ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ - ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΤΑ) - Εκτίμηση των αποφάσεων, των εκταμιεύσεων και των συνεισφορών που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για τα οικονομικά έτη 2003 και 2004.και Πρόβλεψη των αποφάσεων και των εκταμιεύσεων για το διάστημα 2005 -2008

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Εισαγωγή

Σύνοψη

1. γενικη κατασταση του ΕΤΑ στισ 31.08.2003

2. εκτελεση του ΕΤΑ μεχρι σημερα

3. προβλεψη δημοσιονομικησ εκτελεσησ για τα οικονομικα ετη 2003 και 2004

3.1. Οι αποφάσεις

3.1.1. Το οικονομικό έτος 2003

3.1.2. Το οικονομικό έτος 2004

3.2. Οι εκταμιεύσεις

3.2.1. Το οικονομικό έτος 2003

3.2.2. Το οικονομικό έτος 2004

3.3. Προσκλήσεις για συνεισφορές που θα καταβληθούν από τα κράτη μέλη το 2003 και το 2004

3.3.1. Η τελευταία δόση 2003

3.3.2. Οι προσκλήσεις για συνεισφορά του 2004

4. Προβλέψεις των δαπανών του ΕΤΑ απο το 2005 έως το 2008

5. συνεισφορεσ στο ΕΤΑ για το ετοσ 2003 ανα κρατοσ μελοσ

6. συνεισφορεσ στο ΕΤΑ για το ετοσ 2004 ανα κρατοσ μελοσ

7. Ακρωνύϴια και συντοϴογραφίες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σύμφωνα με το άρθρο 8 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο 9ο ΕΤΑ, η Επιτροπή καταρτίζει κάθε έτος την παρούσα ανακοίνωση προς το Συμβούλιο. Έχει ως στόχο να παρουσιάζει την κατάσταση των πληρωμών που προβλέπονται για το επόμενο οικονομικό έτος (2004), καθώς και το χρονοδιάγραμμα των καταβολών συνεισφορών, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις της ΕΤΕ για τις πράξεις των οποίων ασκεί η ίδια τη διαχείριση. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 του εν λόγω δημοσιονομικού κανονισμού, το έγγραφο παρουσιάζει επίσης τις εκτιμήσεις των αναλήψεων υποχρεώσεων και των εκταμιεύσεων για κάθε ένα από τα επόμενα έτη (2005 έως 2008). Αρχίζει με επανεξέταση της εκτίμησης των δαπανών του ΕΤΑ για το τρέχον έτος (2003).

Από την έναρξη ισχύος του 9ου ΕΤΑ, οι συνεισφορές καταβάλλονται απευθείας από τα κράτη μέλη στην ΕΤΕ για τα μέσα του 9ου ΕΤΑ των οποίων τη διαχείριση ασκεί η ΕΤΕ (επενδυτική διευκόλυνση και επιδοτήσεις επιτοκίου), ενώ οι συνεισφορές για τα παλαιά μέσα των οποίων τη διαχείριση ασκεί η ΕΤΕ (κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και επιδοτήσεις επιτοκίου) εξακολουθούν να διέρχονται μέσω των ταμειακών διαθεσίμων της Επιτροπής. Η παρούσα ανακοίνωση προβαίνει κατά συνέπεια σε σαφή διαχωρισμό μεταξύ, αφενός, των εκταμιεύσεων της ΕΤΕ στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, και αφετέρου, των εκταμιεύσεων που πραγματοποιεί η Επιτροπή (περιλαμβανομένων και αυτών για τα παλαιά μέσα των οποίων τη διαχείριση ασκεί η ΕΤΕ).

Σύμφωνα με το άρθρο 38 παράγραφος 2 του εν λόγω δημοσιονομικού κανονισμού, η παρούσα ανακοίνωση συνοδεύεται από πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την πρώτη δόση των συνεισφορών του οικονομικού έτους 2004.

Το παρόν έγγραφο αναφέρεται στους πόρους του ΕΤΑ υπέρ των χωρών ΑΚΕ καθώς και των ΥΧΕ.

ΣΥΝΟΨΗ

Η Επιτροπή έχει επικαιροποιήσει, για κάθε μία από τις χώρες ΑΚΕ, την πρόβλεψη των αποφάσεων και των εκταμιεύσεων για τα έτη 2003 και 2004. Όσον αφορά τις αποφάσεις, η Επιτροπή διαθέτει ένα εργαλείο διαχείρισης που της επιτρέπει να παρακολουθεί την εξέλιξη των εγκεκριμένων έργων που έχουν προγραμματιστεί για να ξεκινήσουν μέχρι το τέλος του οικονομικού έτους 2004. Εφαρμόστηκε μία ανάλυση κινδύνου ώστε να ληφθεί υπόψη η πιθανότητα ολοκλήρωσης των έργων σε εύθετο χρόνο. Για τις εκταμιεύσεις, πραγματοποιείται επικαιροποίηση των προβλέψεων ανά χώρα. H Επιτροπή δίδει ιδιαίτερη προσοχή στην εκτίμηση των εκταμιεύσεων ώστε να περιορίσει στο μέγιστο δυνατό βαθμό τον κίνδυνο διατήρησης, εκ μέρους των κρατών μελών, εξαιρετικά μεγάλων ποσών στους εθνικούς τους προϋπολογισμούς. Όπως και για το 2003, οι εκτιμήσεις για το 2004 θα επανεξεταστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια στις αρχές του 2004.

Η ΕΤΕ έχει επίσης επικαιροποιήσει τις προβλέψεις της, είτε πρόκειται για τα μέσα του 9ου ΕΤΑ ή προγενέστερων ΕΤΑ. Τα στοιχεία της περιλαμβάνονται εξ ολοκλήρου στο παρόν έγγραφο.

Οι αποφάσεις το 2003 και το 2004

Η Επιτροπή μπορεί να ανακοινώσει για το 2003 ότι η εκτίμηση που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο [1] (2 500 εκατ. ευρώ) έχει διορθωθεί αρκετά προς τα επάνω και θα μπορούσε να φθάσει τα 3 200 εκατ. ευρώ, κυρίως μετά το ξεκίνημα μιας νέας πρωτοβουλίας για τις Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες -ΥΦΧ- (διαγραφή του χρέους. 460 εκατ. ευρώ) και την απόφαση που λήφθηκε το καλοκαίρι 2003 για τη χρηματοδότηση του κόστους αποσυγκέντρωσης των υπηρεσιών από την έδρα προς τις αντιπροσωπείες (120 εκατ. ευρώ). Στο στάδιο αυτό, διατηρείται η εκτίμηση για το 2004 (3 275 εκατ. ευρώ), αλλά το ποσό αυτό θα μπορούσε να αυξηθεί εάν συγκεκριμενοποιηθούν νέες πρωτοβουλίες, κυρίως η πρωτοβουλία για την ειρήνη με ποσό που εκτιμάται στα 250 εκατ. ευρώ.

[1] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο - Δημοσιονομικές πληροφορίες σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (COM(2003) 353 τελικό της 13.6.2003)

Οι εκταμιεύσεις το 2003 και το 2004

Αν και, όπως περιέχεται στην ανακοίνωση του Ιουνίου, η Επιτροπή καταβάλλει κάθε προσπάθεια προκειμένου να υπερβεί τον συνετό στόχο των 2 500 εκατ. ευρώ που η ίδια καθόρισε τον Ιούνιο (2 100 εκατ. ευρώ κλασσικές πληρωμές και 400 εκατ. ευρώ εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του Stabex και του μέσου ΥΦΧ), φαίνεται σχεδόν απίθανο να πραγματοποιηθεί η υπέρβαση αυτή. Επομένως, προς το παρόν διατηρείται η εκτίμηση των 2 500 εκατ. ευρώ. Για το 2004, η Επιτροπή είχε υπολογίσει τον Ιούνιο ποσό 2 600 εκατ. ευρώ. Αν και το ποσό αυτό παραμένει ρεαλιστικό, η Επιτροπή προτιμά, προς το παρόν, να το μειώσει κατά 100 εκατ. ευρώ, ώστε να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο διατήρησης εκ μέρους των κρατών μελών πολύ υψηλών πιστώσεων στους εθνικούς τους προϋπολογισμούς. Η ελαφρά αυτή διόρθωση προς τα κάτω συνδέεται με το γεγονός ότι οι προβλέψεις σύναψης συμβάσεων το 2003 έπρεπε να διορθωθούν προς τα κάτω για ορισμένες χώρες, γεγονός που συνήθως έχει ως αποτέλεσμα να μετριάζει τον ρυθμό των πληρωμών το 2004. Αντίθετα, θα πρέπει, στο πλαίσιο του μέσου ΥΦΧ που θεσπίστηκε τον Ιούλιο, να καταβληθούν το 2004 ορισμένα ποσά τα οποία είναι δύσκολο να εκτιμηθούν προς το παρόν. Ανάλογα με τα ποσά, οι συγκεκριμένες καταβολές θα μπορούσαν να καταλήξουν σε ποσό 2 600 εκατ. ευρώ ή και υψηλότερο. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει την κατάσταση στις αρχές του 2004.

Οι προσκλήσεις για συνεισφορά το 2003 και το 2004

Όσον αφορά την τελευταία δόση των συνεισφορών για το 2003, προτείνεται στα κράτη μέλη να καταβάλλουν το συνολικό ποσό που ήδη ανακοινώθηκε τον Ιούνιο, τουτέστιν 450 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 420 εκατ. ευρώ στην Επιτροπή και 30 εκατ. ευρώ στην ΕΤΕ (έναντι 400 εκατ. ευρώ και 50 εκατ. ευρώ αντίστοιχα που είχαν υπολογιστεί τον Ιούνιο).

Για το 2004, μετά τη συνετή διόρθωση προς τα κάτω των εκταμιεύσεων, και λαμβάνοντας υπόψη τις επιστροφές και τους τόκους, το σύνολο των καταβολών υπολογίζεται σε 2 440 εκατ. ευρώ (έναντι 2 550 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο). Αν και ελαφρά μειωμένο σε σχέση με τον Ιούνιο, το ποσό αυτό των καταβολών είναι πολύ υψηλό και επιβεβαιώνει την έντονα αυξητική τάση που παρατηρείται εδώ και αρκετά χρόνια (2001: 1 130 εκατ. ευρώ. 2002: 1 705 εκατ. ευρώ. 2003: 2 200 εκατ. ευρώ).

Το μέλλον

Η Επιτροπή και η ΕΤΕ είναι της γνώμης ότι θα είναι σε θέση να αναλάβουν τις πιστώσεις που έγιναν διαθέσιμες με τη συμφωνία του Κοτονού (περιλαμβανομένων και των υπολοίπων του 6ου, 7ου και 8ου ΕΤΑ που μεταφέρθηκαν στο 9ο ΕΤΑ) εντός διαστήματος 5 ετών. Αυτό προϋποθέτει, ωστόσο, ότι η πολιτική κατάσταση σε όλες τις χώρες ΑΚΕ θα είναι τέτοια ώστε να πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση των κεφαλαίων. Πράγματι, οι συμφωνίες συνεργασίας (Λομέ, Κοτονού) βασίζονται στην αρχή της εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ, γεγονός που σημαίνει ότι η εκτέλεση των ΕΤΕ εξαρτάται από τις ικανότητες απορρόφησης (πολιτική σταθερότητα, επίπεδο διακυβέρνησης) των χωρών ΑΚΕ. Όσον αφορά τη δημοσιονομική βοήθεια (προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής και μέσο ΥΦΧ), η οποία αντιπροσωπεύει ένα συνεχώς αυξανόμενο τμήμα της συνολικής βοήθειας, η πραγματοποίηση των εκταμιεύσεων εξαρτάται από την τήρηση ορισμένων μακροοικονομικών προϋποθέσεων εκ μέρους των χωρών ΑΚΕ. Υπογραμμίζεται, τέλος, ότι ο βαθμός χρησιμοποίησης των κεφαλαίων που καθίστανται διαθέσιμα μέσω της συμφωνίας του Κοτονού θα εξαρτηθεί επίσης από τα αποτελέσματα της επανακατανομής των χορηγήσεων που θα πραγματοποιηθεί με την ευκαιρία των ενδιάμεσων επισκοπήσεων για το 2004 και των τελικών επισκοπήσεων που προβλέπονται για το 2006. Μία πραγματική ανακατανομή της βοήθειας προς τις χώρες με επιδόσεις είναι προαπαιτούμενο για την ικανοποιητική χρησιμοποίηση της συνολικής χρηματοδότησης του ΕΤΑ.

1. ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΤΑ ΣΤΙΣ 31.08.2003

Μετά την έναρξη ισχύος του 9ου ΕΤΑ, η Επιτροπή δεν μπορεί πλέον να λαμβάνει νέες αποφάσεις για τα προγενέστερα ΕΤΑ από την 1η Απριλίου 2003. Σύμφωνα με το άρθρο 133 του δημοσιονομικού κανονισμού του 9ου ΕΤΑ, η Επιτροπή μετέφερε, στις 24 Ιουνίου 2003, στο 9ο ΕΤΑ, τα ποσά που δεν είχαν αναληφθεί από το 6ο, το 7ο και το 8ο ΕΤΑ. Το συνολικό ποσό που μεταφέρθηκε μέχρι σήμερα ανέρχεται σε 2 315,33 εκατ. ευρώ, και προστίθεται στο συνολικό ποσό των 12 800 εκατ. ευρώ του 9ου ΕΤΑ. Η μεταφορά αυτή δεν αφορούσε τα μέσα "κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου" και "επιδοτήσεις επιτοκίου", δεδομένου ότι η ΕΤΕ διαθέτει συμπληρωματικό διάστημα τριών μηνών μετά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας για να αναλάβει αποφάσεις για τα προηγούμενα ΕΤΑ. Η τελευταία αυτή μεταφορά θα πραγματοποιηθεί εντός των προσεχών μηνών. Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή θα προβεί σε άλλες μεταφορές ανάλογα με την αποδέσμευση αποφάσεων και θα ενημερώσει σχετικά τα κράτη μέλη.

Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η δημοσιονομική κατάσταση των ΕΤΑ στις 31 Αυγούστου 2003, λαμβανομένης κυρίως υπόψη της μεταφοράς της 24ης Ιουνίου 2003. Υπογραμμίζεται ότι :

- Από τα 32,8 δισ. ευρώ που ήταν διαθέσιμα στο πλαίσιο του 6ου, του 7ου και του 8ου ΕΤΑ, τα 30,1 δισ. ευρώ, τουτέστιν το 92%, αποτέλεσαν το αντικείμενο αποφάσεων, τα 25,7 δισ. ευρώ (78%) κατέληξαν στη σύναψη συμβάσεων και τα 22,5 δισ. ευρώ (68%) σε πληρωμές.

- Το συνολικό ποσό των χορηγήσεων που έγιναν διαθέσιμες στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, περιλαμβανομένων και των μεταφορών της 24ης Ιουνίου 2003, ανέρχεται σε 15 115,3 εκατ. ευρώ. Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνονται τα 1 000 εκατ. ευρώ που θα μπορούσε να αποδεσμεύσει το Συμβούλιο μετά από εξέταση της επισκόπησης, των επιδόσεων που προβλέπεται για το 2004 (άρθρο 2, παράγραφος 2 της εσωτερικής συμφωνίας του 9ου ΕΤΑ [2]).

[2] ΕΕ αριθ. L 317 της 15.12.2000, σ. 355

- Το συνολικό ποσό των χορηγήσεων του 6ου, 7ου, 8ου και 9ου ΕΤΑ ανέρχεται σε 45 645 εκατ. ευρώ.

6ο, 7ο, 8ο και 9o & ΕΤΑ AKE και ΥΧΕ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΕΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

Στην παράσταση που ακολουθεί παρουσιάζεται η εξέλιξη των αποφάσεων και των εκταμιεύσεων που υλοποιήθηκαν από το 1990 και μετά. Φαίνεται καθαρά ο κύκλος των αναλήψεων υποχρεώσεων, αυξανόμενος στις αρχές κάθε σύμβασης και μειούμενος προς το τέλος των συμβάσεων. Διαπιστώνεται επίσης σε όλους τους κύκλους μία καθαρά ανοδική τάση.

Ο κυκλικός χαρακτήρας των εκταμιεύσεων είναι λιγότερο προφανής. Οι κύκλοι αυτοί μετατοπίζονται χρονικά ανάλογα με τις αποφάσεις. Εάν, κατά μέσο όρο, ο όγκος των εκταμιεύσεων έχει κυμανθεί σε 1 500 εκατ. ευρώ περίπου κατά το διάστημα 1990-1999, από το 2000 και μετά διαγράφεται μία καθαρά ανοδική τάση.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι η σημαντική αύξηση των εκταμιεύσεων, που έχει σημειωθεί από το 2000 και μετά, δεν οφείλεται σε αυξημένη χρησιμοποίηση των μέσων Stabex και ΦΥΧ, δεδομένου ότι στο πλαίσιο και των δύο αυτών μέσων μπορούν να πραγματοποιηθούν εκταμιεύσεις μεγάλων ποσών. Όπως φαίνεται και στον πίνακα που ακολουθεί, η αύξηση (2000 - 2003) αποδίδεται εξ ολοκλήρου στα κλασικά μέσα, κυρίως στα εθνικά και περιφερειακά προγράμματα.

Εκταμιεύσεις

σε εκατ. ευρώ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3. ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ 2003 ΚΑΙ 2004

3.1. Οι αποφάσεις

3.1.1. Το οικονομικό έτος 2003

Στην ανακοίνωση του Ιουνίου 2003, η Επιτροπή και η ΕΤΕ εκτίμησαν το επίπεδο των αποφάσεων που πρέπει να υλοποιηθούν το 2003 σε 2 500 εκατ. ευρώ συνολικά, κατανεμημένα ως εξής:

* 345 εκατ. ευρώ για τα μέσα που διαχειρίζεται η ΕΤΕ στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, και

* 2 155 εκατ. ευρώ για τα μέσα που διαχειρίζεται η Επιτροπή (περιλαμβανομένων και 125 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο παλαιών μέσων της ΕΤΕ).

Κατάσταση στις 31 Αυγούστου 2003 και προοπτικές εκτέλεσης για το τέλος του έτους :

* Στο τέλος Αυγούστου, η ΕΤΕ είχε αναλάβει αποφάσεις για συνολικό ποσό 141 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της επενδυτικής διευκόλυνσης (9ο ΕΤΑ), τουτέστιν το 41% του στόχου. Κρίνει ότι μπορεί να επιτύχει το στόχο της των 345 εκατ. ευρώ για το τέλος του έτους.

* Όσον αφορά τα μέσα που διαχειρίζεται η Επιτροπή (περιλαμβανομένων και των παλαιών μέσων της ΕΤΕ), στις 31 Αυγούστου είχε ληφθεί απόφαση για ποσό 675 εκατ. ευρώ, τουτέστιν το 31% του στόχου. Σημειώνεται ότι για τις αποφάσεις η διαδικασία έγκρισης είναι τέτοια ώστε, κατά το πρώτο ήμισυ του έτους, να δημιουργείται ένα σημαντικό "απόθεμα" αποφάσεων "εν αναμονή". Πρόκειται κατά κύριο λόγο για φακέλους στο στάδιο της έγκρισής τους από την Επιτροπή. Στο τέλος Αυγούστου, το ποσό αυτό ανερχόταν σε 1 397 εκατ. ευρώ. Επομένως, συνολικά, η εκτέλεση ανερχόταν σε 2 072 εκατ. ευρώ (οριστικά ποσά και "στο στάδιο της έγκρισης"), τουτέστιν το 96% του στόχου. Από τα 2 072 εκατ. ευρώ, περίπου 1 800 εκατ. ευρώ αφορούσαν έργα που είχαν την έγκριση της επιτροπής ΕΤΑ. Βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, και λαμβάνοντας υπόψη τον βαθμό αβεβαιότητας που χαρακτηρίζει ένα τμήμα των έργων, η Επιτροπή κρίνει ότι θα αναληφθούν ακόμη έργα επιπλέον αξίας 920 εκατ. ευρώ μετά από έγκριση της επιτροπής ΕΤΑ τον Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Νοέμβριο. Στα κονδύλια αυτά θα προστεθούν περίπου 135 εκατ. ευρώ για τα μέσα που διαχειρίζεται η ΕΤΕ, με αποτέλεσμα να ανέλθει συνολικά το ποσό σε 2 850 εκατ. ευρώ.

* Συνολικά, η Επιτροπή κρίνει ότι θα γίνει υπέρβαση του υπολογισθέντος ποσού των 2 500 εκατ. ευρώ. Θα μπορούσε το ποσό αυτό να φθάσει στα 3 200 εκατ. ευρώ. Η αύξηση αυτή εξηγείται σε μεγάλο μέρος από το γεγονός ότι οι δύο αποφάσεις που μεσολάβησαν το καλοκαίρι του 2003 δεν είχαν περιληφθεί στις αρχικές προβλέψεις: η νέα πρωτοβουλία ΥΦΧ (διαγραφή του χρέους) με 460 εκατ. ευρώ και η απόφαση για τη χρηματοδότηση του κόστους αποσυγκέντρωσης (120 εκατ. ευρώ).

3.1.2. Το οικονομικό έτος 2004

Στην ανακοίνωση του Ιουνίου 2003, η Επιτροπή και η ΕΤΕ προέβλεψαν να μπορέσουν να υλοποιήσουν μαζί 3 275 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 400 εκατ. ευρώ για την ΕΤΕ (9ο ΕΤΑ) και 2 875 εκατ. ευρώ για την Επιτροπή. Το ποσό αυτό (3 275 εκατ. ευρώ) ήταν όμοιο με το ποσό που αναφέρεται στην ανακοίνωση του Νοεμβρίου 2002 [3]. Μετά την έναρξη ισχύος του 9ου ΕΤΑ, δεν υπάρχουν πλέον νέες αναλήψεις υποχρεώσεων για τα παλαιά μέσα που διαχειρίζεται η ΕΤΕ.

[3] COM(2002) 673 τελικό της 28.11.2002

Η Τράπεζα διόρθωσε την πρόβλεψή της προς τα πάνω, με αποτέλεσμα ποσό 450 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων τα 40 εκατ. ευρώ για επιδοτήσεις επιτοκίου). Βάσει της ανάλυσης των έργων που βρίσκονται στο στάδιο της επεξεργασίας, και λαμβανομένου υπόψη του κινδύνου να μην ολοκληρωθούν έγκαιρα ορισμένοι φάκελοι, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι πρέπει να διατηρηθεί η εκτίμηση του Ιουνίου, τουτέστιν 3 275 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό θα μπορούσε να αυξηθεί, και μάλιστα σημαντικά, εάν ξεκινήσουν νέες πρωτοβουλίες, κυρίως η πρωτοβουλία για την ειρήνη με ποσό που υπολογίζεται στα 250 εκατ. ευρώ.

3.2. Οι εκταμιεύσεις

3.2.1. Το οικονομικό έτος 2003

Στην ανακοίνωση του Ιουνίου 2003, η Επιτροπή και η ΕΤΕ εκτίμησαν το επίπεδο των αποφάσεων που πρέπει να υλοποιηθούν το 2003 σε 2 500 εκατ. ευρώ συνολικά, κατανεμημένων ως εξής:

* 2 100 εκατ. ευρώ για τις κλασσικές πληρωμές, εκ των οποίων :

* 60 εκατ. ευρώ για τα μέσα που διαχειρίζεται η ΕΤΕ στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, και

* 2 040 εκατ. ευρώ για τις άλλες πληρωμές (ΕΕΠ, ΕΠΠ, διαρθρωτική προσαρμογή, κ.λπ.). Από το ποσό αυτό, 224 εκατ. ευρώ είχαν προβλεφθεί για τα μέσα της ΕΤΕ των προγενέστερων ΕΤΑ.

* 400 εκατ. ευρώ για εκταμιεύσεις στο πλαίσιο των μέσων Stabex και ΥΦΧ.

Τα στοιχεία αυτά ευθυγραμμίζονταν με την ανακοίνωση του Νοεμβρίου 2002.

Κατάσταση στις 31 Αυγούστου 2003 και προοπτικές εκτέλεσης για το τέλος του έτους

* Στα τέλη Αυγούστου 2003, η ΕΤΕ είχε πραγματοποιήσει πολύ λίγες πληρωμές στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, γεγονός που μπορεί να εξηγηθεί από το πολύ μικρό διάστημα που μεσολάβησε από την επίσημη έναρξη της νέας διευκόλυνσης. Λόγω του όγκου των προβλεπόμενων αποφάσεων, η ΕΤΑ ζητά να της εξασφαλιστεί πρόβλεψη 70 εκατ. ευρώ ώστε να καλύψει τη ζήτηση κεφαλαίων μέχρι το τέλος του 2003.

* Όσον αφορά τα υπόλοιπα μέσα, πραγματοποιήθηκαν πληρωμές της τάξης των 973 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει το 48% της εκτίμησης του Ιουνίου (2 040 εκατ. ευρώ). Λαμβανομένου υπόψη του συνολικού ποσού των 111 εκατ. ευρώ που είχε εισέλθει στο κύκλωμα των πληρωμών, το ποσοστό εκτέλεσης ανήλθε στο 53%. Βάσει μιας νέας ανάλυσης που πραγματοποιήθηκε ανά μεμονωμένη χώρα, και λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΤΕ για τα παλαιότερα ΕΤΑ, η Επιτροπή κρίνει ότι θα είναι πιθανό να επιτευχθεί η πρόβλεψη για το τέλος του έτους.

* Όσον αφορά τις υπόλοιπες εκταμιεύσεις, τον Ιούλιο πραγματοποιήθηκε, στο πλαίσιο του Stabex, μεταφορά 191 εκατ. ευρώ προς έναν λογαριασμό ασφαλείας που έχει ανοιχθεί για το Σουδάν. Προβλέπεται ότι τα 209 εκατ. ευρώ για τη διαγραφή του χρέους (ΥΦΧ) θα καταβληθούν εντός των μηνών Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου, γεγονός που σημαίνει ότι ο στόχος των 400 εκατ. ευρώ θα επιτευχθεί. Τονίζεται ότι η Επιτροπή θα πρέπει, εντός των προσεχών μηνών, να καταβάλει μία πρώτη δόση 100 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της νέας πρωτοβουλίας ΥΦΧ η οποία θεσπίστηκε το καλοκαίρι του 2003 και αφορά συνολικά ποσό 460 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για καταβολή ποσού στην Παγκόσμια Τράπεζα (Trust Fund). Θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί πριν ή μετά το τέλος του 2003, ανάλογα με τις ανάγκες της Τράπεζας. Μέχρι στιγμής, ως υπόθεση λαμβάνεται ότι η καταβολή του ποσού θα πραγματοποιηθεί στις αρχές του 2004.

* Ως συμπέρασμα, η Επιτροπή κρίνει ότι θα είναι δυνατό συνολικά να επιτευχθεί η πρόβλεψη των 2 500 εκατ. ευρώ που παρουσιάστηκε τον Ιούνιο. Αν και καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να επιταχυνθούν οι πληρωμές, δεν φαίνεται πιθανό να επιτευχθεί σημαντικότερος όγκος πληρωμών.

3.2.2. Το οικονομικό έτος 2004

Στην ανακοίνωση του Ιουνίου, οι εκταμιεύσεις υπολογίζονταν σε 2 600 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 225 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο των μέσων του 9ου ΕΤΑ τα οποία διαχειρίζεται η ΕΤΕ και 190 εκατ. ευρώ για τα παλαιά μέσα της ΕΤΕ.

Η ΕΤΕ διόρθωσε τις ανάγκες της στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΕ προς τα πάνω (260 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 10 εκατ. ευρώ για τις επιδοτήσεις επιτοκίου, αντί για 225 εκατ. ευρώ) και τις ανάγκες της στο πλαίσιο των παλαιών μέσων προς τα κάτω (170 εκατ. ευρώ έναντι 190 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο), γεγονός που οδηγεί συνολικά σε διατήρηση του υπολογισθέντος όγκου των εκταμιεύσεων.

Η Επιτροπή επανεξέτασε τις προβλέψεις της ανά μεμονωμένο φάκελο και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν είναι πιθανή η υλοποίηση του όγκου που είχε προβλεφθεί τον Ιούνιο. Πράγματι, οι προβλέψεις σύναψης συμβάσεων το 2003 χρειάστηκε να διορθωθούν προς τα κάτω για ορισμένες χώρες, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε μικρότερο όγκο πληρωμών το επόμενο έτος. Για να αποφευχθεί η διατήρηση εκ μέρους των κρατών μελών αχρησιμοποίητων χρηματοδοτικών πόρων, η Επιτροπή προτιμά να μειώσει την πρόβλεψή της κατά 100 εκατ. ευρώ. Συνολικά, λοιπόν, οι εκταμιεύσεις θα είναι της τάξης των 2 500 εκατ. ευρώ (έναντι 2 600 εκατ. ευρώ που προβλέπονταν τον Ιούνιο), εκ των οποίων 260 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της ΕΤΕ (9ο ΕΤΑ). Από τα 2 500 αυτά εκατ. ευρώ, ένα ποσό αναμένεται να εκταμιευτεί στο πλαίσιο του μέσου ΥΦΧ (διαγραφή του χρέους). Πρόκειται για μεταφορές τόσο προς την Παγκόσμια Τράπεζα (η Ένωση ως χορηγός) όσο και προς την ΕΤΑ (η Ένωση ως πιστωτής). Η στιγμή των εκταμιεύσεων αυτών εξαρτάται από τις ανάγκες που τα δύο αυτά όργανα θα ανακοινώσουν σε εύθετο χρόνο στην Επιτροπή.

3.3. Προσκλήσεις για συνεισφορές που θα καταβληθούν από τα κράτη μέλη το 2003 και το 2004

3.3.1. Η τελευταία δόση 2003

* Η ΕΤΕ έχει αυξήσει ελαφρά την εκτίμηση των εκταμιεύσεων για το 2003, από 60 σε 70 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, εκτιμά ότι ποσό 10 εκατ. ευρώ θα επαρκέσει προκειμένου να καλυφθεί το διάστημα μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2004 και της άφιξης της πρώτης δόσης των συνεισφορών 2004 κατά τα μέσα Ιανουαρίου (έναντι 40 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο). Εν κατακλείδι, μία πρόσκληση για συνεισφορά 30 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο της τελευταίας δόσης 2003, πιστεύεται ότι επαρκεί (έναντι 50 εκατ. ευρώ που είχαν προβλεφθεί τον Ιούνιο).

* Για τα άλλα μέσα, η Επιτροπή έχει διορθώσει προς τα κάτω το ποσό που απαιτείται για να καλυφθεί το διάστημα μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2004 και της στιγμής κατά την οποία θα καταστούν πραγματικά διαθέσιμα τα κονδύλια της πρώτης πρόσκλησης για συνεισφορές 2004. Έχει αναλάβει ανάλυση των ροών των ταμειακών διαθεσίων και θεωρεί πράγματι ότι ένα ποσό της τάξης των 170 εκατ. ευρώ θα επαρκέσει (υπόθεση για 225 εκατ. ευρώ είχε υποστηριχθεί τον Ιούνιο). Αυτό το ποσό των 170 εκατ. ευρώ ενδεχομένως θεωρηθεί υψηλό, αλλά τονίζεται ότι, εφόσον τηρηθούν οι προθεσμίες, τα κεφάλαια της πρώτης πρόσκλησης 2004 θα έχουν καταβληθεί από τα κράτη μέλη μέχρι τις 21 Ιανουαρίου 2004. και ότι, αφότου χορηγηθούν, τα εν λόγω κεφάλαια θα μεταφερθούν σε διάφορες εμπορικές τράπεζες εντός της ΕΕ και, από εκεί, προς τράπεζες στις χώρες ΑΚΕ. Οι μεταφορές αυτές προϋποθέτουν κάποιο χρόνο για την εκτέλεσή τους. Το ποσό των 170 εκατ. ευρώ πιστεύεται επίσης ότι θα επιτρέψει, εφόσον χρειαστεί, την καταβολή 100 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μέσου ΥΦΧ προς το τέλος του έτους ή στις αρχές του επόμενου έτους, ανάλογα με τις ανάγκες της Παγκόσμιας Τράπεζας. Αν ληφθεί υπόψη η διατήρηση της υπόθεσης των εκταμιεύσεων το 2003 και ενός κατ´ αποκοπή ποσού εισπράξεων ύψους περίπου 50 εκατ. ευρώ (όπως τον Ιούνιο), το επίπεδο των συνεισφορών αναμένεται να ανέλθει σε 2 120 εκατ. ευρώ (έναντι 2 150 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο). Καθώς οι πρώτες προσκλήσεις ανήλθαν σε 1 700 εκατ. ευρώ, η Επιτροπή πρότεινε στα κράτη μέλη να καταβάλουν, στο πλαίσιο της τελευταίας δόσης 2003, ποσό 420 εκατ. ευρώ στους λογαριασμούς της Επιτροπής [4].

[4] COM(2003) 608 τελικό της 14.10.2003

* Συνολικά, το επίπεδο της τελευταίας δόσης θα παρέμενε το ίδιο με αυτό που είχε υπολογιστεί τον Ιούνιο, τουτέστιν 450 εκατ. ευρώ, ενώ θα διέφερε ελαφρά η κατανομή των ποσών που θα καταβληθούν στην ΕΤΕ και στην Επιτροπή.

Στον πίνακα της επόμενης σελίδας παρουσιάζεται η προβλεπόμενη ταμειακή κατάσταση.

Στον πίνακα του σημείου 5 παρατίθενται τα ποσά των προσκλήσεων για συνεισφορά ανά κράτος μέλος για το 2003.

3.3.2. Οι προσκλήσεις για συνεισφορά του 2004

* Λαμβανομένης υπόψη της ελαφράς διόρθωσης προς τα κάτω των εκταμιεύσεων (από 2 600 εκατ. ευρώ σε 2 500 εκατ. ευρώ) και διατηρώντας το κατ´αποκοπή ποσό των 50 εκατ. ευρώ για τις επιστροφές, οι συνεισφορές αναμένεται να κυμανθούν σε 2 440 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 260 εκατ. ευρώ (περιλαμβανομένων και 10 εκατ. ευρώ για τις επιδοτήσεις επιτοκίου) θα πρέπει να καταβληθούν στην ΕΤΕ και 2 180 εκατ. ευρώ στην Επιτροπή.

* Βασιζόμενες στην εξέλιξη που παρουσίασε ο ρυθμός των εκταμιεύσεων για την Επιτροπή και στις προβλέψεις που ανακοινώθηκαν για την ΕΤΕ, και λαμβάνοντας υπόψη την επιθυμία των κρατών μελών για περιορισμό των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων, η Επιτροπή και η ΕΤΕ προτείνουν τις ακόλουθες τρεις διαδοχικές δόσεις για το 2004:

σε εκατ. ευρώ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Στον πίνακα του σημείου 6 παρατίθενται τα ποσά των προσκλήσεων για συνεισφορά ανά κράτος μέλος για το 2004.

Ως συνήθως, αυτές οι δόσεις θα μπορούν να προσαρμοστούν, προς τα πάνω ή προς τα κάτω, κατά τη διάρκεια κάθε τριμηνιαίας πρόσκλησης για συνεισφορά ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές ανάγκες. Ομοίως, για μια εντατικότερη εκτέλεση του προϋπολογισμού, η Επιτροπή μπορεί να προσφύγει στην εσωτερική συμφωνία προκειμένου να προσαρμόσει τους χρηματοδοτικούς πόρους στις ανάγκες.

Προβλεπόμενη ταμειακή κατάσταση στις 31/12/2003 και στις 31/12/2004 σε εκατ. ευρώ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ ΑΠΟ ΤΟ 2005 ΕΩΣ ΤΟ 2008

Οι προβλέψεις των δαπανών του ΕΤΑ για τα οικονομικά έτη 2005 έως 2008 αποτελούν απλώς κατά προσέγγιση εκτίμηση του όγκου των δαπανών σε συνάρτηση με το ρυθμό που παρατηρήθηκε κατά τα προηγούμενα έτη. Έτσι, για παράδειγμα, οι αριθμοί δύνανται να διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τις ενδεχόμενες νέες αναλήψεις υποχρεώσεων για την διαγραφή του χρέους.

Όσον αφορά τις αποφάσεις, η Επιτροπή επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της να καταβάλλει κάθε προσπάθεια ώστε να κινητοποιήσει τους πόρους που είναι διαθέσιμοι μέσω του 9ου ΕΤΑ (περιλαμβανομένων και των μεταφορών των παλαιών ΕΤΑ) για το τέλος του 2007. Είναι προφανές ότι ο βαθμός επίτευξης του στόχου αυτού δεν εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από την Επιτροπή. Πράγματι, λόγω του χαρακτήρα των συμφωνιών συνεργασίας (Λομέ, Κοτονού), τουτέστιν, λόγω του ότι βασίζονται στην αρχή της εταιρικής σχέσης, ο ρυθμός εκτέλεσης του ΕΤΑ εξαρτάται από τις ικανότητες απορρόφησης των χωρών ΑΚΕ (επαρκώς σταθερή πολιτική κατάσταση, ελάχιστο επίπεδο διακυβέρνησης, κ.λπ). Αν και η Επιτροπή προσπαθεί να παράσχει τη μέγιστη δυνατή τεχνική βοήθεια στους εθνικούς διατάκτες, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις χώρες ΑΚΕ. Ένα άλλο καθοριστικό στοιχείο είναι η επανακατανομή των πόρων, που προβλέπεται με την ευκαιρία των ενδιάμεσων επισκοπήσεων το 2004 και των τελικών επισκοπήσεων το 2006. Χωρίς μία επανακατανομή των χορηγήσεων προς τις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις, δεν θα είναι δυνατή η επίτευξη του στόχου. Τα ποσά που προτείνονται για το διάστημα 2005 έως 2007 ευθυγραμμίζονται με τη φιλοδοξία της Επιτροπής να διαθέσει όλους τους πόρους του 9ου ΕΤΑ (περιλαμβανομένων και των υπολοίπων των προηγούμενων ΕΤΑ). Δεν αναμένονται πλέον νέες αποφάσεις για το ΕΤΑ υπό τη σημερινή του μορφή από το 2008.

Αν και είναι δύσκολο να γίνουν αξιόπιστες εκτιμήσεις τόσο μακροπρόθεσμες όσο και οι αποφάσεις, είναι ακόμη δυσκολότερο για τις εκταμιεύσεις, διότι ο ρυθμός των εκταμιεύσεων εξαρτάται από παράγοντες τους οποίους δεν ελέγχει η Επιτροπή. Πράγματι, στην περίπτωση έργων, η Επιτροπή βεβαίως διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στο στάδιο της εκπόνησης και της λήψης απόφασης, αλλά, αντίθετα, ο ρόλος της είναι δευτερεύων κατά το στάδιο της υλοποίησης των έργων, καθώς σύμφωνα με την προαναφερθείσα αρχή της εταιρικής σχέσης, η παρέμβασή της περιορίζεται στην παροχή τεχνική βοήθειας. Στην περίπτωση δημοσιονομικής βοήθειας, που αντιπροσωπεύει αυξανόμενο τμήμα της συνολικής βοήθειας, ο ρυθμός των εκταμιεύσεων εξαρτάται επίσης από δύσκολα ελεγχόμενους παράγοντες, όπως, η οικονομική κατάσταση ή ο βαθμός πολιτικής σταθερότητας των εκάστοτε κρατών.

Βάσει του μέχρι σήμερα ρυθμού που παρουσιάζουν οι εκταμιεύσεις στο πλαίσιο των προηγούμενων ΕΤΑ, και λαμβανομένών υπόψη των θετικών επιπτώσεων που προέκυψαν από τη μεταρρύθμιση των εξωτερικών υπηρεσιών της Επιτροπής και κυρίως των επιπτώσεων από την αποσυγκέντρωση των υπηρεσιών προς τις χώρες ΑΚΕ, η οποία προγραμματίζεται για το δεύτερο εξάμηνο του 2003, η Επιτροπή κρίνει ότι ο ρυθμός των εκταμιεύσεων αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά από το 2005.

Προβλέψεις αποφάσεων και εκταμιεύσεων για το ΕΤΑ Έτη 2005 έως 2008

σε εκατ. ευρώ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

5. ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΕΣ ΣΤΟ ΕΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2003 ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ

ευρώ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού του 8ου ΕΤΑ

(2) σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού του 9ου ΕΤΑ

6. ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΕΣ ΣΤΟ ΕΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2004 ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ

ευρώ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7. ΑΚΡΩΝΥϴΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟϴΟΓΡΑΦΙΕΣ

AKE Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού

APP Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης

τβ τεχνικής βοήθειας

ETE Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων

CDE Κέντρου Ανάπτυξης των Επιχειρήσεων

CTA Κέντρο Γεωργικής Ανάπτυξης

ΕΤΑ Ευρωπαϊκο Ταμειο Αναπτυξησ

ΕΕΠ Εθνικά ενδεικτικά προγράμματα

ΕΠΠ ενδεικτικά περιφερειακά προγράμματα

ΥΦΧ φτωχές υπερχρεωμένες χώρες

YXE Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη