P6_TA(2005)0271

Πρόγραμμα δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την Τόνωση των Τεχνολογιών υπέρ της Αειφόρου Ανάπτυξης: Πρόγραμμα Δράσης για τις Περιβαλλοντικές Τεχνολογίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2004/2131(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο "Τόνωση των τεχνολογιών υπέρ της αειφόρου ανάπτυξης: πρόγραμμα δράσης για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση" (COM(2004)0038),

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 6 και 174 της Συνθήκης ΕΚ, τη διαδικασία του Cardiff (Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Cardiff 15- 16 Ιουνίου 1998) και την στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη (Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Γκέτεμποργκ, 15- 16 Ιουνίου 2001),

- έχοντας υπόψη τη στρατηγική της Λισαβόνας (Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης, 15- 16 Μαρτίου 2002),

- έχοντας υπόψη την Παγκόσμια Διάσκεψη για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και το Σχέδιο Εφαρμογής του Γιοχάνεσμπουργκ (2002),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα για τις καθαρές, έξυπνες, ανταγωνιστικές λύσεις: Οι ευκαιρίες των οικολογικών αποτελεσματικών καινοτομιών στη διαδικασία της Λισαβόνας (Συμπεράσματα του Συμβουλίου για το Περιβάλλον της 14ης Οκτωβρίου 2004),

- έχοντας υπόψη το Έκτο Κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον [1],

- έχοντας υπόψη το πέμπτο [2] και το έκτο [3] πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 21ης Απριλίου 2004 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων — Οικοδομώντας στη Συνεκτίμηση του Περιβαλλοντικού Κύκλου Ζωής [4],

- έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/96/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων και της ηλεκτρικής ενέργειας [5],

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — Το μερίδιο της ανανεώσιμης ενέργειας της ΕΕ (COM(2004)0366),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο: "Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος — Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013" (COM(2004)0101),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή — Ενσωμάτωση Περιβαλλοντικών Ζητημάτων στην Ευρωπαϊκή Τυποποίηση (COM(2004)0130),

- έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής — Εγχειρίδιο για οικολογικές δημόσιες συμβάσεις (SEC(2004)1050),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και ασφάλειας των τροφίμων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (A6-0141/2005),

A. εκτιμώντας ότι η αειφόρος ανάπτυξη —η ανάπτυξη που καλύπτει τις σημερινές ανάγκες χωρίς να διακυβεύονται οι ανάγκες των μελλοντικών γενεών— αποτελεί ουσιαστικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αειφόρος ανάπτυξη σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Γκέτεμποργκ βασίζεται σε τρεις πυλώνες, και συγκεκριμένα στην περιβαλλοντική προστασία, στην οικονομική ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αειφόρος ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την ανάπτυξη νέας περιβαλλοντικής τεχνολογίας και καινοτομιών,

Δ. εκτιμώντας ότι για να διασφαλιστεί η αειφόρος ανάπτυξη, η στρατηγική της Λισαβόνας —να γίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο, ικανή για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και με μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή— χρειάζεται στόχους για τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές πολιτικές, οι οποίοι να είναι αμοιβαίως συνεπείς και ικανοί να αυξήσουν την οικονομική ανάπτυξη,

Ε. εκτιμώντας ότι, στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση και η αξιοποίηση των θετικών συνεργειών μεταξύ περιβαλλοντικής προστασίας και ανταγωνιστικότητας και η αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από την περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι ζωτικής σημασίας. και εκτιμώντας ότι οι περιβαλλοντικές τεχνολογίες (όλες οι τεχνολογίες που έχουν μικρότερες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον σε σημαντικό βαθμό, με την έννοια των συνολικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, από ό,τι άλλες) αποτελούν σημαντικό μέσο για την επίτευξη των ανωτέρω,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι μόνο η επαρκής ζήτηση για περιβαλλοντικές τεχνολογίες θα επιταχύνει τη διαδικασία διάθεσης των καινοτομιών στην αγορά (από την έρευνα, την ανάπτυξη, την παραγωγή και την προώθηση προϊόντων έως τη διάθεση στην αγορά),

Ζ. εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να έχει μια περιβαλλοντική πολιτική αρκετά φιλόδοξη ώστε να δημιουργεί ζήτηση για περιβαλλοντικές τεχνολογίες, με σαφείς και φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους, συμφωνημένους περιβαλλοντικούς δείκτες για τη μέτρηση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, συνυπολογισμό του περιβαλλοντικού (εξωτερικού) κόστους και επιβράβευση των ηγετών αντί των αδρανών ανθρώπων,

Η. εκτιμώντας ότι ο ρόλος της ζήτησης περιβαλλοντικών τεχνολογιών εκ μέρους των πελατών είναι σημαντικός· εκτιμώντας ωστόσο ότι η κοινωνία στο σύνολό της πρέπει να αναλάβει μείζονα ευθύνη για τη δημιουργία των κατάλληλων πλαισίων ταχείας ανάπτυξης τέτοιων τεχνολογιών,

Θ. εκτιμώντας ότι το Σχέδιο Δράσης της Επιτροπής για τις Περιβαλλοντικές Τεχνολογίες (ETAP) δεν προβλέπει τους κατάλληλους μηχανισμούς για τη διάδοση γνώσεων, τη μεταφορά τεχνολογίας, την καινοτομία και την ανάπτυξη,

Ι. εκτιμώντας ότι η χρηματοοικονομική υποστήριξη είναι σημαντική όχι μόνο για την έρευνα και την ανάπτυξη, αλλά και για την ανάπτυξη ενός προϊόντος για την αγορά, και ότι, ως εκ τούτου, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την εύρεση λύσεων όσον αφορά τα επιχειρηματικά κεφάλαια,

ΙΑ. εκτιμώντας ότι οι πολιτικές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να είναι συνεκτικές και να οδεύουν προς τους ίδιους στόχους, ότι οι τεχνολογικές λύσεις για την προώθηση της βιωσιμότητας πρέπει, κατά συνέπεια, να αντικατοπτρίζονται στην προετοιμασία κατάρτισης του προϋπολογισμού και στον σχεδιασμό του έβδομου προγράμματος πλαισίου για την ανάπτυξη. Τα διαρθρωτικά ταμεία και το ταμείο συνοχής πρέπει να χρησιμοποιούνται με τρόπο που να υποστηρίζει την ανάπτυξη των περιβαλλοντικών τεχνολογιών,

ΙΒ. εκτιμώντας ότι η αειφόρος ανάπτυξη απαιτεί συνολικές λύσεις και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει, ως εκ τούτου, να διασφαλίζει ότι υπάρχει συνέπεια μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών, όχι μόνο στο πλαίσιο της διμερούς συνεργασίας και των εξαγωγικών πιστώσεων, αλλά και σε σχέση με τις εξελίξεις που αφορούν τα Ηνωμένα Έθνη, τον ΠΟΕ, τον ΟΟΣΑ και την Παγκόσμια Τράπεζα,

Ενίσχυση της ζήτησης για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες

1. χαιρετίζει την ανακοίνωση ως χρήσιμη βάση για τη συζήτηση και ανάπτυξη νέων συγκεκριμένων προτάσεων για τον τρόπο ενίσχυσης των περιβαλλοντικών τεχνολογιών, αλλά εκφράζει την επιθυμία να δίδεται περισσότερη έμφαση στην ανάπτυξη της ζήτησης για τις εν λόγω τεχνολογίες· ζητεί την αντικατάσταση της αποσπασματικής προσέγγισης της περιβαλλοντικής πολιτικής και της αειφόρου ανάπτυξης γενικότερα και του ETAP ειδικότερα, από προσέγγιση περιβαλλοντικής πολιτικής βάσει συστημάτων, βασιζόμενη περισσότερο στην προσέγγιση από απόψεως κύκλου ζωής σύμφωνα με το πλαίσιο Ολοκληρωμένης Πολιτικής Προϊόντων (ΟΠΠ), όπου δίδεται μεγάλη σημασία στην καινοτομία και την ανάπτυξη τεχνολογιών ευνοϊκών προς το περιβάλλον και, τέλος, τονίζει τη σημασία του συντονισμού μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών·

2. θεωρεί σημαντικό να ενισχύσει την περιβαλλοντική διάσταση της κοινοτικής στρατηγικής για την ανταγωνιστικότητα· παρατηρεί ότι, κατά την αναθεώρηση της Στρατηγικής της Λισαβόνας, η κατάσταση του περιβάλλοντος και της περιβαλλοντικής βελτίωσης πρέπει να θεωρηθούν ευκαιρία να επιτευχθεί η δημιουργία της ανταγωνιστικότερης, βασισμένης στη γνώση, οικονομίας· θεωρεί από αυτή την άποψη την ανάπτυξη και καθιέρωση περιβαλλοντικών τεχνολογιών αποφασιστικής σημασίας·

3. τονίζει το δυναμικό απασχόλησης και ανάπτυξης του τομέα των περιβαλλοντικών τεχνολογιών, που προσφέρεται για τη δημιουργία πλήθους νέων ευκαιριών επιχειρηματικού περιεχομένου και, επομένως, για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας —κυρίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις— γεγονός που μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην επίτευξη των στόχων της Λισαβόνας·

4. διαπιστώνει ότι εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να επιτύχει τους στόχους της Στρατηγικής της Λισαβόνας, θα πρέπει να στηριχθεί περισσότερο στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και θεωρεί λυπηρό το ότι αυτές δεν λαμβάνονται δεόντως υπόψη στο ETAP·

5. ζητεί από την Επιτροπή να ξεχωρίσει τους παράγοντες που αποτελούν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση του περιβάλλοντος σήμερα και, στη συνέχεια, να εξετάσει, για κάθε τομέα χωριστά, ποιες καινοτομίες τεχνολογικής φύσεως είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων· προτείνει αυτή η εργασία να επικεντρωθεί στα ακόλουθα σημεία:

α) Ποια είναι τα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν·

β) Ποια εμπόδια παρακωλύουν την επίλυση των εν λόγω προβλημάτων·

γ) Ποιος είναι ο στόχος της Ένωσης όσον αφορά τα προβλήματα·

δ) Πώς τέθηκαν οι προτεραιότητες των δράσεων/στόχων·

ε) Ποιοι είναι οι στόχοι απόδοσης σχετικά με τον κάθε τομέα·

στ) Ποιες είναι οι διάφορες εναλλακτικές πολιτικές για την εξάλειψη των εμποδίων και σε συνδυασμό με ποιες τεχνολογίες θα μπορούσε να επιτευχθεί η βέλτιστη χρήση των διαφόρων εναλλακτικών πολιτικών·

ζ) Ποια είναι τα προτερήματα και τα μειονεκτήματα αυτών των εναλλακτικών και ποιες πολιτικές πρέπει να υλοποιηθούν·

η) Τι μέσα χρηματοδότησης έχουν προβλεφθεί για κάθε δράση·

θ) Ποιες υποχρεωτικές δράσεις θα αναληφθούν και με ποιες προθεσμίες·

6. αναγνωρίζει το ρόλο των περιβαλλοντικών πολιτικών ως κινητήριο μοχλό καινοτομίας στις οικονομίες της αγοράς, στις οποίες οι επιτακτικές απαιτήσεις αποτελούν κίνητρο καινοτομίας· υπενθυμίζει ότι οι αυστηρές περιβαλλοντικές προδιαγραφές έχουν εξασφαλίσει στην ΕΕ κυρίαρχη θέση σε πολλούς αναπτυξιακούς τομείς και τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να επιδιώξει να διατηρήσει την κυριαρχία στην αγορά νέων τεχνολογιών και ευρηματικών καινοτομιών· ζητεί επίσης, στο πλαίσιο αυτό, από την Επιτροπή να αναπτύξει περαιτέρω μεθόδους και σενάρια για την πρόβλεψη των εξελίξεων στον τομέα των περιβαλλοντικών τεχνολογιών·

7. τονίζει ότι ο στόχος της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ είναι η διαρκής βελτίωση της κατάστασης του περιβάλλοντος και η επίτευξη του υψηλότερου δυνατού επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας· θεωρεί ότι η νομοθεσία πρέπει να βασίζεται στην καλύτερη διαθέσιμη τεχνολογία και όντας φιλόδοξη πρέπει παράλληλα να είναι ανθεκτική και προβλέψιμη, ώστε να γεννά την απαραίτητη για μια οικονομία της αγοράς ζήτηση για νέες περιβαλλοντικές τεχνολογίες στην παραγωγή και στις επιχειρήσεις· επισημαίνει ότι η οδηγία περί οικολογικού σχεδιασμού είναι μια εκδοχή της δημιουργίας πλαισίου σημαντικών βελτιώσεων στο σχεδιασμό του προϊόντος και στην περιβαλλοντική αποδοτικότητα·

8. καλεί την Επιτροπή να θέσει ένα φιλόδοξο στόχο όσον αφορά το μερίδιο της ΕΕ επί της παγκόσμιας αγοράς για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες, πιστεύει ότι εντός δέκα ετών η ΕΕ πρέπει να επιτύχει μερίδιο αγοράς τουλάχιστον 50 %. επισημαίνει ότι η αγορά για περιβαλλοντικά αγαθά και υπηρεσίες αναπτύσσεται με ραγδαίο ρυθμό και ότι οι εταιρίες της ΕΕ πρέπει να συνεχίσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αγορά αυτή και να επωφεληθούν από το πλεονέκτημα του πρωτοπόρου·

9. χαιρετίζει την ιδέα σύναψης συμφωνίας για τη θέσπιση φιλόδοξων στόχων απόδοσης της βιομηχανίας για κάθε είδος παραγωγής, υπηρεσιών και ανάπτυξης προϊόντων, κυρίως στους τομείς προτεραιότητας που προσδιορίζονται στο έκτο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον· τονίζει ότι τέτοιοι στόχοι θα βοηθήσουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά της και να δημιουργήσει περισσότερες θέσεις εργασίας και ταυτόχρονα να συμβάλει στη μειωμένη επιβάρυνση του περιβάλλοντος· ζητεί από την Επιτροπή να παράσχει σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάλογο των στόχων απόδοσης βάσει της προσέγγισης από την άποψη του κύκλου ζωής που θα υλοποιηθεί μέσω υποχρεωτικών ελαχίστων απαιτήσεων, ή προαιρετικών συμφωνιών, εάν συμβάλλουν σε ταχύτερη εκπλήρωση των στόχων των πολιτικών ή με μικρότερο κόστος απ' ό,τι οι υποχρεωτικές απαιτήσεις·

10. εκτιμά ότι είναι λυπηρό που η Επιτροπή δεν έχει συμπεριλάβει έναν πρώτο κατάλογο σαφώς καθορισμένων στόχων απόδοσης σε βασικούς περιβαλλοντικούς τομείς· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει φιλόδοξους στόχους στις προτάσεις για τη νέα νομοθεσία καθώς και στις προτάσεις για την αναθεώρηση της υπάρχουσας νομοθεσίας· επισημαίνει ότι οι στόχοι πρέπει να εκκινούν από την καλύτερη διαθέσιμη τεχνολογία και να αναπροσαρμόζονται τακτικά βάσει της προόδου της τεχνολογίας, ώστε να υπάρχει ισχυρό κίνητρο για τη διαρκή καινοτομία εντός των βιομηχανιών·

11. καλεί την Επιτροπή να καθοδηγήσει τα κράτη μέλη ώστε να θεσπίσουν οδικούς χάρτες για την τήρηση των απαιτήσεων που ορίζονται στο ETAP, οι οποίοι θα πρέπει να περιλαμβάνουν προθεσμίες που θα αντιστοιχούν στις προθεσμίες του ΕΤΑΡ και συνδέσμους με τους στόχους απόδοσης, ώστε όλοι οι μείζονες στόχοι να συνδέονται και εκτιμώνται τόσο σε επίπεδο κράτους μέλους όσο και σε επίπεδο ΕΕ και να έχουν καθορισμένες προθεσμίες·

12. ζητεί από την Επιτροπή να στηρίξει τη βιομηχανία κατά την εν εξελίξει διαδικασία της ΟΠΠ και να αναθεωρήσει το παραδοσιακό επιχειρηματικό μοντέλο, καταβάλλοντας προσπάθειες για τη διευκόλυνση περισσότερο ολοκληρωμένων πρακτικών και πρακτικών βάσει συστημάτων, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις ευκαιρίες που προσφέρει η ομαδοποίηση διαφορετικών παραγωγικών δραστηριοτήτων, ώστε να καταστεί δυνατή η χρήση υπολειμμάτων από μία παραγωγική διαδικασία ως ύλη για άλλες παραγωγικές διαδικασίες, όπως για παράδειγμα η χρήση αστικών αποβλήτων για την επίτευξη ενεργειακής εξοικονόμησης, όπου σημειώνονται τόσο οικονομικά όσο και περιβαλλοντικά οφέλη·

13. επισημαίνει ότι η αποτελεσματικότητα σε επίπεδο πόρων και υλικών θα μειώσει το κόστος για τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά, θα απελευθερώσει πόρους για άλλες επενδύσεις και θα καταστήσει την κοινοτική οικονομία λιγότερο εξαρτημένη από δυσεύρετες πηγές και από εξαιρετικά ασταθείς αγορές πηγών· καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία για την ελαχιστοποίηση της χρήσης τόσο των ανανεώσιμων όσο και των μη ανανεώσιμων φυσικών πηγών·

14. τονίζει ότι η εισαγωγή περιβαλλοντικών τεχνολογιών πρέπει να συνδυάζεται με αυξημένη αποτελεσματικότητα στη χρήση των πόρων και μετατόπιση της καταναλωτικής συμπεριφοράς ώστε να μπορέσει η ΕΕ να επιτύχει αειφόρο ανάπτυξη·

15. ζητεί από την Επιτροπή να βοηθήσει στην ανάπτυξη μεθόδων και περιβαλλοντικών δεικτών για τη μέτρηση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος από διάφορα προϊόντα, υπηρεσίες και διαδικασίες, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα σε όλους τους φορείς να λαμβάνουν σωστές αποφάσεις. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δρομολογήσουν εκστρατεία που θα βασίζεται στην πληροφόρηση για την περιβαλλοντική απόδοση αυτού του είδους σε όλη την επικράτεια της ΕΕ, ώστε να ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να ζητούν τεχνολογίες ευνοϊκές προς το περιβάλλον·

16. σημειώνει ότι η διαδικασία συνυπολογισμού του εξωτερικού (περιβαλλοντικού) κόστους είναι πολύ αργή και επισημαίνει ότι η εύρεση λύσεων στο πρόβλημα αυτό σε κοινοτικό επίπεδο (φόροι, φορολογικές μειώσεις, επιχορηγήσεις, διαπραγματεύσιμες ποσοστώσεις, επιβολή επιβαρύνσεων στους χρήστες και τους ρυπαίνοντες κτλ.) θα βελτίωνε σημαντικά τη ζήτηση για περιβαλλοντικές τεχνολογίες.

17. χαιρετίζει την οδηγία 2003/96/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων και της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία αποτελεί ένα μικρό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά τονίζει την ανάγκη καταβολής μεγαλύτερης προσπάθειας στον τομέα αυτό. παρακινεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να είναι προοδευτικά κατά την διατύπωση και έγκριση νέων πρωτοβουλιών, με σκοπό τη βελτίωση της ενεργειακής αποτελεσματικότητας από πλευράς ζήτησης, για την ενίσχυση του τομέα της ανανεώσιμης ενέργειας, την προώθηση της συμπαραγωγής και την αποτελεσματική χρήση της ενέργειας που προέρχεται από βιομάζα, καθώς και στον τομέα των μεταφορών, της στέγασης και της κατασκευής.

18. καλεί την Επιτροπή να ορίσει φιλόδοξους στόχους όσον αφορά το ρόλο των δημόσιων συμβάσεων, με στόχο να καθιερωθεί ως γενικός κανόνας ότι όλες οι δημόσιες συμβάσεις θα περιλαμβάνουν περιβαλλοντικά κριτήρια και ότι όλα τα κράτη μέλη θα επεξεργαστούν τυποποιημένες κατευθυντήριες γραμμές για τα σημαντικότερα προϊόντα και υπηρεσίες μέχρι το 2007 καθώς και ότι θα παρέχουν κατάρτιση σχετικά με αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές στους δημόσιους φορείς που ασχολούνται με τις συμβάσεις· υπογραμμίζει ότι ένας μηχανισμός επικύρωσης των περιβαλλοντικών τεχνολογιών θα αποτελέσει βασικό μέσο στην προώθηση της χρήσεως μίας οικολογικής δημόσιας σύμβασης·

19. χαιρετίζει το έργο της Επιτροπής σχετικά με τη δημιουργία εγχειριδίου για οικολογικές δημόσιες συμβάσεις και αναμένει την αξιολόγηση των επιπτώσεών του προκειμένου να διαπιστώσει εάν θα ήταν χρήσιμο να εφαρμοστούν πιο δεσμευτικοί κανόνες. εγκρίνει τις συστάσεις της έκθεσης Wim Kok σύμφωνα με τις οποίες οι εθνικές και τοπικές αρχές πρέπει να καταρτίσουν σχέδια δράσης για περιβαλλοντικά αποδεκτές δημόσιες συμβάσεις·

Δημιουργία δίκαιης και ανταγωνιστικής αγοράς για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες

20. τονίζει τη σημασία αναγνώρισης και την ανάγκη άρσης των εμποδίων που καθυστερούν την ανάπτυξη και ευρύτερη χρήση των περιβαλλοντικών τεχνολογιών· ζητεί γι' αυτό το λόγο από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος να αναλύσει σε ποιο βαθμό οι κοινοτικοί νόμοι λειτουργούν ως τροχοπέδη για τη χρήση και διασπορά περιβαλλοντικών τεχνολογιών και ζητεί από την Επιτροπή να επανέλθει με συγκεκριμένο σχέδιο δράσης το οποίο να περιλαμβάνει χρονοδιάγραμμα για τον τρόπο άρσης των εν λόγω φραγμών. ζητεί, σε αυτό το πλαίσιο, από την Επιτροπή να συντάξει έκθεση σχετικά με τις καλύτερες πρακτικές που έχουν αυξήσει τη χρήση περιβαλλοντικών τεχνολογιών εκτός της ΕΕ, για παράδειγμα στην Ιαπωνία·

21. καλεί την Επιτροπή να αποδώσει μέγιστη προτεραιότητα στη δημιουργία "κατάλληλων συνθηκών αγοράς" για περιβαλλοντικές τεχνολογίες, πρωτίστως μέσω αποφάσεων σε κοινοτικό επίπεδο, π.χ. μέσω της εφαρμογής της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει", καθιστώντας έτσι βέβαιο ότι θα ανταμείβονται οι εταιρείες που προσφέρουν καθαρές τεχνολογίες·

22. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επιταχύνουν τα μέτρα μείωσης των περιβαλλοντικά βλαπτικών επιχορηγήσεων, με τελικό σκοπό να τις εξαλείψουν ολοσχερώς· σημειώνει ότι το μέγεθος των επιχορηγήσεων αυτών είναι σημαντικό και ζητεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος να κάνει ανασκόπηση των επιχορηγήσεων που είτε άμεσα είτε έμμεσα προωθούν την ρυπογόνο παραγωγή και κατανάλωση ασκώντας έτσι αθέμιτο ανταγωνισμό σε βάρος των καθαρότερων τεχνολογιών·

23. επισημαίνει ότι η ανάπτυξη των περιβαλλοντικών τεχνολογιών, κυρίως στον ενεργειακό τομέα, έχει εμποδιστεί από τις ενισχύσεις των κρατών μελών της ΕΕ οι οποίες προορίζονται για τα ορυκτέλαια και την πυρηνική ενέργεια στην Κοινότητα· πιστεύει ακράδαντα ότι το εξωτερικό κόστος θα πρέπει να ενσωματωθεί στην τιμή της ενέργειας από διάφορες πηγές και ότι αυτό θα πρέπει να αποτελέσει τη βάση της αναθεώρησης των κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις που αναμένεται να ολοκληρωθεί προς το τέλος του 2005· διαπιστώνει επίσης ότι η οικολογική φορολόγηση συνιστά σημαντικό μέσο για να επιτευχθούν οι ορθές ενεργειακές τιμές·

24. πιστεύει ότι για να διασφαλιστεί η καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να αναληφθεί δράση σε κοινοτικό επίπεδο και καλεί την Επιτροπή να αναλάβει φιλόδοξες πρωτοβουλίες για τον συνυπολογισμό του περιβαλλοντικού κόστους στην κατανάλωση ενέργειας, εάν αποδειχθεί ότι η μέθοδος του ανοικτού συντονισμού οδηγεί σε μη ικανοποιητικά αποτελέσματα·

25. εκφράζει την ανησυχία του για την περιορισμένη αξιοποίηση των ήδη διαθέσιμων λύσεων περιβαλλοντικής τεχνολογίας· χαιρετίζει τις πρωτοβουλίες να ενισχυθούν τα μέσα χρηματοδότησης της ενεργειακής απόδοσης και οι επενδύσεις στην απόδοση των υλικών, ζητεί δε η ενίσχυση με δημόσιες επενδύσεις εν γένει να εξαρτάται από την επιλογή παραγωγικών μεθόδων φιλικών προς το περιβάλλον· επιπλέον καλεί την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης να αυξήσουν τη χρηματοδότηση έργων που περιλαμβάνουν την οικολογική καινοτομία και τεχνολογία, ιδίως προερχόμενων από τις ΜΜΕ·

Ικανοποίηση της ζήτησης για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες

26. τονίζει τη σημασία της διασφάλισης επαρκών μέσων για την έρευνα και υπενθυμίζει τη συμφωνία να αυξηθούν οι δαπάνες για την έρευνα και την ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να φτάσουν το 3% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος έως το 2010. χαιρετίζει τις πρωτοβουλίες αύξησης της χρηματοδότησης και συντονισμού των προσπαθειών στον τομέα αυτό.

27. τονίζει ότι το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα πρέπει να εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση περιβαλλοντικών τεχνολογιών και φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων· καλεί την Επιτροπή να ετοιμάσει ένα στρατηγικό ερευνητικό σχέδιο ανά οικονομικό τομέα, στο πλαίσιο των προτάσεών της για το επόμενο ερευνητικό πρόγραμμα-πλαίσιο, σε συνεργασία με όλους τους ενδιαφερομένους (παραγωγούς, περιβαλλοντικές οργανώσεις, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, καταναλωτές)·

28. τονίζει την ανάγκη να προωθηθούν και στηριχθούν τα μοντέλα QSAR (μοντέλα ποσοτικής σχέσης δομής — δραστικότητας — quantitative structure/activity relationship) ώστε να είναι δυνατή η υποκατάσταση ορισμένων τύπων έρευνας που περιλαμβάνουν δοκιμές και πειράματα με ζώα·

29. θεωρεί ότι, για την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης, θα πρέπει επίσης να δοθεί ώθηση στην έρευνα και καινοτομία στον τομέα των τεχνολογιών που ειδικεύονται στην πρόληψη και τη διατήρηση των φυσικών, πολιτιστικών και ιστορικών πόρων·

30. χαιρετίζει την προώθηση τεχνολογικών περιβαλλοντικών πλατφορμών· ωστόσο, επιμένει ότι τέτοιες πλατφόρμες πρέπει να είναι ανοικτές σε όλους τους ενδιαφερόμενους και με ίσους όρους, όσον αφορά τη συμμετοχή και πρόσβαση σε πληροφορίες· τονίζει ότι η επιτυχία των εν λόγω πλατφορμών εξαρτάται από τη συνεργασία και συγχρηματοδότηση από τη βιομηχανία· παρατηρεί ότι τεχνολογικές πλατφόρμες είναι απαραίτητες και σε άλλους τομείς πέρα από τους ήδη υφιστάμενους ισχυρούς βιομηχανικούς τομείς· θεωρεί ύψιστης σημασίας ότι οι εν λόγω πλατφόρμες πρέπει να αλληλεπιδρούν με εθνικά προγράμματα έρευνας και τεχνολογίας·

31. καλεί την Επιτροπή να στηρίξει μέτρα που εστιάζονται στην τεχνολογία, ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των ερευνητικών δραστηριοτήτων, των σχεδίων επίδειξης και της εισόδου στην αγορά καθώς και να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη διαμόρφωση της αγοράς και στη διάδοση προγραμμάτων καθώς και στο ποια μέσα θα χρησιμοποιηθούν για τη διαμόρφωση αγορών για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες·

32. υπογραμμίζει τη σημασία της χρήσης οικολογικά αποδοτικών ΤΠΕ ως εργαλείου για τη μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος (απεξάρτηση από τους υλικούς πόρους), και ωθεί τα κράτη μέλη να διευκολύνουν και να προωθήσουν τη σκέψη αυτή.

33. ενθαρρύνει τις διάφορες προτάσεις διάδοσης των υφιστάμενων τεχνολογιών, όπως τη δημιουργία ενός καταλόγου της ΕΕ ο οποίος θα περιέχει τους υφιστάμενους καταλόγους ή βάσεις δεδομένων για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες, τις τεχνολογικές πλατφόρμες κλπ.

34. θεωρεί λυπηρό ότι η Επιτροπή δεν ζήτησε επίσης από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Ευρεσιτεχνιών να συμμετάσχει σε αυτή την πρωτοβουλία και ζητεί να δημοσιοποιούνται υποχρεωτικά τα αποτελέσματα των ερευνών στον τομέα της περιβαλλοντικής τεχνολογίας που χρηματοδοτούνται από δημόσιους προϋπολογισμούς·

Συνεκτικές πολιτικές σε εσωτερικό και εξωτερικό επίπεδο

35. καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τις εσωτερικές και εξωτερικές επιπτώσεις των πολιτικών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την άποψη της αειφόρου ανάπτυξης, προκειμένου να αποτραπεί η υπονόμευση των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. επισημαίνει ότι το ETAP πρέπει να συντονισθεί με τις υπάρχουσες πρωτοβουλίες και υπογραμμίζει τη σημασία που αποκτά η εφαρμογή μέσων που έχουν ήδη συμφωνηθεί, όπως είναι η διεργασία του Cardiff, με προθεσμίες όπως προτείνονται στην έκθεση Kok·

36. τονίζει τη σημασία της χρήσης των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής κατά τρόπο που συνάδει με τον στόχο της αειφόρου ανάπτυξης και προάγει ιδιαίτερα τις επενδύσεις στις περιβαλλοντικές τεχνολογίες. ενθαρρύνει τη χρήση των ταμείων αυτών για την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών τεχνολογιών όταν αντικαθίσταται το μετοχικό κεφάλαιο στο τέλος της κανονικής διάρκειας ζωής του.

37. υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής των οικολογικών καινοτομιών σε όλα τα μελλοντικά κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα και θεωρεί ζωτικής σημασίας η χρηματοδότηση των περιβαλλοντικών τεχνολογιών να καταστεί κεντρικό στοιχείο του υπό κατάρτιση Προγράμματος Ανταγωνιστικότητας και Καινοτομίας·

38. τονίζει ότι η αειφόρος ανάπτυξη απαιτεί συνολικές λύσεις και χαιρετίζει όλες τις πρωτοβουλίες για τη διάδοση και προαγωγή των περιβαλλοντικών τεχνολογιών στις αναπτυσσόμενες χώρες. εκτιμά ότι πρέπει να αποθαρρύνονται οι εξαγωγές ξεπερασμένης και ρυπογόνου τεχνολογίας σε τρίτες χώρες· τονίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο όσον αφορά τη μεταφορά τεχνολογίας και ωθεί τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν το δημόσιο τομέα, τον ιδιωτικό τομέα και τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς να διαδώσουν και να προάγουν τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες και να δώσουν προτεραιότητα σε περιβαλλοντικές τεχνολογίες κατά τη δανειοδότησή τους και να αρνούνται παράλληλα τη χρηματοοικονομική ενίσχυση ξεπερασμένων και ρυπογόνων τεχνολογιών. χαιρετίζει την πρόσφατη έγκριση της σύστασης του ΟΟΣΑ σχετικά με τις Κοινές Προσεγγίσεις για το Περιβάλλον και τις Εξαγωγικές Πιστώσεις οι οποίες τυγχάνουν Δημόσιας Στήριξης.

39. ενθαρρύνει την Επιτροπή να εισάγει τα περιβαλλοντικά ζητήματα στις διεθνείς εμπορικές διαπραγματεύσεις και τονίζει τη σημασία εξέτασης των περιβαλλοντικών πτυχών κατά την εφαρμογή των διεθνών εμπορικών κανόνων.

40. επισημαίνει ότι οι δυσεύρετες πηγές αποτελούν συχνά αιτία περιφερειακών συγκρούσεων στον αναπτυσσόμενο κόσμο· εκτιμά ότι οι μεταφορές κοινοτικών περιβαλλοντικών τεχνολογιών μπορούν να λειτουργήσουν και ως μέσον αποτροπής συγκρούσεων·

41. τονίζει την ανάγκη να προωθηθούν τεχνολογίες που να αποσκοπούν στην πρόληψη των φυσικών καταστροφών ή των ενεργειών οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν την καταστροφή ή την επιδείνωση των πόρων ή ενέχουν κινδύνους για τον πληθυσμό·

*

* *

42. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, την ΕΤΕ, την ΕΤΑΑ καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] Απόφαση αριθ. 1600/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2002, για τη θέσπιση του έκτου κοινοτικού προγράμματος δράσης για το περιβάλλον (ΕΕ L 242, της 10.9.2002, σ. 1).

[2] Απόφαση αριθ. 182/1999/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1998 για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (1998-2002) (ΕΕ L 26 της 1.2.1999, σ. 1).

[3] Απόφαση αριθ. 1513/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2002, για το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με σκοπό τη συμβολή στη δημιουργία του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας και στην καινοτομία (2002-2006) (ΕΕ L 232 της 29.8.2002, σ. 1).

[4] ΕΕ C 104 Ε της 30.4.2004, σ. 725.

[5] ΕΕ L 283 της 31.10.2003, σ. 51. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 2004/75/ΕΚ (ΕΕ L 157 της 30.4.2004, σ. 100).

--------------------------------------------------