[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.3.2008

COM(2008) 132 τελικό

2008/0052 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση της Σύμβασης της ΟΕΕ/ΗΕ για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο η οποία υπογράφηκε στο Espoo το 1991

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η Σύμβαση της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (ΟΕΕ/ΗΕ) του 1991 για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο (σύμβαση του Espoo), βασιζόμενη στην υφιστάμενη νομοθεσία που διέπει την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ), καθιέρωσε διαδικασίες διαβουλεύσεων με τα μέρη τα οποία ενδέχεται να θιγούν από διασυνοριακές περιβαλλοντικές επιπτώσεις προτεινόμενων έργων. Η Σύμβαση τέθηκε σε ισχύ το 1997. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα υπέγραψε τη Σύμβαση στις 26 Φεβρουαρίου 1991 και την κύρωσε στις 24 Ιουνίου 1997. Οι κυριότερες διατάξεις της τίθενται σε εφαρμογή με την οδηγία 97/11/EΚ.

Η ικανότητα αποφυγής δυσμενών περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε επίπεδο έργων είναι δυνατό να περιοριστεί από ήδη ληφθείσες αποφάσεις στο πλαίσιο σχεδίων ή πολιτικών. Για τον λόγο αυτό, είναι ευρέως αποδεκτό ότι θα πρέπει να ακολουθείται ανάλογη διαδικασία εκτίμησης όσον αφορά τα σχέδια και τις πολιτικές. Η εν λόγω διαδικασία είναι γνωστή ως στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση (ΣΠΕ/SEA). Με αυτό το δεδομένο, η Σύμβαση του Espoo ήδη ζητούσε από τα μέρη « να καταβάλλουν, στον ενδεδειγμένο βαθμό, προσπάθειες να εφαρμόζουν τις αρχές της εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε πολιτικές, σχέδια και προγράμματα. »

Οι νομοθετικές διατάξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διέπουν τη ΣΠΕ περιλαμβάνονται στην οδηγία 2001/42/EΚ σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων ("οδηγία ΣΠΕ"). Η εν λόγω οδηγία εφαρμόζεται σε μια ευρεία κατηγορία σχεδίων και προγραμμάτων, παραθέτει δε λεπτομερείς απαιτήσεις για την εκτίμηση και αναφορά των περιβαλλοντικών επιπτώσεών τους. Περιλαμβάνει διάταξη σχετικά με τις διασυνοριακές επιπτώσεις, εμπνευσμένη από τη σύμβαση του Espoo.

Η πέμπτη υπουργική διάσκεψη "Περιβάλλον για την Ευρώπη", που πραγματοποιήθηκε στο Κίεβο της Ουκρανίας τον Μάιο του 2003, ενέκρινε το Πρωτόκολλο για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση, της Σύμβασης της ΟΕΕ/ΗΕ για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο που υπογράφηκε στο Espoo το 1991 (Πρωτόκολλο ΣΠΕ). Στις 21 Μαΐου 2003, η Επιτροπή υπέγραψε το πρωτόκολλο ΣΠΕ εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Οι στόχοι του Πρωτοκόλλου παρατίθενται στο άρθρο 1. Αφορούν την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της υγείας, και την ενσωμάτωση των πτυχών αυτών σε μέτρα και μέσα που προορίζονται για την προαγωγή της βιώσιμης ανάπτυξης.

Οι ουσιώδεις υποχρεώσεις βάσει του Πρωτοκόλλου διακρίνονται σε τρεις ομάδες.

Πρώτον, υπάρχουν γενικές διατάξεις για την παροχή συνδρομής και οδηγιών στο κοινό, την αναγνώριση και την υποστήριξη των σχετικών ενώσεων, τη διεθνή προώθηση των στόχων του Πρωτοκόλλου και την αποφυγή δυσμενούς ή διακριτικής μεταχείρισης των προσώπων λόγω της ιθαγένειάς τους κ.λπ., όταν αυτά ασκούν τα δικαιώματά τους βάσει του Πρωτοκόλλου.

Δεύτερον, υπάρχουν διατάξεις που αφορούν την περιβαλλοντική εκτίμηση ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων. Τα τελευταία χωρίζονται σε δυο κατηγορίες: η πρώτη (άρθρο 4 παράγραφος 2) περιλαμβάνει τα σχέδια και προγράμματα για τα οποία η εκτίμηση είναι υποχρεωτική, πλην ορισμένων περιορισμένων περιπτώσεων, και η δεύτερη (άρθρο 4 παράγραφος 3) εκείνα για τα οποία απαιτείται εκτίμηση, όταν τα μέρη θεωρούν ότι ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις. Υπάρχουν λεπτομερείς διατάξεις για τα διάφορα στάδια της περιβαλλοντικής εκτίμησης.

Τρίτον, το Πρωτόκολλο βασίζεται στη διάταξη της Σύμβασης του Espoo που αφορά τις πολιτικές, θεσπίζοντας απαιτήσεις σχετικά με τις πολιτικές και τη νομοθεσία. Κάθε μέρος « επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι λαμβάνονται δεόντως υπόψη και ενσωματώνονται οι περιβαλλοντικές πτυχές, συμπεριλαμβανομένων των υγειονομικών» , κατά τη χάραξη πολιτικών και την κατάρτιση νομοθετικών πράξεων που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της υγείας. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να λαμβάνει υπόψη « τις ενδεδειγμένες αρχές και τα στοιχεία» του Πρωτοκόλλου. Πρέπει επίσης να καθορίζει, εφόσον ενδείκνυται, τις σχετικές πρακτικές ρυθμίσεις και να υποβάλλει έκθεση στην Σύνοδο των Μερών όσον αφορά την εφαρμογή των απαιτήσεων αυτών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με την οικεία στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη και τη βελτίωση της νομοθεσίας, σκοπεύει να εφαρμόσει το άρθρο 13 του Πρωτοκόλλου για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση της Σύμβασης του Espoo μέσω των διαδικασιών εκτίμησης των επιπτώσεων που προβλέπονται στις ανακοινώσεις σχετικά με την αξιολόγηση του αντίκτυπου[1], οι οποίες εξετάζουν ισόρροπα τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνιστώσες της αειφόρου ανάπτυξης.

Οι ανά το Πρωτόκολλο αναφορές σε όρους όπως «το περιβάλλον» ή «περιβαλλοντικές» συνοδεύονται κάθε φορά από την έκφραση « συμπεριλαμβανομένης της υγείας» . Η ανθρώπινη υγεία περιλαμβάνεται ήδη στα στοιχεία του περιβάλλοντος για τα οποία πρέπει να παρέχονται πληροφορίες στη σχετική έκθεση που απαιτείται βάσει της οδηγίας ΣΠΕ. Η επίταση των όρων αυτών στο Πρωτόκολλο έχει ως στόχο να δώσει πρόσθετη βαρύτητα σε μία πτυχή του περιβάλλοντος η οποία συχνά παραμελείται στις τρέχουσες ΕΠΕ. Δεν υπονοεί ότι πρέπει να διεξάγεται ιατρική εκτίμηση. Αυτό είναι σαφές από τον ορισμό της έννοιας « περιβαλλοντικές επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στην υγεία» , που καλύπτει ουσιαστικά τους ίδιους περιβαλλοντικούς παράγοντες με εκείνους που πρέπει να καλύπτουν οι περιβαλλοντικές εκθέσεις βάσει της οδηγίας.

Θα πρέπει να ληφθούν υπόψη αρκετές πτυχές της διάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΚ και τα κράτη μέλη διαδραμάτισαν ηγετικό ρόλο στην ανάπτυξη της έννοιας και της πρακτικής εφαρμογής της ΣΠΕ και θα πρέπει να επιβεβαιώσουν την στήριξή τους με την κύρωση του Πρωτοκόλλου.

Όταν κυρωθεί το Πρωτόκολλο, η Κοινότητα θα δεσμεύεται από τις απαιτήσεις του στο βαθμό που οι δραστηριότητές της εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του. Η κύρωση από την ΕΚ και τα κράτη μέλη θα εξασφαλίσει ικανό αριθμό πράξεων κύρωσης για να τεθεί σε ισχύ το Πρωτόκολλο (απαιτούνται 16).

Βάσει των ανωτέρω, είναι σκόπιμο να εγκρίνει η Κοινότητα (βλ. άρθρο 1) το Πρωτόκολλο για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση της Σύμβασης του Espoo για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο.

2008/0052 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση της Σύμβασης της ΟΕΕ/ΗΕ για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο η οποία υπογράφηκε στο Espoo το 1991

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 300 παράγραφος 2, πρώτη πρόταση του πρώτου εδαφίου και το άρθρο 300 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο,

την πρόταση της Επιτροπής[2],

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[3],

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Στις 21 Μαΐου 2003, στο πλαίσιο της πέμπτης υπουργικής διάσκεψης "Περιβάλλον για την Ευρώπη" που πραγματοποιήθηκε στο Κίεβο της Ουκρανίας από τις 21 έως τις 23 Μαΐου 2003, η Επιτροπή υπέγραψε, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας[4], το Πρωτόκολλο για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση της Σύμβασης της ΟΕΕ/ΗΕ για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο η οποία υπογράφηκε στο Espoo το 1991.

(2) Το Πρωτόκολλο συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος μέσω διατάξεων για την εκτίμηση των ενδεχόμενων σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στην υγεία, των σχεδίων και προγραμμάτων και, στον ενδεδειγμένο βαθμό, των πολιτικών και της νομοθεσίας. Με τον τρόπο αυτό ενσωματώνει τις περιβαλλοντικές πτυχές, συμπεριλαμβανομένης της υγείας, στα μέτρα και μέσα που προορίζονται για την προαγωγή της βιώσιμης ανάπτυξης.

(3) Το Πρωτόκολλο για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση, της Σύμβασης της ΟΕΕ/ΗΕ για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο που υπογράφηκε στο Espoo το 1991, πρέπει να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

1. Το Πρωτόκολλο για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση (πρωτόκολλο ΣΠΕ) της Σύμβασης του Espoo για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο εγκρίνεται εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

2. Το κείμενο του πρωτοκόλλου ΣΠΕ επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.

Άρθρο 2

1. Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου εξουσιοδοτείται να ορίσει το ή τα πρόσωπα που είναι αρμόδια να καταθέσουν την πράξη έγκρισης του πρωτοκόλλου ΣΠΕ στον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος εκτελεί χρέη θεματοφύλακα σύμφωνα με το άρθρο 22 του Πρωτοκόλλου.

2. Παράλληλα, το ή τα ορισθέντα πρόσωπα καταθέτουν τη δήλωση αρμοδιότητας που παρατίθεται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης, όπως προβλέπεται από το άρθρο 23 παράγραφος 5 του Πρωτοκόλλου.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Δήλωση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 5 του Πρωτοκόλλου για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δηλώνει ότι, σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1, είναι αρμόδια να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες οι οποίες συμβάλλουν στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων και να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτές:

– διατήρηση, προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος,

– προστασία της υγείας του ανθρώπου,

– συνετή και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων,

– προώθηση, σε διεθνές επίπεδο, μέτρων για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ή παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δηλώνει ότι έχει ήδη θεσπίσει δεσμευτικές για τα κράτη μέλη νομοθετικές πράξεις οι οποίες καλύπτουν θέματα που διέπονται από το παρόν Πρωτόκολλο, μεταξύ των οποίων την οδηγία 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων, καθώς και ότι θα υποβάλει στον θεματοφύλακα και θα επικαιροποιεί, κατά περίπτωση, κατάλογο των εν λόγω νομοθετικών πράξεων, σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 5 του Πρωτοκόλλου.

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έχει την ευθύνη της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων που απορρέουν από το Πρωτόκολλο και καλύπτονται από το κοινοτικό δίκαιο.

Η άσκηση των κοινοτικών αρμοδιοτήτων υπόκειται εκ φύσεως σε διαρκή εξέλιξη.

[1] Ανακοίνωση σχετικά με την αξιολόγηση του αντίκτυπου COM (2002) 276 τελικό· Ανακοίνωση " Βελτίωση της νομοθεσίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση " COM(2005)97 της 16ης Μαρτίου 2005· Κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με την αξιολόγηση του αντίκτυπου, όπως επικαιροποιήθηκαν στις 15 Μαρτίου 2006· "Better Regulation and enhanced Impact Assessment" (28 Ιουνίου 2007).

[2] ΕΕ C […] της […], σ.[…].

[3] ΕΕ C […] της […], σ.[…].

[4] Απόφαση του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 2003