Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για τη θέσπιση των καθεστώτων πρόσβασης σε ορισμένες αλιευτικές ζώνες και αλιευτικούς πόρους της Κοινότητας () (94/C 397/11)

Στις 8 Σεπτεμβρίου 1994, και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή όρισε γενική εισηγήτρια την κ. Santiago και της ανέθεσε την προετοιμασία των σχετικών εργασιών.

Κατά την 320ή σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 23ης Νοεμβρίου 1994) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, 7 ψήφους κατά και 10 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Στη σχετική Πράξη για τους όρους προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας προβλέπεται να γίνουν, από το 1996, προσαρμογές του μεταβατικού καθεστώτος όσον αφορά την αλιεία.

1.1.1. Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1275/94, σχετικά με τις προσαρμογές του καθεστώτος αλιείας, κανονισμό που προβλέπεται στην Πράξη Προσχώρησης (ΠΠ), το Συμβούλιο αποφάσισε να ενσωματώσει πλήρως τις δύο αυτές χώρες στο γενικό καθεστώς της κοινής αλιευτικής πολιτικής.

1.1.2. Η ενσωμάτωση αυτή θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της τήρησης του κοινοτικού κεκτημένου, και ιδιαίτερα της αρχής της σχετικής σταθερότητας καθώς και των εξαιρέσεων από την αρχή της ελεύθερης πρόσβασης στα ύδατα και τους πόρους, όπως προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3760/92.

1.2. Καθοριστικό γεγονός για την εξέλιξη της κοινής αλιευτικής πολιτικής αποτέλεσε η σπάνις των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της διεύρυνσης της αγοράς. Η ελεύθερη πρόσβαση στα ύδατα και στους αλιευτικούς πόρους πρέπει, συνεπώς, να ενταχθεί σε ένα πλαίσιο αλιευτικών δραστηριοτήτων οι οποίες μπορούν να εγγυηθούν την εξίσωση των μέσων της αλιείας με τους διαθέσιμους πόρους με τρόπο που να επιτυγχάνεται μία σχετική ισορροπία και η ισορροπία των αλιευτικών πόρων.

1.2.1. Βάσει των διατάξεων των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 3760/92 και αριθ. 1275/94, οι όροι πρόσβασης πρέπει να τηρούν τις αρχές της κοινής αλιευτικής πολιτικής, κυρίως δε τις αρχές της σχετικής ισορροπίας, της μη αύξησης της αλιευτικής προσπάθειας και της διατήρησης της ισορροπίας των πόρων, λαμβανομένων υπόψη των βιολογικών, γεωγραφικών, και γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών στις ευαίσθητες ζώνες.

1.2.2. Η Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1275/94, που αφορά τις προσαρμογές που προβλέπονται στο κεφάλαιο της ΠΠ για την αλιεία της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, έλαβε εντολή από το Συμβούλιο για να θεσπίσει τους κανόνες πρόσβασης στα ύδατα και στους πόρους ορισμένων κοινοτικών αλιευτικών ζωνών.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ σημειώνει με ικανοποίηση την πρόθεση της Επιτροπής να λάβει υπόψη τις κυριότερες κατευθυντήριες γραμμές της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής και, ειδικότερα, τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1275/94 του Συμβουλίου. Ωστόσο, η ΟΚΕ κρίνει ότι η προσέγγιση που ακολουθείται στις προτάσεις δεν αντιστοιχεί επαρκώς με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές.

Ωστόσο, η ΟΚΕ πιστεύει ότι είναι χρήσιμο να σχολιασθούν οι ειδικές πτυχές των προτάσεων όπως έχουν.

2.1.1. Η δήλωση αρχών που περιέχεται στην πρόταση της Επιτροπής εγγυάται αποτελεσματικά την τήρηση των θεμελιωδών αρχών της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), στις οποίες παραμένουν προσηλωμένοι οι οικονομικοί παράγοντες. Πάντως, μετά από εξέταση του κειμένου, η ΟΚΕ διερωτάται κατά πόσον θα τηρηθούν δεόντως οι αρχές αυτές.

2.1.2. Μολονότι οι υπηρεσίες της Επιτροπής ισχυρίζονται ότι η υπό εξέταση πρόταση είναι λιγότερο γραφειοκρατική από το καθεστώς πρόσβασης στα ύδατα και στους πόρους, όπως αυτό καθορίζεται στην ΠΠ της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, εντούτοις η ΟΚΕ φοβάται μήπως το νέο καθεστώς πρόσβασης, που προβλέπεται από την Επιτροπή, είναι πιο γραφειοκρατικό και θα βρίσκεται, επομένως, σε πλήρη αντίθεση με τα πορίσματα του Συμβουλίου του Ιουνίου 1993, στα οποία καθορίσθηκε σαφώς ότι η ΚΑΠ πρέπει να είναι όσο γίνεται πιο απλή.

2.1.3. Η ΟΚΕ εκφράζει ορισμένες επιφυλάξεις σχετικά με τη διατύπωση που επελέγη από την Επιτροπή, δηλαδή : ο αριθμός των τυπικών πλοιοημερών (« ΤΠΗ ») για τον καθορισμό του επιπέδου της αλιευτικής προσπάθειας, διατύπωση που ελήφθη από τις ΠΠ οι οποίες συντάχθηκαν το 1986.

2.1.3.1. Η ΟΚΕ φοβάται μήπως η υπό εξέταση διατύπωση δεν μπορέσει να αντικατοπτρίσει σωστά τις δύσκολες ισορροπίες που καθιερώθηκαν με τις ΠΠ πράγμα που μπορεί να αποτελέσει, κυρίως, αβεβαιότητα στο πλοίο. Δεν μπορεί να υποτεθεί ότι ο συντελεστής των 511 KW αντανακλά επαρκώς τη δυναμικότητα των αλιευτικών σκαφών στην ΕΕ.

2.1.4. Η ΟΚΕ, σε παλαιότερη γνωμοδότησή () της, είχε ήδη εκφράσει τις απόψεις της σχετικά με τις διάφορες σημαντικές πτυχές που είναι εγγενείς με τις προσαρμογές του καθεστώτος που θεσπίζεται από τις ΠΠ της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Στη γνωμοδότηση αυτή, τόνιζε την ανάγκη τήρησης ορισμένων αρχών αναφορικά με τους όρους πρόσβασης στα ύδατα και την άσκηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων, κυρίως δε :

- την αναγνώριση από τα μέρη της μη ύπαρξης, για αμφότερα, ιστορικών δικαιωμάτων στα χωρικά ύδατα (12 μίλια) 7

- την περιορισμένη πρόσβαση στις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες, όσον αφορά τον αριθμό των πλοίων, τη ζώνη, την περίοδο δραστηριότητας και τους όρους αλιείας 7

- την αρχή της αμοιβαιότητας και την ανάγκη να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις απομακρυσμένες περιφέρειες της Κοινότητας, όπως στο Αρχιπέλαγος των Αγορών, στη νήσο Μαδέρα και στις Κανάριους Νήσους, περιφέρειες στις οποίες η αλιεία είναι ιδιαίτερα σημαντική και αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των κατοίκων τους.

2.2. Οι ανησυχίες που διατυπώνονται στη γνωμοδότηση που αναφέρεται παραπάνω πρέπει να ληφθούν σοβαρότερα υπόψη στη σημερινή πρόταση.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1.

Άρθρο 1

Παράγραφος 1 : - Οι υποκατηγορίες που ορίζονται στο παράρτημα 1 και οι ζώνες VIIIce, IX, X και COPACE, εξετάζονται συνολικά, σε αντίθεση με τις άλλες ζώνες των οποίων η εξέταση είναι πιο λεπτομερής.

Η ΟΚΕ διερωτάται αν αυτή η διαφορετική μεταχείριση θα επιτρέψει τη διατήρηση και την κατανομή της αλιευτικής προσπάθειας στις ζώνες αυτές με σαφή τρόπο.

Η ΟΚΕ λαμβάνει υπόψη τις διαβεβαιώσεις του εκπροσώπου της Επιτροπής σχετικά με την τροποποίηση της εν λόγω κατάστασης.

3.2.

Άρθρο 2

Παράγραφος 1 : - Η διατύπωση που χρησιμοποιείται για να εκφρασθεί η αλιευτική προσπάθεια ενός σκάφους δηλαδή το « ΤΠΗ » (« αριθμός τυπικών πλοιοημερών ») δημιουργεί σοβαρά ερωτηματικά :

α) η αλιευτική προσπάθεια του σκάφους είναι εξαιρετικά σφαιρική 7 η ισχύς της κύριας μηχανής του σκάφους δεν πρέπει να αποτελεί τη μόνη έννοια της οποίας γίνεται χρήση, ιδίως όσον αφορά τους αλιευτικούς στόλους με παραγάδια και με δίχτυα 7

β) το μέτρο της αλιευτικής προσπάθειας με βάση το χρόνο που πέρασε το σκάφος στη ζώνη δεν εκφράζει με ακρίβεια την προσπάθεια αυτή, που εξαρτάται επίσης από τις κλιματολογικές συνθήκες υπό τις οποίες ασκείται η αλιευτική δραστηριότητα 7

γ) ο όγκος των αλιευμάτων ανά σκάφος διαφέρει σε πολύ μεγάλο βαθμό ανάλογα με τον χρησιμοποιούμενο εξοπλισμό και τις ώρες αλιείας.

Η ΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της μήπως, ο ορισμός, που χρησιμοποιείται από την Επιτροπή για την αλιευτική προσπάθεια, οδηγήσει στην υπερβολική εντατικοποίησή της κατά τη διάρκεια των ημερών αλιείας του πλοίου, και μήπως η κατάσταση αυτή μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους από την άποψη των εργασιών που πρέπει να εκτελούνται επί του σκάφους, π.χ. για την ασφάλεια των αλιέων.

Η ΟΚΕ φοβάται, ακόμη, μήπως ο προτεινόμενος ορισμός αποτελέσει ένα παράγοντα ο οποίος θα επηρεάσει την οικονομική αποδοτικότητα των πλοίων.

Βρυξέλλες, 23 Νοεμβρίου 1994.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 247 της 3. 9. 1994, σ. 4.

() Έγγρ. SEC(92) 2340 τελικό - ΕΕ αριθ. C 304 της 10. 11. 1993, σ. 5.