[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 27.3.2006

COM(2006) 140 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εκτέλεση του προγράμματος ENERGY STAR στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα κατά τη χρονική περίοδο 2001 – 2005

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εκτέλεση του προγράμματος ENERGY STAR στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα κατά τη χρονική περίοδο 2001 – 2005

1. Εισαγωγή

Ο γραφειακός εξοπλισμός – δηλ. οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, οι εκτυπωτές, τα αντιγραφικά μηχανήματα κλπ. – καταναλώνει μεγάλο ποσοστό ηλεκτρισμού στον τριτογενή και τον οικιστικό τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται αφενός λόγω της ταχείας διείσδυσης της τεχνολογίας της πληροφορίας και των επικοινωνιών εν γένει και ειδικότερα του γραφειακού εξοπλισμού σε όλους τους τομείς της κοινωνίας και αφετέρου λόγω της συνεχούς βελτίωσης των επιδόσεων του εξοπλισμού αυτού.

Καθώς ο γραφειακός εξοπλισμός αποτελεί αντικείμενο παγκόσμιου εμπορίου, τον Δεκέμβριο 2000 υπεγράφη “Συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με το συντονισμό προγραμμάτων επισήμανσης της ενεργειακής απόδοσης για το γραφειακό εξοπλισμό”[1]. Στόχος της συμφωνίας ήταν να συντονιστούν προγράμματα σήμανσης για την ενεργειακή απόδοση του γραφειακού εξοπλισμού σε δύο από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες αγορές τέτοιου είδους προϊόντων. Το πρόγραμμα ENERGY STAR, ιδιοκτησίας του Αμερικανικού Υπουργείου Περιβάλλοντος (US EPA) εφαρμόζεται επίσης και σε άλλους σημαντικούς εμπορικούς εταίρους παγκοσμίως. Σκοπός της συμφωνίας είναι να τονώνει το διεθνές εμπόριο γραφειακού εξοπλισμού διευκολύνοντας τις διαδικασίες με τις οποίες οι παράγοντες της αγοράς γραφειακού εξοπλισμού συμμετέχουν στο πρόγραμμα ENERGY STAR. Η συμφωνία θα λήξει τον Ιούνιο του 2006.

Με βάση τη συμφωνία, η Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (US EPA) και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα διαχειρίζονται από κοινού το πρόγραμμα ENERGY STAR για γραφειακό εξοπλισμό. Το πρόγραμμα έχει υλοποιηθεί στην ΕΕ με την “Απόφαση του Συμβουλίου, της 8ης Απριλίου 2003, για τη σύναψη συμφωνίας εκ μέρους της Κοινότητας μεταξύ της κυβερνήσεως των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με το συντονισμό προγραμμάτων επισήμανσης της ενεργειακής απόδοσης του γραφειακού εξοπλισμού (2003/269/ΕΚ)”[2], και τον “ Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2422/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Νοεμβρίου 2001, σχετικά με κοινοτικό πρόγραμμα επισήμανσης ενεργειακής απόδοσης για γραφειακό εξοπλισμό”[3].

Με το πρόγραμμα ENERGY STAR διαμορφώνεται ένα πλαίσιο για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του γραφειακού εξοπλισμού με το συντονισμό των λειτουργούντων στις ΗΠΑ και στην ΕΕ συστημάτων σήμανσης των εν λόγω προϊόντων. Το πρόγραμμα προσφέρει τη δυνατότητα στους κατασκευαστές γραφειακού εξοπλισμού να καταχωρίσουν, σε εθελοντική βάση, όσα προϊόντα ανταποκρίνονται σε ορισμένες απαιτήσεις ως προς την ενεργειακή απόδοση, όπως ορίζεται στο πλαίσιο του προγράμματος, και να χρησιμοποιούν το σήμα ή/και το λογότυπο ENERGY STAR για σκοπούς εμπορίας. Επιπλέον, δημιουργούνται και εφαρμόζονται εργαλεία για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης του γραφειακού εξοπλισμού, για τη βελτίωση της διαφάνειας στην αγορά και την αύξηση της εγρήγορσης των χρηστών ως προς την ενεργειακή απόδοση. Απώτατος στόχος είναι να ενθαρρυνθούν και να στηριχθούν οι προμηθευτές και οι καταναλωτές να αγοράζουν συσκευές υψηλής ενεργειακής απόδοσης και να χρησιμοποιούν κατά τρόπο αποδοτικό το σχετικό εξοπλισμό.

Στην Επιτροπή έχουν ανατεθεί καθήκοντα εκτέλεσης του προγράμματος, με την ιδιότητα του φορέα διαχείρισης και την υποστήριξη γνωμοδοτικού οργάνου, του γραφείου Energy Star της ΕΕ (ECESB· “Απόφαση της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2003, για την ίδρυση του γραφείου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για το Energy Star ”[4]). Σε συνεργασία με το ECESB, η Επιτροπή ανέπτυξε δραστηριότητες για τον εκσυγχρονισμό των τεχνικών προδιαγραφών προϊόντων ανταποκρινόμενων στις απαιτήσεις του ENERGY STAR, μερίμνησε για την καταχώρηση και την προώθηση προϊόντων που πληρούσαν τις προδιαγραφές και έδωσε πληροφορίες στο κοινό σχετικά με την αποδοτική χρήση γραφειακού εξοπλισμού. Στην παρακάτω έκθεση ανασκοπούνται οι εν λόγω δραστηριότητες:

- στο σημείο 2 εκτίθεται ο σημερινός βαθμός προόδου των προσπαθειών εκσυγχρονισμού των τεχνικών προδιαγραφών·

- στο σημείο 3 δίνεται μια γενική εικόνα των δραστηριοτήτων προώθησης του προγράμματος ENERGY STAR·

- στο σημείο 4 εκτίθεται περίληψη των αποτελεσμάτων από τις συζητήσεις στο πλαίσιο του ECESB και των εμπειριών που αποκτήθηκαν στη διάρκεια της εκτέλεσης του προγράμματος ENERGY STAR στην ΕΕ, στο χρονικό διάστημα 2001 – 2005·

- στο σημείο 5 εκτίθενται τα συμπεράσματα της Επιτροπής για πιθανή ανανέωση της συμφωνίας, κατόπιν διαβουλεύσεων με το ECESB και το US EPA.

2. Σημερινός βαθμός πρόόδου της αναθεώρησης των τεχνικών προδιαγραφών

Το πρόγραμμα ENERGY STAR στοχεύει στη βελτιστοποίηση της ενεργειακής κατανάλωσης του γραφειακού εξοπλισμού. Για να επιτευχθεί ο ανωτέρω στόχος, οι τεχνικές προδιαγραφές προϊόντων που ανταποκρίνονται στο ENERGY STAR πρέπει να έχουν δυναμικό χαρακτήρα, ώστε να παρακολουθούν τόσο την ταχεία τεχνολογική εξέλιξη όσο και το μετασχηματισμό της αγοράς εξ αιτίας του ιδίου του προγράμματος ENERGY STAR.

Οι τεχνικές προδιαγραφές που περιέχονται στη συμφωνία εστιάζονται στις απαιτήσεις για λειτουργία σε κατάσταση αναστολής (sleep mode), δηλ. λειτουργία με μειωμένη κατανάλωση ηλεκτρισμού, στην οποία θα μεταπέσει ο “ενεργοποιημένος” εξοπλισμός μετά από ορισμένη περίοδο αδράνειας. Τέτοιες απαιτήσεις, μολονότι εξακολουθούν να είναι αναγκαίες, θίγουν μία μόνο πτυχή της ενεργειακής κατανάλωσης του γραφειακού εξοπλισμού. Η ενεργειακή κατανάλωση σε κατάσταση ενεργού λειτουργίας (on mode) καθίσταται όλο και σημαντικότερη λόγω της μεγαλύτερης ισχύος του εξοπλισμού ο οποίος έχει κυκλοφορήσει στην αγορά. Επιπλέον, η αυξημένη χρήση π.χ. του διαδικτύου ή εφαρμογών επικοινωνιών μπορεί να συνεπάγεται παραμονή του εξοπλισμού σε κατάσταση ενεργού λειτουργίας για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Οι πτυχές αυτές συνεπάγονται αυξημένη επίδραση της κατάστασης on mode στη συνολική κατανάλωση ηλεκτρισμού.

Για Προκειμένου να προσαρμοστούν στις πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις και τις μεταβαλλόμενες συνήθειες χρήσεις οι περιεχόμενες στη συμφωνία παρωχημένες τεχνικές προδιαγραφές, η Επιτροπή, υποβοηθούμενη από ορισμένα κράτη μέλη και παράγοντες του κλάδου, συνέβαλε ενεργώς στην αναθεώρηση της τεχνικής προδιαγραφής για τις οθόνες υπολογιστών, τους υπολογιστές και τον εξοπλισμό απεικόνισης. Για το σκοπό αυτό, διοργανώθηκαν διάφορες συνεδριάσεις του ECESB και της επιμέρους ομάδας του τεχνικών εμπειρογνωμόνων. Τα αποτελέσματα έγιναν δεκτά και χρησιμοποιήθηκαν από τους φορείς διαχείρισης. Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι εισηγήσεις των ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων είναι σημαντικές για τη σύνταξη συνεπών και απαιτητικών τεχνικών προδιαγραφών.

Οθόνες υπολογιστών

Η αναθεώρηση των τεχνικών προδιαγραφών για τις οθόνες υπολογιστών ολοκληρώθηκε το 2004. Οι ευρωπαίοι εταίροι του προγράμματος συνέβαλαν εποικοδομητικά στη διαδικασία της αναθεώρησης. Οι τεχνικές προδιαγραφές για οθόνες υπολογιστών περιέχουν, σε αντίθεση προς τις προηγουμένως ισχύουσες τεχνικές προδιαγραφές, διατάξεις για την ενεργειακή κατανάλωση σε ενεργό λειτουργία (on mode) και δεν δίνουν περιθώρια για ρήτρα ισχύος, κατά παρέκκλιση, παλαιότερων κανόνων (grandfathering). Από την 1η Ιανουαρίου 2005 ισχύει η πρώτη σειρά απαιτήσεων. Από 1ης Ιανουαρίου 2006 είναι εφαρμοστέα η δεύτερη σειρά ακόμη αυστηρότερων απαιτήσεων.

Υπολογιστές

Η διαδικασία αναθεώρησης των τεχνικών προδιαγραφών για τους υπολογιστές βρίσκεται σε εξέλιξη. Στη διάρκεια των συνεδριάσεων της τεχνικής επιμέρους ομάδας του ECESB στις 15 Φεβρουαρίου και στις 26 Μαΐου 2005, οι εμπειρογνώμονες της Κοινότητας και οι παράγοντες συζήτησαν την περαιτέρω πορεία εκσυγχρονισμού των τεχνικών προδιαγραφών για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Οι κοινοτικοί εμπειρογνώμονες στήριξαν την EPA για τη σύνταξη ενός εγγράφου πλαισίου στο οποίο ορίζεται το πεδίο εφαρμογής των αναθεωρημένων τεχνικών προδιαγραφών. Επόμενο βήμα είναι ο καθορισμός των επιπέδων ενεργειακής κατανάλωσης. Τώρα συγκεντρώνονται και αναλύονται δεδομένα, ιδιαίτερα όσον αφορά τον ορισμό επιπέδων ενεργειακής κατανάλωσης στις διάφορες καταστάσεις λειτουργίας. Προβλέπεται ότι η αναθεώρηση των τεχνικών προδιαγραφών θα οριστικοποιηθεί κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2006. Η πρώτη σειρά των αναθεωρημένων τεχνικών προδιαγραφών για τους υπολογιστές αναμένεται, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, να έχει τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2007.

Εξοπλισμός απεικόνισης

Η αναθεώρηση των τεχνικών προδιαγραφών για τον εξοπλισμό απεικόνισης (αντιγραφικά μηχανήματα, εκτυπωτές, συσκευές πολλαπλών εργασιών κλπ.) σημειώνει πρόοδο. Η τεχνική επιμέρους ομάδα του ECESB συνεδρίασε στις 15 Φεβρουαρίου και 26 Μαΐου 2005. Οι κοινοτικοί εμπειρογνώμονες βοήθησαν την EPA να καταρτίσει τις διαδικασίες δοκιμής για “επιχειρησιακή κατάσταση λειτουργίας” (OM) και “τυπική κατανάλωση ενέργειας” (TEC), οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν για τον καθορισμό της ενεργειακής κατανάλωσης των συγκεκριμένων συσκευών. Προχώρησε επίσης η επεξεργασία των συνθηκών δοκιμής. Τώρα συγκεντρώνονται και αναλύονται δεδομένα ώστε να ορισθούν τα κριτήρια για την ενεργειακή κατανάλωση με την εφαρμογή των νέων συνθηκών δοκιμής. Προβλέπεται ότι η αναθεώρηση των τεχνικών προδιαγραφών θα οριστικοποιηθεί κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2006. Οι αναθεωρημένες τεχνικές προδιαγραφές για τον εξοπλισμό απεικόνισης αναμένεται, σύμφωνα με το πρόγραμμα, να τεθούν σε ισχύ έως την 1η Ιανουαρίου 2007.

3. Προώθηση και καταχώρηση προϊόντων

Η Επιτροπή έχει δημιουργήσει τη διαδικτυακή πύλη www.eu-energystar.org , η οποία διατίθεται στο διαδίκτυο από το φθινόπωρο του 2003. Ο δικτυακός τόπος διευκολύνει την πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες που είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των σχετικών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων π.χ. των οδηγιών συμμετοχής στο πρόγραμμα για τους κατασκευαστές, μια διερευνήσιμη διεπαφή για τη βάση δεδομένων προϊόντων καταχωρημένων στο ENERGY STAR τα οποία διατίθενται στην κοινοτική αγορά (βλ. κατωτέρω), πληροφορίες για νέες εξελίξεις όσον αφορά το πρόγραμμα ENERGY STAR, συμβουλές για την ορθή διαμόρφωση και χρήση της διαχείρισης ισχύος, περιπτώσεις που δοκιμάστηκαν σχετικά με κερδοφόρο εξοικονόμηση ενέργειας, ένα εργαλείο υπολογισμού της εξοικονομούμενης ενέργειας, τεχνικές πληροφορίες σχετικά με την ειδική συμπεριφορά και λειτουργία της διαχείρισης ισχύος σε διάφορα λειτουργικά συστήματα κλπ.

Η πύλη αποτελεί επίσης το κυριότερο μέσο πρόσβασης του κοινού, με το οποίο διασφαλίζεται διαφάνεια σχετικά με τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών για τις δραστηριότητες του ECESB, αναθεωρημένες τεχνικές προδιαγραφές και τακτικές επικαιροποιήσεις του ετήσιου προγράμματος εργασιών.

Η δικτυακή πύλη θα συντηρηθεί και θα αναπτυχθεί περαιτέρω. Ορισμένα τμήματά της είναι διαθέσιμα σε 11 κοινοτικές γλώσσες, προσελκύουν δε περίπου 10.000 επισκέψεις και 600 επισκέπτες ημερησίως (στατιστικά στοιχεία δευτέρου τριμήνου 2005).

Ανταποκρινόμενος στις απαιτήσεις να δίνει αναφορά για τη διείσδυση, στην αγορά, προϊόντων που φέρουν το λογότυπο ENERGY STAR, ο σύνδεσμος EICTA έδωσε στοιχεία για πέντε εταιρείες, σχετικά με τα εξής:

Πρώτη σειρά δεδομένων: το εκατοστιαίο ποσοστό των καταχωρημένων μοντέλων αναλογικώς προς το πλήθος των μοντέλων που κυκλοφορούν στην αγορά, συμπεριλαμβανομένης εκείνης των ΗΠΑ.

Δεύτερη σειρά δεδομένων: το εκατοστιαίο ποσοστό όλων των καταχωρημένων μοντέλων στην αγορά της ΕΕ, αναλογικώς προς το πλήθος των μοντέλων που κυκλοφορεί στην ίδια αγορά.

Τρίτη σειρά δεδομένων: το εκατοστιαίο ποσοστό των καταχωρημένων μοντέλων εκ μέρους της ΕΕ, αναλογικώς προς το πλήθος όλων των καταχωρημένων μοντέλων.

Τέταρτη σειρά δεδομένων: φορτώσεις μονάδων (συνολικός αριθμός εξοπλισμού πληρούντος τις απαιτήσεις)/εκατοστιαίο ποσοστό των πληρούντων τις απαιτήσεις μονάδων επί των συνολικών φορτώσεων:

Εταιρεία | Πρώτη σειρά δεδομένων | Δεύτερη σειρά δεδομένων | Τρίτη σειρά δεδομένων | Τέταρτη σειρά δεδομένων |

1 | 98,20% | 100% | 96,30% | 127288 |

2 | 100% | 100% | 100% | /100% |

3 | 96% | 96% | 0 | 5488253/100% |

4 | 99,50% | 99,50% | 881764/ |

5 | 60% | 60% | /80% |

(Στοιχεία Ιουνίου 2005)

Από τα διαθέσιμα στοιχεία μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι τεχνικές προδιαγραφές ENERGY STAR μέχρι σήμερα πληρούνται από σχεδόν όλα τα μοντέλα των ανωτέρω εταιρειών οι οποίες υπέβαλαν δεδομένα. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για ταχύ εκσυγχρονισμό των τεχνικών προδιαγραφών. Από την άλλη πλευρά, μπορεί να αναμένεται ότι μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα, οι εκσυγχρονισμένες απαιτητικές νέες τεχνικές προδιαγραφές θα πληρούνται από μεγάλο ποσοστό προϊόντων στην αγορά. Τούτο οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι τεχνικές προδιαγραφές ENERGY STAR χρησιμοποιούνται ως απαίτηση στις δημόσιες προμήθειες στις ΗΠΑ. Ως εκ τούτου, ο ορισμός απαιτητικών τεχνικών προδιαγραφών αναμένεται ότι πιθανότατα θα οδηγήσει σε ουσιώδη εξοικονόμηση ενέργειας.

Βάση δεδομένων ENERGY STAR

Η Επιτροπή δεν σταμάτησε να καταχωρεί τα πληρούντα τις απαιτήσεις προϊόντα τα οποία πωλούνται στην ευρωπαϊκή αγορά (ΕΟΧ). Η υποχρέωση αυτή εντάσσεται στην ευθύνη της Επιτροπής ως “φορέα διαχείρισης” για την ΕΚ, την οποία και απεδέχθη να επεκτείνει στον ΕΟΧ μετά από συμφωνία με τις χώρες ΕΖΕΣ και την US EPA. Οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στη βάση δεδομένων με τα καταχωρημένα προϊόντα και τους κατασκευαστές μέσω του αντίστοιχου δικτυακού τόπου. Πέραν των καταχωρημένων στην ΕΚ προϊόντων, στη βάση δεδομένων περιλαμβάνονται επίσης προϊόντα που έχουν καταχωρηθεί από την EPA και διατίθενται προς πώληση στην κοινοτική αγορά. Για το σκοπό αυτό, τα δεδομένα που αφορούν μοντέλα καταχωρημένα από την EPA μεταφέρονται, ελέγχονται και - αν τα μοντέλα διατίθενται προς πώληση στην Κοινότητα - δημοσιεύονται στο δικτυακό τόπο της ΕΚ. Η βάση δεδομένων του δικτυακού τόπου ENERGY STAR της ΕΚ, όπως και ο πίνακας των καταχωρημένων εταιρειών και προϊόντων, επικαιροποιούνται ανάλογα συνεχώς.

Τη στιγμή αυτή περιέχονται περίπου 10.000 μοντέλα. Η βάση δεδομένων έχει χαρακτηριστεί από το ECESB ως πολύτιμο εργαλείο για την ενίσχυση της διαφάνειας της αγοράς. Επειδή τα δεδομένα ανήκουν στο δημόσιο χώρο, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν τη βάση δεδομένων ENERGY STAR ως βάση για εργαλεία που επιτρέπουν τον εντοπισμό προϊόντων ιδιαίτερα υψηλής ενεργειακής απόδοσης.

4. Μαθήματα που αντλήθηκαν στη διάρκεια της χρονικής περιόδου 2001 έως 2005

Όπως απαιτείται, η Επιτροπή δημιούργησε το κοινοτικό γραφείο Energy Star (ECESB) για να συμβουλεύει, σε τακτική βάση, τους αντιπροσώπους των κρατών μελών και τους εμπλεκόμενους φορείς, όπως κατασκευαστές και συνδέσμους γραφειακού εξοπλισμού, εμπειρογνώμονες για το μετασχηματισμό της αγοράς (ενεργειακές υπηρεσίες από τα κράτη μέλη), περιβαλλοντικές ΜΚΟ (π.χ. το WWF) και οργανώσεις καταναλωτών (ANEC). Το γραφείο ECESB συνέβαλε επίσης ενεργώς στην αναθεώρηση των τεχνικών προδιαγραφών (βλ. ανωτέρω). Η Επιτροπή διοργάνωσε ειδική επιστημονική ημερίδα, στην οποία παρευρέθησαν όλοι οι σημαντικοί παράγοντες του κλάδου παγκοσμίως και όπου συζητήθηκε η γενική βασική γραμμή του προγράμματος ENERGY STAR για το γραφειακό εξοπλισμό (Φρανκφούρτη, Απρίλιος 2004). Τα κυριότερα συμπεράσματα είναι τα εξής:

- Οι εμπλεκόμενοι φορείς υποστηρίζουν μια νέα συμφωνία Energy Star με τις ΗΠΑ, ζητούν δε το πρόγραμμα να εφαρμοστεί πιο αποτελεσματικά στην ΕΕ. Ειδικότερα, πρέπει να συντομευτεί η προθεσμία για την επικαιροποίηση των τεχνικών προδιαγραφών. Αυτό χρειάζεται για να συνδυαστεί με τον άκρως καινοτόμο χαρακτήρα και τους ταχείς κύκλους ανάπτυξης προϊόντων γραφειακού εξοπλισμού.

- Πρέπει να απαιτηθεί βελτίωση του συντονισμού μεταξύ της US EPA και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο της διαβούλευσης των εμπλεκόμενων φορέων σχετικά με αναθεωρημένες, νέες προδιαγραφές. Χρειάζεται ενίσχυση των ανθρώπινων πόρων για την καθοδήγηση της διαδικασίας αναθεώρησης.

- Η αποτελεσματικότητα και η αξιοπιστία του προγράμματος εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το επίπεδο φιλοδοξιών των τεχνικών προδιαγραφών για τα πληρούντα τις απαιτήσεις ENERGY STAR προϊόντα. Ως εκ τούτου, οι εμπλεκόμενοι φορείς θεωρούν ότι, καταρχήν, οι τεχνικές προδιαγραφές που θα καθοριστούν πρέπει να είναι τέτοιες ώστε κατά τη στιγμή ορισμού των κριτηρίων ποσοστό μόνο περίπου 25% των διαθέσιμων μοντέλων στην αγορά να είναι κατάλληλα για την απονομή του σήματος σε αυτά.

- Η Επιτροπή εξετάζει τρόπους απλούστευσης / επιτάχυνσης της διαδικασίας επεξεργασίας και επίτευξης συμφωνίας για τις αναθεωρημένες τεχνικές προδιαγραφές. Για θεμελιώδεις λόγους, πρέπει να διατηρηθεί η μετάφραση στις κοινοτικές γλώσσες και η δημοσίευση των τεχνικών προδιαγραφών στην Επίσημη Εφημερίδα. Η κυριότερη υποδειχθείσα απλούστευση είναι ότι δεν χρειάζεται διαβούλευση της ειδικής επιτροπής “133” του Συμβουλίου αναφορικά με την επικύρωση των τεχνικών προδιαγραφών, επειδή οι αντιπροσωπείες των κρατών μελών έχουν ήδη δώσει τη γνώμη τους μέσω του ECESB και, στην πράξη, η ειδική επιτροπή “133” απλώς επικυρώνει τις απόψεις των αντιπροσώπων των κρατών στο γραφείο Energy Star. Αφετέρου, υπήρξε σκέψη για κατάργηση διαφόρων υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων οι οποίες περιλαμβάνονται στον τρέχοντα κανονισμό και θεωρούνται δυσανάλογα βαριές σε σύγκριση με το σκοπό του υπόψη εθελοντικού συστήματος.

- Προκειμένου να καθησυχαστούν τα κράτη μέλη ότι οι αναθεωρημένες τεχνικές προδιαγραφές θα είναι απαιτητικές, σε πιθανή νέα συμφωνία θα περιληφθεί διάταξη με την οποία να επιβάλλεται η υποχρέωση, και για τους δύο φορείς διαχείρισης (Επιτροπή και EPA), να ορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές κατά τρόπο ώστε, τη στιγμή καθορισμού των κριτηρίων, μόνο ποσοστό περίπου 25% των προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά να πληρούν τα κριτήρια. Περιλαμβάνοντας μια τέτοια διάταξη, το Συμβούλιο θα δώσει σαφή εντολή στην Επιτροπή για αναθεώρηση των τεχνικών προδιαγραφών, πράγμα που δικαιολογεί περαιτέρω την άρση της ανάγκης για διαβούλευση με την ειδική επιτροπή “133”.

- Προτείνεται να μην υποχρεωθούν τα κράτη μέλη να προωθήσουν τον εξοπλισμό που πληροί τις απαιτήσεις ENERGY STAR. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το σήμα ENERGY STAR αποτελεί εργαλείο για να προωθούν οι κατασκευαστές εξοπλισμό που φέρει το σήμα. Ως εκ τούτου, οι διαδικασίες προώθησης του σήματος πρέπει να αναλαμβάνονται από τους κατασκευαστές, οι οποίοι και καλύπτουν τη σχετική δαπάνη.

- Η δημόσια βάση δεδομένων ENERGY STAR μπορεί να βοηθήσει τους καταναλωτές και τις δημόσιες αρχές να καθορίσουν τα καλύτερα επίπεδα επιδόσεων ως προς την ενεργειακή απόδοση για τις επιδιωκόμενες λειτουργικές επιδόσεις, ιδιαίτερα για σκοπούς δημόσιων προμηθειών.

5. Συμπέρασμα: Σύσταση για ανανέωση της συμφωνίας

Η ισχύουσα σήμερα συμφωνία λήγει τον Ιούνιο του 2006. Τα λογικά επιχειρήματα, την εποχή του τέλους της δεκαετίας του 1990, υπέρ της συνομολόγησης συμφωνίας με τις ΗΠΑ σήμερα είναι ακόμη ισχυρότερα. Λαμβανομένης υπόψη της εμπειρίας που αποκτήθηκε στη διάρκεια της πρώτης περιόδου εφαρμογής του προγράμματος ENERGY STAR στην ΕΕ, συνιστάται η συνέχιση της συμμετοχής της Κοινότητας στο πρόγραμμα ENERGY STAR για μια δεύτερη πενταετή περίοδο, για τους ακόλουθους λόγους:

- Η αποδοτική χρήση της ενέργειας αποτελεί έναν από τους κυριότερους πυλώνες του βιώσιμου εφοδιασμού με ενέργεια στην Κοινότητα. Στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με την ενεργειακή απόδοση αναφέρονται τα εξής μείζονα οφέλη από την αποδοτική χρήση της ενέργειας: εξασφάλιση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας που επωφελείται από μειωμένες δαπάνες για ενέργεια, προστασία του περιβάλλοντος λόγω της περιστολής των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα την οποία προκαλεί η ενεργειακή χρήση, ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού λόγω της μείωσης της ενεργειακής ζήτησης και, τοιουτοτρόπως, μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές ενέργειας.

- Η κατανάλωση ενέργειας από το γραφειακό εξοπλισμό συμβάλλει με σημαντικό ποσοστό στην κατανάλωση ηλεκτρισμού στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Πιθανώς να αυξηθεί, π.χ. λόγω ενισχυμένων λειτουργιών και επιδόσεων (π.χ. ταχύτητα επεξεργασίας του υπολογιστή) και λόγω αυξημένων ποσοτήτων εξοπλισμού για ιδιωτική και επιχειρηματική χρήση. Ως εκ τούτου, οι ενεργειακές επιδόσεις του γραφειακού εξοπλισμού πρέπει να βελτιστοποιηθούν περαιτέρω.

- Το κοινοτικό πρόγραμμα ENERGY STAR παρέχει πλαίσιο για το συντονισμό των προσπαθειών που καταβάλλουν τα κράτη μέλη και η Κοινότητα για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του γραφειακού εξοπλισμού. Απαιτείται συντονισμένη προσέγγιση για να ελαχιστοποιηθούν οι αρνητικές επιπτώσεις στη βιομηχανία και το εμπόριο, επειδή τυχόν εθνικές ασυντόνιστες απαιτήσεις θα συνεπάγονταν επιπρόσθετο κόστος στους κατασκευαστές, στο εμπορικό κύκλωμα και, κατά συνέπεια, στους αγοραστές και χρήστες γραφειακού εξοπλισμού.

- Ο γραφειακός εξοπλισμός αποτελεί αντικείμενο παγκόσμιου εμπορίου και γι’ αυτό τα μέτρα για τη βελτιστοποίηση της ενεργειακής του απόδοσης πρέπει να υλοποιούνται μαζί με εταίρους και ιθύνοντες λήψης αποφάσεων που δραστηριοποιούνται στον παγκόσμιο στίβο. Το πρόγραμμα ENERGY STAR παρέχει πλαίσιο για το συντονισμό των δράσεων με στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του γραφειακού εξοπλισμού, δράσεις οι οποίες αναπτύσσονται στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, την Κορέα και άλλες καίριας σημασίας αγορές.

- Το πρόγραμμα ENERGY STAR τυγχάνει ευρείας αποδοχής εκ μέρους των κατασκευαστών. Επιπλέον, στις ΗΠΑ είναι σημαντικό για τις δημόσιες προμήθειες, επειδή στις δραστηριότητες δημόσιων προμηθειών πρέπει να τηρούνται οι σχετικές τεχνικές προδιαγραφές, ενισχύοντας έτσι σημαντικά τον αντίκτυπο του προγράμματος. Αν υπήρχε απαίτηση για τις δημόσιες αρχές στην Κοινότητα να προμηθεύονται εξοπλισμό ο οποίος έχει τουλάχιστον την ενεργειακή απόδοση που ορίζεται στις τεχνικές προδιαγραφές του προγράμματος ENERGY STAR, αυτό θα ωθούσε περαιτέρω την αγορά να διαθέτει αποδοτικότερο εξοπλισμό. Στην ιδανική περίπτωση, τα ανωτέρω θα επενεργούσαν ώστε οι τεχνικές προδιαγραφές ENERGY STAR - μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα - να πληρούνται από μεγάλο ποσοστό του εξοπλισμού που διατίθεται στην αγορά. Ως εκ τούτου, μπορεί να επιτευχθεί σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας υπό τον όρο ότι οι τεχνικές προδιαγραφές είναι απαιτητικές (π.χ. με την κάλυψη ποσοστού 25% των μοντέλων, όπως υποδεικνύεται στο νέο σχέδιο συμφωνίας) κατά τη στιγμή που ορίζονται τα κριτήρια.

- Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι εισηγήσεις των κοινοτικών εμπειρογνωμόνων είναι σημαντικές και συμβάλλουν στη διατύπωση συνεπών και απαιτητικών τεχνικών προδιαγραφών. Δεδομένου ότι είναι πιθανό ένα μεγάλο ποσοστό της αγοράς να συμμορφωθεί, μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα, προς τις τεχνικές προδιαγραφές ENERGY STAR, ο καθορισμός αυστηρών απαιτήσεων επιφέρει σοβαρές βελτιώσεις της κατανάλωσης ενέργειας στον τομέα του γραφειακού εξοπλισμού.

- Μολονότι δεν είναι δυνατό να ποσοτικοποιηθεί η έκταση στην οποία συνέβη αυτό, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θεωρούν ότι το πρόγραμμα ENERGY STAR για γραφειακό εξοπλισμό συνέβαλε στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του γραφειακού εξοπλισμού. Αφετέρου, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες βελτίωσης των ενεργειακών επιδόσεων του γραφειακού εξοπλισμού κατά οικονομικώς συμφέροντα τρόπο.

- Ο ταχύς ρυθμός της καινοτομίας και οι κύκλοι ανάπτυξης προϊόντων απαιτούν μέσα υψηλής ευελιξίας, όπως π.χ. εθελοντικά συστήματα σήμανσης, τα οποία μπορούν να προσαρμόζονται ταχύτερα στις εξελίξεις της αγοράς, ώστε να βελτιωθεί η ενεργειακή απόδοση του γραφειακού εξοπλισμού. Το πρόγραμμα ENERGY STAR θεωρείται ότι είναι το πλέον κατάλληλο εργαλείο άσκησης πολιτικής εκ μέρους της Κοινότητας για να αντλήσει τη δυνητική εξοικονόμηση ενέργειας, σε σύγκριση με την υποχρεωτική ενεργειακή σήμανση στο πλαίσιο της οδηγίας 92/75/ΕΚ. Συμπληρώνει επίσης την οδηγία 2005/32/ΕΚ περί καθορισμού απαιτήσεων οικολογικής σχεδίασης.

- Το πρόγραμμα Energy Star - ιδίως η βάση δεδομένων του προγράμματος την οποία διαχειρίζονται η Επιτροπή και η EPA - μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση για δραστηριότητες των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, προκειμένου να προωθήσουν ειδικότερα ενεργειακά αποδοτικό γραφειακό εξοπλισμό. Το πρόγραμμα ενισχύει τη διαφάνεια της αγοράς στον τομέα του γραφειακού εξοπλισμού, ιδίως όσον αφορά τις ενεργειακές επιδόσεις του γραφειακού εξοπλισμού. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για δραστηριότητες με στόχο την παρακίνηση τόσο των καταναλωτών όσο και του τριτογενούς τομέα και των αρμόδιων για τις δημόσιες προμήθειες αρχών να συνεκτιμήσουν κατά την απόφαση αγοράς την ενεργειακή απόδοση και το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας του προϊόντος, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για την κατανάλωση ρεύματος.

Κατά τη συνεδρίαση της 2ας Δεκεμβρίου 2005, τα συμμετέχοντα μέρη στο πλαίσιο του ECESB συντάχθηκαν με την ανωτέρω αξιολόγηση και ενέκριναν, καταρχήν, την ιδέα της σύναψης μιας νέας συμφωνίας με τις ΗΠΑ, η οποία θα προσαρμοστεί με βάση την εμπειρία από την πρώτη περίοδο.

[1] ΕΕ L 172 της 26.06.2001, σ. 3.

[2] ΕΕ L 99 της 17.4.2003, σ. 47.

[3] ΕΕ L 332 της 15.12.2001, σ. 1.

[4] ΕΕ L 67 της 12.3.2003, σ. 22.