Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1655/2000 σχετικά με το χρηματοδοτικό μέσο για το περιβάλλον (LIFE)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγή

Το Μάιο του 1992 εκδόθηκε ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1973/92 του Συμβουλίου σχετικά με τη δημιουργία ενός χρηματοδοτικού μέσου για το περιβάλλον (LIFE) [1] προκειμένου να συμβάλει στην εφαρμογή και την ανάπτυξη της Κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

[1] ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 1.

Στη συνέχεια ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1973/92 του Συμβουλίου τροποποιήθηκε ριζικά από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1404/96 [2] (Life II) και αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/2000 [3] (Life III).

[2] ΕΕ L 181της 20.7.1996, σ. 1.

[3] ΕΕ L 192 της 28.7.2000, σ. 1.

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις του χρηματοδοτικού μέσου Life αντικατοπτρίζουν τη συνεχή προσαρμογή στους νέους πολιτικούς στόχους που περιελάμβαναν τα Προγράμματα Δράσης για το Περιβάλλον τα οποία ίσχυαν κατά την εποχή της κάθε φάσης. Το πεδίο εφαρμογής του Life III ιδιαίτερα, αντανακλούσε τις προτεραιότητες του 5ου Προγράμματος Δράσης. Ο γενικός του στόχος ήταν να συμβάλλει στην εφαρμογή, την ανάπτυξη και την ενίσχυση της Κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής και νομοθεσίας. Θα έπρεπε επίσης να συμβάλλει στην ενσωμάτωση του περιβάλλοντος στις άλλες πολιτικές της ΕΕ και να οδηγήσει σε νέες λύσεις των υπό εξέταση περιβαλλοντικών προβλημάτων της ΕΕ. Το 6ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον, που θεσπίσθηκε το 2002 επιβεβαίωσε την αξία αυτών των στόχων και τον ρόλο που θα έπρεπε να παίξει το Life για την υποστήριξη του προγράμματος.

Η ισχύς του Life III λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2004. Προκειμένου να επαληθευθεί η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα του Life III όσον αφορά την επίτευξη των στόχων του, ο Κανονισμός προβλέπει στο άρθρο 12 πως μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2003 θα πρέπει να πραγματοποιηθεί αξιολόγηση της υλοποίησης του και να υποβληθεί, αν κριθεί σκόπιμο πρόταση για την συνέχισή του.

Κατ' εφαρμογή του άρθρου 12, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο:

- Έκθεση σχετικά με την πρόοδο που επιτεύχθηκε στα πλαίσια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1655/2000.

- Πρόταση παράτασης του υφιστάμενου κανονισμού με στόχο την συνέχιση της τρίτης φάσης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006.

1.1. Η ανάπτυξη της Κοινοτικής χρηματοδότησης για το περιβάλλον

Η Κοινοτική χρηματοδότηση στον τομέα του περιβάλλοντος άρχισε στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Το Life III στηρίζεται στην εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια των δύο προηγούμενων φάσεων του Life καθώς και των προγραμμάτων που προηγήθηκαν.

Το 6ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον που θεσπίσθηκε το 2002 καθορίζει θεματικές προτεραιότητες και προβλέπει σαφείς στόχους στους διάφορους περιβαλλοντικούς τομείς. Υπογραμμίζει επίσης την αξία του Life ως μέσου υποστήριξης της εφαρμογής του προγράμματος.

1.2. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Life

Το Life είναι το μόνο χρηματοδοτικό μέσο που έχει ως αποκλειστικό σκοπό τη στήριξη και την ανάπτυξη της Κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής. Το Life χρηματοδοτεί έργα που δοκιμάζουν την υλοποιησιμότητα νέων διαδικασιών και μεθόδων και κατά συνέπεια συμβάλλει στη «Στρατηγική της Λισσαβόνας» που έχει στόχο να μετατρέψει την Ευρωπαϊκή Ένωση στην πλέον δυναμική οικονομία στον κόσμο που να στηρίζεται στη γνώση. Το LIFE είναι συμπληρωματικό ως προς άλλα Κοινοτικά προγράμματα που επίσης στηρίζουν την Κοινοτική περιβαλλοντική πολιτική, όπως αυτά που αφορούν την έρευνα, τα διαρθρωτικά ταμεία και την ανάπτυξη της υπαίθρου. Επιπλέον το LIFE θα συμβάλλει στο πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για την περιβαλλοντική τεχνολογία (ETAP). Ο αριθμός και η ποικιλία των έργων που υπεβλήθησαν τα τελευταία χρόνια δείχνουν πως αυτό το μέσο ανταποκρίνεται στην ανάγκη που εκφράζουν οι διαχειριστές διατήρησης της φύσης, οι κοινωνικο-οικονομικοί φορείς καθώς και οι τοπικές αρχές. Το Life είναι ένα ευέλικτο μέσο με λιγότερους περιορισμούς από άποψης επιλέξιμων γεωγραφικών περιοχών, ταυτότητας του αποδέκτη ή πολυεθνικής συνεργασίας σε σχέση με άλλα Κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα.

2. LIFE III

2.1. Δεδομένα και αριθμοί

Από το 1992 στα πλαίσια του Life υποβλήθηκαν 10.000 περίπου προτάσεις για έργα από τις οποίες πάνω από το ένα τρίτο ήσαν επιλέξιμες. 2.192 συνολικά προτάσεις συγχρηματοδοτήθηκαν (από τις οποίες 623 στα πλαίσια του Life III) με συνολικό ποσό 1.226 εκατομμύρια ευρώ (από τα οποία 579 MEUR στα πλαίσια του Life III). 850 περίπου έργα βρίσκονται προς το παρόν σε εξέλιξη.

Το πρόγραμμα Life III υιοθέτησε προσέγγιση με βάση τρία σκέλη : Life-Φύση, Life-Περιβάλλον και Life-Τρίτες χώρες.

- Το σκέλος Life-Φύση - αν και σχετικά μικρό - ήταν το μόνο κοινοτικό χρηματοδοτικό μέσο που απευθυνόταν ειδικά στην διατήρηση της φύσης. Τα έργα του Life-Φύση καλύπτουν πτηνά σε ζώνες Natura 2000 (18%), οικότοπους σε ζώνες Natura 2000 (74%) ή τέλος είδη εκτός ζωνών Natura 2000 (8%) [4]. Μέχρι το τέλος του 2001, δέκα τοις εκατό από τις περίπου 10.000 προταθείσες ζώνες Natura 2000 απετέλεσαν αντικείμενο ενός έργου του Life-Φύση. Η κάλυψη από έργα Life ήταν σχετικά ευρεία και επαρκώς σημαντική προκειμένου να συμβάλλει στην αναχαίτιση της επιδείνωσης της βιοποικιλότητας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

[4] Οι αριθμοί αναφέρονται σε έργα που συγχρηματοδοτήθηκαν από το 1998 ως και συμπεριλαμβανομένου του 2001

- Το κυριότερο χαρακτηριστικό των έργων του Life-Περιβάλλον είναι η δυνατότητα που έχουν για επίδειξη νέων μεθόδων, τεχνικών και προγραμμάτων που ανοίγουν τον δρόμο για την εφαρμογή των υφιστάμενων πολιτικών της ΕΕ στους διάφορους περιβαλλοντικούς τομείς ή για την μελλοντική ανάπτυξη πολιτικής. Η κατανομή ανά θέμα των έργων που χρηματοδοτήθηκαν στα πλαίσια του Life-Περιβάλλον από το 2002 ως το 2003 αποκαλύπτει ομοιόμορφη διάθεση των πόρων στα γενικά θέματα «αστικές περιοχές και χωροταξία», «νερό», «καθαρές τεχνολογίες», «απόβλητα» και «προϊόντα». Τα δύο θέματα που έλαβαν το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης είναι τα απόβλητα και τα προϊόντα. Αντιπροσωπεύουν το 23% και το 22% της δαπάνης αντίστοιχα.

- Το Life-Τρίτες χώρες καλύπτει έργα σε χώρες που συνορεύουν με την Μεσόγειο και την Βαλτική. Τα έργα αυτά στοχεύουν στην βελτίωση της δυναμικότητας των διάφορων περιβαλλοντικών τομέων. Ανήκουν κατά κύριο λόγο σε τρεις ομάδες: ρύπανση (23%), βιοποικιλότητα (20%) και απόβλητα (11%). Ο τύπος των έργων που απαντώνται συχνότερα είναι εκείνα που καλύπτουν τη γενική δομή περιβαλλοντικής διαχείρισης (23%). Αυτό περιλαμβάνει γενική υποστήριξη των δομών που ευθύνονται για την περιβαλλοντική διαχείριση. Μια ιδιαίτερα σχετική κατηγορία έργων εστιάζεται σε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά εργαλεία όπως η Οικολογική διαχείριση και το EMAS (κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου).

Το Life III τονίζει τη σημασία της επικοινωνίας ως μέσο βελτίωσης της Κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα του περιβάλλοντος ή μεταφοράς των αποτελεσμάτων των έργων Life σε άλλους τομείς πολιτικής, όπως η ενέργεια, η γεωργία και οι μεταφορές. Προκειμένου να καλυφθούν οι νομικές απαιτήσεις, τον Μάρτιο του 2002 εγκαινιάστηκε μια νέα επικοινωνιακή στρατηγική για το Life. Από τότε υλοποιήθηκαν πολυποίκιλες επικοινωνιακές δράσεις και βελτιώθηκε σημαντικά η δημοσιοποίηση του προγράμματος Life και των συναφών με αυτό έργων.

2.2. Διαχείριση

Το 2001 η διοικητική και οικονομική διαχείριση του Life αναδιοργανώθηκε με βάση συγκεντρωτικό σύστημα. Η διαχείριση έγινε έτσι διαφανέστερη καθώς και αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη. Η αναδιοργάνωση της οικονομικής διαχείρισης οδήγησε σε σημαντικές βελτιώσεις από πλευράς εκτέλεσης του προϋπολογισμού και διαχείρισης του οικονομικού κινδύνου. Όλοι οι βασικοί δείκτες αποδεικνύουν την χρηστή οικονομική διαχείριση του Life.

2.3. Ενδιάμεση αξιολόγηση

Όπως προβλέπεται στο άρθρο 12 πραγματοποιήθηκε ενδιάμεση αξιολόγηση. Στηρίζεται σε εξωτερική αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε από εξωτερικό αξιολογητή και στα δεδομένα και την εμπειρία που απέκτησε η Επιτροπή κατά τα τελευταία επτά χρόνια. Στόχος της εξωτερικής αξιολόγησης ήταν να εκτιμήσει την συμβολή του προγράμματος Life στην εφαρμογή, την επικαιροποίηση και την ανάπτυξη της περιβαλλοντικής πολιτικής και νομοθεσίας.

Το συμπέρασμα της αξιολόγησης είναι ότι υπάρχουν στοιχεία πως το πρόγραμμα συμβάλλει στην εφαρμογή της πολιτικής και ότι η διαχείρισή του είναι αποτελεσματική. Η αξιολόγηση δείχνει επίσης ότι:

- Το Life-Φύση ενδείκνυται να συνεχίσει να παίζει σημαντικό ρόλο στην ώθηση της εφαρμογής του Natura 2000.

- Υπάρχουν περιορισμένα μόνο στοιχεία πως το Life-Περιβάλλον υποστηρίζει προπαρασκευαστικές πράξεις, αλλά υπάρχουν επαρκή στοιχεία πως υποστήριξε την επίδειξη καθαρών τεχνολογιών σε σημαντικούς τομείς.

- Τέλος, τα έργα του Life-Τρίτες χώρες συμβάλουν σημαντικά στην ανάπτυξη περιβαλλοντικών δυνατοτήτων σε τρίτες χώρες.

Με βάση την εξωτερική αξιολόγηση και τα εσωτερικά ευρήματα, είναι δυνατόν να εξαχθεί το ακόλουθο συμπέρασμα:

- Το Life είναι ένα χρήσιμο χρηματοδοτικό μέσο του οποίου ενδείκνυται η συνέχιση.

- Ενδείκνυται η διατήρηση και συνέχιση των βελτιώσεων της οργάνωσης και της διαχείρισης του προγράμματος.

- Ενδείκνυται η πλήρης αξιοποίηση του Life στα πλαίσια του 6ου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον.

- Ενδείκνυται η βελτίωση της δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων.

3. Νέοι ορίζοντες

Από την έναρξη ισχύος του Life III η Κοινοτική περιβαλλοντική πολιτική καθώς και το γενικό πολιτικό πλαίσιο εξελίχθηκαν σημαντικά. Τα συμπεράσματα του Γκότεμποργκ του 2001 σχετικά με την αειφόρο ανάπτυξη θέσπισαν μια μακροπρόθεσμη στρατηγική συνδυασμού των πολιτικών με στόχο την αειφόρο ανάπτυξη από οικονομικής, κοινωνικής και οικολογικής σκοπιάς. Η στρατηγική αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί σε συνδυασμό με την «Στρατηγική της Λισσαβόνας» που έχει στόχο να μετατρέψει την Ευρωπαϊκή Ένωση στην πλέον ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία στον κόσμο που να στηρίζεται στη γνώση. Η επιτυχής ολοκλήρωση της παγκόσμιας διάσκεψης για την αειφόρο ανάπτυξη το 2002 στο Γιοχάνεσμπουργκ απέδειξε τον ηγετικό ρόλο που παίζει η ΕΕ όσον αφορά την επίτευξη της εξωτερικής διάστασης της αειφόρου ανάπτυξης. Το 6ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον εντάσσεται στα πλαίσια αυτά και υπογραμμίζει τον ρόλο που μπορεί να παίξει το Life για να υποστηρίξει την εφαρμογή του προγράμματος όσον αφορά την ανάπτυξη μιας προσέγγισης που να στηρίζεται στη γνώση.

Η Επιτροπή προετοιμάζει προς το παρόν τις δημοσιονομικές προοπτικές για μετά το 2006. Κατά συνέπεια η συνέχιση του προγράμματος Life θα πρέπει να εξετασθεί στο πλαίσιο αυτό.

Επιπλέον έχουν σημειωθεί σημαντικές νέες εξελίξεις σε ορισμένους σχετικούς τομείς πολιτικής οι οποίες ενδείκνυται να ληφθούν υπόψη.

- Η διατήρηση της φύσης παρουσίασε σημαντική επιτάχυνση, ιδίως όσον αφορά την δημιουργία του δικτύου Natura 2000. Συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας για να αναλύσει τις οικονομικές ανάγκες όσον αφορά την διαχείριση του δικτύου αυτού με ειδική αναφορά στο άρθρο 8 της οδηγίας «οικότοποι». Στην τελική της έκθεση, η ομάδα τόνισε την ανάγκη χρηματοδότησης από την ΕΕ για την εφαρμογή του Natura 2000 και υποστήριξε την ενίσχυση του Life προκειμένου να καλυφθούν μερικές από αυτές τις ανάγκες. Μετά τον προσδιορισμό ζωνών, υφίσταται τώρα η ανάγκη υποστήριξης της ενεργούς διαχείρισης του δικτύου από τις εθνικές και περιφερειακές αρχές.

- Ο ακριβής τρόπος με τον οποίο τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα θα είναι σε θέση να συμβάλλουν σε αυτό θα εξαρτηθεί από τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές. Αυτό αποτελεί επιχείρημα υπέρ της συνέχισης της στήριξης του Life για την δημιουργία και διαχείριση του δικτύου προκειμένου να διευκολυνθούν νέα προγράμματα επενδύσεων στα πλαίσια των νέων δημοσιονομικών προοπτικών.

- Η αξιολόγηση του Life III έδειξε πως υπάρχει ανάγκη τα έργα Life να συνδέονται στενότερα με την εφαρμογή της πολιτικής. Προς το παρόν, με εξαίρεση τα έργα Natura, δεν έχει αποδοθεί επαρκής προσοχή στη χρήση του Life ως μέσου εφαρμογής της πολιτικής.

- Οι καθαρές και αποδοτικότερες τεχνολογίες είναι δυνατόν να συμβάλλουν στην αειφόρο ανάπτυξη και στην επίτευξη περιβαλλοντικής προστασίας υψηλού επιπέδου. Είναι δυνατόν να επενεργήσουν ως κινητήριος δύναμη για την προώθηση της καινοτομίας, την ίδρυση νέων επιχειρήσεων την δημιουργία θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη. Αυτό θα συνέβαλλε σημαντικά τόσο στην στρατηγική της αειφόρου ανάπτυξης όσο και στην Στρατηγική της Λισσαβόνας. Τα έργα του Life-Περιβάλλον έχουν τη δυνατότητα να συμβάλλουν στην επίτευξη του στόχου αυτού. Ωστόσο, υπάρχει ανάγκη για καλύτερη εστίαση όσον αφορά τους τομείς παρέμβασης και αποφυγής διασποράς των περιορισμένων πόρων. Αυτό είναι δυνατόν να επιτευχθεί μέσω προσαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών.

- Σχετικά με το σκέλος Τρίτες χώρες, οι πρόσφατες εμπειρίες από διεθνείς διαπραγματεύσεις και συζητήσεις (Παγκόσμια διάσκεψη κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη, κλιματικές αλλαγές, βιοποικιλότητα κλπ.) έδειξαν πως υπάρχει ανάγκη να υποστηριχθούν οι τρίτες χώρες προκειμένου να αναπτύξουν την περιβαλλοντική τους πολιτική και τις διαχειριστικές τους δυνατότητες.

- Παρόλη την αναδιοργάνωση της διαχείρισης του Life III, οι διαδικασίες ενδείκνυται να απλουστευθούν περαιτέρω προκειμένου να εξορθολογιστεί περαιτέρω η διοικητική και οικονομική διαχείριση.

- Από το 2003 υφίσταται νέος δημοσιονομικός κανονισμός με τον οποίο θα πρέπει να συμμορφώνονται όλα τα χρηματοδοτικά μέσα.

- Το Δικαστήριο με απόφασή του τον Ιανουάριο 2003 ακύρωσε το άρθρο 12 παράγραφος 2 του υφιστάμενου κανονισμού και ζήτησε από το Συμβούλιο να εκδώσει νέες διατάξεις σχετικά με τη διαδικασία της επιτροπής στην οποία υπόκεινται τα μέτρα εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού.

4. Κάλυψη του κενού

Με βάση τα αποτελέσματα και τις συστάσεις της ενδιάμεσης αξιολόγησης, και σύμφωνα με το νέο πολιτικό πλαίσιο υπάρχει ανάγκη παράτασης του υφιστάμενου χρηματοδοτικού μέσου. Αυτό θα εξασφαλίσει τη συνέχεια μέχρι την ανάπτυξη νέας προσέγγισης με βάση τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές μετά το 2006. Η παράταση της ισχύος του υφιστάμενου κανονισμού θα αποτρέψει την ύπαρξη νομικού κενού από το τέλος της φάσης ΙΙΙ του Life στις 31 Δεκεμβρίου 2004 και μέχρι την εισαγωγή των νέων δημοσιονομικών προοπτικών. Κατά συνέπεια η παράταση ενδείκνυται να καλύψει 2 έτη μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006. Επιπλέον η παράταση ενδείκνυται να ενσωματώσει τις παρακάτω τροποποιήσεις στον υφιστάμενο κανονισμό:

- ο κανονισμός θα πρέπει να ευθυγραμμισθεί πλήρως με τις διατάξεις του νέου δημοσιονομικού κανονισμού.

- με βάση το γεγονός ότι το 6ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον εγκρίθηκε το 2002, οι κατευθυντήριες γραμμές που καθορίζουν τους τομείς προτεραιότητας για τα έργα επίδειξης του Life-Περιβάλλον θα αναθεωρηθούν προκειμένου να συσχετισθούν σαφώς με τις προτεραιότητες που καθορίστηκαν στο πρόγραμμα και με τις δράσεις που θα προταθούν στο πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για την περιβαλλοντική τεχνολογία (ETAP) το οποίο βρίσκεται προς το παρόν στο στάδιο της προετοιμασίας.

- ο κανονισμός θα πρέπει να αντικατοπτρίζει σωστά την συμπληρωματικότητα του Life με τα προγράμματα που αφορούν την έρευνα, τα διαρθρωτικά ταμεία και την ανάπτυξη της υπαίθρου.

- η διαδικασία επιτροπής στην οποία υπόκεινται τα μέτρα εφαρμογής του κανονισμού Life τροποποιείται προκειμένου να ληφθεί υπόψη η απόφαση του εξέδωσε το Δικαστήριο τον Ιανουάριο του 2003.

- το προτεινόμενο ποσό για τη διετή παράταση του Life ανέρχεται σε 317,2 εκατομμύρια ευρώ. αυτό συμβαδίζει με τις υφιστάμενες δημοσιονομικές προοπτικές και λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις της διεύρυνσης.

- προτείνεται περιορισμένη αύξηση για τα συνοδευτικά μέτρα από 5 σε 6% του προϋπολογισμού, προκειμένου να επιτραπεί η περαιτέρω βελτίωση των δραστηριοτήτων δημοσιοποίησης και παρακολούθησης.

- προτείνεται η εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος LIFE για το 2006.

- εισάγεται ειδικό πρόγραμμα προκειμένου να εξασφαλισθεί η συνέχιση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης των έργων που θα βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη μετά το 2006.

Το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του LIFE, όπως αυτό καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) 1655/2000 δεν τροποποιείται στην πρόταση για διετή παράταση του LIFE III. Ωστόσο, με βάση την ανακοίνωση C/2003/0104 με τίτλο «Ευρύτερη Ευρώπη - Γειτονικές σχέσεις: ένα νέο πλαίσιο σχέσεων με τους γείτονές μας στα ανατολικά και νότια σύνορά μας» που εκδόθηκε από την Επιτροπή στις 11 Μαρτίου 2003, θα πρέπει μεταγενέστερα να εξετασθεί η συμμετοχή της Ουκρανίας, της Μολδαβίας και της Λευκορωσίας.

2003/0260 (COD)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1655/2000 σχετικά με το χρηματοδοτικό μέσο για το περιβάλλον (LIFE)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής [5],

[5] ΕΕ C

την γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [6],

[6] ΕΕ C

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [7],

[7] Γνωμοδότηση της:

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης [8],

[8]

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το χρηματοδοτικό μέσο για το περιβάλλον, LIFE, όπως θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [9], υλοποιείται σε φάσεις, η τελευταία από τις οποίες θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2004.

[9] EE L 192 της 28.7.2000, σ.1.

(2) Δεδομένης της θετικής συμβολής του LIFE στην επίτευξη των στόχων της Κοινοτικής πολιτικής για το περιβάλλον και με στόχο την περαιτέρω συμβολή στην εφαρμογή, την επικαιροποίηση και την ανάπτυξη της Κοινοτικής πολιτικής περιβάλλοντος και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ιδίως όσον αφορά την ενσωμάτωση του περιβάλλοντος στις άλλες πολιτικές και την αειφόρο ανάπτυξη, ενδείκνυται η παράταση της τρίτης φάσης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006.

(3) Το 2002 θεσπίσθηκε ένα έκτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον με την απόφαση αριθ. 1600/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [10]. Απαιτείται η προσαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1655/2000 στους στόχους και τις προτεραιότητες που καθορίζονται στο πρόγραμμα αυτό.

[10] EE L 242 της 10.9.2002, σ.1.

(4) Υπάρχει ανάγκη κάλυψης του κενού από την λήξη της τρίτης φάσης του LIFE μέχρι τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές μετά το 2006, και για περίοδο δύο ετών που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2006.

(5) Το LIFE θα πρέπει να ενισχυθεί ως ιδιαίτερο χρηματοδοτικό μέσο, συμπληρωματικό των Κοινοτικών προγραμμάτων έρευνας, των διαρθρωτικών ταμείων και των προγραμμάτων ανάπτυξης της υπαίθρου.

(6) Η Επιτροπή εξέδωσε στις 25 Μαρτίου 2003 την ανακοίνωση C/2003/0131 με τίτλο «Διαμόρφωση προγράμματος δράσης για την περιβαλλοντική τεχνολογία». Την ανακοίνωση αυτή θα ακολουθήσει πρόγραμμα δράσης περιβαλλοντικής τεχνολογίας το οποίο θα πρέπει να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τις κατευθυντήριες γραμμές του LIFE Περιβάλλον.

(7) Από το 2004 δέκα νέα κράτη μέλη θα προσχωρήσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αυτό θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται ανάλογα στο ύψος των κονδυλίων που διατίθενται στο LIFE.

(8) Η αξιοποίηση και δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων ενδείκνυται να βελτιωθούν και τα κονδύλια του προϋπολογισμού που διατίθενται για τον σκοπό αυτό ενδείκνυται να αυξηθούν.

(9) Ενδείκνυται η συνέχιση της παρακολούθησης και του ελέγχου των έργων που θα συνεχίσουν να βρίσκονται σε εξέλιξη στο τέλος του 2006.

(10) Με την απόφασή του της 21ης Ιανουαρίου 2003 [11], το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ακύρωσε το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1655/2000. Το Δικαστήριο αποφάσισε πως «τα αποτελέσματα του άρθρου 11, παράγραφος 2, του κανονισμού 1655/2000 διατηρούνται στο ακέραιο μέχρις ότου το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θεσπίσουν νέες διατάξεις σχετικά με τη διαδικασία επιτροπής στην οποία υπόκεινται τα εκτελεστικά μέτρα του εν λόγω κανονισμού».

[11] Επιτροπή κατά Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, Υπόθεση C-378/00, Συλλογή των αποφάσεων του Δικαστηρίου (2003) σ. I-937

(11) Σύμφωνα με το άρθρο 233 της συνθήκης, τα όργανα των οποίων η πράξη κηρύχθηκε άκυρη οφείλουν να λαμβάνουν τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της αποφάσεως του Δικαστηρίου.

(12) Τα μέτρα που έχει δικαιοδοσία να εκδώσει η Επιτροπή με βάση τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που της ανατίθενται με τον παρόντα κανονισμό είναι μέτρα διαχείρισης τα οποία σχετίζονται με την εφαρμογή προγράμματος το οποίο έχει σημαντικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος α) της απόφασης 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [12]. Ενδείκνυται συνεπώς η θέσπιση των μέτρων αυτών με βάση τη διαδικασία διαχείρισης που προβλέπεται στο άρθρο 4 της εν λόγω απόφασης.

[12] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(13) Η παρούσα πράξη θεσπίζει δημοσιονομικό πλαίσιο για ολόκληρη τη διάρκεια του προγράμματος που θα αποτελέσει κύριο σημείο αναφοράς για την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή, κατά την έννοια του σημείου 33 της Διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1655/2000 τροποποιείται ως εξής:

(1) Το άρθρο 3 τροποποιείται ως εξής:

(α) Στην παράγραφο 3 το σημείο (α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«(α) 50% για έργα διατήρησης της φύσης, 100% των επιλέξιμων δαπανών εκτός των γενικών εξόδων και των παγίων αγαθών για συνοδευτικά μέτρα με βάση τις παραγράφους 2(β)(i) και (ii) και 100% των δαπανών για συνοδευτικά μέτρα με βάση την παράγραφο 2(β)(iii).»

(β) Στην παράγραφο 7 η δεύτερη υποπαράγραφος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Σύμφωνα με το Άρθρο 116 του Κανονισμού 1605/2002 του Συμβουλίου, η Επιτροπή εκδίδει απόφαση σχετικά με τα έργα που έχουν εγκριθεί και συνάπτει συμβάσεις επιδότησης με τους δικαιούχους οι οποίες περιλαμβάνουν το ποσό της οικονομικής ενίσχυσης, τις δημοσιονομικές διαδικασίες και ελέγχους και τους συγκεκριμένους τεχνικούς όρους του εγκεκριμένου έργου.»

(γ) Η παράγραφος 8 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«8. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής:

(α) τα συνοδευτικά μέτρα που χρηματοδοτούνται με βάση τις παραγράφους 2(β)(i) και (ii) αποτελούν αντικείμενο πρόσκλησης υποβολής προτάσεων μετά από διαβούλευση με την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 21 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν προτάσεις για συνοδευτικά μέτρα στην Επιτροπή.

(β) τα συνοδευτικά μέτρα που χρηματοδοτούνται με βάση την παράγραφο 2(β)(iii) αποτελούν αντικείμενο δημοπράτησης. Όλες οι δημοπρατήσεις αποτελούν αντικείμενο δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οποία θα πρέπει να καθορίζονται τα συγκεκριμένα κριτήρια τα οποία θα πρέπει να πληρούν οι προσφορές.»

(2) Το άρθρο 4 τροποποιείται ως εξής:

(α) Στην παράγραφο 3 η τελευταία υποπαράγραφος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«3. Το ποσοστό της Κοινοτικής οικονομικής ενίσχυσης θα είναι 100% των επιλέξιμων δαπανών εκτός των γενικών εξόδων και των παγίων αγαθών για συνοδευτικά μέτρα με βάση τις παραγράφους 2(γ)(i) και (ii) και 100% των δαπανών για συνοδευτικά μέτρα με βάση την παράγραφο 2(γ)(ii)..» β) Η παράγραφος 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«4. Όσον αφορά τα έργα επίδειξης που αναφέρονται στην παράγραφο 2(α), η Επιτροπή καθορίζει κατευθυντήριες γραμμές σύμφωνα με την διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2 και τις δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι κατευθυντήριες γραμμές ορίζουν τους τομείς προτεραιότητας και τους στόχους των έργων επίδειξης με ρητή αναφορά στις προτεραιότητες που καθορίζονται στην απόφαση 1600/2002/ΕΚ.

Οι κατευθυντήριες γραμμές εξασφαλίζουν πως το LIFE-Περιβάλλον είναι συμπληρωματικό των Κοινοτικών προγραμμάτων έρευνας, των διαρθρωτικών ταμείων και των προγραμμάτων ανάπτυξης της υπαίθρου.»

(γ) Η παράγραφος 8 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«8. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής:

(α) Τα έργα που χρηματοδοτούνται με βάση την παράγραφο 2(β) και τα συνοδευτικά μέτρα που χρηματοδοτούνται με βάση την παράγραφο 2(γ)(i) αποτελούν αντικείμενο πρόσκλησης υποβολής προτάσεων μετά από διαβούλευση με την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 1. Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν στην Επιτροπή προτάσεις για έργα προς χρηματοδότηση με βάση την παράγραφο 2(β).

(β) τα συνοδευτικά μέτρα που χρηματοδοτούνται με βάση την παράγραφο 2(γ)(ii) αποτελούν αντικείμενο δημοπράτησης. Όλες οι δημοπρατήσεις αποτελούν αντικείμενο δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οποία θα πρέπει να καθορίζονται τα συγκεκριμένα κριτήρια τα οποία θα πρέπει να πληρούν οι προσφορές.»

(δ) Η παράγραφος 11 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«11. Σύμφωνα με το Άρθρο 116 του Κανονισμού 1605/2002 του Συμβουλίου η Επιτροπή εκδίδει απόφαση σχετικά με τα έργα που έχουν εγκριθεί και συνάπτει συμβάσεις επιδότησης με τους δικαιούχους οι οποίες περιλαμβάνουν το ποσό της οικονομικής ενίσχυσης, τις δημοσιονομικές διαδικασίες και ελέγχους και τους συγκεκριμένους τεχνικούς όρους του εγκεκριμένου έργου.»

(3) Στο άρθρο 5 η παράγραφος 9 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Με πρωτοβουλία της Επιτροπής τα συνοδευτικά μέτρα που χρηματοδοτούνται με βάση την παράγραφο 2(β) αποτελούν αντικείμενο δημοπράτησης που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οποία θα πρέπει να καθορίζονται τα συγκεκριμένα κριτήρια τα οποία θα πρέπει να πληρούν οι προσφορές.»

(4) Το άρθρο 8 τροποποιείται ως εξής:

(α) Στην παράγραφο 1 προστίθενται οι ακόλουθες δύο υποπαράγραφοι:

«Η διάρκεια της τρίτης φάσης παρατείνεται κατά δύο έτη μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006. Το δημοσιονομικό πλαίσιο για την υλοποίηση της παρατεταμένης αυτής φάσης για την περίοδο 2005/2006 ορίζεται με την παρούσα σε 317,2 εκατομμύρια ευρώ. Σε περίπτωση διακοπής του LIFE μετά από αυτήν τη φάση και προκειμένου να εξασφαλισθεί η παρακολούθηση και ο έλεγχος των έργων που θα βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη στο τέλος του 2006, συνεχίζουν να διατίθενται πιστώσεις για έργα και συνοδευτικά μέτρα μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2010.»

(β) Στην παράγραφο 3 η δεύτερη υποπαράγραφος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2005 ως 31 Δεκεμβρίου 2006 τα συνοδευτικά μέτρα περιορίζονται στο 6 % των διαθέσιμων πιστώσεων.»

(5) Το άρθρο 11 η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης.Η προθεσμία που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, καθορίζεται σε τρεις μήνες.»

(6) Το άρθρο 12 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Το αργότερο μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2006, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, τη συμβολή του στην ανάπτυξη της Κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής και την χρήση των πιστώσεων.»

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(Έγινε)

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Τομέας(-είς) πολιτικής: Περιβάλλον

Δραστηριότητα (ες): Πρόγραμμα και Έργα

Τίτλος της δράσης : LIFE χρηματοδοτικό μέσο για το περιβάλλον

1. ΓΡΑΜΜΗ(-ΕΣ) ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ + ΟΝΟΜΑΣΙΑ(-ΕΣ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

2.1. Συνολικό κονδύλιο της δράσης (Μέρος B):

284.882 EUR εκατομμύρια για ανάληψη υποχρεώσεων

2.2. Περίοδος υλοποίησης:2005-2006

2005-2006

2.3. Συνολική πολυετής εκτίμηση των δαπανών:

(α) Χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων / των πιστώσεων πληρωμών (δημοσιονομική παρέμβαση) (πρβλ. σημείο 6.1.1)

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(β) Tεχνική και διοικητική βοήθεια (ΤΔΒ) και δαπάνες στήριξης (ΔΣ) (πρβλ. σημείο 6.1.2)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(γ) Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις ανθρώπινων πόρων και άλλων δαπανών διοικητικής λειτουργίας (πρβλ. σημεία 7.2 και 7.3)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4. Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό και με τις Δημοσιονομικές Προοπτικές

[X] Πρόταση συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό.

[...] Η πρόταση αυτή απαιτεί επαναπρογραμματισμό του σχετικού τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών

[...] Η πρόταση αυτή πιθανά να απαιτήσει προσφυγή στις διατάξεις της Διοργανικής Συμφωνίας.

2.5. Δημοσιονομικές επιπτώσεις επί των εσόδων:

[...] Ουδεμία δημοσιονομική επίπτωση (αφορά τεχνικές πτυχές της εφαρμογής ενός μέτρου)

Ή

[ ] Δημοσιονομική επίπτωση - Η επίδραση επί των εσόδων έχει ως εξής:

Εκατομμύρια ευρώ (με ακρίβεια ενός δεκαδικού ψηφίου)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Κάθε έσοδο από συνεισφορές υποψήφιων χωρών για συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα, εγγεγραμμένο στη θέση 6 0 9 1 της κατάστασης εσόδων, ενδέχεται να οδηγήσει στην παροχή πρόσθετων πιστώσεων.

3. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 175

5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

5.1. Αναγκαιότητα κοινοτικής παρέμβασης

5.1.1. Επιδιωκόμενοι στόχοι

Το χρηματοδοτικό μέσο Life θα πρέπει να συμβάλλει στην ανάπτυξη της Κοινοτικής πολιτικής στον τομέα του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στην ενσωμάτωση του περιβάλλοντος στις άλλες πολιτικές και την εφαρμογή και επικαιροποίηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Θα πρέπει να ενισχύει την συνοχή της συμπεριφοράς των κρατών μελών όσον αφορά τα περιβαλλοντικά προβλήματα και να εξασφαλίζει καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην περιβαλλοντική πολιτική και τις άλλες πολιτικές.

5.1.2. Μέτρα σχετικά με την εκ των προτέρων (ex ante) αξιολόγηση

Δεδομένου ότι η πρόταση αναφέρεται σε παράταση της ισχύος υφιστάμενου χρηματοδοτικού προγράμματος δεν προβλέπεται εκ των προτέρων αξιολόγηση.

5.1.3. Μέτρα μετά την εκ των υστέρων (ex post) αξιολόγηση

Όπως προβλέπεται στο άρθρο 12 πραγματοποιήθηκε ενδιάμεση αξιολόγηση. Στηρίζεται σε εξωτερική αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε από εξωτερικό αξιολογητή και στα δεδομένα και την εμπειρία που απέκτησε η Επιτροπή κατά τα τελευταία επτά χρόνια. Στόχος της εξωτερικής αξιολόγησης ήταν να εκτιμήσει την συμβολή του προγράμματος Life στην εφαρμογή, την επικαιροποίηση και την ανάπτυξη της περιβαλλοντικής πολιτικής και νομοθεσίας.

Το συμπέρασμα της αξιολόγησης είναι ότι υπάρχουν στοιχεία πως το πρόγραμμα συμβάλλει στην εφαρμογή της πολιτικής και ότι η διαχείρισή του είναι αποτελεσματική. Η αξιολόγηση δείχνει επίσης ότι:

- Το Life-Φύση ενδείκνυται να συνεχίσει να παίζει σημαντικό ρόλο στην ώθηση της εφαρμογής του Natura 2000.

- Υπάρχουν περιορισμένα μόνο στοιχεία πως το Life-Περιβάλλον υποστηρίζει προπαρασκευαστικές πράξεις, αλλά υπάρχουν επαρκή στοιχεία πως υποστήριξε την επίδειξη καθαρών τεχνολογιών σε σημαντικούς τομείς.

- Τέλος, τα έργα του Life-Τρίτες χώρες συμβάλουν σημαντικά στην ανάπτυξη περιβαλλοντικών δυνατοτήτων σε τρίτες χώρες.

Με βάση την εξωτερική αξιολόγηση και τα εσωτερικά ευρήματα, είναι δυνατόν να εξαχθεί το ακόλουθο συμπέρασμα:

- Το Life είναι ένα χρήσιμο χρηματοδοτικό μέσο του οποίου ενδείκνυται η συνέχιση.

- Ενδείκνυται η διατήρηση και συνέχιση των βελτιώσεων της οργάνωσης και της διαχείρισης του προγράμματος.

- Ενδείκνυται η πλήρης αξιοποίηση του Life στα πλαίσια του 6ου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον.

- Ενδείκνυται η βελτίωση της δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων.

Συνεπώς προτείνονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις στον υπάρχοντα κανονισμό:

- ο κανονισμός θα πρέπει να ευθυγραμμισθεί πλήρως με τις διατάξεις του νέου δημοσιονομικού κανονισμού.

- με βάση το γεγονός ότι το 6ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον εγκρίθηκε το 2002, οι κατευθυντήριες γραμμές που καθορίζουν τους τομείς προτεραιότητας για τα έργα επίδειξης του Life-Περιβάλλον θα αναθεωρηθούν προκειμένου να συσχετισθούν σαφώς με τις προτεραιότητες που καθορίστηκαν στο πρόγραμμα και με τις δράσεις που προτείνονται στο περιβαλλοντικό πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για την περιβαλλοντική τεχνολογία (ETAP) που βρίσκεται προς το παρόν στο στάδιο της προετοιμασίας.

- ο κανονισμός θα πρέπει να αντικατοπτρίζει σωστά την συμπληρωματικότητα του Life με τα προγράμματα που αφορούν την έρευνα, τα διαρθρωτικά ταμεία και την ανάπτυξη της υπαίθρου.

- η διαδικασία της επιτροπής στην οποία υπόκεινται τα μέτρα εφαρμογής του κανονισμού Life τροποποιείται προκειμένου να ληφθεί υπόψη η απόφαση του εξέδωσε το Δικαστήριο τον Ιανουάριο του 2003.

- το προτεινόμενο ποσό για τη διετή παράταση του Life ανέρχεται σε 317,2 εκατομμύρια ευρώ. αυτό συμβαδίζει με τις υφιστάμενες δημοσιονομικές προοπτικές και λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις της διεύρυνσης.

- προτείνεται περιορισμένη αύξηση για τα συνοδευτικά μέτρα από 5 σε 6% του προϋπολογισμού, προκειμένου να επιτραπεί η περαιτέρω βελτίωση των δραστηριοτήτων δημοσιοποίησης και παρακολούθησης.

- εισάγεται ειδικό πρόγραμμα προκειμένου να εξασφαλισθεί η συνέχιση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης των έργων που θα βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη μετά το 2006.

5.2. Σχεδιαζόμενες δράσεις και διευθετήσεις της δημοσιονομικής παρέμβασης

5.2.1. LIFE Φύση

Οι προβλεπόμενες δραστηριότητες περιλαμβάνουν έργα διατήρησης της φύσης που συμβάλουν στην εφαρμογή της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979 περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών και της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας και ιδιαίτερα στην δημιουργία του Ευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000 που έχει στόχο την επιτόπου διαχείριση των πολυτιμότερων ειδών πανίδας και χλωρίδας και οικοτόπων στην Ένωση. Τα έργα θα συμβάλλουν στην διατήρηση ή την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων ή/και πληθυσμών σε κατάσταση ευνοϊκής διατήρησης.

Οι ενισχύσεις στα έργα χορηγούνται ως ποσοστό 50% του συνολικού κόστους του έργου. Τα έργα που αφορούν φυσικούς οικότοπους προτεραιότητας και είδη προτεραιότητας με βάση την οδηγία 92/43/ΕΟΚ, ή συγκεκριμένα είδη πτηνών που θεωρούνται πως έχουν προτεραιότητα για χρηματοδότηση LIFE με βάση την επιτροπή (που συγκροτήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 16 της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ) είναι δυνατόν να χρηματοδοτηθούν με υψηλότερο ποσοστό μέχρι μέγιστο ποσοστό 75% του συνολικού κόστους του έργου.

Προκηρύσσονται προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και οι υποψήφιοι υποβάλουν προτάσεις για έργα στη Επιτροπή μέσω των αντίστοιχων αρμόδιων εθνικών αρχών. Μετά την επιτυχή αξιολόγηση και επιλογή, και την έγκριση της επιτροπής οικοτόπων)που συστάθηκε με βάση το άρθρο 20 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ) συνάπτονται συμβόλαια επιδότησης κατόπιν απόφασης της Επιτροπής.

Οι δραστηριότητες που υλοποιούνται στα πλαίσια του LIFE Φύση αφορούν κυρίως δημόσιους φορείς, τοπικές ομάδες, ΜΚΟ ή ενώσεις στις οποίες συμμετέχουν διάφορες κατηγορίες εταίρων, που διαχειρίζονται ή/και αποκαθιστούν φυσικές ζώνες.

5.2.2. LIFE-Περιβάλλον

Οι δραστηριότητες που προβλέπονται στα πλαίσια του Κανονισμού LIFE αφορούν την συγχρηματοδότηση έργων επίδειξης τα οποία:

- Ενσωματώνουν τις περιβαλλοντικές απόψεις και την αειφόρο ανάπτυξη στη χωροταξία και ανάπτυξη της χρήσης γης, συμπεριλαμβανομένων αστικών και παράκτιων περιοχών.

- Προωθούν την βιώσιμη διαχείριση υπόγειων και επιφανειακών υδάτων.

- Ελαχιστοποιούν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της οικονομικής δραστηριότητας, ιδίως μέσω της ανάπτυξης καθαρών τεχνολογιών και με την ενίσχυση της πρόληψης, συμπεριλαμβανομένης και της μείωσης εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

- Προωθούν τον περιορισμό, την επαναχρησιμοποίηση, την ανάκτηση και την ανακύκλωση αποβλήτων κάθε είδους και εξασφαλίζουν χρηστή διαχείριση των ροών αποβλήτων.

- Αποβλέπουν στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων προϊόντων μέσω της ολοκληρωμένης προσέγγισης της παραγωγής, διανομής, κατανάλωσης και χειρισμού του προϊόντος όταν φθάσει στο τέλος της ζωής του, συμπεριλαμβανομένης και της ανάπτυξης προϊόντων φιλικών προς το περιβάλλον.

Τα έργα επίδειξης θα πρέπει να αποβλέπουν στην δοκιμή καινοτόμου λύσης για κάποιο περιβαλλοντικό πρόβλημα και να οδηγούν σε συγκεκριμένα, πρακτικά αποτελέσματα. Θα πρέπει να υλοποιούνται σε κλίμακα που να επιτρέπει την αξιολόγηση της τεχνικής και οικονομικής βιωσιμότητας της καθιέρωσης της σχετικής λύσης σε μεγάλη κλίμακα. Ωστόσο δεν χρηματοδοτούνται επενδύσεις για σημαντικές υποδομές. Οι δράσεις αυτές έχουν ως στόχο να καλύψουν το κενό ανάμεσα στα αποτελέσματα της έρευνας και ανάπτυξης και την ευρεία εφαρμογή. Προς το σκοπό αυτό, ενθαρρύνονται ιδιαίτερα τα έργα επίδειξης που στηρίζονται στα αποτελέσματα επιτυχών έργων τα οποία είχαν υποστηριχθεί στα πλαίσια παρελθόντων ή εν εξελίξει προγραμμάτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα του περιβάλλοντος.

Τα προπαρασκευαστικά έργα θα πρέπει να συμβάλλουν στην ανάπτυξη νέων Κοινοτικών περιβαλλοντικών δράσεων και μέσων, ή/και στην επικαιροποίηση περιβαλλοντικής νομοθεσίας και πολιτικών.

Προκηρύσσονται προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και οι υποψήφιοι υποβάλουν προτάσεις για έργα στη Επιτροπή μέσω των αντίστοιχων αρμόδιων εθνικών αρχών. Μετά την επιτυχή αξιολόγηση και επιλογή, και την έγκριση της επιτροπής LIFE, συνάπτονται συμβόλαια επιδότησης κατόπιν απόφασης της Επιτροπής.

Το μέγιστο ποσοστό Κοινοτικής οικονομικής συνδρομής είναι το 50% των επιλέξιμων δαπανών του έργου. Στην περίπτωση που τα έργα «αναμένεται να έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικά έσοδα» το μέγιστο ποσοστό χρηματοδότησης είναι το 30% των επιλέξιμων δαπανών του έργου.

Τα προπαρασκευαστικά έργα αφορούν έργα στα οποία η Επιτροπή καθορίζει τις ενέργειες που θα γίνουν με βάση τον τύπο της απαιτούμενης βοήθειας, π.χ. ιδιαίτερη τεχνολογική ανάλυση ή συγκεκριμένες πληροφορίες ή δοκιμές για την προώθηση των στόχων στον τομέα του περιβάλλοντος και ανάπτυξη πολιτικών. Οι δράσεις αυτές θα αποτελέσουν αντικείμενο, πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος, όταν και εφόσον απαιτείται.

Οι δράσεις απευθύνονται στη βιομηχανία, τις εμπορικές εταιρείες και τις τοπικές αρχές. Ενθαρρύνεται ιδιαίτερα η συμμετοχή μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

5.2.3. LIFE Τρίτες Χώρες

Το LIFE Τρίτες χώρες υποστηρίζει την δημιουργία δυνατοτήτων και διοικητικών δομών που απαιτούνται στον περιβαλλοντικό τομέα. Με τον τρόπο αυτό συμβάλλει στην ανάπτυξη και ενίσχυση των εθνικών περιβαλλοντικών πολιτικών και προγραμμάτων δράσης με στόχο την ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας σε τρίτες χώρες που γειτονεύουν με την Μεσόγειο και την Βαλτική, εκτός από τις 10 χώρες που προσχώρησαν και τις υποψήφιες για ένταξη χώρες που έχουν υπογράψει συμφωνίες σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ευρωπαϊκή ένωση και οι γειτονικές χώρες, όταν ενεργούν από κοινού για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, θα είναι πολύ περισσότερο αποτελεσματικές παρά τις μεμονωμένες εθνικές δράσεις. δεδομένου πως από τη φύση τους πολλά από τα ζητήματα αυτά είναι υπερ-εθνικά. Το νέο πρόγραμμα αποβλέπει ιδίως στην υποστήριξη δράσεων που προωθούν την συνεργασία και τον συντονισμό αρκετών χωρών (ΕΕ και γειτονικές χώρες). Στο μέλλον αυτό θα ληφθεί υπόψη συμπεριλαμβάνοντας τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που δεν έχουν υπογράψει συμφωνίες σύνδεσης με την ΕΕ.

Προκηρύσσονται προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και οι υποψήφιοι υποβάλουν προτάσεις για έργα στη Επιτροπή μέσω των αντίστοιχων αρμόδιων εθνικών αρχών. Μετά την επιτυχή αξιολόγηση και επιλογή, και την έγκριση της επιτροπής LIFE, συνάπτονται συμβόλαια επιδότησης κατόπιν απόφασης της Επιτροπής.

Το μέγιστο ποσοστό Κοινοτικής οικονομικής συνδρομής είναι το 70% των επιλέξιμων δαπανών του έργου.

5.3. Λεπτομέρειες υλοποίησης

Η διαχείριση του προγράμματος θα γίνει απ' ευθείας από την Επιτροπή. Η Επιτροπή θα υποστηρίζεται από Γραφεία Τεχνικής Συνδρομής τα οποία θα παρέχουν τεχνική και οικονομική εμπειρογνωμοσύνη που θα καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής των έργων. Η χρήση ΓΤΣ αυξάνει την αποδοτικότητα ολόκληρου του προγράμματος χάρις στην γεωγραφική γειτνίαση με τα έργα και το γεγονός ότι διαθέτουν τεχνική / επιστημονική εξειδίκευση. Το συνολικό διοικητικό κόστος εκτιμάται πως είναι μικρότερο με τη χρήση ΓΤΣ σε σύγκριση με την πλήρη εσωτερίκευση των αντίστοιχων δραστηριοτήτων.

6. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

6.1. Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις στο Μέρος Β (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

6.1.1. Δημοσιονομική παρέμβαση

ΠΑΥ σε εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6.2. Υπολογισμός του κόστους ανά σχεδιαζόμενο μέτρο στο Μέρος B (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

ΠΑΥ σε εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

7.1. Επιπτώσεις στους ανθρώπινους πόρους

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7.2. Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν σε συνολικές δαπάνες 12 μηνών.

7.3. Άλλες δαπάνες διοικητικής λειτουργίας που απορρέουν από τη δράση

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν σε συνολικές δαπάνες 12 μηνών.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Οι ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους και οι λοιπές διοικητικές ανάγκες θα καλυφθούν εσωτερικά με τους πόρους που διατίθενται κάθε χρόνο στην ΓΔ Περιβάλλοντος στα πλαίσια της ετήσιας διαδικασίας κατανομής.

8. ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

8.1. Επακόλουθα μέτρα

Κάθε συγχρηματοδοτούμενο έργο παρακολουθείται από την έναρξη ως την ολοκλήρωση από τις υπηρεσίες της Επιτροπής τις οποίες υποβοηθούν εξωτερικές ομάδες παρακολούθησης. Η αρμόδια ομάδα παρακολούθησης επισκέπτεται τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη μια τουλάχιστον φορά το χρόνο, και στόχος των υπηρεσιών της Επιτροπής είναι να επισκεφθούν τα έργα τουλάχιστον μια φορά κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής τους. Οι ομάδες παρακολούθησης υποβάλλουν εκθέσεις για την πρόοδο του έργου (σχετικά με τις τεχνικές και τις οικονομικές πλευρές) ανά εξάμηνο καθώς και μια τελική έκθεση. Οι δικαιούχοι απαιτείται να υποβάλλουν εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με την υλοποίηση του έργου (τεχνικές και οικονομικές). Το περιεχόμενο και η περιοδικότητα των εκθέσεων αναφέρονται λεπτομερώς στην ατομική σύμβαση επιδότησης που συνάπτεται με τον δικαιούχο. Κάθε έκθεση αξιολογείται από την αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής με τη βοήθεια των ομάδων παρακολούθησης.

Οι τελικές εκθέσεις του δικαιούχου θα πρέπει να υποβληθούν εντός τριμήνου από την ολοκλήρωση του έργου.

8.2. Διευθετήσεις σχετικά με και περιοδικότητα της προβλεπόμενης αξιολόγησης

Το 2006 θα πραγματοποιηθεί εκ των υστέρων αξιολόγηση όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού, τη συμβολή του στην ανάπτυξη της Κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής και τη χρήση των κονδυλίων. Η Επιτροπή θα υποβάλλει την έκθεση αξιολόγησης το αργότερο μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2006 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

9. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Οι υποψήφιοι δικαιούχοι απαιτείται να υποβάλλουν προσωρινές δηλώσεις εσόδων και δαπανών σχετικά με το έργο για το οποίο ζητείται χρηματοδότηση. Οι πληρωμές γίνονται με βάση του όρους που αναφέρονται στην σύμβαση επιδότησης και με βάση τις δηλώσεις δαπανών και εσόδων που έχει βεβαιώσει δεόντως ο δικαιούχος και έχει ελέγξει η αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής. Προβλέπονται επίσης επιτόπιοι έλεγχοι. (Οι δικαιούχοι απαιτείται να διατηρούν όλες τις λεπτομέρειες και τα δικαιολογητικά επί περίοδο 5 ετών μετά την ολοκλήρωση του έργου).

Οι λεπτομέρειες σχετικά με τα μέτρα καταπολέμησης της απάτης καθορίζονται και περιλαμβάνονται στις τυποποιημένες διοικητικές διατάξεις του LIFE (πραγματοποιούμενοι έλεγχοι, υποβολή εκθέσεων και δηλώσεων, δικαιολογητικά, κλπ.). Περιλαμβάνονται επίσης διατάξεις για την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, καθώς και όροι για την καταβολή ποινικής ρήτρας προσαύξησης του επιτοκίου για τα ποσά αυτά, όπου απαιτείται. Απαιτούνται τραπεζικές εγγυήσεις, εκτός για τις δημόσιες αρχές, και θα πρέπει να καλύπτουν το 40% του μέγιστου ποσού της επιδότησης (ίσο με το ποσό της αρχικής προκαταβολής). Η τραπεζική εγγύηση θα πρέπει να ισχύει για όλη τη διάρκεια του έργου συν έξη μήνες.

Η Επιτροπή απαιτεί η οικονομική δήλωση που υποβάλλεται στην Επιτροπή μαζί με τις τελικές εκθέσεις να έχει επαληθευθεί από ελεγκτή που θα ορίσει ο δικαιούχος. Ο ελεγκτής θα πραγματοποιήσει τον έλεγχο με βάση την εθνική νομοθεσία και τους λογιστικούς κανόνες και θα επαληθεύσει επίσης κατά πόσο οι πραγματοποιηθείσες δαπάνες ανταποκρίνονται στις τυποποιημένες διοικητικές διατάξεις του LIFE.