26. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 159/67 
νικής ασφάλισης για όλη την περίοδο της πληρωμής σύμ­
φωνα με την ισχύουσα νομοθεσία των κρατών μελών. 
3.3. Στην ουσία, η ΟΚΕ πιστεύει ότι ένας πολίτης της 
Κοινότητας που επιθυμεί να απασχοληθεί — ή αναζητεί 
απασχόληση — σ'ένα άλλο κράτος μέλος, θα αντιμετωπίσει 
μάλλον δυσκολίες στην προσπάθεια του να ανακαλύψει που 
θα πρέπει να υποβάλει αίτηση για να εξασφαλίσει την 
απαραίτητη άδεια παραμονής. Τα κράτη μέλη προκειμένου να 
απλοποιήσουν τις διαδικασίες και τις ενδεχόμενες γλωσσικές 
δυσκολίες, θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες στα κατάλ­
ληλα μέρη π.χ. στις υπηρεσίες έκδοσης διαβατηρίων, κοινω­
νικής ασφάλισης, στα γραφεία εργασίας, με το κατάλληλο 
προσωπικό το οποίο θα παρέχει συμβουλές. Τα σχετικά 
έγγραφα θα μπορούσαν να συμπληρώνονται στη χώρα υποδο­
χής ή στη χώρα προέλευσης. 
3.4. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι οι 
διακινούμενοι στην Κοινότητα πολίτες που δικαιούνται και 
διεκδικούν κοινωνική ασφάλιση αντιμετωπίζουν ακόμη και 
τώρα μεγάλες διοικητικές καθυστερήσεις. Παρακινεί ένθερμα 
Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 1989. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διαπιστώνει 
(') ΕΕαριθ. C 179 της 17.7. 1986, σ. 4. 
(2) ΕΕ αριθ. C 232 της 31. 8. 1987, σ. 29. 
(3) Έγγρ. αριθ. 5858/89 της 10ης Απριλίου 1989 και έγγρ. αριθ. 
5858/89 COR της 13ης Απριλίου 1989. την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι η επίσημη δέσμευση των 
κρατών μελών να ασχοληθούν ταχέως με τον υπολογισμό, 
την άθροιση και την καταβολή των κατ'αναλογία συντάξεων, 
επιδομάτων ανεργίας και δικαιωμάτων ασθενείας και ανικα­
νότητας, εκπληρώνεται δεόντως. 
4. Το άρθρο 43, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 1612/68 απαιτεί από τα κράτη μέλη να κοινοποιούν στην 
Επιτροπή, για ενημέρωση, τα έγγραφα συμφωνιών, συμ­
βάσεων και ρυθμίσεων που συνάπτονται ή υιοθετούνται 
μεταξύ τους στους τομείς του ανθρώπινου δυναμικού. Προκει­
μένου να διαμορφωθεί μία πλήρης εικόνα της παρούσας κατά­
στασης και των πρόσθετων βημάτων που πρέπει να γίνουν 
για να εξασφαλισθεί η υλοποίηση των δικαιωμάτων των 
Ευρωπαίων πολιτών να διακινούνται ελεύθερα σ'ολόκληρη 
την επικράτεια της Κοινότητας, η ΟΚΕ ζητά από την Επι­
τροπή να της διαβιβάσει σε σύντομο χρονικό διάστημα μια 
ενημερωμένη και ολοκληρωμένη έκθεση για το θέμα. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
ότι το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων μπόρεσε, 
χάρη στην κοινή του θέση, να αναπτύξει προσπάθειες για να 
ενισχύσει την παραγωγική ικανότητα του οπτικο-ακουστικού 
τομέα της Ευρώπης, με την προώθηση της ελεύθερης κυκλο­
φορίας των προγραμμάτων, και την ενθάρρυνση της δημιουρ­
γικότητας, της παραγωγής και της διανομής, σύμφωνα με τη 
σύμβαση που εκπονήθηκε στα πλαίσια του Συμβουλίου της 
Ευρώπης. Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για το συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών 
δραστηριοτήτων (ι) 
(89/C 159/27) 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε στις 22 Νοεμβρίου 1988, σύμφωνα με το άρθρο 
20, παράγραφος 3 του εσωτερικού κανονισμού, να καταρτίσει πρόσθετη γνωμοδότηση για την παραπάνω 
πρόταση με σκοπό την ενημέρωση της γνωμοδότησης που υιοθέτησε η ΟΚΕ την 1η Ιουλίου 1987 (2). 
Το Συμβούλιο έλαβε την κοινή θέση του στις 13 Απριλίου 1989(3) για την θέσπιση οδηγίας του 
Συμβουλίου περί συντονισμού ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των 
κρατών μελών σχετικά με την άσκηση των τηλεοπτικών δραστηριοτήτων. 
Κατά τη συνεδρίαση της 25ης Απριλίου 1989 το Προεδρείο της ΟΚΕ όρισε γενικό εισηγητή τον 
κ. Ramaekers. 
Κατά την 265η σύνοδο της ολομέλειας της (συνεδρίαση της 27ης Απριλίου 1989) η Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά πλειοψηφία, 1 ψήφο κατά και 4 αποχές την ακόλουθη 
γνωμοδότηση. 
Αριθ. C 159/68 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 6. 89 
Πράγματι, ιδιαίτερα λόγω των πολιτιστικών πτυχών της, είναι 
επιθυμητή και απαραίτητη μια ευρωπαϊκή συνεργασία που να 
υπερβαίνει τα σύνορα της Κοινότητας. 
1.2. Σχετικά η ΟΚΕ επισημαίνει και το συσχετισμό μεταξύ 
ενός διευρυμένου πολιτιστικού τοπίου στον τομέα της κινημα­
τογραφικής και τηλεοπτικής παραγωγής, αφενός, και μιας 
διεθνούς τυποποίησης της τηλεόρασης υψηλής ευκρίνειας 
σύμφωνα με το σχέδιο EUREKA, αφετέρου ('). 
2. Γενικές παρατηρήσεις για τις διατάξεις της κοινής θέσης 
2.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η οδηγία καλύπτει μόνο τις 
τηλεοπτικές μεταδόσεις και όχι τις ραδιοφωνικές. 
2.1.1. Μολονότι η ΟΚΕ αποδέχεται τη νέα προσέγγιση, θα 
πρέπει ωστόσο να υπογραμμίσει ότι ίδιοι ή παρόμοιοι κανό­
νες, κυρίως σε ό,τι αφορά τη διαφήμιση καθώς και τα κριτήρια 
που εγγυώνται την πολυμορφία και την ποιότητα της ενημέ­
ρωσης, θα πρέπει να εξετασθούν για τις ραδιοφωνικές μεταδό­
σεις λόγω της ιδιομορφίας του εν λόγω μέσου επικοινωνίας. 
2.2. Η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών υπό τη μορφή μεταδό­
σεων ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων είναι πλέον εγγυη­
μένη διαμέσου μιας ρήτρας διασφάλισης που επιτρέπει την 
προσωρινή διακοπή της μετάδοσης των εκπομπών που δεν 
τηρούν τις κοινοτικές διατάξεις. 
2.3. Ενόψει της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, η 
ελεύθερη κυκλοφορία των προγραμμάτων αποτελεί την 
έκφραση μιας θεμελιώδους ελευθερίας που κατοχυρώνεται 
στη Συνθήκη, δηλαδή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. 
2.3.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει σχετικά το ενδιαφέρον που 
επιδεικνύει η Επιτροπή ώστε να μην παρεμποδίζεται αυτή 
η ελευθερία από επιζήμιες πράξεις και να μην ευνοείται η 
δημιουργία δεσποζουσών θέσεων που περιορίζουν την πολυ­
φωνία και την ελευθερία της ενημέρωσης. Κατά συνέπεια, η 
Επιτροπή θα πρέπει να εντείνει την επαγρύπνηση της στον 
εν λόγω τομέα κατά την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 
85 και 86 της Συνθήκης. 
2.3.2. Στα πλαίσια αυτά, η ΟΚΕ επιθυμεί, στις ανά διετία 
εκθέσεις που προβλέπονται από το άρθρο 26 της οδηγίας, να 
συμπεριλαμβάνεται μια ανάλυση της εξέλιξης της πολιτιστι­
κής ποικιλομορφίας και πολυφωνίας. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η κοινή θέση κινείται γενικά 
στα πλαίσια της προηγούμενης γνωμοδότησης της, στο βαθμό 
(') Βλ. γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για 
τηλεόραση υψηλής ευκρίνειας (ίδια ΕΕ, σ. 34). που η προώθηση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων δεν παρου­
σιάζεται πλέον υπό την μορφή της ενιαίας επιβολής ποσο­
στώσεων αλλά σέβεται τις ιδιαίτερες καταστάσεις στα κράτη 
μέλη και αποδέχεται ένα ευέλικτο και προσαρμόσιμο 
σύστημα. 
Ο στόχος, ωστόσο, της προώθησης της παραγωγής τηλεοπτι­
κών προγραμμάτων μπορεί τότε μόνο να υλοποιηθεί, αν όλα 
τα τηλεοπτικά ιδρύματα αναλάβουν τη δέσμευση να προβάλ­
λουν κατά το μεγαλύτερο μέρος ευρωπαϊκά προγράμματα. Η 
ΟΚΕ θέτει το ερώτημα, αν με το προτεινόμενο σύστημα 
έκθεσης μπορεί αυτό πράγματι να διασφαλισθεί. 
3.2. Οι νέες διατάξεις επιτρέπουν σε ορισμένα κράτη μέλη, 
όπως ζητείται στη γνωμοδότηση της ΟΚΕ, να λαμβάνουν 
υπόψη τις γλωσσικές και πολιτιστικές σχέσεις που τις συν­
δέουν με συγκεκριμένες τρίτες χώρες. 
3.3. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι στην κοινή 
θέση του Συμβουλίου περιλαμβάνεται πλέον ένα κεφάλαιο 
που διέπει το δικαίωμα απάντησης που χορηγείται σε κάθε 
φυσικό ή νομικό πρόσωπο, τα νόμιμα δικαιώματα του οποίου 
έχουν θιγεί από αναληθείς ισχυρισμούς σε τηλεοπτικά 
προγράμματα. Υπογραμμίζεται ότι η εισαγωγή του δικαιώμα­
τος αυτού, που δεν προβλεπόταν αρχικά στην πρόταση 
οδηγίας της Επιτροπής, είχε προταθεί σε προηγούμενες γνω­
μοδοτήσεις της ΟΚΕ. 
3.4. Η ΟΚΕ τονίζει, επίσης, το γεγονός ότι η κοινή θέση 
δεν περιλαμβάνει πλέον διατάξεις σχετικές με το δικαίωμα 
του δημιουργού. Υπενθυμίζεται ότι στην προηγούμενη γνω­
μοδότηση αποκλείσθηκε ως ανεπαρκής μια μερική και περιο­
ρισμένη λύση και προτάθηκε μια ολοκληρωμένη ρύθμιση 
των δικαιωμάτων του δημιουργού σε ένα ιδιαίτερο κοινοτικό 
μέσο που θα έχει γενική εφαρμογή. Μια παρόμοια οδηγία, η 
οποία θα πρέπει να καλύπτει επίσης την ραδιοτηλεοπτική 
αναμετάδοση μέσω δορυφόρου και να επιβεβαιώνει την αρχή 
των εθελουσών συλλογικών διαπραγματεύσεων, πρέπει να 
θεσπισθεί το συντομότερο δυνατόν. 
Μια τέτοια οδηγία θα πρέπει εξάλλου να αποκλείει οποιαδή­
ποτε προσφυγή σε ένα σύστημα χορήγησης νόμιμης άδειας 
ενώ η θέση της σε εφαρμογή θα πρέπει να συντονισθεί με την 
οδηγία «Τηλεοπτική αναμετάδοση». 
3.5. Πάντως, η επίλυση του προβλήματος επείγει. Κάθε 
καθυστέρηση βλάπτει τα νόμιμα συμφέροντα των δημιουργών 
κυρίως μέσω της προσφυγής στην αντιγραφή κασσετών 
βίντεο (2). 
4. Ειδικές παρατηρήσεις για τη διαφήμιση 
4.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση την εισαγωγή 
(') Βλ. σχετική γνωμοδότηση της ΟΚΕ για το Πράσινο Βιβλίο για 
τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (ΕΕ αριθ. C 71 της 
20. 3. 1989, σ. 9). 
26. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 159/69 
της έννοιας της συγκεκαλυμμένης διαφήμισης και τον ορισμό 
της χορηγίας. 
4.1.2. Διερωτάται, ωστόσο, για τις επιπτώσεις της εξαίρε­
σης, στον ορισμό της τηλεοπτικής διαφήμισης, των άμεσων 
προσφορών στο κοινό. 
4.1.3. Διερωτάται εάν δεν θα έπρεπε να εφαρμόζονται στις 
άμεσες προσφορές οι διατάξεις των άρθρων 12 ως 16 της 
παρούσας οδηγίας και εύχεται για λόγους ασφαλείας του 
δικαίου, οι νέες εμπορικές τεχνικές να ρυθμισθούν το συντο­
μότερο δυνατόν. 
4.2. Η ΟΚΕ σημειώνει το γεγονός ότι τα κράτη μέλη έχουν 
την ευχέρεια να προβλέπουν αυστηρότερους ή λεπτο­
μερέστερους κανόνες στους τομείς που καλύπτει η παρούσα 
οδηγία. 
4.2.1. Διερωτάται, όμως, για την πραγματική σημασία 
αυτής της δυνατότητας αν ληφθεί υπόψη ο ανταγωνισμός που 
ενδέχεται να χαμηλώσει το επίπεδο των κανόνων. 
4.3. Όσον αφορά την προστασία των παιδιών και των 
ανηλίκων, η κοινή θέση του Συμβουλίου αποδέχεται ως προς 
την ουσία την πρόταση της ΟΚΕ να μην επιτρέπεται η δια­
κοπή των παιδικών εκπομπών για διαφημίσεις. Όπως εξάλ­
λου ζήτησε η ΟΚΕ, η κοινή θέση απαγορεύει επίσης τη 
διαφήμιση που παροτρύνει άμεσα τους ανηλίκους στην αγορά 
ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, εκμεταλλευόμενη την απει­
ρία ή την ευπιστία τους. 
4.3.1. Επιχαίρει για το γεγονός ότι η οδηγία απαγορεύει 
ρητώς τις τεχνικές που απευθύνονται στο υποσυνείδητο. 
4.4. Διαπιστώνει ότι στην κοινή θέση λαμβάνεται υπόψη 
η γνωμοδότηση της σε ό,τι αφορά την απαγόρευση της διαφή­
μισης προϊόντων καπνού, φαρμάκων και θεραπειών με 
ιατρική συνταγή. 
4.4.1. Σχετικά με τα φάρμακα που χορηγούνται χωρίς 
ιατρική συνταγή διερωτάται αν είναι σκόπιμο να παροτρυν-
Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 1989. θούν οι διαφημιστές να προτείνουν την προσφυγή στον ιατρό 
ή τον φαρμακοποιό σε περίπτωση παρατεταμένης χρησιμο­
ποίησης. 
4.4.2. Επιχαίρει για το γεγονός ότι η κοινή θέση αποβλέπει 
στο να μην εισάγονται διακρίσεις, στη τηλεοπτικές διαφη­
μίσεις λόγω εθνικότητας και λαμβάνει υπόψη την προστασία 
του περιβάλλοντος. 
4.5. Σε ό,τι αφορά το χρονικό όριο μετάδοσης των διαφη­
μίσεων που καθορίζεται από την κοινή θέση του Συμβουλίου, 
η ΟΚΕ λυπάται για το γεγονός ότι το Συμβούλιο υπερέβη το 
όριο του 10% που προτείνεται στην προηγούμενη γνωμοδό­
τηση. 
4.5.1. Επιθυμεί, επίσης, να αντιμετωπίζονται οι εκπομπές 
φιλοσοφικού και πολιτικού χαρακτήρα όπως και οι θρησκευ­
τικές εκπομπές και συνεπώς να μη διακόπτονται από διαφη­
μίσεις. 
5. Συμπεράσματα 
5.1. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει εκ νέου τη σημασία μιας κοινο­
τικής δράσης για τη στήριξη της παραγωγής προτότυπων 
προγραμμάτων στο εσωτερικό της Κοινότητας. 
5.2. Η ΟΚΕ λυπάται για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν 
αποδέχθηκε την άποψη της(') για τη δημιουργία ανεξάρτητης 
διεθνούς επιτροπής παραπόνων που θα εξετάζει, ενδεχόμενες 
καταχρήσεις κυρίως στον τομέα της διαφήμισης και επιφυ­
λάσσεται να παρέμβει ενδεχομένως εκ νέου όταν ο μηχανι­
σμός ελέγχου που βρίσεκται υπό την ευθύνη της Επιτροπής 
επιτρέψει την εκτίμηση των επιπτώσεων της οδηγίας στην 
ευρωπαϊκή οπτικοακουστική παραγωγή και την ανταγωνιστι­
κότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας προγραμμάτων. 
(') Γνωμοδότηση της ΟΚΕ, ΕΕ αριθ. C 232 της 31. 8. 1987, σ. 31. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE