Τροποποιημένη πρόταση σχετικά με ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την περαιτερω χρηση και εμπορικη εκμεταλλευση πληροφοριων του δημοσιου τομεα (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

2002/0123 (COD)

Τροποποιημένη πρόταση σχετικά με ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την περαιτερω χρηση και εμπορικη εκμεταλλευση πληροφοριων του δημοσιου τομεα

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Υποβολή της πρότασης στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (COM(2002) 207 τελικό - 2002/0123(COD)) σύμφωνα με το άρθρο 95 παράγραφος 1 της Συνθήκης: 26 Ιουνίου 2002.

Γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: 11 Δεκεμβρίου 2002

Γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών: 21 Νοεμβρίου 2002

Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου - πρώτη ανάγνωση: 12 Φεβρουαρίου 2003

2. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η πρόταση αποβλέπει στη στοιχειώδη εναρμόνιση των κανόνων περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών του δημόσιου τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα (π.χ. γεωγραφικές πληροφορίες, επιχειρηματικές πληροφορίες, πληροφορίες για την κυκλοφορία) αποτελούν ένα σημαντικό οικονομικό κεφάλαιο. Αποτελούν «πρώτες ύλες» νέων ψηφιακών προϊόντων και υπηρεσιών και συνιστούν μια στρατηγική σημασίας εισροή δεδομένων για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Οι πληροφορίες που κατέχει ο δημόσιος τομέας μπορούν να αποτελέσουν ένα σημαντικό κεφάλαιο για τις νέες ασύρματες εφαρμογές.

Οι κανόνες για την περαιτέρω χρήση των πληροφοριών αυτών παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις στην Ένωση. Το γεγονός αυτό εμποδίζει την ανάπτυξη διασυνοριακών υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας που χρησιμοποιούν τις πληροφορίες αυτές ως εισροή. Η ύπαρξη ευρωπαϊκού πλαισίου για την περαιτέρω χρήση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα θα αυξήσει τη βεβαιότητα και θα προαγάγει τις επενδύσεις στη δημιουργικότητα και την καινοτομία στον τομέα της παροχής περιεχομένου και σε άλλους τομείς.

3. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΩΝ ΠΟΥ ΕΝΕΚΡΙΝΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Από τις 23 τροπολογίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 10 τροπολογίες κρίνονται δεκτές από την Επιτροπή (τροπολογίες 1, 3, 4, 14, 24, 26, 27, 28, 32 και 34) και 8 τροπολογίες γίνονται δεκτές εν μέρει ή καταρχήν (οι τροπολογίες 7, 10, 12, 13, 18, 20, 21 και 31).

3.1. Τροπολογίες που κρίνονται δεκτές από την Επιτροπή

Η τροπολογία 1 αλλάζει τις λέξεις «έγγραφο» και «έγγραφα» σε «πληροφορίες» σε όλη την πρόταση οδηγίας. Η Επιτροπή κάνει δεκτή την αλλαγή, αυτή συμπεριλαμβανομένων των επακόλουθων γραμματικών αλλαγών.

Η τροπολογία 3 αποσαφηνίζει τους τύπους πληροφοριών που συγκεντρώνονται από τον δημόσιο τομέα.

Σύμφωνα με την τροπολογία 4, η παράδοση των δημοσίων υπηρεσιών όσον αφορά την αξιοποίηση πληροφοριών του δημόσιου τομέα έχει αναπτυχθεί με διαφορετικούς τρόπους. Το γεγονός αυτό πρέπει να ληφθεί δεόντως υπόψη.

Η τροπολογία 14 (άρθρο 1 παράγραφος 2, στοιχείο στ) και α), νέο) αποσαφηνίζει ότι οι πληροφορίες που αποτελούν εμπορικά ή επαγγελματικά απόρρητα δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

Η τροπολογία 24 (άρθρο 6 παράγραφος 1 α) (νέα)) δίνει το δικαίωμα σε αιτούντα που θεωρεί ότι τα τέλη που χρεώνει ο φορέας του δημόσιου τομέα υπερβαίνουν το κόστος που προβλέπει ο υπό αλλαγήν άρθρο της οδηγίας, να ζητεί την επανεξέταση των τελών.

Η τροπολογία 26 (άρθρο 7 παράγραφος 3) διαγράφει τις λέξεις «εφόσον επιτρέπεται η περαιτέρω χρήση)».

Η τροπολογία 27 (άρθρο 8 παράγραφος 1) διαγράφει τις λέξεις «και ενδεδειγμένο».

Η τροπολογία 28 (άρθρο 8 παράγραφος 2) διαγράφει τις λέξεις «και ενδεδειγμένο».

Η τροπολογία 32 (άρθρο 12 παράγραφος 2 α) (νέα)) συνδέει σαφέστερα την αναθεώρηση με τους στόχους της οδηγίας.

Η τροπολογία 34 ευθυγραμμίζει τη διατύπωση της αιτιολογικής σκέψης 12 με τη διατύπωση του άρθρου 6.

3.2. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές εν μέρει ή καταρχήν από την Επιτροπή

Η τροπολογία 7 ενθαρρύνει τους φορείς του δημόσιου τομέα να χρησιμοποιούν συστήματα συλλογής δεδομένων δημόσιου χαρακτήρα μη εξαρτώμενα από τη χρήση ειδικού λογισμικού επί πληρωμή και ορίζει ότι όλες οι πληροφορίες πρέπει να παρουσιάζονται όχι μόνον υπό μορφήν γραφικής παραστάσεως αλλά και υπό μορφήν κειμένου, ώστε να υπάρχει δυνατότητα να κάνουν χρήση και τα άτομα με μειωμένες αισθητήριες ικανότητες. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι μορφές οι χρησιμοποιούμενες από τους φορείς του δημόσιου τομέα δυνατόν να επηρεάσουν τις δυνατότητες περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προσθέτει την ακόλουθη φράση στην αρχική αιτιολογική σκέψη 10, ώστε συνεκτιμάται το γεγονός ότι η χρήση ειδικών μορφών μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην περαιτέρω χρήση: «Είναι επομένως αναγκαία η προαγωγή συστημάτων συλλογής δεδομένων δημόσιου χαρακτήρα, μη εξαρτώμενων από τη χρήση ειδικού λογισμικού».

Η υποχρέωση παροχής πληροφοριών τόσο υπό μορφήν γραφικής παραστάσεως όσο και υπό μορφήν κειμένου, ώστε να υπάρχει δυνατότητα να κάνουν χρήση και τα άτομα με μειωμένες αισθητήριες ικανότητες, όπως προτείνει η εν λόγω τροπολογία και η τροπολογία υπ'αριθ. 18, δεν μπορεί να γίνει δεκτή στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας. Επιβαρύνει τους φορείς του δημόσιου τομέα κατά τρόπο που δεν δικαιολογείται από τους στόχους της οδηγίας. Επιπλέον, συνδέεται περισσότερο με ζητήματα πρόσβασης στις πληροφορίες, παρά με ζητήματα περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών ή με τον τρόπο που οι φορείς του δημόσιου τομέα κινούν στην αγορά πληροφοριών και, ως εκ τούτου, υπερβαίνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

Η τροπολογία 10 συνδέει την προσβασιμότητα των πληροφοριών με το δικαίωμα στη γνώση και ορίζει ότι οι δημόσιες διοικήσεις πρέπει να προωθήσουν τη περαιτέρω χρήση των πληροφοριών που θέτουν οι ίδιες στη διάθεση του κοινού. Η Επιτροπή αδυνατεί να κάνει δεκτές τις δύο πρώτες φράσεις της εν λόγω τροπολογίας, οι οποίες αφορούν περισσότερο την πρόσβαση στις πληροφορίες και λιγότερο την περαιτέρω χρήση των πληροφοριών. Είναι, ωστόσο σε θέση, να κάνει δεκτή την τελευταία φράση της τροπολογίας, υπό την προϋπόθεση διαγραφής των λέξεων «ως εκ τούτου» που τη συνδέει με τις προηγούμενε φράσεις.

Η τροπολογία 12 (άρθρο 1 παράγραφος 1) εισάγει την έννοια της περαιτέρω χρήσης, σε συμφωνία με τον τίτλο της οδηγίας, καθώς και την έννοια της έμπρακτης προσβασιμότητας (αναφορά στους καταλόγους των κυριότερων περιεχομένων πληροφοριών της τροπολογίας 31). Η Επιτροπή είναι σε θέση να κάνει δεκτή την πρώτη προσθήκη. Εις ό,τι αφορά την έννοια της «έμπρακτης προσβασιμότητας», η Επιτροπή κάνει δεκτή την ιδέα της τροπολογίας, προτείνει όμως την αντικατάσταση των λέξεων «και την έμπρακτη προσβασιμότητα» από τις λέξεις «και τις πρακτικές ρυθμίσεις που διευκολύνουν την εν λόγω περαιτέρω χρήση και εκμετάλλευση». Έτσι θα αποφευχθεί η εσφαλμένη εντύπωση ότι το έγγραφο πραγματεύεται την πρόσβαση στις πληροφορίες.

Η τροπολογία 13 (άρθρο 1 παράγραφος 2 σημείο (δ)) αλλάζει τα έγγραφα «που βρίσκονται στην κατοχή» δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών φορέων τα οποία αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, σε έγγραφα «που βρίσκονται στη διάθεση» δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών φορέων. Η Επιτροπή είναι σε θέση να κάνει δεκτή την προτεινόμενη αλλαγή, πλην όμως δεν την θεωρεί αναγκαία υπό το πρίσμα της αιτιολόγησης της τροπολογίας. Η τροπολογία φαίνεται να πηγάζει από μεταφραστικό ζήτημα που αφορά τη γερμανική απόδοση.

Η τροπολογία 18 (άρθρο 4 παράγραφος 1) υποχρεώνει τους φορείς του δημόσιου τομέα να διαθέτουν πληροφορίες στο κοινό, σε μορφότυπο που δεν εξαρτάται από τη χρήση ειδικού λογισμικού και ορίζει ότι, όπου αυτό είναι δυνατό και ενδεδειγμένο, όλες οι πληροφορίες πρέπει να παρουσιάζονται όχι μόνο υπό μορφήν γραφικών παραστάσεων, αλλά και υπό μορφήν κειμένου, ούτως ώστε να υπάρχει δυνατότητα να κάνουν χρήση και τα άτομα με μειωμένες αισθητήριες ικανότητες. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι μορφότυποι που χρησιμοποιούν οι φορείς του δημόσιου τομέα δύνανται να επηρεάσουν τις δυνατότητες περαιτέρω χρήσης πληροφοριών. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτείνει την ακόλουθη αναδιατύπωση του άρθρου 4 παράγραφος 1 ώστε να συνεκτιμηθεί το γεγονός ότι η χρήση ειδικών μορφότυπων μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην περαιτέρω χρήση: «Οι φορείς του δημόσιου τομέα θέτουν στη διάθεση του κοινού τις πληροφορίες τους σε οιοδήποτε προϋπάρχοντα μορφότυπο ή γλώσσα, όποτε δε αυτό είναι δυνατόν, με ηλεκτρονικά μέσα. Το γεγονός αυτό δεν συνεπάγεται υποχρέωση των φορέων του δημόσιου τομέα για τη δημιουργία πληροφοριών ή για την προσαρμογή τους, προκειμένου να συμμορφώνονται με την απαίτηση. Οι φορείς του δημόσιου τομέα θέτουν στη διάθεση του κοινού τα έγγραφά τους, σε μορφότυπο ο οποίος, στο μέτρο του δυνατού, δεν εξαρτάται από τη χρήση ειδικού λογισμικού».

Η υποχρέωση παρουσίασης πληροφοριών τόσο σε μορφότυπο όσο και υπό μορφήν κειμένου, ούτως ώστε να καθίσταται δυνατή ή χρήση τους από άτομα με μειωμένες αισθητήριες ικανότητες, δεν είναι δυνατόν να γίνει δεκτή στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας. Επιβαρύνει τους φορείς του δημόσιου τομέα κατά τρόπο που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από τους στόχους της οδηγίας. Επιπλέον, συνδέεται περισσότερο με ζητήματα προσβασιμότητας στις πληροφορίες, παρά με ζητήματα περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών ή με τον τρόπο με τον οποίο οι φορείς του δημόσιου τομέα κινούνται στην αγορά πληροφοριών και, ως εκ τούτου, υπερβαίνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

Η τροπολογία 20 (άρθρο 5 παράγραφος 1) προτείνει να συνεκτιμηθεί ο στόχος της περαιτέρω χρήσης στον προσδιορισμό λογικών χρονοδιαγραμμάτων εξέτασης αιτημάτων για περαιτέρω χρήση. Η τροπολογία είναι χρήσιμη ως προς το ό,τι επικεντρώνει την προσοχή στο γεγονός ότι η αξία κάποιων πληροφοριών, μεταβάλλεται με τον χρόνο, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ταχεία παροχή πληροφοριών προκειμένου να καθίσταται δυνατή η περαιτέρω χρήση (λόγου χάριν για τις δυναμικές πληροφορίες όπως είναι αυτές που αφορούν την κυκλοφορία ή τον καιρό). Η Επιτροπή αναδιατυπώνει το άρθρο 5 παράγραφος 1, ως εξής: «Οι φορείς του δημόσιου τομέα θέτουν τις πληροφορίες στη διάθεση των αιτούντων, εφόσον είναι δυνατό με ηλεκτρονικά μέσα, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος που δεν υπερβαίνει τα χρονοδιαγράμματα που προβλέπονται για την εξέταση αιτήσεων πρόσβασης στις πληροφορίες και το οποίο λαμβάνει δεόντως υπόψη τον σκοπό της περαιτέρω χρήσης».

Η τροπολογία 21 (άρθρο 5 παράγραφος 3) αναφέρεται στην υποχρέωση των φορέων του δημόσιου τομέα να παρέχουν πληροφορίες για την ταυτότητα του τρίτου μέρους - δικαιούχου. Περιορίζει την υποχρέωση αυτή στις περιπτώσεις όπου ο φορέας του δημόσιου τομέα είναι ικανός να παράσχει τέτοιες πληροφορίες. Επιπλέον, θεσπίζει την ευθύνη των φορέων του δημόσιου τομέα για την ανακρίβεια της αναφοράς, στις περιπτώσεις που υπάρχει κακή πίστη. Η Επιτροπή κάνει δεκτό το πρώτο τμήμα της τροπολογίας αυτής. Μολονότι το πνεύμα του δεύτερου τμήματος της τροπολογίας κρίνεται δεκτό, η ύπαρξη «κακής πίστης» είναι δύσκολη όσον αφορά την τεκμηρίωσή της και, ως εκ τούτου, δεν υιοθετείται το τμήμα αυτό της τροπολογίας.

Η τροπολογία 31 (άρθρο 9 παράγραφος 1 α), νέα) θεσπίζει υποχρέωση των κρατών μελών για τη διάθεση καταλόγων των κυριότερων περιεχομένων πληροφοριών που έχουν στην κατοχή τους φορείς του δημόσιου τομέα. Η Επιτροπή αποδέχεται την πρώτη φράση της τροπολογίας αυτής και προτείνει την αναδιατύπωση της δεύτερης φράσης, ως εξής: «Οι κατάλογοι αυτοί διατίθενται δωρεάν και αναφέρουν τους φορείς του δημόσιου τομέα που είναι υπεύθυνοι για τη διάθεση των πληροφοριών προς περαιτέρω χρήση».

3.3. Τροποποιημένη πρόταση

Έχοντας υπόψη το άρθρο 250 παράγραφος 2 της Συνθήκης (ΕΚ), η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της ως ανωτέρω.