Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «27η Έκθεση για την πολιτική ανταγωνισμού 1997»

(1999/C 101/01)

Στις 24 Απριλίου 1998, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω έκθεση.

Το τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση», στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, κατήρτισε τη γνωμοδότησή του στις 19 Ιανουαρίου 1999 βάσει της εισηγητικής έκθεσης του κ. Sepi.

Κατά τη 360ή σύνοδο ολομέλειας της 27ης και 28ης Ιανουαρίου 1999 (συνεδρίαση της 27ης Ιανουαρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 37 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 4 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει κατά πρώτον την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η 27η Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού προλογίζεται από τον Επίτροπο κ. Van Miert, ο οποίος αναφέρεται στις προοπτικές, το ρόλο και τους γενικούς στόχους αυτού του τομέα.

1.2. Η ΟΚΕ πάντοτε υποστήριζε πράγματι την αντίληψη ότι η δραστηριότητα της Επιτροπής για την πολιτική επί του ανταγωνισμού αποτελεί μέσο για την επίτευξη των γενικών στόχων της οικονομικής πολιτικής της ΕΕ και όχι αυτοσκοπό.

1.3. Σε πολυάριθμες γνωμοδοτήσεις () σχετικά με τις προηγούμενες εκθέσεις υπογραμμίσθηκε ότι πρέπει να αποφευχθούν οι υπέρμετρα νομικές και τυπικές αντιλήψεις αυτής της πολιτικής, και να επιδιωχθεί η μεγαλύτερη προσήλωση στη δυναμική της οικονομικής ζωής και της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

1.4. Για το λόγο αυτό πρέπει να υπογραμμισθεί η καινοτομία, την οποία δεν θεωρούμε μόνο τυπική, που αποβλέπει στην θεώρηση αυτής της έκθεσης ως κάτι περισσότερο από απλή παρουσίαση της συμπεριφοράς των υπευθύνων οργάνων, αλλά επίσης ως ένδειξη των μελλοντικών προοπτικών εντός των οποίων προτίθεται να κινηθεί η Επιτροπή.

1.5. Θεωρούμε πράγματι ότι αυτό αποτελεί μήνυμα προς τους οικονομικούς παράγοντες και γενικότερα προς τους ευρωπαίους πολίτες που μπορούν να το λάβουν υπόψη στις επιλογές τους.

1.6. Αυτού του είδους η προσέγγιση είναι εξάλλου ουσιαστική τη στιγμή κατά την οποία η οικονομική ολοκλήρωση πραγματοποιεί ένα ποιοτικό άλμα προς την ΟΝΕ, την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, ενώ μάλιστα διαγράφεται στον ορίζοντα η διεύρυνση της ΕΕ.

1.7. Είναι εξίσου σημαντικό στην προοπτική αυτή να συνεχισθεί το έργο της «νομοθετικής» συστηματοποίησης προκειμένου να τελειοποιηθεί και ν'αποκτήσει περισσότερη συνοχή η εφαρμογή της Συνθήκης.

1.8. Πρέπει, τέλος, να υπογραμμισθεί, σ'αυτό το σημείο της εισαγωγής, η αυξανόμενη σημασία για ορισμένα προϊόντα και υπηρεσίες της παγκοσμιοποίησης των αγορών που πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση της πραγματικής εφαρμογής των άρθρων της Συνθήκης, στο βαθμό που αυτή βρίσκονταν στο ξεκίνημά της όταν καταρτίσθηκαν τα άρθρα της Συνθήκης.

1.9. Η Επιτροπή, για το λόγο αυτό, πρέπει να λάβει υπόψη της τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που δρουν στη διεθνή αγορά, για τις οποίες είναι αναγκαίο να εφαρμοσθούν οι κανόνες λαμβάνοντας υπόψη αυτό το ευρύτερο πλαίσιο.

1.10. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η γνωμοδότησή της καταρτίζεται σε χρόνους πολύ απομακρυσμένους από τα γεγονότα που περιέχονται στην έκθεση της Επιτροπής 7 εκφράζει γι'αυτό το λόγο την ευχή να συντομευθεί ο χρόνος μεταξύ της παρουσίασης από την Επιτροπή και της κοινοποίησης στην ΟΚΕ προκειμένου να είναι πιο έγκαιρος και αποτελεσματικός ο αντίκτυπος της γνωμοδότησης στα άλλα όργανα.

2. Η έκθεση

2.1. Όπως ήδη αναφέρθηκε, η έκθεση περιλαμβάνει πολιτική εισαγωγή του αρμόδιου Επιτρόπου κ. Van Miert, ο οποίος υπογραμμίζει τη σχέση της πολιτικής ανταγωνισμού με τους συνολικούς οικονομικούς στόχους της ΕΕ.

2.2. Η έκθεση λαμβάνει υπόψη της το νέο πλαίσιο που προσφέρει η Συνθήκη του Άμστερνταμ και ειδικότερα το νέο άρθρο 7δ σχετικά με τις υπηρεσίες γενικού ενδιαφέροντος και τον τρόπο που λειτουργούν υπέρ της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

2.3. Η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη εκσυγχρονισμού της πολιτικής ανταγωνισμού που παραμένει ακόμη «σημαντικά ριζωμένη ... στους ιστούς της κοινής αγοράς».

2.4. Όσον αφορά την αντιμονοπωλιακή πολιτική, η έκθεση υπογραμμίζει την προσπάθεια εκσυγχρονισμού, τόσο ως προς τους κάθετους περιορισμούς του ανταγωνισμού που πρέπει να καταλήξουν το 1998 σε συγκεκριμένα νομοθετικά μέτρα, όσο και ως προς τις οριζόντιες συμφωνίες, των οποίων μόλις έχει ξεκινήσει η διαδικασία. Τρεις είναι οι στόχοι: «η προσαρμογή των νομοθετικών μέσων και η αύξηση της αποτελεσματικότητας, η διαφάνεια και η τήρηση της αρχής της επικουρικότητας».

2.5. Σχετικά με τις συμπράξεις, η έκθεση υποδεικνύει την αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου που τον απλοποιεί και τον καθιστά αποτελεσματικότερο με τον προσδιορισμό μιας νέας έννοιας για την «κοινή επιχείρηση» και την υποστήριξη εκ νέου της αρχής, όσον αφορά τις διαμεθοριακές συμπράξεις, του ενιαίου χαρακτήρα της αρμοδιότητας.

2.6. Πρέπει να υπογραμμισθεί η σημασία της ανακοίνωσης για τον νέο ορισμό των συμφωνιών «ελάσσονος σημασίας» που δεν εμπίπτουν κανονικά στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85, παράγραφος 1 της Συνθήκης ΕΚ.

2.7. Μία άλλη καινοτόμος πτυχή ήταν ο καθορισμός των κριτηρίων και των πρακτικών συνεργασίας της Επιτροπής με τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού, που τονίζει την αρχή του ενιαίου χαρακτήρα των αρμόδιων αρχών.

2.8. Σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις, η κανονιστική πρωτοβουλία υπήρξε σημαντική, με πρόταση κανονισμού για τις οριζόντιες κρατικές ενισχύσεις και άλλη πρόταση που δημοσιεύθηκε το 1998 για τις διαδικασίες που εφαρμόζονται στις κρατικές ενισχύσεις. Για τις κρατικές ενισχύσεις επίσης, η Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση για την «αποσαφήνιση και την ενίσχυση της εφαρμογής των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις σε σχέση με τα φορολογικά καθεστώτα, προκειμένου να μειωθούν οι νοθεύσεις του ανταγωνισμού στην Ενιαία Αγορά» ().

2.9. Η Επιτροπή δηλώνει ότι η διεύρυνση της ΕΕ θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην αντιμετώπιση σημαντικών δυσκολιών στον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων.

2.10. Το 1997 παρατηρήθηκε μία ιδιαίτερα έντονη «δραστηριότητα ελέγχου». Η Επιτροπή ασχολήθηκε με 1 338 περιπτώσεις, σημαντική αύξηση δηλαδή σε σχέση με το 1996, έστω και αν, ενώ οι περιπτώσεις κρατικών ενισχύσεων παρέμειναν ουσιαστικώς σταθερές, οι περιπτώσεις συμπράξεων αυξήθηκαν κατά 31 %. Από το σύνολο των περιπτώσεων αυτών 1 165 μόνο κατέληξαν σε λύση.

2.11. Η Επιτροπή υπογραμμίζει σε πολλά σημεία τις επιτυχίες που επιτεύχθηκαν στον τομέα της φιλελευθεροποίησης των δημόσιων αρχών «ακολουθώντας την αρχή ότι όλοι οι πολίτες της ΕΕ έχουν τα ίδια δικαιώματα πρόσβασης». Ειδικότερα έχει σημειωθεί πρόοδος στις μεταφορές και τις τηλεπικοινωνίες. Ουσιαστικό πρόβλημα για το μέλλον θα αποτελέσει ο τομέας της απελευθέρωσης της ενέργειας.

2.12. Όσον αφορά τις διεθνείς σχέσεις, η Επιτροπή, στην έκθεσή της, υπογραμμίζει δύο ουσιαστικά προβλήματα δηλαδή την εισαγωγή της νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό στις υποψήφιες χώρες και τη συνεργασία με τις αρχές του εκτός Ευρώπης ανταγωνισμού και, ειδικότερα, με την αντιμονοπωλιακή επιτροπή των ΗΠΑ.

3. Ορισμένες γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η πολιτική εισαγωγή, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση της ΓΔ IV να επιδιώξει μέσω της πολιτικής του ανταγωνισμού και τους γενικότερους στόχους της ΕΕ, φανερώνει ότι στο παρελθόν η προοπτική αυτή είχε παραμεληθεί. Μολονότι είχε εκθειάσει την μεγάλη προσφορά της ΓΔ IV με την προσπάθειά της για τον εκσυγχρονισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας και της κοινωνίας, η ΟΚΕ τόνισε από την πλευρά της την υπερβολική τυπολατρία και επιπλέον ζητεί από την Επιτροπή να δεσμευθεί περισσότερο για να καταστούν γνωστά στην κοινή γνώμη τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων της.

3.2. Η ΟΝΕ, όπως επιβεβαιώνεται στην εισαγωγή, καθώς και, προσθέτουμε, η Ενιαία Αγορά, αποβλέπουν σε μια μεγάλη αναδιάρθρωση των οικονομικών δομών 7 αυτό δεν μπορεί να μην οδηγήσει στην αύξηση των συμπράξεων, που από την άλλη πλευρά δεν είναι πάντα αρνητικές για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα σε ορισμένες παγκοσμιοποιημένες αγορές. Εξού και η αναγκαιότητα μιας πιο δυναμικής εποπτείας για να μειωθούν οι αρνητικές συνέπειες για τους καταναλωτές και τους άλλους παράγοντες που παρεμβαίνουν στην αγορά.

3.3. Η ΟΚΕ προτίθεται να υπογραμμίσει ότι στα προσεχή έτη οι εσωτερικές (ΟΝΕ, Ενιαία Αγορά, κ.λπ.) και εξωτερικές (διεύρυνση, διεθνής συνεργασία) μεταβολές επιβάλουν τον προβληματισμό ως προς τη σχέση των νέων καθηκόντων με τους πόρους που απαιτούνται για την αντιμετώπισή τους, με την έννοια ότι τα νέα καθήκοντα και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα αυτών που ήδη προωθούνται θα απαιτήσουν μεγαλύτερες ικανότητες παρέμβασης.

3.4. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η συγκυρία αυτή απαιτεί μία μεταρρυθμιστική προσπάθεια σε τέσσερις κατευθύνσεις: πιο αποτελεσματική οργάνωση της εργασίας, κατάλληλη επιλογή των περιπτώσεων που πρέπει να αντιμετωπισθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αποκέντρωση των εθνικών αρχών και, τέλος, προώθηση πιο συγκεκριμένων και σημαντικών κανόνων.

3.5. Ένας πιο αποτελεσματικός έλεγχος αποτελεί πράγματι αναγκαία, έστω και αν όχι ικανή, συνθήκη για την «σύγκλιση των τιμών προς τα κάτω», πλεονέκτημα που οι ευρωπαίοι πολίτες και καταναλωτές περιμένουν από τη νομισματική ένωση.

3.6. Επιπλέον, η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι η προβλεπόμενη αύξηση των συμπράξεων και των συγχωνεύσεων καθιστά αναπόφευκτη την εφαρμογή νέων κανόνων 7 την κατάρτιση κοινωνικών μέσων, ικανών να καταστήσουν πιο εύκολες και λιγότερο τραυματικές στο κοινωνικό επίπεδο τις αναγκαίες αναδιαρθρώσεις 7 τον έλεγχο της δημιουργίας λίγο ως πολύ εμφανών ολιγοπωλίων που θα μπορούσαν να προκύψουν πιο εύκολα λόγω του ενιαίου νομίσματος.

3.7. Η διάσκεψη κορυφής του Λουξεμβούργου υποδεικνύει ότι μια αποτελεσματική πολιτική της απασχόλησης πρέπει να στραφεί «προς καθεστώτα ενισχύσεων που ευνοούν την οικονομική αποτελεσματικότητα και την απασχόληση χωρίς όμως να επιφέρουν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό». Για τον προσδιορισμό αυτών των προσανατολισμών είναι επιτακτικό να διατυπώσει η Επιτροπή, έστω και με την πτυχή της πολιτικής του ανταγωνισμού, τις ιδέες της και να προσδιορίσει τα κατάλληλα μέσα για την επίτευξή τους.

3.8. Στην εισαγωγή καταγράφεται αυτή η απαίτηση χωρίς να είναι σαφές με ποιο τρόπο θα αντιμετωπισθεί, και, ειδικότερα, δεν γίνεται κατανοητό εάν υπάρχει η πρόθεση να θεωρηθεί αυτός ο στόχος ως έμμεσο αποτέλεσμα της αύξησης της ανταγωνιστικότητας ή αν, αντιθέτως, όπως φαίνεται να υποδεικνύει η διάσκεψη κορυφής του Λουξεμβούργου, καταρτίζονται στο φως του στόχου της απασχόλησης νέα κριτήρια για τις παρεμβάσεις της Επιτροπής.

3.9. Η αναγκαιότητα εκσυγχρονισμού των μέσων και των διαδικασιών προκύπτει επίσης και σε σχέση με ό,τι αφορά την φιλελευθεροποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, στις οποίες η ισορροπία μεταξύ αγοράς και δυνατότητας πρόσβασης στις υπηρεσίες εκ μέρους των πολιτών χρειάζονται νέες εμβαθύνσεις προκειμένου να εφαρμοσθεί το άρθρο 7δ της Συνθήκης του Άμστερνταμ.

3.10. Ένα κεφάλαιο που στο παρελθόν αφέθηκε στην αποκλειστική εξουσία των κρατών μελών, αλλά το οποίο σήμερα παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για την έλευση του ενιαίου νομίσματος και την αύξηση του ανταγωνισμού, είναι το ζήτημα της φορολογίας και των κοινωνικών εισφορών. Ορισμένα κράτη ζητούν τον συντονισμό τους. Η ΟΚΕ κρίνει ότι χωρίς την εναρμόνιση αυτή μπορεί να προκύψουν σοβαρές νοθεύσεις του ανταγωνισμού καθώς και μια εξέλιξη των φορολογικών επιβαρύνσεων που θα διευκολύνει την φορολόγηση της εργασίας, με ταυτόχρονη μείωση της φορολογίας των εισοδημάτων.

3.11. Οπωσδήποτε, όμως, για τα νέα αυτά θέματα της κοινοτικής πολιτικής, καθίσταται όλο και πιο αναγκαία η διεύρυνση του τριμερούς διαλόγου μεταξύ των ενδιαφερόμενων πλευρών, από τη σκοπιά επίσης του ανταγωνισμού στις κοινωνικές και βιομηχανικές πολιτικές της ΕΕ.

3.12. Η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον ανταγωνισμό πρέπει να αποτελεί ζωντανό μηχανισμό, που να προσαρμόζεται στην αγορά και τις εξελίξεις της και, επομένως, πρέπει να μεριμνά για την ανάλυση των νέων συνθηκών και τη λήψη των κατάλληλων αποφάσεων για την αντιμετώπισή τους (όπως το αναγνωρίζει και η ίδια η Επιτροπή στο σημείο 2.3). Για παράδειγμα, πρέπει να τονιστεί η συγκέντρωση στον τομέα της διανομής προϊόντων κατανάλωσης και η σχέση οικονομικής εξάρτησης από τη βιομηχανία που προκύπτει από την κατάσταση αυτή, η θέση της αμυντικής βιομηχανίας ή ορισμένες συμφωνίες μεταξύ επαγγελματικών κατηγοριών σχετικά με ελάχιστες τιμές, ακόμη κι αν οι τομείς αυτοί παρουσιάζουν λεπτές πτυχές που μπορούν να επηρεάσουν τη γενικότερη ανταγωνιστικότητα.

3.13. Μετά την υπόθεση McDonnell Douglas/Boeing εμφανίζεται, εκ νέου, και σε άλλους τομείς, το πρόβλημα των διεθνών ελέγχων για ορισμένες πρώτες ύλες ή για ορισμένους τομείς προωθημένης τεχνολογίας και γίνεται αντιληπτό ότι μία πολιτική παγκόσμιου ανταγωνισμού απαιτεί, επίσης, διεθνή μέσα ελέγχου. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την Επιτροπή στην προσπάθειά της να προωθήσει τις υπό εξέλιξη διαπραγματεύσεις.

3.14. Σε ορισμένους τεχνολογικούς τομείς, σε περιοχές εκτός της Ευρώπης, ισχύουν πρακτικές κρατικών ενισχύσεων πιο εκτεταμένες και πολυποίκιλες από ό,τι στην ΕΕ. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η Επιτροπή πρέπει να αναρωτηθεί ως προς την αναγκαιότητα να αποκτήσει παρόμοια μέσα βιομηχανικής πολιτικής για να αποφευχθεί ότι στους τομείς αυτούς, που είναι στρατηγικοί για την οικονομία (διάστημα, άμυνα, αεροναυπηγική), και έχουν μια παγκόσμια αγορά, η ευρωπαϊκή βιομηχανία δεν θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Πολυάριθμες γνωμοδοτήσεις (), (κρατικές ενισχύσεις, κανονισμοί για τους κάθετους περιορισμούς, κ.λπ.) της ΟΚΕ έχουν ήδη ορίσει μία άποψη για τις επιμέρους κανονιστικές πράξεις και για τις ανακοινώσεις της Επιτροπής. Η παρούσα γνωμοδότηση δεν αποφαίνεται επί όλων αυτών επιβεβαιώνοντας έτσι την εγκυρότητά τους. Πρέπει να υπογραμμισθεί, ωστόσο, ότι η σπουδαιότητα των «νομοθετικών» (κανονισμοί και οδηγίες) ή σχεδόν νομοθετικών (ανακοινώσεις) πρωτοβουλιών της Επιτροπής αρχίζει να υπερισχύει σε σύγκριση με τη «νομολογία» όπως ακριβώς είχε ζητήσει η ΟΚΕ στις προηγούμενες αυτές γνωμοδοτήσεις ().

4.2. Υπάρχει τάση αποκέντρωσης ενός τμήματος της πολιτικής ανταγωνισμού προς τις εθνικές αρχές. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι πρέπει να αποφευχθεί ο συνωστισμός των πράξεων στις Βρυξέλλες 7 κρίνει, ωστόσο, ότι αυτό συνεπάγεται μία διαδικασία εναρμόνισης των κανόνων και συγκρότησης των αρχών επί του ανταγωνισμού σε όλες τις χώρες με τις ίδιες εξουσίες, όπως αυτές που παρέχονται στην Επιτροπή από τη Συνθήκη. Τα κράτη μέλη πρέπει να φροντίσουν ώστε η αποκέντρωση να μην οδηγήσει στην διαφορετική και ασυνεπή εφαρμογή των κανόνων.

4.3. Η ΟΚΕ επισημαίνει σχετικά ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής, που αναφέρεται στην παράγραφο 12 της έκθεσης, δεν έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα έναντι των κρατών μελών και γι'αυτό είναι αναγκαία η μέγιστη προσοχή στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εθνικές αρχές δεν διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα για να γίνουν συμβατοί οι ευρωπαϊκοί κανόνες.

4.3.1. Όσον αφορά το εν λόγω θέμα, κατά την άποψη της ΟΚΕ, οι νέες προτάσεις κανονισμού και η πολιτική σχετικά με τους κάθετους περιορισμούς θα πρέπει να βασίζονται περισσότερο στα στοιχεία της αγοράς και όχι σε αόριστους νομικούς ορισμούς.

4.4. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει την αναγκαιότητα να προωθηθεί ένα ευρύ σχέδιο ανανέωσης των κανόνων που θα δώσει νομοθετική ουσία στην πρακτική της Επιτροπής και στη νομολογία του Δικαστηρίου προκειμένου να προσφερθεί εξορθολογισμός και διαφάνεια στους ευρωπαίους πολίτες και να επιτραπεί στα υποψήφια κράτη να προσαρμοσθούν ταχέως προς την κατεύθυνση αυτή. Πρέπει να αξιολογηθούν θετικά οι προτάσεις της Επιτροπής, ειδικότερα εκείνη που αφορά τον έλεγχο και τις κυρώσεις για τις παράνομες κρατικές ενισχύσεις γιατί υποδεικνύει μία μέθοδο παρέμβασης που επιδιώκει να καταργήσει τις διαφορές στα εμπορικά δίκαια των κρατών μελών.

4.5. Ως προς τη φορολογία και τις κοινωνικές εισφορές είναι αντιθέτως αναγκαίο, στο φως όσων ελέχθησαν πιο πάνω και των θέσεων που έχει λάβει η Επιτροπή, να προχωρήσει ένας εμπεριστατωμένος προβληματισμός που να αποβλέπει σε ένα σχέδιο διακανονισμού, από τη σκοπιά του ανταγωνισμού, του «δεοντολογικού κώδικα» που εξαγγέλθηκε πρόσφατα από την Επιτροπή. Η ΟΚΕ, από την πλευρά της, προτίθεται να συμβάλει στη συζήτηση αυτή που ελπίζει ότι θα καταλήξει σύντομα σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.

4.6. Οι προθεσμίες των αποφάσεων είναι συχνά υπερβολικές: η ΟΚΕ υπογραμμίζει την αναγκαιότητα θέσπισης υποχρεωτικών προθεσμιών ολοκλήρωσης για όλες τις φάσεις της διαδικασίας εφαρμογής αυτής της πολιτικής.

4.7. Όσον αφορά τον στατιστικό απολογισμό, η ΟΚΕ επισημαίνει ότι οι περιπτώσεις κοινοποίησης των συμπράξεων αυξήθηκαν αλλά ότι μειώθηκε ο αριθμός των παραβιάσεων σε σχέση με το 1996 7 το αντίθετο συνέβη με τις κρατικές ενισχύσεις. Αυτό εξαρτάται, προφανώς, από τις επιταχύνσεις ορισμένων οικονομικών διαδικασιών 7 ωστόσο μπορεί να αναρωτηθεί κανείς κατά πόσο δεν θα πρέπει να επανεξετασθούν τα προβλήματα των κρατικών ενισχύσεων, κυρίως στο φως των φαινομένων αναδιάρθρωσης για τα οποία έγινε ήδη λόγος.

4.8. Όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακής σκοπιμότητας, όπως προβλέπεται από το άρθρο 92(3) της Συνθήκης, η ΟΚΕ επισημαίνει την πρόταση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία οι επιλέξιμες περιοχές για ενίσχυση εκ μέρους των Διαρθρωτικών Ταμείων υπό τους στόχους Ι και ΙΙ θα πρέπει να είναι οι ίδιες με εκείνες που ενισχύονται από τα κράτη μέλη. Αν και η ΟΚΕ αποδέχεται ότι αυτό πρέπει να ισχύει γενικά, αναγνωρίζει, εντούτοις, ότι οι αυξημένες κρατικές ενισχύσεις μπορεί να αποτελούν συνέπεια της εντατικοποίησης του βαθμού συγκέντρωσης των αιτήσεων για διαρθρωτική χρηματοδότηση εκ μέρους της ΕΕ και, ως εκ τούτου, θα επιθυμούσε να υπογραμμίσει ότι οι κρατικές ενισχύσεις περιφερειακής σκοπιμότητας, βάσει του άρθρου 92(3), αποτελούν ένα ξεχωριστό μέσο άσκησης εθνικής οικονομικής πολιτικής, το οποίο ένα κράτος μέλος θα πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιεί κατά τη διακριτική του ευχέρεια, στις περιπτώσεις που είναι δυνατόν να στοιχειοθετηθεί η σχετική πράξη του.

4.9. Στα πλαίσια αυτά, δεν πρέπει να παραμεληθεί το γεγονός ότι οι κρατικές ενισχύσεις, με το σημερινό καθεστώς και παρά τις αυστηρές προσπάθειες της Επιτροπής, παραμένουν ιδιαίτερα ευνοϊκές στις μεγαλύτερες χώρες.

4.10. Ως συνέχεια όσων είχε ανακοινώσει στην Ετήσια Έκθεσή της (), η Επιτροπή προέβη το Νοέμβριο του 1998 στη δημοσίευση ενός «πλαισίου» σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγούνται για την παροχή επαγγελματική κατάρτισης, με το οποίο προβλέπονται νέοι κανόνες και διαδικασίες, θεωρώντας ότι ορισμένες από τις ενισχύσεις για την παροχή επαγγελματικής κατάρτισης μπορούν να εξομοιωθούν με τις κρατικές ενισχύσεις. Το κείμενο της Επιτροπής εισάγει μία ασαφή έννοια, δηλαδή την έννοια της «επαγγελματικής κατάρτισης προς το συμφέρον της επιχείρησης».

4.11. Στην εποχή της κοινωνίας των πληροφοριών, κατά την οποία η διά βίου κατάρτιση είναι ζωτικής σημασίας, ο περιορισμός ή η παρεμπόδιση της κατάρτισης των εργαζομένων, παρά τους στόχους της ενίσχυσης της απασχόλησης και της κατάρτισης που έχει θέσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σε διάφορες Συνόδους Κορυφής, είναι δυνατόν να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την εκτέλεση των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί μέχρι το τέλος του 1999, τελευταίο έτος αυτής της περιόδου προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων.

4.12. Πρέπει να ευνοηθεί, επίσης, η ποιοτική μετάθεση των κρατικών ενισχύσεων στους οριζόντιους στόχους όπως είναι η έρευνα, οι ΜΜΕ και η επαγγελματική επιμόρφωση, καθώς και η ταυτόχρονη μείωση των κρατικών ενισχύσεων λειτουργίας.

4.13. Η πρόσφατη σύναψη συμφωνίας με τις αμερικανικές αντιμονοπωλιακές αρχές έγινε δεκτή με ικανοποίηση από την ΟΚΕ 7 παραμένει, ωστόσο, να συμπληρωθεί στο επίπεδο του ΟΟΣΑ και του ΠΟΕ η προσπάθεια που θα οδηγήσει σε μια πραγματικά διεθνή ρύθμιση.

4.14. Η Επιτροπή θα πρέπει να διαθέτει, προκειμένου να ανταποκριθεί στα όλο και πιο εκτεταμένα καθήκοντά της στο πεδίο αυτό, ερευνητικό μηχανισμό για τα σχετικά θέματα είτε στα πλαίσιά της είτε μέσω της προώθησης ειδικών εξωτερικών ερευνών.

4.15. Πέρα από την ετήσια έκθεση, που φαίνεται να εκτιμάται ιδιαίτερα από τους ενδιαφερομένους, πρέπει να αυξηθεί η ροή των πληροφοριών στη διάρκεια του έτους για να απεικονισθούν οι ιδιαίτερα σημαντικές πρωτοβουλίες και για να καταστούν πιο γνωστές οι μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί προκειμένου να προσδιορισθούν οι πιο σημαντικές περιπτώσεις.

4.16. Η ΟΚΕ έχει την πεποίθηση πως συνεχίζει να αποτελεί δυσχερές καθήκον η κατάρτιση, στις υποψήφιες χώρες, μιας πολιτικής για τον ανταγωνισμό αναλόγως με αυτή που εφαρμόζεται και στα κράτη μέλη κι αυτό παρά τις προσπάθειες της Επιτροπής στο πεδίο αυτό. Εάν αυτή, πράγματι, εφαρμοσθεί με υπέρμετρα αυστηρό τρόπο θα οδηγήσει σε δραματικές κοινωνικές επιπτώσεις 7 από την άλλη πλευρά, αν δεν εφαρμοσθεί μία παρόμοια πολιτική, θα υπάρξουν εκτεταμένες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Για το λόγο αυτό, ζητείται μία μεταβατική φάση που όχι μόνο θα λαμβάνει υπόψη της τις οικονομικές πτυχές, αλλά, επίσης, τις κοινωνικές πτυχές της διεύρυνσης στο πεδίο αυτό.

4.17. Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις στα πλαίσια του ΠΟΕ, καθώς και των διμερών συμφωνιών, θα πρέπει να λαμβάνονται πάντοτε υπόψη οι συμβάσεις για τις συνθήκες εργασίας του ΔΟΕ, οι οποίες θα πρέπει να συνδυασθούν με τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου.

Βρυξέλλες, 27 Ιανουαρίου 1999.

Η Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice RANGONI MACHIAVELLI

() «Εκθέσεις επί της πολιτικής ανταγωνισμού»: 1996, EE C 73 της 9.3.1998, 1995, EE C 75 της 10.3.1997 και 1994, EE C 39 της 12.2.1995.

() ΕΕ C 384 της 10.12.1998.

() ΕΕ C 129 της 27.4.1998 7 ΕΕ C 295 της 29.9.1997 7 ΕΕ C 129 της 27.4.1998 7 ΕΕ C 284 της 14.9.199 7 ΕΕ C 287 της 22.9.1997.

() ΕΕ C 129 της 27.4.1998 7 ΕΕ C 295 της 29.9.1997.

() Παράγραφος 293.