EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 251/8

Δημοσίευση αίτησης καταχώρισης σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων

2013/C 251/06

Η παρούσα δημοσίευση παρέχει το δικαίωμα υποβολής ένστασης κατά την έννοια του άρθρου 51 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1).

ΕΝΙΑΙΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 510/2006 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων (2)

«DAUJĖNŲ NAMINĖ DUONA»

Αριθ. ΕΚ: LT-PGI-0005-01059-28.11.2012

ΠΓΕ ( X ) ΠΟΠ ( )

1. Ονομασία

«Daujėnų naminė duona»

2. Κράτος μέλος ή τρίτη χώρα

Δημοκρατία της Λιθουανίας

3. Περιγραφή του γεωργικού προϊόντος ή του τροφίμου

3.1. Τύπος προϊόντος

Κλάση 2.4 Προϊόντα αρτοποιίας, ζαχαροπλαστικής, ζαχαρώδη παρασκευάσματα ή προϊόντα μπισκοτοποιίας

3.2. Περιγραφή του προϊόντος για το οποίο ισχύει η ονομασία στο σημείο 1

Η ΠΓΕ «Daujėnų naminė duona» είναι ένα μαύρο ψωμί σίκαλης που παρασκευάζεται εξ ολοκλήρου στο σπίτι σύμφωνα με παραδοσιακή μέθοδο. Το αλεύρι σίκαλης υφίσταται αργή αυθόρμητη ζύμωση σε ξύλινη σκάφη, η οποία πρέπει να είναι κατασκευασμένη εξ ολοκλήρου από ξύλο δρυός ή σε σκάφη με δρύινη βάση και πλευρικά τοιχώματα και το ψωμί ψήνεται πάνω σε αναμμένα κάρβουνα ή μέσα σε κλίβανο.

Σχήμα

Τα καρβέλια είναι ωοειδή ή τετράγωνα.

Βάρος

Ωοειδή καρβέλια: 4 έως 4,5 kg.

Τετράγωνα καρβέλια: 4,5 έως 10 kg.

Εμφάνιση

Ανάλογα με τη χρήση. Τα καρβέλια για καθημερινή κατανάλωση έχουν λεία επιφάνεια, ενώ τα εορταστικά (ειδικών περιστάσεων) καρβέλια είναι διακοσμημένα με ειδικές επιγραφές, εορταστικά στολίδια ή σχέδια ανθέων από τεμάχια ζύμης με αλεύρι σίκαλης.

Η επιφάνεια μπορεί να αποκτήσει αρκετά σκούρο χρώμα μετά το ψήσιμο, με ορατές ρωγμές.

Πάχος κόρας — ανεξάρτητα από το σχήμα των καρβελιών, το πάχος της κόρας στην άνω επιφάνεια δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 6 mm και στην κάτω επιφάνεια τα 4 mm. Χρώμα κόρας — καστανό έως σκούρο καστανό.

Η ψίχα του ψημένου, κρύου καρβελιού είναι ανοιχτού καστανού χρώματος, ελαστική, πορώδης, χωρίς σημάδια ελλιπούς διασποράς, χωρίς κοιλότητες ή πυκνότερα σημεία, αρκετά κολλώδης, με ορατούς διάσπαρτους σπόρους αγριοκύμινου.

Φυσικοχημικά χαρακτηριστικά

Υγρασία ψίχας — έως 43 %.

Οξύτητα ψίχας — έως 11 βαθμοί (ογκομετρούμενη οξύτητα).

Πορώδες ψίχας — τουλάχιστον 57 %.

Γεύση και άρωμα

Το ψωμί χαρακτηρίζεται από ευχάριστη, γλυκόξινη γεύση που είναι τυπική για αυτόν τον τύπο ψωμιού, και πλούσιο άρωμα.

3.3. Πρώτες ύλες (μόνο για μεταποιημένα προϊόντα)

— κοσκινισμένο αλεύρι σίκαλης σε θερμοκρασία 20-22 °C

— πόσιμο νερό

— ζάχαρη

— επιτραπέζιο αλάτι

— σπόροι αγριοκύμινου

— φυσικός διογκωτικός παράγοντας που ενυπάρχει στη σκάφη ζύμωσης.

3.4. Ζωοτροφές (μόνο για προϊόντα ζωικής προέλευσης)

—

3.5. Συγκεκριμένα στάδια της παραγωγής που πρέπει να εκτελούνται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής

Όλα τα στάδια παραγωγής πρέπει να εκτελούνται εντός της οριοθετημένης περιοχής:

— ανάμειξη παρτίδων

— ζύμωση του μείγματος

— ζύμωμα της ζύμης

— πλάσιμο των καρβελιών με το χέρι

— ψήσιμο του ψωμιού πάνω σε ζεστές στάχτες ή μέσα σε κλίβανο

— ψύξη του ψωμιού (τουλάχιστον 12 ώρες).

3.6. Ειδικοί κανόνες για τον τεμαχισμό, το τρίψιμο, τη συσκευασία κ.λπ.

Τα κρύα καρβέλια διαφόρων μεγεθών του «Daujėnų naminė duona» συσκευάζονται ακέραια ή σε κομμένα σε φέτες. Τα ωοειδή καρβέλια κόβονται στη μέση ή σε τεταρτημόρια. Τα τετράγωνα καρβέλια κόβονται σε τεμάχια που ζυγίζουν από 400 g έως 450 g. Τα ολόκληρα καρβέλια ή τα κομμένα τεμάχια συσκευάζονται σε σακούλες από μεμβράνη ή χάρτινες σακούλες που έχουν σχεδιαστεί για τη συσκευασία του ψωμιού.

3.7. Ειδικοί κανόνες για την επισήμανση

Σύμφωνα με τις προδιαγραφές που δημοσιεύονται για το παρόν προϊόν, οι παρασκευαστές αυτού του προϊόντος επιτρέπεται να χρησιμοποιούν την ονομασία «Daujėnų naminė duona» σε ετικέτες για διαφημιστικούς σκοπούς και για σκοπούς εμπορικής προώθησης.

Η ετικέτα πρέπει να φέρει τα εξής στοιχεία:

— την ακριβή επωνυμία και τη διεύθυνση του παρασκευαστή

— τις λέξεις «saugoma geografinė nuoroda» (προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη) και/ή το σύμβολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

4. Συνοπτική οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής

Διοικητικά όρια του δημοτικού διαμερίσματος Daujėnai.

5. Δεσμός με τη γεωγραφική περιοχή

5.1. Ιδιαιτερότητα της γεωγραφικής περιοχής

Το ψωμί σίκαλης ψήνεται στους αρτοκλίβανους του δημοτικού διαμερίσματος Daujėnai από τον 17ο αιώνα. Όλοι οι γεωργοί έψηναν ψωμί για τις ανάγκες της δικής τους οικογένειας και διέθεταν όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό — μυλόπετρες για την άλεση του σίτου, ξύλινες (δρύινες) σκάφες για τη ζύμωση της ζύμης, πήλινο αρτοκλίβανο και ξύλινα φτυάρια. Όλος ο εξοπλισμός παρασκευαζόταν στο σπίτι, παρέμενε στην οικογένεια και μεταβιβαζόταν στην επόμενη γενιά. Τα εναπομείναντα σκεύη αρτοποιίας (αρτοκλίβανοι, ξύλινες σκάφες ζύμης, φτυάρια) ανήκουν έως σήμερα σε μεμονωμένες οικογένειες και μπορεί κανείς να τα βρει επίσης σε μουσεία. Αυτές οι βαθιά ριζωμένες παραδόσεις αρτοποιίας που αναπτύχθηκαν στη διάρκεια μεγάλων χρονικών περιόδων και επιβιώνουν έως τις μέρες μας δεν επηρεάστηκαν από τη ραγδαία και εκτεταμένη εξάπλωση της βιομηχανικής αρτοποιίας στα τέλη του 19ου αιώνα και κατά τον 20ο αιώνα. Όταν στα τέλη του 20ου αιώνα δημιουργήθηκαν οι συνθήκες για την παρασκευή αυτού του προϊόντος προς λιανική πώληση, τότε ξεκίνησε και η εμπορική προώθηση του «Daujėnų naminė duona» (το 1995) και το ψήσιμο αυτού του ψωμιού στο σπίτι μετατράπηκε σε οικογενειακή επιχείρηση που δεν βγήκε εκτός των ορίων του νοικοκυριού.

Στην ονομασία προϊόντος, η λέξη «naminė» σημαίνει «σπιτικό», ενώ η λέξη «Daujėnų» είναι κύριο όνομα

Τα ειδικά χαρακτηριστικά του ψωμιού βελτιώθηκαν στη διάρκεια της πολυετούς παραγωγής του. Παρόλο που οι οδηγοί και η βιβλιογραφία δεν περιγράφουν τη διαδικασία παρασκευής αυτού του προϊόντος, το οποίο συνδέεται στενά με την περιοχή που αναφέρεται στην παραπάνω ενότητα 4, οι λεπτομέρειες και οι πρακτικές δεξιότητες που απαιτούνται για την παρασκευή του μεταβιβάστηκαν από γενιά σε γενιά μεμονωμένων οικογενειών.

Το ψωμί που παράγεται σε αυτή τη γεωγραφική περιοχή οφείλει τη μοναδικότητά του στις πληροφορίες που έχουν συλλεχθεί από γυναίκες, οι οποίες παραδοσιακά διηύθυναν τα νοικοκυριά, από παραδοσιακές συνταγές και από τη χρήση πατροπαράδοτων μεθόδων παραγωγής για την οποία χρησιμοποιείται ο χειροποίητος αυθεντικός εξοπλισμός που έχει διασωθεί από την εκάστοτε οικογένεια. Αυτά τα επτασφράγιστα μυστικά έχουν καθοριστική σημασία για την ποιότητα και τη γεύση του ψωμιού. Μία από τις πιο σημαντικές εγγυήσεις ποιότητας είναι η σκάφη ζυμώματος και τα ενυπάρχοντα κατάλοιπα οξέος. Υπάρχει επίσης η σχετική παράδοση που απαγορεύει το δανεισμό της σκάφης ζυμώματος σε ένα άλλο νοικοκυριό, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο ότι το δανειζόμενο νοικοκυριό δεν θα αφαιρέσει την οξύτητα του ψωμιού και δεν θα χαθεί έτσι το προζύμι του συγκεκριμένου νοικοκυριού. Ένα ακόμα μυστικό είναι η διάρκεια ζύμωσης και ο χρόνος ανάμειξης που καθορίζονται από τον παρασκευαστή βάσει της γνώσης και της εμπειρίας του.

Έως σήμερα, όλα τα άτομα που συμμετέχουν στην παραγωγή αυτού του τύπου ψωμιού κατάγονται από οικογένειες, οι οποίες κατοικούν στην περιοχή που αναφέρεται στην παραπάνω ενότητα 4 και ψήνουν ψωμί στο σπίτι από γενιά σε γενιά.

5.2. Ιδιοτυπία του προϊόντος

Το διακριτικό χαρακτηριστικό αυτού του ψωμιού οφείλεται στην ελαφρώς τροποποιημένη αρχέγονη μέθοδο παραγωγής που σχετίζεται με την προσεκτική χειρωνακτική εργασία, την ιδιαίτερη προσοχή στη λεπτομέρεια, την εμπειρία και την κατανόηση. Ολόκληρη η διαδικασία παραγωγής εκτελείται με την παραδοσιακή μέθοδο — οι παρτίδες του ψωμιού αναμειγνύονται και η ζύμη με αλεύρι σίκαλης ζυμώνεται αργά με αυθόρμητη ζύμωση σε ξύλινη σκάφη, η οποία θα πρέπει να είναι εξ ολοκλήρου κατασκευασμένη από ξύλο δρυός ή με δρύινη βάση και πλευρικά τοιχώματα. Το ξύλο δρυός εξασφαλίζει ότι τα οξέα συγκρατούνται στα ξύλινα τοιχώματα της σκάφης ζυμώματος, προσδίδοντας στο ψωμί την ιδιαίτερη γεύση του. Γι’ αυτόν το λόγο τα δρύινα σκεύη χρησιμοποιούνται πάνω από εκατό χρόνια και μεταβιβάζονται από γενιά σε γενιά.

Το «Daujėnų naminė duona» διαφέρει από άλλους τύπους ψωμιού ως προς το μέγεθος του καρβελιού (βάρος καρβελιού 4-10 kg) και τα ειδικά χαρακτηριστικά του.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό αυτού του ψωμιού είναι ότι παρασκευάζεται αποκλειστικά με αλεύρι σίκαλης, το οποίο ζυμώνεται σε δρύινη σκάφη ζυμώματος. Συνεπώς το ψωμί παραμένει φρέσκο για μεγάλο χρονικό διάστημα (δύο εβδομάδες) και δεν ξεραίνεται. Οι μακρότεροι χρόνοι αποθήκευσης δεν αλλοιώνουν τη γεύση του, η οποία αναδεικνύεται την επόμενη ημέρα μετά το ψήσιμο.

5.3. Αιτιώδης σχέση που συνδέει τη γεωγραφική περιοχή με την ποιότητα ή τα χαρακτηριστικά του προϊόντος (για τις ΠΟΠ) ή με μια συγκεκριμένη ιδιότητα, τη φήμη ή άλλα χαρακτηριστικά του προϊόντος (για τις ΠΓΕ)

Η σχέση μεταξύ του «Daujėnų naminė duona» και της γεωγραφικής περιοχής βασίζεται στη φήμη του ψωμιού και στην ικανότητα των ατόμων να παράγουν ψωμί με τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στην ενότητα 5.2.

Η φήμη του «Daujėnų naminė duona» οφείλεται βασικά σε μια αναλλοίωτη παράδοση αρτοποιίας που μεταβιβάστηκε από γενιά σε γενιά στην περιοχή Daujėnai και διασφαλίζει ένα συνεπές, μοναδικό προϊόν που εμπιστεύονται οι καταναλωτές.

Η φήμη του «Daujėnų naminė duona» αποδεικνύεται από την τακτική παρουσία αυτού του προϊόντος σε εκθέσεις, εμπορικές εκθέσεις και εορταστικές εκδηλώσεις, από την απονομή βραβείων και τίτλων και από τα άρθρα στον τύπο και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης:

— το ψωμί αυτό έχει αντιπροσωπεύσει τη Λιθουανία σε διάφορες διεθνείς εμπορικές εκθέσεις: το 2002 στην έκθεση Biofach στη Νυρεμβέργη, Γερμανία, από το 2003 στις εκθέσεις «Green week» στο Βερολίνο, το 2004 στη διεθνή έκθεση τροφίμων και ποτών «Expo dei sapori» στο Μιλάνο, Ιταλία, στην έκθεση Polagra-food στο Πόζναν, Πολωνία, το 2006 στη διεθνή έκθεση γεωργίας και τροφίμων «Zolotaja osen» στη Μόσχα και σε άλλες εκθέσεις

— τα καρβέλια «Daujėnų naminė duona» διακοσμημένα περίτεχνα με γράμματα ή άλλα εορταστικά διακοσμητικά στοιχεία αποτελούν στολίδι και σύμβολο σε εορταστικές εκδηλώσεις σε ολόκληρη την περιοχή του Daujėnai, π.χ. πανηγύρια, σχολικές ή εκκλησιαστικές εκδηλώσεις, εορτασμοί της Πεντηκοστής, κ.λπ.

— περίτεχνα διακοσμημένα καρβέλια «Daujėnų naminė duona» χρησιμοποιούνται επίσης ως επιτραπέζιοι στολισμοί σε οικογενειακές γιορτές, όπως γάμοι, βαφτίσεις και επέτειοι, καθώς και ως σύμβολα οικογενειακής δύναμης, πίστης, γονιμότητας και ταπεινοφροσύνης

— το «Daujėnų namine duona» προσφέρεται σε καλεσμένους σε διάφορες εμπορικές εκθέσεις, λαϊκές γιορτές και παρόμοιες εκδηλώσεις.

Το 2002 το «Daujėnų naminė duona» αναγνωρίστηκε ως προϊόν γαστρονομικής κληρονομιάς και διαθέτει πιστοποιητικό που έχει εκδοθεί από τον κυβερνητικό οργανισμό «Culinary heritage fund». Το 2008 βραβεύτηκε με το χρυσό μετάλλιο Agrobalt και τον ίδιο χρόνο του απονεμήθηκε πιστοποιητικό στο διαγωνισμό «Best Lithuanian bread», ο οποίος διοργανώνεται από κοινού από το ινστιτούτο τροφίμων του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Κάουνας και το Υπουργείο Γεωργίας. Το 2009 πιστοποιήθηκε ως προϊόν εθνικής κληρονομιάς και έλαβε πιστοποιητικό εθνικής κληρονομιάς από το Υπουργείο Γεωργίας.

Το «Daujėnų naminė duona» χαίρει τακτικής αναγνώρισης και η φήμη του επιβεβαιώνεται από τα άρθρα που δημοσιεύονται στον τοπικό, εθνικό και διεθνή τύπο: «Households baking bread in clay ovens» (Darbas, 1995, αριθ. 88), «A cosy neighbourhood of flowers» (Darbas, 1996, αριθ. 92), «Saimeta (local company founded in 1995) bread to be enjoyed by the French too» (Darbas, 1997, αριθ. 59), «Farmer bogged down in business» (Panevėžio rytas, 1998, αριθ. 160), «The ever-present aroma of festive baking in Saimeta» (Darbas, 1999, αριθ. 11), «After selling her cows, she's now baking bread» (Panevėžio rytas, 2000, αριθ. 39), «Rustic bread tastier?» (Geras skonis. Gastronomija, gėrimai, vartojimo kultūra, 2000, αριθ. 1), «Thriving Daujėnai village bakery owner Vita Stankevičienė offers several dozen types of granary product» (Alytaus naujienos, 2000, αριθ. 2008), «Sweden interested in Daujėnai bread» (Lietuvos aidas, 2000, αριθ. 104), «Turns in and rises with trepidation» (Lietuvos aidas, 2001, αριθ. 262), «Saimeta shop sells bread and bakery products with no chemical additives» (Santarvė, 2001, αριθ. 144), «Bread brings fame to Daujėnai» (Respublika, 2002, αριθ. 68), «Mother's recipe made daughter famous» (Lietuvos žinios, 2003, αριθ. 36), «Live grain in Daujėnai bread» (Laikas, 21 Νοεμβρίου 2003), «Lithuania surprises even the most demanding of visitors to Green week international expo» (Ūkininko patarėjas, 2003, αριθ. 10), «President praises village-baked bread» (XXI Amžius, 2003, αριθ. 40), «Firm driven by single-minded commitment» (Aukštaitijos verslo balsas, 2004, αριθ. 24), «Storm of success in Berlin» (Darbas, 2004, αριθ. 19), «Gold medal for Daujėnai home baked bread» (Darbas, 2008, αριθ. 115), «New phase of AgroBalt — between West and East» (Ūkininko patarėjas, 2008, αριθ. 114), «AgroBalt festival for producers and consumers» (Valstietis, 7 Οκτωβρίου 2008), «How Vitalija Stankevičienė put Daujėnai on the map» (Respublika, 2010, αριθ. 85), «Daujėnai bread puts Lithuania on the map — a family tradition» (Ūkininko patarėjas, 2011, αριθ. 40), «Green week — flavours and aromas from around the world» (Voruta, 21 Ιανουαρίου 2011).

Η παραγωγή του «Daujėnai naminė duona» θεωρείται ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτής της γεωγραφικής περιοχής στα διαφημιστικά έντυπα για τουρίστες (Путешествуем по Пасвальскому краю. Туристическая карта района, Lithuanian food export, 1998, May, Brown Bread from Daujėnai, LŽ. Trademark Lithuania. Lietuviškas ženklas, 2000, αριθ. 2). Η απήχηση του ψωμιού «Daujėnų naminė duona» αποδεικνύεται επίσης από ειδικές τηλεοπτικές εκπομπές σχετικά με τη γεωργία όπως οι «Between town and country» (7 Δεκεμβρίου 2008) στο τηλεοπτικό κανάλι BTV και «on farms and bees» (31 Ιανουαρίου 2009) στο τηλεοπτικό κανάλι TV3.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας έρευνας καταναλωτών που πραγματοποιήθηκε το 2010, τέσσερις στους πέντε ερωτηθέντες συσχέτισαν το Daujėnai με το «Daujėnų naminė duona» (έρευνα καταναλωτών που πραγματοποιήθηκε το 2010 από τον κυβερνητικό οργανισμό «Culinary heritage fund»). Η έρευνα έδειξε ότι οι καταναλωτές αναγνωρίζουν το «Daujėnų naminė duona», το αναζητούν στα καταστήματα και το απολαμβάνουν ως καθημερινό αρτοσκεύασμα, ενώ οι επισκέπτες, κατά την επιστροφή τους στην πατρίδα τους, θέλουν να παίρνουν μαζί τους τα διακοσμημένα καρβέλια ως γιορτινά στολίδια, δώρα και αναμνηστικά.

Παραπομπή στη δημοσίευση των προδιαγραφών

[άρθρο 5 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 (3)]

http://www.zum.lt/l.php?tmpl_into[0]=index&tmpl_name[0]=m_site_index163&tmpl_into[1]=middle&tmpl_id[1]=2945

(1) ΕΕ L 343 της 14.12.2012, σ. 1.

(2) ΕΕ L 93 της 31.3.2006, σ. 12. Τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (EE) αριθ. 1151/2012.

(3) Τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (EE) αριθ. 1151/2012.