ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ «Μικρή επιχείρηση, μεγάλος κόσμος— μια νέα εταιρική σχέση που θα βοηθήσει τις ΜΜΕ να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες της παγκοσμιοποίησης» /* COM/2011/0702 τελικό */





ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ «Μικρή επιχείρηση, μεγάλος κόσμος — μια νέα εταιρική σχέση που θα βοηθήσει τις ΜΜΕ να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες της παγκοσμιοποίησης» 1. Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ανάγκη από νέες πηγές ανάπτυξης για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και για την ευημερία των πολιτών της. Οι μεγάλες αγορές εκτός ΕΕ, όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία και η Βραζιλία, με ισχυρούς ρυθμούς ή δυναμικό ανάπτυξης, αποτελούν σημαντικές ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις της ΕΕ[1]. Δεδομένης της τρέχουσας οικονομικής κατάστασης, οι εξαγωγές σε διευρυνόμενες αγορές εκτός της ΕΕ μπορούν να αποτελέσουν μια ισχυρή πηγή οικονομικής ανάπτυξης. Η διεθνοποίηση πέραν των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ είναι το βήμα που χρειάζεται να κάνουν οι ΜΜΕ προκειμένου να αξιοποιήσουν τις εν λόγω ευκαιρίες. Επομένως, η προώθηση και η υποστήριξη των οικονομικών δραστηριοτήτων των ΜΜΕ εκτός της ΕΕ αποτελεί σημαντικό τμήμα της συνολικής στρατηγικής ανταγωνιστικότητας της Ένωσης, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση για μια ολοκληρωμένη βιομηχανική πολιτική της εμβληματικής πρωτοβουλίας «Ευρώπη 2020»[2], την αναθεωρημένη «Small Business Act» για την Ευρώπη[3] και την πρόσφατη ανακοίνωση για την εμπορική πολιτική της ΕΕ[4]. Αυτό αξιοποιεί και συμπληρώνει τη δέσμευση της Επιτροπής να ενισχύσει τα οφέλη της εσωτερικής αγοράς για τις ΜΜΕ[5]. Τα 23 εκατομμύρια ΜΜΕ[6] αντιστοιχούν στα δύο τρίτα των θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα και στο 59% της συνολικής προστιθέμενης αξίας στη μη χρηματοοικονομική οικονομία το 2010. Περίπου το 80% των νέων θέσεων εργασίας κατά την τελευταία πενταετία δημιουργήθηκαν από ΜΜΕ. Τομείς όπως τα μηχανήματα και ο εξοπλισμός ή τα χημικά προϊόντα στη Βραζιλία, ή η ενέργεια στην Ινδία, έχουν ήδη επιτρέψει στις επιχειρήσεις μας να επιτύχουν σημαντικά αποτελέσματα, ενώ θα μπορούσαν να παρατεθούν και πολλά ακόμα παραδείγματα. Για να ανοίξει αυτό το δρόμο για τις επιχειρήσεις, η Ευρώπη πρέπει να προωθήσει αυτή τη διαδικασία διεθνοποίησης και να παράσχει την απαραίτητη υποστήριξη στις ΜΜΕ μας όταν αποφασίσουν να δραστηριοποιηθούν διεθνώς. Ενώ το 25% των ΜΜΕ που έχουν την έδρα τους στην ΕΕ συμμετείχαν σε εξαγωγές στην εσωτερική αγορά και πέραν αυτής την τελευταία τριετία, μόλις 13% των ΜΜΕ της ΕΕ δραστηριοποιούνται σε διεθνές επίπεδο εκτός της ΕΕ μέσω εμπορίου, επενδύσεων, εξωτερικών αναθέσεων ή άλλων μορφών συνεργασίας με αλλοδαπούς εταίρους[7]. Αυτή τη στιγμή καταβάλλονται προσπάθειες για την περαιτέρω εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και για να έχουν οι ΜΜΕ μεγαλύτερη πρόσβαση σε αυτήν, ως τη φυσική «εγχώρια» αγορά τους. Από την άλλη, ο στόχος της στρατηγικής που προτείνεται από το παρόν έγγραφο είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα επιτρέψουν στις ΜΜΕ να δραστηριοποιηθούν εξίσου σε αγορές εκτός της ΕΕ. Οι δραστηριότητες πολλών μικροεπιχειρήσεων και ΜΜΕ σε τομείς μη εμπορεύσιμων αγαθών έχουν σαφώς τοπικό χαρακτήρα από τη φύση τους. Ωστόσο, απομένει μεγάλο μέρος ανεκμετάλλευτου δυναμικού σε τομείς εμπορεύσιμων αγαθών, όπως οι καινοτόμοι τομείς της μεταποίησης και της δημιουργίας, προκειμένου να επεκταθούν εκτός της ΕΕ αναζητώντας νέες και αναπτυσσόμενες αγορές, έσοδα από εξαγωγές, νέες τεχνολογίες, κεφάλαια και βελτίωση της παραγωγικότητας[8]. Υπάρχουν ενδείξεις συσχέτισης της διεθνοποίησης, της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και της ικανότητας καινοτομίας των εταιρειών, σε σύγκριση με τις ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται μόνο σε τοπικό επίπεδο[9]. Η ΕΕ χρειάζεται να απελευθερώσει αυτό το μέχρι πρότινος ανεκμετάλλευτο δυναμικό των ΜΜΕ προκειμένου να ενισχύσει την ανάπτυξη και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας σε όλη την ευρωπαϊκή οικονομία[10]. Η πρόσφατη μελέτη «Ευκαιρίες διεθνοποίησης για ΜΜΕ» (Opportunities for the Internationalisation of SME) της EIM Business and Policy Research, η οποία δημοσιεύθηκε από την Επιτροπή τον Αύγουστο του 2011, διαπιστώνει ότι σε σύνολο 261,6 δις ευρώ εξαγωγών της ΕΕ προς δώδεκα αγορές-στόχους, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, της Ιαπωνίας, της Ρωσίας, της Ινδίας και της Βραζιλίας, τα 134,6 δις ευρώ αντιστοιχούν σε κλάδους όπου κυριαρχούν οι ΜΜΕ. Ανάλογα με τη χώρα, οι εξαγωγές των κλάδων όπου επικρατούν οι ΜΜΕ αντιστοιχούν στο 39%-62% του συνόλου[11]. Παρα το ότι οι διεθνείς αγορές, τόσο ιδιωτικές όσο και δημόσιες, προσφέρουν ουσιαστικές ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, οι ΜΜΕ αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα εμπόδια σε σχέση με την αξιοποίηση της παγκόσμιας αγοράς, όπως όταν πρόκειται για την πρόσβαση σε πληροφορίες της αγοράς, τον εντοπισμό πιθανών πελατών και την ανεύρεση των κατάλληλων εταίρων. Αντιμετωπίζουν επίσης περισσότερο περίπλοκα θέματα όπως η τήρηση της αλλοδαπής νομοθεσίας, για παράδειγμα υποχρεωτικοί κανόνες του δικαίου των συμβάσεων, τελωνειακοί κανόνες, τεχνικοί κανονισμοί και πρότυπα, η διαχείριση της μεταφοράς τεχνολογίας και η προστασία δικαιωμάτων διανοητικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Συνήθως, οι ΜΜΕ διαθέτουν λιγότερους πόρους από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις για να αντιμετωπίσουν τέτοιου είδους προκλήσεις, όσον αφορά την ενδοεταιρική εμπειρογνωμοσύνη και τους οικονομικούς πόρους ή το ανθρώπινο δυναμικό[12]. Η υποστήριξη των ΜΜΕ για να ξεπεράσουν τα εμπόδια για τη διεθνοποίηση και η προώθηση της ενσωμάτωσής τους στην παγκόσμια οικονομία αποτελεί μέρος της στρατηγικής για έξυπνη και αειφόρο ανάπτυξη όπως περιγράφεται στην ατζέντα της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Ωστόσο, οι δημόσιες διαβουλεύσεις μεταξύ ενδιαφερόμενων μερών που διενεργήθηκαν από την Επιτροπή το 2009 και το 2011[13] αποκάλυψαν εκτεταμένους προβληματισμούς σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους του μη συντονισμένου πολλαπλασιασμού σχεδίων υποστήριξης στον τομέα αυτό, καθώς και με τη συνεπαγόμενη μη ιδανική χρήση των δημοσιονομικών πόρων. Έχοντας υπόψη τόσο τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» όσο και τους εν λόγω δημόσιους προβληματισμούς, η παρούσα ανακοίνωση προτείνει να επανεξεταστούν οι υφιστάμενες υποστηρικτικές δομές που είναι διαθέσιμες στις ΜΜΕ, εντοπίζει τους κύριους προβληματικούς τομείς, προτείνει μια σειρά από μέτρα στις περιπτώσεις που η ανάληψη δράσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορεί να παράσχει τη μέγιστη προστιθέμενη αξία και παραθέτει καθοδηγητικές αρχές για την πλέον συνεκτική και αποδοτική χρήση οικονομικών πόρων που σπανίζουν σε αγορές προτεραιότητας όπως η Κίνα, η Βραζιλία, η Ινδία, η Ρωσία, οι ΗΠΑ ή η Ιαπωνία. Έχει στόχο να θεσπίσει μια πιο συνεκτική και αποτελεσματική στρατηγική της ΕΕ για την υποστήριξη των ΜΜΕ σε διεθνείς αγορές, να προτείνει καλύτερους τρόπους για να τους προσφέρει συναφείς πληροφορίες και υποστήριξη στις προσπάθειές τους να διεισδύσουν σε νέες αγορές και να αναζητήσουν τους κατάλληλους εταίρους, αξιοποιώντας έτσι με τον καλύτερο τρόπο τους υπάρχοντες πόρους. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι εξαιρετικά σημαντικό να ληφθούν υπόψη τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των ΜΜΕ, ιδιαίτερα όσον αφορά το μέγεθος και τον τομέα δραστηριότητας, και να εξεταστούν επίσης οι ιδιαίτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικροεπιχειρήσεις. Η γενική αρχή που διέπει την παρούσα ανακοίνωση είναι η δημιουργία συνεργειών και η ενθάρρυνση κοινών προσπαθειών για την αύξηση της αποτελεσματικότητας, καθώς επίσης και η γεφύρωση των κενών ανάμεσα στις υφιστάμενες δραστηριότητες του ιδιωτικού τομέα, των κρατών μελών και της ΕΕ για την υποστήριξη των ΜΜΕ σε τρίτες χώρες. 2. Το πλαισιο πολιτικής: υφισταμενο πλαισιο για την υποστηριξη των ΜΜΕ Ήδη διοχετεύονται σημαντικοί πόροι στη στήριξη των επιχειρήσεων τόσο σε επίπεδο κράτους όσο και ΕΕ. Αυτό περιλαμβάνει τόσο το δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα. Μια πρόσφατη έρευνα της Επιτροπής παρέχει έναν κατάλογο με περισσότερα από 300 προγράμματα υποστήριξης[14] με σκοπό την υποστήριξη της διεθνοποίησης των επιχειρήσεων στην ΕΕ και στα κράτη μέλη της[15]. Κατά συνέπεια, μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τη διεθνοποίηση των ΜΜΕ πρέπει να λάβει υπόψη το πλήθος πολιτικών και δραστηριοτήτων υλοποίησης. Οποιαδήποτε δραστηριότητα ή πρωτοβουλία που έχει ήδη εγκαινιαστεί ή πρόκειται να εγκαινιαστεί, σε οποιοδήποτε επίπεδο, θα πρέπει να στοχεύει στις ΜΜΕ, η δε πραγματική αποτελεσματικότητά της θα πρέπει να αποτιμάται με βάση τη δυνατότητά της να επιτύχει το στόχο της. 2.1. Μέτρα που λαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ εντός και εκτός Ευρώπης[16] Η στρατηγική της ΕΕ για τις ΜΜΕ που παρατίθεται στη «Small Business Act» (SBA) για την Ευρώπη, η οποία εγκαινιάστηκε από την Επιτροπή τον Ιούνιο του 2008, εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2008, αναθεωρήθηκε το 2011 και καλούσε την ΕΕ και τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν τις ΜΜΕ και να τις ενθαρρύνουν να επωφεληθούν από την ανάπτυξη των αγορών εκτός της ΕΕ, ιδίως μέσω ειδικής υποστήριξης για την αγορά και δραστηριοτήτων κατάρτισης για την επιχειρηματικότητα. Η αναθεώρηση της SBA επιβεβαίωσε ακόμα περισσότερο την ανάγκη για υποστήριξη της Επιτροπής σε τομείς όπως η παροχή βοήθειας για πρόσβαση σε αγορές, η εξάλειψη μη δασμολογικών φραγμών, η καθοδήγηση σε κανονιστικά θέματα, η τυποποίηση και η αξιολόγηση της συμμόρφωσης[17]. Όσον αφορά την υποδομή υποστήριξης, το δίκτυο «Enterprise Europe Network» όχι μόνο βοηθά τις εταιρείες και ιδίως τις ΜΜΕ να επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα της εσωτερικής αγοράς αλλά, επίσης, παρέχει υποστήριξη για τη διεθνοποίηση των ΜΜΕ. Οι εταίροι του δικτύου στα κράτη μέλη συχνά φιλοξενούνται από οργανισμούς στήριξης των επιχειρήσεων σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην ενοποίηση υποστηρικτικών δομών από όλες τις χώρες. Το δίκτυο βοηθά τις ΜΜΕ μέσω της συμμετοχής περισσότερων από 600 τοπικών εταίρων σε όλο τον κόσμο: συνήθως, μια ΜΜΕ αναζητά υποστήριξη και καθοδήγηση σε τοπικό επίπεδο όταν σχεδιάζει να διεθνοποιηθεί, είτε θέλει να αξιοποιήσει τις επιχειρηματικές ευκαιρίες της ενιαίας αγοράς είτε να επεκταθεί σε αγορές εκτός ΕΕ. Η αναθεωρημένη στρατηγική της Επιτροπής για την πρόσβαση στην αγορά[18], με την προσέγγιση εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των κρατών μελών και της επιχειρηματικής κοινότητας της ΕΕ, συμβάλλει σημαντικά στην υποστήριξη της διεθνοποίησης των ευρωπαϊκών ΜΜΕ. Οι ΜΜΕ δραστηριοποιούνται όλο και περισσότερο σε εξαγωγικές αγορές, ενώ συχνά αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις για να ξεπεράσουν τους εμπορικούς φραγμούς. Οι ΜΜΕ επωφελούνται από την προσέγγιση εταιρικής σχέσης τόσο στην ΕΕ όσο και σε αγορές εκτός ΕΕ. Αυτό επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, μέσω των ομάδων για την πρόσβαση στην αγορά σε βασικές εξαγωγικές αγορές, που λειτουργούν υπό την αιγίδα των αντιπροσωπειών της ΕΕ. Η βάση δεδομένων για την πρόσβαση στην αγορά είναι άλλο ένα σημαντικό εργαλείο στο πλαίσιο της στρατηγικής για την πρόσβαση στην αγορά. Παρέχει δωρεάν διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τους δασμούς και σημαντικούς μη δασμολογικούς φραγμούς σε τρίτες χώρες, καθώς και έναν οδηγό εξαγωγών[19]. Η νέα εμπορική στρατηγική της ΕΕ[20] επιβεβαίωσε τη χρησιμότητα της στρατηγικής για την πρόσβαση στην αγορά και των υπηρεσιών της με σκοπό τη βελτίωση της πρόσβασης σε παγκόσμιες αγορές για τις επιχειρήσεις της ΕΕ. Η ευρωπαϊκή πύλη πληροφόρησης για τα τελωνεία (ECIP) παρέχει περαιτέρω πρακτικές πληροφορίες για μελλοντικούς εμπόρους, καθώς και ηλεκτρονικά εργαλεία μάθησης και βάσεις δεδομένων[21]. Η ΕΕ παρέχει οικονομική βοήθεια στο κέντρο βιομηχανικής συνεργασίας ΕΕ-Ιαπωνίας, βοήθεια στα προγράμματα «Πύλης πρόσβασης» της ΕΕ και στα προγράμματα κατάρτισης στελεχών για την Ιαπωνία και την Κορέα, καθώς και στο γραφείο υποστήριξης για ΜΜΕ για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ) για την Κίνα. Η ΕΕ υποστηρίζει επίσης ένα δίκτυο (ιδιωτικών) ευρωπαϊκών επιχειρηματικών οργανισμών (EBO) σε περισσότερες από είκοσι αγορές στο εξωτερικό και επιχειρηματικούς φορείς στο Χονγκ Κονγκ, τη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη. Οι εν λόγω υφιστάμενοι οργανισμοί και τα προγράμματα διαφέρουν ως προς το σκοπό και το εύρος των υπηρεσιών που παρέχουν αλλά έχουν κοινό στοιχείο το γεγονός ότι εστιάζουν κυρίως στην ενίσχυση των ΜΜΕ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρείχε κονδύλια για την έγκριση «προπαρασκευαστικών δράσεων» για την προώθηση «επιχειρηματικών, ακαδημαϊκών και επιστημονικών ανταλλαγών». Ορισμένα από τα κονδύλια αυτά χρησιμοποιήθηκαν για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Επιχειρηματικού και Τεχνολογικού Κέντρου στην Ινδία και, πιο πρόσφατα, των Κέντρων ΜΜΕ της ΕΕ στην Κίνα και την Ταϊλάνδη. Στόχος τους είναι να παράσχουν ολοκληρωμένες υπηρεσίες για τις ΜΜΕ της ΕΕ σε αγορές εκτός ΕΕ. Αυτά τα πρώτα κέντρα σε αγορές εκτός ΕΕ θα αποκομίσουν πολύτιμη εμπειρία για μελλοντικές δραστηριότητες υποστήριξης. Υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας στην έρευνα και την καινοτομία ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και τις επιδόσεις στην αγορά των επιχειρήσεων γενικότερα και των ΜΜΕ ειδικότερα. Το πρόγραμμα πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα παρέχει οικονομική υποστήριξη για τέτοιου είδους δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων δράσεων υποστήριξης, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στη διεθνοποίηση των ΜΜΕ. 2.2. Μέτρα που έχουν ληφθεί από τα κράτη μέλη[22] Πέρα από αυτές τις προσπάθειες σε επίπεδο ΕΕ, υπάρχει ένα μεγαλύτερο και ακόμη σημαντικότερο εύρος δραστηριοτήτων στήριξης των επιχειρήσεων σε αγορές εκτός της ΕΕ, οι οποίες παρέχονται από τα κράτη μέλη, τα εθνικά εμπορικά επιμελητήρια και τον ιδιωτικό τομέα (ενώσεις επιχειρήσεων και εμπορικοί σύμβουλοι). Σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, οι επιχειρηματικοί οργανισμοί, οι φορείς ΜΜΕ και οι οργανισμοί προώθησης του εμπορίου έχουν αναπτύξει μεγάλη εμπειρία για να συμβάλουν στη διεθνοποίηση των ΜΜΕ. Ασχολούνται κυρίως με «βασικές» δραστηριότητες προώθησης του εμπορίου όπως η ανεύρεση συναφών επιχειρήσεων, οι εμπορικές εκθέσεις, οι επιχειρηματικές αποστολές και οι μελέτες σε συγκεκριμένες αγορές. Στο πλαίσιο δραστηριοτήτων επιχειρηματικού χαρακτήρα που αναλαμβάνονται από τις πρεσβείες των κρατών μελών, συχνά πραγματοποιείται ανταλλαγή πληροφοριών μέσω τακτικών συνεδριάσεων σε επίπεδο ΕΕ που διοργανώνονται από τις Αντιπροσωπείες της ΕΕ, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν εμφανώς κοινά συμφέροντα, όπως στο συντονισμό των δραστηριοτήτων για την κατάργηση των εμπορικών φραγμών. Σε άλλους τομείς, ωστόσο (π.χ. οικονομική διπλωματία για μεγάλες συμβάσεις προμηθειών), τείνουν να επικρατήσουν θέματα ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. 2.3. Διδάγματα: Η ανάγκη καλύτερης οικονομικής αποδοτικότητας Το ευρύ σκεπτικό για το σημερινό φάσμα των δράσεων υποστήριξης της διεθνοποίησης μοιάζει να είναι επαρκώς τεκμηριωμένο[23], αλλά όλα τα προγράμματα διεθνούς υποστήριξης δεν είναι εξίσου αποτελεσματικά. Ο μεγάλος αριθμός μέτρων και φορέων συμβάλλει στη δημιουργία μιας κατάστασης όπου οι ΜΜΕ δυσκολεύονται να εντοπίσουν και να αξιοποιήσουν στην πράξη τη διαθέσιμη υποστήριξη[24]. Σε μια περίοδο με περιορισμένους δημόσιους πόρους, υπάρχουν πολλά επιχειρήματα που υποστηρίζουν την εξέταση τρόπων με τους οποίους η συνεργασία και η δικτύωση εντός της ΕΕ θα μπορούσε να αυξήσει τόσο την αποδοτικότητα όσο και τον αντίκτυπο των υφιστάμενων μέτρων[25]. Ως εκ τούτου, η μελλοντική δράση πρέπει, κατ’ εξοχήν, να επιδιώκει μεγαλύτερη διαφάνεια, συνεκτικότητα και συνεργασία με σκοπό την παροχή μιας οικονομικά αποδοτικότερης «κατανομής εργασίας» μεταξύ των υφιστάμενων προγραμμάτων της ΕΕ, μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και μεταξύ φορέων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Οπωσδήποτε, οι δράσεις της ΕΕ δεν θα πρέπει να υποκαταστήσουν υπάρχουσες πολιτικές σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, αλλά μάλλον να τις συμπληρώσουν, να δημιουργήσουν συνέργειες όπου είναι δυνατό και να εισαγάγουν συγκεκριμένα μέτρα μόνο στις περιπτώσεις όπου εντοπίζονται σαφείς ελλείψεις. Υπάρχουν επίσης περιθώρια για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των υπαρχόντων μέτρων υποστήριξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μια πλήρης αξιολόγηση των πιλοτικών δράσεων που αφορούν τα Κέντρα για ΜΜΕ της ΕΕ θα πρέπει να καθορίσει αν θα ήταν χρήσιμες παρόμοιες πρωτοβουλίες σε άλλες περιοχές. Παρόμοια, καθώς ολοένα και περισσότεροι εταίροι του δικτύου «Enterprise Europe Network» θα προέρχονται από χώρες εκτός της ΕΕ, το δίκτυο θα χρειαστεί να ενισχύσει τη διαχείρισή του προκειμένου να βελτιώσει τις υπηρεσίες που παρέχει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Συνεπώς, η παρούσα ανακοίνωση προτείνει μια συνεκτικότερη και ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά την υποστήριξη των ΜΜΕ, με βάση μια αναλυτική χαρτογράφηση των υφιστάμενων υπηρεσιών υποστήριξης στις αγορές προτεραιότητας. Επίσης, θεσπίζει μια σειρά από καθοδηγητικές αρχές για δράσεις της ΕΕ σε αυτό τον τομέα. 3. Κυριες προκλησεις για ΜΜΕ που επιθυμουν διεθνοποιηση Οι ΜΜΕ της ΕΕ συχνά δεν είναι ενήμερες για τις υπηρεσίες στήριξης των επιχειρήσεων που παρέχονται από την ΕΕ, τα κράτη μέλη ή τον ιδιωτικό τομέα[26]. Σε αυτό το σημείο, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι οι ΜΜΕ αναζητούν ένα πρώτο σημείο επαφής για στήριξη των επιχειρήσεων σε τοπικό επίπεδο. Οι διάφορες έννοιες και μέθοδοι στήριξης των επιχειρήσεων εντός της ΕΕ και η μεγάλη ποικιλία προγραμμάτων και οργανισμών σε εθνικό, κοινοτικό ή παγκόσμιο επίπεδο δυσκολεύει τις ΜΜΕ, καθώς δεν διαθέτουν επαρκείς οικονομικούς πόρους ή το ανθρώπινο δυναμικό για τον εντοπισμό κατάλληλων προγραμμάτων και την πρόσβαση σε αυτά[27]. Η ευκολότερη πρόσβαση σε πληροφορίες ήδη διαθέσιμες σε τοπικό επίπεδο για όλες τις ΜΜΕ της ΕΕ θα αύξανε τις πιθανότητες να εντοπίσουν κατάλληλες υπηρεσίες που ταιριάζουν στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Κατά συνέπεια, η παρούσα ανακοίνωση εξετάζει το ενδεχόμενο υλοποίησης μιας «Διαδικτυακής πύλης για διεθνείς επιχειρήσεις», που θα αποτελεί μια πηγή πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με την πρώτη είσοδο επιχειρήσεων σε ξένες αγορές και θα περιέχει μια επισκόπηση των διαθέσιμων υπηρεσιών υποστήριξης για αγορές εκτός της ΕΕ. Συγκεκριμένα, πολλές ΜΜΕ, ιδιαίτερα από μικρότερα και νέα κράτη μέλη, βρίσκονται σε μειονεκτική θέση επειδή η κυβέρνηση ή το εμπορικό επιμελητήριό τους δεν διαθέτει παρουσία σε πολλές από τις αγορές προτεραιότητας[28]. Δεν διαθέτουν επομένως επαρκείς πληροφορίες και υποστήριξη, άρα θα έπρεπε να προωθείται η συνεργασία και η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ «βετεράνων στις εξαγωγές» και «νεοφερμένων». Θα μπορούσαν να ενισχυθούν οι επιλογές που αποσκοπούν στην παρακίνηση και την παροχή κινήτρων σχετικά με τη συνεργασία και τη δικτύωση μεταξύ των διάφορων εμπορικών επιμελητηρίων και παρόμοιων οργανισμών σε χώρες εκτός της ΕΕ, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου τα ποικίλα πολιτισμικά και γλωσσικά προσόντα των εν λόγω οργανισμών μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική προστιθέμενη αξία. Κάποιες άλλες προκλήσεις είναι σύμφυτες με το χαρακτήρα των ΜΜΕ. Οι υπηρεσίες που παρέχονται από δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς καθώς και από την ΕΕ ή τα κράτη μέλη ίσως να μην καλύπτουν το σύνολο των αναγκών ή να μην επαρκούν για την ικανοποίηση της ζήτησης από ΜΜΕ[29]. Στο σημείο αυτό απαιτείται μια πληρέστερη ανάλυση της τοπικής κατάστασης σε κάθε αγορά με σκοπό να είναι δυνατή η αξιολόγηση των δράσεων που μπορεί να απαιτηθούν, καθώς και η διερεύνηση των περιθωρίων για αύξηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας μέσω συνεργειών, συνεργασίας και δικτύωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Δεδομένου ότι η εκάστοτε τοπική κατάσταση ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό, είναι απαραίτητη μια «επιτόπου» προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή, με σκοπό να εντοπιστούν οι ελλείψεις στις παρεχόμενες υπηρεσίες και να προσδιοριστούν οι περιπτώσεις όπου οι δράσεις σε επίπεδο ΕΕ θα δημιουργούσαν προστιθέμενη αξία. Η ανάλυση της Επιτροπής δείχνει επίσης ότι ο ρόλος της άμεσης επικοινωνίας με τις ΜΜΕ είναι ζωτικής σημασίας. Οι ΜΜΕ της ΕΕ που επιθυμούν τη διεθνοποίηση χρειάζονται πρώτα κάποια προετοιμασία στη χώρα όπου εδρεύουν, τις κατάλληλες ικανότητες και τις απαραίτητες πληροφορίες να είναι άμεσα διαθέσιμες και να παρέχονται κυρίως από τοπικούς επιχειρηματικούς οργανισμούς[30], ιδιωτικούς συμβούλους, ή μέσω διάφορων διαδικτυακών πηγών. Αφού αρχίσουν να δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό, η ανάγκη για υποστήριξη στην αγορά στόχο συχνά είναι δυσκολότερο να καλυφθεί. Η προβολή των ήδη παρεχόμενων υπηρεσιών δεν επαρκεί πάντοτε και οι ΜΜΕ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στην πρόσβαση σε αγορές εκτός της ΕΕ και τη σύναψη συμφωνιών επιχειρηματικής συνεργασίας με διεθνείς εταίρους. Έρευνες δείχνουν ότι οι ΜΜΕ αντιμετωπίζουν γενικότερα δυσκολίες σε σχέση με την απόκτηση χρήσιμων πληροφοριών[31]. 4. Μια στρατηγικη στηριξης των επιχειρησεων της ΕΕ για τη διεθνοποιηση των ΜΜΕ 4.1. Οι στόχοι της ΕΕ για μια ανανεωμένη στρατηγική στήριξης των επιχειρήσεων Με βάση την πρόσφατα αναθεωρημένη «Small Business Act» για την Ευρώπη και την ατζέντα της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να αναπτυχθεί μια συνεκτική στρατηγική της ΕΕ με σκοπό τη μεγαλύτερη αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα των επιχειρηματικών υπηρεσιών που υποστηρίζουν την ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην παγκόσμια οικονομία. Οι στόχοι της νέας στρατηγικής της ΕΕ είναι: · Η παροχή ευπρόσιτης και επαρκούς πληροφόρησης στις ΜΜΕ σχετικά με τρόπους επέκτασης των δραστηριοτήτων τους εκτός της ΕΕ. · Η μεγαλύτερη συνεκτικότητα των δραστηριοτήτων υποστήριξης. · Η μεγαλύτερη οικονομική αποδοτικότητα των δραστηριοτήτων υποστήριξης. · Η κάλυψη των υφιστάμενων ελλείψεων στις υπηρεσίες υποστήριξης. · Η διαμόρφωση ίσων όρων ανταγωνισμού και η παροχή ίσης πρόσβασης στις ΜΜΕ από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ[32]. Οι μηχανισμοί που θα χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη των εν λόγω στόχων περιγράφονται στις επόμενες ενότητες. 4.2. Επίτευξη των στόχων μας Με σκοπό την υποστήριξη μιας ΜΜΕ από τη στιγμή που αυτή θα αποφασίσει να διεθνοποιηθεί μέχρι την έναρξη των δραστηριοτήτων της σε αγορές εκτός της ΕΕ, η Επιτροπή θα κινηθεί στις ακόλουθες κατευθύνσεις. 4.2.1. Χαρτογράφηση του περιβάλλοντος υπηρεσιών υποστήριξης στο εσωτερικό και στο εξωτερικό Η Επιτροπή θα εγκαινιάσει μια εις βάθος «χαρτογράφηση» και ανάλυση των υφιστάμενων υπηρεσιών υποστήριξης τόσο στα κράτη μέλη όσο και εκτός της ΕΕ. Αυτή η προσπάθεια θα περιλαμβάνει τα κράτη μέλη και τις ομάδες για την πρόσβαση στην αγορά σε αντιπροσωπείες της ΕΕ, είναι δε απαραίτητη για τον εντοπισμό τυχόν ελλείψεων και επικαλύψεων στις τρέχουσες παρεχόμενες υπηρεσίες[33]. Θα αποτελέσει τη βάση της αξιολόγησης της αναγκαιότητας λήψης περαιτέρω δράσεων[34]. Αρχικά θα επικεντρωθεί μόνο στις αγορές προτεραιότητας (βλ. 4.2.5.2 παρακάτω), εφαρμόζοντας τυποποιημένα κριτήρια για την αξιολόγηση του πεδίου εφαρμογής και της διαθεσιμότητας των υπό εξέταση υπηρεσιών υποστήριξης. Η «απογραφή» αυτή θα χρειαστεί να καλύψει δημόσιες και ιδιωτικές πρωτοβουλίες σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Η χαρτογράφηση θα παράσχει μια επισκόπηση των υφιστάμενων τοπικών υπηρεσιών που παρέχονται από ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς σε τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών και των φορέων σε επίπεδο ΕΕ. Επιπλέον, οι ομάδες για την πρόσβαση στην αγορά θα πρέπει να φέρουν σε επαφή και να συντονίσουν τους τοπικούς οργανισμούς, για παράδειγμα τα εμπορικά επιμελητήρια, τους ευρωπαϊκούς επιχειρηματικούς οργανισμούς και τους εταίρους του δικτύου «Enterprise Europe», προκειμένου να εντοπιστούν συνέργειες και ελλείψεις στις υπάρχουσες τοπικές δραστηριότητες υποστήριξης των ΜΜΕ. Αυτό θα βελτιώσει τη δικτύωση και θα διευκολύνει το διάλογο μεταξύ των υφιστάμενων φορέων παροχής υπηρεσιών στήριξης των επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη συνεκτικότητα και προσβασιμότητα στις υπηρεσίες για τις ΜΜΕ από όλα τα κράτη μέλη. Προκειμένου να επιτευχθεί μια περιεκτική επισκόπηση, η δέσμευση και συνεργασία των κρατών μελών και των υφιστάμενων φορέων υποστήριξης κρίνεται ζωτικής σημασίας. Η χαρτογράφηση των υπηρεσιών που παρέχονται τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ θα επικαιροποιείται τακτικά σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τις αντιπροσωπείες της ΕΕ. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, η Επιτροπή θα αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών υποστήριξης της ΕΕ που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία. Στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, η Επιτροπή θα λάβει άμεσα μέτρα με σκοπό τα εξής: - να εγκαινιάσει μια εις βάθος «χαρτογράφηση» και ανάλυση των υφιστάμενων υπηρεσιών υποστήριξης, ιδιωτικών και δημόσιων, τόσο στα κράτη μέλη όσο και εκτός της ΕΕ, με σκοπό την ολοκλήρωση, έως το τέλος του 2012, της εργασίας για τις αγορές προτεραιότητας· - να προσδιορίσει φαινόμενα επικάλυψης και κατακερματισμού, καθώς και ελλείψεις και πιθανές συνέργειες στις υπάρχουσες δραστηριότητες υποστήριξης των ΜΜΕ· - να προωθήσει τη συνεργασία, μέσω των ομάδων πρόσβασης στην αγορά, των Αντιπροσωπειών της ΕΕ και των εθνικών αρχών των κρατών μελών, μεταξύ των υφιστάμενων φορέων παροχής υπηρεσιών που χρηματοδοτούνται με δημόσιους πόρους. 4.2.2. Παροχή πληροφοριών απευθείας στις ΜΜΕ Οι ΜΜΕ χρειάζονται πρόσβαση σε υπηρεσίες και εμπειρογνωμοσύνη, καθώς και να μπορούν να εντοπίσουν κατάλληλα υπάρχοντα τοπικά προγράμματα στα πρώτα στάδια της διεθνοποίησής τους. Με άλλα λόγια, χρειάζονται ένα τοπικό σημείο επικοινωνίας στην ΕΕ, που να διαθέτει τόσο φυσική όσο και εικονική παρουσία. Το δίκτυο «Enterprise Europe Network», με 600 τοπικούς εταίρους, θα δώσει την ευκαιρία στις ΜΜΕ να αναπτύξουν απευθείας επαφές και να λαμβάνουν απευθείας επαγγελματικές υπηρεσίες υποστήριξης. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, η Επιτροπή θα εργαστεί για να βελτιώσει τη συνεργασία μεταξύ του δικτύου «Enterprise Europe Network» και όλων των ενδιαφερόμενων μερών στα κράτη μέλη, ενισχύοντας έτσι την αποτελεσματικότητά του. Σε λειτουργικό επίπεδο, θα αναπτυχθεί μια νέα διοικητική δομή στην οποία θα συμμετέχουν, σε μεγαλύτερο βαθμό, οργανισμοί και συναφή ενδιαφερόμενα μέρη υποδοχής έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών που παρέχονται στις ΜΜΕ. Στις αρχές του 2012, η Επιτροπή θα εγκαινιάσει μια δικτυακή πύλη με πλούσιο περιεχόμενο που θα πετύχει την ενοποίηση και ορθολογική διαχείριση του υπάρχοντος περιεχομένου, θα παρέχει πληροφορίες για τρίτες χώρες και τομείς με αντικείμενο τις αγορές στόχους, καθώς και μια λεπτομερή επισκόπηση των διάφορων διαθέσιμων υπηρεσιών υποστήριξης. Η εν λόγω δικτυακή πύλη θα παρέχει συνδέσεις με το διαδικτυακό περιεχόμενο των σημείων ενιαίας εξυπηρέτησης σε κάθε κράτος μέλος, χωρίς την επικάλυψη υφιστάμενων πληροφοριών[35]. Έως το 2014, το κόστος του δικτύου «Enterprise Europe Network» θα καλύπτεται από υπάρχοντες δημοσιονομικούς πόρους. Παράλληλα, θα υλοποιηθεί ένα πιλοτικό έργο δικτυακής πύλης που θα περιλαμβάνει τη σταδιακή μετάφραση των πληροφοριών σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ. Η δικτυακή πύλη θα συνδέει τις υπάρχουσες δικτυακές πύλες σε επίπεδο κράτους και ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της βάσης δεδομένων για την πρόσβαση στην αγορά και του γραφείου υποστήριξης για εξαγωγές, θα παρέχει δε πρόσθετες πληροφορίες και μια επισκόπηση των διάφορων διαθέσιμων υπηρεσιών. Η Επιτροπή: - θα διαμορφώσει μια νέα διοικητική δομή στο δίκτυο «Enterprise Europe Network», βελτιώνοντας τη λειτουργία και τη συνεργασία του με τους οργανισμούς και τα ενδιαφερόμενα μέρη υποδοχής με σκοπό τη βελτίωση της επιτόπιας παροχής πληροφοριών σε ΜΜΕ· - θα εγκαινιάσει, το 2012, μια πολυγλωσσική δικτυακή πύλη με πλούσιο περιεχόμενο που θα παρέχει πληροφορίες για τρίτες χώρες και τομείς με αντικείμενο τις αγορές προτεραιότητας, καθώς και μια λεπτομερή επισκόπηση των διάφορων διαθέσιμων υπηρεσιών υποστήριξης. Η διαδικτυακή πύλη θα καλύπτεται από το υπάρχον πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, θα παρέχει δε, με βάση υπάρχουσες βάσεις δεδομένων, όπως η βάση δεδομένων για την πρόσβαση στην αγορά, το γραφείο υποστήριξης για εξαγωγές και η ευρωπαϊκή πύλη πληροφόρησης για τα τελωνεία, επιχειρηματικές ευκαιρίες και προφίλ κινδύνων, με δείκτες όπως η οικονομική κατάσταση, οι εμπορικοί φραγμοί, ο γραφειοκρατικός φόρτος, οι τελωνειακές διαδικασίες, τα καθεστώτα δημόσιων συμβάσεων και άλλες πληροφορίες για τις εξαγωγικές ΜΜΕ[36], π.χ. με την παροχή πληροφοριών σχετικά με τη νομοθεσία της Ένωσης που θα μπορούν να αξιοποιούνται για τη σύναψη συμβάσεων με συμβαλλόμενα μέρη σε τρίτες χώρες[37]. Θα επικαιροποιείται τακτικά· - θα εγκαινιάσει, το 2012 μια ενημερωτική εκστρατεία, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη, με σκοπό την εξοικείωση των ΜΜΕ με τις διαθέσιμες υπηρεσίες υποστήριξης. 4.2.3. Η απόδοση ευρωπαϊκής διάστασης στην παροχή υπηρεσιών για τις ΜΜΕ σε αγορές προτεραιότητας Οι ΜΜΕ ίσως χρειαστούν ειδική υποστήριξη αφού αρχίσουν να δραστηριοποιούνται σε μια τρίτη χώρα. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα αναπτύξει, το αργότερο έως το 2012, συγκεκριμένες συστάσεις για την καλύτερη αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα του συνολικού συστήματος υποστήριξης που είναι διαθέσιμο στις ευρωπαϊκές ΜΜΕ οι οποίες δραστηριοποιούνται σε αγορές εκτός ΕΕ. Η εν λόγω πρωτοβουλία θα στηριχθεί στα αποτελέσματα της χαρτογράφησης και στην εμπειρία που θα αποκομιστεί από πιλοτικά έργα με αντικείμενο τη στήριξη των επιχειρήσεων. Οι ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές εταιρείες μεταβάλλονται ανάλογα με την αγορά και για το λόγο αυτό η Επιτροπή δημιούργησε ομάδες αξιολόγησης της αγοράς σε αγορές προτεραιότητας[38]. Δεδομένου ότι η κατάσταση στην εκάστοτε αγορά προτεραιότητας μπορεί να ποικίλει σημαντικά, απαιτείται μια προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή. Υπό το συντονισμό των ομάδων για την πρόσβαση στην αγορά στις αντίστοιχες αντιπροσωπείες της ΕΕ, θα αναπτυχθεί μια πλατφόρμα που θα επιτρέπει στους αντιπροσώπους των προγραμμάτων στήριξης των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων, για παράδειγμα, των διμερών εμπορικών επιμελητηρίων, των φορέων υποστήριξης των εξαγωγών των κρατών μελών, των επιχειρηματικών οργανισμών και των εταίρων του δικτύου «Enterprise Europe Network», να συναντώνται σε τακτική βάση. Έτσι, θα έχουν την ευκαιρία για καλύτερη ενημέρωση όσον αφορά τις προγραμματισμένες δραστηριότητές τους, για ορθολογική διαχείριση μέσω της εξειδίκευσης και κατανομής των εργασιών τους, καθώς και για την επινόηση πιθανών κοινών δραστηριοτήτων. Η καλύτερη δικτύωση μεταξύ των τοπικών οργανισμών θα καταστήσει δυνατή τη συγκέντρωση εμπειρογνωμοσύνης και αρμοδιοτήτων, καθώς και την αποτελεσματικότερη κατανομή εργασιών. Δεδομένης της έλλειψης πόρων, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν οι προσπάθειες των τοπικών οργανισμών μέσω της ορθολογικής διαχείρισης προσπαθειών και πρακτικών με σκοπό να δημιουργηθεί μια κατάσταση που ωφελεί όλους τους συμμετέχοντες. Τα κύρια πλεονεκτήματα της προσέγγισης αυτής θα είναι να αυξηθεί το μέγεθος και η προβολή των δραστηριοτήτων στήριξης των επιχειρήσεων σε χώρες εκτός ΕΕ, καθώς και η παροχή των καλύτερων διαθέσιμων ικανοτήτων και αρμοδιοτήτων με προσιτό κόστος. Επιπλέον, η δικτύωση εμπειρογνωμόνων θα διευκολύνει την προσέγγιση όλων των οικονομικών τομέων και θα βοηθήσει τις ευρωπαϊκές ομάδες, καθώς και τις εξαγωγικές κοινοπραξίες και τις ΜΜΕ τους, να εντοπίσουν πιθανούς εταίρους σε χώρες εκτός ΕΕ. Με βάση τα αποτελέσματα της χαρτογράφησης, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα προωθήσει, θα αξιολογήσει και θα βελτιστοποιήσει το χαρτοφυλάκιο της ΕΕ για την υποστήριξη των επιχειρήσεων που απευθύνεται σε ΜΜΕ σε χώρες εκτός ΕΕ, με βάση τις βέλτιστες πρακτικές. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο τα Κέντρα ΜΜΕ της ΕΕ και το δίκτυο «Enterprise Europe Network» αλλά και άλλα καθιερωμένα προγράμματα στήριξης των επιχειρήσεων της ΕΕ για χρηματομεσιτικές εκδηλώσεις (όπως οι «Invest in Med», «East Invest», «AL-INVEST»), πρωτοβουλίες συνεργασίας ομάδων (όπως η ευρωπαϊκή πλατφόρμα συνεργασίας ομάδων και η ευρωπαϊκή λέσχη διευθυντικών στελεχών ομάδων), τα εθνικά σημεία επαφής (ΕΣΕ) του προγράμματος πλαισίου της ΕΕ για την έρευνα, καθώς και προγράμματα δικτύωσης και επιμέρους εκπαίδευσης στην ΕΕ (όπως τα προγράμματα «Gateway to Japan/South Korea» ή «Executive Training»). Αυτοί οι μηχανισμοί, οι οποίοι συχνά διαθέτουν διαφορετική νομική βάση, δημοσιονομικές διατάξεις και αγορές στόχους, θα χρειαστεί να χρησιμοποιηθούν από κοινού στο πλαίσιο ενός ενοποιημένου σκεπτικού για τη στήριξη των ευρωπαϊκών ΜΜΕ, εφαρμόζοντας εργασιακές ρυθμίσεις όπως τα κοινά σημεία αναφοράς, επιτυγχάνοντας συνέργειες και ανταλλάσσοντας πρακτικές, για παράδειγμα σχετικά με την αποτίμηση της απόδοσής τους (αξιολόγηση). Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να εξετάσουν το ενδεχόμενο παροχής των υπηρεσιών τους σε κράτη μη μέλη για όλες τις ΜΜΕ της ΕΕ σε εθελοντική βάση[39]. Αυτή η βελτιωμένη χρήση των υφιστάμενων δομών και εμπειρογνωμοσύνης θα ωφελούσε όχι μόνο τη συνολική αποδοτικότητα, αλλά θα παρείχε και την ευκαιρία σε καθιερωμένους οργανισμούς των κρατών μελών να προσεγγίσουν μια ευρύτερη πελατειακή βάση. Επιπλέον, αυτή η διαθεσιμότητα θα ήταν ιδιαίτερα επωφελής για ΜΜΕ με έδρα σε κράτη μέλη που δεν διαθέτουν εθνικούς οργανισμούς υποστήριξης επιχειρήσεων σε όλες τις τρίτες χώρες. Όπου κρίνεται απαραίτητο, θα χρειαστεί να εξεταστούν συμπληρωματικά σχέδια χρηματοδότησης σε επίπεδο ΕΕ, στο πλαίσιο του μελλοντικού πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, ως μέσο διευκόλυνσης της διασυνοριακής συνεργασίας και πρόσβασης σε συμπληρωματική εμπειρογνωμοσύνη μεταξύ των φορέων παροχής υπηρεσιών, βελτιστοποιώντας με αυτό τον τρόπο τη χρήση των περιορισμένων δημόσιων κονδυλίων. Προκειμένου να καθοδηγείται καλύτερα η συνολική διαδικασία, να λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις, να παρακολουθείται η πρόοδος και να αξιολογείται η αποτελεσματικότητα της προσέγγισης, θα πρέπει να λαμβάνει χώρα μια περιοδική αξιολόγηση που να καλύπτει όλα τα κύρια ενδιαφερόμενα μέρη. Αυτή θα μπορούσε να έχει τη μορφή ετήσιου φόρουμ όπου η Επιτροπή θα καλεί τα ενδιαφερόμενα μέρη να ανταλλάξουν εμπειρίες και απόψεις. Στο πλαίσιο αυτό, όλοι οι συμμετέχοντες θα μπορούν να προσδιορίσουν πιθανές μορφές κατανομής εργασιών, την ανάγκη για νέες δραστηριότητες και την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ τους. Η Επιτροπή: - θα διευκολύνει τη διασυνοριακή συνεργασία και την πρόσβαση σε συμπληρωματική εμπειρογνωμοσύνη των φορέων παροχής υπηρεσιών, συγκεκριμένα μέσω οικονομικών κινήτρων που θα μπορούσαν να καλυφθούν από το νέο πρόγραμμα για την επιχειρηματική ανταγωνιστικότητα και τις ΜΜΕ στο πλαίσιο του μελλοντικού πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020· - θα υποβάλει τα υπάρχοντα μέτρα σε περιοδική αξιολόγηση που να καλύπτει όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη· - και, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα αξιολογήσει, θα βελτιστοποιήσει και θα προωθήσει το χαρτοφυλάκιο της ΕΕ για την υποστήριξη των επιχειρήσεων που απευθύνεται σε ΜΜΕ σε μη κράτη μέλη με βάση τις βέλτιστες πρακτικές[40]. 4.2.4. Προώθηση της διεθνοποίησης των ΜΜΕ μέσω ομάδων και δικτύων Συχνά, οι ΜΜΕ χρειάζεται να εντοπίσουν τους κατάλληλους εταίρους για την ανάπτυξη και παραγωγή ανταγωνιστικών προϊόντων και υπηρεσιών σε παγκόσμιο επίπεδο. Τείνουν ολοένα και περισσότερο προς την ανάπτυξη και την καινοτομία όχι μόνες τους αλλά μέσω της συνεργασίας, αναπτύσσοντας στρατηγικές επιχειρηματικές συνεργασίες και δίκτυα με διεθνείς εταίρους. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να αναγνωριστεί η σημασία της υπεργολαβίας. Οι ομάδες, τα δίκτυα επιχειρήσεων και οι εξαγωγικές κοινοπραξίες μπορούν να παράσχουν σημαντική βοήθεια στις ΜΜΕ για να αναπτύξουν τέτοιου είδους δραστηριότητες και να προσανατολιστούν περισσότερο προς τη διεθνοποίηση. Ειδικότερα, οι εξαγωγικές κοινοπραξίες κατέχουν συγκεκριμένο ρόλο όσον αφορά τη διεθνοποίηση, εκπροσωπώντας ομάδες επιχειρήσεων που συνεργάζονται σε ένα έργο ανάπτυξης των εξαγωγών. Για παράδειγμα, πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι οι νέο-ιδρυθείσες ΜΜΕ που αναπτύσσουν νέα προϊόντα και υπηρεσίες εντός μιας συγκεκριμένης εξειδικευμένης αγοράς συχνά δραστηριοποιούνται από την αρχή σε διεθνείς αγορές, η δε εξαγωγική τους ικανότητα ενισχύεται μέσω της συμμετοχής τους σε μια ομάδα[41]. Οι ΜΜΕ που συμμετέχουν σε ομάδες και δίκτυα επιχειρήσεων μπορούν να επωφεληθούν από τις επαφές, τις επιχειρηματικές διασυνδέσεις και από την επίσημη και ανεπίσημη γνώση που κυκλοφορεί μέσα σε μια ομάδα ή δίκτυο επιχειρήσεων, καθώς και από εξατομικευμένες υπηρεσίες που παρέχονται από οργανισμούς ομάδων και δικτύων. Τέτοιου είδους οφέλη διευκολύνουν, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων στο εξωτερικό, έτσι ώστε οι ΜΜΕ να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε παγκόσμιες αλυσίδες προστιθέμενης αξίας, να αναπτύξουν στρατηγικές συμμαχίες με ερευνητικούς οργανισμούς σε αντίστοιχες ομάδες ή δίκτυα, να επεκτείνουν τις εμπορικές τους δραστηριότητες στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων συμβάσεων, καθώς και να αποκτήσουν κατάλληλες ικανότητες και επαγγελματικές συμβουλές προσαρμοσμένες στις δικές τους ανάγκες[42]. Από αυτή την άποψη, οι οργανισμοί ομάδων και δικτύων θα πρέπει να αναγνωρίζονται στα κράτη μέλη ως σημαντικοί διαμεσολαβητές και επομένως να εντάσσονται σε σχέδια στήριξης των επιχειρήσεων που έχουν σκοπό να καλλιεργήσουν τη διεθνοποίηση των ΜΜΕ[43]. Ταυτόχρονα, η διεθνική συνεργασία μεταξύ οργανισμών ομάδων και δικτύων συνιστά σημαντική πρόκληση σήμερα και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σε όλα τα επίπεδα[44], παρέχοντας υποστήριξη και μέσω διασυνοριακών δανείων, όπως προτείνεται από την Επιτροπή στην ανακοίνωση «Προϋπολογισμός για την ‘Ευρώπη 2020’»[45]. Η συνεργασία μεταξύ οργανισμών ομάδων, του δικτύου «Enterprise Europe Network» και άλλων ενδιαφερόμενων επιχειρηματικών οργανισμών της ΕΕ θα πρέπει επίσης να ενισχυθεί για την παροχή καλύτερων υπηρεσιών καινοτομίας και για την πρόσβαση σε διεθνείς αγορές για ΜΜΕ. Μακροπρόθεσμα, η Επιτροπή θα αναπτύξει μια ευρεία πρωτοβουλία της ΕΕ για την καλύτερη στρατηγική χρήση της διεθνικής συνεργασίας ομάδων σε αγορές εκτός της Ευρώπης, με σκοπό την ανάπτυξη κοινών μακροπρόθεσμων στρατηγικών με διεθνείς εταίρους στα κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτή η πρωτοβουλία διεθνοποίησης ομάδων θα συμβάλει στην προώθηση ανταγωνιστικών ομάδων παγκόσμιου χαρακτήρα στην Ευρώπη, ιδιαίτερα σε αναδυόμενες βιομηχανίες όπου η συνεργασία ομάδων έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει νέα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για την Ευρώπη. Το πρόγραμμα αυτό μπορεί να περιλαμβάνει δράσεις με σκοπό να προσδιοριστούν στρατηγικά συμφέροντα για την περαιτέρω συνεργασία ομάδων σε όλη την ΕΕ. Η Επιτροπή: - θα ενθαρρύνει και θα χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων για επιχειρηματίες, διευθυντικά στελέχη ΜΜΕ, καθώς και διευθυντικά στελέχη ομάδων, δικτύων επιχειρήσεων και εξαγωγικών κοινοπραξιών προκειμένου να είναι σε θέση να καθοδηγήσουν δραστηριότητες διεθνοποίησης· - θα προωθήσει τη δημιουργία εξαγωγικών κοινοπραξιών μεταξύ ΜΜΕ που εδρεύουν σε διαφορετικά κράτη μέλη, μέσω μιας σειράς μέτρων, όπως εκστρατείες πληροφόρησης και οικονομικά κίνητρα, ενθαρρύνοντας τις συνέργειες· - θα υποστηρίξει τη διασυνοριακή συνεργασία ομάδων/δικτύων μέσω δανεισμού που στηρίζεται σε εγγυήσεις της ΕΕ. 4.2.5. Ορθολογική διαχείριση νέων δραστηριοτήτων σε αγορές προτεραιότητας 4.2.5.1. Καθοδηγητικές αρχές Προκειμένου να διασφαλίζεται η πλήρης αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και να αποφεύγονται οι επικαλύψεις, η Επιτροπή υποστηρίζει με έμφαση τις ακόλουθες καθοδηγητικές αρχές. Συμπληρωματικότητα και προσθετικότητα. Οι δράσεις που λαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ θα πρέπει να συμπληρώνουν και να μην επικαλύπτουν δραστηριότητες στήριξης επιχειρήσεων που έχουν ήδη εκτελεστεί από τα κράτη μέλη ή/και ιδιωτικούς οργανισμούς. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και μια κατάλληλη κατανομή εργασιών, οι δράσεις της ΕΕ θα πρέπει να αποσκοπούν στην κάλυψη των ελλείψεων ή στην ενίσχυση των υφιστάμενων υπηρεσιών υποστήριξης στις περιπτώσεις όπου οι ανάγκες δεν καλύπτονται — ή δεν καλύπτονται επαρκώς — από άλλους δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς. Για παράδειγμα, αυτή μπορεί να είναι η περίπτωση όπου οι υπάρχοντες φορείς παροχής υπηρεσιών δεν καλύπτουν όλες τις αγορές προτεραιότητας (για παράδειγμα, πρόσφατα αναδυόμενες αγορές) ή όλα τα ζητήματα πρόσβασης, π.χ. πρότυπα και κανονισμούς, καθώς και άλλους μη δασμολογικούς φραγμούς ενάντια στις επιχειρηματικές δραστηριότητες στο εξωτερικό. Βιωσιμότητα. Η υποστήριξη σε επίπεδο ΕΕ των υπηρεσιών στήριξης επιχειρήσεων θα πρέπει να βασίζεται στην αποδεδειγμένη ζήτηση της αγοράς. Μπορεί να χρηματοδοτηθεί βραχυπρόθεσμα από δημόσια κονδύλια στο πλαίσιο του δημοσιονομικού κανονισμού, αλλά ο στόχος θα πρέπει να είναι η αυτό-χρηματοδότηση των υπηρεσιών στο βαθμό που είναι εφικτό μακροπρόθεσμα με σκοπό να περιοριστεί ο κίνδυνος αδικαιολόγητης εκδίωξης των ιδιωτικών φορέων παροχής υπηρεσιών από την αγορά. Αποδοτική χρήση δημόσιων κονδυλίων. Σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, τα δημόσια κονδύλια θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη της βέλτιστης δυνατής σχέσης ανάμεσα στους πόρους που χρησιμοποιούνται και στα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να οριστούν συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, εφικτοί, σχετικοί και χρονικά προσδιορισμένοι (SMART) στόχοι για κάθε δραστηριότητα και να σχεδιαστεί μια κατάλληλη αξιολόγηση. Η αποδοτική χρήση των δημόσιων κονδυλίων μπορεί να σημαίνει ότι αντί για την ανάπτυξη μιας νέας φυσικής δομής, ίσως κρίνεται πλέον σκόπιμο να ενθαρρυνθούν οι υπάρχοντες φορείς παροχής υπηρεσιών σε αγορές εκτός ΕΕ, όπως εθνικά ή ευρωπαϊκά εμπορικά επιμελητήρια ή τοπικές αντιπροσωπείες της ΕΕ και ομάδες για την πρόσβαση στην αγορά, να διευρύνουν το πεδίο εφαρμογής των δραστηριοτήτων τους ή να διοχετεύσουν τους πόρους τους στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Οι καθοδηγητικές αρχές θα αποτελέσουν τα στοιχεία κλειδιά της εν λόγω στρατηγικής και θα διέπουν οποιαδήποτε πρωτοβουλία στον τομέα αυτό τόσο πριν όσο και μετά το 2014: Η Επιτροπή δεσμεύεται για την τήρηση των εν λόγω καθοδηγητικών αρχών για την επιλογή, το σχεδιασμό και την υλοποίηση των πρωτοβουλιών υποστήριξης σε επίπεδο ΕΕ. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να ακολουθούν, όπου κρίνεται κατάλληλο, παρόμοιες αρχές και προτεραιότητες στο πλαίσιο της δικής τους εξωτερικής στήριξης των επιχειρήσεων. 4.2.5.2. Γεωγραφικές προτεραιότητες Όσον αφορά νέες δράσεις που λαμβάνονται εκτός της ΕΕ, η Επιτροπή θα εφαρμόσει τα ακόλουθα κριτήρια για να θεσπίσει γεωγραφικές προτεραιότητες, να προσδιορίσει χώρες προτεραιότητας και να εγκαινιάσει μια πλήρη σειρά από συγκεκριμένα μέτρα. Αυτό θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των πρωτοβουλιών, εστιάζοντας στις πραγματικές ανάγκες των ΜΜΕ. Με την πάροδο του χρόνου, ο κατάλογος των χωρών προτεραιότητας θα πρέπει προφανώς να τροποποιείται. Οι προτεραιότητες θα πρέπει να οριστούν με βάση, ειδικότερα, τους ακόλουθους παράγοντες: Οικονομικό δυναμικό και μέγεθος της αγοράς. Οι αγορές προτεραιότητας θα πρέπει να περιλαμβάνουν τους κύριους εμπορικούς και επενδυτικούς εταίρους της ΕΕ, καθώς και τις αγορές που εμφανίζουν προοπτικές για ισχυρή οικονομική ανάπτυξη. Οι αγορές που έχουν τη δυνατότητα δημιουργίας πολύτιμων επιχειρηματικών εταίρων λόγω της αυξανόμενης αγοραστικής δύναμης και των επενδυτικών ευκαιριών πρέπει να παρακολουθούνται για να αποτιμηθεί η ανάγκη για μελλοντικές δράσεις. Βαθμός δυσκολίας που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ κατά την αξιολόγηση της αγοράς. Η πρόσβαση των ΜΜΕ είναι πιο δύσκολη σε ορισμένες αγορές, εν μέρει λόγω της δασμολογικής προστασίας, αλλά συχνότερα λόγω των διαφορών στο κανονιστικό περιβάλλον, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε μη δασμολογικούς φραγμούς στο εμπόριο και τις επενδύσεις. Η δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση μπορεί επίσης να αποτελέσει εμπόδιο για τις ΜΜΕ, το οποίο ποικίλλει από χώρα σε χώρα. Οι προσπάθειες θα πρέπει να προσανατολίζονται προς την κατεύθυνση της κατάργησης των εν λόγω φραγμών στο μέτρο του δυνατού, καθώς και της υποστήριξης των ΜΜΕ για να τους ξεπεράσουν. Ελλείψεις στην υπάρχουσα στήριξη των επιχειρήσεων. Η χαρτογράφηση των τοπικών υπηρεσιών που παρέχονται επί του παρόντος από δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς θα συμβάλει στον εντοπισμό πιθανών ελλείψεων στο τοπικό δίκτυο υποστήριξης και του καλύτερου τρόπου κάλυψής τους. Οι θεματικοί τομείς που δεν καλύπτονται επαρκώς μπορεί να περιλαμβάνουν την ανάγκη για εμπειρογνωμοσύνη σχετικά με συγκεκριμένα θέματα όπως πρότυπα, αξιολόγηση της συμμόρφωσης, εμπορία της τεχνολογίας, προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, δημόσιες συμβάσεις και δημοπρατήσεις, καθώς και τελωνειακούς κανονισμούς. Ίσως χρειαστεί να οριστούν προτεραιότητες. Η ΕΕ θα προσδιορίσει χώρες προτεραιότητας για τις ΜΜΕ με βάση τα παραπάνω κριτήρια. Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται οι κύριοι υπάρχοντες εμπορικοί και επενδυτικοί εταίροι της ΕΕ (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Ιαπωνία), οι χώρες της διεύρυνσης και οι εταίροι της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας στην Ανατολή και το Νότο, καθώς και αγορές με δυνατότητες για ισχυρή οικονομική ανάπτυξη (αναδυόμενες αγορές στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική). 4.2.6. Ενσωμάτωση της διεθνοποίησης των ΜΜΕ σε άλλες πολιτικές της ΕΕ και δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις διεθνείς δραστηριότητες των ΜΜΕ Εξακολουθεί να υπάρχει ανεκμετάλλευτο δυναμικό για την καλύτερη αξιοποίηση ενός τεράστιου εύρους υφιστάμενων και αναδυόμενων πολιτικών της ΕΕ προς όφελος των ΜΜΕ, οι οποίες προσπαθούν να αναπτυχθούν σε διεθνές επίπεδο και να διεισδύσουν σε ξένες αγορές. Ενθαρρύνονται όλες οι χώρες της διεύρυνσης να υιοθετήσουν τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020), συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων που αφορούν τις ΜΜΕ. Η ενίσχυση του δικαίου αποτελεί βασική προτεραιότητα της πολιτικής διεύρυνσης, που θα συμβάλλει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των ΜΜΕ της ΕΕ να επενδύσουν σε αυτές τις αγορές. Η δημιουργία ενός φιλικού για τις επιχειρήσεις περιβάλλοντος λειτουργίας αποτελεί έναν εξίσου σημαντικό πυλώνα στις σχέσεις μας με τις χώρες της ανατολικής εταιρικής σχέσης. Οι ιστορικές αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιφέρεια της Νότιας Μεσογείου/Βόρειας Αφρικής ευνοούν ιδιαίτερα την παροχή υποστήριξης από την ΕΕ με σκοπό την κοινωνικοοικονομική μεταμόρφωση της εν λόγω περιφέρειας και του συνδυασμού της με την πολιτική γειτονίας της ΕΕ. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την ανάπτυξη και ενίσχυση σχεδίων για τη συνεργασία επιχειρήσεων μεταξύ της ΕΕ και των εν λόγω χωρών[46]. Δεδομένου του τεράστιου δυναμικού για οικονομική ανάπτυξη και σύμφωνα με την κοινή πολιτική ΕΕ-Αφρικής, οι αφρικανικές χώρες γενικότερα πρέπει να κληθούν να επωφεληθούν από την ανάπτυξη μιας ισχυρής εταιρικής σχέσης με τις ΜΜΕ της ΕΕ. Στο πλαίσιο ερευνών εμπορικής άμυνας θα αντιμετωπίζεται η εκάστοτε κατάσταση των ΜΜΕ – ως εισαγωγέων, χρηστών, καταγγελόντων ή εξαγωγέων – και θα ενισχύεται η πρόσβαση των ΜΜΕ σε πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία των μέσων εμπορικής άμυνας. Οι αυτόνομες δασμολογικές αναστολές και ποσοστώσεις αφορούν τις εταιρείες που παράγουν στην Ένωση. Δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στα συμφέροντα των ΜΜΕ. Ο αντίκτυπος αυτού του μηχανισμού θα αξιολογηθεί στο πλαίσιο της αξιολόγησης των οικονομικών επιπτώσεων που θα ξεκινήσει το 2012. Η ΕΕ: - θα υποστηρίξει τη δημιουργία ενός λειτουργικού περιβάλλοντος φιλικού προς τις επιχειρήσεις και ειδικότερα προς τις ΜΜΕ στις χώρες της διεύρυνσης και στις γειτονικές και αναπτυσσόμενες χώρες. Το εν λόγω βελτιωμένο περιβάλλον θα ωφελήσει όλες τις ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων όσων επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν σε μια συγκεκριμένη αγορά· - θα εντείνει τις προσπάθειές της για την κατάργηση των δασμολογικών και μη δασμολογικών φραγμών που παραμένουν σε χώρες εκτός ΕΕ· - θα δημιουργήσει στους εμπορικούς και οικονομικούς τομείς όλων των σχετικών αντιπροσωπειών της ΕΕ σημεία επαφής για τις ΜΜΕ στο πλαίσιο των εργασιών των ομάδων για την πρόσβαση στην αγορά· - θα συνεχίσει τον κανονιστικό διάλογο με τις κυβερνήσεις των χωρών εταίρων, με σκοπό να καταστούν οι αγορές περισσότερο ανοικτές και φιλικές προς τις μικρές επιχειρήσεις· - θα δώσει προτεραιότητα στα συμφέροντα των μικρών επιχειρήσεων όσον αφορά την πρόσβαση σε διεθνείς αγορές σύναψης συμβάσεων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την πλειομερή συμφωνία του ΠΟΕ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις (ΣΔΣ)· - θα βελτιώσει την ενημέρωση των ΜΜΕ σχετικά με τα οικονομικά οφέλη που μπορούν να προκύψουν από τη δραστηριοποίηση σε διεθνές επίπεδο και που δημιουργούνται από τα μέτρα εμπορικών πολιτικών, ιδιαίτερα στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών· - θα συστήσει το φόρουμ για τη χρηματοδότηση των ΜΜΕ στην Αφρική, ένα σημαντικό πρώτο βήμα στη νέα μας προσέγγιση για την ανάπτυξη δεσμών μεταξύ ευρωπαϊκών και αφρικανικών επιχειρήσεων μέσω ενός ενισχυμένου και μόνιμου διαλόγου· - θα αυξήσει την ευαισθητοποίηση των ΜΜΕ όσον αφορά τις αυτόνομες δασμολογικές αναστολές και ποσοστώσεις και θα αξιολογήσει τον αντίκτυπό τους στις ΜΜΕ, στο πλαίσιο της αξιολόγησης που θα ξεκινήσει το 2012. 5. Συμπέρασμα Στο τρέχον οικονομικό πλαίσιο, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη αναζήτησης νέων πηγών ανάπτυξης. Οι αγορές τρίτων χωρών, οι οποίες βρίσκονται σε φάση επέκτασης, μπορούν να αποτελέσουν μια ανεκτίμητη ευκαιρία για τις ΜΜΕ της ΕΕ. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προσέγγιση που περιγράφεται παραπάνω μπορεί να παράσχει στις ΜΜΕ τα απαραίτητα εργαλεία για την επιτυχημένη δραστηριοποίησή τους εκτός της ΕΕ. Αυτή η πεποίθηση βασίζεται στο συλλογισμό ότι η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών, μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, θα έχει ξεκάθαρα οφέλη για τις ΜΜΕ της ΕΕ. Αυτή η νέα στρατηγική της ΕΕ ορίζει έξι τομείς δράσης: · χαρτογράφηση των υφιστάμενων «αποθεμάτων» υπηρεσιών υποστήριξης έτσι ώστε να επιτρέπουν μια πιο ορθολογική και συνεκτική προσέγγιση στο μέλλον· · δημιουργία ενιαίας εικονικής πύλης με πληροφορίες για τις ΜΜΕ που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά πέρα από τα σύνορα της ΕΕ· · μεγαλύτερη συνεκτικότητα των σχεδίων υποστήριξης σε επίπεδο ΕΕ έτσι ώστε να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο· · προώθηση ομάδων και δικτύων για τη διεθνοποίηση των ΜΜΕ· · συντονισμός της πανευρωπαϊκής συνεργασίας σε αγορές προτεραιότητας για την καλύτερη αξιοποίηση των δημόσιων κονδυλίων· · αξιοποίηση των υφιστάμενων εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ για την επιτάχυνση της διεθνούς ανάπτυξης των ευρωπαϊκών ΜΜΕ. Οι μελλοντικές προσπάθειες θα εστιάσουν στον τρόπο με τον οποίο οι υφιστάμενοι φορείς παροχής υπηρεσιών μπορούν να έχουν αποτελεσματικότερη συνεργασία, συχνά διασυνοριακή, καθώς και στον τρόπο παροχής κινήτρων για να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός. Η πλήρης «χαρτογράφηση» των ευρωπαϊκών «αποθεμάτων» υπηρεσιών υποστήριξης θα θέσει τα θεμέλια για την εν λόγω διαδικασία. Όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και οι ενδιαφερόμενοι από τις ΜΜΕ, σε σύμπραξη, θα συμμετέχουν στην υλοποίηση αυτής της στρατηγικής και θα πρέπει να τηρούν τις προτεραιότητες και τις καθοδηγητικές αρχές που θεσπίζονται στην παρούσα ανακοίνωση κατά την εξέταση νέων δραστηριοτήτων με σκοπό την υποστήριξη της διεθνοποίησης των ΜΜΕ, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να υιοθετήσουν μια παρόμοια προσέγγιση και να συνεργαστούν στενά με την Επιτροπή με σκοπό την ενίσχυση του περιβάλλοντος υποστήριξης της διεθνούς ανάπτυξης των ευρωπαϊκών ΜΜΕ. Παράρτημα Με βάση τις σημερινές εμπειρίες όσον αφορά τη διαδικασία εντοπισμού κύριων εμποδίων στην πρόσβαση στην αγορά τρίτων χωρών (όπως ζητήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα συμπεράσματά του το Δεκέμβριο του 2008), ομάδες πρόσβασης στην αγορά βρίσκονται ή πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία στις ακόλουθες χώρες: - Αλγερία - Αργεντινή - Βραζιλία - Καναδάς - Χιλή - Κίνα - Κολομβία - Αίγυπτος - Χονγκ Κονγκ - Ινδία - Ινδονησία - Ισραήλ - Ιαπωνία - Καζαχστάν - Μαλαισία - Μεξικό - Μαρόκο - Νέα Ζηλανδία - Νιγηρία - Νορβηγία - Περού - Φιλιπίνες - Ρωσία - Σιγκαπούρη - Νότιος Αφρική - Νότιος Κορέα - Ελβετία - Ταϊβάν - Ταϊλάνδη - Τυνησία - Τουρκία - Ουκρανία - Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής - Βιετνάμ [1] Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες αγορές αναμένεται να αντιστοιχούν στο 60% του παγκόσμιου ΑΕγχΠ έως το 2030. [2] COM(2010) 614. [3] COM(2008) 394, αναθεωρήθηκε μέσω του COM(2011) 78. [4] COM(2010) 612. [5] Περιγράφεται στην πράξη για την ενιαία αγορά, COM (2010) 608. [6] Όπως ορίζεται στη σύσταση 2003/361/EΚ, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 6 Μαΐου 2003 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2005, http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm. [7] Έκθεση «Διεθνοποίηση ευρωπαϊκών ΜΜΕ» (Internationalisation of European SMEs), Δεκέμβριος 2009, http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/market-access/internationalisation/index_en.htm. [8] Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα, οι σημερινές ΜΜΕ της Ευρώπης αναζητούν κυρίως μέσα πρόσβασης στις ταχέως διευρυνόμενες μεσαίες τάξεις των αναδυόμενων χωρών. Στο παρελθόν, πολλές επιχειρήσεις επένδυσαν ή άντλησαν πόρους από αναδυόμενες αγορές με σκοπό να μειώσουν το κόστος παραγωγής τους (EIU: «Νέοι ορίζοντες: Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις της Ευρώπης στρέφονται προς τις αναδυόμενες αγορές για ανάπτυξη» (EIU: New horizons: ‘Europe’s small and medium-sized companies look to emerging markets for growth’). [9] Έκθεση «Διεθνοποίηση ευρωπαϊκών ΜΜΕ» (Internationalisation of European SMEs), Δεκέμβριος 2009, http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/market-access/internationalisation/index_en.htm. Οι πληροφορίες που περιέχονται στην εν λόγω μελέτη αφορούν τις δραστηριότητες ΜΜΕ στην εσωτερική αγορά και πέραν των συνόρων της ΕΕ. [10] Τις τελευταίες δεκαετίες, η απελευθέρωση της διεθνούς διακίνησης αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίου, ανθρώπων και πληροφοριών οδήγησε σε μια πιο ενοποιημένη παγκόσμια οικονομία όπου οι διασυνοριακές αλυσίδες προστιθέμενης αξίας γίνονται ολοένα και πιο σημαντικές. Το μερίδιο του διεθνούς εμπορίου στο παγκόσμιο ΑΕγχΠ τριπλασιάστηκε από τη δεκαετία του 1950. Οι αναδυόμενες οικονομίες στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στη μελλοντική παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη (πρβλ. υποσημείωση 1), άρα πολλές νέες ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα προκύψουν εκτός της ΕΕ. Είναι καιρός οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να εκμεταλλευτούν την παγκοσμιοποίηση προς όφελός τους. Οι ευρωπαϊκές ΜΜΕ χρειάζεται να είναι σε θέση να επωφεληθούν από αυτή την ανάπτυξη, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην ανάπτυξη της ΕΕ. [11] Πίνακας 2.1, σελίδα 20, «Ευκαιρίες διεθνοποίησης για ΜΜΕ» (Opportunities for the Internationalisation of SMEs) Αύγουστος 2011, http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/market-access/enterprise-europe-network/intern_event_en.htm. Εφεξής η «Έκθεση για τις ευκαιρίες». [12] Η «ανεπαρκής πρόσβαση σε επαρκείς ανθρώπινους πόρους» αποτελούσε σημαντικό εμπόδιο στη δραστηριοποίηση σε επτά σημαντικές χώρες εκτός της ΕΕ. Βλ. κεφάλαιο 2 της «Έκθεσης για τις ευκαιρίες». [13] Σε συνέχεια της πρώτης δημοσίευσης ενός θεματικού εγγράφου το 2009, στο πλαίσιο της τελικής διαβούλευσης που εγκαινιάστηκε τον Μάιο του 2011 και η οποία βασίστηκε σε μια σειρά από καθοδηγητικά ερωτήματα, λήφθηκαν περισσότερες από 60 απαντήσεις από ένα μεγάλο εύρος ενδιαφερόμενων μερών. Όλες οι λεπτομέρειες της διαβούλευσης καθώς και μια σύνοψη των απαντήσεων διατίθενται στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://ec.europa.eu/enterprise/policies/international/listeningstakeholders/public-consultation-sme-support/index_en.htm. [14] Προγράμματα με προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια ευρώ για τα μεγαλύτερα κράτη μέλη. [15] «Έκθεση για τις ευκαιρίες». [16] Αναλυτικότερος κατάλογος των πρωτοβουλιών υποστήριξης της ΕΕ περιλαμβάνεται σε ένα έγγραφο αναφοράς στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://ec.europa.eu/enterprise/policies/international/files/annexes-to-consultation_en.pdf. [17] COM(2011) 78. [18] COM(2007) 183. [19] Βλέπε http://madb.europa.eu/. [20] COM(2010) 612. [21] http://ec.europa.eu/ecip/index_en.htm [22] Βλ. κατάλογο στην «Έκθεση για τις ευκαιρίες», πρβλ. υποσημείωση 6. [23] Μια πρόσφατη έρευνα μεταξύ των ΜΜΕ της ΕΕ με διεθνή εμπειρία αποκάλυψε ότι περισσότερες από τις μισές (63%) επιχειρήσεις τέτοιου είδους κατέγραψαν βελτίωση στις επιδόσεις τους μετά τη συμμετοχή σε ένα διεθνές πρόγραμμα υποστήριξης: αποτελέσματα που προέκυψαν από μια έρευνα μεταξύ των ΜΜΕ της ΕΕ με διεθνή εμπειρία στην «Έκθεση για τις ευκαιρίες». [24] Σύμφωνα με την «Έκθεση για τις ευκαιρίες», «ακόμα και ανάμεσα στις ΜΜΕ που ήδη δραστηριοποιούνται στο παγκόσμιο προσκήνιο, μόλις το 27% είναι ενημερωμένο για τα δημόσια προγράμματα υποστήριξης. Μάλιστα, μόλις το 7% περίπου των διεθνοποιημένων ΜΜΕ κάνουν χρήση δημόσιας υποστήριξης για τις διεθνείς επιχειρηματικές τους δραστηριότητες». [25] Μια τέτοια περίπτωση είναι το παράδειγμα της συνεργασίας στη Ρωσία. Η δράση για τη «βελτίωση του γενικότερου επενδυτικού κλίματος και ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις ΜΜΕ της ΕΕ ήδη εκτελείται αποτελεσματικά μέσω της συνεργασίας σε υψηλό επίπεδο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της αντιπροσωπείας της ΕΕ στη Ρωσία, πρεσβειών, ενώσεων επιχειρήσεων της ΕΕ, εθνικών εμπορικών επιμελητηρίων και της ρωσικής κυβέρνησης», βλ. «Έκθεση για τις ευκαιρίες». [26] Σύμφωνα με την «Έκθεση για τις ευκαιρίες», το 24% των διεθνοποιημένων ΜΜΕ είναι ενήμερες για τα δημόσια προγράμματα υποστήριξης της διεθνοποίησης που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από την επιχείρησή τους. Αυτή η ενημέρωση αυξάνει κατ’ αναλογία με το μέγεθος της επιχείρησης: πολύ μικρές: 23 %, μικρές: 36% και μικρομεσαίες επιχειρήσεις: 37%, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί μειοψηφία σε σχέση με το σύνολο των ΜΜΕ. [27] «Από το 24% των διεθνών ΜΜΕ που είναι ενήμερες για τα δημόσια προγράμματα υποστήριξης, λιγότερο από το ένα τρίτο χρησιμοποιούν τα προγράμματα αυτά για τις δραστηριότητές τους». «Έκθεση για τις ευκαιρίες». [28] Διαπιστώθηκε πως ο αριθμός των σημαντικών μέτρων υποστήριξης που παρέχονται από τα κράτη μέλη σε επτά βασικές χώρες στόχους κυμαίνεται από 4 έως 25, σύμφωνα με την «Έκθεση για τις ευκαιρίες». [29] Αυτόθι. «Το 2009, το 40% των ΜΜΕ ανέφερε την έλλειψη επαρκούς δημόσιας υποστήριξης ως ένα σοβαρό εμπόδιο στη διεθνοποίηση». [30] Η τοπική υποστήριξη της διεθνοποίησης εντός της ΕΕ που παρέχεται από την Επιτροπή περιορίζεται επί του παρόντος στο δίκτυο «Enterprise Europe Network», βραχυπρόθεσμα προγράμματα όπως το «Κατανοώντας την Κίνα» (Understanding China) (http://www.understandingchina.eu), μερικά σεμινάρια και συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης ΜΜΕ σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις, μεταξύ άλλων με σκοπό «την εκπαίδευση των εκπαιδευτών» σε εμπορικά επιμελητήρια, κλπ., καθώς και ορισμένες δραστηριότητες προσέγγισης του παραρτήματος του κέντρου βιομηχανικής συνεργασίας ΕΕ-Ιαπωνίας στις Βρυξέλλες (http://www.eu-japan.eu) επιδιώκοντας μεγαλύτερη προβολή των προγραμμάτων του Κέντρου και για τις ΜΜΕ της ΕΕ. Η πλειοψηφία των δραστηριοτήτων του γραφείου υποστήριξης για ΜΜΕ για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ) για την Κίνα έλαβαν χώρα εντός της ΕΕ. Η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών σε σημεία κοντά στις ΜΜΕ αποδείχθηκε ένα βασικό στοιχείο επιτυχίας. [31] «Το 44% των ΜΜΕ της ΕΕ ανέφεραν την έλλειψη επαρκούς πληροφόρησης ως ένα σοβαρό εμπόδιο». Έκθεση «Διεθνοποίηση ευρωπαϊκών ΜΜΕ» (Internationalisation of European SMEs), Δεκέμβριος 2009, http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/market-access/internationalisation/index_en.htm. [32] Όπως προβλέπεται στο νέο πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τις ΜΜΕ, που προτάθηκε στην ανακοίνωση της 29ης Ιουνίου για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. [33] Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν ομάδες για την πρόσβαση στην αγορά, ο ρόλος των αντιπροσωπειών της ΕΕ θα συνίσταται στην παροχή, κατά περίπτωση, βασικών πληροφοριών που θα συμπληρώνουν τα πορίσματα που απαιτούνται από τον φορέα παροχής υπηρεσιών που εκτελεί τη χαρτογράφηση. Οι εν λόγω αντιπροσωπείες μπορούν, κατά περίπτωση, να οργανώνουν συνεδριάσεις συντονισμού μεταξύ επιχειρήσεων και οργανώσεων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται επιτόπου. [34] Σύμφωνα με την «Έκθεση για τις ευκαιρίες», η χαρτογράφηση θεωρείται βασική δραστηριότητα που πρέπει να αναληφθεί στο πλαίσιο οποιουδήποτε συντονισμού σε επίπεδο ΕΕ. [35] «Η αποδοτικότητα θα μπορούσε να βελτιωθεί με την οργάνωση, σε επίπεδο ΕΕ, της συλλογής πληροφοριών για τις εξελίξεις στις αγορές καθώς και για το νομικό και θεσμικό πλαίσιο στις ξένες αγορές», βλ. έκθεση της Επιτροπής «Διεθνοποίηση ευρωπαϊκών ΜΜΕ» (Internationalisation of European SMEs), Δεκέμβριος 2009, σ. 9. [36] Συμπληρώνοντας π.χ. τις υπηρεσίες που παρέχονται από τα κέντρα πληροφόρησης (ΤΕΕ) των κρατών μελών του ΠΟΕ, ο ρόλος των οποίων περιλαμβάνει την παροχή πληροφοριών σχετικά με τεχνικούς κανονισμούς, πρότυπα και διαδικασίες αξιολόγησης συμμόρφωσης. [37] Βλ. την πρόταση της Επιτροπής για το κοινό ευρωπαϊκό δίκαιο των πωλήσεων που εκδόθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2011. [38] Κατάλογος των ομάδων πρόσβασης στην αγορά που βρίσκονται σε λειτουργία ή που πρόκειται να δημιουργηθούν παρατίθεται στο παράρτημα της παρούσας ανακοίνωσης. [39] Κατά την έννοια του άρθρου 20 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ): «Οι πολίτες της Ένωσης έχουν μεταξύ άλλων: … γ) το δικαίωμα να απολαύουν στο έδαφος τρίτης χώρας, στην οποία δεν αντιπροσωπεύεται το κράτος μέλος την υπηκοότητα του οποίου έχουν, της διπλωματικής και προξενικής προστασίας κάθε κράτους μέλους, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και έναντι των υπηκόων του κράτους αυτού,» [40] Αυτό θα περιλαμβάνει όχι μόνο τα Κέντρα ΜΜΕ της ΕΕ και το δίκτυο «Enterprise Europe Network» αλλά και άλλα καθιερωμένα προγράμματα στήριξης των επιχειρήσεων της ΕΕ για χρηματομεσιτικές εκδηλώσεις, πρωτοβουλίες συνεργασίας ομάδων, τα εθνικά σημεία επαφής (ΕΣΕ) του προγράμματος πλαισίου, καθώς και προγράμματα δικτύωσης και επιμέρους εκπαίδευσης στην ΕΕ. [41] Βλ., για παράδειγμα, μελέτη OSEO/UBIFRANCE (2010) με αντικείμενο το «Σύνδεσμο καινοτομίας-εξαγωγών» http://www.oseo.fr/storage/newsletters/vendredi_28_mai_20102/gauche/actualites/etude_oseo_ubifrance. [42] Οι ευρωπαϊκές ομάδες διεθνοποιούνται: Δίκτυα και ομάδες ως μέσα για την έναρξη διεθνούς επιχειρηματικής συνεργασίας (European Clusters Go International: Networks and clusters as instruments for the initiation of international business cooperation), VDI/VDE/IT, 2011, http://www.vdivde-it.de/news-en/publications/best-practice/european-clusters-go-international-2013-networks-and-clusters-as-instruments-for-the-initiation-of-international-business-cooperation. [43] Για το σκοπό αυτό, σε επίπεδο ΕΕ, τον Μάρτιο του 2011 εγκαινιάστηκε μια συγκεκριμένη πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, με σκοπό την κινητοποίηση της διεθνούς συνεργασίας μέσω περιφερειακών και εθνικών προγραμμάτων ομάδων. Βλ. http://ec.europa.eu/enterprise/newsroom/cf/itemlongdetail.cfm?item_id=4968. [44] Από αυτή την άποψη, η ευρωπαϊκή πλατφόρμα συνεργασίας ομάδων που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας αριστείας ομάδων θα κατέχει καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της καλύτερης συνεργασίας ομάδων σε διεθνές επίπεδο προς όφελος των ΜΜΕ. Ως πρώτο βήμα, υπογράφηκαν μνημόνια συμφωνίας με εταίρους στην Ιαπωνία, την Ινδία και τη Βραζιλία, ενώ προγραμματίζονται και άλλα. Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. http://www.cluster-excellence.eu/collaboration. Επιπλέον, η διεθνική συνεργασία μεταξύ ομάδων καλύπτεται από τη δράση «Περιφέρειες της γνώσης» στο έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα. Η δράση έχει στόχο να ενισχύσει το ερευνητικό δυναμικό των ευρωπαϊκών περιφερειών, ιδιαίτερα ενθαρρύνοντας και υποστηρίζοντας την ανάπτυξη, σε όλη την Ευρώπη, των περιφερειακών «ομάδων με γνώμονα την έρευνα», τη σύνδεση πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, επιχειρήσεων και περιφερειακών αρχών. Ειδικότερα, παρέχεται υποστήριξη για δραστηριότητες διεθνοποίησης και την ανάπτυξη στρατηγικών με τρίτες χώρες. http://cordis.europa.eu/fp7/capacities/regions-knowledge_en.html [45] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020» — Μέρος II Δελτία τομεακής πολιτικής, COM(2011) 500, 29 Ιουνίου 2011. Η Επιτροπή πρότεινε, για την περίοδο 2014-2020, οι εγγυήσεις δανείων να επικεντρωθούν όχι μόνο στην εθνική διάσταση αλλά και στο διασυνοριακό δανεισμό ή στο δανεισμό με τη συμμετοχή πολλών χωρών. [46] Για παράδειγμα, μέσω της συνεργασίας ομάδων: οι εταιρικές σχέσεις ομάδων παρέχουν συγκεκριμένες δυνατότητες για ενισχυμένη συνεργασία επιχειρήσεων που θα μπορούσε να αναπτυχθεί και να προσαρμοστεί στις ιδιαίτερες ανάγκες των επιχειρήσεων σε τομείς όπως του τουρισμού και της δημιουργίας, οι οποίοι διαθέτουν σημαντικό οικονομικό δυναμικό στις χώρες της Νότιας Μεσογείου. Πέρα από αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση, η Επιτροπή εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο υποστήριξης ανταλλαγών μεταξύ επιχειρηματιών που εδρεύουν σε διαφορετικές χώρες, εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.