Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή: Η κατάργηση των φορολογικών εμποδίων στη διασυνοριακή παροχή επαγγελματικών συντάξεων"

(2002/C 36/12)

Στις 19 Απριλίου 2001 και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω ανακοίνωση.

Το τμήμα "Οικονομική και Νομισματική Ένωση και Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή" στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 24 Σεπτεμβρίου 2001 με βάση την εισηγητική έκθεση κ. Byrne.

Κατά την 385η σύνοδο ολομέλειας της 17ης και 18ης Οκτωβρίου 2001 (συνεδρίαση της 17ης Οκτωβρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 88 ψήφους υπέρ, μια κατά, και δύο αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Επιτροπή δημοσίευσε τον Οκτώβριο του 2000 τις προτάσεις της αναφορικά με μια πρόταση οδηγίας για τις δραστηριότητες των ιδρυμάτων παροχής επαγγελματικών συντάξεων(1). Η ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότησή της για την εν λόγω πρόταση οδηγίας τον Μάρτιο του 2001(2).

1.2. Η ανακοίνωση αυτή αφορά τα φορολογικά θέματα της διασυνοριακής παροχής επαγγελματικών συντάξεων που δεν καλύπτονται από την προαναφερόμενη πρόταση οδηγίας.

2. Ιστορικό

2.1. Οι συντάξεις είναι θέμα που αφορά τους πάντες, αλλά κυρίως τους μεμονωμένους πολίτες της ΕΕ που επιθυμούν να έχουν επαρκή συνταξιοδοτική κάλυψη. Οι συντάξεις στην Κοινότητα παρέχονται βάσει τριών πυλώνων:

- Πυλώνας 1: Συστήματα κοινωνικής ασφάλισης στηριζόμενα σε νομική βάση τα οποία διαχειρίζονται είτε το κράτος, είτε οι συνεισφέροντες, είτε άλλοι (γενικά σε διανεμητική βάση).

- Πυλώνας 2: Συστήματα (χρηματοδοτούμενης) επαγγελματικής σύνταξης (σχετίζονται γενικά με τον εργοδότη).

- Πυλώνας 3: Μεμονωμένα συστήματα (γενικά με εταιρείες ασφάλειας ζωής).

2.2. Η πρόταση οδηγίας για τις συντάξεις και η παρούσα ανακοίνωση επικεντρώνουν και οι δύο το ενδιαφέρον τους σε θέματα που πρέπει να εξεταστούν σε σχέση με τα συστήματα διασυνοριακής παροχής συντάξεων του πυλώνα 2, μολονότι οι προτάσεις, ιδίως όσον αφορά τη φορολογία, έχουν γενικά σχέση και με τις ρυθμίσεις του πυλώνα 3.

2.3. Ο λόγος για τον οποίο η οδηγία δεν εξέτασε τα φορολογικά θέματα είναι ότι η φορολογία πρέπει να αποφασίζεται με ομοφωνία. Η συμπερίληψη της φορολογίας στην οδηγία πιθανόν να είχε καθυστερήσει ή εμποδίσει την υιοθέτησή της.

2.4. Η παρούσα ανακοίνωση:

- επιδιώκει μια συντονισμένη προσέγγιση προσαρμοσμένη στην ποικιλομορφία των κανόνων των κρατών μελών αντί να κάνει προσπάθεια εναρμόνισης·

- ζητεί την εξάλειψη των αδικαιολόγητα περιοριστικών φορολογικών κανόνων ή εκείνων που εισάγουν διακρίσεις·

- παρουσιάζει μέτρα διαφύλαξης των φορολογικών εσόδων των κρατών μελών.

3. Η φορολόγηση των επαγγελματικών συντάξεων στα κράτη μέλη

3.1. Τα συστήματα επαγγελματικών συντάξεων μπορεί να υπόκεινται σε φορολογία σε τρία στάδια: στις εισφορές στο συνταξιοδοτικό ταμείο, στα κέρδη επί των επενδύσεων του συνταξιοδοτικού ταμείου και στις συντάξεις που καταβάλλονται στους δικαιούχους.

3.1.1. Η πλειοψηφία των κρατών μελών επιτρέπει ορισμένες φορολογικές ελαφρύνσεις στις εισφορές των εργαζομένων και τα περισσότερα κράτη μέλη δεν θεωρούν τις εισφορές των εργοδοτών ως φορολογητέο εισόδημα του εργαζόμενου. Συνεπώς, οι εισφορές απαλλάσσονται από τη φορολογία στις περισσότερες περιπτώσεις.

3.1.2. Τα περισσότερα κράτη μέλη δεν φορολογούν τα έσοδα από επενδύσεις των συνταξιοδοτικών ιδρυμάτων, αλλά ορισμένα κράτη μέλη επιβάλλουν ένα "φόρο επί της αποδόσεως του κεφαλαίου". Συνεπώς, στις περισσότερες περιπτώσεις τα έσοδα από επενδύσεις απαλλάσσονται από τη φορολογία.

3.1.3. Τα περισσότερα κράτη μέλη φορολογούν τις συνταξιοδοτικές παροχές, μολονότι ορισμένα κράτη μέλη είτε φορολογούν λιγότερο τις εφάπαξ καταβολές είτε δεν επιβάλουν κανέναν απολύτως φόρο (μέχρι ενός ορισμένου ορίου). Συνεπώς, στις περισσότερες περιπτώσεις οι συντάξεις φορολογούνται.

3.1.4. Στο συνημμένο πίνακα του παραρτήματος 1 συνοψίζεται η βασική προσέγγιση των κρατών μελών όσον αφορά τη φορολόγηση των συντάξεων του δεύτερου πυλώνα. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ αυτών όσον αφορά την φορολογική έκπτωση και την φορολόγηση των παροχών. Συνεπώς, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο πίνακας αυτός παρέχει απλώς μια γενική εικόνα της κατάστασης.

3.1.4.1. Ο εν λόγω πίνακας δείχνει ότι, σε γενικές γραμμές, 11 κράτη μέλη έχουν συστήματα που προβλέπουν τη φορολογική απαλλαγή των συνταξιοδοτικών εισφορών, την φορολογική απαλλαγή των εσόδων που εισπράττουν τα συνταξιοδοτικά ιδρύματα από επενδύσεις και τη φορολόγηση των συνταξιοδοτικών παροχών (EET). Τρία κράτη μέλη δεν φορολογούν τις συνταξιοδοτικές εισφορές, φορολογούν τα έσοδα από επενδύσεις και τις συντάξεις (ETT) και δύο κράτη μέλη φορολογούν τις εισφορές, παρέχουν φορολογική απαλλαγή στα έσοδα από τις επενδύσεις και στις συντάξεις (TEE).

3.1.5. Μια συνέπεια των ρυθμίσεων αυτών είναι ότι είναι τεχνικά δυνατό να υποβάλλεται σε διπλή φορολογία ή να μην φορολογείται καθόλου ένα άτομο που μετακινείται σε ένα άλλο κράτος μέλος κατά τη συνταξιοδότησή του.

4. Η προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά το θέμα της φορολογίας

4.1. Όπως έχει ήδη τονισθεί, κάθε προσπάθεια εναρμόνισης στο στάδιο αυτό των φορολογικών κανόνων θα προκαλέσει προβλήματα στα κράτη μέλη και είναι πιο πιθανό να μην επιτευχθεί συμφωνία για το θέμα αυτό.

4.2. Συνεπώς, η Επιτροπή επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στην εξέταση του θέματος της διακριτικής μεταχείρισης στη διασυνοριακή παροχή συντάξεων. Εντοπίζονται δύο συγκεκριμένα προβλήματα:

- Ένα άτομο που καταβάλλει συνταξιοδοτικές εισφορές σε ένα κράτος μέλος εγκαθίσταται σε άλλο κράτος μέλος και επιθυμεί να παραμείνει στο ίδιο σύστημα.

- Ένας μεμονωμένος εργοδότης ή μια ομάδα εργοδοτών και οι αντιπρόσωποι των εργαζομένων μπορεί να επιθυμούν να προβούν σε συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις για όλους τους υπαλλήλους σε διάφορα κράτη μέλη μέσω ενός ενιαίου ευρωπαϊκού συνταξιοδοτικού ιδρύματος.

4.3. Η Επιτροπή κρίνει ότι η Συνθήκη ΕΚ υποχρεώνει τα κράτη μέλη να καταργήσουν όλους τους κανόνες που εισάγουν διακρίσεις βάσει του άρθρου 14, και παραθέτει ορισμένες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την υποστήριξη της άποψης αυτής, συμπεριλαμβανόμενων των υποθέσεων Safir (1998) και Wielockx (1995).

4.4. Η γενική άποψη της Επιτροπής είναι ότι τα κράτη μέλη δικαιούνται να απαιτούν τη συμμόρφωση στους σχετικούς εθνικούς νόμους όλων των νέων συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων που συνάπτονται από άτομα που διαμένουν στο κράτος αυτό. Ωστόσο, για έναν διακινούμενο εργαζόμενο που καταβάλλει ήδη εισφορές σε ένα συνταξιοδοτικό σύστημα εκτός του εν λόγω κράτους μέλους, ο κανόνας αυτός ενδέχεται να περιορίσει αδικαιολόγητα την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων.

4.5. Συνεπώς, όταν ένας πολίτης της ΕΕ είναι ήδη μέλος ενός φορολογικά εγκεκριμένου συστήματος στο κράτος μέλος προέλευσής του και εγκαθίσταται στη συνέχεια σε άλλο κράτος μέλος, το κράτος υποδοχής δεν μπορεί να αρνηθεί την παραχώρηση φορολογικής έκπτωσης επί των εισφορών που καταβάλλονται στο αλλοδαπό συνταξιοδοτικό σύστημα, εάν η φορολογική αυτή έκπτωση προβλέπεται για τα άτομα που καταβάλλουν εισφορές στα ημεδαπά συνταξιοδοτικά συστήματα.

4.6. Όταν ένας εργαζόμενος εγκαθίσταται σε άλλο κράτος μέλος, μπορεί να μην επιθυμεί να παραμείνει στο συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας προέλευσης, αλλά ενδέχεται να προτιμά να υπαχθεί σε ένα συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας υποδοχής. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να επιθυμεί να μεταφέρει τα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα από το σύστημα της χώρας προέλευσης στο σύστημα της χώρας υποδοχής. Η Επιτροπή αποδέχεται ότι οι μεταφορές αυτές ενδέχεται να παρουσιάσουν δυσκολίες, αλλά υποστηρίζει ότι δεν θα πρέπει να φορολογούνται εάν δεν φορολογούνται παρόμοιες μεταφορές εντός του κράτους μέλους.

4.7. Τα συμπεράσματα της Επιτροπής είναι εν συντομία ότι τα άρθρα 39, 43, 49 και 56 κατοχυρώνουν:

- την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων·

- την ελευθερία εγκατάστασης·

- την ελευθερία παροχής υπηρεσιών· και

- την ελεύθερη κυκλοφορία του κεφαλαίου.

4.8. Ωστόσο, πρέπει να τονισθεί ότι η δυνατότητα των διακινούμενων εργαζόμενων να παραμείνουν στο συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας προέλευσής τους θα εξαρτάται στα περισσότερα κράτη μέλη από τη σύμφωνη γνώμη των εργοδοτών που χρηματοδοτούν το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας προέλευσης.

5. Εξασφάλιση της εφαρμογής των φορολογικών κανόνων των κρατών μελών

5.1. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η εφαρμογή της οδηγίας περί αμοιβαίας συνδρομής παρέχει έναν κατάλληλο μηχανισμό προστασίας των φορολογικών εσόδων των κρατών μελών. Η Επιτροπή κρίνει ότι η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών, ανάλογη με την ήδη προταθείσα ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά τα έσοδα από αποταμίευση, είναι ο καλύτερος τρόπος επίτευξης του σκοπού αυτού.

6. Πανευρωπαϊκά συνταξιοδοτικά ιδρύματα

6.1. Η Επιτροπή εφιστά την προσοχή σε μια πρόταση του τομέα για πανευρωπαϊκά συνταξιοδοτικά ιδρύματα. Η πρόταση αυτή παρέχει τη δυνατότητα στους υπαλλήλους πολυεθνικών εταιρειών να ασφαλίζονται σε ένα ενιαίο συνταξιοδοτικό ίδρυμα που εδρεύει σε ένα κράτος μέλος, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος στο οποίο απασχολούνται.

6.2. Η βασική αρχή της πρότασης είναι ότι τα κράτη μέλη θα μπορούν να διατηρούν τη δική τους προσέγγιση όσον αφορά τη φορολόγηση των συντάξεων για τους κατοίκους της χώρας τους. Αυτό θα επιτευχθεί με την ύπαρξη εντός του συνταξιοδοτικού ιδρύματος διαφορετικών τμημάτων για τους εργαζόμενους σε κάθε κράτος μέλος.

6.3. Ένας εργαζόμενος που μετακινείται από ένα κράτος μέλος σε ένα άλλο θα συνεχίσει να καταβάλλει εισφορές στο ίδιο συνταξιοδοτικό ίδρυμα, αλλά σε διαφορετικό τμήμα. Το συνταξιοδοτικό ίδρυμα θα διαχειρίζεται κάθε τμήμα σύμφωνα με τους φορολογικούς και άλλους κανόνες του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους.

7. Διαχείριση των διαφορών των φορολογικών ρυθμίσεων των κρατών μελών

7.1. Ενώ προωθεί την υιοθέτηση του κανόνα ΕΕΤ επειδή τυγχάνει ήδη ευρείας υποστήριξης, (πράγματι, μπορεί να σημειωθεί ότι η Γερμανία, αν και είναι μια χώρα ΤΕΕ για χρηματοδοτούμενα συνταξιοδοτικά συστήματα, έχει προτείνει την καθιέρωση ενός νέου συστήματος προσωπικών συντάξεων με ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση στα πλαίσια των μεταρρυθμίσεων που έχει προτείνει για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισής της), η Επιτροπή αναγνωρίζει την άμεση ανάγκη επίλυσης του θέματος της διασυνοριακής φορολόγησης, το οποίο θεωρητικά θα μπορούσε να οδηγήσει σε διπλή φορολόγηση ή σε μη φορολόγηση ενός συνταξιούχου (βλέπε παραπάνω σημείο 3).

7.2. Η Επιτροπή προτείνει τη σύναψη κατάλληλων διμερών ρυθμίσεων για τη διπλή φορολογία, οι οποίες, κατά τη γνώμη της, θα συμβάλουν στην επίλυση του προβλήματος αυτού. Για παράδειγμα, η συμφωνία αυτή θα μπορούσε να προβλέπει ότι η σύνταξη από το κράτος Α που προορίζεται για ένα άτομο που διαμένει στο κράτος Β θα φορολογείται μόνο για το ίδιο ποσό της σύνταξης που υπόκειται σε φόρο στο κράτος Α.

8. Γενικές παρατηρήσεις

8.1. Η ΟΚΕ κρίνει ότι έχει ζωτική σημασία να εξεταστούν επειγόντως τα φορολογικά προβλήματα που έχουν σχέση με τη διασυνοριακή παροχή επαγγελματικών συντάξεων. Οι βασικές ελευθερίες που προβλέπει η Συνθήκη πρέπει να ληφθούν υπόψη: οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμα ελεύθερης διακίνησης, τα ιδρύματα παροχής υπηρεσιών δεν μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες πέραν των συνόρων και οι μεγάλες εταιρείες επιβαρύνονται με περιττά επιπρόσθετα έξοδα λόγω του κατακερματισμού των συνταξιοδοτικών ρυθμίσεών τους.

8.2. Η ΟΚΕ τονίζει ότι κάθε συζήτηση για τις συντάξεις πρέπει τελικά να διασφαλίζει την ίση φορολογική μεταχείριση και των τριών πυλώνων. Η ΟΚΕ επισημαίνει επίσης ότι, αν και τα συνταξιοδοτικά συστήματα του πυλώνα 2 αποτελούν το επίκεντρο της παρούσας ανακοίνωσης, το περιεχόμενό της αφορά σε μεγάλο βαθμό και τα συνταξιοδοτικά συστήματα του πυλώνα 3.

8.3. Η ΟΚΕ έχει προσδιορίσει ως προτιμητέα λύση την υιοθέτηση μιας κατάλληλης οδηγίας(3) για τη ρύθμιση του τομέα αυτού. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ωστόσο την πρακτική δυσκολία που παρουσιάζει η λύση αυτή. Συνεπώς, η ΟΚΕ επικροτεί την παρούσα ανακοίνωση της Επιτροπής και συγχαίρει την τελευταία για την αποφασιστικότητά της να εξεύρει λύση που να διασφαλίζει την τήρηση των ελευθεριών που προβλέπει η Συνθήκη.

8.4. Η ΟΚΕ σημειώνει επίσης το σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στην τήρηση των κανόνων της Συνθήκης, και το βαθμό στον οποίο η νομολογία του έχει ήδη συμβάλει στην επίτευξη προόδου.

8.5. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή έχει καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για την επίτευξη προόδου στον τομέα αυτό, προσπαθώντας ταυτόχρονα να μειώσει τα προβλήματα που πιστεύεται ότι υπάρχουν για τις διοικήσεις των κρατών μελών. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι η κατάλληλη αυτή προσέγγιση της Επιτροπής θα καταστήσει δυνατή την επίτευξη προόδου.

8.6. Η ΟΚΕ έχει ήδη εκφράσει παλαιότερα την υποστήριξή της στο σύστημα ΕΕΤ για τη φορολόγηση των συντάξεων(4). Η ΟΚΕ πιστεύει ότι το σύστημα ΕΕΤ είναι προτιμητέο επειδή:

(α) είναι ως εκ της φύσεώς του πιο δίκαιο, επειδή επιβάλλει φόρους στις πραγματικές παροχές και όχι στις εισφορές με αποτέλεσμα διαφορετικές παροχές για διάφορα μέλη, π.χ. ανάλογα με τη διάρκεια της ζωής τους·

(β) προβλέπει φορολογικές εκπτώσεις στις εισφορές, πράγμα που ενθαρρύνει την πρόβλεψη για συντάξεις, και

(γ) συμβάλλει στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος αφού μειώνει τα τρέχοντα φορολογικά έσοδα σε αντάλλαγμα φορολογικών εσόδων τη στιγμή κατά την οποία το ποσοστό δημογραφικής εξάρτησης θα είναι πολύ πιο δυσμενές.

8.6.1. Ωστόσο, η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι, λόγω της ποικιλομορφίας των φορολογικών συστημάτων των κρατών μελών, είναι δύσκολο να προβλεφθεί πότε μπορεί να επιτευχθεί η υιοθέτηση του ΕΕΤ ως ενός συστήματος για ολόκληρη την ΕΕ. Ωστόσο, η ΟΚΕ τονίζει ότι μία μετάβαση των χωρών από το σύστημα ΕΤΤ στο σύστημα ΕΕΤ θα ήταν σχετικά ομαλή από τεχνική άποψη, μολονότι θα έπρεπε να αντιμετωπισθούν οι επιδράσεις στα φορολογικά έσοδα των κρατών μελών.

8.6.2. Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να ενθαρρυνθούν οι υποψήφιες χώρες να υιοθετήσουν το σύστημα ΕΕΤ για την περαιτέρω μείωση των διαφορών σε μια διευρυμένη Κοινότητα.

8.7. Ενώ υποστηρίζει τις προσπάθειες της Επιτροπής για την εξεύρεση τρόπου αντιμετώπισης των διαφορών των φορολογικών συστημάτων των κρατών μελών, σημειώνει ότι η Επιτροπή δεν εξέτασε σε επαρκή βαθμό τον πολυσύνθετο αυτό τομέα. Για παράδειγμα, το θέμα των χωρών ΕΤΤ δεν φαίνεται να έχει εξεταστεί επαρκώς.

8.7.1. Εάν ένας εργαζόμενος από μια χώρα ΕΕΤ εγκατασταθεί σε μια χώρα ΕΤΤ και επιλέξει να παραμείνει στο συνταξιοδοτικό σύστημα της πρώτης, με ποιο τρόπο μπορεί η χώρα υποδοχής να εισπράξει το φόρο στα έσοδα από επενδύσεις τον οποίο επιβάλλει στους πολίτες της;

8.7.2. Εάν ένας εργαζόμενος εγκατασταθεί από μια χώρα ΤΕΕ σε μια χώρα ΕΕΤ, αλλά επιστρέψει στη συνέχεια στη χώρα προέλευσής του και συνταξιοδοτηθεί τελικά σε αυτή, παραμένοντας συνεχώς στο αρχικό συνταξιοδοτικό του σύστημα, θα φορολογήσει η χώρα ΤΕΕ το τμήμα της σύνταξης που αποδίδεται στην περίοδο παραμονής στη χώρα ΕΕΤ; Εάν όχι, ο εργαζόμενος θα απολαμβάνει φορολογικών εκπτώσεων τόσο στις εισφορές όσο και στη σύνταξη. Προφανώς θα μπορούσε να προκύψει και το αντίστροφο.

8.7.3. Συνεπώς, η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόθεση της Επιτροπής που αναφέρεται στην ανακοίνωση να υπάρξει συνεργασία με τα κράτη μέλη για τη θέσπιση κανόνων με στόχο την επίλυση των διαφορών ερμηνείας και τη θέσπιση μηχανισμών ώστε να διασφαλιστεί η συνεπής μεταχείριση των φορολογούμενων και από τις δύο ενδιαφερόμενες αρχές. Μολονότι ένα μεγάλο μέρος των συζητήσεων θα γίνει σε διμερή βάση, η ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι η συμμετοχή της Επιτροπής θα έχει ως αποτέλεσμα την υιοθέτηση κοινώς εφαρμοζόμενων λύσεων σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό.

8.8. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η έννοια των πανευρωπαϊκών συνταξιοδοτικών ιδρυμάτων εξετάζεται τώρα ενεργά.

8.8.1. Η πρόταση δεν επηρεάζει δυσμενώς τα συμφέροντα των κρατών μελών επειδή κάθε εθνικό τμήμα στο πανευρωπαϊκό ίδρυμα θα αποτελεί το αντικείμενο διαχείρισης σύμφωνα με τους φορολογικούς κανόνες και το εργατικό δίκαιο του εκάστοτε κράτους μέλους.

8.8.2. Ενώ η ΟΚΕ δεν συνιστά τη χρησιμοποίηση φορολογικών εκπροσώπων, προτείνει να διαβεβαιώνονται οι φορολογικές αρχές των κρατών μελών εάν έχει προβλεφθεί ο διορισμός από τον πολυεθνικό χορηγό του συνταξιοδοτικού ιδρύματος ενός υπαλλήλου της τοπικής εταιρείας που να είναι κάτοικος του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Ο υπάλληλος αυτός, π.χ. ο τοπικός διαχειριστής συντάξεων, θα είναι υπεύθυνος έναντι των τοπικών φορολογικών αρχών για την είσπραξη των οφειλόμενων φόρων για τα μέλη της περιοχής που συμμετέχουν σε ένα αλλοδαπό συνταξιοδοτικό σύστημα.

8.8.3. Ωστόσο, η ΟΚΕ πιστεύει ότι θα εξεταστούν με τη δέουσα προσοχή όλες οι συνέπειες της πρότασης αυτής, ιδίως όσον αφορά τις συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ των κοινωνικών εταίρων σε ορισμένα κράτη μέλη που απαιτούν τη συμμετοχή στα υφιστάμενα συστήματα επαγγελματικών συντάξεων. Η υποχρέωση αυτή έχει επιβεβαιωθεί από πρόσφατες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Η ΟΚΕ υποθέτει ότι οι συζητήσεις μεταξύ των κοινωνικών εταίρων θα μπορούσαν να συμβάλουν στην εξεύρεση λύσεως η οποία, ενώ θα λαμβάνει υπόψη την ανάγκη κινητικότητας των εργαζομένων και θα κατοχυρώνει τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, θα λαμβάνει επίσης υπόψη τις εν λόγω συμφωνίες.

8.8.4. Η ΟΚΕ παρατηρεί επίσης ότι αποτελεί κοινή υπόθεση ότι μόνο οι μεγάλες εταιρείες θα μπορέσουν να επωφεληθούν από τις ρυθμίσεις αυτές. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι αυτό δεν θα συμβεί και αναμένει ότι οι πάροχοι συνταξιοδοτικών υπηρεσιών, όταν τα αρχικά προβλήματα θα έχουν επιλυθεί, θα είναι σε θέση να προσφέρουν παρόμοιες ρυθμίσεις τουλάχιστο στις επιχειρήσεις μεσαίου μεγέθους και σε λογικό κόστος. Θα πρέπει επίσης να είναι δυνατό για τους ομίλους επιχειρήσεων να προβαίνουν σε ανεπίσημη συγχώνευση για να μπορούν να ωφελούνται από τις εν λόγω ρυθμίσεις.

8.8.5. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πληροφορία ότι προβλέπεται η κατάρτιση ενός πρότυπου σχεδίου με τη συμμετοχή μικρού αριθμού κρατών μελών, που θα παράσχει τη δυνατότητα επικρότησης του είδους αυτού ρύθμισης από όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς - τα κράτη μέλη, τους εκπροσώπους των εργοδοτών και τους εκπροσώπους των εργαζομένων.

8.8.6. Ωστόσο, η ΟΚΕ σημειώνει ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς λεπτομέρειες για να μπορεί να προβεί σε πλήρη αξιολόγηση της πρότασης και θα ήταν ευχής έργο να της δοθεί η ευκαιρία να επανεξετάσει περαιτέρω την πρόταση αυτή όταν θα είναι γνωστές οι λεπτομέρειες αυτές.

8.9. Στη συζήτηση για τις συντάξεις, η ΟΚΕ τονίζει ότι δεν θα πρέπει να λησμονάται ότι σε ορισμένα κράτη μέλη ισχύουν ειδικές διατάξεις βάσει των οποίων το φορολογικό βάρος για τις επαγγελματικές συντάξεις που καταβάλλονται σε άτομα τα οποία πάσχουν από σωματικά ή διανοητικά προβλήματα, τυγχάνει ευνοϊκής αντιμετώπισης. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι οι ανάγκες της κατηγορίας αυτής των πολιτών θα πρέπει πάντα να αποτελούν το αντικείμενο ιδιαίτερης αντιμετώπισης.

9. Συμπεράσματα

9.1. Η ΟΚΕ επικροτεί τις δραστηριότητες της Επιτροπής για την υποβολή των προτάσεων αυτών που αποσκοπούν στην εξάλειψη των φορολογικών εμποδίων κατά τη διασυνοριακή παροχή επαγγελματικών συντάξεων.

9.2. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την προσέγγιση της Επιτροπής, η οποία συνίσταται στον έλεγχο των σχετικών εθνικών κανόνων και στη λήψη των απαιτούμενων μέτρων για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης των κρατών μελών με τις βασικές ελευθερίες που προβλέπει η Συνθήκη της ΕΚ.

9.3. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι η οδηγία περί αμοιβαίας συνδρομής αποτελεί την κατάλληλη βάση για την ανάπτυξη της απαιτούμενης ανταλλαγής πληροφοριών για την εξασφάλιση της κατάλληλης εφαρμογής των φορολογικών κανόνων των κρατών μελών.

9.4. Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση για τη δημιουργία πανευρωπαϊκών συνταξιοδοτικών ιδρυμάτων, μολονότι αναγνωρίζει ότι θα χρειαστούν πιο εμπεριστατωμένες εργασίες και διαβουλεύσεις για την εξασφάλιση μιας αποτελεσματικής εφαρμογής.

9.5. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι μακροπρόθεσμος στόχος θα πρέπει να είναι η υιοθέτηση του συστήματος φορολόγησης συντάξεων ΕΕΤ ως βασικού συστήματος της ΕΕ. Αυτό θα πρέπει να υποδειχθεί εκ των προτέρων στις υποψήφιες χώρες.

9.6. Η ΟΚΕ επικροτεί το στόχο της άρσης των αδικαιολόγητων εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων. Συνεπώς, η ΟΚΕ υποστηρίζει επίσης τις αρχές που περιγράφονται στο έγγραφο της Επιτροπής, αλλά πιστεύει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με τα μεμονωμένα κράτη μέλη για την εξεύρεση λύσεων στα σχετικά πολυσύνθετα θέματα.

Βρυξέλλες, 17 Οκτωβρίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) Έγγραφο COM(2000) 507 τελικό.

(2) ΕΕ C 155 της 29.5.2001, σ. 26.

(3) ΕΕ C 155 της 29.5.2001, σ. 26.

(4) ΕΕ C 368 της 20.12.1999, σ. 57.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Στον παρακάτω πίνακα συνοψίζεται η βασική προσέγγιση των διάφορων κρατών μελών όσον αφορά τη φορολόγηση των συντάξεων του δεύτερου πυλώνα(1). Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών στο επίπεδο της φορολογικής έκπτωσης και της φορολόγησης των παροχών. Ο πίνακας αυτός παρέχει μόνο μια συνοπτική επισκόπηση.

Πίνακας: Επισκόπηση των συστημάτων φορολόγησης των επαγγελματικών συντάξεων

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(1) Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν περισσότερα του ενός συστήματα, ιδίως σε ένα διεθνές πλαίσιο.