Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την «Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί των γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία»

(98/C 373/01)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου περί των γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία της 18ης Μαρτίου 1998 [COM(98) 131 τελικό - 98/0090 AVC] () 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της 19ης Μαΐου 1998 του Συμβουλίου να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ για το θέμα αυτό, βάσει των άρθρων 130 Δ και 198 Γ, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της 13ης Μαΐου 1998 του Προεδρείου να αναθέσει στην επιτροπή 1 «Περιφερειακή πολιτική, Διαρθρωτικά Ταμεία, διασυνοριακή και διαπεριφερειακή συνεργασία» την επεξεργασία της γνωμοδότησης αυτής 7

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση που υιοθετήθηκε από την επιτροπή 1 στις 8 Ιουλίου 1998 (CdR 167/98 rιv.) (Εισηγητές: οι κ. Behrendt και Fraga Iribarne) 7

εκτιμώντας το άρθρο Β της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Άρθρο 2 της Συνθήκης για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στα οποία ορίζεται ως στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας η προαγωγή της αρμονικής και ισόρροπης ανάπτυξης των οικονομικών δραστηριοτήτων, η κοινωνική πρόοδος καθώς και η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών 7

εκτιμώντας το άρθρο 130 Α της Συνθήκης για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στο οποίο χαράσσεται μία πολιτική της Κοινότητας για την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και τη μείωση των διαφορών μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών και την κάλυψη της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών 7

εκτιμώντας το άρθρο 130 Β της Συνθήκης στο οποίο ορίζεται ως αποστολή της Κοινότητας η υποστήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής με τη βοήθεια των Διαρθρωτικών Ταμείων, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των άλλων υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων 7

εκτιμώντας το άρθρο 130 Γ της Συνθήκης όπου ορίζεται ως αποστολή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης να συμβάλει στη διόρθωση των κυριότερων περιφερειακών ανισοτήτων στην Κοινότητα, καθώς και το Άρθρο 123 της Συνθήκης όπου ορίζεται ως αποστολή του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου να προωθήσει τις δυνατότητες απασχόλησης των εργαζομένων στην εσωτερική αγορά, καθώς και το Άρθρο 40 της Συνθήκης από το οποίο απορρέει η αποστολή του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων/Τμήμα Προσανατολισμού στα πλαίσια της υλοποίησης των στόχων της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής 7

εκτιμώντας τα άρθρα 130 Δ και 130 Ε, τα οποία παρέχουν το δικαίωμα συμμετοχής στις διαβουλεύσεις για τον καθορισμό των καθηκόντων, των κύριων στόχων, της οργάνωσης, των γενικών κανόνων, των εκτελεστικών αποφάσεων και της κατάρτισης εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο που σημειώνεται όσον αφορά την προαγωγή της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής 7

εκτιμώντας τις γνωμοδοτήσεις που έχει καταρτίσει μέχρι στιγμής με αντικείμενο την Ανακοίνωση της Επιτροπής «Agenda 2000: Μία ισχυρότερη και διευρυμένη Ένωση» και το μέλλον της ευρωπαϊκής διαρθρωτικής πολιτικής και ιδιαιτέρως τα θέματα:

- «Θέσεις των Περιφερειών και των Κοινοτήτων για τη χάραξη μιας ευρωπαϊκής διαρθρωτικής πολιτικής μετά το 1999» (CdR 131/97 fin) (),

- «Πρώτη έκθεση για την οικονομική και κοινωνική συνοχή» (CdR 76/97 fin) (),

- «Πρόγραμμα δράσης (Agenda 2000): Χρηματοδότηση της ΕΕ μετά το 1999 λαμβανομένων υπόψη των προοπτικών διεύρυνσης και των προκλήσεων του 21ου αιώνα» (CdR 303/97 fin) (),

- «Ο ρόλος των περιφερειακών και τοπικών αρχών όσον αφορά την αρχή της εταιρικής σχέσης των Διαρθρωτικών Ταμείων» (CdR 234/95) (),

- «Κοινή Γεωργική Πολιτική και διεύρυνση προς Ανατολάς» (CdR 239/96 fin) (),

- «Επιπτώσεις στις κοινοτικές πολιτικές από την ένταξη των υποψηφίων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (Ανάλυση των επιπτώσεων)» (CdR 280/97 fin) (),

- «Ένα πρόγραμμα για το αστικό περιβάλλον στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (CdR 316/97 fin) (),

κατά την 25η σύνοδο ολομέλειας της 16ης και 17ης Σεπτεμβρίου 1998 (συνεδρίαση της 17ης Σεπτεμβρίου), η Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Μέρος Α: Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έκθεση νέου κανονισμού Πλαίσιο για τα Διαρθρωτικά Ταμεία εντάσσεται στο σύνολο των νομοθετικών προτάσεων που υποβάλλεται σύμφωνα με το Πρόγραμμα Δράσης «Agenda 2000». Στόχος είναι να αυξηθεί η μελλοντική ικανότητα δράσης της Κοινότητας σε ορισμένους τομείς ουσιαστικής σημασίας και η δημιουργία των προϋποθέσεων για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς Ανατολάς. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει ιδιαιτέρως τη στενή σχέση που υφίσταται μεταξύ των διαφόρων πτυχών του Προγράμματος Δράσης 2000, των νομοθετικών προτάσεων που περιλαμβάνονται σ'αυτό και των πολιτικών αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν. Η προοπτική της διεύρυνσης προς Ανατολάς προϋποθέτει τη διάθεση και την αποδοχή αλλαγών και στο εσωτερικό της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διεθνής κατάσταση επιβάλλει την αναπροσαρμογή της γεωργικής και της διαρθρωτικής πολιτικής. Στις προτεραιότητες των διαρθρωτικών ενισχύσεων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η άρση της αναπτυξιακής καθυστέρησης και η ολοκλήρωση της διαρθρωτικής προσαρμογής, οι οποίες συμβάλλουν στη μείωση της ανεργίας και οδηγούν σε μία βιώσιμη οικονομία, μέσω της ενίσχυσης της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και μάλιστα ζωνών με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως ορεινές, νησιωτικές και άκρως περιφερειακές περιοχές.

1.2. Σε γενικές γραμμές, η Κοινότητα μπορεί να αντεπεξέλθει στη μελλοντική της αποστολή μόνον εφόσον στηριχθεί στην αλληλεγγύη. Η αρχή της αλληλεγγύης καθιερώθηκε επειδή η ισόρροπη ανάπτυξη των χωρών της Κοινότητας αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της Ένωσης και επειδή η μείωση των περιφερειακών ανισορροπιών αποτελεί προϋπόθεση της οικονομικής και κοινωνικής προόδου.

1.3. Για τους λόγους αυτούς, η μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής διαρθρωτικής πολιτικής αποτελεί καθοριστικό στοιχείο των αποφάσεων που αναμένεται να ληφθούν σε σχέση με το Πρόγραμμα Δράσης 2000. Από την άποψη αυτή, το σχέδιο Κανονισμού Πλαίσιο αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για τη μελλοντική χρήση των ταμείων, επειδή σ'αυτό περιλαμβάνονται όλες οι γενικές διατάξεις που ισχύουν για την ευρωπαϊκή διαρθρωτική πολιτική. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η πρόταση κανονισμού που έχει υποβληθεί προσφέρει μία κατάλληλη βάση για τη διεξαγωγή περαιτέρω διαβουλεύσεων και διαπραγματεύσεων. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών, η Επιτροπή ανταποκρίνεται με τις προτάσεις της στην επιδίωξη της μείωσης των στόχων και των κοινοτικών πρωτοβουλιών, καθώς επίσης και στη συγκέντρωση των προς ενίσχυση περιοχών.

1.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή επέμεινε στην επικέντρωση της ευρωπαϊκής διαρθρωτικής πολιτικής, στη μείωση των αναπτυξιακών καθυστερήσεων, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων διαρθρωτικής προσαρμογής, στην καταπολέμηση της διαρθρωτικής ανεργίας και στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. Αυτές οι προτεραιότητες περιλαμβάνουν και την ανάγκη καταπολέμησης της αυξανόμενης διαφοράς στην ανάπτυξη μεταξύ του κέντρου και των άκρως περιφερειακών περιοχών της Ευρώπης, όπως περιγράφεται στην έκθεση για τη συνοχή και στις εργασίες για την έννοια της ευρωπαϊκής χωροταξίας. Ενόψει του κινδύνου του θεματικού κατακερματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων, η θέσπιση βασικών προτεραιοτήτων είναι απαραίτητη, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συγκέντρωση των πόρων στην υλοποίηση κοινών στόχων. Κυρίως όμως πρόκειται για τις αναγνωρισμένες πολιτικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αντικείμενο την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και την καταπολέμηση της ανεργίας.

1.5. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι οι αστικές περιοχές και ο περιβάλλων χώρος τους επιβάλλεται να ληφθούν υπόψη στις προτάσεις της Επιτροπής. Η Ευρώπη είναι ο χώρος με τον υψηλότερο βαθμό αστικής συγκέντρωσης: 80 % του πληθυσμού της ζει στις πόλεις. Η σημασία των αστικών περιοχών δεν αντανακλάται, όμως, στις προτάσεις της Επιτροπής. Η σχέση μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών μεταβάλλεται. Τούτο καθιστά μία καλύτερη πληρότητα της αστικής, αγροτικής και διαρθρωτικής πολιτικής αναγκαία.

1.6. Η ΕΤΠ θεωρεί ενδιαφέρουσα την ολοκληρωμένη προσέγγιση που προτείνεται στο νέο Στόχο 2. Η εφαρμογή σφαιρικών περιφερειακών στρατηγικών θα πρέπει να συμβάλει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των Διαρθρωτικών Ταμείων. Εφιστά ωστόσο την προσοχή στο γεγονός ότι πρέπει να αποφευχθούν, λόγω της ολοκλήρωσης, χρονοβόρες και πολύπλοκες διαδικασίες. Η ΕΤΠ κρίνει επίσης ότι η πρόταση κανονισμού έπρεπε να είχε λάβει υπόψη περισσότερες από τις προτάσεις για απλούστευση της διαρθρωτικής πολιτικής της ΕΕ που αναφέρονται στις γνωμοδοτήσεις για τις οποίες γίνεται λόγος στην εισαγωγή. Γενικά, η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί, η μείωση του αριθμού των στόχων προτεραιότητας και η απλούστευση των διαδικασιών των Διαρθρωτικών Ταμείων σε κοινοτικό επίπεδο, να είναι πραγματικά αντιληπτή όχι μόνο στους τοπικούς εταίρους που έχουν αναλάβει επί τόπου την εφαρμογή των προγραμμάτων αλλά επίσης και στους πολίτες.

1.7. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι στην πρόταση κανονισμού δε γίνεται καμία αναφορά στον πολιτισμό και επαναλαμβάνει το αίτημά της το οποίο έχει εκφράσει σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της να γίνει ρητή αναφορά σ'αυτόν. Αυτό θα συνέβαλε στην ενίσχυση της συμβολής που θα μπορούσε να έχει ο πολιτισμός και οι συναφείς δραστηριότητες στο χώρο της κοινωνικής συνοχής καθώς και στη θετική επίδρασή τους όσον αφορά την προώθηση της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας, και της απασχόλησης σε πολυάριθμες πόλεις και περιφέρειες.

1.8. Με στόχο να διευκολυνθεί η χρηματοδότηση του σχεδίου και να εξασφαλισθεί η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σ'αυτό, η ΕΤΠ θεωρεί ότι η ιδιωτική συγχρηματοδότηση μπορεί να συμπεριληφθεί στη συγχρηματοδότηση της επόμενης περιόδου, με τους ίδιους όρους που ισχύουν για την κρατική (δημόσιαιδιωτική σύμπραξη).

1.9. Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι είναι σημαντικό να αρχίσει η νέα περίοδος προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων τον Ιανουάριο του 2000, ταυτόχρονα με τη λήξη του ισχύοντος προγραμματισμού. Αυτό επιβάλλει να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τα Διαρθρωτικά Ταμεία όσο το δυνατόν συντομότερα, δηλαδή το αργότερο μέχρι τον Ιούνιο του 1999. Η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή να προβεί στη λήψη όλων των απαιτούμενων μέτρων προκειμένου να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί και, στην περίπτωση που αυτό δεν καταστεί δυνατό, ζητεί τη λήψη ειδικών μέτρων προκειμένου να καταστεί δυνατή η κάλυψη του κενού που παρουσιάζεται μεταξύ των δύο περιόδων χρηματοδότησης. Η ΕΤΠ καλεί επίσης την Επιτροπή να προβεί επειγόντως στην επανεξέταση των στοιχείων του σχεδίου SEM 2000.

1.10. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει για άλλη μία φορά τις θέσεις που έλαβε στις γνωμοδοτήσεις που προαναφέρθηκαν σχετικά με την ευρωπαϊκή διαρθρωτική πολιτική και στη συνέχεια θα λάβει θέση μόνο επί των προτάσεων που περιλαμβάνονται στο Σχέδιο Κανονισμού, υποβάλλοντας τις προτάσεις τροποποίησης και συμπλήρωσης που κρίνει σκόπιμες.

1.11. Η ΕΤΠ διαπιστώνει ότι οι προτάσεις της Επιτροπής χρειάζεται να καταστούν σαφέστερες. Καλεί την Επιτροπή να παράσχει το συντομότερο δυνατό περισσότερες πληροφορίες, προκειμένου οι επόμενες διαπραγματεύσεις να πραγματοποιηθούν με ταχύ ρυθμό.

2. Μέρος Β: Προτάσεις για τροποποίηση και συμπλήρωση του σχεδίου κανονισμού

2.1. Μέρος 1: Γενικές Αρχές

2.1.1. Κεφάλαια Ι και ΙΙ: Στόχοι, αποστολή και γεωγραφική επιλεξιμότητα (Άρθρα 1 έως 6)

2.1.1.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την προτεινόμενη από την Επιτροπή συγκέντρωση στην ενίσχυση της ανάπτυξης και της διαρθρωτικής προσαρμογής των περιφερειών με σχετική καθυστέρηση (Στόχος 1). Επίσης, υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής να χρησιμοποιούνται ως κριτήρια επιλεξιμότητας για τις περιφέρειες που εμπίπτουν στο Στόχο 1 το επίπεδο 2 της ονοματολογίας Στατιστικών Εδαφικών Ομάδων (NUTS II) και ποσοστό 75 % του κοινοτικού μέσου όρου του κατά κεφαλήν ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ) των τελευταίων τριών ετών. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την Επιτροπή ότι το κριτήριο αυτό θα πρέπει να εφαρμόζεται με αυστηρότητα, δεδομένου ότι για τις περιφέρειες οι οποίες δεν καλύπτουν πλέον το κριτήριο αυτό στη νέα περίοδο ενίσχυσης λόγω της ανάπτυξής τους έχουν προβλεφθεί μεταβατικές ρυθμίσεις. Κατά αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται η απαραίτητη συγκέντρωση των διαρθρωτικών ενισχύσεων στα πλαίσια του Στόχου 1 έως το τέλος της περιόδου ενισχύσεως. Συνιστάται, επίσης, να μπορούν να συμπεριληφθούν στα προβλεπόμενα μεταβατικά μέτρα και οι περιφέρειες που εξαιρέθηκαν από τον Στόχο 1 κατά τη φάση εφαρμογής των ισχυόντων κανονισμών, χωρίς να αποκτήσουν πρόσβαση σε κάποια άλλη διάταξη στο πλαίσιο των άλλων κοινοτικών στόχων. Η ΕΤΠ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής να ενισχυθούν οι εξόχως απόκεντρες περιφέρειες βάσει του άρθρου 299 παράγραφος 2 της Συνθήκης του Άμστερνταμ και εκείνες που καλύπτονται σήμερα από τον Στόχο 6, να λαμβάνουν στήριξη βάσει του Στόχου 1. Η ΕΤΠ προτείνει να ορισθεί η αυτόματη συμπερίληψη των περιφερειών του σημερινού Στόχου 6 αντιστρόφως ανάλογα προς την πυκνότητα του πληθυσμού.

2.1.1.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών χαιρετίζει το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να περιλαμβάνονται στο μέλλον στο Στόχο 2 οι περιοχές που τελούν υπό κοινωνικοοικονομική μεταλλαγή στους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών οι αγροτικές περιοχές με καθυστερημένη ανάπτυξη, οι αστικές περιοχές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και οι εξαρτώμενες από την αλιεία περιοχές που βρίσκονται σε κρίση. Ωστόσο, εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι, λόγω της πολυπλοκότητας του εν λόγω στόχου, θα πρέπει, βάσει της φύσης των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι σχετικές περιοχές, αφενός, να καθορισθούν ειδικοί δευτερεύοντες στόχοι και, αφετέρου, αυτοί να συντονίζονται στο επίπεδο του προγράμματος, ενώ για τους στόχους αυτούς θα πρέπει να θεσπιστούν κριτήρια οριοθέτησης και ενίσχυσης που να ανταποκρίνονται στα συγκεκριμένα διαρθρωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθώς και κριτήρια περιφερικότητας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει εξάλλου να διευκρινίσει τους όρους παρέμβασης του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων στα νέα προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης καθώς και τη σύνδεσή του με τα άλλα Διαρθρωτικά Ταμεία.

2.1.1.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει ότι, για τη συγκέντρωση των ενισχύσεων στις περιοχές της Κοινότητας που πλήττονται σε μεγαλύτερο βαθμό, πρέπει να μειωθούν σταδιακά οι ενισχύσεις προς το τμήμα του πληθυσμού που εμπίπτει στο νέο Στόχο 2. Σύμφωνα με την αρχή της σταδιακής εφαρμογής των προσαρμογών, η οποία ορθώς διέπει τη λειτουργία των μεταβατικών μηχανισμών, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί απαραίτητο όπως το ποσοστό σχετικά με τον πληθυσμό των περιφερειών του Στόχου 2 που είχε καθορισθεί προηγουμένως στο 25 % μειωθεί σταδιακά και κατάλληλα στο 18 %.

2.1.1.4. Εντούτοις, η διαδικασία που προτείνεται από την Επιτροπή στα κράτη μέλη για τον καθορισμό του ανώτατου ορίου πληθυσμού πρέπει να διασαφηνισθεί. Αυτό ισχύει ιδιαιτέρως όσον αφορά τη συνεκτίμηση της έκτασης των διαρθρωτικών προβλημάτων, τα οποία αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες που εμπίπτουν στις περιοχές του νέου Στόχου 2, στο κατάλληλο περιφερειακό επίπεδο, και τα οποία θα πρέπει να διακριθούν από τα διαρθρωτικά προβλήματα που παρουσιάζονται σε εθνικό επίπεδο.

2.1.1.5. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η επικέντρωση σε ατομικές περιπτώσεις μπορεί να σημαίνει τον υπερβολικό περιορισμό της ενίσχυσης για το Στόχο 2 για μερικά κράτη μέλη. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία η ανώτατη μείωση του πληθυσμού που καλύπτεται από το Στόχο 2 δεν υπερβαίνει το του πληθυσμού που καλύπτεται από τους Στόχους 2 και 5β χωρίς να περιλαμβάνονται οι «εξερχόμενες» ζώνες του Στόχου 1 που είναι επιλέξιμες για το νέο Στόχο 2. Αυτό το «δίκτυο ασφαλείας» βοηθά να αποφευχθούν οι πολύ βαθιές τομές οι οποίες διαφορετικά θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τα αποτελέσματα των μέχρι τούδε ενισχύσεων.

2.1.1.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει ότι τα κριτήρια που προτείνονται από την Επιτροπή για την επιλογή των περιοχών που εμπίπτουν στο νέο Στόχο 2 πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω συζητήσεων.

Στην ουσία, πρέπει να επιδοκιμαστεί το γεγονός ότι αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία στα κριτήρια της αγοράς εργασίας κατά την οριοθέτηση των περιοχών ενίσχυσης και τον καθορισμό των σχετικών μέτρων. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητο να υπογραμμισθεί ότι τα ποσοστά ανεργίας που ανακοινώθηκαν από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, δίνουν μια ασαφή και μη ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης στις κατ'ιδίαν ευρωπαϊκές περιφέρειες και, συνεπώς, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες εναρμόνισης.

Υπάρχει κίνδυνος να μην ληφθούν, όσο θα έπρεπε, υπόψη τα ειδικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ύπαιθρος ή οι αστικές περιοχές.

Η ΕΤΠ πιστεύει ότι εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη στήριξης των αποβιομηχανικοποιημένων αστικών περιοχών που έχουν πληγεί από σοβαρές απώλειες θέσεων απασχόλησης. Σε σχέση με το ανώτατο ποσοστό των προς ενίσχυση περιφερειών σε εθνική κλίμακα, πρέπει να είναι δυνατή η θέσπιση πρόσθετων κριτηρίων για τις βιομηχανικές περιοχές, όπως δείκτες σχετικά με τη φτώχεια, το εισόδημα των νοικοκυριών σε σχέση με το κόστος διαβίωσης στην περιφέρεια, την εξάρτηση από την ενίσχυση του εισοδήματος καθώς και δείκτες που αφορούν την ανταγωνιστικότητα, όπως η παραγωγικότητα του εργατικού δυναμικού και το ποσοστό επιβίωσης των ΜΜΕ.

Σε σχέση με τα ανώτατα όρια πληθυσμού στα κράτη μέλη, τα κύρια κριτήρια του βιομηχανικού σκέλους του Στόχου 2 δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται αυστηρά ώστε να επιτρέπουν τον συνυπολογισμό των οριακών περιπτώσεων, αναγνωρίζοντας έτσι τη δυσκολία σύγκρισης ορισμένων συνόλων δεδομένων. Οι κανονισμοί θα πρέπει να προσδιορίζουν ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν ευελιξία επιλογής των οικονομικών και κοινωνικών δεικτών για τον προσδιορισμό των επιλέξιμων βιομηχανικών και αγροτικών περιοχών με τις μεγαλύτερες ανάγκες. Οι δείκτες αυτοί θα πρέπει να καθορίζονται από το κράτος μέλος κατόπιν διαβουλεύσεως με τους τοπικούς και περιφερειακούς εταίρους. Όσον αφορά τον τομέα των υπηρεσιών, δεδομένου ότι ο τομέας αυτός θεωρείται ως ένα από τα πεδία δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται στον ορισμό του Στόχου 2, θα ήταν λογικό να γίνεται αναφορά σ' αυτόν και κατά τον προσδιορισμό των επιλέξιμων περιοχών.

Όσον αφορά τις αγροτικές περιοχές, εκτός από το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της περιφέρειας, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και άλλα κριτήρια όπως το ύψος των εισοδημάτων, η πυκνότητα του πληθυσμού, το ποσοστό των απασχολούμενων στη γεωργία και η γήρανση του πληθυσμού. Πρέπει να εξετασθεί προσεκτικότερα, κατά πόσον τα κριτήρια στήριξης των αγροτικών περιοχών είναι επαρκώς ελαστικά ώστε να λαμβάνουν υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση των αγροτικών περιοχών.

Εξάλλου, όσον αφορά το μελλοντικό περιορισμό της παρέμβασης του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Προσανατολισμού στις επιλέξιμες περιοχές του Στόχου 1 και τη χρησιμοποίηση του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων για τις επιλέξιμες περιοχές βάσει του Στόχου 2, η θέση των οικείων αγροτικών περιοχών δεν πρέπει να εξασθενήσει.

Επίσης, όσον αφορά τις περιοχές που εξαρτώνται από την αλιεία και δικαιούνται στήριξης, πρέπει γι'αυτές να διαμορφωθεί μία ελαστική εκτίμηση σχετικά με την εξάρτηση τους από την αλιεία, εκτίμηση η οποία λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες για την περιφερειακή ανάπτυξη. Σχετικά, το μέγεθος και η ηλικία του στόλου, καθώς και το ποσοστό των απασχολούμενων στη γεωργία ενδέχεται να έχουν καθοριστική σημασία.

Ακόμη, η αναμενόμενη αυστηρή κατανομή των αστικών περιοχών στήριξης σε συνδυασμό με τα περιορισμένα χρηματοδοτικά μέσα, δεν θα επιλύσει τα προβλήματα των αστικών κέντρων στην Ευρώπη. Αυτή η αυστηρή κατανομή υποδηλώνει ότι δεν δίδεται πολιτική προτεραιότητα, σε κοινοτικό επίπεδο, στην αστική προβληματική: πράγματι, η επιλογή των κριτηρίων επιλεξιμότητας των αστικών ζωνών στο πλαίσιο του Στόχου 2 αντικατοπτρίζει περισσότερο βούληση για παρέμβαση υπέρ των αστικών συνοικιών που βρίσκονται σε κρίση παρά για την εφαρμογή μιας πραγματικής διαρθρωτικής αστικής πολιτικής.

Ιδιαίτερα πολλές σημερινές κοινοτικές πρωτοβουλίες έχουν αποδείξει πλήρως την αξία τους, όπως π.χ. το Urban και οι 4 βιομηχανικές πρωτοβουλίες. Στην παρούσα πρόταση λίγα στοιχεία υπάρχουν μιας συνεκτίμησης των εμπειριών αυτών στην παρούσα πολιτική.

Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η γειτνίαση μιας περιφέρειας με μια περιοχή που υπάγεται στο Στόχο 1 είναι δυνατό να αποτελέσει κριτήριο για την ενσωμάτωσή της στις περιφέρειες του Στόχου 2, διότι, διαφορετικά, θα υπάρξει μεγάλη δυσαναλογία όσον αφορά τις ενισχύσεις. Εξάλλου, τονίζει ότι, σε σχέση με τα εθνικά ανώτατα όρια, είναι λογικό η αρχή αυτή να εφαρμοσθεί και σε περιφέρειες που συνορεύουν με υποψήφιες για ένταξη χώρες, οι οποίες λαμβάνουν ήδη προενταξιακές ενισχύσεις, θα ενσωματωθούν μελλοντικά στο Στόχο 1 και τα επίπεδα από την άποψη των μισθών, στον κοινωνικό και στον περιβαλλοντικό τομέα είναι σαφώς χαμηλότερα. Για το λόγο αυτό, κρίνει σκόπιμο όπως η κατάσταση αυτών των περιφερειών αποτελέσει αντικείμενο ιδαίτερης εξέτασης, ενόψει των μελλοντικών προσχωρήσεων.

2.1.1.7. Κατά την επιλογή των περιοχών που εμπίπτουν στο νέο Στόχο 2 θα ήταν δυνατό να εφαρμοσθούν οι ίδιες βασικές αρχές που ισχύουν για τον καθορισμό του ανώτατου ορίου ενισχύσεων που χορηγείται στα κράτη μέλη στα πλαίσια των προσανατολισμών για τις περιφερειακές ενισχύσεις σύμφωνα με το Άρθρο 92, παράγραφος 3γ της Συνθήκης ΕΚ. Με αυτή την έννοια, η οδηγία-πλαίσιο θα πρέπει να ορίζει το ανώτατο όριο του πληθυσμού για το νέο Στόχο 2 στις επιλέξιμες περιοχές τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Τα κριτήρια για την οριοθέτηση των νέων περιοχών του Στόχου 2 θα πρέπει να καθορίζονται από τα κράτη μέλη με τη συμμετοχή των περιφερειών και των τοπικών αρχών 7 σχετικά, η βεβαίωση που παρέχει η Επιτροπή για το δικαίωμα μιας περιφέρειας να λαμβάνει εθνικές ενισχύσεις επαρκεί και για την επιλογή των περιοχών που εμπίπτουν στο Στόχο 2.

Εφόσον η Επιτροπή επιθυμεί στο μέλλον μία μεγαλύτερη συνάφεια μεταξύ των επιλέξιμων ζωνών για τα Διαρθρωτικά Ταμεία και των ζωνών τις οποίες αφορούν οι ενισχύσεις με περιφερειακή σκοπιμότητα, η κοινοτική πολιτική ανταγωνισμού (άρθρο 92 παράγραφος 3 γ) της Συνθήκης) δεν πρέπει να επιβάλει τη διαίρεση ζωνών όσον αφορά το μελλοντικό σχεδιασμό των Διαρθρωτικών Ταμείων. Είναι απαραίτητο οι τοπικές κοινότητες να συνεργάζονται στενά όσον αφορά την κατάρτιση του χάρτη των επιλέξιμων ζωνών για τα Διαρθρωτικά Ταμεία αλλά επίσης και το χάρτη των ζωνών τις οποίες αφορούν οι ενισχύσεις με περιφερειακή σκοπιμότητα.

Η ενίσχυση που παρέχεται στα πλαίσια του άρθρου αυτού έχει στενότερους στόχους από εκείνους των Διαρθρωτικών Ταμείων, ιδίως εάν ληφθούν υπόψη οι προτεινόμενοι νέοι τομείς του Στόχου 2. Το ερώτημα είναι εάν μία παρόμοια στάση μπορεί να προκαταλάβει πλήρως τις ταχείες μεταβολές στην οικονομική δύναμη των περιφερειών της Ευρώπης. Συνεπώς πρέπει να αφεθεί περιθώριο για χορήγηση υποστήριξης στις περιοχές που δεν εμφαίνονται στους εθνικούς καταλόγους, και, μάλιστα, στα πλαίσια της καθιέρωσης μιας υποπεριφερειακής οικονομικής πολιτικής. Είναι απαραίτητο να προβλεφθούν εξαιρέσεις για τις περιφέρειες που μέχρι σήμερα υπερβαίνουν κατά μέσο όρο τα διάφορα κριτήρια επιλογής.

Η Επιτροπή των Περιφερειών δεν είναι βέβαιη κατά πόσο το προτεινόμενο από την Επιτροπή ποσοστό 2 % επί του ανώτατου ορίου του πληθυσμού επαρκεί. Σχετικά η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι υπάρχει κίνδυνος τα απαραίτητα πεδία δράσης για μια ανεξάρτητη περιφερειακή πολιτική να περιορισθούν υπερβολικά ως αποτέλεσμα της σύγκλισης των κριτηρίων επιλογής που επιδιώκει η Επιτροπή.

2.1.1.8. Με το νέο Στόχο 3 η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι εφαρμόζεται στην ουσία η πρότασή της για τον καθορισμό ενός ιδιαίτερου σκοπού για την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων. Ο ευρύς ορισμός των δυνατοτήτων ενίσχυσης μπορεί, αφενός, να αυξήσει τα περιθώρια διαμόρφωσης που διαθέτουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην πάλη για την καταπολέμηση της ανεργίας και για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων απασχόλησης. Ωστόσο, εγκυμονεί και τον κίνδυνο κατακερματισμού των ενισχύσεων. Τούτο θα υπονόμευε το στόχο της περισσότερο αποτελεσματικής καταπολέμησης της ανεργίας στην Ευρώπη. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει ότι οι δράσεις του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου πρέπει και στο μέλλον να είναι επικεντρωμένες στο σύνολο των Ταμείων σύμφωνα με τη Συνθήκη του Άμστερνταμ. Προς τούτο καθίσταται αναγκαίο να επικεντρωθεί η προσοχή στην κοινωνική περιθωριοποίηση, που αποτελεί γραμμή παρεμβάσεων η οποία προβλεπόταν στην Agenda 2000 και η οποία δεν συγκαταλέγεται στις νέες προτάσεις κανονισμού. Ιδιαιτέρως, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να μπορούν να επιλέγουν από τις δυνατότητες ενίσχυσης που προσφέρουν ο Στόχος 3 και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο τις προτεραιότητες και τα μέτρα που ανταποκρίνονται με τον καλύτερο τρόπο στις ιδιαίτερες συνθήκες που ισχύουν στην επικράτειά τους όσον αφορά την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων. Ένα τμήμα των ενισχύσεων που θα χορηγηθούν στο πλαίσιο του στόχου 3 μπορεί να διατεθεί για τη λήψη συνοδευτικών μέτρων στο πλαίσιο των Περιφερειακών Συμφώνων για την Απασχόληση.

2.1.1.9. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει να δημιουργηθεί η δυνατότητα στο μέλλον να παρεμβαίνει το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο με μέτρα του Στόχου 3 και σε περιοχές του Στόχου 2. Οι παρεμβάσεις που διενεργούνται βάσει του Στόχου 2 δεν εξαντλούν παρά μόνο εν μέρει τις δυνατότητες του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου όσον αφορά την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων. Υπάρχει κίνδυνος να μη ληφθούν επαρκώς υπόψη στα προγράμματα του Στόχου 2 οι επικεντρωμένες σε συγκεκριμένες ομάδες στόχους προσπάθειες που καταβάλλονται στα πλαίσια του Στόχου 3. Στην περίπτωση αυτή δεν είναι εξασφαλισμένη μία συνεκτική οριζόντια παρέμβαση του Στόχου 3 στα κράτη μέλη.

2.1.1.10. Ο χώρος εντός του οποίου πραγματοποιούνται όλες οι δράσεις του Στόχου 3 υπέρ των ανθρώπινων πόρων δεν θα πρέπει να περιορισθεί αποκλειστικά στα εθνικά σύνορα. Είναι απαραίτητο ως συμπλήρωμα των εθνικών σχεδίων να επιλεγεί μία περιφερειακή και τοπική προσέγγιση και για προγράμματα του Στόχου 3, ώστε να μην παραμελούνται οι περιφερειακές και τοπικές ιδιαιτερότητες στην προσπάθεια ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων και να μην αγνοείται ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές συχνά είναι οι βασικοί συγχρηματοδότες του ΕΚΤ. Στρατηγικές περιφερειακής καινοτομίας επιβάλλεται να χρησιμεύουν ως σημεία εκκίνησης όπως διατυπώνεται σε πρόσφατη απόφαση της Επιτροπής. Για το λόγο αυτό, η βάση για την ανάπτυξη και την εκτέλεση των προγραμμάτων του Στόχου 3 επιβάλλεται να ορίζεται κατόπιν διαπραγματεύσεων μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών ενώ είναι ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη και οι θέσεις των εταίρων.

2.1.1.11. Η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει να διασαφηνιστεί με τον κατάλληλο τρόπο η έννοια του Στόχου 3 στο άρθρο 5 του κανονισμού πλαίσιο, να καθιερωθεί μία άμεση διασύνδεση με το σύνολο του έργου του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου με βάση τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, και να τονιστούν ιδιαιτέρως τα περιθώρια δράσης των κρατών μελών και των τοπικών και περιφερειακών αρχών όσον αφορά την επιλογή μέτρων σε διασύνδεση με τα εθνικά προγράμματα δράσεις για την απασχόληση. Πρέπει να υπενθυμιστεί η ανάγκη για στενό συντονισμό των τοπικών και περιφερειακών αρχών κατά την κατάρτιση των εθνικών σχεδίων για την απασχόληση που θα αποτελέσουν σημαντική αναφορά στο πλαίσιο των μελλοντικών προγραμμάτων του Στόχου 3.

2.1.1.12. Με τις προτάσεις της Επιτροπής που περιλαμβάνονται στο άρθρο 6 του σχεδίου κανονισμού πλαίσιο η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι λαμβάνονται υπόψη τα αιτήματά της για τη θέσπιση μεταβατικών ρυθμίσεων για πρώην περιοχές των Στόχων 1, 2 και 5β οι οποίες δεν θα πληρούν πλέον στο μέλλον κριτήρια επιλεξιμότητας λόγω της ανάπτυξής τους. Οι μεταβατικές ρυθμίσεις είναι απαραίτητες για τον προσδιορισμό των επιπτώσεων της περικοπής των ενισχύσεων που χορηγούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, προκειμένου να μην υπονομευθούν όσα έχουν ήδη επιτευχθεί. Οι προτάσεις της Επιτροπής ανταποκρίνονται κατά βάση στην επιθυμία αυτή. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει να διευκρινίσει η Επιτροπή τις απόψεις της όσον αφορά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου και το περιεχόμενο των διαρθρωτικών ρυθμίσεων πριν από τη λήψη αποφάσεων στο Συμβούλιο, προκειμένου να αυξηθούν οι πιθανότητες ενός ισορροπημένου γενικού συμβιβασμού.

2.1.2. Κεφάλαιο ΙΙΙ: Δημοσιονομικές διατάξεις (άρθρο 7)

2.1.2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει για άλλη μία φορά τις διαπιστώσεις που κάνει στις γνωμοδοτήσεις της για το Πρόγραμμα δράσης 2000 και το μέλλον της ευρωπαϊκής διαρθρωτικής πολιτικής, της 19ης και της 20ής Νοεμβρίου 1997 (), σύμφωνα με τις οποίες η μελλοντική διαρθρωτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα σημερινά καθώς και στα νέα κράτη μέλη θα πρέπει να χρηματοδοτείται με βάση το ισχύον ανώτατο όριο ιδίων πόρων, και να διατηρηθεί το όριο του 0,46 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις διαρθρωτικές δαπάνες. Το ποσό των 218,4 δισεκατομμυρίων ευρώ σε τιμές του 1999, που προτείνεται από την Επιτροπή για τις επιλέξιμες περιοχές στα σημερινά κράτη μέλη και για την περίοδο 2000-2006 καθιστά σαφές ότι, εφόσον υπάρξει κατάλληλη συγκέντρωση, οι ενισχύσεις που θα χορηγηθούν στις μελλοντικά επιλέξιμες περιφέρειες θα μπορεί κατά μέσο όρο για την περίοδο 2000-2006 να διατηρηθούν στο υψηλό επίπεδο στο οποίο κυμαίνονται σήμερα. Για τη συγκέντρωση των ενισχύσεων στις περιοχές που έχουν τις μεγαλύτερες ανάγκες, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι τα των διαθέσιμων πόρων θα πρέπει να διατεθούν στις περιφέρειες που εμπίπτουν στο Στόχο 1. Η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει να προσδιορισθούν επακριβώς τα κονδύλια που θα διατεθούν στις περιοχές του Στόχου 1, όπως γινόταν με βάση τον κανονισμό που ίσχυε μέχρι σήμερα.

2.1.2.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών καλεί την Επιτροπή να διευκρινίσει περισσότερο τη διαδικασία που προβλέπεται για την κατανομή των πόρων στα κράτη μέλη με βάση το Άρθρο 7, παρ. 3 του Σχεδίου Κανονισμού. Αυτό αφορά ιδιαιτέρως το ειδικό βάρος των προαναφερθέντων αντικειμενικών κριτηρίων («πληθυσμός», «βιοτικό επίπεδο σε περιφερειακή και εθνική κλίμακα», «θεωρητικός όγκος των διαρθρωτικών προβλημάτων», «ανεργία»). Η ίση μεταχείριση όλων των περιφερειών μπορεί να εξασφαλισθεί μόνο μέσω μιας αντικειμενικής και διαφανούς διαδικασίας κατά την οποία η εισαγωγή ενός κοινοτικού κριτηρίου για τον αποκλεισμό στηρίζεται κατά προτεραιότητα στην έκταση των περιφερειακών διαρθρωτικών προβλημάτων.

2.1.2.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει για άλλη μία φορά τη θέση που έλαβε στις προαναφερθείσες γνωμοδοτήσεις της 19ης και 20ής Νοεμβρίου 1997 και αμφιβάλλει για τη σκοπιμότητα της πρότασης της Επιτροπής για τη δημιουργία «αποθεματικού με βάση την απόδοση» της τάξης του 10 % των συνολικών πόρων. Ακόμη και μετά την παρουσίαση του Σχεδίου Κανονισμού δεν είναι σαφές ότι οι πόροι αυτοί θα μπορεί να διατίθενται στα μέσα της περιόδου με βάση μία διαδικασία η οποία ενισχύει πραγματικά την ποιότητα της ολοκλήρωσης των προγραμμάτων. Αντ'αυτού, υπάρχουν φόβοι ότι θα δοθεί προτεραιότητα στην ταχεία διάθεση των πόρων και όχι στα υψηλής ποιότητας προγράμματα τα οποία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να διαρκούν περισσότερο διάστημα. Η ΕΤΠ επιθυμεί να εξετάσει καλύτερα τα στοιχεία του Ελεγκτικού Συνεδρίου που ομιλούν για μία υποχρησιμοποίηση που δεν καθυστερεί πολύ κατά την πρακτική στις περιφέρειες. Αφετέρου, τίθεται το ερώτημα μήπως η υποχρησιμοποίηση αυτή οφείλεται σε καθυστερημένη έναρξη των προγραμμάτων καθώς και σε ελλιπή πληροφόρηση των ενδεχόμενων φορέων.

2.1.2.4. Ωστόσο, η ΕΤΠ θεωρεί ότι τα κίνητρα για την καθιέρωση του «αποθεματικού που συνδέεται με την επίδοση», δηλαδή η βελτίωση της ποιότητας των σχεδίων και η αποτελεσματική διαχείριση των πόρων κατά τη διάρκεια μιας εκτεταμένης περιόδου προγραμματισμού, είναι ορθά. Ο καθορισμός του αποθεματικού επίδοσης στο 10 % των συνολικών πιστώσεων δεν συμβαδίζει με την εφαρμογή των αρχών του σχεδιασμού, του προγραμματισμού και της ορθής εκτέλεσης δεδομένου ότι στην πράξη έχει ως αποτέλεσμα τη δέσμευση ενός ποσού που αντιστοιχεί, σχεδόν, στις πιστώσεις ενός έτους για να διατεθεί μετά από την υποβολή των ενδιάμεσων εκθέσεων αξιολόγησης. Επιπλέον, η χρησιμότητά του είναι αμφίβολη δεδομένου ότι δεν είναι βέβαιο ότι η θέσπισή του θα έχει συμπληρωματικά θετικά αποτελέσματα ως προς αυτά που διασφαλίζονται με τον έλεγχο και τη σοβαρή και υπεύθυνη παρακολούθηση των παρεμβάσεων. Για τους λόγους αυτούς η ΕΤΠ αντιτίθεται στη θέσπιση ενός αποθεματικού της μορφής αυτής.

2.1.2.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με τη διάθεση του 5 % των συνολικών πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων για τη χρηματοδότηση κοινοτικών πρωτοβουλιών καθώς και με τη διάθεση του 1 % των διαθέσιμων πόρων για τη χρηματοδότηση καινοτόμων μέτρων καθώς και μέτρων για την παροχή τεχνικής βοήθειας, όπου πρέπει να διασφαλισθεί σχετικά ότι η περαιτέρω πορεία των μέχρι τούδε δημιουργηθεισών, τόσο περιφερειακών διαρθρώσεων υπό μετατροπή όσο και του συστήματος για την αναγκαία συνοδεία και αξιοποίηση των προγραμμάτων, διατηρείται πλήρως. Ωστόσο, τονίζει ότι η Επιτροπή πρέπει να μεριμνήσει περισσότερο για τη διαφάνεια της διαδικασίας που εφαρμόζεται για τη διάθεση πόρων και για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων που εφαρμόζονται, ιδιαιτέρως στους δύο τελευταίους τομείς που προαναφέρθηκαν.

2.1.3. Κεφάλαιο ΙV: Οργάνωση (άρθρα 8 έως 11)

2.1.3.1. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η πρόταση κανονισμού σε πολλά σημεία υλοποιεί τις προθέσεις της όσον αφορά την ενίσχυση του ρόλου και της επιρροής της εταιρικής σχέσης. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπενθυμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της συμμετοχής των περιφερειακών και τοπικών αρχών στον προγραμματισμό και στην εφαρμογή των Διαρθρωτικών Ταμείων και τονίζει ότι οι διατάξεις του σχεδίου κανονισμού για τη συμπληρωματικότητα και την εταιρική σχέση πρέπει να προσφέρουν στις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές περιθώρια δράσης τα οποία ανταποκρίνονται στο θεσμικό, νομοθετικό και οικονομικό σύστημα κάθε κράτους μέλους κατά την επιλογή του περισσότερο αντιπροσωπευτικού εταίρου καθώς και της μορφής, της έκτασης και της κλίμακας της συμμετοχής τους στις παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων. Για το σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο η εφαρμογή μιας αποτελεσματικής περιφερειακής πολιτικής, καθώς και οι περιφέρειες να αποτελέσουν τη βάση του προγραμματισμού στα κράτη μέλη σε συμφωνία με το σύστημα κατανομής αρμοδιοτήτων που ισχύει σ' αυτά.

2.1.3.2. Η ΕΤΠ συμφωνεί όπως η προσπάθεια βασισθεί σε μία ευρεία εταιρική σχέση, στην οποία θα συμμετάσχουν επίσης σημαντικοί οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες όσον αφορά την προετοιμασία, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των παρεμβάσεων. Παρόλα αυτά, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει, συνεχώς, να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο βάσει των πολιτικών τους ευθυνών, της δημοκρατικής νομιμότητάς τους, των τοπικών τους γνώσεων και των μεγάλων συνεισφορών για τη συγχρηματοδότηση και κατά την απόφαση για τη συμμετοχή άλλων εταίρων. Στο κείμενο του κανονισμού πρέπει να καθορισθούν τα πλαίσια των διατάξεων και όχι λεπτομερείς κανόνες όσον αφορά τη συγκεκριμένη διατύπωση της εταιρικής σχέσης. Οι κανόνες αυτοί θα προσδιορισθούν στα διάφορα έγγραφα προγραμματισμού κατόπιν διαβούλευσης με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, όπου θα ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση κάθε περιφέρειας ή κράτους μέλους.

2.1.3.3. Επίσης, η ΕΤΠ εκφράζει λύπη διότι ότι η Επιτροπή δεν διευκρινίζει επακριβώς και δεν έχει αναπτύξει περισσότερο το ρόλο που διαδραματίζει στα πλαίσια της εταιρικής σχέσης, αν και η περίπτωση αφορά τη διάθεση πόρων από τα ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία με τους οποίους συμπληρώνονται οι προσπάθειες που καταβάλλουν οι εθνικές και περιφερειακές αρχές, τη στιγμή που πρόκειται για τη συντονισμένη διάθεση ευρωπαϊκών, εθνικών και περιφερειακών πόρων. Η ΕΤΠ υπενθυμίζει για άλλη μία φορά τις προτάσεις που έχει υποβάλλει για την ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων επί ίσοις όροις, προσπάθεια η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στη σύναψη σύμβασης για τη χορήγηση ενισχύσεων.

2.1.3.4. Η Επιτροπή προτείνει να καθορίζει στο μέλλον η ίδια τις κοινοτικές προτεραιότητες για τη χορήγηση ενισχύσεων με τη μορφή κατευθυντήριων γραμμών. Μολονότι αναγνωρίζει πλήρως ότι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι να χαράζει τις κοινοτικές κατευθύνσεις και ότι οι κατευθύνσεις αυτές είναι χρήσιμες ως βάση συζητήσεως περί των προγραμμάτων μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών και των περιφερειακών και τοπικών αρχών, η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει με έμφαση ότι πρέπει να εξασφαλισθεί η διαδικασία «εκ των κάτω προς τα άνω», καθώς και ο υποχρεωτικός και αξιόπιστος χαρακτήρας των εγγράφων προγραμματισμού για την υλοποίηση των παρεμβάσεων στα πλαίσια των Διαρθρωτικών Ταμείων. Οι εν λόγω κατευθύνσεις δεν πρέπει κατά κανέναν τρόπο να λάβουν τη μορφή αποκλειστικού δικαιώματος που θα επιτρέπει στην Επιτροπή να ερμηνεύει τους κανονισμούς που εκδίδονται από το Συμβούλιο.

2.1.3.5. Ωστόσο, η κατάσταση είναι διαφορετική στο μέσο της περιόδου προγραμματισμού. Η μεταβολή των υφιστάμενων συνθηκών και η εμπειρία που έχει αποκτηθεί κατά το μέσο της περιόδου προγραμματισμού στον τομέα της διαχείρισης συνηγορούν περισσότερο υπέρ της δημοσίευσης κατευθυντήριων γραμμών και προτεραιοτήτων για την προσαρμογή της περιφερειακής πολιτικής και λιγότερο υπέρ της λήψης νομοθετικών μέτρων όπως η μεταρρύθμιση του γενικού κανονισμού. Ως προς το θέμα αυτό η ΕΤΠ θα πρέπει να είναι το όργανο της ΕΕ που θα αναλάβει το έργο του επαναπροσδιορισμού και επαναπροσανατολισμού τόσο των προτεραιοτήτων όσο και της κατάρτισης των κατευθυντήριων γραμμών για τη διαχείριση που επί του παρόντος πραγματοποιεί η Επιτροπή.

2.1.3.6. Δεδομένου ότι θα διατηρηθεί η βασική μορφή παρεμβάσεων του προγράμματος, η Επιτροπή των Περιφερειών παρατηρεί επίσης ότι θα πρέπει να προσδιορισθούν καλύτερα οι πληροφορίες που είναι αναγκαίες σ'αυτή την κλίμακα. Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να καθορισθεί σε ποίο βαθμό ένα πρόγραμμα θα συνοδεύεται από την παροχή λεπτομερών πληροφοριών. Ο κανονισμός αναφέρεται στα μέτρα και τη λειτουργία. Η ΕΤΠ θεωρεί προβληματικό το γεγονός ότι η παροχή λεπτομερών πληροφοριών για τα μέτρα και τις λειτουργίες εμπίπτει στην εταιρική σχέση της Επιτροπής και ενός κράτους μέλους, δεδομένου ότι η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να επιφέρει σημαντικές καθυστερήσεις σε περίπτωση τροποποίησης προγραμμάτων.

2.1.3.7. Στο άρθρο αυτό η Επιτροπή υποστηρίζει για άλλη μία φορά το συνδυασμό δανείων και ενισχύσεων στα πλαίσια των παρεμβάσεων των κοινοτικών ταμείων. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι θα ήταν σκόπιμο να τονισθεί ότι η συμμετοχή της ΕΤΕΠ καθώς και άλλων κοινοτικών μέσων δεν πρέπει να έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Η επιλογή του είδους παρέμβασης που είναι κατάλληλο για κάθε μεμονωμένη περίπτωση θα πρέπει να γίνεται με βάση τις απαιτήσεις που απορρέουν από το περιεχόμενο του προγράμματος και τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν σε μία περιοχή.

2.1.3.8. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει ότι κατά τον καθορισμό της προσθετικότητας των επιδοτήσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι γενικές οικονομικές συνθήκες και η συγκεκριμένη οικονομική κατάσταση, καθώς και η τοπική και περιφερειακή συμβολή στην οικονομία της χώρας, όπως και κατά την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού. Σε διαφορετική περίπτωση, δεν είναι δυνατόν να ληφθούν πλήρως υπόψη οι ιδιαίτερα υψηλές εθνικές διαρθρωτικές δαπάνες, οι οφειλόμενες στις συγκυριακές εξελίξεις των επιμέρους οικονομιών και στις εθνικές και περιφερειακές νομοθετικές βάσεις του χρηματοδοτικού προγραμματισμού. Η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει οι λεπτομέρειες του καθορισμού της προσθετικότητας στα έγγραφα προγραμματισμού να αποφασίζονται στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης. Ενόψει των δημοσιονομικών ρυθμίσεων που ισχύουν σε εθνική κλίμακα και της απαραίτητης σύμπραξης των κοινοβουλίων, δεν είναι δυνατό να καθορισθεί εκ των προτέρων το ύψος των δαπανών σε σχέση με την εθνική πολιτική για την αγορά εργασίας για τη συνολική περίοδο ενισχύσεων (έξι έτη), όπως προτείνεται από την Επιτροπή.

2.2. Μέρος ΙΙ: Προγραμματισμός

2.2.1. Κεφάλαιο Ι: Γενικές διατάξεις (άρθρα 12 έως 14)

2.2.1.1. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την απαίτηση να εκφέρουν γνώμη για τα σχέδια οι εταίροι της σχέσης, την οποία θα υποβάλλουν στην Επιτροπή και ότι η τελευταία θα πρέπει να τη λάβει υπόψη. Τα σχέδια θα πρέπει να υποβάλλονται στους εταίρους σε εύλογη προθεσμία ώστε να μπορούν οι τελευταίοι να εκδίδουν τις γνωμοδοτήσεις τους. Η ΕΤΠ αναμένει ότι θα ληφθούν σοβαρά υπόψη οι διατάξεις αυτές, ούτως ώστε να δοθεί, πραγματικά, στις τοπικές και περιφερειακές αρχές μεγαλύτερη επιρροή όσον αφορά τη ρύθμιση της προσπάθειας. Η ΕΤΠ εκφράζει τη λύπη της διότι δεν έχει ακόμη εξασφαλισθεί η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών - ή μάλλον δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψη - στις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής σχετικά με την έγκριση των σχεδίων. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισύρει την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι η προετοιμασία του προγραμματισμού, σε ό,τι αφορά κυρίως την τήρηση των προθεσμιών για την έγκρισή του, απαιτεί την καταβολή σημαντικών προσπαθειών εκ μέρους των τοπικών και περιφερειακών αρχών και των κρατών μελών, ιδιαίτερα όσον αφορά την τήρηση των προθεσμιών έγκρισής του.

2.2.1.2. Ενώ για τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες προβλέπεται προθεσμία τριών μηνών για την επεξεργασία των σχεδίων περιφερειακής ανάπτυξης, η Επιτροπή διαθέτει έξι μήνες για να αποφασίσει σχετικά με τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης, τα ενιαία έγγραφα προγραμματισμού και τα επιχειρησιακά προγράμματα. Για αντικειμενικούς λόγους, αυτές οι προθεσμίες θα πρέπει να αντιστραφούν. Για την επεξεργασία των σχεδίων και προγραμμάτων, εργασία που είναι περισσότερο απαιτητική από την άποψη του περιεχομένου, θα πρέπει να προβλέπεται προθεσμία έξι μηνών, ενώ για τη λήψη μιας απόφασης, βάσει κατάλληλου συντονισμού, πρέπει να επαρκεί προθεσμία τριών μηνών. Η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την εφαρμογή των αρχών που διέπουν τη λειτουργία των Διαρθρωτικών Ταμείων για όλα τα Ταμεία, ιδιαίτερα όσον αφορά τα μέτρα ανάπτυξης της υπαίθρου που λαμβάνει το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων.

2.2.1.3. Με την πρόταση της Επιτροπής για την προσθήκη ενός «συμπληρωματικού προγραμματισμού», προστίθεται ένα νέο στάδιο στη διαδικασία του προγραμματισμού. Η Επιτροπή των Περιφερειών είναι αντίθετη επειδή το θεωρεί περιττό και αδικαιολόγητο. Η παράγραφος 1 του άρθρου 14 προβλέπει τη διαβούλευση των εταίρων για τη σύνταξη του σχεδίου περιφερειακής ανασυγκρότησης. Βάσει αυτού, διασφαλίζεται η συμμετοχή των εταίρων στη διεργασία του προγραμματισμού. Εξάλλου, είναι δυνατή η σύσταση επιτροπών παρακολούθησης αμέσως μετά από τον καθορισμό των επιλέξιμων περιοχών, ώστε να είναι δυνατόν να εκφέρουν τη γνώμη τους και επί του σχεδίου του επιχειρησιακού προγράμματος.

2.2.1.4. Στο επιχειρησιακό πρόγραμμα, προβλέπονται, όπως και προηγουμένως, ο χρηματοδοτικός προγραμματισμός για κάθε τομέα προτεραιότητας ξεχωριστά, καθώς και η ποιοτική περιγραφή των μέτρων στους επιμέρους τομείς προτεραιότητας. Στο συμπληρωματικό έγγραφο θα περιλαμβάνεται, επίσης, ο χρηματοδοτικός προγραμματισμός για τα επιμέρους μέτρα. Για διάστημα επτά ετών, δεν είναι δυνατή η έγκυρη πρόβλεψη ενός τόσο λεπτομερούς χρηματοδοτικού προγραμματισμού. Κάτι τέτοιο θα περιέπλεκε τη διαδικασία προγραμματισμού και θα προκαλούσε την αύξηση των δαπανών για τις τροποποιήσεις του προγράμματος. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η Επιτροπή δεν απαιτούσε προηγουμένως αυτά τα στοιχεία, δεν υπάρχει κανένας λόγος το έγγραφο της Επιτροπής να υποβάλλεται για ενημέρωση και όχι για έγκριση. Επιπλέον, το άρθρο 31 του σχεδίου κανονισμού προβλέπει ότι η υποβολή του συμπληρωματικού προγράμματος αποτελεί προϋπόθεση απαραίτητη για την πραγματοποίηση των ενδιάμεσων πληρωμών. Κατά συνέπεια, ο «συμπληρωματικός προγραμματισμός» θα μπορούσε να δυσχεράνει και την καταβολή των κονδυλίων.

2.2.2. Κεφάλαιο ΙΙ: Περιεχόμενο του προγραμματισμού (άρθρα 15 έως 18)

2.2.2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί σκόπιμη την ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου προγράμματος ανά περιφέρεια. Και στο θέμα αυτό, το επίπεδο και ο αριθμός των προγραμμάτων που αρμόζουν καλύτερα στη διοικητική διάρθρωση του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους θα πρέπει να αποφασίζονται εντός του πλαισίου της εταιρικής σχέσης.

2.2.2.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι ενδείκνυται τα σχέδια περιφερειακής ανασυγκρότησης που βασίζονται στο Στόχο 2 να μπορούν εξίσου να καλύπτουν, στο κατάλληλο εδαφικό επίπεδο, είτε το σύνολο των ζωνών μίας και της αυτής περιφέρειας επιπέδου NUTS II, είτε μία ή περισσότερες ζώνες επιπέδου NUTS III ή επιπέδου κατώτερου από NUTS III, όπως συμβαίνει στην τρέχουσα περίοδο, ανάλογα με τη λύση που αρμόζει περισσότερο στην εσωτερική διάρθρωση του κάθε κράτους, και να ληφθούν υπόψη τα όσα αναφέρονται στο σημείο 5.1.4 της γνωμοδότησης της ΕΤΠ, της 14ης Μαΐου 1998 ().

2.2.2.3. Η ΕΤΠ εκτιμά ότι η επανεξέταση των επιχειρησιακών προγραμμάτων και των ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού δεν πρέπει να πραγματοποιείται υποχρεωτικά μετά την ενδιάμεση αναθεώρηση αλλά να είναι προαιρετική στην περίπτωση σημαντικών κοινωνικοοικονομικών μεταβολών. Επιπλέον η εν λόγω επανεξέταση επιβάλλεται να πραγματοποιείται στο πλαίσιο της διαδικασίας διαβούλευσης.

2.2.3. Κεφάλαιο ΙΙΙ: Κοινοτικές πρωτοβουλίες (άρθρα 19 και 20)

2.2.3.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι εισακούσθηκε το αίτημά της για τη μείωση του αριθμού των κοινοτικών πρωτοβουλιών και τη θεματική επικέντρωσή τους. Είναι σημαντικό να μπορέσουν, όπως και κατά την προηγούμενη περίοδο, να αξιοποιηθούν σε ολόκληρη την Κοινότητα οι εν λόγω πρωτοβουλίες, ανεξάρτητα από το καθεστώς των περιοχών των Στόχων. H ETΠ συμφωνεί με τους τομείς που προτείνει η Επιτροπή για την ανάληψη μελλοντικών κοινοτικών πρωτοβουλιών. Πάντως όσον αφορά το πρόγραμμα κοινοτικών πρωτοβουλιών στον τομέα των ανθρώπινων πόρων σε ένα πλαίσιο ισότητας των ευκαιριών, η ΕΤΠ υπενθυμίζει την ανάγκη να ενισχυθεί η καταπολέμηση των διακρίσεων και των ανισοτήτων κάθε φύσης όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα αυτές οι οποίες οφείλονται στον αποκλεισμό ή την απειλή του αποκλεισμού στις αστικές ζώνες. Υπενθυμίζει, επίσης, την ανάγκη για ένα συμπληρωματικό μέσο προκειμένου να συνοδευτούν οι βιομηχανικές μεταλλαγές καθώς και η αναμετατροπή του στρατιωτικού τομέα.

2.2.3.2. Ως συνέχεια της κοινοτικής πρωτοβουλίας Interreg θα ήταν δυνατόν να ενσωματωθούν όλα τα μέσα διασυνοριακής, διακρατικής και διαπεριφερειακής συνεργασίας στο πλαίσιο ενός συνοδευτικού οργάνου για τις περιφέρειες, οι οποίες σε διάφορους τομείς οφείλουν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της παγκοσμιοποίησης. Η ΕΤΠ επικροτεί την ενίσχυση της διαπεριφερειακής συνεργασίας. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι εντός της κοινοτικής πρωτοβουλίας Interreg το κέντρο βάρους επιβάλλεται να τεθεί σαφώς - όπως μέχρι τώρα - στη διασυνοριακή συνεργασία. Μεταξύ άλλων, υπάρχει ακόμη η δυνατότητα για την ανάπτυξη πολλών ειδών συνεργασίας, δηλαδή τόσο διασυνοριακών, διεθνών όσο και διαπεριφερειακών. Η συνεργασία αυτή πρέπει επίσης να αναπτυχθεί πάνω σε συνεκτικά σύνολα μη γειτνιάζοντων εδαφών και όχι μόνο διαμεθοριακών.Η συνοχή θα μπορούσε π.χ. να λάβει τη μορφή συνεργασίας μεταξύ άλλων αστικών κέντρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αρχή της διαπεριφερειακής συνεργασίας θα πρέπει, επίσης, να εφαρμοσθεί και σε ένα συνεκτικό σύνολο περιφερειών, συμπεριλαμβανομένων αυτών που δεν συνορεύουν άμεσα μεταξύ τους, με σκοπό την ισόρροπη και ομοιόμορφη χωροταξική ανάπτυξη της ευρωπαϊκής επικράτειας, όπως π.χ. όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των περιφερειών που περιλαμβάνουν σημαντικά πολεοδομικά συγκροτήματα. Η ΕΤΠ υπενθυμίζει σχετικά τις θετικές εμπειρίες της διασυνοριακής συνεργασίας τόσο στα εσωτερικά όσο και στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης. Ιδιαίτερα πρέπει να αξιοποιηθεί η θετική πείρα που αποκτήθηκε από το ισχύον Interreg II A και το Interreg II C, το οποίο αναθέτει την ευθύνη, σε μεγάλη έκταση, στις περιφερειακές αρχές.

2.2.3.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών τάσσεται υπέρ της περαιτέρω ανάπτυξης της συμβατότητας του Interreg και του μέσου για την προετοιμασία της ένταξης με τα προγράμματα συνεργασίας με τις υποψήφιες για ένταξη χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και την Κύπρο, με τα τρίτα κράτη της περιφέρειας της Μεσογείου, καθώς και με τη Ρωσία, τη Νορβηγία και την Ελβετία και ζητεί να δοθεί στη συνεργασία περιφερειών και κοινοτήτων ο κατάλληλος ρόλος και η αποκτηθείσα πείρα από τα προγράμματα ECOS/Ouverture, Recite και από άλλα παρόμοια προγράμματα να χρησιμοποιηθεί για την κατάρτιση και την υλοποίηση της νέας πρωτοβουλίας για τη συνεργασία κοινοτήτων και περιφερειών. Οι εμπειρίες αυτές αποτελούν, όσον αφορά τα προγράμματα για τον καθορισμό των στόχων και του περιεχομένου, μία πολύτιμη συνεισφορά για την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών σχετικά με σημαντικά θέματα για την περιφερειακή ανάπτυξη. Αντίθετα, οι μηχανισμοί ανάθεσης των συμβάσεων και οι εντολές πληρωμής δεν ήταν πάντοτε διαφανείς. Ταυτοχρόνως, χαίρει διότι η νέα πρωτοβουλία μπορεί να παράσχει γενικότερα μία οικονομική στήριξη στο πλαίσιο ενός και μόνο μηχανισμού προς τους διαπεριφερειακούς συνεταιρισμούς οι οποίοι κατά το παρελθόν είτε τύγχαναν σποραδικών ενισχύσεων, δηλαδή από σχέδιο που εντασσόταν σε ένα πρόγραμμα, ή δεν ήσαν επιλέξιμοι για καμία ενίσχυση.

2.2.3.4. Τέλος, η Επιτροπή των Περιφερειών παραπέμπει στην πρότασή της για το συντονισμό των σχεδίων των κοινοτικών πρωτοβουλιών με τα προγράμματα των στόχων των Διαρθρωτικών Ταμείων. Θα πρέπει να καταστεί δυνατή η ένταξη των κοινοτικών πρωτοβουλιών στα περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα. Στις περιπτώσεις που οι ενδιαφερόμενες τοπικές και περιφερειακές αρχές το επιθυμούν, θα μπορούσε να ενσωματωθεί η υλοποίηση των κοινοτικών πρωτοβουλιών με τα περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα.

2.2.3.5. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ωστόσο ουσιαστικό να επισημανθεί ότι η μέχρι σήμερα επιτυχημένη πρωτοβουλία Leader για την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών στο μέλλον δεν επιτρέπεται να υποστεί ζημιά λόγω της προγραμματισμένης οριζόντιας κατεύθυνσης των θετικών ερεθισμάτων της προς τις μικρές περιφέρειες. Συνεπώς, η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει στις προτεινόμενες κοινοτικές πρωτοβουλίες, τη θέση των ομάδων τοπικής δράσης (ΟΤΔ) στο πλαίσιο του προγραμματικού σχεδιασμού και εφαρμογής, προκειμένου να δοθεί ένα σαφές μήνυμα όσον αφορά την αναγνώριση των αρμοδιοτήτων των εν λόγω ομάδων στην αυτόνομη περιφερειακή ανάπτυξη. Συνεπώς, δεν πρέπει να επιδιώκεται διοικητική ενσωμάτωση στο πρόγραμμα ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών αλλά, αντίθετα, συνεργασία και συναίνεση. Η εφαρμογή της νέας κοινοτικής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη πρέπει να στηρίζεται στις αρχές του προγραμματισμού και της σύμπραξης. Εάν συγκροτηθούν τοπικές ομάδες δράσης, θα πρέπει να συνεργάζονται στενά με συμπράξεις στις οποίες ηγετικό ρόλο διαδραματίζουν τοπικοί και περιφερειακοί εταίροι και οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με τις αρχές της υπευθυνότητας και της διαφάνειας. Σε ό,τι αφορά ιδιαίτερα την κοινοτική πρωτοβουλία για την αγροτική ανάπτυξη, η ΕΤΠ συμφωνεί με τη σημασία που δίδεται στον τομέα αυτό, ο οποίος απαιτεί ενίσχυση και υπό το φως των θετικών αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν με το πρόγραμμα Leader. Υπογραμμίζεται σχετικά ότι πρέπει να διατηρηθεί και ενισχυθεί η αρχή του προγραμματισμού εκ των κάτω προς τα άνω, που είναι θεμελιώδης για την ανάληψη αποτελεσματικών δράσεων για την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών. Εξάλλου κρίνεται σκόπιμο να διασφαλισθεί η ενσωμάτωση της πρωτοβουλίας στα έγγραφα προγραμματισμού για λόγους συνέπειας και συμβατότητας.

2.2.4. Κεφάλαιο IV: Καινοτόμα μέτρα και τεχνική βοήθεια (άρθρα 21 έως 23)

2.2.4.1. Όσον αφορά τα καινοτόμα μέτρα, η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει τη ρητή αναφορά στο κείμενο του κανονισμού της στενής σύνδεσής τους με τα προγράμματα για τις περιοχές των στόχων και τις λοιπές διεργασίες κατάρτισης της περιφερειακής στρατηγικής. Η διαδικασία προκήρυξης και επιλογής των καινοτόμων μέτρων πρέπει να διατηρεί έντονη κοινοτική διάσταση, προκειμένου να διαφυλάσσεται το κεκτημένο της προηγούμενης περιόδου και ιδίως η πρόσβαση των τοπικών φορέων και της πολιτικής κοινωνίας στα Διαρθρωτικά Ταμεία. Πρέπει ωστόσο, να διεξάγεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην δημιουργούνται προσδοκίες, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθούν, λαμβανομένων υπόψη των περιορισμένων περιθωρίων της χρηματοδότησης. Όσον αφορά τα καινοτόμα μέτρα και τα πρότυπα σχέδια στις περιοχές των Στόχων 1 και 2, η Επιτροπή θα μπορούσε να προβλέπει, πριν από τη χορήγηση των κονδυλίων, την πραγματοποίηση διαβουλεύσεων με τα όργανα διαχείρισης των προγραμμάτων, προκειμένου να διασφαλίζεται η συνοχή των δραστηριοτήτων.

2.2.4.2. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι οι καινοτόμες δράσεις και τα πρότυπα προγράμματα πρέπει να συνεχίσουν να είναι προσιτά σε όλες τις περιφέρειες, πιθανόν σε συνεργασία με τις περιοχές που είναι επιλέξιμες στα πλαίσια των Στόχων. Για να απλουστευθούν και να καταστούν πιο αποτελεσματικά τα μέσα αυτά πρέπει στο μέλλον να ισχύουν διαφανή κριτήρια, να μην είναι γραφειοκρατική η διαχείριση, να υπάρχει αποκεντρωμένη διοίκηση και να εξακολουθήσει να υπάρχει δυνατότητα ενίσχυσης των μικρών πρότυπων προγραμμάτων.

2.2.5. Κεφάλαιο V: Μεγάλα σχέδια (άρθρα 24 και 25)

2.2.5.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόθεση της Επιτροπής να αυξήσει το όριο χρηματοδότησης των μεγάλων σχεδίων μέχρι ποσού 50 εκατ. ευρώ. Εξάλλου, τα μεγάλα σχέδια θα μπορούσαν να εγκρίνονται βάσει των εγκριθέντων προγραμμάτων, όπως προηγουμένως, και όχι ξεχωριστά, όπως προβλέπεται στα κριτήρια που καθόρισε η Επιτροπή. Η αβεβαιότητα του προγραμματισμού που προκαλεί η πρόταση της Επιτροπής και η έλλειψη χρονικού περιθωρίου η οφειλόμενη στις διαδικασίες έγκρισης και διαχείρισης των δαπανών καθιστούν αδύνατη ή σχεδόν αδύνατη τη χρηματοδότηση μελλοντικών μεγάλων σχεδίων από τα ευρωπαϊκά ταμεία.

2.2.5.2. Επίσης, δεν κρίνεται σκόπιμη η εκ των υστέρων επιβεβαίωση ή τροποποίηση της μορφής της κοινοτικής παρέμβασης, διότι το σχέδιο αποτελεί μέρος μιας προτεραιότητας, της οποίας το ποσοστό συγχρηματοδότησης αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΚΠΣ.

2.2.6. Κεφάλαιο VI: Συνολική επιχορήγηση (άρθρο 26)

2.2.6.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί απαραίτητη τη διατήρηση των συνολικών επιχορηγήσεων ως μορφών παρέμβασης ανεξάρτητων από τα επιχειρησιακά προγράμματα, δεδομένου ότι οι εν λόγω επιχορηγήσεις δημιουργήθηκαν ως δυναμικότερο και περισσότερο προσαρμοσμένο στην οικονομική πραγματικότητα μέσο σε σύγκριση με τα επιχειρησιακά προγράμματα. Εξάλλου, η κατάργηση των συνολικών επιχορηγήσεων ως μέσου παρέμβασης θα καθιστούσε την εφαρμογή τους περισσότερο βραδεία και επίπονη σε σύγκριση μ'εκείνη των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί τη δυνατότητα που προβλέπεται βάσει του γενικού κανονισμού, σύμφωνα με την οποία ένας ενδιάμεσος φορέας συνάπτει συμφωνία με την Επιτροπή για τη χρησιμοποίηση των συνολικών επιχορηγήσεων κατά την εφαρμογή κοινοτικών πρωτοβουλιών, στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης με τις περιφέρειες, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και των ενδιαφερόμενων κρατών.

2.3. Μέρος ΙΙΙ: Συμμετοχή και χρηματοδοτική διαχείριση των Ταμείων

2.3.1. Κεφάλαιο Ι: Χρηματοδοτική συμμετοχή των Ταμείων (άρθρα 27 έως 29)

2.3.1.1. Με σκοπό την ύπαρξη μεγαλύτερης ευελιξίας κατά την υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, η ΕΤΠ θεωρεί ότι πρέπει να λαμβάνεται σε συνεργασία με τις αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση η λήψη της απόφασης σχετικά με το κατά πόσο τα εν λόγω προγράμματα θα πρέπει να χρηματοδοτούνται από ένα ή από περισσότερα ταμεία.

2.3.1.2. Κατά την άποψη της ΕΤΠ η συμμετοχή των ταμείων θα πρέπει να συνεχίσει να πραγματοποιείται με την παραδοσιακή μορφή της χορήγησης ενισχύσεων. Η χρησιμοποίηση άλλων νέων μεθόδων, όπως προβλέπεται από το σχέδιο κανονισμού (επιστρεπτέα ενίσχυση, επιδότηση επιτοκίου, εγγύηση, κ.λπ.), μπορεί να έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα αλλά δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσει την εν λόγω μέθοδο.

2.3.1.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών τάσσεται υπέρ της διατήρησης των ορίων, που ισχύουν κατά την τρέχουσα περίοδο, όσον αφορά τη συμμετοχή των ταμείων στις επιδοτούμενες συνολικές και δημόσιες δαπάνες. Βάσει του κανονισμού, δεν διαπιστώνεται η ανάγκη περαιτέρω διαφοροποίησης των μορφών παρέμβασης. Σε περίπτωση ανάγκης, κυρίως στις απομακρυσμένες και στις εξόχως απομακρυσμένες περιφέρειες, τα όρια συμμετοχής των κοινοτικών ταμείων θα πρέπει να επιδέχονται αύξηση, προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαίτερη κατάστασή τους και τα ειδικά μειονεκτήματά τους. Aυτό θα μπορούσε να συμβεί στο πλαίσιο των κοινοτικών πλαισίων στήριξης ή στα έγγραφα προγραμματισμού, μέσω συνεργασίας και βάσει των κοινοτικών διατάξεων για τον έλεγχο των επιδοτήσεων.

2.3.1.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών τάσσεται υπέρ του σαφούς καθορισμού της επιλεξιμότητας των δαπανών των ενεργειών και των καινοτόμων μέτρων, πριν από την έναρξη των νέων προγραμμάτων και σε συνεννόηση με τα κράτη μέλη. Υπό την έννοια μιας κατά το δυνατό απλοποιημένης διαδικασίας πρέπει ο γενικός κανονισμός να αναφέρεται στα έγγραφα εργασίας SEM (έγγραφα για την ενίσχυση του έργου των Διαρθρωτικών Ταμείων.

2.3.2. Κεφάλαιο ΙΙ: Δημοσιονομική διαχείριση (άρθρα 30 έως 32)

2.3.2.1. Η Επιτροπή προτείνει οι μελλοντικές αναλήψεις υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό, για τις οποίες δεν έχει υποβληθεί αποδεκτή αίτηση πληρωμής επί διετία, να απελευθερώνονται αυτόματα και η συμμετοχή των ταμείων να μειώνεται κατά ανάλογο ποσόν. Η Επιτροπή των Περιφερειών αν και αναγνωρίζει την ανάγκη μιας αυστηρότερης διαχείρισης των κοινοτικών κονδυλίων, εκφράζει την ανησυχία της για τις συνέπειες μιας τέτοιας πρότασης διότι υπάρχει κίνδυνος να αυξήσει την αβεβαιότητα του προγραμματισμού στις δικαιούχες περιφέρειες και θα δυσχεράνει τις προσπάθειες για σχέδια υψηλής ποιότητας, τα οποία, για το λόγο αυτό, είναι και σχέδια μακροχρόνια. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές οφείλουν, κατά τη διάρκεια της περιόδου του προγράμματος, να αναλαμβάνουν δεσμεύσεις πληρωμών έναντι των τελικών δικαιούχων. Σε περίπτωση που λόγω εξωτερικών προβλημάτων διακοπεί η διάθεση των κονδυλίων, οι τοπικοί και περιφερειακοί προϋπολογισμοί θα αντιμετωπίσουν τεράστια προβλήματα. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να διατηρηθεί οπωσδήποτε η ευελιξία των Διαρθρωτικών Ταμείων καθόλη τη διάρκεια του δημοσιονομικού έτους. Αυτό συνεπάγεται, επίσης, την υποχρέωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να επανακαταρτίζει προϋπολογισμό για τα κονδύλια των Διαρθρωτικών Ταμείων.

2.3.2.2. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η προθεσμία των 4 μηνών (έως την 30ή Απριλίου) που προβλέπει η Επιτροπή, όπως άλλωστε και η πρόταση κανονισμού για την ανάληψη υποχρεώσεων πραγματοποίησης των προβλεπόμενων παρεμβάσεων, είναι υπερβολικά μεγάλη και για το λόγο αυτό θα πρέπει να περιορισθεί.

2.3.2.3. Όσον αφορά τις πληρωμές η ΕΤΠ θεωρεί ότι η τήρηση της προθεσμίας των «δύο μηνών από τη λήψη μιας παραδεκτής αίτησης» πρέπει να καθιερωθεί ως απαραίτητη προϋπόθεση και να μην αποτελέσει το γενικό κανόνα για την πραγματοποίηση των πληρωμών εκ μέρους της Επιτροπής.

2.3.2.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών διαπιστώνει με ενδιαφέρον ότι, για την επόμενη περίοδο, η Επιτροπή προτίθεται να αντικαταστήσει τη χρηματοδοτική διαχείριση των ταμείων από ένα σύστημα επιστροφών, βάσει του οποίου όλες οι πληρωμές της Επιτροπής, εξαιρουμένης μιας προκαταβολής 10 % επί των συνολικών δαπανών, θα καταβάλλονται στους διοικητικούς υπαλλήλους των ταμείων υπό τη μορφή επιστροφών για ήδη πραγματοποιηθείσες και αιτιολογηθείσες δαπάνες. Φοβάται όμως μήπως αυτό το σύστημα, το αργότερο κατά το δεύτερο ήμισυ της περιόδου του προγράμματος, οδηγήσει σε απαράδεκτη επιβάρυνση των προϋπολογισμών των τοπικών και περιφερειακών αρχών, από τους οποίους χρηματοδοτήθηκαν αυτές οι δαπάνες. Εξάλλου, λαμβανομένων υπόψη των σύγχρονων δημοσιονομικών περικοπών, μία υπερβολική επιβάρυνση θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε προβλήματα κατά τη χρησιμοποίηση των κονδυλίων των Διαρθρωτικών Ταμείων.

2.3.2.5. Η υποχρέωση των κρατών μελών να διαβιβάζουν, το αργότερο μέχρι τις 30 Απριλίου, στην Επιτροπή ενημερωμένες προβλέψεις σχετικά με την υποβολή αιτήσεων πληρωμής για την τρέχουσα δημοσιονομική χρήση και τις προβλέψεις για την επόμενη επιβαρύνει σημαντικά τις διοικητικές διατυπώσεις. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι θα ήταν προτιμότερο να διαβιβάζεται στην Επιτροπή, πριν από τις 31 Μαΐου κάθε έτους, ο ετήσιος προγραμματισμός τόσο για την τρέχουσα δημοσιονομική χρήση όσο και για την επόμενη, λόγω του πιθανού επαναπρογραμματισμού, βάσει των προβλεπόμενων για τα δύο αυτά έτη πληρωμών.

2.4. Μέρος IV: Αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων των Ταμείων

2.4.1. Κεφάλαιο Ι: Παρακολούθηση (άρθρα 33 έως 36)

2.4.1.1. Όσον αφορά την ετήσια αξιολόγηση των κυριότερων αποτελεσμάτων του προηγουμένου έτους από την Επιτροπή και την αρχή διαχείρισης, στο σχέδιο κανονισμού δεν διασαφηνίζεται ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιούνται οι παρατηρήσεις και οι συστάσεις που διατυπώνει η Επιτροπή μετά την πραγματοποίηση της εν λόγω αξιολόγησης ούτε το τι συμβαίνει στην περίπτωση απόρριψής τους από μία αρχή διαχείρισης. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η διατύπωση των εν λόγω παρατηρήσεων και συστάσεων θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα συνεργασίας και να μη διατυπώνονται μονομερώς από την Επιτροπή.

2.4.1.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών ανέμενε την επέκταση των αρμοδιοτήτων των επιτροπών παρακολούθησης, βάσει πρότασης της Επιτροπής. Δυστυχώς, στο προτεινόμενο σχέδιο κανονισμού αυτό δεν καθορίζεται σαφώς. Κατά την άποψη της Επιτροπής των Περιφερειών, θα πρέπει να ενισχυθεί ειδικότερα το δικαίωμα της επιτροπής παρακολούθησης όσον αφορά τη λήψη τελικών αποφάσεων για τις μικρές και μεσαίες τροποποιήσεις των προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένης και της περιορισμένης ανακατανομής των κονδυλίων μεταξύ των προτεραιοτήτων ενός επιχειρησιακού προγράμματος. Αυτό θα ενίσχυε σημαντικά την ευελιξία και την εγγύτητα στην τοπική πραγματικότητα της χρησιμοποίησης των Διαρθρωτικών Ταμείων, καθώς και το ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών και των λοιπών εταίρων. Η Επιτροπή των Περιφερειών ζητά από την Επιτροπή να συμμετάσχει ενεργά και με υπεύθυνο τρόπο στις επιτροπές παρακολούθησης βάσει της συνεργασίας.

2.4.1.3. Επιπλέον, η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει την προτεινόμενη διαφοροποίηση των εκπροσωπούμενων στην επιτροπή παρακολούθησης εταίρων, ανάλογα με τη χρηματοδοτική αρμοδιότητά τους στο πλαίσιο των παρεμβάσεων. Αυτό το πρότυπο θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί και στην περίπτωση των ανθρωπίνων πόρων.

2.4.1.4. Ο αριθμός, το επίπεδο και το μέγεθος των δημιουργούμενων επιτροπών παρακολούθησης θα πρέπει να καθορίζονται στο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης ή το έγγραφο προγραμματισμού, λαμβανομένων επαρκώς υπόψη των ιδιαιτεροτήτων κάθε κράτους μέλους.

2.4.1.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπενθυμίζει την πρότασή της να καθορίζονται, με βάση την εταιρική σχέση, οι υλικοί και οικονομικοί δείκτες για την παρακολούθηση των παρεμβάσεων στο πλαίσιο των αποφάσεων για τον προγραμματισμό. Οι εν λόγω δείκτες θα πρέπει να καθορίζονται με διαβουλεύσεις και ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες και ανάγκες των περιφερειών, οι οποίες είναι επιφορτισμένες με την υλοποίηση των προγραμμάτων.

2.4.2. Κεφάλαιο ΙΙ: Δημοσιονομικός έλεγχος (άρθρα 37 και 38)

2.4.2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών τάσσεται υπέρ της απλούστευσης των εργασιών των διαφόρων οργάνων ελέγχου σε κοινοτικό επίπεδο, όπως του δημοσιονομικού ελέγχου της ΓΔ XVI, της ΓΔ XX και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, των ελέγχων της UCLAF. Όλοι αυτοί οι έλεγχοι θα μπορούσαν να ενοποιηθούν, με σκοπό την επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής αποτελεσματικότητας. Υπό την έννοια αυτή θα πρέπει να προβλεφθεί ο συντονισμός των κοινοτικών οργάνων ελέγχου με τα αρμόδια όργανα των εθνικών κυβερνήσεων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης. Δεν διευκρινίζεται η διαδικασία υιοθέτησης εκ μέρους των κρατών μελών των μέτρων ενίσχυσης, βάσει των συστάσεων ή των αιτημάτων της Επιτροπής, καθώς και οι περιπτώσεις και ο τρόπος διακοπής της καταβολής του συνόλου ή ενός μέρους των πληρωμών εκ μέρους της Επιτροπής, εξαιτίας ενδείξεων παρατυπιών. Και σ'αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί, κατά αποτελεσματικότερο τρόπο, η διαδικασία της εταιρικής σχέσης. Οι κοινοτικές διαρθρωτικές παρεμβάσεις που έχουν περιορισμένο προϋπολογισμό, όπως οι καινοτόμοι ενέργειες, θα πρέπει να επιδέχονται ορισμένη ελαστικότητα όσον αφορά τους κανόνες επιλεξιμότητας και τη διενέργεια του εκ των υστέρων ελέγχου, ο οποίος θα πρέπει μάλιστα να συνοδεύεται από μηχανισμούς που θα καθιστούν αμοιβαίους τους υφιστάμενους κινδύνους.

2.4.2.2. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα συνεργασίας στο πλαίσιο της κατάλληλης διεργασίας που περιλαμβάνει όλες τις διαδικασίες εγγύησης.

2.4.3. Κεφάλαιο ΙΙΙ: Αξιολόγηση (άρθρα 39 έως 42)

2.4.3.1. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι αναμφισβήτητα η πρόταση κανονισμού της Επιτροπής ενισχύει τη διαδικασία αξιολόγησης. Οι αξιολογήσεις συμβάλλουν σαφώς στην ύπαρξη μεγαλύτερης διαφάνειας και στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των φράσεων των ταμείων.

2.4.3.2. Η εφαρμογή της περιφερειακής πολιτικής πραγματοποιείται κυρίως μέσω των παρεμβάσεων που προβλέπονται από το «επιχειρησιακό πρόγραμμα». Το ίδιο προτείνεται και για τη νέα περίοδο προγραμματισμού. Η ΕΤΠ διαπιστώνει ότι παρά το γεγονός αυτό δεν υφίσταται μία ενιαία, αποδεκτή και κατάλληλη μεθοδολογία για την αξιολόγηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Υπάρχουν μέθοδοι αξιολόγησης των σχεδίων αλλά όχι για το σύνολο των δράσεων που ενδεχομένως περιλαμβάνει ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα. Κατά συνέπεια, κρίνεται σκόπιμο, χωρίς να υπάρχει καμία διάθεση αμφισβήτησης της αρχής της αξιολόγησης, να θεσπισθεί στο πλαίσιο της εφαρμογής της αρχής της συνεργασίας μία κοινή γενική μεθοδολογία για την αξιολόγηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

2.4.3.3. Η διαδικασία της αξιολόγησης θα πρέπει να βασίζεται συνολικά στην εφαρμογή της αρχής της συνεργασίας. Για το λόγο αυτό η ΕΤΠ θεωρεί απαραίτητη τη θέσπιση μιας διαιτητικής αρχής με αντικείμενο την επίλυση των διαφορών ως προς τις αξιολογήσεις που ενδεχομένως να εμφανισθούν μεταξύ των κρατών μελών, των περιφερειών και των υπηρεσιών της Επιτροπής.

2.4.3.4. Όσον αφορά τις εκ των προτέρων αξιολογήσεις που εντάσσονται στα σχέδια η ΕΤΠ εκφράζει την ανησυχία της τόσο για τον υπερβολικό αριθμό απαιτήσεων που προβλέπονται όσο και για τις δυσκολίες που παρουσιάζει ο ορισμός τους, ιδιαίτερα εάν ληφθούν υπόψη οι σύντομες προθεσμίες που προβλέπονται για την υποβολή των σχεδίων και οι απαιτήσεις που θα πρέπει να τηρηθούν για την προετοιμασία των εν λόγω σχεδίων.

2.4.3.5. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι αρμόδια για την πραγματοποίηση και τον συντονισμό της ενδιάμεσης αξιολόγησης θα πρέπει να είναι η αρχή διαχείρισης καθώς επίσης και ότι θα πρέπει να υπάρξει έγκριση της επιτροπής παρακολούθησης, ενώ αντίθετα η εξεταζόμενη στο πλαίσιο της παρούσας γνωμοδότησης πρόταση προβλέπει τη συμμετοχή στην όλη διαδικασία της Επιτροπής με δικαίωμα ψήφου. Ωστόσο, στο πλαίσιο αυτό κρίνεται αναγκαία η μεταγενέστερη διατύπωση των απόψεων της Επιτροπής σχετικά με την ορθότητα και την ποιότητα της αξιολόγησης.

2.5. Μέρος VI: Επιτροπές

2.5.1. Η ΕΤΠ προτείνει να εξασφαλισθεί η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών, μέσω των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων, στις διαχειριστικές επιτροπές που θα συμβουλεύουν την Επιτροπή για την ανάπτυξη και την μετατροπή περιφερειών, το άρθρο 124 της Συνθήκης, την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, την αλιεία, την υδατοκαλλιέργεια και τις πρωτοβουλίες της ΕΕ. Αυτό θα ήταν φυσική απόρροια των προθέσεων της Επιτροπής να ενισχυθούν οι εταιρικές σχέσεις και να μην συμμετέχουν σε αυτές μόνο τα κράτη μέλη. Η ΕΤΠ προτείνει επίσης να ενημερώνεται για τις εργασίες των επιτροπών όχι μόνο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αλλά και η ίδια.

3. Η Επιτροπή των Περιφερειών ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει το «Σχέδιο κανονισμού περί των γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία», λαμβάνοντας υπόψη της τις προτάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών.

Βρυξέλλες, 17 Σεπτεμβρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() ΕΕ C 176 της 9.6.1998, σ. 1.

() ΕΕ C 64 της 27.2.1998, σ. 5.

() ΕΕ C 379 της 15.12.1997, σ. 34.

() ΕΕ C 64 της 27.2.1998, σ. 40.

() ΕΕ C 100 της 2.4.1996, σ. 72.

() ΕΕ C 116 της 14.4.1997, σ. 39.

() ΕΕ C 64 της 27.2.1998, σ. 48.

() ΕΕ C 251 της 10.8.1998, σ. 11.

() CdR 131/97 fin - ΕΕ C 64 της 27.2.1998, σ. 5 7 CdR 303/97 fin - ΕΕ C 64 της 27.2.1998, σ. 40.

() CdR 316/97 fin - ΕΕ C 251 της 10.8.1998, σ. 11.