοικητικό συμβούλιο σχετικά με την πορεία υλοποίησης του υπόψη ειδικού προγράμματος.

Άρθρο 6

1. Σύμφωνα με το άρθρο 4 του προγράμματος πλαισίου, η Επιτροπή υποβάλλει τακτικές εκθέσεις σχετικά με την πορεία υλοποίησης του ειδικού προγράμματος.

2. Η Επιτροπή μεριμνά για τη διενέργεια ανεξάρτητης αξιολόγησης των δράσεων που υλοποιούνται στα πεδία που καλύπτει το ειδικό πρόγραμμα, όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 του προγράμματος πλαισίου.

Άρθρο 7

Με βάση το κριτήριο του αμοιβαίου οφέλους, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να ζητάει από το ΚΚΕρ να αναλαμβάνει την υλοποίηση έργων από κοινού με νομικές οντότητες εγκατεστημένες σε τρίτες χώρες, όταν αυτό συμβάλλει ουσιαστικά στην υλοποίηση άμεσων δράσεων.

Άρθρο 8

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

1. Εισαγωγή

Αποστολή του ΚΚΕρ είναι να παρέχει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη με βάση τις ανάγκες των πελατών, για τη σύλληψη, ανάπτυξη, υλοποίηση και παρακολούθηση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ΚΚΕρ εξυπηρετεί το κοινό συμφέρον των κρατών μελών και είναι ανεξάρτητο από ειδικά συμφέροντα, ιδιωτικά ή εθνικά.

Η συμβολή του ΚΚΕρ στο πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 περιλαμβάνει συστάσεις με βάση πρόσφατες αξιολογήσεις του ΚΚΕρ [13] και απαιτήσεις που είναι αναγκαίες για τη μεταρρύθμιση της Επιτροπής. Ειδικότερα περιλαμβάνει:

[13] Έκθεση Davignon (2000), αξιολόγηση πενταετίας του ΚΚΕρ (2000), επιστημονικός έλεγχος ΚΚΕρ (1999), έλεγχος προτεραιοτήτων (2001)

- Ενίσχυση του προσανατολισμού προς τον χρήστη.

- Δραστηριότητες δικτύωσης για τη δημιουργία μιας ευρείας βάσης γνώσεων και, στο πνεύμα του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας, στενότερη σύνδεση εργαστηρίων των κρατών μελών, βιομηχανίας και κανονιστικών αρχών στο πλαίσιο της υποστήριξης που παρέχεται για την επιστήμη και την τεχνολογία με βάση τις πολιτικές της ΕΕ.

- Εστίαση των δραστηριοτήτων σε επιλεγμένα θέματα, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης ερευνητών για τις ανάγκες διατήρησης της εμπειρογνωμοσύνης επί πυρηνικών θεμάτων στην ΕΕ και στα συνδεδεμένα κράτη.

Θα υπάρξει μέριμνα για συντονισμό με τις έμμεσες δράσεις του ειδικού προγράμματος Ευρατόμ.

Το ΚΚΕρ ανταποκρίνεται σε ανάγκες και απαιτήσεις οι οποίες έχουν εντοπιστεί και εκφραστεί ρητά, εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής κυρίως, και οι οποίες αναπροσαρμόζονται μέσω συστηματικών και τακτικών επαφών [14].

[14] Ετήσια εργαστήρια για χρήστες, διυπηρεσιακή ομάδα ΓΔ πελατών, διμερής συμφωνία, κλπ.

Στα πεδία αρμοδιότητάς του, το ΚΚΕρ αποσκοπεί με τη συμβολή του στη δημιουργία συνέργειας με τις σχετικές θεματικές προτεραιότητες των άλλων ειδικών προγραμμάτων, κυρίως μέσω συμμετοχής στην έμμεση δράση, με σκοπό την παραγωγή προστιθέμενης αξίας, κατά περίπτωση, στις εργασίες που διεξάγονται στο πλαίσιό της (π.χ. μέσω σύγκρισης και ελέγχου καταλληλότητας των δοκιμών και των μεθόδων ή μέσω ενσωμάτωσης των αποτελεσμάτων για τους σκοπούς της χάραξης πολιτικής).

2. Περιεχομενο του προγραμματοσ

2.1 Αιτιολογία

Οι δραστηριότητες του ΚΚΕρ σε πυρηνικά θέματα υποστηρίζουν τις συναφείς πολιτικές της Κοινότητας και ειδικές υποχρεώσεις της Επιτροπής που απορρέουν από τη συνθήκη. Η πυρηνική ενέργεια καλύπτει το ένα τρίτο περίπου της κοινοτικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και απαιτείται περαιτέρω επαγρύπνηση για να κατοχυρωθεί η συνέχιση των μέχρι τώρα αξιοσημείωτων επιδόσεων της Κοινότητας σε θέματα ασφάλειας, να συνεχιστούν οι προσπάθειες για μη εξάπλωση των πυρηνικών όπλων και για αποτελεσματική διαχείριση της επεξεργασίας και μακροχρόνιας αποθήκευσης πυρηνικών αποβλήτων. Η διεύρυνση της ΕΕ, παράλληλα με τις ανάγκες διασφάλισης του υλικού που προκύπτει ως αποτέλεσμα του αφοπλισμού και με την ανάδυση νέων τεχνολογικών εξελίξεων, δημιουργούν νέες προκλήσεις.

Εστιάζοντας τις δραστηριότητές του σε πεδία όπου ενδείκνυται η εμπλοκή της Κοινότητας, το ΚΚΕρ δραστηριοποιείται εκεί όπου η πανευρωπαϊκή του ταυτότητα παράγει προστιθέμενη αξία και η δράση του αιτιολογείται αφενός με τον διασυνοριακό χαρακτήρα της πυρηνικής ασφάλειας και αφετέρου με το ενδιαφέρον του ευρύτερου πληθυσμού για τις διασφαλίσεις, τη μη εξάπλωση, τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων, την ασφάλεια των αντιδραστήρων και την παρακολούθηση της ακτινοβολίας, ζητήματα που θα αποτελέσουν τα κεντρικά πεδία της δραστηριότητάς του.

Κύριος στόχος θα είναι η περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας μέσω δικτυώσεων, ώστε να δημιουργηθεί ευρεία συναίνεση επί σειράς σχετικών ζητημάτων σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο. Η εφαρμογή των διασφαλίσεων από την Υπηρεσία Διασφαλίσεων Ευρατόμ (ESO) και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) προϋποθέτει υποστήριξη και άμεση βοήθεια σε επίπεδο έρευνας και ανάπτυξης. Ειδικό ενδιαφέρον θα υπάρξει για τη συνεργασία με μελλοντικά κράτη μέλη της ΕΕ. Οι δραστηριότητες κατάρτισης θα συμβάλουν σημαντικά ώστε το ΚΚΕρ να εξασφαλίσει στην ΕΕ μια νέα γενιά επιστημόνων που θα διαθέτουν δεξιότητες και εμπειρογνωμοσύνη. Συνεπώς, τα κύρια πεδία της έρευνας θα είναι:

- διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων και διασφαλίσεις πυρηνικών υλικών. και.

- ασφάλεια των σημερινών και των καινοτόμων αντιδραστήρων, παρακολούθηση της ακτινοβολίας και ιατρικές εφαρμογές των αποτελεσμάτων της πυρηνικής έρευνας.

2.2. Διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων και διασφαλίσεις πυρηνικών υλικών

Εξαντλημένα καύσιμα και επεξεργασία και αποθήκευση αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας

Για την αντιμετώπιση ζητημάτων σχετικών με εξαντλημένα πυρηνικά καύσιμα καθώς και με την επεξεργασία και διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων, το ΚΚΕρ θα αναπτύξει περαιτέρω την κατανόηση θεμελιωδών δεδομένων, φυσικών, χημικών και επιστήμης των υλικών, σχετικά με τα στοιχεία της σειράς του ακτινίου (ακτινίδες) και προϊόντα που περιέχουν ακτινίδες. Το ΚΚΕρ θα εξακολουθήσει να παρέχει βασικά πυρηνικά δεδομένα (π.χ. ενεργός διατομή των στοιχείων, συμπεριφορά σε ακραίες συνθήκες) σημαντικά για μελέτες διαχείρισης αποβλήτων, αλλά και για την ιατρική και την επιστήμη των υλικών.

Οι βασικές διεργασίες που διέπουν τη συμπεριφορά ακτινοβολημένου καυσίμου σε συνθήκες ενδιάμεσης αποθήκευσης ή μακροχρόνιας ταφής σε γεωλογικούς σχηματισμούς θα μελετηθούν περαιτέρω.

Το ΚΚΕρ θα εξακολουθήσει να δοκιμάζει και να αξιολογεί διεργασίες για αποτελεσματικότερο διαχωρισμό των ραδιοτοξικών στοιχείων από τα εξαντλημένα καύσιμα και για την επανεπεξεργασία των προϊόντων που προκύπτουν. Οι σχετικές εργασίες θα διεξαχθούν μαζί με ευρωπαίους εταίρους στο πλαίσιο του προγράμματος για τη μεταστοιχείωση και τον διαχωρισμό. Επιπλέον της πειραματικής και θεωρητικής αυτής προσέγγισης, το ΚΚΕρ θα συνεχίσει και θα διευρύνει τη συμμετοχή του σε δίκτυα με ενδεχόμενο συντονιστικό ρόλο, όπως στη διεθνή ομάδα εργασίας σχεδιασμού του καυσίμου για συστήματα επιταχυντών.

Πυρηνικές διασφαλίσεις

Οι δραστηριότητες σχετικά με τις διασφαλίσεις θα παράσχουν άμεση υποστήριξη στις επιθεωρήσεις (ESO και IAEA) και στις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης. στο πλαίσιό τους θα αναληφθεί έρευνα υποστήριξης που θα προετοιμάζει το έδαφος για τις μελλοντικές ανάγκες, ενώ παράλληλα θα βελτιώνονται διαρκώς ώστε να προσαρμόζονται στο πολιτικό περιβάλλον, στις αλλαγές κυρίως των συστημάτων ελέγχου, και θα αποσκοπούν σε τεχνολογικές εξελίξεις. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν ανάπτυξη και αξιολόγηση εργαλείων και οργάνων για καταστροφικές και μη καταστροφικές δοκιμές, προμήθεια πιστοποιημένων υλικών αναφοράς, συγκράτηση και επιτήρηση, κατάρτιση επιθεωρητών, αναβάθμιση και εκμετάλλευση επιτόπιων εργαστηρίων. Το ΚΚΕρ θα εξακολουθήσει να αποτελεί το κέντρο του δικτύου της ESARDA (European Safeguards Research and Development Association / ευρωπαϊκή ένωση για την έρευνα και ανάπτυξη των διασφαλίσεων).

Η ενίσχυση του καθεστώτος των διασφαλίσεων εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τις τεχνολογίες της πληροφορίας για να βελτιώνει την αποτελεσματικότητά του και να εφαρμόζει νέα μέτρα. Το ΚΚΕρ θα συνεχίσει τις προσπάθειές του για ανάπτυξη συστημάτων παρακολούθησης του περιβάλλοντος με τη βοήθεια δορυφόρων, καινοτόμων συστημάτων διαχείρισης δεδομένων και πληροφοριών, καθώς και βελτιωμένων τεχνικών επικοινωνίας και τηλεπισκόπησης που θα καθιστούν δυνατή την εξ αποστάσεως εκτέλεση ορισμένων δραστηριοτήτων διασφαλίσεων από τα επιτελεία των αρμόδιων υπηρεσιών. Η συνέργεια με τις εργασίες του ΚΚΕρ που άπτονται της καταπολέμησης της απάτης θα αναπτυχθούν περαιτέρω.

Το ΚΚΕρ θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη μεταφορά του σχετικού με τις διασφαλίσεις τεχνολογικού "κοινοτικού κεκτημένου" στις υποψήφιες χώρες.

Το ΚΚΕρ συμμετέχει από κοντά στις διεθνείς προσπάθειες εντοπισμού παράνομων δραστηριοτήτων και καταπολέμησης του λαθρεμπορίου πυρηνικών υλικών. Ο δικανικός κλάδος για τα πυρηνικά θα αναπτυχθεί περαιτέρω.

Από τις πυρηνικές διασφαλίσεις στη μη εξάπλωση των όπλων μαζικής καταστροφής

Το ΚΚΕρ θα υποστηρίξει τη μη εξάπλωση προσαρμόζοντας εξειδικευμένη τεχνογνωσία και τεχνικές που χρησιμοποιούνται για πυρηνικές διασφαλίσεις και που μπορούν δυνητικά να χρησιμεύσουν στα συστήματα ελέγχου πυρηνικών και άλλων όπλων μαζικής καταστροφής.

2.3 Ασφάλεια των σημερινών και των καινοτόμων αντιδραστήρων, παρακολούθηση της ακτινοβολίας και ιατρικές εφαρμογές της πυρηνικής έρευνας

Ασφάλεια των σημερινών και των καινοτόμων αντιδραστήρων

Η υψηλή στάθμη ασφάλειας των πυρηνικών σταθμών στην ΕΕ πρέπει να διατηρηθεί, και μάλιστα η ασφάλεια αντιδραστήρων οι οποίοι θα βρίσκονται σε λειτουργία επί 10 έως 50 ακόμη χρόνια. Το ΚΚΕρ θα εξακολουθήσει να υποστηρίζει τις αρχές τις αρμόδιες για την ασφάλεια και τις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης των πυρηνικών σταθμών δημιουργώντας δίκτυα για τη γήρανση, ανίχνευση βλαβών, επιθεώρηση εν λειτουργία, εκτίμηση δομικής ακεραιότητας και παραγωγή θεμελιωδών νετρονικών δεδομένων. Η ανάλυση και διαχείριση ατυχημάτων, ο έλεγχος της καταλληλότητας κωδικών, η ανάλυση συστημάτων και η ανάπτυξη μεθόδων με κριτήριο την επικινδυνότητα αποτελούν παραδοσιακές αρμοδιότητες του ΚΚερ, που έχουν σημασία τόσο για την εναρμόνιση στο εσωτερικό της ΕΕ όσο και ενόψει της διεύρυνσης. Η υποστήριξη προς το πρόγραμμα PHEBUS θα συνεχιστεί. Θα υποστηριχτεί η ανάκτηση πειραματικών δεδομένων και η αρχειοθέτησή τους ώστε να είναι προσπελάσιμα.

Το ΚΚΕρ θα συμβάλει επίσης ώστε να αναπτυχθεί μια κοινή κουλτούρα ασφάλειας στις χώρες της Κεντροανατολικής Ευρώπης. η σχετική υποστήριξη θα αφορά την επιχειρησιακή ασφάλεια και την αναβάθμιση των σταθμών, τη δομική ακεραιότητα, την πρόληψη και διαχείριση ατυχημάτων.

Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των πυρηνικών καυσίμων, το ΚΚΕρ θα επικεντρώσει τις προσπάθειές του στις μηχανικές και χημικές αλληλεπιδράσεις στην κοινή επιφάνεια καυσίμου/περιβλήματος και στη συμπεριφορά του καυσίμου σε περίπτωση υψηλού ποσοστού καύσης. Οι κωδικοί επιδόσεων του καυσίμου TRANSURANUS θα συνεχίσουν να διευρύνονται με νέα δεδομένα και κατάρτιση χρηστών, συμπεριλαμβανομένων επιστημόνων από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Από κοινού με τη βιομηχανία και τα ερευνητικά ιδρύματα, το ΚΚΕρ θα συμβάλει στην ανάλυση και αξιολόγηση διαφόρων χαρακτηριστικών ασφάλειας νέων συστημάτων παραγωγής ενέργειας, που βρίσκονται υπό μελέτη σε αρκετές χώρες.

Παρακολούθηση της ακτινοβολίας

Η αναζήτηση τρόπων προστασίας του πολίτη και του περιβάλλοντος από τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας απαιτεί κατ'αρχήν μια αξιόπιστη δοσιμετρία. Η μακρόχρονη τεχνογνωσία του ΚΚΕρ στην ακτινοπροστασία και το εργαστήριο αναφοράς για μετρήσεις ραδιενέργειας θα αξιοποιηθούν για περαιτέρω ανάπτυξη δεξιοτήτων και πυρηνικών μετρήσεων.

Η μετρολογία ραδιονουκλεϊδίων περιλαμβάνει νέα δίκτυα, που θα παρέχουν υποστήριξη πυρηνικής ασφάλειας καθώς και διατροφικής, χημικής και περιβαλλοντικής ασφάλειας (μαζί με ανίχνευση ραδιενέργειας και ειδοποιία). Οι προσπάθειες θα εστιαστούν στη μετρολογία αναφοράς των ραδιονουκλεϊδίων και στην παρακολούθηση των χαμηλών επιπέδων ραδιενέργειας.

Ιατρικές εφαρμογές των αποτελεσμάτων της πυρηνικής έρευνας

Από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και την εμπειρογνωμοσύνη του ΚΚΕρ έχουν προκύψει πυρηνικές τεχνολογίες με σημαντικό ενδιαφέρον για την ιατρική. Οι τεχνολογίες αυτές είναι προϊόν της έρευνας για παραγωγή νέων ισοτόπων, ανάπτυξη κλινικών υλικών αναφοράς και υποστήριξη διαγνωστικών και θεραπευτικών εργαλείων. Το ΚΚΕρ θα βελτιώσει τον συντονισμό τέτοιων δραστηριοτήτων μέσω δικτύωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο με πανεπιστήμια, εγκαταστάσεις πυρηνικής έρευνας, ερευνητικά κέντρα, ιατρικές ενώσεις και τη φαρμακοβιομηχανία.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΠΟΣΟΥ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

[15] Από το ποσό αυτό μπορεί να διατεθεί ποσοστό 6% για αναγνωριστική έρευνα και έως 2% για εκμετάλλευση αποτελεσμάτων του ΚΚΕρ και για μεταφορά τεχνολογίας.

[16] Το σύνολο αυτό καλύπτει τους πόρους από τον προϋπολογισμό του ΚΚΕρ που απαιτούνται για συμμετοχή του σε έμμεσες δράσεις.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΕΙΔΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1. Η Επιτροπή, αφού ζητήσει τη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του ΚΚΕρ, θα προχωρήσει σε υλοποίηση της άμεσης δράσης με βάση τους επιστημονικούς στόχους και το περιεχόμενο του παραρτήματος Ι. Οι δραστηριότητες που αφορούν την παρούσα δράση θα υλοποιηθούν στα αρμόδια ινστιτούτα του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ).

2. Κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων του, και όποτε κρίνεται σκόπιμο και εφικτό, το ΚΚΕρ θα οργανώνει ή θα συμμετέχει σε δίκτυα δημόσιων και ιδιωτικών εργαστηρίων των κρατών μελών ή σε ευρωπαϊκές κοινοπραξίες έρευνας για την υποστήριξη της χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη συνεργασία με τη βιομηχανία, και ειδικότερα με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ερευνητικοί φορείς εγκατεστημένοι σε τρίτες χώρες μπορούν επίσης να συμμετέχουν σε έργα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του άρθρου 6 και κατά περίπτωση στο πλαίσιο συμφωνιών επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας ανάμεσα στην Κοινότητα και τις εκάστοτε τρίτες χώρες. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη συνεργασία με ερευνητικά εργαστήρια και ινστιτούτα υποψήφιων χωρών και χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Το ΚΚΕρ θα χρησιμοποιήσει επίσης κατάλληλους μηχανισμούς ώστε να εντοπίζονται σε συνεχή βάση οι απαιτήσεις και ανάγκες των πελατών και χρηστών του και αναλόγως να εντάσσονται στις σχετικές δραστηριότητες.

3. Η γνώση που παράγεται κατά την υλοποίηση των έργων θα διαδίδεται από το ίδιο το ΚΚΕρ (με ενδεχόμενους περιορισμούς για λόγους εμπιστευτικότητας).

4. Τα συνοδευτικά μέτρα περιλαμβάνουν:

- διοργάνωση επισκέψεων προσωπικού του ΚΚΕρ σε εθνικά εργαστήρια, βιομηχανικά εργαστήρια και πανεπιστήμια.

- προώθηση της κινητικότητας νέων επιστημόνων, και μάλιστα από τις υποψήφιες χώρες.

- εξειδικευμένη κατάρτιση με ιδιαίτερο βάρος στην πυρηνική εμπειρογνωμοσύνη και την κουλτούρα επί θεμάτων πυρηνικής ασφάλειας.

- διοργάνωση επισκέψεων σε ινστιτούτα του ΚΚερ, για επιστήμονες και αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμονες, από τις υποψήφιες κυρίως χώρες.

- συστηματική ανταλλαγή πληροφοριών, με διοργάνωση, μεταξύ άλλων, επιστημονικών σεμιναρίων, εργαστηρίων και συμποσίων καθώς και με επιστημονικές δημοσιεύσεις.

- ανεξάρτητη επιστημονική και στρατηγική αξιολόγηση των επιδόσεων έργων και προγραμμάτων.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Τομέας πολιτικής: ΕΡΕΥΝΑ

Δραστηριότητα: Άμεση δράση

Ονομασία της δράσης:

για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος 2002-2006 άμεσων δράσεων έρευνας και καταρτισης, που θα υλοποιηθει από το Κοινό Κέντρο Ερευνών με αμεσες δραστηριοτητες για λογαριασμο τησ Ευρωπαϊκήσ Κοινότητασ Ατομικής Ενέργειας

1. 1. γραμμεσ του προϋπολογισμου και ονομασια

B6-111: Πρόσωπα συνδεδεμένα με το ίδρυμα

B6-121: Πόροι

B6-3: Κοινό Κέντρο Ερευνών - άμεσες επιχειρησιακές πιστώσεις - πρόγραμμα πλαίσιο ΕΚΑΕ 2002-2006

2. συνολικα αριθμητικα δεδομενα

2.1

Συνολικό κονδύλιο της δράσης (μέρος B): 330 MEUR σε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων

2.2 Περίοδος υλοποίησης:

2002 έως 2006

2.3 Συνολική πολυετής εκτίμηση δαπανών:

α) Χρονοδιάγραμμα πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων/πιστώσεων πληρωμών (δημοσιονομική παρέμβαση) (πρβλ. σημείο 6.1.1)

εκατομ. EUR (με ακρίβεια τριών δεκαδικών ψηφίων)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

β) Τεχνική και διοικητική συνδρομή (TΔΣ) και δαπάνες στήριξης (ΔΣ) (πρβλ. σημείο 6.1.2)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

γ) Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων και άλλων δαπανών διοικητικής λειτουργίας(πρβλ. σημεία 7.2 και 7.3)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4 Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό και τις δημοσιονομικές προοπτικές

|X| Πρόταση συμβατή με τον υπάρχοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό

| | Η πρόταση αυτή απαιτεί επαναπρογραμματισμό του σχετικού κεφαλαίου των δημοσιονομικών προοπτικών.

| | Ενδέχεται να συντρέχει περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων της διοργανικής συμφωνίας.

2.5 Δημοσιονομικές επιπτώσεις επί των εσόδων [17]:

[17] Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε το χωριστό έγγραφο γενικών κατευθύνσεων.

|X| Ουδεμία δημοσιονομική επίπτωση (αφορά τις τεχνικές πτυχές της εφαρμογής ενός μέτρου)

| | Δημοσιονομική επίπτωση - Η επίδραση επί των εσόδων έχει ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3. δημοσιονομικα χαρακτηριστικα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. νομικη βαση

Άρθρα 7 και 8 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ).

Απόφαση.../.../Ευρατόμ για τη θέσπιση του προγράμματος πλαισίου 2002-2006 δραστηριοτήτων έρευνας και κατάρτισης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, με σκοπό την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας (ΕΕ L ...).

5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

5.1 Αναγκαιότητα κοινοτικής παρέμβασης [18]

[18] Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε το χωριστό έγγραφο γενικών κατευθύνσεων.

5.1.1 Επιδιωκόμενοι στόχοι

Αποστολή του ΚΚΕρ είναι να παρέχει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη για τη χάραξη, ανάπτυξη, και παρακολούθηση των πολιτικών της ΕΕ. Ως υπηρεσία που υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ΚΚΕρ αποτελεί επιστημονικό και τεχνολογικό κέντρο αναφοράς για την ΕΕ. Ευρισκόμενο πλησίον της διαδικασίας χάραξης πολιτικής, εξυπηρετεί το κοινό συμφέρον των κρατών μελών, ενώ παράλληλα παραμένει ανεξάρτητο από εμπορικά και εθνικά συμφέροντα.

Η πυρηνική ενέργεια καλύπτει το ένα τρίτο περίπου της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, και απαιτείται περαιτέρω επαγρύπνηση για να κατοχυρωθεί η συνέχιση των αξιοσημείωτων επιδόσεων της Κοινότητας σε θέματα ασφάλειας, να συνεχιστούν οι προσπάθειες για μη εξάπλωση των πυρηνικών όπλων και για αποτελεσματική διαχείριση της επεξεργασίας και μακροχρόνιας αποθήκευσης πυρηνικών αποβλήτων. Μεταξύ των νέων προκλήσεων περιλαμβάνονται η αύξηση της μέσης ηλικίας των υπαρχόντων αντιδραστήρων, η διεύρυνση της Κοινότητας προς χώρες με διαφορετική κουλτούρα ασφάλειας και η υπαγωγή του υλικού που προκύπτει από τη διαδικασία αφοπλισμού στις διασφαλίσεις.

Κύριος στόχος θα είναι η περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας μέσω δικτυώσεων, ώστε να δημιουργηθεί ευρεία συναίνεση επί σειράς σχετικών ζητημάτων σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο. Η εφαρμογή των διασφαλίσεων από την Υπηρεσία Διασφαλίσεων Ευρατόμ (ESO) και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) προϋποθέτει υποστήριξη και άμεση βοήθεια σε επίπεδο έρευνας και ανάπτυξης. Ειδικό ενδιαφέρον θα υπάρξει για τη συνεργασία με μελλοντικά κράτη μέλη της ΕΕ. Οι δραστηριότητες κατάρτισης θα συμβάλουν σημαντικά ώστε το ΚΚΕρ να εξασφαλίσει στην ΕΕ μια νέα γενιά επιστημόνων που θα διαθέτουν δεξιότητες και εμπειρογνωμοσύνη.

5.1.2 Μέτρα που λαμβάνονται σχετικά με την αξιολόγηση

Το πρόγραμμα του ΚΚΕρ επανεξετάζεται τακτικά με επιστημονικούς ελέγχους και στο πλαίσιο των ανά πενταετία αξιολογήσεων. Το ΚΚΕρ διοργανώνει παρουσιάσεις του ετήσιου προγράμματος στις άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής. Έχει συσταθεί μια υψηλού επιπέδου ομάδα χρηστών η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους των ΓΔ της Επιτροπής που είναι πελάτες του ΚΚΕρ, με σκοπό την καθιέρωση και επανεξέταση των προτεραιοτήτων σε στενή συνάφεια με τις ανάγκες της πολιτικής.

Ο επιστημονικός έλεγχος των ινστιτούτων του ΚΚΕρ, ο οποίος ξεκίνησε το 1999, αποσκοπεί σε παροχή έγκαιρων συμβουλών και σε αμοιβαία πληροφόρηση με τη διοίκηση του ΚΚΕρ σχετικά με το επιστημονικό κύρος των ινστιτούτων, και σε αξιολόγηση των σημείων στα οποία υπερτερούν ή υστερούν από επιστημονική άποψη, τόσο ως προς το προσωπικό όσο και τους άλλους πόρους, για την υλοποίηση του νέου προγράμματος. Ο κυριότερος στόχος ήταν να διασφαλιστεί ότι η υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου 1998-2002 μπορούσε να γίνει με την απαιτούμενη επιστημονική ποιότητα. Τα γενικά συμπεράσματα του επιστημονικού ελέγχου επιβεβαίωσαν την ορθότητα των επιστημονικών στρατηγικών του ΚΚΕρ και την εγκυρότητα της νέας του αποστολής:

"Η ομάδα ελέγχου θεωρεί ότι η ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ σε πυρηνικά θέματα είναι απολύτως επιτυχής, και διακρίνει στις άριστες πρακτικές δικτύωσης που εφαρμόζει ένα εξέχον παράδειγμα επικουρικότητας και πρωτοπορίας που πρέπει να αναμένεται από ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό ίδρυμα."

Η αξιολόγηση πενταετίας, που προβλεπόταν υποχρεωτικά βάσει της νομοθεσίας προτού υποβληθεί η πρόταση της Επιτροπής για το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006, διεξήχθη το 2000. Δεδομένου ότι είχαν ήδη εξεταστεί τα επιστημονικά θέματα κατά τη διενέργεια του επιστημονικού ελέγχου, το κέντρο βάρους της αξιολόγησης πενταετίας ήταν οι διαχειριστικές πτυχές των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ, η απήχηση της υποστήριξης του ΚΚΕρ στις πολιτικές της ΕΕ και τα αποτελέσματα που προκύψανε σε συσχέτιση με τα προγράμματα που είχαν εγκριθεί. Οι συστάσεις που διατυπώθηκαν χαρακτηρίζονταν από τη διαπίστωση ότι η νέα αποστολή του ΚΚΕρ πρέπει να διατηρηθεί και να εξασφαλιστεί η άσκηση των καθηκόντων του ως προς όλες τις πτυχές και συνέπειες:

"Δεδομένου ότι το 30% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ παράγεται σε πυρηνικούς σταθμούς, δεν πρέπει να υποβαθμιστούν τα σημαντικά καθήκοντα του ΚΚΕρ σε ό,τι αφορά τις διασφαλίσεις, την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, καθώς και την ασφαλή και ευρέως αποδεκτή διαχείριση των αποβλήτων."

Τον Ιανουάριο του 2000, ο επίτροπος ο αρμόδιος για την έρευνα Philippe Busquin συνέστησε μια ομάδα υψηλού επιπέδου της οποίας προεδρεύει ο υποκόμης Etienne Davignon, με καθήκον να επανεξετάζει τη λειτουργία του ΚΚΕρ και να υποβάλλει συστάσεις σχετικά. Η έκθεση Davignon εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2000. Η ομάδα υψηλού επιπέδου επιδοκιμάζει την αποστολή που ανατέθηκε στο ΚΚΕρ για τις ανάγκες του πέμπτου προγράμματος πλαισίου και θεωρεί ότι το ΚΚΕρ έχει έναν ρόλο σαφώς καθορισμένο σε μακροπρόθεσμη βάση. Στην έκθεση προτείνεται άνοιγμα του ΚΚΕρ στα άλλα κοινοτικά όργανα και περιέχονται υποδείξεις οργανωτικού περιεχομένου. Συνιστάται να μη διασκορπίζει τις προσπάθειές του αλλά να προσπαθήσει να επικεντρώσει τις δραστηριότητές του, να προωθήσει την εντατική δικτύωση με άλλα ευρωπαϊκά κέντρα αριστείας, και αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία στις πυρηνικές δραστηριότητες.

Τέλος, τον Ιούλιο του 2000, η ομάδα ομοτίμων (Peer Group) που διορίστηκε από την Επιτροπή στις αρχές του έτους για να προβεί σε γενική επισκόπηση των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ και να τις ευθυγραμμίσει με τους ανθρώπινους πόρους που υπήρχαν διαθέσιμοι, δημοσίευσε έκθεση όπου προσδιορίζεται μια σειρά δράσεων.

Ανταποκρινόμενο στις υποδείξεις των διαφόρων αξιολογήσεων, το ΚΚΕρ έχει χαράξει μια στρατηγική εστίασης των δραστηριοτήτων του σε ορισμένα κύρια πεδία εξειδίκευσης και έχει εντοπίσει άλλα στα οποία ενδέχεται να περιορίσει τις δραστηριότητές του με τη δρομολόγηση ενός ελέγχου για τον προσδιορισμό δραστηριοτήτων προτεραιότητας, τα αποτελέσματα του οποίου δημοσιεύτηκαν στο εσωτερικό του στις 2 Απριλίου 2001. Σε εξέλιξη βρίσκεται μια διαδικασία διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων με απώτερο στόχο να εκδοθεί ανακοίνωση της Επιτροπής η οποία θα περιέχει τα αποτελέσματα της αξιολόγησης με αποδέκτες τις υπόλοιπες υπηρεσίες της Επιτροπής.

5.2 Προβλεπόμενες δράσεις

Το πρόγραμμα του ΚΚΕρ αποτελεί μέρος του προγράμματος πλαισίου και αποσκοπεί στην εκπλήρωση των στόχων των άρθρων 7 και 8 της συνθήκης Ευρατόμ.

Η συμμετοχή του ΚΚΕρ στο πεδίο δράσης που καλύπτει η παρούσα πρόταση αντιστοιχεί προς τις δυνατότητες και τα χαρακτηριστικά του και ανταποκρίνεται προς την αρχή της επικουρικότητας.

Η δράση έχει ως αποδέκτες την επιστημονική κοινότητα και τη βιομηχανία της Ευρώπης, καθώς και διάφορες τομεακές πολιτικές της Επιτροπής για τις οποίες απαιτείται υποστήριξη εκ μέρους του ΚΚΕρ.

Το εν λόγω πρόγραμμα έρευνας και κατάρτισης διαρθρώνεται γύρω από δύο μεγάλα πεδία:

α) Διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων και διασφαλίσεις πυρηνικών υλικών

Εξαντλημένα καύσιμα και επεξεργασία και αποθήκευση αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας

Για να αντιμετωπίσει ζητήματα σχετικά με τα εξαντλημένα πυρηνικά καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα, το ΚΚΕρ θα αναπτύξει περαιτέρω τον χαρακτηρισμό των ακτινιδών και προϊόντων που περιέχουν ακτινίδες, και θα συνεχίσει να παρέχει βασικά πυρηνικά δεδομένα.

Οι βασικές διεργασίες που διέπουν τη συμπεριφορά ακτινοβολημένου καυσίμου σε συνθήκες απευθείας και μακροχρόνιας διάθεσης θα μελετηθούν περαιτέρω.

Το ΚΚΕρ θα συνεχίσει να δοκιμάζει και να αξιολογεί μεθόδους αποτελεσματικού διαχωρισμού και καύσης (μεταστοιχείωσης) ραδιοτοξικών στοιχείων εξαντλημένων καυσίμων.

Διασφαλίσεις Ευρατόμ και ΔΟΑΕ

Στις διασφαλίσεις πυρηνικών υλικών περιλαμβάνεται παροχή υποστήριξης προς τις επιθεωρήσεις διασφαλίσεων (ESO και IAEA) και συναφής έρευνα υποστήριξης.

Το ΚΚΕρ θα συνεχίσει να παρέχει υποστήριξη για τη μεταφορά τεχνολογίας διασφαλίσεων Ευρατόμ στις υποψήφιες χώρες.

Θα αναπτυχθεί περαιτέρω ο δικανικός κλάδος για τα πυρηνικά, ώστε να εντοπίζονται οι παράνομες δραστηριότητες και να καταπολεμηθεί το λαθρεμπόριο πυρηνικών υλικών.

Η παροχή υποστήριξης για τη μη εξάπλωση των όπλων μαζικής καταστροφής έχει να ωφεληθεί από την πείρα του ΚΚΕρ στα πυρηνικά και άλλα, σε συσχέτιση με τους θεμελιώδεις στόχους της κοινοτικής πολιτικής για την ασφάλεια.

β) Ασφάλεια των σημερινών και των καινοτόμων αντιδραστήρων, παρακολούθηση της ακτινοβολίας και ιατρικές εφαρμογές της πυρηνικής έρευνας

Ασφάλεια των σημερινών και των καινοτόμων αντιδραστήρων

Η υψηλή στάθμη ασφάλειας των πυρηνικών σταθμών στην ΕΕ πρέπει να διατηρηθεί. Με τη βοήθεια δικτύων σωστά οργανωμένων, το ΚΚΕρ θα εξακολουθήσει να εργάζεται πάνω στην ασφάλεια των καυσίμων, γήρανση των αντιδραστήρων, εντοπισμό βλαβών, επιθεωρήσεις εν λειτουργία, δομική ακεραιότητα και αξιολόγηση, ανάλυση και διαχείριση ατυχημάτων (υποστήριξη του προγράμματος PHEBUS), έλεγχο καταλληλότητας κωδικών, ανάλυση συστημάτων και ανάπτυξη μεθόδων με κριτήριο την επικινδυνότητα. Το ΚΚΕρ θα συμβάλει επίσης ώστε να αναπτυχθεί μια κοινή κουλτούρα ασφάλειας στις χώρες της Κεντροανατολικής Ευρώπης.

Από κοινού με τη βιομηχανία και τα ερευνητικά ιδρύματα, το ΚΚΕρ θα συμβάλει στην ανάλυση και αξιολόγηση των χαρακτηριστικών εγγενούς ασφάλειας λειτουργίας και των χαρακτηριστικών εξωτερικής ασφάλειας νέων συστημάτων παραγωγής ενέργειας, που βρίσκονται υπό μελέτη σε αρκετές χώρες.

Παρακολούθηση της ακτινοβολίας

Η μακρόχρονη τεχνογνωσία του ΚΚΕρ στην ακτινοπροστασία και το προηγμένο εργαστήριο μετρήσεων ραδιενέργειας θα αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη μεθόδων ανίχνευσης και ανάλυσης.

Ιατρικές εφαρμογές των αποτελεσμάτων της πυρηνικής έρευνας

Από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και την εμπειρογνωμοσύνη του ΚΚΕρ έχουν προκύψει πυρηνικές τεχνολογίες με σημαντικό ενδιαφέρον για την ιατρική. Οι τεχνολογίες αυτές είναι προϊόν της έρευνας για παραγωγή νέων ισοτόπων, ανάπτυξη κλινικών υλικών αναφοράς και υποστήριξη νέων μορφών θεραπείας του καρκίνου. Το ΚΚΕρ θα βελτιώσει τον συντονισμό τέτοιων δραστηριοτήτων μέσω δικτύωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, ευρωπαϊκές ιατρικές ενώσεις και τη φαρμακοβιομηχανία.

5.3 Μέθοδοι υλοποίησης

Άμεση δράση των Ινστιτούτων του ΚΚΕρ:

- Ινστιτούτο προηγμένων υλικών (IAM)

- Ινστιτούτο υπερουράνιων στοιχείων (ITU)

- Ινστιτούτο υλικών αναφοράς και μετρήσεων (IRMM)

- Ινστιτούτο συστημάτων, πληροφορικής και ασφάλειας (ISIS)

6. δημοσιονομικεσ επιπτωσεισ

6.1 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις στο Μέρος Β (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

(Ο τρόπος υπολογισμού των συνολικών ποσών που εμφαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί πρέπει να επεξηγηθεί με την κατανομή που γίνεται στον πίνακα 6.2. ) )

6.1.1 Δημοσιονομική παρέμβαση

πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων σε εκατομ. EUR (με ακρίβεια τριών δεκαδικών ψηφίων)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6.2 Υπολογισμός του κόστους ανά προβλεπόμενο μέτρο στο μέρος Β (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού) [19]

[19] Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε το χωριστό έγγραφο γενικών κατευθύνσεων.

(Σε περίπτωση πλειόνων δράσεων, πρέπει να δίδονται για τα συγκεκριμένα μέτρα κάθε δράσης οι διευκρινίσεις που είναι αναγκαίες για εκτίμηση του όγκου και του κόστους των αποτελεσμάτων.)

πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων σε εκατομ. EUR (με ακρίβεια τριών δεκαδικών ψηφίων)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Εάν απαιτείται, να επεξηγηθεί ο τρόπος υπολογισμού

7. επιπτωσεις στο προσωπικο και στις διοικητικες δαπανεσ

7.1 Επιπτώσεις στους ανθρώπινους πόρους

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το 2002, το ΚΚΕρ θα έχει ενιαίο πίνακα προσωπικού με 1902 θέσεις απασχόλησης κατανεμημένες ως εξής: 733 θέσεις A, 595 θέσεις B, 537 θέσεις C και 37 θέσεις D [20]. Το προσωπικό διοικείται ως ενιαία ομάδα, ανεξαρτήτως εάν απασχολείται σε πυρηνικές ή όχι δραστηριότητες. Η αναλογία του προσωπικού που απασχολείται σε πυρηνικές δραστηριότητες προς το συνολικό προσωπικό ποικίλλει κατά την περίοδο υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου. Η εν λόγω αναλογία είναι της τάξεως του 1/3. Χρηματοδοτείται επίσης ένας σχετικά μεγάλος αριθμός επιστημονικών θέσεων μικρής διάρκειας που δεν προβλέπονται καταστατικώς (200 περίπου). Ως προς το εργασιακό καθεστώς, μπορεί να είναι υπότροφοι, επιστημονικοί επισκέπτες, αποσπασμένοι εθνικοί εμπειρογνώμονες, κλπ.

[20] Αυτό σε σύγκριση με την σημερινή (2001) κατάσταση προσωπικού των 2080 θέσεων. Όπως και κατά το παρελθόν, οι θέσεις που προβλέπονται καταστατικώς υπάγονται σε χωριστό πίνακα και αντιπροσωπεύουν τον μέγιστο αριθμό τέτοιου προσωπικού που μπορεί να προσληφθεί. Εντούτοις, ο πραγματικός αριθμός απασχολουμένων εξαρτάται από τους δημοσιονομικούς πόρους που διατίθενται (θεσμικές πιστώσεις, έσοδα από ανταγωνιστικές δραστηριότητες και άλλες πιθανές πηγές εσόδων).

7.2 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για 12 μήνες.

Οι διάφοροι πόροι (προσωπικό, υλικά, ειδικές πιστώσεις) έχουν κατανεμηθεί χωρίς να γίνει υπέρβαση του δεδομένου κονδυλίου. Οι πιστώσεις προσωπικού διατέθηκαν αφού προηγουμένως συνεκτιμήθηκαν οι ελάχιστες ανάγκες σε υποδομή και αποφασίστηκε το ελάχιστο ύψος ειδικών πιστώσεων για υλοποίηση έργων και δικτύωση. Ο προϋπολογισμός για το προσωπικό είναι μειωμένος συγκριτικά με τον αντίστοιχο του πέμπτου προγράμματος πλαισίου 1998-2002, χρειάζεται δε να μειωθεί σημαντικά και το προσωπικό (150 θέσεις). Η μείωση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των μισθών κατά την περίοδο 2003-2006 και από την εξέλιξη των απαιτούμενων ικανοτήτων: αναλογία προσωπικού Α/Β/Γ/Δ.

7.3 Άλλες δαπάνες διοικητικής λειτουργίας που απορρέουν από τη δράση

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για 12 μήνες.

(1) Να προσδιοριστεί το είδος κάθε επιτροπής και η ομάδα στην οποία ανήκει.

I. Ετήσιο σύνολο (7.2 + 7.3)

II. Διάρκεια της δράσης

III. Συνολικό κόστος της δράσης (I x II) // EUR

Έτη

EUR

(Κατά την εκτίμηση των ανθρώπινων και διοικητικών πόρων που απαιτούνται για τη δράση, οι ΓΔ/υπηρεσίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αποφάσεις που εκδίδει η Επιτροπή κατά τη συζήτηση των γενικών κατευθύνσεων και την έγκριση του προσχεδίου προϋπολογισμού (ΠΣΠ). Τούτο σημαίνει ότι οι ΓΔ πρέπει να δηλώνουν ότι οι ανθρώπινοι πόροι είναι δυνατόν να καλυφθούν στο πλαίσιο της ενδεικτικής προκαταρκτικής κατανομής που προβλέπεται κατά την έγκριση του ΠΣΠ.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου η σχεδιαζόμενη δράση δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί κατά τη σύνταξη του ΠΣΠ, η Επιτροπή θα πρέπει να επιλαμβάνεται για να κρίνει κατά πόσο και πώς (μέσω τροποποίησης της ενδεικτικής προκαταρκτικής κατανομής, συγκεκριμένης για την περίπτωση αναδιάταξης των πόρων, διορθωτικού και συμπληρωματικού προϋπολογισμού ή διορθωτικής επιστολής του προϋπολογισμού) μπορεί να γίνει αποδεκτή η υλοποίηση της προτεινόμενης δράσης.)

8. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Κάθε χρόνο, συνεπικουρούμενη από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες που διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα, η Επιτροπή θα εξετάζει την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος 2002-2006. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα εκτιμά κατά πόσον στόχοι, προτεραιότητες και δημοσιονομικοί πόροι εξακολουθούν να ανταποκρίνονται στη μεταβαλλόμενη κατάσταση. Όπου κρίνεται σκόπιμο, η Επιτροπή θα υποβάλλει προτάσεις για την προσαρμογή ή συμπλήρωση του ειδικού προγράμματος 2002-2006.

Η Επιτροπή καταρτίζει ετήσια έκθεση επί των δραστηριοτήτων του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Οι εκθέσεις διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

9. μετρα για την καταπολεμηση τησ απατησ

Όπου η υλοποίηση του προγράμματος απαιτεί προσφυγή σε εξωτερικούς αναδόχους ή χρηματοδότηση προς τρίτους, η Επιτροπή θα διεξάγει, κατά περίπτωση, δημοσιονομικούς ελέγχους, ιδίως εάν έχει λόγους να αμφιβάλλει για τον ρεαλιστικό χαρακτήρα του έργου που υλοποιείται ή περιγράφεται στις εκθέσεις.

Οι δημοσιονομικοί έλεγχοι της Κοινότητας θα διεξάγονται είτε από δικό της προσωπικό ή από εμπειρογνώμονες λογιστές που έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία του μέρους που υποβάλλεται σε έλεγχο. Η Επιτροπή θα επιλέγει τους λογιστές ελεύθερα, αποτρέποντας παράλληλα κάθε κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων που θα της επισημανθεί ενδεχομένως από το μέρος που υποβάλλεται σε έλεγχο.

Επιπλέον, κατά τη διεξαγωγή των ερευνητικών δραστηριοτήτων, η Επιτροπή μεριμνά για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με αποτελεσματικούς ελέγχους και σε περίπτωση εντοπισμού παρατυπιών λαμβάνει μέτρα ή εφαρμόζει αποτρεπτικές και αναλογικές κυρώσεις.

Προς τούτο, σε όλες τις συμβάσεις υλοποίησης του προγράμματος θα προβλέπονται κανόνες για τους ελέγχους, μέτρα και κυρώσεις, με έγγραφα αναφοράς τους κανονισμούς αριθ. 2988/95, 02185/96, 1073/99 και 1074/99.

Ειδικότερα, στις συμβάσεις θα προβλέπονται τα ακόλουθα σημεία:

- ειδικές συμβατικές ρήτρες για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των ΕΚ με επαληθεύσεις και ελέγχους επί των εργασιών.που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.

- διοικητικοί έλεγχοι ως συμβολή στην καταπολέμηση της απάτης, σύμφωνα με τους κανονισμούς αριθ. 2185/96, 1073/99 και 1074/99.

- διοικητικές κυρώσεις (παράλληλα με έναν μηχανισμό μαυροπίνακα) για όλες τις εκ προθέσεως και εξ αμελείας παρατυπίες κατά την εκτέλεση των συμβάσεων, σύμφωνα με τον κανονισμό πλαίσιο αριθ. 2988/95.

σύμφωνα με το άρθρο 164 της συνθήκης ΕΚΑΕ, προβλέπεται αναγκαστική εκτέλεση για τυχόν εντολές είσπραξης σε περιπτώσεις παρατυπίας και απάτης.

Επιπλέον, και ως μέτρα ρουτίνας, το αρμόδιο προσωπικό του ΚΚΕρ θα αναλάβει τη διενέργεια εσωτερικών λογιστικών ελέγχων και ένα πρόγραμμα ελέγχου επιστημονικών πτυχών και πτυχών του προϋπολογισμού.