ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(94) 468 τελικό 
Βρυξέλλες, 03.11.1994 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
περί της συνεργασίας με 
τις ευρωπαϊκές μη κυβερνητικές οργανώσεις για την 
ανάπτυξη (ΜΚΟΛ) σε τομείς 
που αφορούν τις αναπτυσσόμενες χώρες (ΛΧ) 
(οικονομικό έτος 1993) 
fv 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
1. Κατά τη συνεδρίαση του στις 28 Νοεμβρίου 1977, το Συμβούλιο Υπουργών 
(Ανάπτυξη) συμφώνησε για την ακολουθητέα διαδικασία σχετικά με τις πιστώσεις 
που προορίζονται για συγχρηματοδοτήσεις με τις ΜΚΟ που ασχολούνται με την 
ανάπτυξη, που είναι εγγεγραμμένες στο άρθρο Β7-5010 του προϋπολογισμού της 
Επιτροπής1. 
Η διαδικασία αυτή προβλέπει κυρίως ότι η Επιτροπή υποβάλλει, κάθε χρόνο, έκθεση 
στο Συμβούλιο για τη χρησιμοποίηση των πιστώσεων που χορηγήθηκαν το 
προηγούμενο έτος. 
Η Επιτροπή υποβάλλει, σύμφωνα με τη διαδικασία αυτή, την παρούσα έκθεση, για 
το οικονομικό έτος 1993. 
2. Παρ'ότι η συμφωνία του Συμβουλίου αναφέρεται μόνο στις πιστώσεις του άρθρου 
Β7-5010, η έκθεση αυτή πραγματεύεται επίσης και άλλα σημαντικά θέματα της 
συνεργασίας με τις ΜΚΟΑ, ιδίως την επισιτιστική βοήθεια, την ανθρωπιστική 
βοήθεια, τα ειδικά προγράμματα και το συντονισμό μεταξύ των ΜΚΟΑ. Οι 
διαφορετικές αυτές συνεισφορές των αντίστοιχων υπηρεσιών της Επιτροπής 
αποτελούν μία ενότητα. 
Βλ. έγγραφο του Συμβουλίου R/207/78 (GCD) της 26ης Ιανουαρίου 1978. 
π> 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
ΣΕΛΙΔΑ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 
Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΚΟΑ ΤΟ 1993 2 
Ι. ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ 
ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ 
(άρθρο προϋπολογισμού Β7-5010) 4 
1.1. Γενικά 4 
1.2. Συγχρηματοδοτηση αναπτυξιακών δράσεων στις αναπτυσσόμενες 
χώρες (ΑΧ) 6 
1.2.1. Αυξανόμενη ενίσχυση στους εταίρους του Νότου από τις 
ευρωπαϊκές ΜΚΟΑ 6 
1.2.2. Συνολικές χορηγήσεις 6 
1.2.3. Δικαιούχοι πληθυσμοί και τομείς παρέμβασης των 
αναπτυξιακών σχεδίων στις ΑΧ 7 
1.2.4. Δικαιούχοι χώρες 9 
1.3. Συγχρηματοδοτηση δράσεων ευαισθητοποίησης της ευρωπαϊκής 
κοινής γνώμης 11 
1.3.1. Στήριξη που παρέχει η ΕΚ προς τις ΜΚΟΑ και 
κατάσταση το 1993 11 
1.3.2. Τύποι σχεδίων εκπαίδευσης σε θέματα ανάπτυξης 11 
1.3.3. Εναλλακτική μορφή εμπορίου: παράδειγμα δράσεων 
εκπαίδευσης σε θέματα ανάπτυξης 12 
1.4. Ανακεφαλαίωση του προγράμματος συγχρηματοδότησης από το 
1976 έως το 1993 13 
1.5. Αξιολογήσεις 14 
1.5.1. Αξιολόγηση των σχεδίων αποταμίευσης και πιστώσεων 14 
1.5.2. Αξιολόγηση των σχεδίων ολοκληρωμένης ανάπτυξης 15 
1.6. Σχέσεις με την Επιτροπή Συνδέσμου των ΜΚΟΑ 15 
1.7. Συμπεράσματα και προοπτικές 16 
ο 
Π. ΑΛΛΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΜΚΟΑ 
2.1. Επισιτιστική βοήθεια που διοχετεύεται μέσω των ΜΚΟΑ 
(κεφάλαιο 72 του προϋπολογισμού) ΣΕΛΙΔΑ 
17 
17 
2.2. Συγχρηματοδοτηση για τις αγορές προϊόντων διατροφής ή σπόρων 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5011) 20 
2.3. Κοινοτική συμμετοχή σε προγράμματα αποθεματοποίησης και σε 
συστήματα έγκαιρου συναγερμού 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-2071) 20 
2.4. Υπηρεσία Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
(ECHO) (άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5000, Σύμβαση της Λομέ 
και απόφαση ΥΧΕ) 21 
2.4.1. Ιστορικό και αποστολή 21 
2.4.2. Δράσεις 22 
2.4.3. Εταιρική σχέση 25 
2.4.4. Βελτίωση της διαχείρισης 26 
2.5. Συνεργασία με τις ΜΚΟ για την βοήθεια με σκοπό την αυτάρκεια 
των προσφύγων, των ακουσίως μετακινηθέντων και των 
επαναπατριζόμενων στην Ασία και τη Λατινική Αμερική 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-302) 27 
2.6. Ενίσχυση των ΜΚΟ που παρεμβαίνουν στη Χιλή 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5073) 29 
2.7. Πρόγραμμα συνεργασίας Βορρά-Νότου στον τομέα της 
καταπολέμησης των ναρκωτικών 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5080) 30 
2.8. Συνεργασία με τις ΜΚΟ το 1993, όσον αφορά την 
αποκατάσταση 30 
2.8.1. Η ειδική πρωτοβουλία για την Αφρική 30 
2.8.2. Έννοια, περιεχόμενο,κριτήρια επιλεξιμότητας και πηγές 
χρηματοδότησης των προγραμμάτων αποκατάστασης 31 
2.8.3. Ρόλος των ΜΚΟ 32 
2.8.4. Κονδύλιο Β7-5076 του προϋπολογισμού 33 
ΣΕΛΙΔΑ 
2.9. Ειδικό κοινοτικό πρόγραμμα βοήθειας προς τα θύματα του 
απαρτχάιντ 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5070) 34 
2.10. Στήριξη των προγραμμάτων αποκατάστασης στα κράτη της 
Μεσημβρινής Αφρικής 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5071 ) 35 
2.11. Χρηματοδοτική ενίσχυση στα εδάφη της Υπεριορδανίας και της 
Γάζας 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-4083) 37 
2.12. Πρόγραμμα ΜΚΟ-Βιετνάμ 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5074) 38 
2.13. Πρόγραμμα ΜΚΟ-Καμπότζης 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5075) 38 
2.14. Αποκεντρωμένη συνεργασία 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5077) 38 
ΙΙΙΝΛΚΕΣ 
OYFTIXOÎ με το κονδύλιο Β7-5010 
ΣΕΛΙΔΑ t 
il. ΛνακΗ| αλαίωση ανά δικαιούχο χώρα των αναπτυξιακοί δράσεων 
που (>υγχρηματο5οτή0ηκαν<χπό την ΕΚ από το 1976 έως και το 1993 
Avoxxrq αλαίωσΐ] ανά κράτος μέλος των κοινοτικών κεφαλαίων που 
χορηγήθηκαν από το 1976.έως και το 1993 40 
44 
Κατανομή ανά κράτος μέλος των κοινοτικών κίφαλαύυν που 
χορηγήθηκαν το 1993 45 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Από το ξεκίνημα της, εδώ και 19 χρόνια, η συνεργασία μεταξύ των ΜΚΟΑ και της Κοινότητας 
ενσαρκώνει την κοινοτική συμμετοχή στην αλληλεγγύη των πολιτών της Ευρώπης προς τους πλέον ενδεείς 
πληθυσμούς του τρίτου κόσμου. Αφορά ιδίως τη συγχρηματοδοτηση αναπτυξιακοί ενεργειών στις 
αναπτυσσόμενες χώρες (ΑΧ) και ενεργειών ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης στην Ευρώπη, την 
επισιτιστική βοήθεια και την ανθρο)πιστική βοήθεια. Τα τελευταία έτη, η συνεργασία μεταξύ της ΕΚ και 
των ΜΚΟΑ διαφοροποιήθηκε περαιτέρω χάρις στο άνοιγμα νέων κονδυλίων του προϋπολογισμού,όπως 
avaq έρεται στην έκθεση, και στην αύξηση των διαθέσιμων πόρων. 
Το 1984, η Ευραααϊκή Επιτροπή διέθετε μόνο τρία κονδύλια στον προϋπολογισμό για τις ΜΚΟ, τα 
οποία αντιστοιχούσαν σε ποσό ύψους 137 εκατ. ECU. Δέκα έτη αργότερα, το 1993, τα τρία αυτά 
κονδύλια του προϋπολογισμού αυξήθηκαν σε πλέον των 30 και ο περιορισμένοςπροϋπολογισμόςτων 130 
εκατ.. ECU υπερέβη τα 700 εκατ. ECU το εν λόγω έτος. Σέ διάστημα λιγότερο της δεκαετίας, οι ΜΚΟΑ 
πενταπλασίασαν τη συμμετοχή τους στην απευθείας διαχείριση του κοινοτικού προϋπολογισμού, με 
αποτέλεσμα να είναι πλέον οι ΜΚΟΑ η θεσμική ομάδα, εκτός των κοινοτικών θεσμικών οργάνων, η 
οποία διαχειρίζεται τον υψηλότερο προϋπολογισμό σε απόλυτους όροΐ'ς. 
Αυτό σημαίνει, αφενός, ότι η εμπιστοσύνη της ΕΚ διαρκώς αυξάνεται. Οι ΜΚΟΑ ευνοούν τη 
δημιουργία των βασικών προϋποθέσεων που συμβάλλουν στην αυτόνομη ανάπτυξη των πληθυσμών· 
επιπλέον, ενεργούν με αποτελεσματικότητα σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης και αποκατάστασης. 
Ο βασικός αυτός ρόλος που διαδραματίζουν οι ΜΚΟΑ, σε συνεργασία με την ΕΚ, προϋποθέτει 
ταυτόχρονα και υψηλό βαθμό υπευθυνότητας στη διαχείριση και την οργάνωση το>ν ΜΚΟΑ, καθώς και 
τη ουμμόρφακίή τους με τους κανόνες διαχείρισης και τα συστήματα ελέγχου που έχει θεσπίσει η 
1 ΐπιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο. 
Στην ετήσια έκθεση 1993 δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στα αποτελέσματα των ενεργειών των ΜΚΟΑ τις 
οποίες συγχρηματοδότησε η Επιτροπή μέσω του κονδυλίου Β7-5010 του προϋπολογισμού. Με την 
ευκαιρία αυτή, υπογραμμίζεται ότι λόγω του μεγάλοι? αριθμού σχεδίων που συγχρηματοδοτούνται και 
για να διατηρηθεί η παρούσα έκθεση σε λογικό μέγεθος, δεν περιλαμβάνονται στο παρόν έγγραφο οι 
κατάλογοι των σχ?γχρηματοδοτούμενων αναπτυξιακών σχεδίων και δράσεων ευαισθητοποίησης. Οι 
κατάλογοι αυτοί διατίθεται από τη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης (VIII/B/2). 
II ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΠΤΛΣ ΜΕ ΤΙΣ ΜΚΟΛ ΤΟ 1993 
Το 1993 η κοινοτική συνεισφορά στις διάηορες δράσει ς των ΜΚΟΑ ανήλθε περίπου σε 703,3 εκατ. ECU, 
κατανεμημένα ως εξής: 
120,8 εκατ. ECU για τη συγχρηματοδοτηση αναπτυξιακών δράσεο>ν στις ΛΧ (άρθρο 
προϋπολογισμού 137-5010) με αύξηση κατά 23,3% σε σχέση με το 1992. 
13,5 εκατ. ECU για τη συγχρηματοδοτηση δράσειον ευαισθητοποίησης της ευρωπαϊκής κοινής 
γνώμης σε θέματα ανάπτυξης (άρθρο 137-5010): αντιπροσοχπεύει αύξηση κατά 18,4% σε σχέση με 
το 1992. 
169,0 εκατ. ECU για την επισιτιστική βοήθεια (κεφάλαιο 72 του προϋπολογισμού): μείοκτη κατά 
33% σε σχέση με το 1992. 
5,0 εκατ. ECU για την αγορά ειδο'τν διατροφής από τις ΜΚΟΑ (άρθρο Β7-5011 ): αύξηση κατά 25% 
σε σχέση με το 1992. 
200.0 εκατ. ECU για την ανθρωπιστική βοήθεια (άρθρο Β7-5000): αύξηση κατά 82% σε σχέση με 
το 1992. 
39,5 εκατ. ECU που προορίζονται για τους πρόσ({<υγεςκαι τους ακοΐ'σύος μετακινηθέντες (άρθρο 
Β7-302): αντιπροσωπεύει περίπου το ίδιο ποσό σε σχέση με το 1992. 
4,8 εκατ. ECU για την ενίσχυση της δράσης των ΜΚΟΛ στη Χιλή για τη στήριξη' των 
δημοκρατικών διαδικασιών και για τη συμβολή στην οικονομική συνεργασία με την εν λόγο)χο>ρα 
(άρθρο Β7-5073): αύξηση κατά 7% σε σχέση με το 1992. 
5.7 εκατ. ECU για την καταπολέμηση των ναρκοχπ,κα'τν (άρθρο Β7-5080): αύξηση κατά 36% σε 
σχέση με το 1992. 
90 εκατ. ECU για την ενίσχυσ η των Ουμάτοη' του απαρτχάιντ (άρθρο Β7-5070): αύξηση κατά 12,5% 
σε σχέση με το 1992. 
16,0 εκατ. ECU στους πληθυσμούς τ(ον κρατο'τν της γραμμής του μετώπου (Ναμίμπια, 
Μποτσουάνα, Μοζαμβίκη, κ.λπ.) (άρθρο 137-5071): αύξηση κατά 37% σε σχέση με το 1992. 
35,0 εκατ. ECU για την ενίσχυση της παρέμβασης των ΜΚΟΑ στην Υπεριορδανία και τη Γάζα 
(άρθρο Β7-406): διπλάσια αύξηση περίπου σε σχέση με το 1992. 
2,0 εκατ. ECU για ενίσχυση της παρέμβασης των ΜΚΟΛ στον Βιετνάμ, (άρθρο Β7-5074): αύξηση 
κατά 33% σε σχέση με το 1992. 
1,0 εκατ. ECU για.-ενίσχυση, της παρέμβασης των ΜΚΟΑ στην Καμπότζη (άρθρο Β7-5075): 
διπλάσιο ποσό από εκείνο του 1992. 
1,0 εκατ. ECU γαι τη στήριξη TOW δράσεων TOW ΜΚΟΛ στην αποκεντρωμένη συνεργασία. 
Αυτή η συνολική κοινοτική συνεισφορά ύψους 703,3 εκατ. ECU το 1993 αντιπροσο)πεύει αύξηση 11% σε 
σχέση με το 1992 (634 εκατ. ECU) και 46% σε σχέση με το 1991 (480 εκατ. ECU). 
II διαφοροποίηση των γραμμών του προϋπολογισμού που τίθενται στη διάθεση το>ν ΜΚΟΑ 
αντικατοπτρίζει την ικανότητα των ΜΚΟΑ να είναι παρούσες σε διάφορες ενέργειες και κι?ρίο)ς σε τομείς 
που η επίσημη συνεργασία της Κοινότητας δεν έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει ή όταν είναι 
προτιμότερο να ενθερρύνονται ενέργειες μέσω το)ν ΜΚΟΑ. Οι ΜΚΟΑ καλούνται επίσης να 
διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο δεύτερο στάδιο TCDV ανθροχηιστικών δράσεων, που χρηματοδοτεί η 
Ευροχτταϊκή Ένωση στο πλαίσιο δραστηριοτήτων ανασυγκρότησης/αποκατάστασης,καθό)ς και στον τομέα 
της προώθησης τοτν ανθρωπίνων δικαιαιμάτων και της δημοκρατίας. 
Πρέπει να επισημανθεί το γεγονός ότι η προαναφερόμενη κατάσταση αφορά μόνο τους σημαντικότερους 
τομείς .συνεργασίας με τις ΜΚΟΑ, και αυτούς όπου η χρηματοδότηση των δράσεων τους 
πραγματοποιείται κανονικά και σε αξιοσημείωτες αναλογίες. Στη διάρκεια το>ν τελευταίο™ ετών, 
προστέθηκαν ειδικές ή πρότυπες δράσεις, που πραγματοποιήθηκαν από τις ΜΚΟΑ υπέρ των 
αναπτυσσομένων χωρών, οι οποίες χρηματοδοτήθηκαν είτε από άλλα κονδύλια του προϋπολογισμού, είτε 
από τα μέσα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ETΑ). Επειδή τις εν λόγω δράσεις διαχειρίζονται με 
<χποκεντρωμένο τρόπο αρκετές υπηρεσίες της Επιτροπής, δεν καθίσταται δυνατός ο ακριβής καθορισμός 
όλ(ον.. στο πλαίσιο των στόχων της παρούσας έκθεσης. ( ' • 
Στα επόμενα κεφάλαια αναφέρονται λεπτομερέστερα οι διάφοροι τομείς της συνεργασίας με τις ΜΚΟΑ 
ΊΟ 1993. 
Uà*iùékiiplai*uu.!i 
ΣΥΓΧΡΙΙΜΛΤΟΛΟΤΗΣΙΙ ΛΝΛΙΓ1 ΎΞΙΛΚΩΝ ΛΡΛΣΗΩΝ ΚΑΙ ΛΡΛΣΗΩΝ 
ΚΥΛίΣΘΙΓΓΟΠΟΙΗΣΗΣΊΉΣ ΚΟΙΝΙΙΣ ΓΝΩΜΗΣ (άρθρο Β7-5010 του προϋπολογισμού) 
1.1. Γενικά 
Το 1993, οι ΜΚΟΑ απέδειξαν άλλη μια q-ορά τη σημαντική τους ικανότητα απορρόφησης το)ν 
χρηματοδοτικούν πόρων που τίθενται στη διάθεση τους μέσω της συγχρηματοδότηοης της ΕΚ. Ο 
σημαντικόςαριθμός αιτησεο)ν (αποτελεί ά[Αεοησυνέπεΐ(ίΤ(ονπρ(θΤθ|>ουλια)νκαι αιτήσΓθ)ντυ>ν εταίροη'του 
Νότου, που υποβάλλονται στις ευρωπαϊκές ΜΚΟΛ, καθο>ς και του δυναμισμού των ΜΚΟΑ για τη 
συγκ>'ντρυκίη και άλλων χρηματοδοτικών πόρων, δημόσιων ή ιδιωτικών. 
Οι πιστώσεις αναλήψεο>ν υποχρεύχτεοον που ενεγράφησαν στον προϋπολογισμό του 1993 δυνάμει του 
άοΟρνυ Β7-5010 ανέρχονταν σε 135 εκατ. ECU. Το ποσό αυτό αντιπροσοχπτύει σημαντική αύξηση το>ν 
/ρηα!ο:οδοτικο')νπόρο)ν σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Τα εν λόγο) μέσα ανελήφΟήσαν., όπο>ς και κατά 
να. προηγούμενα έτη. σχεδόν εξ ολοκλήρου, πράγμα που διαπιστώνεται παρακάτω. 
ΕΙΌΣ 
S 9 76 
Î979 
!9·;2 
«984 
Ι '· :"Κί) 
!9Κ8 
! 989 
1999 
190 Ι 
1992 
1993 ΑΙΑΘΕΣΙΜΕΣ 
ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 
2,5 
12.5 
28.0 
35,0 
46,0 
62.8 
80.0 
80.0 
90.2 
104,6 
110,0 
135,0 ΑΝΑ Α., 
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 
- σε εκατ. ECU -
2.5 
12.2 
26.9 
34,4 
45.0 
62.8 
79.8 
79,6 
90,2 
104,1 
109.9 
135,0 ΠΟΣΟΣΤΟ 
ΑΝΛΑ. Υ1ΙΟΧΡ. 
% 
100 
98 
96 
98 
98 
100 
100 
99,5 
100 
99,5 
100 
100 
To 1993, ο συνολικός απολογισμός των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων (αναπτυξιακές δράσεις και 
δράσεις ευαισθητοποίησης) έχει ως εξής:1 
οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξέτασαν 1226 φακέλους συγχρηματοδότησης που ζητούσαν συνολική 
κοινοτική συνεισφορά ύφους 289,41 εκατ. ECU (χωρίς να υπολογίζονται οι ιδιαίτερα πολυάριθμοι 
φάκελοι που υπεβλήθησαν ανεπισήμως και απερρίφθησαν μετά από JLUÛ; πρώτη επαφή με τις 
υπηρεσίες της Επιτροπής για να ελεγχθεί η ενδεχόμενη επιλεξιμότητα /uorç αιτήσεως)· 
συγχρηματοδοτήθηκαν 727 δράσεις, με κοινοτική συνεισφορά ύφους 134,3 εκατ. ECU (ήτοι, σε 
οικονομικούς όρους, το 46,4% του συνόλου των φακέλων που εξετάσθησαν)· 
δεν λήφθηκαν υπόφη ή αποσύρθηκαν 220 φάκελοι, που ζητούσαν χρηματοδότηση ύφους 47,1 εκατ. 
ECU (ήτοι το 16,3%)· 
279 φάκελοι, που αντιπροσωπεύουν αιτούμενη χρηματοδότηση ύφους 108,01 εκατ. ECU, 
παρέμειναν υπό εξέταση στο τέλος του 1993 (ήτοι το 37,3%). 
Η Επιτροπή μπόρεσε να ανταποκριθεί σε περισσότερες αιτήσεις το 1993, λόγω αύξησης του 
προϋπολογισμού κατά 25 εκατ. ECU σε σχέση με το 1992. 
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνέχισαν την εξέταση πολλών αιτήσεων λαμβάνοντας υπόφη κριτήρια και 
κανόνες που έχουν καθορισθεί στους γενικούς όρους συγχρηματοδότησης2. Στο πλαίσιο αυτό, η εξέταση 
κάθε φακέλου αφορά, μεταξύ άλλων, τα εξής: την επαγγελματική και χρηματοδοτική αξιοπιστία των 
ΜΚΟΑ· την ποιότητα του προγράμματος- την ικανότητα δράσης του εταίρου του Νότου και το επίπεδο των 
σχέσεων του με την ευρωπαϊκή ΜΚΟΑ· τα αποτελέσματα του προγράμματος, τη βιωσιμότητα του και τη 
δυνατότητα δημιουργίας πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων για τις αντίστοιχες ομάδες στόχους. 
Η αυστηρή επιλογή την οποία πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής αναγκαστικά απογοήτευσε 
ορισμένες ΜΚΟΑ οι οποίες είχαν αξιόλογα βάσιμα προγράμματα. Όπως και κατά το παρελθόν, η 
Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες να διαφυλάξει τις βασικές αρχές που διέπουν τη συγχρηματοδοτηση, 
προκείμενου να διατηρήσει μεταξύ άλλων υφηλό ποιοτικό επίπεδο των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων 
και την πρόσβαση των "μικρών ΜΚΟΑ" στη συγχρηματοδοτηση και την ταχεία λήφη αποφάσεων. 
1 Τίλήρης κατάλογος των αναπτυξιακών δράσεων στις ΑΧ και των δράσεων ευαισθητοποίησης 
της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, οι οποίες συγχρηματοδοτήθηκαν από την Επιτροπή το 1993 
διατίθεται στη διοικητική μονάδα "Αποκεντρωμένη συνεργασία, συγχρηματοδοτηση με τις 
ΜΚΟ", VIII/B/2, rue de la Loi, 200 - 1049 Bruxelles. 
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, γενικοί όροι για τη συγχρηματοδοτηση δάσεων 
στις ΑΧ (έγγραφο VIII/764/87/F) και δράσεων ευαισθητοποίησης της ευρωπαϊκής κοινής 
γνώμης επί των αναπτυξιακών θεμάτων (έγγραφο VIII/271/87/F), που πραγματοποιούνται 
από τις ΜΚΟ. 
Όσον αφορά τις πιστώσεις πληρωμών του άρθρου Β7-5010, που ήσαν διαθέσιμες το 1993, ανήρχοντο 
σε 115,060 εκατ. ECU. Οι πιστώσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους 
αντιπροσοχπεύουν 115,090 εκατ. ECU, εκ των οποίων 67,6 εκατ. ECU για τις δράσεις που αναλήφθηκαν 
τα προηγούμενα έτη. 
Η αύξηση του προϋπολογισμού συγχρηματοδοτήσεωνπου παρεσχέθη για το 1994 (145 εκατ. ECU) είναι 
ευπρόσδεκτη για την καλύτερη αντιμετώπιση το)ν αιτήσεων. Είναι, ωστόσο, εύκολα προβλέψιμο ότι η 
ζήτηση εκ μέρους τοτν ΜΚΟΛ θα συνεχίσει να αυξάνεται τα επόμενα έτη. 
12. Συγχρηματοδοτηση αναπτυξιακών δράσεων στις ΑΧ 
1.2.1. Αυξανόμενη ενίσνυση στους εταίρους του Νότου από τις ευρωπαϊκές ΜΚΟΑ 
Το 1993, όπο)ς και τα προηγούμενα έτη, η Επιτροπή διέθεσε σχεδόν το 90% των πιστώσεων του άρθρου 
Β7-5010 για τη συγχρηματοδοτηση δράσεων που πραγματοποιήθηκαν στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ 
το υπόλοιπο προοριζόταν βασικά για τη συγχρηματοδότησηδράσεοτν ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης 
στην Ευρώπη. 
Οσον αφορά τις δράσεις στις ΑΧ, η κατάσταση τοτν αιτήσεων και τυτν αναλήψευχν υποχρεοκτεωνέχει (»ς 
ί :ςής: 
οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξέτασαν 1018 αιτήσεις που ζητούσαν κοινοτική συνεισφορά 
συνολικού ύψους 268 εκατ. ECU (αύξηση κατά 25%, σε οικονομικούς όρους, σε σχέση με το 1992)· 
δεν λήφθηκαν υπόψη ή αποσύρθηκαν 192 αιτήσεις που απαιτούσαν χρηματοδότηση ύψους 44,2 
εκατ. ECU· 
244 αιτήσεις, που αντιπροσωπεύουν αίτηση χρηματοδότησηςύψους 103 εκατ. ECU παρέμεινανυπό 
εξέταση στο τέλος του 1993· 
συγχρηματοδοτή0ηκαν582 δράσεις, με κοινοτική συνεισφορά ύψους 120,8 εκατ. ECU (αύξηση κατά 
23% σε σχέση με το 1992). 
Πρέππ να τονισθεί ότι η Επιτροπή παρέμεινε πιστή στην αρχή της να αποδίδει μεγάλη προσοχή στις 
αιτήσεις το.χν νέων ΜΚΟΛ. Βοηθά τις νεοσύστατες ΜΚΟΑ να αποκτήσουν επαγγελματική ιπόσταση, είτε 
άμεσα, είτε με τη βοήθεια πον έμπειρων ΜΚΟΑ. 
Όσον αφορά τη χρηματοδοτική διάσταση των συγχρηματοδοτούμενων δράσεο.)ν, παρατηρείται 
ανεπαίσθητη αύξηση: το 1993, η μέση κοινοτική συνεισφορά ανέρχεται σε 207.478 ECU ανά δράση, σε 
σχέση με 202.417 ECU το 1992. 
1.2.2. Συνολικές γορηγήσεις (block-grants) 
II Επιτροπή δύναται να παρέχει, στις ευρωπαϊκές ΜΚΟΑ που έχουν ήδη συνεργασθεί με αυτήν 
ικανοποιητικά κατά τη διάρκεια ορισμένων ετών, μία επιπλέον διευκόλυνση: την πρόσβαση στο σύστημα 
των καλούμενων συνολικών χορηγήσεων (block-grants). 
Οι ΜΚΟΛ εκτιμούν ιδιαίτερα το σύστημα αυτό, το οποίο τους επιτρέπει να χρηματοδοτούν κατά τρόπο 
ταχύ και ευέλικτο δράσεις μικρού μεγέθους (π.χ.: απόκτηση εξοπλισμού, κατασκευή υποδομής μικρής 
κλίμακας, στήριξη του τομέα της εκπαίδευσης, της υγείας, κλπ.) και να εξασφαλίζουν έτσι στοιχειώδη 
ικανοποίηση των αναγκών των δικαιούχων, πληθυσμών. Αυτές οι δράσεις μικρού μεγέθους συχνά 
τοποθετούνται από τις ΜΚΟΑ στο περιθώριο τοτν σημαντικότερων προγράμματα^ που υποστηρίζουν ή 
τους χρησιμεύουν στη δημιουργία πρώτων επαφών με νέους εταίρους του Νότου. 
Κατά την περίοδο 1983-1993, η Επιτροπή συγχρηματοδότησε κατά τον τρόπο αυτό 914 συνολικές 
χορηγήσεις, που αντιστοιχούν σε 11.409 δράσεις μικρού μεγέθους συνολικού ύψους 103,1 εκατ. ECU. ΕΙ 
μέση κοινοτική συνεισφορά ανά δράση μικρού μεγέθους υπήρξε επομένως 9.037 ECU. Ο πίνακας που 
ακολουθεί παρουσιάζει την εξέλιξη των συνολικών χορηγήσεων κατά την προαναφερόμενη περίοδο και 
επιτρέπει να παρατηρηθεί η αύξουσα τάση των χορηγούμενων ποσών και του αριθμού τοτν οράσεων 
fitκρής κλίμακας που συγχρηματοδοτούνται. 
ΕΤΟΣ 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 ΠΟΣΟ ΙΏΝ 
ΣΥΝΟΛΙΚΏΝ 
ΔΩΡΕΩΝ 
2,3 
3,1 
3,7 
5,7 
6,8 
8.8 
9,9 
9,7 
13,1 
18,1 
21,9 % ΤΩΝ 
ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ 
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 
ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 
7 
9 
11 
13 
11 
11 . 
12,4 
10,8 
12,6 
16,5 
16,2 ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ 
ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ 
ΔΩΡΕΩΝ 
34 
39 
43 
50 
59 
79 
96 
97 
118 
140 
159 ΑΡΙΘΜΟΣ 
ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 
ΜΙΚΡΗΣ 
ΚΛΙΜΑΚΑΣ 
296 
383 
450 
671 
822 
961 
1.082 
1099 
1.447 
1.935 
2.263 ΥΨΟΣ ΤΗΣ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ 
ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΆΣ 
ΑΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 
ΜΙΚΡΗΣ 
ΚΛΙΜΑΚΑΣ (ecu) 
7.770 
8.202 
8.146 
8.507 
8.272 
9.153 
9.105 
8.857 
9.061 
9.363 
9.666 
1.2.3. Δικαιούχοι πληθυσμοί και τομείς παρέμβασης των αναπτυξιακών σχεδίων στις ΑΧ 
Το 1993 συγχρηματοδοτήθηκε ένα σημαντικό" φάσμα αναπτυξιακών σχεδίων. Για να αναφερθούν μερικά 
από αυτά, επελέγη η προσέγγιση ανά δικαιούχο ομάδα και ανά τομέα δράσης. 
Οσον αφορά τις δικαιούχους ομάδες, διαπιστώνεται ότι οι ΜΚΟΑ αποδίδουν ιδαίτερη σημασία στα 
σχέδια που αφορούν τις γυναίκες. 
Σχετικά, η Ππιτροπή συγχρηματοδότησε διάφορα σχέδια που αξιοποιούν το ρόλο της γυναίκας σε 
δραστηριότητες που σχετίζονται με την παραγο)γή και τη δημιουργία εσόδων στο αγροτικό και αστικό 
περιβάλλον (π.χ.: συγχρηματοόοτούμενασχέδια, μεταξύ άλλων, στην Αργεντινή, την Τυνησία, τη Βολιβία, 
κλπ.) - στήριξη το)ν δραστηριότητος επαγγελματικής κατάρτισης (Μοζαμβίκη, Λίβανος) - υγειονομική 
εκπαίδευση (Γκάμπια) - στήριξη σε οργανώσεις που εργάζονται για τον σεβασμό το)ν δικαιωμάτων το)ν 
γυναικίάν (Μαρόκο, Κολθ[ΐβία). 
Αλλη σημαντική ομάδα των έργων : τα παιδιά του δρόμου τα οποία, τα τελευταία έτη, αποτελούν μία 
ομάδα όλο και περισσότερο ευάλωτη στις μεγάλες πόλεις των χωρών του Νότου, ίΐ Επιτροπή 
συγχρηματοόότησετο 1993 διάφορα σχέδια επανένταξης, κατάρτισης και πρόληψης (Ονδούρα, Μοζαμβίκη, 
Ρουάντα)· κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης (Βραζιλία, Χιλή) κ.λπ. 
Οι τοπικοί οργανισμοί και πληθυσμοί συνεργάζονται αλλά είναι και δικαιούχοι στα διάφορα σχέδια 
ανάπτυξης σε τομείς όπως : προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, παραγωγική ανάπτυξη, δίγλωσση 
εκπαίδευση, προστασία του περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων στη Βολιβία, την Κολομβία, το Ι Ιερού, το 
Μεξικό, την Ταϋλάνδη, την Ινδία κ.λπ,. 
Γα άτομα με ειδικές ανάγκες αποτελούν μία άλλη σημαντική ομάδα δικαιούχων στις αναπτυσσόμενες 
"/ώρες στο πλαίσιο σχεδίων κατάρτισης, επανένταξης, κ.λπ. (Νιγηρία, Ουγκάντα, Σουδάν). 
Τα αναπτυξιακά σχέδια στις ΑΧ εντάσσονται σε διάφορους τομείς. 
Για το 1993, διαπιστώνεται ότι συνεχίζεται η τάση προώθησης συγκεκριμένων τομέων δραστηριοτήτίον. 
Έτσι, έχουν καταστεί τομείς προτεραιότητας η αγροτική ανάπτυξη, η κατάρτιση και η υγεία. Πρόκειται 
βεβαίως για σημαντικούς τομείς που καλύπτουν τις ανάγκες των πληθυσμών αλλά επίσης και για τομείς 
στους οποίους οι πρωτοβουλίες των πληθυσμών του Νότου είναι πολυάριθμες. 
Ένας μεγάλος αριθμός σχεδίων στοχεύει σε μία προσέγγιση ολοκληρωμένης ανάπτυξης επειδή αποτελεί 
ιδιαιτερότητα των ΜΚΟΑ αλλά και ένα από τα καλύτερα μέσα εκκίνησης του αναπτυξιακοί) μηχανισμοί) 
στη βάση1. 
ί ενικά, τα σχέδια ολοκληρο)μένης ανάπτυξης προσπαθούν να στηριχθούν σε διάφορες συλλογικές ομάδες 
(ενο'κιειςχωρικο'χν, μικροί συνεταιρισμοί,γυναικείες οργανώσεις,κ.λπ.), οι οποίοι κινούνται σε διάφορους 
τομείς ταυτόχρονα όπο)ς η γεωργία, η χειροτεχνία, η κατάρτιση, η υγεία, η προστασία του περιβάλλοντος, 
η καταοκευή έργων υποδομής κ.λπ. 
Το 1993 συγχρηματοδοτήθηκε ένα ποικίλλο φάσμα έργων στον τομέα της υγείας : ενέργειες υγειονομικής 
κατάρτισης και εκπαίδευσης (Ινδία, Κένυα, Ιρακινό Κουρδιστάν, Νεπάλ)· πρόγραμμαδημόσιας υγείας και 
εξυγίανσης (Μπαγκλαντές, Λάος, Ζιμπάμπουε, Σάο Τομέ και ΙΙρίνσιπε, κ.λπ.)· μητρική-παιδική υγεία 
(Ζαΐρ, Κίνα)· στήριξη διαφόρων προγραμμάτιον που εφαρμόζονται από νοσοκομεία (Τανζανία, Σρι 
Λάνκα)" τα προγράμματα οικογενειακοί) προγραμματισμού και προστασίας της μητέρας και του παιδιού 
αποτελούν προτεραιότητα στις διάφορες ΑΧ (Αιθιοπία, Ινδία, Ινδονησία, Πακιστάν). 
Τα :ταραγο)γικά έργα κατέχουν συνεχώς σημαντικότερη θέση στο σύνολο των έργων που 
χρηματοδοτήθηκαν τα τελευταία έτη. Η τάση αυτή ενισχύθηκε το 1993 μέσω της συγχρηματόδοτησης 
Τη στιγμή αυτή πραγματοποιείται αξιολόγηση των έργων ολοκληρο)μένης ανάπτυξης. Με 
βάση τα αποτελέσματα αυτά θα υπάρχουν ακριβέστερα στοιχεία για τα 
συχρηματοδοτούμενα έργα. 
διάφορων ενεργειών όπο)ς : η στήριξη μικρών 'επιχειρήσεων του άτυπου τομέα (Παραγουάη, Περού, 
Αομινικανική Δημοκρατία κ.λπ.)· η ανάπτυξη του τομέα της χειροτεχνίας (Λεσσόθο, Γουατεμάλα)· η 
ανάπτυξη της κτηνοτροφίας (Μοζαμβίκη)· η παροχή πιστώσεων μέσο) των τραπεζικών οργανισμών για 
τις μικρές επιχειρήσεις (Ναμίμπια), κ.λπ. 
Τα θέματα που σχετίζονται με τους στόχους της μακρόπνοης ανάπτυξης αποτελούν θεμελιώδη προσέγγιση. 
Στο πλαίσιο αυτό μία ολόκληρη σειρά ενεργειών στοχεύει : στην επισιτιστική ασφάλεια, στην προστασία 
TOI: περιβάλλοντος, στην καταπολέμηση της ερημοποίησης, στην κατάρτιση, στην παροχή πιστοχτεων, κ.λπ. 
(Ζιμπάμπουε, Μεξικό, Ναμίμπια, Βραζιλία, κ.λπ.). 
Τα σχέδια κατάρτισης εξακολουθούν επίσης να κατέχουν σημαντική θέση : επαγγελματική κατάρτιση, 
κατάρτιση εκπαιδευτών, κατάρτιση σε κατάλληλες τεχνολογίες, κ.λπ. (Ινδονησία, Ινδία, Βραζιλία, 
Ρουάντα, κ.λπ.). 
1.2.4. Δικαιούχοι χώρες 
Οι ' 582 αναπτυξιακές δράσεις που συγχρηματοδοτήθηκαν το 1993 πραγματοποιήθηκαν σε 106 
αναπτυσσόμενες χώρες. 
Οι κοινοτικές συνεισφορές στις δράσεις αυτές κατανέμονται γεωγραφικά ως εξής: 
-Μεσημβρινή 
Αφρική 
-Λατινική Αμερική 
-Ασία 
-Μεσόγειος 
-ΙΊιρηνικός 
-Διάφορες 
ΣΥΝΟΛΟ : 1993 
(εκατ. ECU) 
46,2 
45,4 
22,4 
4,8 
0,5 
1,5 
120,8 1993 
38,3 
37,6 
18,5 
4,0 
0,4 
J,2 
100,0 1992 
<%) 
36,3 
43,5 
15,5 
3,8 
0,4 
0,5 
100,0 1991 
(%) 
39,3 
40,0 
13,8 
6,0 
0,9 
100,0 
10 
II κατανομή μεταξύ χωρίον ΑΚΕ και χωρών εκτός ΑΚΕ, έχει ο)ς εξής 
-Χώρες ΑΚΙΛ 
-Χιόρες εκτός 
ΑΚΕ 
ΣΥΝΟΛΟ : 1993 
(εκατ. ECU) 
51,4 
69,4 
120,8 1993 
(%) 
42,5 
57,5 
100,0 1992 
(%) 
38,5 
61,5 
100,0 1991 
(%) 
44 
56 
100,0 
Από τους δύο αυτούς πίνακες, καθώς και βάσει των συγχρηματοδοτούμενοι σχεδίων τα τελευταία έτη 
και το 1993, συνάγονται ορισμένα συμπεράσματα. 
Αφενός, διαπιστώνεται ότι το 1993 σημειώνεται ανάκαμψη σε σχέση με την μειωτική τάση των τελευταίοι 
ετών όσον αφορά τις χρηματοδοτήσεις που προορίζονται για τη Μεσημβρινή Αφρική. Αφετέρου, 
παρατηρείται σημαντική αύξηση των χρηματοδοτήσεων υπέρ της Ασίας, ενώ για τη Λατινική Αμερική 
παρατηρείται ελαφρά μείωση δεδομένου ότι σημείωσε σημαντική ανάπτυξη τα δύο τελευταία έτη. 
1 ίί ναι δύσκολο να (αιτιολογηθούν πλήρως αυτές οι εξελίξεις δεδομένου ότι οι διακυμάνσεις στη γεγραφική 
κατανομή από ένα έτος στο άλλο οφείλονται συχνά σε πολλούς παράγοντες. Ωστόσο, μπορούν να 
τονισθούν ορισμένα στοιχεία που εξηγούν το σύνολο τοτν εξελίξεων. Στην περίπτωση της Αφρικής, τα 
(Κ)βαρά οικονομικά και κοινοτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ένα μεγάλο μέρος πον πληθυσμών, οι 
όιάη ορες πολιτικές συγκρούσεις, δικτατορίες και εμφύλιοι πόλεμοι περιόρισαν σε ορισμένες χώρες τις 
δυνατότητες των οργανίόσεων να φέρουν εις πέρας τα αναπτυξιακά σχέδια. 
Αν μελετηθεί η εξέλιξη ανά χώρα τα τελευταία έτη, ορισμένες χώρες της Αφρικής όπο)ς η Μοζαμβίκη, το 
Καμερούν, η Ναμίμπια, το Ζαΐρ (όπου οι συγχρηματοδοτήσεις ΜΚΟ επέτρεψαν τη συνέχιση 
ανθρωπιστικών δράσεων στη χώρα αυτή στην οποία οι επίσημες χρηματοδοτήσεις είχαν ανασταλεί), κ.λπ., 
έτυχαν αύξησης το>ν κοινοτικών συνεισφορών, ενώ η συμμετοχή χωρών όπως το Μπουρούντι, η Ρουάντα 
και το Σουδάν, μειώθηκε. 
Στη Λατινική Αμερική, χώρες όπο)ς η Βραζιλία, το Περού και η Βολιβία συνεχίζουν να είναι σημαντικοί 
δικαιούχοι. αναπτυξιακά™ σχεδίων. 
Στην Ασία, οι συγχρηματοδοτήσεις που αφορούν την Ινδία, η οποία ανέκαθεν ήταν ο κύριος δικαιούχος, 
αυξήθηκαν το 1993. Διαπιστώνεται επίσης μία μεγάλη αύξηση των σχεδίων στο Μπαγκλαντές. 
11 
1.3. Συγχρηματοδοτηση δράσεων ευαισθητοποίησης της ευοα)παϊκής κοινής γνώμης. 
Ε3.1. Στήριξη που παρέχει η ΕΚ προς τις ΜΚΟΑ και κατάσταση το 1993 
Μετά από μία διστακτική αρχή, κατά την οποία 17 σχέδια συγχρηματοδοτήθηκαν για προϋπολογισμό 
περίπου 200.000 ECU, ο προϋπολογισμός αυξήθηκε σημαντικά κατά.τα τελευταία έτη μέχρι του σημείου 
να συγχρηματοδοτήσει 145 σχέδια για ποσό 13,5 zxm. ECU το 1993, το οποίο αντιπροσο)πεύει περίπου 
το 10% του κονδυλίου του προϋπολογισμού Β7-5010. Μεταξύ των ετών 1979 και 1993, η Επιτροπή 
συγχρηματοδότησε 1177 δράσεις ευαισθητοποίησης συνολικού ποσού 81,7 εκατ. ECU στα δώδεκα κράτη 
μέλη. 
Το 1993, η κατάσταση όσον αφορά τις αιτήσεις και τις αναληφθείσες πιστώσεις είχε οος εξής : 
οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξέτασαν 174 φακέλους συγχρηματοδότησης (εξαιρουμένων των 
προγραμμάτων πολλαπλών σχεδίοτν) που απαιτούσαν συνολική κοινοτική συνεισφορά ύψους 
19,97 εκατ. ECU· 
δεν λήφθηκαν υπόψη ή αποσύρθηκαν 28 φάκελοι που απαιτούσαν χρηματοδότηση ύψους 2,9 εκατ. 
ECU. Οι φάκελοι αυτοί αντιπροσωπεύουν σε οικονομικούς όρους το 14,5% του συνόλου των 
φακέλων που εξετάσθησαν* 
35 φάκελοι, που αντιπροσο)πεύουν αιτούμενη χρηματοδότηση ύψους 5,01 εκατ. ECU, παρέμειναν 
υπό εξέταση στο τέλος του 1993· 
συγχρηματοδοτήθηκαν 111 σχέδια με κοινοτική συνεισφορά ύψους 12,06 εκατ. ECU (αύξηση κατά 
21,8% σε σχέση με το 1992). 
Επιπλέον, στο πλαίσιο των προγράμματος πολλαπλοϊν σχεδίοτν, η ΕΚ συγχρηματοδότησε 34 από αυτά 
με κοινοτική συμμετοχή ύψους 1,44 εκατ. ECU. 
1.3.2. 'Τύποι σχεδίων εκπαίδευσης σε θέματα ανάπτυξης ΓΕΑ) 
Τα σχολεία καλύπτονται, πολύ καλά στα σχέδια ΕΑ τα οποία αποσκοπούν ουσιαστικά στην παραγαη'ή 
παιδαγιογικού υλικού, καθώς και την κατάρτιση των εκπαιδευτικών σχετικά με τη χρήση του υλικού και 
τη μεθοδολογία διδασκαλίας. Τα θέματα είναι ποικιλόμορφα, ακόμα και αν παρατηρείται μια προτίμηση 
στα γενικά θέματα όσον αφορά τις σχέσεις Βορρά-Νότου, την πολιτιστική ή την καθημερινή ζωή, την 
κοινωνικοοικονομική κατάσταση στις ΑΧ, το περιβάλλον, κλπ. 
Τονίζεται- ότι οι μεταρρυθμίσεις τοτν σχολικών προγραμμάτων σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες έδωσαν 
στις ΜΚΟΑ την ευκαιρία να συμβάλλουν στην ενσωμάταχιη της Ε Α στο σχολικό σύστημα. 
Άλλες ομάδες στόχοι στους οποίους απευθύνονται οι δράσεις ευαισθητοποίησης είναι οι πολιτικοί 
παράγοντες λήψης αποφάσεοτν, οι ίδιες οι ΜΚΟΑ (μέλη και εταίροι), η νεολαία, τα μέσα μαζικής 
ενημέρωσης κλπ. Αναφέρονται ορισμένα θέματα τα οποία εκπονήθηκαν σε διαφορετικά προγράμματαπου 
συγχρηματοδοτήθηκαν το 1993: διεθνές εμπόριο και σχέσεις Βορρά-Νότου (σε σχέση με τη GATT) -
δημοκρατία και ανάπτυξη - περιβάλλον και ανάπτυξη, πολιτιστικές σχέσεις μεταξύ Βορρά-Νότου -
μετανάστευση και ανάπτυξη, ισότιμο εμπόριο, κ.λπ. 
12 
Τα περισσότερα σχέδια χαρακτηρίζονται από τη συνδυασμένη χρήση διάφορων μεθόδων, όπως : 
δημοσιεύσεις, οπτικοακουστικό υλικό, παιδαγοτγικό υλικό, εργασίες επίδειξης, εκθέσεις,ομάδες άσκησης 
πίεσης, κ.λπ. 
1.3.3. Εναλλακτική μορφή εμπορίου : παράδειγμα δράσεων εκπαίδευσης σε θέματα ανάπτυΗης 
Διάφορες ενώσεις, συνεταιρισμοί,δίκτυα, κ.λπ. εργάζονται επί σειρά ετών σε διάφορες ευρο)παϊκές χο')ρες 
(μέλη ή όχι της Ευρο)παϊκής Ένωσης), για την ανάπτυξη δίκαιων και αλληλέγγυων εμπορικοί 
συναλλαγών, διαθέτοντας ένα αρκετά υψηλό επίπεδο οργάνοχτης σε διεθνές επίπεδο. Μεταξύ άλλθ)ν, 
αναφέρονται οργανώσεις όπο)ς η European Fair Trade Association (EFTA), η Tranfair International, η Max 
Havelaar, η Oxfam-HB, η Coopcrazione Terzo Mondo, η Magasins du Monde, κ.λπ. 
Οι ενέργειες εναλλακτικού εμπορίου χαρακτηρίζονται μεταξύ άλλων από το γεγονός ότι οι τιμές που 
φθάνουν στον ευρο^παίο καταναλωτή είναι κατά τι ανώτερες από αυτές της κανονικής αγοράς, στο μέτρο 
που οι καταναλωτές έχουν πειστεί (χάρις σε ενημερωτικές εκστρατείες των ΜΚΟΑ) να πληρώσουν 
περισσότερο εφόσον αυτό ωφελεί τους μικρούς παραγοτ/ούς. 
Με τον τρόπο αυτό, το ισότιμο εμπόριο προσφέρει, επιπλέον από μία ετικέτα ποιότητας συνώνυμη με το 
σεβασμό του καταναλωτή του Βορρά, μία συνεισφορά στις αναπτυξιακές πρωτοβουλίες τοτν πληθυσμών 
του Νότου. Έτσι, μέσω ενεργειών εναλλακτικού εμπορίου διανοίγεται η δυνατότητα καθιέροχτης τιμών 
που είναι αφενός περισσότερο ευνοϊκές για τους παραγοτγούς του Νότου και, αφετέρου, αποδεκτές από 
τους καταναλωτές, γνωρίζοντας ότι η εξασφάλιση της ποιότητας των προϊόντων και η διαφάνεια της 
αγοράς αποτελούν προϋπόθεση για την επιτυχία του συστήματος και πλεονέκτημα για τους καταναλωτές. 
Τη στιγμή αυτή, τα κυριότερα προϊόντα που διατίθενται με τον τρόπο αυτό είναι: ο καφές, το τσάϊ, η 
σοκολάτα, το καρκαντέ, οι αποξεραμένες μπανάνες, τα φαρμακευτικά φυτά, τα αποξεραμένα φρούτα και 
οι ξηροί καρποί, τα είδη από καλάμι, τα είδη χειροτεχνίας,τα κλθ)στοϋφ>αντουργικάπροϊόντα και τα είδη 
από χαρτί. 
Το 1992 και 1993 η Επιτροπή συνέβαλεπιοσυγκεκριμέναστη συγχρηματοδοτηση 11 σχεδίων επιμόρφωσης 
σε θέματα ανάπτυξης, τα οποία πραγματοποιήθηκαν σε έξι κράτη μέλη (Κάτω Χώρες, Βέλγιο, Γερμανία, 
Πνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία και Ιταλία), με θέμα το ισότιμο εμπόριο και με κύριους στόχους : 
να ευαισθητοποιηθεί το ευρωπαϊκό κοινό για το ισότιμο εμπόριο και τις σχέσεις μεταξύ 
αναπτυσσόμενων χο)ρών και χωρίον του Βορρά· 
να προωθηθεί η περισσότερο αλληλεγγύη κατανάλωση στην Ευρώπη ώστε να ενισχυθεί η ισότιμη 
και μακρόπνοη ανάπτυξη των χωρών του Νότου· 
να ευαισθητοποιηθεί και να ενημερωθεί το ευρύ κοινό για την κατάσταση των μικρών παραγοογών 
του Νότου και για τις δυσκολίες πρόσβασης των προϊόντων τους στην παγκόσμια αγορά· 
να προωθηθεί ο συντονισμός και η συμπληρωματικότητα των μηχανισμών μεταξύ των διάφορων 
πρωτοβουλιών που αφορούν το εναλλακτικό εμπόριο στα κράτη μέλη. 
13 
1.4. Ανακεφαλαίωση του προγράμματος συγχρηματοδότησης από το 1976 έως το 1993 
Το πρόγραμμα συγχρηματοδότησης το\) άρθρου Β7-5010 ξεκίνησε το 1976 δοκιμαστικά και με μέτριες 
πιστώσεις αναλήψεων υποχρεάκτεοτν ύψους 2,5 εκατ. ECU. Τα επόμενα έτη, κατέστη δυνατή - μεταξύ 
άλλων, χάρη στην ενεργό υποστήριξη του Ευροοπαϊκού Κοινοβουλίου - η προοδευτική αύξηση των 
πιστώσεων μέχρι του ποσού των 135 εκατ. ECU το 1993. Ο πίνακας της παραγράφου 1.1. παραπάνω 
δείχνει την εξέλιξη τοτν διαθέσιμων πιστώσεων του άρθρου Β7-5010 από το 1976. 
Στη διάρκεια της ίδιας περιόδου, συγχρηματοδοτήθηκαν 6755 δράσεις ΜΚΟΑ. Η συνολική κοινοτική 
συνεισφορά στις δράσεις αυτές ανέρχεται σε 886,9 εκατ. ECU. 
II κατανομή μεταξύ δράσεων στις ΛΧ και δράσεων ευαισθητοποίησης είχε 0)ς ακολούθως: 
1976-1993 
δράσεις στις ΑΧ 
δράσεις 
ευαισθητοποίησης 
ΣΥΝΟΛΟ : ΑΡΙΘ.ΛΡΑΣΕΩΝ 
5.579 
1.176 
6.755 ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚ 
(εκατ. ECU) 
805,1 
81,8 
886,9 % 
91 
9 
100 
Οι 5579 αναπτυξιακές δράσεις πραγματοποιήθηκαν από 593 ΜΚΟΑ σε 122 αναπτυσσόμενες χώρες. 
II γεο)γραη)ΐκή κατανομή των κοινοτικών συνέισς>ορών στις δράσεις αυτές έχει ως ακολούθθ)ς: * 
1976-1993 . εκατ. ECU % 
Μεσημβρινή Αφρική 328,7 40,8 
Λατινική Αμερική 281,5 35,0 
Ασία 147,9 18,4 
Μεσόγειος 39,8 4,9 
Ειρηνικός 4,8 0,6 
Aiaq ορες 2,4 0,3 
ΣΥΝΟΛΟ 805,1 100,0 
Οι χώρες ΑΚΕ έλαβαν το 43% της συνολικής κοινοτικής συνεισφοράς· οι χώρες εκτός ΑΚΕ το 57%. 
Οι πίνακες Ι και Π στο παράρτημα παρουσιάζουν αντίστοιχα την κατανομή ανά δικαιούχο ΑΧ και ανά 
κράτος μέλος της Κοινότητας. 
14 
Οι 1176 δράσεις ευαισθητοποίησης πραγματοποιήθηκαν από 382 ΜΚΟΑ στα δώδεκα κράτη μέλη. 
Το ήμισυ περίπου όλων πον συγχρηματοδοτούμενων δράσεων, και το 58% όλοτν TOW αναληφθέντων 
κεφαλαίων, αφορούσαν τα πέντε τελευταία οικονομικά έτη, από το 1989 έως το 1993. Τα ποσοστά αυτά 
αντικατοπτρίζουν την ταχεία ανάπτυξη του προγράμματος συγχρηματοδότησης στη διάρκεια το)ν 
τελευταίων ετών, αλλά και μία αύξηση στο μέσο χρτιματοδοτικό μέγεθος των συγχρηματοδοτούμενοι 
δράσεο>ν, που οφείλεται ιδίως στον πληθωρισμό και στην εμφάνιση ενεργειών μεγαλύτερης εμβέλειας που 
πραγματοποιήθηκαν από κοινοπραξίες ΜΚΟΑ. Κατά τον τρόπο αυτό, η μέση κοινοτική συνεισφορά στις 
δράσεις στις ΑΧ ανήλθε από 123.000 ECU το 1985 σε 207.498 ECU το 1993, και η μέση συνεισς ορά στις 
δράσεις ευαισθητοποίησης από 82.027 σε 93.096 ECU. 
1.5. Αξιολογήσεις 
Λπό το τέλος του 1991, n Επιτροπή ξεκίνησε μια σειρά τεσσάρων θεματικών αξιολογήσεων σχετικών με 
τα προγράμματα που συγχρηματοδοτεί με τις ΜΚΟΑ στις ΑΧ, στους εξής τομείς: 
α. Θεσμική στήριξη στις οργανώσεις βάσεως1 
(). Επαγγελματική κατάρτιση2 
γ. Ολοκληρωμένη ανάπτυξη 
δ Αποταμίευση - πιστώσεις. 
Στην ετήσια έκθεση 1992 υπήρχε συνοπτική παρουσίαση πον κυριότερων αποτελεσμάτων των δύο προΥαον 
αξιολιν/ήσεοΑ' που αναφέρθηκαν προηγουμένως, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν ήδη. 
( )ι δυο άλλες αξιολογήσεις πραγματοποιούνται τη στιγμή αυτή και οι σχετικές εκθέσεις θα είναι έτοιμες 
νια το 1994. 
1.5.1. Αξιολόγηση πον σχεδίων αποταμίευσης και πισπόσεοτν 
Ο ειδικός στόχος αυτής της αξιολόγησης είναι να εκτιμηθούν η ορθότητα, η ποιότητα και η βιωσιμότητα 
τυ>ν διεξαγόμενων από τις ΜΚΟΑ, και συγχρηματοδοτούμε.νωναπό την Επιτροπή, δράσεων στον τομέα 
της αποταμίευσης και το>ν πιστο'κτεων. Ως δράσεις αποταμίευσης - πισκόσεων μπορούν να θεωρηθούν 
οι δράσεις που έχουν ως στόχο να συμβάλουν στην ανάπτυξη και στη διαφοροποίηση των οικονομικών 
πρωτοβουλιών, ιδίως των βασικών, στην αύξηση των νομισματικών εισοδημάτων των δικαιούχων και 
στην εμφάνιση νέων παραγόντων ανάπτυξης. 
COTA: Εκτίμηση των συγχρηματοδοτήσεωνΕΟΚ-ΜΚΟ θεσμικής στήριξης των οργανώσεων 
βάσης. Έκθεση, Βρυξέλλες, Μάρτιος 1993. 
SA DEC: Εκτίμηση σχεδίων επαγγελματικής κατάρτισης που υλοποιούνται από ΜΚΟ και 
συγχρηματοδοτούνται από την ΕΚ. Έκθεση, Παρίσι, Φεβρουάριος 1994. 
15 
Αν και αυτή η έκθεση αξιολόγησης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, μπορούν να συναχθούν ορισμένα 
προσωρινά συμπεράσματα. 
'Οσον αφορά τη δράση στο Νότο, διακρίνονται τρεις τύποι οργανώσεων που αναπτύσσουν μία 
διαφορετική θεωρία : α) οι ΜΚΟΑ που ειδικεύονται σ'αυτόν τον τύπο σχεδίου : εδώ η ΜΚΟΑ δεν 
προωθεί απλώς το σύστημα πίστωσης αλλά αποτελεί η ίδια το σύστημα· β) οι ΜΚΟΑ στήριξης με 
πολλαπλούς στόχους (εκπαίδευση, υγεία, κ.λπ.) : στην περίπτωση αυτή, εάν η πιστωτική δραστηριότητα 
αντιπροσωπεύει σημαντικό τμήμα της δραστηριότητας τους, οι ΜΚΟΑ δημιουργούν μία ειδικευμένη δομή 
για τη διαχείριση της πιστωτικής δραστηριότητας· γ) οι οργανώσεις βάσεις : σε γενικές γραμμές η 
απευθείας διαχείριση από τις ενώσεις αυτές ενός πιστωτικού συστήματος δεν έχει καλά αποτελέσματα. 
Για το λόγο αυτό, πολλές από τις εν λόγω ενώσεις οδηγούνται στο να δημιουργήσουν ειδικευμένες δομές, 
ξεχωριστά από την οργάνωση, με σκοπό τη διαχείριση των πιστωτικών πράξεων. 
Σε σχέση με τα χαρακτηριστικά του τομέα, φαίνεται ότι ο όρος αποταμίευση/πίστωση είναι ασαφής 
δεδομένου ότι καλύπτει στην πράξη δύο διαφορετικούς τομείς: ανάλογα με το αν το σχέδιο θα 
επικεντρώνεται στην κινητοποίηση της αποταμίευσης ή στη διανομή πιστώσεων, οι στόχοι, οι 
μεθοδολογίες και οι οργανώσεις θα διαφέρουν κατά πολύ. 
Όσον αφορά τη συμμετοχή των δικαιούχων στη διαχείριση του συστήματος, πρέπει να σημειωθεί ότι όσο 
μεγαλύτερος είναι ο βαθμός εμπλοκής των δικαιούχων στην απόφαση, τόσο περισσότεροτο σχέδιο πρέπει 
να οργανώσει τις ομάδες, να εκπαιδεύσει τους δικαιούχους και τους αντιπροσώπους τους, και να θέσει 
σε λειτουργία τις διάφορες δομές. 
Η ανάγκη πίστωσης στους αποκαλούμενους "περιθωριοποιημένους" πληθυσμούς είναι διαρθρωτική. 
Χρειάζεται μία διαρθρωτική απάντηση, δηλαδή οργανώσεις μακράς διαρκείας που θέτουν σε εφαρμογή 
βιώσιμους μηχανισμούς. Αυτό προϋποθέτει αυξημένο βαθμό επαγγελματισμού καθώς επίσης και 
μεγαλύτερα μεγέθη απ'οσο μπορούν να επιτευχθούν με τον παραδοσιακό τρόπο: πρόκειται για τη 
δημιουργία ειδικευμένων τραπεζών. Στο πλαίσιο αυτό, το σύστημα συγχρηματοδότησης της ΚΕ με τις 
ΜΚΟΑ φαίνεται νά προσαρμόζεται πολύ καλά στην εκκίνηση των σχεδίων. Μπορεί να διαδραματίσει, 
και όντως διαδραματίζει, το ρόλο εργαστηρίου δοκιμών επιτρέποντας την εμφάνιση νέων δομών μέσω 
της χρηματοδότησης της εφαρμογής τους. Πρόκειται για ένα πολύ καλό εργαλείο για να δοκιμαστούν οι 
προσεγγίσεις αυτές και να μπορέσει να αποδειχθεί η καταλληλότητα τους. 
1.5.2. Αξιολόγηση των σχεδίων ολοκληρωμένης ανάπτυξης ίΣΟΑ) 
Οι εργασίες αξιολόγησης επιτόπου πραγματοποιήθηκαν κατά το τρίτο τρίμηνο του 1993. Μετά τον 
καθορισμό διάφορων κριτηρίων επιλέχθησαν 23 ΣΟΑ: 16 από τα σχέδια αυτά αξιολογήθηκαν επιτόπου 
(εκ των οποίων έξι στην Αφρική, έξι στην Λατινική Αμερική και 4 στην Ασία), και για τα υπόλοιπα 17 
πραγματοποιήθηκε μελέτη βάσει των φακέλων. 
1.6. Σχέσεις με την Επιτροπή Συνδέσμου των ΜΚΟΑ (ΕΣ) 
Η Επιτροπή διατηρεί επί 20 σχεδόν έτη στενές σχέσεις με την επιτροπή συνδέσμου των ΜΚΟΑ, η οποία 
αντιπροσωπεύει μία δημοκρατική δομή για περισσότερες των 700 ευρωπαϊκών ΜΚΟΑ. Απαρτίζεται από 
έναν εθνικό αντιπρόσωπο ανά κράτος μέλος της ΕΕ, ο οποίος εκλέγεται από τις εθνικές ομάδες. 
16 
Η ΕΣ οργανώνει μία φορά ετησίως γενική συνέλευση των ΜΚΟΑ (ΓΣ) η οποία είναι το ανώτατο όργανο 
της ένωσης. Η 19η ΓΣ που πραγματοποιήθηκε στις 14-16 Απριλίου 1993 είχε ως κύριο θέμα την 
"ευρωπαϊκή πολιτική ανάπτυξης". Οι αντιπρόσωποι των ΜΚΟΑ είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν το 
θέμα αυτό σε τέσσερα εργαστήρια που το καθένα αφορούσε: τη φτώχεια, την μακρόπνοη ανάπτυξη, τα 
ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και την ανάπτυξη, τις μεταναστεύσεις. Κατά τη διάρκεια της 
Γενικής Συνέλευσης εγκρίθηκαν διάφορες συστάσεις. 
Η Επιτροπή πραγματοποιεί ανταλλαγή απόψεων τακτικά με την ΕΣ για διάφορα θέματα που ενδιαφέρουν 
τις ΜΚΟΑ : πολιτική και χρηματοδότηση ανάπτυξης, κατάρτιση σε θέματα ανάπτυξης, κ.λπ. 
Η ΕΣ υπέβαλε το 1993 προτάσεις στην Επιτροπή σχετικά με τη βελτίωση των κανόνων και την 
απλούστευση των διαδικασιών συγχρηματοδότησης με τις ΜΚΟΑ. 
1.7. Συμπεράσματα και προοπτικές 
Το 1993, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, ο απολογισμός της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των 
ΜΚΟΑ ήταν θετικός και ενθαρρυντικός. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αυξήθηκαν σημαντικά τα 
κοινοτικά μέσα που τίθενται στη διάθεση των διαφόρων δράσεων των ΜΚΟΑ: σημειώθηκε αύξηση από 
480 εκατ. ECU το 1991 σε 634 εκατ. ECU το 1992 και σε 703 εκατ. ECU το 1993. 
Η συνεργασία σε μη κρατικό επίπεδο θα πρέπει να συμβάλλει όλο και περισσότερο στην αντιμετώπιση 
νέων προκλήσεων που προκύπτουν από τη δημιουργία μιας Ευρώπης περισσότερο δεσμευμένης και 
αλληλέγγυας με τους πληθυσμούς του Νότου. Για την καλύτερη αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών, 
πρέπει οι ΜΚΟΑ να καταβάλλουν μεγαλύτερες προσπάθειες επαγγελματισμού, τόσο στο επίπεδο του 
περιεχομένου και της εξειδίκευσης των στόχων τους και των δραστηριοτήτων τους όσο και σε θέματα 
διαχείρισης και διαφάνειας των χρηματοοικονομικών τους πόρων. 
Πρέπει επίσης να βελτιωθεί ο συντονισμός μεταξύ των οργανώσεων τους ώστε να επιτυχάνονται καλύτερα 
αποτελέσματα από τις ενέργειες τους υπέρ του Νότου, να κινητοποιηθεί η ευρωπαϊκή κοινωνία και να 
ενδιαφερθεί για τους στόχους που έχουν θέσει οι ΜΚΟΑ και για τα έργα που αναλαμβάνουν. 
Πρέπει ωστόσο να τονισθεί ότι ακόμη και αν η συνεργασία της ΕΕ απευθύνεται σε όλες τις χώρες του 
αναπτυσσόμενου κόσμου, υπάρχουν ακόμη ορισμένες γεωγραφικές ζώνες, όπως για παράδειγμα οι χώρες 
Μαγκρέμπ, όπου οι δραστηριότητες των ΜΚΟΑ είναι πάντα περιορισμένες. Ανεξάρτητα από όλα αυτά, 
οι ιστορικοί, γεωγραφικοί και πολιτιστικοί μας δεσμοί και η σοβαρότητα των κοινωνικοοικονομικών 
προβλημάτων που απορρέουν από τα σημαντικά μεταναστευτικά ρεύματα στην Ευρώπη μας υποχρεώνουν 
να αναζητήσουμε, μέσω της στήριξης των ευρωπαϊκών ΜΚΟΑ, κοινές και συγκεκριμένες απαντήσεις στις 
πρωτοβουλίες ανάπτυξης της κοινωνίας των χωρών αυτών. 
Τέλος, είναι σημαντικό να ενισχύσουν οι ΜΚΟΑ τις σχέσεις τους με τις ΜΚΟ και τις οργανώσεις βάσεις 
του Νότου, ώστε να μπορέσουν να ανοιχθούν περισσότερο προς νέες πρωτοβουλίες που προέρχονται από 
τον Νότο. 
17 
II. ΑΛΛΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΜΚΟΑ 
2.1. Επισιτιστική βοήθεια που διοχετεύεται μέσω των ΜΚΟΑ (κεφ. 72 του προϋπολογισμού) 
Το 1993, η συνολική αξία της κοινοτικής επισιτιστικής βοήθειας που διοχετεύθηκε μέσω των ΜΚΟΑ 
ανήλθε σε 169.421.000 εκατ. ECU. 
Αντιπροσωπεύει το 27,2% του συνολικού ποσού της επισιτιστικής βοήθειας που χρηματοδότησε η ΕΚ. 
Η επισιτιστική βοήθεια που διετέθη στο πλαίσιο του προγράμματοςτου 1993 αυξήθηκε, ως προς την αξία, 
κατά 7,2% σε σχέση με το 1992 (158,040 εκατ. ECU). 
Η εφαρμογή του προγράμματος επισιτιστικής βοήθειας που έχει ανατεθεί στις ΜΚΟΑ εξασφαλίζεται από 
τις υπηρεσίες της EURONAID, οργάνωσης που δημιουργήθηκε και ελέγχεται από 24 ευρωπαϊκές και 
διεθνείς ΜΚΟΑ οι οποίες συγκαταλέγονται μεταξύ των μεγάλων ενδιαφερομένων για την επισιτιστική 
βοήθεια της ΕΚ. Ο τρόπος με τον οποίο αυτές οι ΜΚΟΑ διοχετεύουν και χρησιμοποιούν τη βοήθεια και 
αποδίδουν λογαριασμό για τις πραγματοποιούμενες αποστολές αποφασίζεται από την Επιτροπή σε 
συνεννόηση με την EURONAID. 
Το 3ο στοιχείο σ,αυτή την αλυσίδα συνεργασίας συνιστούν τα Γραφεία και κυρίως οι Αντιπροσωπείες της 
Επιτροπής οι οποίες διαδραματίζουν ενεργό ρόλο, "επιτόπου", καθ,όλα τα στάδια της εκτελέσεως των 
δραστηριότητος επισιτιστικής βοήθειας. 
Η συνολική ποσότητα των προϊόντων που παρασχέθηκαν στις ΜΚΟΑ, στο πλαίσιο του κανονικού 
προγράμματος κατανέμεται ως εξής: 
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΣΕ ΤΟΝ. ΜΕΤΑΒΟΛΗ % ΣΕ 
ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ 1992 
Σιτηρά 367.780 +19 
Αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη 16.692 +10,5 
Ζάχαρη 3.661 + 6,5 
Φυτικό έλαιο 22.075 +32,8 
Όσπρια 41.428 +29,5 
Ψάρια αποξεραμένα 156 -55,2 
18 
Α. Τύποι δραστηριοτήτων 
Κατά το οικονομικό έτος 1993, οι ΜΚΟΑ έδρασαν στους εξής τομείς (υπολογισμός σε T.): 
Σχέδια ανάπτυξης 47% 17% 
Σχέδια ενίσχυσης των προσφύγων 4% 5% 
Σχέδια κοινωνικής αρωγής 16% 28% 
Δράσεις παροχής βοήθειας 32% 50% 
(λιμός, ακουσίως μετακινηθέντες, κ.λπ.) 
'Οπως προκύπτει από τον ανωτέρω πίνακα, μετά τον λιμό που οδήγησε στην εφαρμογή ενός 
ειδικού προγράμματος το 1991 και το 1992, η σχετική βελτίωση της επισιτιστικής κατάστασης στο 
μεγαλύτερο τμήμα των χωρών του τρίτου κόσμου το 1993 επέτρεψε στην προγραμματισμένη 
επισιτισιτική βοήθεια να χρηματοδοτήσει μεγάλο αριθμό αναπτυξιακών σχεδίων και να 
επιβεβαιώσει έτσι τον πρωταρχικό της στόχο. 
Ειδικότερα, αυτή η αναπτυξιακή βοήθεια κατανέμεται ως εξής ανά τομέα δραστηριότητας: 
Ανάπτυξη 
Επισιτιστική βοήθεια έναντι εργασίας 20% 
Δραστηριότητες κατάρτισης 2% 
Σχολικά γεύματα 2% 
Διατροφή 4% 
Αποκατάσταση 10% 
Διάφορα 9% 
ΣΥΝΟΛΟ 47% 
19 
Β. Παραδείγματα δράσεων 
1. Το πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας έναντι εργασίας στο Βιετνάμ με την OXFAM (Β) 
Στο Βιετνάμ, 500.000 άτομα επωφελήθηκαν απευθείας, από το 1989, από τα προγράμματα 
επισιτιστικής βοήθειας έναντι εργασίας, τα οποία εφάρμοσε η OXFAM και υποστήριξε η 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 
Το πρόγραμμα 1992-93 ενισχύθηκε με 4.300 τόνους αλεύρι το οποίο πωλήθηκε έναντι 
750.000 ECU περίπου για να αγοραστούν στη συνέχεια επιτόπου 5.019 τόνοι ρύζι. Επίσης, 
υποστηρίζονται δέκα σχέδια κατασκευής φραγμάτων, επιχωματώσεων, εργασιών 
αποξήρανσης και άδρευσης στις περιοχές Ngha An, Ha Tinh και Thanh Hoa. Στόχος είναι 
να προστατευθούν τα εδάφη από τα αλμυρά και τα όμβρια ύδατα ώστε να αυξηθεί η 
καλλιεργήσιμη επιφάνεια. Η υλοποίηση των έργων αυτών κατέστη δυνατή χάρις στη 
διανομή της επισιτιστικής βοήθειας. Τα συγκεκριμένα αυτά σχέδια αφορούν απευθείας 
150.000 άτομα τα οποία μέχρι τώρα αντιμετώπιζαν έλλειψη τροφή για περισσότερο από 
τρεις μήνες ετησίως. 
2. Αγορά και διανομή 4.000 τ. σπόρων στο Περού με την Caritas-Peru 
Η πρώτη φάση αυτού του προγράμματος αποκατάστασης, που εφαρμόστηκε επιτόπου μετά 
τη μεγάλη ξηρασία του 1992, υλοποιήθηκε το 1993. Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε για να 
υποστηρίξει τους καλλιεργητές της περιφέρειας της Sierra που είχαν χάσει την παραγωγή 
τους λόγω της ξηρασίας που έπληξε την περιοχή το 1992 σε ασυνήθιστο βαθμό. Η 
Επιτροπή χρηματοδότησε την αγορά 4.330 τόνων σπόρων που διανεμήθηκαν στους 
καλλιεργητές της Κεντρικής Sierra, οι οποίοι το 1992 συγκαταλέγονταν μεταξύ αυτών που 
υπέστησαν τις σοβαρότερες απώλειες εισοδήματος. Η υπέρβαση κατά 8% της αρχικά 
προβλεπόμενης ποσότητας κατέστη δυνατή χάρις στην καλύτερη τιμή αγοράς που 
επετεύχθη. Το πρόγραμμααυτό βασίζεται στη διανομή σπόρων, τη δημιουργία αποθεμάτων 
κίνησης και φυτωρίων σπόρων προς σπορά. Οι δικαιούχοι αναλαμβάνουν να 
αντικαθιστούν τους σπόρους που λαμβάνουν ως δάνειο. Το πρόγραμμα τους επιτρέπει να 
επανέλθουν στις παραδοσιακές διατροφικές τους συνήθειες, να διατηρήσουν τα αποθέματα 
παραγωγής για την επόμενη εποχή εμπορίας, να επιστρέφουν τα δάνεια που λαμβάνουν 
από το απόθεμα κίνησης και να δημιουργούν έτσι, σταδιακά, τις συνθήκες βελτίωσης της 
ζωής τους. 
Το 1993, οι 69.500 οικογένειες που επωφελήθηκαν του προγράμματος καλλιέργησαν 4.115 
εκτάρια γης χρησιμοποιώντας τους σπόρους που τους είχαν παρασχεθεί με τον τρόπο 
αυτό. 
3. Πρόγραμμα διατήρησης του εδάφους και των υδάτων στην Ερυθραία με την LWF/ECE 
Το πρόγραμμα προβλέπει Την κατασκευή 18 φραγμάτων εντός περιόδου 3 ετών, από το 
1993 έως το 1995. Ο συντονισμός του γίνεται από τα αρμόδια υπουργεία (Γεωργίας, 
Ενέργειας και Υγείας). Το κόστος κατασκευής κάθε φράγματος ανέρχεται περίπου σε 
140,000 ECU. 
20 
Με εξαίρεση το προσωπικό του LWF, όλη η απαιτούμενη εργασία γίνεται από τους 
ενδιαφερόμενους κατοίκους βάσει της διανομής της επισιτιστικής βοήθειας έναντι 
εργασίας. Κατά μέσο όρο, διανεμήθηκαν με τον τρόπο αυτό 1.500 τόνοι σιτηρών και 60 
τόνοι φυτικού ελαίου σε 1500 άτομα περίπου που συμμετέχουν στα σχέδια. 
Οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλίσουν μόνιμη ύδρευση 
σε 90.000 έως 100.000 άτομα. Το θέμα της υγείας το οποίο, μεταξύ άλλων, συνδέεται με 
το πρόγραμμα αυτό στοχεύει κυρίως στη βελτίωση των συνθηκών υγιεινής και υγείας που 
συνδέονται με την νέα κατάσταση της μόνιμης παροχής ύδατος. 
2.2. Συγγρηματοδοτηση για τις αγορές προϊόντων διατροφής ή σπόρων (άρθρο του προϋπολογισμού 
Β7-5011) 
Ο προϋπολογισμός των 5 εκατ. ECU που προβλέπεται για το 1993 χορηγήθηκε εξ ολοκλήρου στις 
ΜΚΟ. Στο στάδιο αυτό, 20 περίπου σχέδια έχουν εγκριθεί. Διαπιστώνεται ότι τα 3,7 εκατ. ECU, 
ή το 77% του χορηγηθέντος προϋπολογισμού, διατέθηκαν για την Αφρική. Οι χώρες της Ασίας 
κατανάλωσαν μόνο το 6% του προϋπολογισμούκαι η Λατινική Αμερική έλαβε το 17% του εν λόγω 
προϋπολογισμού. 
Το έτος αυτό χαρακτηρίστηκε από το μεγάλο αριθμό σχεδίων που στοχεύουν στην ανάπτυξη του 
αγροτικού πληθυσμού. Έτσι, το ήμισυ των εγκριθέντων σχεδίων αφορά μεταξύ άλλων και τους 
σπόρους προς σπορά ή/και εργαλεία. Ωστόσο, η γεωργική ανάπτυξη και η επισιτιστική ασφάλεια 
δεν εξαρτώνται μόνο από την καλλιέργεια σπόρων και για το λόγο αυτό δόθηκε ιδιαίτερη σημασία 
σε ορισμένα σχέδια κατάρτισης και σε σχέδια του τύπου τρόφιμα έναντι εργασίας. Η αγορά πον 
προϊόντων πραγματοποιείται, στις περισσότερες περιπτώσεις, στις αγορές των ίδιων των χωρών, 
με θετικό αποτέλεσμα για το περιφερειακό εμπόριο. 
Ένα παράδειγμα : διατήρηση του εδάφους στο Σαλβαδόρ με την CRS 
Η συγχρηματοδοτηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο ενός μεγαλύτερου σχεδίου διατήρησης του 
εδάφους. Οι δικαιούχοι έλαβαν είδη διατροφής από τη ΡΑΜ, και η αξία της συνεισφοράς τους στο 
σχέδιο ανέρχεται στο 25% του συνολικού σχεδίου. 
Η Επιτροπή συγχρηματοδότησε την αγορά και την μεταφορά σπόρων για φυτά που θα 
χρησιμοποιηθούν για πη διατροφή και για τη διατήρηση του εδάφους. Οι ΜΚΟ παρείχε 
υποστήριξη στον τομέα της τεχνικής βοήθειας και της κατάρτισης των χωρικών. Η διάβρωση του 
εδάφους είναι ένα μεγάλο πρόβλημα σε ορισμένες περιφέρειες της χώρας. Ένα σχέδιο που αφορά 
το θέμα αυτό θα βελτιώσει οπωσδήποτε την επισιτιστική ασφάλεια και την ανάπτυξη των 
δικαιούχων. 
2.3. Κοινοτική συμμετοχή σε προγράμματα αποθεματοποίησης και σε συστήματα έγκαιρου συναγερμού 
(άρθρο του προϋπολογισμού Β7-207 Π 
Ο αριθμός των ενεργειών και το διατεθέν ποσό για ενέργειες ΜΚΟ οι οποίες αποφασίστηκαν για 
το 1993, διπλασιάστηκε σε σχέση με το προηγούμενο έτος, λόγω της ενημερωτικής εκστρατείας για 
τις δυνατότητες που παρέχει αυτή η θέση του προϋπολογισμού, την οποία πραγματοποίησε η 
EURONAID το 1992. 
21 
Συνολικό ποσό 1.087.450 ECU χορηγήθηκε το 1993 για τη χρηματοδότηση ενεργειών που εκτελούν 
οι ΜΚΟ, εκ των οποίων : 
489.600 ECU για την κατασκευή αποθηκών για την αποθήκευση ειδών διατροφής στην 
Νικαράγουα και τη Ζιμπάμπουε-
166.100 ECU για την εφαρμογή ενός συστήματος "risk mapping" με τον οποίο είναι δυνατός 
ο εντοπισμός των πληθυσμών υψηλού κινδύνου σε ορισμένες καταστάσεις, όπως οι 
άσχημες εσοδείες, η μεταβολή των τιμών, η διακοπή του εμπορίου, κ.λπ., σε έξι χώρες της 
Αφρικής : Αιθιοπία, Μοζαμβίκη, Μάλι, Μαλάουι, Σουδάν και Κένυα· 
291.750 ECU για την εφαρμογή ενός συστήματος γρήγορου συναγερμού και επισιτιστικής 
ασφάλειας στην περιοχή Darfur, στο Σουδάν, με προορισμό να ελαφρύνει το λιμό και την 
επισιτιστική ανασφάλεια των ευάλωτων πληθυσμών της περιοχής (2,5 εκατ. άτομα)· 
140.000 ECU για την εκπόνηση μελέτης σχετικά με τις επιπτώσεις του "grand capucin du 
maïs" στην αγορά των σιτηρών και την επισιτιστική ασφάλεια στη Δυτική Αφρική, 
προκειμένου να εντοπισθούν ot ενέργειες που είναι αναγκαίες για τον έλεγχο αυτής της 
μάστιγας στις διάφορες χώρες της περιοχής. 
2.4. Υπηρεσία Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECHO) 
2.4.1. Ιστορικό και αποστολή 
Αν και η ECHO δημιουργήθηκε επίσημα τον Απρίλιο 1992, ωστόσο, η νέα αυτή οργάνωση 
λειτούργησε πλήρως το 1993. 
Η Επιτροπή ανέθεσε στην ECHO να αναλάβει την πλήρη ευθύνη μιας συνεκτικής διαχείρισης των 
ακόλουθων καθηκόντων (εκτός των συνόρων της ένωσης), τα οποία διεπεραίωναν προηγουμένως 
διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής: 
(α) ανθρωπιστική βοήθεια· 
(β) επείγουσα επισιτιστική βοήθεια· 
(γ) πρόληψη και προετοιμασία για τους κινδύνους καταστροφών. 
Ως προτεραιότητες καθορίστηκαν η συγκέντρωση και η αναδιοργάνωση των εσωτερικών πόρων 
της Επιτροπής, η αύξηση της αποτελεσματικότητας χάρις σε ένα καλύτερο εξωτερικό συντονισμό 
με τους εταίρους της ECHO (ΜΚΟ, οργανισμοί των Ηνωμένων Εθνών και διεθνείς οργανώσεις), 
η δημιουργία στενότερων σχέσεων με τα κράτη μέλη, η ανάληψη εργασιών για την προετοιμασία 
των κινδύνίον καταστροφών και, τέλος, η ανάληψη απευθείας ενεργειών όταν άλλες λύσεις είναι 
είτε μη διαθέσιμες είτε ανεπαρκείς. 
Επιπλέον, η ECHO επιφορτίστηκε να εξασφαλίσει τη συνοχή της πολιτικής και της δράσης της 
Επιτροπής υπέρ των προσφύγων σε συνεργασία με άλλες αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής. 
22 
2.4.2. Αοάσεια 
To 1993, η ECHO ανταποκρίθηκε στις πιεστικές ανάγκες των θυμάτων καταστροφών σε 50 περίπου 
αναπτυσσόμενες χώρες σε όλο τον κόσμο αναλαμβάνοντας περισσότερες από 70 δράσεις 
ανθρωπιστικής βοήθειας συνολικής α^ίας 605 εκατ. ECU. Το μερίδιο που λήφθηκε από τον 
προϋπολογισμό της Ενωσης ήταν της τάξης των 515 εκατ. ECU, περιλαμβανομένου και 
αποθέματος 212 εκατ. ECU, ενώ τα υπόλοιπα 90 εκατ. ECU προέρχονταν από τις συμβάσεις 
Ko με III και IV. 
Από γεωγραφικής άποφης, η βοήθεια χορηγήθηκε προς την πρώην Γιουγκοσλαβία (63,4%), στις 
χώρες ΑΚΕ (16,1%) στις Δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης (8,2%), στο Ιράκ (3,4%), στην 
υπόλοιπη Ασία (3,2%), στη Αατινική Αμερική (2%) και στη Βόρια Αφρική (3,6%). 
Σε όλες τις ζώνες συρράξεων, εταίροι (κατά κύριο λόγο ΜΚΟ) με μεγάλη εμπειρία και ικανότητα, 
διεκπεραιώνουν και, σε πολλές περιπτώσεις, εκκινούν την ανθρωπιστική προσπάθεια που 
χρηματοδοτεί η Επιτροπή. 
α) ΙΙρώην Γιουγκοσλαβία: η βοήθεια της Ενωσης στα 4,5 εκατ. θύματα της σύγκρουσης στην 
πρώην Γιουγκοσλαβία eimi απόδειξη της υποστήριξης και της αλληλεγγύης· η συμβολή 
της Επιτροπής από την έναρξη της σύγκρουσης ανήλθε σε 685 εκατ. ECU. Εάν στο ποσό 
αυτό προστεθεί και συνεισφορά των 276 εκατ. ECU από τα κράτη μέλη, η συνολική 
συνεισφορά της ένωσης υπερβαίνει το δισεκατ. ECU, δηλαδή 65% του συνόλου της διεθνούς 
βοήθειας προς τα αίματα της σύγκρουσης. Μόνο για το 1993, η ανθρωπιστική βοήθεια 
της Επιτροπής προς την πρώην Γιουγκοσλαβία ήταν 395 εκατ. ECU, δηλαδή το 63,4% του 
συνόλου της ανθρωπιστικής βοήθειας που διαχειρίστηκε η ECHO κατά τη διάρκεια του 
έτους. 
Ιίερίπου 38,3% του ποσού αυτού διοχετεύθηκε μέσω των ΜΚΟ. Στις ενέργειες .αυτές, η 
Task Force της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECTF) στο Ζάγκρεμπ ήταν ιδιαίτερα 
αποτελεσματική στην λογιστική υποστήριξη που παρείχε στους οργανισμούς που 
λειτουργούσαν επιτόπου, όπως ο HCNUR και διάφορες ΜΚΟ. 
β) Οσον αφορά τις χώρες ΑΚΕ, ποσό συνολικού ύφους 100,1 εκατ. ECU διατέθηκε γιο; τα 
θύματα των συγκρούσεων, της ξηρασίας και άλλων φυσικών καταστροφών. Από το ποσό 
αυτό, περίπου 92,2 εκατ. ECU χρηματοδοτήθηκαν από τις πιστώσεις του άρθρου 254 της 
σύμβασης Αομε IV και 7,8 εκατ. ECU από τη σύμβαση Αομε III. Πρέπει να γίνει 
ιδιαίτερη μνεία των χωρών ΑΚΕ των οποίων οι πληθυσμοί υφίστανται τις επιπτώσεις των 
διάφορων μορφών συγκρούσεων, όπως για παράδειγμα στην Ανγκόλα, στο Μπουρούντι, 
στη Αιβερία, στη Μοζαμβίκη, στη Σομαλία, στο Σουδάν, στο Ζαΐρ και στην Αϊτή. Οι χώρες 
αυτές απορρόφησαν το 80% των πόρων που διατέθηκαν για τις χώρες ΑΚΕ. 
Μπουρούντι : οι φυλετικές συγκρούσεις προκάλεσαν μαζική έξοδο προς τις γειτονικές 
χώρες, έτσι ώστε η βοήθεια πρώτης ανάγκης (διατροφή, κατάλυμα και ιατρική περίθαλφη) 
ύφους 6,5 εκατ. ECU αυξήθηκε στη συνέχεια: με τους εταίρους της ΕΚ (ΜΚΟ και υπηρεσίες 
των Γίνωμενων Εθνών), για να καταλήξει σε συνολικό σχέδιο ύφους 18 εκατ. ECU. 
23 
Σομαλία : ποσό 12,3 εκατ. ECU διατέθηκε για την ιατρική και υγειονομική περίθαλψη, για 
έργα παροχής ύδατος και για μέτρα υγιεινής προς τα θύματα του εμφύλιου πολέμου. 
Επιπλέον, διατέθηκαν καταρχήν 2,4 εκατ. ECU για τους σομαλούς πρόσφυγες στους 
καταυλισμούς της βόρειας Κένυας. 
Σουδάν : 10,4 εκατ. ECU χορηγήθηκαν κατά κύριο λόγο στο νότιο τμήμα της χώρας για την 
αεροπορική μεταφορά επισιτιστικής βοήθειας και για παροχή άλλης βοήθειας, καθώς και 
για ιατρικό και βοηθητικό προσωπικό. 
Λιβερία : διατέθηκαν 9 εκατ. ECU για επισιτιστική βοήθεια, για ιατρική και υγειονομική 
περίθαλψη καθώς και για την παροχή καταλύματος στα θύματα του εμφυλ,ίου πολέμου. 
Ανγκόλα : στη χώρα αυτή που σπαράσσεται από μακροχρόνιο εμφύλιο πόλεμο, η ECHO 
χρηματοδότησε ενέργειες για ποσό 7 εκατ. ECU, οι οποίες αφορούν κυρίως την παροχή 
ιατρικής και υγειονομικής βοήθειας, επισιτιστικής βοήθειας, την προμήθεια εργαλείων 
κουζίνας και καταλύματος. 
Ζαΐρ : ανθρωπιστική βοήθεια 7,8 εκατ. ECU χορηγήθηκε στους ακουσίως μετακινηθέντες 
πληθυσμούς στις επαρχίες Shaba και Kivu. Η βοήθεια αυτή αποτελείται από επισιτιστική 
βοήθεια, ιατρική και υγειονομική βοήθεια καθώς και παροχή καταλύματος και εργαλείων. 
Μεταξύ των άλλων μεγάλων δικαιούχων ΑΚΕ της βοήθειας της ECHO συγκαταλέγεται η 
Μοζαμβίκη, η Αϊτή, η Εκανα, το Μπενίν, το Φίτζι και το Τζιμπουτί. 
γ) Πρώην ΕΣΣΑ : ενέργειεςπου αντιπροσωπεύουν το 51,3 εκατ. ECU διοργανώθηκαν για την 
ανακούφιση των πληθυσμών που υποφέρουν στις χώρες αυτές το 1993. Σε μία πρώτη 
φάση, ήταν δύσκολο να εφαρμοστεί η ενέργεια λόγω του χαμηλά σχετικά αριθμού 
εμπείρων εταίρων, και ειδικότερα ΜΚΟ, επιτόπου. 
Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν και Γεωργία : χορηγήθηκαν τα δύο τρίτα της βοήθειας προς την 
ΚΑΚ. Περίπου 2 εκατ. πρόσφυγες και ακουσίως μετακινηθέντες ήταν το αποτέλεσμα της 
σύγκρουσης στο Ναγκόρνο-Καραμπάκ και του εμφυλίου πολέμου στη Εεωργία. Η βοήθεια 
συνίσταται στην παροχή καταλυμάτων, φαρμακευτικού υλικού και τροφίμων, ενώ στην 
Αρμενία, συνίσταται επίσης στην αποκατάσταση μικρών υδροηλεκτρικών μονάδων 
παραγωγής (για τη θέρμανση) και στην προμήθεια πατάτας προς σπορά. 
Τατζικιστάν και Κιργιζιστάν : συνολική βοήθεια 9,3 εκατ. ECU χορηγήθηκε για την 
αντιμετώπιση των πλέον επειγουσών αναγκών σε θέρμανση, είδη διατροφής και φάρμακα 
στις ζώνες όπου περίπου το ήμισυ του πληθυσμού βρισκόταν σε άσχημη θέση. 
Ρωσική Ομοσπονδία : ανθρωπιστική βοήθεια 4,8 εκατ. ECU χορηγήθηκε υπό μορφή 
ιατρικής βοήθειας σε όλη τη χώρα και σε ιατρεία στη Μόσχα. 
24 
Ουκρανία : βοήθεια 0,9 εκατ. ECU διατέθηκε για φάρμακα, μετά από σοβαρές πλημμύρες 
που έπληξαν την χώρα· μία ειδική βοήθεια στα θύματα του Τσερνομπίλ (0,5 εκατ. ECU) 
χορηγήθηκε στην Ουκρανία, στη Ροχτική Ομοσπονδία και στη Λευκορωσία. 
δ) Ιράκ : ανθρωπιστική βοήθεια που αντιπροσωπεύει ποσό 21,5 εκατ. ECU χορηγήθηκε για 
39 σχέδια κατά το 1993. Τα σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν από την ECHO αφορούσαν 
κυρίως την επισιτιστική βοήθεια, την ναρκοσυλλογή,την αγροτική αποκατάσταση και την 
παροχή ιατρικής βοήθειας. 
II ECHO διατηρεί στενή επαφή με τους παρεμβαίνοντας επιτόπου, ειδικότερα τις ΜΚΟ, 
με σκοπό να αξιολογήσει τις δυσκολίες εφαρμογής και τις μελλοντικές ανάγκες για το 
σύνολο της χώρας. 
ε) Ασία : η ομαλοποίηση της κατάστασης συνεχίζεται στη Καμπότζη μετά τη σύρραξη, και 
μπορούμε να ελπίζουμε σε θετική έκβαση της ίδιας αυτής διαδικασίας και στο 
Αφγανιστάν. II ECHO χορήγησε.περίπου 5 εκατ. ECU στις δύο αυτές χώρες το 1993. Στην 
Καμπότζη, οι πόροι διατέθηκαν κυρίως για εργασίες ναρκοσυλλογής και για παροχή 
ιατρικής βοήθειας στους πρόσηυγες που επιστρέφουν στη χώρα· στο Αφγανιστάν η 
επισιτιστική βοήθεια διατέθηκε στα θύματα των πριότων συγκρούσεων στην Γκαμπούλ και 
στους προσφιλές κατοίκους που αναγκάστηκαν να παραμείνουν στη χώρα. 
Στο Νεπάλ, διατέθηκε ποσό 1,8 εκατ. ECU για την παροχή ιατρικής βοήθειας και 
καταλυμάτων στους πρόσφυγες από'το Μπουτάν και στα θύματα των πλημμύρων. Στην 
Ινδία, 1 εκατ. ECU διατέθηκε για τα θύματα πον σεισμών στην επαρχία του Maharashtra. 
Το Πακιστάν έλαβε 0,5 εκατ. ECU για την καταπολέμηση της ακρίδας. II Μογγολία έλαβε 
1.8 εκατ. ECU σε επισιτιστική βοήθεια και σε φάρμακα για τα θύματα ενός σκληρού 
χειμώνα. 
στ) Παλαιστίνη/Ισραήλ : μετά τη συμφοηάα ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης, μία 
ανθροιπιστική βοήθεια κρίθηκε αναγκαία για την επιστροφή των παλαιστινίου στην Ιεριχώ 
και στην Υπεριορδανία. Για το 1993 διατέθησαν συνολικά 10,4 εκατ. ECU για την παροχή 
ανθρωπιστικής βοήθειας στα εν λόγω εδάφη, κυρίους με τη μορφή παροχής ιατρικού και 
φαρμακευτικού υλικού για τα νοσοκομεία, παροχής καταλυμάτων καθώς και ΐ7Πονο}ιικΠς 
περίθαλψης . 
ζ) Λατινική Αμερική : 12 εκατ. ECU χορηγήθηκαν συνολικά το 1993, εκ των οποί(»ν περίπου 
8 εκατ. ECU στην Κούβα για τα θύματα ενός κυκλο'τνα και πλημμυρούν καθώς και για την 
καταπολέμηση της επιδημίας νευροπάθειας. Στη συνέχεια, η ECHO διένειμε οικογενειακά 
δέματα ειδικά μελετημένα για να βελτιοΚ)εί η διατροφή των ατόμο>ν που είναι εκτεθειμένα 
στην ασθένεια αυτή, και παρείχε επίσης φάρμακα και υγειονομικό υλικό. Οι τροπικοί 
κυκλώνες που προκάλεσαν ζημιιές και πλημμύρες υποχρέωσαν την ECHO να παράσχει 
ανθρωπιστική βοήθεια (κατά κύριο λόγο ιατρική βοήθεια και καταλύματα) στην Κολομβία, 
τον Ισημερινό, την Νικαράγουα και την Ονδούρα. Ταυτόχρονα, χορηγήθηκε βοήθεια στα 
θύματα των σεισμών στην Κολομβία και στα θύματα της επιδημίας χολέρας στη Βραζιλία, 
τη Βρλιβία και το ΙΙερού. 
25 
2.4.3. Εταιρική σχέση 
Το 1993 ήταν μια χρονιά ανανέωσης, αναδιοργάνωσης και εδραίωσης των σχέσεων της ECHO με 
τους εταίρους της, ειδικότερα με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις. Οι ΜΚΟ είναι οι κύριοι 
λειτουργικοί εταίροι της ECHO στα σημεία παρέμβασης. Το 1993, ποσό 200 εκατ. ECU, δηλαδή 
το 44% του συνόλου των λειτουργικών χρηματοδοτήσεων που αποφάσισε η ECHO διατέθηκε σε 
συνεργασία με τις ΜΚΟ. 
Στις αρχές του έτους, πραγματοποιήθηκε μεγάλη συζήτηση στο πλαίσιο της κοινότητας των ΜΚΟ, 
καθώς και μεταξύ των ΜΚΟ και της ECHO με θέμα τη φύση και την μορφή των μελλοντικών τους 
σχέσεων. Ο διάλογος έφθασε στο κρισιμότερο σημείο του τον μήνα Μάιο όταν η ECHO υπέβαλε 
προσχέδιο πρότασης για μία σύμβαση πλαίσιο εταιρικής σχέσης. Κατέστη αναγκαίο για την 
Επιτροπή να διαρθρώσει και να θεσμοποιήσει τις σχέσεις της με τις οργανώσεις αυτές σε 
μακροπρόθεσμη βάση. 
Εια το λόγο αυτό, η Επιτροπή, στις 5 Μαΐου 1993, ενέκρινε το υπόδειγμα της σύμβασης πλαισίου 
εταιρικής σχέσης σε στόχο να επιταχύνει τις διαδικασίες και να απλουστεύσει τις μεθόδους λήψης 
αποφάσεων. Η εφαρμογή των ανθρωπιστικών παρεμβάσεων έχει πλέον απλουστευθεί σημαντικά, 
δεδομένου ότι η σύμβαση πλαίσιο καθορίζει τις βασικές αρχές της εταιρικής σχέσης καθώς και 
τους γενικούς όρους που ισχύουν για την ανάληψη δράσεως και με τον τρόπο αυτό απομένει να 
καθοριστούν οι ειδικές λεπτομέρειες για κάθε επέμβαση (ποσό, τόπος, διάρκεια, κ.λπ.). 
Το νέο αυτό μέσο ανταποκρίνεται έτσι στην επιθυμία που εξέφραζαν συχνά οι εταίροι της ECHO 
και επιτρέπει στην εν λόγω υπηρεσία να επισημοποιήσει τις σχέσεις της με τις ΜΚΟ και τις 
διεθνείς οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας βάσει 
σαφών και διαφανών κανόνων. 
Οι συμβάσεις πλαίσια εταιρικής σχέσης έγιναν πραγματικότητα τον Σεπτέμβριο 1993. Μέχρι τότε, 
περίπου 80 ΜΚΟ και διεθνείς οργανώσεις συνήψαν τέτοιες συμβάσεις με την Επιτροπή. Οι 360 
πρώτες λειτουργικές συμβάσεις υπεγράφησαν βάσει του νέου αυτού εγγράφου. 
Στις 13 Δεκεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για 
τους πρόσφυγες (HCNUR) υπέγραψαν τη σύμβαση πλαίσιο εταιρικής σχέσης. Αλλοι οργανισμοί 
των Ηνωμένων Εθνών θα κάνουν προφανώς το ίδιο. 
Περίπου το 94% των πόρων που διαχειρίζετι η ECHO διοχετεύονται μέσω των εταίρων της, εκ 
των οποίων οι ΜΚΟ αντιπροσωπεύουν το 44%, οι οργανώσεις των Ηνωμένων Εθνών το 35% και 
οι υπόλοιπες οργανώσεις το 11%. Οι "άμεσες δράσεις" που πραγματοποιεί η ECHO 
αντιπροσωπεύουν μόλις το 6% περίπου. Πρέπει να σημειωθεί ότι, ακόμη και όταν πρόκειται για 
"άμεσες", οι δράσεις αυτές εξαρτώνται συνήθως από κάποιες ΜΚΟ (συνήθως τοπικές) οι οποίες 
συμμετέχουν στη διανομή της βοήθειας επιτόπου. 
26 
Ένα (χπό τα προβλήματα που εξετάστηκαν επί μακρόν κατά τις συζητήσεις μεταξύ της Επιτροπής 
και τιον ΜΚΟ σχετικά με την ανθρωπιστική βοήθεια, είναι το πρόβλημα της "ορατότητας". Προς 
το σκοπό αυτό, η ECHO οδηγήθηκε από δύο βασικές αρχές : καταρχάς, η "ορατότητα" δεν μπορεί 
να αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά ένα μέσο ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης και δημιουργίας του 
αναγκαίου κλίματος για την κινητοποίηση των υλικών πόρ<ον που προϋποθέτει η ανθρωπιστική 
δράση- κατά δεύτερο λόγο, πρέπει να εντάσσεται στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης με τις ΜΚΟ 
και τους διεθνούς οργανισμούς που χρηματοδοτούνται από την εν λόγω υπηρεσία επιτόπου. 
Οι συμβάσεις εταιρικής σχέσης που συνάπτονται με τις ΜΚΟ επισημοποίησαν κατά κάποιο τρόπο 
την ιδέα σύμφωνα με την οποία η "ορατότητα" TODV ΜΚΟ όσον αφορά την ανθρωπιστική βοήθεια 
πρέπει να συμπληροινεται από την αντίστοιχη "ορατότητα" της Ευροχπαϊκής Ένοκτης στις 
ενέργειες ποτ? χρηματοδοτεί η ECHO. 
II αρχή αυτή εφ-αρμόζεται. στο εξής χωρίς μεγάλη δυσκολία. 
2.4.4. Ρελτκοση της διαγείρισης 
Κύριος στόχος της Επιτροπής κατά τη διαχείριση της αν0ρο)πιστικής βοήθειας είναι να βελτκοθεί 
ri αξιολόγηση, η λήψη αποφάσεων, η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα της βοήθειας προς τα 
εκάστοτε θύματα. II ECHO επιδιώκει διάλογο με τους εταίρους της για την -υλοποίηση τιον στόχων 
(f.l'To')V. 
Τη στιγμή αυτή εξετάζεται το ποια είναι η καλύτερη μέθοδος εργασίας για ένα q-όρουμ. επί των 
αν()ρπ»πιοτικών θεμάτων, αρχή η οποία έχει ληφθεί υπόψη και στις συμβάσεις πλαίσια εταιρικής 
σχέσης. 
Προγραμματισμός. Εξ ορισμού, η ECHO δεν μπορεί να προβλέπει ή να προγραμματίζει αξιόπιστα 
τις μελλοντικές ανθρπχττιστικές δράσεις. Αντίθετα, αναζητεί να αποδείξει ένα μέγιστο βαθμό 
διαθεσι μότητας. II βελτίοκτη των μέσων διαχείρισης στο πλαίσιο της ECHO, οι συμβάσεις πλαίσια 
εται ρικής σχέσης που συνάπτονται με τους εταίρους της και το δίκτυο συντονι στων ECHO επιτόπου 
στις κύριες ζο>νες παρέμβασης θα επιτρέψουν στην ECHO να ανταποκριθεί καλύτερα στα 
ανθρωπιστικά της καθήκοντα στο μέλλον. Ένας καλύτερος συντονισμός μεταξύ των διάφοροιν 
οργανισμών που παρεμβαίνουν επιτόπου αποτελεί, στο πλαίσιο αυτό, προτεραιότητα. 
II Επιτροπή αναγναιρίζει ότι οι δραστηριότητες προετοιμασίας για τους κινδύνους καταστροφών 
πρέπει χα ενταθούν, τόσο στα προγράμματα ανάπτυξης όσο και στα προγράμματα παροχής 
βοήθειας, και ότι μπορούν να συμβάλλουν στον περιορισμό των συνεπειών των καταστροφών για 
την ανάπτυξη, μακροπρόθεσμα,και να μειο'κιουν ταυτόχρονα το κόστος και την ανάγκη παροχής 
έκτακτης βοήθειας, βραχυπρόθεσμα. 
Κατά την εκτέλεση των καθηκόντιον της, η ECHO αναζητά να προσδιορίζει ποιες είναι οι 
πρωτοβουλίες που λαμβάνοται προς την κατεύθυνση αυτή από τους κυβερνητικούς οργανισμούς, 
τις εθνικές ΜΚΟ και τις επιστημονικές οργανο'χτεις. 
27 
Οι στρατιωτικοί πόροι βρίσκονται όλο και περισσότερο στην ημερήσια διάταξη λόγω του ότι τα 
παραδοσιακά μέσα των οργανώσεων, όπως ο Ερυθρός Σταυρός και οι ΜΚΟ ανθρωπιστικού 
χαρακτήρα, χρησιμοποιούνται στο έπαρκο. Έχει προβλεφθεί να γίνεται συστηματότερα προσφυγή 
στις ένοπλες δυνάμεις ώστε να παρέχεται καλά οργανο^μένη, εκπαιδευμέντ) και εξοπλισμένη 
στήριξη στις πολιτικές αρχές και στις υπηρεσίες επείγουσας ανάγκης που αναλαμβάνουν δράση 
σε μία χώρα ή σε μία περιοχή που έχει πληγεί από καταστροφή. II ECHO έχει συγκληθεί να 
συμμετάσχει, μαζί με ορισμένες άλλες οργανώσεις, χώρες και ΜΚΟ, σε μία μόνιμη ομάδα 
συντονισμού που δημιουργήθηκε για να επιθεωρεί την εφαρμογή το)ν προσανατολισμών προς 
αυτήν την κατεύθυνση. 
Πληροφορική. Από τη φύση της, η ECHO οφείλει να διαθέτει ένα καλό σύστημα πληροφορικής. 
Εια να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της, όπως το επιβάλλει η αποστολή της, η ECHO υιοθέτησε 
σύγχρονη τεχνολογία πληροφορικής σε όλες τις ενέργειες της. Το πρόγραμμα της στον τομέα αυτό 
υπογραμμίζει την αναγκαιότητα να χρησιμοποιούνταιστο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό οι εξωτερικές 
βάσεις δεδομένων. Κατά συνέπεια, η ECHO χρησιμοποιεί την πρόσβαση σε όλες τις διαθέσιμες 
βάσεις δεδομένα™ μέσω το>ν διεθνών δικτύων και επιθυμεί να συνδεθεί σε εύθετο χρόνο με τα 
δίκτυα των ΜΚΟ. 
.2.5. Συνεργασία με τις ΜΚΟ για την βοήθεια με σκοπό την αυτάρκεια των προσφύνιον. των ακουσίως 
μετακινηθέντων και των επαναπατριζόμενων στην Ασία και τη Λατινική Αμερική (άρθρο του 
προϋπολογισμού 137-302) 
Σκοπός αυτού του κονδυλίου του προϋπολογισμού,που δημιουργήθηκε το 1984 με πρωτοβουλία 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι να ευνοηθεί η αυτάρκεια των προσφύγουν, τιον ακουσίιος 
μετακινηθέντων και των επαναπατριζόμενων, κατά τη διάρκεια της ενδιάμεσης περιόδου μετά την 
πρώτη φάση επείγουσας ανάγκης και πριν από τη (ράση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. 
Οι πιστώσεις του άρθρου Β7-302 αυξάνονταν τακτικά από τότε που δημιουργήθηκε, το 1984. Ετσι, 
μεταξύ 1984 και 1993, χρηματοδοτήθηκαν πάνω από 250 σχέδια με το συνολικό ποσό των 
288.173.000 ECU και ετέθησαν σε εφαρμογή από πολλές ΜΚΟ, ευρωπαϊκές ή τοπικές, από διεθνείς 
•οργανισμούς (κυρίως την UNHCR) και από κυβερνητικούς οργανισμούς1. 
Το 1993, ανελήφθησαν, δυνάμει του άρθρου Β7-302, 51 σχέδια για το συνολικό ποσό των 
65.000.000 ECU, εκ των οποίων 45.000.000 ECU διετέθησαν στην Ασία (69,3%) και 20.000.000 ECU 
στη Λατινική Αμερική (30,7%). Από τα 51 αυτά σχέδια, τα 35 χρηματοδοτήθηκαν μαζί με ΜΚΟ, 
εκ των'οποίων- 19 στην Ασία και 16 στην Λατινική Αμερική, για ποσά 32.280.000 ECU και 
7.300.000 ECU, αντίστοιχος. Πρόκειται δηλαδή για σύνολο 39.580.000 ECU που αντιπροσωπεύει 
το 53% του αναληφθέντος το 1993 συνολικού ποσού. 
Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής παρουσιάζει αυτή την ενίσχυση κατά την περίοδο 1990-
1991 έγγρ. SEC(92)2426: "Η κοινοτική ενίσχυση στους πρόσφυγες, ακουσίους μετακινηθέντες 
και επαναπατριζόμενους στις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής". 
28 
Τα προγράμματα που ετέθησαν σε εφαρμογή το 1993 υπέρ προσφύγο>ν. ακουσία >ς μετακινηθέντοχν 
και επαναπατρισθέντος ποικίλλουν τόσο τομεακώς όσο και γεο>γραφικο)ς, συνεχίζουν δε να 
υποστηρίζουν τα σχέδια δράσης που ενεκρίθησαν κατά τη Διεθνή Διάσκεψη για τους ΙΙρόσηυγες 
στην Κεντρική Αμερική (CIREFCA, Γουατεμάλα 1989) και τη Διεθνή Διάσκεψη για τους πρόση υγες 
της Ινδοκίνας2 (Γενεύη 1989). Υποστηρίζονται, επίσης, οι διεθνείς οργανισμοί στα πλαίσια της 
"carc et maintenance" (UNHCR) και του επαναπατρισμού (UNOCHA)\ UNCHR'1. 
Στην Ασία, οι ΜΚΟΑ ενισχύουν την αυτάρκεια μέσω νέων οχεδί(»ν στους τομείς της 
ναρκοσυλλογής, υγείας και αγροτικής ανασυγκρότησης στο Αφγανιστάν, "care and maintenance" 
και υγείας στο Μπαγκλαντές, υπέρ των προσφύγουν rohingyas . και στον τομέα της υγείας στην 
Ταϊλάνδη. 
Ένα πρόγραμμα αποκατάστασης εφαρμόστηκε στην Καμπότζη υπέρ των επαναπατριζόμενων, το 
συνολικό ποσό του οποίου ανέρχεται σε 10 εκατ. ECU: με το πρόγραμμα αυτό είναι 
επιφορτισμένες 8 ΜΚΟΛ που συντονίζονται από τρεις τεχνικούς βοηθούς. Στους τομείς αυτού 
του προγράμματος αποκατάστασης περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η υγπ'σ, η 'εκπαίδευση, η 
γεωργία, οι υποδομές και η ναρκοσυλλογή. Εκτός από αυτό το τελευταίο πρόγραμμα, από τα 19 
σχέδια που ετέθησαν σε εηαρμογήαπό τις ΜΚΟΛ,το 1993. στην Ασία, 10 αφορούν τους αηγανούς 
πρόση υγεςκαι επαναπατριζόμενους,3 τους rohingyas πρόσφυγες,2 τους βιετναμέζους πρόσηυγες, 
2 του πρόση ιιγες του Αάος και 1 τους πρόση υγες Tadjiks. 
Στην Κεντρική Αμερική, λαμβανομένης υπόψη της ειρηνευτικής διαδικασίας στην περιοχή, η 
κοινοτική ενίσχυση το 1993 έχει επικεντρο>ϋεί, από το 1990, στον επαναπατρισμό και την 
επανεγκατάσταοη πον πληθυσμών που επιοτρέηουν στις χο')ρες καταγοη'ής τους. Ιδιαίτερη 
προσοχή έχει δοθεί στην επιστροςή το>ν προσφύγουν της Γουατεμάλας. Τα σχέδια που 
συγχρηματοδοτήθηκανκαι ετέθησαν σε εφαρμογή από ευροκταϊκέςή τοπικές ΜΚΟΑ το 1993, στον 
Ισθμό ι ης Κεντρικής Αμερικής, ας•ορούνκυρίως την ανάπτυξη το>ν παραγί^γικοΆ'δραστηριοτήτων 
στους τομείς τ ης γευιργίαςκαι της κτηνοτροφίας, την επαγγελματική κατ/λρτιοτ), την ανάπτυζη το)ν 
βασικών υπηρεοκόν υγείας και την κατάρτιση υγειονομικού προσοιπικού. και τη βελτίωση τοτν 
υποδομών 
Έποι, απο τα 16 σχέδια που εκτελούνται στη Λατινική Αμερική, 2 α<[ορούν τους πρόσφυγες της 
Γουατεμάλας στο Με'ϊικό, 3 τους εκτοπισθέντες στο Σαλβαδόρ και 11 aq-ορούν την 
επανεγκατάστασητων επαναπατριζόμενων στις περιοχές καταγωγής τους (του Σαλβαδόρ και της 
Γουατεμάλας). 
Ηιετνάμ και Αάος 
'* Αφγανιστάν 
4 Καμπότζη 
29 
2.6. Ενίσγυσν τω ν ΜΚΟΑ που παρεμβαίνουν στν Χιλτι ΓΑοθοο του ποοϋπολοΊΐσμού Β7-5013) 
Στο κονδύλιο του προϋπολογισμού Β7-5013, που ενεγράφη για πρώτη φορά στον κοινοτικό 
προϋπολογισμό το 1986, χορηγήθηκαν το 1993 4.850.000 ECU, εκ των οποίων 2.850.000 ECU για 
τις ΜΚΟΑ, σε πιστώσεις υποχρεώσεων και πληρωμών. Στόχος του eimi, στο εξής, αφενός, να 
παράσχει βοήθεια στο χιλιαί'ό πληθυσμό μέσω των ΜΚΟΑ και, αφετέρου, να συμβάλει στην 
οικονομική συνεργασία με τη χώρα αυτή. 
Me τα δια^έσι/ζα μέσα, μπόρεσαν να χρηματοδοτηθούν 42 δράσεις με ποσό περίπου 2,·85 εκατ. 
ECU. Τα υπόλοιπα προορίζονταν για την οικονομική συνεργασία. Συνεπώς, όπως και κατά τα 
πρηγούμενα ετη, οι πιστώσεις του άρθρου ΒΊ-5073 ανελήφθησαν κατά 100%. 
Για το 1993, οι συγχρηματοδοτηθείσες δράσεις από το άρθρο του προϋπολογισμού Β7-5013 
κατανέμονται ως εξής: 
ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΘΗΚΑΝ ΤΟ 1993 
ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ Β7-5013 ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Αριθμός 
δράσεων Συνεισφορά ΕΚ 
ECU % 
Εκδημοκρατισμός 
Δικαιώματα του ανθρώπου 
ΪΙροώθηση της γυναίκας 
Συνδικάτα 
Εθνικές μειονότητες 
Βελτίωση συνθηκών διαβίωσης 
Υγεία 
Επιμόρφωση/εκπαίδευση 
Οικονομικές δραστηριότητες 
-μικρές επιχειρήσεις 
-campesinos 
Διάφορα 
Νέοι 186.304 
188.396 
100.000 
123.719 
670.707 
257.135 
554.528 
212.383 
343.131 
50.000 
160.000 6,5 
6,5 
3,5 
4,5 
23,5 
9 
19,5 
7,5 
12 
2 
5,5 
ΣΥΝΟΛΟ 
Σύμβαση οικονομικής συνεργασίας 
ΣΥΝΟΛΟ 42 2.846.303 
2.000.000 
4.846.303 100 
Σημειωτέον ότι οι δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν κατά τα προηγούμενα ετη είτε έχουν ολοκληρωθεί είτε 
υλοποιούνται ακόμη με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα στις περισσότερες περιπτώσεις. ΙΙρόκειται 
συνολικά (από το 1986 εως το 1993), για 334 δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν από την Κοινότητα με 29,1 
εκατ. ECU. ι 
30 
2.7. Πρόγραμμα συνεργασίας Βορρά-Νότου στον τομέα της καταπολέμησης των ναρκωτικοί (άρθρο 
του προϋπολογισμού Β7-5080) 
Το 1993, 25 δράσεις, υλοποιηθείσες από ΜΚΟ, χρηματοδοτήθηκαν με το συνολικό ποσό πον 
5.690.905 ECU. δηλαδή με το 43,8% του συνολικού ποσού των αναληηΟεισυτν υποχρεώσεοτν 
(12.997,598 ECU) για ένα σύνολο 39 σχεδίων. 
II γ ει ογραφική κατανομή του συνόλου των όράσεοτνπου χρηματοδοτήθηκαν το 1993, έχει ο>ς εξής: 
Λατινική Αμερική 32,3% 
Ασία 30,1% 
Aq ρική (νοτίως της Σαχάρας) 2.0% 
Μεσόγειος 23,7% 
Αλλες 17.9% 
2.8. Συνεργασία με τις ΜΚΟ το 1993. όσον αφορά την αποκατάσταση 
Ι Ία τις αναπτυσσόμενες χώρες που εξέρχονται από εμπόλεμη κατάσταση ή κατάσταση σοβαρής 
κρίσης, με μία εύθραυστη οικονομία, κατεστραμμένες υποδομές και κοινωνικό ιστό. επιβάλλεται 
μία ενδιάμεση φάση αποκατάστασης. Το στάδιο αυτό είναι αναγκαίο για να συνδυαστούν η 
βοήθεια ανθρωπιστικού χαρακτήρα και η εκ νέου εκκίνηση τοχν προγραμ.μάτο>ν στήριξης της 
μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. 
II αποκατάσταση πρέπει σταδιακά να λαμβάνει τη θέση της ανθροχπιστικής δράσης και να 
μεαόνεται έτσι η ανάγκη ύπαρξης της ανθροχπιοτικής δράσης ενο> ταυτόχρονα θα προετοιμάζονται 
οι συνθήκες της οικονομικής ανάκαμψης και της πολιτικής και κοινο>νικής μετάβασης. . 
II ειδική προντοβουλίαγια την Αφρική 
Στις 25 Μαΐου 1993, υπό τη δανική προεδρία, το Συμβούλιο Υπουργοτν Ανάπτυξης αποφάσισε 
τη χορήγηση ποσού 100 εκατ. ECU για. ενέργειες στήριξης της διαδικασίας αποκατάστασης, με 
τίτλο "ειδική προ)τοβουλία για την Aq ρική". Οι ανάγκες αποκατάστασης μετά την έκτακτη ανάγκη, 
οι οποίες θεωρήθηκαν οι πλέον επείγουσες, αφορούσαν τη συγκεκριμένη στιγμή τις χώρες της 
Μεσημβρινής Aq ρικής. II προττοβουλία αυτή aq ορά σε προ>τη η άοη πέντε χώρες: τη Σομαλία, την 
Αιθιοπία, την Ερυθραία, τη Μοζαμβίκη και την Ανγκόλα. 
Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Μαΐου απέδειξαν τη σημασία διοχέτευσης της κοινοτικής 
βοήθειας προς ενέργειες αποκατάστασης στις συγκεκριμένες χώρες. Μ βοήθεια αυτή πρέπει να 
συντονιστεί από κοινού με τις οργανοκτεις το)ν Ηνωμένιυν Εθνών και άλλους δωρητές, και να 
υλοποιηθεί σε συνεργασία με τις ΜΚΟ. 
Σε ανακοίνισση που εκδόθηκε, επίσης τον Μάιο 1993 (COM(93)204), η Επιτροπή υπογράμμισε από 
την πλευρά της ότι ήταν επιβεβλημένη η ανάληψη τέτοιυτν προσπαθειών για τις αναπτυσσόμενες 
χώρες εκτός ΑΚΕ (Λίβανος, Καμπότζη, Ελ Σαλβαδόρ, κ.λπ.), και πρότεινε για τον σκοπό αυτό 
την εκκίνηση ενός ειδικού προγράμματος. 
31 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε εξάλλου στις 16 Νοεμβρίου 1993 ψήφισμα με το οποίο κρίνει 
ότι ένα ενιαίο ειδικό πρόγραμμα δεν είναι επαρκές και ότι πρέπει να δημιουργηθεί ένα ειδικό 
χρηματοδοτικό πλαίσιο στον προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και να δοθούν 
ικανοποιητικές πιστώσεις στη νέα γραμμή Β7-5076 "αποκαταστάσεις στις ΑΧ". 
Λεπτομερής κατάλογος των ενεργειών αποκατάστασης που υλοποιούνται τη στιγμή αυτή στις 
πέντε χώρες που καλύπτονται από την ειδική πρωτοβουλία για την Αφρική παρουσιάστηκε στα 
κράτη μέλη κατά το Συμβούλιο των Υπουργών Ανάπτυξης στις 2 Δεκεμβρίου, και ενημερώθηκε 
στις 31 Δεκεμβρίου 1993. Ο κατάλογος αυτός δείχνει ότι το συνολικό ποσό των ενεργειών 
αποκατάστασης που αποφασίστηκαν για το διάστημα 91/92 είναι ήδη σημαντικό (373 εκατ. ECU) 
και ότι οι πραγματοποιηθείσεςπληρωμές ανέρχονται σε 159 εκατ. ECU. Στον ίδιο αυτό κατάλογο, 
διακρίνεται το ποσό των 140 εκατ. ECU για νέες αποφάσεις που λήφθηκαν από τις 25 Μαΐου στο 
πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την Αφρική. Οι ΜΚΟ έλαβαν σημαντικό τμήμα επί του συνόλου 
των δράσεων αυτών. 
2.8.2. Έννοια, περιεχόμενο, κριτήρια επιλεξιμότητας και πηγές χρηματοδότησης των προγραμμάτων 
αποκατάστασης 
Η έννοια της βοήθειας για την αποκατάσταση καθορίστηκε ακριβέστερα από το Συμβούλιο (ΕΚ) 
τον Δεκέμβριο 1993. Πρόκειται για προγράμματαπου αποτελούν το σύνδεσμο μεταξύ της βοήθειας 
ανθρωπιστικού χαρακτήρα (βοήθεια επείγουσας ανάγκης) και της εκκίνησης των προγραμμάτων 
στήριξης της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Τα προγράμματα αυτά αφορούν τις χώρες που 
εξέρχονται από μία σοβαρή κρίση ή εμπόλεμη κατάσταση, ή των οποίων η οικονομία έχει πληγεί 
σοβαρά από άλλους παράγοντες (φυσικές καταστροφές). 
Στο τέλος του 1993, οι χώρες αυτές ήταν η Σομαλία, η Αιθιοπία, η Ερυθραία, η Μοζαμβίκη, η 
Ανγκόλα, η Λιβερία και επίσης η Καμπότζη, ο Λίβανος, το Ελ Σαλβαδόρ, η Γουατεμάλα και η 
Νικαράγουα. Αλλες χώρες πρόκειται να προστεθούν στον κατάλογο αυτό εντός του 1994. 
Τα προγράμματα αποκατάστασης μπορούν να καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα δράσεων που 
εντάσσονται σε τέσσερις κύριους τομείς : 
εκ νέου εκκίνηση του παραγωγικού μηχανισμού· 
αποκατάσταση των βασικών υποδομών· 
κοινωνική επανένταξη (περιλαμβάνει τη βοήθεια προς τους πρόσφυγες, τους εκτοπισθέντες 
και τους ακουσίως μετακινηθέντες)· 
αποκατάσταση των θεσμικών μέσων. 
Τα κριτήρια επιλεξιμότητας δεν έχουν καθοριστεί επίσημα. Ορισμένα σημαντικά στοιχεία 
προσδιορίστηκαν επίσης κατά το Συμβούλιο της 2ας Δεκεμβρίου, κυρίως : 
αίτηση διατυπωθείσα από τους εταίρους στη συγκεκριμένη χώρα· 
' • - • κατάσταση σοβαρής καταστροφής που εμποδίζει την κάλυψη των βασικών αναγκών των 
πληθυσμών 
ουσιαστική συμμετοχή των αρχών σε μία διαδικασία μετάβασης με παράλληλο σεβασμό 
των δημοκρατικών αξιών και των θεμελιωδών ελευθεριών· 
ικανότητα εφαρμογής των δράσεων αποκατάστασης από τις διοικήσεις ή/και άλλους 
ενδιαφερόμενους εταίρους. 
32 
Εξετάζοντας τα διάφορα αυτά στοιχεία και εκτιμώντας το μέγεθος των αναγκών, η Επιτροπή 
κρίνει τη σκοπιμότητα και το περιεχόμενο ενός προγράμματος βοήθειας για την αποκατάσταση. 
Για να χρηματοδοτηθούν τα προγράμματα αποκατάστασης, η Επιτροπή συνδυάζει διάφορους 
τύπους πόρων. 
Στις χώρες ΑΚΕ, κύρια χρηματοδοτική πηγή είναι το ΕΤΑ. Οι πιστώσεις του ΕΕΠ, του Stabex και 
του άρθρου 255 συμπληρώνονται από πόρους που προέρχονται από διάφορες γραμμές του 
προϋπολογισμού που προορίζονται για τα προγράμματα αποκατάστασης. 
Οι δράσεις αποκατάστασης στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών και των μικρών υποδομών 
ανατίθενται κατά προτίμηση στις ΜΚΟ. Αυτό ισχύει για την πλειοψηφία των δράσεων που 
χρηματοδοτούνται από το άρθρο 255 για τη βοήθεια στους πρόσφυγες, τους εκτοπισθέντες και 
τους ακουσίως μετακινηθέντες, καθώς και από τη γραμμή Β7-5071 "αποκατάσταση Μεσημβρινής 
Αφρικής"· το ίδιο ισχύει για τις δράσεις "συγχρηματοδοτούμενη αγορά προϊόντων διατροφής, 
σπόρων προς σπορά και εργαλείων" (LB7-5011), και για όλες τις δράσεις που χρηματοδοτούνται 
βάσει της συγχρηματοδότησης ΜΚΟ (LB7-5010)-. 
Σημειώνεται επίσης ότι ένα σημαντικό μέρος των προγραμμάτων που αποφασίστηκαν πρόσφατα 
βάσει των ΕΕΠ εφαρμόζονται από ΜΚΟ. 
Στις χώρες εκτός ΑΚΕ, όλοι οι πόροι που διατίθενται προέρχονται συνήθως από τον 
προϋπολογισμό ΕΚ. 
2.8.3. Ρόλος των ΜΚΟ 
Οι ΜΚΟ διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση των προγραμμάτων 
αποκατάστασης τα οποία χρηματοδοτούνται από κοινοτικούς πόρους. Η γνώση που έχουν οι 
ΜΚΟ για τις ενδιαφερόμενες χώρες, η ελαφρά δομή τους, οι διαφοροποιημένεςπροσεγγίσειςτους, 
οι επαφές τους με τους τοπικούς πληθυσμούς, αποτελούν παράγοντες πολύ χρήσιμους τόσο σε 
ιδιαίτερες περιστάσεις όσο και για τις ανάγκες μετά από έκτακτη κατάσταση. 
Από την έναρξη της ειδικής πρωτοβουλίας από το Συμβούλιο στις 25 Μαΐου, ο ρόλος των ΜΚΟ 
εδραιώθηκε επίσης και κατά τη σύλληψη των προγραμμάτων αποκατάστασης, και καθιερώθηκε 
στενή συνεργασία για το θέμα αυτό μεταξύ του συνόλου των ΜΚΟ και των υπηρεσιών της 
Επιτροπής. 
Η Επιτροπή Συνδέσμου δέχτηκε να συγκεντρώσει και να ταξινομήσει τις διάφορες προτάσεις των 
μεμονωμένων ΜΚΟ ώστε να υποβάλλει στην Επιτροπή, από τον Αύγουστο 1993, πλήρεις 
φακέλους. Τέτοιοι φάκελοι έφθασαν στην Επιτροπή για πέντε χώρες (Ανγκόλα, Αιθιοπία, 
Ερυθραία, Σομαλία και Μοζαμβίκη) και αποτελούν μία σύνθεση των αναγκών αποκατάστασης 
όπως τις αντιλαμβάνονται οι ΜΚΟ και μία απαρίθμηση υποδειγμάτων σχεδίων αποκατάστασης 
που έχουν ταξινομηθεί ανά τομέα παρέμβασης. Προτάθηκαν συνολικά 320 δράσεις για 
προϋπολογισμό 173 εκατ. ECU εκ των οποίων τα 145 περίπου ζητήθηκαν από την Κοινότητα. 
Σχεδόν το σύνολο των προτάσεων που λήφθησαν αφορούν σχέδια περιορισμένου μεγέθους στους 
τομείς της γεωργίας, των κοινωνικών υποδομών και της επανένταξης των προσφύγων και 
επαναπατριζόμενων, τομέας στον οποίο οι ΜΚΟ έχουν αναμφισβήτητη εμπειρία. 
33 
Καθιερωθείς στις Βρυξέλλες, ο συντονισμός με τις ΜΚΟ αναπτύχθηκε κυρίως σε τοπικό επίπεδο. 
Μία ΜΚΟ προσφέρθηκε εθελοντικά για συντονιστής των μεμονωμένων πρωτοβουλιών σε καθεμία 
από τις προαναφερθείσεςπέντε αφρικανικές χώρες. Βάσει των φακέλων που συνέταξε η Επιτροπή 
Συνδέσμου, και των συμπληρωματικών πρωτοβουλιών που αναλήφθηκαν επιτόπου, οι 
αντιπροσωπείες της Επιτροπής ανέλαβαν μαζί με τον εθνικό διατάκτη μία εξέταση των προτάσεων 
που λήφθηκαν, έτσι ώστε να αποφασίσουν για το μέγεθος και το περιεχόμενο ενός ενδεχόμενου 
συμπληρωματικού προγράμματος αποκατάστασης. 
Η δυνατότητα της Επιτροπής να χρηματοδοτεί δράσεις που προτείνουν οι ΜΚΟ εξαρτάται κατά 
κύριο λόγο από τη στάση των εθνικών αρχών έναντι των ευρωπαϊκών και τοπικών ΜΚΟ, από 
τη διαθεσιμότητα τους να χορηγούν ένα μέρος των πιστώσεων για αποκεντρωμένα σχέδια 
συνεργασίας για την ανάπτυξη. Οι αρχές των ενδιαφερόμενων χωρών έχουν τη νόμιμη υποχρέωση 
να εξασφαλίζουν ότι οι προτεινόμενες δράσεις των ΜΚΟ εντάσσονται στους τομείς 
προτεραιότητας και ότι συνεπάγονται, για τη χώρα, εισροή συμπληρωματικών πόρων. Ετσι 
εξηγείται γιατί η συμμετοχή των ΜΚΟ στις δράσεις αποκατάστασης είναι σημαντικότερη στις ΑΧ-
ΑΛΑ απ'ό,τι στις χώρες ΑΚΕ και ότι, στις τελευταίες αυτές, εντάσσεται ευκολότερα στις μη 
προγραμματισμένες πιστώσεις (προϋπολογισμός και άρθρο 255) απ'ό,τι στα κεφάλαια του ΕΕΠ 
που έχουν ήδη κοινοποιηθεί. Η πιο περιορισμένη συμμετοχή των ΜΚΟ στα προγράμματα 
αποκατάστασης στις χώρες ΑΚΕ ή το μεγάλο διάστημα που προηγείται της παρέμβασης τους 
εξηγούνται από την επιφυλακτική στάση ορισμένων εθνικών αρχών έναντι των δυνατοτήτων που 
παρέχει η αποκεντρωμένη συνεργασία. 
2.8.4. Κονδύλιο Β7-5076 του προϋπολογισμού 
Το νέο αυτό κονδύλιο δημιουργήθηκε στον προϋπολογισμό 1994 με σκοπό τη χρηματοδότηση των 
προγραμμάτων στήριξης της ανασυγκρότησης σε όλες τις ΑΧ. Αφορά λοιπόν τις χώρες ΑΛΑ και 
ΜΕΣ όπως επίσης και τις χώρες ΑΚΕ· η διαχείριση της θα γίνεται από κοινού από τις Γενικές 
Διευθύνσεις Ι και VIII. Η γραμμή θα είναι προσβάσιμη στις ΜΚΟ καθώς και στις οργανώσεις των 
Ηνωμένων Εθνών, σε τοπικές συλλογικές αρχές ή και στον ιδιωτικό τομέα, 
Το ποσό που εγγράφεται στον προϋπολογισμό 1994 είναι 44,8 εκατ. ECU σε πιστώσεις αναλήψεων 
υποχρεώσεων και 25 εκατ. ECU σε πιστώσεις πληρωμών. 
Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, η ακριβής φύση των δράσεων και οι λεπτομέρειες εκτέλεσης των 
προτάσεων εφαρμογής τους πρέπει να παρουσιάζονται στο εξής από την Επιτροπή. 
34 
2.9. Ειδικό κοινοτικό ποόνοαμμα βοήθειας προς τα θύματα του απαοτγάϊντ (άρθρο του 
προϋπολογισμού Β7-5070) 
1. Η εφαρμογή, από την Επιτροπή, του ειδικού κοινοτικού προγράμματος που ορίζεται στο κονδύλιο 
του προϋπολογισμούΒ7-5070 (10 εκατ. ECU χορηγήθηκαν στον προϋπολογισμότου 1986,20 εκατ. 
ECU το 1987, 25,5 εκατ. ECU το 1988, 25 εκατ. ECU το 1989, 30 εκατ. ECU το 1990, 60 εκατ. ECU 
για το 1991, 80 εκατ. ECU το 1992 και 90 εκατ. ECU το 1993), εντάσσεται στο πλαίσιο που 
δημιουργήθηκε από την ευρωπαϊκή πολιτική συνεργασία στη 10 Σεπτεμβρίου 1985 και προβλέπει 
τη χορήγηση, ειδικότερα, βοήθειας μέσω οργανώσεων που δεν χρησιμοποιούν βία, κυρίως τις 
εκκλησίες. 
2. Όσον αφορά την εφαρμογή του ειδικού προγράμματος, για το οικονομικό έτος 1993 εγκρίθηκαν 
134 σχέδια και έτσι εξαντλείται το ποσό χρηματοδότησης για το έτος αυτό. Η κατανομή ανά 
οργάνωση έχει ως εξής: 
Αριθμός 
σχεδίων εκατ. ECU 
South African Catholic Bishops Conf. 
South African Council of Churches 
Kagiso Trust 
ICFTU 
Άλλες 
Μονάδα εκλογών 25 
6 
86 
11 
6 13,5 
1,4 
63,8 
1,5 
2,8 
7,2 
ΣΥΝΟΛΟ - εκατ. ECU 90,2 
ΣΥΝΟΛΟ ΣΧΕΑΙΩΝ - 134 
3. Η κατανομή ανά τομέα του ειδικού προγράμματος για το 1993 έχει ως εξής : 
Τομέας 
Εκπαίδευση και κατάρτιση 
Υγεία 
Αγροτική ανάπτυξη και γεωργία 
Κοινοτική ανάπτυξη 
Συνδικάτα 
Διάφορα 
Μονάδα εκλογών Αριθμός 
σνεδίων 
58 
12 
8 
17 
11 
28 εκατ. ECU 
36,9 
3,3 
1,9 
18,8 
1,5 
20,6 
7,2 
ΣΥΝΟΛΟ - εκατ. ECU 90,2 
ΣΥΝΟΛΟ ΣΧΕΑΙΩΝ - 134 
35 
4. Λόγω των μεταβολών στη Νότια Αφρική, η Επιτροπή έδωσε στο ειδικό πρόγραμμα μία οπτική 
που κατευθύνεται περισσότερο προς την ανάπτυξη μέσω της υποστήριξης διάφορων 
πρωτοβουλιών σε διάφορους τομείς όπως η κατάρτιση, η αγροτική ανάπτυξη, η βασική υγεία, 
κ.λπ. 
Λαμβανομένης υπόψη της εξέλιξης που σημειώθηκε στην κατάσταση στη Νότιο Αφρική και λόγω 
του ότι το Φεβρουάριο του 1991 η Επιτροπή ίδρυσε ένα γραφείο συντονισμού του προγράμματος 
στην Πρετόρια, συμφωνήθηκε με τις τέσσερις προαναφερθείσες θυγατρικές ότι δεν θα είχαν πλέον 
αποκλειστική πρόσβαση στους πόρους που χορηγούνται στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος. 
Η Επιτροπή προσπαθεί, σε διαβούλευση με τους παραδοσιακούς εταίρους της, να διευρύνει το 
φάσμα των οργανώσεων με τις οποίες συνεργάζεται έτσι ώστε να ενισχύσει την διάσταση 
"ανάπτυξη" του προγράμματος αυτού. Το ειδικό πρόγραμμα θα συνεχίσει ωστόσο να διευρύνεται 
βάσει των κριτηρίων και των προσανατολισμών που έχουν τηρηθεί μέχρι τώρα. 
5. Το ειδικό πρόγραμμα υποστηρίζει πρωτοβουλίες με στόχο την ήπια μετάβαση προς ένα 
δημοκρατικό καθεστώς στην Νότιο Αφρική. Στις πρωτοβουλίες αυτές συγκαταλέγονται η 
υποστήριξη για την επίλυση των διαφορών, και ένα πρόγραμμα 5 εκατ. ECU για την εκπαίδευση 
των ψηφοφόρων. 
2.10. Στήριξη των προγραμμάτων αποκατάστασης στα κράτη της Μεσημβρινής Αφρικής (άρθρο του 
προϋπολογισμού Β7-5071) 
Η Κοινότητα δημιούργησε το 1988 το κονδύλιο του προϋπολογισμού Β7-5071 (ex 9531 - Στήριξη 
των κρατών της γραμμής του μετώπου και των κρατών μελών της SADC) για να βοηθήσει τους 
πληθυσμούς των χωρών της γραμμής του μετώπου (FLS) και της SADC (Κοινότητα Ανάπτυξης 
της Μεσημβρινής Αφρικής) που έχουν πληγεί σοβαρότατα από τον πόλεμο και από τις ενέργειες 
αποσταθεροποίησης που εφάρμοζε η Νότια Αφρική στην περιοχή. 
Οι δικαιούχοι χώρες είναι : η Ανγκόλα, η Μποτσουάνα, το Λεσόθο, το Μαλάουι, η Μοζαμβίκη, 
η Ναμίμπια, η Σουαζιλάνδη, η Τανζανία, η Ζάμπια και η Ζιμπάμπουε. 
Τα χρηματοδοτούμενα σχέδια καλύπτουν διάφορους τομείς και κυρίως τη βοήθεια προς τους 
ακουσίως μετακινηθέντες παρά τη θέληση τους πληθυσμούς, την εκπαίδευση των προσφύγων και 
την ανασυγκρότηση των τομέων της υγείας και της εκπαίδευσης. Άλλα σχέδια καλύπτουν ενέργειες 
για σύνταξη μελετών και συγκέντρωσης πληροφοριών, καθώς και υποτροφίες για τους πρόσφυγες 
σπουδαστές. 
Από το 1993, η ονομασία της γραμμής αυτής είναι '.Βοήθεια για τα προγράμματα 
αποκατάστασης στη Μεσημβρινή Αφρ^κιί.Πράγματι,λόγωτωνεξελίξεωνπουσημειώθηκαν 
εν τω μεταξύ στην περιοχή αυτή, η χρησιμοποίηση της γραμμής του προϋπολογισμού 
επανακαθορίστηκε προς ενέργειες αποκατάστασης με την προοπτική να βοηθηθεί και η διαδικασία 
εκδημοκρατισμού που ήδη έχει αρχίσει. 
Οι χρηματοδοτούμενες ενέργειες αφορούν τέσσερις βασικούς τομείς : 
ανθρωπιστικός, επανένταξη· 
ανασυγκρότηση των υποδομών στους βασικούς τομείς· 
επαγγελματική κατάρτιση, εκπαίδευση· 
πληροφόρηση, μελέτη τεκμηρίωση. 
36 
To 1993 χρηματοδοτήθηκε ένα ειδικό σχέδιο για πρώτη φορά- πρόκειται για μία ενέργεια 
ναρκοσυλλογής στη Μοζαμβίκη για ποσό 1540 εκατ. ECU. Αν και το σχέδιο δεν εντάσσεται σε 
κανένα από τους τέσσερις προβλεφθέντες τομείς, η ναρκοσυλλογή θεωρήθηκε αναγκαία για τη 
χώρα ώστε να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του τοπικού πληθυσμού, και να καταστεί δυνατή η 
διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας-επισιτιστική βοήθεια, παροχή υπηρεσιών υγείας κ.λπ. -, 
που αναλήφθηκε από τις οργανώσεις που εργάζονται επιτόπου. 
Βάσει του οικονομικού έτους 1993, χορηγήθηκαν 16 εκατ. ECU για τη γραμμή αυτή· οι πιστώσεις 
αυτές χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση 30 σχεδίων. 
Το 1993 η κατανομή ανά δικαιούχο χώρα ήταν η εξής : 
Χώρα 
- ΜΟΖΑΜΒΙΚΗ 
-ΑΝΕΚΟΛΑ 
- ΕΥΡΩΠΗ* 
- ΠΡΟΣΦΥΕΕΣ ** 
ΣΥΝΟΛΟ Αριθμός σχεδίων 
14 
11 
3 
2 
30 εκατ. ECU 
7,9 
7,2 
0,7 
0,2 
16,0 
** Περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης για την 
περιοχή αυτή, που διοργανώνονται από τις ευρωπαϊκές οργανώσεις στην Ευρώπη. 
Περιλαμβάνει τις ενέργειες στήριξης των ακουσίως μετακινηθέντων, των προσφύγων κ.λπ. 
της Ναμίμπια και της Νοτίου Αφρικής που πλήττονται από τον πόλεμο και το απαρτχάϊντ. 
Κατανομή ανά εθνικότητα των οργανώσεων : 
Χώρα 
- ΠΟΡΤΟΕΑΛΙΑ 
-ΙΤΑΛΙΑ 
-ΙΣΠΑΝΙΑ 
- ΜΟΖΑΜΒΙΚΗ 
- ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
- ΒΕΛΕΙΟ 
-ΕΑΛΛΙΑ 
- ΕΕΡΜΑΝΙΑ 
- ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
- ΤΑΝΖΑΝΙΑ 
- ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΕΚ-ΜΟΖΑΜΒ 
ΣΥΝΟΛΟ Αριθμός σχεδίων 
9 
5 
2 
1 
4 
3 
2 
1 
1 
1 
1 
30 εκατ. ECU 
3,91 
2,37 
2,16 
1,53 
1,50 
1,25 
1,03 
0,64 
0,55 
0,06 
1,00 
16,00 
37 
Κατανομή ανά τομέα: 
Τομέας Αριθ. σγεδίων εκατ. ECU 
-ΑΝΘΡΩΠ./ΕΠΑΝΕΝΤΑΕΗ* 11 6,89 
-ΥΠΟΔΟΜΕΣ 11 6,84 
-ΕΠΑΓ. ΚΑΤ./ΕΚΠΑΙΔ. 5 1,60 
-ΠΛΗΡΟΦ./ΜΕΛΕΤΕΣ/ΤΕΚΜΗΡ. 3 0,67 
ΣΥΝΟΛΟ 30 16,00 
* Το σχέδιο ναρκοσυλλογής στη Μοζαμβίκη θεωρήθηκε ως ανθρωπιστική δράση. 
2.11. Χρηματοδοτική ενίσγυση στα εδάών της Ύπεριορδανίαα και TVC ratac (άρθρο τόυ προϋπολογισμού 
Β7-4083) 
Κατόπιν των συμπερασμάτων του Συμβουλίου της 17ης Οκτωβρίου 1986, δημιουργήθηκε, στον 
προϋπολογισμό του 1987, ενα νεο άρθρο (966) για τη χρηματοδότηση των αναπτυξιακών δράσεων στα 
κατεχόμενα από το Ισραήλ εδάφη στη Δυτική 'Οχθη και στη Γά^α. Μέχρι την ημερομηνία αυτή, η 
Κοινότητα είχε εφαρμόσει ενα ad hoc πρόγραμμα ενίσχυσης για τα εν λόγω εδάφη: δράσεις αγροτικής 
ανάπτυξης, υποτροφίες και άλλα σχέδια συγχρηματοδοτημένα από τις ευρωπαϊκές ΜΚΟΑ. Η συνολική 
χρηματοδότηση αυτού του προγράμματος, από το 1981 έως το 1986, ανήλθε σε 9, περίπου, εκατ. ECU 
(ονμπεριλαμβανομενων των συγχρηματοδοτούμενων δράεων ΜΚΟΑ δυνάμει του άρθρου 941 για 4 εκατ. 
ECU. 
Από το άρθρο Β7-4083 (ex 966/Β7-406), η Επιτροπή ήταν σε θέση να χρηματοδοτήσει ενα ευρύτερο 
φάσμα αναπτυξιακών δράσεων: 130 δράσεις μεταξύ 1987 και 1993 με συνολική συνεισφορά της Κοινότητας 
περίπου 79 εκατ. ECU (1987: 2,97 εκατ. ECU, 1988: 3 εκατ. ECU, 1989: 5 εκατ. ECU, 1990: 6 εκατ. ECU, 
1991: 10 εκατ. ECU, 1992: 17 εκατ. ECU, 1993: 35 εκατ. ECU). Το 1993, 7,6% από τα διαθέσιμα 
κεφάλαια χορηγήθηκαν για δράσεις υγείας, 56,2% για εκπαιδευτικές δράσεις (ιδίως για πανεπιστήμια), 
5,1% για γεωργικές δράσεις, 11,6% για άλλα σχέδια και 19,5% για την τεχνική συνδρομή. 
Για τα ετη 1994-98, χορηγήθηκε ποσό 250 εκατ. ECU, δτ;λ. 50 εκατ. ECU ετησίως, από το κονδύλιο Β7-
4083 του προϋπολογισμού (ex-B7-406). Οι χρηματοδοτούμενοι κατά προτεραιότητα τομείς, βάσει του 
άρθρου αυτού, είναι, βραχυπρόθεσμα, η ενημέρωση των σχεδίων που υλοποιούνται τη στιγμή αυτή, στον 
τομέα της κατοικίας, της παροχής πίστωσης και βοήθειας στις επιχειρήσεις, της κατασκευής και 
αποκατάστασης σχολείων, σχέδια που ευνοούν τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης· μεσοπρόθεσμα, 
στόχος της δράσης αυτής eirai η βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής υποδομής στη Δυτική Οχθη 
και. στη Γάζα οι τηλεπικοινωνίες, το οδικό δίκτυο, ο ηλεκτρισμός, οι βιομηχανικές ζώνες, κ.λπ. ΙΙρόκειται, 
επιπλέον, γαι την παροχή της τεχνικής συνδρομής που eirai αναγκαία για την ανάπτυξη των βασικών 
τεχνικών και οικονομικών /χΐ/χα^ισμώ^ για την εύρυθμη λειτουργία των παλαιστινιακών κρατικών θεσμικών 
οργάνων. Ολες αυτές οι δράσεις συλλαμβάνονται και προετοιμάζονται βάσει άμεσων επαφών με τις 
τοπικές οργανώσεις, ώστε va eirai σίγουρο ότι ανταποκρίνονται πιστά στις επιτόπιες ανάγκες και 
πρωτοβουλίες. 
38 
2.12. Πρόγραμμα MKO-Bieryau (Β7~5014^ 
Αυτό το κονδύλιο πιστώσεως δημιουργήθηκε το 1991 και στόχος του ei^ai να βοηθηθούν οι 
πληθυσμοί του Βιετνάμ μέσω δράσεων ΜΚΟ. Το 1993, το κονδύλιο ενισχύθηκε με 2 εκατ. ECU με 
αποτέλεσμα να μπορέσουν να χρηματοδοτηθούν 6 σχέδια ΜΚΟ. Οι τρεις τομείς στους οποίους 
εντάσσονται τα σχέδια αυτά eimi αντιπροσωπευτικοί της ειδικής προσέγγισης που υιοθετήθηκε για 
τη γραμμή αυτή, δηλαδή : αγροτική ανάπτυξη, ενέργειες κοινωνικού χαρακτήρα σε αστικές 
περιοχές και υγεία. Η προσέγγιση αυτή θα εξακολουθήσει να αναπτύσσεται και κατά το 
οικονομικό έτος 1994. 
2.13. Πρόγραμμα ΜΚΟ-Κα/ζττότ^ (67-5015^) 
Το κονδύλιο αυτό δημιουργήθηκε το 1991 και έχει ως στόχο να βοηθήσει τους πληθυσμούς της 
Καμπότζης μέσω ενεργειών των ΜΚΟ. Το 1993, το κονδύλιο ενισχύθηκε με 1 εκατ. ECU και έτσι 
κατέστη δυνατή η χρηματοδότηση τριών ενεργειών στους τομείς της γεωργικής εκπαίδευσης (1) και 
της υγείας (2). Τα προγράμματα διεξήχθησαν όπως είχε προβλεφθεί. 
2.14. Αποκεντρωμένη συνεργασία (άρθρο Β7-5077) 
Η αποκεντρωμένη συνεργασία αποτελεί καινοτομία στην κοινοτική πολιτική ενίσχυσης για την 
ανάπτυξη. 
Το κονδύλιο του προϋπολογισμού Β7-5077, που δημιουργήθηκε το 1992, έχει ως κύριο στόχο να 
προωθήσει την προσέγγιση αυτή μέσω της ενημέρωσης, της κινητοποίησης και της ενίσχυσης των 
ομάδων που συμμετέχουν στην προσπάθεια (ΜΚΟΑ,τοπικες οργανώσεις, τοπικές αρχές, οικονομικοί 
κύκλοι, κ.λπ.). Συμβάλλει στη διάρθρωση του πνεύματος των αποκεντρωμένων παραγόντων με 
βάση την προοπτική ανοίγματος προς αυτούς στο πλαίσιο των επίσημων ταμείων (ΕΤΑ, ταμείο ΑΧ-
ΑΛΑ, Μεσογειακά πρωτόκολλα, κ.λπ.). 
Το 1993, χρηματοδοτήθηκαν 15 ενέργειες για συνολικό ποσό 1.998.575 ECU, εκ των οποίων : 
5 ενέργειες προώθησης και ενημέρωσης για την αποκεντρωμένη συνεργασία με στόχο τις 
ΜΚΟΑ και τις τοπικές αρχές (το 17% των συνολικών αναλήφεων υποχρεώσεων)· 
4 προγράμματα υποστήριξης και ενίσχυσης των αποκεντρωμένων οργανώσεων των ΑΧ (με 
στόχο τις επαγγελματικές οργανώσεις και τις ενώσεις των τοπικών αρχών) (το 33% των 
αναλήφεων υποχρεώσεων)· 
6 ειδικά σχέδια που εφαρμόζουν οι αποκεντρωμένοι παράγοντες στους τομείς της 
κατάρτισης που παρέχεται σε επίπεδο δήμου, της οικονομικής ανάπτυξης και του 
ΆΎριβάλλοντος (50% των υποχρεώσεων). 
39 
Οι χρηματοδοτήσεις αυτές χορηγήθηκαν: 
κατά το ήμισυ, στις ΜΚΟΑ και σε επαγγελματικές οργανώσεις· 
το υπόλοιπο, στις δημοτικές αρχές. 
Η κατανομή ανά περιοχή έχει ως εξής: 
Αφρική : 65% 
Κεντρική Αμερική : 20% 
Ασία: 15% 
Οι επιπτώσεις των δραστηριοτήτων αυτών είναι σημαντικές, κυρίως όσον αφορά : 
την κινητοποίηση των αποκεντρωμένων παραγόντων της Ευρώπης και των ΑΧ, γεγονός που 
πρέπει να συνεχιστεί και να διευρυνθεί λαμβανομένης υπόψη της πολύ μεγάλης ζήτησης 
πληροφοριών και του μεγάλου ενδιαφέροντος για την αποκεντρωμένη συνεργασία· 
τα έμμεσα αποτελέσματα και τις προοπτικές σε επίπεδο επίσημων προγραμμάτων, ειδικότερα του 
ΕΤΑ. 
ΤΛΙΙΙ.Ι-; 
BREAKDOWN BY RECIPIENT COUNTRY OF 
DEVELOPMENT PROJECTS COF 1NANC INC- UY THE COMMISSION 
FROM 19 76 TO 19 93 INCLUSIVE 
Number of 
projects EC Contribution 
ECU 
AFGHANISTAN 
AFRIQUE SUBSAHARIENNNE 
ALGERIE 
ANGOLA 
ANTIGUA-BARBUDA 
ANTILLES NEERLANDAISES 
ARGENTINA 
BANGLADESH 
BARBADOS 
BELIZE 
BENIN 
BHOUTAN 
BOLIVIA 
BOTSWANA 
BRASIL 
BURKINA FASO 
BURUNDI 
CABO VERDE 
CAMEROUN 
CARAÏBES 
CENTRAFRIQUE 
CHILE 
CHINA 
CHYPRE 
COLOMBIE 
COMORES 
CONGO 
COSTA RICA 
COTE D'IVOIRE 
CUBA 
DJIBOUTI 
DOMINICA 
DOMINICAN REPUBLIC 
ECUADOR 
EGYPT 
EL SALVADOR 
ERITHREE 
ETHIOPIA 
FIJI 
GABON 
GAMBIA 
GHANA 28 
6 
56 
71 
6 
1 
242 
247 
15 
35 
90 
16 
516 
32 
992 
631 
68 
91 
230 
15 
89 
552 
31 
1 
226 
11 
36 
38 
82 
34 
10 
36 
118 
281 
60 
255 
12 
355 
15 
9 
80 
119 1.568.408 
1.270.132 
2.172.557 
2.968.983 
285.189 
59.226 
11.660.239 
14.968.925 
660.496 
1.227.984 
2.992.245 
291.890 
28.319.482 
2.571.275 
48.512.105 
22.036.921 
5.425.954 
4.804.327 
9.338.827 
1.128.095 
5.905.781 
26 .193.008 
2.987.822 
43.200 
10.012.227 
600.365 
1.402.544 
1.374.615 
4.233.348 
814.633 
628.658 
1.066.178 
5.148.636 
13.699.882 
4.049.588 
10.588.894 
2.384.647 
26.881-957 
879 .970 
483.090 
1.854-065 
5.365. 164 
41 
Nuimber of 
projects EC Contribution 
ECU 
GRENADA 
GUATEMALA 
GUINEE 
GUINEE-BISSAU 
GUINEE EQUATORIALE 
GUYANA 
HAITI 
HONDURAS 
HONG KONG 
ILES COOK 
INDIA 
INDONESIA 
IRAK 
ISRAEL 
JAMAICA 
JORDAN 
KAMPUCHEA 
KENYA 
KIRIBATI 
LAOS 
LESOTHO 
LIBAN 
LIBERIA 
MADAGASCAR 
MALAWI 
MALAYSIA 
MALDIVES 
MALI 
MAROC 
MAURICE 
MAURITANIE 
MEXICO 
MONGOLIE 
MOÇAMBIQUE 
MONTSERRAT 
MYANMAR (ex BIRMANIE) 
NAMIBIA 
NEPAL 
NICARAGUA 
NIGER 
NIGERIA 
PAKISTAN 
PANAMA 21 
162 
30 
120 
13 
16 
235 
77 
6 
1 
548 
128 
8 
9 
51 
20 
143 
394 
2 
68 
68 
185 
20 
128 
96 
13 
2 
344 
20 
32 
56 
156 
1 
285 
2 
5 
88 
62 
650 
78 
59 
119 
25 798. 
7.628. 
4.301. 
7.627. 
1.051. 
649. 
14.345. 
2.512. 
66. 
8. 
53.277. 
5.463. 
213. 
1.413. 
2.133. 
2.580. 
12.133 
20.111 
13 
2.584 
2.062 
12.526 
828 
7.438 
4.902 
337 
760 
15.911 
1.322 
1.027 
4.002 
9.197 
4 
13.326 
21 
224 
6.145 
2.863 
34.133 
4.376 
2.155 
3.648 
1.293 365 
605 
615 
537 
440 
427 
962 
411 
243 
124 
087 
311 
558 
394 
.168 
.798 
.024 
.465 
.279 
.915 
.944 
.989 
.224 
.593 
.759 
.936 
.277 
.370 
.048 
.389 
.311 
.023 
.847 
.500 
-438 
.647 
.216 
.934 
.375 
.634 
.417 
.095 
.636 
42 
Number of 
Projects EC Contribution 
ECU 
PAPUA NEW GUINEA 
PARAGUAY 
PERU 
PHILIPPINES 
REGION AFRIQUE AUSTRALE 
REGION AFRIQUE DE L'EST 
REGION AFRIQUE OCCIDENTALE 
REGION AFRIQUE SAHELIENNE 
REGION AMERIQUE CENTRALE 
REGION AMERIQUE DU SUD 
REGION ASIE 
REGION CORNE DE L'AFRIQUE 
REGION D'AFRIQUE 
REGION PACIFIQUE 
RWANDA 
SAINT VINCENT & GRENADINES 
SAINTE LUCIE 
SAMOA OCCIDENTAL 
SAO TOME 
SENEGAL 
SEYCHELLES 
SIERRA LEONE 
SOLOMON 
SOMALIA 
SOUTH KOREA 
SRI LANKA 
SUDAN 
SURINAM 
SWAZILAND 
SYRIE 
TANZANIE 
TCHAD 
THAILAND 
TOGO 
TONGA 
TRINIDAD & TOBAGO 
TUNISIE 
TUVALU 
UGANDA 
URUGUAY 
VANUATU 
VENEZUELA 
VIETNAM 37 
83 
587 
395 
62 
5 
13 
7 
2 
8 
4 
1 
2 
10 
366 
5 
7 
3 
10 
344 
4 
105 
16 
53 
19 
179 
127 
6 
23 
4 
410 
136 
144 
83 
3 
9 
35 
1 
181 
173 
5 
45 
151 819. 
3.358. 
30.569. 
22. 139. 
1.118. 
894. 
1.020. 
912. 
464. 
1.566. 
210. 
15. 
21. 
1.401. 
13.274. 
42. 
225. 
284. 
1.816. 
13.734. 
113. 
3.444. 
912. 
5.424. 
977. 
5.868. 
9.103. 
146. 
1.435. 
241. 
17.076 
6.595 
6.869 
3.279 
128 
394 
1.455 
6 
10.991 
8.259 
383 
2.960 
7.768 837 
885 
354 
649 
562 
068 
380 
477 
425 
347 
457 
000 
031 
411 
525 
838 
548 
.280 
.434 
.615 
.827 
.444 
.476 
.478 
.925 
.762 
.437 
.085 
.965 
.195 
.924 
.839 
.788 
.707 
.990 
.209 
.000 
.127 
.602 
.640 
.216 
.659 
.354 
Number of 
projects EC Contribution 
ECU 
WEST BANK & GAZA 
YEMEN 
ZAIRE 
ZAMBIA 
ZIMBABWE 
Several Member States 185 
31 
615 
120 
266 
23 14.262.025 
2.677.381 
21.263.996 
6.399.092 
14.394.599 
2.132.709 
TOTAL 16.489 805.145.436 
TABLE II 
BREAKDOWN BY MEMBER STATE OF COMMUNITY FUNDS ALLOCATED FROM 1976 TO 1993 INCLUSIVE 
Member States 
Belgium 
Danmark 
Spain 
Germany· 
France 
Greece 
Ireland 
Italy 
Luxembourg 
Netherlands 
Portugal 
United Kingdom 
NGO consortium 
from several 
Member States 
Total Developing projects in 
developing countries 
Number 
of NGOs 
70 
23 
26 
82 
133 
5 
12 
97 
14 
19 
4 
103 
64(1) 
593(1) Numb. of 
actions 
866 
102 
215 
821 
914 
20 
266 
734 
172 
348 
27 
1037 
57 
5.579 EC-contribution 
in ECU 
115.436.325 
14.640.413 
41.738.718 
135.228.711 
121.380.059 
3.055.044 
20.656.753 
119.760.723 
10.042.835 
45.500.613 
3.824.072 
135.047.315 
38.833.855 
805.145.436 in % 
14,3 
1,8 
5,2 
16,8 
15,0 
0,4 
2,6 
14,9 
1,2 
5,7 
0,5 
16,8 
4,8 
100 Projects to raise public 
awareness in the Community 
Number| Numb.of 
of NGOs actions 
61 
15 
23 
55 
59 
6 
7 
39 
2 
41 
4 
61 
29(1) 
382 149 
37 
63 
151 
184 
9 
42 
131 
6 
139 
21 
233 
11 
1.176 EC-contribution 
in ECU 
8.874.627 
2.462.206 
3.780.272 
11.252.172 
9.475.581 
1.180.008 
2.170.527 
10.554.456 
192.166 
10.058.838 
1.748.171 
16.334.148 
3.654.187 
81.737.359 in % 
10,9 
3,1 
4,6 
13,8 
11,7 
1,4 
2,7 
12,9 
12,3 
2,1 
20,0 
4,5 
100 Total 
Number 
of NGOs 
113 
32 
39 
116 
172 
9 
16 
108 
14 
52 
6 
145 
86(1) 
835(2) Numb.of 
actions 
1015 
139 
278 
972 
1095 
29 
308 
865 
178 
487 
48 
1270 
68 
6.755 EC-contribution 
in ECU 
124.310.952 
17.102.619 
45.518.990 
146.480.883 
130.855.640 
4.235.052 
22.827.280 
13 0,315.17 9 
10.235.001 
55.559.451 
5.572.243 
151.381.463 
42.488.042 
886.882.795 in % 
14 
1,9 
5,1 
16,5 
14,8 
0,5 
2,6 
14,7 
1,2 
6,3 
0,6 
17,0 
4,8 
100 
(1) Certain NGOs have already previously obtained cofinancing. 
(2) These NGOs are active in the field of development and/or in the field of raising public awareness in Europe 
TABLE III 
BREAKDOWN BY MEMBER STATE OF COMMUNITY FUNDS ALLOCATED IN 19 92 
Member States 
Danmark 
France 
Greece 
Ireland 
Italy 
Luxembourg 
Netherlands 
Portugal 
Spain 
United Kingdom 
Belgium 
Germany 
NGO Consortium 
from several 
Member States 
Total Development projects in 
developing countries 
Number ο 
projects 
8 
90 
6 
12 
92 
22 
26 
5 
42 
100 
79 
85 
15 
582 EC«-contributi(j>n 
in ECU ι in % 
1.743.254 
17.502.979 
1.032.064 
2.755.743 
18'.2'87.943 
1.583.029 
3.617.890 
577,621 
10.592.869 
18.382.224 
16.502.495 
18.109.502 
10.076.343 
120.763.956 1,5 
14,5 
0,8 
2,3 
15,2 
1,3 
3,0 
0,4· 
8,8 
15,2. 
13/7. 
15,0 
8,3 
100 Projects to raise public 
awareness in the Community Total 
Number of 
projects 
4 
20 
1 
6 
22 
2 
13 
4 
11 
21 
17 
22 
145 EC-Contribution 
in Ecu 
481.014 
.343.381 
240.000 
240.299 
026.902 
50.366 
432.459 
469.614 
700.989 
051.976 
414.165 
2.340.750 
707.058 
13.498.973 in % 
3,6 
10,0 
1,8 
1,8 
15,0 
0,3 
10,6 
3,5' 
5,2 
15,2 
10,5 
17,3 
5,2 
100 Number of 
projects 
12 
110 
7 
18 
114 
24 
39 
9 
53 
121 
96 
107 
17 
727 CE~contributioa 
in ECU 
2.224 .268 
18.846 .360 
1.272.064 
2.996.042 
20.314.845 
1.633.395 
5.050.349 
1.047.235 
11.293.858 
20.434.200 
17.916.660 
20.450.2 52 
10.783.401 
134.262.929 (*) 1,7 
14,0 
0,9 
2,2 
15, 1 
1,2 
3,8 
0, 8 
8,4 
1-5,2 
13,4 
15,2 
8, 1 
100 
(*) Miscellaneous expenditures of 738.177 ECU.should be added to this figure 
BSN 0254-1483 
COM(94)468 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 
Αρ ι«. καταλόγου : CB-CO-94-491-GR-C 
ISBN 92-77-81460-8 
Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg 
Id,