ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου όσον αφορά την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των αρχών που διέπουν την καταγραφή των φόρων και των κοινωνικών εισφορών στο ευρωπαϊκό σύστημα εθνικών και περιφερειακών λογαριασμών στην Κοινότητα (ΕΣΟΛ 95) και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2223/96

1. Ιστορικο του φακελου

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο [COM(1999)488 τελικό, 1999/0200 (COD)]: 18 Οκτωβρίου 1999.

Ημερομηνία της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: 26 Ιανουαρίου 2000.

Ημερομηνία της γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: 13 Απριλίου 2000.

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης: 26 Ιουνίου 2000.

2. Αντικειμενο τησ προτασησ τησ Επιτροπησ

Καθορισμός των αρχών καταγραφής των φόρων και των κοινωνικών εισφορών στο ΕΣΟΛ 95, κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται η συγκρισιμότητα των λογαριασμών μεταξύ των κρατών μελών και, ιδίως, ο ρεαλιστικός και διαφανής υπολογισμός του δημόσιου ελλείμματος.

3. Παρατηρησεισ σχετικα με την κοινη θεση

3.1 Γενικές παρατηρήσεις για την κοινή θέση

Η κοινή θέση τροποποιεί επί της ουσίας την αρχική πρόταση της Επιτροπής, κατά τρόπο πολύ παρόμοιο με εκείνον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου:

- θεωρεί, στον ίδιο τον τίτλο του σχεδίου κανονισμού, ότι ο κανονισμός δεν διευκρινίζει απλώς, αλλά τροποποιεί τις αρχές που διέπουν την καταγραφή των φόρων και των κοινωνικών εισφορών στο ΕΣΟΛ 95.

- προβλέπει τη δυνατότητα να αντιμετωπίζονται εναλλακτικά ως μεταφορές κεφαλαίου οι φόροι και οι κοινωνικές εισφορές που έχουν κοινοποιηθεί, αλλά δεν αναμένεται να εισπραχθούν. Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για την αλλαγή αυτή, διότι το τροποποιημένο σχέδιο κανονισμού διασφαλίζει τη συγκρισιμότητα των δημοσίων ελλειμμάτων, παύει όμως να εξασφαλίζει άμεσα τη συγκρισιμότητα των φορολογικών πιέσεων. Ωστόσο, η Επιτροπή δύναται να δεχθεί την τροπολογία, διότι στις διατάξεις που θα εισαγάγει στο κείμενο του ΕΣΟΛ μετά την έκδοση του κανονισμού θα αναφέρεται ότι τα κράτη μέλη που κάνουν χρήση αυτής της εναλλακτικής αντιμετώπισης πρέπει να αναγράφουν σε ειδική γραμμή των λογαριασμών τους τα σχετικά ποσά μεταφορών κεφαλαίου, πράγμα που θα διασφαλίσει το στόχο της διαφάνειας.

- εισάγει διάταξη σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή μεταβατική περίοδο που δεν θα υπερβαίνει τα δύο έτη, προκειμένου να προσαρμόσουν το λογιστικό τους σύστημα στον κανονισμό. Η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για την καθυστέρηση που θα προκαλέσει η υιοθέτηση της τροπολογίας αυτής στην επίτευξη του στόχου της συγκρισιμότητας των δημοσίων ελλειμμάτων. Επιπλέον, θεωρεί ότι η τροπολογία αυτή δεν είναι αναγκαία από τεχνική άποψη. Η Επιτροπή δύναται να δεχθεί την τροπολογία με την επιφύλαξη της ερμηνείας που θα της δοθεί: κατά την άποψη της Επιτροπής, η τροπολογία σημαίνει ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να ζητήσει από το κράτος μέλος να δικαιολογήσει το αίτημά του και, στη συνέχεια, κατά περίπτωση, να απορρίψει το αίτημα του κράτους μέλους ή να μειώσει τη μεταβατική περίοδο σε ένα έτος.

Πέραν αυτών των τριών τροποποιήσεων ουσίας, επί των οποίων συμφωνούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ των εν λόγω δύο οργάνων, οι οποίες όμως αφορούν λεπτομέρειες, ιδίως σε σχέση με τη διατύπωση των αιτιολογικών σκέψεων. Υπάρχουν επίσης και αποκλίσεις τυπικού χαρακτήρα, και συγκεκριμένα:

- η κοινή θέση λαμβάνει υπόψη της τη νέα διαδικασία "επιτροπολογίας" (απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999), η οποία επιβάλλει τροποποίηση του κανονισμού ΕΣΟΛ.

- η κοινή θέση δεν υιοθετεί τις τροπολογίες 4, 5 και 6 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι οποίες αφορούν τη χρήση του ΕΣΟΛ 95 για τον υπολογισμό του ίδιου πόρου ΦΠΑ. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι είχε δεσμευτεί κατά την πρώτη ανάγνωση του σχεδίου κανονισμού να υποβάλει χωριστή νομοθετική πράξη για την αντιμετώπιση αυτού του ειδικού ζητήματος. Έχουν ήδη δρομολογηθεί οι εργασίες για την έγκριση πρότασης της Επιτροπής προς την κατεύθυνση αυτή και την εν συνεχεία διαβίβασή της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

3.2 Τύχη των τροπολογιών που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση.

3.2.1 έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατά την εκ μέρους του εξέταση της αρχικής πρότασης της Επιτροπής σε πρώτη ανάγνωση, πρότεινε 9 τροπολογίες.

4 από τις τροπολογίες αυτές έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση, ενίοτε με μικρές φραστικές διαφοροποιήσεις, οι οποίες δεν αλλάζουν τίποτε επί της ουσίας:

- η τροπολογία 1 σχετικά με τον τίτλο της πρότασης: ο τίτλος αναφέρει πλέον ότι ο κανονισμός τροποποιεί και δεν διευκρινίζει απλώς τις αρχές που διέπουν την καταγραφή των φόρων και των κοινωνικών εισφορών στο ΕΣΟΛ 95.

- η τροπολογία 7 (η οποία αφορά το άρθρο 3 του κανονισμού) προβλέπει την εναλλακτική αντιμετώπιση ως μεταφορών κεφαλαίου των φόρων και των κοινωνικών εισφορών που έχουν κοινοποιηθεί, αλλά δεν αναμένεται να εισπραχθούν.

- η τροπολογία 8 διευκρινίζει το άρθρο 6 του κανονισμού, που αφορά την εφαρμογή του.

- η τροπολογία 9 προσθέτει μια νέα παράγραφο στο άρθρο 7, το οποίο αφορά την έναρξη ισχύος του κανονισμού. Πρόκειται για τη δυνατότητα των κρατών μελών να ζητούν από την Επιτροπή μεταβατική περίοδο που δεν θα υπερβαίνει τα δύο έτη. Η Επιτροπή δέχεται την τροπολογία αυτή, με την επιφύλαξη ότι η εν λόγω τροπολογία θα ερμηνευτεί υπό την έννοια ότι παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να αρνηθεί, ενδεχομένως, το σχετικό αίτημα κράτους μέλους.

3.2.2 έγιναν δεκτές από την Επιτροπή, αλλά δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση (θέση της Επιτροπής σχετικά με το θέμα αυτό).

Οι τροπολογίες 2 και 3 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που αφορούν τις αιτιολογικές σκέψεις 3 και 4 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής, δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση. Η κοινή θέση αναδιατυπώνει τις εν λόγω αιτιολογικές σκέψεις, τις οποίες ενοποιεί σε μία και μόνη αιτιολογική σκέψη.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι πρόκειται για βελτίωση που επέρχεται με την κοινή θέση τόσο σε σχέση με τη δική της αρχική πρόταση όσο και σε σχέση με τις τροπολογίες 2 και 3 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

3.3 Κατά περίπτωση, νέες διατάξεις που προστέθηκαν από το Συμβούλιο και θέση της Επιτροπής σχετικά με το θέμα αυτό.

Το Συμβούλιο πρόσθεσε και άλλες διατάξεις στο σχέδιο κανονισμού. Η Επιτροπή εγκρίνει το σύνολο των τροποποιήσεων αυτών, οι οποίες είναι 6:

- Η νέα διαδικασία "επιτροπολογίας" (απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999) επιβάλλει την πραγματοποίηση μιας τροποποίησης στον κανονισμό ΕΣΟΛ, πράγμα που λαμβάνεται υπόψη στον τίτλο του κανονισμού, στην νέα αιτιολογική σκέψη 7 και στο νέο άρθρο 6.

- Η νέα αιτιολογική σκέψη 3 ενοποιεί τις προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις 3 και 4, προκειμένου να βελτιωθεί το ύφος της διατύπωσης.

- Η πρώην αιτιολογική σκέψη 6 καταργείται, διότι οι χώρες δεν δίνουν την ίδια ερμηνεία στις παραγράφους του Συστήματος Εθνικών Λογαριασμών (ΣΕΛ 1993) στις οποίες γίνεται αναφορά. Κατά συνέπεια, είναι απλούστερο να καταργηθεί αυτή η αναφορά στο ΣΕΛ 1993.

- Προστίθεται μια νέα αιτιολογική σκέψη 5 προκειμένου να αναφερθεί ότι η ΕΣΠ, η ΕΣΝΧΙΠ και η ΕΑΕΠ μπορούν να διατυπώνουν τη γνώμη τους για τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη για τη λογιστική καταγραφή των φόρων και των κοινωνικών εισφορών.

- Το άρθρο 2, που αφορά τις γενικές αρχές, αναδιατυπώνεται προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι συνέπειες της τροπολογίας με την οποία εισάγεται, στο άρθρο 3, η δυνατότητα εναλλακτικής αντιμετώπισης των φόρων και των κοινωνικών εισφορών ως μεταφορών κεφαλαίου. Δεν είναι πλέον δυνατόν να λέγεται στις γενικές αρχές ότι οι φόροι και οι κοινωνικές εισφορές δεν περιλαμβάνουν τα ποσά που δεν αναμένεται να εισπραχθούν, παραμένει όμως ουσιώδους σημασίας να επισημανθεί ότι το δημόσιο έλλειμμα δεν περιλαμβάνει τα ποσά αυτά.

- Το πρώην άρθρο 4 (ισοστάθμιση του υπολογισμού του ΑΕγχΠ) καταργείται, διότι κρίθηκε ότι ο κανονισμός πρέπει να περιλαμβάνει μόνο τις γενικές αρχές καταγραφής. Η Επιτροπή συμφωνεί με την απλούστευση αυτή.

3.4 Κατά περίπτωση, προβλήματα "επιτροπολογίας" που προέκυψαν κατά την έκδοση της κοινής θέσης (και θέση την οποία έλαβε η Επιτροπή).

Ουδέν.

4. Γενικά συμπερασματα/παρατηρησεισ

Η Επιτροπή συμφωνεί με το σύνολο της κοινής θέσης, με την επιφύλαξη της ερμηνείας που πρέπει να δοθεί στη διάταξη σχετικά με τη μεταβατική περίοδο.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι τροποποιήσεις τις οποίες επιφέρει η κοινή θέση του Συμβουλίου εξυπηρετούν τον ουσιώδη στόχο του σχεδίου κανονισμού, που είναι να διασφαλιστεί ο διαφανής και συγκρίσιμος υπολογισμός του δημόσιου ελλείμματος σε όλα τα κράτη μέλη.

Πρέπει να υπομνησθεί ότι το ΕΣΟΛ 95 είναι το εργαλείο υπολογισμού και σύγκρισης των λογαριασμών και των οικονομικών μεγεθών των κρατών μελών και ότι το πρωτόκολλο περί της διαδικασίας υπερβολικών ελλειμμάτων αναφέρεται ρητά στο ΕΣΟΛ 95 για τη μέτρηση του δημόσιου ελλείμματος.

Παρά το γεγονός ότι η κοινή θέση παρεκκλίνει από την αρχική πρόταση της Επιτροπής, ωστόσο διατηρεί τη βασική ιδέα, που είναι να τεθούν σε ισότιμη βάση τα κράτη μέλη, ανεξαρτήτως των χρησιμοποιουμένων στατιστικών πηγών, δηλαδή των εισπράξεων ή των κοινοποιήσεων φόρων ή κοινωνικών εισφορών: τα ποσά φόρων και κοινωνικών εισφορών τα οποία δεν αναμένεται να εισπραχθούν δεν πρέπει να οδηγούν σε καμία περίπτωση σε υποεκτίμηση του δημόσιου ελλείμματος.

5. Δηλώσεισ τησ Επιτροπησ

Η Επιτροπή προέβη σε μονομερή δήλωση στα πρακτικά του Συμβουλίου όσον αφορά την ερμηνεία που δίνεται στη διάταξη τη σχετική με την μεταβατική περίοδο (βλέπε παράρτημα).