ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Υποβολή σχεδίου δράσης για τη συλλογή και ανάλυση κοινοτικών στατιστικών στον τομέα της μετανάστευσης

Περιληψη

Την 1η Μαΐου 1999 τέθηκε σε ισχύ η συνθήκη του Άμστερνταμ. Ένας από τους κύριους στόχους της συνθήκης είναι η σταδιακή καθιέρωση, εντός μεταβατικής περιόδου 5 ετών, ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προς το σκοπό αυτό, μεταξύ άλλων, το άσυλο και η μετανάστευση έχουν γίνει θέματα κοινοτικής αρμοδιότητας στο πλαίσιο του τίτλου IV της τροποποιημένης συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (άρθρο 63 ΣΕΚ).

Μετά τη σύσταση της κοινοτικής αρμοδιότητας, η Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις για τη θέσπιση κοινοτικής πολιτικής σχετικής με τη χορήγηση ασύλου και τη μετανάστευση. Στόχος αυτής της κοινοτικής πολιτικής είναι να εξασφαλιστεί αποτελεσματικότερη διαχείριση των ροών ασύλου και μετανάστευσης σε όλα τα στάδιά τους. Η πολιτική στηρίζεται σε προσέγγιση δύο φάσεων: τη θέσπιση κοινού νομικού πλαισίου, όπως ορίζεται στη συνθήκη, και την ανάπτυξη μιας μεθόδου πολύπλευρου συντονισμού που θα ενεργεί σε πλήρη συμπληρωματικότητα και συνέργεια με άλλες πολιτικές της ΕΕ. Στον τομέα του ασύλου, στόχος είναι η καθιέρωση ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου το οποίο θα βασίζεται σε πλήρη και ολοκληρωμένη εφαρμογή της σύμβασης της Γενεύης του 1951. Οι προτάσεις αυτές συνοδεύονται από πρόσθετα μέτρα για την καταπολέμηση της λαθρομετανάστευσης, ειδικότερα την παράνομη εισαγωγή και διακίνηση ανθρώπων και την ανάπτυξη πολιτικών επανεισδοχής και επαναπροώθησης.

Εξάλλου, το άρθρο 285 της ΣΕΚ δίνει τη δυνατότητα στο Συμβούλιο να θεσπίζει μέτρα για την παραγωγή στατιστικών, όπου αυτό είναι αναγκαίο για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων της Κοινότητας. Το άρθρο απαιτεί συμμόρφωση προς τις προδιαγραφές αμεροληψίας, αξιοπιστίας, αντικειμενικότητας, επιστημονικής ανεξαρτησίας, σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας, και στατιστικού απορρήτου.

Στα συμπεράσματά του της 28/29 Μαΐου 2001, το Συμβούλιο ανέφερε σχετικά με την κοινή ανάλυση και τη βελτιωμένη ανταλλαγή στατιστικών για το άσυλο και τη μετανάστευση, ότι υπάρχει ανάγκη συνολικού και συνεκτικού πλαισίου για μελλοντική δράση που θα αποβλέπει στη βελτίωση των στατιστικών. Κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση προς το σκοπό αυτό, λαμβάνοντας υπόψη αρχές και στόχους που περιλαμβάνονται σε παράρτημα των συμπερασμάτων.

Ο σκοπός της παρούσας ανακοίνωσης είναι διπλός:

1. Πρώτα, να παρουσιάσει σχέδιο δράσης που ευρίσκεται ήδη εν εξελίξει, το οποίο αποβλέπει στην ανάπτυξη και βελτίωση των κοινοτικών στατιστικών και την ανάλυσή τους στον τομέα ασύλου και μετανάστευσης.

2. Δεύτερο, προτείνεται συζήτηση σχετικά με τη μορφή και τις κύριες αρχές πιθανής μελλοντικής νομοθεσίας που θα στηρίξει όλες τις στατιστικές εργασίες στον τομέα αυτό.

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται η μέχρι στιγμής πρόοδος καθώς και η δράση που πρέπει να αναληφθεί εκ μέρους των κρατών μελών προκειμένου να συμπληρωθούν οι ενέργειες που αναγράφονται στο σχέδιο δράσης.

Πρέπει να ενισχυθεί η ανταλλαγή στατιστικών πληροφοριών για το άσυλο και τη μετανάστευση και να βελτιωθεί η ποιότητα των κοινοτικών στατιστικών συλλογών και αποτελεσμάτων που έχουν γίνει μέχρι στιγμής με βάση σειρά "συμφωνιών κυρίων". Ένα συντονισμένο σχέδιο δράσης και η μελλοντική νομοθεσία θα δώσουν στην Κοινότητα τη δυνατότητα να διατυπώσει, να θέσει σε εφαρμογή, να παρακολουθήσει και να αξιολογήσει τις κοινοτικές πολιτικές, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 του κανονισμού 322/97. Η απαίτηση αυτή καθίσταται ενεργός, με τη θέσπιση κοινοτικών πολιτικών, στον τομέα ασύλου και μετανάστευσης.

Εξάλλου, η διεύρυνση της Ένωσης το 2004 θα προσθέσει νέα γεωγραφική και πολιτική διάσταση στη σειρά των φαινομένων που συνδέονται με τη μετανάστευση. Θα προκαλέσει επίσης περαιτέρω ώθηση στην απαίτηση ακριβών, έγκαιρων και εναρμονισμένων στατιστικών πληροφοριών. Υπάρχει μάλιστα όλο και μεγαλύτερη ανάγκη στατιστικών πληροφοριών σχετικά με την επαγγελματική δράση, την εκπαίδευση, τα προσόντα και τον τύπο δραστηριότητας των μεταναστών.

Το σχέδιο δράσης αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των σημερινών νομικών απαιτήσεων και την εφαρμογή των συμπερασμάτων του Συμβουλίου, προσφέροντας μια νέα, ενεργό και δυναμική προσέγγιση στις δραστηριότητες της Επιτροπής στον τομέα αυτό. Ήδη ευρίσκονται εν εξελίξει αρκετές δραστηριότητες του σχεδίου δράσης, ειδικότερα στην διοργάνωση ειδικών ανταλλαγών απόψεων, στην ενισχυμένη συνεργασία και την προετοιμασία ετήσιας έκθεσης. Εντούτοις, προβλέπεται ότι ο κύριος όγκος των ενεργειών (που εκτίθενται στο παράρτημα) θα διεξαχθούν από 1ης Ιανουαρίου 2003 έως 1η Ιανουαρίου 2004 (με προοπτική ανάπτυξης και επέκτασης έως την 1η Ιανουαρίου 2005 ώστε να καλυφθεί το υπόλοιπο της μεταβατικής περιόδου του άρθρου 67 της συνθήκης ΕΚ). Οι μελλοντικές νομοθετικές προτάσεις για τις στατιστικές θα στηρίζονται στην παροχή συνέχειας στις αρχές που διέπουν τις εργασίες της μεταβατικής περιόδου, θέτοντας ταυτόχρονα σαφή θεμέλια για τις μελλοντικές εργασίες στον τομέα αυτό. Στο επίκεντρο του σχεδίου δράσης ευρίσκεται ο πολιτικός στόχος που διατυπώθηκε στα συμπεράσματα του Συμβουλίου, συγκεκριμένα ότι τα εθνικά στοιχεία για το άσυλο και τη μετανάστευση θα πρέπει να καθίστανται ευρέως προσιτά άμα τη συντάξει τους υπό μορφή κοινοτικών στατιστικών και ότι θα πρέπει να υπάρχει κοινή ανάλυση σε κοινοτικό επίπεδο. Δεδομένου ότι αυτός ο στόχος προϋποθέτει την ύπαρξη αξιόπιστων και συγκρίσιμων στατιστικών στοιχείων, τα οποία παραδίδονται εγκαίρως και τυγχάνουν επεξεργασίας σύμφωνα με κοινή στατιστική μεθοδολογία, απαιτούνται σημαντικές αλλαγές στη σημερινή τακτική κατά τη μεταβατική περίοδο και οι εν λόγω αρχές πρέπει να ευρίσκονται στο επίκεντρο κάθε μελλοντικής νομοθεσίας. Τα μέτρα θα εφαρμόζονται σε όλες τις συλλογές στατιστικών στοιχείων, στη επεξεργασία και τη διάδοση στον τομέα του άσυλου και της μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένων και των ενεργειών που γίνονται σε μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια βάση.

Έτσι, το σχέδιο δράσης προβλέπει τα εξής:

Α. Καθιέρωση νέων πρακτικών, κοινών στατιστικών μεθόδων και νέων μορφών συνεργασίας.

Αυτό θα θέσει τα θεμέλια για μελλοντικό έργο που θα έχει νομική βάση.

Β. Ενέργειες για την ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών και την προώθηση της λήψης αποφάσεων.

Αυτό θα περιλαμβάνει ετήσιες συναντήσεις και ειδικά σεμινάρια όπου, υπό την αιγίδα της Επιτροπής, θα συναντώνται τα νέα κράτη μέλη και άλλη πάροχοι (UNHCR, UNSD, UNPD, UNECE, ΟΟΣΑ, ΔΟΕ, Συμβούλιο της Ευρώπης, IOM, IGC).

Γ. Αλλαγές στις σημερινές συλλογές στοιχείων και τη βάση δεδομένων.

Συγκεκριμένα, περιλαμβάνεται επέκταση των συλλογών δεδομένων για να περιλάβει στοιχεία σχετικά με τη νόμιμη είσοδο και διαμονή, δευτεροβάθμιες αποφάσεις για τη χορήγηση ασύλου και στοιχεία για την εφαρμογή των διαδικασιών, κριτήρια και μηχανισμούς προκειμένου να αποφασιστεί ποιο κράτος μέλος είναι αρμόδιο για την εξέταση των αιτήσεων χορήγησης ασύλου.

Δ. Παραγωγή από την Επιτροπή φιλικών προς τον χρήστη αποτελεσμάτων.

Αυτό συνεπάγεται την παραγωγή διαφόρων στατιστικών αποτελεσμάτων με σκοπό την αντιμετώπιση των αναγκών κάθε ομάδας χρηστών των στατιστικών.

Ε. Ενέργεια σχετική με το νομοθετικό και πολιτικό πλαίσιο.

Αυτό συνεπάγεται τη θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας για τα στατιστικά και την αξιολόγηση της εφαρμογής του παρόντος σχεδίου δράσης.

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους πρόσφυγες και η γραμμή του προϋπολογισμού που συστάθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το Παρατηρητήριο για τη Μετανάστευση χρηματοδοτούν επί του παρόντος αυτόν τον τομέα. Το σχέδιο δράσης θα έχει ως συνέπεια ουσιαστική αύξηση της εργασίας και των στατιστικών αποτελεσμάτων. Είναι πιθανή η αναθεώρηση μελλοντικών δημοσιονομικών ρυθμίσεων.

Οι υφιστάμενες και οι νέες στατιστικές εργασίες για τη μετανάστευση και το άσυλο που περιγράφονται σε αυτό το σχέδιο δράσης συνεπάγονται σημαντικό έργο εκ μέρους της Επιτροπής. Πρέπει εντούτοις να σημειωθεί ότι η επιτυχία αυτών των μέτρων εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, από την ενεργό συνεργασία των αρχών των κρατών μελών και άλλων χωρών. Όταν οι εθνικές αρχές δεν παρέχουν τα σχετικά στατιστικά δεδομένα, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να παραγάγει στατιστικά στα αναμενόμενα επίπεδα ποιότητας ή έγκαιρης ανταπόκρισης.

1. Εισαγωγή

Η Επιτροπή παρουσιάζει σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη και βελτίωση των κοινοτικών στατιστικών και της ανάλυσής τους στον τομέα ασύλου και μετανάστευσης, καθώς και τη συζήτηση για την πιθανή μελλοντική νομική βάση αυτού του έργου. Μερικές ενέργειες που περιλαμβάνονται στο σχέδιο δράσης εφαρμόζονται ήδη μετά από διαβουλεύσεις με τις σχετικές εθνικές αρχές. Με την παρούσα ανακοίνωση εγκαινιάζεται τυπικά αυτό το έργο. Υπάρχει ανάγκη να βελτιωθεί η ποιότητα των κοινοτικών στατιστικών αποτελεσμάτων, όπως προτείνεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την ανάλυση και τη βελτιωμένη ανταλλαγή στατιστικών στοιχείων για το άσυλο και τη μετανάστευση, που εγκρίθηκαν στις 28/29 Μαΐου 2001.

Το παρόν σχέδιο δράσης αντικαθιστά το σχέδιο δράσης του 1998, βάσει του οποίου η Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η Γενική Διεύθυνση Eurostat, άρχισαν να συλλέγουν μηνιαία στατιστικά στοιχεία για το άσυλο και την παράνομη είσοδο εντός του πλαισίου των ομάδων εργασίας του Συμβουλίου, του Κέντρου πληροφοριών, προβληματισμού και ανταλλαγών για το άσυλο (CIREA) [1] και του Κέντρου πληροφοριών, προβληματισμού και ανταλλαγών για τη διέλευση των συνόρων και τη μετανάστευση (CIREFI) [2]. Με την επέκταση των συλλογών στις υποψήφιες χώρες, τη Νορβηγία και την Ισλανδία, οι στόχοι του σχεδίου δράσης του 1998 έχουν πλέον πληρωθεί.

[1] Κέντρο πληροφοριών, προβληματισμού και ανταλλαγών για το άσυλο. Μετά από απόφαση της Coreper στις 6 Μαρτίου 2002, και διαβούλευση με τη δανική προεδρία, το CIREA έπαψε να υπάρχει από την 1η Ιουλίου 2002. Στην Επιτροπή ανατέθηκε η ευθύνη να αναλάβει τις εργασίες του CIREA. Για το σκοπό αυτό συστάθηκε νέα ομάδα εμπειρογνωμόνων υπό την επωνυμία EURASIL (Δίκτυο της ΕΕ για τους ασχολούμενους με το άσυλο)

[2] Κέντρο πληροφοριών, προβληματισμού και ανταλλαγών για τη διέλευση των συνόρων και τη μετανάστευση.

Το προτεινόμενο εδώ σχέδιο δράσης έχει επίσης εκτεταμένο πεδίο εφαρμογής, ενσωματώνοντας τη συνεχιζόμενη ετήσια συλλογή στατιστικών στοιχείων για τη μετανάστευση, που μέχρι τώρα γινόταν σε εθελοντική βάση. Η συλλογή αυτή, που διεξήγετο από κοινού από την Επιτροπή και το Τμήμα Στατιστικής των Ηνωμένων Εθνών (UNSD), την Οικονομική Επιτροπή για την Ευρώπη των Ηνωμένων Εθνών (UNESE), τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας και το Συμβούλιο της Ευρώπης, δεν καλύπτετο από το σχέδιο δράσης του 1998.

Κατά τη σύνταξη του σχεδίου δράσης, η Επιτροπή ακολούθησε τις επιταγές που προέβαλαν οι διάφορες ανάγκες των παρόχων και των κυριότερων χρηστών των σχετικών συλλογών. Οι πάροχοι δεδομένων, δηλ. τα κράτη μέλη, οι υπό προσχώρηση και οι υποψήφιες χώρες, η Νορβηγία και η Ισλανδία, χρειάζονται έγκαιρη και επαρκή πρόσβαση σε όλες τις στατιστικές για διοικητικούς λόγους και λόγους λήψεως αποφάσεων. Εξάλλου, για τους χρήστες, δηλ. παρόχους, τα όργανα της ΕΚ και το ευρύ κοινό, οι στατιστικές πληροφορίες θα πρέπει να δίδουν την εικόνα της κατάστασης στο επίπεδο της ΕΕ και στο εθνικό επίπεδο, να επιτρέπουν τις συγκρίσεις και να συμβάλλουν στη συζήτηση επί πολιτικών θεμάτων.

Ως εκ τούτου, είναι επιτακτικό να υπάρξει συμφωνία επί απλών και αποτελεσματικών μεθόδων εργασίας που θα εξυπηρετήσουν την παροχή, την ανταλλαγή και τη διάδοση δεδομένων και κοινοτικών στατιστικών. Είναι καθοριστικό να υπάρξει διαθέσιμη ευρεία πληροφόρηση για την ΕΕ για την παρακολούθηση της εξέλιξης και της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας και πολιτικής. Σε γενικές γραμμές, η σημερινή πρακτική δεν εξασφαλίζει επαρκώς την ενιαία τακτική, έγκαιρη και ταχεία παροχή και διάδοση εναρμονισμένων δεδομένων ούτε την ελεύθερη πρόσβαση σε αυτά.

Οι ενέργειες που περιλαμβάνονται στο παρόν σχέδιο δράσης εξαρτώνται ιδιαίτερα από τη συνεργασία των σχετικών εθνικών αρχών που συμμετέχουν στο έργο. Χωρίς την πλήρη και ενεργό εμπλοκή των εθνικών εμπειρογνωμόνων και των παρόχων δεδομένων στις συλλογές δεδομένων και στις προγραμματισμένες δραστηριότητες για την ανάπτυξη και παρακολούθηση αυτών των συλλογών, η Επιτροπή δεν θα είναι σε θέση να εξασφαλίσει επιτυχή αποτελέσματα σε αυτό το έργο.

Εκτός από τα συμπεράσματα του Συμβουλίου χρησιμοποιήθηκαν ως πηγή και άλλα έγγραφα και γεγονότα:

- Η σουηδική προεδρία απέστειλε στα κράτη μέλη ερωτηματολόγιο και δημοσίευσε ανάλυση των απαντήσεων. Στη συνέχεια, συγκάλεσε σύσκεψη εμπειρογνωμόνων, προετοιμάζοντας το έδαφος για την έγκριση των συμπερασμάτων του Συμβουλίου.

- Οι υπηρεσίες της Επιτροπής (ΓΔ Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις και ΓΔ Eurostat) δημοσίευσαν έγγραφο εργασίας [3] στο οποίο γίνεται αξιολόγηση των πρακτικών που απορρέουν από το σχέδιο δράσης του 1998. Στο έγγραφο αυτό υποστηρίζονται τα εξής:

[3] Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με την ανταλλαγή στατιστικών πληροφοριών στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης (SEC(2001) 602).

(α) οι συλλογές πρέπει να συνεχιστούν και, όπου είναι αναγκαίο, να επεκταθούν και να γίνουν λεπτομερέστερες,

(β) να βελτιωθεί η συγκρισιμότητα και η διαθεσιμότητα των στατιστικών, και

(γ) να καθιερωθεί σύστημα αναφοράς σύμφωνο προς τις ανάγκες των κρατών μελών και των οργάνων της ΕΚ, με την επιφύλαξη νέων πόρων. Το έγγραφο υπογράμμιζε στη συνέχεια ότι το σχέδιο δράσης του 1998 δεν εκάλυπτε στατιστικά στοιχεία για τις νόμιμες εισόδους και ότι η ανάπτυξη κοινής κοινοτικής πολιτικής για τη μετανάστευση απαιτεί στοιχεία μετανάστευσης που δεν είναι διαθέσιμα από τη σημερινή ετήσια συλλογή δεδομένων.

- Το σχέδιο δράσης του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της λαθρομετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων, μετά από την ανακοίνωση για μία κοινή πολιτική κατά της παράνομης μετανάστευσης [4]υποδεικνύει την ανάγκη να αναπτυχθούν στατιστικές εκτιμήσεις και δείκτες. Το σχέδιο προτείνει να χρησιμοποιηθούν πηγές διοικητικών δεδομένων όπως αυτές για την άρνηση εισόδου, τον εντοπισμό, τις απορρίψεις αιτήσεων και τις επιστροφές.

[4] COM(2001) 672 τελικό

- Στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τα χρηματοδοτικά μέσα στον τομέα του ασύλου, της μετανάστευσης, του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων και τη συνεργασία με τρίτες χώρες αναφέρεται ότι έχει προτεραιότητα η βελτίωση της ποιότητας και η ανταλλαγή στατιστικών πληροφοριών για το άσυλο και τη μετανάστευση. Η βελτίωση αυτή θεωρείται ουσιαστικής σημασίας για την επιτυχή λειτουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης της Μετανάστευσης (γνωστού πλέον ως Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης).

- Το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, αναθεώρηση της σύμβασης του Δουβλίνου [5], αναφέρει τα σημαντικά προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζονται κατά την προσπάθεια παρακολούθησης των επιπτώσεων της σύμβασης λόγω της έλλειψης επαρκών στατιστικών πληροφοριών.

[5] SEC(2000) 522.

2. Ενέργειες προβλεπόμενες για την περίοδο 2002-2004

Οι ενέργειες που αναφέρονται στις ακόλουθες παραγράφους εκτίθενται στο παράρτημα Ι υπό 5 πίνακες σύμφωνα με τον τύπο της προβλεπόμενης δράσης:

Α. Καθιέρωση νέων πρακτικών, κοινών στατιστικών μεθόδων και νέων μορφών συνεργασίας.

Αυτό θα θέσει τα θεμέλια για μελλοντικό έργο που θα έχει νομική βάση.

Β. Ενέργειες για την ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών και την προώθηση της λήψης αποφάσεων.

Αυτό θα περιλαμβάνει ετήσιες συναντήσεις και ειδικά σεμινάρια όπου, υπό την αιγίδα της Επιτροπής, θα συναντώνται τα νέα κράτη μέλη και άλλη πάροχοι (UNHCR, UNSD, UNPD, UNECE, ΟΟΣΑ, ΔΟΕ, Συμβούλιο της Ευρώπης, IOM, IGC).

Γ. Αλλαγές στις σημερινές συλλογές στοιχείων και τη βάση δεδομένων.

Συγκεκριμένα, περιλαμβάνεται επέκταση των συλλογών δεδομένων για να περιλάβει στοιχεία σχετικά με τη νόμιμη είσοδο και διαμονή, δευτεροβάθμιες αποφάσεις για τη χορήγηση ασύλου και στοιχεία για την εφαρμογή των διαδικασιών, κριτήρια και μηχανισμούς προκειμένου να αποφασιστεί ποιο κράτος μέλος είναι αρμόδιο για την εξέταση των αιτήσεων χορήγησης ασύλου.

Δ. Παραγωγή από την Επιτροπή φιλικών προς τον χρήστη αποτελεσμάτων.

Αυτό συνεπάγεται την παραγωγή διαφόρων στατιστικών αποτελεσμάτων με σκοπό την αντιμετώπιση των αναγκών κάθε ομάδας χρηστών των στατιστικών.

Ε. Ενέργεια σχετική με το νομοθετικό και πολιτικό πλαίσιο.

Αυτό συνεπάγεται τη θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας για τα στατιστικά και την αξιολόγηση της εφαρμογής του παρόντος σχεδίου δράσης.

Οι ενέργειες αυτές, ειδικότερα οι ενέργειες Α, Β και Γ, θα συνδεθούν στενά με την ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης, το οποίο θα σχηματίσει σταδιακά μια συστηματική βάση για την παρακολούθηση και την ανάλυση της μετανάστευσης και του ασύλου καλύπτοντας διάφορες διαστάσεις του - πολιτική, νομική, δημογραφική, οικονομική, κοινωνική - και επισημαίνοντας τις βασικές τους αιτίες. Μέχρι στιγμής έχουν οριστεί 10 εθνικά σημεία επαφής αυτού του δικτύου, μερικά των οποίων ίσως θα μπορούσαν να δράσουν ως εθνικά σημεία επαφής για τις στατιστικές.

Το συγκεκριμένο δίκτυο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως βάση δοκιμής νέων πρακτικών και μεθόδων που θα αποσκοπούν στη βελτίωση της συνεργασίας, των ανταλλαγών, της διαθεσιμότητας και της συγκρισιμότητας των πληροφοριών στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου. Έχει ήδη καταστεί σαφές από τις αρχικές φάσεις της εφαρμογής αυτών των ενεργειών ότι η ενεργός συμμετοχή των κρατών μελών είναι καθοριστικής σημασίας για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου δράσης.

Η τελική ενέργεια θα είναι η αξιολόγηση της προόδου που σημειώθηκε κατά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης και η εκπόνηση των συμπερασμάτων για πιθανή μελλοντική συντονισμένη εργασία για πληροφορίες και στατιστικές στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης.

2.1 Ενέργειες υπό το πρίσμα των στόχων και των αρχών των συμπερασμάτων του Συμβουλίου

2.1.1 Διαφάνεια, εμπιστευτικός χαρακτήρας και ευαισθησία

Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου υπενθυμίζουν την αρχή της διαφάνειας των συμπερασμάτων του Τάμπερε και αναφέρουν ότι οι στατιστικές στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τους κανόνες και τις διαδικασίες που έχουν θεσπιστεί σε άλλους τομείς της κοινοτικής πολιτικής. Έτσι, οι παλαιότεροι περιορισμοί δημοσίευσης έχουν πλέον αντικατασταθεί από κανόνες και μεθόδους που βασίζονται στην ανάγκη να αποφευχθεί η αποκάλυψη εμπιστευτικών πληροφοριών για αναγνωρίσιμα άτομα.

Οι ενδεδειγμένοι κανόνες καθορίζονται στον κανονισμό 322/97 του Συμβουλίου της 17ης Φεβρουαρίου 1997 σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές [6]. Στον κανονισμό προβλέπεται ότι οι κοινοτικές στατιστικές διέπονται, μεταξύ άλλων, από τις αρχές της αμεροληψίας και του στατιστικού απορρήτου. Η αμεροληψία συνεπάγεται ότι οι στατιστικές θα είναι εξίσου διαθέσιμες, με την ελάχιστη δυνατή καθυστέρηση, για όλους τους χρήστες (κοινοτικά όργανα, κυβερνήσεις, κοινωνικούς και οικονομικούς φορείς, ακαδημαϊκούς κύκλους και γενικότερα το κοινό). Ρυθμίζεται από την υποχρέωση να θεωρούνται εμπιστευτικά τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται από τις εθνικές αρχές και την Επιτροπή για την παραγωγή κοινοτικών στατιστικών εφόσον επιτρέπουν την επισήμανση, άμεση ή έμμεση, στατιστικών μονάδων, και με τον τρόπο αυτό αποκαλύπτουν ατομικές πληροφορίες. Η προστασία του απορρήτου των ατόμων είναι γενικώς ο μόνος αποδεκτός λόγος για τον περιορισμό ως προς τη δημοσίευση στατιστικών.

[6] ΕΕ L 52, 22.2.1997, σ. 1-7.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση των στατιστικών για το άσυλο και τη μετανάστευση, τα συμπεράσματα του Συμβουλίου απαιτούσαν να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη οι ευαπόδεικτες ανησυχίες ευαισθησίας.

Κατά συνέπεια, έχουν αναληφθεί δύο ενέργειες ώστε να εξασφαλιστεί η ενδεδειγμένη δημοσίευση κοινοτικών στατιστικών. Η πρώτη είναι η εφαρμογή κανόνων για το στατιστικό απόρρητο σύμφωνα με την προαναφερόμενη υποχρέωση στον κανονισμό του Συμβουλίου. Οι νέοι αυτοί κανόνες βασίζονται στη χρηστή στατιστική πρακτική. Η δεύτερη ενέργεια είναι η εφαρμογή κοινής ερμηνείας της έννοιας των ευαπόδεικτων ανησυχιών ευαισθησίας σχετικά με πρόσφατα δεδομένα για τα μέτρα επιβολής. Η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη των παρόχων δεδομένων στην ομάδα εργασίας εμπειρογνωμόνων για τις στατιστικές ασύλου και μετανάστευσης, που έγινε στο Λουξεμβούργο τον Νοέμβριο 2001, σχετικά με τις αναγκαίες αλλαγές στους κανόνες δημοσίευσης που συνεπάγονται αυτές οι ενέργειες. Περαιτέρω συζητήσεις σχετικά με αυτούς τους αναθεωρημένους κανόνες δημοσίευσης έγιναν στο πλαίσιο του CIREA και του CIREFI και τις ομάδες εργασίας του Συμβουλίου, στο τέλος του 2001.

Οι νέοι κανόνες δημοσίευσης κοινοτικών στατιστικών με βάση μηνιαίες συλλογές δεδομένων για τα μέτρα επιβολής σχετικά με το άσυλο και τη λαθρομετανάστευση (αναφερόμενες στο παρελθόν ως συλλογές δεδομένων του CIREA και του CIREFI) είναι οι ακόλουθοι:

- Μηνιαίες και ετήσιες εκθέσεις και τριμηνιαίες συνοπτικές εκθέσεις για τις κοινοτικές στατιστικές σχετικά με το άσυλο και τη μετανάστευση, προσιτές στο κοινό αμέσως μετά την παραγωγή τους. Οι εκθέσεις θα τοποθετούνται στους δικτυακούς τόπους της Επιτροπής που είναι προσβάσιμοι στο κοινό. Τα στατιστικά στοιχεία θα τοποθετούνται στο New Cronos, την επιγραμμική βάση διάδοσης δεδομένων.

- Στην περίπτωση παράνομης εισόδου και μέσων επιβολής, θα γίνονται γνωστές μόνο ετήσιες κοινοτικές στατιστικές. Αναγνωρίζοντας την ανησυχία που εξέφρασαν ορισμένες εθνικές αρχές για την ενδεχόμενη κακή χρήση αυτών των στατιστικών, οι πρόσφατες μηνιαίες ή τριμηνιαίες στατιστικές για την παράνομη είσοδο δεν θα είναι προσιτές σε μη επίσημους χρήστες. Εντούτοις, μηνιαίες ή τριμηνιαίες στατιστικές 12 τουλάχιστον παρελθόντων μηνών μπορούν να είναι προσιτές σε μη επίσημους χρήστες.

Ως επί πλέον διασφαλιστικό μέσο για την προστασία του απορρήτου των ατόμων, οι στατιστικές αυτές στρογγυλεύονται προς την πλησιέστερη πεντάδα πριν τη δημοσίευσή τους. Πρόκειται για πάγια στατιστική μέθοδο που χρησιμοποιείται σε διάφορα κράτη μέλη για τη δημοσίευση αυτού του τύπου των στατιστικών.

Επειδή οι νέοι κανόνες δημοσίευσης έχουν συζητηθεί εκτενώς με τις αρχές των κρατών μελών κατά τους 15 τελευταίους μήνες, η θέσπισή τους έχει άμεση ισχύ. Οι νέοι κανόνες δημοσίευσης θα εφαρμοστούν αμέσως στα εθνικά δεδομένα που αφορούν τον Ιανουάριο 2002 και εξής [7]. Τα δεδομένα για το 2001 και τα προηγούμενα έτη συνέχισαν να διέπονται από τους προηγούμενους κανόνες δημοσίευσης κατά τη διάρκεια του 2002. Εντούτοις, οι νέοι κανόνες δημοσίευσης θα εφαρμοστούν σε αυτά τα προηγούμενα δεδομένα με ισχύ από την έναρξη του 2003, δηλ. όταν όλα αυτά τα δεδομένα θα έχουν ήδη ζωή 12 μηνών.

[7] Συνεπώς, έγγραφα που αναφέρουν τους ορισμούς για τις συλλογές δεδομένων για το άσυλο και την παράνομη είσοδο, τα οποία έχουν εκπονηθεί στο πλαίσιο του CIREA και του CIREFI τα τελευταία έτη της δεκαετίας του '90, θα είναι προσιτά στο κοινό από την ίδια ημερομηνία.

Η δημοσίευση θα γίνεται αυτόματα μετά την εκπνοή των προθεσμιών που έχουν δοθεί στα κράτη μέλη για την παροχή δεδομένων στην Επιτροπή [8].

[8] Όταν δημοσιοποιούνται κοινοτικές στατιστικές, μέσω της κοινοτικής βάσης δεδομένων "New Cronos" ή σε ετήσια στατιστική έκθεση, η Eurostat θα δημοσιεύσει φυσικά στατιστικά στοιχεία που θεωρούνται ως εκτίμηση ή υποκείμενα σε αναθεώρηση από τον πάροχο.

2.1.2. Ταχεία ηλεκτρονική διάδοση όλων των εκθέσεων

Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου απαιτούν την καθιέρωση ηλεκτρονικής διάδοσης των μηνιαίων στατιστικών ώστε να είναι ταχεία η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών παροχής στοιχείων και της Επιτροπής.

Η ηλεκτρονική διάδοση θα καλύψει την ανάγκη του παρόχου να διαφυλάσσει μέρος των πληροφοριών σε ασφαλές περιβάλλον, ενώ παράλληλα θα επιτρέπει την άμεση πρόσβαση των εξουσιοδοτημένων κυβερνητικών χρηστών (στατιστικές μονάδες στα υπουργεία δικαιοσύνης, εσωτερικών ή εξωτερικών υποθέσεων) στη βάση δεδομένων ή κάποιους από τους πίνακες.

Από την 1η Ιανουαρίου 2003 η Επιτροπή παράγει σε ηλεκτρονικό μορφότυπο:

- Σύντομες μηνιαίες εκθέσεις (περίπου 10 σελίδων), που περιλαμβάνουν βασικούς πίνακες και γραφικές παραστάσεις με τα αποτελέσματα του πλέον πρόσφατου μήνα μαζί με χρονολογικές σειρές που καθιστούν δυνατή τη σύγκριση με προηγούμενους μήνες. Ο μορφότυπος και η δομή των εκθέσεων θα σχεδιαστούν έτσι ώστε να είναι εύκολο το άνοιγμα, η εκτύπωση και η κυκλοφορία τους. Θα υπάρχει ξεχωριστή σειρά για στοιχεία που αφορούν το άσυλο και την παράνομη είσοδο, και εντός αυτών των σειρών ξεχωριστές εκθέσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις υποψήφιες χώρες, την Ισλανδία και τη Νορβηγία. Έχουν ετοιμαστεί και διανεμηθεί στους παρόχους δεδομένων οι πρώτες μηνιαίες εκθέσεις για το άσυλο για την περίοδο από Σεπτέμβριο - Νοέμβριο 2002. Η έκθεση για τον Δεκέμβριο 2002, που θα περιλαμβάνει στρογγυλεμένα στοιχεία για δημόσια κατανάλωση, θα τοποθετηθεί στη σχετική ιστοσελίδα της Επιτροπής.

- Τριμηνιαίες συνοπτικές εκθέσεις. Οι τριμηνιαίες συνοπτικές εκθέσεις και οι γραφικές παραστάσεις θα συμπεριληφθούν στις μηνιαίες εκθέσεις στο τέλος κάθε τριμήνου.

Οι εκθέσεις θα δημοσιοποιούνται το ταχύτερο δυνατόν μετά το τέλος της περιόδου αναφοράς [9]. Επειδή πρέπει να γίνεται εγκαίρως η δημοσίευση των στατιστικών, δεν θα είναι δυνατόν να καθυστερεί η δημοσίευση αν δεν έχουν παρασχεθεί τα εθνικά δεδομένα εντός των συμφωνημένων προθεσμιών. Οι πρώτες μηνιαίες εκθέσεις για στοιχεία του CIREFI έχουν ετοιμαστεί και διανεμηθεί στους παρόχους δεδομένων.

[9] Αυτό σημαίνει π.χ. ότι η μηνιαία έκθεση του Ιανουαρίου θα κυκλοφορήσει στο τέλος Μαρτίου. Η τριμηνιαία συνοπτική έκθεση για Ιούλιο-Σεπτέμβριο θα κυκλοφορήσει στο τέλος Νοεμβρίου.

2.1.3 Ετήσια έκθεση της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση

Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου προβλέπουν ότι προκειμένου να υποκινηθεί ο πολιτικός διάλογος για τη φύση του ασύλου και της μετανάστευσης και τις συνέπειές τους στην κοινοτική πολιτική και νομοθεσία, θα πρέπει να συντάσσεται, το συντομότερο δυνατόν, ετήσια δημόσια έκθεση που θα βασίζεται σε στατιστικές πληροφορίες. Η έκθεση θα περιλαμβάνει στοιχεία για το άσυλο και την παράνομη είσοδο, στοιχεία από την ετήσια συλλογή δεδομένων για τη μετανάστευση, συμπεριλαμβανομένων και στοιχείων από τις υποψήφιες και άλλες χώρες, καθώς και στατιστική ανάλυση των τάσεων και των δεικτών. Αν αυτό είναι δυνατόν, θα πρέπει να περιλαμβάνονται επίσης και στατιστικά στοιχεία από εφετικές αρχές για το άσυλο.

Ενώ οι μηνιαίες εκθέσεις και οι τριμηνιαίες συνόψεις παρέχουν μια βασική στατιστική σύγκριση, αφήνοντας στη διάθεση του αναγνώστη την ανάπτυξη περαιτέρω αναλύσεων, οι ετήσιες εκθέσεις καλύπτουν τις απαιτήσεις για λεπτομερή και σημαντική ανάλυση των στατιστικών εξελίξεων στον τομέα του ασύλου και μεταναστευτικών ροών, και την εφαρμογή των πολιτικών σε εθνικό επίπεδο και επίπεδο ΕΕ.

Η δομή της πρώτης δημόσιας ετήσιας έκθεσης, για την κατάσταση κατά το 2001, ενεκρίθη μετά τη σύσκεψη των εμπειρογνωμόνων στις 17 Ιουνίου 2002. Στους παρόχους δεδομένων στα κράτη μέλη, τις υποψήφιες χώρες, τη Νορβηγία και την Ισλανδία εστάλησαν ερωτηματολόγια. Οι πληροφορίες που ελήφθησαν σε απάντηση στο ερωτηματολόγιο αποτελούν τη βάση της έκθεσης που θα οριστικοποιηθεί σε στενή συνεργασία με τους παρόχους δεδομένων. Η έκθεση θα ετοιμαστεί προς δημοσίευση το ταχύτερο δυνατόν εντός του 2003.

Για αυτή την πρώτη ετήσια έκθεση, είναι προαιρετική η παροχή στοιχείων σχετικά με εφέσεις σε περιπτώσεις χορήγησης ασύλου, και έχουν ληφθεί ολίγες πληροφορίες. Εντούτοις, επειδή τα συμπεράσματα του Συμβουλίου απαιτούν να συμπεριληφθούν στατιστικά στοιχεία από εφετικές αρχές για τη χορήγηση ασύλου, η Επιτροπή θα ζητήσει από ειδική ομάδα αποτελούμενη από πέντε κράτη μέλη να εξετάσουν κατά πόσο είναι διαθέσιμα αυτά τα στοιχεία. Θα προηγηθούν διαβουλεύσεις με τις εφετικές αρχές πριν ληφθεί η απόφαση να επεκταθεί η συλλογή δεδομένων (βλ. σημείο 2.1.5).

Η ετήσια έκθεση για το άσυλο και τη μετανάστευση θα αποτελέσει σημαντική προσφορά στις βάσεις στατιστικών δεδομένων του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης.

Το πρώτο εγχείρημα αποτέλεσε σαφή υπενθύμιση της αλληλεξάρτησης των κρατών μελών και της Επιτροπής προκειμένου για την προετοιμασία αυτών των αποτελεσμάτων. Παραμένουν σημαντικά κενά στην πληροφόρηση που παρέχεται στην Επιτροπή, τα οποία συνέβαλαν στην καθυστέρηση εκπόνησης των εκθέσεων.

2.1.4. Τρόποι και μέσα τακτικής πρόσβασης

Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου ζητούν την ανάπτυξη τρόπων και μέσων που θα διευκολύνουν την τακτική πρόσβαση στις στατιστικές πληροφορίες καθώς και την ανταλλαγή τους μεταξύ των αρμόδιων αρχών που παρέχουν τα δεδομένα και της Επιτροπής. Όπως σημειώθηκε πιο πάνω, αυτή η διαδικασία διαβούλευσης και ενεργού συνεργασίας είναι ουσιαστική για την επιτυχία των ενεργειών της Επιτροπής στον τομέα αυτό.

Μία από τις ιδέες που προτάθηκαν κατά τη σύσκεψη των εμπειρογνωμόνων που συγκλήθηκε από τη σουηδική προεδρία είναι η σύσταση ενός ασφαλούς δικτυακού τόπου στο Διαδίκτυο ως μέσο διευκόλυνσης της πρόσβασης. Ο δικτυακός τόπος θα έχει δύο λειτουργίες: τεκμηρίωση και συζήτηση. Θα διευκολύνει την τακτική ανταλλαγή στατιστικών πληροφοριών και αναλύσεων σε επίπεδο τρέχουσας εργασίας και θα εντείνει τη δυνατότητα των αρχών να αλληλοενημερώνονται και να ανταλλάσσουν εμπειρογνωμοσύνη επί των εθνικών εξελίξεων που αφορούν διοικητικές πηγές, συλλογές δεδομένων, βάσεις δεδομένων, το περιεχόμενο και την ποιότητα των στατιστικών αποτελεσμάτων κλπ. Η Επιτροπή προτίθεται να αναπτύξει μια τέτοια δυνατότητα υπό μορφή δικτυακού τόπου του CIRCA. Θα καταβληθούν προσπάθειες να αποφευχθούν οι επαναλήψεις εργασιών και οι επικαλύψεις περιεχομένου με άλλους δικτυακούς τόπους του CIRCA που ευρίσκονται υπό ανάπτυξη αυτόν τον καιρό, π.χ. το EURASIL.

Ο συγκεκριμένος δικτυακός τόπος θα μπορούσε να επεκταθεί ώστε να καλύψει, εκτός από τις στατιστικές, και άλλες κατηγορίες πληροφοριών όπως αυτές έχουν επισημανθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης, για να καλυφθούν οι νομοθετικές, πολιτικές, δημογραφικές, οικονομικές και κοινωνικές πλευρές του φαινομένου της μετανάστευσης και του ασύλου.

Η τακτική διαβούλευση των στατιστικολόγων θα διευκολυνθεί επίσης από την Επιτροπή με τους ακόλουθους τρόπους:

- Υπάλληλοι αρμόδιοι για να απαντούν σε ερωτήματα σχετικά με τις στατιστικές μετανάστευσης και ασύλου. Κάθε κράτος που συμμετέχει στη συλλογή θα πρέπει να ορίσει ένα ενιαίο σημείο αναφοράς στο πλαίσιο της κεντρικής υπηρεσίας [10]. Αυτός ο αρμόδιος υπάλληλος, κατά προτίμηση υψηλής στάθμης, θα είναι υπεύθυνος ως μοναδικός συνομιλητής για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της υπηρεσίας του/της και της Επιτροπής στον τομέα των στατιστικών. Μπορεί επίσης να αποτελεί, ή όχι, και τον εθνικό σύνδεσμο επαφής με το ΕΔΜ.

[10] Ο διορισμός ενός μόνου συνομιλητή απέναντι στην Επιτροπή δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να έχουν διάφορους στατιστικολόγους που θα εργάζονται δε διάφορες συλλογές δεδομένων.

- Ετήσιες συσκέψεις εμπειρογνωμόνων επί τεχνικών θεμάτων και για την προετοιμασία του εδάφους για θέματα που αφορούν την ανταλλαγή στατιστικών πληροφοριών για τη μετανάστευση και το άσυλο. Η Επιτροπή θα προεδρεύει των συσκέψεων και θα καλεί όλους τους παρόχους στοιχείων και κάθε άλλο σχετικό φορέα (ειδικότερα τους UNHCR, ΔΟΕ, Συμβούλιο της Ευρώπης, ΟΟΣΑ και IGC).

2.1.5 Βελτίωση της συνεργασίας με άλλους φορείς και παρόχους

Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου ορίζουν ότι προκειμένου να αποφευχθούν οι επικαλύψεις και να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα και συγκρισιμότητα των στατιστικών, θα πρέπει να αναπτυχθεί ο συντονισμός και η συνεργασία των αρχών που παρέχουν δεδομένα, της Επιτροπής και άλλων σχετικών φορέων, συμπεριλαμβανομένων και των διεθνών οργανισμών, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία δικτύου στατιστικολόγων.

Η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς θα ενισχυθεί με τακτικές επαφές σε εργασιακό επίπεδο. Πρέπει εντούτοις να αναγνωριστεί ότι υπάρχουν διάφορες οργανωτικές προσεγγίσεις στις στατιστικές. Η συνεργασία μπορεί να αρχίσει με την κοινοποίηση πληροφοριών για μορφότυπους και εξελίξεις στη συλλογή, τη διάδοση και την ανάλυση των στατιστικών στοιχείων σε κάθε οργανισμό, και οι διαφορές αυτές πρέπει να τύχουν σεβασμού. Μετά την περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας, π.χ. με κοινά σχέδια ή ερωτηματολόγια, θα μπορούσε να προκύψει τυπική συμφωνία που θα αποτελέσει τη βάση για περισσότερο διαρθρωμένη προσέγγιση.

Όσον αφορά τη συνεργασία με άλλες χώρες, η Επιτροπή θα προβεί στις ακόλουθες ενέργειες:

- Θα εμπλέξει πλήρως τις υπό προσχώρηση χώρες σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιομορφίες τους, την ανάγκη να εξεταστεί το νεοεμφανιζόμενο μεταναστευτικό καθεστώς στην Κεντρική Ευρώπη, και με πλήρη επίγνωση των περιορισμών ως προς τους πόρους,

- Θα ενημερώσει πλήρως και καταλλήλως τις υποψήφιες χώρες, τη Νορβηγία και την Ισλανδία για περαιτέρω εξελίξεις, δεδομένου ότι είναι πάροχοι δεδομένων και συμμετέχουν στη συλλογή στοιχείων,

- Θα αναθεωρήσει τις δυνατότητες βελτίωσης της ανταλλαγής στατιστικών πληροφοριών με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, με σκοπό την ανάπτυξη διατλαντικού διαλόγου στον τομέα ασύλου και μετανάστευσης;

- Θα εξετάσει την πιθανή συνεργασία με την Ελβετία, που συμμετέχει ήδη στην ετήσια συλλογή στατιστικών στοιχείων της Επιτροπής για τη μετανάστευση,

- Θα συνεχίσει τις εργασίες στο πλαίσιο του προγράμματος MEDSTAT για να βοηθήσει τους εταίρους των χωρών της Μεσογείου στην ανάπτυξη συστημάτων παραγωγής και διάδοσης εναρμονισμένων στατιστικών στοιχείων καλής ποιότητας για τη μετανάστευση και το άσυλο,

- Θα εξετάσει τρόπους βελτίωσης της συνεργασίας στον τομέα αυτό με άλλες χώρες, ειδικότερα εκείνες που σημειώνουν σημαντικής έκτασης μεταναστευτικές ροές προς ή από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τέλος, είναι σημαντικό να διοργανωθούν ειδικές συσκέψεις εμπειρογνωμόνων και σεμινάρια για διαβούλευση όλων των συμμετεχόντων σε ειδικά θέματα. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει αυτή τη μέθοδο όταν στόχος θα είναι η παραγωγή νέων κοινοτικών στατιστικών ή αντιμετώπιση του θέματος συνεργασίας με νέους φορείς. Τα επιχειρησιακά συμπεράσματα αναμένεται ότι θα παράσχουν τη σχετική καθοδήγηση για περαιτέρω δράση και τους κατάλληλους τρόπους και μέσα.

Η Επιτροπή θα προβεί στη διοργάνωση αυτών των συσκέψεων όπως κρίνεται ενδεδειγμένο. Τα πιθανά θέματα περιλαμβάνουν:

- Διοικητική συνεργασία μεταξύ υπουργείων και εθνικών στατιστικών υπηρεσιών στον τομέα αυτό. Είναι προς το συμφέρον όλων των μερών να βελτιωθεί η ποιότητα των πληροφοριών για το μέγεθος και τη φύση της κυκλοφορίας των προσώπων.

- Συλλογή δεδομένων εφετικών αρχών για τη χορήγηση ασύλου. Μετά από την αρχική εξέταση της πιθανότητας να επεκταθεί και σε εφετικές αρχές η συλλογή δεδομένων για το άσυλο, θα οργανωθεί συζήτηση μεταξύ των παρόχων στοιχείων πρωτοβάθμιου και δευτεροβάθμιου επιπέδου για τον συντονισμό τους.

- Συνεργασία με άλλους φορείς που παράγουν στατιστικές στον τομέα αυτό. Θα γίνει σύγκριση των μορφότυπων και των γενικών προσεγγίσεων και θα εξεταστεί η δυνατότητα συνεργασίας, π.χ. με τη μορφή κοινών σχεδίων ή ερωτηματολογίων.

- Τρόποι και μέσα για τη βελτίωση της ποιότητας των διοικητικών πηγών στατιστικών στοιχείων για το άσυλο και τη μετανάστευση (μητρώα πληθυσμού, συστήματα θεωρήσεων και κάρτας συνόρων, αρχεία έκδοσης και αφαίρεσης αδειών διαμονής). Είναι σημαντικό να αναπτυχθούν μακροπρόθεσμες στρατηγικές για να αυξηθεί η αξιοπιστία και η ακρίβεια των συστημάτων αυτών.

Το γενικότερο πλαίσιο σε αυτές τις συναντήσεις και τα σεμινάρια θα λαμβάνει μεταξύ άλλων υπόψη την ανάγκη να ενθαρρυνθούν κινήσεις προς καλύτερη ποιότητα και μεγαλύτερη εναρμόνιση τόσο των υφιστάμενων όσο και των νέων δραστηριοτήτων σχετικών με τα στατιστικά στοιχεία για τη μετανάστευση και το άσυλο.

2.2 Άλλες ενέργειες για να βελτιωθεί η συλλογή και η διάδοση δεδομένων

2.2.1 Τροποποίηση της συλλογής και των ορισμών της

Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου δεν αναφέρονται στο πεδίο εφαρμογής της σημερινής συλλογής δεδομένων. Στις συζητήσεις κατά τη σουηδική προεδρία δόθηκε έμφαση στην καλύτερη εφαρμογή: ενίσχυση των κοινών ικανοτήτων ανάλυσης, βελτίωση του συστήματος εκθέσεων και συνεργασία μεταξύ όλων των σχετικών φορέων. Επί πλέον, στα συμπεράσματα αναφέρεται ότι οι ισχύοντες ορισμοί για τη συγκέντρωση κοινοτικών στατιστικών θα χρησιμοποιούνται μέχρις ότου θεσπιστεί η επικείμενη κοινοτική νομοθεσία.

Η Επιτροπή προτείνει η περαιτέρω τροποποίηση των υφιστάμενων συλλογών για το άσυλο και την παράνομη είσοδο:

* Να εξεταστεί μετά τη θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας για το άσυλο και τη μετανάστευση με βάση τα άρθρα 62 και 63 της συνθήκης ΕΚ,

* Να πραγματοποιηθεί αφού τεθεί σε ισχύ η προαναφερόμενη νομοθεσία.

Εξαίρεση αιτιολογείται για την επέκταση στη συλλογή στοιχείων σε εφέσεις σχετικές με το άσυλο.

Σχετικά με τη θέσπιση κανονισμού για την αντικατάσταση της σύμβασης του Δουβλίνου, η Επιτροπή θα αναλάβει να ζητήσει, η ίδια αντί για τη Γραμματεία του Συμβουλίου, τα διοικητικά δεδομένα από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το ρόλο της να παρακολουθεί την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου. Η Επιτροπή θα προτείνει στη συνέχεια νέα συλλογή δεδομένων με βάση τον κανονισμό.

2.2.2 Καθιέρωση συλλογής δεδομένων για την νόμιμη είσοδο

Η κατάσταση είναι διαφορετική σε ότι αφορά δεδομένα για τη μετανάστευση.

Επί του παρόντος, η Επιτροπή συλλέγει ετήσια δεδομένα για τη μετανάστευση απευθείας από τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες, σε συνεργασία με το τμήμα στατιστικής των Ηνωμένων Εθνών, την Οικονομική Επιτροπή για την Ευρώπη του ΟΗΕ, το Διεθνές Γραφείο Εργασίας και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Η συλλογή αφορά όχι μόνο τα κράτη μέλη αλλά και τις χώρες του ΕΟΧ, τις υποψήφιες χώρες, την Ελβετία και μερικές άλλες χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, καθώς και το Ισραήλ.

Εντούτοις, λόγω του ετήσιου χαρακτήρα της υφιστάμενης συλλογής δεδομένων για τη μετανάστευση και τους σε μεγάλο βαθμό διαφέροντες ορισμούς που χρησιμοποιούνται, τα στοιχεία δεν παρέχουν πληροφορίες για τις σημερινές τάσεις και είναι ελάχιστα χρήσιμα για την ανάπτυξη και την εφαρμογή πολιτικής. Οι υφιστάμενες στατιστικές πληροφορίες δεν μπορούν συνεπώς να παράσχουν την αναγκαία διάρθρωση πληροφόρησης που απαιτείται για την αποτελεσματική παρακολούθηση και την αξιολόγηση μιας κοινοτικής πολιτικής για τη μετανάστευση. Αυτό επιβεβαίωσε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του για την οικογενειακή επανένωση.

Η Επιτροπή ανάθεσε μελέτη για τη διαθεσιμότητα στα κράτη μέλη στατιστικών για τη νόμιμη είσοδο και διαμονή υπηκόων τρίτων χωρών ανά διάφορες κατηγορίες (π.χ. απασχόληση, σπουδές/επαγγελματική κατάρτιση, κλπ.) και διάφορα χαρακτηριστικά (ιθαγένεια, ηλικία κλπ.) καθώς και για τις αιτήσεις και την έκδοση αδειών. Μετά την παραλαβή των πορισμάτων αυτής της μελέτης, η Επιτροπή ζήτησε από ειδική ομάδα αποτελούμενη από 5 κράτη μέλη να προετοιμάσουν την καθιέρωση συλλογής δεδομένων για νόμιμη είσοδο σε επίπεδο ΕΕ. Οι προτάσεις για το περιεχόμενο αυτής της συλλογής δεδομένων ευρίσκονται στο παράρτημα ΙΙ. Στις αρχές του 2003 θα ξεκινήσει ένα πιλοτικό έργο με 6 κατ' ανώτατο όριο συμμετέχοντα κράτη.

2.2.3. Προσαρμογή της συλλογής στις ανάγκες των μη κυβερνητικών χρηστών

Πρέπει να αναληφθούν ορισμένες περισσότερο τεχνικές ενέργειες για να βελτιωθεί η πρόσβαση στα δεδομένα και η φιλικότητα των συστημάτων συλλογής προς τον χρήστη. Συγκεκριμένα:

- Η συλλογή μη υφιστάμενων και διορθωμένων χρονολογικών δεδομένων για το άσυλο και την παράνομη είσοδο,

- Η δημοσίευση στατιστικών αποτελεσμάτων σε δικτυακό τόπο της Επιτροπής,

- Η καθιέρωση πάγιας έκθεσης σχετικά με τις συνήθεις ερωτήσεις που τίθενται στον δικτυακό τόπο όσον αφορά τις στατιστικές για το άσυλο και τη μετανάστευση,

- Πρόσβαση σε όλες τις κοινοτικές στατιστικές στον τομέα αυτό μέσω του New Cronos, τη βάση διάδοσης δεδομένων με απευθείας σύνδεση.

2.3 Νομοθεσία

Η Επιτροπή προτίθεται να προτείνει νομοθεσία για την παροχή μηνιαίων, τριμηνιαίων και ετήσιων στατιστικών για το άσυλο και τη μετανάστευση εκ μέρους εθνικών διοικητικών και στατιστικών πηγών. Αυτό θα εξασφαλίσει ασφάλεια δικαίου και προβλεψιμότητα για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Δεδομένου του ευαίσθητου χαρακτήρα του τομέα και των σύνθετων μεθοδολογικών θεμάτων που ενέχονται, πρόθεση της Επιτροπής είναι να προετοιμαστεί σχέδιο κανονισμού-πλαίσιο που θα παράσχει τη νομική βάση για τις γενικές δραστηριότητες που έχουν σχέση με την παραγωγή, την παροχή, τη συλλογή, την επεξεργασία και τη διάδοση των κοινοτικών στατιστικών στον τομέα ασύλου και μετανάστευσης. Τα μελλοντικά νομοθετικά μέσα που θα θεσπιστούν στο πλαίσιο αυτό θα καθορίζουν τους επακριβείς ορισμούς και τις μεταβλητές στις συλλογές δεδομένων, σύμφωνα με την ισχύουσα, νέα και επικείμενη, νομοθεσία για το άσυλο και τη μετανάστευση. Οι όροι και οι ορισμοί που θα χρησιμοποιηθούν στη συλλογή δεδομένων αναμένεται ότι θα αντικατοπτρίζουν εκείνους που χρησιμοποιούνται στη σχετική νομοθεσία.

2.3.1 Στόχος

Ο στόχος της νομοθεσίας θα είναι μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια στατιστικά δεδομένα για το άσυλο και τη μετανάστευση. Οι πηγές που θα χρησιμοποιηθούν θα είναι διοικητικά στοιχεία, στοιχεία αδειών, απογραφές και έρευνες. Οι εμπλεκόμενοι εθνικοί φορείς θα είναι τα σχετικά υπουργεία εσωτερικών, δικαιοσύνης και απασχόλησης, και οι εθνικές στατιστικές υπηρεσίες, Οι στατιστικές πληροφορίες που θα συμπεριληφθούν στον κανονισμό θα είναι το θέμα διαβούλευσης με τους παρόχους δεδομένων και τους χρήστες.

Το σημείο έναρξης αυτών των συζητήσεων θα είναι οι υπάρχουσες και οι σχεδιαζόμενες συλλογές δεδομένων για τη μετανάστευση και το άσυλο, όπως εκτίθενται στο παράρτημα ΙΙ της παρούσας ανακοίνωσης.

Σκοπός είναι η καθιέρωση της τακτικής, έγκαιρης συλλογής εθνικών στατιστικών, σύμφωνα με εναρμονισμένους ορισμούς, έτσι ώστε τα κοινοτικά στατιστικά να μπορούν να τυγχάνουν επεξεργασίας, ανάλυσης και διάδοσης από την Επιτροπή κατά τρόπο εξ ίσου τακτικό και έγκαιρο σε μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια βάση. Σημαντικό σημείο αφετηρίας για την ανάπτυξη εναρμονισμένων ορισμών για τις στατιστικές για τη μετανάστευση και το άσυλο θα αποτελέσουν οι ορισμοί στις συστάσεις των Ηνωμένων Εθνών για τις στατιστικές στον τομέα της παγκόσμιας μετανάστευσης (αναθεώρηση 1).

2.3.2 Διαδικασία

Παράλληλα προς τη σημασία και τον επείγοντα χαρακτήρα που έχει η ανάγκη καθιέρωσης συνεκτικού πλαισίου νομοθεσίας ευρίσκονται η ευαισθησία αυτού του θέματος και οι μεγάλες διαφορές μεταξύ κρατών μελών ως προς την ισχύουσα εθνική στατιστική μεθοδολογία και τους ισχύοντες ορισμούς. Ως εκ τούτου προγραμματίζεται εκτενής διαβούλευση. Οι τεχνικές και μεθοδολογικές συζητήσεις θα διεξαχθούν με τους παρόχους δεδομένων και τους χρήστες εντός του 2003 και θα αποτελέσουν την προετοιμασία για σχέδιο νομοθεσίας. Με βάση αυτή τη διαβούλευση, η Επιτροπή έχει σκοπό να προβεί σε τυπική πρόταση για κανονισμό-πλαίσιο στο τέλος του 2003.

3. Συστασεισ

Η Επιτροπή:

- Καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει το σχέδιο δράσης που υποβάλλεται με την παρούσα ανακοίνωση,

- Ζητά μεγαλύτερη προσπάθεια εκ μέρους των κρατών μελών ώστε να παρέχουν εγκαίρως στην Επιτροπή τα δεδομένα και να συμμετέχουν στην προετοιμασία των στατιστικών αποτελεσμάτων της,

- Καλεί τα κράτη μέλη να δώσουν προτεραιότητα στη συμμετοχή των εμπειρογνωμόνων τους στη σχεδιαζόμενη ομάδα ειδικού έργου (βλ. Παράρτημα I) και τις σχετικές τεχνικές συζητήσεις και διαβουλεύσεις για την προετοιμασία της πρότασης για τη νομοθετική βάση στη συλλογή, επεξεργασία και διάδοση των κοινοτικών στατιστικών για το άσυλο και τη μετανάστευση.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΣΧΈΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΠΟΥ ΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2002-2004 ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

Οι ακόλουθες συλλογές στατιστικών δεδομένων είτε υφίστανται ήδη (συλλογές Α-Γ κατωτέρω), είτε ευρίσκονται υπό εξέλιξη (συλλογή Δ) ή αναμένονται (Ε). Το ακριβές περιεχόμενο των συλλογών που καλύπτονται από την προτεινόμενη νομοθεσία θα αποφασιστεί μετά από διαβούλευση με τις υπηρεσίες της Επιτροπής και τους εθνικούς παρόχους δεδομένων. Υπάρχει όλο και μεγαλύτερη ανάγκη για στατιστικές πληροφορίες σχετικά με το επάγγελμα, την εκπαίδευση και τα προσόντα των μεταναστών και για κατανομή ανά φύλο και ηλικία. Αντικείμενο των διαβουλεύσεων θα αποτελέσουν επίσης οι τρόποι για να συμπεριληφθούν αυτές οι πληροφορίες στις συλλογές δεδομένων που καλύπτονται από τη νομοθεσία.

A. Ετήσια συλλογή στατιστικών για τη μετανάστευση και το άσυλο

- Μακρά μετανάστευση ανά χώρα τελευταίας διαμονής και φύλο

- Μακρά μετανάστευση ανά ιθαγένεια, ηλικία και φύλο

- Μακρά μετανάστευση ανά χώρα επόμενης διαμονής και φύλο

- Μακρά μετανάστευση ανά ιθαγένεια, ηλικία και φύλο

- Νέα αίτηση χορήγησης ασύλου ανά ιθαγένεια και τύπο αίτησης

- Αποφάσεις χορήγησης ασύλου ανά ιθαγένεια και τύπο απόφασης

- Απόκτηση και απώλεια ιθαγένειας

- Πληθυσμός ανά ιθαγένεια, ηλικία και φύλο

- Πληθυσμός ανά χώρα γέννησης και φύλο

- Εργαζόμενοι ανά ιθαγένεια, φύλο και ομάδα ηλικίας

- Εργαζόμενοι ανά οικονομική δραστηριότητα (διψήφιο NACE), ευρύτερη ομάδα ιθαγένειας και φύλο

- Εργαζόμενοι ανά ιθαγένεια και περιοχή (επίπεδο NUTS II)

- Εργαζόμενοι ανά οικονομική δραστηριότητα (μονοψήφιο NACE, αναθ. 1), ευρύτερη ομάδα ιθαγένειας και περιοχή (επίπεδο NUTS II)

- Κύρια χαρακτηριστικά ενεργού πληθυσμού ανά ευρύτερη ομάδα ιθαγένειας, ομάδα ηλικίας, φύλο και καθεστώς απασχόλησης

B. Μηνιαία συλλογή δεδομένων για τη μετανάστευση και το άσυλο

- Νέα αίτηση χορήγησης ασύλου ανά ιθαγένεια και τύπο αίτησης

- Αποφάσεις χορήγησης ασύλου ανά ιθαγένεια και τύπο απόφασης

- Απόρριψη αίτησης ασύλου και επαναπροώθηση του αιτούντος ανά ιθαγένεια

- Αιτήσεις χορήγησης ασύλου από ασυνόδευτους ανηλίκους ανά ιθαγένεια και τύπο

- Επιχορήγηση προσωρινής προστασίας

Γ. Μηνιαία συλλογή δεδομένων για μέτρα επιβολής σχετικά με την παράνομη μετανάστευση

- Μη είσοδος αλλοδαπών ανά ιθαγένεια και τύπο συνόρων

- Επισήμανση παράνομης παρουσίας αλλοδαπών ανά ιθαγένεια και τύπο συνόρων

- Επισήμανση μεσαζόντων ανά ιθαγένεια

- Επισήμανση αλλοδαπών υπό διευκόλυνση ανά ιθαγένεια και τύπο συνόρων

- Επαναπροωθούμενοι αλλοδαποί ανά ιθαγένεια και τύπο συνόρων

Δ. Ετήσια συλλογή δεδομένων για τη νόμιμη μετανάστευση και τη διαμονή υπηκόων χωρών άλλων από τις χώρες ΕΟΧ

- Έκδοση αδειών διαμονής ανά φύλο, ιθαγένεια, διάρκεια και λόγο έκδοσης

- Απόθεμα ισχυουσών αδειών διαμονής (έκδοση και όχι αφαίρεση ή λήξη) ανά φύλο και ιθαγένεια

- Νόμιμα και επί μακρόν διαμένων πληθυσμός ανά φύλο και ιθαγένεια.

E. Στατιστικά για τα κριτήρια και τους μηχανισμούς για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι αρμόδιο για την εξέταση αίτησης χορήγησης ασύλου που υποβάλλεται σε ένα από τα κράτη μέλη από υπήκοο τρίτης χώρας.

Μεταβλητές και πίνακες που θα αποφασιστούν μετά από διαβούλευση με τους παρόχους δεδομένων και τους χρήστες.