P6_TA(2006)0360

Μέσα ενημέρωσης και ανάπτυξη

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τα μέσα ενημέρωσης και την ανάπτυξη (2006/2080(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τους αναπτυξιακούς στόχους της Χιλιετηρίδας (ΑΣΧ) που εγκρίθηκαν στις 8 Σεπτεμβρίου 2000 στη σύνοδο κορυφής της Χιλιετηρίδας του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη,

- έχοντας υπόψη τη Σύμβαση για την εξάλειψη κάθε μορφής διάκρισης εις βάρος των γυναικών (CEDAW), που ενέκρινε η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 18 Δεκεμβρίου 1979,

- έχοντας υπόψη τη δήλωση του Γιοχάνεσμπουργκ για την αειφόρο ανάπτυξη, που ενέκρινε η Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη στις 4 Σεπτεμβρίου 2002,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα σχετικά με τα αποτελέσματα της ειδικής συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στις 5- 9 Ιουνίου 2000 με θέμα "Γυναίκες του 2000: Ισότητα, ανάπτυξη και ειρήνη για τον εικοστό πρώτο αιώνα", που ενέκρινε η Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ στις Βρυξέλλες, στις 12 Οκτωβρίου 2000 [1],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των ηλικιωμένων στις χώρες ΑΚΕ, που ενέκρινε η Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ στις Βρυξέλλες, την 1η Νοεμβρίου 2001 [2],

- έχοντας υπόψη το άρθρο 19 της Οικουμενικής Διακήρυξης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 1948, το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών του 1950, το άρθρο 13 της Αμερικανικής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που εγκρίθηκε το 1969 και το άρθρο 9 του Αφρικανικού Χάρτη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Λαών του 1981,

- έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφετέρου, που υπογράφηκε στο Κοτονού του Μπενίν στις 23 Ιουνίου 2000 [3] και ετέθη σε ισχύ την 1η Απριλίου 2003, ιδίως δε το άρθρο 43 που αφορά τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνίας και την κοινωνία της πληροφορίας,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε όσον αφορά την επίτευξη γενικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και ισότητας μεταξύ των φύλων στις χώρες ΑΚΕ στο πλαίσιο των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετηρίδας (ΑΣΧ), το οποίο ενέκρινε η Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ στις 21 Απριλίου 2005 στο Μπαμάκο [4],

- έχοντας υπόψη το από 12 Ιουνίου 2001 ψήφισμά του σχετικά με τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνίας (ΤΠΕ) και τις αναπτυσσόμενες χώρες [5],

- έχοντας υπόψη τη "Δήλωση αρχών της Γενεύης" και το "Σχέδιο Δράσης" της Παγκόσμιας Διάσκεψης Κορυφής για την Κοινωνία της Πληροφορίας (ΠΔΚΚΠ), που εγκρίθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2003,

- έχοντας υπόψη τη "Διακήρυξη του Ντακάρ" σχετικά με την προαγωγή του πολιτισμού και των πολιτιστικών βιομηχανιών των χωρών ΑΚΕ, που υπεγράφη από τους υπουργούς Πολιτισμού των κρατών ΑΚΕ στις 20 Ιουνίου 2003,

- έχοντας υπόψη την "Δέσμευση της Τύνιδας" που ενέκρινε η ΠΔΚΚΠ στις 18 Νοεμβρίου 2005,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ανάπτυξης και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (A6-0264/2006),

A. εκτιμώντας ότι ο κύριος ρόλος των μέσων ενημέρωσης είναι η διάδοση της πληροφορίας, διαδικασία με την οποία τα μέσα ενημέρωσης εξασφαλίζουν στους πολίτες την αποτελεσματική ροή ειδήσεων, πολιτικών και δραστηριοτήτων των κυβερνήσεων,

Β. εκτιμώντας ότι τα μέσα ενημέρωσης αποτελούν το σημαντικότερο όχημα για τη συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία λήψης αποφάσεων,

Γ. εκτιμώντας ότι τα μέσα ενημέρωσης διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά τη διαμόρφωση συνειδήσεων και τον καταμερισμό των πληροφοριών,

Δ. εκτιμώντας ότι τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη μιας χώρας, δεδομένου ότι η ποιότητα ζωής των ανθρώπων επηρεάζεται από τις ΤΠΕ· ότι τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να επηρεάσουν θετικά τη νοοτροπία, τον πολιτισμό και τον κοινωνικοπολιτικό μηχανισμό και ότι η διαμόρφωση ατομικής και πολιτικής συνείδησης των πολιτών μπορεί να οδηγήσει σε μια αντιπροσωπευτικότερη κυβέρνηση,

Ε. εκτιμώντας ότι η βελτίωση των ροής των πληροφοριών και των υπηρεσιών επικοινωνίας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εξάλειψη της φτώχειας και ότι η ελευθερία της έκφρασης, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στην πληροφόρηση και στην ελευθεροτυπία, αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα το οποίο επιτρέπει στους πολίτες να απαιτούν το δικαίωμα στην υγεία, σε ένα καθαρό περιβάλλον και στην αποτελεσματική υλοποίηση στρατηγικών για τη μείωση της φτώχειας,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι η διακοπή της πληροφόρησης ή οι ακατάλληλες στρατηγικές επικοινωνίας εκ μέρους κυβερνήσεων ή διακυβερνητικών οργανισμών μπορούν να οδηγήσουν σε δυσπιστία, παρερμηνεία και παραπληροφόρηση,

Ζ. εκτιμώντας ότι το 2005 σκοτώθηκαν 63 δημοσιογράφοι και ότι, έως σήμερα, μέσα στο 2006 βρήκαν τον θάνατο 27 δημοσιογράφοι και 12 βοηθοί Τύπου, ενώ 135 παραμένουν κρατούμενοι, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία επαγγελματικών οργανώσεων,

Η. εκτιμώντας ότι το ραδιόφωνο και η τηλεόραση αποτελούν σημαντικά εργαλεία πληροφόρησης τα οποία είναι πολύ πιο διαδεδομένα στις αναπτυσσόμενες χώρες σε σύγκριση με το τηλέφωνο ή το Διαδίκτυο και πολύ πιο αποτελεσματικά από τις εφημερίδες,

Θ. εκτιμώντας ότι το ραδιόφωνο στις αγροτικές περιοχές αποτελεί θεμελιώδες εργαλείο για τη γεωργική επέκταση και την αγροτική ανάπτυξη,

Ι. εκτιμώντας ότι η καλά ενημερωμένη και ανεξάρτητη η κοινωνία των πολιτών (μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), επαγγελματικές ενώσεις, ανεξάρτητα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ερευνητικά ιδρύματα, κλπ.) μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην ανατροπή του φαύλου κύκλου της βίας και της διαφθοράς ενθαρρύνοντας τον ανοιχτό διάλογο και απαιτώντας πιο υπεύθυνη διακυβέρνηση,

ΙΑ. εκτιμώντας ότι η ελευθεροτυπία αποτελεί καίρια προϋπόθεση για την ανάπτυξη και τη διατήρηση κυβερνήσεων που διαπνέονται από διαφάνεια και ακεραιότητα, τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και πρόοδο με κοινωνική και πολιτική ανάπτυξη και σταθερότητα,

ΙΒ. εκτιμώντας ότι περισσότερες από 20 χώρες της Αφρικής διαθέτουν μία μόνον εφημερίδα (τη στιγμή που το 2004 τα 25 κράτη μέλη διέθεταν 1456 ημερήσιες εφημερίδες), γεγονός το οποίο δεν αποτελεί έκπληξη, δεδομένου του υψηλού ποσοστού αναλφαβητισμού,

ΙΓ. εκτιμώντας ότι στις περιοχές όπου ο αναλφαβητισμός είναι ιδιαίτερα εκτεταμένος, το ραδιόφωνο αποτελεί την πλέον κατάλληλη τεχνολογία επικοινωνίας, διότι είναι διαθέσιμο στην πλειονότητα των κατοίκων, και ιδιαίτερα στις αγροτικές κοινότητες που στερούνται πολιτικών δικαιωμάτων, στις γυναίκες και στους νέους,

ΙΔ. εκτιμώντας ότι λιγότερο από το 30 % των μεταδιδόμενων τηλεοπτικών προγραμμάτων στις αναπτυσσόμενες χώρες αποτελούν ίδιες παραγωγές και τα επίπεδα επένδυσης στον τομέα της τηλεοπτικής επικοινωνίας είναι ιδιαίτερα χαμηλό,

ΙΕ. εκτιμώντας ότι ο κινηματογράφος έχει καταγράψει εξαιρετικά υψηλές επιδόσεις στους θεατές των αναπτυσσομένων χωρών τα τελευταία χρόνια,

ΙΣΤ. εκτιμώντας ότι οι ΤΠΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ποικιλοτρόπως για την ενίσχυση της εκπαίδευσης στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς και ως τρόπος διαφυγής από την απομόνωση (ιδιαίτερα χάρη στις δορυφορικές συνδέσεις), ενώ οι πιο παραδοσιακές ΤΠΕ (ραδιόφωνο και τηλεόραση) μπορούν να διεκδικήσουν πολλές επιτυχίες στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση με ανταγωνιστικό κόστος,

ΙΖ. εκτιμώντας ότι η μηχανοργάνωση έχει βελτιώσει ουσιαστικά το έργο των δημοσιογράφων και η δικτύωση των υπολογιστών μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιακών τομέων έχει εξοικονομήσει σημαντικό χρόνο· ότι οι συνδέσεις μέσω Διαδικτύου διευκολύνει επίσης το έργο των δημοσιογράφων, επιτρέποντάς τους να αντλούν από περισσότερες πηγές και συμπληρωματικές πληροφορίες καθώς και να δημοσιογραφούν από τον τόπο των γεγονότων,

1. αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο των μέσων ενημέρωσης στην κυβερνητική διαφάνεια, στην απόδοση ευθυνών και στον δημόσιο έλεγχο όσων λαμβάνουν αποφάσεις και βρίσκονται στην εξουσία, αναδεικνύοντας αδυναμίες πολιτικής, κακοδιοίκηση εκ μέρους δημόσιων υπαλλήλων, διαφθορά στο δικαστικό σώμα και σκάνδαλα στον τομέα των επιχειρήσεων·

2. καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη, τις υπό ένταξη χώρες καθώς και τις χώρες ΑΚΕ να συνδέσουν τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών επιχειρήσεων, και ιδίως τα μέσα μαζικής ενημέρωσης με την επίτευξη των αναπτυξιακών τους στόχων·

3. θεωρεί ότι είναι σημαντικό να βελτιωθεί περαιτέρω ο διάλογος και η διαβούλευση μεταξύ τοπικών μη κυβερνητικών φορέων και εθνικών αρχών στις αναπτυσσόμενες χώρες σε κρίσιμους τομείς, όπως είναι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, προκειμένου να ενισχυθούν οι ικανότητες, η απόδοση ευθυνών και η διαφάνεια των δημόσιων θεσμικών οργάνων και να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα με την εφαρμογή αρχών σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και χρηστής διακυβέρνησης και την καταπολέμηση της διαφθοράς·

4. επιβεβαιώνει τη σημασία της διασφάλισης μιας περισσότερο συστηματικής ενσωμάτωσης της ελευθερίας έκφρασης και επικοινωνίας στο πλαίσιο των στρατηγικών και των χρηματοδοτικών πολιτικών της αναπτυξιακής ατζέντας·

5. υπογραμμίζει τον σημαίνοντα ρόλο των μέσων ενημέρωσης στην καλλιέργεια του σεβασμού προς την πολιτιστική ποικιλότητα καθώς και στην προώθηση της εθνικής και διεθνούς πολιτιστικής ανάπτυξης·

6. επιμένει ότι ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης δεν περιορίζεται μόνο στα συμβατικά πρότυπα, αλλά ότι τα εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης και τα ανεπίσημα δίκτυα επικοινωνίας θα πρέπει επίσης να ενισχυθούν και να συμπεριλαμβάνονται σε κάθε πρόγραμμα ανάπτυξης των υποδομών·

7. καλεί την Επιτροπή να δώσει ακόμα περισσότερη έμφαση και στήριξη σε προγράμματα στον τομέα των μέσων ενημέρωσης τα οποία θα συμβάλουν:

- στη βελτίωση της πρόσβασης στην πληροφόρηση για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, όπως οι γυναίκες, οι νέοι, οι μειονότητες, οι εκτοπισμένοι στο εσωτερικό της χώρας και τα άτομα με αναπηρία,

- στην ανάπτυξη της πολυφωνίας στα μέσα ενημέρωσης,

- στην εκπαίδευση δημοσιογράφων των έντυπων και ραδιοφωνικών μέσων,

- στην εκπαίδευση δημοσιογράφων στις αναπτυσσόμενες χώρες με τη συνεργασία οργανισμών του ΟΗΕ, όπως της Unicef και της Unesco, καθώς και διεθνών οργανώσεων δημοσιογράφων, όπως της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων και του BBC World Service Trust,

- στην ανάπτυξη εκστρατειών πληροφόρησης του κοινού προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση επιλεγμένων τμημάτων της κοινής γνώμης,

- στην αύξηση της αποτελεσματικότητας της ανθρωπιστικής βοήθειας·

8. θεωρεί ότι τα χρηματοδοτικά προγράμματα που έχουν ως αποστολή την ανάπτυξη και την προώθησή της θα πρέπει να περιλαμβάνουν συστηματικότερη ενσωμάτωση των ανεξάρτητων από το κράτος μέσων ενημέρωσης·

9. ζητεί την αποτελεσματική πρόσβαση των γυναικών στα μέσα ενημέρωσης, προκειμένου αυξηθεί η συμμετοχή τους στην παραγωγή και να συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη·

10. υπογραμμίζει πόσο σημαντικό είναι να θεωρηθούν οι νέοι κεντρική συνιστώσα στη διευκόλυνση και την οργάνωση των χαρακτηριστικών της πληροφόρησης και της επικοινωνίας στις αναπτυσσόμενες χώρες·

11. χαιρετίζει και υποστηρίζει γεγονότα όπως:

- οι Ευρωπαϊκές Ημέρες Ανάπτυξης, που διοργανώνει η Επιτροπή, ως μέσο για την περαιτέρω ευαισθητοποίηση του κοινού και την αυξημένη προβολή για την καλύτερη χρήση της αναπτυξιακής βοήθειας,

- η Παγκόσμια Διάσκεψη Επικοινωνίας για την Ανάπτυξη, που διοργανώνει η Παγκόσμια Τράπεζα και θα διεξαχθεί στη Ρώμη από τις 25 έως τις 27 Οκτωβρίου 2006,

- το Βραβείο Lorenzo Natali, με το οποίο η Επιτροπή υποστηρίζει δημοσιογράφους των έντυπων μέσων οι οποίοι βίωσαν πολλαπλές εις βάρος τους διακρίσεις κατά την κάλυψη γεγονότων σχετικών με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στον αναπτυσσόμενο κόσμο,

- οι ενημερωτικές επισκέψεις, σε συνεργασία με το γραφείο του υπάτου αντιπροσώπου για την κοινή εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ, Javier Solana, δημοσιογράφων σε περιοχές όπου υπάρχουν αποστολές στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ (Δυτικά Βαλκάνια, Ουκρανία, Μολδαβία κτλ) καθώς και επισκέψεις δημοσιογράφων για παρατήρηση εκλογών (για παράδειγμα στο Κονγκό)·

12. τάσσεται υπέρ οιασδήποτε κυβερνητικής πολιτικής η οποία στηρίζει το εμπορικό και κοινοτικό ραδιόφωνο καθώς και το ραδιόφωνο στις αγροτικές περιοχές ως δημόσια υπηρεσία, δεδομένου ότι θεωρείται σε ευρεία κλίμακα το καταλληλότερο και το πλέον οικονομικό μέσο για την προώθηση της πληροφορίας και της επικοινωνίας με σκοπό την ανάπτυξη·

13. απευθύνει έκκληση στην Επιτροπή, σε περιπτώσεις καταστάσεων σύγκρουσης, να εστιάζει περισσότερο την προσοχή της και να παρέχει την αμεσότερη δυνατή οικονομική ενίσχυση στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης·

14. υπογραμμίζει τον ρόλο που διαδραματίζουν τα μέσα ενημέρωσης —όπως το BBC World Service Trust με τη χρήση των μέσων επικοινωνίας για την ανάπτυξη— στην εκπαίδευση των πολιτών των αναπτυσσόμενων χωρών, και συγκεκριμένα από άποψη υγειονομικής περίθαλψης (γενετήσια και αναπαραγωγική υγεία, ελονοσία, κ.λπ.), απασχόλησης, γεωργίας, εμπορίου και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας·

15. κατανοεί το πρόβλημα της "προσωποποίησης" των ειδήσεων, που δύναται να οδηγήσει στη χειραγώγηση του κοινού τόσο των αναπτυσσόμενων χωρών όσο και της Δύσης, και ενθαρρύνει τους οργανισμούς που παρέχουν κατάρτιση σε δημοσιογράφους να προσδώσουν ιδιαίτερη σημασία στην καθιέρωση ελάχιστου μισθού για τους εργαζόμενους στα μέσα ενημέρωσης, προκειμένου να καταστούν λιγότερο ευάλωτοι στη διαφθορά·

16. αντιλαμβάνεται ότι τα ανεξάρτητα και επαγγελματικά μέσα ενημέρωσης διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην παροχή γνώσης και φωνής σε περιθωριοποιημένα άτομα, αναπτύσσοντας τη συνήθεια της άσκησης κριτικής που θα καταστήσει τους πολίτες λιγότερο διστακτικούς όταν πρόκειται να αμφισβητήσουν την κυβερνητική συμπεριφορά·

17. υποστηρίζει τις ΜΚΟ και τα ιδρύματα που επενδύουν στην εκπαίδευση των δημοσιογράφων στις αναπτυσσόμενες χώρες και βελτιώνουν τις συνθήκες εργασίας των επαγγελματιών του τομέα των μέσων ενημέρωσης, ούτως ώστε αυτοί να έχουν πραγματική ευκαιρία να εργάζονται με ασφάλεια και ανεξαρτησία·

18. υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης των κοινωνικών και εκπαιδευτικών υποδομών με επενδύσεις σε καλύτερα σχολικά βιβλία και με τη χρηματοδότηση, στο πεδίο των μέσων ενημέρωσης, προγραμμάτων που παρέχουν και εκπαιδευτικό περιεχόμενο·

19. ενθαρρύνει τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης σε ειρηνευτικές διαδικασίες και περιόδους μετά από συγκρούσεις, συμβάλλοντας στην ενημέρωση του κοινού για τις ειρηνευτικές συμφωνίες και τις συνέπειές τους και διευκολύνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τη συμμετοχή του κοινού·

20. τονίζει τον καθοριστικό ρόλο των μέσων ενημέρωσης τόσο στην προώθηση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις αναπτυσσόμενες χώρες όσο και στην ευαισθητοποίηση του κοινού των δυτικών κρατών και κατά προέκταση στη συμβολή του στην ανθρωπιστική βοήθεια·

21. καλεί τις κυβερνήσεις και τις δημόσιες αρχές σε ολόκληρο τον κόσμο να θέσουν τέρμα κατά κύριο λόγο στη νοοτροπία της ατιμωρησίας όσον αφορά τη βία κατά δημοσιογράφων, διεξάγοντας έρευνες, επιβάλλοντας κυρώσεις στα άτομα που ευθύνονται για επιθέσεις κατά επαγγελματιών του τομέα των μέσων ενημέρωσης και λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα προστασίας που καθιστούν δυνατό στους δημοσιογράφους να συνεχίσουν να παρέχουν στους πολίτες βασικές γνώσεις και αντικειμενική πληροφόρηση, προερχόμενες από ελεύθερο και ανεξάρτητο Τύπο·

22. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών και των υπό ένταξη χωρών, στο Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΕ, στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και στον Πρόεδρο της Παγκόσμιας Τράπεζας.

[1] ΕΕ C 64 της 28.2.2001, σ. 49.

[2] ΕΕ C 78 της 2.4.2002, σ. 64.

[3] ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 3. Συμφωνία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τη συμφωνία για τροποποίηση της συμφωνίας εταιρικής σχέσης (ΕΕ L 209 της 11.8.2005, σ. 27).

[4] ΕΕ C 272 της 3.11.2005, σ. 17.

[5] ΕΕ C 53 Ε της 28.2.2002, σ. 121.

--------------------------------------------------