EΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ για την αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη το 2011 σχετικά με το ισοζύγιο πληρωμών, το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών και τις άμεσες ξένες επενδύσεις /* COM/2012/0674 final */





EΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ για την αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη το 2011 σχετικά με το ισοζύγιο πληρωμών, το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών και τις άμεσες ξένες επενδύσεις 1. Εισαγωγη Το άρθρο 4 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 184/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές για το ισοζύγιο πληρωμών, το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών και τις άμεσες ξένες επενδύσεις («κανονισμός για το ισοζύγιο πληρωμών») ορίζει ότι: «Η ποιότητα των διαβιβαζόμενων δεδομένων αξιολογείται, βάσει των εκθέσεων ποιότητας, από την Επιτροπή, με τη βοήθεια της επιτροπής ισοζυγίου πληρωμών η οποία αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 1. Η εν λόγω αξιολόγηση της Επιτροπής διαβιβάζεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς ενημέρωση.» Το παρόν έγγραφο εργασίας αξιολογεί την ποιότητα των στοιχείων που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη το 2011. Συντάχθηκε με τη βοήθεια της επιτροπής ισοζυγίου πληρωμών, όπως απαιτείται από τον κανονισμό για το ισοζύγιο πληρωμών. Είναι το πρώτο έγγραφο εργασίας που καταρτίζει η Eurostat σχετικά με το θέμα αυτό προς ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και βασίζεται στα αποτελέσματα που προέκυψαν από την αξιολόγηση της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών την οποία πραγματοποίησε η Eurostat μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου 2012. Έπειτα από μια σύντομη περιγραφή των αρχών που διέπουν την αξιολόγηση της ποιότητας των επίσημων στατιστικών και μια σύντομη επισκόπηση των δυσκολιών συγκέντρωσης στοιχείων για το ισοζύγιο πληρωμών σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, το παρόν έγγραφο αναλύει τον βαθμό στον οποίο τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών συμμορφώνονται με τις αρχές ποιότητας που διέπουν το ευρωπαϊκό στατιστικό σύστημα (ΕΣΣ). 2. Αξιολογηση της ποιοτητασ των επισημων στατιστικων Η αξιολόγηση της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών είναι μια ετήσια διαδικασία την οποία διεξάγει η Eurostat σύμφωνα με τις αρχές που καθιέρωσε ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1227/2010 της Επιτροπής, της 20ής Δεκεμβρίου 2010 (ΕΕ L 336 της 21.12.2010), για την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 1055/2008. Η αξιολόγηση της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών ελέγχει τη συμμόρφωση με όλα τα κριτήρια ποιότητας που καθορίζονται στον κανονισμό σχετικά με τις ευρωπαϊκές στατιστικές (κανονισμός αριθ. 223/2009, άρθρο 12 παράγραφος 1), δηλαδή: καταλληλότητα, ακρίβεια, επικαιρότητα (έγκαιρη υποβολή), εμπρόθεσμη υποβολή, προσβασιμότητα και σαφήνεια, συγκρισιμότητα και συνοχή. Η Eurostat έχει καταβάλει πολλές προσπάθειες για την ανάπτυξη μεθόδων και εργαλείων διαχείρισης της ποιότητας, με σκοπό την παραγωγή ευρωπαϊκών στατιστικών υψηλής ποιότητας. Η έκθεση για την ποιότητα των στατιστικών αποτελεί τη βάση για την αξιολόγηση της ποιότητας, η οποία με τη σειρά της αποτελεί την αφετηρία για βελτιώσεις της ποιότητας. Το εγχειρίδιο «ESS Handbook for quality reports» περιγράφει λεπτομερώς όλες τις μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της ποιότητας των επίσημων στατιστικών[1], που διαφέρουν ανάλογα με το είδος της στατιστικής διαδικασίας. Ο σκοπός των στατιστικών είναι η παραγωγή εκτιμήσεων για μια άγνωστη τιμή· αυτές οι εκτιμήσεις δεν είναι ίσες με τις πραγματικές τιμές για λόγους μεταβλητότητας και μεροληψίας. Οι στατιστικές μπορεί να πάσχουν από πάρα πολλά και διάφορα είδη σφαλμάτων δειγματοληψίας και σφαλμάτων που δεν αφορούν τη δειγματοληψία. Για τις στατιστικές που βασίζονται σε δειγματοληπτική έρευνα υπάρχει μια καθιερωμένη θεωρία για τον έλεγχο της ακρίβειας, η οποία εξετάζει τη μεταβλητότητα μιας εκτιμήτριας γύρω από την αναμενόμενη αξία της, που εκφράζεται από τη διασπορά της, το τυπικό σφάλμα, τον συντελεστή διακύμανσης ή τα διαστήματα εμπιστοσύνης. Το στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών (όπως και τα στοιχεία των εθνικών λογαριασμών) καταρτίζονται ως συγκεντρωτικά μεγέθη που αποτελούν το άθροισμα ποικίλων πρωτογενών στατιστικών, από τις οποίες μερικές βασίζονται σε δειγματοληπτικές έρευνες, άλλες προέρχονται από διοικητικά στοιχεία και ορισμένες προκύπτουν από μοντέλα. Στην περίπτωση των συγκεντρωτικών στατιστικών, όπως το ισοζύγιο πληρωμών, μια άμεση προσέγγιση για τη μέτρηση της ακρίβειας δεν είναι δυνατή. Τα δύο κύρια μέσα τα οποία, σύμφωνα με τα εγχειρίδια για την ποιότητα των στατιστικών, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της ποιότητας των στατιστικών αυτού του είδους είναι η ανάλυση των αναθεωρήσεων και η εξέταση των σφαλμάτων και των παραλείψεων[2]· και τα δύο αυτά μέσα καλύπτονται από την παρούσα έκθεση. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει επίσης καταρτίσει πρότυπα για την αξιολόγηση της ποιότητας των στατιστικών, τα οποία εντάσσονται στο λεγόμενο «Πλαίσιο για την αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων» (DQAF). Ένα συγκεκριμένο DQAF αφορά το ισοζύγιο πληρωμών[3]. Οι εκθέσεις της Eurostat για την ποιότητα του ισοζυγίου πληρωμών εκπονούνται με βάση τα καλύτερα πρότυπα που έχουν καθιερωθεί για το ΕΣΣ, όπως αυτά καθορίζονται από το DQAF. Για να μπορούν οι εκθέσεις αυτές να καλύπτουν αποτελεσματικότερα τις διάφορες πτυχές της ποιότητας των στοιχείων, το περιεχόμενό τους διευρύνθηκε με την πάροδο του χρόνου, ενώ θα βελτιωθούν ακόμη περισσότερο και στο μέλλον. Αν και η ποιότητα των συγκεντρωτικών στατιστικών στοιχείων δεν είναι απλά το άθροισμα της ποιότητας όλων των υποκείμενων πρωτογενών στοιχείων, η ποιότητα των στοιχείων για το ισοζύγιο πληρωμών εξαρτάται ασφαλώς από την ποιότητα όλων των υποκείμενων πηγών στοιχείων. Εκθέσεις για την ποιότητα συντάσσονται τακτικά για το διεθνές εμπόριο αγαθών[4], που είναι η κύρια συνιστώσα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών· ωστόσο, θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρό και χρονοβόρο να αξιολογείται η ποιότητα κάθε επιμέρους συνιστώσας που τροφοδοτεί τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών. 3. Θεματα που τιθενται κατα την καταρτιση των στατιστικων για το ισοζυγιο πληρωμων Τα συστήματα κατάρτισης των στατιστικών ισοζυγίου πληρωμών αναπτύχθηκαν αρχικά ως υποπροϊόντα των συστημάτων συναλλαγματικού ελέγχου: οι τράπεζες κάτοικοι συνέλεγαν και παρείχαν στις υπηρεσίες που κατάρτιζαν τις στατιστικές ισοζυγίου πληρωμών (υπηρεσίες που υπάγονται κατά κανόνα στις εθνικές κεντρικές τράπεζες) πληροφορίες για κάθε μεμονωμένη συναλλαγή σε ξένο νόμισμα. Αυτή η πηγή πληροφόρησης, που ονομάζεται «διεθνές σύστημα δήλωσης συναλλαγών» (ITRS) ή «δήλωση βάσει διακανονισμών», παραμένει η κύρια πηγή για την κατάρτιση των στατιστικών ισοζυγίου πληρωμών σε πολλές εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χώρες. Η κατάργηση των συναλλαγματικών περιορισμών, η αύξηση του αριθμού των διασυνοριακών χρηματοοικονομικών συναλλαγών και η όλο και μεγαλύτερη πολυπλοκότητά τους, καθώς επίσης η ενοποιημένη διαχείριση των πληρωμών που γίνονται από τις πολυεθνικές μείωσαν βαθμιαία την πληρότητα των πληροφοριών που συλλέγονται με βάση το σύστημα της «δήλωσης βάσει διακανονισμών». Στην ΕΕ η χρησιμότητα της «δήλωσης βάσει διακανονισμών» για την κατάρτιση του ισοζυγίου πληρωμών περιορίστηκε ακόμη περισσότερο από τις κινήσεις απελευθέρωσης της ενωσιακής αγοράς χρηματοοικονομικών υπηρεσιών[5]. Καθώς η παραδοσιακή πηγή στοιχείων για την κατάρτιση των στατιστικών του ισοζυγίου πληρωμών παρουσίαζε όλο και περισσότερα κενά, οι ευρωπαίοι στατιστικολόγοι που ασχολούνται με την κατάρτιση του εν λόγω ισοζυγίου ανέπτυξαν εναλλακτικές πηγές στοιχείων, σε ένα πλαίσιο συρρίκνωσης των πόρων και επίτασης των αντιδράσεων για την αύξηση της επιβάρυνσης των φορέων που παρέχουν στοιχεία. Από το 2000 και μετά οι υπεύθυνοι για την κατάρτιση του ισοζυγίου πληρωμών στην ΕΕ εισήγαγαν νέα συστήματα συλλογής στοιχείων. Τα νέα συστήματα, που εφαρμόζονται ήδη στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ, βασίζονται στον συνδυασμό διαφόρων ερευνών, που μερικές φορές ενσωματώνονται στα περιορισμένα στοιχεία που εξακολουθούν να αντλούνται από το σύστημα της «δήλωσης βάσει διακανονισμών». Γίνεται μεγαλύτερη χρήση στοιχείων που λαμβάνονται απευθείας από τις επιχειρήσεις ή τα άτομα. Γίνεται επίσης πληρέστερη χρήση μεθόδων δειγματοληψίας και εκτίμησης. Η συνοχή με άλλες στατιστικές, όπως είναι οι στατιστικές εθνικών λογαριασμών και τα στοιχεία για το εμπόριο αγαθών, παρακολουθείται στενότερα, ενώ έχουν δημιουργηθεί κοινά εργαλεία σε επίπεδο ΕΕ και ευρωζώνης για να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη ομοιογένεια στην κατάρτιση των στατιστικών. Σχετικό παράδειγμα αποτελεί η κεντρική βάση δεδομένων για τα αξιόγραφα, που επιτρέπει την κατάρτιση στατιστικών για τις επενδύσεις χαρτοφυλακίου με βάση πληροφορίες για κάθε είδος αξιογράφου, ενώ άλλο παράδειγμα είναι το δίκτυο ΑΞΕ (άμεσες ξένες επενδύσεις), που επιτρέπει τις ανταλλαγές λεπτομερών στοιχείων για τις άμεσες ξένες επενδύσεις. 4. Καταλληλοτητα Η «καταλληλότητα» δηλώνει τον βαθμό στον οποίο οι στατιστικές ικανοποιούν τις τρέχουσες και τις δυνητικές ανάγκες των χρηστών. Λόγω της οικονομικής κρίσης, τα στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών (και τη διεθνή επενδυτική θέση) προσελκύουν σε μεγαλύτερο βαθμό την προσοχή των χρηστών. Οι στατιστικές για το ισοζύγιο πληρωμών και τη διεθνή επενδυτική θέση είναι θεμελιώδη εργαλεία για την ανάλυση των εξωτερικών ανισορροπιών, ενώ συγχρόνως χρησιμοποιούνται και ως πρωτογενή στοιχεία για τρεις από τους δέκα δείκτες του πίνακα αποτελεσμάτων της ενωσιακής διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ)[6]. Κατά την αξιολόγηση της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών, η καταλληλότητα μετριέται με κριτήριο το κατά πόσον διατίθενται στους τελικούς χρήστες τα στοιχεία τα οποία απαιτούνται από τον κανονισμό για το ισοζύγιο πληρωμών, με την παραδοχή ότι οι ανάγκες των χρηστών καλύπτονται ικανοποιητικά από τον κανονισμό. Δεδομένου ότι οι ανάγκες των χρηστών εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου, η Επιτροπή τροποποίησε τις απαιτήσεις στοιχείων για το ισοζύγιο πληρωμών, σύμφωνα με τα νέα διεθνή πρότυπα. Ο τροποποιημένος κανονισμός για το ισοζύγιο πληρωμών δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 27 Ιουνίου 2012 και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014[7]. Ωστόσο, συνεπεία των πρόσφατων προβλημάτων στις χρηματοοικονομικές αγορές, οι χρήστες διατυπώνουν ήδη αιτήματα για λεπτομερή στοιχεία σχετικά με το ισοζύγιο πληρωμών και τη διεθνή επενδυτική θέση τα οποία υπερακοντίζουν τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον τροποποιημένο κανονισμό για το ισοζύγιο πληρωμών. Επισημαίνουν ότι χρειάζονται λεπτομερέστερη γεωγραφική κατανομή των χρηματοοικονομικών ροών και, στην ιδανική περίπτωση, διμερή στοιχεία σχετικά με πολλές ροές επενδύσεων. Οι χρήστες που είναι υπεύθυνοι για τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις τρίτες χώρες επανέλαβαν το αίτημά τους για πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες «κατά τρόπο παροχής»[8]. Η Eurostat θα διερευνήσει τη δυνατότητα να συλλέγεται εθελοντικά και αυτό το είδος πληροφοριών από τους υπεύθυνους για την κατάρτιση του ισοζυγίου πληρωμών. 4.1. Διαθεσιμότητα στοιχείων Το κριτήριο της πληρότητας των στοιχείων εστιάζεται στη διαθεσιμότητα των στοιχείων που απαιτούνται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 184/2005, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 707/2009 της Επιτροπής. Μετριέται ως το ποσοστό των τιμών που παρέχονται πραγματικά σε σχέση με τον συνολικό αριθμό των απαιτούμενων τιμών. Ο πίνακας 1 παρουσιάζει αυτόν τον δείκτη κατά κράτος μέλος και κατά σύνολο στοιχείων. Στην περίπτωση των δεικτών ευρώ, στα τρίμηνα αναφοράς (τρίτο τρίμηνο 2010 – δεύτερο τρίμηνο 2011) όλα τα κράτη μέλη συμμορφώθηκαν πλήρως με τις απαιτήσεις του κανονισμού για το ισοζύγιο πληρωμών. Για το τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών, η διαθεσιμότητα στοιχείων ήταν σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια των τελευταίων τριμήνων και ανήλθε, κατά μέσο όρο, σε 95% για τις περιόδους αναφοράς (τρίτο τρίμηνο 2010 – δεύτερο τρίμηνο 2011), επιβεβαιώνοντας την τάση που παρατηρήθηκε τα προηγούμενα τέσσερα τρίμηνα. Για το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών, η διαθεσιμότητα στοιχείων μειώθηκε ελαφρώς σε σχέση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας το 97% σε όλα τα ζητούμενα πεδία στοιχείων (σε επίπεδο επιμέρους θεμάτων) για την ΕΕ27. Για τις ροές ΑΞΕ και τα αποθέματα ΑΞΕ, την περίοδο αναφοράς 2010 (t + 9), ο μέσος όρος της ΕΕ αυξήθηκε σε σχέση με το επίπεδο του προηγούμενου έτους και έφτασε στο 100%. Η γενική διαθεσιμότητα στοιχείων ΑΞΕ με κατανομή κατά δραστηριότητα και κατά γεωγραφική περιοχή για το έτος αναφοράς 2009 (t + 21) βελτιώθηκε για τις ροές ΑΞΕ, φτάνοντας το 92%, και παρέμεινε σταθερή στο 95% για τα αποθέματα ΑΞΕ. Μερικές χώρες είχαν προβλήματα όσον αφορά την τήρηση της υποχρέωσης υποβολής στοιχείων ΑΞΕ εντός της προθεσμίας των t+21 μηνών: Το Βέλγιο δεν υπέβαλε στοιχεία για την κατανομή κατά δραστηριότητα όσον αφορά το εισόδημα ΑΞΕ, λόγω μιας διαδικασίας κατάρτισης που συνίσταται σε μια γενική εκτίμηση κατά μέσο/χώρα, η Ουγγαρία αντιμετώπισε προβλήματα στην παραγωγή του αρχείου gesmes, ενώ η Πολωνία διαβίβασε στοιχεία επιπέδου NACE Rev.2 οκτώ μήνες μετά την προθεσμία, δηλαδή πάρα πολύ αργά για να χρησιμοποιηθούν τα στοιχεία αυτά για την κατάρτιση των συγκεντρωτικών μεγεθών για την ΕΕ και για την ευρωζώνη. Συνολικά, η διαθεσιμότητα στοιχείων είναι πολύ υψηλή για όλους τους τομείς του ισοζυγίου πληρωμών. Τα λίγα στοιχεία που δεν έχουν δηλωθεί αφορούν πολύ λεπτομερή θέματα και κατανομές κατά γεωγραφική περιοχή ή κατά δραστηριότητα. Πίνακας 1: Πληρότητα στοιχείων || Δείκτες ευρώ (t + 2) || Τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών (t + 3) || Διεθνές εμπόριο υπηρεσιών (t + 9) || Ροές ΑΞΕ (t + 9) || Αποθέματα ΑΞΕ (t + 9) || Ροές ΑΞΕ (t + 21) || Αποθέματα ΑΞΕ (t + 21) Βέλγιο || 100 % || 100 % || 97% || 100 % || 100 % || 40 % || 100 % Βουλγαρία || 100 % || 81 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Τσεχική Δημοκρατία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Δανία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 99 % || 99 % Γερμανία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Εσθονία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ιρλανδία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ελλάδα || 100 % || 100 % || 73 % || 100 % || 100 % || 70 % || 87 % Ισπανία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 98 % || 99 % Γαλλία || 100 % || 81 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ιταλία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Κύπρος || 100 % || 92 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Λετονία || 100 % || 87 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Λιθουανία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Λουξεμβούργο || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ουγγαρία || 100 % || 97 % || 98 % || 100 % || 100 % || 75 % || 96 % Μάλτα || 100 % || 100 % || 98% || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Κάτω Χώρες || 100 % || 100 % || 92 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Αυστρία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 99 % || 99 % Πολωνία || 100 % || 74 % || 100 % || 100 % || 100 % || 0 % || 6 % Πορτογαλία || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ρουμανία || 100 % || 85 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Σλοβενία || 100 % || 100 % || 97% || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Σλοβακία || 100 % || 93 % || 91 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Φινλανδία || 100 % || 100 % || 95 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Σουηδία || 100 % || 94 % || 98 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Ηνωμένο Βασίλειο || 100 % || 100 % || 91 % || 100 % || 96 % || 91 % || 91 % Μέσος όρος ΕΕ || 100 % || 95 % || 97 % || 100 % || 100 % || 92 % || 95 % 5. Προσβασιμοτητα και σαφηνεια Τα στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών για τα κράτη μέλη της ΕΕ27 διατίθενται δωρεάν από τον ιστότοπο της Eurostat (Eurobase) στη διεύθυνση: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/statistics/search_database. Οργανώνονται όπως φαίνεται στο σχήμα 1. Σχήμα 1: Στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών online για όλους τους χρήστες Τόσο η ποσότητα όσο και ο βαθμός λεπτομέρειας των στοιχείων ισοζυγίου πληρωμών που παρέχονται online έχουν παρουσιάσει διαχρονικά σταθερή αύξηση, ενώ σε κάθε πίνακα έχουν επισυναφθεί και κατάλληλα μεταδεδομένα. Τον Φεβρουάριο του 2010 άρχισε η τακτική δημοσίευση στοιχείων για τα εμβάσματα των εργαζομένων. Τον Ιανουάριο του 2011 δημιουργήθηκε ένας πίνακας που παρουσιάζει τα «Κύρια στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών και της διεθνούς επενδυτικής θέσης ως ποσοστό του ΑΕγχΠ», ενώ τον Οκτώβριο του 2011 προστέθηκε ένας πίνακας με τα «Μερίδια εξαγωγικών αγορών» και άρχισαν να δημοσιεύονται τριμηνιαία στοιχεία για τη διεθνή επενδυτική θέση. Λόγω του αυξανόμενου ενδιαφέροντος για εθνικά στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών και διεθνούς επενδυτικής θέσης, δημοσιεύθηκαν χρονικές σειρές για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, λεπτομερέστερες γεωγραφικές κατανομές και πληρέστεροι πίνακες. 6. Ακριβεια Η «ακρίβεια» δηλώνει την προσέγγιση των εκτιμήσεων προς τις άγνωστες πραγματικές τιμές. Ενώ οι πρωτογενείς στατιστικές μπορούν να μετρήσουν την ακρίβεια με στατιστικούς δείκτες όπως τα μέσα σφάλματα και η διασπορά, για τις μακροοικονομικές στατιστικές που προκύπτουν από ορισμένες διαφορετικές διαδικασίες συλλογής στοιχείων και κατάρτισης στατιστικών δεν μπορούν να αναπτυχθούν δείκτες αυτού του είδους. Η έκθεση για την ποιότητα του ισοζυγίου πληρωμών μετρά την ακρίβεια εξετάζοντας την έκταση των αναθεωρήσεων. Τεκμαίρεται ότι κάθε αναθεώρηση φέρνει το σύνολο στοιχείων πιο κοντά στην πραγματική τιμή. Οι αναθεωρήσεις δεν σημαίνουν ότι έχουν γίνει «λάθη» ή ότι η ποιότητα των στοιχείων έχει επιδεινωθεί διαχρονικά. Αντίθετα, αναθεωρήσεις γίνονται όταν προκύπτουν νέες πηγές στοιχείων και λαμβάνονται καλύτερες πληροφορίες. Η εφαρμογή μιας καλά συγκροτημένης και δημοσιοποιημένης πολιτικής αναθεωρήσεων είναι δείκτης του «σφρίγους» του εκάστοτε στατιστικού συστήματος. Ωστόσο, η έκταση των αναθεωρήσεων είναι ένα στοιχείο που απεικονίζει το επίπεδο ποιότητας της πρώτης δημοσιοποίησης ενός συγκεκριμένου συνόλου στοιχείων σε σύγκριση με την πιο πρόσφατη διατιθέμενη έκδοσή του. Υπάρχει ένα είδος «συμβιβασμού» μεταξύ της επικαιρότητας των στοιχείων και των αναθεωρήσεών τους: όσο πιο νωρίς δημοσιοποιείται ένα σύνολο δεδομένων, τόσο μεγαλύτερες είναι οι αναθεωρήσεις που μπορεί να αναμένονται κατά τη δημοσιοποίηση των πιο πρόσφατων εκδόσεων του ίδιου συνόλου στοιχείων. 6.1. Σταθερότητα Οι πίνακες 2 και 3 παρουσιάζουν τις μέσες τιμές των αναθεωρήσεων για το τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών κατά τη διάρκεια των τελευταίων 14 τριμήνων (πρώτο τρίμηνο 2008 – δεύτερο τρίμηνο 2011) για κάθε κράτος μέλος της ΕΕ, εκφρασμένες ως ποσοστό της αρχικής τιμής. Το διάγραμμα 1 παρουσιάζει τις διαφορές μεταξύ των πρώτων και των τελικών εκτιμήσεων για το συνολικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της ΕΕ27. Οι πρώτες εκτιμήσεις είναι διαθέσιμες τρεις μήνες μετά τη λήξη της περιόδου αναφοράς (Q+90 ημέρες). Οι τελικές εκτιμήσεις είναι κατά κανόνα διαθέσιμες μετά από τριάμισι έτη, είναι όμως δυνατόν να γίνουν αναθεωρήσεις και μετά από μεγαλύτερες χρονικές περιόδους. Οι αναθεωρήσεις ήταν υψηλότερες το 2007 και, κατά μέσον όρο, μεγαλύτερες για τις χρεώσεις απ’ ό,τι για τις πιστώσεις. Συχνά οι αναθεωρήσεις των εθνικών στοιχείων αλληλοαντισταθμίζονται μεταξύ των επιμέρους χωρών. Ως εκ τούτου, οι εκτιμήσεις των συγκεντρωτικών στοιχείων για την ΕΕ27 είναι αρκετά σταθερές διαχρονικά. Οι αναθεωρήσεις των πιστώσεων και των χρεώσεων προς διαφορετικές κατευθύνσεις μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικά μεγάλη αναθεώρηση του ισοζυγίου, έστω και αν οι απόλυτες αναθεωρήσεις είναι μικρής έκτασης. Οι μέσες τιμές των αναθεωρήσεων πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, διότι ενδέχεται να είναι αφύσικα υψηλές αν οι αρχικές εκτιμήσεις ήταν χαμηλές. Ειδικότερα, οι δείκτες που αφορούν τις μικρές οικονομίες είναι πολύ ευαίσθητοι στον παράγοντα αυτόν: σε λίγες περιπτώσεις παρουσιάζουν ακραίες τιμές, παρά το γεγονός ότι τα απόλυτα ποσά τόσο των πρώτων εκτιμήσεων όσο και των επόμενων αναθεωρήσεων είναι πολύ μικρά. Γενικότερα, η προσεκτική ερμηνεία ενδείκνυται και σε περιπτώσεις (π.χ. χρηματοοικονομικά παράγωγα) στις οποίες μετριούνται οι αναθεωρήσεις των καθαρών ροών (χρεώσεις μείον πιστώσεις). Στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών καταγράφηκαν πολύ μικρές αναθεωρήσεις τόσο στην πλευρά των πιστώσεων όσο και στην πλευρά των χρεώσεων του ισοζυγίου αγαθών, ενώ στο ισοζύγιο υπηρεσιών οι τιμές των αναθεωρήσεων ήταν γενικά υψηλότερες απ’ ό,τι για τα αγαθά. Το ισοζύγιο εισοδημάτων επηρεάζεται πιο πολύ από τις αναθεωρήσεις και συχνά καταγράφονται πολύ υψηλές τιμές στο εισόδημα από άμεσες επενδύσεις λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι υπεύθυνοι κατάρτισης των ισοζυγίων όσον αφορά την εκτίμηση των κερδών στις πρώτες διαβιβάσεις τους. Κατά τα 14 τρίμηνα που εξετάστηκαν, οι μέσες αναθεωρήσεις ήταν γενικά υψηλότερες για τα στοιχεία του ισοζυγίου χρηματοοικονομικών συναλλαγών απ’ ό,τι για τα στοιχεία του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, πράγμα που αντανακλά διαφορές τόσο στην κλίμακα όσο και στην αστάθεια των διασυνοριακών χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Για την ΕΕ οι μεγαλύτερες αναθεωρήσεις αφορούσαν τις άμεσες επενδύσεις εξωτερικού και τα περιουσιακά στοιχεία χαρτοφυλακίου επενδύσεων. Πίνακας 2: Μέσες τιμές των αναθεωρήσεων για τα κύρια στοιχεία του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, πρώτο τρίμηνο 2008 – δεύτερο τρίμηνο 2011 ΚΜ || Αγαθά || Υπηρεσίες || Μεταφορές || Ταξίδια || Λοιπές υπηρεσίες || Εισόδ. εξαρτ. εργασίας || Εισόδημα από άμεσες επενδύσεις || Εισόδ. από άλλες επενδύσ. || Τρέχουσες μεταβιβάσεις Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ || Π || Χ BE || 3.45 || 2.77 || 1.75 || 12.21 || -0.04 || 0.75 || -1.52 || 0.92 || 3.08 || -4.74 || 7.63 || 19.26 || -16.05 || 61.67 || -14.11 || -32.95 || 59.44 || 15.57 BG || -0.74 || 0.51 || 3.79 || 3.14 || -13.18 || -8.44 || 15.87 || 16.51 || 6.24 || 10.77 || -2.13 || 65.26 || 44.00 || 8.35 || 6.81 || 14.10 || 22.36 || -3.70 CZ || 2.05 || -2.79 || 1.09 || 18.66 || -6.59 || 3.60 || 0.22 || 8.14 || 15.47 || 5.81 || 2.64 || -2.93 || -63.06 || 1.68 || -11.49 || 1.28 || -1.75 || 2.34 DK || 1.01 || -2.06 || 1.95 || 0.22 || 0.16 || 2.51 || -4.67 || -0.76 || 9.30 || -3.75 || 24.63 || -3.13 || 3.62 || -52.04 || 1.61 || 1.63 || 11.12 || 0.27 DE || 1.92 || 3.41 || 3.45 || 2.11 || 6.22 || 5.67 || 0.39 || -3.22 || 2.69 || 3.19 || 7.27 || 2.67 || -3.45 || -44.07 || 2.97 || 6.08 || -6.28 || -0.72 EE || -0.41 || 0.53 || 1.39 || -3.94 || 0.92 || -7.73 || -8.93 || -2.88 || 7.08 || 0.27 || -4.30 || -0.05 || 4.58 || 991.78 || -1.08 || -0.22 || -6.53 || 0.40 IE || -0.48 || 1.03 || -5.08 || -2.92 || 0.13 || 1.08 || 0.76 || -1.27 || -5.36 || -3.10 || 0.00 || -0.11 || 11.99 || -10.34 || -8.42 || 0.49 || -8.78 || -5.99 EL || -1.27 || -0.70 || -0.21 || -0.70 || -0.17 || -0.62 || 0.00 || 0.00 || -1.33 || -1.68 || -1.40 || -0.65 || 15.61 || -18.94 || -2.71 || -1.39 || -0.49 || 0.47 ES || 0.80 || -0.62 || -0.35 || -2.78 || 1.17 || -5.69 || -0.53 || 0.65 || -0.63 || -2.35 || 1.77 || 0.19 || -6.85 || -16.30 || -0.27 || 0.91 || 3.37 || 4.16 FR || 0.14 || -0.70 || -0.50 || -2.57 || -1.06 || -0.24 || 3.98 || -1.57 || -1.91 || -4.87 || 4.42 || 7.29 || 17.48 || 2.72 || 4.16 || 0.83 || 6.57 || 4.59 IT || -0.26 || 0.74 || 14.73 || 11.26 || 3.16 || 0.24 || 1.12 || 0.39 || 38.14 || 26.11 || 353.33 || 145.17 || 200.05 || 40.58 || 43.04 || -6.73 || 56.81 || 12.50 CY || -29.69 || -10.88 || 7.10 || 1.78 || 6.48 || -0.19 || -1.06 || -2.83 || 9.91 || 8.22 || -4.02 || -0.29 || 434.16 || 221.13 || 12.80 || -1.11 || -8.81 || 0.26 LV || -0.20 || 0.09 || -0.08 || -0.14 || -0.37 || 2.47 || 0.00 || 0.00 || -0.04 || -0.82 || -2.60 || 0.00 || 10.77 || -6.22 || 0.02 || -0.18 || 0.13 || -0.11 LT || -0.16 || 0.54 || -0.44 || 4.68 || 1.29 || 1.36 || -3.25 || 16.04 || -2.98 || -1.02 || 17.57 || 32.36 || 321.03 || -412.40 || -5.46 || -5.23 || -11.99 || 15.71 LU || 7.07 || -0.91 || -3.98 || 4.94 || 0.08 || 0.45 || -0.21 || 0.86 || -4.25 || -3.41 || 10.28 || 48.85 || 10.17 || 13.79 || -5.81 || -31.27 || -1.69 || 0.74 HU || -6.33 || -0.32 || 2.44 || -0.16 || -2.19 || 2.38 || 0.00 || -19.27 || 4.59 || 3.63 || 1610.53 || -11.62 || 77.79 || 50.73 || -1.82 || 1.07 || -8.65 || -18.07 MT || 1.27 || -3.52 || 11.10 || 42.00 || 2.94 || -2.84 || 6.97 || -18.36 || 14.51 || 66.92 || -4.99 || -0.44 || -183.68 || -9.14 || -0.17 || -0.31 || 66.34 || 66.55 NL || -1.92 || 0.28 || -1.67 || 3.80 || 0.57 || 1.04 || -3.20 || -0.68 || -2.25 || 2.62 || -1.15 || 97.62 || 4.84 || 23.89 || -3.23 || -2.76 || 2.19 || 7.33 AT || 0.68 || -0.82 || 1.42 || 0.47 || 3.28 || 1.07 || -1.64 || 0.85 || 1.94 || -0.17 || -0.73 || -10.89 || 12.63 || -5.82 || 0.76 || -0.41 || -11.55 || -2.74 PL || -0.81 || -1.02 || -0.95 || -1.41 || 0.47 || 1.95 || -2.77 || -3.40 || -0.22 || -2.08 || -21.69 || 293.84 || 308.05 || -22.84 || -0.07 || -0.71 || -63.93 || -21.09 PT || -0.38 || -0.01 || 1.43 || 0.25 || 3.45 || -0.25 || -0.10 || -0.09 || 1.80 || 0.85 || -0.70 || 3.96 || 4.98 || -1.35 || 0.95 || -6.33 || -9.36 || -11.57 RO || 0.04 || 0.36 || 1.38 || 1.14 || -7.51 || 0.45 || 2.39 || 0.81 || 5.34 || 3.79 || 6.83 || 27.92 || -630.52 || -327.00 || 24.01 || 0.46 || -1.35 || 8.46 SI || 4.14 || 9.10 || -8.40 || 19.94 || 6.88 || 4.11 || 0.78 || -3.55 || 6.27 || 3.75 || 95.52 || 15.68 || -92.87 || -27.29 || 0.57 || 4.95 || -3.51 || 14.28 SK || -1.90 || 0.19 || 0.81 || 1.10 || 1.10 || 1.10 || 1.09 || 1.09 || -0.36 || 0.04 || 50.17 || -15.71 || 803.66 || -26.93 || 0.95 || 1.12 || 0.74 || -0.45 FI || 1.23 || -0.06 || 16.51 || 24.49 || 9.39 || 10.17 || 1.04 || 2.21 || 19.37 || 36.31 || 4.12 || 5.51 || 24.05 || 545.66 || -0.47 || 3.56 || 27.34 || 18.66 SE || 1.74 || 1.18 || 1.51 || 1.59 || -0.48 || 2.68 || -9.07 || -3.00 || 5.28 || 3.55 || -3.03 || -1.77 || 17.97 || -15.40 || -3.49 || -9.77 || -11.97 || -3.50 UK || 0.28 || 0.21 || 0.69 || -2.72 || 3.91 || -1.98 || 0.70 || -5.54 || 0.30 || -2.08 || 1.15 || -3.84 || -28.77 || -13.93 || 9.80 || -0.76 || 2.04 || -0.17 ΕΕ || 0.62 || 0.81 || 1.39 || 1.56 || 1.43 || 0.86 || -0.18 || -2.73 || 1.95 || 1.73 || 13.51 || 30.55 || 3.06 || -2.17 || 1.13 || -4.11 || 8.68 || 4.01 Πίνακας 3: Μέσες τιμές των αναθεωρήσεων για τα κύρια στοιχεία του ισοζυγίου χρηματοοικονομικών συναλλαγών, πρώτο τρίμηνο 2008 – δεύτερο τρίμηνο 2011 ΜΕΣΕΣ ΤΙΜΕΣ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΤΟΥ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΠΛΗΡΩΜΩΝ (%) ΚΜ || Άμεσες επενδύσεις εξωτερικού || Άμεσες επενδύσεις εσωτερικού || Περιουσιακά στοιχεία ΧΕ || Υποχρεώσεις ΧΕ || Περιουσιακά στοιχεία άλλων επενδύσεων || Υποχρεώσεις άλλων επενδύσεων || Χρηματοοικ. παράγωγα BE || -31.03 || 27.54 || -124.24 || -44.69 || 41.73 || 10.10 || -186.75 BG || 16.91 || 67.33 || 67.11 || 17.69 || 115.41 || -39.60 || 5.54 CZ || -111.98 || -397.93 || 0.02 || 3.46 || -8.11 || -2197.80 || -0.71 DK || -46.19 || 53.49 || 21.69 || 0.02 || 2.00 || 0.24 || 20.77 DE || -26.56 || 52.11 || -4.10 || 12.30 || 54.50 || -1.58 || 6.07 EE || 32.41 || 53.09 || 9.56 || -0.67 || -13.79 || -31.16 || 1.49 IE || 71.28 || -377.19 || -7.77 || 82.50 || -39.87 || -2.57 || 54.00 EL || 9.72 || -54.83 || -4.25 || -0.59 || -450.81 || 0.28 || -0.01 ES || 7.41 || -36.64 || 11.17 || -5.00 || -0.98 || 0.56 || -56.68 FR || -43.78 || -30.99 || -16.32 || -4.36 || -26.45 || -28.23 || -100.27 IT || 234.78 || -63.77 || -185.28 || 162.04 || -1369.01 || 261.87 || 666.93 CY || 629.42 || 404.98 || -15.00 || -847.87 || -80.27 || 32.28 || -4.36 LV || -23.64 || -38.18 || -204.30 || 33.65 || -9.10 || -37.02 || -1.38 LT || 8.02 || 162.63 || -44.70 || -41.77 || -3.44 || 4.30 || -22.28 LU || -114.94 || -139.05 || -15.67 || -18.30 || 32.03 || -12.60 || 1597.77 HU || -23.16 || 204.44 || 46.60 || 5.65 || -18.19 || 8.46 || 5.26 MT || 197.44 || -28.12 || -4.99 || -71.68 || 0.08 || 2.29 || -0.11 NL || -68.42 || 95.70 || -4.15 || -38.61 || -25.58 || -16.72 || -28.15 AT || 93.64 || -1.37 || 2.87 || 3.71 || -8.75 || 4.00 || 9.95 PL || 91.07 || -52.24 || -66.65 || -15.51 || -1.70 || -15.18 || 0.67 PT || -345.76 || -25.69 || -38.70 || 46.58 || -54.88 || -258.31 || 9.98 RO || 2549.20 || -140.35 || -89.82 || -17.72 || -105.36 || 9.16 || 42.86 SI || -28.47 || 8.74 || -0.55 || 1.10 || -1033.25 || 66.04 || -588.34 SK || -49.32 || -18.22 || -3.54 || 1.42 || -1.85 || -11.61 || -100.32 FI || 165.75 || -71.90 || -1.98 || -15395.81 || 0.35 || -1.02 || 17.56 SE || 82.68 || -44.64 || 10.48 || -64.85 || -146.32 || -16.56 || -44.98 UK || -12.63 || -17.94 || 145.57 || -3.44 || 5.21 || 33.31 || -5.97 ΕΕ || 31.53 || -11.16 || 68.69 || 12.88 || 29.94 || 6.49 || 16.16 Διάγραμμα 1: Διαφορές πρώτων και τελικών εκτιμήσεων για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της ΕΕ27, πρώτο τρίμηνο 2005 – δεύτερο τρίμηνο 2011, σε εκατομμύρια ευρώ 7. Επικαιροτητα και εμπροθεσμη υποβολη Η «εμπρόθεσμη υποβολή» μετριέται με κριτήριο την τήρηση των προθεσμιών υποβολής των στοιχείων τις οποίες ορίζει ο κανονισμός για το ισοζύγιο πληρωμών. Ο πίνακας 4[9] αναλύει την εμπρόθεσμη υποβολή των στατιστικών του ισοζυγίου πληρωμών. Δείχνει ότι, με πολύ λίγες εξαιρέσεις, τα κράτη μέλη τήρησαν τις προθεσμίες για όλα τα σύνολα στοιχείων. Η επικαιρότητα μετριέται επίσης ως η χρονική απόσταση ανάμεσα στην περίοδο αναφοράς που καλύπτεται από τα σύνολα στοιχείων και τη στιγμή κατά την οποία τα στοιχεία τίθενται στη διάθεση των τελικών χρηστών. Σήμερα τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών υποβάλλονται στην Eurostat 90 ημέρες μετά τη λήξη της περιόδου αναφοράς. Ο τροποποιημένος κανονισμός για το ισοζύγιο πληρωμών λαμβάνει υπόψη του τα αιτήματα των χρηστών για πιο επίκαιρα στατιστικά στοιχεία και μειώνει την προθεσμία υποβολής των στοιχείων από τις σημερινές 90 ημέρες σε 85/82/80 ημέρες από το 2014/2017/2019 και μετά, αντιστοίχως. Πίνακας 4: Εμπρόθεσμη υποβολή των διαβιβαζόμενων στοιχείων* || Δείκτες ευρώ || Τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών || Διεθνές εμπόριο υπηρεσιών || Άμεσες ξένες επενδύσεις — ροές || Άμεσες ξένες επενδύσεις — αποθέματα Προθεσμία: || περίοδος αναφοράς + 2 μήνες || περίοδος αναφοράς + 3 μήνες || περίοδος αναφοράς + 9 μήνες || περίοδος αναφοράς + 9 (ή 21) μήνες[10] || περίοδος αναφοράς + 9 (ή 21) μήνες Αυστρία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Βέλγιο || καλή || καλή || καλή || καλή || κακή Βουλγαρία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Κύπρος || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Τσεχική Δημοκρατία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Δανία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Εσθονία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Φινλανδία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Γαλλία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Γερμανία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Ελλάδα || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Ουγγαρία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Ιρλανδία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Ιταλία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Λετονία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Λιθουανία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Λουξεμβούργο || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Μάλτα || καλή || καλή || αποδεκτή || καλή || καλή Κάτω Χώρες || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Πολωνία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Πορτογαλία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Ρουμανία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Σλοβακία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Σλοβενία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Ισπανία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Σουηδία || καλή || καλή || καλή || καλή || καλή Ηνωμένο Βασίλειο || καλή || αποδεκτή || κακή || καλή || καλή *Εμπρόθεσμη υποβολή: καλή ≤ 0 ημέρες, αποδεκτή: ≤ 5 ημέρες, κακή: >5 ημέρες 8. Συγκρισιμοτητα «Συγκρισιμότητα» σημαίνει τις διαφορές που μπορούν να παρατηρηθούν όταν συγκρίνονται οι στατιστικές του ίδιου τομέα μεταξύ γεωγραφικών περιοχών ή διαχρονικά. Η έκθεση για την ποιότητα του ισοζυγίου πληρωμών μετρά τη συγκρισιμότητα συναρτήσει του χώρου εξετάζοντας τις ασυμμετρίες. Η Eurostat καταρτίζει τακτικά πίνακες που επισημαίνουν για κάθε χώρα και για κάθε στοιχείο τις βασικές ασυμμετρίες που παρατηρούνται κατ’ επανάληψη και ενθαρρύνει τις χώρες να αντιμετωπίσουν τα υποκείμενα προβλήματα μέσω διμερών επαφών καθώς και μέσω της ανταλλαγής αναλυτικότερων πληροφοριών. Το δίκτυο άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) δημιουργήθηκε επίσης για να καταστεί δυνατή η ανταλλαγή διμερών στοιχείων ΑΞΕ και, με την πάροδο του χρόνου, αναμένεται να μειώσει τις ασυμμετρίες στα στοιχεία ΑΞΕ. Το διάγραμμα 2 συγκρίνει τις ασυμμετρίες σε επίπεδο ΕΕ27 και τις ασυμμετρίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Μολονότι οι ασυμμετρίες σε επίπεδο ΕΕ27 δεν είναι καθόλου επουσιώδεις (αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 1% του ΑΕγχΠ της ΕΕ), ωστόσο παρέμειναν σταθερές από το 2004 και μετά. Οι διάφορες πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η Eurostat για την αντιμετώπιση των ασυμμετριών στο ισοζύγιο πληρωμών της ΕΕ27 αποδίδουν ορατά αποτελέσματα. Διάγραμμα 2: Ασυμμετρίες σε επίπεδο ΕΕ27 και ασυμμετρίες σε παγκόσμιο επίπεδο, συνολικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, 1999-2010, σε εκατομμύρια ευρώ 9. Συνοχη Η συνοχή εστιάζεται στη συνέπεια μεταξύ των στατιστικών που παράγονται για διάφορους σκοπούς. Η έκθεση για την ποιότητα του ισοζυγίου πληρωμών μετρά αυτή τη συνιστώσα εξετάζοντας τόσο την εσωτερική συνοχή (συμμόρφωση με τους κανόνες ακεραιότητας, συνοχή μεταξύ των τριμηνιαίων και των ετήσιων στοιχείων και έκταση των σφαλμάτων και των παραλείψεων) όσο και την εξωτερική συνοχή (συνοχή μεταξύ των στοιχείων του ισοζυγίου πληρωμών και παρόμοιων στατιστικών από διάφορα άλλα στατιστικά πλαίσια). Η εξωτερική συνοχή ανάμεσα στα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών για τα αγαθά και στις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου (όπως παράγονται από το Intrastat και το Extrastat) παρακολουθείται τακτικά. 9.1. Εσωτερική συνοχή Η εσωτερική συνοχή μετριέται εξετάζοντας τις τιμές των καθαρών σφαλμάτων και των παραλείψεων. Τα καθαρά σφάλματα και οι παραλείψεις αποτελούν υπολειμματικό στοιχείο που εξισορροπεί τα ισοζύγια. Μερικές φορές τα σφάλματα κατάρτισης αλληλοαντισταθμίζονται. Ως εκ τούτου, το μέγεθος αυτού του υπολειμματικού στοιχείου δεν παρέχει απαραιτήτως κάποια ένδειξη της γενικής ακρίβειας της δήλωσης. Τα καθαρά σφάλματα και οι παραλείψεις παρακολουθούνται προσεκτικά από τους υπεύθυνους για την κατάρτιση του ισοζυγίου πληρωμών σε εθνικό επίπεδο: οι υψηλές τιμές ή οι σταθερές αυξήσεις αποτελούν ένδειξη προβλημάτων στα συστήματα κατάρτισης που πρέπει να προσδιοριστούν και να αντιμετωπιστούν. Ο πίνακας 5 παρουσιάζει το μέσο σχετικό σφάλμα που καταγράφηκε από τα κράτη μέλη για την περίοδο 2008-2010. Ισούται με τον μέσο όρο της απόλυτης τιμής των καθαρών σφαλμάτων και παραλείψεων κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου (που μετριέται ως ποσοστό του μέσου όρου των πιστώσεων και των χρεώσεων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών), όπως καταγράφεται στο τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών των κρατών μελών. Για την περίοδο 2008-2010 τρία κράτη μέλη (Ιταλία, Φινλανδία και Σουηδία) κατέγραψαν τιμή μεγαλύτερη του 10% για τον δείκτη αυτόν και πέντε (Βουλγαρία, Δανία, Ιρλανδία, Γαλλία και Πολωνία) εμφάνισαν τιμή μεγαλύτερη του 5%. Στην Ιταλία τα σφάλματα και οι παραλείψεις αυξήθηκαν θεαματικά από το 3,8% της περιόδου 2006-2008, όπως αναφερόταν στην έκθεση ποιότητας του προηγούμενου έτους, στο 12% της περιόδου 2008-2010, λόγω της μετάβασης σε ένα εντελώς νέο σύστημα συλλογής στοιχείων και κατάρτισης στατιστικών. Ο πίνακας 6 παρουσιάζει το σωρευτικό μέσο σχετικό σφάλμα που καταγράφηκε για την περίοδο 2008-2010. Ισούται με τις σωρευτικές φυσικές τιμές των καθαρών σφαλμάτων και παραλείψεων για την ίδια περίοδο (που μετριούνται ως ποσοστό του μέσου όρου των πιστώσεων και των χρεώσεων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών). Ένα κράτος μέλος (Σουηδία) κατέγραψε τιμή μεγαλύτερη του 10% για τον δείκτη αυτόν και τρία (Βουλγαρία, Δανία και Φινλανδία) εμφάνισαν τιμή μεγαλύτερη του 5%. Πίνακας 5: Μέσο σχετικό σφάλμα 2008-2010 Βέλγιο || 0.5 % || Γαλλία || 5.1 % || Αυστρία || 3.4 % Βουλγαρία || 8.6 % || Ιταλία || 12.0% || Πολωνία || 5.2 % Τσεχική Δημοκρατία || 2.2 % || Κύπρος || 2.1 % || Πορτογαλία || 1.7 % Δανία || 8.0 % || Λετονία || 2.3 % || Ρουμανία || 4.3 % Γερμανία || 3.7 % || Λιθουανία || 0.9 % || Σλοβενία || 1.5 % Εσθονία || 1.8 % || Λουξεμβούργο || 0.3 % || Σλοβακία || 4.1 % Ιρλανδία || 10.0 % || Ουγγαρία || 1.9 % || Φινλανδία || 12.0 % Ελλάδα || 2.0 % || Μάλτα || 4.1% || Σουηδία || 13.7 % Ισπανία || 2.3 % || Κάτω Χώρες || 4.2 % || Ηνωμένο Βασίλειο || 3.6 % Πίνακας 6: Σωρευτικό μέσο σχετικό σφάλμα 2008-2010 Βέλγιο || 0.0% || Γαλλία || 3.3 % || Αυστρία || 0.7% Βουλγαρία || -5.7 % || Ιταλία || 0.0 % || Πολωνία || -4.6 % Τσεχική Δημοκρατία || -0.3 % || Κύπρος || -0.5 % || Πορτογαλία || -0.3 % Δανία || -5.5 % || Λετονία || -1.9 % || Ρουμανία || -2.9 % Γερμανία || 0.7 % || Λιθουανία || 0.2 % || Σλοβενία || 0.2 % Εσθονία || 0.9 % || Λουξεμβούργο || -0.1 % || Σλοβακία || -3.3 % Ιρλανδία || -2.3 % || Ουγγαρία || -2.1 % || Φινλανδία || -8.6% Ελλάδα || 0.0 % || Μάλτα || 1.3 % || Σουηδία || -16.3 % Ισπανία || -0.9 % || Κάτω Χώρες || 0.7 % || Ηνωμένο Βασίλειο || 0.2 % 9.2. Εξωτερική συνοχή Η εξωτερική συνοχή σχετίζεται με τη συνοχή μεταξύ των στοιχείων του ισοζυγίου πληρωμών και παρόμοιων στατιστικών που λαμβάνονται από διάφορα άλλα στατιστικά πλαίσια. Η εξωτερική συνοχή ανάμεσα στα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών για τα αγαθά και στις αντίστοιχες στατιστικές εξωτερικού εμπορίου παρακολουθείται τακτικά από την Eurostat. Κατά τη σύγκριση των δύο συνόλων στοιχείων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι μεθοδολογικές διαφορές μεταξύ του ισοζυγίου πληρωμών και των στατιστικών εξωτερικού εμπορίου. Οι κυριότερες διαφορές οφείλονται αφενός στο γεγονός ότι το ισοζύγιο πληρωμών απαιτεί αλλαγή κυριότητας για την καταγραφή μιας συναλλαγής, ενώ οι στατιστικές εξωτερικού εμπορίου καταγράφουν τις φυσικές διασυνοριακές μετακινήσεις των αγαθών, και αφετέρου στις διαφορετικές μεθόδους αποτίμησης[11]. Ένα παράδειγμα αυτής της διαφοράς είναι η αντιμετώπιση του μη νομισματικού χρυσού, που αλλάζει κυριότητα χωρίς να υπάρχει αυτούσια μεταφορά του στη χώρα του νέου ιδιοκτήτη· αυτός ο χρυσός δεν συμπεριλαμβάνεται στις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου, αλλά συμπεριλαμβάνεται στο ισοζύγιο πληρωμών. Η γενική συνοχή μεταξύ των στοιχείων των στατιστικών εξωτερικού εμπορίου και των στοιχείων του ισοζυγίου πληρωμών μπορεί να αξιολογηθεί γρήγορα αν εξεταστεί η χρονολογική σειρά των διαφορών μεταξύ των τιμών για τις πιστώσεις/εξαγωγές και τις χρεώσεις/εισαγωγές που προκύπτουν από τα δύο στατιστικά πλαίσια και παρουσιάζεται στο διάγραμμα 3 για την ΕΕ27 συνολικά. Από το πρώτο τρίμηνο του 2006 και μετά, η συνοχή μεταξύ των στοιχείων για τα αγαθά στο ισοζύγιο πληρωμών και στις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου έχει σαφώς βελτιωθεί και έχει σταθεροποιηθεί σε αρκετά χαμηλά επίπεδα. Διάγραμμα 3: Αγαθά ─ διαφορά στατιστικών εξωτερικού εμπορίου και ισοζυγίου πληρωμών, ΕΕ27, εταίρος «χώρες εκτός της ΕΕ27» 10. Συμπερασματα Η έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 184/2005 οδήγησε σε μεγαλύτερη εναρμόνιση των στατιστικών για το ισοζύγιο πληρωμών σε όλη την ΕΕ και αύξησε τη διαθεσιμότητα στοιχείων για τους χρήστες. Όπως προκύπτει από το παρόν έγγραφο, τα στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών που απαιτούνται από την Eurostat στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 184/2005 υποβάλλονται από κάθε κράτος μέλος κατά κανόνα εγκαίρως. Τώρα διατίθενται στους τελικούς χρήστες πολύ περισσότερα στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών σε σύγκριση με τα στοιχεία που ήταν δυνατόν να διατεθούν στα τέλη της δεκαετίας του ’90: σήμερα παρέχονται περισσότερες λεπτομέρειες για τις συναλλαγές και τις γεωγραφικές κατανομές, η συχνότητα και η επικαιρότητα των στοιχείων έχουν βελτιωθεί και έχουν δημιουργηθεί μεγαλύτερες χρονολογικές σειρές για σκοπούς οικονομικής ανάλυσης. Γίνεται μεγαλύτερη χρήση εκτιμήσεων, αλλά η προκύπτουσα ποιότητα ελέγχεται πολύ αυστηρά. Οι εκθέσεις για την ποιότητα επιτρέπουν την τακτική παρακολούθηση της σταθερότητας και της συνοχής των στοιχείων. Λόγω της οικονομικής κρίσης, τόσο τα στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών όσο και τα στοιχεία για τη διεθνή επενδυτική θέση αποτελούν αντικείμενο διεξοδικότερης διερεύνησης από τους χρήστες. Η Eurostat και οι εθνικές υπηρεσίες κατάρτισης στοιχείων καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να εξασφαλίσουν ότι τα στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών και για τη διεθνή επενδυτική θέση ικανοποιούν πλήρως τις ανάγκες του ευρέος κύκλου χρηστών. Η επόμενη διαδικασία αξιολόγησης της ποιότητας του ισοζυγίου πληρωμών θα αρχίσει τον Ιανουάριο του 2013. [1] Βλ. «ESS Handbook for Quality Reports», Eurostat Working Papers, 2009. Βλ. επίσης «ESS Standard for Quality Reports», Eurostat Working Papers, 2009. [2] Βλ. «ESS Handbook for quality reports», Eurostat, 2009, σ. 65. [3] Βλ. http://dsbb.imf.org/images/pdfs/dqrs_bop.pdf [4] Βλ. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/product_details/publication?p_product_code=KS-RA-10-026. [5] Ο κανονισμός 2560/2001 σχετικά με τις διασυνοριακές πληρωμές σε ευρώ απάλλαξε όλες τις συναλλαγές αξίας κάτω των 12.500 ευρώ από την υποχρέωση στατιστικής δήλωσης. Όταν ο κανονισμός 2560/2001 αναθεωρήθηκε, το κατώτατο όριο αυξήθηκε στα 50.000 ευρώ [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 924/2009, άρθρο 5 παράγραφος 1). [6] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/excessive_imbalance_procedure/imbalance_scoreboard [7] Βλ. κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 555/2012 της Επιτροπής της 22ας Ιουνίου 2012, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:166:0022:0066:EN:PDF [8] Αυτό προϋποθέτει την πραγματοποίηση σαφούς διάκρισης μεταξύ των συναλλαγών ανάλογα με το αν: a) η υπηρεσία είναι αυτή που παρέχεται διασυνοριακά (ο λεγόμενος «τρόπος 1»)· ο καταναλωτής είναι αυτός που διασχίζει τα σύνορα (ο λεγόμενος «τρόπος 2»)· ο πάροχος της υπηρεσίας είναι αυτός που διασχίζει τα σύνορα (ο λεγόμενος «τρόπος 4»). Βλ. Manual on Statistics of International Trade in Services 2010, Chapter V. [9] Η εμπρόθεσμη υποβολή θεωρείται «καλή» αν τα στοιχεία υποβάλλονται πάντοτε εμπρόθεσμα, «αποδεκτή» αν, κατά μέσο όρο, η καθυστέρηση δεν υπερβαίνει τις πέντε ημέρες, και «κακή» στις άλλες περιπτώσεις. [10] Για τις ΑΞΕ (ροές και αποθέματα), υπάρχουν δύο χωριστές απαιτήσεις υποβολής στοιχείων, η καθεμία με διαφορετικές προθεσμίες: η μία 9 μήνες από τη λήξη της περιόδου αναφοράς, η άλλη 21 μήνες από τη λήξη της περιόδου αναφοράς. [11] Οι εισαγωγές/χρεώσεις αποτιμώνται σε τιμές FOB (ελεύθερο επί του μεταφορικού μέσου) στο ισοζύγιο πληρωμών, αλλά σε τιμές CIF (κόστος, ασφάλεια και ναύλος) στις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου.