Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα τις «Περιβαλλοντικές Συμφωνίες»

(97/C 287/01)

Στις 27 Φεβρουαρίου 1997, και με βάση το άρθρο 23, παράγραφος 3 του Εσωτερικού Κανονισμού, η ΟΚΕ αποφάσισε να εκδώσει γνωμοδότηση με θέμα τις «Περιβαλλοντικές Συμφωνίες».

Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 15 Μαΐου 1997, με βάση την εισηγητική έκθεση του μόνου εισηγητή κ. Boisserιe.

Κατά την 346η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 28ης Μαΐου 1997) η ΟΚΕ υιοθέτησε με 66 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 1 αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ΟΚΕ έθιξε σχετικά νωρίς το θέμα των εθελούσιων συμφωνιών στα πλαίσια της συζήτησης για την περιβαλλοντική πολιτική σε κοινοτικό επίπεδο. Στα πλαίσια της γνωμοδότησης «Περιβαλλοντική Πολιτική και Ευρωπαϊκή Εσωτερική Αγορά» που εξέδωσε στις 19 Σεπτεμβρίου 1990 () η ΟΚΕ εξέτασε τη σημασία νέων, ιδιαίτερα οικονομικών, μέσων ως απάντηση στις περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η εσωτερική αγορά. Στο σημείο 6.3 της γνωμοδότησης αυτής διατυπώνονται τα εξής:

«Ορισμένα κράτη μέλη παρουσίασαν θετικές εμπειρίες προς αυτή την κατεύθυνση μέσω της σύναψης εθελοντικών συμφωνιών μεταξύ των αρχών και μεμονωμένων βιομηχανικών εγκαταστάσεων ή του συνόλου των βιομηχανικών και εμπορικών κλάδων για την υλοποίηση των περιβαλλοντικών αξιώσεων. Φυσικά, δεν επιτρέπεται η απόσυρση της ευθύνης εκ μέρους των δημοσίων αρχών για την προστασία του περιβάλλοντος με το πρόσχημα των ανωτέρω συμφωνιών. Συχνά, όμως, παρατηρείται το φαινόμενο να επιβάλλονται μέσω του αυτοελέγχου αποτελεσματικότερα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος ή να επιτυγχάνεται ακόμη η θέσπιση πρόωρων ρυθμίσεων. Γενικά, η Κοινότητα οφείλει να προωθεί επίσης τέτοιου είδους συμφωνίες.»

1.2. Στο 5ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον και στις γνωμοδοτήσεις του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καθώς και της ΟΚΕ σχετικά με το πρόγραμμα αυτό, τονίζεται ιδιαίτερα η αρχή της συνεργασίας (shared responsibility) 7 η αρχή αυτή στηρίζεται στις συμφωνίες συνεργασίας. Στη γνωμοδότηση που εξέδωσε η ΟΚΕ στις 29 Μαΐου 1996 () για το 5ο Πρόγραμμα Περιβάλλοντος, στο σημείο 4.3, διατυπώνονται τα εξής:

«Εντούτοις, χρειάζεται να προβλεφθεί ένα νομικό πλαίσιο ως προϋπόθεση για τις συμφωνίες αυτές, ώστε να μην παρακάμπτονται οι στόχοι της προστασίας του περιβάλλοντος. Επιπλέον, πρέπει να καταστεί δυνατός και να διασφαλιστεί ένας πλήρης έλεγχος της τήρησης των διαδικασιών και των αποφάσεων που έχουν καθοριστεί στη Συμφωνία, ώστε η τελευταία να είναι σύμφωνη με το ευρωπαϊκό και το εθνικό δίκαιο του ανταγωνισμού. Είναι απαραίτητο να ληφθούν ειδικά μέτρα σχετικά με τη διάρκεια της ισχύος των συμφωνιών. Ιδίως κατά την ακύρωση παρόμοιων συμφωνιών, πρέπει να αποφευχθεί η δημιουργία ενός νομικού κενού στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος.»

1.3. Με αφορμή τη δημοσίευση της ανακοίνωσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με θέμα τις περιβαλλοντικές συμφωνίες [COM(96) 561], για την οποία έχουν εκδώσει γνωμοδοτήσεις διάφορες ομάδες συμφερόντων, κρίνεται σκόπιμο να αποφανθεί και η ΟΚΕ εκ νέου και λεπτομερώς σχετικά με το θέμα αυτό. Για τον σκοπό αυτό η ΟΚΕ αποφάσισε να εκδώσει την ακόλουθη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας.

2. Περιβαλλοντικές συμφωνίες: Ευκαιρίες και προβλήματα

2.1. Το θέμα των «περιβαλλοντικών συμφωνιών» οριοθετείται με πολύ ευρύ τρόπο. Πρόκειται για τις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) Στην ανακοίνωση της Επιτροπής αναφέρονται κατά πρώτο λόγο περιβαλλοντικές συμφωνίες οι οποίες μπορούν να αντικαταστήσουν μερικώς ή εξ ολοκλήρου τις νομικές ρυθμίσεις.

β) Η Επιτροπή αναφέρει και τις μονομερείς δεσμεύσεις των εταίρων της βιομηχανίας, οι οποίες στηρίζονται στο γεγονός ότι οι νομικές ρυθμίσεις είναι περιττές εφόσον υπάρχουν οι δεσμεύσεις αυτές και επομένως δεν εκδίδονται 7 η ισχύς παρόμοιας μονομερούς δήλωσης εξαρτάται από τον βαθμό στον οποίο πληροίται η προϋπόθεση αυτή.

γ) Ωστόσο, στην πράξη στα κράτη μέλη, οι περιβαλλοντικές συμφωνίες αποτελούν συνήθως ρυθμίσεις για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, πρόκειται δηλαδή για μέτρα διοικητικού χαρακτήρα. Σε αυτό το πλαίσιο έχουν αποκτηθεί πολυάριθμες θετικές εμπειρίες. Οι συμφωνίες αυτές, που συνάπτονται μεταξύ αρμόδιων υπηρεσιών και «βιομηχανίας» καθώς ενδεχομένως και σε συνεργασία με ενδιαφερόμενους τρίτους, (γείτονες) αφορούν συνήθως συγκεκριμένες μεμονωμένες περιπτώσεις.

δ) Αντιθέτως, η Επιτροπή δεν εξετάζει τις συμφωνίες ή δηλώσεις οι οποίες δεν έχουν νομικώς δεσμευτικό χαρακτήρα και διαδραματίζουν στην πράξη επίσης σοβαρό ρόλο. Οι συμφωνίες αυτές είναι χρήσιμες για την προετοιμασία νομικών μέτρων ή για την εφαρμογή διοικητικών διατάξεων.

2.2. Όσον αφορά την εφαρμογή των περιβαλλοντικών συμφωνιών η Επιτροπή αποδίδει στην ανακοίνωσή της ιδιαίτερη σημασία στη σύναψη δεσμευτικών συμφωνιών μεταξύ ενός κράτους μέλους και ενός εταίρου (βιομηχανία), συμφωνία η οποία μπορεί να αντικαταστήσει την ένταξη κοινοτικών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο.

Η ΟΚΕ κρίνει ότι αυτή η μορφή συμφωνιών προκαλεί ορισμένα προβλήματα τα οποία πρέπει να επιλυθούν με βάση το εθνικό δίκαιο. Θεωρεί, ωστόσο, απαραίτητο να μην επικεντρωθεί το θέμα σε αυτήν την μορφή συμφωνιών οι οποίες αντικαθιστούν τη νομοθεσία. Θα πρέπει, όμως, τουλάχιστον να συμπεριληφθούν οι συμφωνίες που αποσκοπούν στην εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας, και οι οποίες έχουν αποδειχθεί ως αποτελεσματικές.

Όπως αποδείχθηκε, μέσω των περιβαλλοντικών συμφωνιών επιτυγχάνονται συχνά ελαστικότερες και καλύτερες λύσεις για συγκεκριμένα προβλήματα εφόσον λαμβάνονται υπόψη, αφενός, τα συμφέροντα του κοινωνικού συνόλου αλλά και η προστασία του άμεσου περιβάλλοντος. Παρόμοιες συμφωνίες δεν απαλάσσουν τον νομοθέτη από την πολιτική του ευθύνη. Αντιθέτως, αξιοποιούν ένα σύγχρονο μέσο διοικητικής πράξης, το οποίο εφαρμόζεται σε πολλά κράτη μέλη με επιτυχία ακόμη και σε τομείς που δεν αφορούν το περιβάλλον.

3. Προϋποθέσεις για τη σύναψη περιβαλλοντικών συμφωνιών

3.1. Η καλύτερη προϋπόθεση για την επιτυχία μιας βιώσιμης περιβαλλοντικής συμφωνίας είναι να υπάρχουν και από τις δύο πλευρές εφικτά πλεονεκτήματα, η επίτευξη των οποίων διασφαλίζεται μέσω της συμφωνίας. Επίσης, θα πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την περιβαλλοντική συμφωνία και για τις δύο πλευρές.

3.2. Βασική προϋπόθεση για την ισχύ των περιβαλλοντικών συμφωνιών είναι να ανταποκρίνονται στις διατάξεις της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την περιβαλλοντική συμφωνία που ισχύει σε κοινοτικό επίπεδο και ιδιαίτερα στο άρθρο 130Ρ. Αυτό σημαίνει ότι οι στόχοι και η βάση της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την σύναψη περιβαλλοντικών συμφωνιών:

- υψηλό επίπεδο προστασίας 7

- προφύλαξη και προληπτική δράση 7

- η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

3.3. Σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης ΕΟΚ, αλλά και με βάση τις πολυάριθμες αποφάσεις που έχει λάβει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, η περιβαλλοντική πολιτική η οποία χαράσσεται και εφαρμόζεται με τη συνδρομή των πολιτών και της βιομηχανίας εμπίπτει στην ευθύνη των δημοσίων αρχών 7 επομένως, οι περιβαλλοντικές συμφωνίες δεν πρέπει να οδηγήσουν στην «ιδιωτικοποίηση» της περιβαλλοντικής πολιτικής.

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει οι στόχοι και οι οριακές τιμές που καθορίζει η περιβαλλοντική πολιτική να είναι αντικείμενο περιβαλλοντικών συμφωνιών. Οι στόχοι αυτοί θα πρέπει να ανήκουν αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των πολιτικών φορέων. Οι περιβαλλοντικοί στόχοι που αναφέρει η Επιτροπή δεν αρκούν για να αποτελέσουν την βάση περιβαλλοντικών συμφωνιών. Οι περιβαλλοντικοί στόχοι πρέπει να συγκεκριμενοποιηθούν στα πλαίσια της νομοθετικής διαδικασίας που προβλέπεται στα άρθρα 130Ρ και 130Σ της Συνθήκης ΕΟΚ.

3.4. Κάθε περιβαλλοντική συμφωνία θα πρέπει να περιγράφει με ακρίβεια το αντικείμενο με το οποίο ασχολείται, να προσδιορίζει ακριβώς τις αμοιβαίες υποχρεώσεις, τόσο όσον αφορά το περιεχόμενο όσο και τη χρονική τους διάρκεια (στο μέτρο του δυνατού με χρονική διαβάθμιση). Αντικείμενο μιας περιβαλλοντικής συμφωνίας μπορεί, ωστόσο, να είναι και η υποχρεωτική συμμετοχή στην οικολογική διαχείριση και στον οικολογικό έλεγχο (οικολογικό audit) ().

3.5. Αν ο σκοπός μιας περιβαλλοντικής συμφωνίας, όπως τονίζει η Επιτροπή, είναι η εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου σε εθνικό επίπεδο θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι κατά τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη σύναψη παρόμοιων συμφωνιών θα λαμβάνεται υπόψη το χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του δικαίου αυτού, ακόμη και αν ορισμένα κράτη μέλη πρέπει να διαπραγματευτούν με μεγάλο αριθμό εταίρων, καθώς ακόμη και σε περίπτωση που τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων επιτυγχάνονται σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα. Είναι αναγκαίο να διασφαλίζεται σαφώς η εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου που ισχύει στα κράτη μέλη. Σε αντίθετη περίπτωση θα ήταν δύσκολο να ελεγχθεί η ακριβής εφαρμογή των συμφωνιών και θα ήταν επίσης αδύνατο να βελτιωθεί η εφαρμογή της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας [Ανακοίνωση της Επιτροπής της 22ας Οκτωβρίου 1996 COM(96) 500].

3.6. Κάθε περιβαλλοντική συμφωνία θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη το πρόβλημα των «λαθρεπιβατών», δηλαδή αυτών που επωφελούνται από τα γενικά οφέλη που προσφέρει μία περιβαλλοντική συμφωνία, (π.χ. την εξαίρεση από την υποχρέωση της εφαρμογής κοινοτικού δικαίου) χωρίς, ωστόσο, να είναι υποχρεωμένοι να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα.

3.7. Οι συμφωνίες που έχουν σαν αντικείμενο την επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων, τα οποία προκύπτουν κατά την εφαρμογή περιβαλλοντικού δικαίου (π.χ. μεταγενέστερη βελτίωση της εξυγίανσης πεπαλαιωμένων παραγωγικών εγκαταστάσεων ή συμφωνιών για την εφαρμογή διατάξεων για την προστασία της φύσης), θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα των παραγόντων του άμεσου περιβάλλοντος προκειμένου να αποκτούν και από αυτή την άποψη νομική ισχύ.

Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη περιβαλλοντικής συμφωνίας που δεν αφορά μία συγκεκριμένη περίπτωση (συμφωνίες μεταξύ παραγωγικών κλάδων) θα πρέπει να επιτρέπουν τη συμμετοχή κοινωνικών ομάδων (κοινωνικών εταίρων, ενώσεων για την προστασία του περιβάλλοντος, εκπροσώπων των καταναλωτών), ανάλογα με το αντικείμενο της συμφωνίας, όπως προβλέπεται και για την προετοιμασία ρυθμίσων νομικού χαρακτήρα. Επίσης, και σε αυτήν την περίπτωση θα πρέπει μεμονωμένοι πολίτες που θίγονται από τη συμφωνία να έχουν το δικαίωμα της προσφυγής σε δικαστήριο.

3.8. Κάθε περιβαλλοντική συμφωνία θα πρέπει να μπορεί να αναθεωρηθεί είτε με βάση την πρακτική πείρα, είτε με βάση την εξέλιξη της τεχνολογίας ή της οικολογίας.

3.9. Η εφαρμογή των περιβαλλοντικών συμφωνιών θα πρέπει να ελέγχεται κατά τον ίδιο τρόπο, ή τουλάχιστον ισότιμα, όπως και η εφαρμογή νομικών διατάξεων ή διοικητικών μέτρων. Ο έλεγχος αυτός θα ήταν σκόπιμο να εφαρμόζεται σε επίπεδο μεμονωμένων επιχειρήσεων. Γι'αυτό θα ήταν χρήσιμο να εφαρμόζεται η μέθοδος του οικονομικού Audit. Η μη εφαρμογή τους θα πρέπει να συνεπάγεται ανάλογες κυρώσεις.

3.10. Το περιεχόμενο των περιβαλλοντικών συμφωνιών θα πρέπει να είναι κατανοητό για την κοινή γνώμη, όπως άλλωστε κάθε νομικό ή διοικητικό μέτρο. Θα πρέπει, επομένως, να εφαρμόζεται η οδηγία σχετικά με την ελεύθερη πληροφόρηση για θέματα περιβάλλοντος ().

4. Η νομική μορφή των περιβαλλοντικών συμφωνιών

4.1. Όπως αναφέρεται ορθά στο κείμενο της Επιτροπής, υπάρχουν δύο νομικές μορφές περιβαλλοντικών συμφωνιών:

- Αφενός, οι διμερείς συμφωνίες οι οποίες συνάπτονται μεταξύ μιας δημόσιας αρχής και της «βιομηχανίας» (ενώσεις ή μεμονωμένες επιχειρήσεις) αλλά και μεταξύ δημόσιων οργανισμών 7

- Αφετέρου, μονομερείς υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν οι εταίροι στο βιομηχανικό τομέα και οι οποίες απορρέουν από διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν μεταξύ δημοσίων αρχών και «βιομηχανίας» και έχουν ως αντικείμενο την εφαρμογή ή τη μη εφαρμογή ενός συγκεκριμένου μέτρου.

4.2. Προκειμένου να είναι εφικτές και νόμιμες οι συμβατικές ρυθμίσεων θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα ακόλουθα προβλήματα:

- Στο βαθμό που το αντικείμενο μιας περιβαλλοντικής συμφωνίας είναι η προσδοκία ότι η συγκεκριμένη δημόσια αρχή δεν θα εφαρμόσει ένα μέτρο νομικού ή διοικητικού χαρακτήρα, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η παραίτηση από την εφαρμογή της νομοθεσίας, τουλάχιστον σύμφωνα με το δίκαιο ορισμένων κρατών μελών, δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο μιας συμφωνίας.

- Για να είναι μία συμφωνία εναγώγιμη πρέπει τα συμβαλλόμενα μέρη να έχουν το νόμιμο δικαίωμα να αναλαμβάνουν παρόμοιες υποχρεώσεις. Οι περιβαλλοντικές συμφωνίες που συνάπτονται σε επίπεδο οικονομικών κλάδων, χρειάζεται να κυρωθούν στη συνέχεια από κάθε επιμέρους επιχείρηση, παρότι οι σχετικές διαπραγματεύσεις διεξάγονται από τους εκπροσώπους των αντίστοιχων τομεακών ενώσεων.

4.3. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, η νομική φύση μιας περιβαλλοντική συμφωνίας μπορεί να καθοριστεί μόνον εφόσον ληφθεί υπόψη κάθε μεμονωμένη περίπτωση αλλά και η νομοθεσία του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους.

5. Το αντικείμενο μιας περιβαλλοντικής συμφωνίας

5.1. Οι περιβαλλοντικές συμφωνίες που έχουν ως αντικείμενο την εφαρμογή ευρωπαϊκής νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο δεν δημιουργούν πρόβλημα. Οι συμφωνίες αυτές αφορούν συγχρόνως τις πρακτικές λεπτομέρειες για την εφαρμογή ενός νόμου (π.χ. χρονοδιάγραμμα ή σταδιακή προσέγγιση), τη χρηματοδότηση (π.χ. για τη δημιουργία εθνικού δρυμού) ή την αντιμετώπιση τοπικών περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Τα κράτη μέλη έχουν αποκτήσει, επίσης, θετικές εμπειρίες με τη χρησιμοποίηση στα πλαίσια των διαπραγματεύσεων για την σύναψη παρόμοιων περιβαλλοντικών συμφωνιών, ανεξάρτητων προέδρων των διαπραγματεύσεων, προκειμένου να επιτευχθεί ένα είδος «διαμεσολάβησης» μεταξύ των διαφόρων συμφερόντων. Η διαδικασία διαμεσολάβησης θα ήταν χρήσιμη και κατά την εφαρμογή της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

5.2. Στην ανακοίνωση για τις περιβαλλοντικές συμφωνίες, καθώς και στη σχετική σύσταση προς τα κράτη μέλη (), η Επιτροπή εξετάζει κατά πρώτο λόγο τις περιβαλλοντικές συμφωνίες που μπορούν να αντικαταστήσουν μια νομική πράξη, δηλαδή τις περιβαλλοντικές συμφωνίες που θέτουν σε εφαρμογή κοινοτικές οδηγίες.

Παρόμοιες συμφωνίες έχουν ενδιαφέρον μόνο όταν πρόκειται για έναν μικρό κύκλο συμβαλλόμενων μερών (επιχειρήσεις), διότι μόνο σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να συναφθεί δεσμευτική συμφωνία η οποία να έχει ίδια ισχύ με την κοινοτική νομοθεσία. Πολύ συχνά, όμως, οι επαγγελματικές ενώσεις ευρωπαϊκού επιπέδου δεν έχουν δικαίωμα να συνάπτουν παρόμοιες συμφωνίες με νομική ισχύ.

5.3. Όταν πρόκειται για την εφαρμογή κοινοτικών οδηγιών, το κατάλληλο πολιτικό επίπεδο για τη σύναψη περιβαλλοντικών συμφωνιών είναι κατά κύριο λόγο τα κράτη μέλη, κατά δεύτερο λόγο όμως και οι περιφέρειες ή οι τοπικές αρχές.

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής δεν αναφέρεται σχεδόν καθόλου το επίπεδο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την προσέγγιση αυτή, εκτός αν μπορούν να συναφθούν γενικές συμφωνίες που αφορούν γενικά προβλήματα με ενώσεις ευρωπαϊκού επιπέδου. Παρόμοιες συμφωνίες θα αφορούν, ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις μονομερείς δεσμεύσεις ή θα αφορούν αποτελέσματα διαπραγματεύσεων με σκοπό την προετοιμασία νομοθεσίας, ή συμφωνίας του διεθνούς δικαίου.

Σε περίπτωση που συναφθούν παρόμοιες συμφωνίες, θα πρέπει να διασφαλισθεί η συμμετοχή των οργάνων που είναι αρμόδια και για την έκδοση νομοθεσίας κοινοτικού επιπέδου (συμπεριλαμβανομένης της ΟΚΕ).

5.4. Κρίνεται απαραίτητο να ενημερώνονται οι ενδιαφερόμενοι, στο βαθμό που δεν συμμετέχουν άμεσα στη συμφωνία αυτή. Σε περίπτωση που πρόκειται για συμφωνίες που έχουν ως αντικείμενο θέματα γενικής φύσης θα πρέπει να προβλεφθεί η κοινοποίηση της συμφωνίας στην κατάλληλη Επίσημη Εφημερίδα.

5.5. Επίσης, θα πρέπει αφενός να εξετάζεται εάν μία περιβαλλοντική συμφωνία συμμορφώνεται με τους κανόνες ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΟΚ (άρθρα 85, 86) και, αφετέρου σε περίπτωση που η συμφωνία αυτή προβλέπει τη χορήγηση ενισχύσεων προς όφελος ενός των συμβαλλόμενων μερών αν προβλέπονται φορολογικές διευκολύνσεις, να εξετάζεται η συμμόρφωση των συμφωνιών αυτών με το άρθρο 92 της συνθήκης. Το ίδιο ισχύει και για τη συμμόρφωση των συμφωνιών αυτών με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου σχετικά με το ελεύθερο εμπόριο αγαθών και τα τεχνητά εμπόδια στις συναλλαγές. Ο έλεγχος αυτός πρέπει να διεξάγεται από την Επιτροπή σε συνεργασία με την αρχή που συνυπογράφει τη συμφωνία.

6. Παρατηρήσεις σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής και τη σύσταση προς τα κράτη μέλη

6.1. Η γνωμοδότηση της ΟΚΕ συμφωνεί βασικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής, αν και θέτει τις προτεραιότητες με διαφορετικό τρόπο. Η γνωμοδότηση περιλαμβάνει συμπληρωματικές προτάσεις τις οποίες θεωρεί η ΟΚΕ εξαιρετικά σημαντικές.

6.2. Το πεδίο εφαρμογής των «κατευθυντήριων γραμμών για τη σύναψη περιβαλλοντικών συμφωνιών», που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση, θα πρέπει να καλύπτει και τις συμφωνίες που συνάπτονται στον διοικητικό τομέα. Η συμπλήρωση αυτή θεωρείται απαραίτητη και όσον αφορά την χρήση των περιβαλλοντικών συμφωνιών ως μέσο εφαρμογής κοινοτικών κανονισμών. Επίσης, θεωρείται σκόπιμο να εξετασθεί η εφαρμογή της Ανακοίνωσης σε συμφωνίες η ισχύ των οποίων υπερβαίνει τα κοινοτικά σύνορα.

6.3. Δεν είναι σαφές εάν η «σύσταση σχετικά με τη σύναψη περιβαλλοντικών συμφωνιών» (Παράρτημα της ανακοίνωσης της Επιτροπής), η οποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 21 Δεκεμβρίου 1996, αφορά την ένταξη του κοινοτικού δικαίου στο εθνικό δίκαιο ή αν συμπεριλαμβάνει και την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας που ήδη έχει ενταχθεί στο εθνικό δίκαιο. Το σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί στην ανακοίνωση. Εάν συμβαίνει περισσότερο η δεύτερη περίπτωση, θα πρέπει στη σύσταση να συμπεριλαμβάνονται και ορισμένες μονομερείς υποχρεώσεις. Κρίνεται σκόπιμο να επισημανθεί, επίσης, ότι οι σχετικές διατάξεις της συνθήκης ΕΟΚ θα πρέπει να τηρούνται σε κάθε μορφή περιβαλλοντικών συμφωνιών στα πλαίσια της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Βρυξέλλες, 28 Μαΐου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ C 332 της 31. 12. 1990.

() ΕΕ C 212 της 22. 7. 1996.

() Βλ. Κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1836/93 - ΕΕ L 168 της 10. 7. 1993.

() ΕΕ L 158 της 23. 6. 1990.

() ΕΕ L 333 της 21. 12. 1996.