[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 15.9.2008

COM(2008)558 τελικό

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής, όσον αφορά ορισμένα έργα που παράγουν έσοδα

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Πλαίσιο της πρότασης |

Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης Οι διατάξεις του άρθρου 55 του κανονισμού αριθ. 1083/2006 είναι μάλλον ακατάλληλες για έργα συγχρηματοδοτούμενα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), το οποίο χρηματοδοτεί κυρίως άυλες πράξεις και όχι έργα υποδομής (μη επιλέξιμα). Λίγα έργα παράγουν έσοδα και, συνήθως, μόνο κατά τη φάση εκτέλεσης της πράξης. Εξάλλου, όταν πρόκειται για μικρές πράξεις με συγχρηματοδότηση ΕΤΠΑ/Ταμείου Συνοχής ή πράξεις με συγχρηματοδότηση ΕΚΤ, οι κανόνες παρακολούθησης που πρέπει να τηρούνται – όπως, ότι τα έσοδα μπορούν να ληφθούν υπόψη ακόμη και μία τριετία μετά το κλείσιμο του επιχειρησιακού προγράμματος – φαίνονται δυσανάλογος διοικητικός φόρτος σε σχέση με τα ποσά που προσδοκώνται, όπως επίσης και σοβαρός παράγοντας κινδύνου κατά την εκτέλεση των προγραμμάτων. |

Γενικό πλαίσιο Στους νέους κανόνες δημοσιονομικής διαχείρισης που καθόρισε ο κανονισμός αριθ. 1083/2006 περιλαμβάνονται οι διατάξεις για τη χρηματοδοτική συνεισφορά των Ταμείων (Τίτλος V) και ιδίως οι διατάξεις που αφορούν τα έργα που παράγουν έσοδα (άρθρο 55). Σύμφωνα με το άρθρο 55 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού, ως «έργο που παράγει έσοδα» νοείται κάθε πράξη που περιλαμβάνει επένδυση σε υποδομή της οποίας η χρήση υπόκειται σε τέλη τα οποία βαρύνουν άμεσα τους χρήστες ή κάθε πράξη που περιλαμβάνει την πώληση ή τη μίσθωση γης ή κτιρίων ή οιαδήποτε άλλη παροχή υπηρεσιών έναντι πληρωμής. Επειδή υπάρχει ο κίνδυνος υπερχρηματοδότησης των έργων που παράγουν έσοδα, τα έργα αυτά είχαν ανέκαθεν ειδική αντιμετώπιση όσον αφορά τη συγχρηματοδότηση των Ταμείων. Ο αντίκτυπος των παραγόμενων εσόδων στο μέγιστο ποσό κοινοτικής στήριξης προϋποθέτει τον καθορισμό μιας μεθόδου υπολογισμού για τα εν λόγω έργα. Αυτό είναι το αντικείμενο του άρθρου 55 του κανονισμού αριθ. 1083/2006. |

Ισχύουσες διατάξεις στον τομέα της πρότασης Την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού (2000-2006) η αρχή αυτή εφαρμοζόταν στην πράξη με μια κατ’ αποκοπή μέθοδο. Το άρθρο 29 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 σχετικά με τα προγράμματα 2000-2006 (Διαρθρωτικά Ταμεία) όριζε ειδικότερα ότι «στην περίπτωση επενδύσεων σε υποδομή που δημιουργούν [σημαντικά] [substantielles] καθαρά έσοδα», το μέγιστο ποσοστό κοινοτικής συγχρηματοδότησης δεν μπορούσε να υπερβαίνει, παραδείγματος χάριν για το στόχο 1, το 40% αντί του μέγιστου ποσοστού του 75% που επιτρέπεται κανονικά. Η ύπαρξη «σημαντικών εσόδων» οδηγούσε, συνεπώς, σε μείωση του μέγιστου ποσοστού κοινοτικής συγχρηματοδότησης. Η μείωση αυτή του ποσοστού συγχρηματοδότησης γινόταν κατ’ αποκοπή και αυτόματα. Ωστόσο, κάτω από αυτό το όριο των «σημαντικών εσόδων» δεν υπήρχε κανένας περιορισμός στην κοινοτική στήριξη. Η Επιτροπή πρότεινε και το Συμβούλιο αποφάσισε να εφαρμοστεί μια πιο ακριβής και πιο αυστηρή προσέγγιση την περίοδο 2007-2013, με βάση τον υπολογισμό της μέγιστης επιλέξιμης δαπάνης, αντί για την κατ’ αποκοπή μείωση του ποσοστού συγχρηματοδότησης. Το άρθρο 55 του κανονισμού αριθ. 1083/2006 εφαρμόζεται στο εξής σε ευρύ φάσμα έργων που θεωρούνται ότι παράγουν έσοδα (σύμφωνα με τον ορισμό της παραγράφου 1 του άρθρου) και όχι μόνο σε έργα επενδύσεων σε υποδομές που παράγουν «σημαντικά καθαρά έσοδα» όπως την περίοδο 2000-2006. Στην περίπτωση των έργων που παράγουν έσοδα, όταν τα παραγόμενα έσοδα είναι ανεπαρκή για να εξασφαλίσουν την οικονομική βιωσιμότητα της επένδυσης, το μέρος της επένδυσης που χρειάζεται επιδότηση συνιστά τη μέγιστη επιλέξιμη δαπάνη για κοινοτική συγχρηματοδότηση. |

Συνοχή με τις άλλες πολιτικές και στόχους της Ένωσης Άνευ αντικειμένου. |

Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη και εκτίμηση επιπτώσεων |

Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη |

Μέθοδοι διαβούλευσης, κύριοι τομείς-στόχοι και γενικά χαρακτηριστικά των συνομιλητών Πολλές φορές ζητήθηκε η γνώμη των κρατών μελών άτυπα σχετικά με τους κανόνες εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 55, με τις δυσκολίες που συνάντησαν στην πράξη και με τις διάφορες επιλογές που εφάρμοσαν για την αντιμετώπισή τους: - όσον αφορά το ερμηνευτικό σημείωμα του άρθρου 55: στις συνεδριάσεις της επιτροπής συντονισμού των Ταμείων της 27ης Φεβρουαρίου και της 21ης Μαΐου 2008 εξετάστηκε ο βαθμός ελαστικότητας τον οποίο επιτρέπει το κείμενο του κανονισμού· - όσον αφορά την υποθετική περίπτωση αναθεώρησης του κανονισμού: ζητήθηκε η γνώμη των κρατών μελών δύο φορές, στις 25 Ιουνίου 2008, στο πλαίσιο της επιτροπής συντονισμού των Ταμείων, και στις 3 Ιουλίου 2008, στο πλαίσιο της ομάδας «διαρθρωτικές δράσεις» του Συμβουλίου. |

Συνοπτική παρουσίαση των απαντήσεων που υποβλήθηκαν και του τρόπου με τον οποίο λήφθηκαν υπόψη Από όλες τις διαβουλεύσεις διαπιστώθηκε πως τα κράτη μέλη έκριναν ότι οι λύσεις που δόθηκαν διά της ερμηνείας του κανονισμού αριθ. 1083/2006 ήταν μόνο εν μέρει ικανοποιητικές. Συνεπώς, η μεγάλη πλειονότητα των κρατών μελών είδε ευνοϊκά μια αναθεώρηση του άρθρου 55, η οποία θα περιοριζόταν μόνο σε αυτό. |

Συγκέντρωση και χρήση εμπειρογνωμοσύνης |

Δεν υπήρξε ανάγκη προσφυγής σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες. |

Εκτίμηση των επιπτώσεων Η Επιτροπή διερεύνησε όλα τα περιθώρια ελιγμών που παρείχε το ίδιο το κείμενο του κανονισμού, ώστε να επιλύσει διά της ερμηνευτικής οδού τις δυσκολίες που περιέγραψαν τα κράτη μέλη. Η επιλογή της σύνταξης σημειώματος οδηγιών παρουσίαζε το πλεονέκτημα της ευκολίας. Ωστόσο, αν και το σημείωμα οδηγιών που συνέταξαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής έδωσε τη δυνατότητα διερεύνησης κάθε περιθωρίου ευελιξίας κατά την εφαρμογή της παρακολούθησης των πράξεων, ωστόσο δεν μπόρεσε να συμπεριλάβει δυνατότητα αναλογικότητας για τον υπολογισμό της μέγιστης επιλέξιμης δαπάνης για τις μικρές πράξεις ή την εξαίρεση των πράξεων του ΕΚΤ. Έτσι, μια περιορισμένη αναθεώρηση του άρθρου 55 βοηθά να επικεντρωθεί η συζήτηση σε μια διάταξη τεχνικού χαρακτήρα και δημιουργεί τους όρους για ταχεία αναθεώρηση, που μόνο αυτή μπορεί να εξασφαλίσει ότι η ενδεχόμενη ανασφάλεια δικαίου θα είναι αυστηρά περιορισμένη στο χρόνο. |

Νομικά στοιχεία της πρότασης |

Συνοπτική παρουσίαση της προτεινόμενης δράσης Η Επιτροπή προτείνει, επομένως, να γίνει τροποποίηση μόνο της παραγράφου 5 του άρθρου 55 και να μείνουν αμετάβλητες οι υπόλοιπες διατάξεις του κανονισμού αριθ. 1083/2006. Η τροποποίηση αυτή συνίσταται στην αντικατάσταση της διάταξης για την αναλογικότητα όσον αφορά την παρακολούθηση των μικρών πράξεων (συνολικό κόστος κάτω των 200.000 ευρώ) με τη μη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 55 στις συγχρηματοδοτούμενες από το ΕΚΤ πράξεις και στις συγχρηματοδοτούμενες από το ΕΤΠΑ ή το Ταμείο Συνοχής πράξεις των οποίων το συνολικό κόστος είναι κατώτερο του 1 εκατομμυρίου ευρώ. Εξάλλου, προτείνεται να εφαρμοστεί αναδρομικά αυτή τη διάταξη από την 1η Αυγούστου 2006. |

Νομική βάση Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και [για] την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999, ο οποίος εκδόθηκε στις 11 Ιουλίου 2006, θεσπίζει κοινούς κανόνες, που εφαρμόζονται και στα τρία Ταμεία. Με βάση την αρχή της επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, ο προαναφερόμενος κανονισμός περιγράφει μια νέα διαδικασία προγραμματισμού, καθώς και νέους κανόνες για τη διαχείριση, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής διαχείρισης, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των έργων. |

Αρχή της επικουρικότητας Η πρόταση αφορά έναν τομέα που εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας. Κατά συνέπεια, δεν εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας. |

Αρχή της αναλογικότητας Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας για τους ακόλουθους λόγους. |

Μια αναθεώρηση που περιορίζεται στο άρθρο 55 βοηθά να επικεντρωθεί η συζήτηση σε μια διάταξη τεχνικού χαρακτήρα και δημιουργεί τους όρους για ταχεία αναθεώρηση, που μόνο αυτή μπορεί να εξασφαλίσει ότι η ενδεχόμενη ανασφάλεια δικαίου θα είναι αυστηρά περιορισμένη στο χρόνο. Το κατώτατο όριο που θα οριστεί πρέπει να είναι αρκετά χαμηλό ώστε να μη διακυβευτεί η γενική οικονομία του άρθρου 55 του κανονισμού αριθ. 1083/2006, το οποίο διέπεται από τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Καθορίστηκε ως κατώτατο όριο το 1 εκατομμύριο ευρώ, ώστε να περιοριστεί το σχετικό μερίδιο των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων που θα εξαιρούνταν από την εφαρμογή του άρθρου 55. |

Μια τέτοια τροποποίηση αποδεικνύει ότι η βούληση απλούστευσης της διαχείρισης των Ταμείων είναι πραγματική και θα έχει αναμφίβολα θετικό αντίκτυπο στο ρυθμό εκτέλεσης των προγραμμάτων, αφού η διαχείριση των μικρών πράξεων που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ/Ταμείο Συνοχής και των πράξεων που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ θα διευκολυνθεί και θα απλουστευθεί. Η τροποποίηση θα διευκολύνει επίσης την εφαρμογή περισσότερο καινοτομικών έργων, ιδίως στον τομέα του περιβάλλοντος, της κοινωνικής ένταξης, της ενέργειας και της έρευνας. |

Επιλογή μέσων |

Προτεινόμενο(-α) μέσο(-α): κανονισμός. |

Η χρήση άλλων μέσων δεν θα ήταν σκόπιμη για τους ακόλουθους λόγους. Η Επιτροπή διερεύνησε όλα τα περιθώρια ελιγμών που παρείχε το ίδιο το κείμενο του κανονισμού, ώστε να επιλύσει διά της ερμηνευτικής οδού τις δυσκολίες που περιέγραψαν τα κράτη μέλη. Ωστόσο, αν και το σημείωμα οδηγιών που συνέταξαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής έδωσε τη δυνατότητα διερεύνησης κάθε περιθωρίου ευελιξίας κατά την εφαρμογή της παρακολούθησης των πράξεων, ωστόσο δεν μπόρεσε να συμπεριλάβει δυνατότητα αναλογικότητας για τον υπολογισμό της μέγιστης επιλέξιμης δαπάνης για τις μικρές πράξεις ή την εξαίρεση των πράξεων του ΕΚΤ. |

Δημοσιονομικές επιπτώσεις |

Η πρόταση δεν έχει επίπτωση στον προϋπολογισμό της Κοινότητας. |

Συμπληρωματικές πληροφορίες |

Απλούστευση |

Με την πρόταση απλοποιείται το νομοθετικό πλαίσιο και οι διοικητικές διαδικασίες που ισχύουν για τις δημόσιες αρχές (εθνικές ή ευρωπαϊκές). |

Με βάση τους στόχους της πολιτικής συνοχής, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι δυσκολίες αυτές θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με αναθεώρηση του κανονισμού αριθ. 1083/2006, η οποία θα πρέπει να περιορίζεται στο άρθρο 55 παράγραφος 5 και να αφορά μόνο τα εξής δύο σημεία: την εξαίρεση από τις διατάξεις του άρθρου 55 των πράξεων που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ και τον καθορισμό ενός κατώτατου ορίου κάτω από το οποίο θα εξαιρούνται από τις ίδιες αυτές διατάξεις τα έργα που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ ή από το Ταμείο Συνοχής, αφενός, όσον αφορά τον υπολογισμό της μέγιστης επιλέξιμης δαπάνης και, αφετέρου, όσον αφορά την παρακολούθηση. Οι υπόλοιπες διατάξεις του άρθρου 55 δεν τροποποιούνται. |

Η τροποποίηση αυτή συνίσταται στην αντικατάσταση της διάταξης για την αναλογικότητα όσον αφορά την παρακολούθηση των μικρών πράξεων (συνολικό κόστος κάτω των 200.000 ευρώ) με τη μη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 55 στις συγχρηματοδοτούμενες από το ΕΚΤ πράξεις και στις συγχρηματοδοτούμενες από το ΕΤΠΑ ή το Ταμείο Συνοχής πράξεις των οποίων το συνολικό κόστος είναι κατώτερο του 1 εκατομμυρίου ευρώ. |

Κατάργηση ισχυουσών νομοθετικών διατάξεων Η έγκριση της πρότασης θα συνεπάγεται την κατάργηση ορισμένων νομοθετικών διατάξεων. |

1. Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής, όσον αφορά ορισμένα έργα που παράγουν έσοδα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 161,

την πρόταση της Επιτροπής[1],

τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[2],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[3],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[4],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

2. Το κανονιστικό πλαίσιο της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013 προετοιμάστηκε και αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγματεύσεων με στόχο τη μεγαλύτερη απλούστευση του προγραμματισμού και της διαχείρισης των Ταμείων, τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της παρέμβασής τους και την ενίσχυση της επικουρικότητας στην εφαρμογή τους.

3. Εφαρμόστηκε μια προσέγγιση πιο ακριβής και πιο αυστηρή, με βάση τον υπολογισμό της μέγιστης επιλέξιμης δαπάνης, όσον αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης των έργων που παράγουν έσοδα, έργα τα οποία αποτελούν το αντικείμενο του άρθρου 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και [για] την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999[5].

4. Η θέση σε εφαρμογή των διατάξεων του εν λόγω άρθρου φανέρωσε πολλές δυσκολίες, όπως ο δυσανάλογος διοικητικός φόρτος, ιδίως για τις πράξεις που συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και για τις μικρές πράξεις που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ ή από το Ταμείο Συνοχής.

5. Οι δυσκολίες αυτές μπορούν να έχουν δυσμενείς συνέπειες, αφενός, στο ρυθμό διαχείρισης των πράξεων, ιδίως για έργα σε τομείς προτεραιότητας της Κοινότητας, όπως είναι το περιβάλλον, η κοινωνική ένταξη, η έρευνα, η καινοτομία ή η ενέργεια και, αφετέρου, στη συχνότητα εσφαλμένης εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 55. Συνεπώς, το εν λόγω άρθρο πρέπει να απλουστευθεί.

6. Η απλούστευση πρέπει να εφαρμοστεί σε κάθε έργο που λαμβάνει χρηματοδότηση από τα διαρθρωτικά Ταμεία ή το Ταμείο Συνοχής στη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013. Συνεπώς, θα πρέπει να προβλεφθεί η αναδρομική εφαρμογή της.

7. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στο άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, η παράγραφος 5 αντικαθίσταται ως εξής:

«5. Οι παράγραφοι 1 έως 4 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται μόνο στις πράξεις που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ ή το Ταμείο Συνοχής, των οποίων το συνολικό κόστος υπερβαίνει το 1 εκατομμύριο ευρώ.»

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Εφαρμόζεται από την 1η Αυγούστου 2006 σε κάθε πράξη που λαμβάνει χρηματοδότηση από τα διαρθρωτικά Ταμεία ή το Ταμείο Συνοχής στη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος […]

[1] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[2] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[3] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[4] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[5] ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 25. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1989/2006 (ΕΕ L 411 της 30.12.2006, σ. 6).