[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 8.4.2011

COM(2011) 158 τελικό

2011/0067 (NLE)

Πρόταση

EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

με την οποία επιτρέπεται στη Σουηδία να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή φόρου ηλεκτρικής ενέργειας στην ηλεκτρική παροχή απευθείας σε ελλιμενισμένα πλοία («ηλεκτροδότηση από την ξηρά») σύμφωνα με το άρθρο 19 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Πλαίσιο της πρότασης

Η φορολογία των ενεργειακών προϊόντων και της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ένωση διέπεται από την οδηγία 2003/96/ΕΚ του Συμβουλίου[1] (εφεξής «οδηγία για τη φορολογία της ενέργειας» ή «οδηγία»).

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 1 της οδηγίας, εκτός από τις διατάξεις που προβλέπονται ειδικότερα στα άρθρα 5, 15 και 17, το Συμβούλιο μπορεί, αποφασίζοντας ομόφωνα μετά από πρόταση της Επιτροπής, να επιτρέψει σε κάθε κράτος μέλος να θεσπίσει περαιτέρω απαλλαγές ή μειώσεις του επιπέδου φορολογίας για λόγους ειδικής πολιτικής.

Στόχος της παρούσας πρότασης είναι να επιτραπεί στη Σουηδία να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή φόρου ηλεκτρικής ενέργειας στον ηλεκτρισμό που παρέχεται απευθείας σε ελλιμενισμένα πλοία (εφεξής «ηλεκτροδότηση από την ξηρά»). Στόχος της εξαίρεσης αυτής είναι η παροχή οικονομικού κινήτρου για τη χρήση ηλεκτρικής παροχής από την ξηρά ώστε να μειωθεί η ατμοσφαιρική ρύπανση στις πόλεις-λιμένες.

2 Το αίτημα και το γενικό πλαίσιο

Με επιστολή της 4ης Μαρτίου 2010, οι σουηδικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή σχετικά με την πρόθεσή τους να εφαρμόσουν μειωμένο φορολογικό συντελεστή ηλεκτρικής ενέργειας 0,5 öre/kWh εφόσον πρόκειται για ηλεκτροδότηση από την ξηρά. Στις 4 Οκτωβρίου 2010 παραλήφθηκαν από τη Σουηδία συμπληρωματικές πληροφορίες.

Η Σουηδία ζήτησε να της παραχωρηθεί μείωση για εξαετή περίοδο, μέγιστο διάστημα που ορίζεται στο άρθρο 19 παράγραφος 2 της οδηγίας.

Με το αιτούμενο μέτρο η Σουηδία επιθυμεί να παράσχει κίνητρο για τη χρήση ηλεκτρικής παροχής από την ξηρά η οποία θεωρείται λιγότερο ρυπογόνος επιλογή έναντι της ηλεκτροπαραγωγής επί ελλιμενισμένων πλοίων. Επί του παρόντος, η ηλεκτροδότηση από την ξηρά φορολογείται με τον γενικό φορολογικό συντελεστή ηλεκτρικής ενέργειας, ο οποίος ανέρχεται σε 28 öre/kWh (18,5 öre/kWh στη βόρειο Σουηδία). Εξάλλου, τα κράτη μέλη οφείλουν να προβλέπουν απαλλαγή για την ηλεκτρική ενέργεια η οποία παράγεται επί σκαφών που πλέουν στα κοινοτικά ύδατα, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της οδηγίας για τη φορολογία της ηλεκτρικής ενέργειας, και δύνανται να πράττουν το ίδιο και στην περίπτωση ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης επί σκαφών τα οποία πλέουν σε εσωτερικές πλωτές οδούς, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1 στοιχείο στ).

Η Σουηδία επιθυμεί να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή 0,5 öre/kWh στην ηλεκτροδότηση από την ξηρά, επειδή κρίνει ότι με την εφαρμογή του τηρείται ο προβλεπόμενος στην οδηγία 2003/96/ΕΚ κατώτατος φορολογικός συντελεστής ηλεκτρικής ενέργειας. Ο μειωμένος συντελεστής φορολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας θα εφαρμόζεται στο σύνολο της ηλεκτροδότησης από την ξηρά, τουλάχιστον 380 volt, που παρέχεται σε σκάφη της εμπορικής ναυτιλίας και ολικής χωρητικότητας τουλάχιστον 400 κόρων. Το όριο κρίνεται σκόπιμο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η προτεινόμενη μείωση θα καλύπτει την απόλυτη πλειονότητα σκαφών που χρησιμοποιούνται στη διεθνή ναυσιπλοΐα και τα μεγαλύτερα σκάφη που χρησιμοποιούνται στην εθνική ναυσιπλοΐα. Τα σκάφη αυτά θεωρείται ότι ευθύνονται για το μεγαλύτερο ποσοστό εκπομπών από τη λειτουργία βοηθητικών μηχανών επί των σκαφών ενόσω είναι ελλιμενισμένα.

Μειώνοντας τον συντελεστή, η Σουηδία επιθυμεί να παράσχει κίνητρο στους φορείς εκμετάλλευσης πλοίων για τη χρήση ηλεκτρικής παροχής από την ξηρά, ώστε να περιοριστούν οι εκπομπές και οι ηχητικοί ρύποι στον ατμοσφαιρικό αέρα, που προέρχονται από ελλιμενισμένα πλοία, καθώς και οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Με την εφαρμογή μειωμένου φορολογικού συντελεστή θα καταστεί ανταγωνιστικότερη η ηλεκτροδότηση από την ξηρά σε σύγκριση με την ηλεκτροπαραγωγή με την χρήση καυσίμων πλοίων επί του σκάφους, η οποία απολαμβάνει πλήρους φορολογικής απαλλαγής. Οι σουηδικές αρχές σημειώνουν ότι επί του παρόντος εγκαταστάσεις για τη χρήση ηλεκτρικής παροχής από την ξηρά υπάρχουν σε πέντε σουηδικούς λιμένες (Στοκχόλμη, Gothenburg, Piteå, Helsingborg, Luleå) και ότι τέτοιες εγκαταστάσεις τελούν υπό κατασκευή και σε άλλους λιμένες της Σουηδίας. Επί του παρόντος ο αριθμός των σκαφών που επιλέγουν τη δυνατότητα αυτή είναι ωστόσο περιορισμένος. Υποστηρίζουν ότι αν υποτεθεί ότι το 20% της ποσότητας των πωλούμενων καυσίμων πλοίων αντικατασταθεί με ηλεκτροδότηση από την ξηρά, είναι δυνατό να επιτευχθούν ετήσιες μειώσεις εκπομπών 76 τόνων διοξειδίου του θείου, 830 τόνων μονοξειδίου του αζώτου, 8,4 τόνων σωματιδίων και 42.000 τόνων διοξειδίου του άνθρακα.

Η Σουηδία θεωρεί ότι το μέτρο αυτό είναι σύμφωνο με τη σύσταση 2006/339/ΕΚ[2] της Επιτροπής σχετικά με την προώθηση της ηλεκτροδότησης από την ξηρά σε πλοία ελλιμενισμένα σε λιμένες της Κοινότητας και με την ανακοίνωση της Επιτροπής «Στρατηγικοί στόχοι και συστάσεις πολιτικής της ΕΕ για τις θαλάσσιες μεταφορές μέχρι το 2018» (COM(2009)8)[3].

Επιχειρήματα των σουηδικών αρχών σχετικά με τον αντίκτυπο του μέτρου στην εσωτερική αγορά

Οι σουηδικές αρχές αναγνωρίζουν ότι το μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση και ότι ευνοεί τους πλοιοκτήτες πλοίων που χρησιμοποιούνται στην εμπορική ναυτιλία. Επίσης υποστηρίζουν ότι αυτό είναι ουδέτερο σε ό, τι αφορά τον ανταγωνισμό μεταξύ πλοιοκτητών ή φορέων εκμετάλλευσης εφόσον μπορεί να εφαρμόζεται από όλα τα πλοία που είναι ελλιμενισμένα στη Σουηδία ανεξαρτήτως σημαίας. Σε ό,τι αφορά τον αντίκτυπο στις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, η Σουηδία εικάζει ότι θα είναι αμελητέος εφόσον η επιλογή του λιμένα εξαρτάται από τον προορισμό του φορτίου και όχι από το μειωμένο κόστος ελλιμενισμού που προκύπτει από τη μείωση της φορολογίας για την ηλεκτροδότηση από την ξηρά.

Υφιστάμενες διατάξεις στον τομέα που αφορά η πρόταση

Οδηγία 2003/96/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων και της ηλεκτρικής ενέργειας, και ειδικότερα το άρθρο 14 παράγραφος 1 στοιχείο γ) και το άρθρο 15 παράγραφος 1 στοιχείο στ).

3. Α ξιολόγηση του μέτρου σύμφωνα με το άρθρο 19 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ

Λόγοι ειδικής πολιτικής

Το άρθρο 19 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο της οδηγίας ορίζει τα ακόλουθα:

«Εκτός από τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στα προηγούμενα άρθρα και ειδικότερα στα άρθρα 5, 15 και 17, το Συμβούλιο αποφασίζοντας ομόφωνα μετά από πρόταση της Επιτροπής μπορεί να επιτρέψει σε ένα κράτος μέλος να θεσπίσει περαιτέρω απαλλαγές ή μειώσεις για λόγους ειδικής πολιτικής.»

Με τη μείωση του φορολογικού συντελεστή, οι σουηδικές αρχές επιδιώκουν να προωθήσουν έναν τρόπο περιβαλλοντικά λιγότερο δυσμενή, με τον οποίο τα πλοία θα μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες τους σε ηλεκτρική ενέργεια ενόσω είναι ελλιμενισμένα, με αποτέλεσμα την τοπική βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα. Όπως υπογράμμισε η Σουηδία, η Επιτροπή ήδη συνιστά τη χρήση ηλεκτρικής παροχής από την ξηρά ως λύση εναλλακτική της ηλεκτροπαραγωγής επί του πλοίου ενόσω είναι ελλιμενισμένο, και επομένως αναγνωρίζει τα περιβαλλοντικά πλεονεκτήματά της[4]. Σημειώνεται ότι ο ηλεκτρισμός που παρέχεται σε ελλιμενισμένα πλοία επί του παρόντος φορολογείται με 28 öre/kWh στη Σουηδία (18,5 öre/kWh στη βόρειο Σουηδία). Επομένως, η αιτούμενη απαλλαγή θα αποτελέσει επιπλέον κίνητρο για τη χρήση της τεχνολογίας αυτής, της τάξης των 27,5 öre/kWh, ή 29,83 €/MWh[5] (18 öre/kWh, ή 19,53 €/MWh στη βόρειο Σουηδία), συμβάλλοντας έτσι στον προαναφερθέντα στόχο πολιτικής.

Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι σε πολλούς λιμένες της Σουηδίας υπάρχει ήδη η αναγκαία υποδομή ξηράς. Υπό τις συνθήκες αυτές, το μειωμένο λειτουργικό κόστος λόγω της χαμηλότερης τελικής τιμής της καταναλώμενης ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματικό κίνητρο για ευρύτερη χρήση των υφιστάμενων υποδομών. Στον βαθμό που σκοπός του μέτρου αυτού είναι να υπάρχει επίσης η δυνατότητα χρήσης της ηλεκτρικής παροχής από την ξηρά σε περισσότερα λιμάνια, η Επιτροπή πιστεύει ότι, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος πολιτικής που αφορά την εν λόγω φορολογική απαλλαγή, είναι πιθανόν να χρειαστούν πρόσθετα μέτρα πολιτικής για την προώθηση της δημιουργίας υποδομών για ηλεκτροδότηση από την ξηρά. Εν γένει, δεδομένης της τρέχουσας εξέλιξης της κατάστασης στη Σουηδία σε ό,τι αφορά την ηλεκτροδότηση από την ξηρά, η Επιτροπή συμφωνεί ότι η εφαρμογή σημαντικά μειωμένου φορολογικού συντελεστή θα μπορούσε να αποτελέσει ισχυρό κίνητρο για τις λιμενικές αρχές και τους πλοιοκτήτες να επενδύσουν περαιτέρω στην τεχνολογία, ιδίως εφόσον η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή συνδυάζεται με συνοδευτικά μέτρα προώθησης της ηλεκτροδότησης από την ξηρά, είτε τα μέτρα αυτά έχουν τη μορφή οικονομικών κινήτρων είτε, σε έσχατη περίπτωση, προβλέπουν την υποχρεωτική χρήση. Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνεται ότι η ηλεκτροδότηση από την ξηρά όχι μόνο χρησιμοποιείται ήδη σε σειρά λιμένων αλλά, επιπλέον, οι εμπλεκόμενοι φορείς επέδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον στο πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης που διεξήγαγαν οι σουηδικές αρχές σχετικά με την πρόταση για μείωση της φορολογίας.

Σε ό,τι αφορά τον χαρακτήρα του επιδιωκόμενου στόχου πολιτικής, η Επιτροπή σημειώνει ότι η προώθηση της ηλεκτροδότησης από την ξηρά συνιστά κοινό στόχο πολιτικής που θα πρέπει να επιδιωχθεί σε επίπεδο Ένωσης. Αυτό αναφέρεται με σαφήνεια στην ανακοίνωση COM(2007)575 της Επιτροπής για μια ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική και στο συναφές συνοδευτικό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής[6], όπου εξαγγέλλεται ότι ο στόχος αυτός θα συμπεριληφθεί στο πλαίσιο της αναθεώρησης της οδηγίας 2003/96/ΕΚ. Ωστόσο, σκοπός του άρθρου 19 είναι να δοθεί απάντηση σε ό,τι αφορά ειδικές περιστάσεις σε επί μέρους κράτη μέλη, οι οποίες δεν καλύπτονται από την ίδια την οδηγία. Συνεπώς, παρέκκλιση βάσει του άρθρου 19 για την επίτευξη του στόχου πολιτικής που αφορά την προώθηση της ηλεκτροδότησης από την ξηρά μπορεί να παραχωρηθεί μόνο ως προσωρινό μέτρο πριν ο στόχος αυτός τεθεί στο πλαίσιο αναθεώρησης της οδηγίας 2003/96/ΕΚ.

Συνοχή με τις υπόλοιπες πολιτικές και στόχους της Ένωσης

Το αιτούμενο μέτρο αφορά κυρίως την πολιτική της ΕΕ για το περιβάλλον. Το εν λόγω μέτρο, στον βαθμό που θα συμβάλει στον περιορισμό καύσης καυσίμων πλοίων επί ελλιμενισμένων πλοίων, θα συμβάλει και στην πράξη, στον στόχο βελτίωσης της ποιότητας του τοπικού ατμοσφαιρικού αέρα. Είναι επίσης πιθανό ότι το μέτρο θα συμβάλει στη μείωση εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα εφόσον οι εκπομπές του μείγματος ηλεκτρικής ενέργειας από το χερσαίο δίκτυο είναι μικρότερης έντασης διοξειδίου από την ηλεκτρική ενέργεια η οποία παράγεται επί του πλοίου με την χρήση καυσίμων πλοίου, λόγω της υψηλότερης απόδοσης του συστήματος και της διαφοράς στις χρησιμοποιούμενες εισροές καυσίμων. Στο πλαίσιο αυτό μπορεί να σημειωθεί ότι το μέσο μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας στη σχετική αγορά είναι σημαντικά χαμηλότερης έντασης διοξειδίου από τον μέσο όρο της ΕΕ. Αν και η ένταση άνθρακα της επιπλέον παροχής ηλεκτρικής ενέργειας είναι συνήθως μεγαλύτερη από την ένταση του μέσου μείγματος ηλεκτρικής ενέργειας και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη χρονική στιγμή της ημέρας κατά την οποία ζητείται η επιπλέον παροχή, θα εξακολουθήσουν να είναι σχετικά υψηλές οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που οφείλονται στο μέτρο[7].

Πρέπει να αναφερθεί στο σημείο αυτό ότι σημαντικός λόγος της μη ευνοϊκής ανταγωνιστικής θέσης της ηλεκτροδότησης από την ξηρά είναι ότι η εναλλακτική λύση, δηλαδή η ηλεκτροπαραγωγή επί του ελλιμενισμένου πλοίου σε θαλάσσιους λιμένες, επωφελείται επί του παρόντος πλήρους καθαρής απαλλαγής από τον φόρο: όχι μόνο το καύσιμο πλοίων καίγεται για την παραγωγή μη φορολογούμενης ηλεκτρικής ενέργειας, που ισοδυναμεί με τη συνήθη θέση δυνάμει του άρθρου 14 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 2003/96/ΕΚ, αλλά και η ίδια η ηλεκτροπαραγωγή επί του πλοίου απαλλάσσεται του φόρου (βλ. άρθρο 14 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της οδηγίας 2003/96/ΕΚ). Παρόλο που η τελευταία αυτή απαλλαγή μπορεί να θεωρηθεί ότι δύσκολα συμβιβάζεται με τους περιβαλλοντικούς στόχους της Ένωσης, ωστόσο εξυπηρετεί πρακτικούς λόγους. Πράγματι, για τη φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται επί του πλοίου χρειάζεται δήλωση εκ μέρους του πλοιοκτήτη – ο οποίος συνήθως είναι εγκατεστημένος σε τρίτη χώρα – ή του φορέα εκμετάλλευσης σχετικά με την ποσότητα της καταναλωθείσας ηλεκτρικής ενέργειας. Στη δήλωση πρέπει επίσης να προσδιορίζεται το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλίσκεται στα χωρικά ύδατα του κράτους μέλους στο οποίο οφείλεται ο φόρος. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα ένα τεράστιο διοικητικό φόρτο για τους πλοιοκτήτες οι οποίοι θα έπρεπε να συμπληρώνουν δήλωση για κάθε κράτος μέλος, τα χωρικά ύδατα του οποίου αφορά η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Υπό τις περιστάσεις αυτές μπορεί να δικαιολογηθεί η μη ύπαρξη αρνητικών επιπτώσεων για τη λιγότερο ρυπογόνο εναλλακτική δυνατότητα ηλεκτροδότησης από την ξηρά, και επομένως να επιτραπεί στη Σουηδία η εφαρμογή μειωμένου φορολογικού συντελεστή.

Σε ό,τι αφορά την ηλεκτρική ενέργεια την οποία καταναλίσκουν πλοία ελλιμενισμένα σε εσωτερικές πλωτές οδούς και σε αντίθεση με την κατάσταση στους θαλάσσιους λιμένες, η απαλλαγή για την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται επί των πλοίων είναι απλά προαιρετική για τα κράτη μέλη (άρθρο 15 παράγραφος 1 στοιχείο στ)). Επομένως, δεν υφίσταται νομικό εμπόδιο για τα κράτη μέλη σε ό,τι αφορά την ίση μεταχείριση της ηλεκτροδότησης από την ξηρά και της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται επί του πλοίου σε λιμένες εσωτερικών πλωτών οδών. Ωστόσο, η δυνατότητα μη φορολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται επί του πλοίου βάσει του άρθρου 15 παράγραφος 1 στοιχείο στ) της οδηγίας, εξηγείται και πάλι για λόγους πρακτικούς εκ μέρους του νομοθέτη και συγχρόνως συνδέεται στενά με τα προαιρετικά φορολογικά πλεονεκτήματα για τον σκοπό της ναυσιπλοΐας στις εσωτερικές πλωτές οδούς. Η πλειοψηφία των κρατών μελών, μεταξύ των οποίων η Σουηδία, αποφάσισε να μη φορολογεί τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό. Επίσης θεωρεί ότι δεν μπορεί στην πράξη να φορολογείται το χρησιμοποιούμενο καύσιμο και όχι η ηλεκτρική ενέργεια [βλ. άρθρο 21 παράγραφος 5 τρίτο εδάφιο της οδηγίας 2003/96/ΕΚ] διότι αυτό θα σήμαινε, σε τελευταία ανάλυση, χωριστή μεταχείριση του καυσίμου που χρησιμοποιείται για την ηλεκτροπαραγωγή. Πράγματι, για να αποφασίσουν τα κράτη αν θα επεκτείνουν την φορολογική απαλλαγή που ισχύει για τη θαλάσσια ναυτιλία και στα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στη ναυσιπλοΐα σε εσωτερικές πλωτές οδούς, θα λάβουν υπόψη διάφορες πτυχές, μεταξύ άλλων, τους ευρύτερους στόχους της εθνικής πολιτικής μεταφορών, όπως τις περιβαλλοντικές εκτιμήσεις, βάσει των οποίων ενδέχεται να αποφασίσουν τη μη φορολόγηση καυσίμων που χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς αυτούς.

Συνεπώς, στο παρόν στάδιο κρίνεται δικαιολογημένη η επέκταση της δυνατότητας απαλλαγής της ηλεκτροδότησης από την ξηρά σε λιμένες εσωτερικών πλωτών οδών.

Εσωτερική αγορά και θεμιτός ανταγωνισμός

Σε ό,τι αφορά την εσωτερική αγορά και τον θεμιτό ανταγωνισμό, με το αιτούμενο μέτρο περιορίζεται η υφιστάμενη στρέβλωση μεταξύ δύο ανταγωνιστικών πηγών ηλεκτρικής ενέργειας για τα ελλιμενισμένα πλοία, δηλαδή ηλεκτροπαραγωγή επί του πλοίου και ηλεκτροδότηση από την ξηρά, η οποία οφείλεται στη φορολογική απαλλαγή των καυσίμων πλοίων.

Σε ό,τι αφορά τον ανταγωνισμό μεταξύ φορέων εκμετάλλευσης πλοίων, πρέπει πρώτα να ειπωθεί εκ νέου ότι πολύ λίγα πλοία χρησιμοποιούν επί του παρόντος την ηλεκτροδότηση από την ξηρά σε εμπορική βάση. Επομένως, σημαντικές στρεβλώσεις μπορεί να προκύψουν μόνο μεταξύ πλοίων που επωφελούνται του αιτούμενου μέτρου επιλέγοντας την ηλεκτροδότηση από την ξηρά και πλοίων που εξακολουθούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια επί του πλοίου. Αν και οι ακριβείς προβλέψεις κόστους εξαρτώνται κυρίως από την διαμόρφωση των τιμών του πετρελαίου και ως εκ τούτου είναι δύσκολο να γίνουν, από τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία συνάγεται εν γένει ότι ακόμη και η πλήρης φορολογική απαλλαγή, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν θα μείωνε το λειτουργικό κόστος της ηλεκτροδότησης από την ξηρά σε επίπεδο χαμηλότερο του κόστους ηλεκτροπαραγωγής επί του πλοίου[8], και κατά συνέπεια, δεν θα αποτελούσε σε καμία περίπτωση σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τους φορείς εκμετάλλευσης πλοίων οι οποίοι κάνουν χρήση της ηλεκτρικής παροχής από την ξηρά σε σχέση με αυτούς που χρησιμοποιούν την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται επί του πλοίου. Στην παρούσα κατάσταση είναι λιγότερο αναμενόμενη παρόμοια σημαντική στρέβλωση, εφόσον η Σουηδία τηρεί το κατώτατο επίπεδο φορολόγησης που καθορίζεται στην οδηγία 2003/96/ΕΚ. Επιπλέον, η Σουηδία προτίθεται να περιορίσει το φορολογικό όφελος στα πλοία ολικής χωρητικότητας τουλάχιστον 400 κόρων καθώς και στις ηλεκτροδοτήσεις από την ξηρά τουλάχιστον 380 volt, ώστε το εν λόγω μέτρο να αφορά πλοία επί των οποίων παράγεται σημαντική ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας και να περιορίζει τον συνολικό αριθμό δικαιούχων. Σύμφωνα με εξηγήσεις των σουηδικών αρχών και οι δύο κατώτατες τιμές καθορίστηκαν σε σχετικά χαμηλό επίπεδο, σε απάντηση των ενδοιασμών εθνικών οργανώσεων ότι στην αντίθετη περίπτωση υπήρχε ενδεχόμενο να τεθούν σε μειονεκτική θέση τα εθνικά πλοία σε σχέση με τα μη σουηδικά. Αντίθετα, ευλόγως μπορεί να υποτεθεί ότι τα πλοία που ενδέχεται να αποκλειστούν από το φορολογικό όφελος λόγω των κατωτάτων τιμών θα είναι μάλλον εθνικά και όχι άλλων χωρών της ΕΕ και ότι συνεπώς οι κατώτατες τιμές σε καμιά περίπτωση δεν θα οδηγήσουν σε ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση των εθνικών οικονομικών φορέων έναντι των ανταγωνιστών τους από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.

Σε ό,τι αφορά τον ανταγωνισμό μεταξύ λιμένων, οι σουηδικές αρχές δήλωσαν ότι θεωρούν αμελητέο τον ενδεχόμενο αντίκτυπο επί των συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών, ο οποίος θα προέκυπτε εάν τα πλοία άλλαζαν πορεία προκειμένου να επωφεληθούν πιθανής ηλεκτροδότησης από την ξηρά με χαμηλότερο συντελεστή φόρου. Σε μια κατάσταση στην οποία, όπως προαναφέρεται, δεν είναι πιθανόν, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, η χρήση ηλεκτρικής παροχής από την ξηρά να καταστεί οικονομικότερη από την ηλεκτροπαραγωγή επί του πλοίου, παρά την φορολογική μείωση, δεν είναι πιθανόν αυτή η φορολογική μείωση για την ηλεκτροδότηση από την ξηρά να στρεβλώσει σημαντικά τον ανταγωνισμό μεταξύ λιμένων, παρακινώντας τα πλοία να αλλάξουν πορεία ανάλογα με τη διαθεσιμότητα αυτής της επιλογής.

Τέλος, μπορεί να προστεθεί ότι το χρονοδιάγραμμα για το οποίο προτείνεται να επιτραπεί η εφαρμογή μειωμένου φορολογικού συντελεστή είναι αρκετά μικρό ώστε είναι απίθανο να αλλάξει η ανάλυση που διενεργήθηκε στις δύο προηγούμενες παραγράφους πριν από την ημερομηνία λήξης.

Περίοδος εφαρμογής του μέτρου και ανάπτυξη του πλαισίου της ΕΕ για τη φορολόγηση της ενέργειας

Καταρχήν, η περίοδος εφαρμογής της παρέκκλισης πρέπει να είναι αρκετά μεγάλη ώστε να μην αποθαρρυνθούν οι φορείς εκμετάλλευσης των λιμένων από την πραγματοποίηση των αναγκαίων επενδύσεων. Ο στόχος αυτός πρέπει, ωστόσο, να συμβιβάζεται με την ανάγκη να μην υπονομευτούν οι μελλοντικές εξελίξεις του υφιστάμενου νομικού πλαισίου. Σχετικά με αυτό σημειώνεται ότι η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος την πιθανότητα αναθεώρησης της οδηγίας 2003/96/ΕΚ για την καλύτερη εναρμόνισή της με τους στόχους της ενεργειακής και της περιβαλλοντικής πολιτικής και ειδικότερα, με τους στόχους που αφορούν τις κλιματικές μεταβολές, για την περίοδο μετά το 2013. Με αντίστοιχη πρόταση θα ρυθμίζεται επίσης το θέμα της φορολογικής μεταχείρισης της ηλεκτροδότησης από την ξηρά. Υπό τις περιστάσεις αυτές κρίνεται σκόπιμο να χορηγηθεί η αιτούμενη έγκριση για περίοδο τριών ετών, υπό την επιφύλαξη όμως ότι οι γενικές διατάξεις επί του θέματος θα αρχίσουν να ισχύουν πριν από την εν λόγω προβλεπόμενη ημερομηνία λήξης.

4. Κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις

Με βάση τη σχετική συναλλαγματική ισοτιμία της 1ης Οκτωβρίου 2010, όπως δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης[9], ο φορολογικός συντελεστής 0,5 öre/kWh που προβλέπεται από τις σουηδικές αρχές είναι σύμφωνος με το κατώτατο επίπεδο φορολογίας, σύμφωνα με το άρθρο 10 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ Το μέτρο εμπίπτει επομένως στον λεγόμενο γενικό κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 800/2008)[10] και, κατά συνέπεια, απαλλάσσεται από την υποχρέωση προηγούμενης κοινοποίησης.

5. Αποτελέσματα των διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη και εκτίμηση επιπτώσεων

Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Η παρούσα πρόταση βασίζεται σε αίτημα της Σουηδίας και αφορά μόνο το εν λόγω κράτος μέλος.

Συγκέντρωση και χρήση εμπειρογνωμοσύνης

Δεν υπήρξε ανάγκη προσφυγής σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.

Εκτίμηση επιπτώσεων

Η παρούσα πρόταση αφορά τη χορήγηση έγκρισης σε μεμονωμένο κράτος μέλος κατόπιν αιτήματός του.

6. Νομικά στοιχεια της προτασης

Σκοπός της πρότασης είναι να επιτραπεί στη Σουηδία να παρεκκλίνει από τις γενικές διατάξεις της οδηγίας 2003/96/ΕΚ του Συμβουλίου και να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή φόρου ηλεκτρικής ενέργειας 0,5 öre/kWh στον ηλεκτρισμό που παρέχεται απευθείας σε ελλιμενισμένα πλοία.

Νομική βάση

Το άρθρο 19 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ του Συμβουλίου.

Αρχή της επικουρικότητας

Ο τομέας της έμμεσης φορολογίας που καλύπτεται από το άρθρο 113 της ΣΛΕΕ δεν υπάγεται από μόνος του στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 3 της ΣΛΕΕ.

Εντούτοις, η άσκηση των αρμοδιοτήτων από τα κράτη μέλη στον συγκεκριμένο τομέα υπάγεται σε αυστηρές ρυθμίσεις και οριοθετείται σύμφωνα με την ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία. Δυνάμει του άρθρου 19 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ, μόνο το Συμβούλιο μπορεί να επιτρέψει σε ένα κράτος μέλος να θεσπίσει περαιτέρω απαλλαγές ή μειώσεις κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης. Τα κράτη μέλη δεν δύνανται να υποκαταστήσουν το Συμβούλιο.

Ως εκ τούτου, η πρόταση τηρεί την αρχή της επικουρικότητας.

Αρχή της αναλογικότητας

Η πρόταση τηρεί την αρχή της αναλογικότητας. Η φορολογική μείωση δεν υπερβαίνει το επίπεδο που είναι αναγκαίο για την επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου (βλ. λόγους που αναπτύσσονται ανωτέρω στο σημείο Εσωτερική αγορά και θεμιτός ανταγωνισμός).

Επιλογή μέσων

Προτεινόμενο(α) μέσο(α): Εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.

Το άρθρο 19 της οδηγίας 2003/96 προβλέπει μόνο αυτό το είδος μέτρου.

7. Δημοσιονομικές επιπτωσεισ

Το μέτρο δεν συνεπάγεται ούτε οικονομική ούτε διοικητική επιβάρυνση για την Ένωση. Η πρόταση της Επιτροπής δεν έχει καμία επίπτωση στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

2011/0067 (NLE)

Πρόταση

EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

με την οποία επιτρέπεται στη Σουηδία να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή φόρου ηλεκτρικής ενέργειας στην ηλεκτρική παροχή απευθείας σε ελλιμενισμένα πλοία («ηλεκτροδότηση από την ξηρά») σύμφωνα με το άρθρο 19 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/96/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων και της ηλεκτρικής ενέργειας[11], και ιδίως το άρθρο 19,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Με επιστολή της 4ης Μαΐου 2010, η Σουηδία ζήτησε την άδεια να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή φόρου στην ηλεκτρική ενέργεια που παρέχεται σε ελλιμενισμένα πλοία («ηλεκτροδότηση από την ξηρά») σύμφωνα με το άρθρο 19 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ.

2. Με τη μείωση της φορολογίας που προτίθεται να εφαρμόσει, η Σουηδία επιδιώκει να προωθήσει την ευρύτερη χρήση της ηλεκτρικής παροχής από την ξηρά, με την οποία τα ελλιμενισμένα πλοία μπορούν να ικανοποιούν τις ενεργειακές τους ανάγκες με τρόπο λιγότερο επιζήμιο για το περιβάλλον, σε σχέση με τη χρήση καυσίμων πλοίων επ’αυτών.

3. Στον βαθμό που με την ηλεκτροδότηση από την ξηρά αποφεύγεται η εκπομπή ατμοσφαιρικών ρύπων την οποία συνεπάγεται η χρήση καυσίμων πλοίων επί των ελλιμενισμένων σκαφών, αυτό συμβάλλει στη βελτίωση του τοπικού ατμοσφαιρικού αέρα σε πόλεις-λιμάνια. Σύμφωνα με τους ειδικούς όρους της δομής ηλεκτροπαραγωγής στη συγκεκριμένη περιφέρεια, δηλαδή στη σκανδιναβική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας συμπεριλαμβανομένης της Σουηδίας, της Δανίας, της Φινλανδίας και της Νορβηγίας, με τη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας από το χερσαίο δίκτυο αντί της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από την χρήση καυσίμων πλοίων επί του σκάφους αναμένεται να αποφευχθούν περαιτέρω εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Συνεπώς αναμένεται ότι το μέτρο θα συμβάλει στην υλοποίηση των στόχων πολιτικής της ΕΕ για το περιβάλλον, την υγεία και το κλίμα.

4. Η χορήγηση άδειας στη Σουηδία να εφαρμόσει μειωμένο φορολογικό συντελεστή στην ηλεκτροδότηση από την ξηρά παραμένει εντός των πλαισίων του αναγκαίου για την επίτευξη του παραπάνω στόχου, δεδομένου ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η ηλεκτροπαραγωγή επί του σκάφους θα εξακολουθήσει να αποτελεί την πλέον ανταγωνιστική εναλλακτική λύση. Για τον ίδιο λόγο, και επειδή σήμερα είναι σχετικά χαμηλός ο βαθμός διείσδυσης της τεχνολογίας στην αγορά, δεν υπάρχουν πιθανότητες να προκληθούν σημαντικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού κατά τη διάρκεια εφαρμογής του μέτρου, και συνεπώς το μέτρο αυτό δεν θα επηρεάσει αρνητικά την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

5. Από το άρθρο 19 παράγραφος 2 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ προκύπτει ότι κάθε έγκριση που χορηγείται σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη πρέπει να υπόκειται σε αυστηρούς χρονικούς περιορισμούς. Επειδή απαιτείται επαρκής χρόνος για να μην αποθαρρυνθούν οι φορείς εκμετάλλευσης των λιμένων να προβούν στις αναγκαίες επενδύσεις, και επειδή πρέπει να μην υπονομευθεί η μελλοντική ανάπτυξη του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, είναι σκόπιμο να χορηγηθεί η αιτούμενη άδεια για περίοδο τριών ετών, αλλά με την επιφύλαξη ότι οι σχετικές γενικές διατάξεις θα αρχίσουν να ισχύουν πριν από την εν λόγω προβλεπόμενη λήξη της προθεσμίας,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η Σουηδία εξουσιοδοτείται να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή φόρου ηλεκτρικής ενέργειας στην ηλεκτρική παροχή απευθείας σε ελλιμενισμένα πλοία, εκτός από τα ιδιωτικά σκάφη αναψυχής, υπό τον όρο ότι τηρούνται τα ελάχιστα επίπεδα φορολογίας, σύμφωνα με το άρθρο 10 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παύει να ισχύει μετά την παρέλευση τριετίας.

Ωστόσο, εάν το Συμβούλιο, ενεργώντας δυνάμει του άρθρου 113 της ΣΛΕΕ, καθορίσει γενικούς κανόνες περί φορολογικών πλεονεκτημάτων για την ηλεκτροδότηση από την ξηρά, η παρούσα απόφαση παύει να ισχύει την ημέρα κατά την οποία αρχίζουν να εφαρμόζονται οι εν λόγω γενικοί κανόνες.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Σουηδίας.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[1] Οδηγία 2003/96/EΚ του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων και της ηλεκτρικής ενέργειας (ΕΕ L 283 της 31.10.2003, σ. 51).

[2] Σύσταση 2006/339/ΕΚ της Επιτροπής, της 8ης Μαΐου 2006, σχετικά με την προώθηση της ηλεκτροδότησης από την ξηρά πλοίων ελλιμενισμένων σε λιμένες της Κοινότητας (ΕΕ L 125 της 12.5.2006).

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών – Στρατηγικοί στόχοι και συστάσεις πολιτικής της ΕΕ για τις θαλάσσιες μεταφορές μέχρι το 2018, COM (2009) 8 τελικό.

[4] Βλ. υποσημείωση 2 ανωτέρω.

[5] Με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία της 1ης Οκτωβρίου 2010, δηλαδή 9,2183 SEK = 1 €, ΕΕ C 286 της 2.10.2010.

[6] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών – Ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση, της 10.10.2007, COM (2007) 575 τελικό και έγγραφο εργασίας της Επιτροπής – Συνοδευτικό έγγραφο στην Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών – Ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση, της 10.10.2007, SEC (2007) 1278.

[7] Το συνδυασμένο μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της πυρηνικής ενέργειας στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής της Nordpool ήταν το 2008 της τάξης του 86,6%, βλ. http://www.nordpoolspot.com/reports/Production_split/. Ωστόσο, η πυρηνική και η υδροηλεκτρική ενέργεια, που αμφότερες αντιπροσωπεύουν το πλείστο της ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές στην σκανδιναβική αγορά, χρησιμοποιούνται κυρίως ως βασικό φορτίο, ενώ το φορτίο αιχμής είναι κατά μέσο όρο μεγαλύτερης έντασης άνθρακα.

[8] Βλ. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος – Service Contract on Ship Emissions: Assignment, Abatement and Market-based Instruments, Task 2a – Shore-Side Electricity, Αύγουστος 2005, http://ec.europa.eu/environment/air/pdf/task2_shoreside.pdf. Η ανάλυση του κόστους αφορά τους τρεις λιμένες Gothenburg (Σουηδία), Juneau και Long Beach (ΗΠΑ).

[9] Η κατάλληλη συναλλαγματική ισοτιμία για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τους ελάχιστους συντελεστές, βλ. άρθρο 13 παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/96/ΕΚ, βλ. επίσης, υποσημείωση 5 ανωτέρω.

[10] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 800/2008 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2008, για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την κοινή αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης (Γενικός κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορία), ΕΕ L 214 της 9.8.2008.

[11] ΕΕ L 283 της 31.10.2003, σ. 51.