Αριθ. C 160/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων . 1. 7. 85 
και τη διατύπωση του σημείου 8 στοιχείο α) σημείο ii) (παραπομπή στην επιστημονική βιβλιογραφία), του άρθρου 
1 του κειμένου της πρότασης της Επιτροπής. Όσον αφορά το σημείο 8 στοιχείο α) σημείο iii) (προστασία για 10 
χρόνια), η ΟΚΕ κρίνει ότι αυτή η πρόταση αποτελεί ένα βήμα προς την κατεύθυνση της εξασφάλισης καλύτερης 
προστασίας της έρευνας. Πράγματι, το μέλλον της ευρωπαϊκής φαρμακευτικής βιομηχανίας εξαρτάται από την 
ερευνητική της ικανότητα σε σχέση με τους αμερικανούς και ιάπωνες ανταγωνιστές της. 
Το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας είναι εξαιρετικά αστάθμητο, διαρκεί από 10 έως 12 χρόνια και όταν 
τελειώσει: 
— είτε το προϊόν κατοχυρώνεται με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, οπότε ο εφευρέτης έχει μόνο 8 χρόνια ακόμη για να 
προσπαθήσει να καλύψει τα σημαντικά έξοδα της έρευνας του (από 50 έως 100 εκατομμύρια ECU), ενώ η 
φυσιολογική διάρκεια είναι 20 χρόνια από τη στιγμή της κατάθεσης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, 
— είτε το προϊόν δεν κατοχυρώνεται ή δεν μπορεί να κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας - πράγμα που 
υπάρχει κίνδυνος να συμβαίνει συχνά στον τομέα της βιοτεχνολογίας - οπότε ο βιομήχανος που έκανε μία 
τέτοια επένδυση θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα της προσωρινής αποκλειστικότητας στην αγορά. Αυτό 
ακριβώς προτείνει η Επιτροπή με την επιβολή μιας προθεσμίας αναμονής στον δεύτερο αιτούντα, εκτός από 
την περίπτωση που συμφωνεί ο εφευρέτης. 
Αυτή η λύση είναι οπωσδήποτε λογική αν ληφθεί υπόψη η σημαντική αξία του φακέλου που υποβάλλεται για 
εξέταση στις αρχές. Δεν μπορεί να τεθεί από φιλανθρωπία στη διάθεση ενός απομιμητή για να αποκομίσει κέρδη 
από αυτόν, γιατί έτσι θα υπήρχε κίνδυνος να ακινητοποιηθεί αμέσως κάθε έρευνα στην Ευρώπη. 
Όσον αφορά το μονοπώλιο που θα μπορούσε να προκύψει, εφαρμόζεται το κανονικό καθεστώς που ισχύει για τα 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας, εκτός από το θέμα της διάρκειας. Εξάλλου, ο υποβάλλων την αίτηση για την έκδοση 
άδειας υπόκειται στους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού και στις αντίστοιχες εθνικές νομοθεσίες. 
Η ΟΚΕ εξάλλου υποστηρίζει κάθε μέτρο για την καταπολέμηση της τοξικομανίας. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 45 
Ψήφοι κατά: 58 
Αποχές: 9 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις προτεραιότητες για τις κοινοτικές 
πρωτοβουλίες στον τομέα της έρευνας: η επόμενη αναθεώρηση του προγράμματος-πλαισίου για τις 
κοινοτικές δραστηριότητες στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας 
(85/C 160/09) 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε στις 28 Φεβρουαρίου 1984, σύμφωνα με το άρθρο 20 
εδάφιο 4 του εσωτερικού της κανονισμού, να καταρτίσει μία γνωμοδότηση σχετικά με τις: 
Το τμήμα ενέργειας και πυρηνικών θεμάτων στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών 
εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του, στις 8 Μαρτίου 1985, με βάση την εισηγητική έκθεση του 
κ. Roseingrave. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα, κατά 225η σύνοδο ολομέλειας της 
(συνεδρίαση της 27ης Μαρτίου), την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Ένα ψήφισμα του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1983 
ενέκρινε τους επιστημονικούς και τεχνικούς στόχους του 
προγράμματος-πλαισίου για κοινοτικές δραστηριότητες 
στον τομέα της Έρευνας, Ανάπτυξης και Επίδειξης, 
1984-1987. Ενώ όμως, το Συμβούλιο επιβεβαίωνε τη σύμφω­
νη γνώμη του όσον αφορά, την ανάγκη να αυξηθούν οι 
κοινοτικές δαπάνες στον τομέα της Έρευνας, Ανάπτυξης 
και Επίδειξης (Ε, Α και Ε), περιοριζόταν μόνο στο να «λάβει 
υπόψη τις χρηματοδοτικές απαιτήσεις των επιδιωκόμενων 
στόχων.» 1.2. Οι προτεινόμενες γενικές χρηματοδοτικές απαιτήσεις 
του προγράμματος-πλαισίου (3,7 δισεκατομμύρια ECU) 
συνεπώς, δεν εγκρίθηκαν και ούτε έχουν ακόμη εγκριθεί. 
1.3. Ήταν αισθητή η έλλειψη πολιτικής βούλησης που θα 
οδηγούσε σε κάποιο αποτέλεσμα, την αναγνώριση του Συμ­
βουλίου Έρευνας όσον αφορά, την προτεραιότητα που πρέπει 
να δοθεί στις δραστηριότητες Ε, Α + Ε σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αβεβαιότητα που 
διακρίνει ορισμένα κράτη μέλη ως προς τη θέση που επιθυ­
μούν να δώσουν στην Ε, Α + Ε. 
1. 7. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 160/23 
1.4. Παρά την έλλειψη πολιτικής οξυδέρκειας και βούλη­
σης για την έγκριση του προϋπολογισμού που απαιτείται για 
να πραγματοποιηθούν οι επιδιώξεις του προγράμματος-πλαι-
σίου, η Επιτροπή πέτυχε εντούτοις, καταβάλλοντας επίμονες 
προσπάθειες, να εξασφαλίσει ορισμένες χρηματοδοτικές 
προβλέψεις που να επιτρέπουν να γίνει μία αρχή. Επειδή δεν 
υπάρχει μία συνολική χρηματοδοτική πρόβλεψη η κατανομή 
των πόρων σε μία σειρά «ειδικών» προγραμμάτων είναι 
περισσότερο ή λιγότερο αποσπασματική. 
1.5. Η αποτυχία να εγκριθούν οι χρηματοδοτικές απαιτή­
σεις του προγράμματος-πλαισίου καθιστά την ανάπτυξη μίας 
συνεκτικής επιστημονικής και τεχνικής στρατηγικής 
Ε, Α + Ε, δύσκολο, αν όχι απραγματοποίητο έργο. Όταν, 
για παράδειγμα, προτείνεται ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα 
με συγκεκριμένο προϋπολογισμό, και οι γενικές χρηματοδο­
τικές απαιτήσεις του προγράμματος-πλαισίου δεν έχουν 
εγκριθεί, δεν είναι δυνατό να γνωρίζει κανείς τί ποσοστό του 
συνολικού προϋπολογισμού διατίθεται για το προτεινόμενο 
συγκεκριμένο πρόγραμμα. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, δεν 
είναι επίσης δυνατό να γνωρίζει κανείς κατά πόσο ακολου­
θείται η ερευνητική στρατηγική που εγκρίθηκε καταρχήν στο 
πρόγραμμα-πλαίσιο. Για τους λόγους αυτούς η ΟΚΕ πιστεύει, 
ότι είναι πρωταρχικής σημασίας, να εγκρίνει το Συμβούλιο 
τις χρηματοδοτικές απαιτήσεις του προγράμματος-πλαι-
σίου. 
1.6. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ενέκρινε το 
πρόγραμμα-πλαίσιο στη γνωμοδότηση της 1ης Ιουνίου 
1983 Ο. Ο κύριος σκοπός αυτής της παρούσας γνωμοδότη­
σης είναι: 
— να επηρεάσει την αναθεώρηση του προγράμματος-πλαι-
σίου για το 1985, 
— να επηρεάσει αποφάσεις «ad hoc» για τα προγράμματα Ε, 
Α + Ε. • 
1.7. Η γνωμοδότηση αυτή πρέπει να εξετασθεί σε συνάρ­
τηση με τις τρέχουσες και πρόσφατες εργασίες της ΟΚΕ Q), 
και κυρίως με γνωμοδοτήσεις που αφορούν: 
α) τα κοινοτικά ερευνητικά προγράμματα κοινής χρηματο­
δότησης (πρόκειται να υιοθετηθεί)· 
β) την τόνωση της συνεργασίας και των τεχνικών και 
επιστημονικών ανταλλαγών στην Ευρώπη - πρόγραμμα 
1985/1988 (2)· 
γ) την προαγωγή της χρήσης των αποτελεσμάτων της 
κοινοτικής έρευνας και ανάπτυξης (3). 
2. Ερευνητικές προτεραιότητες-στρατηγική 
2.1. Κατευθύνσεις 
2.1.1. Η Κοινότητα θα πρέπει να καταρτίσει μία πραγμα­
τική κοινή στρατηγική ώστε: 
— να διατηρήσει τη θέση της στον επιστημονικό και τεχνο­
λογικό κόσμο, 
— να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της γεφυρώνοντας 
το χάσμα που έχει δημιουργηθεί σε ορισμένους τεχνολογι-
(') ΕΕαριθ. C211 της 8. 8. 1983, σ. 32. 
Ρ) ΕΕ αριθ. C 343 της 24. 12. 1984, σ. 12. 
(3) ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1984, σ. 14. κούς τομείς, μεταξύ αυτής και των μεγαλύτερων οικονο­
μικών συνασπισμών των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας. 
2.1.2. Η κοινοτική στρατηγική και οργάνωση θα πρέπει 
να γίνεται σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Η Ευρώπη 
παρουσιάζει συγκεκριμένα πλεονεκτήματα, ειδικά προβλή­
ματα και ένα δικό της κοινωνικοπολιτιστικό περιβάλλον, 
που πρέπει να ληφθούν υπόψη για να έχουν τα κοινοτικά 
προγράμματα Ε, Α + Ε τις μεγαλύτερες δυνατές προοπτικές 
για επιτυχή πραγματοποίηση. 
2.1.3. Η κοινοτική στρατηγική θα πρέπει να στραφεί 
ιδιαίτερα στους εξής τομείς: 
α) ενίσχυση των διεθνικών σχέσεων για την ανάπτυξη μίας 
κοινής βάσης ευρωπαϊκής έρευνας για τις νέες τεχνολο­
γίες· 
β) ενίσχυση της έρευνας για προγράμματα που εμπεριέχουν 
μεγάλο ποσοστό κινδύνου και τα οποία δεν είναι δυνατό 
να αναληφθούν ή να επιβιώσουν στο επίπεδο των μεμο­
νωμένων κρατών μελών 
γ) να προσδιορισθούν επίκεντρα ενδιαφέροντος για την Ε, Α 
+ Ε και να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη ερευνητικών κέντρων 
μεγάλου επιστημονικού γοήτρου* 
δ) να χρησιμοποιηθεί η Ε, Α + Ε ως στρατηγικό εργαλείο 
κοινωνιακής ανάπτυξης. 
2.1.4. Ο προγραμματισμός της κοινοτικής Ε, Α + Ε 
απαιτεί ένα σαφή καθορισμό κριτηρίων. Θα πρέπει να 
ενισχυθεί ο ρόλος της Επιτροπής στην προσπάθεια 
ενθάρρυνσης μιας ευρύτερης βάσης Ε, Α + Ε όσον αφορά τη 
σύνδεση, συνεργασία, κινητικότητα και συντονισμό. 
2.2. Συντονισμός 
2.2.1. Το κοινοτικό πρόγραμμα Ε, Α + Ε αποκτά ιδιαίτε­
ρη σπουδαιότητα ως ένα στρατηγικό όργανο της Κοινότητας. 
Τα ποσά που δαπανά η Κοινότητα για την Ε, Α + Ε είναι 
μικρά συγκριτικά με την αντίστοιχη δαπάνη των κρατών 
μελών. Ή Κοινότητα δεν μπορεί λοιπόν να αναμειχθεί σε 
όλους τους τομείς Ε, Α + Ε. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την 
προσέγγιση που υιοθετείται στο πρόγραμμα-πλαίσιο ιδίως ως 
προς το ότι η Κοινότητα δεν θα πρέπει να αναλαμβάνει 
ερευνητικές προσπάθειες, σε τομείς όπου τα κράτη μέλη 
ενεργούν με μεγαλύτερη επιτυχία και αποτελεσματικότητα 
από άποψη κόστους. 
2.2.2. Η αποτελεσματική διαχείριση της κοινοτικής Ε, Α 
+ Ε και ο συντονισμός της Ε, Α + Ε των κρατών μελών 
αποτελούν σαφώς θέματα εξαιρετικής σημασίας. Η σχέση 
μεταξύ της κοινοτικής Ε, Α + Ε που πραγματοποιούν τα 
κράτη μέλη απαιτεί μελέτη και αποσαφήνιση. 
2.2.3. Η ΟΚΕ σημειώνει με ικανοποίηση ότι το Συμβούλιο 
έχει εγκρίνει τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με τις 
διαρθρώσεις και διαδικασίες για τη διαχείριση και το συντο­
νισμό των δραστηριοτήτων της κοινοτικής Ε, Α + Ε και 
ελπίζει ότι, όταν τεθούν σε εφαρμογή οι διαδικασίες θα δοθεί 
η απαιτούμενη προσοχή στις απόψεις του, όπως εκφράζονται 
στη γνωμοδότηση του (4). 
(") ΕΕ αριθ. C 341 της 19. 12. 1983, σ. 51. 
Αρνθ. C 160/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 1. 7. 84 
2.2.44 Μια αποτελεσματική κοινοτική στρατηγική Ε, Α + 
Ε απαιτεί υψηλότερη ποιότητα και μεγαλύτερη ποσότητα 
πληροφοριών σε σχέση με αυτές που είναι σήμερα διαθέσι­
μες. 
2.2.5. Η παλίνδρομη επικοινωνία μεταξύ της Επιτροπής 
και των ερευνητικών συμβουλίων, φορέων και μεμονομένων 
ατόμων στα κράτη μέλη, είναι πολύ σημαντική αλλά είναι 
δύσκολο να επιτευχθεί. Στα μικρά ερευνητικά κέντρα, ιδίως 
το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της έγκρισης και 
της εφαρμογής μιας διαδικασίας είναι πολύ μεγάλο για να 
συμμετάσχουν αποτελεσματικά στην κοινοτική Ε, Α + Ε. 
2.2.6. Η πληροφορική και η τεχνολογία τηλεπικοινωνιών 
παρέχουν σημαντικές δυνατότητες για την ανταλλαγή επι­
στημονικών πληροφοριών, τη διάδοση των αποτελεσμάτων 
της κοινοτικής Ε, Α + Ε και, πράγμα που είναι σημαντικό­
τερο, τη χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων σε λιγότερο 
ευνοημένες περιοχές. 
2.2.7. Η ΟΚΕ, παρόλο που αναγνωρίζει τη θετική συμβολή 
της δημιουργίας τράπεζας πληροφοριών, έχει συνείδηση 
επίσης του υψηλού κόστους, των τεχνικών δυσκολιών και 
του μεγάλου χρονικού διαστήματος που απαιτείται για την 
εγκατάσταση της. 
Για τους λόγους αυτούς η ΟΚΕ υποστηρίζει: 
— την ανάπτυξη του συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών 
στα πλαίσια του προγράμματος ESPRIT. Η ΟΚΕ συνιστά 
να επεκταθεί μελλοντικά η χρήση του σε τομείς εκτός της 
τεχνολογίας πληροφόρησης, 
— το προτεινόμενο σύστημα πληροφόρησης και τεκμηρίω­
σης που η Επιτροπή σχεδιάζει να εγκαθιδρύσει ως μέρος 
του προγράμματος τόνωσης με τη μορφή διασυνδεόμενων 
τοπικών βάσεων πληροφοριών και το οποίο παρέχει 
πληροφορίες για την ερευνητική εργασία και τις δυνατό­
τητες συνεργασίας. Το σχέδιο αυτό συνδέεται με το 
ψήφισμα της Συνδιάσκεψης των Ευρωπαίων Υπουργών 
Έρευνας που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του 
Συμβουλίου της Ευρώπης (Παρίσι, 17 Σεπτεμβρίου 
1984). 
2.3. Χρησιμοποίηση στη διάθεση όλων πέρα από εθνικά σύνορα, αποτελούν 
στοιχεία κεφαλαιώδους σημασίας στην προσπάθεια της 
κοινοτικής Ε, Α + Ε. 
2.3.2. Όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των αποτελεσμά­
των Ε, Α + Ε η ΟΚΕ επαναλαμβάνει τις απόψεις που 
διατυπώνονται στη γνωμοδότηση της (') για την ανακοίνωση 
της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβού­
λιο σχετικά με την προαγωγή της χρησιμοποίησης των 
αποτελεσμάτων έρευνας, ανάπτυξης και επίδειξης που χρη­
ματοδοτούνται από την Κοινότητα. 
2.3.3. Η ΟΚΕ έχει ήδη παρατηρήσει ότι σε ορισμένες 
περιπτώσεις η Κοινότητα δεν μπόρεσε να αξιοποιήσει αποτε­
λεσματικά το υψηλό επίπεδο επιτευγμάτων της βασικής 
έρευνας. Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ταχεία 
εμπορική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της κοινοτικής 
Ε, Α + Ε. Επιβάλλεται να δοθεί επειγόντως προσοχή στα 
εμπόδια για την καθιέρωση ενός ευρωπαϊκού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας. Επίσης, πρέπει να δοθεί επειγόντως προσοχή 
στην ανάγκη για την εναρμόνιση των προδιαγραφών. 
2.3.4. Η οριζόντια δραστηριότητα για την προαγωγή πιο 
αποτελεσματικής και ταχύτερης χρήσης των αποτελεσμά­
των της κοινοτικής Ε, Α + Ε θα πρέπει να τύχει μεγαλύτερης 
χρηματοδότησης. Είναι άστοχη η αναβολή της πλήρους 
δέσμευσης των κονδυλίων που προβλέπονταν στο πρόγραμ-
μα-πλαίσιο 1984-1987 και θα πρέπει να επανορθωθεί το 
συντομότερο δυνατό. 
2.4. Σκοποί 
2.4.1. Η κοινοτική Ε, Α + Ε θα πρέπει να ασχοληθεί 
κυρίως με τις πιθανές επιπτώσεις των αποτελεσμάτων έρευ­
νας και ανάπτυξης στην ευρωπαϊκή κοινωνία (τόσο σε εθνικό 
όσο και σε κοινοτικό επίπεδο). Η εισαγωγή νέων τεχνολογιών 
μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, 
υπό τον όρο ότι μπορούν να αναδιαρθρωθούν οι παραδοσια­
κές βιομηχανίες και να γίνει αποτελεσματική χρήση της 
υψηλής τεχνολογίας, ιδιαίτερα στον τομέα των μικρομε­
σαίων επιχειρήσεων καθώς και των συνεταιριστικών. Είναι 
επίσης αλήθεια ότι σε μία περίοδο απαράδεκτα υψηλής 
ανεργίας, η τεχνολογική πρόοδος όπως τώρα χρησιμοποιεί­
ται μπορεί να μειώσει τον όγκο του εργατικού δυναμικού που 
απαιτείται για τη διατήρηση των επιπέδων παραγωγής, αν 
δεν επεκταθεί η αγορά. 
2.3.1. Η Ε, Α + Ε μπορεί να διαδραματίσει έναν σημα­
ντικό ρόλο στην προσπάθεια να αποτραπεί η τεχνολογική 
εξάρτηση της Κοινότητας από τους κύριους οικονομικούς 
ανταγωνιστές της. Ενώ οι ευρωπαϊκές δαπάνες για την Ε, Α 
+ Ε, συμπεριλαμβανομένων τόσο των κοινοτικών δαπανών 
όσο και των δαπανών των κρατών μελών, είναι ανάλογες με 
βάση το ΑΕΠ προς αυτές των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας, ο 
χρόνος όμως που μεσολαβεί μεταξύ της έγκρισης και της 
εφαρμογής μιας διαδικασίας είναι πολύ μεγαλύτερος στην 
Ευρώπη. Για να διατηρήσει λοιπόν την ανταγωνιστικότητα 
της με τις μεγάλες αυτές εμπορικές δυνάμεις θα πρέπει η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα να διαθέτει τα αποτελέσματα Ε, Α + 
Ε προς εμπορική εκμετάλλευση στην αγορά πολύ πιο γρήγο­
ρα απ' ότι τώρα. Η πολιτική βούληση για συνεργασία και μία 
πραγματική θέληση να τεθούν τα αποτελέσματα Ε, Α + Ε 2.4.2. Η ανάγκη να γίνει η Ευρώπη ανταγωνιστική απένα­
ντι στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, δεν πρέπει να αποτελέσει τη 
μόνη προτεραιότητα. Πρέπει να δοθεί προσοχή στο ποιες θα 
είναι οι επιπτώσεις για την απασχόληση και την ευρωπαϊκή 
βιομηχανική κοινωνία σε περίπτωση που η Ευρώπη επε-
τύγχανε να φθάσει το επίπεδο των ανταγωνιστών της. Η 
Ευρώπη πρέπει να μάθει από την εμπειρία των άλλων και να 
αποφύγει τα λάθη τους. 
2.4.3. Οι επιπτώσεις της τεχνολογίας στις συνθήκες εργα­
σίας, δεν περιορίζονται μόνο στην υγεία και την ασφάλεια. 
Αυτό αναγνωρίζεται από την Επιτροπή στην ανακοίνωση της 
προς το Συμβούλιο για την τεχνολογική αλλαγή και τις 
0) ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1984, σ. 14. 
1.7. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 160/25 
κοινωνικές προσαρμογές σχετικά με την οποία η ΟΚΕ 
πρόσφατα εξέδωσε γνωμοδότηση (*)· Είναι σαφές ότι οι 
τεχνολογικές εξελίξεις μπορεί να συνεπάγονται κοινωνικές 
αλλαγές και τη συνακόλουθη κοινωνική προσαρμογή. Οποι­
αδήποτε επίπτωση κι αν έχουν οι τεχνολογικές εξελίξεις, το 
γεγονός ότι η κοινωνία πρέπει να προσαρμοσθεί σ' αυτές τις 
επιπτώσεις είναι ανεπιθύμητο. 
2.4.4. Απαιτείται να αναληφθούν επειγόντως πολύ με­
γαλύτερες ερευνητικές προσπάθειες όσον αφορά τους σημα­
ντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την εισαγωγή νέων 
τεχνολογιών στον τόπο εργασίας για να εξασφαλισθεί η 
εισαγωγή μορφών που είναι αποδεκτές από κοινωνική και 
ανθρωπιστική άποψη. 
2.4.5. Μια σαφής έλλειψη που παρατηρείται στον προσα­
νατολισμό της κοινοτικής Ε, Α + Ε είναι η τάση να μη δίνεται 
αρκετή προσοχή ούτε και να αφιερώνονται αρκετοί πόροι για 
μελέτες σχετικά με τις κοινωνικές πλευρές της ζωής και της 
εργασίας. Η ΟΚΕ επισύρει και πάλι την προσοχή στις 
παρατηρήσεις της όσον αφορά, το θέμα αυτό σε πρόσφατες 
γνωμοδοτήσεις, και κυρίως στην εισαγωγή της γνωμοδότη­
σης σχετικά με τις προτάσεις για ένα πρόγραμμα-πλαίσιο (2), 
τη γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου 
σχετικά με την υιοθέτηση μιας πειραματικής κοινοτικής 
δράσης για την τόνωση της αποτελεσματικότητας του επι­
στημονικού και τεχνικού δυναμικού της Ευρωπαϊκής Κοινό­
τητας (3) και τη γνωμοδότηση για την τόνωση της συνεργα­
σίας και των επιστημονικών και τεχνικών ανταλλαγών στην 
Ευρώπη, Πρόγραμμα 1984-1988 (4). Στη γνωμοδότηση αυτή 
η ΟΚΕ αναφερόμενη στους οκτώ τομείς που επεξηγηματικά 
προτάσσει η Επιτροπή ως τομείς στους οποίους πρέπει να 
δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο σχέδιο τόνωσης, εκφράζει τη 
λύπη της για την παράλειψη των κοινωνικών επιστημών και 
καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει χωρίς καθυστέρηση ένα 
συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα για τις κοινωνικές 
επιστήμες. 
2.4.6. Επιβάλλεται επειγόντως να καταρτισθούν σενάρια 
σχετικά με το τι θα μπορούσαν να συνεπάγονται για την 
Ευρώπη εναλλακτικές πολιτικές. Η ΟΚΕ θα πρέπει να 
συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη αυτών των σεναρίων. 
3. Ερευνητικές προτεραιότητες - Περιεχόμενο 
Γενικά 
3.1. Οι επτά κοινοτικοί στόχοι και οι οριζόντιες δραστη­
ριότητες του προγράμματος-πλαισίου εξακολουθούν να 
ισχύουν για το 1985-1987. Σ' αυτό το τμήμα της γνωμοδό­
τησης η ΟΚΕ: 
α) εφιστά την προσοχή στα σημεία των επτά στόχων στα 
οποία πρέπει να δοθεί απόλυτη προτεραιότητα κατά την 
επιλογή των προγραμμάτων 
β) τονίζει τα στοιχεία που λείπουν και τα οποία πρέπει να 
συμπεριληφθούν στην αναθεώρηση του 1985. 
Ρ) ΕΕ αριθ. C 307 της 19. 11. 1984, σ. 4 (σύνοδος ολομέλειας 
Σεπτέμβριος 1984). 
(2) ΕΕ αριθ. C 211 της 8. 8. 1983. 
(3) ΕΕ αριθ. C 90 της 5. 4. 1983, σ. 4. 
Ο ΕΕ αριθ. C 343 της 24. 12. 1984, σ. 12. 3.2. Η αύξηση της ανταγωνιστικότητας στον τομέα της 
γεωργίας και της βιομηχανίας έχει ζωτική σημασία για την 
Κοινότητα και θα πρέπει να της δοθεί απόλυτη προτεραιότη­
τα στην κοινοτική Ε, Α + Ε. Στην προσπάθεια αυτή πρέπει να 
επιτευχθεί μεγαλύτερη ισορροπία στους στόχους της Ε, Α + 
Ε μεταξύ: 
α) της αναζήτησης νέων μεθόδων για ταχύτερες διαδικασίες 
παραγωγής που να αποσκοπούν μεταξύ άλλων στο να μη 
σημειωθούν απώλειες αγοράς (αλλά που τείνουν να 
προκαλέσουν ανεργία), και 
β) της αναζήτησης νέων προϊόντων και υπηρεσιών για την 
ικανοποίηση νέων αναγκών (που διατηρούν και 
δημιουργούν θέσεις απασχόλησης). 
Στην Ευρώπη η ανάγκη για μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα 
οδήγησε στην αναζήτηση της τελειότητας στις μεθόδους 
παραγωγής με στόχο να προωθηθεί η ανάπτυξη και η 
παραγωγικότητα. Η ΟΚΕ υποστηρίζει τα συμπεράσματα του 
FAST Ι ότι θα πρέπει δηλαδή να τονισθεί η ανάγκη μεγαλύ­
τερης ισορροπίας μεταξύ προϊόντων και διαδικασιών. Εξάλ­
λου, επειδή υπάρχει η παρούσα προτίμηση για νέες ταχύτερες 
διαδικασίες παραγωγής αντί για νέα προϊόντα και υπηρεσίες 
η Ευρώπη θα πρέπει να αποφύγει ένα αδιέξοδο όπου οι 
λιγοστοί ερευνητικοί πόροι χρησιμοποιούνται για διαδικα­
σίες παραγωγής σε τομείς όπου οι ανταγωνιστές μας έχουν 
ήδη το αδιαφιλονίκητο προβάδισμα. Η Ευρώπη θα πρέπει να 
αναξητήσει μία ισορροπία κατά την εφαρμογή των νέων 
τεχνολογιών για να επιτύχει βελτιωμένη παραγωγικότητα 
διαμέσου βελτιωμένων διαδικασιών και τη διατήρηση των 
θέσεων απασχόλησης που υπάρχουν καθώς και τη δημιουρ­
γία θέσεων απασχόλησης με την εισαγωγή νέων προϊόντων 
και υπηρεσιών για την ικανοποίηση νέων αναγκών. 
3.3. 1ος στόχος: προώθηση της ανταγωνιστικότητας στο 
γεωργικό τομέα 
3.3.1. Η ΟΚΕ λυπάται για το γεγονός ότι οι ανεπαρκείς 
προοπτικές εφαρμογής Ε, Α + Ε στο γεωργικό τομέα είχε ως 
αποτέλεσμα να μειωθεί το μερίδιο δαπάνης της από 3,5% 
στην πρόταση του προγράμματος-πλαισίου σε \,8°Ιο για το 
άμεσο μέλλον. Ελπίζεται ότι θα καταβληθούν προσπάθειες 
για να αποκατασταθεί η θέση της γεωργίας το συντομότερο 
δυνατό, με έμφαση σε νέα προϊόντα για νέες αγορές και την 
ικανοποίηση νέων αναγκών. Πρέπει να τονισθεί ιδιαίτερα η 
ανάγκη να συμβάλει η Επιτροπή στην επίλυση του προβλή­
ματος των γεωργικών πλεονασμάτων. 
3.3.2. Η απόφαση να αναβληθεί η εισαγωγή ενός κοινοτι­
κού προγράμματος για την τεχνολογία και επιστήμη των 
τροφίμων είναι άστοχη. 
3.3.3. Θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προτεραιότητα στην 
Ε, Α + Ε για τη χρήση της γης (π.χ. στο μακροπρόθεσμο 
αποτέλεσμα από την εντατική χρησιμοποίηση γεωργικών 
χρημικών ουσιών και στα προβλήματα που συνδέονται με τη 
συνεπαγόμενη εξασθένιση του εδάφους)· στην Ε, Α + Ε στη 
δασοκομική (π.χ. στη βιομάζα από τη γοργή εναλλαγή 
δασμών καλλιεργειών)· στην Ε, Α + Ε στον τομέα της κτη­
νιατρικής επιστήμης (π.χ. προβλήματα που συνδέονται με 
Αριθ. C 160/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 1. 7. 84 -
ασθένειες που μεταδίδονται με τις εισαγωγές και εξαγωγές 
ζώων και ζωοτροφών). Εκτός από την ουσιαστική της αξία η 
έρευνα αυτή θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις και στην 
αναθεώρηση της ΚΓΠ. 
3.3.4. Απαιτείται επειγόντως η κατάρτιση ενός προγράμ­
ματος Ε, Α + Ε στον τομέα της αλιείας ως λογική απόρροια 
της κοινοτικής πολιτικής για την αλιεία που πρόσφατα 
εγκρίθηκε. 
3.3.5. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα πρέπει να αποφέρουν 
σημαντικά αποτελέσματα για τις περιφερειακές περιοχές 
των Ε.Κ. (και έτσι να συμβάλλουν στην μείωση των οικονο­
μικών και κοινωνικών ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών 
της Κοινότητας). Θα μπορούσαν επίσης να αποβούν ιδιαίτε­
ρα χρήσιμες για τις αναπτυσσόμενες χώρες. 
3.4. 2ος στόχος: προώθηση της ανταγωνιστικότητας στον 
τομέα της βιομηχανίας 
3.4.1. Πρέπει να αξιοποιηθεί η σχετικά πλεονεκτική θέση 
της Κοινότητας στη βασική έρευνα στον τομέα της βιοτεχνο­
λογίας. 
3.4.2. Η σημερινή προσέγγιση όσον αφορά την εφαρμογή 
των αποτελεσμάτων της έρευνας για το προ του ανταγωνι­
σμού στάδιο φαίνεται να ευνοεί τις μεγάλες εταιρίες σε βάρος 
των ΜΜΕ. Θα πρέπει να γίνουν μελέτες για να διευκολυνθεί η 
πρόσβαση των ΜΜΕ στα αποτελέσματα της έρευνας για το 
προ του ανταγωνισμού στάδιο σε μια μορφή που να μπορούν 
να τα χρησιμοποιήσουν. 
3.4.3. Η βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης της Κοινότη­
τας απέναντι στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία αποτελεί βασικό 
στόχο της κοινοτικής πολιτικής Ε, Α + Ε. Η ΟΚΕ διερωτά­
ται κατά πόσο οι Ε.Κ. δεν καταρτίζουν υπερβολικούς προϋ­
πολογισμούς για προγράμματα Ε, Α + Ε πέρα από το έτος 
2000. Αντί αυτού θα έπρεπε περισσότεροι από τους περιορι­
σμένους πόρους για Ε, Α + Ε να διατίθενται σε προγράμματα 
για τη διατήρηση και ανάπτυξη των βιομηχανιών που τώρα 
είναι ανταγωνιστικές. 
3.4.4. Απαιτείται να εκπονηθεί μία μελέτη που να εξετάζει 
την ανάγκη να θεσπισθεί ένα κοινοτικό πολιτικό και νομικό 
πλαίσιο τηλεπικοινωνιών το οποίο θα ήταν ιδιαίτερα σημα­
ντικό για την ανταγωνιστικότητα στο βιομηχανικό τομέα. 
3.5. 3ος στόχος: βελτίωση της διαχείρισης των πρώτων 
υλών 
3.5.1. Η Κοινότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις 
εισαγωγές από τρίτες χώρες για τον εφοδιασμό της σε πρώτες 
ύλες (ορυκτά, ξυλεία καθώς και «τροπικά προϊόντα», που 
ίσως πρέπει επίσης να αναφερθούν). Ο εφοδιασμός σε πρώτες 
ύλες έχει ζωτική σημασία για την οικονομία και την ευημερία 
της Κοινότητας. 
3.5.2. Συνεπώς, πολύ σωστά το πρόγραμμα-πλαίσιο περι­
λαμβάνει τη βελτίωση της διαχείρισης των πρώτων υλών ως 
ένα από τους επτά στόχους της ερευνητικής πολιτικής Ε, Α + Ε της Κοινότητας. Φαίνεται όμως ότι έχει αποδοθεί 
περιορισμένη μόνο σημασία σ' αυτό το θέμα, ιδίως αν 
ληφθούν ως κριτήριο τα κονδύλια που έχουν προβλεφθεί στα 
πλαίσια του προγράμματος-πλαισίου (80 εκατομμύρια ECU 
για το 1984-1987, που ανέρχονται στο 2,1% μόνο του 
συνόλου, και μόνο 9 εκατομμύρια ECU ή μόλις το 1 % του 
συνόλου στο σχέδιο προϋπολογισμού του 1985). Αυτό βρί­
σκεται σε χτυπητή αντίθεση με την τεράστια σημασία που 
έχει δοθεί εδώ και αρκετά χρόνια στην εξασφάλιση ενός 
καλού εφοδιασμού σε ενεργειακούς πόρους. 
3.5.3. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί πολύ μεγαλύτερη 
σημασία στα επόμενα χρόνια σ' αυτό το κρίσιμο ζήτημα και 
στα ερευνητικά θέματα που απαριθμούνται στο πρόγραμμα-
πλαίσιο. Ιδιαίτερα, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση 
στην «ανακύκλωση» και στην «τεχνολογία υποκατάστα­
σης». 
3.6. 4ος στόχος: βελτίωση της διαχείρισης των ενεργειακών 
πόρων 
3.6.1. Η ΟΚΕ αντιμετωπίζει με ικανοποίηση το γεγονός ότι 
το κοινοτικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας συγκεντρώνε­
ται όλο και περισσότερο σε θέματα ασφάλειας. 
3.6.2. Οι τεράστιες ενεργειακές δυνατότητες της θερ­
μοπυρηνικής σύντηξης και τα αποτελέσματα που έχουν ήδη 
επιτευχθεί στην Ευρώπη εγγυώνται τη συνέχιση μίας ση­
μαντικής μακροπρόθεσμης δαπάνης από μέρους της Κοινό­
τητας. 
3.6.3. Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, οι ανανεώσι­
μοι ενεργειακοί πόροι είναι σε θέση να καλύψουν ένα πολύ 
μικρό μέρος μόνο των ενεργειακών αναγκών της Κοινότη­
τας. Επειδή όμως η συμβολή τους είναι σημαντική για την 
αντιμετώπιση τοπικών αναγκών, ιδίως σε λιγότερο ευνοημέ­
νες περιοχές, θα πρέπει να προβλεφθεί χρηματοδότηση για να 
συνεχισθεί η Ε, Α + Ε ακόμη και σε μειωμένη κλίμακα. 
3.6.4. Γίνεται ολοένα και σαφέστερη η σοβαρότητα των 
ζημιών που προξενούν στο περιβάλλον η παραγωγή και 
χρησιμοποίηση της ενέργειας. Το τμήμα ενέργειας και πυρη­
νικών θεμάτων συντάσσει τώρα μια ενημερωτική έκθεση για 
το θέμα. Θα πρέπει να πραγματοποιηθεί Ε, Α + Ε ιδιαίτερα 
όσον αφορά την παραγωγή και χρησιμοποίηση φυσικών 
ενεργειακών πόρων με ελάχιστη εκπομπή ρυπαντών, για 
να περιορισθούν οι συνεχώς αυξανόμενες ζημίες στο περι­
βάλλον. 
3.6.5. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι για ιστορικούς λίγους η 
Ε, Α + Ε για την ενέργεια, αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο μέρος 
των συνολικών κοινοτικών δαπανών για την Ε, Α + Ε. Η 
ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόσφατη μείωση του ποσοστού του 
συνόλου της κοινοτικής Ε, Α + Ε που αντιστοιχεί στην 
ενέργεια. Κατά το 1982 η Ε, Α + Ε στον ενεργειακό τομέα 
απορροφούσε το 66% των συνολικών πόρων για Ε, Α + Ε. 
Το πρόγραμμα-πλαίσιο προτείνει μία μείωση στο 47 % περί­
που του συνόλου και η ανακοίνωση της Επιτροπής για τις 
ερευνητικές προτεραιότητες που διαβιβάσθηκε στο Συμβού­
λιο το Μάϊο του 1984 προτείνει ενεργειακά προγράμματα που 
να αντιστοιχούν σε λίγο λιγότερο από το 47 % της συνολικής 
έρευνας (45,9%). 
1. 7. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 160/27 
3.6.6. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να συνεχισθεί αυτή η 
τάση. Προτείνει ο κοινοτικός στόχος για τη βελτίωση της 
διαχείρισης των ενεργειακών πόρων να μην υπερβαίνει το 
40% της συνολικής Ε, Α + Ε στην πρόταση της Επιτροπής 
για την αναθεώρηση του προγράμματος-πλαισίου κατά το 
1985. 
3.6.7. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η μείωση στο 40 % θα 
επιτευχθεί όταν αυξηθούν οι δαπάνες σε άλλους ερευνητικούς 
τομείς αντί να γίνουν περικοπές στον προϋπολογισμό της 
Ε, Α + Ε στον ενεργειακό τομέα. Κάτι τέτοιο θα ευθυγραμ­
μίζονταν με τις επανειλημμένες δηλώσεις από μέρους του 
Συμβουλίου που υπογραμμίζουν τη σημασία της Ε, Α + Ε 
στην Κοινότητα. Οποιεσδήποτε όμως αποφάσεις κι αν λη­
φθούν σχετικά με το σύνολο των κονδυλίων για την Ε, Α + Ε, 
η ΟΚΕ προτείνει, ως κατευθυντήρια γραμμή για την ενέργεια 
ένα ποσοστό 40% του συνολικού προϋπολογισμού για την 
Ε, Α + Ε. 
3.7. 5ος στόχος: ενίσχυση της αναπτυξιακής βοήθειας 
3.7.1. Η παρούσα κοινοτική πολιτική όσον αφορά την 
αναπτυξιακή βοήθεια συγκεντρώνεται στην επισιτιστική 
βοήθεια, καθώς και τη γεωργική και υγειονομική συνδρομή. 
Ελάχιστοι πρόσθετοι πόροι για την Ε, Α + Ε στον τομέα της 
γεωργίας και της διατροφής θα μπορούσαν να συμβάλουν 
αποτελεσματικά στην πρόληψη μιας κρίσης των αναπτυσσό­
μενων χωρών. 
3.7.2. Η έμφαση που δόθηκε στην εισαγωγή υψηλής τε­
χνολογίας στην παραγωγική διαδικασία χωρών υψηλού 
εισοδήματος είχε ως αποτέλεσμα να μην εκτιμηθούν ίσως 
όσο θα έπρεπε τα πλεονεκτήματα της κατάλληλης για 
αναπτυσσόμενες χώρες τεχνολογίας. Οι προσεγγίσεις νέας 
υψηλής τεχνολογίας ίσως να έχουν λιγότερη αξία από 
ενδιάμεσες και περισσότερο πραγματοποιήσιμες τεχνολογί­
ες. Στόχος θα πρέπει να είναι, μια τεχνολογία που να 
συμβιβάζεται με το κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο και τις 
περιβαλλοντολογικές συνθήκες των αναπτυσσόμενων χω­
ρών. 
3.8. 6ος στόχος: βελτίωση των συνθηκών ζωής και εργα­
σίας 
3.8.1. Στα πλαίσια αυτού του εξαιρετικά ευρύ τομέα μόνο 
δύο επιστημονικοί και τεχνικοί στόχοι επιλέχθηκαν για το 
πρόγραμμα-πλαίσιο 1984-1987: 
α) να βελτιωθεί η ασφάλεια και η προστασία της υγείας· 
β) να προστατευθεί το περιβάλλον (και να προληφθούν οι 
κίνδυνοι). 
Κατά την αναθεώρηση του προγράμματος για το 1985, ο 
στόχος της βελτίωσης των συνθηκών ζωής και εργασίας 
πρέπει να επιδιωχθεί σε πολύ ευρύτερη κλίμακα απ' ότι στο 
πρόγραμμα-πλαίσιο 1984-1987. 
3.8.2. Η ΟΚΕ λυπάται που οι σχετικά περιορισμένοι πόροι 
οι οποίοι προβλέπονταν για τη βελτίωση της ασφάλειας και 
προστασίας της υγείας αποτέλεσαν αντικείμενο πρότασης 
αναβολής το Μάιο του 1984. 
3.8.3. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη 
προσοχή στην εκτίμηση του βιομηχανικού κινδύνου και κινδύνου μεταφοράς και στους τρόπους με τους οποίους 
αυτός ο κίνδυνος θα μπορούσε να μειωθεί στο ελάχιστο. 
3.8.4. Η προστασία του περιβάλλοντος έχει ζωτική σημα­
σία. Μια δεδομένη τεχνολογική διαδικασία, αν δεν ελεγχθεί 
κατάλληλα, μπορεί να έχει καταστρεπτικές και ανεπανόρ­
θωτες συνέπειες για τις δυνάμεις της φύσης, οι οποίες με τη 
σειρά τους θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ίδια μας 
την ύπαρξη. 
3.8.5. Τα προγράμματα του Ευρωπαϊκού ιδρύματος για τις 
Συνθήκες Ζωής και Εργασίας (Δουβλίνο) και του CEDEFOP 
(Βερολίνο) θα πρέπει να αποτελούν μία σημαντική συνιστώ­
σα της κοινοτικής Ε, Α + Ε. Η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται ότι στα 
κέντρα αυτά επιτελείται ένας προγραμματισμός ευρείας 
κλίμακας σε νέες βάσεις και ελπίζει να έχει την ευκαιρία να 
εκδώσει αργότερα μία γνωμοδότηση σχετικά με τα προγράμ­
ματα. 
3.9. 7ος στόχος: βελτίωση της αποτελεσματικότητας του 
κοινοτικού επιστημονικού και τεχνικού δυναμικού 
3.9.1. Πρέπει να αναληφθεί δράση για να ενθαρρυνθεί η 
ανάπτυξη μίας ευρωπαϊκής Κοινότητας ερευνητών. Στα 
πλαίσια αυτά η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στη γνωμοδότηση 
της σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για τις επιστη­
μονικές και τεχνικές ανταλλαγές (]). 
3.9.2. Απαιτούνται επειγόντως περισσότερα και καλύτερα 
μέτρα για την ενίσχυση της κινητικότητας των ερευνητών. 
3.9.3. Τα κίνητρα για την κινητικότητα των νεαρών ερευ­
νητών δεν είναι δυνατό να αποδώσουν χωρίς την εφαρμογή 
παράλληλων μέτρων για να αυξηθεί η σύνδεση και η αμοιβαία 
κατανόηση στο επίπεδο των μεγαλύτερων ερευνητών και 
διοικητικών στελεχών. 
3.9.4. Τομείς δραστηριότητας που συνδέονται με την κινη­
τικότητα, αν και ανεξάρτητοι, είναι η συνεργασία, σύνδεση 
και δικτύωση μεταξύ των ινστιτούτων ερευνών, των πανεπι­
στημίων και των ερευνητών των κρατών μελών. Κατά την 
κατανομή των πόρων για την Ε, Α + Ε πρέπει να δοθεί 
προτεραιότητα σε μέτρα για την ενθάρρυνση των παραπάνω 
τομέων δραστηριότητας. 
3.10. Ορίζοντες δραστηριότητες 
3.10.1. Η ΟΚΕ έχει ήδη εκφρασθεί ευνοϊκά για την οριζό­
ντια δραστηριότητα FAST (2). 
Το δεύτερο πρόγραμμα FAST (1984-1987) έχει καλές προο­
πτικές. Είναι δυσάρεστο όμως, να διαπιστώνεται ότι εξαιτίας 
χρηματοδοτικών περιορισμών έχει καθυστερήσει σημαντικά 
η εφαρμογή του προγράμματος. Αυτή η καθυστέρηση είναι 
σοβαρή για το προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα του προ­
γράμματος και μπορεί να επηρεάσει την εργασία των ερευ­
νητών στα κράτη μέλη που κατάρτισαν τα προγράμματα της 
με βάση το χρονοδιάγραμμα αυτό. 
3.10.2. Η ΟΚΕ συνιστά την υιοθέτηση του προγράμματος 
για τη χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων Ε, Α + Ε σχετικά 
0) ΕΕ αριθ. C 343 της 24. 12. 1984, σ. 12. 
(2) ΕΕ αριθ. C 211 της 8. 8. 1983, σ. 9. 
Αριθ. C 160/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 1. 7. 84 
με το οποίο έχει ήδη εκδώσει γνωμοδότηση και το οποίο 
αναφέρθηκε παραπάνω στο σημείο 2.3.2. 
3.10.3. Στην Ευρώπη πρέπει να μελετηθεί περισσότερο η 
χρησιμοποίηση και τα αποτελέσματα της τεχνολογίας πλη­
ροφόρησης, τα οποία όπως τονίζεται στα προγράμματα 
FAST και ESPRIT, έχουν τις δυνατότητες να αυξήσουν και 
να βελτιώσουν την ποιότητα της πληροφόρησης και συμμε­
τοχής τόσο στη βιομηχανία όσο και στην κοινωνία. Αυτές 
είναι δυνατότητες που θα μπορούσαν να παραμείνουν ανεκ­
μετάλλευτες, ενώ από την άλλη πλευρά η τεχνολογία πληρο­
φόρησης είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί σε βάρος της 
ιδωτικής ζωής, της ανεξαρτησίας και της συμμετοχής. 
3.10.4. Η οριζόντια δραστηριότητα σε σχέση με την εκπαί­
δευση, τις αποζημιώσεις και τους κύκλους μαθημάτων θα 
πρέπει να προγραμματιστεί έτσι ώστε να ανταποκρίνεται 
στις υπάρχουσες ανάγκες και να προλαβαίνει αυτές που 
διαφαίνονται, π.χ. στη βιοτεχνολογία. 
3.10.5. Η οριζόντια δραστηριότητα «Συνεχής αξιολόγηση 
των αποτελεσμάτων της Ε, Α + Ε και της χρησιμοποίησης 
τους» είναι εξαιρετικά σημαντική και επείγουσα. Δεν θα 
πρέπει να πραγματοποιείται μόνο αξιολόγηση των αποτελε­
σμάτων και της χρησιμοποίησης τους, αλλά και συνεχής 
αξιολόγηση της οργάνωσης και της διαχείρισης της κοινοτι­
κής Ε, Α + Ε. 
4. Συμπεράσματα 
4.1. Η ΟΚΕ κρίνει ότι οι προτάσεις επιστημονικού και 
τεχνικού χαρακτήρα για την Ευρώπη που περιγράφονται στο 
πρόγραμμα-πλαίσιο παρέχουν τη βάση για μια ουσιαστική 
ευρωπαϊκή στρατηγική Ε, Α + Ε. Αν και αναγνωρίζει ότι έχει 
σημειωθεί πρόοδος για την πραγματοποίηση των στόχων του 
προγράμματος, η ΟΚΕ κρίνει ότι έχει πρωταρχική σημασία 
για την ανάπτυξη μιας συνεκτικής στρατηγικής να εγκρίνει 
το Συμβούλιο χωρίς καθυστέρηση τις χρηματοδοτικές απαι­
τήσεις του προγράμματος-πλαισίου. 4.2. Η ΟΚΕ τονίζει την ανάγκη ανάπτυξης μίας αποτελε­
σματικής Ευρωπαϊκής Κοινότητας ερευνητών. 
4.3. Η επίλυση της φαινομενικής διαφωνίας μεταξύ των 
στόχων της βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της 
διατήρησης και δημιουργίας θέσεων απασχόλησης είναι μια 
από τις κυριότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Ευρω­
παϊκές Κοινότητες. 
4.4. Υπάρχει κάποια αντίφαση μεταξύ της προσπάθειας 
να επιτευχθούν αυτοί οι δύο στόχοι αφενός και αφετέρου του 
μεριδίου των πόρων που το παρόν πρόγραμμα-πλαίσιο προ­
τείνει να διατεθούν για την επίτευξη μακροπρόθεσμων στό­
χων των οποίων τα αποτελέσματα δεν θα είναι διαθέσιμα 
παρά μόνο κατά τις πρώτες δεκαετίες του 2000. 
Αυτό θέτει την Κοινότητα μποροστά σε μία δύσκολη απόφα­
ση όσον αφορά τον προσδιορισμό προτεραιοτήτων για τη 
διάθεση πόρων για την Ε, Α + Ε. Το πρόβλημα είναι να 
επιτευχθούν μακροπρόθεσμοι αλλά απαραίτητοι στόχοι και 
ταυτόχρονα να αντιμετωπισθούν οι πιο άμεσες και επείγου­
σες ανάγκες σε μία περίοδο διαρθρωτικών μετασχηματισμών 
και τεχνολογικών και κοινωνικών αλλαγών. Πρόκεται για 
μια δυσάρεστη αλλά αναπόφευκτη επιλογή όταν οι πόροι 
είναι περιορισμένοι. 
4.5. Κάτω από αυτές τις συνθήκες η ΟΚΕ πιστεύει ότι ένα 
ανώτατο όριο της τάξης του 40% των συνολικών πόρων 
Ε, Α + Ε θα πρέπει να διατεθεί για τη διαχείριση της 
ενέργειας. Αυτός ο στόχος πρέπει να επιτευχθεί κατά προτί­
μηση με τη διάθεση πρόσθετων πόρων για δαπάνες σε άλλους 
τομείς. Εφόσον δεν υπάρχουν πρόσθετοι πόροι θα πρέπει να 
επιτευχθεί με τη μείωση των δαπανών Ε, Α + Ε για τη 
διαχείριση της ενέργειας. Οι πόροι που θα προκύψουν κατ' 
αυτόν τον τρόπο θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την 
προώθηση των άμεσων προτεραιοτήτων που έχουν επισημαν­
θεί και απαριθμηθεί στο κύριο μέρος αυτής της γνωμοδότη­
σης. 
4.6. Ο πίνακας που ακολουθεί αναφέρει περιληπτικά τις 
προτάσεις της ΟΚΕ για τις χρηματοδοτικές απαιτήσεις της 
αναθεώρησης του προγράμματος-πλαισίου κατά το 1985. 
1. 7. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 160/29 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ-ΠΛΑΙΣΙΟ 
ΧΡΗΜΑ ΤΟΔ ΟΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΥΣ ΣΤΟΧΟ ΥΣ ΤΟ Υ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΣ 
1. Προώθηση της ανταγωνιστικότητας 
στο γεωργικό τομέα: 
— αύξηση της γεωργικής παραγωγικότητας και βελτίωση 
των προϊόντων 
— γεωργία 
— αλιεία 
2. Προώθηση της ανταγωνιστικότητας στο βιομηχανικό τομέα 
— αφαίρεση και μείωση των εμποδίων 
— νέες τεχνικές και προϊόντα για τις παραδοσιακές βιομη­
χανίες 
— νέες τεχνολογίες 
3. Βελτίωση της διαχείρισης πρώτων υλών 
4. Βελτίωση της διαχείρισης ενεργειακών πόρων 
— ανάπτυξη της ενέργειας πυρηνικής σχάσης 
— ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη 
— ανάπτυξη ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων 
— ορθολογική χρήση της ενέργειας 
5. Επιτάχυνση της αναπτυξιακής βοήθειας 
6. Βελτίωση των συνθηκών ζωής και εργασίας 
— βελτίωση της ασφάλειας και προστασίας της υγείας 
— προστασία του περιβάλλοντος 
7. Βελτίωση της αποτελεσματικότητας του κοινοτικού επιστη­
μονικού τεχνικού δυναμικού 
οριζόντια δράση Πρόταση της Επιτροπής 
1984-1987 (') 
εκατομ. ECU (2) 
130 
115 
15 
1 060 
30 
50 
680 
80 
1 770 
460 
480 
310 
520 
150 
385 
190 
195 
85 
90 % 
3,5 
28,2 
2,1 
47,2 
4,0 
10,3 
2,3 (4) 
2,5 Προτάσεις της ΟΚΕ 
για την αναθεώρηση 
κατά το 1985 
% 
Καμία αλλαγή 
Σημαντική 
αύξηση 
Αύξηση 
40 Ο 
Καμία αλλαγή 
Μικρή αύξηση 
Αύξηση 
Καμία αλλαγή 
(!) Βλ. Πρόταση της Επιτροπής για το πρόγραμμα-πλαίσιο (2983). 
(2) Σε σταθερές τιμές του 1982. 
(3) Ο αριθμός αυτός είναι ενδεικτικός και δεν αντιπροσωπεύει ένα συγκεκριμένο ποσοστό. Βλ. και σημείο 4.5 παραπάνω. 
(") Αντιστοιχεί σε 5 % ώς το τέλος της περιόδου. 
Βρυξέλλες, 27 Μαρτίου 1985. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Gerd MUHR 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
Προκειμένου να βοηθηθεί στις εργασίες της, η ΟΚΕ προσκάλεσε έναν αριθμό ομιλητών στις 
συνεδριάσεις της. Θα ήθελε να εκφράσει τις ευχαριστίες του ιδιαίτερα στους: 
Καθηγητή' Lucio Businaro 
Διευθυντή της Αντιπροσωπίας της FIAT για την Ευρώπη, Βρυξέλλες 
Dr. Jean-Fran?ois Miquel 
Διευθυντή Ερευνών στη Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων του Εθνικού Κέντρου Ερευνών της Γαλλίας (Παρίσι) 
Dr. Michael O'Sullivan 
Αναπληρωτή Διευθυντή στο Γεωπονικό Ινστιτούτο, Δουβλίνο 
Dr. Cyril Stanely Smith, MSC, PHD. 
Γραμματέα του Συμβουλίου Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών, Λονδίνο. 
Κ. Alain Stenmans 
Γενικό Γραμματέα των Βελγικών υπηρεσιών προγραμματισμού της επιστημονικής πολιτικής, Βορυξέλλες. 
Αριθ. C 160/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 1. 7. 85 
ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ II 
κατάλογος των κυριότερων γνωμοδοτήσεων της ΟΚΕ για κοινοτικό θέματα έρευνας 
Σημείωση: Προσάρτημα 2 στο εγγρ. CBS 318/85. 
ΜΕΡΟΣ Ι 
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΜΕΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΤΗΚΑΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ 
ΘΕΜΑΤΩΝ 
1. Νέες προτάσεις για την αναθεώρηση του πολυετούς προγράμματος έρευνας και κατάρτισης σχετικά με το JRC 
και τις νέες δραστηριότητες για το Ίδρυμα Petten 
(ΕΕ αριθ. C 108 της 15. 5. 1975) 
2. Προγράμματα Ενεργειών έρευνας και ανάπτυξης στο πεδίο της ενέργειας 
(ΕΕ αριθ. C 263 της 17. 11. 1975) 
3. Υπόμνημα της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με το πρόγραμμα διαχείρισης και εναποθήκευσης 
ραδιενεργών αποβλήτων 
(ΕΕ αριθ. C 263 της 17. 11. 1975) 
4. Προτεινόμενο πολυετές πρόγραμμα της Κοινότητας για την περίοδο 1976/1980 στο πεδίο της ελεγχόμενης 
θερμοπυρηνικής σύντηξης και της φυσικής του πλάσματος 
(ΕΕ αριθ. C 35 της 16. 2. 1976) 
5. Πρόταση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο με τίτλο «Βιολογία και πρόγραμμα προστασίας της υγείας -
ερευνητικό πρόγραμμα 1976/80» 
(ΕΕ αριθ. C 15 της 22. 1. 1976) 
6. Πρόταση πολυετούς προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας για 
υλικά και μεθόδους αναφοράς 
(ΕΕ αριθ. C 35 της 16. 2. 1976) 
7. Πρόταση πολυετούς ερευνητικού προγράμματος για το Κοινό Κέντρο Ερευνών 1977 -1980 
(ΕΕ αριθ. C 278 της 24. 11. 1976) 
8. Πρόταση τετραετούς προγράμματος 1977/1980 στο πεδίο της επιστημονικής και τεχνικής εκπαίδευσης 
(ΕΕ αριθ. C 299 της 18. 12. 1976) 
9. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που αναθεωρεί το πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης για την ενέργεια που 
υιοθετήθηκε με την απόφαση του Συμβουλίου στις 22. 8. 1975 (75.510/ΕΟΚ) 
(ΕΕ αριθ. C 56 της 7. 3. 1977) 
10. Πρόταση πολυετούς προγράμματος Ε + Α στο πεδίο των βασικών πρώτων υλών (έμμεση ενέργεια) 
(1978-1981) 
(ΕΕαριθ. C 18 της 23. 1. 1978) 
11. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για κοινοτικό πρόγραμμα δράσης στο πεδίο των ραδιενεργών 
αποβλήτων 
(ΕΕ αριθ. C 269 της 13. 11. 1978) 
12. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας σχετικά με την αναζήτηση και εξόρυξη ουρανίου 
(ΕΕ αριθ. C 59 της 8. 3. 1978) 
13. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση ερευνητικού προγράμματος της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ενέργειας σχετικά με την ασφάλεια των αντιδραστήρων θερμού ύδατος 
(ΕΕ αριθ. C 105 της 26. 4. 1979) 
14. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος που αφορά την αναστολή λειτουργίας 
των εγκαταστάσεων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας 
(ΕΕ αριθ. C 105 της 26. 4. 1979) 
15. Πρόταση παράτασης για ένα χρόνο του προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης για την ανακύκληση του 
πλουτώνιου στους αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος - πρόγραμμα έμμεσης δράσης στα πλαίσια της συνθήκης 
Euratom 
(ΕΕαριθ. C 114 της 7. 5. 1979) 
1. 7. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 160/31 
16. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας στο πεδίο των υλικών και μεθόδων αναφοράς (Κοινοτικό Γραφείο Αναφοράς - BCR) 
και εφαρμοσμένη μετρολογίας (μη πυρηνική έμμεση δράση) (1979-1982) 
(ΕΕ αριθ. C 128 της 21. 5. 1979) 
17. Πρόταση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με ένα δεύτερο τετραετές πρόγραμμα έρευνας και 
ανάπτυξης στον τομέα της ενέργειας 
(ΕΕ αριθ. C 133 της 28. 5. 1979) 
18. Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με ένα κοινοτικό σύστημα βοήθειας για το ενδοκοινοτικό 
εμπόριο στις εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από άνθρακα 
(ΕΕ αριθ. C 133 της 28. 5. 1979) 
19. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση ερευνητικού προγράμματος της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας σχετικά με τους κώδικες και τις προδιαγραφές των πυρηνικών αντιδραστή­
ρων ταχέων ηλεκτρονίων (δομική ακεραιότητα των συστατικών) 
(ΕΕαριθ. C 128 της 21. 5. 1979) 
20. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας στο πεδίο της ανακύκλησης των αστικών και βιομηχανικών αποβλήτων (δευτε­
ρεύουσες πρώτες ύλες, έμμεση δράση 1979-1982) 
(ΕΕ αριθ. C 128 της 21. 5. 1979) 
21. Πρόταση για ένα πρόγραμμα έρευνας και κατάρτισης (1979-1983) της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής 
Ενέργειας στο πεδίο της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης 
(ΕΕ αριθ. C 171 της 9. 7. 1979) 
22. Πρόταση δεύτερου πενταετούς προγράμματος (1980 -1984) για την διαχείριση και εναποθήκευση ραδιενεργών 
αποβλήτων (έμμεση δράση) 
(ΕΕ αριθ. C 227 της 10. 9. 1979) 
23. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για ένα πρόγραμμα έρευνας και κατάρτισης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενέργειας σχετικά με τον κύκλο του πλουτωνίου και την ασφάλεια του 
(ΕΕ αριθ. C 227 της 10. 9. 1979) 
24. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για το πολυετές πρόγραμμα σχετικά με το Κοινό Κέντρο 
Ερευνών (1980-1983) 
(ΕΕ αριθ. C 297 της 28. 11. 1979) 
25. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση πενταετούς προγράμματος έρευνας και κατάρτισης 
(1980 -1984) της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας στο πεδίο της βιολογίας-προστασίας της υγείας 
(πρόγραμμα προστασίας από την ραδιενέργεια) 
(ΕΕ αριθ. C 297 της 28. 11. 1979) 
26. Πρόταση πολυετούς κοινοτικού προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης στη βιομοριακή εφαρμοσμένη 
μηχανική 
(ΕΕ αριθ. C 230 της 8. 9. 1980) 
27. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής 
Ενέργειας και της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στο πεδίο της επιστημονικής και τεχνικής 
κατάρτισης 
(ΕΕ αριθ. C 300 της 18. 11. 1980) 
28. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που τροποποιεί την απόφαση 80/318/ΕΟΚ της 13ης Μαρτίου 1980 για την 
υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και κατάρτισης (1979-1983) της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής 
Ενέργειας στο πεδίο της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης 
(ΕΕ αριθ. C 331 της 17. 12. 1980) 
29. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση δεύτερου προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας στο πεδίο της αναζήτησης και εξόρυξης ουρανίου (έμμεση δράση 
1981 -1984) 
(ΕΕ αριθ. C 348 της 31. 12. 1980) 
30. Σύστημα μηχανικής μετάφρασης προωθημένου σχεδιασμού (κοινοτικό πρόγραμμα Ε +Α) 
(ΕΕ αριθ. C 138 της 9. 6. 1981) 
31. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης στο πεδίο της 
επιστήμης και της τεχνολογίας για την ανάπτυξη (1982-1985) 
(ΕΕ αριθ. C 77 της 29. 3. 1982) 
32. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης (1982-1985) 
στον τομέα των πρώτων υλών 
(ΕΕ αριθ. C 77 της 29. 3. 1982) 
Αριθ. C 160/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 1. 7. 85 
33. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και κατάρτισης (1982-1986) 
στο πεδίο της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης 
(ΕΕ αριθ. C 348 της 31. 12. 1981) 
34. Πρόταση πενταετούς προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης στο πεδίο της εφαρμοσμένης μετρολογίας και των 
υλικών αναφοράς (μη πυρηνική έμμεση δράση) 1983-1987 
(ΕΕ αριθ. C 346 της 31. 12. 1982) 
35. Πρόγραμμα αναθεώρησης κατά το έτος 1983 του πολυετούς ερευνητικού προγράμματος (1980-1983) για το 
Κοινό Κέντρο Ερευνών 
(ΕΕ αριθ. C 326 της 13. 12. 1982) 
36. Ερευνητικό πρόγραμμα δράσης για την ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας σχάσης (1984-1987), 
πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση ερευνητικού προγράμματος για την ασφάλεια των 
αντιδραστήρων (1984-1987), 
πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση ερευνητικού προγράμματος για την αναστολή της 
λειτουργίας πυρηνικών εγκαταστάσεων 
(ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1984) 
37. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση ερευνητικού προγράμματος που θα πρέπει να 
εφαρμοστεί από το Κοινό Κέντρο Ερευνών για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας και για την 
ΕΟΚ 
(ΕΕ αριθ. C 341 της 19. 12. 1983) 
38. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση της δεύτερης φάσης (Ιανουάριος 1984 - Μάρτιος 1986) 
του πολυετούς προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στο πεδίο της 
βιομοριακής εφαρμοσμένης μηχανικής 
(ΕΕ αριθ. C 341 της 19. 12. 1983) 
39. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης στο πεδίο της μη 
πυρηνικής ενέργειας (1983 -1987) 
(ΕΕ αριθ. C 341 της 19. 12. 1983) 
40. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο: ενέργεια και έρευνα στον τομέα της ενέργειας στην Κοινότητα: 
πενταετές πρόγραμμα δράσης και η χρηματοδότηση του 
(ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1984) 
41. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος βοήθειας για την ανάπτυξη των 
ενδογενών επιστημονικών και -τεχνολογικών ερευνητικών ικανοτήτων στις αναπτυσσόμενες χώρες 
(1984-1987) 
(ΕΕ αριθ. C 35 της 9. 2. 1984) 
42. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση πολυετούς προγράμματος έρευνας και κατάρτισης της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας στο πεδίο της προστασίας από τη ραδιενέργεια (1985-1989) 
(ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1984) 
43. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με το ρόλο της Κοινότητας όσον αφορά την ασφάλεια 
των πυρηνικών εγκαταστάσεων και την προστασία της δημόσιας υγείας 
(ΕΕ αριθ. C 140 της 28. 5. 1984) 
44. Πρόταση απόφαση του Συμβουλίου που τροποποιεί την απόφαση 82/402/ΕΟΚ για την υιοθέτηση προγράμμα­
τος έρευνας και ανάπτυξης (1982-1985) στον τομέα των πρώτων υλών 
(ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1984) 
45. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης για την 
βελτιστοποίηση της παραγωγής και χρήσης των υδρογονανθράκων 1984-1987 
(ΕΕ αριθ. C 343 της 24. 12. 1985) 
46. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος σχετικά με την διαχείριση και 
εναποθήκευση των ραδιενεργών απόβλητων (1985 -1989) 
(ΕΕ αριθ. C 25 της 28. 1. 1985) 
47. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση προγράμματος έρευνας και κατάρτισης (1985 -1989) 
στο πεδίο της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης 
(ΕΕ αριθ. C 25 της 28. 1. 1985) 
ΜΕΡΟΣ II 
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΚΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΙ 
ΟΠΟΙΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΤΗΚΑΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ 
ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ 
1. Μελέτη των στόχων και των προτεραιοτήτων μιας κοινής πολιτικής Έρευνας και Ανάπτυξης (25. 5. 1986) 
2. Η κοινή πολιτική στο πεδίο της επιστήμης και της τεχνολογίας 
(ΕΕ αριθ. C 59 της 8. 3. 1978) 
1. 7. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 160/33 
3. Στόχοι'και προτεραιότητες μιας κοινής πολιτικής έρευνας και ανάπτυξης (μελέτη) 
(16. 1. 1982) (Σύνοδος Ολομέλειας της 27ης και 28ης Ιανουαρίου 1982) 
4. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση πειραματικής κοινοτικής δράσης για την ενίσχυση της 
αποτελεσματικότητας του επιστημονικού και τεχνικού δυναμικού της ΕΟΚ 
(ΕΕ αριθ. C 90 της 5. 4. 1983) 
5. Ερευνητικό πρόγραμμα (1983-1987) Πρόβλεψη και εκτίμηση στην επιστήμη και την τεχνολογία (FAST) 
(ΕΕ αριθ. C 211 της 8. 8. 1983) 
6. Προτάσεις για μια ευρωπαϊκή επιστημονική και τεχνολογική στρατηγική: Πρόγραμμα-πλαίσιο 1984-1987 
(ΕΕαριθ. C211 της 8. 8. 1983) 
7. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για τη δομή και τις διαδικασίες μιας κοινής πολιτικής στο 
πεδίο της επιστήμης και της τεχνολογίας 
(ΕΕ αριθ. C 341 της 19. 12. 1983) 
8. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για το πρόγραμμα-πλαίσιο σχετικά με τις επιστημονικές και τεχνολογικές 
δραστηριότητες της Κοινότητας (1984-1987) 
(ΕΕ αριθ. C 211 της 8. 8. 1983) 
9. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για την προώθηση της χρήσης των αποτελεσμάτων της 
επιδοτούμενης από την Κοινότητα Ε + Α 
(ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1984) 
10. Προτεραιότητες για μια κοινοτική ερευνητική πρωτοβουλία: η επόμενη αναθεώρηση του προγράμματος-
πλαισίου για τις επιστημονικές και τεχνολογικές δραστηριότητες της Κοινότητας 
(προς υιοθέτηση) 
11. Ενημερωτική έκθεση σχετικά με το θέμα των ερευνητικών προγραμμάτων κοινής χρηματοδότησης: πώς 
μπορεί η Κοινότητα να πετύχει την καλύτερη απόδοση των χρημάτων και των προσπαθειών της 
(προς υιοθέτηση) 
12. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεργασίας και των επιστημονικών και τεχνολογικών ανταλλαγών -
Πρόγραμμα 1985-1988 
(ΕΕ αριθ. C 343 της 24. 12. 1984) 
ΜΕΡΟΣ III 
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΚΕ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ «ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΤΗΚΑΝ 
ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΑΝ ΑΠΟ ΤΑ ΑΛΛΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
ΚΑΙ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ 
1. Έρευνα και Ανάπτυξη στο πεδίο ανακύκλησης χαρτιών και χαρτονίων (έμμεση δράση) (τροποποίηση της 
απόφασης 78/384/ΕΟΚ) 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών) 
(ΕΕ αριθ. C 331 της 17. 12. 1980) 
2. Τομεακό πρόγραμμα Έρευνας και Ανάπτυξης στο πεδίο του περιβάλλοντος (προστασία περιβάλλοντος και 
κλιματολογία) (έμμεση και συντονισμένη δράση) 1981 -1985 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγιείας και κατανάλωσης) 
(ΕΕ αριθ. C 353 της 31. 12. 1980) 
3. Τομεακό πρόγραμμα Έρευνας και Ανάπτυξης στο πεδίο της ιατρικής έρευνας και της έρευνας για τη δημόσια 
υγεία - συντονισμένη δράση - (1982-1986) 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης) 
(ΕΕ αριθ. C 64 της 15. 3. 1982) 
4. Πολυετές πρόγραμμα (1979-1983) στο πεδίο της επεξεργασίας στοιχείων (τροποποίηση της απόφασης του 
Συμβουλίου 79/783/ΕΟΚ) 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών) 
(ΕΕ αριθ. C 346 της 31. 12. 1982) 
5. Κοινοτικό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στο πεδίο των τεγνολογιών της πληροφόρησης 
(Σύνοδος Ολομέλειας της 24ης και 25ης Νοεμβρίου 1982) 
(ΕΕ αριθ. C 346 της 31. 12. 1982) 
6. Κοινά ερευνητικά προγράμματα και προγράμματα για το συντονισμό των ερευνών στον τομέα της 
γεωργίας 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα Γεωργίας) 
(ΕΕαριθ. C 211 της 8. 8. 1983) 
7. Υιοθέτηση του πρώτου ευρωπαϊκού στρατηγικού προγράμματος για την έρευνα και ανάπτυξη στις τεχνολογίες 
της πληροφορικής (ESPRIT) 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών) 
(ΕΕ αριθ. C 341 της 19. 12. 1983) 
Αριθ. C 160/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 1. 7. 85 
8. Πολυετή προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης στα πεδία της βασικής τεχνολογικής έρευνας και της 
εφαρμογής των νέων τεχνολογιών 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών) 
(ΕΕ αριθ. C 358 της 31. 12. 1983) 
9. Τομεακό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στο πεδίο του περιβάλλοντος (προστασία του περιβάλλοντος και 
κλιματολογία) - έμμεση και συντονισμένη δράση - 1981 -1985 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας, βιοτεχνίας και 
υπηρεσιών) 
(ΕΕ αριθ. C 57 της 29. 2. 1984) 
10. Σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής (ΕΟΚ) σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 (3) της συνθήκης για τις 
κατηγορίες συμφωνιών που σχετίζονται με την έρευνα και την ανάπτυξη 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών) 
(ΕΕ αριθ. C 206 της 6. 8. 1984) 
11. Εφαρμογή του άρθρου 85 (3) της Συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών για την απονομή αδειών 
ευρεσιτεχνίας 
(με βάση τις εργασίες που έγιναν από το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών) 
(ΕΕ αριθ. C 248 της 17. 9. 1984)