ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ - Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 98/34/ΕΚ ΑΠΟ ΤΟ 1995 ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1998

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 98/34/ΕΚ ΑΠΟ ΤΟ 1995 ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1998

1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ

2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

3. ΜΕΡΟΣ I: Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ

3.1. Εισαγωγή

3.2. Σύντομη περιγραφή της διαδικασίας

3.3. Η εφαρμογή της διαδικασίας πληροφόρησης τα έτη 1995 μέχρι και 1998

3.4. Οι τάσεις των δραστηριοτήτων τυποποίησης

3.5. Ποιότητα των κοινοποιήσεων που προέρχονται από τους εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης

3.6. Αξιοποίηση των πληροφοριών που συγκεντρώνονται στο πλαίσιο της διαδικασίας.

3.7. Πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες τυποποίησης γενικά

3.8. Εντολές προγραμματισμού και τυποποίησης

3.9. Ενέργειες για τη βελτίωση της διαδικασίας

3.10. Συμπεράσματα

4. ΜΕΡΟΣ ΙΙ: Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

4.1. Εισαγωγή

4.2. Περιγραφή της διαδικασίας

4.2.1. Σύντομη περιγραφή της διαδικασίας 98/34 που ισχύει για τους τεχνικούς κανόνες

4.2.2. Τροποποιήσεις που επέφερε στη διαδικασία 83/189 η οδηγία 94/10/ΕΚ

4.3. Εφαρμογή της διαδικασίας

4.3.1. Αριθμός κοινοποιήσεων

4.3.1.1. Γενική τάση

4.3.1.2. Κατανομή ανά κράτος μέλος

4.3.1.3. Κατανομή ανά κλάδο

4.3.2. Χρησιμοποίηση της διαδικασίας έκτακτης ανάγκης

4.3.3. Αντιδράσεις της Επιτροπής

4.3.3.1. Γενική τάση

4.3.3.2. Εμπεριστατωμένες γνώμες

4.3.3.3. Παρατηρήσεις

4.3.3.4. Αναγγελία πρότασης, έκδοσης ή υποβολής πρότασης στο Συμβούλιο για κοινοτική πράξη αναγκαστικού χαρακτήρα - απόφαση "αναστολής"

4.3.4. Αντιδράσεις των κρατών μελών

4.3.5. Αντιμετώπιση των παραβάσεων

4.3.6. Συνέχεια της διαδικασίας

4.3.6.1. Συνεδριάσεις της επιτροπής 98/34

4.3.6.2. Συναντήσεις "πακέτο"

4.3.6.3. Συνεδριάσεις με τις κεντρικές διοικητικές μονάδες των κρατών μελών

4.3.6.4. Συνεδριάσεις ad hoc

4.4. Παράγοντες που συνετέλεσαν στην πληθώρα κοινοποιήσεων

4.4.1. Διάφοροι παράγοντες

4.4.2. Η νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

4.4.2.1. Αποφάσεις επί παραλείψει

4.4.2.2. Αποφάσεις που εκδόθηκαν επί προδικαστικών ερωτημάτων που υπέβαλαν εθνικά δικαστήρια

4.4.3. Η κάλυψη της καθυστέρησης κοινοποίησης τεχνικών κανόνων από τις Κάτω Χώρες

4.5. Μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της διαφάνειας και της πληροφόρησης που παρέχεται στις επιχειρήσεις

4.6. Συμπεράσματα και προοπτικές

5. ΜΕΡΟΣ III : ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΕΖΕΣ

5.1. Εισαγωγή

5.2. Περιγραφή της διαδικασίας

5.3. Εφαρμογή της διαδικασίας

5.3.1. Αριθμός κοινοποιήσεων και κατανομή ανά κλάδο

5.3.2. Αντιδράσεις

5.3.2.1. Παρατηρήσεις της Επιτροπής επί κοινοποιήσεων από τις χώρες ΕΖΕΣ

5.3.2.2. Παρατηρήσεις της ΕΖΕΣ επί κοινοποιήσεων της Κοινότητας

5.4. Συμπεράσματα και προοπτικές

6. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

6.1. Πίνακας I - Κατανομή του αριθμού νέων εργασιών τυποποίησης που άρχισαν κάθε έτος από το 1991 μέχρι το 1998

6.2. Πίνακας II α - Κατανομή του αριθμού νέων εργασιών τυποποίησης που άρχισαν το 1995

6.3. Πίνακας II β - Κατανομή του αριθμού νέων εργασιών τυποποίησης που άρχισαν το 1996

6.4. Πίνακας II γ - Κατανομή του αριθμού νέων εργασιών τυποποίησης που άρχισαν το 1997

6.5. Πίνακας II δ - Κατανομή του αριθμού νέων εργασιών τυποποίησης που άρχισαν το 1998

6.6. Πίνακας III α - Κατανομή κατά χώρες του αριθμού νέων εργασιών τυποποίησης σε εθνικό επίπεδο που κοινοποιήθηκαν το 1995

6.7. Πίνακας III β - Κατανομή κατά χώρες του αριθμού νέων εργασιών τυποποίησης σε εθνικό επίπεδο που κοινοποιήθηκαν το 1996

6.8. Πίνακας III γ - Κατανομή κατά χώρες του αριθμού νέων εργασιών τυποποίησης σε εθνικό επίπεδο που κοινοποιήθηκαν το 1997

6.9. Πίνακας III δ - Κατανομή κατά χώρες του αριθμού νέων εργασιών τυποποίησης σε εθνικό επίπεδο που κοινοποιήθηκαν το 1998

6.10. Πίνακας IV α - Οι δέκα κύριοι υποκλάδοι νέων εθνικών εργασιών τυποποίησης το 1995

6.11. Πίνακας IV β - Οι δέκα κύριοι υποκλάδοι νέων εθνικών εργασιών τυποποίησης το 1996

6.12. Πίνακας IV γ - Οι δέκα κύριοι υποκλάδοι νέων εθνικών εργασιών τυποποίησης το 1997

6.13. Πίνακας IV δ - Οι δέκα κύριοι υποκλάδοι νέων εθνικών εργασιών τυποποίησης το 1998

6.14. Πίνακας V - Εφαρμογή του άρθρου 4 (Αίτηση συμμετοχής σε εθνικές εργασίες τυποποίησης και αίτηση κατάρτισης ευρωπαϊκού προτύπου)

6.15. ΠΙΝΑΚΑΣ VIα: Εργασίες τυποποίησης που ανατέθηκαν στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης το 1995

6.16. ΠΙΝΑΚΑΣ VΙβ: Εργασίες τυποποίησης που ανατέθηκαν στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης το 1996

6.17. ΠΙΝΑΚΑΣ VΙγ: Εργασίες τυποποίησης που ανατέθηκαν στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης το 1997

6.18. ΠΙΝΑΚΑΣ VΙδ: Εργασίες τυποποίησης που ανατέθηκαν στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης το 1998

6.19. ΠίνακαςVII - Πλήθος κοινοποιήσεων τεχνικών κανόνων που διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη από το 1995 μέχρι το 1998

6.20. Πίνακας VIII - Ποσοστό κοινοποιήσεων τεχνικών κανόνων που διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη από το 1995 μέχρι το 1998

6.21. Πίνακας IX - Πίνακας κατανομής ανά κλάδο των σχεδίων που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1995)

6.22. Πίνακας X - Πίνακας κατανομής ανά κλάδο των σχεδίων που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1996)

6.23. Πίνακας XI - Πίνακας κατανομής ανά κλάδο των σχεδίων που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1997)

6.24. Πίνακας XI - Πίνακας κατανομής ανά κλάδο των σχεδίων που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1998)

6.25. Πίνακας XIII - Πίνακας σχετικά με τις παρατηρήσεις επί σχεδίων που κοινοποιήθηκαν από τη Νορβηγία και την Ελβετία το έτος 1995

6.26. Πίνακας XIV - Πίνακας της κατανομής ανά κλάδο των σχεδίων που κοινοποιήθηκαν από τη Νορβηγία και την Ελβετία το έτος 1995

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 98/34/ΕΚ ΑΠΟ ΤΟ 1995 ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1998

1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η παρούσα έκθεση επί των αποτελεσμάτων της εφαρμογής της οδηγίας 98/34/ΕΚ [1] από το 1995 μέχρι το 1998 αποτελεί στοιχείο για την ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής όπως προβλέπεται στο άρθρο 11 της οδηγίας.

[1] Η οδηγία 83/189/ΕΟΚ, μετά τις διαδοχικές τροποποιήσεις της από τις οδηγίες 88/182/ΕΟΚ και 94/10/ΕΚ, κωδικοποιήθηκε από την οδηγία 98/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1998 για την καθιέρωση διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και κανονισμών (ΕΕ L 204 της 21.7.1998, σελ. 37). Η οδηγία αυτή τέθηκε σε ισχύ την 5η Αυγούστου 1998 και κατήργησε τις προηγούμενες. Κατόπιν τούτου, και προκειμένου να διευκολυνθεί η μελέτη της παρούσας έκθεσης, η αναφορά στην οδηγία 83/189/ΕΟΚ αντικαθίσταται από αναφορά στην οδηγία 98/34/ΕΚ.

Η έκθεση υποδιαιρείται σε τρία μέρη: η διαδικασία πληροφόρησης στον τομέα των προτύπων (σύντομη περιγραφή της διαδικασίας, ανάλυση των στατιστικών στοιχείων, ποιότητα και αξιοποίηση των κοινοποιήσεων, ανάθεση εντολών σε ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης)· η διαδικασία κοινοποίησης στον τομέα των τεχνικών κανόνων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (εξέλιξη της διαδικασίας, πληροφορίες που ανταλλάχθηκαν, αντιδράσεις της Επιτροπής και των κρατών μελών, η συνέχεια που δόθηκε στη διαδικασία, παράγοντες που συνετέλεσαν στην αύξηση του αριθμού των κοινοποιηθέντων σχεδίων, μέτρα που λήφθηκαν προκειμένου να ενισχυθεί η πληροφόρηση των επιχειρήσεων)· και τέλος, η διαδικασία για την ανταλλαγή πληροφοριών επί των τεχνικών κανόνων που θεσπίστηκε μεταξύ Κοινότητας και χωρών ΕΖΕΣ.

Η έκθεση καθιστά δυνατή την αξιολόγηση της σημασίας της οδηγίας 98/34/ΕΚ κατά την περίοδο αναφοράς, ιδίως ως μέσο για την απoσόβηση εμποδίων στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Αντανακλά τα αποτελέσματα του διαλόγου που έχει καθιερωθεί μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, καθώς και μεταξύ των κρατών μελών, και τη δημιουργία δικτύου πληροφόρησης μεταξύ των ευρωπαϊκών και των εθνικών οργανισμών τυποποίησης

Σκοπός της έκθεσης είναι να διαδοθούν οι πληροφορίες επ'αυτού του θέματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να αποτελέσει κίνητρο για τις επιχειρήσεις να χρησιμοποιήσουν ευρύτερα και να επωφεληθούν από τη διαδικασία που έχει καθιερωθεί με την οδηγία.

2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Η παρούσα έκθεση επί των αποτελεσμάτων της εφαρμογής της οδηγίας 98/34/ΕΚ από το 1995 μέχρι το 1998 αποτελεί στοιχείο για την ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής όπως προβλέπεται στο άρθρο 11 της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από τις οδηγίες 88/182/ΕΟΚ και 94/10/ΕΚ και κωδικοποιήθηκε από την οδηγία 98/34/ΕΚ.

2. Η οδηγία 98/34/ΕΚ, σκοπός της οποίας είναι να αποσοβηθεί η εμφάνιση εμποδίων στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, εξεπλήρωσε την αποστολή της ως βασικό μέσο για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς, χάρη στην καθιέρωση διαλόγου μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, την προώθηση της μεταξύ τους συνεργασίας και τη δημιουργία δικτύου πληροφόρησης μεταξύ των ευρωπαϊκών και των εθνικών οργανισμών τυποποίησης.

3. Οι τροποποιήσεις της οδηγίας, ιδιαίτερα όσον αφορά την περίοδο που καλύπτει η παρούσα έκθεση, σε συνδυασμό με την νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου συνέβαλαν σε αυτό το αποτέλεσμα και ενίσχυσαν τη διαφάνεια, τον διάλογο, την πρόληψη και τον αμοιβαίο έλεγχο που χαρακτήριζαν το σύστημα εξ αρχής.

4. Η έκθεση σχετικά με την πρακτική εφαρμογή αυτού του μέσου από το 1995 μέχρι το 1998 υποδιαιρείται σε τρία μέρη:

4.1. Διαδικασία πληροφόρησης στον τομέα των προτύπων.

Μετά από σύντομη περιγραφή της διαδικασίας στον τομέα των προτύπων, παρουσιάζεται η πρακτική εφαρμογή κατά τα έτη 1995 μέχρι 1998, συνοδευόμενη από ανάλυση των στατιστικών στοιχείων. Η έκθεση πραγματεύεται επίσης την ποιότητα και τη αξιοποίηση των κοινοποιήσεων καθώς και την ανάθεση εντολών στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης, δηλαδή την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης (CENELEC) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τηλεπικοινωνιακών Προτύπων (ETSI). Το κεφάλαιο αυτό ολοκληρώνεται με τις ήδη επιτευχθείσες και ακόμη δυνατές βελτιώσεις.

4.2. Η διαδικασία κοινοποίησης στον τομέα των τεχνικών κανόνων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το κεφάλαιο αυτό περιγράφει την εξέλιξη της διαδικασίας που προβλέπεται στην οδηγία 98/34/ΕΚ στον τομέα των εθνικών τεχνικών κανόνων. Εξετάζει την ροή των πληροφοριών που ανταλλάχθηκαν, ιδίως τους διάφορους τύπους αντιδράσεων εκ μέρους της Επιτροπής και των κρατών μελών, την κατά διάφορους τρόπους συνέχιση της διαδικασίας καθώς και τα αποτελέσματά της. Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στους παράγοντες οι οποίοι συνετέλεσαν στην αύξηση του αριθμού των κοινοποιηθέντων σχεδίων, καθώς και στα μέτρα που εφαρμόστηκαν προκειμένου να ενισχυθεί η πληροφόρηση που παρέχεται σε επιχειρήσεις.

4.3. Η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους τεχνικούς κανόνες μεταξύ Κοινότητας και χωρών ΕΖΕΣ.

Το 1994 τέθηκε σε ισχύ η συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (συμφωνία ΕΟΧ). Η συμφωνία αυτή υιοθετεί τις διατάξεις της οδηγίας 98/34/ΕΚ προσαρμοσμένες. Η Ελβετική Συνομοσπονδία, έστω και εάν δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας ΕΟΧ, συνεχίζει να συμμετέχει στην ανταλλαγή πληροφοριών με την Κοινότητα, υιοθετώντας εθελοντικώς την πρακτική που έχει θεσπιστεί από την οδηγία μεταξύ των κρατών μελών της ΕΖΕΣ και της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας σχετικά με την καθιέρωση διαδικασίας για την ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα των τεχνικών κανόνων [2].

[2] Απόφαση 90/518/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1990 για τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, της Δημοκρατίας της Αυστρίας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, της Δημοκρατίας της Ισλανδίας, του Βασιλείου της Νορβηγίας, του Βασιλείου της Σουηδίας και της Δημοκρατίας της Φινλανδίας, σχετικά με την καθιέρωση διαδικασίας για την ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα των τεχνικών κανόνων, EE L 291 της 23.10.1990. Η διάρκεια της συμφωνίας αυτής ήταν διετής και έληξε την 1η Νοεμβρίου 1992. Παρατάθηκε για την περίοδο μεταξύ Νοεμβρίου 1992 και Δεκεμβρίου 1993 με διμερείς συμφωνίες υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών.

Στο μέρος αυτό αναλύεται η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αυτών των χωρών και της Κοινότητας.

3. ΜΕΡΟΣ I: Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ

3.1. Εισαγωγή

5. Το μέρος αυτό αφορά τη διαδικασία πληροφόρησης στον τομέα της τυποποίησης όπως προβλέπεται στα άρθρα 2 μέχρι 7 της οδηγίας 98/34/ΕΚ. Στα άρθρα αυτά προβλέπεται ότι οι εθνικοί οργανισμοί τυποποίησης κοινοποιούν στην Επιτροπή, τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης και τους άλλους εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης τα νέα θέματα για τα οποία αποφάσισαν να εκπονήσουν πρότυπα ή να τα τροποποιήσουν. Μετά από σύντομη περιγραφή της διαδικασίας, παρουσιάζεται η εφαρμογή της τα έτη 1995 μέχρι 1998 συνοδευόμενη από ανάλυση των στατιστικών στοιχείων. Η έκθεση εξετάζει επίσης την ποιότητα των κοινοποιήσεων, την αξιοποίηση τους και την ανάθεση εντολών στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης, δηλαδή την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης (CENELEC) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τηλεπικοινωνιακών Προτύπων (ETSI). Το κεφάλαιο κλείνει με τις βελτιώσεις που επιτεύχθηκαν και με αυτές που μπορούν να επιτευχθούν περαιτέρω.

3.2. Σύντομη περιγραφή της διαδικασίας

6. H διαδικασία πληροφόρησης στον τομέα των προτύπων άρχισε πρακτικώς την 1η Ιανουαρίου 1985. Με τη θέσπιση της οδηγίας 94/10/ΕΚ που τροποποίησε την οδηγία 83/189/ΕΟΚ, κατέστη υποχρεωτική η κοινοποίηση μόνον των νέων εργασιών τυποποίησης. Δεν είναι πλέον υποχρεωτική η κοινοποίηση αναθεωρήσεων των εθνικών προγραμμάτων τυποποίησης, δηλαδή τα σχέδια προτύπων προς δημόσια κρίση και η θέσπιση εθνικών προτύπων.

Οι εθνικοί οργανισμοί τυποποίησης, μέλη της CEN και της CENELEC (συμπεριλαμβανομένων εκείνων από τις χώρες της ΕΖΕΣ) κοινοποιούν έκτοτε τα αναγκαία δεδομένα στην κεντρική γραμματεία της CEN και της CENELEC.Τα δεδομένα που συγκεντρώνονται διαβιβάζονται περιοδικώς στην Επιτροπή και σε όλα τα μέλη της CEN και της CENELEC που αναλαμβάνουν να τα κοινοποιήσουν στους ενδιαφερόμενους για να προκαλέσουν αντιδράσεις. Οι πληροφορίες αυτές επίσης εξετάζονται από τα αρμόδια όργανα της CEN και της CENELEC (κεντρικές γραμματείες, τεχνικά συμβούλια κλπ.) και από τις υπηρεσίες της Επιτροπής.

Συνήφθησαν κατάλληλες ετήσιες συμβάσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της CEN και της CENELEC για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή στην πράξη της διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των προτύπων.

7. Ο ευρωπαϊκός οργανισμός ETSI συμμετέχει αυτοδικαίως στη διαδικασία πληροφόρησης στον τομέα των προτύπων. Στην πράξη η συμμετοχή αυτή περιορίζεται ωστόσο στην παραλαβή και την εξέταση των δεδομένων που προέρχονται από τα μέλη της CEN και της CENELEC και διαβιβάζονται από τις κεντρικές γραμματείες των δύο αυτών οργανισμών. Στην πραγματικότητα το ETSI δεν αποτελείται από εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης, κατά την έννοια του ορισμού στο άρθρο 1 της οδηγίας 98/34/ΕΚ. Οι πληροφορίες σχετικά με την επεξεργασία σε εθνικό επίπεδο των τεχνικών προδιαγραφών στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών δρομολογούνται, κατ' αρχήν, είτε μέσω της διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών κανόνων όταν πρόκειται για νομοθεσία, είτε μέσω των μελών της CEN και της CENELEC εάν πρόκειται για θέματα εθελοντικής εφαρμογής. Όπως αναφέρθηκε στην προηγούμενη έκθεση, εικάζεται ότι οι δραστηριότητες τυποποίησης σε εθνικό επίπεδο στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών θα περιορισθούν εφόσον τα προγράμματα του ETSI καλύπτουν πλήθος θεμάτων και για καθένα από αυτά εφαρμόζεται ο εσωτερικός κανόνας του status quo.

Επομένως το παρόν μέρος της έκθεσης πρακτικώς αφορά μόνον τις δραστηριότητες που κοινοποιούνται από τα μέλη της CEN και της CENELEC, οργανισμών που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 98/34/ΕΚ.

3.3. Η εφαρμογή της διαδικασίας πληροφόρησης τα έτη 1995 μέχρι και 1998

8. Όπως αναφέρεται στην προηγούμενη έκθεση, η CEN εισήγαγε ήδη από το 1993 την απλουστευμένη διαδικασία. Πρόκειται για τη διαδικασία που αναφέρεται στην πρόταση της Επιτροπής του 1992 στην οποία βασίσθηκε η οδηγία 94/10/ΕΚ. Η απλούστευση αυτή επέτρεψε στην κεντρική γραμματεία της CEN να ελέγχει καλύτερα τη ροή πληροφοριών και να εξετάζει λεπτομερέστερα ορισμένες κοινοποιήσεις όσον αφορά τόσο την παρουσίασή τους, όσο και το περιεχόμενό τους. Αυτή η απλούστευση παρείχε επίσης τη δυνατότητα να υπάρχουν πλήρεις και ρεαλιστικές στατιστικές σχετικά με τις νέες δραστηριότητες.

Τον Οκτώβριο του 1996, η CEN καθιέρωσε για τις κοινοποιήσεις την ταξινόμηση ICS, τη διεθνή ταξινόμηση από τον ISO των διαφόρων κλάδων, ιδίως των βιομηχανικών, που καλύπτονται από πρότυπα. Το 1998 περίπου το 22% των κοινοποιήσεων περιείχε ήδη αυτή τη διευκρίνιση.

Η ανταλλαγή των σχεδίων προτύπων για δημόσια κρίση επί όλου του κειμένου γίνεται από τις αρχές του 1993, κατά περίπτωση, με κοινή συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερόμενων οργανισμών και με το πνεύμα συμμετοχής που αναφέρεται στο ισχύον άρθρο 3 της οδηγίας 98/34/ΕΚ.

9. Η CENELEC, από την πλευρά της, επικεντρώθηκε στην εσωτερική της διαδικασία, τη λεγόμενη διαδικασία "Vilamoura", στην οποία συναρτά, κατά περίπτωση, τη διαδικασία πληροφόρησης που προβλέπεται από την οδηγία 98/34/ΕΚ. Σύμφωνα με τη διαδικασία "Vilamoura" απαιτείται από κάθε μέλος της CENELEC να κοινοποιεί το συντομότερο δυνατό, ακόμη και σε πρώιμο στάδιο, κάθε επιθυμία ή/και πρόθεση τυποποίησης. Η εντός τριών μηνών αντίδραση ενός μόνο άλλου μέλους αρκεί για την ενεργοποίηση της προθεσμίας τήρησης του status quo. Αυτή μπορεί να αρθεί μόνο από το ανώτατο τεχνικό όργανο της CENELEC, δηλαδή το Τεχνικό Συμβούλιο. Μόνο στην περίπτωση που το όργανο αυτό διαπιστώνει ότι δεν είναι σκόπιμο να αναληφθεί εργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιτρέπεται να συνεχισθεί η κοινοποιηθείσα δραστηριότητα σε εθνικό επίπεδο, η οποία αποτελεί πλέον εθνική πρωτοβουλία κατά την έννοια της οδηγίας 98/34/ΕΚ. Οι κοινοποιήσεις σχετικά με τις τελευταίες αυτές πρωτοβουλίες κοινοποιούνται στη συνέχεια ανά τρίμηνο στον ευρύτερο κύκλο των συμμετεχόντων που προβλέπεται στην οδηγία 98/34/ΕΚ.

Λαμβανομένης υπόψη αυτής της ειδικής διαδικασίας της CENELEC και δεδομένου ότι η CENELEC καλύπτει μόνον τον κλάδο της ηλεκτροτεχνίας, είναι αρκετά περιορισμένος ο αριθμός των κοινοποιήσεων των μελών του οργανισμού αυτού στο πλαίσιο της οδηγίας 98/34/ΕΚ και τα στατιστικά δεδομένα της παρούσας έκθεσης καλύπτουν κυρίως τις δραστηριότητες των μελών της CEN.

Ύστερα από αίτημα των υπηρεσιών της Επιτροπής τον Δεκέμβριο του 1996, η CENELEC επιβεβαίωσε την εύρυθμη εφαρμογή της συνδυασμένης διαδικασίας που αναφέρεται προηγουμένως και την τήρησή της από τα μέλη της. Σημειώνεται ότι δυστυχώς οι πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία "Vilamoura" δεν διαδίδονται προς τα έξω όπως οι αντίστοιχες σχετικά με τη διαδικασία της οδηγίας, αλλά κυκλοφορούν κυρίως μεταξύ των μελών της CENELEC. Η συγκέντρωση όλων των κοινοποιήσεων σε επίσημο δελτίο θα βελτίωνε τη διαφάνεια και συνεπώς αποτελεί ζήτημα προς εξέταση.

10. Οι στατιστικές αναλύσεις που παραθέτουν η CEN και η CENELEC στην ετήσια έκθεσή τους παρέχουν μια γενική εικόνα των δραστηριοτήτων τυποποίησης που κοινοποιήθηκαν τα έτη 1995 μέχρι 1998.

Μεταξύ των εν λόγω στατιστικών αναλύσεων, αυτές που αφορούν τις νέες εργασίες αντικατοπτρίζουν τις πλέον πρόσφατες τάσεις στις δραστηριότητες τυποποίησης. Οι τελευταίες αυτές στατιστικές μπορούν να εξεταστούν από τρεις συμπληρωματικές μεταξύ τους απόψεις:

- την ανά επίπεδο (εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές) ανάλυση εργασιών καθώς και την εξέλιξη των δραστηριοτήτων σε κάθε επίπεδο*

- την κατανομή ανά χώρα*

- την κατανομή ανά κλάδο και επιμέρους κλάδο δραστηριοτήτων.

11. Όπως επισημαίνεται στις προηγούμενες εκθέσεις, οι στατιστικές αναλύσεις πρέπει να ερμηνεύονται με κάποια επιφύλαξη για τους εξής λόγους:

- οι στατιστικές των ετών πριν από το 1993 δεν ελάμβαναν υπόψη τους τον σχετικά μεγάλο αριθμό νέων δραστηριοτήτων που κοινοποιούντο απευθείας στο στάδιο της δημόσιας κρίσης. Επιπλέον αυτές οι καθυστερημένες κοινοποιήσεις αντίβαιναν τους κανόνες που ορίσθηκαν από τις CEN/CENELEC*

- νέα δραστηριότητα που αρχίζει σε ευρωπαϊκό επίπεδο ενδέχεται να καλύπτει πεδίο ευρύτερο από δραστηριότητα σε εθνικό επίπεδο*

- λόγω διαφορετικών μεθόδων εργασίας, το στάδιο στο οποίο κοινοποιείται νέα εργασία τυποποίησης δεν είναι το ίδιο σε όλα τα μέλη της CEN και της CENELEC.

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η προσχώρηση των τριών νέων χωρών την 1η Ιανουαρίου 1995 καθιστά πολυπλοκότερη τη σύγκριση των στατιστικών δεδομένων πριν και μετά την ημερομηνία αυτή.

Ας επισημανθεί επίσης ότι από τα στατιστικά δεδομένα των παραρτημάτων έχουν αφαιρεθεί οι κοινοποιήσεις "τακτοποίησης" από τη Γαλλία κατά το έτος 1995. Το εν λόγω πλήθος των τακτοποιήσεων εκτιμήθηκε βάσει των πληροφοριών από τον AFNOR (δηλαδή 62% του συνολικού αριθμού των 1342).

3.4. Οι τάσεις των δραστηριοτήτων τυποποίησης

12. Λαμβανομένων υπόψη αυτών των επιφυλάξεων, είναι δυνατόν να γίνουν ορισμένες διαπιστώσεις σχετικά με την εξέλιξη της διεθνούς, της ευρωπαϊκής και της εθνικής τυποποίησης βάσει των πινάκων Ι, ΙΙ, ΙΙΙ και IV του παραρτήματος της παρούσας έκθεσης.

- Ο συνολικός αριθμός των νέων εργασιών στα τρία αυτά επίπεδα σταθεροποιήθηκε από το 1993 σε περίπου 4500 μετά από τη διετία 1991-1992 κατά την οποία σημειώθηκε ταχεία αύξηση.

- Σε εθνικό επίπεδο, το πλήθος των νέων πρωτοβουλιών την περίοδο 1995 μέχρι 1998 ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 1.620 ετησίως, που σημαίνει μείωση σε σχέση προς τις 2000 πρωτοβουλίες κατά την προηγούμενη περίοδο 1992-1994. Το ποσοστό των πολύ εξειδικευμένων εργασιών στο σύνολο αυτό διατηρείται στο 95% περίπου.

- Ο αριθμός νέων πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο μειώθηκε εντυπωσιακά από το 1993 σε σχέση με τα δύο προηγούμενα έτη, τόσο στον ηλεκτρικό όσο και στον μη ηλεκτρικό κλάδο.

- Σε διεθνές επίπεδο, μπορεί να διαπιστωθεί ότι συνεχίζεται η πτωτική τάση (κατά μέσον όρο 1122 πρωτοβουλίες ετησίως έναντι 2189 την περίοδο 1992/1994).

- Όσον αφορά την κατανομή των νέων εθνικών εργασιών ανά κράτος μέλος, από τους πίνακες IIIα μέχρι ΙΙΙδ προκύπτει ότι το 50% κατά μέσον όρο προέρχεται από τη Γερμανία και τη Γαλλία. Το 1998 το ποσοστό της Γαλλίας αντιστοιχεί πλέον στο ποσοστό των άλλων τριών σημαντικότερων κρατών μελών ως προς τον αριθμό κοινοποιήσεων (δηλ. 10%).

- Οι δέκα κύριοι επιμέρους κλάδοι των εθνικών δραστηριοτήτων εμφαίνονται στους πίνακες IV. Πολλές δραστηριότητες παρατηρούνται το 1995 στους τομείς της αεροδιαστημικής και των χημικών προϊόντων. Τα έτη 1996 και το 1997 πρέπει κυρίως να σημειωθούν οι νέες εθνικές δραστηριότητες στον κλάδο των τροφίμων και των μικρών μηχανικών εργαλείων. Το 1998 ο κλάδος των τροφίμων εξακολουθεί να διατηρεί τα σκήπτρα.

3.5. Ποιότητα των κοινοποιήσεων που προέρχονται από τους εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης

13. Στις προηγούμενες εκθέσεις η Επιτροπή είχε επισημάνει τα προβλήματα τήρησης των προθεσμιών κοινοποίησης και ποιότητας των ίδιων των κοινοποιήσεων. Η Επιτροπή είχε επιμείνει στην ανάγκη πρόσθετων προσπαθειών σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης. Από την αρχή της περιόδου 1995/1998 καταβλήθηκαν αυτές οι προσπάθειες, πράγμα που κατέστησε δυνατή τη βελτίωση της ποιότητας των κοινοποιήσεων. Η πρόοδος αυτή, που δεν ήταν προφανής, αποτελεί καρπό συνεχών προσπαθειών της κεντρικής μονάδας της CEN και των ομολόγων της σε εθνικό επίπεδο.

14. Κατ' αρχήν, η κεντρική μονάδα της CEN καθόρισε σαφώς τους αναγκαίους εσωτερικούς κανόνες για να εξασφαλίσει την ακρίβεια, τη σαφήνεια και την αξιοπιστία των κοινοποιήσεων, με τη σύνταξη οδηγού χρήσης από τα μέλη της τον Μάιο του 1995. Ο εν λόγω οδηγός διευκρινίζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο ένα μέλος μπορεί να συμμετέχει στις εργασίες άλλου μέλους. Ένα μήνα αργότερα πραγματοποιήθηκε ημερίδα κατάρτισης των αρμοδίων για τις κοινοποιήσεις και ανταλλαγής των εμπειριών τους. Ακολούθησαν διμερείς επαφές κατά την αποστολή κοινοποιήσεων αμφίβολης ποιότητας. Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργήθηκε στην κεντρική μονάδα της CEN υπηρεσία παροχής βοηθείας (helpdesk) για κάθε ερώτημα των φορέων που αποστέλλουν δεδομένα.

15. Παρά τα εν λόγω μέτρα, το 20% των κοινοποιήσεων διαβιβάσθηκε και πάλι με καθυστέρηση το 1998 έναντι 23% το 1994. Η σχετική βελτίωση συνίσταται κυρίως στο ότι το 1998 παραλήφθηκαν μόνο 14% καθυστερημένες κοινοποιήσεις στο τέλος της περιόδου δημόσιας κρίσης. Είναι απαραίτητο να καταβληθούν πρόσθετες προσπάθειες προκειμένου να μη τεθεί σε κίνδυνο η αρχή της διαδικασίας πληροφόρησης που προβλέπεται στην οδηγία. Η καθυστερημένη κοινοποίηση μπορεί να συνιστά εμπόδιο για την άμεση συμμετοχή στις εργασίες άλλων οργανισμών τυποποίησης και την κοινοποίηση παρατηρήσεων σε πρώιμο στάδιο.

16. Στο θέμα της ακριβούς περιγραφής σχεδίου τυποποίησης δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί τα αναμενόμενα, παρά την ελαφρά βελτίωση που σημειώθηκε μεταξύ 1995 και 1998. Το 1995, το 55% των κοινοποιήσεων δεν περιείχε άλλη περιγραφή εκτός από τον τίτλο. Το 1998, το ποσοστό αυτό μειώθηκε σε περίπου 31%, που εξακολουθεί να είναι υψηλό. Πρόκειται κυρίως για τις κοινοποιήσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Φινλανδία και την Αυστρία. Η ανακρίβεια των λοιπών δεδομένων των κοινοποιήσεων αφορά κυρίως την εσφαλμένη ταξινόμηση όσον αφορά τον κλάδο δραστηριότητας, σημείο όπου διαπιστώνεται όμως τάση βελτίωσης μεταξύ 1995 και 1998. Επιπλέον, οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν αμφιβολίες κατά πόσον ορισμένες νέες εργασίες τυποποίησης δεν συνδέονται στην πραγματικότητα με εργασίες σε ευρωπαϊκό ή διεθνές επίπεδο.

17. Από την CENELEC δεν υπάρχει λεπτομερής ανάλυση όπως αυτή που έγινε από την κεντρική μονάδα της CEN. Εντούτοις, λαμβάνοντας υπόψη την εσωτερική διαδικασία "Vilamoura" με τους σχετικά αυστηρούς κανόνες κοινοποίησης και λαμβανομένου υπόψη του μικρότερου πλήθους κοινοποιήσεων, μπορεί να θεωρηθεί ότι η ποιότητα των κοινοποιήσεων εκ μέρους των μελών της CENELEC είναι τουλάχιστον ικανοποιητική.

3.6. Αξιοποίηση των πληροφοριών που συγκεντρώνονται στο πλαίσιο της διαδικασίας.

18. Επειδή δεν ήταν διαθέσιμες ακριβείς πληροφορίες όσον αφορά τη σε εθνικό επίπεδο διάδοση των πληροφοριών που προέρχονται από τη διαδικασία, η έκθεση 1992/1994 πρότεινε την εξέταση του θέματος. Τον Μάιο του 1995, η κεντρική γραμματεία της CEN άρχισε έρευνα μεταξύ των ανταποκριτών της στην οποία απάντησαν πολλοί εθνικοί οργανισμοί. Διαπιστώθηκε ότι στη Δανία το μηνιαίο δελτίο διατίθεται επί συνδρομή και η εξέταση των κοινοποιήσεων πραγματοποιείται κυρίως στον οργανισμό τυποποίησης. Στη Γερμανία, οι πληροφορίες διαβιβάζονται σε περίπου 60 ενδιαφερόμενους οικονομικούς εταίρους, που αναλαμβάνουν τη διάδοσή τους μεταξύ των μελών τους στον αντίστοιχο κλάδο. Στη Γαλλία διαπιστώνεται συστηματική διάδοση και εκτεταμένη διαβούλευση με τη βιομηχανία. Ο ιταλικός οργανισμός τυποποίησης διαβιβάζει τις πληροφορίες στη βιομηχανία της χώρας του και τους συνδεόμενους οργανισμούς. Επιπλέον, το τεχνικό προσωπικό του ενημερώνεται επίσης για τις δραστηριότητες που κοινοποιούνται ανά κλάδο. Στην Πορτογαλία οι πληροφορίες διαβιβάζονται στα μέλη του οργανισμού τυποποίησης, ενώ στη Σουηδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται ότι το ενδιαφέρον για την πληροφόρηση είναι πολύ περιορισμένο.

19. Όπως επισημάνθηκε στις προηγούμενες εκθέσεις, η εφαρμογή του άρθρου 4 της οδηγίας, δηλαδή η συμμετοχή στις εθνικές δραστηριότητες και τα αιτήματα για την κατάρτιση ευρωπαϊκών προτύπων, παραμένει πάντοτε οριακή. Ο πίνακας V επιβεβαιώνει τις εξής διαπιστώσεις:

- ο αριθμός των παρατηρήσεων που προέρχονται από τους οργανισμούς τυποποίησης παραμένει πολύ χαμηλός σε σύγκριση προς τον αριθμό κοινοποιήσεων που παραλήφθηκαν.

- οι αιτήσεις συμμετοχής στις εργασίες άλλων μελών φαίνεται μάλιστα ότι μειώνονται.

- οι αιτήσεις κατάρτισης ευρωπαϊκών προτύπων είναι ανύπαρκτες, εκτός από μία ή δύο περιπτώσεις.

Μπορεί επομένως από αυτές τις στατιστικές αναλύσεις να συναχθεί και πάλι το συμπέρασμα ότι δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 4 της οδηγίας.

20. Στον ηλεκτροτεχνικό κλάδο πρέπει να ληφθεί υπόψη η εφαρμογή της διαδικασίας "Vilamoura". Αυτή η διαδικασία προβλέπει για κάθε νέα πρωτοβουλία που αρχίζει από τουλάχιστον ένα μέλος, τις ίδιες ρυθμίσεις συμμετοχής όπως αυτές που προβλέπει το άρθρο 4 της οδηγίας 98/34/ΕΚ. Το 1997, 33 κοινοποιήσεις αποτέλεσαν αντικείμενο αυτής της διαδικασίας. Από αυτές, οι 14 πρωτοβουλίες μεταφέρθηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ σε 5 άλλες περιπτώσεις οι εργασίες συνεχίσθηκαν σε εθνικό επίπεδο με τη συμμετοχή μίας ή περισσοτέρων χωρών. Το 1998 περιορίσθηκαν σε 13 οι κοινοποιήσεις υπό αυτή τη διαδικασία, εκ των οποίων 3 σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

21. Η παρακολούθηση της εφαρμογής του status quo που προβλέπεται στο άρθρο 7 της οδηγίας 98/34/ΕΚ πραγματοποιήθηκε σε δύο επίπεδα, δηλαδή σε επίπεδο CEN/CENELEC και Επιτροπής.

Στο πλαίσιο της κεντρικής γραμματείας της CEN οι κοινοποιήσεις εξετάζονται σε περιοδικά διαστήματα από τους αρμόδιους τεχνικούς. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία για τον αριθμό των περιπτώσεων που εξετάσθηκαν, αλλά θα ήταν χρήσιμη η διαβίβασή τους στην Επιτροπή.

Από τις υπηρεσίες της Επιτροπής συνεχίσθηκε η εξέταση των κοινοποιήσεων που παρελάμβαναν, τόσο για την επιτήρηση του status quo σε σχέση με τις εντολές προς τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης, όσο και για την εξέταση της σκοπιμότητας μεταφοράς της κοινοποιούμενης δραστηριότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο αριθμός των περιπτώσεων που εξετάσθηκαν μειώθηκε σε 16 το 1996 και σε 2 το 1997 λόγω έλλειψης πόρων.

22. Κλείνοντας το θέμα της αξιοποίησης των πληροφοριών που συγκεντρώνονται, μπορούν να διατυπωθούν οι ακόλουθες απόψεις:

- Η απλούστευση της διαδικασίας που καθιερώθηκε με την οδηγία 94/10/ΕΚ δημιούργησε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την καλύτερη αξιοποίηση των πληροφοριών με τη σημαντική μείωση του όγκου των δεδομένων και εστιάζοντας στις ουσιώδεις πληροφορίες. Όμως, η απλούστευση αυτή δεν βελτίωσε τη διάδοση των πληροφοριών σε εθνικό επίπεδο και την εφαρμογή του άρθρου 4. Η αξιοποίηση των πληροφοριών φαίνεται ιδίως να εξαρτάται από τη γενική στάση των μελών της CEN όσον αφορά τη διαδικασία πληροφόρησης. Ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί η πολιτική που ακολουθεί η Γαλλία για την ευρεία διάδοση των παραληφθεισών πληροφοριών.

- Κατά την άποψη της Επιτροπής, θα μπορούσαν να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση σε εθνικό επίπεδο Παρά τις αξιοσημείωτες προσπάθειες της κεντρικής γραμματείας της CEN, απαιτούνται ιδίως συστηματικές και επίμονες προσπάθειες για να βελτιωθούν στην πηγή οι κοινοποιούμενες πληροφορίες. Για τη βελτίωση της διάδοσης των πληροφοριών σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν προηγμένες τεχνικές διάδοσης και να καταδειχθεί η χρησιμότητα της διαδικασίας αυτής για τη βιομηχανία.

3.7. Πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες τυποποίησης γενικά

23. Οι πληροφορίες σχετικά με τις νέες εθνικές δραστηριότητες τυποποίησης δεν αποτελούν παρά περιορισμένο τμήμα των πληροφοριών που αφορούν τις δραστηριότητες τυποποίησης. Τίθεται το γενικό πρόβλημα της πληροφόρησης σχετικά με τα θεσπιζόμενα εθνικά πρότυπα και όλες τις δραστηριότητες τυποποίησης, είτε αυτές που είναι σε εξέλιξη, είτε αυτές που έχουν καταλήξει σε προδιαγραφές, σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Πρέπει ιδίως να καταβληθούν προσπάθειες για να βελτιωθεί η πληροφόρηση και να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη τα συμφέροντα των καταναλωτών και η προστασία του περιβάλλοντος.

Όπως δήλωσε με διάφορες αφορμές, η Επιτροπή θεωρεί απαραίτητο να διαθέτει σε όλους τους ενδιαφερόμενους τις κατάλληλες πληροφορίες για όλες τις δραστηριότητες τυποποίησης και μάλιστα υπό εύλογες προϋποθέσεις. Η δυνατότητα πρόσβασης και η διαφάνεια των δραστηριοτήτων τυποποίησης θα έπρεπε να αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά του συστήματος τυποποίησης. Πρέπει να καταβληθούν συνεχείς προσπάθειες σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες πληροφόρησης όλων των ενδιαφερόμενων.

24. Εν προκειμένω πρέπει να σημειωθεί η μελέτη που περατώθηκε στην αρχή του 1995 σε μικρού και μεσαίου μεγέθους ευρωπαϊκές επιχειρήσεις (ΜΜΕ) σχετικά με τις γνώσεις και τις ανάγκες πληροφόρησής τους, ιδίως όσον αφορά την τυποποίηση. Η εν λόγω μελέτη που καλείται μελέτη Eurοmanagement, χρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή και εκπονήθηκε από τον AFNOR, τον οργανισμό τυποποίησης στη Γαλλία.

Η μελέτη αυτή κατέδειξε τις τεράστιες δυσχέρειες των ΜΜΕ να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες που αφορούν τον τομέα της τυποποίησης. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής, τον Ιούλιο του 1996 η Επιτροπή άρχισε πρόγραμμα διαφάνειας και ευαισθητοποίησης. Το εξελικτικό αυτό πρόγραμμα καταρτίσθηκε σε στενή συνεργασία με τους τρεις ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης και βασίζεται σε πρωτόκολλο συμφωνίας μεταξύ των εν λόγω οργανισμών και της Επιτροπής. Το σημαντικότερο σχέδιο του προγράμματος αυτού αποτελεί το σχέδιο INES το οποίο ξεκίνησε το 1997 με εν μέρει χρηματοδότηση από την Επιτροπή και στοχεύει, μεταξύ άλλων, στην παροχή πρόσβασης σε διάφορα έγγραφα της CEN μέσω του Internet. Κατά τη διάρκεια της περιόδου 1995/1998 υλοποιήθηκαν άλλα προϊόντα πληροφόρησης όπως μια βιντεοταινία, ένα φυλλάδιο και μια σειρά άρθρων για περιοδικά που αφορούν τις μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις.

25. Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, οι τρεις οργανισμοί τυποποίησης ξεκίνησαν το 1998 τις απαραίτητες εργασίες μηχανογράφησης για τη δημιουργία κοινής ιστοθέσης στο παγκόσμιο δίκτυο. Αυτό το ενιαίο σημείο πρόσβασης μέσω Internet θα παρέχει τη δυνατότητα σε κάθε εξωτερικό χρήστη να ενημερώνεται σχετικά με τις τρέχουσες και τις περατωθείσες εργασίες τυποποίησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο που εντάσσονται στο πλαίσιο των οδηγιών «νέας προσέγγισης».

Η ενιαία αυτή ιστοθέση θα παρέχει επίσης εύκολη πρόσβαση στις ιστοθέσεις των ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης καθώς και τις ιστοθέσεις της Επιτροπής. Εξάλλου, οι ιστοθέσεις της Επιτροπής περιέχουν ήδη το πλήρες κείμενο των σχετικών οδηγιών, καθώς και τα στοιχεία των εναρμονισμένων προτύπων κατ'εφαρμογή αυτών των οδηγιών. Η διεύθυνση της ενιαίας ιστοθέσης είναι η εξής: http://www.NewApproach.org.

26. Εν τω μεταξύ, οι τρεις ευρωπαϊκοί οργανισμοί τυποποίησης συνέχισαν την έκδοση διαφόρων δημοσιεύσεων που παρουσιάζουν τις τρέχουσες δραστηριότητές τους, τα πρότυπα που έχουν θεσπιστεί και την κατάσταση όσον αφορά τη μεταγραφή των προτύπων σε εθνικό επίπεδο. Επιπλέον, ξεκίνησαν δικό τους σχέδιο με στόχο τη δημιουργία ιστοθέσης στο Internet.

27. Το ενημερωτικό προϊόν PERINORM που διανέμεται κάθε μήνα σε οπτικό δίσκο CD-ROM περιέχει βιβλιογραφικές αναφορές των θεσπισθέντων προτύπων και των προτύπων στο στάδιο της δημόσιας κρίσης πολλών χωρών καθώς και των ευρωπαϊκών οργανισμών CEN και CENELEC και των διεθνών οργανισμών ISO και CEI. Η Επιτροπή χρηματοδότησε τη συνδρομή σ' αυτό το προϊόν δεκάδων "Euro Information Centres" που θεωρούνται ότι είναι τα περισσότερο ενδιαφερόμενα γι' αυτόν τον τομέα και καλύπτουν ευρύ γεωγραφικό χώρο.

Στην αγορά υπάρχουν και άλλα προϊόντα σε CD-ROM, που περιέχουν, μεταξύ άλλων, το πλήρες κείμενο διεθνών προτύπων και των προτύπων της CEN και της CENELEC.

3.8. Εντολές προγραμματισμού και τυποποίησης

28. Κατ'εφαρμογή του άρθρου 6 παράγραφος 3 της οδηγίας, η μόνιμη επιτροπή διατύπωσε κατά τα έτη 1995 μέχρι 1998 ευνοϊκή γνώμη για 33, 18, 21 και 18 εντολές αντίστοιχα. Μέρος (26) αυτών των 90 εντολών αφορά την εφαρμογή οδηγιών "νέας προσέγγισης". Διάφορες εντολές τυποποίησης έχουν επίσης ανατεθεί κυρίως για τη στήριξη άλλων κοινοτικών πολιτικών (βλέπε πίνακες VIα, β, γ και δ στο παράρτημα).

Το 1996 και την επόμενη διετία εκδόθηκαν πολυάριθμες εντολές στον τομέα της οδηγίας "Δομικά Προϊόντα".

- Το 1995 αυξήθηκε πολύ ο αριθμός των εντολών (11) στον κλάδο της τεχνολογίας των πληροφοριών και των τηλεπικοινωνιών.

- Επτά εντολές τυποποίησης αφορούν την πολιτική για την προστασία των καταναλωτών.

- Ανατέθηκαν επίσης, κυρίως στη CEN, οκτώ εντολές για τη στήριξη των οδηγιών στον τομέα του περιβάλλοντος.

- Ένδεκα εντολές αφορούν την ενεργειακή πολιτική για τη μείωση της κατανάλωσης και για τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας.

- Επίσης, στον τομέα της πολιτικής μεταφορών ανατέθηκαν δύο εντολές τυποποίησης.

Από την ανωτέρω επισκόπηση προκύπτει ότι η Επιτροπή απευθύνεται όλο και περισσότερο στην τυποποίηση για την εφαρμογή των διαφόρων κοινοτικών πολιτικών. Τούτο είχε κοινοποιηθεί άλλωστε με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 30ης Οκτωβρίου 1995 (COM (95)412 τελικό) σχετικά με την ευρύτερη χρήση της τυποποίησης για τις κοινοτικές πολιτικές.

3.9. Ενέργειες για τη βελτίωση της διαδικασίας

29. Στον τομέα της τυποποίησης, με την οδηγία 94/10/ΕΚ θεσπίσθηκε διαδικασία πολύ απλουστευμένη σε σχέση προς αυτή της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ. Έτσι παρέχεται η δυνατότητα λεπτομερέστερης εξέτασης της ποιότητας των κοινοποιήσεων.

30. Διάφορα μέτρα λήφθηκαν από την κεντρική γραμματεία της CEN, κυρίως το 1995, για τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων των κοινοποιήσεων: καθιέρωση συγκεκριμένων κανόνων, σεμινάριο ευαισθητοποίησης και εφαρμογή συστήματος διασφάλισης ποιότητας σε κεντρικό επίπεδο. Οι ετήσιες εκθέσεις της CEN περιέχουν συστηματικά λεπτομερή εξέταση της ποιότητας των κοινοποιήσεων που παραλήφθηκαν και έτσι καθιστούν δυνατή μια ιδιαίτερα χρήσιμη αξιολόγηση όσον αφορά την ποιότητα. Δεν είναι γνωστό εάν σε εθνικό επίπεδο λήφθηκαν συγκεκριμένα μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας. Πρέπει πάντως να τονισθεί ότι οι δράσεις που προώθησε η κεντρική γραμματεία της CEN δεν θα είχαν οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα χωρίς την ενεργό συνεργασία των μελών της CEN. Η διαδικασία της CENELEC, η ονομαζόμενη διαδικασία "Vilamoura" είναι αρκετά αυστηρή όσον αφορά την ποιότητα των δεδομένων τα οποία, εξάλλου, δεν είναι εκτεταμένα.

31. Από την ανάλυση εκ μέρους της CEN της ποιότητας των κοινοποιήσεων που διαβιβάστηκαν από το 1995 μέχρι το 1998 και από την αξιολόγηση της αξιοποίησης των πληροφοριών που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου διαπιστώνεται εντούτοις σχετικά αργή πρόοδος όσον αφορά την ποιότητα. Πρέπει επομένως να διατηρηθεί αυστηρό σύστημα διασφάλισης της ποιότητας, ενώ είναι ευπρόσδεκτη κάθε νέα δράση στον εν λόγω τομέα. Τέτοια μέτρα θα μπορούσαν να αποτελέσουν η συχνότερη εκπόνηση έκθεσης σχετικά με την ποιότητα των παραληφθέντων δεδομένων, καθώς και λεπτομερής εξέταση των προβλημάτων που ανακύπτουν συχνότερα και είναι τα σημαντικότερα. Τούτο προκειμένου να αρχίσουν στοχοθετημένες δράσεις, για παράδειγμα ανά χώρα.

32. Σε εθνικό επίπεδο εναπόκειται κατ' αρχή στα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα έτσι ώστε ο εθνικός τους οργανισμός τυποποίησης να είναι σε θέση να ανταποκρίνεται πλήρως στις υποχρεώσεις του ως προς τους νέους κανόνες που ορίζονται στην οδηγία και τους κανόνες που ισχύουν στα πλαίσια των ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης.

Οι εθνικοί οργανισμοί, από την πλευρά τους, θα πρέπει να εξετάσουν την ανάγκη αναθεώρησης και προσαρμογής του δικού τους συστήματος κοινοποίησης, κυρίως όσον αφορά την ποιότητα και την έγκαιρη διαβίβαση. Πράγματι, η ανάλυση επιβεβαίωσε για μία ακόμη φορά μόνιμες ελλείψεις στο θέμα αυτό.

33. Όσον αφορά την αξιοποίηση των πληροφοριών, είναι αναγκαία η επανεξέταση του υφιστάμενου συστήματος διάδοσης. Πρέπει να προβλεφθεί η εισαγωγή νέων τεχνολογιών για τις κοινοποιήσεις και για τη διάδοση των συγκεντρωτικών πληροφοριών, προκειμένου να διευκολυνθεί η επικοινωνία και να καταστούν ελκυστικότερες οι πληροφορίες. Η Επιτροπή συνιστά επίσης οι πληροφορίες για τις νέες πρωτοβουλίες των μελών της CENELEC να αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των πληροφοριών της CEN. H εν λόγω σύσταση δεν απαιτεί την ενοποίηση των δύο συστημάτων ούτε την τροποποίηση της διαδικασίας της CENELEC, αλλά θα εξασφαλίζει πλήρη εικόνα στους δυνητικούς χρήστες και θα καταστήσει την εν λόγω διαδικασία περισσότερο διαφανή προς τα έξω.

Η αναθεώρηση του σημερινού συστήματος διάδοσης των πληροφοριών της CEN πρέπει επίσης να καταστήσει δυνατή την ανακίνηση του ενδιαφέροντος όλων των ενδιαφερομένων για πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία στον τομέα των προτύπων. Θα μπορούσε επίσης να προβλεφθεί δράση ευαισθητοποίησης των ενδιαφερομένων αυτών σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.

3.10. Συμπεράσματα

34. Όσον αφορά τον αριθμό των νέων εθνικών εργασιών τυποποίησης, διαπιστώνεται ότι διατηρήθηκε η μείωση κατά 25% περίπου που σημειώθηκε από το 1993 σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Τούτο οφείλεται κατ' αρχήν στη θέσπιση της απλουστευμένης διαδικασίας με την οδηγία 94/10/ΕΚ, η οποία επιβάλλει την κοινοποίηση των υπό αυστηρή έννοια νέων εθνικών δραστηριοτήτων τυποποίησης. Ο δεύτερος λόγος αυτής της σταθερής μείωσης είναι, σε μικρότερο βαθμό, η πραγματική μείωση των νέων εθνικών πρωτοβουλιών. Ο αριθμός των εν λόγω πρωτοβουλιών εξακολουθεί να είναι υψηλός (ιδίως στην Γερμανία). Κατά την υπό εξέταση περίοδο ξεκίνησαν ανά έτος, κατά μέσο όρο, 1620 εθνικές πρωτοβουλίες έναντι 1900 σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι σημαντικότεροι κλάδοι είναι τα τρόφιμα, τα δομικά προϊόντα και τα μικρά μηχανικά εργαλεία.

35. Χάρη στα διάφορα μέτρα που έλαβε η κεντρική γραμματεία της CEN σε στενή συνεργασία με τους εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης, κατέστη δυνατόν να βελτιωθεί η ποιότητα των κοινοποιήσεων όχι όμως όσο προβλεπόταν. Απαιτούνται συνεχείς προσπάθειες καθώς και πόροι για να εξασφαλισθεί η ποιότητα των δεδομένων. Η ποιότητα αυτή, που αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων, μπορεί εξάλλου να αναβαθμισθεί μέσω της βελτίωσης των τρόπων κοινοποίησης και της παρουσίασης των συλλεγέντων πληροφοριών με την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών.

36. Η αξιοποίηση των πληροφοριών που λαμβάνονται βάσει του άρθρου 4 της οδηγίας 98/34/ΕΚ εξακολουθεί να παραμένει οριακή, ιδίως όσον αφορά τη συμμετοχή στις εθνικές εργασίες και το αίτημα μεταφοράς δραστηριοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, δεν φαίνεται να επαρκούν τα μέσα για την χρησιμοποίηση αυτής της διαδικασίας για την επιτήρηση του status quo που αρχίζει με την έκδοση εντολής τυποποίησης. Η διαδικασία πληροφόρησης στον τομέα των προτύπων δεν είναι επομένως επαρκώς αποτελεσματική. Από το ερωτηματολόγιο του 1995 διαπιστώνεται ότι η διάδοση επιδιώκεται δραστήρια μόνο σε ορισμένες χώρες. Είναι αναγκαία η γενικευμένη διάδοση εύχρηστων πληροφοριών. Είναι επίσης σκόπιμο να εξετασθεί κατά πόσον η εν λόγω διαδικασία ενδιαφέρει και είναι χρήσιμη για τους διαφόρους κύκλους. Θα πρέπει πάντως να τονισθεί ότι η κατάργηση του εν λόγω μηχανισμού επιτήρησης των εθνικών δραστηριοτήτων θα μπορούσε να δημιουργήσει εκ νέου σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Εναπόκειται σε όλους τους ενδιαφερομένους να εξετάσουν τη χρησιμότητα της εν λόγω διαδικασίας, τα μέσα για την ενίσχυσή της σε περίπτωση που διατηρηθεί, αλλά και τις συνέπειες σε περίπτωση κατάργησής της.

4. ΜΕΡΟΣ ΙΙ: Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

4.1. Εισαγωγή

37. Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές της δεκαετίας του ´80, η Επιτροπή αξιοποίησε την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, η οποία είναι γνωστή υπό την ονομασία "Cassis de Dijon", και ξεκίνησε μια νέα πολιτική για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς η οποία στηριζόταν στους εξής τρεις στυλοβάτες:

- αποδοχή από κάθε κράτος μέλος προϊόντων που έχουν νομίμως παραχθεί στην Κοινότητα ("αμοιβαία αναγνώριση")·

- περιορισμένη εναρμόνιση σε σημαντικούς οικονομικούς τομείς που αφορούν ιδίως την υγεία, την ασφάλεια και το περιβάλλον·

- έλεγχος των εθνικών κανονιστικών διατάξεων βασιζόμενος στην πρόληψη.

Έτσι, από το 1984, με βάση την οδηγία 83/189/ΕΟΚ [3] τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχρεούνται να κοινοποιούν στην Επιτροπή και τα λοιπά κράτη μέλη κάθε σχέδιο τεχνικού κανόνα που αφορά προϊόντα πριν από την θέσπισή του στο εθνικό δίκαιο· από την 5η Αυγούστου 1999 το καθεστώς αυτό έχει επεκταθεί στους κανόνες που αφορούν την κοινωνία των πληροφοριών.

[3] Οδηγία 83/189/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Μαρτίου 1983 για την καθιέρωση διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών, ΕΕ L 109 της 26.04.1983.

38. Το σύστημα αυτό, επαναστατικό στην αρχή, διατήρησε εξ ολοκλήρου την πρωτοτυπία του. Προσφέρει τη δυνατότητα να αποφεύγεται η δημιουργία νέων εμποδίων στην εσωτερική αγορά επειδή αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη διαφάνεια, το διάλογο, την πρόληψη και τον αμοιβαίο έλεγχο.

Η διαδικασία αυτή τροποποιήθηκε επανειλημμένως: αρχικώς το 1988 (με την οδηγία 88/182/ΕΟΚ [4]), αργότερα το 1994 (με την οδηγία 94/10/ΕΚ [5]), κατά κύριο λόγο για να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της. Έκτοτε αφορά όλα τα προϊόντα, γεωργικά και βιομηχανικά, και καλύπτει μεγάλη ποικιλία κανόνων.

[4] Οδηγία 88/182/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Μαρτίου 1988 που τροποποιεί την οδηγία 83/189/ΕΟΚ για την καθιέρωση διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών, ΕΕ L 081 της 26.03.1988.

[5] Οδηγία 94/10/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Μαρτίου 1994 που τροποποιεί σημαντικά για δεύτερη φορά την οδηγία 83/189/ΕΟΚ για την καθιέρωση διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών, ΕΕ L 100 της 19.04.1994.

Η διαδικασία κοινοποίησης των τεχνικών κανόνων κωδικοποιήθηκε από την οδηγία 98/34/ΕΚ [6], με την οποία καταργήθηκαν οι προγενέστερες οδηγίες. Η κωδικοποίηση αυτή έχει τεθεί σε ισχύ από τις 10 Αυγούστου 1998.

[6] Οδηγία 98/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1998 για την καθιέρωση διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και κανονισμών, ΕΕ L 204 της 21.07.1998.

Η οδηγία 98/34/ΕΚ τροποποιήθηκε επίσης από την οδηγία 98/48/ΕΚ [7], με την οποία από την 5η Αυγούστου 1999 η διαδικασία επεκτάθηκε στις υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών.

[7] Οδηγία 98/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1998 για την τροποποίηση της οδηγίας 98/34/ΕΚ για την καθιέρωση διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών, ΕΕ L 217 της 05.08.1998.

4.2. Περιγραφή της διαδικασίας

4.2.1. Σύντομη περιγραφή της διαδικασίας 98/34 που ισχύει για τους τεχνικούς κανόνες

39. Δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 της οδηγίας 98/34/ΕΚ, τα κράτη μέλη οφείλουν να γνωστοποιούν στην Επιτροπή κάθε σχέδιο τεχνικού κανόνα.

Από την ημερομηνία κοινοποίησης του σχεδίου στην Επιτροπή αρχίζει περίοδος τριών μηνών εντός της οποίας το κράτος μέλος δεν επιτρέπεται να εκδώσει τον τεχνικό κανόνα το σχέδιο του οποίου έχει κοινοποιήσει. Σκοπός αυτής της περιόδου διατήρησης του status quo είναι να παρασχεθεί η δυνατότητα στα άλλα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εξετάσουν το κοινοποιηθέν σχέδιο και να αντιδράσουν κατά τον κατάλληλο τρόπο. Η έκβαση αυτής της διαδικασίας διαβούλευσης μεταξύ του κράτους μέλους που έχει προβεί στην κοινοποίηση, των λοιπών κρατών μελών και της Επιτροπής καθορίζει τη συνέχεια που θα δώσει το κοινοποιούν κράτος μέλος στο σχέδιο τεχνικού κανόνα.

- Σε περίπτωση που τα κράτη μέλη ή/και η Επιτροπή δεν αντιδράσουν, το κοινοποιούν κράτος μέλος έχει τη δυνατότητα να υιοθετήσει τον τεχνικό κανόνα μετά την εκπνοή της τρίμηνης προθεσμίας διατήρησης του status quo.

- Σε περίπτωση που τα κράτη μέλη ή/και η Επιτροπή διατυπώσουν παρατηρήσεις δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 2 της οδηγίας, το κράτος μέλος που κοινοποίησε το σχέδιο οφείλει, στο μέτρο του δυνατού, να λάβει υπόψη αυτές τις παρατηρήσεις κατά την τελική διατύπωση του τεχνικού κανόνα.

- Σε περίπτωση που τα κράτη μέλη ή/και η Επιτροπή θεωρούν ότι το σχέδιο του προτεινόμενου μέτρου παρουσιάζει πτυχές οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, έχουν τη δυνατότητα, σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 της οδηγίας, να διατυπώσουν εμπεριστατωμένη γνώμη. Στην περίπτωση αυτή το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος αναβάλει την έκδοση του τεχνικού κανονισμού για έξη μήνες από την ημερομηνία παραλαβής της κοινοποίησης και πληροφορεί την Επιτροπή τη συνέχεια που προτίθεται να δώσει στην εν λόγω εμπεριστατωμένη γνώμη.

- Όταν η Επιτροπή γνωστοποιεί την πρόθεσή της να προτείνει ή να εκδώσει κοινοτική πράξη αναγκαστικού χαρακτήρα στο πεδίο που αφορά το κοινοποιηθέν σχέδιο, ή όταν διαπιστώσει ότι το κοινοποιηθέν σχέδιο αφορά θέμα καλυπτόμενο από κοινοτική πράξη αναγκαστικού χαρακτήρα που έχει υποβληθεί στο Συμβούλιο, το κοινοποιούν κράτος μέλος οφείλει, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 3 και 4 του άρθρου 9 της οδηγίας, να αναβάλει την έκδοση του τεχνικού κανόνα για 12 μήνες από την ημερομηνία της κοινοποίησης. Αυτή η προθεσμία διατήρησης του status quo είναι δυνατόν, σύμφωνα με την παράγραφο 5 του άρθρου 9 της οδηγίας, να παραταθεί σε 18 μήνες, εάν το Συμβούλιο εγκρίνει κοινή θέση εντός της προθεσμίας των 12 μηνών. Αυτή η παρατεταμένη προθεσμία διατήρησης του status quo παύει αυτομάτως να υφίσταται στην περίπτωση που η Επιτροπή παραιτείται από την πρότασή της ή την αποσύρει, ή όταν έχει εκδοθεί σχετική κοινοτική πράξη.

40. Στο άρθρο 9 παράγραφος 7 της οδηγίας προβλέπεται διαδικασία για λόγους έκτακτης ανάγκης, που, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, καθιστούν δυνατή την άμεση έκδοση εθνικών τεχνικών κανόνων. Εάν κράτος μέλος επιθυμεί να εκδώσει τεχνικούς κανόνες για λόγους έκτακτης ανάγκης, που επιβάλλονται από σοβαρή και απρόβλεπτη κατάσταση συνδεόμενη με την προστασία της υγείας των προσώπων και των ζώων, με τη διατήρηση της χλωρίδας ή την ασφάλεια, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει την εφαρμογή αυτής της διαδικασίας χωρίς να είναι υποχρεωμένο να τηρήσει την περίοδο διατήρησης του status quo. Στην κοινοποίηση πρέπει να αναφέρονται τα αίτια του επείγοντα χαρακτήρα των μέτρων και η Επιτροπή αποφαίνεται εν συνεχεία κατά πόσον είναι αιτιολογημένη αυτή η διαδικασία έκτακτης ανάγκης.

41. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 πρέπει να γνωστοποιείται το ταχύτερο στην Επιτροπή το οριστικό κείμενο τεχνικού κανόνα.

Κατά την εξέλιξη της διαδικασίας είναι καθοριστικός ο ρόλος της Επιτροπής. Είναι υπεύθυνη για την διανομή στα κράτη μέλη των κοινοποιηθέντων σχεδίων καθώς και άλλων μηνυμάτων μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών ή μεταξύ των κρατών μελών. Εξασφαλίζει επίσης τη μετάφραση των κειμένων αυτών προκειμένου να διευκολύνει την εύρυθμη λειτουργία της διαδικασίας.

42. Η μόνιμη επιτροπή που αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών (όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 της οδηγίας) είναι συμβουλευτικό όργανο το οποίο συνέρχεται περίπου δύο φορές ανά εξάμηνο και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο όσον αφορά την επόπτευση της εφαρμογής της διαδικασίας και την εξέταση των διαφόρων θεμάτων που προκύπτουν από τις κοινοποιήσεις.

4.2.2. Τροποποιήσεις που επέφερε στη διαδικασία 83/189 η οδηγία 94/10/ΕΚ

43. Η οδηγία 94/10/ΕΚ, που εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 1995, τροποποίησε για δεύτερη φορά κατά ουσιαστικό τρόπο τη διαδικασία κοινοποίησης. Σκοπός των τροποποιήσεων που επέφερε ήταν να διασαφηνίσει ορισμένους όρους και να προσαρμόσει την οδηγία στις πρακτικές ανάγκες με τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της.

Χάριν συνοχής το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας διευρύνθηκε και μάλιστα προς δύο κατευθύνσεις: πρώτον, ο όρος "τεχνική προδιαγραφή" (άρθρο 1 παράγραφος 2) καλύπτει πλέον γενικώς τις μεθόδους και διαδικασίες παραγωγής γεωργικών προϊόντων, τροφίμων και φαρμάκων, οι οποίες είχαν συμπεριληφθεί σε περιορισμένο βαθμό με βάση την οδηγία 88/182/ΕΟΚ. Δεύτερον, στην κοινοτική νομοθεσία προστέθηκε, πέραν του όρου "τεχνική προδιαγραφή", η έννοια της "άλλης απαίτησης" (άρθρο 1 παράγραφος 3).

44. Ως "άλλες απαιτήσεις" θεωρούνται όλες οι απαιτήσεις οι οποίες είναι δυνατόν να επιβληθούν για προϊόν κατά τον κύκλο ζωής του, από τη έναρξη χρησιμοποίησής του μέχρι τη διαχείριση ή την εξάλειψη των αποβλήτων που δημιουργεί, με σκοπό την προστασία ιδίως των καταναλωτών ή του περιβάλλοντος. Στην οδηγία απαριθμούνται μόνον ως παραδείγματα "άλλες απαιτήσεις" (συνθήκες χρησιμοποίησης, ανακύκλωσης, επαναχρησιμοποίησης ή εξάλειψης). Ενδέχεται επιπλέον να απαιτείται η κοινοποίηση άλλων μέτρων, εφόσον είναι δυνατόν να επηρεάσουν σημαντικά τη σύνθεση ή τη φύση του προϊόντος, ή την εμπορία του. Με την τροποποίηση αυτή καλύφθηκαν πολυάριθμα κενά που παρείχαν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να παρακάμπτουν τον προληπτικό έλεγχο ορισμένων τεχνικών κανόνων, οι οποίοι ωστόσο ήταν δυνατόν να έχουν επιπτώσεις στην εμπορία ή την χρησιμοποίηση των προϊόντων.

45. Στο νέο εδάφιο υπό το σημείο 9 του άρθρου 1 παρατίθενται, χωρίς τούτο να αποτελεί πλήρη απαρίθμηση, τρία παραδείγματα "τεχνικών κανόνων de facto" για τους οποίους ήταν μέχρι τότε αμφιλεγόμενο κατά πόσον αποτελούν τεχνικούς κανόνες. Για να διαφυλαχθεί η αυτονομία των κρατών μελών επί φορολογικών θεμάτων, αλλά και για να εξασφαλιστεί η ευελιξία των εκούσιων συμφωνιών, έχει προβλεφθεί ιδιαίτερο καθεστώς όσον αφορά τις προθεσμίες διατήρησης του status quo για ορισμένους από τους εν λόγω τεχνικούς κανόνες de facto. Έτσι, η κοινοτική νομοθεσία εξαιρεί κοινοποιούμενα φορολογικά και οικονομικά μέτρα από κάθε υποχρέωση διατήρησης του status quo· η εφαρμογή εκουσίων συμφωνιών είναι δυνατόν να ανασταλεί για μέγιστο διάστημα τεσσάρων μηνών.

Στην πράξη αυξάνεται το πλήθος των κοινοποιήσεων φορολογικών και οικονομικών μέτρων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της τήρησης τεχνικών προδιαγραφών με χρηματοδοτικά μέσα.

Δεδομένου ότι για να καλύπτεται από την οδηγία εκούσια συμφωνία πρέπει να έχει ως συμβαλλόμενο μέρος δημόσια αρχή, η κοινοποίηση αυτών των ρυθμίσεων επαφίεται κατά κάποιο τρόπο στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών. Στην πράξη, αποτελεί εξαίρεση η σύναψη εκούσιας συμφωνίας από κράτος μέλος· ως εκ τούτου, πολυάριθμες εκούσιες συμβάσεις δεν εμπίπτουν στη διαδικασία που έχει θεσπιστεί με την οδηγία, παρά τις προφανείς συνέπειές τους για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.

46. Τροποποιήθηκε επίσης η προθεσμία για τη διατήρηση του status quo που επιβάλλεται σε περίπτωση πρότασης κοινοτικής πράξης αναγκαστικού χαρακτήρα (άρθρο 9 παράγραφος 3 μέχρι άρθρο 9 παράγραφος 5), κατόπιν των ελάχιστα ικανοποιητικών αποτελεσμάτων που κατέστη δυνατόν να επιτευχθούν με τον μηχανισμό που είχε εισαχθεί στην προγενέστερη οδηγία. Έτσι, η δωδεκάμηνη προθεσμία για τη διατήρηση του status quo, υπολογιζόμενη από την ημερομηνία της κοινοποίησης του σχεδίου, είναι δυνατόν να παραταθεί μέχρι 18 μήνες εάν το Συμβούλιο εγκρίνει κοινή θέση κατά τη διάρκεια της δωδεκάμηνης περιόδου. Χάρη σε αυτή την τροποποίηση τετραπλασιάστηκε σε σχέση προς την περίοδο 1992 μέχρι 1994 το ποσοστό των περιπτώσεων στις οποίες ο νομοθέτης κατέληξε σε κοινοτική πράξη αναγκαστικού χαρακτήρα εντός της παρατεταμένης προθεσμίας διατήρησης του status quo.

47. Μια άλλη τροποποίηση αφορά τη διαφάνεια της διαδικασίας πληροφόρησης. Έτσι, για την γνωστοποίηση των οριστικών κειμένων που θεσπίσθηκαν δεν απαιτείται πλέον ρητό αίτημα από άλλο κράτος μέλος ή την Επιτροπή, αλλά είναι εφεξής υποχρεωτική (άρθρο 8 παράγραφος 3). Η τροποποίηση αυτή διευκολύνει το τελευταίο στάδιο της διαδικασίας, δηλαδή τον τελικό έλεγχο των κειμένων που θεσπίσθηκαν.

Ο κοινοτικός νομοθέτης, διαπνεόμενος από το ίδιο πνεύμα διαφάνειας, τροποποίησε τις διατάξεις σχετικά με το απόρρητο των πληροφοριών που γνωστοποιούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 4 οι πληροφορίες που παρέχονται δυνάμει της υποχρέωσης κοινοποίησης δεν είναι πλέον εμπιστευτικές, εκτός εάν το ζητήσει ρητώς το κράτος μέλος που εκδίδει την κοινοποίηση. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει επίσης να αναφερθεί το νέο άρθρο 12 σύμφωνα με το οποίο τα κράτη μέλη οφείλουν να περιλαμβάνουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία στο τελικό κείμενο τεχνικού κανόνα ή κατά την επίσημη δημοσίευσή του.

48. Μεταξύ των λοιπών τροποποιήσεων της οδηγίας αξίζει ιδιαιτέρως να επισημανθούν: η υποχρέωση να επισυνάπτεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, ανάλυση των κινδύνων (άρθρο 8 παράγραφος 1)· η απαίτηση να κοινοποιείται κάθε σημαντική τροποποίηση σχεδίου που έχει κοινοποιηθεί προγενέστερα (άρθρο 8 παράγραφος 1)· η δυνατότητα υποβολής της κοινοποίησης σε "ενιαία θυρίδα" (άρθρο 8 παράγραφος 5)· η αυτόματη λήξη της παρατεταμένης διατήρησης του status quo από τη στιγμή που εκδίδεται κοινοτική πράξη αναγκαστικού χαρακτήρα χάριν της οποίας είχε επιβληθεί η παράταση του status quo (άρθρο 9 παράγραφος 6)· η απαίτηση να υπάρχουν "σοβαροί και απρόβλεπτοι" κίνδυνοι και να αποφαίνεται η Επιτροπή προκειμένου να εφαρμόζεται η διαδικασία έκτακτης ανάγκης (άρθρο 9 παράγραφος 7)· ορισμένες εξαιρέσεις από την υποχρέωση κοινοποίησης (άρθρο 10 παράγραφος 1).

4.3. Εφαρμογή της διαδικασίας

4.3.1. Αριθμός κοινοποιήσεων

4.3.1.1. Γενική τάση

49. Από τα στατιστικά στοιχεία του πίνακα VII του παραρτήματος προκύπτει ότι η Επιτροπή παρέλαβε 439 σχέδια τεχνικών κανόνων το 1995, 523 το 1996, 900 το 1997 και 604 το 1998. Εάν εξαιρεθεί το έτος 1997, επί του οποίου θα επανέλθουμε, διαπιστώνεται η γενική τάση αύξησης του πλήθους των κοινοποιήσεων που παραλαμβάνονται ετησίως (από το 1995 μέχρι το 1998: +37%). Το εξαιρετικά υψηλό πλήθος κοινοποιήσεων το 1997 οφείλεται στην προσπάθεια των αρχών των Κάτω Χωρών να "υπερκαλύψουν την καθυστέρηση" μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου επί της υπόθεσης "CIA-Security International". Στο πλαίσιο αυτό οι αρχές των Κάτω Χωρών κοινοποίησαν 227 σχέδια τεχνικών κανόνων προκειμένου να επανεκδοθούν. Αλλά έστω και αν αφαιρεθεί το πλήθος των κοινοποιήσεων από τις Κάτω Χώρες, το 1997 παρατηρήθηκε αξιοσημείωτη αύξηση του πλήθους των κοινοποιήσεων, που μάλλον οφείλεται σε τρεις παράγοντες: την προσχώρηση της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τη θέση σε ισχύ της οδηγίας 94/10/ΕΚ με την οποία διευρύνθηκε το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ και την έκδοση της απόφασης επί της υπόθεσης "CIA Security" που είχε ως αποτέλεσμα να εφαρμόζεται η οδηγία επιμελέστερα από τα κράτη μέλη.

Ένας άλλος παράγοντας που συνετέλεσε στην αύξηση του αριθμού των κοινοποιήσεων είναι ο χαρακτήρας των κοινοποιηθέντων σχεδίων. Συχνά επρόκειτο για τεχνικές επιμέρους προσαρμογές τεχνικών κανόνων που ήδη ίσχυαν και είχαν κοινοποιηθεί. Εξάλλου, ο βαθμός κοινοτικής εναρμόνισης ποικίλει ανάλογα με τον κλάδο. Σε ορισμένους κλάδους, όπως π.χ. των τροφίμων, η εναρμόνιση είναι μερική. Σε άλλους, ευρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης, όπως π.χ. στις τηλεπικοινωνίες όπου η νέα οδηγία 99/5/ΕΚ της 9ης Μαρτίου 1999 σχετικά με το ραδιοεξοπλισμό και τον τηλεπικοινωνιακό τερματικό εξοπλισμό εφαρμόζεται επίσης στους ραδιοεξοπλισμούς από τις 8 Απριλίου 2000. Ο κλάδος των μεταφορών υπόκειται εξάλλου σε πολυάριθμες διεθνείς συμβάσεις. Τέλος, δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί οι εργασίες τυποποίησης σε ορισμένους τομείς, όπως στον κλάδο των δομικών προϊόντων όπου, ελλείψει εναρμονισμένων ευρωπαϊκών προτύπων, τα κράτη μέλη συνεχίζουν να νομοθετούν σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να καθοριστούν οι απαιτήσεις που απαιτούνται για τα προϊόντα.

4.3.1.2. Κατανομή ανά κράτος μέλος

50. Όπως προκύπτει από το διάγραμμα 1 (και τον πίνακα VIII του παραρτήματος), από το 1995 μέχρι το 1998 τα περισσότερα σχέδια κανόνων κοινοποιήθηκαν από τις Κάτω Χώρες, τη Γερμανία, την Αυστρία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αντιθέτως από ό,τι είχε παρατηρηθεί τα προηγούμενα έτη, η πλειονότητα των κοινοποιήσεων δεν προέρχεται από τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία αθροιστικά· το 1995, 1996, 1997 και 1998 το ποσοστό που προέρχεται από αυτά τα κράτη μέλη αθροιστικά μειώθηκε και κυμαίνεται μεταξύ 24% και 48%. Αντιθέτως, παρατηρήθηκε αξιοσημείωτη αύξηση του αριθμού των κοινοποιήσεων από την Αυστρία και τις Κάτω Χώρες. Το 1997 ο αριθμός των κοινοποιήσεων από την Αυστρία (106) και τις Κάτω Χώρες (341 ή 114) υπερέβη, για πρώτη φορά, τον αριθμό των κοινοποιήσεων από τη Γερμανία (99), το Ηνωμένο Βασίλειο (71) και τη Γαλλία (51). Καθαρή αύξηση των σχεδίων τεχνικών κανόνων που κοινοποιήθηκαν από το Βέλγιο και τη Δανία παρατηρήθηκε ιδίως το 1997 και 1998.

51. Διάγραμμα 1

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

4.3.1.3. Κατανομή ανά κλάδο

52. Από την κατανομή ανά κλάδο (βλ. διάγραμμα 2 και πίνακες IX μέχρι XII του παραρτήματος) προκύπτει ότι, όπως είχε ήδη παρατηρηθεί κατά την περίοδο 1992 μέχρι και 1994, άνω του 75% των κοινοποιήσεων που παρελήφθησαν από το 1995 μέχρι το 1998 αφορούσε τους εξής 5 κλάδους: τηλεπικοινωνίες (17,3%), γεωργία και τρόφιμα (17,2%), μεταφορές (16,1%), μηχανολογία (16,6%) και κατασκευαστικό κλάδο (12,1%). Αυξάνεται η σημασία του κλάδου των μεταφορών και μάλιστα το 1997 τέθηκε επικεφαλής, για πρώτη φορά, ενώ το 1998 επικεφαλής ήταν ο μηχανολογικός κλάδος. Η κυριαρχία του κλάδου των τηλεπικοινωνιών, που είχε διαπιστωθεί το 1993 και το 1994 επαναλήφθηκε το έτος 1995 (27,1%) αλλά παρουσίασε κάμψη το 1996 (14,5%), 1997 (16,2%) και 1998 (14,4%). Ο αριθμός των κοινοποιήσεων από τον μηχανολογικό κλάδο αφού παρουσίασε φθίνουσα τάση (από 23,5% το 1995 σε 13,9% το 1997) ανέκαμψε το 1998 σε 17%, ενώ ο κλάδος των κατασκευών παραμένει σταθερός (μεταξύ 11% και 14%).

53. Όσον αφορά τις εθνικές προτιμήσεις η κατάσταση έχει ελάχιστα μεταβληθεί: ως προς τον αριθμό των κοινοποιήσεων στον κατασκευαστικό κλάδο κυριαρχεί, όπως συνήθως, η Γερμανία και η Αυστρία (αντιστοίχως 32,8% και 19,7% του συνόλου των κοινοποιήσεων σε αυτό τον κλάδο)· ο μεγαλύτερος αριθμός σχεδίων τεχνικών κανόνων στη γεωργία και τα τρόφιμα προέρχονται από τις Κάτω Χώρες (37,3% όλων των κοινοποιήσεων σε αυτόν τον κλάδο)· κατά παράδοση, ο κλάδος αυτός είναι πολύ σημαντικός για την Ιταλία (30,5% του συνόλου των κοινοποιήσεων προέρχονται από την Ιταλία) και τη Γαλλία (20,5% του συνόλου των κοινοποιήσεων από τη Γαλλία).

Τα φαρμακευτικά προϊόντα φαίνεται ότι ενδιαφέρουν ιδιαιτέρως τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο απ' όπου προέρχονται 41,7% των κοινοποιήσεων αυτού του κλάδου. Από τη Γαλλία προήλθε επίσης το ένα τέταρτο των κοινοποιήσεων στον κλάδο των οικιακού εξοπλισμού και ειδών αναψυχής. Πρέπει επίσης να επισημανθεί το σημαντικά υψηλό ποσοστό κοινοποιήσεων από τις Κάτω Χώρες στους κλάδους του περιβάλλοντος και των μεταφορών (41,9% και 35,4% αντιστοίχως). Τον κλάδο των μεταφορών αφορούσε το 29,4% των κοινοποιήσεων από την Ελλάδα.

Ο μηχανολογικός κλάδος, όπου πάντοτε κυριαρχούν αριθμητικά οι κοινοποιήσεις από τη Γερμανία (σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των κοινοποιήσεων σε αυτό τον κλάδο και το ένα τέταρτο του συνόλου των κοινοποιήσεων από αυτή τη χώρα), φαίνεται ότι έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Φινλανδία, της οποίας το 35,4% των κοινοποιήσεων προέρχεται από αυτόν τον κλάδο.

Οι τηλεπικοινωνίες ήταν το αντικείμενο του 38,9% των κοινοποιήσεων από τη Δανία, του 30,9% των κοινοποιήσεων από το Βέλγιο, του 28,7% των κοινοποιήσεων από την Αυστρία και το 21,9% των κοινοποιήσεων από τη Γερμανία.

54. Διάγραμμα 2

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

4.3.2. Χρησιμοποίηση της διαδικασίας έκτακτης ανάγκης

55. Από το 1995 μέχρι το 1998 τα κράτη μέλη επικαλέστηκαν σε 131 περιπτώσεις τη διαδικασία έκτακτης ανάγκης. Τα μέτρα που κοινοποιήθηκαν με αυτή τη διαδικασία μεταξύ του 1995 και του 1998 αντιστοιχούσαν σε περίπου 5% του συνόλου των κοινοποιήσεων.

Ο λόγος της προσωρινής αύξησης των μέτρων που κοινοποιήθηκαν με τη διαδικασία της έκτακτης ανάγκης το 1996 (40 περιπτώσεις) ήταν η κρίση της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών, κατά τη διάρκεια της οποίας το Ηνωμένο Βασίλειο προσέφυγε σ' αυτή τη διαδικασία σε 24 περιπτώσεις. Οι χρηματαποστολές ήταν ένας άλλος κλάδος όπου έγινε σε πολλές περιπτώσεις χρήση της διαδικασίας έκτακτης ανάγκης: το 1997 τα κριτήρια έκτακτης ανάγκης θεωρήθηκε ότι πληρούντο σε πέντε περιπτώσεις που αφορούσαν το Βέλγιο, έναντι μιας περίπτωσης, επίσης για το Βέλγιο, που έγινε αποδεκτή το 1996 και μιας ακόμη το 1998. Μεταξύ των λοιπών κλάδων που έγινε επίκληση της διαδικασίας έκτακτης ανάγκης μπορούν να αναφερθούν: τα προϊόντα ή σκευάσματα φυτικής πρώτης ύλης, η ασφάλεια των παιδιών (απαγόρευση των τροφίμων που αναμιγνύονται με αντικείμενα, των ψευδοπαιχνιδιών, αναπτήρων υπό τη μορφή κινητών τηλεφώνων GSM, διακοσμητικών αντικειμένων και επικίνδυνων προϊόντων που είναι ελκυστικά για τα παιδιά, χώρων παιχνιδιού και αναψυχής), το σύστημα τροφοδότησης με καύσιμα, η ταυτοποίηση οχημάτων που συμβάλουν στον περιορισμό της ρύπανσης και οι εξοπλισμοί που φέρουν οχήματα για την ανίχνευση ραντάρ και λέιζερ.

56. Μεταξύ 1992 και 1994 η Επιτροπή θεώρησε ότι η χρησιμοποίηση της διαδικασίας έκτακτης ανάγκης ήταν δικαιολογημένη σε 25% των περιπτώσεων. Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε σημαντικά για να φθάσει 33% το 1995, 80% το 1996, 68% το 1997 και 52,7% το 1998.

Το Ηνωμένο Βασίλειο και το Βέλγιο (από 34 αιτήσεις) καθώς και η Γαλλία (23 αιτήσεις) συγκέντρωσαν αθροιστικά άνω του 70% όλων των αιτήσεων εφαρμογής της διαδικασίας έκτακτης ανάγκης.

4.3.3. Αντιδράσεις της Επιτροπής

4.3.3.1. Γενική τάση

57. Είναι φθίνον το ποσοστό των κοινοποιήσεων που προκάλεσαν αντίδραση εκ μέρους της Επιτροπής. Τα έτη 1992, 1993 και 1994 η Επιτροπή χρειάστηκε να αντιδράσει σε 60% των κοινοποιήσεων· τα έτη 1995, 1996, 1997 και 1998 το ποσοστό αυτό ήταν 49,7%, 63,1%, 46,5% και 38,5% αντιστοίχως, δηλαδή συνολικώς 49,4%. Πρόκειται για αντιδράσεις υπό μορφή παρατηρήσεων, εμπεριστατωμένων γνωμών ή αναγγελίας πρόθεσης να προταθεί οδηγία (βλ. διάγραμμα 3). Αρκετά συχνά οι κοινοποιήσεις έχουν ως αποτέλεσμα τον συνδυασμό διαφόρων μορφών αντίδρασης εκ μέρους της Επιτροπής.

Διάγραμμα 3

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.3.3.2. Εμπεριστατωμένες γνώμες

i) Στατιστικά στοιχεία

58. Κατά την περίοδο του 1995 μέχρι 1998 η Επιτροπή διατύπωσε 360 εμπεριστατωμένες γνώμες επί κοινοποιηθέντων σχεδίων. Η φθίνουσα τάση του ποσοστού των σχεδίων που απετέλεσαν αντικείμενο εμπεριστατωμένης γνώμης της Επιτροπής επιβεβαιώθηκε. Το 1990 και 1991 η Επιτροπή είχε αντιδράσει με εμπεριστατωμένη γνώμη στο 37% των σχεδίων· τα έτη 1992, 1993 και 1994 το ποσοστό αυτό ήταν 31% και την περίοδο που καλύπτεται από την παρούσα έκθεση ήταν 14,6%.

ii) Λόγοι:

Το άρθρο 28 της συνθήκης ΕΚ και η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης

59. Η έλλειψη διατάξεων που να εξασφαλίζουν την τήρηση της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης εξακολουθεί να αποτελεί το συχνότερα αναφερόμενο σημείο από την Επιτροπή στις εμπεριστατωμένες γνώμες που εξέδωσε σχετικά με σχέδια που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη τα έτη 1995, 1996 και 1997. Για το 6% (δηλαδή 29 περιπτώσεις) του συνόλου των σχεδίων που κοινοποιήθηκαν το 1995 διατυπώθηκε εμπεριστατωμένη γνώμη λόγω παράβασης της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης. Το 1996 (56 περιπτώσεις) και το 1997 (92 περιπτώσεις) το ποσοστό αυτό ανήλθε σε 10%, ενώ το 1998 (27 περιπτώσεις) κατήλθε σε 4,5%.

60. Ωστόσο, σημειώθηκε κάποια θετική εξέλιξη επ'αυτού του θέματος. Η επί σειρά ετών εξοικείωση με τη διαδικασία κοινοποίησης προσέφερε τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να βελτιώσουν την κατανόηση της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης. Ως εκ τούτου, όπως προκύπτει εξάλλου από το σχετικά χαμηλό ποσοστό των εμπεριστατωμένων γνωμών ως προς το σύνολο των κοινοποιηθέντων μέτρων, η Επιτροπή μπορεί πλέον, συχνότερα απ' ό,τι στο παρελθόν, να περιορίζεται να ζητεί από τα κράτη μέλη, υπό μορφή παρατηρήσεων και μάλλον για λόγους παιδαγωγικούς, βελτιώσεις των διατάξεων που προβλέπουν ώστε να εξασφαλιστεί η εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης.

Η Επιτροπή εφιστά πλέον την προσοχή των κρατών μελών στην ανάγκη να εξασφαλίζεται η ενημέρωση των οικονομικών παραγόντων κατά τρόπο ακριβή και πλήρη, έτσι ώστε να μπορέσουν να επωφεληθούν τον δικαιωμάτων που τους παρέχει το άρθρο 28 και ακόλουθα της Συνθήκης. Έτσι, για παράδειγμα, τα κράτη μέλη συχνά κοινοποιούν τα σχέδια τεχνικών προδιαγραφών που εντάσσονται στο πλαίσιο γενικότερων κανονιστικών ρυθμίσεων οι οποίες διέπουν τις εγκρίσεις ή τους ελέγχους συμμόρφωσης των προϊόντων. Στο βαθμό που αυτές οι γενικές κανονιστικές διατάξεις προβλέπουν την αποδοχή προϊόντων τα οποία έχουν νομίμως παραχθεί ή/και διατίθενται στο εμπόριο άλλων κρατών μελών, οι εθνικές προδιαγραφές που έχουν κοινοποιηθεί κατά το στάδιο της εκπόνησης χαίρουν ήδη του καθεστώτος της αμοιβαίας αναγνώρισης που προβλέπεται από την γενική κανονιστική ρύθμιση στην οποία βασίζονται. Χάριν σαφήνειας και νομικής ασφάλειας η Επιτροπή ζητεί, κατά περίπτωση, από τα κράτη μέλη να επαναλαμβάνουν στα κοινοποιούμενα σχέδια τις διατάξεις της βασικής κανονιστικής ρύθμισης που αφορούν την αμοιβαία αναγνώριση ή να παραπέμπουν σε αυτήν. Εξάλλου, εφιστάται τακτικά η προσοχή των εθνικών αρχών στο γεγονός ότι η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης αφορά επίσης τις δοκιμές, τα πιστοποιητικά που βεβαιώνουν τη συμμόρφωση των προϊόντων με τις εθνικές κανονιστικές διατάξεις και τους εθνικούς οργανισμούς που είναι εξουσιοδοτημένοι να εκδίδουν αυτά τα πιστοποιητικά.

61. Εξάλλου, η Επιτροπή ζητεί από τα κράτη μέλη όχι μόνο να εξασφαλίζουν την αμοιβαία αναγνώριση προϊόντων από άλλα κράτη μέλη τα οποία παρέχουν επίπεδο προστασίας των σχετικών νόμιμων συμφερόντων ισοδύναμο προς εκείνο που προβλέπεται από τα κοινοποιηθέντα σχέδια, αλλά και να είναι εύλογες οι τεχνικές απαιτήσεις που αφορούν τα προϊόντα. Δεν αρκεί τα κράτη μέλη να αποδέχονται προϊόντα προερχόμενα από άλλα κράτη μέλη τα οποία να είναι «ισοδύναμα» προς τα εγχώρια. Στο βαθμό που η αποδοχή αυτή βασίζεται στη διαπίστωση της ισοδυναμίας με εθνικές απαιτήσεις πρέπει να εξασφαλίζεται ότι οι εθνικές απαιτήσεις δεν είναι υπερβολικές, διότι ειδάλλως προϊόντα τα οποία θα πληρούσαν τους νόμιμους στόχους που προβλέπονται από τις κανονιστικές ρυθμίσεις του κράτους μέλους προορισμού (προστασία της υγείας, ασφάλεια, κλπ..) θα αντιμετώπιζαν αδικαιολόγητες δυσκολίες για την πρόσβαση στην αγορά αυτού του κράτους μέλους.

Ως εκ τούτου, σε ορισμένες περιπτώσεις η Επιτροπή υιοθετεί, ως βάση αναφοράς για το επίπεδο προστασίας που θεωρεί εύλογο, τις λύσεις που έχει επιλέξει για τις προτάσεις της εναρμόνισης, μετά από διαβούλευση με εμπειρογνώμονες.

62. Η Επιτροπή είχε επίσης την ευκαιρία να διατυπώσει την άποψή της μέσω εμπεριστατωμένων γνωμών επί άλλων απαιτήσεων που ενδέχεται να δημιουργήσουν στις συναλλαγές εμπόδια τα οποία δεν συνδέονται άμεσα με την αμοιβαία αναγνώριση. Πρόκειται ιδίως για απαιτήσεις έγκρισης εισαγωγών, υπερβολικές υποχρεώσεις σήμανσης, κανόνες που προϋποθέτουν τη χρήση ονομασίας ποιότητας όσον αφορά τα κριτήρια προέλευσης, ή ακόμη για απαιτήσεις που αφορούν ορισμένες διαδικασίες έγκρισης (για παράδειγμα, η απαίτηση να υπάρχει εγκατεστημένος αντιπρόσωπος στο κράτος μέλος διάθεσης στην αγορά ούτως ώστε να είναι δυνατή η πρόσβαση στη διαδικασία έγκρισης).

Διατάξεις του παράγωγου δικαίου

63. Μεταξύ των άλλων λόγων που έχουν ως αποτέλεσμα τη διατύπωση εμπεριστατωμένης γνώμης από την Επιτροπή πρέπει να αναφερθεί η μη συμμόρφωση κοινοποιηθέντος σχεδίου με οδηγία ή κανονισμό της Κοινότητας που έχουν ως κύριο αντικείμενο την εξάλειψη εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.

Η παράβαση της οδηγίας 89/336/ΕΟΚ σχετικά με την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα απετέλεσε το 1995 τη βάση για τη διατύπωση 12 εμπεριστατωμένων γνωμών, το 1996 για 11 εμπεριστατωμένες γνώμες, το 1997 για 2 και το 1998 για 4. Το 1995 διατυπώθηκαν ανά 5 εμπεριστατωμένες γνώμες για παραβίαση καθεμιάς των οδηγιών 73/23/ΕΟΚ "χαμηλή τάση", 87/404/ΕΟΚ "απλά δοχεία πίεσης" και 91/263/ΕΟΚ "τερματικά τηλεπικοινωνιών"· το 1996 και 1997 η παραβίαση των οδηγιών αυτών είχε ως αποτέλεσμα την έκδοση μόνον 5 εμπεριστατωμένων γνωμών συνολικώς. Το 1998 η βάση για τη διατύπωση δύο εμπεριστατωμένων γνωμών ήταν η οδηγία 98/13/ΕΚ "τερματικά τηλεπικοινωνιών".

Άλλες εμπεριστατωμένες γνώμες βασίστηκαν σε παραβιάσεις άλλων διατάξεων του παράγωγου δικαίου, συγκεκριμένα στους κλάδους των τροφίμων (6 το 1995, 10 το 1996, 16 το 1997 και 6 το 1998) και των οχημάτων.

Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι κατά τη διάρκεια της υπό εξέταση περίοδου η Επιτροπή παρέλαβε 46 κοινοποιήσεις που αφορούσαν τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασιών. Οι Κάτω Χώρες κοινοποίησαν 9 σχέδια και η Δανία 5, ακολούθησαν η Ισπανία, η Φινλανδία, η Γαλλία και η Σουηδία που κοινοποίησαν από 4 σχέδια καθεμία.

Η Επιτροπή θεώρησε ότι 10 από αυτά τα σχέδια (εκ των οποίων 8 το 1996) παραβαίνουν την οδηγία 94/62/ΕΚ σχετκά με τις συσκευασίες και απορρίμματα συσκευασιών. Στο άρθρο 16 της εν λόγω οδηγίας προβλέπεται ότι τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή, με τη διαδικασία που προβλέπεται στην οδηγία 98/34/ΕΚ, τα σχέδια των μέτρων που προτίθενται να θεσπίσουν στο πλαίσιο της οδηγίας 94/62/ΕΚ. Εάν το προτεινόμενο μέτρο αποτελεί επίσης τεχνικό ζήτημα κατά την έννοια της οδηγίας 98/34/ΕΚ, το οικείο κράτος μέλος μπορεί να δηλώσει ότι η κοινοποίηση με βάση την οδηγία 94/62/ΕΚ ισχύει επίσης με βάση την οδηγία 98/34/ΕΚ.

Προκειμένου να εξασφαλιστεί η εύρυθμη εφαρμογή αυτής της διαδικασίας, οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν συγκροτήσει σύστημα "ενιαίας θυρίδας", προορισμός της οποίας είναι να είναι ο αποδέκτης του συνόλου των προαναφερομένων σχεδίων. Οι επιτροπές που έχουν ιδρυθεί με βάση τις οδηγίες 98/34/ΕΚ και 94/62/ΕΚ ενημερώθηκαν, το 1995, σχετικά με τη θέση σε εφαρμογή αυτού του συστήματος.

64. Η τάση αύξησης του αριθμού εμπεριστατωμένων γνωμών βασιζόμενων σε αιτιάσεις διαφορετικές από την παραβίαση της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης, η οποία διαπιστώθηκε κατά τα έτη 1992, 1993 και 1994, αντιστράφηκε την περίοδο 1995 - 1998. Το 1995, 61% (έναντι 63% το 1994) των εμπεριστατωμένων γνωμών αφορούσε θέματα διαφορετικά από την αμοιβαία αναγνώριση, το 1996 το ποσοστό αυτό κατήλθε σε 46,2%, το 1997 σε 21,4% και το 1998 σε 30%.

iii) Η συνέχεια που δόθηκε:

65. Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας, το κράτος μέλος στο οποίο απευθύνθηκε εμπεριστατωμένη γνώμη αναφέρει στην Επιτροπή "τη συνέχεια που προτίθεται να δώσει στην εν λόγω εμπεριστατωμένη γνώμη. Η Επιτροπή σχολιάζει την αντίδραση αυτή".

66. Επίσης, το κράτος μέλος πρέπει να δηλώσει εάν προτίθεται να καταργήσει το σχέδιο, να δικαιολογήσει τη διατήρησή του ή να το τροποποιήσει προκειμένου να συμμορφωθεί προς την κοινοτική νομοθεσία. Η Επιτροπή πρέπει εν συνεχεία να δηλώσει εάν η απάντηση του κράτους μέλους είναι ικανοποιητική και επαρκεί για να αποκλειστεί οποιαδήποτε πιθανή παράβαση του κοινοτικού δικαίου. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η εύρυθμη εξέλιξη αυτού του διαλόγου η Επιτροπή εγγράφει τακτικά στα προς συζήτηση θέματα της ημερήσιας διάταξης της "επιτροπής 98/34" τον κατάλογο των κοινοποιήσεων στις οποίες τα κράτη μέλη δεν έχουν απαντήσει.

Από το 1995 σημειώνεται βελτίωση της συνέχισης που έχουν δώσει η εθνικές αρχές στις εμπεριστατωμένες γνώμες της Επιτροπής, με αποτέλεσμα τα κράτη μέλη να έχουν ουσιαστικώς απαντήσει σε όλες τις εμπεριστατωμένες γνώμες επί σχεδίων τα οποία κοινοποιήθηκαν το 1998. Μετά από αυτές τις απαντήσεις χρειάζεται η συνέχιση του διαλόγου μεταξύ Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους για ποσοστό κατώτερο του 10%.

4.3.3.3. Παρατηρήσεις

i) Στατιστικά στοιχεία:

67. Την περίοδο 1995 μέχρι 1998 η Επιτροπή διατύπωσε παρατηρήσεις επί ποσοστού 33% του συνολικού αριθμού κοινοποιήσεων. Το ποσοστό αυτό είναι σαφώς μικρότερο από εκείνο των ετών 1992 μέχρι 1994 (46%) και 1990 μέχρι 1991 (42%).

ii) Λόγοι:

68. Κατά γενικό κανόνα οι παρατηρήσεις της Επιτροπής έχουν ως αντικείμενο τη συνολική αξιολόγηση του μέτρου, από άποψη πολιτική ή νομική, τη διατύπωση της θέσης της Επιτροπής επί του θέματος ή για να επισημανθούν στα κράτη μέλη υποχρεώσεις που υπέχουν και οι οποίες ενδεχομένως να απορρέουν από διαδικασία επί παραβάσει ή προγενέστερη κοινοποίηση.

69. Η Επιτροπή χρησιμοποίησε τη διατύπωση παρατηρήσεων ιδίως για να επισημάνει στα κράτη μέλη την υποχρέωση που υπέχουν δυνάμει του άρθρου 12 της οδηγίας. Κατόπιν της απόφασης επί της υπόθεσης CIA-Security International, η υποχρεωτική αναφορά της οδηγίας στο κείμενο τεχνικού κανόνα ή κατά την δημοσίευσή του απέκτησε νευραλγική σημασία για την προστασία των δικαιωμάτων των ιδιωτών. Έκτοτε, η Επιτροπή συστηματικώς ζητεί να συμπεριληφθεί αυτή η αναφορά.

Η Επιτροπή έχει επίσης επιλέξει τη μέθοδο των παρατηρήσεων όταν δεν θεωρούσε σκόπιμο να αντιδράσει κατά αυστηρότερο τρόπο, που θα επέφερε παράταση της προθεσμίας διατήρησης του status quo. Εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες οι ρήτρες σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση ήταν ελλιπείς, επρόκειτο για περιπτώσεις όπου κοινοτική πράξη αναγκαστικού χαρακτήρα είχε ήδη εκδοθεί αλλά δεν είχε ακόμα τεθεί σε εφαρμογή, ή ακόμη και για περιπτώσεις όπου η έγκριση αυτού του είδους πράξης δεν ήταν πιθανή εντός προθεσμίας 18 μηνών, της μέγιστης προθεσμίας για την αναστολή ενόψει κοινοτικής πρωτοβουλίας εναρμόνισης.

Παρατηρήσεις χρησιμοποιήθηκαν επίσης για να διατυπωθούν αιτιάσεις για ήδη ισχύοντα κείμενα, στα οποία αναφερόταν το κοινοποιηθέν σχέδιο ή αποτελούσαν τη νομική του βάση. Η διαδικασία της κοινοποίησης παρέχει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να λάβει γνώση αυτών των κειμένων και να αξιολογήσει τα αποτελέσματά τους από κοινοτική άποψη.

Παρατηρήσεις διατυπώθηκαν επίσης για να γνωστοποιηθεί στα κράτη μέλη δραστηριότητα τυποποίησης στο σχετικό τομέα από ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης. Η Επιτροπή πρέπει να περιορίζει την αντίδρασή της σε παρατηρήσεις, δεδομένου ότι αυτός ο τύπος "ευρωπαϊκής εναρμόνισης" δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να εκδίδουν τεχνικούς κανονισμούς που να αφορούν το ίδιο αντικείμενο, έστω και αν αυτοί, αναπόφευκτα, παρεμποδίζουν την εύρυθμη λειτουργία των εργασιών των οργανισμών αυτών.

Αρκετά συχνά κατά την περίοδο 1995-1998 η Επιτροπή χρειάστηκε να υπενθυμίσει στα κράτη μέλη, με τις παρατηρήσεις της, ότι η αρχή της "αμοιβαίας αναγνώρισης" που απορρέει από το άρθρο 28 της συνθήκης ΕΚ, όπως ερμηνεύτηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, πρέπει επίσης να εφαρμόζεται όσον αφορά προϊόντα προερχόμενα από τα κράτη μέλη της ΕΖΕΣ τα οποία είναι συμβαλλόμενα μέρη στη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

4.3.3.4. Αναγγελία πρότασης, έκδοσης ή υποβολής πρότασης στο Συμβούλιο για κοινοτική πράξη αναγκαστικού χαρακτήρα - απόφαση "αναστολής"

70. Όταν η Επιτροπή εφαρμόζει τις παραγράφους 3 και 4 του άρθρου 9 της οδηγίας, το κράτος μέλος δεν μπορεί να εκδώσει το σχέδιο για 12 μήνες αρχής γενομένης από την ημερομηνία της κοινοποίησης. Επειδή η προθεσμία αυτή απεδείχθη ανεπαρκής - μεταξύ 1992 και 1994 μόνον σε 6 περιπτώσεις εκδόθηκαν εντός αυτής της προθεσμίας κοινοτικές πράξεις χάριν των οποίων είχε επιβληθεί αναστολή - η διαδικασία αυτή τροποποιήθηκε ελαφρώς με την οδηγία 94/10/ΕΚ: η προθεσμία διατήρησης του status quo αρχίζει τη στιγμή της κοινοποίησης και, ως αντιστάθμισμα των βραδυκίνητων διαδικασιών συνεργασίας και συναπόφασης, παρατείνεται αυτομάτως η προθεσμία διατήρησης του status quo όταν το Συμβούλιο εκδώσει κοινή θέση. Η νέα διαδικασία κατέστησε δυνατό να εκδοθεί, εντός της προθεσμίας διατήρησης του status quo, κοινοτική πράξη αναγκαστικού χαρακτήρα σε 10 περιπτώσεις (1995: 6 περιπτώσεις, 1996: 4 περιπτώσεις, 1997 και 1998 καμία περίπτωση). Πρόκειται για ποσοστό 38% του συνόλου των περιπτώσεων που εφαρμόστηκαν οι παράγραφοι 3 μέχρι 5 του άρθρου 9 (έναντι ποσοστού 9% κατά την περίοδο μεταξύ 1992 και 1994), γεγονός που αποδεικνύει τη σκοπιμότητα των τροποποιήσεων που επήλθαν εν προκειμένω με την οδηγία 94/10/ΕΚ.

71. Κατά την περίοδο 1995 μέχρι 1998 η Επιτροπή εφάρμοσε, σε 30 περιπτώσεις, τις παραγράφους 3 μέχρι 5 του άρθρου 9 της οδηγίας 98/34/ΕΚ. Το 1995 η Επιτροπή έλαβε απόφαση για την αναστολή σε 10 περιπτώσεις, το 1996 σε 12, το 1997 όπως και το 1998 σε 4 περιπτώσεις.

Το 1995 ο λόγος για την επιβολή αναστολής στις περισσότερες περιπτώσεις (7) ήταν η προβλεπόμενη οδηγία 96/98/ΕΚ σχετικά με τον εξοπλισμό πλοίων που εκδόθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 1996. Η αναστολή σε άλλες περιπτώσεις που επεβλήθηκαν το έτος αυτό αφορούσε τα τρόφιμα (2) και τα τεχνουργήματα από πολύτιμα μέταλλα (1). Το 1996 επιβλήθηκε αναστολή σε 6 εθνικά σχέδια επειδή καλύπτονταν από σχέδια κοινοτικά τα οποία, τελικώς, κατέληξαν στις οδηγίες 96/98/ΕΚ σχετικά με τον εξοπλισμό πλοίων ή/και 98/18/ΕΚ σχετικά με τα πρότυπα ασφαλείας για τα επιβατηγά πλοία. Άλλα σχέδια αφορούσαν την ποιότητα των καυσίμων (πρόγραμμα "Αuto-oil"), τα λεωφορεία, τα κατάλοιπα ζιζανιοκτόνων (σχέδιο τροποποίησης της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ - σχετικά με τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα) και τη μεταφορά ζώων. Το 1997 δύο κοινοποιήσεις αφορούσαν την ποιότητα των καυσίμων, μια τα οικολογικά γεωργικά προϊόντα και μια τα σκάφη αναψυχής. Το 1998 η επιβολή αναστολής σε δύο περιπτώσεις αιτιολογήθηκε με βάση τις εργασίες έκδοσης κανονισμού σχετικά με τα πρότυπα για την εμπορία του ελαιολάδου (κανονισμός που εκδόθηκε μία εβδομάδα μετά την εκπνοή της προθεσμίας για τη διατήρηση του status quo)· σε μία περίπτωση η επιβολή αναστολής αφορούσε σχέδιο σχετικά με την εσωτερική ναυσιπλοΐα και η τελευταία περίπτωση αφορούσε τον κλάδο των βιολογικών τροφίμων.

Ας επισημανθεί ότι το 1995, οι 7 από τις 10 περιπτώσεις εφαρμογής του άρθρου 9 παράγραφοι 3 μέχρι 5 της οδηγίας αφορούσαν τον κλάδο των μεταφορών, ενώ το 1996 οι 11 από τις 12 περιπτώσεις.

4.3.4. Αντιδράσεις των κρατών μελών

72. Το 1995 διατυπώθηκαν παρατηρήσεις από τα λοιπά κράτη μέλη επί του 41% των σχεδίων που κοινοποιήθηκαν. Το ποσοστό αυτό ήταν 36% το 1996, 29% το 1997 και 42% το 1998. Για 18% των κοινοποιήσεων διατυπώθηκαν εμπεριστατωμένες γνώμες το 1995, για 26% το 1996, 14% το 1997 και 18% το 1998.

73. Οι κλάδοι που επικεντρώθηκαν οι εμπεριστατωμένες γνώμες εκ μέρους άλλων κρατών μελών το 1995 και 1996 ήταν το περιβάλλον, ακολουθούμενο από τη μηχανολογία, την ηλεκτρολογία και τα μηχανοκίνητα οχήματα. Το 1997, οι αντιρρήσεις επικεντρώθηκαν στους κλάδους του περιβάλλοντος και των χημικών προϊόντων, και ακολουθούν οι κλάδοι των τροφίμων και των κατασκευών. Το 1998 οι αντιδράσεις επικεντρώθηκαν εκ νέου στους κλάδους του περιβάλλοντος και των χημικών προϊόντων , και ακολούθησε ο κλάδος των τροφίμων.

4.3.5. Αντιμετώπιση των παραβάσεων

74. Μεταξύ 1995 και 1998 η Επιτροπή κίνησε 103 διαδικασίες επί παραβάσει για τη μη τήρηση - δηλαδή παράλειψη κοινοποίησης ή έκδοση χωρίς να λήξει η προθεσμία διατήρησης του status quo - της οδηγίας 98/34/ΕΚ. Επρόκειτο για εθνικά νομοθετήματα τα οποία περιήλθαν σε γνώση της Επιτροπής είτε από ιδιωτικό οργανισμό στον οποίο ανέθεσε τον εντοπισμό εθνικών τεχνικών κανόνων που έχουν εγκριθεί κατά παράβαση της οδηγίας 98/34/ΕΚ, είτε από τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς κύκλους. Προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι οικονομικοί κύκλοι να ενημερώνονται σχετικά με τα κοινοποιηθέντα κείμενα και τις καταληκτικές ημερομηνίες της αρχικής διατήρησης του status quo, η Επιτροπή δημοσιεύει, κάθε εβδομάδα, στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τους τίτλους των εθνικών σχεδίων που κοινοποιήθηκαν και τις αντίστοιχες προθεσμίες.

75. Τα περισσότερα κράτη μέλη προτείνουν την απόσυρση της επίμαχης πράξης ή/και κοινοποιούν, κατά περίπτωση, νέο σχέδιο, υιοθετώντας έτσι την θέση που διατύπωσε η Επιτροπή εν προκειμένω, είτε στο πλαίσιο των συνεδριάσεων της επιτροπής (βλ. κατωτέρω σημείο 4.3.6.1) είτε διμερώς, στο πλαίσιο των συνεδριάσεων της Επιτροπής με τις κεντρικές διοικητικές μονάδες των κρατών μελών που είναι επιφορτισμένες με την εφαρμογή της διαδικασίας (βλ. κατωτέρω σημείο 4.3.6.3). Κατά την υπό εξέταση περίοδο με αυτή τη λύση κατέστη δυνατόν, στο σύνολο σχεδόν των περιπτώσεων, να ολοκληρωθεί η διαδικασία επί παραβάσει. Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε σε τέσσερις περιπτώσεις (υποθέσεις C-273/94, C-289/94, C-279/94 και C-145/97, βλ. κατωτέρω σημείο 4.4.2.1.). Κατά την περίοδο 1992 μέχρι 1994, παραπέμφθηκαν στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 9 περιπτώσεις.

4.3.6. Συνέχεια της διαδικασίας

4.3.6.1. Συνεδριάσεις της επιτροπής 98/34

76. Κατά τις συνεδριάσεις της επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 5 της οδηγίας 98/34 (η οποία αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο εκπρόσωπος της Επιτροπής) συζητήθηκαν και ανταλλάχθηκαν απόψεις επί θεμάτων γενικού ενδιαφέροντος ή επί ειδικών θεμάτων που αφορούσαν ορισμένα μέρη.

Από το 1995 μέχρι το 1998 η επιτροπή πραγματεύθηκε τεχνικές κανονιστικές διατάξεις σε 13 συνεδριάσεις (4 το 1995, 4 το 1996, 3 το 1997 και 2 το 1998), αριθμός που είναι, λόγω δημοσιονομικών περιορισμών, σημαντικά χαμηλότερος από εκείνον των συνεδριάσεων που πραγματοποίησε η επιτροπή μεταξύ 1992 και 1994 (16). Οι συζητήσεις αφορούσαν ιδίως τα πρακτικά και δημοσιονομικά ζητήματα για την εφαρμογή της διαδικασίας 98/34, τις δράσεις που θα έπρεπε να αναληφθούν προκειμένου να βελτιωθεί η διαφάνεια καθώς και βελτιώσεις της οδηγίας που θα μπορούσαν να επιδιωχθούν.

77. Όσον αφορά τα πρακτικά ζητήματα εφαρμογής της διαδικασίας θα μπορούσαν να αναφερθούν: η κατάσταση σχετικά με τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 94/10/ΕΚ, η σύνταξη του τελικού κειμένου του νέου Vade-mecum που αποτελεί τη βάση συνεργασίας μεταξύ των εθνικών κεντρικών διοικήσεων και των υπηρεσιών της Επιτροπής, οι λύσεις που δόθηκαν σχετικά με "αλληλεπικαλυπτόμενες διαδικασίες" ("ενιαία θυρίδα"), η αντιμετώπιση των κοινοποιήσεων στον κλάδο της φαρμακοποιίας, η ηλεκτρονική διαβίβαση κοινοποιήσεων και μηνυμάτων, οι υποχρεώσεις απάντησης σε εμπεριστατωμένες γνώμες και η αυτόματη αποστολή των τελικών κειμένων. Τα θέματα προϋπολογισμού αφορούσαν κυρίως το κόστος των μεταφράσεων.

78. Σημαντικό μέρος των συζητήσεων της επιτροπής αφιερώθηκε στα μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της διαφάνειας της διαδικασίας 98/34, καθώς και η προετοιμασία ενημερωτικού φυλλαδίου [8] το οποίο να εξηγεί τη διαδικασία της κοινοποίησης στο ευρύ κοινό, τη δυνατότητα δημοσίευσης στην ΕΕΕΕ περιλήψεων και των αιτιολογήσεων των κοινοποιηθέντων σχεδίων καθώς και τα μέτρα που λήφθηκαν κατόπιν της απόφασης επί της υπόθεσης CIA-Security (ομιλίες στο πλαίσιο συναντήσεων «πακέτο» στα κράτη μέλη· πρόσκληση προς τα κράτη μέλη να ζητήσουν τη γνώμη των υπηρεσιών της Επιτροπής επί του ζητήματος της υποχρέωσης να κοινοποιούν προβλεπόμενο εθνικό μέτρο· αποστολή στα κράτη μέλη προς σχολιασμό των κειμένων που, μετά από πρώτη εξέταση, φαίνεται ότι περιέχουν τεχνικούς κανόνες). Συζητήθηκε επίσης η ιστοθέση TRIS (Technical Regulation Information System) στο Internet και όταν συντάχθηκε η παρούσα έκθεση η ιστοθέση αυτή αποτελεί πλέον πραγματικότητα υπό τη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/enterprise/tris.

[8] Τα στοιχεία αναφοράς αυτού του ενημερωτικού φυλλαδίου που δημοσιεύθηκε σε όλες τις γλώσσες της Κοινότητας από την Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων: ISBN 92-828-2786-0.

79. Οι προοπτικές εξέλιξης της διαδικασίας κοινοποίησης εξετάσθηκαν στο πλαίσιο των συζητήσεων σχετικά με τη συμμετοχή της Τουρκίας και των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στο σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών καθώς και σχετικά με την εγκαθίδρυση μηχανισμού διαφάνειας για την κοινωνία των πληροφοριών. Το θέμα αυτό καλύφθηκε με την έκδοση της οδηγίας 98/48/ΕΚ της 20ης Ιουλίου 1998. Η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας αυτής απετέλεσε επίσης αντικείμενο συζητήσεων στο πλαίσιο της επιτροπής.

80. Η επιτροπή απετέλεσε επίσης το φόρουμ συζητήσεων όσον αφορά τη σχέση μεταξύ του άρθρου 28 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 16 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ για τα δομικά προϊόντα, καθώς και επί της απόφασης 3052/95 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί διαδικασίας αμοιβαίας πληροφόρησης σχετικά με τα εθνικά μέτρα παρέκκλισης από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων [9].

[9] Απόφαση αριθ. 3052/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 1995 περί διαδικασίας αμοιβαίας πληροφόρησης σχετικά με τα εθνικά μέτρα παρέκκλισης από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων των εντός της Κοινότητας (ΕΕ L 321 της 30.12.1995, σ. 1).

81. Αφετέρου, η επιτροπή είχε επίσης την ευκαιρία να συζητήσει, περιστασιακά, κοινοποιηθέντα σχέδια και τα προβλήματα που προέκυψαν από την εφαρμογή τους.

4.3.6.2. Συναντήσεις "πακέτο"

82. Η πρακτική των συναντήσεων "πακέτο" που καθιερώθηκε πριν από μερικά έτη παρείχε τη δυνατότητα στις υπηρεσίες της Επιτροπής να συνεχίσουν τις επαφές με τις εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για την εκπόνηση των τεχνικών κανονιστικών διατάξεων. Στο πλαίσιο των συνεδριάσεων αυτών συζητήθηκαν οι κοινοποιήσεις της οικείας χώρας, οι συσχετισμοί με τις διαδικασίες επί παραβάσει με βάση τις σχετικές διατάξεις της συνθήκης ΕΚ που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, καθώς και οι εξελίξεις σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της οδηγίας. Στο πλαίσιο αυτών των συναντήσεων οι υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν με τις αρχές των κρατών μελών τις επιπτώσεις της απόφασης επί της υπόθεσης "CIA-Security".

4.3.6.3. Συνεδριάσεις με τις κεντρικές διοικητικές μονάδες των κρατών μελών

83. Η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθεια να συνεχισθεί, τα έτη 1995 μέχρι 1998, ο διάλογος με τις εθνικές διοικητικές αρχές που είναι επιφορτισμένες με την εφαρμογή της οδηγίας 98/34/ΕΚ. Οι συναντήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των συνεδριάσεων της επιτροπής που έχει ιδρυθεί με βάση την οδηγία ή των προαναφερομένων συναντήσεων "πακέτο". Προσέφεραν τη δυνατότητα να παύσουν ορισμένες διαδικασίες επί παραβάσει που είχε κινήσει η Επιτροπή για μη τήρηση της υποχρέωσης κοινοποίησης που απορρέει από την οδηγία. Προσέφεραν επίσης την ευκαιρία να αντιμετωπισθούν πρακτικά προβλήματα που ενδέχεται να προκύψουν κατά την εφαρμογή της διαδικασίας και έδωσαν τη δυνατότητα στις κεντρικές διοικητικές αρχές να συναντήσουν τους εκπροσώπους των υπηρεσιών της Επιτροπής που είναι αρμόδιοι για τη διαχείριση της οδηγίας.

4.3.6.4. Συνεδριάσεις ad hoc

84. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξετάζουν επισταμένως ορισμένες υποθέσεις που εικάζουν ότι ενδέχεται να παραβαίνουν το κοινοτικό δίκαιο και ενδεχομένως να αποτελέσουν εστία διαφορών μεταξύ των κρατών μελών και των οικονομικών κύκλων, ή ακόμη και μεταξύ των κρατών μελών. Συνεδριάσεις ad hoc που διοργανώθηκαν από την Επιτροπή συνέβαλαν στην επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών σχετικά με τα επίμαχα σημεία. Στις συνεδριάσεις αυτές που έλαβαν χώρα κατά την υπό εξέταση περίοδο εξετάσθηκαν θέματα τόσο διαφορετικά όπως τα προς διάλυση οχήματα, η δορυφορική τηλεόραση, η διαφήμιση των προϊόντων καπνού, τα πλοία ro-ro, μέτρα και σταθμά κλπ.

4.4. Παράγοντες που συνετέλεσαν στην πληθώρα κοινοποιήσεων

4.4.1. Διάφοροι παράγοντες

85. Η πληθώρα κοινοποιήσεων μεταξύ 1995 και 1998 δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην προσχώρηση της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας. Η θέση σε ισχύ των διατάξεων της οδηγίας 94/10/ΕΚ και η ευρείας έκτασης νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποτελούν τους κύριους παράγοντες που υποχρέωσαν τα κράτη μέλη να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή άνω των 2300 σχέδια τεχνικών κανόνων.

Η απόφαση επί της υπόθεσης "CIA-Security" με την οποία επιβεβαιώθηκε η θέση της Επιτροπής ότι δεν επιτρέπεται να εφαρμόζονται τεχνικοί κανόνες που εκδόθηκαν κατά παράβαση της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ, κατέδειξε την ιδιαίτερη σημασία της διαδικασίας πληροφόρησης και, μέσω των συνεπειών της, συνέβαλε στην αναβάθμιση της ευρύτερης προβολής της διαδικασίας. Η προσπάθεια να «υπερκαλυφθεί η καθυστέρηση» κοινοποίησης τεχνικών κανόνων από την κυβέρνηση των Κάτω Χωρών το καλοκαίρι του 1997 αναμφισβήτητα μπορεί να αποδοθεί σε αυτήν την απόφαση. Η προσπάθεια αυτή συνετέλεσε σημαντικά στην αύξηση του αριθμού των κοινοποιήσεων το 1997.

4.4.2. Η νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

86. Μεταξύ 1995 και 1998 το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων εξέδωσε οκτώ αποφάσεις που αφορούσαν την οδηγία 98/34/ΕΚ, εκ των οποίων τέσσερις κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής να βεβαιώσει ότι κράτος μέλος είχε παραβιάσει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο και τέσσερις επί προδικαστικού ερωτήματος που είχε τεθεί από δικαστήριο κράτους μέλους. Οι αποφάσεις αυτές αφορούν την ουσία της εννοίας "τεχνικός κανόνας", διευκρινίζουν το εύρος της υποχρέωσης κοινοποίησης και τις επιπτώσεις που επισύρει η ενδεχόμενη παράλειψη κοινοποίησης.

4.4.2.1. Αποφάσεις επί παραλείψει

87. Η απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 1996 επί της υπόθεσης Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών σχετικά με την μαργαρίνη (C-273/94, Συλλογή, σ. I-31), αφορούσε κανονιστική ρύθμιση των Κάτω Χωρών με την οποία στη νομοθεσία σχετικά με τη μαργαρίνη που ίσχυε ήδη στις Κάτω Χώρες προστίθετο εναλλακτική μέθοδος παραγωγής. Το Δικαστήριο αξιοποίησε αυτήν την ευκαιρία για να απορρίψει την ευρέως διαδεδομένη άποψη ότι δεν χρειάζεται να κοινοποιείται τεχνικός κανονισμός που στοχεύει ή έχει ως αποτέλεσμα την ελευθέρωση των εμπορικών συναλλαγών. Πράγματι, η εν λόγω νομοθεσία καθιέρωνε νέο τεχνικό κανόνα και ως εκ τούτου υπόκειτο στην οδηγία, παρά τον λιγότερο αυστηρό χαρακτήρα της.

88. Στην απόφαση της 17ης Σεπτεμβρίου 1996 επί της υπόθεσης Επιτροπή κατά Ιταλίας - "Μαλάκια" (C-289/94, Συλλογή, σ. I-4405) διευκρινίστηκε ότι είναι απαραίτητη συσχέτιση μεταξύ τεχνικής προδιαγραφής και της εμπορίας των προϊόντων που αφορά και αποσαφηνίστηκε το εύρος της εξαίρεσης όσον αφορά τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Στην υπόθεση αυτή η ιταλική κυβέρνηση είχε αρνηθεί να κοινοποιήσει τις διατάξεις σχετικά με την ποιότητα των υδάτων όπου εκτρέφονται μαλάκια, ισχυριζόμενη ότι τα μέτρα αυτά αποσκοπούσαν στη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο ορισμένων διατάξεων του κοινοτικού δικαίου και αφορούσαν μόνο τα ύδατα και όχι τα μαλάκια που εκτρέφονται σε αυτά.

Το Δικαστήριο απέρριψε αυτά τα δύο επιχειρήματα με το αιτιολογικό ότι οι κανόνες αυτοί συσχετίζοντο πολύ στενά με την εμπορία του σχετικού προϊόντος, δεδομένου ότι μπορούν να διατεθούν στην αγορά μόνο τα προϊόντα που έχουν παραχθεί σύμφωνα με τις επίμαχες διατάξεις και κατά συνέπεια η τήρησή τους θα είχε άμεσες επιπτώσεις στην εμπορία των μαλακίων. Κατά το Δικαστήριο δεν μπορεί να εφαρμοστεί εξαίρεση όσον αφορά τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, δεδομένου ότι το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω εθνικών κανόνων ήταν σαφώς στενότερο από εκείνο των κανονιστικών διατάξεων.

89. Με την απόφαση του της 16ης Σεπτεμβρίου 1997 επί της υπόθεσης Επιτροπή κατά Ιταλίας "Αμίαντος" (C-279/94, Συλλογή, σ. I-4743), το Δικαστήριο επέφερε τρεις διευκρινίσεις επί του όρου "τεχνικός κανόνας". Σύμφωνα με την απόφαση αυτή συνιστά τεχνικό κανόνα διάταξη με την οποία απαγορεύεται η διάθεση στην αγορά και η χρήση ουσίας, και μάλιστα πριν από τη διευκρίνιση αυτή με την οδηγία 94/10. Αντιθέτως, κανόνας ο οποίος επιβάλει οριακές τιμές συγκέντρωσης ινών αμιάντου στον ατμοσφαιρικό αέρα δεν αποτελεί απαιτούμενη διευκρίνιση σχετικά με χαρακτηριστικό κάποιου προϊόντος και δεν εμπίπτει κατ' αρχήν στον ορισμό της τεχνικής προδιαγραφής· ωστόσο δεν αποκλείεται η απόδειξη των επιπτώσεων της ρύθμισης αυτής στα χαρακτηριστικά του προϊόντος. Τέλος, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι προκειμένου τεχνικός κανόνας να αποτελέσει αντικείμενο κοινοποίησης πρέπει να είναι νέος, στο βαθμό που παράγει νομικά αποτελέσματα διαφορετικά από εκείνα ισχυουσών διατάξεων.

Το Δικαστήριο υπεισήλθε ειδικότερα στη διαδικασία και διευκρίνισε ότι οι υποχρεώσεις κοινοποίησης και διατήρησης του status quo δεν συμβαδίζουν πάντοτε: πρέπει μεν να κοινοποιείται όλο το κείμενο αλλά μόνον οι τεχνικοί κανόνες που περιέχει αφορούν την υποχρέωση διατήρησης του status quo.

90. Τέλος, με την απόφαση του της 7ης Μαΐου 1988 επί της υπόθεσης Επιτροπή κατά Βελγίου (C-145/97, Συλλογή, σ. I-2643) το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι δυνάμει του άρθρου 8 της οδηγίας, τα κράτη μέλη οφείλουν να κοινοποιούν, εκτός από το σχέδιο του κειμένου των εθνικών κανόνων, το κείμενο των βασικών νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων που σχετίζονται κυρίως και άμεσα. Ο στόχος αυτής της διάταξης είναι να παρασχεθεί η δυνατότητα στην Επιτροπή να διαθέτει όσο το δυνατόν πληρέστερες πληροφορίες ώστε να μπορεί να ασκεί, κατά τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο, τις αρμοδιότητες που της παρέχονται με βάση την οδηγία.

4.4.2.2. Αποφάσεις που εκδόθηκαν επί προδικαστικών ερωτημάτων που υπέβαλαν εθνικά δικαστήρια

91. Η απόφαση της 30ης Απριλίου 1996 επί της υπόθεσης CIA - Security International (C-194/94, Συλλογή, σ. Ι-2201) αποτελεί αναμφισβήτητα τη σημαντικότερη απόφαση που εξέδωσε το Δικαστήριο κατά την περίοδο που καλύπτει η παρούσα έκθεση. Με την απόφαση αυτή το Δικαστήριο συμμερίστηκε την άποψη που υποστήριξε η Επιτροπή με ανακοίνωσή της το 1986 σύμφωνα με την οποία η παράβαση εκπλήρωσης της υποχρέωσης κοινοποίησης συνεπάγεται ότι δεν είναι δυνατόν να εφαρμοσθεί ο σχετικός τεχνικός κανόνας, έτσι ώστε να μην μπορεί να αντιταχθεί κατά ιδιωτών.

Το Δικαστήριο κατέληξε σ' αυτό το συμπέρασμα βάσει του γεγονότος ότι τα άρθρα 8 και 9 της οδηγίας είναι ακριβή (ότι οι τεχνικοί κανόνες πρέπει να κοινοποιούνται πριν από την έκδοσή τους) και ισχύουν άνευ όρων, και ως εκ τούτου έχουν την έννοια ότι οι ιδιώτες μπορούν να τα επικαλούνται ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων. Κατόπιν σύγκριση της διαδικασίας που θεσπίστηκε με την οδηγία 83/189/ΕΟΚ με τη διαδικασία απλής πληροφόρησης το Δικαστήριο επεσήμανε ότι ο σκοπός της οδηγίας δεν είναι απλώς να ενημερώνεται η Επιτροπή, αλλά να εξαλειφθούν ή να περιοριστούν τα εμπόδια στο εμπόριο, να ενημερώνονται τα κράτη μέλη σχετικά με τις τεχνικές κανονιστικές ρυθμίσεις που προτείνονται από ένα από αυτά, να παρέχεται στην Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη ο αναγκαίος χρόνος προκειμένου να αντιδράσουν και να προτείνουν τροποποιήσεις για να ελαχιστοποιηθούν οι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων οι οποίοι απορρέουν από το προτεινόμενο μέτρο, καθώς και να παρέχουν στην Επιτροπή τον αναγκαίο χρόνο προκειμένου να προτείνει οδηγία εναρμόνισης. Το Δικαστήριο κατέληξε ότι η παράβαση της υποχρέωσης κοινοποίησης συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια ικανή να συνεπάγεται τη μη δυνατότητα εφαρμογής στους ιδιώτες των επίμαχων τεχνικών κανόνων. Εάν ιδιώτης δικαίως επικαλεσθεί ενώπιον εθνικού δικαστηρίου την παράβαση αυτής της υποχρέωσης, εναπόκειται στο δικαστήριο να αρνηθεί την εφαρμογή του εθνικού τεχνικού κανόνα που δεν κοινοποιήθηκε.

92. Πέραν από αυτές τις διευκρινίσεις, των οποίων η σημασία βεβαίως δεν μπορεί να υποτιμηθεί το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η οδηγία δεν εφαρμόζεται για κανόνες που ορίζουν τις προϋποθέσεις λειτουργίας των επιχειρήσεων, ούτε για κανόνες που περιορίζονται στην παροχή νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως για την έκδοση τεχνικών κανόνων.

93. Με την απόφασή του της 20ης Ιουνίου 1996 επί της υπόθεσης Semeraro Casa (C-418/93 μέχρι C-421/93, C- 460/93 μέχρι C-462/93, C-464/93, C-9/94 μέχρι C-11/94, C-14/94, C-15/94, C-23/94, C-24/94 και C-332/94, Συλλογή, σ. I-2975), το Δικαστήριο επεσήμανε ότι η υποχρέωση κοινοποίησης δεν εφαρμόζεται για εθνική κανονιστική ρύθμιση η οποία δεν διέπει τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά προϊόντος αλλά περιορίζεται στη ρύθμιση του ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων.

94. Η απόφαση της 20ης Μαρτίου 1997 επί της υπόθεσης Bic Benelux (C-13/96, Συλλογή, σ. I-1755) αφορούσε την υποχρέωση σήμανσης που να πληροφορεί τον καταναλωτή ότι το προϊόν υπόκειται στον φόρο οικολογίας. Το Δικαστήριο αξιοποίησε την ευκαιρία για να υπογραμμίσει ότι ο χαρακτηρισμός εθνικού μέτρου ως τεχνικού κανόνα είναι ανεξάρτητος της αιτιολόγησής του. Ως εκ τούτου, το γεγονός ότι εθνικό μέτρο δεν θέτει σε εφαρμογή τεχνικό πρότυπο που το ίδιο είναι ικανό να εμποδίσει την ελεύθερη κυκλοφορία, ή εθνικό μέτρο που θεσπίστηκε για την προστασία του περιβάλλοντος δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να αποτελεί το μέτρο αυτό τεχνικό κανόνα. Δεδομένου ότι η επίμαχη σήμανση είχε ως στόχο να ενημερώνει το κοινό ως προς τις συνέπειες του προϊόντος στο περιβάλλον, όπως κάθε άλλη ετικέτα ποιότητας, το Δικαστήριο κατέληξε ότι δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μέτρο που αποκλειστικώς στηρίζει φορολογικά μέτρα.

95. Στην απόφαση της 16ης Ιουλίου 1998 επί της υπόθεσης Lemmens (C-226/97 - Συλλογή, σ. I-3711) το ζήτημα που ετίθετο ήταν εάν πρέπει να κοινοποιούνται διατάξεις εφαρμοζόμενες σ' ένα προϊόν (συσκευές ανάλυσης της αναπνοής) που πρέπει να τηρούνται προκειμένου να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από συγκεκριμένο χρήστη (την αστυνομία) για καθορισμένους σκοπούς (δοκιμή παρουσίας οινοπνεύματος στο αίμα). Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι είναι δυνατόν να υφίστανται κανόνες επιβάλλοντες τεχνικές προδιαγραφές για ένα προϊόν όταν αυτό προορίζεται για συγκεκριμένη κατηγορία χρηστών, το περιεχόμενο των οποίων εξαρτάται από τον ειδικό σκοπό που επιδιώκεται από αυτή την κατηγορία. Όταν οι επίμαχες προδιαγραφές ευρίσκονται σε εξαιρετικά χαλαρή σχέση με την παραγωγή και την εμπορία του προϊόντος αυτού, ο κανόνας δεν είναι δυνατόν, κατά το Δικαστήριο, να θεωρηθεί πλέον ως τεχνικός κανόνας. Αντιθέτως, όταν η τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών είναι υποχρεωτική για την πώληση σε χρήστη που είναι πολύ σημαντικός για την αντίστοιχη αγορά, πρόκειται για τεχνικό κανόνα, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση.

96. Το Δικαστήριο επεσήμανε εξάλλου ότι η οδηγία εφαρμόζεται επίσης στους κανόνες οι οποίοι υπάγονται στο ποινικό δίκαιο. Το πεδίο εφαρμογής της δεν περιορίζεται σε προϊόντα τα οποία προορίζονται για χρήσεις οι οποίες δεν αφορούν την άσκηση της κρατικής εξουσίας.

4.4.3. Η κάλυψη της καθυστέρησης κοινοποίησης τεχνικών κανόνων από τις Κάτω Χώρες

97. Μετά την απόφαση επί της υπόθεσης CIA-Security International, η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών εκπόνησε κατάλογο των