[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 30.4.2007

SEC(2007) 547

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Παράρτημα της ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ σχετικά με

την ενδιάμεση επανεξέταση του έκτου κοινοτικού προγράμματος δράσης για το περιβάλλον ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ {COM(2007) 225 τελικό}{SEC(2007) 546}

Περίληψη

Η παρούσα εκτίμηση του αντίκτυπου συνοδεύει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την «ενδιάμεση επανεξέταση» του 6ου Κοινοτικού Προγράμματος Δράσης για το Περιβάλλον («6ο ΠΔΠ»).

Το 6ο ΠΔΠ – το οποίο καλύπτει μία 10ετία – αποτελεί, από το 2002, το πολιτικό πλαίσιο για την περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ. Στο διάστημα που μεσολάβησε από τη δρομολόγησή του, έχουν αναληφθεί διάφορες δράσεις και άρχισε η εφαρμογή του. Ωστόσο, είναι μάλλον νωρίς για να γίνουν αντιληπτά τα αποτελέσματα των περισσοτέρων μέτρων, δεδομένου ότι οι αλλαγές που προκαλούν στο περιβάλλον τα εφαρμοζόμενα μέτρα τείνουν να εμφανίζονται με αργό ρυθμό: αυτό είναι σύμφυτο με την περιβαλλοντική πολιτική.

Η ενδιάμεση επανεξέταση του 6ου ΠΔΠ έχει δύο στόχους: (i) να εξασφαλίσει ότι στο διάστημα που υπολείπεται μέχρι την λήξη του προγράμματος (το 2012) θα υπάρχει ένα κοινοτικό πλαίσιο δράσης για να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες προκλήσεις και προτεραιότητες και (ii) να εξασφαλίσει ότι στο διάστημα αυτό, θα αναληφθούν – βάσει του κοινοτικού πλαισίου δράσης – πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων με τον αποτελεσματικότερο και αποδοτικότερο τρόπο, σε συμφωνία με τις πολιτικές και στρατηγικές της ΕΕ, όπως την ανανεωμένη στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη και την πολιτική της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας.

Στο πλαίσιο της εκτίμησης του αντίκτυπου, αξιολογήθηκαν τρεις βασικοί άξονες πολιτικής για την ενδιάμεση επανεξέταση του 6ου ΠΔΠ. Πρώτον, η κατάσταση του περιβάλλοντος. Δεύτερον, το πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να διαμορφωθεί η περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ. Τρίτον, ο προσδιορισμός των βαθύτερων προβλημάτων που ανέδειξε η μέχρι τούδε αξιολόγηση της προόδου.

Από την αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης του περιβάλλοντος προκύπτει ότι οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αυξάνονται και ότι τα καιρικά φαινόμενα που συνεπάγεται η αλλαγή του κλίματος έχουν σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο. Η απώλεια βιοποικιλότητας συνεχίζεται με ανησυχητικό ρυθμό. Η ατμοσφαιρική ρύπανση βλάπτει την υγεία εκατοντάδων χιλιάδων ευρωπαίων κάθε χρόνο. Η υποβάθμιση του εδάφους επιταχύνεται ανά την ΕΕ και έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, στα οικοσυστήματα και στην αλλαγή του κλίματος – καθώς και στο οικονομικό δυναμικό και την ποιότητα ζωής. Οι σημερινοί τρόποι παραγωγής και κατανάλωσης στην ΕΕ δεν είναι γενικά αειφόροι. Οι φυσικοί πόροι καταναλώνονται ταχύτερα απ’ ό,τι ανανεώνονται. Η ΕΕ απέχει πολύ από την επίτευξη του στόχου της που συνίσταται στην αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από τις αρνητικές επιπτώσεις της χρήσης των πλουτοπαραγωγικών πόρων: εάν διατηρηθούν οι σημερινοί τρόποι χρήσης των πόρων αυτών, η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και η μη αειφόρος εξάντληση των φυσικών πόρων θα συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό.

Το πολιτικό πλαίσιο για την κοινοτική δράση στον τομέα του περιβάλλοντος καθορίζεται – μεταξύ άλλων – από τη στρατηγική της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη, τη στρατηγική της Λισσαβώνας και την πολιτική της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Το 6ο ΠΔΠ αποτελεί τη βάση της περιβαλλοντικής διάστασης της κοινοτικής στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη, η δε στρατηγική της Λισσαβώνας συμβάλλει ουσιαστικά στην επίτευξη του υπέρτατου στόχου της αειφόρου ανάπτυξης, εστιαζόμενη κατά κύριο λόγο σε δράσεις και μέτρα που αποσκοπούν στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας, την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και την δημιουργία περισσότερων θέσεων απασχόλησης. Σύμφωνα με την στρατηγική της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη, «τα μέτρα που προτείνονται και θεσπίζονται υπέρ του περιβάλλοντος θα πρέπει να συνάδουν προς τους γενικούς στόχους των οικονομικών και κοινωνικών πτυχών της αειφόρου ανάπτυξης και αντιστρόφως». Το 2005, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Βελτίωση της νομοθεσίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση», η οποία βασίζεται στην πρωτοβουλία που ανέλαβε η Επιτροπή το 2002 για τη βελτίωση της νομοθεσίας και «ενισχύει τον τρόπο με τον οποίο η καλύτερη νομοθεσία συμβάλλει στην ανάπτυξη και την απασχόληση, εξακολουθώντας να συνυπολογίζει τους κοινωνικούς και τους περιβαλλοντικούς στόχους, καθώς και τα οφέλη για τους πολίτες και την δημόσια διοίκηση σε επίπεδο καλύτερης διακυβέρνησης».

Στις 18 Δεκεμβρίου 2006, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την περίοδο 2007 έως 2013. Με το πρόγραμμα αυτό, θα διεξαχθεί έρευνα που θα είναι πολύτιμη για τους τομείς που καλύπτει το 6ο ΠΔΠ, όπως την αλλαγή του κλίματος, την αειφόρο διαχείριση των φυσικών και ανθρωπογενών πόρων, την βιοποικιλότητα και τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες.

Μολονότι έχει παρέλθει μία τετραετία από την έγκριση του 6ου ΠΔΠ, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να επιτευχθούν σημαντικά αποτελέσματα από τα μέτρα που θεσπίστηκαν βάσει του προγράμματος αυτού. Η εκτίμηση του αντίκτυπου καταδεικνύει την ύπαρξη τριών συγκεκριμένων προβλημάτων ανεπάρκειας, ικανών να παρεμποδίσουν, κατά την επόμενη περίοδο, την αποτελεσματική και αποδοτική πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων του 6ου ΠΔΠ, τα οποία αφορούν:

- την ολοκλήρωση των πολιτικών·

- την τρέχουσα εφαρμογή και

- τη διεθνή συνεργασία.

Η εκτίμηση του αντίκτυπου επισημαίνει τρεις εναλλακτικές επιλογές για την ενδιάμεση επανεξέταση του 6ου ΠΔΠ, οι οποίες έχουν ως εξής:

- διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή θα διατηρήσει το 6ο ΠΔΠ ως πλαίσιο για τη χάραξη περιβαλλοντικής πολιτικής μέχρι το 2012. Δεν θα απαιτηθεί τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας. Κατά την εναπομένουσα περίοδο ισχύος του 6ου ΠΔΠ, η Επιτροπή θα παρουσιάσει πρωτοβουλίες για την περαιτέρω εφαρμογή του προγράμματος, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν, επί παραδείγματι, μέτρα για την εφαρμογή των επτά θεματικών στρατηγικών, την εκπλήρωση των διεθνών δεσμεύσεων που ανελήφθησαν στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του Κυότο, την υλοποίηση της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τη βιοποικιλότητα, την επανεξέταση του νομοθετικού πλαισίου για τις βιομηχανικές εκπομπές, τη θέση σε εφαρμογή του κανονισμού REACH (για τα χημικά προϊόντα) και την αναθεώρηση της οδηγίας για την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (IPPC)·

- διατήρηση του 6ου ΠΔΠ ως πλαισίου για την χάραξη της μελλοντικής περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ, αποδίδοντας όμως ιδιαίτερο βάρος σε ορισμένες πτυχές ώστε να «εξασφαλίζει ότι οι περιβαλλοντικοί γενικοί στόχοι οι οποίοι θα πρέπει να επικεντρώνονται στα επιδιωκόμενα περιβαλλοντικά αποτελέσματα, επιτυγχάνονται με τα αποτελεσματικότερα και καταλληλότερα διαθέσιμα μέσα», όπως απαιτείται από το άρθρο 2 παράγραφος 3 του 6ου ΠΔΠ. Στην περίπτωση αυτή, θα συνεχιστεί η εφαρμογή του 6ου ΠΔΠ ως έχει, αλλά θα εστιαστεί ειδικότερα στην ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας, στη βελτίωση της ολοκλήρωσης των πολιτικών, στην αυστηρότερη τήρηση των αρχών της βελτίωσης της νομοθεσίας κατά την εκπόνηση νέας ή την τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας, καθώς και στη βελτίωση της εφαρμογής του προγράμματος και της ενημέρωσης·

- διαμόρφωση νέου κοινοτικού πλαισίου δράσης. Το νέο αυτό κοινοτικό πρόγραμμα θα προσφέρει ένα νέο πλαίσιο δράσης για την αντιμετώπιση διαφορετικών περιβαλλοντικών προκλήσεων από εκείνες που καλύπτει τώρα το 6ο ΠΔΠ για την περίοδο μέχρι το 2012. Οι μελλοντικές πρωτοβουλίες στον τομέα της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ θα βασίζονται σε αυτό το νέο κοινοτικό πλαίσιο δράσης.

Η Επιτροπή προτιμά τη δεύτερη επιλογή για λόγους αποτελεσματικότητας, αποδοτικότητας και συνοχής.

Η παρακολούθηση και αξιολόγηση αποτελούν απαραίτητα μέσα αποτίμησης της επιτυχίας της εφαρμογής του 6ου ΠΔΠ. Μετά από συνεχή, στοχοθετημένη παρακολούθηση και εκτίμηση των δεικτών και αξιολογήσεων, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να παρουσιάσει μία πληρέστερη εικόνα της κατάστασης, όταν θα προβεί στην τελική εκτίμηση της εφαρμογής του 6ου ΠΔΠ, κατά την ολοκλήρωσή του, το 2012.