Σύσταση για ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για την περίοδο 2004-2007

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών [1] προβλέπει ότι τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη, δηλαδή τα κράτη μέλη που δεν έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα, οφείλουν να υποβάλουν προγράμματα σύγκλισης στο Συμβούλιο και την Επιτροπή για την τακτική άσκηση πολυμερούς εποπτείας δυνάμει του άρθρου 99 της συνθήκης.

[1] ΕΕ L 209, της 2.8.1997. Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο είναι διαθέσιμα στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/ about/activities/sgp/main_en.htm.

Σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού, το Συμβούλιο οφείλει να εξετάσει κάθε πρόγραμμα σύγκλισης με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 114 της συνθήκης (Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή). Με βάση τη σύσταση της Επιτροπής και μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, το Συμβούλιο εκδίδει γνώμη αφού εξετάσει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με τον κανονισμό τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν σε ετήσια βάση επικαιροποίηση των προγραμμάτων σύγκλισης, οι οποίες μπορούν επίσης να εξεταστούν από το Συμβούλιο σύμφωνα με τις ίδιες διαδικασίες.

Στις δέκα χώρες που προσχώρησαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 έχει δοθεί παρέκκλιση και, συνεπώς, δεν συμμετέχουν στο ενιαίο νόμισμα. Οι χώρες αυτές ανέλαβαν τη δέσμευση να υποβάλουν προγράμματα σύγκλισης μέχρι τις 15 Μαΐου 2004 και την πρώτη επικαιροποίηση των προγραμμάτων αυτών προς τα τέλη του 2004.

Το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για την περίοδο 2004-2007 υποβλήθηκε στις 17 Μαΐου 2004. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής αξιολόγησαν από τεχνική άποψη το πρόγραμμα αυτό λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των εαρινών προβλέψεων του 2004 και με βάση των κώδικα δεοντολογίας [2] και τις αρχές που διακηρύσσονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 27ης Νοεμβρίου 2002 για την ενίσχυση του συντονισμού των δημοσιονομικών πολιτικών [3]. Η αξιολόγηση αυτή οδήγησε στα ακόλουθα συμπεράσματα:

[2] Αναθεωρημένη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 10.7.2001.

[3] COM(2002) 668 τελικό, 27.11.2002.

Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας που καλύπτει την περίοδο από το 2004-2007, υποβλήθηκε στις 17 Μαΐου 2004. Το πρόγραμμα δεν προσδιορίζει τις προθέσεις των πολωνικών αρχών όσον αφορά τον προβλεπόμενο προγραμματισμό για την είσοδο στον ΜΣΙ ΙΙ ή την υιοθέτηση του ευρώ.

Το πρόγραμμα είναι εν μέρει μόνο σύμφωνο με τις πληροφοριακές απαιτήσεις του αναθεωρημένου «κώδικα δεοντολογίας σχετικά με το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σύγκλισης» και τα πρότυπα του ΕΣΟΛ [4] Ειδικότερα, θα πρέπει να βελτιωθεί η ποιότητα των στοιχείων του ΕΣΟΛ95 σχετικά με τη σύνθεση των εσόδων και των δαπανών της γενικής κυβέρνησης.

[4] Το πρόγραμμα αποκλίνει από τις πληροφοριακές απαιτήσεις στον τομέα της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημοσίων οικονομικών. οι πληροφορίες που απαιτούνται για τη συμπλήρωση του πίνακα 6 του παραρτήματος 1 του κώδικα δεοντολογίας δεν έχουν ομαδοποιηθεί και δεν είναι πλήρεις. Ο πίνακας 2 του παραρτήματος 1 σχετικά με τις δημοσιονομικές εξελίξεις της γενικής κυβέρνησης δείχνει ότι η ταξινόμηση είναι λανθασμένη. Επιπλέον, τα στοιχεία σχετικά με τον πληθωρισμό εξακολουθούν να παρέχονται με βάση το δείκτη τιμών καταναλωτή (ΔΤΚ) παρά το γεγονός ότι στον πίνακα 1 του παραρτήματος 1 απαιτούνται προβλέψεις για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ).

Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε σε 4,1% του ΑΕΠ το 2003, δηλαδή υπερέβη την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η συνθήκη. Στις 12 Μαΐου 2004, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για την Πολωνία, με την έκδοση έκθεσης σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 3 της συνθήκης. Η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή εξέδωσε τη γνώμη της σχετικά με την έκθεση αυτής στις 25 Μαΐου. Στις [5 Ιουλίου 2004], το Συμβούλιο αναμένεται, με βάση τις δύο συστάσεις της Επιτροπής, να αποφασίσει σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Πολωνία και να απευθύνει συστάσεις στην Πολωνία για τον τερματισμό της κατάστασης αυτής. Για τα στοιχεία για το έλλειμμα πρέπει να αναθεωρηθούν προς τα πάνω λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ανοικτά συνταξιοδoτικά ταμεία δεν περιλαμβάνονται πλέον στον τομέα της γενικής κυβέρνησης μετά από την απόφαση της EUROSTAT σχετικά με την ταξινόμηση των κεφαλοποιητικών συνταξιοδοτικών ταμείων.

Το μακροοικονομικό πλαίσιο που παρουσιάζεται στο πρόγραμμα προβλέπει βαθμιαία επιτάχυνση της αύξησης του ΑΕΠ από 3,7% το 2003 σε 5,0% το 2004 και 2005 και σε 5,6% το 2006 και 2007. Οι καθαρές εξαγωγές θα συνεχίσουν να στηρίζουν την οικονομική ανάπτυξη κατά το έτος αυτό, ενώ η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να αναλάβει το ρόλο αυτό από το 2005 και μετά. Το σενάριο μέχρι και το 2005 προσεγγίζει πολύ τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004. Σύμφωνα μάλιστα με πρόσφατες πληροφορίες, προβλέπεται ακόμη υψηλότερος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ το 2004 σε σχέση με τις προβλέψεις του προγράμματος. Στα τελευταία έτη της περιόδου του προγράμματος, η προβλεπόμενη επιτάχυνση της αύξησης του ΑΕΠ αποτελεί απόρροια της ισχυρής επέκτασης της εγχώριας ζήτησης. Η πρόβλεψη αυτή στηρίζεται σε ενδεχομένως αισιόδοξες παραδοχές τόσο όσον αφορά τις επενδύσεις όσο και την ιδιωτική κατανάλωση. Ωστόσο, η άρση των αβεβαιοτήτων που περιβάλλουν τη δημοσιονομική πολιτική, με την πλήρη εφαρμογή του σχεδίου Hausner, θα έχει καθοριστική σημασία για την επίτευξη του προβλεπόμενου διψήφιου ρυθμού αύξησης των επενδύσεων καθώς και της αναμενόμενης ισχυρής επιτάχυνσης του ρυθμού αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκτιμήσεις για την αύξηση της δυνητικής παραγωγής και προβλέπει ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα υπερβεί τη δυνητική παραγωγή καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος.

Ο πληθωρισμός όπως μετρείται από τον ΕνΔΤΚ, μειώθηκε από 10,1% το 2000 σε 0,7% το 2003. Η πτώση του πληθωρισμού αποτελεί σε μεγάλο βαθμό απόρροια της αυστηρής νομισματικής πολιτικής, της διεύρυνσης του κενού παραγωγής και της μείωσης των τιμών τροφίμων και πετρελαίου. Παρόλο που ο πληθωρισμός παρουσίασε αύξηση από τα μέσα του 2003, εξακολουθεί να είναι χαμηλός. Μεγάλο μέρος της αύξησης του γενικού πληθωρισμού που παρατηρήθηκε πρόσφατα οφείλεται στην αύξηση των τιμών του πετρελαίου και στην παύση της μείωσης των τιμών των τροφίμων, ενώ μέχρι στιγμής εμφανίστηκαν περιορισμένες πιέσεις στις τιμές από την πλευρά της ζήτησης. Η πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία του ζλότι μειώθηκε σημαντικά από τα μέσα του 2001. Η μείωση αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό συνέπεια της συνεχιζόμενης πορείας αποπληθωρισμού και της ονομαστικής υποτίμησης του ζλότι έναντι του ευρώ. Οι αποκλίσεις των αποδόσεων μεταξύ των ομολόγων αναφοράς της Πολωνίας και της ζώνης του ευρώ περιορίστηκαν από το 2001 μέχρι τα μέσα του 2003, αλλά διευρύνθηκαν και πάλι κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2003 και στις αρχές του 2004. Δεν προβλέπεται τροποποίηση του υφιστάμενου νομισματικού και συναλλαγματικού καθεστώτος- που προβλέπει ένα άμεσο πλαίσιο οριοθέτησης του πληθωρισμό σε συνδυασμό με κυμαινόμενες συναλλαγματικές ισοτιμίες - πριν από την είσοδο στον ΜΣΙ II.

Η δημοσιονομική στρατηγική στην οποία στηρίζεται το πρόγραμμα αποσκοπεί στη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης σε επίπεδο χαμηλότερο του 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2007 και στη διατήρηση του δείκτη χρέους σε επίπεδο χαμηλότερο του 60% του ΑΕΠ. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να αυξηθεί το 2004 σε 5,7% του ΑΕΠ έναντι 4,1% του ΑΕΠ το 2003, και στη συνέχεια να παρουσιάζει σταθερή μείωση. Για το 2005, το 2006 και 2007 οι προβλέψεις σχετικά με το ονομαστικό έλλειμμα είναι 4,2%, 3,3% και 1,5%, αντίστοιχα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μία εκτεταμένη σειρά μέτρων (το λεγόμενο σχέδιο Hausner), τα οποία, εάν εφαρμοστούν πλήρως, θα οδηγήσουν σε συνολική διόρθωση του ελλείμματος κατά τη διάρκεια της περιόδου 2005-2007 κατά 5,3% του ΑΕΠ σε πρόσθετα έσοδα και εξοικονόμηση δαπανών (3,3% του ΑΕΠ στον κοινωνικό τομέα και 2% του ΑΕΠ στον τομέα της δημόσιας διοίκησης και των δημοσίων επιχειρήσεων). Η επίτευξη των στόχων σχετικά με το έλλειμμα εξαρτάται επίσης από την υλοποίηση της προβλεπόμενης υψηλής αύξησης του ΑΕΠ καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος. Σε σύγκριση με το προενταξιακό οικονομικό πρόγραμμα του Αυγούστου του 2003, η σημαντικότερη διαφορά συνίσταται στην προς τα άνω αναθεώρηση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης το 2004 κατά 0,7 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ, παρά την επιβεβαίωση της οικονομικής ανάκαμψης, αύξηση την οποία το πρόγραμμα αποδίδει μεταξύ άλλων στις δαπάνες που συνδέονται με την προχώρηση στην ΕΕ.

Η μείωση του ελλείμματος από το 2004 έως το 2007 είναι φιλόδοξη, δεδομένου ότι ανέρχεται σε περισσότερες από 4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Η σχεδιαζόμενη στρατηγική εξυγίανσης περιβάλλεται από πολλούς κινδύνους. Εκτός από τους κινδύνους υπερεκτίμησης της μακροοικονομικής κατάστασης που τονίστηκαν πιο πάνω, μια καθυστερημένη ή ελλιπής εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων φαίνεται να αποτελεί ορατό κίνδυνο λαμβάνοντας υπόψη την αβεβαιότητα της πολιτικής κατάστασης. Η σχεδιαζόμενη προσαρμογή όχι μόνο μετατίθεται για το τέλος του προγράμματος, αλλά είναι και εν μέρει μόνο συνεπής με την ακολουθία που είχε εξαγγελθεί στο σχέδιο Hausner. Ειδικότερα, μέχρι τις εκλογές, οι εξοικονομήσεις που προκύπτουν από μέτρα που έχουν ήδη ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για καταναλωτικούς σκοπούς και για την εκπλήρωση ορισμένων προεκλογικών υποσχέσεων αντί για τη μείωση του ελλείμματος ή για επενδύσεις, καθώς μάλιστα οι κοινωνικές επιπτώσεις του σχεδίου Hausner φαίνεται να είναι σοβαρές, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος της εξοικονόμησης δαπανών αναμένεται να πραγματοποιηθεί στον κοινωνικό τομέα. Οι νομισματικές αρχές ενδέχεται με τη σειρά να αντιδράσουν σε μία χαλαρή δημοσιονομική πολιτική με μία πιο προσεκτική στάση επιλέγοντας να κρατήσουν τα επιτόκια σε σχετικά υψηλά επίπεδα έτσι ώστε να διατηρηθεί ένα σταθερό μακροοικονομικό περιβάλλον. Σε μεσοπρόθεσμη βάση, ο συνδυασμός των υψηλών ελλειμμάτων και των υψηλών πραγματικών επιτοκίων μπορεί να αποβεί επιζήμιος για την ανάπτυξη με την αναχαίτιση των επενδύσεων και την υπονόμευση της επίτευξης των δημοσιονομικών στόχων. Τέλος, μετά την πρόσφατη απόφαση της Eurostat σχετικά με την ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων, τα προβλεπόμενα στοιχεία για το έλλειμμα θα πρέπει ενδεχομένως να αναθεωρηθούν προς τα πάνω κατά 1,6 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.

Ο δείκτης του δημοσίου χρέους αυξήθηκε από 36,7% του ΑΕΠ το 2001 σε 45,4% το 2003. Το δείκτης του χρέους προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω μέχρι το 2006, φθάνοντας σε 52,7% του ΑΕΠ κατά τα τέλη του 2006, πριν μειωθεί σε 52,3% του ΑΕΠ το 2007. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004 παρουσιάζουν παρόμοια σταθερή αύξηση του δείκτη του χρέους μέχρι το 2005. Η ταξινόμηση των ανοικτών συνταξιοδοτικών ταμείων εκτός του τομέα της γενικής κυβέρνησης θα οδηγούσε περαιτέρω αύξηση των στοιχείων για το χρέος κατά περίπου 4,5 εκατοστιαίες μονάδες. Ακόμη και με το σενάριο αυτό, ο δείκτης του χρέους θα εξακολουθήσει να κινείται σε επίπεδα χαμηλότερα της τιμής αναφοράς του 60% του ΑΕΠ καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος. Η σχεδιαζόμενη επιβράδυνση και η τελική αντιστροφή της πορείας αύξησης του δείκτη χρέους θα είναι απόρροια της βελτίωσης των πρωτογενών αποτελεσμάτων σε συνδυασμό με την αύξηση της ονομαστικής ανάπτυξης, που θα εξουδετερώνει εν μέρει τις καθαρές αυξητικές πιέσεις που θα εξακολουθεί να ασκεί στο χρέος η προσαρμογή αποθεμάτων-ροών. Επίσης, η εξέλιξη αυτή εξαρτάται από το μέγεθος των εσόδων που θα αντληθούν από τις ιδιωτικοποιήσεις. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις κατά την περίοδο 2004-06 θα φθάσουν σε περίπου 0,8% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο ετησίως, δηλαδή διπλάσια από το επίπεδο που επιτεύχθηκε το 2003. Η παραδοχή αυτή φαίνεται αισιόδοξη λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία της τελευταίας τριετίας, όταν τα πραγματικά έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις αποδείχθηκαν αισθητά χαμηλότερα από ό,τι είχαν προγραμματιστεί.

Το πρόγραμμα παρουσιάζει τα μέτρα που προβλέπονται στο σχέδιο Hausner και τα οποία αποσκοπούν στην περικοπή των κοινωνικών δαπανών και τη βελτίωση της διαχείρισης των δημοσίων δαπανών. Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις είναι φιλόδοξες και, εάν εφαρμοστούν, θα συμβάλουν αποφασιστικά στην αντιμετώπιση των δημοσιονομικών προβλημάτων της Πολωνίας. Η επιτυχία της πορείας προσαρμογής που περιγράφεται στο πρόγραμμα εξαρτάται απόλυτα από την εφαρμογή των σχεδιαζόμενων μεταρρυθμίσεων στον τομέα της κοινωνικής προστασίας. Ειδικότερα, θα επιτευχθούν σημαντικές εξοικονομήσεις δαπανών χάρη στη μεταρρύθμιση των δύο σημαντικότερων συστημάτων κοινωνικών παροχών της Πολωνίας, του συστήματος αναπηρικών συντάξεων και του ειδικού συστήματος κοινωνικής ασφάλειας των γεωργών. Επίσης, η προβλεπόμενη αναμόρφωση ή κατάργηση των μηχανισμών αυτόματης τιμαριθμικής προσαρμογής των κοινωνικών παροχών θα συνέβαλλε στον περιορισμό των πιέσεων που ασκούνται στον τομέα των δαπανών. Εκτός από τις δημοσιονομικές επιπτώσεις τους οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα προλειάνουν το έδαφος για τη μείωση της υψηλής επιβάρυνσης της εργασίας που αποτελεί σημαντική τροχοπέδη για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και αποθαρρύνει τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας.

Η Πολωνία αντιμετωπίζει κινδύνους δημοσιονομικών ανισορροπιών για την αντιμετώπιση των προβλεπόμενων δαπανών της γήρανσης του πληθυσμού. Η εξασφάλιση ενός επαρκούς πρωτογενούς πλεονάσματος σε μεσοπρόθεσμη βάση σε συνδυασμό με την εφαρμογή μέτρων για τη μείωση του ελλείμματος του συνταξιοδοτικού συστήματος και τον περιορισμό των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται από τις δημόσιες επιχειρήσεις και το σύστημα υγείας έχουν καθοριστική σημασία για την αποκατάσταση της διατηρησιμότητας των δημοσίων οικονομικών.

Πίνακας: Σύγκριση των κυριότερων μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση, η Επιτροπή εξέδωσε την ακόλουθη σύσταση για γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας και τη διαβιβάζει στο Συμβούλιο.

Σύσταση για ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για την περίοδο 2004-2007

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών [5], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

[5] ΕΕ L 209, της 2.8.1997, σελ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο είναι διαθέσιμα στο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/ about/activities/sgp/main_en.htm.

τη σύσταση της Επιτροπής,

μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΗ:

Στις [5 Ιουλίου 2004] το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2004 έως 2007. Το πρόγραμμα είναι εν μέρει μόνο σύμφωνο με τις πληροφοριακές απαιτήσεις του αναθεωρημένο «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης» και τους κανόνες του ΕΣΟΛ 95.

Η δημοσιονομική στρατηγική στην οποία στηρίζεται το πρόγραμμα αποσκοπεί στη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης σε ποσοστό χαμηλότερο του 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2007 (με τους εξής ενδιάμεσους ετήσιους στόχους: 5,7% του ΑΕΠ το 2004, 4,2% του ΑΕΠ το 2005, 3,3% το 2006 και 1,5% το 2007) και στη διατήρηση του δείκτη χρέους σε επίπεδο χαμηλότερο του 60% του ΑΕΠ. Για το σκοπό αυτό το πρόγραμμα περιλαμβάνει μια εκτεταμένη σειρά μέτρων (το λεγόμενο σχέδιο Hausner) που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση τον Ιανουάριο του 2004, και τα οποία, εφόσον εφαρμοστούν πλήρως, θα οδηγήσουν σε συνολική μείωση του ελλείμματος κατά 5,3% του ΑΕΠ σε πρόσθετα έσοδα και εξοικονόμηση δαπανών κατά την περίοδο 2005-2007 (3,3% του ΑΕΠ στον κοινωνικό τομέα και 2,0% του ΑΕΠ στον τομέα της δημόσιας διοίκησης και των δημοσίων επιχειρήσεων). Η πραγματοποίηση του στόχου σχετικά με το έλλειμμα εξαρτάται επίσης από την επίτευξη του υψηλού αναπτυξιακού ρυθμού που προβλέπεται καθόλη την περίοδο του προγράμματος.

Με βάση τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες τη στιγμή αυτή, το μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος φαίνεται να στηρίζεται σε μάλλον ευνοϊκές παραδοχές σχετικά με την ανάπτυξη. Ο προβλεπόμενος αναπτυξιακός ρυθμός 5,0% για το 2004 και 2005 θεωρείται εύλογος και θα μπορούσε ακόμη και να υπερβεί το ποσοστό αυτό το 2004, αλλά η μεσοπρόθεσμη εξέλιξη του αναπτυξιακού ρυθμού που προβλέπει το πρόγραμμα, δηλαδή η επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ σε 5,6% το 2006 και 2007, φαίνεται να στηρίζεται σε κάπως αισιόδοξες παραδοχές τόσο για την ιδιωτική κατανάλωση όσο και για τις επενδύσεις. Από την άποψη αυτή, η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου Hausner και, κατά συνέπεια, η άρση των αβεβαιοτήτων σχετικά με τη δημοσιονομική κατάσταση έχουν καθοριστική σημασία για την επίτευξη της προβλεπόμενης ενίσχυσης του αναπτυξιακού ρυθμού. Οι προβλέψεις σχετικά με τον πληθωρισμό φαίνονται σε γενικές γραμμές ρεαλιστικές.

Το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο χαμηλότερο της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ το 2007. Η επίτευξη των στόχων του προγράμματος περιβάλλεται από διάφορους κινδύνους. Εκτός από τους κινδύνους υπερεκτίμησης της μακροοικονομικής κατάστασης που τονίστηκαν ανωτέρω, υπάρχει έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τα σχεδιαζόμενα μέτρα και αβεβαιότητα όσον αφορά την εφαρμογή τους, δεδομένου ότι η σχεδιαζόμενη προσαρμογή όχι μόνο αναβάλλεται για τα τελευταία έτη του προγράμματος αλλά είναι εν μέρει μόνο συνεπής με τις διορθώσεις που είχαν εξαγγελθεί στο σχέδιο Hausner. Τέλος, μετά την πρόσφατη απόφαση της Eurostat σχετικά με την ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων, τα σχεδιαζόμενα στοιχεία για το έλλειμμα θα πρέπει ενδεχομένως να αναθεωρηθούν προς τα πάνω κατά 1,6 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Συνεπώς, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος ενδέχεται να μην επαρκεί για τη μείωση του ελλείμματος σε ποσοστό χαμηλότερο του 3% του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια του προγράμματος.

Στο πρόγραμμα, ο δείκτης χρέους προβλέπεται να αυξηθεί κατά 7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου 2004-2007, και η αύξηση θα αναχαιτιστεί μόνο κατά το τελευταίο έτος του προγράμματος. Η εξέλιξη του δείκτη χρέους είναι πιθανό να είναι λιγότερο ευνοϊκή από ό,τι προβλέπεται λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους σχετικά με το επίπεδο στο οποίο θα διαμορφωθεί το έλλειμμα που προαναφέρθηκαν και τις σημαντικές αβεβαιότητες όσον αφορά το μέγεθος των εσόδων από τις ιδιωτικοποιήσεις.

Η Πολωνία αντιμετωπίζει κινδύνους δημοσιονομικών ανισορροπιών για την κάλυψη των προβλεπόμενων δαπανών της γήρανσης του πληθυσμού. Ενώ η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που άρχισε το 1999 και προβλέπει τη σταδιακή θέσπιση ενός μηχανισμού με τρεις πυλώνες - συμπεριλαμβανομένων παραμετρικών μεταβολών στον πυλώνα των αναδιανεμητικών συντάξεων, όπως π.χ. περιορισμό των δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης - έχει περιορίσει αισθητά τους κινδύνους των μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών ανισορροπιών, δεν τους έχει εξαλείψει εντελώς. Η εξασφάλιση ενός επαρκούς πρωτογενούς πλεονάσματος σε μεσοπρόθεσμη βάση σε συνδυασμό με την εφαρμογή μέτρων για τη μείωση του ελλείμματος του συνταξιοδοτικού συστήματος και τον περιορισμό των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται από τις δημόσιες επιχειρήσεις και το σύστημα υγείας έχουν καθοριστική σημασία για την αποκατάσταση της διατηρησιμότητας των δημοσίων οικονομικών.

* * *

Στις [5 Ιουλίου 2004], με βάση τις συστάσεις της Επιτροπής, το Συμβούλιο αποφάσισε ότι υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα στην Πολωνία σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6 της συνθήκης και απηύθυνε συστάσεις στην Πολωνία βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 για τον τερματισμό της κατάστασης αυτής, προσδιορίζοντας παράλληλα τη στρατηγική που θα πρέπει να ακολουθηθεί για το σκοπό αυτό.

Κυριότερες προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης της Πολωνίας

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>