A4-0012/97

Ψήφισμα σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής με τίτλο «Προς ένα δίκαιο και αποτελεσματικό καθορισμό των τιμών στις μεταφορές-Πολιτικές επιλογές για την εσωτερίκευση των εξωτερικών στοιχείων κόστους των μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (CΟΜ(95)0691 - C4-0610/95)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής με τίτλο «Προς ένα δίκαιο και αποτελεσματικό καθορισμό των τιμών στις μεταφορές-Πολιτικές επιλογές για την εσωτερίκευση των εξωτερικών στοιχείων κόστους των μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (CΟΜ(95)0691 - C4-0610/95),

- έχοντας υπόψη το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής σχετικά με τον αντίκτυπο των μεταφορών στο περιβάλλον: κοινοτική στρατηγική για την ανάπτυξη τω μεταφορών που σέβονται το περιβάλλον (COM(92)0046), το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής σχετικά με «Την μελλοντική ανάπτυξη της κοινής πολιτικής μεταφορών -Δημιουργία ενός κοινοτικού πλαισίου που εγγυάται την μόνιμη κινητικότητα (COM(92)0494), τα ψηφίσματά του της 18ης Σεπτεμβρίου 1992 σχετικά με θέματα μεταφορών (( ΕΕ C 284 της 2.11.1992, σελ. 164-179)) και της 18ης Ιανουαρίου 1994 σχετικά με την μελλοντική ανάπτυξη της κοινής πολιτικής μεταφορών (( ΕΕ C 44 της 14.2.1994, σελ. 53)), καθώς και τα σχετικά συμπεράσματα του Συμβουλίου Υπουργών Μεταφορών,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Ιουνίου 1996 (( ΕΕ C 181 της 24.6.1996, σελ. 21)) σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή καθώς και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την κοινή πολιτική μεταφορών - πρόγραμμα δράσης 1995-20,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια μελλοντική στρατηγική για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που οφείλεται στις οδικές μεταφορές με τη συνεκτίμηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος Auto-Οil (COM(96)0248) και του ευρωπαϊκού προγράμματος για τις εκπομπές, τα καύσιμα και τις τεχνικές κινητήρων (EPEFE) καθώς και την έκθεση της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας με θέμα «οδικές μεταφορές και περιβάλλον - ενεργειακές και φορολογικές πτυχές», από όπου καταδεικνύεται η σχέση μεταξύ των χαμηλών τιμών της ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της αύξησης του μέσου όρου της κατά κεφαλή κατανάλωσης ενέργειας στον τομέα των μεταφορών,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών καθώς και της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (A4-0012/97),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξασφάλιση μιας βιώσιμης κινητικότητας αποτελεί τη βασική αρχή της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών, καθώς και η καλύτερη διαχείριση της κυκλοφορίας, ιδίως μέσω της εφαρμογής της τηλεματικής, πρέπει να ικανοποιούν τις ανάγκες για την κινητικότητα των πολιτών και της οικονομίας,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αποδοτικά και οικονομικά βιώσιμα δίκτυα μεταφορών συνιστούν τη βάση για την εσωτερική αγορά, την ελεύθερη διακίνηση και τις ελεύθερες εμπορευματικές μεταφορές, την ολοκλήρωση και την ανάπτυξη ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου καθώς και για την οικονομική της ανάκαμψη και τη βελτίωση της κατάστασης στον τομέα της απασχόλησης,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ζήτηση στον τομέα των μεταφορών έχει αυξηθεί σχεδόν παράλληλα με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν και ότι οι υπηρεσίες μεταφορών απασχολούν σχεδόν 7 εκατομμύρια άτομα και συνιστούν περίπου το 4% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ιδέες του Πράσινου Βιβλίου δεν πρέπει να αποσκοπούν στην πρόσθετη χρηματοδότηση των ταμείων των κρατών και της ΕΕ, αλλά πολύ περισσότερο στο να δώσουν τη δυνατότητα στους πολίτες και τις επιχειρήσεις της ΕΕ να απολαύουν φορολογικών ελαφρύνσεων όταν επιλέγουν βιώσιμες μορφές κινητικότητας και βελτιωμένες μεθόδους οργάνωσης των μεταφορών,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μία διαχείριση των μεταφορών που θα βασίζεται στην εξοικονόμηση των πόρων και θα ανταμείβεται με τις γενικές συνθήκες της εσωτερίκευσης των εξωτερικών στοιχείων του κόστους, θα συμβάλει μελλοντικά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων παγκοσμίως και, κατά συνέπεια, και στη μακροπρόθεσμη βελτίωση της οικονομίας της ΕΕ[semigr ]

1. χαιρετίζει το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής ως βήμα για τη διατήρηση και περαιτέρω ανάπτυξη μιας συνεχούς κινητικότητας και ως μία πρώτη τοποθέτηση για την αντιμετώπιση του προβλήματος της εσωτερίκευσης των εξωτερικών στοιχείων κόστους των μεταφορών[semigr ]

2. επισημαίνει ότι το Πράσινο Βιβλίο θα πρέπει να εξετασθεί σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα μέτρα της πολιτικής μεταφορών και ιδίως τις διάφορες οδηγίες για την ανάπτυξη δικτύου των πολιτών, των διευρωπαϊκών δικτύων και την εφαρμογή της τηλεματικής[semigr ]

3. επισημαίνει με έμφαση ότι μία συνεπής πολιτική στον τομέα των μεταφορών πρέπει να εφαρμόζει τις ίδιες αρχές υπολογισμού σε όλους τους φορείς μεταφορών (οδικές, εσωτερική ναυσιπλοΐα, σιδηρόδρομος και αεροπορικές μεταφορές) και επισημαίνει στην Επιτροπή, ότι πρέπει να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις άμεσες σχέσεις μεταξύ των διαφόρων φορέων των μεταφορών, και για το λόγο αυτό προτείνει μία πιο εκτεταμένη προσέγγιση, κατά την οποία θα ληφθούν υπόψη όλοι οι φορείς των μεταφορών[semigr ]

4. επισημαίνει στην Επιτροπή, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης των οδικών, σιδηροδρομικών, εσωτερικών πλωτών και ακτοπλοϊκών μεταφορών, ότι οι συνδυασμένες μεταφορές πρέπει να αποτελούν μία ανταγωνιστική επιλογή, και καλεί την Επιτροπή να λάβει το γεγονός αυτό υπόψη της στον καταλογισμό του κόστους[semigr ]

5. επισημαίνει ότι μία ισόρροπη πολιτική στον τομέα των μεταφορών πρέπει να δημιουργεί ίσους όρους ανταγωνισμού για όλους τους φορείς των μεταφορών, ούτως ώστε καθένας από αυτούς να φέρει το βάρος των προκαλούμενων από αυτόν στοιχείων εξωτερικού κόστους[semigr ] έτσι δεν υπάρχει στο πράσινο βιβλίο π.χ. ένας τρόπος για τον καταλογισμό των πλήρων εξόδων μεταφοράς για τις σιδηροδρομικές τις μεταφορές εσωτερικής ναυσιπλοΐας και τις αεροπορικές μεταφορές[semigr ]

6. αναγνωρίζει ότι έχει γίνει ανεπαρκής προσπάθεια υπολογισμού του κόστους της κυκλοφοριακής συμφόρησης, του κόστους των ατυχημάτων, του περιβαλλοντικού κόστους και του κόστους ηχορύπανσης και μετακύλισης στους προκαλούντες αυτά[semigr ] ωστόσο δεν ελήφθη υπόψη ότι ήδη μέχρι τώρα ένα μέρος του αναφερθέντος κόστους φέρουν οι φορείς των μεταφορών[semigr ]

7. επισημαίνει επίμονα ότι η αποτίμηση του εξωτερικού κόστους δεν θα πρέπει να συντείνει σε «ακριβότερες» μεταφορές, αλλά μόνον να οδηγεί στον αποτελεσματικό καταλογισμό των δαπανών που έχουν ήδη αναληφθεί και για την αντιστάθμιση των οποίων θα πρέπει να χρησιμοποιούνται τα υψηλότερα έσοδα[semigr ]

8. τονίζει, ότι τα προταθέντα μέτρα δεν στοχεύουν σε καμία περίπτωση στην απαγόρευση των οδικών εμπορευματικών μεταφορών, λόγω του ότι το φορτηγό όχημα αποτελεί ένα αναντικατάστατο μέσο μεταφοράς για τη διανομή εμπορευμάτων δια ξηράς. Οι οδικές μεταφορές είναι και παραμένουν απαραίτητο συστατικό στοιχείο κάθε οικονομικής δραστηριότητας, αλλά πρέπει να υπαχθούν και αυτές στην αρχή του «ο ρυπαίνων πληρώνει»[semigr ]

9. θεωρεί ότι οι βασικές αρχές και οι μέθοδοι που έχουν διαμορφωθεί από την Επιτροπή, εκτός από λίγες εξαιρέσεις, ενδείκνυνται σε γενικές γραμμές για την εσωτερίκευση των εξωτερικών στοιχείων του κόστους, και επομένως και για την εξάλειψη των στρεβλώσεων στον τομέα των μεταφορών, καθώς και για την ορθολογικότερη και αποδοτικότερη αξιοποίηση των έργων υποδομής και των μέσων μεταφοράς[semigr ]

10. θεωρεί ότι ο καταλογισμός των εξωτερικών στοιχείων κόστους πρέπει να εφαρμοστεί ταυτόχρονα σε όλους τους φορείς μεταφορών, προκειμένου να μην δημιουργηθούν νέες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, και ζητεί από την Επιτροπή να καταρτίσει μία δυναμική βάση υπολογισμού η οποία να δίνει τη δυνατότητα χαμηλότερου καταλογισμού των στοιχείων εξωτερικού κόστους, έαν σημειώνεται πρόοδος στον τομέα της περιβαλλοντικής συμβατότητας[semigr ]

11. πιστεύει, επίσης, ότι η ιδέα των ηλεκτρονικών συστημάτων είσπραξης διοδίων είναι κατ' αρχήν ενδεδειγμένη για τον καταλογισμό του κόστους των οδικών μεταφορών στους χρήστες[semigr ]

12. θεωρεί αναγκαία τη διαμόρφωση κατάλληλων κανόνων για την εξασφάλιση της προστασίας των δεδομένων[semigr ]

13. ωστόσο, δεν υποτιμά τα προβλήματα που συνδέονται με την καθιέρωση και τη λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος και, για το λόγο αυτό, το θεωρεί μόνον ως μεσοπρόθεσμη εναλλακτική λύση για την εσωτερίκευση του κόστους[semigr ]

14. θεωρεί, συνεπώς, απαραίτητη τη λήψη βραχυπρόθεσμων μέτρων στον τομέα της πολιτικής μεταφορών, τα οποία, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα του Πράσινου Βιβλίου, οδηγούν σε μια δικαιότερη κατανομή του κόστους των μεταφορών και σε μία εναρμόνιση των όρων ανταγωνισμού για όλους τους φορείς μεταφορών, διασφαλίζοντας ότι θα είναι αποδεκτά από τους χρήστες και δεν θα οδηγήσουν σε επιλήψιμες από κοιωνική άποψη στρεβλώσεις[semigr ] οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να βασίζονται σε ένα προβλέψιμο πλαίσιο[semigr ]

15. θεωρεί, ως ένα πρώτο βήμα, αναγκαία την εναρμόνιση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης των υφισταμένων φορολογικών στοιχείων της πολιτικής μεταφορών (φόροι επί των οχημάτων, φόροι επί των πετρελαιοειδών, τέλη κυκλοφορίας καθώς και διόδια) λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων κάθε επί μέρους κράτους, προκειμένου να αντικατασταθούν αργότερα ολοκληρωτικά ή εν μέρει από συστήματα για την τιμολόγηση των οδικών υποδομών[semigr ]

16. καλεί συνεπώς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, έως ότου υπάρξει καθιέρωση τηλεματικών μεθόδων χρέωσης, να εναρμονίσουν καταρχάς τους συντελεστές των φόρων επί των πετρελαιοειδών και επί των αυτοκινήτων στην Κοινότητα[semigr ]

17. ζητεί από την Επιτροπή να εντάξει τις εκπομπές CO2 και τις συνολικές περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις στον προβληματισμό και στα μέτρα για την εσωτερίκευση των εξωτερικών στοιχείων του κόστους[semigr ]

18. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη κατά την εναρμόνιση των συντελεστών φόρου επί των οχημάτων να λάβουν υπόψη τους ως σημαντικά κριτήρια για τον υπολογισμό του συντελεστή φόρου το υλικό κατασκευής του οχήματος, την κατανάλωση καυσίμων, τις πιθανές εκπομπές βλαβερών ουσιών, το βαθμό ηχορύπανσης, την επιβάρυνση του οδικού δικτύου καθώς και την ασφάλεια των οχημάτων[semigr ]

19. καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν τους ελέγχους όσον αφορά την εκπομπή βλαβερών ουσιών, την ηχορύπανση και την ασφάλεια των οχημάτων καθώς και όσον αφορά τους χρόνους οδήγησης και ανάπαυσης[semigr ]

20. εγκρίνει την ιδέα για την αύξηση των απαιτήσεων όσον αφορά τον έλεγχο και τη συντήρηση των οχημάτων καθώς επίσης την εισαγωγή της ευθύνης του κατασκευαστή όσον αφορά την διάρκεια λειτουργίας των κινητήρων και των συστημάτων εξάτμησης[semigr ]

21. πιστεύει ότι τα προγράμματα καταστροφής των οχημάτων θα προήγαγαν την πρώιμη απόσυρση των πλέον ρυπαντικών οχημάτων[semigr ]

22. καλεί τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της επικείμενης τροποποίησης της οδηγίας 93/89/ΕΟΚ να λάβουν υπόψη τους το διαφορετικό καταλογισμό των εξόδων μεταφοράς για φορτηγά και επιβατηγά οχήματα και να αποδεχθούν τον κλιμακωτό προσδιορισμό των τελών χρήσης αυτοκινητοδρόμων από τα φορτηγά οχήματα, ανάλογα με το βαθμό της επιβάρυνσης των δρόμων και το ύψος των εκπομπών[semigr ]

23. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταρτίσουν ειδικές ρυμίσεις για διόδους ιδιαίτερων περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, και προτείνει περαιτέρω, στο πλαίσιο της τροποποίησης οδηγίας 93/89/ΕΟΚ, να επιτραπούν υψηλότερα τέλη για τη χρηματοδότηση εναλλακτικών λύσεων[semigr ] οι περιβαλλοντικά ιδιαίτερα επιβαρυμένες δίοδοι θα καθορισθούν με διατάξεις του κοινοτικού δικαίου[semigr ]

24. καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο της εσωτερίκευσης του κόστους των ατυχημάτων, να επανεξετάσει τις μεθόδους υπολογισμού της, και προτείνει να προτιμηθεί μεγαλύτερη διαφοροποίηση των ασφαλίστρων ανάλογα με τους συγκεκριμένους κινδύνους[semigr ]

25. καλεί την Επιτροπή να καλύψει τα κενά που υπάρχουν τόσο ως προς τα δεδομένα όσο και ως προς τη μέθοδο εσωτερίκευσης του κόστους το ταχύτερο δυνατό και σε όσο το δυνατό μεγαλύτερο βαθμό και να επεξεργαστεί περισσότερο και διεξοδικότερα το εν λόγω σύστημα, λαμβάνοντας υπόψη τις επιτυχίες που σημειώνουν τα διάφορα μέσα μεταφοράς χάρη στις προόδους που συντελούνται κατά την περαιτέρω ανάπτυξη της βιώσιμης κινητικότητας στους τομείς της τεχνικής, της οργάνωσης και της υποδομής[semigr ]

26. ζητεί από την Επιτροπή να συντάξει εμπεριστατωμένη μελέτη στην οποία να καταδεικνύονται αδιαμφισβήτητα τα στοιχεία εξωτερικού κόστους του κάθε τρόπου μεταφοράς, εις τρόπον ώστε το προσεχές Λευκό Βιβλίο να περιέχει αξιόπιστα συμπεράσματα[semigr ]

27. καλεί την Επιτροπή να καθορίσει κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού που θα επέτρεπαν την καθιέρωση ενός συστήματος για την τιμολόγηση των οδικών υποδομών[semigr ]

28. επισημαίνει ότι η εσωτερίκευση των εξωτερικών στοιχείων του κόστους αποτελεί σημαντικότατο βήμα για τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά ότι σε γενικότερο πλαίσιο είναι απαραίτητη η σταδιακή προσέγγιση με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης[semigr ] θεωρεί ότι οι συμφωνίες σύνδεσης, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις που ξεκινούν και οι πανευρωπαϊκές διασκέψεις μεταφορών παρέχουν τη σχετική δυνατότητα[semigr ]

29. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, καθώς και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.