Ανακοίνωση της Επιτροπής όσον αφορά σχέδιο οδηγίας σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας

(2001/C 96/02)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο οδηγίας της Επιτροπής σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας.

Η Επιτροπή προτίθεται να εκδόσει την οδηγία, αφού λάβει υπόψη της τις ενδεχόμενες παρατηρήσεις όλων των ενδιαφερομένων μερών.

Η Επιτροπή καλεί τους ενδιαφερόμενους τρίτους να υποβάλουν ενδεχόμενες παρατηρήσεις τους για το σχέδιο οδηγίας που παρατίθεται κατωτέρω.

Οι παρατηρήσεις πρέπει να έχουν αποσταλεί στην Επιτροπή το αργότερο εντός δύο μηνών από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης. Οι παρατηρήσεις μπορούν να αποσταλούν στην Επιτροπή με φαξ [αριθ.: (32-2) 296 98 19] με E-mail: Lambros.Papadias@cec.eu.int ή ταχυδρομικά στην ακόλουθη διεύθυνση: Ευρωπαϊκή Επιτροπή , Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού,

Διεύθυνση C,

Γραφείο J-70 2/271,

Rue de la Loi/Wetstraat 200,

Β - 1049 Βρυξέλλες.

Σχέδιο οδηγίας της Επιτροπής σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 86 παράγραφος 3,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η οδηγία 90/388/ΕΟΚ της 28ης Ιουνίου 1990 σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών(1) έχει τροποποιηθεί ουσιαστικά πολλές φορές, ιδίως με την οδηγία 95/51/ΕΚ(2), την οδηγία 96/2/ΕΚ(3), την οδηγία 96/19/ΕΚ(4) και την οδηγία 1999/64/ΕΚ(5). Επειδή πρόκειται να γίνουν και άλλες τροποποιήσεις, οι οδηγίες αυτές θα πρέπει να αναμορφωθούν ώστε να γίνουν πιο σαφείς. Η οδηγία 94/46/ΕΚ(6) πρόκειται επίσης να τροποποιηθεί.

(2) Το άρθρο 86 της συνθήκης αναθέτει στην Επιτροπή το καθήκον να διασφαλίζει ότι στην περίπτωση δημόσιων επιχειρήσεων ή επιχειρήσεων με ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα τα κράτη μέλη θα συμμορφώνονται προς τις υποχρεώσεις του κοινοτικού δικαίου. Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 86 η Επιτροπή μπορεί να προσδιορίσει και να διευκρινίσει τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από το άρθρο αυτό και στο πλαίσιο αυτό να καθορίσει τους όρους οι οποίοι είναι απαραίτητοι για να μπορέσει η Επιτροπή να εκπληρώσει αποτελεσματικά το καθήκον της εποπτείας που προβλέπεται για αυτήν από την εν λόγω παράγραφο.

(3) Ότι η οδηγία 90/388/ΕΟΚ σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών υποχρεώνει τα κράτη μέλη να καταργήσουν τα ειδικά και αποκλειστικά δικαιώματα για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών εκτός από την φωνητική τηλεφωνία, τις δορυφορικές υπηρεσίες και την κινητή ραδιοεπικοινωνία. Η οδηγία 94/46/ΕΚ υποχρεώνει τα κράτη μέλη να καταργήσουν επίσης τα αποκλειστικά και ειδικά δικαιώματα για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών εκτός από την κινητή τηλεφωνία. Η οδηγία 95/51/ΕΚ υποχρεώνει τα κράτη μέλη να καταργήσουν όλους τους περιορισμούς όσον αφορά τη χρήση των καλωδιακών τηλεοπτικών δικτύων για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών εκτός από την κινητή τηλεφωνία. Ένα χρόνο αργότερα, η οδηγία 90/388/ΕΟΚ τροποποιήθηκε εκ νέου από την οδηγία 96/2/ΕΚ με την οποία απελευθερώθηκε η αγορά κινητών και προσωπικών επικοινωνιών. Ο πλήρης ανταγωνισμός στην αγορά τηλεπικοινωνιών καθιερώθηκε με την οδηγία 96/19/ΕΚ η οποία υποχρέωσε τα κράτη μέλη να καταργήσουν επίσης τα αποκλειστικά και τα ειδικά δικαιώματα για την παροχή φωνητικής τηλεφωνίας και για τη δημιουργία τηλεπικοινωνιακών δικτύων με στόχο την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Η οδηγία 1999/64/ΕΚ υποχρέωσε τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η εκμετάλλευση δικτύων τηλεπικοινωνιών και η παροχή υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας με τη χρήση δικτύων καλωδιακής τηλεόρασης βάσει ειδικών και αποκλειστικών δικαιωμάτων θα διαχωρισθεί από την εκμετάλλευση δικτύων καλωδιακής τηλεφωνίας που ανήκουν στον ίδιο δημόσιο φορέα ο οποίος έχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών.

(4) Ότι έχουν εκδοθεί και άλλες οδηγίες σύμφωνα με το άρθρο 95 της συνθήκης από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με κύριο στόχο τη δημιουργία μιας εσωτερικής αγοράς παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών μέσω της δημιουργίας ενός ανοικτού δικτύου παροχής καθολικών υπηρεσιών σε ένα περιβάλλον ανοικτών και ανταγωνιστικών αγορών· ειδικότερα, η οδηγία 98/10/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 1998, για την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου (ONP) στη φωνητική τηλεφωνία και για την καθολική υπηρεσία για τις τηλεπικοινωνίες σε ανταγωνιστικό περιβάλλον(7), η οδηγία 97/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1997, για τη διασύνδεση στο χώρο των τηλεπικοινωνιών προκειμένου να διασφαλισθεί η καθολική υπηρεσία και η διαλειτουργικότητα με την εφαρμογή των αρχών παροχής ανοικτού δικτύου (ONP)(8), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 98/61/ΕΚ(9), η οδηγία 97/51/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 1997, για την τροποποίηση των οδηγιών του Συμβουλίου 90/387/ΕΟΚ και 92/44/ΕΟΚ με σκοπό την προσαρμογή τους στο ανταγωνιστικό περιβάλλον του τηλεπικοινωνιακού τομέα(10) και η οδηγία 97/13/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 10ης Απριλίου 1997, σχετικά με το κοινό πλαίσιο γενικών και ειδικών αδειών στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών(11).

(5) "Ανακοίνωση των επικοινωνιών για το 1999" προς το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών με τίτλο "Προς ένα πλαίσιο για την υποδομή των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και τις σχετιζόμενες υπηρεσίες"(12), η Επιτροπή ανακοίνωσε τη θέσπιση ενός νέου νομοθετικού πλαισίου για τις τηλεπικοινωνίες με στόχο την προώθηση και τη διατήρηση μιας ανοικτής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αγοράς υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας. Στόχος ήταν η μείωση του αριθμού των υφισταμένων νομοθετικών κειμένων από είκοσι έξι σε έξι. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή πρότεινε την έκδοση μιας οδηγίας πλαισίου η οποία θα καθόριζε τους γενικούς και ειδικούς πολιτικούς στόχους καθώς και τεσσάρων ειδικών οδηγιών που θα αφορούσαν τις άδειες, την πρόσβαση και τη διασύνδεση, την καθολική υπηρεσία, την ιδιωτική ζωή και την προστασία των δεδομένων. Οι οδηγίες αυτές θα βασίζονταν στο άρθρο 95 της συνθήκης. Επιπλέον, η Επιτροπή θα κωδικοποιούσε και θα απλοποιούσε την οδηγία 90/388/ΕΟΚ.

(6) Λόγω των εξελίξεων που σημάδεψαν τη διαδικασία απελευθέρωσης και το σταδιακό άνοιγμα των τηλεπικοινωνιακών αγορών στην Ευρώπη από το 1990, όταν εκδόθηκε για πρώτη φορά η οδηγία 90/388/ΕΟΚ, κρίνεται ότι θα πρέπει να διατηρηθούν μόνο οι διατάξεις οι οποίες εξακολουθούν και σήμερα να είναι αναγκαίες για την επίτευξη των στόχων των οδηγιών 90/388/ΕΟΚ, 94/46/ΕΚ, 95/51/ΕΚ, 96/2/ΕΚ, 96/19/ΕΚ και 1999/64/ΕΚ. Για λόγους σαφήνειας, οι διατάξεις οι οποίες έχουν περιπέσει σε αχρηστία θα πρέπει να διαγραφούν. Εξάλλου, ορισμένοι ορισμοί που χρησιμοποιήθηκαν σ' αυτές τις οδηγίες έχουν τροποποιηθεί προκειμένου να αντανακλούν τις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα των τηλεπικοινωνιών γενικά. Τέλος, το κείμενο ορισμένων διατάξεων θα πρέπει να διασαφηνιστεί στο μέτρο του δυνατού προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή τους και να ληφθούν υπόψη, όπου χρειάζεται, οι σχετικές οδηγίες που εγκρίθηκαν βάσει του άρθρου 95 της συνθήκης και η εμπειρία που αποκτήθηκε μέσω της εφαρμογής των οδηγιών 90/388/EΟΚ, 94/46/EΚ, 95/51/EΚ, 96/2/EΚ, 96/19/EΚ και 1999/64/EΚ.

(7) Η παρούσα οδηγία περιλαμβάνει τους όρους "υπηρεσίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας" και "δίκτυα ηλεκτρονικής επικοινωνίας" αντί των παλιών όρων "τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες" και "τηλεπικοινωνιακά δίκτυα". Αυτοί οι νέοι ορισμοί είναι απαραίτητοι προκειμένου να ληφθεί υπόψη το φαινόμενο της σύγκλισης που χαρακτηρίζει κατά τα τελευταία έτη τους τομείς των τεχνολογιών πληροφόρησης, των μέσων ενημέρωσης και των τηλεπικοινωνιών με το να ενσωματωθούν σε έναν και μόνο ορισμό όλες τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας ή/και τα δίκτυα που χρησιμοποιούνται για τη μετάδοση ηλεκτρομαγνητικών σημάτων (π.χ. σταθερά, ασύρματα, καλωδιακή τηλεόραση, δορυφορικά δίκτυα).

(8) Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να γίνει σαφές ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταργήσουν (εάν δεν το έχουν ήδη κάνει) όλα τα ειδικά και αποκλειστικά δικαιώματα για την εκμετάλλευση όλων των δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας και όχι μόνο αυτών που χρησιμοποιούνται για την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας, παρά το γεγονός ότι η παρούσα οδηγία δεν αλλάζει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ. Ο ορισμός των δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας επισημαίνει επίσης ότι τα κράτη μέλη δεν πρέπει να περιορίσουν το δικαίωμα κάποιου φορέα να δημιουργεί ή/και να εκμεταλλεύεται καλωδιακά δίκτυα με τον ισχυρισμό ότι τα δίκτυα αυτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και για τη μετάδοση τηλεοπτικών σημάτων. Αυτό, βέβαια, με την επιφύλαξη των ειδικών κανόνων που έχουν θεσπίσει τα κράτη μέλη σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο και ειδικότερα σύμφωνα με την οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 3ης Οκτωβρίου 1989(13), για το συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/36/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(14), που διέπει την διανομή των οπτικοακουστικών προγραμμάτων που προορίζονται για το ευρύ κοινό.

(9) Η δυνατότητα που έχουν τα κράτη μέλη με λιγότερο ανεπτυγμένα δίκτυα να τύχουν απαλλαγής για διάστημα πέντε ετών κατ' ανώτατο όριο από την υποχρέωση πλήρους απελευθέρωσης, η οποία προβλεπόταν προηγουμένως από το άρθρο 2 παράγραφος 2 τέταρτο εδάφιο της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ, θα πρέπει να καταργηθεί επειδή [...] δεν ισχύει πλέον αυτή τη απαλλαγή.

(10) Βάσει της αρχής της αναλογικότητας, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει πλέον να εξαρτούν την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας, περιλαμβανομένης και της φωνητικής τηλεφωνίας, καθώς και την εγκατάσταση και τη λειτουργία δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας από τη χορήγηση κάποιας άδειας. Αυτό άλλωστε προβλέπει η οδηγία [...] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σύμφωνα με την οποία οι υπηρεσίες ή τα δίκτυα ηλεκτρονικής επικοινωνίας θα πρέπει να παρέχονται βάσει μιας έγκρισης και όχι βάσει μίας άδειας. Όποιος νομίζει ότι αδικείται θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να προσβάλει μια απόφαση που τον εμποδίζει να παρέχει υπηρεσίες ή δίκτυα ηλεκτρονικής επικοινωνίας ενώπιον ενός ανεξάρτητου οργάνου και σε τελευταία ανάλυση ενώπιον ενός δικαστηρίου. Αποτελεί θεμελιώδη αρχή του κοινοτικού δικαίου ότι το άτομο δικαιούται αποτελεσματική δικαστική προστασία όταν ένα κρατικό μέτρο θίγει τα δικαιώματά του, που προβλέπονται από τις διατάξεις κάποιας οδηγίας(15).

(11) Οι δημόσιες αρχές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη συμπεριφορά των δημόσιων επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα είτε των κανόνων που διέπουν τις επιχειρήσεις είτε του τρόπου με τον οποίο έχουν κατανεμηθεί οι μετοχές. Για το λόγο αυτό, στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη ελέγχουν τους κάθετα διαρθρωμένους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων τα οποία έχουν δημιουργηθεί βάσει ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι, προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε πιθανή παράβαση των κανόνων περί ανταγωνισμού της συνθήκης, οι φορείς αυτοί δεν θα κάνουν καμία διάκριση υπέρ των μελών τους, ειδικά όταν θέτουν όρους για τη χορήγηση γενικών αδειών για συστήματα κινητών και προσωπικών επικοινωνιών. Για το λόγο, αυτό τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να παρεμποδίζεται οποιαδήποτε διάκριση ανάμεσα στους κάθετα διαρθρωμένους φορείς και στους ανταγωνιστές τους.

(12) Όσον αφορά τα δικαιώματα χρήσης ραδιοφωνικών συχνοτήτων, παρά το γεγονός ότι η οδηγία 96/2/ΕΚ δεν υποχρέωνε τα κράτη μέλη να καταργήσουν τα αποκλειστικά ειδικά δικαιώματα για τη χρήση ραδιοφωνικών συχνοτήτων που υπήρχαν τότε, κατέστη σαφές ότι από τότε και στο εξής αυτά τα δικαιώματα θα έπρεπε να παρέχονται με βάση αντικειμενικά κριτήρια και χωρίς διακρίσεις και ότι η χορήγηση αδειών για συστήματα κινητής και προσωπικής επικοινωνίας θα έπρεπε να περιορισθεί μόνο για λόγους αποτελεσματικής χρήσης του φάσματος των συχνοτήτων ή για την αποφυγή των επιζήμιων παρεμβολών ανάμεσα στα ραδιοφωνικά συστήματα ηλεκτρονικής επικοινωνίας και στα επίγεια ή δορυφορικά τεχνικά συστήματα, και μόνο στις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν αρκετές συχνότητες τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας. Η παρούσα οδηγία διασαφηνίζει επομένως την αρχή που απορρέει από την οδηγία 96/2/ΕΚ προβλέποντας ότι τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να χορηγούν αποκλειστικά και ειδικά δικαιώματα για τη χρήση ραδιοφωνικών συχνοτήτων. Εν τούτοις, τα δικαιώματα για τη χρήση ραδιοφωνικών συχνοτήτων που χορηγούνται βάσει αντικειμενικών, χωρίς διακρίσεις και διαφανών διαδικασιών δεν αποτελούν ειδικά δικαιώματα και κατά συνέπεια δεν εμπίπτουν στο πεδίο αυτής της απαγόρευσης.

(13) Στο βαθμό που τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που προκύπτουν από τις διεθνείς συμβάσεις για την ίδρυση των διεθνών δορυφορικών οργανισμών δεν είναι συμβιβάσιμες με τους κανόνες περί ανταγωνισμού της συνθήκης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την εξάλειψη αυτών των περιπτώσεων ασυμβίβαστου. Σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας 94/46/ΕΚ, τα κράτη μέλη ήταν υποχρεωμένα να "κοινοποιούν στην Επιτροπή" τις πληροφορίες που κατείχαν σχετικά με τις περιπτώσεις ασυμβίβαστου. Το άρθρο 11 της παρούσας οδηγίας έχει ως στόχο να τονίσει την υποχρέωση που έχουν τα κράτη μέλη να εγγυηθούν την πλήρη απελευθέρωση των δορυφορικών αγορών με την κατάργηση όλων των περιορισμών που ενδέχεται να ισχύουν ακόμη λόγω αυτών των διεθνών συμβάσεων. Αυτό άλλωστε προβλέπεται και από τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 307 της συνθήκης το οποίο εφαρμόζεται μόνο στις συμφωνίες που έχουν συνάψει τα κράτη μέλη πριν από την 1η Ιανουαρίου του 1958 (ή, όσον αφορά τα προσχωρήσαντα κράτη μέλη, μετά την προσχώρησή τους). Η διάταξη αυτή δεν ισχύει για τις συμφωνίες που συνήψαν τα κράτη μέλη μετά την παραπάνω ημερομηνία, οπότε εάν είναι ασυμβίβαστες με τους κανόνες περί ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΚ τότε υπερισχύει το κοινωνικό δίκαιο. Για λόγους ασφάλειας δικαίου, το κράτος μέλος που έχει υπογράψει μια τέτοια σύμβαση, οι όροι της οποίας είναι ασυμβίβαστοι με τους κανόνες περί ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΚ, θα πρέπει να φροντίσει ώστε να καταργηθούν τυπικά οι σχετικές διατάξεις.

(14) Τέλος, η παρούσα οδηγία διατηρεί την υποχρέωση που έχει επιβληθεί στα κράτη μέλη από την οδηγία 1999/64/ΕΚ να εξασφαλίσουν το νομικό διαχωρισμό της διάθεσης δικτύων τηλεπικοινωνιών από τη διάθεση δικτύων καλωδιακής τηλεόρασης που ανήκουν στον ίδιο φορέα.

(15) Για τα κράτη μέλη που έχουν εφαρμόσει σωστά τις οδηγίες 90/388/ΕΟΚ, 94/46/ΕΚ, 95/51/ΕΚ, 96/2/ΕΚ, 96/19/ΕΚ και 1999/64/ΕΚ οι μόνες πρόσθετες υποχρεώσεις που επιβάλλονται από την παρούσα οδηγία είναι αυτές που προβλέπονται από το άρθρο 11. Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες εφαρμογής των οδηγιών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα I,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας:

- "αποκλειστικά δικαιώματα" θεωρούνται τα δικαιώματα που χορηγεί ένα κράτος μέλος σε μία και μόνο επιχείρηση μέσω νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών πράξεων για την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας ή για την ανάληψη μιας δραστηριότητας εντός μιας δεδομένης γεωγραφικής περιοχής,

- "Ειδικά δικαιώματα" θεωρούνται τα δικαιώματα που χορηγεί το κράτος μέλος σε περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων μέσω νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών πράξεων, οι οποίες εντός μιας δεδομένης γεωγραφικής περιοχής:

- ορίζουν ή περιορίζουν σε δύο ή περισσότερες τον αριθμό αυτών των επιχειρήσεων που δικαιούνται να παρέχουν μια υπηρεσία ή να αναλάβουν μια δραστηριότητα διαφορετική από αυτή που προσδιορίζεται από αντικειμενικά, αναλογικά και χωρίς διακρίσεις κριτήρια, ή

- παρέχουν σε επιχειρήσεις, όχι με βάση τα παραπάνω κριτήρια, νομικά ή κανονιστικά πλεονεκτήματα τα οποία επηρεάζουν σημαντικά την ικανότητα άλλων επιχειρήσεων να παρέχουν την ίδια υπηρεσία ηλεκτρονικής επικοινωνίας ή να αναλάβουν την ίδια δραστηριότητα στην ίδια γεωγραφική περιοχή υπό τους ίδιους ουσιαστικά όρους,

- "δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών" είναι τα συστήματα μετάδοσης και, ανάλογα με την περίπτωση, ο εξοπλισμός μεταγωγής και οι άλλοι πόροι οι οποίοι επιτρέπουν την μεταφορά σημάτων με τη χρήση καλωδίου, ραδιοσημάτων, οπτικού ή άλλου ηλεκτρομαγνητικού μέσου. Περιλαμβάνονται εκτός των άλλων τα δορυφορικά δίκτυα, τα σταθερά (κυκλωματομεταγωγής και πακετομεταγωγής, περιλαμβανομένου και του Διαδικτύου) και τα κινητά επίγεια δίκτυα, τα δίκτυα που χρησιμοποιούνται για ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις και τα δίκτυα της καλωδιακής τηλεόρασης ανεξάρτητα από το είδος της μεταδιδόμενης πληροφορίας,

- "δημόσιο δίκτυο επικοινωνίας" είναι το δίκτυο ηλεκτρονικής επικοινωνίας που χρησιμοποιείται εκτός των άλλων για την παροχή δημόσιων υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας,

- "υπηρεσίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας" είναι οι υπηρεσίες που παρέχονται έναντι αμοιβής και συνίστανται εν όλω ή εν μέρει στη μετάδοση και δρομολόγηση σημάτων ηλεκτρονικής επικοινωνίας με εξαίρεση τα ραδιοτηλεοπτικά προγράμματα. Περιλαμβάνονται, εκτός των άλλων, οι τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες μεταβίβασης μέσω δικτύων που χρησιμοποιούνται για ραδιοφωνικές εκπομπές. Δεν περιλαμβάνονται η μεταβίβαση στοιχείων μέσω δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας και οι υπηρεσίες ελέγχου αυτών των στοιχείων,

- "δημόσιες υπηρεσίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας" είναι οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας που παρέχονται στο κοινό,

- "τερματικό σημείο του δικτύου" είναι το σύνολο των υλικών συνδέσεων και των τεχνικών προδιαγραφών που αποτελούν μέρος του δημόσιου δικτύου επικοινωνιών και είναι απαραίτητες για την πρόσβαση και την αποτελεσματική επικοινωνία μέσω αυτού του δημόσιου δικτύου,

- "δίκτυο επίγειων δορυφορικών σταθμών" είναι το δίκτυο δύο ή περισσότερων επίγειων σταθμών οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους με δορυφόρο,

- "υπηρεσίες κινητής και προσωπικής επικοινωνίας" είναι οι μη δορυφορικές υπηρεσίες των οποίων η παροχή, εν όλω ή εν μέρει, συνίσταται στη δημιουργία δυνατότητας ραδιοεπικοινωνίας με κινητό χρήστη μέσω της χρησιμοποίησης, εν όλω ή εν μέρει, συστημάτων κινητής και προσωπικής επικοινωνίας,

- "συστήματα κινητής και προσωπικής επικοινωνίας" είναι τα συστήματα που αποσκοπούν στη δημιουργία και λειτουργία υποδομής κινητού δικτύου συνδεδεμένης ή μη με δημόσιο τερματικό δίκτυο για την μετάδοση και την παροχή υπηρεσιών ραδιοεπικοινωνίας με κινητούς χρήστες,

- "φωνητική τηλεφωνία" είναι η εμπορική εκμετάλλευση για το κοινό της άμεσης μετάδοσης και της μεταγωγής της φωνής από και προς τερματικά σημεία του δημοσίου δικτύου μεταγωγής σε πραγματικό χρόνο που επιτρέπει σε κάθε χρήστη να χρησιμοποιεί το συνδεδεμένο με τερματικό σημείο εξοπλισμό για να επικοινωνεί με άλλο τερματικό σημείο,

- "δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης" είναι κατά κύριο λόγο η οποιαδήποτε καλωδιακή υποδομή την οποία έχει εγκρίνει ένα κράτος μέλος για την μετάδοση ραδιοτηλεοπτικών σημάτων στο κοινό.

Άρθρο 2

Αποκλειστικά και ειδικά δικαιώματα για δίκτυα ηλεκτρικής επικοινωνίας και για υπηρεσίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας

1. Τα κράτη μέλη δεν χορηγούν αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα για τη δημιουργία ή/και τη λειτουργία δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας ή για την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας.

2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν σε κάθε επιχείρηση το δικαίωμα παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας ή εγκατάστασης ή λειτουργίας δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας.

3. Τα κράτη μέλη φροντίζουν ώστε να μην επιβάλλονται ή να διατηρούνται περιορισμοί όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας μέσω δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας που έχουν εγκαταστήσει οι φορείς παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας, μέσω υποδομών που διαθέτουν τρίτοι ή μέσω κοινών δικτύων, άλλων εγκαταστάσεων ή θέσεων.

4. Τα κράτη μέλη φροντίζουν ώστε η άδεια που έχει χορηγηθεί σε μια επιχείρηση για την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας ή για την εγκατάσταση ή/και τη λειτουργία δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας, καθώς και οι όροι χορήγησής της, να βασίζονται σε αντικειμενικά, χωρίς διακρίσεις, αναλογικά και διαφανή κριτήρια.

5. Οποιαδήποτε απόφαση που εμποδίζει κάποια επιχείρηση να διαθέτει υπηρεσίες ή δίκτυα ηλεκτρονικής επικοινωνίας πρέπει να είναι αιτιολογημένη. Όποιος πιστεύει ότι έχει αδικηθεί θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα προσβολής αυτής της απόφασης ενώπιον ενός ανεξάρτητου οργάνου ή και ενώπιον ενός δικαστηρίου.

Άρθρο 3

Κάθετα διαρθρωμένες δημόσιες επιχειρήσεις

Εκτός των απαιτήσεων που προβλέπονται από την παράγραφο 2 του άρθρου 2, τα κράτη μέλη, θέτοντας όρους όσον αφορά τις γενικές άδειες για κινητά και προσωπικά συστήματα επικοινωνίας, διασφαλίζουν ότι οι κάθετα διαρθρωμένες δημόσιες επιχειρήσεις εκμετάλλευσης δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας δεν θα κάνουν διακρίσεις υπέρ των δικών τους δραστηριοτήτων.

Άρθρο 4

Δικαιώματα χρήσης συχνοτήτων

1. Τα κράτη μέλη δεν χορηγούν αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα χρήσης ραδιοφωνικών συχνοτήτων. Εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες συχνότητες, τα κράτη μέλη οφείλουν να χορηγούν άδεια σε οποιονδήποτε υποβάλει αίτηση εφαρμόζοντας ανοικτές, αμερόληπτες και διαφανείς διαδικασίες. Τα κράτη μέλη δεν μπορούν να περιορίζουν τον αριθμό των αδειών για συστήματα κινητής και προσωπικής επικοινωνίας που πρόκειται να χορηγηθούν, παρά με μόνο στόχο την αποτελεσματική χρήση του φάσματος των συχνοτήτων ή την αποφυγή των επιζήμιων παρεμβολών ανάμεσα στα ραδιοφωνικά δίκτυα ηλεκτρονικής επικοινωνίας και στα άλλα, δορυφορικά ή επίγεια, τεχνικά συστήματα και μόνον εφόσον ο προορισμός αυτός συνδέεται με την έλλειψη διαθέσιμου φάσματος συχνοτήτων και δικαιολογείται βάσει της αρχής της αναλογικότητας.

2. Ο καθορισμός ραδιοσυχνοτήτων για τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια. Οι διαδικασίες πρέπει να είναι διαφανείς και να δημοσιεύονται σε τακτά διαστήματα.

Άρθρο 5

Αριθμοδότηση

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να καταργηθούν όλα τα αποκλειστικά ή/και ειδικά δικαιώματα όσον αφορά την αριθμοδότηση και να υπάρχουν επαρκείς αριθμοί για τις δημόσιες υπηρεσίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας. Στην προσπάθειά τους αυτή, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι αριθμοί θα διατίθενται κατά τρόπο αντικειμενικό, αμερόληπτο, αναλογικό και διαφανή.

Άρθρο 6

Υπηρεσίες καταλόγου

Τα κράτη μέλη φροντίζουν για την κατάργηση όλων των αποκλειστικών δικαιωμάτων όσον αφορά την εγκατάσταση και παροχή υπηρεσιών καταλόγου, στις οποίες περιλαμβάνονται τόσο η δημοσίευση καταλόγων όσο και η παροχή πληροφοριών καταλόγου στην επικράτειά τους.

Άρθρο 7

Υποχρεώσεις καθολικής υπηρεσίας

1. Οποιοδήποτε εθνικό καθεστώς που είναι απαραίτητο για τον επιμερισμό του καθαρού κόστους παροχής καθολικής υπηρεσίας και στο οποίο υπάγονται εν όλω ή εν μέρει οι δημόσιες επιχειρήσεις σύμφωνα με την οδηγία [...] θα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια και να συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας. Ειδικότερα, οι περιπτώσεις που οι επιχειρήσεις παρέχουν υπηρεσίες καθολικής επικοινωνίας βάσει της υποχρέωσής τους για παροχή καθολικής υπηρεσίας θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό οποιασδήποτε συνεισφοράς στο καθαρό κόστος της καθολικής υπηρεσίας.

2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν οποιοδήποτε καθεστώς από αυτά που προβλέπει η παράγραφος 1 προκειμένου να είναι σε θέση να ελέγχουν κατά πόσο συμβιβάζονται με την συνθήκη, και ιδίως με τα άρθρα 87 και 88.

3. Η Επιτροπή θα εξετάσει, το αργότερο την 1η Ιανουαρίου [...], την κατάσταση που επικρατεί στα κράτη μέλη και θα εκτιμήσει ειδικότερα κατά πόσον περιορίζουν τα ισχύοντα καθεστώτα χρηματοδότησης την πρόσβαση στις σχετικές αγορές. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή θα εξετάσει εάν υπάρχουν άλλες μέθοδοι και θα κάνει σχετικές προτάσεις.

Άρθρο 8

Δικαιώματα διέλευσης

1. Τα κράτη μέλη δεν προβαίνουν σε διακρίσεις μεταξύ των φορέων λειτουργίας δημόσιων δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας όσον αφορά τη χορήγηση δικαιωμάτων διέλευσης για την εκμετάλλευση των εν λόγω δικτύων.

2. Εφόσον η χορήγηση πρόσθετων δικαιωμάτων διέλευσης σε επιχειρήσεις που επιθυμούν να δημιουργήσουν δημόσια δίκτυα τηλεπικοινωνιών δεν είναι δυνατή για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος και χωροταξίας, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την πρόσβαση, υπό δίκαιους όρους, στις εγκαταστάσεις που έχουν τοποθετηθεί βάσει δικαιωμάτων διέλευσης και οι οποίες δεν μπορούν να τοποθετηθούν εκ νέου.

Άρθρο 9

Ανεξάρτητες εθνικές ρυθμιστικές αρχές

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο έλεγχος των εγκρίσεων και των υποχρεωτικών προδιαγραφών, η κατανομή των συχνοτήτων, οι αριθμοί και η εποπτεία των όρων χρήσης καθώς και οποιαδήποτε άλλη ρυθμιστική λειτουργία να πραγματοποιούνται από ανεξάρτητες δημόσιες επιχειρήσεις λειτουργίας δικτύων παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας.

Άρθρο 10

Λογιστικός διαχωρισμός

Τα κράτη μέλη, κατά τη χορήγηση αδειών για την παροχή υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας και τη λειτουργία δημόσιων δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας μεριμνούν ώστε, στις περιπτώσεις χορήγησης των εν λόγω αδειών σε επιχειρήσεις οι οποίες διαθέτουν επίσης ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα σε άλλους τομείς εκτός των υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας, οι επιχειρήσεις αυτές να τηρούν άλλους λογαριασμούς για τις δραστηριότητές τους στον τομέα των υπηρεσιών ή/και δικτύων φωνητικής τηλεφωνίας και άλλους για τις υπόλοιπες δραστηριότητές τους εφόσον ο κύκλος εργασιών τους υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια. ευρώ στη σχετική αγορά ηλεκτρονικής επικοινωνίας.

Άρθρο 11

Δορυφόροι

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να καταργηθεί οποιαδήποτε διάκριση ή περιορισμός όσον αφορά την παροχή δυναμικού διαστημικού τμήματος σε οποιονδήποτε εγκεκριμένο φορέα λειτουργίας δικτύου επίγειων δορυφορικών σταθμών και να επιτρέπεται εντός της επικράτειάς τους σε οποιονδήποτε φορέα παροχής διαστημικών υπηρεσιών να ελέγχει εάν το δίκτυο επίγειων δορυφορικών σταθμών που χρησιμοποιείται για τη σύνδεση με το διαστημικό τμήμα του φορέα αυτού είναι σύμφωνο με τους δημοσιευμένους όρους πρόσβασης στο δικό του δυναμικό διαστημικού τμήματος.

2. Τα κράτη μέλη που έχουν υπογράψει διεθνείς συμφωνίες για τη δημιουργία διεθνών δορυφορικών οργανισμών πρέπει, στο βαθμό που οι συμβάσεις αυτές δεν είναι σύμφωνες με τους κανόνες ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΚ, να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την εξάλειψη αυτών των περιπτώσεων ασυμβίβαστου.

Άρθρο 12

Καλωδιακά δίκτυα

1. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε καμία δημόσια επιχείρηση εκμετάλλευσης δικτύων ηλεκτρικής επικοινωνίας να μην εκμεταλλεύεται το δίκτυο καλωδιακής τηλεόρασης χρησιμοποιώντας το ίδιο νομικό πρόσωπο με αυτό που χρησιμοποιεί για το δημόσιο δίκτυο ηλεκτρονικής επικοινωνίας στις περιπτώσεις που η εν λόγω επιχείρηση:

α) ελέγχεται από αυτό το κράτος μέλος ή διαθέτει ειδικά δικαιώματα·

β) κατέχει δεσπόζουσα θέση σε σημαντικό τμήμα της κοινής αγοράς όσον αφορά τη διάθεση δημόσιων δικτύων ηλεκτρονικής επικοινωνίας ή/και την παροχή υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας·

γ) εκμεταλλεύεται ένα δίκτυο καλωδιακής τηλεόρασης που εγκατέστησε βάσει ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων στην ίδια γεωγραφική περιοχή.

2. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει μέχρι την [1η Ιανουαρίου ...] το αργότερο την εφαρμογή του παρόντος άρθρου όταν κρίνει ότι έχει υπάρξει συμμόρφωση προς τις διατάξεις του και έχουν επιτευχθεί οι επιδιωκόμενοι στόχοι.

3. Τα κράτη μέλη που θεωρούν ότι υφίσταται επαρκής ανταγωνισμός όσον αφορά την παροχή υποδομής και υπηρεσιών συνδρομητικής γραμμής πρέπει να ενημερώνουν αναλόγως την Επιτροπή.

Στις πληροφορίες αυτές περιλαμβάνεται η λεπτομερής περιγραφή της διάρθρωσης της αγοράς. Οι σχετικές πληροφορίες τίθενται στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου κατόπιν σχετικής αίτησης, αφού ληφθεί υπόψη το έννομο συμφέρον των επιχειρήσεων να προστατεύουν τα επαγγελματικά τους απόρρητα.

4. Η Επιτροπή αποφασίζει εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, αφού λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων, κατά πόσο είναι δυνατό να καταργηθεί σε συγκεκριμένο κράτος μέλος η υποχρέωση νομικού διαχωρισμού.

Άρθρο 13

Κινητές και προσωπικές επικοινωνίες

1. Τα κράτη μέλη δεν αρνούνται την άδεια για τη λειτουργία κινητών συστημάτων σύμφωνα με το πρότυπο DCS 1800 το αργότερο μετά την έκδοση απόφασης της ευρωπαϊκής επιτροπής ραδιοεπικοινωνιών σχετικά με την παραχώρηση συχνοτήτων στο πλαίσιο του συστήματος DCS 1800.

2. Τα κράτη μέλη, με την επιφύλαξη της διάταξης της παραγράφου 4, δεν αρνούνται την άδεια για δημόσια πρόσβαση και για συστήματα που λειτουργούν σύμφωνα με το πρότυπο DECT.

3. Τα κράτη μέλη δεν περιορίζουν το συνδυασμό κινητών τεχνολογιών ή συστημάτων, ιδίως σε περίπτωση πολυπρότυπων συσκευών. Κατά την επέκταση των υφισταμένων δικαιωμάτων χρήσης ραδιοσυχνοτήτων, προκειμένου να καλύπτουν τέτοιους συνδυασμούς, τα κράτη μέλη φροντίζουν ώστε η επέκταση αυτή να δικαιολογείται βάσει των διατάξεων της παραγράφου 4.

4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν, εν ανάγκη, μέτρα για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου έχοντας υπόψη την απαίτηση να υπάρξει αποτελεσματικός ανταγωνισμός μεταξύ των φορέων οι οποίοι λειτουργούν ανταγωνιστικά στις σχετικές αγορές.

Άρθρο 14

Οδηγίες που καταργούνται

Οι οδηγίες που περιέχονται στο παράρτημα Ι μέρος Α καταργούνται με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες ενσωμάτωσης και εφαρμογής του παραρτήματος Ι μέρος Β.

Οι παραπομπές στις καταργούμενες οδηγίες νοούνται ως παραπομπές στην παρούσα οδηγία και σχετίζονται με τον πίνακα αντιστοιχίας του παραρτήματος ΙΙ.

Άρθρο 15

Τα κράτη μέλη θα ενημερώσουν την Επιτροπή το αργότερο τέσσερις μήνες από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας σχετικά με τα μέτρα που θα λάβουν για τη συμμόρφωσή τους με αυτή.

Κατά την έγκριση ή τη δημοσίευση αυτών των μέτρων από τα κράτη μέλη θα πρέπει να γίνεται αναφορά στην παρούσα οδηγία. Ο τρόπος αναφοράς καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 16

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 17

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ L 192 της 24.7.1990, σ. 10.

(2) ΕΕ L 256 της 26.10.1995, σ. 49.

(3) ΕΕ L 20 της 26.1.1996, σ. 59.

(4) ΕΕ L 74 της 22.3.1996, σ. 13.

(5) ΕΕ L 175 της 10.7.1999, σ. 39.

(6) ΕΕ L 268 της 19.10.1994, σ. 15.

(7) ΕΕ L 101 της 1.4.1998, σ. 24.

(8) ΕΕ L 199 της 26.7.1997, σ. 32.

(9) ΕΕ L 268 της 3.10.1998, σ. 37.

(10) ΕΕ L 295 της 29.10.1997, σ. 23.

(11) ΕΕ L 117 της 7.5.1997, σ. 15.

(12) COM(1999) 539.

(13) ΕΕ L 298 της 17.10.1989, σ. 23.

(14) ΕΕ L 202 της 30.7.1997, σ. 60.

(15) Βλέπε υποθέσεις C-70/95, Sodemare SA κατά Regione Lombardia [1997] Συλλογή Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου I-3395, και 222/86, Unectef κατά Heylens and Others [1987] Συλλογή Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου 4097.