P8_TA(2018)0458

Εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Μολδαβίας

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2018 σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης της ΕΕ με τη Μολδαβία (2017/2281(INI))

(2020/C 363/08)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 8 και τον τίτλο V, ιδίως δε τα άρθρα 21, 22, 36 και 37, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), καθώς και το πέμπτο μέρος της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

— έχοντας υπόψη τη συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου, η οποία τέθηκε σε πλήρη ισχύ την 1η Ιουλίου 2016,

— έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του, και ιδίως εκείνα της 5ης Ιουλίου 2018 σχετικά με την πολιτική κρίση στη Μολδαβία μετά από την ακύρωση των δημοτικών εκλογών στο Κισινάου (1), της 15ης Νοεμβρίου 2017 όσον αφορά την ανατολική εταιρική σχέση, ενόψει της συνόδου κορυφής του Νοεμβρίου 2017 (2), της 4ης Ιουλίου 2017 για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Δημοκρατία της Μολδαβίας (3) και της 21ης Ιανουαρίου 2016 σχετικά με τις συμφωνίες σύνδεσης και τις ζώνες σφαιρικών και σε βάθος ελεύθερων συναλλαγών με τη Γεωργία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία (4),

— έχοντας υπόψη την υπογραφή, τον Νοέμβριο του 2017, ενός μνημονίου συνεννόησης, μιας συμφωνίας δανειακής διευκόλυνσης και μιας συμφωνίας επιχορήγησης σχετικά με την παροχή μικροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους 100 εκατομμυρίων EUR για την περίοδο 2017-2018,

— έχοντας υπόψη το εθνικό σχέδιο δράσης της Μολδαβίας σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης Μολδαβίας-Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2017-2019 (NAPIAA),

— έχοντας υπόψη το κοινό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), της 3ης Απριλίου 2018, σχετικά με την έκθεση για την εφαρμογή του θεματολογίου σύνδεσης όσον αφορά τη Μολδαβία (SWD(2018)0094),

— έχοντας υπόψη τις κοινές δηλώσεις των συνόδων κορυφής της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, με πλέον πρόσφατη εκείνη της 24ης Νοεμβρίου 2017 στις Βρυξέλλες,

— έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, της 26ης Φεβρουαρίου 2018, σχετικά με τη Δημοκρατία της Μολδαβίας,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας, με τίτλο «The State of Corruption: Armenia, Azerbaijan, Georgia, Moldova and Ukraine» (Η κατάσταση της διαφθοράς: Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία, Μολδαβία και Ουκρανία), που δημοσιεύτηκε στις 2 Ιουλίου 2015,

— έχοντας υπόψη τις γνώμες και τις συστάσεις του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ODIHR) του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (OCSE), και της Επιτροπής της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, ιδίως εκείνη της 15ης Μαρτίου 2018 σχετικά με την εκλογική μεταρρύθμιση στη Μολδαβία,

— έχοντας υπόψη τις συστάσεις και τις δραστηριότητες της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Euronest, του Φόρουμ της Κοινωνίας των Πολιτών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης και άλλων εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών στη Μολδαβία,

— έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα της αποστολής της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων στη Μολδαβία, που πραγματοποιήθηκε στις 3 και 4 Απριλίου 2018,

— έχοντας υπόψη τις μελέτες εμπειρογνωμόνων που εκπονήθηκαν για την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης με τίτλο «Εκλογικές μεταρρυθμίσεις σε τρεις συνδεδεμένες χώρες της Ανατολικής Γειτονίας (Ουκρανία, Γεωργία και Μολδαβία) και ο αντίκτυπός τους στις πολιτικές εξελίξεις στις χώρες αυτές», που δημοσιεύτηκε στις 26 Οκτωβρίου 2017 (5), την Ευρωπαϊκή αξιολόγηση εφαρμογής με τίτλο «Συμφωνίες σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και της Μολδαβίας, της Γεωργίας και της Ουκρανίας», που δημοσιεύτηκε στις 28 Ιουνίου 2018 (6) και τη συγκριτική μελέτη με τίτλο «Η ανάπτυξη θεσμικού πλαισίου για την εφαρμογή των συμφωνιών σύνδεσης στη Γεωργία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία», που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2018 (7),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του, καθώς και το άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και το παράρτημα 3 της απόφασης της Διάσκεψης των Προέδρων, της 12ης Δεκεμβρίου 2002, σχετικά με τη διαδικασία για την εξουσιοδότηση σύνταξης εκθέσεων πρωτοβουλίας,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (A8-0322/2018),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές και οικονομικές σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας συσφίχθηκαν στο πλαίσιο της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, ειδικότερα δε με την υπογραφή, στις 27 Ιουνίου 2014, και τη θέση σε ισχύ, την 1η Ιουλίου 2016, της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Μολδαβίας, συμπεριλαμβανομένης εκτενούς και ολοκληρωμένης ζώνης ελεύθερων συναλλαγών (ΕΟΖΕΣ)·

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμφωνία σύνδεσης βασίζεται σε κοινές αξίες, στις οποίες συγκαταλέγονται ο «σεβασμός των δημοκρατικών αρχών, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, όπως διακηρύσσονται στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και όπως ορίζονται στην Ευρωπαϊκή σύμβαση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, την Τελική Πράξη του Ελσίνκι του 1975 της διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, και τον Χάρτη των Παρισίων για μια νέα Ευρώπη του 1990»·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, μέσω της συμφωνίας αυτής, η Μολδαβία δεσμεύτηκε να προβεί σε σημαντικές εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, με βάση τη νομοθεσία και την πρακτική της ΕΕ, σε ένα ευρύ φάσμα τομέων που ευνοούν τη χρηστή διακυβέρνηση, την οικονομική ανάπτυξη και την ενίσχυση της συνεργασίας με την ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι, προς υποστήριξη αυτών των προσπαθειών, η ΕΕ δεσμεύτηκε να παράσχει ουσιαστική οικονομική και δημοσιονομική βοήθεια στη Μολδαβία, η οποία αντιστοιχεί σε κονδύλια ύψους 1,14 δισεκατομμυρίων EUR που έχουν κατανεμηθεί από το 2007, καθώς και χρηματοδότηση περιφερειακών προγραμμάτων·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΟΖΕΣ προβλέπει προνομιακή πρόσβαση για αγαθά και υπηρεσίες από τη Μολδαβία στην αγορά της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω της ΕΟΖΕΣ, η αξία των εμπορικών συναλλαγών ΕΕ-Μολδαβίας αυξήθηκε κατά 20 % το 2017, ανερχόμενη σε 4 δισεκατομμύρια EUR· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι επί του παρόντος ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Μολδαβίας, με μερίδιο μεγαλύτερο του 55 % των συνολικών εμπορικών συναλλαγών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι επίσης ο μεγαλύτερος επενδυτής στη Μολδαβία· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πρώτα στοιχεία για το 2018 επιβεβαιώνουν αυτή τη θετική τάση· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό χρησιμοποίησης προτιμήσεων στη Μολδαβία, που ανέρχεται στο 90 %, καταδεικνύει τα πλεονεκτήματα της ΕΟΖΕΣ για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και τους πολίτες της Μολδαβίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει σημειωθεί πρόοδος σε βασικούς τομείς, όπως τα μέτρα υγειονομικής ή φυτοϋγειονομικής προστασίας, τα τεχνικά εμπόδια στις συναλλαγές, τα τελωνεία και οι δημόσιες συμβάσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι συστάθηκαν εγχώριες συμβουλευτικές ομάδες σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη και ότι έχουν συνεδριάσει τρεις φορές μέχρι σήμερα·

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως αντάλλαγμα για τις μεταρρυθμίσεις στη Μολδαβία στους τομείς της δικαιοσύνης και της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της διαφθοράς, η ΕΕ συμφώνησε επίσης το 2014 να απαλλάξει τους πολίτες της Μολδαβίας που διαθέτουν βιομετρικό διαβατήριο από την υποχρέωση θεώρησης για τις μετακινήσεις τους στον χώρο Σένγκεν· λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο μολδαβοί πολίτες επωφελήθηκαν από το εν λόγω καθεστώς απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης κατά τα τέσσερα πρώτα έτη της εφαρμογής του·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει επανειλημμένως εκφράσει την ανησυχία της όσον αφορά την επιδείνωση των δημοκρατικών προτύπων μέσω πρόσφατων αποφάσεων των μολδαβικών αρχών, μεταξύ των οποίων η ακύρωση, τον Ιούνιο του 2018, των δημοτικών εκλογών στο Κισινάου για αμφίβολους λόγους και με αδιαφανή τρόπο, η εκλογική μεταρρύθμιση που υιοθετήθηκε τον Ιούλιο του 2017 παρά τις αρνητικές συστάσεις του ODIHR και της Επιτροπής της Βενετίας, η απουσία προόδου στη δίωξη όσων ευθύνονται για την τραπεζική απάτη ύψους 1 δισεκατομμυρίου USD που ήρθε στο φως το 2014 και η αύξηση των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως κατά ανεξάρτητων δικαστών, δημοσιογράφων και πολιτικών αντιπάλων·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω αυτών των εξελίξεων, το 2017, η ΕΕ δεν κατέβαλε τις τελευταίες δύο δόσεις στο πλαίσιο του προγράμματος δημοσιονομικής στήριξης για τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δικαιοσύνης, επειδή οι αρχές της Μολδαβίας επέδειξαν ανεπαρκή προσήλωση στη μεταρρύθμιση του εν λόγω τομέα και, το 2018, η ΕΕ ανέστειλε την εκταμίευση της πρώτης δόσης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής λόγω μη πλήρωσης των πολιτικών όρων που προσαρτώνται στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2017, σύμφωνα με τους οποίους «προϋπόθεση για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής είναι η δικαιούχος χώρα να σέβεται τους αποτελεσματικούς μηχανισμούς της δημοκρατίας, που περιλαμβάνουν το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, το κράτος δικαίου και τις εγγυήσεις προστασίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα»·

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι, αφότου ελήφθησαν αυτές οι αποφάσεις, έχουν σημειωθεί προσφάτως εξελίξεις που έχουν εντείνει περαιτέρω τις ανησυχίες, όπως το αποκαλούμενο «πακέτο δημοσιονομικής μεταρρύθμισης», το οποίο εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2018 και, με το καθεστώς φορολογικής αμνηστίας που θεσπίζει, αυξάνει τον κίνδυνο νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, καθώς και η πρόσθετη πίεση που ασκείται στην αντιπολίτευση και τις ειρηνικές διαδηλώσεις της και σε μικρά ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης που προσπαθούν να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους παρά την έγκριση, τον Ιούλιο του 2018, του νέου κώδικα για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διεθνής Διαφάνεια κατέταξε τη Μολδαβία στην 122η από τις 180 θέσεις του δείκτη αντίληψης της διαφθοράς για το 2017, μαζί με το Αζερμπαϊτζάν και το Μάλι· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα κατέταξαν τη Μολδαβία στην 81η από τις 180 θέσεις στον δείκτη τους σχετικά με την ελευθερία του Τύπου, ενώ βρισκόταν στην 56η θέση το 2014·

Γενικές αρχές και κοινές αξίες

1. υπογραμμίζει τη σημασία της συμφωνίας σύνδεσης/ΕΟΖΕΣ και επισημαίνει την περιορισμένη πρόοδο που έχει επιτευχθεί από τη Μολδαβία μέχρι σήμερα· επιμένει, ωστόσο, ότι πρέπει να δοθεί απόλυτη προτεραιότητα στην πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης/ΕΟΖΕΣ, ιδίως όσον αφορά τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις, προκειμένου να υπάρξει δυνατότητα περαιτέρω σύσφιξης των σχέσεων της χώρας με την ΕΕ, προς όφελος όλων των μολδαβών πολιτών, καθώς και διάνοιξης πρόσθετων προοπτικών στο πλαίσιο της πολιτικής για μια ενισχυμένη ανατολική εταιρική σχέση (EaP+) την οποία προωθεί το Κοινοβούλιο·

2. εξαίρει τους θαρραλέους παράγοντες θετικής αλλαγής στη Μολδαβία, ιδιαίτερα εκείνους που ηγούνται των προσπαθειών, οι οποίες θα πρέπει να συνεχιστούν, σύμφωνα με τις εκκλήσεις της ΕΕ και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα μετά την τραπεζική απάτη του 2014, ύψους 1 δισεκατομμυρίου USD (ίσης με το 12 % του ΑΕΠ)· εκφράζει την ικανοποίησή του για τη θετική αξιολόγηση του ΔΝΤ, τον Ιούλιο του 2018, σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος που στηρίζεται από το ΔΝΤ· καλεί το σύνολο των μολδαβών πολιτικών και δικαστών να συμμετάσχουν σε αυτές τις προσπάθειες μεταρρύθμισης της χώρας και καταπολέμησης της διαφθοράς, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της συμφωνίας σύνδεσης, καθώς η έλλειψη πολιτικής βούλησης αποτελεί ένα από τα βασικά εμπόδια για τις αξιόπιστες μεταρρυθμίσεις· καλεί όλες τις πολιτικές δυνάμεις να αναπτύξουν εποικοδομητικό διάλογο προς το συμφέρον της χώρας·

3. εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για την οπισθοδρόμηση που παρατηρείται σε σχέση με τα δημοκρατικά πρότυπα στη Μολδαβία, όπου βασικές αξίες, τις οποίες η Μολδαβία είχε ασπαστεί στο πλαίσιο ιδίως της συμφωνίας σύνδεσης, όπως η δημοκρατία –περιλαμβανομένων των δίκαιων και διαφανών εκλογών που σέβονται τη βούληση των πολιτών, καθώς και ενός πολυκομματικού δημοκρατικού συστήματος– και το κράτος δικαίου –περιλαμβανομένης της ανεξαρτησίας και της αμεροληψίας της δικαστικής εξουσίας–, υπονομεύονται από τους πολιτικούς ηγέτες που βρίσκονται στην εξουσία και διαπλέκονται με επιχειρηματικά συμφέροντα, χωρίς να συναντούν αντίσταση από το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού και του δικαστικού κόσμου, με αποτέλεσμα η Μολδαβία να είναι ένα κράτος αιχμάλωτο ολιγαρχικών συμφερόντων, όπου η οικονομική και πολιτική ισχύς συγκεντρώνεται στα χέρια μιας μικρής ομάδας ανθρώπων οι οποίοι επηρεάζουν το κοινοβούλιο, την κυβέρνηση, τα πολιτικά κόμματα, τη διοίκηση του κράτους, την αστυνομία, το δικαστικό σώμα και τα μέσα ενημέρωσης, γεγονός που οδηγεί σε εξαιρετικά ελλιπή εφαρμογή της νομοθεσίας και περιορισμένο όφελος για τους πολίτες· επαναλαμβάνει ότι είναι αποφασισμένο να επικεντρωθεί στην τήρηση των δεσμεύσεων για σεβασμό των κοινών αξιών, και όχι σε «γεωπολιτικά» επιχειρήματα που δεν πείθουν·

4. αποδοκιμάζει την εσκεμμένη παραβίαση των πολιτικών όρων σχετικά με τα δημοκρατικά πρότυπα στη Μολδαβία, και ιδιαίτερα τις πρόσφατες αλλαγές στην εθνική εκλογική νομοθεσία –οι οποίες δεν έλαβαν υπόψη ορισμένες από τις βασικές συστάσεις της κοινής γνωμοδότησης του ODIHR και της Επιτροπής της Βενετίας–, καθώς και την καθαίρεση του δημάρχου του Κισινάου Dorin Chirtoacă και την ακύρωση της εκλογής του Andrei Năstase, γεγονός που οδήγησε την ΕΕ να αναστείλει την εκταμίευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και την καταβολή των εκκρεμών πληρωμών στο πλαίσιο της δημοσιονομικής στήριξης·

5. επαναλαμβάνει τη θέση του ότι οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με μελλοντική εκταμίευση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής θα πρέπει να ληφθεί μόνο μετά από τις βουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2019 και υπό την προϋπόθεση ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν σύμφωνα με διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και θα αξιολογηθούν από εξειδικευμένους διεθνείς φορείς, και ότι θα πρέπει επίσης να ανασταλούν οι πληρωμές στο πλαίσιο όλων των προγραμμάτων δημοσιονομικής στήριξης, ωσότου σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος όσον αφορά τα δημοκρατικά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένης της δικαστικής μεταρρύθμισης και της δικαστικής δίωξης κατά των υπευθύνων για την τραπεζική απάτη, σύμφωνα με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2018· καλεί, στο μεταξύ, την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ να συνεχίσουν την ανακατανομή κονδυλίων για τη στήριξη της κοινωνίας των πολιτών και των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης στη Μολδαβία, καθώς και του ιδιωτικού τομέα και των τοπικών αρχών, μεταξύ άλλων με νέα σχέδια εταιρικής σχέσης και ανάπτυξης, κατά προτίμηση συντονισμένα με τη συνδρομή άλλων χωρών της ΕΕ, και να συντονίσουν τις προσπάθειες τους με άλλους οργανισμούς, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), ούτως ώστε να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη συνοχή ως προς τους όρους παροχής χρηματοδοτικής συνδρομής· αναμένει με προσοχή το αποτέλεσμα της αναθεώρησης της εκλογικής νομοθεσίας από τη Νομική Επιτροπή του Κοινοβουλίου της Μολδαβίας για θέματα διορισμών και ασυλιών· καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναπτύξει μηχανισμό για την παρακολούθηση των μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων σαφών κριτηρίων αναφοράς·

6. υπενθυμίζει το περιεχόμενο των άρθρων 2 και 455 της συμφωνίας σύνδεσης, σύμφωνα με τα οποία ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών συνιστά καθοριστικό στοιχείο της συμφωνίας σύνδεσης, τυχόν παραβίαση του οποίου ενδέχεται να οδηγήσει επίσης στην αναστολή δικαιωμάτων που συνδέονται με την εν λόγω συμφωνία· υπενθυμίζει ότι απαιτείται μεγάλη προσπάθεια προκειμένου να συνεχιστεί η πλήρωση των κριτηρίων αναφοράς για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες· απαιτεί οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία να θέτει επίσης ως προϋπόθεση τη μεταρρύθμιση της δικαστικής εξουσίας και τη διεξοδική έρευνα και τη δίωξη των υπευθύνων για την απάτη ύψους 1 δισεκατομμυρίου USD· υπενθυμίζει επίσης τα κριτήρια αναφοράς για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες που συνδέονται με την πολιτική ελευθέρωσης του καθεστώτος θεωρήσεων·

Υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο για την εφαρμογή της συμφωνίας

7. επικροτεί την έγκριση πολλών νόμων σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της Μολδαβίας στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης· υπογραμμίζει ωστόσο ότι είναι σημαντική η άμεση και πλήρης εφαρμογή των νόμων αυτών προκειμένου να επιτευχθεί ο απώτερος στόχος της συμφωνίας σύνδεσης για απτές και βιώσιμες βελτιώσεις των συνθηκών διαβίωσης των απλών πολιτών της Μολδαβίας·

8. ζητεί από το κοινοβούλιο, τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών Υποθέσεων και Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης της Μολδαβίας να συμμετέχουν πιο ενεργά στην παροχή υψηλού επιπέδου πολιτικής εποπτείας και ελέγχου της υλοποίησης της συμφωνίας σύνδεσης, κυρίως με τον συνεχή εξορθολογισμό των σχετικών κοινοβουλευτικών και κυβερνητικών δομών, και την ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων τους, τον συντονισμό και τον συγχρονισμό των σχεδίων των αρμόδιων υπουργείων και την πλήρη και αποτελεσματική υλοποίησή τους·

9. εκφράζει την ικανοποίησή του για τη σύσταση της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Γεωργίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας και για την πρώτη της συνεδρίαση που διεξήχθη στις 8-9 Ιουνίου 2018 στο Κίεβο· ενθαρρύνει την εν λόγω Συνέλευση να προβεί επίσης σε έλεγχο της εφαρμογής των συμφωνιών σύνδεσης·

10. ζητεί επιτακτικά από τις αρχές της Μολδαβίας να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες για την εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης και την οργάνωση των δράσεών της –ιδίως μέσω του ίδιου του εθνικού σχεδίου δράσης για την εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης (NAPIAA)– μάλλον με βάση συγκεκριμένους τομείς και τα συγκεκριμένα αποτελέσματα που πρέπει να επιτευχθούν, παρά με βάση τα άρθρα της συμφωνίας σύνδεσης, με σκοπό τη λεπτομερή ιεράρχηση και τον καθορισμό της ακολουθίας των μέτρων, που θα έχουν προκύψει από εκτιμήσεις επιπτώσεων και από ειδικές μονάδες εμπειρογνωμόνων·

11. καλεί την ΕΥΕΔ και την Επιτροπή να συστήσουν, υπό την επιφύλαξη της προόδου σε σχέση με τα δημοκρατικά πρότυπα, ειδική ομάδα της ΕΕ για την υποστήριξη της Μολδαβίας, προκειμένου να αυξηθεί η παροχή εμπειρογνωμοσύνης, ιδίως όσον αφορά τη σύγκλιση της νομοθεσίας της Μολδαβίας με τη νομοθεσία της ΕΕ, καθώς και τον συντονισμό, όταν πληρούνται οι όροι, της παροχής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Μολδαβία προς υποστήριξη της υλοποίησης της συμφωνίας σύνδεσης·

12. ζητεί επιτακτικά από την ΕΥΕΔ και την Επιτροπή να ενισχύσουν τις εσωτερικές ικανότητες ούτως ώστε να ενταθεί η παρακολούθηση της εφαρμογής της συμφωνίας σύνδεσης, κυρίως αυξάνοντας σημαντικά τους ειδικούς ανθρώπινους πόρους, καθώς και να προβούν σε ποιοτική αξιολόγηση της προόδου, κυρίως εισάγοντας διαδικασίες ελέγχου για την αξιολόγηση του βαθμού συμμόρφωσης με το ενωσιακό κεκτημένο που όντως επιτυγχάνεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της συμφωνίας σύνδεσης·

13. εκφράζει την ικανοποίησή του για τον ενισχυμένο διάλογο, σε επίπεδο υπουργών, με τη Μολδαβία και με άλλους συνδεδεμένους εταίρους όσον αφορά μεταρρυθμίσεις στον τομέα του εμπορίου οι οποίες σχετίζονται με τις συμφωνίες σύνδεσης και στηρίζει, με την επιφύλαξη της προόδου σε σχέση με τα δημοκρατικά πρότυπα, την εκκίνηση τέτοιων διαλόγων σε άλλους τομείς που καλύπτονται από τις συμφωνίες σύνδεσης, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών θεμάτων, της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας, και την τομεακή συνεργασία·

14. υπενθυμίζει και υποστηρίζει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής της Βενετίας σχετικά με την εκλογική μεταρρύθμιση στη Μολδαβία, σύμφωνα με την οποία η αλλαγή προς ένα μεικτό εκλογικό σύστημα για τις βουλευτικές εκλογές δεν έτυχε συναίνεσης (παρά μόνο ανάμεσα στο Δημοκρατικό και το Σοσιαλιστικό Κόμμα) και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αθέμιτη επιρροή των υποψηφίων από επιχειρηματικά συμφέροντα· επαναλαμβάνει, ως εκ τούτου, την έκκλησή του προς τις μολδαβικές αρχές για βελτίωση του εκλογικού συστήματος, ούτως ώστε να διασφαλιστεί ότι οι μελλοντικές εκλογές θα αντικατοπτρίζουν τη βούληση των πολιτών της Μολδαβίας και όχι των λίγων εκλεκτών· καλεί επίσης τις μολδαβικές αρχές να εφαρμόσουν πλήρως τις συστάσεις του ODIHR, κυρίως όσον αφορά τη χρηματοδότηση των κομμάτων και την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης· δηλώνει εκ νέου ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι έτοιμο να παρατηρήσει τις επόμενες βουλευτικές εκλογές στη Μολδαβία·

Πολιτικός διάλογος και μεταρρύθμιση, συνεργασία στον τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ)

15. εκφράζει την ανησυχία του για τις αλλαγές της τελευταίας στιγμής στον κώδικα για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων που εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2018, οι οποίες δεν αποτέλεσαν αντικείμενο διαβουλεύσεων με την κοινωνία των πολιτών· καλεί επιτακτικά τις μολδαβικές αρχές να εφαρμόσουν πλήρως τον κώδικα σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης, όπως συνέστησαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Επιτροπή της Βενετίας· υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η διεξαγωγή ουσιαστικών διαβουλεύσεων με την κοινωνία των πολιτών και τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, καθώς και η θέσπιση νέου νόμου για τη διαφήμιση· τονίζει ότι είναι αναγκαίο να αποφευχθούν όλες οι προσπάθειες υπονόμευσης της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης, κυρίως εκείνες που θα ενθάρρυναν περαιτέρω τη σύσταση καρτέλ στην αγορά των μέσων ενημέρωσης και στη σχετική αγορά διαφήμισης· ζητεί επιτακτικά από τις μολδαβικές αρχές να εγκρίνουν τον νέο νόμο σχετικά με τη διαφήμιση, κατόπιν ουσιαστικών διαβουλεύσεων με την κοινωνία των πολιτών· επισημαίνει με ανησυχία ότι, επί του παρόντος, τα μέσα ενημέρωσης τελούν σε μεγάλο βαθμό υπό μονοπωλιακό καθεστώς και είναι υποταγμένα στις πολιτικές και επιχειρηματικές ομάδες της χώρας· ζητεί διαφάνεια όσον αφορά την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης, και την παροχή ειδικής βοήθειας στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, ιδιαίτερα στα τοπικά μέσα, ώστε να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του κώδικα όσον αφορά το υποχρεωτικό τοπικό περιεχόμενο· τονίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η πραγματική ανεξαρτησία της ρυθμιστικής αρχής των μέσων ενημέρωσης·

16. επικροτεί τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες στους τομείς της δημόσιας διοίκησης και της δημοσιονομικής διαχείρισης, και ενθαρρύνει τη λήψη περαιτέρω μέτρων για την αύξηση της διαφάνειας·

17. εκφράζει την ικανοποίησή του για την καλή συνεργασία σε θέματα ΚΕΠΠΑ, ιδίως για το υψηλό ποσοστό ευθυγράμμισης με τις δηλώσεις ΚΕΠΠΑ και για τη συμμετοχή σε αποστολές και επιχειρήσεις της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), καθώς και για τη συνεργαία της Μολδαβίας με το NATO· λαμβάνει υπό σημείωση την πρόοδο που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την έγκριση νέας Εθνικής Στρατηγικής Άμυνας και του σχεδίου δράσης για την εφαρμογή της κατά την περίοδο 2017-2021, αφότου ο πρόεδρος της Μολδαβίας απέσυρε την Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας· εκφράζει την ικανοποίησή του για την έναρξη ισχύος της συμφωνίας ΕΕ-Μολδαβίας σχετικά με την ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών·

18. επαινεί τις μολδαβικές αρχές για τη σταδιακή βελτίωση των σχέσεων με την Τιράσπολ, ιδίως με την εφαρμογή μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, μεταξύ των οποίων η διάνοιξη της γέφυρας Gura Bîcului-Bîcioc και η υπογραφή έξι πρόσθετων πρωτοκόλλων, τα οποία βελτιώνουν τη ζωή των πολιτών και στις δύο όχθες του Δνείστερου ποταμού· επαναλαμβάνει τη σταθερή δέσμευση της ΕΕ απέναντι στη Μολδαβία και τη στήριξη που της παρέχει όσον αφορά την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητά της, καθώς και τις προσπάθειες εξεύρεσης ειρηνικής λύσης στο ζήτημα της Υπερδνειστερίας· υποστηρίζει άνευ όρων τις προσπάθειες του ΟΑΣΕ, της ΕΕ και άλλων ενδιαφερόμενων μερών, και ενθαρρύνει τις αρχές να συνεργαστούν ειδικότερα με ΜΜΕ από την Υπερδνειστερία, να αξιοποιήσουν περαιτέρω αυτό το επίπεδο συνεργασίας, να καταβάλουν επιπλέον προσπάθειες για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να συμμορφωθούν με όλες τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ· καλεί τις μολδαβικές αρχές να καταβάλουν πρόσθετες προσπάθειες, για την εφαρμογή τροποποιημένου νόμου για το ειδικό νομικό καθεστώς της Γκαγκαουζίας·

Κράτος δικαίου και χρηστή διακυβέρνηση

19. καλεί επιτακτικά τις αρχές να διασφαλίσουν την ανεξαρτησία, την αμεροληψία και την αποτελεσματικότητα των δικαστηρίων και των ειδικευμένων φορέων για την καταπολέμηση της διαφθοράς, μεταξύ των οποίων το Ανώτατο Συμβούλιο Εισαγγελέων, το Εθνικό Κέντρο κατά της Διαφθοράς και η Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς, η Εθνική Αρχή Ακεραιότητας και η Υπηρεσία ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων που προέρχονται από εγκληματική δραστηριότητα, ιδιαίτερα συνεχίζοντας να κατανέμουν επαρκείς πόρους για την εξασφάλιση διαφανών διαδικασιών επιλογής με τη συμμετοχή ειδικευμένων υπευθύνων προσλήψεων και εγκρίνοντας συνταγματικές τροποποιήσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις της Επιτροπής της Βενετίας, με κύριο στόχο την κατάργηση της αρχικής πενταετούς θητείας των δικαστών, την αλλαγή της σύνθεσης και την ενίσχυση του ρόλου του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου, και την κατάργηση της εξουσίας του Κοινοβουλίου της Μολδαβίας να διορίζει τους δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου· εξακολουθεί να ανησυχεί βαθιά για τις πρακτικές επιλεκτικής δικαιοσύνης των μολδαβικών δικαστηρίων και επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις τελευταίες εκθέσεις της Διεθνούς Διαφάνειας, η δικαστική εξουσία πάσχει από περιορισμένη ανεξαρτησία από την εκτελεστική εξουσία και χρησιμοποιείται ως μέσο κατά πολιτικών αντιπάλων και επιχειρηματικών συμφερόντων· επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να καταγράψει η Μολδαβία σταθερά θετικές επιδόσεις όσον αφορά τις έρευνες σε υποθέσεις διαφθοράς, περιλαμβανομένων υποθέσεων υψηλού ενδιαφέροντος·

20. επικροτεί τις νομοθετικές τροπολογίες που εγκρίθηκαν τον Ιούλιο του 2018 με στόχο την ενίσχυση της αξιοκρατικής επιλογής και προαγωγής των δικαστών, καθώς και της λογοδοσίας τους·

21. επαναλαμβάνει τις εκκλήσεις του, με βάση τα πορίσματα και τις συστάσεις της πρώτης και της δεύτερης έκθεσης Kroll –τα πλήρη κείμενα των οποίων θα πρέπει να δημοσιευτούν–, σύμφωνα με τις οποίες θα πρέπει να διωχθούν με ταχύτητα και διαφάνεια όλοι οι υπεύθυνοι για την τραπεζική απάτη ύψους 1 δισεκατομμυρίου USD, η οποία ήρθε στο φως το 2014, καθώς και να ανακτηθούν τα κλαπέντα περιουσιακά στοιχεία· λαμβάνει υπό σημείωση τη στρατηγική για την ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων που εγκρίθηκε από τις μολδαβικές αρχές, ωστόσο σημειώνει με ανησυχία ότι η διεξαγωγή της έρευνας για την εν λόγω υπόθεση ήταν μάλλον αναποτελεσματική· τονίζει ότι είναι αναγκαίο να πάψουν τα δικαστήρια να μην δίδουν συνέχεια σε αδιάσειστα στοιχεία, και ότι είναι αναγκαίο να εξετάζουν αμέσως τις υποθέσεις που εκκρεμούν ή για τις οποίες διεξάγονται έρευνες, ιδίως την υπόθεση του Ilhan Shor, σε ανοικτές ακροάσεις· τονίζει ότι η πολιτική επιλογή της διάσωσης των τραπεζών με δημόσιο χρήμα ενίσχυσε περαιτέρω τη σοβαρή έλλειψη εμπιστοσύνης στην πολιτική της Μολδαβίας· καλεί το Συμβούλιο να εξετάσει το ενδεχόμενο κυρώσεων που έχουν προσωποπαγή χαρακτήρα, και καλεί τα οικεία κράτη μέλη της ΕΕ να στηρίξουν την έρευνα·

22. εκφράζει την ανησυχία ότι ο κίνδυνος της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες έχει αυξηθεί μετά από τη βεβιασμένη έγκριση του αποκαλούμενου «πακέτου δημοσιονομικής μεταρρύθμισης», τον Ιούλιο του 2018, το οποίο περιλαμβάνει καθεστώς φορολογικής αμνηστίας υπό το οποίο ενδέχεται να νομιμοποιούνται παρανόμως αποκτηθέντα περιουσιακά στοιχεία· ζητεί την τροποποίηση του πακέτου ώστε να καλυφθούν αυτά τα κενά και, στο μεταξύ, δεσμεύεται να παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή την εφαρμογή του, σε συντονισμό με την Επιτροπή, την ΕΥΕΔ και άλλους διεθνείς οργανισμούς·

23. τονίζει ότι είναι αναγκαίο επίσης να αντιμετωπιστούν και να αποτραπούν άλλες εκδηλώσεις του οργανωμένου εγκλήματος, μεταξύ άλλων το λαθρεμπόριο όπλων, η εμπορία ανθρώπων και η μεγάλης κλίμακας νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, ιδίως από τη Ρωσία· υπογραμμίζει ότι οι δικαστές είναι υπεύθυνοι να προασπίζονται το κράτος δικαίου, και τονίζει ότι οι δικαστές που έχουν καταδικαστεί νομίμως θα πρέπει να εκτίσουν τις ποινές τους·

24. ζητεί να ακολουθηθεί το παράδειγμα της Ουκρανίας και να καταστεί δυνατή η άμεση πρόσβαση μέσω διαδικτύου στις ηλεκτρονικές δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων των ανώτερων πολιτικών και διοικητικών στελεχών·

25. καλεί τις μολδαβικές αρχές να σεβαστούν τις διεθνείς αρχές και να στηρίξουν τις βέλτιστες πρακτικές που διασφαλίζουν ευνοϊκό περιβάλλον για την κοινωνία των πολιτών· υπογραμμίζει τον ουσιαστικό ρόλο της κοινωνίας των πολιτών όσον αφορά την παρακολούθηση της εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων, καθώς και όσον αφορά την προώθηση της διαφάνειας και της λογοδοσίας των δημόσιων φορέων· ευελπιστεί, ιδιαίτερα, ότι δεν θα υπάρξει στο μέλλον νομοθετική πράξη που θα ανακόψει την εθνική ή την ξένη χρηματοδότηση των μολδαβικών ΜΚΟ και ΟΚΠ, ή θα αυξήσει αδικαιολόγητα τη διοικητική τους επιβάρυνση ή την επιβάρυνσή τους λόγω της υποχρέωσης υποβολής εκθέσεων· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, η συμμετοχή των πολιτών έχει περιοριστεί, όπως έγινε, για παράδειγμα, τον Μάρτιο του 2018, όταν η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή απέρριψε το αίτημα διεξαγωγής δημοψηφίσματος σχετικά με τις αλλαγές του εκλογικού συστήματος·

Σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών

26. εκφράζει την ανησυχία του, καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι συρρικνώνεται περαιτέρω ο χώρος για την κοινωνία των πολιτών στη χώρα, και καλεί τις αρχές να σταματήσουν αμέσως τις αδικαιολόγητες ή δυσανάλογες ποινικές διαδικασίες, ορισμένες εκ των οποίων έχουν κινηθεί βάσει κατασκευασμένων κατηγοριών, και την επιλεκτική δικαιοσύνη σε βάρος πολιτικών αντιπάλων, των δικηγόρων τους ή/και των οικογενειών τους· επικρίνει το γεγονός ότι η παρακολούθηση των διαδικασιών από τα κράτη μέλη της ΕΕ ή την αντιπροσωπεία της ΕΥΕΔ παρεμποδίζεται όλο και περισσότερο από τον αποκλεισμό του κοινού από τις δίκες· εκφράζει ειδικότερα την ανησυχία του σχετικά με τις διαδικασίες που θέτουν στο στόχαστρο υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ανεξάρτητους δικαστές, όπως την Domnica Manole και τον Gheorghe Bălan, δημοσιογράφους και επικριτές της κυβέρνησης ή του προέδρου του Δημοκρατικού Κόμματος της Μολδαβίας, Vladimir Plahotniuc· καλεί επιτακτικά τις αρχές να διασφαλίσουν το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στους χώρους κράτησης· τονίζει την ανάγκη για αποτελεσματική διερεύνηση των ισχυρισμών περί βασανισμών σε ιδρύματα κράτησης και ψυχιατρικά ιδρύματα· καλεί τις αρχές να διασφαλίσουν επίσης την ελευθερία του συνέρχεσθαι και της έκφρασης, ειδικότερα δε την πραγματοποίηση ειρηνικών διαδηλώσεων, καθώς και την αυστηρή τήρηση αυτού του θεμελιώδους δικαιώματος σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα·

27. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι το 2017 εγκρίθηκε νέα εθνική στρατηγική για την ισότητα των φύλων και καλεί τις αρχές να διασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή της·

28. καλεί τις αρχές να εντείνουν σημαντικά τις προσπάθειές τους όσον αφορά την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, ιδιαίτερα όσον αφορά τις ευάλωτες ομάδες, μέσω της καταπολέμησης της ρητορικής μίσους, της βίας, του κοινωνικού αποκλεισμού και των διακρίσεων, που εξακολουθούν να εγείρουν σοβαρές ανησυχίες, κατά των ατόμων ΛΟΑΤΚΙ, των ατόμων με αναπηρίες και κατά μειονοτήτων, όπως οι Ρομά, καθώς και της ρητορικής μίσους και των διακρίσεων λόγω φύλου ή πολιτικών φρονημάτων·

29. καταδικάζει απερίφραστα την πρόσφατη έκδοση/απαγωγή τούρκων πολιτών στην Τουρκία λόγω των εικαζόμενων σχέσεών τους με το κίνημα Γκιουλέν, κατά παράβαση του κράτους δικαίου και των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων· ζητεί επιτακτικά από τις μολδαβικές αρχές να διασφαλίσουν ότι οποιοδήποτε αίτημα έκδοσης που υποβάλλεται από τρίτες χώρες διεκπεραιώνεται με διαφάνεια, και ότι οι δικαστικές διαδικασίες τηρούν πλήρως τις ευρωπαϊκές αρχές και πρότυπα·

Εμπόριο και οικονομική συνεργασία

30. εκφράζει την ικανοποίησή του για τη σημαντική αύξηση των μολδαβικών εισαγωγών στην ΕΕ, ως αποτέλεσμα της έναρξης ισχύος της ΕΟΖΕΣ, και για το γεγονός ότι η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος επενδυτής στη Μολδαβία, όμως θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι αυτό δεν οδήγησε σε βελτίωση της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης των πολιτών· προειδοποιεί ότι η έλλειψη προόδου όσον αφορά τη βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης του πληθυσμού θέτει σε κίνδυνο την αποδοχή που απολαμβάνει ο φιλοευρωπαϊκός προσανατολισμός της χώρας από τους πολίτες·

31. υπενθυμίζει πόσο σημαντική είναι η ανεξάρτητη δικαιοσύνη και η καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς και η μείωση της διοικητικής και της γραφειοκρατικής επιβάρυνσης, για τη βελτίωση του επενδυτικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος·

32. ενθαρρύνει την περαιτέρω πρόοδο στους τομείς των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών προτύπων και στην προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων·

33. ζητεί την αποτελεσματική συμμόρφωση με τις ρήτρες που σχετίζονται με το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς και με τις διεθνείς δεσμεύσεις, και συγκεκριμένα τη δέουσα εφαρμογή των βασικών Συμβάσεων της ΔΟΕ·

34. θεωρεί ότι η σύγκλιση των κανονιστικών ρυθμίσεων με το κεκτημένο της ΕΕ αποτελεί τη σημαντικότερη διάσταση της ΕΟΖΕΣ, καθώς η πραγματική πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ και η μεταρρύθμιση εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ορθή εφαρμογή και επιβολή της σχετικής νομοθεσίας· έχει επίγνωση της σημαντικής πρόκλησης που συνιστά αυτό για τη διακυβέρνηση, τους θεσμούς και τη δημόσια διοίκηση στη Μολδαβία και προτρέπει την Επιτροπή να παρέχει κατάλληλη τεχνική και χρηματοδοτική στήριξη·

Ενέργεια και άλλοι τομείς συνεργασίας

35. επικροτεί την έκδοση, το 2017, του νόμου για την ενέργεια, καθώς αποτελεί περαιτέρω βήμα προς τη μεταφορά της τρίτης δέσμης μέτρων για την ενέργεια, και ενθαρρύνει τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της ρυθμιστικής αρχής ενέργειας ANRE· αναγνωρίζει τις προσπάθειες της Μολδαβίας για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, και θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας να ενισχυθούν οι αγροοικολογικές μέθοδοι καλλιέργειας στο πλαίσιο της βιώσιμης αγροτικής ανάπτυξης·

36. ζητεί να αναληφθεί πιο αποφασιστική δράση στους τομείς της προστασίας του περιβάλλοντος, κυρίως όσον αφορά τη διαχείριση των υδάτων του ποταμού Δνείστερου, τη διαχείριση των αποβλήτων και την κλιματική αλλαγή, ιδιαίτερα από πλευράς εφαρμογής και συντονισμού της νομοθεσίας·

Θεσμικές διατάξεις

37. καλεί την ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τη Μολδαβία να αυξήσουν περαιτέρω τις επικοινωνιακές προσπάθειες σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης και με τα οφέλη που αναμένεται να φέρουν στους πολίτες της Μολδαβίας οι σχετικές μεταρρυθμίσεις και η στενότερη σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση· τονίζει την ανάγκη να καταπολεμηθεί η ρωσική παραπληροφόρηση μέσω τεκμηριωμένης, προσβάσιμης και ποιοτικής ενημέρωσης σε όλες τις βασικές γλώσσες που ομιλούνται στη Μολδαβία·

38. επαναλαμβάνει την απόφασή του να παρακολουθεί πιο στενά την εφαρμογή των διεθνών συμφωνιών με τους ανατολικούς εταίρους της ΕΕ· καλεί εκ νέου την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ να διαβιβάζουν στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σε συχνότερη και τακτική βάση, γραπτές εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των εν λόγω συμφωνιών·

39. θεωρεί χρήσιμη τη συμμετοχή των μολδαβικών αρχών από το στάδιο της εκπόνησης της σχετικής νομοθεσίας, προκειμένου η σχετική διαδικασία να έχει πιο συμμετοχικό χαρακτήρα και να μειωθεί το κόστος μετάβασης για τη Μολδαβία, και καλεί την Επιτροπή να αξιοποιήσει πλήρως τις διαδικασίες εκ των προτέρων διαβούλευσης·

40. επισημαίνει ότι η αξιολόγηση της εφαρμογής της ΕΟΖΕΣ επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο στις εμπορικές ροές και τους εμπορικούς φραγμούς· καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί και να αξιολογεί την εφαρμογή της ΕΟΖΕΣ με κατάλληλο τρόπο, με ιδιαίτερη προσοχή τόσο στη μεταφορά και την εφαρμογή του κεκτημένου, όσο και στον αντίκτυπο στη μολδαβική κοινωνία, και να διασφαλίζει την ετήσια υποβολή και δημοσίευση ολοκληρωμένων εκθέσεων, μεταξύ άλλων για την τεχνική και χρηματοδοτική στήριξη που προσφέρει η ΕΕ·

41. καλεί την ΕΥΕΔ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημοσιεύουν την ίδια χρονική στιγμή όλες τις ετήσιες εκθέσεις για την εφαρμογή του θεματολογίου σύνδεσης, και ταυτόχρονα να δημοσιεύουν συγκριτική αξιολόγηση του βαθμού της προόδου που έχει σημειώσει κάθε συνδεδεμένος εταίρος ως προς την υλοποίηση της συμφωνίας σύνδεσης/ΕΟΖΕΣ, με βάση συγκεκριμένα κριτήρια αναφοράς·

42. είναι αποφασισμένο να καταρτίζει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των συμφωνιών σύνδεσης·

o

o o

43. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, καθώς και στον πρόεδρο, την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Δημοκρατίας της Μολδαβίας.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0303.

(2) ΕΕ C 356 της 4.10.2018, σ. 130.

(3) ΕΕ C 334 της 19.9.2018, σ. 199.

(4) ΕΕ C 11 της 12.1.2018, σ. 82.

(5) Μελέτη με τίτλο «The electoral reforms in three association countries of the Eastern Neighbourhood — Ukraine, Georgia and Moldova», Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 26 Οκτωβρίου 2017.

(6) Ευρωπαϊκή αξιολόγηση εφαρμογής με τίτλο «Association agreements between the EU and Moldova, Georgia and Ukraine», Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28 Ιουνίου 2018.

(7) Μελέτη με τίτλο «The Development of an Institutional Framework for the Implementation of the Association Agreements in Georgia, Moldova and Ukraine», Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ιούλιος του 2018.