Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη συγκρότηση μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών στον τομέα της ενέργειας /* COM/2011/0540 τελικό - 2011/0238 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 4ης Φεβρουαρίου 2011 αναφέρεται ότι χρειάζεται καλύτερος συντονισμός των δράσεων της Ένωσης και των κρατών μελών με σκοπό την εξασφάλιση της συνέπειας και της συνοχής στις εξωτερικές ενεργειακές σχέσεις της ΕΕ με τις βασικές χώρες παραγωγής, διαμετακόμισης και κατανάλωσης ενέργειας. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο κάλεσε τα κράτη μέλη να ενημερώνουν την Επιτροπή, από την 1η Ιανουαρίου 2012, σχετικά με όλες τις νέες και τις υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες τους με τρίτες χώρες στον τομέα της ενέργειας[1]. Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μετουσιώνονται με την παρούσα πρόταση σε μηχανισμό με λεπτομερείς διαδικασίες για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες, δηλαδή τις νομικά δεσμευτικές συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών που είναι πιθανόν να έχουν αντίκτυπο στην επιχειρησιακή εκμετάλλευση ή τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας ή στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης. Η πρόταση συνοδεύει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και τη διεθνή συνεργασία, με τίτλο «Η ενεργειακή πολιτική της ΕΕ: σύμπραξη με εταίρους πέρα από τα σύνορα μας»[2]. 1. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Το μερίδιο της εισαγόμενης ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνεται συνεχώς[3]. Τα κράτη μέλη και οι ενεργειακές εταιρείες αναζητούν, κατά συνέπεια, νέες πηγές ενέργειας εκτός ΕΕ. Οι διαπραγματεύσεις με τους ισχυρότερους προμηθευτές ενέργειας σε τρίτες χώρες κατά κανόνα απαιτούν πολιτική στήριξη με τη μορφή της σύναψης διακυβερνητικών συμφωνιών μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών. Αυτές οι διακυβερνητικές συμφωνίες αποτελούν συνήθως αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε διμερές επίπεδο και συχνά τις βάσεις για λεπτομερέστερες εμπορικές συμβάσεις. Μετά την ελευθέρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως με την εφαρμογή της τρίτης δέσμης μέτρων για την ενέργεια[4], τα κράτη μέλη έχουν επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην ενεργειακή νομοθεσία τους. Η συμμόρφωση με αυτές τις νομοθετικές αλλαγές δεν είναι πάντα προς το εμπορικό συμφέρον των προμηθευτών ενέργειας από τρίτες χώρες. Αντιμέτωπα με ενδεχόμενες ελλείψεις εφοδιασμού με ενέργεια, τα κράτη μέλη υφίστανται αυξανόμενες πιέσεις να αποδεχθούν, στο πλαίσιο των διακυβερνητικών συμφωνιών τους με τρίτες χώρες, ρυθμιστικές παραχωρήσεις οι οποίες δεν συμβιβάζονται με το δίκαιο της Ένωσης για την ενέργεια. Οι εν λόγω ρυθμιστικές παραχωρήσεις απειλούν την επιχειρησιακή εκμετάλλευση ή την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της Ένωσης. Για παράδειγμα, όταν συνάπτεται διακυβερνητική συμφωνία για τη στήριξη συγκεκριμένου έργου αγωγού φυσικού αερίου, θα πρέπει να μην περιλαμβάνονται ρήτρες με τις οποίες συγκεκριμένος αποστολέας να αποκτά αποκλειστικό δικαίωμα να συνάπτει συμβάσεις για την πλήρη δυναμικότητα του αγωγού ή μέρος της, εκτός αν τέτοιες ρήτρες επιτρέπονται από το δίκαιο της Ένωσης μετά τη λήψη ευνοϊκής απόφασης από τις αρμόδιες αρχές, σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, για εξαίρεση από τις απαιτήσεις της ενωσιακής ενεργειακής νομοθεσίας που αφορούν την πρόσβαση τρίτων και υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στην παρούσα νομοθεσία. Ειδάλλως, η συμφωνία θα αντιβαίνει το δίκαιο της Ένωσης και, ως εκ τούτου, δεν θα παρέχει ασφάλεια δικαίου στους επενδυτές. Επιπλέον, το έργο του αγωγού δεν θα είναι επιλέξιμο για πιθανή ενωσιακή χρηματοδότηση. Καθώς τα κράτη μέλη δεν μπορούν απλώς να τροποποιούν μονομερώς διακυβερνητικές συμφωνίες που έχουν συνάψει με τρίτες χώρες σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι ορισμένες διατάξεις των εν λόγω συμφωνιών παραβιάζουν κανόνες της εσωτερικής αγοράς, οι διακυβερνητικές συμφωνίες που περιέχουν μη σύννομες διατάξεις δημιουργούν στα κράτη μέλη κατάσταση αντικρουόμενων νομικών υποχρεώσεων και απειλούν την επιχειρησιακή εκμετάλλευση ή την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της Ένωσης. Επομένως, τα κράτη μέλη πρέπει να μην υπογράφουν τέτοιες συμφωνίες. Επιπλέον, όπως αποδείχθηκε κατά τη διάρκεια της διαμάχης για το φυσικό αέριο μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Ουκρανίας, τον Ιανουάριο του 2009, όταν η εσωτερική αγορά δεν λειτουργεί σωστά, η ΕΕ είναι πιο ευάλωτη σε κινδύνους ασφαλείας του εφοδιασμού. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να γνωρίζουν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή τις ποσότητες και τις πηγές της εισαγόμενης ενέργειας. Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, είναι σημαντικό να βελτιωθεί η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών, αφενός, και μεταξύ κρατών μελών και Επιτροπής, αφετέρου, σχετικά με τις υφιστάμενες, τις προσωρινά εφαρμοζόμενες και τις μελλοντικές διακυβερνητικές συμφωνίες. Αυτό θα διευκολύνει τον συντονισμό σε επίπεδο Ένωσης και την αποτελεσματική εφαρμογή της ενεργειακής πολιτικής της. Επιπλέον, θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση των μεμονωμένων κρατών μελών έναντι τρίτων χωρών για την κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού, την εύρυθμη επιχειρησιακή εκμετάλλευση και λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της Ένωσης, θα δημιουργήσει ασφάλεια δικαίου για τις επενδυτικές αποφάσεις και θα καταστήσει δυνατή τη χρηματοδότηση έργων από την ΕΕ. Η βελτίωση της διαφάνειας όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες θα αυξήσει, εν τέλει, τη συνέπεια και τη συνοχή, με πνεύμα αλληλεγγύης, των εξωτερικών ενεργειακών σχέσεων της Ένωσης και θα δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επωφεληθούν καλύτερα από την πολιτική και οικονομική βαρύτητα της Ένωσης και την εμπειρογνωμοσύνη της Επιτροπής όσον αφορά το ενωσιακό δίκαιο. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται ότι τα κράτη μέλη θα μπορούν να ζητούν τη συνδρομή της Επιτροπής κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Κατά συνέπεια, ο νέος μηχανισμός θα παρέχει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να υποστηρίζει ουσιαστικά τα κράτη μέλη. 2. ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ Λόγω των περιορισμένων οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της παρούσας πρότασης, δεν θεωρήθηκε απαραίτητη η τυπική εκτίμηση των επιπτώσεων. Λαμβάνοντας υπόψη τους διακηρυγμένους στόχους πολιτικής, η Επιτροπή αξιολόγησε, ωστόσο, μια σειρά από επιλογές για να επιτευχθεί η ορθή μετουσίωση στην πράξη των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Από τις 21 Δεκεμβρίου 2010 έως τις 7 Μαρτίου 2011 πραγματοποιήθηκε δημόσια διαβούλευση σχετικά με την εξωτερική διάσταση της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ. Κατά τη διαβούλευση τέθηκαν ερωτήματα σχετικά με την ανάγκη συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες με σκοπό την κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού και την εύρυθμη επιχειρησιακή εκμετάλλευση και λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της Ένωσης. Λήφθηκαν συνολικά περισσότερες από 90 απαντήσεις. Στις απαντήσεις υπογραμμίζεται ο σημαντικός ρόλος της Ένωσης στην προώθηση αξιόπιστου νομικού και θεσμικού πλαισίου με σκοπό την επίτευξη αμοιβαίως επωφελών σχέσεων με τους βασικούς προμηθευτές ενέργειας και χώρες διαμετακόμισης. Εξάλλου, στις 6 Απριλίου 2011 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες συνεδρίαση με εμπειρογνώμονες σε θέματα ενέργειας. Η υφιστάμενη κατάσταση Επί του παρόντος οι περισσότερες διακυβερνητικές συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών δεν είναι γνωστές στην Επιτροπή, επειδή δεν υφίσταται υποχρέωση να ενημερώνεται πλήρως η Επιτροπή σχετικά με αυτές τις συμφωνίες[5]. Η Επιτροπή υπολογίζει πολύ χονδρικά ότι περίπου 30 διακυβερνητικές συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών αφορούν το πετρέλαιο και περίπου 60 το φυσικό αέριο[6]. Πρόκειται μάλλον για συμφωνίες που αφορούν είτε ποσότητες πετρελαίου ή φυσικού αερίου που εισάγονται στην Ένωση από τρίτες χώρες είτε τους όρους προμήθειας αυτών των ποσοτήτων μέσω σταθερών υποδομών. Εκτιμάται ότι είναι μικρότερος ο συνολικός αριθμός των διακυβερνητικών συμφωνιών μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών που αφορούν την ηλεκτρική ενέργεια. Στις συμφωνίες αυτές συγκαταλέγεται η καλούμενη συμφωνία BRELL RING μεταξύ Λευκορωσίας, Ρωσίας, Εσθονίας, Λιθουανίας και Λετονίας) για την επιχειρησιακή εκμετάλλευση και τη χρήση των δικτύων στα κράτη της Βαλτικής. Παρόμοιες συμφωνίες είναι πιθανό να υπάρχουν, επιπλέον, με τις βαλκανικές χώρες, όπου τα δίκτυα των τρίτων χωρών έχουν σύγχρονη σύνδεση με τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν είναι δυνατή επακριβής προσέγγιση σχετικά με το πόσο τακτικά τροποποιούνται οι εν λόγω διακυβερνητικές συμφωνίες ή πόσες νέες ενδέχεται να συναφθούν. Εξάλλου, τα κράτη μέλη δεν διαθέτουν μηχανισμό ενημέρωσης σχετικά με τις εξελίξεις στο εν λόγω πεδίο στα 27 κράτη μέλη. Ορισμένες απαιτήσεις διαφάνειας έχουν ήδη εγκριθεί[7], αλλά αφορούν μόνο τον τομέα του φυσικού αερίου (υφιστάμενες διακυβερνητικές συμφωνίες και νέες συμφωνίες μετά τη σύναψή τους) και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών (δεν προβλέπεται ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών) και, ήδη για τους λόγους αυτούς, δεν εφαρμόζονται στην πράξη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Συνεπώς, η υφιστάμενη κατάσταση δεν είναι ικανοποιητική και η Επιτροπή θεωρεί απαραίτητο να προτείνει τη συγκρότηση νέου λεπτομερέστερου και πληρέστερου μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών. Νομοθετική πράξη ή μέτρα προαιρετικής εφαρμογής Μόνο με σαφείς υποχρεώσεις ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις διακυβερνητικές συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών, αφενός, και μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, αφετέρου, είναι δυνατόν να εξασφαλιστεί η αναγκαία διαφάνεια που απαιτείται για τον συντονισμό σε επίπεδο Ένωσης. Μολονότι και ο προτεινόμενος μηχανισμός περιλαμβάνει μη δεσμευτικές διατάξεις, όπως από κοινού διαμόρφωση τυποποιημένων ρητρών, τα προαιρετικής εφαρμογής μέτρα από μόνα τους δεν έχουν μέχρι σήμερα αποδειχθεί επαρκή για να εγγυώνται το είδος της ανταλλαγής πληροφοριών που απαιτείται ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών είναι σύννομες και δεν απειλούν την εύρυθμη επιχειρησιακή εκμετάλλευση και λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της Ένωσης. Ως εκ τούτου, η μόνη επιλογή που θα διασφαλίζει ότι τηρούνται οι διακηρυγμένοι στόχοι πολιτικής είναι νομοθετική πράξη για την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληροφοριών, ενδείκνυται δε ιδίως η μορφή της απόφασης[8]. Πεδίο εφαρμογής Για να ενσωματωθούν επακριβώς στη νομοθεσία τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, προτείνεται να καλύπτει η απόφαση όλες τις υφιστάμενες, τις προσωρινά εφαρμοζόμενες και τις νέες διακυβερνητικές συμφωνίες οι οποίες ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στην επιχειρησιακή εκμετάλλευση ή τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας ή στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης, καθώς τα δύο αυτά θέματα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Θέμα ιδιαιτέρως σημαντικό είναι να περιλαμβάνει η απόφαση όλες τις διακυβερνητικές συμφωνίες που έχουν αντίκτυπο στην προμήθεια φυσικού αερίου, πετρελαίου ή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των σταθερών υποδομών (όπως είναι οι αγωγοί και τα δίκτυα) ή στις συνολικές ποσότητες ενέργειας που εισάγονται στην ΕΕ. Η κατάλληλη χρονική στιγμή για την ανταλλαγή πληροφοριών Καίριας σημασίας είναι η έγκαιρη ενημέρωση των λοιπών κρατών μελών και της Επιτροπής σχετικά με μελλοντικές διακυβερνητικές συμφωνίες. Απαραίτητη είναι επίσης η πλήρης γνώση του περιεχομένου των διακυβερνητικών συμφωνιών που ήδη ισχύουν. Ως εκ τούτου, θεωρείται σκόπιμο τα κράτη μέλη να ενημερώνουν πρώτα την Επιτροπή για την πρόθεσή τους να αρχίσουν διαπραγματεύσεις και να κοινοποιούν την κυρωμένη έκδοση της διακυβερνητικής συμφωνίας. Η Επιτροπή θα πρέπει να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην άμεση διάδοση αυτών των πληροφοριών στα λοιπά κράτη μέλη, λαμβάνοντας υπόψη τα αιτήματα των κρατών μελών για εμπιστευτική μεταχείριση. Εντούτοις, εάν δεν ανταλλάσσονται πληροφορίες ήδη κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, θα είναι δύσκολο να διαμορφωθούν μελλοντικές διακυβερνητικές συμφωνίες οι οποίες να συνάδουν με την ενεργειακή νομοθεσία της Ένωσης και την πολιτική της για την ασφάλεια του εφοδιασμού. Επιπλέον, θα παρέμενε αναξιοποίητη η ευκαιρία να παρέχεται η απαραίτητη ασφάλεια δικαίου όσον αφορά το καθεστώς και την εγκυρότητα των διακυβερνητικών συμφωνιών για τα μείζονα ενεργειακά έργα και τη συνακόλουθη χρηματοδότηση. Αυτό θα ήταν επιζήμιο για τις επενδύσεις στην Ένωση και, ως εκ τούτου, για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της. Ο υφιστάμενος μηχανισμός εκ των υστέρων ελέγχου ― με τη μορφή των διαδικασιών επί παραβάσει ― δεν συνιστά τον αποτελεσματικότερο τρόπο αντιμετώπισης αυτού του προβλήματος[9]. Αυτό οφείλεται στο ότι, αφού οι διακυβερνητικές συμφωνίες υπογραφούν και, πολλώ μάλλον, αφού επικυρωθούν, τα κράτη μέλη δεν έχουν τη δυνατότητα μονομερούς τροποποίησής τους σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ορισμένες διατάξεις τους παραβιάζουν κανόνες της εσωτερικής αγοράς, αλλά θα πρέπει να επαναδιαπραγματευθούν τις διακυβερνητικές συμφωνίες με τις οικείες τρίτες χώρες. Επομένως, θεωρούνται ουσιώδεις οι συνεχείς επαφές και ανταλλαγή πληροφοριών κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και η δυνατότητα ελέγχου του συμβιβάσιμου με το δίκαιο της ΕΕ, κατόπιν αιτήματος του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους ή της Επιτροπής, πριν από την υπογραφή διακυβερνητικής συμφωνίας. Επιπλέον, προτείνεται να έχουν τα κράτη μέλη τη δυνατότητα να ζητούν τη συνδρομή των υπηρεσιών της Επιτροπής κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Η πείρα που θα αποκτηθεί μέσω αυτών των μηχανισμών ανταλλαγής αναμένεται να καταστήσει δυνατή την από κοινού διαμόρφωση προαιρετικών τυποποιημένων ρητρών, τις οποίες θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη σε μελλοντικές διακυβερνητικές συμφωνίες. Η χρήση των εν λόγω τυποποιημένων ρητρών θα βοηθήσει στην αποτροπή συγκρούσεων των διακυβερνητικών συμφωνιών με το δίκαιο της Ένωσης. Υποχρεωτικός εκ των προτέρων έλεγχος ή πιο ευέλικτος έλεγχος του συμβιβάσιμου με το δίκαιο της ΕΕ Δεν προτείνεται να δημιουργηθεί μηχανισμός ενδελεχούς υποχρεωτικού εκ των προτέρων ελέγχου που θα εφαρμόζεται σε όλες τις σχετικές διακυβερνητικές συμφωνίες, καθώς ένας τέτοιος μηχανισμός θα επιβάρυνε υπερβολικά τα κράτη μέλη και θα καθυστερούσε τη σύναψη όλων των μελλοντικών διακυβερνητικών συμφωνιών, τουλάχιστον κατά μερικούς μήνες. Αντ’ αυτού, θεωρείται ότι αρκεί να προβλεφθεί πιο ευέλικτος μηχανισμός ελέγχου του συμβιβάσιμου με την νομοθεσία, με βάση τον οποίο η Επιτροπή, μετά από αίτημα δικό της ή του κράτους μέλους που διαπραγματεύεται διακυβερνητική συμφωνία, θα κρίνει κατά πόσον η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία συνάδει με το δίκαιο της Ένωσης, πριν από την υπογραφή της. Σε περίπτωση που διενεργείται έλεγχος του συμβιβάσιμου κατόπιν αιτήματος του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους ή της Επιτροπής, για να μην καθυστερεί αδικαιολόγητα η διαπραγμάτευση, θα θεωρείται ότι η Επιτροπή δεν εγείρει αντιρρήσεις, εάν δεν έχει διατυπώσει ρητή γνώμη εντός τεσσάρων μηνών. Η προτεινόμενη λύση θα ενισχύσει σημαντικά την ικανότητα της Ένωσης να διατηρήσει την εύρυθμη επιχειρησιακή εκμετάλλευση και λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, να κατοχυρώσει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και την υλοποίηση μεγάλων ενεργειακών έργων μέσω συντονισμένης και, συνεπώς, αποτελεσματικής αξιοποίησης της διαπραγματευτικής ισχύος της. Εν προκειμένω, οι θετικές επιπτώσεις της πρότασης θα υπερκαλύψουν τη μάλλον περιορισμένη πρόσθετη επιβάρυνση των κρατών μελών, λόγω των υποχρεώσεων διαφάνειας που θα υπέχουν κατά τη διαπραγμάτευση των διακυβερνητικών συμφωνιών με τρίτες χώρες. 3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Ο σκοπός της παρούσας πρότασης είναι να μετουσιωθούν τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 4ης Φεβρουαρίου 2011 σε μηχανισμό με λεπτομερείς διαδικασίες για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες, προκειμένου να διευκολυνθεί ο συντονισμός σε επίπεδο Ένωσης, με σκοπό την κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού, την ορθή επιχειρησιακή εκμετάλλευση και λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της Ένωσης και την παροχή ασφάλειας δικαίου για τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων. Είναι δύσκολο να εξασφαλιστεί από τα μεμονωμένα κράτη μέλη η υλοποίηση των εν λόγω στόχων πολιτικής. Τα κράτη μέλη δεν έχουν επί του παρόντος επαρκείς πληροφορίες για να κρίνουν τις συνολικές επιπτώσεις των διακυβερνητικών συμφωνιών τους στην κατάσταση της ασφάλειας του εφοδιασμού στην ΕΕ. Εξάλλου, δεν παρέχουν επαρκή ασφάλεια δικαίου στους επενδυτές αξιολογήσεις από τα κράτη μέλη όσον αφορά την ορθή εφαρμογή των ενωσιακών διατάξεων για την ενέργεια στο πλαίσιο των εν λόγω διακυβερνητικών συμφωνιών. Από την άλλη πλευρά, ο συντονισμός σε επίπεδο Ένωσης θα έχει θετικά αποτελέσματα σε όλους τους διακηρυγμένους στόχους. Επειδή η προτεινόμενη ανταλλαγή πληροφοριών θα ενισχύσει την διαπραγματευτική θέση των κρατών μελών έναντι τρίτων χωρών, θα εξασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των ενωσιακών διατάξεων και πολιτικών. Θα καταστήσει δυνατή την υιοθέτηση της προοπτικής της συλλογικής ασφάλειας του εφοδιασμού στην ΕΕ, αντί της εθνικής προοπτικής. Επιπλέον, η χρήση τυποποιημένων ρητρών που θα έχουν διαμορφωθεί από κοινού και οι προτεινόμενοι έλεγχοι του συμβιβάσιμου με την ενωσιακή νομοθεσία θα παρέχουν στους επενδυτές περισσότερη ασφάλεια δικαίου όσον αφορά το συμβιβάσιμο της διακυβερνητικής συμφωνίας με τη νομοθεσία της ΕΕ. Επομένως, η πρόταση δικαιολογείται βάσει της αρχής της επικουρικότητας. Επίσης, η πρόταση τηρεί την αρχή της αναλογικότητας, καθώς οι προαιρετικές εναλλακτικές λύσεις που εξετάστηκαν δεν εγγυώνται ανταλλαγή πληροφοριών που να επαρκεί για να εξασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων πολιτικής. Ως διακυβερνητικές συμφωνίες ορίζονται όλες οι νομικά δεσμευτικές συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών οι οποίες είναι δυνατόν να έχουν επιπτώσεις στην επιχειρησιακή εκμετάλλευση ή τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας ή στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ. Για να αποφευχθούν οι επικαλύψεις, εξαιρούνται από την πρόταση οι διακυβερνητικές συμφωνίες των οποίων η κοινοποίηση στην Επιτροπή έχει ήδη προβλεφθεί σε άλλες νομοθετικές πράξεις της Ένωσης, πλην των διακυβερνητικών συμφωνιών που πρέπει να υποβάλλονται στην Επιτροπή δυνάμει του κανονισμού σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο[10]. Προτείνεται επίσης να μην αφορά ο νέος μηχανισμός τις συμφωνίες μεταξύ εμπορικών επιχειρήσεων, εκτός εάν διακυβερνητική συμφωνία αναφέρεται ρητά σε αυτές τις εμπορικές συμφωνίες. Το αργότερο τρεις μήνες μετά την έναρξη ισχύος της προτεινόμενης απόφασης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποστείλουν στην Επιτροπή όλες τις υφιστάμενες και προσωρινά εφαρμοζόμενες διακυβερνητικές συμφωνίες μεταξύ αυτών και τρίτων χωρών. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να ενημερώνουν την Επιτροπή, το νωρίτερο δυνατόν, για την πρόθεσή τους να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με αντικείμενο μελλοντικές διακυβερνητικές συμφωνίες ή την τροποποίηση υφιστάμενων διακυβερνητικών συμφωνιών. Θα πρέπει να ενημερώνεται τακτικά η Επιτροπή σχετικά με τις διαπραγματεύσεις. Κατόπιν αιτήματος, η Επιτροπή θα συμμετέχει ως παρατηρητής στις διαπραγματεύσεις. Εν προκειμένω, τα κράτη μέλη θα έχουν επίσης το δικαίωμα να ζητούν τη συνδρομή της Επιτροπής κατά τις διαπραγματεύσεις τους με τρίτες χώρες. Μόλις κυρωθεί διακυβερνητική συμφωνία, το κυρωμένο κείμενο πρέπει να αποστέλλεται στην Επιτροπή. Πρέπει να υποβάλλεται το πλήρες κείμενο των διακυβερνητικών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένων των παραρτημάτων τους, άλλων κειμένων στα οποία παραπέμπουν και όλων των τροποποιήσεών τους. Η Επιτροπή θα θέτει στη διάθεση των κρατών μελών όλες τις πληροφορίες, μέσω βάσης δεδομένων. Κατά την παροχή πληροφοριών στην Επιτροπή, τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να επισημαίνουν αν τυχόν πρέπει να θεωρηθεί εμπιστευτικό μέρος των πληροφοριών που περιέχουν οι υποβαλλόμενες συμφωνίες. Η Επιτροπή θα διευκολύνει το συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών, με σκοπό την ανασκόπηση των εξελίξεων όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες, τον εντοπισμό κοινών προβλημάτων και λύσεων, καθώς και τη διαμόρφωση τυποποιημένων ρητρών τις οποίες θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη σε μελλοντικές διακυβερνητικές συμφωνίες Επιπλέον, η Επιτροπή, με δική της πρωτοβουλία, το αργότερο εντός τεσσάρων εβδομάδων αφότου ενημερωθεί ότι έχουν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις, ή κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους που έχει διαπραγματευθεί διακυβερνητική συμφωνία, έχει το δικαίωμα να κρίνει κατά πόσον συνάδει με το δίκαιο της Ένωσης το προϊόν της διαπραγμάτευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η συμφωνία είναι σύννομη. Σε αυτή την περίπτωση, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλουν στην Επιτροπή τη διακυβερνητική συμφωνία που ήταν το προϊόν της διαπραγμάτευσης προτού αυτή υπογραφεί. Η Επιτροπή έχει τετράμηνη προθεσμία για την αξιολόγηση. Σε περίπτωση που έχει ζητηθεί ο εν λόγω έλεγχος του συμβιβάσιμου, θεωρείται ότι η Επιτροπή δεν εγείρει αντιρρήσεις, εάν δεν γνωμοδοτήσει εντός της τετράμηνης προθεσμίας αξιολόγησης. Η Επιτροπή οφείλει να συντάξει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της προτεινόμενης απόφασης τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της. Η προτεινόμενη απόφαση θα αρχίσει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα. 4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Η περιορισμένη πρόσθετη διοικητική επιβάρυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν συνεπάγεται επιπλέον δαπάνες. 2011/0238 (COD) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη συγκρότηση μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών στον τομέα της ενέργειας ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 194, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[11], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[12], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε από τα κράτη μέλη να ενημερώνουν την Επιτροπή από την 1η Ιανουαρίου 2012, σχετικά με όλες τις νέες και τις υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες τους με τρίτες χώρες στον τομέα της ενέργειας. Η Επιτροπή θα πρέπει να θέτει τις πληροφορίες αυτές στη διάθεση όλων των κρατών μελών, υπό την κατάλληλη μορφή, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για προστασία των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών. (2) Δυνάμει της ενωσιακής νομοθεσίας τα κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζουν την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις Συνθήκες ή από πράξεις των θεσμικών οργάνων της Ένωσης. Τα κράτη μέλη πρέπει, επομένως, να αποφεύγουν ή να εξαλείφουν τυχόν ασυμβατότητες μεταξύ του δικαίου της Ένωσης και των διεθνών συμφωνιών που συνάπτουν με τρίτες χώρες. (3) Η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας προϋποθέτει ότι η ενέργεια που εισάγεται στην Ένωση από τρίτες χώρες διέπεται πλήρως από τους κανόνες για τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Εάν η εσωτερική αγορά ενέργειας δεν λειτουργεί σωστά, η ΕΕ καθίσταται ευάλωτη όσον αφορά την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της. Υψηλός βαθμός διαφάνειας όσον αφορά τις συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών στον τομέα της ενέργειας θα παρέχει στην Ένωση τη δυνατότητα να αναλαμβάνει συντονισμένη δράση, με πνεύμα αλληλεγγύης, προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι εν λόγω συμφωνίες συνάδουν με το δίκαιο της Ένωσης και διασφαλίζουν πράγματι τον ενεργειακό εφοδιασμό. (4) Ο νέος μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών θα πρέπει να καλύπτει μόνο τις διακυβερνητικές συμφωνίες οι οποίες είναι πιθανόν να έχουν αντίκτυπο στην εσωτερική αγορά ενέργειας ή στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, καθώς τα δύο αυτά θέματα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Θα πρέπει να περιλαμβάνει ιδίως όλες τις διακυβερνητικές συμφωνίες που έχουν αντίκτυπο στην προμήθεια φυσικού αερίου, πετρελαίου ή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω σταθερής υποδομής ή στην ποσότητα της ενέργειας που εισάγεται στην Ένωση από τρίτες χώρες. (5) Πρέπει να εξαιρεθούν από τον μηχανισμό ανταλλαγής πληροφοριών που θεσπίζεται με την παρούσα απόφαση οι διακυβερνητικές συμφωνίες των οποίων το πλήρες κείμενο πρέπει να κοινοποιείται στην Επιτροπή δυνάμει άλλων πράξεων της Ένωσης, όπως ο [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. ... / ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ... για τη θέσπιση μεταβατικών ρυθμίσεων στο πλαίσιο διμερών επενδυτικών συμφωνιών μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών[13]]. (6) Η απαλλαγή από την υποχρέωση κοινοποίησης που αναφέρεται παραπάνω δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται σε διακυβερνητικές συμφωνίες οι οποίες πρέπει να υποβάλλονται στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με αέριο και την κατάργηση της οδηγίας 2004/67/ΕΚ του Συμβουλίου[14]. Οι εν λόγω διακυβερνητικές συμφωνίες με τρίτες χώρες οι οποίες έχουν αντίκτυπο στην ανάπτυξη και τη χρήση των υποδομών φυσικού αερίου και στην προμήθεια φυσικού αερίου θα πρέπει πλέον να κοινοποιούνται σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση. Για να αποφευχθούν οι επικαλύψεις, οι κοινοποιήσεις που υποβάλλονται σύμφωνα με την παρούσα απόφαση θα πρέπει να θεωρείται ότι πληρούν την υποχρέωση κοινοποίησης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 994/2010. (7) Η παρούσα απόφαση δεν αφορά τις συμφωνίες μεταξύ εμπορικών επιχειρήσεων, εκτός εάν διακυβερνητική συμφωνία αναφέρεται ρητά σε αυτές τις εμπορικές συμφωνίες. Ωστόσο, οι εμπορικές επιχειρήσεις που διαπραγματεύονται εμπορικές συμφωνίες με φορείς εκμετάλλευσης από τρίτες χώρες επιτρέπεται να ζητούν καθοδήγηση από την Επιτροπή προκειμένου να αποφεύγονται πιθανές συγκρούσεις με το δίκαιο της Ένωσης. (8) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαβιβάζουν στην Επιτροπή όλες τις υφιστάμενες προσωρινά εφαρμοζόμενες διακυβερνητικές συμφωνίες κατά την έννοια του άρθρου 25 της Σύμβασης της Βιέννης[15] και τις νέες διακυβερνητικές συμφωνίες. (9) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να γνωστοποιούν στην Επιτροπή την πρόθεσή τους να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για νέες διακυβερνητικές συμφωνίες ή τροποποιήσεις υφιστάμενων διακυβερνητικών συμφωνιών. Η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνεται τακτικά για τις υπό εξέλιξη διαπραγματεύσεις και να έχει το δικαίωμα να συμμετέχει ως παρατηρητής. Τα κράτη μέλη έχουν επίσης τη δυνατότητα να ζητούν τη συνδρομή της Επιτροπής κατά τις διαπραγματεύσεις τους με τρίτες χώρες. (10) Η Επιτροπή θα πρέπει, με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους που έχει διαπραγματευθεί διακυβερνητική συμφωνία, να έχει το δικαίωμα να κρίνει το συμβιβάσιμο της συμφωνίας που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις με το δίκαιο της Ένωσης, προτού αυτή υπογραφεί. (11) Όλες οι τελικές, κυρωμένες συμφωνίες που καλύπτει η παρούσα απόφαση θα πρέπει να διαβιβάζονται στην Επιτροπή, προκειμένου να είναι δυνατή η πλήρης ενημέρωση όλων των λοιπών κρατών μελών. (12) Η Επιτροπή θα πρέπει να θέτει στη διάθεση όλων των λοιπών κρατών μελών όλες τις πληροφορίες, σε ηλεκτρονική μορφή. Η Επιτροπή θα πρέπει να ικανοποιεί τα αιτήματα των κρατών μελών για τον χειρισμό των πληροφοριών, ιδίως των εμπορικών, που υποβάλλονται ως εμπιστευτικές. Τα αιτήματα για εμπιστευτικότητα θα πρέπει όμως να μην περιορίζουν την πρόσβαση της ίδιας της Επιτροπής σε εμπιστευτικές πληροφορίες, επειδή η Επιτροπή χρειάζεται να έχει ολοκληρωμένη πληροφόρηση για να αξιολογεί. Τα αιτήματα για εμπιστευτικότητα δεν θίγουν το δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής[16]. (13) Η μόνιμη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με διακυβερνητικές συμφωνίες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να καταστήσει δυνατή την ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών. Με βάση αυτές τις βέλτιστες πρακτικές, η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει τυποποιημένες ρήτρες προς χρήση σε διακυβερνητικές συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών. Η χρήση των εν λόγω μη δεσμευτικών τυποποιημένων ρητρών θα πρέπει να αποκλείει τις συγκρούσεις των διακυβερνητικών συμφωνιών με το δίκαιο της Ένωσης. (14) Η βελτίωση της αμοιβαίας γνώσης των υφιστάμενων και των νέων διακυβερνητικών συμφωνιών θα καταστήσει δυνατό τον καλύτερο συντονισμό σε θέματα ενέργειας αφενός, μεταξύ των κρατών μελών και, αφετέρου, μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής. Χάρη σε αυτή η βελτίωση του συντονισμού θα μπορούν τα κράτη μέλη να επωφεληθούν πλήρως από την πολιτική και οικονομική βαρύτητα της Ένωσης. (15) Ο μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών που προβλέπεται στην παρούσα απόφαση θα πρέπει να μην θίγει την εφαρμογή των κανόνων της Ένωσης σχετικά με τις παραβάσεις και τον ανταγωνισμό, ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Άρθρο 1 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής 1. Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες. 2. Η παρούσα απόφαση δεν καλύπτει τις διακυβερνητικές συμφωνίες οι οποίες υπόκεινται ήδη στο σύνολό τους σε άλλες ειδικές διαδικασίες κοινοποίησης σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης, εξαιρουμένων των διακυβερνητικών συμφωνιών που υποβάλλονται στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010. Άρθρο 2 Ορισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: (1) «διακυβερνητικές συμφωνίες»: νομικά δεσμευτικές συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών οι οποίες είναι πιθανόν να έχουν αντίκτυπο στην επιχειρησιακή εκμετάλλευση ή τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας ή στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης· (2) «υφιστάμενη διακυβερνητική συμφωνία»: διακυβερνητική συμφωνία η οποία έχει τεθεί σε ισχύ πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης. Άρθρο 3 Ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών 1. Το αργότερο τρεις μήνες μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης, τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή το πλήρες κείμενο όλων των υφιστάμενων και των προσωρινά εφαρμοζόμενων διακυβερνητικών συμφωνιών που έχουν συνάψει με τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των παραρτημάτων τους, άλλων κειμένων στα οποία παραπέμπουν ρητά και όλων των τροποποιήσεών τους. Η Επιτροπή καθιστά προσβάσιμα τα έγγραφα που λαμβάνει σε όλα τα λοιπά κράτη μέλη, σε ηλεκτρονική μορφή. Υφιστάμενες ή προσωρινά εφαρμοζόμενες διακυβερνητικές συμφωνίες οι οποίες, κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας απόφασης, έχουν ήδη κοινοποιηθεί στην Επιτροπή σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 994/2010 και πληρούν τις προϋποθέσεις της παρούσας παραγράφου, θεωρείται ότι κοινοποιήθηκαν για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης. 2. Όταν κράτος μέλος προτίθεται να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τρίτη χώρα προκειμένου να τροποποιήσει υφιστάμενη διακυβερνητική συμφωνία ή να συνάψει νέα, ενημερώνει εγγράφως την Επιτροπή για την πρόθεσή του, το νωρίτερο δυνατόν πριν από την προβλεπόμενη έναρξη των διαπραγματεύσεων. Στις πληροφορίες που παρέχονται στην Επιτροπή συγκαταλέγονται τα σχετικά έγγραφα, μνεία των διατάξεων που θα συζητηθούν στις διαπραγματεύσεις, οι στόχοι των διαπραγματεύσεων και άλλες σχετικές πληροφορίες. Στην περίπτωση των τροποποιήσεων υφιστάμενης συμφωνίας, στις πληροφορίες που παρέχονται στην Επιτροπή αναφέρονται οι διατάξεις προς αναδιαπραγμάτευση. Η Επιτροπή καθιστά προσβάσιμες τις πληροφορίες που λαμβάνει σε όλα τα λοιπά κράτη μέλη, σε ηλεκτρονική μορφή. Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος ενημερώνει την Επιτροπή τακτικά για τις υπό εξέλιξη διαπραγματεύσεις. Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής ή του ενδιαφερόμενου κράτος μέλους, η Επιτροπή δύναται να συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις ως παρατηρητής. 3. Μετά την κύρωση διακυβερνητικής συμφωνίας ή τροποποίησης διακυβερνητικής συμφωνίας, το οικείο κράτος μέλος διαβιβάζει τη συμφωνία ή την τροποποίηση της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων των παραρτημάτων τους και των λοιπών κειμένων στα οποία παραπέμπουν ρητά οι εν λόγω συμφωνίες ή τροποποιήσεις, στην Επιτροπή, η οποία καθιστά προσβάσιμα, σε ηλεκτρονική μορφή, σε όλα τα λοιπά κράτη μέλη τα έγγραφα που λαμβάνει, εξαιρουμένων των εμπιστευτικών μερών τους κατά το άρθρο 7. Άρθρο 4 Συνδρομή από την Επιτροπή Όταν κράτος μέλος ενημερώνει την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2, σχετικά με την πρόθεσή του να αρχίσει διαπραγματεύσεις με σκοπό την τροποποίηση υφιστάμενης ή τη σύναψη νέας διακυβερνητικής συμφωνίας, το εν λόγω κράτος μέλος δύναται να ζητήσει τη συνδρομή της Επιτροπής στις διαπραγματεύσεις με την τρίτη χώρα. Άρθρο 5 Εκ των προτέρων έλεγχος του συμβιβάσιμου με το δίκαιο της Ένωσης Η Επιτροπή δύναται, με δική της πρωτοβουλία, έως τέσσερις εβδομάδες μετά την ενημέρωσή της για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων ή κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους που έχει διαπραγματευθεί τη διακυβερνητική συμφωνία, να κρίνει το συμβιβάσιμο με το δίκαιο της Ένωσης της συμφωνίας που προέκυψε από τη διαπραγμάτευση, προτού αυτή υπογραφεί. Σε περίπτωση που η Επιτροπή ή το οικείο κράτος μέλος ζητήσει εκ των προτέρων αξιολόγηση του συμβιβάσιμου του προϊόντος της διαπραγμάτευσης με το δίκαιο της Ένωσης, υποβάλλεται στην Επιτροπή προς εξέταση το σχέδιο της μέχρι τούδε μη υπογραφείσας διακυβερνητικής συμφωνίας. Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν υπογράφει τη συμφωνία για τέσσερις μήνες από την υποβολή του σχεδίου διακυβερνητικής συμφωνίας. Σε συμφωνία με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, είναι δυνατόν να παραταθεί η προθεσμία εξέτασης. Όταν έχει ζητηθεί έλεγχος του συμβιβάσιμου με το δίκαιο της Ένωσης, θεωρείται ότι η Επιτροπή δεν εγείρει αντιρρήσεις εάν δεν γνωμοδοτήσει εντός της προθεσμία εξέτασης. Άρθρο 6 Συντονισμός με τα κράτη μέλη 1. Η Επιτροπή διευκολύνει τον συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών με σκοπό: α) την ανασκόπηση των εξελίξεων όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες· β) τον εντοπισμό των κοινών προβλημάτων όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες και την εξέταση των καταλλήλων μέτρων για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων· γ) με βάση τις βέλτιστες πρακτικές, τη διαμόρφωση τυποποιημένων ρητρών, η χρήση των οποίων θα εξασφαλίζει την πλήρη συμμόρφωση των μελλοντικών διακυβερνητικών συμφωνιών με την ενωσιακή νομοθεσία στον ενεργειακό τομέα. Άρθρο 7 Εμπιστευτικότητα Κατά την παροχή πληροφοριών στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 3, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να επισημαίνουν αν κάποιες από τις παρεχόμενες πληροφορίες, ιδίως εμπορικές πληροφορίες, πρέπει να θεωρηθούν εμπιστευτικές και κατά πόσον είναι δυνατόν να κοινοποιηθούν στα λοιπά κράτη μέλη. Η Επιτροπή ακολουθεί αυτές τις επισημάνσεις. Τα αιτήματα για εμπιστευτικότητα δεν περιορίζουν την πρόσβαση της ίδιας της Επιτροπής σε εμπιστευτικές πληροφορίες. Άρθρο 8 Επανεξέταση 1. Τέσσερα έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της. 2. Ειδικότερα. στην έκθεση αξιολογείται το κατά πόσον η παρούσα απόφαση παρέχει επαρκές πλαίσιο για να διασφαλίζονται η πλήρης συμμόρφωση των διακυβερνητικών συμφωνιών με το δίκαιο της Ένωσης και υψηλό επίπεδο συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις διακυβερνητικές συμφωνίες. Άρθρο 9 Έναρξη ισχύος Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρθρο 10 Αποδέκτες Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη. Βρυξέλλες, Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος [1] Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώθηκε από το Συμβούλιο Ενέργειας της 28ης Φεβρουαρίου 2011: «Τη βελτιωμένη έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών, περιλαμβανομένων των πληροφοριών των κρατών μελών προς την Επιτροπή ως προς τις νέες και τις ισχύουσες διμερείς συμφωνίες τους με τρίτες χώρες στον τομέα της ενέργειας». [2] COM(2011) 539. [3] Σύμφωνα με τα σενάρια για το 2030, οι συνολικές εισαγωγές ενέργειας από τρίτες χώρες ενδέχεται να ανέλθουν σε ποσοστό 57%. [4] ΕΕ L 211 της 14.8.2009. [5] Η μόνη υποχρέωση που υφίσταται μέχρι στιγμής προβλέπεται στο άρθρο 13 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με αέριο και την κατάργηση της οδηγίας 2004/67/ΕΚ του Συμβουλίου (κανονισμός σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο), ΕΕ L 295 της 12.11.2010, σ. 1-22. Η διάταξη αυτή επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να κοινοποιούν στην Επιτροπή διακυβερνητικές συμφωνίες στον τομέα του αερίου. Μόνον οι υφιστάμενες διακυβερνητικές συμφωνίες πρέπει να κοινοποιηθούν πριν από τις 3 Δεκεμβρίου 2011. [6] Λαμβάνοντας υπόψη τις λίγες γνωστές διακυβερνητικές συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, για παράδειγμα όσον αφορά τον αγωγό φυσικού αερίου South Stream, αυτή η πολύ συντηρητική εκτίμηση βασίζεται στην παραδοχή ότι αρκετά κράτη μέλη έχουν συνάψει διακυβερνητικές συμφωνίες αυτού του είδους με τους βασικούς προμηθευτές πετρελαίου και αερίου, ιδίως όταν το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο παραδίδεται μέσω αγωγών. [7] Βλ. άρθρο 13 παράγραφος 6 του κανονισμού σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο. [8] Μολονότι θα ήταν επίσης δυνατόν να εκδοθεί κανονισμός και απόφαση, καταλληλότερη νομοθετική πράξη θεωρείται η απόφαση, επειδή δεν θα έχει άμεσες συνέπειες για πρόσωπα, αλλά απευθύνεται αποκλειστικά στα κράτη μέλη. [9] Αξίζει να σημειωθεί ότι η κοινοποίηση υφιστάμενων διακυβερνητικών συμφωνιών δεν θα αποκλείει τη δυνατότητα να κινεί η Επιτροπή διαδικασίες επί παραβάσει, εάν χρειαστεί, δηλαδή, αν είναι δυνατόν να αποδειχθεί ότι συγκεκριμένη συμφωνία παραβιάζει τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς. [10] Οι επικαλύψεις αποφεύγονται και στην περίπτωση του κανονισμού σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο, καθώς η κοινοποίηση σύμφωνα με τους λεπτομερέστερους κανόνες που προβλέπονται στην παρούσα πρόταση θα πληροί τις απαιτήσεις του κανονισμού σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο. [11] ΕΕ C της , σ. . [12] ΕΕ C της , σ. . [13] [COM 2010 (344) τελικό, δεν έχει ακόμη εκδοθεί] [14] ΕΕ L 295 της 12.11.2010, σ. 1. [15] Σύμβαση της Βιέννης του 1969 περί του δικαίου των συνθηκών. [16] ΕΕ L 8 της 12.1.2001, σ. 28.