[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 8.1.2009

COM(2009) 4 τελικό

Σύσταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την παροχή αμοιβαίας συνδρομής στην Λετονία

και

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη χορήγηση κοινοτικής μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης στην Λετονία

Σύσταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την παροχή αμοιβαίας συνδρομής στην Λετονία

και

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη χορήγηση κοινοτικής μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης στην Λετονία

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγή

Η λετονική οικονομία έχει συσσωρεύσει μεγάλες ανισορροπίες τα τελευταία χρόνια καθώς η ταχεία ανάπτυξη τροφοδοτήθηκε από χαλαρούς πιστωτικούς όρους και μια υπερβολικά επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, αντίθετα προς τις συμβουλές που δόθηκαν από την Επιτροπή και το Συμβούλιο, κυρίως στις γνωμοδοτήσεις σχετικά με διαδοχικά προγράμματα σύγκλισης της Λετονίας. Η κατάσταση οξύνθηκε σημαντικά από την παγκόσμια κρίση στη χρηματοπιστωτική αγορά και τη γενικότερη σκλήρυνση της στάσης απέναντι στις αναδυόμενες οικονομίες, καθιστώντας ολοένα και πιο δύσκολη και δαπανηρή την πρόσβαση στην πίστωση. Οι λετονικές κεφαλαιαγορές και χρηματοπιστωτικές αγορές δέχθηκαν μεγάλη πίεση από τον Οκτώβριο και ύστερα, αντικατοπτρίζοντας τους εντονότερους προβληματισμούς σχετικά με τη διατηρησιμότητα της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης της χώρας. Εκφράζονται ιδιαίτερες ανησυχίες σχετικά με τον τομέα υγείας και τον τραπεζικό τομέα και ιδίως για τη βιωσιμότητα της μεγαλύτερης κρατικής τράπεζας της χώρας (Parex) που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εξωτερική χρηματοδότηση, η οποία κατά συνέπεια περιήλθε στην κρατική ιδιοκτησία και έλεγχο. Εν ολίγοις, η Λετονία βρέθηκε ενώπιον μιας απροσδόκητης και σοβαρής κρίσης στον τραπεζικό τομέα και την εξωτερική χρηματοδότηση.

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, οι λετονικές αρχές προσέφυγαν στην ΕΕ και το ΔΝΤ για οικονομική ενίσχυση. Η Επιτροπή, μαζί με την Προεδρία του Συμβουλίου, ανακοίνωσε στις 22 Νοεμβρίου ότι η ΕΕ ήταν έτοιμη να συμμετάσχει μαζί με το ΔΝΤ σε μια συντονισμένη χρηματοδοτική δέσμη για την ενίσχυση της διατηρησιμότητας του ισοζυγίου πληρωμών της Λετονίας. Ωστόσο, επισημάνθηκε ότι η δέσμη οικονομικής στήριξης θα παρασχεθεί μόνο με την επιφύλαξη ισχυρής δέσμευσης από τις λετονικές αρχές να εφαρμόσουν ένα αυστηρό και αξιόπιστο πρόγραμμα οικονομικής ρύθμισης. Βάσει συζητήσεων με την Επιτροπή και το ΔΝΤ, στις 12 Δεκεμβρίου, το λετονικό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση των αρχών για ένα «πρόγραμμα οικονομικής σταθεροποίησης και ανάκαμψης της ανάπτυξης» (αποκαλούμενο εφεξής το πρόγραμμα). Οι βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι να διατηρήσει την εγχώρια και διεθνή εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, να συμβάλει άμεσα και έμμεσα στην αναχαίτιση και αναστροφή της τάσης επιδείνωσης στην ανταγωνιστικότητα κόστους και τον πληθωρισμό μειώνοντας το μισθολογικό κόστος του δημοσίου τομέα ως σημαντικότερο στοιχείο μιας πολύ αυστηρότερης δημοσιονομικής πολιτικής και να ενισχύσει το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας με μια σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

2. Πρόσφατες Μακροοικονομικές Εξελίξεις

Ύστερα από μια συνεχή περίοδο μεγάλης ανάπτυξης από τα τέλη του 1990, βασιζόμενη σε μεγάλο βαθμό στην εγχώρια ζήτηση, το πραγματικό ΑΕΠ της Λετονίας αυξήθηκε με διψήφιους ρυθμούς την περίοδο 2005-2007. Η ανάπτυξη πυροδοτήθηκε κατά κύριο λόγο από μια ισχυρή πιστωτική επέκταση που ενίσχυσε την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις σε ακίνητα, αλλά αυτή η περίοδος ανάπτυξης έληξε στα μέσα του 2007, καθώς δεν ήταν πλέον δυνατόν να διατηρηθούν οι υπερτιμημένες τιμές ακινήτων. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, η διάρθρωση της οικονομίας μετακινήθηκε από τον τομέα των εμπορεύσιμων στον τομέα των μη εμπορεύσιμων, υπονομεύοντας την εξωτερική διατηρησιμότητα της οικονομίας και οδηγώντας σε έντονες πιέσεις υπερθέρμανσης.

Η ανάπτυξη του ΑΕΠ μειώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων τριμήνων του 2008, μια τάση που αναμένεται να συνεχιστεί και πυροδοτείται κυρίως από μια περίοδο κάμψης στην ιδιωτική κατανάλωση και την ιδιωτική επένδυση. Η ιδιωτική κατανάλωση επλήγη από τον υψηλό πληθωρισμό, τις πτωτικές τιμές ακινήτων, τις αυξημένες πληρωμές για την εξυπηρέτηση χρέους, τη μειωμένη διαθεσιμότητα δανείων και τις δυσμενέστερες προσδοκίες σχετικά με την απασχόληση και το εισόδημα. Οι επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου στις κατασκευές ακολουθούν την πορεία λήξης της «έκρηξης» στην αγορά ακινήτων και στις επενδύσεις σε εξοπλισμό, δεδομένης της κατάστασης χαμηλής ζήτησης τόσο εγχώρια όσο και στο εξωτερικό. Ο τομέας επιχειρήσεων δέχεται έντονη πίεση από πλευράς κόστους, λόγω των αυξήσεων του εργατικού κόστους και η χρηματοδότηση περιορίζεται ολοένα και περισσότερο. Τα έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και γενικότερα τα δημόσια έργα θα αντισταθμίσουν κατά κάποιο τρόπο την απότομη πτώση των λοιπών επενδύσεων. Ωστόσο, το ΑΕΠ αναμένεται να συρρικνωθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, με πολύ χαμηλή εγχώρια ζήτηση, η οποία δεν αντισταθμίζεται επαρκώς από την επέκταση των καθαρών εξαγωγών.

Οι συνθήκες της αγοράς εργασίας μόλις πρόσφατα άρχισαν να αμβλύνονται, αλλά η αντίδραση της αγοράς εργασίας απέναντι στην πτώση της εγχώριας ζήτησης θα είναι σημαντική. Η ανεργία ήδη αυξήθηκε από το 6,3% το δεύτερο τρίμηνο στο 7,2% το τρίτο τρίμηνο του 2008 και η ονομαστική ανάπτυξη μισθών είναι συγκρατημένη, αλλά μειωμένη σε σχέση με τα πολύ υψηλά προηγούμενα ποσοστά. Η λετονική αγορά εργασίας θεωρείται ότι είναι αρκετά ευέλικτη, πράγμα το οποίο θα πρέπει να περιορίσει την παραγωγή και το κόστος απασχόλησης σε σχέση με μια εκ νέου ευθυγράμμιση των μισθών με την παραγωγικότητα.

Μετά την κορύφωσή του το Μάιο του 2008 στο 17,7%, ο πληθωρισμός του ΕνΔΤΚ μειώθηκε στο 11,8% το Νοέμβριο. Ο υφέρπων πληθωρισμός[1] (11,0% το Νοέμβριο) και ο πληθωρισμός τιμών υπηρεσιών μειώνονται σταθερά, καθώς εξασθενεί η πίεση ζήτησης. Οι προοπτικές για περαιτέρω ισχυρή μείωση του πληθωρισμού είναι καλές, δεδομένης της προοπτικής μιας κατά πολύ ασθενέστερης εγχώριας ζήτησης, των χαμηλότερων μισθών του δημοσίου τομέα (βλέπε σημείο 6) που οδηγούν σε συγκράτηση των μισθών του ιδιωτικού τομέα και των μειώσεων στις τιμές βασικών προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι εξωτερικές ανισορροπίες ήταν πολύ μεγάλες με μια μη βιώσιμη συσσώρευση εξωτερικών υποχρεώσεων, αλλά το 2008, λόγω της φθίνουσας εγχώριας απορρόφησης, ο εξωτερικός δανεισμός μειώθηκε σημαντικά. Το ισοζύγιο πληρωμών και η εξωτερική επενδυτική θέση συζητούνται στο κατωτέρω σημείο 5.

3. Δημόσια οικονομικά

Τα δημόσια οικονομικά έχουν αυξημένη ευθύνη στην Λετονία λόγω του περιορισμένου πεδίου εφαρμογής της νομισματικής πολιτικής σύμφωνα με ένα καθεστώς σχεδόν σταθερής τιμής συναλλάγματος[2]. Ωστόσο, η Λετονία επιδίωξε μια δημοσιονομική πολιτική ενισχυτική των κυκλικών τάσεων κατά τη διάρκεια της έκρηξης της εγχώριας ζήτησης 2005-2007, παρά τη βελτίωση των πρώτων απολογιστικών στοιχείων προϋπολογισμού και αντίθετα προς τις επανειλημμένες συμβουλές που δόθηκαν στις γνωμοδοτήσεις του Συμβουλίου σχετικά με τις διαδοχικές επικαιροποιήσεις του προγράμματος σύγκλισης της Λετονίας. Τα απροσδόκητα έσοδα δαπανήθηκαν τυπικά μέσω της διαδικασίας συμπληρωματικών προϋπολογισμών εντός του έτους και δεν δημιουργήθηκαν αποθεματικά για δυσμενέστερες περιόδους. Η ανάπτυξη των μισθών του δημοσίου τομέα έγινε κινητήρια δύναμη για αυξήσεις μισθών του ιδιωτικού τομέα, με συγκρίσιμα επίπεδα μισθών υψηλότερα στον δημόσιο τομέα. Στη Λετονία, πάνω από το 30% των απασχολούμενων εργάζεται στον δημόσιο τομέα και, δεδομένου του ότι ο τομέας υπηρεσιών είναι αναλογικά μεγαλύτερος, περίπου το 75% της ΑΠΑ, η ρύθμιση των μισθών του δημοσίου τομέα επηρεάζει σημαντικά τους μισθούς του ιδιωτικού τομέα.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων δέκα μηνών του 2008, τα έσοδα από ΦΠΑ επιβραδύνθηκαν θεαματικά (μειώθηκαν κατά 3% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος), λόγω μιας απότομης πτώσης στην ιδιωτική κατανάλωση. Τα έσοδα από άλλες σημαντικές φορολογικές κατηγορίες αρχικώς παρέμειναν σε σχετικά καλά επίπεδα σε συνέχεια του υψηλού πληθωρισμού, αλλά αυτές οι ευνοϊκές επιπτώσεις έχουν επίσης αρχίσει να εξασθενούν. Το λετονικό Υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι το ενοποιημένο κρατικό δημοσιονομικό έλλειμμα του 2008, το οποίο περιλαμβάνει τον προϋπολογισμό της κεντρικής διοίκησης και του ταμείου κοινωνικών ασφαλίσεων, μπορεί να είναι γύρω στο 2½ έως 2¾% του ΑΕΠ[3]. Λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα ότι υπό τις τρέχουσες περιστάσεις ο τομέας τοπικής αυτοδιοίκησης μπορεί να παρουσιάσει μικρό έλλειμμα (παρά τα όρια που σκοπό έχουν τη διατήρηση του ισοζυγίου ή του πλεονάσματος του υποτομέα), το έλλειμμα του 2008 του τομέα γενικής κυβέρνησης φαίνεται ότι πλησιάζει το 3% του ΑΕΠ.

Ο προϋπολογισμός για το 2009 όπως ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο στις 14 Νοεμβρίου στόχευε σε ενοποιημένο έλλειμμα κεντρικής κυβέρνησης 1½% του ΑΕΠ, αλλά βασίστηκε σε μια μη ρεαλιστική συρρίκνωση της παραγωγής της τάξεως μόλις του 1%. Συμπεριέλαβε σημαντικές μειώσεις της άμεσης φορολογίας και αυξήσεις δαπανών. Ήταν λοιπόν ήδη σαφές ότι η παραγωγή θα μειωνόταν κατά πολύ μεγαλύτερο βαθμό και ότι, ελλείψει αντισταθμιστικών μέτρων, το έλλειμμα κινδύνευε να διευρυνθεί πάρα πολύ. Συμπεριλαμβάνοντας ένα πολύ μικρό έλλειμμα των τοπικών αυτοδιοικήσεων, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης σύμφωνα με τις προβολές των αρχών ανερχόταν στο 1,8% του ΑΕΠ με πρωτογενές έλλειμμα 1,1% του ΑΕΠ. Εν όψει των δεδομένων είσπραξης φόρου κατά τους τελευταίους μήνες του 2008 και των δυσμενέστερων οικονομικών προοπτικών για το 2009, οι προοπτικές για το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης ήσαν πολύ δυσμενέστερες σε σχέση με τις προβλέψεις του φθινοπώρου των υπηρεσιών της Επιτροπής για έλλειμμα 5,6% του ΑΕΠ. Αντίθετα, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης στα τέλη του 2007, στο 9,5%, ήταν ένας από τους χαμηλότερους στην ΕΕ.

4. Χρηματοπιστωτικές αγορές

Στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Λετονίας κυριαρχεί σχεδόν αποκλειστικά ο τραπεζικός τομέας, ο οποίος αναπτύχθηκε πολύ γρήγορα κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. Μπορούν να προσδιοριστούν με σαφήνεια δύο τμήματα. Από τη μία πλευρά, οι ξένες τράπεζες, που χρηματοδοτούνται κατά κύριο λόγο άμεσα μέσω δανείων από μητρικές εταιρείες, κατέχουν περίπου το 70% της αγοράς. Από την άλλη πλευρά, οι εγχώριες τράπεζες χρηματοδοτούνται πρωτίστως από ξένα κοινοπρακτικά δάνεια και καταθέσεις μη μόνιμων κατοίκων. Η σημασία των καταθέσεων μη μόνιμων κατοίκων, που ανέρχονταν στο 43,5% όλων των καταθέσεων εκτός των καταθέσεων νομισματικών χρηματοπιστωτικών οργανισμών στις αρχές του Νοεμβρίου 2008, είναι ένα ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτο γεγονός. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Λετονίας στηρίζεται επομένως κατά κύριο λόγο στην εξωτερική χρηματοδότηση, είτε αυτή προέρχεται από μητρικές εταιρείες, από καταθέσεις μη μόνιμων κατοίκων ή ξένα κοινοπρακτικά δάνεια. Το παρεπόμενο πολύ υψηλό και αυξανόμενο επίπεδο υποχρεώσεων προς το εξωτερικό αντισταθμίζεται με δάνεια προς μόνιμους κατοίκους, κατά κύριο λόγο σε ξένο νόμισμα (σχεδόν το 90% όλων των δανείων). Οι πιστώσεις εσωτερικού αυξήθηκαν από το 10% του ΑΕΠ το 1997 στο 90% το 2007. Προκύπτει, επομένως, ότι οι δύο βασικοί κίνδυνοι που επηρεάζουν το τραπεζικό σύστημα της Λετονίας είναι ο κίνδυνος ρευστότητας και ο πιστωτικός κίνδυνος.

Ο κίνδυνος ρευστότητας έχει ήδη εμφανιστεί μέσω των συνεχών πιέσεων ρευστότητας από τον Οκτώβριο του 2008. Αναμένοντας δυσκολίες εξόφλησης, δύο ξένα συνδικάτα άφησαν σαφώς να εννοηθεί ότι ενδέχεται να ζητήσουν επίσπευση της πληρωμής των δανείων στην τράπεζα Parex που ανέρχονται σε 0,8 δισεκ. EUR, τα οποία πρέπει να καταβληθούν τον Φεβρουάριο και τον Ιούνιο του 2009. Κάτι τέτοιο προέτρεψε τη μερική κρατικοποίηση της τράπεζας στις 10 Νοεμβρίου 2008. Ωστόσο, η εγγύηση δημοσίων δανείων που δόθηκε θεωρήθηκε ανεπαρκής, πράγμα που οδήγησε στην πλήρη κρατικοποίηση της Parex στις αρχές Δεκεμβρίου και στη θέσπιση ορίων στις αναλήψεις καταθέσεων (50.000 EUR/μήνα για ιδιώτες). Παρά τα μέτρα αυτά, στην Parex και σε εγχώριες τράπεζες με παρόμοια επιχειρηματικά μοντέλα έχουν έκτοτε πραγματοποιηθεί μεγάλες αναλήψεις καταθέσεων μη μόνιμων κατοίκων, από τις οποίες μόνο ένα πολύ μικρό μέρος επανακατατέθηκε σε άλλες τράπεζες στην Λετονία. Η συστηματική πίεση ρευστότητας παρακίνησε την Τράπεζα της Λετονίας στις 13 Νοεμβρίου να ανακοινώσει περαιτέρω μειώσεις του απαιτούμενου συντελεστή ελάχιστου αποθεματικού από το 7% στο 5% για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις και από το 5% στο 3% για υποχρεώσεις με ημερομηνία λήξης άνω των 2 ετών, απελευθερώνοντας έτσι τη ρευστότητα (αυτές οι αποφάσεις τέθηκαν σε ισχύ σε δύο στάδια, κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, στις 24 Νοεμβρίου και στις 24 Δεκεμβρίου). Ωστόσο, η βαθμιαία αποδυνάμωση των αποθεματικών συνεχίστηκε και η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση της Τράπεζας της Λετονίας επιδεινώθηκε κατά 0,9 δισεκ. EUR στο διάστημα μεταξύ αρχών Οκτωβρίου 2008 και τέλους του έτους. Οι καταθέσεις μόνιμων κατοίκων και μη μόνιμων κατοίκων σε ξένες τράπεζες αυξήθηκαν κατά τη ίδια περίοδο και, το σημαντικότερο, η υποστήριξη της ρευστότητας από μητρικές εταιρείες φαίνεται εξασφαλισμένη.

Ο πιστωτικός κίνδυνος δεν έχει ακόμη λάβει πραγματικές διαστάσεις, αλλά αναμένεται να αυξηθεί εντός των προσεχών μηνών. Ενώ τα εκπρόθεσμα δάνεια έχουν ήδη αυξηθεί, τα ασύμφορα δάνεια παραμένουν μέχρις στιγμής κάτω του 1% των συνολικών δανείων, επίσης λόγω της συνεχούς αναδιάρθρωσης των προβληματικών δανείων. Ωστόσο, θα αυξηθεί σαφώς ο αρνητικός αντίκτυπος της αναμενόμενης παρατεταμένης μείωσης του εισοδήματος μόνιμων κατοίκων και κατά συνέπεια της ικανότητάς τους να αποπληρώνουν τα χρέη. Οι δείκτες φερεγγυότητας θα μειωθούν και μπορεί να προσεγγίσουν το ελάχιστο θεσπισμένο όριο· σε αυτή την περίπτωση μπορεί να απαιτηθούν εισφορές κεφαλαίων.

Η τρέχουσα και μελλοντική θέση του τραπεζικού τομέα εξαρτάται από αντικειμενικούς παράγοντες αλλά και από προσδοκίες που σχετίζονται με την αξιοπιστία και την εμπιστοσύνη. Στην τρέχουσα κρίσιμη περίσταση είναι πολύ σημαντικό να εξασφαλιστεί η εμπιστοσύνη ώστε να σταθεροποιηθεί η βάση καταθέσεων και να μετριαστούν οι πιέσεις ρευστότητας που ασκούνται. Δεδομένων των περιορισμένων δημόσιων οικονομικών, η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα μέσω κυβερνητικής παρέμβασης θα ήταν αξιόπιστη μόνο αν συνοδευόταν από ισχυρή διεθνή οικονομική ενίσχυση.

5. Ισοζύγιο πληρωμων και αναγκες εξωτερικησ χρηματοδοτησησ

Η οικονομική έκρηξη της Λετονίας μέχρι το 2007 χαρακτηριζόταν από την εμφάνιση μεγάλων εξωτερικών ανισορροπιών και μια μη βιώσιμη συσσώρευση εξωτερικών υποχρεώσεων. Το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος υπερέβη το 135% του ΑΕΠ στα τέλη του 2007 (με καθαρό εξωτερικό χρέος στο 52% του ΑΕΠ). Η διεθνής επενδυτική θέση στα τέλη του 2007 διευρύνθηκε λόγω των καθαρών υποχρεώσεων της τάξεως του 79% του ΑΕΠ, ενώ οι καθαρές υποχρεώσεις στα τέλη του δεύτερου τριμήνου του 2008 υπολογίζονται ότι διευρύνθηκαν στο 82% του ΑΕΠ.

Το 2008, λόγω της φθίνουσας εγχώριας απορρόφησης, ο εξωτερικός δανεισμός μειώθηκε σημαντικά. Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές προβλέψεις της Τράπεζας της Λετονίας, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε περίπου στο 12½% του ΑΕΠ στο τρίτο τρίμηνο του 2008 (από κορύφωση άνω του 27% του ΑΕΠ στο τέταρτο τρίμηνο του 2006). Το 2009 το έλλειμμα εμπορευματικών συναλλαγών αναμένεται να παραμείνει γύρω στο 10% του ΑΕΠ (όπως στους τελευταίους μήνες του 2008), αλλά, δεδομένου ενός θετικού ισοζυγίου υπηρεσιών και βελτιωμένου λογαριασμού εισοδήματος, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών θα συρρικνωθεί. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η βάση της ανάπτυξης του ΑΕΠ θα μεταβεί από τη φθίνουσα εγχώρια ζήτηση σε αυξανόμενες εξαγωγές, είναι απαραίτητη η εκ νέου καλύτερη ευθυγράμμιση των μισθών με την παραγωγικότητα και η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την οικονομία της προσφοράς.

Ενώ μια διόρθωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών από τα μη βιώσιμα επίπεδα των πρόσφατων ετών αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την αποκατάσταση μιας υγιούς κατάστασης στο ισοζύγιο πληρωμών, δεν αρκεί από μόνη της για την επίτευξη εξωτερικής διατηρησιμότητας, λαμβάνοντας υπόψη το μεγάλο ύψος του χρέους της χώρας, που είναι στο μεγαλύτερο μέρος βραχυπρόθεσμο. Η εξωτερική χρηματοδότηση αναμένεται να συνεχίσει να δέχεται μεγάλες πιέσεις για ορισμένο διάστημα, με τη διαθεσιμότητα πιστώσεων εξωτερικού να μειώνεται, πιθανές αναλήψεις από καταθέσεις μη μόνιμων καθώς και μόνιμων κατοίκων και μια δυσμενέστερη προοπτική εξωγενούς επένδυσης. Μια περαιτέρω πτώση των αποθεματικών ξένου συναλλάγματος (το οποίο μειώθηκε κατά περίπου 25% από τις αρχές Οκτωβρίου έως τις αρχές Δεκεμβρίου 2008) θα θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας της Λετονίας. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, θα απαιτηθεί εξωτερική οικονομική στήριξη, υποστηριζόμενη από πρόγραμμα ισχυρής πολιτικής, για να μετριαστούν οι περιορισμοί ρευστότητας βραχυπρόθεσμα και να ενισχυθεί ταυτόχρονα μια εξωτερική ρύθμιση μεσοπρόθεσμα.

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι το ισοζύγιο πληρωμών της Λετονίας αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο την έκδοση απόφασης για την παροχή αμοιβαίας συνδρομής.

6. «Πρόγραμμα Οικονομικής Σταθεροποίησης και Ανάκαμψης τησ Ανάπτυξης» της Λετονίας: Μακροοικονομικά Μέτρα και Μέτρα Χρηματοπιστωτικού Συστήματος

Οι συνεχείς συζητήσεις μεταξύ των λετονικών αρχών και των πιθανών συνεισφερόντων σε μια συντονισμένη δέσμη διεθνούς οικονομικής στήριξης οδήγησαν τις αρχές στην έγκριση ενός φιλόδοξου προγράμματος πολιτικής (όπως αναφέρεται ανωτέρω, το οποίο υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο και εγκρίθηκε από αυτό στις 12 Δεκεμβρίου). Το πρόγραμμα βασίζεται στη διατήρηση της υφιστάμενης ισοτιμίας του λατς, το οποίο θα παραμένει σημαντικός παράγοντας της πολιτικής. Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των αδυναμιών του χρηματοπιστωτικού τομέα, στη διόρθωση των φορολογικών ανισορροπιών και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, διατηρώντας ταυτόχρονα τη συναλλαγματική ισοτιμία περιορισμένων διακυμάνσεων. Συμπεριλαμβάνει μια άμεση και βιώσιμη δημοσιονομική εξυγίανση, μια εκτενή στρατηγική λύσης τράπεζας, μια ενισχυμένη ικανότητα διαχείρισης κρίσης των ρυθμιστικών αρχών, εκτενείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και άλλα σημαντικά μέτρα. Θέτει ως παραδοχή ένα μακροοικονομικό σενάριο συρρικνώσεων του ΑΕΠ της τάξεως του 5% το 2009 και 3% το 2010, επιτρέποντας μια ασθενή ανάκαμψη του 2% το 2011. Η φορολογική στρατηγική στοχεύει σε έλλειμμα γενικής κυβέρνησης μέχρι 3% του ΑΕΠ έως το 2011, ώστε να πληροί το κριτήριο του Μάαστριχτ για το έλλειμμα εκείνο το έτος.

Οι διαπραγματεύσεις οικονομικής στήριξης με την ΕΕ, το ΔΝΤ και άλλους φορείς, οι οποίες εστίασαν στα σοβαρά μελλοντικά δημοσιονομικά ελλείμματα, οδήγησαν την κυβέρνηση να εγκρίνει έναν τροποποιημένο συνοπτικό προϋπολογισμό για το 2009· αυτός ο προϋπολογισμός ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου σύμφωνα με το πρόγραμμα επείγουσας οικονομικής σταθεροποίησης. Ο τροποποιημένος προϋπολογισμός, βασιζόμενος στην αναθεωρημένη πρόβλεψη του ΑΕΠ για συρρίκνωση 5% το 2009, λαμβάνει υπόψη την πρόσφατη επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών και στοχεύει σε φορολογικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης κάτω του 5% του ΑΕΠ[4], προβλέποντας μόνο μια μικρή διαρθρωτική προσαρμογή σε σύγκριση με τα προβλεπόμενα απολογιστικά στοιχεία του 2008 (αλλά πολύ υψηλότερα σε σύγκριση με τον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε τον Νοέμβριο). Επιπλέον, έως τα τέλη Μαρτίου 2009 πρέπει να έχει εγκριθεί αυτοτελής νόμος περί συμπληρωματικού προϋπολογισμού για το 2009 συνεπής με τον συνοπτικό προϋπολογισμό του Δεκεμβρίου.

Όσον αφορά τις δαπάνες, η εξυγίανση εστιάζει σε μια μεγάλη μείωση των μισθών του δημοσίου τομέα (κατά 15% μέση αντιστάθμιση σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό της 14ης Νοεμβρίου 2008 - αλλά η οποία αναιρεί μόνο μερικώς τις μεγάλες πραγματικές αυξήσεις που καταγράφηκαν τα τελευταία χρόνια) και σε περαιτέρω μειώσεις προσωπικού· επιπλέον, προβλέπεται μεγάλη μείωση στα τρέχοντα έξοδα που δεν αφορούν το προσωπικό. Η μείωση των επιδοτήσεων (εκτός της κοινωνικής υποστήριξης) και των δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες και ο περιορισμός των δαπανών των τοπικών αυτοδιοικήσεων είναι μερικά από τα άλλα προβλεπόμενα σημαντικά μέτρα. Από την άποψη αυτή, η εθνική συγχρηματοδότηση έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ θα διατηρηθεί στο προγραμματισμένο επίπεδο και θα βοηθήσει την οικονομία να προχωρήσει στον τομέα των εμπορεύσιμων. Όσον αφορά τα έσοδα, περιλαμβάνει μια αύξηση 3 ποσοστιαίων μονάδων του βασικού συντελεστή ΦΠΑ στο 21%, μια αύξηση από 5% έως 10% στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ που ισχύει για μια πολύ μικρότερη φορολογική βάση (κυρίως φάρμακα), αυξημένο φόρο ειδικής κατανάλωσης επί των καυσίμων (εφαρμόζοντας το κοινοτικό κεκτημένο ) και μια μερική αντιστάθμιση λόγω μείωσης 2 ποσοστιαίων μονάδων του φορολογικού συντελεστή ατομικού εισοδήματος.

Περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση προγραμματίζεται για το 2010 και το μεσοπρόθεσμο φορολογικό πλαίσιο στηρίζεται στην επιθυμία επίτευξης το 2011 ελλείμματος γενικής κυβέρνησης έως το 3% του ΑΕΠ, τηρώντας το κριτήριο φορολογικής σύγκλισης του Μάαστριχτ. Επιβολή περαιτέρω περικοπής δαπανών το 2010, εισαγωγή φόρου εισοδημάτων κεφαλαίου (10%), αύξηση του φόρου ακίνητης περιουσίας και ιδιοκτησίας καταργώντας τις απαλλαγές προκειμένου να διευρυνθεί η φορολογική βάση, θα οδηγήσουν σε περαιτέρω εξυγίανση αυτό το έτος. Επιπλέον, θα ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση του σχεδιασμού και της εφαρμογής διαδικασιών του προϋπολογισμού με την έγκριση νέου φορολογικού πλαισίου και νόμου περί δημοσιονομικής μεταρρύθμισης.

Εκτός από τη φορολογική δέσμη που περιγράφεται ανωτέρω, ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε εξωτερική οικονομική ενίσχυση, αναζητείται λύση για την Τράπεζα Parex σύμφωνα με την οποία οι υφιστάμενοι μέτοχοι δεν έχουν πλέον ιδιοκτησιακό συμφέρον. Ύστερα από έναν πρώτο έλεγχο, η κυβέρνηση πήρε ήδη τον έλεγχο άνω του 85% των ιδίων κεφαλαίων της τράπεζας. Πραγματοποιήθηκε αντικατάσταση της διοίκησης. Η νέα διοίκηση αναπτύσσει ένα σχέδιο λύσης, συνεπές με την ελαχιστοποίηση των ζημιών για το κράτος. Θα αναζητήσει μια σταθερή δέσμευση στο εγγύς μέλλον από τους εξωτερικούς φορείς να ανανεώσουν την κοινοπρακτική χρηματοδότηση της Parex.

Άλλα μέτρα αποσκοπούν στην εξασφάλιση ευρύτερης σταθερότητας του τραπεζικού τομέα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Ως πρώτο βήμα, στόχος των αρχών θα είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Στοχοθετημένες έρευνες θα διεξαχθούν στο τραπεζικό σύστημα για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι τράπεζες είναι φερέγγυες και επαρκώς κεφαλαιοποιημένες. Βιώσιμες τράπεζες που χρειάζονται αυξήσεις κεφαλαίου θα πρέπει να αναζητήσουν ιδιωτική αναδιάρθρωση μέσω εξωτερικών επενδυτών ή συγχωνεύσεων, ή ενίσχυση κεφαλαίου από μητρικές τράπεζες.

Σχεδόν το σύνολο του τρέχοντος εξωτερικού χρέους οφείλεται από τον ιδιωτικό τομέα. Προκειμένου τα επίπεδα χρέους να είναι συμβατά με μια βιώσιμη ανάπτυξη στο μέλλον και εκτός των προληπτικών, εποπτικών μέτρων και των μέτρων νομισματικής πολιτικής, η αναδιάρθρωση του χρέους είναι ένα σημαντικό στοιχείο του προγράμματος. Θα ενισχυθεί η κατάλληλη νομική βάση για τη λήξη και τη νομισματική αναδιάρθρωση του υφιστάμενου χρέους. Η διευκόλυνση των διαδικασιών αφερεγγυότητας και η ταχεία εφαρμογή σχεδίων αποκατάστασης θα αποτελέσουν επίσης προτεραιότητα.

Το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής περιλαμβάνει επίσης μέτρα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης που υποστηρίζονται στα πλαίσια της στρατηγικής της Λισσαβόνας, όπως η ενεργητική πολιτική της αγοράς εργασίας και η πολιτική της δια βίου μάθησης, η μεγαλύτερη συμμετοχή φορέων του ιδιωτικού τομέα σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης και καινοτομίας, τα μέτρα προώθησης εξαγωγών και η μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις.

7. Η υποστήριξη της ΕΕ στο πλαίσιο της διευκολυνσης για τη στηριξη του ισοζυγιου πληρωμων αποτελει μεροσ της διεθνους προσπαθειασ

Λαμβάνοντας υπόψη τις σοβαρές δυσκολίες στο ισοζύγιο πληρωμών που αντιμετωπίζει η Λετονία και με την επιφύλαξη της σταθερής δέσμευσης των λετονικών αρχών για την εφαρμογή ενός σημαντικού προγράμματος οικονομικής ρύθμισης, η Επιτροπή, ύστερα από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή στις 12 Ιανουαρίου 2009, συνιστά στο Συμβούλιο την παροχή της αμοιβαίας συνδρομής που προβλέπεται από το Άρθρο 119 της Συνθήκης.

Περαιτέρω, η Επιτροπή, ύστερα από τη διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, προτείνει, μετά την έγκριση της προαναφερθείσας απόφασης του Συμβουλίου για την παροχή αμοιβαίας συνδρομής στην Λετονία μετά από σύσταση της Επιτροπής, να εκδώσει το Συμβούλιο απόφαση, βάσει του μηχανισμού της ΕΕ για κράτη μέλη (σύμφωνα με τα όσα προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 2002), σχετικά με τη χορήγηση μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης στη Λετονία ύψους 3,1 δισεκατ. EUR το πολύ, προκειμένου να στηρίξει τη διατηρησιμότητα του ισοζυγίου πληρωμών της.

Η μεσοπρόθεσμη οικονομική στήριξη θα χορηγηθεί σε μια χρονική στιγμή που η Λετονία απειλείται σοβαρά από απώλεια εγχώριας και διεθνούς εμπιστοσύνης στο χρηματοπιστωτικό της σύστημα, αντιμετωπίζει μια φορολογική κατάσταση που επιδεινώνεται συνεχώς και πρόκειται να δεχθεί σοβαρές χρηματοδοτικές πιέσεις στο εγγύς μέλλον. Γενικότερα, η ενίσχυση σκοπό έχει να διευκολύνει τις απαραίτητες εξωτερικές και εσωτερικές ρυθμίσεις. Η συνολική εκτιμώμενη χρηματοδότηση που απαιτείται κατά την περίοδο έως το πρώτο τρίμηνο του 2011 είναι 7,5 δισεκ. EUR. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει αποζημίωση για το αναμενόμενο εξωτερικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και ισοζυγίου κεφαλαίων, αναλήψεις καταθέσεων, μερική αναχρηματοδότηση ληξιπρόθεσμων δανείων, σφάλματα και παραλείψεις στο ισοζύγιο πληρωμών και συσσώρευση διεθνών αποθεματικών σε συνετό επίπεδο.

Η ενίσχυση θα παρέχεται σε συνδυασμό με το ΔΝΤ και άλλη πολυμερή και διμερή ενίσχυση. Θα καταβληθεί σε έξι δόσεις και θα εξαρτηθεί από όρους οικονομικής πολιτικής. Η προτεινόμενη απόφαση θα λήξει τρία έτη μετά την έναρξη της ισχύος της. Οι προϋποθέσεις οικονομικής πολιτικής που συνδέονται με την καταβολή δανείου ΕΕ θα προσδιοριστούν σε μνημόνιο συμφωνίας που πρόκειται να συναφθεί με τις λετονικές αρχές· βασικά στοιχεία αυτών των προϋποθέσεων είναι τα παρακάτω:

Μια σημαντική φορολογική εξυγίανση κατά την περίοδο έως το 2011 . Σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό της 14ης Νοεμβρίου 2008, για το 2009 προγραμματίζεται μια πολύ μεγάλη φορολογική εξυγίανση, εστιάζοντας σε έλλειμμα προϋπολογισμού έως 5% του ΑΕΠ, με περαιτέρω εξυγίανση το 2010. Υποστηρικτικά μέτρα για τον προϋπολογισμό περιλαμβάνουν: κυρίως, i) στην έγκριση ενός σαφούς μεσοπρόθεσμου φορολογικού προγράμματος που έχει σχεδιαστεί για τη μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης σε επίπεδο χαμηλότερο από το επίπεδο αναφοράς της Συνθήκης του 3% του ΑΕΠ έως το 2011· ii) εντός μεσοπρόθεσμων ανώτατων δημοσιονομικών ορίων, στη μείωση του μέσου όρου αμοιβών του δημοσίου τομέα σε ονομαστικούς όρους κατά περίπου 15% το 2009· κάτι τέτοιο θα πρέπει επίσης να ισχύσει για τοπικές αυτοδιοικήσεις, κυβερνητικές υπηρεσίες και κρατικές εταιρείες· iii) στην κατάργηση έκτακτων αποδοχών (μπόνους) και παρόμοιων πληρωμών· iv) σε μια μείωση τουλάχιστον 5% στην απασχόληση στον δημόσιο τομέα και την τοπική αυτοδιοίκηση· v) σε σημαντικές μειώσεις των επιδοτήσεων (εξαιρουμένης της κοινωνικής υποστήριξης) και δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες· vi) στην υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ σε ήδη προγραμματισμένα επίπεδα.

Μέτρα προϋποθέσεων οικονομικής πολιτικής που αποσκοπούν στην εξασφάλιση ευρύτερης σταθερότητας του τραπεζικού τομέα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Ως πρώτο βήμα, στόχος των αρχών θα είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Στοχοθετημένες έρευνες θα διεξαχθούν στο τραπεζικό σύστημα για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι τράπεζες είναι φερέγγυες και επαρκώς κεφαλαιοποιημένες. Βιώσιμες τράπεζες που χρειάζονται αυξήσεις κεφαλαίου θα πρέπει να αναζητήσουν ιδιωτική αναδιάρθρωση μέσω εξωτερικών επενδυτών ή συγχωνεύσεων, ή ενίσχυση κεφαλαίου από μητρικές τράπεζες. Ένα σημαντικό στάδιο σε αυτή τη διαδικασία ήταν οι ξεχωριστές ανακοινώσεις, στις 18 Δεκεμβρίου 2008, τριών μεγάλων ξένων μητρικών τραπεζικών ομίλων ότι δεσμεύονται να παραμείνουν στην Λετονία και να υποστηρίξουν τις δραστηριότητές τους στη χώρα.

Αναδιάρθρωση χρέους στον ιδιωτικό τομέα προκειμένου να μειωθούν οι αδυναμίες από τα υψηλά επίπεδα χρέους (σχεδόν το σύνολο του εξωτερικού χρέους οφείλεται από τον ιδιωτικό τομέα) και εκτός των προληπτικών, εποπτικών μέτρων και των μέτρων νομισματικής πολιτικής. Θα πρέπει να ενισχυθεί η κατάλληλη νομική βάση για τη λήξη και τη νομισματική αναδιάρθρωση του υφιστάμενου χρέους. Η διευκόλυνση των διαδικασιών αφερεγγυότητας και η ταχεία εφαρμογή σχεδίων αποκατάστασης πρέπει να αποτελέσουν επίσης προτεραιότητα. Κάτι τέτοιο περιλαμβάνει τροποποίηση του νόμου περί αφερεγγυότητας για τη διευκόλυνση της αναδιάρθρωσης μεταξύ βιώσιμων επιχειρήσεων και των πιστωτών τους και τη βελτίωση του πλαισίου προσωπικής πτώχευσης.

Διαρθρωτικά μέτρα στον τομέα των πολιτικών εισοδημάτων, της φορολογικής πειθαρχίας και της δημοσιονομικής διαδικασίας και διοίκησης. Ο νόμος περί δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής διαχείρισης θα τροποποιηθεί για να ενισχύσει τις διατάξεις σχετικά με την οικονομική ευθύνη, τη διαφάνεια και την υπευθυνότητα και θα τεθεί σε ισχύ το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο. Θα συγκροτηθεί μια ειδική επιτροπή για την παρακολούθηση του περιορισμού των μισθών και την έκδοση συστάσεων για να εξασφαλιστεί ότι οι μισθοί εξελίσσονται έτσι ώστε να αποκαθίσταται ο ανταγωνισμός.

Μέτρα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης που υποστηρίζονται μεταξύ άλλων στα πλαίσια της στρατηγικής της Λισσαβόνας , όπως η ενεργητική πολιτική της αγοράς εργασίας και η πολιτική της δια βίου μάθησης, η μεγαλύτερη συμμετοχή φορέων του ιδιωτικού τομέα σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης και καινοτομίας, τα μέτρα προώθησης εξαγωγών και η μείωση του διοικητικού φόρου για τις επιχειρήσεις.

Προκειμένου να εξασφαλισθεί η απαραίτητη ευελιξία όπως έχει σήμερα η αγορά, προτείνεται να επιτραπεί η χρήση συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίου για τη δανειοληπτική πράξη με την οποία χρηματοδοτείται το δάνειο. Προκειμένου να προστατευτεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ, οι αντισυμβαλλόμενοι μιας δυνητικής συμφωνίας ανταλλαγής θα πρέπει να είναι ύψιστης πιστοληπτικής ποιότητας.

Σύσταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την παροχή αμοιβαίας συνδρομής στην Λετονία

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 119,

τη σύσταση της Επιτροπής η οποία καταρτίσθηκε κατόπιν διαβούλευσης με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Μέσα στα πλαίσια πολύ μεγάλων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης, οι λετονικές κεφαλαιαγορές και χρηματοπιστωτικές αγορές δέχθηκαν πρόσφατα πίεση, αντικατοπτρίζοντας μια γενική επιδείνωση της ψυχολογίας της αγοράς και αυξάνοντας τους προβληματισμούς σχετικά με την υγεία της λετονικής οικονομίας, δεδομένων των μεγάλων ανισορροπιών όσον αφορά ένα διευρυμένο εξωτερικό έλλειμμα και ένα πολύ μεγάλο εξωτερικό χρέος, των δημοσίων οικονομικών που επιδεινώνονται συνεχώς και των υψηλών ρυθμών πληθωρισμού κόστους και τιμών. Ο λετονικός τραπεζικός τομέας έχει αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα ρευστότητας και εμπιστοσύνης. Το επίπεδο αποθεμάτων ξένου συναλλάγματος έχει μειωθεί καθώς η κεντρική τράπεζα παρενέβη για τη διατήρηση της ισοτιμίας του νομίσματος.

(2) Το Συμβούλιο επανεξετάζει τακτικά τις οικονομικές πολιτικές που εφαρμόζονται από τη Λετονία, ιδιαίτερα στα πλαίσια του προγράμματος σύγκλισης της Λετονίας και του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, καθώς και στα πλαίσια των εκθέσεων σύγκλισης.

(3) Το συνολικό ύψος της εξωτερικής χρηματοδότησης που χρειάζεται η Λετονία έως το πρώτο τρίμηνο του 2011 εκτιμάται σε 7,5 δισεκ. EUR.

(4) Οι λετονικές αρχές ζήτησαν σημαντική οικονομική στήριξη από την ΕΕ και άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και χώρες για την υποστήριξη της διατηρησιμότητας του ισοζυγίου πληρωμών.

(5) Το ισοζύγιο πληρωμών της Λετονίας αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή, πράγμα το οποίο δικαιολογεί την παροχή αμοιβαίας συνδρομής από την Κοινότητα, σε συνδυασμό με το ΔΝΤ και άλλους συνεισφέροντες.

(6) Η δέσμη οικονομικής στήριξης θα παρασχεθεί με την επιφύλαξη ισχυρής δέσμευσης από τις λετονικές αρχές να εφαρμόσουν ένα φιλόδοξο φορολογικό, χρηματοπιστωτικό σύστημα και ένα πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη διευκόλυνση των απαραίτητων εξωτερικών και εσωτερικών ρυθμίσεων, για τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της οικονομικής πολιτικής. Η Επιτροπή θα επανεξετάζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα και προσεκτικά, σε συνεργασία με την ΟΔΕ ότι πληρούνται οι όροι οικονομικής πολιτικής που συνοδεύουν τη συνδρομή.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο μόνο

Η Κοινότητα θα παράσχει αμοιβαία συνδρομή στην Λετονία.

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη χορήγηση κοινοτικής μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης στην Λετονία

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 332/2002[5] της 18ης Φεβρουαρίου 2002, για τη θέσπιση ενός μηχανισμού μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών των κρατών μελών και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2,

τη σύσταση της Επιτροπής, η οποία καταρτίσθηκε κατόπιν διαβούλευσης με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Στις [….] το Συμβούλιο αποφάσισε τη χορήγηση αμοιβαίας συνδρομής στη Λετονία.

(2) Μέσα στα πλαίσια πολύ μεγάλων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης, οι λετονικές κεφαλαιαγορές και χρηματοπιστωτικές αγορές δέχθηκαν πρόσφατα πίεση, αντικατοπτρίζοντας μια γενική επιδείνωση της ψυχολογίας της αγοράς και αυξάνοντας τους προβληματισμούς σχετικά με την υγεία της λετονικής οικονομίας, δεδομένων των μεγάλων ανισορροπιών όσον αφορά ένα διευρυμένο εξωτερικό έλλειμμα, των δημοσίων οικονομικών που επιδεινώνονται συνεχώς και των υψηλών ρυθμών πληθωρισμού κόστους και τιμών. Ο λετονικός τραπεζικός τομέας έχει αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα ρευστότητας και εμπιστοσύνης. Το επίπεδο αποθεματικών ξένου συναλλάγματος έχει μειωθεί καθώς η κεντρική τράπεζα παρενέβη για τη διατήρηση της ισοτιμίας του νομίσματος.

(3) Το συνολικό ύψος της εξωτερικής χρηματοδότησης που χρειάζεται η Λετονία έως το πρώτο τρίμηνο του 2011 εκτιμάται σε 7,5 δισεκ. EUR.

(4) Κρίνεται σκόπιμη η παροχή κοινοτικής ενίσχυσης στη Λετονία έως το ποσό των 3,1 δισεκ. EUR σύμφωνα με το πλαίσιο της διευκόλυνσης για την παροχή μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης για το ισοζύγιο πληρωμών των κρατών μελών που θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 332/2002. Θα πρέπει να δοθεί κοινοτική ενίσχυση σε συνδυασμό με δάνειο από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ύψους 1,5 δισεκ. SDR (1200% της ποσόστωσης ΔΝΤ της Λετονίας, δηλαδή περίπου 1,7 δισεκ. EUR ) βάσει διακανονισμού stand-by που εγκρίθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2008. Οι σκανδιναβικές χώρες (Σουηδία, Δανία, Φινλανδία και Νορβηγία) πρόκειται να συνεισφέρουν από κοινού χορηγώντας 1,8 δισεκ. EUR, η Παγκόσμια Τράπεζα 0,4 δισεκ. EUR, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, η Τσεχική Δημοκρατία, η Πολωνία και η Εσθονία συνολικά 0,5 δισεκ. EUR, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό στα 7,5 δισεκ. EUR κατά την περίοδο έως το πρώτο τρίμηνο του 2011.

(5) Την κοινοτική ενίσχυση πρέπει να διαχειρίζεται η Επιτροπή. Οι ειδικοί όροι οικονομικής πολιτικής που συμφωνήθηκαν με τις αρχές της Λετονίας ύστερα από διαβούλευση με την ΟΔΕ πρέπει να συμπεριληφθούν σε μνημόνιο συμφωνίας. Θα πρέπει να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων μέτρα με σκοπό να ανασχεθούν οι άμεσες πιέσεις ρευστότητας, να αποκατασταθεί η μακροπρόθεσμη σταθερότητα ενισχύοντας τον τραπεζικό τομέα, να διορθωθούν οι φορολογικές ανισορροπίες και να υιοθετηθούν εγχώριες πολιτικές που θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα. Τα μέτρα θα πρέπει να περιλάβουν άμεση και διατηρήσιμη δημοσιονομική εξυγίανση, εκτενή στρατηγική λύσης τράπεζας, ενισχυμένη ικανότητα διαχείρισης κρίσεων των ρυθμιστικών αρχών, εκτενείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και άλλα σημαντικά μέτρα. Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι πρέπει να καθοριστούν από την Επιτροπή στη συμφωνία δανείου.

(6) Η ενίσχυση πρέπει να παρέχεται με σκοπό τον περιορισμό των άμεσων πιέσεων ρευστότητας και εξαρτάται από πολιτικές για την αποκατάσταση μακροπρόθεσμης σταθερότητας ενισχύοντας τον τραπεζικό τομέα, διορθώνοντας τις φορολογικές ανισορροπίες και υιοθετώντας εγχώριες πολιτικές που θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα, διατηρώντας ταυτόχρονα τη συναλλαγματική ισοτιμία περιορισμένων διακυμάνσεων στην υφιστάμενη κεντρική τιμή.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Η Κοινότητα θέτει στη διάθεση της Λετονίας μεσοπρόθεσμο δάνειο ύψους 3,1 δισεκατ. EUR το πολύ, με μέγιστη μέση ληκτικότητα πέντε ετών.

2. Η κοινοτική οικονομική στήριξη θα παραμείνει στη διάθεση της Λετονίας επί τρία έτη, αρχής γενομένης από την πρώτη ημέρα μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

1. Την ενίσχυση διαχειρίζεται η Επιτροπή κατά τρόπο συνεπή με τις δεσμεύσεις της Λετονίας και τις συστάσεις του Συμβουλίου. Οι όροι αυτοί περιλαμβάνονται σε μνημόνιο συμφωνίας. Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι καθορίζονται από την Επιτροπή στη συμφωνία δανείου.

2. Η Επιτροπή επαληθεύει, σε συνεργασία με την ΟΔΕ, ανά τακτά χρονικά διαστήματα ότι πληρούνται οι όροι οικονομικής πολιτικής που συνοδεύουν την ενίσχυση. Η ΟΔΕ τηρείται ενήμερη από την Επιτροπή σχετικά με την πιθανή αναχρηματοδότηση των δανειοληπτικών πράξεων ή την αναδιάρθρωση των χρηματοδοτικών όρων.

3. Η Λετονία είναι έτοιμη να εγκρίνει και να εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης για τη σταθεροποίηση της οικονομίας, σε περίπτωση που αυτά τα μέτρα θα είναι απαραίτητα κατά τη διάρκεια του προγράμματος υποβοήθησης. Οι λετονικές αρχές διαβουλεύονται με την Επιτροπή πριν από τη θέσπιση οποιουδήποτε πρόσθετου τέτοιου μέτρου.

Άρθρο 3

1. Η Επιτροπή θέτει την κοινοτική οικονομική στήριξη στη διάθεση της Λετονίας σε έξι το πολύ δόσεις, το μέγεθος των οποίων θα καθοριστεί στο μνημόνιο συμφωνίας.

4. Η πρώτη δόση θα αποδεσμευτεί με την έναρξη ισχύος της συμφωνίας δανείου και του μνημονίου συμφωνίας.

5. Αν απαιτείται για τη χρηματοδότηση του δανείου, επιτρέπεται η συνετή χρήση συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίου με αντισυμβαλλόμενους ύψιστης πιστωτικής ποιότητας.

6. Η Επιτροπή αποφασίζει όσον αφορά την αποδέσμευση περαιτέρω δόσεων αφού λάβει τη γνώμη της ΟΔΕ.

7. Η εκταμίευση κάθε περαιτέρω δόσης θα πραγματοποιείται βάσει μιας ικανοποιητικής εκτέλεσης του νέου οικονομικού προγράμματος (πρόγραμμα οικονομικής σταθεροποίησης και ανάκαμψης της οικονομικής ανάπτυξης) της λετονικής κυβέρνησης, που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα σύγκλισης και, πιο συγκεκριμένα, των ειδικών όρων οικονομικής πολιτικής που καθορίζονται στο μνημόνιο συμφωνίας. Αυτοί οι όροι περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

α) Έγκριση ενός σαφούς μεσοπρόθεσμου φορολογικού προγράμματος που έχει σχεδιαστεί για τη μείωση έως το 2011 του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης σε επίπεδο χαμηλότερο από το επίπεδο αναφοράς της Συνθήκης του 3% του ΑΕΠ.

β) Εκτέλεση του προϋπολογισμού για το 2009 όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό προϋπολογισμό που εγκρίθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2008 (και που πρόκειται να τροποποιηθεί λεπτομερώς κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2009), στοχεύοντας σε έλλειμμα γενικής κυβέρνησης έως 5% του ΑΕΠ.

γ) Μείωση του μέσου όρου αμοιβών του δημοσίου τομέα σε ονομαστικούς όρους το 2009 κατά τουλάχιστον 15% σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό της 14ης Νοεμβρίου 2008 και περαιτέρω 2% την περίοδο 2010-2011.

δ) Μείωση κατά τη διάρκεια του 2009 τουλάχιστον κατά 5% στην απασχόληση στο δημόσιο τομέα και την τοπική αυτοδιοίκηση.

ε) Ενίσχυση του σχεδιασμού και της εφαρμογής των διαδικασιών του προϋπολογισμού με την έγκριση ενός φορολογικού πλαισίου και νόμου περί δημοσιονομικής μεταρρύθμισης.

στ) Εισαγωγή ενός σαφούς και διαφανούς συστήματος πληρωμής μισθών για άμεσους εργαζομένους της δημόσιας διοίκησης και θέσπιση ενός ενιαίου συστήματος προγραμματισμού και διαχείρισης ανθρωπίνων πόρων για φορείς δημόσιας διοίκησης.

ζ) Μηχανισμοί για την εξασφάλιση της ευρύτερης σταθερότητας του τραπεζικού τομέα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, συμπεριλαμβανομένου μεγάλου εύρους εποπτικών, προληπτικών μέτρων και μέτρων νομισματικής πολιτικής. Αυτοί οι μηχανισμοί πρέπει να περιορίζουν την ανάπτυξη της πίστωσης σε βιώσιμα επίπεδα και να αποφεύγουν να στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε μη εγγυημένη ξένη χρηματοδότηση. Στοχοθετημένες έρευνες διεξάγονται στο τραπεζικό σύστημα για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι τράπεζες είναι φερέγγυες και επαρκώς κεφαλαιοποιημένες.

η) Κατάλληλα μέτρα σχετικά με την αναδιάρθρωση του χρέους του ιδιωτικού τομέα. Ενισχύεται η κατάλληλη νομική βάση για τη λήξη και τη νομισματική αναδιάρθρωση του υφιστάμενου χρέους. Η διευκόλυνση των διαδικασιών αφερεγγυότητας και η ταχεία εφαρμογή σχεδίων αποκατάστασης αποτελούν επίσης προτεραιότητα.

θ) Μέριμνα ότι οι εναπομένοντες μειοψηφούντες μέτοχοι της τράπεζας Parex δεν επωφελούνται από τη λύση της τράπεζας και μέτρα ενίσχυσης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας μέσω της πλήρους εθνικοποίησης της τράπεζας Parex.

ι) Μέτρα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης που υποστηρίζονται στα πλαίσια της στρατηγικής της Λισαβόνας και εφαρμόζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λετονίας, συμπεριλαμβανομένης της ενεργητικής πολιτικής της αγοράς εργασίας και της πολιτικής της δια βίου μάθησης, της μεγαλύτερης συμμετοχής φορέων του ιδιωτικού τομέα σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης και καινοτομίας, των μέτρων προώθησης εξαγωγών και της μείωσης του διοικητικού φόρου για τις επιχειρήσεις.

ια) Υλοποίηση των έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ στο προγραμματισμένο επίπεδο ώστε να βελτιωθεί η συνεισφορά του τομέα εμπορεύσιμων στην οικονομική ανάπτυξη.

ιβ) Μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση για εταιρείες και επιχειρηματίες, των οποίων οι αιτήσεις για διαρθρωτικά ταμεία έχουν εγκριθεί ή οι οποίοι μπορεί να σχεδιάζουν να υποβάλλουν αίτηση για διαρθρωτικά ταμεία.

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Λετονίας. Δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

(βλ. άρθρο 16 των εσωτερικών κανόνων)

ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: Τίτλος 01 – Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις

Δραστηριότητες: χρηματοδοτικές δραστηριότητες και μέσα

ΤΙΤΛΟΣ της ΔΡΑΣΗΣ: ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΕ ΣΤΗΝ ΛΕΤΟΝΙΑ

1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ: γραμμη του προϋπολογισμου και ονομασια

01 04 01 01 Εγγύηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τα κοινοτικά δάνεια που προορίζονται για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών

2. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ:

Άρθρο 119· Κανονισμός αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 2002.

3. Συνολικά αριθμητικα στοιχεια του οικονομικου ετουσ (σε ευρω)

Το στοιχείο αυτό συνιστά τη διάρθρωση της εγγύησης που παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εξυπηρετήσει το χρέος (κεφάλαιο, τόκους και άλλα έξοδα) σε περίπτωση που ο χρεώστης (Λετονία) περιέλθει σε αδυναμία εκπλήρωσης των υποχρεώσεών του.

Η εγγραφή στον προϋπολογισμό («π.υ.») που αντικατοπτρίζει την εγγύηση από τον προϋπολογισμό θα ενεργοποιηθεί μόνον σε περίπτωση πραγματικής κατάπτωσης της εγγύησης. Αναμένεται ότι κανονικά δεν θα χρειαστεί η ενεργοποίηση της εγγύησης του προϋπολογισμού.

3α – Τρέχον έτος

Άνευ αντικειμένου

CA |

Αρχική πίστωση του οικονομικού έτους (προϋπολογισμός) |

Μεταφορές |

Συμπληρωματικές πιστώσεις |

Σύνολο πιστώσεων |

Πιστώσεις που έχουν διατεθεί από άλλο πρόγραμμα εργασίας |

Διαθέσιμο υπόλοιπο |

Ποσό για την προτεινόμενη ενέργεια |

3β –Μεταφορά

Άνευ αντικειμένου

CA |

Μεταφορά |

Πιστώσεις που έχουν διατεθεί από άλλο πρόγραμμα εργασίας |

Διαθέσιμο υπόλοιπο |

Ποσό για την προτεινόμενη ενέργεια |

3γ – Επόμενο οικονομικό έτος

Άνευ αντικειμένου

CA |

Αρχική πίστωση του οικονομικού έτους (προϋπολογισμός) | π.υ. |

Μεταφορές |

Συμπληρωματικές πιστώσεις |

Σύνολο πιστώσεων |

Πιστώσεις που έχουν διατεθεί από άλλο πρόγραμμα εργασίας |

Διαθέσιμο υπόλοιπο |

Ποσό για την προτεινόμενη ενέργεια | π.υ. |

4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Η προτεινόμενη μεσοπρόθεσμη οικονομική στήριξη προς την Λετονία συνίσταται σε ένα κοινοτικό δάνειο (που θα χρηματοδοτηθεί από κοινοτικές δανειοληπτικές πράξεις στις διεθνείς κεφαλαιαγορές) ύψους 3,1 δισεκατ. EUR. Θα χορηγηθεί στο πλαίσιο διεθνούς χρηματοδοτικής δέσμης και, συγκεκριμένα, σε συνδυασμό με δάνειο του ΔΝΤ ύψους 1,5 δισεκατ. ΕΤΔ (περίπου 1,7 δισεκατ. EUR) με την υποστήριξη της συμφωνίας stand-by. Οι σκανδιναβικές χώρες συμβάλλουν με 1,8 δισεκ. EUR και η Εσθονία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Πολωνία και η ΕΤΑΑ χορήγησαν συνολικά 0,5 δισεκ. EUR.

Η ενίσχυση αντανακλά την επιθυμία υποστήριξης της Λετονίας, της οποίας οι κεφαλαιαγορές και οι χρηματοπιστωτικές αγορές δέχθηκαν πίεση λόγω της γενικής επιδείνωσης της ψυχολογίας της αγοράς προς τις αναδυόμενες αγορές. Η κοινοτική μεσοπρόθεσμη οικονομική υποστήριξη της Λετονίας επιδιώκει να περιορίσει τις άμεσες πιέσεις ρευστότητας, να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα ενισχύοντας τον τραπεζικό τομέα, να διορθώσει τις φορολογικές ανισορροπίες και να εγκρίνει εγχώριες πολιτικές που θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα, διατηρώντας ταυτόχρονα συναλλαγματική ισοτιμία περιορισμένων διακυμάνσεων. Η δέσμη οικονομικής πολιτικής που υποστηρίζεται στο παρόν συμπεριλαμβάνει μια άμεση και βιώσιμη δημοσιονομική εξυγίανση, μια εκτενή στρατηγική λύσης τράπεζας, μια ενισχυμένη ικανότητα διαχείρισης κρίσης των ρυθμιστικών αρχών, εκτενείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και άλλα σημαντικά μέτρα.

Η συνδρομή θα τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή πράγμα το οποίο θα διασφαλίσει ότι η ΕΕ θα συμμετάσχει ενεργά στη διαμόρφωση των οικονομικών πολιτικών της Λετονίας και ότι οι πολιτικές αυτές θα είναι συνεπείς προς τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα στην ΕΕ και προς τις συστάσεις του Συμβουλίου, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, καθώς και του προγράμματος σύγκλισης.

Τα κεφάλαια που θα δανεισθεί η Επιτροπή από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς με σκοπό τη χορήγηση του δανείου στην Λετονία καλύπτονται από την κοινοτική εγγύηση. Τα δανειακά κεφάλαια συγκεντρώνονται από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Το κεφάλαιο των δανείων που θα χορηγηθούν στην Λετονία ανέρχεται σε 3,1 δισεκατ. EUR.

Η διάρθρωση της εγγύησης που παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εξυπηρετήσει το χρέος αυτό σε περίπτωση που η Λετονία περιέλθει σε κατάσταση αδυναμίας εκπλήρωσης των υποχρεώσεών της.

Προκειμένου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της η Επιτροπή δύναται να καταφύγει στα ρευστά διαθέσιμά της για την προσωρινή εξυπηρέτηση του δανείου αυτού. Στην προκειμένη περίπτωση ισχύει το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1150/2000 του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2000, για την εφαρμογή της απόφασης 2000/597/ΕΚ, Ευρατόμ για το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων (ΕΕ L 130, 31.5.2000, σ. 1).

5. τροποσ υπολογισμου

Άνευ αντικειμένου.

6. χρονοδιαγραμμα πληρωμων (σε ευρω)

Άνευ αντικειμένου.

Τίτλος | Πιστώσεις | Πληρωμές |

Έτος n | Έτος n+1 | Έτος n+2 | Έτος n+3 | Επόμενα οικονομικά έτη |

Έτος n |

Έτος n+1 |

Έτος n |

Έτος n+1 |

Σύνολο |

[1] Ορίζεται ως ο γενικός δείκτης εξαιρουμένης της ενέργειας και των μη μεταποιημένων τροφίμων.

[2] Η Λετονία έχει μια μακρά παράδοση διατήρησης της τιμής συναλλάγματος του νομίσματός της, του λατς, από το 1994 μέχρι το ΕΤΔ και από το 2005 μέχρι το ευρώ. Το Μάιο του 2005, η Λετονία εισήλθε στον ΜΣΙ ΙΙ, υιοθετώντας μονομερώς ένα περιθώριο διακύμανσης +/- 1% της κεντρικής ισοτιμίας.

[3] Στοιχεία της εθνικής μεθοδολογίας, εξαιρουμένων των τοπικών αυτοδιοικήσεων

[4] Αυτό το πρόγραμμα ενίσχυσης αναγνωρίζει ότι η Λετονία θα εισέλθει στη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος (EDP) το 2009.

[5] ΕΕ L 53 της 23.2.2002, σ. 1.