22 7 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ ^ 191/7 
3 4 Η ΟΚΕ φρονεί οτι θα είναι πολύ χρήσιμη η ύπαρξη στη δράση καθώς και κατάλογου των κοινοτικών και μη 
ενός χάρτη που θα παρουσιάζει τις περιοχές που θα υπάγονται χωρών που συμμετέχουν σ αυτή 
Βρυξέλλες 29 Μαΐου 1991 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
ΡΓαηςοίδ δΤΑΕΟΕΠΝ 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου σχετικά με τη δημιουργία ενός 
χρηματοδοτικού μέσου για το περιβάλλον (ΙΙΡΕ)(') 
(91/0 191/04) 
Στις 19 Φεβρουάριου 1991 και συμφωνά με το άρθρο 130 Ρ της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση 
Το τμήμα περιβάλλοντος δημοσίας υγείας και κατανάλωσης στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότηση του στις 17 Μαΐου 1991 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ Κθ5ειη§Γ2νε 
Κατά τη 287η συνοδό ολομέλειας, (συνεδρίαση της 29ης Μαΐου 1991) η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε ομοφώνα την ακόλουθη γνωμοδότηση 
1 Συνοπτική παρουσίαση της πρότασης 
1 1 Η πρόταση ΕΙΡΕ αποβλέπει ουσιαστικά στο να προ­
στεθεί και ενα χρηματοδοτικό μέσο στα κανονιστικά μέσα τα 
οποία μέχρι σήμερα αποτελούν το βασικό κορμό του κοινοτι­
κού οπλοστασίου για περιβαλλοντικά θέματα Το χρηματοδο­
τικό μέσο 1ΙΡΕ προορίζεται εν μέρει να συμβάλει στη χρημα­
τοδότηση της κοινοτικοί ενδιαφέροντος προστασίας του 
περιβάλλοντος νια την οποία όμως δεν προβλέπεται υποστή­
ριξη απο τα διαρθρωτικά ταμεία η απο α/λους χρηματοδοτι­
κούς μηχανισμούς 
1 2 Το ΙΙΡΕ προτείνεται να ιδρυθεί ως μέσο που θα συμβά­
λει στην εκπλήρωση του κοινοτικού στόχου για ενα υψηλό 
επίπεδο προστασίας που προβλέπεται στη συνθήκη μέσα απο 
την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πρα^η να επιτύχει περιβαλλοντική 
συνοχή καθώς και οικονομική και κοινωνική συνοχή μεταξύ 
των διάφορων περιοχών τη» Κοινότητα,, και να ανταποκριθεί 
στίν όιεθνει, υποχρεώσει» τη^ Ειδικότερα στόχοι του νέου 
χρηματοδοτικού μέσου θα είναι οι ακο/ουθοι 
— ενίσχυση και με /α/ υτερη αποτε/ εσματικοτητα των διοι 
κητικων δομών και υπηρεσιών 
(') ΕΕαριθ € 44 τη. 20 2 1991 σ 4 — περιορισμός και έλεγχος της ρύπανσης, μέσα κυρίως απο 
την προώθηση της πρόληψης και τη χρήση της κατάλλη­
λης τεχνολογίας 
— προστασία των ευαίσθητων περιοχών και διατήρηση της 
βιογενετικής ποιότητας 
— τεχνική και χρηματοδοτική υποστήριξη προς τρίτες 
χώρες 
1 3 Η σοβαρότητα των εκάστοτε περιβαλλοντικών προ 
βλημάτων, ο βαθμός μέχρι του οποίου παρουσιάζουν ιδιαι 
τερο κοινοτικό ενδιαφέρον και οι δυνατότητες μιας χωράς η 
μιας περιοχής να συμβάλει στη λύση των εν λόγω προβλημά­
των θα είναι μεταξύ των κριτηρίων με βάση τα οποία θα 
χορηγούνται ενισχύσεις μέσω του ΕΙΡΕ 
1 4 Η παροχή οικονομικής υποστήριξης μπορεί να έχει τη 
μορφή μερικής χρηματοδότησης έντοκων και/η αποδοσιμων 
επιδοτήσεων και υποστήριξης υπο μορφή τεχνικής βοήθειας 
και μελετών Η οικονομική αυτή υποστήριξη μπορεί να ανερ 
χεται μέχρι 30% και 50% προκείμενου /ια ιδιωτικέ^ και 
δημοσιές επενδύσεις αντιστοίχως το ποσοστό αυτό μπορεί 
να ανέλθει μέχρι και 75 % κατ ανώτατο όριο προκείμενου 
για την περίπτωση ενός βιοτόπου η οικιστικού περιβαλλο 
ντος που παρουσιάζει κοινοτικό ενδιαφέρον ενω μέτρα που 
αποβλέπουν στη συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών 
και στην παροχή τεχνικής υποστήριξης μπορούν κατ εςαι 
ρεση να χρηματοδοτούνται μέχρι ποσοστού 100% 
Αριθ. C 191/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22. 7. 91 
1.5. Η παροχή οικονομικής υποστήριξης προβλέπεται 
κυρίως για πολυετή προγράμματα και λιγότερο για μεμονω­
μένα σχέδια, μέσα σε ένα πλαίσιο συνεργασίας. 
1.6. Μολονότι την αρμοδιότητα των αιτήσεων χρηματοδό­
τησης θα έχει κάποια αρχή οριζόμενη από το κράτος μέλος, 
η Επιτροπή θα μπορεί με δική της πρωτοβουλία να ζητήσει 
από οποιοδήποτε νομικό ή φυσικό πρόσωπο εγκατεστημένο 
στην Κοινότητα να υποβάλει αίτηση για παροχή βοήθειας 
σε σχέση με μέτρα ιδιαίτερου κοινοτικού ενδιαφέροντος. 
1.7. Μια επιτροπή για το περιβάλλον, που θα αποτελείται 
από εκπροσώπους των κρατών μελών, θα παρέχει συμβουλευ­
τικό έργο σχετικά με τα μέτρα που θα πρέπει να λαμβάνει η 
Επιτροπή προβλέπεται δε και η παρακολούθηση και αξιολό­
γηση της εφαρμογής των εν λόγω μέτρων. 
2. Παρατηρήσεις 
2.1. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή χαιρετίζει 
την ίδρυση του LIFE . Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι το μέσο 
αυτό θα αποτελέσει σημαντικό κίνητρο για την αποτελεσμα­
τική εφαρμογή της περιβαλλοντικής πολιτικής, υπό την 
προϋπόθεση ότι θα του παρέχονται κατάλληλοι πόροι. Το 
LIFE έχει υγιείς βάσεις τόσο σε πρακτικό όσο και σε θεωρη­
τικό επίπεδο. Στην πρόταση γίνεται εκτενής ανασκόπηση 
των χρηματοδοτικών πηγών που ήδη υπάρχουν, εστιάζεται η 
προσοχή σε διαστάσεις που θα πρέπει να ενισχυθούν και η 
υποστήριξη των οποίων θα πρέπει να συνάδει προς την αρχή 
της επικουρικότητας και την αρχή σύμφωνα με την οποία ο 
ρυπαίνων πληρώνει. Μολονότι η ΟΚΕ χαιρετίζει ιδιαιτέρως 
την έμφαση που δίδεται σχετικά με την εφαρμογή των ήδη 
υπαρχουσών κοινοτικών πολιτικών (η πλημμελής εφαρμογή 
ήταν για πολλά χρόνια η αχίλλειος πτέρνα των πολιτικών 
της Κοινότητας για το περιβάλλον), πιστεύει ότι το LIFE 
πρέπει να είναι το χρηματοδοτικό μέσο μιας συνεπούς μακρο­
πρόθεσμης κοινοτικής στρατηγικής στον τομέα του περιβάλ­
λοντος και συνεπώς συνιστά τη σύνδεση του με το 5° πρόγρα­
μμα δράσης. 
2.1.2. To LIFE είναι καινοτόμο ως προς την ποικιλία των 
χρηματοδοτικών μηχανισμών που προβλέπει και ως προς τη 
διακριτική ευχέρεια που δίδεται στην Επιτροπή να ενθαρρύ­
νει την ανάληψη δράσεως εφόσον δεν επίκειται ανάλογη 
ανάληψη δράσεως εκ μέρους των αρμοδίων αρχών που έχουν 
ορισθεί από τα κράτη μέλη. 
2.2. Χρηματοδότηση 
2.2.1. Τα υπόλοιπα πλην του Envireg (Πρόγραμμα περιφε­
ρειακής δράσης για το περιβάλλον) χρηματοδοτικά μέσα που 
προβλέπονται για το περιβάλλον είχαν τόσο γλίσχρους 
πόρους ώστε περιορίζονταν σε προγράμματα επίδειξης μάλ­
λον παρά σε άμεσες επενδύσεις υποστήριξης. Ένας από τους 
σκοπούς του LIFE είναι και η επανόρθωση αυτού του προβλή­
ματος. 2.2.2. Για τα έτη 1991 και 1992, προτείνεται να δοθούν 
μέσω του LIFE 30 εκατομμύρια Ecu και 35 εκατομμύρια Ecu 
αντιστοίχως. Το ύψος της χρηματοδότησης για μετά το 1992 
δεν έχει προσδιορισθεί ακόμη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
έχει όμως αφήσει να εννοηθεί ότι με τις νέες χρηματοδοτικές 
ρυθμίσεις θα πρέπει να δοθεί στο LIFE υψηλού βαθμού προτε­
ραιότητα, έτσι ώστε μέχρι το 1995 ο ετήσιος προϋπολογισμός 
του να είναι της τάξεως των 500 εκατομμυρίων Ecu. 
2.2.3. Η ΟΚΕ ισχυρίζεται ότι το LIFE, για να επιτύχει τους 
στόχους του, έχει ανάγκη από μια χρηματοδότηση τέτοιου 
ύψους. Προκειμένου να συμβάλει ουσιαστικά στην εφαρμογή 
των πολιτικών της Κοινότητας για το περιβάλλον, το LIFE 
θα πρέπει να έχει στη διάθεση του τους ανάλογους χρηματο­
δοτικούς πόρους. 
2.2.4. Τουλάχιστον στην αρχή, η οικονομική υποστήριξη 
θα πρέπει να προέρχεται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό 
παρά από την είσπραξη ενός οικολογικού φόρου, όπως για 
παράδειγμα ένας φόρος επί του διοξειδίου του άνθρακος 
(αέρια «θερμοκηπίου»). 
2.3. Προτεραιότητες στη διάθεση των πόρων 
2.3.1. Τέσσερις θα είναι οι στόχοι του LIFE: εδραίωση των 
διοικητικών δομών περιορισμός της ρύπανσης (μέσα από 
τη βελτίωση της τεχνολογίας κλπ.) προστασία ευαίσθητων 
περιοχών και διατήρηση της βιογενετικής ποικιλότητας 
παροχή υποστήριξης προς τρίτες χώρες. Υποδείξεις σχετικά 
με τις προτεραιότητες και τα κριτήρια βάσει των οποίων 
θα γίνεται η έγκριση των επιδοτήσεων, θα δοθούν από την 
Επιτροπή προς την επιτροπή περιβάλλοντος. Προβλέπεται 
ότι μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου θα έχουν προσδιορισθεί οι εν 
λόγω προτεραιότητες και τα κριτήρια. Σχετικές προτάσεις θα 
αρχίσουν να υποβάλλονται αμέσως μετά και μέχρι τον επό­
μενο Μάρτιο. Στις εθνικές επιτροπές θα πρέπει να περιλαμβά­
νονται και οι κοινωνικοί εταίροι. 
2.3.2. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι θα πρέπει να υπάρχει ευελι­
ξία, σύμφωνα με την αρχή της κοινωνικής και οικονομικής 
συνοχής, ως προς τον καθορισμό των προτεραιοτήτων, 
πιστεύει όμως ότι τα επιτεύγματα θα είναι ασήμαντα εάν οι 
προτεραιότητες αυτές αλλάζουν πολύ από τον ένα χρόνο 
στον άλλο. Για να υπάρξουν μακροχρόνια αποτελέσματα, θα 
πρέπει να προηγηθούν αρκετά χρόνια συστηματικής παροχής 
υποστήριξης μέσω του LIFE. Θα πρέπει να ακολουθηθεί 
προγραμματισμένη προσέγγιση στα πλαίσια της οποίας να 
καθορισθούν στρατηγικοί στόχοι και εν συνεχεία, επί σειρά 
ετών, να χρησιμοποιηθούν οι πόροι για την επίτευξη τους, 
ενώ συνεκτιμάται η αρχή της επικουρικότητας και η αρχή «ο 
ρυπαίνων πληρώνει». 
2.3.3. Αναφορικά με την επίτευξη του στόχου για περιορι­
σμό της μόλυνσης, η ΟΚΕ προτείνει να δοθεί στο LIFE η 
δυνατότητα να χρηματοδοτήσει υποδομή για περιορισμό της 
ρύπανσης και να μην περιορισθεί στην υποστήριξη προγραμ­
μάτων ή τεχνολογιών επίδειξης. 
2.4. Ενοποίηση των προγραμμάτων ACE, Medspa, Norspa, 
Acnat 
2.4.1. Τα προγράμματα ACE και Medspa έχουν ήδη ξεκινή­
σει, ενώ τα άλλα δύο εκκρεμούν. Υπάρχει πρόταση για μεσο­
πρόθεσμη ένταξη τους σε ένα και μοναδικό μέσο με ενιαία 
διαχείριση και την ίδια επιτροπή περιβάλλοντος. 
22. 7. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 191/9 
2.4.2. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι κατά τη διαμόρφωση 
και εφαρμογή της εν γένει περιβαλλοντικής πολιτικής υπάρ­
χει τάση υπερίσχυσης των χερσαίων περιβαλλοντικών προ­
βλημάτων έναντι εκείνων του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η 
ΟΚΕ δείχνει ζωηρό ενδιαφέρον προκειμένου να μην παραμε­
ληθεί, σε σχέση με το LIFE, η προστασία των παράκτιων 
πόρων για τους οποίους γίνεται λόγος στο Norspa, και για 
να τους δοθεί η δέουσα προτεραιότητα σε ό,τι αφορά τις 
επιδοτήσεις. 
2.5. Ισότιμη συνεργασία και διαχείριση 
2.5.1. Βάσει του άρθρου 7, οι ενέργειες που χρηματοδοτού­
νται από το LIFE σχεδιάζονται και υλοποιούνται σε στενή 
συνεργασία ανάμεσα στην Επιτροπή, το εκάστοτε κράτος 
μέλος το οποίο εκπροσωπείται από τις αρμόδιες αρχές που 
καθορίζει το ίδιο σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο 
και τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς και κοινωνικούς 
εταίρους. 
2.5.2. Σύμφωνα με το άρθρο 13, η Επιτροπή επικουρείται 
από μια επιτροπή περιβάλλοντος συμβουλευτικού χαρα­
κτήρα, την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών 
και της οποίας προεδρεύει ο εκπρόσωπος της Επιτροπής. Η 
Επιτροπή υποβάλλει στη συμβουλευτική επιτροπή περιβάλ­
λοντος σχέδιο των προς λήψη μέτρων, επί του οποίου η 
τελευταία γνωμοδοτεί και η πρώτη λαμβάνει υπόψη της στο 
μέγιστο δυνατό βαθμό τη γνωμοδότηση αυτή. 
2.5.3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει 
ανησυχία γιατί στο άρθρο 13 δεν διακρίνει τη δέσμευση 
που αναλαμβάνεται στο άρθρο 7 για διαβουλεύσεις με τους 
οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους. Για μεγαλύτερη δια­
φάνεια, η ΟΚΕ προτείνει την οργάνωση ισότιμων συνεργα­
σιών σε εθνικό επίπεδο με σκοπό την επισήμανση και υπό­
δειξη προτεραιοτήτων στην κατανομή των πόρων καθώς και 
την παρακολούθηση της εφαρμογής των προγραμμάτων σε 
κοινοτικό επίπεδο και την επίλυση τομεακών και διαμεθορια-
κών προβλημάτων. 
2.5.4. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υποστηρίζει 
τη σύσταση συμβουλευτικής επιτροπής και προτείνει τα εξής: 
α) η επιτροπή περιβάλλοντος δεν μελετά το σχέδιο μέτρων 
που της υποβάλλει η Επιτροπή πριν από τη δημοσίευση 
της πρότασης (ή των προτάσεων) στην Επίσημη Εφημε­
ρίδα-
Βρυξέλλες. 29 Μαΐου 1991. β) για να εξασφαλισθεί η μέγιστη διαφάνεια, το κείμενο της 
απόφασης της Επιτροπής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα πάραυτα. 
2.6. Χρηματοδότηση 
Σε περίπτωση που η Κοινότητα επιβάλλει μελλοντικά στην 
επικράτεια της τέλη επί των εκπεμπόμενων ρυπαντών, θα 
μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ορισμένοι από τους πόρους 
που θα προκύψουν με τον τρόπο αυτό για την ενίσχυση του 
LIFE. 
2.7. Παρακολούθηση και αξιολόγηση 
2.7.1. Στο έγγραφο LIFE επισημαίνεται ότι η πλημμελής 
εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών για το περιβάλλον απο­
τελεί σημαντικό λόγο για την ίδρυση ενός χρηματοδοτικού 
μέσου, και ότι θα δοθεί προτεραιότητα για την εξ αυτού 
παροχή υποστήριξης. 
2.7.2. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι, με την ίδρυση του LIFE 
και της ευρωπαϊκής υπηρεσίας περιβάλλοντος, ο φάκελος 
των μέσων για την κοινοτική πολιτική περιβάλλοντος που 
καταρτίζεται για πρώτη φορά, αποτελεί τη βάση για μια 
συνεκτική και αποτελεσματική εφαρμογή και ανάλυση. Η 
ΟΚΕ προτείνει να δοθεί στην ευρωπαϊκή υπηρεσία περιβάλ­
λοντος — η ίδρυση της οποίας έχει εγκριθεί χωρίς να έχει 
ακόμη καθορισθεί η έδρα της — κεντρικός ρόλος προκειμέ­
νου για την αξιολόγηση της πορείας επίτευξης των στόχων 
του LIFE ανάλογος θα πρέπει να είναι και ο ρόλος της 
περιοδικής έκδοσης ευρωπαϊκής έκθεσης για το περιβάλλον. 
2.8. Μελέτες 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο καθορισμός 
προτεραιοτήτων πρέπει να γίνεται κατόπιν μελέτης ώστε η 
χορήγηση των πόρων να αποφέρει το καλύτερο δυνατό αποτέ­
λεσμα. Στο παράρτημα Ι («τύποι μέτρων τα οποία είναι δυνατό 
να ενισχυθούν από το LIFE»), προτείνεται να προστεθεί η 
εξής πρόταση: «ανάλογα με τις ανάγκες, ζητείται η διεξαγωγή 
μελετών προκειμένου για τη βελτίωση της ποιότητας των 
αποφάσεων που λαμβάνονται σε σχέση με τη χορήγηση των 
πόρων». 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francois STAEDELIN