Γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με ένα σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση των ναρκωτικών (1995-1999) (96/C 100/10)

Στις 5 Δεκεμβρίου 1994, η Επιτροπή των Περιφερειών αποφάσισε με βάση το άρθρο 198 Γ της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για την ανωτέρω ανακοίνωση.

Η επιτροπή «Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή, Κοινωνική Πολιτική, Δημόσια Υγεία» στην οποία ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή της στις 16 Μαρτίου 1995 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Wyn.

Κατά την 7η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 21ης Απριλίου 1995), η Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η Επιτροπή έθεσε τα θεμέλια για τη θέσπιση του παρόντος ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης. Αναγνωρίζει τη μεγάλη απειλή που αποτελούν για τους ευρωπαίους πολίτες η τοξικομανία και η διακίνηση ναρκωτικών και συμφωνεί ότι πρέπει να υπάρξει αντίδραση σε όλα τα επίπεδα, από το τοπικό έως το κοινοτικό.

1.2. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ιδιαίτερα την ανάγκη συμμετοχής των τοπικών αρχών σε κάθε στρατηγική που επιδιώκει την εξέταση του προβλήματος στο πλαίσιο των τοπικών κοινοτήτων. Θεωρεί ότι το πρόβλημα της χρήσης ναρκωτικών μπορεί να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικότερα μέσω συνδυασμού των προσπαθειών για τη μείωση τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς παράνομων ναρκωτικών ουσιών. Σήμερα, περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη σημασία στη μείωση της ζήτησης ναρκωτικών.

1.3. Η ΕΤΠ συμφωνεί ότι υπάρχει ανάγκη συνεργασίας στο επίπεδο της Ένωσης αλλά, ταυτόχρονα, παροτρύνει την Ένωση να στηρίξει την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών. Οι αρχές που εκπροσωπούν το τοπικό επίπεδο θα συμβάλουν σημαντικά προκειμένου να καταστεί δυνατή η λειτουργία μιας τέτοιας στρατηγικής.

1.4. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις νέες δυνατότητες και ευκαιρίες συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης που προσφέρει η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

2. Μια συνολική προσέγγιση του προβλήματος των ναρκωτικών

2.1. Η ΕΤΠ συμφωνεί ότι, προκειμένου να καταπολεμηθούν τα ναρκωτικά, όλοι οι οργανισμοί που συμμετέχουν πρέπει να συνεργάζονται στενά και κατά τρόπο συνεκτικό, σεβόμενοι την αρχή της επικουρικότητας.

2.2. Εκφράζει την ικανοποίησή της για τα τρία βασικά στοιχεία: μείωση της ζήτησης, πάταξη της διακίνησης των ναρκωτικών και ανάληψη ενεργειών σε διεθνές επίπεδο. Παροτρύνει την Ένωση να αναγνωρίσει ότι σε πολλές περιπτώσεις, τα στοιχεία αυτά επικαλύπτονται και δεν μπορούν να διαχωρισθούν. Μια σημαντική δραστηριότητα στο επίπεδο της Ένωσης είναι να εξασφαλισθεί ότι επιδιώκεται και παρακολουθείται η συνέχεια των ενεργειών αυτών με στόχο την επιτυχία.

3. Ενέργειες σχετικά με τη μείωση της ζήτησης

3.1. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι το άρθρο 129 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, χρησιμεύει ως βάση για την ανάληψη κοινοτικής δράσης σε τομείς υγείας που σχετίζονται με το πρόβλημα των ναρκωτικών. Ήδη, έχει εκφράσει τη γνώμη της σχετικά με τις προτάσεις που αφορούσαν την πρόληψη των ναρκωτικών.

3.2. Η ΕΤΠ έχει ήδη εκδώσει γνωμοδότηση για την ανακοίνωση και την πρόταση απόφασης σχετικά με ένα πρώτο πρόγραμμα κοινοτικής δράσης στον τομέα της τοξικομανίας. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος δράσης, η ΕΤΠ έχει ταχθεί υπέρ της διεύρυνσης των σχεδίων που απευθύνονται σε ομάδες στόχους, έτσι ώστε να συμπεριληφθούν η κατοικία και η απασχόληση. Πρέπει επίσης να δοθεί προσοχή στον τομέα της οικονομικής ανάπτυξης και στη δημιουργία νέων ευκαιριών για τους ανθρώπους που ζουν σε φτωχές περιοχές και είναι παγιδευμένοι στον τρόπο ζωής που σχετίζεται με τα ναρκωτικά.

3.3. Η ΕΤΠ θεωρεί, ότι η κοινωνική και επαγγελματική αποκατάσταση δεν μπορεί να επιτευχθεί πριν βελτιωθεί η οικονομική βάση των τοπικών κοινοτήτων στις οποίες αποτελεί πρόβλημα. Χρειάζεται να καταβληθεί προσπάθεια για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των ατόμων που προσελκύονται από τα ναρκωτικά. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι, αν και είναι σημαντικό να τεθούν σε εφαρμογή μέτρα που να απευθύνονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου, δεν πρέπει ωστόσο να παραβλέπεται η ανάγκη γενικότερης στρατηγικής για το ζήτημα αυτό, η οποία να καλύπτει όλες τις τοπικές κοινότητες.

4. Ενέργειες για την καταπολέμηση της διακίνησης

4.1. Παρά τις πολλαπλές προσπάθειες και όσον αφορά τη λήψη μέτρων για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και των δαπανών που συνδέονται με την διάθεση σημαντικών πόρων δεν κατέστη δυνατή η εξαφάνιση των ναρκωτικών από τους δρόμους και τις κοινότητες.

4.2. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι, αν και οι ενέργειες αυτές πρέπει να συνεχιστούν, χρειάζεται εξισορόπηση των πόρων τόσο στο επίπεδο της Ένωσης όσο και στα ίδια τα κράτη μέλη με τη διάθεση πρόσθετων πόρων για τη λήψη μέτρων με στόχο τη μείωση της ζήτησης.

4.3. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί μεγαλύτερη πρόοδος στον τομέα της νομιμοποίησης του παράνομου χρήματος και θέσπισης οικονομικών και νομικών μέτρων για τον εντοπισμό των κερδών από δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ναρκωτικά.

4.4. Η ΕΤΠ υποστηρίζει προτάσεις για νέες δραστηριότητες που μπορούν να συμπληρώσουν υφιστάμενες δραστηριότητες σε τομείς κοινοτικής αρμοδιότητας. Οι ανταλλαγές μεταξύ οργανώσεων που ασχολούνται με τη μείωση της ζήτησης ιδίως τοπικές και περιφερειακές κυβερνητικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις και της προσφοράς είναι εξαιρετικά σημαντικές, ιδίως όσον αφορά τις μη κυβερνητικές και τις εθελοντικές οργανώσεις. Επί του παρόντος, αδύνατο σημείο αποτελεί το γεγονός ότι σε επίπεδο τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, οι οργανώσεις που θα μπορούσαν να διευκολύνουν τις ανταλλαγές αυτές δεν είναι πολλές.

4.5. Η ΕΤΠ ζητεί από την Ένωση να ενθαρρύνει την ανάπτυξη ανταλλαγών μεταξύ τοπικών και περιφερειακών αρχών καθώς και δικτύων συνεργασίας. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις πόλεις αλλά προκαλεί επίσης σημαντικά προβλήματα στις αγροτικές περιοχές και τα προάστεια και, συνεπώς, είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη κάθε πρόταση.

4.6. Η ΕΤΠ έχει γνώση των δεσμών που υφίστανται μεταξύ ναρκωτικών και εγκλήματος. Οι τοπικές και οι αστυνομικές αρχές ενδιαφέρονται από κοινού για την ανάπτυξη στρατηγικών ασφάλειας των συνοικιών σε τοπικό επίπεδο.

4.7. Η ΕΤΠ καλεί την Ένωση να υποστηρίξει τη διάδοση μεταξύ των κρατών μελών, τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, κάθε ορθής πρακτικής.

4.8. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία της ευρύτερης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών για την καταπολέμηση της διακίνησης παράνομων ναρκωτικών. Εκφράζει επίσης την ανησυχία της διότι η κατάργηση των συνόρων και των τελωνείων (βάσει της συμφωνίας του Σένγκεν) προβάλλεται συχνά ως επιχείρημα κατά της συνέχισης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

4.9. Η ΕΤΠ συνιστά τη θέσπιση μιας ειδικής στρατηγικής για την αναβάθμιση των μονάδων επίβλεψης των ακτών προκειμένου να καταπολεμηθεί το δια θαλάσσης αυξανόμενο λαθρεμπόριο ναρκωτικών.

5. Ενέργειες σε διεθνές επίπεδο

5.1. Η ΕΤΠ αναγνωρίζει και υποστηρίζει ότι η Ένωση πρέπει να παγιώσει ό,τι έχει επιτευχθεί έως σήμερα, συμμετέχοντας στη γενικότερη καταπολέμηση των ναρκωτικών σε διεθνές επίπεδο και χρησιμοποιώντας κατάλληλα κοινοτικά μέσα για το σκοπό αυτό.

6. Συντονισμός

6.1. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι ο συντονισμός και η συνεργασία αποτελούν, μεταξύ άλλων, τρόπους για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα. Ενθαρρύνει την Επιτροπή και το Συμβούλιο να εξακολουθήσουν να συμβουλεύονται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή των Περιφερειών ώστε να διασφαλιστεί ότι όλες οι ενέργειες συντονίζονται σωστά. Ο συντονισμός αυτός και η συνεργασία θα δώσουν τη δυνατότητα στις περιφέρειες, τις πόλεις και τις αγροτικές περιοχές να διατηρούν την επαφή και να ανταλλάσουν πληροφορίες και εμπειρογνωμοσύνη.

Η ΕΤΠ τάσσεται υπέρ της διοργάνωσης μιας διάσκεψης όπου θα συμμετάσχουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Επιτροπή των Περιφερειών και τα κράτη μέλη προκειμένου να εξετάσουν το σημαντικό αυτό ζήτημα. Η διάσκεψη μπορεί να καλύψει τέσσερα θέματα:

- σημερινοί τρόποι αντιμετώπισης του προβλήματος στα κράτη μέλη 7

- τα διαφορετικά νομικά συστήματα 7

- η ανάπτυξη στρατηγικών για την μείωση της ζήτησης 7

- διεθνείς πτυχές: οι πολιτικές προς τις χώρες του τρίτου κόσμου που παράγουν ναρκωτικά και προς τις χώρες διαμετακόμισης.

6.2. Η ΕΤΠ ενθαρρύνει το Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών να εκπληρώσει το ρόλο του ως κέντρο διάδοσης των καλύτερων πρακτικών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, χρησιμοποιώντας πλήρως το δίκτυο Reitox και διασφαλίζοντας ότι η εμπειρία που αποκτήθηκε σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο λαμβάνεται πλήρως υπόψη. Οι επαφές μεταξύ εκπροσώπων τοπικών και περιφερειακών αρχών στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συνεχίσουν να ενισχύονται ώστε να χρησιμεύουν για ανταλλαγή εμπειριών.

6.3. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι είναι απαραίτητη μια αναγνωρισμένη στρατηγική έρευνας, ενημέρωσης και κατάρτισης, η οποία να καλύπτει κύρια ζητήματα που έχουν επισημανθεί τόσο από την Ένωση όσο και από τα κράτη μέλη.

7. Συμπεράσματα

7.1. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για το σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση των ναρκωτικών και δεσμεύεται να συμμετάσχει στην υλοποίηση των διαφόρων σταδίων της στρατηγικής αυτής. Επίσης, εκφράζει την επιθυμία να τηρείται ενήμερη για τις μελλοντικές εξελίξεις ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων.

Βρυξέλλες, 21 Απριλίου 1995.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Jacques BLANC