EL    EL EL 
 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 29.10.2009 
SEC(2009) 1476 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ   
  
Έγγραφο  που συνοδεύει  την  
  
Πρόταση   
  
ΑΠΟΦΑΣΗ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ   
  
περί της συµµετοχής  της Κοινότητας  σε κοινό  πρόγρα µµα έρευνας  και ανάπτυξης  στη 
Βαλτική  Θάλασσα  (BONUS-169) το οποίο  έχουν  
αναλάβει  πλείονα  κράτη  µέλη 
  
{COM(2009) 610} {SEC(2009) 1475} 
 
EL 2   EL 1. Εισαγωγή  και ορισ µός του προβλή µατος  
Το οικοσύστη µα της Βαλτικής  Θάλασσας  υφίσταται  πολλές  και σοβαρές  φυσικές  και 
ανθρωπογενείς  πιέσεις . Η θάλασσα  και οι ακτές  υφίστανται  ειδικότερα  τις συνδυασ µένες και 
ολοένα  πιο αρνητικές  συνέπειες  της ρύπανσης , του ευτροφισ µού, της αλλαγής  του κλίµατος, 
της οξίνισης , των χωροκατακτητικών  ξένων  ειδών , της υπερεκ µετάλλευσης  των ζώντων  
πόρων  και της απώλειας  της βιοποικιλότητας . Οι απειλές  αυτές  µειώνουν  την ικανότητα  της 
Βαλτικής  να παράσχει  µε διαρκή  τρόπο  τα αγαθά  και τις υπηρεσίες  από τα οποία  εξαρτώνται  
οι άνθρωποι . Το γεγονός  αυτό  έχει κρίσι µες συνέπειες  για ολόκληρη  την περιοχή  της 
Βαλτικής  και για την ευρύτερη  Ευρωπαϊκή  Κοινότητα . Στις επόµενες δεκαετίες , οι 
παγκόσ µιες αλλαγές  (συµπεριλα µβανο µένης της αλλαγής  του κλίµατος) καθώς  και οι 
µακροπρόθεσ µες και οι µεγάλης  εµβέλειας  επιδράσεις  προβλέπεται  ότι θα αυξηθούν , 
ασκώντας  πρόσθετες  πιέσεις  στο σύστη µα της Βαλτικής . 
Οι βιώσι µες λύσεις  στα περιβαλλοντικά  προβλή µατα και η χρήση  των αγαθών  και των 
υπηρεσιών  του συστή µατος της Βαλτικής  απαιτούν  νέες επιστη µονικές  γνώσεις  για την 
κατανόηση  της συµπεριφοράς  αυτού  του εξαιρετικά  πολύπλοκου  συστή µατος, των 
αλληλεπιδράσεων  και των αναδράσεών  του µε τους πολλαπλούς  φυσικούς  και ανθρωπογενείς  
παράγοντες , απαιτώντας  εποµένως  τη βελτίωση  του συντονισ µού και της συνεργασίας  στον  
τοµέα της έρευνας  µεταξύ  των κρατών  της Βαλτικής . 
Ωστόσο , παρά  το γεγονός  ότι στην  περιοχή  της Βαλτικής  διεξάγονται  πολλές  ερευνητικές  
δραστηριότητες , οι προσπάθειες  αυτές  παρα µένουν  σε µεγάλο  βαθµό ασυντόνιστες  και δεν 
διαθέτουν  ένα από κοινού  συµφωνη µένο περιφερειακό  σχέδιο  δράσης . Ως εκ τούτου , οι 
προσπάθειες  που απαιτούνται  επειγόντως  για την αντιµετώπιση  των πολύπλοκων  
προκλήσεων  στην  περιοχή  είναι  εξαιρετικά  κατακερ µατισµένες. Επιπλέον , η περιφερειακή  
διάσταση  των προβλη µάτων  και η παγκόσ µια διάσταση  ορισµένων  εξ αυτών , π.χ. αλλαγή  του 
κλίµατος, απαιτούν  µια διαρκή  και ολοκληρω µένη προσέγγιση  όσον  αφορά  την έρευνα  σε 
περιφερειακό  επίπεδο . 
Η κατάσταση  αυτή  απαιτεί  την ανάπτυξη  και την εφαρ µογή µιας πλήρως  ολοκληρω µένης 
προσέγγισης  για τον εξορθολογισ µό και την επικέντρωση  των σχετικών  ερευνητικών  
προγρα µµάτων  όλων  των συνοριακών  κρατών , προκει µένου να αντιµετωπισθούν  τα 
υφιστά µενα πολύπλοκα  και πιεστικά  προβλή µατα µε συντονισ µένο, αποδοτικό  και 
αποτελεσ µατικό  τρόπο . 
Για τον σκοπό  αυτό , τα τελευταία  15 χρόνια  παρασχέθηκε  διαρκής  πολιτική  στήριξη  για τη 
βελτίωση  του συντονισ µού των ερευνητικών  δραστηριοτήτων  στην  Ευρώπη  καθώς  και για 
τον συντονισ µό των εθνικών  και περιφερειακών  ερευνητικών  πολιτικών  και προγρα µµάτων  
στο πλαίσιο  του έβδο µου προγρά µµατος-πλαισίου  (7ο ΠΠ) ώστε  να αποφευχθεί  ο 
κατακερ µατισµός και η αλληλοεπικάλυψη  των αρµοδιοτήτων . Ανταποκρινό µενη στην  
κατάσταση  αυτή  αλλά  και στο πλαίσιο  της Βαλτικής , η Επιτροπή  παρουσίασε  έναν οδικό  
χάρτη  για την υλοποίηση  πρωτοβουλίας  του άρθρου  169 στον  τοµέα της έρευνας  στη 
Βαλτική  στο πλαίσιο  του ειδικού  προγρά µµατος του 7ου ΠΠ1.  
                                                 
1 Απόφαση  του Συµβουλίου  της 19ης ∆εκε µβρίου  2006 σχετικά  µε το ειδικό  πρόγρα µµα «Συνεργασία » για την εκτέλεση  του 
έβδο µου προγρά µµατος-πλαισίου  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  για τις δραστηριότητες  έρευνας , τεχνολογικής  ανάπτυξης  και 
επίδειξης  (2007-2013)  
 
EL 3   EL 2. Επικουρικότητα  
Παρά  τις πολυάριθ µες ερευνητικές  δραστηριότητες  και όλες τις προσπάθειες  που 
καταβλήθηκαν  για την αντιµετώπιση  του κατακερ µατισµού της έρευνας  στην  περιοχή , 
εξακολουθεί  να απαιτείται  ενίσχυση  της ενοποίησης  των εθνικά  χρηµατοδοτού µενων  
ερευνητικών  προσπαθειών  - που στη µεγάλη  πλειονότητά  τους είναι  διεθνικής  φύσης  - για 
την αντιµετώπιση  των περιβαλλοντικών  προκλήσεων  στην  περιοχή  της Βαλτικής  και των 
αδυνα µιών που συνεπάγονται  κατακερ µατισµό της έρευνας . Ωστόσο , οι στρατηγικοί  στόχοι  
της δράσης  αυτής , και συγκεκρι µένα η ενοποίηση  των εθνικών  προγρα µµάτων  
περιβαλλοντικής  έρευνας  των κρατών  που περιβάλουν  τη Βαλτική , δεν είναι  δυνατόν  να 
αντιµετωπισθούν  από τις µεµονωµένες ενέργειες  των εκάστοτε  κρατών  µελών . Η συνεργασία  
των οκτώ  κρατών  της Βαλτικής , και ενδεχο µένως  της Ρωσικής  Οµοσπονδίας , θα 
δηµιουργήσει  µια άνευ  προηγου µένου κρίσι µη µάζα, άκρως  αναγκαία  για την επίτευξη  των 
στόχων  του προγρά µµατος. 
Η ευρωπαϊκή  προστιθέ µενη αξία της υλοποίησης  µιας πρωτοβουλίας  του άρθρου  169 
δικαιολογείται  πλήρως  λόγω  των περιορισ µένων  διαθέσι µων δυνατοτήτων  σε εθνικό , 
περιφερειακό  ή τοπικό  επίπεδο  για την αντιµετώπιση  των πολύπλοκων  περιβαλλοντικών  
προκλήσεων  στο σύνολο  της περιοχής  της Βαλτικής  σε µεµονωµένη βάση . Αυτό  έτυχε  
ευρείας  πολιτικής  αναγνώρισης  και υποστήριξης  εκ µέρους  των εθνικών  κυβερνήσεων  των 
κρατών  της Βαλτικής , των διάφορων  Ευρωπαϊκών  Συµβουλίων  και του Ευρωπαϊκού  
Κοινοβουλίου . Επιπλέον , µέσω της κοινής  υλοποίησης  προσκλήσεων  υποβολής  προτάσεων , 
της από κοινού  ανάπτυξης  κοινών  προγρα µµάτων  κατάρτισης  και ανταλλαγών  και της κοινής  
χρήσης  ερευνητικών  υποδο µών µεγάλης  κλίµακας , µια τέτοια  πρωτοβουλία  θα συµβάλει  
στην  ανάπτυξη  ικανοτήτων  στα κράτη  µέλη που έχουν  χαµηλότερες  ερευνητικές  ικανότητες  
και θα γεφυρώσει  τις διαφορές  στον  τοµέα της έρευνας  στη Βαλτική . 
Τέλος , εκτός  από την αναµενόµενη προστιθέ µενη αξία ειδικά  για τη Βαλτική , η πρωτοβουλία  
θα εµπνεύσει  άλλες  ευρωπαϊκές  θαλάσσιες  περιοχές  να αναπτύξουν  παρό µοια πρότυπα  
διαχείρισης  της έρευνας .  
3. Στόχοι  
Ο γενικός  στόχος  πολιτικής  της παρούσας  πρωτοβουλίας  είναι  η βελτίωση  της ερευνητικής  
ικανότητας  της περιοχής  της Βαλτικής  για την υποστήριξη  της ανάπτυξης  και της εφαρ µογής 
κανονισ µών, πολιτικών  και πρακτικών  διαχείρισης  κατάλληλων  για τον συγκεκρι µένο σκοπό , 
ώστε  να επιτευχθεί  αποτελεσ µατική  απόκριση  στις σηµαντικές  περιβαλλοντικές  και στις 
βασικές  κοινωνικές  προκλήσεις  που αντιµετωπίζει  η περιοχή  - και που θα αντιµετωπίσει  τα 
επόµενα χρόνια  - και βελτίωση  της αποδοτικότητας  και της αποτελεσ µατικότητας  του 
κατακερ µατισµένου προγρα µµατισµού και της προσέγγισης  της περιβαλλοντικής  έρευνας  
στην  περιοχή  της Βαλτικής , ενσω µατώνοντας  τις ερευνητικές  δραστηριότητες  στο σύστη µα 
της Βαλτικής  σε ένα βιώσι µο, συνεργατικό , διεπιστη µονικό , καλά  ολοκληρω µένο και 
επικεντρω µένο πολυεθνικό  πρόγρα µµα. 
Οι ειδικοί  στόχοι  της πρωτοβουλίας  είναι  οι εξής: 
• Εκπόνηση  στρατηγικού  προγρά µµατος έρευνας  καθοδηγού µενου από την πολιτική  
• Αύξηση  του βιώσι µου διασυνοριακού  και διατο µεακού  συντονισ µού και της 
ενοποίησης  των δηµόσιων  ερευνητικών  προγρα µµάτων  
 
EL 4   EL • Αναβάθ µιση του επιπέδου  της ερευνητικής  ικανότητας  των νέων  κρατών  της ΕΕ 
στην  περιοχή  της Βαλτικής  
• Κινητοποίηση  πρόσθετων  χρηµατοδοτικών  πόρων  από την ενίσχυση  της 
διατο µεακής  ερευνητικής  συνεργασίας  στο σύστη µα της Βαλτικής  
Οι επιχειρησιακοί  στόχοι  της πρωτοβουλίας  είναι  οι εξής: 
• Θέσπιση  κατάλληλων  πλατφορ µών διαβούλευσης  µε τους ενδιαφερο µένους , οι 
οποίες  να περιλα µβάνουν  εκπροσώπηση  όλων  των συναφών  τοµέων 
• Θέσπιση  κατάλληλων  όρων  εφαρ µογής, οι οποίοι  θα επιτρέψουν  την 
αποτελεσ µατική  υλοποίηση  του προγρά µµατος µέσω κοινής  διαχειριστικής  νοµικής 
οντότητας  και δοµής διαχείρισης   
• ∆ροµολόγηση  τριών  τουλάχιστον  διαθε µατικών , στρατηγικά  επικεντρω µένων  
κοινών  προσκλήσεων  υποβολής  προτάσεων  πολλαπλών  εταίρων  
4. Επιλογές  πολιτικής  
Για την εκπλήρωση  του γενικού  αλλά  και των ειδικών  στόχων  της πρωτοβουλίας , 
εξετάζονται  οι τρεις  ακόλουθες  επιλογές  πολιτικής : 
Επιλογή  πολιτικής  1: Συνέχιση  των πολιτικών  που έχουν  αναπτυχθεί  έως τώρα  στο πλαίσιο  
του 7ου ΠΠ (διατήρηση  της κατάστασης  ως έχει) 
Επιλογή  πολιτικής  2: Προσφυγή  σε περιφερειακά  προσανατολισ µένες διαθε µατικές  
προσκλήσεις  υποβολής  προτάσεων  στο πλαίσιο  του προγρά µµατος-πλαισίου  
Επιλογή  πολιτικής  3: Προσφυγή  στο άρθρο  169 µε τρεις  εναλλακτικές  προσεγγίσεις  (Α, Β και 
Γ) µε διαφοροποίηση  της έκτασης  και του βάθους  του στρατηγικού  προσανατολισ µού και της 
εµπλοκής  των ενδιαφερο µένων  στον  εξορθολογισ µό και στην  υλοποίηση  των προσκλήσεων  
υποβολής  προτάσεων  
- Επιλογή  πολιτικής  3 µέσω της προσέγγισης  Α – Προσφυγή  στο άρθρο  169 µε περιορισ µένη 
επικέντρωση  στη θαλάσσια  έρευνα  και µε άµεση δροµολόγηση  προσκλήσεων  υποβολής  
προτάσεων  µε επιστη µονικό  προσανατολισ µό 
- Επιλογή  πολιτικής  3 µέσω της προσέγγισης  Β – Προσφυγή  στο άρθρο  169 µε διευρυ µένη 
επικέντρωση  ώστε  να περιλα µβάνεται  η υδρολογική  λεκάνη  της Βαλτικής  και µε ανάπτυξη  
στρατηγικού  οράµατος και οδικού  χάρτη  πριν από την έναρξη  της πρωτοβουλίας  και την 
πρόταση  της Επιτροπής  
- Επιλογή  πολιτικής  3 µέσω της προσέγγισης  Γ – Προσφυγή  στο άρθρο  169 µε διευρυ µένη 
επικέντρωση  ώστε  να περιλα µβάνεται  η υδρολογική  λεκάνη  της Βαλτικής  και µε ανάπτυξη  
στρατηγικού  οράµατος και οδικού  χάρτη  κατά  τη διάρκεια  της πρώτης  φάσης  της 
πρωτοβουλίας  
Η διαφορά  µεταξύ  των τριών  επιλογών  που εξετάστηκαν  έγκειται  στον  τρόπο  οργάνωσης  της 
κοινοτικής  πρωτοβουλίας , ως έµµεση ή ως άµεση δράση , στον  τρόπο  ανάπτυξης  και 
εφαρ µογής των υποκεί µενων  στρατηγικών  και στο αντικεί µενο του ερευνητικού  πεδίου  
 
EL 5   EL (αποκλειστικά  θαλάσσια  έρευνα  ή έρευνα  που να περιλα µβάνει  µια προσέγγιση  υδρολογικής  
λεκάνης ). 
5. Εκτί µηση αντικτύπου   
Στον  πίνακα  που ακολουθεί  συνοψίζεται  η ανάλυση  που διενεργήθηκε  και παρουσιάζεται  η 
σύγκριση  µεταξύ  της επιλογής  πολιτικής  2 και της επιλογής  πολιτικής  3 µέσω των 
προσεγγίσεων  Α, Β και Γ όσον  αφορά  τον θετικό  αντίκτυπο  µιας κοινοτικής  δράσης  σε σχέση  
µε τους καθορισ µένους  γενικούς  και ειδικούς  στόχους . Στον  πίνακα  δεν περιλα µβάνεται  
ανάλυση  του δυνητικού  αντικτύπου  της επιλογής  πολιτικής  1 (Συνέχιση  των πολιτικών  που 
έχουν  αναπτυχθεί  έως τώρα  στο πλαίσιο  του 7ου ΠΠ, διατήρηση  της κατάστασης  ως έχει), 
δεδοµένου ότι η επιλογή  αυτή  αποτελεί  τη βάση  αναφοράς . Οι αξιολογήσεις  γίνονται  σε 
σχέση  µε το σενάριο  αναφοράς  (Επιλογή  πολιτικής  1 – Συνέχιση  των πολιτικών  που έχουν  
αναπτυχθεί  έως τώρα  στο πλαίσιο  του 7ου ΠΠ, διατήρηση  της κατάστασης  ως έχει), το οποίο  
θεωρείται  το σηµείο µηδέν. Από τη σύγκριση  προκύπτει  ότι ο σηµαντικότερος  αντίκτυπος  
είναι  αυτός  της επιλογής  πολιτικής  3 µέσω της προσέγγισης  Γ. 
 
EL 6   EL Επισκόπηση  του δυνητικού  αντικτύπου  των επιλογών  πολιτικής  
∆υνητικός  αντίκτυπος  των καθορισ µένων  
στόχων : Επιλογή  2 Επιλογή  3 Α Επιλογή  3 Β Επιλογή  3 Γ 
ΓΕΝΙΚΟΣ  ΣΤΟΧΟΣ  
• Βελτίωση  της ερευνητικής  ικανότητας  της 
περιοχής  της Βαλτικής  για την υποστήριξη  της 
ανάπτυξης  και της εφαρ µογής κανονισ µών, 
πολιτικών  και πρακτικών  διαχείρισης  
κατάλληλων  για τον συγκεκρι µένο σκοπό , 
ώστε  να επιτευχθεί  αποτελεσ µατική  απόκριση  
στις σηµαντικές  περιβαλλοντικές  και στις 
βασικές  κοινωνικές  προκλήσεις  που 
αντιµετωπίζει  η περιοχή  - και που θα 
αντιµετωπίσει  τα επόµενα χρόνια  - και 
βελτίωση  της αποδοτικότητας  και της 
αποτελεσ µατικότητας  του κατακερ µατισµένου 
προγρα µµατισµού και της προσέγγισης  της 
περιβαλλοντικής  έρευνας  στην  περιοχή  της 
Βαλτικής , ενσω µατώνοντας  τις ερευνητικές  
δραστηριότητες  στο σύστη µα της Βαλτικής  σε 
ένα βιώσι µο, συνεργατικό , διεπιστη µονικό , 
καλά  ολοκληρω µένο και επικεντρω µένο 
πολυεθνικό  πρόγρα µµα. Μέτριος  Μέτριος  Υψηλός  Πολύ  
υψηλός  
ΕΙ∆ΙΚΟΙ  ΣΤΟΧΟΙ  
• Εκπόνηση  στρατηγικού  θεµατολογίου  έρευνας  
καθοδηγού µενου από την πολιτική   Πολύ  
χαµηλός  Πολύ  
χαµηλός  Υψηλός  Πολύ  
υψηλός  
• Αύξηση  του βιώσι µου διασυνοριακού  και 
διατο µεακού  συντονισ µού και της ενοποίησης  
των δηµόσιων  ερευνητικών  προγρα µµάτων  Μέτριος  Υψηλός  Υψηλός  Πολύ  
υψηλός  
• Αναβάθ µιση του επιπέδου  της ερευνητικής  
ικανότητας  των νέων  κρατών  της ΕΕ στην  
περιοχή  της Βαλτικής  Υψηλός  Υψηλός  Υψηλός  Υψηλός  
• Κινητοποίηση  πρόσθετων  χρηµατοδοτικών  
πόρων  από την ενίσχυση  της διατο µεακής  
ερευνητικής  συνεργασίας  στο σύστη µα της 
Βαλτικής  Χαµηλός  Χαµηλός  Υψηλός  Πολύ  
υψηλός  
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΙ  ΣΤΟΧΟΙ  
• Θέσπιση  κατάλληλων  πλατφορ µών 
διαβούλευσης  µε τους ενδιαφερο µένους , οι 
οποίες  να περιλα µβάνουν  εκπροσώπηση  όλων  
των συναφών  τοµέων Χαµηλός  Μέτριος  Υψηλός  Πολύ  
υψηλός  
• Θέσπιση  κατάλληλων  όρων  εφαρ µογής, οι 
οποίοι  θα επιτρέψουν  την αποτελεσ µατική  
υλοποίηση  του προγρά µµατος µέσω κοινής  
διαχειριστικής  νοµικής οντότητας  και δοµής 
διαχείρισης   Χαµηλός  Χαµηλός  Υψηλός  Πολύ  
υψηλός  
 
EL 7   EL • ∆ροµολόγηση  τριών  τουλάχιστον  
διαθε µατικών , στρατηγικά  επικεντρω µένων  
κοινών  προσκλήσεων  υποβολής  προτάσεων  
πολλαπλών  εταίρων  Μέτριος  Μέτριος  Υψηλός  Πολύ  
υψηλός  
 
6. Σύγκριση  των επιλογών : προτι µώµενη επιλογή  
Βάσει  της εξέτασης  των δυνητικών  επιλογών  πολιτικής , η επιλογή  πολιτικής  3 µέσω της 
προσέγγισης  Γ θα µπορούσε , εάν αναπτυχθεί  πλήρως , να οδηγήσει  σε ουσιαστική  βελτίωση  
της ερευνητικής  ικανότητας  στην  περιοχή  της Βαλτικής  για την καλύτερη  υποστήριξη  της 
βιώσι µης ανάπτυξής  της. 
Η επιλογή  πολιτικής  3 µέσω της προσέγγισης  Γ προβλέπει  πρόσθετο  χρόνο  και πόρους  για τη 
θέσπιση  των αναγκαίων  µηχανισ µών, οι οποίοι  θα εναρ µονίσουν  περισσότερο  την 
πρωτοβουλία  του άρθρου  169 µε το γράµµα και το πνεύµα του εν λόγω  άρθρου , θα 
δηµιουργήσουν  µια πλατφόρ µα για κοινό  προγρα µµατισµό της έρευνας  από την ΕΕ και τα 
κράτη  µέλη, δηµιουργώντας  έτσι ένα συνεκτικό  και µακροπρόθεσ µο πρόγρα µµα έρευνας  µε 
κρίσι µη µάζα. Μέσω  της ενεργού  συµµετοχής  της στα διαχειριστικά  όργανα  της 
πρωτοβουλίας , η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  µπορεί  να διασφαλίσει  την έµφαση  στην  
κινητικότητα , το άνοιγ µα και την επικέντρωση  σε αναδυό µενους  τοµείς. Ο συνδυασ µός 
κοινοτικών  και εθνικών  κεφαλαίων  δηµιουργεί  κρίσι µη µάζα όσον  αφορά  την ικανότητα , την 
εµπειρογνω µοσύνη  και τους πόρους  που θα ενθαρρύνουν  τις διαρθρωτικές  αλλαγές  στα 
εθνικά  συστή µατα έρευνας  στη Βαλτική  και στη συναφή  υδρολογική  λεκάνη  και θα 
προωθήσουν  την ανάπτυξη  και την υλοποίηση  ενός βιώσι µου, συνεργατικού , 
διεπιστη µονικού , καλά  ολοκληρω µένου και επικεντρω µένου πολυεθνικού  προγρά µµατος για 
την υποστήριξη  της βιώσι µης ανάπτυξης  της περιοχής . Οι σύνδεσ µοι µε τη βιοµηχανία  και 
άλλους  ενδιαφερο µένους  και χρήστες  θα ενισχυθούν  σε εθνικό  επίπεδο . Η επιλογή  αυτή  δεν 
θα απαιτήσει  σηµαντική  θεσµική αλλαγή , καθώς  ο ευρωπαϊκός  όµιλος οικονο µικών  
συµφερόντων  (ΕΟΟΣ ) είναι  καλά  καθιερω µένος· ωστόσο , θα δηµιουργήσει  ευκαιρίες  για 
άλλους  οργανισ µούς χρηµατοδότησης , ώστε  συµµετάσχουν  στη χρηµατοδότηση  του οδικού  
χάρτη  για στρατηγική  έρευνα , η οποία  θα είναι  επωφελής  για την ευρύτερη  κοινότητα  
οικονο µικών  και κοινωνικών  συµφερόντων  που εξαρτάται  από πόρους  του συστή µατος της 
Βαλτικής . Είναι  η πλέον  ελπιδοφόρα  επιλογή  πολιτικής  όσον  αφορά  την επίτευξη  
µακροχρόνιας  και διαρκούς  ενοποίησης  σε θεσµικό (οργανισ µοί χρηµατοδότησης ) και 
ερευνητικό  επίπεδο  στην  Κοινότητα .  
Η επιλογή  πολιτικής  3 µέσω της προσέγγισης  Γ µπορεί  να αποβεί  αποτελεσ µατική  όσον  
αφορά  την υλοποίηση  του σκοπού  και του πνεύµατος του άρθρου  169 και εµφανίζει  υψηλές  
δυνατότητες  εξασφάλισης  προστιθέ µενης αξίας  από άλλες  συµπληρω µατικές  ερευνητικές  
δραστηριότητες  που χρηµατοδοτούνται  στο πλαίσιο  του 6ου ΠΠ και του 7ου ΠΠ. Ωστόσο , η 
επιτυχία  της εξαρτάται  σε µεγάλο  βαθµό από την επίτευξη  των στόχων  της στρατηγικής  
φάσης . Για την επιβεβαίωση  του εν λόγω  αποτελέσ µατος, οι υπηρεσίες  της Επιτροπής , µαζί 
µε µια επιτροπή  αξιολόγησης  αποτελού µενη από ανεξάρτητους  εµπειρογνώ µονες, θα 
διενεργήσουν  έλεγχο  της στρατηγικής  φάσης  προκει µένου να επαληθεύσουν  την επίτευξη  
των γενικών  και ειδικών  στόχων  που θεσπίσθηκαν  στην  αρχική  στρατηγική  φάση . 
Η επιλογή  πολιτικής  3 µέσω της προσέγγισης  Γ θα κινητοποιήσει  πρόσθετα  κεφάλαια , τόσο  
σε ευρωπαϊκό  όσο και σε εθνικό  επίπεδο . Η συνεισφορά  της Κοινότητας  θα διασφαλίσει  την 
ανάδειξη  του πραγ µατικού  ενδιαφέροντος  της Κοινότητας  στο πρόγρα µµα εργασίας  της 
 
EL 8   EL πρωτοβουλίας , χωρίς  να περιορίζει  τις εθνικές  δραστηριότητες  και να τις δεσµεύει 
αποκλειστικά  στο πλαίσιο  της ευρωπαϊκής  διάστασης  του προγρά µµατος.  
Καταλήγου µε στο συνολικό  συµπέρασ µα ότι οι συνθήκες  είναι  ώριµες για µια πρωτοβουλία  
του άρθρου  169 η οποία  θα συγκεντρώσει  την κρίσι µη µάζα που απαιτείται  για την 
αντιµετώπιση  των πολύπλοκων  περιβαλλοντικών  προκλήσεων  στην  περιοχή  της Βαλτικής  
στο σύνολό  της και για την επίτευξη  των στόχων  του προγρά µµατος. 
 
7. Παρακολούθηση  και αξιολόγηση  
Η προτι µώµενη επιλογή  (επιλογή  πολιτικής  3 µέσω της προσέγγισης  Γ) προβλέπει  µια 
πρωτοβουλία  BONUS-169 η οποία  θα υλοποιηθεί  σε δύο χωριστές  φάσεις : µια πρώτη  
στρατηγική  φάση , διάρκειας  2 ετών , και µια δεύτερη  φάση  υλοποίησης , διάρκειας  5 ετών , 
κατά  τη διάρκεια  της οποίας  θα δηµοσιευθούν  τουλάχιστον  τρεις  προσκλήσεις  υποβολής  
προτάσεων . 
Επιπλέον  της εκ των προτέρων  αξιολόγησης  της δοµής αποκεντρω µένης υλοποίησης , η οποία  
θα πραγ µατοποιηθεί  πριν από την έναρξη  της φάσης  υλοποίησης  σύµφωνα  µε τον 
δηµοσιονο µικό κανονισ µό, η αξιολόγηση  και η παρακολούθηση  της πρωτοβουλίας  BONUS 
θα διενεργηθούν  από την Επιτροπή  µε τη βοήθεια  ανεξάρτητων  εµπειρογνω µόνων . Θα 
διεξαχθούν  τρεις  αξιολογήσεις . Η πρώτη  αξιολόγηση  θα διεξαχθεί  στο τέλος  της στρατηγικής  
φάσης , µια ενδιά µεση αξιολόγηση  θα πραγ µατοποιηθεί  κατά  τη διάρκεια  της φάσης  
υλοποίησης  και µια εκ των υστέρων  αξιολόγηση  θα πραγ µατοποιηθεί  στο τέλος  της φάσης  
υλοποίησης . Η Επιτροπή  θα αξιολογήσει  την πρόοδο  που έχει επιτευχθεί  προς  την 
κατεύθυνση  των γενικών  και ειδικών  στόχων  χρησι µοποιώντας  έναν κατάλογο  µετρήσι µων 
δεικτών . Πρέπει  να σηµειωθεί  ότι ο κύριος  αντίκτυπος  της πρωτοβουλίας  αναµένεται  να 
επέλθει  κυρίως  προς  το τέλος  του προγρά µµατος BONUS. Επιπλέον , η πρωτοβουλία  του 
άρθρου  169 θα εκπληρώσει  σε πολύ  µεγάλο  βαθµό τις συστάσεις  Van Velzen2. 
Όσον  αφορά  τις δηµοσιονο µικές συνέπειες  της πρωτοβουλίας  βάσει  της προτι µώµενης 
επιλογής  πολιτικής  που προαναφέρθηκε , έχει αναληφθεί  νέα χρηµατοδοτική  υποχρέωση  της 
τάξης  των 26 εκατο µµυρίων  ευρώ  από τα συµµετέχοντα  κράτη , καθώς  και πρόσθετες  
εισφορές  «σε είδος » και σε «υποδο µές» ύψους  10 εκατο µµυρίων  ευρώ . Βάσει  των επιλογών  
πολιτικής  3 Β και Γ και σε αντίθεση  προς  την επιλογή  πολιτικής  3 Α, θα ζητηθεί  πρόσθετη  
χρηµατοδότηση  της τάξης  των 14 εκατο µµυρίων  ευρώ  από τα συµµετέχοντα  κράτη  µε τη 
συµµετοχή  πρόσθετων  εθνικών  χρηµατοδοτικών  οργανισ µών κατά  τη διάρκεια  της 
στρατηγικής  φάσης  της πρωτοβουλίας . Τα σχέδια  που θα υλοποιηθούν  στο πλαίσιο  της 
πρωτοβουλίας  του άρθρου  169 θα χρηµατοδοτηθούν  από κοινή  χρηµατοδοτική  εισφορά  της 
Κοινότητας  και των συµµετεχόντων  κρατών . Η ΕΚ θα καταβάλει  εισφορές  αντίστοιχες  αυτών  
που θα καταβληθούν  από τα συµµετέχοντα  κράτη  στην  πρωτοβουλία  BONUS-169, και ο 
επιµερισµός αυτός  θα πραγ µατοποιηθεί  σύµφωνα  µε ένα ανώτατο  όριο το οποίο  θα 
καθορισθεί  σε πρόταση  της Επιτροπής  για συναπόφαση . 
                                                 
2 Ανεξάρτητη  έκθεση  εξωτερικής  αξιολόγησης , Αξιολόγηση  του προγρά µµατος σύµπραξης  ευρωπαϊκών  
και αναπτυσσο µένων  χωρών  για τις κλινικές  δοκιµές (EDCTP), διενεργηθείσα  από την επιτροπή  IER / 
EDCTP: Wim Van Velzen ( πρόεδρος ), Adetokunbo O. Lucas, Allyson Pollock, Jean Stéphenne και 
Fernand Sauer, 12 Ιουλίου  2007 http://ec.europa.eu/research/health/poverty-
diseases/doc/final_ier_report_12july2007_en.pdf 
 
EL 9   EL Βάσει  της επιλογής  πολιτικής  3 µέσω της προσέγγισης  Γ και σε αντίθεση  προς  τις επιλογές  
πολιτικής  2, 3Α και 3Β, θα διατεθεί  µέγιστο  ποσό  1,25 εκατο µµυρίου  ευρώ  (µε συνεισφορά  
ίσου ποσού  από τα συµµετέχοντα  κράτη ) από τη συνολική  συνεισφορά  της ΕΕ για την 
κάλυψη  των επιλέξι µων εξόδων  που θα προκύψουν  κατά  τη διάρκεια  της στρατηγικής  φάσης . 
Το ποσό  αυτό  θα αφαιρεθεί  από τη συνολική  συνεισφορά  της ΕΕ. Ωστόσο , το εν λόγω  ποσό  
θα βελτιώσει  την αποδοτικότητα  από πλευράς  κόστους  της συγκεκρι µένης επιλογής , καθώς  οι 
στρατηγικοί  «µηχανισ µοί» που θα θεσπισθούν  θα βελτιώσουν  σηµαντικά  την προστιθέ µενη 
αξία της πρωτοβουλίας  και θα ενισχύσουν  σηµαντικά  τη συνάφεια  της πολιτικής , την 
αποτελεσ µατικότητα  και τον αντίκτυπο  των ερευνητικών  δραστηριοτήτων  που προβλέπονται  
στη φάση  υλοποίησης . Επιπλέον , η επιλογή  πολιτικής  3Γ αποτελεί  επίσης  την επιλογή  µε τον 
µεγαλύτερο  αντίκτυπο  και τη µεγαλύτερη  αποδοτικότητα  από πλευράς  κόστους  όσον  αφορά  
τα διοικητικά  έξοδα  της Επιτροπής . 
Αναπόφευκτα , η αξιολόγηση  της αναµενόµενης αποδοτικότητας  από πλευράς  κόστους  των 
διάφορων  επιλογών  πολιτικής  και η ποσοτικοποίηση  του ρόλου  του περιφερειακού  
συντονισ µού της θαλάσσιας  και ναυτιλιακής  έρευνας  συνδέονται  µε κάποιο  βαθµό 
αβεβαιότητας . Επιπλέον , δεν υπάρχει  παρό µοιο πρόγρα µµα στην  ΕΕ το οποίο  θα µπορούσε  
να χρησι µοποιηθεί  ως σηµείο αναφοράς  για συγκρίσεις  µεταξύ  των δύο. Καθώς  το τελικό  
προϊόν  µιας τέτοιας  πρωτοβουλίας  είναι  η απόκτηση  νέων  γνώσεων  που θα χρησι µοποιηθούν  
για την επίτευξη  βιώσι µης χρήσης  των αγαθών  και των υπηρεσιών  που παράγονται  από το 
θαλάσσιο  οικοσύστη µα και την προστασία  της ποιότητας  του περιβάλλοντος  
µακροπρόθεσ µα, αναµένεται , χωρίς  ωστόσο  να υπάρχουν  απτές  αποδείξεις  για κάτι τέτοιο , 
ότι ο συντονισ µός και η ενοποίηση  των εθνικών  προγρα µµάτων  που προβλέπεται  ότι θα 
αντιµετωπιστούν  (µε διαφορετικούς  βαθµούς επιτυχίας ) στο πλαίσιο  της επιλογής  πολιτικής  3 
µέσω των προσεγγίσεων  Α, Β και Γ θα είναι  ο πλέον  αποδοτικός  τρόπος  από άποψη  κόστους  
για την επίτευξη  γνώσεων  καλύτερης  ποιότητας  όσον  αφορά  την αξιοπιστία , την πληρότητα  
και τη συνάφεια  προς  τις ανάγκες  που έχουν  διατυπώσει  οι χρήστες .