[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 1.3.2006

SEC(2006) 281 τελικό

Σύσταση

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα της Πολωνίας, 2005-2008

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ιστορικό

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσο ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Το 2005, το σύμφωνο τροποποιήθηκε για πρώτη φορά. Η μεταρρύθμιση αναγνώριζε τη χρησιμότητα του συμφώνου για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά είχε ως σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη επί του προγράμματος στις 5 Ιουλίου 2004 επί τη βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο έχει την ευχέρεια να τα εξετάσει.

Στα εν λόγω προγράμματα, τα κράτη μέλη καλούνται να καθορίσουν τον μεσοπρόθεσμο στόχο τον οποίον θέτουν για τη δημοσιονομική τους κατάσταση και να προσδιορίσουν τα μέτρα που σκοπεύουν να εφαρμόσουν προκειμένου να επιτύχουν και να διατηρήσουν το στόχο αυτό, περιλαμβανομένων των συνοδευτικών οικονομικών παραδοχών. Μετά τη μεταρρύθμιση του συμφώνου, ο μεσοπρόθεσμος στόχος πρέπει να διαφοροποιείται για τα επιμέρους κράτη μέλη με γνώμονα την οικονομική και δημοσιονομική ανομοιογένεια που υπάρχει στην Ένωση, περιλαμβανομένου του στοιχείου του κινδύνου που η δημοσιονομική πολιτική συνεπάγεται για τη διατηρησιμότητα. Άλλο στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι το ότι πρέπει, αφενός, να επιτυγχάνεται συμμετρικότερη προσέγγιση σε σχέση με τη δημοσιονομική πολιτική κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, με την τήρηση αυξημένης δημοσιονομικής πειθαρχίας σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας και, αφετέρου, να λαμβάνονται υπόψη «μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» με επαληθεύσιμα αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα ενόψει πρόσκαιρων αποκλίσεων από το μεσοπρόθεσμο στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του.

Λαμβάνοντας υπόψη τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005, τον κώδικα δεοντολογίας[2], την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση της δυνητικής παραγωγής και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων και τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008, η Επιτροπή εξέτασε την προσφάτως υποβληθείσα επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Πολωνίας και, επί τη βάσει της κατωτέρω αξιολόγησης, εξέδωσε σύσταση για γνώμη του Συμβουλίου επί της εν λόγω επικαιροποίησης.

Αξιολόγηση

1. Η Πολωνία υπέβαλε το δικό της πρόγραμμα σύγκλισης στις 19 Ιανουαρίου 2006, περισσότερο από ενάμιση μήνα μετά την λήξη της προθεσμίας που ορίζει ο κώδικας δεοντολογίας. Η καθυστέρηση οφειλόταν στην αλλαγή κυβέρνησης που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2005 μετά από κοινοβουλευτικές εκλογές και στην αλλαγή του υπουργού οικονομικών στις αρχές Ιανουαρίου 2006. Το πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο 2005-2008 και εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στις 18 Ιανουαρίου 2006. Στο πρόγραμμα έχει ενσωματωθεί ο προϋπολογισμός του 2006, όπως τροποποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2005 από την νέα κυβέρνηση. Το πρόγραμμα ακολουθεί, εν γένει, το πρότυπο και τις απαιτήσεις παροχής δεδομένων που ισχύουν για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης με βάση τον νέο κώδικα δεοντολογίας[3].

2. Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο απεφάνθη ότι η Πολωνία παρουσίαζε υπερβολικό έλλειμμα. Σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της ίδιας ημερομηνίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, το υπερβολικό έλλειμμα πρέπει να διορθωθεί μέχρι το έτος 2007. Το Συμβούλιο, στη γνώμη που εξέδωσε στις 17 Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με την προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης για την περίοδο 2004-2007, κάλεσε την Πολωνία «(i) να ενισχύσει τη δημοσιονομική προσαρμογή και πέρα από το 2005 και να αναθεωρήσει προς τα κάτω τον στόχο ως προς το έλλειμμα το 2007, και (ii) να εξασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή των διαρθρωτικών μέτρων του προγράμματος Hausner και να καταβάλει επιπλέον προσπάθειες για τη λήψη εναλλακτικών μέτρων σε περίπτωση που γίνουν πραγματικότητα οι κίνδυνοι εφαρμογής».

3. Η μέση ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στην Πολωνία ήταν 4,5% κατά την περίοδο 1994-2004, δηλαδή υψηλότερη κατά περισσότερες από 2 εκατοστιαίες μονάδες από τον μέσο όρο της ΕΕ των 25 (2,4%). Μετά από μια περίοδο έντονης οικονομικής ανάπτυξης, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ μειώθηκε σε 1,0 % το 2001, αντικατοπτρίζοντας τόσο εγχώριους όσο και εξωτερικούς κυκλικούς παράγοντες. Έκτοτε ανέκαμψε και το 2004 ανήλθε σε 5,3%. Από άποψη πρότυπης αγοραστικής δύναμης το κατά κεφαλή εισόδημα ανήλθε στο 46,5% του μέσου όρου της ΕΕ25 το 2004. Ο πληθωρισμός ΕνΔΤΚ διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα την τελευταία δεκαετία, δηλαδή κατά μέσο όρο 7,0%, αλλά το 2005 μειώθηκε αισθητά σε 2% περίπου. Το σοβαρότερο πρόβλημα της Πολωνίας εξακολουθεί να είναι η κατάσταση της αγοράς εργασίας. Εξαιτίας της αναδιάρθρωσης της οικονομίας, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε από 13,2% το 1994 σε 18,8% το 2004, ενώ η συνολική απασχόληση μειώθηκε στο ίδιο χρονικό διάστημα κατά περισσότερες από 7 εκατοστιαίες μονάδες. Διαρθρωτικά προβλήματα στην αγορά εργασίας και ιδίως η περιορισμένη γεωγραφική κινητικότητα των εργαζομένων και η αναντιστοιχία δεξιοτήτων εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την οικονομική ανάπτυξη. Την τελευταία δεκαετία, το αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης της Πολωνίας ήταν αρνητικό. Κυμάνθηκε μεταξύ -1,4% και -4,8%[4] του ΑΕΠ έως το 2003, οπότε άρχισε να βελτιώνεται φθάνοντας το -3,8% του ΑΕΠ το 2004.

4. Μετά από αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,3% το 2005, το μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος προβλέπει βαθμιαία ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης σε 4,3% το 2006 και σε 5,0% το 2008, το οποίο ανταποκρίνεται εν πολλοίς στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005, για την περίοδο 2005-2007. Για το 2008, το πρόγραμμα προβλέπει ανάπτυξη ανώτερη από την εκτίμηση της δυνητικής ανάπτυξης που έκαναν οι υπηρεσίες της Επιτροπής. Οι παραδοχές για την ανάπτυξη στις οποίες στηρίζεται το πρόγραμμα μπορούν συνεπώς να θεωρηθούν αξιόπιστες, με ροπή προς την αισιοδοξία κατά το τελευταίο έτος της περιόδου.

5. Η Πολωνία εφάρμοσε επιτυχώς μια αντιπληθωριστική πολιτική τα τελευταία έτη με μόνον δύο σύντομες περιόδους πρόσκαιρης ανόδου του πληθωρισμού (το 2000 και το 2004). Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) μειώθηκε από 15% το 1997 σε περίπου 2% το 2005. Η συναλλαγματική ισοτιμία παρουσίασε έντονες διακυμάνσεις τα τελευταία έτη ακολουθώντας μια γενική τάση ανατίμησης του νομίσματος της χώρας μετά τον Μάρτιο του 2004, η οποία ανακόπηκε πρόσκαιρα την άνοιξη του 2005. Η ανατίμηση συνεχίσθηκε τον Μάιο του 2005 και παρά την αυξημένη αστάθεια, διήρκεσε για το υπόλοιπο του έτους. Η προοδευτική μείωση της διαφοράς έναντι της ζώνης του ευρώ όσον αφορά τις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων, που παρατηρήθηκε από τον Αύγουστο του 2004 και μετά, διακόπηκε από την αβεβαιότητα που περιέβαλε τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2005 και το οικονομικό πρόγραμμα της νέας κυβέρνησης της χώρας. Η νομισματική πολιτική της Πολωνίας εξακολουθεί να έχει στο στόχαστρο τον άμεσο πληθωρισμό σε συνδυασμό με την ελεύθερη συναλλαγματική διακύμανση του ζλότυ. Από το 2004 και μετά ο στόχος για τον πληθωρισμό προσδιορίζεται ως συνεχές ετήσιο ποσοστό πληθωρισμού 2,5% βάσει του ΔΤΚ. Η Πολωνία σκοπεύει να συνεχίσει να εφαρμόζει το ισχύον σύστημα νομισματικής πολιτικής έως την ένταξή της στον ΜΣΙ ΙΙ, η ημερομηνία της οποίας δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί.

6. Όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού το 2005, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης για το έτος αυτό εκτιμάται σε 2,9% του ΑΕΠ στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Ιανουαρίου 2006 (έναντι 3,6% του ΑΕΠ στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005, και 3,9% του ΑΕΠ που αποτελούσε τον στόχο του προηγούμενου επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης όσον αφορά το έλλειμμα). Ωστόσο, η σύγκριση με τα προηγούμενα προγράμματα σύγκλισης δεν είναι απλή λόγω των σημαντικής έκτασης αναθεωρήσεων των δεδομένων εξαιτίας μεθοδολογικών μεταβολών. Το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα οφειλόταν κυρίως στα δημοσιονομικά αποτελέσματα της κεντρικής κυβέρνησης και ιδίως τον κρατικό προϋπολογισμό, όπου παρατηρήθηκαν (σε ταμειακή βάση) υψηλότερα από τα προγραμματισθέντα έσοδα άμεσης φορολογίας και ελλιπής εκτέλεση των δαπανών, μειώνοντας έτσι το έλλειμμα κατά περίπου 0,7 εκατοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2005.

7. Απώτερος στόχος της τρέχουσας επικαιροποίησης του προγράμματος σύγκλισης είναι η προοδευτική μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης ούτως ώστε να καλυφθούν τα κριτήρια σύγκλισης έως τις επόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές, δηλαδή έως τα τέλη του 2009. Ο στόχος για το έλλειμμα του 2009 δεν έχει ποσοτικοποιηθεί. Ο στόχος για το έλλειμμα του 2007 παραμένει αμετάβλητος σε 2,2 % του ΑΕΠ των ανοικτών συνταξιοδοτικών ταμείων συμπεριλαμβανομένων στον τομέα γενικής κυβέρνησης. Εξαιρώντας τα ανοικτά συνταξιοδοτικά ταμεία από τον κρατικό τομέα, ο στόχος για το έλλειμμα αναθεωρείται προς τα πάνω σε σχέση με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, από 3,9% σε 4,1% του ΑΕΠ εξαιτίας της αύξησης του εκτιμώμενου κόστους της μεταρρύθμισης του συστήματος συντάξεων από 1,7% σε 1,9% του ΑΕΠ. Το πρωτογενές αποτέλεσμα (με τα ανοικτά συνταξιοδοτικά ταμεία να συμπεριλαμβάνονται στον τομέα γενικής κυβέρνησης) αναμένεται να βελτιωθεί από -0,3% του ΑΕΠ το 2005 σε 0,6% το 2008. Η αργή αυτή προσαρμογή οφείλεται στην ευνοϊκή εξέλιξη των εσόδων το 2006 και σε ορισμένες περικοπές δαπανών το 2007 και το 2008. Σε σύγκριση με την προηγούμενη η τρέχουσα επικαιροποίηση θέτει έναν πιο φιλόδοξο στόχο ως προς το έλλειμμα του 2006, αλλά η μετέπειτα προσπάθεια προσαρμογής είναι χαμηλότερη και οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα των δαπανών μετατίθενται για το 2007 και το 2008.

8. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει του προγράμματος και της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας, το διαρθρωτικό αποτέλεσμα προγραμματίζεται να βελτιωθεί κατά μέσο όρο μόνον κατά 0,25% του ΑΕΠ ετησίως, με ομαλή κατανομή καθ’ όλη την περίοδο του προγράμματος. Στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα προσδιορίζεται ένας μεσοπρόθεσμος στόχος (ΜΠΣ) για τη δημοσιονομική κατάσταση κατά την έννοια του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης ύψους -1% του ΑΕΠ περίπου, στόχος που σύμφωνα με το πρόγραμμα προβλέπεται να επιτευχθεί μετά το 2010, δηλαδή πολύ πέρα από τον χρονικό ορίζοντά του.

9. Δεδομένου ότι ο ΜΠΣ του προγράμματος είναι απαιτητικότερος από το ελάχιστο όριο (που εκτιμάται ως έλλειμμα -1½% του ΑΕΠ περίπου), η επίτευξή του θα εκπληρώσει και τον στόχο της δημιουργίας περιθωρίου ασφαλείας ώστε να αποσοβηθεί η εμφάνιση υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΠΣ του προγράμματος αντικατοπτρίζει τον δείκτη χρέους και την μέση αύξηση της δυνητικής παραγωγής μακροπρόθεσμα.

10. Οι δημοσιονομικές προβλέψεις περιβάλλονται από κινδύνους. Αφενός, λόγω του ιστορικού υπερεπίτευξης των δημοσιονομικών στόχων των προηγούμενων προγραμμάτων, οι δημοσιονομικές προβλέψεις φαίνονται συντηρητικές. Αφετέρου, οι παραδοχές για τις φορολογικές ελαστικότητες είναι μάλλον αισιόδοξες ιδίως όσον αφορά το 2006. Ακόμη, οι αναπτυξιακές παραδοχές για το τελευταίο έτος της περιόδου αναφοράς του προγράμματος (δηλαδή το 2008) θεωρούνται αισιόδοξες. Υπό το τρέχον πολιτικό κλίμα, οι μεταλλωρύχοι έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα συνταξιοδοτικά δικαιώματα γεγονός που ωθεί άλλες κοινωνικές ομάδες να απαιτούν ειδική μεταχείριση υπονομεύοντας με τον τρόπο αυτόν τη μεταρρύθμιση του συστήματος συντάξεων. Εκτός αυτού, υφίσταται και μια πηγή κινδύνων πολιτικής υφής όσον αφορά τις δημοσιονομικές προβλέψεις. Ήδη στο παρελθόν ήταν δύσκολο να εφαρμοσθεί ένα μεγάλο μέρος του λεγόμενου προγράμματος Hausner για την αναδιάρθρωση των δημόσιων οικονομικών λόγω του ότι η κυβέρνηση δεν διέθετε την υποστήριξη του κοινοβουλίου. Η τρέχουσα πολιτική κατάσταση (κυβέρνηση μειοψηφίας) δεν ευνοεί την εισαγωγή μέτρων για τη μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης και την επίτευξη μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας στα δημόσια οικονομικά της χώρας. To ονομαστικό όριο των 30 δισ. PLN για τον κρατικό προϋπολογισμό που θεσπίζει το πρόγραμμα σύγκλισης δεν θεωρείται επαρκές για την εξάλειψη της αιτίας στην οποία οφείλονται τα μεγάλα ελλείμματα της Πολωνίας, δηλαδή της υπερβολικά ταχείας αύξησης των δημόσιων δαπανών.

11. Το πρόγραμμα δεν ακολουθεί την πορεία μείωσης του ελλείμματος που χάραξε το Συμβούλιο στη σύσταση που εξέδωσε δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7. Ακόμη και εκ πρώτης όψεως, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του επικαιροποιημένου προγράμματος θεωρείται ασυμβίβαστος με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος εντός της προθεσμίας που έθεσε το Συμβούλιο. Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται εάν ληφθούν υπόψη οι κίνδυνοι στο σύνολό τους. Οι στόχοι ως προς το έλλειμμα το 2005 και το 2006 είναι μικρότεροι σε σχέση με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα και ανταποκρίνονται στους στόχους για το ονομαστικό έλλειμμα που προσδιορίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 χάρη στην καλύτερη από το αναμενόμενο εκτέλεση του προϋπολογισμού το 2005 με αποτελέσματα μεταφερόμενα στο 2006. Η σύγκριση μεταξύ στόχων, όμως, περιπλέκεται από μεταβολές στη μεθοδολογία των εθνικών λογαριασμών και αναθεωρήσεις των πληροφοριακών στοιχείων.Η Για το κρίσιμο έτος 2007, το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του ελλείμματος σε 2,2% του ΑΕΠ. Ωστόσο, εάν τα χρηματοδοτούμενα από τον δεύτερο πυλώνα συστήματα συντάξεων εξαιρεθούν από τον τομέα της γενικής κυβέρνησης, όπως ορίζει η απόφαση της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004, το προγραμματιζόμενο για το 2007 έλλειμμα ανέρχεται 4,1% του ΑΕΠ. Προκειμένου να διορθωθεί το υπερβολικό έλλειμμα εμπρόθεσμα θα απαιτηθούν σημαντικές επιπρόσθετες προσπάθειες προσαρμογής.

12. Μεταξύ 2005 και 2008, το κρατικό χρέος αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά 3¼ εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε 45½% του ΑΕΠ το 2008, ποσοστό πολύ κατώτερο του 60% του ΑΕΠ που αποτελεί την τιμή αναφοράς, με τη διαφορά ότι εάν τα ανοικτά ταμεία συντάξεων εξαιρεθούν από τον τομέα γενικής κυβέρνησης, ο δείκτης χρέους θα φθάσει το 52,6%. Αναμένεται μια σημαντική και αυξητική για το χρέος προσαρμογή αποθεμάτων-ροών που θα αντισταθμίσει την θετική επίδραση ενός πρωτογενούς πλεονάσματος και μιας ευνοϊκής αντίδρασης τύπου «χιονοστιβάδας» (η αρνητική συμβολή του τεκμαρτού επιτοκίου υπεραντισταθμίζεται από την σταθερή έντονη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ).

13. Από άποψη διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών, φαίνεται ότι ο κίνδυνος για την Πολωνία είναι μικρός όσον αφορά το προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Το επίπεδο χρέους βρίσκεται επί του παρόντος κάτω από το 60% που αποτελεί την τιμή αναφοράς και προβλέπεται ότι θα παραμείνει εκεί εφόσον γίνουν πραγματικότητα οι οικονομίες που συνεπάγεται η πλήρης εφαρμογή της μεταρρύθμισης του 1999 για τις συντάξεις. Ωστόσο, τα πρόσφατα μέτρα της κυβέρνησης για τον αποκλεισμό ορισμένων κατηγοριών εργαζομένων από το μεταρρυθμισμένο σύστημα συντάξεων μπορεί να εξασθενήσουν τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της μεταρρύθμισης, ιδίως εάν χορηγηθούν περαιτέρω εξαιρέσεις από τα συστήματα συντάξεων. Η υλοποίηση ενδεχόμενων υποχρεώσεων, καθώς και το τρέχον μεγάλο διαρθρωτικό έλλειμμα μπορεί να αυξήσουν τον δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ ταχύτερα από ό,τι προβλέπεται μεσοπρόθεσμα. Η απαρέγκλιτη υλοποίηση της σχεδιαζόμενης εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα είναι αναγκαία προκειμένου να περιορισθούν οι κίνδυνοι που απειλούν τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα.

14. Τα σχεδιαζόμενα μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζουν εν πολλοίς με τους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής, που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Ωστόσο, η προγραμματιζόμενη προσαρμογή δεν αρκεί για την άμεση διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.

15. Στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας, που υποβλήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2006 στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, προσδιορίζονται οι ακόλουθες προκλήσεις που έχουν σοβαρές συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά: δημοσιονομική εξυγίανση λόγω υψηλών ελλειμμάτων, αναβάθμιση της ανεπαρκούς υποδομής μεταφορών και προστασίας του περιβάλλοντος, ενίσχυση της Ε&Α και της καινοτομίας από τον δημόσιο τομέα, προώθηση μιας αποφασιστικότερης προσέγγισης όσον αφορά την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης μέσω της μείωσης των εισφορών που βαρύνουν την χαμηλόμισθη απασχόληση. Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των μέτρων που προσδιορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων δεν αποτυπώνονται στις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης. Μεταξύ των δημοσιονομικών μέτρων του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, το πρόγραμμα σύγκλισης μνημονεύει το ανώτατο όριο για το έλλειμμα και τον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό.

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση η Επιτροπή σημειώνει ότι το πρόγραμμα σύγκλισης δεν προβλέπει διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2007 όπως απαιτεί η σύσταση του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτίθεται να συστήσει τη λήψη περαιτέρω μέτρων στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με τις επιταγές του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Εν τω μεταξύ, η Πολωνία οφείλει:

- να ενισχύσει την προσαρμογή ιδίως το 2006, με τη διάθεση τυχόν πλεονασματικών εσόδων ή κονδυλίων προερχόμενων από μη εκτελεσθείσες δαπάνες, για τη μείωση του ελλείμματος,

- να βελτιώσει την μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα του μεταρρυθμισμένου συστήματος συντάξεων,

- να ενισχύσει το θεσμικό πλαίσιο των δημόσιων οικονομικών με την εισαγωγή ενός κανόνα ως προς τις μεσοπρόθεσμες δαπάνες.

- Σύσταση

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα της Πολωνίας, 2005-2008

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

16. Στις [14 Μαρτίου 2006] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2005-2008.

17. Η μέση ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στην Πολωνία ήταν 4,5% κατά την περίοδο 1994-2004, δηλαδή υψηλότερη κατά περισσότερες από 2 εκατοστιαίες μονάδες από τον μέσο όρο της ΕΕ των 25 (2,4%). Μετά από μια περίοδο έντονης οικονομικής ανάπτυξης, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ επιβραδύνθηκε σε 1,0% το 2001, αντικατοπτρίζοντας τόσο εγχώριους όσο και εξωτερικούς κυκλικούς παράγοντες. Έκτοτε ανέκαμψε και το 2004 ανήλθε σε 5,3%. Από άποψη πρότυπης αγοραστικής δύναμης το κατά κεφαλή εισόδημα ανήλθε στο 46,5% του μέσου όρου της ΕΕ25 το 2004. Ο πληθωρισμός ΕνΔΤΚ διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα την τελευταία δεκαετία, δηλαδή κατά μέσο όρο 7,0%, αλλά το 2005 μειώθηκε αισθητά σε 2% περίπου. Η κατάσταση στην αγορά εργασίας παραμένει το κυριότερο πρόβλημα της Πολωνίας, με ποσοστό ανεργίας 18,8% το 2004 και το χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης στην ΕΕ (51,7% το 2004). Την τελευταία δεκαετία, το αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης της Πολωνίας ήταν σταθερά αρνητικό. Κυμάνθηκε μεταξύ -1,4% και -4,8%[6] του ΑΕΠ έως το 2003, οπότε άρχισε να βελτιώνεται φθάνοντας το -3,8% του ΑΕΠ το 2004.

18. Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο απεφάνθη ότι η Πολωνία παρουσίαζε υπερβολικό έλλειμμα. Σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της ίδιας ημερομηνίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, το υπερβολικό έλλειμμα πρέπει να διορθωθεί μέχρι το έτος 2007. Το Συμβούλιο, στη γνώμη που εξέδωσε στις 17 Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με την προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης για την περίοδο 2004-2007, κάλεσε την Πολωνία «(i) να ενισχύσει τη δημοσιονομική προσαρμογή και πέρα από το 2005 και να αναθεωρήσει προς τα κάτω τον στόχο ως προς το έλλειμμα το 2007, και (ii) να εξασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή των διαρθρωτικών μέτρων του προγράμματος Hausner και να καταβάλει επιπλέον προσπάθειες για τη λήψη εναλλακτικών μέτρων σε περίπτωση που γίνουν πραγματικότητα οι κίνδυνοι εφαρμογής».

19. Όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού το 2005, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης για το έτος αυτό εκτιμάται σε 3,6% του ΑΕΠ στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005, έναντι 3,9% του ΑΕΠ που αποτελούσε τον στόχο του προηγούμενου επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης όσον αφορά το έλλειμμα. Η σύγκριση με τα προηγούμενα προγράμματα σύγκλισης περιπλέκεται λόγω των σημαντικής έκτασης αναθεωρήσεων των δεδομένων εξαιτίας μεθοδολογικών μεταβολών. Το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα οφειλόταν κυρίως στα δημοσιονομικά αποτελέσματα της κεντρικής κυβέρνησης και ιδίως τον κρατικό προϋπολογισμό, όπου παρατηρήθηκαν (σε ταμειακή βάση) υψηλότερα από τα προγραμματισθέντα έσοδα άμεσης φορολογίας και ελλιπής εκτέλεση των δαπανών, μειώνοντας έτσι το έλλειμμα κατά περίπου 0,7 εκατοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2005.

20. Το πρόγραμμα ακολουθεί, εν γένει, το πρότυπο και τις απαιτήσεις παροχής δεδομένων που ισχύουν για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης με βάση τον νέο κώδικα δεοντολογίας[7]. Η Πολωνία υπέβαλε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης στις 19 Ιανουαρίου 2006, 7 εβδομάδες μετά την προθεσμία της 1ης Δεκεμβρίου που ορίζει ο κώδικας δεοντολογίας. Η καθυστέρηση οφειλόταν στον σχηματισμό νέας κυβέρνησης τον Νοέμβριο του 2005 μετά από κοινοβουλευτικές εκλογές και στην αντικατάσταση του υπουργού οικονομικών στις αρχές Ιανουαρίου του 2006.

21. Το μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος προβλέπει άνοδο της ετήσιας αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 3,3% το 2005 σε 4,3% το 2006 και σε 5,0% το 2008. Οι παραδοχές για την ανάπτυξη στις οποίες στηρίζεται το πρόγραμμα μπορούν συνεπώς να θεωρηθούν αξιόπιστες, με ροπή προς την αισιοδοξία κατά το τελευταίο έτος της περιόδου. Οι προβλέψεις του προγράμματος όσον αφορά τον πληθωρισμό θεωρούνται, επίσης, ρεαλιστικές εκτός από το 2006, για το οποίο θεωρούνται ότι είναι χαμηλές.

22. Απώτερος στόχος της τρέχουσας επικαιροποίησης του προγράμματος σύγκλισης είναι η προοδευτική μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης ούτως ώστε να καλυφθούν τα κριτήρια σύγκλισης μέχρι τις επόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές, δηλαδή έως τα τέλη του 2009. Ο στόχος για το 2009 δεν έχει ποσοτικοποιηθεί. Ο στόχος για το έλλειμμα του 2007 παραμένει αμετάβλητος σε 2,2% του ΑΕΠ ενώ τα συστήματα συντάξεων που χρηματοδοτούνται από τον δεύτερο πυλώνα εξακολουθούν να περιλαμβάνονται στον τομέα της γενικής κυβέρνησης. Εάν τα συνταξιοδοτικά συστήματα εξαιρεθούν από τον κρατικό τομέα, ο στόχος για το έλλειμμα αυξάνεται σε σχέση με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, από 3,9% του ΑΕΠ σε 4,1% του ΑΕΠ λόγω του ότι αυξάνεται το εκτιμώμενο κόστος της μεταρρύθμισης του συστήματος συντάξεων σε 1,9% του ΑΕΠ. Το πρωτογενές αποτέλεσμα (με τα συστήματα συντάξεων που χρηματοδοτούνται από τον δεύτερο πυλώνα να συμπεριλαμβάνονται στον τομέα γενικής κυβέρνησης) αναμένεται να βελτιωθεί από -0,3% του ΑΕΠ το 2005 σε 0,6% το 2008. Η βραδεία αυτή προσαρμογή οφείλεται κυρίως στην ευνοϊκή εξέλιξη των εσόδων το 2006 και σε ορισμένες περικοπές δαπανών το 2007 και το 2008. Σε σύγκριση με την προηγούμενη, η τρέχουσα επικαιροποίηση θέτει έναν πιο φιλόδοξο στόχο ως προς το έλλειμμα του 2006, χάρη στα μεταφερόμενα θετικά αποτελέσματα της εξέλιξης των εσόδων το 2005, με τη διαφορά ότι η μετέπειτα προσπάθεια προσαρμογής είναι χαμηλότερη και οι μεταρρυθμίσεις στις δαπάνες μετατίθενται για το 2007 και το 2008.

23. Κατά την περίοδο του προγράμματος, το διαρθρωτικό αποτέλεσμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα χωρίς τα έκτακτα και τα λοιπά προσωρινά μέτρα) όπως υπολογίζεται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των στοιχείων που παρέχει το πρόγραμμα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προγραμματίζεται να βελτιωθεί ετησίως κατά 0,25% του ΑΕΠ, κατά μέσο όρο. Το πρόγραμμα θέτει ως μεσοπρόθεσμο στόχο (ΜΠΣ) για τη δημοσιονομική κατάσταση τη διαμόρφωση του διαρθρωτικού ελλείμματος σε -1,0% του ΑΕΠ, αλλά δεν αποβλέπει σε επίτευξη του στόχου αυτού εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Δεδομένου ότι ο ΜΠΣ του προγράμματος είναι απαιτητικότερος από το ελάχιστο όριο (που εκτιμάται ως έλλειμμα -1½% του ΑΕΠ περίπου), η επίτευξή του θα εκπληρώσει και τον στόχο της δημιουργίας περιθωρίου ασφαλείας ούτως ώστε να αποσοβηθεί η εμφάνιση υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΠΣ του προγράμματος αντικατοπτρίζει τον δείκτη χρέους και την μέση αύξηση της δυνητικής παραγωγής μακροπρόθεσμα.

24. Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι χειρότερο από ό,τι προβλέπεται στο πρόγραμμα. Μολονότι το ιστορικό υπερεπίτευξης των δημοσιονομικών στόχων των προηγούμενων προγραμμάτων δημιουργεί την εντύπωση ότι οι δημοσιονομικές προβλέψεις είναι συντηρητικές, υπάρχουν διάφοροι συντελεστές που επηρεάζουν αρνητικά την προγραμματιζόμενη προσαρμογή. Οι παραδοχές για τις φορολογικές ελαστικότητες είναι μάλλον αισιόδοξες ιδίως όσον αφορά το 2006. Ακόμη, οι αναπτυξιακές παραδοχές για το τελευταίο έτος της περιόδου αναφοράς του προγράμματος (2008) θεωρούνται αισιόδοξες. Υπό το τρέχον πολιτικό κλίμα, οι μεταλλωρύχοι έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα συνταξιοδοτικά δικαιώματα γεγονός που ωθεί άλλες κοινωνικές ομάδες να απαιτούν επίσης ειδική μεταχείριση υπονομεύοντας με τον τρόπο αυτόν την μεταρρύθμιση του συστήματος συντάξεων που τέθηκε σε εφαρμογή το 1999. Οι δημοσιονομικές προβλέψεις περιβάλλονται από μεγαλύτερους πολιτικής φύσεως κινδύνους λόγω της κατάστασης που προέκυψε μετά τις εκλογές που έγιναν το φθινόπωρο του 2005. To τετραετές ονομαστικό ανώτατο όριο των 30 δισ. PLN για τον κρατικό προϋπολογισμό που εισάγεται στο πρόγραμμα σύγκλισης, δεν θεωρείται επαρκές για την εξάλειψη της αιτίας στην οποία οφείλονται τα μεγάλα ελλείμματα της Πολωνίας, δηλαδή της υπερβολικά ταχείας αύξησης των δημόσιων δαπανών. Ως εκ τούτου θα ήταν καλό να θεσπισθεί ένας εναλλακτικός ή πρόσθετος δημοσιονομικός κανόνας με σκοπό τον έλεγχο της αύξησης των κρατικών δαπανών.

25. Το πρόγραμμα δεν ακολουθεί την πορεία μείωσης του ελλείμματος που χάραξε το Συμβούλιο στη σύσταση που εξέδωσε δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7. Ακόμη και εκ πρώτης όψεως, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του επικαιροποιημένου προγράμματος θεωρείται ασυμβίβαστος με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος εντός της προθεσμίας που έθεσε το Συμβούλιο. Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται εάν ληφθούν υπόψη οι κίνδυνοι στο σύνολό τους. Οι στόχοι ως προς το έλλειμμα το 2005 και το 2006 είναι μικρότεροι σε σχέση με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα και ανταποκρίνονται στους στόχους για το ονομαστικό έλλειμμα που προσδιορίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 χάρη στην καλύτερη από το αναμενόμενο εκτέλεση του προϋπολογισμού για το 2005 με αποτελέσματα μεταφερόμενα στο 2006. Η σύγκριση μεταξύ στόχων, όμως, περιπλέκεται από μεταβολές στη μεθοδολογία των εθνικών λογαριασμών και αναθεωρήσεις των πληροφοριακών στοιχείων.Η Για το κρίσιμο έτος 2007, το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του ελλείμματος σε 2,2% του ΑΕΠ. Ωστόσο, εάν τα συστήματα συντάξεων του δεύτερου πυλώνα εξαιρεθούν από τον τομέα γενικής κυβέρνησης, όπως ορίζει η απόφαση της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004, το προγραμματιζόμενο για το 2007 έλλειμμα ανέρχεται 4,1% του ΑΕΠ. Προκειμένου να διορθωθεί το υπερβολικό έλλειμμα εμπρόθεσμα θα απαιτηθούν σημαντικές επιπρόσθετες προσπάθειες προσαρμογής.

26. Μεταξύ του 2005 και του 2008, το δημόσιο χρέος αναμένεται να αυξηθεί κατά 3¼ εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ και να ανέλθει στο 45½% του ΑΕΠ το 2008, ποσοστό σαφώς χαμηλότερο από τη σχετική τιμή αναφοράς (60% του ΑΕΠ). Αναμένονται σημαντικές και αυξητικές για το χρέος προσαρμογές αποθεμάτων-ροών που θα αντισταθμίσουν την επίδραση των πρωτογενών πλεονασμάτων και μιας ευνοϊκής αντίδρασης τύπου «χιονοστιβάδας» (η αρνητική συμβολή του τεκμαρτού επιτοκίου υπεραντισταθμίζεται από την σταθερά έντονη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ).

27. Τα σχεδιαζόμενα μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζουν εν πολλοίς με τους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής, που περιλαμβάνονται στους ολοκληρωμένους προσανατολισμούς για την περίοδο 2005-2008. Ωστόσο, η προγραμματιζόμενη προσαρμογή δεν αρκεί για την άμεση διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.

28. Στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας, που υποβλήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2006 στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, προσδιορίζονται οι ακόλουθες προκλήσεις που έχουν σοβαρές συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά: δημοσιονομική εξυγίανση λόγω υψηλών ελλειμμάτων, αναβάθμιση της ανεπαρκούς υποδομής μεταφορών και μείωση των εισφορών που βαρύνουν την εργασία προκειμένου να μειωθεί το υψηλό ποσοστό ανεργίας στην Πολωνία. Ωστόσο, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των μέτρων που προσδιορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων δεν αποτυπώνονται στις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης. Μεταξύ των δημοσιονομικών μέτρων του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, το πρόγραμμα σύγκλισης μνημονεύει το ανώτατο όριο για το έλλειμμα και τον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό.

29. Από άποψη διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών, φαίνεται ότι ο κίνδυνος για την Πολωνία είναι μικρός όσον αφορά το προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Το επίπεδο χρέους βρίσκεται επί του παρόντος κάτω από το 60%, που αποτελεί την τιμή αναφοράς και προβλέπεται ότι θα παραμείνει εκεί εφόσον γίνουν πραγματικότητα οι οικονομίες που συνεπάγεται η πλήρης εφαρμογή της μεταρρύθμισης του 1999 για τις συντάξεις. Ωστόσο, τα πρόσφατα μέτρα της κυβέρνησης για τον αποκλεισμό ορισμένων κατηγοριών εργαζομένων από το μεταρρυθμισμένο σύστημα συντάξεων μπορεί να εξασθενήσουν τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της μεταρρύθμισης, ιδίως εάν χορηγηθούν περαιτέρω εξαιρέσεις από τα συστήματα συντάξεων. Η υλοποίηση ενδεχόμενων υποχρεώσεων, καθώς και το τρέχον μεγάλο διαρθρωτικό έλλειμμα μπορεί να αυξήσουν τον δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ ταχύτερα από ό,τι προβλέπεται μεσοπρόθεσμα. Η απαρέγκλιτη υλοποίηση της σχεδιαζόμενης εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα είναι αναγκαία προκειμένου να περιορισθούν οι κίνδυνοι που απειλούν τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα[8].

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση, το Συμβούλιο σημειώνει ότι το πρόγραμμα σύγκλισης δεν προβλέπει την διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2007 όπως απαιτεί η σύσταση του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 και ότι η Επιτροπή προτίθεται να συστήσει τη λήψη περαιτέρω μέτρων στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος σύμφωνα με τις επιταγές του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Εν τω μεταξύ, η Πολωνία οφείλει:

- να ενισχύσει την προσαρμογή ιδίως το 2006, με τη διάθεση τυχόν πλεονασματικών εσόδων ή κονδυλίων προερχόμενων από μη εκτελεσθείσες δαπάνες, για τη μείωση του ελλείμματος,

- να βελτιώσει την μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα του μεταρρυθμισμένου συστήματος συντάξεων,

- να ενισχύσει το θεσμικό πλαίσιο των δημόσιων οικονομικών με την εισαγωγή ενός κανόνα ως προς τις μεσοπρόθεσμες δαπάνες.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων 1

2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |

Πραγματικό ΑΕΠ (μεταβολή %) | ΠΣ Ιαν. 2006 | 5,3 | 3,3 | 4,3 | 4,6 | 5,0 |

ΠΣ Νοέμβ. 2005 | 5,3 | 3,4 | 4,3 | 4,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | 5,7 | 5,0 | 4,8 | 5,6 | μ.δ.σ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Ιαν. 2006 | 3,6 | 2,2 | 1,5 | 2,2 | 2,5 |

ΠΣ Νοέμβ. 2005 | 3,6 | 2,2 | 2,3 | 2,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | 3,5 | 3 | 2,7 | 2,5 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 20062 | 0,4 | 0,1 | 0,3 | 0,3 | 0,6 |

ΠΣ Νοέμβ. 20055 | 0,4 | 0,2 | 0,4 | 0,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 20042 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2006 | -3,8 | -2,9 | -2,6 | -2,2 | -1,9 |

ΠΣ Νοέμβ. 2005 | -3,9 | -3,6 | -3,6 | -3,4 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | -5,4 | -3,9 | -3,2 | -2,2 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2006 | -1,2 | -0,3 | -0,2 | 0,3 | 0,6 |

ΠΣ Νοέμβ. 2005 | -1,2 | -1,0 | -1,1 | -1,0 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | -2,6 | -1,3 | -0,5 | 0,4 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο και διαρθρωτικό αποτέλεσμα3 (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2006 | -4,1 | -2,9 | -2,7 | -2,3 | -2,1 |

ΠΣ Νοέμβ. 20054 | -4,1 | -3,7 | -3,7 | -3,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2006 | 41,9 | 42,5 | 45,0 | 45,3 | 45,4 |

ΠΣ Νοέμβ. 2005 | 43,6 | 46,3 | 47,0 | 47,3 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | 45,9 | 47,6 | 48,0 | 47,3 | μ.δ.σ. |

Σημειώσεις: 1 Οι δημοσιονομικές προβλέψεις δεν συμπεριλαμβάνουν τον αντίκτυπο της απόφασης της Eurostat, της 2ας Μαρτίου 2004, σχετικά με την ταξινόμηση των χρηματοδοτούμενων συνταξιοδοτικών συστημάτων, η οποία πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τον χρόνο υποβολής της κοινοποίησης της ανοίξεως του 2007. Λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο αυτόν το αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης θα είναι -5,6% του ΑΕΠ το 2004, -4,7% το 2005, -4,6% το 2006, -4,1% το 2007 και -3,7% το 2008, ενώ το ακαθάριστο κρατικό χρέος θα ανέλθει σε 45,9% του ΑΕΠ το 2004, 47,9% το 2005, 51,2% το 2006, 52,1% το 2007 και 52,6% το 2008. 2 Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται στο πρόγραμμα. 3 Το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα είναι το ίδιο με το διαρθρωτικό αποτέλεσμα λόγω του ότι τα έκτακτα και τα λοιπά προσωρινά μέτρα που προέρχονται από το πρόγραμμα είναι αμελητέα (0,04% του ΑΕΠ το 2005, που μειώνει το έλλειμμα). 4 Στις προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής δεν περιλαμβάνονται έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα 5 Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής αύξησης 3,3%, 3,6%, 4,2% και 4,5% αντιστοίχως για την περίοδο 2004-2007. Πηγή: Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ), Φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που ενεκρίθη από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.

[3] Το πρόγραμμα παρέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα από τα προαιρετικά στοιχεία που προβλέπονται από τον νέο κώδικα δεοντολογίας Δεν περιλαμβάνονται τα στοιχεία για την απασχόληση σε δεδουλευμένες ώρες και την παραγωγικότητα της εργασίας ως ΑΕΠ ανά δεδουλευμένες ώρες. Δεν περιλαμβάνονται, επίσης, στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες γενικής κυβέρνησης ανά λειτουργία για το 2008. Λείπουν, επίσης, οι διαφορές μεταξύ ρευστών διαθεσίμων και απαιτήσεων καθώς και καθαρή σώρευση χρηματοοικονομικών στοιχείων. Λείπουν στοιχεία για το σύνολο των εσόδων και των δαπανών στον πίνακα 7 (μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα).

[4] Ορισμός της ΔΥΕ· όλα τα ταμεία συντάξεων εντάσσονται στον τομέα γενικής κυβέρνησης· αναθεωρημένα στοιχεία.

[5] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[6] Ορισμός της ΔΥΕ· όλα τα ταμεία συντάξεων εντάσσονται στον τομέα γενικής κυβέρνησης· αναθεωρημένα στοιχεία.

[7] Το πρόγραμμα παρέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα από τα προαιρετικά στοιχεία που προβλέπονται από τον νέο κώδικα δεοντολογίας Δεν περιλαμβάνονται τα στοιχεία για την απασχόληση σε δεδουλευμένες ώρες και την παραγωγικότητα της εργασίας ως ΑΕΠ ανά δεδουλευμένες ώρες Δεν περιλαμβάνονται, επίσης, στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες γενικής κυβέρνησης ανά λειτουργία για το 2008. Λείπουν, επίσης, οι διαφορές μεταξύ ρευστών διαθεσίμων και απαιτήσεων καθώς και η καθαρή σώρευση χρηματοοικονομικών στοιχείων. Λείπουν στοιχεία για το σύνολο των εσόδων και των δαπανών στον πίνακα 7 (μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα).

[8] Λεπτομέρειες για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα παρέχονται στην τεχνική αξιολόγηση του προγράμματος από τις υπηρεσίες της Επιτροπής

(http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm)