Στο προσφάτως επικαιροποιημένο σχέδιο δράσης των Christophersen-Bodewig-Secchi με τίτλο Making the best use of new financial schemes for European transport infrastructure projects (Βέλτιστη αξιοποίηση των νέων χρηματοδοτικών συστημάτων για τα έργα των ευρωπαϊκών υποδομών μεταφορών) (2015), η απλούστευση των διοικητικών εγκρίσεων, των κανόνων χορήγησης αδειών και άλλων κανονιστικών διαδικασιών προσδιορίζεται ως μία από τις συστάσεις που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της ολοκλήρωσης του ΔΕΔ-Μ. Το εν λόγω σχέδιο δράσης παρουσιάστηκε από τους Ευρωπαίους Συντονιστές του ΔΕΔ-Μ Bodewig και Secchi, καθώς και από τον πρώην Αντιπρόεδρο H. Christophersen.

•Διαβουλεύσεις, συλλογή δεδομένων και χρήση εμπειρογνωσίας

Οι δραστηριότητες διαβούλευσης περιλάμβαναν τα εξής:

(1)Ανοικτή διαδικτυακή δημόσια διαβούλευση πραγματοποιήθηκε για 13 εβδομάδες από την 1η Αυγούστου 2017 έως τις 9 Νοεμβρίου 2017. Ελήφθησαν συνολικά 99 απαντήσεις, οι οποίες προέρχονταν από 23 διαφορετικά κράτη μέλη, αριθμός που αντιστοιχεί στο 94 % όλων των συνεισφορών. Οι κατηγορίες των οργανισμών με τα μεγαλύτερα ποσοστά εκπροσώπησης ήταν οι περιφερειακές, τοπικές ή δημοτικές αρχές (20 %), οι φορείς υλοποίησης έργου (19 %) και οι βιομηχανικές, επιχειρηματικές ή τομεακές ενώσεις (20 %), ακολουθούμενες με μικρή διαφορά από τις εθνικές κυβερνήσεις (16 %).

(2)Διοργανώθηκε σειρά εργαστηρίων από κοινού με τις υπηρεσίες της Επιτροπής που είναι αρμόδιες για τους τομείς της πρωτοβουλίας, δηλ. δημόσιες συμβάσεις (15 Ιουνίου 2017), κρατικές ενισχύσεις και χρηματοδότηση (21 Σεπτεμβρίου 2017) και εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων και χορήγηση αδειών (17 Οκτωβρίου 2017).

(3)Πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων, την περίοδο μεταξύ 6ης Δεκεμβρίου 2017 και 17ης Ιανουαρίου 2018.

(4)Δραστηριότητες διαβούλευσης είχαν επίσης πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της προηγούμενης διερευνητικής μελέτης παράλληλα με ανοικτή δημόσια διαβούλευση διάρκειας 12 εβδομάδων, καθώς και ειδικά εργαστήρια.

(5)Στην αρχική εκτίμηση επιπτώσεων που δημοσιεύθηκε στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής τον Ιούνιο του 2017 συμπεριλήφθηκε μηχανισμός ανατροφοδότησης.

Η πρωτοβουλία συζητήθηκε επίσης σε υπουργικό επίπεδο σε δύο περιστάσεις, από κοινού με άλλα ζητήματα σχετικά με την ανάπτυξη και τη χρηματοδότηση του ΔΕΔ-Μ: στο συνέδριο για τις περιφερειακές επενδύσεις στον τομέα των μεταφορών (Regional Transport Investment Conference) που πραγματοποιήθηκε στις 23 Μαρτίου 2017 στη Σόφια και στην άτυπη συνεδρίαση των υπουργών Μεταφορών στις 21 Σεπτεμβρίου 2017 στο Ταλίν.

Συνοπτική παρουσίαση των απαντήσεων και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων

Ζητήθηκε η γνώμη όλων των σχετικών ομάδων ενδιαφερόμενων μερών από όλα τα κράτη μέλη και οι περισσότερες από αυτές κατέθεσαν τις απόψεις τους, καθώς και ορισμένα ποσοτικά στοιχεία, όπου υπήρχαν, σχετικά με υφιστάμενα ζητήματα και τα εξεταζόμενα μέτρα πολιτικής. Από τη διαβούλευση διαπιστώθηκε ότι τα κύρια ζητήματα που εντοπίζονται όσον αφορά τις διαδικασίες χορήγησης αδειών για τα έργα ΔΕΔ-Μ συνδέονται με ενέργειες στο στρατηγικό επίπεδο της προετοιμασίας του έργου, συμπεριλαμβανομένης της εξασφάλισης αδειών χωροταξικού σχεδιασμού, κατασκευαστικών αδειών και εκτιμήσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Υπέρ της ενοποίησης των διαδικασιών υπό την ευθύνη ενιαίας εθνικής οντότητας, μιας υπηρεσίας ενιαίας εξυπηρέτησης, τάχθηκαν κυρίως οι φορείς υλοποίησης έργου, μεμονωμένα άτομα και ομάδες βιομηχανικών συμφερόντων. Οι απόψεις των εθνικών και περιφερειακών κυβερνήσεων ήταν πιο επιφυλακτικές, στοιχείο που επιβεβαιώθηκε στο πλαίσιο των διμερών συνεντεύξεων. Σημαντικός αριθμός εθνικών και περιφερειακών κυβερνήσεων εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με την υπηρεσία ενιαίας εξυπηρέτησης. Ωστόσο, από την επιμέρους ποιοτική ανάλυση των παρατηρήσεών τους προκύπτει ότι η εμφανής αυτή διαφωνία οφείλεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, στο γεγονός ότι κάποιες χώρες εφαρμόζουν ήδη ενοποιημένες διαδικασίες στο πλαίσιο ενιαίας οντότητας (συμπεριλαμβανομένων ταχειών διαδικασιών). Οι ήδη υφιστάμενες ενιαίες εθνικές οντότητες μπορούν να αξιοποιηθούν ως παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής για την εφαρμογή υπηρεσιών ενιαίας εξυπηρέτησης. Σύμφωνα με τους φορείς υλοποίησης έργου και ιδιώτες, κάθε υπηρεσία ενιαίας εξυπηρέτησης θα πρέπει να διαθέτει εκτεταμένη αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων, ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται όλες τις περιβαλλοντικές εκτιμήσεις σε επίπεδο έργου, τις άδειες χωροταξικού σχεδιασμού και τις άδειες κατασκευής. Από την άλλη πλευρά, οι απόψεις των εθνικών και περιφερειακών κυβερνήσεων διαφοροποιούνταν όσον αφορά τον βαθμό ενοποίησης των διαδικασιών και το επίπεδο αρμοδιότητας. Σημαντικός αριθμός εθνικών εκπροσώπων ανέφερε ότι οι υπηρεσίες ενιαίας εξυπηρέτησης θα πρέπει να διαθέτουν αποκλειστικά συντονιστικές αρμοδιότητες. Οι συμμετέχοντες, και κυρίως οι φορείς υλοποίησης έργου, ιδιώτες και ομάδες βιομηχανικών συμφερόντων, συμφώνησαν ότι η διάρκεια της διαδικασίας χορήγησης αδειών δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα δύο έτη, και ότι η θέσπιση αυτού του χρονικού ορίου θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των υπερβολικών καθυστερήσεων. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, καθώς και ορισμένες εθνικές κυβερνήσεις, ήταν πιο επιφυλακτικές στο θέμα αυτό. Ένα κοινό σύνολο κανόνων σε ενωσιακό επίπεδο οι οποίοι θα εφαρμόζονται σε διασυνοριακά έργα προσδιορίστηκε ως η πλέον αποτελεσματική λύση για τη βελτίωση των ζητημάτων που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις, ιδιαίτερα από τους φορείς υλοποίησης έργου και τις βιομηχανικές ομάδες. Οι εθνικές αρχές ανέφεραν ότι ένα τέτοιο σύνολο κανόνων θα ήταν αποτελεσματικότερο εάν εφαρμοζόταν σε διασυνοριακά έργα που λαμβάνουν ενωσιακή χρηματοδότηση. Από τη διαβούλευση προέκυψε ότι, μεταξύ των διαθέσιμων μέσων για τη θέσπιση μέτρων με σκοπό τη διευκόλυνση της προετοιμασίας των έργων ΔΕΔ-Μ και της αδειοδότησης, οι συμμετέχοντες εξέφρασαν γενική προτίμηση για τη θέσπιση κανονισμού σχετικά με τις διαδικασίες χορήγησης αδειών και με άλλα στοιχεία που αφορούν την προετοιμασία των έργων ΔΕΔ-Μ, ο οποίος θα είναι άμεσα εφαρμοστέος στα κράτη μέλη.

•Συλλογή δεδομένων και χρήση εμπειρογνωσίας

Η πρωτοβουλία προέκυψε έπειτα από μακρά διαδικασία προβληματισμού και ανταποκρίνεται στην πολιτική πρόσκληση για ανάληψη δράσης. Ο προσδιορισμός του προβλήματος βασίστηκε κυρίως στην πείρα της Επιτροπής στη διαχείριση της ολοκλήρωσης του ΔΕΔ-Μ, σε δραστηριότητες διαβούλευσης και στις εξωτερικές μελέτες:

–Study on permitting and facilitating the preparation of TEN-T core network projects (Μελέτη σχετικά με την αδειοδότηση και τη διευκόλυνση της προετοιμασίας των έργων του κεντρικού δικτύου του ΔΕΔ-Μ), Milieu κ.ά., Δεκέμβριος 2016

–Support study for an Impact Assessment on measures for the streamlining of TEN-T (Υποστηρικτική μελέτη για την εκτίμηση των επιπτώσεων σχετικά με μέτρα εξορθολογισμού για το ΔΕΔ-Μ), Panteia, PwC, M-FIVE, Φεβρουάριος 2018.