[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 18.5.2005

COM(2005) 216 τελικό

2003/0037 (COD)

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ), της συνθήκης ΕΚ επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση για

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη ρύπανση από πλοία και τη θέσπιση κυρώσεων, ιδίως ποινικών, για αδικήματα ρύπανσης

ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2003/0037 (COD)

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ), της συνθήκης ΕΚ επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση για

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη ρύπανση από πλοία και τη θέσπιση κυρώσεων, ιδίως ποινικών, για αδικήματα ρύπανσης ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

1. Εισαγωγη

Το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ), της συνθήκης ΕΚ προβλέπει ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί επί των προτεινομένων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε δεύτερη ανάγνωση, τροπολογιών. Η θέση της Επιτροπής σχετικά με τις τροπολογίες που ενέκρινε το Κοινοβούλιο εκτίθεται παρακάτω.

2. Ιστορικο

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2003)92 τελικό - 2003/0037(COD)) | 5 Μαρτίου 2003 |

Ημερομηνία της διατύπωσης γνώμης από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή | 19 Ιουνίου 2003 |

Ημερομηνία της διατύπωσης γνώμης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε πρώτη ανάγνωση | 13 Ιανουαρίου 2004 |

Ημερομηνία υιοθέτησης της κοινής θέσης με ειδική πλειοψηφία | 7 Οκτωβρίου 2004 |

Ημερομηνία έγκρισης του ψηφίσματος, σε δεύτερη ανάγνωση, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που περιλαμβάνει 16 τροπολογίες στην κοινή θέση | 23 Φεβρουαρίου 2005 |

3. Στόχος της προτάσης της Επιτροπής

Ο στόχος της πρότασης είναι διττός:

- Ενσωμάτωση στο κοινοτικό δίκαιο των οικείων διατάξεων διεθνούς δικαίου που εφαρμόζονται σε θέματα πρόληψης και καταπολέμησης της ρύπανσης. Έτσι, με την πρόταση αυτή, επαναλαμβάνονται αφενός οι διατάξεις της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θαλάσσης και αφετέρου οι διατάξεις τής MARPOL, της διεθνούς συμβάσεως για την πρόληψη της ρύπανσης, ιδίως των διατάξεών της που παρέχουν τον ορισμό των παράνομων απορρίψεων ρυπογόνων ουσιών στη θάλασσα.

- Να δοθεί εγγύηση ότι οι υπαίτιοι των εν λόγω παράνομων απορρίψεων – δηλαδή όχι μόνον οι πλοίαρχοι και οι πλοιοκτήτριες εταιρείες αλλά και οι εφοπλιστές/ναυλωτές και οι νηογνώμονες – θα διώκονται πράγματι και θα τους επιβάλλονται, υπό ορισμένες συνθήκες, ποινικές κυρώσεις. Θα πρέπει να εγείρεται η ποινική ευθύνη τους στις περιπτώσεις που η απόρριψη ήταν εσκεμμένη, αλλά επίσης και στην περίπτωση ατυχήματος, όταν η απόρριψη προήλθε από βαριά αμέλεια.

4. Γνωμη της επιτροπησ επι των τροπολογιων που ενεκρινε το κοινοβουλιο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε, σε δεύτερη ανάγνωση, 16 τροπολογίες στην κοινή θέση του Συμβουλίου.

Η Επιτροπή δύναται να αποδεχθεί αυτές τις 16 τροπολογίες στο σύνολό τους, όπως αυτές διαμορφώθηκαν μετά από διαπραγμάτευση στα πλαίσια των συσκέψεων τριμερούς διαλόγου, στις οποίες η Επιτροπή είχε πλήρη συμμετοχή. Η Επιτροπή επιθυμεί πάντως να διατυπώσει τις παρακάτω παρατηρήσεις επί των τροπολογιών 27, 29, 33 και 37 καθώς και επί της τροπολογίας 2

- Τροπολογίες αριθ. 27 και 33 επί του επονομαζόμενου «θεσμικού ζητήματος»

Οι τροπολογίες αυτές αντανακλούν τη συμβιβαστική λύση που επετεύχθη μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου επί του ζητήματος των ποινικών κυρώσεων. Η Επιτροπή εννοεί να ζητήσει να συμπεριληφθεί στα πρακτικά της συνεδρίασης του Συμβουλίου, στην οποία θα εγκριθεί η οδηγία, η ακόλουθη δήλωση, το περιεχόμενο της οποίας έχει ήδη δημοσιοποιηθεί κατά τις συζητήσεις της συνεδρίασης ολομέλειας της 22ας Φεβρουαρίου 2005:

" Η Επιτροπή σημειώνει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, εγκρίνοντας την οδηγία αυτή, δεν επιθυμούσαν να συμπεριληφθεί σε αυτήν ένα δεσμευτικό καθεστώς κυρώσεων ποινικής φύσεως όσον αφορά τις παράνομες απορρίψεις ρυπογόνων ουσιών στη θάλασσα.

Θεωρεί πάντως ότι πράττοντας τούτο, το υπόψη κείμενο δεν φθάνει στο επίπεδο που φιλοδοξούσε η πρότασή της, όσον αφορά το επιδιωκόμενο αποτρεπτικό αποτέλεσμα σε θέματα πρόληψης και καταπολέμησης της θαλάσσιας ρύπανσης.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε ζητήσει, κατά τη σύνοδό του των Βρυξελλών του Μαρτίου 2003, « να υιοθετηθεί, πριν το τέλος του 2003, βάσει της πρόσφατης προτάσεως της Επιτροπής, ένα σύστημα κυρώσεων, περιλαμβανομένων των ποινικών κυρώσεων, για τις παραβάσεις ρύπανσης, στηριζόμενη στην κατάλληλη νομική βάση ». Η Επιτροπή θεωρεί ότι το άρθρο 80, παράγραφος 2, της συνθήκης ΕΚ αποτελεί μια τέτοια νομική βάση.

Υπενθυμίζει πράγματι ότι σύμφωνα με την πάγια θέση της, είναι απόλυτα θεμιτό για τον νομοθέτη να εγκαθιδρύσει ένα καθεστώς ποινικών κυρώσεων στα πλαίσια ενός κανονιστικού κειμένου του πρώτου πυλώνα, εφόσον το κρίνει αναγκαίο για την επίτευξη ενός κοινοτικού στόχου.

Η Επιτροπή μπορεί παρά ταύτα να συμμεριστεί την επιλεγείσα από το νομοθέτη λύση, αλλά τονίζει ότι με αυτό δεν θίγεται η θέση της, την οποία υποστηρίζει ενώπιον του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-176/03, και επιφυλάσσεται ως προς τα θεσμικά δικαιώματά της ."

- Τροπολογίες αριθ. 29 και 37 σχετικά με τους ακτοφύλακες

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει το γεγονός ότι είναι σύμφωνη με την προσέγγιση αυτή.

- Τροπολογία αριθ. 2 για την αναθεώρηση του διεθνούς καθεστώτος αποζημιώσεων

Η Επιτροπή διευκρινίζει επίσης ότι η τροπολογία αριθ. 2 σχετικά με την αναθεώρηση του διεθνούς συστήματος αποζημιώσεων, που ψηφίστηκε στα πλαίσια της επιτροπής Μεταφορών, δεν ενσωματώθηκε στη συμβιβαστική δέσμη. Η τροπολογία αυτή αποσκοπούσε στην τροποποίηση της αιτιολογικής σκέψης αριθ. 7. Η Επιτροπή, μετά από πρόσκληση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, προέβη στην ακόλουθη δήλωση αναφορικά με την αιτιολογική σκέψη αριθ. 7:

" Η Επιτροπή επανεπιβεβαιώνει το γεγονός ότι είναι αποφασισμένη να συνεχίσει να παρέχει την αρωγή της στις καταβαλλόμενες από τα κράτη μέλη προσπάθειες για συντονισμό των θέσεών τους στα πλαίσια των εργασιών της ομάδας εργασίας μεταξύ των συνόδων FIPOL για την αναθεώρηση του διεθνούς καθεστώτος αποζημίωσης των ζημιών των οφειλομένων στη ρύπανση από υδρογονάνθρακες.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρωθεί τα κράτη μέλη να επικυρώσουν τις διεθνείς συμφωνίες περί ευθύνης και αποζημιώσεως στον τομέα της ναυτιλίας (όπως η διεθνής σύμβαση του 1996 περί αστικής ευθύνης και αποζημίωσης για τις ζημίες που προκαλούνται από τη θαλάσσια μεταφορά επικίνδυνων και δυνητικά επιβλαβών ουσιών (σύμβαση HNS), η διεθνής σύμβαση του 2001 περί αστικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση καυσίμων δεξαμενής πλοίων (σύμβαση "υδρογονανθράκων δεξαμενής πλοίων"), το πρωτόκολλο του 2003 στη διεθνή σύμβαση του 1992 περί ιδρύσεως διεθνούς ταμείου αποζημίωσης ζημιών ρύπανσης από πετρέλαιο, και το πρωτόκολλο του 1996 στη σύμβαση του 1976 περί περιορισμού της ευθύνης από θαλάσσιες αξιώσεις (σύμβαση LLMC)).

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει την πρόθεσή της, την οποία έχει ήδη δημοσιοποιήσει με το πρόγραμμα εργασίας της για το 2005, να υποβάλλει, στο πλαίσιο της προσεχούς νομοθετικής δέσμης που θα προτείνει για την ασφάλεια στη θάλασσα, μια πρόταση σχετική με την ευθύνη των πλοιοκτητών και της οποίας σκοπός θα είναι να απαιτεί από αυτούς, όταν τα πλοία τους προσεγγίζουν σε λιμένα κράτους μέλους να ασφαλίζονται για αστική ευθύνη, η οποία να καλύπτει τις ασφαλιστικές περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από τις ισχύουσες διεθνείς συμβάσεις."

5. Συμπέρασμα

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο δεν θέλησαν να καταστήσουν, με την οδηγία αυτή, υποχρεωτική την καθιέρωση καθεστώτος νομικών κυρώσεων για τις παράνομες απορρίψεις ρυπαντικών ουσιών στη θάλασσα. Ως προς το ζήτημα αυτό, η Επιτροπή εκφράζει, στη δήλωσή της την απογοήτευσή της ως προς το επίπεδο φιλοδοξίας στο οποίο φθάνει η μελλοντική κοινή θέση. Πέραν όμως του σημείου αυτού, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι με το επιτευχθέν αποτέλεσμα δεν μεταβάλλονται ούτε οι στόχοι ούτε το πνεύμα της πρότασής της, και είναι συνεπώς σε θέση να δηλώσει τη στήριξή της στην κοινή θέση.