8. 8. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 211/13 
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί κοινών προγραμμάτων ερευνών 
και προγραμμάτων για το συντονισμό της γεωργικής έρευνας 
Το κείμενο, που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής, έχει δημοσιευθεί στην Επί­
σημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων'αριθ. C 27 της 2ας Φεβρουαρίου 1983 σελίδα 6. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 18 Ιανουαρίου 1983 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 43 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά την 208η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, την 1η και 
2α Ιουνίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας και ιδιαίτερα το άρθρο 43, 
την επιστολή της 20ής Ιανουαρίου 1983 με την οποία το 
Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της ζήτησε να 
γνωμοδοτήσει για την πρόταση απόφασης του Συμβου­
λίου περί κοινών προγραμμάτων ερευνών και προγραμ­
μάτων για το συντονισμό της γεωργικής έρευνας (από­
φαση του Συμβουλίου της 18ης Ιανουαρίου 1983), 
την απόφαση που έλαβε το Προεδρείο της στις 25 Ιανουα­
ρίου 1983 να αναθέσει στο τμήμα γεωργίας να επεξεργα­
σθεί γνωμοδότηση σχετικά με το θέμα αυτό, 
τις προηγούμενες εργασίες της σχετικά με το θέμα αυτό, 
τη γνωμοδότηση του τμήματος γεωργίας, που υιοθετή­
θηκε κατά τη διάρκεια της 243ης συνεδρίασης, της 5ης 
Μαΐου 1983, 
την έκθεση του εισηγητή κ. Rainero, 
τις συζητήσεις της κατά την 208η σύνοδο ολομελείας της 
1ης και 2ας Ιουνίου 1983 (συνεδρίαση της 1ης Ιουνίου 
1983), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
ομόφωνα: Η ΟΚΕ εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής με την επι­
φύλαξη των ακόλουθων παρατηρήσεων. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η γεωργική έρευνα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, 
όσον αφορά την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής γεωργίας και 
την επιτυχία των στόχων που συνδέονται με την ενοποί­
ηση της Κοινότητας. 
1.1.1. Συνεπώς, η ΟΚΕ θεωρεί δικαιολογημένη τη σημα­
σία που αποδίδει η Επιτροπή στα θέματα της γεωργικής 
έρευνας και υπογραμμίζει με ικανοποίηση την πρωτοβου­
λία της να προωθήσει το κοινό πρόγραμμα και τα προ­
γράμματα συντονισμού στον τομέα της γεωργικής έρευ­
νας και για την πενταετία 1983 - 88. 
1.2. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι επεξεργάσθηκε το 
περιεχόμενο της πρότασης προγράμματος για τη γεωρ­
γική έρευνα στο διάστημα 1984-88 λαμβάνοντας υπόψη 
όχι μόνο τις διαρκώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της 
ΚΓΠ και της ευρωπαϊκής γεωργίας, αλλά και την ανάγκη 
να εκμεταλλευτεί τις πιο πρόσφατες επιτεύξεις της επι­
στήμης και της τεχνολογίας, καθώς και την εμπειρία που 
απέκτησε από την εφαρμογή του σημερινού πενταετούς 
προγράμματος. Για το λόγο αυτό, προτείνει να συνεχι­
στούν ορισμένες δραστηριότητες, που έχουν ήδη αρχίσει, 
και να σταματήσουν ορισμένες άλλες δραστηριότητες. 
1.2.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί σε γενικές γραμμές με την 
τοποθέτηση αυτή. Παρατηρεί, ωστόσο, ότι, επειδή δεν 
είναι αυτή τη στιγμή διαθέσιμη η έκθεση για τα αποτελέ­
σματα των δραστηριοτήτων που αναλήφθηκαν το 1982, 
δεν μπορεί να προχωρήσει σε μια ολοκληρωμένη και 
εμπεριστατωμένη εκτίμηση του σημερινού προγράμμα­
τος. 
Αριθ. C 211 /14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 8. 83 
1.2.2. Διαπιστώνει όμως με ικανοποίηση ότι, σε αντί­
θεση με τα προηγούμενα προγράμματα που εφαρμόστη­
καν (1975-78 και 1979 — 88), το πρόγραμμα έρευνας 
1984-88 είναι διαρθρωμένο στα πλαίσια μιας πιο σύνθε­
της στρατηγικής που δεν περιλαμβάνει μόνο καθαρά 
τεχνικές πλευρές, αλλά έχει και πιο συγκεκριμένους και 
μακρόπνοους στόχους (αύξηση της παραγωγικότητας, 
επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ), με σκοπό να επιτευχθούν 
χρήσιμα αποτελέσματα τόσο για τους παραγωγούς, όσο 
και για τους καταναλωτές. 
1.2.3. Επομένως, η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ως 
προς το ότι μια στρατηγική θεώρηση της γεωργικής έρευ­
νας καλύπτει έμμεσα και άλλους βασικούς τομείς της 
Κοινότητας — όπως η περιφερειακή ανάπτυξη, το περι­
βάλλον, η απασχόληση στις αγροτικές περιοχές, ο αντα­
γωνισμός, τα καταναλωτικά προβλήματα κλπ. — και ότι 
θα πρέπει να επωφεληθεί από τις θετικές πλευρές του 
καθενός από τους τομείς αυτούς. 
1.2.4. Η ΟΚΕ αναφέρει ωστόσο ότι η Επιτροπή έχει 
πια ολοκληρώσει το συντονισμό και την, παροχή οικονο­
μικών κινήτρων για το σύνολο των ερευνών που διεξά­
γουν τα διάφορα κράτη μέλη της Κοινότητας, όπως προ­
βλέπεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1728/74. 
1.3. Η Επιτροπή εντάσσει όλα τα θέματα του προγράμ­
ματος γεωργικής έρευνας στο στόχο «αύξηση της γεωργι­
κής ανταγωνιστικότητας» του προγράμματος πλαισίου, 
λαμβάνοντας υπόψη τη μεταβολή των οικονομικών, πολι­
τικών και περιβαλλοντολογικών συνθηκών που επηρεά­
ζουν τη γεωργία των κοινοτικών χωρών (γενική οικονο­
μική στασιμότητα, πληθωρισμός, αύξηση της ανεργίας, 
ενεργειακή κρίση, άνοδος του κόστους παραγωγής, μεί­
ωση των γεωργικών εισοδημάτων, ανταγωνιστικότητα 
της κοινοτικής γεωργίας σε διεθνές επίπεδο). 
1.3.1. Η ΟΚΕ, ενώ αποδέχεται την ορθότητα αυτής της 
τοποθέτησης, υποστηρίζει ότι η αύξηση της ανταγωνιστι­
κότητας αποτελεί αναγκαία αλλά όχι επαρκή προϋπό­
θεση. 
1.3.2. Πραγματικά, η γεωργική έρευνα θα έπρεπε να 
αποσκοπεί στην επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων 
στον τομέα της οικονομίας και της παραγωγής, με τον 
εντοπισμό των παραγόντων που οδηγούν στην αύξηση 
της παραγωγικότητας. Για το σκοπό αυτό, έχει ουσια­
στική σημασία να μπορούν να ενημερώνονται οι ενδεχό­
μενοι χρήστες για τα αποτελέσματα των ερευνών διαμέ­
σου συντονισμένων πρωτοβουλιών για τη διάδοση τους, 
ιδιαίτερα στις χώρες όπου οι αρμόδιοι οργανισμοί δεν 
είναι ακόμα αρκετά ανεπτυγμένοι. 1.4. Εξάλλου, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ροή πληροφοριών 
προς τη γεωργική παραγωγική βάση δε θα έπρεπε να περι­
ορίζεται στο «εκ των υστέρων» στάδιο της έρευνας, αλλά 
θα έπρεπε κατά κάποιο τρόπο να προηγείται από την 
έρευνα με σκοπό να αξιοποιείται, να ερμηνεύεται και να 
ανταποκρίνεται καλύτερα στο εκδηλωμένο ή ανεκδήλωτο 
αίτημα των γεωργικών παραγωγών, όσον αφορά την 
τεχνολογία. Η ΟΚΕ έχει τη γνώμη ότι η Επιτροπή θα 
έπρεπε, στη συνέχεια, να ενθαρρύνει την ανάληψη συγκε­
κριμένων πρωτοβουλιών για τη διάδοση των αποτελε­
σμάτων των ερευνών που διεξάγονται είτε από τα κράτη 
μέλη της Κοινότητας είτε από κράτη μη μέλη της Κοινό­
τητας. Για το σκοπό αυτό, η ΟΚΕ συνιστά να αυξηθεί 
προοδευτικά ο συντονισμός με τους οργανισμούς για τη 
διάδοση αυτών των κρατών μελών στις περιπτώσεις που 
οι οργανισμοί αυτοί είναι λιγότερο αποτελεσματικοί, 
ώστε να εξασφαλιστεί μια πιο συγκεκριμένη και επαρκής 
διάδοση των αποτελεσμάτων. 
1.5. Η Επιτροπή προτείνει το πενταετές πρόγραμμα να 
βασιστεί σε στενά αλληλένδετες δραστηριότητες, που 
μπορούν να περιληφθούν στα πλαίσια των εξής τριών 
βασικών στρατηγικών: 
— χρησιμοποίηση και διατήρηση των γεωργικών 
πόρων, 
— διαρθρωτικά προβλήματα, 
— βελτίωση της φυτικής και ζωικής παραγωγικότητας. 
Εξάλλου, στα πλαίσια κάθε στρατηγικής, η Επιτροπή ορί­
ζει δύο συγκεκριμένα προγράμματα που διαρθρώνονται 
σε πολυάριθμους τομείς έρευνας και παρέμβασης, που 
ανταποκρίνονται με συνοχή στο στόχο «αύξηση της 
γεωργικής ανταγωνιστικότητας». 
1.5.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει ως ένα σημείο αυτή τη θεω­
ρητική βάση του προγράμματος. Παρά τις επιφυλάξεις, 
που ήδη εξέφρασε, θεωρεί ιδιαίτερα θετικό το γεγονός ότι 
η πρόταση προβλέπει το συντονισμό των αποτελεσμάτων 
της έρευνας και της πρακτικής εφαρμογής τους. 
1.5.2. Ωστόσο, η ΟΚΕ δε συμφωνεί με την τοποθέτηση 
της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία αποδίδεται ο ίδιος 
βαθμός προτεραιότητας σε όλους τους τομείς έρευνας. 
Προτείνει να δοθεί, στο μέτρο του δυνατού, μεγαλύτερη 
προσοχή στα θέματα που, ύστερα από διεξοδική συζή­
τηση, θα επισημανθούν ως θέματα πρωταρχικής σημα­
σίας για την επίτευξη των στόχων που έχουν ήδη καθορι­
στεί. 
1.6. Η ΟΚΕ κατανοεί τους λόγους για τους οποίους το 
πρόγραμμα που παρουσιάζει η Επιτροπή δεν επιτρέπει να 
εκτιμηθούν με ακρίβεια οι επιμέρους ερευνητικές πρωτο­
βουλίες, επειδή δηλαδή είναι γενικά πολύ ασαφείς. 
1.6.1. Ωστόσο, ύστερα από την εξέταση της πρότασης 
της Επιτροπής, η ΟΚΕ έχει την εντύπωση ότι το μεγαλύ­
τερο μέρος των πρωτοβουλιών του προγράμματος αφορά 
8. 8. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 211 /15 
την πιο αποτελεσματική προσαρμογή στο γεωργικό 
τομέα τεχνολογιών, που ήδη υπάρχουν και που σε ορι­
σμένες περιπτώσεις ήδη εφαρμόζονται σε άλλους τομείς 
της οικονομίας. Τα προγράμματα αυτά στρατηγικής έρευ­
νας έχουν ήδη ληφθεί υπόψη από άλλες διευθύνσεις της 
Επιτροπής, εκτός από τη διεύθυνση γεωργίας. 
Σχετικά με το θέμα αυτό, η ΟΚΕ συνιστά να υπάρξει 
αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ των διαφόρων 
υπηρεσιών της Επιτροπής. 
1.6.2. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει αυτός ο συντονι­
σμός, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η έρευνα που περιορίζεται στους 
στόχους που αναφέρθηκαν παραπάνω, όπως φαίνεται 
από την πρόταση που εξετάζεται, θα κάλυπτε διάστημα 
βραχυπρόθεσμο ή μεσοπρόθεσμο που θα μπορούσε να 
αποδειχτεί ανεπαρκές ή και μη αποτελεσματικό, με την 
έννοια ότι τα λειτουργικά μέσα, στα οποία θα οδηγούσε 
η έρευνα, θα μπορούσαν να αποδειχτούν ξεπερασμένα ή 
οπωσδήποτε όχι επαρκή, για να αντιμετωπιστούν οι 
μεγάλες μεταβολές που προβλέπονται για το απώτερο 
μέλλον στους διάφρους γεωργικούς τομείς του κόσμου. 
1.6.3. Οι φόβοι αυτοί φαίνονται δικαιολογημένοι αν 
εξεταστούν στα πλαίσια των στρατηγικών εφαρμοσμένης 
γεωργικής έρευνας που υιοθέτησαν ορισμένα κράτη, και 
συγκεκριμένα οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, το 
Ισραήλ και η Ιαπωνία. Είναι γνωστό, πράγματι, ότι οι 
κυβερνήσεις των χωρών αυτών μαζί με ορισμένες πολυε­
θνικές εταιρίες, που δεν έχουν πάντοτε άμεση σχέση με 
το γεωργικό τομέα, επενδύουν τεράστια ποσά σε προ­
γράμματα έρευνας μεγάλης διάρκειας και πολύ μεγάλης 
διάρκειας, με στόχο να δημιουργηθούν σε εργαστήρια 
και σε πειραματικές αγροτικές μονάδες νέες ποικιλίες 
φυτικών ειδών, που να είναι ιδιαίτερα ανθεκτικές σε 
δυσμενείς συνθήκες όσον αφορά το περιβάλλον (αμμώδη 
εδάφη, ξερά κλίματα κλπ.). Ταυτόχρονα, διεξάγονται 
έρευνες για την εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που προ­
σφέρει η ηλεκτρονική για τον έλεγχο και τη διαχείριση 
των μεθόδων παραγωγής, με βάση τα αποτελέσματα που 
ήδη επιτεύχθηκαν ή επιτυγχάνονται τώρα στη βιομηχα­
νία, κλπ. 
1.6.4. Επίσης, φαίνεται δικαιολογημένος ο φόβος της 
ΟΚΕ ότι τα θετικά αποτελέσματα της έρευνας αυτής, αν 
εφαρμοστούν μόνο έξω από την Κοινότητα, θα μπορού­
σαν με τον καιρό να μεταβάλουν αισθητά την παγκόσμια 
γεωργική παραγωγή και να έχουν οικονομικές επιπτώ­
σεις, που δεν μπορούν να εκτιμηθούν εύκολα, αλλά 
ωστόσο μπορούν να προβλεφθούν, ακόμα και στις εσωτε­
ρικές αγορές της Κοινότητας. 
1.6.5. Η ΟΚΕ θεωρεί λοιπόν σκόπιμο να πραγματοποι­
ήσει και η ΕΟΚ σχέδια προωθημένης έρευνας, ώστε να 
μπορέσει να συναγωνισθεί τις άλλες ανεπτυγμένες χώρες. 1.7. Χρηματοδοτικές πτυχές 
1.7.1. Η Επιτροπή προτείνει, για την εφαρμογή αυτού 
του προγράμματος έρευνας, ένα προϋπολογισμό της 
τάξης των 65 εκατομμυρίων ECU. Αν και, σε πραγματι­
κούς όρους, το ποσό αυτό είναι διπλάσιο από το ποσό 
που διατέθηκε για το πρόγραμμα 1979-83, μόλις φτάνει 
τα 2 ο/ο του συνολικού κοινοτικού προϋπολογισμού για 
την έρευνα και την ανάπτυξη. Αν κατανεμηθεί στα 5 χρό­
νια που απαιτούνται για την εφαρμογή του προγράμμα­
τος, τότε, η μέση ετήσια δαπάνη που προβλέπεται ανέρχε­
ται σε 13,5 εκατομμύρια ECU, που θα πρέπει να κατανε­
μηθούν στις τρεις βασικές στρατηγικές που προτείνει η 
Επιτροπή. 
1.7.2. Αν ληφθεί υπόψη ο μεγάλος αριθμός των ειδικών 
τομέων έρευνας στα πλαίσια της κάθε μιας στρατηγικής, 
μπορεί να υπολογιστεί γενικά ότι για κάθε τομέα έρευνας 
θα διατεθούν πιστώσεις, που δε θα ξεπερνούν το 1,7 εκα­
τομμύρια ECU συνολικά για τα 5 χρόνια. 
1.7.3. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για την ανεπαρκή 
χρηματοδότηση του προγράμματος και αμφιβάλλει αν θα 
αξιοποιηθούν όλες οι δυνατότητες που υπάρχουν. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με λύπη της ότι δεν υπάρχουν 
συγκεκριμένα προγράμματα στα πλαίσια κάθε τομέα 
έρευνας, ενώ, συγχρόνως, αναγνωρίζει ότι ήταν δύσκολο 
για την Επιτροπή να παρουσιάσει τα θέματα της έρευνας 
με λιγότερο γενικό τρόπο. 
2.2. Η ενέργεια στο γεωργικό τομέα 
2.2.1. Όσον αφορά τη χρησιμοποίηση της ενέργειας στο 
γεωργικό τομέα, η ΟΚΕ εγκρίνει τις προτάσεις που περι­
λαμβάνονται στα τμήματα του προγράμματος «έμμεση 
εξοικονόμηση ενέργειας» και «άμεση εξοικονόμηση 
ενέργειας», με την επιφύλαξη των παρατηρήσεων του 
σημείου 2.3.1, όσον αφορά τη έρευνα για τη μηχανοποί­
ηση της γεωργίας. 
2.2.2. Ενώ η ΟΚΕ υποστηρίζει τη συνέχιση της έρευνας 
για την παραγωγή ενέργειας από βιομάζα, τονίζει την 
ανάγκη για έρευνα στον τομέα αυτό για να επιτευχθεί 
οικονομική και ανταγωνιστική παραγωγή. 
2.3. Χρήση και διαχείριση της γης και των υδάτων 
2.3.1. Ένα θέμα, που η ΟΚΕ κρίνει ότι έχει προτεραιό­
τητα, αφορά την ανάγκη να προσαρμοστεί η γεωργία 
στις ανάγκες των προβληματικών εδαφών. Όσον αφορά 
Αριθ. C 211/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 8. 83 
το θέμα αυτό, θεωρεί απαραίτητο να υπάρξει συντονι­
σμός μεταξύ των διάφορων τομέων έρευνας, ώστε να 
μπορέσουν να συμβάλουν στην επίλυση αυτού του προ­
βλήματος. Ειδικότερα, η ΟΚΕ κρίνει ότι έχει προτεραιό­
τητα η ανάπτυξη μιας μηχανοποίησης της γεωργίας που 
να είναι καλύτερα προσαρμοσμένη στις συγκεκριμένες 
ανάγκες των περιοχών αυτών και να μπορεί να διευκολύ­
νει τη μετατροπή τους, όσον αφορά την παραγωγή. Ένα 
άλλο θέμα, που έχει εξίσου πρωταρχική σημασία, είναι η 
επίλυση του προβλήματος της πιο αποτελεσματικής χρη­
σιμοποίησης των υδάτινων πόρων. Κατά τον καθορισμό 
των προσανατολισμών αυτών θα πρέπει να ληφθεί υπόψη 
η απαραίτητη ισορροπία των γεωργικών αγορών. 
2.4. Διαρθρωτικά προβλήματα 
2.4.1. Η ΟΚΕ θεωρεί σκόπιμο να πραγματοποιηθεί μια 
ειδική μελέτη, σχετικά με τα προβλήματα του αναδα­
σμού, για τις κοινωνικοοικονομικές και διαρθρωτικές 
πλευρές των προβληματικών περιοχών. 
2.5. Μεσογειακή γεωργία 
2.5.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή όσον αφορά 
την επιλογή των τομέων έρευνας που προτείνει, και ιδιαί­
τερα όσον αφορά τις πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη 
μείωση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων 
που υπάρχουν μεταξύ των μεσογειακών περιοχών και 
των άλλων ανεπτυγμένων περιοχών της Κοινότητας, ενώ 
προβλέπεται και η προσχώρηση της Ισπανίας και της 
Πορτογαλίας στην ΕΟΚ. 
2.5.2. Ωστόσο, η ΟΚΕ επιμένει ότι δε θα πρέπει να υπο­
τιμάται η ανάγκη να διαφοροποιηθεί η παραγωγή και 
στις περιοχές αυτές, ιδιαίτερα όσον αφορά την ανάπτυξη 
της εκτροφής αιγοπροβάτων στις προβληματικές περιο­
χές· 
2.6. Άλλες περιοχές 
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι «και άλλες περιοχές εκτός 
από τις μεσογειακές περιοχές μπορεί να παρουσιάζουν 
παρόμοιες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες (υπερ­
πόντια γαλλικά διαμερίσματα, Δυτική Ιρλανδία)». 
Η ΟΚΕ εκφράζει την ευχή να μη παραμεληθεί ένα άλλο 
πρόβλημα των περιοχών αυτών, και συγκεκριμένα η 
ανάγκη να διαδοθούν τα αποτελέσματα της έρευνας που 
ήδη έχει γίνει και να διεξαχθεί έρευνα προσαρμοσμένη 
στον τύπο του κλίματος και της παραγωγής των περιο­
χών αυτών. 
2.7. Πρόγραμμα ειδών διατροφής γεωργικής προέλευ­
σης 
2.7.1 Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, το πρόγραμμα θα έπρεπε 
να λαμβάνει υπόψη τη μελέτη των οικονομικών προβλη­μάτων που έχουν σχέση με το φαινόμενο της κάθετης και 
οριζόντιας ενσωμάτωσης. 
2.8. Βελτίωση της φυτικής και ζωικής παραγωγικότητας 
2.8.1. Σχετικά με το θέμα αυτό η ΟΚΕ παρατηρεί τα 
εξής: 
α) Το πρόγραμμα δίνει κυρίως έμφαση στα μεγάλα ζώα 
(βοοειδή, χοίρους και πρόβατα), ενώ παραβλέπει 
τελείως τα μικρότερα ζώα (πουλερικά, κουνέλια) και 
ιδιαίτερα την ιχθυοτροφία. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι αξίζει 
να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ιχθυοτροφία, λόγω 
των προοπτικών ανάπτυξης που παρουσιάζει και 
επειδή η ανάπτυξη αυτής της δραστηριότητας περι­
λαμβάνεται στους στόχους των ολοκληρωμένων 
μεσογειακών προγραμμάτων, που παρουσίασε η Επι­
τροπή. 
β) Στο σημείο III 1 (α) με τίτλο «Κατάσταση της υγείας 
των ζώων», η ΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να υποστηρι­
χθούν στο μέγιστο δυνατό βαθμό η μεθοδολογική 
βελτίωση και η ευρύτερη εφαρμογή, σε όλα τα είδη, 
των προγραμμάτων για τη θετική διατήρηση της 
υγείας σε σχέση με την παραγωγικότητα. Οι τέσσε­
ρις τομείς που πρέπει να καλυφθούν στο σημείο III 1 
(β) με τίτλο «Προστασία των ζώων» είναι σημαντι­
κοί ιδιαίτερα γιατί οι τομείς αυτοί είναι ελλειμματι­
κοί, όσον αφορά τα ποσοτικά και επιστημονικά 
στοιχεία. Το τμήμα φρονεί ότι τώρα είναι η κατάλ­
ληλη στιγμή για να υιοθετηθεί ένας πιο εξελιγμένος 
και λιγότερο υποκειμενικός τρόπος αντιμετώπισης 
των τομέων αυτών, απ' ό,τι συνηθιζόταν γενικά ως 
τώρα. Αυτό μπορεί να γίνει παραδείγματος χάρη με 
τη μελέτη των παθοφυσιολογικών παραμέτρων, που 
υπάρχουν σε καταστάσεις πίεσης και στέρησης, και 
με την ενθάρρυνση των εργασιών στον τομέα της συ­
γκριτικής νευρολογίας. 
γ) Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι το πρόγραμμα «φυτική 
παραγωγικότητα» θα αφορά κυρίως τις ελλειμματι­
κές και όχι τις πλεονασματικές παραγωγές της Κοι­
νότητας. 
2.8.2. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα αυτό θα 
έπρεπε να επεκταθεί και στις πλεονασματικές παραγωγές. 
Πράγματι, η ΟΚΕ δε θεωρεί ότι υπάρχει αιτιώδης συνά­
φεια ανάμεσα στην παραγωγικότητα και την πλεονασμα­
τική παραγωγή. Το πρόβλημα των πλεονεσμάτων θα μπο­
ρούσε να επιλυθεί με ειδικά μέτρα οικονομικής πολιτικής 
και όχι σε βάρος της αναζήτησης της αύξησης της παρα­
γωγικότητας και της αποτελεσματικότητας της παραγω­
γής. Η αύξηση της παραγωγικότητας των πλεονασματι­
κών ειδών, σε συνδυασμό με τα κατάλληλα μέτρα γεωρ­
γικής πολιτικής, θα μπορούσε πράγματι να διατηρήσει το 
σημερινό επίπεδο της αξίας των παραγωγών με τη μείωση 
των γεωργικών εκτάσεων που χρησιμοποιούνται και με 
8. 8. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 211/17 
τη συνακόλουθη απελευθέρωση τους, για να διατεθούν 
για την καλλιέργεια άλλων ειδών στα οποία υπάρχει 
έλλειμμα αυτή τη στιγμή. 
2.9. Θέματα που δεν καλύπτει η πρόταση της Επιτροπής 
2.9.1. Όμως, η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της γιατί στα 
πλαίσια του προγράμματος αυτού: 
— δε λαμβάνονται υπόψη τα αναπτυξιακά προβλήματα, 
— δεν αφιερώνεται αρκετά σημαντικό μέρος στην 
έρευνα για τις καλλιέργειες που θα μπορούσαν να 
συμβάλουν στη διαφοροποίηση των παραγωγών 
(παραδείγματος χάρη πρωτεϊνούχες καλλιέργειες και 
δασικές καλλιέργειες που παρουσιάζουν ανθεκτικό­
τητα στις ασθένειες), 
— δε λαμβάνεται υπόψη ο δασικός τομέας, 
— δε τονίζεται, όσο θα έπρεπε, ότι είναι αναγκαίο να 
υπάρχει αρμονική σχέση ανάμεσα στην αύξηση της 
παραγωγικότητας και την ποιότητα του προϊόντος, 
— δε περιλαμβάνεται η έρευνα στον τομέα της οικονο­
μίας και της κοινωνιολογίας στη γεωργία. 
2.9.2. Τέλος, η ΟΚΕ σημειώνει ότι καμία από τις τρεις 
στρατηγικές του προγράμματος της Επιτροπής δεν καλύ­
πτει επαρκώς ένα θέμα που, κατά τη γνώμη της έχει πρω­
ταρχική σημασία. Το θέμα αυτό αφορά το σύνολο των 
μέτρων για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας 
τόσο όσων απασχολούνται στο γεωργικό τομέα, όσο και 
Βρυξέλλες, 1η Ιουνίου 1983. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Fran?ois CEYRAC 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου περί ειδικής ενέργειας υπέρ 
της πολεοδομικής ανακαίνισης στη Βόρειο Ιρλανδία (Μπέλφαστ) 
Το κείμενο, που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής, έχει δημοσιευθεί στην Επί­
σημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων'αριθ. C 138 της 2ας Ιουνίου 1983 σελίδα 3. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 22 Απριλίου 1983 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. των καταναλωτών. Στο θέμα αυτό θα πρέπει να αποδοθεί 
ιδιαίτερη σπουδαιότητα, αν ληφθεί υπόψη ότι τόσο λίγο 
ασχολήθηκε μ' αυτό ο ιδιωτικός τομέας της βιομηχανίας 
και της έρευνας. Κατά την άποψη της ΟΚΕ η κοινοτική 
έρευνα θα έπρεπε να προσανατολιστεί προς δύο κύριους 
τομείς: 
— τη μηχανοποίηση της γεωργίας: η χρησιμοποίηση 
μηχανικού εξοπλισμού, που δεν διαθέτει επαρκή 
συστήματα ασφάλειας και προστασίας, τοποθετεί 
ακόμα και σήμερα τη γεωργία μεταξύ των πρώτων 
οικονομικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων, 
λόγω του αριθμού των θανατηφόρων και μη ατυχη­
μάτων, καθώς και της συχνότητας των επαγγελματι­
κών ασθενειών, 
— τη γεωργική χημεία: στην περίπτωση αυτή, το πρό­
γραμμα που παρουσίασε η Επιτροπή προβλέπει έναν 
τομέα έρευνας για την επίλυση των προβλημάτων 
που έχει σχέση με την υγιεινή των προϊόντων και τον 
έλεγχο και την εξάλειξη των χημικών καταλοίπων, 
που είναι επιβλαβή για την υγεία των καταναλωτών 
(ορμόνες, αντιβιοτικά, φυτοφάρμακα κλπ.). Η ΟΚΕ 
επιμένει να δοθεί η κατάλληλη προσοχή στα αποτε­
λέσματα της χρησιμοποίησης τοξικών ουσιών από 
τους γεωργικούς επιχειρηματίες. 
3. Τέλος, η ΟΚΕ εύχεται να σταλεί και σε εκείνη, όπως 
και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, η 
έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα των ενεργειών που 
ανέλαβε, όσον αφορά το άρθρο 4 της πρότασης της Επι­
τροπής.