Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την εκούσια συμμετοχή οργανισμών σε κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (98/C 400/05) COM(1998) 622 τελικό - 98/0303(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 30 Οκτωβρίου 1998)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Σ, παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της Συνθήκης σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Εκτιμώντας:

ότι το άρθρο 2 της Συνθήκης ορίζει ότι η Κοινότητα έχει ως αποστολή να προάγει την αειφόρο ανάπτυξη στο σύνολο της Κοινότητας και ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 1ης Φεβρουαρίου 1993 (1) δίδει έμφαση στη σημασία αυτής της αειφόρου ανάπτυξης 7

ότι το πρόγραμμα «Στόχος η αειφορία» που έχει υποβάλει η Επιτροπή, τη γενική προσέγγιση του οποίου ενέκρινε το ψήφισμα του της 1ης Φεβρουαρίου 1993, υπογραμμίζει το ρόλο και τις ευθύνες των επιχειρήσεων προκειμένου να ενισχυθεί η οικονομία και να προστατευθεί το περιβάλλον σε όλη την Κοινότητα 7

ότι το πρόγραμμα «Στόχος η αειφορία» απευθύνει έκκληση για διεύρυνση του φάσματος των μέσων στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος και για χρήση των μηχανισμών της αγοράς προκειμένου να δεσμευθούν οι οργανισμοί να υιοθετήσουν μία ενεργό προσέγγιση στον τομέα, η οποία να μην περιορίζεται στη συμμόρφωση προς όλες τις συναφείς ρυθμιστικές απαιτήσεις που αφορούν το περιβάλλον 7

ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1836/93 του Συμβουλίου για την εκούσια συμμετοχή των επιχειρήσεων του βιομηχανικού τομέα σε κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (EMAS) απέδειξε την αποτελεσματικότητα του όσον αφορά την προώθηση των βελτιώσεων στην περιβαλλοντική επίδοση της βιομηχανίας 7

ότι, συνεπώς, το EMAS θα πρέπει να καταστεί διαθέσιμο σε όλους τους οργανισμούς που έχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, παρέχοντας σ' αυτούς ένα μέσο για να διαχειρίζονται τις εν λόγω σημαντικές επιπτώσεις και να βελτιώσουν τη συνολική περιβαλλοντική επίδοσή τους 7

ότι πρέπει να αξιοποιηθεί η εμπειρία η οποία αποκτήθηκε από την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1836/93 του Συμβουλίου για να ενισχυθεί η ικανότητα του EMAS να επιφέρει βελτίωση της συνολικής περιβαλλοντικής επίδοσης των οργανισμών 7

ότι σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που αναφέρονται στο άρθρο 3 Β της Συνθήκης, η αποτελεσματικότητα του EMAS στη βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης των ευρωπαϊκών οργανισμών πρέπει να επιτευχθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Ο παρών κανονισμός περιορίζεται στην εξασφάλιση της επί ίσης βάσης εφαρμογής του EMAS σε όλη την Κοινότητα προβλέποντας σχετικά κοινούς κανόνες, κοινές διαδικασίες και κοινές βασικές απαιτήσεις για το EMAS ενώ τα μέτρα που μπορούν να ληθούν ικανοποιητικά σε εθνικό επίπεδο επαφίενται στα κράτη μέλη.

ότι οι οργανισμοί θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να συμμετάσχουν στο EMAS σε εκούσια βάση και ότι θα πρέπει να αποκομίσουν προστιθέμενη αξία από απόψεως ρυθμιστικού ελέγχου, μείωσης του κόστους και δημόσιας εικόνας 7

ότι είναι σημαντικό να συμμετάσχουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στο EMAS και ότι η συμμετοχή τους θα πρέπει να προωθηθεί με τη θέσπιση ή την προώθηση μέτρων και δομών τεχνικής συνδρομής με στόχο την παροχή στους εν λόγω οργανισμούς της ανάλογης τεχνογνωσίας και κατάλληλης στήριξης 7

ότι οι παρεχόμενες από τα κράτη μέλη πληροφορίες θα χρησιμοποιηθούν από την Επιτροπή προκειμένου να εκτιμήσει την ανάγκη θεσπίσεως συγκεκριμένων μέτρων για την αύξηση της συμμετοχής των οργανισμών και ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο EMAS 7

ότι η διαφάνεια και η αξιοπιστία των οργανισμών που εφαρμόζουν συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης εντείνονται όταν τα συστήματα διαχείρισης, τα προγράμματα ελέγχου και οι περιβαλλοντικές δηλώσεις τους εξετάζονται για να εξακριβωθεί αν ανταποκρίνονται στις σχετικές απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού και όταν η περιβαλλοντική δήλωση και οι μετέπειτα ενημερώσεις της επικυρώνονται από διαπιστευμένους επιθεωρητές περιβάλλοντος 7

ότι είναι συνεπώς απαραίτητο να διασφαλιστεί η επαγγελματική επάρκεια των επιθεωρητών περιβάλλοντος με την πρόβλεψη ενός ανεξάρτητου και ουδέτερου συστήματος διαπίστευσης και κατάλληλης εποπτείας των δραστηριοτήτων τους, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνολική αξιοπιστία του EMAS 7

ότι οι οργανισμοί θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να συντάσσουν και να δημοσιοποιούν περιοδικές περιβαλλοντικές δηλώσεις, οι οποίες θα παρέχουν στο κοινό και τους άλλους ενδιαφερόμενους φορείς πληροφορίες σχετικά με την περιβαλλοντική επίδοσή τους 7

ότι η Επιτροπή θα πρέπει με κοινοτική διαδικασία να προσαρμόζει τα παραρτήματα του παρόντος κανονισμού, να αναγνωρίζει ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα για περιβαλλοντικά θέματα τα οποία συνδέονται με το EMAS και να θεσπίζει κατευθυντήριες γραμμές σε σύμπραξη με τους ενδιαφερόμενους για το EMAS φορείς με σκοπό την εφαρμογή των απαιτήσεων του συστήματος σε όλα τα κράτη μέλη 7

ότι ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αναθεωρηθεί βάση της πείρας που θα έχει αποκτηθεί ύστερα από ένα χρονικό διάστημα λειτουργίας,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Το σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου και οι στόχοι του

1. Θεσπίζεται κοινοτικό σύστημα που επιτρέπει την εκούσια συμμετοχή των οργανισμών, εφεξής καλούμενο EMAS, για την αξιολόγηση και τη βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης των οργανισμών και την παροχή σχετικών πληροφοριών στο κοινό και τους άλλους ενδιαφερόμενους φορείς.

2. Στόχος του EMAS είναι η προώθηση της συνεχούς βελτίωσης των περιβαλλοντικών επιδόσεων των οργανισμών μέσω:

α) της κατάρτισης και εφαρμογής, από τους οργανισμούς, συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης 7

β) της συστηματικής, αντικειμενικής και περιοδικής αξιολόγησης των επιδόσεων των συστημάτων αυτών 7

γ) της ενημέρωσης του κοινού και των άλλων ενδιαφερομένων φορέων ως προς τις περιβαλλοντικές επιδόσεις 7

δ) της συμμετοχής των εργαζομένων.

3. Το EMAS εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των κοινοτικών ή εθνικών νομοθετικών διατάξεων ή τεχνικών προτύπων για τους περιβαλλοντικούς ελέγχους που δεν διέπονται από την κοινοτική νομοθεσία και με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων που υπέχουν οι οργανισμοί βάσει των εν λόγω νομοθετικών διατάξεων και προτύπων.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:

α) περιβαλλοντική πολιτική: οι γενικοί στόχοι και οι αρχές της δράσης των οργανισμών σε θέματα περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης προς όλες τις ισχύουσες κανονιστικές απαιτήσεις που αφορούν το περιβάλλον 7

β) περιβαλλοντική επισκόπηση: η αρχική εμπεριστατωμένη ανάλυση των περιβαλλοντικών θεμάτων, επιπτώσεων και επιδόσεων που σχετίζονται με τις δραστηριότητες ενός οργανισμού 7

γ) περιβαλλοντική πτυχή: ένα στοιχείο των δραστηριοτήτων, προϊόντων ή υπηρεσιών ενός οργανισμού, το οποίο μπορεί να αλληλεπιδράσει με το περιβάλλον.

ΣΗΜ. Σημαντική περιβαλλοντική πτυχή είναι μία περιβαλλοντική πτυχή η οποία έχει ή μπορεί να έχει σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

δ) περιβαλλοντικές επιπτώσεις: οποιαδήποτε αλλαγή στο περιβάλλον είτε δυσμενής είτε ευεργετική, η οποία οφείλεται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει στις δραστηριότητες, τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες ενός οργανισμού 7

ε) περιβαλλοντικό πρόγραμμα: η περιγραφή των συγκεκριμένων στόχων και δραστηριοτήτων των οργανισμών για τη διασφάλιση καλύτερης προστασίας του περιβάλλοντός τους, συμπεριλαμβανομένης μίας περιγραφής των μέτρων τα οποία έχουν ληφθεί ή μελετώνται για την επίτευξη των στόχων αυτών και, αναλόγως της περιπτώσεως, των προθεσμιών που έχουν τεθεί για την εφαρμογή των εν λόγω μέτρων 7

στ) περιβαλλοντικός σκοπός: ο απώτερος περιβαλλοντικός σκοπός, τον οποίο επιδιώκει ο οργανισμός και ο οποίος απορρέει από την περιβαλλοντική πολιτική και, όπου είναι εφικτό, ποσοτικοποιείται 7

ζ) περιβαλλοντικός στόχος: μία λεπτομερής απαίτηση επίδοσης, ποσοτικοποιημένη, όπου είναι εφικτό, η οποία εφαρμόζεται στον οργανισμό ή τμήματα αυτού, προκύπτει από τους περιβαλλοντικούς σκοπούς και πρέπει να καθοριστεί και να πληρούται προκειμένου να υλοποιηθούν οι σκοποί αυτοί 7

η) σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης: το τμήμα του συνολικού συστήματος διαχείρισης το οποίο περιλαμβάνει την οργανωτική διάρθρωση, τις ευθύνες, τις πρακτικές, τις διαδικασίες, τις μεθόδους, και τους πόρους για τον καθορισμό και την εφαρμογή της περιβαλλοντικής πολιτικής 7

θ) περιβαλλοντικός έλεγχος: ένα μέσο διαχείρισης που περιλαμβάνει συστηματική, τεκμηριωμένη, περιοδική και αντικειμενική αξιολόγηση των επιδόσεων του οργανισμού, του συστήματος διαχείρισης και των διεργασιών για την προστασία του περιβάλλοντος και το οποίο αποσκοπεί:

i) στη διευκόλυνση του διαχειριστικού ελέγχου των πρακτικών οι οποίες ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον 7

ii) στην αξιολόγηση της εφαρμογής των περιβαλλοντικών πολιτικών των οργανισμών 7

ι) κύκλος ελέγχου: η χρονική περίοδος κατά την οποία ελέγχονται όλες οι δραστηριότητες σε έναν δεδομένο χώρο δραστηριοτήτων 7

ια) περιβαλλοντική δήλωση: οι πληροφορίες οι οποίες αναφέρονται στο παράρτημα III παράγραφος 3.2 στοιχεία α) έως ζ).

ιβ) οργανισμός: εταιρεία, ανώνυμη, εταιρεία, εκμετάλευση, επιχείρηση, αρχή ή ίδρυμα, ή τμήματα ή συνδυασμοί αυτών, ανεξαρτήτως του εάν έχουν αποκτήσει νομική προσωπικότητα, του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα, με ιδία λειτουργία και διοίκηση.

Ο οργανισμός καταχωρίζεται κατόπιν εγκρίσεως του επιθεωρητή, λαμβανομένων, υπόψη των κατευθυντήριων γραμμών της Επιτροπής, οι οποίες θεσπίζονται με τις διαδικασίες του άρθρου 14, δεν πρέπει να υπερβαίνει όμως τα σύνορα ενός κράτους μέλους. Εφόσον ο οργανισμός συνιστά χώρο δραστηριοτήτων, ο χώρος αυτός αποτελεί την βάση της καταχώρισης.

ιγ) χώρος δραστηριοτήτων: ολόκληρη η έκταση, σε μία συγκεκριμένη γεωγραφική θέση, υπό τον διαχειριστικό έλεγχο ενός οργανισμού, ο οποίος καλύπτει δραστηριότητες, προϊόντα και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου των υποδομών, του εξοπλισμού και των υλικών 7

ιδ) ελεγκτής: άτομο ή ομάδα που ανήκει στο προσωπικό ενός οργανισμού ή είναι τρίτος προς τον οργανισμό και ενεργεί για λογαριασμό των ανώτατων διοικητικών στελεχών του οργανισμού, διαθέτοντας, ατομικά ή συλλογικά, τις αρμοδιότητες που αναφέρονται στο παράρτημα II, παράγραφος 2.4 και είναι αρκούντως αμέτοχος στις δραστηριότητες που ελέγχει ώστε να μπορεί να κρίνει με αντικειμενικότητα 7

ιε) διαπιστευμένος επιθεωρητής περιβάλλοντος: πρόσωπο ή οργανισμός ανεξάρτητο του επιθεωρούμενου οργανισμού, το οποίο έχει διαπιστευτεί σύμφωνα με τους όρους και τις διαδικασίες του άρθρου 4 7

ιστ) σύστημα διαπίστευσης: σύστημα για τη διαπίστευση και την εποπτεία των επιθεωρητών περιβάλλοντος, το οποίο είναι υπό τη διαχείριση αμερόληπτου ιδρύματος ή οργανισμού που έχει ορισθεί ή συσταθεί από το κράτος μέλος και διαθέτει επαρκείς πόρους και αρμοδιότητες καθώς και τις κατάλληλες διαδικασίες για την εκτέλεση των καθηκόντων που ορίζει ο παρών κανονισμός για το εν λόγω σύστημα 7

ιζ) αρμόδιοι φορείς: οι φορείς που ορίζονται από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 5, προς άσκηση των καθηκόντων που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 3

Συμμετοχή στο EMAS

Δικαίωμα συμμετοχής στο EMAS έχει οποιοσδήποτε οργανισμός επιθυμεί να βελτιώσει τη συνολική περιβαλλοντική επίδοσή του.

1. Καταχώριση στο EMAS

Προκειμένου να καταχωριστεί ένας οργανισμός στο EMAS, οφείλει:

α) να διενεργήσει περιβαλλοντική επισκόπηση των δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών του, σύμφωνα με το παράρτημα VII του παρόντος κανονισμού, η οποία θα καλύπτει τα θέματα που περιέχονται στο παράρτημα VI και, με βάση τα αποτελέσματα της επισκόπησης αυτής:

β) να εφαρμόσει ένα σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης το οποίο θα καλύπτει όλα τα στοιχεία που περιγράφονται στο παράρτημα I-A του παρόντος κανονισμού. Οι οργανισμοί πρέπει επίσης να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για τη συμμόρφωση προς τις κείμενες διατάξεις, τη βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης και την εξωτερική επικοινωνία όπως διευκρινίζεται στο παράρτημα I-B.

Οι οργανισμοί οι οποίοι διαθέτουν πιστοποιημένο σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης, το οποίο έχει αναγνωριστεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 9, δεν είναι υποχρεωμένοι να πραγματοποιήσουν επίσημη αρχική περιβαλλοντική επισκόπηση όταν προχωρήσουν στην εφαρμογή του EMAS, εφόσον το πιστοποιημένο σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες για τον καθορισμό και την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών πτυχών του παραρτήματος VI.

γ) να διενεργεί ή να αναθέτει σε άλλους να διενεργούν περιβαλλοντικούς ελέγχους σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παραρτήματος II του παρόντος κανονισμού. Οι έλεγχοι πρέπει να είναι σχεδιασμένοι έτσι ώστε να επιτρέπουν να αξιολογηθεί η περιβαλλοντική επίδοση του οργανισμού 7

δ) να συντάσσει, σύμφωνα με το παράρτημα III παράγραφος 3.2, περιβαλλοντική δήλωση. Η δήλωση πρέπει να δίδει ιδιαίτερη προσοχή στην επίδοση του οργανισμού έναντι των περιβαλλοντικών σκοπών και στόχων του 7

ε) να μεριμνήσει, αφενός για την εξέταση της αρχικής περιβαλλοντικής επισκόπησης, εάν υφίσταται, του συστήματος διαχείρισης, της διαδικασίας ελέγχου καθώς και της περιβαλλοντικής δήλωσης ή αποσπασμάτων αυτής, τα οποία προορίζονται για συγκεκριμένους ενδιαφερόμενους φορείς ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον ανταποκρίνονται στις σχετικές απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, και, αφετέρου, για την επικύρωση των περιβαλλοντικών δηλώσεων προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του παραρτήματος ΙΙΙ παράγραφος 3.2 7

στ) να διαβιβάσει την επικυρωμένη περιβαλλοντική δήλωση στον αρμόδιο φορέα του κράτους μέλους στο οποίο έχει την έδρα του ο οργανισμός και, μετά την καταχώριση, να τη δημοσιοποιήσει.

2. Διατήρηση της καταχώρισης στο EMAS

Προκειμένου ένας οργανισμός να παραμείνει καταχωρισμένος στο EMAS, οφείλει:

α) να επαληθεύσει το σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης και το πρόγραμμα ελέγχου σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παραρτήματος V παράγραφος 5.6 7

β) να διαβιβάζει τις ετήσιες επικυρωμένες ενημερώσεις της περιβαλλοντικής δήλωσης στον αρμόδιο φορέα και να τις δημοσιοποιεί.

Άρθρο 4

Διαπίστευση και εποπτεία των επιθεωρητών περιβάλλοντος

1. Κάθε κράτος μέλος θεσπίζει σύστημα για τη διαπίστευση των ανεξάρτητων επιθεωρητών περιβάλλοντος και για την εποπτεία των δραστηριοτήτων τους. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη είτε ορίζουν υφιστάμενα ιδρύματα διαπίστευσης, τους αρμόδιους φορείς που προβλέπονται στο άρθρο 5, είτε ορίζουν ή συνιστούν οποιοδήποτε άλλο φορέα με το κατάλληλο καταστατικό.

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η σύνθεση των εν λόγω συστημάτων να είναι τέτοια που να εξασφαλίζει την ανεξαρτησία και την αμεροληψία τους κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους.

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να συστήματα αυτά να είναι απολύτως λειτουργικά εντός 3 μηνών από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος κανονισμού.

3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για τις κατάλληλες διαβουλεύσεις με όλα τα ενεχόμενα μέρη κατά τη σύσταση και διαχείριση των συστημάτων διαπίστευσης.

4. Η διαπίστευση των επιθεωρητών περιβάλλοντος και η εποπτεία των δραστηριοτήτων τους διενεργούνται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παραρτήματος V.

5. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν κατ' εφαρμογή του παρόντος άρθρου και κοινοποιούν κάθε σημαντική αλλαγή στη διάρθρωση και στις διαδικασίες των συστημάτων διαπίστευσης.

6. Η Επιτροπή προωθεί, με τη διαδικασία του άρθρου 14, τη συνεργασία των κρατών μελών με σκοπό ιδίως:

- να αποτραπεί οποιαδήποτε ασυνέπεια μεταξύ των κριτηρίων, των όρων και των διαδικασιών που εφαρμόζουν για τη διαπίστευση των επιθεωρητών περιβάλλοντος 7

- να αποτραπεί οποιαδήποτε ασυνέπεια μεταξύ των διαδικασιών και των μέτρων που εφαρμόζουν για την εποπτεία των επιθεωρητών περιβάλλοντος τους οποίους έχουν διαπιστεύσει 7

- να αποτραπεί οποιαδήποτε ασυνέπεια μεταξύ των διαδικασιών και των μέτρων που εφαρμόζουν για την εποπτεία των επιθεωρητών περιβάλλοντος οι οποίοι έχουν διαπιστευτεί σε άλλα κράτη μέλη.

7. Οι επιθεωρητές περιβάλλοντος που έχουν διαπιστευτεί σε ένα κράτος μέλος μπορούν να ασκούν δραστηριότητες επιθεώρησης σε οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παραρτήματος V.

8. Οι φορείς διαπίστευσης συγκροτούν forum, αποτελούμενο από όλους τους φορείς διαπίστευσης, με σκοπό την παροχή στην Επιτροπή των στοιχείων και μέσων που απαιτούνται για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 6. Το forum συνεδριάζει, ανάλογα με τις ανάγκες, τουλάχιστον δύο φορές ετησίως και στις συνεδριάσεις του παρίσταται αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

Το forum καταρτίζει κατευθυντήριες γραμμές σε θέματα διαπίστευσης, προσόντων και εποπτείας των επιθεωρητών μέσω κοινής ερμηνείας των απαιτήσεων του παραρτήματος V. Αυτά τα κατευθυντήρια έγγραφα διέπονται από τις διαδικασίες του άρθρου 14 του κανονισμού.

Για να διασφαλιστεί η εναρμονισμένη λειτουργία των φορέων διαπίστευσης και των διαδικασιών επιθεώρησης σε όλα τα κράτη μέλη, το forum καταρτίζει διαδικασία αξιολόγησης από ομολόγους. Σκοπός της αξιολόγησης αυτής είναι να διασφαλισθεί ότι τα συστήματα διαπίστευσης των κρατών μελών ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού. Στην Επιτροπή διαβιβάζεται έκθεση των δραστηριοτήτων της αξιολόγησης από ομολόγους.

Άρθρο 5

Αρμόδιοι φορείς

1. Εντός 3 μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, κάθε κράτος μέλος ορίζει τον αρμόδιο φορέα που θα είναι υπεύθυνος για την άσκηση των καθηκόντων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, και ιδίως στα άρθρα 6 και 7, και ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή.

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η σύνθεση των αρμοδίων φορέων να εγγυάται την ανεξαρτησία και την αμεροληψία τους και διασφαλίζουν ότι οι εν λόγω φορείς εφαρμόζουν τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού κατά τρόπο συνεπή.

3. Τα κράτη μέλη καταρτίζουν κατευθυντήριες γραμμές για την αναστολή και την διαγραφή της καταχώρισης των οργανισμών, προς χρήση των αρμοδίων φορέων. Οι αρμόδιοι φορείς εφαρμόζουν ειδικότερα διαδικασίες για

- την εξέταση των παρατηρήσεων των ενδιαφερόμενων μερών όσον αφορά τους καταχωρισμένους οργανισμούς και

- την άρνηση καταχώρισης, τη διαγραφή ή την αναστολή της καταχώρισης των οργανισμών.

4. Ο αρμόδιος φορέας είναι υπεύθυνος για την καταχώριση στο EMAS. Συνεπώς, ελέγχει την εγγραφή και τη διατήρηση των οργανισμών στα μητρώα. Η άρνηση καταχώρισης, η αναστολή ή η διαγραφή οργανισμών από τα μητρώα απαιτεί διαβουλεύσεις με τα κατάλληλα ενδιαφερόμενα μέρη προκειμένου να παρέχονται στον αρμόδιο φορέα τα απαραίτητα τεκμήρια για τη λήψη της απόφασης.

5. Οι αρμόδιοι φορείς όλων των κρατών μελών συνεδριάζουν, ανάλογα με τις ανάγκες, τουλάχιστον δύο φορές ετησίως και στις συνεδριάσεις παρίσταται αντιπρόσωπος της Επιτροπής. Στόχος των εν λόγω συνεδριάσεων είναι η διασφάλιση της συνεκτικότητας των διαδικασιών που συνδέονται με την καταχώριση των οργανισμών στο EMAS. Οι αρμόδιοι φορείς θέτουν σε εφαρμογή διαδικασία αξιολόγησης από ομολόγους με σκοπό να διαμορφώσουν κοινή προσέγγιση των πρακτικών λεπτομερειών της καταχώρισης. Έκθεση των δραστηριοτήτων αξιολόγησης από ομολόγους διαβιβάζεται στην Επιτροπή και δημοσιοποιείται.

Άρθρο 6

Καταχώριση των οργανισμών

1. Η καταχώριση των οργανισμών πραγματοποιείται από τους αρμόδιους φορείς κάνοντας διάκριση μεταξύ των ακόλουθων περιπτώσεων:

α) Εάν ένας αρμόδιος φορέας

- έχει λάβει επικυρωμένη περιβαλλοντική δήλωση και

- έχει λάβει συμπληρωμένο έντυπο (Παράρτημα VIII) από τον οργανισμό και

- έχει εισπράξει τα τυχόν απαιτούμενα τέλη καταχώρισης σύμφωνα με το άρθρο 16 και

- έχει πεισθεί, με βάση τα στοιχεία τα οποία έχει λάβει, ότι ο οργανισμός πληρεί όλες τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού,

καταχωρίζει τον αιτούντα οργανισμό και του χορηγεί αριθμό καταχώρισης. Ο αρμόδιος φορέας γνωστοποιεί στη διεύθυνση του οργανισμού ότι ο οργανισμός έχει καταχωριστεί στο μητρώο.

β) Εάν ο αρμόδιος φορέας λάβει έκθεση εποπτείας από τον φορέα διαπίστευσης, η οποία αποδεικνύει ότι οι δραστηριότητες του επιθεωρητή ασκήθηκαν με τρόπο που δεν εγγυάται επαρκώς ότι ο αιτών οργανισμός ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του κανονισμού, αρνείται την καταχώριση έως ότου βεβαιωθεί για τη συμμόρφωση προς το EMAS.

γ) Εάν ένας οργανισμός παραλείψει να υποβάλει στον αρμόδιο φορέα, εντός τριών μηνών από τη σχετική αίτηση του τελευταίου.

- την ετήσια επικυρωμένη της περιβαλλοντικής δήλωσης ή

- ένα συμπληρωμένο έντυπο (Παράρτημα VIII) από τον οργανισμό ή

- τα τυχόν απαιτούμενα τέλη καταχώρισης

η καταχώριση του οργανισμού αναστέλλεται ή διαγράφεται, κατά περίπτωση, ανάλογα με την φύση και την έκταση της παράλειψης. Ο αρμόδιος φορέας ενημερώνει τη διεύθυνση του οργανισμού σχετικά με τους λόγους λήψης των σχετικών μέτρων.

δ) Οποτεδήποτε, ο αρμόδιος φορέας συνάγει, με βάση στοιχεία τα οποία έχει λάβει, ότι ο οργανισμός δεν πληρεί πλέον μία ή περισσότερας από τις προϋποθέσεις του παρόντος κανονισμού, η καταχώριση του οργανισμού αναστέλλεται ή διαγράφεται, κατά περίπτωση, ανάλογα με τη φύση και την έκταση της παραλειψης. Ο αρμόδιος φορέας ενημερώνει τη διεύθυνση του οργανισμού σχετικά με τους λόγους λήψης των σχετικών μέτρων.

ε) Αν ο αρμόδιος φορέας πληροφορηθεί από την αρμόδια εκτελεστική αρχή ότι ένας οργανισμός έχει διαπράξει παράβαση των ισχυουσών ρυθμιστικών απαιτήσεων σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος, αρνείται την καταχώριση του εν λόγω οργανισμού ή, ενδεχομένως, αναστέλλει την καταχώρισή του ανάλογα με τις περιστάσεις.

Ο αρμόδιος φορέας ενημερώνει τη διεύθυνση του οργανισμού σχετικά με τους λόγους λήψης των σχετικών μέτρων και με τη διαδικασία συζητήσεων με την αρμόδια εκτελεστική αρχή.

στ) Η άρνηση ή αναστολή αίρεται αν ο αρμόδιος φορέας λάβει ικανοποιητικές διαβεβαιώσεις από την αρμόδια εκτελεστική αρχή ότι η παράβαση έχει παύσει και ότι έχουν ληφθεί ικανοποιητικά μέτρα για να εξασφαλισθεί ότι η παράβαση δεν θα επαναληφθεί.

2. Ο αρμόδιος φορέας ενημερώνει σε μηνιαία βάση το μητρώο των οργανισμών που έχουν καταχωρισθεί στο EMAS.

Άρθρο 7

Μητρώο καταχωρισμένων οργανισμών και διαπιστευμένων επιθεωρητών περιβάλλοντος

1. Τα συστήματα διαπίστευσης καταρτίζουν, αναθεωρούν και ενημερώνουν κατάλογο των διαπιστευμένων επιθεωρητών περιβάλλοντος σε κάθε κράτος μέλος και κοινοποιούν στην Επιτροπή κάθε μήνα, απευθείας ή μέσω των εθνικών αρχών κατά την κρίση του ενδιαφερομένου κράτους μέλους, τις αλλαγές που επέρχονται στον εν λόγω κατάλογο.

2. Οι αρμόδιοι φορείς καταρτίζουν και τηρούν κατάλογο των καταχωρισμένων οργανισμών σε κάθε κράτος μέλος. Οι αρμόδιοι φορείς κοινοποιούν κάθε μήνα στην Επιτροπή, απευθείας ή μέσω των εθνικών αρχών κατά την κρίση του ενδιαφερομένου κράτους μέλους, τις αλλαγές που επέρχονται στον εν λόγω κατάλογο.

3. Η Επιτροπή τηρεί και θέτει στη διάθεση του κοινού το μητρώο των διαπιστευμένων επιθεωρητών περιβάλλοντος και καταχωρισμένων οργανισμών.

Άρθρο 8

Λογότυπο

1. Οι οργανισμοί οι οποίοι συμμετέχουν στο EMAS μπορούν να χρησιμοποιούν το λογότυπο που ορίζεται στο παράρτημα IV. Το παράρτημα IV συμπληρώνεται από την Επιτροπή με τη διαδικασία του άρθρου 14. Το λογότυπο μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο από καταχωρισμένους στο EMAS οργανισμούς.

Το λογότυπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο με τη μορφή που ορίζεται στο παράρτημα IV.

2. Το λογότυπο του EMAS να χρησιμοποιείται από τους οργανισμούς μόνο στις ακόλουθες περιπτώσεις:

- σε επικυρωμένες περιβαλλοντικές δηλώσεις

- σε επιστολόχαρτα καταχωρισμένων οργανισμών

- σε πληροφοριακό υλικό που προβάλλει τη συμμετοχή ενός οργανισμού στο EMAS.

3. Το λογότυπο μπορεί να χρησιμοποιείται, επίσης, από οργανισμούς σε συνδυασμό με περιβαλλοντικές πληροφορίες οι οποίες συνδέονται με δραστηριότητες, προϊόντα, και υπηρεσίες.

- με την προϋπόθεση ότι οι πληροφορίες περιλαμβάνονται στην περιβαλλοντική δήλωση και έχουν επικυρωθεί από τον επιθεωρητή επειδή είναι:

α) ακριβείς και μη παραπλανητικές

β) τεκμηριωμένες και επαληθεύσιμες

γ) συναφείς και χρησιμοποιούνται εντός κατάλληλου πλαισίου

δ) ειδικές και σαφείς ως προς την ιδιαίτερη πτυχή στον οποία αναφέρεται ο ισχυρισμός

ε) μη επιδεχόμενες παρερμηνεία

στ) σημαντικές σε σχέση προς τις συνολικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις

- και με την προϋπόθεση ότι το λογότυπο που ορίζεται στο Παράρτημα IV συνοδεύεται από τις λέξεις «επικυρωμένες πληροφορίες».

4. Το λογότυπο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις ακόλουθες περιπτώσεις

- σε προϊόντα ή στη συσκευασία τους

- σε συνδυασμό με συγκριτικούς ισχυρισμούς αναφορικά με προϊόντα, δραστηριότητες και υπηρεσίες

- σε διαφημίσεις για προϊόντα, δραστηριότητες, και υπηρεσίες.

Άρθρο 9

Σχέσεις με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα

1. Οργανισμοί που εφαρμόζουν ευρωπαϊκά ή διεθνή πρότυπα για περιβαλλοντικά θέματα τα οποία σχετίζονται με το EMAS και οι οποίοι, με κατάλληλες διαδικασίες πιστοποίησης, έχει πιστοποιηθεί ότι συμμορφώνονται προς τα εν λόγω πρότυπα, θεωρείται ότι πληρούν τις αντίστοιχες απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, εφόσον:

α) τα πρότυπα έχουν αναγνωριστεί από την Επιτροπή, η οποία ενεργεί με τη διαδικασία του άρθρου 14 7

β) η διαπίστευση του φορέα πιστοποίησης έχει αναγνωριστεί από την Επιτροπή, η οποία ενεργεί με τη διαδικασία του άρθρου 14.

Τα στοιχεία των αναγνωρισμένων προτύπων (συμπεριλαμβανομένων των τμημάτων του EMAS στα οποία έχουν εφαρμογή) και της αναγνωρισμένης διαπίστευσης δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Για να είναι δυνατή η καταχώριση των εν λόγω οργανισμών στο σύστημα, οι ενδιαφερόμενοι οργανισμοί πρέπει να αποδείξουν στον επιθεωρητή τη συμμόρφωσή τους μόνο προς τις απαιτήσεις που δεν καλύπτονται από τα αναγνωρισμένα πρότυπα.

Άρθρο 10

Προώθηση της συμμετοχής των οργανισμών και ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

1. Τα κράτη μέλη προωθούν τη συμμετοχή των οργανισμών στο EMAS και, ιδίως, λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη εξασφάλισης της συμμετοχής των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (MME),

- διευκολύνοντας την πρόσβασή τους στην πληροφόρηση, σε κεφάλαια στήριξης και σε κρατικές δομές,

- θεσπίζοντας ή προωθώντας μέτρα τεχνικής συνδρομής, κυρίως σε συνδυασμό με πρωτοβουλίες κατάλληλων επαγγελματικών ή τοπικών κέντρων επαφών (π.χ. τοπικές αρχές, εμπορικά επιμελητήρια, επαγγελματικές οργανώσεις).

Προκειμένου να προωθήσουν τη συμμετοχή στον EMAS MME συγκεντρωμένων σε σαφώς καθορισμένες γεωγραφικές περιοχές, οι τοπικές αρχές, σε συνεργασία με βιομηχανικές ενώσεις, εμπορικά επιμελητήρια και ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να συνδράμουν στον προσδιορισμό σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων που υφίσταται η συγκεκριμένη περιοχή. Οι MME μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν τα στοιχεία αυτά για τη διαμόρφωση του περιβαλλοντικού τους προγράμματος και τον καθορισμό των σκοπών και στόχων του συστήματος διαχείρισης του EMAS.

2. Τα κράτη μέλη εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο η καταχώριση στο EMAS σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο της εφαρμογής και του ελέγχου της περιβαλλοντικής νομοθεσίας για να αποφευχθεί η άσκοπη αλληλεπικάλυψη των προσπαθειών που καταβάλλουν οι οργανισμοί και οι αρμόδιες εκτελεστικές αρχές.

3. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα τα οποία λαμβάνουν δυνάμει του παρόντος άρθρου.

4. Η Επιτροπή προωθεί μία προσέγγιση συνέπειας μεταξύ των νομοθετικών μέσων που αναπτύσσονται σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος.

Άρθρο 11

Πληροφόρηση

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε:

- οι οργανισμοί να ενημερώνονται για το περιεχόμενο του παρόντος κανονισμού,

- το κοινό να ενημερώνεται για τους σκοπούς και τα κύρια στοιχεία του EMAS.

Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν, ειδικότερα, επαγγελματικές δημοσιεύσεις, τοπικές εφημερίδες, εκστρατείες προβολής ή άλλα κατάλληλα μέσα για να ενισχύσουν το γόητρο του EMAS.

2. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα τα οποία λαμβάνουν δυνάμει του παρόντος άρθρου.

3. Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την προώθηση του EMAS σε κοινοτικό επίπεδο.

Άρθρο 12

Παραβάσεις

Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα νομικά ή διοικητικά μέτρα, τα οποία κοινοποιούν στην Επιτροπή.

Άρθρο 13

Παραρτήματα

Τα παραρτήματα του παρόντος κανονισμού προσαρμόζονται από την Επιτροπή, με τη διαδικασία του άρθρου 14, με βάση την εμπειρία η οποία αποκτάται στη λειτουργία του EMAS και προκειμένου να καλυφθούν συγκεκριμένες ανάγκες καθοδήγησης σχετικά με τις απαιτήσεις του συστήματος.

Άρθρο 14

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με το επείγον του θέματος. Αποφασίζει με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την έκθεση των αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο μετά από πρόταση της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στην Επιτροπή, οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία.

3. α) Η Επιτροπή θεσπίζει μέτρα τα οποία εφαρμόζονται αμέσως.

β) Εάν όμως τα μέτρα αυτά δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη που διατύπωσε η επιτροπή, ανακοινώνονται αμέσως από την Επιτροπή στο Συμβούλιο. Στην περίπτωση αυτή:

- Η Επιτροπή μπορεί να αναβάλει επί ένα μήνα το πολύ από την ημερομηνία της ανακοίνωσης αυτής την εφαρμογή των μέτρων τα οποία αποφάσισε.

- το Συμβούλιο, μπορεί, με ειδική πλειοψηφία, να λάβει διαφορετική απόφαση μέσα στην προθεσμία που προβλέπεται στο προηγούμενο εδάφιο.

Άρθρο 15

Αναθεώρηση

Η Επιτροπή επανεξετάζει το EMAS με βάση την εμπειρία που θα έχει αποκτηθεί από τη λειτουργία του και τις διεθνείς εξελίξεις, το αργότερο πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος του και, αν το κρίνει απαραίτητο, προτείνει στο Συμβούλιο τις κατάλληλες τροποποιήσεις.

Άρθρο 16

Δαπάνες και τέλη

1. Επιτρέπεται η επιβολή συστήματος τελών, του οποίου τις λεπτομέρειες θα καθορίζουν τα κράτη μέλη, για την κάλυψη των διοικητικών δαπανών που συνδέονται με τη διαδικασία καταχώρισης των οργανισμών και τη διαπίστευση και εποπτεία των επιθεωρητών περιβάλλοντος καθώς και του κόστους λειτουργίας του EMAS.

2. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν δυνάμει του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 17

Κατάργηση του κανονισμού αριθ. 1836/93

1. Ο κανονισμός 93/1836/ΕΟΚ καταργείται την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος κανονισμού.

2. Τα συστήματα διαπίστευσης και οι αρμόδιοι φορείς που έχουν συγκροτηθεί δυνάμει του κανονισμού 1836/93/ΕΟΚ εξακολουθούν να ισχύουν. Τα κράτη μέλη τροποποιούν τις διαδικασίες που ακολουθούν τα συστήματα διαπίστευσης και οι αρμόδιοι φορείς σύμφωνα με τις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος κανονισμού. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω συστήματα θα λειτουργούν πλήρως εντός τριών μηνών από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος κανονισμού.

3. Οι επιθεωρητές περιβάλλοντος οι οποίοι έχουν διαπιστευτεί σύμφωνα με τον κανονισμό 1836/93/ΕΟΚ μπορούν να συνεχίσουν να εκτελούν τα καθήκοντα τους σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού.

4. Οι χώροι δραστηριοτήτων οι οποίοι έχουν καταχωριστεί σύμφωνα με τον κανονισμό αριθ. 1836/93/ΕΟΚ θα παραμείνουν στο μητρώο του EMAS. Οι νέες απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού που έχουν εφαρμογή στους οργανισμούς ελέγχονται τη στιγμή της νέας επιθεώρησης.

Άρθρο 18

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Εφαρμόζεται 3 μήνες μετά την δημοσίευση του.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ C 138 της 17.5.1993, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Α. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Το σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης εφαρμόζεται σύμφωνα με το τμήμα 4 του ISO 14001:1996 (διεθνές πρότυπο για τα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης).

Β. ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΕΤΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΤΟ EMAS

1. Συμμόρφωση προς τις κείμενες διατάξεις

Οι οργανισμοί οφείλουν να είναι σε θέση να αποδείξουν ότι

- γνωρίζουν όλη την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία, καθώς και τις συνέπειες των διατάξεών της, για τον οργανισμό

- έχουν διασφαλίσει την τήρησή της και

- έχουν θέσει σε εφαρμογή διαδικασίες οι οποίες επιτρέπουν στον οργανισμό να ανταποκρίνεται στις σχετικές απαιτήσεις σε διαρκή βάση.

2. Επίδοση

Ο οργανισμός πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει ότι το σύστημα διαχείρισης και οι διαδικασίες ελέγχου καλύπτουν την πραγματική περιβαλλοντική επίδοση του οργανισμού όσον αφορά τις πτυχές που αναφέρονται στο παράρτημα VI και ότι η αξιολόγηση της επίδοσης θεωρείται τμήμα της διαδικασίας επανεξέτασης. Ο οργανισμός μεριμνά επίσης για τη συνεχή βελτίωση της περιβαλλοντικής του επίδοσης.

3. Εξωτερική επικοινωνία

Ο οργανισμός πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει την ύπαρξη ανοικτού διαλόγου με τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών κοινοτήτων και των πελατών, αναφορικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών του, ώστε να εντοπιστούν οι προβληματισμοί των ενδιαφερομένων φορέων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ

2.1. Γενικές απαιτήσεις

Οι εσωτερικοί έλεγχοι διασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες των οργανισμών ασκούνται σύμφωνα με τις καθορισμένες διαδικασίες. Ο έλεγχος μπορεί, επίσης, να αποκαλύπτει οποιαδήποτε προβλήματα συνδέονται με τις εν λόγω καθορισμένες διαδικασίες ή τυχόν δυνατότητες βελτίωσής τους. Το πεδίο των ελέγχων που διενεργούνται εντός των οργανισμών μπορεί να ποικίλει από τον έλεγχο μίας απλής διαδικασίας έως τον έλεγχο σύνθετων δραστηριοτήτων. Μακροπρόθεσμα, όλες οι δραστηριότητες ενός συγκεκριμένου οργανισμού πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο. Η χρονική περίοδος η οποία απαιτείται για την ολοκλήρωση των ελέγχων όλων των δραστηριοτήτων είναι γνωστή ως κύκλος ελέγχου. Στην περίπτωση μικρών μη σύνθετων οργανισμών, όλες οι δραστηριότητες είναι δυνατόν να ελέγχονται ταυτόχρονα. Για τους οργανισμούς αυτούς, ο κύκλος ελέγχου είναι το διάστημα μεταξύ των εν λόγω ελέγχων.

Οι εσωτερικοί έλεγχοι διενεργούνται από άτομα αρκούντως ανεξάρτητα από την ελεγχόμενη δραστηριότητα προκειμένου να διασφαλίζεται αμερόληπτη κρίση. Είναι δυνατόν να διενεργούνται από μέλη του προσωπικού του οργανισμού ή τρίτα μέρη (προσωπικό άλλων οργανισμών, προσωπικό από άλλα τμήματα του ίδιου οργανισμού ή συμβούλους).

2.2. Στόχοι

Στο πρόγραμμα περιβαλλοντικού ελέγχου των οργανισμών καθορίζονται εγγράφως οι στόχοι κάθε ελέγχου ή κύκλου ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της συχνότητας των ελέγχων για κάθε δραστηριότητα.

Οι στόχοι πρέπει να περιλαμβάνουν, ειδικότερα, την αξιολόγηση των εφαρμοζόμενων συστημάτων διαχείρισης και την εξακρίβωση της συμμόρφωσής τους προς την πολιτική και το πρόγραμμα του οργανισμού, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η συμμόρφωση προς τις σχετικές απαιτήσεις των περιβαλλοντικών ρυθμίσεων.

2.3. Έκταση

Η συνολική έκταση κάθε ελέγχου ή, κατά περίπτωση, κάθε σταδίου ενός κύκλου ελέγχου, πρέπει να ορίζεται επακριβώς και να αναφέρεται ρητά στα εξής:

1. καλυπτόμενοι τομείς 7

2. ελεγχόμενες δραστηριότητες 7

3. περιβαλλοντικά πρότυπα που λαμβάνονται υπόψη 7

4. καλυπτόμενη από τον έλεγχο περίοδος.

Ο περιβαλλοντικός έλεγχος περιλαμβάνει ανάλυση των πραγματικών στοιχείων που απαιτούνται για την αξιολόγηση των επιδόσεων.

2.4. Οργάνωση και πόροι

Οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι πρέπει να διενεργούνται από άτομα ή ομάδες ατόμων τα οποία διαθέτουν κατάλληλη γνώση των ελεγχόμενων τομέων και πεδίων, συμπεριλαμβανομένων των γνώσεων και της εμπειρίας όσον αφορά τα σχετικά περιβαλλοντικά, διαχειριστικά, τεχνικά και ρυθμιστικά θέματα, καθώς και κατάλληλη κατάρτιση και ειδίκευση στις τεχνικές ελέγχου για την επίτευξη των δηλωμένων στόχων. Οι πόροι και ο χρόνος που διατίθενται για τον έλεγχο πρέπει να είναι ανάλογα προς την έκταση και τους στόχους του.

Ο έλεγχος διενεργείται με την υποστήριξη των ανώτατων διοικητικών στελεχών του οργανισμού.

Οι ελεγκτές είναι αρκούντως ανεξάρτητοι από τις δραστηριότητες που ελέγχουν, ώστε να εξασφαλίζεται η αντικειμενικότητα της κρίσης τους και η αμεροληψία τους.

2.5. Προγραμματισμός και προετοιμασία του ελέγχου

Κάθε έλεγχος προγραμματίζεται και προετοιμάζεται με τους εξής στόχους:

- τη διαφάλιση της διάθεσης κατάλληλων πόρων 7

- τη διασφάλιση της κατανόησης, από κάθε άτομο που μετέχει στη διαδικασία ελέγχου (συμπεριλαμβανομένων των ελεγκτών, της διοίκησης και του προσωπικού), του ρόλου και των ευθυνών του.

Στην προετοιμασία συμπεριλαμβάνεται η εξοικείωση με τις δραστηριότητες του οργανισμού και με το σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης που αυτός εφαρμόζει, καθώς και η ανασκόπηση των ευρημάτων και των πορισμάτων προηγούμενων ελέγχων.

2.6. Δραστηριότητες ελέγχου

Στις δραστηριότητες ελέγχου περιλαμβάνονται συζητήσεις με το προσωπικό, επιθεώρηση των συνθηκών λειτουργίας και του εξοπλισμού και έλεγχος των αρχείων, των γραπτών διαδικασιών και της υπόλοιπης σχετικής τεκμηρίωσης, με σκοπό την αξιολόγηση της περιβαλλοντικής επίδοσης της ελεγχόμενης δραστηριότητας, προκειμένου να εξακριβωθεί αν ανταποκρίνεται προς τα πρότυπα και τους κανονισμούς που εφαρμόζονται ή τους σκοπούς και τους στόχους που έχουν τεθεί και αν το σύστημα που έχει υιοθετηθεί για τη διαχείριση των περιβαλλοντικών ευθυνών είναι αποτελεσματικό και κατάλληλο. Μπορεί να εφαρμοσθεί δειγματοληπτικός έλεγχος της συμμόρφωσης με τα εν λόγω κριτήρια προκειμένου να εξακριβωθεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος.

Η διαδικασία ελέγχου περιλαμβάνει, ειδικότερα, τα ακόλουθα στάδια:

α) κατανόηση των συστημάτων διαχείρισης 7

β) εκτίμηση των πλεονεκτημάτων και αδυναμιών των συστημάτων διαχείρισης 7

γ) συγκέντρωση σχετικών στοιχείων 7

δ) αξιολόγηση των ευρημάτων του ελέγχου 7

ε) σύνταξη των συμπερασμάτων του ελέγχου 7

στ) έκθεση των ευρημάτων και πορισμάτων του ελέγχου.

2.7. Έκθεση των ευρημάτων και πορισμάτων του ελέγχου

1. Στο τέλος κάθε ελέγχου και κύκλου ελέγχου, οι ελεγκτές συντάσσουν γραπτή έκθεση ελέγχου, με κατάλληλη μορφή και περιεχόμενο, για την πλήρη και επίσημη αναφορά των ευρημάτων και των πορισμάτων του ελέγχου.

Τα ευρήματα και τα πορίσματα του ελέγχου ανακοινώνονται επισήμως στα ανώτατα διοικητικά στελέχη του οργανισμού.

2. Βασικοί σκοποί της γραπτής έκθεσης ελέγχου είναι:

α) η τεκμηρίωση της έκτασης του ελέγχου 7

β) η παροχή στη διοίκηση πληροφοριών όσον αφορά τον βαθμό συμμόρφωσης με την περιβαλλοντική πολιτική του οργανισμού και την περιβαλλοντική πρόοδο στον οργανισμό 7

γ) η παροχή στη διοίκηση πληροφοριών όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία των μέτρων παρακολούθησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του οργανισμού 7

δ) ενδεχομένως, η απόδειξη της ανάγκης για διορθωτική δράση.

2.8. Συνέχεια του ελέγχου

Η διαδικασία ελέγχου ολοκληρώνεται με την κατάρτιση και εφαρμογή κατάλληλου σχεδίου διορθωτικής δράσης.

Πρέπει να έχουν συγκροτηθεί και να λειτουργούν κατάλληλοι μηχανισμοί, ούτως ώστε να δίδεται συνέχεια στα αποτελέσματα του ελέγχου.

2.9. Συχνότητα των ελέγχων

Η συχνότητα ελέγχου οποιασδήποτε δραστηριότητας εξαρτάται από τα ακόλουθα στοιχεία:

α) φύση, έκταση και πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων 7

β) σημασία των σχετικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων 7

γ) σημασία και αμεσότητα των προβλημάτων που διαπιστώθηκαν από προηγούμενους ελέγχους 7

δ) ιστορικό των περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Πιο σύνθετες δραστηριότητες με μεγαλύτερο κίνδυνο περιβαλλοντικής βλάβης ελέγχονται συχνότερα. Οι οργανισμοί καθορίζουν οι ίδιοι το πρόγραμμα ελέγχου και τη συχνότητα των ελέγχων, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ

3.1. Εισαγωγή

Η περιβαλλοντική δήλωση αποσκοπεί στην παροχή περιβαλλοντικών πληροφοριών σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και επιδόσεις του οργανισμού. Αποτελεί επίσης μέσο ανταπόκρισης στις απαιτήσεις των ενδιαφερομένων φορέων που επισημάνθηκαν στο πλαίσιο του παραρτήματος Ι.Β 3 και κρίθηκαν σημαντικές από τον οργανισμό (παράρτημα VI.4δ). Αν και δεν απαιτείται από τον οργανισμό να διαβιβάζει τις πληροφορίες της παραγράφου 3.2 υπό μορφή ενιαίας έκθεσης, η παρουσίαση των εν λόγω πληροφοριών είναι σκόπιμο να γίνεται εγγράφως με σαφήνεια και συνοχή, ώστε να είναι προσιτές σε όσους δεν διαθέτουν άλλα μέσα πρόσβασης στις πληροφορίες αυτές.

3.2. Περιβαλλοντική δήλωση

Κατά την πρώτη καταχώρισή του, ο οργανισμός παρέχει περιβαλλοντικές πληροφορίες, καλούμενες «περιβαλλοντική δήλωση», οι οποίες επικυρώνονται από επιθεωρητή περιβάλλοντος. Οι εν λόγω πληροφορίες πρέπει να υποβάλλονται στον αρμόδιο φορέα μετά την επικύρωση και στη συνέχεια να δημοσιοποιούνται.

Οι ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά τις εν λόγω πληροφορίες είναι οι εξής:

α) σαφής και απερίφραστη περιγραφή του οργανισμού που καταχωρίζεται στο EMAS και σύνοψη των δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών του καθώς και, κατά περίπτωση, των σχέσεών του με τυχόν μητρικό οργανισμό

β) η περιβαλλοντική πολιτική του οργανισμού

γ) περιγραφή όλων των σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων του οργανισμού και επεξήγηση της φύσης των εν λόγω επιπτώσεων

δ) περιγραφή των περιβαλλοντικών σκοπών και στόχων σε σχέση με τις σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις

ε) σύνοψη των διαθέσιμων στοιχείων σχετικά με την επίδοση του οργανισμού σε σύγκριση προς τους περιβαλλοντικούς σκοπούς και στόχους του που συνδέονται με τις σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του

στ) άλλοι παράγοντες που αφορούν την περιβαλλοντική επίδοση

ζ) ονοματεπώνυμο και αριθμός διαπίστευσης του επιθεωρητή περιβάλλοντος και ημερομηνία επικύρωσης.

3.3. Τήρηση των πληροφοριών που διατίθενται στο κοινό

Ο οργανισμός ενημερώνει σε ετήσια βάση τις πληροφορίες που αναφέρονται στο σημείο 3.2 και μεριμνά για την ετήσια επικύρωση κάθε αλλαγής από επιθεωρητή περιβάλλοντος. Οι αλλαγές μετά την επικύρωσή τους υποβάλλονται, επίσης, στον αρμόδιο φορέα και δημοσιοποιούνται.

3.4. Δημοσίευση των πληροφοριών

Οι οργανισμοί πιθανόν να επιθυμούν να κοινοποιήσουν τις πληροφορίες που προέρχονται από τα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισής τους σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού και να χρησιμοποιούν μόνο επιλεγμένες πληροφορίες της περιβαλλοντικής δήλωσης. Οποιεσδήποτε περιβαλλοντικές πληροφορίες δημοσιεύονται από τους οργανισμούς μπορούν να φέρουν το λογότυπο του EMAS, υπό τον όρο ότι έχουν επικυρωθεί από επιθεωρητή περιβάλλοντος ως:

α) σαφείς και μη παραπλανητικές

β) τεκμηριωμένες και επαληθεύσιμες

γ) συναφείς και χρησιμοποιούμενες εντός κατάλληλου πλαισίου

δ) αντιπροσωπευτικές της συνολικής περιβαλλοντικής επίδοσης του οργανισμού

ε) μη επιδεχόμενες παρερμηνεία

και ότι παραπέμπουν στην περιβαλλοντική δήλωση από την οποία έχουν αντληθεί.

3.5. Ευθύνη έναντι των τοπικών κοινοτήτων

Οι οργανισμοί οι οποίοι είναι καταχωρημένοι στο EMAS πιθανόν να επιθυμούν να συντάσσουν ενιαία περιβαλλοντική δήλωση, η οποία καλύπτει διαφορετικές τοποθεσίες. Προορισμός του συστήματος είναι να καταστήσει τους οργανισμούς υπόλογους στις τοπικές κοινότητες και, για το λόγο αυτό, οι οργανισμοί πρέπει να μεριμνούν ώστε οι χώροι δραστηριοτήτων οι οποίοι έχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις να προσδιορίζονται επακριβώς και να εξετάζονται στην ενιαία δήλωση.

3.6. Δημοσιοποίηση

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 3.2 στοιχεία α) έως ζ) και αποτελούν την περιβαλλοντική δήλωση του οργανισμού, καθώς και οι ενημερωμένες πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 3.3, πρέπει να διατίθεται στο κοινό. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι οργανισμοί οφείλουν να δημοσιεύουν και να εκδίδουν ένα και μόνο έγγραφο το οποίο θα διανέμουν στους αιτούντες. Συνίσταται στους οργανισμούς να χρησιμοποιούν όλες τις διαθέσιμες μεθόδους (ηλεκτρονικές εκδόσεις, βιβλιοθήκες, κ.λπ.). Οι οργανισμοί πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξουν στον επιθεωρητή περιβάλλοντος ότι κάθε άτομο με έννομο συμφέρον να γνωρίζει την περιβαλλοντική επίδοση των οργανισμών διαθέτει εύκολη και ελεύθερη πρόσβαση στις πληροφορίες που προβλέπονται στην παράγραφο 3.2 στοιχεία α) έως ζ) και στην παράγραφο 3.3.

3.7. Εκθέσεις επιδόσεων

Τα ανεπεξέργαστα δεδομένα που προκύπτουν από τα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης μπορούν να χρησιμοποιούνται κατά ποικίλους τρόπους προκειμένου να προβάλουν την περιβαλλοντική επίδοση των οργανισμών. Σε περίπτωση που ένας οργανισμός χρησιμοποιεί δείκτες περιβαλλοντικής επίδοσης (π.χ. κατανάλωση ενέργειας ανά τόνο προϊόντος), οφείλει να διασφαλίζει ότι οι δείκτες τους οποίους επιλέγει:

α) παρέχουν σαφή εκτίμηση της επίδοσης των οργανισμών

β) είναι κατανοητοί και σαφείς

γ) επιτρέπουν τη σύγκριση της επίδοσης των οργανισμών σε ετήσια βάση

δ) επιτρέπουν, ανάλογα με την περίπτωση, τη σύγκριση με κλαδικά, εθνικά ή περιφερειακά σημεία αναφοράς

ε) επιτρέπουν, ανάλογα με την περίπτωση, τη σύγκριση με ρυθμιστικές απαιτήσεις.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV

Λογότυπο

ΠΡΟΣ ΥΠΟΜΝΗΣΗ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V

ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ, ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

5.1. Γενικές διατάξεις

Η διαπίστευση των επιθεωρητών περιβάλλοντος βασίζεται στις ακόλουθες γενικές αρχές επάρκειας. Οι φορείς διαπίστευσης μπορούν να ροβούν στη διαπίστευση φυσικών προσώπων ή/και οργανισμών, ως επιθεωρητών περιβάλλοντος. Οι διαδικαστικές απαιτήσεις και τα λεπτομερή κριτήρια για την διαπίστευση των επιθεωρητών περιβάλλοντος καθορίζονται δυνάμει του άρθρου 4 του παρόντος κανονισμού από τα εθνικά συστήματα διαπίστευσης σύμφωνα με τις ανωτέρω γενικές αρχές, των οποίων η τήρηση θα διασφαλιστεί διαμέσου της διαδικασίας αξιολόγησης από ομολόγους που θεσπίζεται με το άρθρο 4.

5.2. Απαιτήσεις για την διαπίστευση των επιθεωρητών περιβάλλοντος

5.2.1. Τα ακόλουθα προσόντα αποτελούν τις ελάχιστες απαιτήσεις στις οποίες πρέπει να ανταποκρίνεται ένας επιθεωρητής, άτομο ή οργανισμός:

- Γνώση και κατανόηση του κανονισμού, των σχετικών προτύπων και κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, που εκδίδει η Επιτροπή σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 14

- Γνώση και κατανόηση των νομοθετικών, ρυθμιστικών, και άλλων απαιτήσεων πολιτικής που καλύπτουν τη δραστηριότητα η οποία υπόκειται σε επιθεώρηση

- Γνώση και κατανόηση των περιβαλλοντικών θεμάτων

- Γνώση και κατανόηση των τεχνικών πτυχών της δραστηριότητας η οποία υπόκειται σε επιθεώρηση που συνδέονται με περιβαλλοντικά θέματα

- Κατανόηση της γενικής λειτουργίας της δραστηριότητας η οποία υπόκειται σε επιθεώρηση με σκοπό την εκτίμηση της καταλληλότητας του συστήματος διαχείρισης

- Γνώση και κατανόηση των απαιτήσεων και της μεθοδολογίας περιβαλλοντικού ελέγχου

- Γνώση του περιβαλλοντικού ελέγχου (περιβαλλοντική δήλωση).

Επιπροσθέτως, ο επιθεωρητής οφείλει να είναι ανεξάρτητος, αμερόληπτος, και αντικειμενικός κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του.

5.2.2. Έκταση της διαπίστευσης

Η έκταση της διαπίστευσης των επιθεωρητών περιβάλλοντος καθορίζεται σύμφωνα με την ταξινόμηση των οικονομικών δραστηριοτήτων (κώδικες NACE) που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 761/93 του Συμβουλίου (ΕΕ L 83 της 3.4.1993). Τα προσόντα και η έκταση της διαπίστευσης των επιθεωρητών είναι ανάλογα προς το μέγεθος και την πολυπλοκότητα του οργανισμού ο οποίος υπόκειται σε επιθεώρηση.

5.2.3. Πρόσθετες απαιτήσεις για τη διαπίστευση φυσικών προσώπων ως επιθεωρητών περιβάλλοντος οι οποίοι διενεργούν επιθεωρήσεις μόνοι.

Οι επιθεωρητές περιβάλλοντος οι οποίοι είναι φυσικά πρόσωπα και διενεργούν επιθεωρήσεις μόνοι, εκτός από τη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της παραγράφου 5.2, οφείλουν να διαθέτουν:

- όλα τα προσόντα που απαιτούνται για να διενεργούν επιθεωρήσεις στους τομείς διαπίστευσής τους

- διαπίστευση περιορισμένης έκτασης, η οποία εξαρτάται από τα ατομικά προσόντα τους.

Η συμμόρφωση με τις εν λόγω απαιτήσεις διασφαλίζεται διαμέσου του εποπτικού ρόλου του φορέα διαπίστευσης.

5.3. Εποπτεία των επιθεωρητών περιβάλλοντος

5.3.1. Εποπτεία των διαπιστευμένων επιθεωρητών περιβάλλοντος από τον φορέα διαπίστευσης ο οποίος χορήγησε τη διαπίστευσή τους

Οι διαπιστευμένοι επιθεωρητές περιβάλλοντος οφείλουν να ενημερώνουν αμέσως τον φορέα διαπιστευσής τους για τυχόν αλλαγές οι οποίες έχουν επιπτώσεις στη διαπίστευση ή την έκτασή της.

Λαμβάνονται μέτρα, σε τακτά χρονικά διαστήματα που δεν υπερβαίνουν τους 12 μήνες, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι διαπιστευμένοι επιθεωρητές περιβάλλοντος εξακολουθούν να πληρούν τις απαιτήσεις διαπίστευσης και να ελέγχεται η ποιότητα των επιθεωρήσεων που έχουν διενεργήσει. Η εποπτεία μπορεί να συνίσταται σε ερωτηματολόγια, εξέταση περιβαλλοντικών δηλώσεων που επικυρώθηκαν από τους επιθεωρητές, εξέταση εκθέσεων επιθεώρησης, συγκέντρωση μαρτυριών από οργανισμούς. Θα πρέπει να είναι ανάλογη προς τις δραστηριότητες που αναλαμβάνουν οι επιθεωρητές.

Οποιαδήποτε απόφαση του φορέα διαπίστευσης για παύση ή αναστολή διαπίστευσης ή για περιορισμό της έκτασής της, λαμβάνεται μόνο αφού δοθεί στον διαπιστευμένο επιθεωρητή περιβάλλοντος η δυνατότητα να εκθέσει τις απόψεις του.

5.3.2. Εποπτεία των διαπιστευμένων επιθεωρητών περιβάλλοντος από το φορέα διαπίστευσης του κράτους μέλους στο οποίο διενεργείται η επιθεώρηση.

Όταν ένας επιθεωρητής διαπιστευμένος σε ένα κράτος μέλος πρόκειται να ασκήσει δραστηριότητες επιθεώρησης σε άλλο κράτος μέλος, οφείλει να κοινοποιήσει στο φορέα διαπίστευσης του τελευταίου, τουλάχιστον 4 εβδομάδες προηγουμένως:

- τις λεπτομέρειες της διαπίστευσής του και, κατά περίπτωση, τη σύνθεση της ομάδας

- το χρόνο και τον τόπο της επιθεώρησης: διεύθυνση και στοιχεία των αρμοδίων για επαφές του οργανισμού, μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση προβλημάτων σχετικών με νομικές και γλωσσικές γνώσεις εφόσον χρειάζονται.

Η κοινοποίηση αυτή διαβιβάζεται πριν από κάθε νέα επιθεώρηση.

Ο φορέας διαπίστευσης δεν επιβάλλει άλλους όρους οι οποίοι μπορούν να θίξουν το δικαίωμα του επιθεωρητή να παράσχει τις υπηρεσίες του σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο στο οποίο χορηγήθηκε η διαπίστευση, ούτε χρησιμοποιεί τη διαδικασία κοινοποίησης για να καθυστερήσει την επιθεώρηση. Οποιαδήποτε δυσκολία εποπτείας του επιθεωρητή κατά την κοινοποιημένη ημερομηνία πρέπει να δικαιολογείται δεόντως.

Εάν ο εποπτεύων φορέας διαπίστευσης δεν έχει πεισθεί για την ποιότητα των εργασιών του επιθεωρητή, η έκθεση εποπτείας διαβιβάζεται στον ενδιαφερόμενο επιθεωρητή, στο φορέα διαπίστευσης ο οποίος χορήγησε τη διαπίστευση, στον αρμόδιο φορέα της χώρας της έδρας του οργανισμού που υπόκειται σε επιθεώρηση και στο forum των φορέων διαπίστευσης.

5.4. Καθήκοντα των επιθεωρητών

5.4.1. Καθήκον του επιθεωρητή είναι να ελέγχει, με τη επιφύλαξη των εκτελεστικών εξουσιών των κρατών μελών σε θέματα τήρησης των ρυθμιστικών απαιτήσεων:

α) τη συμμόρφωση προς όλες τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού: την αρχική περιβαλλοντική επισκόπηση, κατά περίπτωση, το σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης, το πρόγραμμα περιβαλλοντικού ελέγχου, την περιβαλλοντική δήλωση

β) τη αξιοπιστία των δεδομένων και των πληροφοριών:

- της περιβαλλοντικής δήλωσης (παράρτημα παράγραφος ΙΙΙ 3.2 και 3.3)

- των αποσπασμάτων της περιβαλλοντικής δήλωσης (παράρτημα ΙΙΙ παράγραφος 3.4)

- των περιβαλλοντικών πληροφοριών (άρθρο 8 παράγραφος 3)

Ειδικότερα, ο επιθεωρητής ερευνά σύμφωνα με τους κανόνες της ορθής επαγγελματικής πρακτικής, την τεχνική εγκυρότητα της αρχικής περιβαλλοντικής επισκόπησης, του ελέγχου ή άλλων διαδικασιών που εφαρμόζονται από τον οργανισμό χωρίς περιττή επανάληψη των διαδικασιών αυτών.

5.4.2. Κατά την πρώτη επιθεώρηση, ο επιθεωρητής περιβάλλοντος ελέγχει, ειδικότερα, εάν ο οργανισμός ικανοποιεί τις ακόλουθες απαιτήσεις:

- Ένα πλήρως λειτουργικό σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης σύμφωνα με το παράρτημα Ι.

- Ένα άρτια σχεδιασμένο πρόγραμμα ελέγχων, το οποίο έχει ήδη αρχίσει (έχει διενεργηθεί ένας τουλάχιστον έλεγχος της δραστηριότητας με τον υψηλότερο περιβαλλοντικό κίνδυνο) σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ.

- Ολοκλήρωση μίας επανεξέτασης της διαχείρισης.

- Σύνταξη περιβαλλοντικής δήλωσης σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙΙ παράγραφος 3.2.

5.4.3. Συμμόρφωση προς τις κείμενες διατάξεις

Ο επιθεωρητής πρέπει να διαπιστώσει αν ο οργανισμός εφαρμόζει διαδικασίες με σκοπό τον έλεγχο των πτυχών ή των δραστηριοτήτων του που υπόκεινται σε κοινοτικές ή εθνικές νομοθετικές διατάξεις και αν οι εν λόγω διαδικασίες είναι σε θέση να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση. Ειδικότερα, από την εξέταση των ελέγχων θα πρέπει να συνάγεται η ικανότητα των εφαρμοζόμενων διαδικασιών να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση προς τις κείμενες διατάξεις.

Ο επιθεωρητής δεν θα πρέπει να επικυρώνει την περιβαλλοντική δήλωση, εάν κατά τη διαδικασία της επιθεώρησης παρατηρήσει, π.χ., μέσω δειγματοληπτικών ελέγχων, ότι ο οργανισμός σαφώς δεν τηρεί της νομοθετικές διατάξεις.

5.4.4. Προσδιορισμός του οργανισμού

Κατά την επιθεώρηση του συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης και την επικύρωσης της περιβαλλοντικής δήλωσης, ο επιθεωρητής βεβαιώνεται ότι οι ενότητες του οργανισμού είναι επακριβώς καθορισμένες και αντιστοιχούν σε πραγματικό διαχωρισμό των δραστηριοτήτων. Το περιεχόμενο της δήλωσης πρέπει να καλύπτει σαφώς τα διάφορα τμήματα του οργανισμού στα οποία έχει εφαρμογή το EMAS.

5.5. Όροι εκτέλεσης των καθηκόντων του επιθεωρητή

5.5.1. Ο επιθεωρητής ενεργεί βάσει έγγραφης συμφωνίας με τον οργανισμό, η οποία καθορίζει το αντικείμενο της εργασίας, παρέχει στον επιθεωρητή τη δυνατότητα να εργαστεί με επαγγελματική ανεξαρτησία και επιβάλλει στον οργανισμό να παράσχει την αναγκαία συνδρομή.

5.5.2. Η επιθεώρηση συνεπάγεται εξέταση εγγράφων, επίσκεψη στον οργανισμό, η οποία περιλαμβάνει ιδίως συνεντεύξεις με το προσωπικό, σύνταξη έκθεσης προς τη διοίκηση του οργανισμού και επίλυση εκ μέρους του των ζητημάτων που επισημαίνονται στην εν λόγω έκθεση.

5.5.3. Στα έγγραφα που πρέπει να εξετασθούν πριν από την επίσκεψη συμπεριλαμβάνονται βασικές πληροφορίες σχετικά με τον οργανισμό και τις εκεί δραστηριότητες, η περιβαλλοντική πολιτική και το περιβαλλοντικό πρόγραμμα, η περιγραφή του συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης που εφαρμόζεται στον οργανισμό, λεπτομέρειες για την προηγούμενη περιβαλλοντική επισκόπηση ή τον προηγούμενο έλεγχο, η έκθεση για την εν λόγω επισκόπηση ή τον έλεγχο και για κάθε διορθωτική ενέργεια που ακολούθησε και το σχέδιο περιβαλλοντικής δήλωσης.

5.5.4. Ο επιθεωρητής συντάσσει έκθεση προς τη διοίκηση του οργανισμού. Στην έκθεση αναφέρονται:

α) όλα τα θέματα τα οποία συνδέονται με τις εργασίες που εκτέλεσε ο επιθεωρητής 7

β) το σημείο εκκίνησης της πορείας του οργανισμού προς την εφαρμογή ενός συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης 7

γ) σε γενικές γραμμές, περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προς τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού και ιδίως:

- οι τεχνικές ατέλειες της αρχικής περιβαλλοντικής επισκόπησης ή της μεθόδου ελέγχου ή του συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης ή κάθε άλλης σχετικής διαδικασίας 7

- τα σημεία διαφωνίας με το σχέδιο περιβαλλοντικής δήλωσης καθώς και λεπτομέρειες για τις τροποποιήσεις ή προσθήκες που θα πρέπει να γίνουν στην περιβαλλοντική δήλωση 7

δ) η σύγκριση με την αξιολόγηση των προηγούμενων δηλώσεων και την αξιολόγηση της επίδοσης του οργανισμού.

5.6. Συχνότητα των επιθεωρήσεων

Ο επιθεωρητής επικυρώνει, κατά διαστήματα τα οποία δεν υπερβαίνουν τους 12 μήνες, κάθε ενημερωμένη πληροφορία της περιβαλλοντικής δήλωσης. Επιπλέον, σε συνεννόηση με τον οργανισμό, καταρτίζει πρόγραμμα με σκοπό να διασφαλισθεί ότι όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την καταχώριση EMAS επαληθεύονται σε περίοδο η οποία δεν υπερβαίνει τους 36 μήνες. Όσον αφορά τη συχνότητα των επισκέψεων του επιθεωρητή περιβάλλοντος στον οργανισμό, λαμβάνονται υπόψη οι οδηγίες της Επιτροπής.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ

6.1. Γενικές διατάξεις

Προκειμένου να λάβει απόφαση σχετικά με τις σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του, ο οργανισμός εξετάζει όλες τις περιβαλλοντικές πτυχές των δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών του και αποφασίζει, βάσει κριτηρίων τα οποία ορίζει ο ίδιος, ποιές περιβαλλοντικές πτυχές έχουν σημαντικές επιπτώσεις.

Ο οργανισμός εξετάζει τόσο τις άμεσες όσο και τις έμμεσες περιβαλλοντικές πτυχές των δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών τους.

6.2. Άμεσες περιβαλλοντικές πτυχές

Οι εν λόγω πτυχές καλύπτουν τις δραστηριότητες των οργανισμών που βρίσκονται επί το διαχειριστικό έλεγχό τους και αναπτύσσονται στο τοπικό επίπεδο των οργανισμών και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

α) εκπομπές στην ατμόσφαιρα 7

β) απορρίψεις στα ύδατα 7

γ) διαχείριση αποβλήτων 7

δ) μόλυνση του εδάφους 7

ε) χρήση φυσικών πόρων και πρώτων υλών (συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας) 7

στ) τοπικά θέματα (θόρυβος, κραδασμοί, οσμές, οπτική εμφάνιση, κλπ.) 7

ζ) θέματα μεταφορών (τόσο προϊόντων και υπηρεσιών όσο και εργαζομένων) 7

Κατά την εκτίμηση της βαρύτητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των ανωτέρω δραστηριοτήτων, οι οργανισμοί συνυπολογίζουν, όχι μόνο τις κανονικές συνθήκες λειτουργίας, αλλά και τις συνθήκες έναρξης και διακοπής καθώς και τις λογικά αναμενόμενες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Λαμβάνονται υπόψη τόσο οι παρελθούσες όσο και οι παρούσες και προγραμματιζόμενες δραστηριότητες, υπηρεσίες, και προϊόντα.

6.3. Έμμεσες περιβαλλοντικές πτυχές

Οι δραστηριότητες, τα προϊόντα, και οι υπηρεσίες των οργανισμών μπορεί να έχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, επί των οποίων οι οργανισμοί δεν έχουν διαχειριστικό έλεγχο ή οι οποίες παρουσιάζονται σε απόσταση από τον οργανισμό.

Στις επιπτώσεις αυτές συγκαταλέγονται ενδεικτικά:

α) θέματα που σχετίζονται με τα προϊόντα (σχεδιασμός, συσκευασία, μεταφορά, χρήση και ανάκτηση/διάθεση αποβλήτων) 7

β) οι επενδύσεις κεφαλαίου, η χορήγηση δανείων και οι ασφαλιστικές υπηρεσίες 7

γ) οι νέες αγορές 7

δ) η επιλογή και σύνθεση των υπηρεσιών (π.χ., μεταφορές ή επισιτισμός) 7

ε) οι διοικητικές αποφάσεις και οι αποφάσεις προγραμματισμού 7

στ) η σύνθεση της κλίμακας των προϊόντων 7

Οι οργανισμοί πρέπει επίσης να είναι σε θέση να αποδείξουν ότι έχουν εντοπίσει τις σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που συνδέονται με τις διαδικασίες προμηθειών τις οποίες εφαρμόζουν και ότι τις έχουν λάβει υπόψη στο σύστημα διαχείρισης.

Οι περιβαλλοντικές πτυχές έχουν σημασία εντός του πλαισίου του περιβαλλοντικού προγράμματος, του συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης και του περιβαλλοντικού ελέγχου στο μέτρο που ο οργανισμός έχει θέσει σκοπούς.

Στην περίπτωση των παραπάνω έμμεσων περιβαλλοντικών πτυχών, ο οργανισμός εξετάζει σε ποιο βαθμό μπορεί να επηρεάσει τις πτυχές αυτές και ποια μέτρα μπορεί να λάβει για να μειωθούν οι επιπτώσεις τους.

6.4. Σημασία

Ο οργανισμός είναι υπεύθυνος για τον καθορισμό κριτηρίων αξιολόγησης της σημασίας των περιβαλλοντικών πτυχών των δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών του. Σκοπός δεν είναι να διενεργηθεί λεπτομερής ανάλυση του κύκλου ζωής. Εντούτοις, τα κριτήρια που χρησιμοποιεί ο οργανισμός πρέπει να είναι πλήρη και αναπαραγώγιμα και να επιδέχονται ανεξάρτητο έλεγχο.

Οι συλλογισμοί για την εκτίμηση της σημασίας των περιβαλλοντικών πτυχών των οργανισμών περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

α) προσδιορισμό των δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών του οργανισμού, ειδικές περιβαλλοντικές πτυχές οι οποίες συσχετίζονται με τις εν λόγω δραστηριότητες, προϊόντα και υπηρεσίες, καθώς και το είδος των επιπτώσεων που συνδέονται με κάθε περιβαλλοντική πτυχή.

β) συγκέντρωση πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος για τον προσδιορισμό των δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών των οργανισμών που μπορεί να έχουν επιπτώσεις σε συγκεκριμένες συνθήκες.

γ) αξιολόγηση των δεδομένων που διαθέτει ο οργανισμός σχετικά με τις εισροές πρώτων υλών και ενέργειας, τις απορρίψεις, τα απόβλητα καθώς και δεδομένων που αφορούν τις εκπομπές από απόψεως κινδύνου.

δ) εξακρίβωση των απόψεων των ενδιαφερόμενων φορέων και χρήση των σχετικών πληροφοριών στο πλαίσιο του προσδιορισμού των σημαντικών περιβαλλοντικών πτυχών του οργανισμού.

ε) προσδιορισμός των περιβαλλοντικών δραστηριοτήτων του οργανισμού οι οποίες αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης και σχετικά με τις οποίες πιθανόν να έχουν συγκεντρωθεί δεδομένα από τον οργανισμό.

στ) προσδιορισμός των δραστηριοτήτων προμηθειών οι οποίες είναι σημαντικές από πλευράς άμεσων και έμμεσων περιβαλλοντικών επιπτώσεων του οργανισμού.

ζ) εξέταση του σχεδιασμού, της ανάπτυξης, της παραγωγής, της διανομής, της συντήρησης, της χρήσης, της επαναχρησιμοποίησης, της ανακύκλωσης και της διάθεσης των προϊόντων του οργανισμού.

η) προσδιορισμός των δραστηριοτήτων του οργανισμού με το σημαντικότερο περιβαλλοντικό κόστος, όφελος ή άλλη οικονομική επίδραση.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII

ΑΡΧΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

7.1. Γενικές διατάξεις

Οι οργανισμοί οι οποίοι δεν διαθέτουν σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης αναγνωρισμένο δυνάμει του άρθρου 9, οφείλουν κατ' αρχάς να προσδιορίσουν την επικρατούσα σ' αυτούς κατάσταση έναντι του περιβάλλοντος διαμέσου μίας επισκόπησης. Σκοπός της επισκόπησης θα πρέπει να είναι να εξεταστούν όλες οι περιβαλλοντικές πτυχές των οργανισμών ως βάση για τη συγκρότηση του συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης.

7.2. Απαιτήσεις

Η επισκόπηση θα πρέπει να καλύπτει 4 βασικά πεδία:

α) νομοθετικές και ρυθμιστικές απαιτήσεις 7

β) προσδιορισμό των σημαντικών περιβαλλοντικών πτυχών 7

γ) εξέταση όλων των υφισταμένων πρακτικών και διαδικασιών περιβαλλοντικής διαχείρισης 7

δ) αξιολόγηση των πορισμάτων της διερεύνησης παρελθόντων συμβάντων.

Σε όλες τις περιπτώσεις, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι κανονικές και μη κανονικές λειτουργίες των οργανισμών και η πιθανότητα εκτάκτων περιστατικών.

Μία κατάλληλη προσέγγιση επισκόπησης μπορεί να συμπεριλαμβάνει κατάλογο σημείων προς εξέταση, συνεντεύξεις, άμεση επιθεώρηση και μέτρηση, αποτελέσματα προηγουμένων ελέγχων ή άλλων επισκοπήσεων ανάλογα με τη φύση των δραστηριοτήτων.

Στη διαδικασία εντοπισμού των σημαντικών περιβαλλοντικών πτυχών που συνδέονται με τις δραστηριότητες σε μονάδες εν λειτουργία πρέπει να εξετάζονται, ανάλογα με την περίπτωση, τα εξής:

α) εκπομπές στην ατμόσφαιρα 7

β) απορρίψεις στα ύδατα 7

γ) διαχείριση αποβλήτων 7

δ) μόλυνση του εδάφους 7

ε) χρήση πρώτων υλών και φυσικών πόρων

στ) άλλα τοπικά ζητήματα περιβαλλοντικού και κοινωνικού χαρακτήρα.

Στη διαδικασία αυτή θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι κανονικές συνθήκες λειτουργίας, διακοπής και έναρξης λειτουργίας, καθώς και οι ρεαλιστικές πιθανότητες σημαντικών επιπτώσεων συσχετιζόμενων με λογικά αναμενόμενες καταστάσεις ή καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Σκοπός της διαδικασίας είναι ο εντοπισμός των σημαντικών περιβαλλοντικών πτυχών που συνδέονται με δραστηριότητες, προϊόντα ή υπηρεσίες και όχι η λεπτομερής αξιολόγηση κύκλου ζωής. Οι οργανισμοί δεν οφείλουν να αξιολογούν κάθε προϊόν, συστατικό ή εισροή πρώτων υλών. Μπορούν να επιλέγουν κατηγορίες δραστηριοτήτων, προϊόντων ή υπηρεσιών προκειμένου να εντοπίσουν τις πτυχές που είναι πιθανότερο να έχουν σημαντικές επιπτώσεις.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ

Ελάχιστες απαιτήσεις

>ΑΡΧΗ ΓΡΑΦΗΚΟΥ>

Όνομα/επωνυμία του οργανισμού: ..........

Διεύθυνση οργανισμού: ..........

Αρμόδιος επαφών: ..........

Κωδικός δραστηριοτήτων NACE: ..........

Αριθμός εργαζομένων: ..........

Όνομα του επιθεωρητή: ..........

Αριθμός διαπίστευσης: ..........

Έκταση της διαπίστευσης: ..........

Ημερομηνία της επόμενης περιβαλλοντικής δήλωσης: ..........

Ονομασία της εκτελεστικής αρχής στην οποία υπάγεται ο οργανισμός και στοιχεία του αρμοδίου επαφών της αρχής αυτής:

..........

Έγινε στη .......... , στης ...................... 199

..........

Υπογραφή του αντιπροσώπου

του οργανισμού>ΤΕΛΟΣ ΓΡΑΦΗΚΟΥ>