•Επιλογή της νομικής πράξης

Ο κανονισμός θα καθορίζει άμεσες απαιτήσεις για όλους τους φορείς, παρέχοντας έτσι την αναγκαία ασφάλεια δικαίου και περιθώριο επιβολής της νομοθεσίας για μια πλήρως ολοκληρωμένη αγορά σε ολόκληρη την ΕΕ. Ένας κανονισμός διασφαλίζει επίσης ότι οι υποχρεώσεις εφαρμόζονται ταυτόχρονα και με τον ίδιο τρόπο και στα 27 κράτη μέλη.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Τον Μάρτιο του 2019 η Επιτροπή δημοσίευσε έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της με τίτλο «Sustainable Products in a Circular Economy — Towards an EU Product Policy Framework contribution to the Circular Economy» (Βιώσιμα προϊόντα σε μια κυκλική οικονομία — Προς μια συμβολή του πλαισίου πολιτικής της ΕΕ για τα προϊόντα στην κυκλική οικονομία). Στο εν λόγω έγγραφο εξετάστηκε ο βαθμός στον οποίο οι πολιτικές της ΕΕ που επηρεάζουν τα προϊόντα συμβάλλουν στη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία, καθώς και αν υπάρχει δυνατότητα ισχυρότερης συμβολής. Διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει γενικό, ολοκληρωμένο μέσο πολιτικής της ΕΕ που να καλύπτει τη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση όλων των προϊόντων και/ή τη διαθεσιμότητα και την αξιοπιστία των πληροφοριών που παρέχονται για τα προϊόντα αυτά στους καταναλωτές.

Παρότι στο πλαίσιο των διαδοχικών αξιολογήσεων της οδηγίας για τον οικολογικό σχεδιασμό επιβεβαιώθηκε ότι είναι σαφώς συναφής και αποτελεσματική ως κανονιστικό εργαλείο, διαπιστώθηκε ότι υπάρχουν δυνατότητες βελτίωσης της εφαρμογής και της επιβολής. Στις αξιολογήσεις αυτές επισημάνθηκε, για παράδειγμα, ότι «παρότι αναγνωρίζεται ευρέως ότι οι πτυχές ενεργειακής απόδοσης του σχεδίου δράσης για τη βιώσιμη κατανάλωση και παραγωγή και τη βιώσιμη βιομηχανική πολιτική και της πολιτικής της ΕΕ για την αποδοτική χρήση των πόρων μπορούν να καλύπτονται από την οδηγία για τον οικολογικό σχεδιασμό και τα μέτρα εφαρμογής, ορισμένοι εκπρόσωποι κρατών μελών και περιβαλλοντικές ΜΚΟ έχουν υπαινιχθεί επίσης ότι χάθηκαν ευκαιρίες λόγω της περιορισμένης κάλυψης άλλων περιβαλλοντικών πτυχών από τα μέτρα εφαρμογής». Στην αξιολόγηση υπογραμμίστηκαν επίσης οι αναξιοποίητες δυνατότητες της οδηγίας ως προς την κάλυψη πτυχών πέραν της ενεργειακής απόδοσης και συνάχθηκε το συμπέρασμα ότι «ενδεχομένως υπήρξαν μη ενεργειακές βελτιώσεις που δεν αντιμετωπίστηκαν ως αποτέλεσμα του πεδίου κάλυψης προϊόντων, των επιλογών πολιτικής ή της υποκείμενης τεχνικής ανάλυσης».

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της νομοθεσίας διεξήχθησαν διάφορες δραστηριότητες διαβούλευσης.

–Διαβούλευση σχετικά με την αρχική εκτίμηση επιπτώσεων από τις 14 Σεπτεμβρίου έως τις 16 Νοεμβρίου 2020. Ελήφθησαν 193 απαντήσεις.

–Ανοικτή δημόσια διαβούλευση από τις 17 Μαρτίου έως τις 9 Ιουνίου 2021. Ελήφθησαν 626 απαντήσεις.

–Σειρά εργαστηρίων από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο του 2021 για διάφορα θέματα που σχετίζονται με την πρωτοβουλία για τα βιώσιμα προϊόντα, τα οποία παρακολούθησαν ευρέως συμμετέχοντες από διάφορες ομάδες ενδιαφερόμενων μερών.

–Έρευνα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις από τις 26 Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου 2021. Ελήφθησαν 332 απαντήσεις.

–Δεύτερη στοχευμένη έρευνα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) από τις 20 Οκτωβρίου έως τις 4 Νοεμβρίου 2021. Η εν λόγω έρευνα βασίστηκε κυρίως στην εμπειρογνωσία οργανώσεων που εκπροσωπούν τις ΜΜΕ. Ελήφθησαν 35 απαντήσεις.

–Εξατομικευμένα ερωτηματολόγια που υποβλήθηκαν σε επιλεγμένους εκπροσώπους των ενδιαφερόμενων μερών από τις 20 Μαΐου έως τις 9 Ιουνίου 2021.

–Πραγματοποιήθηκαν ορισμένες συνεντεύξεις με ενδιαφερόμενα μέρη, ειδικότερα με επιλεγμένους εκπροσώπους των ενδιαφερόμενων μερών.

Συνολικά, από τις δραστηριότητες διαβούλευσης προέκυψε ισχυρή γενική υποστήριξη για μια κανονιστική πρωτοβουλία που θα καλύπτει τη βιωσιμότητα των προϊόντων. Τα περισσότερα ενδιαφερόμενα μέρη υποστήριξαν ότι η πρωτοβουλία πρέπει να καλύπτει ευρύ πεδίο κάλυψης προϊόντων και να υιοθετεί προσέγγιση που να λαμβάνει υπόψη ολόκληρο τον κύκλο ζωής όσον αφορά τη ρύθμιση των προϊόντων. Εκφράστηκε ισχυρή υποστήριξη για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της ισχύουσας οδηγίας για τον οικολογικό σχεδιασμό, ενώ υπήρχε γενική συμφωνία ότι θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στους τομείς που προσδιορίζονται στο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία του 2020. Από τις παρατηρήσεις προέκυψε προτίμηση (ιδίως από τους κατασκευαστές/εισαγωγείς) για μια προσέγγιση που να λαμβάνει σαφώς υπόψη τις ιδιαιτερότητες των προϊόντων. Υπάρχει γενική συμφωνία ότι η έλλειψη σαφούς, ολοκληρωμένης και δεσμευτικής νομοθεσίας και αξιόπιστων πληροφοριών αποτελεί εμπόδιο στην αύξηση της διαθεσιμότητας βιώσιμων προϊόντων στην αγορά της ΕΕ, όπως και η ανομοιογενής επιβολή των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού. Η ιδέα της καθιέρωσης ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος υποστηρίζεται γενικά από σαφή πλειονότητα μεταξύ όλων των ομάδων ενδιαφερόμενων μερών, καθώς και η παροχή κινήτρων και εργαλείων για την τόνωση της ζήτησης για βιώσιμα προϊόντα. Η ενίσχυση των δραστηριοτήτων επιβολής και εποπτείας της αγοράς (π.χ. επιθεωρήσεις ή έλεγχοι) θεωρείται αναγκαία για την πλαισίωση της υλοποίησης της παρούσας πρωτοβουλίας.

Τα λεπτομερή συμπεράσματα που συνάχθηκαν από τις διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη παρατίθενται στο παράρτημα 2 της εκτίμησης επιπτώσεων.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Η Επιτροπή ανέθεσε σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες σύμβαση για την εκπόνηση μελέτης η οποία θα τροφοδοτήσει την εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει την παρούσα πρόταση. Η μελέτη αυτή παρείχε μέρος των δεδομένων στα οποία βασίστηκε η ανάλυση των επιλογών πολιτικής που παρατίθενται στο εν λόγω έγγραφο, η οποία τροφοδότησε με τη σειρά της τα μέτρα που περιλαμβάνονται στην παρούσα πρόταση. Οι εξωτερικοί εμπειρογνώμονες συνεργάστηκαν στενά με την Επιτροπή καθ’ όλη τη διάρκεια των διαφόρων φάσεων της μελέτης.

•Εκτίμηση επιπτώσεων