ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή από τα κράτη μέλη της απόφασης-πλαισίου 2009/948/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για την πρόληψη και τον διακανονισμό συγκρούσεων δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις /* COM/2014/0313 final */





ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή από τα κράτη μέλη της απόφασης-πλαισίου 2009/948/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για την πρόληψη και τον διακανονισμό συγκρούσεων δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις 1........... Εισαγωγή...................................................................................................................... 3 1.1........ Στόχος και πεδίο εφαρμογής της απόφασης-πλαισίου.................................................. 3 1.2........ Προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.................................................................. 4 1.3........ Βασικά στοιχεία της απόφασης-πλαισίου..................................................................... 4 1.4........ Η υφιστάμενη κατάσταση όσον αφορά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και οι συνέπειες της απουσίας εφαρμογής..................................................................................................................... 5 2........... Αξιολόγηση της εφαρμογής της απόφασης-πλαισίου από τα κράτη μέλη.................... 5 2.1........ Προκαταρκτική αξιολόγηση των νόμων μεταφοράς που έχει λάβει η Επιτροπή.......... 5 2.2........ Αξιολόγηση επιλεγμένων βασικών διατάξεων της απόφασης-πλαισίου...................... 6 2.2.1..... Αρμόδιες αρχές............................................................................................................. 6 2.2.2..... Γλωσσικό καθεστώς..................................................................................................... 6 2.2.3..... Ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την υπόθεση...................................................... 7 2.2.4..... Διαδικασία απευθείας διαβουλεύσεων και επίτευξης συμφωνίας................................ 9 2.2.4.1.. Διαδικασία απευθείας διαβουλεύσεων......................................................................... 9 2.2.4.2.. Αποτελέσματα της διενέργειας απευθείας διαβουλεύσεων και επίτευξης συμφωνίας βάσει των άρθρων 10 και 11.......................................................................................................................... 10 3........... Συμπέρασμα............................................................................................................... 11 1. Εισαγωγή 1.1. Στόχος και πεδίο εφαρμογής της απόφασης-πλαισίου Σε έναν αυθεντικό χώρο δικαιοσύνης που βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, οι πολίτες μπορούν ευλόγως να προσδοκούν ότι θα ζουν σε πλήρη ασφάλεια και θα προστατεύονται από το έγκλημα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχοντας παράλληλα εμπιστοσύνη στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους, όταν εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες ως εναγόμενοι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει σε εφαρμογή διάφορους μηχανισμούς για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος. Οι διασυνοριακές δραστηριότητες μπορούν να λαμβάνουν χώρα στο έδαφος διαφόρων κρατών μελών: για παράδειγμα, η προετοιμασία ενός εγκλήματος μπορεί να πραγματοποιηθεί σε ένα κράτος μέλος ενώ το ίδιο το έγκλημα μπορεί να διαπραχθεί σε άλλο κράτος μέλος. Επίσης, η σύλληψη των δραστών μπορεί να πραγματοποιηθεί σε τρίτο κράτος μέλος και τα περιουσιακά στοιχεία που σχετίζονται με την εγκληματική δραστηριότητα να μεταφερθούν σε τέταρτο κράτος μέλος Το γεγονός αυτό οδηγεί σε καταστάσεις στις οποίες ενδέχεται να είναι αρμόδια περισσότερα του ενός κράτη μέλη για τη διενέργεια ποινικών ερευνών σχετικά με το έγκλημα και τη δίωξη των φερόμενων ως δραστών. Συνεπώς, προκύπτουν προκλήσεις όχι μόνο ως προς τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα των ποινικών διώξεων, αλλά και ως προς την τήρηση της θεμελιώδους αρχής του ποινικού δικαίου, που έχει επίσης κατοχυρωθεί στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ο Χάρτης»), σύμφωνα με την οποία κανείς δεν μπορεί να διωχθεί και να καταδικαστεί δύο φορές για την ίδια αξιόποινη πράξη[1]. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε την απόφαση-πλαίσιο 2009/948/ΔΕΥ, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για την πρόληψη και τον διακανονισμό συγκρούσεων δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις[2], η οποία στοχεύει στην πρόληψη περιττών παραλλήλων ποινικών διαδικασιών για τα ίδια πραγματικά περιστατικά και κατά του ιδίου προσώπου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι προς όφελος της αποτελεσματικής ποινικής δικαιοσύνης εντός του ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης να διασφαλιστεί ότι οι ποινικές διαδικασίες διεξάγονται στο πλέον κατάλληλο κράτος μέλος, για παράδειγμα στο κράτος όπου κυρίως ετελέσθη η αξιόποινη πράξη, όπου επήλθε το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών ή όπου ο ύποπτος, ο κατηγορούμενος ή τα θύματα έχουν σημαντικά συμφέροντα. Η δικαιοδοσία πρέπει να επιλέγεται με διαφάνεια και αντικειμενικότητα με στόχο τη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου για τους πολίτες και τη βελτίωση της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις μεταξύ των αρχών που ενδεχομένως ασκούν παράλληλες αρμοδιότητες. Η εν λόγω απόφαση-πλαίσιο αποτελεί το πρώτο σημαντικό βήμα του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πρόληψη των συγκρούσεων δικαιοδοσίας[3]. Στο πλαίσιο της διεθνοποίησης του εγκλήματος εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το όφελος που προσφέρει το εν λόγω μέτρο σχετίζεται με τη βελτίωση της ομαλής λειτουργίας του ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης. Κατά συνέπεια, συμβάλλει επίσης στην αποτελεσματική απονομή της ποινικής δικαιοσύνης στα κράτη μέλη. Ο σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να παράσχει μια πρώτη αξιολόγηση των εθνικών μέτρων μεταφοράς που έχουν ήδη διαβιβασθεί στην Επιτροπή. Από την 1η Δεκεμβρίου 2014, ημερομηνία λήξης της πενταετούς μεταβατικής περιόδου της Συνθήκης της Λισαβόνας, θα εφαρμόζονται πλήρως οι δικαστικές εξουσίες του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και οι εκτελεστικές αρμοδιότητες της Επιτροπής όσον αφορά το προ της Συνθήκης της Λισαβόνας κεκτημένο στους τομείς της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις και της αστυνομικής συνεργασίας. 1.2. Προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων Η παρούσα πράξη σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που κατοχυρώνονται στο άρθρο 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Μόλις τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, ο Χάρτης κατέστη νομικά δεσμευτικός και το δικαίωμα των προσώπων να μην δικάζονται ή να μην τιμωρούνται ποινικά δύο φορές για την ίδια αξιόποινη πράξη ενισχύθηκε. Στο άρθρο 50 του Χάρτη κατοχυρώνεται η αρχή «ne bis in idem» (ου δις δικάζειν), την οποία, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Χάρτη, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να σέβονται, να τηρούν και να προάγουν στο πλαίσιο της εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ. Η αρχή «ne bis in idem» περιλαμβάνεται στα άρθρα 54 έως 58 της σύμβασης εφαρμογής της Συμφωνίας του Σένγκεν (ΣΕΣ), όπως αυτή ερμηνεύθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) σε αρκετές υποθέσεις.[4] 1.3. Βασικά στοιχεία της απόφασης-πλαισίου Η απόφαση-πλαίσιο θεσπίζει τη διαδικασία σύμφωνα με την οποία οι αρμόδιες εθνικές αρχές των κρατών μελών της ΕΕ οφείλουν να επικοινωνούν μεταξύ τους σε περίπτωση που έχουν βάσιμους λόγους να θεωρούν ότι διεξάγονται παράλληλες διαδικασίες σε άλλο(-α) κράτος(-η) μέλος(-η) της ΕΕ. Στην περίπτωση αυτή, οφείλουν να επιδιώξουν την επιβεβαίωση της ύπαρξης των εν λόγω παραλλήλων διαδικασιών από την αρμόδια αρχή ενός άλλου κράτους μέλους. Η ερωτώμενη αρχή οφείλει να απαντήσει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή εντός της προθεσμίας που θέτει η ερωτώσα αρχή. Το συγκεκριμένο μέτρο καθορίζει επίσης το πλαίσιο με βάση το οποίο οι εν λόγω αρχές διενεργούν απευθείας διαβουλεύσεις σε περίπτωση που ανακαλυφθεί η ύπαρξη παράλληλων διαδικασιών, με στόχο την επίτευξη αποτελεσματικής συμφωνίας ως προς το ποιο από τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη είναι το πλέον κατάλληλο για να συνεχίσει τη δίωξη του εγκλήματος. Κατά προτίμηση, η διαβούλευση θα πρέπει να οδηγήσει στη συγκέντρωση των διαδικασιών σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ, για παράδειγμα μέσω της μεταφοράς των ποινικών διαδικασιών. Για να συμφωνήσουν, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εξετάζουν όλα τα ενδεδειγμένα κριτήρια, όπως εκείνα που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές που δημοσιεύθηκαν στην ετήσια έκθεση της Eurojust για το 2003, και να λαμβάνουν υπόψη, για παράδειγμα, τον τόπο στον οποίο κυρίως ετελέσθη η αξιόποινη πράξη, τον τόπο όπου επήλθε το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών, τον τόπο όπου βρίσκεται ο ύποπτος ή κατηγορούμενος και τις δυνατότητες παράδοσης ή έκδοσής του σε άλλες δικαστικές αρχές, την ιθαγένεια ή τον τόπο διαμονής του υπόπτου ή κατηγορουμένου, τα σημαντικά συμφέροντα αυτών, τα σημαντικά συμφέροντα των θυμάτων και των μαρτύρων, το παραδεκτό των αποδεικτικών στοιχείων ή τις πιθανές καθυστερήσεις. Σε περίπτωση μη επίτευξης συμφωνίας, η υπόθεση παραπέμπεται, κατά περίπτωση, στην Eurojust, και εφόσον το ζήτημα εμπίπτει στην αρμοδιότητά της. Δεδομένου ότι η Eurojust είναι ιδιαίτερα κατάλληλη να παρέχει συνδρομή για την επίλυση συγκρούσεων, η παραπομπή μιας υπόθεσης στην Eurojust θα πρέπει να αποτελεί σύνηθες μέτρο όταν δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία[5]. 1.4. Η υφιστάμενη κατάσταση όσον αφορά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και οι συνέπειες της απουσίας εφαρμογής Τη στιγμή της σύνταξης της παρούσας έκθεσης, η Επιτροπή είχε λάβει κοινοποιήσεις σχετικά με τα εθνικά μέτρα μεταφοράς από τα ακόλουθα δεκαπέντε κράτη μέλη: Αυστρία, Βέλγιο, Κύπρος, Τσεχία, Γερμανία, Φινλανδία, Ουγγαρία, Κροατία, Λετονία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία και Σλοβακία. Παρόλο που έχει παρέλθει πάνω από ένα έτος από την ημερομηνία εφαρμογής, τα ακόλουθα δεκατρία κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη κοινοποιήσει τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των υποχρεώσεων της παρούσας απόφασης-πλαισίου: Βουλγαρία, Δανία, Εσθονία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Επτά κράτη μέλη ενημέρωσαν την Επιτροπή σχετικά με τη διαδικασία κατάρτισης συναφών μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο (Βουλγαρία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Λιθουανία, Μάλτα και Σουηδία). Ωστόσο, κανένα από αυτά τα κράτη μέλη δεν είχε εγκρίνει μέτρα ούτε είχε ενημερώσει την Επιτροπή έως τον Απρίλιο του 2014. Ένας πίνακας σχετικά με την πορεία της εφαρμογής της απόφασης-πλαισίου περιλαμβάνεται στο παράρτημα. Οι αποφάσεις-πλαίσια οφείλουν να εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη όπως ισχύει και για οποιοδήποτε άλλο στοιχείο του κεκτημένου της ΕΕ. Από τη φύση τους, οι αποφάσεις-πλαίσια είναι δεσμευτικές για τα κράτη μέλη ως προς το αποτέλεσμα που πρέπει να επιτευχθεί, αλλά η επιλογή του τρόπου και της μεθόδου εφαρμογής τους εναπόκειται στις εθνικές αρχές. Η απουσία εφαρμογής των αποφάσεων-πλαισίων από ορισμένα κράτη μέλη δημιουργεί προβλήματα, καθώς τα κράτη μέλη που έχουν μεταφέρει ορθά τις αποφάσεις-πλαίσια δεν μπορούν να επωφεληθούν από τις διατάξεις που διέπουν τη συνεργασία στο πλαίσιο των σχέσεών τους με τα κράτη μέλη που δεν έχουν εγκαίρως προβεί στη μεταφορά. Εξάλλου, η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης, που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, τη λειτουργία του οποίου διευκολύνει η εν λόγω απόφαση-πλαίσιο, δεν μπορεί να λειτουργήσει εάν οι πράξεις δεν εφαρμόζονται ορθά σε όλα τα κράτη μέλη που εμπλέκονται σε μια υπόθεση. Κατά συνέπεια, κατά τη συνεργασία τους με κράτος μέλος που δεν έχει εγκαίρως μεταφέρει τις διατάξεις, ακόμα και τα κράτη μέλη που το έχουν πράξει θα πρέπει να βασιστούν στην αβέβαιη και συχνά χρονοβόρα πρακτική της παραδοσιακής αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής σε ποινικές υποθέσεις χωρίς αξιόπιστα εχέγγυα για τον έγκαιρο εντοπισμό περιπτώσεων μη τήρησης της αρχής «ne bis in idem», ο οποίος θα όφειλε να γίνεται στα αρχικά στάδια της ποινικής διαδικασίας. Η πρακτική αυτή αυξάνει σημαντικά του διττού αξιοποίνου. 2. Αξιολόγηση της εφαρμογής της απόφασης-πλαισίου από τα κράτη μέλη 2.1. Προκαταρκτική αξιολόγηση των μέτρων μεταφοράς που έχουν διαβιβασθεί στην Επιτροπή[6] Η παρούσα έκθεση εστιάζει σε επιλεγμένα άρθρα που αποτελούν τον πυρήνα της απόφασης-πλαισίου υπό το πρίσμα των στόχων της. Σε γενικές γραμμές, τα κράτη μέλη έχουν επιλέξει διαφορετικές μεθόδους και προσεγγίσεις για τη μεταφορά της απόφασης-πλαισίου στο εθνικό τους δίκαιο. Ορισμένα κράτη μέλη επέλεξαν να μεταφέρουν την απόφαση-πλαίσιο στην εθνική ποινική νομοθεσία τους (Αυστρία, Τσεχία, Γερμανία, Φινλανδία, Κροατία, Ουγγαρία, Λετονία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία και Σλοβακία), ένα κράτος μέλος τη μετέφερε στη διοικητική νομοθεσία (Κύπρος) και δύο κράτη μέλη μετέφεραν την απόφαση-πλαίσιο στην εσωτερική (διοικητική) δικονομία τους (Βέλγιο, Κάτω Χώρες). Καθώς πρόκειται για προκαταρκτική αξιολόγηση, είναι πολύ νωρίς για να συναχθούν γενικά συμπεράσματα σχετικά με την ποιότητα της εφαρμογής. Τούτο οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι πολλά κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη συμμορφωθεί με την υποχρέωσή τους να μεταφέρουν την παρούσα απόφαση-πλαίσιο στο εθνικό τους δίκαιο. Επιπλέον, μέχρι σήμερα τα κράτη μέλη διαθέτουν περιορισμένη πρακτική εμπειρία σχετικά με την εφαρμογή των αποφάσεων-πλαισίων. 2.2. Αξιολόγηση επιλεγμένων βασικών διατάξεων της απόφασης-πλαισίου 2.2.1. Αρμόδιες αρχές Η αρχή της απευθείας επαφής μεταξύ των αρμοδίων αρχών που προβλέπει το άρθρο 4 αποτελεί βασική απαίτηση. Το άρθρο 4 υποχρεώνει τα κράτη μέλη να καθορίσουν ποιες δικαστικές ή μη δικαστικές αρχές είναι αρμόδιες για τους σκοπούς της εν λόγω απόφασης-πλαισίου. Ωστόσο, ως επικουρικό υποστηρικτικό στοιχείο, κάθε κράτος μέλος δύναται επίσης να ορίσει μία ή περισσότερες κεντρικές αρχές, οι οποίες είναι υπεύθυνες για τη διοικητική μεταβίβαση και παραλαβή των αιτημάτων και για την παροχή συνδρομής στις αρμόδιες αρχές, εάν αυτό καταστεί απαραίτητο λόγω της οργάνωσης του εσωτερικού του συστήματος. Στα περισσότερα κράτη μέλη οι αρμόδιες αρχές για τη διεκπεραίωση των καθηκόντων βάσει της απόφασης-πλαισίου είναι δικαστικές αρχές, όπως δικαστήρια (Τσεχία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία) ή εισαγγελείς (Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχία, Γερμανία, Φινλανδία, Κροατία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία). Σε περιορισμένο αριθμό κρατών μελών (Φινλανδία, Κύπρος[7], Λετονία) καθορίστηκαν οι αστυνομικές αρχές, όπως οι αστυνομικοί που είναι υπεύθυνοι για την έρευνα. Επιπλέον, η Τσεχία, η Λετονία[8], η Ρουμανία και η Σλοβενία κάνουν διάκριση μεταξύ των αρμοδίων αρχών ανάλογα με το στάδιο της διαδικασίας. Σε ορισμένα μόνο κράτη μέλη ορίστηκε κεντρική αρχή με επικουρικό/διαμεσολαβητικό ρόλο, όπως για παράδειγμα στην Ουγγαρία[9], τη Φινλανδία, την Πορτογαλία[10], τη Ρουμανία και, σε έναν ορισμένο βαθμό, στην Τσεχία. Τα κράτη μέλη που όρισαν κεντρικές αρχές για τη διεκπεραίωση των καθηκόντων που απορρέουν από την εν λόγω απόφαση-πλαίσιο οφείλουν να συμμορφώνονται με τη διάταξη σύμφωνα με την οποία οι εν λόγω αρχές έχουν αποκλειστικά επικουρικό ρόλο και κατά κανόνα θα πρέπει να τηρείται δεόντως η αρχή της απευθείας επαφής μεταξύ των αρμοδίων αρχών. 2.2.2. Γλωσσικό καθεστώς Για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ των αρμοδίων αρχών στο πλαίσιο της εν λόγω απόφασης-πλαισίου, είναι απαραίτητο οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να ενημερώνονται σχετικά με τις γλώσσες που πρέπει να χρησιμοποιηθούν στη διαδικασία επικοινωνίας. Σύμφωνα με το άρθρο 14, τα κράτη μέλη δηλώνουν ποιες από τις επίσημες γλώσσες των οργάνων της Ένωσης μπορούν να χρησιμοποιούνται στη διαδικασία επικοινωνίας (κεφάλαιο 2). Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να συμφωνήσουν στη χρήση οποιασδήποτε γλώσσας κατά τη διάρκεια των απευθείας διαβουλεύσεών τους. Για παράδειγμα, η Σλοβακία απαιτεί τη χρήση της σλοβακικής γλώσσας μόνο για τις διαδικασίες που προβλέπονται στο κεφάλαιο 2. Εκτός από την επίσημη γλώσσα τους, ορισμένα κράτη μέλη δέχονται και την αγγλική (Κύπρος, Κάτω Χώρες, Ουγγαρία και Σλοβενία) ή ορισμένες γλώσσες που χρησιμοποιούνται στις γειτονικές γεωγραφικά χώρες (Τσεχία, Κάτω Χώρες, Φινλανδία). Η πλειονότητα των κρατών μελών επιδεικνύουν ευελιξία σε ορισμένο βαθμό αναφέροντας ότι η αρμόδια αρχή δύναται επίσης να αποδεχθεί αιτήματα επικοινωνίας σε γλώσσα διαφορετική από την ενδεδειγμένη σε αμοιβαία βάση (Αυστρία, Πορτογαλία), εφόσον δεν υπάρχει εμπόδιο για τη χρήση της (Φινλανδία, Ρουμανία) ή σε (προφορικές) επαφές με την προϋπόθεση ότι η γλώσσα αυτή είναι κατανοητή και ομιλείται από τα μέρη που συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις (Κάτω Χώρες, Βέλγιο, Σλοβενία). Τα περισσότερα κράτη μέλη κοινοποίησαν δεόντως το γλωσσικό καθεστώς τους σχετικά με την αποδοχή αιτημάτων. Τρία κράτη μέλη (Γερμανία, Κροατία και Λετονία) δεν διευκρίνισαν το γλωσσικό καθεστώς τους για την εφαρμογή της απόφασης. 2.2.3. Ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την υπόθεση (Άρθρο 5 - Υποχρέωση επικοινωνίας, άρθρο 6 - Υποχρέωση απάντησης, άρθρο 7 - Μέσα επικοινωνίας, άρθρο 8 - Ελάχιστες πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνει η αίτηση, άρθρο 9 - Ελάχιστες πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στην απάντηση) Σε ό,τι αφορά το άρθρο 5 παράγραφος 1 της παρούσας απόφασης-πλαισίου, σύμφωνα με το οποίο τα κράτη μέλη οφείλουν να επικοινωνούν με άλλο κράτος μέλος όταν αυτό έχει «βάσιμους λόγους» να θεωρεί ότι διεξάγονται παράλληλες διαδικασίες, σχεδόν όλα τα κράτη μέλη μετέφεραν τη διάταξη αυτή αυτολεξεί στο εθνικό τους δίκαιο (με εξαίρεση[11] τη Γερμανία, την Κροατία, την Ουγγαρία, τη Λετονία, την Πολωνία και την Πορτογαλία). Οι Κάτω Χώρες και η Ρουμανία περιέγραψαν εκτενώς στο μέτρο τι εννοούν με τον όρο «βάσιμοι λόγοι»[12]. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου (άρθρο 5 παράγραφος 2). Το δίκτυο συγκροτήθηκε κυρίως με στόχο τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των αρμόδιων αρχών για την ανταλλαγή πληροφοριών. Αυτός ο αποτελεσματικός και ανεπίσημος τρόπος ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών μπορεί επίσης να συμβάλει στη βελτίωση της ενημέρωσης για τις εν εξελίξει ποινικές διαδικασίες που διεξάγονται σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη σχετικά με τα ίδια ή συναφή πραγματικά περιστατικά. Τα μέτρα του Βελγίου, της Φινλανδίας, της Κροατίας, της Ουγγαρίας, των Κάτω Χωρών, της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Σλοβακίας για τη μεταφορά της απόφασης στο εθνικό δίκαιο αναφέρονται στο Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκαιο, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στην προώθηση της απευθείας επαφής μεταξύ των ενδιαφερομένων επαγγελματιών. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 της παρούσας απόφασης-πλαισίου, οι ερωτώμενες αρχές οφείλουν να απαντούν στα υποβληθέντα αιτήματα εντός «εύλογης προθεσμίας» που υποδεικνύει η ερωτώσα αρχή ή χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Το Βέλγιο, η Τσεχία, η Φινλανδία, η Κροατία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Σλοβακία έχουν μεταφέρει σχεδόν αυτολεξεί το άρθρο 6 της εν λόγω απόφασης-πλαισίου στην(α) εθνική(ά) νομοθεσία/μέτρα τους, με μόνες εξαιρέσεις τη Φινλανδία, που απέδωσε την απαίτηση ενημέρωσης «χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση» με τον όρο «αμελλητί», και τη Λετονία, που χρησιμοποίησε την έκφραση «το συντομότερο δυνατόν». Τα μέτρα μεταφοράς των Κάτω Χωρών και της Σλοβενίας διαφέρουν επίσης ως προς τα εξής: Οι Κάτω Χώρες χρησιμοποιούν τον όρο «με τη δέουσα ταχύτητα», ενώ η Σλοβενία φαίνεται ότι έχει εφαρμόσει τη συγκεκριμένη διάταξη με την αντίθετη σειρά, καθώς απαιτεί την παροχή απάντησης «χωρίς καθυστέρηση ή το αργότερο εντός της χρονικής προθεσμίας που καθορίζεται στο αίτημα». Επιπλέον, η Σλοβενία απαιτεί από τις αρχές της να καθορίζουν «κατάλληλη προθεσμία» για τις ερωτώσες αρχές. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Αυστρία, η Γερμανία, η Λετονία, οι Κάτω Χώρες, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία παρέλειψαν να μεταφέρουν στην εθνική νομοθεσία τους το στοιχείο του άρθρου 6 παράγραφος 1 της εν λόγω απόφασης-πλαισίου σύμφωνα με το οποίο σε περιπτώσεις κράτησης του υπόπτου τα κράτη υποχρεούνται να χειρίζονται τις αιτήσεις ως επείγουσες. Οι Κάτω Χώρες διαφοροποιούνται από τα άλλα μέτρα μεταφοράς, καθώς αποδίδουν ισχυρό ρόλο στα Διεθνή Κέντρα Δικαστικής Συνδρομής (IRC)[13]. Η Γερμανία δεν έχει μεταφέρει αυτολεξεί το άρθρο 6 της εν λόγω απόφασης-πλαισίου στην εθνική της νομοθεσία. Αντιθέτως, η παράγραφος 59 του νόμου περί διεθνούς δικαστικής συνδρομής σε ποινικές υποθέσεις απλώς διασφαλίζει γενικά ότι, εάν οι κανόνες της ΕΕ προβλέπουν υποχρέωση συνεργασίας, το γεγονός αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την άσκηση των διακριτικών εξουσιών. Το Βέλγιο, η Τσεχική Δημοκρατία, η Κροατία, η Ουγγαρία, η Φινλανδία, οι Κάτω Χώρες, η Ρουμανία και η Σλοβενία δέχονται οποιαδήποτε μορφή επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής, με την προϋπόθεση να μπορεί να τεκμηριωθεί εγγράφως. Η Σλοβενία επισημαίνει ότι τα επιλεγμένα μέσα επικοινωνίας θα πρέπει να διασφαλίζουν επαρκή προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η Αυστρία, η Κύπρος, η Γερμανία, η Λετονία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία δεν έχουν διευκρινίσει τα μέσα επικοινωνίας τους. Τα κράτη μέλη που δεν έχουν καθορίσει τα μέσα επικοινωνίας που παρέχουν τη δυνατότητα γραπτής τεκμηρίωσης δεν συμμορφώνονται με βασική απαίτηση του κεφαλαίου 2 σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών. Η Αυστρία, το Βέλγιο, η Τσεχική Δημοκρατία, η Φινλανδία, η Κροατία, η Ουγγαρία, η Λετονία, οι Κάτω Χώρες, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η Σλοβακία έχουν μεταφέρει τη διατύπωση των άρθρων 8 και 9 της εν λόγω απόφασης-πλαισίου σχετικά με τις ελάχιστες πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνει η αίτηση (σχεδόν) άμεσα στα εθνικά μέτρα τους. Συνεπώς, τα κράτη μέλη που δεν έχουν μεταφέρει την απαίτηση περί ελάχιστης ενημέρωσης βάσει των άρθρων 8 και 9 ούτε στην εθνική νομοθεσία τους ούτε στους εσωτερικούς δεσμευτικούς κανόνες δεν συμμορφώνονται με τη βασική υποχρέωση που προκύπτει από την απόφαση-πλαίσιο και ενθαρρύνονται να αναθεωρήσουν και να εναρμονίσουν τα εθνικά μέτρα εφαρμογής τους με τις διατάξεις της απόφασης-πλαισίου. 2.2.4. Διαδικασία απευθείας διαβουλεύσεων και επίτευξης συμφωνίας (άρθρο 10 - Υποχρέωση διενέργειας απευθείας διαβουλεύσεων· άρθρο 11 - Διαδικασία για την επίτευξη συμφωνίας· άρθρο 12 - Συνεργασία με την Eurojust) 2.2.4.1. Διαδικασία απευθείας διαβουλεύσεων Η πλειονότητα των κρατών μελών χρησιμοποιεί διατύπωση παρόμοια με αυτήν του άρθρου 10 παράγραφος 1 της παρούσας απόφασης-πλαισίου για τη μεταφορά της εν λόγω υποχρέωσης στην εθνική νομοθεσία τους ή στα εθνικά τους μέτρα (Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχία, Φινλανδία, Κροατία, Ουγγαρία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία). Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη ενσωμάτωσαν επιπλέον διαδικασίες ή κατευθυντήριες οδηγίες ως μέρος της διαδικασίας απευθείας διαβουλεύσεων και επίτευξης συμφωνίας. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το μέτρο που εφαρμόζεται στις Κάτω Χώρες, τα Διεθνή Κέντρα Δικαστικής Συνδρομής μπορούν να παρέχουν βοήθεια στην επικοινωνία μεταξύ κρατών μελών. Τα μέτρα του Βελγίου για τη μεταφορά της απόφασης στο εθνικό δίκαιο ορίζουν ότι για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου «θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλοι οι σχετικοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των πραγματικών στοιχείων και των νομικών ζητημάτων». Επιπλέον, βάσει του μέτρου που εφαρμόζει το Βέλγιο, σε περίπτωση διενέργειας συγχρονισμένης ή κοινής έρευνας, ο εισαγγελέας έρχεται σε επαφή με την αρμόδια αρχή σε άλλο κράτος μέλος όσον αφορά τη διαδικασία ποινικής δίωξης και, στο μέτρο του δυνατού, θέτουν κοινές προθεσμίες για την πρόληψη τυχόν σύγκρουσης δικαιοδοσίας και τη διασφάλιση μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας κατά την άσκηση της ποινικής δίωξης, τη δίκη και την επιβολή της ποινής. Μολονότι η μεταφορά αυτή δεν συνιστά πιστή μετάφραση του κειμένου του άρθρου 10 της παρούσας απόφασης-πλαισίου, αντικατοπτρίζει το πνεύμα της εν λόγω απόφασης. Το Βέλγιο υπερέβη την απόφαση-πλαίσιο υποχρεώνοντας τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε απευθείας διαβουλεύσεις όταν ένα πρόσωπο που καταζητείται βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, διώκεται στο Βέλγιο για το ίδιο αδίκημα για το οποίο εκδόθηκε το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης.[14] Η νομοθεσία της Πολωνίας ορίζει ότι «εφόσον απαιτείται για το συμφέρον της δικαιοσύνης», το δικαστήριο ή ο εισαγγελέας προβαίνει σε διαβούλευση με το αρμόδιο δικαστήριο ή άλλο φορέα του κράτους μέλους της ΕΕ στο οποίο έχει κινηθεί ποινική δίωξη για την ίδια πράξη του ιδίου προσώπου και ζητά την ανάληψη ή τη μεταβίβαση της ποινικής δίωξης. Σύμφωνα με την κυπριακή νομοθεσία, όπου κρίνεται απαραίτητο, οι ανακριτές δεν θα πρέπει να διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Διεύθυνση Διεθνούς Αστυνομικής Συνεργασίας οι οποίες δύνανται να ζητήσουν βοήθεια και/ή καθοδήγηση από τη Νομική Υπηρεσία, κατά περίπτωση. Ως προκαταρκτικό συμπέρασμα, φαίνεται πως το άρθρο 10 παράγραφος 2 της παρούσας απόφασης-πλαισίου το οποίο περιλαμβάνει την υποχρέωση των κρατών μελών να ενημερώνονται αμοιβαία για σημαντικά διαδικαστικά μέτρα που λαμβάνονται στο πλαίσιο της ποινικής δίωξης - μεταφέρθηκε άμεσα στην εθνική νομοθεσία ή στα εθνικά μέτρα από την Αυστρία, το Βέλγιο, την Τσεχική Δημοκρατία, την Κροατία, την Ουγγαρία, τη Φινλανδία, τις Κάτω Χώρες, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Σλοβενία και τη Σλοβακία)[15]. Τα ακόλουθα κράτη μέλη ανέφεραν τη χρήση μιας «εξαίρεσης για λόγους εθνικής ασφάλειας»[16] από την υποχρέωση απάντησης σε αιτήματα άλλων αρμόδιων αρχών: Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχία, Φινλανδία, Κροατία, Ουγγαρία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβενία και Σλοβακία. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι ο εθνικός εισαγγελέας τους δεν υποχρεούται να ανακαλέσει ή να κινήσει διαδικασίες στο πλαίσιο των εν λόγω διαβουλεύσεων. Αν δεν είναι δυνατή η επίτευξη συμφωνίας ως προς τη συγκέντρωση των διώξεων σε ένα κράτος μέλος ακόμα και μετά τη μεσολάβηση της Eurojust, ο εισαγγελέας δύναται να κινήσει ποινική διαδικασία κατά οποιουδήποτε αδικήματος εντός της δικαιοδοσίας του (Βέλγιο, Κάτω Χώρες). Η Σλοβενία πρόσθεσε ότι οι απευθείας διαβουλεύσεις δεν πρέπει να θίγουν την έναρξη ή τη διεξαγωγή προδικαστικών ποινικών διαδικασιών. 2.2.4.2. Αποτελέσματα της διενέργειας απευθείας διαβουλεύσεων και επίτευξης συμφωνίας βάσει των άρθρων 10 και 11 Τα κράτη μέλη ανέφεραν τα ακόλουθα σενάρια ως πιθανές εκβάσεις της απευθείας διαβούλευσης για τον προσδιορισμό του βέλτιστου τόπου άσκησης της δίωξης και/ή διεξαγωγής της δίκης: · συγκέντρωση/διαβίβαση των ερευνών ή διαδικασιών προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία του εναγομένου σε ένα κράτος μέλος (Αυστρία, Βέλγιο, Κροατία, Ουγγαρία, Φινλανδία, Ρουμανία, Σλοβενία και Κάτω Χώρες). Στην Πολωνία, η ανάληψη ή διαβίβαση της ποινικής δίωξης επιτρέπεται μόνο «εφόσον απαιτείται για το συμφέρον της δικαιοσύνης», · διοργάνωση της ποινικής διαδικασίας με άλλον κατάλληλο τρόπο (Φινλανδία), · διακοπή της έρευνας (Κάτω Χώρες, Κροατία). Η Κροατία επεσήμανε ότι «όταν οι ποινικές διαδικασίες στο έτερο κράτος μέλος έχουν ολοκληρωθεί με έκδοση απόφασης με ισχύ δεδικασμένου, η Εισαγγελία παύει την ποινική δίωξη ή αποσύρει τις κατηγορίες και ενημερώνει σχετικά το δικαστήριο», · διενέργεια παράλληλων ερευνών σε δύο κράτη μέλη με στενή συνεργασία και επικοινωνία (Βέλγιο, Κάτω Χώρες), · σύσταση κοινής ομάδας έρευνας (Βέλγιο, Κάτω Χώρες). Η Σλοβενία ανέλυσε λεπτομερώς ποιες περιστάσεις πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τις απευθείας διαβουλεύσεις προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία: «εξετάζονται όλα τα περιστατικά και τα αποδεικτικά στοιχεία που σχετίζονται με την υπόθεση και όλες οι περιστάσεις που σχετίζονται με την επίτευξη συμφωνίας». Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ιδιαιτέρως σημαντικό «να λαμβάνεται υπόψη η σκοπιμότητα της ποινικής διαδικασίας, η σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας της άσκησης δίωξης, η διαθεσιμότητα αποδεικτικών στοιχείων, η προστασία του οικογενειακού βίου, καθώς και το κόστος της προδικαστικής ποινικής διαδικασίας ή της ποινικής διαδικασίας που έχει προκύψει μέχρι τη δεδομένη στιγμή ή πρόκειται να προκύψει, όχι όμως η διάρκεια της προβλεπόμενης ποινής»[17]. 3. Συμπέρασμα · Η παρούσα απόφαση-πλαίσιο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την πρόληψη παραβάσεων της αρχής «ne bis in idem» κατά τη διάρκεια ποινικών διαδικασιών και την αποφυγή του κινδύνου μη ενδεδειγμένης άσκησης δικαιοδοσίας από τα κράτη μέλη. Ο βαθμός εφαρμογής της παρούσας απόφασης-πλαισίου διαφέρει σημαντικά. Παρότι αναγνωρίζονται οι προσπάθειες που κατέβαλαν τα 15 κράτη μέλη που μετέφεραν την απόφαση-πλαίσιο στο εθνικό τους δίκαιο μέχρι σήμερα, το επίπεδο εφαρμογής αυτού του σημαντικού νομοθετήματος δεν είναι καθόλου ικανοποιητικό, καθώς δεν έχει μεταφερθεί από 13 άλλα κράτη μέλη. · Η μερική και ελλιπής μεταφορά της παρούσας απόφασης-πλαισίου παρεμποδίζει την αποτελεσματική λειτουργία του ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης. Ενδέχεται, εξάλλου, να υπονομεύσει σε ορισμένες περιπτώσεις τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των πολιτών της ΕΕ. Τα εθνικά μέτρα μεταφοράς που ελήφθησαν από 12 κράτη μέλη φαίνονται σε γενικές γραμμές ικανοποιητικά, ιδίως όσον αφορά τα πλέον σημαντικά ζητήματα, όπως είναι ο μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών και η διαδικασία διαβούλευσης (Αυστρία, Βέλγιο, Κύπρος, Τσεχία, Φινλανδία, Κροατία, Ουγγαρία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία). · Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να παρέχουν ακριβή στατιστικά στοιχεία όσον αφορά τις παραπομπές υποθέσεων, τα οποία θα επέτρεπαν την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της εφαρμογής της παρούσας απόφασης-πλαισίου στην πράξη. · Τέλος, η καθυστερηµένη εφαρµογή αποτελεί λυπηρό γεγονός, καθώς η παρούσα απόφαση-πλαίσιο έχει τη δυνατότητα να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της απονομής δικαιοσύνης σε διασυνοριακές υποθέσεις εξοικονομώντας χρόνο αλλά και ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους για τις αρμόδιες αρχές κατά τις ποινικές διαδικασίες. · Είναι ύψιστης σημασίας να λάβουν υπόψη τα κράτη μέλη την παρούσα έκθεση και να παράσχουν κάθε περαιτέρω σχετική πληροφορία στην Επιτροπή, προκειμένου να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τη Συνθήκη. Επιπλέον, η Επιτροπή προτρέπει τα κράτη μέλη που έχουν δηλώσει ότι καταρτίζουν επί του παρόντος σχετική νομοθεσία να τη θεσπίσουν και να κοινοποιήσουν τα εν λόγω εθνικά μέτρα το συντομότερο δυνατό. Η Επιτροπή καλεί όλα εκείνα τα κράτη μέλη που δεν το έκαναν ακόμη να λάβουν γρήγορα μέτρα για την πληρέστερη δυνατή εφαρμογή της παρούσας απόφασης-πλαισίου. Επιπλέον, καλεί τα κράτη μέλη που εφάρμοσαν εσφαλμένα το κοινοτικό δίκαιο να αναθεωρήσουν την εθνική νομοθεσία εφαρμογής τους και να την εναρμονίσουν με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης-πλαισίου. [1] Άρθρο 50 του Χάρτη της ΕΕ («Ne bis in idem»): «Δικαίωμα του προσώπου να μη δικάζεται ή να μην τιμωρείται ποινικά δύο φορές για την ίδια αξιόποινη πράξη: Κανείς δεν διώκεται ούτε τιμωρείται ποινικά για αδίκημα για το οποίο έχει ήδη αθωωθεί ή καταδικασθεί εντός της Ένωσης με οριστική απόφαση ποινικού δικαστηρίου σύμφωνα με τον νόμο.» [2] Η εν λόγω απόφαση-πλαίσιο εκδόθηκε κατόπιν πρωτοβουλίας της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας, της Σλοβακικής Δημοκρατίας και του Βασιλείου της Σουηδίας. [3] Η σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη μεταφορά των διαδικασιών του 1972 τέθηκε σε ισχύ μόλις σε 13 κράτη μέλη της ΕΕ. [4] Βλ. για παράδειγμα τις εξής υποθέσεις του ΔΕΕ: C-187/01 και C-385/01 Gözütok και Brügge, C-436/04 Van Esbroeck, C-367/05 Kraaijenbrink, C-150/05 Van Straaten, C-297/07 Klaus Bourquain, C-261/09 Gaetano Mantello. [5] Η απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με τη σύσταση της Eurojust, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2009/426/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2008, για την ενίσχυση της Eurojust. Η ετήσια έκθεση της Eurojust για το 2012 αναφέρει ότι η Eurojust χρησιμοποιεί επίσημα σε περιορισμένο βαθμό τις αρμοδιότητές της σχετικά με τη διατύπωση συστάσεων για την πρόληψη και την επίλυση θετικών ή αρνητικών συγκρούσεων δικαιοδοσίας. Από τις κοινοποιήσεις προκύπτει ότι η πλειονότητα των κρατών μελών έχουν εφαρμόσει το άρθρο 12 (Συνεργασία με την Eurojust) με ευέλικτο τρόπο, αναφέροντας καταρχήν ότι «στην περίπτωση που οι αρχές δεν καταφέρουν να καταλήξουν σε συμφωνία για μια αποτελεσματική λύση, το ζήτημα μπορεί να παραπεμφθεί στην Eurojust». Μόνο ένα κράτος μέλος αναγνώρισε ρητά, στο μέτρο του μεταφοράς, τον ρόλο των «κατευθυντηρίων γραμμών σύμφωνα με τις οποίες αποφασίζεται η αρμόδια για την άσκηση δίωξης αρχή» που εξέδωσε η Eurojust το 2003. [6] Στην περίπτωση που το μέτρο μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο δεν περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για ορισμένα στοιχεία της απόφασης-πλαισίου, η παρούσα έκθεση αναφέρει ότι το συγκεκριμένο κράτος μέλος δεν έχει μεταφέρει τα στοιχεία αυτά στο εθνικό του δίκαιο. [7] Στην Κύπρο, ορίστηκε η αστυνομία και πιο συγκεκριμένα, η Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Ένωσης και Διεθνούς Αστυνομικής Συνεργασίας (Δ.Ε.Ε. και Δ.Α.Σ.). [8] Εκτός από την αστυνομία, η Λετονία όρισε τη Γενική Εισαγγελία και το Υπουργείο Δικαιοσύνης. [9] Για τον σκοπό του άρθρου 4, η Ουγγαρία όρισε μόνον την Ανώτατη Εισαγγελία. [10] Για τον σκοπό του άρθρου 4, η Πορτογαλία όρισε μόνον την Γενική Εισαγγελία. [11] Ορισμένα κράτη μέλη χρησιμοποίησαν κάπως διαφορετική ορολογία όπως «όταν αυτό δικαιολογείται ή όταν αποδειχθεί ότι διεξάγονται παράλληλες διαδικασίες». [12] Σύμφωνα με το μέτρο εφαρμογής των Κάτω Χωρών: «πάντοτε υφίστανται βάσιμοι λόγοι εφόσον ένας ύποπτος δηλώσει ότι έχουν κινηθεί παράλληλες ποινικές διαδικασίες εναντίον του σε άλλα κράτη μέλη, εφόσον προκύψει από αίτηση δικαστικής συνδρομής από αρμόδια αρχή άλλου κράτους μέλους ότι ενδέχεται να βρίσκονται σε εξέλιξη τέτοιες διαδικασίες, εφόσον η αστυνομία ή οι δικαστικές αρχές παράσχουν πληροφορίες από τις οποίες μπορεί να υποτεθεί ότι ενδέχεται να βρίσκονται σε εξέλιξη τέτοιες διαδικασίες ή εφόσον προκύψει από ποινική έρευνα των Κάτω Χωρών ότι ενδέχεται να βρίσκονται σε εξέλιξη παράλληλες διαδικασίες.» [13] Οι αιτήσεις των αρμόδιων αρχών άλλων κρατών μελών αποστέλλονται απευθείας στον εισαγγελέα ή μεταβιβάζονται από ένα Διεθνές Κέντρο Δικαστικής Συνδρομής. Εάν ένας εισαγγελέας λάβει αίτηση απευθείας, οφείλει να ενημερώσει το Διεθνές Κέντρο Δικαστικής Συνδρομής. [14] http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32002F0584:el:HTML. [15] Για παράδειγμα, η νομοθεσία της Πολωνίας προβλέπει ότι η παροχή πληροφοριών θα πρέπει να διενεργείται στο πλαίσιο της διαδικασίας για τα μέτρα πρόληψης και λοιπές πληροφορίες θα πρέπει να παρέχονται κατόπιν αιτήματος της αρμόδιας αρχής. Σύμφωνα με το μέτρο που εφαρμόζεται στις Κάτω Χώρες, ο εισαγγελέας θα πρέπει επίσης να συμφωνήσει με την αρμόδια αρχή ως προς τον τρόπο καταγραφής των πληροφοριών που ανταλλάσσονται και χρησιμοποιούνται κατά την ποινική διαδικασία. Η νομοθεσία της Ουγγαρίας ορίζει ότι κατά την έναρξη των διαβουλεύσεων, η εισαγγελική αρχή αναστέλλει την έρευνα ή το δικαστήριο αναστέλλει τη διαδικασία, κατά περίπτωση. Ο Γενικός Εισαγγελέας ενημερώνει την αρμόδια αρχή του άλλου κράτους μέλους για την αναστολή της ποινικής διαδικασίας. [16] Εάν η συγκεκριμένη αιτούμενη πληροφορία θίγει σημαντικά συμφέροντα εθνικής ασφάλειας ή θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια προσώπων, η αρμόδια αρχή δεν υποχρεούται να την παρέχει σε επιμέρους υπόθεση. [17] Στην Ουγγαρία, κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, τα μέρη συνεκτιμούν όλες τις σημαντικές πτυχές προκειμένου να αποφασίσουν ποιο κράτος μέλος θα πρέπει να συνεχίσει την ποινική δίωξη. Συνιστούν κυρίως σημαντικές πτυχές το στάδιο που έχει επιτευχθεί κατά την ποινική διαδικασία, το κράτος μέλος στο οποίο υπάρχουν τα περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία, η ενδεχόμενη συνάφεια μεταξύ διαφόρων ποινικών διαδικασιών που διεξάγονται στα διάφορα κράτη μέλη και άλλων ποινικών διαδικασιών που έχουν κινηθεί στο ίδιο κράτος μέλος, ο τόπος κράτησης του κατηγορουμένου ή η υπηκοότητα αυτού του τελευταίου. Επισκόπηση εθνικών μέτρων μεταφοράς || Ελήφθη κοινοποίηση || Ημερομηνία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο/έναρξη ισχύος || Είδος εφαρμογής || Αρμόδιες αρχές || Γλώσσες (άρθρο 14) AT || ΝΑΙ || 1. 8. 2013 || Ομοσπονδιακός νόμος για τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις με τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας της Αυστρίας (Bundesgesetzblatt) I αριθ. 175/2013 || Εισαγγελίες. || Η γερμανική μπορεί να χρησιμοποιείται σε διαδικασίες, όπως περιγράφονται στο κεφάλαιο 2. Άλλες γλώσσες μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται σε αμοιβαία βάση. BE || ΝΑΙ || 27. 3. 2013 || Κοινή εγκύκλιος του Υπουργού Δικαιοσύνης και του Συμβουλίου Γενικών Εισαγγελέων || Αρμόδιος εισαγγελέας. || Οποιαδήποτε γλώσσα που γίνεται κατανοητή και ομιλείται από τις αρχές. CY || ΝΑΙ || 10. 8. 2012 || Κανονιστικός διοικητικός νόμος αριθ. 303/2012 Εγκύκλιος του αρχηγού της Κυπριακής Αστυνομίας, η οποία δημοσιεύθηκε στις 21.11.2012 || Κυπριακή Αστυνομία || Ελληνική και αγγλική. CZ || ΝΑΙ || 1. 1. 2014 || Νόμος αριθ. 104/2013 για τη διεθνή δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις || Δικαστήρια, εισαγγελέας, ανάλογα με το στάδιο της διαδικασίας. Ρόλος αποδίδεται επίσης στο Υπουργείο Δικαιοσύνης/στην Ανώτατη Εισαγγελία, ανάλογα με το στάδιο της διαδικασίας (άρθρο 4 παράγραφος 3). || Τσεχική· σλοβακική σε σχέση με τη Σλοβακία και γερμανική σε σχέση με την Αυστρία. DE || ΝΑΙ || δ/υ || Νόμος περί διεθνούς δικαστικής συνδρομής σε ποινικές υποθέσεις· Κώδικας Ποινικής Δικονομίας || Εισαγγελία. || Δεν έχει καθοριστεί. FI || ΝΑΙ || 19. 6. 2012 || Νόμος για την πρόληψη και τον διακανονισμό συγκρούσεων δικαιοδοσίας και για τη μεταφορά των προκαταρκτικών ερευνών και διαδικασιών μεταξύ της Φινλανδίας και των άλλων κρατών μελών (295/2012) || Αρμόδιος εισαγγελέας ή ο αξιωματικός που είναι υπεύθυνος για την έρευνα – άρθρο 4 παράγραφος 3: Γενική Εισαγγελία και Εθνικό Γραφείο Ερευνών. || Φινλανδική, σουηδική ή αγγλική· αιτήματα επικοινωνίας σε άλλη γλώσσα, εφόσον δεν υφίσταται κώλυμα για τη χρήση της. HR || ΝΑΙ || 1. 7. 2013 || Νόμος για την τροποποίηση του Νόμου για την εισαγγελία (NN αριθ. 72/13) || Εισαγγελία. || Δεν έχει καθοριστεί. HU || ΝΑΙ || δ/υ || Νόμος αριθ. CLXXX του 2012 || Ανώτατη Εισαγγελία (που ενεργεί επίσης ως κεντρική αρχή βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 3). || Ουγγρική, αγγλική, γερμανική, γαλλική. LV || ΝΑΙ || 1. 7. 2012 || Νόμος της 24ης Μαΐου 2012 Τροποποιήσεις στον νόμο περί Ποινικής Δικονομίας || Γενική Εισαγγελία· Κρατική Αστυνομία· Υπουργείο Δικαιοσύνης, ανάλογα με το στάδιο της διαδικασίας. || Δεν έχει καθοριστεί. NL || ΝΑΙ || 15. 6. 2012 || Εγκύκλιος από το Συμβούλιο Γενικών Εισαγγελέων || Όλοι οι εισαγγελείς. || Ολλανδική, αγγλική και γερμανική για γραπτές αιτήσεις – προφορική επικοινωνία: οποιαδήποτε γλώσσα είναι κατανοητή από τους δύο αντιδίκους. PL || ΝΑΙ || 17. 10. 2012 || Νόμος για την τροποποίηση του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας || Δικαστήρια, εισαγγελείς. || Πολωνική. PT || ΝΑΙ || 30. 8. 2001 || Άρθρο 145 του νόμου 144/1999, όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο 104/2001 || Γενική Εισαγγελία. || Πορτογαλικά· άλλες γλώσσες μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται σε αμοιβαία βάση. RO || ΝΑΙ || 25. 12. 2013 || Νόμος αριθ. 300/2013 για την τροποποίηση και συμπλήρωση του νόμου αριθ. 302 /2004 για τη διεθνή δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις || Εισαγγελείς που είναι υπεύθυνοι για την υπόθεση· δικαστήριο στο στάδιο της δίκης. Άρθρο 4 παράγραφος 3: Εισαγγελία του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου. || Ρουμανική· αιτήματα επικοινωνίας σε άλλη γλώσσα, εφόσον δεν υφίσταται κώλυμα για τη χρήση της. SI || ΝΑΙ || 20. 9. 2013 || Νόμος για τη διεθνή συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας της Σλοβενίας, αριθ. 48/20133 της 4ης Ιουνίου 2013 || Πριν εκδοθεί η απόφαση για την έρευνα: εισαγγελείς· Κατά τη διάρκεια της έρευνας: ανακριτές· Κατά το στάδιο της δίκης : οι δικαστές της δίκης. || Κατά την επικοινωνία, σλοβενική ή αγγλική· οι αρμόδιες αρχές μπορούν να συμφωνήσουν στη χρήση οποιασδήποτε άλλης γλώσσας κατά τη διάρκεια των απευθείας διαβουλεύσεών τους. SK || ΝΑΙ || 1. 8. 2013 || Νόμος αριθ. 204/2013 για την τροποποίηση του νόμου αριθ. 300/2005, του Ποινικού Κώδικα, όπως τροποποιήθηκε, και για την τροποποίηση ορισμένων νόμων Νόμος αριθ. 301/2005, Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, όπως τροποποιήθηκε Νόμος αριθ. 575/2001 για την οργάνωση των κυβερνητικών δραστηριοτήτων και για την οργάνωση της κεντρικής κρατικής διοίκησης, όπως τροποποιήθηκε || Δικαστήρια, εισαγγελέας. || Στις διαδικασίες που προβλέπονται στο κεφάλαιο 2 της απόφασης-πλαισίου, απαιτείται η σλοβακική γλώσσα.