C 80/120 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής µε θέµα «Γενικοί προσανατο-
λισµοί της οικονοµικής πολιτικής για την περίοδο 2003 -2005»
(2004/C 80/30)
Στις 15 Μαΐου 2003 και σύµφωνα µε το άρθρο 29,παράγραφος 2του Εσωτερικού Κανονισµού της, η
Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει συµπληρωµατική γνωµοδότηση µε τοανωτέρω θέµα.
Το ειδικευµένο τµήµα «Οικονοµική και νοµισµατική ένωση, οικονοµική και κοινωνική συνοχή »,στο οποίο
ανατέθηκε η προετοιµασία των σχετικών εργασιών, κατάρτισε τη γνωµοδότησή του στις 26 Νοεµβρίου 2003 µε
βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Delapina.
Κατά την 404η σύνοδο ολοµέλειάς της, της 10ης και 11ης ∆εκεµβρίου 2003 (συνεδρίαση της 11ης ∆εκεµ-
βρίου ),η Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε µε 50 ψήφους υπέρ, 5 ψήφους κατά και
2 αποχές την ακόλουθη γνωµοδότηση.
1.Σύνοψη
1.1. Η παρούσα γνωµοδότηση συµπληρώνειτι ς έως σήµερα
εργασίες καιβασίζεταικυρίως στη γνωµοδότηση που υι οθέτησε η
ΕΟΚΕ στις 26 Μαρτίου 2003 µε θέµα «Οι γενικοί προσανατολισµοί
της οικονοµικής πολιτικής του 2003 »,η οποία εκδόθηκε από την
ΕΟΚΕ ως απάντηση στην «Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά
µε την εφαρµογή γενικών προσανατολισµών της οικονοµικήςπολιτικής του 2002 ».
1.1.1. Στη γνωµοδότηση εκείνη, η ΕΟΚΕ έκανε διάκριση µεταξύ
των εξής τριών πτυχών: α )των βασικών στόχων των «γενικών
προσανατολισµών »,β)της εφαρµογής των «γενικών προσανατο-
λισµών »στην πράξη καιγ )της ενσωµάτωσης των «γενικών
προσανατολισµών »στις άλλες πολιτικές.
1.1.2. Σύµφωνα µε τη θεµατολογία που εθεωρείτο σηµαντική
εκείνη την εποχή, δόθηκε ιδιαίτερο βάρος στην εφαρµογή τωνγενικών προσανατολισµών στην πράξη. Γι' αυτό, η πτυχή αυτή δεν
εξετάζεταιεκ νέου στην παρούσα γνωµοδότηση.
1.1.3. Σε προηγούµενες γνωµοδοτήσεις είχε επίσης χαρακτη-
ρισθεί ως ανεπαρκές το µίγµα µακροοικονοµικών πολιτικών. ΗΕΟΚΕ διαπίστωσε µεταξύ άλλων ότι: «Αντίθετα απ' ό,τισυµβαίνει
σε άλλες περιοχές του κόσµου, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτει
µια σαφώς δεδηλωµένη µακροοικονοµική πολιτική, η οποία νατονώνει το δυναµικό οικονοµικής µεγέθυνσής της, πράγµα που θα
την βοηθούσε να αντιµετωπίσει δυναµικά τη συγκυριακή οικονο-
µική επιβράδυνση και θα ενίσχυε την εµπιστοσύνη και τηνεσωτερική ζήτηση ».
1.1.4. Συνεπώς, θα ήταν σκόπιµο να επικεντρωθεί η παρούσα
γνωµοδότηση κυρίως στις συστάσεις και τις προτάσεις που
έχει διατυπώσει η ΕΟΚΕ έως σήµερα σχετικά µε τον γενικόπροσανατολισµό του µίγµατος των µακροοικονοµικών πολιτικών.
Η στοχοθέτηση αυτή δεν σηµαίνεισε καµία περίπτωση ότιδίνεται
λιγότερη σηµασία στον ρόλο των µέτρων της διαρθρωτικήςπολιτικής ή στην υλοποίησή τους σε εθνικό επίπεδο.
1.2. Η ευρωπαϊκή οικονοµία χαρακτηρίστηκε κατά την τελευ-
ταία τριετία από ιδιαίτερα χαµηλούς ρυθµούς ανάπτυξης, ενώ οι
προοπτικές για µια ταχεία, δυναµική και σταθερή ανάκαµψηείναι ελάχιστα ενθαρρυντικές λόγω του χαµηλού επιπέδου τηςεσωτερικής ζήτησης. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η µειωµένη
επενδυτική δραστηριότητα. Ως εκ τούτου, είναι πολύ απίθανο να
µπορέσουν να επιτευχθούν οι στόχοι που καθορίστηκαν στηΛισσαβόνα για το έτος 2010.1.3. Παρά την αναποτελεσµατικότητά του, ο καθορισµός
«Γενικών Προσανατολισµών της Οικονοµικής Πολιτικής (ΓΠΟΠ )»
—δηλαδή ο συνδυασµός µιας µακροοικονοµικής πολιτικής
προσανατολισµένης προς τη σταθερότητα µε µέτρα ευελιξίας και
µείωσης του κόστους από την πλευρά της προσφοράς —διατηρεί-
ταιεδώ καιχρόνι α αµετάβλητος. Η θέση σύµφωνα µε την οποίαµια πολιτική σταθερότητας αρκεί από µόνη της για να παραγάγει
αυτοµάτως ανάπτυξη δεν επαληθεύτηκε. Ούτε η αύξηση της
ευελιξίας ούτε η µείωση του κόστους κατάφεραν να τονώσουν τηζήτηση. Κάθε πολιτική σταθερότητας που είναι µονόπλευρα
προσανατολισµένη προς τη βελτίωση των συνθηκών προσφοράς
λειτουργεί, σε τελική ανάλυση, περιοριστικά. ∆εν υπάρχει ακόµηκαµία ένδειξη που να αποδεικνύει ότι η ευρωπαϊκή µακροοικονο-
µική πολιτική πορεύεται προς µια αυτόνοµη αναπτυξιακή δυνα-
µική.
1.4. Σε αντίθεση µε την Επιτροπή και το Συµβούλιο, η
ΕΟΚΕ θεωρεί ότιµόνο ο εκ βάθρων αναπροσανατολι σµός της
οικονοµικής και ιδιαίτερα της µακροοικονοµικής πολιτικής µπορείνα άρει τα εσωτερικά εµπόδια που αναχαιτίζουν τη βιώσιµη και
ευρεία ανάκαµψη της οικονοµικής συγκυρίας. Η ΕΕ πρέπει να
στηριχθεί στις δικές της δυνάµεις για να επαναφέρει την ευρωπαϊκήοικονοµία στον δρόµο της ανάπτυξης και της πλήρους απασχόλη-
σης. Πρέπει, συνεπώς, να εφαρµόσει µια δραστήρια και επεκτατική
οικονοµική πολιτική, η οποία να συνεκτιµά τη µακροοικονοµικήσυγκυρία. Μια ισορροπηµένη µακροοικονοµική πολιτική µεδεδηλωµένο στόχο την πλήρη απασχόληση χρειάζεται, εκτός
από τη µείωση του κόστους της προσφοράς, καιενίσχυση της
πραγµατικής ζήτησης.
1.5. Η ενίσχυση της εµπιστοσύνης των επενδυτών και των
καταναλωτών —σήµερα πιο απαραίτητη από ποτέ —προϋποθέτει
µια αξιόπιστη οικονοµική πολιτική. Η αξιοπιστία, όµως, µιαςοικονοµικής πολιτικής που σε συνθήκες όπως αυτές που χαρακτή-ριζαν τα προηγούµενα έτη, δεν ενεργεί δραστήρια αλλά παραµένει
άπραγη, είναι αµφισβητήσιµη. Ο συνδυασµός µακροοικονοµικών
πολιτικών οι οποίες να στοχεύουν στην ανάπτυξη και την πλήρηαπασχόληση µέσω της αναχαίτισης της συνεχιζόµενης εξασθένισης
της ζήτησης καισυγχρόνως την αποκατάσταση της εµπι στοσύνης
των οικονοµικών παραγόντων, χρειάζεται:
1.5.1. µια νέα ερµηνεία του συµφώνου σταθερότητας και
ανάπτυξης, που να ανταποκρίνεται στα κριτήρια της σταθερότητας,
αλλά να ευνοεί την ανάπτυξη, µε στόχο τη διεύρυνση τωνπεριθωρίων της φορολογικής πολιτικής των κρατών µελών, ώστενα προαχθούν η ανάπτυξη καιη απασχόληση ·
30.3.2004 EL C 80/121 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
1.5.2. µια πραγµατιστική, αλλά και διορατική νοµισµατική
πολιτική, η οποία, ιδίως σε περιόδους χωρίς κινδύνους πληθω-
ρισµού, να διασφαλίζει τη συνολική οικονοµική ανάπτυξη ·
1.5.3. κατάλληλη αµοιβή των εργαζοµένων, προσανατολισµένη
προς την ανάπτυξη της παραγωγικότητας µε υψηλό βαθµό(κοινωνικής )ασφάλειας, προκειµένου να επιτευχθεί ισορροπία
µεταξύ της ανταγωνιστικότητας, της ζήτησης και της κοινωνικής
συνοχής ·
1.5.4. τον κατάλληλο συντονισµό των πτυχών αυτών µέσω
ενός ανοικτού και εποικοδοµητικού διαλόγου.
1.6. Κατά τη σηµερινή οικονοµική κρίση ο συντονισµός της
οικονοµικής πολιτικής στην ΕΕ έδειξε τα όριά του. Πολλοί κανόνες
αποδεικνύονται υπερβολικά ανελαστικοί, χωρίς να συµβάλλουν
στην αντιµετώπιση των έµπρακτων προκλήσεων, ενώ ο συντονισµόςµεταξύ των αρχών είναιεπίσης ανεπαρκής. Επι βάλλονταιεκτενείς
µεταρρυθµίσεις, οι οποίες θα πρέπει να επιτρέψουν µεγαλύτερα
περιθώρια ελιγµού για την ελαστικότερη αντίδραση και τηνπροσαρµογή της οικονοµικής πολιτικής στις σηµερινές οικονοµι-
κές προκλήσεις. Η προσέγγιση αυτή αποτελεί τη µοναδική διέξοδο
της Ευρώπης από τη σηµερινή κρίση της ανάπτυξης και τηςαπασχόλησης. Η Ε OKE αισιοδοξεί ότι οι αναγκαίες µεταρρυθµίσεις
θα πραγµατοποιηθούν µε επιτυχία, διότι έχει αποδειχθεί στο
παρελθόν η δύναµη της Ευρώπης στους τοµείς της κοινωνικήςσταθερότητας καιτης και νοτοµίας.
1.7. Ιδίως όσον αφορά τον συντονισµό, οι «γενικοί προσανατο-
λισµοί 2003 -2005» θα έπρεπε να είχαν δώσειπροσοχή στη
διεύρυνση, διότι θα επιφέρει τελικά σηµαντικές µεταβολές των
γενικών συνθηκών και για τα σηµερινά κράτη µέλη. Η ΕΟΚΕ δενκατανοεί γιατί αγνοήθηκαν οι υποψήφιες χώρες, ιδιαίτερα αν
ληφθεί υπόψη ότιαυτοί οι «γενικοί προσανατολισµοί »καλύπτουν
τριετή περίοδο.
1.8. Μετά από παρόµοια παράληψη δεν επαρκεί η απλή
«ενηµέρωση »που έχει προβλεφθεί για την άνοιξη 2004. Η
αναγκαία εκ βάθρων αναθεώρηση θα πρέπεινα αποτελέσειαφετη-
ρία για τον ριζικό αναπροσανατολισµό της οικονοµικής πολιτικής.
1.9. Η παρούσα γνωµοδότηση πρωτοβουλίας της ΕΟΚΕ φιλο-
δοξεί να αποτελέσει µια εποικοδοµητική συµβολή, κατά την έννοια
του σηµείου 27των «Γενικών Προσανατολισµών »,όπου ζητείταιη
εντατικοποίηση των αναλύσεων των οικονοµικών εξελίξεων και τωναπαιτήσεων της οικονοµικής πολιτικής.
2.Κύρια σηµεία του εγγράφου του Συµβουλίου
2.1. Για πρώτη φορά, οι «Γενικοί προσανατολισµοί της οικονο-
µικής πολιτικής »και οι κατευθυντήριες γραµµές για την απασχό-
ληση καταρτίσθηκαν από κοινού υπό τη µορφή της αποκαλούµενης
«δέσµης κατευθυντήριων γραµµών ».Η ΕΟΚΕ παρουσίασε αυτή τη
διαδικασία λεπτοµερώς στη γνωµοδότησή της µε θέµα «Γενικοί
προσανατολισµοί της οικονοµικής πολιτικής του 2003 »(
1).
2.2. Οι «Γενικοί προσανατολισµοί της οικονοµικής πολιτικής »
αποτελούν το κύριο έγγραφο των προσπαθειών για το συντονισµό
των πολιτικών που χαρακτηρίζει το σύστηµα καθοδήγησης τωνοικονοµικών πολιτικών στην ΕΕ και τα κράτη µέλη.
(1)ΕΕC 133 της 6.6.2003.2.3. Το κεντρικό σηµείο των «Γενικών προσανατολισµών »
συνιστά η συµβολή που θα µπορούσαν να έχουν οι οικονοµικές
πολιτικές κατά τα επόµενα τρία έτη για την επίτευξη του στόχου
της ΕΕ που τέθηκε στη Λισαβόνα. Στο πρώτο µέρος, διατυπώνονταισχετικά γενικές κατευθυντήριες γραµµές, οι οποίες ισχύουν εξίσουγια όλα τα κράτη µέλη. Σε αυτό περιλαµβάνεται και ένα ξεχωριστό
κεφάλαιο αφιερωµένο στις ιδιαίτερες προκλήσεις για τη ζώνη του
ευρώ. Στο δεύτερο µέρος περιλαµβάνονται ιδιαίτερες για κάθεχώρα κατευθυντήριες γραµµές, οι οποίες απευθύνονται σε καθένα
από τα 15 κράτη µέλη.
2.3.1. Η ΕΟΚΕ ασχολείταιστην παρούσα γνωµοδότηση µε το
πρώτο µέρος, το οποίο αφορά όλα τα κράτη µέλη καιτι ς χώρεςτης ζώνης του ευρώ. Αυτές οι γενικές κατευθυντήριες γραµµές
στηρίζονται σε τρεις πυλώνες: µία µακροοικονοµική πολιτική
προσανατολισµένη στην ανάπτυξη και τη σταθερότητα, τις οικονο-µικές µεταρρυθµίσεις για την ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναµι-
κού, και τη βελτίωση της βιωσιµότητας.
2.3.2. Πυλώνας 1 (µία µακροοικονοµική πολιτική προσανατο-
λισµένη προς την ανάπτυξη και τη σταθερότητα ):Στους «γενικούς
προσανατολισµούς »,η ΕΕ καταδεικνύει τη σηµασία των υψηλό-
τερων καισταθερότερων ρυθµών ανάπτυξης, οιοποίοιπροϋποθέ-
τουν υγιείς µακροοικονοµικές συνθήκες και ανθεκτική µακροοικο-νοµική πολιτική.
2.3.3. Πυλώνας 2 (οικονοµικές µεταρρυθµίσεις για την
ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναµικού ):Η λειτουργία και η
ανταγωνιστικότητα των αγορών εργασίας, προϊόντων και κεφα-λαίων οφείλουν να βελτιωθούν, προκειµένου να επιτευχθεί η
µεγαλύτερη ευελιξία της οικονοµίας και να ενισχυθεί το αναπτυξι-
ακό δυναµικό.
2.3.4. Πυλώνας 3 (βελτίωση της βιωσιµότητας ):Πρέπεινα
δοθεί η κατάλληλη προσοχή στις οικονοµικές, κοινωνικές καιοικολογικές πτυχές βιωσιµότητας, προκειµένου να διασφαλισθείότιοικαταβαλλόµενες προσπάθει ες θα αποφέρουν µακροπρό-
θεσµα τα αναµενόµενα αποτελέσµατα.
3.Γενικές παρατηρήσεις
3.1. Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει µε ικανοποίηση ότι πραγµατοποιή-
θηκε µία σειρά βελτιώσεων, τόσο όσον αφορά τη διαδικασίακατάρτισης των «γενικών προσανατολισµών »όσο καιτο περι εχό-
µενό τους.
3.1.1. Πρέπει να σηµειωθεί ως θετική εξέλιξη το γεγονός ότι
αυτή τη φορά υφίσταταιο συγχρονι σµός µε τη δέσµη των
κατευθυντήριων γραµµών για την απασχόληση, ο οποίος είχεζητηθεί επανειληµµένα. Για να είναι αποτελεσµατική η πολιτικήαπασχόλησης χρειάζεται, εκτός από την εφαρµογή µέτρων για την
απασχόληση, µία µακροοικονοµική πολιτική προσανατολισµένη
προς την ανάπτυξη καιτην απασχόληση.
3.1.2. Εξάλλου, η ΕΟΚΕ επιδοκιµάζει το γεγονός ότι η περίο-
δος ισχύος των γενικών προσανατολισµών είναι πλέον επίσηµατριετής, επειδή ο µεσοπρόθεσµος προσανατολισµός της οικονοµι-κής πολιτικής µπορεί να συµβάλει στη δηµιουργία σταθερών
συνθηκών πλαισίωσης. Ωστόσο, αυτό δεν πρέπει, σε καµία περί-
πτωση, να υπονοµεύει το βραχυπρόθεσµο περιθώριο ελιγµών τηςοικονοµικής πολιτικής.
C 80/122 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
3.1.3. Επίσης, το γεγονός ότιαφι ερώνεταιστη ζώνη του ευρώ
ξεχωριστό κεφάλαιο, το οποίο πραγµατεύεται τις ιδιαίτερες για
την περιοχή αυτή προκλήσεις, συνιστά ποιοτική βελτίωση των
«Γενικών προσανατολισµών ».
3.1.4. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ είναι ικανοποιηµένη επειδή το
έγγραφο περιλαµβάνει ένα µέρος µε θέµα τη βιωσιµότητα, το οποίο
δεν ασχολείται µόνο µε τη χρηµατοδότηση των συνταξιοδοτικών
συστηµάτων και τη βιωσιµότητα του περιβάλλοντος, αλλά επιση-µαίνει και τη σηµασία της οικονοµικής και κοινωνικής συνοχής.
3.1.5. Στο µέρος 4 της παρούσας γνωµοδότησης που ακολου-
θεί, παρατίθενται λεπτοµερώς και άλλα πολυάριθµα σηµεία, για τα
οποία η ΕΤΠ συµφωνεί µε τη διατύπωσή τους στο πλαίσιο των
«γενικών προσανατολισµών ».
3.2. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ θα τονίσειστο επόµενο κεφάλαι ο ότιη
γενική κατεύθυνση της µακροοικονοµικής πολιτικής, στην οποία
βασίζονταιοι «γενικοί προσανατολισµοί »,δεν επαρκεί για την
αντιµετώπιση των προκλήσεων που θα προκύψουν και για τηνενίσχυση της ανάπτυξης καιτης απασχόλησης (
1).Η ΕΟΚΕ έχει
ήδη εξετάσειλεπτοµερώς την πρακτι κή πλευρά του θέµατος,
δηλαδή το έλλειµµα που παρουσιάζει η εφαρµογή των γενικώνπροσανατολισµών σε σχετική γνωµοδότηση πρωτοβουλίας (
2).
3.2.1. Σύµφωνα µε τις νέες προβλέψεις που παρουσίασε το
Φθινόπωρο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής
οικονοµίας το 2003, και για τρίτο συνεχόµενο έτος, θα είναιιδιαίτερα χαµηλή και σαφώς µικρότερη από το δυναµικό της. Ωςσυνέπεια της ανεπαρκούς οικονοµικής ανάπτυξης, η απασχόληση,
στη ζώνη του ευρώ, θα υποχωρήσεικατά το τρέχον έτος. Το
ποσοστό ανεργίας στην εν λόγω ζώνη θα ανέλθειτο 2003 σε8,9 %καιτο επόµενο έτος σε 9,1 %,δηλαδή θα αυξηθεί κατά
1,1 %σε σύγκριση µε το 2001.
3.2.2. Η έντονη εξασθένιση της οικονοµικής συγκυρίας το
2002 ήταν κυρίως αποτέλεσµα της απότοµης πτώσης της ζήτησης.Οι καταναλωτές έδειξαν σαφώς συγκρατηµένη καταναλωτική
προθυµία, αλλά το κυριότερο ήταν η µείωση των επενδύσεων των
επιχειρήσεων λόγω των µειωµένων προσδοκιών όσον αφορά τιςπωλήσεις. Μολονότι η εµπιστοσύνη των ιδιωτικών νοικοκυριών και
των επιχειρήσεων έχει κάπως αποκατασταθεί, δε διαφαίνεται για το
2004 µια βιώσιµη ανάκαµψη µε την έννοια των οικονοµικώνκύκλων. Η εσωτερική ζήτηση παραµένει ασθενής, γεγονός που θαεπιτρέψει µια ελαφρά ανάκαµψη όχι όµως και την επιστροφή µιας
δυναµικής ανάπτυξης. Σύµφωνα µε τις προβλέψεις της Επιτροπής
παρόµοια βελτίωση, η οποία θα συνοδεύεται και από µεγάλουςκινδύνους, δεν πρόκειται να σηµειωθεί πριν από το 2005, γεγονός
το οποίο ισχύει και όσον αφορά τη µείωση της ανεργίας.
3.2.3. Παρόµοια χαµηλή οικονοµική ανάπτυξη, επί τρία συνε-
χόµενα έτη, συνεπάγεταιαπώλει ες όσον αφορά την ευηµερία, πουλαµβάνουν τις διαστάσεις των υφέσεων των ετών 1975, 1981 και
1993. Σε αντίθεση µε τις τότε «πραγµατικές »υφέσεις, αυτή τη
(1)Βλέπε π.χ.: ΕΕ C 139 της 11.5.2001, «Γενικοί προσανατολισµοί της
οικονοµικής πολιτικής του 2000 ».ΕΕ C4 8 της 21.2.2002 «Οι
µεταβολές των παγκόσµιων οικονοµικών συνθηκών και οι νέεςοικονοµικές προκλήσεις που αντιµετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση »ΕΕ
C8 5 της 8.4.2003 «Οικονοµική διακυβέρνηση στην ΕΕ »ΕΕ C 133
της 6.6.2003, «Γενικοί προσανατολισµοί της οικονοµικής πολιτικής
του 2003 »«Ψήφισµα υπ' όψιν της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης ».
(
2)ΕΕ C 133 της 6.6.2003, «Γενικοί προσανατολισµοί της οικονοµικής
πολιτικής του 2003 ».φορά η κρίση δεν γίνεται επαρκώς αντιληπτή, επειδή είναι
«υφέρπουσα ».Η σηµερινή συγκυριακή κρίση έχει τεράστιες αρνητι-
κές επιπτώσεις στην αγορά εργασίας και στους δηµόσιους προϋπο-
λογισµούς. Η άνοδος της ανεργίας, η µείωση της προσφοράςεργατικού δυναµικού και η αύξηση των δηµοσίων ελλειµµάτων δεναποτελούν ωστόσο παροδικά φαινόµενα αλλά επιδρούν µακροπρό-
θεσµα αρνητικά.
3.2.4. Βάσειτων προηγουµένων, η επίτευξη του στόχου που
συνίσταταιστο να καταστεί η Ευρώπη µέχριτο 2010 η αντα-
γωνιστικότερη και δυναµικότερη γνωσιοκεντρική οικονοµία στονκόσµο —ένας οικονοµικός χώρος µε βιώσιµη οικονοµική
ανάπτυξη, περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και µεγαλύ-
τερη κοινωνική συνοχή —αποµακρύνεταιακόµη περι σσότερο.
Επειδή ο στόχος αυτός, ο οποίος προϋποθέτει ρυθµούς ανάπτυξης
3%ετησίως µέχρι το 2010, δεν είναι πλέον επιτεύξιµος, µετά από
την τρέχουσα, τουλάχιστον τριετή, περίοδο ύφεσης, αν δενεφαρµοστεί µια ενεργός αναπτυξιακή πολιτική. Οι ρυθµοί ανάπτυ-
ξης του ΑΕγχΠ που επιτεύχθηκαν µέχρι στιγµής, αποδείχθηκαν
ιδιαίτερα ανεπαρκείς για την επίλυση των προβληµάτων προτεραιό-τητας της ΕΕ (όπως π.χ. επίµονα υψηλό ποσοστό ανεργίας,
εισοδηµατικές ανισότητες µεταξύ περιφερειών, φτώχεια και
αποκλεισµός, οι κίνδυνοι που απειλούν την αγορά εργασίας ).
3.2.5. Ο καθορισµός των γενικών προσανατολισµών της οικο-
νοµικής πολιτικής των κρατών µελών και της Κοινότητας θα
µπορούσε να αποτελέσει εξαιρετική ευκαιρία για την αναθεώρησητης συνολικής στρατηγικής για την οικονοµική πολιτική της ΕΕ,
καθώς και για τον επεκτατικό αναπροσανατολισµό της πολιτικής
που ακολουθείται στους επιµέρους τοµείς. Αντί να χρησιµοποιηθείαυτή η ευκαιρία, επιβεβαιώνονται εκ νέου οι βασικοί προσανατο-
λισµοί που ενισχύουν τις σχετικές τάσεις στασιµότητας. Παρά την
αναποτελεσµατικότητά του, ο βασικός συνδυασµός µακροοικονο-µικών πολιτικών που επιλέγεται για την αντιµετώπιση των µειζόνων
προκλήσεων της Ένωσης παραµένει επί σειρά ετών ουσιαστικά
αναλλοίωτος.
3.2.6. Μολονότιτόσο η Επι τροπή (
3):Σύσταση της Επιτροπής
για τους γενικούς προσανατολισµούς των οικονοµικών πολιτικών
της 8ης Απριλίου 2003 )όσο καιτο Συµβούλι ο της Ευρωπαϊκής
Ένωσης (Σύσταση για τους γενικούς προσανατολισµούς των οικο-
νοµικών πολιτικών, της 26ης Ιουνίου 2003 )επισηµαίνουν ορθά τη
σηµασία που έχει η µακροοικονοµική πολιτική για τη στήριξη τηςανάπτυξης καιτης απασχόλησης, δεν εκφέρουν, εντούτοι ς, την
παραµικρή κριτική για τις εµφανείς ελλείψεις της. Συνεχίζουν να
υποστηρίζουν ένα µοντέλο οικονοµικής πολιτικής του οποίουκεντρικό στόχο αποτελεί η αύξηση της ανάπτυξης, µέσω της λήψης
µέτρων για τη µείωση του κόστους και της εισαγωγής µεγαλύτερης
ευελιξίας. Ο προσανατολισµός της µακροοικονοµικής πολιτικής καιτων τριών πτυχών της, δηλαδή της νοµισµατικής, φορολογικής και
µισθολογικής πολιτικής, παραµένει περιοριστικός. Αυτή η γενική
κατεύθυνση των συστάσεων για την οικονοµική πολιτική της Επιτρο-πής δεν προσφέρει δυνατότητες επιτυχίας, καθώς παρουσιάζειέλλειψη ισορροπίας και ανεπάρκεια, στο µέτρο που αναφέρεται κατά
κύριο λόγο στην προσφορά και δεν λαµβάνει υπόψη της το γεγονός
ότιστην οι κονοµία οιπαράγοντες που συνδέονταιµε την προσφοράκαιτη ζήτηση πρέπεινα αναπτύσσονταικατά ι σορροπηµένο τρόπο,
προκειµένου να καταστεί δυνατή η πλήρης αξιοποίηση του
αναπτυξιακού δυναµικού.
(3) COM(2003) 170 τελικό .
30.3.2004 EL C 80/123 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
3.2.7. Το γεγονός ότι η Επιτροπή και το Συµβούλιο δεν
αναγνωρίζουν ότι η αντίληψή τους για την οικονοµική πολιτική
συµβάλλειεπίσης στην τρέχουσα κρίση, φαίνεταιστην περι γραφή
των αιτιών της από την Επιτροπή (συγκρίνατε επίσης τα έγγραφα
«The EU Economy 2002 Review» και «Spring 2003 Economic
Forecast»): προβάλλει ως αίτια τις γεωπολιτικές εντάσεις, την
ανασφάλεια την οφειλόµενη σε εξωγενείς παράγοντες (αγορά
µετοχών, τιµή πετρελαίου ),καθώς και τις διαρθρωτικές δυσκαµ-
ψίες. Η Επιτροπή δεν αναγνωρίζει ότι η αναπτυξιακή ύφεση στην
Ευρώπη οφείλεταικαιστο γεγονός ότιη Ευρώπη είναιη µόνη
περιοχή στον κόσµο που παραιτείται από µία επεκτατική και σαφώςπροσανατολισµένη στην ανάπτυξη µακροοικονοµική πολιτική και
αναµένει παθητικά να συµµετάσχει σε µία ανάκαµψη της οικονο-
µίας που θα επιτευχθεί σε άλλες περιοχές του κόσµου. Το απόετών προτεινόµενο από την Επιτροπή και το Συµβούλιο µείγµα
πολιτικής αποδείχθηκε ανίκανο να προκαλέσει την κατάλληλη
εσωτερική ζήτηση, η οποία είναι απαραίτητη για την προώθησητης επενδυτικής διαθεσιµότητας. Ωστόσο, όλα αυτά τα συνιστώ-
µενα για τη βελτίωση της διάρθρωσης της προσφοράς µέτρα
παραµένουν αναποτελεσµατικά, καθώς η ζήτηση και οι προοπτικέςπωλήσεων δεν ενισχύονται ανάλογα.
3.2.8. Στο πλαίσιο αυτό αξίζει ι να σηµειωθεί ότι, σε αντίθεση
µε την ΕΕ, ο ΟΟΣΑ φαίνεται να θεωρεί τη διαφορετική ανάπτυξη
της ζήτησης σε επιµέρους περιοχές του κόσµου ως ένδειξητων διαφορών κατεύθυνσης στις µακροοικονοµικές πολιτικές, οι
οποίες, πράγµατι, σε ορισµένες περιοχές προκάλεσαν σηµαντική
ώθηση της ζήτησης (βλέπε OECD Economic Outlook Nr. 3,
Εxecutive summary).
3.3. Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ συνιστά την επιδίωξη ενός συνδυα-
σµού πολιτικών που να αποκαθιστά την ισορροπία µεταξύ των
παραγόντων προσφοράς και ζήτησης καθώς και µεταξύ µικροοικο-νοµικών και µακροοικονοµικών παραγόντων. Στα σηµεία 4.1
έως 4.3που ακολουθούν, η ΕΟΚΕ διατυπώνει τις συστάσεις της
σχετικά µε τον προσανατολισµό της µακροοικονοµικής πολιτικής.Ένα πολύ χρήσιµο βοήθηµα θα ήταν για το σκοπό αυτό η ανάληψη
αναπτυξιακής πρωτοβουλίας µε τη µορφή ενός κοινού, ευρωπαϊκού
προγράµµατος επενδύσεων. Επιπλέον, θα πρέπει οι συστάσειςαυτές να υλοποιηθούν και σε εθνικό επίπεδο. Σε µικροοικονοµικόεπίπεδο χρειάζεται κυρίως να προσαρµοστούν οι επιχειρήσεις
κατάλληλα όσον αφορά τον τεχνολογικό τους εξοπλισµό και την
ανταγωνιστικότητα ώστε να αξιοποιηθεί καλύτερα το υφιστάµενοπαραγωγικό δυναµικό και να αυξηθεί η παραγωγικότητα.
4.Ειδικές παρατηρήσεις
4.1.Νοµισµατική πολιτική
4.1.1. Οιαναφορές των «γενικών προσανατολισµών »στη
νοµισµατική πολιτική είναι, ως συνήθως, ιδιαίτερα ανεπαρκείςκαι περιορίζονται στην τυπική διατύπωση της µέριµνας για τη
σταθερότητα των τιµών και —όταν αυτή δεν κινδυνεύει —της
ενίσχυσης της γενικής οικονοµικής πολιτικής. Ως εκ τούτου,αποφεύγεται προφανώς η διατύπωση συστάσεων, προκειµένου να
µη θεωρήσειη ΕΚΤ ότι , κατ' αυτόν τον τρόπο, θίγεταιη
ανεξαρτησία της.
4.1.2. Στόχος της νοµισµατικής πολιτικής θα έπρεπε, εν πάση
περιπτώσει, να είναι η επίτευξη µίας ισόρροπης σχέσης µεταξύ τηςσταθερότητας των τιµών, της οικονοµικής ανάπτυξης και της
απασχόλησης. Στο συνιστώµενο από το Συµβούλιο µείγµα πολιτι-
κής απουσιάζει µία σαφής πρόσκληση προς την ΕΚΤ για τηνανάληψη της ευθύνης της και έναντι της πραγµατικής οικονοµίας(ανάπτυξης καιαπασχόληση ).Ως εκ τούτου, θα ήταν σκόπιµο η
ΕΚΤ να δεσµευθεί για την επίτευξη ενός στόχου για τη σταθερότητα
µε την «ευρύτερη έννοια »,ο οποίος δεν θα αφορά µόνο τη
σταθερότητα της αξίας του νοµίσµατος, αλλά καιτη σταθερότητατης ανάπτυξης, την πλήρη απασχόληση και το σύστηµα κοινωνικήςσυνοχής. Η Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή έχει
ήδη υποστηρίξει επανειληµµένα ότι η νοµισµατική πολιτική θα
όφειλε να συµβάλει και στην υλοποίηση του στόχου της ανάπτυξηςκαιτης πλήρους απασχόλησης (για παράδειγµα, στο ψήφισµά της
για την Ευρωπαϊκή Συνέλευση, της 19ης Σεπτεµβρίου 2002 ).
4.1.3. Για να διατηρηθεί η εµπιστοσύνη των επενδυτών και των
καταναλωτών, πρέπει µία υπεύθυνη και πραγµατιστική νοµισµατικήπολιτική, η οποία συνεκτιµά αδιάλειπτα την πραγµατική εξέλιξη
της οικονοµίας, ήδη από τη στιγµή που διαφαίνεται µία επαπειλού-
µενη ύφεση, να φανερώνει πειστικά ότι είναι σε θέση να τηναντιµετωπίσει αποφασιστικά. Μολονότι όταν προβαίνουµε σεσυγκρίσεις σε διεθνές επίπεδο δεν πρέπει να αγνοούµε τις ειδικές
συνθήκες κάθε χώρας, ωστόσο µπορεί να διαπιστωθεί ότι η
µακροχρόνια ανοδική πορεία που σηµείωσε η αµερικανική οικονο-µία κατά τη δεκαετία του 1990, οφειλόταν ακριβώς σε έναν
παρόµοιο προσανατολισµό της νοµισµατικής πολιτικής. Η ΕΚΤ
παραµελεί να αξιοποιήσει την ευκαιρία αυτή ήδη από το καλοκαίρι2001. Και στις τρεις µεγάλες παγκόσµιες περιοχές, η οικονοµία
παρουσίαζε στασιµότητα ήδη πριν από τις τροµοκρατικές επιθέσεις
της 11ης Σεπτεµβρίου. Ενώ η νοµισµατική πολιτική, εξαιρουµένηςτης Ευρώπης, επενέβαινε µαζικά, η ΕΚΤ αντιδρούσε καθυστερηµένα
καιαδύναµα. Η µείωση των επι τοκίων δεν µπορεί να συµβάλει
στην αποκατάσταση της εµπιστοσύνης των επενδυτών, όταν πραγ-µατοποιείται έξι µήνες µετά την έναρξη της ύφεσης.
4.1.4. Ως συνέπεια της περιορισµένης δραστηριότητας κατανα-
λωτών και επενδυτών, της υψηλής συναλλαγµατικής τιµής του
ευρώ καιτης σταθεροποίησης των τι µών του πετρελαίου, δεν
υφίσταταιεπί του παρόντος στην Ευρώπη κίνδυνος γενι κευµένουπληθωρισµού. Σε αυτό το περιβάλλον, η πολιτική επιτοκίων της
ΕΤΠ φαίνεται και για το έτος 2003 ιδιαίτερα διστακτική (µπορείτε
να ανατρέξετε σχετικά και στο: OECD Economic Outlook
Nr. 73). Καθώς το υψηλό, σε σύγκριση µε τα παγκόσµια
δεδοµένα, επίπεδο επιτοκίων στην Ευρώπη συµβάλλει στην υψηλή
συναλλαγµατική τιµή του ευρώ, δεν µετριάζονται µόνο οι αυξήσειςτων τιµών αλλά και οι εξαγωγικές δυνατότητες της ευρωπαϊκήςοικονοµίας.
4.1.5. Η ΕΟΚΕ συνιστά την αναθεώρηση του στόχου της ΕΚΤ
σχετικά µε τον πληθωρισµό. Ο ορισµός ενός στοχευόµενου
περιθωρίου (όπως στο Ηνωµένο Βασίλειο ή στη Σουηδία )δίνειτη
δυνατότητα περισσότερο ευέλικτων προσαρµογών. Η ύπαρξή
σηµαντικών διαφορών στα ποσοστά πληθωρισµού των επιµέρους
χωρών µπορεί να συνεπάγεται τον κίνδυνο αποπληθωρισµού στιςχώρες µε ιδιαίτερα περιορισµένες αυξήσεις τιµών. Αυτό πρέπειοπωσδήποτε να αποφευχθεί, γιατί θα εξουδετέρωνε την αποτε-
λεσµατικότητα των µέσων της νοµισµατικής πολιτικής.
4.1.6. Το προβαλλόµενο στους «γενικούς προσανατολισµούς »
αίτηµα για καλύτερο και αποτελεσµατικότερο συντονισµό της
µακροοικονοµικής πολιτικής πρέπει, κατά συνέπεια, να συµπερι-λαµβάνει και την υποχρέωση για τη νοµισµατική πολιτική να
συµβαδίζει µε άλλους τοµείς πολιτικής. Παρόµοια ουσιαστική
συµπερίληψη της ΕΚΤ σε έναν ανοιχτό και διαρκή διάλογο για τηναξιολόγηση των οικονοµικών µεγεθών και των δυνατοτήτων τηςοικονοµικής πολιτικής, χωρίς να θίγεται, κατ' αυτόν τον τρόπο, η
ανεξαρτησία της ΕΚΤ είναιαπολύτως εφι κτή. Η ανεξαρτησία των
επιµέρους παραγόντων σε αυτή τη διαδικασία συντονισµού πρέπει,πάση θυσία, να διατηρηθεί.
C 80/124 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.2.∆ηµοσιονοµική πολιτική
4.2.1. Ο συντονισµός των δηµοσιονοµικών πολιτικών των
κρατών µελών στα πλαίσια της Νοµισµατικής Ένωσης είναι
σκόπιµος εφόσον επιδιώκεται σταθερή οικονοµική ανάπτυξη καιβελτίωση της κατάστασης στην απασχόληση. Οιεµπει ρίες που
αποκτήθηκαν όµως κατά την πρόσφατη οικονοµική κρίση αποδει-
κνύουν ότι η σηµερινή µορφή του συντονισµού των δηµοσιονο-µικών πολιτικών στα πλαίσια του συµφώνου για τη σταθερότητα
καιτην ανάπτυξη, είναιανεπαρκής.
4.2.2. Η ΕΟΚΕ θεωρεί πάντως ότι η διαρκής αµφισβήτηση και
επανεξέταση παρόµοιων µηχανισµών συντονισµού βλάπτει έντονα
την οικονοµική ανάπτυξη. Συνιστά γι αυτό να διευκρινιστούν το
συντοµότερο δυνατό τα ανοικτά ερωτήµατα σχετικά µε τη διατύ-πωση καιερµηνεία του συµφώνου γι α τη σταθερότητα καιτην
ανάπτυξη.
4.2.3. Σε σχέση µε τη φορολογική πολιτική, στους «γενικούς
προσανατολισµούς »προβάλλεταιεκ νέου η σηµασία µίας προσε-
χούς επίτευξης των µεσοπρόθεσµων δηµοσιονοµικών υπολοίπων
που συµφωνήθηκαν στο πλαίσιο του συµφώνου σταθερότητας καιανάπτυξης. Οι προσπάθειες για εξισορρόπηση των δηµόσιων
προϋπολογισµών, σε µια φάση όπου επικρατεί οικονοµική στασιµό-
τητα κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε περαιτέρω ύφεση της οικονοµι-κής ανάπτυξης καισε αύξηση της ανεργίας. Ο προσανατολι σµόςπρος τα φορολογικά µέτρα δεν συνεκτιµά επαρκώς τους υψηλούς
καισυνεχώς αυξανόµενους αρι θµούς ανέργων στην ΕΕ. Ενώ στην
πράξη η µείωση της ανεργίας θα µπορούσε να συµβάλει ουσιαστικάστη διασφάλιση της βιωσιµότητας των δηµοσίων προϋπολογισµών.
4.2.4. Και η δηµοσιονοµική πολιτική πρέπει να υποχρεωθεί
σαφώς να συµβάλειστην επίτευξη των στόχων «ανάπτυξη και
απασχόληση ».Εντούτοις, η φορολογική πολιτική λειτουργούσε —
και σηµαντικός παράγων για αυτό ήταν οι αυτοπεριορισµοί της —
κυκλικά, καθώς σε περιόδους ύφεσης παρατηρείται σηµαντικήεξοικονόµηση.
4.2.5. Η ΕΟΚΕ επιδοκιµάζει την πρόταση, την οποία διατύπωσε
τους τελευταίους µήνες η Επιτροπή και ακολούθησε —µεταξύ
άλλων καιστους «γενικούς προσανατολισµούς »— το Συµβούλιο,
για περισσότερη ευελιξία στην εφαρµογή του συµφώνου σταθερό-
τητας και ανάπτυξης. Εν προκειµένω, ιδιαίτερα θετικά χαρακτη-ρίζονταιη αποδοχή της πλήρους ελευθερίας της λει τουργίας
των αυτόµατων σταθεροποιητικών παραγόντων, η αποφυγή της
κυκλικής διαδικασίας και η επισήµανση του ρόλου της κατάστασηςτου χρέους έναντι της συµπληρωµατικής δηµοσιονοµικής χρέωσης.
4.2.6. Το βασικό πρόβληµα του συµφώνου (η χαµηλή
ανάπτυξη του ΑΕγχΠ προκαλεί υψηλότερο έλλειµµα και οι
συνεπόµενες µειώσεις των δαπανών περιορίζουν τη ζήτηση και,
ούτως, την ανάπτυξη )παραµένει άλυτο. Ως µεταβατική λύση, στις
περιπτώσεις στις οποίες κατά το παρελθόν δεν επιτεύχθηκε η
µείωση των δηµοσιονοµικών ελλειµµάτων κατά τις περιόδους
έντονης οικονοµική ανάπτυξης, οι «γενικοί Προσανατολισµοί »
προτείνουν την προοδευτική µείωση του διαρθρωτικού ελλείµµα-
τος κατά 0,5 %ετησίως ·στις χώρες της ευρωζώνης. ωστόσο, και
η λύση αυτή επενεργεί αρνητικά στην ύφεση, επειδή, κατά κυκλικότρόπο, περιορίζει περαιτέρω τη ζήτηση και, κατ' αυτόν τον τρόπο,δυσχεραίνεται η συγκυρία. Για το λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ επιµένει για
µία νέα ερµηνεία του συµφώνου, η οποία να επιτρέπει στη
φορολογική πολιτική να εκτιµά ορθά τα διάφορα οικονοµικάµεγέθη.4.2.7. Υποστηρίχθηκε επανειληµµένα ότι η αξιοπιστία της
δηµοσιονοµικής πολιτικής διαδραµατίζει καίριο ρόλο στην επείγο-
υσα ανάγκη ενίσχυσης της εµπιστοσύνης των επενδυτών και των
καταναλωτών, και ότι αυτή η αξιοπιστία τίθεται σε κίνδυνο σεπερίπτωση που δεν περικόπτονται µαζικά οι δαπάνες. Στο επιχεί-ρηµα αυτό η ΕΟΚΕ αντιπαραθέτει το παρακάτω: Η αξιοπιστία
µπορεί να ενισχυθεί µόνο εάν η οικονοµική πολιτική, σε κατάσταση
έντονης ύφεσης της ζήτησης, επιδεικνύει ενεργά ετοιµότηταδράσης για την ενθάρρυνση της ανάπτυξης και της απασχόλησης.
Επιπλέον, δεν φαίνεται εύλογο στην ΕΟΚΕ το να κρίνουν θετικά οι
χρηµατοπιστωτικές αγορές την κυκλική εξοικονόµηση, κατά τηδιάρκεια µίας κρίσης, και να εκτιµούν ως αρνητική την επιλογή
µίας πορείας προσανατολισµένης στην ανάπτυξη.
4.2.8. Θα ήταν ευκταίο να αντικατασταθεί η αδιαφοροποίητη
θεώρηση των υπολοίπων από ένα δείκτη θεώρησης, ο οποίος να
λαµβάνει σοβαρά υπόψη του τις διαρθρωτικές και ποιοτικές πτυχές
του δηµόσιου προϋπολογισµού. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει ναληφθεί µέριµνα ώστε η διάρθρωση των εσόδων και των δαπανών
να ευνοεί την οικονοµική ανάπτυξη και την απασχόληση. Γενικά
τονίζεται ότι θα ήταν σκόπιµο, για λόγους ίσης µεταχείρισης τωνγενεών, να κατανέµονται οι δαπάνες για µεγάλες επενδύσεις σε
περισσότερες γενεές, εφόσον από τις επενδύσεις αυτές επωφε-
λούνται περισσότερες γενεές. Στην πράξη όµως οι προτάσειςαυτές προσκρούουν σε πολυάριθµα ανεπίλυτα προβλήµατα. Τα
προβλήµατα αυτά είναιεν µέρειτεχνι κής, (θέµατα του ορισµού και
της οριοθέτησης )εν µέρει πολιτικής φύσης. Για τον λόγο αυτό,
η ΕΟΚΕ εκπονεί επί του παρόντος γνωµοδότηση δικής τηςπρωτοβουλίας µε τίτλο «∆ηµοσιονοµική πολιτική και τύπος επεν-
δύσεων ».
4.3.Μισθολογική πολιτική
4.3.1. Η ευθύνη της µισθολογικής πολιτικής για τη γενική
οικονοµική ανάπτυξη ενισχύθηκε, στην πράξη, µε την εισαγωγήτης νοµισµατικής ένωσης. Οι αρνητικές εξελίξεις στη µισθολογική
πολιτική, οι οποίες δεν αντιστοιχούσαν στο γενικό οικονοµικό
περιβάλλον, ήταν δυνατόν προηγουµένως να αντισταθµίζονται απόπροσαρµογές στη συναλλαγµατική ισοτιµία. Αυτή η δυνατότητα
διόρθωσης δεν είναι πλέον δεδοµένη.
4.3.2. Επειδή στους «γενικούς προσανατολισµούς »,η νοµισµα-
τική και η δηµοσιονοµική πολιτική δεν αµφισβητούνται σε
σηµαντικό βαθµό, συνάγεται, συνεπώς, ότι οι «Γενικοί προσανατο-
λισµοί »αποδίδουν στη µισθολογική πολιτική υπερβάλλουσα
ευθύνη για τη γενική οικονοµική ανάπτυξη. Αλλά η εν λόγω
βαρύτητα της µισθολογικής πολιτικής στο µείγµα πολιτικής
περιορίζεται, όταν και η νοµισµατική και δηµοσιονοµική πολιτικήδιαδραµατίζουν στο σύνολο του συστήµατος τον αντίστοιχο ρόλο
τους.
4.3.3. Η ΕΟΚΕ επιδοκιµάζει, κατ' αρχήν, την απαίτηση που
διατυπώνεται στους «γενικούς προσανατολισµούς »για τη συσχέ-
τιση της ονοµαστικής εξέλιξης των µισθών µε την πρόοδο τηςπαραγωγικότητας αλλά και µε τις µεσοπρόθεσµες προοπτικές όσον
αφορά την εξέλιξη του πληθωρισµού Εάν όµως το επαναλαµβανό-
µενο αίτηµα για µετρηµένες, περιορισµένες, µετριοπαθείς καισυγκρατηµένες µισθολογικές συµβάσεις σηµαίνει ότι η αύξησητων µισθών πρέπει να είναι µικρότερη της αύξησης της παραγωγι-
κότητας, τότε η ΕΟΚΕ δεν µπορεί να συµφωνήσειµε αυτό το
αίτηµα, επειδή παρόµοια προσέγγιση θα αναιρούσε την ισορροπίαµεταξύ των παραγόντων της προσφοράς καιτης ζήτησης.
30.3.2004 EL C 80/125 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.3.4. Υπό το πρίσµα της προσφοράς καιµόνον, µπορεί να
υποστηριχθεί ότι οι χαµηλές αυξήσεις των µισθών συντελούν σε
µείωση του κόστους που συνεπάγεταιο παράγοντας εργασία και
κατά συνέπεια σε αύξηση της απασχόλησης. Κατ' αυτό τον τρόποαγνοείταιόµως το γεγονός ότιοιµι σθοί δεν αποτελούν µόνο ένανπαράγοντα δαπανών, από την άποψη της προσφοράς, αλλά
συνιστούν, από την άποψη της ζήτησης, και το σηµαντικότερο
παράγοντα καθορισµού της εσωτερικής ζήτησης. Συνεπώς, ηέντονη συγκράτηση των µισθών αποδυναµώνει τη συνολική ζήτηση
καικατ' επέκταση την ανάπτυξη καιτην απασχόληση. Από
οικονοµική άποψη, ο µεσοπρόθεσµος προσανατολισµός, της αύξη-σης των µισθών στην εθνική γενική οικονοµική αύξηση της
παραγωγικότητας διασφαλίζει την ισορροπία µεταξύ της επαρκούς
ενίσχυσης της ζήτησης και της διατήρησης της ανταγωνιστικότηταςτων τιµών. Παρόµοιος προσανατολισµός ανταποκρίνεται στο
αίτηµα για µια υπεύθυνη µισθολογική πολιτική η οποία να
αναλαµβάνει την ευθύνη για την προσφορά αλλά και για τη ζήτησηκαι συνεπώς για την ανάπτυξη και τη σταθερότητα του τιµάριθµου.
Αυτό προϋποθέτει βέβαια την ύπαρξη κατάλληλων θεσµικών όρων.
4.3.5. Οι κοινωνικοί εταίροι, ως σηµαντικοί συνοµιλητές στον
µακροοικονοµικό διάλογο, συµµετέχουν στο συντονισµό των
οικονοµικών πολιτικών (βλέπε επίσης σηµείο 4.6.4). Σε σχέση µε
τις παρατηρήσεις για την ανεξαρτησία της ΕΚΤ στο σηµείο 4.1.6,
η ΕΟΚΕ επισηµαίνει ότι οι µισθολογικές διαπραγµατεύσειςσέβονται σε κάθε περίπτωση της ανεξαρτησία των κοινωνικών
εταίρων. Ο προσανατολισµός της µισθολογικής πολιτικής όπως
σκιαγραφείται στις προηγούµενες παραγράφους, µπορεί να χρησι-µοποιηθεί ως παράδειγµα για τον τρόπο µε τον οποίο η διατήρηση
της πλήρους αυτονοµίας των κοινωνικών εταίρων καθιστά δυνατή
τη συµφωνία σχετικά µε τις θεµελιώδεις σχέσεις και, ούτως, τονκαλύτερο συντονισµό της µακροοικονοµικής πολιτικής.
4.4.Οικονοµικές µεταρρυθµίσεις
4.4.1. Οιαγορές εργασίας
4.4.1.1. Η ΕΟΚΕ υπογραµµίζειτην ανάγκη γι α καλύτερη
χρησιµοποίηση των ανθρωπίνων πόρων, καθώς και για υψηλότερηεπαγγελµατική συµµετοχή. Στους «γενικούς προσανατολισµούς »
προτείνεται µία σειρά πιθανών µέτρων, τα οποία θα µπορούσαν
να συµβάλουν σε αυτό. Μεταξύ αυτών, συµπεριλαµβάνονταιειδικότερα η ενίσχυση της ποιότητας της επαγγελµατικής και
συνεχούς κατάρτισης, αλλά και ο εκσυγχρονισµός των αγορών
εργασίας και της οργάνωσης της εργασίας, η αύξηση της κινητι-κότητας, η εξέταση των παροτρυντικών συνεπειών των συστηµάτων
φορολόγησης και κοινωνικών παροχών, καθώς και η θέσπιση
κοινωνικής υποδοµής, η οποία, για παράδειγµα, καθιστά δυνατήτη διευκόλυνση για τους εργαζόµενους γονείς του συνδυασµούτης απασχόλησης µε την οικογενειακή ζωή.
4.4.1.2. Η ΕΟΚΕ επισηµαίνει ιδιαίτερα ότι η ανάλογη προσπά-
θεια εκσυγχρονισµού πρέπει να επιχειρηθεί µε την πλήρη συµµε-
τοχή των κοινωνικών εταίρων. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει ναδιαφυλαχθεί η κοινωνική ισορροπία, να ληφθούν υπόψη ταθεµελιώδη συµφέροντα των εργαζοµένων και να διασφαλισθεί
υψηλός βαθµός κοινωνικής ασφάλειας. Τέλος, η κοινωνική συνοχή
αποτελεί έναν από τους σαφείς στόχους της Ένωσης.
4.4.1.3. Οι κατευθυντήριες γραµµές της µισθολογικής πολιτι-
κής παρατίθενταιαπό την ΕΟΚΕ στο σηµείο 4.3 της παρούσαςγνωµοδότησης.4.4.2. Οιαγορές αγαθών, υπηρεσι ών καικεφα-
λαίων
4.4.2.1. Η βελτίωση του αναπτυξιακού δυναµικού της Ένωσης
απαιτεί την περαιτέρω ενίσχυση της παραγωγικότητας και της
επιχειρηµατικής δυναµικής. Για τον σκοπό αυτό, αποτελεί ουσιώδηπροϋπόθεση η συνεπής χρησιµοποίηση των πλεονεκτηµάτων της
εσωτερικής αγοράς, για παράδειγµα µέσω της αύξησης των
ποσοστών ενσωµάτωσης στην εθνική νοµοθεσία των κατευ-θυντήριων γραµµών της εσωτερικής αγοράς.
4.4.2.2. Οι επενδύσεις αποτελούν το κλειδί για την αύξηση της
παραγωγικότητας. Γι αυτό, πέραν των ενισχυτικών για την
ανάπτυξη επενδύσεων σε υλικά µέσα και οι αυξηµένες επενδύσεις
σε γνώσεις και εξειδίκευση, καθώς και σε ανθρώπινο κεφάλαιοδιαδραµατίζουν σηµαντικό ρόλο. Πρέπει να ενισχυθούν ακόµη η
πρόσβαση και η εκτεταµένη χρησιµοποίηση νέων τεχνολογιών.
Στον τοµέα των ευρωπαϊκών επενδύσεων υποδοµών, µεγάληευθύνη εναπόκειται στο ευρωπαϊκό επίπεδο για την υλοποίηση
µειζόνων έργων, όπως τα διευρωπαϊκά δίκτυα.
4.4.2.3. Όσον αφορά τον τοµέα της παροχής υπηρεσιών,
στους «γενικούς προσανατολισµούς »ορθώς ζητείταιη δι ερεύνηση
των πιθανών συνεπειών από το ενδεχόµενο πλήρες άνοιγµα των
αγορών. Στις ΗΠΑ αποδίδεται σαφώς µεγαλύτερη σηµασία στη
συµβολή του τοµέα των υπηρεσιών ως πηγή προστιθέµενης αξίαςκαιθέσεων απασχόλησης, σε σύγκρι ση µε την ΕΕ. Στην ΕΕ
πολυάριθµες υπηρεσίες, η οποίες στις ΗΠΑ προσφέρονται µέσω
της αγοράς, παρέχονται αφιλοκερδώς στα νοικοκυριά. Υπάρχουνόµως µεγάλες αποκλίσεις εντός της ΕΕ όσον αφορά το ποσοστότων υπηρεσιών στην αγορά. Στις σκανδιναβικές χώρες π.χ., ένας
µεγάλος αριθµός υπηρεσιών κοινωφελούς χαρακτήρα, παρέχεται
από το δηµόσιο τοµέα. Μια πιο εµπεριστατωµένη ανάλυση τωνδυνατοτήτων ανάπτυξης των υπηρεσιών στην ΕΕ θα πρέπει, εκτός
από την πτυχή της αποδοτικότητας να εξετάζει κυρίως το θέµα της
γενικής προσφοράς (καθολικότητα )καθώς καιτης ποι ότητας των
υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Επίσης, θα πρέπει να εξετασθεί
λεπτοµερώς η πτυχή της άνισης επιβάρυνσης της εργασίας και του
κεφαλαίου, όσον αφορά τις εισφορές.
4.4.2.4. Επιπλέον, απαιτείται ένα ενισχυτικό περιβάλλον για
την επιχειρηµατικότητα και για τη ίδρυση επιχειρήσεων. Εν
προκειµένω, σηµαντικό ρόλο διαδραµατίζουν µία σαφής και
δυνατόν απλούστερη κρατική νοµοθεσία, σαφές και απλό φορολο-γικό σύστηµα και η βελτιωµένη πρόσβαση σε χρηµατοπιστωτικάµέσα, η οποία έχει ιδιαίτερη σηµασία κυρίως για τις ΜΜΕ.
4.4.2.5. Ένα «φιλικό προς τις επιχειρήσεις κλίµα »αντιστοιχεί,
σε γενικές γραµµές, στην πράξη σε καλύτερα λειτουργούσες
αγορές, απορύθµιση, ελευθέρωση και µεγαλύτερο ανταγωνισµό. ΗΕΟΚΕ υπογραµµίζειτη ανάγκη να πραγµατοποι ηθούν µεταρρυθµί-
σεις οι οποίες να στοχεύουν στην αύξηση της αποτελεσµατικότητας
των ρυθµιστικών συστηµάτων. Η ΕΟΚΕ δεν µπορεί να υποστηρίξειένα µη διαφοροποιηµένο, γενικό αίτηµα για υποχώρηση του
κράτους και γενικό περιορισµό της κρατικής παρέµβασης. Η ΕΟΚΕ
επισηµαίνει το σηµαίνοντα ρόλο των παρεµβάσεων δηµόσιου τοµέασε τοµείς, όπως η έρευνα και ανάπτυξη, η διαρθρωτική πολιτική, η
περιφερειακή ενίσχυση και η περιβαλλοντική πολιτική. Για το
λόγο αυτό, η συνεχιζόµενη ελευθέρωση χρειάζεται ιδιαιτέρωςανεξάρτητα και λειτουργικά όργανα για τον ανταγωνισµό και τηρύθµιση, τα οποία να καθιστούν δυνατή την εύρυθµη µετάβαση,
καθώς καιέναν έλεγχο των ελευθερωµένων τοµέων, ο οποίος να
είναι αποτελεσµατικός, δηµοκρατικά διαµορφωµένος και βασισµέ-νος στις κοινοτικές αρχές.
C 80/126 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.5.Βιωσιµότητα
4.5.1. Ασφαλιστικά συστήµατα για τους ηλι-
κιωµένους
4.5.1.1. Το πρώτο σηµείο της τριπτύχου στρατηγικής που
αποφασίσθηκε στη Στοκχόλµη για την αντιµετώπιση τωνπροκλήσεων µίας γηράσκουσας κοινωνίας αφορά την αύξηση τωνποσοστών απασχόλησης. Η ΕΟΚΕ υπογραµµίζειτον επείγοντα
χαρακτήρα αυτού του καθήκοντος, καθώς κάθε αύξηση του
αριθµού των καταβαλλόντων εισφορές στο συνταξιοδοτικόσύστηµα περιορίζει την ανάγκη για τη λήψη µέτρων στον τοµέα
των παροχών. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ παραπέµπει στην,
ήδη στο σηµείο 4.4.1.1 αναφερθείσα, σηµασία της κοινωνικής
υποδοµής, καθώς καιτων µέτρων συνεχούς κατάρτι σης. Η ΕΟΚΕ
επιδοκιµάζει το προβαλλόµενο στους «γενικούς προσανατο-
λισµούς »αίτηµα για την εξέταση των συνεπειών της µετα-
νάστευσης. Εν προκειµένω, πέραν των οικονοµικών πτυχών, θα
πρέπει να εξετασθούν οι συνέπειες επί της κοινωνικής συνοχής,
τόσο στη χώρα προέλευσης όσο καιστη χώρα προορι σµού.Καθοριστική σηµασία για την εξέλιξη του ποσοστού των απασχο-
λουµένων έχει και η ηλικία έναρξης του επαγγελµατικού βίου.
4.5.1.2. Το δεύτερο σηµείο της στρατηγικής της Στοκχόλµης
αφορά τη σηµασία της κατάστασης του δηµοσίου χρέους. Όσον
αφορά το θέµα αυτό, η ΕΟΚΕ παραπέµπειστην παρατι θέµενη στο
σηµείο 4.2.3 σχετική άποψή της ότι πρέπει να αποδίδεται
µεγαλύτερη σηµασία στην κατάσταση του χρέους, καθώς καιστηπεραιτέρω συµπληρωµατική χρέωση.
4.5.1.3. Το τρίτο σηµείο για τη διασφάλιση των συντάξεων
αποτελεί η µεταρρύθµιση των συνταξιοδοτικών συστηµάτων. Η
ΕΟΚΕ, όπως καιοι «Γενικοί προσανατολισµοί »,θεωρεί ως θεµε-
λιώδη στόχο την αύξηση της πραγµατικής ηλικίας συνταξιοδό-τησης, στο βαθµό που αυτό συµβαίνει σε οικειοθελή βάση καιείναι προς όφελος του εκάστοτε εργαζόµενου. Ο προτάσεις για
την εφαρµογή αυτού του µέτρου πρέπεινα λαµβάνουν υπόψη
τους ότι για πολλούς ηλικιωµένους που επιθυµούν να εργασθούνδεν υπάρχουν κατάλληλες θέσεις εργασίας. Αυτό το αίτηµα, όταν
δεν συνοδεύεταιαπό επαρκείς θέσει ς εργασίας, σηµαίνειαπλώς
της αύξηση της ανεργίας των ηλικιωµένων και τη µείωση τωνσυντάξεων. Το ίδιο ισχύει και για το αίτηµα για περισσότερο
ευέλικτα συστήµατα. Με στόχο τη βιωσιµότητα των συστηµάτων
συνταξιοδότησης, θα πρέπει να αναπτυχθούν µέτρα τα οποίαπροάγουν τη µεταβολή προσωρινής και παράνοµης απασχόλησης
σε νόµιµες σχέσεις εργασίας.
4.5.1.4. Σε µία µακροπρόθεσµη προοπτική, η αύξηση της
πραγµατικής ηλικίας συνταξιοδότησης είναι επειγόντως αναγκαία.
Προκειµένου το µέτρο αυτό να µην έχει αρνητικές συνέπειεςγια τους ενδιαφερόµενους, χρειάζονται ειδικά µέτρα για τους
ηλικιωµένους εργαζόµενους, όπως η βελτίωση του συστήµατος
συνεχούς κατάρτισης, η µεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τοχρόνο εργασίας καθώς και η βελτίωση της προληπτικής ιατρικής.
Η ΕΟΚΕ επιθυµεί να υπενθυµίσει σχετικά τις γνωµοδοτήσεις που
αφιέρωσε στα προβλήµατα των ηλικιωµένων εργαζοµένων (
1).
(1)E E C 1 4 της 16.1.2001 «Οι ηλικιωµένοι εργαζόµενοι »E EC4 8 της
21.2.2002 «Οικονοµική ανάπτυξη, φορολογία και βιωσιµότητα των
συνταξιοδοτικών συστηµάτων στην ΕΕ »E EC4 8 της 21.2.2003,
«Υποστήριξη εθνικών στρατηγικών για ασφαλείς και βιώσιµες συντά-
ξεις ».4.5.2. Η οικονοµική και κοινωνική συνοχή
4.5.2.1. Η ΕΟΚΕ συµµερίζεταιαπόλυτα την άποψη που δι ατυ-
πώνεταιστους «γενικούς προσανατολισµούς »ότιη εργασία αποτε-
λεί την καλύτερη προστασία εναντίον της φτώχειας και του
αποκλεισµού. Ως εκ τούτου, αλλά και για λόγους κοινωνικής καιπεριφερειακής συνοχής, πρέπει να δοθεί υψηλή προτεραιότητα σε
µία γενική οικονοµική πολιτική, στραµµένη στην ανάπτυξη και την
απασχόληση.
4.5.2.2. Για την ενίσχυση της µακροοικονοµικής πολιτικής, και
ειδικότερα για τη διαδικασία ανάκαµψης, απαιτούνται βελτιωµένες
διαρθρώσεις εκπαίδευσης και συνεχούς κατάρτισης, καθώς και
επενδύσεις στις υποδοµές, την έρευνα και την ανάπτυξη. Όσοναφορά τις ζητούµενες στους «γενικούς προσανατολισµούς »µεταρ-
ρυθµίσεις των συστηµάτων κοινωνικής ασφάλισης και των αγορών
εργασίας, η ΕΟΚΕ παραπέµπει στις απόψεις που διατυπώνει σχετικάστο σηµείο 4.4.1.2 ανωτέρω.
4.5.3. Η οικολογική βιωσιµότητα
4.5.3.1. Η ΕΟΚΕ επισηµαίνει την ανάγκη, και, ως εκ τούτου,
υποστηρίζει τις προσπάθειες, για τη σύζευξη των οικονοµικών καιοικολογικών επιδιώξεων. Εις υπόµνηση του πρωτοκόλλου του
Κιότο, ζητείται η καταβολή περαιτέρω προσπαθειών για την
αποδοτικότερη χρησιµοποίηση της ενέργειας και των πρώτων υλώνκαι την εντατικότερη χρησιµοποίηση των ανανεώσιµων πηγώνενέργειας. Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει ότι, κατά κανόνα, οι στόχοι της
περιβαλλοντικής πολιτικής δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν χωρίς
κατευθυνόµενες κρατικές παρεµβάσεις, επειδή οι φυσικοί πόροικαι το περιβάλλον αποτελούν, όπως αποκαλούνται, «δηµόσια
αγαθά ».
4.5.3.2. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει, επίσης, τις προσπάθειες για τη
συνεπή εφαρµογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει »καιγι α τον
συνυπολογισµό του εξωτερικού κόστους, καθώς και για τησυµπερίληψη στις τιµές της εκµετάλλευσης και χρήσης φυσικών
πόρων καιτης επεξεργασίας των αποβλήτων (συµπεριλαµβανοµέ-
νων και της οριστικής απόθεσης των πυρηνικών αποβλήτων ).
4.5.3.3. Επιπλέον η ΕΟΚΕ επιδοκιµάζει την επιδίωξη για τον
ενισχυµένο συνυπολογισµό του πραγµατικού κόστους, κυρίωςστον τοµέα των µεταφορών. Καισε αυτόν τον τοµέα, θα πρέπεινα
περιορισθούν οι στρεβλώσεις της ζήτησης µεταξύ των επιµέρους
τύπων µεταφορών, µέσω του συνυπολογισµού του εξωτερικούπεριβαλλοντικού κόστους.
4.6.Συντονισµός των οικονοµικών πολιτικών
4.6.1. Προκειµένου να ανταποκριθεί η Ευρώπη µε επιτυχία
στις πολυάριθµες προκλήσεις που αντιµετωπίζει στον παγκόσµιοανταγωνισµό των συστηµάτων και των τόπων εγκατάστασης,
χρειάζεται µια συνεκτική οικονοµική πολιτική σε όλα τα επίπεδα.
Η πολιτική αυτή θα πρέπει να στηρίζεται σε ανάλογους όρους τηςΣυνθήκης. Αυτή πρέπει να είναι η βάση µιας συντονισµένης
οικονοµικής πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πολιτική που να
ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της Οικονοµικής και ΝοµισµατικήςΈνωσης. Η ΕΟΚΕ αποφάνθηκε αναλυτικά σχετικά µε τον εξίσου
σηµαντικό ρόλο και την ευθύνη που φέρει η εθνική πολιτική, στη
γνωµοδότηση που υιοθέτησε το Μάρτιο 2003 σχετικά µε τουςγενικούς προσανατολισµούς της οικονοµικής πολιτικής του
2003 (
2).
(2)ΕΕ C 133 της 6.6.2003 «Γενικοί προσανατολισµοί της οικονοµικής
πολιτικής του 2003 ».
30.3.2004 EL C 80/127 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.6.2. Η ΕΟΚΕ έχει επισηµάνει επανειληµµένα ότι, παρά την
επιτυχηµένη νοµισµατική ενοποίηση 12 χωρών, η οικονοµία της
ΕΕ πλήττεται από την απουσία αποτελεσµατικού συντονισµού ή
κοινής ευρωπαϊκής οικονοµικής πολιτικής εντός της ΝοµισµατικήςΈνωσης. Στο παρόν κείµενο, η ΕΟΚΕ διατυπώνει την άποψη τηςγια τους «γενικούς προσανατολισµούς της οικονοµικής πολιτικής »,
γι' αυτό και δεν ασχολείται µε πτυχές του συντονισµού ή της
εναρµόνισης της οικονοµικής πολιτικής, οι οποίες δεν εµπίπτουνστο περιεχόµενο του εν λόγω κειµένου. Αυτές αφορούν τα
ιδιαίτερα ζητήµατα της διαµόρφωσης των νοµοθετικών ρυθµίσεων
που διέπουν την οικονοµική πολιτική και της θεσµικής αναδιάρ-θρωσης στην Ένωση, τα οποία θα διευκρινισθούν στην ∆ιακυβερνη-
τική ∆ιάσκεψη που πραγµατοποιείται επί του παρόντος, βάσει του
σχεδίου Συντάγµατος που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Συνέλευση ΗΕOKE έχειαναφερθεί στα ζητήµατα αυτά, καθώς καισχετι κά µε
την επαναφορά του δικαιώµατος νοµοθετικής πρωτοβουλίας της
Επιτροπής, σε πολυάριθµες παλαιότερες γνωµοδοτήσεις της (
1).
4.6.3. H υιοθέτηση κοινού, ευρωπαϊκού προγράµµατος επεν-
δύσεων σε σχέδια υποδοµών, όπως προτάθηκε από την ιταλική
προεδρία καιυποστηρίχθηκε από την Επι τροπή καιτο Συµβούλι ο,
θα πρέπει να συζητηθεί και να εξετασθεί εµπεριστατωµένα, διότιαν δοθεί στο πρόγραµµα αυτό η κατάλληλη µορφή, θα µπορούσενα αποτελέσει σηµαντικό βήµα προς την ενίσχυση της κοινοτικής
οικονοµικής πολιτικής.
4.6.4. Η ΕΟΚΕ επιδοκιµάζει ιδιαίτερα το αίτηµα που περιλαµ-
βάνεταιστους «γενικούς προσανατολισµούς »για καλύτερο συντο-
νισµό των οικονοµικών πολιτικών µεταξύ των επιµέρους παρα-
γόντων. Τόσο σε σχέση µε τη µισθολογική πολιτική όσο και στο
κεφάλαιο για τη ζώνη του ευρώ, ορθώς επισηµαίνεται στους«γενικούς προσανατολισµούς »η σηµασία του µακροοικονοµικού
διαλόγου (διαδικασία της Κολωνίας )για την προώθηση ισόρροπης
οικονοµικής ανάπτυξης. Η ΕΟΚΕ καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις,την ΕΚΤ και τους κοινωνικούς εταίρους να αναλάβουν την ευθύνη
τους έναντι της ευρωπαϊκής οικονοµίας και να χρησιµοποιήσουν
τις δυνατότητες δράσεις τους, χωρίς φυσικά, µε αυτό τον τρόπο,να θίγεταιη ανεξαρτησία των επι µέρους παραγόντων.
(1)ΕΕ C 125 της 27.5.2002 «Η συµβολή της ΕΟΚΕ στη χάραξη των
γενικών προσανατολισµών των οικονοµικών πολιτικών των κρατών
µελών καιτης Ευρωπαϊκής Ένωσης γι α το 2002 ». EE C 221
της 17.9.2002 «Μακροπρόθεσµος συντονισµός των οικονοµικών
πολιτικών »E EC8 5 της 8.4.2003 «Οικονοµική διακυβέρνηση στην
ΕΕ».
Βρυξέλλες, 11 ∆εκεµβρίου 2003.
Ο Πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Roger BRIESCH4.6.5. Επιπλέον, πρέπει να σηµειωθεί θετικά το γεγονός ότι
στους «γενικούς προσανατολισµούς »προβάλλεται ιδιαίτερα ο
ρόλος των κοινωνικών εταίρων στην εν λόγω διαδικασία συντο-
νισµού. Γι' αυτό, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η τριµερής κοινωνικήσυνάντηση για την προετοιµασία των συνεδριάσεων του Συµβου-λίου πρέπει να καταστεί ένα πραγµατικό φόρουµ διαβουλεύσεων
για την ανάπτυξη και την απασχόληση.
4.6.6. Η ΕΟΚΕ υπογραµµίζει ιδιαίτερα ότι ο καλύτερος συντο-
νισµός των οικονοµικών πολιτικών δεν αποτελεί µόνο αναγκαιό-τητα για τη ζώνη του ευρώ, αλλά αφορά, θεµελιωδώς, και το
σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4.6.7. Στο πλαίσιο αυτό είναι αξιοπερίεργο το ότι στους
τριετείς «γενικούς προσανατολισµούς »γίνεταιµνεία σε µία µόνο
παράγραφο στο γεγονός ότιη Ένωση σε λίγους µήνες θα
διευρυνθεί µε 10 νέες χώρες. Απλώς αναφέρεται ότι οι χώρες
αυτές καλούνταινα προσαρµοσθούν στους «γενικούς προσανατο-
λισµούς »καιότι , κατά την ενηµέρωση των «Γενικών προσανατο-
λισµών »το 2004, αυτοί θα προσεγγίζουν περισσότερο τα νέα
κράτη µέλη. Επειδή η διεύρυνση της Ένωσης θα µεταβάλλειαισθητά και τους βασικούς όρους που επικρατούν στα υφιστάµενα
κράτη µέλη, η ΕΟΚΕ δεν θεωρεί τη διαδικασία αυτή ιδιαίτερα
προνοητική.
4.6.8. Ο ήδη ανεπαρκής συντονισµός των οικονοµικών πολιτι-
κών θα επιδεινωθεί έντονα µε τη διεύρυνση. Επιπλέον, µε τηδιεύρυνση θα προκύψουν νέες ανάγκες συντονισµού από δύο
απόψεις: κατά πρώτον, εντός των επιµέρους τοµέων πολιτικής
(για παράδειγµα όσον αφορά τον εσωτερικό συντονισµό της
µισθολογικής πολιτικής )και, κατά δεύτερον, µεταξύ των τριών
µειζόνων τοµέων της µακροοικονοµικής πολιτικής, όπου, µε τη
διεύρυνση, θα ενισχυθούν σαφώς οι διαφορές.
4.6.9. Όσον αφορά µέσο συντονισµού των οικονοµικών πολιτι-
κών, δηλαδή το σύµφωνο σταθερότητας καιανάπτυξης, η ΕΟΚΕ
προειδοποιεί τα νέα κράτη µέλη να µην το ερµηνεύσουν υπερβο-
λικά αυστηρά. Η ΕΟΚΕ επισηµαίνει το ενδεχόµενο ότι τα νέα κράτηµέλη, στην προσπάθειά τους να ανταποκριθούν το συντοµότερο
δυνατό στα κριτήρια για την προσχώρηση στην οικονοµική και
νοµισµατική ένωση, θα τηρήσουν κατά γράµµα τα κριτήρια τουσυµφώνου σταθερότητας καιανάπτυξης. Αυτή η ενέργει α θαεµποδίσειτην πραγµατοποίηση επενδύσεων, οιοποίες είναιαπαραί-
τητες για την κάλυψη της καθυστέρησης όσον αφορά τις υποδοµές
και τα ελάχιστα ανεπτυγµένα κοινωνικά συστήµατα.