EL    EL 
 
 
 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ 
ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ 
ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 
ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ  
Βρυξέλλες, 25.3.2015  
JOIN(2015) 9 final  
  
ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
Εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας το 2014  
{SWD(2015) 63 final}  
{SWD(2015) 64 final}  
{SWD(2015) 65 final } 
{SWD(2015) 66 final}  
{SWD(2015) 67 final}  
{SWD(2015) 68 final}  
{SWD(2015) 69 final}  
{SWD(2015) 70 final}  
{SWD(2015) 71 final}  
{SWD(2015) 72 final}  
{SWD(2015) 73 final}  
{SWD(2015) 74 final}  
{SWD(2015) 75 final}  
{SWD(2015) 76 final}  
{SWD(2015) 77 final}   
 
2 
 1. Εισαγωγή  
Από την έναρξή της, το 2004, η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας (ΕΠΓ) αποτέλεσε καθοριστική  
πτυχή της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Πραγματεύεται ζητήματα στρατηγικής σημασίας, όπως 
η ασφάλεια, η σταθερότητα, η δικαιοσύνη, η ελευθερία και η ευημερία στη γειτονιά μας, με 
σκοπό την προώθηση βιώσιμων και ανθεκτικών οικονομιών και ελεύθερων και χωρίς  
αποκλεισμούς κοινωνιών. Είναι μια πολιτική μακροπρόθεσμης δέσμευσης, βασισμένη στην 
αμοιβαία επωφελή ολοκλήρωση και συνεργασία.  
Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τις πολλαπλές κρίσεις και οι εντεινόμενες προκλήσεις στη 
γειτονία, η ευαισθητοποίηση σχετικά με την α νάγκη να προσαρμοστεί η ΕΠΓ και η προσέγγισή 
του έχει αυξηθεί. Έχουν υπάρξει εκκλήσεις για μια σημαντική ανασκόπηση της εργαλειοθήκης 
της ΕΠΓ, προκειμένου να μπορέσει η ΕΕ να ανταποκριθεί καλύτερα στις διαφορετικές 
προσδοκίες των εταίρων, και ταχύτερα στην  ταχέως μεταβαλλόμενη γειτονιά μας και τις 
ευρύτερες τάσεις.  
Το 2014 υπήρξε έτος σημαντικών προκλήσεων στις γειτονικές χώρες της ΕΕ. Τα γεγονότα στην 
Ουκρανία, καθώς και η αυξανόμενη πίεση της Ρωσίας σε άλλους ανατολικούς εταίρους, έφεραν 
την πολιτική πρα γματικότητα της Ευρώπης στο προσκήνιο. Εντός και εκτός της Συρίας, 
εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους λόγω των ενεργειών του καθεστώτος 
Άσαντ και του Daesh και εξακολουθούν να χρειάζονται επειγόντως βοήθεια. Φρικαλεότητες και 
παραβιάσε ις και καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διεπράχθησαν από το Daesh, το 
μέτωπο al -Nusra και από άλλες τρομοκρατικές ομάδες στην περιοχή. Νέες εχθροπραξίες στη 
Λωρίδα της Γάζας ρήμαξαν τους βιοτικούς πόρους και κατέστρεψαν τις ήδη εύθραυστες 
υποδομές. Η κ ρατική υπόσταση της Λιβύης παρέμενε σε κίνδυνο και η μη εύρυθμη λειτουργία 
των δημόσιων αρχών, η αύξηση της βίας και η έλλειψη ελέγχου των μεταναστευτικών ροών προς 
και από τη χώρα δημιούργησαν ευνοϊκές συνθήκες για τα εγκληματικά δίκτυα λαθραίας 
μετανάστε υσης και εμπορίας ανθρώπων στην Ευρώπη. Η φτώχεια στην περιοχή αυξήθηκε, 
πλήττοντας ιδίως τα παιδιά και άλλες ευάλωτες ομάδες της κοινωνίας.  
Ταυτόχρονα, το 2014 σημειώθηκαν ορισμένες θετικές εξελίξεις, με την υπογραφή τριών 
συμφωνιών σύνδεσης με τη γεωργία , τη Δημοκρατία της Μολδαβίας και την Ουκρανία. Αυτή η 
νέα γενιά συμφωνιών περιλαμβάνει διατάξεις για μια σφαιρική και σε βάθος ζώνη ελευθέρων 
συναλλαγών (ΣΣ/DCFTA), θεσπίζοντας τις πλέον φιλόδοξες έως τώρα συμβατικές σχέσεις με 
τους γειτονικούς εταίρους τ ης. Επιπλέον, οι σχέσεις με το Μαρόκο και την Τυνησία ενισχύθηκαν 
και εξακολουθούν να αντικατοπτρίζουν το βάθος και το εύρος των μεταρρυθμιστικών 
προσπαθειών στις εν λόγω χώρες. Η μετάβαση της Τυνησίας στη δημοκρατία υπήρξε ιδιαίτερα 
θετική. Όσον αφορά στη  μετανάστευση και την κινητικότητα, η Δημοκρατία της Μολδαβίας 
εφάρμοσε επιτυχώς όλες τις προϋποθέσεις που ορίζει το σχέδιο δράσης για την ελευθέρωση του 
καθεστώτος των θεωρήσεων (ΣΔΕΘ), το οποίο επέτρεψε στους πολίτες της Μολδαβίας να 
απαλλάσσονται από τη ν υποχρέωση θεώρησης για ταξίδια προς τις χώρες του Σένγκεν από την 
 
3 
 άνοιξη του 2014. Η Τυνησία και η Ιορδανία υπέγραψαν επίσης μια εταιρική σχέση κινητικότητας 
με την ΕΕ το 2014.  
Το 2014, η ΕΕ διατήρησε υψηλό επίπεδο δέσμευσης με τους εταίρους, στην οποία  κεντρικό ρόλο 
διαδραμάτισαν οι μηχανισμοί που προσφέρει η ΕΠΓ Ο νέος Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γειτονίας 
(ΕΜΓ), ο οποίος εγκρίθηκε το 2014, παρέχει 15,4 δισεκατ. ευρώ για την περίοδο 2014 -20. Η 
οικονομική στήριξη είναι πιο εστιασμένη από ό,τι πριν· οι οργανώσ εις της κοινωνίας των 
πολιτών (ΟΚΠ) και οι τοπικές αρχές συνεργάζονται καλύτερα και πιο στενά κατά την 
προετοιμασία, εφαρμογή και παρακολούθηση της στήριξης της ΕΕ.  
Η εν λόγω κοινή ανακοίνωση και οι συνοδευτικές εκθέσεις προόδου εξετάζουν τον τρόπο με τον 
οποίο η ΕΕ και οι χώρες εταίροι έχουν εφαρμόσει μεταρρυθμιστικούς στόχους που έχουν 
συμφωνηθεί από κοινού, καθώς και την αντιμετώπιση των ιδιαίτερων προκλήσεων το 2014.  
Σε αναγνώριση της μεταβαλλόμενης κατάστασης στην γειτονία, των διαφορετικών προσδοκιών 
των εταίρων για τις σχέσεις τους με την ΕΕ στο πλαίσιο της ΕΠΓ, και της δυσκολίας της ΕΠΓ να 
ανταποκριθεί σε ορισμένες από τις αλλαγές αυτές, η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για 
Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας/Αντιπρόεδρος της Επιτροπής ( ΥΕ/ΑΕ)  
και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσαν κοινό έγγραφο διαβούλευσης  την 4η Μαρτίου 2015, 
ξεκινώντας επίσημη διαδικασία διαβουλεύσεων για την επανεξέταση της ΕΠΓ. Τα 
χαρακτηριστικά των εντύπων της ετήσιας έκθεσης της ΕΕ θα εξεταστούν στην αναθεώρηση.  
 
2. Η εφαρμογή της ΕΠΓ το 2014  
Ο εκδημοκρατισμός και, με την ευρύτερη έννοια, η μετάβαση πρέπει να είναι κατά πρώτο και 
κύριο λόγο εθνικές διαδικασίες. Η επιτυχία της μετάβασης εξαρτάται από μια πληθώρα 
παραγόντων, από την πολιτική βούληση στη βελτίωση του κράτ ους δικαίου, από τις οικονομικές 
συνθήκες στην εκπαίδευση, από τη βελτίωση της κοινωνικής ισότητας και της χειραφέτησης 
στην ενεργό κοινωνία των πολιτών. Απαιτεί ευρεία εθνική συναίνεση επί των βασικών πολιτικών 
πρακτικών. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ έχει στηρί ξει τις κινητήριες δυνάμεις της θετικής πολιτικής 
αλλαγής στη γειτονία.  
Ενώ η ΕΠΓ αποτελεί μέρος των προσπαθειών της ΕΕ να υποστηρίξει την επιτυχή έκβαση των 
μεταβατικών σταδίων, οι διαδικασίες αυτές διαφέρουν σημαντικά, γεγονός που οφείλεται σε 
ιστορικές και κοινωνικές περιστάσεις που είναι ιδιαίτερες σε κάθε χώρα. Ως εκ τούτου, οι 
ανατολικές και νότιες χώρες εταίροι αντιμετωπίζουν επιμέρους προκλήσεις και ευκαιρίες όσον 
αφορά την πορεία τους προς τη μεταρρύθμιση. Οι μεταβατικές διαδικασίες που δεν είναι 
πολυδεκτικές και χαρακτηρίζονται από μια προσέγγιση «όλα στο νικητή» αποδείχθηκαν μη 
βιώσιμες σε ό,τι αφορά τη συνολική σταθερότητα και ευημερία της χώρας. Η επιτυχία της 
μετάβασης απαιτεί από την κυβέρνηση, την κοινωνία των πολιτών και τους οικονομικούς φο ρείς 
να συνεργάζονται ενεργά στις εν εξελίξει προσπάθειες εκδημοκρατισμού.  
 
4 
 Αυτό το στοιχείο της θετικής πολιτικής αλλαγής είναι κοινό τόσο στους ανατολικούς όσο και 
στους νότιους εταίρους που βρίσκονται σε διαδικασία μετάβασης. Η ΕΠΓ εξακολούθησε να 
στηρίζ ει τις σχετικές εξελίξεις κατά το 2014.  
2.1. Δημοκρατία και χρηστή διακυβέρνηση  
Η ΕΕ έχει δεσμευτεί για την προώθηση της δημοκρατίας και της χρηστής διακυβέρνησης στην 
περιοχή. Ενώ η ΕΕ παραμένει πεπεισμένη ότι οι εργασίες σε αυτόν τον σημαντικό τομέα είναι 
καθοριστικής σημασίας για την εξωτερική της πολιτική, οι πραγματικότητες που ε πικρατούν 
στην περιοχή γειτονίας δημιουργούν μια πολύ διαφοροποιημένη εικόνα εξελίξεων στον τομέα 
του εκδημοκρατισμού και της χρηστής διακυβέρνησης.  
Θετικό στοιχείο θεωρείται ότι η Τυνησία απέδειξε ότι η χωρίς αποκλεισμούς και στηριζόμενη σε 
εγχώριους παρ άγοντες δημοκρατική μετάβαση στις χώρες της νότιας γειτονίας λειτουργεί, ιδίως 
μέσω αξιόλογων μέτρων όπως η διενέργεια βουλευτικών και προεδρικών εκλογών και η θέσπιση 
νέου συντάγματος. Οι εν λόγω ενέργειες αποτέλεσαν ορόσημο σε ό,τι αφορά την καθιέρωση τω ν 
θεμελιωδών δικαιωμάτων, επιτρέποντας να λαμβάνουν χώρα περαιτέρω δημοκρατικές 
μεταρρυθμίσεις. Το Μαρόκο προέκτεινε επίσης τη διαδικασία εκδημοκρατισμού και 
εκσυγχρονισμού, όπως φαίνεται από την πρόοδο στις τρέχουσες μεταρρυθμίσεις στους τομείς της 
δικαιο σύνης, της περιφερειοποίησης και των μέσων ενημέρωσης. Η διαδικασία 
εκδημοκρατισμού στη Δημοκρατία της Μολδαβίας και στη Γεωργία συνεχίστηκε επίσης 
σταθερά. Η Δημοκρατία της Μολδαβίας διεξήγαγε κοινοβουλευτικές εκλογές οι οποίες 
χαρακτηρίστηκαν εν γένει ως  ελεύθερες και δίκαιες από το Γραφείο Δημοκρατικών Θεσμών και 
Ανθρώπινων Δικαιωμάτων  (ODIHR) της αποστολής εκλογικής παρατήρησης του Οργανισμού 
για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), παρόλο που ο αποκλεισμός ενός 
υποψηφίου λίγες ημέρες πριν  από την ημέρα των εκλογών προκάλεσε ανησυχίες. Η Δημοκρατία 
της Μολδαβίας σημείωσε περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά την ευρωπαϊκή της ατζέντα, μεταξύ 
άλλων μέσω της υπογραφής των ΣΣ/DCFTA. Η Γεωργία επίσης συνέχισε τη διαδικασία 
εκδημοκρατισμού, ιδίως μέσω της  υπογραφής των ΣΣ/DCFTA. Οι τοπικές εκλογές του Ιουνίου 
και Ιουλίου 2014 θεωρήθηκαν γενικά σύμφωνες με τα διεθνή πρότυπα.  
Η ΕΕ βοήθησε την Ουκρανία, κινητοποιώντας μια άνευ προηγουμένου χρηματοδοτική δέσμη 
ύψους 11 δισεκατ. ευρώ για την περίοδο 2014 -20. Εφ αρμόστηκαν περιοριστικά μέτρα κατά 
προσώπων και οντοτήτων που ευθύνονται για την κρίση, την κατάχρηση και την παραβίαση των 
θεμελιωδών δικαιωμάτων, καθώς και τα μέσα της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας 
(ΚΠΑΑ). Η πολιτική κατάσταση όμως επισκιάστηκε α πό τη συνεχιζόμενη στρατιωτική κρίση 
στο ανατολικό τμήμα της χώρας και την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας και της 
Σεβαστούπολης από τη Ρωσική Ομοσπονδία, όπου ρωσικές και de facto  τοπικές αρχές μείωσαν 
σημαντικά την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων α πό τον Φεβρουάριο του 2014. Οι 
ουκρανοί πολίτες που διαμένουν στην Κριμαία και την Σεβαστούπολη υποχρεώθηκαν να γίνουν 
ρώσοι πολίτες ή, σε περίπτωση άρνησης, να θεωρούνται αλλοδαποί στην Κριμαία. Ο εκφοβισμός 
 
5 
 και η παρενόχληση των πολιτών της Κριμαίας που αντιτάχθηκαν στις ενέργειες της Ρωσικής 
Ομοσπονδίας στη χερσόνησο αυξήθηκαν, στοχεύοντας ιδίως τους Τατάρους της Κριμαίας και 
τους δημοσιογράφους. Δεν υπήρχε ελευθερία στα μέσα ενημέρωσης. Παρόμοιες τάσεις 
καταγράφηκαν επίσης στην ανατολική Ουκρανία, πέρα από τον ολέθριο ανθρωπιστικό αντίκτυπο 
της σύγκρουσης και του αυξανόμενου αριθμού των ατόμων που πλήττονται.  
Οι εξελίξεις αυτές είχαν αρνητικό αντίκτυπο στη μεταρρυθμιστική διαδικασία στην Ουκρανία. Η 
συνταγματική μεταρρύθμιση καθυστέρησε και η Επιτροπή τη ς Βενετίας του Συμβουλίου της 
Ευρώπης αξιολόγησε τα σχέδια προτάσεων για τη μεταρρύθμιση ως μη απόλυτα σύμφωνα με τα 
διεθνή πρότυπα. Η καταπολέμηση της διαφθοράς ξεκίνησε με αργούς ρυθμούς. Οι προετοιμασίες 
για ενιαίο εθνικό μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα ήταν βραδείες και κατακερματισμένες, παρόλο 
που η νέα κυβέρνηση έχει σαφή μεταρρυθμιστικό προσανατολισμό. Θα χρειαστεί επείγουσα και 
συνεχής δράση για να υπάρξουν αποτελέσματα στο εγγύς μέλλον και να διατηρηθεί ο ρυθμός 
των μεταρρυθμίσεων κατά τα επόμενα έτη, κ αι να εξασφαλιστεί η εφαρμογή της ΣΣ/DCFTA. Η 
ΕΕ δημιούργησε μια ομάδα στήριξης για την Ουκρανία για να βοηθήσει τη χώρα κατά την 
υλοποίηση του μεταρρυθμιστικού της προγράμματος.  
Άλλα μέρη της γειτονίας χαρακτηρίστηκαν από στασιμότητα όσον αφορά τον εκδημο κρατισμό. 
Στην Αίγυπτο, ο χώρος για δημόσιο διάλογο γενικότερα — και οι δραστηριότητες από τις ΟΚΠ 
ειδικότερα — περιορίστηκαν μέσω ενισχυμένων ελέγχων. Το περιβάλλον του εκδημοκρατισμού 
και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αζερμπαϊτζάν επιδεινώθηκε κατά το πε ρασμένο έτος, με 
συστηματικούς περιορισμούς στον χώρο του δημόσιου διαλόγου και της κοινωνίας των πολιτών. 
Στη Λευκορωσία, δεν σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος 
δικαίου και τις δημοκρατικές αρχές.  
Οι πολιτικές εξελίξεις στο Ι σραήλ και την Παλαιστίνη1 επηρεάστηκαν σημαντικά από την 
περιφερειακή κατάσταση, μια πιο συγκρουσιακή πολιτική ατμόσφαιρα και τις εχθροπραξίες στη 
Γάζα. Το Κράτος του Ισραήλ βασίζεται στις αξίες της δημοκρατίας, του σεβασμού των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών ελευθεριών. Ωστόσο, το 
2014 υπήρχαν ανησυχίες όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, 
συμπεριλαμβανομένων των Βεδουίνων. Στην Παλαιστίνη, βασική νομοθεσία για δημοκρατικές 
δομές, όπως η νομοθεσία στη ν οποία περιγράφονται οι αρμοδιότητες των δικαστικών θεσμών, 
εκκρεμεί. Εξακολουθούν να εκφράζονται ανησυχίες σχετικά με τον σεβασμό των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων, ιδίως όσον αφορά την θανατική ποινή: εξακολούθησε να εφαρμόζεται στη Γάζα 
από τις de facto αρχές  και ξεκίνησαν και πάλι οι εκτελέσεις στην Αίγυπτο και την Ιορδανία μετά 
από αναστολή που υπήρχε κατά τα προηγούμενα έτη.  
                                                            
1 Η ονομασία αυτή δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως αναγνώριση του Κράτους της Παλαιστίνης και δεν θίγει τις 
επιμέρους θέσεις των κρατών μελών σχετικά με το θέμα αυτό.  
 
6 
 Οι συνεχιζόμενες ένοπλες συγκρούσεις, η θρησκευτική ή εθνοτική πόλωση και εξωτερικοί 
παράγοντες, όπως η τρομοκρατία, ανέστειλαν την πρ όοδο όσον αφορά στο πρόγραμμα εργασίας 
της ΕΠΓ. Στη Λιβύη, η εύθραυστη κατάσταση στον τομέα της ασφάλειας έθεσε μάλιστα σε 
κίνδυνο την κρατική υπόσταση της χώρας. Η κρίση στη Συρία έχει καταστεί η μεγαλύτερη 
καταστροφή στον κόσμο σε ανθρωπιστικό επίπεδο κα ι σε επίπεδο ασφάλειας . Ο Λίβανος και η 
Ιορδανία, από την άλλη πλευρά, έδειξαν σημαντική ανθεκτικότητα απέναντι στις περιφερειακές 
ροές προσφύγων και τις δευτερεύουσες επιπτώσεις στην πολιτική και την ασφάλεια από την 
κρίση στη Συρία, οι οποίες άσκησαν επ ιπλέον πίεση στους ήδη ανεπαρκείς φυσικούς πόρους. 
Παρά τις προκλήσεις αυτές, και οι δύο χώρες συνέβαλαν στη σταθερότητα και την ασφάλεια 
στην περιοχή, με σκοπό την περαιτέρω πρόοδο του προγράμματος εργασίας της ΕΠΓ.  
Στις εκλογές  παρατηρήθηκαν ορισμένες θε τικές εξελίξεις. Οι προεδρικές και κοινοβουλευτικές 
εκλογές στην Τυνησία και την Ουκρανία, οι προεδρικές εκλογές στο Ισραήλ και οι 
κοινοβουλευτικές εκλογές στη Δημοκρατία της Μολδαβίας διεξήχθησαν σε γενικές γραμμές 
ομαλά. Όσον αφορά την Ουκρανία, οι εκλογ ές δεν μπόρεσαν να διεξαχθούν στην Κριμαία και τη 
Σεβαστούπολη· οι περισσότερες περιοχές του Donetsk και Luhansk παρέμειναν υπό τον έλεγχο 
παράνομων ένοπλων ομάδων και δεν τους επετράπη η συμμετοχή στις ουκρανικές εκλογές. Οι 
τοπικές εκλογές που διεξήχθησα ν από τις de facto αρχές και των δύο περιοχών θεωρούνται 
παράνομες και αθέμιτες, και συνεπώς δεν αναγνωρίζονται από την ΕΕ. Η ΕΕ έλαβε δεόντως 
υπόψη της τη γενικά ειρηνική και ομαλή διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών στην Αίγυπτο, 
μολονότι εκφράστηκαν ορισμέ νες ανησυχίες ως προς τη διεξαγωγή της προεκλογικής 
εκστρατείας, η οποία άφησε ελάχιστο χώρο για διαφωνία και συζήτηση.  
Οι εξελίξεις όσον αφορά την ελευθερία της έκφρασης , την ελευθερία του Τύπου και των 
μέσων ενημέρωσης , την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι  και την θρησκευτική ελευθερία ή 
την ελευθερία των πεποιθήσεων, τα δικαιώματα των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες 
και την καταπολέμηση των διακρίσεων , ήταν ανάμεικτες. Η Τυνησία, ο Λίβανος, το Μαρόκο 
και η Δημοκρατία της Μολδαβίας θέσπισαν εν μέρει σχετικ ή νομοθεσία, αλλά καμία σημαντική 
εξέλιξη δε σημειώθηκε στο Αζερμπαϊτζάν, τη Λευκορωσία, την Αίγυπτο και την Παλαιστίνη.  
Τα δικαιώματα των γυναικών και των παιδιών  παρέμειναν προβληματικά στις περισσότερες 
χώρες εταίρους. Η παιδική εργασία, η στρατολόγηση ανηλίκων, η χρησιμοποίηση παιδιών για 
τρομοκρατικές δραστηριότητες ή εμπορία ανθρώπων, οι γάμοι ανηλίκων και η κακομεταχείριση 
στο σύστημα δικαιοσύνης ανηλίκων εξα κολουθούν να είναι ζητήματα που προκαλούν σοβαρή 
ανησυχία. Τα παιδιά πλήττονται από την αυξανόμενη σε ολόκληρη την περιοχή φτώχεια. Το νέο 
Σύνταγμα της Τυνησίας όχι μόνο χορήγησε στις γυναίκες ίσα κοινωνικοοικονομικά και πολιτικά 
δικαιώματα, αλλά και έλαβε  μέτρα κατά των διακρίσεων και της βίας με βάση το φύλο.  
Υπήρξαν ενθαρρυντικές ενδείξεις στη μεταρρύθμιση του τομέα της δικαιοσύνης , μαζί με 
βελτίωση της ανεξαρτησίας και της αποδοτικότητας του τομέα στην Τυνησία, το Μαρόκο, τον 
Λίβανο και την Ιορδανία. Το  νέο Σύνταγμα της Τυνησίας έθεσε τη βάση για πολλά θεμελιώδη 
 
7 
 δικαιώματα και θα επιτρέψει να προχωρήσει η μεταρρύθμιση στον τομέα της δικαιοσύνης. Τον 
Μάιο εγκρίθηκε στρατηγικό έγγραφο για την μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης και το σχετικό 
σχέδιο δράσης για τη ν περίοδο 2015 -19 ήταν υπό συζήτηση. Το ουκρανικό κοινοβούλιο ενέκρινε 
«Νόμο για την Αποκατάσταση της Εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη». Η Δημοκρατία της 
Μολδαβίας εφάρμοσε νομοθεσία σχετικά με τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος. Στο 
Αζερμπαϊτζάν και την  Αίγυπτο, σημαντικές προκλήσεις σχετικά με την έλλειψη δικαστικής 
ανεξαρτησίας εξακολούθησαν να υφίστανται.  
Σε χώρες εταίρους παρατηρήθηκαν ανομοιόμορφες και περιορισμένες αλλαγές όσον αφορά τις 
σωφρονιστικές εγκαταστάσεις  και τις συνθήκες που επικρατούν σ ε αυτές.  Σε πολλές χώρες, τα 
βασανιστήρια και η κακομεταχείριση  εξακολούθησαν να υφίστανται και συχνά συνδέονταν με 
το πρόβλημα των κακών συνθηκών κράτησης και των ελλείψεων στα σωφρονιστικά συστήματα. 
Στην Ιορδανία και την Τυνησία παρατηρήθηκε κάποια βελτ ίωση, για παράδειγμα η σύσταση 
εθνικού μηχανισμού πρόληψης των βασανιστηρίων στην Τυνησία. Καταβλήθηκαν σημαντικές 
προσπάθειες στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, όπου δημιουργήθηκαν νέες σωφρονιστικές 
εγκαταστάσεις και δρομολογήθηκαν μεταρρυθμίσεις για τους εγκ ληματίες νεαρής ηλικίας.  
Ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών  και των κοινωνικών εταίρων  στις διαδικασίες μετάβασης 
και μεταρρύθμισης είναι ζωτικής σημασίας. Οι ΟΚΠ διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην 
παρακολούθηση και την παροχή συμβουλών προς τα κοινοβούλια,  τις κυβερνήσεις και τα 
πολιτικά κόμματα σχετικά με θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως και το να καταστήσουν τις 
αρχές υπεύθυνες για τις πράξεις τους. Η συχνά καλή δικτύωσή τους σε διεθνές επίπεδο επιτρέπει 
την εύκολη μεταφορά και ανταλλαγή διδαγμάτων. Το  2014 οι ΟΚΠ αντιμετώπισαν αρκετά 
αρνητικές τάσεις σε ολόκληρη την περιοχή. Ορισμένες χώρες έλαβαν μέτρα για να περιορίσουν 
τις δραστηριότητές τους μέσω θέσπισης νομοθεσίας ή καθιέρωσης δαπανηρών διοικητικών 
διαδικασιών, όπως σημαντικές φορολογικές επιβαρύ νσεις, με αποτέλεσμα σε ορισμένες 
περιπτώσεις να παύσουν οι δραστηριότητες των ΟΚΠ. Στο Αζερμπαϊτζάν και την Αίγυπτο, η 
δραστηριότητα των ΟΚΠ επλήγη ιδιαίτερα από τις εν λόγω εξελίξεις. Στην Ουκρανία και την 
Τυνησία η κοινωνία των πολιτών παρουσίασε θετική  και γρήγορη εξέλιξη. Ενώ γενικά οι ΟΚΠ 
λειτουργούσαν ελεύθερα στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, στην περιοχή της Υπερδνειστερίας 
υποβλήθηκαν σε αυστηρούς περιορισμούς. Οι ΟΚΠ μπορούσαν να λειτουργούν με λιγότερους 
περιορισμούς στη Δυτική Όχθη από ό,τι στη Γάζ α, όπου η εργασία τους εξακολουθούσε να 
παρεμποδίζεται. Το έργο των χαρτών πορείας της ΕΕ  για τη συνεργασία της κοινωνίας των 
πολιτών συνεχίστηκε καθ'όλη τη διάρκεια του 2014. Οι εν λόγω χάρτες πορείας αποτελούν 
στρατηγικό πλαίσιο για τη συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών για κάθε χώρα χωριστά. Οι 
αντιπροσωπείες της ΕΕ, σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές και τις ΟΚΠ, διηύθυναν την 
εκπόνηση των χαρτών πορείας για να προσδιοριστούν οι μακροπρόθεσμοι στόχοι για το διάλογο 
και την επιχειρησιακή στήριξη. Στα  τέλη του 2014, οι περισσότεροι από τους εν λόγω χάρτες 
πορείας είχαν εγκριθεί από τις χώρες εταίρους.  
 
8 
  
2.2. Συνεργασία σε επίπεδο πολιτικής και ασφάλειας  
Οι επιτυχείς διαδικασίες μετάβασης χρειάζονται ασφάλεια προκειμένου να αναπτυχθούν οι 
κοινωνίες και οι οικονομίες. Το 2014, ωστόσο, οι προκλήσεις που έχουν σχέση με την ασφάλεια 
στη γειτονία σημείωσαν εκθετική αύξηση. Οι απειλές που προέρχονται από τρομοκρατικές 
ομάδες όπως το Daesh, οι παρατεινόμενες συγκρούσεις, το οργανωμένο έγκλημα, καθώς και οι 
κρίσεις που προκύπτουν από την δια της βίας επαναχάραξη των συνόρων ρίχνουν βαριά τη σκιά 
τους στις γειτονικές χώρες της Ευρώπης. Το επίπεδο αστάθειας ορισμένων χωρών εταίρων 
συνέβαλε στις παράνομες μεταναστευτικές ροές και τις απειλές κατά της ασφάλειας που έ χουν 
άμεσο αντίκτυπο στην ΕΕ.  
Παρά τις αρνητικές αυτές εξελίξεις, η ΕΕ εργάστηκε για να παράσχει ασφάλεια και σταθερότητα 
στην περιοχή. Η ΕΕ βοήθησε τους εταίρους στην αντιμετώπιση των προκλήσεων σε επίπεδο 
πολιτικής, ασφάλειας και οικονομίας, με την κινη τοποίηση διαφόρων μέσων και μηχανισμών της 
ΕΕ, όπως ο πολιτικός διάλογος και ο διάλογος για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι αποστολές της 
ΚΠΑΑ και συναφής χρηματοδοτική βοήθεια που αποσκοπούσε, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση 
του κράτους δικαίου και τη στήριξη της  μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης. Επί του παρόντος, η ΕΕ 
είναι παρούσα στην περιοχή με διάφορες αποστολές, και συγκεγκριμένα με την αποστολή 
παρακολούθησης στη Γεωργία (EUMM Georgia), την Αστυνομική αποστολή στην Παλαιστίνη 
(EUPOL COPPS), τις αποστολές συνορ ιακής συνδρομής (EUBAM) προς τη Δημοκρατία της 
Μολδαβίας και της Ουκρανίας2, στη Λιβύη (EUBAM Libya3), στο σημείο διέλευσης της Ράφα 
(Γάζα) (EUBAM Rafah), και τη συμβουλευτική αποστολή της ΕΕ για τη μεταρρύθμιση του 
τομέα της μη στρατιωτικής ασφάλειας στην  Ουκρανία (EUAM Ukraine).  
Οι εξελίξεις στην ανατολική γειτονία επηρεάστηκαν ιδιαίτερα από την κατάσταση στην 
Ουκρανία. Η ΕΕ καταδίκασε έντονα την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας και της 
Σεβαστούπολης από τη Ρωσική Ομοσπονδία και την αποσταθεροποιητική κρί ση στις ανατολικές 
περιοχές της Ουκρανίας, η οποία είχε σημαντικές ανθρωπιστικές επιπτώσεις στον άμαχο 
πληθυσμό. Η ΕΕ κάλεσε τις ρωσικές αρχές να αποφύγουν οποιαδήποτε μετακίνηση 
στρατιωτικών δυνάμεων, όπλων και μαχητών από το έδαφός της στην Ουκρανία, και  να 
ασκήσουν την επιρροή τους επί των αυτονομιστών και των παράνομων ένοπλων ομάδων 
προκειμένου να αποκλιμακωθεί η κατάσταση. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ στήριξε το έργο 
πολυμερών φόρουμ, όπως του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη 
                                                            
2 Δεν αποτελεί αποστολή ΚΠΑΑ.  
3 Τον Ιούλιο 2014, η επιδείνωση της πολιτικής κατάστασης και της  κατάστασης ασφάλειας στη Λιβύη οδήγησε σε 
προσωρινή μετεγκατάσταση της αποστολής στην Τύνιδα. Η μελλοντική κατεύθυνση της αποστολής είναι το 
αντικείμενο της στρατηγικής αναθεώρησης που πρόκειται να εξεταστεί σύντομα από τα κράτη μέλη της ΕΕ.  
 
9 
 (ΟΑΣ Ε). Παράλληλα με τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν το 2014 για να συμβάλουν στην 
επίλυση της κρίσης στην ανατολική Ουκρανία, η ΕΕ κάλεσε όλα τα μέρη να αξιοποιήσουν τη 
θετική ώθηση που δόθηκε από τις συμφωνίες του Μινσκ της 12ης Φεβρουαρίου 2015 και να 
προβ ούν στην πλήρη εφαρμογή τους.  
Εκτός από τη διπλωματική της δέσμευση, η ΕΕ βοήθησε την Ουκρανία στην μεταρρυθμιστική 
της πορεία στον τομέα ασφάλειας , με τη δρομολόγηση μη στρατιωτικής συμβουλευτικής 
αποστολής (EUAM Ukraine). Η αποστολή θα παρέχει στρατηγικ ές συμβουλές προς την 
Ουκρανία για την ανάπτυξη αποτελεσματικών, βιώσιμων και υπεύθυνων υπηρεσιών ασφαλείας 
με στόχο την ενίσχυση του κράτους δικαίου στην Ουκρανία.  
Πολλές χώρες της περιοχής συνέχισαν να πλήττονται από ένοπλες συγκρούσεις ή κρίσεις . Στην 
ανατολική γειτονία, η ΕΕ συνέχισε να προωθεί μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης για το 
Ναγκόρνο Καραμπάχ. Η πολιτική ενεργού συμμετοχής της Γεωργίας έναντι των αποσχισθεισών 
περιοχών αμφισβητήθηκε από τη Ρωσική Ομοσπονδία με την υπογραφή της «Συνθήκης για 
συμμ αχία και στρατηγική εταιρική σχέση» με την αποσχισθείσα περιοχή της Αμπχαζίας. Η 
πολιτική διευθέτηση του ζητήματος της Υπερδνειστερίας παρεμποδίστηκε από μια δήλωση της 
Tiraspol, με την οποία επιβεβαίωσε τις φιλοδοξίες της για μεγαλύτερη αυτονομία, παρά τι ς 
εκκλήσεις για εδαφική επανένταξη στο πλαίσιο του τύπου «5+2» του Οργανισμού για την 
ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) για την επίλυση της διένεξης στην 
Υπερδνειστερία4. 
Στη νότια γειτονία, η κατάσταση στη Συρία παραμένει μια σημαντική πηγή ασ τάθειας, 
επηρεάζοντας σε πολύ μεγάλο βαθμό γειτονικές χώρες, και ιδίως την Ιορδανία και τον Λίβανο. Η 
ΕΕ και τα κράτη μέλη της κινητοποίησαν 3 δισεκατ. ευρώ περίπου για την παροχή βοήθειας για 
τα άτομα που έχουν πληγεί στη Συρία και τις γειτονικές χώρες υπ οδοχής, γεγονός που την 
καθιστά τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική προσπάθεια που έχει αναλάβει ποτέ η ΕΕ. Είναι μια 
συνολική περιφερειακή αντιμετώπιση που περιλαμβάνει την ανθρωπιστική βοήθεια, τη 
διαρθρωτική στήριξη και άλλες μορφές βοήθειας σε χώρες που φιλοξεν ούν πρόσφυγες και 
εκτοπισθέντες.  
Η επιδείνωση της ασφάλειας και της πολιτικής κατάστασης στη Λιβύη είχε αντίκτυπο πέραν των 
άμεσων γειτόνων, καθιστώντας την παράνομη μετανάστευση μία από τις κύριες νέες διεθνείς 
προκλήσεις. Οι νέες εχθροπραξίες στη Λωρίδα  της Γάζας ρήμαξαν τους βιοτικούς πόρους και 
κατέστρεψαν τις ήδη εύθραυστες υποδομές και τους ανεπαρκείς φυσικούς πόρους, 
επιδεινώνοντας τη γενικότερη αστάθεια της περιοχής.  
                                                            
4 Υπουργική δ ήλωση της 5 Δεκεμβρίου 2014 σχετικά με τις διαπραγματεύσεις με θέμα τη διαδικασία διευθέτησης 
της διένεξης στην Υπερδνειστερία στο πλαίσιο του τύπου «5+2».  
 
10 
 Η περιοχή εξακολούθησε να βρίσκεται υπό την απειλή της τρομοκρατίας , 
συμπεριλαμβαν ομένων των βιαιοπραγιών και των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων 
που έχουν διαπράξει το Daesh, το Μέτωπο al -Nusra και άλλες τρομοκρατικές ομάδες. Η ΕΕ, σε 
συνεργασία με τους περιφερειακούς και διεθνείς εταίρους, παρέμεινε προσηλωμένη στην 
αντιμετώπισ η του εν λόγω ζητήματος5.  
Θετικό στοιχείο θεωρείται ότι η Γεωργία, η Δημοκρατία της Μολδαβίας και η Ουκρανία 
εξακολούθησαν να συμβάλλουν στις επιχειρήσεις ΚΠΑΑ υπό την ηγεσία της ΕΕ  (επιχείρηση 
EUTM στο Μάλι, EUNAVFOR Αταλάντη και EUFOR RCA στην Κεντροαφρ ικανική 
Δημοκρατία). Η εν λόγω συνεργασία αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα της ευαισθητοποίησης 
αυτών των εταίρων σχετικά με τις προσπάθειες συνεισφοράς στην περιφερειακή ασφάλεια. Η ΕΕ 
θα εξετάσει περαιτέρω τρόπους για τον τρόπο με τον οποίο θα αντικατοπτρί ζεται η εν λόγω 
σημαντική συμμετοχή σε επιχειρήσεις της ΚΠΑΑ στο πλαίσιο της ΕΠΓ.  
Η στήριξη της ΕΕ για μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας  (ΜΤΑ) στην περιοχή γειτονίας 
συμβάλλει στη δημιουργία υπεύθυνων υπηρεσιών ασφαλείας στις χώρες εταίρους που σέβονται 
τους δημοκρατικούς ελέγχους και το κράτος δικαίου. Οι δραστηριότητες της ΕΕ υποστηρίζουν 
την ανάπτυξη ικανοτήτων, τη θεσμική στήριξη, την κατάρτιση, τις συμβουλευτικές 
δραστηριότητες και τη βελτίωση της διαχείρισης των συνόρων. Το 2014, η ΕΕ στήριξε τη μη 
στρατιωτική συνεργασία στο πλαίσιο της ΜΤΑ στην Ιορδανία, στην Παλαιστίνη και την 
Τυνησία. Στην Ουκρανία, η ΕΕ εγκαινίασε μια μη στρατιωτι κή συμβουλευτική αποστολή 
(EUAM Ukraine) για την παροχή στρατηγικών συμβουλών για την ανάπτυξη αποτελεσματικών, 
βιώσιμων και υπεύθυνων υπηρεσιών ασφαλείας που συμβάλλουν στην ενίσχυση του κράτους 
δικαίου στην Ουκρανία. Στον Λίβανο και στη Δημοκρατία της Μο λδαβίας, η ΕΕ επικεντρώθηκε 
στην ενίσχυση των ικανοτήτων διαχείρισης των συνόρων και των τελωνείων για την 
αντιμετώπιση των διασυνοριακών προκλήσεων των εν λόγω χωρών εταίρων. Μια τέτοια 
δραστηριότητα αποδείχθηκε πιο δύσκολη στην περίπτωση της Λιβύης.  
Στο πλαίσιο των παγκόσμιων τάσεων και της αύξησης των απειλών για την ασφάλεια και τη 
σταθερότητα στη γειτονία, οι δράσεις της ΕΕ στην περιοχή απαιτούν περαιτέρω προσοχή. Τα 
επιμέρους στοιχεία που σχετίζονται με την ασφάλεια της ΕΠΓ θα μπορούσαν να ενισχυθούν 
περαιτέρω εάν η αντιμετώπιση των προκλήσεων είχε μακροπρόθεσμο και βιώσιμο χαρακτήρα, 
και υπήρχαν συμπληρωματικές προσπάθειες στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ και άλλων κατάλληλων 
φόρουμ. Είναι προς το συμφέρον της ΕΕ να βοηθήσει τις γειτονικές χώρες να γίνουν ισχυρότ ερα 
και ανθεκτικότερα κράτη, να ενισχυθεί η ασφάλεια στην περιοχή και να προστατευτούν οι λαοί 
και τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι ελευθερίες τους.  
                                                            
5 Η κοινή ανακοίνωση του Φεβρουαρίου 2015, σχετικά με το Ιράκ και τη Συρία και την απειλή του Daesh,  
εγκρίθηκε. Προτείνει στρατηγική για την αντιμετώπιση της κρίσης και περιλαμβάνει ένα σύνολο πολιτικών και 
πρακτικών μέτρων, όπως η διπλωματική δέσμευση, προγράμματα καταπολέμησης της ριζοσπαστικοποίησης, η 
καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και η βελτίωση των συνοριακών ελέγχων.  
 
11 
 2.3. Οικονομική ολοκλήρωση με την ΕΕ  
Η ΕΕ είναι ο κύριος οικονομικός και εμπορικός εταίρος για τις περισσότερ ες χώρες της ΕΠΓ. Το 
οικονομικό και κοινωνικό της μοντέλο παραμένει ελκυστικό για τους εταίρους, όπως έχουν 
δείξει οι συνεχείς προσπάθειες προς την κατεύθυνση της πολιτικής σύνδεσης και της 
οικονομικής ολοκλήρωσης.  
Το 2014 υπογράφηκαν οι συμφωνίες σύνδεσης , συμπεριλαμβανομένων των σφαιρικών και σε 
βάθος ζωνών ελεύθερων συναλλαγών (ΣΣ/DCFTA) με τη Γεωργία, τη Δημοκρατία της 
Μολδαβίας και την Ουκρανία . Οι ΣΣ/DCFTA είναι τα βασικά επιτεύγματα της ΕΠΓ και 
αποτελούν ορόσημο για τις σχέσεις της ΕΕ με ορισμένους από τους στενότερους εταίρους, 
ενισχύοντας κατά πολύ τους εν λόγω δεσμούς. Οι συμφωνίες σύνδεσης/DCFTA αναμένεται να 
έχουν θετικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη και την απασχόληση στις χώρες εταίρους, 
δημιουργώντας ευημερία και καθιστώντας τις οικονομίες τους περ ισσότερο βιώσιμες και 
ανθεκτικές.  
Την 1η Σεπτεμβρίου 2014 άρχισε η προσωρινή εφαρμογή μειζόνων τμημάτων της ΣΣ/DCFTA με 
τη Γεωργία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας. Οι εν λόγω χώρες άρχισαν να εφαρμόζουν τις 
συμφωνίες: οι εισαγωγικοί δασμοί μειώθηκαν ή κατα ργήθηκαν, και οι δεσμεύσεις για την 
προσέγγιση του κεκτημένου  της ΕΕ άρχισαν σταδιακά να εφαρμόζονται.  
Όσον αφορά την Ουκρανία, το 2014 παρουσίασε κάποια βελτίωση στις διμερείς εμπορικές 
σχέσεις, καθώς οι προηγούμενες εμπορικές διαφωνίες εξαλείφτηκαν εντελ ώς ή σταδιακά. 
Ωστόσο, οι ουκρανικές αρχές αντέδρασαν στην κριτική μακροοικονομική κατάσταση με την 
υιοθέτηση νέων εμπορικών περιορισμών και άλλων μέτρων που κινδυνεύουν να αναστρέψουν 
τις βελτιώσεις στις εμπορικές σχέσεις και να επιδεινώσουν το επιχειρημα τικό κλίμα. Τον 
Απρίλιο 2014, τα αυτόνομα εμπορικά μέτρα  (AΕM) εξάλειψαν το 94,7% των σημερινών 
δασμών της ΕΕ στις εισαγωγές βιομηχανικών αγαθών από την Ουκρανία και όλους τους 
δασμούς της ΕΕ στις εξαγωγές ουκρανικών γεωργικών προϊόντων προς την ΕΕ και μεί ωσαν τους 
δασμούς για ορισμένες χημικές ουσίες και άλλα προϊόντα καταγωγής Ουκρανίας. Μετά την 
απόφαση για αναβολή της προσωρινής εφαρμογής του μέρους της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ -
Ουκρανίας που αφορά τη DCFTA έως την 1η Ιανουαρίου 2016, η ισχύς των AΕM παρατά θηκε 
μέχρι την εν λόγω ημερομηνία. Οι ουκρανικές αρχές προετοιμάζουν την εφαρμογή της DCFTA 
σε στενή συνεργασία με την ΕΕ.  
Ενώ η ΕΕ εξακολούθησε να είναι ο κύριος εμπορικός εταίρος της Αρμενίας το 2014, στις 10 
Οκτωβρίου 2014, η Αρμενία, η Ρωσία, το Καζακ στάν και η Λευκορωσία υπέγραψαν Συνθήκη με 
σκοπό να συμπεριλάβουν την Αρμενία στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση , αρχής 
γενομένης από το 2015. Η ΕΕ σέβεται τις επιλογές των κυρίαρχων κρατών. Η Αρμενία συνέχισε 
να επωφελείται από τις δασμολογικές προτιμήσεις  ΣΓΠ + της ΕΕ και τον Νοέμβριο 2014 
ξεκίνησαν διερευνητικές συνομιλίες για μια νέα ενδεχόμενη συμβατική σχέση με την ΕΕ.  
 
12 
 Οι εμπορικές σχέσεις αποτέλεσαν θέμα εντατικής συζήτησης και με τους νότιους εταίρους. Οι 
κανονιστικές μεταρρυθμίσεις εξακολούθησαν να αντιμετωπίζουν την οικονομική ανάπτυξη μέσω 
της δημιουργίας θέσεων εργασίας, της υποστήριξης της βιώσιμης ανάπτυξης και ευημερίας. 
Επιπλέον, οι δυνατότητες για ενισχυμένη περιφερειακή συνεργασία είναι απεριόριστες. Η ΕΕ 
εξακολουθεί να είναι πρόθυμη να στηρ ίξει τις προσπάθειες αυτές, εάν και όταν οι εταίροι είναι 
έτοιμοι να το πράξουν.  
Οι διαπραγματεύσεις για μια DCFTA με το Μαρόκο συνεχίστηκαν. Μια συμφωνία σχετικά με 
τις γεωγραφικές ενδείξεις ήταν υπό διαπραγμάτευση. Ξεκίνησαν οι πρώτες αλιευτικές 
δραστηρι ότητες δυνάμει της συμφωνίας για πρωτόκολλο στη συμφωνία αλιευτικής σύμπραξης 
για τα έτη 2014 -18, όπως και η χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ στον αλιευτικό τομέα του 
Μαρόκου που παρέχει άμεσα και απτά οφέλη για τους οικονομικούς παράγοντες. Η 
προπαρασκευαστικ ή διαδικασία για τις διαπραγματεύσεις για τη σφαιρική και σε βάθος ζώνη 
ελευθέρων συναλλαγών με την Τυνησία (DCFTA) προχώρησε, συμπεριλαμβανομένων και των 
διαβουλεύσεων με την κοινωνία των πολιτών και μεταξύ εμπειρογνωμόνων και καταλήγοντας 
στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν τεχνικά εμπόδια για την έναρξη διαπραγματεύσεων. Οι 
προπαρασκευαστικές συνομιλίες για μια σφαιρική και σε βάθος συμφωνία ελευθέρων 
συναλλαγών με την Ιορδανία προχώρησαν επίσης και διεξάχθηκαν εκτιμήσεις επιπτώσεων όσον 
αφορά τη βιωσιμότητα  πιθανών παρόμοιων συμφωνιών με την Αίγυπτο και την Ιορδανία.  
Ωστόσο, η οικονομική ολοκλήρωση με την ΕΕ είναι ευρύτερη από τις εμπορικές σχέσεις αυτές 
καθαυτές. Η ΕΠΓ συνδέει την ΕΕ με τις γειτονικές χώρες μέσω της δημιουργίας δικτύων 
μεταφορών και ενέργει ας, και τα εν λόγω μέτρα συμβαδίζουν με την αύξηση των εμπορικών 
ροών. Η κανονιστική εναρμόνιση και η παροχή σχετικής υποδομής είναι αποφασιστικής 
σημασίας για τη δημιουργία και τη διατήρηση αποτελεσματικών συνδέσεων μεταξύ της ΕΕ και 
των χωρών -εταίρων όσο  και μεταξύ τους.  
Ωστόσο, η συνολική εικόνα για το 2014 και στους δύο τομείς είναι ασαφής. Ορισμένες χώρες 
όπως το Μαρόκο, η Τυνησία και η Ουκρανία πραγματοποίησαν κανονιστική σύγκλιση με τους 
κανόνες και τα πρότυπα της ΕΕ στον τομέα των μεταφορών . Παρά τι ς συγκρούσεις, ορισμένες 
χώρες (π.χ. η Ιορδανία, ο Λίβανος και η Παλαιστίνη) συνέχισαν τις μεταρρυθμιστικές τους 
προσπάθειες στον τομέα των μεταφορών.  
Όσον αφορά την ενέργεια , η ολοκλήρωση των γειτονικών χωρών με την εσωτερική αγορά 
ενέργειας της ΕΕ συνεχί στηκε. Αποφασίστηκε επίσης η υιοθέτηση πολιτικών για την προώθηση 
των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ηλιακής ενέργειας στο Μαρόκο. 
Η Ουκρανία και η Ιορδανία είχαν μια ανησυχητική συσσώρευση οφειλών λόγω της εισαγωγής 
ενέργειας από τρί τες χώρες, ιδίως φυσικού αερίου και πετρελαϊκών προϊόντων. Στο πλαίσιο 
αυτό, η τριμερής συμφωνία φυσικού αερίου της 30ης Οκτωβρίου 2014 μεταξύ της Ουκρανίας 
και της Ρωσικής Ομοσπονδίας και με τη διαμεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ήταν 
 
13 
 σημαντικό επίτευ γμα. Παράλληλα, η προοδευτική ένταξη της ουκρανικής αγοράς ενέργειας στην 
αγορά της ΕΕ συνεχίστηκε.  
Υπήρξαν και άλλες θετικές εξελίξεις όσον αφορά τα μέτρα και τα έργα ενεργειακής υποδομής. 
Στις 20 Σεπτεμβρίου 2014 δρομολογήθηκε ο νότιος διάδρομος μεταφορ άς φυσικού αερίου από 
το Αζερμπαϊτζάν στην νοτιοανατολική Ευρώπη, με σκοπό τον εφοδιασμό της ΕΕ με φυσικό 
αέριο από το Αζερμπαϊτζάν αρχής γενομένης από το 2020. Στις 27 Αυγούστου 2014 
εγκαινιάστηκε ο κόμβος διασύνδεσης φυσικού αερίου Iasi -Ungheni μεταξύ τη ς Ρουμανίας και 
της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Οι εργασίες για το εν λόγω έργο πρέπει να συνεχιστούν, μέσω 
της στήριξης και της συνεργασίας από την ΕΕ, τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (ΔΧΙ) και 
τη Ρουμανία.  
Η συνεργασία με τις γειτονικές χώρες στον το μέα της πυρηνικής ασφάλειας  συνέχισε να 
παράγει απτά αποτελέσματα. Η Ουκρανία επικαιροποίησε το εθνικό σχέδιο δράσης της σε 
συνέχεια προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων που διενήργησε σε συνεργασία με την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Επιτροπή έλαβε επίσης από την Α ρμενία έκθεση προσομοίωσης 
ακραίων καταστάσεων για τον πυρηνικό σταθμό του Medzamor, με στόχο να αξιολογηθεί από 
ομοτίμους. Αυτό συνάδει με τους στόχους της ΕΕ στον εν λόγω τομέα πολιτικής, δηλαδή την 
προώθηση των υψηλότερων δυνατών προτύπων για την πυρηνι κή ασφάλεια και τη νοοτροπία 
ασφάλειας σε παγκόσμιο επίπεδο.  
Περιφερειακά έργα όπως η ενίσχυση ηλεκτρικής διασύνδεσης στο Νότιο Καύκασο είναι χρήσιμα 
για την αύξηση της διασυνδεσιμότητας, αρχικά στο πλαίσιο της γειτονίας και στη συνέχεια 
μεταξύ των χωρών ε ταίρων και της ΕΕ. Η σύνδεση Γεωργίας και Τουρκίας ολοκληρώθηκε, και η 
ενίσχυση της διασύνδεσης Γεωργίας -Αρμενίας βρίσκεται στο στάδιο του σχεδιασμού.  
Η αξιολόγηση και η κατάρτιση που πραγματοποιήθηκε το 2014 στο πλαίσιο του Small Business 
Act για την Ευρώπη  κινητοποίησε εκατοντάδες ενδιαφερόμενα μέρη από τις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις (ΜΜΕ) στη νότια γειτονία. Αυτό βοήθησε τις χώρες εταίρους να εναρμονίσουν τις 
πολιτικές για τις ΜΜΕ με τις πολιτικές της ΕΕ και να ενισχυθεί η οικονομική ολοκλήρωση.  
Η συ νεργασία στον τομέα του περιβάλλοντος  συνέβαλε στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των 
πολιτών στις χώρες εταίρους με την παροχή πρόσβασης σε βασικές περιβαλλοντικές υπηρεσίες, 
όπως η παροχή νερού, η επεξεργασία λυμάτων ή η διαχείριση στερεών αποβλήτων. Η 
περιβαλλοντική συνεργασία παρέμεινε εργαλείο για την ενδυνάμωση της κοινωνίας των 
πολιτών.  
Το 2014 συνεχίστηκε η ανάπτυξη κοινού χώρου γνώσης και καινοτομίας (CKIS), συνδέοντας 
την ΕΕ και χώρες εταίρους μέσω του διαλόγου πολιτικής και της συνεργασίας στην έρευνα και 
την καινοτομία . Στα τέλη του 2014, το Ισραήλ και η Δημοκρατία της Μολδαβίας υπέγραψαν 
συμφωνίες σύνδεσης με την ΕΕ για το «Ορίζων 2020», το πρόγραμμα -πλαίσιο της ΕΕ για την 
έρευνα και την καινοτομία.  
 
14 
 2.4. Επαφές μεταξύ των λαών, μετανάστευση και κι νητικότητα  
Η βελτίωσης της κινητικότητας σε ένα ασφαλές και ελεγχόμενο περιβάλλον και η ενίσχυση της 
ανθρώπινης διάστασης μέσω των αυξημένων επαφών μεταξύ των λαών έχουν καταστεί 
κατευθυντήριες αρχές της ΕΠΓ. Η κινητικότητα ενισχύει τους εμπορικούς δεσμούς και την 
οικονομική ανάπτυξη, ενθαρρύνει τις πολιτιστικές και κοινωνικές εξελίξεις και προάγει τα 
θεμελιώδη δικαιώματα και το κράτος δικαίου. Οι ροές επιβατών και μεταναστών μεταξύ της 
ΕΠΓ και της ΕΕ παρουσιάζουν σταθερή αύξηση. Το 2014, η αυξανόμεν η ροή νόμιμων 
μεταναστών στην ΕΕ ήταν κυρίως από το Μαρόκο και την Ουκρανία.  
Για να δημιουργηθεί σταθερή βάση επιτυχούς μετάβασης και οικονομίας, οι χώρες πρέπει να 
επενδύσουν στις μελλοντικές γενιές. Η εφαρμογή αποδοτικού και αποτελεσματικού συστήματος 
εκπαίδευσης  έχει επομένως μεγάλη σημασία για τη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη 
ανάπτυξη. Συνολικά, η συνεργασία με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ στην εκπαίδευση αυξήθηκε 
και συνεχίστηκε ακόμη και με τις χώρες που πλήττονται άμεσα από τις ένοπλες συγκρούσεις. 
Δρομολογήθηκαν και εφαρμόστηκαν πολλά προγράμματα «Tempus», «Erasmus Mundus» και 
«eTwinning». Το 2014 αρκετές χώρες της ΕΠΓ (το Αζερμπαϊτζάν, η Δημοκρατία της 
Μολδαβίας, η Ουκρανία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τυνησία) υιοθέτησαν μεταρρυθμίσεις για 
τη βελτ ίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα. Ορισμένες χώρες δημιούργησαν 
πλαίσια πολιτικής ή στρατηγικές που επικεντρώνονται ειδικά στους νέους , π.χ. το «κρατικό 
πρόγραμμα για τη νεολαία 2016 -20 » στην Ουκρανίας.  
Ο ισχυρός πολιτιστικός  τομέας συ μβάλλει επίσης σε πολιτικές μεταρρυθμίσεις και 
κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη. Ορισμένες χώρες υιοθέτησαν εθνική στρατηγική για τον 
πολιτισμό, όπως η στρατηγική «Πολιτισμός 2020» της Δημοκρατίας της Μολδαβίας.  
Η εισροή προσφύγων από τη Συρία εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τα εκπαιδευτικά 
συστήματα στην Ιορδανία και τον Λίβανο. Υπήρχαν περίπου 390  000 παιδιά σχολικής ηλικίας 
(5-17 ετών) στον Λίβανο ανάμεσα στους Σύριους πρόσφυγες που έχουν καταγραφεί από την 
Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Π ρόσφυγες (UNHCR) έως το τέλος του 2014, 
καθώς και 10  000 Παλαιστίνιοι πρόσφυγες σχολικής ηλικίας από τη Συρία, εκ των οποίων 
περίπου 7  000 ήταν εγγεγραμμένοι σε σχολεία της Υπηρεσίας Αρωγής και Έργων των 
Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες της Παλαιστίνης στ ην εγγύς ανατολή (UNRWA).   
Το 2014 η συνεργασία για τη μετανάστευση και την κινητικότητα ήταν μείζον στοιχείο των 
σχέσεων της ΕΕ με τις χώρες εταίρους. Οι εταιρικές σχέσεις κινητικότητας  υπήρξαν βασικά 
θέματα των συζητήσεων αυτών. Σύμφωνα με τη συνολική πρ οσέγγιση της ΕΕ για τη 
μετανάστευση και την κινητικότητα, οι συμπράξεις αυτές είχαν ως στόχο να ενισχύσουν τη 
συνεργασία σε αυτόν τον σημαντικό τομέα πολιτικής. Στο τέλος του 2014, η Αρμενία, το 
Αζερμπαϊτζάν, η Γεωργία, η Ιορδανία, η Δημοκρατία της Μολδαβί ας, το Μαρόκο και η Τυνησία 
είχαν υπογράψει εταιρικές σχέσεις κινητικότητας με την ΕΕ. Οι διαπραγματεύσεις με τη 
 
15 
 Λευκορωσία σχετικά με τη συμφωνία διευκόλυνσης της έκδοσης θεωρήσεων και επανεισδοχής 
συνεχίστηκαν. Το Δεκέμβριο 2014 δρομολογήθηκε ο διάλογος ΕΕ-Λιβάνου για τη 
μετανάστευση, την κινητικότητα και την ασφάλεια.  
Με ορισμένους ανατολικούς εταίρους  οι εργασίες επικεντρώθηκαν στις προοπτικές για τη 
θέσπιση καθεστώτων απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης. Οι πολίτες της Μολδαβίας – 
ύστερα από την επιτυ χή ολοκλήρωση του διαλόγου για την ελευθέρωση των θεωρήσεων - 
μπορούν να ταξιδεύουν χωρίς θεώρηση διαβατηρίου  στον χώρο του Σένγκεν από την 28η 
Απριλίου 2014, εάν κατέχουν βιομετρικά διαβατήρια. Άλλες χώρες εταίροι έχουν εντείνει τις 
προσπάθειές τους για ν α επιτύχουν τον ίδιο στόχο, ιδίως η Γεωργία, και η Ουκρανία.  
Στη νότια γειτονία, το Μαρόκο εξασφάλισε καλύτερη ενσωμάτωση των νόμιμων μεταναστών . 
Οι κυβερνήσεις του Μαρόκου και της Τυνησίας βρίσκονται επίσης στη διαδικασία έγκρισης 
νομικού και θεσμικού πλα ισίου για το άσυλο και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. 
Κατά τη διάρκεια του Ιανουαρίου 2015, η ΕΕ και το Μαρόκο ξεκίνησαν τις διαπραγματεύσεις 
σχετικά με συμφωνία για τη διευκόλυνση της έκδοσης θεωρήσεων και τη συμφωνία 
επανεισδοχής. Η ΕΕ είναι έτο ιμη να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Τυνησία το 2015 μετά 
την έγκριση των διαπραγματευτικών οδηγιών για τις δύο συμφωνίες τον Δεκέμβριο του 2014.  
Ωστόσο, οι αυξανόμενες ροές παράτυπης μετανάστευσης  εξακολούθησαν μετά από μια γενική 
τάση που συνδέεται κατά κύριο λόγο με τις πολιτικές εξελίξεις στις χώρες της νότιας γειτονίας 
από το 2011. Το 2014, περισσότεροι από 277  000 παράτυποι μετανάστες εισήλθαν στην ΕΕ. Η 
εμπορία ανθρώπων αυξήθηκε επίσης.  
Οι τραγικές απώλειες ζωών στη Θάλασσα της Μεσογείου κατά τ η διάρκεια του 2014 έδειξαν ότι 
η συντονισμένη χάραξη πολιτικής της ΕΕ με τις χώρες εταίρους της στο νότο αλλά και πέραν 
αυτού, είναι απαραίτητη.  Καθώς οι χώρες εταίροι της ΕΠΓ είναι ως επί το πλείστον χώρες 
διέλευσης της παράτυπης μετανάστευσης, η ΕΕ περι λαμβάνει και τους «γείτονες των γειτόνων» 
στις σχετικές συζητήσεις, π.χ. τις αρχές από τη Δυτική και Κεντρική Αφρική στο πλαίσιο της 
«διαδικασίας της Ραμπάτ». Ομοίως, τον Νοέμβριο ξεκίνησε περιφερειακός διάλογος με τις χώρες 
κατά μήκος των μεταναστευτικών οδών της Ανατολικής Αφρικής («Διαδικασία του Χαρτούμ»). 
Οι περισσότερες από τις νότιες χώρες εταίρους της ΕΕ στερούνται συνολικού, βιώσιμου,νομικού 
και διοικητικού συστήματος για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος. Η Λιβύη, ιδιαίτερα, 
είναι πολύ ευάλωτη στις ροές των αιτούντων άσυλο, της παράτυπης μετανάστευσης και της 
εμπορίας ανθρώπων σε συνέχεια της επιδείνωσης της κατάστασης της ασφάλειας και των 
συγκρούσεων στη χώρα.  
Η βοήθεια της ΕΕ στην περιοχή επικεντρώθηκε στην ενίσχυση των συστημάτων ποινικής 
δικαιοσύνης των εταίρων κατά την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και της εμπορίας 
μέσω της ανάπτυξης ικανοτήτων για τους ελέγχους στα σύνορα. Η εν λόγω βοήθεια είχε 
ορισμένα θετικά αποτελέσματα στο Μαρόκο, την Αλγερία, την Τυνησία και την Αίγυπτο. Η Ε Ε 
 
16 
 βοήθησε την Ιορδανία να διενεργήσει έρευνα για τη μετανάστευση, που κάλυπτε επίσης τις 
συνθήκες που διέπουν τους πρόσφυγες. Υπάρχουν σχέδια για παρόμοιες έρευνες σε άλλες χώρες 
της περιοχής.  
2,5. Χρηματοδοτική συνεργασία  
Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γειτονίας  (ΕΜΓ) είναι το κυριότερο μέσο για τη στήριξη των 
πολιτικών προτεραιοτήτων της ΕΕ με τις γειτονικές της χώρες. Ο ΕΜΓ έχει προϋπολογισμό 
ύψους 15,.4 δισεκατ. ευρώ για την περίοδο 2014 -20. Ο ΕΜΓ παρέχει προβλέψιμη 
μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για τη στήριξη τ ων μεταρρυθμιστικών προτεραιοτήτων που 
συμφωνήθηκαν σε κάθε χώρα. Οι χώρες στις οποίες εισάγονται ουσιαστικές δημοκρατικές 
μεταρρυθμίσεις μπορούν επίσης να λαμβάνουν πρόσθετη χρηματοδότηση στο πλαίσιο ενός 
πολυσυλλεκτικού προγράμματος ύψους έως και 10  % τη ς αξίας του ΕΜΓ. Ο ΕΜΓ παρέχει 
επίσης ουσιαστική στήριξη για περιφερειακές και διασυνοριακές πρωτοβουλίες. Ο συνδυασμός 
της χρηματοδότησης της ΕΕ και ΔΧΟ, μέσω του Ταμείου Επενδύσεων Γειτονίας (NIF), 
διαδραματίζει ολοένα και σημαντικότερο ρόλο.  
 
Το Ταμείο Επενδύσεων Γειτονίας στηρίζει έργα στους τομείς της ενέργειας και των 
διασυνδέσεων μεταφορών, της κλιματικής αλλαγής και του περιβάλλοντος, καθώς και των 
ΜΜΕ. Έχει προετοιμαστεί μια διευκόλυνση DCFTA  για την υποστήριξη της προσαρμογής και 
αναπροσανατολισμο ύ των επιχειρήσεων, ούτως ώστε να αυξηθεί η πρόσβαση στις παροχές που 
προβλέπονται από τις συμφωνίες. Με τη διευκόλυνση αυτή, η ΕΕ στοχεύει να κινητοποιήσει 
επιχορηγήσεις ύψους 150 εκατομμυρίων ευρώ από το 2015 έως το 2017 μέσω του Ταμείου 
Επενδύσεων Γειτο νίας για τη μόχλευση ποσού έως 1,5 δισεκατ. ευρώ για επενδύσεις από τα 
διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και στις τρεις χώρες, δηλαδή τη Γεωργία, τη Δημοκρατία της 
Μολδαβίας και την Ουκρανία.  
Η χρηματοδότηση της κοινωνίας των πολιτών έχει επίσης αυξηθεί σημ αντικά. Η ΕΕ συνέχισε να 
στηρίζει την κοινωνία των πολιτών μέσω της Διευκόλυνσης για την κοινωνία των πολιτών  των 
γειτονικών χωρών σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο με στόχο την ενίσχυση και προώθηση του 
ρόλου της κοινωνίας των πολιτών σε διαδικασίες σχετικές με τη μεταρρύθμιση και τη 
δημοκρατική αλλαγή.  
Η τρέχουσα δυναμική κατάσταση στην περιοχή απαιτεί μια ευ έλικτη προσέγγιση όσον αφορά 
τον προγραμματισμό και την εκτέλεση και η ΕΕ έχει χρησιμοποιήσει όλη την ευελιξία που 
διαθέτει. Η ΕΕ κινήθηκε με πρωτοφανή ταχύτητα και γρήγορες διαδικασίες έγκρισης για την 
κάλυψη αναγκών λόγω της κρίσης στην Ουκρανία, συνδυάζ οντας μεγάλη στήριξη από τον ΕΜΓ, 
μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή και τεχνική υποστήριξη από την ομάδα στήριξης της 
Ουκρανίας. Τον Δεκέμβριο του 2014 δημιουργήθηκε το Περιφερειακό Καταπιστευματικό 
 
17 
 Ταμείο  της ΕΕ για να παράσχει συνεκτική και ενισχυμέ νη βοήθεια για την αντιμετώπιση της 
συριακής κρίσης σε περιφερειακή κλίμακα. Το Καταπιστευματικό Ταμείο θα επικεντρωθεί στις 
τρέχουσες ανάγκες προτεραιότητας και μπορεί επίσης να προσαρμοστεί στις ανάγκες της 
ανασυγκρότησης ενός μελλοντικού μετασυγκρουσιακ ού σεναρίου.  
Ο ΕΜΓ όμως δεν είναι κατάλληλος ή επαρκής για όλες τις ανάγκες, ιδίως όταν η αντιμετώπιση 
κρίσεων προϋποθέτει σημαντική πρόσθετη χρηματοδότηση σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η 
χρηματοδότηση του ΕΜΓ συμπληρώνεται επομένως με τη στήριξη από άλλα μ έσα, όπως ο 
μηχανισμός συμβολής στη σταθερότητα και την ειρήνη (IcSP), η χρηματοδότηση της 
ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ (ECHO) ή το ευρωπαϊκό μέσο για τη δημοκρατία και τα 
δικαιώματα του ανθρώπου (EIDHR). Μπορεί να χρειαστεί να κινητοποιηθούν πρόσθετοι πό ροι, 
μέσω αυτών ή και άλλων μηχανισμών, όπως απαιτείται από την εξέλιξη της κατάστασης στην 
περιοχή — η αντιμετώπιση στην περίπτωση της Συρίας και της Ουκρανίας αποτελούν 
παραδείγματα.  
2.6. Η ΕΠΓ πέρα από τα όρια διμερούς συνεργασίας  
Πολλές από τις προκλήσ εις της γειτονίας που σχετίζονται με την ασφάλεια, την οικονομία και 
την κοινωνία συνδέονται άμεσα με τα χαμηλά επίπεδα της περιφερειακής ολοκλήρωσης. Η 
περιφερειακή συνεργασία είναι ουσιαστικής σημασίας για την αντιμετώπιση πολύπλοκων κοινών 
προκλήσεων, ό πως η παράνομη μετανάστευση, η τρομοκρατία και το εμπόριο όπλων, ή η 
διασυνοριακή ρύπανση, που απαιτούν συντονισμένη αντιμετώπιση. Η ενίσχυση της 
περιφερειακής συνεργασίας στην περιοχή παραμένει επομένως σε υψηλή θέση στην ημερήσια 
διάταξη της ΕΠΓ. Αυτό ισ χύει τόσο για την ανατολική διάσταση της ΕΠΓ, όπως εκφράζεται 
στην Ανατολική Εταιρική Σχέση (ΑΕΣ), όσο και για τη νότια διάσταση όπως στην περίπτωση 
της εταιρικής σχέσης για τη δημοκρατία και την κοινή ευημερία, καθώς και στο πλαίσιο της 
Ένωσης για τη Μεσό γειο (ΕγΜ).  
Το γενικό πολιτικό κλίμα στις νότιες γειτονικές χώρες παραμένει τεταμένο, με αποτέλεσμα να 
περιορίζονται οι δυνατότητες περιφερειακής συνεργασίας. Ενώ οι νότιες χώρες εταίροι 
συνέχισαν να αναπτύσσουν τις διμερείς τους σχέσεις με την ΕΕ, η ίδια η περιοχή εμφανίζει τη 
μικρότερη ολοκλήρωση στον κόσμο. Τμήματά της συνέχισαν να αντιμετωπίζουν σοβαρές 
πολιτικές, οικονομικές και ανθρωπιστικές κρίσεις, μαζί με ένοπλες συγκρούσεις και σημαντική 
επιδείνωση της κατάστασης ασφάλειας. Η εφαρμογή των μεταρρυθ μίσεων και της περιφερειακής 
ολοκλήρωσης αποδείχθηκε δύσκολη υπό τις συνθήκες αυτές.  
Για να αντιμετωπιστούν οι πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις της συριακής σύγκρουσης και το 
συναφές φαινόμενο των ξένων μαχητών, η ΕΕ εντατικοποίησε τη συνεργασία της με του ς 
νότιους εταίρους για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Το Μάρτιο του 2014 ξεκίνησε ένα 
έργο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας με τους άραβες εταίρους, το οποίο 
χρηματοδοτείται από τον ΕΜΓ και υλοποιείται από το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον 
 
18 
 Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος (UNODC) και την Εκτελεστική 
Διεύθυνση της Επιτροπής του ΟΗΕ για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας (UNCTED), με 
συμμετοχή των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών.  
Η ΕΕ και οι νότιες χώρες εταίροι συ νέχισαν να αντιμετωπίζουν την ζωτικής σημασίας ανάγκη 
για στενότερη ολοκλήρωση. Οι εταίροι είναι πρόθυμοι να συμμετέχουν σε περιφερειακές 
δραστηριότητες με την ΕΕ, ιδίως μέσω της Ένωσης για τη Μεσόγειο (ΕγΜ) και του Συνδέσμου 
των Αραβικών Κρατών (ΣΑΚ). Οι προσπάθειες για περαιτέρω συνεργασία της ΕΕ με τις χώρες 
του Μαγκρέμπ και την Οργάνωση Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC) συνεχίστηκαν.  
Όσον αφορά στην ανατολική εταιρική σχέση, έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος σχετικά με τη 
συμμετοχή των αντίστοιχων χωρών εταίρ ων μέσω των ΣΣ/DCFTA, οι οποίες περιλαμβάνουν 
φιλόδοξα προγράμματα μεταρρύθμισης στον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό τομέα. Οι 
τέσσερις θεματικές πλατφόρμες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης εξακολούθησαν να 
συνέρχονται δύο φορές ανά έτος για να εξετάζου ν και να συζητούν τα επόμενα βήματα στον 
πολιτικό διάλογο μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της ΑΕΣ. Η σύνοδος κορυφής της Ανατολικής 
Εταιρικής Σχέσης το 2015 αναμένεται να επανεξετάσει την εφαρμογή των συμφωνηθεισών 
δεσμεύσεων, καθώς και την πρόοδο που έχει επι τευχθεί.  
Το 2014, στο πλαίσιο της ουκρανικής κρίσης, η ΕΕ δρομολόγησε πρωτοφανή προγράμματα 
στήριξης για να βοηθήσει στη σταθεροποίηση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής 
κατάστασης της Ουκρανίας, να συνδράμει στη μετάβαση, να προωθήσει πολιτικές και 
οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να στηρίξει μια ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς. Ενισχύθηκε 
επίσης με διάφορους τρόπους η στήριξη για τη Δημοκρατία της Μολδαβίας και της Γεωργίας, 
λαμβάνοντας υπόψη τις πιέσεις που έχουν δεχτεί λόγω της αποφάσεώς τους να υπογράψ ουν τις 
συμφωνίες σύνδεσης.  
3. Συμπέρασμα  
Ο Πρόεδρος Γιούνκερ κατέστησε την αναθεώρηση της ΕΠΓ προτεραιότητα για το πρώτο έτος 
της θητείας του.  
Το Κοινό Έγγραφο Διαβούλευσης  «Προς μια νέα Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας» που 
εγκρίθηκε την 4η Μαρτίου 2015, παρ ουσιάζει συνοπτικά τα κύρια ερωτήματα και τα θέματα που 
η ΕΕ και οι χώρες εταίροι της αντιμετωπίζουν επί του παρόντος. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται 
να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για το παρόν έγγραφο, το οποίο δίνει το έναυσμα για μια 
διεξοδική διαδικασ ία διαβούλευσης σχετικά με την ΕΠΓ. Τα αποτελέσματα της εν λόγω 
διαβούλευσης θα ανακοινωθούν το φθινόπωρο του 2015, μέσω υιοθέτησης κοινής ανακοίνωσης 
σχετικά με μια ανανεωμένη ΕΠΓ.