Συνοψη

I. Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci σχεδιάστηκε για την υλοποίηση της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους τομείς της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Τα σχέδια κινητικότητας, που αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος, παρέχουν, σε φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, τη δυνατότητα να αποστέλλουν συμμετέχοντες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δίνοντάς τους την ευκαιρία να βελτιώσουν τις ικανότητες, τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους.

II. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία φέρει τη συνολική ευθύνη για το πρόγραμμα, παρακολουθεί και εποπτεύει την υλοποίησή του σε συνεργασία με εθνικές αρχές — συνήθως Υπουργεία Παιδείας — σε κάθε συμμετέχουσα χώρα. Η επιχειρησιακή ευθύνη για τη διαχείριση των σχεδίων κινητικότητας έχει ανατεθεί εξ ολοκλήρου στους εθνικούς οργανισμούς που όρισαν τα κράτη μέλη.

III. Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσο ο σχεδιασμός και η διαχείριση του καθεστώτος κινητικότητας Leonardo da Vinci του προγράμματος διά βίου μάθησης (2007–2013) είναι δυνατό να οδηγήσει σε ουσιαστικά αποτελέσματα.

IV. Οι διαπιστώσεις του Συνεδρίου αφορούν έλεγχο που διενεργήθηκε στην Επιτροπή και σε έξι συμμετέχουσες χώρες που επιλέχθηκαν προκειμένου να ελεγχθούν. Δεδομένου ότι το πρόγραμμα Leonardo είναι ένα εκ των τεσσάρων προγραμμάτων στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης που περιλαμβάνει το πρόγραμμα διά βίου μάθησης της Επιτροπής, ορισμένες από τις διαπιστώσεις του ελέγχου αφορούν και άλλα καθεστώτα του προγράμματος διά βίου μάθησης. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι:

- Κατά τον σχεδιασμό του τρέχοντος προγράμματος Leonardo da Vinci (2007–2013), η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις δικές της υποχρεωτικές αξιολογήσεις του προγενέστερου προγράμματος, δεν έλαβε όμως συστηματικά υπόψη άλλες σημαντικές μελέτες και εκθέσεις.

- Η Επιτροπή ανέπτυξε μεν κατάλληλο σύστημα διαχείρισης του κύκλου ζωής των σχεδίων για το πρόγραμμα Leonardo, αλλά το υποστηρικτικό σύστημα πληροφορικής εμφάνιζε σημαντικές ελλείψεις.

- Η διαχείριση των επιχειρησιακών στοιχείων του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της προβολής και της προώθησής του, καθώς και του ετήσιου κύκλου προγραμματισμού ήταν σε γενικές γραμμές καλή, η Επιτροπή όμως δεν ασχολήθηκε με την επίλυση των δυσχερειών ανεύρεσης εταίρων που αντιμετώπισαν οι αιτούντες και δεν διασφάλισε την ποιότητα των αξιολογήσεων των αιτήσεων επιχορήγησης από τους εθνικούς οργανισμούς.

- Υφίσταται σύστημα υποβολής εκθέσεων, αλλά δεν παρέχει ακόμη στην Επιτροπή τη δυνατότητα να μετρά τα αποτελέσματα και τις επιδράσεις του προγράμματος. Το σύστημα υποβολής εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα και τις επιδράσεις του προγράμματος Leonardo εμφανίζει αδυναμίες. Τρία έτη μετά την έναρξη του προγράμματος, η Επιτροπή άρχισε, αλλά δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη, τη θέση σε εφαρμογή πλήρους συστήματος για τη μέτρηση του αντικτύπου του προγράμματος Leonardo.

- Οι έλεγχοι σε επίπεδο εθνικών οργανισμών συμμορφώνονται με τις οδηγίες της Επιτροπής.

- Υπάρχουν αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο οι εθνικές αρχές διενεργούν τους δευτεροβάθμιους ελέγχους τους επί των εθνικών οργανισμών.

- Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι σχεδιασμός και η διαχείριση του καθεστώτος κινητικότητας του προγράμματος Leonardo da Vinci είναι δυνατό να οδηγήσουν σε ουσιαστικά αποτελέσματα. Η Επιτροπή άρχισε, αλλά δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη, τη θέση σε εφαρμογή πλήρους συστήματος για τη μέτρηση του αντικτύπου του προγράμματος Leonardo. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν είναι ακόμη σε θέση να αξιολογήσει σε ποιον βαθμό επιτυγχάνονται οι στόχοι, ενώ έχει παρέλθει μια τριετία λειτουργίας του προγράμματος, το ήμισυ περίπου της διάρκειάς του.

V. Βάσει των παρατηρήσεων αυτών, το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή να βελτιώσει το υποστηρικτικό σύστημα πληροφορικής, να παρέχει ανατροφοδότηση με πληροφορίες ως προς την ποιότητα του ετήσιου προγραμματισμού των εργασιών, να παρέχει περισσότερη στήριξη για την ανεύρεση εταίρων υποδοχής, να αναπτύξει περαιτέρω και να παρακολουθεί τις διαδικασίες για την αξιολόγηση των αιτήσεων σχεδίων, να οριστικοποιήσει στόχους και δείκτες επιδόσεων SMART (συγκεκριμένους, μετρήσιμους, εφικτούς, συναφείς και χρονικά προσδιορισμένους) χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, να βελτιώσει την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, εστιάζοντας περισσότερο στον αντίκτυπο του προγράμματος και, στην περίπτωση τυχόν διαδόχων προγραμμάτων στο μέλλον, να διασφαλίσει την εξ αρχής ανάπτυξη συστήματος μέτρησης του αντικτύπου.

Εισαγωγη

1. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας διατύπωσε, τον Μάρτιο του 2000, τον στρατηγικό στόχο να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση η πλέον δυναμική γνωσιοκεντρική οικονομία ανά την υφήλιο μέχρι το 2010. Αναγνώρισε τον σημαντικό ρόλο της εκπαίδευσης, ως αναπόσπαστου τμήματος των οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών. Τα θεμέλια για την ευρωπαϊκή συνεργασία στους τομείς της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης τέθηκαν στο πλαίσιο της "διαδικασίας της Κοπεγχάγης" [1]που ακολούθησε, στόχος της οποίας ήταν η ενίσχυση της εθελοντικής συνεργασίας, προκειμένου να προαχθούν η αμοιβαία εμπιστοσύνη, η διαφάνεια και η αναγνώριση των ικανοτήτων και των προσόντων και, ως εκ τούτου, η δημιουργία των προϋποθέσεων για την αύξηση της κινητικότητας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης στη διά βίου μάθηση.

2. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκέντρωσε τις διάφορες πρωτοβουλίες της στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης σε ένα κοινό πλαίσιο, το πρόγραμμα διά βίου μάθησης [2], με στόχο την ενίσχυση των ανταλλαγών, της συνεργασίας και της κινητικότητας μεταξύ συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στην επικράτεια της Ένωσης. Το νέο πρόγραμμα διά βίου μάθησης αντικαθιστά τα προγενέστερα προγράμματα στους τομείς της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και της ηλεκτρονικής μάθησης, τα οποία έληξαν το 2006.

3. Μια ενδεικτική χρηματοδοτική ενίσχυση [3]για την υλοποίηση κατά την επταετή περίοδο που άρχισε την 1η Ιανουαρίου 2007, ανερχόταν σε 6970 εκατομμύρια ευρώ. Στο πλαίσιο της εν λόγω ενίσχυσης, τα ποσά προς κατανομή στα υποπρογράμματα δεν μπορούν να υπολείπονται των εξής:

- για το πρόγραμμα Comenius, του 13 %

- για το πρόγραμμα Erasmus, του 40 %

- για το πρόγραμμα Leonardo da Vinci, του 25 %

- για το πρόγραμμα Grundtvig, του 4 %.

4. "Leonardo da Vinci" είναι η ονομασία που δόθηκε στο υποπρόγραμμα το οποίο σχεδιάστηκε για την υλοποίηση της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους τομείς της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, μέσω της στήριξης και της συμπλήρωσης των μέτρων που λαμβάνουν τα κράτη μέλη. Η τρέχουσα φάση του προγράμματος Leonardo da Vinci για την περίοδο 2007–2013 αποτελεί συνέχεια προγενέστερων προγραμμάτων, ήτοι του Leonardo I (1995–1999) και του Leonardo II (2000–2006). Οι γενικοί, οι ειδικοί και οι επιχειρησιακοί στόχοι του προγράμματος διά βίου μάθησης και του προγράμματος Leonardo da Vinci [4]παρουσιάζονται στο σημείο 44 και στο παράρτημα.

5. Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci μπορεί να στηρίξει ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, μεταξύ άλλων στους εξής τομείς:

- κινητικότητα — στο πλαίσιο της οποίας οι συμμετέχοντες διαμένουν για ορισμένο χρονικό διάστημα σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα,

- εταιρικές σχέσεις που επικεντρώνονται σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος,

- πολυμερή σχέδια, ιδίως σχέδια που αποσκοπούν στη βελτίωση των συστημάτων κατάρτισης.

6. Τα σχέδια κινητικότητας εξακολουθούν να αποτελούν μια από τις κύριες μορφές δραστηριότητας στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo, όπως ήταν και για τα προγενέστερα προγράμματα. Όπως εμφαίνεται στο γράφημα 1, το ποσοστό των επιχορηγήσεων του προγράμματος Leonardo που δόθηκε σε σχέδια κινητικότητας ανερχόταν σε 64 % το 2007 και σε 59 % το 2008.

Γράφημα 1

Πρόγραμμα Leonardo da Vinci, επιχορηγήσεις σχεδίων ανά είδος δραστηριότητας κατά τη χρονική περίοδο 2007–2008 (σε εκατομμύρια ευρώ)

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

7. Σκοπός των σχεδίων κινητικότητας που στηρίζει το πρόγραμμα Leonardo είναι να παρέχεται η ευκαιρία, μεταξύ άλλων σε εκπαιδευόμενους στο στάδιο της αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και σε άτομα ήδη ενταγμένα στην αγορά εργασίας, καθώς και σε επαγγελματίες του κλάδου της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, να αυξήσουν τις ικανότητες, τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους μέσω της τοποθέτησης για μια περίοδο κατάρτισης σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Οι επιχορηγήσεις καλύπτουν μέρος του κόστους διαχείρισης του σχεδίου, των εξόδων μετακίνησης και των δαπανών διαβίωσης. Στο γράφημα 2 παρουσιάζεται η κατανομή των συμμετασχόντων σε σχέδια κινητικότητας το 2008, ανά κλάδο εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Γράφημα 2

Συμμετάσχοντες σε σχέδια κινητικότητας το 2008 ανά τομέα εκπαίδευσης και κατάρτισης

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ρόλος της Επιτροπής

8. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρει τη συνολική ευθύνη για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής και αποδοτικής υλοποίησης του προγράμματος διά βίου μάθησης [5]. Η επιτροπή του προγράμματος διά βίου μάθησης, η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών, επικουρεί την Επιτροπή στην υλοποίηση του προγράμματος. Ο ρόλος της Επιτροπής είναι:

- να παρακολουθεί και να αξιολογεί τακτικά το πρόγραμμα διά βίου μάθησης, σε συνάρτηση με τους στόχους του [6], σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, και

- να θεσπίζει κατάλληλους εποπτικούς ελέγχους, επιβλέποντας και συντονίζοντας τη λειτουργία του συστήματος συνολικά και εξετάζοντας τα συστήματα εθνικών ελέγχων [7].

Ρόλος της εθνικής αρχής

9. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν 31 χώρες: τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ καθώς και η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, η Νορβηγία και η Τουρκία. Η εθνική αρχή, κατά γενικό κανόνα το Υπουργείο Παιδείας κάθε συμμετέχουσας χώρας, παρακολουθεί και επιβλέπει τις εργασίες του εθνικού οργανισμού της χώρας, σε συνεργασία με την Επιτροπή. Η εθνική αρχή είναι αρμόδια για τη θέσπιση συστήματος δευτεροβάθμιων ελέγχων, στόχος των οποίων είναι η εύλογη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων και των πρωτοβάθμιων ελέγχων που διενεργούν οι εθνικοί οργανισμοί.

Ρόλος του εθνικού οργανισμού

10. Η επιχειρησιακή αρμοδιότητα για τα σχέδια κινητικότητας στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo έχει ανατεθεί, εξ ολοκλήρου, σε εθνικούς οργανισμούς που συστάθηκαν σε κάθε συμμετέχουσα χώρα. Οι εν λόγω εθνικοί οργανισμοί είναι αρμόδιοι για τη διαχείριση του κύκλου ζωής των σχεδίων κινητικότητας. Συμβάλλουν επίσης, όταν απαιτείται, στην παρακολούθηση και αξιολόγηση του προγράμματος από την Επιτροπή. Τα καθήκοντα που αναμένεται να εκτελούν παρατίθενται στη νομική βάση του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με τις τις αντίστοιχες αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των κρατών μελών και των εθνικών οργανισμών στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος διά βίου μάθησης (C(2007) 1807). Οι επιχειρησιακές οδηγίες αναφέρονται λεπτομερώς στον "Οδηγό για τους εθνικούς οργανισμούς", ο οποίος αποτελεί μέρος της ετήσιας χρηματοδοτικής συμφωνίας που έχει υπογραφεί μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών οργανισμών.

Εμβελεια και τροποσ προσεγγισησ του ελεγχου

11. Ο έλεγχος εστιάστηκε σε δραστηριότητες κινητικότητας που χρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα Leonardo. Ο γενικότερος στόχος ήταν να αξιολογηθεί εάν ο σχεδιασμός και η διαχείριση του καθεστώτος κινητικότητας Leonardo da Vinci του προγράμματος διά βίου μάθησης (2007–2013) είναι δυνατό να οδηγήσει σε ουσιαστικά αποτελέσματα.

12. Οι στόχοι του ελέγχου ήταν να εκτιμηθεί εάν:

(α) κατά τον σχεδιασμό του προγράμματος ελήφθησαν υπόψη σχετικές αξιολογήσεις και μελέτες, καθώς και εάν προβλέφθηκε κατάλληλο σύστημα διαχείρισης του κύκλου ζωής του σχεδίου,

(β) ασκήθηκε ορθή διαχείριση των επιχειρησιακών στοιχείων του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης ετήσιων προγραμμάτων εργασίας, της διαδικασίας προβολής, προώθησης και παροχής πληροφοριών και της επιλογής των προς χρηματοδότηση σχεδίων,

(γ) θεσπίστηκε σύστημα υποβολής εκθέσεων, βάσει του οποίου η Επιτροπή ήταν σε θέση να μετρά τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο του προγράμματος και εάν

(δ) το σύστημα ελέγχου ήταν επαρκές.

13. Ο έλεγχος κάλυψε την προετοιμασία του προγράμματος διά βίου μάθησης, η οποία άρχισε το 2004, καθώς και την υλοποίησή του κατά την περίοδο 2007–2008. Ελήφθησαν επίσης υπόψη σχετικές εξελίξεις κατά το 2009. Επιπλέον του ελέγχου στην Επιτροπή, πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις σε έξι κράτη μέλη [8]. Το 2007 διατέθηκε στα εν λόγω κράτη μέλη ποσοστό 45 % των συνολικών κονδυλίων του προγράμματος Leonardo για την κινητικότητα, το δε 2008 ποσοστό 44 % (βλέπε γράφημα 3).

14. Δεδομένου ότι το πρόγραμμα Leonardo αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου προγράμματος διά βίου μάθησης που συγκεντρώνει διάφορες πρωτοβουλίες στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, πολλές διαπιστώσεις και συστάσεις και πολλά συμπεράσματα αφορούν το σύνολο του προγράμματος διά βίου μάθησης.

15. Οι εργασίες ελέγχου περιλάμβαναν τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων, τον έλεγχο εγγράφων σχετικών με τον σχεδιασμό, την αξιολόγηση και την υλοποίηση του προγράμματος, την εξέταση αρχείων σχεδίων κινητικότητας, και συνομιλίες με υπαλλήλους της Επιτροπής, εθνικών αρχών και εθνικών οργανισμών, καθώς και με εκπροσώπους δικαιούχων οργανισμών στα επιλεγέντα κράτη μέλη.

Γράφημα 3

Ύψος των επιχορηγήσεων κινητικότητας στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo ανά χώρα κατά την περίοδο 2007–2008 (σε εκατομμύρια ευρώ)

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Παρατηρησεισ

Σχεδιασμός

16. Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε κατά πόσο Επιτροπή έλαβε υπόψη κατά τη θέσπιση του προγράμματος Leonardo, το πλήθος των διαθέσιμων πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τα προγενέστερα προγράμματα, ήτοι το σύνολο των αξιολογήσεων, μελετών και εθνικών εκθέσεων, συμπεριλαμβανομένου του εάν οι εθνικές αρχές αξιοποίησαν τις εθνικές εκθέσεις. Εξετάστηκε εάν η Επιτροπή θέσπισε κατάλληλο σύστημα διαχείρισης του κύκλου ζωής των σχεδίων, τόσο σε επίπεδο Επιτροπής όσο και συμμετεχουσών χωρών για την υλοποίηση του Leonardo, συμπεριλαμβανομένου του υποστηρικτικού συστήματος πληροφορικής. Σε επίπεδο Επιτροπής, εξετάστηκε εάν η ανάθεση των καθηκόντων στις διάφορες μονάδες ήταν σαφής. Σε επίπεδο συμμετεχουσών χωρών, εξετάστηκε η υλοποίηση του προγράμματος σε διοικητικό επίπεδο από τις εθνικές αρχές και τους εθνικούς οργανισμούς που έχουν επιφορτιστεί με τη διαχείριση του προγράμματος, οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες των οποίων παρατίθενται στις οδηγίες που εξέδωσε η Επιτροπή.

Η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις δικές της υποχρεωτικές αξιολογήσεις του προγενέστερου προγράμματος, δεν έλαβε όμως συστηματικά υπόψη άλλες σημαντικές μελέτες και εκθέσεις

17. Όλα τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπόκεινται σε υποχρεωτική αξιολόγηση σε τρία στάδια [9]:

- Αξιολόγηση εκ των προτέρων: κάθε νομοθετική πρόταση σχετικά με νέο/νέα ή υπό ανανέωση πρόγραμμα ή δράση της ΕΕ συνοδεύεται από έκθεση.

- Ενδιάμεση αξιολόγηση: διενεργείται στο μέσο της περιόδου ενός προγράμματος και παρέχει άμεση ανατροφοδότηση με πληροφορίες κατά τη διάρκειά του και, κατ’ αυτό τον τρόπο, συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας των εν εξελίξει παρεμβάσεων. Επιπλέον, δεδομένης της μεγάλης διάρκειας των προπαρασκευαστικών σταδίων που απαιτούνται για τη θέση σε εφαρμογή νέων προγραμμάτων, οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις αποτελούν επίσης εξαιρετικής σημασίας πηγές πληροφόρησης για τον σχεδιασμό της επόμενης γενεάς ενός προγράμματος.

- Τελική αξιολόγηση: μετά το πέρας ενός προγράμματος.

18. Κατά τον σχεδιασμό του νέου προγράμματος Leonardo, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τα αποτελέσματα της ενδιάμεσης και της τελικής αξιολόγησης του προηγηθέντος προγράμματος. Τα αποτελέσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης ελήφθησαν υπόψη κατά την κατάρτιση της αξιολόγησης εκ των προτέρων. Τόσο για την ενδιάμεση όσο και για την τελική αξιολόγηση, η Επιτροπή κατάρτισε εσωτερικά σχέδια δράσης, στα οποία παρουσίαζε με ποιον τρόπο θα λαμβάνονταν υπόψη οι συστάσεις καθεμιάς κατά το στάδιο του αρχικού σχεδιασμού και κατά τις μεταγενέστερες προσαρμογές του σχεδιασμού. Ωστόσο, τα εσωτερικά σχέδια δράσης για τον καθορισμό στόχων σε σχέση με την πληροφορική, στόχων SMART καθώς και δεικτών επιδόσεων, δεν έχουν επιφέρει ακόμη τα αναμενόμενα αποτελέσματα (βλέπε σημεία 27–29 και 48–52).

19. Κάθε συμμετέχουσα χώρα οφείλει, από την πλευρά της, να καταρτίζει εθνικές ενδιάμεσες και τελικές εκθέσεις σχετικά με την υλοποίηση και την αποτελεσματικότητα του προγράμματος, τον αντίκτυπό του στα συστήματα επαγγελματικής κατάρτισης και τις ρυθμίσεις που ισχύουν στα κράτη μέλη, και να τις υποβάλλει στην Επιτροπή. Οι εκθέσεις αυτές πρέπει να υποβάλλονται στην Επιτροπή, στο πλαίσιο της παρακολούθησης και της αξιολόγησης του προγράμματος, και να αναλύονται και να παρακολουθούνται στο πλαίσιο αυτό.

20. Με την ανάλυση των τελικών εθνικών εκθέσεων επιφορτίστηκε εξωτερικός ανάδοχος, στον οποίο η Επιτροπή ανέθεσε τη διενέργεια της τελικής αξιολόγησης [10]. Ωστόσο, ο ανάδοχος δεν κατέστη δυνατό να αναλύσει όλες τις εθνικές εκθέσεις αξιολόγησης, καθώς μόλις 19 επί συνόλου 31 συμμετεχουσών χωρών τις διαβίβασαν στην Επιτροπή εντός της προβλεφθείσας προθεσμίας. Από την πλευρά της, η Επιτροπή δεν προέβη σε χωριστή ανάλυση των εθνικών εκθέσεων που υποβλήθηκαν μετά τη λήξη της προθεσμίας, ούτε σε άλλου είδους παρακολούθηση των εν λόγω εκθέσεων.

21. Εξάλλου, η χρήση των εν λόγω εθνικών εκθέσεων από ορισμένες εθνικές αρχές ήταν περιορισμένη. Σε τρία από τα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, είχε προηγηθεί εξέταση και παρακολούθηση των συστάσεων. Ωστόσο, μόνον ένα εξ αυτών συμπεριέλαβε τις συστάσεις στις ρυθμίσεις του για τη διαχείριση του νέου προγράμματος Leonardo. Στις άλλες τρεις χώρες όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, δεν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία ότι οι εθνικές αρχές εξέτασαν τις εκθέσεις.

22. Η Επιτροπή εκπόνησε δύο σημαντικές μελέτες σχετικές με πτυχές των δραστηριοτήτων κινητικότητας στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo [11]. Η Επιτροπή αναφέρει ότι οι μελέτες αυτές στηρίζουν τους φορείς λήψης αποφάσεων στο έργο τους, αλλά δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο εκμεταλλεύθηκε η ίδια τις χρήσιμες πληροφορίες που περιείχαν οι μελέτες, προκειμένου να ενισχύσει και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του προγράμματος.

Η Επιτροπή θέσπισε κατάλληλο σύστημα διαχείρισης του κύκλου ζωής των σχεδίων. Ωστόσο, το υποστηρικτικό σύστημα πληροφορικής εμφάνιζε ορισμένες σημαντικές ελλείψεις

23. Ο έλεγχος συμπεριέλαβε το σύστημα διαχείρισης του κύκλου ζωής των σχεδίων, το οποίο θέσπισε η Επιτροπή, και αξιολόγησε την καταλληλότητά του. Το Συνέδριο θεωρεί ότι ένα τέτοιο σύστημα είναι κατάλληλο εφόσον είναι σαφής ο καταμερισμός των καθηκόντων της διαχείρισης του κύκλου ζωής των σχεδίων μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών, εφόσον τα καθήκοντα περιγράφονται με σαφήνεια και εφόσον έχουν θεσπιστεί μέτρα εποπτείας.

Πλαίσιο 1

Παραδείγματα συστάσεων για δράση που διατυπώθηκαν στη μελέτη "Impact Analysis of Leonardo da Vinci Mobility Measures on Young Trainees and Employees, and the Influence of Socio-economic Factors" (2007)

Στο πλαίσιο της εφαρμογής των μέτρων στις χώρες υποδοχής, καθώς και της προετοιμασίας τους, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες αδυναμίες. Απαιτείται καλύτερη προετοιμασία των σχεδίων, μεταξύ άλλων με μεγαλύτερη εμπλοκή των συμμετεχόντων, προσεκτικότερη επιλογή οργανισμών υποδοχής, καθώς και περισσότερη και καλύτερη καθοδήγηση/εποπτεία κατά την περίοδο εφαρμογής των μέτρων κινητικότητας από πλευράς τόσο του αποστέλλοντα οργανισμού όσο και — κυρίως — του οργανισμού υποδοχής.

Είναι αναγκαία η διενέργεια ανάλυσης αντικτύπου του προγράμματος σε μεγαλύτερο βαθμό και σε συνεχή βάση. Η διαρκής αξιολόγηση των διαδικασιών πρέπει να εξετάζει την προετοιμασία, την εφαρμογή και την παρακολούθηση και, ιδίως, τη διαδικασία ανάπτυξης δεξιοτήτων (αντίκτυπος), καθώς και τις ανάγκες των συμμετεχόντων.

24. Μετά την εκκίνηση του νέου προγράμματος διά βίου μάθησης το 2007, η Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού της Επιτροπής αναδιοργανώθηκε προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες του προσφάτως ολοκληρωθέντος προγράμματος.

25. Προηγουμένως, διαφορετικοί εθνικοί οργανισμοί ασχολούνταν με τα διάφορα προγράμματα στον τομέα της εκπαίδευσης. Μετά τη δρομολόγηση του νέου προγράμματος διά βίου μάθησης το 2007, η Επιτροπή ενθάρρυνε τα συμμετέχοντα κράτη να ορίσουν έναν ενιαίο εθνικό οργανισμό για το σύνολο των υποπρογραμμάτων του προγράμματος διά βίου μάθησης, κάτι που πλέον ισχύει στις περισσότερες χώρες. Τα σχέδια κινητικότητας στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo τελούν υπό την άμεση διαχείριση εθνικών οργανισμών, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για κάθε πτυχή της διαχείρισης:

- προώθηση του προγράμματος,

- οργάνωση της διαδικασίας παροχής επιχορηγήσεων, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης των αιτήσεων,

- σύναψη συμφωνιών επιχορήγησης και την καταβολή της επιχορήγησης στους επιτυχόντες υποψηφίους,

- παρακολούθηση και υποστήριξη των δικαιούχων του προγράμματος,

- οργάνωση της διάδοσης των αποτελεσμάτων,

- ανατροφοδότηση με πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του προγράμματος και τον αντίκτυπό του στη χώρα τους.

26. Η εποπτεία των εθνικών οργανισμών ασκείται από τις εθνικές αρχές που ορίζονται για τον σκοπό αυτό, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την ορθή διαχείριση των κονδυλίων της ΕΕ που μεταβιβάζονται στον εθνικό οργανισμό, καθώς και για την παρακολούθηση και την εποπτεία των εργασιών του εθνικού οργανισμού, σε συνεργασία με την Επιτροπή.

27. Επομένως, γενικώς, η δομή της διαχείρισης του κύκλου ζωής των σχεδίων είναι κατάλληλη. Ωστόσο, παρατηρήθηκαν σημαντικές αδυναμίες στο σύστημα πληροφορικής για τη διαχείριση των σχεδίων και την υποβολή εκθέσεων. Οι εθνικοί οργανισμοί υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τα συστήματα πληροφορικής που θέτει στη διάθεσή τους η Επιτροπή [12]. Το πλέον πρόσφατο σύστημα πληροφορικής που ανέπτυξε η Επιτροπή είναι το LLPLink, ένα εργαλείο που σχεδιάστηκε για την ηλεκτρονική διαχείριση του κύκλου ζωής των σχεδίων του προγράμματος διά βίου μάθησης, από την υποβολή των αιτήσεων έως την τελική πληρωμή. Παράλληλα με το LLPLink, η Επιτροπή ανέπτυξε επίσης διαδικτυακά ηλεκτρονικά έντυπα, προκειμένου να καταστήσει δυνατή την ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων και να δώσει τη δυνατότητα στους εθνικούς οργανισμούς να αξιολογούν και να επιλέγουν σχέδια, καθώς και να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με αυτά μέσω του Διαδικτύου. Οι εθνικοί οργανισμοί υποχρεούνταν να χρησιμοποιούν το LLPLink για κάθε νέο σχέδιο από το 2008 και έπειτα.

28. Το νέο υποστηρικτικό σύστημα πληροφορικής παρουσίαζε ορισμένες σημαντικές ελλείψεις. Κατά τον χρόνο του ελέγχου, το LLPLink μπορούσε να καλύψει μόνον τις πλέον επείγουσες ανάγκες του προγράμματος διά βίου μάθησης, το σχέδιο όμως παρουσίαζε καθυστερήσεις και ελλείψεις. Οι εθνικοί οργανισμοί που επιθυμούσαν να διαχειριστούν τη διαδικασία αξιολόγησης αιτήσεων και υποβολής εκθέσεων μέσω διαδικτυακών λύσεων, ήταν υποχρεωμένοι να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το παλαιό σύστημα ή τα τοπικά συστήματά τους παράλληλα με το LLPLink καθ’ όλη τη διάρκεια του 2009. Σε περίπτωση έλλειψης διεπαφών μεταξύ του LLPLink και των συστημάτων που χρησιμοποιούσαν οι εθνικοί οργανισμοί, τα δεδομένα έπρεπε να εισάγονται δύο φορές, διαδικασία, αφενός, χρονοβόρα και, αφετέρου, συνεπαγόμενη πρόσθετο φόρτο εργασίας για το προσωπικό.

29. Οι καθυστερήσεις στην ανάπτυξη του LLPLink έχουν επίπτωση στη διαχείριση του Leonardo και, εν γένει, του προγράμματος διά βίου μάθησης, καθώς το σύστημα δεν μπορεί να παράσχει πλήρη και συνεπή στοιχεία σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος από τις συμμετέχουσες χώρες από την έναρξη εφαρμογής του προγράμματος, τα οποία είναι αναγκαία για τη μέτρηση της προόδου που σημειώθηκε ως προς την επίτευξη των στόχων.

Διαχείριση

30. Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκαν πτυχές της λειτουργίας του προγράμματος στην πράξη. Αξιολογήθηκε εάν οι διαδικασίες για την έγκριση ετήσιου προγράμματος εργασίας παρείχαν στην Επιτροπή την προκαταρκτική διασφάλιση ότι το πρόγραμμα μπορούσε να υλοποιηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις των συναφών εγγράφων-πλαισίων. Αξιολογήθηκε επίσης εάν η Επιτροπή και οι εθνικοί οργανισμοί προώθησαν το πρόγραμμα, εάν οι οργανισμοί προέβαλαν το πρόγραμμα σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιτροπής και εάν αντιμετωπίζεται η κύρια δυσκολία που συνάντησαν οι οργανισμοί σε σχέση με τη λειτουργία του προγράμματος. Τέλος, εξετάστηκε κατά πόσο η αξιολόγηση, από τους οργανισμούς, των αιτήσεων σχεδίων έγινε με διαφάνεια, καλή οργάνωση και σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιτροπής, καθώς και εάν υπήρξε παρακολούθηση των αδυναμιών που εντοπίστηκαν.

Οι ρυθμίσεις για την έγκριση των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας των εθνικών οργανισμών είναι κατάλληλες, αν και η Επιτροπή δεν παρέχει συστηματικά στους εθνικούς οργανισμούς ανατροφοδότηση με σχετικές πληροφορίες ως προς την ποιότητα

31. Βάσει των τυποποιημένων προδιαγραφών και προτύπων που παρέχει η Επιτροπή, κάθε εθνικός οργανισμός καταρτίζει ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, το οποίο στη συνέχεια εγκρίνεται από την Επιτροπή. Πρώτιστος στόχος της Επιτροπής στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης των προγραμμάτων εργασίας είναι να αποκομίσει προκαταρκτική βεβαιότητα ότι ο εθνικός οργανισμός θα υλοποιήσει το πρόγραμμα σύμφωνα με τις διατάξεις των σχετικών εγγράφων - πλαισίων. Οι εθνικές αρχές συμφωνούν επίσης επί του ετήσιου προγράμματος εργασίας, δεσμευόμενες με τον τρόπο αυτό να παρέχουν στον εθνικό οργανισμό τους αναγκαίους αντίστοιχους εθνικούς πόρους. Το σύστημα αυτό λειτουργεί χωρίς σημαντικά προβλήματα και, επομένως, τα ετήσια προγράμματα εργασίας εγκρίνονται εντός των προθεσμιών, καθιστώντας δυνατή την αδιάλειπτη υλοποίηση του προγράμματος βάσει των συμφωνηθέντων. Η Επιτροπή, μολονότι παρέχει τη δυνατότητα υποβολής ενοποιημένων προγραμμάτων εργασίας από κάθε εθνικό οργανισμό, δεν έχει αξιοποιήσει την ευκαιρία αυτή προκειμένου να παρέχει συστηματικά στους εθνικούς οργανισμούς και τις εθνικές αρχές ανατροφοδότηση με πληροφορίες σχετικά με την ποιότητα του προγράμματος εργασίας. Μια τέτοια ανατροφοδότηση, η οποία θα μετέφερε με συνοπτικό τρόπο την άποψη της Επιτροπής σχετικά με τη σχεδιαζόμενη υλοποίηση του προγράμματος σε εθνικό επίπεδο, θα ήταν χρήσιμη τόσο για την Επιτροπή όσο και για τις συμμετέχουσες χώρες, καθώς θα συνέβαλε στον έγκαιρο εντοπισμό και την επίλυση τυχόν προβλημάτων.

Η Επιτροπή και οι συμμετέχουσες χώρες προβάλλουν και προωθούν ικανοποιητικά το πρόγραμμα

32. Τόσο η Επιτροπή όσο και οι εθνικοί οργανισμοί εκπλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τις δραστηριότητες προώθησης του προγράμματος, προβάλλοντάς το και υποστηρίζοντας τη διάδοση και την περαιτέρω αξιοποίηση ορθών πρακτικών μέσω σειράς μέτρων. Οι εθνικοί οργανισμοί δημοσιοποίησαν τις "προσκλήσεις υποβολής προτάσεων" στις συμμετέχουσες χώρες σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιτροπής και υπέβαλαν συναφή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με το πρόγραμμα Leonardo.

Η Επιτροπή δεν ασχολήθηκε με τις δυσκολίες ανεύρεσης εταίρων υποδοχής που αντιμετώπισαν οι αιτούντες σε άλλες χώρες

33. Οι αιτούντες αντιμετώπισαν δυσκολίες εύρεσης εταίρων υποδοχής σε άλλες χώρες, οι οποίες οφείλονταν, μεταξύ άλλων, στην ανεπάρκεια των γλωσσικών δεξιοτήτων και σε πολιτισμικές διαφορές. Στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo, καθώς και εν γένει των καθεστώτων κινητικότητας του προγράμματος διά βίου μάθησης, οι εθνικοί οργανισμοί είναι αρμόδιοι μόνον για την εξασφάλιση θέσεων πρακτικής άσκησης στο εξωτερικό για αιτούντες από τη χώρα τους. Δεν είναι αρμόδιοι να παρέχουν συνδρομή σε αιτούντες από άλλες χώρες για την ανεύρεση κατάλληλων φορέων υποδοχής.

34. Η Επιτροπή παρέχει πληροφορίες, καθοδήγηση και συνδρομή σε δυνητικούς αιτούντες, οι οποίοι αναζητούν εταίρους υποδοχής. Ωστόσο, το 2007 η Επιτροπή διέκοψε τη λειτουργία της βάσης δεδομένων για την αναζήτηση ευρωπαίων εταίρων, η οποία είχε σχεδιαστεί με σκοπό τη διευκόλυνση της αναζήτησης εταίρων, δεδομένου ότι δεν μπορούσε να διασφαλίσει ότι τα στοιχεία των δυνητικών εταίρων που περιείχε η βάση δεδομένων ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις ποιότητας των χρηστών της στις συμμετέχουσες χώρες. Η εν λόγω βάση δεδομένων δεν έχει αντικατασταθεί ακόμη από κατάλληλη εναλλακτική λύση.

35. Εθνικές βάσεις δεδομένων αναζήτησης εταίρων λειτουργούν ήδη σε ορισμένες συμμετέχουσες χώρες, ωστόσο δεν μπορούν να καλύψουν το κενό της έλλειψης μιας πανευρωπαϊκής βάσης δεδομένων. Η χρήση των επιμέρους εθνικών βάσεων δεδομένων ως εργαλείου αναζήτησης εταίρων έχει ως αποτέλεσμα οι αναζητούντες εταίρους να είναι υποχρεωμένοι να εγγράφονται σε πολλές βάσεις δεδομένων, προκειμένου να καθίσταται δυνατή η σύνδεσή τους σε αυτές και η πραγματοποίηση αναζητήσεων.

Αδυναμίες στο πλαίσιο της αξιολόγησης των αιτήσεων

36. Οι διαδικασίες αξιολόγησης των αιτήσεων και επιλογής σχεδίων στις συμμετέχουσες χώρες είναι διαφανείς, καλά οργανωμένες και σύμφωνες με τις οδηγίες της Επιτροπής. Ωστόσο, κατά τις αξιολογήσεις των αιτήσεων προέκυψαν παραδείγματα των ακόλουθων αδυναμιών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο ορισμένα από τα σχέδια που επιλέγονται, να μην ανταποκρίνονται στους τεθέντες στόχους:

- έγιναν δεκτές αιτήσεις, μολονότι η περιγραφή του περιεχομένου, των στόχων και των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων της κατάρτισης ήταν ανεπαρκής ως βάση για την τεκμηρίωση του αποτελέσματος των αξιολογήσεων,

- έγιναν δεκτές αιτήσεις, μολονότι τα σχετικά με το κόστος στοιχεία που περιλάμβαναν οι αιτήσεις δεν ήταν επαρκή για την αιτιολόγηση των αιτούμενων ποσών,

- απουσία παρατηρήσεων των αξιολογητών για την αιτιολόγηση της βαθμολογίας κάθε ενότητας του εντύπου αξιολόγησης, ιδίως όσον αφορά ζητήματα ποιότητας.

37. Η Επιτροπή δεν διενεργεί ελέγχους διασφάλισης της ποιότητας σε σχέση με τις αξιολογήσεις των αιτήσεων σχεδίων, θεωρώντας ότι αυτό εμπίπτει στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν είχε εκδώσει συγκεκριμένες κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι εθνικές αρχές οφείλουν να ελέγχουν τις αξιολογήσεις των αιτήσεων. Ελλείψει σαφών κατευθυντήριων οδηγιών, υπάρχει κίνδυνος σε ορισμένες συμμετέχουσες χώρες οι έλεγχοι των εθνικών αρχών να είναι λιγότερο αυστηροί από ό,τι σε άλλες.

Υποβολή εκθέσεων

38. Η Επιτροπή σε συνεργασία με τις συμμετέχουσες χώρες, οφείλει να διασφαλίζει τη συλλογή, την ανάλυση και την επεξεργασία των διαθέσιμων δεδομένων που είναι αναγκαία για τη μέτρηση των αποτελεσμάτων και των επιδράσεων του προγράμματος [13]. Η δραστηριότητα αυτή έρχεται να προστεθεί στις εμπεριστατωμένες εκτιμήσεις αντικτύπου που διενεργούνται στο πλαίσιο της ενδιάμεσης και της τελικής αξιολόγησης του προγράμματος Leonardo. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου, εξακριβώθηκε εάν υφίστατο σύστημα υποβολής εκθέσεων βασισμένο σε στόχους συγκεκριμένους, μετρήσιμους, εφικτούς, συναφείς και χρονικά προσδιορισμένους (SMART), το οποίο παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να μετρά τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο του προγράμματος βάσει των στόχων σχετικά με τις επιδόσεις που έχουν τεθεί στον σχεδιασμό [14].

Το σύστημα υποβολής εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα και τις επιδράσεις του προγράμματος Leonardo εμφανίζει αδυναμίες

39. Οι εθνικοί οργανισμοί καταρτίζουν ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων που υποβάλλεται στην Επιτροπή [15], στην οποία παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος. Το περιεχόμενο της έκθεσης ορίζεται από την Επιτροπή και καλύπτει θέματα όπως ο αριθμός και το είδος των υποστηριζόμενων σχεδίων, καθώς και τα αποτελέσματά τους.

40. Το Συνέδριο εξέτασε τις εκθέσεις δραστηριοτήτων για το έτος 2007 των έξι χωρών όπου πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις και διαπίστωσε σειρά αδυναμιών, οι οποίες περιγράφονται στα σημεία 41–44. Οι εν λόγω αδυναμίες μειώνουν την αξία των εκθέσεων ως μέσου για την ενημέρωση της Επιτροπής και άλλων χρηστών σχετικά με τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο του προγράμματος Leonardo.

41. Δεδομένου ότι η δομή του ετήσιου προγράμματος εργασίας διαφέρει από αυτή της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων, δεν είναι δυνατή η ουσιαστική σύγκριση των αποτελεσμάτων βάσει των τεθέντων στόχων. Η Επιτροπή σχεδιάζει να προσαρμόσει τη δομή της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων σύμφωνα με την αναδιάρθρωση του προγράμματος εργασίας, αρχής γενομένης από το πρόγραμμα εργασίας για το έτος 2011.

42. Οι πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα που παρέχουν οι εθνικοί οργανισμοί περιορίζονται σε δεδομένα βασιζόμενα σε πραγματικά περιστατικά που δεν καθιστούν δυνατή την εκτίμηση του αντικτύπου του προγράμματος Leonardo σε συνάρτηση με τους στόχους του, π.χ. βελτιώσεις στη διδασκαλία, απόκτηση δεξιοτήτων και οικονομικός αντίκτυπος. Για παράδειγμα, η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων περιέχει πληροφορίες για τον αριθμό των σχεδίων, αλλά οι πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα και τα επακόλουθα των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτήθηκαν για τους συμμετέχοντες και τα θεσμικά όργανα, είναι περιορισμένες.

43. Επιπλέον, παρατηρείται έλλειψη συνοχής μεταξύ εθνικών οργανισμών στον τρόπο προσέγγισης της υποβολής των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων, με συνέπεια οι τελικές εκθέσεις που υποβάλλονται στην Επιτροπή να περιέχουν διαφορετικές αναλύσεις των αποτελεσμάτων, που παρουσιάζονται με διαφορετικούς τρόπους.

44. Η εξέταση, από την Επιτροπή, των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων που υπέβαλαν οι εθνικοί οργανισμοί εστιάστηκε μάλλον στις πτυχές της πληρότητας και της συνοχής και όχι στη διασφάλιση της αναφοράς των αναγκαίων πληροφοριών (βλέπε σημείο 38). Ωστόσο, η Επιτροπή ανέφερε ότι, μετά την αξιολόγηση των ετήσιων εκθέσεων για το έτος 2008, απέστειλε στις συμμετέχουσες χώρες πληροφορίες ανατροφοδότησης, συνδέοντας με τον τρόπο αυτό τον προληπτικό έλεγχο του προγράμματος εργασίας με την εκ των υστέρων αξιολόγηση της ετήσιας έκθεσης, αρχής γενομένης από το 2009.

Πλαίσιο 2

Παραδείγματα αδυναμιών στον τρόπο με τον οποίο παρουσίασαν οι εθνικοί οργανισμοί τα αποτελέσματα της υλοποίησης του προγράμματος εργασίας για το έτος 2007

απουσία ποσοτικής εκτίμησης των αποτελεσμάτων των σχεδίων,

ανεπαρκής ανάλυση του τρόπου προσέγγισης των στόχων,

περιγραφή γενικών, δυνητικών επιδράσεων, χωρίς παραπομπή σε πραγματικά αποδεικτικά στοιχεία για τον αντίκτυπο,

άντληση παραδειγμάτων αποτελεσμάτων από μελέτη σχετικά με το προηγούμενο πρόγραμμα Leonardo II.

45. Οι εθνικοί οργανισμοί πραγματοποιούν επίσης επισκέψεις παρακολούθησης σε σχέδια, με σκοπό τη στήριξη των δικαιούχων, τη συλλογή και διάδοση παραδειγμάτων βέλτιστης πρακτικής και την ανάπτυξη ή τη διατήρηση καλών σχέσεων μεταξύ των δικαιούχων και του εθνικού οργανισμού.

46. Η Επιτροπή έθεσε ορισμένα κριτήρια [16]για την επιλογή των δικαιούχων στους οποίους πρέπει να πραγματοποιηθεί επίσκεψη, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται το μέγεθος και το είδος του δικαιούχου, η γεωγραφική κατανομή τους στην επικράτεια της χώρας, και το ύψος της χορηγηθείσας επιχορήγησης της ΕΕ. Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει στην περίπτωση των πρωτοβάθμιων ελέγχων, η Επιτροπή δεν προσδιόρισε τον ελάχιστο αριθμό επισκέψεων παρακολούθησης που πρέπει να πραγματοποιεί κάθε εθνικός οργανισμός.

47. Το 2008, η Επιτροπή καθιέρωσε επισκέψεις "παρακολούθησης της ποιότητας και του αντικτύπου". Στόχος ήταν η διαμόρφωση μιας σαφέστερης εικόνας της ποιότητας των δραστηριοτήτων του προγράμματος στις συμμετέχουσες χώρες. Οι εν λόγω επισκέψεις περιλαμβάνουν συναντήσεις με εθνικές αρχές, εθνικούς οργανισμούς και δικαιούχους επιχορηγήσεων. Μολονότι αυτό αποτελεί θετικό βήμα, το περιεχόμενο των επισκέψεων αυτών δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη επαρκώς. Οι εκθέσεις που δημοσίευσε το 2008 η Επιτροπή σχετικά με την έκβαση των εν λόγω επισκέψεων, περιλάμβαναν πραγματικά περιστατικά και εξελίξεις που σχετίζονται με δραστηριότητες κινητικότητας, όχι όμως και ανάλυση των πραγματικών επιδράσεων των σχεδίων κινητικότητας του προγράμματος Leonardo στα εκπαιδευτικά συστήματα, στους συμμετέχοντες φορείς ή σε μεμονωμένα άτομα. Οι εκθέσεις ή άλλες μορφές ανατροφοδότησης με πληροφορίες δεν αποστέλλονταν συστηματικά στις συμμετέχουσες χώρες για επιβεβαίωση ή υποβολή παρατηρήσεων εντός της πρώτης διετίας.

Τρία έτη μετά την έναρξη του προγράμματος, η Επιτροπή άρχισε αλλά δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη τη θέση σε εφαρμογή πλήρους συστήματος για τη μέτρηση του αντικτύπου του προγράμματος Leonardo

48. Οι στόχοι των προγραμμάτων πρέπει να είναι "SMART" (ήτοι συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, εφικτοί, συναφείς και χρονικά προσδιορισμένοι) [17]. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει στην περίπτωση των στόχων του προγράμματος Leonardo, οι οποίοι είναι μάλλον γενικόλογοι, δυσχεραίνοντας τη μέτρηση της συμβολής των σχεδίων κινητικότητας στην επίτευξή τους (βλέπε πλαίσιο 3).

Πλαίσιο 3

Ειδικοί στόχοι του προγράμματος Leonardo da Vinci

Να υποστηριχθούν οι συμμετέχοντες σε δραστηριότητες κατάρτισης και συνεχούς κατάρτισης για την απόκτηση και τη χρήση γνώσεων, δεξιοτήτων και προσόντων που διευκολύνουν την προσωπική εξέλιξη, την απασχολησιμότητα και τη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας.

Να υποστηριχθούν ποιοτικές βελτιώσεις και καινοτομίες στα συστήματα, τα ιδρύματα και τις πρακτικές επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Να ενισχυθεί η ελκυστικότητα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης καθώς και της κινητικότητας για τους εργοδότες και τους ιδιώτες και να διευκολυνθεί η κινητικότητα των μαθητευομένων.

Επιχειρησιακοί στόχοι του προγράμματος Leonardo da Vinci

Να βελτιωθεί η ποιότητα και να αυξηθεί ποσοτικά η κινητικότητα σε όλη την Ευρώπη για τα άτομα που παρακολουθούν αρχική επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και συνεχή κατάρτιση, ώστε να αυξηθούν οι περίοδοι άσκησης σε επιχειρήσεις σε 80000 τουλάχιστον ετησίως ως το τέλος του προγράμματος διά βίου μάθησης.

Να βελτιωθεί η ποιότητα και να αυξηθεί ποσοτικά η συνεργασία μεταξύ ιδρυμάτων ή οργανισμών που παρέχουν δυνατότητες μάθησης, επιχειρήσεων, κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών φορέων σε όλη την Ευρώπη.

Να διευκολυνθεί η ανάπτυξη καινοτόμων πρακτικών στους τομείς της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης εκτός της τριτοβάθμιας, και η μεταφορά τους, περιλαμβανομένης της μεταφοράς από μια συμμετέχουσα χώρα σε άλλες.

Να βελτιωθεί η διαφάνεια και η αναγνώριση των τυπικών προσόντων και ικανοτήτων, περιλαμβανομένων εκείνων που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο ανεπίσημης και άτυπης μάθησης.

Να ενθαρρυνθεί η εκμάθηση σύγχρονων ξένων γλωσσών.

Να υποστηριχθεί η ανάπτυξη καινοτόμου περιεχομένου, υπηρεσιών, παιδαγωγικών μεθόδων και πρακτικής για τη διά βίου μάθηση με βάση τις ΤΠΕ.

49. Οι εθνικοί οργανισμοί αναφέρουν τα αποτελέσματα του προγράμματος στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων που υποβάλλουν. Κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου του Συνεδρίου, η Επιτροπή δεν είχε δώσει στους εθνικούς οργανισμούς λεπτομερείς κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης των αποτελεσμάτων του προγράμματος ή εκτίμησης του αντικτύπου των σχεδίων κινητικότητας.

50. Τον Δεκέμβριο του 2006, η επιτροπή του προγράμματος διά βίου μάθησης [18]αποφάσισε να συγκροτήσει ομάδα εργασίας με αποστολή την εκτίμηση του αντικτύπου του προγράμματος διά βίου μάθησης στο σύνολό του, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος Leonardo da Vinci. Η εντολή της ομάδας εργασίας περιλάμβανε τον καθορισμό σειράς κοινών δεικτών αντικτύπου για την αξιολόγηση της επιτυχίας του προγράμματος διά βίου μάθησης σε σχέση με τους στόχους του. Τον Νοέμβριο του 2009, η ομάδα εργασίας υπέβαλε στην επιτροπή του προγράμματος διά βίου μάθησης πρόταση σχετικά με δείκτες αντικτύπου και με σύστημα συλλογής στοιχείων και υποβολής εκθέσεων, για την αντιμετώπιση ορισμένων από τις υφιστάμενες αδυναμίες. Ωστόσο, έως τον Ιανουάριο του 2010 η πρόταση δεν είχε εγκριθεί.

51. Αφού η Επιτροπή λάβει απόφαση σχετικά με τους δείκτες που προτίθεται να μετρήσει, θα απαιτηθούν άλλες αλλαγές, π.χ. θα χρειαστεί να επανεξεταστούν τα ερωτήματα στις υφιστάμενες ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη συλλογή των αναγκαίων στατιστικών πληροφοριών για την αποδοτική διαχείριση του προγράμματος. Η ενότητα υποβολής εκθέσεων του συστήματος πληροφορικής LLPLink IT θα χρειαστεί να προσαρμοστεί προκειμένου να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες συλλογής στοιχείων.

52. Η συγκρότηση ομάδας εργασίας επιφορτισμένης με την εκτίμηση του αντικτύπου αποτέλεσε θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της δημιουργίας των αναγκαίων προϋποθέσεων για την παρακολούθηση και τη μέτρηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου. Ωστόσο, ενώ έχει παρέλθει μία τριετία μετά την έναρξη λειτουργίας του τρέχοντος προγράμματος Leonardo, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να εκτιμά το βαθμό στον οποίο το πρόγραμμα επιτυγχάνει τους στόχους του, ούτε έχει θεσπίσει σύστημα που θα το καθιστούσε αυτό δυνατό μελλοντικά. Ακόμη και εάν υποτεθεί ότι η επιτροπή του προγράμματος διά βίου μάθησης θα εγκρίνει τους δείκτες αντικτύπου εντός του 2010, η συλλογή των στοιχείων που απαιτούνται για την εκτίμηση του αντικτύπου του προγράμματος θα ήταν δυνατή μόνο για την εναπομένουσα φάση, και θα είναι πολύ δυσχερής η συγκέντρωση συγκρίσιμων στοιχείων για τα πρώτα τρία έτη του προγράμματος (2007–2009), ήτοι την περίοδο που θα καλύψει η ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος διά βίου μάθησης, σχετικά με την οποία προβλέπεται να υποβληθεί έκθεση τον Μάρτιο του 2011.

Έλεγχοι

53. Ο έλεγχος του Συνεδρίου ασχολήθηκε με την επάρκεια των ελέγχων που διενεργούνται σε σχέση με το πρόγραμμα Leonardo σε κάθε επίπεδο, ήτοι από εθνικούς οργανισμούς, εθνικές αρχές και την Επιτροπή, στο πλαίσιο του προγράμματος διά βίου μάθησης [19]. Οι διενεργηθέντες έλεγχοι θεωρήθηκαν επαρκείς εφόσον πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιτροπής και υπό την εποπτεία της.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο έλεγχος που άσκησαν στο πρόγραμμα Leonardo οι εθνικοί οργανισμοί συμμορφωνόταν με τις οδηγίες της Επιτροπής

54. Οι εθνικοί οργανισμοί διενεργούν "πρωτοβάθμιους ελέγχους" σε επίπεδο δικαιούχων. Σκοπός των ελέγχων αυτών είναι η αποκόμιση βεβαιότητας ως προς την υπόσταση και την επιλεξιμότητα των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται με πόρους της ΕΕ, καθώς και ως προς τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων.

55. Τα πρότυπα και οι ελάχιστες απαιτήσεις για τους πρωτοβάθμιους ελέγχους καθορίζονται στον οδηγό της Επιτροπής για τους εθνικούς οργανισμούς [20]. Οι έλεγχοι συνίστανται σε σειρά ποικίλων δραστηριοτήτων: ανάλυση τελικών εκθέσεων, έλεγχο βάσει των δικαιολογητικών που υπέβαλαν οι δικαιούχοι στο στάδιο της τελικής έκθεσης, επιτόπιο έλεγχο κατά την υλοποίηση δραστηριότητα που επιχορηγείται, έλεγχο μετά την ολοκλήρωση και έλεγχο συστημάτων των τακτικών δικαιούχων.

56. Οι πρωτοβάθμιοι έλεγχοι είναι εξ ορισμού έλεγχοι συμμόρφωσης που δεν είναι σχεδιασμένοι να επικεντρώνονται στα αποτελέσματα των μέτρων κινητικότητας. Σε ό,τι αφορά τη διενέργεια των πρωτοβάθμιων ελέγχων, μολονότι οι εθνικοί οργανισμοί συνήθως τους πραγματοποιούν σύμφωνα με τον οδηγό της Επιτροπής για τους εθνικούς οργανισμούς, παρατηρήθηκαν παραδείγματα αδυναμιών:

- σε έναν εθνικό οργανισμό, η αξιολόγηση και η έγκριση των τελικών εκθέσεων δεν ολοκληρώθηκε εντός της προθεσμίας των 45 ημερών από την παραλαβή της έκθεσης,

- σε άλλον εθνικό οργανισμό, πραγματοποιήθηκαν τελικές πληρωμές σε δικαιούχους, χωρίς την αναγκαία ανατροφοδότηση με πληροφορίες από το σύνολο των συμμετεχόντων σε δραστηριότητες κινητικότητας.

Μολονότι οι δευτεροβάθμιοι έλεγχοι που διενεργούν οι εθνικοί οργανισμοί παρέχουν, κατά γενικό κανόνα, εύλογη διασφάλιση για την αποτελεσματικότητα των πρωτοβάθμιων ελέγχων, διαπιστώθηκε σειρά αδυναμιών

57. Η εθνική αρχή είναι αρμόδια για τους εθνικούς ελέγχους που ασκούνται σε σχέση με το πρόγραμμα Leonardo. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή απαιτεί από τις εθνικές αρχές να θεσπίσουν σύστημα δευτεροβάθμιων ελέγχων, στόχος του οποίου είναι η αποκόμιση εύλογης βεβαιότητας για την αποτελεσματικότητα του συστήματος πρωτοβάθμιων ελέγχων που εφαρμόζουν οι εθνικοί οργανισμοί [21]. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι δευτεροβάθμιοι έλεγχοι που διενήργησαν οι εθνικές αρχές παρείχαν εύλογη διασφάλιση ότι το σύστημα πρωτοβάθμιων ελέγχων είναι αποτελεσματικό. Ωστόσο, ο έλεγχος κατέδειξε επίσης την ύπαρξη αδυναμιών στον τρόπο διενέργειας των δευτεροβάθμιων ελέγχων: ανεπαρκής τεκμηρίωση των διαδικασιών εποπτείας, ανεπαρκής εποπτεία του εθνικού οργανισμού, καθώς και αδυναμίες στην παρακολούθηση των συστάσεων εκ μέρους των εθνικών ελεγκτικών οργάνων ή των ελεγκτικών οργάνων της Επιτροπής.

Η Επιτροπή μόλις πρόσφατα παρέσχε συμπληρωματικές οδηγίες σχετικά με τις ειδικές διαδικασίες που καλύπτουν οι δευτεροβάθμιοι έλεγχοι

58. Η Επιτροπή πραγματοποιεί επισκέψεις "παρακολούθησης των συστημάτων" σε συμμετέχουσες χώρες. Οι επισκέψεις αυτές εστιάζονται στην παρακολούθηση της συμμόρφωσης των συστημάτων και των διαδικασιών των εθνικών οργανισμών με τους κανόνες του προγράμματος διά βίου μάθησης. Οι εθνικές αρχές έδωσαν διάφορες ερμηνείες στην έννοια των "δευτεροβάθμιων ελέγχων". Όπως παρατήρησε το Συνέδριο στην ετήσια έκθεσή του για το έτος 2008 [22], οι οδηγίες της Επιτροπής σχετικά με τις αρμοδιότητες των εθνικών αρχών δεν ήταν επαρκώς σαφείς σε ό,τι αφορά τις ειδικές διαδικασίες. Ο έλεγχος του Συνεδρίου επί του προγράμματος Leonardo επιβεβαιώνει το συμπέρασμα αυτό, δεδομένου ότι διαπιστώθηκαν αδυναμίες στους δευτεροβάθμιους ελέγχους. Η Επιτροπή έλαβε στη συνέχεια διορθωτικά μέτρα με την έκδοση οδηγιών προς τις εθνικές αρχές, με τις οποίες παρείχε περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις διαδικασίες που καλύπτονται από τους δευτεροβάθμιους ελέγχους.

Συμπερασμα και συστασεισ

59. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις δικές της υποχρεωτικές αξιολογήσεις κατά τον σχεδιασμό του προγράμματος Leonardo, δεν κατάρτισε όμως σχέδια δράσης σχετικά με άλλες σημαντικές μελέτες και εκθέσεις. Η Επιτροπή θέσπισε κατάλληλο σύστημα διαχείρισης του κύκλου ζωής των σχεδίων. Ωστόσο, το κύριο σύστημα πληροφορικής, το LLPLink, στο τέλος του 2009 δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη, παρακωλύοντας, κατά συνέπεια, την υποβολή εκθέσεων και καθιστώντας αναγκαία την παράλληλη χρήση παλαιών συστημάτων. Όσον αφορά το πρόγραμμα διά βίου μάθησης, στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2010, δεν είχε ολοκληρωθεί ακόμη ένα κοινό μέσο κοινοποίησης πληροφοριών σχετικά με τη μέτρηση του αντικτύπου.

60. Η διαχείριση των επιχειρησιακών στοιχείων του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας του ετήσιου προγράμματος εργασίας, της προβολής, της προώθησης και της παροχής πληροφοριών, ήταν σε γενικές γραμμές ορθή. Ωστόσο, διαπιστώθηκαν αδυναμίες σε ορισμένους τομείς, όπως στην παροχή συνδρομής σε αιτούντες κατά την αναζήτηση εταίρων υποδοχής σε άλλες χώρες ή στη διασφάλιση της ποιότητας των αξιολογήσεων των αιτήσεων επιχορήγησης από πλευράς των εθνικών οργανισμών.

Σύσταση 1

(α) Σε συνέχεια της ανάλυσης του ετήσιου προγράμματος εργασίας, η Επιτροπή πρέπει να παρέχει στις εθνικές αρχές ανατροφοδότηση με πληροφορίες ως προς την ποιότητα. Η ανατροφοδότηση αυτή πρέπει να παρουσιάζει με συνοπτικό τρόπο την άποψη της Επιτροπής σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος σε εθνικό επίπεδο και να επισημαίνει ισχυρά σημεία και αδυναμίες, κάτι που θα ήταν χρήσιμο τόσο για την Επιτροπή όσο και για τις εθνικές αρχές.

(β) Η Επιτροπή πρέπει να διερευνήσει εναλλακτικές δυνατότητες για τη διασφάλιση ενός φιλικού προς τον χρήστη και αποτελεσματικού εργαλείου αναζήτησης εταίρων, είτε σε επίπεδο ΕΕ είτε σε εθνικό επίπεδο.

(γ) Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει εάν οι εθνικοί οργανισμοί πρέπει να διευκολύνουν την τοποθέτηση αλλοδαπών συμμετεχόντων σε θέσεις πρακτικής άσκησης, παρέχοντας σε άλλους εθνικούς οργανισμούς πληροφορίες σχετικά με οργανισμούς υποδοχής και διαμεσολάβησης στη χώρα τους.

(δ) Η αξιολόγηση των αιτήσεων μπορεί να βελτιωθεί μέσω της περαιτέρω ανάπτυξης του εγχειριδίου αξιολόγησης που απευθύνεται στους αξιολογητές καθορίζοντας λεπτομερώς, για κάθε ενότητα του εντύπου αξιολόγησης, τον σκοπό της αξιολόγησης και τις μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν.

(ε) Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεπής ερμηνεία των κανόνων της Επιτροπής, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει τη δυνατότητα να συμπεριληφθούν έλεγχοι της αξιολόγησης των αιτήσεων, κατά τις επισκέψεις παρακολούθησης της ποιότητας και του αντικτύπου που πραγματοποιεί σε συμμετέχουσες χώρες.

(στ) Η Επιτροπή πρέπει να ολοκληρώσει, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, την ανάπτυξη της εφαρμογής LLPLink για την κοινοποίηση πληροφοριών σχετικά με τη μέτρηση του αντικτύπου, προκειμένου να διασφαλίσει τη συλλογή αξιόπιστων και συνεπών στοιχείων για την υλοποίηση από όλες τις συμμετέχουσες χώρες.

61. Μολονότι τα συστήματα ελέγχου ήταν, τόσο σε επίπεδο Επιτροπής όσο και κρατών μελών, στις περισσότερες περιπτώσεις επαρκή, τα συστήματά τους κοινοποίησης πληροφοριών δεν εστιάζονταν επαρκώς στα αποτελέσματα του προγράμματος και, ακόμη λιγότερο, στην αποτελεσματικότητά του. Τρία έτη μετά την έναρξη του προγράμματος, η Επιτροπή άρχισε αλλά δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη τη θέση σε εφαρμογή πλήρους συστήματος για τη μέτρηση του αντικτύπου του προγράμματος Leonardo. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, η Επιτροπή να μην είναι σε θέση να μετρήσει τον αντίκτυπο των τριών πρώτων ετών του προγράμματος Leonardo — περίπου του ημίσεος της διάρκειάς του.

Σύσταση 2

(α) Η Επιτροπή πρέπει να βελτιώσει το "σύστημα παρακολούθησης της ποιότητας και του αντικτύπου" που εφαρμόζει και να το συντονίσει με τη διαδικασία υποβολής ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων από τους εθνικούς οργανισμούς.

(β) Η Επιτροπή πρέπει να ευθυγραμμίσει τη δομή του προγράμματος εργασίας με αυτή της ετήσιας έκθεσης, ώστε να καταστήσει δυνατή τη σύγκριση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων με τους στόχους επιδόσεων που είχαν τεθεί.

(γ) Η Επιτροπή πρέπει να ολοκληρώσει τις εργασίες της για τον καθορισμό στόχων και δεικτών επιδόσεων SMART χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση.

(δ) Στο μέλλον, η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει ότι, για τυχόν διάδοχα προγράμματα, θα θεσπιστεί εξ αρχής σύστημα μέτρησης του αντικτύπου.

62. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι ο σχεδιασμός και η διαχείριση του καθεστώτος κινητικότητας του προγράμματος Leonardo da Vinci είναι δυνατό να οδηγήσουν σε ουσιαστικά αποτελέσματα. Η Επιτροπή άρχισε αλλά δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη τη θέση σε εφαρμογή πλήρους συστήματος για τη μέτρηση του αντικτύπου του προγράμματος Leonardo. Συνεπώς, τρία έτη μετά την έναρξη του προγράμματος, ενώ έχει παρέλθει το ήμισυ της διάρκειάς του, η Επιτροπή δεν είναι ακόμη σε θέση να αξιολογήσει σε ποιον βαθμό επιτυγχάνονται οι στόχοι.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα IV, του οποίου προεδρεύει ο κ. Morten LEVYSOHN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 29ης Ιουνίου 2010.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Η διαδικασία της Κοπεγχάγης δρομολογήθηκε τον Νοέμβριο του 2002 από τους αρμόδιους για την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση υπουργούς των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ), τους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

[2] Απόφαση αριθ. 1720/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Νοεμβρίου 2006 για τη θέσπιση προγράμματος δράσης στον τομέα της διά βίου μάθησης (ΕΕ L 327 της 24.11.2006, σ. 45).

[3] Άρθρο 14 και παράγραφος B.11 του παραρτήματος της απόφασης αριθ. 1720/2006/ΕΚ.

[4] Στην παρούσα έκθεση, ο όρος "Leonardo" αναφέρεται στην τρέχουσα φάση του προγράμματος.

[5] Άρθρο 6 της απόφασης αριθ. 1720/2006/ΕΚ.

[6] Άρθρο 15 της απόφασης αριθ. 1720/2006/ΕΚ.

[7] Άρθρο 8 της απόφασης της Επιτροπής της 26ης Απριλίου 2007 σχετικά με τις αντίστοιχες αρμοδιότητες των κρατών μελών, της Επιτροπής και των εθνικών οργανισμών στην υλοποίηση του προγράμματος διά βίου μάθησης (2007–2013).

[8] Γαλλία, Γερμανία, Μάλτα, Πολωνία, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο.

[9] Οι βασικές απαιτήσεις όσον αφορά την εμβέλεια, τον σκοπό, τον χρόνο δημοσίευσης και τη χρήση των αξιολογήσεων προβλέπονται στον δημοσιονομικό κανονισμό (άρθρα 27, παράγραφος 4, 28, 33, 56, παράγραφος 3 και 166) και τους εκτελεστικούς κανόνες του (άρθρο 21).

[10] Joint Report on the Final Evaluation of Socrates II, Leonardo da Vinci II and eLearning, 2008 (Κοινή έκθεση σχετικά με την τελική αξιολόγηση των προγραμμάτων Socrates II, Leonardo da Vinci II και eLearning, 2008).

[11] "Study on the obstacles to transnational mobility facing apprentices and other young people in initial vocational training and on ways of overcoming them" (Μελέτη σχετικά με τα εμπόδια στη διακρατική κινητικότητα τα οποία αντιμετωπίζουν μαθητευόμενοι και άλλοι νέοι στο στάδιο της αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης, και με τρόπους αντιμετώπισής τους) γνωστή επίσης ως μελέτη MoVE-iT (2007). "Impact analysis of Leonardo da Vinci mobility measures on young trainees and employees, and the influence of socio-economic factors" (Ανάλυση του αντικτύπου των μέτρων κινητικότητας Leonardo da Vinci σε νέους εκπαιδευόμενους και εργαζομένους, και της επιρροής των κοινωνικο-οικονομικών παραγόντων) (2007).

[12] 2008 Guide for National Agencies implementing the Lifelong Learning Programme (Οδηγός για τους εθνικούς οργανισμούς που υλοποιούν το πρόγραμμα διά βίου μάθησης) (σημεία 28.1. και 9.1.1.).

[13] Άρθρο 6, παράγραφος 3, σημείο δ) της απόφασης αριθ. 1720/2006/ΕΚ.

[14] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άρθρο 27 (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1).

[15] Μέρος 1 της ετήσιας έκθεσης του εθνικού οργανισμού.

[16] 2008 Guide for National Agencies implementing the Lifelong Learning Programme, σημείο 3.1.1.3.

[17] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άρθρο 27 (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1).

[18] Η επιτροπή του προγράμματος διά βίου μάθησης συνδράμει την Επιτροπή στην υλοποίηση του προγράμματος. Απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών και γνωμοδοτεί ή συμμετέχει σε διαβουλεύσεις σχετικά με μέτρα για την υλοποίηση του προγράμματος διά βίου μάθησης.

[19] Το Συνέδριο έχει αναφερθεί στο παρελθόν στον έλεγχο που ασκείται σχετικά με τους ελέγχους που διενεργούνται επί του προγράμματος διά βίου μάθησης. Βλέπε ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με το οικονομικό έτος 2008 (ΕΕ C 269 της 10.11.2009, σ.181-185).

[20] 2008 guide for national agencies implementing the lifelong learning programme, σημείο 3.8.1.

[21] Άρθρο 8 της απόφασης της 26ης Απριλίου 2007 της Επιτροπής.

[22] Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με το οικονομικό έτος 2008, κεφάλαιο 9, σημεία 9.21 και 9.33.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Στοχοι (συμφωνα με τη νομικη βαση του προγραμματοσ δια βιου μαθησησ)

Απόφαση αριθ. 1720/2006/ΕΚ ΤΟΥ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του συμβουλιου, της 15ης Νοεμβρίου 2006, για τη θέσπιση προγράμματος δράσης στον τομέα της διά βίου μάθησης

Γενικοί στόχοι του προγράμματος διά βίου μάθησης

Συμβολή, με τη διά βίου μάθηση, στην ανάπτυξη της Κοινότητας ως προηγμένης κοινωνίας βασισμένης στη γνώση, με βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, καλύτερες και περισσότερες θέσεις απασχόλησης και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή, διασφαλίζοντας, παράλληλα, ικανοποιητική προστασία του περιβάλλοντος για τις μελλοντικές γενιές.

Ενίσχυση των ανταλλαγών, της συνεργασίας και της κινητικότητας μεταξύ των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στην Κοινότητα ώστε να καταστούν παγκόσμιο σημείο ποιοτικής αναφοράς.

Ειδικοί στόχοι του προγράμματος διά βίου μάθησης

Συμβολή στην ανάπτυξη ποιοτικής διά βίου μάθησης και στην προώθηση των υψηλών επιδόσεων, της καινοτομίας και μιας ευρωπαϊκής διάστασης στα συστήματα και τις πρακτικές του τομέα.

Στήριξη της πραγμάτωσης του ευρωπαϊκού χώρου διά βίου μάθησης.

Συνδρομή στη βελτίωση της ποιότητας, της ελκυστικότητας και της διαθεσιμότητας των ευκαιριών για διά βίου μάθηση στα κράτη μέλη.

Ενίσχυση της συμβολής της διά βίου μάθησης στην κοινωνική συνοχή, την ενεργό άσκηση της ιδιότητας του πολίτη, τον διαπολιτισμικό διάλογο, την ισότητα των φύλων και την προσωπική ολοκλήρωση του ατόμου.

Συνδρομή στην προώθηση της δημιουργικότητας, της ανταγωνιστικότητας, της απασχολησιμότητας και της επιχειρηματικότητας.

Αυξημένη συμμετοχή στη διά βίου μάθηση των ατόμων όλων των ηλικιών, περιλαμβανομένων των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των μειονεκτουσών ομάδων, ανεξαρτήτως κοινωνικής προέλευσης και μορφωτικού επιπέδου.

Προώθηση της εκμάθησης γλωσσών και τη γλωσσική ποικιλομορφία.

Υποστήριξη της ανάπτυξης καινοτόμου περιεχομένου, υπηρεσιών, παιδαγωγικών μεθόδων και πρακτικής για τη διά βίου μάθηση με βάση τις ΤΠΕ.

Ενίσχυση του ρόλου της διά βίου μάθησης στη συνειδητοποίηση της ιδιότητας του ευρωπαίου πολίτη βασιζόμενης στην κατανόηση και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας, και την ενθάρρυνση της ανοχής και του σεβασμού για άλλους λαούς και πολιτισμούς.

Προώθηση της συνεργασίας για τη διασφάλιση ποιότητας σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στην Ευρώπη.

Ενθάρρυνση της βέλτιστης χρήσης των αποτελεσμάτων, καινοτόμων προϊόντων και διαδικασιών και την ανταλλαγή καλών πρακτικών στους τομείς που καλύπτει το πρόγραμμα διά βίου μάθησης, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης.

Ειδικοί στόχοι του προγράμματος Leonardo da Vinci

Υποστήριξη των συμμετεχόντων σε δραστηριότητες κατάρτισης και συνεχούς κατάρτισης για την απόκτηση και τη χρήση γνώσεων, δεξιοτήτων και προσόντων που διευκολύνουν την προσωπική εξέλιξη, την απασχολησιμότητα και τη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας.

Υποστήριξη ποιοτικών βελτιώσεων και καινοτομιών στα συστήματα, τα ιδρύματα και τις πρακτικές επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Ενίσχυση της ελκυστικότητας της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης καθώς και της κινητικότητας για τους εργοδότες και τους ιδιώτες και να διευκολυνθεί η κινητικότητα των μαθητευομένων.

Επιχειρησιακοί στόχοι του προγράμματος Leonardo da Vinci

Βελτίωση της ποιότητας και ποσοτική αύξηση της κινητικότητας σε όλη την Ευρώπη για τα άτομα που παρακολουθούν αρχική επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και συνεχή κατάρτιση, ώστε να αυξηθούν οι περίοδοι άσκησης σε επιχειρήσεις στις 80000 τουλάχιστον ετησίως ώς το τέλος του προγράμματος διά βίου μάθησης.

Βελτίωση της ποιότητας και ποσοτική αύξηση της συνεργασίας μεταξύ ιδρυμάτων ή οργανισμών που παρέχουν δυνατότητες μάθησης, επιχειρήσεων, κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών φορέων σε όλη την Ευρώπη.

Διευκόλυνση της ανάπτυξης καινοτόμων πρακτικών στους τομείς της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης εκτός της τριτοβάθμιας, και η μεταφορά τους, περιλαμβανομένης της μεταφοράς από μια συμμετέχουσα χώρα σε άλλες.

Βελτίωση της διαφάνειας και της αναγνώρισης των τυπικών προσόντων και ικανοτήτων, περιλαμβανομένων εκείνων που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο ανεπίσημης και άτυπης μάθησης.

Ενθάρρυνση της εκμάθησης σύγχρονων ξένων γλωσσών.

Υποστήριξη της ανάπτυξης καινοτόμου περιεχομένου, υπηρεσιών, παιδαγωγικών μεθόδων και πρακτικής για τη διά βίου μάθηση με βάση τις ΤΠΕ.

--------------------------------------------------