[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 12.10.2006

COM(2006) 590 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Εξωτερικές σχέσεις στον τομέα της ενέργειας – από τη θεωρία στην πράξη

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Εξωτερικές σχέσεις στον τομέα της ενέργειας – από τη θεωρία στην πράξη

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου 2006 [1] ενέκρινε τους στόχους που προτείνονται στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για την καθιέρωση ενεργειακής πολιτικής για την Ευρώπη: μακροπρόθεσμη αειφορία, ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και οικονομική ανταγωνιστικότητα, σύμφωνα με τη στρατηγική της Λισσαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου 2006[2] ενέκρινε μια σειρά συστάσεων τις οποίες πρότειναν από κοινού η Επιτροπή και ο Ύπατος Εκπρόσωπος/ Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου[3].

(1) Η συνοχή αποτελεί βασικό στοιχείο για την επίτευξη αυτών των στόχων. Πρόκειται για τη συνοχή μεταξύ των εσωτερικών και εξωτερικών πλευρών της ενεργειακής πολιτικής και μεταξύ της ενεργειακής πολιτικής και άλλων σχετικών πολιτικών, όπως οι εξωτερικές σχέσεις, το εμπόριο, η ανάπτυξη, η έρευνα και το περιβάλλον. Η συνεκτική προσέγγιση είναι στοιχείο ουσιαστικής σημασίας για να εξασφαλιστεί ότι η εξωτερική πολιτική στον τομέα της ενέργειας παρέχει εγγυήσεις όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού, ενώ ταυτόχρονα προβάλλει τον στόχο της αειφορίας σε διεθνές επίπεδο. Για να εξασφαλιστεί αυτή η συνοχή, απαιτείται η λήψη σημαντικών και άμεσων αποφάσεων.

α) Η υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας είναι μια από της μεγαλύτερες δυνάμεις της Ένωσης. Η αγορά αυτή θα μπορέσει να ενισχύσει την οικονομική ανταγωνιστικότητα, να αυξήσει την ποικιλομορφία, να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα, να προωθήσει της επενδύσεις και την καινοτομία και να συμβάλει στην ασφάλεια του εφοδιασμού. Τα κράτη μέλη πρέπει να προωθήσουν της αρχές της εσωτερικής αγοράς ενέργειας σε διμερή και πολυμερή βήματα, ώστε να ενισχύσουν τη συνοχή και το κύρος της Ένωσης στο εξωτερικό όσον αφορά τα ενεργειακά θέματα. Της, η βελτίωση των διασυνδέσεων και η απόλυτη τήρηση των κανόνων ανταγωνισμού θα ενισχύσει την ελκτική δύναμη που μπορεί να ασκήσει η εσωτερική αγορά της ΕΕ.

β) Απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις για να δημιουργηθούν οι απαραίτητες διασυνδέσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της Κοινότητας, ώστε να εξασφαλιστεί η διαφοροποίηση των διαδρομών και των πηγών του εξωτερικού ενεργειακού εφοδιασμού. Η ΕΕ πρέπει να συμβάλλει στη δημιουργία κατάλληλου περιβάλλοντος για τη ροή ιδιωτικών κεφαλαίων και να παρέχει πολιτική και οικονομική στήριξη σε έργα τεχνικώς και οικονομικώς εφικτά, ανάλογα με την περίπτωση.

γ) Η ενεργειακή απόδοση πρέπει να επιδιώκεται ως η πλέον αποτελεσματική πολιτική η οποία συμβάλλει στην επίτευξη και των τριών ενεργειακών στόχων, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της εξάρτησης από εισαγωγές. Η ΕΕ έχει της ευκαιρίες να εφαρμόσει κοινή διεθνή δράση με σκοπό την μείωση της ενεργειακής ζήτησης σε παγκόσμιο επίπεδο, τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, την καταπολέμηση των αλλαγών του κλίματος και την ανάπτυξη της αειφορίας. Της είναι μόνο της από της πολυάριθμους τομείς στο πλαίσιο των οποίων, το προβάδισμα που έχει η ΕΕ όσον αφορά της τεχνολογίες αιχμής στον τομέα του περιβάλλοντος και της ενέργειας, την καθιστά ελκυστικό εταίρο σε διεθνές επίπεδο.

δ) Η ΕΕ και τα μέλη που την απαρτίζουν πρέπει να προωθήσουν, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό τις, την ταχύτερη δυνατή μετάβαση τις την οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, συμπεριλαμβανομένης τις εμπορίας εκπομπών, για την αντιμετώπιση θεμάτων τις είναι η αλλαγή του κλίματος και η αειφορία καθώς και η ασφάλεια όσον αφορά το κλίμα. Η λήψη έγκαιρων μέτρων μπορεί να στηρίξει την ανάπτυξη και τη χρησιμοποίηση, τόσο στην ΕΕ όσο και σε τρίτες χώρες, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (αιολικής, ηλιακής, υδροηλεκτρικής, γεωθερμικής ενέργειας και βιομάζας) και καθαρών υδρογονανθράκων, συμπεριλαμβανομένου του άνθρακα, έτσι ώστε να ενισχυθεί ο ηγετικός ρόλος τις ΕΕ στο πλαίσιο τις ανάπτυξης διεθνών αγορών. Όσοι ακολουθούν αυτή τη στρατηγική, θεωρούν ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί συνιστώσα ενεργειακής ασφάλειας και οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

(2) Η Ένωση πρέπει να χρησιμοποιήσει όλη την επιρροή τις στο πλαίσιο των τρεχουσών και μελλοντικών διμερών διαπραγματεύσεων και συμφωνιών, προτείνοντας λύσεις που να είναι ισόρροπες και βασισμένες στην αγορά, πρώτα απ’όλα σε σχέση με τις παραδοσιακούς προμηθευτές τις, αλλά και με τις σημαντικές χώρες παραγωγής και κατανάλωσης. Η ΕΚ πρέπει να παίξει καθοδηγητικό ρόλο κατά την εκπόνηση διεθνών συμφωνιών, κυρίως όσον αφορά την επέκταση του ρυθμιστικού πλαισίου τις ΕΚ στον τομέα τις ενέργειας τις γειτονικές χώρες (ενεργειακή κοινότητα), την ανάπτυξη τις συνθήκης για τον ενεργειακό χάρτη, το καθεστώς μετά το Κιότο, την εκπόνηση συμφωνίας πλαισίου για την απόδοση τις ενέργειας, την επέκταση του συστήματος εμπορίας εκπομπών με διεθνείς εταίρους, την προώθηση τις έρευνας και τη χρησιμοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ο ρόλος τις ΕΚ στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών και βημάτων πρέπει να αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να συντονίζουν τις θέσεις τις, ώστε να εκφράζονται με αποτελεσματικό και ομοιόμορφο τρόπο.

(3) Η συνεργασία ΕΕ-Ρωσίας στον τομέα τις ενέργειας είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση τις ενεργειακής ασφάλειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Η Ρωσία είναι ήδη η χώρα από την οποία προέρχεται περίπου το 25% τις κοινοτικής κατανάλωσης πετρελαίου και αερίου. Η αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση, κυρίως αερίου, δείχνει ότι οι εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο. Οι προβλεπόμενες διαπραγματεύσεις για τη σύναψη τις σφαιρικής συμφωνίας πλαισίου μετά τη συνέχεια που δόθηκε στη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας (ΣΕΣΣ), δίνουν τη δυνατότητα τις εταίρους να συμφωνήσουν με ισόρροπο και αμοιβαία δεσμευτικό τρόπο τις στόχους και τις αρχές τις συνεργασίας στον τομέα τις ενέργειας. Μια τέτοια συμφωνία δεν θα επηρεάσει μόνο τις όρους των επενδύσεων και των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ ΕΕ-Ρωσίας στον τομέα τις ενέργειας, αλλά θα έχει αντίκτυπο και στο σύνολο τις οικονομίας, στηρίζοντας έτσι τη βιομηχανική διαφοροποίηση και την τεχνολογική ανάπτυξη που επιδιώκει η Ρωσία. Η συμφωνία αυτή θα ωφελήσει τις τις χώρες διέλευσης και παραγωγής τις Ανατολικής Ευρώπης, του Νοτίου Καυκάσου και τις Κεντρικής Ασίας. Η σύναψη μιας τέτοιας συμφωνίας με τη Ρωσία, η οποία επιβεβαιώνει τόσο τις αρχές τις οικονομίας τις αγοράς όσο και τις αντίστοιχες αρχές τις συνθήκης για τον ενεργειακό χάρτη, μπορεί να καταργήσει πολλά από τα τρέχοντα προβλήματα που εμποδίζουν την κύρωση από τη Ρωσία τις συνθήκης για τον ενεργειακό χάρτη.

Με βάση τα σημερινά επίπεδα επενδύσεων στο επίπεδο τις παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ενεργειακών προϊόντων, εκφράστηκαν ανησυχίες όσον αφορά την ικανότητα τις Ρωσίας να ανταποκριθεί κατάλληλα στην αυξανόμενη ζήτηση τόσο τις εγχώριες αγορές τις όσο και τις αγορές εξαγωγής. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να καταβληθούν κοινές προσπάθειες για τη βελτίωση τις ενεργειακής απόδοσης τις ρωσικής οικονομίας. Για να γίνει αυτό εφικτό, απαιτείται η καθιέρωση όρων-πλαισίων για τη ρύθμιση και τη στήριξη του ενεργειακού εμπορίου καθώς και των αμοιβαίων επενδύσεων μεταξύ τις ΕΕ και τις Ρωσίας. Σε σχέση μ'αυτό, η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει τη συνεργασία τις με τη Ρωσία κατά την εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί βάσει του Κιότο, να ενθαρρύνει την τεχνική καινοτομία και να βελτιώσει την απόδοση του ενεργειακού τομέα.

Η νέα εταιρική σχέση στον τομέα τις ενέργειας, η οποία έχει σκοπό να εξισορροπήσει τις προσδοκίες και τα συμφέροντα και των δύο πλευρών, θα προσφέρει αμοιβαία οφέλη στην ΕΕ και στη Ρωσία σε μακροπρόθεσμη βάση. Πρόκειται για την ακόλουθη σχέση:

α) Η Ρωσία προσπαθεί να ικανοποιήσει με διάφορους τρόπους την ενεργειακή ζήτηση που αντιπροσωπεύει η αγορά της ΕΕ. Η ΕΕ έχει ανάγκη ρωσικών ενεργειακών πόρων για την ενεργειακή της ασφάλεια. Η αλληλεξάρτηση είναι σαφής.

β) Η Ρωσία θέλει να ενισχύσει την παρουσία της στην εσωτερική αγορά ενέργειας της ΕΕ, να εξασφαλίσει τη σύναψη μακροπρόθεσμων συμβάσεων παροχής αερίου, να επιτύχει την ολοκλήρωση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και την ελευθέρωση των εμπορικών συναλλαγών στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και των πυρηνικών υλικών, καθώς και να προβεί στην αγορά και τον έλεγχο των μεταγενέστερων ενεργειακών προϊόντων (αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος) και να επωφεληθεί από τις επενδύσεις και την τεχνολογία της ΕΕ για την ανάπτυξη των ρωσικών πηγών ενέργειας.

γ) Η ΕΕ θέλει ίση και χωρίς διακρίσεις μεταχείριση από τη Ρωσία στο πλαίσιο των σχέσεών τους στον τομέα της ενέργειας, όσον αφορά την προμήθεια ενέργειας από τη Ρωσία και όσον αφορά την πρόσβαση κοινοτικών επενδυτών στη ρωσική αγορά, ίσους όρους μεταχείρισης όσον αφορά τους όρους της αγοράς, τις επενδύσεις και τις αγορές ρωσικών ενεργειακών πόρων και υποδομών σε αρχικό ή μεταγενέστερο στάδιο, την πρόσβαση τρίτων σε αγωγούς ευρισκόμενους στο ρωσικό έδαφος, κυρίως στους αγωγούς που προορίζονται για τη διέλευση ενεργειακών προϊόντων προερχόμενων από τη περιφέρεια της Κασπίας και της Κεντρικής Ασίας, την τήρηση των κανόνων ανταγωνισμού καθώς και υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής ασφάλειας.

Η Επιτροπή, στην πρόταση οδηγιών διαπραγμάτευσης που υπέβαλε για τη σύναψη νέας συμφωνίας πλαισίου με τη Ρωσία, πρότεινε τρόπους για την ενίσχυση των σχέσεών μας με τη Ρωσία στον τομέα της ενέργειας. Χάρη στην ανάπτυξη στενότερων σχέσεων με τη Ρωσία, η Ένωση πρέπει να προσπαθήσει να καταργήσει τα εμπόδια στον τομέα των εμπορικών συναλλαγών και των επενδύσεων, να προωθήσει τη σύγκλιση στον τομέα των κανονιστικών ρυθμίσεων και να διευκολύνει τις ανταλλαγές που βασίζονται στην τεχνολογία, έτσι ώστε να διευρύνει και να εμβαθύνει τις σχέσεις μας στον ενεργειακό τομέα. Χάρη στην αμοιβαιότητα, την προβλεψιμότητα και την ισότητα των όρων ανταγωνισμού μπορούν να δημιουργηθούν μακροχρόνια αμοιβαία πλεονεκτήματα και για τα δύο μέρη στους ακόλουθους τομείς:

α) Επενδύσεις στο εξωτερικό και στο εσωτερικό όσον αφορά τα αρχικά και τα μεταγενέστερα στάδια ενεργειακών προϊόντων.

β) Άνοιγμα της αγοράς, και ίση και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στα δίκτυα μεταφοράς, ιδιαίτερα για λόγους διέλευσης ενεργειακών προϊόντων.

γ) Σύγκλιση των ενεργειακών πολιτικών, της νομοθεσίας και των κανονιστικών ρυθμίσεων σχετικά με τη λειτουργία των αγορών, και ιδιαίτερα των κανόνων που διέπουν το εμπόριο, καθώς και των πλευρών που αφορούν την ασφαλή λειτουργία και την ασφάλεια.

δ) Συμμόρφωση με τα υψηλά πρότυπα που προβλέπονται της κανονισμούς της ΕΕ όσον αφορά την ασφαλή λειτουργία, την ασφάλεια και το περιβάλλον, ιδιαίτερα όσον αφορά το εμπόριο ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς και την τήρηση των κανόνων ανταγωνισμού.

ε) Κοινή εφαρμογή μέτρων για την εξοικονόμηση και την απόδοση της ενέργειας, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καθώς και την έρευνα.

Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να κατανοήσουν με τον ίδιο τρόπο την προτεινόμενη προσέγγιση όσον αφορά τις αρχές για μια μελλοντική εταιρική σχέση με τη Ρωσία στον τομέα της ενέργειας, η οποία πρέπει να προβλεφθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας μετά τη ΣΕΣΣ. Η Ένωση πρέπει να χρησιμοποιήσει όλες τις δυνατότητες που έχει στη διάθεσή της για να πείσει τη Ρωσία για το αμοιβαίο συμφέρον αυτής της πρακτικής.

(4) Η ενεργειακή συνεργασία της ΕΕ με άλλες τρίτες χώρες παραμένει βασική προτεραιότητα, ανεξάρτητη από τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία. Η συνεργασία αυτή χρησιμεύει για την ασφάλεια εφοδιασμού της ΕΕ και των χωρών διέλευσης, ευνοεί τις μεταρρυθμίσεις στις χώρες εταίρους και διευκολύνει την πρόσβαση των χωρών παραγωγής στις αγορές της ΕΕ. Επίσης επιδιώκεται η συνεργασία με τις χώρες που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας. Η διαφοροποίηση όσον αφορά το είδος ενέργειας, τη χώρα προέλευσης και τη χώρα διέλευσης είναι σημαντικά στοιχεία για να εξασφαλιστεί η πρόσβαση της ΕΕ σε πηγές καθαρής και ασφαλούς ενέργειας.

Η ΕΕ περιβάλλεται περίπου από το 80% των παγκόσμιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Μεγάλοι παραγωγοί ενέργειας υπάρχουν στη Μεσόγειο, τη Μαύρη Θάλασσα, την Κασπία Θάλασσα, τη Μέση Ανατολή και στις περιφέρειες του Κόλπου καθώς και στον Βορά (Νορβηγία), περιφέρειες με τις οποίες η ΕΕ ενισχύει και εδραιώνει τη συνεργασία της. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ευρέος δικτύου χωρών γύρω από την ΕΕ, που θα λειτουργούν με βάση κοινούς κανόνες και αρχές προερχόμενους από την εσωτερική αγορά.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορα μέσα. Για παράδειγμα, πρόκειται για τις τρέχουσες και τις μελλοντικές διμερείς συμφωνίες με χώρες παραγωγούς ενέργειας και χώρες διέλευσης, όπως είναι οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας (ΣΕΣΣ), το μνημόνιο συμφωνίας για την ενεργειακή συνεργασία με την Ουκρανία και οι συμφωνίες σύνδεσης με τις χώρες της Μεσογείου. Επιπλέον, πρόκειται για τα σχέδια δράσης της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας, τα πρωτόκολλα συμφωνίας που προβλέπονται με την Αλγερία, το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν, την ενεργειακή συνεργασία Euromed, την πρωτοβουλία Baku, και τον διάλογο μεταξύ ΕΕ-Νορβηγίας στον τομέα της ενέργειας. Επίσης ενισχύθηκαν οι ενεργειακές σχέσεις με άλλους σημαντικούς παραγωγούς ενέργειας όπως είναι οι χώρες του ΟΠΕΚ και οι χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής, οι οποίες αυξάνουν διαρκώς την παραγωγή υδρογονανθράκων και έχουν τη δυνατότητα να την αυξήσουν ακόμη περισσότερο. Όσον αφορά τις χώρες που καταναλώνουν ενέργεια, αναπτύσσεται επίσης η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ινδία και την Κίνα. Έχει ουσιαστική σημασία να διοργανωθεί η αποτελεσματική παρακολούθηση και η εφαρμογή αυτών των πρωτοβουλιών, οι οποίες πρέπει να στηρίζονται από τις πολιτικές της ΕΕ στον τομέα του εμπορίου, της ανάπτυξης, του περιβάλλοντος και του ανταγωνισμού.

Η συνθήκη για την Ενεργειακή Κοινότητα τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2006 και επεκτείνει το ενεργειακό κεκτημένο της ΕΕ στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Η εφαρμογή της συνθήκης θα βελτιώσει την ενεργειακή ασφάλεια, θα δημιουργήσει περιφερειακή αγορά ενέργειας και θα ενθαρρύνει τις απαιτούμενες επενδύσεις. Η ενσωμάτωση της Νορβηγίας και της Ουκρανίας, οι οποίες ζήτησαν ήδη επισήμως να προσχωρήσουν στη σύμβαση αυτή, πρέπει να εξεταστεί το συντομότερο δυνατό. Επίσης, πρέπει να εξεταστούν σοβαρά οι υπόλοιπες αιτήσεις προσχώρησης στη συμφωνία. Στην περιφέρεια της Μαύρης Θάλασσας και της Κασπίας Θάλασσας, ο διάλογος σχετικά με την ενεργειακή πολιτική που προκύπτει από την 'πρωτοβουλία Baku' θα κινητοποιήσει ενδεχομένως τις χώρες της περιφέρειας αυτής να συνεργαστούν με την ΕΕ για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και να συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων πηγών εφοδιασμού από την Κεντρική Ασία προς την ΕΕ.

Η Τουρκία έχει αρχίσει να γίνεται σημαντικός κόμβος ενεργειακού εφοδιασμού από τις χώρες παραγωγής και, επομένως, αποκτά στρατηγική σημασία όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ. Η διαδικασία διεύρυνσης με την προσχώρηση της Τουρκίας μπορεί να συμβάλει στην επιτάχυνση της έγκρισης και της εφαρμογής του ενεργειακού κεκτημένου της ΕΕ από την Τουρκία και συγχρόνως να επιταχύνει την κύρωση από την Τουρκία της συνθήκης για την Ενεργειακή Κοινότητα. Η συνεργασία σχετικά με έργα κατασκευής αγωγών όπως του αγωγού Nabucco καθώς και σχετικά με άλλα έργα στην περιφέρεια της Κασπίας Θάλασσας πρέπει να πραγματοποιηθεί με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο. Η ταχεία εναρμόνιση της Τουρκίας με τα ενεργειακά πρότυπα και τις πολιτικές της ΕΕ θα βοηθήσει πολύ την ανάπτυξη του μεγάλου δυναμικού της ως βασικού κόμβου διανομής του ενεργειακού εφοδιασμού.

Απαιτείται η κινητοποίηση όλων των μέσων χρηματοοικονομικής συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προώθηση της αναδιάρθρωσης και της ανάπτυξης των ενεργειακών τομέων των εταίρων χωρών, της περιφερειακής συνεργασίας, της διασύνδεσης των υποδομών, των νέων αγωγών, της ενεργειακής απόδοσης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με σκοπό αμοιβαίο όφελος. Η πρόσφατη περίπτωση υποβολής κοινής πρότασης από την ΕΕ, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης για τη χρηματοδότηση έργων υποδομής για τους υδρογονάνθρακες στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου συμφωνίας ΕΕ-Ουκρανίας για την ενεργειακή συνεργασία, απέδειξε ότι μπορούν να αναπτυχθούν ισχυρές συνέργιες όταν όλα τα κοινοτικά μέσα τίθενται στην υπηρεσία ενός στρατηγικού στόχου της ΕΕ με συντονισμένο τρόπο. Το νεοεγκριθέν Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας θα βοηθήσει στην εξεύρεση συμπληρωματικών δημοσιονομικών πόρων.

Είναι σημαντικό να αναπτυχθούν γρήγορα σχέσεις με στρατηγικά σημαντικούς γείτονες της Ένωσης. Τα κράτη μέλη πρέπει να στηρίξουν τις διμερείς και περιφερειακές εταιρικές σχέσεις συνεργασίας με τους κυριότερους εταίρους της ΕΕ στον τομέα της ενέργειας, και ιδιαίτερα την προοδευτική επέκταση των αρχών της εσωτερικής αγοράς ενέργειας μέσω της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας, καθώς και την αποτελεσματική χρησιμοποίηση όλων των χρηματοοικονομικών μέσων τα οποία η ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης και άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορούν να θέσουν στη διάθεση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ.

(5) Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική παρακολούθηση και συνοχή των προαναφερθεισών πρωτοβουλιών και διαδικασιών, έχει πρωταρχική σημασία να ενημερώνονται τακτικά οι εταίροι της ΕΕ για τα εξελίξεις που αφορούν την κατάσταση, και αυτοί, από την πλευρά τους, να είναι πρόθυμοι να ανταλλάσσουν πληροφορίες σε περίπτωση εξωτερικής ενεργειακής κρίσης. Για τη διευκόλυνση αυτών των ανταλλαγών, η Επιτροπή, η Προεδρία του Συμβουλίου και Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου προετοιμάζουν την καθιέρωση δικτύου ανταποκριτών ενέργειας οι οποίοι θα βοηθούν την ΕΕ να αποκρίνεται και να αντιδρά γρήγορα στις απειλές που αφορούν την ενεργειακή της ασφάλεια. Στόχος ενός τέτοιου δικτύου είναι να προετοιμάσει το έδαφος για την εκτέλεση ενεργειών και τη λήψη αποφάσεων σε περίπτωση κρίσης στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας με τη συγκέντρωση, την επεξεργασία και τη διανομή αξιόπιστων πληροφοριών σχετικά με την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού στην ΕΕ. Το δίκτυο αυτό θα εκπονεί επίσης προκαταρτικές μελέτες και εκτιμήσεις με σκοπό την έγκαιρη προειδοποίηση όταν δεν είναι δυνατό να επιτευχθούν οι στόχοι της ενεργειακής ασφάλειας.

Το δίκτυο αυτό θα αποτελείται από εμπειρογνώμονες στο χώρο της ενέργειας προερχόμενους από τα κράτη μέλη, τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου και την Επιτροπή. Θα λειτουργεί με τη βοήθεια ενός ειδικού συστήματος επικοινωνίας και θα συνέρχεται σε ad hoc βάση.

Για να διευκολυνθεί η εφαρμογή κοινής και συνεκτικής εξωτερικής πολιτικής στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας και για να δημιουργηθεί ένα σημαντικό μέσο που να προσφέρει στην ΕΕ ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης που θα ενισχύει την ετοιμότητά της σε περιπτώσεις ενεργειακών κρίσεων, τα κράτη μέλη πρέπει να εγκρίνουν την καθιέρωση και την εφαρμογή του δικτύου ανταποκριτών ενέργειας.

[1] Έγγραφο 7775/1/06 Αναθ. 1, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Βρυξελλών στις 23/24 Μαρτίου 2006, συμπεράσματα της Προεδρίας.

[2] Έγγραφο 10633/1/06 Αναθ. 1, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Βρυξελλών στις 15/16 Ιουνίου 2006, συμπεράσματα της Προεδρίας.

[3] Έγγραφο 9971/06.