[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 21.4.2010

COM(2010)163 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Φορολογία και ανάπτυξηΣυνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες για την προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα

SEC(2010)426

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στις 28 Απριλίου 2009, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα[1], στην οποία παρουσιάζει συγκεκριμένες ενέργειες που μπορούν να αναληφθούν για την καλύτερη προώθηση των αρχών της χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα (αρχές διαφάνειας, ανταλλαγής πληροφοριών και θεμιτού φορολογικού ανταγωνισμού), τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και έναντι τρίτων χωρών. Ο γενικός στόχος είναι η βελτίωση της φορολογικής συνεργασίας και η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής στην ευρύτερη δυνατή γεωγραφική βάση. Ο στόχος αυτός συμβαδίζει και με τις δηλώσεις του Monterrey[2] και της Ντόχα[3] στις οποίες η διαφυγή κεφαλαίων και οι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές προσδιορίζονται ρητά ως το κύριο εμπόδιο για την κινητοποίηση εγχώριων εσόδων για την ανάπτυξη. Σύμφωνα με κυβερνητική επιτροπή της Νορβηγίας, οι ροές παράνομων χρηματικών ποσών από αναπτυσσόμενες χώρες ανήλθαν συνολικά σε 641 έως 979 δισεκατ. USD το 2006, δηλαδή σε ποσό τουλάχιστον επταπλάσιο από την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια[4]. Τούτο διευκολύνεται από φορολογικά συστήματα ευάλωτα σε επιζήμιες φορολογικές πρακτικές και από μη συνεργάσιμες δικαστικές αρχές. Η αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού απαιτεί κοινές προσπάθειες τόσο από τις αναπτυσσόμενες όσο και από τις αναπτυγμένες χώρες για την εφαρμογή των αρχών της χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα, προωθώντας επίσης με τον τρόπο αυτό τις αναπτυξιακές προοπτικές και τη μείωση της φτώχειας στις αναπτυσσόμενες χώρες και ενισχύοντας παράλληλα τα φορολογικά συστήματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Στις 18 Μαΐου 2009, λαμβάνοντας υπόψη και την ανακοίνωση της Επιτροπής για τη στήριξη των αναπτυσσομένων χωρών για να αντιμετωπίσουν την κρίση[5], το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων κάλεσε την Επιτροπή να προτείνει συγκεκριμένη δράση της ΕΕ « όσον αφορά το διάλογο με τις αναπτυσσόμενες χώρες και την παροχή βοήθειας προς αυτές για την προαγωγή της χρηστής διακυβέρνησης σε φορολογικά θέματα, καθώς και πλέον αποτελεσματικών εθνικών φορολογικών συστημάτων για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων ». Η δράση αυτή αποτελεί επίσης προτεραιότητα των G8 και G20.

Η παρούσα ανακοίνωση έχει ως στόχο να βελτιώσει τις συνέργειες μεταξύ φορολογικών και αναπτυξιακών πολιτικών υποδεικνύοντας τρόπους με τους οποίους η ΕΕ θα μπορούσε να συνδράμει τις αναπτυσσόμενες χώρες στην οικοδόμηση αποτελεσματικών, αξιόπιστων και βιώσιμων φορολογικών συστημάτων και διοικήσεων ούτως ώστε να ενισχυθεί η κινητοποίηση εγχώριων πόρων σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει εκφράσει την αμέριστη στήριξή του για το σκοπό αυτό.

1. Προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα στις αναπτυσσόμενες χώρες

Σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, η διηνεκής παροχή δημόσιων υπηρεσιών που απαιτείται για την επίτευξη και διατήρηση των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας (ΑΣΧ) προϋποθέτει την αύξηση των εγχώριων εσόδων. Ο λόγος φόρου προς ΑΕγχΠ στις χώρες αυτές κυμαίνεται από 10% έως 20% έναντι 25 έως 40% στις αναπτυγμένες χώρες. Η αύξηση των εγχώριων εσόδων δεν εξασφαλίζει μόνο πρόσθετες δυνατότητες για στήριξη των δαπανών που αφορούν τους ΑΣΧ, αλλά επιτρέπει και στη χώρα να αναλάβει την ευθύνη των επιλογών της όσον αφορά τις πολιτικές. Όπως υπογραμμίζεται στη δήλωση της Ντόχα, η κινητοποίηση εγχώριων οικονομικών πόρων για την ανάπτυξη αποτελεί καθοριστικό στοιχείο της παγκόσμιας σύμπραξης για την αειφόρο ανάπτυξη, ιδίως με στόχο τη στήριξη των ΑΣΧ. Για τις αναπτυσσόμενες χώρες, η εν λόγω σύμπραξη σημαίνει αυξημένες προσπάθειες κινητοποίησης εγχώριων πόρων για τη χρηματοδότηση αναπτυξιακών προτεραιοτήτων, ενώ οι δωρητές οφείλουν να τηρήσουν τη δέσμευσή τους να παράσχουν μακροπρόθεσμη και προβλέψιμη συνδρομή για διεθνώς συμφωνηθέντες στόχους μείωσης της φτώχειας. Η Επιτροπή αναλαμβάνει την επιμερισμένη αυτή ευθύνη παρέχοντας αυξανόμενο ποσοστό αναπτυξιακής βοήθειας μέσω της δημοσιονομικής στήριξης στην οποία περιλαμβάνονται καινοτόμα μέσα παροχής βοήθειας όπως οι συμβάσεις-ΑΣΧ που έχουν συναφθεί με ορισμένες χώρες ΑΚΕ.

Επιπλέον, η φορολογία είναι καθοριστική για τη συγκρότηση του κράτους και την ενίσχυση της ιδιότητας του πολίτη. Η χρηστή διακυβέρνηση σε φορολογικά θέματα δεν μπορεί να εξαχθεί ή να επιβληθεί έξωθεν. Εναπόκειται στην υπεύθυνη κυβέρνηση να αποφασίσει για τις βασικές ανάγκες των πολιτών ή να διατρέξει τον κίνδυνο απώλειας της νομιμότητας και της δημόσιας στήριξης. Η ΕΕ είναι προσηλωμένη στην αρχή της αυτεξούσιας χάραξης αναπτυξιακών στρατηγικών και προγραμμάτων από τις χώρες εταίρους. Στηρίζοντας τις αναπτυσσόμενες χώρες στον τομέα αυτό, η ΕΕ δεσμεύεται επίσης στην εφαρμογή των αρχών της κοινής ανάληψης ευθύνης που προβλέπονται στη δήλωση του Παρισιού για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας. Η καλύτερη φορολογική διακυβέρνηση στις αναπτυσσόμενες χώρες θα αυξήσει την προθυμία των φορολογουμένων της ΕΕ να στηρίξουν την αναπτυξιακή βοήθεια.

1.1. Δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν οι αναπτυσσόμενες χώρες

1.1.1. Εγχώριοι παράγοντες

Οι αναπτυσσόμενες χώρες, στην προσπάθειά τους να αυξήσουν τα εγχώρια φορολογικά έσοδα, συχνά βρίσκονται αντιμέτωπες με διάφορα εμπόδια που συνδέονται με:

- τη διάρθρωση και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας τους (π.χ. μεγάλοι άτυποι τομείς, κυριαρχία της γεωργίας επί της βιομηχανίας και των υπηρεσιών),

- την πολιτική και μακροοικονομική αστάθεια, την ανεπαρκή παροχή δημοσίων υπηρεσιών, τη χαμηλής ποιότητας δημοσιονομική διαχείριση, τις συνέπειες της διαφθοράς, της κακής διακυβέρνησης και του ανεπαρκούς κράτους δικαίου, ακόμη και σε πλούσιες σε πόρους περιφέρειες και ιδίως σε χώρες των οποίων η κατάσταση είναι ευαίσθητη,

- τα χαρακτηριστικά του φορολογικού συστήματος και της διαχείρισής του που εξηγούν ενδεχομένως τον περιορισμένο βαθμό αποτελεσματικότητας και δεκτικότητας όσον αφορά τις φορολογικές μεταρρυθμίσεις:

- περιορισμένη φορολογική βάση που συχνά οδηγεί σε άνιση κατανομή των φορολογικών επιβαρύνσεων μεταξύ οικονομικών παραγόντων και φορολογουμένων,

- ισορροπία μεταξύ άμεσης/έμμεσης φορολογίας που ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζει πάντα ορθά τη διάρθρωση της οικονομίας,

- ανεπαρκής σύνδεση μεταξύ φορολογικής πολιτικής και φορολογικής διοίκησης,

- ανικανότητα των φορολογικών διοικήσεων να διασφαλίσουν τη λειτουργία και την εποπτεία του φορολογικού συστήματος, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμένη φορολογική συμμόρφωση και είσπραξη φόρων.

1.1.2. Διεθνείς παράγοντες

Η αυξανόμενη ολοκλήρωση των διεθνών αγορών και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας επηρεάζουν επίσης την αποτελεσματικότητα των εθνικών φορολογικών συστημάτων:

- η εφαρμογή των εθνικών φορολογικών κανόνων καθίσταται δυσχερής σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από την αυξημένη γεωγραφική κινητικότητα των φορολογουμένων, τον όγκο των ροών συναλλαγών και κεφαλαίων και τη χρήση νέων τεχνολογιών,

- η μετάβαση από συστήματα που βασίζονται κυρίως στα φορολογικά έσοδα σε πιο σύγχρονα και ευρύτερης μορφής συστήματα δημιουργεί προβλήματα προσαρμογής,

- ορισμένες χώρες ενδέχεται να μπουν στον πειρασμό να ενθαρρύνουν άμεσες ξένες επενδύσεις μέσω φορολογικών κινήτρων και παρεκκλίσεων υψηλού κόστους που συχνά δεν επιτυγχάνουν να προσελκύσουν πραγματικές και βιώσιμες επενδύσεις,

- η ύπαρξη μη συνεργάσιμων δικαστικών αρχών και επιζήμιων φορολογικών πρακτικών, τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες, είναι επιβλαβής και για τις αναπτυσσόμενες χώρες όχι μόνο επειδή έχει αρνητικές συνέπειες για τα έσοδά τους αλλά και επειδή υπονομεύει τη χρηστή διακυβέρνηση και την ανάπτυξη των θεσμών.

1.2. Στήριξη αποτελεσματικών, αποδοτικών, δίκαιων και βιώσιμων φορολογικών συστημάτων

Τα αποδοτικά και δίκαια φορολογικά συστήματα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη, τη μείωση της φτώχειας, τη χρηστή διακυβέρνηση και τη συγκρότηση του κράτους. Τα συστήματα αυτά οδηγούν συνήθως σε μεγαλύτερα και σταθερότερα έσοδα, σε πιο βιώσιμες επενδύσεις και σε βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα των οικονομιών. Ειδικότερα, η σύνδεση μεταξύ της φορολογικής μεταρρύθμισης και της βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο καθώς διευκολύνει το έργο των επιχειρήσεων στους τομείς των επενδύσεων, του εμπορίου και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης. Επιπλέον, σε χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ως προς την ικανότητα, κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικός ο σχεδιασμός φορολογικών συστημάτων που μπορούν να λειτουργήσουν εύκολα με περιορισμένους πόρους.

Τα αποδοτικά και δίκαια φορολογικά συστήματα είναι επίσης ουσιαστικής σημασίας για την προώθηση της δημοκρατίας και της κρατικής νομιμότητας δεδομένου ότι οι φορολογούμενοι τείνουν να θεωρούν τις κυβερνήσεις τους υπεύθυνες για τη χρησιμοποίηση των φόρων. Τα εν λόγω συστήματα συμβάλλουν στην σύναψη ενός ισχυρού φορολογικού και κοινωνικού συμβολαίου μεταξύ των πολιτών και των κυβερνήσεών τους σε όλα τα επίπεδα, γεγονός που ενθαρρύνει τη φορολογική συμμόρφωση, οδηγεί σε βελτιωμένη δημοκρατική και οικονομική διακυβέρνηση, σε μεγαλύτερα έσοδα μέσω μεγαλύτερης οικονομικής ανάπτυξης και σε ευρύτερες φορολογικές βάσεις ενώ επίσης επιτρέπει την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής καθώς και την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, της διαφθοράς και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

1.2.1. Συμβολή στις φορολογικές μεταρρυθμίσεις και στην ενίσχυση των φορολογικών διοικήσεων

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι ίδιες οι αναπτυσσόμενες χώρες φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για τη βελτίωση των φορολογικών τους συστημάτων και πολιτικών, σε συνάρτηση με την οικονομική και πολιτική τους κατάσταση και τις επιλογές τους. Κατά το σχεδιασμό των φορολογικών συστημάτων και την ενίσχυση των φορολογικών διοικήσεων χρειάζεται να αντιμετωπιστούν ορισμένες προκλήσεις οι οποίες συνίστανται στα εξής:

- να βρεθεί το κατάλληλο επίπεδο άμεσων και έμμεσων φόρων και να προσδιοριστεί η ισορροπία μεταξύ τους, να καθοριστεί το πεδίο εφαρμογής της φορολογικής βάσης και η κατανομή των φορολογικών επιβαρύνσεων λαμβάνοντας υπόψη τη διάρθρωση της οικονομίας, το δυναμικό δημιουργίας βιώσιμων εσόδων και τις κοινωνικές ανάγκες της χώρας,

- να ενσωματωθεί η άτυπη οικονομία, να πραγματοποιηθούν παραγωγικές επενδύσεις και να διευκολυνθεί η δημιουργία θέσεων απασχόλησης, ιδίως στις πολύ μικρές και στις μικρές επιχειρήσεις,

- να θεσπιστεί σταθερό νομικό πλαίσιο, διαφανή φορολογικά συστήματα και λογοδοτούσες φορολογικές διοικήσεις καθώς και να διασφαλιστούν απλουστευμένες διαδικασίες και χαμηλό κόστος συμμόρφωσης,

- να δοθούν στις φορολογικές διοικήσεις τα μέσα που χρειάζονται για την αποτελεσματική επεξεργασία των φορολογικών στοιχείων και για την εξασφάλιση της φορολογικής συμμόρφωσης όλων των οικονομικών παραγόντων, εθνικών και διεθνών.

1.2.2. Προώθηση της λογοδοσίας και της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών στο εθνικό επίπεδο

Η ενίσχυση της ίδιας ευθύνης και της λογοδοσίας σε εθνικό επίπεδο αποτελεί βασική προτεραιότητα του πλαισίου αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΕ, δεδομένης της σημασίας που αποδίδεται στη χρησιμοποίηση των εθνικών συστημάτων για την παροχή της βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της χρησιμοποίησης της δημοσιονομικής στήριξης. Τούτο συνεπάγεται την προώθηση της εφαρμογής των κανόνων για υγιή και διαφανή δημόσια οικονομικά, ακόμη και για ροές εσόδων προερχομένων από σχέδια για ορυκτούς πόρους[6]. Είναι σημαντικό να εξακολουθήσει να προωθείται μεγαλύτερη διαφάνεια στην προετοιμασία του προϋπολογισμού, μεταξύ άλλων για τις επιχορηγήσεις υπό μορφή φοροαπαλλαγών, καθώς και η διαβίβαση στα εθνικά κοινοβούλια εκθέσεων και ελέγχων για την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στην ενίσχυση της τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης των κοινοβουλίων ούτως ώστε να είναι σε θέση να αξιολογούν την κατάρτιση και την εποπτεία των εθνικών προϋπολογισμών και να έχουν σημαντική συμβολή στο έργο αυτό, μεταξύ άλλων για τα εθνικά έσοδα από εξόρυξη πόρων και για τα φορολογικά θέματα. Οι ικανότητες των τοπικών αρχών να εισπράττουν φόρους και να λογοδοτούν στους πολίτες για τις τοπικές δημόσιες δαπάνες πρέπει να ενισχυθούν.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν μη κρατικοί φορείς όπως τα πανεπιστήμια, οι ομάδες προβληματισμού, οι ΜΚΟ και τα μέσα ενημέρωσης καθώς και οι φορολογούμενοι, δεδομένου ότι χρησιμεύουν ως πλαίσιο για δημόσιες ενημερωμένες συζητήσεις και συμβάλλουν στο δημόσιο έλεγχο της φορολογικής διακυβέρνησης.

1.2.3. Ενίσχυση της διαφάνειας και της φορολογικής συνεργασίας σε διεθνές επίπεδο

Σε μια όλο και πιο παγκοσμιοποιημένη οικονομία, τα εθνικά φορολογικά συστήματα αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσκολίες να λειτουργήσουν αποτελεσματικά χωρίς διεθνή συνεργασία καθώς η έλλειψή της δύναται να οδηγήσει σε εντάσεις για τις φορολογικές αρμοδιότητες οι οποίες μπορούν να αντιμετωπιστούν με συμφωνίες για την εφαρμογή διεθνών αρχών.

Ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες ισχυρίζονται ότι η ικανότητά τους να κινητοποιούν εγχώριους οικονομικούς πόρους επηρεάζεται από τη διεθνή φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή, ιδίως λόγω μεταφοράς στοιχείων του ενεργητικού και κερδών σε ελκυστικές ή/και μη συνεργάσιμες φορολογικές δικαιοδοσίες και διαμέσου αυτών. Δεδομένου ότι οι πολυεθνικές εταιρείες δεν υποχρεούνται να γνωστοποιούν ανά χώρα τα οικονομικά τους στοιχεία, οι επιχειρήσεις δύνανται να επιδιώξουν τον περιορισμό των φορολογικών τους οφειλών στις αναπτυσσόμενες χώρες ιδίως μέσω πρακτικών καθορισμού τιμών μεταβίβασης. Οι χώρες της G20 συμφώνησαν να εργαστούν για την εφαρμογή σε διεθνές επίπεδο των κανόνων διαφάνειας σε χρηματοοικονομικά και φορολογικά θέματα και ζήτησαν επανειλημμένα από τους οργανισμούς τυποποίησης να εκπονήσουν ενιαίο σύνολο παγκόσμιων λογιστικών κανόνων υψηλής ποιότητας. Η ΕΕ επιδιώκει να εξασφαλίσει από όλες τις χώρες, και ιδίως από τις χώρες εταίρους της, τη συμφωνία τους επί των βασικών αρχών συνεργασίας σε θέματα χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης (διαφάνεια του φορολογικού συστήματος, ανταλλαγή πληροφοριών και θεμιτός φορολογικός ανταγωνισμός) που εφαρμόζονται ήδη από τα κράτη μέλη της[7]. Αυτό θα είχε ως συνέπεια την ενίσχυση της ικανότητας των κρατών μελών της ΕΕ και των χωρών εταίρων τους να αντιμετωπίσουν την διεθνή φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή, με βάση συμπληρωματικές διεθνείς πρωτοβουλίες.

Εμπνεόμενη από την πολιτική της ΕΕ για αποτελεσματική πολυμερή προσέγγιση, η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία της εκπόνησης παγκόσμιων αρχών και προτύπων για τη διαφάνεια και την ανταλλαγή πληροφοριών και της επακόλουθης συμμόρφωσης προς τις εν λόγω αρχές και πρότυπα. Ο ιδανικός τρόπος θα ήταν η σύναψη παγκόσμιων συμβάσεων με δεσμευτικές υποχρεώσεις για όλα τα υπογράφοντα μέρη. Επί του παρόντος πρέπει να αναληφθούν προσπάθειες για την αποτελεσματική χρησιμοποίηση των υφιστάμενων πλαισίων περιφερειακής συνεργασίας που έχουν θεσπιστεί για παράδειγμα με τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ), τις περιφέρειες της Λατινικής Αμερικής και τις περιφέρειες που υπάγονται στην ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας, ούτως ώστε οι βέλτιστες πρακτικές χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης να εισαχθούν και να χρησιμοποιούνται ευρέως στο κατάλληλο περιφερειακό επίπεδο. Η Επιτροπή θα ενισχύσει επίσης τη διαφάνεια εκδίδοντας ανακοίνωση για την κοινωνική εταιρική ευθύνη, στο πλαίσιο της οποίας θα εξετάσει πώς μπορεί να θεσπιστεί σύστημα υποχρεωτικής κοινοποίησης πληροφοριών για τη διακυβέρνηση στο πλαίσιο των ετήσιων λογαριασμών.

Πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στις αναπτυσσόμενες χώρες να συμμετέχουν πιο αποτελεσματικά στις διεθνείς δομές και διαδικασίες φορολογικής συνεργασίας. Με τον τρόπο αυτό θα έχουν τη δυνατότητα να διαπραγματευθούν σχετικές συμφωνίες που θα καλύπτουν και την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών στο πλέον κατάλληλο και αποτελεσματικό πολυμερές, περιφερειακό ή και διμερές επίπεδο.

2. Αξιοποίηση των μέσων της εε για ενισχυση της στήριξης

Κατά τα τελευταία έτη η πρόοδος των αναπτυσσομένων χωρών στην ενίσχυση των φορολογικών τους συστημάτων και στην αύξηση των εγχώριων εσόδων τους ήταν αρκετά περιορισμένη. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η κοινότητα των δωρητών μπορεί να κάνει περισσότερα και να αξιοποιήσει αποτελεσματικότερα τα υπάρχοντα κονδύλια και μέσα υιοθετώντας μια πιο συνεκτική προσέγγιση στον τομέα αυτό.

Η Επιτροπή τονίζει ιδιαίτερα τη σημασία της βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής συνεργασίας, στον σχεδιασμό των φορολογικών συστημάτων των αναπτυσσομένων χωρών και στην εφαρμογή των αρχών της χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα. Για παράδειγμα, το 2009 η Επιτροπή προέβη σε εκταμίευση 117 εκατ. EUR για εφαρμοζόμενες δραστηριότητες και σε συμπληρωματική ανάληψη 49 εκατ. EUR για νέα σχέδια, προκειμένου να ενισχύσει τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, περιλαμβανομένης της φορολογικής πολιτικής και της διοίκησης, στις αναπτυσσόμενες χώρες[8]. Τα κράτη μέλη της ΕΕ και άλλοι δωρητές παρέχουν σημαντική υποστήριξη και στον εν λόγω τομέα.

Η προσέγγιση που παρουσιάζεται κατωτέρω αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση της βοήθειας από την ΕΕ και τη διεθνή κοινότητα για τα φορολογικά συστήματα των αναπτυσσομένων χωρών.

2.1. Ενδυνάμωση και βελτίωση της αποτελεσματικότητας της στήριξης που παρέχει η ΕΕ στα φορολογικά συστήματα

2.1.1. Θέσπιση μιας συνολικότερης προσέγγισης της φορολογικής διοίκησης και των φορολογικών μεταρρυθμίσεων

Βάσει μιας συνολικής προσέγγιση που λαμβάνει ιδίως υπόψη την οικονομική κατάσταση, την πολιτική οικονομία και το διεθνές περιβάλλον της χώρας, καθώς και τα πλαίσια της ευρύτερης διακυβέρνησης και της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, η Επιτροπή προτείνει να βελτιωθούν τα σχετικά εργαλεία και μέσα συνδρομής και να χρησιμοποιηθούν κατά τον καλύτερο τρόπο στο κατάλληλο πλαίσιο:

- Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) για τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ): κατά την κατάρτιση εγγράφων στρατηγικής ανά περιφέρεια και ανά χώρα, πρέπει να δίδεται προσοχή στις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα, χρησιμοποιώντας ως βάση τις αναλαμβανόμενες δεσμεύσεις διακυβέρνησης από τις εν λόγω χώρες. Θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στα εγχώρια έσοδα και στις αρχές χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης σε φορολογικά θέματα, ως μέρος των δεσμεύσεων και των χαρακτηριστικών διακυβέρνησης των χωρών. Οι επιλέξιμες για αναπτυξιακή βοήθεια χώρες οι οποίες μετά από αξιολόγηση βασισμένη στην εκπόνηση χαρακτηριστικών διακυβέρνησης, αναλαμβάνουν αναλυτικές δεσμεύσεις (σχέδιο δράσης για τη διακυβέρνηση) δύνανται να λάβουν συμπληρωματική επιχορήγηση ανάλογα με την ποιότητα των δεσμεύσεών τους. Με τον τρόπο αυτό θα καταστεί δυνατή η διεξαγωγή ενισχυμένου διαλόγου στον εν λόγω τομέα, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της ενδιάμεσης και της τελικής αξιολόγησης, καθώς και του πολιτικού διαλόγου που προβλέπεται στο άρθρο 8. Λαμβάνοντας υπόψη τις προτάσεις της ανακοίνωσης του 2009 «Προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα», θεσπίστηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας αναθεώρησης της συμφωνίας Κοτονού σημαντικές διατάξεις που αφορούν τη χρηστή φορολογική διακυβέρνηση και τις φορολογικές μεταρρυθμίσεις.

- Το Μέσο για την Αναπτυξιακή Συνεργασία (DCI), και το Ευρωπαϊκό Μέσο Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης (ΕΝPI): ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην αποτελεσματική ενσωμάτωση των εγχώριων εσόδων και των αρχών χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης στον προγραμματισμό, την εκτέλεση και παρακολούθηση των εθνικών και περιφερειακών κονδυλίων σύμφωνα με τις προτεραιότητες των εγγράφων στρατηγικής, καθώς και στο πλαίσιο των συναφών δομών πολιτικού και στρατηγικού διαλόγου που έχουν αναπτυχθεί με τις χώρες εταίρους.

- Στήριξη εθνικών εποπτικών οργάνων, κοινοβουλίων και μη κρατικών παραγόντων σε εθνικό επίπεδο με στόχο την παραγωγή και διάδοση ποιοτικού έργου σχετικά με τις φορολογικές απάτες και τις επιπτώσεις τους, διασφάλιση κρατικού ελέγχου στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών που θα καλύπτει και τις επιδόσεις στη φορολογική διακυβέρνηση, καθώς και συνδρομή στην χάραξη πολιτικής όπου αυτό είναι δυνατό και εφικτό.

Η ενισχυμένη και διευρυμένη αυτή εστίαση σε φορολογικά θέματα απαιτεί περαιτέρω ανάπτυξη εμπειρογνωμοσύνης σε επίπεδο ΕΕ και μεγαλύτερη συνοχή στη διάθεση και χρησιμοποίηση των πόρων.

2.1.2. Στήριξη πολυμερών και περιφερειακών πρωτοβουλιών

Πρέπει να παρέχεται, κατά περίπτωση, στήριξη σε πολυμερείς και περιφερειακές πρωτοβουλίες στους τομείς της φορολογικής διοίκηση και των φορολογικών μεταρρυθμίσεων. Η Επιτροπή χαιρετίζει περιφερειακά φόρουμ όπως το African Tax Administration Forum (Αφρικανικό Φόρουμ για τη Φορολογική Διοίκηση) και το Inter-American Centre of Tax Administrations (Διαμερικανικό Κέντρο Φορολογικών Διοικήσεων), τα οποία αποσκοπούν στην προώθηση βελτιώσεων στις φορολογικές διοικήσεις μέσω της ανταλλαγής εμπειριών, της συγκριτικής ανάλυσης και αξιολόγησης από ομοτίμους βέλτιστων πρακτικών. Η Επιτροπή θα εξετάσει την οικονομική ενίσχυση των εν λόγω πρωτοβουλιών, μεταξύ άλλων μέσω περιφερειακών ταμείων μεταξύ χωρών ΑΚΕ.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι πρέπει να ενισχυθεί η στήριξη των περιφερειακών τεχνικών κέντρων του ΔΝΤ για την παροχή στις αναπτυσσόμενες χώρες εστιασμένης και βασισμένης στη ζήτηση τεχνικής συνεργασίας σε θέματα φορολογικής διοίκησης. Επιπλέον, εξετάζεται η ενίσχυση του Revenue for Development Trust Fund (Ειδικού Ταμείου Εσόδων για την Ανάπτυξη) του ΔΝΤ, εκ μέρους επίσης των κρατών μελών της ΕΕ, προκειμένου να επεκταθεί στις αναπτυσσόμενες χώρες η τεχνική συνεργασία στον τομέα της διαχείρισης των εσόδων.

Σε περιφέρειες πλούσιες σε πόρους, η Επιτροπή – ιδίως μέσω του ΕΤΑ – και τα κράτη μέλη πρέπει να παράσχουν αυξημένη στήριξη στην πρωτοβουλία διαφάνειας των εξορυκτικών βιομηχανιών (EITI) η οποία έχει καθοριστική σημασία για την ενίσχυση της διακυβέρνησης βελτιώνοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία μέσω της κοινοποίησης των κρατικών εσόδων και των πληρωμών των επιχειρήσεων που συνδέονται με την εξόρυξη πόρων.

2.1.3. Ενίσχυση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών στο πλαίσιο της δημοσιονομικής στήριξης

Η διάρθρωση των προγραμμάτων δημοσιονομικής στήριξης διευκολύνει το διάλογο για τις πολιτικές, τη μέτρηση των επιδόσεων και την ανάπτυξη ικανοτήτων αποσκοπώντας στη βελτίωση των συστημάτων εσόδων και της είσπραξης αυτών. Οι διαδικασίες και τα μέσα που έχουν αναπτυχθεί για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών (ΔΔΟ) μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την κινητοποίηση εσόδων. Το πρόγραμμα δημοσίων δαπανών και δημοσιονομικής ευθύνης (PEFA) το οποίο περιλαμβάνει δείκτες για τα έσοδα, αποτελεί μέσο για την επίτευξη του εν λόγω στόχου. Όσον αφορά τις χώρες ΑΚΕ, η αναθεώρηση της συμφωνίας Κοτονού επιτρέπει τον εξορθολογισμό της θεσμικής ανάπτυξης και την ενίσχυση της ανάπτυξης ικανοτήτων σε θέματα φορολογικών μεταρρυθμίσεων και χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης ενώ προβλέπει κίνητρα για τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, περιλαμβανομένου του τομέα των εσόδων, ούτως ώστε οι εν λόγω χώρες να είναι επιλέξιμες για δημοσιονομική στήριξη.

Η ΕΕ πρέπει να ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις των χωρών εταίρων να αναπτύξουν μεταρρυθμιστικά προγράμματα, μεταξύ άλλων σε περιφέρειες πλούσιες σε πόρους και στο πλαίσιο της στήριξης των τοπικών αρχών, τα οποία προσδιορίζουν σαφώς τους στόχους όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις της φορολογικής πολιτικής και της φορολογικής διοίκησης. Ένα διαρθρωμένο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα θα διευκολύνει τη μετάβαση από αποσπασματικά σχέδια προς ένα καλύτερο συντονισμό των δωρητών.

2.1.4. Εμβάθυνση της περιφερειακής ολοκλήρωσης

Η περιφερειακή ολοκλήρωση έχει καθοριστική σημασία για τις αναπτυσσόμενες χώρες και αποτελεί κεντρικό χαρακτηριστικό του τομέα συνεργασίας της ΕΕ. Η δημιουργία τελωνειακών ενώσεων και η θέσπιση κοινών εξωτερικών δασμών σε πολλούς τομείς καθώς και η υπογραφή συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης με την ΕΕ έχουν ως συνέπεια σημαντικά οικονομικά οφέλη για τις χώρες εταίρους αλλά και νέες προκλήσεις, ιδίως την ανάγκη μετάβασης από ένα σύστημα του οποίου οι πόροι προέρχονται κυρίως από κοινούς εξωτερικούς δασμούς σε άλλα συστήματα φορολογίας. Οι περιφερειακές οργανώσεις θέσπισαν κριτήρια μακροοικονομικής σύγκλισης που περιλαμβάνουν στόχους για τα φορολογικά έσοδα, εργάστηκαν για να καθορίσουν εναρμονισμένους συντελεστές ΦΠΑ και κώδικες επενδύσεων και εκπόνησαν κατευθυντήριες γραμμές για την ενίσχυση άλλων μορφών φορολογίας, βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα των διασυνοριακών φορολογικών υπηρεσιών και λαμβάνοντας υπόψη το στοιχείο της διαφάνειας. Η Επιτροπή εκτιμά ότι πρέπει να παρασχεθεί μεγαλύτερη στήριξη προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία περιφερειακής ολοκλήρωσης στις περιφέρειες των χωρών εταίρων, ιδίως μέσω των κατάλληλων ενδεικτικών προγραμμάτων η εφαρμογή των οποίων γίνεται σε συνεργασία με τους αρμόδιους περιφερειακούς οργανισμούς.

2.1.5. Βελτίωση του συντονισμού των δωρητών

Η Επιτροπή αποσκοπεί στη βελτίωση του συντονισμού των δωρητών στο επίπεδο της ΕΕ και σε διεθνές επίπεδο.

Στο επίπεδο της ΕΕ, ο κώδικας δεοντολογίας για τον καταμερισμό της εργασίας στην αναπτυξιακή πολιτική[9] παρουσιάζει τις κατευθυντήριες γραμμές για τον καταμερισμό της εργασίας. Οι αρχές αυτές, συμπεριλαμβανομένης της έννοιας του κύριου χορηγού βοήθειας και των ρυθμίσεων για την κατ’ εξουσιοδότηση συνεργασία/εταιρική σχέση, πρέπει να εφαρμοστούν στον φορολογικό τομέα. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να συντονίσουν τη στήριξη των προτεραιοτήτων των κυβερνήσεων λαμβάνοντας υπόψη την απαιτούμενη ειδική εμπειρογνωμοσύνη και αποφεύγοντας τις επικαλύψεις.

Ο αποτελεσματικός καταμερισμός της εργασίας στο επίπεδο των δωρητών γενικά και μεταξύ των εταίρων της ΕΕ ειδικότερα, επιτρέπει την παροχή ορθά εστιασμένης συνδρομής σε θέματα φορολογικής διακυβέρνησης με παράλληλη τήρηση των αρχών αποτελεσματικότητας της ενίσχυσης. Πρέπει να διασφαλιστεί περαιτέρω η στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) και η συνοχή μεταξύ των προτεραιοτήτων πολιτικής της ΕΕ στο φορολογικό τομέα και των αντίστοιχων παρεμβάσεων της ΕΤΕ και άλλων διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών (ΔΧΟ)[10].

Σε διεθνές επίπεδο, ο συντονισμός των δωρητών σε θέματα φορολογικής βοήθειας πρέπει επίσης να βελτιωθεί περαιτέρω ιδίως μέσω του διεθνούς φορολογικού διαλόγου (ITD) στον οποίο συμμετέχουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ΔΝΤ, ο ΟΟΣΑ, ο ΟΗΕ και η Παγκόσμια Τράπεζα.

2.2. Προσπάθειες για ένα διαφανές, συνεργατικό και δίκαιο διεθνές φορολογικό περιβάλλον

Η Επιτροπή έχει την πεποίθηση ότι η φοροδιαφυγή και η φοροαποφυγή δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά χωρίς διεθνή φορολογική συνεργασία σε ένα περιβάλλον όπου αναπτυσσόμενες και αναπτυγμένες χώρες θα μπορούν να συμβάλουν σε διεθνείς πρωτοβουλίες και να επωφεληθούν από αυτές.

2.2.1. Ενίσχυση της συμμετοχής των αναπτυσσόμενων χωρών σε συναφή διεθνή φόρουμ

Είναι απαραίτητο να υποστηριχθεί ο αγώνας των αναπτυσσόμενων χωρών για την καταπολέμηση των παράνομων εκροών και η μεγαλύτερη συμμετοχή τους στο διάλογο και τη συνεργασία σε διεθνές επίπεδο για τα φορολογικά θέματα, καθώς και στη διαδικασία καθορισμού προτύπων. Πρέπει επίσης να εξεταστεί η θέσπιση προτύπων διεθνούς συνεργασίας σε φορολογικά θέματα στο πλαίσιο ενός φόρουμ στο οποίο θα εκπροσωπούνται τόσο οι αναπτυσσόμενες όσο και οι αναπτυγμένες χώρες.

Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή υποστηρίζει την ενίσχυση του διεθνούς διαλόγου και της διεθνούς συνεργασίας σε φορολογικά θέματα, ιδίως μέσω της ευρύτερης συμμετοχής των αναπτυσσόμενων χωρών στα παγκόσμια φόρουμ που οργανώνει ο ΟΟΣΑ για τη διαφάνεια και την ανταλλαγή πληροφοριών αφενός, και την ανάπτυξη αφετέρου. Επιπλέον, η Επιτροπή προωθεί την ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής αναπτυξιακής βοήθειας και της επιτροπής φορολογικών θεμάτων του ΟΟΣΑ, και ενισχύει την επιτροπή εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών για τη διεθνή συνεργασία σε φορολογικά θέματα, τον διεθνή φορολογικό διάλογο και, ως ανεπίσημη πλατφόρμα, το διεθνές φορολογικό σύμφωνο.

Έχουν ήδη ληφθεί συγκεκριμένα μέτρα στο πλαίσιο της υπό εξέλιξη αναθεώρησης της συμφωνίας του Κοτονού προκειμένου να βοηθηθούν οι χώρες ΑΚΕ να συμμετάσχουν στις δομές της διεθνούς φορολογικής συνεργασίας και να θέσουν σε εφαρμογή βέλτιστες πρακτικές στο φορολογικό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της διαφάνειας και της ανταλλαγής πληροφοριών.

2.2.2. Στήριξη της υιοθέτησης και εφαρμογής διεθνών προτύπων

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η δράση της ΕΕ πρέπει να εστιαστεί στην ενθάρρυνση και τη στήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών ώστε να υιοθετούν και να εφαρμόζουν διεθνή πρότυπα στο φορολογικό τομέα.

Όσον αφορά τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης σε φορολογικά θέματα:

- Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εργάζεται για την υιοθέτηση των αρχών αυτών μέσω σχετικών συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και των εταίρων της, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του ECOFIN της 14ης Μαΐου 2008,

- Η Επιτροπή θα παράσχει βοήθεια για την υιοθέτηση και την εφαρμογή των εν λόγω αρχών σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, κάνοντας χρήση της τεχνικής συνεργασίας όπου χρειάζεται, μεταξύ άλλων με:

- την ενίσχυση των ικανοτήτων για τη σύναψη και εφαρμογή συμφωνιών ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών (TIEA) και, ενδεχομένως, συμβάσεων περί διπλής φορολογίας (DTC), μεταξύ άλλων μέσω πολυμερών μηχανισμών,

- την προσαρμογή του νομικού πλαισίου και τη βελτίωση της ικανότητας φορολογικής διοίκησης κατά περίπτωση,

- την ανταλλαγή της κτηθείσας εμπειρίας σε θέματα διεθνούς φορολογικής συνεργασίας μέσω των υφιστάμενων μέσων, π.χ. της οδηγίας της ΕΕ για τη φορολόγηση των εισοδημάτων από αποταμιεύσεις, με σκοπό τη διερεύνηση της συνάφειας και της δυνατότητας υλοποίησης πολυμερών συμφωνιών και αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η Επιτροπή θα ενθαρρύνει την έρευνα για καινοτόμες προσεγγίσεις όσον αφορά την εφαρμογή από τις αναπτυσσόμενες χώρες των κατευθυντηρίων γραμμών του ΟΟΣΑ για τις τιμές μεταβίβασης, όπως η παροχή βοήθειας από άλλες χώρες στην εφαρμογή των κανόνων ή οι κοινοί φορολογικοί έλεγχοι από τις διοικήσεις των αναπτυσσόμενων χωρών. Η Επιτροπή εκτιμά επίσης ότι η ενίσχυση των ικανοτήτων αξιολόγησης των φορολογικών διοικήσεων των χωρών εταίρων είναι απαραίτητη όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής του πλήρους ανταγωνισμού.

Για να ενισχυθεί η διαφάνεια και να διευκολυνθεί η πρόσβαση στα σχετικά δεδομένα των φορολογικών διοικήσεων των αναπτυσσόμενων χωρών, υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για θέσπιση προτύπου που θα προβλέπει την υποβολή εκθέσεων ανά χώρα (country-by-country reporting (CBCR)) από τις πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε αναπτυσσόμενες χώρες. Η Επιτροπή υποστηρίζει την έγκαιρη ολοκλήρωση των εργασιών που υλοποιούνται από τον ΟΟΣΑ για την εκπόνηση κατευθυντηρίων γραμμών CBCR, οι οποίες στη συνέχεια θα αποτελέσουν αντικείμενο αναφοράς στις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για πολυεθνικές επιχειρήσεις και στις αρχές του ΟΟΣΑ για την εταιρική διακυβέρνηση. Εξάλλου, η Επιτροπή στηρίζει τις ερευνητικές εργασίες που διεξάγονται από τον οργανισμό διεθνών λογιστικών προτύπων για πιθανή ενσωμάτωση του CBCR σε ένα διεθνές πρότυπο χρηματοοικονομικής πληροφόρησης για τις εξορυκτικές βιομηχανίες και ενθαρρύνει την περαιτέρω έρευνα για άλλες μεθόδους οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να βοηθήσουν τις αρχές των αναπτυσσομένων χωρών να αξιολογήσουν ορθά, με χαμηλό κόστος, τις φορολογικές οφειλές των φορολογουμένων τους.

3. Συμπεράσματα και συστάσεις

Η Επιτροπή προτείνει:

- Να παρασχεθεί μεγαλύτερη στήριξη για την κινητοποίηση των εγχώριων οικονομικών εσόδων στις αναπτυσσόμενες χώρες, στο πλαίσιο των ευρύτερων προσπαθειών της για βελτίωση της χρηστής διακυβέρνησης και της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών στις εν λόγω χώρες, συγκεκριμένα:

- αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα της στήριξης των ικανοτήτων των αναπτυσσόμενων χωρών ώστε να αυξήσουν τα εγχώρια έσοδα σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα. Τούτο θα γίνει ιδίως μέσω μιας συνολικότερης προσέγγισης της στήριξης των φορολογικών μεταρρυθμίσεων και της φορολογικής διοίκησης, με αυξημένη στήριξη των βασιζόμενων στη ζήτηση περιφερειακών και διεθνών πρωτοβουλιών όσον αφορά την ανάπτυξη ικανοτήτων, περιλαμβανομένου του EITI και των πρωτοβουλιών του ΔΝΤ, και μέσω του καλύτερου συντονισμού των δωρητών στο επίπεδο της ΕΕ και στο διεθνές επίπεδο,

- αξιοποιώντας καλύτερα τον σχετικό διάλογο και τα μέσα αξιολόγησης π.χ. τα σχετικά με τη διακυβέρνηση κριτήρια, χαρακτηριστικά και σχέδια δράσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική παρακολούθηση των εγχώριων εσόδων και των δεσμεύσεων χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα,

- λαμβάνοντας περισσότερο υπόψη τα φορολογικά θέματα κατά την αξιολόγηση της επιλεξιμότητας για δημοσιονομική στήριξη και κατά τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών,

- ενισχύοντας τις εποπτικές ικανότητες των αναπτυσσόμενων χωρών στην καταπολέμηση των παράνομων οικονομικών εκροών, παρέχοντας στήριξη και σε μη κρατικούς φορείς,

- στηρίζοντας περιφερειακούς οργανισμούς και χώρες που δραστηριοποιούνται στην περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση και στην ελευθέρωση του εμπορίου, και ενισχύοντας την ικανότητά τους να βελτιώσουν την κινητοποίηση των εγχώριων φορολογικών εσόδων.

- Να προωθηθούν οι αρχές της χρηστής διακυβέρνησης σε φορολογικά θέματα και να ενισχυθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και άλλων επιζήμιων φορολογικών πρακτικών, ειδικότερα:

- ενθαρρύνοντας και στηρίζοντας τη στενότερη συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων φορέων του ΟΟΣΑ και του ΟΗΕ κατά την εκπόνηση διεθνών προτύπων φορολογικής συνεργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές ανάγκες και ικανότητες των αναπτυσσόμενων χωρών,

- ενσωματώνοντας, κατά περίπτωση, ειδική αναφορά στην ενίσχυση των φορολογικών συστημάτων και των αρχών χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα σε όλες τις συμφωνίες αναπτυξιακής συνεργασίας με τρίτα μέρη,

- παρέχοντας τεχνική συνεργασία σε αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν δεσμευτεί για την εφαρμογή των αρχών χρηστής διακυβέρνησης στο φορολογικό τομέα, ώστε να τους δοθεί η δυνατότητα να συνάψουν και να θέσουν σε εφαρμογή TIEA και, ενδεχομένως, DTC,

- στηρίζοντας την υιοθέτηση και εφαρμογή από τις αναπτυσσόμενες χώρες των κατευθυντηρίων γραμμών του ΟΟΣΑ για τις τιμές μεταβίβασης,

- στηρίζοντας τις συνεχιζόμενες ερευνητικές εργασίες για υποχρέωση υποβολής εκθέσεων ανά χώρα στο πλαίσιο ενός προτύπου υποβολής εκθέσεων για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, ιδίως στην εξορυκτική βιομηχανία.

-

[1] COM(2009) 201.

[2] Διάσκεψη για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης στο Monterrey, 2002.

[3] Διάσκεψη για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης στη Ντόχα, 2008.

[4] Έκθεση κυβερνητικής επιτροπής της Νορβηγίας «Φορολογικοί παράδεισοι και ανάπτυξη», Ιούνιος 2009.

[5] COM(2009) 160 της 2.4.2009.

[6] Η πρωτοβουλία για τις πρώτες ύλες - COM(2008) 699 της 4.11.2008.

[7] COM(2009) 160 και 201 και συμπεράσματα ECOFIN της 14ης Μαΐου 2008.

[8] Τα εν λόγω ποσά καλύπτουν τις ακόλουθες δραστηριότητες: φορολογική πολιτική και προγραμματισμός, στήριξη των υπουργείων οικονομικών, ενίσχυση δημοσιονομικής και διαχειριστικής λογοδοσίας, διαχείριση δημόσιων δαπανών, βελτίωση των συστημάτων δημοσιονομικής διαχείρισης, φορολογική πολιτική και διοίκηση, σύνταξη προϋπολογισμού, διακυβερνητικές φορολογικές σχέσεις, έλεγχος δημόσιων οικονομικών, δημόσιο χρέος.

[9] COM(2007) 72.

[10] Οι ΔΧΟ πρέπει να επιδείξουν τη δέουσα επιμέλεια προκειμένου να αποφευχθεί η άμεση ή μέσω διαμεσολαβητών χρησιμοποίηση κονδυλίων της ΕΕ σε υπεράκτια χρηματοοικονομικά κέντρα, στους λεγόμενους φορολογικούς παραδείσους ή σε άλλες δικαιοδοσίες, με σκοπό την αποφυγή καταβολής φόρων στις δικαιούχες χώρες και στα κράτη μέλη της ΕΕ ή σε συνάρτηση με δραστηριότητες φορολογικής απάτης και φοροαποφυγής.