30. 12. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 335/5 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την ελεύθερη πληροφόρηση για τα θέματα του περιβάλ­
λοντος 
COM(88) 484 τελικό 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στις 31 Οκτωβρίου 1988) 
(88/C 335/04) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 130Π, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
τις αρχές και τους στόχους που ορίζονται από τα προγράμτ 
ματα δράσης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας για 
τα θέματα του περιβάλλοντος το 1973 ('), 1977 (2) και 
1983 (3), και ειδικότερα από το πρόγραμμα δράσης του 
1987 (4) που υπογραμμίζει την «ανάγκη να καταστεί το 
σύνολο των διαδικασιών ρύθμισης και εφαρμογής των 
κανόνων που υπάρχουν περισσότερο διαφανές, ιδίως όσον 
αφορά την ενημέρωση από κοινού» και ζητεί να «θεσπι­
στούν διαδικασίες που να επιτρέπουν να βελτιωθεί η πρό­
σβαση του κοινού στα στοιχεία που διαθέτουν οι αρχές που 
είναι υπεύθυνες για το περιβάλλον 
ότι το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και οι αντι­
πρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών, που πραγ­
ματοποίησαν συνάντηση στα πλαίσια του Συμβουλίου, 
δήλωσαν στην απόφαση τους της 19ης Οκτωβρίου 1987 σχε­
τικά με την επιδίωξη και πραγματοποίηση μιας πολιτικής 
και ενός προγράμματος δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινο­
τήτων για τα θέματα του περιβάλλοντος (1987-1992) (5), ότι 
είχε σημασία, στα πλαίσια των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων 
της Κοινότητας των κρατών μελών, να εναρμονισθεί η κοι­
νοτική δράση σε ορισμένους τομείς με προτεραιότητα, ανά­
μεσα στους οποίους συγκαταλέγεται η βελτίωση στην πρό­
σβαση στην πληροφόρηση για θέματα περιβάλλοντος· 
(') ΕΕ αριθ. C 112 της 20. 12. 1973. 
(2) ΕΕ αριθ. C 139 της 13. 6. 1977. 
(3) ΕΕ αριθ. C 46 της 17. 2. 1983. 
(4) ΕΕ αριθ. C 70 της 18. 3. 1987. 
(5) ΕΕ αριθ. C 289 της 29. 10. 1987. ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογράμμισε στη γνώμη που 
εξέφερε για το τέταρτο πρόγραμμα δράσης της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας για τα θέματα του περιβάλ­
λοντος (6) τη σημασία να καταστεί δυνατό μέσω μιας συ­
γκεκριμένης κοινοτικής ενέργειας να έχουν οι πολίτες πρό­
σβαση στα στοιχεία που αναφέρονται στο περιβάλλον 
ότι οι δημόσιες αρχές διαθέτουν μεγάλο αριθμό στοιχείων 
σχετικά με το περιβάλλον, τα οποία τα έχουν συλλέξει ή τα 
έχουν επεξεργαστεί κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων 
τους· 
ότι η ελευθερία πρόσβασης στα στοιχεία που σχετίζονται με 
το περιβάλλον και τα οποία διαθέτουν οι δημόσιες αρχές θα 
επιτρέψει να ενισχυθεί η συμμετοχή των πολιτών στη διαδι­
κασία ελέγχου της ρύπανσης, καθώς και η αποτροπή κατα­
στροφών στο περιβάλλον και ότι, χάρη σ' αυτό, θα υπάρξει 
συμβολή με αποτελεσματικό τρόπο στην πραγματοποίηση 
των στόχων της κοινοτικής δράσης για τα θέματα του περι-
βάλοντος, σύμφωνα με το άρθρο 130Π παράγραφος 2 της 
συνθήκης ΕΟΚ* 
ότι οι μεμονωμένες ενέργειες των κρατών μελών δεν θα μπο­
ρέσουν να διασφαλίσουν με επαρκή τρόπο την κατάργηση 
των εμποδίων στην πρόσβαση στα στοιχεία που αφορούν το 
περιβάλλον, τα οποία διαθέτουν οι δημόσιες αρχές, ιδίως 
για ζητήματα διασυνοριακής ρύπανσης και, κατά συνέπεια, 
ότι μια κοινοτική πράξη είναι αναγκαία δυνάμει του άρθρου 
130Π παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΟΚ· 
ότι η ύπαρξη πολλών διαφορών στις νομοθεσίες των κρατών 
μελών, όσον αφορά την πρόσβαση στα στοιχεία που σχετί­
ζονται με το περιβάλλον και τα οποία διαθέτουν οι δημό­
σιες αρχές, μπορεί να δημιουργήσει άνισες συνθήκες αντα­
γωνισμού " 
ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα οδηγία 
δεν πρέπει να έχουν ως συνέπεια την επιβάρυνση των επιχει­
ρήσεων με νέες δαπάνες διοικητικής ή χρηματοδοτικής 
φύσης" 
ότι ο στόχος της κοινοτικής δράσης που έχει προτεραιότητα 
πρέπει να είναι η εγγύηση στο σύνολο της Κοινότητας της 
ελευθερίας της πρόσβασης στα στοιχεία που διαθέτουν οι 
δημόσιες αρχές σχετικά με την κατάσταση του περιβάλ­
λοντος, τις δραστηριότητες που προκαλούν ρύπανση στο 
περιβάλλον ή που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις σε αυτό 
και τα μέτρα προστασίας ή αποκατάστασης των ζημιών που 
έχουν ληφθεί ή πρόκειται να ληφθούν 
(6) ΕΕ αριθ. C 156 της 15. 6. 1987. 
Αριθ. C 335/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 12. 88 
ότι το κοινό πρέπει να έχει πρόσβαση όχι μόνο στα στοι­
χεία που περιέχονται σε έγγραφα, αλλά και στα στοιχεία 
που περιέχονται σε βάσεις αυτόματης επεξεργασίας των 
πληροφοριών και σε οπτικοασκουστικές εγγραφές που δια­
θέτουν οι δημόσιες αρχές· 
ότι η ελευθερία της πρόσβασης στην πληροφόρηση πρέπει 
να διασφαλίζεται ακόμα και για τα στοιχεία που διαβιβά­
ζονται στη διοίκηση από άλλα πρόσωπα, όταν η διοίκηση 
δύναται νόμιμα να απαιτήσει τη διαβίβαση τους ή να απο­
κτήσει τις πληροφορίες αυτές, και ότι οι πληροφορίες αυτές 
δεν είναι δυνατό να διατίθενται μόνο στα πρόσωπα που 
μπορούν να αποδείξουν ότι έχουν νόμιμο συμφέρον 
ότι μια διάταξη που αναγνωρίζει το διακαίωμα πρόσβασης 
σε κάθε πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, στις πληροφορίες που 
σχετίζονται με το περιβάλλον και τις οποίες διαθέτουν οι 
δημόσιες αρχές θα σημάνει ότι καταργείται κάθε διάκριση 
που βασίζεται στην ιθαγένεια ή στον τόπο κατοικίας των 
φυσικών προσώπων, ή στην έδρα ή στον τόπο άσκησης της 
δραστηριότητας των νομικών προσώπων, και θα επιτρέψει 
να διασφαλιστεί η κατάργηση των εμποδίων στην ελευθερία 
της πρόσβασης στην πληροφόρηση που αφορά το περι­
βάλλον σε περιπτώσεις διασυνοριακών ρυπάνσεων του περι­
βάλλοντος-
ότι οι αποφάσεις για να μην διαβιβαστούν στοιχεία σχετικά 
με το περιβάλλον, που διαθέτουν οι δημόσιες αρχές, πρέπει 
να είναι αιτιολογημένες και να κοινοποιούνται γραπτά και 
ότι ο αιτών έχει, εν πάση περιπτώσει, τη δυνατότητα προ­
σφυγής σε δευτεροβάθμιο όργανο όσον αφορά αυτές τις 
αποφάσεις-
ότι η προστασία των απαραίτητων συμφερόντων των 
κρατών μελών, των επιχειρήσεων και των φυσικών προ­
σώπων επιβάλλει τη σύνταξη καταλόγου με ορισμένες εξαι­
ρέσεις ως προς το δικαίωμα της πρόσβασης στις πληροφο­
ρίες που αφορούν το περιβάλλον και τις οποίες διαθέτουν οι 
δημόσιες αρχές· 
ότι η ενεργός δημοσιότητα πρέπει να παίξει σημαντικό ρόλο 
στο πλαίσιο μιας γενικότερης στρατηγικής διάδοσης των 
πληροφοριών που αφορούν το περιβάλλον και ότι είναι, 
κατά συνέπεια, απαραίτητο να καταστεί υποχρεωτική ή 
δημοσίευση των εθνικών εκθέσεων για την κατάσταση του 
περιβάλλοντος, καθώς και να καθοριστεί η περιοδικότητα 
τους και να εναρμονιστεί σε γενικές γραμμές το περιεχό­
μενο τους, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρΰρο 1 
Διασφαλίζεται στο σύνολο της Κοινότητας, και σύμφωνα με 
τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας, η ελευθερία πρόσβασης 
στην πληροφόρηση που αφορά το περιβάλλον και την οποία 
διαθέτουν οι δημόσιες αρχές, καθώς και η διάδοση της. 
Άρϋ·ρο 2 
Στα πλαίσια της παρούσας οδηγίας οι ακόλουθες έννοιες 
σημαίνουν τα εξής: 
α) «Πληροφόρηση πον αφορά το περιβάλλον»: όλα τα στοι­
χεία, πραγματικά ή νομικά, που αφορούν: — την κατάσταση των υδάτων, του αέρα, του εδάφους, 
της πανίδας, της χλωρίδας και του φυσικού χώρου, 
καθώς και τις μεταβολές της, 
— τα προγράμματα και τις δραστηριότητες του δημό­
σιου ή του ιδιωτικού τομέα που ενδέχεται να έχουν 
επιπτώσεις στο περιβάλλον ή να θέσουν σε κίνδυνο 
την υγεία του ανθρώπου και των ζωικών ή φυτικών 
ειδών, ιδίως όσον αφορά την εκπομπή, την απόρριψη 
ή την απελευθέρωση ουσιών, ζωντανών οργανισμών ή 
ενέργειας, στα ύδατα, στον αέρα, ή στο έδαφος 
καθώς και την παρασκευή και χρησιμοποίηση επικίν­
δυνων προϊόντων ή ουσιών, 
— τα μέτρα συντήρησης, προστασίας και βελτίωσης της 
ποιότητας των υδάτων, του αέρα, του εδάφους, της 
πανίδας, της χλωρίδας και του φυσικού χώρου, καθώς 
και τα μέτρα που έχουν στόχο την πρόληψη και την 
αποκατάσταση των ζημιών που έχουν ενδεχομένως 
γίνει. 
6) «Τα στοιχεία πον διαθέτουν οι δημόσιες αρχές»: όλα τα 
στοιχεία που υπάρχουν και τα οποία συγκεντρώνονται ή 
διαμορφώνονται από τους οργανισμούς που προβλέ­
πονται στην παρούσα παράγραφο στο στοιχείο γ), και 
τα οποία συμπεριλαμβάνονται: 
— στα έγγραφα, όπως οι εκθέσεις, οι μελέτες, οι γνωμο­
δοτήσεις και οι αποφάσεις, με εξαίρεση τα έγγραφα 
που δεν έχουν ολοκληρωθεί, 
— στις βάσεις αυτόματης επεξεργασίας πληροφοριών, 
— στις οπτικοακουστικές εγγραφές. 
Περιλαμβάνονται επίσης τα στοιχεία που διαβιβάζονται 
από άλλα πρόσωπα, όταν ο οργανισμός ο οποίος είναι ο 
δέκτης των πληροφοριών είχε ο ίδιος το δικαίωμα να 
συλλέξει τις πληροφορίες αυτές ή να ζητήσει τη διαβί­
βαση τους στα πλαίσια της άσκησης των νομίμων αρμο­
διοτήτων του. 
γ) «Αημόσιες αρχές»: η διοίκηση του κράτους, καθώς και 
κάθε δημόσιος οργανισμός ή οργανισμός που βρίσκεται 
υπό την αιγίδα του κράτους, με αρμοδιότητες σε εθνικό, 
περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο. 
Δεν περιλαμβάνονται στον προηγούμενο ορισμό οι οργα­
νισμοί που ασκούν δικαστική εξουσία καθώς και οι 
νομοθετικοί οργανισμοί. 
Άρΰ·ρο 3 
Το δικαίωμα πρόσβασης στην πληροφόρηση που αφορά το 
περιβάλλον, την οποία διαθέτουν οι δημόσιες αρχές, δια­
σφαλίζεται για κάθε πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, χωρίς αυτό 
να πρέπει να αποδείξει ότι έχει νόμιμο συμφέρον. 
ΆρΦρο 4 
1. Η πρόσβαση στα στοιχεία που περιέχονται στα 
έγγραφα που αναφέρονται στο άρθρο 2 στοιχείο 6) πρώτη 
περίπτωση ασκείται κατόπιν γραπτής αίτησης και, ανάλογα 
με την επιθυμία του αιτούντος, είτε με προσωπική συνάν­
τηση επί τόπου είτε με την αποστολή αντιτύπων, το πραγμα­
τικό κόστος των οποίων βαρύνει τον αιτούντα. 
^.Α^ Επίσημη εφημερίδα των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων Αριθ,^3^7 
^ Ι^α στοιχεία που είναι ενσωματωμένα στις βάσεις 
αυτόματης επεξεργασίας πληροφοριών και στις οπτικοα^ 
σκουστικές εγγραφές που διαθέτουν οι δημόσιες αρχές 
πρέπει επίσης να αποτελούν αντικείμενο ανακοίνωσης με τη 
χρήση γραφικών παραστάσεων και με τους όρους που προ­
βλέπονται στην προηγουμένη παράγραφο, 
Ρ ^άθε αίτηση να διαβιβαστούν στοιχεία που αφορούν 
το περιβάλλον και που έχουν στην κατοχή τους οι δημόσιες 
αρχές, πρέπει να καθιστά σαφές, με τη μεγαλΰτερηδυνατή 
ακρίβεια,το αντικείμενο της, 
^, Οι δημόσιες αρχές υποχρεούνται να λαμβάνουν όλα τα 
απαραίτηταμέτραπροκειμένου ναπροσδιορίσουνκαινα 
διαθέσουν στον.αιτούντα τα έγγραφα που περιέχουν τα 
στοιχεία που αποτελούν αντικείμενο της αίτησης του, 
Ρ ΡΙάρνηση της διαβίβασης στοιχείων που αφορούν το 
περιβάλλον καιπουέχουνστηνκατοχήτουςοι δημόσιες 
αρχές πρέπεινα γίνεται στα πλαίσια αιτιολογημένης από 
φάσης που κοινοποιείται γραπτά στον αιτούντα, 
^. ^έλλειφη κοινοποίησης εντός προθεσμίας ενός μηνός 
ισοδυναμεί με αρνητική απόφαση, 
^αιτιολόγηση των αρνητικών αποφάσεων,ρητώνήμη, των 
δημοσίων αρχών στον τομέα της εφαρμογής της παρούσας 
οδηγίας,αποτελεί αντικείμενο διοικητικοΰκαι δικαστικού 
ελέγχου με βάση τις διαδικασίες που προβλέπει κάθε εθνικό 
νομικό σύστημα, 
^^ 
Ρ Το δικαίωμα πρόσβασης στην πληροφόρηση που 
εγγυάταιηπαροΰσα οδηγία δύναται να περιοριστεί ότανη 
άσκηση του ενδέχεται να έχει επιπτώσεις^ 
^ στο απόρρητο των διαβουλεύσεων της κυβέρνησης, 
— στο απόρρητο των διεθνών διαπραγματεύσεων του κρά 
τους, 
-^ στο απόρρητο της εθνικής άμυνας, 
— στην ασφάλεια του κράτουςήστη δημόσια ασφάλεια, 
— στο απόρρητο της διαδικασίας ενώπιον του δικαστηρίου, 
— στο εμπορικό και βιομηχανικό απόρρητο, ^στο απόρρητο της ιδιωτικής ^ωής και ιδίως όσον αφορά 
τιςεθνικέςδιατά^ειςπουαφοροΰντηνπροστασίατου 
απόρρητου χαρακτήρατων προσωπικών στοιχείων που 
περιέχονταιστααρχεία καιστουςφακέλουςτηςδιοΡ 
κησης, 
^, Ιαέγγραφα που έχουν στην κατοχή τους οι δημόσιες 
αρχές αποτελούν αντικείμενο μερικής ανακοίνωσης όταν 
είναι δυνατό να μην συμπεριληφθεί στο αντίγραφο που δια­
βιβάζεται στον αιτούντα ότι θα είχε επιπτώσεις στα συμφέ­
ροντα που διαφυλάσσειηπροηγοΰμενη παράγραφος, 
^, Ιοαπόρρητο της προσωπικής ^ωήςήτο εμπορικό και 
βιομηχανικό απόρρητο δενείναιδυνατόναπροβληθεί αν 
πρόκειται για στοιχεία που αφορούν το πρόσωπο του 
αιτούντος, 
^, Οι δημόσιες αρχές μπορούν να απορρίφουν κάθε 
αίτησηηοποία είναι έκδηλα καταχρηστική, 
^^ 
Ρ Ιακράτη μέλη συντάσσουν και κοινοποιούν τουλάχι­
στον κάθε τρίαχρόνιακαιγιαπρώτηφοράμετάτην ^η 
Ιανουαρίου 1^^, έκθεση για την κατάσταση του περιβάλω 
λοντος,ηοποία περιέχει κυρίως μια σφαιρική ανάλυση της 
εθνικής κατάστασης του περιβάλλοντος, καθώς και της 
κατάστασης των υδάτων, του αέρα, του εδάφους, της 
πανίδας, τηςχλωρίδας και του φυσικού χώρου, και μια περί 
γραφή των κυριότερων μέτρων που έχουν ληφθεί ή των 
οποίων επίκειταιηλήι^ηκαιπου αποσκοπούν στηδιαηρ 
ρήση, προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλω 
λοντος, καθώς και στην αποκατάσταση των ζημιών που 
έχουν ενδεχομένως γίνει στο περιβάλλον, 
^, Οι εθνικές εκθέσεις γιατην κατάσταση του περιβάλω 
λοντος αποστέλλονται στηνΕπιτροπή μόλις δημοσιευθούν, 
Ρ Ιακράτη μέλη θέτουν σε ισχΰ τις νομοθετικές, κανονιά 
στικές και διοικητικές διατάζεις που είναι απαραίτητες προ^ 
κειμένουνα συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγίατο 
αργότερο μέχρι,,,Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχε 
τικά, 
^, Τα κράτη μέλη φροντίζουν να διαβιβάζουν στην Επι­
τροπή τακείμεναπου περιέχουν τιςδιατά^ειςεσωτερικοΰ 
δικαίου πουθεσπί^ουνστοντομέαπουδιέπεταιαπότην 
παρούσα οδηγία, 
^παρούσα οδηγία απευθύνεται προς τα κράτη μέλη.