Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003 όσον αφορά την ημερομηνία εφαρμογής ορισμένων διατάξεων στη Σλοβενία

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Σχετικές διατάξεις της υπό εξέταση πράξης

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1228/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας (αποκαλούμενος στο εξής «κανονισμός για την ηλεκτρική ενέργεια») έχει ως σκοπό τον καθορισμό δίκαιων κανόνων για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας, και, κατά συνέπεια, την ενίσχυση του ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των εθνικών και περιφερειακών αγορών. Προς τούτο, απαιτείται η θέσπιση εναρμονισμένων αρχών για τον καταμερισμό του διαθέσιμου δυναμικού των διασυνδέσεων μεταξύ των εθνικών δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια, «τα προβλήματα συμφόρησης δικτύου αντιμετωπίζονται με λύσεις οι οποίες δεν συνιστούν διακριτική μεταχείριση, βασίζονται στην αγορά και δίνουν αποτελεσματικά οικονομικά μηνύματα στους συντελεστές της αγοράς και τους εμπλεκόμενους διαχειριστές δικτύων μεταφοράς».

Ο κανονισμός για την ηλεκτρική ενέργεια περιλαμβάνει παράρτημα με τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη διαχείριση και τον επιμερισμό του διαθέσιμου δυναμικού μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας των διασυνδέσεων μεταξύ εθνικών δικτύων». Οι κανόνες που περιλαμβάνονται στα σημεία 1 έως 4 του κεφαλαίου των εν λόγω κατευθυντηρίων γραμμών με τίτλο «Γενικά», συνδέονται άμεσα με τις γενικές διατάξεις του άρθρου 6 παράγραφος 1 και παρέχουν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την εφαρμογή του.

Σύμφωνα με το άρθρο 15, ο κανονισμός για την ηλεκτρική ενέργεια εφαρμόζεται από 1ης Ιουλίου 2004.

2. Πεδίο εφαρμογής και αιτιολόγηση της τροποποίησης

Η Δημοκρατία της Σλοβενίας υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση τροποποίησης του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια, ώστε να της επιτραπεί να συνεχίσει να χρησιμοποιεί το τρέχον σύστημα διαχείρισης της συμφόρησης στις διασυνδέσεις με την Αυστρία και την Ιταλία μέχρι την 1η Ιουλίου 2007. Επί του παρόντος, το ήμισυ του συνόλου του διαθέσιμου δυναμικού των εν λόγω δύο διασυνδέσεων κατανέμεται από τη Σλοβενία βάσει του συστήματος αυτού. Στην πράξη, βάσει διακανονισμού που υφίσταται μεταξύ των ενδιαφερόμενων διαχειριστών δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, τα άλλα ημίσεα του συνολικού δυναμικού κατανέμονται από τους διαχειριστές δικτύων μεταφοράς της Ιταλίας και της Αυστρίας αντιστοίχως.

Σύμφωνα με το τρέχον σύστημα της Σλοβενίας, σε περίπτωση που η συνολική ζήτηση δυναμικού υπερβαίνει το διαθέσιμο δυναμικό (συμφόρηση), το διαθέσιμο δυναμικό κατανέμεται στους αιτούντες δυναμικό κατ'αναλογία (κατ'αναλογία περικοπή των αιτήσεων δυναμικού). Το δυναμικό κατανέμεται δωρεάν. Επιλέξιμοι για την υποβολή αιτήσεων για δυναμικό είναι οι Σλοβένοι καταναλωτές (αυστριακά σύνορα) και οι Σλοβένοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας (ιταλικά σύνορα) αντιστοίχως. Οι αιτήσεις πρέπει να αφορούν δυναμικό 1 MW τουλάχιστον (γεγονός το οποίο αποκλείει εκ των πραγμάτων τους μικρούς καταναλωτές, και συγκεκριμένα τα νοικοκυριά).

Ένα τέτοιο σύστημα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν εισάγει διακριτική μεταχείριση και ότι βασίζεται στην αγορά κατά την έννοια του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια.

Η Σλοβενία αιτιολόγησε την αίτησή της ως εξής:

- Όσον αφορά τη διασύνδεση με την Αυστρία, η κατ'αναλογία κατανομή είχε ως αποτέλεσμα την κατανομή δυναμικού σε μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές με υψηλή κατανάλωση ενέργειας εγκατεστημένους στο βόρειο τμήμα της χώρας, και ιδίως σε παραγωγούς αλουμινίου και χάλυβα. Αντίθετα, εάν η κατανομή του δυναμικού γινόταν βάσει μηχανισμών της αγοράς, επί παραδείγματι με δημοπρασία, αυτό δεν θα ήταν πλέον δυνατό να διατίθεται δωρεάν. Αυτό θα οδηγούσε σε αύξηση του κόστους παραγωγής των εν λόγω επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα να καταστούν μη ανταγωνιστικές βραχυπρόθεσμα και να διακυβεύεται η τρέχουσα τελική φάση της διαδικασίας αναδιάρθρωσής τους.

- Όσον αφορά τη διασύνδεση με την Ιταλία, η κατανομή επιτρέπει στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας να πωλούν τμήμα της παραγωγής τους στην ιταλική αγορά και να επωφελούνται από τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας που ισχύουν στην Ιταλία, σε σχέση με τη Σλοβενία. Εάν το δυναμικό δεν κατανέμεται πλέον δωρεάν, αλλά σε τιμή που προκύπτει από μηχανισμό της αγοράς, το πρόσθετο κόστος θα αντισταθμίζει ως επί το πλείστον την τρέχουσα διαφορά τιμής μεταξύ της ιταλικής και της σλοβενικής αγοράς. Ένας παραγωγός συγκεκριμένα - ο μεγαλύτερος παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας της Σλοβενίας - υφίσταται μεγάλη επιβάρυνση λόγω των επενδύσεών του στην περιβαλλοντική προστασία, οι οποίες είναι απαραίτητες για να συμμορφωθεί με το κοινοτικό κεκτημένο.

3. Πρόταση της Επιτροπής

Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να τροποποιήσει τον κανονισμό όπως ζητήθηκε από τη Σλοβενία.

Η Σλοβενία επικαλέστηκε λόγους που δικαιολογούν την έγκριση μεταβατικής περιόδου. Πέραν τούτου - και το σημαντικότερο - ο ουσιαστικός αντίκτυπος του μέτρου στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να είναι πολύ μικρός. Αυτό οφείλεται ιδίως στο ιδιαίτερα περιορισμένο χρησιμοποιήσιμο δυναμικό που είναι διαθέσιμο στις διασυνδέσεις μεταξύ Σλοβενίας και Αυστρίας και Σλοβενίας και Ιταλίας αντιστοίχως, από το οποίο μόνο το 50% κατανέμεται από τη Σλοβενία.

Συγκεκριμένα, η Σλοβενία κατανέμει περίπου 300 MW (ιταλικά σύνορα) και 250 MW (αυστριακά σύνορα) αντιστοίχως από το συνολικό δυναμικό. Το δυναμικό αυτό είναι πολύ μικρό σε σχέση - επί παραδείγματι - με το συνολικό εγκατεστημένο δυναμικό για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας των τριών ενδιαφερομένων κρατών μελών: 77.000 MW περίπου στην Ιταλία, 18.000 MW περίπου στην Αυστρία και 13.000 MW περίπου στη Σλοβενία.

Η κατάσταση αυτή δεν αναμένεται να αλλάξει πριν από την 1η Ιουλίου 2007. Ενώ υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια για την επέκταση του δυναμικού των δύο αυτών διασυνδέσεων, η κατάσταση των εν λόγω έργων είναι τέτοια ώστε να μην αναμένεται αξιοσημείωτη αύξηση του τρέχοντος δυναμικού πριν από την 1η Ιουλίου 2007.

Όσον αφορά τον αντίκτυπο στην αγορά της Σλοβενίας, αληθεύει ότι, με το παρόν σύστημα, οι μικρότεροι καταναλωτές δεν έχουν, εκ των πραγμάτων, δυνατότητα πρόσβασης ιδίως στην αυστριακή γραμμή διασύνδεσης. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι αυτό δεν αφορά τα νοικοκυριά δεδομένου ότι η σλοβενική κυβέρνηση δεν προτίθεται να προβεί σε άνοιγμα της αγοράς για τα νοικοκυριά πριν από την 1η Ιουλίου 2007, προθεσμία που προβλέπεται από την οδηγία 54/2003 για το πλήρες άνοιγμα της αγοράς.

Καταλήγοντας, η Επιτροπή προτείνει την τροποποίηση του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια κατά τρόπο ώστε το άρθρο 6 παράγραφος 1 και οι σχετικές διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών να εφαρμοστούν στη Σλοβενία μόνο μετά την 1η Ιουλίου 2007, σε ό,τι αφορά την κατανομή δυναμικού διασύνδεσης από την πλευρά της Σλοβενίας.

2004/0109 (COD)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003 όσον αφορά την ημερομηνία εφαρμογής ορισμένων διατάξεων στη Σλοβενία

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 95,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C , , σ. .

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [2],

[2] ΕΕ C , , σ. .

μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή των Περιφερειών,

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης [3],

[3] ΕΕ C , , σ. .

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1228/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 2003 σχετικά με τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας [4] αποσκοπεί στον καθορισμό δίκαιων κανόνων για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας.

[4] ΕΕ L 176, 15.7.2003, σ. 1.

(2) Σύμφωνα με τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1228/2003, ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται από 1ης Ιουλίου 2004.

(3) Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003, τα προβλήματα συμφόρησης δικτύου αντιμετωπίζονται με λύσεις οι οποίες δεν συνιστούν διακριτική μεταχείριση, βασίζονται στην αγορά και δίνουν αποτελεσματικά οικονομικά μηνύματα στους συντελεστές της αγοράς και τους εμπλεκόμενους διαχειριστές δικτύων μεταφοράς.

(4) Οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη διαχείριση και τον επιμερισμό του διαθέσιμου δυναμικού μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας των διασυνδέσεων μεταξύ εθνικών δικτύων που αποτελούν αντικείμενο του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003, περιλαμβάνουν στις παραγράφους 1 έως 4 του πρώτου κεφαλαίου με τίτλο «Γενικά», κανόνες που συνδέονται άμεσα με τη γενική αρχή που καθορίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού.

(5) Η Σλοβενία έχει ζητήσει μεταβατική περίοδο μέχρι την 1η Ιουλίου 2007 για την εφαρμογή του άρθρου 6 παράγραφος 1 και των σχετικών διατάξεων που περιέχονται στις προαναφερόμενες κατευθυντήριες γραμμές.

(6) Η Σλοβενία απέδειξε ότι, ελλείψει μεταβατικής περιόδου, ορισμένες βιομηχανίες της χώρας αυτής με υψηλή κατανάλωση ενέργειας αναμένεται να θιγούν λόγω των υψηλότερων τιμών της εισαγόμενης από την Αυστρία ηλεκτρικής ενέργειας και ορισμένοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας λόγω του χαμηλότερου εισοδήματος που θα αποκομίσουν από τις εξαγωγές τους στην Ιταλία. Μια τέτοια κατάσταση θα παρεμποδίσει τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις αντιστοίχως για την αναδιάρθρωσή τους και τη συμμόρφωσή τους με το κοινοτικό κεκτημένο που εφαρμόζεται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

(7) Οι λόγοι που επικαλείται η Σλοβενία δικαιολογούν παρέκκλιση. Πέραν τούτου, λόγω του χαμηλού δυναμικού διασύνδεσης των δύο αυτών διασυνδέσεων, και δεδομένου ότι η κατάσταση δεν είναι πιθανόν να μεταβληθεί πριν από την 1η Ιουλίου 2007, ο ουσιαστικός αντίκτυπος μιας τέτοιας παρέκκλισης στην εσωτερική αγορά θα είναι πολύ μικρός.

(8) Η παρέκκλιση θα πρέπει να περιοριστεί στα απολύτως αναγκαία, λαμβανομένου υπόψη του αιτήματος της Σλοβενίας. Θα πρέπει επομένως να καλύπτει μόνο τμήμα των διασυνδέσεων που κατανέμονται από τον σλοβενικό διαχειριστή δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και να εφαρμόζεται μόνο στο βαθμό που το δυναμικό αυτό δεν υπερβαίνει το ήμισυ του συνολικού διαθέσιμου δυναμικού.

(9) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1228/2003 θα πρέπει επομένως να τροποποιηθεί ανάλογα.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στο άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003, προστίθεται η ακόλουθη τρίτη παράγραφος:

«Όσον αφορά τις διασυνδέσεις μεταξύ Σλοβενίας και γειτονικών κρατών μελών, το άρθρο 6 παράγραφος 1 καθώς και οι κανόνες 1 έως 4 που περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο του παραρτήματος με τίτλο «Γενικά», θα εφαρμόζονται από 1ης Ιουλίου 2007. Η παρούσα παράγραφος εφαρμόζεται μόνο στο επιμερισμένο από το σλοβενικό διαχειριστή δικτύων μεταφοράς δυναμικό διασύνδεσης και μόνο στο μέτρο που το δυναμικό αυτό δεν υπερβαίνει το ήμισυ του συνολικού διαθέσιμου δυναμικού διασύνδεσης.»

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από 1ης Ιουλίου 2004.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος