ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 206 
 
 
 
Vol. 1984/0102 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
CΟΜ (84) 206 τελικό 
Βρυξέλλες, 12 Απριλίου 1984
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
σχετικά με τη προστασία του περιβάλλοντος στη λεκάνη της
Μεσογείου
CΟΜ (84) 206 τελικό

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
I. ϋΐΣΑΓΔΓΗ σελίδες
1-3
1. Γενικά χαρακτηριστικά τής λεκάνης
2. Περιβάλλον
3. Κοινωνικο-οικονομικές Θεωρήσεις  
Ij.. Προοπτικές
II. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 3—U 
5·*Η πολιτική το© περιβάλλοντος
III. ΜΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΑΟΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ 5-ΙΟ
6. οΐ στόχοι τής δράσης
7. Ιτκροπρόθεσμες ένέργειες
8. Μακροπρόθεσμες ένέργειες
9. 'Ανάγκες σέ χρηματοδότηση καί προσωπικό
I . ΠΟΡΙΣΜΑ ΙΟ-ΙΙ
ΙΟ. Στρατηγική
II. Πρόταση άμεσης δράσης
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Προβλήματα σχετικά μέ τήν ποσότητα καί τήν ποιότητα  
τοΰ νερ®0
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
Προβλήματα σχετικά μέ τή;ν έπεξεργασία τδΐν άποβλήτων  
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Προβλήματα σχετικά μέ τήν όρθολογική χρήση τβϋ χώρον
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
Διεθνής προσέγγιση
.../2

-2-Περδεχόμενα
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V
ε£ § ί. _ I ϊ ΐ£ϊ£ ϊ _!
Σεμινάρια πάνω στά νομοθετικά, διοικητικά καί τεχνικά προβλήματα  
πού συναντώντας κατά τήιν έφαρμβγή τών κοινοτικών διατάξεων στδν  
τομ&,τής διαχβίρισης καί προστασίας το# γλυκ©# καί το# θαλάσοβν  
νερό#.
Είδιχή ένέργοιιι Αρ. 2
Επαγγελματική έκπαίδευση στόν τομέα τής έπεξεργασίας καί δια-  
χείρισης τών Αποθεμάτων νερό# τής μεσογειακής λεκάνης.
Ειδική ένέργεια Αρ. ^
Εκμετάλλευση κοιτασμάτων νερό# μέ χαμηλή Απόδοση.
Ειδική ένέργεια Αρ. 2 ^ .
’Ανακύκλωση τών ύδάτων ποό προέρχονται Από μονάδες καθαρισμό#.  
Χρησιμοποίησή τους στήν γεωργία σάν μέσο Αποφυγής τοβ όργανι-  
κο# Ιμπλουτισμβ# στίς Ακτές τών ^ I.
Είδική ένέργεια Αρ. 5
Προμήθευση νερό# στήν Σικελία.
ε£δική ένέργεια Αρ. 6  
Ελλάδα
ε£δική ένέργεια Αρ. γ
Σεμινάριο πάνω στά νομοθετικά, διοικητικά, τεχνικά καί οίκονο-  
μικά προβλήματα σέ θέματα όργανικής διαχείρισης το# χώρου καί  
τών φυσικών πόρων (συστηματική συλλογή στοιχείων σχετικών μέ τήν  
κατάσταση το# περιβάλλοντος,διαχείριση φυσικών οικοσυστημάτων,  
μελέτες πάνω στίς έπιδράσβις).
Βίόική ένέργεια Αρ. 8
Επαγγελματική έκπαίδευση σέ θέματα μελετών έπίδρασης καί  
Αρμονικής διαχείρισης τών φυσικών πόρων.

-3-Ιίεριεχόμενα
Είδιχή ένέργεια Ap. 9
Πραγματοποίηση μελετών Αρμονικές διαχείρισης σέ περιοχές ποά  
περιλαμβάνουν χαρακτήρισαικοός βιότοπους τής Μεσογείου καί πα­
ρουσιάζουν ιδιαίτερο κοινοτικό Ινδαφέρον.
Β^διχή Ενέργεια Αρ. 10
Είδική ένέργεια Αρ. II
‘Οργάνωση μιάς συνάντησης στίς Βρυξέλλες Ανάμεσα στά συμβαλλόμενα  
μέρη χ<&' Σχέδιουδράσης γιά τήν Μεσόγειο.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Vi
Συμβουλευτική Ιπtτροπή γιά τές ένέργειες πάνω στό περιβάλλον  
στήν περιοχή τής Μεσογεόου.
IIAPAPmSA VII  
Πίνακας χρηματοδότησης.‘Ενέργειες πληροφόρησης *άίεύαισθητοποίησης τής κοινής γνώμης.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
ΣΤΗΝ ΛΕΚΑΝΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ
I. ΕΙΣΑΓ2ΓΗ
1. Γενικά χαρακτηριστικά τής λεκάνης
Ι.Ι.-% κοινότητα άχει .  μία μεσογειακή παράκτια βψη πού
έκτείνεται σέ μήκος 22.000 χιλιομέτρων, α*£να συνολικό  
μήκος Ακτών περίπου 4 0 .0 0 0 χιλιομέτρων.*Η όψη αύτή  
θά ΙπεκταθεΓ μελλοντικά μέ τήν εέσχώρησημτής 'Ισπανίας.
1.2.*Η λεκάνη τής Μεσογείου είναι μιά κεριοχή πού παρουσιάζει  
ίδ ιαίτερα φυσικά, κοινωνικά, οικονομικά καί πολιτιστικά  
χαρακτηριστικά, καί πού τά προβλήματα καί οί δυνατότητάς  
της Απαιτούν μιάν ίδιαίτερη Αντιμετώπιση στά πλαίσια  
τών κοινοτικών πολιτικών.
1.3. *Η περιοχή αύτή Αντιπροσωπεύει ισχυρά Ινδιαφέροντα  
γιά τήν κοινότητα σέ οικονομικό, πολιτικό, ιστορικό  
καί πολιτιστικό έπίπεδο.ΐίαράλληΐΐα,, ή στρατηγική της  
σημασία αΰξάνεται συνεχώς δεδομένης τής ώθησης πού  
έχει δώσει σέ χώρες τής νότιας Ακτής ήύπαρζη κοιτασμά­
των πετρελαίου καί φυσικού Αερίου.
2. ΰεριβάλλον
2.1. Σέ οικολογικό έπίπεδοΓ ή Μεσόγειος ύπόκειται σέ  
ιδιαίτερα έπίπονες πιέσεις, πού προέρχονται Από  
τήν δημογραφιηή πυκνότητα τών Ακτών της, Από τήν  
έντεινόμενη έκβιομηχάνιση τών παραλίων περιοχών,Από  
τήν γρήγορη (καί Ανισα κατανεμημένη)έξάπλωση τού τουρι­
σμού, καί Από τούς σημαντικούς θαλάσιους δρόμους πού  
τήν διασχίζουν.
2*2 - *θλα αύτά μεταφράζονται σέ μόλυνση διαφόρων μορφών,  
πού ©ί κυριώτερες εΐναιΓ
- *ϊ£ μικροβιολογική μόλυνση πού προέρχεται Από τήν  
Απόριψη Αποβλήτων τών Αστικών σχηματισμών, συχνά  
ριγμένων κατευθείαν στή θάλασβα ή σέ ποταμούς πού  
έκβάλουν στή Μεσόγειο.

-2-
- *Η μόλυνση βιομηχανικής φύσης, πού τά Απώβλητά της  
Αφορούν μεγαλύτερος περιοχές,έξαιτίας τής διατήρησής  
τους καί της ρίψης τους σέ Ανοικτή θάλασσα.
— Καί τέλος, ή μόλυνση Από ύδρογονάνθρακες πού προέρχεται  
Από διαφυγές σέ διυλιστήρια καί πετρελαιοδεξαμενές όπως  
καί Από Απόβλητα πλοίων ή αύθαίρετες Αφερματίσεις δεξαμε­
νόπλοιων.
θί μορφές αύτές μόλυνσης Αποκτούν όξυμένη διάσταση στή  
Μεσόγειο πού έχει μιά δομή κλειστής θάλασσας μέ Ασθενή άνάδευση  
νερού.
2.3·- Τά προβλήματα τού περιβάλλοντος δέμ περιορίζονται όμως  
μόνο στ^ν ποιότητα τού νερού. IIρέπει νά Αναφερθούν καί  
οΐ περιπτώσεις, εύτυχώς μεμονωμένες, σοβαρής Ατμοσφαιρικής  
μόλυνσης.
*Αλλά πρέπει πάνω Απ'δλα νά ΰπογραμμισθεΓ ό κίνδυνος γιά  
τήν γενετική ποικιλία, Ιδιαίτερα λόγω τής προοδευτικής  
καταστροφής τής έλεύθερης πανίδας,κίνδυνο πού μοιράζονται  
καί ©ί τόποι μέ ίστορική κληρονομιά.
2.14·. “ Τέλος*ή μαρφολογία τού έδάφους,οί κλιματικές συνθήκες,  
ή σπανιότητα τών Αποθεμάτων σέ νερό»Αποτελούν ίσάριθμα  
προβλήματα πού έχουν Αντίκτυπο στό περιβάλλον τών μεσογει­
ακών περιοχών καί πού Απαιτούν τήν έφαρμογή τεχνικών  
ρύθμισης τού χώρου ικανών νά ιεραρχήσουν καί. νά λύσουν  
τά προβλήματα αΰτά.
3. Κοινωνικο-οικονομικές θεωρήσεις
3·Ι.- Τά οίκομομικά καί κοινωνικά προβλήματα πού παρουσιάζονται  
στήν πλειοψηφία τών μεσογειακών περιοχών όπωσδήποτε έμπό-  
δισαν τίς,χώρες της Μεσογείου νά έφαρμόσουν μιά Αποτελεσμα­
τική προστασία του περιβάλλοντος."Αν Αληθεύει δτι ο£ μεσο­
γειακές περιοχές συγκαταλέγονται Ανάμεσα στίς λιγώτερ®  
Αναπτυγμένες ζώνες τής Κοινότητας ,είναι Αλλο τόσο Αλήθεια  
δτι, σέ δρισμένους τομείς δραστηριότητας (τουρισμός»μετα­
φορές καί δραστηριότητες έπεξβργασίας πετρελαίου) ύπήρξε  
μιά ραγδαία έξέλιξη.Συνέπεια αύτής τής Ανάπτυξης στάθηκε

-3-
ή συσώρευση σοβαρών προβλημάτων, ποΰ Ιθβσαν σέ κίνδυνο  
τό περιβάλλον καί πρέπει νά ΑντιμετωπισθοίΓν έπειγόντως.
3.2.- Μία λύση σ’αΰτά τά προβλήματα θά Αποκαταστοΰσε τδν  
Αποθεματικό χαρακτήρα τού μεσογειακοί περιβάλλοντος  
ποΰ πρέπει νά Αξιοποιηθεί προσεκτικά, ίδιαίτερα στόυ  
τουριστικό τομέα, καί θά μπορούσε νά συμβάλει στήν έπί-  
λυση προβλημάτων οικονομίας καί Απασχόλησης πού Αντιμε­
τωπίζει ή περιοχή αΰτή.
4 . Προοπτικές
Ιμ.I· Τό σύνολο αύτών τών περιστάσεων δικαιολογεί μιά ειδική  
δράση τής Κοινότητας μέ στόχο τήν προστασία τού περιβάλ­
λοντος ίων μεσογειακών περίοχών,ιδιαίτερα στίς χώρες τής  
Κοινότητας, Αλλά καί στό σΰνολο τΤ}ς μεσογειακής λεκάνη^.
U.2.- *Η παρούσα Ανακοίνωση Αναλΰει τίς δυνατότητες κατάλ­
ληλης δράσης.
II. ~ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
5. -*Η πολιτική τού περιβάλλοντος
5.Ι.- TÓ πρόγραμμα δράσης τΦν ΕΰρωπαΓκών Κοινοτήτων σέ  
θέματα περιβάλλοντος (1982-1986), ποΰ προσυπογράφηκε  
Από τήν 'Επιτροπή στίς 1+ ’Οκτωβρίου Ι9δ2,1γκρίθηκε Από  
τό Συμβούλιο στίς 17 Δεκεμβρίου 1982 καί έπικυρώθηκε  
στίς Ιμ Φεβρουαρίου 1983, Αναφέρει μί Ακρίβεια δτι τό  
περιβάλλον πρέπει νά θεωρείται σάν η βάση ποΰ καθορί­
ζει τήν κοινωνική καί οικονομική ΑνΑπτυξη.Συνεχίζει  
διακυρήσοντας πώς η Κοινότητα πρέπει ν’Αναζητήσει μία  
ιδανική ίσοροπία Ανάμεσα στή μέριμνα γιά τό περιβάλλον  
στό στάδιο της σύλληψης καί τήν Ανάπτυξη οικονομικών  
δραστηριοτήτων, ώστε νά εΰνοήσει τήν δημιουργία μιας  
συνολικής στρατηγικής,κύρια στοΰς τομείς τής γεωργίας,  
τής Αλιείας, τής βιομηχανίας καί τού τουρισμοί.
5*2.- Πρέπει έπίσης νά σημειωθεί δτι, στό πρόγραμμα  
δράσης ποΰ Αναφέραμε,ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί  
στήν "μεσογειακή διάσταση" τής κοινοτικής πολιτικής  
σέ θέματα περιβάλλοντος καί στήν Αναγκαιότητα γιά

-4-
τά μέτρα προστασίας τού περιβάλλοντος, νά συνεισφέρουν κατά  
Εξειδικευμέν© καί Αποφασιστικέ τρόπο σέ μιά ύγιη διαχείριση  
τίδν πόρων αΰτής της περιοχής. 'Εξάλλου, τό Συμβούλιο στήν  
Απόφαση Ιπικύρωσης τού προγράμματος, θεωρεί τήν Ακόλουθη  
παράγραφο σάν έναν Από τούς τομείς δπου ή δράση της Κοι­
νότητας θά ήταν ίδιαίτερα σημαντικήΐ "Προστασία τού περι­
βάλλοντος στήν περιοχή της Μεσογείου μέ δεδομένα τά ίδιαίτε­
ρα χαρακτηριστικά της στήν πραγμάτωση τού προγράμματος δράσης",
5.3. 2άν συμπέρασμα, πρέπει νά λάβουμε ΰπ'όψη τήν διάσταση  
"περιβάλλον" στήν Ανάπτυξη τού συνόλου τών γεωργικών,
Αλιευτικών»Ενεργειακών καί βιομηχανικήν δραστηριοτήτων  
ύπά θεώρηση, ίδιαίτερα στό πλαίσιο Ενεργειών ένίσχυσης τών  
μεσογειακών περιοχών, Αν θέλουμε νά Αποφύγουμε τήν Εμφάνιση  
Επιζήμιων καί Απρόβλεπτων συνεπειών στήν οικολογική ίσορ-  
ροπία, πού ή Ικ των Αστέρων Εξάλειψή τους είναι συχνά δύσκολη  
καί δαπανηρή,
5·4·- *Η Επιτροπή είχε προτείνει στό Συμβούλιο στίς 17 Μαρτίου  
1983 ένα πρόγραμμα μεγάλης Εμβέλειας. προοριζόμενο γεά τίς  
Μεσογειακές περιοχές, (τά Εναρμονισμένα μεσογειακά προγράμ­
ματα (ΟΟΜ(83)24 τελικό)),*Η πρόταση αύτή πρός τό παρόν  
Εξετάζεται Από τό Συμβούλιο,2*αύτή τήν κατεύθυνση, είναι  
σημαντικό νά προσεχθεί ή κατοχύρωση μέσα Από τίς προβλε-  
πόμενες Ενέργειες,όχι μόνο της προστασίας, Αλλά καί της  
Αναβάθμισης τού περιβάλλοντος.
5.5. -*Η ίοινότητα είναι Επίσης συμβαλλόμενο μέρος στή Σύμβαση  
της Βαρκελώνης γιά τήν προστασία της Μεσογείου Ενάντια  
στήν μόλυνση»Συμμετέχει Ενεργά στίς Εργασίες πού διεξάγονται  
στόν τομέα αύτό.
•. ./5

-5-
III.- ΜΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ  
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ (MEDSPA)
6.- θ£ στάχοι τής 6ρdonc
6.Ι.- Τό περιβάλλον στ£ν περιοχή τής Μεσογείου πάσχει
8χι μόνο Από Αντίξοες οικολογικές συνθήκες, Από δν*  
γεωγραφικό ή χρονικό συνωστισμό οικονομικών όραβτηριότήτιον,  
Αλλά καί Από μόα καθυστέρηση τών τβχνικών καί διοικη­
τικών δομών πού είναι Αναγκαίες γιά νά Αντιμετωπισθούν  
τά συχνά ©ένθετα προβλήματα πού παρουσιάζονται.
6.2. - Γι αύτό, δνα σχέδιο δράσης σ*αύτό τό πεδίο δέν μπορεί  
νά περιορισθεί σέ μεμονωμένες ένέργειες, Αλλά Απαιτεί  
τήν έπεξεργασία Ινός συνόλου Αλληλοσυνδοόμενών έπεμβά-  
σεων , Ικανών νά δημιουργήσουν τίς συνθήκες πού θά εννο­
ήσουν μιά Αρμονική Ανάπτυξη τών οικονομικών δραστηριοτή­
των στήν περιοχή .OÎ Ιπεμβάσεις αύτές θά πρέπει νά  
καθορισθούν σέ στενή συνεργασία μέ τίς περιφερειακές ή  
τοπικές Αρχές, στό κατάλληλο Ιπίπεδο Αρμοδιοτήτων.
6.3. - Όμως, αΰτή ή μακροπρόθεσμη στρατηγική δέν μπορεί  
νά Αγνοήσει πώς ορισμένα Ιπείγοντα προβλήματα χρειά­
ζονται μιά γρήγοβη λΰση.Πρόκειται ίδιαίτερα γιά τήν  
Αξιοποίηση Αποτελεσμάτων προηγούμενων ή τρεχουσών μελε­
τών, γιά τήν συμπλήρωση όρισμένων ύπαρχουσών ύποδομών,  
πού ή άποτελεσματικότητα ή ή λειτουργία τους δέν είναι  
κατοχυρωμένη καί γιά τήν γρήγορη καί δυναμική δράση στόν  
τομέα έκπαίδευσης στελεχών διαχείρισης το« περιβάλλοντος.
6.14·.-Τό σχέδιο δράσης θά έπρεπε νά βασισθεί, δπου αύτό θ& 
ήταν Αναγκαίο, σέ συγκεκριμένες Ινέργείες έπιστημονικής  
καί τεχνικής έρευνας πού θά Αφορούν τά πρωταρχικά προ­
βλήματα τής περιοχής.'Ηδη, τό κοινοτικό πρόβλημα έρευνας  
στόν τομέα τού περιβάλλοντος περιλαμβάνει μιά σειρά μελετών  
σχετικών μέ τό μεσογειακό περιβάλλον,διεξαγόμενων είτε  
Από τό κοινό Κέντρο έρευνών,είτε σέ σύμβαση μέ Αργανισμούς  
τών παράκτιων Κρατών-μελών.*Η δράση αύτή πρέπει νά  
Ινισχυθε?, κατευθυνόμενη σέ έπακριβώς καθορισμένους στόχους,
καί συγκεντρώνοντας αύξημένες πιστώσεις, πού θά μπορούσαν  *
νά Ιγκριθούν στά πλαίσια τού MED^PA.
•. ·/5α

-6-
6.5.- Τελειώνοντας, προτείνουμε παράλληλες ένέργειες:
- μικροπρόθεσμα, γιά τήν Ιπίλυση τβν σοβαρότερων %β,ζ  
έπειγόντων προβλημάτων ποό οί ΰπηρεσίες τής •Επιτροπής  
γ ν < α ρ ζ ζ * }).ψ }βχοντας συγκεντρώσει λεπτομερειακά στοιχεία.
— μακροπρόθεσμα, γιά νά καλυφθούν ο? καθυστερήσεις στήν
ΰποδομή ποΰ θά μπορούσαν νά Οδηγήσουν σέ οικολογική  
ΰποβάθμιση.
• · */7

-7-
7* Μικροπρύθεσμες Ινέργειες
7.1. "'Ενας Αριθμάς Ιξειδικευμένων ένεργειών τής παρούσας
Ανακοίνωσης Υπάρχει στά παραρτήματα.Προύκειται γιάΐ
- Προβλήματα σχετικά μέ τήν ποσύτητα καί τήν ποιάτητα  
τού νερού,
(ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I)
-Προβλήματα σχετικά μέ τήν έπεξεργασία των Αποβλήτων,  
(ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II)
- Προβλήματα σχετικά μέ τήν Ορθολογική χρήση τού χώρον,
(ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III)
-Διεθνής κροσέγγιση  
(ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. IV)
- Πολυάριθμες ειδικές Ινέργειες ^δη Ιποξοργασμένες σέ  
λεπτομέρεια καί Ανταποκρινέμενες σέ συγκεκριμένες  
Ανάγκες
(Συγκεντρωμένες στδ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V )β
7.2* -Τά παραρτήματα αΰτά δείχνουν κώς ©ί κύριοι τομείς  
δπου μιά περιβαλλοντική δράση είναι Αναγκαία, είναι I
ι· *Η αύξηση τής διαθεσιμότητας καί ή προστασία τών  
Αποθεμάτων νερού.
ιι.νΗ βελτία>ση τόδν συστημάτων ρύθμισης καί Ιπεξξργασίας  
τών Αποβλήτων στίς πέλεις,τών Αποχετευτικών λυμάτων,  
τών βιομηχανικών καί Αγροτικών Αποβλήτων,τών Αποπιμά­
των τών πλοίων, ίδιαίτερα τών Υδρογονανθράκων.
ιιι. Καλύτερος σχεδιασμύς δσον Αφορά τήν χρήση τής γής,  
τήν προστασία τών εΰπαθών περιοχών καί τύν έλεγχο τής  
Ανάπτυξης.
ιν· ’Ανάπτυξη,κοινοτικών πρωτοβουλιών στέ πλαίσιο τού
Σχέδιου δράσης γιά τήν Μεσέγει© ή τών συμφωνιών συνεργασίας.
.. ./β

—8—
8.- Μακροπρόθεσμες ένέργειες
8.Ι.- θ£ ένέργειες πού προτάθηκαν στήν παράγραφο 7 δέν  
Αντιπροσωπεύουν χαρά δνα μέρος τδν προβλημάτων πού  
Απασχολούν τήμ μεσογειακή περιοχή.Μιά λεπτομερειακή  
έξέταση τών θεμάτων προστασίας το« περιβάλλοντος δέν μπορεΓ  
νά γίνει παρά σέ συνεργασία μέ τά ένδιαφερόμενα Κράτη  
καί περιοχές.
8.2» Η έξέταση αύτή ΑπαιτεΓ μιά συνολική θεώρηση τ83ν προβλημάτων  
τοϋ περιβάλλοντος, μιά καταγραφή τών τρεχουσών ένεργει-  
<δν καί μιά μελέτη προοπτικής τής προβλεπόμενης κοινώ­
ν ικο-οικο νομικής Ανάπτυξης γιά τίς περιοχές αύτές.
Αύτή ή περίοδος προπαρασκευής θά πρέπει κατ'Ανάγκη  
νά πάρει δπ'όψη της τίς Ανάγκες καί τά δεδομένα πού  
ήδη ΰπάρχουν(Ι), ώστε ν'Αποφευχθε« κάθρ διπλή έργασία.
8.3.- Μία συμβουλευτική έπιτροπή, ποΰ θά βοηθοβςε στή  
συγκέντωση τών χρήσιμων πληροφοριών καί θά δκανε  
Αποδείξεις πάνω στήν Ανάπτυξη τής μακροχρόνιας  
στρατηγικής, στό σχέδιο δράσης καί στίς είδικές Ινέ-  
ργειες πού θά Αναληφθοθν σ'αύτά τά πλαίσια,κρίνεται  
Απαραίτητο νά συσταθεΓ τδ γρηγορώτερο.*Η 'Επιτροπή  
θά προέδρευε σ'αύτή τήν συμβουλευτική έπιτροπή: καί  
θά έριξε τά μέλη της σέ συνεννόηση μέ τά κράτη-μέλη.
Μιά τέτοια έπιτροπή θά περιλάμβανε άτομα μέ έξαιρετι-  
κές τεχνικές γνώσαας καί Αψηλό έπίπεδο έμπειρίας  
σέ δλους τούς τομεΓς το« σχέδιου δράσης.*0 όρισμός  
καί ο£ στόχοι αΰτής τής όμάδας περιγράφονται στό 
παράρτημα VI.
. ../9
(I) Πρόκειται ιδιαίτερα γιά τό PIAN BIEV Από έπεξεργασία
στά πλαίσια το« Σχέδιου δράσης γιά τήν Μεσόγειο  
(Βλ. παράρτημα IV)

-9-
8.]+.- Σέ μιά πρώτη φάση, ή έπιτροπή θά Ασχολιόταν μέΐ
ς. συγκέντρωση πληροφοριών πάνω σέ ΰπάρχοντα καί προβλε-  
πέμενα προβλήματα περιβάλλοντος καί σέ τρέχουσες ή  
ύπέ συζήτηση ένέργειες.
ιι. έντοπισμό τών μελετών σκοπιμότητας κα£ των Αναγκαίων  
προτύπων προγραμμάτων.
ιιι. έπιλογή μιάς ομάδας συμβούλων πού θά μπορούσε, κάνοντας  
χρήση τών συγκεντρωμένων πληροφοριών, νά κληθεΓ προκει­
μένου νά Ετοιμάσει είδικώτερες προτάσεις.
δ.5.- Σέ μιά έπόμενη φάση, ή έπιροπή θά έπρεπε νά προσανατο-  
λισθεΓ στήν μελέτη καί τήν έξέτ«ση προβλημάτων πού ή  
λύση τους Απαιτεί ένεργοποίηση «,ν ον.^ ρ γ.συν μέσων  
καί. ,.δπου τά Αποτελέσματα θά φανούν σέ μακρέτερο χρο­
νικέ διάστημα (βλέπε παράρτημα VI).
9. *Ανάγκες σέ χρηματοδέτηση καί σέ προσωπικέ
9.1. - θί δρ©ι χρηματοδότησης θά περιορισθούν, στήν Αρχή,
ατούς Αναγκαίους γιά τήν σύσταση κσίτήν λειτουργία  
τής έπιτροπής πού προτάθηκε καί στήν περάτωση των  
προκαταρκτικών μελετών.
"Ομως, ατέ μέτρο πού οί Εργασίες θά προοδεύουν,  
είδικές ένέργειες πιέ συγκεκριμένου χαρακτήρα  
θά πραγματοποιούνται μέ τήν ΰποστήριξη ανο^ο  
πιστώσεων»Απαραίτητων γιά τήν ένίσχυση Ινεργειών  
προστασίας τού περιβάλλοντας, στά όρια τής κοινοτικής  
συμμετοχής.Θά ήταν λοιπέν σκόπιμο νά προβλεφθεΓ δνα  
νέο άρθρο τού προύπολογισμού, πού θά καλύπτει τίς  
δαπάνες τού σχέδιου δράσης γιά τή Μεσόγειο (MESLSPA).
9.2. -0Ì Αρχικές χρηματοδοτικές Ανάγκες Ικθέτονται στό παρά­
ρτημα VII.'Ανέρχονται σέ 808.400 ΕΑΜ γίιά τόν πρώτο
χρόνο (19Β5).
•  ·  » / Ι Ο

-10-
9·3·-*Η κοινοτική συμμετοχή στέ Σχέδιο Δρ4 or>r γιά τήν
Μεσώγειβ τοί ΡΝ^Ε (ΣΔΜ, βλέπε ΙΙαμάρτημα VI, παρ. 2.1.) 
Ανάγεται πρές oré χ α ρ ά ν  α τ ά  άρθρο 6620 πού έχει Ενα  
είδικώτερ© διεθνή χαρακτήρα
9 » U - - * E x C  πλέον, θά ήταν Αναγκαίο vd προβλεφθεϊ μιά  
αύξηση το® προσωπικό® στέν τομέα οδχΐ, μέ προ­
ορισμέ vd προετοιμάσει τέ πλάνο Εργασίας τής  
προτεινέμενης Επιτροπής καί νά Εξασφαλίσοι τήν  
διεξαγωγή τ®ν προβλεπέμενων ΕργασιΦν.θά χρειασ&ο®ν  
ΙΑ, ΙΒ καί I γιά τήν Επάνδρωση αΰτής τής δραστηριότητας.
I ΠΟΡΙΣΜΑ
10. Στρατηγικά
ΙΟ.Ι.'Ανακεφαλαιώνοντας,ό Εντοπισμές τδ5ν προβλημάτων  
προστασίας του περιβάλλοντος στήν περιοχή τής Μεσέγειου  
καί ή #λοποίη®η τ®ν κατάλληλων προτάσεων είναι Αναγκαίες  
ενέργειες προκειμένου νά προστατευθει τέ περιβάλλον  
σέ μιά περιοχή πού Απειλείται ιδιαίτερα καί ύπέκειται  
σέ οικολογικές πιέσεις, λέγω τ®ν οίκορομικΑν δραστη­
ριοτήτων πού είναι συγκεντρωμένες στήν περιοχή,
10*2.-Μία στρατηγική κι Ενα σχέδιο δράσης γιά τήν προστασία  
τής Μεσογείου (ΜΕ ΡΑ) πρέπει Ιμως νά Επεξεργασθούν  
σέ στενή συνεργασία μέ τίς Αρχές τόδν Ινδιαφερέμενων Ερατ®ν  
-μβλδδν βτέ κατάλληλο έπίπεδο αρμοδιοτήτων, γιά νά  
παραχθεΓ Ενα περίγραμμα συνέλον καί νά καθορισθβύν ©ί  
Αναγκαίες είδικές Ενέργειες δπως μελέτες σκοπιμέτητος,  
Ενεργοποίηση καί ένίσχυσημτδν κανονισμόν, Εκτίμηση  
τής Επίδρασης σάο περιβάλλον, Επαγγελματική Εκπαίδευση,  
Απαιτοΰμενες Επενδύσεις, Αναγκαίες δομές γιά τήν  
πραγματική λειτουργία αΰτΑν των ΕνεργειΦν, Επως καί  
δραστηριέτητες πληροφόρησης.
Ι0.3.-Αΰτή ή στρατηγική καί αΰτέ τέ σχέδιο δράσης θά πρέπει  
νά βοηθήσουν στέν Εντοπισμέ, Απέ τήν μιά πλευ ρά τ®ν  
ΕνεργειΦν πού θά πρέπει» νά Ενταχθούν στίς ήδη ύπΑρχου-  
σες ή προτεινέμενες κοινοτικές πολιτικές καί Ενέργειες,  
καί Απέ τήν άλλη αύτδν πού, ύπερβαίνοντας τούς στέχους
.. ./II

-II-
τοϋ σχεδίου, θά είναι δυνατόν νά πραγματοποιηθβΟν μέ  
τή συνδρομή άλλων'χρηματοδοτικών μέσων.Τέλος, Iκείνων  
πού έχουν σάν στόχο τήν ένίσχυσκ τής κοινοτικής συμμετοχής  
στό Σχέδιο Δράσης γιά τήν Μεσόγειο στά πλαίσια τής Σύμβασης  
τής Βαρκελώνης.
II.- Ιϊρόταση άμεσης δράσης
11.1. - Τό πρώτο βήμα πρός τήν Ανάπτυξη μι&ς τέτοιας στρα­
τηγικής κι ένδς σχέδιου δράσης θά μπορούσε νά είναι  
ή πραγματοποίηση τών προτάσεων καί των Ενεργειών πού  
περιγράφονται στό παράρτημα VI (συμβουλευτική έπιτροπή).
11.2. -"Η Θητεία τής έπιτροπή$δςως καί οί Ανάγκες σέ πιστώ-  
σβις καί προσωπικό περιγράφονται στά παραρτήματα νίχαί V II.
ΙΙ.3·“*Η Εφαρμογή τού πρβτεινόμενου προγράμματος δράσης
Θά μπορούσε νά Αρχίσει τρείς μήνες μετά Από τήν Εγκρι­
ση τών πιστώσεων καί τήν διάθεση τού ζητούμενου προ­
σωπικού.
Γιά τδ Ετος Ι98Ι(. θά χρησιμοποιηθούν ©£ διαθέσιμες πιστώ­
σεις στά πλαίσια τών ύπαρχόντων άρθρων τού προϋπολογισμού,  
(άρθρα 251 καί 66θθ).*Από τό 1985» ζητείται  νά δημιβυργη-  
θεί μιά ειδική παροχή Από τόν προϋπολογισμό ειδικά γιά  
τδ πρόγραμμα αΰτδ (άρθρο 665).

Παράρτημα I
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΖΟΙΩΤΗΤΑ ΤΟΥι ΝΕΡΟΥ
I. * Αποθέματα σέ νερά
Ι·Ι· Η Επάρκεια Αποθεμάτων νερ·§ εΐναι ούοιαστικός παράγο­
ντας γιά τήν εΰημερία τών Ανθρώπινων κοινωνιών« Αλλά  
ταυτόχρονα καθορίζει τήν βιομηχανική Ανάπτυξη,τήν  
έξέλιξη τής γεωργίας καθώς %λ£ τήν Εξάπλωση τ©<Γ  
τουρισμού*
Τ6 σύνολο τής Μεσογειακής λεκάνης παρουσιάζει κλιματικές  
συνθήκες ήμι-άνυδρου τύπου, γεγονός πού καθιστά τό  
νερά σπάνιο πόρο.οί βροχοπτώσεις δέν Εχουν έποχιακή κανο­
νικότητα, καί συγκεντρώνονται σέ λίγα χρονικά διαστή­
ματα, μέ συνέπεια τήν Εξαιρετική μεταβλητότητα τών  
φυσικών άποθεμάτων.Τίς θερινές Ανομβρίες διαδέχονται  
συχμά βίαιες πλημμύρες κατά τήν Αρχή τού χειμώνα καί  
τήν άνοιξη.*Η Εντονη διαφορά Ανάμεσα στίς Ιποχές Ιξύ-  
νεται Από μιό, Εξίσου βίαιη Ανακολουθία Ανάμεσα σέ  
διαδοχικές χρονιές.
Εχοντας ύπ*δψη τά παραπάνω, ίδιαίτερη προσοχή πρέπει  
νά δοθεΡ στίς παράκτιες περιοχές, Επου ή Αντίθεση  
Ανάμεσα στίς Ανάγκες γιά νερέ καί τήν δι,αθεσιμότητα  
Αποθεμάτων είναι Ενα φαινόμενο πού Επαναλαμβάνεται  
Εποχιακά, ©ταν ή πυκνότητα το® πληθυσμό® αΰξάνεται.  
Τέλος, Αδιαίτερά προβλήματα παρουσιάζονται στά νησιά  
τής Μεσογείου λόγω το® περιορισμό® Αποθεμάτων,Εμφυτου  
στήν Απομόνωσή τους καί στά φαινόμενα περιοδικής  
αύξησης του πληθυσμό®.
1.2* *Η έλλειματική κατάσταση αύτής τής περιοχής σέ Απο­
θέματα νερό® καθιστά Επιτακτική τήν ΑνΑγκη μι&ς 
Ερθολογικής διαχείρισης όλων τών Εκμεταλλεύσεμων  
καί διαθέσιμων ΑποθεμΛτων, σέ συνδυασμό μέ τή  
μέριμνα γιά τήν Αξιοποίηση καί συντήρησή τους.
Αη διαχείριση αΰτή θά Αρθρώνεται ΰποχρεωτικά γύρω  
Από1

-2- Παράρτημα. I
Ι.Τήν βελτίωση τών γνώσεων βάσης σχετικά μέ τά διαθέσιμα Αποθέματα
‘Ιδιαίτερα, δσον Αφορά τά Απόγεια κ·ιτάαματα,®ί γνώσεις πάνω  
στήν Ακριβή τους θέση καί τά Αδρογεωλογικά χαρακτηριστικά  
αύτού τού πόρου, αν καί άρκετά προχωρημένες, δέν συνοδεύο­
νται Από προσεγγίσεις πού νά έπιτρέπουν, μέ βάση αΰτά τά δεδομένα,  
τήν Ορθολογική σχεδίαση τής προοδευτικής τους Εκμετάλλευσης.
*Η έκτίμηση τών δειγματοληπτικών στοιχείων είναι συχνά Ανα­
κριβής ,Ελλείψει μι Ας Ακριβής Απογραφής τών γβωτρήσεων καί  
Ενός Αποτελεσματικού Ελέγχου τών πραγματοποιούμενων δεσμεύσεων  
νερού.
II. Τήν Εκπαίδευση είόικευμένου προσωπικού
“Ενα Απαραίτητο στοιχείο γιά τήν βελτίωση τής διαχείρισης  
αΰτού τού πόρου είναι ή δημιουργία Κέντρων ‘Εκπαίδευσης  
πού θά προωθήσουν’τήν διδασκαλία καί τήν ερευνά.
III. Τήν Εφαρμογή κατάλληλων τεχνολογιών
Αΰτή ή Ενέργεβα τείνει νά Ενθερρύνει τίς τεχνολογίες Εκείνες  
πού θά μειώσουν τήν κατανάλωση νερού είδικά στήν γεωργία,  
μέ τήν χρησιμοποίηση Αποτελεσματικώτερων μεθόδων Αρδευσης,  
καί στή βιομηχανία μέ τήν Εφαρμογή μεθόδων Ανακύκλωσές,  
Επανάκτησης η όποιας Αλλης συντείνοοσας στή μείωση τών  
Αναγκών σέ νερό.
I . Τήν δημιουργία νέων Αποδομών.
Πού θά εΰνοούσαν ίδιαίτερα*
- τή ρύθμιση τών φυσικών ρ^ών μέ σκοπό μιά καλύτερη χρησιμο­
ποίηση τού νερού στό χώρο καί σά© χρόνο*.
-Τήν Επιλογή Ανάμεσα σέ δεσμεύσεις Επιφανειακών ή Απόγειων  
ΑδΑτών,ή τήν δυνατότητα συνδυασμένης καί Εναρμονισμένης  
Εκμετάλλευσης,
-Τήν Επανάκτηση τής ροής Απόγειων ύδάτων πού Εκβάλουν κατευ­
θείαν στή θάλασσα.

Παράρτημα, I
-3-
Ι.3· Μιά άλλη συνέπεια ποά περιορίζει τή δοαθεσιμότητα Απο­
θεμάτων νερού είναι ή ύποβάθμιση τής ποιότητάς τους.
Γιά τό λόγο αύτό , προκειμένου νά Αριοθετήσοθμε καλύτερα  
τό πρόβλημα τής μόλυνσης,πρέπει πρώτα νά γνωρίσουμε τήν  
Αρχή, τή φύση καί τά Αποτελέσματά της.  
ϊτή συνέχεια, θά Ιπρεπε νά έΐιισημανθούν οί τομείς τής  
έπέμβασης, πρ®κειμέν®υ νά καθορισθβύν ®£ Ανάγκες σέ  
ύποδομές (άποχευευτικά δίκτυα, σταθμοί καθαρισμού),Αλλά  
κύρια γιά νά επιτευχθεί ή Ιδα,νική Απόδοση τών ύπαρχουσών  
ΰποδομών.
2. Προβλήματα σχε^|»*ά_μέ τή μόλυνση τής θάλασσας
2.1. Λογω των ειδικών της χαρακτηριστικών σχεδόν κλειστής  
θάλασσας καί τής σημασίας τού πληθυσμού πού κατοικεί  
στίς παραλιακές της περιοχές,ή Μεσόγειος εϊνύα ίδοαί-  
τερα εύάλωτη στή μόλυνση.Οί πολυάριθμες βιομηχανικές  
καί γεωργικές δραστηριότητες, καθώς καί ή αΰξανόμενη  
Ανάπτυξη τού τουρισμού συμβάλουν σέ μιά προοδευτική  
ύποβάθμιση τής ποιότητας τού θαλάσιου νερού, ιδιαίτερα  
στίς Ικββλές τών ποταμών, στούς κόλπους καί στίς  
παρυφές των σημαντικών Αστικών σχηματισμών.
2.2.‘Η ύποβάθμιση αύτή, πού παρουσιάζεται κατά Ιδιαίτερα  
Ικδηλο καί δυσάρεστο τρόπο στά ΰδατα πού ύπόκεινται  
σέ φαινόμενα όργανικού έμπλουτισμοΟ είναι δυνατόν νά  
προκαλέσει μιά μείωση τής τουριστικής ροής καί μιά  
έξάντληση τών Αποθεμάτων Αλιείας §πως καί τού φάσματος  
τών θαλάσιων όργανισμών.Είναι λοιπόν Απαραίτητο νά  
προβλεφθούν έπεμβάσεις πού θά άνακόψουν τήν ύποβάθμι-  
ση αύτή καί θά Αποκαταστήσουν μιά οίκολογική Ισορ­
ροπία πού Απειλείται*
2.3. *Η Κοινότητα καί τά Κράτη μέλη όφείλουν,στά πλαίσια  
τών ένεργειών έξυγίανσης,νά έκτιμήσουν τά ρεύματα  
μόλυνσης πού προερχόμενα Από δραστηριότητες τών  
ΕύρωπωΓκών μεσογειακών χωρών, είναι δυνατόν νά έχουν  
έπίδραση στά Κράτη τής νότιας μεσογειακής άκτής.

Παράρτημα I
-1+ -
3.Πιθανοί τρέκοι Αντιμετώπισης τών κροβλημάτων κού θά καρουοιασθούν
3.1* Ενεργοκοίηοη καί βελτίωση των ν ομοθ ετοχών καί διοικητικών  
διατάξεων
Κατά κρώτ© λύγο, ή *Εκιτρβκή θά Αφβιλε νά έξετάσει,μαζί  
μέ τά Κράτη μέλη, τά νομοθετικά καί διοικητικά κροβλήματα  
κβΰ Ανακύκτουν κατά τήν έφαρμογή τών κοινοτικών καθοδη­
γητικών διατάξεων στέν τομέα τών θαλάσιων καί γλυκών ΰδά-  
των .·
Χρησιμοχοιώντας τίς δυνατέτητβς κού κρβσφέρουν et ύκάρχβυσες  
κιστώσείς η ΙκεΓνες κού θά μκορούσαν νά Ιγκριθοΰν, θά έκρε-  
κε νά έξετάσει τίς κερικτώσεις 8κου μία κοινοτική ένίσχυση  
θά βοηθούσε τά Κράτη μέλη νά κραγματβκοιήσουν καί νά έφα-  
ρμόσουν μελέτες ρύθμισης κού κεριλαμβάνουν τήν ένχίτευξη  
στόχων καθοριζόμενων Ακέ τίς κοινοτικές καθοδηγητικές  
διατάζεις.
Ιαράλληλα, ©Î μεσογειακές κεριοχές θά έκρεκε νά κάνουν  
βύρύτερη χρήση των άρθρων τής καθβδηγητικής διάταξης ?6A6i|/ 
/CEE κού άναφέρβνται στά άκέβλητα ©Ασιών τού κίνακα II,  
ιδιαίτερα σέ Ιτι Αφορά τίς ίνώσεις φωσφέρου καί Αζώτου·
Αΰτέ θά Ικέτρεκε τήν Ακοτελεσματική Αντιμετώκιση τού 
Αργανικού έμκλουτισμού τών γλυκών καί καράκτιων Αδάτων,  
κού έχει φτάσει, ιδιαίτερα σάην 'Α δ ρ ια τ ικ ή , σέ Ανησυχητικέ  
έκέκεδο.
Σέ ©τι Αφορά τά γλυκέ νερέ, θά ήταν σημαντικέ νά Ικτιμη- 
θ©ύν τΑ Ακοτελέσματα τών σχετικών μέ τήν άρδευση διατάξεων,  
καί νά έκεξεργασθοΰν μέτρα Αντιμετώκισης τής ΰκερεκμετάλ-  
λευσης τού ύκέγειου νερού καί έξοικονέμησης νερού στή γεωργία 
καί τή βιομηχανία.
Ακέμα, τέ σύνολο τής μεσογειακής λεκάνης δχει λέγο νά  
ένδιαφέρεται γιά τή θέσκιση μιάς νομοθεσίας κού θά Ικιτρέκει  
τήν έφαρμογή τών διεθνών συμβάσεων κάνω σάή μέλυνση τών  
θαλασσών,ε£δικά Ακέ ΰδρογονάνθρακες·

-5-Παράρτημα I
3.2. *Επιλογή τών πρός ΰποστήριξη έπενδύσεων
*Η παρεχόμενη Από τήν Κοινότητα βοήθεια στίς προοριξόμενες 
γιά τίς μεσογεισ,κές περιοχές έπενδύσεις δέν είχε πάντα τά 
Αναμενόμενα Αποτελέσματα.
Αύτή ή κατάσταση συχνά Οφειλόταν στήν Ανεπάρκεια τής
βοήθεοας η σά© γεγονός δτι δόθηκε μέ καθυστέρηση.2τή 
βάση της πρέπει σίγουρα νά άναζητηθει ό Αποσπασματικός 
χαρακτήρας όρισμένων πιστωτικών Ιπεμβάσεων πού ήταν 
Ασυντόνιστες καί δέν έγγράφονταν σέ έναν προοδευτικό 
προγραμματισμό μέ γνώμονα τούς συνολικούς στόχους*
2τό μέλλον, ή Κοινότητα θά πρέπει»νά’χρηματοδοτήσου 
κατά προτεραιότητα έπενδύσεις μεγάλης Ιμβέλειας,πρό­
τυπου χαρακτήρα,προσφεύγοντας ατό σύνολο τών μέσων 
πού |χει στή διάθεσή της.Θά πρέπει παράλληλα νά βεβαιωθεί 
ότι ©ί Κρατικές Αρχές συμβάλουν σημαντικά στά Ιπιχορη- 
γούμενα προγράμματα καί ©τι είναι σέ Θέση νά 1&*φ«λίσ«υν τή 
συνέχισή τβθς»
"Οπως δείξαμε στά τμήματα I καί 2, ή κοινοτική βοήθεια 
θά έπρεπε νά έχει σάν Αντικείμενο τήν έγκατάσταση Ιξο- 
πλισμΦν πού έπιτρέπουν τήν προμήθεια, τόν καθαρισμό ή 
τήν Ιξοικονδμηση νερού, βελτιώσεις στήν Αρδευση καί πρό­
ληψη τής θαλάσιας μόλυνσης.
3*3.*Εκπαίδευση στελεχών
"Ενας σταθμός καθαρισμού, μία μονάδα παραγωγής πόσιμου 
νερού, ενα δίκτυο ύδρευσης, μία Ιγκατάσταση Αφερματισμοΰ 
δέν μπορούν νά λειτουργήσουν Ικανοποιητικά χωρίς τό κατάλ­
ληλο προσφπικί.Χρειάγονται Αναλυτός πού θά καθορίσουν 
τίς τρέχουσες καί προβλεπόμενες Ανάχκες σέ νερό ποιότητας 
καί θά προτείνουν £να σύνολο Ανάλογων μέτρων.*Η έπαγ- 
γελματική έκπαίδευση τδν είδικών σδ διάφορα έπίπεδα πρέπει 
λοιπόν νά άπορελέσει μέρος ένός ίρενικώτερου Αναπτυξιακού 
προγράμματος.2έ μερικές περιπτώσεις, θά πρέπει νά μελετη­
θούν καί νά ρυθμισθουν πολύπλοκα ύδραυλικά συστήματα,καί 
μία είδική παιδεία θά είναι κατά συνέπεια Απαραίτητη.

-6-Παράρτημα I
Οί τρόποι χρηματοδότησης τ©ν ένεργειών αΰτών θά πρέπει νά 
έξασφαλισθοθν μέσα στό πλαίσιο τΦν νέων κοινοτικών μέτρων σχετικά 
μέ τήν έπαγγελματική έκπαίδευση είδικΦν αέ θέματα'χεριβάλλοντος.
3·4· Διάδοση τΦν Αποκτημένων γνώσεων σέ θέματα Αποθεμάτων νεροθ
Στίς μεσογειακές χώρες τής Κοινότητας, διάφορα Κέντρα μελε- 
τΦν, σχεδιασμ©# και έρευνας έκτελοΑν έργασίες σέ δέματα 
Αποθεμάτων νεροΑ.Σέ γενική I κοίμηση., οί διασπάσεις καί τά 
μέσα τους κρίνονται Ανεπερκή γιά νά προωθήσουν μία Αποτε­
λεσματική δράση.Κατά συνέπεια, ή &©ινέτητα θά μπορούσε νά 
προβλέψει τήν Ινίσχυση όρισμένων ΰπαρχόντων όργανισμδν-  μέ 
σκοπέ τή συγκέντρωση καί τή διάδοση γνώσεων πάνω στΊ θέμα.
Ιαράλληλα, ή Κοινότητα θά μποροΰσε νά βοηθήσει τά μεσογειακά 
Κράτη μέλη στήν έπαφή τους μέ τήν έμπειρία ποΰ διαθέτουν 
οί χώρες μέ Ανάλογα προβλήματα.ΐά Αποτελέσματα Χοό έχουν 
έπιτευχθε? στίς Δυτικές πολιτείες τ®ν ΗΠΑ, «τή Νότια * Αφρική 
καί στέ *Ισραήλ θά είναι δυνατόν νά συνεισφέρουν στήν πρό­
οδο τ©ν γνώσεων πάνω στέ θέμα.

Παράρτημα II
Προβλήματα σχετικά μέ τήν έπεξεργασία τών άποβλήτων
*Η έπεξεργασία τ®ν Αποβλήτων παρουσιάζει,, στίς μεσογειακές 
περιοχές, σοβαρές παραλείψεις.
1. Τά Αστικά Απόβλητα
*Η Απέθεση σέ Ανεξέλεγκτα φρεάτια καί μερικές φορές 
ή συστηματικά Ακατάστατη Αποχέτευση, είναι δυστυχώς 
κοινή πρακτική σέ μεγάλη κλίμακα σώις περιοχές αΑτές. 
θ£ συνέπειες καί ©£ κίνδυνοι πού προκΰπτουν γιά τέ περι­
βάλλον καί γιά τήν ΰγεία μπορούν νά είναι σοβο,ρέτατες.
Τά αίτια αΑτής τής κατάστασης πρέπει νά Αναζητηθούν στήν 
έλλειψη εΰαβσθητοποίησης, στήν Ανεπάρκεια τών δικτύων 
περισυλλογής τών Αποβλήτων καί στή φύση, τών έξοπλισμών 
καί τών τοποθεσιών ποΰ δέν Ανταποκρίνοντάι σάίς Ανάγκες. 
Παράλληλα, τά δυναμικά αύτών των Αποβλήτων παραμένει Ανεκμετάλ 
λευτο (γιά παράδειγμα, ούτε μία έγκατάσταση Ανακύκλωσης 
καί μένε» 9 / Αποτέφρωση-χωρίς Ιπανάκτηση τής θερμέτητας- 
στή Νάτια *Ιταλία).
θ£ στοχοι μιάς έπείγουσας δράσης σ'ί'έν τομέα αύτέ θά επρεπε 
νά είναι:
-μια αΰξημέμη εΰαισθητοποίηση τής κοινής γνώμης καί τών 
Απευθΰνων γύρω Από τήν έπεξεργασία τών Αποβλήτων,
-ή πάλη ένάντια στήν πρακτική τής ,ακατάστατης Αποχέτευσης 
καί ή έγκατάσταση δικτύων περισυλλογής καί έξουδετέρωσης 
τών περιεκρικώτερων Αποβλήτων,
-ή έξυγίανση τών πολυάριθμων Ανεξέλεγκτων καί Ακατάλληλων 
φρεάτιων ,
-ή προώθηση μιάς καλύτερης έπεξεργασίας τών Αποβλήτων Απά 
τήν έννοια τής Αξιοποίησής τους σάν λιπάσματα, καύσιμα 
καί δευτερογενής πρώτη ύλη.
2. 3ά Βιομηχανικά Απέβλητα
*Αν καί ή συσώρευση τοξικών καί έπικίνδυνων ©Ασιών στίς 
μεσογειακές περιοχές είναι άναμφίβολα κατώτερη Απ*8τι 
στ ί« περιοχές έντονης έκβιομηχάνισης, τέ πρέβλημα τής 
Ασφαλούς έξ©υδετέρωσ3|ς τους δέν πρέπει νά Αποτιμηθε?.

-2-ΙΙαράρτημα II
*Η Ανεπάρκεια τών ύπηροεσιών έλέγχβυ , μία σχετική, άγνοια τού 
προβλήματος, ή Απουσία κέντρων καθαρισμού, ή Απόσταση των ύπάρχοντων 
κέντρων Από τίς βιομηχανικές περιοχές, είνΑι παράγοντες πού 
συντελούν σέ μιά Ανεπαρκή Αντιμετώπιση τών Αποβλήτων„συχνά κατα­
στροφική γιά τό περιβάλλον στίς μεσογειακές περιοχές.βά πρέπει 
στόν τομέα αύτό νά ένισχυθεί ή δημιουργία κέντρων καθαρισμού 
καί/ή είδικών Αποχετεύσεων.
3. Τά Αδρανή Αλίκά πού προέρχονται Από τόν καθαρισμό τών λυμάτων 
*Η σωστή διαχείριση τών ύδάτινων πόρων είναι Αναμφίβολα ούσια-
« τ
στική γιά τίς περιοχές πού; έχουν κοινό χαρακτηριστικό τήν 
Μεσόγειο καί τήν Ανεπάρκεοα Αποθεμάτων νβρού.ΜιΑ ιδιαίτερη 
θέση εχει στήμ περιοχή αΰτή τό πρόβλημα τού καθαρισμού χρη<οι- 
μοποιηθέντων ύδάτων.Είναι δμως προφανές πώς ή έπεξεργασία 
τών ύδάτων δέν θά πρόσθετε παρά ένα Ακόμα πρόβλημα αν δέν 
ήταν έγγυημένη ή Αντιμετώπιση τών Αδρανών ύλικών πού παράγονται 
κατά τόν καθαρισμό.
"Εχοντας δεδομένα τά χαρακτηριστικά αύτών τών Αδρανών ύλικών, 
πού. στίς περιοχές αύτές παρουσιάζουν μιά χαμηλότερη περιεκτι­
κότητα σέ μέταλλα άπ*δτι στίς έντονα βιομηχαυοποιημέμ/ες περιο­
χές, καί τόν άγροτικό χαρακτήρα αύτών τών περιοχών, είναι εύκταΚ© 
νά ευνοηθεί ίδιαίτερα ή ακίνδυνη αγροτική χρηση των υλικών αυτών,
*Η διαχείριση, & έλεγχος, ή Ασφαλής έξουδετέρωση ή ή έμπόρευση 
τών Αδρανών ύλικών θά έπρεπε συνεπώς νά όργανωθούν παράλληλα 
μέ τά προγράμματα λειτουργίας σταθμών καθαρισμού.

ΰαράρτημα III
ΙΙΡυΒΛΚλΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟν Χ2Ρ0Υ
I. 'ίίν Θέλουμε νά έξασφαλίσουμε οτι ή οικονομική Ανάπτυξη τών 
μεσογειακήν χωρών 6έν Θά δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα, 
μεσοπρόθεσμα η μακροπρόθεσμα, ε^ναι, αναγκαίο νά τήν στηρί­
ζουμε σέ μιά σχεδίαση πού νά προσεγγίζει τά διάφορα στοι­
χείο, του περιβάλλοντος σάν Απαραίτητους καί όριακούς πόρους · ·
κάθε έπόμενης Ανάπτυξης.
2. Ε^ναι λοιτ,όμ άπαραίτητ® γιά τήν κοινοτική δράση
-νά συμβάλει Αποτελεσματικά στή χάραξη μι&ς βάσης γιά τήν 
Ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων στίς ύπό έξήταση 
περιοχές.
βτ νά δώσει προτεραιότητα σέ μελέτες πού έχουν σκοπό νά 
αποκαταστήσουν τήν £σορ«πία ανάμεσα στήν οικολογική 
Αντοχή καί, τίς κοινωνικά-© ίκον.ομακές Ανάγκες σέ περιοχές 
δπου ή ίσοροπία αύτή ΑπειλεΕται Από τήν μέχρι τώρα Ανάπτυ­
ξη.
3. Μέ στόχο τήν έπίτευξη μιας τέτοιας έξισοροπημέμης Ανάπτυ­
ξης, είναι σκόπιμο νά προβλεφθοΰν ©£ έξής Ινέργειες:
3.1. - Καταγραφή τής κατάστασης τών φυσικών πόρων.
Πρόκειται γιά τή γνωριμία μέ τό περιβαλοντικό πλαίσιο 
όπου τά Αναπτυξιακά προγράμματα ύλοποιοΰνται, ,&ατε νά μπορέ­
σουν νά έκτιμηθούν οί συνέπειές τ®υς.*Η καταγραφή θά χρη­
σιμεύσει καί σάν μέσο έντοπισμοΰ των περιοχών οπού ή 
ύποβάθμιση τού περιβάλλοντος απαιτεί είδικές ένέργειες 
Αποκατάστασης (δπως γιά παράδειγμα κόλποι μολυσμένθΐ 
Αλλά έξαρτώμενοι Από τόν τουρισμό καί τήν Αλιεία,ή ιστο­
ρικοί χώρο-ι Απειλούμενοι Από τήν βιομηχανική Ανάπτυξη).
Αυτή ή καταγραφή θά πρέπει παράλληλα νά έντοπόσει περιοχές 
πού χαρακτηρίζονται Από ένα ιδιαίτερο περιβΑλλον καί πού 
ή συντήρησή του είναι, έθνικής, κοινοτικής ή διεθνούς σημα­
σίας,καί πού άρα πρέπει νά προστατευθούν μέ κάθε τρόπο 
Από δραστηριότητες πού ένδέχεται νά Αλλοώσουν τά ιδιαίτε­
ρα χαρακτηριστικά τους (πχ ύγρές περιοχές).

-2Εαράρτημα III
θί ύπηρεσίες τής Κοινότητας έπεξεργάστηκαν μιά μεθοδολογία 
γιά τήν κατάστρωση ένός συστήματος πληροφόρησης πάνω στήνI »
.■.κα’ ^άστβσπη:  τού περιβάλλοντος καί τών φυσικών πόρων (οικολογική 
χαρτογραφία'*') πού 0ά ήταν δυνατόν νά, χορηγήσει 6μα κατάλληλο 
πλαίσιο γιά τήν συλλογή συγκριτικήν στοιχείων καί ;  Γάία άμεση; 
πρόσβαση στούς ύπεύθυνους.
3.2. Διατήρηση ή Αποκατάσταση περιοχήν μέ ίδιαίτερα περιβαλλοντικά 
χαρακτηριστικά καί πού ή συντήρησή τους είναι περιφερειακής, 
έθνιχής ή κοινοτικής σημασίας.
Τό γεγονός οτι ή πρ©σδ©κ©ύμενη> άνάπτυξη μπορεί νά είναι τέτοιας 
φύσης πού νά προκαλέσει Ανεπανόρθωτες ζημιές ή καί Ολοκληρω­
τική έξαφάνιση στίς περιοχές αύτές Απαιτε), τή λήψη προληπτι­
κών μέτρων.Αι5τά 0ά συγκροτούνταν εΕτε&πό όλική προστασία 
σέ όρισμένες περιπτώσεις , είτε , στήν πλειοψηφία τών περιοχών,
Από σχέδια Αρμονικής διαχείρισης πού θά καθόριζαν τίς συνθήκες 
πού οί οίκονομικές δραστηριότητες θά ύπόκεινταν ώστε νά δια­
σωθεί ή πρός συντήρηση ικανότητα τών έν λόγω περιοχών.
"ήδη, πρότυπες μελέτες έχουν Αναληφθεΐ γιά τήν προετοιμασία 
τέτοιων σχεδίων διαχείρισης.Τά Αποτελέσματά τους έξουσιοδο- 
τούν τήν Από τώρα προώθηση έργασιών στίς σημαντικώτερες ή 
πλέον Απειλούμενες περιοχές,
Στά πλαίσια αάτά, θά πρέεπι νά δοθεί ίδιαίτερη προσοχή στά 
προβλήματα τής τουριστικής Ανάπτυξης.'Οφείλουμε „ στό θέμα 
αύτό, ν‘Αναζητήσουμε λύσεις πού νά είναι οικονομικά συμφέρουσες, 
Αλλά μεριμνούν γιά τήν συντήρηση (οίκοτουρισμός).
3·3. Συστηματική Αξιολόγηση τών περάβι&λλοντιχών έπιδράσεων τών 
Αναπτυξιακήν σχεδίων
*Η εύθραυστ ι  ςνση τού περιβάλλοντος στή λεκάνη τής Μεσογείου 
γενικώτερα καί ή τοπική ΰπερεκμετάλλευση τών φυσικών πόρων 
πού παρατηρεΓται σέ πολλές περιοχές, καθιστούβ ίδιαίτερα 
έπξίγουσα τή δημιουργία ένός γενικευμένου συστήματος Αξιολόγησης 
τών περιβαλλοντικών έπιδράσάων δημοσίων καί ίδιωτικών σχεδίων
.../3

-3-ϋαράρτημα III
Ανάπτυξης,σύμφωνα μέ τό πνεύμα τής πρότασης καθοδηγηφικής διά- 
ταξης πού ύπέβαλε ή ’Επιτροπή τό 1980 καί πού, είναι, αύτή τή 
στιγμή Ακόμα Από συζήτηση σ»ό Συμβούλιο.
’Επί πλέον, μιά τέτοια συστηματική Αξιολόγηση τβν έπιδράσεων ατό 
περιβάλλον έβιβάλλεται καί σέ έπίπεδο προγραμμάτων καί σχεδίων 
Ανάπτυξης ή ρύθμισης τού χώρου.
*Η λήψη μέριμνας γιά τό περιβάλλον οέ., δσο τό δυνατόν προπαταρκτικώ- 
τερη φάση;  τών διαδικασιών σχξδιασμού καί Α*β?άσεων ^εχει ιδι­
αίτερη σημασία &ν θέλουμε νά προλάβουμε συνέπειες πού ή έκ 
τών Αστέρων Αποκατάστασή τους-στό μέτρο πού θά είναι δυνατή,- 
ττβίναι κατά κανόνα δαπανηρότερη γιά τό σύνολο Από τήν πρόληψή τους.
Ιιά νά έπιτευχθοΟν τά Αναμενόμενα Αποτελέσματα, πρέ**ι λοιπόν 
νά ύπάρξει έπάγρύπνηση σέ:
—υίοθέτηση κατάλληλων μεθόδων στά διάφορα έπίπεδα δράσης
-ένθάρυνση, τής Ανάπτυξης μεθόδων Αξιολόγησης προσαρμοσμένων στά 
ίδιαίτερα προβλήματα τής μεσογειακής λεκάνης.
*Η ’Επιτροπή πρέεπι νά έξασφαλίσει, μέ κάθε τρόπο,δτι τό 
σύνολο Αναπτυξιακών σχεδίων στά ΑποΓα συμμετέχει χρηματο­
δοτικά, καί πού είναι δυνατόν νά προκαλέσουν σημαντικές 
περιβαλλοντικές παρενέργειες, θά Αποτελέσει Αντικείμενο 
προκαταρκτικής έχτίμησης.
3. ίι.-* Εκπαίδευση τών Αναγκαίων έμπειροννωμώμων καί διάδοση 
τών γνώσεων
*0 σχεδιασμός καί ή Αρμονική διαχείριση τού χώρου καί 
τών φυσικών πόρων στίς μεσογειακές περιοχές θά θέσει, 
χωρίς Αμφιβολία, τό θέμα διαθεσιμότητας έ£δικών έμπει- 
ρογνωμώμων καί τής ικανοποιητικά γρήγορης κυκλοφορίας 
των πληροφοριών καί γνώσεων πάνω στό KNOW HQ.W σέ θέμα­
τα τεχνικής τού σχεδιασμού.
.. */i+

Παράρτημα III
Τά γεγονός δτ.ι ή Κοινότητα θά Απαιτήσει προοδευτικά τήν υιο­
θέτηση 'τέτοιας τεχνικής σέ δτι Αφορά τά προγράμματα καί τά 
σχέδια πού ύποστηρίζει θά γεννήσει Επαγγελματικά πρότυ**.ί Γ -  
πο ύ. θά Ενθαρρύνουν τήν θεώρηση αύτών των στοιχείων στά πλαίσια 
τής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης καί σταδιοδρομίας.
Οί τάσεις αύτές πρέπει φυσικά νά ΕνισχυΘοβν καί νά διευρννθοϋν 
μέσα Από είδικές Ενέργειες 5πως Ιργάνωση σεμιναρίων,έξειδικευμέ- 
νων σπουδών, Ανταλλαγών, κλπ.*Επί πλέον,μπο^εΓ νά φανεΓ χρήσιμη 
ή έκδοση καί ή διάδοση Εγχειριδίων πάνω στήν τεχνική ρύθμισης 
του χώρου καί τών φυσικών πόρων.

Παράρτημα IV
ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΡΟΣΕΓΠΣΗ
I. Πεδίο δράσης
'’ Η Μεσόγειος δχει τεράστια σημασία γιά τήν ^©ινδτητα^έν μέρει 
λόγω τής αυξανόμενης σπουδαιότητας πού άρισμέχες':χ©ρες τΙ^ςινότι­
ας άκτής .άποκτρΟυ ,χάρη .  στά άποθέματά τους σέ πετρέλαιο καί 
άέρΐιο.
*Απδ τήμ άλλη, ή προστασία μι&ς θάλασσας σάν τή Μεσόγειο 
δέν μπορεί νά έυν©η^εε; > παρά στά πλαίσια ένός πολύπλευρον 
σχέδοου πού νά δεσμεύει όλες τίς παράκτιες χφρες.
‘Ενδιαφέρει λοιπόν τήν κοινοτική δράση πού στοχεύει βτή Μεσό­
γειο „νά διευρυνθεί στό σύνολο τής λεκάνης χρησιμοποιώντας 
όλα τά όργανα πού. διαθέτουν οΐ διεθνείς όργανισμοί μέ δράση 
στό πεδίο αύτό όπως καί έκείνα πού έξβυσιβδοτο^ν ©ί συμβάσεις 
συνεργασίας πού ^ Κοινότητα σύναψε μέ χώρες τού μεσογειακού 
νότου.
Πρόκειται ιδιαίτερα:
Ι.Ι γιά τό σχέδιο δράσης γιά τή Μεσόγειο (ΣΔΜ) πού άποτελείται άπό 
τό άκόλουθ© τρίπτυχο:
α) μία Σύμβαση-πλαίσιο σχετική μέ τήν προστασία τής Μεσογείου 
καί τέσσερα είδικά πρωτόκολλα £πρόλ$ψη τής μόλυνσης άπό 
ποντίσει^ πού έκτελοϋν *λοια η άεροσκάφη, συνεργασία 
σέ δέματα πάλης ένάντια στή"μέλυνση άπό ύδρογσμάνθρακες, 
ή μόλυνση πεύ προέρχεται άπό τήν ξηρά καί οί είδικά 
προστ^τευμένες περιοχές τής Μεσογείου)
Τήν άρμονική σχμδίαση 'Έήζ. άνάπτυξης κοί διαχείρισης φΦυ 
πόρων τής μεσογειακής λεκάνης (ΤόΡίΑΝ βΙ£θ καί τό Πρόγραμμα 
δρωταρχικών *Ενεργει3ν (ΠΠΕ))
γ) "Ενα αρντΓρν.ισμένο πρόγραμμα συνεχούς έπίβλεψης καί 
έρευνας στόν τομέα τής Μεσογε«ιής μόλυνσης (ΜΕΣ-ΜΟΛ).
τίσ ^
ιμερεΓς συμφωνίες συνεργασίας που σύναψε ή Κοινότητα άπό
τδ 1972 ατό πλαίσιο τής πολιτικής της "συνολικής προσέγγισης".

-2- ΰαράρτημα iy
Οί συμφωνίες αυτές ,πού συνοδεύονται Από πρωτόκολλα χρη­
ματοδότησης, προβλέπουν, μεταξύ Αλλων, μιά συνεργασία 
στδν τομέα τής προστασόας του περιβάλλοντος.
1.3. γιά ειδικές δραστηριότητες ύπό τήν α£γίδα διάφορων 
διεθνών οργανισμόν δπως:
-*Η UNESCO πού, μέ τό πρόγραμμα MÀB, διεξάγει ένέργειες 
ενάντια στήν καθίζηση καί τή διάβρωση καί πού ΑσχαλεΓται. 
μέ ευπαθείς καί εύθραυστες περιοχές, μέ συστήματα γής-νεροΟ 
καί μέ τήν έπίδραση τών Ανθρώπινων δραστηριοτήτων σ*άΰτού<ς 
τούς τομεΐ.ς,
-Τό PWUD πού- Ασχολήθηκε μέ χρηματοδότηση βρισμένων πρω­
ταρχικών σχεδίων ο ί θέματα νέων μορφών ένέργειας καί 
ύδροκαλιέργειας.
2. Κοινοτική συμμετοχή στίς διεθνεΓς δραστηριότητες
2.1. Τ.® σχέδι® δράσης γιά τή Μεσόγειο εϊναι ένα πολύπλευρο
πλαίσιο πού προσφέρει πολλαπλές καί ένδιαφέρουσες ξύκαί- 
ρίες γιά συνεργασία Ανάμεσα, στίς μεσογειακές χώρες.
'Η Κοινότητα συμμετείχε Από τήν Αρχή στήν έπεξεργασία 
καί στήν ΑνΑπτυξη αΰτοΰ τοΟ πλαίσιου συνεισφέροντας 
μέ τήν πείρα της καί μέ μιά σχεδόν συμβολική χρημα- 
τικήί ύποστήριξη (30.000 δολλάρια HUA) πού στήν συνέχεια 
αυξήθηκε τό 1982 (Z+G0.000 δολλάρια HUA) καί πού έφτασε 
τό 1983 <3ί ύψος 350.000 δολλαρίων ΗΗΑ.
Θά ήταν σκόπιμο λοιπόν νά ένισ)(υθε£ περισσότβρ© 
ή συμμετοχή αυτή τής Κοινότητας ,καί νά θεσμοποιηθεΓ , 
μέ κατάλληλη δράση στό πολιτικό έπίπεδο,’αύτή ή χρηματο­
δοτική διαδικασία.
2.2. Μία μεγαλύτερη δέσμευση τής Κβι,νόπητας στό 8χέδι® δράσης 
γιά τή Μεσόγειο θά τύχαινε εύνοΓκής ΰποδβχής Από τίς 
χώρες τής λεκάνης καί θά μπορούσε νά ύπ®κινήσει θετικό

Παράρτημα IV
-3-
άντίκτυπ» στό σύνολο τΦν σχέσεων πού τήν συνδέουν μέ τίς 
χΏρες αύτές.Θά ύπ.γράμμιξε έξάλλου τό ένδιαφέρονν πού'τά 
μή μεσογειακά Κράτη μέλη τρέφουν γιά τή σωτηρία της Μεσογείου, 
μιάς θάλασσας πού γιά οικονομικούς, πολιτικούς, ποΚιτοστικούς 
καί τουριστοκούς λίγους, άποτελεΓ γιά τήν Εύρώπη κοινή κληρονομιά.
2.3« Στό έπιστημβνικό έπίπεδο, ή δέσμευση αύτή μπορεί νά μεταφραστή 
αέ μιά συμμετοχή στίς άκάλουβες ένέργειες:
2.3.1. Περισσότερο ένεργή συμμετοχή στή δεύτερη φάση τού 
ΜΕΣ-ΜΟΛ (έπίτευξη στίχων πρόληψης, έλά'Βτωσης καί πάλης 
ένάντια στή μίλυνση* προσαώσία καί βελτίωση τού θαλάσσιου 
περιβάλλοντος)..Στά. πλαίσια αύτά,τό ψχέδιο τηλεανίχνευσης 
•ρυπαντικήν ούσιών τού κοινοτικού κέντρου έρευνας "'Αρχιμήδης'* 
όά μπορούσε νά διευρυνθεϊ.
2.3·2.Μελέτη σέ βάθος τής μέλυνσης πού προέρχεται άπί τήν 
ξηρά καί των φαινόμενων διάδοσης τής μόλυνσης, ιδιαίτερα 
στίς έκβολές χοταμΦν καί στίς παρακείμενες παράλιες περιοχές» 
Στέν τομέα αάτέ, τί Κοινοτικέ κέντρο έρευνας διεξάγει μιά 
Υπό έξέλιξη ερευνά ^%άνω στήν πρόβλεψη της παράκτιας μετά-ο ο
φοράς τής μόλυνσης.
2·3.·3· Κατάστρωση μελετών σκοπιμότητας γιά τή δημιουργία 
σταθμών άφερματισμου στά λιμάνια όπου Υπάρχουν οί πλέον 
έπείγουσες άνάγκες,χρησιμοπιβντας σάν βάση τά πορίσματα 
τής πρόσφατης μελέτης τής 'Επιτροπής πού άνάλυε τίς άνά- 
γκες σέ έγκαταστάσεις τέτοιου τύπου στή Μεσόγειο.
'Ορισμένες άπό τίς μελέτες αύτέςστίς μεσογειακές περιο­
χές θά μπορούσαν νά χρηματοδοτηθούν άπί τό Περιφερειακό 
Ταμείο. Γιά τίς άλλες, πού δέν περιλαμβάνονται στήν περιο­
χή τής Κοινότητάς, ή 'Επιτροπή θά μπορούσε νά παίξει 
καταλυτικό ρόλο στήν έξέόρεση χρηματοδοτήσεων άπό διεθνείς 
όργανισμούς (cijme ,?ρσρ,....)
2.&
>·k·Στενότερη συνεργασία μέ τό Περιφερειακό Κέντρο τής 
Μάλτας γιά τήν πάλη ένάντια στή μόλυνση άπό Υδρογονάνθρακες, 
μέ τό Πρόγραμμα Πρωταρχικήν ίνεργειών καί μέ τό PLAN BLEU.
...A

Π α ρ ά ρ τ η μ α  ΐ γ
”4“
ϋ£ συναντήσεις πού έγιναν πρόσφατα Ανάμεσα «τούς ύπεύθυνβυς 
τού ?ΐΛΚΒιω καί τού Προγράμματος Πρωταρχικών ’Ενεργειών καί 
τίς ύκηρεσίες τής Κοινότητας έδειξαν τήν χρησιμότητα μιΛς 
καλύτερης συνεργασίας στόν τομέα αύτό.
2.1+· Αυτό κ©ΰ όιακυβεύεται σ'ίή Μεσόγειο ύπερβαίνει άλλωστε τά 
όρια τής Απλής οικολογικής δράσης.Ξεκινώντας Από τήν Αναγκαι­
ότητα μιάς κάλχις Ινάντια στή μόλυνση καί τής βι,άσωσης της 
Μεσόγειου;, καί παρόλες τίς ύπάρχβυσες. Ιντάσεις, μιά Αρκετά 
στενή συνεργασία Ανακτύσσεται στήν περιοχή αΰτή Ανάμεσα σέ 
χώρες μέ διαφορετική πολιτική δομή καί,,βίκονβμική κατάσταση. 
Άρκει νά Αναφέρουμε ότι στίς συναντήσεις τού Σχέδιου δράσης 
γιά τή Μεσόγειο τό ’Ισραήλ κάθεται στό ίδιο τραπέξι μέ τό 
σύνολο τών ’Αραβικών χωρων.
2.4.1. Τό ένδιαφέρον γιά αίς έξελίξεις σέ θέματα κεριβάλλοντβς 
στή Μεσόγειο δέν διάφυγε Από τή Σοβιετική νΕνωση πού, σέ περισ­
σότερες Ακό μία ευκαιρίες, κροσκάθησε χωρίς έκιτυχία νά 
έχει συμμετοχή σάν παρατηρητής στίς συνεδριάσεις τού Σχέδιου 
δράσης.
2.4*2. *Η Αναφορά στό περιβάλλον τής Μεσόγειου έχει έξάλλου 
λεριληφθεί στά κεφάλαια τής τελικής πράξης τοΟ ‘Ελσίνκι.
2.4*3* *Η Κοινότητα πού βρίσκεται στή Μεσόγειο στή σύγκλιση
τής πολύπλευρης συνεργασίας τοθ ΣΔΜ καί τού πλέγματος διμερούς 
συνεργασίας μέ τίς χώρες τής νότιας Ακτής δέν £κωφελήθηκ£ ώς 
τώρα Από αύτή τήν προνομιακή θέση,
θ£ καλές σχέσεις πού διατηρούμε μέ τούς έταίρους μας τής 
συνεργασίας θά έπρεπε νά μΛς έπιτρέψουν νά πείθουμε τίς 
χώρες αυτές νά έκιλέξουν Ανάμεσα στά χρηματοδοτούμενα Ανα­
πτυξιακά σχέδια μερικά σχέδια προστασίας το§ περιβάλλοντος. 
Αύτό θά ήταν σημαντική συμβολή στήν πάλη ένάντια στή μόλυνση 
τής Μεσογείου.

-5-Hapd.pT η μα IV
2.4«4· "Αλλωστε, &ν ή Κοινότητα εχει ενα παράπονο σχετικά μέ 
τίς χώρες της νότιας Ακτής, αύτό είναι δτι δέμ μπορεί", γιά 
πολιτικούς λόγους, νά έχει μαζί τ®ας μία συνεργασία τού" τύπου 
Λομέ.Τό γεγονός ότι συμμετέχει στήν πολυμερή συνεργασία στά 
πλαίσια τού Βχέδιου δράσης γιά τή Μεσόγειο δίνει στήν Κοινότητα 
τήν δυνατότητα νά Ολοκληρώσει τήν κοινοτική δράση πρός τίς χώρες 
αΰτές στόν τομέα τής προστασίας τού περιβάλλοντος.
2.]+.5. 'Η συνάντηση πού εχει προγραμματιστεί γιά τό 19^4 στίς 
Βρυξέλλες π4νω στήν συνεργασία άνάμεσα στά συμβαλλόμενα μέρη 
τ©ΰ Σχέδιου δράσης γιά τή Μεσόγειο καί όπου θά είναι παρόντες 
δλοι οι έταίροι μας τής νότιας Ακτής μέ τούς Οποίους δχουμε 
διμερή συνεργασία, Θά άποτελέσει μία πολύ καλή εύκαιρία γιά 
τήν έπεξεργασία μιάς συντονισμένης στρατηγικής δράσης αέ Θέματα 
περιβάλλοντος στή λεκάνη τής Μεσογείου.
2.4·6. Γιά τό σκοπό αύτά είναι άναγκαία μία στενή σύνδεση τών 
διαφόρων ύπηρεσιών τής Κοινότητας ώστε νά προσεγγίσουμε μέ 
πολυδύναμο τρόπο τίς δυνατότητες συνεργασίας όπως καί τίς 
δυνατότητες πού προσφέρουν τά διάφορα χρηματοδοτικά κοινοτικά 
δργανα.
2.4*7. Είναι έπί πλέον σκόπιμο νά σημειώσουμε πώς τό 1985 Θά 
γιορτάσουμε τά ΙΟ χρόνια τού Σχέδιου δράσης γιά τή Μεσόγειο.
Στό μέτρο πού ή συνάντηση τού 1984 στίς Βρυξέλλες θά δώσει 
ικανοποιητικά Αποτελέσματα, θά μπορούσαμε νά προβλέψουμε γιά τήν 
περίσταση αυτή νά καλέσουμε τή σύνοδο τΦν συμβαλλόμενων μερών, 
πού θά γίνει στή Γένοβα, σέ ύπουργικό έπίπεδο ώστε νά ξαναδώσουμε 
ώθηση»πολιτικά καί στή βάση συγκεκριμένων ένεργειών, «τήν πάλη 
γιά τήν προστασία τού περιβάλλοντος τής Μεσογείου.

Ααράρτημαν
Είδιχή Ενέργεια dp, I
Î» Τίτλος
Σεμινάρια πάνω ®τά νομοθετικά, διοικητικά, καί τεχνικά .χροβλή,- 
ματα πού συναντώντας κατά τήν Εφαρμογή τών κοινοτικών διατάξεων 
βτδν τομέα τής διαχε C p ίσης καί προστασίας τοδ γλυκβδ καί τού 
θαλάσιβυ νερού.
2,Αίτοολέγηοη
*Η συνειδητβποίηση τής σημασίας πού 8x©iV) προστασία τών Αποθεμά­
των σέ νερέ ύποκινεέ τήν υιοθέτηση κανονισμών προορισμένων νά 
διατηρήσουν τήν πβιέτητα καί νά άπβφύγβυν τήν σπατάλη;, σέ Sva 
δεδομένο κοινωνικέ καί οικονομικέ πλαίσιο.Τά θεσμικά μέτρα καί 
©£ κανονισμοί Επιφέρουν περιορισμούς καί είναι Απαραίτητο γιά 
τήν ’Επιτροπή; νά εχει μία τακτικά Ενημερωμένη Αξιολέγηση τών 
συνεπειών πσύ 5χει£ ·1 είσαγωγή διατάξεων, νέμων ή κανονισμών 
καί τής προσαρμογής, τσυς στά σημερινά έπιστημβνικά δεδομένα.
3.’Αναμενέμενα Αποτελέσματα Απέ τήν Επέμβαση
Τά σεμινάρια ύποτίθεται οτι, θά δώσουν τίς παραμέτρους γιά μιά 
τέτοια Αξιολέγηση πάνω στά θέματα κοινοτικού Ενδιαφέροντος πού 
Εξελίσσονται κάθε χρένο.
Κατά δεύτερο λέγβ, τά σεμινάρια θά επρεπε νά βοηθήσουν τά κράτη 
μέλη πού θά Εχουν ζητήσει μία κοινοτική χρηματοδοτική ύπο- 
στήριξη,νά Επεξεργαστούν καί νά έκτελέσουν σχέδια ρύθμισης, 
χρησιμοποιώντας τίς δυνατέτητες πού προσφέρουν ο£ διαθέσιμοι 
πέροι.Τά -,βχέόια αότά θά περιλαμβάνουν τήν πραγματοποίηση 
στέχων πού καθορίζονται Από τίς κοινοτικές καθοδηγητικές 
διατάξεις.
J+. 'Οργάνωση τής Επέμβασης.
ϊά διαρκή σεμινάρια θά ?)ταν μία συνάθροιση τών Εκπροσώπων 
τής διοίκησης, τών χρηβτών, του ίδιου τ©0 κοινού καί φυσικά 
τής ’Επιτροπής. Θά γίνονταν τακτικά (μία φορά τέ ρςρένο, γιά 
παράδειγμα) καί θά είχαν μία σχετικά μικρή διάρκρια (δύο μέ 
τρείς μέρες).*Η Εργάνωση Θά έπρεπε νά ΑναληφθεΓ Απέ ξνα 
Ινστιτούτο πού θά είχε τίς ύλικές δυνατέτητες γιά τέ Εγχείρημα 
αύτέ δπως καί τήν δυνατέτητα Επαφών μέ τά πρέσωπα πού ή συμμετοχή

-2- ΠαράρτημαV
* r
Ύ  9τους θά ήταν επιθυμητή.
5.Κύστος
- ΙΙιστωτική χορήγηση 665
-Κοινοτική χρηματοδότηση Ι00β/ο τ»0 4λικβ0 κέστους 
’Åvd έκδήλωση καί γιά δνα σύνολο συμμετεχόντων περίπου 20;
-δξοδα μετάβ&αης καί διαμονής; ............  25.000 KAM
-6
ξβδα διοργάνωσης ...... 10.000 KAM
35
.000 KAM

-3-ΠαράρτημαΝ/
Είδιχή ένέργείια άρ,2
I.Τίτλος
’Επαγγελματική έκπάίδευση στέν τομέα της έπεξεργασίας καί διαχεί­
ρισης τών Αποθεμάτων νερού της μεσογειακές λεκάμης.
2. Αίτιολύγηση
Στέ πλαίσιο τών ένεργειών τ1|ς Κοινέτητας πού. στοχεύουν στήν 
κατάδειξη τών Αναγκών σέ είδικευμένβ προσωπικέ στέν τομέα 
τής διαχείρισης Αποθρμάτων νρρβΰ,φάνηκε καθαρά ή Ανάγ^ της 
θέσπισης. σέ εύρωπαΓβή κλίμακα των κύκλων σπουδών πού παράγουν 
ειδικούς σέ διάφορα έπίπεδα Αρμοδιότητας.’Ιδιαίτερα ή άνάγκη 
ύπεύθυνων ύψηλοΟ έπίπεδου ικανών νά πάρουν άποφάσεις σέ θέματα 
διαχείρισης Αποθεμάτων νερού· ύπηρξε έντονα έμφανής ®τίς μεσογεια­
κές περιοχές,.
3·*Αναμενόμενα Αποτελέσματα άπέ τήν έπέμβαση
Θά ήταν χρήσιμο νά προβλεφθούν κύκλοι έκπαίδευσης βασισμένα* 
στήν συγκριτική διδασκαλία,,ποΰ θά ΑποτελΦύντ«*. Από ένα σύνολο 
τμηματικήν κύκλων, μέ τμήματα μι,άς έβδομάδας οπού οί ύποψήφιοι 
πού προέρχονται Απέ μεσογειακές χίορες θά τύχαιναν οίκονομικής 
ΰποστήριξης.
Θά πρόκευταν γιά τήν συγκράτηση, σέ ενα πρώτο διάστημα καί 
ατά &ρια τής παρούσας είδίκης ένέργριας,μιας έκπαιδευτικής 
Ιμπειρίας μέ πραγματικά δεδομένα, διάρκειας μιας βδομάδας, 
πάνω σέ ενα Αντικείμενο Αναγνωρισμένου ένδιαφέροντος καί 
γιά τύ έποιο δέν ύπάρχει Ακόμα κανένας παραδοσιακές κύκλος 
έκπαίδευσης.“’ ίίνα ίδιαίτερα ένδιαφέρον θέμα θά ήταν ή μελέτη 
των διαφόρων πλευρϋνμιάς κοινοτικής καθοδηγητικής διάταξης 
στόν τομέα "προστασία τού νερού", άπέ τήν έπεξεργασία ώς τήμ 
έφαρμογή καί τίς συνέπειές της.
πειραματακός κύκλος έκπαίδευσης θά έπρεπε νά ου,γκεντρώσει 
γύρω στά τριάντα άτομα,περιλαμβανομένων καί τών έκπαιδευτών, γιά 
μία έβδομάδα.

Παράρτημα V
-i+-
4· Κίστος
- Πιστωτική χ®ρήγηστι 665
Λ
- Κοινοτική χρηματοδότηση 100 /ο τβΟ ίλικοϋ κίστους.
- Μετάβαση, διαμονή καί Αμοιβή τών έκπαι.δευτδΐν: ....34*000 ΕΛΜ
- 
Μετάβαση, διαμονή σπουδαστήν ........ ............. 20.000 ΕΛΜ
-‘
'Εξοδα διοργάνωσης ........................ . .... . .10,000 ΕΛΜ
64
.000 ΕΛΜ

ϋαράρτημα V
-5-
EÌòi.κή ένέργεια Αρ»3
1. Τίτλος
’Εκμετάλλευση σε ΤΟΠΙΚΟ επίπεδο κοιτασμάτων νερού με χαμηλη απόδοση.
2. Αίτιολόγηση
‘Ορισμένες παράκτιες περιοχές καί όρισμένα Από τά μεγαλύτερα νη­
σιά τής Μεσογείου χαρακτηρίζονται Από 8να ύπέδαφβς Ιζηματβγε-ι
vfflv γρανιτικών πετρωμάτων.Τά πετρώματα αύτά Αποτελούν ύπόγειες 
δεξαμενές νερού μέ έξαιρετικά Ακαθόριστη παροχή.Παρόλα αύτά, 
τέτοια κοιτάσματα μπορούν ν'Αποτελόσουν μία σημαντική πηγή νερού 
σέ τοπικό έπίπεδβ γιά Αρδευτικούς σκοπούς ή γιά τήν έγηατάσταση 
μιάς -βιομηχανικές δραστηριότητας,®ά χρησίμευε νά γνωρίζαμε 
τήν σημασία αύτών τών Αποθεμάτων έκτελώντας μιά έκτίμηση τού 
δυναμικού τους.
3. ’Αναμενόμενα Αποτελέσματα Από αήν έπέμβαση
*Η μελέτη θά έπρεπε νά βοηθήσει τήν Υλοποίηση:'
-μιας καταγραφής τών περιοχών πού χαρακτηρίζονται Από τόυ 
ύπό θεώρηση τύπο κοιτάσματος( ύδρογεωλογία, βάθος τού κοι­
τάσματος, τύπος πετρώμΑτος, παροχή,κλπ...)
-'Τής επιλογής ένός Αντιπροσωπευτικού κοιτάσματος
- Τού καθορισμού μιάς μεθοδολογίας παίρνοντας ύπόψη τίς Ανα­
γκαίες παράμετ ρους γιά τήν έκμετάλλευση τού κοιτάσματος
- Τής Ανάλυσης κόστους/Αφέλους αύτής τής έκμετάλλευαης σέ σύγκρι­
ση μέ τό παρόν κόστος μεταφοράς τού νερού.
Τό σύνολο αυτών των δεδομένων θά επρεπε νά δώσει τά στοιχεία 
πού είναι Απαραίτητα στήν λήψη τής Απόφασης πιθανής έκμέτάΧ- 
λευσης τού μελετηθέντος κο ιτάο ματ ο ς „όπως καί τήν μεθοδολογία 
πού θά πρέ**ι νά έφαρμόζεται οτόν τύπο αυτό κοιτάσματος τής μεσογει­
ακής πξριοχής.

-6-
ΠαρΑρχημα V
k· ’ ΟργΑνωση τ ή ς  έ π έ μ β α ο η ς
Ή  μελέτη θά επρεπε vd Αναχεθρι σέ μία έταιρεία μελετδν 
έπιλεγμένη κατόπιν κβινής ©υμφώνίας χίδν χβπικ®ν ΑρχΦν χαί τΦν 
ύπηρεσιδν τής *£.*■»» ΐ^<- λ'ήί διαθέχβνχας Ινα χρίνβ γιΑ τήν 
έκτέλεσή της;.
5. Κ6οχ·ς
- Λιαχωχική χ©ρήγη®η: 665A
- Κβινβχική χρημαχβδόχηση: 100 /· χ©0 4λικ·ΰ κΑοχβι^ς.
- ΚαχαμερισμΑς χβυ 4λικ©0 κύσχβυς:
12 &χ·μα/μήνες, :  30.000 ΕΛΜ
μετακινήσεις: 7.000 ΕΛΜ
δξ·5α γενικΑ καί
Ανατύπωσης: 3.000 ΕΛΜ
U0.000 ΕΛΜ

-7- Εαράρτημα V
Ειδική ένέργεια Αρ ,Ιι
I. Τίτλος
'Ανακύκλωση τών ύδάτων πού προέρχονται Απέ μονάδες καθαρισμοί?, 
χρησιμοποίησή τους στή γεωργία σάν μέσο Αποφυγής τού Οργα­
νικοί εμπλουτισμού στίς Ακτές τών Λ^γαζζ-ΐ
2. Αιτιολόγηση
Στή δΐάρκρια μι&ς προηγούμενης μελέτης πού έγινε γιά λο­
γαριασμέ τής Κβινέτητας μέ σκοπέ τήν Ανάλυση τών διαφέρων 
δυνατοτήτων Οπέμβασης γιά νά μειώσουμε ή Αν ?5ταν δυνατέν 
νά έξαλείψουμε τέ φαβνέμενο τού Οργανικού έμπλουτισμού τών 
παράκτιων ύδάτων στά^νίΑζεί ,τρεις λύσεις προτάθηκαν:
α) *Η ρίψη τών λυμάτων στή θάλασσα μετά Απέ Ιπεξεργασία μέσω 
ένές δικτύου 5 Αγωγών
β) *Η τεχνητή Αναγέμωση τών ύπέγειων κοιτασμάτων μέ τά 
κατάλοιπα έπεξεργασμένων ύδάτων
γ) *Η Ανακύκλωση τών χρησιμοποιηθέντων ύδάτων στήν γεωργία 
μετά Απέ έπεξεργασία.
Αυτή ή τρίτη δυνατέτητα σέ πιθανέ συνδυασμό μέ τή δεύτερη, 
σέ περιέδους μή Αρδευτικές ( φθι νέπωρο-χει μώνας) πρέπει νά 
μελετηθεί βαθύτερα στίς τεχνικές, ύγειονομικές καί οικονο­
μικές της πλευρές.
3. 'Αναμενέμενα Αποτελέσματα Απέ τήν έπέμβαση
*Η μελέτη πρέπει νά έπιτρέψει:
- Τήν Ανάλυση τών χαρακτηριστικήν τού νερού
- Τήν Ανάλυση τών διαφέρων προβλημάτων π©ΰ Οφείλονται στή 
χρησιμοποίηση αύτών τών ύδάτων στή γεωργία καί τών φαινομένων
πού συνδέονται μέ τή χρήση αύτή
- Έρευνα καί Ιντοπισμέ τών περιοχών τών '»»ύ προσφέ-
ρονται γιά τήν Ανακύκλωση τού νερού στή γεωργία

Παράρτημα V—8«-
-έκτίμηση τής κατάστασης στέν τομέα προμήΘευσης νερού γιά 
γεωργικούς σκβποίς στήν ύπέ μελέτη περιοχή;
- έρευνα καί μελέτη τών δυνατοτήτων έναλλακτικών λύσεων πού είναι 
πιθανές σέ περιέδβυς χαμηλές χρήσης Απέ τήν γεωργία (Αναγέμωση 
τών κοιτασμάτων κλπ...)
-περιγραφή τών Απαραίτητων έργων καί έκτίμηση τών Απαιτούμενων 
έπενδύοεωμ.
3. ’Οργάνωση τής έπέμβαοης,
*Η μελέτη. Θά έπρεπε νά ΑρατεβεΓ σέ Sva μελετητικέ γραφεί® 
έπιλεγμέν· υστέρα Από κοινή συμφωνία τών τοπικών Αρχών καί τών 
ΰπηρεσιών τής πού θά έχει ειδικευμένο προσωπικέ ατούς
τβμεΓς τής χημείας κάί τής γεωπονικής; καί δαΟέτβντας δύο χρένια 
γιά τήν πλήρωση τών έργασιών.
2+. Κέστος
- Πιστωτική χορήγηση: 665
- Κοινοτική χρηματοδέτηση: 50 /ο τού έλικοίΤ κέστους.
- Κο,^ανβμή τού έλικού κέστους:
3 τξχνικβί γιά 6 μήνες μέ 2000 ΕΛΙι/μήνα : 36.000 ΕΛΜ
I χημικές γιά 6 μήνες μέ 2000 ΕΛΜ/ μήνα: 12.000 ΕΛΜ
I γεωπένος γιά 12 μήνες μέ 2500 ΕΛΜ/μήνα: 3·.000 ΕΛΜ
I ύδραυλικές μηχανικές γιά 1 2 μήνες ,3000 ΕΛ1^/μήνα:36.000ΕΛ|ί. 
μετακινήσεις 10.000 ΕΛΜ
γενικά έξοδα 18.000 ΕΛΜ
12+2.000 ΕΛΜ
Χρηματέδοτική συμμετοχή τής Επιτροπής :  71.000 ΕΛΜ»

-9-
Ιία ρ Α ρ τη μ α  V
Είδική ένέργεια άρ.5
I. Τίτλος
ΙΙρ β μ ή θ ε υ β η  ν ε ρ ο ύ  σ τ ή  Σ ι κ ε λ ί α
2. Α ι τ ι ο λ ό γ η σ η
"Υστερα Από αίτηση του ΕύρωπάΓκοβ Κβι νοβούλιβυ, ή Κοινότητα 
ΑνΑθεσε σέ μία έταιρία τήν Ιπεξεργασία μιΑς μελέτης μέ τούς 
Ακόλουθους στίχους:
-παρουσίαση, στή βάση τών διαθέσιμων στοιχείων, της παρού­
σας κατάστασης τής διαχείρισης ύδάτι,νων άποθεμάτων στη 
Σικελία, λαμβάνοντας ύπόψη τά συστήματα διανομής νερού 
γιά Αγροτική χρήση
-καθορισμός ένός Αριθμού λειτουργικήν προτάσεων πού νά 
έπιτρέπουν τή βελτίωση τής διαχείρισης τών ύδάτινων Αποθε­
μάτων ικανών νά ένταχθούν σέ μία πιθανή κοινοτική Ιπέμβαση.
Τά Αποτελέσματα τής μελέτης έπίτρεψαν νά διαγνώσουμε δτι μία 
έπέμβαση είναι έπιθυμητή σέ δύο τομείς:
α) μελέτες Αρμονικής διαχείρισης των ύδραυλικών συστημάτων, 
β) μελέτες σκοπιμότητος καί ένέργειες γιά τήν έκτέλεσηι .
συμπληρωμάτων σέ ΰπάρχοντα έργα καί τήν κατασκευή νέων έργων.
3. * Αναμενόμενα Αποτελέσματα Από τήν έπέμβαση
Σέ δτ© Αφορά τό α), θά είναι Αναγκαίο νά συντονίσουμε καί 
νά συμπληρώσουμε τίς προβλέψεις σχετικά μέ τίς Ανάγκες 
καί τήν διαθεσιμότητα του νερσΰ χρησιμοποιώντας αάν μέσ© 
δλες τίς παραμέτρους ,δπως τήν Απόδοση, τήν άνο,κύκλωση καί 
τήν έζοικονόμηση νερού ποΰ θά έπιτρέψουν τήν Ορθολογική 
χρήση τού' πόρου αΰτού.
Στά β) , πρόκειται γιά τήν μελέτη συμπλήρωσης ύπαρχόντων 
έργων μέ τρόπο δστε νά βελτιστοποιηθεί ή ΑπίΦελασματικότητά 
τους.Γιά τό σκοπό αυτό, θά χρειασθεΓ νά καθορίσουμε τίς 
πρωταρχικές έπεμβάσει.ς κυρίως δσον Αφορά τήν πρσμήθευση πόσι­
μου νερού σέ μερικές πόλεις.
.../2

-1 0 - Εαράρτημα V
0έ 6ΰθ μελέτες μβοροΟν νά χρησιμεΰσοβν σάν πρότυπο γιά τίς 
Ανάλογες περιπτώσεις πού πιθανά 0ά παρουσιασοσϋν αέ άλλες πε­
ριοχές τής Κοινότητας.
ή.. * Οργάνωση της επέμβασης.
μελέτη θά έπρεπε νά άνατεθει σέ ένα μελετητικέ γραφεί*.. 'πού 
Θά έπιλεγεί ύστερα Από κοινή συμφορά τ35ν έθνιηδν καί τοπικΦν 
άρχίδν καί τών ύπηρεσιών τή$ ?£.οιι^βΌ^ διαθέτοντας δύο χρόνια 
γιά τήν όλοκλήρωσή της.
5. Κόστος
μιστωτική χορήγηση :6ό5
Κοινοτική χρηματοδότηση: 50°/® τ®ϋ Αλικοι? κόστους
Κατανομή τθί Αλικοδ κόστους:
μδ Ατομα/μήνες ......  120.000 ΚΔΜ
Με
τακινήσεις .......................  15.000 ΕΛΜ
Ρε
νικά έξοδα 20.000 ΕΛΜ
155.000 ΕΛΜ
Χρηματοδοτική συμμετοχή τής ' ‘εη ι ί ρ ν νή$: 77.500 ΕΛΜ.

-II- ^»»(ίρΊημα V
${&ιχή ενέργεια Αρ. 6 Αναφερόμενη 
στήν *Ελλάδα
ΟΪ προτάσεις φιά τίς ένέργειες πού έκθέτονται Ακόλουθα 
κοινοποιήθηκαν Από τίς 'Ελληνικές Αρχές.*Αναφέρβνται σέ:
I. £αρτογραφική μελέτη τής διάβρωσης το0 έφάφους στά νησιά 
του Αιγαίου
‘Η διάβρωση τών έδαφών αύτδ5ν Αποτελεί ένα πρόβλημα, τεράστιας 
σημασίας, γιατί έξαιτίας της μία μεγάλη έκταση καλλιεργήσιμων 
περιοχήν χάνεται κάθε χρόνο.*Η ένέργεια θά έλβκληρωθεί σέ δύ® 
στάδια:
<χ) 7ΐαραγωγή γεωμορφβλογικών χαρτών τ®ΰ συστήματος διάβρωσης 
τ<3ν νησιών τ·0 Αίγαίου μέ σκοπό τη συλλογή πληροφοριών πάνω 
στό έδαφος, στό ρυθμό έξέλιξης καί στόν έντοπισμό τών φυσικών 
καί Ανθρώπινων παραγόντων πού έπηρεά£®υν τό φαινόμενο, στά 
πιθανά Ανασταλτικά μέτρα.
β) Πρότυπη μελέτη γιά τήν έφαρμογή Ανασταλτικήν τής διάβρωσης 
μέτρων σέ I έως 3 Αντιπροσωπευτοκά νησιά.
Διάρκεια τής φάσης β) : 3 χρόνια.
*Εκτιμούμενη δαπάνη : (6.000.000 Δρχ.) 80.000 ΕΔΜ
Κοινοτική χρηματοδότηση :  100 % του κόστους
2.- Πρότυπη μελέτη πάνω στήν Ιργάνωοη καί τή διαχείριση 
τής ΰδρολογικής Λεκάνης τής Θεσσαλίας
*Η μελέτη αύτή έχει σάν σκοπό τήν έκμετάλλευση τών δυνατο­
τήτων διαχείρισης τής ποότητας τού νερού στή βάση τού συστή­
ματος Αργάνωσης το0 τύπου * '  Α^\\·ονΛ·νΐ| »»„
Διάρκεια: I χρόνος
'Εκτιμωμεν® κόστος :  (2.000.000 Δρχ.) 26.700 ΕΛΜ
Κοινοτική χρηματοδότηση; 100 % του κόστους.
.  .  ./2

12 -Παράρτημα V
3*- Μελέτη τής διαχείρισης (έπεξεργασία καί Αποθήκευση) των Αποβλή­
των πού προέρχονται Από τά χοιροτροφεία στήν περιοχή τής "Άρτας
*Η ύπερβολική συγκέντρωση μονάδων έκτρβφής χοίρων στήν έν λέγω 
περιοχή, ή σημασία αέτής τής συγκέντρωσης γιά τήν ©ίκ©ν®μία τής 
περιοχής καί τά προβλήματα μόλυνσης καθιστούν Αναγκαία μία 
ειδική μελέτη πού θά έπιτρέψει:
α) Τήν καταγραφή τών μονάδων χοίρων
β) Τήν έκτίμηση τής σημασίας τους γιά τήν οικονομία τής περιοχής 
γ) Τβυ καθορισμέ λροτάσεων γιά μιά Ορθολογική ρύθμιση 
(γεωγραφική κατανομή)
δ) Τήν τεχνική διαχείριση τΛν Αποβλήτων μέσω έπεξεργασίας 
καί Αποθήκευσης.
Διάρκεια: 18 μήνες
'Εκτιμώμενο κόστος: (3.000.000 Δρχ.) 1+0.000 ΕΛΜ
Κοινοτική χρηματοδότηση :  50 % του κόστους, δηλαδή 20.000 ΕΛΜ.
1+.- Τεχνικο-οικονομική μελέτη τάν Αποβλήτων μεταλλευμάτων νικελίου
Μελέτη των ίδανικβν τεχνικΦν μέσων γιά τήν έξουδετέρωση καί 
Αποθήκευση τδν σκωριων πού προέρχονται Από έργοστάσια έπεξε­
ργασίας μικελίου μέ έκτίμηση αδν διαφόρων ένελλακτικων λύσεων.
Διάρκεια: I χρόνος
*Εκτιμώμενο κόστος:( 1.000.000 Δρχ..) 13.1+00 ΕΛΜ
Κοινοτική χρηματοδότηση :  50 % του κόστους δηλαδη 6.700 ΕΛΜ
Πιστωτική χορήγηση :  665
'  Οχ,ι,κή δαπάνη :  ...............  1 1 60.100 ΕΛΜ
Χρηματ
οδοτική συμμετοχή της Επιτροπής :  133.400 ΕΛΜ.

-13- Παράρτημα V
Βίδιχή Ενέργεια Αρ. 7
Ι^Τίτλος
2«μιχάρι© χάνω στά νομοθετικά, διοικητικά, τεχνικά καί οίκβνβμικά 
κροβλήματα σέ θέματα Ιργανικής διαχείρισης τ·Ρ χώρ·υ καί των 
φυσικών κόρωμ (συστηματική συλλογή στοιχείων σχετικήν μέ τήν 
κατάσταση τού κεριβάλλ©ντ®ς, διαχείριση φυσικών θίκοσυστημάτψν, 
μελέτες κάνω ατίς Εκιδράσεις)·
2. ΑίτιΒλόγηση
*Η σημασήα τού καράγοντα Εκκαίδευση καί διάδοση των γνώσεων 
σέ δέματα ρύθμισης τ©ΰ κεριβάλλοντος Εκτέθηκε στό Παράρτημα 
III ,3·3·ΕΪναι λοικόν άκαραίτητοΐ1' *  Τ^ιτρβκή νά μκορέσει νά 
Εκτιμήσει κατά διαρκή τρόκο τά κροβλήματα κού θά καρουσιάζονται 
στόν τομέα αυτά, ιδιαίτερα δσ® Αφορά τήν καταλληλότητα τών μέ­
τρων κβύ έχουν ΑκοφασιστεΓ ή κράκειται νά Ακοφα® δταν
0ά ύκάρχει ή άκαιτβύμενη έμκαρία.
3. “Αναμενόμενα Ακοτελέσματα άκό τήν Εκέμβαση
Τό σεμινάριο θέτει σάν ατόχο τ©υ νά κροσφέρει τά στοιχεία γιά 
μιά τέτοια Εκτίμηση κάνω σέ θέματα κβινονικβθ Ενδιαφέροντος 
κβύ Εξελίσσονται κάβε χρόνο.
Κατά δεύτερο λόγο, τά σεμινάρια 0ά δκρεκε νά βοηθήσουν τά 
Κράτη μέλη πού θά έχουν ζητήσει χρηματβδβτική ένίσχυση Ακέ τήν 
Κοινότητα* νά Εκεξεργαστοϋν καί νά έκτελέσβυν σχέδια ρύθμισης 
συμκεριλαμβάνσντας τήν έκίτευξ)} στόχων κοά έχουν καθοριστεε σέ 
κοινοτικέ Ικίκεδβ.Θά έχουν στή διάθεσή τους δλες τίς δυνατότητες 
κβύ κροσφέρβυν ®ί ύκάρχοντες κόροι.
U. Οργάνωση τής έκέμβασης
ϊά διαρκή σεμινάρια θά ?)ταν μία συνάντηση τών Αντικρ©σώκων.  τών 
διοικήσεων,τχρηστών, τ©0 ίδιου τ®0 κοινού καί βέβαια τής 
*Εκιτροκής.Θά γίνονταν τακτικά καί Θά είχαν μία σχετικά σύντομη 
διάρκεια (δύ® μέ τρεις <ήμέ(ρες }„ δργάνωση βά έκρεκε νά Ανατε­
θεί σέ ίνστιτούτα ή συμβούλους πού θά είχαν τίς ύλικές δυνατότητες 
γιά τό Εγχείρημα αύτό δκως καί τήν δυνατότητα Εκαφής μέ άτομα

-14-Παράρτημα V
κ®ύ ή συμμετοχή τοσς θά ήταν έκιθυμητή.
«
5. Κόστος:
Π <*,στωτ ι κή χορήγηση 665
Κοινοτική χρηματοδότηση 100“/· τ·0 όλικβϋ κόστους»
*Ανά έκδήλωση καί γιά Ενα σύνολο 20 σνμμετεχόντων κερίκου:
-έξοδα μετάβασης καί διαμονές:......· ......·*50·000 ΕΛΜ
-δ
ξοδα διοργάνωσης ................ ......·. »>>.20*000 ΒΛΜ
ΣΥ
ΝΟΛΟ 70.000 ΕΑΜ

-15-
ΰαράρτημα V
Βίδιχή ένέργεια &ρ» 8
1. Τίτλος
’Επαγγελματική έκπαίδευση σέ θέματα μελετών έπίδρασης καί 
Αρμονικής διαχείρισης των φυσικών πύρων.
2. Αιτιολόγηση
Σό£ πλαίσιο τών ένεργειών τής ^9ισότητας πού στοχεύουν στήν 
κατάδειξη τών ύπαρχβυσών Αναγκών σέ 'ειδικευμένο προσωπικά 
στόν τομέα τής διαχείρισής των φυσικών πόρων, φάνηκε καθαρά 
ή Ανάγκη τής θέσπισης σέ Εύρωπαί'κή κλίμακα έκπαιδευτικΛ» 
κέντρων πού θά πάράγβυν ειδικούς σέ διάφορα έπίπεδα Αρμο­
διότητας* ίδιαίτερα ή Ανάγκη ύπεΰθυνων Αψηλού έπιπέδου πού 
θά κληθούν νά πάρουν Αποφάσεις σέ θέματα Αρμονικής διαχείρισης τού 
χώρου καί τών φυσικών πόρων (συστηματική συλλογή στοιχείων, 
μελέτες έπίδρΑσης,,διαχείριση τών βιοτόπων, τ<ρν παράλιων καί Ιρει- 
υων πξριοχών) Απήρξε ίδιαίτερα έμφανής στίς“μεσογειακές περιοχές.
3. ’Αναμενόμενα Αποτελέσματα Από τήν έπέμβαση
Θά ήταν χρήσιμο νά προβλέψουμε κψκλουψ έκπαίδευσης βασισμένους 
στή συγκριτική διδασκαλία,πού θά Αποτελ3ύνται Από Sva σύνολο 
τμηματικών κύκλων μέ τμήματα τής μιΛς εβδομάδας' δπου δί Αποψήφιοι 
πού θά προέρχονταν Από μεσογειακές χώρές θά τύχαιναν οικονομικής 
ύποστήριξης.
Θά πρόκειταν γιά τή συγκράτηση, σέ Sva πρώτο διάστημα καί 
στά Spia τής παρούσας είδικής ένέργειας, μιάς έκπαοδεβτικής 
έμπειρίας μέ πραγματικά δεδομένα, πάνω σέ Sva Αντικείμενο 
Αναγνωρισμένου ένδιαφέροντος γιά τό όποιο όέν ύπάρχουν παραδο­
σιακοί κύκλοι έκπαίδευσης.’Ιδιαίτερα ένδιαφέρβντα θέματα θά ήταν 
ή συντομευμένη έπανάληψη ήtfΑποθετική μελέτη Ιπιδράσεων σχεδίων 
πού *χουν ίδιαίτερα χαρακτηριστικά ή σχέδια Αρμονικής διαχείρισης 
περιοχών μέ βιοτύπους κοινοτικής σημασίας*
If.. Κόστος
— ΙΙιατωτική χορήγηση 665
- Κοινοτική χρηματοδότηση 100 °/ο τού όλικού κόστους
-μετάβαση, διαμονή καί Αμοιβή τών έκπαιδευτών: ......... 68.000 ΕΛΜ
-μ
ετάβαση, διαμονή σπουδαστών:................. . .ij.0.000 ΕΛΜ
-8
ξοδα διοργάνωσης: ..... .......................... 20.000 ΕΛΜ
ΣΥ
ΝΟΛΟ 128.000 ΕΛΜ

-I6 ~ Παράρτημα V
Et.6i.xfi ένέργεια dp.9
1. Τίτλος
Πραγματοποίηση μελετών Αρμονικής διαχείρισης σέ περιοχές πού 
περιλαμβάνουν χαρακτηριστικούς βιότοπους τής Μεσογείου καί 
παρουσιάζουν ιδιαίτερο κοινοτικά ένδιαφέρον.
2. Αίτιολόγηρη
“Οπως δείξαμε στό παράρτημα III, 3·3» είναι Απαραίτητο νά Ινεργο- 
ποιήσουμε δλα τά διαθέσιμα μέσα πρβκριμένβυ νά προληφθεί ή 
άμετάκλητη καταστροφή βι©τόπων κοινοτικής σημασίας συμβιβάζοντας 
μία όίκονβμική ανάπτυξη τών περιοχήν πού νά μήν έρχεται σέ 
Αντίθεση μέ τούς στόχους τής συντήρησης.
Τά κατ'έξοχήν μέσο γιά τήν έπίτευξ* αύτοϋ τού Αποτελέσματος είναι 
ή έπεξεργασία σχεδίων Αρμονικής διαχείρισης, καθορίζοντας τά 
όρια καί τίς συνθήκες πού οί Ανθρώπινες δραστηριότητες'/ .  πρέπει 
νά σββαστοΟν στίς περι·χές αυτές.
*Η κατάλληλη μεθοδολ®γία στό θέμα αύτό ύπήρξε ήδη Αντικείμενο 
προτύπων μελετών πού Ανάλατε ή 'Επιτροπή.Είναι πρός τό παρόν 
σκόπιμο νά έφαρμόσουμε τήν μεθοδολογία αύτή σέ διάφορες χαρα­
κτηριστικές περιοχές τής Μεσογείου, προσαρμόζοντάς την στίς συνθήκες.
Γιά τό σκοπό αύτό,κρίνεται χρήσιμη ή προώθηση ένός προγράμματος 
έργασίας πού Θά κάλυπτε προοδευτικά, μέ δύο ή τρείς μελέτες 
τό χρόνο, τό σύνολο τών περιοχών πού έχουν βιότοπους μείζονος 
κοινοτικής σημασίας στή Μεσόγειο.Τό πρόγραμμα αύτό θά είναι 
ένήμερ® άλλων παρόμοιων ένεργειών πού ήδη διεξάγονται, ή έχουν 
σχεδιααΘεΓ στά πλαίσια παράλληλων κοινοτικών δράσεων, συμπΧηρώ- 
νοντάς τις μέ συστηματικό τρόπο.
3 , *Αναμενόμενα Αποτελέσματα Από τήν έπέμβαση
Οί έργασίες αύτές Θά συνείσφεραν
- στόν καθορισμό γιά τί.ς μεσογειακές περιοχές σχεδίων διαχεί­
ρισης πού θά έπέτρεπαν άμεσα φήν παροχή τών Απαραίτητων 
ένδέίξεων σχετικά μέ ένέργειες Ανάπτυξης συμβιβαζόμενες μέ 
τούς στόχους συντήρησης στίς ΰπό θεώρηση περιοχές
- στή.συμπλήρωση, βελτίωση καί προσαρμογή τών τεχνικών μεθόδων

-17-
Παρ4ρτημα V
-ατή διάδοση τών γνώαεων πού θά Αποκτούσαμε κατά, τήν έπεξε- 
ργασία τών Αναφεράμενων προγραμμάτων
U· 'Οργάνωση τής έπέμβασιρς
*Η έπιλογή των περιοχών Ανάγεται στή βάση τ ής ένημέρωσης πού 
ήδη έχει ή ’Επιτροπή στό Θέμα Τών βιοτόπων καί οικοσυστημάτων 
πού δχουν ιδιαίτερη κοινοτική σημασία,λαμβάνοντας ύπόψη τίς 
αιτήσεις τών Κρατών μελών καί τήν διαθεσιμότητά τους γιά τήν 
ύλββ,οίηση τών μελετάν π©ά θά γίνουν μέ τόν τρόπο αύτό.
*Η έπεξεργασία αύτών τών μελετάν θά Αναθέτονταν σέ *ΙνστιτβΟτα 
ή 'Εται.ρίξς; Συμβούλων έπιλεγμένων ύστερα άπό κοινή συμφωνία 
τών Αρμόδιων κρατικών Αρχών καί τών ύπηρεσιών τής ..'Επιτροπής.
'Η διάρκεια τών έργασιών δέν θά έπρεπε νά ΑπερβεΓ τά δύο 
χρόνια γιά κάθε μελέτη.’Εξαρτάται βέβαια Από τίς ήδη ύπάρχου- 
σες πληροφορίες.
5. Κόστος
Βιστωτική χορήγηση 665
Κοινοτική συμμετοχή 75 /© τού όλικοΟ κόστους γιά δύο
μελέτες τό χρόν©
120 Ατομα/μήνες ....................... r. 150.000 ΕΛΜ
με
τακινήσει,ς.. . .................    30.000 ΕΛΜ
γε
νικά έξοδα .....................   20.000 ΕΛΜ
ΣΥ
ΝΟΛΟ 200.000 ΕΛΜ
Χρηματοδοτική συμμετοχή τής ’Επιτροπής 150.000 ΕΛΜ

-1 8 -
Παράρτημα V
«{δική ένέργεια Αρ. ΙΟ
*Ξνέογειες πλ-ηοοοόρπατν: καί εΰαιαθητοποίηση<ς τΤ \c xoivflc γνώαπσ
2' σύνδεση μέ τό ΣΔΜ θά ήταν χρήσιμ® νά έχουμε σομμετα^ΐή οέ 
ένέργειες πληροφόρησης καί εύαι,σθητοπβίησης τής κοινής 
γνώμης σώη Μεσόγειο ώστε νά Αναπτυχθεί μιά συνέίδηση τής κατάστασης 
τ©0 περίβάλλβντος,τών κινδύνων πού διατρέχει, καί τών δυνατοτήτων 
δράσης γιά τή διατήρησή τβυ, μέ σκοπό τό κοινό νά δχεεβυμμετθχή 
στήν Ανάληψη τής διαχείρισης καί τής προστασίας τού περιβάλλοντος.
0Î ένέργειες αυτές θά μπορούσαν» νά είναι:
—ή έκδοση καί ή διανβμή ένός φυλλάδιου προορισμένου γιά τό 
κοινό πάνω ατούς κίνδυνους πού διατρέχει ή μεσογειακή 
λεκάνη καί πάνω στίς έπιθυμητές δήασεις γιά τή διατήρηση 
καί Αξιοποίησή του ΕΔΜ 10.000
-ή συμμετοχή στήν Αργάνωση έ^στρατειάν πληροφ7ό.ρησης άπό 
τά μέσα μαζικής ένηαέρωσης (έφημερίδες, έκθέσεις,κλπ...)
ΕΔΜ 10.000
»
-ή χρηματοδοτική συμμετοχή οέ συμπόσια, σεμινάρια,συνα­
ντήσεις γιά ύπεύθυνους»δι οικητικούς „τοαικές αυτοδιοικήσεις, 
πού θά καλύπτουν τήν τεχνική πλευρά τής προστασίας τού 
περιβάλλοντος σάη Μεόόγει© ΕΔΜ 10.000
-ή οργάνωση μιάς "έτήσιας μέρας τής Μεσογείου" σέ συνεργασία 
μέ τό ΣΔΜ, τό ΒΕΕ καί τοπικές Αρχές ΕΔΜ 10.000
-ένημερωτικές έπαφές âr,d σχολεΓα τών ένδιαφερόμενων 
χωρών ΕΔΜ 10.000
ΣΥΝΟΔΟ ΕΔΜ βΟ.ΟΟΟ
Κοινοτική χρηματοδότηση :  100 % του άλικου κόστους.

-19-Ποτράρτημα V
Ε-ίδιχή ένέργεβα dp.II
*Οργάνωση στίς Βρυξέλλες μιάς συνάντησης Ανάμεσα στά συμβαλλόμενα 
μέρη Teff Σχέδιου δράσης γιά τή Μεσόγειο
Ι.-Σέ συνέχεια. τών Αποφάσεων πού κάρθηκαν στήν τελευταία συνάντηση 
των συμβαλλομένων μερών στό Ντβυμκρόβνικ, μία συνάντηση γιά 
τή μελέτη ΐής συμβολής τών διμερών καί κολύκλερρων μεσογειακών 
προγραμμάτων στοΰς στόχους τού ΣΔΜ, θά γίνει στίς Βρυξέλλες 
στίς αρχές τού 1981)..
2»- Πρόκειται γιά μία δυνατότητα, δράσης κ©ύ θά έπρεπε νά έκμεταλ- 
λευτεί μέσα άκό μιά συνεργασία τών γενικών Διευθύνσεων Περιβάλ­
λοντος, 'Εξωτερικών Σχέσεων, 'Ανάπτυξης καί 'Αλιείας.
’Η σύγκληση μιας τέτοιας συνάντησης ^στίς Βρυξέλλες θά μπορούσε 
νά έχει πολλά θετικά αποτελέσματα:
-νά συνδέσει τό ΣΔΜ μέ τή διμερή συνεργασία,
-νά έξο ικειώσει μέ τά προβλήματα προστασίας τ©{5 περιβάλλοντος 
τής μεσογείου τίς Γενικές διευθύνσεις κα,ί τίς ύκηρεσίες 
πού είναι Ικιφορτισμένες μέ τή διμερή συνεργασία,
-νά γνωρίσει τά προβλήματα καί τίς ανάγκες τών χωρων κ©ΰ μετέχουν 
στό ΣΔΜ άστε νά εξεταστούν ο£ δυνατότητες τής Κοινότητας νά 
δώσρι λύση.
3.- Τό κόστος αυτής της συνάντησης θά περιλαμβάνονταν οτήν
έτήσια συμμετοχή τής Κοινότητας στό ΣΔΜ( Πρδς τό παρόν 
πιστωτική χορήγηση 662).

Παράρτημα VI
(Χ£ )Συμβ©υλευτι κή ’Επιτροπή γιά τίς Ενέργειες πάνω στό περιβάλλον 
ατήν περιοχή της “«εσογείου ~~
Ι.ΙΙεριγραφή καί στόχοι
Στά τ-λαίσια της κοινοτικής πολιτικές σέ Θέματα, Ενεργειών 
γιά τήν προστασία τού περιβάλλοντος στή^λεκάνη της β1εσοηε ίου ,  
Οά ητο,ν Επιθυμητό νά όριστεί μία επιτροπή αποτελούμενη άπό 
ειδικούς ύψηλού επιπέδου, προερχόμενους άπό τά Κράτη μέλη.
2. Θητεία
ή Επιτροπή^ τ$ΡεΤχε οάν σκοπό νά βοηθήσει τίς ύπηρεσίες της  
Κοινότητας καί τίς άρμόόηες άρχές νά καθορίσουν καί νά διεξά­
γουν τίς ενέργειες πού περιγράψαμε.Προτείνεται ή Θητεία της  
έπιτρβπ είναι 5ετής, καί νά είναι δυνατόν νά παραταθεί
ύστερα άπό άπόφαση της ’Επιτροπής.
3.Είδιποί στόχοι
*11 ΣΙ: θά συμβούλευε τήν 'Επιτροπή καί τά Κράτη μέλη
πάνω στά πρός συλλογή στοιχεία, τίς πρός Εκτέλεση μελέτες, 
τήν πρός έφαρμογή στρατηγική καί πάνω στά κριτήρια Επιλογής 
τών είδικών σχεδίων 'πρός ένέργεια μέ σκοπό νά Εξασφαλίσει 
μία καλή διαχείριση τών πόρων τού περιβάλλοντος της μεσογεια­
κής περιαχης
2. Μεθοδολογία διαχείρισης
Παράλληλα, ή ΣΕ βά έπρεπε νά αναπτύξει, ξεκινώντας άπό τά  
ύπάρχοντα στοιχεία, μία μεθοδολογία άρμονικης διαχείρισης  
Πολύπλοκων περιβαλλοντικών συστημάτων, πού θά βοηθούσε τούςV - -
ύπεύθυνους νά βελτιώσουν τά ύπάρχοντα έργα καί νά - * νάνουν 
όρθολογικώτερα τά προγράμματα κατασκευής νέων έργων.Τά μέσα πού 
διαθέτονται γιά τό σκοπό αυτό καί οι πρός ικανοποίηση άνάγκες 
θά μπορουϋαν τότε νά Εκτιμηθούν καλύτερα καί θά άποφεΰγαμε 
διπλούς κόπβυς καί ανεπαρκείς λειτουργίες όφειλόμενες σέ μιά 
ί 7νλ ι πη ^ων^Πορων^ανάμεσα στά διάφορα Επενδυτικά δεδομένα
πού Εξετάζονται .

-2-
2.3. ’Εκτίμηση τ®ν Αποτελεσμάτωνϋαράρτημα\/1
Σέ αίτηση τής ‘Επιτροπής, η τβν ΚρΑτδν μελΦν, ή ΣΕ θά  
έχτιμούσε τά αποτελέσματα τίΒν τρεχόντων $ }  συμπληρωμένων  
προγραμμάτων,Θά μπορούσε νά συστήσει ,στάν τομέα αύτό, τή  
σύναψη συμβάσεων μελέτης ή πραγματογνωμοσύνης.
2.1+.Συνεργασία μέ άλλες Αυμβουλευτικές ’Επιτροπές
*Η ΣΕ Θά δπρεπε νά συνεργαστεί μέ τίς άλλες Λυμβουλευτιχές  
’Επιτροπές πού ή ’Επιτροπή έχει σαστήσει, πχ τής ’Επιτρο­
πές πού Ασχολούνται μέ τή μόλυνση τής Θάλασσας από ύόρογο-
νάνθρακες καί μέ έπεξεργασια τών Αποβλήτων.Θά έπρεπε παράλληλα νά
Ανταλάσσει πληροφορίες Αμοιβαίου ένδιαφέροντος μέ τίς φμά-(
δες πού έχουν Αναλάβει τήν προετοιμασία καί τήν έποπτεία  
τδν μεσογειακήν προγραμμάτων.
3· Σύνθεση
*Η ΣΕ :βά προεδρεύονταν Από έναν Αντιπρόσωπο τής Γενικής  
Διεύθυνσης XI έρισμένον Από τόν 'Επίτροπο πού 5χ®ι δικαοοδοσία  
Θέματα περιβάλλοντος.*Η Γενική διεύθυνση XI Θά Αναλάβαινε  
καί τή γραμματεία.Θά Αποτελείτο Από ένα μέγιστο 12 είδικδν ύψηλού  
έπιπέόου, μέ εμπειρία στά Θέματα πού έκτέθηκαν στά παραρτήματα  
I έως»ν,μέ ποσοστό 2 είδικβν γιά τήν ‘Ελλάδα, τήν ’Ιταλία καά  
τή Γαλλία καί ένός είδικού γ ά τά άλλα Κράτη μέλη χωρίς  
Ακτές στή Μεσόγειο* ΟΪ είδικοί Θά έρίξονταν Από τήν 'Επιτροπή  
έπειτα Από συνεννοήση μέ τά Κράτη μέλη.
β£ Αριθμοί Θά είχαν μιά θητεία 5 χρόνων."Αν, κατά τή διάρκεια  
τής περιόδου αυτής, ή ’Ισπανία καί/ή ή Πορτογαλία γίνουν μέλη  
τής Κοινότητας, ή ’Επιτροπή θά προχωρούσε σέ δρισμόι αυμπ,ληρω-  
ματικίδν μελ(δν.
'Εκπρόσωποι τ®ν Γενικβν Διευθύύνσεων ν , ν χ ^ Ι Ι ,  XIV καί XVI Θά  
είχαν διαρκή συμμετοχή στίς έργασίες τής ΣΕ.‘Η ΣΕ θά μπορουβεν^  
Αποφασίσει τήν μετάκληση Ανεξάρτητων είδικΰ3ν ή έκπρβσώπων  
άλλων ύπηρεσιΑν τής ’Επιτροπής.Θά μπορούσε νά δημιουργήσει στό  
έσωτερικό της είδικές Αμάδες.

—
Παράρτημα VI
•4* Λειτουργία καύ χρηματ&δοτιχοΕ πόροι  
*
‘8 ΣΕ θά έιχε άπό 2  εως Ι ;  συνεδριάσεις τδ χρδν®, συμπεριλαμβα-  
νδμενων κάύ έχείνων τδν πιθανών ειδικών της δμάδωμ.βά Επρεπε  
νά δ£ει τίς Ανάλογες πιστώσεις λειτβυργδας στή διάθεσή της.
Θά μποροϋσε νά ύποδείξει τήν προώθηση μελετών ή γνωματεύσεων  
γιά τι'ς Οποίες θά Επρεπε νά πρββλεφθοϋν χρηματοδοτήσεις.

ΠΙΝΑΣΑΖ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣΙΙαράρτημαΙΟί
ϊ.Σχετική πιστωτική χορήγηση Από τόν προΑπολστισμό
"Ετος I984
Μελέτες ύπυδομής σχετικός μέ τήν προστασία τοϋ περιβάλλοντος
Κεφάλαιο : 66
"Αρθρο : 66ο
·  © î6600
καί
έξοδα συνεδρίασης τΦν έπιτροπβν
Κεφάλαιο : 25
Χρθ ρο : 251
*Ετ©ς 1965/1988
Νέα χορήγηση Ατνό τόν προϋπολογισμό
Κεφάλαιο : 66
"ΑρΘ ρο : 665
Μέ τίτλο:  Ειδικές Ινέργειες σχετικές μέ τήν προστασία
τ©ϋ περιβάλλοντος στή λεκάνη τής Μεσογείου
καί
έξοδα συνεδρίασης τών ΙπιτροπΟν
Κεφάλαιο : 25
"Αρθρο : 251
»  .  . / 2

—2—
Παράρτημα^
2. Νομική βάση
’Απόφαση τοΠ Συμβούλιου τών ΕύρωπαΓκών Κοινοτήτων καί τών  
έκπροσώπων των Κρατών μελών»συγκεντρωμένων στά πλαίσια  
τού Συμβούλιδυ στίς 7 Φεβρουάριου 1983#σχετικά μέ τήν  
άκολούθηυη καί τήν έφαρμογή μιάς πολιτικής καί ένός  
προγράμματος δράσης τών Ευρωπάίκών Κοινοτήτων σέ θέματα  
περιβάλλοντος (1982-1986) (Π.Ο ζ. ή.6 τής Ι7^ζ Φεβρουαρίυυ 1983).
3. Πρόταση κατηγοριοποίησης σέ μή ^Υποχρεωτική δαπάνη
Σύμφωνο, μέ τό παράρτημα τής κοινής διακήρυξης, δπως προβλέ-  
πεται γιά δ λες τίς άλλες δα®άνες τ©$ κεφάλαιου 66.
4. Περιγραφή καί αιτιολόγηση τής Ινέργειας :
4·Ι· Στόχοι
’Επεξεργασία ένός συνόλου συντονισμένων έπεμβάσεων  
στό^τομέα τής προστασίας τοϋ περιβάλλοντος τής μεσογεια­
κής λεκάνης ,ίκανών νά δημιουργήσουν κατάλληλες συνθήκες  
γιά μιά άρμονική άνάπτυξη τών κ©ινωνικ©-©ίκσνομικών  
δραστηριοτήτων στήν 'περιοχή.
^.2. ’Αρμόδια. πρόσωπα
θί παράκτιες κοινότητες τών μεσογειακών περιοχών τής  
Κοινότητας.
5. Φύση τής δαπάνης καί τρόπος ύπολογισμοΦ
3.1. Φύση
ΙΠά τό έτος 1984# πρόκειται στήν ουσία γιά πιστώσεις  
μελετών καί γνωμοδοτήσεων.Γιά τά έτη 1985/1987 γιά  
όργάνωση σεμιναρίων, κύκλ«\ς Εκπαίδευσης τών είδικών  
καί πρότυπες μελέτες καί σχέδια.
5.1. *Υπολογισμός
*  *»/3

ϋαράρτημαΣϋ-3-
* Atcó τΰν κροϋτΐ8λσγισμ6 τοΑ Ι98ή,
I. Πιστώσεις γιά τή λειτουργία τής ΣΕ
εδάφιο 251···*.....«*. ...................... 20.000 ΕΛΜ
2«
Πιστώσεις γιά μελέτες (6 συμβόλαια)
έ δάφ ι  ο 6Ò00................................30C-000 ΕΛΜ
3. Ιίιστώσεις ϊΐραγματογνωμοσΰνης (3 σύμβθβλοι τού θά
έτοιμάσουν εέόικές προτάσεις προστασίας τής μεσογειακές  
λεκάνης καί θά εξασφαλίσουν τή συνέχιση τ<35ν μελετίυν αυτ©ν)  
έδάφιο 6600 ....... ............... . 60.000 ΕΛΜ
38
0.000 ΕΛΜ
*Α7';<5 τΰν ·,\ροΐ?κολογ ισμό ■ ?  ·:ϋ 1983 
ΕΙέα χορήγηση: 665
1. Ειδική ένέργεια άρ.Ι. .................. .-35.000 ΕΛΜ
2.
 Είδική ενέργεια σγ.2 ................. „...6ή,. 000 ΕΛΜ
3·
 Είδική ένέργεια άρ.3............... ........ij.Q.000 ΕΛΜ
!μ
. Ειδική ένέργεια άρ.ή. .............. . 71 ..Q00 ΕΛΜ
5.
 Είδική ένέργεια άρ.5 ...........     77.500 ΕΛΜ
6.
 Ειδική ένέργεια άρ.6 ...............160.100 ΕΛΜ
7.
 Είδική ένέργεια άρ.7 ......    .70.000 ΕΛΜ
8.
 Είδική ένέργεια άρ.8 .......   .128.000 ΕΛΜ
9.
 Είδική ένέργεια άρ.9 .........   .150.000 ΕΛΜ
10
. Είδική ένέργεια, άρ.ΙΟ ...................... 50.000 ΕΛΜ
ΣΥ
ΝΟΛΟ Ειδικές ένεργειες ............. ....808-&00 ΕΛΜ
11
. Πίστώσεις γιά τή λειτουργία τής 2Ε(έδ.251)25.000 ΕΛΜ
ΣΥΝΟΛΟ 1985 ........ ..................... Θ33.4 00 ΕΛΜ
■ Α

-ί+-
ΠαράρτημαΊίΡ.
’.από τόν πρυϋπολογισμό τοϋ 1986
’Εδάφιο 665 ...................... ............. 1.000.000 ΕΛΜ
(π
ρδς κατανομή ατό μέαρο έξέλιξης των ένεργειίΰν  
καί της προόδου αίτήσεων άπό τά Κράτη μέλη).
*Α% 6 τόν προϋπολογισμό τοΟ Ι9&7
’Εδάδι© 665. .................................  2.000.000 ΕΛΜ
(π
ρός κατανομή ^τό μέτρο έξέ&ιξης των ένεργείων  
καί της προόδου αίτήσεων άπό τά Κράτη μέλη).
*Από τόν προϋπολογισμό τοΡ 1933
’Εδάφιο 665 ..................................  1.000.000 ΕΛΜ
(π
ρδς κατανομή στό μέτρο έξέλιξης των ένεργειδν καί  
της προόδου αίτήσεων άπό τά Κράτη μέλη).
6.Χρηματοδοτική έπίδραση της ένέργειας στίς πιστώσεις έπέμβασης
6.1. ίΐροθεσμολόνιο τών δεσμευτικήν πιστώσεων καί τ®ν  
πληρωμδν έν λευκώ πρ©κειμέν«υ γεά άδιαίρετες πιστώσεις.
6.2. - Ηοσδστό της κοινοτικής χρηματοδότησης (σέ °/ο) στό
δλικδ κόστος της Ινέργειας:
100 0/β γιά «δ Ι9 82±.
Ριά τίς ε-έδικές ένέργειες ποό προρλέπονται γιά τό  
1985» ή συμμετοχή της ’Επιτροπής κυμαίνεται άπό  
50 2ως 100°/© τβΟ δλικου κόστους τών ένεργειών μέ  
2να μέσο ποσοστό 77°/©.τδ ποσοστό αυτό θά έπρεπε νά  
μειωθεί κατά τήν διάρκεια τής κατανάλωσης τοϋ προϋπο-  
λβγισμβΟ τ©0 1986 καί άκδΚβυΘα.
.. ./5

- 5 -.  Παράρτημα 3Ζ ΙΓ
7. ΙΙαρατχΐρήσεις
8. Χρηματοδοτική έπίδραση στίς πιστώσεις προσωπικού καί  
τρέχουσας λειτουργίας
8.I.—*Αναγκαίο προσωπικό γιά τήν έκτέλεση τών έργασιών  
καί άναγκαΓες πιστώσεις γιά τό προσωπικό αότό
I Α7.........................  21.370,81 ΕΛΜ
I 
Β3.........................  18. 6UU,82 ΕΛΜ
I 
C5.........................  11.328,50 SAU
..
./6

-6-
ΑαράρτημαϊίΓ
Τά ποσά αύτά παίρνουν ύπόψη τίς άμοιβές (κεφάλαιο II) 
γιά ί6 δεύτερο έζάμην© τού Ι9δμ δπως καί τά έξοδα πρόσλη­
ψης ( κεφάλαιο 12)
*Η πραγματοποίηση τού ϊχέδιου δράσης γιά τήν προστασία 
τής Μεσογείου πού κροτείναμε έπιβάλει τούς άκόλουοους 
στόχους:
Γιά τόν βαθμό Α :
- Λήψη έπαφών σέ κανονικά διαστήματα μέ τίς έθνικές 
άρχές καί όργάνωση τών έργασιΦν τής Συμβουλευτικής 
’Επιτροπής.
-Διαπραγμάτευση»κλείσιμο καί έλεγχοί τών συμβά^Λ^ν 
προκαταρκτικών μελετών καί πρότυπων σχεδίων.
-Συμμετοχή στίς έογασίες τών διεθνών έργανισμών πού 
δραστηριοποιούνται στόν τομέα της προστασίας τής 
Μεσογείου.
Γιά τό βαθμό Β :
-''Οργάνωση των συνεδριάσεων τής ΣΕ καί Γραμματεία 
τής Ιπιτροπής αυτής.
-Διοικητική διαχείριση τών συμβάσεων μελέτης καί τών 
προτύπων ένεργειών.
Ειά τό βαθμό α :
-'Εργασίες δακτυλογράφησης καί άρχειοθέτησης.
8.2. 'Αναγκαίες πιστώσεις λειτουργίας
Οί πιστώσεις αυτές πρέπει νά περιληφθοϋν στίς συνολικές
άπαιτήσεις τής 'Επιτροπής.