16.3.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 68/7 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί των ελάχιστων προδιαγραφών για τη βελτίωση της κινητικό­
τητας και της ασφαλούς μεταφοράς των εργαζομένων με μειωμένη κινητικότητα από και προς τον 
τόπο εργασίας 
(91/C 68/08) 
COM(90) 588 τελικό — SYN 327 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις Π Φεβρουαρίου 1991) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 118Α, 
την πρόταση της Επιτροπής που καταρτίστηκε ύστερα από 
διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφά­
λεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας στο χώρο 
εργασίας, 
Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι το άρθρο 118Α της συνθήκης προβλέπει ότι το Συμ­
βούλιο θεσπίζει με οδηγίες τις ελάχιστες προδιαγραφές για 
την προώθηση βελτιώσεων, ιδίως στο χώρο εργασίας, ώστε 
να εξασφαλίζεται καλύτερη προστασία της ασφάλειας και 
της υγείας των εργαζομένων 
ότι, σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, με τις οδηγίες αυτές 
αποφεύγεται η επιβολή διοικητικών, οικονομικών και 
νομικών εξαναγκασμών οι οποίοι εμποδίζουν τη δημιουργία 
και την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων 
ότι σύμφωνα με την παράγραφο 26 του τίτλου 1 του κοινο­
τικού χάρτη των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των 
εργαζομένων όλα τα άτομα με ειδικές ανάγκες, ανεξάρτητα 
από την προέλευση και τη φύση της αναπηρίας τους, πρέπει 
να απολαύουν συγκεκριμένων πρόσθετων μέτρων τα οποία 
ενισχύουν την επαγγελματική και κοινωνική τους ένταξη· 
ότι τα εν λόγω μέτρα πρέπει να αφορούν κυρίως τη δυνατό­τητα της πρόσβασης, την κινητικότητα και τα μέσα μετα­
φοράς ανάλογα με τις ικανότητες του ενδιαφερόμενου-
ότι είναι σκόπιμο να συμπληρωθεί η υπάρχουσα ή η μελλο­
ντική κοινοτική νομοθεσία περί της προστασίας της υγείας 
και της ασφάλειας των εργαζομένων με μειωμένη κινητικό­
τητα στο χώρο εργασίας, με διατάξεις που διευκολύνουν την 
πρόσβαση αυτών στην εργασία και, ως εκ τούτου, περιορί­
ζουν τους κινδύνους που τους απειλούν ιδιαίτερα κατά τη 
μεταφορά τους από και προς τον τόπο εργασίας' 
ότι είναι σαφές πως τα μεταφορικά μέσα που δεν είναι προ­
σαρμοσμένα στις ανάγκες των εργαζομένων με μειωμένη 
κινητικότητα συνεπάγονται κινδύνους για την ασφάλεια και 
την υγεία των ατόμων αυτών 
ότι οι εργαζόμενοι με μειωμένη κινητικότητα πρέπει να 
έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τα μέσα μεταφοράς 
για τις μετακινήσεις τους μεταξύ της κατοικίας και του 
τόπου εργασίας χωρίς να διατρέχουν περισσότερους κινδύ­
νους απ' ό,τι οι άλλοι εργαζόμενοι- ότι, η ασφάλεια και η 
υγεία των εργαζομένων με μειωμένη κινητικότητα στο χώρο 
εργασίας πρέπει να εξασφαλίζεται με τη λήψη των ανα­
γκαίων μέτρων για τη διευκόλυνση της ασφαλούς μετακί­
νησης τους από και προς τον τόπο εργασίας-
ότι τα μέτρα βελτίωσης της κινητικότητας και της μετα­
φοράς αφορούν τους εργαζόμενους με μειωμένη κινητικό­
τητα, των οποίων η αναπηρία οφείλεται είτε σε σωματική ή 
αισθητηριακή είτε σε διανοητική βλάβη' 
ότι πρέπει να αφεθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα επι­
λογής μεταξύ, αφενός, της θέσης στη διάθεση των εργαζο-
Αριθ. Ο 68/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Ιβ.^Ι 
μένων με μειωμένη κινητικότητα δημόσιων μεταφορικών 
μέσων, μέσω μεταφοράς οργανωμένων από τον εργοδότηή 
ειδικών υπηρεσιών μεταφοράς και, αφετέρου,των κίνητρων 
που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της μεταφοράς των έργα 
^ομένωναυτων, εφόσον τα μέτρα αυτάέ^ουν ισοδύναμο 
αποτέ^εσμα^ 
ότι πρέπει, ωστόσο, να προβλεφθούν ε^ά^ιστες προδια^ 
γραφές προκειμένουναεςασφα^ιστείη^έση στη διάθεση 
των εργαζομένων με μειωμένη κινητικότητα επαρκών μέσων 
μεταφοράς προσαρμοσμένων στις ειδικές ανάγκες τους ότι 
οιπροδιαγραφέςαυτέςαφοροΰντην πρόσβαση στα μέσα 
μεταφοράς, τηδυνατότητα προσπέ^ασηςτους,τιςδιευκο 
^υνσειςγια την ασφαλή μετακίνηση τωνεργα^ομένων με 
μειωμένη κινητικότητα, κα^ως και τη σήμανση για τη 
^ρήση των μεταφορικών μέσων^ 
ότι, προκειμένου να ^ηφ^οΰνυπόι^η οι δαπάνες μετατροπής 
των μεταφορικών μέσων ώστε να καταστούν προσπελάσιμα 
για τους εργαζόμενους με μειωμένη κινητικότητα, πρέπει να 
προβλεφθούν διάφορα ενα^Αακτικά μέτρα τα οποία να 
παρέ^ουντηναπαραίτητη ευε^ιςίαπροςε^εΰρεση^ΰσεων 
προσαρμοσμένων σε κά^ε περίπτωση, ε^ασφα^ονταςταυ^ 
τό^ρονα ασφαλή μετακίνηση^ 
ότι, εφόσονοεργοδότηςε^ασφα^ει τη μεταφορά στο τόπο 
εργασίας για τους εργαζομένους στην επιχείρηση του, 
πρέπειναπροβ^έπεταιηυπο^ρέωσητουνασυνεκτιμάτις 
ειδικές ανάγκες όσον αφορά τη μεταφορά των εργαζομένων, 
των μαθητευομένων και των ασκουμένων με μειωμένη κινη 
τικότητα στην επιχείρηση του^ 
ότισταπερισσότερακράτημέ^η υπάρξουν ειδικές υπηρε^ 
σίες μεταφοράς που προορίζονται για τα μειονεκτοΰντα 
άτομα, τις οποίες διαχειρίζονται δημόσιοιήιδιωτικοί οργά 
νισμοί^ ότι εξαιτίας του οικονομικού κόστους και στα 
π^αίσιατηςσφαιρικής και συνεκτικής πολιτικής της Επι^ 
τροπής που αποσκοπεί στην οικονομική και κοινωνική 
ένταξη των μειονεκτοΰντων ατόμων, αυτές οι ειδικές υπηρε 
σίες μεταφοράς πρέπει να εςασφα^ονται κατά προτεραίο 
τητα στα άτομα με το σοβαρότερο μειονέκτημα^ 
ότιπρέπεινααποδο^εί ιδιαίτερη προσοχή στοπρόβ^ημα 
της κατάρτισης και της πληροφόρησης των εργαζομένων με 
μειωμένη κινητικότητα ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν 
κατ^άριστοτρόποταμεταφορικάμέσα που τίθενται στη 
διάθεση τους ότι, με το ίδιο πνεύμα, πρέπει να προβλέπεται 
η κατά^Αη^η επιμόρφωση του προσωπικού αυτών των μετα^ 
φορικων μέσων, ώστε να συμβάλουν στη μείωσηή ε^ά 
^ει^η των κίνδυνων που συνδέονται με τις μετακινήσεις των 
εργαζομένων με μειωμένη κινητικότητα^ ότι είναι σκόπιμοηδιά^εση μεταφορικών μέσων προσαρμο^ 
σμένων στις ειδικές ανάγκες των εργαζομένων με μειωμένη 
κινητικότητα να μη συνεπάγεται επιπλέον οικονομική επι 
βάρυνση για τη μεταφορά αυτών ότι τοΰτο πρέπει να εφαρ 
μό^εται επίσης στην περίπτωση των εργαζομένων με μειω^ 
μένη κινητικότητα οι οποίοι, ^.όγω της αναπηρίας τους, 
έ^ουν ανάγκη συνοδουήσκΰ^ου για να είναι σε ^έση να 
χρησιμοποιούν τα μέσα μεταφοράς^ 
ότι η παρούσα οδηγία συμβάλλει στην υλοποίηση των 
στόχων που προβλέπονται στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου της 16ης Σεπτεμβρίου 1987 σχετικά με τη 
μεταφορά των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των ηλικιω­
μένων ('), στο οποίο επισημαίνεται η σημασία της κινητικό­
τητας των ατόμων αυτών ως θεμελιώδους όρου για την από­
κτηση και τη διατήρηση κατάλληλης θέσης εργασίας" 
ότι προκειμένου να ικανοποιηθούν οι ειδικές ανάγκες των 
εργαζομένων με μειωμένη κινητικότητα, είναι σκόπιμο οι 
ενέργειες που αποτελούν αντικείμενο παρέμβασης των διαρ­
θρωτικών κοινοτικών ταμείων να λαμβάνουν υπόψη τους 
τους στόχους της παρούσας οδηγίας, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρΰρο Ι 
Η παρούσα οδηγία έχει ως στόχο τη διευκόλυνση της ασφα­
λούς μετακίνησης των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα 
ούτως ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση τους στον τόπο 
εργασίας. 
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως: 
α) εργαζόμενος με μειωμένη κινητικότητα, κάθε εργαζό­
μενος που αντιμετωπίζει ειδικές δυσκολίες κατά τις 
μετακινήσεις του με δημόσια μεταφορικά μέσα, λόγω 
σοβαρής αναπηρίας που προέρχεται από σωματική ή δια­
νοητική βλάβη· 
6) μέοα μεταφοράς 
— τα δημόσια μέσα μεταφοράς, 
— τα μέσα μεταφοράς που εξασφαλίζει ο εργοδότης, 
— οι ειδικές υπηρεσίες μεταφοράς που προορίζονται για 
τα άτομα με ειδικές ανάγκες. 
(') ΕΕ αριθ. € 281 της 19. 10. 1987, σ. 85. 
16. 3. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 68/9 
Άρΰρο 3 
Για την υλοποίηση των στόχων του άρθρου 1, τα κράτη 
μέλη λαμβάνουν 
α) τα αναγκαία μέτρα για την εξασφάλιση της διαθεσιμό­
τητας και της δυνατότητας πρόσβασης στα μέσα μετα­
φοράς, προβλέποντας τη δυνατότητα εναλλαγής μεταξύ 
τους, ή 
6) όλα τα μέτρα που ευνοούν τη μετακίνηση των εργαζο­
μένων με μειωμένη κινητικότητα εφόσον τα μέτρα αυτά 
είναι ισοδυνάμου αποτελέσματος με εκείνα που αναφέ­
ρονται στο στοιχείο α). 
Τα μεταφορικά μέσα που τίθενται στη διάθεση των εργαζο­
μένων με μειωμένη κινητικότητα πρέπει να ανταποκρίνο­
νται στις ελάχιστες προδιαγραφές που αναφέρονται στο 
παράρτημα. 
Άρΰρο 4 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για να εξασφαλίζουν 
α) την εκμάθηση της ασφαλούς κίνησης στους εργαζόμε­
νους με μειωμένη κινητικότητα, κατά τις μετακινήσεις 
τους-
6) την απαραίτητη κατάρτιση του προσωπικού των επιχει­
ρήσεων δημόσιων μεταφορών που προορίζεται να βοηθά 
τους εργαζόμενους με μειωμένη κινητικότητα να χρησι­
μοποιούν τα μεταφορικά μέσα που τίθενται στη διάθεση 
τους-
γ) την πληροφόρηση και την παροχή συμβουλών στους 
εργαζόμενους με μειωμένη κινητικότητα. 
Άρύ·ρο 5 
Εφόσον ένας εργαζόμενος με μειωμένη κινητικότητα χρειά­
ζεται τη βοήθεια συνοδού ή κάθε άλλη μορφή βοήθειας για 
τις μετακινήσεις του, τα κράτη μέλη πρέπει να φροντίζουν 
ώστε η βοήθεια αυτή να μη συνεπάγεται πρόσθετη οικονο­
μική επιβάρυνση για τον εργαζόμενο αυτό. Αρύ'ρο 6 
Η Επιτροπή συντάσσει κάθε δύο χρόνια έκθεση σχετικά με 
την εφαρμογή από τα κράτη μέλη των μέτρων που αναφέ­
ρονται στα άρθρα 3, 4 και 5 και τη διαβιβάζει στο Ευρω­
παϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή. 
ΆρΦρο 7 
Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις ευνοϊκότερες υφιστάμενες ή 
μελλοντικές εθνικές και κοινοτικές διατάξεις όσον αφορά 
την ασφαλή μετακίνηση των εργαζομένων με μειωμένη 
κινητικότητα. 
Άρΰρο 8 
Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, 
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφω­
θούν με την παρούσα οδηγία 
α) το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1992 όσον αφορά τα 
μέτρα που αναφέρονται στα άρθρα 3 και 4 και παρου­
σιάζουν χρονοδιάγραμμα της εφαρμογής τους μέχρι τις 
31 Δεκεμβρίου 1999. 
6) το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1992 όσον αφορά τα 
μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 5 ώστε να καταστεί 
δυνατή η θέση σε εφαρμογή των μέτρων αυτών το αργό­
τερο στις 31 Δεκεμβρίου 1994. 
Ενημερώνουν αμέσως σχετικά την Επιτροπή. 
Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές 
περιλαμβάνουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνο­
δεύονται από τέτοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσί­
ευση τους. Ο τρόπος της παραπομπής αυτής, αποφασίζεται 
από τα κράτη μέλη. 
ΆρΦρο 9 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
ApiS. C 68/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 16.3.91 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Ελάχιστες προδιαγραφές 
[Άρθρο 3 στοιχείο α)] 
Γενική παρατήρηση 
Οι υποχρεώσεις που προβλέπονται στο παρόν παράρτημα εφαρμόζονται όταν το απαιτούν τα χαρακτηριστικά 
του εκάστοτε μεταφορικού μέσου ή της υποδομής του. 
Ι. Πρόσβαση στα μεταφορικά μέσα 
Τα μεταφορικά μέσα πρέπει να τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων με μειωμένη κινητικότητα κατά 
τρόπο ώστε να ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες τους. Τούτο σημαίνει επαρκή αριθμό και συχνότητα 
δρομολογίων καθώς και κατάλληλα ωράρια. 
II. Δυνατότητα πρόσβασης στα μεταφορικά μέσα που τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων με μειωμένη κινητι­
κότητα 
Οι ακόλουθες ελάχιστες προδιαγραφές αφορούν τις διατάξεις για την εφαρμογή του ανωτέρω σημείου 1. 
α) Η ασφαλής δυνατότητα πρόσβασης στα μεταφορικά μέσα που τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων με 
μειωμένη κινητικότητα, όσον αφορά την είσοδο/έξοδο πρέπει να εξασφαλίζεται με τις εξής εναλλακτικές 
λύσεις: 
— είτε με τεχνικό βοήθημα προσαρμοσμένο στο μεταφορικό μέσο, κυρίως με χαμηλό δάπεδο, ανυψωτικό 
μηχανισμό κ.λπ., 
— είτε με εξωτερικό τεχνικό βοήθημα κυρίως σε αποβάθρες ή στάσεις, κινητές ράμπες, ανυψωτικά οχή­
ματα, κινητές γέφυρες κ.λπ., 
— είτε με ατομική βοήθεια από ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό της εκάστοτε μεταφορικής επιχείρησης' 
6) τουλάχιστον μια είσοδος/έξοδος πρέπει να είναι διαμορφωμένη κατά τρόπο ώστε οι εργαζόμενοι με μειω­
μένη κινητικότητα να μπορούν να επιβιβάζονται στο μεταφορικό μέσο και να κατέρχονται από αυτό με 
πλήρη ασφάλεια' 
γ) η δυνατότητα πρόσβασης συνεπάγεται συμβατότητα μεταξύ του μεταφορικού μέσου και της αντίστοιχης 
υποδομής ώστε να εξασφαλίζεται η ασφαλής προσπέλαση του εργαζόμενου με μειωμένη κινητικότητα 
στο εν λόγω μεταφορικό μέσο. 
III. Διευκολύνσεις στα μεταφορικά μέσα που τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων με μειωμένη κινητικότητα 
Στο εσωτερικό των μεταφορικών μέσων πρέπει να προβλέπονται για τους εργαζόμενους με μειωμένη κινητι­
κότητα, ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες των διαφόρων ειδών αναπηρίας, ιδίως 
— ειδικά καθίσματα επαρκή σε αριθμό και σε κατάλληλες θέσεις, 
— διάδρομοι, 
— εγκαταστάσεις υγιεινής. 
IV. Σήμανση 
Στη σήμανση για τη χρήση των μεταφορικών μέσων που τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων με μειωμένη 
κινητικότητα, καθώς και στην πρόσβαση στις υποδομές τους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές 
ανάγκες των διαφορετικών κατηγοριών εργαζομένων με μειωμένη κινητικότητα.