[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 26.8.2008

COM(2008) 526 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με τη μεθοδολογία και τη συγγραφή υποχρεώσεων επανεξέτασης, από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, των δομών και των μηχανισμών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με τη μεθοδολογία και τη συγγραφή υποχρεώσεων επανεξέτασης, από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, των δομών και των μηχανισμών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ΕΣΕ), που ιδρύθηκε στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος «Ιδέες», αποτελεί μια νέα επιστημονική συνιστώσα του 7ου προγράμματος-πλαισίου έρευνας και μια δραστική απομάκρυνση από τις συνήθειες των προγενέστερων κοινοτικών ερευνητικών δραστηριοτήτων. Στηρίζοντας – μέσω ανοικτών πανευρωπαϊκών διαγωνισμών με αποκλειστικό κριτήριο την αριστεία – την έρευνα αιχμής που διεξάγουν μεμονωμένες ομάδες, το ΕΣΕ επιδιώκει να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη των ερευνητικών ικανοτήτων της Ευρώπης στο ανώτατο επίπεδο.

Το ΕΣΕ αντιπροσωπεύει, επίσης, ένα νεωτεριστικό θεσμικό σχήμα που καθιερώθηκε βάσει του 7ου προγράμματος-πλαισίου και το οποίο περιλαμβάνει, για παράδειγμα, τις Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες (ΚΤΠ) βάσει του άρθρου 171 της Συνθήκης. Εισάγει σημαντικές καινοτομίες στις μεθόδους εφαρμογής, μέσω ενός ανεξάρτητου επιστημονικού συμβουλίου και της αυτόνομης εκτέλεσης του προγράμματος από ειδική εκτελεστική δομή υπό τη μορφή εκτελεστικού οργανισμού της Επιτροπής.

Οι νέοι στόχοι και μέθοδοι εφαρμογής που καθιερώνει το ΕΣΕ υπαγορεύονται, αφενός από τις πολιτικές και οικονομικές επιταγές του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας και της διαδικασίας της Λισσαβόνας – καθώς οι ικανότητες της Ευρώπης όσον αφορά την έρευνα αιχμής θεωρούνται καίριας σημασίας για τις μελλοντικές προοπτικές της στην εποχή της παγκοσμιοποίησης – και, αφετέρου, από το μέλημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) να βελτιώσει τη θεσμική βάση της άσκησης πολιτικής, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την αποδοτική και έντιμη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ.

Η ευθύνη της Επιτροπής για την εφαρμογή του ειδικού προγράμματος «Ιδέες» συνδυάζεται με το καθήκον της διασφάλισης πλήρους αυτονομίας και ακεραιότητας του ΕΣΕ. Εφόσον επιτύχει ως νέο μοντέλο χρηματοδότησης της έρευνας από την ΕΕ, το ΕΣΕ είναι σε θέση να οδηγήσει σε περαιτέρω πρόοδο προς την κατεύθυνση μιας αποτελεσματικότερης εξωτερικής διαχείρισης του συνόλου του προγράμματος-πλαισίου.

Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο εντάσσεται η παρούσα ανακοίνωση, στην οποία παρουσιάζεται η πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τη μεθοδολογία και τη συγγραφή υποχρεώσεων επανεξέτασης των δομών και των μηχανισμών του ΕΣΕ (εφεξής «η επανεξέταση»), όπως ορίζει η νομοθεσία περί του 7ου προγράμματος-πλαισίου. Με τον τρόπο αυτό η Επιτροπή τηρεί τη δέσμευσή της να υποβάλει σχετική ανακοίνωση μέχρι τα μέσα του 2008[1].

ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Οι βασικές αρχές που πρέπει να διέπουν τη λειτουργία του ΕΣΕ – επιστημονική αριστεία, αυτονομία, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια – διατυπώθηκαν και επιβεβαιώθηκαν κατά τον πολιτικό διάλογο που κατέληξε στην πρόταση της Επιτροπής για το ειδικό πρόγραμμα «Ιδέες». Στις διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν και κατά τις οποίες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη υποστήριξαν ευρέως την έννοια του ΕΣΕ, συζητήθηκε έντονα το είδος της εκτελεστικής του δομής. Η πρόταση της Επιτροπής να είναι το όργανο αυτό εκτελεστικός οργανισμός συζητήθηκε διεξοδικά και έγινε δεκτή, υπό τον όρο να επανεξεταστούν αργότερα οι επιδόσεις, ώστε να εξασφαλιστεί ότι το ΕΣΕ μπορεί να λειτουργήσει σε άριστες συνθήκες πιο μακροπρόθεσμα.

Θα διασφαλισθεί η επανεξέταση και αξιολόγηση της εφαρμογής και διαχείρισης της δραστηριότητας σε συνεχή βάση, με σκοπό την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της και την αναπροσαρμογή και βελτίωση των διαδικασιών, βάσει της κτηθείσας πείρας. Στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρο 7 παρ. 2 του προγράμματος-πλαισίου, θα διεξαχθεί επίσης ανεξάρτητη επισκόπηση των δομών και μηχανισμών του ΕΣΕ με βάση τα κριτήρια της επιστημονικής αριστείας, της αυτονομίας, της αποτελεσματικότητας και της διαφάνειας και με πλήρη συμμετοχή του επιστημονικού συμβουλίου. Η επανεξέταση θα περιλαμβάνει τη διαδικασία και τα κριτήρια επιλογής των μελών του επιστημονικού συμβουλίου. Η επανεξέταση θα έχει ως σαφές αντικείμενο τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα μιας δομής βασισμένης σε Εκτελεστικό Οργανισμό και μιας δομής βασισμένης στο άρθρο 171 της Συνθήκης. Βάσει αυτής της επανεξέτασης, οι εν λόγω δομές και μηχανισμοί θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως. Η Επιτροπή θα διασφαλίζει ότι όλες οι αναγκαίες προπαρασκευαστικές εργασίες, καθώς και ενδεχόμενες νομοθετικές προτάσεις τις οποίες κρίνει απαραίτητες, διεκπεραιώνονται και υποβάλλονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, όπως ορίζει η Συνθήκη, με σκοπό την κατά το δυνατό ταχύτερη μετάβαση στην όποια τροποποιημένη δομή κριθεί αναγκαία. Για το σκοπό αυτό το πρόγραμμα-πλαίσιο προσαρμόζεται ή συμπληρώνεται με συναπόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 166 παράγραφος 2 της Συνθήκης. Η αναφερόμενη στο άρθρο 7 παράγραφος 2 έκθεση προόδου, η οποία προηγείται της ενδιάμεσης αξιολόγησης, θα παράσχει τα αρχικά πορίσματα για τη λειτουργία του ΕΣΕ[2] .

Η Επιτροπή δεσμεύεται να διενεργήσει την επανεξέταση βάσει αποδεικτικών στοιχείων και με πλήρη ανεξαρτησία και διαφάνεια, να εξασφαλίσει την πίστη και την εμπιστοσύνη των ενδιαφερομένων μερών[3] και να λάβει τα αναγκαία μέτρα, που συνάδουν με τις δέουσες διαδικασίες και τη χρηστή διαχείριση, για την εφαρμογή των πορισμάτων της. Είναι επομένως απαραίτητο να καταλήξει η επανεξέταση στον προσδιορισμό βελτιώσεων που μπορούν να υλοποιηθούν στο πλαίσιο της νομοθεσίας και της διοικητικής πρακτικής της ΕΕ.

ΤΟ ΤΡΕΧΟΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΣΕ

Σημειώθηκε ταχεία πρόοδος στη συγκρότηση του ΕΣΕ και στη ρύθμιση των οικείων χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων, ενώ έχουν ήδη αντληθεί πολλά διδάγματα όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των δομών, των μηχανισμών και των διασυνδέσεων με το εσωτερικό και το εξωτερικό περιβάλλον.

Από τον Οκτώβριο του 2005, το επιστημονικό συμβούλιο, σε συνεργασία με την Επιτροπή, ασχολήθηκε με προσήλωση και ζήλο με την κατάστρωση της επιστημονικής στρατηγικής του ΕΣΕ, στην οποία συμπεριλαμβάνονται οι μηχανισμοί επιχορήγησης και η μεθοδολογία αξιολόγησης από ομοτίμους κριτές, και με την επιλογή ομοτίμων κριτών που διαθέτουν το αναγκαίο κύρος και πείρα.

Αυτό που έχει τώρα σημασία είναι η μετάβαση, το συντομότερο δυνατόν, σε μια σταθερή και προβλέψιμη πιο μακροπρόθεσμη δομή. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει να οργανωθεί η ενδιάμεση επανεξέταση το ταχύτερο δυνατόν, με χρονοδιάγραμμα που θα επιτρέπει τη διεξαγωγή του μεγαλύτερου μέρους της στη διάρκεια της θητείας του παρόντος Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την ολοκλήρωσή της στη διάρκεια της θητείας της παρούσας Επιτροπής.

Όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση της Επιτροπής[4], το ΕΣΕ ιδρύθηκε επίσημα στις 2 Φεβρουαρίου 2007 με απόφαση της Επιτροπής[5], σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου που αφορούν το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο[6] και τους κανόνες συμμετοχής[7] και με την απόφαση του Συμβουλίου για το ειδικό πρόγραμμα «Ιδέες»[8]. Το ειδικό πρόγραμμα «Ιδέες» ορίζει τη γενική δομή διακυβέρνησης του ΕΣΕ, καθορίζοντας τον ρόλο του επιστημονικού συμβουλίου, της ειδικής εκτελεστικής δομής και της Επιτροπής και προβλέποντας ότι η Επιτροπή φέρει την ευθύνη της υλοποίησης του ειδικού προγράμματος «Ιδέες» και εγγυάται την πλήρη αυτονομία και ακεραιότητα του ΕΣΕ. Ο λεπτομερής σχεδιασμός και η εφαρμογή χαρακτηρίστηκαν από εξαιρετικά δημιουργική και παραγωγική αλληλεπίδραση μεταξύ του επιστημονικού συμβουλίου και των υπηρεσιών της Επιτροπής, ιδίως ως προς την ανάγκη προσαρμογής διαδικασιών που είχαν σχεδιαστεί χωρίς να ληφθεί υπόψη το ΕΣΕ.

Το πρώτο έτος λειτουργίας (2007) χαρακτηρίστηκε από την εφαρμογή του μηχανισμού «επιχορηγήσεων εκκίνησης ανεξάρτητης έρευνας», που απευθύνονται σε ερευνητές οι οποίοι αρχίζουν να διεξάγουν έρευνα ως ανεξάρτητοι. Η σχετική πρόσκληση υποβολής προτάσεων θεωρήθηκε σπουδαία επιτυχία από τα εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη, κρίνοντας από τον μεγάλο αριθμό αιτήσεων που διεκπεραιώθηκαν (περισσότερες από 9.000) με αποτέλεσμα περίπου 300 επιχορηγήσεις. Επιπροσθέτως, ορισμένα κράτη μέλη ανακοίνωσαν ότι θα χρησιμοποιήσουν το αποτέλεσμα της αξιολόγησης από το ΕΣΕ για να χρηματοδοτήσουν νέους ερευνητές που δεν στηρίχθηκαν από το ΕΣΕ εξαιτίας δημοσιονομικών περιορισμών. Κατά το δεύτερο έτος ενισχύθηκε το επιστημονικό θεματολόγιο με την προσθήκη ενός δεύτερου μηχανισμού «επιχορηγήσεων προηγμένης έρευνας», που απευθύνονται σε καταξιωμένους ανεξάρτητους ερευνητές, και σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος προς την ίδρυση του εκτελεστικού οργανισμού.

Ο εκτελεστικός οργανισμός του ΕΣΕ βρίσκεται σε προπαρασκευαστικό στάδιο. Η απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την ίδρυση του εκτελεστικού οργανισμού του ΕΣΕ εκδόθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2007[9], μετά από θετική γνωμοδότηση της κανονιστικής επιτροπής εκτελεστικών οργανισμών, που απαρτίζεται από τα κράτη μέλη, επί του σχεδίου πρότασης και υπερψήφιση στην επιτροπή προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Νοέμβριο του 2007. Η πράξη μεταβίβασης αρμοδιοτήτων, καθώς και η απόφαση για το διορισμό των μελών της διευθύνουσας επιτροπής αναμένεται να εκδοθούν τον Σεπτέμβριο του 2008. Εν αναμονή του διορισμού του Διευθυντή, γίνονται τώρα μεγάλης έκτασης προσλήψεις προσωπικού στον εκτελεστικό οργανισμό, παράλληλα με την περαιτέρω ανάπτυξη των δραστηριοτήτων και της υποδομής του, υπό την ευθύνη της Γενικής Διεύθυνσης Έρευνας. Οι προσλήψεις στο ΕΣΕ γίνονται με γνώμονα τις ειδικές απαιτήσεις της επιστημονικής αριστείας. Για τον διορισμό του Διευθυντή και των ανώτερων διοικητικών στελεχών θα ληφθούν υπόψη οι απόψεις του επιστημονικού συμβουλίου, όπως ορίζει το ειδικό πρόγραμμα «Ιδέες».

Ανεξάρτητα από την επανεξέταση των δομών και των μηχανισμών, το ΕΣΕ έχει σχεδιαστεί ως "οργανισμός που μαθαίνει" (learning organisation)[10], εξελισσόμενος και προσαρμοζόμενος, ώστε να εξασφαλιστεί ότι επιτυγχάνει τους στόχους του με τρόπο αποδοτικό και αποτελεσματικό. Στο πνεύμα αυτό, η Επιτροπή έχει ήδη λάβει μέτρα, σε συνεννόηση με το επιστημονικό συμβούλιο, για την αναπροσαρμογή ορισμένων πτυχών της εφαρμογής με βάση την αρχική πείρα. Επιπλέον, με την επιφύλαξη της διεξαγωγής και της έκβασης της ενδιάμεσης επανεξέτασης, η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να λάβει ορισμένα περαιτέρω μέτρα με σκοπό την ουσιαστική βελτίωση των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ μέσω τεχνικών προσαρμογών σύμφωνα με τις διατάξεις των ισχυουσών νομοθετικών πράξεων του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου. Τα πεδία στα οποία ενδέχεται να προβλεφθούν βελτιώσεις παρατίθενται στο παράρτημα.

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗΣ

4.1 Επιλογή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων

Η αξιοπιστία της επανεξέτασης και των πορισμάτων της θα εξαρτηθεί πρωτίστως από την ακεραιότητα, των εύρος των γνώσεων και το κύρος των εμπειρογνωμόνων που θα επιλεγούν για τη διεξαγωγή της. Η Επιτροπή προτείνει τη σύσταση επιτροπής, απαρτιζόμενης από πρόεδρο και τέσσερα μέλη και από έναν εισηγητή που διορίζονται, και θα τηρεί ενήμερα τα κυριότερα ενδιαφερόμενα μέρη. Η εν λόγω επιτροπή θα συγκροτηθεί κατά τρόπο ώστε να πληροί συνολικά τα ακόλουθα βασικά κριτήρια:

- εξειδικευμένη γνώση της πολιτικής στον ερευνητικό τομέα και της διαχείρισης της έρευνας σε εθνικό, ευρωπαϊκό ή/και διεθνές επίπεδο·

- ευρύτητα ικανοτήτων αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας από επιστημονικής, διοικητικής[11], νομικής και άλλων κατάλληλων πλευρών.

Άλλα κριτήρια που θα ληφθούν υπόψη κατά την επιλογή των μελών της επιτροπής είναι:

- η δέουσα ισορροπία μεταξύ της ακαδημαϊκής κοινότητας και άλλων ενδιαφερομένων (όπου συμπεριλαμβάνονται τα ευρωπαϊκά ερευνητικά ιδρύματα), ώστε να εξασφαλιστούν τόσο η γνώση των θεσμών, όσο και η τεχνική ικανότητα·

- η ισόρροπη εκπροσώπηση των δύο φύλων·

- η ευρύτητα και ποικιλότητα πείρας εντός του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας.

Την ανωτέρω επιτροπή είναι δυνατόν να επικουρούν επιπρόσθετοι εμπειρογνώμονες, οι οποίοι θα της παρέχουν, κατόπιν αιτήματός της, εξειδικευμένες ανεξάρτητες πληροφορίες και αναλύσεις.

4.2 Έκταση

Η επανεξέταση θα έχει καταλυτική επίδραση στο μέλλον του ΕΣΕ· η κλίμακά της πρέπει να είναι αρκούντως ευρεία, ώστε να προκύψουν οριστικά συμπεράσματα. Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη στην επανεξέταση τα διάφορα επίπεδα νομοθεσίας και διοικητικής πρακτικής που ορίζουν ή ρυθμίζουν τους τρόπους λειτουργίας του ΕΣΕ, πέραν του νομικού πλαισίου του εκτελεστικού οργανισμού ως ειδικής εκτελεστικής δομής. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία κατά τον προσδιορισμό των πεδίων όπου χρειάζονται βελτιώσεις και του τρόπου υλοποίησης των βελτιώσεων αυτών, συμπεριλαμβανομένων των τροποποιήσεων της νομοθεσίας, και κατά την ανάλυση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των πιθανών δομών (π.χ. εκτελεστικός οργανισμός, δομή βασιζόμενη στο άρθρο 171 της Συνθήκης ή άλλη επιλογή), δεδομένου ότι η λειτουργία κάθε δομής επηρεάζεται από το ευρύτερο πλαίσιο. Εν προκειμένω, ενδιαφέρουν για παράδειγμα τα εξής:

- Το ειδικό πρόγραμμα «Ιδέες», που ορίζει τη βασική δομή του ΕΣΕ[12], μεταξύ άλλων τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του επιστημονικού συμβουλίου και της ειδικής εκτελεστικής δομής, καθώς και άλλες εκτελεστικές ρυθμίσεις, και η νομοθεσία για το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο και για τους κανόνες συμμετοχής.

- Οι διάφορες δομές λήψης αποφάσεων, σύνδεσης και εφαρμογής προγράμματος (κυρίως το επιστημονικό συμβούλιο, ο γενικός γραμματέας του και η Επιτροπή), συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καθορίζονται σε παράγωγες της πρωτογενούς νομοθεσίας νομοθετικές πράξεις, ειδικότερα δε στην απόφαση της Επιτροπής για την ίδρυση του ΕΣΕ.

- Το γενικότερο διοικητικό πλαίσιο των θεσμικών οργάνων ή των οργανισμών της Κοινότητας, ιδίως ο δημοσιονομικός κανονισμός και ο ισχύων κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως του προσωπικού, καθώς και οι διάφορες κανονιστικές ρυθμίσεις, κατευθυντήριες γραμμές και πάγιες διοικητικές πρακτικές εφαρμογής των εν λόγω πράξεων[13].

Το ΕΣΕ, δεδομένου ότι αποτελεί νεοπαγή οντότητα που αντλεί διαφορετικές γενικές αρχές και μεθόδους από προγενέστερα προγράμματα-πλαίσια, δημιουργεί αναπόφευκτα πολλές προκλήσεις όσον αφορά την εφαρμογή κατά το στάδιο εκκίνησης. Στην επανεξέταση πρέπει συνεπώς να γίνει διάκριση μεταξύ, αφενός των παροδικών προκλήσεων, για τις οποίες έχουν εξευρεθεί ή βρίσκονται λύσεις, και αφετέρου, ζητημάτων που μπορούν να αποδοθούν σε μόνιμα διαρθρωτικά προβλήματα του ΕΣΕ και θα έχουν πιο μακροπρόθεσμα επίπτωση στη λειτουργία του.

Η επανεξέταση πρέπει να καλύψει τις τρέχουσες εξελίξεις στο ΕΣΕ (π.χ. τα μέτρα προς την κατεύθυνση της πλήρους διοικητικής αυτονομίας του εκτελεστικού οργανισμού και τη διαδικασία διορισμού των μελλοντικών μελών του επιστημονικού συμβουλίου), αξιοποιώντας όλα τα ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία και πείρα που έχουν συσσωρευτεί από την έναρξη των εργασιών του επιστημονικού συμβουλίου, τον Οκτώβριο του 2005. Θα πρέπει επίσης να εξεταστούν η διαδικασία και τα κριτήρια επιλογής των μελών του επιστημονικού συμβουλίου, όπως ορίζει η νομοθεσία.

Λαμβανομένων υπόψη των διακυβευμάτων που συνδέονται με την ευρωπαϊκή πολιτική στον ερευνητικό τομέα και τη θεσμική της ανάπτυξη, είναι επιτακτική ανάγκη να αξιολογηθούν οι επιδόσεις του ΕΣΕ με μέτρα σύγκρισης που αντιστοιχούν στα ανώτατα πρότυπα σε παγκόσμια κλίμακα, ιδίως εκείνα που εφαρμόζονται σε ανάλογους οργανισμούς των κρατών μελών και άλλων προηγμένων χωρών, καθώς και στα ερευνητικά προγράμματα της ΕΕ που διαχειρίζεται η Επιτροπή. Στο πλαίσιο αυτό, σημαντική είναι επίσης η εμπειρία από άλλες εξωτερικές δομές που έχουν συσταθεί βάσει του 7ου προγράμματος-πλαισίου, όπως οι ΚΤΠ, ή σε συγγενή πεδία, όπως το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT). Στην επανεξέταση πρέπει επίσης να συνεκτιμηθούν η ευρύτερη ανασκόπηση των εξωτερικών δομών που διενεργείται από την Επιτροπή, όπως οι εκθέσεις αξιολόγησης που συντάσσονται για την πρώτη τριετία λειτουργίας κάθε εκτελεστικού οργανισμού, και ο έλεγχος των επιδόσεων όλων των εκτελεστικών οργανισμών (συμπεριλαμβανομένου του ΕΣΕ) από το Ελεγκτικό Συνέδριο, που θα αρχίσει εντός του 2008, ενώ η έκθεση των πορισμάτων του θα δημοσιευθεί τον Δεκέμβριο του 2008.

4.3 Μέθοδοι εργασίας

Για να εξασφαλιστούν στοιχεία με το αναγκαίο εύρος και βάθος, η Επιτροπή προτείνει τον τύπο της "εξεταστικής επιτροπής", που περιλαμβάνει την υπό εχεμύθεια εξέταση εγγράφων και προφορικών στοιχείων προερχόμενων από ευρύ φάσμα κύριων ενδιαφερομένων μερών, όπως μεταξύ άλλων το επιστημονικό συμβούλιο του ΕΣΕ, η ακαδημαϊκή κοινότητα (πανεπιστήμια, ερευνητικά ινστιτούτα, ερευνητικά ιδρύματα, βιομηχανία), τα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, η Γενική Διεύθυνση Έρευνας και άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής.

Αν και οι λεπτομέρειες των μεθόδων εργασίας θα καθοριστούν από την ίδια, αναμένεται ότι η επιτροπή θα μπορεί:

- να ζητήσει από τα ενδιαφερόμενα μέρη προφορικά και έγγραφα στοιχεία,

- να αναλύσει υφιστάμενα στοιχεία, στα οποία συμπεριλαμβάνονται μελέτες παρακολούθησης και αξιολόγησης του ειδικού προγράμματος «Ιδέες»,

- να διενεργήσει ειδικές αναλύσεις, λόγου χάριν στατιστικών στοιχείων και σχετικών εγγράφων πολιτικής και ανασκοπήσεων.

Η Επιτροπή θα παράσχει στην επιτροπή όλες τις αναγκαίες πληροφορίες, ενώ κατόπιν αιτήματος της τελευταίας, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα μπορούν να συγκαλούν ειδικές συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων για συγκεκριμένα ζητήματα. Σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη που προβλέπει την πλήρη εμπλοκή του, το επιστημονικό συμβούλιο έχει δηλώσει την πρόθεσή του να υποβάλει περίληψη της μέχρι σήμερα πείρας του και προτάσεις για βελτιώσεις, λαμβάνοντας υπόψη και τη διεθνή βέλτιστη πρακτική των συμβουλίων έρευνας.

4.4 Κριτήρια

Τα κριτήρια της ενδιάμεσης επανεξέτασης – επιστημονική αριστεία, αυτονομία, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια – αντιστοιχούν στις θεμελιώδεις αρχές που διέπουν το ΕΣΕ. Στις επόμενες παραγράφους αναλύονται και σχολιάζονται τα κριτήρια χωριστά. Πρέπει ωστόσο να τονιστεί ότι τα κριτήρια αυτά πρέπει να αντιμετωπίζονται και συνολικά, καθώς περιλαμβάνουν αλληλεπιδρώσες απαιτήσεις: για παράδειγμα, η ποιότητα της επιστημονικής διαχείρισης δεν μπορεί να διαχωριστεί από τις παραμέτρους αποτελεσματικότητας. Τα κριτήρια πρέπει επίσης να εφαρμοστούν με συνεκτίμηση κατάλληλων μέτρων σύγκρισης, όπως είναι οι ρυθμίσεις στους ερευνητικούς οργανισμούς των κρατών μελών της ΕΕ ή άλλων προηγμένων χωρών. Επιπλέον, η ανάλυση με βάση κάθε κριτήριο και το σύνολό τους πρέπει να στηρίζεται στη θεμελιώδη απαίτηση για ανεπίληπτη ακεραιότητα των εργασιών του ΕΣΕ.

4.4.1 Επιστημονική αριστεία

Η επιστημονική και ακαδημαϊκή αριστεία αποτελεί, ταυτόχρονα, στόχο που επιδιώκεται από το ΕΣΕ και κίνητρο της λειτουργίας του σε όλες τις πτυχές της. Στα βασικά ερωτήματα που θα θέσει η επανεξέταση πρέπει να περιλαμβάνονται τα εξής:

- Σε ποιο βαθμό επιτυγχάνει το ΕΣΕ να προάγει την επιστημονική αριστεία στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας;

- Σε ποιο βαθμό η στρατηγική, η διοικητική εκτέλεση και η εφαρμογή του προγράμματος του ΕΣΕ εξυπηρετούν την επιστημονική αριστεία;

- Η αρχή της επιστημονικής αριστείας είναι ενσωματωμένη στο πνεύμα και στις διαδικασίες του ΕΣΕ;

4.4.2 Αυτονομία

Η αυτονομία έχει τις ακόλουθες πτυχές που πρέπει να καλυφθούν από την επανεξέταση:

- Οι συνθήκες λειτουργίας του ΕΣΕ επιτρέπουν την αποτελεσματική και ανεξάρτητη κατάστρωση της επιστημονικής στρατηγικής σύμφωνα με τις επιστημονικές απαιτήσεις;

- Η επιστημονική στρατηγική, την οποία καθορίζει ανεξάρτητα το επιστημονικό συμβούλιο, τηρείται ως βάση εφαρμογής από την ειδική εκτελεστική δομή;

- Οι συνθήκες λειτουργίας της ειδικής εκτελεστικής δομής επιτρέπουν στην τελευταία να εφαρμόζει αυστηρά, αποτελεσματικά και με την απαραίτητη ευελιξία την επιστημονική στρατηγική που καθορίζεται από το επιστημονικό συμβούλιο και τις διατάξεις του ειδικού προγράμματος «Ιδέες»;

- Σε ποιο βαθμό οι δομές και οι διαδικασίες που έχουν θεσπιστεί από την Επιτροπή για το ΕΣΕ αρκούν για να διασφαλίσουν μακροπρόθεσμα την πλήρη αυτονομία του;

4.4.3 Αποτελεσματικότητα

Το ΕΣΕ δεν λειτουργεί ως απομονωμένη οντότητα, αλλά ως συνιστώσα του ευρωπαϊκού ερευνητικού συστήματος. Συνεπώς, η αποτελεσματικότητα αφορά όχι μόνο το ποσοστό της συνολικής χρήσης των πόρων του, αλλά και την ικανότητά του να χρησιμοποιεί αποδοτικά τους πόρους αυτούς, π.χ. προσελκύοντας τους καλύτερους αιτούντες και ομότιμους κριτές. Κατά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του τίθενται επομένως τα ακόλουθα ερωτήματα:

- Οι συνολικές διοικητικές δαπάνες του ΕΣΕ περικλείονται στις καθορισμένες σχετικές παραμέτρους και συνάδουν με τη βέλτιστη πρακτική παγκοσμίως στους ερευνητικούς οργανισμούς;

- Σε ποιο βαθμό ο διαχωρισμός καθηκόντων μεταξύ Επιτροπής και ΕΣΕ αποτρέπει αποτελεσματικά την περιττή επανάληψη διαδικασιών και κατά πόσον επιτρέπει την αποδοτική λειτουργία του ΕΣΕ;

- Οι ρόλοι των συντελεστών της δομής διακυβέρνησης του ΕΣΕ (επιστημονικό συμβούλιο, γενικός γραμματέας, ειδική εκτελεστική δομή, Επιτροπή) και οι μεταξύ τους σχέσεις είναι καθορισμένα με επαρκή ακρίβεια, διακριτά και κατάλληλα συνδεδεμένα ώστε να επιτυγχάνεται εξαιρετικά αποτελεσματική οργάνωση και διαχείριση;

- Τα συστήματα και οι διαδικασίες που έχει υιοθετήσει το ΕΣΕ επιτρέπουν την επίτευξη των στόχων με οικονομικό τρόπο όσον αφορά τη χρήση των πόρων (προσωπικό και χρηματοοικονομικοί πόροι);

- Οι δραστηριότητες του ΕΣΕ (προκηρύξεις, υποβολή προτάσεων, αξιολόγηση, έγκριση επιχορηγήσεων) είναι αρκούντως απλές, ευέλικτες και εύχρηστες ώστε να προσελκύουν τους καλύτερους αιτούντες και ομότιμους κριτές;

4.4.4 Διαφάνεια

Το ΕΣΕ προορίζεται να λειτουργεί με υψηλό βαθμό αυτονομίας και σύμφωνα με τα ανώτατα πρότυπα ακεραιότητας. Στο πλαίσιο αυτό, η έννοια της διαφάνειας είναι μάλλον σαφής. Τα βασικά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν είναι:

- Παρέχει το ΕΣΕ στους πολίτες και στα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη ουσιαστική πληροφόρηση επαρκούς ποιότητας, ώστε να μπορούν να κατανοήσουν τις δραστηριότητές του και να έχουν εμπιστοσύνη στη χρήση και στον αποτελεσματικό έλεγχο του προϋπολογισμού του;

- Παρέχει το ΕΣΕ στα θεσμικά όργανα της ΕΕ ουσιαστική πληροφόρηση επαρκούς ποιότητας, ώστε να μπορούν να ασκήσουν τις εποπτικές τους αρμοδιότητες;

4.5 Χρονοδιάγραμμα και παραδοτέα στοιχεία

Το ακόλουθο ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα συνάδει με τον στόχο της διενέργειας της επανεξέτασης το ταχύτερο δυνατόν:

- Διορισμός των εμπειρογνωμόνων – Φεβρουάριος του 2009

- Πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής εμπειρογνωμόνων – Φεβρουάριος του 2009

- Υποβολή προφορικών και εγγράφων στοιχείων: Φεβρουάριος – Μάιος του 2009

- Τελική έκθεση – Ιούλιος του 2009

- Πρώτη αντίδραση της Επιτροπής – Σεπτέμβριος του 2009.

Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων θα συντάξει τελική έκθεση, στην οποία θα διατυπώνει συστάσεις και πορίσματα. Η έκθεση αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει ανάλυση και αξιολόγηση της επάρκειας ή των ελλείψεων των υφισταμένων δομών και μηχανισμών και να προσδιορίζει αν οι τυχόν αναγκαίες αλλαγές μπορούν να θεωρηθούν "τεχνικές ρυθμίσεις" (π.χ. προσαρμογές στο μοντέλο του εκτελεστικού οργανισμού) ή κρίνονται ως ουσιώδη οργανωτικά ή/και νομικά ζητήματα.

Το αποτέλεσμα της επανεξέτασης θα πρέπει να παρέχει στην Επιτροπή αιτιολόγηση για να καταρτίσει, σε συνεννόηση με το επιστημονικό συμβούλιο, τις νομοθετικές προτάσεις που ενδεχομένως θα κριθούν απαραίτητες.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η επανεξέταση των δομών και των μηχανισμών του ΕΣΕ θα έχει καταλυτική επίδραση στη μελλοντική του διάρθρωση και, υπό την έννοια αυτή, θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη μελλοντική εξέλιξη της χρηματοδότησης της έρευνας από την ΕΕ. Για τον λόγο αυτό είναι ζωτικής σημασίας η ορθή και αποτελεσματική διεξαγωγή της επανεξέτασης, με την πλήρη υποστήριξη των ενδιαφερομένων μερών, στα οποία συγκαταλέγονται τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και το επιστημονικό συμβούλιο.

Στην παρούσα ανακοίνωση εκτίθενται οι βάσεις και το χρονοδιάγραμμα που προτείνονται για μια ευρεία επανεξέταση, επαρκώς τεκμηριωμένη και αμερόληπτη, ώστε να προσφέρει σταθερά θεμέλια για το πιο μακροπρόθεσμο μέλλον του ΕΣΕ. Προσδιορίζονται επίσης ορισμένα πεδία που ενδεχομένως επιδέχονται αναπροσαρμογές με σκοπό τη βελτίωση των επιδόσεων του ΕΣΕ, χωρίς να θίγεται η διεξαγωγή ή η έκβαση της επανεξέτασης.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο καλούνται να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την προαναφερόμενη μεθοδολογία μέχρι τον Δεκέμβριο του 2008, έτσι ώστε η Επιτροπή να τις λάβει υπόψη κατά την κατάρτιση της εντολής ανεξάρτητης αξιολόγησης.

Ανάλογα με το αποτέλεσμα της επανεξέτασης, η Επιτροπή θα λάβει κατάλληλα μέτρα για την πρακτική εφαρμογή των πορισμάτων της, συνεκτιμώντας την ανάγκη να διασφαλιστεί η συνέχεια των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ με τις ενδεχόμενες προσαρμογές.

Παράρτημα

ΠΙΘΑΝΑ ΜΕΣΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΣΕ, ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ

Όπως αναφέρεται στο σημείο 3 ανωτέρω, η Επιτροπή εξετάζει ήδη, με την επιφύλαξη της διεξαγωγής και της έκβασης της ενδιάμεσης επανεξέτασης, ορισμένα πεδία στα οποία είναι δυνατόν να βελτιωθούν ουσιαστικά οι δραστηριότητες του ΕΣΕ μέσω τεχνικών προσαρμογών στους εκτελεστικούς όρους και στις συνθήκες λειτουργίας, σύμφωνα με τις διατάξεις των ισχυουσών νομοθετικών πράξεων του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου. Στα πεδία αυτά περιλαμβάνονται τα εξής:

- Λειτουργικότητα και σαφήνεια της διασύνδεσης του επιστημονικού συμβουλίου με την ειδική εκτελεστική δομή . Υπάρχει δυνατότητα βελτιώσεων όσον αφορά τις ρυθμίσεις που έχουν προβλεφθεί για τη σύνδεση μεταξύ του επιστημονικού συμβουλίου, της Επιτροπής και της ειδικής εκτελεστικής δομής. Οι σχετικές βελτιώσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν λεπτομερέστερο καθορισμό του ρόλου του γενικού γραμματέα του ΕΣΕ σε σχέση με τον πρόεδρο και τους αντιπροέδρους του επιστημονικού συμβουλίου, καθώς και του ρόλου του διοικητικού συμβουλίου που έχει συσταθεί από το επιστημονικό συμβούλιο και στο οποίο συνέρχονται ο πρόεδρος, οι αντιπρόεδροι και ο γενικός γραμματέας, έτσι ώστε να συμμετέχει και ο διευθυντής της ειδικής εκτελεστικής δομής. Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν να αναθεωρηθούν οι διατάξεις της απόφασης της Επιτροπής για την ίδρυση του ΕΣΕ, ώστε να αναγνωρίζεται ο χρόνος απασχόλησης του προέδρου και των αντιπροέδρων του Επιστημονικού Συμβουλίου με τις τρέχουσες υποθέσεις του ΕΣΕ. Πρέπει να εξεταστούν, εν προκειμένω, οι κίνδυνοι σύγκρουσης συμφερόντων, λόγου χάριν εξαιτίας της επιδότησης του ΕΣΕ από τους οργανισμούς υποδοχής του προέδρου και των αντιπροέδρων, καθώς και οι διατάξεις που αφορούν τη λογοδοσία του επιστημονικού συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένων του κώδικα δεοντολογίας και των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων.

- Επιλογή και διορισμός ομοτίμων κριτών. Λαμβάνοντας υπόψη το ευρύ επιστημονικό πεδίο δραστηριότητας του ΕΣΕ και τον αναγκαίο μεγάλο αριθμό κριτών, η συνετή χρήση των πόρων επιβάλλει να είναι οι σχετικές διαδικασίες όσο το δυνατόν πιο απλές και ευέλικτες, συνάδοντας με την ορθή διοικητική πρακτική και οικονομική διαχείριση. Υπάρχουν περιθώρια απλουστεύσεων, τόσο όσον αφορά την επιλογή των εμπειρογνωμόνων, όπου είναι ασαφής ο ρόλος του επιστημονικού συμβουλίου και της Επιτροπής στην επιλογή εμπειρογνωμόνων για την αξιολόγηση των ερευνητικών προτάσεων από ομότιμους κριτές, όσο και την υποχρέωση του εκτελεστικού οργανισμού να καταρτίζει απόφαση της Επιτροπής για κάθε διορισμό εμπειρογνώμονα· απλούστευση επιδέχονται επίσης οι διαδικασίες διορισμού και πληρωμής.

- Διεκπεραίωση των αιτήσεων επιχορήγησης. Στην περίπτωση των προτάσεων για έρευνα αιχμής, όπου τα αποτελέσματα των εργασιών είναι εγγενώς αβέβαια, το ΕΣΕ έχει ως αρχή να μη "διαπραγματεύεται" τις επιχορηγήσεις, οι οποίες παρέχονται με βάση την έγκριση των προτάσεων και τον καθορισμό του κατάλληλου προϋπολογισμού (μετά την απόφαση επιλογής) από την επιτροπή ομοτίμων κριτών. Είναι ίσως σκόπιμο να επανεξεταστούν οι σχετικές με τις επιδόσεις υποχρεώσεις του κύριου ερευνητή, ώστε να εξασφαλιστεί ότι, στις περιπτώσεις όπου η επιτροπή ομοτίμων κριτών μειώνει τον προϋπολογισμό, δεν απαιτείται οπωσδήποτε αναπροσαρμογή της περιγραφής των εργασιών.

- Προσαρμογή των εργαλείων πληροφορικής του 7 ου προγράμματος-πλαισίου στις ανάγκες του ΕΣΕ. Στα πρώτα στάδια εφαρμογής του 7ου προγράμματος-πλαισίου, που συνέπεσαν με την έναρξη λειτουργίας του ΕΣΕ, το τελευταίο εξαρτιόταν αναγκαστικά από τα συνήθη εργαλεία και τις διαρθρώσεις τους που προορίζονταν για το εν λόγω πρόγραμμα στο σύνολό του. Η Επιτροπή θα μελετήσει προοδευτικά τη δυνατότητα διάρθρωσης των εργαλείων αυτών – π.χ. του ηλεκτρονικού συστήματος υποβολής προτάσεων (EPSS) – ειδικά για τις δραστηριότητες του ΕΣΕ, με σκοπό την ενίσχυση τόσο της αποτελεσματικότητας όσο και της αυτονομίας, κατά τρόπο που συνάδει με την εξοικονόμηση πόρων και την αποτελεσματικότητα στο σύνολο του 7ου προγράμματος-πλαισίου.

[1] «Στο πλαίσιο της έκθεσης προόδου που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 και που προηγείται της ενδιάμεσης αξιολόγησης, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, μέχρι τα μέσα του 2008, ανακοίνωση σχετικά με τη μεθοδολογία και τη συγγραφή υποχρεώσεων επανεξέτασης, από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, των δομών και των μηχανισμών του ΕΣΕ. Εάν χρειαστεί, η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση αναπροσαρμογής του προγράμματος πλαισίου.» (ΕΕ L 412 της 30.12.06).

[2] Απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με το ειδικό πρόγραμμα «Ιδέες» με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013) (2006/972/EΚ), ΕΕ L 54 της 22.2.2007, σ. 88.

[3] Η επανεξέταση θα διεξαχθεί σύμφωνα με τα πρότυπα αξιολόγησης που έχει καθορίσει η Επιτροπή: «Responding to strategic needs: reinforcing the use of evaluation» (Ανταπόκριση σε στρατηγικές ανάγκες: ενίσχυση της χρήσης της αξιολόγησης), SEC(2007)213.

[4] Ετήσια έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας και την υλοποίηση των στόχων που καθορίζονται στο ειδικό πρόγραμμα «Ιδέες» το 2007, COM(2008)473

[5] 2007/134/ΕΚ,: ΕΕ L 57 της 24.2.2007, σ. 14.

[6] 1982/2006/EΚ της 18.12.06, ΕΕ L 412 της 30.12.2006, σ. 1.

[7] 1906/2006/EΚ της 18.12.06, ΕΕ L 391 της 30.12.2006, σ. 1.

[8] 2006/972/EΚ της 19.12.06, ΕΕ L 400 της 30.12.2006, σ. 243 και διορθωτικό, ΕΕ L 54 της 22.2.2007, σ. 81.

[9] Απόφαση της Επιτροπής της 14ης Δεκεμβρίου 2007 σχετικά με την ίδρυση του "Εκτελεστικού Οργανισμού του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας" για τη διαχείριση του ειδικού κοινοτικού προγράμματος «Ιδέες» στον τομέα της έρευνας αιχμής κατ’ εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 58/2003 του Συμβουλίου, ΕΕ L 9 της 12.1.2008, σ. 15.

[10] Σύμφωνα με τις διατάξεις του ειδικού προγράμματος: «…[..] Θα διασφαλισθεί η επανεξέταση και αξιολόγηση της εφαρμογής και διαχείρισης της δραστηριότητας σε συνεχή βάση, με σκοπό την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της και την αναπροσαρμογή και βελτίωση των διαδικασιών, βάσει της κτηθείσας πείρας.»

[11] συμπεριλαμβανομένων, λόγου χάριν, του οικονομικού ελέγχου σε οργανισμούς, του εσωτερικού ελέγχου κ.λπ.

[12] «[…] ανεξάρτητο επιστημονικό συμβούλιο που θα απαρτίζεται από επιστήμονες, μηχανικούς και ακαδημαϊκούς υψίστου κύρους, θα αντιπροσωπεύει την ευρωπαϊκή ερευνητική κοινότητα σε όλη της την έκταση και βάθος και θα επικουρείται από μια ευκίνητη εκτελεστική δομή με κόστος λογικό σε σχέση με τα αποτελέσματα, η οποία θα συσταθεί ως εκτελεστικός οργανισμός …».

[13] Η πολιτική προσωπικού και προσλήψεων στο ΕΣΕ εμπίπτει στις διατάξεις του καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 56 της 4.3.1968, σ. 1). Το καθεστώς αυτό, που έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένα από τον νομοθέτη, αποτελεί τη βάση κάθε μέσου στήριξης της έρευνας από την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των ΚΤΠ, ανεξαρτήτως του εάν αυτή παρέχεται μέσω εκτελεστικών οργανισμών ή δομών βασιζόμενων στο άρθρο 171.