30.3.2004 EL C 80/47 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Ανακοίνωση της
Επιτροπής “Προς µία θεµατικήστρατηγικήγια την πρόληψη και την ανακύκλωση των αποβλή των ”»
(COM(2003) 301 τελικό )
(2004/C 80/14)
Στις 28 Μαΐου 2003, και σύµφωνα µε το άρθρο 262 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,
η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνώµη της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τηνανωτέρω ανακοίνωση.
Το ειδικευµένο τµήµα «Γεωργία, ανάπτυξη της υπαίθρου, περιβάλλον »,στο οποίο ανατέθηκαν οιπροπαρασκευα-
στικές εργασίες της ΕΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωµοδότησή της στις 14 Νοεµβρίου 2003 µε βάση εισηγητική έκθεση
του κ. Buffetaut.
Κατά την 404η σύνοδο ολοµελείας της 10ης και11ης ∆εκεµβρίου 2003 (συνεδρίαση της 11ης ∆εκεµβρίου ),
η Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωµοδότηση µε 29 ψήφους υπέρ
και3 ψήφους κατά.
1.Εισαγωγή
1.1. Το θέµα της πρόληψης, της ανακύκλωσης, καιτων
διαφόρων µορφών αξιοποίησης και διάθεσης των αποβλήτων είναιένα από τα θεµελιώδη ζητήµατα που συνδέονται µε τη βιώσιµη
ανάπτυξη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή,
στο πλαίσιο του έκτου προγράµµατος δράσης στον τοµέα τουπεριβάλλοντος, επιθυµεί να χαράξει µια θεµατική στρατηγική για
την πρόληψη και ανακύκλωση των αποβλήτων, τη στιγµή µάλιστα
που ο συνολικός τους όγκος εξακολουθεί να αυξάνει, παρά τιςπολιτικές πρόληψης και αξιοποίησης που ασκούνται εδώ καιπολλά χρόνια. Επιπλέον, η προσχώρηση δέκα νέων κρατών µελών
στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιτείνει αναπόφευκτα το πρόβληµα.
1.2. Η συνολική παραγωγή αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση
ανέρχεται περίπου σε 1,3 δισεκατοµµύρια τόνους ετησίως, ή
3,5 τόνους κατά κεφαλήν ετησίως (µη συµπεριλαµβανοµένων
των γεωργικών αποβλήτων ).Σύµφωνα µε τις πληροφορίες που
δηµοσιεύτηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισµό Περιβάλλοντος
(ΕΟΠ ),πέντε είναιοικύρι ες κατηγορίες αποβλήτων που καλύπτουν
σχεδόν το σύνολο των παραγόµενων αποβλήτων στην ΕυρωπαϊκήΈνωση: τα απόβλητα µεταποίησης (26 %), τα απόβλητα ορυχείων
καιλατοµείων (29 %) (
1),τα απόβλητα οικοδοµών και κατεδαφί-
σεων (22 %), τα αστικά στερεά απόβλητα (14 %), καιτα γεωργι κά
καιδασοκοµι κά απόβλητα (που η εκτίµηση του όγκου τους είναι
εξαιρετικά δύσκολη ).Το 2 %των εν λόγω αποβλήτων, ήτοι
περίπου 27 εκατοµµύρια τόνοι, είναι επικίνδυνα.
1.3. Έχειπαρατηρηθεί ότιο συνολι κός όγκος των αποβλήτων
εξακολουθεί να αυξάνει. Εντούτοις, όταν ασκηθεί µία πρωτόβουλη
τοµεακή πολιτική (όπως συµβαίνει, λ.χ., στην περίπτωση των
αποβλήτων συσκευασίας στη Γερµανία )διαπιστώνεται µείωση
ορισµένων κατηγοριών αποβλήτων η οποία, ωστόσο, δεν επαρκεί
για την µεταστροφή της γενικής τάσης. Ένας παράγοντας που
εµπνέει σχετική αισιοδοξία είναι το γεγονός ότι έχει σηµειωθεί µίακάποια πρόοδος σε ό,τι αφορά την αποσύνδεση της παραγωγής
αποβλήτων από την οικονοµική ανάπτυξη, µε την παραγωγή
αποβλήτων να αυξάνεταιµε βραδύτερο ρυθµό από ό,τιη οι κονο-µική ανάπτυξη (
2).
(1)Βλέπε γνωµοδότηση για τη διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής
βιοµηχανίας.
(2)ΕΟΠ, 2002: Περιβαλλοντικά σήµατα 2002 —Συγκριτική αξιολό-
γηση επιδόσεων επ' ευκαιρία της Χιλιετίας, Κοπεγχάγη: Ευρωπαϊκός
Οργανισµός Περιβάλλοντος, κεφάλαιο 12,σ.100-105.1.4. Η σχέση µεταξύ της παραγωγής αποβλήτων καιτων
περιβαλλοντικών της επιπτώσεων είναι πολύπλοκη και εξαρτάται
από µία σειρά παραγόντων, συµπεριλαµβανόµενης της φύσης και
της σύστασης των εκάστοτε αποβλήτων. Μία εκτίµηση τουπεριβαλλοντικού κόστους των αποβλήτων περιπλέκεται από τογεγονός ότι οι τεχνικές µε τη βοήθεια των οποίων οι περιβαλλοντι-
κές επιπτώσεις εκφράζονται σε νοµισµατικούς όρους παρουσιά-
ζουν µεθοδολογικές ελλείψεις. Συνεπώς, είναι δύσκολο να εκτι-µηθεί το περιβαλλοντικό κόστος των αποβλήτων.
1.5. Ελεγκτικές διαδικασίες και διαδικασίες για τη διαφο-
ροποιηµένη εφαρµογή των κοινών γενικών αρχών που απαιτούνταιγια τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλο-
ντος και της ανθρώπινης υγείας σε όλη την Κοινότητα υφίστανται
ήδη από το 1975 που υιοθετήθηκε η οδηγία πλαίσιο για τααπόβλητα και το 1991 που υιοθετήθηκε η οδηγία για ταεπικίνδυνα απόβλητα. Όµως, προκειµένου να εκτιµηθεί ο πραγµα-
τικός αντίκτυπος των εν ισχύ νοµοθεσιών, είναι απαραίτητο να
υπάρχουν διαθέσιµα στατιστικά στοιχεία και δεδοµένα τα οποία ναέχουν συγκεντρωθεί και ταξινοµηθεί σύµφωνα µε τυποποιηµένα
και απλά κριτήρια που να επιτρέπουν ουσιώδεις και αξιόπιστες
συγκρίσεις. Ως προς το θέµα αυτό, θα ήταν ευκταίο νακαταβληθούν συστηµατικότερες προσπάθειες προκειµένου να
καταρτίζονται ακριβέστερες στατιστικές. Επίσης, θα ήταν ενδιαφέ-
ρον να υπήρχε διαθέσιµος ένας κατάλογος µε τις καλύτερεςπρακτικές που έχουν αναπτύξει οι διάφορες τοπικές αρχές στηνΕυρώπη.
1.6. Παρά την πρόοδο που σηµειώθηκε σε ό,τι αφορά τον
περιορισµό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της επεξεργασίας
των αποβλήτων —πράγµα που οφείλεταιστη θέση σε εφαρµογή
των ευρωπαϊκών καιεθνι κών κανόνων —εξακολουθούν να
υφίστανταισηµαντι κά προβλήµατα τα οποία ανέκυψαν, κυρίως,
κατά τη µεταφορά και θέση σε εφαρµογή της κοινοτικής νοµοθε-
σίας για τα απόβλητα στα κράτη µέλη της ΕΕ. Υπάρχει κίνδυνος τοθέµα αυτό να λάβει µεγαλύτερες διαστάσεις όταν θα απαιτηθεί
να µεταφέρουν τα νέα κράτη µέλη στη νοµοθεσία τους το
περιβαλλοντικό κεκτηµένο. Πράγµατι, η κατάσταση που τα κράτηαυτά κληρονόµησαν από τα παλαιά κοµµουνιστικά καθεστώτα
συχνά είναι καταστρεπτική, οι δε καθυστερήσεις είναι σηµαντικές.
C 80/48 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
2.Κύρια σηµεία της πρότασης
2.1. Η ανακοίνωση της Επιτροπής εγκαινιάζει µία διαδικασία
ευρείας διαβούλευσης µε τους ενδιαφερόµενους φορείς µε σκοπό
να γίνουν γνωστές οιθέσει ς τους σε ό,τιαφορά το σύνολο των
διαφόρων εναλλακτικών δυνατοτήτων στρατηγικής που παρουσιά-ζονταιστην Ανακοίνωση. Οιεναλλακτι κές δυνατότητες αυτές
αφορούν θέµατα όπως: πώς µπορεί να αποτραπεί η παραγωγή
αποβλήτων, πώς µπορεί να περιοριστεί η χρήση πόρων, καιπώς µπορεί να βελτιστοποιηθεί ο σχεδιασµός των συστηµάτων
ανακύκλωσης για ορισµένα είδη αποβλήτων. Η στρατηγική της
Επιτροπής επιδιώκει, επίσης, να αξιολογήσει τα επιτεύγµατα τηςκοινοτικής πολιτικής διάθεσης αποβλήτων µέχρι σήµερα και
την καλύτερη κατανόηση των τοµέων που χρήζουν περαιτέρω
ανάπτυξης.
2.2. Η ανακοίνωση της Επιτροπής αποτελεί µέρος µιας σηµαντι-
κής επανεξέτασης εκ µέρους της Επιτροπής της προσέγγισης
που έχει υιοθετηθεί στον τοµέα της βιώσιµης παραγωγής και
κατανάλωσης καισυνδέεταιµε την ανακοίνωσή της γι α τηνΟλοκληρωµένη Πολιτική Προϊόντων (
1)καιτην προσεχή της
ανακοίνωση για την βιώσιµη χρήση των φυσικών πόρων.
2.3. Το υπό εξέταση έγγραφο αναγνωρίζειότιπρέπεινα τεθούν
στόχοιγι α την πρόληψη των αποβλήτων καινα προβλεφθούνµέτρα τα οποία θα διασφαλίσουν ότι οι στόχοι αυτοί θα µπορούν
να επιτευχθούν δίχως υπερβολικές απαιτήσεις. Συνεπώς, στο
πλαίσιο της ανακοίνωσης, καλούνται οι ενδιαφερόµενοι να διατυ-πώσουν παρατηρήσεις σχετικά µε το κατά πόσον τα ειδικά
προληπτικά µέτρα –συµπεριλαµβανοµένων των προγραµµάτων
πρόληψης αποβλήτων, των τεχνικών περιορισµού της παραγωγήςαποβλήτων και της υιοθέτησης, εκ µέρους της ΕΕ, των επιµέρους
εθνικών ορθών πρακτικών –είναιεφαρµόσι µα.
2.4. Με την ανακοίνωση, η Επιτροπή θέτει το θέµα της
σκοπιµότητας της αναθεώρησης του ορισµού των αποβλήτων µετην εξέταση των «υπέρ καιτων κατά ».Είναισαφές ότιο καθορι σµός
της φύσης και του περιεχόµενου των µελλοντικών στρατηγικών
επιλογών που θα υιοθετηθούν εξαρτάται από τον ορισµό τωναποβλήτων. Πάντως, οι φορείς, οι οικονοµικοί παράγοντες και οι
καταναλωτές χρειάζονται σταθερότητα και νοµική ασφάλεια. Κάθε
αλλαγή του ορισµού των αποβλήτων µπορεί να έχει εξαιρετικάσηµαντικές επιπτώσεις.
2.5. Η ανακοίνωση αναφέρει ότι η πολιτική στον τοµέα της
ανακύκλωσης µπορεί να βελτιωθεί µε πολλούς τρόπους και να
αποβεί ένα µέσο που θα συµβάλειστην επίλυση του προβλήµατοςτων αποβλήτων στην ΕΕ. Συγκεκριµένα, εξετάζει θέµατα όπως ο
καθορισµός στόχων ανακύκλωσης για τα επιµέρους υλικά, το
υψηλό κόστος της ανακύκλωσης καιδι άφοροιτρόποιµε τουςοποίους η ανακύκλωση µπορεί να γίνειφθηνότερη, ευκολότερη
καικαθαρότερη.
3.Γενικές παρατηρήσεις
3.1. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις προσπάθειες της Επιτροπής να
εξεταστούν οιτρόποιµε τους οποίους θα µπορούσε να προσδι ο-
ριστεί ένας ευρύς συνδυασµός εναλλακτικών δυνατοτήτων για τησυγκεκριµένη πολιτική και να τεθεί σε εφαρµογή κατά τρόπο που
(1) COM(2003) 302 τελικό.να µπορεί να επιλυθεί µε επιτυχία το σηµαντικό ζήτηµα της
αύξησης της παραγωγής αποβλήτων στην ΕΕ.
3.2. Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η πρόταση της Επιτροπής
είναισυνεπής µε τα συµπεράσµατα του Συµβουλίου του
Γκέτεµποργκ (Ιούνιος 2001), τους στόχους του έκτου περιβαλ-
λοντικού προγράµµατος δράσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας
(Ιούλιος 2002), και το σχέδιο για την υλοποίηση του σχεδίου
δράσης 21της Παγκόσµιας ∆ιάσκεψης Κορυφής για τη βιώσιµη
ανάπτυξη, που πραγµατοποιήθηκε στο Γιοχάνεσµπουργκ (Σεπτέµ-
βριος 2002). Ωστόσο, εκφράζειτη λύπη της που η Επι τροπή
αποφεύγει στο σχέδιό της να ορίσει συγκεκριµένους στόχους γιατο περιβάλλον. Μια στρατηγική χρησιµεύει για να χαραχθούν
πορείες για την υλοποίηση στόχων. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ θεωρεί
προβληµατικό το γεγονός ότι διατυπώνονται στόχοι που αφορούνστην πρόληψη αποβλήτων κατά ή ακόµη καιµετά τη συζήτησηγια τη στρατηγική που προτείνεται από την Επιτροπή. Η ΕΟΚΕ
θεωρεί ότι τούτο περιπλέκει τις προοπτικές.
3.3. Η ΕΟΚΕ συµφωνεί µε το πεδίο εφαρµογής της στρατηγικής
καικρίνειότιθα ήταν ευκταίο να είναισυνεπές προς τι ς
κατευθυντήριες γραµµές του ΟΟΣΑ στον τοµέα αυτόν (
2).Υποστη-
ρίζει την έναρξη του διαλόγου που αποσκοπεί στον καθορισµότων προτεραιοτήτων στον τοµέα της πρόληψης και της επεξεργα-
σίας των αποβλήτων, χωρίς να αποκλείεται, εκ των προτέρων,
καµία µορφή αξιοποίησης.
3.4. Η ΕΟΚΕ θα επιθυµούσε να διασφάλιζε η Επιτροπή ότι η
στρατηγική θα επιδιώξει την ενίσχυση των περιβαλλοντικών και
υγειονοµικών κανόνων στην ΕΕ, καθώς και τον έλεγχο των ορίων
ελέγχου που ισχύουν στην περίπτωση της ανακύκλωσης, δίχωςωστόσο να παρακωλύεταιη ανάπτυξή της, δεδοµένου ότιοι
κανόνες αυτοί συχνά είναιλι γότερο αυστηροί από αυτούς που
εφαρµόζονται στην περίπτωση των κύριων εναλλακτικών δυνατο-τήτων τελικής διάθεσης των αποβλήτων (υγειονοµική ταφή και
αποτέφρωση ).Εάν αυτό δεν συµβεί, µία από τις ανεπιθύµητες
επιπτώσεις της στρατηγικής θα είναι η συστηµατική ενθάρρυνσητων δυνατοτήτων επεξεργασίας αποβλήτων εκείνων που ελέγχονταιλιγότερο, πράγµα που θα οδηγούσε αυτόµατα σε σοβαρότερες
επιπτώσεις στο περιβάλλον. Το θέµα αυτό είναι ακόµη σηµαντι-
κότερο για το λόγο ότι οι τεχνικές ανακύκλωσης εξακολουθούν νακάνουν, σε σηµαντικό βαθµό, χρήση τεχνικών που προϋποθέτουν
εργασία µε το χέρι, µε αποτέλεσµα οι αντίστοιχοι χειριστές να
εκθέτουν, περισσότερο από ό,τι σε άλλους τοµείς, σε κίνδυνο τηνυγεία τους καιτην ασφάλει ά τους. Θα ήταν ευκταίο να προβλεφ-
θούν κατάλληλα µέτρα για την προώθηση της ανάπτυξης των
ειδικών τεχνολογιών που απαιτούνται για την προστασία τηςδηµόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.
3.5. Η στρατηγική καλύπτει την πρόληψη και την ανακύκλωση
καικατά συνέπει α δεν αναφέρεταιάµεσα σε άλλες µορφέςανάκτησης, οιοποίες εµφανίζονταιως δευτερεύον µόνον θέµα.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση της λιπασµατοποίησης και
της ανάκτησης ενέργειας. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι, στο πλαίσιοτων τυχόν µελλοντικών ευρωπαϊκών στρατηγικών αποβλήτων, θα
πρέπεινα µελετώνταιόλες οιµορφές αξι οποίησης των αποβλήτων
που ενδεχοµένως αξίζεινα εξεταστούν καινα λαµβάνονταιυπόψηοι περιβαλλοντικές επιταγές, οι οικονοµικές συνθήκες και οι
γεωγραφικοί περιορισµοί.
(2) OECD, ENV/EPOC/PPC (2000) 5 τελικό: Στρατηγική πρόληψη των
αποβλήτων —Εγχειρίδιο αναφοράς ΟΟΣΑ, Αύγουστος 2000.
30.3.2004 EL C 80/49 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
3.6. Η ΕΟΚΕ συµφωνεί ότι η εκτίµηση του περιβαλλοντικού
κόστους της παραγωγής αποβλήτων είναιµία περίπλοκη δι εργασία,
είναι εντούτοις της γνώµης ότι κατά την χάραξη οιασδήποτε
µελλοντικής στρατηγικής στον τοµέα των αποβλήτων, η Επιτροπήθα πρέπεινα µην αγνοεί το κόστος καιτα οφέλη που θα έχουν ταµέτρα που θα υιοθετηθούν και να εξετάζει κατά πόσον οι
υφιστάµενες δυνατότητες θα είναι δυνατό να εφαρµοστούν µε
ικανοποιητικό τρόπο σε όλη την έκταση της ΕΕ. Κατά συνέπεια, ηΕΟΚΕ τονίζει, επίσης, τη συνεχή ανάγκη να διασφαλίζεται η οµαλή
καιεπι τυχής εφαρµογή της νοµοθεσίας περί αποβλήτων σε όλα τα
κράτη µέλη της ΕΕ ανεξάρτητα από τις πολιτικές επιλογές που θαυιοθετηθούν τελικά. Απαιτείται, ειδικότερα, η εναρµόνιση αυτού
καθ' εαυτού του όρου «απόβλητα »,ο οποίος είναιανοµοι ογενής
ως προς την εφαρµογή του στα διάφορα κράτη µέλη.
3.7. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την επιλογή της ανακοίνωσης να
ενθαρρυνθεί η επιλεκτική συλλογή και η ποσοτική πρόληψη των
αποβλήτων καιη οποία συνίσταταιστην ει σαγωγή συστηµάτωνπληρωµής κατά την απόρριψη τα οποία εφαρµόζονται ήδη σεορισµένα κράτη µέλη. Τα συστήµατα αυτά προβλέπουν πληρωµές
ανάλογα µε τον όγκο καιτο βάρος των αποβλήτων καιεφαρµό-
ζονται κυρίως στα οικιακά απόβλητα και στα άλλα στερεά αστικάαπόβλητα όπως είναιτα απόβλητα των εµπορι κών καταστηµάτων
και των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.
3.8. Για να εφαρµοστεί µια αποτελεσµατική στρατηγική
αποβλήτων είναιαπαραίτητο να υπάρξεισαφής ορι σµός της
σχετικής έννοιας ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσµατική καιορθολογική διαχείρισή τους από όλα τα εµπλεκόµενα µέρη. Ο
σηµερινός ορισµός των αποβλήτων εισήχθη το 1976 όταν η
επεξεργασία τους ήταν τελείως διαφορετική σε σύγκριση µεσήµερα. Ο ισχύων ορισµός έχει, σε πολλές περιπτώσεις, ωςαποτέλεσµα να καθιστά δύσκολη την επαναχρησιµοποίηση και
την ανακύκλωση των αποβλήτων όπως στην περίπτωση της
επεξεργασίας των αποβλήτων στις περιπτώσεις όπου εφαρµόζονταιδιάφοροι κοινοτικοί κανονισµοί. Η ΕΟΚΕ επιδοκιµάζει, συνεπώς,
την πρόταση της ανακοίνωσης της Επιτροπής να αρχίσει µια
συζήτηση επί του θέµατος.
4.Ειδικές παρατηρήσεις
4.1. Σε ό,τιαφορά το πεδίο εφαρµογής της στρατηγι κής, η
ΕΟΚΕ εκτιµά το γεγονός ότι η ανακοίνωση αποσκοπεί γενικά στην
ενθάρρυνση τόσο της πρόληψης των αποβλήτων όσο καιτηςανακύκλωσής τους. Ωστόσο, ενώ είναιαναµφι σβήτητο ότιείναιαπαραίτητο να ενθαρρυνθεί η πρόληψη, η προώθηση της
ανακύκλωσης ορισµένες φορές παρουσιάζεται µε υπεραπλου-
στευµένο τρόπο. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η ανακύκλωση δεν ισοδυνα-µεί πάντα µε υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας, ούτε
αποτελεί απαραίτητα την καλύτερη εναλλακτική λύση επεξεργα-
σίας των αποβλήτων. Για το λόγο αυτό, η στρατηγική στον τοµέατης ανακύκλωσης πρέπει να εστιάζει συγκεκριµένα στην προαγωγή
των ορθών µορφών ανακύκλωσης (ορθών από την άποψη της
περιβαλλοντικής προστασίας, καθώς και από οικονοµική καικοινωνική άποψη ),δηλαδή στη συµµόρφωση προς τις αρχές της
βιώσιµης ανάπτυξης.
4.2. Αναφορικά µε την πρόληψη των αποβλήτων, η ΕΟΚΕ
προτείνειη στρατηγι κή:
— να ορίζει ταυτόχρονα ποσοτικούς και ποιοτικούς στόχους,
λαµβάνοντας υπόψη τα προηγούµενα αιτήµατα του Κοινο-βουλίου και του Συµβουλίου σχετικά µε τις κατηγορίες
αποβλήτων µε προτεραιότητα, τα αιτήµατα του έκτου προ-
γράµµατος δράσης στον τοµέα του περιβάλλοντος, και τις
εθνικές εµπειρίες στο τοµέα της πρόληψης των αποβλήτων ·
— να ενθαρρύνει την υιοθέτηση ρυθµιστικών µέτρων και οικονο-
µικών κινήτρων µε σκοπό τη µείωση του παραγόµενου όγκου
αποβλήτων ·
— να ενθαρρύνειτην ανάπτυξη καιυι οθέτηση «καθαρών »τεχνο-
λογιών και προϊόντων ·
— να ενθαρρύνειέντονα τη µείωση των παραγόµενων αποβλή-
των προϊόντων και την επαναχρησιµοποίηση υλικών καιπροϊόντων που προορίζονται για συγκεκριµένη χρήση (ειδι-
κότερα, για παράδειγµα, τις υάλινες φιάλες ).
4.3. Αναφορικά µε την ανακύκλωση των αποβλήτων, η ΕΟΚΕ
προτείνειη στρατηγι κή:
— να επιτρέπει την αύξηση των υλικών που ανακυκλώνονται και
τα οποία χρησιµοποιούνται σε όλα τα προϊόντα, ορίζονταςσαφείς στόχους καισαφή µέτρα που να παρέχουν κίνητρα.Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µε την ανάπτυξη της χρήσης
µέσων τα οποία θα βασίζονταιστη θέση σε λει τουργία κλάδων
ανακύκλωσης, στις περιπτώσεις όπου ο απλός µηχανισµός τηςαγοράς δεν την επιτρέπει ·
— να ορίσειτα µέσα που θα επι τρέψουν να αρθούν τα
εµπόδια στην ανταγωνιστικότητα του τοµέα ανακύκλωσης,
βελτιώνοντας τις συνθήκες της αγοράς για τα ανακυκλωµέναπροϊόντα, χωρίς να δηµιουργούνται υπέρµετρες στρεβλώσεις
του ανταγωνισµού ·
— να ενθαρρύνει την επιλεκτική συλλογή και την υψηλής
ποιότητας λιπασµατοποίηση των βιοδιασπώµενων αποβλήτων
έτσιώστε να καταστεί δυνατή η ανάκτηση ενέργει ας ·
— να µειώσει τη δυσανάλογη ή υπερβολική διασυνοριακή
κίνηση αποβλήτων ή αυτήν που οφείλεται σε οικολογικό
ντάµπινγκ ·
— να κάνει τη µέγιστη δυνατή χρήση των διαφόρων µέσων
πληροφορικής τα οποία µπορούν να συµβάλουν στην ενηµέ-ρωση των πολιτών, σχετικά µε τα µέτρα τα οποία µπορούν ναλάβουν για τη µείωση και την ανακύκλωση των αποβλήτων,
καιτην πληροφόρησή τους όσον αφορά τα αποτελέσµατα
των προσπαθειών τους.
4.4. Κατά την ΕΟΚΕ η αναφορά σε «διαπραγµατεύσιµα πιστο-
ποιητικά »είναι µία πολύ ενδιαφέρουσα νέα προσέγγιση, δεδοµένου
ότι είναι η πρώτη φορά που η Επιτροπή αντιµετωπίζει το
ενδεχόµενο της καθιέρωσης µηχανισµών αυτού του είδους, παράλ-
ληλα µε την ανάπτυξη της ανακύκλωσης. Κρίνειότιµι α µελέτη καιένας πρώτος απολογισµός του µηχανισµού που έχει εγκαθιδρύσειτο Ηνωµένο Βασίλειο θα µπορούσε να παράσχει ενδιαφέρουσες
ενδείξεις σε ό,τι αφορά αφενός τα οφέλη που ένα τέτοιο σύστηµα
θα µπορούσε να αποφέρεικαιαφετέρου τους σκοπέλους πουπρέπει να αποφευχθούν στο πλαίσιο της καθιέρωσής του.
C 80/50 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.5. Η ΕΟΚΕ συνιστά την εφαρµογή οµοιόµορφων κανόνων
στον τοµέα ανακύκλωσης και ειδικότερα την εφαρµογή της
οδηγίας για την ολοκληρωµένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης
(ΙPPC) στο σύνολο του τοµέα των αποβλήτων. Σήµερα, ένα µεγάλο
µέρος των τρόπων επεξεργασίας των αποβλήτων αποκλείεταικαταρχήν από το πεδίο εφαρµογής των εγγράφων αναφοράς για
τις βέλτιστες διαθέσιµες πρακτικές (BREF) και, κατά συνέπεια,
αποκλείονταιαπό το καθεστώς των «βέλτιστων διαθέσιµων πρακτι-
κών » (MTD), ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη λιπασµατοποίηση.
4.6. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζειτην αναθεώρηση των παραρτη-
µάτων IIA καιΙΙ Bτης οδηγίας πλαίσιο για τα απόβλητα,
προκειµένου να επαναξιολογηθεί ο ορισµός των διαδικασιώναξιοποίησης και διάθεσης.
4.7. Μεταβολή του ορισµού της «ενεργειακής ανάκτησης »
(σελίδα 44): Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της προσέγγισης της Επιτρο-
πής που συνίσταταιστην αναθεώρηση του ορι σµού της «ενεργεια-
κής ανάκτησης »στο πλαίσιο του προβληµατισµού σε ό,τι αφορά
ορισµένες πτυχές της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, αρκεί ή ενεργειακή
ανάκτηση να αναγνωριστεί πλήρως ως µία από τις µορφέςανάκτησης (καιόχιδι άθεσης )σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες
η ενέργεια που παράγεται µε διαδικασίες αποτέφρωσης και
συναποτέφρωσης ανακτάται αποτελεσµατικά και αξιοποιείται.
Βρυξέλλες, 11 ∆εκεµβρίου 2003.
Ο Πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Roger BRIESCH4.8. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότιη πρωτοβουλία της Επι τροπής είναιη
ενδεδειγµένη για το συγκεκριµένο θέµα. Κρίνει ότι το ζήτηµα της
πρόληψης καιεπεξεργασίας των αποβλήτων αποτελεί θεµελι ώδες
ζήτηµα που πρέπει να προσεγγιστεί χωρίς ιδεολογικούς περιο-ρισµούς και µε ανοικτό πνεύµα σε ό,τι αφορά τους τρόπουςεπεξεργασίας καιτην ι εράρχησή τους. Τονίζειότιδυσκολίες που
απαντώνταικατά την ανάπτυξη της ανακύκλωσης οφείλονται
κυρίως σε θέµατα που έχουν σχέση µε το κόστος καιµετην ανεπάρκεια της σχετικής τεχνολογίας µε αποτέλεσµα να
αµφισβητείται η ποιότητα του ανακυκλωµένου προϊόντος και
την έλλειψη ευκαιριών διάθεσης στην αγορά ανακυκλωµένωνπροϊόντων, η ανταγωνιστικότητα των οποίων είναι ανεπαρκής,
γεγονός το οποίο πρέπεινα δώσειώθηση στη δι εξαγωγή έρευνας
και στην ανάπτυξη ανταγωνιστικότερων τεχνολογιών ενώ τίθεται,επίσης, και το ζήτηµα της εσωτερίκευσης του περιβαλλοντικού
κόστους.
Τέλος, η ΕΟΚΕ σηµειώνει ότι η Επιτροπή, µολονότι στην πραγµατι-
κότητα δεν θέτειερωτήµατα, όπως συµβαίνειστο πλαίσι ο της
Πράσινης Βίβλου, απευθύνει ωστόσο έκκληση για συµβολές,προβληµατισµό και ανταλλαγές εµπειριών σε τοµείς που την
απασχολούν. Αυτή η συµµετοχική προσέγγιση που απευθύνεται
στους φορείς του τοµέα πρέπεινα επι κροτηθεί.