20.1.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C14/1
II
(Προπαρασκευαστικές πράξεις)
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΓνωμοδότησηγιατοσχέδιοσύστασηςτουΣυμβουλίουσχετικάμετακοινάκριτήριαπουαφορούντην
επάρκειαπόρωνκαιπαροχώνστασυστήματακοινωνικήςπροστασίας^)
(92C14/01)
Στις31Μαΐου1991καισύμφωναμετοάρθρο198τηςΣυνθήκηςπεριιδρύσεωςτηςΕυρωπαϊκής
ΟικονομικήςΚοινότητας,τοΣυμβούλιοαποφάσισεναζητήσειτηγνωμοδότησητηςΟικονομικήςκαι
ΚοινωνικήςΕπιτροπήςγιατοπαραπάνωσχέδιοσύστασης .
Τοτμήμακοινωνικών,οικογενειακών ,εκπαιδευτικώνκαιπολιτισμικώνθεμάτων,στοοποίοανατέθηκε
ηπροετοιμασίατωνσχετικώνεργασιώντηςΟΚΕ,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις11Οκτωβρίου
1991μεβάσητηνεισηγητικήέκθεσητηςδ.Maddocks .
Στη290ήσύνοδοτηςολομέλειας(συνεδρίασητης30ήςΟκτωβρίου1991),ηΟικονομικήκαιΚοινωνική
Επιτροπήυιοθέτησεκατάπλειοψηφίακαιμεμίααποχήτηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.3.HΕπιτροπήεχειαρχίσειναπαρακολουθείτηνκατα­
στασηκαιναεφαρμόζειπρογράμματααπόταμέσατηςδεκαε­
τίαςτουεβδομήντα .Hσυγκεκριμένηαυτήπρότασηαποτελεί
ανταπόκρισητόσοστηνπρόσφατηεντολήτουΣυμβουλίου
ΚοινωνικώνΥποθέσεωνόσοκαιστιςσυγκεκριμένεςδιατά­
ξειςτουΚοινωνικούΧάρτηκαιστησυνέχειαπουδίδεται
σ'αυτές.Hενλόγωπρότασηανταποκρίνεται επίσηςσεπροη­
γούμενεςσυστάσειςτηςΟΚΕυπέρτουβασικούατομικού
δικαιώματοςσεέναεπαρκέςεγγυημένοεισόδηματοοποίοθα
έχειτημορφήενόςκοινωνικούεπιδόματοςεπανένταξης ,που
θααποφασισθείαπόκάθεκράτοςμέλοςχωριστάκαιθαανέρ­
χεται,σετέτοιούψοςώστεναεξασφαλίζειικανοποιητικό
βιοτικόεπίπεδοκαιόχιαπλώςστοιχειώδηεπιβίωση(2).
Πράγματι,σχετικάμετοθέμααυτόηΟΚΕυποστηρίζειτα
εξής:
«Hεξασφάλισηενόςελαχίστουεισοδήματοςσταφτωχά
άτομαδεναποτελείβεβαίωςεπαρκήόροπουθασυνέβαλ­
λεστηνκοινωνικήτουςεπανένταξηκαιστηναπόκτηση
τηςαυτονομίαςτους,αλλάαποτελείενέργειααπαραίτητη
γιανααποφευχθείηδημιουργίακαιηανάπτυξηκαταστά­
σεωνανέχειαςπουδενπρέπειναυπάρχουνστιςαναπτυγ­
μένεςκοινωνίες.Αποτελείαξιόλογοπροληπτικόμέτρο
κατάτηςαλληλουχίαςγεγονότωνπουοδηγείαπότην
αβεβαιότηταστημεγάληφτώχεια.Hαπότομηπτώσητου1.Γενικέςπαρατηρήσεις
1.1.ΟκτώχώρεςτωνΕΚέχουνσυστήματα«δικτύουπρο­
στασίας»ταοποίαπεριλαμβάνουν τοδικαίωμασεέναελάχι­
στοόριοπαροχώνκαιπόρων.Τέσσερακράτημέληδενεξα­
σφαλίζουνάμεσαμέσωπαροχών,τοδικαίωμααυτόσεεθνικό
επίπεδο,παράτογεγονόςότιτοεξασφαλίζουνορισμένες
περιφέρειεςκαιδήμοι.Τοσχέδιοσύστασηςεπιδιώκειτην
καθιέρωσητουενλόγωδικαιώματοςστιςχώρεςόπουδεν
υφίσταταικαθώςκαιτονκαθορισμόγενικώνκοινώναρχών
καικριτηρίωνσεεκείνεςστιςοποίεςυφίσταται,μεσκοπόνα
εξασφαλισθείτοδικαίωμααυτόσεόλαταάτομαπουδιαμέ­
νουνστηνΚοινότητα .
1.2.HΟΚΕεπιδοκιμάζειτοσχέδιοσύστασηςτουΣυμβου­
λίου.Πράγματι,τοδικαίωμασεέναεπαρκέςεγγυημένοεπί­
πεδοπαροχώνκαιπόρωνγιαένααξιοπρεπέςεπίπεδοδιαβίω­
σηςπρέπεινααποτελέσειμέροςμιαςευρείαςκαισυστηματι­
κήςεκστρατείαςσεόλητηνεπικράτειατωνΕΚ,μεσκοπό
τηνκαταπολέμησητηςφτώχειαςκαθώςκαιτηνεξάλειψη
κάθεμορφήςκοινωνικούαποκλεισμού ,ειδικότεραόσον
αφοράτηνπαιδεία,τηναπασχόληση ,τηνεπαγγελματική
κατάρτιση,τηνυγείακαιτηστέγαση.HΟΚΕσυμφωνεί
μετηνΕπιτροπήωςπροςτοότιπρέπειπροςτοπαρόννα
καθιερωθούνβασικέςκοινέςαρχέςκαικριτήριαγιαόλατα
κράτημέλη,αλλάδενπρέπειναπροβλεφθείκανέναςάκαμ­
πτοςκανόναςόσοναφοράτούψοςτωνπαροχώνήτησταθερή
απαράβατηδιαδικασίαγιατηνεφαρμογήτηςπροτεινόμενης
εξασφάλισηςπόρων.
(2)ΓνωμοδότησηΟΚΕγιατιςμειονεκτικέςομάδες·ΕΕαριθ.C221
της28.8.1989.Βλ.επίσηςΔελτίοΟΚΕγιατη«Φτώχεια»ΟΚΕ­
89-013,1989. (')ΕΕαριθ.C163της22.6.1991,σ.3.

Αριθ.C14/2 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 20.1.92
ναβασίζονταισεμέτραστήριξηςκαιπρόληψης.Hπρόταση
θαμπορούσενακαταστείσαφέστερηπαρουσιάζοντας το
πακέτοωςένακοινωνικόσυμβόλαιοένταξης.εισοδήματοςήηαπώλειατουδικαιώματοςγιακοινωνική
προστασίααποτελείτοβασικόγεγονόςπουθααναγκάσει
όσουςτοβιώνουνναεμπλακούνσεμιααδυσώπητηδιαδι­
κασίαμέσαστηνοποίαθασυσσωρεύονται απώλειαεσό­
δων,εγκατάλειψητωνδιαπροσωπικών ,κοινωνικώνκαι
ακόμηκαιοικογενειακώνσχέσεωνκαιαπώλειατηςκοι­
νωνικήςταυτότηταςμεαποκορύφωματηνπεριθωριοποί­
ησηκαιτηναπομόνωση .
Ανέναάτομοέχειτηβεβαιότηταότισεοιαδήποτεκατά­
στασηδενθαμείνειδίχωςτουςαναγκαίουςπόρουςγια
τηφυσιολογική ,ψυχολογική ,κοινωνικήκαιηθική
συντήρησήτου,τότεθαέχειτηδυνατότητανααποφύγει
σεπολλέςπεριπτώσειςκαταστάσειςαπόγνωσηςπου
συντρίβουνπολλέςφορέςκαιγιαμεγάλοχρονικόδιά­
στημα,ανόχιοριστικά,τηδύναμηθελήσεωςκαιτη
δυνατότηταυπερνίκησηςκαιαυτώνακόμητωνσυνηθι­
σμένωνδυσκολιώντηςπροσωπικήςκαιοικογενειακής
ζωής(...)
Hκαθιέρωσηενόςελάχιστουεισοδήματοςαποτελείτόσο
στοιχείοκοινωνικήςδικαιοσύνηςόσοκαιπαράγοντα
καταπολέμησης τηςπεριθωριοποίησης καιτουκοινωνι­
κούαποκλεισμού »(').
HσύστασητουΣυμβουλίουαποτελείένασημαντικόπρώτο
βήμαπροςαυτήτηνκατεύθυνσηκαθώςκαιπροςτηνυλοποί­
ησητηςκοινωνικήςΕυρώπης.
1.4.Τοπροτεινόμενοβασικόατομικόδικαίωμασεεπαρ­
κείςπόρουςκαιπαροχέςθαπρέπειναβασίζεταιστιςανάγκες
πουθακαθορισθούνκαιθαεκτιμηθούναπόκάθεκράτος
μέλοςαφούληφθείυπόψητοβιοτικόεπίπεδοπουεπικρατεί
καιτομέσοδιαθέσιμοεισόδημα.Τοενλόγωδικαίωμαθα
πρέπειναπαρέχεται,στιςπεριπτώσειςπουκρίνεταισκόπιμο,
σεάτοματαοποίαναείναιενεργάδιαθέσιμαγιαεργασίακαι
τωνοποίωνηηλικία,ηυγείακαιηοικογενειακήκατάσταση
τουςεπιτρέπουνναασκήσουνμιαεπαγγελματικήδραστηριό­
τητα,υπότονόροότικανέναάτομοδενθααναγκασθείνα
ασκήσειέναεπάγγελμαήναλάβειεπαγγελματική κατάρτιση
γιατηνοποίαπροβλέπεταιχαμηλότερηαπότηνκανονική
αμοιβήήγιατηνοποίαεμφανώςτοάτομο,άνδραςήγυναίκα,
δενείναικατάλληλο .Προκειμένουναεφαρμοστούναποτελε­
σματικάτασυνοδευτικάμέτρακοινωνικήςκαιοικονομικής
ένταξηςόσοναφοράτηστέγαση—τηνπροστασίατηςυγείας
καιτηνεπαγγελματικήκατάρτιση,θαπρέπειεπίσηςνααποτε­
λέσουναντικείμενοποιοτικούελέγχου.Ειδικότεραηεπαγ­
γελματικήκατάρτισηπρέπεινααποτελέσειένααξιόλογο
κίνητρομετονααντιπροσωπεύει πραγματικέςπροοπτικές
ανάκτησηςμιαςσωστήςκαιόχιπρόσκαιρηςεπαγγελματικής
δραστηριότητας .
1.5.HΟΚΕ,ενώυποστηρίζειτηνπρόταση,υπογραμμίζει
ότιτοπρόβλημαδενείναιπρωτίστωςκαικατάκύριολόγο
χρηματοδοτικό .Πρόκειταιεπίσηςγιαμέτρακαιπαροχέςμε
σκοπότηνκαταπολέμηση ,καικατάπροτίμησητηνπρόληψη,
τουκοινωνικούαποκλεισμού·καιηΕπιτροπήεντοπίζει
σωστάτιςθεμελιώδειςηθικέςκαικοινωνικέςπροκλήσειςπου
συνεπάγεται .Θαμπορούσενατονίσειλίγοπερισσότεροτο
γεγονόςότιηκοινωνικήένταξηκαιηαυτοβοήθειαπρέπει2.Ειδικέςπαρατηρήσεις
2.1.Νομικήβάση
2.1.1.HΟΚΕθέτειτοερώτημαμήπωςτοάρθρο235της
Συνθήκηςθαέπρεπεναείναιημοναδικήκατάλληληνομική
βάσηγιατηνπρότασηκαιμήπωςθαέπρεπεναγίνειεπίσης
αναφοράσταάρθρα2και117(βιοτικόεπίπεδο).Συγκεκρι­
μένα,τοάρθρο117ορίζειότιτακράτημέλησυμφωνούνπερί
τηςανάγκηςναπροαγάγουντηβελτίωσητωνόρωνδιαβίωσης
καιεργασίαςτουεργατικούδυναμικούκαιθεωρούνότιη
εξέλιξηαυτήθαπροκύψειαπότηλειτουργίατηςκοινής
αγοράς.HπαρούσαπρότασητηςΕπιτροπήςτάσσεταιυπέρ
ενόςεπαρκούςεγγυημένουεισοδήματοςυποστηρίζοντας ότι
οιμορφέςκοινωνικούαποκλεισμούαπότηναγοράεργασίας
θααυξηθούνστοπλαίσιοτηςεσωτερικήςαγοράς(τουλάχι­
στονστααρχικάστάδια)(2).Γιατολόγοαυτό,ηΟΚΕθεωρεί
ότιπρέπειναγίνειεπίκλησητουάρθρου8βτοοποίοαφορά
τηνεξασφάλισηισόρροπηςπροόδουσεόλουςτουςσχετικούς
τομείς.
2.2.Κοινοτικόμέσο
HΟΚΕυπογραμμίζειότι,κατάτηνπαρούσαστιγμή,η
σύστασηαποτελείτοπροτεινόμενομέσο.Hσύστασηθα
πρέπειναθεωρηθείωςτοπρώτοβήμακαθώςαναπτύσσεται
ηΕυρωπαϊκήολοκλήρωσηκαιτακοινωνικάπρογράμματα
προστασίαςσυγκλίνουνμεταξύτους,ηΟΚΕσυνιστάστην
Επιτροπήόπωςεξετάσειτοενδεχόμενοενόςπιοδεσμευτικού
κοινοτικούμέσουλαμβάνονταςυπόψητηδιαδικασίαπαρακο­
λούθησηςκαιτηνπροβλεπόμενηέκθεσηπροόδου.
2.3.Εφαρμογή
2.3.1.HΟΚΕσυμφωνείότιτοδικαίωμαπουαναγνωρίζεται
απότησύστασηθαπρέπειναδιαρκείόσονκαιρότοάτομο
πληροίτουςόρουςεπιλεξιμότητας .
2.3.2.HΟΚΕθεωρείότιτοδικαίωμαπουαναγνωρίζεται
απότησύστασηθαπρέπειναεπεκτείνεταισεόλαταάτομα
πουδιαμένουννόμιμασεένακράτοςμέλοςβάσειτωνεθνικών
καιτωνκοινοτικώνδιατάξεων(3).
2.3.3.Οιπόροιπουπρέπειναεγγυοδοτηθούν σύμφωναμε
τησύσταση,θαπρέπειναθεωρηθούνωςεφαλτήριογιαπλήρη
επανένταξηστηνκοινωνία.Αυτοίθαπρέπειναχορηγούνται
σταπλαίσιαπολιτικώνκαιστρατηγικώνμεστόχοτηνεπίτευ­
ξητηςπλήρουςεπανένταξης .Ταμέτραπουυιοθετούνταιστα
πλαίσιααυτώντωνστρατηγικών ,θαπρέπειναπεριλαμβά­
νουν:βοήθειακατάτηναναζήτησηεργασίας,συμβουλευτικά
κέντρα,εκπαίδευσηκαιεπαγγελματικήκατάρτιση,πρόσβαση
(')Δελτίο,οπ.π.(2)Σημείο3τηςαιτιολογικήςέκθεσης.
(3)ΕΕαριθ.C329της30.12.1989.

20.1.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C14/3
στηστέγασηκαιστηνιατροφαρμακευτική περίθαλψηκλπ.
Γιαταμέτρααυτάθαπρέπειναυπάρχειέναελάχιστοόριο
κριτηρίων :
—θαπρέπειναείναιεθελοντικά,ναπροβλέπουντοσεβασμό
τηςπροσωπικότητας τουδικαιούχουκαιτηνυποχρέωση
ναείναιενεργάδιαθέσιμοςγιαεργασίακαικατάλληλη
επαγγελματική εκπαίδευση ,ανηηλικία,ηυγείακαιη
οικογενειακήκατάστασητοεπιτρέπουν,
—ταμέτραεπαγγελματικής κατάρτισηςθαπρέπειναοδη­
γούνσεαναγνωρισμένη ειδίκευση,
—οιδραστηριότητες θαπρέπεινασυμφωνούνμεταπρότυπα
υγείαςκαιασφάλειαςτουυπεύθυνουκράτουςμέλουςκαι
τηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςόσοναφοράτοεργασιακό
περιβάλλον ,
—ταάτοματαοποίαλαμβάνουντιςελάχιστεςεγγυημένες
παροχέςσύμφωναμετησύστασηκαιταοποίααποκτούν
εκπαιδευτικήήεργασιακήπείρασταπλαίσιατηςστρατη­
γικήςγιατηνεπίτευξηκοινωνικήςκαιοικονομικήςεπανέ­
νταξης,θαπρέπειναέχουνπλήρηδικαιώματα,συμπερι­
λαμβανομένουκαιτουδικαιώματοςσυνδικαλιστικής αντι­
προσώπευσης .
2.3.4.Hοικονομικήενίσχυσηθαπρέπεινασυνοδεύεται
απότηνηθικήπροσπάθειατηςκοινωνίαςγιατηβελτίωση
τηςκοινωνικήςσυνοχής.Επιπλέον,είναισαφέςγιατηνΟΚΕ
ότιαπαιτούνταιπολιτικέςπρόληψης,ώστεναμηνυπάρξει
κανκοινωνικόςαποκλεισμός .Οιενλόγωπολιτικέςμπορούν
ναπεριλαμβάνουν αρωγήσχετικάμετηχρέωση,τηνκαταπο­
λέμησητηςεξάρτησηςαπόταναρκωτικάήάλλεςουσίες,
κατάλληλαμέτραγιατησυγκράτησητωνατόμωνστηναγορά
εργασίας.
2.3.5.HΟΚΕσυμφωνείότιτοδικαίωμασεέναεπαρκές
επίπεδοεισοδήματοςκαιπόρωνείναιατομικό,καιβασίζεται
στιςανάγκεςτουκαθενόςμεσυνεκτίμησητηςοικογενειακής
κατάστασήςτου.Αυτόβέβαιαδενσημαίνειότιτοελάχιστο
όριοτωνεγγυημένωνπαροχώντηςσύστασηςσεέναάτομο
θαπρέπειναμειωθείλόγωτηςλήψηςάλλωνπαροχώνοι
οποίεςπροορίζονταιγιατησυντήρησητουπαιδιούήτων
παιδιώντουατόμουαυτού(γυναίκαήάνδρα).Είναιάδικοοιπλέονάπορεςοικογένειεςναστερηθούνένατόσοστοιχειώδες
δικαίωμα,μεαποτέλεσμαοιπλέονάποροιγονείςναείναι
καταδικασμένοι ναζουνεξαρτώμενοιαπότοεισόδηματων
παιδιώντους.
2.3.6.HΟΚΕθεωρείότιοιυποψήφιοιγιατιςελάχιστες
παροχέςκαιπόρους,πουπρέπειναεγγυοδοτηθούν θαυποχρε­
ούνταιναπαρέχουνόσοτοδυνατόακριβέστερεςκαιαληθείς
πληροφορίεςγιατηνεκτίμησητηςεπιλεξιμότητάς τουςκαι
τηχορήγησητωνπαροχών.
2.3.7.HΟΚΕθεωρείότιτοελάχιστοόριοτωνεγγυημένων
παροχώντηςσύστασηςαποτελείμέτροκοινωνικήςαρωγής
καιόχισυμμετοχικήμορφήκοινωνικήςασφάλειας.
2.3.8.HΟΚΕσυμφωνείότιδενείναιεφικτόνααπαιτηθεί
απόόλατακράτημέληναεξασφαλίσουνέναελάχιστοόριο
παροχώνστηνίδιααναλογίαμετομέσοκατάκεφαλήνεισό­
δημασεκάθεκράτοςτηςΚοινότητας .Εντούτοις,ηΟΚΕ
πιστεύειότιτακράτημέληθαπρέπειναχρησιμοποιήσουν
αντικειμενικάκριτήριακατάτονκαθορισμότουύψουςτων
πόρωνπουθεωρείταιεπαρκές.
2.3.9.HΟΚΕπιστεύειότιενπροκειμένωθαπρέπεινα
προβλεφθείδικαίωμασεσαφήπληροφόρησησχετικάμετις
συμπληρωματικές διατάξειςαυτήςτηςσύστασης,καθώςκαι
διαδικασίαπροσφυγής .
2.3.10.HΟΚΕέχειτηγνώμηότι,τουλάχιστονστοαρχικό
στάδιο,θαμπορούσεενδεχομένωςναπαρασχεθείβοήθειασε
εκείνατακράτημέληταοποίαθασυναντήσουνδυσκολίες
σεό,τιαφοράτηνεφαρμογήτηςσύστασηςκαιότιθαπρέπει
ναενθαρρυνθούντακράτημέληναχρησιμοποιήσουν πλήρως
τουςπόρους,πουενδεχομένωςμπορούννασυμβάλουνστην
αντιμετώπισητουπροβλήματος .
2.3.11.HΟΚΕσυμφωνείότιτααπαιτούμεναμέτραθα
πρέπειναεφαρμοσθούνσταδιακά,ανάλογαμετιςμεγαλύτε­
ρεςανάγκεςκαιμέσασεδιάστημαπέντεετώναπότηνυιοθέ­
τησητηςσύστασης .
2.3.12.HΟΚΕεπιδοκιμάζειεπίσηςτηνπροτεινόμενηδια­
δικασίαπαρακολούθησης καιπαροτρύνειτακράτημέληνα
συμβάλουνπλήρωςστηνπεριοδικήέκθεση.
Βρυξέλλες,30Οκτωβρίου1991.
OΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
FrançoisSΤΑΕDΕLΙΝ