16. 3. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 68/17 
2.7.5. Η Κοινότητα θα πρέπει να προωθήσει τη σύσταση 
επαγγελματικών συμβουλευτικών υπηρεσιών για την ανά­
πτυξη των ΤΠΑ, και να ενισχύσει και ενθαρρύνει περαιτέρω 
τον χρήσιμο ρόλο της Elise όσον αφορά τη δικτύωση και την 
ενημέρωση. Θα πρέπει επίσης να γίνει καλύτερη χρήση των 
υπαρχουσών οδηγιών και εγγράφου υλικού. 
2.7.6. Όλοι εκείνοι που απασχολούνται ή αυτοαπασχο-
λούνται στις ΤΠΑ πρέπει να απολαύουν κρατικής υποστήρι­
ξης υπό μορφή επιδομάτων ανεργίας και άλλες παροχές 
κοινωνικής ασφάλισης τόσο σε περιπτώσεις πτώχευσης όσο 
και σε περιπτώσεις προσωρινής παύσης της δραστηριότη­
τας. 
2.7.7. Η ανάληψη της διεύθυνσης επιχειρήσεων, που 
καθίστανται αφερέγγυες ή που πτωχεύουν, από τους εργαζό­
μενους θα πρέπει να διευκολύνεται με την τυπική συμμετοχή 
τους στις διαδικασίες εκκαθάρισης και με την παρεμπόδιση 
ενός (οικονομικά ασύμφορου) κλείσιμου ενός εργοστασίου 
με βάση μια από κοινού συμφωνημένη σύμβαση για τη 
συνέχιση των εργασιών του ή μέσω κατάλληλων νομικών 
διαδικασιών στο δικαστήριο και θα πρέπει τα συμφέροντα 
όλων των ενδιαφερόμενων μερών να λαμβάνονται υπόψη με 
κύριο σκοπό τη διατήρηση των βιώσιμων θέσεων εργα­
σίας. 
Βρυξέλλες, 17 Δεκεμβρίου 1986. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η ΟΚΕ έχει ενδιαφερθεί ήδη από πολλά χρόνια για τα 
προβλήματα σχετικά με τις ολοκληρωμένες ενέργειες για την 
ανάπτυξη, επειδή έχει σχηματίσει την πεποίθηση ότι η 
παρέμβαση σε υπανάπτυκτες ή ιδιαίτερα παρηκμασμένες 
περιοχές, με σκοπό το συντονισμό και το συνδυασμό των 
διαφόρων κοινοτικών μέσων μεταξύ τους και με την ανα­
πτυξιακή δραστηριότητα που αναλαμβάνουν τα κατ' ιδία 
κράτη μέλη, αποτελεί πρόσφορη ενέργεια. 
1.2. Στο πλαίσιο του θέματος αυτού, η ΟΚΕ υιοθέτησε 
ομόφωνα, στις 30 Απριλίου 1980, μια μελέτη σχετικά με την 
περιφέρεια της Λωρραίνης με βάση εισηγητική έκθεση του 
κ. Bornard. 
1.3. Το 1983 ο κ. Bornard, που ήταν ακόμη εισηγητής, 
ανέλαβε τη μελέτη του συνολικού προβλήματος των ολοκλη-2.7.8. Ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων για την εν­
θάρρυνση ΤΠΑ και τη διασφάλιση των κατάλληλων συνθη­
κών εργασίας θα μπορούσε να συγκεκριμενοποιηθεί με τη 
συγκρότηση, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, τοπικών και περιφερει­
ακών επιτροπών τριμερούς σύνθεσης που θα αποτελούνται 
από: 
— εργοδότες, εργαζόμενους και εκπροσώπους άλλων κοι-
νωνικοεπαγγελματικών ομάδων, 
— εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, 
— τοπικές ομάδες ώθησης και εκπροσώπους των προγραμ­
μάτων ΤΠΑ. 
Οι επιτροπές αυτές θα μπορούσαν από κοινού να προσφέρουν 
υποστήριξη και συμβουλευτικό έργο, και να εποπτεύουν 
εποικοδομητικά την πορεία των ΤΠΑ που αναλαμβάνονται 
στις ίδιες τις κοινότητες τους, καθώς και τις όποιες βοηθη­
τικές θέσεις απασχόλησης δημιουργούνται στα πλαίσια της 
εκτέλεσης έργων υποδομής μεγάλης κλίμακας, που προβλέ­
πονται από το Συμβούλιο για τη στήριξη παραγωγικής 
δραστηριότητας και της απασχόλησης. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
ρωμένων ενεργειών. Η κύρια εισηγητική έκθεση εξέτασε τα 
γενικά προβλήματα που αφορούν τις ολοκληρωμένες ενέρ­
γειες για την ανάπτυξη, ενώ τα έγγραφα που επισυνάπτονταν 
σ' αυτή, τα οποία είχαν καταρτισθεί από τους συνεισηγητές 
κκ. Masprone (J), Hall (2), Ognibene (3) και Kolbenschlag (4), 
ανέλυαν τα χαρακτηριστικά των ενεργειών που είχαν ήδη 
αναληφθεί για τη Νεάπολη και το Μπέλφαστ και ορισμένων 
σχεδίων ενεργειών για άλλες περιοχές. 
1.4. Στη συνέχεια, η ΟΚΕ ασχολήθηκε περαιτέρω με 
πρόταση ορισμένων συμβούλων του τμήματος περιφερειακής 
ανάπτυξης σχετικά με το θέμα αυτό με τη σύνταξη μιας 
(') Για τη Νεάπολη. 
(2) Για το Μπέλφαστ. 
(3) Για τις μειονεκτικές αγροτικές περιοχές. 
(4) Για τα δάση της Βαυαρίας. Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τα κριτήρια και τη λειτουργία των 
ολοκληρωμένων ενεργειών 
(87/C 68/10) 
Αριθ. C 68/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 16. 3. 87 
ενημερωτικής έκθεσης για την ενέργεια σχετικά με την 
κομητεία του Clwyd στην Βόρεια Ουαλία, εισηγητής της 
οποίας ήταν ο" κ. Regaldo. 
1.5. Τον Απρίλιο του 1985, δυνάμει του άρθρου 20, παρά­
γραφος 4 του εσωτερικού κανονισμού, η ΟΚΕ εξουσιοδότησε 
το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης να επεξεργασθεί, βάσει 
των προαναφερομένων μελετών και εμπειριών, γνωμοδότη­
ση πρωτοβουλίας για τα «κριτήρια και λειτουργία των 
ολοκληρωμένων ενεργειών». 
1.6. Η γνωμοδότηση υιοθετήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 
1986 βάσει της εισηγητικής έκθεσης του κ. Delia Croce. 
Ο Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά τη 
242η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση της 17ης Δεκεμ­
βρίου 1986, με μεγάλη πλειοψηφία, 2 ψήφους κατά και 
2 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
2. Οι ολοκληρωμένες ενέργειες στην πράξη 
2.1. Προς το παρόν υλοποιούνται μόνο δύο ολοκληρωμέ­
νες ενέργειες (ΟΕ) στη Νεάπολη και στο Μπέλφαστ, που 
άρχισαν δοκιμαστικά εδώ και αρκετά χρόνια. Μαζί με αυτές 
τις εμπειρίες που χρησίμευσαν ως πρότυπο, και που εφαρ­
μόσθηκαν κατά κύριο λόγο διά μέσου του ΕΤΠΑ, είναι 
σκόπιμο να αναφερθούν και τα «προγράμματα ολοκληρωμέ­
νης ανάπτυξης» που άρχισαν στις γεωργικές ζώνες και 
ουσιαστικά με δαπάνες του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου 
Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), αλλά που δεν 
αφορούν το χώρο της παρούσας γνωμοδότησης. 
2.2. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε επανειλημμένα την πρόθεση 
της να ακολουθήσει το δρόμο των ολοκληρωμένων παρεμ­
βάσεων, αλλά δεν έχει εκλέξει ακόμη καμιά άλλη περιοχή για 
νέες παρεμβάσεις. 
2.3. Η ΟΚΕ, έχοντας υπόψη και τις εμπειρίες που αποκο­
μίσθηκαν από την ανάλυση των εμπειριών του Μπέλφαστ και 
της Νεάπολης, θεωρεί ότι οι ολοκληρωμένες ενέργειες απο­
τελούν αποτελεσματικό μέσο για την προώθηση της ανά­
πτυξης ορισμένων περιοχών. Αναγκαίος όρος για την επιτυ­
χία των ολοκληρωμένων ενεργειών είναι να χαρακτηρίζονται 
από ένα σύνολο παρεμβάσεων που θα περιλαμβάνουν τις 
διάφορες τοπικές και κρατικές αρχές και να χρησιμοποιούν 
τα μέσα που προβλέπουν οι εθνικές νομοθεσίες και όλα τα 
κοινοτικά ταμεία. Σκοπός των ΟΕ πρέπει να είναι η εφαρμο­
γή ενός προγραμματικού σχεδίου, η επεξεργασία του οποίου 
θα γίνει με την καθοριστική συμβολή των κοινωνικών δυνά­
μεων, αφού ληφθούν υπόψη οι πραγματικές ανάγκες των 
ενδιαφερόμενων περιοχών και το συμφέρον της Κοινότη­
τας. 
2.4. Επιβάλλεται ωστόσο να γίνει ένα ακόμα βήμα, πέρα 
από το στάδιο του προτύπου σχεδίου, προς το στάδιο στο 
οποίο οι ολοκληρωμένες ενέργειες θα καταστούν ένα κανο­
νικό μέσο παρέμβασης στα πλαίσια της περιφερειακής 
ανάπτυξης. Το μέσο αυτό θα πρέπει να χρησιμοποιείται για 
επιλεγμένες περιπτώσεις και με καθορισμένα κριτήρια. 3. Η νομική βάση των ΟΕ 
3.1. Ο νέος κανονισμός του ΕΤΠΑ, που υιοθετήθηκε το 
1984, στο άρθρο 34 αναφέρεται στις ολοκληρωμένες ενέρ­
γειες για την ανάπτυξη και τις θεωρεί εξαιρετικά αξιόλογες 
δίνοντας μεγάλη προτεραιότητα στις επενδύσεις και τις 
παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ στον 
τομέα αυτό. 
3.2. Μια ολοκληρωμένη ενέργεια, σύμφωνα με το άρθρο 
34, αποτελείται από ένα συνεκτικό σύνολο δράσεων και 
δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων για μια περιορισμένη 
γεωγραφική ζώνη που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα 
αναπτυξιακής καθυστέρησης ή βιομηχανικής ή αστικής 
παρακμής. Ένα ουσιώδες χαρακτηριστικό των ΟΕ αποτελεί 
η αθροιστική χρησιμοποίηση των διαφόρων χρηματοδοτικών 
μέσων που έχει διαρθρωτικούς σκοπούς και η οποία εναρμο­
νίζεται και συντονίζεται από την Κοινότητα και τις εθνικές 
και τοπικές αρχές. 
3.3. Στη σημερινή κατάσταση το περιεχόμενο του άρθρου 
34 αποτελεί μόνο μια γενική προγραμματική κατεύθυνση. Ως 
εκ τούτου, πρέπει να γίνουν στο εν λόγω άρθρο περαιτέρω 
διευκρινίσεις και επεκτάσεις. 
3.4. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να υλοποιήσει την πρόθε­
ση της, που επανειλημμένα έχει διακηρύξει, να υποβάλει 
σχέδιο πρότασης για τις ολοκληρωμένες επιχειρήσεις, αν και 
πιο πρόσφατα φαίνεται να έχει αλλάξει τη θέση της και 
προτιμά να ομιλεί για ολοκληρωμένη προσέγγιση γενικά. 
3.5. Εκτός από έναν ακριβέστερο προσδιορισμό της νομι­
κής βάσης θεωρείται απαραίτητη και μια καλύτερη διαδικα­
στική και διοικητική ρύθμιση. 
Κατά την έννοια αυτή θα ήταν σκόπιμο ο κανονισμός των ΟΕ 
να προβλέπει τη θέσπιση ενός αληθινού και κατάλληλου 
κώδικα της διαδικασίας που πρέπει να ακολουθείται τόσο 
κατά τη σχεδίαση όσο και κατά τη θέσπιση και διαχείριση 
των ΟΕ. 
3.6. Σε έγγραφο της 2ας Σεπτεμβρίου 1986, η Επιτροπή 
παρουσίασε στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
ενημερωτικό σημείωμα για το «περιεχόμενο και τους τρό­
πους εφαρμογής της ολοκληρωμένης προσέγγισης». 
Το έγγραφο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και συμφωνεί 
με ορισμένους προσανατολισμούς που διατύπωσε στο παρελ­
θόν η ΟΚΕ. Στο εν λόγω έγγραφο αναφέρεται συνεχώς η 
«ολοκληρωμένη προσέγγιση» και όχι η ολοκληρωμένη ενέρ­
γεια για την ανάπτυξη. Επειδή, εξάλλου, στο έγγραφο 
επαναλαμβάνεται ο ορισμός του άρθρου 34, μπορεί να 
συναχθεί ότι αυτό αναφέρεται κυρίως στις ΟΕ. 
Θα πρέπει όμως να αποσαφηνισθούν τα πάντα πλήρως και 
από την άποψη της ορολογίας. 
16. 3. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 68/19 
Τέλος, η ΟΚΕ αναμένει να της ζητηθεί επίσημα η γνωμοδό­
τηση της για τις προτάσεις που θα αφορούν τη ρύθμιση του 
θέματος. 
4. Χρηματοδότηση των ΟΕ 
4.1. Οι ΟΕ πρέπει να υλοποιούνται με τη χρηματοδοτική 
και οικονομική παρέμβαση των κρατών μελών (στις κατάλ­
ληλες περιπτώσεις με την παρέμβαση των περιφερειακών και 
τοπικών αρχών) και των κοινοτικών διαρθρωτικών ταμείων 
και της ΕΤΕ. 
4.2. Η κοινοτική χρηματοδοτική παρέμβαση πρέπει να 
προστίθεται στις εθνικές και τοπικές παρεμβάσεις και όχι να 
τις υποκαθιστά. 
4.3. Η κοινοτική χρηματοδοτική συμβολή μπορεί να 
παρασχεθεί από τα υφιστάμενα ταμεία, επειδή τα τελευταία 
παρεμβαίνουν με τρόπο συντονισμένο, ενοποιώντας τους 
κανόνες για τη διάθεση ενός ποσού και τη διενέργεια 
ελέγχων, και αναλαμβάνοντας δεσμεύσεις για μακρύτερες 
περιόδους, σύμφωνα με τις χρονικές απαιτήσεις και την 
ανάγκη της συνέχειας που πρέπει να παρουσιάζουν οι ΟΕ. 
4.4. Τα διαρθρωτικά ταμεία πρέπει να τροποποιήσουν 
τους κανονισμούς τους με διατάξεις που θα επιτρέπουν έναν 
ορθολογικό συντονισμό, μεγαλύτερη ευελιξία και θα προβλέ­
πουν δυνατότητες παρέμβασης που δεν εξετάζονται προς το 
παρόν. 
4.5. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της Ενιαίας Πράξης 
- (το σημερινό κονδύλι χρησιμεύει μόνο για τη χρηματοδότηση 
μελετών σκοπιμότητας) θα πρέπει να προβλεφθεί για τις 
ολοκληρωμένες ενέργειες πρόσθετο κονδύλι στον προϋπολο­
γισμό όπως προβλέπεται για τα ΟΜΠ. 
4.6. Η συμβολή που παρέχει η Κοινότητα στις ΟΕ για το 
Μπέλφαστ και τη Νεάπολη, αν και δεν είναι αμελητέα και 
επειδή έχει μια σχετική σημασία για την ώθηση που έδωσε 
στον προγραμματισμό και συντονισμό των παρεμβάσεων, 
υπήρξε πάντως αρκετά μέτρια είτε σε απόλυτη είτε σε 
ποσοστιαία αξία στο σύνολο των πόρων που έχουν διατε­
θεί. 
4.7. Η ΟΚΕ εκφράζει την ευχή, στις ολοκληρωμένες 
ενέργειες που θα πραγματοποιηθούν μελλοντικά, να είναι 
μεγαλύτερη η κοινοτική χρηματοδοτική εισφορά στην ανα­
λογία της προς τις εθνικές εισφορές. Η μεγαλύτερη αυτή 
εισφορά θα είχε ευνοϊκές επιπτώσεις στις τοπικές ενέργειες, 
δημιουργώντας ίσως μεγαλύτερο πλεονέκτημα από εκείνο 
που μπορεί να υπολογισθεί αναλογικά. 
4.8. Επιβεβαιώνεται η ανάγκη να διασφαλισθεί στις ΟΕ 
ένα μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής των κοινοτικών ταμεί­
ων και επαναλαμβάνεται η δήλωση, στην οποία προέβη η 
ΟΚΕ σε άλλες περιπτώσεις, σχετικά με την ανεπάρκεια των 
πόρων που διατίθενται υπέρ των διαρθρωτικών ταμείων. 
4.9. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η παρούσα κατά­
σταση του κοινοτικού προϋπολογισμού η οποία, όπως προκύπτει από την έκθεση για την πραγματοποίηση των 
διαρθρωτικών παρεμβάσεων το 1986, έχει αρνητικές επιπτώ­
σεις για το ΕΤΠΑ. 
5. Ολοκληρωμένη παρέμβαση των διαρθρωτικών ταμείων 
5.1. Μέχρι τώρα οι ΟΕ έγινε δυνατό να επωφεληθούν από 
την παρέμβαση του ΕΤΠΑ και, σε μικρότερο βαθμό, 
του Κοινωνικού Ταμείου. Η χρησιμοποίηση, πάντως, του 
ΕΓΤΠΕ, Τμήμα Προσανατολισμού, υπήρξε ασήμαντη και 
δεν πραγματοποιήθηκε με τρόπο ολοκληρωμένο, με εξαίρε­
ση τα προγράμματα ολοκληρωμένης ανάπτυξης. 
5.2. Θα ήταν, εντούτοις, εξωπραγματικό να υποτιμηθούν 
τα εμπόδια που αντιτίθενται στα πλαίσια της τρέχουσας 
πρακτικής στην ενσωμάτωση του ΕΓΤΠΕ, Τμήμα Προσανα­
τολισμού, με τα άλλα διαρθρωτικά ταμεία. Είναι αναγκαίο 
λοιπόν να υπογραμμισθεί ρητά ότι η Επιτροπή η ίδια, στο 
Πράσινο Βιβλίο, αναγνώρισε την ανάγκη συντονισμού των 
παρεμβάσεων για τη γεωργία με εκείνες για τις περιφέ­
ρειες. 
5.3. Επειδή η Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη συγκέ­
ντρωσης όλων των διαθέσιμων μέσων σε γενικούς στόχους 
που δεν αφορούν μόνο τη γεωργία αλλά το σύνολο της 
περιφερειακής οικονομίας και βεβαιώνει ότι έχει πεισθεί για 
τη χρησιμότητα μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, η παρέμ­
βαση του ΕΓΤΠΕ πρέπει να αποτελεί ένα τακτικό μέσο 
υλοποίησης των ΟΕ στις περιπτώσεις στις οποίες η γεωργία 
έχει σημασία στους εν λόγω τομείς. 
5.4. Με αυτή την έννοια μια μεγαλύτερη διάθεση πόρων 
από το ΕΓΤΠΕ, Τμήμα Προσανατολισμού, θα συνέβαλε σε 
μια αποτελεσματικότερη παρέμβαση. 
6. Ο προγραμματισμός των ΟΕ 
6.1. Για κάθε ΟΕ θα πρέπει να υπάρχει ένα σχέδιο για ένα 
συνεκτικό σύνολο δράσεων δημοσίων και ιδιωτικών 
επενδύσεων, ικανών να τροποποιήσουν ουσιαστικά την 
κατάσταση της υπανάπτυξης ή της παρακμής που θίγει τη 
σχετική περιοχή. 
6.2. Το συνολικό σχέδιο πρέπει να λαμβάνει υπόψη ότι οι 
ΟΕ συνιστούν ένα σημαντικό γεγονός με πολλές επιπτώσεις 
και όχι μόνο ένα σύνολο σχεδίων. Επομένως, στο σχέδιο 
πρέπει να προβλέπονται και να εκτιμούνται ποσοτικά, με 
τρόπο ιδιαίτερο, τα οφέλη που αναμένεται να προκύψουν 
απευθείας από τις ΟΕ και τα οποία, συνεπώς, θα είναι 
περισσότερα από εκείνα που θα επιτυγχάνονταν διά μέσου 
ιδιαίτερων παρεμβάσεων στηριζόμενων στα διάφορα μέσα. 
6.3. Για το λόγο αυτό το προγραμματικό σχέδιο θα πρέπει 
να προβλέπει την αθροιστική χρησιμοποίηση των διαφόρων 
χρηματοδοτικών μέσων τα οποία έχουν θεσπιστεί από τη 
νομοθεσία των κρατών μελών και τους κανονισμούς των 
κοινοτικών ταμείων. 
6.4. Η χρησιμοποίηση αυτών των χρηματοδοτικών μέσων 
πρέπει επίσης να προβλεφθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να έχει ως 
συνέπεια μια δράση που θα συμβάλλει στον πολλαπλασιασμό 
των ιδιωτικών επενδύσεων. 
6.5. Πρέπει να γίνει σαφές ήδη από τη φάση σχεδιασμού 
ότι είναι αναγκαίο να επιτευχθούν αποτελέσματα με την 
Αριθ. C 68/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 16. 3. 87 
ολόπλευρη συνεργασία και με κοινές προσπάθειες των οργά­
νων, των τοπικών οργανισμών, των οργανώσεων και των 
φορέων που με κάθε τρόπο ενδιαφέρονται για το σχέδιο. 
7. Ο ρόλος των κοινωνικών δυνάμεων και η παρουσία των 
κοινοτικών οργάνων 
7.1. Τόσο στη Νεάπολη όσο και στο Μπέλφαστ η συμμε­
τοχή των κοινωνικών δυνάμεων ήταν ανεπαρκής, πράγμα 
που αποτέλεσε τροχοπέδη για την υλοποίηση των ΟΕ. 
7.2. Πρέπει, αντίθετα, να επισημανθεί η ιδιαίτερη σημασία 
της παρουσίας και της συμμετοχής των εκπροσώπων της 
Κοινότητας. Οι εκπρόσωποι αυτοί δεν βεβαίωσαν μόνο το 
κοινοτικό ενδιαφέρον για την επιτυχία των ΟΕ, αλλά κυρίως 
εμπλούτισαν τα προγράμματα με τα χαρακτηριστικά της 
ευρωπαϊκής πολιτικής για την περιφερειακή ανάπτυξη. Επί­
σης, ήταν σημαντική η πρακτική συμβολή τους για τη 
χρησιμοποίηση των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων. 
7.3. Πρέπει πάντως να αναφερθεί ότι απαιτείται, από τη 
φάση ήδη της επεξεργασίας του σχεδίου, η ενεργός παρουσία 
των κοινοτικών οργάνων και των κοινωνικών και οικονομι­
κών οργανώσεων. 
7.4. Στη φάση προγραμματισμού, όλες οι οργανώσεις που 
εκπροσωπούν τα διάφορα οικονομικά και κοινωνικά συμφέ­
ροντα πρέπει να καλούνται για να εκφράσουν γνώμη. 
Η γνωμοδότηση τους, παρά το γεγονός ότι δεν είναι δεσμευ­
τική, θα πρέπει να επηρεάσει καταλλήλως τις προγραμματι­
κές επιλογές. 
8. Η διαχείριση των ΟΕ 
8.1. Όλες οι πτυχές σχετικά με τον προγραμματισμό, τον 
έλεγχο και τη διαχείριση των ΟΕ έχουν ζωτική σημασία. 
8.2. Ιδιαίτερα, φαίνεται σκόπιμο η διαχείριση κάθε ΟΕ να 
ελέγχεται συνεχώς από μια συμβουλευτική επιτροπή στην 
οποία πρέπει να'συμμετέχουν εκπρόσωποι όλων των ενδια­
φερόμενων οργανώσεων και οργανισμών. Έργο της επιτρο­
πής αυτής είναι να ελέγχει την καταλληλότητα των διαφόρων 
παρεμβάσεων σε σχέση με το αρχικό σχέδιο και την ανάγκη 
ενδεχόμενων προσαρμογών και εναλλαγών. Θα πρέπει να 
ελέγχει, από καιρό σε καιρό, τα συγκεκριμένα αποτελέσμα­
τα που επιτυγχάνονται. 
8.3. Η διαχείριση των ΟΕ θα έπρεπε να ανατεθεί σε 
αυτόνομους οργανισμούς ή υπηρεσίες, των οποίων η δομή θα 
ήταν κατάλληλη για την υλοποίηση ενός τόσο πολύπλοκου 
έργου. 
Οι εν λόγω οργανισμοί και υπηρεσίες, έστω και αν ανήκουν 
στο δημόσιο ή είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, θα 
πρέπει να χαρακτηρίζονται από αποτελεσματικές διοικητι­
κές και οργανωτικές δομές με λειτουργικές και επιχειρημα­
τικές ικανότητες ανάλογες με εκείνες των σύγχρονων ιδιω­
τικών επιχειρήσεων. 8.4. Η επιτυχία των ΟΕ εξαρτάται κατά μέγα μέρος από 
τις αρμονικές σχέσεις μεταξύ των διαφόρων τοπικών και 
εθνικών αρχών και την ορθή σύνδεση με τα κοινοτικά 
όργανα. Για το σκοπό αυτό, όλη η διαχείριση των ΟΕ, η 
δραστηριότητα των οργανισμών στους οποίους ανατέθηκε η 
διαχείριση και η δραστηριότητα των συμβουλευτικών επι­
τροπών ελέγχου, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πρωταρχι­
κή ανάγκη της ύπαρξης αρμονικών σχέσων μεταξύ των 
διαφόρων αρχών και τις ανάγκες σχετικά με τον ολοκληρω­
μένο χαρακτήρα των παρεμβάσεων. Ως εκ τούτου, έχει 
τεράστια σημασία τα κράτη μέλη να καταβάλλουν κάθε 
σχετική προσπάθεια. 
9. Η ουσία και το περιεχόμενο των ΟΕ 
9.1. Οι ΟΕ πρέπει να αποσκοπούν στην κοινωνικο-οικονο-
μική ανάπτυξη των ενδιαφερόμενων περιοχών. Χαρακτηρι­
στικά αυτής της ανάπτυξης είναι βασικά η αύξηση της 
απασχόλησης, η αύξηση του ακαθάριστου εγχώριου προϊό­
ντος, η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και των συνθηκών 
διαβίωσης. 
9.2. Ιδιαίτερα, ο πλέον σημαντικός σκοπός πρέπει να είναι 
η βελτίωση της κατάστασης της απασχόλησης και συνεπώς η 
αύξηση των μονίμων θέσεων απασχόλησης. Για να ενισχυθεί 
ο στόχος αυτός, θα πρέπει τα σχέδια να προβλέπουν την 
επανεπένδυση των τόκων, από τα κεφάλαια που επενδύονται 
στο πλαίσιο των ΟΕ, στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, για να 
δίνεται συνεχώς νέα ώθηση στην απασχόληση. 
9.3. Μεγάλη σημασία για τις ΟΕ έχει η προετοιμασία 
παρεμβάσεων που αφορούν περισσότερους τομείς, με τρόπο 
ώστε να πραγματοποιείται μια δέσμη παρεμβάσεων και να 
προβλέπονται σαφή αναπτυξιακά αποτελέσματα. 
9.4. Οι παρεμβάσεις πρέπει να κατανέμονται με τρόπο 
ικανοποιητικό μεταξύ των υποδομών των δευτερογενών 
παραγωγικών τομέων, των υπηρεσιών, των τριτογενών δρα­
στηριοτήτων και της γεωργίας. Με τρόπο κατάλληλο πρέπει 
επίσης να προστατεύεται το περιβάλλον, το τοπίο και η 
καλλιτεχνική κληρονομιά. Τέλος, είναι απαραίτητο να αφιε­
ρωθούν επαρκείς πιστώσεις για την κατάρτιση των εργαζο­
μένων για να αποκτήσουν επαγγελματικά προσόντα κατάλ­
ληλα για τον τύπο της ανάπτυξης που προβλέπεται. 
9.5. Ιδιαίτερης προσοχής αξίζουν οι οικοδομές για κατοι­
κίες, η ανάγκη των οποίων δεν μπορεί βέβαια να αμφισβητη­
θεί για περιοχές υπανάπτυκτες ή παρηκμασμένες, όπως 
εκείνες τις οποίες αφορούν οι ΟΕ. 
Ωστόσο, τα προγράμματα στέγασης δεν πρέπει να αποτε­
λούν αντικείμενο του μεγαλύτερου μέρους των παρεμβάσε­
ων, επειδή από αυτά θα προέκυπτε μια υποτίμηση του 
συμφέροντος που υπάρχει για τη διάθεση των οικονομικών 
πόρων προς το σκοπό επενδύσεων στους παραγωγικούς 
τομείς και αυτό θα μπορούσε να παραβλάψει οριστικά τους 
στόχους των ΟΕ. 
9.6. Ο πρωταρχικός στόχος της δημιουργίας μονίμων 
θέσεων απασχόλησης συνεπάγεται και την ανάγκη να προ­
βλεφθούν ασφαλείς διέξοδοι προς την απασχόληση στους 
παραγωγικούς τομείς ή στις υπηρεσίες, των τεχνητών που 
προσωρινά χρησιμοποιούνται στην κατασκευή των υποδο­
μών, των εγκαταστάσεων και των έκτακτων προγραμμάτων 
οικοδομικής δραστηριότητας. 
16. 3. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 68/21 
10. Γεωγραφικές διαστάσεις και χρονικός προγραμματισμός 
τωνΟΕ 
10.1. Τα προγράμματα για τις ΟΕ πρέπει να καταρτισθούν 
με την πρόβλεψη μεσοπρόθεσμων ή μακροπρόθεσμων περιό­
δων για την εφαρμογή τους. Αυτό όμως αναγκαστικά συνε­
πάγεται ορισμένες σχετικές εγγυήσεις. 
Αυτές οι εγγυήσεις, όπως αναφέρονται σε ορισμένα σημεία 
παραπάνω, αφορούν τις ρυθμίσεις και τις διαδικασίες των 
ΟΕ, αλλά και την παρέμβαση των διαρθρωτικών ταμείων, το 
συντονισμό των διαφόρων γενικών διευθύνσεων της Επιτρο­
πής, τη γραφειοκρατική και διοικητική διάρθρωση των 
υπηρεσιών της Επιτροπής στις οποίες έχει ανατεθεί η διαχεί­
ριση των ΟΕ. 
Από τη στιγμή που θα εγκριθούν οι ΟΕ, όλοι οι ενδιαφερόμε­
νοι πρέπει να μπορούν να υπολογίζουν στην κανονική τους 
εξέλιξη, χωρίς γραφειοκρατικά ή διαδικαστικά εμπόδια και 
καθυστερήσεις στη χορήγηση των συνεισφορών. 
10.2. Ο γεωγραφικός καθορισμός των περιοχών που πρό­
κειται να επιλεγούν αποτελεί επίσης ένα λεπτό πρόβλημα 
γιατί το σχέδιο πρέπει να αφορά μια ομοιογενή περιοχή και να 
περιλαμβάνει κατάλληλα όλη την επικράτεια. 
Οι πληθυσμοί των ενδιαφερομένων περιοχών πρέπει να έχουν 
τη δυνατότητα να γνωρίζουν οτιδήποτε αφορά την υλοποίηση 
των ΟΕ. 
11. Συμπερασματικές παρατηρήσεις 
11.1. Η ΟΚΕ εκφράζει λεπτομερώς τις απόψεις της για τις 
ΟΕ του Μπέλφαστ και της Νεάπολης στην εισηγητική έκθεση 
του τμήματος (έγγρ. CES 706/86 τελικό) και επιβεβαιώνει 
την, ουσιαστικά, θετική άποψη της σχετικά με αυτές. Θεω­
ρεί, όμως, ότι πρέπει να καταβληθούν πολλές προσπάθειες 
προτού επιτευχθεί μια απόλυτα ικανοποιητική κατάσταση. 
11.2. Οι εμπειρίες που αποκομίσθηκαν από τις δύο πρό­
τυπες ενέργειες ωθούν την Κοινότητα και σε νέες εφαρμογές 
του άρθρου 34 του κανονισμού ΕΤΠΕ και σε μη αστικές 
περιοχές. Πράγματι αξίζει να προσεχθούν ιδιαίτερα οι νησιω­
τικές περιοχές, οι ορεινές περιοχές και οι γεωργικές υποα­
νάπτυκτες περιοχές. 
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον εμφανίζουν εξάλλου μερικές μεθορια­
κές περιοχές που παρουσιάζουν διαρθρωτικά προβλήματα 
και προσφέρουν πραγματικές δυνατότητες ανάπτυξης των 
επενδύσεων. Γι' αυτές οι ΟΕ θα πρέπει να συμβάλουν στην 
καλύτερη οργάνωση των μέτρων που λαμβάνονται σε εθνικό 
επίπεδο από καθεμιά πλευρά των συνόρων, προβλέποντας, 
αν είναι δυνατό, και συντονισμό των υπερεθνικών υπηρε­
σιών. 
Βρυξέλλες, 17 Δεκεμβρίου 1986. 11.3. Η νομική βάση των ολοκληρωμένων ενεργειών πρέ­
πει να διευρυνθεί και να καθορισθεί επακριβώς. Στο ενημε­
ρωτικό σημείωμα της Επιτροπής της 2ας Σεπτεμβρίου 1986 
πρέπει να δοθεί, χωρίς χρονοτριβή, η κατάλληλη συνέχεια. 
Εξάλλου, η ΟΚΕ παρατηρεί ότι η Επιτροπή, αναγνωρίζοντας 
την αδυναμία αυτή, δημιούργησε τη νέα ΓΔ XXII, η οποία ως 
ιδιαίτερο ρόλο έχει το συντονισμό των διαρθρωτικών οργά­
νων. Εκφράζεται η ευχή ότι η νέα αυτή υπηρεσία θα έχει τις 
απαραίτητες αρμοδιότητες για να εκπληρώσει αποτελεσμα­
τικά τις αρμοδιότητες της. 
Η ΟΚΕ, πριν πέντε χρόνια, είχε διατυπώσει ορισμένες 
συστάσεις για μια καλύτερη νομική βάση για τις ολοκληρω­
μένες επιχειρήσεις. Το άρθρο 34 του νέου κανονισμού του 
ΕΤΠΑ έχει λάβει υπόψη, σε μεγάλο βαθμό, τις εν λόγω 
εισηγήσεις και έχει καταστήσει σαφέστερη την κατανομή 
των παρεμβάσεων. 
11.4. Πρέπει να τονισθεί έντονα η ανάγκη μιας σωστής και 
συμπληρωματικής παρέμβασης όλων των διαρθρωτικών 
ταμείων, οι κανονισμοί των οποίων πρέπει να προσαρμο­
στούν στις ανάγκες των ολοκληρωμένων ενεργειών. Πραγ­
ματικά, είναι προφανές ότι για κάθε συντονισμένο πρόγραμ­
μα το οποίο έχει ως στόχο την ανάπτυξη μιας συγκεκριμένης 
περιοχής, οι διάφοροι υπάρχοντες πόροι πρέπει να διατεθούν 
με συντονισμένο τρόπο γιατί μόνο έτσι θα επιτευχθεί το 
μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα. 
11.5. Είναι θεμελιώδους ση μασίας η ολόπλευρη συμμετο­
χή και η δέσμευση των τοπικών, κρατικών και κοινοτικών 
αρχών, από κοινού με τις ενδιαφερόμενες αντιπροσωπευτι­
κές κοινωνικές και οικονομικές οργανώσεις, στην ανάπτυξη 
των ολοκληρωμένων ενεργειών. 
11.6. Επειδή, τόσο στη Νεάπολη όσο και στο Μπέλφαστ, 
από τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί δεν προκύπτει 
μια σημαντική βελτίωση της απασχόλησης, πρέπει να τονι­
σθεί ότι ο βασικός στόχος των ολοκληρωμένων επιχειρήσεων 
πρέπει να είναι μια αξιόλογη μακροπρόθεσμη αύξηση των 
συμπληρωματικών θέσεων απασχόλησης. 
11.7. Τέλος, η ΟΚΕ τονίζει ότι αυτή η γνωμοδότηση 
υιοθετήθηκε υπό την πίεση του χρόνου και της απαίτησης για 
εμπεριστατωμένη ανάλυση των εμπειριών της Νεάπολης και 
του Μπέλφαστ. 
Εκφράζει όμως την επιθυμία να μπορέσει να συνεχίσει τη 
δραστηριότητα της όσον αφορά τις ΟΕ εξετάζοντας συγκε­
κριμένα την κατάσταση ορισμένων περιοχών για τις οποίες 
έχουν ήδη εκπονηθεί ή εκπονούνται τώρα μελέτες σκοπιμό­
τητας (όπως π.χ. η περιοχή του Δάσους της Βαυαρίας και η 
νήσος Reunion). 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT