ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (83) 486 
 
 
 
Vol. 1983/0 185 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation. 
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen 
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983, 
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003 
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit 
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5 
der genannten Verordnung freigegeben. 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
COΜ(83) 486 τελικό 
Βρυξέλλες, 13 Σεπτεμβρίου 1983 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΑΚΕ-ΕΟΚ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 
ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1982, 
ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΛΟΜΕ 

EIHTPO ΠH TΩN EYP ΠIAï KΩN KOINOTHT ΩN 
COM(83) 486 TE ΛIKó 
Bpuξέλλς,  13 Σεллεïμβρ iou 1983 
EKØEΣH THE E ΠΠPOΠHΣ 
ΣTO ΣYMBOY ΔO TΩN YΠOYP ΩN AKE-EOK 
ΓIA THN ΔIAXEIPE Σ TH Σ OIKONOMIKH Σ 
KAI TEXNIK Σ ΣYNEPTA ΣIAΣE KATA TO 1982, 
ΣTO ΠΔAIEIO TH Σ ΣYNΘHKH Σ TOY ΔOME 
COM(83)  tEλikό 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
Εισαγωγή Σελίδα 
Τίτλος I : Η πολιτική εξέλιξη  1 
Κεφάλαιο I  : Το ανθρωπινό δυναμικό  1 
Κεφάλαιο II  : Η γεωργία, η διατροφή και 
το περιβάλλον 6 
Κεφάλαιο III  : Η ενέργεια , το ορυχεία, 
η βιομηχανία  9 
Τίτλος II  : Η κατανομή των χρηματοδοτήσεων κατά τομείς  13 
Κεφάλαιο I  : Τα γεωργικά και αγροτικά σχέδια 15 
Κεφάλαιο II  : Η εκβιομηχάνιση και η ενέργεια 18 
Κεφάλαιο III  : Οι μεταφορές και επικοινωνίες 20 
Κεφάλαιο IV  : Η εκπαίδευση και η κατάρτιση 23 
η τοπική 
Κεφάλαιο V  : Η υδραυλική, Π τοπική αυτοδιοίκηση  24 
και η κατοικία 
Κεφάλαιο VI  : Η υγεία 28 
Κεφάλαιο VII  : Η εμπορική προώθηση 29 
Τίτλος III  : Η γεωγραφική κατανομή της οικονομικής και  31 
τεχνικής συνεργασίας 
Κεφάλαιο I  : Η Αφρική της  SAHEL 31 
Κεφάλαιο II  : Η παράκτια δυτική Αφρική 35 
Κεφάλαιο III  : Η κεντρική Αφρική 40 
Κεφάλαιο IV  : Το κέρας της Αφρικής 43 
Κεφάλαιο V  : Η ανατολική Αφρική 45 
Κεφάλαιο VI ι  0 ινδικός Ωκεανός 47 
Κεφάλαιο VII  : Η νότια Αφρική 50 
Κεφάλαιο  VIII : Τα νησιά της Καραϊβικής 52 
Κεφάλαιο IX  : 0 Ειρηνικός  54 

Σελίδα 
Τίτλος IV  : , Εφαρμογή των ειδικών διατάξεων της Συνθήκης  55 
Κεφάλαιο I  : Μέτρα υπέρ των Κρατών ΑΚΕ, των 
λιγότερο ανεπτυγμένων, μεσόγειων 
και νησιωτικών. 55 
Κεφάλαιο II  : Η περιφερειακή συνεργασία 58 
Κεφάλαιο III ι Οι μικρο-μεσαίες επιχειρήσεις 61 
Κεφάλαιο  TV : Η τεχνική βοήθεια 63 
Κεφάλαιο V  : Οι επείγουσες βοήθειες 65 
Κεφάλαιο VI  : Το STABEX 68 
Τίτλος V  : Παρουσίαση μιας ποιοτικής εκτίμησης της εφαρμογής  7Q 
της οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας 
Κεφάλαιο I  : Η βιωσιμότητα των ενεργεί ων^· 
τα ολοκληρωμένα σχέδια, η 70 
συμμετοχή των τοπικών πληθυ­
σμών. 
Κεφάλαιο II  : Η λειτουργία και η διατήρηση 76 
των πραγματοποιήσεων 
Κεφάλαιο III  : Η αξιολόγηση 78 
Κεφάλαιο IV  : Το "COURRIER  ACP - CEE" 83 
Τίτλος VI  : 0 οικονομικός απολογισμός κατά το  1982 87 
Κεφάλαιο I  : Οι χρηματοδοτήσεις 87 
Κεφάλαιο II  : Οι συμβάσεις χρηματοδότησης 
Οι προκηρύξεις προσφορών 94 
Κεφάλαιο III  : Η ανάθεση των αγορών 97 
- Στατιστικό παραρτήματα 
- Ψήφισμα του Συμβουλίου των 
και τεχνική συνεργασία. Υπουργών ΑΚΕ - ΕΟΚ για την οα-κονομική 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η παρούσα ετήσια έκθεση στο Συμβούλιο των Υπουργών ΑΚΕ/ΕΟΚ, για τη διαχείρηση 
της οικονομικής και τεχνικής βοήθειας κατά το 1981, πραγματοποιήθηκε από την 
Επιτροπή,  σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή τράπεζα Επενδύσεων σύμφωνα με το άρθρο 
119 της δεύτερης Συνθήκης του  ,ί'Λομέ. Αποτελεί λοιπόν τη δεύτερη που παρουσιάζεται 
σύμφωνα με αυτή τη διάταξη. 
Η ττρώτη έκθεση, για το έτος 1981, εξετάστηκε - σε επίπεδο, εντολοδόχων - από την 
Επιτροπή που ιδρύθηκε σύμφωνα με το άρθρο 108 της Συνθήκης, στις 27 Απριλίου 
1983,κατά τη διάρκεια της τρίτης της συνεδρίασης από την εφαρμογή της Συνθήκης του 
ΛομΙ. Στις 6 ΜαΤοω 1983 η Επιτροπή, στην τέταρτη συνεδρίαση της, κατάρτισε 
μια έκθεση προς το Συμβούλιο των Υπουργών και κυρίως ένα σχέδιο ψηφίσματος , για 
την οικονομική και τεχνική συνεργασία που υποβλήθηκε στην Επιτροπή - η οποία 
αυτή τη φορά συνεδρίασε, σε υπουργικό επίπεδο - στις 18 ΜαΤου 1983. 
Το ψήφισμα αυτό, το οποίο εγκρίθηκε από το ίδιο το Συμβούλιο στις 20 ΜαΤου 1983, 
επεκτείνει - και ολοκληρώνει αυτό της Λιμπρεβίλ (14 ΜαΤου 1982). Αποτελεί επομένως 
το κοινό δόγμα των Κρατών ΑΚΕ και της Κοινότητας, στον τομέα της οικονομικής 
και τεχνικής συνεργασίας. 
Η Επιτροπή, στο μέτρο που την αφορά, είναι ικανοποιημένη από αυτό το ψήφισμα, 
το οποίο μαζί με το ψήφισμα,της Λιμπρεβίλ, αποτελεί γι"αυτήν ένα πολύτιμο οδηγό 
για τη δράση της στον τομέα της εφαρμογής της συνεργασίας. 
Απδ την άλλη πλευρά, " για να διευκολυνθούν οι εργασίες της Επιτροπής του άρθρου 
108", το Συμβούλιο καλεί κυρίως την Επιτροπή " να επιταχύνει την παρουσίαση των 
εκθέσεων της και να τις υποβάλλει, πάσει θυσία, το αργότερο μέχρι το τέλος του 
μηνός Ιουλίου". 

1 
Η Επιτροπή επιφορτίζεται με αυτή την πρόσκληση και θα την λδβει πδρ"α πολδ 
υπόψη της. 
Η οικονομική και τεχνική συνεργασία που αποτελεί αντικείμενο της παροδσας 
έκθεσης|  δεν αποτελεί ολδκληρη τη Συνθήκη του  Λομέ, η οποία, μέσω ενδς πεδίου 
εφαρμογής πολδ πι6 εκτεταμένου που ξεκινά" απ6 την εμπορική συνεργασία και φθάνει 
μέχρι ενδς θεσμικού συστήματος χωρίς προηγοδμενο στις διεθνείς σχέσεις, αποτελεί 
τη συνολική και συμβατική "πολιτική του  Λομέ". Η πολιτική αυτή επέτρεψε, πέρα απδ 
τα νομικά" κείμενα, να δημιουργηθοδν "μορφές αλληλεγγδης εκ των πραγμδτων" που 
επιτρέπουν να θυμηθούμε αυτές που ζητοδσε ο ΡΟΒΕΗΤ 5011ΙΜΑΝ απδ τους Ευρωπαίοδς 
να καθορίσουν^στο ιστορικό του κδλεσμα στις 9 Μαίου 1950 και που έπρεπε να 
καταλήξουν στη δημιουργία του κοινοτικοδ οικοδομήματος. Αλλά" ενδ η οικονομική 
και τεχνική συνεργασία δεν αποτελεί το σδνολο της Συνθήκης  Λομέ, είναι χωρίς 
αμφιβολία το πι6 αποτελεσματικδ δργανο και οπωσδήποτε, αυτδ του οποίου τα απο­
τελέσματα είναι σαφδς περισσότερο εδκολο να μετρηθοδν και να επαληθευθοδν επί 
τδπου. 
Επιπλέον,  η Συνθήκη του Λομέ δεν καλύπτει ολόκληρο το φάσμα της αναπτυξιακής 
πολιτικής, η οποία στο πέρασμα του χρόνου έχει σε μεγδλο βαθμό διαφοροποιηθεί και 
αναπτυχθεί.  #Ετσι εξηγείται το δτι η Επιτροπή βοηθείας για την ανάπτυξη (ϋΑΟ) 
του 00ΣΑ, το Μδρτιο του 1983, σημείωνε ότι η κοινοτική βοήθεια αυξήθηκε πολδ πιό 
γρήγορα από αυτή όλων των δλλων διεθνών οργάνων και πιθανότατα πιό γρήγορα 
επίσης από αυτή του συνόλου των β  ι ομηχαν ι κδν χωρδν. Εν τοδτοις η Συνθήκη του Λομδ 
παραμένει το πιό ολοκληρωμένο και το πιό πλήρες δημιούργημα της πολιτικής αυτής. 
*ϋμως ο κόσμος εξελίσσεται, και πρίν από το τέλος του 1982 η Επιτροπή δημοσίευσε 
το υπόμνημδ της για την κοινοτική πολιτική ανδπτυξης. Τό έγγραφο αυτδ αποτελεί 
συγχρόνως έναν απολογισμό των ενεργέ  ιδν που αναλήφθηκαν και μια έκθεση των αρχδν 
και των κατευθδνσεων που, κατά" τη γνδμη της Επιτροπής, θα πρέπει να καθοδηγοδν την 
πολιτική ανδπτυξης της Κοινότητας για τη δεκαετία που  έρχεται. 
Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν θα εγγραφοδν, κυρίως, οι διαπραγματεδσεις για την ανανέω­
ση της Συνθήκης του Λομέ που θα αρχίσουν το Σεπτέβρη του 1983. 

_ 2L 
Στο υπδμνημα που αναφέρθηκε, η Επιτροπή καθορίζει τους στδχους, τις μεθδδους 
και τη θεσμική δομή της πολιτικής ανδπτυξης. 
"Όσον αφορδ τους στδχους η Επιτροπή υπογραμμίζει κυρίως, τη σημασία της  επι­
σιτιστικής αυτονομίας τον πληθυσμών και τις παρδλληλες ενέργειες για τις ίδιες 
πολιτικές της κδθε χδρας, 
Σχετίκδ με τις μεθδδους, η Επιτροπή προβλέπει την εγκαθίδρυση διαλόγου για τις 
πολιτικές ανάπτυξης  , μεταξβ της Κοινότητας και της κδθε δικαιοβχου κυβέρνησης. 
Στο θεσμικό επίπεδο, η Επιτροπή επαναλαμβδνει την ιδέα επανατοποθέτησης των 
σχέσεων της με τις χδρες ΑΚΕ, στο πλαίσιο  . μιας συμφωνίας πλαίσιο χωρίς δριο λήξης και 
η οποία θα ολοκληρώνεται απδ πρωτοκολλά που  Da καθορίζουν ήθα προσορμίζουν ορισμένες 
οικονομικές κυρίως δίατδξεις. 
Το επίπεδο της παροβσας έκθεσης διαφέρει ττδρα πολβ απδ αυτδ της προηγουμένης. 
Βεβαίως οι πληροφορίες που συλλέχτηκαν σβμφωνα με το δρθρο  119 της Συνθήκης, δσον 
αφορί "κυρίως την κατδσταση της ανδληψης, της εκτέλεσης και της χρησιμοποίησης 
της βοήθειας", αποτελούν πδντα τον κεντρικό πυρήνα της έκθεσης, καταβλήθηκε 6μως 
ιδιαίτερη προσττδθεια για την καλύτερη γεωγραφική παρουσίαση της οικονομικής και 
τεχνικής βοήθειας. Η νέα αυτή παρουσίαση αντιστοιχεί σε μία σημαντική τροποποίη­
ση της δομής των κεντρικών υπηρεσιδν της Επιτροπής, των οποίων η διασδνδεση 
είναι εξδλλου κδρια γεωγραφική, κατδ τρδπο που να επιτρέπει μια καλδτερη, συνολική 
και συντονισμένη κατανόηση της οικονομικής κατδστασης της κδθε χδρας εταίρου. 
Το δρθρο 119 της Συνθήκης καθορίζει σαν πρδτο στόχο της ετήσιας έκθεσης την ανα­
φορά" στην "κατδσταση των υποχρεώσεων" . 
Για το σκοπδ αυτδ, κατδ το 19Θ2 αναλήφθηκαν περίπου ένα εκατομμδριο εκδτδ χιλιδδες 
ECU (1,095,3  εκατομ.),  απβ τους πβρους που διαχειρίζεται η Επιτροπή και η τρδπεζα 
στο πλαίσιο της Λομέ II. Το βψος των υποχρεδσεων που αναλήφθηκαν κατδ τη διδρκεια 
του έτους, πληριδζουν ακδμη πολβ κοντδ στο ένα δισικατομμδριο διακόσια εκατομμβρια 
(1,194,8 εκατομ.),  αν λδβουμε υπδψη τις χρηματοδοτήσεις που πραγματοποιήθηκαν 
για τα υπόλοιπα των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν απδ την πρδτη Συνθήκη. Συνολικδ 
παρατηρείται μια αβξηση κατδ  39,7 ^ σε σχέση με το προηγοδμενο έτος. 

- 3 -
Η έκθεση πρέπει επίσης να περιλάβει "κυρίως" την εκτέλεση της βοήθειας και 
επομένως αποτελεί απαραίτητα ένα απδ τα κυρία σημεία που θα αναλυθούν σε 
βάθος στο σδνολο του κειμένου. Εν τούτοις, κρίνεται σκόπιμο να δοθεί απδ πρίν 
μια ένδειξη για την κατάσταση της εκτελέσεως αναγράφοντας το ποσδ των πληρωμδν. 
Το μέτρο αυτδ δεν αποτελεί απαραίτητα το >πιδ ακριβές, 6μως διεκδικεί να είναι το 
πι6 απλδ. Επομένως διαπιστδνουμε, δτι ακδμη και με 6να ποσδ της τάξης των  719,7 
εκ. ECU, το ποσά των πληρωμδν είναι σχεδόν ίσο. με αυτδ του 19Θ1  (721~εκ.). 

ΤΙΤΛΟΣ I : Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ 1. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I Οι ανθρωπινοί πόροι 
Απαντδντας στην ερδτηση "τι σημαίνει ανάπτυξη" που έθετε στην εσιαγωγή(ΐ) 
της η Έκθεση της ανεξάρτητης Επιτροπής, στην οποία προέδρευε ο κ. 
Willy Brandt, έγραφε  : "Πρέπει να αποφεύγεται η διαρκής σδγχιση που 
γίνεται μεταξβ μεγέθυνσης και ανάπτυξης και, απ6 την πλευρά μας, 
υπογραμμίζουμε άτι πρδτος στδχος της ανάπτυξης είναι να ικανοποιηθούν 
οι ίδιες ανάγκες και να υπάρξει μια δημιουργική σύνδεση που να  χρησι­
μοποιεί τις παραγωγικές δυνάμεις του έθνους και το ανθρδπινο δυναμικά 
του". 
Αυτβς ο απλδς προσανατολιομάς  - τουλάχιστον όσον αφορά το στίχο  -
προκύπτει απ6 τρείς βασικές διαπιοτδσεις που έγιναν προηγοδμενα απδ 
τον Πρβεδρο  Brandt. 
- Η εξάλειψη της πείνας είναι ο πρωταρχικδς στδχος της ανθρωπδτητας. 
- Η ποιότητα ζωής είναι σχεδδν χωρίς νδημα εάν δεν υπάρχει υγεία, η 
οποία αυτή καθ'αυτή εξαρτάται κδρια απδ μία κατάλληλη διατροφή και 
ένα υγιές περιβάλλον. 
- 0 αναλφαβητισμδς πηγάζει εξ ίσου απδ μια παραδεκτή σπατάλη του 
ανθρδπινου δυναμικού". 
θα μποροδσαμε καλύτερα να ποδμε, δτι οι ανθρδπινοι πδροι είναι 
σψνχρδνως ο στδχος και το μέσο της κάθε πολιτικής ανάπτυξης.  0 στδχος 
γιατί εγγυάται σε κάθε αν6ρδπινη ύπαρξη·πρδτα τη δυνατδτητα επιβίωσης 
του και μετά τη δυνατδτητα χρησιμοποίησης του μεγαλυτέρου αριθμοδ των 
δυνατοτήτων  · Το μέσο, και αυτ6 είναι σαφές, γιατί καμία ανάπτυξη 
δεν είναι δυνατή, οδτε ακδμη μπορεί κανείς να τη φανταστεί, χωρίς 
προσφυγή στην ανθρδπίνη ενέργεια, στην εξυπνάδα, στην επιστήμη και 
στην τεχνική του ανθρδπου, Ακδμη και δταν πρδκειται για μια ή περισσότε­
ρες ενδείξεις, δεν θα ήταν περιττδ να τις υπενθυμίσουμε οτο μέτρο που 
αυτές δεν έχουν ακδμη ολοκληρωτικά αφομοιωθεί απδ δλους, οδτε οτο 
Βορρά, οδτε στο  NOTO. 
Πδνω σ'αυτδ, οι εργασίες αξιολδγησης των επιπτδσεων της οικονομικής και 
τεχνικής συνεργασίας, που έγιναν σ'εφαρμογή της πρδτης και δεδτερης 
Συνθήκης του Λομέ (αντίστοιχα άρθρα  57 | 1 και 118, | 2], έδειξαν δτι 
η ανδπτυξη των υποδομδν και των εξοπλισμδν δεν συνοδεδτηκε απδ μια 
ικανοποιητική προσπάθεια για την αύξηση των εθνικδν ικανοτήτων διαχείρισης 
και χρησιμοποίησης. 
(1) Σελ. 41 της Συλλογής "Ιδέες" (Gallimard). 

2. 
και αυτδ οδήγησε σε ορισμένες περιπτδσεις σε μΤα καθαρή υποχρησιμοποί-
ηση των χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων (1). 
Απβ τις διαπιστώσεις αυτές η Επιτροπή έβγαλε ένα πρακτικβ συμπέρασμα γι 
το μέλλον : για ίνα γίνει η οικονομική και τεχνική συνεργασία πΐιο 
αποτελεαματική, πρέπει να αυξηθεί η επίπτωση της πδνω " στην προδθηση 
μιας αυτδνομης και διαρκαΰς ανδτττυξης των αναπτυσσομένων χωρδν και 
ιδιαίτερα των πιο φτωχδν απβ αυτές" (2). Η αδξηση αυτή των δυνατοτήτων 
αυτο-ανδπτυξης γίνεται κυρίως μέσω μιας αυξημένης προσπάθειας προδθησης 
των ανθρωπίνων πδρων, αφοδ αυτοί αποτελοβν το οτοιχείο-κλειδί των  τοπι-
κδν και εθνικδν δυνατοτήτων  (2). Τα περισσότερα απδ τα πιο οξυμένα προβλή­
ματα, σήμερα στις χδρες ΑΚΕ συνδέονται δμεσα με τον δνθρωπο : η 
δημογραφική έκκρηξη, η καλπδζουσα αστικοποίηση, η αγροτική παραγωγικό­
τητα και η επισιτιστική ασφδλεια· 
Για νδ κδνει πραγματικότητα τα αποτελέσματα αυτής της ανδλυσης, η  Επι­
τροπή αποφδσισε το 1982 να δώσει μεγαλύτερη προσοχή σε ολες τις  σχέ­
σεις που υπάρχουν ανδμεσα στον ανθρδπινο παρδγοντα και στη διαδικασία 
κοινωνικοοικονομικής ανδπτυξης, κατδ την εφαρμογή της οικονομικής και 
τεχνικής συνεργασίας. Αυτδ συνεπδγεται, κυρίως δσον αφορδ τις δομές, 
τη δημιουργία μιας νέας  δι ο ικητικήςμονδδας που να είναι επιφορτχσμένη 
για τους ανθρδπινους πδρους, στο πλαίσιο της γενικής Διεύθυνσης  Ανδ­
πτυξης. Η μονδδα αυτή είναι επιφορτισμένη να προτείνει τις απαραίτητες 
κατευθβνσεις και μέσα, για να ενισχβσουν τα ενδιαφερδμενα Κρδτη να ανα-
πτδξουν ένα μεγαλδτερο δυναμισμό σε δλες τις ομδδες του πληθυσμοδ και 
να τις κδνουν ικανές να συμμετέχουν καλδτερα στην αναπτυξιακή διαδικασία. 
Για το σκοπέ αυτδ  πρέπει, να αυξηθεί το επίπεδο των γνδσεων (ιδιαίτερα 
μέσω της πληροφόρησης , της τεχνικής και επαγγελματικής κατδρτισης, της 
επιστημονικής και τεχνολογικής  έρευνας),  να βελτιωθοδν οι δυνατότητες 
των ανδρδν και των γυναικδν να εφαρμδσουν την κατδρτισή τους (μέσω 
καλυτέρων συνθηκδν υγιεινής και μιας δίκαιης κατανομής του  εδδφους), 
να δημιουργηθοδν ιδρδματα ανδπτυξης, τα οποία να προωθοδν και να 
ενισχδουν δλες τις ανθβπινες δυνατδτητες και, τέλος, να εφαρμοσθοδν 
πολιτικές συμμετοχής των τοπικδν κοινοτήτων, των ομδδων παραγογδν, 
των μικρδν επιχειρήσεων κ.λ.π. Αποτελεί, επομένως, μια ολοκληρωμένη 
προσέγγιση του ανθρωπίνου παρδγοντα στην ανδπτυξη που η Επιτροπή σκοπεδει 
να προωθήσει βαθμιαία και να εφαρμόσει σε στενή συνεργασία με τις 
χδρες ΑΚΕ, στο πλαίσιο της εφαρμογής της οικονομικής και τεχνικής συνερ­
γασίας, με οτδχο να την κδνει ακδμη πιο αποτελεσματική στην προσπδθεια 
αξιοποίησης των εθνικδν πδοων. 
(ΐ) Βλέπε ιδιαίτερα την "*Εκθεση της Επιτροπής προς το Συμβοδλιο των 
γπουργδν ΑΚΕ-ΕΟΚ για τη διαχείριση της οικονομικής και τεχνικής 
συνεργασί/ς κατδ το 1979, 'γγρ. ΕΠ(θθ)239 τελικδ, σ 37 μέχρι 40 

(συνέχεια) 
(2) ^Υπόμνημα για την κοινοτική πολιτική ανάπτυξης" 
έγγρ. ΕΠ(θ2) 640 τελικδ, σ. 11 2α. 

3. 
Κατά τους τελευταίους μήνες του 1982, οι υπηρεσίες της Επιτροπής άρχισαν 
μια συγκεκριμένη εργασία σχετικά με την προώθηση των ανθρωπίνων πάρων, 
στους ακόλουθους τομείς : 
Κατάρτι ση 
Έχει αναληφθεί μια μελέτη της οποίας τα αποτελέσματα πρέπει να επιτρέψουν : 
. τον καθορισμό του ρόλου που η Κοινότητα μπορεί να παίζει στον τομέα της 
κατάρτισης, στο πλαίσιο της συνεργασίας της με τις χώρες ΑΚΕ, 
. την απελευθέρωση των συγκεκριμένων δυνατοτήτων και μορφών συνεργασίας μεταξύ 
των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων των χωρών ΑΚΕ, με στόχο να ενισχυθούν οι 
προσπάθειες τους για την εγκαθίδρυση μιας μεγαλύτερης συνεργασίας μετα 
ξύ τους από ότι στο παρελθόν, στους τομείς της εκπαίδευσης, της έρευνας 
και της κατάρτισης. 
Επιπλέον,  η Επιτροπή ανέθεσε σ'ε^α εξειδικευμένο ίδρυμα, να μελετήσει τις 
δυνατότητες και συνθήκες κατάρτισης των υπηκόων των χωρών ΑΚΕ που έχουν 
υποτροφία από το  ETA και σπουδάζουν σε διάφορες χώρες της Κοινότητας. Η 
μελέτη αυτή αναφορικά με τις συνθήκες κοινωνικής εισόδου των σπου­
δαστών αυτών, θα ολοκληρωθεί τα 1983. 
Εργασία και απασχόληση 
Στον τομέα των κοινωνικών σχέσεων, τα θέματα σχετικά με την εργασία και 
απασχόληση,  τους κοινωνικούς εταίρους, τους διακινούμενους εργαζομένους, 
ελήφθησαν υπόψη κατά τρόπο πιο συγκεκριμένο από ότι προηγούμενα. 
Πράγματι,  οι υπηρεσίες της Κοινότητας συνάντησαν αυτές τις Β.Ι.Τ. γιανα 
συζητητήσουν τα κοινά προβλήματα (κατάσταση των διακινουμένων εργαζο­
μένων, προγράμματα εργασιών μεγάλης εντάσεως, εργασίας, θέματα σχετικά 
με τον αστικό τομέα, ). Η σε βάθος μελέτη που έχει αναληφθεί πρέπει 
να επιτρέψει τη βελτίωση της οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας με τα 
Κράτη ΑΚΕ στους διαφδρυς τομείς. 

Συμμετοχή των γυναικών στην ανάπτυξη 4. 
Στις 8 Νοεμβρίου 1982, το Συμβούλιο Υπουργών της Κοινότητας ενέκρινε 
Ινα ψήφισμα για την "κοινοτική βοήθεια στην ανάπτυξη, σε σχέση με την 
κατάσταση των γυναικών στις αναπτυσσόμενες χώρες". Στο ψήφισμα αυτό η 
Κοινότητα διακυρήσει ότι είναι έτοιμη·· να λάβει σαφώς υπόψη το ρόλο 
των γυναικών στην ανάπτυξη. Εκτός από έναν ορισμό των στόχων περιλαμ­
βάνει, συγκεκρι μένα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τον ορισμό των 
τομέων συνεργασίας στους οποίους ο ρόλος των γυναικών είναι ιδιαίτερα 
σημαντι κός. 
Κατά τη διάρκεια του ιδίου έτους, 1982, πραγματοποιήθηκε μία κοινωνιολο­
γική μελέτη για τις "Συνέπειες των προγραμμάτων που.χρηματοδοτούνται 
από την κοινοτική βοήθεια, πάνω στο καθεστώς της γυναίκας σε μία χώρα 
ΑΚΕ". Η μελέτη αυτή συμπεραίνει ότι, στα τρία προγράμματα που εξετάστηκαν, 
το γυναικείο στοιχείο ήταν σχεδόν άγνωστο στην  αρχή, αγνοημένο στη συνέχεια 
και σαν οικονομικός παράγοντας απουσίαζε από τους αγροτικούς συνεταιρισμούς 
που εγκαθιδρύονταν. Μια σημαντική έλλειψη είναι η ολοκληρωτική απουσία 
μελέτης σχετικά με την ενδεχόμενη πρόσβαση των γυναικών στις Πιστώσεις 
για υλικό γεωργικό εξοπλισμό. Τα αποτελέσματα αυτά είναι αρκετά 
απροσδόκητα, και σχεδόν αρνητικά. Για το λόγο αυτό πρέπει να διορθωθούν, 
τουλάχιστον  σ'ένα ορισμένο μέτρο λόγω του περιορισμένου χαρακτήρα της 
μελέτης αυτής, και ως προς την έκταση και ως προς τον στόχο τους. Είναι 
σαφές ότι πολλά προγράμματα,κυρίως στον τομέα της υγείας και της  εκπαί­
δευσης συνεπάγονται μία άμεση βελτίωση της κατάστασης των γυναικών. 
Πολιτιστικά θέματα της ανάπτυξης 
Η αυξημένη προσοχή που δίνεται στα πολιτιστικά θέματα της ανάπτυξης ο­
φείλεται ιδιαίτερα, στα ψηφίσματα που εγκρίθηκαν για το θέμα αυτό από 
τη διμερή Επιτροπή και από την ίδια τη συμβουλευτική Συνέλευση το 
Σεπτέμβριο του 1981 στο Λουξεμβούργο και αργότερα στην Χαράρ (Φεβρουάριος 
1982), Ρώμη (Νοέμβριος 1982) και Κίνγκοτον (Φεβρουάριος  1983), ,με βάση 
την Έκθεση  γι α.-τηνι πολι τιστική συνεργασία μεταξύ των Κρατών ΑΚΕ και 
της Κοινότητας που καταρτίστηκε από τον Πρεσβευτή  CHASLE. 
Το 1982, η Επιτροπή συμμετείχε σε διάφορες συνεδριάσεις στις οποίες 
έγινε επεξεργασία των πολιστιστικών θεμάτων, είτε σε κοινοβουλευτικό 
επίπεδο (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συμβουλευτική Συνέλευση ΑΚΕ-ΕΟΚ, είτε 
σε συνδικαλιστικό (συνεδρίαση των συνδικάτων ΑΚΕ-ΕΟΚ, Δεκέμβριος  1982), 
είτε σε άλλα επίπεδα και στη βάση μιας προσέγγισης πο.υ να επεκτείνεται 
και στις άλλες αναπτυσσόμενες χώρες : συμπόσιο με θέμα "Πολιτιστμός και 
Ανάπτυξη"  της Διεθνούς Ακαδημίας για την Ειρήνη  (VAL D'AOSTE,  Οκτώβριος 

5. 
1982) ή συναντήσεις"μεταξύ  των πνευματικών κοινοτήτων  της Αφρικής 
της Ευρώπης  και του Αραβικού Κόσμου" (Αβινιόν, Μάρτιος  1932), καθώς 
επίσης και η σημαντική διάσκεψη  MONDIAGULT  που οργανώθηκε  από την 
UNESCO στο Μεξικό (Αύγουστος  1982.). Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν  συγκε­
κριμένες συναντήσεις εργασίας,  με τις υπηρεσίες  της UNESCO και με το 
Βρετανικό Συμβούλιο  το Δεκέμβριο  του 1982. 
Οι αντι λήψει ς  ,αυτές και οι συζητήσεις  - οι οποίες συνεχίζονται  - θα 
πρέπει να καταλήξουν  στο συμπέρασμα  ότι πρέπει να ληφθούν καλύτερα υπόψη 
οι πολιτιστικοί παράγοντες, κυρίως  με την εμβάθυνση  του διαλόγου μεταξύ 
των εταίρων κατά  τη διάρκεια  της προετοιμασίας  των σχεδίων και προγραμ­
μάτων. Γι αυτό εξάλλου  οι ενέργειες  που αναλήφθηκαν πρόσφατα είναι προς 
αυτή την κατεύθυνση  : τέτοιες όπως  η ενίσχυση  του σχεδίου CIADFOR (έκδο­
ση σχολικών βιβλίων)  ή η ενίσχυση στον  CTRC(μορφωτικός Τουρισμός  στα 
νησιά της Καραϊβικής). 
Σε άλλους τομείς, όποχ;  η τεχνική βοήθεια,  η υγεία, .Λη δημογραφία,  οι 
κατάλληλες τεχνολογίες, έχουν αναληφθεί εργασίες  και μελέτες,  .τα πράτα 
αποτελέσματα  των οποίων θα γίνουν γνωστό  το 1983. Τα θέματα αυτό  θα 
αναφερθούν  σε μεταγενέστερες ετήσειες εκβέσεις. 

6. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II : Γεκιργία, Διατροφή και Περιβάλλον 
^' κυριδτερείς εξελίξεις στους τομείς αυτούς πηγάζουν απο τη συνέχιση 
του "Σχεδίου Δράσης για την καταττολέμ  ι ση της Πείνας στον Κδσμο" 
το οποίο είχε υποβληθεί από την Επιτροπή στο Συμβούλιο τον Οκτώβριο του 
1981. Ετη συνάντηση του το Νοέμβριο 1981, το Συμβούλιο ενέκρινε με 
μεγάλη πλειοψηφία την πρόταση της Επιτροπής. 
Μεταξύ των βασικών στοιχείων του προτεινομένου Σχεδίου Δράσης ήταν τα 
ακόλουθα : 
- ενέργειες με συγκεκριμένο θέμα που να καλύπτουν περιφερειακές ομάδες 
και χώρες και να αποσκοπούν άμεσα στη διατήρηση ή βελτίωση των φυσικών 
πόρων (θεματικές  ενέργειες), 
- ενίσχυση των επισιτιστικών στρατηγικών σε επιλεγμένες χώρες. 
Η ουσία της ιδέας της Επισιτιστικής Στρατηγικής, είναι ότι αυτή θα 
πρέπει να σχεδιασθεί και να εκτελεσθεί από την ίδια τη χωρα, βοηθούμενη 
από τις κοινές ενέργειες των κρατών μελών και της^Επιτροπής και 
ενδεχόμενα από άλλους δότες. 
Τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για την επιλογή της "πρώτης γενεάς" 
χωρών με επισιτιστική στρατηγική, ήταν τα ακόλουθα : 
- ύπαρξη σημαντικής έλλειψης τροφής και δυνατότητας για μια σχετικά 
γρήγορη αύξηση της παραγωγής, 
- ή χώρα να έχει την ικανότητα και νά έχει εκφράσει την επιθυμία να καθο 
ρίσει τις δικές της επισιτιστικές στρατηγικές, 
- τα κράτη μέλη και η Κοινότητα να είναι σημαντικοί χορηγοί 
βοήθειας. 

7. 
TQV Ιούνιο 1982, ο κ.  PISANI επισκέφθηκε την Κένυα , το Μαλί και τη 
Ζάμπια , για να εξηγήσει το θέμα της Επισιτιστικής Στρατηγικής και για 
να επιβεβαιώσει δτι οι τρεις χώρες εΓχαν την ικανότητα και τη θέληση να 
προχωρήσουν στη διαδικασία εφαρμογής μιας Επισιτιστικής Στρατηγικής. 
Με βάση την έκθεση του, το Συμβούλιο ενέκρινε τον Ιούνιο την επιλογή 
των τριών αυτών χωρών. Τον Ιούλιο επισκέφθηκε τη Ρουάντα και αυτό 
οδήγησε σε πρόταση της Επιτροπής που αποδέχτηκε το Συμβούλιο το 
Νοέμβριο , δηλαδή ότι η Ρουάντα θα μπορούσε να περιληφθεί επίσης στην 
"πρώτη γενιά" χωρών με στρατηγική. 
Το αποτέλεσμα των διαφόρων επαφών, ήταν να δημιουργηθούν σε κάθε χώρα 
κοινές Ομάδες Εργασίας, κυβέρνηση/ΕΟΚ, για να καθορίσουν τους στόχους 
και τις κατευθύνσεις της προτεινόμενης επισιτιστικής στρατηγικής. Η 
δουλειά που έγινε σ'αυτές τις ομάδες χρησιμοποιήθηκε 
σαν κατάλληλο πλαίσιο στο επίσημο γράμμα από την Κυβέρνηση , σε τρείς 
περιπτώσεις από τον Αρχηγό του Κράτους προς την Επιτροπή, επιβεβαιώνοντας 
την προσήλοχτη της χώρας σε μια επισιτιστική στρατηγική. Η Επιτροπή 
έχει απαντήσει στο καθ'ένα από ταυτά τα γράμματα και τα πρώτα βήματα 
για να δοθεί πρακτικό αποτέλεσμα στην εφαρμογή μιας στρατηγικής, βρίσκονται 
στο στάδιο της προετοιμασίας. 
Υπάρχουν ήδη ενδείξεις για το πού θα συγκεντρωθούν  ο ι προσπάθειες, για 
κάθε μία από τις επιλεγμένες χώρες. Στην Κένυα, ιδιαίτερη προτεραιότητα 
θα δοθεί στην ενίσχυση του οργανισμού αγοράς εσοδείας, για να διευκο­
λυνθεί η αγορά αραβοσίτου από τους αγρότες. Επίσης, έχουν δημιουρ­
γηθεί κοινές επιτροπές κυβέρνηση/δότης για να συζητήσουν τις κυριότερες 
πτυχές της γεωργικής πολιτικής. 
Στο Μαλί, έχουν γίνει  ρυίϊμίσει  ς για την  αναδ ι οργάνωση και ελευθερο-
ποίηση της αγοράς σΓτου., Επιπλέον, για τους αγρότες των κυριότερων 
σιτηρών, οι τιμές έχουν  αυξηθεί.  Στη Ρουάντα, το κύριο βάρος θα πέσει 
πάνω στην εντατικοποίηση της παραγωγής, λόγω της πληθυσμιακής 
πίεσης που υπάρχει για τους διαθέσιμους πόρους γης. 
Στη Ζάμπια, το τελικό κείμενο της μελέτης για την Εθνική επισιτιστική 
στρατηγική που έγινε με χρηματοδότηση των Κάτω Χωρών, είναι διαθέσιμο 
και θα αττοτελίσείτη βάση για  αττοφάσε ι ς  πάνω σ'έναν αριθμό πολιτικών 
θεμάτων. 

θ. 
Ένας αριθμδς χωράν έχει δείξει προθυμία, για συνεργασία με την 
Επιτροπή στην εφαρμογή μιας επισιτιστικής στρατηγικής. Οι χώρες 
αυτές περιλαμβάνουν το Μπενίν, Μπουρούντι, Αιθιοπία, Νιγηρία, Σομα­
λία, Τανζανία και Άνω Βόλτα. Η Επιτροπή στο σημερινό 
στάδιο, εξετάζει τις διάφορες απαιτήσεις. 
Γτον τομέα του περιβάλλοντος έχει ανατεθεί να γίνουν οι δύο εξής 
μελέτες : Εκπαίδευση και Κατάρτιση αναφορικά με το περιβάλλον 
Μελέτη για τις κατευθυντήριες γραμμές στον τομέα 
του περιβάλλοντος. 
Τα κύρια αποτελέσματα αυτών των μελετών θα παρουσιασθούν στην ετήσια 
συνάντηση της Επιτροπής των Διεθνών Ιδρυμάτων Ανάπτυξης για το περιβάλλον 
(CIDIE), κατά τη διάρκεια του 1983. 
Οι μελέτες θα συμβάλλουν επίσης στην κατάρτιση μιας πολιτικής για το 
πως καλύτερα θα περιληφθούν τα θέματα του περιβάλλοντος στην 
ανάπτυξα ική μας δραστηριότητα. 

9. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  III ; Η Ενέργεια, τα Ορυχεία, η Βιομηχανία 
Στον τομέα της ενέργειας, των ορυχείων και τη ς βιαμηχανίας, το  1982 
χαρακτηρίστηκε απδ τη συνέχιση της εφαρμογής των ενεργειών που χρηματο­
δοτούνται στο πλαίσιο της 2ης Συνθήκης του Λομέ και από την εξέλιξη 
των επί μέρους διαδικασιών για μια καλύτερη ολοκλήρωση της γενικής ανά­
πτυξης και μια μεγαλύτερη προσοχή για το περιβάλλον. 
Οι πρώτες επιδράσεις των κατευθύνσεων που καθορίστηκαν στο υπόμνημα του 
Σεπτεμβρίου, έχουν ήδη εκδηλωθεί. 
Το 1982, η τράπεζα διέθεσε το  89 % του συνολικού ποσού των χρηματοδο 
τήσεών της στους τομείς της ενέργειας, των ορυχείων και  τηςι,βι ομηχανίας, 
εάν λάβουμε υπόψη τις συνολικές δανειοδοτήσεις στις αναπτυξιακές 
τράπεζες που διατέθηκαν σχεδόν στο σύνολο τους μία προς μία, για βιομη­
χανικά σχέδ ια μ ι  κρομεσαίας διάστασης (βλ. Τίτλο  lV-Κεφάλαι ο  Iii). 
Όσον αφορά την Επιτροπή, η πολιτική που ακολούθησε στον τομέα της 
ενέργειας, παρέμεινε πιστή στην κατευθυντήρια γραμμή που καθορίστηκε 
από τη Συνθήκη του Λομέ υπέρ της αναζήτησης της ενεργειακής αυτάρκειας, 
δίνοντας τον ίδιο βαθμό προτεραιότητας στο ξεπέρασμα των περιορισμών 
έναντι του εισαγομένου πετρελαίου και έναντι του καυσόξυλου, έμφαση 
δόθηκε, στα μέτρα για την άμβλυνπη της κρίσης των παραδοσιακών πηγών 
ενέργειας που είναι απαραίτητες για την επιβίωση των πληθυσμών, καθώς 
επίσης και στις δράσεις εμεσου αμοιβαίου ενδιαφέρονος, τέτοιες όπως 
η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων απολιθωμάτων που μπορούν να συμβάλλουν 
και στον εφοδιασμό των χωρών ΑΚΕ και της Κοινότητας. 
Οι πιο σημαντικςς σε όγκο , δραστηριότητες  (27 εκ. των επιχορηγήσεων και 
των επιδοτήσεων επιτοκίου εξαιρουμένων) πραγματοποιήθηκαν στον τομέα 
της εκμετάλλευσης του υδροηλεκτρικού δυναμικού, οι προσπάθειες όμως για 
την προώθηση των νέων πηγών ενέργειας συνεχίστηκαν και εντατικοποιήθηκαν 
στο επίπεδο της έρευνας, όπως αυτό των πρώτων  πειραματί κδν  πραγματοποιήσεων, 

10. 
Όσον άφορα ιδιαίτερα τα ενεργειακά σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν το  1982 
από την ETE, πρέπει να υπογραμμίσουμε τη σημασία των επενδύσεων που, 
ξέχωρα από το ότι ενισχύουν την  εκ.β ιομηχάνι  ση, θα μειώσουν την ενέργεια  -
κή εξάρτηση των Κρατών ΑΚΕ, αποφεύγοντας την εισαγωγή  700.000 τόννων 
πετρελαϊκών προϊόντων περίπου, δηλαδή της τάξης του  2,5% των εισαγωγών 
σε υδρογονάνθρακες κατά το  1981 του συνόλου των χωαών  αυτών. Επίσης , 
εάν λάβουμε υπόψη τα σχέδια (από τα οποία ένας αριθμός υδροηλεκτρικών 
μονάδων) που χρηματοδοτήθηκαν από την αρχή της περιόδου εφαρμογής της 
πρώτης Συνθήκης  Λομε, τον Απρίλιο  1976, θα εξοικονομοιθούν ετησίως από 
την κατανάλωση  1,7 εκ. τόννοι περίπου ισοδυνάμου πετρελαίου, δηλαδή 
συνολικά 6 % του επίπεδου των εισαγωγών σε υδρογονάνθρακες των χωρών 
ΑΚΕ. 
Η Τράπεζα μπόρεσε επίσης να συμβάλλει, με τη χρηματοδότηση μελετών και 
ερευνών σχετικά με τους ενεργειακούς πόρους των χωρών ΑΚΕ, στην  μετέ­
πειτα αξιοποίηση αυτών των πόρων  : παραδείγματος  χάρι, μελέτες και έρευνες 
για τα κοιτάσματα άνθρακα κ«ι υδρογονανθράκων. Ακόμη και στην περίπτωση 
που τα αποθέματα τους είναι εκ των προτέρων περιορισμένα, η  αξιοποί­
ηση τους θα μπορούσε να έχει σημαντική επίπτωηη στο ισοζύγιο πληρωμών 
των ενδιαφερομένων  χωρών. 
Οι ενέργειες στον τομέα των ορυχείων εντατικοποιήθηκαν κατά το  1982, 
με την ανάληψη εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης ενός οριρμένου 
αριθμού ενεργειών ανίχνευσης, έρευνας και μελΕΗτών. 
Οι παρεμβάσεις αυτές βρίσκονται σε ένα αυστηρό πλαίσιο αμοιβαίου 
ενδιαφέροντος  TÛM χωρών ΑΚΕ και της Κοινότητας. Για τις χώρες ΑΚΕ, 
είναι θέμα εφαρμογής της αξιοποίησης των φυσικών τους πόρων για την οικο­
νομική και οκοινωνική τους ανάπτυξη, αποβλέποντας σε μία καλύτερη 
λειτουργία της μεταλλευτικής δραστηριότητιας στο πλαίσιο του περιβάλ­
λοντος απ'ότι στο παρελθόν,κ«τ4 τρόπο  . που οι επιπτώσεις της μεταλλευτικής 
βιομηχανίας να έχουν πραγματικά ευεργετική επίδραση στην υπόλοιπη 
οικονομία. Από την πλευρά της Κοινότητας που εξαρτάται από το  εξωτε­
ρικό για το  75 % των προμηθειών της σε πρώτες ύλες, είναι θέμα διαφορο­
ποίησης των πόρων της, καταπολεμώντας έτσι την τάση που παρατηρήθηκε 
τα τελευταία αυτά χρόνια για μια υπερβολική συγκέντρωση  σ'ένα περιορισμένο 
αριθμό χωρών. 

11 -
Στις χδρες ΑΚΕ που παράγουν ήδη μεταλλεδματα και γνωρίζουν κυρίως λβγω της 
δυσμενοδς διεθνοβς συγκυρίας, προσωρινές δυσκολίες που απειλοδν την ανδπτυξη, 
τους, το νέο δργανο της 2ης Συνθήκης  Λομέ, το SYSMIN,  έδωσε δείγματα της απο­
τελεσματικότητας του. Δδο παρεμβδσεις έγιναν, στον τομέα του χαλκοί και του 
κοβαλτίου, ή μια στη Ζδμβια για  55 εκ. ECU και η δλλη στο ΖαΤρ για  40 εκ. ECU. 
Οι παρεμβδσεις του δΥΣΜΙΝ σ'αυτές τις χδρες, συνέβαλαν στο να σταματήσει η 
διαδικασία μείωσης των ικανοτήτων παραγωγής. Μερικές διαδικασίες καθυστερήσεως 
εξηγούνται απο το ότι είναι νδο Οργανο. Το  SYSMIN, απ6 τις .πρώτες του παρεμβά­
σεις, έδειξε την ικανότητα" του να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανδγκες του 
μεταλλευτικοδ τομέα λόγω, κυρίως, της ελαστικότητας τού στο ξεκίνημα της 
δμεσης κατανομής των μέσων του για την προστασία των μέσων παραγωγής. 
0 απολογισμός του βιομηχανικοδ τομέα για το  1982 είναι σχετικδ μέτριος, τόσο 
δσον άφορα" τις παρεμβάσεις της Επιτροπής (βιομηχανική προδθηση, τεχνική  βοή­
θεια), 6σο και Οσον αφορδ τις παρεμαβδσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. 
Τα αποτελέσματα αυτί δείχνουν τη σχετικδ δευτερεδουσα προτεραιότητα που δίνουν 
οι χδρες ΑΚΕ στην εκβιομηχδνιση, μέσα στα ενδεικτικδ προγρδμματα τους, αλλδ 
επιβεβαιδνουν την καλδ θεμελιωμένη δποψη μιας εκβιομηχδνισης προσαρμοσμένης 
στη γεωργική ανδπτυξη ή που να βασίζεται στην αξιοποίηση των φυσικδν πδρων. 
Μεγαλύτερη έμφαση δόθηκε στην ανδπτυξη των μικρδν επιχειρήσεων στο πλαίσιο μιας 
αυτοκεντρικής ανδπτυξης, παρδ στη χρηματοδότηση επ«νδδσεων μεγδλου μεγέθους. 
Εκεί ακδμη, η πολιτική που ακολουθείται είναι σδμφωνη με τις κατευθδνσεις που 
καθορίστηκαν στο υπόμνημα σχετικδ με την προτεραιότητα στη γεωργική ανδπτυξη 
και σχετικδ με μια καλδτερη ενσωμδτωση των παραγωγικδν  ενεργέ ιδν  στην οικονο­
μική και κοινωνική ανδπτυξη. 

12 -
Κατά τη διάρκεια του  1982, Οπως και κατί5 τη διάρκεια του προηγουμένου οικονομικοί 
έτους, όπως 6λα τα Αναπτυξιακά" Ιδρύματα η Τράπεζα συνάντησε ορισμένες δυσκολίες στο 
καθορισμό των δυνατοτήτων άμεσης χρηματοδότησης επενδδσεων στον καθαρά βιομηχανικό 
τομέα. Η κατάσταση αυτή οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Παραδείγματος  χάρι^ 
μετά την πραγματοποίηση των πιβ βασικδν εκτέ"νδδσεων, τα νέα βιώσιμα σχέδια υποκατά­
στασης των εισαγωγδν γίνονται όλο και περισσότερο σπάνια, ενδ τα σχέδια που απο-
σκοποδν στην αξιοποίηση των τοπικδν πόρων για εξαγωγή, μέσω βιομηχανικής  μεταποί­
ησης τους, αντιμετωπίζουν σήμερα στασιμότητα ζήτησης και χαμηλό επίπεδο διεθνδν 
τιμδν. 
Επί πλέον, οι δυσκολίες αυτές επιδεινδθηκαν περισσότερο κατά τη διάρκεια των 
τελευταίων ετδν της διεθνοδς κρίσης, κυρίως όσον αφορά τα προϊόντα που έρχονται 
σε ανταγωνισμό με τις δραστηριότητες των βιομηχανικδν χωρδν. Τέλος, είναι καιρός 
να λάβουμε υπόψη την ολοένα και  niß σημαντική προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί 
στη γεωργική ανάπτυξη και στην  επιοΓΤίστική  αυτάρκεια των χωρδν ΑΚΕ. 
Η αδξηση, που διαπιστδθηκε το  1981, του μεριδίου των χρηματοδοτήσεων της Τράπεζας 
προς τις βιομηχανίες ,μικρής ή μεσαίας δαπάνης με τη μεσολάβηση των Τραπεζδν ανά­
πτυξης, τα ενεργειακά σχέδια και σε μικρότερο βαθμβ τις υποδομές, επιβεβαιδθηκε 
και • το 1982. Οφείλεται ακόμη στην αυξημένη συμμετοχή της  ETE ατην έρευνα νέων 
σχεδίων, κυρίως με τη χρηματοδότηση, μέσω διακινδυνευόμενων κεφαλαίων, προεπεν-
δυτικδν μελετδν. 
Κατά τη διάρκεια του έτους, έγινε στο πλαίσιο της διμεροβς Επιτροπής της Συμβου­
λευτικής Συνέλευσης ΑΚΕ  - ΕΟΚ, μια συζήτηση για τη βιομηχανική συνεργασία. Η 
συζήτηση αυτή επέτρεψε, όχι μ|νο στα Κράτη της Διμεροβς Επιτροπήΐ αλλά επίσης 
και στους διάφορους οργανισμοβς της Σομβασης του Λομέ που ενδιαφέρονται για τη 
βιομηχανική συνεργασία (Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδδσεων, Κέντρο για τη 
Βιομηχανική  Ανάπτυξη),  να εμβαΒδνουν την ανάλυση πάνω στις επιλογές και στους 
τρόπους εκβιομηχάνισης. 
Ένα πρδτο συγκεκριμένο αποτέλεσμα των εργασιδν αυτδν ήταν να δοθεί μια νέα δθηση 
στο συντονισμό μεταξδ των τριδν προαναφερθέντων οργανισμδν, στους οποίους πέφτουν, 
6πως προκύπτει από τη Σύμβαση του Λομέ,συμπληρωματικές υπευθυνότητες για την 
εφαρμογή της βιομηχανικής συνεργασίας. 

- 13 -
ΤΙΤΛΟΣ II : Η ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΩΝ 
Οι κοινοτικές χρηματοδοτήσεις παρουσιδζονται στις κατδ τομείς στατιστικές (ΐ), 
Η παρουσίαση αυτή προκδλεσε μερικές επιφυλβξεις απδ την ομδδα των Κρατών ΑΚΕ  (2). 
Απδ την πλευρδ της η Επιτροπή εκτιμδ, δτι Χδγω έλλειψης οποιουδήποτε διεθνώς 
ανεγνωρισμένου κανόνα για το θέμα  αυτδ, η κατΕταξη που έχει υιοθετηθεί είναι 
πιστή στην πραγματικότητα που πρέπει να λδβει υπδψη. 
Οι κοινοτικές χρηματοδοτήσεις κατατδσσονται σε οκτώ τομείς.  C δμεσα παραγωγικός 
τομέας, ο οποίος περιλαμβδνει την εκβιομηχδνιση, τον τουρισμό και την αγροτική 
παραγωγή,  είναι πδντα στην πρώτη σειρδ των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων  (63°/ο). 
Το ποσοστό αυτδ είναι πολδ πι 6 μεγαλύτερο απδ αυτδ του  1981 (44,6%).  Όμως πέ­
ρα απδ τα ποσοοτδ, τα απόλυτα ποσδ δείχνουν τις προόδους που έγιναν στον τομέα 
αυτδ, δ 16τι τα ποσδ αυτδ υπερδιπλασιδστηκαν απδ το ένα έτος στο δλλο  (690 εκ. 
ECU έναντι 311, δηλαδή 121%). 
Παρατηροδμε επίσης, σε σχέση με το  1981, μία αξιοσημείωτη αντιστροφή των αποτελε-
σμδτων του τομέα της εκβιομηχδνισης και αυτών της αγροτικής παραγωγής. Οι  χρη­
ματοδοτήσεις στον τομέα αυτδ έφθασαν τα  355 εκ. ECU έναντι 330 εκ. για εκβιομη­
χδνιση. Οι χορηγήσεις στον αγροτοεπισιπστικδ τομέα, ο οποίος συμπεριλαμβδνεται 
μέσα στην εκβιομηχδνιση και που είναι 6μως σαφώς συνδεδεμένος με τη γεωργίας 
έφθασαν τα  40,4 εκ. ECU. 
Συνολικδ λοιπδν, το  1982, διατέθηκαν  400 εκ. περίπου  ECU για την αγροτική και 
αγροτοβιομηχανική ανδπτυξη.  0 αριθμός αυτδς θα είχε ακδμη ξεπεραστεί εδν προσθέ­
ταμε στο ήδη αρκετδ σημαντικδ αυτδ ποσδ εκείνο των χρηματοδοτήσεων που διατέθηκαν 
για την αγροτική υδραυλική  (18 εκ. ECU). 
(1) βλ. στατιστ ικδ  παραρτήματα 
(2) Στις στατιστικές της Κοινότητας η ενέργεια συμπερ  ι λαμβδνετα  ι στη βιομηχανική* 
παραγωγή,  ενώ δλλοι οργανισμοί τηνεξαιροδν. Απδ την δλλη πλευρδ, η τεχνική 
συνεργασία που χρησιμοποιείται για την πληρωμή των εμπειρογνωμόνων της Ε0Κ 
δεν είναι ξέχωρη απδ τον τομέα της παραγωγής (βλ. εγγ. ΑΚΕ/Ε0Κ  2156/82 σ.σ. 
8-9) 
(3) Εγγ ΑΚΕ/Ε0Κ  2183/82 σ.4 

- 14 -
Μια ττιδ εκτεταμένη κοινωνικοοικονομική ανάλυση πιθανότατα θα έδειχνε επίσης 
βτι ένα μέρος των επενδδσεων που διατίθενται σε άλλους τομείς και κυρίως στον 
τομέα των μεταφορών και των επικοινωνιδν, χρησιμεύει άμεσα ή έμμεσα για το  σττδ-
σιμο της απομόνωσης των επαρχιδν. 
Επομένως, δεν είναι υπερβολικά να υπολογίσουμε γδρω στο 50Ρ/> του συνόλου  -
δηλα&ή περισσότερο από  1,5 δισ· ECU - το συνολικό ποσό των επενδύσεων που έγιναν 
κατά το 1982 στον αγροτικό τομέα. 
Το Συμβοδλιο ΑΚΕ/ΕΟΚ της Λιμπρεβίλ, στο ψήφισμα του στις  14 ΜαΤου 1982, σχετικά 
με τα αγροτικά σχέδια, είχε υπογραμμίσει τη σημασία της ανάπτυξης τωνίδιων 
γεωργικδν πόρων κάθε Κράτους ΑΚΕ, κυρίως όσον αφορά το "ειδικό σχέδιο καταπολέ-
μισης της πείνας στον κόσμο". Διαπιστδνοντας παράλληλα το "ήδη σημαντικό" μερίδιο 
που διατέθηκε για την ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής από το σδνολο των υποχρεδ-
σεων, το Συμβοδλιο υπεδέίκνυε ότι το μερίδιο αυτό "θα μποροδσε να αυξηθεί κατάλ­
ληλα". Τα αποτελέσματα του  1982 επιτρέπουν τη διαπίστωση ότι ο προσανατολισμός 
αυτός ακολουθήθηκε σε μεγάλο βαθμό. 

- 15 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I : Τα γεωργικδ και αγροτικδ σχέδια 
Το 1982, οι αρμδδιες υπηρεσίες των Κρατών ΑΚΕ και της Επιτροπής διαχειρίστηκαν 
302 γεωργικδ σχέδια που αντιπροσωπεδουν συνολικδ 1 δισ. ΕΟϋ" (923 εκ) περίπου. Οι 
γενικοί αυτοί αριθμοί που αωοοουν το τέταρτο και πέμπτο ΕΤΑ, αναφέρονται στα καθαρδ, όπως 
λέγονται,  σχέδια και δεν λαμβάνουν υπδψη τις μελέτες ή τις εμπειρογνωμοσδνες 
μοκρής οικονομικής σημασίας οδτε τα περιφερειακά σχέδια. Το στδδιο προωθήσεως 
6λων αυτόν των σχεδίων ήταν σαφώς πολί διαφορετικδ, αρχίζοντας απ6 την κατασκευή 
μέχρι την επιτβπου ολοκλήρωση της εκτελέσεως. 
Μβνο κατδ τη διδρκεια του έτους  1982, χρηματοδοτήΘηκαν 75 νέα σχέδια συνολικοί ποσού 
312 εκ. Εϋυ" ενώ ολοκληρώθηκαν 43 σχέδια που αντιπροσωπεύουν το ποσδ των 103 εκ. 
Η σύγκριση αυτών των δεδομένων, ακδμη και δν δεν πρέπει να μας οδηγήσει σε πολδ 
κατηγοριματικδ συμπεράσματα, δείχνει  στ ι το κατδ μονδδα μέσο κόστος των σχεδίων που 
ολοκληρώθηκαν ήταν 2,4 εκ. Εϋυ, ενώ για τα νέα αυτδ σχέδια θα φθδσει τα 4,2 εκ. 
Το μέσο κδστος των διαχειρισθέντων σχεδίων υπερβδινει ελαφρδ τα 3 εκ.  (3,06 εκ.), 
Απ6 τις αρχές της δεκαετίας του 80, είναι αρκετδ συνηθισμένο φαινδμενο να 
συναντδ κανείς σχέδια με κατδ μονδδα κδστος της τδξεως των 10 εκ. ΕΟυ". Το  1982, το 
δριο των 20 εκ. Ε01Ι έχει προσεγγισθεί  (19,3 εκ. για το σχέδιο "ΙΗΙΜ3Α 
ΑΒΗΙ0υΐ_ΤυΗΑ1_  0ΈνΒ_0ΡΜΕΝΤ ΡΒΟΒΗΑΜΜΕ" στην Τανζανία) και ακβμη ξεπερασθεί για  ορι­
σμένα σχέδια (25 εκ. για το "00ΡΡΕΕ ΠΕΗΑΒϋ,ΓΓΑΤΙΟΝ ΡΗ0ΒΡΑΜΜΕ" στην Ουγκδντα και 
27,2 εκ. για το "00ΡΡΕΕ ΙΜΡΠΟνΕΜΕΝΤ ΡΗΑ5Ε II" στην  Αιθιοπία). 
Πρέπει να διαπιστώσουμε δτι μεταξύ του ξεκινήματος του 4ου ΕΤΑ και του  1982, δηλαδή 
περίπου 7 χρβνια, το κατδ μονδδα κδοτος των επενδυτικών σχεδίων αγροτικοί χαρακτή­
ρα και των μελετών, έχουν σχεδδν διπλασιαστεί. 
Τα γεωργικδ σχέδια μπορούν να ταξινομηθοδν οτ πέντε κατηγορίες που είναι : 
- τα ολοκληρωμένα σχέδια 
- οι υδρο-αγροτικές ρυθμίσεις 
- τα σχέδια βιομηχανικών καλλιεργειών 
- τα κτηνοτροφικδ σχέδια 
- τα σχέδια αλιείας και ιχθυοτροφίας 

- 16 
'Οπως όλες οι ταξινομήσεις έτσι και αυτή εδδ περιλαμβάνει  Èva κατά προσέγγιση 
τμήμα. Πράγματι,  εαν το σβνολο σχεδδν των υ δρο—αγροτικδν ρυ8μίσεων έχουν σαν 
στόχους τις παραγωγές τροφίμων  (ρβζι, στις περισσότερες περιπτώσεις, βαμβάκι 
μερικές φορές), τα ολοκληρωμένα σχέδια μποροβν επίσης να περιλάβουν επί πλέον 
την παραγωγή τροφίμων, η οποία αποτελεί πολβ συχνά τη βάση καλλιεργειδν όπως του 
καφέ, της αραχίδας ή του βαμβακιοβ. Τέλος, παράλληλα με τα σχέδια σχετικά με τις 
μόνιμες καλλιέργειες όπως του φοίνικα ή του τεΤου, υπάρχουν πολλές άλλες που 
έχουν σαν βάση μια ετήσια βιομηχανική καλλιέργεια Οπως του βαμβακιοβ ή της αρα-
χίδης, όπου αυτή περιλαμβάνεται σε μια κυκλική καλλιέργεια τροφίμων που τελικά 
αφήνει στην επισιτιστική παραγωγή ένα πολβ μεγάλο μέρος. 
Μια κατηγορία "διάφορα" έρχεται να προστεθεί στις πέντε άλλες" κυρίως περιλαμβάνει 
μελέτες, τεχνικής βοήθειας αναλόγου χαρακτήρα ή σχέδια συνεταιρισμών. 
Τα κατωτέρω δεδομένα επαναλαμβάνουν τα σχέδια γεωργικοβ χαρακτήρα του 4ου και 5ου 
ETA, με εξαίρεση τα περιφερειακί σχέδια που έχουν καταχωρηθεί αλλοβ. 
Συνολικά, τα γεωργικά σχέδια που υπήρξαν αντικείμενο διαχείρισης κατά το  1982 
κατανέμονται ως εξής: 
- Ολοκληρωμένα σχέδια (κυριαρχοβν τα τρόφιμα) συν απλά σχέδια τροφίμων 
48 σχέδια, ποσό  : 287 εκ. ECU 
μέσος Ορος:  6 εκ. 
- Υδρο-αγροτικές ρυθμίσεις 
48 σχέδια, ποσό  : 147 εκ. ECU 
μέσος όρος:  5,3 εκ. ECU 
- Σχέδια β ιομηχανικδν καλλιεργειδν 
57 σχέδια, ποσό  : 311 εκ. ECU 
μέσος όρος:  5,5 εκ. 
- Κτηνοτροφία:  52 σχέδια (συμπεριλαμβανομένων των μελετδν) 
ποσό : 83 εκ. ECU 
μέσος όρος:  1,6 εκ. 
μέσος όρος των σχεδίων (χωρίς τις μελέτες) της τδξης 
των 2 εκ., 
- Αλιεία : 51  σχέδια (συμπεριλαμβανομένων των μελετδν) 
ποσό : 37 εκ. ECU 
μίσος 6poq των σχεδίω'ν (χωρίς τις μελέτες) της τάξης 
του 1, 3 εκ. 

- 17 -
- Διάφορα (συμπεριλαμβανομένων και προπάντων μελέτες) 
66 σχέδια, ποσδ  : 58 εκ. ECU 
μέσος δρος : 0,8 εκ. 
Το Συμβοδλιο Υπουργών ΑΚΕ/ΕΟΚ, στο ψήφισμα που ενέκρινε στο τέλος της συνεδρία­
σης του στις  20 ΜαΤου 1983 στις Βρυξέλλες, έδωσε μεγάλη σημασία στην αγροτική 
ανάπτυξη.  Το ψήφισμα αυτδ υπενθυμέζει και ενισχδει αυτδ της Λιμπρεβίλ  (14 
ΜαΤου 1982) κυρίως δσον αφορά τις τιμές των γεωργικών προϊόντων που πληρδνονται 
στους παραγωγδδς και οι οποίες πρέπει να παρέχουν ικανοποιητικά κίνητρα. Μια 
παρόμοια διαπίστωση έγινε σχετικά με την κτηνοτροφία και αυτή είναι πιδ πρόσφατη. 
Αφ'ετέρου, το Συμβοδλιο υπογραμμίζει την ανάγκη να εκτιμηθεί επακριβδς, κατά την 
εφαρμογή των σχεδίων, η κατάσταση της παραδοσιακής εκμετάλλευσης, το συμφέρον 
επιλογής των κατάλληλων τεχνικδν, η σημασία της διατήρησης και της ενθάρρυνσης 
των τοπικδν πληθυσμδν. 
Η Επιτροπή θεωρεί αρκετά ενθαρρυντικό το 6τι το πιδ υψηλδ πολιτικό δργανο της 
Συνθήκης, επεξεργάζεται κατά τρδπο αρκετά θετικδ τα θέματα του αγροτικοδ κδσμοιΐ! 
τα οποία αποτελοδν σαφδς το βασικδ άξονα της ανάπτυξης. 

- 18 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II  : Η εκβιομηχάνιση της ενέργειας 
0 τομέας της  εκβ ι ομηχδν ι  σης, σδμφ,ωνα με τη σημασία των χρηματοδοτήσεων που 
αττοδδθηκαν κατδ την διδρκεια του  1982 (330  εκ. ECU) παίρνει τη δεύτερη θέση 
αμέσως μετδ την αγροτική παραγωγή. Στις επιμέρους στατιστικές, η εκβιομηχδνιση 
περιλαμβδνει κυρίως τις εξορυκτικές βιομηχανίες και  σ'αυτό το σημείο πρέπει να 
υπενθυμίσουμε 6τι οι παρεμβδσεις που έγιναν στο πλαίσιο του  SYSMIN αντιπροσώ­
πευαν, το 1982, 95 εκ. ECU. 
Όσον αφορδ την καθαρδ λεγόμενη βιομηχανία, οι παρεμβδσεις της Επιτροπής το 
1982 ήταν σε μεγδλο βαθμδ οριακές. Στην πραγματικότητα αποτελούνταν απδ την 
απδδοση μιας συμπληρωματικής πίστωσης για το σχέδιο  DE MERARA FORESTRY PROJECT 
στη Γκιγιδνα και απδ μια επίσης συμπληρωματική χρηματοδότηση για το σχέδιο 
SOGUIPLAST  στη Γουϊνέα. 
Αντίθετα, το σδνολο των χρηματοδοτήσεων της Τράπεζας στους δίδφορους τομείς 
της βιομηχανίας το  1982 ξεπέρασε τα  88 εκ. ECU, δηλαδή το  57°/ο του συνδλου των 
παρεμβδσεων της Τρδπεζας· Το ποσδ αυτδ περιλαμβδνει τις ενισχδσεις υπέρ των 
αναπτυξιακών τραπεζών  (49,4 εκ. ECU) που αποδόθηκαν στη συνέχεια, περίπτωση προς 
περίπτωση,  πδνω σε πολλδ οικονομικδ έτη και και το μεγαλδτερο μέρος τους σε  βιο­
μηχανικά σχέδια μικρής ή μεσαίας διδστασης. Οι δμεσες παρεμβδσεις  (38,8 εκ. ECU) 
αφοροδσαν πέντε αγροτοβιομηχανικό σχέδια  (27,8 εκ. ECU) στο Καμεροδν (δδο ελαιουρ­
γεία φοίνικα),  στην Ακτή του Ελεφαντοστοδ (μονδδα παραγωγής  καουτσδδκ),  στη 
Σομαλία (γαλακτοκομείο) και στην Παπουασία  - Νέα Γουϊνέα (ελαιουργείο  φοίνικα), 
καθώς επίσης και ένα σχέδιο στον τομέα των χημικών βιομηχανίών (μονδδα παραγωγής 
φωσφορικοδ οξέος και λιπασμδτων) στη Σενεγδλη. Οι διαφορετικές  επεvδδσεtς  που 
χρηματοδοτοδνται ξεχωριστό, θα πρέπει να συμβδλουν στην δμεση δημιουργία  3.600 
απασχολήσεων περίπου, απδ τις οποίες οι περισσότερες στις αγροτοβιομηχανικές 
μονδδες. 
Η εκβιομηχάνιση περιλαμβδνει επίσης τα  ενεργέ ιακδ  σχέδια ή τα ονομαζόμενα 
"εντάσεως ενεργείας", τα οποία αντιπροσωπεδουν επίσης ένα πολδ σημαντικό 
ποσδ της τδξεως των  85 εκ. ECU περίπου. 

- 19 -
Οι παρεμβάσεις της  ETE στον τομέα της ενέργειας ανήλθαν στα  48,6 εκ. ECU. 
Η δραστηριότητα αυτή της Τράπεζας παραμένει πολΊ5 σημαντική  (31,4% του συνόλου 
των χρηματοδοτήσεων της το  1982). Τα σχέδια που τείνουν να μειώσουν την ενερ­
γειακή εξάρτηση των χωρδν ΑΚΕ (περισσότερο του  90% των χρηματοδοτήσεων στον 
τομέα αυτά) είναι δδο μονάδες παραγωγής θερμοηλεκτρικής ενέργειας που λείτουρ-
γοδν με εθνικά άνθρακα στη Ζιμπάμπουε και στη Μποτσουάνα και μια μονάδα παραγωγής 
γεωθερμικής ενέργειας ατην Κένυα. Η εξοικονόμηση συναλλάγματος που θα προκδψει 
ισοδυναμεί με  700.000 τδννους πετρελαίου περίπου κατ'έτος, δηλαδή  20% της κατα­
νάλωσης υδρογονανθράκων των τριδν αναφερομένων χωρδν. 
Απδ την πλευρά της, η Επιτροπή συμμετείχε σαν συνχρηματοδδτης σε έργα μεγάλης 
ή μέτριας σημασίας (σχέδιο  SUNIATU και σχέδιο  0MUS) στον τομέα της ενέργειας. 
*0σον αφορά τις νέες ενέργειες, οι χρηματοδοτήσεις, δόθηκαν για προπαρασκευα­
στικές μελέτες και δράσεις τεχνικής συνεργασίας για την πραγματοποίηση των 
σχεδίων. Στη Γουϊνέα και στη Σενεγάλη, πρόκειται γΐΌ την εγκατάσταση ενδς 
προγράμματος για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων  ενεργέ ιδν σε αγροτικό περιβάλλον. 
Στην Ακτή του Ελεφαντοστοδ, στη Ρουάντα και στο ΖαΤρ, πρόκειται για ένα πρόγραμμα 
ενοποίησης των αεριογβνων. Στο Τδγκο, πρδκειται για την ενεργειακή αξιοποίηση 
των υγρδν λυμάτων ενδς ελαιουργείου. Στο Ζαίρ, πρόκειται για την ηλεκτροδότηση 
κοινών ικδν  κέντρων και κέντρων υγείας καθδς επίσης και για την ψδξη φαρμάκων 
και εμβολίου χρησιμοποιδντας φωτοβολταΐκή ηλιακή ενέργεια. Δδο περιφερειακά 
σχέδια, το ένα στο Νότιο Ειρηνικό και το άλλο στις χδρες της  CEA0  (ί) και της 
CTLSS (2), αφοροδν τον καθορισμό ενός προγράμματος για την ανάπτυξη των ανα-
νεδσίμων ενεργέ ιδν στην περιοχή. 
(1) ϋ.Ε.Α.Ο. : Οικονομική Κοινότητα της Δυτικής Αφρικής 
(2) 0.Ι.Ι_.5.δ.: Διακρατική Επιτροπή για την καταπολέμηση της ξηρασίας στη  5ΑΗΕ1_. 

- 20 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  III : Οι μεταφορές και οι επικοινωνίες 
Με ιτερισσδτερο απδ  112 εκ. ECU που αναλήφθηκαν καταττη διάρκεια του έτους, ο τομέας 
αυτδς έρχεται τρίτος απδ πλευρδς σημαντικότητας των χρηματοδοτήσεων που του έχουν 
χορηγηθεί.  Μέσα σ'αυτδν τον ίδιο τον τομέα κυριαρχοδν σε μεγδλο βαθμδ οι  υπο­
δομές των οδικών μεταφορών (δρόμοι και γέφυρες) με  72 εκ. ECU περίπου. Σημειώνουμε 
το αυξανόμενο μερίδιο που χρησιμοποιήθηκε για έργα αποκατδστασης, επισκευής και 
συντήρησης σε σχέση με τις απόλυτα νέες πραγματοποιήσεις. Η διαπίστωση αυτή μπορεί 
να γίνει π.χ. στο  Τσόντ, στο Τβγκο, στη Σενεγόλη^ στην  Κεντροαφρι καν ική  Δημο­
κρατία. 
Βέβαια, το φαινδμενο δεν είναι καθόλου νέο. Στη ετήσια έκθεση του για το οικονομικδ 
έτος 1981 (ΐ), το ελεγκτικό Συνέδριο δίνει τα ακόλουθα παραδείγματα  : "το ενδει­
κτικό πρόγραμμα του πέμπτου ΕΤΑ στο Τδγκο είναι αφιερωμένο κατδ το  37°/ο στις υπο­
δομές και στο πλαίσιο αυτδ προβλέπεται βασικό η ενίσχυση και η συντήρηση περισσό­
τερο των υπαρχόντων παρδ των νέων δρδμων. Το ΕΤΑ θα συμβδλλει με  5 εκ. ECU στην 
αιτοκατδσταση της οδικής αρτηρίας Νουακσότ  - Ρόσο στη Μαυριτανία. 
Το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν περιορίζει την παρατήρηση αυτή μόνο στα οδικό σχέδια. 
Ανδλογες διαπιστώσεις  - MUTATIS  MUTANDIS  - γίνονται σχεδόν σε όλους τους τομείς 
και κυρίως για τα οικοδομικό σχέδια. 
Η διαπίστωση αυτή φαίνεται να σκιάζεται-από μια απαισιοδοξία γιατί μπορούμε να τη 
θεωρήσουμε σαν πολβ συγκεκριμένη (γ.ΐα τις πραγματοποιήσεις που χρηματοδοτοδνται 
απδ τους πόρους του ΕΤΑ) και προπδντων γιατί μποροδμε να τη θεωρήσουμε κατδ κδ-
ποιο τρόπο υπερβολική  : πολδ συγκεκριμένη,γιατί ο νόμος του γήρατος και της πα­
ρακμής των ανθρώπινων πραγμδτων δεν έχει εξδίρεση" κατδ κδποιο τρόπο υπερβολική 
f| τουλάχιστον πολδ γενική, γιατί οι πραγματοποιήσεις του ΕΤΑ αποτελοδν μέρας 
της κλήρονομίδς των δικαιοδχων και είναι προς το συμφέρον τους να  τι ς διατηρήσουν. 
(1) EE C 344  της 31ης Δεκεμβρίου  1982 σ.122 

- 21 -
Εξαλλοι, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι πραγματοποιήσεις για τις οποίες 
αναφερδναστε εχΌυν διατηρηθεί ικανοποιητικδ · Χωρίς αμφιβολία, θα μπορούσαν 
να γίνουν διακρίσεις ανδλογα με τις χδρες και τη θέση τους κυρίως οικονομική 
και γεωγραφική, αλλδ βασικδ ανδλογα με την κατηγορΓα των σχεδίων. Ως προς  αυτδ, 
είναι σαφές ότι τα οδικδ σχέδια, τα οποία είναι θεμελιδσους σημασίας για την 
ανδπτυξη,  συγκαταλέγονται μεταξδ των πι6 δαπανηρών για να μελετηθοβν, να πραγμα­
τοποιηθούν και να συντηρηθοδν. 
Απδ την δλλη πλευρδ, η δνοδος των τιμών που ήδη αναφέρθηκε στις προηγοβμενες 
εκθέσεις(ΐ),  συνεχίζεται. Οφείλεται δχι μδνο στους καλδ γνωστοβς πληθωριστικοδς 
παρδγοντες, αλλδ επιπλέον στις δυσκολίες εκτέλεσης που συναντώνται επί τδπου. Οι 
δυσκολίες αυτές δεν είναι απαραίτητα τεχνικές, αλλδ συχνδ οφείλονται επίσης στη φύση 
της διοίκησης  : προβλήματα διαχείρισης , διακοπές στις προμήθειες κλπ  
Στον τομέα των αεροπορικών μεταφορδν, χρηματοδοτήθηκαν δδο σημαντικδ έργα  : το 
ένα στη Δυτική Αφρική και το δλλο στην Αναβολική, των οποίων ο στόχος είναι ο· 
εκσυγχρονισμός των τεχνικδν εγκαταστδσεων των αεροδρομίων, για μεγαλύτερη  ασφδ-
λεΐα των αεροπορικδν πτήσεων είτε κατδ την πτήση υπερδνω των χωρδν είτε κατδ τους 
ελιγμοβς προσγείωσης και απογείωσης. 
Όσον αφορδ την Τρδπεζα, με ένα περιφερειακό θαλδσσιο σχέδιο που ενδιαφέρει επτδ 
Κρδτη ΑΚΕ του Ειρηνικοδ, διατέθηκαν  4 ενισχδσεις με τη μορφή διακινδυνευδμενων 
κεφαλαίων συνολικοδ ποσοβ  2,575 εκ. ECU, δηλαδή 1.7% των παρεμβδσεων της Τρδπεζας 
το 1982. 
Αναφορίκδ με τον.τομέα των τηλεπ tκοινωνιδν, διατέθηκε ένα επιδοτημένο δδνειο 
επί των ίδίων πδρων της  ETE της τδξεως των  10 εκ. ECU (6,5% του συνολικοδ ποσοβ 
των υποχρεδσεων) . Πρδκειταιγιατη μερική χρηματοδότηση της επέκτασης των διεθνών 
τηλεφωνικδν εγκαταστδσεων στο Αμπιτζδν (Ακτή του  Ελεφαντοστοδ),  με στδχο την 
αντιμετδπιση της προβλεπόμενης αδξησης της κυκλοφορίας μέχρι το  1990. 
(1) βλ. κυρίως την έκθεση του  1980 Εγγ. Επ.  (81) 686  τελικδ σ.18 

- 22 -
Ιτον τομέα του τουρισμοί διατέθηκαν  4,85 εκ. ECU, δηλαδή το  3,1% του συνολικοί 
ποσού των παρεμβάσεων της Τράπεζας το  1982. Τα δβο έργα που χρηματοδοτήθηκαν 
μέσω των Τραπεζδν ανάπτυξης, αφοροδν την επέκταση ή την κατασκευή ξενοδοχείων, 
το ένα στην Λιλονγκβέ νέα πρωτεδουσα του ΜαλαουΤ και το δλλο στη "Μικρή  Ακτή" 
80 χιλιόμετρα νδτια του Ντακάρ στη Σενεγδλη. Απο την πλευρδ της, η Επιτροπή 
χρηματοδότησε μια μελέτη σχετικδ. με τον τουρισμό στα νησιδ της Καραϊβικής με το 
ποσδ των 0,8 εκ. ECU. 

- 23 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ TV : Η εκπαίδευση και η κατάρτιση 
Το 1982, το κύριο μέρος των χρηματοδοτήσεων στον τομέα αυτδ (γ'υρω οτα εξήντα 
εκ. ECU επί συνδλου που υπερβαίνει  ελαφρά τα εξήντα πέντε εκ.) διατέθηκε για 
υποτροφίες και περιόδους πρακτικών ασκήσεων στο πλαίσιο της εφαρμογής των  πολυε­
τών προγραμμάτων κατάρτισης. 
Περισσότερο απδ  STΓ στο παρελθόν,  δβθηκε έμφαση στην ενοποίηση προγραμμάτων καταρτιοίκ 
με τις άλλες αναπτυξιακές δράσεις που χρηματοδοτούνται κυρίως απδ την κοινοτική 
βοήθεια. Η επαγγελματική κατάρτιση προτιμάται ιαπδ τη γενική κατάρτιση και οι 
υποτροφίες για σπουδές πρέπει να ανταποκρίνονται στις σαφώς καθορισμένες ανάγκες. 
Πράγματι,  ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμβς χωρών ανησυχούν για την έλλειψη 
προσαρμογής ορισμένων τύπων κατάρτισης στις πραγματικές δυνατότητες απασχόλησης. 
Έτσι εξηγείται γιατί έχουν αναληφθεί μελέτες για να αναλύσουν το βασικδ αυτδ 
πρδβλημα και να προτείνουν κατάλληλες λύσεις. Οι μελέτες αυτές θα πρέπει να 
καθορίζουν τα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν, (υποδομές, εξοπλισμοί, διδασκαλικό1 
σώμα, συγκεκριμένες .μορφές συνεργασίας μεταξύ των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων 
των Κρατών ΑΚΕ  ) για να πετύχουν το επιδιωκδμενο αποτέλεσμα. 
Εξάλλου, πρέπει να υπενθυμίσουμε δτι οι δράσεις που έχουν αναληφθεί για την κατάρ­
τιση των διδασκδντων δεν είναι νέες* αναφέρονται ιδιαίτερα, κατά το  1982, στην κατίρ-
τ ιση μέσα στους τομείς της πρωτοβάθμιας και επαγγελματικής εκπαίδευσης. 

- 24 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V  : Η υδραυλική, η τοπική αυτοδιοίκηση και η κατοικία 
Στον τομέα  αυτδ, οι υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν κατδ τη διάρκεια του έτους ξεπέρασαν 
ελαφρδ τα 40 εκ. ECU. Το μερίδιο του αστικοδ τομέα  (4. εκ. περίπου) ήταν σχετικδ 
οριακά, ενδ το κβριο μέρος των χρηματοδοτήσεων που πραγματοποιήθηκε απδ τους πδρους 
του 5ου ETA αφοροβσε την ανθρδπινη υδραυλική (παροχή βδατος, εξυγίανση).Το  επί­
πεδο των χρηματοδοτήσεων αυτδν είναι σαφδς κατδτερο απδ αυτό του  1981 που ξεπερνοδ-
σε τα 87 εκ. ECU. Εντοβτοις, πρέπει να υπενθυμίσουμε δτι τα αποτελέσματα του  1981 
ήταν πολβ υψηλδ λδγω της χρηματοδότησης του πολβ σημαντικοβ σχεδίου προσαγωγής βδατος 
της Αντίς- Αμπέμπα  (53 εκ. ECU). Επιβεβαιδνεται λοιπδν 6τι, γενικδ, οι προσαγωγές 
βδατος σε αστικδ περιβδλλον έχουν επιπτδσεις πίνω στις παρεμβδσεις αυτοβ του τβπου 
στο αγροτικδ  περιβδλλον . Τα αποτελέσματα αυτδ είναι σβμφωνα με τις επιλογές των ΑΚΕ 
που έγιναν κατδ τον προγραμματισμό, διδτι για τις πδλεις έχουν προβλεφθεί  150 εκ ECU 
περίπου έναντι  50 εκ. περίπου για τις επαρχίες. Είναι αρκετδ σαφές 6τι η προτεραιό­
τητα αυτή υπαγορεύεται απδ το φαινόμενο της αστικοποίησης που διαπιστδνεται λίγο 
παντοβ, αλλδ δεν είναι της φβσης να ευνοήσει τη βελτίωση των συνθηκδν ζωής των κα­
τοίκων των  εττβρχιδν,  οι οποίοι απατελοβν το  80% του πληθυσμοβ, οδτε την ανδπτυξη 
του αγρστικοβ παραγωγικοβ τομέα που θα έπρεπε εντούτοις να τείνει να επιτρέψει την 
επιοιτιοτική αυτδρκεια του συνόλου των  χωρδν. Είναι αλήθεια δτι επιλογή σημαίνει 
απαραίτητα και περιορισμδ. 
Ένας ορισμένος αριθμδς έργων, των οποίων η χρηματοδότηση υποβλήθηκε στην έγκριση 
της Επιτροπής, αφοροβν συγκεκριμένες δρδσεις που προορίζονται να ανταποκριθούν 
σε ορισμένες καλδ προσδιορισμένες και ριζικό καθορισμένες ανδγκες, αλλδ δεν  επι­
τρέπουν την ενίσχυση μιας πολιτικής στον τομέα της ανθ(5ωπινης υδραυλικής που 
οι επωφελούμενες χδρες Βα εδχονταν να καταρτίσουν ή να  flfcouv σε εφαρμογή χδρις 
στα επιδεικτικδ έργα. 
Για το λδγο αυτδ στη Σιέρα Λεδνε δοβηκε  μια συμπληρωματική χρηματοδότηση, για τη 
βελτίωση της προμήθειας βδατος του πανεπιοτιιιμιακοβ Κολλεγίου της  N'DJALA.  Στο 
Μαλί μια χρηματοδότηση θα επιτρέψει να εξοπλιστοβν οι υπδρχουσες δεξαμενές με 
ηλιακές αντλίες πδνων στη βδση της νομαδικής μετακίνησης μεταξδ Νδρα και Μπαμακδ. 
Στις Κομδρες, χορηγήθηκε μια χρηματοδότηση για τη συντήρηση του Κέντρου  F0MBANI, 
του οποίου το υπδρχον σβστημα είχε καταστραφεί λδγω  ατμοσφαι ρ ικδν δ  ιακυμδνσεων . 
1) 

25. 
Αντίθετα,άλλα εργα αξίζει να υπογραμμιστούν στο πλαίσιο κυρίως της 
συνεργασίας με άλλους δανειοδδτες. Το πρώτο στη Γου'ι'νεα Κόνακρι 
αφορά ενα σχέδιο υδραυλικής για χωριά που ξεκίνησε με επιτυχία από 
τους πόρους του 4ου  ETA, μετά αναπτύχθηκε από το  50 ETA (5  εκ. ECU 
επιδότησης, από τα οποία  1,5 εκ. για μικροπραγματοποιήσεις) με την 
ενίσχυση άλλων εξωτερικών βοηθειών  (FENU, USAID, UNICEF)  για να 
φθάσει το επίπεδο των  12,5 εκ. ECU. Το δεύτερο εργο αφορά μία χρημα­
τοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας  (5,3 εκ. ECU με τη μορφή επιδότησης) 
στο σχέδιο παροχής ύδατος του Μογκαντίσιο. συνολικού κόστους  39 εκ. 
που πραγματοποιήθηκε με τις ενισχύσεις της  AID και FADES. Εξάλλου, 
πρέπει να σημειώσουμε ότι οι κοινοτικοί όροι χρηματοδότησης (στην 
προκείμενη περίπτωση, μια επιδότηση) αμβλύνουν τις χρηματοδοτικές 
επιβαρύνσεις των δανείων που χορηγούνται από άλλους δανειοοότες. 
Ένα τρίτο εργο αφορά την ανάπτυξη της υδραυλικής για χωριό στο 
Τόγκο. Η χρηματοδότηση από τους πόρους του 4ου  ETA έχοντας πετύχει 
σε μεγάλο βαθμό τους στόχους της, όσον αφορά τις επενδύσεις, παρα­
τάθηκε (και θα παραταθεί) με παράλληλα εργα που χρηματοδοτούνται 
από άλλες βοήθειες τέτοιες όπως  BÜAD (Συμβούλιο Συνεργασίας) και 
BIRD καθώς επίσης και με ενα επιπρόσθετο εργο που να συνδέει την 
USAID και τη διμερή γαλλική βοήθεια. Η κατασκευή ενός άλλου έργου 
που χρηματοδοτείται με τις βοήθειες της Γαλλίας και του Βελγίου, 
συνεχίστηκε επίσης για την κατασκευή δεξαμενών ύδατος  σ'ενα πολύ 
μειονεκτικό αγροτικό περιβάλλον," αλλά προπάντων για την υποστή­
ριξη των ιδίων προσπαθειών του Τόγκο να θέσει σ'εφαρμογή ενα σύστημα 
προορισμένο να εξασφαλίσει την επιβάρυνση  - τεχνική και χρηματοδοτι­
κή - της συντήρησης από τους ίδιους τους δικαιούχους πληθυσμούς. Η 
κοινοτική συνεισφορά θα μπορούσε να αποτελείται από μία υποστήριξη 
των εθνικών υπηρεσιών για την ευαισθητοποίηση των αναφερομένων 
πληθυσμών στα προβλήματα του νερού (ασθένειες υδρικής προέλευσης, 
συντήρηση των συστημάτων παροχής  νερού),  την κατάρτιση των επαρχιακά 
βιοτεχνιών που είναι επιφόρτισμενβς για τις επισκευές και την 
ανάπτυξη της διανομής των ανταλλακτικών στο εσωτερικό της χώρας. 

26. 
Μία χρηματοδότηση που χορηγήθηκε στη Σουαζιλάνδη θα θέσει στη διά­
θεση των αγροτικών πληθυσμών συστήματα παροχής νερού (πηγές, 
γεωτρήσεις) περισσότερο ή λιγότερο πολύπλοκα, αλλά μιας τεχνολογίας 
καθορισμένης ανάλογα με τους φυσικούς περιορισμούς και τις ίδιες 
ικανόνότητες των δικαιούχων. Το σχέδιο αυτό που πραγματοποιείται 
σε συνεργασία με τη γερμανική διμερή βοήθεια, έδωσε έμφαση στα 
προβλήματα λειτουργίας και διατήρησης και προτείνει λύσει ςπου  προ­
ϋποθέτουν τη συμμετοχή των πληθυσμών στις τρέχουσες εργασίες και τη 
τεχνική και χρηματοδοτική ενίσχυση των κεντρικών και περιφερειακών 
διοικήσεων για τα πιο πολύπλοκα έργα. 
Ένα άλλο έργο που άρχισε στη Ζάμπια ποαρουσιάζει ένα ιδιαίτερο 
ενδιαφέρον στο μέτρο που αφορά του ςπληθυσμούς των δευτερευσυσών 
πόλεων ("  townships  ") με πληθυσμό 3 μέχρι  16.000 κατοίκους η 
κάθε μία και οι οποίες αποτελούν ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα 
για το σταμάτημα της αγροτικής εξόδου. Πράγματι , οι πόλεις αυτές 
παρέχουν στου ςπληθυσμούς με αγροτικές δραστηριότοτητες, εξοπλισμούς 
(υγεία, σχολεία, δημόσιες υπηρεσίες, νερό, ηλεκτρικό και κινηματο­
γράφο) αρκετά ελκυστικούς για να σταματήσουν την έξοδο προς την 
πρωτεύουσα. 
Είναι αξιοσημείωτο να υπογραμμίσουμε, αναφορικά με τα έργα αυτά στον 
τομέα της υδραυλικής των χωρίων, ότι οι "αρχές βάσης" που καθορίστη­
καν από κοινού από τους εμπειρογνώμονες ΑΚΕ και ΕΟΚ στο Μπαμακό 
το Νοέμβριο του 1979, επιτρέπουν στις διαφορετικές διοικήσεις που 
έχουν επιφορτισθεί με την κατάρτιση των επί μέρους πολιτικών, να 
προχωρήσουν στην αναζήτηση πρωταρχικών λύσεων καλά προσαρμοσμένων 
στι ςκοινωνικοοικονομικες συνθήκες της κάθε χώρας. 
Στον αστικό τομέα, το σχέδιο βελτίωσης του συστήματος εξυγίανσης 
της Georgetown  στην Γουϊνέα φαίνεται να παρουσιάζει ενδιαφέρον 
στο μέτρο όπου η κοινοτική χρηματοδότηση ανταποκρίνεται σε μία 
φανερή και επίγουσα ανάγκη, αλλά έρχεται επίσης να στηρίξει μια 
σημαντική προσπάθεια που καταβάλλεται από τις τοπικές αρχές για 
τη διατήση ενός ελάχιστου επιπέδου υπηρεσιών σε μια αστική 
περιοχή σχετι  KCf. πυκνή. 

27. 
Τέλος, πρέπει να σημειώσουμε την ανάληψη (10 εκ.  ECU) από τις πιστώσεις 
του 5ου ETA που προορίζονται για την περιφερειακή συνεργασία, για 
την παροχή νερού στις χημικές βιομηχανίες της Σενεγάλης  (ICS) που 
αποτελεί το μερίδιο συμμετοχής της Σνεγάλης στις συνεισφορές των 
εξωτερικών βοηθειών (περισσότερο από  300 εκ. ECU"), οι οποίες 
προορίζονται για το ξεκίνημα ενός βιομηχανικού έργου που αποβλέπει 
στη μετατροπή των φωσφορικών αλάτων της Σενεγάλης σε λιπάσματα 
απαραίτητα στην περιφερειακή αγορά (Σενεγάλη, Ακτή του Ελεφαντοστού, 
Καμερούν,  Νιγηρία).  Το σχέδιο αυτό που χρηματοδοτήθηκε τον Ιούλιο 
του 1982, και του οποίου τα έργα ξεκίνησαν πραγματικά τον Οκτώβριο, 
θα έπρεπε να αρχίσει να λειτουργεί κατά το τέλος του  1983 για να 
επιτοέψει το ξεκίνημα του βιομηχανικού συγκροτήματος σύμφωνα με το 
πρόβλεπα μενο χρονοδιάγραμμα, δηλαδή στις αρχές του  1984. Η χρηματο­
δότηση αυτή θα μπορούσε να  δείξει,  για μια ακόμη φορά, το γεγονός  £rt 
όταν υπάρχουν σαφώς καθορισμένοι στόχοι και οι εκτελεστές είναι απο 
φασισμένοι να προχωρήσουν, οι διαδικασίες  - που πολύ συχνά θεωρείται 
ότι καθυστερούν το ρυθμό των υποχρεώσεων  - δεν εμποδίζουν καθόλου 
την εκτέλεση των εργωναλλό αντίθετα δίνουν τόσο στους δικαιούχους 
όσο και στους δανειοδότες την εγγύηση καλής εκτέλεσης. 
Όσον αφορά την αστικοποίηση, το μόνο σχέδιο που χρηματοδοτήθηκε το 
1982 και το οποίο αφορά τις υποδομές που ενισχύουν την αποκατάσταση 
του ορυχείου  PoTsra στην Άνω Βόλτα, είναι από ορισμένες απόψεις 
σχετικά νέο. Στην πραγματικότητα περιλαμβάνει όχι μόνο πραγματοποι­
ήσεις αστικών υποδομών (νερό, δρόμοι κλπ..) αλλά επίσης και προπάντων 
δράσεις που αποβλέπουν στην ανάπτυξη μιας αστικής ζωής συνδεδεμένης 
με το αγροτικό περιβάλλον μέσω ενεργειών στους τομείς της αναδάσω­
σης και των' επισιτιστικών καλλιεργειών. Κατά κάποιο τρόπο  πρόκει­
ται για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αστικής ανάπτυξης του οποίου τα 
αποτελέσματα, στο στάδιο αυτό δίνουν αρκετές υποσχέσεις. 

28. 
Κεφάλαιο VI  · Η Υγεία 
Οι χρηματοδοτήσεις που αποφασίστηκαν γι'αυτόντον τομέα το  1982, 
ενός σχετικό μέτριου ποσού της τάξεως των  11 εκ. ECU, αφορούν 
σχεδόν κατ'αποκλειστικότητα τις υποδομές  (10,5 εκ.). Οι τάσεις που 
προβλέφθηκαν σχετικά με ορισμένα σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν το  1981 
φαίνονται να επιβεβαιώνονται  . Πρόκειται ιδιαίτερα για ένα σχέδιο 
νοσοκομείου στο Καεντι της Μαυριτανίας, του οποίου .η εκτέλεση 
συνεχίζεται αλλά δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. 
Τα μαθήματα που εξάγονται από το σχέδιο αυτό, υπόδειγμα από πολλές 
απόψεις,  θα πρέπει να εξεταστούν το συντομότερο δυνατό, για να γίνει 
αξιολόγηση της υπευθυνότητας αυτού του τύπου του επιτεύγματος σε 
διαφορετικό κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον. 
Για τα υπόλοιπα, συνεχίζεται να δίνεται έμφαση στη βελτίωση των υγειο­
νομικών υπηρεσιών κύρια σε αγροτικό περιβάλλον, με στόχο ιδιαίτερα 
την προληπτική ιατρική και την κατάρτιση του υγειονομικού προσωπικού. 
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο,  σ'ένα σπομονομενο κράτος (Μπα­
χάμες), χρηματοδοτήθηκαν τον Ιούλιο  1982 τρία κέντρα αγροτικής υγείας 
για την καλύτερη εξυπηρέτηση του ενδιαφερομένου ποληθυσμού των 
μικρών απομονωμένων νησιών τα οποία, μέχρι σήμερα στερούνταν μιας 
τακτικής ιατρικής υπηρεσίας και που θα έπρεπε να διασχίσουν με πλοίο 
τη θάλασσα, να κάνουν ταξίδια μερικές φορές ακόμη και επικίνδυνα, 
για να τύχουν υγειονομικής περίθαλψης στα μεγαλύτερα γειτονικά 
νησιά. 
Εκτός από τις ενέργειες που ακολουθούνται σε εθνικό επίεπδο, τον 
Οκτώβριο του  1982, χρηματοδοτήθηκε από την κοινοτική βοήθεια ένα 
σχέδιο περιφερειακής υγείας που αποβλέπει στη στενή συνεργασία 
των υγειονομικών υπηρεσιών δύο γειτονικών κρατών της Ανατολικής 
Αφρικής (κέννυα,  Τανζανία).  0 στόχος του σχεδίου είναι ο προσδιο­
ρισμός και η εξέταση των υγειονομικών προβλημάτων σε αγροτικό  υερι-
βάλλον και η δοκιμή των πρότυπων αυτών ενεργειών με στόχο τη βελτίωση 
της υγείας των αγροτικών πληθυσμών  ('Ομάδα"Flying  Doctors"). 
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης προγράμματα μόνιμης κατάρτισης του 
υγειονομικού αγροτικού προσωπικού των δύο αναφερομένων κρατών 
στο πλαίσιο του στόχου παυ είναιι η βελτίωση των προσόντων τους, 
των γνώσεων τους και των μεθόδων εργασίας. 

29. 
Κεφάλαιο  VII : Η εμπορική προώθηση 
Η νέα αντίληψη της εμπορικής προώθησης δπως καθιερώθηκε από τη Συνθήκη 
Λομέ II και οι πραγματοποιηθείσες επιλογές στον τομέα αυτό από τα 
Κράτη ΑΚΕ, παρουσιάστηκαν εκτεταμένα στην έκθεση της διαχείρισης 
του έτους  1981, 
Πενήντβ κράτη ΑΚΕ εκδήλωσαν το ενδιαφέρον τους για την εμπορική  προ­
ώθηση, ζητώντας όπως οι ενέργειες αυτού του τύπου να περιλαμβάνονται 
στα ενδεικτικά εθνικά τους προγράμματα. Από την άλλη πλευρά, τα 
διαθέατιμα μέσα για την εμπορική προώθηση μπορούν να φθάσουν το 
ύψος των  40 εκ. ECU (άρθρο 22 της Συνθήκης).  Τα ποσό αυτά,  προστι­
θέμενα σ'αυτά των εθνικών προγραμμάτων ανεβάζουν το συνολικό ποσό 
των διαθεσίμων πιστώσεων για την εμπορική προώθηση στο ύψος των 
80 εκ. ECU περίπου. 
Παρά την κατάσταση  αυτή, πολλά Κράτη ΑΚΕ δεν έχουν παρουσιάσει 
ακόμη συγκεκριμένες προτάσεις για -ενέργειες στον τομέα της εμπορικής 
προώθησης.  Πράγματι,  την 31η Δεκεμβρίου  1982, οι χρηματοδότησης 
αφορούσαν μόνο  19 χώρες συνολικού ποσού  9,9 εκ. ECU. Οι δράσεις 
στον περιφερειακό τομέα έφθασαν τα  8,1 εκ. ECU πράγμα που ανεβάζει 
το συνολικό ύψος των υποχρεώσεων στον τομέα της εμπορικής προώθησης 
στα 18 εκ. ECU. 
Η δυνατότητα  υπάρχει,  και χρησιμοποιείται αποτελεσματικά, για να 
δοθεί έμφαση σε δραστηριότητες που αποσκοπούν στη βελτίωση της 
κατάρτισης των επαγ»γελματιών του εμπορίου που προέρχονται από 
διοικήσεις, ιδιωτικούς ή παρακρατικούς οργανισμούς, με στόχο την 
εξασφάλιση της προώθησης των προϊόντων και την προσαρμογή τους στην 
ανάπτυξη των αγορών, και εσωτερικής και εξωτερικής, σε όλο το μήκος 
της εμπορικής αλυσσίδας. 
Πρόκειται,κυρίως, για την κατάρτιση του προσωπικού των Εμπορικών 
Επιμελητηρίων καθώς επίσης και για ενέργειες υπέρ του διακρατικού 
εμποοΓου μεταξύ των χωρών ΑΚΕ, για παράδειγμα, Πολύ συγκεκριμένα 
ένα Κράτος ΑΚΕ μπόρεσε να δείξει ότι στη δομή του εξωτερικού του 
εμπορίου, το ποσοστό των εξαγωγών του σε κατεργασμένα ή ημικατερ­
γασμένα προϊόντα ανήλθε από  20 σε 40 %. 

30. 
Εντούτοις, διαπιστώνουμε δτι οι επιλογές των ΑΚΕ: οι οποίες έχουν 
επιπτώσεις, κατά τρόπο που μπορεί να θεωρηθεί σαν υπερβολικός, πάνω 
στις ενέργειες που βρίσκονται στο τέλος του εμπορικού κύκλου, 
τέτοιες όπως η συμμετοχή σε επιδείξεις και εκθέσεις εκτός από τις 
παρεμβάσεις που προαναφέρθηκαν, θα μπορούσαν να αποδεικνύονται συχνά 
πιο χρήσιμες. Εν πάσει περιπτώσει, υπάρχουν συνολικά διακδσ»«ς 
συμμέτοχες Κρατών ΑΚΕ σε σαράντα πέντε εμπορικές εκδηλώσεις- συνο­
λικού κόστους δύο εκ.  ECU - που οργανώθηκαν  αΐϊ6 F. ι άφορες χώρες ΑΚΕ 
είτε μεμονωμένα είτε με τη μεσολάβηση περιφερειακών οργανώσεων. 

— 31 — 
ΤΙΤΛΟΣ III : Ο ΓΕΠΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ  
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I  : Η Αφρική της  5AHEL 
Λόγω ορισμένων παραγόντων και εξωτερικών (τιμή πετρελαίου, μείωση 
της διεθνούς ζήτησης) και εσωτερικών (κλιματικές  μεταβολές),  η 
Αφρική της  SAHEL (Πράσινο Ακρωτήριο, Γαμβία, Άνω Βόλτα,  Μαλί, 
Μαυριτανία, Νιγηρία, Τσαντ και Σενεγάλη) βρίσκεται αντιμέτωπη, εδώ 
και μια δεκαετία περίπου, με σοβαρά δομικά προβλήματα που φθάνουν 
μέχρι μια πτώση του κατά κεφαλή εισοδήματος σε πολλές περιπτώσεις. 
Οι οικονομικές, και για ορισμένες χώρες, χρηματοδοτικές αυτές 
δυσχέρειες (προβλήματα λόγω αναλήψεως χρεών) το  1982 επιδεινώθηκαν 
από την αισθητή πτώση των τιμών των πρώτων  υλών, η οπία συχνά συνο­
δευόταν από μια μείωση του όγκου των εξαγωγών , καθώς επίσης και 
από την πτώση των  asrricrro ιχων εσόδων από εξαγωγές. 
Στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων που καθόρισαν οι κυβερνήσεις,  συνε­
χίστηκε η κοινοτική βοήθεια με στόχο την ανάκαμψη των οικονομιών 
ευνοώντας περισσότερο, το  1982, τους παραγωγικούς τομείς, κυρίως 
μ έσω : 
— της διαφοροποίησης των προϊόντων και των εθνικών εξαγωγών (λαχανοκο-
μικά προϊόντα, ανάπτυξη της  αλιείας), 
- της ενίσχυσης των εσόδων από ορισμένα εξαγωγικά προϊόντα (μεταφορές 
από το STABEX στο Μαλί, στη Σενεγάλη και στη  Γκαμπία). 
Επιπλέον,  κάθε φορά που η αναγκαιότητα το επέβαλε, η κατάρτιση 
λαμβανόταν υπόψη στο πλαίσιο των αναγκών που πρέπει να ικανοποιη­
θούν και ποιοτικά και ποσοτικά. 
Γενικά οι χρηματοδοτήσεις που χορηγήθηκαν εγγράφονται στο πλαίσιο 
μιας συνολικής πολιτικής με στόχο την αποκατάσταση πολλών σημαντικών 
ανισορροπιών, δηλαδή  : 

32. 
- Η διαφορά μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης δημητριακών 
Παρά την πολύ μεγάλη δυσκολία συγκέντρωσης αξιόπιστων στοιχείων για 
την παραγωγή και την κατανάλωση δημητριακών στην  SAHEL , φαίνεται 
ότι η παραγωγή έχει τάση να αυξάνεται με χαμηλότερο ρυθμό από ότι 
η κατανάλωση. 
Οι επισιτιστικς συνήθειες σε αστικό επίπεδο^ κυρίως, διατήρησαν 
τη διαφορά μεταξύ των δύο τάσεων, φαινόμενο στο οποίο συμβάλλουν 
οι τοπικές κλιματικές διαταραχές (ανεπάρκεια ή κακή κατανομή, σε 
μία επαρχία, των βροχών) ή ιδιαίτερες θεομηνίες (επιδρομές  τρωκτικών). 
Το 19Β2, οι βροσοπτώσεις στη  SAHEL ήταν ικανοποιητικές. Συγχρόνως, 
οι χώρες κατάλαβαν την ανάγκη να πάρουν μέτρα για τη βελτίωση της 
λειτουργίας των μηχανισμών της οικονομίας τους. Το κυριότερο 
μέπτρο ήταν η αύξηση των αγροτικών τιμών κατά την περίοδο εμπορίας 
1981/82,  οι συνέπειες της οποίας ήταν αύξηση της παραγωγής των 
προ'Γόντων διατροφής για το σύνολο της ζώνης ευαισθητοποιώντας έτσι 
τους οικονρμικούς παράγοντες σε τέτοιου είδους αποφάσεις. Μια 
τέτοια ρύθμιση  είχε, ιδιαίτερα θετικές επιδράσεις πάνω στα αγροτικά 
αναπτυξιακά σχέδια που χρηματοδοτούνται από την  κοιVOTIκή.βοήθεια, 
τομέας ο οποίος καλύπτι:εί ένα όχι ασήμαντο μέρος μέσα στα ενδει 
κτικά προγράμματα (περίπου 35 °/ο του συνολικού  ποσού). 
Η επισιτιστική αυτάρκεια παραμένει ο κύριος στόχος των χωρών της 
SAHEL. Για το σκοπό αυτό η ένταξη των ενδιαφερομένων αγροτικών  πλη­
θυσμών στις νέες  πολιτίΕΓτι  κές τεχνικές είναι σημαντική. Αυτός 
είναι και ο λόγος για τον οποίο το σχέδιο δράσης που ευνοείται 
είναι εκείνο που ευνοεί την ευαισθητοποίηση του χωρικού τόσο υπέρ 
των ξηρών -^καλλιεργειών όσο και υπέρ εκείνων που προκύπτουν από 
μικρές αρδευόμενες περιμέτρους. 
- Η υποβάθμιση των γαιών 
Η αύξηση της παραγωγής δημητριακών παοαμένει, σε μεγάλο βαθμό, το 
αποτέλεσμα της αύξησης των καλλιεργούμενων εκτάσεων ακόμη κι 
αν η βελτίωση των ποικιλιών ή της παραγωγικότητας χάρις στην εισα­
γωγή νέων καλλιεργητικών μεθόδων, αρχίζει να συμβάλλει και  αυτή. 

33. 
Για οικολογικούς λόγους οι επισιτιστικές καλλιέργειες στη 3ΑΗΕ!_ , 
στις περισσότερες περιοχές, έχουν ένα κύρια εκτεταμένο χαρακτήρα. 
Τα σχέδια που εφαρμόζονται με τις ενισχύσεις της Επιτροπής, το 19Β2 
έλαβαν υπόψη αυτή την κατάσταση : αφενός ανανεώνοντας τη γονιμότητα 
των εξαντλημένοι από τις διαδοχικές καλλιέργειες γαιών και αφετέρου 
ευνοώντας μια μεταβολή των τεχνικών παραγωγής για να λάβουν υπόψη 
τον περιορισμένο χαρακτήρα των διαθεσίμων γαιών. 
- Η αστάθμηη ανάπτυξη της κτηνοτροφίας 
Μια σημαντική δράση συνεχίζεται σε δύο τομείς : 
. της υγείας των ζώων : σημαντικά σχέδια ολοκληρώθηκαν για να 
προφυλάξουν τα ζώα από τις μεγάλες επιζωοτίες, 
. του πολλαπλασιασμού των δεξαμενών νερού για το πρότισμα των ζώων 
περιορίζοντας εντούτοις τις εκτάσεις για βοσκή. 
— Η αποδάσωση 
Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα για την  δΑΗΕί. είναι αυτό της δασικής 
επιφάνειας και της προμήθειας καυσόξυλων, κυρίως για το βράσιμο 
της τροφής. Για να σταματήσει η εντατική αποδάσωση που υπάρχει 
γύρω από τις αστικές και αγροτικές περιοχές, η κοινοτική βοήθεια 
συμμετέχει στην εφαρμογή νέων τεχνικών η χρησιμοποίηση των οποίων 
θα μειώσει την κατανάλωση αυτής της πηγής ενέργειας. 
Πολλές χώρες της  δΑΗΕΙ_ έχουν προσανατολιστεί προς την κατεύθυνση 
της κατάρτισης και της εφαρμογής επισιτιστικών πολιτικών αυτάρκειας 
ή, όπως το  Μαλί, μιας "επισιτιστικής στρατηγικής" την οποία η Κοινό­
τητα αναλαμβάνει να ενισχύσει, στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 
για την καταπολέμηση της πείνας στον κόσμο. Η πολιτική αυτή 
αποβλέπει κυρίως, στο να εξασφαλίζει μια μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ 

34. 
των πολιτικών που καθαρίζονται από τα ενδιαφερόμενα Κράτη και της 
ενίσχυσης που η Επιτροπή, τα Κράτη μέλη και οι άλλες βοήθειες μπορούν 
να δώσουν. 
Τέλος, η εμπειρία δείχνει ότι μία αποκλειστικά εθνική προσπάθεια 
δεν μπορεί να δώσει λύση στο σύνολο των κοινών προβλημάτων που 
απασχολούν τις χώρες της  ΞΑΗΕΙ.. Η περιφερειακή διάσταση τους 
προϋποθέτει μία προσέγγιση της οποίας η συνοχή αποτελεί βασική 
συνθήκη για την επιτυχία των εθνικών προσπαθειών.  Έτσι,  λαμβά­
νοντας υπόψη αυτήν την πραγματικότητα, η Κοινότητα παρέχει τη συνεργα­
σίας της στη Μόνιμη Διακρατική ΕπΓτροπή για την καταπολέμηση της Ξη­
ρασίας στη  3ΑΗΕΙ_ (θ I Ι_ δ δ ), σαν τόπος σύγκλισης των προσεγγίσεων 
και των αναλύσεων που χρησιμεύει για τον καθορισμό των 
λειτουργικών συστάσεων κυρίως σε επίπεδο έρευνας της εθνικής και 
περιφερειακής επισιτιστικής αυτάρκειας, στη βάση μιας ανάλυσης των 
υπαρχόντων εμποδίων (τιμές, εμπορία, αποθήκευση) και των 
χρηματοδοτικών δυσχερειών (αναδρομικές επιβαρύνσεις}, 

35. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II : Η Παράκτια Δυτική Αφρική 
Η χερσόνησος της παράκτιας δυτικής Αφρικής περιλαμβάνει εννέα 
χώρες που εκτείνονται από τη Γουϊνέα Μπισώ στη Νιγηρία, είναι  αρκε­
τά διαφοροποιημένες ως προς του πληθυσμούς τους, τους πόρους τους 
το πολιτιστικό τους επίπεδο και τη γλώσσα τους, Εντούτοις, 
στο σύνολο τους οι χώρες αυτές αποτελούν μία τροπίκή, υγρή ζώνη 
χαρακτηριζόμενη από μία άμεση πρόσβαση στη θάλασσα καθώς επίσης και 
στις θαλάσσιες δραστηριότητες συμπεριλαμβανομένης της αλιείας και 
του εμπορίου, λόγω της ύπαρξης μιας τροπικής ζώνης λίγο ή πολύ υγρής 
που περιλαμβάνει, με εξαίρεση το Τόγκο και το Μπενίν, μια δασική ζώνη 
προς το νότο και τις "σαβάνες που  υψώνοντ··  προς το βορρά. Οι 
συνθήκες αυτές τους επιτρέπουν να διαθέτουν πολύ διαφοροποιημένη 
παραγωγή αγροτικών προϊόντων τόσο γεωργικών - προϊόντα διατροφής 
και εξαγωγής - όσο και κτηνοτροφίας κυρίως τρυπανο-ανθεκτικών 
βοοειδών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διπλή καλλιέργεια (αναντίρ­
ρητος παράγοντας αύξησης της ικανότητας παραγωγής των  αγροτών). 
Εξάλλου, η πυκνότητα των πληθυσμών είναι γενικά αρκετά μιρκή για να 
υπάρξει ακόμη υπερεκμετάλλευση του εδάφους ή επικίνδυνος ανταγω­
νισμός μεταξύ κτηνοτρόφων και γεωργών. 
Περιληπτικά, τα φυσικά γεωγραφικά και ανθρώπινα χαρακτηριστικά 
των χωαών αυτών τους προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση 
με τις χώρες που είναι απομονωμένες στο εσωτερικό τόσο για την παρα­
γωγή προϊόντων διατροφής όσο και για τις εξαγωγές και γενικά για τις 
συναλλαγές με το εξωτερικό, αφού οι τιμές των εξαγομένων και εισαΊ-
γομένων προϊόντων επιβαρύνονται με έξοδα μεταφοράς πολύ λιγότερο 
υψηλά. Σε κανονικές συνθήκες οι χώρες αυτές δεν γνωρίζουν ή δεν 
θα πρ'πει να γνωρίζουν σοβαρά προβλήματα στον επισιτιστικό τομέα 
εάν ακολουθηθούν κατάλληλες πολιτικές τιμών και η ανάπτυξη της παρα­
γωγής προϊόντων που προορίζονται για εξαγωγή είναι πλήρως εφικτή 
με την προϋπόεθεση ότι οι όροι συναλλαγών με τα εξωτερικό είναι 
επαρκώς φιλελεύθεροι και ότι οι τιμές είναι περισσότερο  ικανοποι­
ητικές για τις παραγοτνές ειδών διατροφής, το3ν οποίων οι τιμές που 
επικρατούν στην τοπική αγορά αμοίβουν λιγότερο καλά "την ημέρα εργα­
σίας". Το παράδειγμα της Ακτής του Ελεφαντοστού δείχνει ότι οι 
προσανατολισμοί προς την αυτάρκεια δεν πρέπει να συνιστώνται αδιά­
κριτα. 

36. 
Εξάλλου, μερικές  από τις  χώρες της χερσονήσου είναι προικισμένες 
με ορυκτό πλούτο. 
Εάν διαπιστώνουμε  ότι μεαξύ των στοιχείων  που εμποδίζουν  την ανάπτυ­
ξη σε διάφορ α στάδια,  θα πρέπει να αναφε ρθούν  : το μικρό μέγεθος 
πολλών εθνικών αγορών,  ή έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, 
η απουσία αποτελεσματικών επικοννωνιών (τηλεπικοινωνίες  και πνευμα­
τικοί καθώς  και φυσικοί  σύνδεσμοι),  οι νομ ιτσματι κές αστάθειες, 
τότε καταλαβαίνουμε πολύ γρήγορα  τις προσπάθειες  που έγιναν τα 
χρόνια της ανεξαρτησίας  για την  προώθηση  της περιφερειακής συνερ­
γασίας. Με άλλα ',λόγια πρέπει  να δημιουργηθεί  ένα αξιόλογο οικονο­
μικό περιβάλλον. 
Παρά τις φυσικές συνθήκες  που γενικά είναι ευνοϊκές,  η οικονομική 
κατάσταση όλων  των χωρών της χερσονήσου χαρακτηρίστηκε  τα τελευ­
ταία αυτά χρόνια  από μία  υποβάθμιση  σε διαφορετικό βαθμό, αλλά 
στους<περισσότερους τομείς, παραδοσιακές παραγωγές και/ή εξαγωγής, 
βιομηχανική παραγωγή, έλλειμμα  του εμπορικού ισοζυγίου οφειλόμενο 
και στο ανώτατο όριο ήστη μείωση  της αξίας των εξαγωγών μείωση 
του κόστους  των πρώτων υλών(χ)  και στην αύξηση  της αξίας των εισα­
γωγών και επομένως  σε μία γενική περίπου επιδείνωση  των όρων συναλ­
λαγών. Η πρόσφατη πτώση  των τιμών του πετρελαίου  που ακολουθήθηκε 
ακόμη και από τη  Νιγηοία, σημαντικό μέλος  του ΟΠΕΧ, βρίσκεται  στο 
επίκεντρο  των προβλημάτων αυτού  του είδους, ϋι συνέπειες αυτής 
της κατάσταση  ς πραγμάτων είναι καλά γνωστές  : επιβράδυνση  της 
οικονομικής δραστηριότητας,  μείωση της  ζήτησης απασχόλησης  με 
συνέπεια την αύξηση της ανεργίας, κυρίο,ς στις πόλεις, προϋπολογι­
στικά ελλείμματα και,  σε ορισμένες περιπτώσεις, επιβάρυνση  του 
εξωτερικού χρέους.  Η ανεπάοκεια συναλλαγματικών διαθεσίμων,  η 
δημογραφική αύξηση  που συνεχίζεται εδώ και πολλές δεκαεχΓες ενώ 
η γρήγορη  σε ορισμένες χώρες ανάπτυξη  των πόλεων (Ακτή  του Ελεφαντοστού, 
Νιγηρία,...)  και η στασιμότητα  της αγροτικής παραγωγής, συμβάλλουν 
στο να επισκιάζουν  την κατάσταση  και συγχρόνως  να κάνουν πιο επεί­
γουσα και πιο  δύσκολη την επίλυση των κρίσιμων νομισματικών 
προβλημάτων. 
(*) καφέ, κακάο, .φωσφορικό άλας, διαμάντια,  και ακόμη σε μικρό 
βαθμό, πρόσφατα, πετρέλαιαι. 

37. 
Με αυτές τις συνθήκες δυστυχώς δεν είναι καθόλου εκπληκτικό το ότι 
η μεγάλη πλειοψηφία των εννέα χωρών της χερσονήσου μπορεί να υπολο­
γιστεί, στην πραγματικότητα^ μεταξύ των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών. 
Η Κοινότητα συμβάλλει στην άμβλυνση της κατάστασης με τη χορήγηση  επι­
σιτιστικής βοήθειας σε έξη από τις εννέα χώρες (Μπενίν, Γκάνα, 
Γουϊνέα Μπισάου, Σιέρα Λεόνε και σε μικρό βαθμό Ταγκό) και επίσης 
όταν υπάρχουν οι προϋποθέσεις με τη χορήγηση κονδυλίων από το  STABEX: 
περισσότερο  απ Ό 70 εκ. ECU στο πλαίσιο του έτους εφαρμογής  1981 
(από τα οποία  16 εκ. περίπου στο πλαίσιο της ειδικής χορήγησης 
των 40 εκ. ECU ) κυρίως προς όφελος της Ακτής του Ελεφαντοστού και 
της Γ κάνα και σε μικρό βαθμό για το Μπενίν και τη Σ  ι δρα Λεόνε. 
Αλλά σ'αυτή την περίπτωση πρόκειται για συγκυριακά μέτρα και μόνο 
μία διαρθρωτική βοήθεια μπορεί να βελτιώσει την κατάσταση.  Προη­
γουμένως, η βοήθεια της Κοινότητας μέσω των δύο Συνθηκών της 
Γιαουντέ , συνέβαλε κατά προτεραιότητα στη βελτίωση των οικονομικών 
και κοινωνικών υποδομών, αλλά βαθμίάία κυρίως κατά την εφαρμογή 
των Συνθηκών του Λομε ανταποκρίνόμενη στις£πιθυμίες των ενδιαφε­
ρομένων Κρατών, η έμφαση δόθηκε στην αξιοποίηση των φυσικών πόρων, 
κυρίως μέσω της αγροτικής ανάπτυξης που είναι τελικά στο σημερινό 
στάδιο η ουσιαστική κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης. 
- Από αυτήν την πλευρά και για το  1982 μπορούμε να αναφέρουμε το 
παράδειγμα του σχεδίου αξιοποίησης της κοιλάδας Κάρα στο Τόγκο 
που χρηματοδοτήθηκε στο πλαίσιο του 2ου, 4ου και 5ου  ETA: στο 
εξής η σημερινή 3η φάση ξεπερνά τον πρότυπο -χαρακτήρα των  προη­
γουμένων και επιτρέπει τη μεταφορά χωρικών από  TOL όρη KABYEES  που 
έχουν υπερπληθυσμό προς μια διαρρυθμισμένη ζώνη υποδοχής, πράγμα 
που τους επιτρέπει να ασκήσουν πιο σύγχρονη γεωργία συνδέοντας την 
κτηνοτροφία και τη διπλή καλλιέργεια. Επίσης βόρεια της Σιέρα 
Λεόνε ξεκίνησε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης. Ένας 
ίδιος τύπος προγράμματος βρίσκεται στο στάδιο της πραγματοποίησης 
εδώ και μερικά χρόνια στη Γουϊνέα Μπισάου  : έχοντας προσανατολι­
στεί προς τις βιομηχανικές καλλιέργειες  (βαμβάκι,  αραχίδα),  καλύπτει 
μια παραγωγική δράση στον τομέα των ειδών διατροφής βασιζόμενη 
πάνω στις οργανώσεις των χωρικών που αποτελούν τις Επιτροπές 
χωριών. Όπως, εντούτοις, το δείχ/νει η μικρή επιτυχία που έτυχε 
στην ανάπτυξη της παραγωγής όρυζας, οι πολιτικές τιμών που ακολου­
θούνται μπορούν να παίξουν έναν αποφασιστικό ρόλο και καμία φορά 
αρνητικό. 

38. 
Αν και σχετικά λίγα πράγματα έχουν γίνει  σ'αυτό τον τομέα, η Κοινό­
τητα συμβάλλει στην αξιοποίηση των αλλιευτικων πό,^ων με σχέδια που 
αποβλέπουν στην προώθηση της βιοτεχνικής αλιείας στη Γουϊνέα Μπισάου 
και Σιέρα  Λεόνε, και·, μέσω προηγουμένων συμφωνιών στον τομέα της 
αλιείας με τη Γουϊνέα Μπισάου και με τη Γουϊνέα Κονακρι που βοί-
σκονται υπό διαπραγμάτευση  : οι συμφωνίες αυτές προβλέπουν χρηματο­
δοτικές αντισταθμίσεις ικανές να συμβάλουν στη βελτίωση της οικονο­
μικής κατάσταση ς των χωρών αυτών. Ευνοούν επίσης τη βελτίωση 
της γνώσης των αλλιευτικων πόρων από τη μία πλευρά και από την 
άλλη των γνώσεων, στον τομέα της αλιείας, των κατοίκων των ενδιαφερο­
μένων χωρών. 
Η συμμετοχή των τοπικών πληθυσμών στην πραγματοποίηση των σχεδίων 
ήταν, όπως συνήθως, η πιο αποτελεσματική στο πλαίσιο των έργων 
αγροτικής ανάπτυξης, των μικροπραγματοποιήσεων (στη Γκάνα, στη 
Γουϊνέα Μπισάου και στο Τόγκο τη στιγμή που σε διάφορες άλλες 
χώρες της χερσονήσου βρισκόταν στο στάδιο τ^ς προετοιμασίας, κυ­
ρίως στην Ακτή Ελεφαντοστού) και επίσης για τη διαρρύθμιση των 
δεξαμενών νερού ιδιαίτερα σε αγροτική ζώνη όπου η "ευαισθητοποί­
ηση των-χωρικών για την άμεση εξασφάλιση της συντήρησης των έργων 
και των εξοπλισμών συνεχίζεται αδιάκοπα (κυρίως στην Ακτή του 
Ελεφαντοστού" ενώ η κυβέρνηση του Τόγκο, από την πλευρά της, μόλις 
έλαβε ενθαρρυντικά μέτρα για τουκοπί  αυτό). 
Πολλά αγροτικό σχέδια περιλαμβάνουν σημαντικά τμήματα κατάρτισης: 
επιπλέον,  η εφαρμογή και/ή η προετοιμασία των πολυετών προγραμμάτων 
κατάρτισης, συνεχίστηκαν ενεργά (π.χ. στο Βενίν, στη Γουϊνέα  Κόνακρι, 
στη Γουϊνέα Μπισάου, στη Νιγηρία, στο Τόγκο,...)  . Εξάλλου,  καθορί­
στηκαν νέοι σύνδεσμοι μεταξύ των ευρωπαϊκών και των ν  ι γηοιανών  πανεπι­
στημίων.  Είναι ενδιαφέρον να προσθέσουμε ότι κατά τη διάρκεια τηυ  1982 
η κοινοτική βοήθεια έτεινε να υποκαθιστά, χωρίς αμφιβολία προσωρινά 
άλλα κατά τρόπο ασυνήθιστο, μία άλλη πηγή εξωτερικής οβήθειας,  απο­
τυχημένης για λόγους συγκυριακούς  : σχέδ.ιο SOGUIPLAST  στη Γουϊνέα 
με κοινοτική επιχορήγηση  7,15 εκ. ECU που συμπληρώνει την βοήθεια 
που χορηγήθηκε προηγούμενα για το ίδιο σχέδιο, με στόχο την  αντι­
κατάσταση μιας ιρακινής βοήθειας η οποία δεν μπόρεσε να ενεργοποιηθεί. 

39. 
Στο πλαίσιο της περιφερειακής συνεργασίας όπου, για λόγους συχνά 
ενδογενείς ή λόγω του ότι πρόκειται για συγχρηματοδοτήσεις, ή 
προετοιμασία και η εφαρμογή της βοήθειας είναι πιο πολύπλοκες 
από ότι για τα σχέδια που εμφανίζονται στα εθνικά ενδεικτικά προγράμ­
ματα, η προώθηση των εργασιών συνεχίστηκε ενεργά. Οι εργασίες 
αυτές αναφέρονται, για ένα μεγάλο μέρος, στην κατάρτιση του 
ανθρωπίνου δυναμικού σε τεχνικούς τομείς όπου ο αριθμός των 
ειδικών,  ιδιαίτερα μέσου επίπεδου, είναι ακόμη αρκετά ανεπαρκής: 
στατιστική,  τηλεπικοινωνίες, ηλεκτρισμός (παραγωγή και  διαχείριση), 
ανακύκλωση στον τομέα της διαχείρτσης, θαλάσσια επαγγέλματα (ακόμη 
στο στάδιο  αναγνώρισης).  Η περιφερειακή διάσταση των διαφόρων 
αυτών εργασιών επιδρά εξάλλου πολύ συχνά στην παράκτια δυτική 
Αφρική. Πάντα στο περιφερειακό τομέα, η πολύπλοκη προετοιμασία 
ενός σημαντικού σχεδίου στον τομέα των τηλεπικοινωνιών με 
συγχρηματοδότηση στο πλαίσιο της Ο.Ε.ϋ,Ε.Α.Ο. συνεχίζεται μαζί με 
την κατασκευή νέων φάσεων των σχεδίων αγροτικής έρευνας στη Λιβηρία 
και στη Νιγηρία. Το ίδιο .ισχύει και για ένα έργο αναδάσωσης 
στην άνω λεκάνη του ποταμού Νίγηρα στη Γουϊνέα, για λογαριασμό 
της Ανώτατης Αρχής της Λεκάνης του Νίγηρα, που αποτελεί ένα :> 
ενδιαφέρον μέτρο για την προστασία των εδαφών και του περιβάλ­
λοντος στη χερσόνησο και αξίζει να ακολουθηθεί από πολλά άλλα. 
Στο ίδιο πλαίσιο ιδεών, μία μελέτη για την απογραφή και την  ταξι­
νόμηση των δασών στη Γουϊνέα Μπισάου βρίσκεται στο στάδιο της 
πραγματοποίησης. Σαν στόχους έχει το σχεδιασμό της ρύθμισης του 
δασ,ι,κού πλούτου και την προστασία του περιβάλλοντος. 

40. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III  : Η Κεντρική Αφρική 
Η γεωγραφική ζώνη  της Κεντρικής Αφρικής περιλαμβάνει επτά χώρες, 
δηλαδή το Καμερούν,  την Κεντροαφρικαν  ική Δημοκρατία  (ΠΟΑ), την 
τροπίκή Γουϊνέα,  το Γκαμττόν,  το Σάο Τομέ και ΠρενσΓπ  (3ΤΡ), το 
Κογκό και το Ζαΐρ. 
Με εξαίρεση  την ΠΟΑ -  χώρα μεσόγεια  - οι άλλες χώρες έχουν άμεση 
πρόσβαση στον  Γ Ατλαντικό,  ενώ το 3ΤΡ  είναι ένα αρχιπέλαγος απο­
τελούμενο  από δύο  νησιά. Ένα τμήμα της τροπικής Γου'Γνέας 
εκτίνεται πάνω στην αφρικανική ήπειρο  και ένα  άλλο τμήμα  ;της 
στον Κόλπο  της Γου'Γνέας. 
Γενικά μπορούμε  να πούμε ότι οι χώρες της Κεντρικής Αφρικής παρρυ-
σιάζρυν αρκετά ευνρ'Γκά κλιματικά πλεονεκτήματα  : εκτός από τα βόρειο 
τμήμα του Καμερούν  κα της ΒΟΑ,  παρατηρούμε  σε ολόκληοη  την περιοχή 
ένα επίπεδο  βροχοπτώσεων  ικανοποιητικό  και ακόμη πλεονάζον στις 
τρρπικές περιοχές,  για τη φυσική χλωρίδα καθώς επίσης  και για 
τη γεωργία. Αυτό αποδεικνύεται  από την  ύπαρξη χιλιάδων τετραγω­
νικών χιλιομέτρων παρθένων δασών,  τα οποία χρησιμεύουν  σαν βάση 
για μια σημαντική βιομηχανική δραστηριότητα ξυλείας  (στο Καμερούν, 
στην ΒΟΑ, στη  Γκαμπδν,  στο Κογκό και στο  Ζαϊρ). 
Όσον αφαρά  τη γεωργία επιτρέπει  , £ΓΟΒΒΟ ΧΒΟ4& Μ ίλςς τις χώρες .της 
Κεντρικής Αφρικής  μια αυτάρκεια  σε προϊόντα διατριβής  , με εξαίρεση 
τη Γκσμπόν όπου λείπει  μια αγροτική παράδρση  και το 5ΤΡ  όπου η μονο­
καλλιέργεια  τρυ κακάο εμποδίζει  μια επαρκή παραγωγή  των άλλων πρσϊ— 
όντων διατροωής. Έχοντας υπόψη  τις καλές φυσικές συνθήκες, 
καλλιεργείται  μια .εκτεταμένη ποικιλία γεωργικών προϊόντων είτε 
ειδικά για την  εγχώρια κατανάλωση (όπως παραδείγματος χάρη 
οι ρίζες  και οι  βολβοί),  είτε για εξαγωγή (όπως παοαδείγματ'ος χάρη 
ρ καφές και από την  πλευρά της ΠΟΑ το  βαμβάκι),  είτε για αυτοκα-
τανάλωση  και εξαγωγή (όπως παραδείγματος χάρη  τα φρούτα όπως  οι 
μπανάνες,  τα πορτοκάλια, κλπ). Αυτή  η ποικιλία γεωργικών πρρϊδντων 
αντιπροσωπεύει  εδώ και  χρόνια ένα πεδίο δραστηριότητας  για την 
κοινοτική βοήθεια  : αναφέρουμε  για παράδειγμα  την "αγροτική ανάπτυξη 
στη Βορειοδυτική Επαρχία"  στο Καμερούν  που πραγματικά ξεκίνησε  το 
1982 και η οποία θα διευκολύνει γενικά  την παοαγωγή στην περιοχή 
και θα βελτιώσει επίσης  τις συνθήκες ζωής  του πληθυσμού. Μποΰούμε 
να προσθέσουμε επίσης  το σχέδιο "αγροτικής ανάπτυξης  της ζώνης 
παραγωγής καφέ στην  ΒΟΑ που  έχει σαν στόχο, μεταξύ άλλων  την 
εντατικοποίηση  της γεωργικ'- παραγωγής ειδών διατροφής  και καφέ χ 

40α. 
και το οποίο συνεχίζεται, από τις αρχές του 1983, στο πλαίσιο του 
5ου ETA ,' σχέδιο παλιά χρηματοδοτούμενο από το 4ο  ETA. 

41 
Οι χώρες της Κεντρικής Αφρικής που αναφέρθηκαν παραπάνω έχουν, σε σύγκριση 
με πολλές άλλες χώρες της ηπείρου, το πλεονέκτημα ενός πλούτου σε 
πρώτες ύλες  : τα αποθέματα του ΖαΤρ  ( χαλκός, κοβάλτιο,  κασσί­
τερος, μαγγανήσιο, ψευδάργυρος, χρυσός, διαμάντια, κλπ.) είναι καλά 
γναοτά καθώς επίσης και τα διαμάντια της  RCA, ενώ το Κογκό, το 
Γκαμπόν και το Καμερούν υπολογίζονται μεταξύ των χορών που εξάγουν 
πετρέλαιο. Η μελλοντική πρόκληση για τις χώρες όπως το ΖαΤρ, το Κογκό 
και το Γκαμπόν φαίνεται να είναι η άριστη εκμετάλλευση των φυσικών 
τους αποθεμάτων και η χρησιμοποίηση των εσόδων τους για τη βελτίωση 
τον συνθηκών διαβίωσης ολόκληρου του πληθυσμού. Μέσα σ'αυτή την 
οπτική πρέπει να δούμε την κοινοτική βοήθεια στο Ζαΐρ, στο πλαίσιο 
του Sysmin (40  εκ. ECU για την αναβάθμιση της παραγωγικής ικανότητας 
χαλκού και κοβαλτίου στα ορυχεία  GECA). Η πτώση των τιμών που παρα­
τηρήθηκε για πολλές πρώτες ύλες και η πρόσφατη πτώση της τιμής 
του πετρελαίου δείχνουν, εντούτοις, την εξάρτιση και την αδυναμία 
τον χωρών αυτών και υπογραμμίζουν την ανάγκη μιας λογικής και προσε­
κτικής πολιτικής. 
Οι χώρες της Κεντρικής Αφρικής υποφέρουν από ένα κοινό πρόβλημα  : αυτό 
της ανεπάρκειας δικτύου μεταφορών. Είναι απαραίτητο να γίνουν βελτιώσεις 
όχι μόνο για το σπάσιμο της απομόνωσης στο εσωτερικό των χωρών, αλλό 
επίσης και για τη δημιουργία ασφαλών δρόμων επικοινωνίας με στόχο 
να εγγυηθούν μία τακτική ροή εμπορευμάτων για εξαγωγή και εισαγωγή. 
Για το λόγο αυτό ένα μεγάλο τμήμα των ενδεικτικών προγραμμάτων του  5° U  
ETA είναι αφιερωμένο στη βελτίωση της κατάστασης των μεταφορών. Για 
το Καμερούν δίνεται ή προετοιμάζεται να δοθεί μία ενίσχυση (οδική και 
σιδηροδρομική αρτηρία Γιαουντέ-  Ντουάλα).  Στην RCA, χόρις στο  ETA, 
μία σύγχρονη οδική αρτηρία συνδέει τα σύνορα του Καμερούν με το κέντρο 
της χώρας και το ΜπανγκουΤ. Στην Τροπική Γουϊνέα πραγματοποιείται 
μια πρώτη δράση για τη βελτίωση των οδικών αρτηριών. Το  STP Βα 
διαθέτει,  τον προσεχή χρόνο, ένα σύγχρονο ακτοπλοϊκό δίκτυο που 
θα εξασφαλίσει τη σύνδεση με το Γκαμπόν. Στο Κογκό, το  ETA 
ανέλαβε υποχρεώσεις στο πλαίσιο των σιδηροδρόμων  (CFOO) και 
χρηματοδοτεί μία οδική αρτηρία για το σπάσιμο της απομόνωσης στο 
ΖαΤρ. Τέλος, πολλά σχέδια έχουν μελετηθεί και πρόκειται να 
αρχίσουν μελλοντι κα. 

42 
Πρέπει να αναφέρουμε την κατασκευή της σιδηροδρομικής αρτηρίας που 
διασχίζει το Γκουμπόν, της οποίας η πρώτη δόση δόθηκε στον Ιανουά­
ριο του 1983 και για την οποία χορηγήθηκε μία συνεισφορά από το 
ETA. Έχοντας υπόψη τη μεγάλη εξάρτιση που υπάρχει μεταξύ της 
επιτυχίας των σχεδίων σε πολλούς τομείς - περιοριζόμαστε να 
αναφέρουμε το γεωργικό τομέα με την αβέβαιη παραγωγή του - και 
της ύπαρξης καλού δικτύου μεταφορών, είναι λογικό που οι χώρες 
τοποθετούν την έμφαση στις εργασίες που αποβλέπουν  σ'ένα αποτε­
λεσματικό, γρήγορο και με το λιγότερο κόστος δίκτυα μεταφορών. 
Στο πλαίσιο αυτό είναι φανερό ότι ένα περιφερειακό σχέδιο 
που αποβλέπει στη "βελτίωση της ασφάλειας της εναέριας κυκλο­
φορίας στην Αφρική και τη Μαδαγασκάρη", το οποίο εγκρίθηκε το 
πρώτο εξάμηνο του 1982, θα βοηθήσει στην επίτευξη του στόχου 
αυτού στο Καμερούν και στο Κογκό. 
Ήδη τέθηκε θέμα βελτίωσης και άριστης χρησιμοποίησης των πόρων. 
Για να φθάσουμε στο στόχο αυτό, πολλά μένουν ακόμη να γίνουν 
στον τομέα της εκπαίδευσης. Δεν μπορούμε να προσποιηθούμε 
ότι τα σχέδια που έγιναν ή ξεκίνησαν το 1982 τοποθετούν τη 
βασική έμφαση στον "κοινωνικό τομέα" (συμπεριλαμβανομένης 
της εκπαίδευσης, αλλά επίσης και των ιατρικών σχεδίων, κλπ), 
αλλά πρέπει να υπογραμμίσουμε το γεγονός ότι τα "πολυετή 
Προγράμματα Κατάρτισης" που είναι υπό πραγματοποίηση στις 
χδρες αυτές,συμβάλλουν στην μείωση των ελλείψεων στον τομέα 
της γενικής και ειδικής εκπαίδευσης. 

43. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV : Το κέρας της Αφρικής 
Με εξαίρεση  το Τζιμπουτί  που γνώρισε ένα χρόνο σχετικά, ευνοϊκό, 
οι δύο βασικές χώρες  της περιοχής αντιμετώπισαν  το 1982 σημαντικά 
προβλήματα. 
Τα γεγονότα αυτά εμπόδισαν  την προσπάθεια ανάπτυξης  των κυβερνήσεων 
της Αιθιοπίας  και της  Σομαλίας  αν και η  συγκέντρωση όλων  των μέσων πάνω 
σ'αυτό το στόχο θα ήταν, εντούτοις, απαραίτητη  για τη βελτίωση  της 
κατάστασης.  Η παρουσία προσφύγων σ'αυτήν  την περιοχή έρχεται ακόμη  να 
περιπλέξει τραγίκά  τα προβλήματα. 
Αν και ο αριθμός  τον προσφυγών  στη Σομαλία μειώθηκε  σε σχέση με 
τα προηγούμενα χρόνια, παραμένει ακόμη  στο έδαφος της Σομαλίας ένας  πολύ 
σημαντικός αριθμός ατόμων,  των οποίων η διαβίωση εξαρτάται αποκλειστικά 
από την κοινοτική βοήθεια.  Αν και σε  μικρότερο βαθμό,  το Τζιμπουτί 
παρουσιάζει  το ίδιο φαινόμενο. 
Η Αιθιοπία,  από την  πλευρά της, προσπαθεί προοδευτικά  να εξισορροπήσει 
την κατάσταση  των πληθυσμών  που μετακινούνται  από τους πολέμους  της 
Ερυθραίας  και του  Ογκαντέν. 
Η UNHCR εφάρμοσε πρόσφατα  μία σειρά ενεργειών  με στόχο να ενθαρύνει 
την επάνοδο  των προσφύγων στις ζώνες καταγωγής τους στην Αιθιοπία. 
Η Κοινότητα συμβάλλει χρηματοδοτικά  στη δράση αυτή  που είναι απαραί­
τητη για μία  οριστική ειρήνευση  της περιοχής. 
Η δράση του ETA γίνεται κατά  πολύ ικανοποιητικό τρόπο στην περιοχή 
nou, μεταξύ άλλων, πρόκειται  να ενδιαφερθεί  για ενέργειες  που έχουν 
προγραμματιστεί  στο πλαίσιο της επισιτιστικής στρατηγικής. 
Άλλες προσπάθειες έχουν καταβληθεί  από τις  ίδιες τις κυβερνήσεις. 
Η Σομαλία, κυρίως, έχει αναλάβει  μία προσπάθεια μεταρρύθμισης 
του χρηματοδοτικού  της συστήματος  και προσπαθεί  να αναθερμάνει  την 
οικονομία  της δίνοντας  ένα μεγαλύτερο ρόλο  να παίξει στον ιδιωτικό 
τομέα, που είχε παραμεληθεί  σε σχέση με τον κρατικό τομέα. 

44 
Όσον αφορά την Αιθιοπία, η κυβέρνηση συνεχίζει τη δράση της 
σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που καθορίστηκαν στο δεκαετές πρόγραμμα 
1981-91,  παρά τις σοβαρές, δυσχέρειες που συναντά (ξηρασίες, μείωση 
των τιμών του καφέ, βασικά εξαγωγικά προϊόν). 
Το Τζιμπουτί γνώρισε ένα χράνο σχετικά ευνοϊκό κατά τη 
διάρκεια του οποίου η οικονομική κατάσταση βελτιώθηκε, λόγω 
κυρίως της μεγάλης σταθερότητας του τζιμπούτιανού φράγκου που 
συνδέεται με το δολλάριο. 

45 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V - Ανατολική Αφρική 
Όλα τά Κράτη της Ανατολικής Αφρικής (Κένυα, Ουγκάντα, ΤανζανΓα, 
Σουδάν, Ρουάντα, Μπουροΰντι) έχουν επηρεαστεί αρνητικά από* την επιδεί­
νωση των όρων εμπορίου, αφού όλα τα Κράτη αυτά πρέπει να εισάγουν ολό­
κληρη σχεδόν την ποσότητα πετρελαίου που απαιτείται για τις ανάγκες 
τους και τα περισσότερα εξαρτούνται από παρόμοιες εξαγωγικές εσοδείες 
(τσάϊ, καφέ , βαμβάκι κλπ.), οι οποίες είτε έχουν παρουσιάσει μια 
πτώση στις διεθνείς τιμές είτε είναι στάσιμες. Λόγω της δραματικής 
επέκτασης των επενδύσεων στο Σουδάν παρά την πετρελαϊκή κρίση και τη 
χειροτέρευση των όρων εμπορίου, η κατάσταση του χρέους επιδεινώθηκε 
σημαντικά, απαιτώντας σχεδόν ετήσια αναδιάρθρωση. Ακόμη και μία 
σχετικά εύπορη χώρα, όπως η Κένυα, δεν είναι απαλλαγμένη από το 
πρόβλημα αυτό. 
Δυστυχώς, η οικονομική συνεργασία που θα μπορούσε να βοηθήσει 
στην αντιμετώπιση της κατάστασης δεν έχει πραγματοποιηθεί για πολιτι­
κούς λόγους. Η παλιά Κοινότητα της Ανατολικής Αφρικής δεν υπάρχει πλέον 
αλλά,  πιο συγκεκριμένα, η επίλυση του θέματος της κατανομής του 
καθαρού ενεργητικού και των υποχρεώσεων απέχει πολύ και οι πολιτικές 
απόψεις έχουν σκληρυνθεί με αποτέλεσμα την αύξηση των εμποδίων 
συνεργασίας. Η Κένυα και το Σουδάν (υαζ^ με την Αιθιοπία) αναπτύσσουν 
σταθερά σχέσεις με το βορρά περιλαμβάνοντας και την Αίγυπτο. Η διαδικα­
σία αυτή μερικά διευκολύνεται με την αυξανόμενη συνεργασία με τη Δύση. 
Από την άλλη πλευρά, η Ουγκάντα προσβλέπει στην Τανζανία για 
προστασία και η Τανζανία βλέπει τον εαυτό της ολοένα και περισσότερο 
σαν Κράτος της Πρώτης Γραμμής και ενδιαφέρεται σημαντικά για τα πολιτικά 
θέματα στην Νότια Αφρι κή^ΑϋΟΟ, Ναμίμπια) και τη σχετικά οικονομική 
συνεργασία. 
Η Ρουάντα και το Μπουρούντι, για ιστορικούς λόγους, έχουν περισσότε­
ρα κοινά με το ΖαΤρ και η συνεργασία τους με τις χώρες της Ανατολικής 
Αφρικής γίνεται κυρίως για να ξεπεράσουν την απομόνωση τους και να 
εξασφαλίσουν μία έξοδο στον Ινδικό Ωκεανό, μέσω των λεγόμενων 
Κεντρικών και Βόρρειων στενών. Αυτό, φυσικά, υποστηρίζεται πάρα πολύ από 
τα Κράτη της πρώτης γραμμής στο πλαίσιο του συμφέροντος του παναφρικα-
νισμού και των αυξανόμενων ενδοαφρικαν ικών σχέσεων, το κλείσιμο όμως 
των συνόρων της Τανζανίας - Κένυας είναι ένα σημαντικό εμπόδιο σ'αυτή 
την τάση. 

46 
Υπάρχουν κινήσεις για τον καθορισμό* μιας προτιμησιακής 
εμπορικής ζώνης που να καλύπτει χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής 
Αφρικής και του Κέρατος, αλλά η διαδικασία είναι αργή και εμποδί­
ζεται από αντιρρήσεις ορισμένων συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένης 
της Τανζανίας. 
Είναι σαφές ότι η παγκόσμια οικονομική ύφεση δεν επηρέασε 
μόνο την Τανζανία ή την Ουγκάντα καθώς και η Κένυα και το Σουδάν 
αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες όσον αφορά το ισοζύγιο τους 
πληρωμών και τη διαθεσιμότητα ξένου συναλλάγματος, το αποτέλεσμα 
όμως είναι πιό άμεσο για τα φτωχότερα Κράτη. 
Εντούτοις, με καλύτερη οικονομική διαχείριση και λαμβάνοντας 
υπόψη το σημαντικό παραγωγικό δυναμικό σε όλες τις χώρες της περιοχής, 
κυρίως στο Σουδάν και στην Κένυα, η περιοχή της Ανατολικής 
Αφρικής θα μπορούσε να ξεπεράσει τις περισσότερες από τις δυσκο­
λίες της. Υπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα πληθυσμού σήμερα, μόνο σε 
τρία από τα Κράτη αυτά (Κένυα, Ρουάντα Μπουρούντι). 
Όσο θα λείπει η πολιτική βούληση για συνεργασία, τίποτε 
σε περιφερειακή βάση δεν μπορεί να επιτευχθεί που να έχει διάρκεια, 
και με την πιθανή εξαίρεση (μιλώντας σχετικά) της Κένυας και ίσως 
της Ρουάντα και του Μπουρούντι, λείπει η υποδομή και το εξειδικευ­
μένο εργατικό δυναμικό για να υπάρξει πραγματική πρόοδος σε 
εθνική βάση. 

4? -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI: Ο Ινδικός Ωκεανός 
Η ζδνη αυτή μαστίζεται δπως άλλες απδ την κρίση, αλλά παρουσιάζει ξεχωριστές 
ιδιαιτερότητες λδγω του νησιωτικοί χαρακτήρα των χωρών που την αποτελοδν. 
0 χρδνος χαρακτηρίστηκε κυρίως απδ την πραγματοποίηση στο Πδρτ ΛουΤ μιας 
σημαντικής διάσκεψης, γνωστή με την ονομασία διάσκεψη του Ινδικοδ Ωκεανοδ, η 
οποία συγκέντρωσε τις αρχές της Μαδαγασκάρης και της Νήσου Μωρίς και η οποία 
επέτρεψε τον καθορισμδ κοινοδ προσανατολισμοδ των δδο κυβερνμήσεων που πρέπει 
να επιτρέψει την προώθηση της πραγματοποίησης των σχεδίων αμοιβαίου ενδιαφέροντος. 
Η πρωτοβουλία αυτή είναι ακδμη πίδ ενδιαφέρουσα απδ τα περιφερειακά σχέδια  - έκ­
τος απ6 ορισμένες εξιοσημείωστες εξαιρέσεις δπως τα σχέδια σχετικά με την αλιεία 
(αλιεία του τδννου στις Σεϋχέλλες) ή σχετικά με την κατάρτιση (Ναυτηλιακή Σχολή 
στη Μαχαγιάνκα) που είναι δδσκολο να εφαρμοστούν σ'αυτήν την περιοχή του κδσμου, 
κυρίως γιατί τα κδστη που προκύπτουν συχνά είναι δυσανάλογα απδ το κέρδος που 
αποφέρουν για κάθε χδρα. 
Το οικονομικδ έτος στη Μαδαγασκάρη ήταν δδσκολο κυρίως λδγω της έλλεψης συναλλάγ­
ματος που απορροφήθηκε απδ την ανάγκη εισαγωγής επισιτιστικών προϊόντων και 
ενέργειας, στοιχεία απαραίτητα για την καθημερινή ζωή, πράγμα που μειδνει 
σαφδς τον εξοπλισμό της χωράς. Η συνεδρίαση του ΔΝΤ για τη Μαδαγασκάρη, τον Ιοδ-
νιο 19Β2, επιβεβαίωσε τη διεθνή υποστήριξη αυτής της χδρας στο μέτρο που 
αναλαμβάνει μια δράση για την εξυγίανση της οικονομίας της. 
Η συνεργασία με την Κοινότητα χαρακτηρίστηκε απδ 
- τη συνέχιση της εφαρμογής του 4ου  ETA  (69,5°/> εκ.  ECU).  Δδο μεγάλα σχέδια  - οδική 
αρτηρία Μανακάρα  - Ιρδντρο (18 εκ.  ECU)  και παροχή νεροδ στο Νδτο  (9 εκ.  ECU) (  
ττολδ σημαντικά απδ πολιτική άποψη διδτι πραγματοποιούμενα στο Νδτο της χδρας 
.' Εχουν υποφέρει απδ έλλειψη εισαγόμενων προϊόντων (τσιμέντο) για το ένα και.ορ,ι-' 
σμένων ανεπαρκειών διαχείρησης για το άλλο, 
-τον αργδ ρυθμό ξεκινήματος του 5ου  ETA :  μδνο η μικρουδραυλι κή  (7 εκ.  ECU)  και 
η βοήθεια μετά τους κυκλώνες  (5 εκ.  ECU)  πραγματοποιήθηκαν. Για τα άλλα σχέ-
6ίο συνεχίζεται η φάση της προετοιμασίας. 

- 48 -
Στις Καμόρες, η πραγματοποίηση του ενδεικτικοί προγράμματος του 5ου  ETA  παρουσία­
σε μικρή πρόΌδο. Ο αργβς ρυθμός των αναλήψεων εξηγείται απδ τη φύση των σχε­
δίων στο πλαίσιο του προγράμματος (60Ρ/ο του Ταμείου δεσμεδεται για λιμενικά 
σχέδια και για την ανάπτυξη των ενεργέ ιακδν πόρων, σχέδια τα οποία απαιτούν 
παρατεταμένες προπαρασκευαστικές μελέτες)αλλά επίσης και απδ την κατανομή των 
εξουσιδν λήψης αποφάσεων μέσα στη χδρα και την απαραίτητη εκπαίδευση μιας νέας 
διοίκησης.. 
Το οικονομικά μέλλον στις Κομβρες Θα εξαρτηθεί, για ένα ορισμένο χρονικά διάστη­
μα ακδμη, απδ τα συναλλαγματικά έσοδα που αποφέρει η πδληση στη διεθνή αγορά 
ορισμένων προϊόντων των οποίων οι τιμές έχουν μεγάλες διακυμάνσεις (βανίλλια, 
γαρδφαλλο,  YLANG  - YLANG)  και των οποίων οι αγορές απειλοδνται απδ υποκατάστα­
τα προΤδντα. 
Εντοδτοις, τα μέτρα που πάρθηκαν απδ την κυβέρνηση για τη βελτίωση της επισιτι­
στικής παραγωγής και οι παρεμβάσεις της Κοιλότητας για την εισαγωγή μιας νέας 
καλλιέργειας (αραβόσιτος  ) και για την ενίσχυση και αποκατάσταση των εδαφδν, 
συμβάλλουν επίσης σε μια γενική πολιτική υπέρ της αγροτικής ανάπτυξης. 
Οι εκλογές που έγιναν το  1982  στη νήσο Μωρίς προκάλεσαν μια μεταβολή στον 
πολιτικό προσανατολισμό της χδρας. Το ενδεικτικό πρόγραμμα του 5ου  ETA,  του 
οποίου οι διαθέσιμες πιοτδσεις είχαν ήδη αναληφθεί κατά το ήμισι , αποτέλεσε το 
αντικείμενο μιας νέας εξέτασης απδ την πλευρά των νέων αρχδν..Εν τοδτοις, και 
στο σδνολο, οι χρηματοδοτήσεις που μένουν ακδμη να γίνουν επιβεβαιδθηκαν. Απο-
σκοποβν στη διαφοροποίηση της αγροτικής παραγωγής και στη συμμετοχή της Κοινό­
τητας στην πραγματοποίηση της οδικής αρτηρίας  PHOENIX  - LA VIGIE  με συνχρηματο-
δδτηση της Γαλλίας. Η νέα κυβέρνηση ζήτησε για το τελευταίο αυτδ σχέδιο 6χΐ 
μδνο τις προβλεπόμενες απ6 το 5ο  ETA  πιστδσεις για το ενδεικτικό πρόγραμμα αλλδ 
επίσης και τις υπόλοιπες απδ το 4ο  ETA. 

- 49 
Η Κοινότητα παραμένει ο ευνοούμενος εμπορικός εταίρος της νήσου Μωρίς. Οι εξα­
γωγές προς την ΕΟΚ το  1981,  έφθασαν το συνολικό ποσδ των  2.711  εκ. ρουπιδν (1) 
δηλαδή το  75%  των εξαγωγδν, Ένα σημαντικό μέρος του ποσύδ αυτοδ αντιπροσωπεύει 
τις εξαγωγές ζάχαρης προς την Κοινότητα στο πλαΤσιο των διατάξεων της Συνθήκης 
Λομέ II (Πρωτδκολλο ζάχαρης), Αυτδ εξηγεΤ τη μεγάλη σημασία που δίνει η Νήσος 
Μωρίς στη συνεργασία με την ΕΟΚ. Η κατοχδρωση των κεκτημένων της χδρας έναντι της 
ΕΟΚ αναφέρθηκε διεξοδικά στο πολιτικό πρόγραμμα της νέας Κυβέρνησης. 
Η οικονομική κατάσταση στις Σεϋχέλλες χειροτέρευσε αισθητά το  1982,  λδγω μιας 
καθαρής επιβράδυνσης της τουριστικής δραστηριότητας που εΤχε σαν αποτέλεσμα την 
επιδείνωση του ισοζυγίου πληρωμδν. 
Μετά τα γεγονότα του Φεβρουαρίου  1982,  η Κοινότητα αποφάσισε να χορηγήσει μια 
επείγουσα βοήθεια  200.000 ECU  που χρησίμευε για την αποκατάσταση των ζημιδν στο 
αεροδρδμιο της ΜΑΗΕ. 
Το 1982,  οι συζητήσεις με την κυβέρνηση στις Σεϋχέλλες, συνεχίστηκαν πάνω στους 
τρδποως χρηματοδότησης του σχεδίου ανάπτυξης του Νοσοκομείου Βικτδρια που υπέ­
στη τις αρνητικές συνέπειες της καθυστέρησης στην ολοκλήρωση της τεχνικής 
μελέτης και των δυσχερειδν στους δρους συνχρηματοδβτησης. Η συνεισφορά της Κοινό­
τητας θα γίνει για την κατασκευή ενδς νέου κτιρίου (75°/ο του Ενδεικτικού Προγράμ­
ματος)  . 
Τέσσερις χδρες του Ινδικοί Ωκεανοδ (Σεϋχέλλες, Κομδρες, Μωρίς, Μαδαγασκάρη) 
που συγκεντρώθηκαν το Δεκέμβριο  1982,  παρουσίασαν, για κοινοτική χρηματοδότηση 
(περιφερειακή συνεργασία Λομέ  II) , τη διεξαγωγή μιας μελέτης πάνω στην ανάπτυ­
ξη της αλιείας του τδννου στον Ινδικβ Ωκεανδ. 
(1) 1 ECU : 10,3307  Μωρισιανδ ροδπια  (1.1.1983). 

- 50 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  VII - Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΑΦΡΙΚΗΣ 
Στην περίπτωση της Νότιας Αφρικής, η κατάσταση στην περιοχή καΚ -, προσανατολισμός 
των κοινοτικών προγραμμάτων έχουν αποτελέδει το αντικείμενο λεπτομερούς εξέτασης 
απβ τη Συμβουλευτική Συνέλευση ΑΚΕ/ΕΟΚ στις Κοινές Επιτροπές της . Οι συζητήσεις' 
αυτές οδήγησαν στην έγκριση απδ τη Συμβουλευτική Συνέλευση ενδς διεξοδικοί ψηφίσματος 
για τη Νδτια Αφρική το Νοέμβριο 1982, το οποίο ζητούσε αύξηση της οικονομικής 
βοήθειας για δλα τα Κράτη Λομέ στη Νδτια Αφρική και για δλα τα μέλη της Νοτιο­
αφρικανικής Διάσκεψης για το Συντονισμό και τη Συνεργασία  (SADCC)"t 
Ένας σημαντικός σκοπδς αυτής της βοήθειας Βα είναι η μείωση της εξάρτησης από τη 
Νδτια Αφρική και η ενθάρρυνση της περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ των χωρών της 
Νότιας Αφρικής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανθρωπιστική βοήθεια για τους πρό­
σφυγες και στην ανανέωση και ανάπτυξη του συστήματος των μεταφορδν και επικό ινώ­
ν ιόν. Το ψήφισμα της Συμβουλευτικής Συνέλευσης τονίζει επίσης την ανάγκη να 
δημιουργηθεί μια δεξαμενή τεχνικών και διαχειριστικδν ικανοτήτων για να προετοιμά­
σει το δρδμο για το νδμο της πλειοψηφίας στη Νομίμπια και στη Νότια Αφρική και υπέ­
δειξε οτι η Κοινότητα Βα πρέπει να προωθήσει μια περεταίρω βοήθεια στον τομέα 
αυτδ. 
Άλλες συστάσεις σχετικά με την Κοινοτική βοήθεια στη Νδτια Αφρική περιλαμβάνο* 
νται σε έκθεση και ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που συζητήθηκε το 1982 και 
τελικά εγκρίθηκε στις αρχές του 1983. Πέρα απδ τη βοήθεια για τους πρόσφυγες και 
για τις υποδομές στον τομέα των μεταφορδν και επικοινωνιδν, το ψήφισμα αυτδ ζητού­
σε αύξηση της συνεργασίας με τις χδρες  SA0CC  στους τομείς της μεταλλουργίας και 
της ενέργειας, στον καθορισμδ της αγροτοεπιαιτιατικής στρατηγικής, στο βιομηχανικδ 
τομέα και στην ανάπτυξη των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Το κοινοβουλευτικό" 
ψήφισμα υπογράμμισε την ανάγκη για την Κοινότητα να συμμετάσχει πλήρως στην ανά­
πτυξη της Ναμίμπια εκφράζοντας την ελπίδα ότι μια ανεξάρτητη Ναμίμπια θα ζητού­
σε να γίνει μέλος των χωρών ΑΚΕ. 
Επί πλέον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλοσώρισε την απόφαση της Ανγκόλα και της 
Μοζαμβίκης να συμμετάσχουν στις διαπραγμα­
τεύσεις σχετικά με την τρίτη Συνθήκη ΑΚΕ - ΕΟΚ και επανεβεβαίωσε δτι πριν απδ την 
ένταξη τους στη συμφωνία αυτή, οι δυο χδρες θα πρέπει να επωφεληθούν πλήρως απδ 
κοινοτικά προγράμματα που έχουν σαν στόχο να ενισχύσουν άλλες αναπτυσσδμενες χδρες. 
γποσημείωση : Τε μέλη  9ADCC  περιλαμβάνουν την Ανγκόλα, Μπστσουάνα, Σουαζιλάνδη, 
Τανζανία, Ζάμβια και Ζιμπάμπουε. 

- 51 -
Οι συστάσεις αυτδν των κοινοβουλευτικδν σωμάτων είχαν σημαντική επίδραση πάνω ατην 
εξέλιξη των Κοινοτικών προγραμμάτων στη Νοτιά Αφρική και ατη Διεθνή Διάσκεψη 
SADCC  στη Μαζεροδ, η οποία αρχικά είχε προγραμματιστεί γα γίνει το Νοέμβριο 1982, άπου 
η Επιτροπή σκιαγρδφισε τη συνεισφορά της Κοινότητας ατην εφαρμογή των προγραμμάτων 
SADCC  και στην ανάπτυξη των κρατδν  SADCC.  Συμφωνά με το περιφερειακά πρδγραμμα για 
τα Κράτη ΑΚΕ της Λομέ II, το ένα τρίτο περίπου χορηγήθηκε σε σχέδια  SADCC  στον 
τομέα των μεταφορδν και επικοινωνιδν και ένα τρίτο χορηγήθηκε για προγράμματα στους 
τομείς της γεωργίας, επισιτιστικής ασφάλειας καιγια τον έλεγχο των ζωΤκδν ασθενειδν. 
Τα υπόλοιπο δόθηκε σε προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης και σε σχέδια στους 
τομείς της βιομηχανίας, μεταλλουργίας και ενέργειας. Επί πλέον η Κοινότητα έχει 
ξεκινήσει ένα πρδγραμμα τεχνικής βοήθεια σε ενίσχυση της Γραμματείας  SADCC  και των 
επί μέλους πρωτοβουλιδν της. 
Όσον αφορά τα ενδεικτικά προγράμματα της Λομέ II για τις χδρες της Νότιας Αφρικής 
το ήμισι περίπου των υποχρεδσεων του  ETA  στο τέλος του 1982 κατευθβνθηκε ατη γεωργι­
κή και αγροτική ανάπτυξη, απδ το υπδλοιπο το ένα τβίτο δδθηκε για προγράμματα κοι-^ 
νωνικδν υποδομδν και κατάρτισης και το άλλο τρίτο για την οικονομική υποδομή, τη 
βιομηχανία, την ενέργεια και τη μεταλλουργία (βλέπε συνημμένο πίνακα). 
Η συνεργασία με τη Ζάμβια πήρε ιδιαίτερο ενδιαφέρον το 1982 με τη πρδτη εφαρμογή 
των διατάξεων της Λομέ II για το μεταλλουργικό τομέα, κυρίως σχετικά με την ανα­
νέωση της μεταλλευτικής βιομηχανίας χαλκοί. Το περαιτέρω ενδιαφέρον προκδπτει 
απέ το ρδλο της χδρας αυτής σαν χδρα πρότυπο στο πλαίσιο του κοινοτικοβ προγράμματος 
επισιτιστικής στρατηγικής. 
Απδ τους περιφερειακοδς πόρους του  ETA  και άλλα προγράμματα κοινοτικής βοήθειας, δδ­
θηκε ενίσχυση για την κατάρτιση των φοιτιητδν της Ναμίμπα και την υποστήριξη των 
Νοτιοαφρικανδν προσφδγων. Πέρα απδ τη συνεργασία στο πλαίσιο της Λομέ, ξεκίνησαν 
διάφορες ρυθμίσεις με την Αγκδλα και τη Μοζαμβίκη, κυρίως στους τομείς της γεωργίας, 
αλιείας και ενέργειας. 

- 52 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  VIII  - Τα νησί  S της Καραϊβικής 
0 αριθμός των Κρατδν ΑΚΕ αυτής της περιοχής που έχουν υπογράψει τη Συνθήκη του Λομέ II, 
αυξήθηκε με δδο νέα Κράτη το  1982,  λδγω της απόκτησης της ανεξαρτησίας τους και με­
τά της ένταξης τους στη Συνθήκη. Πρδκειται για το Μπελίζε που έγινε Κράτος ΑΚΕ στις 
5 Μαρτίου  1982  και την Αντίγκονα  - και  - Μπαρμπούντα στις  30 Ιουλίου  1982. 0  αριθμδς 
των Κρατδν της Καραϊβικής, των οποίων οι σχέσεις με την Κοινότητα βασίζεται στη 
Συνθήκη Λομέ αυξήθηκε έκτοτε σε δδδεκα (ΐ). 
Όλες οι χδρες αυτές, με εξαίρεση το Μπελίζε , τη Γκιγιάνα και το Σουρινάμ, είναι 
Κράτη νησιωτικά και τα ιδιαίτερα προβλήματα τους λήφθηκαν υπδψη μέσα στη Συνθήκη. 
Τα προβλήματα αυτά οφείλονται κυρίως στη γεωγραφική απομδνωσή τους, η οποία αυξάνει 
το κδστη μεταφοράς, καθδς επίσης και στη μικρή διάσταση των αναφερόμενων χωρδν, 
Επίπλέον η κατασκευή και η συντήρηση των ελάχιστων κοινών ικδν υποδομδν, καθδς επίσης 
και των λ  ι μεν ικδν εγκαταστάσεων και αεροδρομίων αντιπροσωπεδουν μια πολβ μεγάλη  επι­
βάρυνση για τις οικονομίες τους, αφοδ τα σχετικά κδστη επενδδσεων, απόσβεσης και 
συντήρησης κατανέμονται πάνω σ*ένα πολδ μικρδ αριθμδ φορολογουμένων. 
Λαμβάνοντας υπδψη τα προβλήματα αυτά, η περιφερειακή συνεργασία είναι απαραίτητη 
για το μοίρασμα του κδστους των κοινδν υπηρεσιδν  kat  για την δπαρξη μιας μεγαλύτερης 
αγοράς. Για το λδγο αυτδ η Επιτροπή Βα χρηματοδοτήσει τα σχέδια  LIAT  (αεροπορικές 
μεταφορές,  5 εκ.  ECUJnou  ήδη χρηματοδοτούνται απδ το  1978  και βρίσκονται στο τελικδ 
στάδιο, για την αγορά ενδς πλοίου και  CONTAINERS,  με στόχο τη διασύνδεση μεταξδ των 
μικρδν νησιδν/και μετά τη μεταφορά στα κυριότερα διηπειρωτικά λιμάνια. 
Καθδς οι περισσότερες χδρες της περιοχής δεν διαθέτουν πολλοδς φυσικοδς πδρους, η 
οικονομία τους παραμένει εξαρτημίνη απδ τις εξαγωγές προϊόντων δπως οι μπανάνες, 
το κακάο και η ζάχαρη που υπόκεινται σε μεγάλες διακυμάνσεις τιμδν και είναι βρκετδ 
ευαίσθητα στις φυσικές καταστροφές (δπως οι κυκλδνες το  1979  και  1980). 
(ΐ) Αντίγκονα  - και  - Μπαρμποδντα, Μπαχάμες, Μπέλίζ, Δομινίκη, Γρενάδα, Συνεταιριστι­
κή Δημοκρατία της Γκιγιάνας, Ιαμαϊκή, Αγία Λουκία, Άγιος Βικέντιος και 
Γκρεναντίν, Σουρινάμ, Τρινιντάτ και Τομπακδ. 

- S3 " 
Ο προσανατολισμός των κοινοτικών ενισχύσεων αντανακλά λοιπδν τη δομή των οικονομι­
ών αυτδν, τις αμοιβαίες υποχρεωθείς για τη ζάχαρη, το πρωτδκολλο για το ρούμι, 
τη χρησιμοποίηση του  STABEX  και τις επείγουσες βοήθειες για την αποκατάσταση των 
πληγεισδν οικονομιδν. 
Εντούτοις, η αναγκαιότητα διαφοροποίησης της γεωργίας δεν έχει ξεχαστεί: 
στο περιφερειακό βπίπεδο, η ενίσχυση που δίνεται στην  "CARIBBEAN FOOD CORPORATION" 
και στο "Ίδρυμα των νησιδν της Καραϊβικής για τη Γεωργία και την Ανάπτυξη" 
θα μπορούσε στο μέλλον να συμβάλει στην εξισορρδπιση της επισιτιστικής καραγωγής 
της περιοχής. 
Η διαφοροποίηση αυτή θα έχει ακδμα μεγαλύτερη επιτυχία στην περίπτωση που παράλληλα 
Βα επιδιωχθεί ηευπορική προδθηση διαφδρων επιλεγμένων προϊόντων. Για το λδγο αυτδ 
πολλά σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν απδ την Κοινότητα το 1982 ρίχνουν το βάρος πάνω 
ατην εμπορική προδθηση είτε στο πλαίσιο των εθνικδν ενδεικτικδν προγραμμάτων είτε 
μέσω των πόρων που προβλέπονται στο άρθρο 22 της Συνβηκης Λομέ II για τις γενικές 
εργασίες περιφερειακού χαρακτήρα (αυτδ συμβαίνει κυρίως στην περίπτωση του σημα­
ντικού σχεδίου, το οποίο χρηματοδοτείται απδ το ΕΤΑ με ποσδ 1.800.000  ECU,  ανάπτυξης 
των υπηρεσιδν για την εμπορική προδθηση του συνδλου των χωρδν και για την κατάρτιση 
Tcav ειδικδν των υπηρεσιδν αυτδν). 
Επί πλέον, το σημαντικδ μέρος που κατέχει ο τουρισμός στην οικονομία των χωρδν αυτδν 
ελήφθηκε υπδψη, ιδιαίτερα η εφαρμογή του ίδιου άρθρου 22 για την προδθηση του 
τουρισμού στα νησιά της Καραϊβικής που απευθύνεται στους πιθανούς ευρωπαίους 
επισκέπτες. Η προδθηση αυτή πραγματοποιήθηκε κυρίως με μεγάλη επιτυχία χάρι ατη 
χρηματοδότηση ενδς σχεδίου συμμετοχής των νησιδν της Καραϊβικής που περιλαμβάνει 
δεκαπέντε χδρες (ΑΚΕ και ΡΤ0Μ) στην Έκθεση ΤΟυρισμδδ του Βερολίνου, καθδς επίσης 
και χάρι στην έγκριση βχεδίων που επιτρέπουν κυρίως την ενίσχυση της Καραϊβικής 
Ένωσης Τουρισμού με μέσα αυξημένης αποτελεσματικότητας. 

- 54 ""-
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IX  ; Ο Ειρηνικός 
0 νησιωτικός χαρακτήρας των Β χωρδν του Ειρηνικοδ που έχουν υπογρδψει τη ΣυνΒήκη 
Λομέ II (ΐ) επιδεινδνεται απδ τις εδαφικές τους ανισότητες (ύπαρξη αρχιπελαγών), 
την απομδκρυνση τους απδ τις παραδοσιακές μεγάλες αγορές και εκτδς απδ την Παπουασία-
Νέα Γουϊνέα, τη διδστασή τους. 
Λδγω των περιορισμδν αυτδν, η κατασκευή και η συντήρηση των ελάχιστων κοινωνικών υπο-
δομδν καθδς επίσης και των λιμενικδν εγκαταστάσεων και αεροδρομίων αντιπροσωπεδει 
μια πολύ μεγδλη επιβάρυνση για τις οικονομίκς αυτές, αφού τα σχετικδ κδστη επενδύσεων, 
απόσβεσης και συντήρησης κατανέμονται πδνω σ'ένα πολύ μικρδ αριθμδ φορολογουμένων. 
Ενδ απδ τη μια πλευρδ το κατδ κεφαλή ΑΕΠ των χωρδν αυτδν δίνει την εντύπωση ενος 
σχετικά" υψηλού επιπέδου ζωής, στην πραγματικότητα κρύβει μια μεγδλη ανισδτητα εισοδημά­
των και επιπέδου ζωής μεταξύ των αστικδν και αγροτικδν πληθυσμδν. Κρύβει επίσης, 
στην περίπτωση των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρδν, τον επιφανειακό χαρακτήρα της 
οικονομίας που εξαρτάται κυρίως απδ δραστηριότητες αυτάρκειας. 
Αυτδ μερικδ οφείλεται στο γεγονός δτι οι παραδοσιακές συνήθειες ζωής έχουν παραμείνει 
έντονες. 
Καθδς η φύση υπήρξε σχετίκδ γεναΐδδωρη και το χωριδ βασίζεται σε μια δομή κοινοτικού 
χαρακτήρα, οι αγροτικοί πληθυσμοί δεν γνωρίζουν κατδσταση ανδγκης εκτδς απδ εξαιρετι­
κές περιπτδσεις που οφείλονται σε φυσικές καταστροφές δπως οι κυκλδνες. 
Γι'αυτδ.το λδγο τα θέματα ανδπτυξης συνδέονται πολύ με τις αγροτικές δραοτηριδτητες 
και χαρακτηρίζονται περισσότερο από βαθμιδίες εξελίξεις παρδ από μια διατδραξη του 
τρόπου ζωής μέσω των μεγδλων σχεδίων υποδομδν. 
'Οπως στις περισσότερες αναπτυσσόμενες χδρες, μια από τις κδρικς ανησυχίες των χωρδν 
αυτδν είναι, στην παρούσα στιγμή, η ενεργειακή εξδρτηση πουσημαΓνει μεγδλες δαπδνες 
για πετρέλαοο, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 25°/> των εσόδων από εξαγωγές για το 
Φίτζι και περισσότερο απβ το  100%  για τις Δυτικές Σαμδα. 
Η Κοινότητα προσπαθεί λοιπδν να βελτιδσει την κατδσταση των χωρδν αυτδν ΑΚΕ μέσω των 
περιφερει-ακδν σχεδίων στους τομείς των μεταφορδν  (PACIFIC  FORUM  LINE  - αγορδ  CONTAI­
NERS  για  1 εκ.  ECU),  των τηλεπικαινωνιδν  (9 εκ.  ECU)  και των νέων πηγδν ενεργείας 
(βιομδζα, κλπ....). Σε εθνικδ επίπεδο εξδλλου, τα σχέδια για την εκμετδΧ-
λευση των αλιευτικδν και δασικδν πδρων χρηματοδοτήθηκαν πρόσφατα σε πολλδ νησιδ. 
(1) Φίτζιΐ , Κιριμπδτι, Παπουασία-Νέα Γουϊνέα, Δυτική Σαμδα, Σαλομδν, Τουβαλοδ, 
Βανουδτου . 
.id 

ΤΙΤΛΟΣ IV  : ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ 55. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: Μέτρα υπέρ των λιγότερο ανεπτυγμένων Κρατών ΑΚΕ μεσόγειων 
και νησιωτικών 
0 λόγος ύπαρξης και το περιεχόμενο της ειδικής πολιτικής που καθορΓστηκε 
από" τη Σύμβαση του Λομέ υπέρ των λιγότερο ανεπτυγμένων Κρατών ΑΚΕ μεσόγειων και 
νησιωτικών, είναι καλό γνωστός και έχουν ήδη διεξοδικά αναφερθεί. 
Η πολιτική αυτή, όπως εκφράζεται στο άρθρο  155  της Συνθήκης του Λομέ, ση­
μαίνει μία "ειδική μεταχεΓριση" υπέρ των λιγδτερρ ανεπτυγμένων Κρατών πάνω στη 
βάση αυτού που το κείμενο αναφέρει, κατά τρόπο λίγο ελλειπτικό, "η φύση των 
αναγκών τους". Συγκεκριμένα πρόκειται για διατάξεις χρηματοδοτικού χαρακτήρα 
που αποσκοπούν στο να καταστήσουν πιό ευνοϊκούς τους όρους της βοήθειας που 
αποτελείται κυρίως από επιχορηγήσεις και, στην πρρκειμένη περίπτωση, από ειδικά 
δάνεια με πάρα πολύ ευνοϊκούς όρους για το δανειζόμενο καθώς, επίσης και από 
διακι νδυνευδμενα κεφάλαια. 
Γιά τα μεσόγεια και νησιωτικά Κράτη πρόκειται για "ειδικά μέτρα" που τεί­
νουν να λάβουν υπόψη την ιδιαίτερη γεωγραφική τους κατάσταση, κυρίως όσον αφορά 
τις επικοινωνίες και την ενέργεια. 
Τα λιγότερο ανεπτυγμένα Κράτη ΑΚΕ που έφθαναν τα  35  κατά την υπογραφή της 
Συνθήκης, σήμερα έχουν φθάσει τα  39  λόγω της ένταξης της Αντίγκουα και Μπαρμπού­
νια, του Μπελίζ, του Κιριμπάτι και Αγίου Βικεντίου και των Γκρεναντίν. 
Το μεγαλύτερο μέρος των μεσογείων και νησιωτικών Κρατών εμφανίζεται επίσης 
υτον κατάλογο των λιγότερο ανεπτυγμένων. Πράγματι , μόνο η Ζαμβία", Κράτος μεσόγειο 
δεν περιλαμβάνεται επίσης στον πρώτο κατάλογο. 
Όσον αφορά το δέκα ενέα νησιωτικά Κράτη, οκτώ (Μπαχάμες, Μπαρμπάντες, 
Φίτζι,  Ιαμαϊκή, Μαδαγασκάρη, η Νήσος Μωρίς, Παπουασία, Νέα Γουϊνέα, Τρινιτέ 
KCU Τομπάγκο) δεν περιλαμβάνονται επίσης στα λιγότερο ανεπτυγμένα. 

56. 
Όσον αφορά το πέμπτο  ETA,  το ποσό των προγραμματιζόμενων πάρων που 
χορηγείται στα λιγότερο ανεπτυγμένα Κράτη ΑΚΕ μεσάγεια και νησιωτικά ανέρχεται 
στα 1.765,5  εκατ.  ECU  ενώ το ποσά που αντιστοιχεί για τα άλλα ΑΚΕ είναι  560,5 
εκατ. Η πρώτη ομάδα Κρατών επιχορηγείται λοιπόν με τα  76%  των πάρων των ενδεικτι­
κών προγραμμάτων (ΐ), ενώ η κατά κεφαλή χορήγηση σ'αυτή την πρώτη ομάδα 
ανέρχεται κατά μέσο 6ρο στο διπλάσιο από αυτή των άλλων ΑΚΕ. 
Οι μη προγραμματιζόμενοι πόροι ανέρχονται στα  2.132  εκατ.  ECU. 
Στις  31 Δεκεμβρίου  1982  το ποσοστά ανάληψης των ενδεικτικών προγραμμάτων 
των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, μεσογείων και νησιωτβ'κών έφθανε τα  642  εκατ. 
ECU δηλαδή το  28%  των ελάχιστων ενδεικτικών εθνικών τους προγραμμάτων. Για τα 
άλλα ΑΚΕ το αντίστοιχο ποσοστά, κατά την ίδια περίοδο, δεν υπερβαίνει το  6%. 
Όσον αφορά τις συνολικές' υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν μέχρι το τέλος του 
1982,  για το σύνολο των πόρων του  ETA  (δηλαδή οχ  ι μόνο οι προγραμματιζόμενες 
π'ιστώσεις, αλλά επίσης το  STABEX,  οι επιδοτήσεις επιτοκίου και τα διακινδύνευα-
μενα κεφάλαια) ανέρχονταν στο τέλος του  1982  στα  938  εκατ.  ECU  υπέρ των Κρατών 
ΑΚΕ που αναφέρονται στο άρθρο  115  της Συνθήκης για ένα συνολικά ποσά ανάληψης 
1.514  εκατ. δηλαδή  62%. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν σαφώς <5τι η προβλεπομένη 
υποχρέωση από τις διατάξεις και η αναγκαιότητα όπως επιβεβαιώθηκε απ<5 το Συμβούλιο 
Υπουργών  ΑΚΕ/ΕΟΚ  στις  20 ΜαΤου  1983,  για μια ευνοΤκότερη μεταχείριση των λιγο-
τερο ανεπτυγμένων Κρατών ΑΚΕ μεσόγειων και νησιωτικών, τηρήθηκαν σε ικανοποιη­
τικά βαθμό" και έγιναν πραγματικότητα. 
Όσον αφορά τα περιφερειακά σχέδια που ενδιαφέρουν τα Κράτη αυτί, τα  nood 
που αναλήφθηκαν μέχρι τις  31 Δεκεμβρίου  1982  συνολικά ανέρχονται σε  111,1  εκατ. 
ECU,  δηλαδή  17,6%  του συνολου των πόρων του 5ου  ETA  που διατίθενται για τα 
σχέδια αυτής της κατηγορίας  (2). 
(ΐ) ελάχιστα ενδεικτικά προγράμματα. 
(2) Η συνολική ανάληψη από τους περιφερειακούς πόρους στις  31 Δεκεμβρίου  1982 
ανερχόταν σε  157,4  εκατ.  ECU,  δηλαδή  25%  των διαθεσίμων πόρων. 

57. 
Η Υποεπιτροπή  AKE-EDK  εξουσιοδοτημένη για τα ειδικά προβλήματα των 
λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών μεσόγειων και νησιωτικών που δημιουργήθηκε 
το 1982,  πραγματοποΓησε μέχρι σήμερα τρεις συνεδριάσεις. Με βάση ένα 
πρόγραμμα εργασίας που καταρτίστηκε από κοινού, η υποεπιτροπή αυτή εξε­
τάζει τα ειδικά προβλήματα που αφορούν τις ενδιαφερόμενες χώρες ΑΚΕ 
καθώς επίσης και την εφαρμογή των ειδικών διατάξεων της Συνθήκης του 
Λομέ που αναφέρονται στις χώρες αυτές. 
Η κατανομή των χρηματοδοτήσεων που χορηγήθηκαν από την  ETE  το 1982 
για τα διάφορα Κράτη ΑΚΕ ανάλογα με το  dv συγκαταλέγονταν ή όχι στην ομάδα 
των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, (άρθρο  155  της Συνθήκης Λομέ  II)  πλησιάζει 
αυτήν που προκύπτει από την εκτέλεση της Συνθήκης Λομέ I (άρθρο  48)  και 
αυτήν του πρώτου έτους της εφαρμογής της Συνθήκης Λομέ II: περισσότερο 
από 70°/ο του ποσοΰ των ενισχύσεων με τη μορφή διακινδυνευομένων κεφαλαίων 
δόθηκαν σε δεκατρία Κράτη ΑΚΕ που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των λιγό­
τερο ανεπτυγμένων ενώ τα άλλα Κράτη πήραν περισσότερο από 87/ 0 των δανείων 
επί των ιδίων πόρων της Τράπεζας. 
Τα δάνεια επί των ιδίων πόρων της Τράπεζας χορηγήθηκαν όλα για σχέδια 
σε χώρες με σχετικά πολύ υψηλό κατά κεφαλή εισόδημα (ΐ) ή με μέσο εισόδημα 
(2) και οι ενισχύσεις με τη μορφή διακινδυνευομένων κεφαλαίων χορηγήθηκαν 
σε ποσοστό μεγαλύτερο του  54°/ 0 του ποσού τους, στις πιό φτωχές χώρες ΑΚΕ. 
(ΐ) ΑΕΠ μεγαλύτερο από 1.000  US  $ κατ*έτος. 
(2) ΑΕΠ υπολογιζόμενο μεταξύ 350 και 1.000  US  $ κατ*έτος. 

58. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II  : Η περιφερειακή συνεργασία 
Η περιφερειακή" συνεργασία είναι Ενα από τα κύρια χαρακτηρι στικά της 
οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας. Στη Συνθήκη Λομέ II περιλαμβάνονται 
αρκετά ολοκληρωμένες διατάξεις για την περιφερειακή συνεργασία (Άρθρ.133 
μέχρι  136)  που εκθέτουν τις μεθόδους και τα μέσα των ενισχύσεων που η  Ko ι -
νίτητα μπορεί να χορηγήσει ατά ΑΚΕ για τον τομέα αυτά. 
Όσον αφορά τις πιστώσεις, ανέρχονται σήμερα στα  631,5  εκατ.  ECU. 
Πράγματι,  στην πρώτη χορήγηση των  600  εκατ.  ECU  του άρθρου  133  προστέθηκαν 
31,5  εκατ.  ECU  λόγω της ένταξης της Ζιμπάμπουε, του Βανουάτου, του Αγίου 
Βικεντίου και των Γκρεναντίν και του Βελίζ. 
Σύμφωνα με το καθεστώς της πρώτης Σύμβασης ταυ Λομέ, η περιφερειακή 
συνεργασία έπρεπε να περάσει μία περίοδο δοκιμής μερικές φορές δύσκολη. 
Στο πλαίσιο της Λομέ II γνώρισε μία πρόοδο, η οποία φαίνεται αρκετά ελπιδο­
φόρα.  Αν και είναι σαφώς ακόμη ενωρίς, δύο χρόνια μετά την εφαρμογή της 
Συνθήκης για να παρουσιάσουμε έναν πλήρη απολογισμό, διαπιστώνουμε ότι μία 
καλύτερη ισορροπία μπόρεσε να επιτευχθεί από άποψη τομεακή (λιγότερα σχέδια 
υποδομής, περισσότερα όμως παραγωγικά σχέδια και σχέδια κατάρτισης) και από 
άποψη γεωγραφική (αυξημένη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας στην Ανα­
τολική Αφρική, στην Κεντρική Αφρική και στη Νότια Αφρική). 
Επιπλέον, η μεγάλη αύξηση των προτεινομένων σχεδίων από τους περιφερεια­
κούς οργανισμούς των ΑΚΕ αποτελεί την απόδειξη ότι οι νέες διατάξεις της Λομέ 
II ενεθάρρυναν τα όργανα αυτά να παίξουν ένα σημαντικότερο ρόλο στον τομέα 
της περιφερειακής συνεργασίας. 
Διαπιστώνουμε επίσης την άφιξη μιας νέας γενιάς ενεργειών πιό γενικών 
και νεωτεριστικών, εάν πάρουμε τα κυρίως "κλασσικά" σχέδια που πραγματοποιή­
θηκαν στο πλαίσιο της Λομέ I. Η νέα αυτή γενιά σχεδίων (παραδείγματος χάριν 

59. 
το Κέντρο ερευνών για τις νέες ενέργειες της  CEAO  (ΐ), το ολοκληρωμένο 
πρόγραμμα του  SPEC  (2),  τα σχέδια γεωργικών ερευνών του  CARDI  [3), UTA (4), 
ILRAD  (5)  κλπ), έχει σα στδχο την επίλυση των καινών προβλημάτων των ΑΚΕ 
σε περιφέρειακή κλίμακα.Πολύ συχνά προέρχεται απά τους περιφερειακούς 
οργανισμούς των ΑΚΕ, αλλά στο πλαίσιο αυτό Βα ήταν σκόπιμο να αναφέρουμε 
επίσης τις σχετικές με τα "στενά" της Ανατολικής Αφρικής ενέργειες, των 
οποίων η πρωτοβουλία προέρχεται όπως είναι φυσικό από τα ενδιαφερόμενα Κράτη 
ΑΚΕ σε συνεργασία με την Κοινότητα. 
Εντούτοις, τα θετικά αποτελέσματα που αποκτήθηκαν μέχρι τώρα δεν πρέπει 
να κρύβουν το γεγονός ότι ορισμένες δυσκολίες υπάρχουν. Κατά πρώτο λόγο πρέ­
πει να αναφέρουμε μία κάποια τάση να θεωρηθούν οι περιφερειακοί πόροι σαν 
ένα είδος συμπληρώματος στα εθνικά ενδεικτικά προγράμματα, πράγμα που οδηγεί 
μερικές φορές στην εμφάνιση σχεδίων των οποίων ο πραγματικός περιφερειακός 
χαρακτήρας μπορεί να αμφισβητηθεί. 
Επιπλέον, το βάρος των διαφόρων συμφερόντων, το οποίο αυξήθηκε από τη 
θέληση κατανομής κατά τρόπο αριθμητικά ίσο των διαθεσίμων μέσων  - πράγμα που 
δεν μπορεί να κριθεί εκ των προτέρων  - καταλήγει μερικές φορές στη συγκέντρω-
αη των πόρων πάνω σ'ένα πολύ μεγάλο αριθμό πολύ μικρών ενεργειών. 
Τέλος, οι διαδικασίες προγραμματισμού των περιφερειακών σχεδίων, αν και 
υαφός πιό αποτελεσματικές από αυτές της Λομέ I, συνεπάγονται πάντα προβλήματα 
κυρίως στον τομέα του καθορισμού των σχεδίων που ακολουθούν τα περισσότερα 
Κράτη ΑΚΕ όταν δεν Εχευν την υποστήριξη ενός δραστήριου περιφερειακού οργα­
νισμού.  Η εφαρμογή των σχεδίων αυτών γίνεται συχνά σε πολύ αργό ρυθμό και είναι 
πολύ δύσκολη και δαπανηρή σε σχέση με το μέγεθος τομς. 
Κατά την περίοδο της ανανέωσης της Συνθήκης, το σύνολο αυτό των ευνοϊκών 
αποτελεσμάτων που σ'ένα ορισμένο μέτρο αντισταθμίζεται από πραγματικές δυσκολίες 
θα πρέπει να αποτελέαει το αντικείμενο μιας διεξοδικής εξέτασης από τους εταί­
ρους με στόχο η περιφερειακή συνεργασία να γίνει ακόμη πιο αποτελεσματική. 
(1) CEAO  : Οικονομική Κοινότητα της Δυτικής Αφρικής 
(2) SPEC  : Οργανισμός του Νοτίου Ειρηνικού για την Οικονομική Συνεργασία 
(3) CARDI  s Ίδρυμα της Καραϊβικής για τη Γεωργική Έρευνα και Ανάπτυξη 
[ΰ] UTA :  Διεθνές Ίδρυμα για τον Τροπικό Οργανισμό 
(5) ILP.AD  : Δ" εθνές Κέντρο ζωϊκών αποθεμάτων για την Αφρική. 

60. 
Στο τέλος του  1982,  είχαν αναληφθεί οι χρηματοδοτικές υποχρεώσεις για 
εκατό περιφερειακά σχέδια, συνολικοΰ ποσοό  157,4  εκατ.  ECU.  Το ποσό αυτό 
αντιστοιχεί στο  25%  περίπου των διαθεσίμων περιφερειακών πόρων. 
Την ίδια περίοδο, υπήρχαν υπό κατασκευή ποσοό  93  εκατ.  ECU,  σχέδια 
για τα οποία οι χρηματοδοτικές υποχρεώσεις θα αναληφθούν κατά το πρώτο 
εξάμηνο του  1983. 
Το σύνολο των αναληφθέντων και προβλεπομένων υποχρεώσεων μέχρι τις 
31 Δεκεμβρίου  1982,  ανέρχεται λοιπόν σε  250  εκατ.  ECU  περίπου δηλαδή 
40% των περιφερειακών πόρων. 

61. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  III : Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
ι 
Το 1982,  η Τράπεζα χορήγησε στις τράπεζεξ ανάπτυξης  15  χρηματοδοτή­
σεις συνολικού ποσού  49,4  εκατ.  ECU (29  εκατ. με τη μορφή  5 επιδοτημένων 
δανείων επί των ιδίων πάρων και  20,4  εκατ. με τη μορφή  10 ενισχύσεων σε 
διακινδυνευάμενα κεφάλαια), δηλαδή  32°/ 0 του συνολικού ποσού των παρεμβάσεων 
της. 
Τα δάνεια επί των ιδίων πάρων διατέθηκαν για χρηματοδοτικά ιδρύματα 
στην Ακτή του Ελεφαντοστού, στην Κένυα, στη Νήσο Μωρίζ, στις Μπαρμπάντες 
και στο Τρινιτάτ και Ταμπάκο. Οι ενι,σχύσεις σε διακι νδυνευάμενα κεφάλαια 
έχουν διάφορες μορφές  : αφορούν κυρίως έξη συνολικά δάνεια στις αναπτυ­
ξιακές Τράπεζες στην Ουγκάντα, στο Μπουρούντι, στις Σεϋχέλλες, στη Νήσο 
Μωρίζ και στο Βανουάτου, τρία δάνεια στο Κράτος για να το βοηθήσουν να 
χρηματοδοτήσει ή να αυξήσει τη συμμετοχή του στο κεφάλαιο των εθνικών 
αναπτυξιακών Τραπεζών στην Ουγκάντα, στην ΙαμαΤκή και στο Δομίνικο και μία 
συμμετοχή της  ETE,  για λογαριασμά και σε κίνδυνο της Κοινότητας, στο κε­
φάλαιο μιας αναπτυξιακής Τράπεζας στο Τζιμπουτί. 
Η μορφή αυτή χρηματοδότησης μέσω των αναπτυξιακών Τραπεζών συμβάλλει 
βασικά στην εφαρμογή της επέκτασης των επιχειρήσεων μικρής ή μεσαίας διά­
στασης στους παραδοσιακούς τομείς παρέμβασης της Τράπεζας (βλ. Έκθεση 
του Άρθρου  119  του 198ΐ):το  1982  γνώρισε μία πολύ αισθητή αύξηση. 
Το 1982, 46  πιστώσεις συνολικού ποσού  22,3  εκατ.  ECU (9,1  εκατ.  ECU 
στο πλαίσιο της Λομέ I και  13,2  εκατ. στο πλαίσιο της Λομέ  II)  χορηγήθη­
καν σε διάφορα συνολικά τρέχοντα δάνεια. Οι πιστώσεις αυτές αφορούσαν 
μικρομεσαίες επενδύσεις στους τομείς της μεταποιητικής β ιομηχανίας(40 πιστώ­
σεις για  20,6  εκατ.  ECU),  από την οποία κατά πρώτο λόγο την αγροτοβιομηχανία 
και τον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας και του δέρματος και του τουρισμού 
(6 πιστώσεις για  1,7  εκατ.  ECU).  Το σύνολο των σχεδίων που χρηματοδοτήθηκαν 
με χορηγήσεις συνολικών δανείων συνέβαλε στην άμεση δημιουργία  1.500  απασχο­
λήσεων περίπου. 
Συνολικά, στις  31  Δεκεμβρίου  1982,  στο πλαίσιο των δύο Συνθηκών του 
Λομέ, η  ETE  συνέβαλε στη χρηματοδότηση  190  μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις 
χώρες ΑΚΕ. 

62. 
Οι αποφάσεις χρηματοδότησης που ελήφθηκαν το  1982  από την Επιτροπή 
αντιπροσωπεύουν ποσό  4,8  εκατ.  ECU.  Οι παρεμβάσεις αυτές αφορούν ιδιαίτερα 
τον τομέα της μικρής επιχείρησης και πρόκειται βασικά για ενέργειες τεχνι­
κής βοήθειας και κατάρτισης και πληροφόρησης σχετικά με τη βιομηχανική συνεργα­
σία.  Η μικρή επιχείρηση παραμένει μία επιχείρηση αρκετά δύσκολη, την οποία 
μπορούμε να διακρίνουμε σε δύο κατηγορίες: 
- τη μικρή αγροτική επιχείρηση που ζεί σε μία "οικονομική έρημο"  πλή­
ρως απομονωμένη από τα κυκλώματα χρηματοδότησης που βρίσκονται στον 
αστικό τομέα, 
- τη μικρή αστική επιχείρηση που επωφελείται από μία κάποια υποδομή και 
ένα ορισμένο ανθρώπινο δυναμικό, αυτό των μισθωτών των πόλεων. 
Όμως οι δύο αυτές κατηγορίες επιχειρήσεων δύσκολα έχουν πρόσβαση στα 
μέσα θεσμικών πιστώσεων, γιατί συχνά δεν διαθέτουν καμιά χρηματοδοτική 
εγγύηση να προσφέρουν. Οι λαϊκές τράπεζες καθώς επίσης και οι συνεταιρισμοί 
αποταμίευσης και πίστωσης θα μπορούσαν σ'αυτή' την περίπτωση να αποτελέ­
σουν αποτελεσματικές διόδους για τις αναπτυξιακές τράπεζες. 
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ανάπτυξη της μικρής επιχείρησης 
συχνά είναι επίσης η έλλειψη κατάρτισης (τεχνική ή διαχειριστική εξειδίκευση) 
της ίδιας της επιχείρησης. Η Επιτροπή αναλαμβάνει να συμμετάσχει σ'αυτή την 
προσπάθεια της απαραίτητης κατάρτισης. 
Τέλος, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η Επιτροπή χρηματοδοτεί επίσης 
τον προϋπολογισμό του  CDI  (κ έντρο για τη βιομηχανική ανάπτυξη) που ανήλθε 
το 1982  σε περισσότερο από  5,5  εκατ.  ECU. 

63. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV  : Η_τεχνική βοήθεια 
Το Συμβούλιο ΑΚΕ/ΕΟΚ στο ψήφισμα του της 20ης ΜαΤου  1983  δεν παρέλειψε 
να υπενθυμίσει τα τρία βασικά κριτήρια που πρέπει να καθορίζουν την εξέταση 
της χρησιμοποίησης της τεχνικής βοήθειας: την ποσότητα, την ποιότητα και τα 
κδστη.  Προηγούμενα (στην Λίμπρεβιλ το  1982)  είχε υπογραμμίσει τη σημασία του 
δημιουργικού ρόλου της τεχνικής βοήθειας. Όμως, στην περίπτωση αυτή κυρίως, 
ο στίχος δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί ακόμη και άν είναι σαφώς"καθορισμένος" . 
Το 1982,  λίγο περισσότερα από  73 εκατ.  ECU  διατέθηκαν για την καθαρό 
λεγομένη τεχνική βοήθεια (αι ενέργειες που αφορούν άμεσα την κατάρτι ση,συμπε­
ριλαμβανομένων των υποτροφιών, εξαιρούνται) από τους πόρους του  Vou ETA. 
Όσον αφορά το δημιουργικό ρόλο της τεχνικής βοήθειας, αναγνωρίζουμε 
σαφώς ότι παράλληλα με τις αναντίρρητες επιτυχίες, οι δυσκολίες που.συναντώνται 
οτις περισσότερες από τις περιπτώσεις είναι μεγάλες: οι "ομόλογες" που έχουν 
επαρκείς διατάξεις και δυνατότητες είναι σπάνιες ενώ ο τεχνικός σύμβουλος 
δεν αποτελεί απαραίτητα ένα καλό παιδαγωγό και η ολοκληρωμένη εργασία του 
συχνά τον απορροφά ολοκληρωτικά. Σ'αυτές τις περιπτώσεις, και είναι λυπηρό, 
η τεχνική βοήθεια παίζει μόνο ένα ρόλο υποκατάστασης και όχι κατάρτισης. 
Εντούτοις, η τεχνική βοήθεια παραμένει απαραίτητη για πολλά έργα. Μερι­
κές φορές πρέπει να πραγματοποιηθεί από το στάδιο του καθορισμού του σχεδίου 
(καΒρρισμδς των αναγκών και των μέσων, τρόποι εκτέλεσης, αξιολόγηση του 
κδοτους κλπ) αλλά επίσης και από τη στιγμή της πραγματοποίησης και ακόμη μετά: 
τεχνικός και οικονομικός έλεγχος των εργασιών, προσαρμογή του δικαιούχου 
πληθυσμού στο σχέδιο, διαχείριση του ίδιου του σχεδίου σε πολλές από τις 
περιπτώσεις. 
Η τεχνική βοήθεια αποτελεί μία επιτυχία στο μέτρο που οι αρμόδ-ι ες  εθνι­
κές υπηρεσίες από τη μία πλευρά και το εκπατρισθέν προσωπικό από την άλλη 
συνεργάζονται στενά.Γι'αυτό πρέπει να υπογραμμίσουμε τον πολύ θετικό1 ρόλο 
της τεχνικής βοήθειας για τα εκτελοΰμενα σχέδια π.χ. στην Άνω Βόλτα, στην 
Γουΐ'νέα, στο Μπενίν, στην Ζουαζιλάνδη, στη Ζάμβια. Η επιτυχία αυτόν των δια­
φορετικών περιπτώσεων προκύπτει από την ποιότητα και το εφικτό του διαλόγου 
μεταξύ των διαφόρων εταίρων :εθνική διοίκηση, εκπατρισθέν προσωπικό, δικαι­
ούχοι,  υπηρεσίες της Επιτροπής. 

64. 
Πιο συγκεκριμένα ίσον αφορά τις τεχνικές μελέτες αυτές Βα είναι ακόμα για 
πολύ καιρό απαραίτητες προπάντων στους τομεΓς υψηλής τεχνολογίας. Αλλά ακόμη και 
σ'αυτούς τους τομεΓς θα ήταν επιθυμητό όπως οι εθνικές υπηρεσίες παρεμβαίνουν πιό 
ενεργά στον έλεγχα των μελετηδν αυτ<5ν, και ίαω,ς πιό εύκολα στη διαμόρφωση του διοι­
κητικού μέρους όσον αφορά τα θέματα προκυρήξεως προσφορών. 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  V : Οι Επείγουσες βοήθειες 65. 
Οι Κοινοτικές επείγουσες βοήθειες που χορηγούνται στο πλαίσιο του άρθρου  137 
της Συνθήκης Λομέ προορίζονται, σύμφωνα ιε τις διατάξεις της Συνθήκης, για 
τοί'ς πληθυσμούς που πέφτουν θύματα "φυσικών καταστροφών ή παρόμοιων έκτακτων 
Περιπτώσεων", αυτές οι τελευταίες αναφέρονται γενικά σε περιπτώσεις που... 
διάφορες φυσικές αντιξοότητες μπορούν να επηρεάσουν τις χώρες αυτές. 
Οι βοήθειες αυτές έχουν κυρίως ανθρωπιστικό χαρακτήρα: παρέχουν 
άμεσες ενισχύσεις σε πληθυσμούς των οποίων η ύπαρξη απειλείται 
λόγω καταστροφών της μιάς ή της άλλης μορφής. 
Κατά γενικό κανόνα αποτελούνται από ορισμένα είδη διατροφής, φάρμα­
κα, βοηθητικό ιατρικό υλικό, σκηνές, υλικό ύπνου κλπ και αποστέλ­
λονται μέσω των καλύτερα προσαρμοσμένων τρόπων: κυβερνήσεις, δια­
κυβερνητικοί οργανισμοί  (UNHCR, UNDRO, UNICEF,  OMS (i),  κλπ), μη 
κυβερνητικοί οργανισμοί και οργανισμοί στο πλαίσιο του Ερυθρού 
Σταυρού, αντιπροσωπείες της Επιτροπής. 
Η χορήγηση των βοηθειών αυτών γίνεται με τρόπο ελαστικό και σύμφω­
να με απλοποιημένες διαδικασίες πράγμα που τους  an ι τρέπει να αντα­
ποκρίνονται στα κριτήρια ταχύτητας και αποτελεσματικότητας που είναι 
απαραίτητα σ'αυτήν τη μορφή παρέμβασης · 
(l) UNCHR  : Ανώτατη Αρχή των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες 
UNDRO  : Γραφείο του Συντονιστή των Ηνωμένων Εθνών για τις βοήθειες σε 
περιπτώσεις καταστροφών 
UNICEF:  Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τα παιδιά 
OMS :  Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας 

66. 
Οι πιστώσεις  που  διατίθενται,  στο  πλαίσιο  των  επειγουσών βοηθειών 
αντιπροσωπεύουν ποσό  της  τάξεως  των  200  εκατ.  ECU,  για την  πενταετή 
διάρκεια  της  συνθήκης Λομέ  II. 
Το 1982, 30  ενέργειες  στο  πλαίσιο  της  επείγουσας βοήθειας τέθηκαν  σε  εφαρμογή 
σύμφωνα  με το  άρδρο  137  της  Λομέ  II. Οι  ενέργειες αυτές αφορούν  20  χώρες  ΑΚΕ 
και συνολικά ανήλθαν  σε 19,1  εκατ.  ECU (i). 
Το μεγαλύτερο μέρος  των  πιστώσεων αυτών  12,1  εκατ.  ECU,  δηλαδή  65°/ 0 
του συνόλου χορηγήθηκε  σε"  πρόσφυγες  και σε  άτομα  που  μετακινήθηκαν 
λόγω διαφόρων συγκρούσεων  που  επηρεάζουν  την  Αφρική.  Οι τομείς τταρεμ-
μΊ9ββί}ς  ήταν τόσο  οι επείγουσες ανάγκες  των  προσφύγων στις χώρες υπο­
δοχής (Σομαλία:  5 εκατ.  ECU,  Ρουάντα:  2 εκατ.  ECU)  όσο και οι  ανάγκες 
που προκύπτουν λόγω  ταυ  επαναπατρισμού  (1,5  εκατ.  ECU  υπέρ  των  επανα­
πατριζόμενων προσφύγων στην Αιθιοπία).  Το  μεγαλύτερο μέρος  των  ενερ­
γειών αυτών έγινε  από την  UNHCR,  αλλά επίσης  και την  CICR  (Διεθνής 
Επιτροπή  του  Ερυθρού Σταυρού)  και  ορισμένουςΜΚΟ  (Μή  κυβερνητικοί 
οργανισμοί ). 
Το υπόλοιπο  των  βοηθειών αυτών, δηλαδή  6,6  εκατ.  ECU (35%  του  συνόλου) 
χορηγήθηκε  στα  θύματα διαφόρων φυσικών καταστροφών όπως: 
- κυκλώνες  στο  νησί Μωρίς, Μαδαγασκάρη, Τόνγκα, Μαλαου'Γ: βοήθειες 
πουι χορηγήθηκαν  από τις  αντιπροσωπείες  της  Επιτροπής  τις  κυβερνή­
σεις  των  ενδιαφερομένων χωρών  και από ένα ΜΚΟ  (WCC) (2), 
- ξηρασία στην Ζιμπάμπουε, Μαλί, Πράσινο Ακρωτήριο: βοήθειες  που 
χορηγήθηκαν  , μέσω  των  αντιπροσωπειών  και  μιας κυβέρνησης. 
- πλημμύρες  στο  Μπενίν  : αντιπροσωπεία 
- επιδημίες στην Ζουαζιλάνδη  και  στην Γκάνα: παρεμβάσεις  των  αντι­
προσωπειών  και του  OMS. 
(1) Μία βοήθεια  450.000 ECU  υπέρ  των  προσφύγων  του  Ογκαντέμ στην Σομαλία 
χορηγήθηκε στις  13.11.81  και  αναλήφθηκε  τον  Ιανουάριο  ταυ  82. 
(2) Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών 

67. 
Στο σύνολδ τους, οι παρεμβάσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν από: 
. 7 αντιπροσωπείες της Επιτροπής 
. 7 κυβερνήσεις 
. 4 διακυβερνητικούς οργανισμούς ατσ πλαίσιο του  OHE 
. 5 μη κυβερνητικές οργανώσεις. 
Χάρη στην ελαστικότητα του συστήματος παρέμβασης και στην απλοποίηση των διοι­
κητικών διαδικασιών, οι ενέργειες αυτές ,εφαρμόστηκαν πολύ γρήγορα. Επιπλέον, 
στις περιπτώσεις επείγουσας βοήθειας, το διάστημα μεταξύ της παραλαβής της 
αίτησης βοήθειας και της έγκρισης της απόφασης από την Επιτροπή, διακυμάνθη-
κε μεταξύ μιας και έξι ημερών. Όσον αφορά την αποτελεσματική εκτέλεση για τις 
30 ενέργειες που εφαρμόστηκαν, 28 πραγματοποιήθηκαν μέσα σε διάρκεια 2 και 
7 μηνών συμπεριλαμβανομένων. Για τα άλλα 2, οι προθεσμίες πραγματοποίησης 
δεν τηρήθηκαν.Στην μία περίπτωση, αιτία ήταν οι υπερβολικές προθεσμίες στην 
παράδοση των προ"όντων και στην προσφυγή σ'έναν προμηθευτή για ένα μέρος των 
παραγγελιών. Στην άλλη περίπτωση αιτία για την καθυστέρηση ήταν, οι εσωτερικές 
διαδικασίες του εκτελεστή οργανισμού. 

68. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  VI:  To  STABEX 
Στις  14  Σεπτεμβρίου  1982,  η Επιτροπή ενέκρινε  37  αποφάσεις μεταφοράς 
που αντιπροσωπεύουν ποσά χορήγησης μεγαλύτερο  των  183  εκατ.  ECU  (απά τα  οποία 
341.412 ECU  για τη  χορήγηση  των  Υ.Χ.Ε.)  για να  αντισταθμίσει ολοκληρωτικά  ή 
εν μέρει  τις  ζημίες  απά τα  έσοδα  απά  εξαγωγές  που  υπέστησαν  27  Κράτη  ΑΚΕ 
κατά  τη  διάρκεια  του 19Β1. 
Όπως  το  1980,  οι ζημίες  που  υπέστησαν  τα  Κράτη  ΑΚΕ  αναφορικά  με τα 
έσοδα.τους  απά  εξαγωγές, έφθασαν  ένα  ποσδ σαφώς  πια  σημαντικά  απά  αυτό  που 
χορηγήθηκε  για τη  σταθεροποίηση  των  εσόδων  από  εξαγωγές. Πράγματι,  το  σύνολο 
των αιτήσεων μετά  το  σχηματισμό  των  φακέλλων έφθασε  τα 453,107,231  εκατ.  ECU, 
αν και η  Ευρωπαϊκή Κοινότητα, σύμφωνα  με τη  Δεύτερη Συνθήκη Λομέ, έχει αναλά­
βει να  αντισταθμίσει  τις  ζημίες αυτές  στο  πλαίσιο ενός ετήσιουι ανωτάτου ορίου 
που για το  1981  ανήλθε  σε 112,1  εκατ.  ECU (=  ετήσια χορήγηση  111,75  εκατ.  ECU 
μείον προκαταβολική χορήγηση  για το  1980 22  εκατ.  ECU  συν  προκαταβολική χορή­
γηση  για το  1982 22,35  εκατ.  ECU)„ 
Μπροστά  στο  μέγεθος  των  προβλημάτων  των  Κρατών  ΑΚΕ, η  Κοινότητα παρου­
σίασε  στο  Συμβούλιο  των  Υπουργών ΑΚΕ/ΕΟΚ  της  Λιμπρεβίλ,  μία  έκτακτη πρόταση 
η οποία αποτελείται  από μία  συμπληρωματική χρηματοδότηση  που θα  πραγματοποιηθεί 
μέσα  στο  περιθώριο  του  συστήματος. Παράλληλα  οι υποχρεώσεις  που  είχε  το  σύστη­
μα έναντι ορισμένων Κρατών  ΑΚΕ στο  πλαίσιο  των  2 πρώτων ετών  της  Πρώτης 
Συνθήκης ΛΟΜΕ  και του  άρθρου  της  21,  μετά  από μία  εξέταση περίπτωση προς περί­
πτωση,  αποτέλεσαν  το  αντικείμενο ενός μέτρου καταχώρησης  επί των  δικαιωμάτων 
για μεταφορά  στα  κράτη αυτά. 
Η εφαρμογή  των  αποφάσεων  που  ελήφθησαν  από το  Συμβούλιο ΑΚΕ-ΕΟΚ  της 
Λίμπρεβιλ, είχε λοιπόν  σα  συνέπεια: 
- να ανεβάσει  το  ποσό  των  δικαιωμάτων  για  μεταφορά  σε  427.320.422  μέσω  της 
διαδικασίας καταχώρησης  των  υποχρεώσεων  στα  πλαίσιο  της  ΛΟΜΕ  I, 
- να ενεργοποιήσει  για την  χρηματοδότηση  ένα  συνολικό ποσό  182,8  εκατ.  ECU 
από τα  οποία  40  εκατ.  ECU  θα χρηματοδοτηθούν  με τη  μορφή σχεδίου  και 
142,8  εκατ.  ECU  θα μεταφερθούν  στο  πλαίσιο  του  STABEX  ή σε  ανάλογες συνθήκες, 

69. 
- να καθορίσει έτσι  èva  συνολικό ποσοστό κάλυψης 42,8°/ 0 αφού οι μεταφορές 
μικρότερες του  1 εκατ.  ECU  καταργήθηκαν ολοκληρωτικά και πραγματοποιήθη­
κε μία διαφοροποίηση μεταξύ των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών ΑΚΕ (ποσοστό 
κάλυψης  46,5%)  και των άλλων [41,9%). 
Το Συμβούλιο Υπουργών της Λιμπρρβίλ έδωσε επίσης εντολή"στην Επιτροπή 
Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΟΚ να προβεί μέσα στο πλαίσιο τήρησης του γράμματος και του 
πνεύματος της Συνθήκης, και σε μία διεξοδική εξέταση του συστήματος  STABEX  με 
στόχο να προετοιμάσει τις αποφάσεις ενός έκτακτου Συμβουλίου Υπουργών ΑΚΕ-ΕΟΚ 
που θα συμβληθεί για το σκοπό αυτό". Το έκτακτο  aarró  Συμβούλιο πραγματοποιή-
Βηκε το πρώτο εξάμηνο του  1983. 
Εξάλλου και αναφορικά και σε σχέση με το επόμενο οικονομικό έτος, 
η Επιτροπή κατέβαλλε το  1982,  προκαταβολές που θα υπολογιστούν επί των μετα­
φορών οι οποίες θα ρευστοποιηθούν το  1983  συνολικού ποσού  1,45  εκατ.  ECU 
υπέρ της Τόνγκα και της Ζουαζιλάνδης. 

70. 
ΤΙΤΛΟΣ V : Σκιαγράφιση μιας ποιοτικής εκτίμησης της εφαρμογής της οικονομικής  
και τεχνικής συνεργασίας 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I : Η βιωσιμότητα των εργασιών1 τα ολοκληρωμένα σχέδια, η συμμετοχή 
των τοπικών πληθυσμων 
Αναφορικό με τα σχέδια ολοκληρωμένης αγροτικής ανάπτυξης που ενέκρινε το 
Συμβούλιο ΑΚΕ/ΕΟΚ στο ψήφισμα του στις 20 ΜαΓου 1983, ήταν που τέθηκε το 
ουσιαστικό θέμα της βιωσιμότητας των εργασιών και της σύνδεση ςτου τοπικού 
πληθυσμού με τα αναληφθέντα έργα. 
Πς προς αυτό,το ανώτατα πολιτικό όργανο της Συνθήκης συνιστά σε πάλύ μεγάλο 
βαθμό στους διαχειριστές : 
. να λάβουν υπόψη τη σημασία της παραδοσιακής εκμετάλλευσης, 
. να επιλέξουν τεχνικςς(απλές και συντονισμένες λύσεις, 
, να συνδέσουν τον τοπικό πληθυσμό με τα έργα. 
Εάν το Συμβούλιο αποφασίσει να καθορίσει τη βιωσιμότητα των εργασιών αναφο­
ρικά με τα σχέδΐα αγροτικής ανάπτυξης, αυτό γίνεται σαφώς γιατί τα σχέδια 
αυτά είναι τα πιο σημαντικά και τα πιο απαραίτηττα. Εντούτοις είναι σαφές 
ότι το θέμα της βιωσιμότητα ς τίθεται για όλα τα σχέδια και είναι ουσιαστικό 
για όλες τις περιπτώσεις. 
Εκτιμάται ότι η αντίληψη της β ιωσιμότητας των εργασιών μπορεί να εκτεθεί 
με δύο τρόπους : 
. θεωρητικά: από τεχνική άποψη το σχέδιο πραγματοποιείται με επιτυχία, αλλά 
δεν χρησιμεύει καθό'λου, ή όχι αρκετό, γιατί δεν είναι προσαρμασμένο στο 
περιβάλλον ή γιατί τα μέσα λειτουργίας είναι ελλατωματι κά. Το [ραινόμενο αυ­
τό διαπιστώθηκε για παράδειγμα σε ορισμένα νοσοκομειακά σχέδια. 
. συγκεκριμένα : το σχέδιο είναι βιώσιμο διότι έχει τα αναμενόμενα αποτε­
λέσματα. 

71. 
Διαπιστώνουμε λοιπόν,  δτι  θέτοντας  το  ερώτημα  της  Βιωσιμότητας  των 
εργασιών αυτόματα τίθεται  και το  ερώτημα  της  επιλογής  της  αντίληψης  και 
της εκτέλεσης  του  σχεδίου.  Το  θέμα  της  διαχείρισης  και της  συντήρησης 
των πραγματοποιήσεων είναι πολύ στενά συνδεδεμένο  με τα  προηγούμενα 
αλλά εξετάζεται ξεχωριστά  άπό το  Συμβούλιο,  στο  αναφερθέν φήφισμά  του. 
Μια παρόμοια αντίληψη υιοθετεί  από την  πλευρά  του και το  Ελεγκκτικό 
Συνέδριο στην Έκθεση  του  σχετικά  μ ε το  έτος  1981. (ΐ) Το  Ελεγκτικό 
Συνέδριο παρόλο  που  τονίζει  "τον  γενικά θετικό απολογνσμό  και 
την σημαντική συνεισφορά  που  αντιπροσωπεύουν  οι χρηματοδοτήσεις  του 
ETA στην ανάπτυξη  των  αναφερομένων χωρών, παραθέτει κριτικές αρκετά 
βάσιμες ιδιαίτερα αναφορικά  με  ορισμένα σχέδια ολοκληρωμένης ανάπτυξης 
και που  αποσκοπούν κυρίως αλλά  όχι  μόνο στον  ' αγροτικό τομέα. 
Προσδιορίζοντας  το  κακό  στη  ρίζα  του το  Ελεγκτικό Συνέδριο λυπάται  για 
το δτι η  Επιτροπή "αποδέχεται κατ'αυτάν  τον  τρόπο  να  χρηματοδοτήσει σχέ­
δια πάνω  στη  βάση ανεπαρκών μελετών...." 
Η Επιτροπή δέχεται  την  κριτική αυτή  με την  επιφύλαξη  ότι  αποτελεί πράγματι 
μεγάλη εξαίρεση  ή ανεπάρκεια μιας μελέτης-απδ  την  στιγμή όπου αυτή έχει 
γίνει αποδεκτή  από τα  ενδιαφερόμενα μερη-να αποδεικνύεται παιν  απδ 
την εκτέλεση. 
Εξάλλου,  η αναφερθείσα περίπτωση ανάγεται  στο 1963. Απδ την  άλλη πλευρά 
η Επιτροπή,  εδώ και  πολύ καιρό"  - εάν όχι  πάντα  - είναι αντίθετη  με την 
"ανάληψη υποχρέωσης" διότι γνωρίζει πολύ καλά  ότι ενί)  είναι πολύ εύκο­
λο να αναληψθούν  τα  ποσό^η αμέλεια  που  ενδεχόμενα αποδεικνύεται στην 
στιγμή αυτή,πληρώνεται πάντα κατά  τη  διάρκεια  της  τεχνικής  και  χρηματο­
δοτικής εκτέλεσης. 
Είναι γεγονός  ότι το  θεμα  της  βιωσιμότητας  των  εργασιών πρέπει  να 
εξετασθεί  απδ το  στάδιο  του  προγραμματισμού ακδμα  και έάν και  σύμφωνα 
με το καθεστώς  που  καθορίζεται  από την  Συνθήκη ΛΟΜΕ  II αυτό αποτελεί 
"στόχο". Ιδιαίτερα πρέπει  να  αποφευχθεί όπως  , είτε λόγω ενός  cενδια­
φέροντος  για  ξεκάθαρη ισότητα είτε λόγω μιας δικαιότερης κατανομής χρι­
σμένα πολιτικά επιχειρήματα  δεν  έρχονται  σε  αντίθεση  με τις  επιλογές 
που υπαγορεύονται  από  αντικειμενικά.τεχνικά  και  οικονομικά κριτήρια 
(1) ΕΕ  L 344 της 31.12.82 σ, 117-119 

72. 
Όσον αφορά ιδιαίτερα τη γεωργία(πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί για 
τα σχέδια που πρόκειται να πραγματοποιηθούν σε πολλές φάσεις, που 
ορισμένες φορές ονομάζουμε "τα υπό εκτέλεση σχέδια" ή πιο θεωρητικά ακό­
μη, "συνεχείς παραχωρήσεις", τα οποία μπορούν να αποτελούν πραγματικές 
προϋπολογιστικές χορηγήσεις στις εγχώριες γεωργικές υπηρεσίες και 
ένα σημαντικό έσοδο για τους οργανισμούς που έχουν επιφορτισθεί με 
την τεχνική βοήθεια (λόγω μιας μέσης αύξησης του κόστους αυτής της 
βοήθειας κατά 10°/° το χρόνο). Τα σχέδια αυτού του τύπου,είναι ευτυ­
χώς αρκετά σπάνια (δμως υπάρχουν, θα έπρεπε λοιπόν, χωρίς να υπάρχει 
εκ των προτέρων υπερβολική ακαμψία, οι αρμόδιες αρχές να καθορίζουν 
σαφέστερα τα όρια παρέμβασης τους στον χωρο και στο χρόνο. 
Στο στάδιο της εκτέλεσης πρέπει να εξασφαλίζεται όπως η υιοθετηθείσα 
διοικητική μέθοδος είναι η πιο προσαρμοσμένη για τον (ΐτόχο που πρέπει 
να επιτευχθεί. Έτσι, πάντοτε συμβαίνει στον γεωργ  ι κό' τομέα^πάρα 
πολλά σχέδια να εκτελούνται κάτω από διοικητική εποπτεία, Συχνά ο 
οσγανισμδς στον οποίο έχει ανατεθεί η εκτέλεση συναντά δυσκολίες στην 
προμήθεια ορισμένων υλικών από την τοπική αγορά, ανταλλακτι κά,  TqjjJÊyiTD 
σίδηρο-μπετόν, κλπ. Η έλλειψη συναλλάγματος είναι συχνά η δικαιολο­
γία \>που αναφέρεται για την ανικανότητα εισαγωγής υλικών σε πολλές 
περιπτώσεις απαραίτητων για την πραγματοποίηση του σχεδίου, με απο­
τέλεσμα να καθυστερεί η εκτέλεση. 
Η προσοχή τα& άρχων, ίσως ακόμα και σε κεντρικό επίπεδο πρέπει να 
συγκεντρωθεί πάνω σ'αυτήν την κατάσταση : πράγματι οι προβλεπόμενες 
δαπάνες σε εγχώριο νόμισμα για ένα σχέδιο που χρηματοδοτείται από τους 
πόρους του  ETA  αποτελούν το εντικείμενο μιας παραχώρησης σε μετατρέ­
ψιμα νομίσματα. Τα απαραίτητα μέσα θα έπρεπε πάντα να είναι διαθέσιμα 
και η πραγματική χρηματοδοτική αυτονομία του σχεδίου πάντοτε εξασφα-
λισμ ένη. 
Οι αναπτυξιακές εταιρείες, κρατικοί ή παρακρατικοί οργανισμοί, όποιου 
κι αν είναι η επί μέρους ονομασία τους, έχουν μερικές φορές απροσάρμοστο 
μοστες δομές διαχείρισης και συχνά πληΞορικές. 0 προϋπολογισμός 
των εταιριών αυτών νομικά είναι εγγυημένος από το Κράτος αλλά η απο­
τελεσματική λειτουργία τους εξαρτάται στην πραγματικότητα από τις 
εξωτερικές χρηματοδοτήσεις. Η εμπειρία δείχνει ότι όταν η πηγή αυτή 
χρηματοδότησης εξαντλείται, οι τρέχουσες ή και ακόμα ολοκληρωμένες 
πραγματοποιήσεις συχνά τίθενται σε κίνδυνο. 

73. 
θα ήταν επιβλαβές να προτείνουμε έναν ορισμό αναγκαστικά θεωρητικό 
των ολοκληρωμένων γεωργικών σχεδίων. Τα σχέδια αυτά σε ορισμένες 
περιπτώσεις περιλαμβάνουν έναν ορισμένο αριθμό κοινών χαρακτηριστικών, 
που επιτρέπουν την εκτίμηση της αξίας τους : 
- στόχος τους είναι η αύξηση της παραγωγής των υπαρχουσών προϊόντων 
και η βελτίωση της παραγωγικόιτητας ή ακόμη η δημιουργία νέων 
προϊόντων παραγωγής, 
- η πραγματοποίηση τους γίνεται σε μια εκτεταμένη εδαφική ζώνη 
- περιλαμβάνουν μΊπ σειρά παρεμβάσεων διαφορετικού χαρακτήρα οι 
οποίες εκτός από τον γεωργικό, τομέα αφορούν τους τομείς των επι­
κοινωνιών της κατοικίας κ.λ.π. 
Πρόκειται λοιπόν για πολύπλοκα σχέδια που προϋποθέτουν την εφαρμογή 
σημαντικών και διαφόρων μέσων. 
Η πολυπλοκότητα αυτή ξαναβρίσκεται φυσικά στο στάδιο της εκτέλεσης : 
μερικές φορές διαπιστώνεται ότι οι αοχικοί στόχοι είχαν καθορισθεί κατά 
τρόπο πολύ φιλόδοξο, και όταν οι προθεσμίες που καθορίσθηκαν για να τη­
ρηθούν είχαν αξιολογηθεί κατά τρόπο μερικές φορές πολύ αισιόδοξο. Πράγμα­
τι, η αλλαγή της συμπεριφοράς μιας αγροτικής εταιρείαςδεν γίνεται μέσα 
σε μερικά χρόνια και επιπλέον δεν αντιμετωπίζει πάντα πολύ ευνοϊκά 
την £«ταγωγή εξωτερικών δομών διαχείρισης στο· παραδοσιακό περιβάλλον 
και όταν επιπλέον οι δομές αυτές αποδεικνύονται μερικές φορές επι -
ζήμιες και απροσπάρμοστες. 
Δεν αποτελεί κάτι το ξεχωριστό το γεγονός ότι ένα ολοκληρωμένο σχέδιο 
αγροτικής ανάπτυξης περιλαμβάνει 10-12 τομείς. 
Στην περίπτωση που ένα σχέδιο περιλαμβάνει 10 τομείς [παραγωγικότητα 
των καλλιεργειών ειδών διατροφής, πολλαπλασιασμός της αραχίδας, υγειο­
νομική προστασία των καλλιεργειών, αναδάσωση, κτηνοτροφία μικρού μεγέ-
Β9υς, ρύθμιση των ελών και χαμηλών βυθών, κέντρο μικρών γεωργικών 
μηχανημάτων, αγροτικές εκτάσεις, πλαισίωση, κέντρο τεχνικής τελειο­
ποίησης) μόνο ορισμένοίαπδ αυτούς απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέ­
σματα και κυρίως η ρύθμιση των ελών και των χαμηλών βυθών καθώς 
επίσης ο τομέας των γεωργικών μηχανημάτων. 
Εάν έπρεπε να ζητηθεί η αναδιάρθρωση του σχεδίου τότε, είναι σαφές ότι 
θα έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα στη δράση πάνω σ'αυτά τα σημαντικά 
σημεία. 

74. 
Αναφορικά  με τα  σχέδια αγροτικής ανάπτυξης είναι πάντα  που το  Συμ­
βούλιο ΑΚΕ/ΕΟΚ,στο προαναφερθέν ψήφισμα  του  στις  20  Μαΐου  1983, θέτει 
το θεμα  της  συμμετοχής  των  τοπικών πληθυσμών. Αυτά γίνεται  με 
τρδπο σαφή  και  συγκεκριμένο  : "το  σχέδιο πρέπει  να  συνδέει  τον το­
πικό πληθυσμό  με τις  αναληφθείσες εργασίες  ή ακόμη  και με τις  δαπάνες 
όταν αυτό είναι εφικτό  και  προσφέρει σ'αυτόν  τον  πληθυσμό  μια  εγγύηση 
κέοδους". Καταλήγουμε  στο ότι το  γεγονός προηγείται  της  σύστασης  και 
τέτοια παραδείγματα έχουν  ήδη  αναφερθεί προηγούμενα^ναφορικά κυρίως  με 
τον τομέα  των  οικοδομών. (1) Καταλήγουμε επίσης  στο ότι  υπήρχε κάτι περισ­
σότερο  και  καλύτερο  από μια  συμμετοχή  των  τοπικών πληθυσμών  που  είναι  μια 
αληθινή πρωτοβουλία  απά  μέρους τους.  θα  αναφέρουμε  ένα  παράδειγμα: 
στη Μαδαγασκάρη,  το  σχέδιο πραγματοποίησης  μ ι αςίτ.μ  ι κρής υδρογεωργ ι  κής 
ρύθμισης συνδέεται άμεσα  με τον  πληθυσμό  των  χωρίων.  0  πληθυσμός 
αυτός συμμετέχει στην πραγματοποίηση είτε  με  προσφορά εγχωρίων υλικών 
είτε άμεσα  με την  εργασία  του. Το  σχέδιο έχει αξιοσημείωτες επιδράσεις 
εξειδίκευσης.  Το  1982, 23.000  περίπου παραδοσιακές εκμεταλλεύσεις 
επωφελήθηκαν  από  αυτήν  την  παρέμβαση  : 173  μικρά έργα επέτρεψαν  τη 
βελτίωση  της  άρδευσης  8.500  εκταρίων  (ΗΑ), για ένα  ποσό  της  τάξεως  των 
1.400.000 ECU. 
Στον τομέα  της  ανθρωπινής υδραυλικής, τουλάχιστον στον αστικό τομέα, 
η συμμετοχή  των  πληθυσμών πολύ συχνά περιορίζεται  σε μια  χρηματοδοτική 
συνεισφορά  για τις  προσφερθείσες υπηρεσίες.  Γι αυτό  έχει τεράστια σημα­
σία να  γίνει  μια  αξιολόγηση  της  πραγματικής  τιμής  κόστους  της  διανομής 
του νερού  ή του  κόστους  της  εξυγείανσης,σε σχέση  με την  ικανότητα συνεισ­
φοράς  των  δικαιούχων. Αυτός είναι  ο λόγος  που  ίσως οδηγούμαστε  να 
περιλάβουμε μέσα σ'ένα σχέδιο  το  επίπεδο υπηρεσιών είτε ανάλογα  με  τους 
πόρους  των  χρηστών (αυτό γίνεται στην περίπτωση ενός 
προετοιμαζόμενου σχεδίου παοοχής νερού  σε  τρία περιφερειακά κέντρα 
στη Μαυριτανία) είτε  με τη  ρύθμιση  της τ  ιμής,ανάλογα  με το  επίπεδο 
υπηρεσιών  και  κατανάλωσης πράγμα  που  αποτελεί τάση στις μεγάλες πόλεις. 
(1) Έκθεση  1981  σ. 26. 

- 75 -
Στον αγροτικό τομέα είναι απαραΤτητο να συνδεθούν οι πληθυσμοί τις αποφδσεις 
(δημιουργία μιας δεξαμενής νερού, σύγχρονης ή παραδοσιακής , φυτεία, επιλογή 
του τδπου του έργου : πηγδδια, διατρήσεις, πηγές κλπ.) και είναι επιθυμητό οι 
πληθυσμοί αυτοί να συμμετέχουν στην εκτέλεση : φυσική συμμετοχή ή χρηματοσοτική 
συνεισφορά" βταν αυτή είναι δυνατή, για την αγορδ εξοπλισμοί παραδείγματος 
χδρι. 
Οι κοινωνικοοικονομικές έρευνες δείχνουν στ  ι στις περισσότερες περιπτώσεις 
οι πληθυσμοί διατίθενται να συμμετδσχουν στην επιλογή ενός σχεδίου και στην 
εκτέλεση του όταν έχουν την απαραίτητη πληροφόρηση και έχουν ευαισθητοποιηθεί 
κατάλληλα. Οι ίδιες αυτές έρευνες δείχνουν επίσης έτι η ικανότητα και η θέληση 
των πληθυσμδν να συμμετάσχουν χρηματοδοτικδ στην πραγματοποίηση είναι μερικές 
φορές υποτιμημένες από τις αρχές(που αποφεύγουν να ζητούν κατ  ι τέτοιο· 
Για το λβγο αυτδ η Επιτροπή συνιστά 6πως η προετοιμασία ενός σχεδίου, κυρίως στον 
τομέα της υδραυλικής των χωριδν, περιλαμβδνει μια κοινωνικοοικονομική έρευνα 
και ένα πρόγραμμα ευαισθητοποιήσεως που να επιτρέπει την αναζήτηση των νιο 
αιτοτελεσματικδν, για την εξδσφδλιση της συμμετοχής των πληθυσμών, μέσων. #Ετσι 
αυτή την ανησυχία μεταφέρουν τα σχέδια αυτής της φύσης που βρίσκονται στο οτδ-
διο της πραγματοποίησης ή της κατασκευής, στη Δυτική Αφρική αλλδ επίσης στη 
Ζδμβια, στη Ζουαζιλδνδη και στη Ζιμπάμπουε* 

76. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II : Η λΕίτουργία και η διατήρηση των πραγματοποιήσεων 
Το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ/ΕΟΚ αναγνώρισε τη σημασία και τη 
σοβαρότητα του θέματος της λειτουργίας και της διατήρησης των πραγματο­
ποιήσεων, αφιερώνοντας του μία ειδική παράγραφο στο τελευταίο του ψήφισμα. 
Το Ελεγκτικό Συνέδριο, από την πλευρά του, αφού διαπίστωσε ότι οι πραγμα­
τοποιήσεις του ΕΤΑ "γρήγορα καταλήγουν στο να κ ινδυνεύουν" εκτιμά ότι 
πρόκειται για μιά ανεπανόρθωτη εξέλιξη "εφόσον δεν παραιτούμαστε από το 
να διαθέτουμε ένα μερίδιο ολοένα και πιο σημαντικό των μελλοντικών ΕΤΑ 
για την ανάκαμψη και τη διάσωση των πραγματοποιήσεων των προηγούμενων 
ΕΤΑ, ενώ επίσης διαβλέπουμε με κάποια ανησυχία τα αριθ. 7 ή θ ΕΤΑ που θα 
μπορούσαμε να τα ονομάσουμε ΕΤΑ της επιδιόρθωσης". 
Η πρόβλεψη αυτή μπορεί να φαίνεται πολύ γενική : πολλά σχέδια, 
χωρίς αμφιβολία ή πλειοψηφία, διατηρούνται σε καλό βαθμό και λειτουργούν 
ικανοποιητικά, αλλά μοιάζουν σαν τους ευτυχισμένους ανθρώπους, δεν έχουν 
ιστορία και επομένως δεν μιλάμε γι"αυτούς, ή, εν πάσει περιπτώσει, όχι 
αρκετά ιυ Η πρόβλεψη αυτή είναι επίσης χωρίς αμφιβολία πολύ απαισιόδοξη : 
στην Συνθήκη ΛΟΜΞ περιλαμβάνονται διατάξεις (άρθρα 152 και 153) που 
προβλέπουν κάτω από ορισμένες συνθήκες και μέσα σε ορισμένα όρια των 
χρηματοδοτήσεων της συντήρησης και της λειτουργίας εγκαταστάσεων που δεν 
είναι ακόμη πλήρως παραγωγικές καθώς επίσης και "ενισχύσεις επέκτασης" 
κυρίως για τη συντήρηση. Οι ενισχύσεις αυτές είναι προσωρινές και μειώνονται 
βαθμιαία^όμως υπάρχουν. 
Το Συμβούλιο των Κοινοτήτων από την πλευρά του ενέκρινε στις 8 
Νοεμβρίου 1982, "κατευθυντήριες γραμμές" αναφορικά με τις ενισχύσεις 
διατήρησης στην περίπτωση που μία σοβαρή κατάσταση διαρθρωτικής φύσης 
δεν επιτρέπει στις αναπτυσσόμενες χώρες και κυρίως στις πιό φτωχές να 
εξασφαλίσουν την λειτουργία του παραγωγικού τους συστήματος (λαμβανομέ­
νου στην πλατιά του έννοια). 
Κατά συνέπεια από τη στιγμή της σύλληψης των σχεδίων, και το 
Συμβούλιο ΑΚΕ-ΕΟΚ είχε πολύ δίκιο να το υπογραμμίσει, πρέπει να δωθεί 
προσοχή στη διατήρηση. Στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης διαπιστώνουμε 
ότι - ένα παράδειγμα μεταξύ πολλών άλλων - η ζωική ενέργεια προτιμάται 
συχνά από τη μηχανική ενέργεια η οποία εθεωρείτο για πολύ καιρό σαν 
πανάκεια. 
(ΐ) βλ. έκθεση 1980 σ. 54). 

77. 
Γενικότερα, οι στόχοι των σχεδίων πρέπει να εκτιμούνται από την αρχή 
με ρεαλισμό. Αφενός, η σύλληψη ενός σχεδίου πολύπλοκου και που μας 
ικανοποιεί προσωπικά, και συχνά πιό τέλειο από φιλοσοφική άποψη, το 
οποίο δεν υπάρχει παρά μόνο στο χαρτί, να γίνεται μεμονωμένα,αφετέρου 
αυτό να πραγματοποιείται επί τόπου. Επιπλέον, και δεν είναι λιγότερο 
δύσκολο, το σχέδιο να μπορεί να λειτουργεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, 
•ι "μελετητές", πρέπει επομένως να δείνουν δείγματα ρεαλισμού πράγμα 
που δεν σημαίνει — το αντίθετο μάλιστα — ότι πρέπει να στερούνται 
φι λοδοξίας. 
Το Ελεγκτικό Συνέδριο, στην τελευταία του Έκθεση που ήδη αναφέρ­
θηκε πολλές φορές, παραθέτει παραδείγματα αρχιτεκτονικών μελετών και τεχνι­
κών κατασκευής που δεν είναι προσαρμοσμένες στις τοπικές συνθήκες. Παραθέ­
τει επίσης άλλα,τα οποία αντίθετα είναι πλήρως ολοκληρωμένα. Επομένως, ο 
δρόμος που πρέπει να ακολουθηθεί είναι ξεκάθαρος (χρησιμοποίηση τοπικών 
υλικών κλπ....) ακόμη και εάν δεν είναι πάντοτε εύκολος να ακολουθηθεί. 
Το αποτέλεσμα των αξιολογήσεων αποτελεί σαφώς μια σημαντική 
τιμή για τη σύλληψη σχεδίων που παρουσιάζουν τις ελάχιστες συμφωνίες στους 
τομείς της λειτουργίας και της διατήρησης. Στον τομέα της υδραυλικής των 
χωριών για παράδειγμα οι "βασικές αρχές" που καθορίσθηκαν από κοινού από 
τους εμπειρογνώμονες ΑΚΕ και ΕΟΚ που συνήλθαν στο Μπαμακό το 1979, επιτρέ­
πουν στις διάφορες διοικήσεις που είναι επιφορτισμένες με την κατάρτιση 
των κατά τομείς πολιτικών να αναζητήσουν βασικές λύσεις καλά προσαρμοσμέ­
νες στις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες της κάθε χώρας. Στο πλαίσιο αυτό 
λοιπόν μία χρηματοδότηση που χορηγήθηκε στην Σουαζιλάνδη πρέπει να θέσει 
στη διάθεση των αγροτικών πληθυσμών συστήματα παροχής νερού, (πηγές, 
γεωτρήσεις) περισσότερο ή λιγότερο πολύπλοκα αλλά μιας τεχνολογίας καθορι­
σμένης ανάλογα με τις ίδιες ικανότητες των δικαιούχων. Το σχέδιο αυτό που 
πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τη γερμανική διμερή βοήθεια έδωσε έμφαση 
στα προβλήματα λειτουργίας και διατήρησης και περιλαμβάνει λύσεις που 
προϋποθέτουν τη συμμετοχή πληθυσμών στις τρέχουσες εργασίες και την 
τεχνική και οικονομική ενίσχυση των κεντρικών και περιφερειακών διοική­
σεων για τις πιο πολύπλοκες εργασίες. 

78. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  III: Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 
Η σημασία που αποδίδει το Συμβούλιο ΑΚΕ-ΕΟΚ στις εργασίες αξιολόγησης, 
εκφράζεται στο Ψήφιρμα που ενέκρινε στην Λιμπρεβίλ τον Μδιο του 1982. 
Πράγματι, το θέμα τίθεται ως εξής : 
" Για να εξασφαλισθεί το δτι οι στόχοι όπως καθορίσθηκαν στην Συνθήκη 
αναφορικά με την τεχνική και οικονομική συνεργασία καθώς επίσης και 
στα ενδεικτικά εθνικά προγράμματα και ότι τα σχέδια θα επιτευχθούν 
και ότι τα εφαρμοζόμενα μέσα δράσης θα είναι όσο το δυνατόν τα πιο 
αποτελεσματικά, το Συμβούλιο συνιστά, όπως οι αρμόδιες υπηρεσίες 
της Επιτροπής και των κροατών ΑΚΕ; λαμβανομένων υπόψ η των διατάξεων 
του άρθρου 118 της Συνθήκης, κάνουν σε τακτικά διαστήματα τον απολο­
γισμό των επιπτώσεων και των αποτελεσμάτων όλων των ληξιπροθέσμων 
σχεδίων καθ  ως-.:  επί ση ς και της όλης κατάστασης των συνολικά πραγματο­
ποιούμενων επενδύσεων. Οι υπηρεσίες αυτές θα συνάψουν συνημμένα τους 
απολογισμούς αυτούς και θα πληροφορήσουν το Συμβούλιο, εάν είναι δυνατόν 
από το 1983, για τα πρώτα συμπεράσματα που είναι σε θέση να εξάγουν". 
Η μόνη αιτιολόγηση των εργασιών αξιολόγησης συνίσταται στην πραγματικό­
τητα από την λειτουργική χρησιμότητα τους, από την εφαρμογή των συμπε-
ρασμάτων^, από την εμπειρία που αποκτήθηκε με στόχο την βελτίωση της 
επίπτωσης που έχει η δράση μας πάνω στην ανάπτυξη. 
Το 1982, η Επιτροπή ξεκίνησε και ολοκλήρωσε με τη βοήθεια ανεξαρτήτων 
εμπειρογνωμόωνν μία αξιολόγηση για ένα από τα πιο σημαντικά μέσα της 
Κοινοτική αναπτυξιακής βοήθειας, την επισιτιστική βοήθεια. 
Οργάνωσε στην Αντις-Αμπεμπα τον Μάρτιο του 1982 μία διάλεξη ΑΚΕ-ΕΟΚ 
αναφορικά με την εκπαίδευση και την κατάρτι ση,διάλεξη η οποία κατέληξε 
στον καθορισμό "βασικών αρχών" γι'αυτόν τον τομέα, οι οποίες 
εγι ναν αποδεκτές σε μία κοινή συμφωνία των υπαλλήλων ΑΚΕ - ΕΟΚ τιτου 
ήταν παρόντες. Η Επιτροπή επιπλέον, συνέχισε τις κατά τομείς 
αξιολογήσεις αναφορικά με τις οδικές υποδομές και τις εργασίες στον 
τομέα της παραγωγής ζω'Γκών προϊόντων. Για τους δύο αυτούς τομείς 
καταρτίσθηκαν συνθετικές εκθέσεις που επέτρεψαν τον καθορισμό 
σχεδίων "βασικών αρχών" για καθένα απ'αυτούς. Τα έγγραφα αυτά θα χρησι­
μεύσουν σαν βάση συζήτησης, στα σεμινάρια ΑΚΕ-ΕΟΚ που πρέπει να γίνουν 
το 1983, αναφορικά με καθένα από τους δύο εν  ιλδγω  τομείς. 

79. 
Όσον  άφορο  την αξιολόγηση τιψς παραγωγής ζωϊκων προΤόιντων, αυτή έγινε 
σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Πολλά από αυτά συνέβαλαν στις εκθέσεις 
αξιολόγησης των έργων κτηνοτροφίας που χρηματοδοτήθηκαν με τις εν λόγω 
διάφορες διμερείς βοήθειες. Οι εκθέσεις αυτές χρησιμοποιήθηκαν στηην 
κατάρτιση της σνυνθετικής έκθεσης για την παοαγωγή ζωϊκων προϊόντων, 
η οποία διανεμήθηκε σε όλα τα κράτη μέλη που συνέβαλαν στι5κατά σχέδιο 
εκθέσεις. Έτσι η βάση της "πρώτης ύλης" μπόρεσε να διευρυνθεί και η 
χοησιμοποίησηττων συμπερασμάτων ωφέλησε πολλούς ενδιαφερόμενους οργανισμούς 
βοήθειας. 
Τα συμπεράσματα της αξιολόγησης αυτής αναφέρρνται .-περιληπτικά κατωτέρω, 
ενώ αυτά που αφορούν τις οδικές υποδομές έχουν ήδη αναφερθεί στην προη— 
γούμενηέκθεση σχετικό με την οικονομική και τεχνική συνεργασία για το 
1981.  Τέλος, η Επιτροπή ξεκίνησε το  1982  μια αξιολόγηση των τεχνολο­
γιών που είναι προσαρμοσμένες στις βασικές ανάγκες των αστικών και 
αγροτικών κοινοτήτων. 
Τα πιο σημαντικά συμπεράσματα και συστάσεις των Αξιολογήσεω ν 
" Επισιτιστική βοήθεια" και  " Παράγωγη ζωϊκω ν Π ροσόντων " 
Επισιτιστική βοήθεια 
Το πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητπας είναι 
μια δυναμική επιχείρηση που κοστίζει περισσότεοοϋαπό  700  εκ.  ECU 
και είναι βέβαιο ότι η επισιτιστική βοήθεια καλείται να παίξει ένα 
σημαντικό ρόλο για ολόκληρη τη δεκαετία του  80. 
Η επισιτιστική βοήθεια, η οποία χρηματοδοτείται απδ τους πόρους του 
γενικού προϋπολογισμού των Κοινοτήτων, βρίσκεται εκτός του τομέα 
εφαρμογής της Συνθήκης της Λομέ. Εντούτοις κρίνεται σκόπιμο ότι 
πρέπει να ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο της παρούσας έκθεσης; γιατί περισ­
σότερο από  20 %  αυτής της βοήθειας χορηγείται στα Κράτη ΑΚΕ. 
Η μελέτη αξιολόγησης έγινε για δέκα χώρες,πέντε στην Αφρική, τρείς 
στην Ινδική Χερσόνησο, μία στη Μέση Ανατολή και μία στη Λατινική 
Αμερική. Έδειξε ότι μια κατάλληλη κυβερνητική πολιτική είναι ζωτικής 
σημασίας και ότι η επισιτιστική βοήθεια δεν είναι σε θέση να λειτουρ­
γήσει με επιτυχία παρά μόνο εάν συνδέεται στενά με μια συνολική 
επισιτιστική στρατηγική^η οποία ενθαρρύνει την εσωτερική γεωργική 
παραγωγή. Κατέστησε επίσης φανερό ότι η επισιτιστική βοήθεια έχει 
πολύπλοκες επιδράσεις που απαιτούν μια διεξοδική ανάλυση των ειδικών 
αναγκών της κάθε χώρας. Εντούτοις, η αξιολόγηση συμπαραίνει επίσης 
ότι ενώ η επισιτιστική βοήθεια της ΕΟΚ έχει να παίξει ένα ρόλο στη 
βελτίωση των επισιτιστικών στρατηγικών, ο μακροπρόθεσμος στόχος 
συνεχίζει να συνίσταται σε μία δράση που αποΐ'βλέπει στη μείωση αυτής 
της βοήθειας για να επιτρέψει μια βαθμιαία μετάβαση υποκατόστασηςαπό 
μία χρηματοδοτική βοήθεια. Οι επισιτιστικές στρατηγικές πρέπει, 
μεταξύ άλλων, να αποβλέπουν στην επίτευξη ενός άριστου αποτελέσματος 
στον τομέα της ανάπτυξης^υμπεριλαμβανομένης μιας βελτίωσης του ισο­
ζυγίου πληρωμών.  0  τελευταίος αυτός στόχος δεν μπόρεσε να ^επιτευχθεί 
παρά μόνο κατά περιορισμένο τρόπο, έχοντας υπόψη την διάσταση του 
προγράμματος που| δεν αγγίζει παρά μάνο Ινα σχετικά μικρής σημασίας μέρος 
(εκτός εξαιρέσεων] των αναγκών σε επισιτιστικές εισαγωγές και λόγω 
της δομής του προγράμματος αυτού ,στο οποίο η βοήθεια σε γαλακτοκο­
μικά προϊόντα αποτελεί τον πρωταρχικό παράγοντα ενώ η βοήθεια σε 
σιτηρά που πωλούνται στην αγορά έχει αναγνωρισθεί (σαν η καλύτερα 
προσαρμοσμένη στις ανάγκες των επισιτιστικών στρατηγικών μέθοδος. 

80. 
Οι συστάσεις της αξιολόγησης αναφέρονται σε 3 επίπεδα: Τους στόχους του προ­
γράμματος, τη^δ,ιάσταση και τη δομή του και τις μεθόδους λειτουργίας. Όσον 
αφορά τους στόχους της κοινοτικής πολιτικής συνιστάται ότι πρέπει , να 
επανακαθορισθούν σε σχέση με το δυναμικό της επισιτιστικής βοήθειας, για 
ναεενθαρρύνουν y-r-ην ανάπτυξη και ανάλογα με τις επιδράσεις της δωρεάν διανομής 
της επισιτιστικής βοήθειας, επιμένοντας σαφώς στην προτεραιότητα της επισι -t-
τιστικής. ασφάλειας. Η ανάγκη να διαμορφωθούν ποσοτικά οι στόχοι στο πλαίσιο 
τ»ν προγραμμάτων που εφαρμόζονται σε κάθε χώρα υπογραμμίζεται στην μελέτη, ό­
πως εξάλλου ο συνδυασμός των στόχων της£πισιτιστικής βοήθειας με τά άλλα 
προγράμματα βοήθειας της Κοινότητας σε ένα ενοπο-ιημενο πλαίσιο με έναν κοινό 
στόχο. 
Συνιστάται,όπως η Κοινότητα υιοθετήσει για τα επόμενα χρόνια μι αθετική στάση 
όσον αφορά την αύξηση της βοήθειας σε σιτηρά που πρέπει να συμπεριληφθεί 
μέσα σε μια μελλοντική Συνθήκη Επισιτιστικής βοήθειας. Όσον αφορά τα γαλα­
κτοκομικά προϊόντα, αυτά είναι πολύ λιγότερο επωφελή και περισσότερο δύσκολο 
να λειτουργήσουν αποτελεσματικά μέσα σ'ενα πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας. 
Συνιστάται λοιπόν να εξτασθεί η αντικατάσταση των γαλακτοκομικών προϊόντων 
από μί αχρηματοδοτική βοήθεια ή από μια βοήθεια σε σιτηρά ισοδύναμης αξίας. 
Μια άλλη σύσταση είναι να προβλεφθεί όπως μια αυξημένη αναλογία της 
επισιτιστικής βοήθεια ςνα χορηγείται μέσω εμμέσων διόδων όπως οι οργανισμοί 
και οργανώσει ςπροσφύγων. 
Από την άλλη πλευρά η αξιολόγηση συνιστά όπως ενα μεγαλύτερο μέρος 
του προγράμματος επισιτιστικής βοήθειας να διατίθεται προς πώληση μέσω των 
εθνικών συστημάτων διανομής. 
Η βασική αλλαγή πο υ συνιστάται στο θεσμικό πλαίσιο, είναι η εισαγωγή ενός 
πολυετούς προγραμματισμού που να περιλαμβάνει μια επίσημη συμφωνία μεταξύ 
δότη και δικαιούχου και να λαμβάνει υπόψη μια ενισχυμένη επί τόπου υποδομή 
για την πραγματοποίηση του προγράμματος επισιτιστικής βοήθειας. Η κεντρική 
ιδέα αυτού του μέτρου βρίσκεται στην διαπραγμάτευση ενός "ενδεικτικού προ­
γράμματος επισιτιστικής βοήθειας" για κά θε χώρα. 

81. 
Εξάλλου συνιστάται όπως η Κοινότηα προωθήσει πιο αποφασιστικά το συντονισμό 
της επισιτιστικής βοήθειας της με αυτή των άλλων χορηγητών. 
Συμπερασματικά, η μελέτη αξιολόγησης υπογραμμίζει την ανάγκη μιας 
διεξοδικής αναθεώρησης του προγράμματος επισιτιστικής βοήθειας της Κοινότητας 
για να προσαρμόσει τις συνθήκες του προγράμματος στους αναπτυξιακούς στόχους 
Η Επιτροπή έχει αρχίσει να εφαρμόζει τις συστάσεις αυτές αφενός, αποστέλνοντας 
μια ανακοίνωση στο Συμβούλιο ΕΟΚ αναφορικά με το ρόλο της επισιτιστικής 
βοήθειας σαν όργανο της αναπτυξιακής βοήθειας και αφει τέρου προετοιμάζοντας 
τις πρώτες προσαρμογές των διοικητικών μηχανισμών της. 
Παραγωγή ζω'ι'κών προϊόντων 
Αναφερόμενοι στον απολογισμό των αναπτυξιακών εργασιών της παραγωγής ζωϊκών 
προϊόντων, η αξιολόγηση καταλήγει στα ακόλουθα συμπεράσματα, αναφορικά με του£ 
ποιο σημαντικούς τομείς των παρεμβάσεων. Οι αναπτυξιακές εργασίες σταν τομέα 
της παραδοσιακής κτηνοτροφίας αποβλέπουν, στο να θέσουν στην διάθεση των 
κτηνοτρόφων ορισμένεςυποδομές και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της υγειονο­
μικής προστασίας. Γενικά, ορισμένες φορές οι κτηνοτρόφοι δεν επωφελούνται από 
τιςεργασίες αυτές σε τέτοιο βαθμό που να δικαιολογεί τη σημασία των διατιθεμέ­
νων χρηματικών μέσων. Στο μέτρο που ένα σημαντικό μέρος από τα μέσα αυτά 
απορροφάται από τις διοικητικές υπηρεσίες και από τους παρακρατικούς μηχα­
νισμούς ,οι εργασίες αυτές πολύ συχνά έχουν έναν στόχο : την λετιουργία αυτών 
των υπηρεσιών και οργανισμών. Τέτοιες εργασίες δεν θα επιβιώσουν παρά μόνο 
με την εξωτερική βοήθεια. 
οι εργασίες υγειονομικής προστασίας, κυρίως οι μεγάλες εκστρατείες εμβολια­
σμού είχαν μια αξιοσημείωτη τεχνική αποτελεσματικότητα. Αυτό που απειλεί την 
ορθότητα των αποτελεσμάτων είναι η αρκετά συστηματική έλλειψη συνέχειας και 
ελέγχου μετά τις εργασίες οι οποίες, μακρυά από το ·να ενισχύσουν τις κτηνοτρο­
φικές υπηρεσίες πέρα από την περίοδο που καλύπτεται από τα σχέδια ,έχουν συχνά 
επιταχύνει την περιθωριοποίηση μεταξύ του συνόλου των διοικητικών υπηρεσιών. 
Σ'αυτή την περίπτωση επίσης, το κεκτημένο των εργασιών απειλείται,για ορισμέ­
νο διάστημα, από την εξαφάνιση. 
οι αναπτυξιακές εργασίες στον τομέα της διπλής καλλιέργειας αποδείχθηκαν 
ισχυρά όργανα ανάπτυξης. "Οχι μόνο δεν παρουσιάζουν καμμία δυσκολία βιωσι­
μότητας μετά τις εξωτερικές χρηματοδοτήσεις, αλλά επιπλέον έχουν την τάση 
να επεκτείνονται, συχνά εντυπωσιακά, σπρωγμένες μόνο από τον δικό τους 
εσωτερικό δυναμιβμδ. Τα πο/\ύ ευνοϊκά αυτά χαρακτηριστικά, παρατηρήθηκαν 
κυρίως στις περιπτώσεις όπου η διπλή καλλιέργεια αποτελεΓ.;.» αναπόσπαστο μέρος 
των γεωργικών εργασιών εκσυγχρονισμού της γής. Το δυναμικό αυτού του 
αναπτυξιακού οργάνου πρέπει κατά συνέπεια να τύχει ιδιαίτερης προσοχής. 

82. 
Η σύγχρονη κτηνοτροφία (αγροκτήματα, Γββ(1-1οΐβ  ,  κτηνοτρόφε ία,... ) έχει ένα 
αναπτυξιακό δυναμικό αυστηρά περιορισμένο που οφείλεται στην συγκεκριμένη φύση 
των εν λόγω παρεμβάσεων. Στις περισσότερες περιπτώσεις η βιωσιμότητα των 
πραγματοποιήσεων αυτών φαίνεται εξάλλου ότι δεν είναι εξασφαλισμένη, με 
εξαίρεση μόνο υτα σχέδια, των οποίων η διαχείριση και η εκτέλεση 
γίνεται σύμφωνα μετα απαραίτητα υψηλά επίπεδα τεχνικής και χρηματοδοτικής 
πειθαρχίας και διαχείρισης. 
Οι εργασίες μεταποίησης και εμπορίας από τις οποίες τα σφαγεία είναι τα κύρια 
όργανα, μπορούν να πετύχουν κάτω από αυστηρές συνθήκες που μερικές φορές δεν 
είναι εφικτές : Υποδομές και εξοπλισμοί απλοί και δυναμικοί^ ικανότητες 
προσαρμοσμένες στις οικονομικές συνθήκες και εξελισσόμενες με αυτές, εμπορία 
σε αρμονία και όχι σε αντίθεση μεττα ιδιωτικά συμφέροντα, αυστηρή διαχείριση 
μεόω ενός αφοσιωμένου και πεπειραμένου προσωπικού. 
Η αξιολόγηση αναλύει τις αδυναμίες των αναπτυξιακών πολιτικών στον τομέα 
της κτηνοτροφίας και καθορίζει συστάσεις με στόχο ;την πραγματοποίηση των 
επιθυμητών τροποποιήσεων. Στη συνέχεια αναθεωρεί τα συνιστώμενα μέτρα 
αναφορικά με τις πέντε προαναφερθεί σε ς κατ,ηγορίε ςεργασιών. Επιμένει κυρίως, 
στην ανάγκη να δωθεί έμφαση όχι μόνο στη βελτίωση του ζώου - αυτό αποτελεί 
ένα μέσο - αλλά βεβαίως στις προτεραιότητες εκείνες που καθορίζονται από 
τον κτηνοτρόφο και στον αποφασιστικό του ρόλο σχετικά με την ανάπτυξη των 
ζω'Γκών πόρων. 
οι "βασικές αρχές" που Πρέπει ν ακαθορισθούν μετά απ'αυτήν την αξιολόγηση 
θα συζητηθούν και θα καθορισθούν οριστικά ,-σε μια διάλεξη ΑΚΕ-ΕΟΚ κατά το 1983. 

83. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  V : To  "COURRIER  - ΑΚΕ  - EO Κ" 
Κατά  την  δι αρκεί  α του  περασμένου χρόνου,  το  περιοδικό επιβεβαίωσε  τη 
σταθερή  του  φιλοδοξία  να  είναι ταυτόχρονα  : όργανο πληροφόρησης,  ένα  εργαλείο 
τεκμηρίωσης (κυρΓως διαμέσου  του  τίτλου  " Dossier  ")ι  ένας σύνδεσμος μεταξύ 
της ΕΟΚ  και των  κρατών  ΑΚΕ  από τη  μία  πλευρό  και  μεταξύ  των  Γδιων  των 
διαφορών κρατών ΑΚΕ,  από την  άλλη  ( ένα βήμα ανταλλαγής ιδεών  που  επιτρέπει 
σε προσωπικότητες  των  χωρών ΑΚΕ  και των  ΕυρωπαΤκών χορών, διαφορετικών εθνικο­
τήτων  και  διαφορετικών αντιλήψεων  να  εκφράζονται ελεύθερα,  ενα  όργανο  που 
βοηθάει  την  αποτελεσματικότητα  της  εφαρμογής  της  συνθήκης ΛΟΜΕ,κυρίως δια­
μέσου  της  συνεργασίας  με το  CDI  (κίτρινες σελίδες)  και τη  λειτουργική κατάσταση 
των σχεδίων  ETA  (μπλε σελίδες). 
0 ρυθμός εμφάνισης  του  "COURRIER  ΑΚΕ  - ΕΟΚ" κάθε  δύο  μήνες έμεινε 
αμετάβλητος. Κατά  τη  διάρκεια  του  1982,  ο αριθμός  του  συνόλου  των  "Άσπρων", 
"Κίτρινων" (Επικαιρότητες  και  CDl)  και  "Μπλε" (Λειτουργική κατάσταση) σελίδων, 
δεν ξεπέρασε ποτέ  το  ανώτατο όριο  των  140  σελίδων σύμφωνα  με την  απόφαση  της 
Επιτροπής  του  ETA  κατά  την  157η  συνεδρίαση στις  17  Μαΐου  1981. 
Η συνολική κυκλοφορία  των  εκδόσεων  στα  Γαλλικά  και  στα  Αγγλικά σταθερο­
ποιήθηκε  στα  77.500  αντίτυπα,  από τα  οποία  41.000  στα  Γαλλικά  και  36.500 
στα Αγγλικά.  Η  διαφορά μεταξύ  των δύο  εκδόσεων φαίνεται επίσης  να  σταθερο­
ποιείται  στα  4.500  αντίτυπα, υπέρ  της  Γαλλικής έκδοσης.  Το  1981,  η διαφορά 
Η αυτή ήταν  η ίδια,  ^άν και το  1980  ήταν  της  τάξεως  των  7.5D0  αντιτύπων,  και 
το 1979,  των  12.000  αντιτύπων. 
Η διανομή στην Ευρώπη (Δέκα  +· Υπόλοιπη Ευρώπη) ανέρχεται περίπου 
στο 1/4  της  συνολικής διανομής  και για τις δύο  γλωσσικές εκδόσεις. Όσον 
αφορά  την  πολιτική διανομής  του  Περιοδικού  έξω από  την  Ευρώπη,πρέπει  να 
υπογραμμισθεί  ότι  γενικά δόθηκε  μια  αυξημένη υπευθυνότητα στις Αντιπροσωπείες 
της Επιτροπής,  που  είναι καλύτερα πληροφορημένες  για τις  ανάγκες πληροφόρησης 
και τα  προβλήματα διανομής  επί  τόπου,  για να  εξασφαλισθεί  μια  αποτελεσματικό­
τερη διαχείριση  και  έλεγχος  των  συνδρομητών  του  περιοδικού #προπάντων στις 
περιπτώσεις νέων εγγραφών. 
Όσον αφορά  το  περιεχόμενο  του  περιοδικού  το  1982,  κάθε έκδοση συνέχιζε 
να περιλαμβάνει κάτω  από  τον  τίτλο  "DOSSIER"  ένα  ειδικό θέμα  : 
- ο  φάκελλος "Νέες  και  ανανεώσιμες ενέργειες"  (Ν° 7ΐ)  εξέτασε  τα  βασικά 
σημεία  της  Διάσκεψης  των  Ηνωμένων Εθνών πάνω  στο  ίδιο θέμα  που  έγινε 
στο Ναϊρόμπι  τον  Αύγουστο  του  1981  και  αποτελεί  ένα  συμπλήρωμα στον 
Φακελλο "Ενέργεια"  που  δημοσιεύθηκε  στο Ν°  51 του  περιοδικού. 

84. 
- Ο φάκελλος  " οι λιγότερο αναπτυγμένες χώρες" ΝΡ  72, παρουσίασε έναν 
απολογισμό της Διάσκεψης των Ηνωμένων ΕΒνών που έγινε στο ΠαρΓσι το 
Σεπτέμβριο του  1981  στο πλαίσιο της οποίας  22 κράτη ΑΚΕ ήταν άμεσα 
ενδι αφερίμενα. 
- 0 φάκελλος "Εκπαίδευση και κατάρτιση" Ν°  73 αποτελεί έναν εκσυγχρονι­
σμό των προηγουμένων φακέλλων που ασχολούνται με το θέμα αυτό (Ν°  25 
και 46)  και περιλαμβάνει κυρίως την άποψη του  K.M»BOW  »  Γενικού 
Διευθυντή της  UNESOQ. 
-0 φάκελλος "το τροπικό Δάσος" (Ν°  74)  αποτελεί έναν εκσυγχρονισμό 
του φακέλλου Ν°  40 και δείχνει τη σημασία αυτού του πόρου για τα κράτη 
ΑΚΕ. 
-D φάκελλος "Ζάχαρη" (Ν°  75)  φανερώνει την ιστορική και κοινωνικοοικονο­
μική σημασία της ζάχαρης και δείχνει τη σημασία του πρωτοκόλλου ζάχαρης 
που περιλαμβάνεται στη Σύμβαση του ΛΟΜΕ. 
-0 φάκελλος "Μνημόνιο για την Κοινοτική Αναπτυξιακή Πολιτική" Ν°  78 
χαρακτηρίσθηκε από μια συνέντευξη του Επιτρόπου  Edgard  Pisani. 
Όπως και στο παρελθόν, κάθε φάκελλος είχε σαν στόχο να παρουσιάσει 
μία γενική προσέγγιση του θέματος για να παρουσιάσει στη συνέχεια τα  ειδι­
κά προβλήματα του συνόλου των Κρατών ΑΚΕ σε σχέση με το εξεταζόμενο θέμα. 
Γενικά, μερικές ειδικές περιπτώσεις παρατέθηκαν για τα Κράτη ΑΚΕ και η παρου­
σίαση του αναφερθέντος θέματος συμπληρώνεται  μ'έναν  σύντομο απολογισμό της 
κοινοτικής συνεργασίας, ιδιαίτερα του  ETA  και της  ETE,  στον αναφερόμενο 
τομέα. 
Όσον αφορά τον τίτλο "ΑΚΕ"  συνέχισε όπως και στο παρελθόν να περι­
λαμβάνει κυρίως οικονομικές ανταποκρίσεις για τα Κράτη ΑΚΕ. Έτσι το 
1982,  τα Κράτη ΑΚΕ που ακολουθούν  - κατά χρονολογική σειρά  - αποτέλεσαν 
το αντικείμενο μιας διεξοδικής ανταπόκρισης (μεταξύ παρενθέσεων ο ρόλος 
της κυριώτερης προσωπικότητας που έδωσε συνέντευξη)  : Ν° 71 -  Δομινίκη 
(Πρωθυπουργός), Άγιος Βικέντιος και Γκρεναντίν (Πρωθυπουργός), Αγία 
Λουκία (Υπουργός Οικονομικών). Ν°  72 -  Ρουάντα (Πρόεδρος), ΙαμαΤκή 
(Πρωθυπουργός). Ν°  73 -  Τρινιτέ και Τομπάγκο (πολλοί υπουργοί). Ν°  74 -
Ακτή του Ελεφαντοστού (πολλοί υπουργοί). Ν°  75 -  Μπουρούντι (Πρόεδρος). 
Ν° 76 -  Βανουάτου (Πρωθυπουργός), Τουβαλού (Πρωθυπουργός) και Κιριμπότι 
(Πρόεδρος). Δια μέσου αυτών των ανταποκρίσεων σκιαγραφούνται οι ανάγκες 
και οι προτεραιότητες ανάπτυξης των αναφερόμενων κρατών. Προσφέρεται 

85. 
επίσης ένα βήμα στις υπεύθυνες αρχέ^για να εκφραστούν, σχετικά με τις σχέσεις 
ΑΚΕ-ΕΟΚ. Τέλος, επιτρέπουν  μ Γα  καλύτερη γνώση των χωράν αυτών, τόσο στους 
αναγνώστες της  EDK  όσο και στους αναγνώστες των Κρατών ΑΚΕ η-άλλων χωρών του 
κ&τμου. 
Στον Γδιο τίτλο, διάφορες άλλες προσωπικδτητες των χωρών ΑΚΕ μπάρεσαν 
να εκφραστούν, κυρΓως ο Ε.  Carrington  , αναπληρωματικός Γενικός γραμματέας 
της Ομάδας ΑΚΕ καθώς επίσης και οι πρόεδροι των υπο-επι τροπών ΑΚΕ που είναι 
επιφορτισμένοι με τη γεωργική, βιομηχανική, οικονομική και τεχνική συνεργασία 
και επίσης με τη διακρατική συνεργασία των χωρών ΑΚΕ. 
0 τίτλος  "Prospective  'Ί το  1982,  άρχισε με τις κρίσεις ορισμένων 
προσωπικοτήτων για τη Διάσκεψη Κορυφές του Κανκούν (Πρέσβης  I. Jazairy, 
Πρέσβης,  Sy, R.  Hormats  ι αναπληρωματικής Υφυπουργός των Ηνωμένων Πολιτειών 
και ο Λόρδος  Carrihgton  )·  Κατά τη διάρκεια του έτους, άλλες προσωπικότητες 
Απως ο  T.- Le  Portz  (ETE),  Ο F. Blanchard  (BIT),  Μ. Tolza  (PHUE),  P. Owono-
Hguèma  (ACCT)  J.- P. Cot  (Γαλλία) έδωσαν συνέντευξη* στο περιοδικό. Η "πείνα 
στον κόσμο" αποτέλεσε το αντικείμενο ενός μικρο-φακέλλου που παρουσιάζει το γε -t* 
νικά πρόβλημα καθώς επίσης και την κατεύθυνση μιας στρατηγικής για την καταπολέ-
μιση της πείνας και που παραθέτει τις σημειώσεις του εισηγητή του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου. 
0 τίτλος "Ευρώπη" άρχισε με μία συνομιλία με τον  Victor  Michel, 
μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σχετικά με την αξιολόγηση της συνεργασίας 
και γιόρτασε επίσης την 25 η επέτειο της Συνθήκης της Ρώμης. Μεταξύ άλλων πιό 
γενικών άρθρων, μία συνομιλία με τον νέο Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
Pieter  Dankert,  επέτρεψε στους αναγνώστες να γνωρίσουν τις ιδέες του πάνω 
οτην Ευρωπαϊκή ανάκαμψη και την πολιτική του Λομέ. 
Û τίτλος "Πολιτισμός και τέχνες"  εκτός από μία συμβολή του Πρέσβη 
R. Chasle  για  τι  ς πολιτιστικές μεταφορές, συμπεριέλαβε διάφορα άρθρα για, 
παραδείγματος χάρη, τη Νήσο Γκορέ, το Βρετανικό Μουσείο, τη γλυπτική στη 
Ζιμπάμπουε, την τέχνη στο Καμερούν, την πολιτιστική διάλεξη στη Νήσο Μωρίς, 
τον αφρικανικό κινηματογράφο, κλπ....... 
Όπως και στο παρελθόν, η σύνταξη προσπάθησε να βελτιώσει το περιεχό­
μενο του τίτλου "επικαιρότητες"  (κίτρινες σελίδες) στους τρείς υποτίτλους: 
λειτουργία της Συνθήκης, γενικές πληροφορίες για τις αναπτυσσόμενες χώρες, 
αυντομες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Το  1982,  τα κυριότερα 
γεγονότα που καλύφθηκαν από αυτόν τον τίτλο ήταν  : το Συμβούλιο των 
Υπουργών ΑΚΕ στο Λεσόθο, η Διμερής Επιτροπή της Ζιμπάμπουε, οι πρώτες 
εφαρμογές του  Sysmin  στη Ζαμβία και στο Ζαΐρ, το Συμβούλιο των Υπουργών 
Ι ΑΚΕ-ΕΟΚ στο Γκαμπόν, η αναδιάρθρωση της γενικής Διεύθυνσης ανάπτυξης. 

86. 
Χάρι σένα μεγάλο αριθμό διαλλεξεων και ανακοινώσεων τύπου σχετικά 
με τις δραστηριότητες της Επιτροπής Πρέσβεων ΑΚΕ, ο τίτλος  "Επι­
καιρότητες  " μπόρεσε επίσης να λάβει υπόψη κατα καλύτερο τρόπο τις 
απόψεις των χωρών ΑΚΕ. 
ϋι υπεύθυνοι της  CDI  κατέβαλαν, από την πλευρά τους επίσης, προσπά·^ 
θειες για τη βελτίωση του περιεχομένου  - και της παρουσίασης  - των 
"κιτρίνων" σελίδων που είχαν στη διάθεση τους, πράγμα που δεν μπο­
ρεί παρά να ενισχύσει το λειτουργικό χαρακτήρα του περιοδικού. 
Η "λειτουργική κατάσταση των αναπτυξιακών ενεργειών της ΕΟΚ" (μπλε 
σελίδες) έφθασε τον καλύτερο ρυθμό της λόγω της βαθμιαίας εφαρμο­
γής*, του 5ου  ETA.  Η διαφάνεια των προβλεπομένων προμηθειών 
και συμβάσεων  ETA,  συνέχισε λοιπόν να εξασφαλίζεται από το περιο­
δικό προς όφελος των οικονομικών παραγόντων τόσο των ΑΚΕ όσο και 
της ΕΟΚ. 

87 
ΤΙΤΛΟΙ VI : Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟ 1982 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I : Οι χρηματοδοτήσεις 
Οι υποχρεώσεις : (0 
Όπως ήδη έχει αναφερθεί (1) το 1982 πραγματοποιήθηκαν σημαντικές πρό-
οδοι στον τομέα τον υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν ατο ττλαίσιο της δεύτερης Συν­
θήκης Λομέ, οι οποίες έφθασαν πολύ κοντά στο 1,100 εκ. ΕΟϋ  (1.095,3  εκ. ένταντι 
697 εκ. το 1981 (+ 57 %). 
Για να έχουμε μία συνολική εικόνα των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν 
κατά τη διάρκεια του έτους, πρέπει να προσθέσουμε στο ποσό αυτό εκείνο τον 
υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της Λομέ I, οι οποίες τείνουν σαφώς 
να μειώνονται συνεχώς και περισσότερο και που φθάνουν όμως ακόμη το ποσό 
των 100 εκ. ΕΟυ (έναντι 158 εκ. το  1981). 
Συνολικά, οι υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν το 1982 φθάνουν περίπου το 
1,2 δισεκ. ΕΟυ (έναντι 855 εκ. το  1981).  Σε ποσοστό, η αύξηση του ποσού των 
υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν το 1982 σε σχέση με το 1981 είναι σχεδόν η ίδια 
με αυτή που διαπιστώθηκε το χρόνο εκείνο σε σχέση με το 1980 (40 %)· 
Βοήθειες διαχειριζόμενες από την Επιτροπή 
Το συνολικό ποσό τον υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν το 1982 από την 
Επιτροπή επί των πόρων της Λομέ II και τις οποίες διαχειρίσθηκε η Επιτροπή 
(δηλαδή το ένα πέμπτο του ΕΤΑ εξαιρουμένων των επιδοτήσεων επιτοκίου και των 
διακινδυνευόμενων κεφαλαίων κου διαχειρίζεται η Τράπεζα) φθάνει τα 914,7 εκ. 
ΕΌύ έναντι 611 εκ. το 1981 - το τελευταίο αυτό ποσό περιλαμβάνει αθροιστικά 
το πέμπτο και τέταρτο ΕΤΑ - δηλαδή ποσοστό αύξησης 50 % περίπου. Εάν η σύγκριση 
γίνεται μόνο για το πέμτπο ΕΤΑ η πρόοδος μεταξύ 1981, έτος αληθινά ξεκινήματος, 
και 1982 είναι σαφώς ακόμη πολύ μεγαλύτερη  (101,5  ^>), 
βλ. εισαγωγή σ. 1 

88. 
,Οι πδροι  π©υ  διαχειρίζεται  η Επιτροπή είναι  οι επιχορηγήσεις 
τα ειδικά δάνεια,  το Stafcex  και το  Sysmin  · Μετά  τις  τελευταίες προ­
σχωρήσεις  στη  Συνθήκη (Ζιμπάμπουε, Άγιος Βικέντιος  και οι  Γκρεναντίν 
και Βανουάτου)  οι τελικές χορηγήσεις  των  διαφόρων αυτών κατηγοριών 
βοηθειών είναι  οι ακόλουθες  z 
Εκατομμύρια  ECU 
Επιχορηγήσεις 
(Διακινδυνευάμενα κεφάλαια  284  εκ. 
και επιδοτήσεις επιτοκίου 
εξαιρουμένων) 
Ειδικά Δάνεια 
Stafcex 
Διευκόλυνση  της  ειδικής χρηματοδό­
τησης^ μεταλλευτικά προϊόντα 
3.826 2.469 
518 
557 
282 
Οι χρηματοδοτήσεις  που  εγκρίθηκαν  το 1982 από την  Επιτροπή 
κατανέμονται  ως  εξής  ζ 
- 573,6 εκ.  υποχρεώσεων  με τη  μορφή επιχορηγήσεων  και 179,2 εκ. 
με τη μορφή ειδικών δανείων  ή διευκόλυνσης ειδικής χρηματοδότησης 
για τα μεταλλευτικά προϊόντα ^βιηίη).  Οι  τελευταίες αυτές 
μορφές χρηματοδότησης στην πραγματικότητα περιλαμβάνουν  τις 
ίδιες πάρα πολΰ ευνοϊκές συνθήκες  : διάρκεια σαράντα ετών, ανα­
βολή αποσβέσεως  για 10  χρόνια, επιτόκιο μειωμένο ακόμη  από 1 % 
ρε 0,75 % για τα  λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη  ΑΚΕ. 
Λόγω  του ότι οι  υποχρεώσεις σχετικά  με το  Sysmin  (95  εκ.) δεν 
μπορούν  να προγραμματιστούν, γι'αυτό αναλήφθηκε  για το  1982  ποσό 
476,6  εκ.  ECU  για τα  εθνικά  και  περιφερειακά σχέδια  και  προγράμματα. 

69. 
Σΰμψωνα με το άρθρο 110 της Συνθήκης, με κάθε ενδιαφερόμενο 
κράτος ΑΚΕ καθορίστηκε ένας άριστος ετήσιος ρυθμός ανάληψης. Με εξαί­
ρεση τις χώρες Νιγηρία, Ουγκάντα και Τσαντ, για τις οποίες δεν καθο­
ρίστηκε κανένας προβλεπόμενος ρυθμός ανάληψης, φαίνεται ότι μέχρι τις 
31 Δεκεμβρίου 19Β2 τα ενδεικτικά προγράμματα είχαν αναληφθεί κατά 
μέσο όρο 32,1 %. 
Διαπιστώνεται λοιπόν ότι η μικρή καθυστέρηση που διαπιστώθηκε το 
1982 (2,7 % σε σχέση με τον άριστο ρυθμό) έχει την τάση να αυξάνεται 
αφού το ιδεώδες ποσοστό του δεύτερου έτους θα έπρεπε να φθάνει το 
38,6 Επομένως, η καθυστέρηση επιταχύνθηκε για να φθάσει το 6,5 %· 
Το αποτέλεσμα είναι εντούτοις καλύτερο, εάν υπολογίσουμε μόνο τα 
εθνικά ενδεικτικά προγράμματα και το * ποσοστό ανάληψης φθάνει λοιπόν 
το 34 "/ο.Πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι πρόκειται για ένα μέσο 
όρο που καλύπτει μία σημαντική διαφοροποίηση των καταστάσεων : οι 
αναλήψεις δεν είναι καθόλου σημαντικές για ορισμένες χώρες - ευτυχώς 
αυτό είναι αρκετά σπάνιο - ενώ υπερβαίνουν κατά πολλά1 •εκατοστά ή και 
ακόμη κατά πολλές δεκάδες εκατοστά τον άριστο ρυθμό σε ορισμένες 
άλλες. 
- 19,1 εκ. ΕΟυ* αναλήφθηκαν το 1982 για τις βοήθειες που προβλέπονται 
από το άρθρο 137 της Συνθήκης(έναντι 22,8 εκ. το  1981). 
Σημειώνουμε ότι, όπως τον προηγούμενο χρόνο, το ετήσιο ανώτατο 
όριο των 60 εκ. ΕΟϋ δεν επιτεύχθηκε. 
- 142,8 εκ. ΕΟυ διατέθηκαν στο πλαίσιο του Βΐβΐβχ. Όπως τον 
προηγούμενο χρόνο οι αιτήσεις μεταφοράς στο πλαίσιο του Βΐ&Ιιβχ 
ξεπέρασαν σαφώς τα διαθέσιμα μέσα. Εντούτοις, το Συμβούλιο ΑΚΕ/ΕΟΚ 
του ΜαΤου 1982 στη Λιμπρεβίλ αποφάσισε να χρησιμοποιήσει μία 
συμπληρωματική πίστωση 40 εκ. ΕΠυ, πράγμα που ανεβάζει το συνο-
λικό ποσό στα 182,8 εκ. ΕΟυ. (1) 
Βλ. Τίτλος IV - Κεφ. VII 

90. 
Βοήθειες διαχειριζόμενες από την  ETE 
Το 1982,  το συνολικό ποσό των χρηματοδοτήσεων που χορηγήθηκαν 
από την  ETE  ανέρχεται σε  155,7  εκ.  ECU  από τα οποΤα χ 
- 119,2  εκ.  ECU  για δάνεια επί των ιδίων πόρων με επιδοτημένο 
επιτόκιο 
- και 36,5  εκ.  ECU  για ενισχύσεις με τη μορφή διακινδυνευόμενων 
κεφαλαίων, από τα οποία  1,2  εκ. στο πλαίσιο της πρώτης Συνθήκης 
Λομέ (υπόλοιπο από γενικές εγκρίσεις για μελέτες). 
Δάνεια επί των ιδίων πόρων 
Η Τράπεζα χορήγησε κατά τη διάρκεια του έτους  14 επιδοτη­
μένα κεφάλαια συνολικού ποσού  119,2  εκ.  ECU.  Οι όροι των δανείων 
αυτών είναι αρκετά ομογενείς, η διάρκεια τους είναι από  11 μέχρι 
18 χρόνια με μία αναβολή εξόφλησης  ' του κεφαλαίου από  3 μέχρι  5 
χρόνια και το επιτόκιο ανέρχεται ενιαία σε  8 %,  λαμβάνοντας υπόψη 
τις επιδοτήσεις επιτοκίου που υπολογίζονται επί των πόρων του  ETA 
και τις διατάξεις του Άρθρου  104  παράγραφος  3 της δεύτερης Συνθήκης 
Λομέ. 
Οι χρηματοδοτήσεις επί των ιδίων πόρων της Τράπεζας κατανέ­
μονται μεταξύ της ενέργειας  (36,9  %)^των συνολικών δανείων στις 
αναπτυξιακές τράπεζες (24, π %)  που προορίζονται να διατεθούν σε 
επενδύσεις μικρής ή μεσαίας διάστασης^ς αγροτοβιομηχανίας  (21,2%), 
των χημικών βιομηχανιών  (9,2 %)  και των υποδομών στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών  (8,4 %). 
Διακινδυνευόμενα κεφάλαια 
Είκοσι μία πράξεις για διακινδυνευόμενα κεφάλαια συνολικού 
ποσού  35,3  εκ.  ECU,  υπογράφτηκαν το  1982  στο πλαίσιο της δεύτερης 
Συνθήκης Λομέ. Αφορούν  19 κράτη ΑΚΕ  (11 στην Αφρική,  3 στην Καραϊβική 
και 5 στον Ειρηνικό). 

91. 
Η κατανομή  των  πράξεων  με τη  μορφή διακινδυνευόμενων κεφαλαίων 
σύμφωνα  με τους τράπους διάθεσης, εμφανίζει κατά  το 1982 μία  πολύ 
πλατιά χρησιμοποίηση  των  διαφόρων δυνατοτήτων παρέμβασης  ι δάνεια 
εξαρτωμένα  απά το  κράτος, είτε  για  συμμετοχή  του  κράτους  στο  κεφάλαιο 
των εταιριών  (π.χ. για  το σχέδιο γαλακτοι<:ομίας  στη  Σομαλία)  ή αναπτυ­
ξιακών Τραπεζών-(Τράπεζα Ανάπτυξης  Uganda  , Γεωργική βιομηχανική  και 
Αναπτυξιακή Τράπεζα  Dominica  » Εθνική Τράπεζα Ανάπτυξης  της  Jamaica), 
είτε για  χρηματοδότηση μελετών πραγματοποίησης (εξόρυξη άνθρακα  στη 
Ζιμπάμπουε)* δάνεια απ'ευθείας εξαρτώμενα από  τις  επιχειρήσεις 
Empresa Publica  de  Agua  e Electricidade  στο  Πράσινο Ακρωτήριο, 
Grenada  Electricity  Services  περιορισμένης ευθύνης)" συμμετοχή 
της ΕΤΕ  στο  όνομα  της  Κοινότητας  στο  κεφάλαιο  των  αναπτυξιακών τρα­
πεζών (Ταμείο Ανάπτυξης  του  Ντζιμπουντί)* δάνεια υπό όρους  ή εξαρτώ­
μενα στις αναπτυξιακές τράπεζες  που με τη  σειρά τους  θα  ξαναδανείσουν 
τα ποσά αυτά  σε εταιρίες  ή θα  συμμετάσχουν  στο  κεφάλαιο  των  εταιριών 
αυτών (Ξενοδοχείο  Capitol  στο  ΜαλάουΤ, Ξενοδοχειακή εταιρία  του  Sali 
στη Σενεγάλη, Εταιρία εμφιαλώσεως μεταλλικού νερού  στη  Δομινίκη), 
συνολικά δάνεια (Εθνική Τράπεζα Οικονομικής Ανάπτυξης  του  Μπουρούντι |: 
Τράπεζα Ανάπτυξης  των  Σεϋχέλλων,Τράπεζα Ανάπτυξης  του  Βανουάτου). 
Η κατά τομής κατανομή δείχνει  ότι  περισσότερο από  το 55 % 
του συνολικού ποσού  των  ενισχύσεων χορηγήθηκε στις αναπτυξιακές 
τράπεζες.  Οι  τομείς  του  τουρισμού  και της  ενέργειας απορρόφησαν περί­
που 13,6 % και 13 °/>  αντίστοιχα.  Το  υπόλοιπο ποσό χρησιμοποιήθηκε  για 
τη χρηματοδότηση εργασιών στους τομείς  των  θαλασσίων μεταφορών  (7,4%) 
τον αγροτοβιομηχανικό  (θ,2 %) και των  προεπενδυτικών μελετών  (2,5%). 
Οι πληρωμές 
Ενώ μπορέσαμε  να  σημειώσουμε  την  πολύ σαφή αύξηση  των  υπο­
χρεώσεων  για το 1982,  πρέπει αντίστοιχα  να  διαπιστώσουμε  τη στασι­
μότητα  και  ακόμη  τη μικρή μείωση  των  πληρωμών κατά  τη διάρκεια  του 
εξεταζόμενου έτους. Πράγματι,  οι πληρωμές ανήλθαν  στο  συνολικό ποσό 
των 719,7 εκ.  ECU  το 1982,  έναντι  721 εκ.  ECU  το 1981. Η  διαπίστωση 
αυτή δείχνει  ότι ο  φημισμένος "αγωγός" που οδηγεί  από την  ανάληψη 
στην πληρωμή έχει  την  τάση  να επεκτείνεται αφού  οι υποχρεώσεις  οι 
ίδιες αυξάνουν. 

92 
Η Επιτροπή αναλαμβάνει, με βάση συγκεκριμένες περιπτώσεις, 
να κάνει μία εμπεριστατωμένη ανάλυση των αίτιων των διαπιστωθέντων 
δυσχερειών κατά την εφαρμογή της τεχνικής και οικονομικής συνεργασίας 
και κυρίως των παρατηρηθέντων καθυστερήσεων στην πραγμάτωση των 
σχεδίων. Η αναπόφευκτη συνέπεια αυτών των καθυστερήσεων είναι η 
στασιμότητα των πληρωμών που διαπιστώνουμε σήμερα. Με την προοπτική 
της συνεδρίασης της Επιτροπής του άρθρου  108,  η Κοινότητα έστειλε 
την ανακοίνωση αυτή στα κράτη ΑΚΕ στις  11 Μαρτίου  1983  (ΐ). Δεν 
είναι λοιπόν χρήσιμο να επαναλάβουμε εδώ το περιεχόμενο του κειμένου 
αυτοΰ ή να ασκήσουμε κριτική. Αντίθετα, το συμπέρασμα της φαίνεται 
ότι πρέπει να αναφερθεί ολόκληρο  : 
"Είναι σαφές ότι η πραγματοποίηση  j των σχεδίων που χρηματο­
δοτούνται από τους πόρους του  ETA  μπορεί να παρουσιάσει καθυστερήσεις. 
Εντούτοις, για να εξασφαλιστεί η καλή ανάπτυξη ενός σχεδίου, δεν 
αρκεί να δαπανηθούν γρήγορα οι πιστώσεις ι πρέπει επίσης να φτιαχθούν 
βιώσιμα σχέδια μέσα στα όρια των διαθεσίμων πόρων. Το παρόν έγγραφο 
έδωσε πολλά παραδείγματα τέτοιας έντασης μεταξύ ταχύτητας και 
ποιότητας. 
Η ταχύτητα δεν θα πρέπει να αποτελεί τον επιδιωκόμενο στόχο. 
"Από την άλλη πλευρά όμως, κάθε άσκοπη καθυστέρηση κοστίζει 
πολύ ακριβά λόγω του πληθωρισμού που υποσκάπτει^ανελέητα την αξία 
της συνολικής διαθέσιμης χορήγησης. 
"Είναι απαραίτητο να καταβληθούν προσπάθειες για την καλύτερη 
ενοποίηση των σχεδίων και των διαδικασιών του  ETA  στις πολιτικές και 
διοικητικές διαδικασίες των κρατών ΑΚΕ." 
Οι πληρωμές τις οποίες πραγματοποίησε το  1982  η Επιτροπή 
από τους πόρους του  ETA  (εξαιρουμένων των δ ιακινδυνευόμενων κεφαλαίων 
που διαχειρίζεται η Τράπεζα), ανέρχονται σε  596  εκ.  ECU,  από τα οποία 
λίνο περισσότερο από  309  εκ. για το πέμτο  ETA  και γύρω στα  287  εκ. 
για το τέταρτο. Συνολικά, οι πραγματοποιηθείσες πληρωμές από το πέμπτο 
ETA μετά την εφαρμογή της Συνθήκης φθάνουν τα  518,9  εκ.  ECU. 
- ι 
'Εγγρ.  ΑΚΕ/ΕΟΚ  2126/83 

- 93 -
Το 1982, οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν απ6 την Τράπεζα 
στο πλαίσιο των δανείων επί των ιδίων πβρων και των πράξεων  γα α διακινδυνευδμενα 
κεφάλαια, ανήλθαν στο συνολικά ποσβ των 123,7 εκ.  ECU  (75,2 εκ. στο πλαίσιο της 
Λομδ I και 48,5 εκ. στο πλαίσιο της Λομδ  II), δηλαδή σχεδδν μια στασιμότητα σε 
σχέση με το 1981. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκύπτει απδ την αύξηση του ποσού 
των υποχρεώσεων στις χδρες ΑΚΕ το 1982 και απδ την αύξηση του μεριδίου των συνολι-
κδν δανείων στις παρεμβάσεις της Τράπεζας. Πράγματι, οι πληρωμές της Τράπεζας 
κατανέμονται συχνά πάνω σε μεγαλύτερες χρονικές περιόδους για τα σχέδια που χρημα­
τοδοτούνται μέσω των αναπτυξιακδν Τραπεζδν. 

- 94 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  II: Οι  συμβάσεις χρηματοδότησης  - οι προκυρήξεις προσφορών 
Οι συμβάσεις χρηματοδότησης 
Κατά  τη διάρκεια  του  1982,  υπογράφτηκαν  151  συμβάσεις χρηματοδότησης  με τα  Κράτη 
ΑΚΕ για ίνα  συνολικά ποσά  της  τάξεως  των  70S  εκ.  ECU.  Από το  σδνολο αυτά  : 
- 27  συμβάσεις αφοροδν  το 4° ETA,  για Ινα  ποσά  της  τάξεως  των  121 εκ.  ECU, 
- 124  συμβάσεις αφοροδν  το 5° ETA,  για ένα  ποσά  της  τάξεως  των  585 εκ.  ECU  - ano 
τις οποίες  27 συμβάσεις αντιπροσωπεδουν σδνολο  18 εκ.  ECU  μόνο  για τις  μικρο-
πραγματοποιήσει  ς. 
Σε σχέση  με το  προηγοδμενο οικονομικά έτος, διαπιστώνουμε  άτι: 
- οι συμβάσεις  του 4ου  ETA  μειώθηκαν κατά  60%  σε αριθμό  και  22%  σε αξία, 
- οι συμβάσεις  του 5ου  ETA  αυξήθηκαν κατά  359%  σε αριθμό  και  279%  σε αξία. 
Μετά  το μεταβατικό έτος  που  αντιπροσώπευε  το 1981,  το 1982  χαρακτηρίζει έτσι  την 
συνέχιση  της  επιβράδυνσης  της  εκτέλεσης  του 4ου  ETA  και την  άνοδο στον καλύ­
τερο ρυθμό  των  σχεδίων  του 5ου  ETA :  τα τελευταία αυτά αντ  ι προσωπεδουν ποσό κατά 
μέσο  Ορο της  τάξεως  των  5,8 εκ.  ECU  ανά  σδμβαση  - ο μέσος όρος  που  καθορίστηκε 
κατά  τη διάρκεια  της  περιόδου ξεκινήματος  (1981),  παραμένει σταθερός,  οι μικρο-
πραγματοποιήσεις μεταφράζονται  σε ένα  μέσο  όρο  χρηματοδότησης  ανά  πρόγραμμα  της 
τάξεως  των  660.000  ECU. 
Οι προκηρύξεις προσφορών 
Οιδιεθνείς προκυρήξεις προσφορών  που  ανακοινώθηκαν  το 1982  για τα  Κράτη μέλη 
ΑΚΕ,  ανέρχονται  σε 114  και  αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό δψους  404,6  εκ.  ECU  -
δηλαδή  σε σχέση  με το  1981,  έχουμε  μια  αύξηση κατά  31%  σε αριθμό  και  81,3%  σε 
αξία. 

95. 
Τα δεδομένα αυτά αναλύονται  ως  εξής  : 
4ο ETA  5ο  ETA 
Αριθμός Ποσό(ECU) Αριθμάς  Ποσά  (ECU) 
Έργα  j 8 40.670.000 15 156.689.000 
Προμήθειες  38 73.804.350 52 128.387.000 
Μελέτες  - - 1 5.000.000 
Σύνολο  46 114.474.350 68 290.076.300 
Όσον αφορά  το 4ο  ETA,  ενώ ο  συνολικός αριθμός  των  προκηρύξεων προσφο­
ρών μειώθηκε κατά  33% και  η συνολική αξία τους κατά  16 % σε  σχέση  με 
τον προηγούμενο χρόνο διαπιστώνουμε  ότι σε  αξία, αντίθετα  από τη 
τάση  που  εκδηλώθηκε  το 1981, τα  έργα μειώθηκαν (κατά  56%) ενώ οι  προμήθειες 
αυξήθηκαν (κατά  70 %).  Λόγω  της  διαφοράς  των  συμβάσεων χρηματοδό­
τησης,  η τάση αυτή δείχνει δτ^σ'ενα μεταγενότερο στάδιο  της  διαδι­
κασίας,  η  επιβράδυνση  της  εκτέλεσης  του 4ου  ETA  δεν  είναι ενιαία. 
Όσον αφορά  το 5ο  ETA,  ο συνολικός αριθμός προκηρήξεων προσφορών 
αυξήθηκε κατά  227% και η  συνολική αξία τους κατά  233% σε  σχέση  με το 
1981.  Για τα  έργα  η αύξηση αυτή είναι  66% και 117%  αντίστοιχα:  η 
σχετική αυτή διαφορά μεταξύ  των δύο  αριθμών είναι συνέπεια  του  ξεκι­
νήματος παοοχών πολύ  πιο  σημαντικών  από -ότι τον  προηγούμενο χρόνο. 
Για τις  προμήθειες^  ο αριθμός  των  αγορών σχεδόν πενταπλασιάστηκε  και 
η αξία τους πολλαπλασιάστηκε  με αριθμό μεγαλύτερο  του 7. Η  άνοδος  του 
5ου ETA  στον "καλύτερο ρυθμό" είναι λοιπόν σαφής  από το  δεύτερο χρόνο 
εκτέλεσης. Εξάλλου,  θα  σημειώσουμε  ότι μια  σημαντική ναγορά μελετών 
αποτέλεσε  για  πρώτη φορά  το αντικείμενο μιας διεθνούς προκήρυξης 
προσφορών. 
Οι γενικοί όροι υποχρεώσεων 
Σύμφωνα  με τις  διατάξεις  του  άρθρου  22 του  πρωτοκόλλου αριθ.  2 της 1ης 
Συνθήκης Λομέι  και 131 της  δεύτερης Συνθήκης Λομέ,  η Κοινότητα υπέβαλε 
στα Κράτη ΑΚΕ,  τις  προτάσεις  της για μία  κοινή ρύθμιση στον τομέα 
των έργων, υπηρεσιών  και  προμηθειών,  το  Μάρτιο  και  Ιούλιο  1978 και το 
Μάρτιο  1979  αντίστοιχα. 

- 96 -
τα κείμενα αυτά αποτέλεσαν το αντικείμενο αντι-προτάσεων απβ την πλευρά των Κρα­
τών ΑΚΕ. Η Κοινότητα σκέπτεται να αρχίσει το 1983 τις διαπραγματεδσει ς σε βάθος, 
πράγμα που πρέπει να επιτρέψει στο Συμβοδλιο ΑΚΕ/ΕΟΚ να πάρει μια επίσημη από­
φαση για το θέμα. #Οταν η μακριά αυτή διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί, τα εγκριθέντα 
κείμενα θα εφαρμοστόδνφυσικά στις προηγοδμενες αγορές κάτω απά το καθεστώς της 
δεδτερης Συνθήκης Αομέ. 

- 97 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  III ι Η  απδδοση  των  αγορδν 
Θέλοντας  να λάβει υηδψη  τα διάφορα σημεία  του  ψηφίσματος  της  Λιμπρεβίλ σχετικά  με 
την απδδοση  των  αγορδν,  η Επιτροπή έδωσε ιδιαίτερη προσοχή  στο  θέμα  της  επιλο,ής 
του προμηθευτή. 
Μια ανάλυση των αποτελεσμάτων  του  ανταγωνιστή στις  31.12.1982  δείχνει  άτι  δσον αφορά 
τδσο το 4ο δσο και το 5ο  ETA,  το συνολικό μερίδιο των αγορδν που προέρχονται  απδ 
τα Κράτη ΑΚΕ παίρνει  την  πρδτη Θέση  (30%).  Μια'τέτοια τάση είναι ιδιαίτερα ενδεικτική 
στον τομέα των αγορδν των έργων,  για τα  οποία  το επίπεδο που έφθασαν  τα Κράτη 
ΑΚΕ αντιπροσωπεδει  το 45%. Το  αποτέλεσμα αυτδ  στο  μεγαλύτερο μέρος προκδπτει 
απδ τις  προκηρβξεις προσφορδν  με επιταχυμένη διαδικασία καθδς επίσης  και  απδ την 
εποπτική εκτέλεση διαφδρων υπηρεσιδν. Τέτοιες διαδικασίες παρέχουν στην πραγματικό­
τητα ορισμένα πλεονεκτήματα στις επιχειρήσεις  και  στις διοικήσεις  των  Κρατδν ΑΚΕ. 
Ειδικδτερα, δσον αφορά  την  επιλογή  του  μειοδότη, πρέπει  να υπογραμμίσουμε  δτι 
ο μηχανισμός των προτιμήσεων τιμής που αναγνωρίζεται προς δφελος  των  εθνικδν  επι­
χειρήσεων των Κρατδν ΑΚΕ, συνέβαλε στην επιτάχυνση  της  τάσης που αναφέρθηκε ανωτέ­
ρω. Ο μηχανισμός αυτδς λειτούργησε πλήρως τδσο στις αγορές έργων  δσο και  στις 
αγορές προμηθειδν. 
Εν τοδτοις,  το κριτήριο  της  τιμής  δέν  ήταν  το αποκλειστικό στοιχείο στην επιλογή  του κ 
κατακυρωτή.  Η διαδικασία προτιμήσεων δείχνει  ήδη  απδ  την  ίδια, δτι  η απδδοση  των 
αγορδν  δεν  δόθηκε αυτόματα στον "λιγότερο  - προτείνοντα". Εξάλλου δμως,  η Επι­
τροπή  και  οΐίαρμδδιες εθνικές αρχές, σ'ένα ορισμένο αριθμό περιπτδσεων, άφησαν  να 
ισχίσουν άλλα κριτήρια δπως  οι δροι εκτέλεσης των υπηρεσιδν  (για  παράδειγμα  : 
μειωμένες προθεσμίες προτεινόμενες  σε ορισμένες προξυρήξεις)  ή η  τεχνική αξία 
αυτδν των τελευταίων, τέτοιες πρακτικές ανταποκρίνονται άμεσα στις επιθυμίες  που 
εκφράστηκαν απδ  το Συμβούλιο ΑΚΕ  - ΕΟΚ  στο  ψήφισμα  της  Λιμπρεβίλ. 

98. 
Εντούτοις, η Επιτροπή λυπάται για το ότι σε ορισμένες περιπτώσεις 
ευτυχώς περιορισμένες, η απρόβλεπτη τροπή μιας διαπραγμάτευσης με 
τον εκάστοτε εντολοδόχο, οδήγησε τις εθνικές αρχές να αναβάλουν 
κατά πολλούς μήνες την τελική επιλογή του καταχωρητή. Οι' 
δυσχέρειες αυτές επιδρούν επίσης στην απόδοση των συμβάσεων τεχνι­
κής συνεργασίας. Κινδυνεύουν ακόμη περισσότερο να εξαλειφθούν| με 
το να μην είναι χωρίς καμισ επίπτωση πάνω στο κόστος των παρεχο­
μένων υπηρεσιών. 

Πίνακας Ια: 'ν Κατανομή κατά χώρες και τομείς παρέμβασης (5ου ΕΤΑ + κανο^-
νικα δάνεια της ΕΤΕ] των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν το 1982 " 
(σε εκατ. Εϋίΐ) 
Χώρες Ανάπτυξη της παραγωγής 
Εκβι εκ­
μηχά­
νιση 5Υ5ΜΪΝ Του­
ρι­
σμός Αγροτι­
κή πα­
ράγωγη 01κονο-
μικη 
"υποδομή Κοινω 
ν ι κή 
ανάπτ 9Η°τοίΓ 
εμπορ  Γ-
^ ου τ Επεί­
γουσες 
εν ι σχί­
σε ι ς 3ΤΑΒΕ> Δι ά­
φορα 
ΑντΧνκουα κ Μπατρμπουντά Μππ'γπιισς Μππηυππντε Ν'ΓτελΤΓ ΜπΓ.νίν , Γ,'ππτοο^ανα νπου;3θυντΐ •ΟυερηΓιν Πριιπινο Ακοωτηοι Κεντοική Αφρική Κομ6η ι.γ, Κσνγκπ 
Ακτπ τοπ Ελεφαντοστού Μτς, ι Μ'Όυτ  ι Λοπινίκη Α ι Ρ ιοπίπ 
«Γ-γΓ.ι 
Γκπμπον 
Εκομπίπ 
Γκανπ , 
ΓρενΛ^π \ Γπι>Υ,ν*ο ,'··. ,* Γο'μ ν':π Μπισω Τ-)οπι·ίή  Γουϊνέα ^ Γ'ΊΥΙ'Ίν'Π Ά'/ιιρόλτα 
Κ ι ρ 11 ιππτ ι 
Λίτπ,Ίο Λι "<ρ'ΐΓπί 
ΜπΚπγπσκππη ^π\οουϊ 
λ'π_ιπι τπν'π 
Ν ι ϋ'Π . Νινπ'ιπ I). ινκ'ι 'ΤΠ Πι-ιιτ ίμπιπ—Νίπ Γουϊνέα 
Ρρυπ η  π Ανίπ Λτικίπ Άν. ·λι κίντ.κΤκοεναντίν 
Γ'Λ ' *.-Δ"τι-  ίτ,ι'π 
ΣΛι· τ:π "τι  Π,τιντσιπε Ερ·/ιλ·'λ  ' 
Α-,1,'γ,Λ.'·/γ 
;Επι>α  λ·ι 
Ζ,Οΐ' ιι ΐ|' 'Γη,,Γν-IΛΑ Γ 
.ΤΠ7<IV1'•" 
ι Τγί.Ίπ·" 
, Πρλ  •· ίτπιι 
χ» 7 ι ;·'·"ι..γ 17 •,,-<*> 
π ι" ι ς κπι Τομπάγκο 
ι,Ι'Γ - , 
συν'ολο *,9 
1,3 
13,9 1,8 
0,1 
0,1 
13,9 
^0 
12,4 
3,2 
0.1 
2,* 
7,2 
1,9 
5,3 
20,5 
5,5 
0,5 
2,6 
5,3 
10,0 
9,3 
0,8 
13,7 
1,0 
2,6 
1,2 
2,5 
9,2 
0,2 . 
1.0 ! 
8,7 40,0 
0,5 . 55,0 
24,8 : 
26,0 ; 3,0 
1,8 
0,8 3.0 
0,8 
8,3 
13,8 
0,4 
10,1 
4,6 
1,1 
0,1 
27,2 
0,7 
5,5 
1,7 
4,0 
0,3 
8,6 
2,4 
3,9 
0,2 
0,4 
5,3 
0,4 
14,5 
4,5 
20,5 
7,4 
0,6 9,9 
10,4 
0,2 
1,6 
2,1 
22,8 
11,6 
38,0 
33,0 
7,1 
2,2 
2,3 
0,3 
12,6 
1,4 
49,4 18,2 
0.1 
12,4 
1.8 
0,4 
0,5 
10,0 
0,2 
0,3 
2,5 
0,3 
8,0 
0,3 
1.9 
5,0 
15,6 
0,3 
0,1 
34,3 0,1 
0,3 
0,1 
6,7 
3,0 
0,3 
0,6 
0,7 
1,0 
0,1 
0,1 
5,0 
0,6 
0,5 
1,5 
4,5 
1,9 
2,2 
8.7 
4,6 
0,6 
2,1 
0,3 
3,6 
3,2 
0,3 
0,5 
3,9 
V 4,4 
0,6 
1,8 
4,3 
0,1 
4,8 
5,6 
3,0 
3,2 
12,2 
0,2 
0,1 
0,2 
0,6 
5,2 
0,8 
10,3 
1235,0  ' 95,0 | 5,6 355,2 112,3  |117,5 0,2 
1,1 
0,7 
0,1 
0,1 
0,1 
0,4 
0,3 
0,1 
1,1 
0,7 
0,1 
0,1 
4,4 0,4 
0,5 
1.8 
0,1 
9.5 0,4 
0,1 
1.1 
0,3 
0,3 
0,3 
2.0 
0,2 
5.4 
1,2 
1.5 
1.4 
0,8 
0,3 
1.0 0,7 
13,5 
1,2 
27,6 
0,4 Ο,ί 
0,5 
3.3 
25,6 
0,1 
16.5 
0,3 
2,7 
0.5 
0,5 
13.8 
0,5 
0,6 
1,7 
0,8 
20,5 
0,9 
0,7 
8,5 0.2 
0,5 
0,1 
19,1 142,8 0,2 
0,1 
ο,ι 
0,1 
0.1 
2.5 
3.3 

ΠΙΝΑΚΑΣ  Ιβ: Κατανομή κατά χδρες  και  τομείς παρέμβασης  (5ου ΕΤΑ +  κανονικβ 
δάνεια  ΕΤΕ) των  υποχρεώσεων μεχρι  το  τέλος  του 1982 
(σε εκατ. ΕΟίΐ) 
Ανάπτυξη  της  παραγωγής 
Χήρες Εκβιο· 
μηχά-| 
νι ση 5Υ5ΜίΝΤρν= 
σμός γροτιΗΊΚΠ Οικονο· 
κ η πα· 
ραγωγη υποδομ Και 
νίκη νω-+Προδθί}4 Γ 
ση' του 
ανδπτιΙ-βμπο-
ξη Ι  Ρίου ΐΕπείγου· 
Ισες εν ι 
σχίσε  ι ς '^ΤΑΒΕ* 
φόρα 
Αντίγκουα  κ'Μπαρμπούντοί 
παχαυας 
παβυπαντε 
πελΤζ Μπενίν  , 
ΜΠοτσουανα 
Μττουρουντι 
Καμερούν 
Πράσινο Ακρωτήρι 
Κεντρική Αφρική 
»κος  ' 
Ακτη  του  Ελεφαντοστού 
Ντί,ι μπουτ  ι 
Α^ΙοπΤα 
Φίτζι  , Γκαμπον 
Εκπμπία Γκάνα 
Γρενάδα 
ΓουΤνξα  ,:·. 
Γουινέα Μπισω  ; 
Χροπιΐίή Γουϊνέα Ι,κιγιαψα 
Ανω Βόλτα 
Ζαμαικσ 
Κένυα 
Κι ρ ιμπάτι 
Λεσοθο 
Λιβερία 
Μαδαγασκάρη 
Μαλα,ου" 
Μ αλί 
Μωριζ  .'^ 
Μαυριτανία; 
• ΝΓΥΠΡ. 
Νιγηρία 
Ουγκάντα  ^ 
Παπρυασια-Νεα  Γουΐνεα 
Ρουαντα 
Αγία Λουκία  , 
Άγ ι Β ι,κ6ντ.  κΤκρεναντί ν 
Σαλομρν  || 
Δυτι κες^ Σαμοα 
Σάο Τουα  καί  Πριντσιπε 
Σενεγάλη 
Σεϋχέλες 
Σ ιέρα  Λεονε Ιομαλία .ουδαν. .ουρι ναμ 
Το^νΤα^ 
ϊσάνχ^ Τονγκο 
'ΤριΤιΕαδ  και  Τομπάγκο 
Μυατδύ 
?8μΡ.α 
.Ζιμπάμπουε  , , Περιφερειακές τταρεμβα-Γ 
σε Γ ς 
ΣΥΝΟΛΟ 4,9 
0,2 
19,2 
5,3 
13,9 
1,6 
0,1 
0,3 
0,4 
13,9 
2,2 
1,0 
12,5 
16,0 
32,4 
0,1 
2,4 
7,2 
1,9 
5,3 
30,2 
8,5 
1,2 
2,2 
2,6 
6,9 
13,5 
10,0 
61,3 
3,0 
8,0 
28,9 
1,0 
2,6 
1,2 
8,9 
10,0 
ο,ι 
1,0 
9,2 
0,2 
1,0 
14,7 
42,4 
24,8 
38,3 
1472,7 40,0 
55,0 
95,0 0,1 
3,0 
1,8 
0,1 
0,8 
5,8 1,3 
3,0 
0,8 
8,4 
13,8 
0,4 
10,1 
4,7 
1,1 
0,2 
27,2 
0,7 
5,5 
1,7 
4,6 
0,7 
9,1 
3,7 
0,1 
18,3 
0,2 
0,4 
13,3 
0,4 
31,4 
4,5 
20,5 
7,9 
0,6 
14,3 
24,9 | 
0,2 | 
1,6 | 
1 
2,2 Ι 
23,6 | 
13,1 ! 
39,5 
0,2 
33,0 
7,1 
5,2 
0,5 
ο,ι 
2,3 
0,4 
12,6 
1,4 
52,9 
429,7 1,5 
13,8 
18,2 
0,3 
0,2 
12,4 
0,1 
1,8 
7,0 
0,4 
0,5 
17,0 
10,0 
0,5 
19,4 
0,1 
1,3 
0,4 
2,5 
0,3 
19,0 
0,3 
2,6 
5,0 
21,6 
0,3 
0,1 
0,1 
40,6 
197,3 0,1 
0,4 
0,3 
0,1 
7,0 
3,5 
0,7 
0,4 
0,8 
0,2 
0,9 
3,7 
12,0 
0,2 
0,2 
58,4 
1,0 
0,6 
3,6 
2,0 
0,2 
5,0 
2,2 
0,1 
2,7 
19,7 
4,8 
1,0 
2,5 
0,1 
0,6 
3,8 
4,1 
3,2 
0,8 
0,5 
0,9 
4,2 
3,3 
5,3 
2,9 
1,8 
7,0 
0,1 
5,0 
6,1 
3,0 
3,6 
17,3 
0,5 
1,1 
ο,; 
Ο,Ι' 
0,2 
1,6 
10,9 
0,8 
11,3 
235,1 0,2 
1,1 
0,7 
0,1 
2,3 
0,1 
0,1 
1,1 
0,1 
0,1 
0,2 
0,4 
0,4 
0,2 
1,1 
0,7 
0,1 
0,8 
0,1 
8,1 
18,0 0,4 
1,0 
0,5 
0,2 
0,1 
0,5 
2,0 
0,3 
0,1 
0,2 
0,5 
0,7 
0,1 
1,3 
0,4 
0,9 
1,1 
0,3 
3,3 
2,0 
0,2 
0,2 
0,2 
16,0 
1,7 
0,1 
3,0 
1,4 
2,8 
1,1 
1,0 
43,6 0,7 
11,0 
13,5 
0,2 
2.2 
1,1 
46,8 
2,9 
0,8 
1,3 
11,4 
25,6 
0,1 
1,5 
3,3 
26,5 
0,5 
0,5 
3,9 
1,8 
3,1 
13,8 
7,1 
1,4 
0,6 
2,9 
0,8 
59,1 ! 
1,8 ! 
2,6 ' 
21,9 ; 
6,8 
2,6 
0,6 
0,1 
280,8 0,1 
0,2 
0,3 
0,2 
0,1 
0,1 
0,2 
0,2 
0,3 
0,2 
0,1 
0,1 
12,0 
14,1 0/ 
0,< 
6.' 
0, 
11,. 
26,: 
25,< 
56,< 
31,: 
2, ; 
4, < 
92/ 
3, ί 
4/ 
100,·. 
21,1 
38,; 
17,0 
39,5 
3,? 
13,' 
12,? 
0,1 
5, ϊ 
40,' 
13,5 
88,: 
0, Ε 
12.0 
1,7 
21,3 
9,6 
42,5 
14,6 
21,6 
43,1 
1,8 
32,1 
78,6 
42,4 
2,9 
3,1 
4,0 
11,3 
3,0 
124,2 
1,3 
20,3 
47,0 
67,7 
2,8 
12,5 
72,2 
13,2 
28,1 
3,4 
10,4 
0,5 
3,5 
59,6 
122,8 
28,1 
164,0 
1.792,1 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙα; Κατανομή κατί τομείς παρέμβασης και μορφές χρηματοδότησης των υπο­
χρεώσεων που αναλήφθηκαν το 1982 (σε εκ. ΕΟΙΐ) 
04 [. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 
1· Εκβιομηχάνιση 
Γενικά 
Εξορυκτικές βιομηχανίες 
Χημικές βιομηχανίες 
Μεταποιητικές βιομηχανίες 
Γεωργικές και επισιτιστικές βιομ, 
Σχέδια έντασης ενεργείας 
Ολοκληρωμένες υποδομές για βιο­
μηχανικά σχέδια και μη πραγμα-
τοποιηθέντα 
1. Τουρισυδς 
3. Αγροτική παραγωγή 
•:· Γενικά Φυτείες 
Υδρογεωργικές ρυθμίσεις Γεωργία 
Π ιστωτικοζ-εμπορικοΓ συνεταιρ. 
, Κτηνοτροφι α 
| Αλιεία 
Μ^κρο-ττραγματοπο  ι ήσει ς και δι  ας . 
Ολοκληρωμένα σχέδια γεωργικής 
έντασης •Ι.σϊκΰΜΟΜΓΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ 
ιΙ.Μ&τααιοοές  και επικοινωνίες 
Γεν ικά 
0.δικέςραρτηρίες και γέφυρες ΣιδηραδρδμαΎ ^ 1  ψ  Η ^ 
Λιμάνια και αρτηρίες ποταμών 
Αεροδρόμια 
Τηλεπικοινων ίες 
:ΙΙΚ0ΙΝΙΙ4ΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
ρκπαΙίίΕυππ  κπι (ίΓΎΤπητίΓτη 
] Υποδομές εκπαίδευσης 
Ενδικα σχέδια, επαγνελματική κα­
τάρτιση,και αποστολή εκπαιδευτώγ 
Υποτροφίες και περίοδοι πρακτικίων 
ασκήσεων 
Υγεία 
Υγειονομικές υποδομές 
Υγειονομικές εκστρατείες διαφδ-| 
| τι σης και τεχνική συνεργασία 
1.. Υδραυλική, τοπική πιιτηΚι  η ίκηηη 
κπτηι»ία 
Υδραυλική των χωριών 
Προσαγωγή νερού στις πδλεις 
| Αστικές §ξυγειάνσεις 
| Πολεοδομία 
Ι 
IV. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΡΟΩΘΗΣΗ 
\|. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ 
W.BTABE* 
^ΙΔΙΑΦΟΡΑ 
! Πληροφόρηση, τεκμηρίωση, διαλέ-τ! 
ξεις, προγραμματισμός, γενική 
τεχνική συνεργασία Επι δοτή— 
σεις 
21,8 
5,1 
2,9 
7,2 
6,0 
36,1 
0,8 
29,8 
81,9 
15,4 
98,3 
0,3 
29,8 
8,3 
2,3 
14,8 
31Λ 
0,2 
55,5 
0,2 
1,6 
10,1 
9,6 
0,5 
5,3 
59,6 
10,5 
0,5 
5,4 
18,0 
11,5 
1,9 
4,3 
9,5 
19,1 
3,3 Ειδικά απ ο τρ 
2,5 
6,3 
10,0 
31,5 
4,2 
2,0 
0,5 
4,7 
16,3 
0,3 
5,9 δβνε 
:οπο Γο| 
5ν5ΐηίη 
95,0 Stabe* 
618,8 84,2 95,0 142,8 
142,8 Επιχει-, 
ρηματικά 
κεφάλαια .Κανονι­
κά δά­
νεια 
ΕΤΕ 
20,* 
2,9 
4,6 
4,8 
2,6 29,0 
11,0 
25,2 
44,0 
10,0 
35,3 Συνο-^ λο 
119,2 690,8 
330,0 
71,2 
100,1 
13,9 
9,7 
40,4 
84,7 
10,0 
5,6 
355,2 
61,3 
86,1 
15,4 
98,3 
0,3 
31,8 
8,8 
2,3 
14,8 
36,1 
112,3 
0,2 
71,8 
0,5 
4,2 
10,1 
25,5 
117,5 
65,4 
0,5 
5,3 
59,6 
11,0 
10,5 
0,5 
41,1 
5,4 
18,0 
11,5 
1,9 
4,3 
9,5 
19,1 
142,8 
3,3 
1.0 95,3 63,1 
30,1 
6,5 
9,1 
1,3 
0,9 
3,7 
7,7 
0,9 
0,5 
32,5 
5,6 
7,9 
1,4 
9,0 
2,9 
0,8 
0,2 
1,4 
3,3 
10,3 
6,6 
0,4 
0,9 
2,4 
10,7 
6,0 
0,5 
5,5 
1,0 
1,0 
3,7 
0,5 
1,6 
1,0 
0,2 
0,4 
0,9 
1,7 
13,0 
0,3 
100 Χ 

ΠΙΝΑΚΑΣ  IIβ:  Κατανομή* κατά τομείς παρεμβάσεως  και  υοοωές χρηματοδότησης  των  υπο­ 
χρεώσεων  που  αναλήφθηκαν τέλος  1982 
1 σε εκ. Εου) 
I. ΑΝΑΠΤΥΞΗ  ΤΗΣ  ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 
1. Εκβιομηχάνιση 
Γεν ι  κά 
Εξορυκτικές βιομηχανίες 
Χημικές βιουηχανιες 
Μεταποιητικές βιομηχανίες 
Γεωσγικες  και  επιςιτισχικές βιομ 
Σχέδια έντασης ενέργειας 
Ολοκληρωμένες υποδομές  για  βιογ 
μηχανικά σχέδια  και μη  πραγμα-
τόποι ηΒέντα 
ρ. Τουρισμός 
3. Αγροτική παράγωγη 
Γεν ικά 
Φυτείες  , 
Υδρογεωργικές ρυθμίσεις 
Γεωργι  α , 
I Π ιστωτικο[—εμπορικοί συνεταιρ. 
ί ^?ε?αΡΟφΐα 
I Δάση  , 
Μικρο-πραγματοποιησεις  και ςι  αφ. 
Ολοκληρωμένα σχέδια γεωργικής  , 
_ έντασης II.ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ  I 
4.Μίταπ)θοές  και  επικοινωνίες 
~ - "  '  " 
Ι Γεν ικά 
! Σ^5ΐοδ58μ3? Γες και γ£φυρε^ 
Λιμάνια  και  αρτηρίες ποταμών 
Αεροδρομια 
Τηλεπικοινων  ίες 
ΐΗΚΟΊΝΠΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
ΡκπαΙό.ευπη  κπι  κπτππτιπη 
Υποδομές εκπαίδευσης  , Ι 
Ειδικά σχέδια, επαγνελματικη  κα­
τάρτι ση, και αποστολή.εκπαιδευτών 
Υποτροφίες  και  περίοδοι πρακτικρ 
ασκήσεων  ι 
6· ΥΥέΓα I 
| Υγειονομικές υποδομές  I 
1 Υγειονομικές εκστρατείες διαφώ-| 
| τι  σης και  τεχνική συνεργασία 
η. Υδραυλική, τοπική αυτοδιοίκηση, 
| κπτηι,^ιπ 
| τΙραυΧική,  των  χωριών 
! Προσαγωγή νερού στις πδλεις 
: Αστικές ςξυγειάνσεις 
Πολεοδομία 
Τν.ΕΜΤΠΡΤΚΗ ΠΡΠΠΡΙΗ7Η 
ν. ΕΠΕΊΓΟΥΣΕΣ  ΒΟΗΒΕΙΕΣ 
νΊ.5ΤΑΒΕΧ 
•νΙΙΔΙΑΦΟΡΑ 
Πληροφόρηση, τεκμηρίωση, διαλέ 
ζεις, προγραμματισμός, γενική 
τεχνική συνεργασία ΐΕπιδοτή-  -ΐΕΊδικά δάνει 11 
| •  ιαπο  το;  οπο Γα 
σε ι ς Sysmin Stabex 
31,5 
11,9 
3,0 
11,7 
6,9 
59,5 2,5 
6,3 
10,0 95,0 
1,0 
30,8 
82,1 
23,6 
34,6 
0,3 
36,5 
8,7 
2,9 
22,0 
45,3 31,5 
4,2 
2,0 
0,5 
4,7 
0,4 
19,8 
4,0 
3,2 
10,1 
9,8 16,3 
0,8 
5,9 
0,5 
5,8 
81,3 
17,8 
0,8 
53,9 
32,8 
17,1 
7,8 
4,3 
18,0 
43,6 5,0 
8,0 
14,1 280,8 
957,4 97,7 95,0 280,8 Επιχει-, 
ρηματικο 
κεφάλα ι  ε •^δα4~Συν°λο: 
νεια 
cTE 
35,8 
12,0 
3,9 
4,0 
3,6 
16,9 40,5 
65,0 
11,0 
16,5 
25,2 
95,0 1.003,2 
567,7 
107,8 
183,9 
17,9 
34,7 
42,0 
171,4 
10,0 56,0 
31,7 
6,0 
10,3 
1,0 
1,9 
2,3 
9,6 
Ο,ό 
4,8 
2,6 10,0 
4,4 
10,0 5,8 
429,7 
62,3 
86,3 
23,6 
134,6 
0,3 
38,5 
9,2 
2,9 
22,0 
50,0 
197,3 
197,3 
0,4 
136,1 
14,8 
10,2 
10,1 
25,7 
235,1 
87,6 
0,5 
5,8 
81,3 
18,6 
17,8 
0,8 
128,9 
58,9 
40,8  1 
17,1 
7,8 
4,3 
18,0 
43,6 
280,8 
14,1 0,3 
24,0 
3,5 
4,8 
1,3 
7,5 
2,2 
0,5 
0,2 
1,2 
2,8 
11,0 
11,0 
7,6 
0,8 
0,6 
0,6 
1,4 
13,1 
4,9 
0,3 
4,6 
1,0 
1,0 
7,2 
3,3 
2,3 
1,0 
0,4 
0,2 
1,0 
2,4 
15,7 
0,8 
100 Χ 83,6 277,6 1.792,1 100 X 

ΠΙΝΑΚΑΣ  Illa  : Κατάσταση  των  χρηματοδοτήσεων  το 1982,  κατα μορφές χρηματοδότησης  και  διαχειριστικούς οργανισμούς: 
(σε εκατομμύρια  ECU) 
Συνολικός  Όγκος 
ΓδπΒ.  95 της Υπονρεώσεις που αναλήφθηκαν  το 1982 
Συνθήκης) Ξ νισχΟσειςδιαχει  ρ ι -
ζόμενες  από" την Επ. _νισχΰσει  ς 
μένες  απα διαχειριζό 
την ΕΤΕ ΣΥΝΟΛί ) 
Ποσό  | Χ Ποσό  ] Χ Ποσό ί Χ Ποσό χ 
Πύροι  του ΕΤΑ 4.637  ! 87,1 914,7  ! 100 61,4 ! 34,0 976,1 89,1 
- Επιχορηγήσεις 2.996  ί 56,3 592,7  ! 64,8 26,1 ι 14,4 618,8 56,5 
(από"  τις  οποίες  : επιδοτήσεις επιτοκίου (175)! (3,3) (26,1) ί (14,4) (26,1) (2,4) 
επείγουσες βοήθειες) (202)! (3,8) (19,1)  ! (2,1) (19,1) (1,7) 
- Ει  £>ι κδ δάνεια 518 ,' 9,7 84,2  { 9,2 84,2  . 7,7 
— Διακινδυνεύαμενα κεφάλαια 284 ί 5,3 35,3 ί 19,6 35,3 3,2 
- 5ΤΑΒΕΧ 557 | 10,5 Η2,8  | 15,6 142,8 13,0 
- Δι  ευκδλυνση ειδικής χρηματοδότησης 
3Υ3ΜΙΝ 282 ! 5,3 95,0  ! 10,4 95,0 8,7 
Πόροι  της ΕΤΕ 685 ,' 12,9 119,2 ! 66,0 119,2 10,9  · 
— Δδνεια  επί  ιδίων πόρων 685 ,' 12,9 119,2 ! 66,0 119,2 10,9 
ΣΥΝΟΛΟ 5.322  ,' 100 914,7  { 100 180,6 100 1.095,3 1 00 

ΠΙΝΑΚΑΣ IIIβ; Κατδσταση  των  χρηματοδοτήσεων κατδ  το τέλος  του 1982,  κατδ μορφές χρηματοδότησης  και  διαχειριστικούς οργανισμούς 
(σε εκατομμίρ  ι α Ε0_|) 
• Συνολικός δγκος 
ίποΗ.  95  τπΓ- -Υποχρεώσει  ς που  ανα? ιήφβηκσν  το 1982 Ι 
ΣΥΝΟΛΟ 
1 
/ 
.··»' Συνθήκης)  = νισχυσεις δισχειριζδ-Ι 
.ι εν ες αττδ  την Επ. μ _ν ίσχυσε  ι ς δισχ'ειριζδ-
ιενες  απδ την ΕΤΕ ΣΥΝΟΛΟ 
• 4 · 
! χ ! χ ! Χ I χ 
» Β — 
| | 
Πόροι  του  ΕΤΛν 4.637  ! 87,1 1 .368,5  ! 100 146,0  ! 34,5 1.514,5 84,5 
-.Επιχορηγήσεις 
(από τις  οποΓες  : επιδοτήσεις επιτοκίου 
επείγουσες βοήθειες) 2.996  | 56,3 
(175) ', (3,3) 
(202) ! (3.8) 895,0  | 65,4 
(43,6)  ', (3,2) 62,4 
(62,4)  ; 14,7 
(14,7) 957,4 
(62,4) 
(43,6) I 53,4 
! (3,5) 
! (2,4) 
- Ειδικά, δάνεια 518 | 9,7 97,7  | 7,1 97,7* I 5'* 
--ΔιακίΛ/δυνευδμενα κεφαΧαια "284 | 5,3 I 83,6 | 19,8 83,6 
ϊ 
| 15,7 - 5ΤΑΒΕΧ 557 ! 10,5 280,8  | 20,5 280,8 ϊ 
| 15,7 
- Διευκόλυνση ειδικής χρηματοδότησης 
5Υ3ΜΓΝ 
Ηορσι  τη,ς ΕΤΕ 282 ί 5,3 
685 | 12,9 95,0  { 7,0 
277,6 65,5 
• 
ι 95,0 
277,6 I 5,3 
ί 15,5 
— Δάνεια  επί  ιδίων πδρον 685 Ι 12,9 ! 277,6 ! 65,5 
ι 277,6 ί 15,5 
ΣΥΝΟΛΟ 5.322  | 100 1 .368,5  | 100 
I • 423,6 I 
| 100 
I 1.792,1 | 100 

ΠΙΝΑΚΑΣ--ΙΧ/^·4^α Ανακεφαλαιωτικές πίνακας  κατ 6. τομείς παρέμβασης  σε%,  μορφές χρηματοδότησης  και  διαχειριστικοί οργανισμοί 
_ για το  1982  [προγραμματιζόμενες ενίσχυσε  ι ς και  SYSMIN 
— (σε εκατομμύρια  ECU) για το 1982  (.προγραμματιζόμενες ενισχύσεις  και  3Υ3ΜΙΝ] 
(σε εκατουμβρια  Εϋϋ") 
Ανάπτυξη  της  παραγωγής 
κή- • 
Υποδομή - Ko ινων 
ν ι κή 
^Ανάπτυ­
ξη Προδθησίη 
" του 
εμπορίου Δι άφο­ Σύνολο 
Β ιομηχανία 
•από την 
J οποία  
1 SYSMIN  • Τουρισμός Αγροτική 
παραγωγή Σύνοδο κή- • 
Υποδομή - Ko ινων 
ν ι κή 
^Ανάπτυ­
ξη Προδθησίη 
" του 
εμπορίου ρα 
(1) (2) (3) (4) (5) (1)à<5) 
Ι.ΒαηΗτ.ι  F.n δι πχΕ_ι_αι  δομένες  από την 
Eni τροπή 
— Προγοαμ;ΐ(ατι ζόμενες επιχοοπγήσεις 
- Ειδικά δάνεια 55,4 ; 
18,8 ί 95,0 0,8 312,3 
42,9 368,5 
156,7 74,8 
22,5 117,5 9,5 3,3 573,6 
179,2 
Σύνολο: 
Καταμερισμός  σε 74,2 ! 95,0 
9,9 i 12,6 0,8 
0,1 355,2 
47,2 525,2 
69,8 97,3 
12,9 117,5 
15,6 9,5 
1,3 3,3 
0,4 752,8 
100 Χ 
II.ΒπήΒειες  δ ιαχειοιζδμενες απ6  την 
ETE 
- Δάνεια  επΓ  πόρων  ETE 
- Επιδοτήσεις επιτοκίου 
- Διακινδυνευδμενα κεφάλαια 109,2  | 
23,7 j 
27,9 ί 4,8 109,2 
23,7 
32,7 10,0 
2,4 
2,6 119,2 
26,1 
35,3 
Σύνολο: 
Καταμερισμός  σε  °/ο 160,8  ί 
89,0 ! 4,8 
2,7 165,6 
91,7 15,0 
8,3 180,6 
100 Χ 
III. Γενικά σύνολο 235,0 ! 95,0 5,6 355,2 690,8 112,3 117,5 9,5 3,3 933,4 
Καταμερισμός  σε °/ο 25,2 i 10,2 0,6 38,0 74,0 12,0 12,6 1,0 0,4 100 Χ 
4 

ΠΙΝΑΚΑΣ  IV- l-B Ανακεφαλαιωτικός πίνακας κατό τομείς παρέμβασης  σε %, μορφΕς χρηματοδότησης  και  διαχειριστικοί οργανισμοΤ 
Υ'Ρ το 1982  (προγραμματιζόμενες ενισχ ύσεις m.l  .SJ[gtff N 
(σε εκατομμύρια  ECU) 
Σχέδια  και 
προγράμματα Επε ίγουσες 
ενισχύσεις STABEX Γενικό σύνολο 
(1) à (5) (6) (7) * (1) à (7) 
I. Βοήθειες διαχειριζόμενες  από την 
Επιτροπή 
-Προγραμματιζόμενες επιχορηγήσβις 573,6 573,6 
- Ειδικά δάνεια 179,2 179,2 
- Επείγουσες βοήθειες 19,1 19,1 
- 8ΤΑΒΕΧ 142,8 142,8 
Σύνολο: 752,8 19,1 142,8 914,7 
Καταμερισμός  σε % 82,3 2,1 15,6 100 Χ 
H. Βοήθειες διαχειριζόμενες  από την 
ETE 
— Δάνεια  επΓ  πόρων  ETE 
- Επιδοτήσεις επιτοκίου 119,2 
26,1 119,2 
26,1 
- Διακινδυνευόμενα κεφάλαια 35,3 35,3 
Σύνολο: 180,6 180,6 
III. Γενικό σύνολο 933,4 19,1 142,8 1.095,3 
Καταμερισμός  σε % 85,3 1,7 13,0 100 Χ 

ΠΙΝΑΚΑΣ IV-  2-Α.  ΑναΚΒφαΛα  ιοτικβς πΤνακας κατΰ τορΕΓς παρέμβασης  ΟΒ %. μρρφες χρηματοδότηση.;  και ΙΟΧΕΙ ρ^οτ ικοΤ_ρργαν ισμρΐ 
το τέλος  του 1982 (  προγραμματιζόμενες ενισχύσεις  και  6Υ5ΜΙΝ] 
(σε εκατομμύρια  ECU) 
Ανάπτυξη π Γης παραγωγής 
0ικονο-
μική 
υποδομή • Καινανι 
«ή 
Ανάπτυ­
ξη Προώθηση 
" του 
:μπορίου I 
[» Βοήθειες διαχειριζόμενες  από την 
Επι τροπή 
- Προγραμματιζόμενες επιχορηγήσεις 
- Ειδικό: δάνεια 
Σύνολο; 
Καταμερισμός  σε % 
II. Βοήθειες διαχειριζόμενες  από  την Βιομηχανία  απί 
^ν  ΟΤ|§Υ§ΜΙΝ Τουρισμός I Αγροτική 
παραγωγή Σύνολο 0ικονο-
μική 
υποδομή • Καινανι 
«ή 
Ανάπτυ­
ξη Προώθηση 
" του 
:μπορίου Διάφορα Σύνολο 
[» Βοήθειες διαχειριζόμενες  από την 
Επι τροπή 
- Προγραμματιζόμενες επιχορηγήσεις 
- Ειδικό: δάνεια 
Σύνολο; 
Καταμερισμός  σε % 
II. Βοήθειες διαχειριζόμενες  από  την ΐ (1) (2) (3) (4) (5) (1)έ(5) 
[» Βοήθειες διαχειριζόμενες  από την 
Επι τροπή 
- Προγραμματιζόμενες επιχορηγήσεις 
- Ειδικό: δάνεια 
Σύνολο; 
Καταμερισμός  σε % 
II. Βοήθειες διαχειριζόμενες  από  την 69,8 I 
18,8  ! 95,0 1,0 386,8 
42,9 457,6 
156,7 139,6 
23,0 222,1 
13,0 18,0 14,1 851,4 
192,7 [» Βοήθειες διαχειριζόμενες  από την 
Επι τροπή 
- Προγραμματιζόμενες επιχορηγήσεις 
- Ειδικό: δάνεια 
Σύνολο; 
Καταμερισμός  σε % 
II. Βοήθειες διαχειριζόμενες  από  την 88.6  ! 95,0 
8,5 I 9,1 
253,2  ! 
54.7  | 
76,2  ! 1,0 
0,1 
4,8 429,7 
41,2 614,3 
58,9 
253,2 
54,7 
81,0 162,6 
15,6 
24,4 
7,7 
2,6 235,1 
22,5 18,0 
1,7 14,1 
1,3 1.044,1 
100 Χ 
277,6 
62,4 
83,6 ΕΤΕ 
- Δάνεια  επί  πόρων  ΕΤΕ 
- Επιδοτήσεις επιτοκίου 
- Διακινδυνευόμενα κεφάλαια 
Σύνολο: 
Καταμερισμός  σε % 88.6  ! 95,0 
8,5 I 9,1 
253,2  ! 
54.7  | 
76,2  ! 1,0 
0,1 
4,8 429,7 
41,2 614,3 
58,9 
253,2 
54,7 
81,0 162,6 
15,6 
24,4 
7,7 
2,6 235,1 
22,5 18,0 
1,7 14,1 
1,3 1.044,1 
100 Χ 
277,6 
62,4 
83,6 ΕΤΕ 
- Δάνεια  επί  πόρων  ΕΤΕ 
- Επιδοτήσεις επιτοκίου 
- Διακινδυνευόμενα κεφάλαια 
Σύνολο: 
Καταμερισμός  σε % 384,1  | 
90,7  | 4,8 
1,1 388,9 
91,8 34,7 
8,2 423,6 
100 Χ 
III. Γενικό σύνολο 
Καταμερισμός  σε % 472,7  ! 95,0 
32,2 ! 6,5 5,8 
0,4 429,7 
29,3 1.003,2 
68,4 197,3 
13,4 235,1 
16,0 18,0 
1,2 14,1 
1,0 1.467,7 
100 Χ 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΐν-ρ-β Ανακεφαλαιοτ,κδς  πίνακας κατί5 τουείς τταρ£υ3άσηΓ  σε % μορφές χρηματοδότησης και διαχειριστικοί άργανισμοΐ  κατά  το  τέλος -του "Ϊ96Ζ 
(σε εκατομμύρια  Ε(ΧΠ 
Σχέδια  και 
Ι προγράμματα ΕπεΓγοοϋες-
ενι σχίσε  ι ς δΤΑΒΕΧ Γενικό σΰνολο 
(1) 3 (5) (6) (7) (1) 3 (7) 
I. Βοήθειες διαχειριζόμενες  από  την • 
Επιτροπή  I 
- Προγραμματιζόμενες επιχορηγήσεις 851,4 851,4 
- Ειδικό δδνέια  Ι 192,7 192,7 
- Επείγουσες βοήθειες 43,6 43,6 
- 5ΤΑΒΕΧ 280,8 280,8 
Σύνολο: 1.044,1 43,6 280,8 1.368,5 
Καταμερισμός  σε 76,3 3,2 20,5 100 Χ 
II. Βοήθειες διαχειριζόμενες  από  την 
ΕΤΕ 
- Δάνεια  επΓ  πόρον  ΕΤΕ 
-Επιδοτήσεις επιτοκίου 
— Διακινδυνεύαμενα κεφάλαια 277,6 
62,4 
83,6 277,6 
62,4 
83,6 
Σΰνολο:  ] 423,6 423,6 
III. Γενικό σΰνολο 1.467,7 43,6 280,8 1.792,1 
Καταμερισμός  σε % " 81,9 2,4 14,7 100 Χ 

ΠΙΝΑΚΑΣ  να:  ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ  ΤΩΝ  ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ  ΚΑΙ  ΠΛΗΡΩΜΩΝ 
ΓΙΑ ΤΟ 1982 
ΠΟΡΟΙ  ΤΟΥ ΕΤΑ 'σε εκατομμδρ  ι α ΕΟυ 
Χάρες Υποχρεώσεις διαχειριζόμενες 
από την  Επιτροπή Υποχρεώσεις  } , 
'δ.αχειρ,ζόμε-!  <-υν£> 
* ΓΤΙΓ  Λ.Ο - Πληρω­
μές 
!ΈΤΑ πληρω­
μές 
έπί 
""«ίο, Χάρες <αϊ 6πρΒ-μΥ3ΜΙ 
δανε · ι\ 
ε 5ΤΑΒ 
Ο Επεί-
νειυσε 
Ε ^χΰσε ι ;νολε Επιχει-
ρηματιι 
' κεφδλα -ι I I Ί'. -^-ί 
",}£ΤΜ  δα 
τήσε  ι 
1 επ ι το 
' κίρυ ^ Υποχί: 
ί ΕΤΑ - Πληρω­
μές 
!ΈΤΑ πληρω­
μές 
έπί 
""«ίο, Χάρες 
(1) <2) <4) «1 
1 * 4 (6) 17) 
5*6*7 (ίο; 
9 : 
ΑντΓγκουσ  κ'Μτταριιπούντ 
Μπη$νΡπ5τε 0,1 0,1 0,1 Μπη$νΡπ5τε 0,3 0.3 0,3 
Μπελιζ  ι( 0,2 0,2 0,9 1,1 0,1 9,1 
Μπενίν  , 
Μποτσουανα 0,1 ο.ι ο,ι Μπενίν  , 
Μποτσουανα 9.7 0,7 0,4 10,8 10,8 0,6 ' 5,5 Μπουρουντι 5,2 5,2 4,1 9,3 4,3 ί 46,2 
Καμερούν 
Πρππινο Ακρωτήρι 8,6 
14,8 13,5 8,6 
28,3 1.3 
2,9 9,9 
31,2 2,3 
16, Λ ( 23,2 
53,? 
Κεντπική Αφρική 1,0 | 0,5 1,5 1.8 3,3 ι,· ! 33,! 
Κομόριχ 28,4 1.2 29,6 29,6 1,2 ι 4,0 
Κονγκο 0,9 0,9 0,9 0,6 66,6 
Ακτή  τπυ  ξλεφαντοστού 
ΝτΓ,ι μπούτι 
Λοπινίκη 
Ά ι Γι ι οπία -1,1 
27,6 1,1 
32,2 
1,2 0.4 4,7 1,1 
36,9 
1,6 0,2 
33,1 
1,4 1β,2 
ί 89,7 
47,5 Ακτή  τπυ  ξλεφαντοστού 
ΝτΓ,ι μπούτι 
Λοπινίκη 
Ά ι Γι ι οπία 0,2 ' 0,4 0,6 1.0 1,6 0,6 37,5 
Φίτζι, *4,1 0,8 1,8 46,7 0,5 47,2 2,2 4,7 
Γκπμπον 1,4 0,5 1,9 1,8 3,7 1,1 29,7 
9,2 
1,9 3,3 9,2 
5,2 9,2 
5,2 0,6 
0,8 6,5 
15,4 
Γρενπ^π 5,6 | 25,6 ο,ι 31,3 31,3 26,0 83,1 
ΓουΓν^π 
Γουιντο Μπισω 0,5 | 0,1 0,6 2,4 3,0 0,2 6,7 ΓουΓν^π 
Γουιντο Μπισω 12,0 12,0 12,0 1,2 10,0 
Τροπική Γουϊνέα 10,6 | 10,6 10,6 0,7 6,6 
\Ϋι ν ιηνη | 
Ά'Λΐ  ρή'.τπ 4,6 4,6 4,6 1,3 28,3 
Ζ'τμ"»  "π 11,1 11,1 11.1 2,7 24,3 
ΚΓν'"ΐ 
Κι :Μ μπΛτι 4,9 
14,5 16,5 0,4 4,9 
31,4 5,0 
3,5 9,9 
34,9 0,2 
21,9 2,0 
62,7 
0,2 ι 0.2 0,2 
Λι ΐροΓη 7,7 | 0,3 0,1 8,1 8.1 1,6 19,7 
Μπ^ου" 0,9 0.9 0,9 0,7 77,7 
Μπ^ου" 5,6 2,7 1,1 9,4 9,4 6,2 65,9 
Μι.1,"!  I '* 0,4 0,5 0,3 1,2 3,6 4,2 1,2 28,6 
Μι.1,"!  I '* 2ΙΊ I 0,5 0,3 21,9 21,9 8,2 37,4 
νπι.)-)ΐ  την Γη 
Μί.ΥΓΐη, 
Νιγη ΊΊ 7,7 7,7 0,5 0,8 9,0 0,8 8,9 νπι.)-)ΐ  την Γη 
Μί.ΥΓΐη, 
Νιγη ΊΊ 20,5 ) 20,5 20,5 5,7 27,8 νπι.)-)ΐ  την Γη 
Μί.ΥΓΐη, 
Νιγη ΊΊ 8,0 | 0,3 8,3 8,3 3.1 37.1 
Ουγκ'ιντρι  „ 
Π ππ .ι"Π-ΛΙΓΗ  Γουινέα 
Ροιιήντη 
(\γ'π Λο·.κ:Γα 
Άγ,βι,κΙ'ντ.κΤκρεναντι  ν 
ΓΓΤ Απ·  ι *' ν 1,1 
13,8 
13,8 1,1 
13,8 10,0 1,1 
23,8 ο,ι 
3,2 9,1 
13,4 Ουγκ'ιντρι  „ 
Π ππ .ι"Π-ΛΙΓΗ  Γουινέα 
Ροιιήντη 
(\γ'π Λο·.κ:Γα 
Άγ,βι,κΙ'ντ.κΤκρεναντι  ν 
ΓΓΤ Απ·  ι *' ν 3,3 13,8 17.1 1,4 18,5 19,2 103,8 Ουγκ'ιντρι  „ 
Π ππ .ι"Π-ΛΙΓΗ  Γουινέα 
Ροιιήντη 
(\γ'π Λο·.κ:Γα 
Άγ,βι,κΙ'ντ.κΤκρεναντι  ν 
ΓΓΤ Απ·  ι *' ν 15,7 0,5 2,0 18,2 18,2 6,9 37,9 Ουγκ'ιντρι  „ 
Π ππ .ι"Π-ΛΙΓΗ  Γουινέα 
Ροιιήντη 
(\γ'π Λο·.κ:Γα 
Άγ,βι,κΙ'ντ.κΤκρεναντι  ν 
ΓΓΤ Απ·  ι *' ν 0,4 
0,6 0,4 
0,6 0,4 
0,6 1,2 
1,1 300,0 
183,3 
\.ιτι'·<^ς  Τ.πιι*η 
ππ ΤΓ; ιτ -'ΐι  ΠριντσίΓΤί: 3.4 0,6 4,0 4,0 0,6 15,0 \.ιτι'·<^ς  Τ.πιι*η 
ππ ΤΓ; ιτ -'ΐι  ΠριντσίΓΤί: 
2,1 ] 
30.6 1.7 1,7 0,3 2,0 1.8 90,0 
Γνεγπ1-0 
,^,Π  ΛΓ,'νΓ 2,1 ] 
30.6 0,8 
20,5 2,9 
51,1 1,9 2,7 2,9 
55,7 0,9 
24,7 31,0 
44,3 Γνεγπ1-0 
,^,Π  ΛΓ,'νΓ ο,ι 0.2 0,3 ι,ο 1,3 0,5 38,5 Γνεγπ1-0 
,^,Π  ΛΓ,'νΓ 16,7 0,9 17,6 17,6 1,3 7,4 
ηι ια)^ 
ηιιί.ιιν  , 
Ου ιι νιιι 
Οΐ.α'ΊΐΛ'/^ 1^.3 0,7 5,4 20,4 2,6 23,0 17,2 74,8 ηι ια)^ 
ηιιί.ιιν  , 
Ου ιι νιιι 
Οΐ.α'ΊΐΛ'/^ 42,6 | 8,5 1,2 52,3 ι 52,3 21,7 41,5 ηι ια)^ 
ηιιί.ιιν  , 
Ου ιι νιιι 
Οΐ.α'ΊΐΛ'/^ 1,9 
3,2 ' 
52,7 0,5 1,9 
3,2 
53,2 1,9 
3,2 
53,2 0,2 
11,2 10,5 
21,0 
σΛν-τ 7,1 
18,1 1,5 8,6 
18,1 8,6 
18,1 2,5 
1,3 29,1 
7.2 
ΙΓΜ^Λ',  Χ"1  Τομπάγκο ο,ι 1,4 1,5 0,3 1,8 2,2 122,2 ΙΓΜ^Λ',  Χ"1  Τομπάγκο 
1,2 1,2 0,2 16,7 
0,2 0,1 0,3 0,1 0,4 0,2 50,0 
2,5 2,5 1,0 3,5 
9,6 40,0 0,8 50,4 50,4 3,7 7,3 
'^ 11 ι π 18,3 55,0 0,3 73.6 73,6 32,1 43,6 
^Φ'^Ισκ^.  πποεμΠδ-ί 
Γ ί Γ 2,8 1,0 3,8 0,4 3,9 8,1 1,3 16,0 
^Φ'^Ισκ^.  πποεμΠδ-ί 
Γ ί Γ 127,7 127,7  ) 127,7 24,3 19,0 
ΣΥΝΟΛΟ 657,8 95,0 142,8 19,1 914,7  [ 35,3 26,1 976,1 328,1 33,6 

ΠΙΝΑΚΑΣ  \/Β:  Κατάσταση  των  υποχοε&σεων  και  ηληρϋρων  τέλη  του 
19Β2 
Πόροι  του ΕΤΑ 
[σε εκατ.  ΕΟίΙ, 
Υποχρεώσεις διαχειρι­ Υποχρεώσεις διαχειρ ι -Σύνολ ε Πληρω- % πλη­
ζόμενες  από ,την  Επιτοσπη ζδμενες  από την ΕΤΕ Υποχρ ε-μες 
\ ΕΤΑ ρωμές 
επί 
"Χάρες 5ΤΑΒ -<Επείγ • Επιδ ε-μες 
\ ΕΤΑ ρωμές 
επί 
"Χάρες Σχέδια  κ "5Υ3ΜΒ 5ΤΑΒ -<Επείγ 0 _ι— ζπ ι χε ι  - • Επιδ °~ΕΤΑ των υπο 
προγράμ- • (ε;δ Λικ σες Σύνο .Ρ8ματ, - τησε ι ς χρεώσε­ί.ε ι δ ι κδ δανει  αϊ δάνεια] ενισχΰ -. λο <εφαλα"ι επιτ 
ε ε-ων 
ΕΠίδοΤΠ— σεις <εφαλα"ι 
κ ι ου σεις 
(1) <2) (3) <ν (5) 
1 * 4 (6) (7) (8) · 
5*6*7 (9) <10) « 
9 : 8 
Αντίγκοιισ  κ'Μππρμπούντ I' 
0,1 0,1 0,1 
«,^π^ΟΙιαντε 0,4 
1,8 
ο,ι 0,4 
1,8 
0,1 0,9 0,4 
2,7 
0,1 1,1 40,7 
Μπενιν  , 
Μπητσουανα 10,3 0,7 0,4 11,4 11,4 0,6 5,3 
ί Μπενιν  , 
Μπητσουανα 7,2 7,2 4,1 11,3 ' 4,3 38,0 
ι 
1 Μτου;)ουντ  ι 
Κπυερούν  , 
Πρυαινο Ακρωτηοι »,1 ιι,ο 20,1 5,3 25,4 I 13,4 ί 5?,8 
I 
] Μτου;)ουντ  ι 
Κπυερούν  , 
Πρυαινο Ακρωτηοι 15,5 
1,2 13,5 
0,2 1,0 29,0 
2,4 1,8 6,7 35,7 
4,2 I 20,4 
1,3 I 57,1 
: 30,9 
Κεντοική Αιρρι  κη · 28,6 2,2 0,5 31,3 31,3 2,7 8,6 
ί Κεντοική Αιρρι  κη · 
1,3 1,1 0,2 2,6 0,2 2,8 1,7 60,7 
! Ακτη  του  Ελεφαντοστού 
'• \'τι,ιμΐ'θυτϊ 
ΛΠΜΙνίκη 
• Α ι Η ι  όπια 4,4 
19,0 
1,3 
0,5 46,8 
2,9 0,1 
0,5 4,4 
65,8 
1,4 
3,9 2,2 
ι,ο 4,7 4,4 
70,5 
3,6 
4,9 0,3 
! 52,3 
ί 1,8 
ί 3'5 6,8 
74,2 
50,0 
71,4 
, Γκημπον 97,6 
5,5 0,8 
1,3 2,0 
0,3 100,4 
3,4 
9,3 0,5 , 
1,8 4,0 
7,2 100,9 
9,2 
16,5 2,4 
6,0 
7,8 2,4 
65,2 
47.3 
Γκηνπ 
ΓοενΛπα 
Γοιι]".ν^  ,*. 
ΓΟΊ ι νι:π Μπ  ι σω 97,6 
5,5 11,4 0,1 17,0 17,0 9,0 52,9 
; Γκηνπ 
ΓοενΛπα 
Γοιι]".ν^  ,*. 
ΓΟΊ ι νι:π Μπ  ι σω 13,7 
0,7 
12,9 
11,4 25,6 
ο,ι 
1,5 0,2 
0,5 39,5 
0,8 
13,4 
12,9 2,4 39,5 
3,2 
13,4 
12,9 26,0 
0,3 
1,4 
2,3 65,8 
9,4 
10,4 
17,8 
! Τ->οπι  κπ  Γουι  νεα 0,1 0,1 0,1 
| ι " ι γ ι πνπ 
Άνω  βήλτπ 
Ζτίΐοΐ  "π 
Κ<"ν  π 
Κι πιυπάτι 5,2 
40,4 ϊ,2 
40,4 5,2 
40,4 1,3 
3,7 25,0 
9,2 
ί ι " ι γ ι πνπ 
Άνω  βήλτπ 
Ζτίΐοΐ  "π 
Κ<"ν  π 
Κι πιυπάτι 5,2 3,3 8,5 5,0 13,5 3,4 25,2 
I ι " ι γ ι πνπ 
Άνω  βήλτπ 
Ζτίΐοΐ  "π 
Κ<"ν  π 
Κι πιυπάτι 30,7 26,5 0,7 57,9 1,5 5,1 64,5 34,2 53,0 
• ΛεσοΟο 
Λι ΊΓΟ'Π 
Μπι'ΝΓίγππκαοη 0,3 
8,4 
ι,ο 
13,9 0,5 
0,5 
3,9 0,1 
1'3 ! 0,8 
9,0 
1,0 
19,1 3,0 
0,7 
2,2 0,8 
12,0 
1,7 
21,3 0,5 
1,9 
0,7 
9,2 62,5 
15,8 
41,2 
43,2 
Μπ\αοι;  ι 
Μπ'\ι 
Μηυπιτσνίπ 
Νί.γηπ, 4,4 
38,5 1,8 
3,1 0,4 
0,9 ! 6,6 ί 
42,5; 3,0 
ι 9,6 
42,5 2,5 
11,3 26,0 
26,6 Μπ\αοι;  ι 
Μπ'\ι 
Μηυπιτσνίπ 
Νί.γηπ, 9,3 I 9;3 ί 0,5 0,8 10,6 0,8 7,5 Μπ\αοι;  ι 
Μπ'\ι 
Μηυπιτσνίπ 
Νί.γηπ, 21,8 21,8  ί I 21,8 5,7 26,1 
ι. Μπ\αοι;  ι 
Μπ'\ι 
Μηυπιτσνίπ 
Νί.γηπ, 28,4 1,1 29,5  | ι 3,6 33,1 6,7 20,2 
!\| γη Ί|Π 1,5 0,3 1,8 Ι 1,8 ο,ι 5,5 
ΟίΓγκ'ΊντΓΐ  Μ 
Παπ^ιπσΙΠ-ΝΓΠ  Γουινέα 18,8 
3,5 13,8 3,3 22,1 | 
17,3  ; 10,0 
12,0 1,* 32,1 
30,7 3,5 
19,2 10,9 
62,5 
ΓΟΠΓΙ  ντπ 
^γίπ  Λουκίπ 
'Αγ,Βι «ίντ.κΤκρεναντίν 33,3 7,1 2,0 42,4 I 42,4 13,5 31,8 ΓΟΠΓΙ  ντπ 
^γίπ  Λουκίπ 
'Αγ,Βι «ίντ.κΤκρεναντίν 1,5 
2,9 1,4 
0,2 2,9! 
3.1 I 2,9 
3,1 2,6 
1,1 89,6 
35,5 
2.π \0'θν 
ΔΊΤΙ^'Γ  Σηιιηα 
Ζήη  ΤΓ··ΙΠ  καί  Πριντσιπέ 3,4 | 
5.1 
2,2 0,6 
2,9 
0,8 I 
I 4,0 Ι 
8,0 
3,0 3,3 4,0 
11,3 
3,0 0,6 
3,0 
ι,ο 15,0 
26,5 
33,3 
ί·εγπ  \η 34,1 I 59,1 0,2 93,4 4,2 5,6 103,2 66,5 64,4 
Γ ·'γ Γ  > Γ Γ ο,ι ; 0,2 0,3 | 1,0 1,3 0,5 38,5 
!. | Γ -ιπ ΛΓ  Λ ν Γ. 18,5 1,8 20,3  ; 20,3 2,3 11.3 
Σπι  Γ·ιν, 
5.01 ' 1 Γ. ΊΙ' 
Γηι·3/ι  *Λνίπ 
Τη .'7η\'ι  τ 25,8 I 2,6 16,0 44,4  | 2,6 47,0 26,3 56,0 
Σπι  Γ·ιν, 
5.01 ' 1 Γ. ΊΙ' 
Γηι·3/ι  *Λνίπ 
Τη .'7η\'ι  τ 44,1 Ι 
2,8 | 
3,6 
57,8 21,9 
6,8 1,7 
ο,ι ( 67,7  ! 
2,8 
3,6 1 
64,7 ; 7,5 1,9 67,7 
2,8 
5,5 
72,2 36,0 
0,2 
1,9 
17,6 53,2 
7.1 
34,5 
24,4 
Τη^γκπ 7,6 
22,2 2,6 3,0 ! 
ι 13,2 , 
22,2 ι 1,5 13,2 
23,7 5,5 
2,8 41,7 
11,8 
Τ ηιίΤ??Λδ  και  Τομπάγκο 0,1 
1,2 ι 0,6 1,4 | 
I 2.1 ' 
1.2 < 1,3 
Ι 1,2 3,4 
2,4 2,8 | 
0,2 ) 82,3 
8,3 
ΤΓυ;ιπ\η", 
Ι1α^.'-ΐΓΐ:υ  \ 0,3 ί 
2,5 ! 0,1 ι 0,4 , 
2,5 ! 0,1 
ι,ο | 0,5 
3,5 0,3 ( 
ί 60,0 
10,8 40,0 2,β | 53,6  ! 6,0 ! 59,6 5,2 | 8,7 
/'ιιΊΐη »,2 ! 55,0 Μ I 81,3 1,5 8,5 91,3 34,5  ! 37,8 
_7 I  ·ιΠ*ΙΊΠΟΜ«"  · 2,8 > ι,ο ; 3,8 ' 0,4 3,9 8,1 | 1,3 ! 16,0 
ΐΐ'"**  τ ι ηκ ες  τταρεμ0α-Γ 156,1 I ι ΐΐ'"**  τ ι ηκ ες  τταρεμ0α-Γ 156,1 ι 156,1  1 1,6 1,3 159,0  ! 29,9  | 18,8 
ι ς ι | 29,9  | 
ΣΥΝΟΛΟ 949,1 ι 95,0  1280,8 ί 43,6  Ιΐ. 368,5 83,6 Ι 62,4 |ΐ.514,5  ί 518,9 ί 34,3 

ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΔΑΝΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΗΣ  ETE  ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΑΚΕ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΛΟΜΕ II, 
ΤΟ 1932 
— Κατανομή κατδ τομείς  — Τ0 1932 
— Κατανομή κατδ τομείς — 
ΤΟΜΕΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Δανε ι οδοτήσε ι ς από" 
ιδίους πόρους Χρησιμοποίηση επιχειρη­
ματικών κεφαλαίων από 
τους πόρους της ΕΤΑ Σύνολο 
αρ ι θ rΠησδ  , 
pfa^etìf • % αρ ι Β. Ποσδ,ίεκα- % ap ιθ. Ποσό (εκα-
ΤΟμμ^α % 
Αγροτο-β1  ομηχαν  ι κ<5 συγκροτήματα Α 25,2 21,2 2 2,9 8,2 6 28,1 18 ,2 
Χημικές βιομηχανίες 1 11,0 9,2 --- 1 11,0 7,1 
Ενέργει  α 3 ΑΑ,Ο 36,9 3 4,6 13,0 6 Α8.6 31,4 
Γενικά (μαζί με τα κονδύλια πίστωσης) 5 29,0 24,3 10 20,Α 57,8 15 Α9,Α 32,0 
Σύνολο εκβιομηχάνιση 13 109,2 91,6 15 27,9 79,0 28 137,1 88,7 
Τουρ ισμος _ 2 4,8 13.6 2 4,8 3,1 
01κονομική  υποδομή : 
Μεταφορές - - -4 2,6 7,4 Α 2,6 1,7 
Τηλεπικοινωνίες 1 10,0 8,4 - - -1 10,0 6.5 
ΣΥΝΟΛΟ ΙΑ 119,2 100,0 21 35,3 100,0 35 15Α ,5 100,0 Πίνακας  VT-

Πίνακας  VII 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ  ΤΗΣ  ΚΑΡΑΙΒΙΚΗΣ  ΚΑΙ ΤΟΥ  ΕΙΡΗΝΙΚΟΥ  (ΑΚΕ) ΤΟ 1982 
ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ  ΤΗΣ  ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΛΟΜΕ  II 
Κατανομή "ανάλογα  με τον  τδπο εφαρμογής  του  επενδυτικού σχεδίου 
XΩΡΕΣ Δάνεια εττι 
ΐ6ίων ττδρων Πράξεις διακινδυ- . 
νευομενων κεφαλαίων 
επΓ των πδρων ΕΤΑ Σ ύ ν ο λ ;ο 
αρ, ;κατουυιι ίρ ι α Ευϋ Νο εκπχουυι ρΐαΈΒί* Να εκατουυη ρια ΕΧΕ 
ΧΩΡΕΣ 
ΑΦΡΙΚΗ "αρ. 
11 Δάνει α I 6 ί ων  π 
99,3 επί 
όρων 
Ζ 
83,3 Πράξεις διακινδυ- . 
νευομένων κεφαλαίων 
επί των πόρων ΕΤΑ Νο 
22 Σ ύ ν 
122,6 0 λ ;0 
- ι 
79,4 Δυτική Αφρική 4 32,6 27,3 2 3,6 10,2 6 36,2 23,5 
Πράσινο Ακρωτήριο _ - - 1 1,8 5,1 1 1,8 «,2 
Ακτή Ελεφαντοστού 3 21,6 18,1 3 21,6 14,0 
Σενεγάλη 1 11,0 9,2 1 1,8 5,1 2 12,8 8,3 
Κεντρική  και Ισημερινή Αφρική  ^ 
Μπουρούτι  ι 2 10,7 9,0 1 1,3 3,7 3 12,0 7,7 Κεντρική  και Ισημερινή Αφρική  ^ 
Μπουρούτι  ι -- -1 1,3 3,7 Τ 0,8 
Καμερούν 2 10,7 9,0 - -2 10,7 6.9 
Ανατολική  και Νότια Αφρική 5 56,0 47,0 9 18,4 52,2 14 74,4 48,2 
Μποτσουάνα  | 1 15,0 -- -1 15,0 
Ντζιμπουτί - - -1 0,4 1,1 1 0,4 0,3 
Αιθιοπία - - -1 0,5 1,4 1 0,5 0,3 
Κένυα 2 17,0 14,3 -- -2 17,0 11,0 
Μαλάου'Γ -- -1 3,0 8,6 1 3.0 2.0: 
Μωρίς 1 4,0 3.4 1 0,5 1,4 2 4.5 2,9 
Ουγκάντα  ί -- -2 10,0 28.4 2 10,0 6,5 
Σεϋχέλλες - - -1 1,0 2,8 1 1,0 0,6 
Σομαλία -- -1 2,6 7.4 1 2,6 1,7 
Ζιμπάμπουε  I 1 20,0 16,7 1 0,4 1,1 2 20,4 13,2! 
ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ  1 2 12,0 10,1 4 8,4 23.8 6 20,4 13.21 
Μπαρμπάντε  ^Γ 1 4,0 3,4 Μ 
_ _ 1 4,0 2.6 
Δομινίκη -2 1,0 2.8 2 1,0 0,6 
Γρενάδα -- -1 2,4 6,8 1 2,4 1.6. 
Ιαμαϊκή - - -1 5,0 14,2 1 5,0 3.3 
Τρινιτέ  και Ζομπάγκο 1 8,0 6,7 -- 1 8,0 5,2 
ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ 1 7,9 6,6 5 3,6 10,1 6 11,5 1± 
Φίντζι _ _ 1 1,8 5,1 I 1,8 
Παπουασία  Νέα  Γουϊνέα 1 7,9 6,6 _ 1 7,9 5,1 
Δυτική Σαμόα  Ι - -1 0,3 0,9 1 0,3 0,21 
Ζόγκα  ί -- -1 0,3. 0,9 1 0,3 0,2 
Τουβαλού  | - -- 1 ο,ι 0,4 1 ο,ι 0,1 
Βανουάτου  ' — — — 1 1,0 2,8 1 1.0 0,6 
ΣΥΝΟΛΟ ΙΑ 119,2 100,0 21 35,3 100,0 35 154,5 100,0| 

Πίνακας  VIII 
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ  ΤΩΝ  ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΩΝ  ΤΗΣ  ETE  ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ  ΑΚΕ ΤΟ  1982 
ΑΝΑΛΟΓΑ  ΜΕ ΤΟ  ΚΑΤΑ ΚΑΤΟΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ 
-.ΣΥΝΘΗΚΗ ΛΟΜΕ  II -
XΩΡΕΣ 
(ΑΕΠ/κάτ.  115$ 1980) . Δάνεια  επΓ 
ι I δ  ί ων πάρων  ι Πράξεις  διακιν-
' δυνευαμένων κεφαλαίων Σύνολο XΩΡΕΣ 
(ΑΕΠ/κάτ.  115$ 1980) . 
εκ.ΕΟί)ι Χ εκ.ΕΟυ Χ εκ.ΕΟυ 
!ΑΕΠ/κατ.  ^-370 υ3$ - - 19,2 54,Α 19,2 
Μπουρούντι 1,3 3,7 1,3 
Πράσινο Ακρωτήριο - - 1,8 5,1 1,8 
Αιθιοπία - - 0,5 1.4 0,5 
Μαλάουϊ - - 3,0 8,5 3,0 
Ουγκάντα - - 10,0 28,3 10,0 
Σομαλία  ν — — 2,6 7,4 2,6 
370 υ5 $ <  ΑΕΠ/κατ.  -ζ. 1000 υδ$ 81,6 68,Α 7,8 22,1 89,Α 
!}Λποτσουάνα 15,0 12,6 15,0 
Καμερούν 10,7 9,0 - - 10,7 
Ντζιμπουτί - - 0,4 1,1 Ο,Α 
Δομινίκη - - 1^0- 2,8 ι,ο 
Γ ρενάδα - - 2,4 6,8 2,Α 
Κένυα 17,0 ΙΑ,3 - - 17,0 
Παπουασία  Νέα  Γουϊνέα 7,9 6,6 - - 7,9 
Δυτική Σαμδα - 0,3 0,9 0,3 
Σενεγάλη 11,0 9,2 1,8 5,1 12,8 
Τάνγκα - 0,3 0,9 0,3 
Τουβαλού - - 0,2 0,6 0,2 
Βανουάτου - - ι,ο 2,8 ι,ο 
Ζ ι μπαμπούε 20,0 16,7 0,4 1,1 20,Α 
ΑΕΠ/κατ.  "> 1000 115 φ 37,6 31,6 8,3 23,5 Α5.9 
Μπαρμπάντε 4,0 3,4 4,0 
Ακτή  του  Ελεφαντοστού 21,6 18,1 - - 21,6 
Φίντζι — - 1,8 5.1 1,8 
Τζαμά"κα - - 5,0 14,2 5,0 
ΜωρΓς 4,0 3,4 0,5 1,4 4.5 
Σεϋχέλλες 1,0 2,8 1.0 
Τρινιτέ  και  Τομπάγκο 8,0 6,7 8,0 
ΣΥΝΟΛΟ  ΑΚΕ 119,2 100,0 35,3 100,0 154,5 

Πίνακας  IX 
ΠΟΣΟ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ  ΤΟ  1982 
- ΣΥΜΒΑΣΗ ΛΟΜΕ  II -
Χωοες Ονομασία  του  Σχεδίου Ποσό 
δανείου 
(εκ,  ECU) Ποσδ 
επιδότησης 
'(εκ.  ECU) 
Μπαρμπάντε Barbados  Development Bank 4,00 0,92 
Μποτσουάνα Morupule 15,00 4,11 
Καμερούν CAMDEV  II 
SOCAPALM  III 6,90 
3,80 1,91 
1,04 
Ακτη Ελεφαντ. INTELCI 
COFINCI  II 
SΑΡΗ II 10,00 
5,00 
6,60 2,43 
0,77 
1,49 
Κεννυα Development Finance Compara (DFCK  III) 
Olkaria Geothermal ower 8,00 
9,00 1,88 
1,63 
Μωρίς Development  I "uritius  (DBM) 4,00 0,75 
Παπουασία  Ν.Γ. Higaturu  II 7,90 1,36 
Σεν εγαλη Industries  Chimiques  du Sénégal  (ICS) 11,00 2,70 
Τρι VITE  και 
Τομπαγκά TTDFC  Global Loan 8,00 1,16 
Ζ ι μπαμπούε 20,00 3,93 
ΣΥΝΟΛΟ I19,20 26,08 

Πίνακας  Χ : Πληρωμές  στο  πλαίσιο  του  STABEX  κατά  το 1982  ( έτος εφαρμογής  1981) 
(σε ECU) 
Κράτος Προϊόντα Πληοωμές 
STADEX  • Κατανομή 
των 40 εκ. ECU Σύνολο 
Μπενίν βαμβάκι  σε  μπάλλες 101.694 28.475 130.169 
φοινικέλαιο 198.893 55.692 254.585 
έλαιο  του  PALMISTE 425.520 119.148 544.668 
Κρμερούν Προϊόντα  του  κακάο 8.084.683 2.263.765 10.348.448 Κρμερούν 
Καφές πράσινος  ή καβουρντισμένος 5.459.706 1.528.755 6.988.461 
Κεντροαφρικαν ική Δημοκρατία Καφές πράσινος  ή καβουρντισμένος 1.200.616 336.180 1.536.796 
Ακτή  του  ΕλεφαντοαπΌύ Καφές πράσινος  ή καβουρντισμένος 27.601.201 7.728.523 35.329.724 
Δομι νίκη Προϊόντα  της  καρύδας 392.297 109.846 502.143 
Α ι θ ιοπία Καφές πράσινος  ή καβουρντισμένος 756.794 211.908 968.702 
Φίντζι Έλαια καρύδας 510.459 142.932 653.391 
Γκαμπία Αραχίδες 1.738.342 486.747 2.225.089 Γκαμπία 
Αραχιδέλαι  ο 1.125.275 315.085 1.440.360 
Πήτες ελαιουργίων 413.858 115.883 529.741 
ιΓκάνα Προϊόντα  του  κακάο 25.606.655 7.170.037 32.776.692 
Γκρενάντ Μοσχοκάρυδα  και  καρύδια  MACIS 154.320 43.211 197.531 
Κέννυα Καφές πράσινος  ή καβουρντισμένος 16.448.532 4.605.699 21.054.231 
Λεσόθα Μοχαϊρ 276.977 77.556 354.533 
Μαδαγασκάρη Καφές πράσινος  ή καβουρντισμένος 2.688.131 752.695 3.440.826 
Μαλαου" Τσάϊ 510.459 142.932 653.391 
Μαλΐ Αμύγδαλα  του  Καριτέ 510.459 142.932 653.391 
Παπουασία —  Νέα  Γουϊνέα Καφές πράσινος  ή καβουρντισμένος 7.360.518 2.060.995 9.421.513 
Κακάο  σε λοβούς 4.482.798 1.255.214 5.738.012 
Ι Κοπράχ 
Ελαιο  της  καρύδας 1.082.569 303.126 1.385.695 
ί -Κοπράχ 
Ελαιο  της  καρύδας 906.347 253.783 1.160.130 
Ραυαντα Καφές πράσινος  ή καβουρντισμένος 510.459 142.932 653.391 
Σαλομόν Κοπράχ 565.092 158.229 723.321 
Δυτικές Σαμόα Κακάο  σε λοβούς 914.719 256.127 1.170.846 
Σαο Τομέ Κοπράχ 808.903 226.498 1.035.401 
Σαο Τομέ Κακάο  σε λοβούς 777.258 217.637 994.895 
Σενεγάλη Προϊόντα αραχιδων 20.525.673 5.747.326 26.272.999 
Σι έρα Λεόνε Προϊόντα  PALMISTE 845.514 236.749 1.082.263 
Σομαλία Κακάο  σε λοβούς 41.680 11.671 53.351 
Σομαλία Νωπές μπανάνες 741.567 207.644 949.211 
Σουδάν Βαμβάκι  σε  μπάλλες 8.499.198 2.379.832 10.879.030. 
ΙανΓανίρ 
βουβάλου 
Ι Καφές πράσινος  ή καβουρντισμένος 
Κοπραχ 542.321 
44.223 151.853 
12.383 , 694.174 
56.606 
Σύνολο πληρωμών 142.853.710 40.1)00.000 182.853.710 
Βανουήταυ Κακάο  σε λοβούς 341.412 

ΠΤΝΑΚΑΣ  ΧΤ-α 
Στατιστική κατάσταση  του  4ou ETA nou  θεσπίστηκε στις  31 Δεκεμβρίου  1982 
Κατανομή συμπερι λαμβανομένων  των  ΑΚΕ/ΥΧΕ  και  τρίτων χωρίον 
σε εκατομμύρια  ECU 
Εθνικότητα  των Αγορές έργων Αγορές προμηθειών Συμβάσεις τεχνικής 
συνεργασίας Σύνολο 
αγορών  και  συμβάσεων 
επιχειρήσεων 
Ποσό Χ 
31.12.82 Χ 
31.12J31 Ποσό Χ 
31.12.82 Χ 
31.12.81 Ποσό Χ 
31.12.82 Χ 
31.12.81 Ποσό Χ 
51.12.82 Χ 
51.12.81 
Γερμανία 72.865 6,79 7,63 81.847 19,98 20,14 71.749 21,00 20,81 226.462 12,41 12,84 
θέλγι  ο 61.461 5,72 6,60 19.928 4,87 4,42 26.079 7,63 8,30 107.469 5,90 6,46 
Γαλλία 259.367 24,16 23,43 93.603 22,84 22,75 68.234 19,97 19,98 421.203 23,08 22,63 
Ιταλία 114.682 10,68 11,23 60.447 14,76 14,80 38.175 11,17 11,35 213.303 11,69 12,02 
Λουξεμβούργο - - - 21 0,01 0,01 4.608 1,35 1,52 4.629 0,25 0,29 
Κάτω χώρες 33.850 3,15 3,44 16.653 ' 4,07 4,31 25.444 7,45 7,32 75.948 4 ,1"6 " 4,37 
Δανία 2.309 0,22 0,25 2.803 0,68 0,59 6.859 2,00 2,03 11.971 0,66 0,67 
Ηνωμένο Βασίλειο 43.830 4,08 3,39 75.964 18,55 18,49 51.989 15,22 14,19 171.782 9,41 8,69 
Ιρλανδία - - - 46 0,01 0,02 6.241 1,83 1,69 6.287 0,34 0,32 
ΑΚΕ - ΡΤΟΜ 475.052 44,25 42,93 34.694 8,47 8,47 40.490 11,85 12,30 550.237 30,15 29,67 
Τρίτες χώρες 10.254 0,95 1,10 23.567 5,76 6,00 1.794 0,53 0,51 35.614 1,95 2,04 
1.073.670 100,00 100,00 409.573 100,00 100,00 341.662 100,00 100,00 1.824.905 100,00 100,00 
58,83  Χ 22,45  Χ 18,72  Χ 100,00  Χ 

ΠΙΝΑΚΑΣ  XI-β 
Στατιστική κατάσταση  του 5ου ΕΤΑ 31.12.1962 
Κατανομή συρπερι λαμβανομένων  των  ΑΚΕ/ΥΧΕ  και  τρίτων χωρών 
σε εκατομμύρια  ECU 
Εθνικότητα  των Αγορές έργων Αγορές προμηθειών Συμβάσεις τεχνικής 
συνεργασίας Σύνολο 
αγορών  και  συμβό σε ων 
επιχει ρήσεων 
Ποσό Χ 
31.12.82 Χ 
30.6.82 Ποσό Χ 
31.12.  8a Χ 
30.6.82 Ποσό X' 
31.12.82 Χ 
30.6.82 Ποσό Χ 
31.12.82 Χ 
30.6-82 
Γερμανία 34.961 17,69 25, 8< 10.353 19,04 15,77 11.382 21,62 20,57 56.696 18,61 23,78 
Βέλγιο 5.517 2,79 2,6C 1.321 2,43 4,24 4.178 7,94 8,42 11.016 3,62 3,62 
Γαλλία 41.008 20,75 24,ι: 9.073 16,69 12,79 14.971 28,43 28,54 65.052 21,35 23,23 
Ιταλία 9.706 4,91 7,17 8.972 16,50 26,02 5.324 10,11 5,83 24.002 7,88 9,48 
Λουξεμβούργο - - - - - - 398 0,76 0,47 398 0,13 0,06 
Κάτω  - Χώρες - - - 7.647 14,07 2,90 3.282 6,23 3,93 10.929 3,59 0,92 
Δανία - - - 15 0,01 0,06 1.384 2,63 3,41 1.399 0,46 0,48 
(Ηνωμένο Βασίλειο 118 0,06 0,01 10.848 19,96 34,94 7.175 13,63 4,13 18.141 5,95 5,21 
Ιρλανδία - - - 4.800 8,83 - 832 1,58 0,99 5.632 1,85 0,14 
Ελλάδα - - - - - - - - - - - -
ΑΚΕ - ΡΤΟΜ 88.918 44,99 27,3£ 1.205 2,22 3.684 7,00 23,71 93.807 30,79 23,67 
Τρίτες Χώρες 17.410 8,81 12,87 136 0,25 0,14 35 0,07 -17.581 5,77 9,41 
197.638 100,00 100,00 54.370 . 100,00 100,00 52.645 100,00 100,00 304.653. 100,00 100,00 
64,87 Χ 17,85 Χ 17,28 Χ 100,00 Χ 

ΠΙΝΑΚΑΣ  XII 
ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ  ΣΤΙΣ  ΑΚΕ, ΤΟ 1982, ΣΤΟ  ΠΛΑΙΣΙΟ  ΤΗΣ  ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Σύνολο  ΑΚΕ Λιγότερο  ανεπτυγμέΊ 
νες χδρες μεσθγειει 
η>-·νησ  ι οτ ι κδς. χδρεί; % 
- Προγραμματισμός  και  Διοίκηση — -
42 32 76,2 
~^ Υπηρεσίες κοινής ωφέλειας 84 70 83,3 
— Γεωργία 444 285 64,2 
- Βιομηχανία 147 127 86,4 
— Εμπδριο 33 8 24,2 
- Κατάρτιση 73 60 82,2 
— Υγεία 11 10 90,1 
— Κοινωνικές Υπηρεσίες 21 15 71,4 
— Πολυτομεακδς 92 52 56,5 
947 659 69,6 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΑΚΕ-ΕΟΚ 
της 20ης Μαίου 1983 
για την οικονομική και τεχνική συνεργασία 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΑΚΕ-ΕΟΚ, 
Έχοντας υπόψη : 
τη δεύτερη Σύμβαση ΑΚΕ-ΕΟΚ η οποία υπεγράφη στο Λομέ στις 31 Οκτω­
βρίου 1979 (στο  ε £ή ς καλούμενη "Σύμβαση"), και ιδιαιτέρως το άρθρο 108 § 6 
και το άρθρο 119, 
την Έκθεση και το Σχέδιο Ψηφίσματος που υπέβαλε η Επιτροπή του 
άρθρου 108, 
Έχοντας επίγνωση της ανάγκης να εφαρμοσθεί πλήρως το ψήφισμα σχετικά 
με την οικονομική και τεχνική συνεργασία που εξέδωσε το  Συμ­
βούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΟΚ στη Λιμπρεβίλ στις 14 Μαΐου 1982, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟ ΑΚΟΛΟΥΘΟ ΨΗΦΙΣΜΑ : 

- 2 -
I. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
Το Συμβούλιο σημειώνει την έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή 
σύμφωνα με το άρθρο 119 της Σύμβασης και εκτιμά την ποιότητα των 
περιεχόμενων πληροφοριών. 
Για να διευκολυνθούν όμως οι εργασίες της Επιτροπής του άρ­
θρου 108, το Συμβούλιο καλεί στο εξής την Επιτροπή των Ευρωπο,Ικών Κοινοτήτων : 
α) να επισπεύσει την υποβολή των εκθέσεων της και να τις υποβάλ­
λει σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από το τέλος του Ιουλίου 
που ακολουθεί το έτος αναφοράς/ 
β) να καλύπτει πληρέστερα τα σημεία στα οποία η Επιτροπή του 
άρθρου 108 έδωσε ιδιαίτερη προσοχή κατά τις συζητήσεις της 
καθώς και τα εγκρινόμενα ψηφίσματα, 
γ) να παρέχει στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις καταβολές που 
αφορούν τους διάφορους τύπους χρηματοδότησης και τις τομεακες 
πτυχές της συνεργασίας. 
Το Συμβούλιο καλεί εξάλλου και τα δύο μέρη να συμβάλουν 
στις συζητήσεις της Επιτροπής του άρθρου 108, υπc>pVxλλovτας με  χωρι­
στά σημειώματα ή εκθέσεις συγκεκριμένα παραδείγματα των δυσχε­
ρειών που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή της οικονομικής και  τεχνι­
κής συνεργασίας. 

3 
II. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ 
1. Λιγότερο ανεπτυγμένα, μεσόγεια και νησιωτικά Κράτη ΑΚΕ 
Το Συμβούλιο επιβεβαιώνειτην ανάγκη να επιφυλαχθεί ει­
δική*  μεταχείριση στα λιγότερο ανεπτυγμένα Κράτη ΑΚΕ και να 
ληφθούν ειδικά μέτρα υπέρ των μεσόγειων και νησιωτικών Κρα­
τών ΑΚΕ. 
Το Συμβούλιο υπενθυμίζει ότι για να βοηθηθούν αυτές οι 
χώρες να ξεπεράσουν τις ιδιαίτερες δυσκολίες που αντιμετωπί­
ζουν, προβλέπονται στη Σύμβαση ειδικές διατάξεις, διαπνε­
όμενες από αυτό το πνεύμα. 
Το Συμβούλιο σημειώνει τις μέχρι τώρα σχετικές προσπάθειες της 
Κοινότητας και καλεί τα αρμόδια όργανα ΑΚΕ-ΕΟΚ να εξετάσουν το συντομό­
τερο δυνατό τον πραγματικό αντίκτυπο αυτών των μέτρων και να υποβάλουν στο 
Συμβούλιο προτάσεις σχετικά με τα μέτρα αυτά προκειμένου να εξασφαλισθεί 
η πραγματική εφαρμογή των πιο εύκαμπτων και αποτελεσυατικών διαδικασιών 
και μέσων βάσει της Σύμβασης. 
2. Περίφερειακή_συνεργασία 
Το Συμβούλιο υπενθυμίζει το σημείο II.2 του Ψηφίσματος 
της 14ης Μαίου 1982 για την οικονομική και τεχνική συνεργασία και επανα­
λαμβάνει ότι υποστηρίζει την επιθυμία των Κρατών ΑΚΕ να ενισχύσουν την 
περιφερειακή συνεργασία, η οποία είναι θεμελιώδης για την ανάπτυξη τους. 
Το Συμβούλιο σημειώνει περαιτέρω ότι για να επιτευχθεί 
ο στόχος που έθεσε η Σύμβαση, η αύξηση των πόρων θα έπρεπε να 
συνοδεύεται από μια στενότερη συνεργασία μεταξύ των 
Κρατών ΑΚΕ και της Κοινότητας για την έμπρακτη υλοποίηση πε­
ριφερειακών σχεδίων. 
Το Συμβούλιο καλεί συνεπώς και τα δύο μέρη να προσδιο­
ρίσουν και να υλοποιήσουν σχέδια που θα συμβάλλουν ουσιαστικά 
στη λύση των αναπτυξιακών προβλημάτων που είναι κοινά για 
πολλές χώρες ΑΚΕ. 

- 4 -
3. Συγχρηματοδότησα 
Το Συμβούλιο σημειώνει με ικανοποίηση τη σημασία που  αποδί­
δεται στη Σύμβαση στη συγχρηματοδότηση, η οποία επιτρέπει τη 
συγκέντρωση συμπληρωματικών κεφαλαίων που απαιτούνται για 
την υλοποίηση ορισμένων σχεδίων μεγάλης κλίμακας. 
Το Συμβούλιο συνιστά να προτιμάται κατά το δυνατόν η κοινή 
χρηματοδότηση, ιδίως όταν πόροι από διάφορες πηγές συνενώνονται 
σε ένα κεφάλαιο" συνιστά επίσης να απλουστευτούν οι διοικητικές 
διαδικασίες για την υλοποίηση των σχετικών σχεδίων. 
Το Συμβούλιο σημειώνει με ικανοποίηση την πρωτοβουλία της 
Επιτροπής η οποία αποφάσισε να εναρμονίσει τις συγχρηματοδοτικές της  διαδι­
κασίες με τη Διεθνή Τράπεζα και τα Αραβικά Κεφάλαια, και την καλεί να 
καταβάλει παρόμοιες προσπάθειες και προς την κατεύθυνση άλλων 
χρηματοδοτών. 
4. Μικροπροχράμματα 
Το Συμβούλιο αναφέρεται στο σημείο  II. 3 του ψηφίσματος του 
της 14ης Μαίου 1982 για την οικονομική και τεχνική συνεργασία, 
όπου τονίζεται η μεγάλη σημασία που αποδίδουν στα μικροπρογράμ­
ματα και τα δύο  μέρη. 
Το Συμβούλιο επισημαίνει τη βελτιωμένη διαδικασία που ακο­
λουθείται εν προκειμένω, και κατά την οποία η έγκριση της Επιτρο­
πής παρέχεται βάσει ετήσιων προγραμμάτων όπου εκτίθενται οι τύ­
ποι των εκτελεστέων σχεδίων, ενώ την τελική έγκριση των  σχε­
δίων αυτών τη δίνει ο εκπρόσωπος της Επιτροπής όταν και όποτε 
τα σχέδια αυτά είναι ώριμα για εκτέλεση. 
Το Συμβούλιο σημειώνει ότι αυτή η διαδικασία θα αυξήσει 
αναμφίβολα την αποτελεσματικότητα του συστήματος, και ελπίζει 
ότι τα μικροπρογράμματα θα προετοιμάζονται και θα εκτελούνται 
μέχρι τέλους υπό τις καλύτερες δυνατές συνθήκες. 

- 5 -
III. ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 
ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
1. Προγραμματισμός 
Το Συμβούλιο σημειώνει ότι δεν επιτεύχθηκε η αρχή 
του άρθρου 110 της Σύμβασης, διότι ενώ είχε προβλεφθεί μέσο πο­
σοστό αναλήψεως υποχρεώσεων 14,8 % το πραγματικό συνολικό 
ποσοστό αναλήψεως υποχρεώσεων ανήλθε σε 12,1 % των δια­
θέσιμων κεφαλαίων. 
Το Συμβούλιο δίνει συνεπώς εντολή στην Επιτροπή του 
άρθρου 108 να εξετάσει τους λόγους της διαφοράς μεταξύ 
του προβλεπόμενου και του πραγματικού τιοσοστού, και, όπου 
χρειάζεται, να προτείνει στις αρμόδιες αρχές τα αναγκαία 
μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης. 
2. Πρρσδιειρισυός και_προ_ετοιμασία των σχεδίων τ^_των προγραμμάτων δράσης 
Το Συμβούλιο συμφωνεί για την ανάγκη αυξημένης ενί­
σχυσης ώστε να βοηθηθούν τα Κράτη ΑΚΕ, και κυρίως οι λι­
γότερο ανεπτυγμένες χώρες, να καθορίζουν και να προετοι­
μάζουν τα σχέδια ή προγράμματα δράσης που υποβάλλονται 
για κοινοτική χρηματοδότηση. 
3. Σύνταξη και υπογραφή των συμβάσεων χρηματοδότησης 
Το Συμβούλιο καλεί και τα δύο μέρη να λάβουν τα 
αναγκαία μέτρα ώστε οι συμβάσεις χρηματοδότησης, η σύ­
ναψη των οποίων επηρεάζει την πραγματική εφαρμογή των σχε­
δίων ή προγραμμάτων δράσης, να συντάσσονται και να υπο­
γράφονται το συντομότερο δυνατόν. 

- 6 -
4. Προετοιμασία των φακέλων υποβολής προσφορών* κατακύρωση και 
υπογραφή των συμβάσεων 
Το Συμβούλιο συνιστά τα Κράτη ΑΚΕ να φροντίζουν ώστε οι 
φάκελοι των προσκλήσεων υποβολής προσφορών να προετοιμάζονται 
μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες και καλεί και τις δύο πλευρές 
να φροντίζουν ώστε οι διαδικασίες κατακύρωσης και υπογραφής των 
συμβάσεων να μη παρουσιάζουν περιττές καθυστερήσεις. 
5. Πλτ]9ωμέ2_κα^_λοχιστικέο._δ^αδικασίε£ 
Το Συμβούλιο σημειώνει ότι όσον αφορά τι g- καταβολές, το ποσοστό που επε­
τεύχθη κατά το πρώτο έτος εφαρμογής της Σύμβασης φαίνεται να αποτελεί βελτίωση σε 
σχέση με το ποσοστό που επετεύχθη κατά το πρώτο έτος εφαρμογής της Πρώτης Σύμβα­
σης του Λομέ  (191  εκ. ECU  δηλ.  4,1 συνολικών πιστώσεων του 5ου  ETA, 
έναντι  97  εκ.  ECU,  δηλ.  3,5  %'τσυ συνόλου των πιστώσεων του 4ου  ETA). 
Το Συμβούλιο δίνει όμως εντολή στην Επιτροπή του άρθρου  108 
να αναλύσει διεξοδικότερα την κατάσταση για να κρίνει αν οι αριθ­
μοί αυτοί πράγματι σημαίνουν καλύτερη εκτέλεση των σχεδίων και των προ­
γραμμάτων δράσης διότι το πρώτο έτος εφαρμογής της Πρώτης Σύμβασης του Λομέ κάλυ­
ψε μόνο εννέα μήνες, ενώ το πρώτο έτος εφαρμογής της Σύμβασης κάλυψε περίοδο 
δώδεκα μηνών. 
Το Συμβούλιο συνιστά και τα δύο μέρη να λάβουν τα κατάλληλα 
μέτρα για τη γρήγορη εξυπηρέτηση των πληρωμών, φροντίζοντας ώστε 
οι διατυπώσεις και οι διοικητικές διαδικασίες να περιορίζονται στο 
ελάχιστο που απαιτεί η καλή οικονομική διαχείριση των σχεδίων ή 
προγραμμάτων δράσης. 

- 7 -
Το Συμβούλιο συνιστά επίσης τα Κράτη ΑΚΕ να προσπαθούν, στην περί­
πτωση της κρατικής διαχείρισης προκαταβολών, να προσκομίζουν μέσα 
στις προβλεπόμενες προθεσμίες τα απαραίτητα δικαιολογητικά πληρωμής για την 
ανανέωση των ταμείων προκαταβολών που δημιουργήθηκαν για τις ανάγκες των 
σχετικών σχεδίων. 
Το Συμβούλιο εφι,στά επίσης την προσοχή των Κρατών ΑΚΕ στις 
νέες ευνοΐ'κές διατάξεις που θέσπισε η Κοινότητα και οι οποίες 
επιτρέπουν στους επιχειρηματίες των Κρατών ΑΚΕ να πληρώνονται 
με την προϋπόθεση της απόδειξης ότι τα χρήματα χρησιμοποιούνται 
στο εξωτερικό, στα νομίσματα των Κρατών μελών που είναι απαραίτη­
τα για την πραγματοποίηση των συμβάσεων τις οποίες εκτελούν. 
6. Παρακολούθηση, αποπεράτωση και θέση σε λειτουργία 
Το Συμβούλιο συνιστά τα Κράτη ΑΚΕ να λάβουν, με την υπο­
στήριξη της Κοινότητας, αν χρειαστεί/ κάθε χρήσιμο μέτρο για την 
εγκαθίδρυση, μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες, των διοικητικών, 
τεχνικών ή χρηματοοικονομικών δομών που είναι απαραίτητες για την 
νέναρξη εκτελέσεως των σχεδίων ή προγραμμάτων δράσης. 
7. Λειτουργία και συντήρηση των έργων 
Αναγνωρίζοντας ότι πολλά Κράτη ΑΚΕ δυσκολεύονται να ανα­
λάβουν αμέσως την οικονομική ευθύνη της λειτουργίας και της 
συντήρησης των έργων, το Συμβούλιο συνιστά ιδιαίτερα να δίνεται 
περισσότερη προσοχή, από το στάδιο ήδη του σχεδιασμού, στις δυνατό­
τητες συντήρησης, ιδίως όσον αφορά τη χρηματοδότηση, τις ανάγκες των 
εισαγωγών, το απαραίτητο  know-how  και τους θεσμικούς περιορισμούς. 

- 8 -
8. Κατάλληλη τεχνολογία  και  προσαρμογή  των  σχεδίων  και  πρόγραμμα-
των δράσης στις τοπικές συνθήκες 
Σημειώνοντας  ότι οι  περισσότερες επενδύσεις στηρίζονται 
κατά μεγάλο μέρος στις εισαγωγές  και  απευθύνονται προς ξένες 
επιχειρήσεις, πράγμα  το  οποίο περιορίζει  τα  οφέλη  για την εγχώ­
ρια οικονομία "όσον αφορά την  προστιθέμενη αξία ,σ'αυτή  τη χώρα, το Συμ- -
βούλιο συνιστά  να  λάβει πλήρως υπόψη  του το  ETA  τα οφέλη  για τη 1 
εγχώρια οικονομία  τα  οποία  θα  προέκυπταν  από την  αύξηση  του 
εγχώριου μεριδίου·  και την ανάμιξη  επιχειρήσεων  της  χώρας αυτής  για την 
προετοιμασία  και την πραγματοποίηση των σχεδίων και των  προγραμμάτων  δρά­
σης και την  ανάγκη προσαρμογής  των  εισαγόμενων τεχνικών  στο φυ­
σικό  και  πολιτιστικό περιβάλλον  των  χωρών  ΑΚΕ. 
IV. ΤΟΜΕΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 
1. Ενέργεια 
Το Συμβούλιο υπενθυμίζει  το  ψήφισμα  του  Συμβουλίου  ΑΚΕ 
του Ιουλίου  1980, το  οποίο τόνιζε  την  ανάγκη  να  συλλέγουν πλή­
ρη στοιχεία  για το  ενεργειακό δυναμικό  και τις 
ανάγκες  των  Κρατών  ΑΚΕ,  προκειμένου  να  υπάρξουν κατευθυντήριες 
γραμμές  για την  ανάπτυξη  της  συνεργασίας  των  Κρατών  ΑΚΕ  στον 
τομέα αυτό. 
Παρατηρώντας  ότι  αυτό  δεν  έχει γίνει ακόμη, λόγω ελλεί­
ψεως πιοττώσεων, το  Συμβούλιο σημειώνει  με ικανοποίηση  τη δυνατότητα κοι­
νοτικής χρηματοδότησης αυτών  των  μελετών (κατά προτίμηση  σε περιφερειακό 
επίπεδο) σύμφωνα  με το  άρθρο  76 της  Σύμβασης. 
2 . Εκ§ιομ_ΐ]χάνιστ) 
Το Συμβούλιο υπογραμμίζει  τη  σημασία  του  Τίτλου  V της 
Σύμβασης  και των  κοινών δηλώσεων  των  Παραρτημάτων  Χ και XI 
της Τελικής Πράξης. 

- 9 -
Υπενθυμίζοντας το σημείο ΙΙΙ.1 του  Ψηφίσματος  του της 14ης 
Μαίου 1982 για την οικονομική και τεχνική συνεργασία, το Συμβού­
λιο αναμένει με μεγάλο ενδιαφέρον τα αποτελέσματα των εργασιών 
της Επιτροπής Βιομηχανικής Συνεργασίας. 
^ * Δχροτ ική_ανάπτυ§τ} 
Το Συμβούλιο επισύρει την προσοχή στα προβλήματα της κτηνοτροφίας, 
ιδίως τα συνδεδεμένα με την ανεπάρκεια των μέτρων σταθεροποίησης 
των τιμών του κρέατος, και τις επιπτώσεις τους για τη φροντίδα και 
τη διατροφή των  ζώων. 
Υπενθυμίζοντας λοιπόν το σημείο  III. 2 του Ψηφίσματος  του 
της 14ης Μαΐου  1982 για την οικονομική και τεχνική συνεργασία, 
το Συμβούλιο τονίζει και πάλι ότι οι τιμές παραγωγού γεωργικών 
προϊόντων είναι ένας από τους παράγοντες της επιτυχίας των σχεδίων που 
αποσκοπούν στην αύξηση των ικανοτήτων παραγωγής και ότι για το 
λόγο αυτό τονίζει περαιτέρω ότι είναι επιθυμητό να έχουν τα Κράτη ΑΚΕ 
κάθε αναγκαία υποστήριξη από την Κοινότητα. 
Για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των ολοκληρωμένων σχεδίων 
αγροτικής ανάπτυξης και να βελτιωθεί η εκτέλεση τους σύμφωνα με 
τη Σύμβαση, το Συμβούλιο συνιστά με ιδιαίτερη, έμφαση  : 
- τα σχέδια να βασίζονται σε επακριβή εκτίμηση των δυνατοτήτων 
και των περιορισμών της παραδοσιακής γεωργίας, 
- να προτείνονται απλές και συνεπείς τεχνικές λύσεις, και να δί­
νεται ιδιαίτερη προσοχή στο πρόβλημα της συντήρησης των μέσων 
παραγωγής, 

- 10 -
- το σχέδιο πρέπει να επιτρέπει τη συμμετοχή του τοπικού πληθυ­
σμού στις διεξαγόμενες εργασίες  και, αν είναι ουνατό, στις δαπάνες και να 
του προσφέρει κάποιο εγγυημένο όφελος. 
4 . Επαγ_γ_ελματ ι  κ^_κατάρτ ι  gr) 
Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της κατάρτισης για όλες τις 
πλευρές της ανάπτυξης, το Συμβούλιο τονίζει την αυξανόμενη ανά­
γκη της προσφοράς ευρείας δέσμης χρηματοδοτικών μέσων του  ETA και 
ότι η υποδομή, ο εξοπλισμός", η τεχνική βοήθεια, τα οιαρκή έξοοα, 
οι υποτροφίες και τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης πρέπει 
να χρηματοδοτούνται και να αντιμετωπίζονται σαν ολοκληρωμένο σύνολο. 
Γι αυτό το λόγο το Συμβούλιο συνιστά να γίνει μεγάλη προσπά­
θεια, υποστηριζόμενη από θεσμικά και διοικητικά μέτρα μέσα στην 
Κοινότητα και στα δικαιούχα Κράτη ΑΚΕ, για να εξασφαλιστεί ότι τα 
προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης συμπεριλαμβάνονται ρητά στα 
προγράμματα επενδύσεων του  ETA. 
Τέλος, το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι για το ζήτημα της επαγ­
γελματικής κατάρτισης πρέπει να υπάρξει πραγματικός διάλογος με­
ταξύ της Κοινότητας και των Κρατών ΑΚΕ ώστε να διαμορφωθεί  συνε­
πής και ολοκληρωμένη πολιτική βάσει της οποίας τα Κράτη ΑΚΕ θα 
μπορούν να διαμορφώσουν κριτήρια δράσης. 

I 
-11-
5. Προγράμματα στον τομέα των μεταφορών 
Αναγνωρίζοντας ότι η κανονική και ικανοποιητική συντήρηση της 
υποδομής των μεταφορών πρέπει να εξακολουθήσει να ενδιαφέρει στα­
θερά και τα δύο μέρη ώστε να εξασφαλιστεί κάποια ισορροπία με­
ταξύ της κατασκευής νέων υποδομών και της συντήρησης των υφισταμέ­
νων, το Συμβούλιο συνιστά να καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες, εν 
ανάγκη με κοινοτική ενίσχυση, για να βελτιωθούν οι διοικητικές και 
υλικές ικανότητες των εθνικών υπηρεσιών συντήρησης, ιδίως με τη 
λήψη μέτρων για την εξασφάλιση επαγγελματικής κατάρτισης και του 
κατάλληλου υλικού. 
6. 'Υδρευση>_και_απο^έτευστ] 
Το Συμβούλιο σημειώνει με ικανοποίηση τις σημαντικές προόδους 
που σημείωσε ο σχεδιασμός και η εκτέλεση υδρευτικών και αποχετευτι­
κών έργων αφότου θεσπίστηκαν οι βασικές αρχές που προέκυψαν από τις 
αποτιμήσεις έργων αυτού του τομέα, και συνεπώς καλεί τα ενδιαφερόμε­
να μέρη να συνεχίσουν να λαμβάνουν όσο το δυνατόν περισσότερο 
υπόψη τις βασικές αρχές, οι οποίες αποτελούν ανεκτίμητο οδηγό για 
δράση. 
7. Εκπαίδευσΐ2_και_υγ_εία 
Το Συμβούλιο υπενθυμίζει το σημείο  II.4 του Ψηφίσματος του της 14ης 
Μαίου 1982 για την οικονομική και τεχνική συνεργασία, και ιδίως 
τα εδάφια (α) και (γ) σχετικά με την επιλογή των σχεδίων και των 
τεχνολογιών που πρέπει να εφαρμόζονται. 

-12 -
Το Συμβούλιο καλεί συνεπώς τα  μέρη να εξασφαλίζουν ότι 
ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός, των νοσοκομειακών και εκπαιδευτικών 
ιδρυμάτων είναι πλήρως προσαρμοσμένη στις τοπικές συνθήκες και 
ότι δίνεται η δέουσα προσοχή στην ανάγκη να ανταποκρίνονται οι 
τεχνικές εγκαταστάσεις στις ικανότητες διαχείρισης και συντήρη­
σης του προσωπικού και ειδικότερα στο επίπεδο κοινωνικής και πο­
λιτιστικής ανάπτυξης των αγροτικών πληθυσμών. 
Το Συμβούλιο θέλει επίσης να επιστήσει την προσοχή στην 
ανάγκη ολοκληρωμένων προγραμμάτων για την κοινωνική και  πολιτι­
στική ανάπτυξη του αγροτικού κόσμου σύμφωνα με το άρθρο 83 πα-
ράγρα(θος 2 ε) της Σύμβασης, 
8. Τε^ν ικτ]_συνεργασία 
Το Συμβούλιο υπενθυμίζει το  ψήφισμα  του της 9ης Μαΐου 1980 
για την οικονομική και τεχνική συνεργασία και τις τρείς μεγάλες 
απόψεις από τις οποίες πρέπει να εξετάζεται η τεχνική βοήθεια : 
ποιότητα, ποσότητα και κόστος. 
Το Συμβούλιο εντέλλεται στην Επιτροπή του άρθρου 108 να ανα­
λάβει να εξετάσει σε βάθος το σημαντικό αυτό ζήτημα, λαμβάνοντας 
υπόψη τη μελέτη που ετοιμάζει η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτή­
των σχετικά με την αποτίμηση της τεχνικής βοήθειας. 
9. Προώθη^η_του_εμ^ορίου 
Το Συμβούλιο επισύρει την προσοχή στο γεγονός ότι μολονότι 
η Σύμβαση περιλαμβάνει ευρύτερες διατάξεις, που προΡλέπου-ν τη δυ­
νατότητα βοήθειαο από το στάδιο παραγωγής μέχρι το τελικό στάδιο 
διανομής, πολλά Κράτη ΑΚΕ περιορίζουν τις δραστηριότητες προώθη­
σης του εμποοίου τουο στη η-υιι,ιι.ρχηνή «-τε  ιτνΛ^Λτει>ς,  παρόλο που οι 
εκθέσεις αποτελούν σαφώς το τελευταίο στάδιο της διαδικασίας 
εμπορίας. 

- 13 -
Το Συμβούλιο καλεί επομένως τα Κράτη ΑΚΕ να αναπτύξουν καινοτόμες 
μεθόδους προώθησης του εμπορίου, βασιζόμενες σε σαφώς  καθορι­
σμένη εμπορική πολιτική καθώς επίσης και σε ανταγωνιστικές παρα­
γωγικές ικανότητες, καλεί 6ε την Κοινότητα να υποστηρίζει τα 
μέτρα αυτά. 
V. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 108 
Εκτός από το κανονικό της πρόγραμμα, που καθορίζεται στο 
άρθρο 108 της Σύμβασης, το Συμβούλιο αναθέτει στην Επιτροπή 
του άρθρου 108 να εξετάσει διεξοδικά : 
1 ) ®έματα_6ια6ικασία£ 
α) Προγραμματισμός : αίτια της διαφοράς μεταξύ των στόχων καί 
των πραγματικών αναλήψεων υποχρεώσεων, όπου περιλαμβάνεται 
στατιστική ανάλυση των σχεδίων που υποβλήθηκαν, απορρίφθη­
καν ή τροποποιήθηκαν, για να βελτιωθεί στην πράξη η εφαρμο­
γή του άρθρου 110 της Σύμβασης, 
β) Καταβολές : ανάλυση της κατανομής των στατιστικών  στοι­
χείων, σύμφωνα με το είδος χρηματοδότησης και τους τομείς 
παρέμβασης, ώστε να εξασφαλισθεί μια βελτιωμένη παρουσίαση 
τους στην ετήσια έκθεση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 
119 της Σύμβασης. 
2) Τομεακά_θέματα 
α) Αγροτική ανάπτυξη : εντοπισμός των κοινωνιολογικών και 
πολιτιστικών δυσχερειών που απορρέουν από την εφαρμογή 
προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, *αί ιδίως προβλημάτων 
επανεγκατάστασης πληθυσμών και έγγειας ιδιοκτησίας, 

- 14 -
β) Επαγγελματική κατάρτιση : ανάπτυξη συνεκτικής πολιτικής συ­
νόλου για την επαγγελματική κατάρτιση, βασισμένης στην εξέτα­
ση των αναπτυξιακών αναγκών των Κρατών ΑΚΕ ι 
γ) Τεχνική συνεργασία : διεξοδική εξέταση του κόστους και της 
ποιότητας της τεχνικής βοήθειας, λαμβάνοντας^μεταξύ άλλων 
εκτιμήσεων,  υπόψη τη μελέτη της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών  Κοι­
νοτήτων για την αποτίμηση της τεχνικής βοηθείας, με σκοπό να 
βελτιωθεί η υλοποίηση των αντίστοιχων τομέων της Σύμβασης. 
Έγινε στις Βρυξέλλες, στις 20 Μαίου 1983 
Για το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΟΚ 
0 Πρόεδρος 
(υπογραφή) Μ.  ςΙΟΝΙΒΛΙϊΑνί