ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(93) 450 τελικό 
Βρυξέλλες, 29 Σεπτεμβρίου 1993 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
με την οποία εξουσιοδοτείται η Πορτογαλική Δημοκρατία να εφαρμόσει μέτρο 
παρέκκλισης από τα άρθρα 2, πρώτο σημείο και 17 της έκτης οδηγίας 77/388/ΕΟΚ 
σε θέματα εναρμόνισης των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τους 
Φόρους κύκλου εργασιών 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Η παρούσα πρόταση απόφασης του Συμβουλίου εξουσιοδοτεί τη 
Δημοκρατία της Πορτογαλίας να εισαγάγει ειδικό μέτρο 
σύμφωνα με το άρθρο 27 της 6ης οδηγίας ΦΠΑ 77/388/ΕΟΚ της 
17ης Μαΐου 1977 για το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης 
αξίας'1', όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από την 
οδηγία, του Συμβουλίου 92/111/ΕΟΚ της 14ης Δεκεμβρίου 
1992<ζ>. 
Με την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, η παροχή υπηρεσιών 
υπόκειται πλέον στο φόρο προστιθέμενης αξίας, εφόσον οι 
εξαιρέσεις που τελούσαν σε συνάρτηση με την εξαγωγή των 
εμπορευμάτων και την υπαγωγή τους στις διαδικασίες 
εκτελωνισμού σταμάτησαν να εφαρμόζονται, όπως έληξε και η 
εφαρμογή των ρυθμίσεων για το συνυπολογισμό της αξίας των 
υπηρεσιών στο φορολογητέο ποσό στην περίπτωση των 
εισαγομένων εμπορευμάτων. 
Υπό τις περιστάσεις αυτές, η αρχή της εδαφικότητας ποου 
εφαρμόζεται σε ορισμένες υπηρεσίες, με φορολόγηση των 
υπηρεσιών αυτών στον τόπο όπου οι υπηρεσίες παρέχονται 
πραγματικά, έχει ως αποτέλεσμα να υποχρεώνονται πρόσωπα που 
υπόκεινται σε φόρο σε άλλα κράτη μέλη να καταβάλλουν τον 
ΦΠΑ στο κράτος μέλος παροχής των υπηρεσιών και να ζητούν 
στη συνέχεια την επιστροφή του,,^άσει των διατάξεων της 
όγδοης'3' ή της δέκατης τρίτης'4' οδηγίας. Οι αιτήσεις 
αυτές αφορούν πρώτα απ,όλα τις υπηρεσίες που παρέχονται σε 
συνάρτηση με πράξεις επί κινητών περιουσιακών στοιχείων και 
την παροχή μεταφορικών υπηρεσιών με καθαρά εγχώριο 
χαρακτήρα, οι οποίες όμως συνδέονται άμεσα με την 
ενδοκοινοτική μεταφορά εμπορευμάτων (εθνικό σκέλος κάποιας 
ενδοκοινοτικής διακίνησης εμπορευμάτων). 
0 συνεπακόλουθος πολλαπλασιασμός περιπτώσεων, κατά τις 
οποίες ζητείται η επιστροφή του ΦΠΑ βάσει των διατάξεων της 
όγδοης και της δέκατης τρίτης οδηγίας παρακωλύει την άσκηση 
της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών μεταξύ των κρατών μελών στο 
πλαίσιο της ενιαίας αγοράς. 
Επιπλέον, η παλαιότερη συστηματική υποβολή αιτήσεων, σε 
συνδυασμό με την αύξηση του αριθμού των περιπτώσεων θα 
μπορούσε εύλογα να καθυστερήσει τις επιστροφές του ΦΠΑ 
βάσει των διατάξεων της όγδοης και της δέκατης τρίτης 
οδηγίας. 
( 1)ΕΕ αριθ. L 145/1, 13.6.1977 
(2)ΕΕ αριθ. L 384/47, 30.12.1992 
(3) Οδηγία του Συμβουλίου 79/1072/Ε0Κ ΕΕ αριθ. L 331 της 
27.12.1979, σ. 11 
(4)Οδηγία του Συμβουλίου 86/560/ΕΟΚ ΕΕ αριθ. L 326 της 
21.11.1986, σ. 40. 
Για το λόγο αυτό έχει ιδιάζουσα βαρύτητα στην προκειμένη 
περίπτωση να εξεταστεί η λήψη μέτρων που θα μπορούσαν να 
οδηγήσουν στην ταχεία απλούστευση των υποθέσεων για τους 
συναλλασσσομένους, χωρίς ωστόσο να υπονομευθούν οι συναφείς 
βασικές αρχές φορολογίας που εφαρμόζονται με την ολοκλήρωση 
της ενιαίας αγοράς. 
Προς το σκοπό αυτό, η Δημοκρατία της Πορτογαλίας ζητά την 
έγκριση να καθιερώσει βάσει των διατάξεων του άρθρου 27 της 
έκτης οδηγίας ειδικά μέτρα κατά παρέκκλιση από τις 
διατάξεις του άρθρου 2, παράγραφος 1 και του άρθρου 17. 
Στόχος των μέτρων αυτών θα είναι η απαλλαγή των υπηρεσιών 
που αναφέρονται στην τρίτη και τέταρτη υποπεριπτώσεις του 
άρθρου 9 παράγραφος 2 (γ) και της παροχής υπηρεσιών 
μεταφοράς εμπορευμάτων σε εγχώρια βάση, άμεσα συνδεδεμένων 
με τις ενδοκοινοτικές μεταφορές, υπό τον όρο ότι οι εν λόγω 
υπηρεσίες παρέχονται σε πρόσωπα που υπόκεινται σε φορολογία 
στα άλλα κράτη μέλη, τα οποία θα μπορούσαν σε οποιαδήποτε 
περίπτωση να υπαχθούν στις ευεργετικές διατάξεις ολοσχερούς 
επιστροφής του ΦΠΑ επί των υπηρεσιών αυτών βάσει των 
διαδικασιών που ορίζουν η όγδοη και η δέκατη τρίτη οδηγία. 
Υπό την προϋπόθεση αυτή, η σχετική παρέκκλιση δεν θα 
επηρέαζε ουδόλως το ποσό του καταβλητέου φόρου στο τελικό 
στάδιο της κατανάλωσης. 
Για να μπορέσει να υπαχθεί στις ευεργετικές διατάξεις 
απαλλαγής, κάποιο πρόσωπο που έχει τη μόνιμη κατοικία του 
σε ένα άλλο κράτος μέλος οφείλει να αποδείξει ότι υπάγεται 
στο καθεστώς του υποκείμενου στο φόρο σύμφωνα με όσα 
ορίζονται στην όγδοη και τη δέκατη τρίτη οδηγία και οφείλει 
επιπλέον να αναλάβει την υποχρέωση να πληρώσει εκ νέου τον 
οφειλόμενο ΦΠΑ για οποιαδήποτε παροχή υπηρεσιών που 
ενδέχεται να έχει απαλλαγεί κατά λάθος. Επίσης εξετάζεται 
το ενδεχόμενο να θεσπιστεί ο όρος ότι ο φορέας παροχής των 
υπηρεσιών που υποχρεούται να καταβάλλει φόρο στο έδαφος της 
συγκεκριμένης χώρας οφείλει να μνημονεύει τους πραγματικούς 
λόγους απαλλαγής, επί του τιμολογίου και να δηλώνει τον 
αριθμό ΦΠΑ του πελάτη του. 
Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι συνεχίζουν να ισχύουν οι 
τελωνειακές διαδικασίες που εφαρμόζονται για εργασίες 
σχετικές με τα κινητά, υλικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία 
μεταφέρονται προσωρινά στην Κοινότητα από τρίτες χώρες, το 
πεδίο εφαρμογής της παρούσας παρέκκλισης δεν επεκτείνεται 
για να καλύψει τις ανάλογες υπηρεσίες που παρέχονται σε 
άτομα που δεν είναι εγκατεστημένα στην Κοινότητα. 
Η εν λόγω παρέκκλιση θα είχε ως αποτέλεσμα η ανάπτυξη των 
ενδοκοινοτικών δραστηριοτήτων στους θιγόμενους τομείς 
παροχής υπηρεσιών να μην παρακωλύεται από τα φορολογικά 
βάρη που συνεπάγονται οι δυσχέρειες εφαρμογής των 
διαδικασιών επιστροφής και να υπάρξει χρόνος εξέτασης άλλων 
μονιμότερων λύσεων. 
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι το προτεινόμενο ειδικό μέτρο όχι 
μόνο δεν πρόκειται να τροποποιήσει τις θεμελιώδεις αρχές 
της έκτης οδηγίας ΦΠΑ, και ιδίως όσον αφορά τον τόπο 
παροχής, αλλά απλοποιεί τις ρυθμίσεις για την επιστροφή του 
φόρου που ούτως ή άλλως θα ήταν επιστρεπτέος σύμφωνα με την 
όγδοη και δέκατη τρίτη οδηγία. Συνεπώς η συγκεκριμένη 
παρέκκλιση δεν θα έχει αρνητικές επιπτώσεις όσον αφορά τους 
ίδιους πόρους των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που προέρχονται από 
το ΦΠΑ. 
Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι το εξεταζόμενο μέτρο έχει 
ως στόχο την απλούστευση των διαδικασιών επιβολής φόρου. 
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι μπορεί να εξουσιοδοτήσει τη 
Δημοκρατία της Πορτογαλίας να εφαρμόσει το προτεινόμενο 
ειδικό μέτρο, αλλά ότι η εν λόγω εξουσιοδότηση θα πρέπει να 
περιοριστεί χρονικά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1995. 
πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
με την οποία εξουσιοδοτείται η Πορτογαλική Δημοκρατία να εφαρμόσει 
μέτρο παρέκκλισης από τα άρθρα 2, πρώτο σημείο και 17 της έκτης οδηγίας 
77/388/ΕΟΚ σε θέματα εναρμόνισης των νομοθεσιών των κρατών μελών των 
σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη : 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, 
την έκτη οδηγία 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, για την 
εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους 
κύκλου εργασιών - κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας : ομοιόμορφη 
φορολογική βάση, και ιδίως το άρθρο 27, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
Εκτιμώντας : 
ότι, βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 1 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, το 
Συμβούλιο δύναται, μετά από πρόταση της Επιτροπής, να επιτρέπει ομόφωνα 
σε κάθε κράτος μέλος τη λήψη ειδικών μέτρων παρέκκλισης από την οδηγία 
αυτή προκειμένου να απλουστευθεί η είσπραξη του φόρου ή να αποτραπούν 
ορισμένες περιπτώσεις φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής, 
ότι, με επιστολή της 28ης Ιουλίου 1993 που παρέλαβε η Επιτροπή στις 2 
Σεπτεμβρίου 1993 η Δημοκρατία της Πορτογαλίας ζήτησε την άδεια για λήψη 
μέτρων παρέκκλισης από το άρθρο 17 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, 
ότι τα υπόλοιπα κράτη μέλη ενημερώθηκαν στις 13 Σεπτεμβρίου 1993 για 
την αίτηση που υπέβαλε η Δημοκρατία της Πορτογαλίας, 
ότι η εφαρμογή του μεταβατικού καθεστώτος ΦΠΑ συνεπάγεται την επιβολή 
ΦΠΑ για ορισμένες εργασίες σε ενσώματα κινητά αγαθά και για ορισμένες 
υπηρεσίες μεταφοράς αγαθών στον τόπο παροχής αυτών των υπηρεσιών, χωρίς 
να λαμβάνεται υπόψη ο τόπος στον οποίο ο υποκείμενος στο φόρο - λήπτης 
αυτών των υπηρεσιών μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματα του προς έκπτωση 
και ί*"ΐ λόγω του γεγονότος αυτού οι ενδιαφερόμενοι προσφεύγουν ολοένα 
και περισσότερο στις διαδικασίες επιστροφής του φόρου που προβλέπονται 
από τις οδηγίες 79/1072/ΕΟΚ και 86/560/ΕΟΚ, 
ότι η συνεχώς μεγαλύτερη προσφυγή στις διαδικασίες επιστροφής που 
προβλέπονται από τις οδηγίες 79/1072/ΕΟΚ και 86/560/ΕΟΚ ενδέχεται να 
λειτουργήσουν ανασταλτικά για την ανάπτυξη του ενδοκοινοτικού εμπορίου 
ορισμένων υπηρεσιών, 
ότι το εν λόγω μέτρο παρέκκλισης αποσκοπεί στην απλούστευση της 
διαδικασίας απαλλαγής ορισμένων υπηρεσιών που παρέχονται σε 
υποκείμενους στο φόρο μη εγκατεστημένους στο εσωτερικό της χώρας αλλά 
εγγεγραμμένους στην Κοινότητα, για τις οποίες οι εν λόγω υποκείμενοι 
στο φόρο θα θεμελίωναν οπωσδήποτε δικαίωμα επιστροφής του φόρου, 
ότι πρέπει να επιβληθούν στους υποκείμενους στο φόρο ορισμένες 
υποχρεώσεις προκειμένου να αποτραπεί η φοροδιαφυγή και η φοροαποφυγή, 
ότι είναι επιθυμητό να περιοριστεί η εν λόγω παρέκκλιση στο χρονικό 
διάστημα που είναι απαραίτητο για να δοθεί στο Συμβούλιο η δυνατότητα 
να υιοθετήσει, βάσει πρότασης της Επιτροπής, οριστική λύση, 
ότι το εν λόγω μέτρο παρέκκλισης δεν έχει επίπτωση στους ίδιους πόρους 
ΦΠΑ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ : 
Άοθοο 1 
Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 2, σημείο 1 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, 
παρέχεται στη Δημοκρατία της Πορτογαλίας η δυνατότητα να απαλλάσσει τις 
προβλεπόμενες στο άρθρο 3, σημεία 1 και 2 παροχές υπηρεσιών σε 
υποκείμενους στο φόρο εγγεγραμμένους σε κράτος μέλος διαφορετικό από 
την Πορτογαλία σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 1 σημεία γ), δ) και ε) 
της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, και στους οποίους θα είχε επιστραφεί ο φόρος 
συμφωνά με την οδηγία 79/1072/ΕΟΚ αν οι εν λόγω παροχές υπηρεσιών είχαν 
φορολογηθεί. 
Άοθοο 2 
Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 2, σημείο 1 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, 
παρέχεται στη Δημοκρατία της Πορτογαλίας η δυνατότητα να απαλλάσσει τις 
προβλεπόμενες στο άρθρο 3 σημείο 2 παροχές υπηρεσιών σε υποκείμενους 
στο φόρο εγγεγραμμένους σε κράτος μέλος διαφορετικό από την Πορτογαλία 
σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 1 σημεία γ), δ) και ε) της οδηγίας 
77/388/ΕΟΚ και στους οποίους θα είχε επιστραφεί ο φόρος συμφωνά με την 
οδηγία 86/560/ΕΟΚ αν οι εν λόγω παροχές υπηρεσιών είχαν φορολογηθεί. 
Άοθοο 3 
Βάσει των προϋποθέσεων που αναφέρονται στα άρθρα 1 και 2, η Δημοκρατία 
της Πορτογαλίας δύναται να απαλλάσσει : 
1. τις παροχές υπηρεσιών που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 2 
σημείο γ) τρίτη και τέταρτη περίπτωση της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, 
2. τις μεταφορικές υπηρεσίες που παρέχονται στο εσωτερικό της χώρας, 
και αφορούν άμεσα ενδοκοινοτική μεταφορά αγαθών όπως αυτή ορίζεται 
στο άρθρο 28 β) τίτλος Γ παράγραφος 1 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ. 
Άοθοο 4 
Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 17 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, οι παροχές 
υπηρεσιών που αναφέρονται στο άρθρο 3 και πραγματοποιούνται με τις 
προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα 1 και 2 θεμελιώνουν δικαίωμα 
προς έκπτωση. 
Άοθοο 5 
Για να επωφεληθεί από την απαλλαγή του φόρου συμφωνά με τα άρθρα 1 και 
2, κάθε υποκείμενος στο φόρο οφείλει κυρίως : 
1. Για τις παροχές υπηρεσιών που αναφέρονται στο άρθρο 3 σημείο 1 : 
να διαθέτει πιστοποιητικό που να βεβαιώνει ότι ο λήπτης της 
υπηρεσίας είναι υποκείμενος στο φόρο. Το πιστοποιητικό αυτό 
εκδίδεται σύμφωνα με τα υποδείγματα που προβλέπονται στις 
οδηγίες 79/1072/ΕΟΚ και 86/560/ΕΟΚ, 
Ι­
να διαθέτει δήλωση με την οποία ο λήπτης της υπηρεσίας θα 
αναγνωρίζει ότι είναι αλληλεγγύως υπεύθυνος για την πληρωμή του 
οφειλόμενου φόρου για πράξη που θα έχει απαλλαγεί 
αδικαιολόγητα, και θα δεσμεύεται να επιστρέψει το φόρο αυτό 
στον παρέχοντα την υπηρεσία, 
να αναφέρει, στο τιμολόγιο του, το λόγο της απαλλαγής και τον 
αριθμό εγγραφής στο ΦΠΑ του λήπτη της υπηρεσίας. 
2. Για τις παροχές υπηρεσιών που αναφέρονται στο άρθρο 3 σημείο 2 : 
να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στο σημείο 1, 
να προσκομίσει την απόδειξη ότι η παροχή μεταφορικής υπηρεσίας 
συνδέεται άμεσα με ενδοκοινοτική μεταφορά κατά την έννοια του 
άρθρου 28 β) τίτλος Γ παράγραφος 1 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ. 
Άοθοο 6 
Η Δημοκρατία της Πορτογαλίας δύναται να εφαρμόζει αυτό το μέτρο 
απλοποίησης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1995. 
Αρθρο 7 
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Πορτογαλίας. 
Έγινε στις Βρυξέλλες 
Για το Συμβούλιο 
0 Πρόεδρος 
ISSN 0254-1483 
COM(93)450 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 09 
Apifl. καταλόγου : CB-CO-93-497-GR-C 
ISBN 92-77-59516-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg