EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 75/15

Τελική έκθεση του συμβούλου ακροάσεων σχετικά με τη διαδικασία στην υπόθεση COMP/E-1/38.823 — Ανελκυστήρες και κυλιόμενες κλίμακες

(σύμφωνα με τα άρθρα 15 και 16 της απόφασης 2001/462/EΚ, ΕΚΑΧ της Επιτροπής, της 23ης Μαΐου 2001, σχετικά με τα καθήκοντα του συμβούλου ακροάσεων σε ορισμένες διαδικασίες ανταγωνισμού — ΕΕ L 162 της 19.6.2001, σ. 21)

(2008/C 75/08)

Το σχέδιο απόφασης οδηγεί στις ακόλουθες παρατηρήσεις:

Περίληψη της υπόθεσης

Η παρούσα υπόθεση κινήθηκε κατόπιν πληροφοριών που διαβιβάστηκαν το θέρος του 2003 από πληροφοριοδότη τον οποίο προσέγγισε η Επιτροπή με πληροφορίες σχετικά με την ύπαρξη δραστηριοτήτων σύμπραξης μεταξύ των τεσσάρων μεγαλύτερων κατασκευαστών ανελκυστήρων και κυλιόμενων κλιμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αρχή γενομένης τον Ιανουάριο του 2004, διενεργήθηκε σειρά επιτόπιων ελέγχων δυνάμει του άρθρου 14 παράγραφος 3 του κανονισμού 17 σε ορισμένες χώρες οι οποίες περιελάμβαναν αρχικά το Βέλγιο και τη Γερμανία και στη συνέχεια το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες. Οι έλεγχοι αυτοί και ο μεγάλος αριθμός αιτήσεων στο πλαίσιο της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη μη επιβολή και τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων εξασφάλισαν στην Επιτροπή αποδεικτικά στοιχεία για παραβάσεις του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ μέσω συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών, τα πραγματικά περιστατικά των οποίων όπως εκτίθενται στην κοινοποίηση των αιτιάσεων δεν αμφισβητούνται καθεαυτά από τους αποδέκτες του σχεδίου απόφασης.

Κίνηση της διαδικασίας, πρόσβαση στον φάκελο, παραίτηση από το δικαίωμα ακρόασης

Στις 7 Οκτωβρίου 2005, η Επιτροπή απηύθυνε κοινοποίηση αιτιάσεων στις ακόλουθες επιχειρήσεις: KONE Belgium SA, KONE GmbH, KONE Luxembourg SARL, KONE BV Liften en Roltrappen, KONE Corporation (στο εξής από κοινού «KONE»), NV OTIS SA, Otis GmbH & Co. OHG, General Technic-Otis SARL, General Technic SARL, Otis BV, Otis Elevator Company (στο εξής από κοινού «OTIS»), Schindler SA/NV, Schindler Deutschland Holding GmbH, Schindler SARL, Schindler Liften BV, Schindler Holding Ltd (στο εξής από κοινού «Schindler»), ThyssenKrupp Liften Ascenseurs NV/SA, ThyssenKrupp Aufzüge GmbH, ThyssenKrupp Fahrtreppen GmbH, ThyssenKrupp Ascenseurs Luxembourg SARL, ThyssenKrupp Liften BV, ThyssenKrupp Elevator AG and ThyssenKrupp AG (στο εξής από κοινού «ThyssenKrupp»), Mitsubishi Elevator Europe BV, United Technologies Corporation και σε δύο άλλες επιχειρήσεις.

Στις επιχειρήσεις χορηγήθηκε πρόσβαση στον φάκελο της έρευνας της Επιτροπής μέσω αντιγράφων σε DVD. Πρόσβαση σε έγγραφα σχετικά με τις προφορικές δηλώσεις που υπέβαλαν οι αιτούντες επιείκεια χορηγήθηκε στα γραφεία της Επιτροπής.

Όλες οι εταιρείες προς τις οποίες απευθύνθηκε η κοινοποίηση αιτιάσεων υπέβαλαν γραπτές παρατηρήσεις ως απάντηση στις αντιρρήσεις που διατύπωσε η Επιτροπή.

Κανείς από τους αποδέκτες της κοινοποίησης αιτιάσεων δεν ζήτησε ακρόαση και, συνεπώς, δεν πραγματοποιήθηκε ακρόαση στην παρούσα υπόθεση.

Τα κυριότερα διαδικαστικά ζητήματα που τέθηκαν από τα μέρη

Στη διάρκεια της διαδικασίας που οδήγησε στο παρόν σχέδιο απόφασης, τέθηκαν διάφορα διαδικαστικά ζητήματα, ειδικότερα τα ακόλουθα:

— Η προθεσμία απάντησης στην κοινοποίηση αιτιάσεων Οι περισσότεροι από τους αποδέκτες της κοινοποίησης αιτιάσεων ζήτησαν παράταση της προθεσμίας (δύο μήνες από την ημερομηνία παραλαβής και πρόσβασης στο DVD του φακέλου της υπόθεσης) για να απαντήσουν στην κοινοποίηση αιτιάσεων. Καθόρισα νέες προθεσμίες για τις οικείες εταιρείες μεταξύ 21ης και 27ης Φεβρουαρίου 2006, αναλόγως του σκεπτικού που διέπει τα επιμέρους αιτήματά τους.

— Κατάρτιση ενιαίας κοινοποίησης αιτιάσεων και οργάνωση του φακέλου της Επιτροπής Η αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής αποφάσισε να αποστείλει σε όλες τις εμπλεκόμενες στην υπόθεση εταιρείες ενιαία κοινοποίηση αιτιάσεων η οποία περιείχε κεφάλαια για όλες τις χώρες τις οποίες κάλυπτε η έρευνα, ασχέτως εάν η εκάστοτε εταιρεία συμμετείχε σε όλες τις χώρες ή σε όλες τις πρακτικές. Επίσης, η Επιτροπή αποφάσισε να χορηγήσει σε όλους του αποδέκτες της κοινοποίησης αιτιάσεων πρόσβαση στον φάκελο όσον αφορά το σύνολο των χωρών ή πρακτικών (πλην του επιχειρηματικού απορρήτου και άλλων εμπιστευτικών πληροφοριών). Τα μέρη είχαν τη δυνατότητα να εκφράσουν τις απόψεις τους στον σύμβουλο ακροάσεων πριν τους δοθεί πρόσβαση σε αυτήν τη βάση. Οι United Technologies Corporation, Schindler, OTIS και ThyssenKrupp ισχυρίστηκαν ότι η Επιτροπή όφειλε να έχει αποστείλει χωριστές κοινοποιήσεις αιτιάσεων στους αποδέκτες αναλόγως της εμπλοκής τους στις διάφορες εθνικές συμπράξεις και να έχει οργανώσει τον φάκελο διαφορετικά, δεδομένου ότι η Επιτροπή είχε εικάσει την ύπαρξη χωριστών εθνικών παραβάσεων και όχι την ύπαρξη μιας πανευρωπαϊκής σύμπραξης. Υποστήριξαν ότι εταιρείες οι οποίες απλώς κατηγορούνταν ότι συμμετείχαν στην παράβαση σε μία χώρα θα έπρεπε να έχουν πρόσβαση μόνο στα έγγραφα του φακέλου που αφορούσαν τη χώρα αυτή. Επίσης, υποστήριξαν ότι οι αποδέκτες της κοινοποίησης αιτιάσεων που συμμετείχαν στη σύμπραξη σε άλλη χώρα δεν είχαν έννομο συμφέρον να λάβουν γνώση όλων των εγγράφων του φακέλου της Επιτροπής. Άλλα μέρη διατύπωσαν την αντίθετη άποψη. Απάντησα ότι, κατά την άποψή μου, η αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής διαθέτει κάποιο περιθώριο διακριτικής ευχέρειας όσον αφορά την απόφασή της να ερευνήσει από κοινού παραβάσεις τις οποίες κρίνει συναφείς. Ενημέρωσα τα μέρη ότι εάν υπήρχαν αντικειμενικοί λόγοι που είχαν οδηγήσει την αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής να σχηματίσει την άποψη ότι η ολοκληρωμένη και εμπεριστατωμένη εξέταση της υπό έρευνα αντιανταγωνιστικής συμπεριφοράς απαιτεί ταυτόχρονη διερεύνηση σε διαφορετικές γεωγραφικές αγορές, ήμουν διατεθειμένη να αποδεχθώ αυτή τη διαπίστωση. Έξέτασα προσεκτικά τον τρόπο με τον οποίο διενεργήθηκε η έρευνα, τη φύση των εικαζόμενων παραβάσεων και τις εμπλεκόμενες εταιρείες και κατέληξα ότι επαρκείς λόγοι συγκλίνουν στην άποψη ότι οι εικαζόμενες παραβάσεις στις οικείες διαφορετικές αγορές συνδέονταν επαρκώς ώστε να αποτελέσουν αντικείμενο κοινής έρευνας. Ειδικότερα, λόγω της ιδιομορφίας της κατάστασης, έκρινα ότι η αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής ενήργησε με τον ενδεδειγμένο τρόπο εμμένοντας στη διενέργεια κοινής έρευνας αφού κατέληξε στο προσωρινό συμπέρασμα ότι οι οικείες παραβάσεις ήταν τέσσερις χωριστές εθνικές συμπράξεις. Όσον αφορά την πρόσβαση στον φάκελο, εκτιμώ ότι η κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού και η νομολογία των κοινοτικών δικαστηρίων διασφαλίζουν επαρκώς την προστασία των ευαίσθητων δεδομένων των εταιρειών και διαβεβαίωσα τις εταιρείες ότι θα παρέχεται ειδική προστασία, καθ'όλη τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας, σε οποιοδήποτε πληροφοριακό στοιχείο η γνωστοποίηση του οποίου θα μπορούσε, βάσει των ισχυρισμών τους, να προκαλέσει σημαντική και σοβαρή ζημία. Η αρχή αυτή τηρήθηκε στην παρούσα υπόθεση.

— Πρόσβαση σε συμπληρωματικά έγγραφα Η KONE ζήτησε πρόσβαση σε συμπληρωματικά έγγραφα, περιλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, μιας περιεκτικότερης περίληψης των στοιχείων που υπέβαλε στην Επιτροπή ο πληροφοριοδότης και τα οποία κίνησαν τους πρώτους ελέγχους, καθώς και ένα εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής σχετικά με την προετοιμασία των ελέγχων στη Γερμανία. Τα έγγραφα αυτά ζητήθηκαν για να αποδειχθεί ότι θα πρέπει να χορηγηθεί στην εταιρεία πλήρης απαλλαγή βάσει της ανακοίνωσης της Επιτροπής περί επιείκειας. Όσον αφορά τα στοιχεία που υπέβαλε ο πληροφοριοδότης, η Επιτροπή υποχρεούται να προστατεύει την ταυτότητα των πληροφοριοδοτών της έναντι του κινδύνου αντιποίνων (1). Ειδικότερα, όταν διενεργείται έρευνα σε ισχυρές εταιρείες για εικαζόμενες παραβάσεις της νομοθεσίας ανταγωνισμού, η Επιτροπή έχει καθήκον να προστατεύει τους καταγγέλλοντες από τις βίαιες αντιδράσεις που ενδεχομένως θα συνόδευαν την αποκάλυψη της ταυτότητάς τους. Επίσης, αν και ξεχώρισα ορισμένα ακόμη αποσπάσματα τα οποία κατά τη γνώμη μου θα μπορούσαν να γνωστοποιηθούν στην KONE χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ανωνυμία του πληροφοριοδότη, και τα οποία στη συνέχεια τέθηκαν στη διάθεση της εταιρείας, προσυπέγραψα την απόφαση την οποία έλαβε η αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής να μη χορηγήσει πρόσβαση στα στοιχεία που υπέβαλε ο καταγγέλλων στην παρούσα υπόθεση. Όσον αφορά το αίτημα για κοινοποίηση εσωτερικών εγγράφων, σύμφωνα με τη νομολογία και την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την πρόσβαση στον φάκελο, τα εσωτερικά έγγραφα της Επιτροπής είναι κατ' αρχήν μη προσπελάσιμα. Έκρινα ότι ο ισχυρισμός μιας εταιρείας ότι τα εσωτερικά έγγραφα θα ήταν ενδεχομένως χρήσιμα στην προετοιμασία της υπεράσπισής της δεν αρκεί για να δημιουργήσει στην Επιτροπή την υποχρέωση να καταστήσει τα εν λόγω έγγραφα προσπελάσιμα. Στην αντίθετη περίπτωση, θα αντιστρεφόταν ο κανόνας της μη προσπελασιμότητας παρόμοιων εσωτερικών πληροφοριακών στοιχείων και θα υπονομευόταν σοβαρά το έννομο συμφέρον τήρησης του απορρήτου των εσωτερικών διαβουλεύσεων της Επιτροπής. Εκτιμώ ότι εναπόκειται στις υπηρεσίες της Επιτροπής να πιστοποιήσουν οι ίδιες και, κατόπιν υποβολής τεκμηριωμένης αίτησης, στον σύμβουλο ακροάσεων να διασταυρώσει, κατά πόσο τα εσωτερικά έγγραφα της Επιτροπής περιέχουν συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία τα οποία θα ήταν ενδεχομένως αναγκαία για την υπεράσπιση ενός μέρους. Κατόπιν πιστοποίησης, έκρινα ότι αυτό δεν ίσχυε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ως εκ τούτου, δεν χορηγήθηκε πρόσβαση.

Tο σχέδιο απόφασης

Στο σχέδιο απόφασης, οι αντιρρήσεις κατά δύο επιχειρήσεων εγκαταλείφθηκαν. Όσον αφορά τους λοιπούς αποδέκτες της κοινοποίησης αιτιάσεων, διορθώθηκαν ορισμένα μικρά λάθη υπολογισμού χωρίς, ωστόσο, να μεταβληθούν οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης της παράβασης (εκτός από την περίπτωση της OTIS στη σύμπραξη των Κάτω Χωρών όπου ορίστηκε μεταγενέστερη ημερομηνία έναρξης).

Το σχέδιο απόφασης το οποίο υποβλήθηκε στην Επιτροπή περιλαμβάνει μόνο αντιρρήσεις για τις οποίες τα μέρη είχαν τη δυνατότητα να διατυπώσουν τις απόψεις τους.

Με βάση τα ανωτέρω, θεωρώ ότι, στην παρούσα υπόθεση, έγιναν σεβαστά τα δικαιώματα των μερών να ακουστούν οι απόψεις τους.

Βρυξέλλες, 12 Φεβρουαρίου 2007. Karen WILLIAMS

(1) Απόφαση του Δικαστηρίου, της 7ης Νοεμβρίου 1985, στην υπόθεση 145/83, Stanley George Adams κατά Επιτροπής, Συλλ. 1985, σ. 3539 και παράγραφος 19 της ανακοίνωσης της Επιτροπής, της 13ης Δεκεμβρίου 2005, σχετικά με τους κανόνες πρόσβασης στον φάκελο της Επιτροπής.