B4-0966/98/αναθ.

Ψήφισμα σχετικά με την προετοιμασία της συνάντησης των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων του Οκτωβρίου 1998 σχετικά με το πολιτικό μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Κάρντιφ στις 15 και 16 Ιουνίου 1998,

- έχοντας υπόψη την επιστολή Κολ - Σιράκ της 5ης Ιουνίου 1998,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα της 19ης Νοεμβρίου 1997 για τη Συνθήκη του Άμστερνταμ (CONF 4007/97 - C4-0538/97) ((ΕΕ C 371 της 8.12.1997, σελ. 99)),

A. έχοντας υπόψη ότι η συνάντηση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων του Οκτωβρίου έχει ως καθήκον την αναθέρμανση της συζήτησης σχετικά με την μελλοντική ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου να προσεγγίσει η Ένωση τους πολίτες της με την ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμότητας και τη θέση σε εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας,

Β. έχοντας υπόψη ότι η υποστήριξη των ευρωπαίων πολιτών δεν μπορεί να επιτευχθεί στο μέλλον παρά μόνον εάν η ευρωπαϊκή οικοδόμηση επανεύρει την αξιοπιστία της προσφέροντας στους πολίτες άμεσα και ουσιαστικά δικαιώματα σε έναν ευρωπαϊκό χώρο ελευθερίας και ασφάλειας,

Γ. έχοντας υπόψη ότι η σοβαρότητα των οικονομικών κρίσεων που αποσταθεροποιούν τις χρηματοπιστωτικές αγορές και κατά συνέπεια την παγκόσμια οικονομία επιβάλλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αναβαθμίσει τον πολιτικό της ρόλο και να τον αντιστοιχίσει περισσότερο στη νέα της οικονομική και νομισματική διάσταση,

Δ. εκτιμώντας ότι προκειμένου να εξασφαλίσει το πολιτικό της μέλλον η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει:

- να εμφανισθεί στο διεθνές προσκήνιο με διαφορετικό πρόσωπο και όχι ως ένα ευκαιριακό συνάθροισμα κατά το μάλλον ή ήττον αποκλινουσών απόψεων[semigr ]

- να προχωρήσει πέρα από την αποπεράτωση της εσωτερικής αγοράς και τη δημιουργία του ενιαίου νομίσματος προς μία αυθεντική πολιτική ένωση[semigr ]

- να κατορθώσει τη διεύρυνση προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και προς τη Μάλτα και την Κύπρο, κάτι το οποίο δεν πρέπει να περιορίζεται στο άνοιγμα νέων αγορών αλλά να δίνει σάρκα και οστά στο «κοινό μας πεπρωμένο»

- να κατανείμει σε συνάρτηση με τις ευθύνες αυτές τις δέουσες αρμοδιότητες.

Το πολιτικό μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης

1. διαδηλώνει με παρρησία:

- ότι το ιστορικό και οικονομικό της βάρος επιβάλλουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει έναν αποφασιστικό πολιτικό ρόλο τόσο για τη διατήρηση της ειρήνης και της διεθνούς σταθερότητας με την άσκηση μιας πραγματικής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας όσο και στις μεγάλες οικονομικές και δημοσιονομικές διεθνείς προκλήσεις, στην υπηρεσία της κοινωνικής και οικονομικής προόδου[semigr ]

- ότι η όλο και στενότερη ένωση των ευρωπαϊκών λαών προϋποθέτει, πέραν της εσωτερικής αγοράς και του ενιαίου νομίσματος, τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, πλήρους απασχόλησης και ενός υγιούς περιβάλλοντος από το οποίο οι πολίτες της Ευρώπης μπορούν να έχουν άμεσο όφελος και εντός του οποίου τα θεμελιώδη δικαιώματα θα αναγνωρίζονται, οι δε διαδικασίες και δομές της δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας θα είναι ενισχυμένες[semigr ]

- ότι η επιτυχία της διεύρυνσης, η οποία αποτελεί ιστορική αναγκαιότητα και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με αποφασιστικότητα, θα εξαρτηθεί από τις συγκεκριμένες προσπάθειες αλληλεγγύης και διατήρησης της συνοχής μεταξύ παλαιών και νέων κρατών μελών[semigr ]

2. υπογραμμίζει ότι καμία από τις εξελίξεις αυτές δεν θα μπορέσει να έχει αίσιο τέλος χωρίς τη θεσμική μεταρρύθμιση, την οποία η Συνθήκη του Άμστερνταμ, παρά τα αξιοσημείωτα βήματα προόδου, δεν επέφερε[semigr ]

3. παρατηρεί ότι η μελλοντική χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπισθεί σε συνάρτηση με το στόχο της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής που καθορίζει η Συνθήκη[semigr ] καταδικάζει ως εκ τούτου την αποκαλούμενη θεωρία της δίκαιης επιστροφής που συνεπάγεται τη χρήση της έννοιας των καθαρών εθνικών συνεισφορών[semigr ] πράγματι, θεωρεί ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των ωφελημάτων, δημοσιονομικών και μη δημοσιονομικών, που αντλούνται από τη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση[semigr ]

4. ζητεί, λαμβάνοντας υπόψη τις συνέπειες της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης για τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη, ο συντονισμός των οικονομικών πολιτικών και ο δημοκρατικός έλεγχος της οικονομικής και νομισματικής πολιτικής να αποτελέσουν μέλημα της θεσμικής μεταρρύθμισης[semigr ]

5. υπογραμμίζει ότι η δημιουργία της ΟΝΕ θα απαιτήσει την εξεύρεση ικανοποιητικών λύσεων από πλευράς προβολής και αποτελεσματικότητας ως προς το θέμα της οικονομικής και νομισματικής εκπροσώπησης της Ένωσης στο διεθνές προσκήνιο[semigr ] επιθυμεί ιδιαίτερα, επ' ευκαιρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου στη Βιέννη, να επέλθει συμφωνία σχετικά με μία ενιαία εκπροσώπηση των κρατών μελών της ΟΝΕ στα διεθνή βήματα όπως η G7[semigr ]

6. εκτιμά ως εκ τούτου ότι ένα από τα θέματα προτεραιότητας στην ημερήσια διάταξη της συνάντησης αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων του Οκτωβρίου 1998 πρέπει να είναι η σχέση μεταξύ των στόχων της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και των θεσμικών και οικονομικών μέσων που απαιτούνται για την επίτευξή της[semigr ]

7. συμμερίζεται το μέλημα που εξεφράσθη στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Κάρντιφ να ενισχυθεί η δημοκρατική νομιμότητα της Ένωσης και να εμβαθυνθούν τα θέματα σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας[semigr ] υπενθυμίζει ωστόσο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αποδυθεί σε μια συνολική θεσμική μεταρρύθμιση[semigr ]

Η τήρηση της αρχής της επικουρικότητας

8. θεωρεί ότι η επικουρικότητα και η αλληλεγγύη, σε ένα θεσμικό σύστημα ευρισκόμενο ακόμη σε πλήρη εξέλιξη, αντιπροσωπεύουν σπουδαία κριτήρια για την οργάνωση της δημοκρατίας και την άσκηση των αρμοδιοτήτων ενόψει της υλοποίησης των στόχων της Συνθήκης[semigr ]

9. θεωρεί ότι η ισορροπημένη εφαρμογή της επικουρικότητας και της αλληλεγγύης πρέπει να έχει ως στόχο τη συνεργία των διαφόρων επιπέδων πολιτικής δράσης προκειμένου να υπάρξει συμβολή στην ανάπτυξη της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής

10. προειδοποιεί το Συμβούλιο να μην ενδώσει στον πειρασμό να χρησιμοποιήσει την επικουρικότητα ως άλλοθι για την επανεθνικοποίηση των κοινοτικών πολιτικών[semigr ] τονίζει ότι εάν αποκαλύφθηκαν στις δραστηριότητες των θεσμικών οργάνων προσπάθειες προσβολής της αρχής της επικουρικότητας, η ευθύνη βαρύνει το σύνολο των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων που συμμετέχουν στη νομοθετική διαδικασία[semigr ]

11. υπογραμμίζει ότι οι φόβοι που εκφράζονται για υπερσυγκεντρωτισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σε μεγάλο βαθμό υπερβολικοί, δεδομένου ότι η Ένωση δεν μπορεί να δρα παρά στους τομείς που καθορίζονται από τις Συνθήκες και ότι, εν πάση περιπτώσει, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας οι υπουργοί των κρατών μελών συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων[semigr ] επισημαίνει ότι μόνον 3% των δημόσιων δαπανών πραγματοποιείται μέσω του προϋπολογισμού της ΕΕ και ότι η Επιτροπή έχει συνολικό αριθμό προσωπικού μικρότερο από αυτόν των διοικήσεων των περισσότερων μεγάλων πόλεων[semigr ]

12. διαπιστώνει ότι ορισμένα χρήσιμα μέτρα μπορούν να προβλεφθούν στο πλαίσιο των υφισταμένων συνθηκών και συγκεκριμένα:

- αυξημένη συνεργασία με τα εθνικά κοινοβούλια[semigr ]

- ταχεία διαβίβαση στα εθνικά κοινοβούλια των προτάσεων της Επιτροπής όπως προβλέπει το πρωτόκολλο για το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων[semigr ]

- αυστηρή εφαρμογή της διοργανικής συμφωνίας σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας εκ μέρους των θεσμικών οργάνων[semigr ]

- προσφυγή των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε περίπτωση αμφισβήτησης για οποιαδήποτε ενδεχόμενη προσβολή της αρχής της επικουρικότητας[semigr ]

13. προτείνει ωστόσο αυτή η προσπάθεια βελτίωσης της εφαρμογής της αρχής της επικουρικότητας να συμπληρωθεί με ορισμένες τροποποιήσεις της Συνθήκης και συγκεκριμένα:

- καθιέρωση ιεράρχησης μεταξύ των συνταγματικών, νομοθετικών και εκτελεστικών πράξεων[semigr ]

- διευκρίνιση της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ των νομοθετικών θεσμικών οργάνων (Κοινοβούλιο και Συμβούλιο) και των εκτελεστικών ( Επιτροπή)[semigr ]

- ενίσχυση και συνέπεια του συντονισμού των πολιτικών απασχόλησης και του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών προκειμένου να προωθηθεί ένα πνεύμα αλληλεγγύησς και συνεργασίας γύρω από τους κοινούς κοινωνικούς και αναπτυξιακούς στόχους[semigr ]

- βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ταχύτητας του δικαστικού ελέγχου όσον αφορά την επικουρικότητα[semigr ]

14. υποστηρίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εξακολουθήσουν να έχουν την κύρια ευθύνη για τη μεταφορά της κοινοτικής νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο και ότι ο έλεγχος που ασκείται από την Επιτροπή και το Δικαστήριο για την έγκαιρη και πλήρη μεταφορά της νομοθεσίας πρέπει να ενισχυθεί[semigr ]

15. δεσμεύεται, μέσα στο πνεύμα του συνημμένου στη Συνθήκη του Άμστερνταμ 13ου πρωτοκόλλου, σε πολιτικό διάλογο και σε εις βάθος συνεργασία με τα εθνικά κοινοβούλια για την εξέταση της εφαρμογής της αρχής της επικουρικότητας, καθώς και σε συνεργασία, ανάλογα με τη συνταγματική κατάσταση κάθε κράτους μέλους, με τις ενδιαφερόμενες περιφερειακές αρχές[semigr ]

16. δεν υποστηρίζει την ιδέα της δημιουργίας ενός νέου θεσμικού οργάνου ή σώματος που θα είναι αρμόδιο για την τήρηση της αρχής της επικουρικότητας, διότι αυτό θα αποτελούσε περιττή περιπλοκή σε ένα θεσμικό σύστημα το οποίο ήδη προβλέπει την εξέταση όλων των σχεδίων νομοθετικών κειμένων της ΕΕ από τους υπουργούς των κρατών μελών στο πλαίσιο του Συμβουλίου, από τους άμεσα εκλεγμένους βουλευτές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από τους περιφερειακούς και τοπικούς εκπροσώπους στην Επιτροπή των Περιφερειών και από τους κοινωνικούς εταίρους και λοιπούς εκπροσώπους στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή[semigr ]

Η ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμότητας και της αποτελεσματικότητας

17. υπενθυμίζει κατ' αρχάς ότι ο δημοκρατικός έλεγχος των εθνικών αρχών που ασκούν τα εθνικά κοινοβούλια αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ευρωπαϊκής δημοκρατικής διαδικασίας[semigr ]

18. θεωρεί ότι η ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμότητας των κοινοτικών θεσμικών οργάνων πρέπει να στηρίζεται στις ακόλουθες αρχές:

- ένα Συμβούλιο που να αποφασίζει δημοσίως ως νομοθετικό σώμα, να λαμβάνει τις αποφάσεις του με ειδική πλειοψηφία και να δημοσιεύει τα πρακτικά των καταληκτικών συνεδριάσεών του[semigr ]

- μια Επιτροπή ουσιαστικά υπεύθυνη απέναντι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και διαπνεόμενη από διαφάνεια στη λειτουργία της,

- ένα Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που να συναποφασίζει για όλες τις νομοθετικές πράξεις καθώς και τις πράξεις σχετικά με τον προϋπολογισμό ασκώντας όντως τις ελεγκτικές εξουσίες του επί της Επιτροπής και παρέχοντας τη σύμφωνη γνώμη του σχετικά με πράξεις συνταγματικού χαρακτήρα και διεθνείς συμφωνίες,

- ένα Δικαστήριο που να είναι περισσότερο προσιτό για τους πολίτες και του οποίου η νομολογία θα επεκτείνεται σε όλους τους τομείς αρμοδιότητας της ΕΕ, και ειδικότερα στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων,

- μια Επιτροπή Περιφερειών και μια Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή που να εκπροσωπούν τις τοπικές κοινότητες και τις οικονομικές και κοινωνικές δυνάμεις, και που η γνώμη τους να λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[semigr ]

19. υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων θα συνεισφέρει σημαντικά στην ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμότητας της Ένωσης[semigr ]

20. υπενθυμίζει ότι η ενίσχυση του περιεχομένου της ευρωπαϊκής ιθαγένειας αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για την επίτευξη της προσχώρησης των πολιτών στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι[semigr ] τάσσεται υπέρ της εκπόνησης μιας διακήρυξης για τα δικαιώματα του ευρωπαίου πολίτη[semigr ]

21. θεωρεί ότι η αποτελεσματική λειτουργία των θεσμικών οργάνων θα μπορούσε να ενισχυθεί χάρις στις ακόλουθες βελτιώσεις:

ως προς το Συμβούλιο,

- το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων πρέπει να μετατραπεί σε ένα πραγματικό Συμβούλιο συντονισμού και κατεύθυνσης των ευρωπαϊκών πολιτικών, ενώ πρέπει να θεσμοθετηθεί ένα Συμβούλιο αρμόδιο για τις εξωτερικές υποθέσεις, την ασφάλεια και την άμυνα[semigr ]

- απόλυτη προτεραιότητα για την προσεχή τροποποίηση της Συνθήκης πρέπει να είναι η επέκταση της ψήφου με ειδική πλειοψηφία στο σύνολο των νομοθετικών πράξεων και ορισμών, ανάγκη η σημασία της οποίας είναι κατά πολύ μεγαλύτερη εκείνης της στάθμισης των ψήφων ή της περιτροπής στην προεδρία του Συμβουλίου[semigr ]

ως προς την Επιτροπή,

- η ενίσχυση των πολιτικών της αρμοδιοτήτων είναι αναπόδραστη[semigr ]

- πρέπει να επιβεβαιωθεί ο προεξάρχων προωθητικός της ρόλος[semigr ]

- πρέπει να τηρούνται οι αρχές της ουσιαστικής ανεξαρτησίας και της συλλογικότητας[semigr ]

- η δομή της Επιτροπής πρέπει να αναμορφωθεί εις τρόπον ώστε να διαχωρίζονται καλύτερα οι λειτουργίες ώθησης από τα διαχειριστικά και ελεγκτικά της καθήκοντα[semigr ]

- πρέπει να διασφαλίζεται η αύξηση της πολιτικής της αντιπροσωπευτικότητας και ιδιαίτερα εκείνης του προέδρου της,

- η αναλογικότητα της νομοθετικής παρέμβασης σε σχέση με τους επιδιωκόμενους στόχους πρέπει να επαληθεύεται συστηματικά,

ως προς το Δικαστήριο,

- θα ήταν σκόπιμο να καθιερωθούν μηχανισμοί που θα καθιστούν δυνατή την ταχεία λήψη αποφάσεων βάσει ταχύτερων διαδικασιών ιδίως στον τομέα του σεβασμού της Συνθήκης εκ μέρους των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών[semigr ]

ως προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- σαφής προτεραιότητα πρέπει να δοθεί σε όλες τις νομοθετικές, δημοσιονομικές και ελεγκτικές του αρμοδιότητες, όπως αυτές που απορρέουν από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ[semigr ]

- πρέπει να δημιουργηθεί ικανότητα ανεξάρτητης ανάλυσης ή εκτίμησης[semigr ]

- η συνεργασία με τα εθνικά κοινοβούλια πρέπει να είναι μόνιμη[semigr ]

- εκτός αυτού, η έγκριση ενός ενιαίου καθεστώτος των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελεί προϋπόθεση για την καλή του λειτουργία[semigr ]

22. θεωρεί ότι η αξιοπιστία της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης απαιτεί μία καλύτερη διάρθρωση της ευρωπαϊκής αμυντικής διάστασης[semigr ] ζητεί από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να καθορίσουν τις βάσεις μιας ενσωμάτωσης των αρμοδιοτήτων της ΔΕΕ στην Ευρωπαϊκή Ένωση[semigr ]

23. ζητεί να χρησιμοποιηθεί η κοινοτική μέθοδος για την προπαρασκευή της επόμενης αναθεώρησης των Συνθηκών, με πλήρη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[semigr ] καλεί το Συμβούλιο να ζητήσει από την Επιτροπή την υποβολή πρότασης τροποποίησης των Συνθηκών, με βάση το προαναφερθέν ψήφισμά του της 19ης Νοεμβρίου 1997[semigr ] το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια θα συζητήσουν την πρόταση αυτή με στόχο την παρουσίαση ενός κοινού σχεδίου στις κυβερνήσεις των κρατών μελών προκειμένου να το μελετήσουν και ενδεχομένως να το εγκρίνουν[semigr ]

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Προεδρία του Συμβουλίου, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, καθώς και στην Επιτροπή και τα άλλα κοινοτικά θεσμικά όργανα.