ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης 98/729/EΚ του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 1998 για την τροποποίηση της απόφασης 97/256/EΚ με σκοπό την επέκταση της εγγύησης της Κοινότητας που παρέχεται στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προκειμένου να καλύψει δάνεια για σχέδια στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη

1. Εισαγωγή

Η παρούσα έκθεση καταρτίζεται στο πλαίσιο της απόφασης 98/729/EΚ της 14ης Δεκεμβρίου 1998 [1] σχετικά με την επέκταση στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη της γενικής εγγύησης που παρέχει η Κοινότητα στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) έναντι ζημιών από δάνεια που χορηγούνται για σχέδια εκτός της Κοινότητας σύμφωνα με την απόφαση 97/256/EΚ του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 1997 [2].

[1] ΕΕ. αριθ. L 346 της 22ας Δεκεμβρίου 1998, σ. 54στ

[2] ΕΕ. αριθ. L 102 της 19ης Απριλίου 1997, σ. 33στ.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 5 της απόφασης 98/729/EΚ η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, το αργότερο μέχρι το τέλος του 1999, έκθεση περί της εφαρμογής της απόφασης, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης των επιπτώσεων της και λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη καθώς και το ύψος ανάληψης υποχρεώσεων της ΕΤΕπ.

Για τους λόγους που αναφέρονται στο σημείο 3 κατωτέρω δεν χρησιμοποιήθηκαν οι πιστώσεις για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη μέχρι το τέλος του 1999, ημερομηνία κατά την οποία κατέστη σαφές ότι επρόκειτο να εγκριθεί ένα δάνειο από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΤΕπ πριν από το τέλος του έτους. Για το λόγο αυτό κρίθηκε προτιμότερο να μεταφερθεί χρονικά η υποβολή της παρούσας έκθεσης ώστε να συμπεριληφθεί η πρόσφατη αυτή εξέλιξη στην εφαρμογή της διευκόλυνσης.

2. Νομικό Πλαίσιο

Η απόφαση 98/729/EΚ του Συμβουλίου λήφθηκε κατ´ εξαίρεση και είχε το χαρακτήρα ειδικής πράξης ώστε να δοθεί η δυνατότητα στην ΕΤΕπ να συμβάλλει στις διεθνείς προσπάθειες ανασυγκρότησης και βελτίωσης των υποδομών στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με τη στήριξη σχεδίων αμοιβαίου ενδιαφέροντος για την Κοινότητα και τη χώρα αυτή όσον αφορά τη γενικότερη υποδομή, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, της ενέργειας και του περιβάλλοντος.

Η απόφαση ορίζει ότι

- η κοινοτική εγγύηση προς την ΕΤΕπ έναντι ζημιών από δάνεια για σχέδια στη Βοσνία- Ερζεγοβίνη περιορίζεται στο 70% του συνολικού ποσού των χορηγούμενων πιστώσεων, στις οποίες προστίθενται όλα τα σχετικά ποσά·

- το ανώτατο όριο των χορηγούμενων πιστώσεων προς τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ισοδυναμεί με 100 εκατ. EUR.

- το ανωτέρω όριο καλύπτει περίοδο δυο ετών αρχής γενομένης από τις 22 Δεκεμβρίου 1998· εάν στο τέλος της περιόδου αυτής, τα δάνεια που χορηγούνται από την ΕΤΕπ δεν έχουν καλύψει το ανώτατο όριο, η σχετική περίοδος παρατείνεται αυτομάτως κατά έξι μήνες.

- στις 24 Μαρτίου 1999, το συμβούλιο διοικητών της ΕΤΕπ εξουσιοδότησε την Τράπεζα να χορηγήσει δάνειο με βάση την απόφαση του Συμβουλίου. Η σύμβαση εγγύησης μεταξύ της Επιτροπής και της ΕΤΕπ για την γενική εγγύηση της Κοινότητας προς την ΕΤΕπ έναντι των ζημιών από δάνεια για σχέδια εκτός της Κοινότητας που καλύπτεται από την απόφαση 97/256/ΕΚ προσαρμόστηκε αναλόγως.

3. Εφαρμογή

Το άρθρο 1 παράγραφος 4 της απόφασης 98/729/EΚ ορίζει ότι η εγγύηση της Κοινότητας εξαρτάται από τον όρο της ολοσχερούς εξόφλησης εκ μέρους της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης των εκκρεμών οφειλών της έναντι της ΕΤΕπ και της Κοινότητας. Τον Οκτώβριο του 1999, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη τακτοποίησε όλες τις καθυστερούμενες οφειλές της (7,7 εκατομ. EUR) επί των δυο δανείων που χορήγησε η ΕΤΕπ στη Βοσνία το 1977 και το 1982, στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων με την πρώην Γιουγκοσλαβία [3].

[3] Τα δάνεια αυτά αφορούσαν το σχέδιο για το δίκτυο μετάδοσης ενέργειας το 1977 και το σχέδιο για το σύστημα διαχείρισης της ηλεκτρικής ενέργειας το 1982.

Μετά την εξόφληση των οφειλών επί του δανείου, η ΕΤΕπ προέβη αμέσως σε μια πρώτη αξιολόγηση σχεδίου χρηματοδότησης σειράς επενδύσεων πρωταρχικής σημασίας για τη βελτίωση και αποκατάσταση του εθνικού οδικού δικτύου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

Το συνδυασμένο κόστος των επενδυτικών σχεδίων που υποβλήθηκαν στην Τράπεζα ανέρχεται σε 122 εκατομ. EUR περίπου, η χρηματοδότηση δε της Τράπεζας θα ανέλθει σε 60 εκατομ. EUR. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 4 της απόφασης 98/729/EΚ και ακολουθώντας τις κατάλληλες διαδικασίες, το δάνειο είναι δυνατόν να τύχει επιδότησης επιτοκίου 2% που θα χρηματοδοτηθεί από πόρους του κοινοτικού προϋπολογισμού βάσει του κανονισμού 1628/96 του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1996 (OBNOVA) [4], όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό 2454/99 της 15ης Νοεμβρίου 1999 [5], σχετικά με την ενίσχυση προς τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την Κροατία, την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.

[4] ΕΕ. αριθ. L204 της 14 Αυγούστου 1996 σ. 1στ.

[5] ΕΕ. αριθ. L299 της 20ης Νοεμβρίου 1999, σ.1.

Η πρόταση χρηματοδότησης προβλέπει στην παρούσα φάση τη χρηματοδότηση τεσσάρων επί μέρους σχεδίων:

Ομοσπονδία Βοσνίας-Ερζεγοβίνης:

(1) κατασκευή αυτοκινητοδρόμου ταχείας κυκλοφορίας με παράκαμψη του Σαράγιεβο για τη διοχέτευση της κυκλοφορίας προς την κατεύθυνση Βορράς-Νότος κατά μήκος του Ε 73 (Πανευρωπαϊκός Διάδρομος V) συνδέοντας το λιμάνι Ploce, το Mostar, το Σαράγιεβο και την Τούσλα. Ειδικότερα κατά τους θερινούς μήνες, η διέλευση παρεμποδίζεται από την τοπική αστική κυκλοφορία·

(2) η ανακατασκευή της γέφυρας Capljina που βρίσκεται στον ποταμό Neretva και συνδέει την πόλη της Capljina με τον Ε 73 (Πανευρωπαϊκός Διάδρομος V) μεταξύ Mostar και Ploce. Η γέφυρα καταστράφηκε κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών και η προσωρινή ξύλινη γέφυρα μιας λωρίδας κυκλοφορίας θα αντικατασταθεί με γέφυρα από στοιχεία προεντεταμμένου σκυροδέματος·

Republika Srpska:

(3) η κατασκευή τμήματος αυτοκινητοδρόμου ταχείας κυκλοφορίας στην οδό E661 (πρόσβαση στον Πανευρωπαϊκό Διάδρομο X) βορείως της Banja Luka, μεταξύ Klasnice και Gradiska, για τη σύνδεση με την Κροατία και την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη. Ο αυτοκινητόδρομος αυτός θα αντικαταστήσει μια υφιστάμενη και ιδιαίτερη επιβαρημένη στενή οδό· ή

(4) η αποκατάσταση διαφόρων τμημάτων οδών στην Republika Srpska πρωταρχικής εθνικής και διεθνούς σημασίας, κυρίως στον Πανευρωπαϊκό Διάδρομο V.

Το σχέδιο, σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 4 της απόφασης, είναι αμοιβαίου ενδιαφέροντος για την Κοινότητα και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη στον τομέα της υποδομής μεταφορών. Υλοποιείται εντός του πλαισίου του προγράμματος ανασυγκρότησης και ανάκαμψης που συμφωνήθηκε για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και καλύπτει την περίοδο 1996-1999. Συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στη διαδικασία ανασυγκρότησης του κράτους αυτού δεδομένου ότι προσφέρει πολύ μακροχρόνια συμπληρωματική διεθνή χρηματοδότηση την οποία η Βοσνία-Ερζεγοβίνη δεν θα ήταν σε θέση να προσελκύσει διαφορετικά.

Η πρόταση χρηματοδότησης του σχεδίου, που αφορά την χορήγηση δανείου ΕΤΕπ ύψους 60 εκατομ. EUR για το εθνικό οδικό δίκτυο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Διοικητών της ΕΤΕπ στις 7 Δεκεμβρίου 1999. Με την προϋπόθεση της θετικής αξιολόγησης, η υπογραφή των σχετικών δανειοδοτικών συμβάσεων αναμένεται να λάβει χώρα στις αρχές του 2000.