Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τον καθορισμό γενικών διατάξεων όσον αφορά το Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης και το μέσο για τη χρηματοδοτική στήριξη της αστυνομικής συνεργασίας, της πρόληψης και καταστολής της εγκληματικότητας και της διαχείρισης κρίσεων /* COM/2011/0752 τελικό - 2011/0367 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. Πλαίσιο της πρότασης Οι πολιτικές για τις εσωτερικές υποθέσεις αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία τα τελευταία έτη. Οι πολιτικές αυτές βρίσκονται στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού έργου για τη δημιουργία ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα, στον οποίο οι πολίτες της ΕΕ και οι υπήκοοι τρίτων χωρών μπορούν να εισέρχονται, να κυκλοφορούν, να ζουν και να εργάζονται, κομίζοντας νέες ιδέες, κεφάλαια, γνώσεις και καινοτομία, ή καλύπτοντας κενά στις εθνικές αγορές εργασίας, έχοντας την πεποίθηση ότι τα δικαιώματά τους είναι απόλυτα σεβαστά και η ασφάλειά τους διασφαλισμένη. Η αυξανόμενη σημασία των πολιτικών για τις εσωτερικές υποθέσεις έχει επιβεβαιωθεί από το πρόγραμμα της Στοκχόλμης. Είναι επίσης ένας από τους τομείς στους οποίους η συνθήκη της Λισαβόνας επέφερε σημαντικές αλλαγές. Στις 29 Ιουνίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2014-2020[1]: προϋπολογισμός για την υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Για τις πολιτικές στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων, που καλύπτουν την ασφάλεια, τη μετανάστευση και τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, η Επιτροπή πρότεινε να απλουστευθεί η διάρθρωση των μέσων δαπανών, με τη μείωση του αριθμού των προγραμμάτων βάσει μιας δομής δύο Ταμείων: ενός Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης και ενός Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας. Η απλούστευση έχει ορισθεί ως βασικός στόχος στην ανακοίνωση για την επανεξέταση του προϋπολογισμού[2] της ΕΕ, στο πρόγραμμα «έξυπνων ρυθμίσεων»[3] και στην προαναφερθείσα ανακοίνωση για το προσεχές πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Η πείρα δείχνει ότι η πολυμορφία και ο κατακερματισμός των κανόνων που διέπουν τα προγράμματα δαπανών της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού εκλαμβάνονται συχνά ως ασκόπως περίπλοκα και ότι υπάρχουν δυσκολίες εφαρμογής και ελέγχου τους. Το γεγονός αυτό επιβάλλει μεγάλη διοικητική επιβάρυνση στους δικαιούχους, καθώς και στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη, με το μη επιδιωκόμενο αποτέλεσμα να αποθαρρύνεται η συμμετοχή, να αυξάνονται τα ποσοστά σφάλματος και να καθυστερεί η εφαρμογή. Αυτό σημαίνει ότι δεν αξιοποιούνται πλήρως τα δυνητικά οφέλη των προγραμμάτων της Ένωσης. Ο παρών κανονισμός αποτελεί μέρος μιας δέσμης τεσσάρων κανονισμών που από κοινού θεσπίζουν το πλαίσιο χρηματοδότησης από την Ένωση του τομέα των εσωτερικών υποθέσεων μέσω δύο Ταμείων. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τους κανόνες σχετικά με τον προγραμματισμό, τη διαχείριση και τον έλεγχο, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών, το κλείσιμο προγραμμάτων, την υποβολή εκθέσεων και την αξιολόγηση. Ορίζει δηλαδή τα μέσα υλοποίησης, ενώ ο σκοπός και το πεδίο των δύο Ταμείων και οι πόροι και τα μέσα εφαρμογής καθορίζονται στον ειδικό κανονισμό του κάθε Ταμείου. Η παρούσα οριζόντια πράξη θα εξασφαλίσει μια κοινή προσέγγιση για την εφαρμογή των δύο Ταμείων και την ενιαία μεταχείριση των δικαιούχων, σε σχέση με τη συνολική στήριξη της Ένωσης στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων. Αυτή η συνολική διάρθρωση των τεσσάρων κανονισμών είναι απαραίτητη, βάσει των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Συνθήκη. Λόγω των διαφορετικών κανόνων ψηφοφορίας στο Συμβούλιο που είναι αποτέλεσμα της «μεταβλητής γεωμετρίας» δυνάμει των πρωτοκόλλων 19 (για το κεκτημένο Σένγκεν), 21 (για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης), δεν είναι νομικά δυνατό να καταρτιστεί μία ενιαία συνολική νομοθετική πρόταση για ένα Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας, παρά τη συνοχή των επιδιωκόμενων στόχων πολιτικής. Επιπλέον, με βάση τον γενικό στόχο της απλούστευσης και του εξορθολογισμού, θεωρήθηκε σημαντικό να έχουν τα δύο Ταμεία (το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης), στο βαθμό που είναι δυνατό, ταυτόσημους μηχανισμούς εφαρμογής. Τέλος, με τη θέσπιση ενός οριζόντιου κανονισμού ο οποίος καθορίζει τις κοινές διατάξεις, περιορίζεται σημαντικά ο συνολικός αριθμός των διατάξεων οι οποίες θα επαναλαμβάνονταν στον κάθε κανονισμό. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει μόνον υποχρεώσεις δημοσιονομικού και τεχνικού χαρακτήρα και αφήνει τις επιλογές ως προς τον καθορισμό των πολιτικών στόχων, των επιλέξιμων δράσεων, της κατανομής των πόρων και του πεδίου της παρέμβασης για τον κάθε ειδικό τομέα πολιτικής στην αντίστοιχη νομική βάση (δηλ. στους ειδικούς κανονισμούς). Οι μέσα του έχουν σκοπό να καλύψουν την κύρια πηγή χρηματοδότησης της Ένωσης στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων. Από αυτή την άποψη, ο παρών κανονισμός θα αντικαταστήσει την πληθώρα των διατάξεων διαφορετικού βαθμού εξειδίκευσης και περιπλοκότητας που περιέχονται σήμερα στις νομικές βάσεις των υφισταμένων μέσων δαπανών για τις εσωτερικές υποθέσεις: τα τέσσερα μέσα του Γενικού Προγράμματος «Αλληλεγγύη και διαχείριση μεταναστευτικών ροών», το Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων, το Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Ένταξη Υπηκόων Τρίτων Χωρών, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επιστροφής, καθώς και τα δύο ειδικά προγράμματα του Γενικού Προγράμματος «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών», ISEC (πρόληψη και καταστολή της εγκληματικότητας) και CIPS (πρόληψη, ετοιμότητα και διαχείριση των συνεπειών της τρομοκρατίας και άλλων συναφών κινδύνων της ασφάλειας). 2. Αποτελέσματα των διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη και εκτιμήση επιπτώσεων Σύμφωνα με τη μεγαλύτερη βαρύτητα που δίνεται στην αξιολόγηση ως εργαλείου χάραξης τεκμηριωμένων πολιτικών, η παρούσα πρόταση βασίζεται σε αποτελέσματα αξιολογήσεων, σε διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς και σε εκτίμηση επιπτώσεων. Οι εργασίες της προετοιμασίας των μελλοντικών χρηματοδοτικών μέσων για τις εσωτερικές υποθέσεις άρχισαν το 2010 και συνεχίστηκαν το 2011. Στο πλαίσιο αυτών των προπαρασκευαστικών εργασιών, τον Δεκέμβριο 2010 άρχισε η διενέργεια μιας μελέτης αξιολόγησης/εκτίμησης των επιπτώσεων, με τη βοήθεια ενός εξωτερικού αναδόχου. Η μελέτη ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2011 και συγκέντρωσε τα διαθέσιμα αποτελέσματα της αξιολόγησης για τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα και τεκμηρίωσε τα προβλήματα, τους στόχους και τις επιλογές πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής επίπτωσής τους, που εξετάστηκαν στην εκτίμηση επιπτώσεων. Βασιζόμενη σε αυτή τη μελέτη, η Επιτροπή συνέταξε έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων για την οποία η επιτροπή εκτίμησης επιπτώσεων διατύπωσε γνώμη στις 9 Σεπτεμβρίου 2011. Η εκτίμηση επιπτώσεων εντόπισε προβλήματα σε σχέση με το πεδίο και τις προτεραιότητες των υφισταμένων προγραμμάτων δαπανών για τις εσωτερικές υποθέσεις, αφενός, και προβλήματα που αφορούν την υλοποίηση της χρηματοδότησης, αφετέρου. Ως προς το δεύτερο, η εκτίμηση επιπτώσεων εξέτασε επιλογές σε σχέση με την επιμερισμένη διαχείριση, την κεντρική διαχείριση και την έγκαιρη αντίδραση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. · Σε σχέση με την επιμερισμένη διαχείριση, η εκτίμηση επιπτώσεων έκρινε ότι η προτεινόμενη επιλογή ήταν ένα πολυετές πρόγραμμα που θα βασιζόταν σε εκ των προτέρων πολιτικό διάλογο. Σε αντίθεση με την επικρατούσα κατάσταση, η οποία συνδυάζει ετήσια προγράμματα μέσα σε ένα πολυετές πλαίσιο, αυτό θα μείωνε σημαντικά τον διοικητικό φόρτο εργασίας. Μολονότι μια μεταστροφή στον πολυετή προγραμματισμό θα πρόσφερε αυξημένη ευελιξία, δεν θα αντιμετώπιζε τη συνεχή ανάγκη αντίδρασης στις μεταβαλλόμενες συνθήκες στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες, που αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα του τομέα εσωτερικών υποθέσεων. Ο πολυετής προγραμματισμός, σε συνδυασμό με έναν τακτικό πολιτικό διάλογο, ωστόσο, θα αντιμετώπιζε αυτή την ανάγκη και θα επέτρεπε να υιοθετηθεί μια προσέγγιση με μεγαλύτερη έμφαση στην παραγωγή αποτελεσμάτων. · Σχετικά με τη βελτίωση του τρόπου διάθεσης των χρηματοδοτήσεων στο πλαίσιο της κεντρικής διαχείρισης, απορρίφθηκε το ενδεχόμενο να συνεχιστεί η επικρατούσα κατάσταση, διότι προσφέρει ελάχιστη ή καμία απολύτως προοπτική απλούστευσης ή μείωσης της διοικητικής επιβάρυνσης. Απορρίφθηκε επίσης και η μετάβαση σε μια προσέγγιση που βασίζεται αποκλειστικά στις συμβάσεις προμηθειών, διότι θα απέκλειε πλήρως τη δυνατότητα προώθησης δράσεων με γνώμονα την πολιτική, την ενθάρρυνση της διακρατικής συνεργασίας και τη στήριξη της κοινωνίας των πολιτών μέσω επιχορηγήσεων. Η προσφυγή σε μια περισσότερο στοχευμένη, με λιγότερους πόρους και διαφοροποιούμενη κεντρική διαχείριση είναι η προτιμώμενη επιλογή, διότι εκτιμάται ότι θα βελτιώσει τις σχέσεις με τους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς και θα επιφέρει συνολική μείωση του φόρτου εργασίας. · Όσον αφορά το μέσο αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, η εκτίμηση επιπτώσεων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο σημερινός μηχανισμός σαφώς δεν ικανοποιεί την ανάγκη για μια ταχύτερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση κρίσεων στους τομείς της μετανάστευσης και της ασφάλειας. Κρίθηκε ότι η προτιμώμενη επιλογή είναι ένας βελτιωμένος μηχανισμός που θα καλύπτει ένα ευρύτερο φάσμα τόσο κρίσεων που συνδέονται με τη μετανάστευση όσο και κρίσεων που συνδέονται με την ασφάλεια. Η εκτίμηση επιπτώσεων λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα μιας ειδικής επιγραμμικής δημόσιας διαβούλευσης για το μέλλον της χρηματοδότησης των εσωτερικών υποθέσεων. Η διαβούλευση πραγματοποιήθηκε από τις 5 Ιανουαρίου έως τις 20 Μαρτίου 2011 και ήταν ανοικτή για όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς. Συνολικά ελήφθησαν 115 απαντήσεις από άτομα και οργανώσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν και 8 έγγραφα με τοποθετήσεις. Οι συμμετοχές στη διαδικασία διαβούλευσης προέρχονταν από τα κράτη μέλη, καθώς και από τρίτες χώρες. Τον Απρίλιο του 2011, σε διάσκεψη με θέμα «Το μέλλον της χρηματοδότησης της ΕΕ για τις εσωτερικές υποθέσεις από μια νέα οπτική» συμμετείχαν οι βασικοί φορείς (κράτη μέλη, διεθνείς οργανισμοί, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών κλπ.), στους οποίους δόθηκε η δυνατότητα να ανταλλάξουν απόψεις για το μέλλον της χρηματοδότησης της ΕΕ για τις εσωτερικές υποθέσεις. Η διάσκεψη επικύρωσε και το αποτέλεσμα της καταγραφής της κατάστασης και της δημόσιας διαβούλευσης. Το μέλλον της χρηματοδότησης της ΕΕ για τις εσωτερικές υποθέσεις θίχτηκε και συζητήθηκε με τους θεσμικούς φορείς σε αρκετές περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων σε ένα άτυπο γεύμα εργασίας κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου ΔΕΥ της 21ης Ιανουαρίου 2011, σε άτυπο πρόγευμα με τους πολιτικούς συντονιστές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 26 Ιανουαρίου 2011, στην ακρόαση του Επιτρόπου Malmström ενώπιον της επιτροπής SURE του Κοινοβουλίου στις 10 Μαρτίου 2011 και κατά την ανταλλαγή απόψεων μεταξύ Γενικού Διευθυντή της ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων και της επιτροπής LIBE του Κοινοβουλίου στις 17 Μαρτίου 2011. Συγκεντρώθηκε επίσης ειδική συμβουλή εμπειρογνωμόνων μέσω συζητήσεων με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών στο πλαίσιο της κοινής επιτροπής για το γενικό πρόγραμμα αλληλεγγύης και διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών. Οι ανωτέρω διαβουλεύσεις, διασκέψεις και συζητήσεις εμπειρογνωμόνων επιβεβαίωσαν την ύπαρξη γενικής συμφωνίας μεταξύ των βασικών ενδιαφερόμενων φορέων για την ανάγκη να απλουστευθούν οι μέσα υλοποίησης και να υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία, ιδίως για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς τάχθηκαν υπέρ της άποψης να μειωθεί ο αριθμός των χρηματοδοτικών μέσων σε μια δομή δύο Ταμείων, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό θα επέφερε πράγματι την απλούστευση. Συμφώνησαν επίσης στην ανάγκη να υπάρξει ευέλικτος μηχανισμός αντίδρασης σε έκτακτες καταστάσεις, ώστε να είναι η Ένωση σε θέση να αντιδρά γρήγορα και αποτελεσματικά σε καταστάσεις κρίσης όσον αφορά τη μετανάστευση και την ασφάλεια. Η επιμερισμένη διαχείριση με κατεύθυνση τον πολυετή προγραμματισμό και τον καθορισμό κοινών στόχων στο επίπεδο της Ένωσης κρίθηκε γενικά ως η κατάλληλη μέθοδος διαχείρισης όλων των δαπανών για τις εσωτερικές υποθέσεις, αν και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις είχαν την άποψη ότι θα έπρεπε επίσης να συνεχιστεί και η άμεση διαχείριση. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς υποστήριξαν επίσης την αναβάθμιση του ρόλου των οργανισμών εσωτερικών υποθέσεων για να ενισχυθεί η συνεργασία και να αυξηθούν οι συνέργειες. 3. Νομικά στοιχεία της πρότασης Το δικαίωμα δράσης απορρέει από το άρθρο 3 παράγραφος 2 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση το οποίο αναφέρει ότι «η Ένωση παρέχει στους πολίτες της χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης χωρίς εσωτερικά σύνορα, στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων σε συνδυασμό με κατάλληλα μέτρα όσον αφορά τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα, το άσυλο, τη μετανάστευση και την πρόληψη και καταστολή της εγκληματικότητας». Επιδιώκοντας ταυτόχρονα διάφορους άρρηκτα συνδεδεμένους στόχους, χωρίς ο καθένας να έχει δευτερεύουσα σημασία σε σχέση με τους άλλους, ο παρών κανονισμός βασίζεται σε ουσιαστικές νομικές βάσεις του Τίτλου V της Συνθήκης στον τομέα της ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, και συγκεκριμένα στα άρθρα 78 παράγραφος 2, 79 παράγραφοι 2 και 4, 82 παράγραφος 1, 84 και 87 παράγραφος 2. Τα άρθρα αυτά αποτελούν τις νομικές βάσεις για τη δράση της Ένωσης στους τομείς του ασύλου, της μετανάστευσης, της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών, της δίκαιης μεταχείρισης υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στα κράτη μέλη, της καταστολής της παράνομης μετανάστευσης, της απομάκρυνσης και του επαναπατρισμού των προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια, της εμπορίας ανθρώπων, της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, της πρόληψης του εγκλήματος, της καταστολής του εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένης της τρομοκρατίας, της διαφθοράς, του οργανωμένου εγκλήματος και της αστυνομικής συνεργασίας. Συνιστούν συμβατές νομικές βάσεις όσον αφορά τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας [και της Δανίας] σε σχέση με τους τομείς τους οποίους καλύπτουν, επιτρέποντας τη διεξαγωγή ψηφοφορίας στο Συμβούλιο για την παρούσα πράξη. Εφόσον για κάθε μία από αυτές εφαρμόζεται η συνήθης νομοθετική διαδικασία, ο συνδυασμός των νομικών βάσεων που έχει επιλεγεί σέβεται τα προνόμια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Δίνεται έμφαση στο άρθρο 80 της ΣΛΕΕ, το οποίο επισημαίνει ότι ορισμένες από αυτές τις πολιτικές της Ένωσης και η εφαρμογή τους διέπονται από την αρχή της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών επιπτώσεών της. Με βάση την προαναφερόμενη διαδικασία λήψης αποφάσεων, οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού θεσπίζουν οριζόντιες κοινές διατάξεις εφαρμογής για το Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης και τη μία συνιστώσα του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, και συγκεκριμένα για το μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος και τη διαχείριση κρίσεων. Για τις πολιτικές εσωτερικών υποθέσεων οι οποίες καλύπτονται από το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας, οι νομικές βάσεις των οποίων δεν είναι συμβατές με τα ανωτέρω, ο παρών κανονισμός πρέπει να είναι εφαρμοστέος βάσει ειδικής ρήτρας σε έναν από τους ειδικούς κανονισμούς, συγκεκριμένα για το μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για τα εξωτερικά σύνορα και τις θεωρήσεις βάσει του άρθρου 77 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, διότι οι πολιτικές αυτές συνιστούν ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν στο οποίο δεν συμμετέχουν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία. Κατά συνέπεια, με την κοινή έκδοση του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών, οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού θα καταστούν επίσης εφαρμοστέες στο σύνολο της χρηματοδότησης της Ένωσης για τον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων. Συνολικά, ο τομέας των εσωτερικών υποθέσεων είναι τομέας με προφανή προστιθέμενη αξία για τη χρήση των πόρων του προϋπολογισμού της Ένωσης. Η δράση της ΕΕ αιτιολογείται με βάση τους στόχους του άρθρου 67 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ένωσης (ΣΛΕΕ) που καθορίζει τα μέσα που συγκροτούν τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Η εκτέλεση της χρηματοδοτικής συνδρομής σε συνεργασία με τα κράτη μέλη βάσει της επιμερισμένης διαχείρισης αποτελεί σημαντικό στοιχείο της χρηματοδότησης της Ένωσης για τις εσωτερικές υποθέσεις. Η μέθοδος της επιμερισμένης διαχείρισης θεωρείται κατάλληλη για όλους τους τομείς πολιτικής των εσωτερικών υποθέσεων και έχει, ως εκ τούτου, επεκταθεί και στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας στον οποίο δεν χρησιμοποιούνταν προηγουμένως. Η κεντρική διαχείριση διατηρείται για δραστηριότητες με γνώμονα την πολιτική. Με τη μέθοδο της επιμερισμένης διαχείρισης, η μετάβαση από τα ετήσια προγράμματα σε έναν πολυετή προγραμματισμό βάσει εκ των προτέρων πολιτικού διαλόγου στο πλαίσιο ενός στρατηγικού πλαισίου που καθορίζεται στο επίπεδο της Ένωσης, θα εξασφαλίσει ότι οι χρηματοδοτούμενες από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δράσεις ικανοποιούν τις ανάγκες του κάθε κράτους μέλους χωριστά, ενώ παράλληλα ανταποκρίνονται στις προτεραιότητες της Ένωσης. Η παρούσα πρόταση θεσπίζει τους γενικούς κανόνες για τον προγραμματισμό, την υποβολή εκθέσεων, τη δημοσιονομική διαχείριση, τους ελέγχους και αξιολογήσεις που είναι απαραίτητα για τη σωστή εφαρμογή της χρηματοδότησης των εσωτερικών υποθέσεων της Ένωσης, αλλά, εφόσον είναι εφικτό, παρέχει στα κράτη μέλη την ελευθερία να αποφασίζουν τον τρόπο εφαρμογής αυτών των κανόνων σε εθνικό επίπεδο. Ενδεικτικά, η επιλεξιμότητα των δαπανών θα καθορίζεται με βάση εθνικούς κανόνες οι οποίοι θα υπόκεινται σε ένα περιορισμένο αριθμό κοινών και απλών αρχών οι οποίες ορίζονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού. Έτσι, οι παρεμβάσεις υλοποιούνται στο κατάλληλο επίπεδο και ο ρόλος της Ένωσης δεν υπερβαίνει το αναγκαίο. Όπως επισημαίνεται στην επανεξέταση του προϋπολογισμού, «ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση των δημόσιων αγαθών της ΕΕ, των δράσεων για τις οποίες τα ίδια τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες δεν διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους, ή των τομέων στους οποίους μπορεί να εξασφαλίσει καλύτερα αποτελέσματα»[4]. Αναλυτικές αιτιολογήσεις για τη δράση της Ένωσης σε σχέση με τους διάφορους τομείς πολιτικής που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό περιλαμβάνονται στην αιτιολογική έκθεση των ειδικών κανονισμών. 4. Δημοσιονομική επίπτωση Η πρόταση της Επιτροπής για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο περιλαμβάνει πρόταση ποσού 3.869 εκατ. ευρώ για το Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης και ποσού 4.648 εκατ. ευρώ για το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας (σε τρέχουσες τιμές). 5. Βασικά στοιχεία Ως νέο γενικό πλαίσιο εφαρμογής της χρηματοδότησης της Ένωσης για τις πολιτικές στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων, ο παρών κανονισμός καθορίζει τους γενικούς κανόνες χρηματοδότησης των δαπανών, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων σχετικά με την εταιρική σχέση, τον προγραμματισμό, την υποβολή εκθέσεων, την παρακολούθηση και αξιολόγηση, τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που πρέπει να θέσουν σε λειτουργία τα κράτη μέλη και την εκκαθάριση λογαριασμών. – Οι κανόνες σχετικά με την εταιρική σχέση, τον προγραμματισμό, την παρακολούθηση και αξιολόγηση έχουν καθοριστεί βάσει των συμπερασμάτων που έχουν συναχθεί για τα τρέχοντα τέσσερα Ταμεία του γενικού προγράμματος «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ροών»· – Οι κανόνες για τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών και την υποβολή εκθέσεων και το κλείσιμο προγραμμάτων διέπονται από το Μέρος ΙΙ της πρότασης κανονισμού της Επιτροπής σχετικά με τις κοινές διατάξεις για τα Ταμεία που καλύπτονται από το Κοινό Πλαίσιο Στρατηγικής (εφεξής «κανονισμός των Ταμείων του ΚΠΣ»)[5] και την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής[6], διασφαλίζοντας, εφόσον είναι χρήσιμο, τη συνέχεια με τους κανόνες που εφαρμόζονται για τα υφιστάμενα τέσσερα Ταμεία. Ο παρών κανονισμός επιδιώκει επίσης να καθορίσει τους όρους για: (1) μια χρηματοδότηση με γνώμονα την παραγωγή αποτελεσμάτων, και μέσω του ενισχυμένου στρατηγικού προγραμματισμού· (2) τη σημαντική απλούστευση των μέσων υλοποίησης σε σύγκριση με την τρέχουσα κατάσταση· (3) μια περισσότερο ευέλικτη δημοσιονομική διαχείριση και εφαρμογή με βάση την ανάγκη αντιμετώπισης νέων και απρόβλεπτων περιστάσεων που αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα των εσωτερικών υποθέσεων· (4) ένα βελτιωμένο πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης, που διασφαλίζει τη λογοδοσία, τη διαφάνεια και τον τεκμηριωμένο προβληματισμό για τη μελλοντική στήριξη του τομέα των εσωτερικών υποθέσεων. 5.1. Ένα θεματολόγιο με γνώμονα την πολιτική και την παραγωγή αποτελεσμάτων Για την επιμερισμένη διαχείριση · Κατά την έναρξη του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, θα υπάρξει ένας ενιαίος, βασικός διάλογος για την πολιτική εσωτερικών υποθέσεων με κάθε κράτος μέλος για τη χρησιμοποίηση των Ταμείων, δηλαδή πώς το κάθε κράτος μέλος θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης με τη χρήση του προϋπολογισμού της Ένωσης. Πριν από τον διάλογο αυτό θα εκδοθεί ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις γενικές προσδοκίες και το πλαίσιο του διαλόγου. Η εν λόγω ανακοίνωση θα παρουσιάζει επίσης τις προθέσεις της Επιτροπής για τις δράσεις της Ένωσης και το πλαίσιο της υλοποίησής τους (π.χ. τις διάφορες εφαρμοστέες μεθόδους διαχείρισης). · Λαμβάνοντας υπόψη το αποτέλεσμα του πολιτικού διαλόγου, τα προγράμματα που συμφωνούνται μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών θα περιγράφουν την κατάσταση αναφοράς και θα καθορίζουν τους στόχους των κρατών μελών που πρέπει να επιτευχθούν στον τομέα πολιτικής και τους στόχους της χρηματοδότησης της Ένωσης. Το εθνικό πρόγραμμα θα καθορίζει στόχους και ενδεικτικές δράσεις ανά στόχο. Επιπλέον, ένα επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο θα παρουσιάζει τον τρόπο ανάληψης υποχρεώσεων και πληρωμής για τους διαθέσιμους πόρους, εντός των διαθέσιμων ανώτατων ορίων. Όσον αφορά τις δράσεις που θα υλοποιούνται σε τρίτες χώρες και σε σχέση με αυτές, οι δράσεις αυτές δεν πρέπει να έχουν άμεσο αναπτυξιακό προσανατολισμό και ο πολιτικός διάλογος πρέπει να επιδιώκει απόλυτη συνέπεια με τις αρχές και τους γενικούς στόχους της εξωτερικής δράσης και της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης σε σχέση με την εκάστοτε χώρα ή περιοχή. · Ενώ θα καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να διασφαλιστεί η έγκριση των εθνικών προγραμμάτων το 2014, δεν αποκλείεται ορισμένα προγράμματα να μην εγκριθούν πριν από το 2015. Για να αποτραπεί η απώλεια των σχετικών πιστώσεων υποχρεώσεων του 2014, η Επιτροπή θα τροποποιήσει την πρότασή της κανονισμού του Συμβουλίου για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020 COM(2011) 398 της 29.06.2011], για να επεκταθούν οι διατάξεις του άρθρου 7 του εν λόγω κανονισμού στα προγράμματα που υλοποιούνται βάσει επιμερισμένης διαχείρισης στο πλαίσιο του Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης και του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας. · Τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις για τη δημοσιονομική διαχείριση και τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται στο πλαίσιο των προγραμμάτων. · Το 2017 θα πραγματοποιηθεί ενδιάμεση επανεξέταση της κατάστασης σε κάθε κράτος μέλος. Με αυτή την ευκαιρία, μπορούν να κατανεμηθούν νέοι πόροι για την περίοδο 2018-2020. Για άμεση και έμμεση διαχείριση · Οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν βάσει των εθνικών προγραμμάτων θα συμπληρώνονται με «δράσεις της Ένωσης» και έναν μηχανισμό ταχείας αντίδρασης για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων. Οι δράσεις της Ένωσης θα στηρίζουν την εφαρμογή των πολιτικών της μέσω επιχορηγήσεων και δημοσίων συμβάσεων. Θα περιλαμβάνουν δράσεις σε τρίτες χώρες και σε σχέση με αυτές, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο[7]. Οι δράσεις αυτές δεν έχουν άμεσο αναπτυξιακό προσανατολισμό και συμπληρώνουν, κατά περίπτωση, τη χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται μέσω μέσων εξωτερικής βοήθειας της Ένωσης, που εξακολουθούν να αποτελούν την κύρια πηγή χρηματοδότησης τρίτων χωρών με στόχο τη δημιουργία ικανοτήτων τους. Κατά τη χορήγηση αυτής της στήριξης, επιδιώκεται πλήρης συνέπεια με τις αρχές και τους γενικούς στόχους της εξωτερικής δράσης και εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης σε σχέση με την εκάστοτε χώρα ή περιοχή. Η συμπληρωματικότητα θα εξασφαλιστεί μέσω του μεγαλύτερου συντονισμού με την ΕΥΕΔ και τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής. · Οι δράσεις της Ένωσης και τα μέτρα βοήθειας έκτακτης ανάγκης μπορούν επίσης να υλοποιούνται από οργανισμούς της Ένωσης στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων (Cepol, Europol, EASO, Frontex και Οργανισμός ΤΠ), όταν αυτό είναι προς το συμφέρον της Ένωσης, όταν οι δράσεις έχουν χαρακτήρα ad hoc και όταν η επιτυχής εφαρμογή τους εξαρτάται από την επιχειρησιακή και τεχνική εμπειρία του οικείου οργανισμού. Οι δράσεις αυτές υλοποιούνται εντός του πλαισίου των αποστολών τους, σύμφωνα με τις νομικές βάσεις τους, συμπληρωματικά προς τα προγράμματα εργασίας τους και με την επιφύλαξη της προβλεπόμενης συνολικής μείωσης του προσωπικού. · Η τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής θα χρησιμοποιείται για τη στήριξη κρατών μελών και δικαιούχων, για την ενθάρρυνση της αμοιβαίας μάθησης και τη βελτίωση της επικοινωνίας (περιλαμβανομένης, κατά περίπτωση, και της επικοινωνίας μεταξύ επιχειρήσεων) και αξιολόγησης. Οι πιστώσεις αυτές θα στηρίζουν επίσης τα επαρκή μέτρα ελέγχου στην Ένωση και τις τρίτες χώρες σε σχέση με χρηματοδοτούμενες δράσεις και τη λειτουργία του συστήματος ΤΠ που χρησιμοποιείται για την επικοινωνία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης. 5.2. Απλούστευση των μέσων εφαρμογής Για την επιμερισμένη διαχείριση · Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να έχει ένα μόνον εθνικό πρόγραμμα ανά Ταμείο, το οποίο θα περιλαμβάνει διάφορους τομείς πολιτικής και θα χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για μια ολοκληρωμένη πολιτική μετανάστευσης αντίστοιχα, η οποία θα περιλαμβάνει την ένταξη, το άσυλο και τον επαναπατρισμό, όσον αφορά το Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης, και μια συνολική στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας, η οποία θα περιλαμβάνει την αστυνομική συνεργασία, την ασφάλεια των συνόρων, την καταστολή του σοβαρού συνοριακού εγκλήματος, την απάτη σε σχέση με έγγραφα κλπ., όσον αφορά το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας. · Το νέο πλαίσιο συνιστά σημαντική απλούστευση και μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης σε σύγκριση με τα υφιστάμενα τέσσερα Ταμεία, τα οποία εργάζονται τόσο βάσει πολυετούς στρατηγικής όσο και βάσει ετήσιων προγραμμάτων. Ο ανώτατος αριθμός προγραμμάτων θα είναι 26 για το ΤΑΜ (εξαιρουμένης της Δανίας), εάν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία επιλέξουν να συμμετάσχουν, και 27 για το ΤΕΑ (όλα τα κράτη μέλη). Επιπλέον, τα κράτη μέλη του Σένγκεν θα συμμετέχουν στο ΤΕΑ όσον αφορά τις συνιστώσες για τα εξωτερικά σύνορα και τις θεωρήσεις και την αστυνομική συνεργασία. · Αναμένεται μικρός αριθμός αναθεωρήσεων των εθνικών προγραμμάτων: τα προγράμματα θα εστιάζονται σε γενικούς και ειδικούς στόχους και όχι στον πλήρη εντοπισμό των δράσεων. Στόχος είναι, εφόσον είναι εφικτό και με την επιφύλαξη νέων ή απρόβλεπτων περιστάσεων, να λαμβάνεται μία απόφαση ανά κράτος μέλος και ανά Ταμείο για την έγκριση του πολυετούς προγράμματος και, εφόσον είναι απαραίτητο, μία απόφαση για την αναθεώρηση του προγράμματος στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης. · Όσον αφορά τα Ταμεία του ΚΠΣ, η αρχή της εταιρικής σχέσης πρέπει να εφαρμόζεται μέσω μιας επιτροπής παρακολούθησης. · Κάθε κράτος μέλος θα δημιουργήσει ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου ανά Ταμείο, με τη δυνατότητα εφαρμογής ενός μόνον συστήματος που θα καλύπτει και τα δύο Ταμεία. Για να ληφθούν υπόψη οι εθνικές θεσμικές ιδιαιτερότητες τα κράτη μέλη μπορούν να συγκροτούν εξουσιοδοτημένες αρχές στις οποίες οι αρμόδιες αρχές μπορούν να αναθέτουν συγκεκριμένα καθήκοντα (προγραμματισμού και εφαρμογής). · Η επιλεξιμότητα των δαπανών καθορίζεται βάσει εθνικών κανόνων, με την επιφύλαξη ενός περιορισμένου αριθμού κοινών, απλών αρχών. Η μέθοδος αυτή θα πρέπει να επιφέρει σημαντική βελτίωση στη διαχείριση έργων στο επίπεδο των δικαιούχων. Οι μέθοδοι απλουστευμένου κόστους, όπως τα κατ’ αποκοπή ποσοστά και τα εφάπαξ ποσά, παρέχουν στα κράτη μέλη τα μέσα να θεσπίζουν μεθόδους διαχείρισης, με γνώμονα τις επιδόσεις στο επίπεδο των δικαιούχων. Για την άμεση και έμμεση διαχείριση · Η χρηματοδοτική συνδρομή θα είναι διαθέσιμη σε περίπτωση εκτάκτων καταστάσεων, όπως ορίζουν οι σχετικές διατάξεις των ειδικών κανονισμών. Ο μηχανισμός θα ενεργοποιείται από την Επιτροπή, αλλά και με πρωτοβουλία των κρατών μελών, της επιτροπής του άρθρου 71 (COSI), η οποία απαρτίζεται από τον αντιπρόσωπο της Προεδρίας της Ένωσης, ή άλλων ενδιαφερόμενων φορέων, όπως διεθνείς οργανισμοί (Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, κλπ.) και οργανισμών της Ένωσης για τις εσωτερικές υποθέσεις. · Χρησιμοποιούνται όλα τα δυνατά μέσα για να αποφευχθεί ο κατακερματισμός, με τη συγκέντρωση πόρων για την επίτευξη ενός περιορισμένου αριθμού στόχων της ΕΕ και τη χρησιμοποίηση της εμπειρογνωμοσύνης των βασικών φορέων, κατά περίπτωση, βάσει συμφωνιών εταιρικής σχέσης και συμφωνιών πλαισίων. · Για τη χρηματοδοτική στήριξη της ανάπτυξης νέων συστημάτων ΤΠ («δέσμη μέτρων για τα έξυπνα σύνορα»), το υφιστάμενο σύστημα των ετήσιων αποφάσεων χρηματοδότησης που επιτρέπουν στην Επιτροπή να αναπτύσσει τα κεντρικά στοιχεία θα αντικατασταθεί από ένα πολυετές πλαίσιο. 5.3. Ευελιξία Για επιμερισμένη διαχείριση · Η επίπτωση της ενδιάμεσης αξιολόγησης θα εξαρτηθεί από την κατάσταση στα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη που θεωρείται ότι παρουσιάζουν πρόσθετους κινδύνους ή λαμβάνουν συμπληρωματικούς πόρους για να υλοποιήσουν ειδικές προτεραιότητες της Ένωσης θα κληθούν να αναθεωρήσουν τα ποσά στα σχέδια χρηματοδότησής τους και κατά περίπτωση, να προσθέσουν στοιχεία στα προγράμματά τους. · Η δημοσιονομική ευελιξία είναι μέρος και στοιχείο της τρέχουσας Διοργανικής Συμφωνίας για τη δημοσιονομική πειθαρχία και της πρότασης της Επιτροπής για τον κανονισμό του ΠΔΠ. Αποτυπώνεται επίσης στην πρόταση για την αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού και των κανόνων εφαρμογής του. Θα υλοποιείται, συνεπώς, ιδίως μέσω των διαφόρων μέσων που προβλέπουν αυτές οι προτάσεις, με γνώμονα, ως κεντρικά στάδια για την υλοποίησή τους, τον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό και την ετήσια ενημέρωσή του, τις ετήσιες πιστώσεις του προϋπολογισμού και την ετήσια εκτέλεση του προϋπολογισμού. · Οι ειδικοί κανονισμοί καθορίζουν τα ποσά που θα διατεθούν στα εθνικά προγράμματα, στις δράσεις της Ένωσης και σε άλλες δραστηριότητες. Εντούτοις, στις συνολικές πιστώσεις του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών προβλέπεται ότι η Επιτροπή μπορεί, με κατ' εξουσιοδότηση πράξεις, να τροποποιήσει ορισμένα ποσά, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η βέλτιστη χρήση του προϋπολογισμού της Ένωσης. Για άμεση και έμμεση διαχείριση · Οι ετήσιες πιστώσεις για τις δράσεις της Ένωσης, για την βοήθεια έκτακτης ανάγκης και, με την επιφύλαξη των ετήσιων ανώτατων ορίων, την τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής, θεωρούνται ως ένα ενιαίο «κονδύλιο», γεγονός που παρέχει τη μέγιστη δυνατή ευελιξία να λαμβάνονται αποφάσεις για τον τρόπο διάθεσης των πόρων από έτος σε έτος, σε συνάρτηση με τις συγκεκριμένες ανάγκες. · Οι δράσεις της Ένωσης ορίζονται σε γενικές γραμμές, με τρόπο που να παρέχονται στην Επιτροπή όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να ασκεί τα καθήκοντα νομοθετικής πρωτοβουλίας και πολιτικού συντονισμού. – Εστιάζονται στις διακρατικές πτυχές (συνεργασία, συγκριτική ανάλυση, δίκτυα) που απαιτούν συντονισμένες δράσεις σε όλα τα κράτη μέλη και ενεργητική στήριξη συλλογικών και αλληλοενισχυόμενων δράσεων των κρατών μελών και άλλων φορέων που παγιώνουν τη συνεργασία της Ένωσης και συμβάλλουν στην αμοιβαία μάθηση και την καινοτομία. – Επιτρέπουν επίσης την υλοποίηση δράσεων που δεν έχουν διακρατικό χαρακτήρα, αλλά παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ένωση στο σύνολό της για την ανάπτυξη της πολιτικής σε αυτούς τους τομείς. – Μπορούν να καλύπτουν δράσεις σε τρίτες χώρες και σε σχέση με τρίτες χώρες. – Οι ειδικοί κανονισμοί προβλέπουν την εφαρμογή σε σχέση με όλες τις πολιτικές και τους στόχους που στηρίζονται από τα Ταμεία, ακόμη και τη χρηματοδότηση πολιτικών πτυχών της λειτουργίας των Ταμείων. Στην περίπτωση της συνιστώσας του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας που αφορά τη διαχείριση των συνόρων και των θεωρήσεων, αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την εφαρμογή του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης Σένγκεν. · Ως εκ τούτου, οι ειδικοί κανονισμοί προβλέπουν επίσης τη στήριξη της ανάπτυξης δικτύων της κοινωνίας των πολιτών και διακρατικών δικτύων (ιδίως για το Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης) και τη δοκιμή και επικύρωση έρευνας, π.χ. σχέδια εφαρμοσμένης έρευνας, για να καλυφθεί το κενό από το Πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» μέχρι τη λειτουργική χρήση (ιδίως για το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας). 5.4. Ένα συνεπές και αποτελεσματικό πλαίσιο αναφοράς, παρακολούθησης και αξιολόγησης Για την επιμερισμένη διαχείριση · Σε ετήσια βάση, τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή του πολυετούς προγράμματος, ως αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών. Για να συνεισφέρουν στη διαδικασία ενδιάμεσης επανεξέτασης, θα ζητηθεί από τα κράτη μέλη το 2017 να παράσχουν συμπληρωματικές πληροφορίες όσον αφορά την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων. Παρόμοια διαδικασία θα ακολουθηθεί και το 2019, ώστε να καταστούν δυνατές, εάν είναι απαραίτητο, οι προσαρμογές κατά το τελευταίο δημοσιονομικό έτος (2020). · Για να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη ενός πνεύματος με βάση την αξιολόγηση στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων, τα Ταμεία θα διαθέτουν κοινό πλαίσιο αξιολόγησης και παρακολούθησης με δείκτες που αφορούν τη γενική πολιτική. Αυτό τονίζει την προσέγγιση των Ταμείων βάσει αποτελεσμάτων και τον καθοριστικό ρόλο που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν στο μείγμα πολιτικής για την επίτευξη των στόχων προς ένα χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Οι δείκτες αυτοί αφορούν τον αντίκτυπο που θα μπορούσαν να έχουν τα Ταμεία: την ανάπτυξη μιας κοινής αντίληψης για την ασφάλεια των συνόρων, την αστυνομική συνεργασία και τη διαχείριση κρίσεων· την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών προς την ΕΕ· τη δίκαιη και ίση μεταχείριση υπηκόων τρίτων χωρών· την αλληλεγγύη και συνεργασία μεταξύ κρατών μελών για την αντιμετώπιση της μετανάστευσης και των ζητημάτων εσωτερικής ασφάλειας και μια κοινή προσέγγιση από την Ένωση τόσο της μετανάστευσης όσο και της ασφάλειας έναντι τρίτων χωρών. · Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των αρχών της αξιολόγησης και με γνώμονα την πρακτική εμπειρία των κρατών μελών σε σχέση με την αξιολόγηση στο πλαίσιο του υφισταμένου συστήματος χρηματοδότησης της Ένωσης για τις εσωτερικές υποθέσεις, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα συνεργαστούν για να αναπτύξουν μέσω της εφαρμογής μέτρων το κοινό πλαίσιο αξιολόγησης και παρακολούθησης, μεταξύ άλλων, με τον καθορισμό υποδειγμάτων και κοινών δεικτών εκροών και αποτελεσμάτων. · Όλα τα μέτρα θα καθοριστούν κατά την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού, παρέχοντας στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να καθορίσουν τα συστήματά τους υποβολής εκθέσεων και αξιολόγησης βάσει των συμφωνημένων αρχών και απαιτήσεων. · Για να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση και να εξασφαλιστούν οι συνέργειες ανάμεσα στην υποβολή εκθέσεων και την αξιολόγηση, τα στοιχεία που απαιτούνται για τις εκθέσεις αξιολόγησης θα βασίζονται και θα συμπληρώνουν τις πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη στις ετήσιες εκθέσεις εφαρμογής των εθνικών προγραμμάτων. · Η έκθεση ενδιάμεσης αξιολόγησης πρέπει να υποβληθεί το 2018 και να ενταχθεί στον προβληματισμό για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού. 2011/0367 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τον καθορισμό γενικών διατάξεων όσον αφορά το Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης και το μέσο για τη χρηματοδοτική στήριξη της αστυνομικής συνεργασίας, της πρόληψης και καταστολής της εγκληματικότητας και της διαχείρισης κρίσεων ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΌ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 78 παράγραφος 2, 79 παράγραφος 2, 79 παράγραφος 4, 82 παράγραφος 1, 84 και 87 παράγραφος 2, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατόπιν διαβιβάσεως του έργου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[8], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[9], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Η πολιτική εσωτερικών υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποσκοπεί στη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης: ενός χώρου χωρίς ευρωπαϊκά σύνορα όπου οι άνθρωποι μπορούν να εισέρχονται, να μετακινούνται, να ζουν και να εργάζονται ελεύθερα, έχοντας την πεποίθηση ότι τα δικαιώματά τους είναι απολύτως σεβαστά και η ασφάλειά τους διασφαλισμένη, λαμβάνοντας υπόψη τις κοινές προκλήσεις, όπως η ανάπτυξη μιας συνολικής μεταναστευτικής πολιτικής της Ένωσης για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της κοινωνικής συνοχής της Ένωσης, τη δημιουργία ενός κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου και την πρόληψη και καταστολή των κινδύνων του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο και της τρομοκρατίας. (2) Η χρηματοδότηση της Ένωσης για τη στήριξη της ανάπτυξης αυτού του χώρου συνιστά συγκεκριμένο δείγμα αλληλεγγύης και επιμερισμού ευθυνών που είναι απολύτως απαραίτητα για την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων. (3) Η ύπαρξη ενός κοινού πλαισίου θα διασφαλίζει την αναγκαία συνοχή, την απλούστευση και την ενιαία εφαρμογή της χρηματοδότησης της ΕΕ σε όλους τους εξεταζόμενους τομείς πολιτικής. (4) Ένα κοινό πλαίσιο θα πρέπει να θεσπίζει τους κανόνες της συνδρομής και να καθορίζει τις αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Επιτροπής για τη διασφάλιση της εφαρμογής αυτών των κανόνων. (5) Η εν λόγω χρηματοδότηση της Ένωσης θα ήταν αποτελεσματικότερη και καλύτερα στοχευμένη, εάν η συγχρηματοδότηση επιλέξιμων δράσεων βασιζόταν σε στρατηγικό πολυετή προγραμματισμό, που καταρτίζεται από κάθε κράτος μέλος σε συνεννόηση με την Επιτροπή. (6) Μέτρα που εφαρμόζονται σε τρίτες χώρες και σε σχέση με τρίτες χώρες, τα οποία χρηματοδοτούνται από το παρόν μέσο, πρέπει να λαμβάνονται σε συνέργεια και σε συνέπεια με τις άλλες δράσεις εκτός της Ένωσης που χρηματοδοτούνται από τα μέσα εξωτερικής βοήθειας της Ένωσης, τόσο γεωγραφικά όσο και θεματικά. Συγκεκριμένα, κατά την εφαρμογή των εν λόγω δράσεων, πρέπει να επιδιώκεται η απόλυτη συνοχή με τις αρχές και τους γενικούς στόχους της εξωτερικής δράσης και της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης σε σχέση με την εκάστοτε χώρα ή περιοχή. Δεν πρέπει να αποσκοπούν στη χρηματοδότηση δράσεων με άμεσα αναπτυξιακό προσανατολισμό και πρέπει να συμπληρώνουν, κατά περίπτωση, τη χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται από τα μέσα εξωτερικής βοήθειας. Θα εξασφαλίζεται επίσης η συνοχή με την ανθρωπιστική πολιτική της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή επειγόντων μέτρων. (7) Η εξωτερική δράση πρέπει να είναι συνεπής και συνεκτική, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 4 της ΣΕΕ. (8) Πριν από την εκπόνηση των πολυετών προγραμμάτων ως μέσου για την επίτευξη των στόχων αυτής της χρηματοδότησης της Ένωσης, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να διεξάγουν πολιτικό διάλογο και βάσει αυτού να θεσπίζουν μια συνεπή στρατηγική για κάθε κράτος μέλος. (9) Πραγματοποιείται ενδιάμεση επανεξέταση αυτής της στρατηγικής για να διασφαλιστεί η απαραίτητη χρηματοδότηση την περίοδο 2018-2020. (10) Τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν εταιρική σχέση με τις αρμόδιες αρχές και τους φορείς για την προετοιμασία, εφαρμογή και παρακολούθηση των εθνικών προγραμμάτων τους κατά το σύνολο της πολυετούς περιόδου. Τα κράτη μέλη πρέπει να συστήσουν επιτροπές παρακολούθησης για να παρακολουθούν τα εθνικά προγράμματα και να τα βοηθούν να επανεξετάζουν την εφαρμογή και την πρόοδο ως προς την επίτευξη των στόχων. (11) Η επιλεξιμότητα των δαπανών στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων πρέπει να καθορίζεται από την εθνική νομοθεσία, με την επιφύλαξη κοινών αρχών. Οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης για την επιλεξιμότητα των δαπανών πρέπει να καθορίζονται κατά τρόπο που να προβλέπεται η εφαρμογή ενιαίων και ίσων κανόνων στα εθνικά προγράμματα. (12) Η τεχνική βοήθεια πρέπει να επιτρέπει στα κράτη μέλη να στηρίζουν την εφαρμογή των εθνικών προγραμμάτων τους και να βοηθούν τους δικαιούχους να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους βάσει της νομοθεσίας της Ένωσης. (13) Για να διασφαλιστεί ένα κατάλληλο πλαίσιο για την ταχεία παροχή έκτακτης βοήθειας, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να επιτρέπει τη χρηματοδότηση δράσεων, οι δαπάνες των οποίων πραγματοποιήθηκαν πριν από την υποβολή αίτησης για τη χορήγηση παρόμοιας συνδρομής, σύμφωνα με τη διάταξη του δημοσιονομικού κανονισμού[10] η οποία επιτρέπει αυτή την ευελιξία σε δεόντως τεκμηριωμένες έκτακτες περιπτώσεις. (14) Τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να προστατεύονται με αναλογικά μέτρα σε ολόκληρο τον κύκλο των δαπανών, που συμπεριλαμβάνουν την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διερεύνηση παρατυπιών, την ανάκτηση του χρηματοδοτικού κόστους, την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ή τη μη ορθή χρήση της χρηματοδότησης και, κατά περίπτωση, την επιβολή χρηματικών ποινών. (15) Τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν επαρκή μέτρα που εγγυώνται την ορθή λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου και την ποιότητα της εφαρμογής. Προς το σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο να θεσπιστούν οι γενικές αρχές και οι αναγκαίες λειτουργίες τις οποίες θα πρέπει να διαθέτουν τα συστήματα. (16) Πρέπει να προσδιοριστούν οι υποχρεώσεις των κρατών μελών σε σχέση με τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, την πρόληψη, την ανίχνευση και διόρθωση παρατυπιών και των παραβάσεων της νομοθεσίας της Ένωσης, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική και ορθή εφαρμογή των εθνικών προγραμμάτων τους. (17) Σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και αναλογικότητας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν την πρωταρχική ευθύνη, μέσω των συστημάτων τους διαχείρισης και ελέγχου, για την εφαρμογή και τον έλεγχο των εθνικών προγραμμάτων. (18) Μόνον οι διαπιστευμένες από τα κράτη μέλη αρμόδιες αρχές παρέχουν διαβεβαίωση ότι έχουν διενεργηθεί οι αναγκαίοι έλεγχοι πριν από τη χορήγηση της στήριξης από τον προϋπολογισμό της Ένωσης στους δικαιούχους. Πρέπει, συνεπώς, να οριστεί ρητά ότι μόνον οι δαπάνες που πραγματοποιούνται από διαπιστευμένες αρμόδιες αρχές μπορεί να επιστραφούν από τον προϋπολογισμό της Ένωσης. (19) Πρέπει να θεσπιστούν οι εξουσίες και αρμοδιότητες της Επιτροπής να επαληθεύσει την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου και να απαιτεί από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν μέτρα. (20) Οι αναλήψεις υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης πρέπει να πραγματοποιούνται σε ετήσια βάση. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση του προγραμματισμού είναι απαραίτητο να θεσπιστούν κοινοί κανόνες για την καταβολή του ετήσιου υπολοίπου και του τελικού υπολοίπου. (21) Η καταβολή προχρηματοδότησης κατά την έναρξη των προγραμμάτων εξασφαλίζει ότι το κράτος μέλος έχει τα μέσα να παρέχει στήριξη στους δικαιούχους για την υλοποίηση του προγράμματος μόλις εγκριθεί. Ως εκ τούτου, πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις για τα ποσά της αρχικής προχρηματοδότησης. Η αρχική προχρηματοδότηση θα πρέπει να εκκαθαριστεί πλήρως κατά το κλείσιμο του προγράμματος. (22) Η τριετής αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού[11] επιφέρει τροποποιήσεις στις αρχές της επιμερισμένης διαχείρισης, οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. (23) Για να ενισχυθεί η υποχρέωση λογοδοσίας όσον αφορά τις δαπάνες που συγχρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης ένα δεδομένο έτος, πρέπει να δημιουργηθεί το κατάλληλο πλαίσιο για την ετήσια εκκαθάριση λογαριασμών. Βάσει αυτού του πλαισίου, η αρμόδια αρχή πρέπει να υποβάλει στην Επιτροπή, για ένα εθνικό πρόγραμμα, διαχειριστική δήλωση μαζί με τους ετήσιους λογαριασμούς, συνοπτική έκθεση και γνωμοδότηση ανεξάρτητου λογιστικού ελέγχου και έκθεση ελέγχου. (24) Για τη μεγαλύτερη αξιοπιστία της ετήσιας εκκαθάρισης λογαριασμών στην Ένωση, θεσπίζονται κοινές διατάξεις για τον χαρακτήρα και το επίπεδο των ελέγχων που πρέπει να διενεργούνται από τα κράτη μέλη. (25) Για να εξασφαλιστεί, ωστόσο, η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των πόρων της Ένωσης, ενδέχεται να είναι απαραίτητο να πραγματοποιεί η Επιτροπή δημοσιονομικές διορθώσεις. Για να υπάρχει ασφάλεια δικαίου για τα κράτη μέλη, είναι σημαντικό να καθοριστούν οι συνθήκες υπό τις οποίες η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει δημοσιονομικές διορθώσεις για παραβιάσεις της εφαρμοστέας ενωσιακής ή εθνικής νομοθεσίας. Για να διασφαλιστεί ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις που μπορεί να επιβάλει η Επιτροπή στα κράτη μέλη συνδέονται με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, αυτές πρέπει να περιορίζονται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η παραβίαση της ενωσιακής ή εθνικής νομοθεσίας αφορά άμεσα ή έμμεσα την επιλεξιμότητα, την κανονικότητα, τη διαχείριση ή τον έλεγχο των πράξεων και την αντίστοιχη δαπάνη. Για να εξασφαλιστεί η αναλογικότητα, η Επιτροπή οφείλει να εξετάζει τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης κατά τον καθορισμό του ποσού της δημοσιονομικής διόρθωσης. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να καθοριστούν τα κριτήρια εφαρμογής δημοσιονομικών διορθώσεων από την Επιτροπή και η διαδικασία που μπορεί να καταλήξει στη λήψη απόφασης για δημοσιονομική διόρθωση. (26) Για να οριστεί η δημοσιονομική σχέση μεταξύ των αρμόδιων αρχών και του προϋπολογισμού της Ένωσης, η Επιτροπή πρέπει να πραγματοποιεί εκκαθάριση λογαριασμών αυτών των αρχών σε ετήσια βάση. Η απόφαση εκκαθάρισης λογαριασμών πρέπει να καλύπτει την πληρότητα, την ακρίβεια και την αξιοπιστία των λογαριασμών, αλλά όχι τη συμμόρφωση της δαπάνης με τη νομοθεσία της Ένωσης. (27) Η Επιτροπή, η οποία είναι υπεύθυνη για την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 17 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, οφείλει να αποφασίζει αν οι δαπάνες που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη είναι σύμφωνες με τη νομοθεσία της Ένωσης. Πρέπει να παρέχεται στα κράτη μέλη το δικαίωμα να αιτιολογούν τις αποφάσεις τους για την πραγματοποίηση των πληρωμών. Για να δοθούν στα κράτη μέλη νομικές και οικονομικές διασφαλίσεις όσον αφορά τις δαπάνες του παρελθόντος, πρέπει να καθοριστεί μέγιστη περίοδος στη διάρκεια της οποίας η Επιτροπή θα μπορεί να αποφασίζει τις δημοσιονομικές συνέπειες της μη συμμόρφωσης. (28) Για να ενθαρρυνθεί η δημοσιονομική πειθαρχία, πρέπει να καθοριστούν οι ρυθμίσεις αποδέσμευσης οποιουδήποτε τμήματος της δημοσιονομικής ανάληψης υποχρέωσης για ένα εθνικό πρόγραμμα, συγκεκριμένα όταν ένα ποσό πρέπει να εξαιρεθεί από την αποδέσμευση πόρων, ιδίως όταν οι καθυστερήσεις της υλοποίησης είναι αποτέλεσμα δικαστικής διαδικασίας ή διοικητικής προσφυγής με ανασταλτικό αποτέλεσμα ή οφείλονται σε λόγους ανωτέρας βίας. (29) Για να εξασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή των γενικών κανόνων για την αποδέσμευση, οι κανόνες που θεσπίζονται πρέπει να αναφέρουν λεπτομερώς τον τρόπο καθορισμού των προθεσμιών για την αποδέσμευση και υπολογισμού των αντίστοιχων ποσών. (30) Είναι σημαντικό να ενημερώνεται το ευρύ κοινό για τα επιτεύγματα των χρηματοδοτήσεων της Ένωσης. Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν πώς επενδύονται οι δημοσιονομικοί πόροι της Ένωσης. Η βασική ευθύνη για τη διασφάλιση της μετάδοσης των σωστών πληροφοριών στο κοινό πρέπει να βαρύνει τόσο τις διαχειριστικές αρχές όσο και τους δικαιούχους. Για να εξασφαλιστούν η επαρκής ενημέρωση του κοινού και οι ισχυρότερες συνέργειες μεταξύ των δραστηριοτήτων επικοινωνίας που αναλαμβάνονται με πρωτοβουλία της Επιτροπής, οι πόροι που διατίθενται για ενέργειες επικοινωνίας στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού συμβάλλουν στην κάλυψη της εταιρικής επικοινωνίας των πολιτικών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον αυτές συνδέονται με τους γενικούς στόχους της χρηματοδότησης της Ένωσης. (31) Για να διασφαλιστεί μία ευρεία διάδοση πληροφοριών σχετικά με τη χρηματοδότηση της Ένωσης και για να ενημερώνονται οι δυνητικοί δικαιούχοι για τις ευκαιρίες χρηματοδότησης, πρέπει να καθοριστούν βάσει του παρόντος κανονισμού λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τα μέτρα πληροφόρησης και επικοινωνίας, καθώς και ορισμένα τεχνικά χαρακτηριστικά αυτών των μέτρων, και κάθε κράτος μέλος πρέπει να δημιουργήσει έναν διαδικτυακό τόπο ή πύλη με τις αναγκαίες πληροφορίες. (32) Η αποτελεσματικότητα και ο αντίκτυπος των χρηματοδοτούμενων δράσεων εξαρτώνται επίσης από την αξιολόγησή τους και τη διάδοση των αποτελεσμάτων τους. Πρέπει να ορισθούν επίσημα οι αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Επιτροπής προς αυτό το σκοπό καθώς και οι ρυθμίσεις για να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία της αξιολόγησης και η ποιότητα των συναφών πληροφοριών. (33) Για την τροποποίηση των διατάξεων του παρόντος κανονισμού σχετικά με τις κοινές αρχές επιλεξιμότητας των δαπανών, πρέπει να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι σημαντικό να διεξάγει η Επιτροπή τις απαραίτητες διαβουλεύσεις κατά το προπαρασκευαστικό έργο της, και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, κατά την επεξεργασία και τη σύνταξη κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και αναγκαία διαβίβαση των συναφών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. (34) Για να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι αρμοδιότητες αυτές πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[12]. (35) Η διαδικασία εξέτασης πρέπει να εφαρμόζεται για τις εκτελεστικές πράξεις που ορίζουν τις κοινές υποχρεώσεις των κρατών μελών, ιδίως όσον αφορά τη διάταξη για την παροχή πληροφοριών στην Επιτροπή, και η διαδικασία συμβουλευτικής επιτροπής πρέπει να εφαρμόζεται για την έκδοση εκτελεστικών πράξεων σε σχέση με τα υποδείγματα βάσει των οποίων πρέπει να κοινοποιούνται τα στοιχεία στην Επιτροπή, λόγω του καθαρά τεχνικού χαρακτήρα τους. (36) Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η θέσπιση γενικών διατάξεων, είναι αδύνατο να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που ορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού. Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου σχετικά με τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω Πρωτοκόλλου, αυτά τα κράτη μέλη δεν συμμετέχουν στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύονται από αυτόν ούτε υπόκεινται στην εφαρμογή του. [Ή][Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία ανακοίνωσαν ότι επιθυμούν να συμμετέχουν στην έκδοση και εφαρμογή του παρόντος κανονισμού]. (37) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου σχετικά με τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του· ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ I ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 1 Σκοπός και πεδίο Ο παρών κανονισμός θεσπίζει γενικούς κανόνες εφαρμογής των ειδικών κανονισμών όσον αφορά: α) τη χρηματοδότηση δαπανών· β) την εταιρική σχέση, τον προγραμματισμό, την υποβολή εκθέσεων, την παρακολούθηση και αξιολόγηση· γ) τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που θα θέσουν σε λειτουργία τα κράτη μέλη· δ) την εκκαθάριση λογαριασμών. Άρθρο 2 Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «ειδικοί κανονισμοί»: – κανονισμός ../2012/ΕΕ [περί δημιουργίας του Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης για την περίοδο 2014-2010]· – κανονισμός …/2012/ΕΕ [για τη δημιουργία του μηχανισμού χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος και τη διαχείριση κρίσεων, στο πλαίσιο του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας· και – κάθε άλλος κανονισμός που προβλέπει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. β) «προγραμματισμός»: η διαδικασία οργάνωσης, λήψης αποφάσεων και χρηματοδότησης σε διάφορα στάδια, που αποσκοπεί στην εφαρμογή, σε πολυετή βάση, της κοινής δράσης της Ένωσης και των κρατών μελών για την επίτευξη των στόχων των ειδικών κανονισμών· γ) «δράση»: έργο ή ομάδα έργων που επιλέγονται από την αρμόδια αρχή του οικείου εθνικού προγράμματος ή υπό την ευθύνη της, που συμβάλλουν στην επίτευξη των γενικών και ειδικών στόχων τους οποίους επιδιώκουν οι ειδικοί κανονισμοί· δ) «δράση της Ένωσης»: διακρατική δράση ή δράση ειδικού ενδιαφέροντος για την Ένωση, όπως ορίζεται στους ειδικούς κανονισμούς· ε) «έργο»: τα ειδικά, πρακτικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση ολόκληρης ή μέρους μιας δράσης από ένα δικαιούχο χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης· στ) «επείγουσα συνδρομή»: έργο ή ομάδα έργων για την αντιμετώπιση μιας έκτακτης κατάστασης, όπως ορίζεται στους ειδικούς κανονισμούς· ζ) «δικαιούχος»: ο αποδέκτης συνεισφοράς της Ένωσης στο πλαίσιο ενός έργου. Οι δικαιούχοι μπορεί να είναι ένας δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας, διεθνείς οργανισμοί ή ο Ερυθρός Σταυρός (ΔΕΕΣ), η Διεθνής Ομοσπονδία Εθνικών Εταιρειών του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ Άρθρο 3 Γενικές αρχές 1. Οι ειδικοί κανονισμοί προβλέπουν τη στήριξη, μέσω εθνικών προγραμμάτων, δράσεων της Ένωσης και βοήθειας έκτακτης ανάγκης, που συμπληρώνει τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές παρεμβάσεις οι οποίες επιδιώκουν τους στόχους της Ένωσης. 2. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η στήριξη που παρέχεται βάσει των ειδικών κανονισμών και από τα κράτη μέλη είναι σύμφωνη με τις δραστηριότητες, τις πολιτικές και τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συμπληρωματική προς τους άλλους μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 3. Η χορηγούμενη βάσει των ειδικών κανονισμών στήριξη εφαρμόζεται σε στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών. 4. Σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διασφαλίζουν από κοινού με την ΕΥΕΔ τον συντονισμό μεταξύ του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών καθώς και με άλλες πολιτικές και μηχανισμούς της Ένωσης, περιλαμβανομένων και αυτών που προβλέπονται στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της Ένωσης. 5. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης σύμφωνα με το άρθρο [26] του δημοσιονομικού κανονισμού. 6. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα της στήριξης που παρέχεται βάσει των ειδικών κανονισμών, και ιδίως μέσω της παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και αξιολόγησης. 7. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ασκούν τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους σε σχέση με τον παρόντα κανονισμό και τους ειδικούς κανονισμούς, με σκοπό τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τους δικαιούχους. Άρθρο 4 Συμμόρφωση με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο Οι χρηματοδοτούμενες βάσει των ειδικών κανονισμών δράσεις είναι σύμφωνες με το εφαρμοστέο ενωσιακό και εθνικό δίκαιο. Άρθρο 5 Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1. Κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται βάσει των ειδικών κανονισμών, η Επιτροπή λαμβάνει κατάλληλα μέτρα που διασφαλίζουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και, σε περίπτωση παρατυπιών, με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και, εφόσον χρειασθεί, με την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών κυρώσεων. 2. Τα κράτη μέλη προλαμβάνουν, ανιχνεύουν και διορθώνουν παρατυπίες και ανακτούν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά καθώς και τόκους υπερημερίας. Υποβάλλουν σχετικές εκθέσεις στην Επιτροπή και την τηρούν ενήμερη σχετικά με την πορεία των διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών. 3. Όταν δεν είναι εφικτή η ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών σε δικαιούχο εξαιτίας παράλειψης ή αμέλειας από πλευράς ενός κράτους μέλους, το εν λόγω κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για την επιστροφή των σχετικών ποσών στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης. 4. Τα κράτη μέλη παρέχουν αποτελεσματική προστασία κατά της απάτης, ιδίως όσον αφορά τους τομείς υψηλότερου κινδύνου, που λειτουργεί αποτρεπτικά, όσον αφορά τα οφέλη καθώς και την αναλογικότητα των μέτρων. 5. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει πράξεις κατ' εξουσιοδότηση σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 54, όσον αφορά τις υποχρεώσεις των κρατών μελών που ορίζονται στην παράγραφο 4. 6. Η Επιτροπή ή οι εκπρόσωποί της και το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουν την εξουσία διενέργειας λογιστικού ελέγχου, βάσει εγγράφων και επιτόπιων ελέγχων, η οποία ασκείται σε όλους τους δικαιούχους επιχορηγήσεων, αντισυμβαλλομένους και υπεργολάβους που έχουν εισπράξει κεφάλαια της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταστολής της Απάτης (OLAF) μπορεί να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις οικονομικών φορέων τους οποίους αφορά, άμεσα ή έμμεσα, η εν λόγω χρηματοδότηση σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζει ο κανονισμός (Eυρατόμ, EΚ) αριθ. 2185/96, με στόχο να διαπιστώσει την ύπαρξη απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης δραστηριότητας σε σχέση με συμφωνία επιχορήγησης ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση χρηματοδότησης από την Ένωση, σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την επιφύλαξη του πρώτου και του δεύτερου εδαφίου, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, οι συμβάσεις επιχορήγησης και οι αποφάσεις επιχορήγησης που απορρέουν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών, εξουσιοδοτούν ρητά την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διενεργούν αυτούς τους ελέγχους, τους επιτόπιους ελέγχους και τις επιθεωρήσεις. Άρθρο 6 Προγραμματισμός Οι στόχοι των ειδικών κανονισμών επιδιώκονται εντός του πλαισίου της περιόδου πολυετούς προγραμματισμού από το 2014 έως το 2020, με την επιφύλαξη ενδιάμεσης επανεξέτασης, σύμφωνα με το άρθρο 15. ΚΕΦΑΛΑΙΟ III ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ Άρθρο 7 Πλαίσιο εφαρμογής 1. Η Επιτροπή καθορίζει το συνολικό ποσό που διατίθεται για τις δράσεις της Ένωσης, για βοήθεια έκτακτης ανάγκης και τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής, στο πλαίσιο των ετήσιων πιστώσεων του προϋπολογισμού της Ένωσης. 2. Η Επιτροπή εγκρίνει με εκτελεστική πράξη το πρόγραμμα εργασίας για τις δράσεις της Ένωσης και την βοήθεια έκτακτης ανάγκης. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 55 παράγραφος 3. 3. Για να εξασφαλιστεί η έγκαιρη διαθεσιμότητα των πόρων, η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει χωριστά ένα πρόγραμμα εργασίας για βοήθεια έκτακτης ανάγκης. 4. Οι δράσεις της ένωσης, η βοήθεια έκτακτης ανάγκης και η τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής μπορούν να υλοποιούνται: – απευθείας από την Επιτροπή ή μέσω εκτελεστικών οργανισμών· – έμμεσα, από οντότητες και πρόσωπα εκτός των κρατών μελών, σύμφωνα με το άρθρο [57] του δημοσιονομικού κανονισμού. Άρθρο 8 Βοήθεια έκτακτης ανάγκης 1. Για την αντιμετώπιση μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης, όπως ορίζεται στους ειδικούς κανονισμούς, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει τη χορήγηση βοήθειας έκτακτης ανάγκης. 2. Εντός των ορίων των διαθέσιμων πόρων, η βοήθεια έκτακτης ανάγκης μπορεί να ανέλθει στο 100% της επιλέξιμης δαπάνης. 3. Μπορεί να συνίσταται σε βοήθεια στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες, σύμφωνα με τους στόχους και τις δράσεις που ορίζονται στους ειδικούς κανονισμούς. 4. Η βοήθεια έκτακτης ανάγκης μπορεί να στηρίζει αναδρομικά δαπάνες οι οποίες πραγματοποιήθηκαν πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης επιχορήγησης ή της αίτησης συνδρομής, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την υλοποίηση της δράσης. Άρθρο 9 Δράσεις της Ένωσης και βοήθεια έκτακτης ανάγκης σε τρίτες χώρες ή σε σχέση με αυτές 1. Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να χρηματοδοτεί δράσεις της Ένωσης και βοήθεια έκτακτης ανάγκης σε ή σε σχέση με τρίτες χώρες, σύμφωνα με τους στόχους και τις δράσεις που ορίζονται στους ειδικούς κανονισμούς. 2. Όταν οι εν λόγω δράσεις υλοποιούνται άμεσα, επιτρέπεται να υποβάλουν αιτήσεις οι ακόλουθες οντότητες: α) κράτη μέλη· β) τρίτες χώρες · γ) κοινοί φορείς που συγκροτούνται από τρίτες χώρες και την Ένωση ή κράτη μέλη· δ) διεθνείς οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων περιφερειακών οργανισμών, οργανισμοί, υπηρεσίες και αποστολές των Ηνωμένων Εθνών, διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και αναπτυξιακές τράπεζες και οργανισμοί διεθνούς δικαιοδοσίας, εφόσον συμβάλλουν στην επίτευξη των ειδικών στόχων των σχετικών ειδικών κανονισμών· ε) η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ΔΕΕΣ), η Διεθνής Ομοσπονδία Εθνικών Εταιρειών του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου· στ) μη κυβερνητικές οργανώσεις που συγκροτούνται και καταχωρούνται στην Ένωση και στις χώρες που συνδέονται με την εκτέλεση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν. Άρθρο 10 Τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής 1. Με πρωτοβουλία της και για λογαριασμό της Επιτροπής, οι ειδικοί κανονισμοί μπορούν να χρηματοδοτούν προπαρασκευαστικά μέτρα, μέτρα παρακολούθησης, διοικητικής και τεχνικής υποστήριξης καθώς και την αξιολόγηση, τον δημοσιονομικό έλεγχο και τα μέτρα ελέγχου που είναι απαραίτητα για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών. 2. Τα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν αλλά δεν περιορίζονται σε: α) συνδρομή για την εκπόνηση και εκτίμηση έργων· β) στήριξη για θεσμική ενίσχυση και δημιουργία διοικητικής ικανότητας για την αποτελεσματική διαχείριση του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών· γ) μέτρα που αφορούν την ανάλυση, τη διαχείριση, την παρακολούθηση, την ανταλλαγή πληροφοριών και την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών, καθώς και μέτρα που αφορούν την εφαρμογή συστημάτων ελέγχου και τεχνική και διοικητική συνδρομή δ) αξιολογήσεις, εκθέσεις εμπειρογνωμόνων, στατιστικές και μελέτες, μεταξύ άλλων και γενικού περιεχομένου, σχετικά με τη λειτουργία των ειδικών κανονισμών· ε) δράσεις για τη διάδοση πληροφοριών, τη στήριξη οργάνωσης δικτύων, την υλοποίηση δραστηριοτήτων επικοινωνίας, ευαισθητοποίησης και προώθηση της συνεργασίας και ανταλλαγή εμπειριών, και με τρίτες χώρες. Για να εξασφαλιστεί επαρκής ενημέρωση του κοινού και ισχυρότερες συνέργειες μεταξύ των δραστηριοτήτων επικοινωνίας που αναλαμβάνονται με πρωτοβουλία της Επιτροπής, οι πόροι που διατίθενται για ενέργειες επικοινωνίας στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού συμβάλλουν στην κάλυψη της εταιρικής επικοινωνίας των πολιτικών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον αυτές συνδέονται με τους γενικούς στόχους του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών. στ) εγκατάσταση, λειτουργία και διασύνδεση πληροφοριακών συστημάτων για τη διαχείριση, παρακολούθηση, δημοσιονομικό έλεγχο, έλεγχο και αξιολόγηση· ζ) σχεδιασμό ενός κοινού πλαισίου αξιολόγησης και παρακολούθησης καθώς και συστημάτων δεικτών, λαμβάνοντας υπόψη, κατά περίπτωση, τους εθνικούς δείκτες· η) δράσεις για τη βελτίωση των μεθόδων αξιολόγησης και ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με τις πρακτικές αξιολόγησης· θ) διασκέψεις, σεμινάρια, ομάδες εργασίας και άλλα κοινά μέτρα ενημέρωσης και κατάρτισης σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών για τις εντεταλμένες αρχές και τους δικαιούχους· ι) ενέργειες που συνδέονται με τον λογιστικό έλεγχο. 3. Οι δράσεις μπορούν να αφορούν τα προηγούμενα και μελλοντικά δημοσιονομικά πλαίσια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΕΘΝΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Τμήμα 1 Προγραμματισμός και πλαίσιο εφαρμογής Άρθρο 11 Επικουρική και αναλογική παρέμβαση 1. Τα κράτη μέλη και οι φορείς που ορίζονται από αυτά γι' αυτό τον σκοπό («εντεταλμένες αρχές») είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή των προγραμμάτων και την εκτέλεση των καθηκόντων τους βάσει του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών στο κατάλληλο επίπεδο, σύμφωνα με το θεσμικό, νομικό και δημοσιονομικό πλαίσιο του κράτους μέλους και με την επιφύλαξη της συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό και τους ειδικούς κανονισμούς. 2. Οι ρυθμίσεις που διέπουν την εφαρμογή και τη χρήση της χρηματοδότησης η οποία χορηγείται βάσει των ειδικών κανονισμών, και ιδίως των χρηματοδοτικών και διοικητικών πόρων που απαιτούνται για τις δραστηριότητες υποβολής εκθέσεων, αξιολόγησης, διαχείρισης και ελέγχου, λαμβάνουν υπόψη την αρχή της αναλογικότητας. Άρθρο 12 Εταιρική σχέση 1. Κάθε κράτος μέλος οργανώνει, σύμφωνα με τους ισχύοντες εθνικούς κανόνες και τις πρακτικές, εταιρική σχέση με τις αρμόδιες αρχές και τους φορείς για την εκπόνηση και εφαρμογή εθνικών προγραμμάτων. Οι εν λόγω αρχές και οργανισμοί περιλαμβάνουν τις αρμόδιες περιφερειακές, τοπικές, αστικές αρχές και άλλες δημόσιες αρχές και, κατά περίπτωση, διεθνείς οργανισμούς και φορείς που αντιπροσωπεύουν την κοινωνία των πολιτών, όπως οι μη κυβερνητικές οργανώσεις ή οι κοινωνικοί εταίροι. 2. Η εν λόγω εταιρική σχέση υλοποιείται με την πλήρη συμμόρφωση της αντίστοιχης θεσμικής, νομικής και δημοσιονομικής ευθύνης της κάθε κατηγορίας εταίρων. 3. Οι εταίροι συμμετέχουν στην προετοιμασία, εφαρμογή, παρακολούθηση και αξιολόγηση των εθνικών προγραμμάτων. 4. Κάθε κράτος μέλος συγκροτεί μία επιτροπή παρακολούθησης για τη στήριξη της εφαρμογής των εθνικών προγραμμάτων. 5. Η Επιτροπή μπορεί να συμμετέχει στις εργασίες της επιτροπής παρακολούθησης με συμβουλευτική ιδιότητα. Άρθρο 13 Πολιτικός διάλογος 1. Για την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού, η Επιτροπή και κάθε κράτος μέλος διεξάγουν πολιτικό διάλογο σχετικά με τις εθνικές ανάγκες και τη δυνητική συνεισφορά του προϋπολογισμού της ΕΕ για την ικανοποίηση αυτών των αναγκών, με γνώμονα την αρχική κατάσταση στο οικείο κράτος μέλος και τους στόχους των ειδικών κανονισμών. Αυτός ο πολιτικός διάλογος ολοκληρώνεται με τη σύναψη κοινά αποδεκτών πρακτικών ή ανταλλαγή επιστολών που προσδιορίζει τις συγκεκριμένες ανάγκες και προτεραιότητες του οικείου κράτους μέλους και αποτελεί το πλαίσιο για την εκπόνηση των εθνικών προγραμμάτων. Σε περίπτωση δράσεων που εφαρμόζονται σε σχέση με τρίτες χώρες, οι δράσεις αυτές δεν έχουν άμεσα αναπτυξιακό χαρακτήρα και ο πολιτικός διάλογος επιδιώκει την απόλυτη συνέπεια με τις αρχές και τους γενικούς στόχους της εξωτερικής δράσης και εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης όσον αφορά την εξεταζόμενη χώρα ή περιοχή. 2. Στο πλαίσιο της εξέτασης της αναφερόμενης στο άρθρο 39 αίτησης πληρωμής και της αναφερόμενης στο άρθρο 49 έκθεσης εφαρμογής, το οικείο κράτος μέλος και η Επιτροπή εξετάζουν την πρόοδο που επιτυγχάνεται σε σχέση με την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος, με γνώμονα τα συμπεράσματα του πολιτικού διαλόγου. Άρθρο 14 Προετοιμασία και έγκριση των εθνικών προγραμμάτων 1. Κάθε κράτος μέλος προτείνει, βάσει των συμπερασμάτων του πολιτικού διαλόγου που αναφέρεται στο άρθρο 13 παράγραφος 1, ένα εθνικό πρόγραμμα σύμφωνα με τους ειδικούς κανονισμούς. 2. Κάθε προτεινόμενο εθνικό πρόγραμμα καλύπτει τα οικονομικά έτη της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 και αποτελείται από τα ακόλουθα στοιχεία: α) περιγραφή της κατάστασης αναφοράς στο κράτος μέλος· β) ανάλυση των αναγκών του κράτους μέλους και των εθνικών στόχων που έχουν καθοριστεί για την ικανοποίηση αυτών των αναγκών κατά την περίοδο που καλύπτεται από το πρόγραμμα· γ) κατάλληλη στρατηγική εντοπισμού των στόχων που πρέπει να επιδιωχθούν με τη στήριξη του προϋπολογισμού της ΕΕ, των ειδικών στόχων για την επίτευξή τους, ενδεικτικού χρονοδιαγράμματος και παραδειγμάτων προβλεπόμενων δράσεων για την επίτευξη αυτών των στόχων· δ) τα μέσα οι οποίοι εξασφαλίζουν τον συντονισμό μεταξύ των μέσων που θεσπίζονται με τους ειδικούς κανονισμούς και άλλων ενωσιακών και εθνικών μέσων· ε) ενημέρωση για το πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης που θα τεθεί σε εφαρμογή και τους δείκτες που πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση της προόδου προς την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων σε σχέση με την κατάσταση αναφοράς στο κράτος μέλος· στ) ρυθμίσεις που διασφαλίζουν την αποτελεσματική και αποδοτική εφαρμογή της στήριξης του προϋπολογισμού της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της προγραμματισμένης χρήσης τεχνικής βοήθειας και της επιλεγείσας μεθόδου για την εφαρμογή της αρχής της εταιρικής σχέσης η οποία ορίζεται στο άρθρο 12· ζ) προέργο χρηματοδότησης για κάθε οικονομικό έτος της περιόδου· η) τα μέσα και τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τη δημοσιοποίηση του εθνικού προγράμματος· θ) τις διατάξεις εφαρμογής του εθνικού προγράμματος που περιλαμβάνουν τον ορισμό των εντεταλμένων αρχών. 3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν τα προτεινόμενα εθνικά προγράμματα στην Επιτροπή το αργότερο τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση του πολιτικού διαλόγου που αναφέρεται στο άρθρο 13 παράγραφος 1. 4. Τα εθνικά προγράμματα καταρτίζονται σύμφωνα με το υπόδειγμα που εγκρίνει η Επιτροπή. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 55 παράγραφος 2. 5. Πριν εγκρίνει ένα προτεινόμενο εθνικό πρόγραμμα, η Επιτροπή εξετάζει: α) τη συνέπειά του με τους στόχους των ειδικών κανονισμών και τα συμπεράσματα του αναφερόμενου στο άρθρο 13 παράγραφος 1 πολιτικού διαλόγου· β) τη συνάφεια των γενικών και ειδικών στόχων, των δεικτών, του χρονοδιαγράμματος, και των ενδεικτικών δράσεων που προβλέπονται στα προτεινόμενα εθνικά προγράμματα, με βάση την προταθείσα στρατηγική· γ) τη συνάφεια των εκτελεστικών διατάξεων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 σημείο i) με βάση τις προβλεπόμενες δράσεις· δ) τη συμφωνία του προτεινόμενου προγράμματος με το δίκαιο της Ένωσης· ε) τη συμπληρωματικότητα με τη στήριξη που παρέχουν άλλα Ταμεία της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου∙ στ) όταν απαιτείται βάσει ενός ειδικού κανονισμού, για τους στόχους και τα παραδείγματα δράσεων σε ή σε σχέση με τρίτες χώρες, συνέπεια με τις αρχές και τους στόχους της εξωτερικής δράσης και της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης σε σχέση με την εν λόγω χώρα ή περιοχή. 6. Η Επιτροπή διατυπώνει παρατηρήσεις εντός τριών μηνών από την ημερομηνία υποβολής του προταθέντος εθνικού προγράμματος. Εάν η Επιτροπή κρίνει ότι το προταθέν εθνικό πρόγραμμα δεν είναι σύμφωνο με τους στόχους των ειδικών κανονισμών, είναι ανεπαρκές με βάση τη στρατηγική ή δεν είναι σύμφωνο με το δίκαιο της Ένωσης, καλεί το οικείο κράτος μέλος να παράσχει όλες τις αναγκαίες συμπληρωματικές πληροφορίες και, κατά περίπτωση, να αναθεωρήσει το προταθέν εθνικό πρόγραμμα. Το κράτος μέλος παρέχει στην Επιτροπή όλες τις αναγκαίες συμπληρωματικές πληροφορίες και, κατά περίπτωση, αναθεωρεί το προταθέν εθνικό πρόγραμμα. 7. Η Επιτροπή εγκρίνει, με εκτελεστική πράξη, κάθε εθνικό πρόγραμμα το αργότερο εντός έξι μηνών από την επίσημη υποβολή του από το κράτος μέλος, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ληφθεί υπόψη ικανοποιητικά οι παρατηρήσεις που διατύπωσε η Επιτροπή. 8. Εάν υπάρξουν νέες ή απρόβλεπτες περιστάσεις, με πρωτοβουλία της Επιτροπής ή του οικείου κράτους μέλους, ένα εγκριθέν εθνικό πρόγραμμα μπορεί να επανεξεταστεί και, εάν είναι απαραίτητο, να αναθεωρηθεί για το υπολειπόμενο διάστημα της περιόδου προγραμματισμού. Άρθρο 15 Ενδιάμεση επανεξέταση 1. Το 2017, η Επιτροπή και κάθε κράτος μέλος επανεξετάζουν την κατάσταση, με βάση τις εξελίξεις στις πολιτικές της ΕΕ και του οικείου κράτους μέλους. 2. Μετά την εν λόγω επανεξέταση, τα κράτη μέλη μπορούν να αναθεωρήσουν τα εθνικά τους προγράμματα. Τα εθνικά προγράμματα αναθεωρούνται για τα κράτη μέλη που εισπράττουν συμπληρωματικές πιστώσεις, σύμφωνα με τους ειδικούς κανονισμούς. 3. Οι κανόνες που ορίζονται στο άρθρο 14 για την εκπόνηση και την έγκριση εθνικών προγραμμάτων εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, και για την εκπόνηση και έγκριση αυτών των αναθεωρημένων εθνικών προγραμμάτων. 4. Η Επιτροπή κατανέμει, με εκτελεστικές πράξεις, στα κράτη μέλη τους πόρους για τα εθνικά προγράμματα οι οποίοι είναι διαθέσιμοι στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αξιολόγησης βάσει των ειδικών κανονισμών. Μετά την ολοκλήρωση της ενδιάμεσης επανεξέτασης, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και των Επιτροπή των Περιφερειών έκθεση για την ενδιάμεση επανεξέταση που πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών. Άρθρο 16 Διάρθρωση της χρηματοδότησης 1. Οι χρηματοδοτικές συνεισφορές που χορηγούνται για τα εθνικά προγράμματα έχουν τη μορφή επιχορηγήσεων. 2. Οι υποστηριζόμενες δράσεις βάσει εθνικών προγραμμάτων συγχρηματοδοτούνται από δημόσιες ή ιδιωτικές πηγές, έχουν μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα και δεν χρηματοδοτούνται από άλλες πηγές που καλύπτονται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης. 3. Η συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δεν υπερβαίνει το 75% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης ενός έργου. 4. Η συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης μπορεί να αυξηθεί στο 90% βάσει ειδικών δράσεων ή στρατηγικών προτεραιοτήτων που ορίζονται στους ειδικούς κανονισμούς. 5. Η συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης μπορεί επίσης να αυξηθεί στο 90% σε δεόντως αιτιολογημένες περιστάσεις, ιδίως σε περίπτωση που δεν θα ήταν δυνατό να υλοποιηθούν τα έργα με διαφορετικό τρόπο και δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν οι στόχοι του εθνικού προγράμματος. Άρθρο 17 Γενικές αρχές επιλεξιμότητας 1. Η επιλεξιμότητα των δαπανών καθορίζεται βάσει των εθνικών κανόνων, εκτός εάν το παράρτημα του παρόντος κανονισμού ή των ειδικών κανονισμών θεσπίζει ειδικούς κανόνες. 2. Σύμφωνα με τους ειδικούς κανονισμούς, για να είναι επιλέξιμες οι δαπάνες πρέπει: α) να εντάσσονται εντός του πεδίου των ειδικών κανονισμών και των στόχων τους· β) να είναι αναγκαίες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων που καλύπτονται από το εξεταζόμενο έργο· γ) να είναι εύλογες και σύμφωνες με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ειδικότερα από άποψη αντιστοιχίας αξίας και δαπάνης, καθώς και σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας· 3. Οι δαπάνες είναι επιλέξιμες για τη χρηματοδότηση βάσει των ειδικών κανονισμών, εάν: – έχουν πραγματοποιηθεί και καταβληθεί από έναν δικαιούχο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2022· – έχουν πράγματι καταβληθεί από τη διαπιστευμένη αρμόδια αρχή από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 30η Ιουνίου 2023. 4. Οι δαπάνες που περιλαμβάνονται σε αιτήσεις πληρωμής από τον δικαιούχο προς την αρμόδια αρχή τεκμηριώνονται με τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής ισχύος, με εξαίρεση τις μορφές στήριξης βάσει του άρθρoυ 18 παράγραφος 1 στοιχεία β), γ) και δ). Γι' αυτές τις μορφές στήριξης, κατά παρέκκλιση του παραγράφου 3, τα ποσά που περιλαμβάνονται στην αίτηση πληρωμής είναι τα επιστρεφόμενα από την αρμόδια αρχή ποσά δαπανών στον δικαιούχο. 5. Τα καθαρά έσοδα που παράγονται άμεσα από ένα έργο κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του τα οποία δεν ελήφθησαν υπόψη κατά τον χρόνο έγκρισης του έργου, αφαιρούνται από τις επιλέξιμες δαπάνες του έργου στην αίτηση τελικής πληρωμής που υποβάλλει ο δικαιούχος. Άρθρο 18 Επιλέξιμες δαπάνες 1. Επιλέξιμες δαπάνες μπορούν να επιστραφούν με τους ακόλουθους τρόπους: α) επιστροφή επιλέξιμων δαπανών που έχουν πραγματοποιηθεί και καταβληθεί, μαζί, κατά περίπτωση, με το κόστος απόσβεσης· β) τυποποιημένη κλίμακα κόστους κατά μονάδα· γ) κατ’ αποκοπή ποσά· δ) κατ’ αποκοπή χρηματοδότηση που καθορίζεται με την εφαρμογή ενός ποσοστού σε μια προκαθορισμένη κατηγορία δαπανών. 2. Οι αναφερόμενες στην παράγραφο 1 εναλλακτικές δυνατότητες μπορεί να συνδυάζονται μόνον όταν καθεμία από αυτές καλύπτει διαφορετική κατηγορία δαπανών ή όταν χρησιμοποιούνται για διαφορετικά έργα που αποτελούν μέρος μιας δράσης ή διαδοχικών σταδίων μιας δράσης. 3. Όταν ένα έργο υλοποιείται αποκλειστικά μέσω σύμβασης έργων, αγαθών ή υπηρεσιών, εφαρμόζεται μόνον η παράγραφος 1 στοιχείο α). 4. Οι δαπάνες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία β), γ) και δ) καθορίζονται εκ των προτέρων βάσει: α) μιας δίκαιης, αντικειμενικής και επαληθεύσιμης μεθόδου υπολογισμού που βασίζεται σε: (i) στατιστικά δεδομένα ή άλλα αντικειμενικά στοιχεία· ή (ii) επαληθευμένα ιστορικά δεδομένα του κάθε δικαιούχου ή στην εφαρμογή των συνήθων πρακτικών λογιστικής εγγραφής δαπανών· β) μεθόδων και αντίστοιχων κλιμάκων κόστους κατά μονάδα, κατ’ αποκοπή ποσών και κατ’ αποκοπή συντελεστών που εφαρμόζονται σε άλλες πολιτικές της Ένωσης για παρόμοιο τύπο δράσης/έργου και δικαιούχου· γ) μεθόδων και αντίστοιχων κλιμάκων κόστους κατά μονάδα, εφ' άπαξ ποσών και κατ' αποκοπή συντελεστών που εφαρμόζονται σε άλλα συστήματα για επιχορηγήσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το κράτος μέλος για παρόμοιο τύπο δράσης/έργου και δικαιούχου· 5. Το έγγραφο που καθορίζει τους όρους υποστήριξης για κάθε πράξη παραθέτει την εφαρμοστέα μέθοδο για τον καθορισμό των δαπανών της πράξης και των όρων για την καταβολή της επιχορήγησης. 6. Όταν η υλοποίηση ενός έργου συνεπάγεται πρόσθετες δαπάνες, αυτές μπορούν να υπολογιστούν κατ’ αποκοπή ή με έναν από τους ακόλουθους τρόπους: α) κατ' αποκοπή ποσό μέχρι το 20% των επιλέξιμων άμεσων δαπανών, όταν το ποσοστό υπολογίζεται βάσει δίκαιης, αντικειμενικής και επαληθεύσιμης μεθόδου υπολογισμού ή μιας μεθόδου που εφαρμόζεται στο πλαίσιο συστημάτων για επιχορηγήσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το κράτος μέλος για παρόμοιο τύπο δράσης/έργου ή δικαιούχου· β) ως πάγιος συντελεστής μέχρι το 15% των επιλέξιμων άμεσων δαπανών προσωπικού· γ) κατ' αποκοπή ποσό των επιλέξιμων άμεσων δαπανών βάσει των υφιστάμενων μεθόδων και των αντίστοιχων ποσοστών που εφαρμόζονται σε άλλες πολιτικές της Ένωσης για παρόμοιο τύπο δράσης/έργου και δικαιούχου. 7. Οι επιχορηγήσεις για τις οποίες η χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δεν υπερβαίνει το ποσό των 50.000 ευρώ έχουν τη μορφή κατ' αποκοπή ποσού ή τυποποιημένης κλίμακας μοναδιαίου κόστους. 8. Ο κατ' αποκοπή συντελεστής χρηματοδότησης, η τυποποιημένη κλίμακα μοναδιαίου κόστους και τα κατ' αποκοπή ποσά που αναφέρονται στην παράγραφο 4 μπορούν να υπολογιστούν για κάθε έργο χωριστά, με παραπομπή σε έργο προϋπολογισμού που έχει εγκριθεί εκ των προτέρων από την αρμόδια αρχή για επιχορηγήσεις για τις οποίες η συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δεν υπερβαίνει το ποσό των 100.000 ευρώ. 9. Η απόσβεση κόστους μπορεί να θεωρηθεί επιλέξιμη βάσει των ακόλουθων όρων: α) η δαπάνη είναι επιλέξιμη σύμφωνα με τους κανόνες επιλεξιμότητας του εθνικού προγράμματος· β) το ποσό της δαπάνης δικαιολογείται με παραστατικά που έχουν ισοδύναμη αποδεικτική αξία με τιμολόγια, όταν επιστρέφεται με τη μορφή που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο α)· γ) οι δαπάνες αφορούν αποκλειστικά την περίοδο υποστήριξης του έργου· δ) η στήριξη από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δεν έχει χρησιμοποιηθεί για την αγορά των απομειωμένων στοιχείων ενεργητικού. Άρθρο19 Μη επιλέξιμες δαπάνες Οι ακόλουθες δαπάνες δεν είναι επιλέξιμες για συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης βάσει των ειδικών κανονισμών: α) τόκοι χρέους· β) αγορά μη οικοδομημένης γης· γ) αγορά οικοδομημένης γης, όταν αυτή είναι απαραίτητη για την υλοποίηση του έργου, εφόσον το ποσό δεν υπερβαίνει το 10% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης για το εξεταζόμενο έργο· δ) φόρος προστιθέμενης αξίας. Ωστόσο, τα ποσά του ΦΠΑ είναι επιλέξιμα όταν δεν είναι ανακτήσιμα δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας για τον ΦΠΑ και καταβάλλονται από δικαιούχο πλην του υποκείμενου στον φόρο, όπως ορίζεται στο άρθρο 13 παράγραφος 1 εδάφιο πρώτο της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, υπό την προϋπόθεση ότι τα ποσοστά αυτά του ΦΠΑ δεν έχουν σχέση με την παροχή υποδομών. Άρθρο20 Τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία των κρατών μελών 1. Με πρωτοβουλία ενός κράτους μέλους για κάθε εθνικό πρόγραμμα, οι ειδικοί κανονισμοί μπορούν να στηρίζουν δράσεις για την προετοιμασία, τη διαχείριση, την παρακολούθηση, την αξιολόγηση, την πληροφόρηση και επικοινωνία, την οργάνωση δικτύων, τον έλεγχο και τον λογιστικό έλεγχο καθώς και μέτρα για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών. 2. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν: α) δαπάνες που συνδέονται με την εκπόνηση, επιλογή, εκτίμηση, διαχείριση και παρακολούθηση δράσεων ή έργων· β) δαπάνες που συνδέονται με δημοσιονομικούς και επιτόπιους ελέγχους δράσεων ή έργων· γ) δαπάνες για αξιολογήσεις δράσεων ή έργων· δ) δαπάνες που συνδέονται με την ενημέρωση, τη δημοσιοποίηση και τη διαφάνεια, σε σχέση με δράσεις ή έργα· ε) δαπάνες για την αγορά, εγκατάσταση και συντήρηση πληροφοριακών συστημάτων για τη διαχείριση, παρακολούθηση και αξιολόγηση του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών· στ) δαπάνες για συνεδριάσεις επιτροπών παρακολούθησης και υποεπιτροπών που αφορούν την υλοποίηση δράσεων· οι δαπάνες αυτές μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν τα έξοδα εμπειρογνωμόνων και άλλων συμμετεχόντων σε αυτές τις επιτροπές, συμπεριλαμβανομένων συμμετεχόντων τρίτων χωρών, όταν η παρουσία τους είναι καθοριστική για την αποτελεσματική εφαρμογή των δράσεων ή έργων· ζ) δαπάνες για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών. 3. Τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν τις πιστώσεις για να χρηματοδοτήσουν δράσεις για τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τους δικαιούχους, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων και των δράσεων για την ενίσχυση της ικανότητας των αρχών και των δικαιούχων των κρατών μελών να διαχειρίζονται και να χρησιμοποιούν την προβλεπόμενη από τους ειδικούς κανονισμούς στήριξη. 4. Οι δράσεις μπορούν να αφορούν προηγούμενα και επόμενα δημοσιονομικά πλαίσια. Τμήμα 2 Διαχείριση και έλεγχος Άρθρο 21 Γενικές αρχές των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου Τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου προβλέπουν: α) περιγραφή των καθηκόντων κάθε φορέα που εμπλέκεται στη διαχείριση και τον έλεγχο, και την κατανομή καθηκόντων στο εσωτερικό του κάθε φορέα· β) συμμόρφωση με την αρχή του διαχωρισμού των λειτουργιών μεταξύ αυτών των φορέων και στο εσωτερικό τους· γ) διαδικασίες για τη διασφάλιση της νομιμότητας και κανονικότητας των δηλούμενων δαπανών· δ) πληροφοριακά συστήματα λογιστικής για την αποθήκευση και διαβίβαση δημοσιονομικών δεδομένων και δεδομένων σχετικά με τους δείκτες, για την παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων· ε) συστήματα υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης στις περιπτώσεις που η αρμόδια αρχή αναθέτει εκτελεστικά καθήκοντα σε άλλο φορέα· στ) ρυθμίσεις για τον έλεγχο της λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου· ζ) συστήματα και διαδικασίας που διασφαλίζουν επαρκή ιχνηλάτηση ελέγχου· η) πρόληψη, ανίχνευση και διόρθωση παρατυπιών, περιλαμβανομένης της απάτης, και την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών με τυχόν τόκους. Άρθρο 22 Ευθύνες των κρατών μελών 1. Τα κράτη μέλη εκτελούν τις υποχρεώσεις διαχείρισης, ελέγχου και δημοσιονομικού ελέγχου και αναλαμβάνουν τις συνακόλουθες αρμοδιότητες που ορίζονται στους κανόνες περί επιμερισμένης διαχείρισης, οι οποίοι ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό και στον παρόντα κανονισμό. Σύμφωνα με την αρχή της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση και τον έλεγχο των εθνικών προγραμμάτων. 2. Τα κράτη μέλη εγγυώνται ότι τα συστήματά τους διαχείρισης και ελέγχου των προγραμμάτων είναι σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού και ότι τα συστήματα αυτά λειτουργούν αποτελεσματικά. 3. Τα κράτη μέλη διαθέτουν επαρκείς πόρους σε κάθε φορέα για την εκτέλεση των καθηκόντων του καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού. 4. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κανόνες και διαδικασίες για την επιλογή και εκτέλεση έργων, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. 5. Όλες οι επίσημες ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ του κράτους μέλους και της Επιτροπής πραγματοποιούνται με τη χρησιμοποίηση συστήματος ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων που δημιουργεί η Επιτροπή. Άρθρο 23 Αρμόδιες αρχές 1. Για την εφαρμογή του εθνικού προγράμματός του, το κράτος μέλος ορίζει τους ακόλουθους φορείς: α) μια αρχή διαπίστευσης, όπως ορίζει το άρθρο [56] του δημοσιονομικού κανονισμού· β) μια διαπιστευμένη αρμόδια αρχή: ένας δημόσιος οργανισμός του κράτους μέλους ο οποίος θα είναι αποκλειστικά υπεύθυνος για τη διαχείριση και τον έλεγχο του εθνικού προγράμματος και θα χειρίζεται όλη την επικοινωνία με την Επιτροπή· γ) μια ελεγκτική αρχή: μια εθνική δημόσια αρχή ή οργανισμός, υπό την προϋπόθεση ότι είναι λειτουργικά ανεξάρτητος από την αρμόδια αρχή και την αρχή διαπίστευσης και υπεύθυνος για την επαλήθευση της αποτελεσματικής λειτουργίας του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου· δ) κατά περίπτωση, μια εξουσιοδοτημένη αρχή: οποιοσδήποτε δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας ο οποίος, υπό την ευθύνη της αρμόδιας αρχής, εκτελεί καθήκοντα για λογαριασμό αυτής της αρχής. 2. Κάθε κράτος μέλος θεσπίζει τους κανόνες που διέπουν τις σχέσεις του με τις αναφερόμενες στην παράγραφο 1 αρχές και τις σχέσεις τους με την Επιτροπή. Άρθρο 24 Διαπίστευση αρμόδιων αρχών 1. Σύμφωνα με το άρθρο [56 παράγραφος 3] του δημοσιονομικού κανονισμού, κάθε αρμόδια αρχή που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση και τον έλεγχο δαπανών βάσει του παρόντος κανονισμού λαμβάνει διαπίστευση με επίσημη απόφαση ενός οργανισμού διαπίστευσης σε υπουργικό επίπεδο. 2. Η διαπίστευση παρέχεται με την επιφύλαξη ότι ο εν λόγω φορέας πληροί τα κριτήρια διαπίστευσης σχετικά με το εσωτερικό περιβάλλον, τις δραστηριότητες ελέγχου, την ενημέρωση και επικοινωνία και την παρακολούθηση που ορίζονται στον παρόντα ή βάσει του παρόντος κανονισμού. 3. Η διαπίστευση βασίζεται σε γνώμη ανεξάρτητου φορέα ελέγχου που αξιολογεί τη συμμόρφωση της αρμόδιας αρχής με τα κριτήρια διαπίστευσης. Ο ανεξάρτητος φορέας ελέγχου εκτελεί τα καθήκοντά του σύμφωνα με διεθνώς αποδεκτά πρότυπα λογιστικού ελέγχου. 4. Ο αρχή διαπίστευσης επιβλέπει τη διαπιστευμένη αρμόδια αρχή και ανακαλεί τη διαπίστευσή της με επίσημη απόφαση σε περίπτωση που παύουν να πληρούνται ένα ή περισσότερα κριτήρια διαπίστευσης, εκτός εάν η αρμόδια αρχή λάβει τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα εντός δοκιμαστικής περιόδου που καθορίζεται από την αρχή διαπίστευσης, σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα του προβλήματος. Ο φορέας διαπίστευσης κοινοποιεί αμέσως στην Επιτροπή την έναρξη κάθε δοκιμαστικής περιόδου για μια διαπιστευμένη αρμόδια αρχή, καθώς και κάθε απόφαση ανάκλησης της διαπίστευσης. 5. Για να διασφαλιστεί η σωστή λειτουργία αυτού του συστήματος, εξουσιοδοτείται η Επιτροπή να εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 54, σχετικά με: α) τις ελάχιστες προϋποθέσεις για τη διαπίστευση των αρμόδιων αρχών σε σχέση με το εσωτερικό περιβάλλον, τις δραστηριότητες ελέγχου, την ενημέρωση και επικοινωνία και την παρακολούθηση, καθώς και τους διαδικαστικούς κανόνες για την έκδοση και την ανάκληση διαπίστευσης· β) τους κανόνες που αφορούν την εποπτεία και τη διαδικασία επανεξέτασης της διαπίστευσης των αρμόδιων αρχών· γ) τις υποχρεώσεις των αρμόδιων αρχών όσον αφορά τη δημόσια παρέμβαση, καθώς και το περιεχόμενο των διαχειριστικών και ελεγκτικών αρμοδιοτήτων τους. Άρθρο 25 Γενικές διατάξεις για τους ελέγχους από τις αρμόδιες αρχές 1. Οι αρμόδιες αρχές διενεργούν συστηματικό διοικητικό έλεγχο όλων των αιτήσεων πληρωμών από τους δικαιούχους και συμπληρωματικά με επιτόπιους ελέγχους των δαπανών που αφορούν τις αιτήσεις τελικής πληρωμής από τους δικαιούχους, οι οποίες δηλώνονται στους ετήσιους λογαριασμούς, με στόχο την εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου αξιοπιστίας. 2. Όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους, η αρμόδια αρχή επιλέγει δείγμα ελέγχου από το σύνολο των αιτούντων που περιλαμβάνει, κατά περίπτωση, εν μέρει τυχαίο δείγμα και εν μέρει δείγμα βάσει ανάλυσης κινδύνου, έτσι ώστε το ποσοστό σφάλματος να είναι αντιπροσωπευτικό, στοχεύοντας παράλληλα σε σοβαρότερα σφάλματα. 3. Η αρμόδια ελεγκτική αρχή συντάσσει έκθεση για κάθε διενεργούμενο επιτόπιο έλεγχο. 4. Σε περίπτωση που τα εντοπιζόμενα προβλήματα φαίνεται ότι είναι συστηματικού χαρακτήρα και, ως εκ τούτου, ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο άλλα έργα, η αρμόδια αρχή εξασφαλίζει τη διενέργεια διεξοδικότερης εξέτασης, συμπεριλαμβανομένων συμπληρωματικών ελέγχων, εάν είναι απαραίτητο, για να διαπιστωθεί η κλίμακα των εν λόγω προβλημάτων και αν το ποσοστό σφάλματος είναι υψηλότερο από το επίπεδο σημαντικότητας. Η αρμόδια αρχή λαμβάνει τα αναγκαία προληπτικά και διορθωτικά μέτρα και τα κοινοποιεί στην Επιτροπή στη συνοπτική έκθεση η οποία αναφέρεται στο άρθρο 39 παράγραφος 1 στοιχείο γ). 5. Η Επιτροπή θεσπίζει, με εκτελεστικές πράξεις, τις αναγκαίες διατάξεις που αποσκοπούν στην ενιαία εφαρμογή του παρόντος άρθρου. Οι διατάξεις αυτές μπορούν να αφορούν ειδικότερα τα ακόλουθα: α) τους κανόνες για τους διοικητικούς και επιτόπιους ελέγχους που πρέπει να διενεργούν τα κράτη μέλη όσον αφορά την τήρηση των υποχρεώσεων, τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τους κανόνες επιλεξιμότητας ως επακόλουθο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών· β) τους κανόνες σχετικά με το ελάχιστο επίπεδο επιτόπιων ελέγχων που είναι αναγκαίοι για την αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων, καθώς και τις συνθήκες υπό τις οποίες τα κράτη μέλη πρέπει να αυξήσουν αυτούς τους ελέγχους ή να τους μειώσουν, σε περίπτωση που τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου λειτουργούν σωστά και τα ποσοστά σφάλματος κινούνται σε αποδεκτό επίπεδο. γ) τους κανόνες και τις μεθόδους υποβολής εκθέσεων σχετικά με τους ελέγχους και τις επαληθεύσεις που διενεργήθηκαν και τα αποτελέσματά τους. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 55 παράγραφος 3. Άρθρο 26 Πληρωμή στους δικαιούχους Οι αρμόδιες αρχές εξασφαλίζουν ότι οι δικαιούχοι εισπράττουν το συνολικό ποσό της δημόσιας στήριξης το ταχύτερο δυνατό και πλήρως. Δεν αφαιρείται ούτε παρακρατείται κανένα ποσό και δεν εισπράττεται καμία ειδική ή άλλη επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος που θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των ποσών που εισπράττουν οι δικαιούχοι. Άρθρο 27 Καθήκοντα της αρχής ελέγχου 1. Η ελεγκτική αρχή διασφαλίζει τη διενέργεια ελέγχων στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, σε κατάλληλο δείγμα για την επαλήθευση των δαπανών, περιλαμβανομένων των ετήσιων λογαριασμών. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 54, σχετικά με το καθεστώς των ελεγκτικών αρχών και τους όρους τους οποίους πληρούν οι έλεγχοί τους. 2. Όταν οι έλεγχοι διενεργούνται από φορέα διαφορετικό από την ελεγκτική αρχή, η ελεγκτική αρχή εγγυάται ότι ο εν λόγω φορέας διαθέτει την αναγκαία λειτουργική ανεξαρτησία. 3. Η ελεγκτική αρχή μεριμνά ώστε η εργασία ελέγχου να λαμβάνει υπόψη τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ελέγχου. Άρθρο 28 Συνεργασία με τις ελεγκτικές αρχές 1. Η Επιτροπή συνεργάζεται με τις ελεγκτικές αρχές για τον συντονισμό των σχεδίων και των μεθόδων του λογιστικού ελέγχου τους και ανταλλάσσει αμέσως τα αποτελέσματα των ελέγχων των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου. 2. Η Επιτροπή και οι ελεγκτικές αρχές συναντώνται τακτικά, τουλάχιστον μία φορά το έτος, εκτός εάν καταλήξουν σε διαφορετική απόφαση μεταξύ τους, για να εξετάζουν από κοινού την ετήσια έκθεση ελέγχου, τη γνωμοδότηση και τη στρατηγική ελέγχου και να ανταλλάσσουν απόψεις για θέματα που σχετίζονται με τη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου. Άρθρο 29 Έλεγχοι και λογιστικοί έλεγχοι από την Επιτροπή 1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών που καλύπτουν τη διαδικασία διαπίστευσης, τις ετήσιες δηλώσεις διαχείρισης, τις ετήσιες εκθέσεις ελέγχου, τις ετήσιες γνωμοδοτήσεις λογιστικού ελέγχου, τις ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης και τους ελέγχους που διενεργούνται από εθνικούς και ενωσιακούς φορείς, ότι τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει συστήματα διαχείρισης και ελέγχου τα οποία είναι σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και ότι τα εν λόγω συστήματα λειτουργούν αποτελεσματικά κατά τη διάρκεια εφαρμογής των εθνικών προγραμμάτων. 2. Με την επιφύλαξη των διενεργούμενων από τα κράτη μέλη λογιστικών ελέγχων, υπάλληλοι της Επιτροπής ή εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής μπορούν να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους ή επαληθεύσεις μετά από έγκαιρη προειδοποίηση. Υπάλληλοι ή οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής μπορούν να συμμετέχουν σε αυτούς τους ελέγχους ή επαληθεύσεις. 3. Το πεδίο εφαρμογής των ελέγχων ή των επαληθεύσεων μπορεί να περιλαμβάνει ιδίως: α) την επαλήθευση της αποτελεσματικής λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου σε ένα εθνικό πρόγραμμα ή μέρος του∙ β) τη συμμόρφωση των διοικητικών πρακτικών με τους κανόνες της Ένωσης· γ) την ύπαρξη των απαιτούμενων δικαιολογητικών εγγράφων και τη συνάφειά τους με τις δράσεις που στηρίζονται στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων∙ δ) τους όρους βάσει των οποίων έχουν αναληφθεί και ελεγχθεί οι δράσεις∙ ε) την εκτίμηση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης των δράσεων ή/και του εθνικού προγράμματος. 4. Υπάλληλοι ή εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής, οι οποίοι είναι δεόντως εξουσιοδοτημένοι για τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων, έχουν πρόσβαση σε όλα τα μητρώα, τα έγγραφα και τα μεταδεδομένα, ανεξάρτητα από το μέσο αποθήκευσής τους, τα οποία αφορούν τις συγχρηματοδοτούμενες από τα Ταμεία δαπάνες ή τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. Τα κράτη μέλη παρέχουν αντίγραφα αυτών των αρχείων, εγγράφων και δεδομένων στην Επιτροπή, μετά από σχετικό αίτημα. Οι αρμοδιότητες που ορίζονται στην παρούσα παράγραφο δεν θίγουν την εφαρμογή των εθνικών διατάξεων που επιφυλάσσουν ορισμένες πράξεις για υπαλλήλους οι οποίοι ορίζονται ειδικά από την εθνική νομοθεσία. Υπάλληλοι και εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής δεν συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, σε κατ’ οίκον επισκέψεις ή στις επίσημες ανακρίσεις ατόμων στα πλαίσια διαδικασιών βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Εντούτοις, έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες που αποκτώνται με αυτόν τον τρόπο. 5. Κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής και εφόσον συμφωνεί το κράτος μέλος, οι αρμόδιες αρχές του διενεργούν συμπληρωματικούς ελέγχους ή έρευνες με αντικείμενο τις πράξεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό. Στους εν λόγω ελέγχους μπορούν να μετέχουν οι υπάλληλοι της Επιτροπής ή τα εξουσιοδοτημένα από αυτήν πρόσωπα. Για τη βελτίωση των ελέγχων, η Επιτροπή μπορεί, σε συμφωνία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, να ζητά τη συνδρομή των αρχών των εν λόγω κρατών μελών για ορισμένους ελέγχους ή έρευνες. 6. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων του διαχείρισης και ελέγχου ή την ορθότητα των δαπανών σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες . Τμήμα 3 Δημοσιονομική διαχείριση Άρθρο 30 Δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων 1. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για κάθε εθνικό πρόγραμμα πραγματοποιούνται σε ετήσιες δόσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020. 2. Η απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση κάθε εθνικού προγράμματος συνιστά την απόφαση χρηματοδότησης, κατά την έννοια του άρθρου [81 παράγραφος 2] του δημοσιονομικού κανονισμού και, μόλις κοινοποιηθεί στο οικείο κράτος μέλος, νομική ανάληψη υποχρέωσης κατά την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού. 3. Για κάθε εθνικό πρόγραμμα, η δημοσιονομική ανάληψη υποχρέωσης για την πρώτη δόση πραγματοποιείται μετά την έγκριση του εθνικού προγράμματος από την Επιτροπή. 4. Οι δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων για τις επόμενες δόσεις πραγματοποιούνται από την Επιτροπή πριν από την 1η Μαΐου κάθε έτους, βάσει της απόφασης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, εκτός εάν εφαρμόζεται το άρθρο [13] του δημοσιονομικού κανονισμού. Άρθρο 31 Κοινοί κανόνες για τις πληρωμές 1. Οι πληρωμές από την Επιτροπή της συνεισφοράς από τον προϋπολογισμό της Ένωσης στο εθνικό πρόγραμμα πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις πιστώσεις του προϋπολογισμού και με την επιφύλαξη των διαθέσιμων πόρων. Κάθε πληρωμή καταλογίζεται στην αρχαιότερη εκκρεμή ανάληψη υποχρέωσης του προϋπολογισμού. 2. Οι πληρωμές έχουν τη μορφή αρχικής προχρηματοδότησης, πληρωμών του ετήσιου υπολοίπου και πληρωμής του τελικού υπολοίπου. 3. Εφαρμόζεται το άρθρο [87] του δημοσιονομικού κανονισμού. Άρθρο 32 Συσσώρευση αρχικών προχρηματοδοτήσεων και ετήσιων υπολοίπων 1. Το αθροιστικό σύνολο της αρχικής προχρηματοδότησης και των πληρωμών του ετήσιου υπολοίπου δεν υπερβαίνει το 95% της συνεισφοράς από τον προϋπολογισμό της ΕΕ στο εθνικό πρόγραμμα. 2. Όταν καλυφθεί το ανώτατο όριο του 95%, τα κράτη μέλη συνεχίζουν να υποβάλλουν αιτήσεις χρηματοδότησης στην Επιτροπή. Άρθρο 33 Ρυθμίσεις της αρχικής προχρηματοδότησης 1. Μετά την έκδοση από την Επιτροπή της απόφασης έγκρισης του εθνικού προγράμματος, η Επιτροπή καταβάλλει ένα αρχικό ποσό προχρηματοδότησης για το σύνολο της περιόδου προγραμματισμού. Αυτό αντιπροσωπεύει το 4% της συνεισφοράς από τον προϋπολογισμό της Ένωσης στο εξεταζόμενο εθνικό πρόγραμμα. Μπορεί να χωριστεί σε δύο δόσεις, σε συνάρτηση με τους διαθέσιμους πόρους του προϋπολογισμού. 2. Εάν ένα εθνικό πρόγραμμα εγκριθεί το 2015 ή αργότερα, οι πρώτες δόσεις καταβάλλονται το έτος της έγκρισης. 3. Η προχρηματοδότηση χρησιμοποιείται μόνον για πληρωμές στους δικαιούχους που εφαρμόζουν το εθνικό πρόγραμμα. Διατίθεται άμεσα στην αρμόδια αρχή γι’ αυτόν τον σκοπό. 4. Εάν δεν υποβληθεί καμία αίτηση πληρωμής, σύμφωνα με το άρθρο 39, εντός 24 μηνών από την ημερομηνία καταβολής από την Επιτροπή της πρώτης δόσης του ποσού της αρχικής προχρηματοδότησης, επιστρέφεται στην Επιτροπή το συνολικό ποσό που έχει καταβληθεί ως προχρηματοδότηση. 5. Οι τόκοι τους οποίους αποφέρει η προχρηματοδότηση διατίθενται στο σχετικό εθνικό πρόγραμμα και αφαιρούνται από το ποσό των δημοσίων δαπανών που δηλώνεται στην τελική δήλωση δαπανών. 6. Το ποσό που καταβάλλεται ως αρχική προχρηματοδότηση διαγράφεται εξ ολοκλήρου από τους λογαριασμούς της Επιτροπής κατά το κλείσιμο του προγράμματος. Άρθρο 34 Ορισμός του οικονομικού έτους Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, το οικονομικό έτος καλύπτει τις δαπάνες που καταβάλλονται και τα έσοδα που εισπράττονται και εγγράφονται στους λογαριασμούς της αρμόδιας αρχής την περίοδο η οποία αρχίζει στις 16 Οκτωβρίου του έτους «Ν-1» και λήγει στις 15 Οκτωβρίου του έτους «Ν». Άρθρο 35 Πληρωμή του ετήσιου υπολοίπου 1. Η Επιτροπή καταβάλλει το ετήσιο υπόλοιπο, με την επιφύλαξη των διαθέσιμων πόρων, βάσει του ισχύοντος έργου χρηματοδότησης, των ετήσιων λογαριασμών για το αντίστοιχο οικονομικό έτος του οικονομικού προγράμματος και την αντίστοιχη απόφαση εκκαθάρισης. 2. Οι ετήσιοι λογαριασμοί καλύπτουν τις πληρωμές που πραγματοποιεί η αρμόδια αρχή κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για το οποίο έχουν ικανοποιηθεί οι απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 25. 3. Το ετήσιο υπόλοιπο καταβάλλεται το αργότερο εντός έξι μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία οι πληροφορίες και τα έγγραφα που αναφέρονται στο άρθρο 39 παράγραφος 1 και στο άρθρο 49 κρίνονται αποδεκτά από την Επιτροπή και την εκκαθάριση του τελευταίου ετήσιου λογαριασμού. Άρθρο 36 Κλείσιμο του προγράμματος 1. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 τα ακόλουθα έγγραφα: α) τα στοιχεία που απαιτούνται για τους τελευταίους ετήσιους λογαριασμούς, σύμφωνα με το άρθρο 39 παράγραφος 1· β) την αίτηση πληρωμής του τελικού υπολοίπου· και γ) την τελική έκθεση εφαρμογής για το εθνικό πρόγραμμα, όπως αναφέρεται στο άρθρο 49 παράγραφος 1. 2. Οι πληρωμές που πραγματοποιεί η αρμόδια αρχή από την 16η Οκτωβρίου 2022 έως την 30ή Ιουνίου 2023 περιλαμβάνονται στους τελευταίους ετήσιους λογαριασμούς. 3. Μετά την παραλαβή των εγγράφων που απαριθμούνται την παράγραφο 1, η Επιτροπή καταβάλλει το τελικό υπόλοιπο, με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας πόρων, βάσει του ισχύοντος έργου χρηματοδότησης, των τελευταίων ετήσιων λογαριασμών και της αντίστοιχης απόφασης εκκαθάρισης. 4. Το τελικό υπόλοιπο καταβάλλεται το αργότερο εντός τριών μηνών από την ημερομηνία εκκαθάρισης των λογαριασμών της τελευταίας λογιστικής χρήσης ή ένα μήνα από την παραλαβή της τελικής έκθεσης υλοποίησης - ισχύει η τελευταία ημερομηνία. Τα ποσά που εξακολουθούν να αποτελούν το αντικείμενο δημοσιονομικής δέσμευσης μετά την εξόφληση του υπολοίπου αποδεσμεύονται από την Επιτροπή εντός έξι μηνών κατ' ανώτατο όριο, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 47. Άρθρο 37 Διακοπή της περιόδου πληρωμής 1. Η περίοδος πληρωμής μετά από την υποβολή μιας αίτησης πληρωμής μπορεί να διακοπεί από τον κύριο διατάκτη, κατά την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού για ανώτατη περίοδο εννέα μηνών, όταν ισχύει τουλάχιστον ένας από τους ακόλουθους όρους: α) με βάση τα στοιχεία που έχουν παρασχεθεί από έναν εθνικό ή ενωσιακό φορέα δημοσιονομικού ελέγχου, υπάρχουν ενδείξεις σημαντικής ανεπάρκειας στη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου· β) ο