Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98 όσον αφορά την προστασία κοραλλιογενών υφάλων βαθέων υδάτων από τις επιπτώσεις της αλιείας με τράτες σε περιοχή βορειοδυτικώς της Σκωτίας

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η πορεία ενσωμάτωσης των απαιτήσεων προστασίας του περιβάλλοντος στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική επιβάλλει την υιοθέτηση μέτρων για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων που έχουν οι αλιευτικές δραστηριότητες στα θαλάσσια οικοσυστήματα. Η απαίτηση αυτή αναφέρεται ρητά στο άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2371/2002 για τη διατήρηση και βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής.

Πρόσφατες επιστημονικές εκθέσεις έδειξαν ότι ορισμένοι οικότοποι βαθέων υδάτων χρειάζονται να προστατευθούν από βλάβες λόγω μηχανικής εκτριβής από αλιευτικά εργαλεία. Οι οικότοποι αυτοί περιλαμβάνουν εκείνους που σχηματίζονται από συσσωματώματα κοραλλίων βαθέων υδάτων (Lophelia pertusa), όπως εκείνα που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα βορειοδυτικώς της Σκωτίας, γνωστά ως «Υψώματα Ντάργουιν» ("Darwin Mounds").

Οι οικότοποι αυτοί βαθέων υδάτων σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό ελκύουν την προσοχή συζητήσεων σε διεθνείς κύκλους. Για παράδειγμα, η Σύμβαση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του βορειοανατολικού Ατλαντικού ("Σύμβαση OSPAR") συμπεριέλαβε πρόσφατα τους κοραλλιογενείς υφάλους βαθέων υδάτων σε κατάλογο απειλούμενων με εξαφάνιση οικοτόπων. Οι οικότοποι βαθέων υδάτων αποτελούν επίσης αντικείμενο ενασχόλησης στο πλαίσιο της άτυπης συμβουλευτικής διαδικασίας των Ηνωμένων Εθνών για τους ωκεανούς και το δίκαιο της θάλασσας, θεωρούμενοι ως ευπαθείς οικότοποι που απαιτούν ειδική προστασία. Ενώ διάφορα παράλια κράτη ανά τον κόσμο έχουν ήδη λάβει τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δεν το έχει πράξει, παρά την έντονη πίεση από ορισμένους τομείς της κοινής γνώμης και από μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι βαθέων υδάτων, όπως εκείνοι που ανευρίσκονται στα υψώματα Ντάργουιν, περιλαμβάνονται στο παράρτημα I της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας [1] ως φυσικοί οικότοποι κοινοτικού ενδιαφέροντος των οποίων η διατήρηση απαιτεί το χαρακτηρισμό ειδικών περιοχών διατήρησης, με σκοπό την ένταξή τους στο δίκτυο Natura 2000. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εκφράσει επίσημα την πρόθεσή του να χαρακτηρίσει τα υψώματα Ντάργουιν ως ειδική περιοχή διατήρησης, ανταποκρινόμενο στις υποχρεώσεις που υπέχει βάσει της οδηγίας. Θα πρέπει να σημειωθεί όμως ότι η υιοθέτηση της πρότασης αυτής δεν επηρεάζει την ανάγκη για το ΗΒ να συνεχίσει την πορεία που οδηγεί στην ένταξη των υψωμάτων Ντάργουιν στον πίνακα των τόπων Natura 2000.

[1] ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω συλλογισμών και με δεδομένη τη σημασία που πιθανώς να έχει για την επιβίωση των εν λόγω οικοτόπων τυχόν ζημία λόγω εκτριβής από τράτες βυθού, ενδείκνυται η έκδοση απαγόρευσης χρήσης των υπόψη διχτυών στα υψώματα Ντάργουιν, υπό τύπο τροποποίησης του υφισταμένου κανονισμού περί τεχνικών μέτρων (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 850/98).

Από την άλλη πλευρά και επειδή η ζημία αυτή πιθανώς να μην είναι αναστρέψιμη ή να διορθώνεται δυσχερέστατα, η Επιτροπή προχωρεί στη θέσπιση κανονισμού που διατάσσει παρόμοια απαγόρευση υπό τύπο επείγοντος μέτρου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2371/2002.

Ενώ τα οφέλη από το μέτρο αυτό για το περιβάλλον θα είναι σπουδαία, ο αλιευτικός κλάδος δεν θα υποστεί μείζονες συνέπειες, επειδή θα υπάρχει δυνατότητα να συνεχίσει να αλιεύει με τράτες βενθοπελαγικών ειδών εκτός του σχετικώς μικρού τμήματος των αλιευτικών πεδίων που αφορούν τα υψώματα Ντάργουιν, ή εντός της προστατευόμενης περιοχής χρησιμοποιώντας συρόμενα δίχτυα που δεν έρχονται σε επαφή με το βυθό, όπως τράτες πελαγικών ειδών και παραγάδια, γρι-γρι και άλλα σταθερά εργαλεία.

2003/0201 (CNS)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98 όσον αφορά την προστασία κοραλλιογενών υφάλων βαθέων υδάτων από τις επιπτώσεις της αλιείας με τράτες σε περιοχή βορειοδυτικώς της Σκωτίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 37,

την πρόταση της Επιτροπής [2],

[2] ΕΕ [...], [...], σ. [...].

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [3],

[3] ΕΕ [...], [...], σ. [...].

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2371/2002 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2002, για τη διατήρηση και βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής [4] ορίζει ότι η Κοινή Αλιευτική Πολιτική θα εφαρμόζει την προληπτική προσέγγιση λαμβάνοντας μέτρα για την ελαχιστοποίηση της επίπτωσης των αλιευτικών δραστηριοτήτων στα θαλάσσια οικοσυστήματα.

[4] ΕΕ L 358 της 31.12.2002, σ. 59.

(2) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 850/98 του Συμβουλίου της 30ής Μαρτίου 1998 για τη διατήρηση των αλιευτικών πόρων μέσω τεχνικών μέτρων προστασίας των νεαρών θαλάσσιων οργανισμών [5] επιβάλλει περιορισμούς στη χρήση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων βενθοπελαγικών ειδών.

[5] ΕΕ L 125 της 27.4.1998, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 973/2001 (ΕΕ L 137 της 19.5.2001, σ. 1).

(3) Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές εκθέσεις, και ιδίως εκθέσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση της Θάλασσας, βρέθηκαν και χαρτογραφήθηκαν συσσωματώματα από κοράλλια βαθέων υδάτων (Lophelia pertusa) σε περιοχή βορειοδυτικώς της Σκωτίας, που εμπίπτει στην δικαιοδοσία του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα συσσωματώματα αυτά, που είναι γνωστά ως «Υψώματα Ντάργουιν» ("Darwin Mounds"), φαίνεται πως είναι σε καλά διατηρημένη κατάσταση αλλά φέρουν σημάδια που δείχνουν ότι έχουν υποστεί ζημίες από αλιευτικές δραστηριότητες με τράτες βυθού.

(4) Οι επιστημονικές εκθέσεις δείχνουν πως ο τύπος αυτός συσσωματωμάτων συνιστά οικότοπους που φιλοξενούν σημαντικές και πολυποίκιλες βιολογικές κοινότητες. Οι οικότοποι θεωρούνται κατά τις συζητήσεις από τους σχετικούς κύκλους ως χρήζοντες προστασίας κατά προτεραιότητα. Ειδικότερα η Σύμβαση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του βορειοανατολικού Ατλαντικού ("Σύμβαση OSPAR") συμπεριέλαβε πρόσφατα τους κοραλλιογενείς υφάλους βαθέων υδάτων σε κατάλογο απειλούμενων με εξαφάνιση οικοτόπων.

(5) Η οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας περιλαμβάνει τους υφάλους στους φυσικούς οικότοπους κοινοτικού ενδιαφέροντος, των οποίων η διατήρηση απαιτεί τον προσδιορισμό ειδικών περιοχών διατήρησης [6]. Το Ηνωμένο Βασίλειο εξέφρασε επίσημα την πρόθεσή του να ορίσει τα Υψώματα Ντάργουιν ως ειδική περιοχή διατήρησης με στόχο την προστασία του τύπου αυτού οικότοπου, ανταποκρινόμενο έτσι τις υποχρεώσεις του στα πλαίσια της οδηγίας.

[6] ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 97/62/ΕΚ (ΕΕ L 305 της 8.11.1997, σ. 42).

(6) Σύμφωνα με τις επιστημονικές ενδείξεις, είναι είτε αδύνατη είτε δυσχερέστατη και αργή η αποκατάσταση από ζημίες τις οποίες προξενούν σε κοράλλια συρόμενα δίχτυα βυθού. Ως εκ τούτου ενδείκνυται να απαγορευθεί η χρήση τρατών βυθού ή παρομοίων διχτυών στην περιοχή που περιβάλλει τα Υψώματα Ντάργουιν.

(7) Θα πρέπει επομένως να τροποποιηθεί ανάλογα ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 850/98,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στο άρθρο 30 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 4:

"4. Απαγορεύεται η χρήση τρατών βενθοπελαγικών ειδών ή παρόμοιων συρόμενων διχτύων από πλοία που αναπτύσσουν δραστηριότητα σε επαφή με τον θαλάσσιο βυθό στην περιοχή που οριοθετείται από γραμμή συνδέουσα τις κατωτέρω συντεταγμένες:

Γεωγραφικό πλάτος 59° 54' Β γεωγραφικό μήκος 7° 39' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 59° 54' Β γεωγραφικό μήκος 6° 47' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 59° 37' Β γεωγραφικό μήκος 6° 47' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 59° 37' Β γεωγραφικό μήκος 7° 39' Δ."

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την έβδομη ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος