P6_TA(2005)0005

Σύμβαση πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές αλλαγές (UNFCCC)

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τα αποτελέσματα του Διάσκεψης του Μπουένος Άιρες για την αλλαγή του κλίματος

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το Πρωτόκολλο του Κυότο στη Σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές αλλαγές (UNFCCC) της 11ης Δεκεμβρίου 1997, τις διαδικασίες εφαρμογής για την εκτέλεσή του που εγκρίθηκαν στις διασκέψεις της Βόννης (Ιούλιος 2001), του Μαρακές (Νοέμβριος 2001), του Νέου Δελχί (Νοέμβριος 2002) και του Μιλάνου (Δεκέμβριος 2003), καθώς επίσης και τη Δέκατη Διάσκεψη των Συμβαλλομένων Μερών (COΡ-10) που πραγματοποιήθηκε στο Μπουένος Άιρες από 6 έως 17 Δεκεμβρίου 2004,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές, συγκεκριμένα δε το ψήφισμα της 17ης Νοεμβρίου 2004 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη Διάσκεψη του Μπουένος Άιρες με θέμα την αλλαγή του κλίματος (COΡ-10) [1],

- έχοντας υπόψη το άρθρο 103, παράγραφος 2, του Κανονισμού του,

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αλλαγή του κλίματος είναι μία από τις μείζονες προκλήσεις του 21ου αιώνα με σημαντικές αρνητικές περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες για τον πλανήτη και ότι αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την βιώσιμη ανάπτυξη και τις ζωές και τις περιουσίες εκατομμυρίων ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο· λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά τη διάρκεια του 2004 κατεγράφησαν εκ νέου κυκλώνες, τυφώνες και άλλες οφειλόμενες στο κλίμα φυσικές καταστροφές οι οποίες έπληξαν σκληρά πληθυσμούς σε ολόκληρο τον πλανήτη και ιδίως στις φτωχότερες χώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι πέραν της ανθρώπινης δυστυχίας και των πολυάριθμων θυμάτων, εκτιμάται ότι οι οικονομικές απώλειες έφθασαν στο πρωτόγνωρο επίπεδο των 90 δισ. δολλαρίων για το 2004,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλήρης εκτέλεση της UNFCCC και του Πρωτοκόλλου του Κυότο έχουν θεμελιώδη σημασία για την αντιμετώπιση του βασικού προβλήματος της αλλαγής του κλίματος και για το μέλλον του περιβάλλοντος του πλανήτη,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η UNFCCC ορίζει πλαίσιο δράσης που αποσκοπεί στην συγκράτηση και την σταθεροποίηση των συγκεντρώσεων στην ατμόσφαιρα των αερίων που συνιστούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου ούτως ώστε να αποφεύγονται οι "επικίνδυνες ανθρωπογενείς παρεμβολές" στο σύστημα του κλίματος· λαμβάνονταςυπόψη ότι η UNFCCC τέθηκεσε ισχύ στις 21 Μαρτίου 1994 και τώρα έχει 189 μέρη,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ως σήμερα 132 χώρες και οργανισμοί περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης έχουν επικυρώσει το Πρωτόκολλο του Κυότο, συμπεριλαμβανομένων 37 μερών για το Παράρτημα Ι τα οποία συνολικά ευθύνονται για το 61,6% των εκπομπών αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου του Παραρτήματος Ι του 1990, πληρώντας κατ`αυτόν τον τρόπο τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για τη θέση του Πρωτοκόλλου σεισχύ στις 16 Φεβρουαρίου 2005,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αναπτυγμένες χώρες έχουν μείζονα ευθύνη για τις εκπομπές των αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου και πρέπει, ως εκ τούτου, να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στη διεργασία μείωσης των εκπομπών· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει κατ`επανάληψη απευθύνει εκκλήσεις προκειμένου να συνεχίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση να διαδραματίζει παρόμοιο ηγετικό ρόλο,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Πρωτόκολλο του Κυότο επικυρώθηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα στις 31 Μαΐου 2002, καθώς επίσης και από τα κράτη μέλη της· λαμβάνοντας δε υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν εγκρίνει τις νομοθετικές πράξεις [2] που απαιτούνται για την εκτέλεση των διατάξεων του Πρωτοκόλλου του Κυότο εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 13 Οκτωβρίου 2003, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν την οδηγία 2003/87/ΕΚ σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας [3]· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόσφατη έκθεση προόδου της Επιτροπής (COM(2004)0818) επιβεβαιώνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της βρίσκεται σε καλό δρόμο όσον αφορά την υλοποίηση του στόχου της βάσει του Πρωτοκόλλου του Κυότο·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι στόχοι του Πρωτοκόλλου του Κυότο αποτελούν μεν ουσιαστική προϋπόθεση για μία παγκόσμια στρατηγική σχετικά με την αλλαγή του κλίματος, χρειάζεται δε να τεθούν περαιτέρω στόχοι για την περίοδο μετά το 2012· λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύνολο των εκπομπών πρέπει να μειωθεί κατά το ήμισυ έως το 2050 προκειμένου να περιορισθεί η θέρμανση του πλανήτη κάτω από + 2 °C σε σχέση μετα προβιομηχανικά επίπεδα,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2012 πλησιάζει με γοργούς ρυθμούς και ότι χρειάζεται επομένως μια στρατηγική για την περίοδο μετά το 2012 προκειμένου να εξετασθεί ο μακροπρόθεσμος στόχος της προώθησης πηγών ενέργειας χαμηλής κατανάλωσης άνθρακα, τεχνολογιών με χαμηλές εκπομπές αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου και ανανεώσιμων μορφών ενέργειας,

1. χαιρετίζει τη διεθνή συμφωνία επί των αποφάσεων που ελήφθησαν στη Δέκατη Σύνοδο της Διάσκεψης των Συμβαλλομένων Μερών της UNFCCC, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος εργασίας του Μπουένος Άιρες για μέτρα προσαρμογής και αντίδραση, καθώς και της απόφασης να ξεκινήσει διάλογος για τις μελλοντικές αντιδράσεις στην αλλαγή του κλίματος στο πλαίσιο της UNFCCC και του Πρωτοκόλλου του Κυότο τον Μάιο 2005·

2. πιστεύει ακράδαντα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διατηρήσει τον ηγετικό ρόλο της στις διεθνείς προσπάθειες καταπολέμησης της αλλαγής του κλίματος· αναμένει επομένως από την Ευρωπαϊκή Ένωση να υποβάλει πρόταση για μελλοντικό σύστημα στο σεμινάριο των κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων που να είναι συνεπές προς τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διατήρηση της μέσης αύξησης της πλανητικής θερμοκρασίας κάτω από + 2 °C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, όταν οι συνολικές εκπομπές αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου φθάσουν στο ανώτατο επίπεδο εντός των επόμενων δύο δεκαετιών, και το οποίο θα τηρεί τις αρχές της ισότητας, της ευθύνης και ικανότητας για δράση·

3. σημειώνει ότι είναι ανάγκη όλες οι αναπτυγμένες χώρες να καταβάλουν στο άμεσο μέλλον σημαντικές προσπάθειες για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στον μακροπρόθεσμο στόχο μείωσης των εκπομπών· καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να εγκρίνει στόχους μείωσης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Άνοιξης του 2005 που θα συμβαδίζουν με τους προαναφερθέντες στόχους· πιστεύει ότι, όσον αφορά τις βιομηχανικές χώρες, για την επίτευξη αυτού του στόχου, απαιτούνται μεσοπρόθεσμες μειώσεις της τάξεως του 30 % έως το 2020 και μακροπρόθεσμες μειώσεις της τάξεως του 60-80 % έως το 2050·

4. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους για έναρξη διαλόγου με τις ανά τον κόσμο υπεύθυνες χώρες με σκοπό το σχεδιασμό βιώσιμης λύσης για την πρόληψη της επικίνδυνης αλλαγής του κλίματος· καταδικάζει τις απόπειρες μερικών χωρών να παρεμποδίσουν την εκκίνηση των διαπραγματεύσεων για τις δεσμεύσεις όσον αφορά την πολιτική για το κλίμα πέραν του 2012· αποδοκιμάζει τις επανειλημμένες δηλώσεις του Ιταλού Υπουργού Περιβάλλοντος ότι θα ήταν άχρηστο να τεθούν δεσμευτικοί στόχοι για τη μείωση των εκπομπών αερίων μετά το 2012 χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ινδίας· θεωρεί ότι παρόμοιες δηλώσεις θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν τη θέση της ΕΕ·

5. καλεί τις χώρες που δεν επικύρωσαν το Πρωτόκολλο του Κυότο να πράξουν τούτο το συντομότερο δυνατόν· καλεί την κυβέρνηση των ΗΠΑ να επανεξετάσει την απόφασή της να μη συμμετάσχει και, ως πρώτο βήμα, να τηρήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε βάσει της UNFCCC για μείωση των εκπομπών της χώρας στο επίπεδο του 1990· υπογραμμίζει πέραν τούτου ότι η επικύρωση και χρήση των μηχανισμών του Πρωτοκόλλου θα συμβάλει στην οικονομικότερη υλοποίηση των στόχων του Πρωτοκόλλου του Κυότο για την Αυστραλία·

6. προτρέπει την Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβει περαιτέρω μέτρα για να αυξήσει την εξοικονόμηση ενέργειας, να βελτιώσει την ενεργειακή αποδοτικότητα και να μεταστραφεί σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

7. ανησυχεί διότι η πρόοδος που σημειώνεται στη μείωση των εκπομπών σε άλλους τομείς μπορεί να τίθεται εν κινδύνω λόγω της αύξησης των εκπομπών στις μεταφορές· πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να ακολουθήσει το παράδειγμα της Καλιφόρνιας σχετικά με το πώς να περιορίσει τις εκπομπές στις μεταφορές· καλεί, κατά συνέπεια, την Επιτροπή να υποβάλει επειγόντως προτάσεις σχετικά με την επιβολή δεσμευτικών ορίων CO2 για τα νέα οχήματα·

8. επαναδιατυπώνει το αίτημά του περί ενσωμάτωσης των εκπομπών από τις διεθνείς πτήσεις και τη ναυτιλία στους στόχους μείωσης των εκπομπών για την δεύτερη περίοδο δέσμευσης μετά το 2012·

9. εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι η 10η Διάσκεψη των Συμβαλλομένων Μερών ήταν μία χαμένη ευκαιρία ως προς την προετοιμασία περαιτέρω στόχων για την περίοδο μετά το 2012· εκφράζει τη δυσαρέσκειά του ιδιαίτερα για το γεγονός ότι παρά τις προσπάθειες της αντιπροσωπείας της ΕΕ, η Διάσκεψη συμφώνησε μόνον επί μιας άτυπης συνεδρίασης για την προετοιμασία των μελλοντικών νέων στόχων το 2005· επιμένει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ετοιμάσει προσεκτικά τη συμμετοχή της σε αυτή τη συνεδρίαση, σε στενή συνεργασία με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, διατηρώντας ηγετικό ρόλο στη διαμόρφωση ισχυρής συμμαχίας για περαιτέρω διεθνείς δεσμεύσεις μετά το 2012· τονίζει ότι είναι ανάγκη να δοθεί στους αρμόδιους για τη λήψη αποφάσεων στον οικονομικό τομέα η ευκαιρία να προγραμματίσουν κάποιες ενέργειες γνωρίζοντας με βεβαιότητα εντός λογικών ορίων την κατάσταση μετά το 2012·

10. επιμένει ότι το σεμινάριο κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων πρέπει να επικεντρώσει το ενδιαφέρον του στις συζητήσεις για το Πρωτόκολλο του Κυότο στο πλαίσιο της UNFCCC με σκοπό να αναπτυχθούν αποτελεσματικές και πρόσφορες απαντήσεις στην αλλαγή του κλίματος και να δημοσιεύσει γραπτή έκθεση για τα αποτελέσματα των συζητήσεων, η οποία θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στις διαπραγματεύσεις·

11. πιστεύει ότι το μελλοντικό καθεστώς πρέπει να βασίζεται σε κοινές αλλά διαφοροποιημένες ευθύνες, σε συνεχείς και μεγαλύτερες μειώσεις των εκπομπών μετά το 2012 και στη συμμετοχή περισσότερων χωρών στην προσπάθεια μείωσης, ιδίως δε των Ηνωμένων Πολιτειών και των πιο προηγμένων αναπτυσσομένων χωρών· για τον λόγο αυτό προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να τονίζουν την ανάγκη για προστασία του κλίματος κατά τη διεξαγωγή διαλόγου με τους διεθνείς εταίρους, ειδικά τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και την Ινδία·

12. επιμένει ότι πρέπει να αυξηθεί η χρηματοοικονομική βοήθεια για μέτρα προσαρμογής στις αναπτυσσόμενες χώρες· πέραν τούτου τονίζει ότι ενώ η οικονομική ανάπτυξη είναι δικαίωμα όλων των αναπτυσσομένων χωρών, πρέπει να ληφθούν μέτρα για να ενθαρρυνθούν πιο φιλοπεριβαλλοντικά αναπτυξιακά μοντέλων·

13. εκφράζει τη λύπη του διότι οι Ηνωμένες Πολιτείες —ο κύριος υπεύθυνος για τις εκπομπές CO2—, μολονότι εκπροσωπούνταν στη Διάσκεψη COΡ-10, δεν ήσαν διατεθειμένες να συζητήσουν περαιτέρω πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της αλλαγής του κλίματος, βρίσκει ωστόσο εξαιρετικά ενθαρρυντικό το γεγονός ότι πολυάριθμες πρωτοβουλίες στον τομέα της αλλαγής του κλίματος αναλαμβάνονται σε πολιτειακό επίπεδο στις Ηνωμένες Πολιτείες όπως η περιφερειακή πρωτοβουλία για τα αέρια του φαινομένου του θερμοκηπίου που περιλαμβάνει εννέα πολιτείες του βορειοανατολικού τμήματος της χώρας, με το Maryland, το Διοικητικό Διαμέρισμα της Κολούμπια, την Πενσυλβανία, τις ανατολικές επαρχίες του Καναδά και το Νέο Brunswick να συμμετέχουν ως παρατηρητές στη διαδικασία, με σκοπό της πρωτοβουλίας να συζητηθεί ο σχεδιασμός περιφερειακού προγράμματος επιβολής ορίων και συναλλαγών που θα καλύπτει το CO2·

14. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει στην προσεχή έκθεσή της για το κόστος και τα οφέλη των μελλοντικών πολιτικών σχετικά με την αλλαγή του κλίματος την έγκριση μέτρων συνοριακής προσαρμογής για την αντιστάθμιση οιουδήποτε ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος μπορεί να έχουν οι παραγωγοί των βιομηχανικών χωρών χωρίς περιορισμούς όσον αφορά τον άνθρακα· υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος δημιουργεί επίσης ευκαιρίες και κίνητρα για καινοτομία σύμφωνα με τους στόχους που θέτει η Ατζέντα της Λισσαβόνας·

15. επικροτεί τις πρωτοβουλίες που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη μείωση των εκπομπών αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου και ιδίως το σύστημα εμπορίας εκπομπών που ξεκινά την 1η Ιανουαρίου 2005 και εκφράζει την ικανοποίησή του για τη δυνατότητα και άλλων χωρών όπως ο Καναδάς ή η Ιαπωνία να προσχωρήσουν στο σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει επίσης την πρόταση σύνδεσης του σύστηματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ με τις περιφερειακές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο των οποίων εγκρίθηκαν ανώτατα όρια εκπομπών σύμφωνα με τους στόχους της UNFCCC· καλεί επιπλέον το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να εγγυηθεί την προοπτική χρησιμοποίησης πιστώσεων από μηχανισμούς σχετικούς με έργα σύμφωνα με την οδηγία 2004/101/ΕΚ και κατά την περίοδο μετά το 2012·

16. καλεί τις δύο Προεδρίες του 2005 να εξασφαλίσουν ότι θα διατηρηθεί ή ακόμη καλύτερα θα επιταχυνθεί η κεκτημένη ταχύτητα που αποκτήθηκε επί του ζητήματος αυτού, με παράλληλη ενίσχυση των δεσμεύσεων και του αριθμού των διεθνών εταίρων στο πλαίσιο της διαδικασίας·

17. υπογραμμίζει ότι η συνεργασία Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Επιτροπής υπήρξε χρήσιμη και προσδοκά ότι θα βρεθεί λύση με το Συμβούλιο πριν από την επόμενη Διάσκεψη των Μερών/Συνεδρίαση των Μερών προκειμένου οι συμμετέχοντες εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να έχουν πρόσβαση στις συντονιστικές συνεδριάσεις της ΕΕ βάσει ενός καθεστώτος τουλάχιστον παρατηρητών με ή χωρίς δικαίωμα λόγου·

18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών και τη Γραμματεία της Σύμβασης-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές, με το αίτημα να κυκλοφορήσει σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[1] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2004)0060.

[2] Απόφαση αριθ. 280/2004/ΕΚ, της 11ης Φεβρουαρίου 2004, για μηχανισμό παρακολούθησης των εκπομπών αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου στην Κοινότητα και εφαρμογής του πρωτοκόλλου του Κυότο (ΕΕ L 49 της 19.2.2004, σ. 1) και οδηγία 2004/101/ΕΚ, της 27ης Οκτωβρίου 2004, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/87/ΕΚ σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας, όσον αφορά τους μηχανισμούς έργων του Πρωτοκόλλου του Κυότο (ΕΕ L 338 της 13.11.2004, σ. 18).

[3] ΕΕ L 275 της 25.10.2003, σ. 32.

--------------------------------------------------