Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Ενημερωτική έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2200/96, για την σύσταση κοινής οργάνωσης αγοράς στον τομέα των οπωροκηπευτικών"

(2001/C 221/13)

Στις 27 Φεβρουαρίου 2001, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 23 του Εσωτερικού της Κανονισμού, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει πρόσθετη γνωμοδότηση για την ανωτέρω έκθεση.

Το τμήμα Γεωργίας, Ανάπτυξης της Υπαίθρου και Περιβάλλοντος στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, ενέκρινε την γνωμοδότησή της στις 10 Μαΐου 2001 (Εισηγητής: ο κ. de las Heras Cabañas).

Κατά την 382η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 30ής Μαΐου 2001) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 107 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το 1996 πραγματοποιήθηκε εις βάθος μεταρρύθμιση της κοινής οργάνωσης αγορών (ΚΟΑ) του τομέα των οπωροκηπευτικών. Κατά την έγκριση από το Συμβούλιο των εν λόγω κανόνων προσδιορίστηκε ότι ύστερα από τέσσερα έτη λειτουργίας, θα πραγματοποιηθεί αξιολόγηση της λειτουργίας των διατάξεων του νέου καθεστώτος. Για να εκπληρωθεί η εν λόγω εντολή, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο τον Ιανουάριο του 2001 ενημερωτική έκθεση για την εφαρμογή των εν λόγω κανόνων.

1.2. Δύο μήνες πριν την παρουσίαση της εν λόγω ενημερωτικής έκθεσης, το Συμβούλιο ενέκρινε λόγω του επείγοντος πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την τροποποίηση ορισμένων πτυχών της ΚΟΑ των οπωροκηπευτικών, του καθεστώτος ενίσχυσης στα μεταποιημένα προϊόντα με βάση τα οπωροκηπευτικά καθώς και του καθεστώτος ενίσχυσης των παραγωγών ορισμένων εσπεριδοειδών. Η ΟΚΕ εκφράστηκε ήδη για την πρόταση αυτή στην γνωμοδότησή της(1), της 19ης Οκτωβρίου 2000.

1.3. Στην εν λόγω γνωμοδότηση η ΟΚΕ ζητούσε να συνοδευτεί η εν λόγω ενημερωτική έκθεση από πρόσθετες προτάσεις ή τουλάχιστον προσανατολισμούς για ορισμένες θεμελιώδεις πτυχές, που δεν είχαν θιγεί τότε και υπεδείκνυε να εξεταστούν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα ζητήματα:

- η ανάγκη βελτίωσης των γνώσεων όσον αφορά την παραγωγή και τις αγορές

- η βελτίωση των προτύπων ποιότητας των οπωροκηπευτικών και ο έλεγχός της

- η προβληματική για την ανάπτυξη των οργανώσεων παραγωγών και της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας· η αναγκαιότητα ενθάρρυνσης των συγχωνεύσεων των οργανώσεων παραγωγών καθώς και των συνδέσμων τους

- η λειτουργία των επιχειρησιακών ταμείων και των επιχειρησιακών προγραμμάτων των οργανώσεων παραγωγών και η συμπληρωματικότητά τους με τα μέτρα πολιτικής για την ανάπτυξη της υπαίθρου, και αξιολόγηση του βαθμού επίτευξης των στόχων όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας, το σεβασμό του περιβάλλοντος και την ασφάλεια των τροφίμων

- η δυνατότητα εναρμόνισης των κριτηρίων επιλεξιμότητας των δράσεων σχετικά με το περιβάλλον στα πλαίσια των επιχειρησιακών προγραμμάτων

- η λειτουργία του συστήματος παρεμβάσεων και η αξιολόγηση της ανάγκης επανενσωμάτωσης της έννοιας "σοβαρή κρίση"

- οι εμπορικές συναλλαγές και η τήρηση της κοινοτικής προτίμησης

- τα απαραίτητα ειδικά μέτρα για τα προϊόντα που υφίστανται έντονο διεθνή ανταγωνισμό. Η μακροπρόθεσμη επίλυση του προβλήματος των καρπών με κέλυφος και των χαρουπιών καθώς και η στήριξη συγκεκριμένων οπωροκηπευτικών προς μεταποίηση.

1.4. Ορισμένες από τις υποδείξεις αυτές θίγονται στην ενημερωτική έκθεση από μια καθαρά περιγραφική σκοπιά που δεν επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τους μελλοντικούς προσανατολισμούς που θα πρέπει να εξεταστούν. Από την άλλη πλευρά, η ενημερωτική έκθεση αφήνει σε εκκρεμότητα ένα μεγάλο αριθμό ζητημάτων που είχαν τεθεί από την ΟΚΕ στην γνωμοδότηση του Οκτωβρίου. Για όλους αυτούς τους λόγους, η ΟΚΕ έλαβε την πρωτοβουλία να καταρτίσει την παρούσα πρόσθετη γνωμοδότηση, προκειμένου να εμβαθύνει στους αναγκαίους μελλοντικούς προσανατολισμούς οι οποίοι αναπτύσσονται στα ακόλουθα κεφάλαια.

2. Γενικές Παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει την προσπάθεια της Επιτροπής να προσφέρει την πιο δυνατή ολοκληρωμένη οπτική της λειτουργίας των μηχανισμών της ΚΟΑ οπωροκηπευτικών και αξιολογεί θετικά το γεγονός ότι περιέχει προτάσεις και θέτει ερωτηματικά σχετικά με τους μελλοντικούς προσανατολισμούς σε ό,τι αφορά τους κανόνες εμπορίας και ανάπτυξης των οργανώσεων παραγωγών καθώς και των διεπαγγελματικών οργανώσεων. Επίσης η ΟΚΕ λαμβάνει υπόψη της τη δυσκολία που υφίσταται προκειμένου να αναλυθούν ορισμένες πτυχές της ενημερωτικής έκθεσης καθώς δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία.

2.2. Ωστόσο, το κείμενο παραγνωρίζει πολλά πραγματικά προβλήματα του τομέα και για το λόγο αυτό θα είναι δύσκολο να πετύχει το στόχο του προσανατολισμού της συζήτησης και της υποβολής προτάσεων που θα χρησιμεύσουν για την βελτίωση της ΚΟΑ. Η ανάλυση σημαντικών πτυχών είναι ανεπαρκής και επιπλέον δεν θίγονται με τη δέουσα εμβάθυνση οι αιτίες που παρεμπόδισαν να υπάρξει σοβαρή αύξηση όσον αφορά τη συγκέντρωση της προσφοράς, καλύτερη χρήση των επιχειρησιακών ταμείων καθώς και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα κατά τη χρήση των διαθέσιμων δημόσιων πόρων.

2.3. Θεμελιώδεις πτυχές για τον τομέα των οπωροκηπευτικών όπως είναι το άνοιγμα των αγορών στις εισαγωγές τρίτων χωρών μετά τη συμφωνία της ΓΣΔΕ, η παρακμή της κοινοτικής προτίμησης κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών και τα φυτοϋγειονομικά εμπόδια στις εξαγωγές της ΕΕ, πρέπει να συμπεριληφθούν στην ενημερωτική έκθεση. Από την άλλη πλευρά, θα είναι σκόπιμο να υπάρξει μια προοπτική εστίαση όσον αφορά τις συνέπειες της προόδου στο πεδίο της φιλελευθεροποίησης στον τομέα του γεωργικού εμπορίου στα πλαίσια του ΠΟΕ καθώς και των εκχωρήσεων εμπορικών συμφωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες, όπως επίσης της θέσπισης ζωνών ελεύθερων συναλλαγών και της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2.4. Τα προβλήματα των προστατευτικών διατάξεων στα σύνορα όπως επίσης η ανεπάρκεια των κοινοτικών δασμών σε ορισμένα προϊόντα, οι περιορισμοί για την αποτελεσματική λειτουργία της τιμής εισόδου, η αναποτελεσματικότητα της ρήτρας ειδικής προστασίας και η εφαρμογή πιστοποιητικών εισαγωγής, πρέπει επίσης να αναλυθούν.

2.5. Επίσης η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η πολυπλοκότητα της πολιτικής για τα οπωροκηπευτικά στην διεθνή σφαίρα λόγω των προβλημάτων που θέτει στις τρίτες χώρες, στο βαθμό που σέβεται τη βιώσιμη ανάπτυξή τους, την επισιτιστική τους ασφάλεια και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Για όλους αυτούς τους λόγους, είναι απαραίτητο να τεθεί η αναγκαιότητα της διασφάλισης των οπωροκηπευτικών που εισάγονται στην Κοινότητα εάν παράγονται σε ικανοποιητικές συνθήκες, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, των κοινωνικών δικαιωμάτων των παραγωγών και των εργαζομένων και του περιβάλλοντος στις χώρες παραγωγής.

2.6. Η ΟΚΕ επισημαίνει την έλλειψη μιας ανάλυσης της καταστάσεως των οπωροκηπευτικών που προορίζονται για βιομηχανική μεταποίηση λόγω της αυξανόμενης σημασίας που αντιπροσωπεύει ο τομέας αυτός, καθώς έχει ανέλθει σε περισσότερο από το 1/3 της παραγωγής και λόγω του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζει η μεταποιητική βιομηχανία για τη διατήρηση της απασχόλησης και της οικονομικής δραστηριότητας του πληθυσμού στις περιοχές παραγωγής. Εν όψει της λεπτής κατάστασης του διεθνούς ανταγωνισμού που υφίστανται ορισμένες κονσέρβες οπωροκηπευτικών, όπως είναι τα σπαράγγια, τα βερίκοκα ή τα κεράσια, η ΟΚΕ συνιστά όπως τα ισχύοντα μέτρα υποστήριξης για τα μεταποιημένα προϊόντα εξετασθούν με λεπτομερέστερο τρόπο ως προς την αποτελεσματικότητά τους, και αν είναι κατάλληλα, η ΟΚΕ συνιστά την ενσωμάτωση αυτών των προϊόντων στους κανόνες της ΚΟΑ του τομέα των οπωροκηπευτικών.

2.7. Από την άλλη πλευρά, η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στην αναγκαιότητα προώθησης μιας κοινοτικής πολιτικής για την θέσπιση συστημάτων ασφάλισης από τις φυσικές καταστροφές των οπωροκηπευτικών και διατήρησης της συνοχής τους με τα συστήματα που συνυπάρχουν σήμερα σε ορισμένα κράτη μέλη.

2.8. Η ΟΚΕ επιθυμεί να επισημάνει την λεπτή κατάσταση που αντιμετωπίζει ο τομέας των οπωροκηπευτικών λόγω έλλειψης εργατικών χεριών καθώς και τα κοινωνικά προβλήματα που δημιουργούνται από το φαινόμενο της ανεξέλεγκτης αύξησης της μετανάστευσης στις περιοχές παραγωγής, και για το λόγο αυτό θεωρεί ότι θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για να νομιμοποιηθεί και βελτιωθεί η κατάσταση των μεταναστών που εργάζονται στον τομέα. Με την έννοια αυτή είναι επιτακτικό οι δημόσιες αρχές να προωθήσουν πολιτικές για την επίτευξη της κοινωνικής και εργασιακής ένταξης των εν λόγω εργαζομένων, και να εξετάσουν μέτρα διοικητικού και δημοσιονομικού χαρακτήρα που ευνοούν την εποχιακή εργασία.

2.9. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι ο τομέας των οπωροκηπευτικών χρειάζεται να ανταπεξέλθει σε μια ανισόρροπη, διαρθρωτικά, κατάσταση της αγοράς. Επιπλέον, αναγνωρίζεται από αριθμό κρατών ότι η κατανάλωση οπωροκηπευτικών παραμένει ισχυρή με βάση τον επιθυμητό στόχο της δημόσιας υγείας. Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ θεωρεί αναγκαίο να προβλεφθεί η διάθεση περισσότερων πιστώσεων του προϋπολογισμού για την οργάνωση εκστρατειών ενημέρωσης και προώθησης των οπωροκηπευτικών, τόσο στο πλαίσιο των οριζόντιων κανονισμών όσο και στο πλαίσιο της ΚΟΑ. Προς το σκοπό αυτό θα πρέπει να εξαλειφθούν οι περιορισμοί που υφίστανται και να ενθαρρυνθούν οι οργανώσεις των παραγωγών προκειμένου να χρησιμοποιήσουν τις διαθέσιμες πιστώσεις του προϋπολογισμού για την ανάληψη δράσεων ενημέρωσης και προώθησης.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Κανόνες εμπορίας

3.1.1. Η ΟΚΕ επιβεβαιώνει την αναγκαιότητα βελτίωσης της ποιότητας και αύξησης της ποικιλίας των οπωροκηπευτικών που διατίθενται στην πώληση. Οι καταναλωτές ζητούν την παροχή περισσότερων πληροφοριών για την οργανοληπτική ποιότητα, την θρεπτική αξία, την προέλευση και τις τεχνικές παραγωγής που χρησιμοποιούνται, μεταξύ των άλλων πτυχών που διευκολύνουν την απόφαση αγοράς και τέλος απαιτούν μεγαλύτερες εγγυήσεις όσον αφορά την επισιτιστική ασφάλεια και το σεβασμό του περιβάλλοντος. Από την άλλη πλευρά, οι παραγωγοί θα πρέπει να αποζημιώνονται για την προσπάθεια που καταβάλουν προκειμένου να προσαρμοστούν στις αναγκαιότητες της αγοράς και για τη συμβολή τους στην προστασία του αγροτικού χώρου.

3.1.2. Η ΟΚΕ θεωρεί θετική την ύπαρξη κριτηρίων ποιότητας στον τομέα διανομής προσαρμοσμένων στους ισχύοντες κανόνες, αν και εκδηλώνει την ανησυχία της για την εξάπλωση τύπων και συστημάτων πιστοποίησης της ποιότητας των οπωροκηπευτικών, που ενσωματώνουν περιβαλλοντικές αξίες, λόγω της σύγχυσης που προκαλούν στον καταναλωτή, και θέτει ορισμένα ερωτήματα για τα κριτήρια που επιβάλλονται στους παραγωγούς εκ μέρους του τομέα διάθεσης, ιδίως όταν δεν είναι σαφές ότι είναι τα ίδια για όλους τους παραγωγούς.

3.1.3. Οι ποιοτικοί κανόνες θα πρέπει να διατηρηθούν και να αναπτυχθούν, δεδομένου ότι συγκροτούν απαραίτητο μέσο για την διαφάνεια της αγοράς και για την διευκόλυνση των εμπορικών σχέσεων, παρέχοντας στον καταναλωτή χρήσιμες πληροφορίες για την επιλογή των προϊόντων. Από την άλλη πλευρά, η ΟΚΕ υποστηρίζει τη δυνατότητα χρήσης κανόνων προκειμένου να υπάρξει διαχείριση των σοβαρών κρίσεων της αγοράς.

3.2. Οργανώσεις παραγωγών (ΟΠ)

3.2.1. Οι οργανώσεις των παραγωγών εξακολουθούν να αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της ΚΟΑ των οπωροκηπευτικών και η ενημερωτική έκθεση διαπιστώνει ότι η μεταρρύθμιση του 1996 δεν πέτυχε τους στόχους της οργάνωσης και της συνένωσης της προσφοράς, ούτε την βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ΟΠ, έναντι της ολοένα και περισσότερο συγκεντρωμένης διανομής. Για το λόγο αυτό θα ήταν σκόπιμο να μελετηθεί στα πλαίσια των παραγωγικών περιοχών, ποιά είναι τα εμπόδια και ποιά κίνητρα θα πρέπει να δοθούν μέσω ειδικών προγραμμάτων προκειμένου να ενεργοποιηθούν οι μικροί παραγωγοί να ενωθούν εκουσίως σε ΟΠ και να αυξήσουν την διάστασή τους. Με την έννοια αυτή τα κίνητρα συγκρότησης ΟΠ, και οι μορφές συνεργασίας μεταξύ των ΟΠ, και συγχωνεύσεων των ΟΠ και των συνδέσμων τους, θα πρέπει να αποτελέσουν μέτρα προς εξερεύνηση.

3.2.2. Άλλες πτυχές που θα πρέπει να μελετηθούν για την προώθηση του συνεταιριστικού πνεύματος είναι: η προσαρμογή των κριτηρίων αναγνώρισης και η διασφάλιση της συμμετοχής και του ελέγχου των παραγωγών στην λειτουργία των ΟΠ.

3.3. Οργανώσεις και διεπαγγελματικές συμφωνίες

3.3.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή όσον αφορά την ιδέα ότι μπορεί να είναι θετική η μείωση των περιορισμών που υφίστανται προκειμένου να επιτραπεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ευελιξία κατά την εφαρμογή των διεπαγγελματικών συμφωνιών, υπό την προϋπόθεση ότι δεν μεταβάλουν τις συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού της αγοράς.

3.4. Καθεστώς παρέμβασης

3.4.1. Οι αλλαγές στο σύστημα παρέμβασης είχαν ως συνέπεια αισθητή μείωση των αποσύρσεων των προϊόντων από την αγορά ωστόσο επέτρεψαν να φανεί η ανικανότητά του να επιλύει κρίσεις σε ορισμένες περιπτώσεις. Με την έννοια αυτή, η ΟΚΕ υποδεικνύει να μελετηθεί η σκοπιμότητα της έννοιας της σοβαρής κρίσης προκειμένου να ρυθμίζεται η αγορά στις περιπτώσεις συγκυριακών πλεονασμάτων σε ορισμένα προϊόντα κυρίως τα καλοκαιρινά φρούτα.

3.4.2. Η άγνοια της παραγωγικής πραγματικότητας αποτελεί την αιτία των διαρθρωτικών πλεονασμάτων και θα πρέπει να μελετηθούν συμπληρωματικά μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού προκειμένου να περιοριστεί και αναδιαρθρωθεί η παραγωγή για να προσαρμόζεται στην πραγματικότητα της αγοράς.

3.5. Οι λειτουργικοί πόροι και η χρήση τους

3.5.1. Μολονότι πρόσφατα πραγματοποιήθηκαν ορισμένες μεταρρυθμίσεις με στόχο να δοθεί ασφάλεια στις ΟΠ σχετικά με το επίπεδο ενίσχυσης των επιχειρησιακών ταμείων και ταυτόχρονα επιχειρήθηκε η απλοποίηση των διαδικασιών εφαρμογής των επιχειρησιακών ταμείων, οι πτυχές αυτές δεν αντιμετωπίζονται στην ενημερωτική έκθεση. Ωστόσο η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να υπάρξει εμβάθυνση στην ευελιξία των διαδικασιών συμβολής στα επιχειρησιακά ταμεία και απλοποίησης των διαδικασιών υποβολής και διαχείρισης των επιχειρησιακών προγραμμάτων και του ελέγχου είσπραξης των ενισχύσεων στα επιχειρησιακά ταμεία. Αυτά θα πρέπει επίσης να συνοδευτούν από καλύτερο προσδιορισμό της φύσης και της λειτουργίας των ΟΠ ως αποδεκτών των ενισχύσεων αυτών, όπως έχει αναφερθεί και στο σημείο 3.2.2.

3.5.2. Επίσης η ΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν διαθέτει πιο ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με τη φύση των δράσεων των επιχειρησιακών προγραμμάτων που μπορούν να αποτελέσουν προσανατολισμό για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους όσον αφορά την χρήση των πόρων που προορίζονται για τα προγράμματα αυτά.

3.5.3. Όσον αφορά τη δημόσια συμμετοχή στους εν λόγω πόρους θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η αύξησή της σε συνάρτηση με ορισμένα κριτήρια: η οικονομική διάσταση των ενωμένων παραγωγών, αναγκαιότητα μεγαλύτερης προσπάθειας περιφερειακής οργάνωσης, περιορισμένη αποδοτικότητα ορισμένων προϊόντων λόγω διαρθρωτικών κρίσεων. Επίσης θα ήταν δυνατό να εξεταστούν οι δράσεις που αναλαμβάνονται στα πλαίσια της συνεργασίας μεταξύ ΟΠ, συγχωνεύσεων ΟΠ και συνδέσμων. Όλα αυτά με στόχο να αναπτυχθεί το επίπεδο οργάνωσης της προσφοράς.

3.6. Οικολογικές προϋποθέσεις

3.6.1. Η μεταρρύθμιση της ΚΟΑ/οπωροκηπευτικών του 1996 προσπάθησε να ενσωματώσει την περιβαλλοντική προστασία στις δράσεις που αναλαμβάνονται από τις ΟΠ. Ωστόσο, η ΟΚΕ επισημαίνει τον περιορισμένο χαρακτήρα με τον οποίο εξετάζεται το θέμα αυτό στην ενημερωτική έκθεση και υποδεικνύει να μελετηθεί πιο αποφασιστικά η χρήση των περιορισμένων φυσικών πόρων, ιδιαίτερα το θέμα που αφορά τις μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και επίσης τη χρήση των υδάτων στις περιοχές που πλήττονται από ξηρασία και γενικά ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος που προκαλείται στη φύση από την παραγωγή οπωροκηπευτικών.

3.6.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει την αναγκαιότητα της ταχύτερης δυνατής προόδου προς πιο οικολογικά συστήματα παραγωγής οπωροκηπευτικών υπό την προϋπόθεση ότι θα λαμβάνονται υπόψη οι κοινωνικές επιπτώσεις που προκαλούνται κατά αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο για τους παραγωγούς αλλά επίσης για τους καταναλωτές, και κατανοεί ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο όταν τα εισαγόμενα προϊόντα των τρίτων χωρών υποβάλλονται στις ίδιες απαιτήσεις.

3.7. Καρποί με κέλυφος

3.7.1. Η ενημερωτική έκθεση της Επιτροπής επισημαίνει τα προβλήματα ανταγωνιστικότητας που υφίσταται ο τομέας των καρπών με κέλυφος και των χαρουπιών λόγω των εισαγωγών από τρίτες χώρες και της σημασίας τους για την διατήρηση του πληθυσμού στις περιοχές και την ερήμωση μεγάλων περιοχών του μεσογειακού αγροτικού χώρου. Ωστόσο η κοινωνικοοικονομική διάσταση και η έλλειψη εναλλακτικών λύσεων όπως και η απασχόληση που ο τομέας αυτός δημιουργεί σε τοπικές συνθήκες θα πρέπει να μελετηθούν εις βάθος.

3.7.2. Τα περισσότερα από τα δεκαετή προγράμματα βελτίωσης της ποιότητας και εμπορίας που εφαρμόζονται για τους καρπούς με κέλυφος και τα χαρούπια λήγουν το έτος 2001, πράγμα που φέρει τους παραγωγούς καρπών με κέλυφος σε μια ανυπόφορη κατάσταση και οδηγεί στην εγκατάλειψη των καλλιεργειών, δεδομένου ότι τα μέτρα της ΚΟΑ και της αγροτικής ανάπτυξης είναι ήδη ανεπαρκή ή δεν είναι προσαρμοσμένα στην ειδική κατάσταση του τομέα αυτού. Το βάρος που αντιπροσωπεύει για την κοινότητα η υποστήριξη του τομέα θα πρέπει να αναλυθεί πέρα από μια απλή οικονομική λογική, λαμβάνοντας δηλαδή υπόψη το στρατηγικό ρόλο που έχει ο ευρωπαϊκός τομέας στον πανόραμα του διεθνούς εμπορίου αυτών των προϊόντων.

3.7.3. Για όλους αυτούς τους λόγους, λόγω της κρίσης που διέρχονται τα προϊόντα αυτά, η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η ενημερωτική έκθεση δεν προσφέρει επιλογές που θα επιτρέψουν την εφαρμογή σταθερών μέτρων γεωργικής πολιτικής για την επιβίωση του τομέα και επαναλαμβάνει την αναγκαιότητα θέσπισης υποστήριξης του εισοδήματος, πρόταση που έχει ήδη εκφραστεί σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις(2) της ΟΚΕ.

3.8. Ενίσχυση της μεταποίησης εσπεριδοειδών

3.8.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή όσον αφορά την εκτίμησή της ότι το νέο σύστημα έχει αποδείξει την αξιοπιστία του στις περισσότερες από τις περιοχές παραγωγής εσπεριδοειδών και επέτρεψε την διατήρηση των ποσοτήτων προς μεταποίηση και κονσερβοποίηση που διαθέτει ο βιομηχανικός ιστός, μολονότι θεωρεί ότι τα αποτελέσματα της εφαρμογής του δεν υπήρξαν τόσο ικανοποιητικά λόγω περιορισμένης προσαρμογής των κατώτερων ορίων στην εξέλιξη της αγοράς, και λόγω των αρνητικών επιπτώσεων που οι κυρώσεις στις ενισχύσεις είχαν στο εισόδημα των παραγωγών και τέλος λόγω της πολυπλοκότητας και του γραφειοκρατικού χαρακτήρα των διαδικασιών εφαρμογής του συστήματος.

3.8.2. Κατά την ανάλυση της εφαρμογής του καθεστώτος μεταποίησης των εσπεριδοειδών, η Επιτροπή παραγνωρίζει την αιτιολόγηση των λόγων που οδήγησαν στην μεταρρύθμιση που εγκρίθηκε πρόσφατα όπως ήταν η αύξηση της παραγωγής και της ζήτησης χυμών και το αποτέλεσμα που είχαν οι αυξημένες κυρώσεις των ενισχύσεων στην ενθάρρυνση της προσφυγής στις αποσύρσεις εσπεριδοειδών, πράγμα που είναι σχετικό με την ενημερωτική έκθεση.

3.9. Συνύπαρξη του καθεστώτος οπωροκηπευτικών με τα μέτρα ανάπτυξης του αγροτικού χώρου

3.9.1. Λαμβάνοντας υπόψη τις προσπάθειες που ο τομέας θα πρέπει να καταβάλλει για να προσαρμόζεται ταχύτατα στους προσανατολισμούς της αγοράς, η συμπληρωματικότητα των έργων της ΚΟΑ με την πολιτική ανάπτυξης του αγροτικού χώρου θα πρέπει να διατηρηθεί με τρόπο ώστε οι ΟΠ να μπορούν να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά και τις δύο πηγές χρηματοδότησης με συνεκτικό τρόπο. Τα μέτρα ελέγχου για να αποφευχθεί η διπλή χρηματοδότηση της ίδιας δράσης θα πρέπει να περιορίζουν τις δυνατότητες εναλλακτικής χρηματοδότησης για τις διαρθρωτικές βελτιώσεις.

3.10. Δημοσιονομικές πτυχές

3.10.1. H OKE θεωρεί ότι έχει μεγάλη σημασία να επιτευχθεί μια πιο λεπτομερής και εκτεταμένη ανάλυση του συνόλου των χρηματοδοτικών χορηγήσεων της ΚΟΑ προκειμένου να αξιολογηθούν με αυστηρότητα οι δαπάνες που καταβάλλονται για την προσαρμογή της στις αναγκαιότητες του τομέα και έτσι να εξαχθούν συμπεράσματα που θα επιτρέψουν την θέσπιση προσανατολισμών που θα διασφαλίσουν την πιο αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων πόρων.

3.11. Εθνικοί και κοινοτικοί έλεγχοι

3.11.1. Η ενημερωτική έκθεση αναφέρεται στη δράση του ειδικού σώματος ελεγκτών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε σχέση με τους ελέγχους που υλοποιούνται όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων εμπορίας από τα κράτη μέλη και αφού ληφθεί υπόψη η συμβολή που οι κανόνες αυτοί έχουν για τη διαφάνεια της αγοράς η ΟΚΕ κρίνει ότι είναι αναγκαίο να δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η ΟΚΕ λαμβάνει υπόψη την προσπάθεια που έχει καταβληθεί από την Επιτροπή για να περιγραφεί η σημερινή κατάσταση του τομέα και θεωρεί αποδεκτό το ενημερωτικό αυτό κείμενο, ωστόσο διερωτάται για τη χρησιμότητά του ως έγγραφο προβληματισμού που θα εξυπηρετήσει στον προσανατολισμό για την συνεκτική ανάπτυξη μίας συζήτησης σχετικά με τα προβλήματα του τομέα καθώς και για τις νομοθετικές προτάσεις που θα πρέπει να γίνουν για τη βελτίωση της ΚΟΑ/οπωροκηπευτικών. Η ΟΚΕ από την άλλη πλευρά θεωρεί ότι θα πρέπει να γίνει πιο ευρεία και αναλυτική ανάλυση της προβληματικής του τομέα και να προταθούν προσανατολισμοί για την επίλυσή του.

4.2. Η ΟΚΕ ζητεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εμβαθύνουν τη συζήτηση αυτή πέρα από το περιεχόμενο της ενημερωτικής έκθεσης και παροτρύνει την Επιτροπή να υποβάλει βραχυπρόθεσμα προτάσεις προσαρμογής της ΚΟΑ, που θα λαμβάνουν υπόψη τους προσανατολισμούς που περιέχονται στη γνωμοδότηση αυτή.

Βρυξέλλες, 30 Μαΐου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) EE C 14 της 16.1.2001 (τροποποίηση των κανονισμών 2200, 2201 και 2202).

(2) EE C 14 της 16.1.2001. EE C 116 της 20.4.2001.