Βρυξέλλες, 19.11.2004

COM(2004)763 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΤΑ) Εκτίμηση των αναλήψεων υποχρεώσεων, των πληρωμών και των συνεισφορών που θα πρέπει καταβάλουν τα κράτη μέλη για τα οικονομικά έτη 2004 και 2005 και πρόβλεψη των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών για την περίοδο 2006 -2009

Εισαγωγή

Σύμφωνα με το άρθρο 8 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο 9ο ΕΤΑ (Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης), η Επιτροπή συντάσσει κάθε έτος την παρούσα ανακοίνωση προς το Συμβούλιο. Σκοπός της ανακοίνωσης είναι να παρουσιάσει την κατάσταση των πληρωμών που προβλέπονται για το επόμενο οικονομικό έτος (2005), καθώς και το χρονοδιάγραμμα των προσκλήσεων για την καταβολή συνεισφορών, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις της ΕΤΕ (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων) για τις πράξεις που διαχειρίζεται η ίδια. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 του εν λόγω δημοσιονομικού κανονισμού, το έγγραφο παρουσιάζει επίσης τις εκτιμήσεις των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών για κάθε ένα από τα επόμενα τέσσερα έτη (2006 έως 2009). Η ανακοίνωση αρχίζει με επανεξέταση της εκτίμησης των δαπανών του ΕΤΑ για το τρέχον έτος (2004).

Από την έναρξη ισχύος του 9ου ΕΤΑ, οι συνεισφορές καταβάλλονται απευθείας από τα κράτη μέλη στην ΕΤΕ για τα μέσα του 9ου ΕΤΑ τα οποία διαχειρίζεται η ΕΤΕ (επενδυτική διευκόλυνση και επιδοτήσεις επιτοκίου), ενώ οι συνεισφορές για τα παλαιά μέσα που διαχειρίζεται η ΕΤΕ (επιχειρηματικά κεφάλαια και επιδοτήσεις επιτοκίου) εξακολουθούν να διέρχονται από τα ταμειακά διαθέσιμα της Επιτροπής. Συνεπώς, στην παρούσα ανακοίνωση γίνεται σαφής διαχωρισμός μεταξύ των πληρωμών της ΕΤΕ στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, αφενός, και των πληρωμών που πραγματοποιεί η Επιτροπή (περιλαμβανομένων και εκείνων για τα παλαιά μέσα που διαχειρίζεται η ΕΤΕ, αφετέρου).

Σύνοψη

Η Επιτροπή έχει αναπροσαρμόσει, για κάθε μία από τις χώρες ΑΚΕ[1] και των ΥΧΕ[2], την πρόβλεψη των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών για τα οικονομικά έτη 2004 και 2005. Όπως και κατά το 2003, η Επιτροπή έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στην εκτίμηση των πληρωμών. Ο στόχος της ήταν διττός: αφενός προσπάθησε να περιορίσει τον κίνδυνο διατήρησης, εκ μέρους των κρατών μελών, ιδιαίτερα μεγάλων ποσών στους εθνικούς προϋπολογισμούς τους και, αφετέρου, θέλησε να διασφαλίσει τη διάθεση επαρκών δημοσιονομικών πόρων για το ΕΤΑ έτσι ώστε να αποφευχθούν προβλήματα ανεπάρκειας ταμειακών διαθεσίμων, όπως αυτά που αντιμετωπίστηκαν στα τέλη του 2003 και το Μάιο του 2004. Ως συνήθως, οι εκτιμήσεις αυτές θα επανεξεταστούν στο πλαίσιο της ανακοίνωσης του Ιουνίου 2005.

Η ΕΤΕ έχει επίσης αναπροσαρμόσει τις προβλέψεις της. Οι προβλέψεις αυτές περιλαμβάνονται εξ ολοκλήρου στο παρόν έγγραφο.

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων[3] κατά το 2004 και 2005

Η Επιτροπή μπορεί να επιβεβαιώσει την εκτίμησή της την οποία παρουσίασε στην ανακοίνωση του Μαΐου[4] για το 2004 (2 850 εκατ. ευρώ). Όσον αφορά την επενδυτική διευκόλυνση[5], η ΕΤΕ διόρθωσε τα ποσά προς τα κάτω (από 500 εκατ. ευρώ σε 335 εκατ. ευρώ). Για την Επιτροπή και την ΕΤΕ μαζί, ο όγκος των αναλήψεων υποχρεώσεων εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 3 185 εκατ. ευρώ.

Για το 2005, η ΕΤΕ διατηρεί την εκτίμησή της (555 εκατ. ευρώ). Αντίθετα, η Επιτροπή, παρουσιάζει μεγάλη αύξηση (η οποία οδηγεί σε ποσό 3 500 εκατ. ευρώ), όχι μόνο έναντι των εκτιμήσεων του Μαΐου (2 875 εκατ. ευρώ) αλλά και σε σχέση με τις εκτιμήσεις της του 2004 (2 850 εκατ. ευρώ). Συνολικά, ο όγκος των αναλήψεων υποχρεώσεων για την Επιτροπή και την ΕΤΕ μαζί εκτιμάται σε 4 055 εκατ. ευρώ. Στα ποσά αυτά δεν έχει ληφθεί υπόψη το ενδεχόμενο χρησιμοποίησης του υπολοίπου (750 εκατ. ευρώ) του υπό όρους χορηγούμενου δισεκατομμυρίου ευρώ.

Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει την εξέλιξη των αναλήψεων υποχρεώσεων από το 2000. Η περίοδος 2000-2002 αντιπροσωπεύει το δεύτερο μέρος του κύκλου των αναλήψεων υποχρεώσεων του 8ου ΕΤΑ (επίπεδο ρεκόρ το 2000, αισθητή μείωση το 2001 και 2002). Αμέσως μετά την επικύρωση της συμφωνίας του Κοτονού, ο κύκλος του 9ου ΕΤΑ ξεκίνησε με ταχεία έναρξη των αναλήψεων υποχρεώσεων το 2003 (4 127 εκατ. ευρώ), την οποία ακολούθησε σχετική επιβράδυνση το 2004 (3 185 εκατ. ευρώ). Οι αναλήψεις υποχρεώσεων θα αυξηθούν εκ νέου κατά το 2005 (4 055 εκατ. ευρώ).

Πίνακας 1 : Εξέλιξη των αναλήψεων υποχρεώσεων (σε εκατομμύρια ευρώ)

+++++ TABLE +++++

Οι πληρωμές κατά το 2004 και 2005

Η αναπροσαρμογή της εκτίμησης των πληρωμών 2004 από την Επιτροπή οδηγεί σε 2 475 εκατ. ευρώ και επιβεβαιώνει την εκτίμηση που παρουσιάστηκε τον Μάιο. Όπως και για της αναλήψεις υποχρεώσεων του 2004, η ΕΤΕ υποχρεώθηκε να διορθώσει προς τα κάτω τις εκτιμήσεις της (90 εκατ. ευρώ έναντι 168 εκατ. ευρώ σύμφωνα με εκτιμήσεις του Μαΐου) δεδομένου του αργού ρυθμού των πληρωμών λόγω του χρονικού διαστήματος που μεσολαβεί από την υπογραφή των συμβάσεων μέχρι τη φάση των πραγματικών εκταμιεύσεων.

Για το 2005, η Επιτροπή και η ΕΤΕ θα μπορέσουν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, να επιτύχουν τον όγκο των πληρωμών που έχουν ήδη αναγγελθεί τον Μάιο. Το 2005 αναμένεται ότι θα είναι το πρώτο έτος κατά το οποίο το επίπεδο των πληρωμών θα πλησιάσει το ποσό των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ (2 760 εκατ. ευρώ για την Επιτροπή και 235 εκατ. ευρώ για την ΕΤΕ).

Η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει ότι ο όγκος των πληρωμών στο πλαίσιο του ΕΤΑ παρουσιάζει μεγάλη αύξηση εδώ και πολλά έτη. Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι η αύξηση αυτή συνδέεται μόνο εν μέρει με τη χρησιμοποίηση μέσων που επιτρέπουν την εκταμίευση ιδιαίτερα μεγάλων ποσών, όπως το Stabex, το μέσο για τις ΥΦΧ (υπερχρεωμένες φτωχές χώρες) ή το Παγκόσμιο Ταμείο Υγείας. Η ευνοϊκή αυτή εξέλιξη φαίνεται σαφώς στον επόμενο πίνακα.

Πίνακας 2 : Εξέλιξη των πληρωμών (σε εκατομμύρια ευρώ)

+++++ TABLE +++++

Οι προσκλήσεις για την καταβολή συνεισφορών κατά το 2004 και 2005

Εφόσον ο κατ΄εκτίμηση συνολικός όγκος των πληρωμών της Επιτροπής για το 2004 παραμένει σταθερός, η πρόταση για την τελευταία δόση των συνεισφορών παραμένει αμετάβλητη (490 εκατ. ευρώ). Η ΕΤΕ επιβεβαιώνει ότι δεν χρειάζεται πρόσθετα κεφάλαια το 2004. Για όλη τη διάρκεια του έτους, το συνολικό ποσό των συνεισφορών της Επιτροπής και της ΕΤΕ ανέρχεται σε 2 440 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί ακριβώς σε εκείνο που είχε ανακοινωθεί πριν από ένα έτος, στην ανακοίνωση του Οκτωβρίου 2003[8]. Η καταβολή των 490 εκατ. ευρώ δεν θα πρέπει λοιπόν να αποτελεί έκπληξη για τα συνεισφέροντα κράτη.

Για το 2005, η νέα πρόβλεψη πληρωμών της Επιτροπής παραμένει στο ίδιο επίπεδο με τον περασμένο Μάιο και η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι χρειάζεται συνεισφορές από τα κράτη μέλη ύψους 2 700 εκατ. ευρώ για όλη τη διάρκεια του έτους (στο ποσό αυτό έχουν συνυπολογιστεί έσοδα που εκτιμώνται σε 55 εκατ. ευρώ από εισπράξεις και τόκους). Βάσει αναλυτικής εκτίμησης του ρυθμού των εκταμιεύσεων, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να καταβάλουν μία πρώτη δόση ύψους 1 500 εκατ. ευρώ. Η Επιτροπή ελπίζει ότι θα αποφευχθεί με τον τρόπο αυτό η έλλειψη δημοσιονομικών πόρων, όπως συνέβη τον Μάιο 2004, η οποία θα έθετε σε κίνδυνο τη λειτουργία του ΕΤΑ. Η Επιτροπή οφείλει να είναι σε θέση να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της έναντι χωρών που συγκαταλέγονται στις φτωχότερες. Όσον αφορά την ΕΤΕ, χάρη σε ένα σχετικά σημαντικό υπόλοιπο που προβλέπεται για το τέλος του 2004, ζητά το σχετικά μικρό ποσό των 155 εκατ. ευρώ για όλο το έτος (έναντι 207 εκατ. ευρώ σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Μαΐου), εκ των οποίων 60 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της πρώτης δόσης 2005.

Στο στάδιο αυτό, η Επιτροπή και η ΕΤΕ εκτιμούν το ύψος της συνεισφοράς τους στο πλαίσιο της δεύτερης δόσης 2005 σε 800 εκατ. ευρώ και 55 εκατ. ευρώ αντιστοίχως. Η τελευταία δόση θα αφορά, συνεπώς, ποσό 400 εκατ. ευρώ και 40 εκατ. ευρώ αντιστοίχως. Το ύψος των δύο αυτών δόσεων θα επαναξιολογηθεί στην ανακοίνωση του Ιουνίου 2005.

Το μέλλον

Η Επιτροπή και η ΕΤΕ υπενθυμίζουν τη δέσμευσή τους όσον αφορά την ανάληψη των πιστώσεων που κατέστησαν διαθέσιμες με τη συμφωνία του Κοτονού (περιλαμβανομένων και των υπολοίπων του 6ου, 7ου και 8ου ΕΤΑ που μεταφέρθηκαν στο 9ο ΕΤΑ) για το τέλος του 2007. Αυτό προϋποθέτει, ωστόσο, ότι η πολιτική κατάσταση σε όλες τις χώρες ΑΚΕ θα είναι τέτοια ώστε να πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση των κεφαλαίων. Πράγματι, οι συμφωνίες συνεργασίας (Λομέ, Κοτονού) βασίζονται στην αρχή της εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ, το οποίο σημαίνει πως η εκτέλεση των ΕΤΕ εξαρτάται από τις ικανότητες απορρόφησης (πολιτική σταθερότητα, επίπεδο διακυβέρνησης) των χωρών ΑΚΕ. Τέλος, υπενθυμίζεται ότι ο βαθμός χρησιμοποίησης των κεφαλαίων που διατίθενται μέσω της συμφωνίας του Κοτονού θα εξαρτηθεί επίσης από τα αποτελέσματα της ανακατανομής των χορηγήσεων. Ο πίνακας 5 παρέχει αναλυτικά στοιχεία, τα οποία βασίζονται στην υπόθεση πλήρους χρησιμοποίησης των διαθέσιμων κεφαλαίων.

1. προβλεψη δημοσιονομικησ εκτελεσησ για τα οικονομικα ετη 2004 και 2005

1.1. Αναλήψεις υποχρεώσεων

1.1.1. Οικονομικό έτος 2004

Υπενθύμιση : Στην ανακοίνωσή της του Μαΐου 2004[9], η Επιτροπή και η ΕΤΕ είχαν εκτιμήσει το ύψος των νέων αναλήψεων υποχρεώσεων για το 2004 σε 3 350 εκατ. ευρώ συνολικά, κατανεμημένα ως εξής :

- 500 εκατ. ευρώ για τα μέσα που διαχειρίζεται η ΕΤΕ στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, και

- 2 850 εκατ. ευρώ για τα μέσα που διαχειρίζεται η Επιτροπή.

Κατάσταση στις 31 Αυγούστου 2004 και προοπτικές εκτέλεσης για το τέλος του έτους 2004

- Στα τέλη Αυγούστου, η ΕΤΕ είχε αναλάβει υποχρεώσεις ύψους 127 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της επενδυτικής διευκόλυνσης (9ο ΕΤΑ). Βάσει των προβλέψεων αναλήψεων υποχρεώσεων του τέλους 2004, η ΕΤΕ αναγκάστηκε να αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις της για το σύνολο του 2004, από 500 εκατ. ευρώ σε 335 εκατ. ευρώ[10].

- Όσον αφορά τα μέσα που διαχειρίζεται η Επιτροπή (περιλαμβανομένων των παλαιών μέσων της ΕΤΕ), στις 31 Αυγούστου είχαν αναληφθεί υποχρεώσεις ύψους 1 299 εκατ. ευρώ, δηλαδή 45% του στόχου της Επιτροπής για το τέλος του έτους (2 850 εκατ. ευρώ). Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι, κατά το ίδιο διάστημα του έτους, είχαν αναληφθεί υποχρεώσεις ύψους μόνο 675 εκατ. ευρώ το 2003 και 443 εκατ. ευρώ το 2002. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι για τις αναλήψεις υποχρεώσεων, η διαδικασία έγκρισης είναι τέτοια ώστε κατά το πρώτο ήμισυ του έτους να δημιουργείται σημαντικό « απόθεμα » αναλήψεων υποχρεώσεων « εν αναμονή ». Πρόκειται κατά κύριο λόγο για φακέλους στο στάδιο της έγκρισής τους από την Επιτροπή, οι οποίοι συνεπάγονται διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη. Τέλος Αυγούστου, το ποσό αυτό ανερχόταν σε 966 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα να ανέρχεται το σύνολο των οριστικών αναλήψεων υποχρεώσεων και εκείνων στο στάδιο της έγκρισης σε 2 265 εκατ. ευρώ, δηλαδή 79% του στόχου.

- Βάσει νέας εκτίμησης για κάθε έργο χωριστά, και λαμβάνοντας υπόψη το βαθμό αβεβαιότητας που χαρακτηρίζει ένα μέρος των σχεδίων αυτών, η Επιτροπή κρίνει ότι θα είναι σε θέση να επιτύχει τον στόχο που έχει τεθεί, δηλαδή 2 850 εκατ. Ευρώ, τον Μάιο.Όσον αφορά τη διευκόλυνση για το νερό, το ποσό (75 εκατ. ευρώ) που είχε αναφερθεί τον Μάιο, δηλαδή λίγο χρόνο μετά την απόφαση του Συμβουλίου, είχε καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα. Στο μεταξύ δημιουργήθηκε μία επιτελική ομάδα (Task Force) και ξεκίνησαν ήδη από τον Ιούλιο μήνα συζητήσεις με τα κράτη μέλη, τις ΜΚΟ και τον ιδιωτικό τομέα. Είναι συνεπώς δυνατό να δοθούν περισσότερο ακριβείς εκτιμήσεις. Η νέα εκτίμηση των αναλήψεων υποχρεώσεων στο πλαίσιο της νέας αυτής πρωτοβουλίας ανέρχεται σε 3 εκατ. ευρώ.

1.1.2. Οικονομικό έτος 2005

Στην ανακοίνωση του Μαΐου 2004, η Επιτροπή και η ΕΤΕ είχαν προβλέψει ότι θα ήταν σε θέση να υλοποιήσουν από κοινού 3 420 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 545 εκατ. ευρώ για την ΕΤΕ (9ο ΕΤΑ) και 2 875 εκατ. ευρώ για την Επιτροπή.

Το αναθεωρημένο ποσό της Τράπεζας, 555 εκατ. ευρώ[11], δεν διαφέρει και πολύ από το προηγούμενο. Αντίθετα, το ποσό της Επιτροπής παρουσιάζει μεγάλη αύξηση : από 2 875 εκατ. ευρώ τον Μάιο, 3 500 εκατ. ευρώ τώρα. Επισημαίνεται ότι στα ποσά αυτά δεν έχει ληφθεί υπόψη ενδεχόμενη απόφαση του Συμβουλίου για τη χρησιμοποίηση ενός μέρους ή του συνόλου των 750 εκατ. ευρώ που είναι ακόμη διαθέσιμα στο πλαίσιο του « υπό όρους χορηγούμενου » δισεκατομμυρίου ευρώ.

Συνεπώς, μετά το 2003 που έκλεισε με το ποσό ρεκόρ των (4 127 εκατ. ευρώ), ο όγκος των νέων έργων θα είναι χαμηλότερος το 2004. Βάσει των νέων εκτιμήσεων των αποκεντρωμένων και κεντρικών υπηρεσιών, οι αναλήψεις υποχρεώσεων θα αυξηθούν εκ νέου το 2005.

1.2. Πληρωμές

1.2.1. Οικονομικό έτος 2004

Υπενθύμιση : Στην ανακοίνωση του Μαΐου 2004, η Επιτροπή και η ΕΤΕ είχαν εκτιμήσει το ύψος των προς εκτέλεση πληρωμών το 2004 σε 2 623 εκατ. ευρώ συνολικά, κατανεμημένα ως εξής :

- 168 εκατ. ευρώ για τα μέσα που διαχειρίζεται η ΕΤΕ στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, ποσό μικρότερο από τις εκτιμήσεις του Οκτωβρίου 2003 (260 εκατ. ευρώ)

- 2 455 εκατ. ευρώ για την Επιτροπή, από τα οποία 170 εκατ. ευρώ για τα παλαιά μέσα της ΕΤΕ. Κατ΄αποκοπήν ποσό ύψους 10 εκατ. ευρώ είχε αποφασιστεί για τη διευκόλυνση για το νερό. Ελλείψει σαφών ενδείξεων σχετικά με ενδεχόμενες παρεμβάσεις το 2004, δεν είχε ακόμη αποφασιστεί κανένα ποσό για τη διευκόλυνση « Ειρήνη ». Θα πρέπει να επισημανθεί ότι το ποσό των 2 455 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύει μεγάλη αύξηση (+10%) σε σχέση με την εκτίμηση που είχε γίνει ένα χρόνο πριν, τον Οκτώβριο 2003, δηλαδή 2240 εκατ. ευρώ.

Κατάσταση στις 31 Αυγούστου 2004 και προοπτικές εκτέλεσης για το τέλος του έτους 2004

- Στα τέλη Αυγούστου 2004, η ΕΤΕ είχε προβεί σε πληρωμές ύψους 41 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ. Δεδομένων των αναμενόμενων εκταμιεύσεων βάσει συμβάσεων που έχουν υπογραφεί και πρόκειται να υπογραφούν μέχρι το τέλος του έτους, η ΕΤΕ εκτιμά ότι το ποσό των 168 εκατ. ευρώ που προβλέπεται για όλη τη διάρκεια του 2004 είναι ιδιαίτερα υψηλό και τώρα υπολογίζει συνολικό ποσό 90 εκατ. ευρώ.

- Η Επιτροπή είχε πραγματοποιήσει στα τέλη Αυγούστου πληρωμές της τάξης των 1 364 εκατ. ευρώ, δηλαδή 56% του στόχου της για το τέλος του έτους, τον οποίο είχε παρουσιάσει τον περασμένο Μάιο (2 455 εκατ. ευρώ). Όπως και οι αναλήψεις υποχρεώσεων, οι πληρωμές ήταν αισθητά υψηλότερες απ΄αυτές των δύο τελευταίων ετών κατά το ίδιο χρονικό διάστημα (τέλη Αυγούστου 2003 : 973 εκατ. ευρώ; τέλη Αυγούστου 2002 : 829 εκατ. ευρώ). Τούτο δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι το έτος 2004 ξεκίνησε με την πληρωμή συνολικού ποσού ύψους 270 εκατ. ευρώ περίπου το οποίο δεν είχε καταστεί δυνατόν να καταβληθεί το 2003, αλλά και στον αμείωτο ρυθμό των πληρωμών του 2004.Ο στόχος του Μαΐου επιβεβαιώνεται με την αναπροσαρμογή των προβλέψεων ανά χώρα (ΑΚΕ και ΥΧΕ). Η αναπροσαρμογή αυτή οδηγεί σε συνολικό ποσό 2 475 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 170 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο των παλαιών μέσων της ΕΤΕ (επιχειρηματικά κεφάλαια και επιδοτήσεις επιτοκίου) και 22 εκατ. Ευρώ στο πλαίσιο της διευκόλυνσης « Ειρήνη » που συνδέονται με τις δραστηριότητες στο Darfour και την Κεντρική Αφρική. Για τη διευκόλυνση για το νερό, δεν θα υπάρξουν σημαντικές πληρωμές πριν από το τέλος του έτους.

- Εν κατακλείδι, ενώ η Επιτροπή διατηρεί την εκτίμησή της του Μαΐου, η ΕΤΕ αναγκάστηκε να αναθεωρήσει τη δική της προς τα κάτω. Συνολικά, οι πληρωμές (Επιτροπή + ΕΤΕ) εκτιμώνται επί του παρόντος σε 2 565 εκατ. ευρώ, έναντι 2 623 εκατ. ευρώ τον Μάιο 2004.

1.2.2. Οικονομικό έτος 2005

Στην ανακοίνωση του Μαΐου, οι πληρωμές είχαν εκτιμηθεί σε 2 975 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 240 εκατ. ευρώ για τα μέσα του 9ου ΕΤΑ τα οποία διαχειρίζεται η ΕΤΕ και 2 735 εκατ. ευρώ για την Επιτροπή. Από το τελευταίο αυτό ποσό, 85 εκατ. ευρώ είχαν διατεθεί στα παλαιά μέσα της ΕΤΕ και κατ΄αποκοπήν ποσό 150 εκατ. ευρώ, ως προληπτικό μέσο, για τη διευκόλυνση για το νερό.

Η αναπροσαρμογή της εκτίμησης των αναγκών στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ από την ΕΤΕ οδηγεί σε ποσό 235 εκατ. ευρώ, το οποίο δεν διαφέρει πολύ από την προηγούμενη εκτίμηση (240 εκατ. ευρώ).

Επίσης, η νέα εκτίμηση του συνολικού όγκου των πληρωμών του 2005 της Επιτροπής οδηγεί σε ποσό της ίδιας τάξεως μεγέθους με αυτό που είχε παρουσιαστεί τον περασμένο Μάιο (2 760 εκατ. ευρώ έναντι 2 735 εκατ. ευρώ τον Μάιο). Οι πληρωμές στο πλαίσιο των παλαιών μέσων που διαχειρίζεται η ΕΤΕ έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω (135 εκατ. ευρώ έναντι 85 εκατ. ευρώ προηγουμένως). Για τη διευκόλυνση « Ειρήνη », παρόλο που είναι δύσκολο να γίνει εκτίμηση λόγω της ίδιας της φύσης του μέσου, αποφασίστηκε ποσό 61 εκατ. ευρώ. Βάσει των φακέλων υπό επεξεργασία, η πρόβλεψη για τη διευκόλυνση για το νερό ανέρχεται σε 57 εκατ. ευρώ (στην ανακοίνωση του Μαΐου είχε αναφερθεί « προκαταρκτική » εκτίμηση 150 εκατ. ευρώ).

Εν κατακλείδι, οι νέες εκτιμήσεις για την Επιτροπή και την ΕΤΕ ανέρχονται, συνολικά, σε 2 995 εκατ. ευρώ πλησιάζουν δηλαδή τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ο πίνακας της επόμενης σελίδας παρέχει μια γενική εικόνα των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών κατά το 2003 και των προβλέψεων για το 2004 και το 2005.

Πίνακας 3

Γενική εικόνα των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών καθώς και των προβλέψεων (2003 – 2004 – 2005)

+++++ TABLE +++++

2. προβλεπομενη ταμειακη κατασταση το 2004 και 2005 και συνεισφορεσ που καλουνται να καταβαλουν τα κρατη μελη

Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει μία εκτίμηση της ταμειακής κατάστασης για το 2004 και το 2005, βάσει των εκτιμήσεων των πληρωμών που αναφέρθηκαν πιο πάνω.

Πίνακας 4 : Εκτίμηση της ταμειακής κατάστασης κατά το 2004 και 2005 (σε εκατομμύρια ευρώ)

+++++ TABLE +++++

2.1. Τελευταία δόση των συνεισφορών για το 2004

- Η ΕΤΕ επιβεβαιώνει ότι δεν θα χρειαστεί πλέον πρόσθετους δημοσιονομικούς πόρους το 2004. Πράγματι, ο ρυθμός εκκίνησης των νέων μέσων είναι αργότερος απ΄αυτόν που είχε προβλεφθεί και τα κεφάλαια που ζητήθηκε να καταβληθούν το 2003 και στις αρχές του 2004 φαίνεται ότι καλύπτουν άνετα τις ανάγκες του οικονομικού έτους 2004. Το ποσό που παραμένει διαθέσιμο στο τέλος του έτους εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 111 εκατ. ευρώ.

- Εφόσον η εκτίμηση των πληρωμών δεν διαφέρει σχεδόν καθόλου σε σχέση με την πρόβλεψη του Μαΐου, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την πρότασή της σχετικά με την καταβολή ποσού ύψους 490 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της τελευταίας δόσης του 2004. Η Επιτροπή τονίζει ότι η καταβολή της δόσης αυτής θα οδηγήσει στο τέλος του έτους σε ταμειακό υπόλοιπο ύψους 80 εκατ. ευρώ περίπου, ποσό ιδιαίτερα χαμηλό σε σχέση με εκείνο του τέλους του έτους 2002 (αρκετές εκατοντάδες εκατομμυρίων ευρώ) και είναι το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό για την κανονική εκτέλεση του ΕΤΑ.

- Συνολικά, για όλους τους μήνες του 2004, και για τα δύο θεσμικά όργανα, οι προσκλήσεις για την καταβολή συνεισφορών αντιπροσωπεύουν ποσό ύψους 2 440 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί ακριβώς στο ποσό που είχε ανακοινώσει η Επιτροπή τον περασμένο Οκτώβριο [12]. Η Επιτροπή πιστεύει λοιπόν ότι η καταβολή της τελευταίας δόσης δεν θα πρέπει να δημιουργήσει δημοσιονομικά προβλήματα στα κράτη μέλη. Οι ανάγκες της ΕΤΕ μειώθηκαν (από 260 σε 125 εκατ. ευρώ) αλλά η μείωση αυτή αντισταθμίστηκε εξ ολοκλήρου από την αύξηση των αναγκών της Επιτροπής. Συνεπώς, η νέα αυτή κατανομή δεν έχει αντίκτυπο στην ταμειακή κατάσταση των κρατών μελών.

Το παράρτημα 1 παρουσιάζει τα ποσά των τριών προσκλήσεων για την καταβολή συνεισφορών, ανά κράτος μέλος, για το 2004.

2.2. Οι προσκλήσεις για την καταβολή συνεισφορών το 2005

- Η ΕΤΕ αναμένεται ότι θα ξεκινήσει το έτος 2005 με σχετικά σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα (τα οποία εκτιμώνται σε 111 εκατ. ευρώ), τα οποία θα επιτρέψουν ανάλογη μείωση του ποσού των συνεισφορών του 2005. Αναμένεται ότι θα χρειαστούν 155 εκατ. ευρώ, έναντι 207 εκατ. ευρώ σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Μαΐου. Οι διαθέσιμοι πόροι στις αρχές του έτους επιτρέπουν εξάλλου να περιοριστεί η ζήτηση στο πλαίσιο της πρώτης πρόσκλησης σε 60 εκατ. ευρώ για την κάλυψη της περιόδου μεταξύ της έναρξης του έτους και της δεύτερης πρόσκλησης, κανονικά γύρω στις 27 Ιουλίου 2005. Τα κατ΄εκτίμηση απαιτούμενα ποσά στο πλαίσιο της δεύτερης και τρίτης δόσης είναι αντιστοίχως 55 εκατ. ευρώ και 40 εκατ. ευρώ. Το υπόλοιπο του τέλους του οικονομικού έτους θα ανέρχεται συνεπώς σε 31 εκατ. ευρώ, που είναι απαραίτητα για την κανονική διαχείριση των εκταμιεύσεων μέχρις ότου διατεθεί το ποσό στο πλαίσιο της πρώτης πρόσκλησης για την καταβολή συνεισφορών του 2006, γύρω στις 21 Ιανουαρίου 2006.

- Λαμβάνοντας υπόψη 55 εκατ. ευρώ από εισπράξεις και τόκους, οι ανάγκες της Επιτροπής για το 2005 ανέρχονται σε 2 700 εκατ. ευρώ. Βάσει αναλυτικής πρόβλεψης των πληρωμών ανά χώρα, η Επιτροπή εκτιμά ότι θα χρειαστεί ποσό 1 500 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της πρώτης δόσης. Το ποσό αυτό είναι ιδιαίτερα υψηλό σε σύγκριση με το παρελθόν και οφείλεται στο γεγονός ότι το συνολικό ποσό των συνεισφορών για το σύνολο του έτους παρουσιάζει σημαντική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη (2 700 εκατ. ευρώ για την Επιτροπή το 2005, έναντι 2 120 εκατ. ευρώ το 2003 και περίπου 1 500 εκατ. ευρώ το 2002). Εξάλλου, λαμβανομένης υπόψη της αρνητικής εμπειρίας της ανεπάρκειας κεφαλαίων στο τέλος του 2003 και το Μάιο 2004, η Επιτροπή θα ήθελε να βεβαιωθεί ότι δεν θα παρατηρηθεί πλέον έλλειψη το 2005 και ότι θα είναι σε θέση να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της έναντι των χωρών ΑΚΕ και ΥΧΕ.

Ο πίνακας του παραρτήματος 2 παρουσιάζει τα ποσά των προσκλήσεων για την καταβολή συνεισφορών, ανά κράτος μέλος, για το 2005.

Ως συνήθως, η δεύτερη και τρίτη δόση ενδέχεται να αναπροσαρμοστούν, τόσο προς τα πάνω όσο και προς τα κάτω, στο πλαίσιο κάθε πρόσκλησης, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι πραγματικές ανάγκες.

3. Προβλέψεις των δαπανών του ΕΤΑ για την περιοδο 2006 - 2009

Όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων, η Επιτροπή και η ΕΤΕ επαναλαμβάνουν τη δέσμευσή τους να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τη συγκέντρωση των πόρων που έχουν διατεθεί από το 9ο ΕΤΑ (περιλαμβανομένων των μεταφορών από τα παλαιά ΕΤΑ) για το τέλος του 2007. Είναι σαφές ότι ο βαθμός επίτευξης του στόχου αυτού δεν εξαρτάται μόνο από την Επιτροπή ή από την ΕΤΕ. Πράγματι, λόγω του χαρακτήρα των συμφωνιών συνεργασίας (Λομέ, Κοτονού), οι οποίες βασίζονται στην αρχή της εταιρικής σχέσης, ο ρυθμός εκτέλεσης του ΕΤΑ εξαρτάται από τις ικανότητες απορρόφησης των χωρών ΑΚΕ (επαρκώς σταθερή πολιτική κατάσταση, ελάχιστο επίπεδο διακυβέρνησης, κ.λπ). Παρόλο που η Επιτροπή καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να παράσχει τη μεγαλύτερη δυνατή βοήθεια στους εθνικούς διατάκτες, δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις χώρες ΑΚΕ. Ένα ακόμη καθοριστικό στοιχείο είναι η ανακατανομή των πόρων που προβλέπεται με την ευκαιρία των ενδιάμεσων επισκοπήσεων το 2004 και, στο τέλος, το 2006. Χωρίς ανακατανομή των πόρων προς τις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις, δεν θα καταστεί δυνατή η επίτευξη του στόχου.Τα ποσά των αναλήψεων υποχρεώσεων που προτείνονται για την περίοδο 2006 έως 2007 είναι σύμφωνα με τη φιλοδοξία της Επιτροπής και της ΕΤΕ να διαθέσει όλους τους πόρους του 9ου ΕΤΑ (περιλαμβανομένων των υπολοίπων των προηγούμενων ΕΤΑ) πριν από το τέλος του οικονομικού έτους 2007. Στα ποσά αυτά δεν έχει συνυπολογισθεί το ενδεχόμενο χρησιμοποίησης των 750 εκατ. ευρώ που παραμένουν διαθέσιμα στο πλαίσιο του υπό όρους χρησιμοποιούμενου αποθεματικού. Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής όσον αφορά την εγγραφή του ΕΤΑ στον προϋπολογισμό, κανένα ποσό δεν παρουσιάζεται στο έγγραφο αυτό για τα έτη 2008 και 2009.

Αν είναι δύσκολο να γίνουν εκτιμήσεις για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων, για τις πληρωμές είναι ακόμη δυσκολότερο, διότι ο ρυθμός τους αποτελεί συνάρτηση παραγόντων τους οποίους δεν μπορούν να ελέγξουν η Επιτροπή και η ΕΤΕ. Πράγματι, στην περίπτωση των έργων, η Επιτροπή και η ΕΤΕ διαδραματίζουν σίγουρα βασικό ρόλο στη φάση σχεδιασμού και λήψης της απόφασης, αλλά ο ρόλος τους είναι καθαρά επικουρικός κατά την υλοποίηση των έργων. Στην περίπτωση των δημοσιονομικών ενισχύσεων, οι οποίες αντιπροσωπεύουν όλο και μεγαλύτερο μέρος της συνολικής βοήθειας, ο ρυθμός των εκταμιεύσεων εξαρτάται κι΄αυτός από παράγοντες που δύσκολα μπορούν να ελεγχθούν, όπως, η οικονομική κατάσταση ή ο βαθμός πολιτικής σταθερότητας των κρατών τα οποία αφορούν.

Βάσει του μέχρι σήμερα ρυθμού που παρουσιάζουν οι πληρωμές στο πλαίσιο των προηγούμενων ΕΤΑ, και λαμβανομένων υπόψη των θετικών επιπτώσεων που προέκυψαν από τη μεταρρύθμιση των εξωτερικών υπηρεσιών της Επιτροπής, και κυρίως των επιπτώσεων από την αποσυγκέντρωση των υπηρεσιών προς τις χώρες ΑΚΕ, η Επιτροπή και η ΕΤΕ προβλέπουν το ρυθμό πληρωμών που παρουσιάζεται στον ακόλουθο πίνακα. Η σημαντική μείωση των πληρωμών το 2008 και ακόμη περισσότερο το 2009 απορρέει από την υπόθεση εγγραφής του ΕΤΑ στον προϋπολογισμό. Η μείωση αυτή αναμένεται ότι θα εξουδετερωθεί από τον συνεχώς αυξανόμενο όγκο πληρωμών στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

Πίνακας 5

Προβλέψεις των αναλήψεων υποχρεώσεων και πληρωμών για το ΕΤΑΈτη 2006 έως 2009

σε εκατ. ευρώ

+++++ TABLE +++++

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

συνεισφορεσ στο ΕΤΑ για το ετοσ 2004 ανα κρατοσ μελοσ (ευρώ)

+++++ TABLE +++++

ΧΩΡΑ |8ο ΕΤΑ% |για καταβολή στην ΕΤΕ |για καταβολή στην Επιτροπή |για καταβολή στην ΕΤΕ |για καταβολή στην Επιτροπή |για καταβολή στην ΕΤΕ |για καταβολή στην Επιτροπή |των δόσεων | |ΓΕΡΜΑΝΙΑ |23,36 |14 016 000 |350 400 000 |12 848 000 |186 880 000 |9 344 000 |93 440 000 |666 928 000 | |ΒΕΛΓΙΟ |3,92 |2 352 000 |58 800 000 |2 156 000 |31 360 000 |1 568 000 |15 680 000 |111 916 000 | |ΔΑΝΙΑ |2,14 |1 284 000 |32 100 000 |1 177 000 |17 120 000 |856 000 |8 560 000 |61 097 000 | |ΙΣΠΑΝΙΑ |5,84 |3 504 000 |87 600 000 |3 212 000 |46 720 000 |2 336 000 |23 360 000 |166 732 000 | |ΓΑΛΛΙΑ |24,3 |14 580 000 |364 500 000 |13 365 000 |194 400 000 |9 720 000 |97 200 000 |693 765 000 | |ΕΛΛΑΔΑ |1,25 |750 000 |18 750 000 |687 500 |10 000 000 |500 000 |5 000 000 |35 687 500 | |ΙΡΛΑΝΔΙΑ |0,62 |372 000 |9 300 000 |341 000 |4 960 000 |248 000 |2 480 000 |17 701 000 | |ΙΤΑΛΙΑ |12,54 |7 524 000 |188 100 000 |6 897 000 |100 320 000 |5 016 000 |50 160 000 |358 017 000 | |ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ |0,29 |174 000 |4 350 000 |159 500 |2 320 000 |116 000 |1 160 000 |8 279 500 | |ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ |5,22 |3 132 000 |78 300 000 |2 871 000 |41 760 000 |2 088 000 |20 880 000 |149 031 000 | |ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ |0,97 |582 000 |14 550 000 |533 500 |7 760 000 |388 000 |3 880 000 |27 693 500 | |ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ |12,69 |7 614 000 |190 350 000 |6 979 500 |101 520 000 |5 076 000 |50 760 000 |362 299 500 | |ΑΥΣΤΡΙΑ |2,65 |1 590 000 |39 750 000 |1 457 500 |21 200 000 |1 060 000 |10 600 000 |75 657 500 | |ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ |1,48 |888 000 |22 200 000 |814 000 |11 840 000 |592 000 |5 920 000 |42 254 000 | |ΣΟΥΗΔΙΑ |2,73 |1 638 000 |40 950 000 |1 501 500 |21 840 000 |1 092 000 |10 920 000 |77 941 500 | |ΣΥΝΟΛΟ |100 |60 000 000 |1 500 000 000 |55 000 000[14] |800 000 000 |40 000 000 |400 000 000 |2 855 000 000 | |

[1] Κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (42,5%).

[2] Υπερπόντιες χώρες και εδάφη.

[3] Πρόκειται για νέες αναλήψεις υποχρεώσεων, πριν από τη συνεκτίμηση των αποδεσμεύσεων.

[4] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο - Δημοσιονομικές πληροφορίες σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (COM(2004) 382 τελικό της 13.6.2003).

[5] Περιλαμβανομένων των επιδοτήσεων επιτοκίου.

[6] Μέσα του 9ου ΕΤΑ (Επενδυτική διευκόλυνση και επιδοτήσεις επιτοκίου).

[7] Μέσα του 9ου ΕΤΑ (Επενδυτική διευκόλυνση και επιδοτήσεις επιτοκίου).

[8] Ανακοίνωση της Επιτροπής - Ευρωπαϊκο Ταμειο Αναπτυξης (ΕΤΑ) - Εκτίμηση των αποφάσεων, των εκταμιεύσεων και των συνεισφορών που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για τα οικονομικά έτη 2003 και 2004·και Πρόβλεψη των αποφάσεων και των εκταμιεύσεων για το διάστημα 2005 -2008 (COM(2003) 720 τελικό της 13.6.2003).

[9] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο - Δημοσιονομικές πληροφορίες σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (COM(2004) 382 τελικό της 13.6.2003).

[10] Εκ των οποίων 10 εκατομμύρια ευρώ για επιδοτήσεις επιτοκίου.

[11] Εκ των οποίων 60 εκατομμύρια ευρώ για επιδοτήσεις επιτοκίου.

[12] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο - Δημοσιονομικές πληροφορίες σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (COM(2003) 353 τελικό της 13.6.2003).

[13] εκ των οποίων 5 εκατ. ευρώ ως επιδοτήσεις επιτοκίου.

[14] εκ των οποίων 5 εκατ. ευρώ ως επιδοτήσεις επιτοκίου.