ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που έλαβε το Συμβούλιο στις 21.5.1999 ενόψει της έγκρισης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την ασφάλιση αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων και για την τροποποίηση των οδηγιών 73/239/ΕΟΚ και 88/357/ΕΟΚ (Τέταρτη οδηγία ασφάλισης αυτοκινήτων)

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

* Στις 10 Οκτωβρίου 1997 η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση οδηγίας για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την ασφάλιση αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων και για την τροποποίηση των οδηγιών 73/239/ΕΟΚ και 92/49/ΕΟΚ (τέταρτη οδηγία ασφάλισης αυτοκινήτων) [1]. Η πρόταση υποβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με επιστολή της 13ης Οκτωβρίου 1997.

[1] ΕΕ C 343 της 13.11.1997, σ. 11.

* Κατά την 353η σύνοδο της ολομέλειάς της στις 25 Μαρτίου 1998, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε (ομόφωνα) ευνοϊκή γνώμη [2] σχετικά με την πρόταση οδηγίας και πρότεινε ορισμένες τροποποιήσεις.

[2] ΕΕ C 157 της 25.5.1998, σ. 6.

* Το Κοινοβούλιο εξέδωσε νομοθετικό ψήφισμα με την γνώμη του [3] σχετικά με την πρόταση οδηγίας της Επιτροπής κατά την σύνοδο της ολομέλειάς του στις 16 Ιουλίου 1998.

[3] ΕΕ C 292 της 21.9.1998, σ. 123.

* Στις 31 Μαρτίου 1999, η Επιτροπή ενέκρινε μία τροποποιημένη πρόταση οδηγίας [4] βάσει της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

[4] COM/99/147 τελικό.

* Στις 21 Μαΐου 1999, κατά την 2180η σύνοδό του, το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή θέση που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας ανακοίνωσης.

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

* Πρωταρχικός σκοπός της πρότασης είναι να βελτιωθεί η παρούσα κατάσταση όσον αφορά τις αξιώσεις αποζημίωσης προσώπων που προσωρινά βρέθηκαν σε κράτος μέλος διαφορετικό από το κράτος μέλος όπου διαμένουν ("επισκέπτες") και έχουν υποστεί ζημίες ή ατύχημα στο εν λόγω κράτος μέλος από όχημα καταχωρημένο και ασφαλισμένο σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο στο οποίο διαμένουν.

* Η οδηγία θα εξαλείψει ένα κενό στις λεγόμενες οδηγίες ασφάλισης αυτοκινήτων (72/166/ΕΟΚ [5], 84/5/EOK [6], 90/232/EOK [7] και 90/618/ΕΟΚ [8] - που ονομάζονται αντίστοιχα πρώτη, δεύτερη και τρίτη οδηγία ασφάλισης αυτοκινήτων και οδηγία υπηρεσιών αυτοκινήτου): σε καμία δεν λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη εκείνοι που ευρισκόμενοι προσωρινά σε άλλο κράτος μέλος υφίστανται ζημία ή ατύχημα σε αυτό από όχημα καταχωρημένο και πολύ συχνά ασφαλισμένο στο ίδιο κράτος μέλος. Από νομική άποψη τα θύματα αυτά καλύπτονται από το τρέχον σύστημα της πράσινης κάρτας. ωστόσο, στην πράξη αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα όσον αφορά την αποζημίωσή τους ή έστω την αιτιολογημένη απάντηση στην απαίτησή τους από τον ασφαλιστή του υπεύθυνου μέρους.

[5] Οδηγία 72/166/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Απριλίου 1972 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με την ασφάλιση της αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων και με τον έλεγχο της υποχρεώσεως προς ασφάλιση της ευθύνης αυτής.

[6] Δεύτερη οδηγία 84/5/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 30ής Δεκεμβρίου 1983 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με την ασφάλιση της αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων.

[7] Τρίτη οδηγία 90/232/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Μαΐου 1990 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την ασφάλιση αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκινήτων.

[8] Οδηγία 90/618/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 8ης Νοεμβρίου 1990 για την τροποποίηση, ιδιαίτερα όσον αφορά την ασφάλιση της ευθύνης από αυτοκίνητα, των οδηγιών 73/239/ΕΟΚ και 88/357/ΕΟΚ που αφορούν το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την πρωτασφάλιση, εκτός της ασφάλειας ζωής.

ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Γενικά

Η κοινή θέση που έλαβε το Συμβούλιο διατηρεί την ουσία της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Η Επιτροπή συμφωνεί με τις αλλαγές που εισήγαγε το Συμβούλιο και θεωρεί ότι θα βελτιώσουν την ποιότητα του νομοθετικού κειμένου.

Η κοινή θέση λαμβάνει υπόψη ένα μεγάλο αριθμό τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά την πρώτη ανάγνωση τις οποίες η Επιτροπή δέχθηκε στην τροποποιημένη της πρόταση. Στο πλαίσιο αυτό η κοινή θέση αντιστοιχεί σε μεγάλο βαθμό στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Εξακολουθεί όμως να υπάρχει ένα σημείο απόκλισης μεταξύ της κοινής θέσης και της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αφορά την 15η τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η οποία θα διεύρυνε σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας εκτείνοντας την εφαρμογή της σε περιπτώσεις ατυχημάτων που συμβαίνουν εκτός του κράτους μέλους όπου διαμένει ο ζημιωθείς καθώς και ατυχήματα σε τρίτες χώρες. Η τροπολογία αυτή, η οποία δεν έγινε δεκτή από την Επιτροπή ούτε από το Συμβούλιο θα δημιουργούσε πολλά πρακτικά προβλήματα ακόμη και αν όλοι οι παράγοντες (κράτος μέλος διαμονής του θύματος, κράτος μέλος όπου συνέβη το ατύχημα, κράτος μέλος του ασφαλιστή) που διέπουν την παρέμβαση των μηχανισμών που προτείνονται στην οδηγία (αντιπρόσωπος υπεύθυνος για τον διακανονισμό των ζημιών, οργανισμός ενημέρωσης, οργανισμός αποζημίωσης) βρίσκονται μέσα στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν μπορεί να γίνει δεκτή για τους εξής πρακτικούς λόγους:

- Πρώτον, τα προβλήματα αυτά σχετίζονται με την ισχύουσα νομοθεσία. Δεδομένου ότι στις περισσότερες περιπτώσεις θα ισχύει η νομοθεσία του κράτους μέλος στο οποίο συνέβη το ατύχημα, η υιοθέτηση της τροπολογίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα σήμαινε ότι δεν θα αρκούσε η εξοικείωση του αντιπροσώπου με τις βασικές αρχές της νομοθεσίας ασφάλισης αυτοκινήτων στα 15 κράτη μέλη. Θα έπρεπε επίσης να διεξάγει πρόσθετες έρευνες για κάθε περίπτωση όσον αφορά τη νομοθεσία της εκάστοτε τρίτης χώρας εφόσον το απαιτούσαν οι περιστάσεις. Αυτό σημαίνει πρόσθετη υποδομή και κατ' επέκταση μεγαλύτερο κόστος για τον ασφαλιστικό κλάδο καθώς και μάλλον βραδύ διακανονισμό των απαιτήσεων του ζημιωθέντος.

- Δεύτερον, μπορεί να προκύψουν προβλήματα όσον αφορά τη δικαιοδοσία και την αρμοδιότητα των εθνικών δικαστηρίων για την εκδίκαση υποθέσεων που δεν λύνονται με εξωδικαστικούς διακανονισμούς και απαιτούν δικαστική απόφαση.

Εκτός αυτού, το Συμβούλιο εισήγαγε και άλλες αλλαγές ώστε να ενισχυθεί η σαφήνεια και η συνοχή της πρότασης και να διευκρινιστούν ορισμένες πτυχές οι οποίες δεν αναπτύσσονταν στην αρχική πρόταση. Στις περισσότερες περιπτώσεις το Συμβούλιο εισήγαγε φραστικές διευκρινίσεις ή ελάσσονος σημασίας τροποποιήσεις συμβιβάσιμες με το γενικότερο πνεύμα των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Η Επιτροπή συμφωνεί με όλες τις τροποποιήσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο.

Οι κυριότερες αλλαγές στην κοινή θέση σε σχέση με την αρχική πρόταση και την τροποποιημένη πρόταση σχολιάζονται αναλυτικά παρακάτω. Εκείνες που ανταποκρίνονται στις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναλύονται στο μέρος 3.2 ενώ οι αλλαγές που εισήγαγε το Συμβούλιο στο μέρος 3.3.

Αλλαγές προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι τροπολογίες του Κοινοβουλίου

Αιτιολογικές σκέψεις 5 και 6 της κοινής θέσης

Στο κείμενο το οποίο ενσωματώνει τις τροπολογίες 1 και 2 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν εισαχθεί αναφορές στη λειτουργία και τις ελλείψεις του μηχανισμού της πράσινης κάρτας. Οι δύο νέες αυτές αιτιολογικές σκέψεις βοηθούν να γίνει κατανοητό ότι παρά το γεγονός ότι υπάρχει ήδη ένα σύστημα διακανονισμού των απαιτήσεων εξακολουθούν να υπάρχουν πρακτικά προβλήματα τα οποία πρέπει να λυθούν. Πρόκειται για ακριβώς το ίδιο κείμενο όπως η τροποποιημένη πρόταση.

Αιτιολογική σκέψη 7 της κοινής θέσης

Το κείμενο βελτιώθηκε ώστε να ληφθεί υπόψη η τροποποίηση αριθ. 3 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και μοιάζει πολύ με το κείμενο της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής.

Αιτιολογική σκέψη 8 της κοινής θέσης

Η διατύπωση έχει βελτιωθεί (αντικατάσταση της λέξης "θύμα" από τη λέξη "ζημιωθείς" όπως προτείνεται στην τροπολογία αριθ. 4 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου - όρος που αντικαταστάθηκε σε όλες τις άλλες αιτιολογικές σκέψεις και διατάξεις της οδηγίας. αναφορά στην έννοια της "ζημία ή σωματική βλάβη") προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή με τις προηγούμενες οδηγίες (άρθρο 1, παράγραφος 2 της οδηγίας 72/166/ΕΟΚ).

Αιτιολογική σκέψη 9 της κοινής θέσης

Το κείμενο ενσωματώνει την τροπολογία αριθ. 9 του Κοινοβουλίου. Αποτελεί σαφέστερη αναφορά στην ανάγκη καθιέρωσης του δικαιώματος ευθείας αγωγής που θεσπίζει έννομη σχέση μεταξύ του ζημιωθέντος και του ασφαλιστή.

Αιτιολογικές σκέψεις 10 και 11 της κοινής θέσης

Το κείμενο ενσωματώνει τις τροπολογίες αριθ. 5 και 6 του Κοινοβουλίου. Περιλαμβάνει αναφορά στην αρχή και στα πλεονεκτήματα του διακανονισμού της αξίωσης μέσω του αντιπροσώπου που είναι υπεύθυνος για τον διακανονισμό των ζημιών. Πρόκειται για το ίδιο κείμενο με την τροποποιημένη πρόταση με μία γλωσσική αλλαγή: ο όρος "ασφαλιστής" αντικαταστάθηκε με τον όρο "ασφαλιστική επιχείρηση" ώστε να εξασφαλιστεί η συνοχή με τις άλλες οδηγίες του ασφαλιστικού τομέα. Ο όρος αυτός αντικαταστάθηκε σε όλες τις άλλες αιτιολογικές σκέψεις και διατάξεις της οδηγίας.

Αιτιολογική σκέψη 12 της κοινής θέσης

Το κείμενο ενσωματώνει την τροποποίηση αριθ. 7 του Κοινοβουλίου όπου ορίζεται ότι η δημιουργία αντιπροσώπων υπεύθυνων για τον διακανονισμό των ζημιών δεν επηρεάζει τους κανόνες της ισχύουσας νομοθεσίας ούτε το θέμα της δικαιοδοσίας.

Αιτιολογική σκέψη 14 της κοινής θέσης

Το κείμενο τροποποιήθηκε προκειμένου να ληφθεί υπόψη ένα μέρος των αλλαγών που προτείνονται στην τροποποίηση αριθ. 10 (απλούστευση του κειμένου που θεσπίζει την απαίτηση να περιλαμβάνεται ο αντιπρόσωπος στους όρους που πρέπει να πληρούνται προκειμένου να δοθεί η "ενιαία άδεια"). Υπάρχουν επίσης ορισμένες βελτιώσεις που αφορούν την περιγραφή των εξουσιών του αντιπροσώπου που είναι υπεύθυνος για το διακανονισμό των ζημιών. Στο νέο κείμενο έχει διατηρηθεί η αναφορά στην εκπροσώπηση της επιχείρησης έναντι των δικαστηρίων από τον αντιπρόσωπό της που είναι υπεύθυνος για το διακανονισμό των ζημιών. παρότι η τρέχουσα κατάσταση του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου σχετικά με τον καθορισμό της δικαιοδοσίας δεν παρέχει στο ζημιωθέντα τη δυνατότητα να ασκήσει αγωγή κατά του αντιπροσώπου που είναι υπεύθυνος για το διακανονισμό των ζημιών στο κράτος μέλος διαμονής του, δεν πρέπει να αποκλειστούν περαιτέρω εξελίξεις στον τομέα αυτό (όπως ενδεχόμενη τροποποίηση της σύμβασης των Βρυξελλών).

Αιτιολογικές σκέψεις 17 και 18 της κοινής θέσης

Το κείμενο έχει τροποποιηθεί προκειμένου να λάβει υπόψη το πνεύμα των τροπολογιών 26 και 27 που συνεπάγονται την εφαρμογή ενισχυμένων κυρώσεων σε περίπτωση που ο ασφαλιστής δεν παράσχει αιτιολογημένη απάντηση εντός του καθορισμένου χρονικού ορίου. Έχει καθοριστεί συγκεκριμένα ο χαρακτήρας των κυρώσεων που μπορούν να επιβληθούν, οι οποίες πρέπει να είναι συστηματικές και αποτελεσματικές. Όσον αφορά το περιεχόμενο των εν λόγω κυρώσεων, έχει προστεθεί σαφής αναφορά τόσο στις οικονομικές όσο και στις αντίστοιχες διοικητικές κυρώσεις ενώ στην αιτιολογική σκέψη 17 έχει προστεθεί εκτενής κατάλογος σοβαρών διοικητικών κυρώσεων. Επίσης στην αιτιολογική σκέψη 18 έχει συμπεριληφθεί αναφορά σε πρόσθετες οικονομικές κυρώσεις του αστικού δικαίου, λ.χ. τόκοι υπερημερίας. Η αιτιολογική σκέψη έχει προσαρμοστεί ούτως ώστε να ανταποκρίνεται στο αναθεωρημένο κείμενο του άρθρου 4, παράγραφος 4 της κοινής θέσης. Η ίδια προσέγγιση τηρήθηκε και στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής (αιτιολογικές σκέψεις 10 και 10α [νέα], άρθρο 3 (6)).

Αιτιολογικές σκέψεις 19, 20 και 21 της κοινής θέσης

Η διατύπωση της αιτιολογικής σκέψης 19 έχει βελτιωθεί σύμφωνα με τις προτάσεις του Κοινοβουλίου (τροπολογία αριθ. 12). Επίσης η αιτιολογική σκέψη 11 της αρχικής και της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής χωρίστηκε σε δύο νέες αιτιολογικές σκέψεις (αιτιολογικές σκέψεις 19 και 20 της κοινής θέσης) προκειμένου να βελτιωθεί η παρουσίαση και η κατανόηση του κειμένου. Επίσης στην αιτιολογική σκέψη 20 προστέθηκε κάποια διευκρίνιση όσον αφορά τη συγκέντρωση πληροφοριών που αφορούν τον τερματισμό της ασφαλιστικής κάλυψης - που δεν είναι απαραίτητο να συμπίπτει με τον αρχικό χρόνο ισχύος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Επιπλέον, στην αιτιολογική σκέψη 21 το κείμενο έχει συμπληρωθεί με αναφορά στις περιπτώσεις οχημάτων (λ.χ. κρατικών ή στρατιωτικών) τα οποία εξαιρούνται από την υποχρέωση ασφάλισης αστικής ευθύνης έναντι τρίτων. έτσι εξασφαλίζεται η συνοχή με την αναθεωρημένη έκδοση του άρθρου 5, παράγραφος 4 που περιλαμβάνει νέα διάταξη που καλύπτει τα εν λόγω οχήματα.

Αιτιολογικές σκέψεις 24, 25, 27, 29 και 30 της κοινής θέσης

Οι εν λόγω αιτιολογικές σκέψεις έχουν τροποποιηθεί για να λάβουν αρχικά υπόψη μέρος των προτάσεων της τροπολογίας αριθ. 13 του Κοινοβουλίου. Η τροπολογία αριθ. 13 αναφέρει ότι οι περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της ταυτότητας του ασφαλιστή πρέπει να ρυθμίζονται επίσης από τον οργανισμό αποζημίωσης στο κράτος μέλος διαμονής του ζημιωθέντος, προκειμένου να διευκολύνουν τον επισκέπτη μέσω της καθιέρωσης ενός μόνο σημείου επαφής. Ωστόσο, η νέα αυτή ρύθμιση αποτελεί πρόσθετη δυνατότητα η οποία προσφέρεται σε επισκεπτόμενους ζημιωθέντες και για το λόγο αυτό δεν πρέπει να αντιβαίνει τους υφιστάμενους μηχανισμούς αποζημίωσης στις περιπτώσεις ατυχημάτων που οφείλονται σε ασφαλισμένο ή σε άγνωστης ταυτότητας όχημα. Συνεπώς, στη διάταξη αυτή έχει συμπληρωθεί σαφή αναφορά ότι πρέπει να τηρείται το υφιστάμενο σύστημα ασφαλιστικών οδηγιών: τα ανασφάλιστα οχήματα ή τα οχήματα των οποίων ο ιδιοκτήτης δεν είναι δυνατό να εντοπιστεί αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο της οδηγίας 84/5/ΕΟΚ και εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των ταμείων εγγυήσεως. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν σε πρώτη φάση παρέμβει ο οργανισμός αποζημίωσης, ο τελικός οφειλέτης είναι πάντοτε το ταμείο εγγυήσεως.

Για τους ίδιους λόγους εξασφάλισης συνοχής με την οδηγία 84/5/ΕΟΚ, η οποία αντιμετωπίζει ισότιμα τα ανασφάλιστα και τα άγνωστης ταυτότητας οχήματα, ο διακανονισμός από τον οργανισμό αποζημίωσης στο κράτος μέλος που κατοικεί ο ζημιωθείς προβλέπεται και στην περίπτωση ατυχήματος που έχει προκληθεί από άγνωστης ταυτότητας όχημα. Και πάλι, η αιτιολογική σκέψη 30 ορίζει σαφώς ότι η τελική ευθύνη ανήκει στα ταμεία εγγυήσεως σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 4 της οδηγίας 84/5/ΕΟΚ. Δεύτερον, το κείμενο της αιτιολογικής σκέψης 29 συμπληρώθηκε με αναφορά στη συμφωνία που πρόκειται να υπογραφεί μεταξύ των οργανισμών αποζημίωσης σχετικά με τους όρους αποζημίωσης ούτως ώστε να ανταποκρίνονται στην αντίστοιχη διάταξη του άρθρου 6, παράγραφος 2.

Άρθρο 1 της κοινής θέσης

Η διατύπωση έχει βελτιωθεί προκειμένου να λάβει υπόψη τουλάχιστον εν μέρει την τροπολογία αριθ. 15 του Κοινοβουλίου και επίσης να αποσαφηνίσει τι εννοεί η αρχική πρόταση με τον όρο "θύμα" (δηλ. ζημιωθείς) και να διασφαλίσει τη συνοχή με προηγούμενες οδηγίες ασφάλισης αυτοκινήτων.

Άρθρο 4, παράγραφος 1 της κοινής θέσης - Άρθρο 3, παράγραφος 1 της τροποποιημένης πρότασης

Έχουν ενσωματωθεί ορισμένες βελτιώσεις όσον αφορά τη διατύπωση προκειμένου να ληφθεί υπόψη μέρος των προτάσεων που περιλαμβάνονται στην τροπολογία αριθ. 17 του Κοινοβουλίου. Η κοινή θέση ενσωματώνει διάταξη που ορίζει ότι σε κάθε κράτος μέλος ορίζεται ένας αντιπρόσωπος για το διακανονισμό ζημιών πλην του κράτους μέλους στο οποίο ο ασφαλιστής έχει λάβει την επίσημη άδειά του. Ωστόσο, το μέρος που ορίζει ότι ο αντιπρόσωπος θα λαμβάνει εντολή και θα εξουσιοδοτείται να διακανονίζει ζημίες έχει ενσωματωθεί με κάπως διαφορετική μορφή.

Άρθρο 4, παράγραφος 2 της κοινής θέσης - Άρθρο 3, παράγραφος 3 της τροποποιημένης πρότασης

Ο κατάλογος των ατόμων έναντι των οποίων μπορεί να εγείρει αξιώσεις ο ζημιωθείς και ως εκ τούτου να κινήσει διαδικασία έχει διευρυνθεί ούτως ώστε να λαμβάνει υπόψη διαφορετικές νομικές δυνατότητες σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν στα διάφορα κράτη μέλη. Η τελευταία πρόταση της παραγράφου περιλαμβάνει την υπόδειξη που περιέχεται στην τροπολογία αριθ. 25 του Κοινοβουλίου.

Άρθρο 4, παράγραφος 3 της κοινής θέσης

Το κείμενο έχει τροποποιηθεί σύμφωνα με την τροπολογία αριθ. 21 του Κοινοβουλίου. Ο ασφαλιστής πρέπει να έχει την ευθύνη της επιλογής του αντιπροσώπου του και να εκτιμήσει αν αυτός είναι κατάλληλος για την άσκηση των καθηκόντων του. Επίσης, η τροπολογία αριθ. 18 του Κοινοβουλίου λήφθηκε εν μέρει υπόψη όσον αφορά την ιδέα ότι ο αντιπρόσωπος θα πρέπει να είναι σε θέση να επικοινωνεί με το θύμα στη γλώσσα του τελευταίου. Η ιδέα αυτή αντικατοπτρίζεται επίσης στο άρθρο 3, παράγραφος 1, τελευταία πρόταση της τροποποιημένης πρότασης. Τέλος, όσον αφορά τις εξουσίες που έχει ο αντιπρόσωπος για το διακανονισμό των ζημιών το κείμενο απλουστεύθηκε κατά πολύ. Η νέα διατύπωση επιτρέπει στον αντιπρόσωπο να προβαίνει σε οποιαδήποτε ενέργεια η οποία έχει ως αποτέλεσμα την ικανοποίηση των αξιώσεων στο ακέραιο χωρίς να περιορίζεται η δραστηριότητά του στην εκπροσώπηση του ασφαλιστή μόνον ενώπιον των εθνικών διοικήσεων. Επιπλέον, με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται οποιαδήποτε συζήτηση ως προς την ισχύ της σύμβασης των Βρυξελλών.

Παρότι το κείμενο της κοινής θέσης δεν ενσωματώνει το πρώτο μέρος της τροπολογίας αριθ. 18 ή της τροπολογίας αριθ. 19 από τη φιλοσοφία του κειμένου απορρέει ότι η επιλογή των αντιπροσώπων εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του ασφαλιστή καθώς και ότι ο αντιπρόσωπος για το διακανονισμό ζημιών δύναται να αντιπροσωπεύει περισσότερους ασφαλιστές.

Άρθρο 4, παράγραφος 4 της κοινής θέσης - Άρθρο 3, παράγραφος 6 της τροποποιημένης πρότασης

Το κείμενο έχει τροποποιηθεί προκειμένου να ενσωματώσει, τουλάχιστον όσον αφορά το πνεύμα, τις τροπολογίες 26 και 27 του Κοινοβουλίου που προβλέπουν την επιβολή ενισχυμένων κυρώσεων που θα εξασφαλίζουν ότι το θύμα θα λάβει αιτιολογημένη προσφορά αποζημίωσης εντός συντόμου χρονικού διαστήματος. Ειδικότερα, έχει καθοριστεί ο χαρακτήρας των κυρώσεων οι οποίες πρέπει να είναι συστηματικές και αποτελεσματικές. Αυτό σημαίνει ότι οι εθνικές αρχές υποχρεώνονται να εφαρμόσουν κυρώσεις, χωρίς να τους παρέχεται η δυνατότητα να παρεκκλίνουν από την εν λόγω αρχή. Ασφαλώς, θα διατηρούν κάποια διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τη σοβαρότητα της κύρωσης, η οποία θα ποικίλλει αναλόγως των περιστάσεων. Όσον αφορά το περιεχόμενο των εν λόγω κυρώσεων, έχει προστεθεί σαφής αναφορά σε οικονομικές και ισοδύναμες διοικητικές κυρώσεις. Στην αιτιολογική σκέψη 17 έχει συμπεριληφθεί εκτενής κατάλογος σοβαρών διοικητικών κυρώσεων προκειμένου να καταστεί σαφέστερο αυτό το "ισοδύναμο αποτέλεσμα".

Επιπλέον, υπάρχει διαφορά μεταξύ των οικονομικών κυρώσεων, αφενός, που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 4 του εν λόγω άρθρου, οι οποίες μπορεί να είναι σύμφωνες με τη νομική παράδοση των διοικητικών προστίμων κάθε κράτους μέλους ή, λιγότερο συχνά, με ειδικές κυρώσεις του αστικού και, αφετέρου, τους τόκους υπερημερίας, οι οποίοι οφείλονται σε περίπτωση καθυστερημένης πληρωμής και, στα περισσότερα κράτη μέλη, περιλαμβάνονται στις γενικές διατάξεις του αστικού δικαίου. Προκειμένου να καταστούν αποτελεσματικότερες οι διατάξεις της οδηγίας, το κείμενο καθορίζει το χαρακτήρα των κυρώσεων αυτών, αλλά δεν περιλαμβάνει αναφορές στους όρους εφαρμογής τους. τα θέματα αυτά θα διευθετηθούν, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, στο πλαίσιο των διατάξεων του εθνικού και του αστικού δικαίου. Επίσης, στο άρθρο 4 παράγραφος 4, τελευταία υποπαράγραφος έχει προστεθεί σαφής αναφορά στην καθυστερημένη καταβολή της αποζημίωσης.

Επιπλέον, στο άρθρο 4, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, πρώτη υποπαράγραφος αναφέρεται σαφώς ότι η προσφορά που κάνει ο ασφαλιστής "πρέπει να είναι αιτιολογημένη". Ομοίως, στο δεύτερο εδάφιο, ο όρος "κατάλληλη" έχει αντικατασταθεί με τον όρο "αιτιολογημένη". Η λέξη αυτή αντανακλά καλύτερα την πρόταση της Επιτροπής να θεσπίσει την υποχρέωση του ασφαλιστή να παρέχει αιτιολογημένες απαντήσεις όσον αφορά την παρέμβασή του ή την άρνησή του να αποζημιώσει το ζημιωθέντα.

Όσον αφορά τα προαναφερόμενα θέματα η ίδια προσέγγιση ακολουθείται και στο άρθρο 3, παράγραφος 6 της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής.

Άρθρο 5, παράγραφος 1 της κοινής θέσης

Όσον αφορά την ουσία, το κείμενο αντιστοιχεί στο κείμενο του άρθρου 4, παράγραφος 1 της τροποποιημένης πρότασης. Ωστόσο, η παρουσίαση του κειμένου έχει βελτιωθεί. Έχει επίσης ενσωματωθεί αναφορά στη λήξη της περιόδου ισχύος της ασφαλιστικής κάλυψης - η οποία, σε πολλές περιπτώσεις, δεν συμπίπτει απαραιτήτως με τη λήξη της ισχύος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου - ούτως ώστε να ληφθεί υπόψη, τουλάχιστον στο πνεύμα, η πρόταση που περιέχεται στην τροπολογία 29 του Κοινοβουλίου. Το κείμενο έχει επίσης τροποποιηθεί σύμφωνα με την τροπολογία 28 του Κοινοβουλίου ούτως ώστε να περιλαμβάνει αναφορά στα οχήματα για τα οποία δεν υφίσταται υποχρέωση ασφάλισης, όπως τα στρατιωτικά και κυβερνητικά οχήματα. επίσης έχουν εισαχθεί τα εδάφια δ) και ε) ούτως ώστε να συμπεριληφθούν όλες οι παραλλαγές και παρεκκλίσεις από την υποχρέωση ασφάλισης της αστικής ευθύνης έναντι τρίτων που προβλέπεται στην οδηγία 72/166/ΕΟΚ.

Άρθρο 5, παράγραφοι 3 και 4 [νέα] της κοινής θέσης - Άρθρο 4, παράγραφοι 3 και 4 [νέα] της τροποποιημένης πρότασης

Η παρουσίαση του κειμένου στην παράγραφο 3 έχει βελτιωθεί ακολουθώντας το πνεύμα της τροπολογίας αριθ. 30 του Κοινοβουλίου. Αντίθετα με την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, η τροπολογία αριθ. 31 του Κοινοβουλίου η οποία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν την άμεση ανταπόκριση των οργανισμών ενημέρωσης στα αιτήματα των ζημιωθέντων δεν έχει περιληφθεί στην παράγραφο αυτή. Η Επιτροπή θεωρεί πλέον ότι η υποχρέωση αυτή διατυπώνεται με μεγάλη ασάφεια στην τροποποιημένη πρόταση δεδομένου ότι δεν θέτει ακριβή χρονικά όρια ανταπόκρισης εκ μέρους του οργανισμού ενημέρωσης.

Άρθρο 6, παράγραφοι 1, 2 και 3 της κοινής θέσης - Άρθρο 5, παράγραφοι 1, 2 και 3 της τροποποιημένης πρότασης

Η παρουσίαση του κειμένου έχει βελτιωθεί. Εν μέρει έχει γίνει δεκτή η τροπολογία αριθ. 33 του Κοινοβουλίου όσον αφορά τα ακόλουθα σημεία:

- Στην παράγραφο 1 έχει γίνει ειδική πρόβλεψη ότι πρέπει να αποκλείεται η παρέμβαση του οργανισμού αποζημίωσης όταν υπάρχει διαφορά ενώπιον των Δικαστηρίων όσον αφορά το ποσό της αποζημίωσης. Ο οργανισμός αποζημίωσης δεν διαθέτει δικαστικές εξουσίες.

- Επίσης έχει γίνει δεκτή η υπόδειξη να παρέχεται στους οργανισμούς αποζημίωσης η δυνατότητα να συνάψουν συμφωνία σχετικά με τους όρους επιστροφής των χρημάτων.

Επιπλέον, έχει διευρυνθεί ο κατάλογος των ατόμων που πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με την παρέμβαση του οργανισμού αποζημίωσης στη χώρα διαμονής του ζημιωθέντος. μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται, αφενός, ο υπεύθυνος του ατυχήματος - το γεγονός αυτό μπορεί να ασκήσει πίεση στον ασφαλιστή - και, αφετέρου, ο οργανισμός αποζημίωσης του κράτους μέλους εγκατάστασης του ασφαλιστή, δεδομένου ότι ο εν λόγω οργανισμός θα εμπλακεί στην αγωγή κατά του ασφαλιστή για την επιδίωξη αποζημίωσης.

Επιπλέον, είχε περιληφθεί διευκρίνιση όσον αφορά το κράτος μέλος όπου λαμβάνει χώρα η αποζημίωση εκ μέρους του ασφαλιστή. Προκειμένου να ενισχυθεί η πίεση επί του ασφαλιστή ο οποίος δεν έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του, η απαίτηση της αποζημίωσης πρέπει να γίνει από το φορέα ο οποίος έχει πράγματι χορηγήσει το συμβόλαιο και ο οποίος δεν συμπίπτει κατ' ανάγκη με την έδρα της επιχείρησης.

Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 2 της οδηγίας 72/166/ΕΟΚ, η Επιτροπή πρέπει να εκδώσει απόφαση η οποία θα καθορίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας η οποία πρόκειται να υπογραφεί μεταξύ των οργανισμών αποζημίωσης των κρατών μελών. Αυτή η νομική πράξη είναι απαραίτητη προκειμένου να καταστεί δυνατή, σε κοινοτικό έδαφος, η επιβολή της ισχύος μίας ιδιωτικής συμφωνίας.

Όλες οι τροποποιήσεις αυτές περιλαμβάνονταν και στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Άρθρο 7 της κοινής θέσης

Όσον αφορά τις περιπτώσεις στις οποίες είναι αδύνατη η εξακρίβωση της ταυτότητας τη ασφαλιστή, η πρόταση του Κοινοβουλίου στην τροπολογία αριθ. 33 περιλήφθηκε στο κείμενο και με αυτή παρέχεται στον ζημιωθέντα η δυνατότητα να χρησιμοποιήσει το μηχανισμό των οργανισμών αποζημίωσης υπό τον όρο ότι τηρείται το υφιστάμενο σύστημα των ασφαλιστικών οδηγιών. τα ανασφάλιστα ή άγνωστης ταυτότητας οχήματα αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο της οδηγίας 84/5/ΕΟΚ και εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των ταμείων εγγυήσεως. Έχει γίνει φυσικά αποδεκτή η παρέμβαση του οργανισμού αποζημίωσης προκειμένου να διευκολύνεται ο επισκέπτης θύμα και να ορίζεται μόνο ένα σημείο επαφής, αλλά εν συνεχεία την τελική ευθύνη έχουν τα ταμεία εγγυήσεως σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 4 της οδηγίας 84/5/ΕΟΚ.

Για τον λόγο αυτόν, αντίθετα με την υπόδειξη της τροπολογίας αριθ. 34, διατηρείται στο κείμενο η συγκεκριμένη αναφορά στον μηχανισμό που προβλέπεται στο άρθρο 1, παράγραφος 4 της οδηγίας 84/5/ΕΚ προκειμένου να καταστεί σαφές ότι στην περίπτωση άγνωστης ταυτότητας ή ανασφάλιστων οχημάτων, την ευθύνη αποζημίωσης του ζημιωθέντος έχει το ταμείο εγγυήσεως και όχι ο οργανισμός αποζημίωσης, ο οποίος θεσπίζεται με την παρούσα οδηγία. Η ίδια υπόδειξη είχε περιληφθεί και στην τροποποιημένη πρόταση.

Άρθρο 8 α [νέο] της τροποποιημένης πρότασης

Το άρθρο αυτό έχει απορριφθεί στην κοινή θέση. Η τροπολογία αριθ. 4 του Κοινοβουλίου είχε εν μέρει ληφθεί υπόψη. Η Επιτροπή παρότι δεν επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ώστε να καλύπτει ατυχήματα που συμβαίνουν σε τρίτη χώρα, συμφωνεί στο άρθρο 8 α [νέο] ότι πρέπει να διερευνήσει τη δυνατότητα επέκτασης των συμφωνιών που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία μέσω μίας διεθνούς συμφωνίας που καλύπτει και άτομα που διαμένουν σε κράτος μέλος, τα οποία έχουν υποστεί ζημία λόγω τροχαίων ατυχημάτων προκαλούμενων από όχημα ασφαλισμένο και συνήθως σταθμευμένο σε κράτος μέλος άλλο από το κράτος μέλος διαμονής τους, αλλά συμβαίνουν σε τρίτη χώρα.

Ωστόσο, αυτό δεν καθιέρωνε στην πράξη σαφή υποχρέωση της Επιτροπής να αναλάβει συγκεκριμένη δράση. Η απλή υποχρέωση υποβολής έκθεσης η οποία δεν συνοδεύεται από την υποχρέωση της ανάληψης συγκεκριμένης πρωτοβουλίας δεν συνεπάγεται νομικά δεσμευτική υποχρέωση που να αξίζει να συμπεριληφθεί σε μία οδηγία. Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή είναι ελεύθερη να καταρτίσει εκθέσεις και πάνω απ' όλα να λάβει υπόψη τις απόψεις του Κοινοβουλίου στις μελλοντικές νομοθετικές της πρωτοβουλίες.

Άλλες αλλαγές

Αιτιολογική σκέψη 13 της κοινής θέσης και αιτιολογική σκέψη 9 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής

Η αιτιολογική σκέψη 13 αντικαθιστά την αιτιολογική σκέψη 9 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Το κείμενο έχει βελτιωθεί προκειμένου να φανεί σαφέστερα η συμπληρωματικότητα του αντιπροσώπου και του δικαιώματος ευθείας αγωγής και να αποφευχθεί η λανθασμένη ερμηνεία ότι οι δραστηριότητες του αντιπροσώπου θεσπίζουν δικαιοδοσία στο κράτος μέλος διαμονής του ζημιωθέντος, εκτός εάν αυτό προβλέπεται στη σύμβαση των Βρυξελλών [9] - πράγμα το οποίο δεν ισχύει, τουλάχιστον προς το παρόν - ή οποιαδήποτε άλλη διεθνής συμφωνία που ασχολείται με θέματα δικαιοδοσίας.

[9] Σύμβαση της 27ης Σεπτεμβρίου 1968 για τη δικαιοδοσία και την επιβολή αποφάσεων σε θέματα αστικού και εμπορικού δικαίου.

Αιτιολογική σκέψη 15 της κοινής θέσης

Η αιτιολογική αυτή σκέψη περιλαμβάνει σαφή ένδειξη ότι οι δραστηριότητες του αντιπροσώπου για το διακανονισμό των ζημιών δεν αρκούν για τη θέσπιση δικαιοδοσίας στο κράτος μέλος διαμονής του ζημιωθέντος ούτε συνεπάγονται την εφαρμογή της νομοθεσίας του κράτους μέλους εκείνου όσον αφορά το διακανονισμό των ζημιών. Η ίδια ιδέα περιλαμβάνεται και στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής αλλά στο κείμενο εκείνο αποτελούσε μέρος της αιτιολογικής σκέψης 12.

Αιτιολογική σκέψη 16 της αιτιολογικής σκέψης

Στο κείμενο περιλήφθηκε διόρθωση με την οποία εξασφαλίζεται η συνοχή με τις υπόλοιπες ασφαλιστικές οδηγίες: ο ασφαλιστική δραστηριότητα για την οποία απαιτείται ο διορισμός αντιπροσώπου υπεύθυνου για τον διακανονισμό των ζημιών είναι εκείνη που αναφέρεται στον "κλάδο 10 του σημείου Α του παραρτήματος της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ, εκτός της αστικής ευθύνης του μεταφορέα".

Αιτιολογικές σκέψεις 22 και 23 της κοινής θέσης

Το κείμενο της οδηγίας κατέστη σαφέστερο όσον αφορά την αιτιολόγηση της παροχής πληροφοριών ως προς τον ιδιοκτήτη του οχήματος: τόσο στην αιτιολογική σκέψη 22 όσο και στο άρθρο 5, παράγραφος 4 έχει περιληφθεί η έννοια του έννομου συμφέροντος η οποία γίνεται γενικότερα αποδεκτή στη νομοθεσία των διαφόρων κρατών μελών. Στην αιτιολογική σκέψη 23 προστέθηκε αναφορά στην οδηγία 95/46/EΟΚ για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών [10]. Η αναφορά αυτή εξασφαλίζει την απαραίτητη συνοχή με τις διατάξεις που αφορούν την προστασία των δεδομένων και τη γενικότερη πολιτική της Επιτροπής στον τομέα αυτό δεδομένου ότι στην περίπτωση ενός ανασφάλιστου ή μη κατάλληλα ασφαλισμένου οχήματος η επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων και ιδιαίτερα το ονοματεπώνυμο και η διεύθυνση του ιδιοκτήτη ή του συνήθους οδηγού του οχήματος, που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία στοιχείων, θα πρέπει να γνωστοποιούνται. Το άρθρο 5 συμπληρώθηκε κατά το ίδιο πνεύμα (εισαγωγή νέας παραγράφου με τον αριθμό 5). Η ίδια ιδέα υπάρχει και στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής (αιτιολογική σκέψη 11 β [νέα] και 11 γ [νέα]).

[10] ΕΕ L 281 της 23.11.1995, σ. 31.

Αιτιολογική σκέψη 26 της κοινής θέσης

Η αιτιολογική αυτή σκέψη προστέθηκε για να υπενθυμίσει ότι ο στόχος της δημιουργίας ενός "δικτύου" οργανισμών αποζημίωσης είναι να δημιουργηθεί ένας πρόσθετος νομικός μηχανισμός που θα αποσκοπεί στην ενίσχυση της προστασίας των ζημιωθέντων και όχι στην τροποποίηση των διατάξεων του αστικού δικαίου οι οποίες μπορεί να διαφέρουν από κράτος μέλος σε κράτος μέλος. Η ανάγκη της δημιουργίας ενός "δικτύου ασφαλείας" δεν υπάρχει στην περίπτωση που ο ζημιωθείς έχει ήδη αποζημιωθεί σε περίπτωση που άλλα νομικά πρόσωπα - τα οποία δεν αντιμετωπίζουν τα ίδια πρακτικά προβλήματα όπως οι ιδιώτες - υποκαθιστούν τον ζημιωθέντα στις αξιώσεις του.

Αιτιολογική σκέψη 28 της κοινής θέσης

Σε περίπτωση που ήδη υπάρχουν άλλα νομικά μέσα για την απόκτηση αποζημίωσης βάσει της εθνικής νομοθεσίας ενός κράτος μέλους όπου προβλέπεται πρόσθετη προστασία των μόνιμων κατοίκων του σε περίπτωση ατυχήματος στο εξωτερικό, ο ζημιωθείς δύναται στην πράξη να επιλέξει μεταξύ της δυνατότητας αυτής και του οργανισμού αποζημίωσης. Πάντως θα πρέπει να είναι απολύτως στην διακριτική ευχέρεια του ζημιωθέντος να επιλέξει τον έναν ή τον άλλο μηχανισμό, ειδάλλως οι εθνικές διατάξεις ενδέχεται να εξουδετερώσουν το ρόλο του οργανισμού αποζημίωσης. Προσθέτοντας την αιτιολογική αυτή σκέψη αποκλείεται οποιαδήποτε ερμηνεία της οδηγίας η οποία θα μειώνει την πρόσθετη προστασία που δημιουργείται με το σύστημα των οργανισμών αποζημίωσης.

Άρθρο 1 της κοινής θέσης

Όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας (άρθρο 1), επήλθε σοβαρή τροποποίηση η οποία βελτιώνει την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών που προβλέπονται στην πρόταση. Αφορά τη διαφοροποίηση του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 3 σε σχέση με το πεδίο εφαρμογής των άρθρων 4 έως 6 της πρότασης.

Τα δύο αθροιστικά σημεία εισόδου (η σύναψη σύμβασης ασφάλισης αυτοκινήτου και η καταχώρηση του οχήματος εκτός της χώρας διαμονής του θύματος) που προβλέπονται στην αρχική πρόταση διατηρήθηκαν για τον προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής των άρθρων 4 έως 6.

Όσον αφορά την πρώτη προϋπόθεση είναι φανερό ότι εάν ο οργανισμός που χορήγησε τη σύμβαση βρίσκεται στη χώρα διαμονής του θύματος ο λόγος στον οποίο βασίζεται η πρόταση παύει να ισχύει δεδομένου ότι το πρακτικό πρόβλημα της επαφής του θύματος με τον ασφαλιστή για αποζημίωση δεν υφίσταται πλέον. Σε κάθε περίπτωση εάν το θύμα δεν γνωρίζει την ταυτότητα του ασφαλιστή εξακολουθεί να μπορεί να καταφύγει στους οργανισμούς ενημέρωσης (άρθρο 5) προκειμένου να τον εντοπίσει. Κατόπιν τούτου όμως δεν θα έχει πλέον τη δυνατότητα να καταφύγει στους άλλους μηχανισμούς (αντιπρόσωπος για το διακανονισμό των ζημιών, οργανισμός αποζημίωσης) που αναφέρονται στην προτεινόμενη οδηγία.

Όσον αφορά τη δεύτερη προϋπόθεση, οι υφιστάμενοι μηχανισμοί βάσει της οδηγίας 90/618/ΕΟΚ ("αντιπρόσωπος") αρκούν για την επανόρθωση μιας κατάστασης στην οποία ο ασφαλιστής που ασφάλισε το όχημα το οποίο προκάλεσε το ατύχημα βρίσκεται εκτός της χώρας διαμονής του θύματος αλλά το όχημα είναι καταχωρημένο στη χώρα διαμονής του θύματος. Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει νομικό κενό δηλαδή έλλειψη του μηχανισμού άμεσης επαφής μεταξύ του θύματος και του ασφαλιστή του υπεύθυνου για τις ζημίες: ο αντιπρόσωπος υπηρεσιών αποτελεί τον κατάλληλο διαμεσολαβητή μεταξύ θύματος και ασφαλιστή.

Το άρθρο 6 ακολουθεί το ίδιο σκεπτικό δεδομένου ότι σκοπός της σύστασης των οργανισμών αποζημίωσης είναι να αποκατασταθούν τα προβλήματα λειτουργίας του άρθρου 4 και κατ' επέκταση η συχνότητα της χρησιμοποίησης των οργανισμών αποζημίωσης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα και τις επιδόσεις του μηχανισμού των αντιπροσώπων που είναι υπεύθυνοι για το διακανονισμό των ζημιών.

Όσον αφορά την εφαρμογή του δικαιώματος ευθείας αγωγής (άρθρο 3) ο μηχανισμός αυτός θα πρέπει να ισχύει για όλα τα πρόσωπα που έχουν υποστεί ζημία εκτός του κράτους μέλους διαμονής τους χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το κράτος μέλος καταγωγής του ασφαλιστή ή του οχήματος. Αυτό θα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα διακριτικής μεταχείρισης μεταξύ επισκεπτών-θυμάτων που έχουν υποστεί παρόμοιες ζημίες υπό ελαφρά διαφορετικές συνθήκες και θα περιόριζε σημαντικά και χωρίς ιδιαίτερο λόγο το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Τέλος θα παρέμενε ένα κενό για τις περιπτώσεις εκείνες που καλύπτονται από την οδηγία 90/618/ΕΟΚ δεδομένου ότι οι ζημιωθέντες θα έχουν μόνο τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με τον ασφαλιστή χωρίς όμως να υπάρχει η νομική δυνατότητα απευθείας αποζημίωσης από τον ασφαλιστή.

Το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 7 είναι ευρύτερο προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή με τα άρθρα 6 και 7 της οδηγίας 72/166/ΕΟΚ. Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές, τα κράτη μέλη ελέγχουν στο σημείο εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αν τα οχήματα τρίτων χωρών είναι εφοδιασμένα με ισχύουσα πράσινη κάρτα ή με πιστοποιητικό ασφάλισης στα σύνορα. Η διατύπωση της υποπαραγράφου αυτής είναι ίδια με εκείνη της τροποποιημένης πρότασης.

Άρθρο 2 της κοινής θέσης

Οι ορισμοί που έχουν περιληφθεί στο άρθρο αυτό περιορίζονται στο ελάχιστο απαραίτητο για την κατανόηση των διατάξεων της οδηγίας. Επιπλέον, βασίζονται σε ορισμούς που ήδη υπάρχουν σε προηγούμενες οδηγίες έτσι ώστε να μην διαταραχθεί το κοινοτικό κεκτημένο στον τομέα αυτό.

Άρθρο 3 της κοινής θέσης

Η κατηγορία δικαιούχων του εν λόγω δικαιώματος ευθείας αγωγής αντιστοιχεί σε εκείνο που αναφέρεται στο άρθρο 1 (πεδίο εφαρμογής) του κειμένου της κοινής θέσης.

Άρθρο 4, παράγραφος 1 της κοινής θέσης - Άρθρο 3, παράγραφος 1 της τροποποιημένης πρότασης

Έγινε κάποια απλούστευση αποφεύγοντας αναφορές σε διατάξεις σχετικά με το καθεστώς εξουσιοδότησης οι οποίες περιέπλεκαν την παρουσίαση του κειμένου χωρίς να προσθέτουν τίποτε το ουσιαστικό.

Άρθρο 4, παράγραφος 2 της κοινής θέσης - Άρθρο 3, παράγραφος 3 της τροποποιημένης πρότασης

Η διατύπωση και παρουσίαση βελτιώθηκαν και απλουστεύθηκαν πέραν των όσων προτείνονται στην τροπολογία αριθ. 20 του Κοινοβουλίου.

Άρθρο 4, παράγραφος 5 της κοινής θέσης

Κατά το πνεύμα της παραγράφου 4 του ιδίου άρθρου και προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των κυρώσεων σύμφωνα με τις τροπολογίες 26 και 27 του Κοινοβουλίου, προστέθηκε νέα υποχρέωση της Επιτροπής όσον αφορά την κατάρτιση εκθέσεων για την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων και ενδεχομένως, μετά από συγκριτική ανάλυση των διαφόρων εθνικών μηχανισμών κυρώσεων την διαπίστωση των ισοδυναμιών μεταξύ των μηχανισμών αυτών. Όταν οι γενικές διατάξεις που καθορίζουν μόνο τα βασικά κριτήρια που πρέπει οπωσδήποτε να πληρούνται για την επιβολή κυρώσεων από τα κράτη μέλη δεν παράγουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η πρόσθετη αυτή διάταξη υποχρεώνει την Επιτροπή να προτείνει νέα και πιο συγκεκριμένα μέτρα για τη λύση του προβλήματος. Στην περίπτωση αυτή, δεν ισχύει η επικουρικότητα δεδομένου ότι τα κράτη μέλη δεν θα έχουν κάνει καλή χρήση της διακριτικής τους εξουσίας.

Άρθρο 4, παράγραφος 6 της κοινής θέσης - Άρθρο 3, παράγραφος 7 της τροποποιημένης πρότασης

Το κείμενο αναδιατυπώθηκε και συμπληρώθηκε προκειμένου να καταστεί σαφές ότι η ύπαρξη αντιπροσώπου υπεύθυνου για το διακανονισμό των ζημιών δεν συνιστά κατάστημα - κύριο ή δευτερεύον - της ασφαλιστικής επιχείρησης όσον αφορά ουσιώδεις νομικούς κανόνες - αναφορά στην τρίτη [11] και στη δεύτερη [12] οδηγίες για την ασφάλιση πλην της ασφάλειας ζωής - ή κανόνες που διέπουν τη δικαιοδοσία - αναφορά στη σύμβαση των Βρυξελλών.

[11] Οδηγία 92/49/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 1992 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την πρωτασφάλιση, εκτός της ασφάλειας ζωής και για την τροποποίηση των οδηγιών 73/239/ΕΟΚ και 88/357/ΕΟΚ (τρίτη οδηγία για την πρωτασφάλιση εκτός της ασφάλειας ζωής).

[12] Δεύτερη οδηγία 88/357/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1988 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την πρωτασφάλιση, εκτός της ασφάλειας ζωής, και τη θέσπιση των διατάξεων που σκοπό έχουν να διευκολύνουν την πραγματική άσκηση της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ.

Άρθρο 5, παράγραφος 1 της κοινής θέσης

Προκειμένου να αποφευχθεί ο κορεσμός του συστήματος, καθορίστηκε μία μέγιστη περίοδος για τη διατήρηση στοιχείων που αφορούν οχήματα.

Άρθρο 5, παράγραφος 2 της κοινής θέσης

Η υποχρέωση του ασφαλιστή όσον αφορά το περιεχόμενο των δεδομένων που οφείλει να διαβιβάσει στο κέντρο πληροφοριών έχει περιοριστεί σημαντικά στη διαβίβαση στοιχείων όσον αφορά τους αντιπροσώπους που έχει διορίσει στα κράτη μέλη εκτός του κράτους μέλους στο οποίο εδρεύει. Όσον αφορά τα υπόλοιπα στοιχεία που συγκεντρώνουν οι οργανισμοί ενημέρωσης, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να αποφασίσουν ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για τη συγκέντρωσή τους. Η υποχρέωση της παροχής πληροφοριών η οποία αφορά μόνο τον ασφαλιστή ως τη μόνη πηγή πληροφόρησης θεωρήθηκε υπερβολικά περιοριστική καθώς και αναποτελεσματική τη στιγμή που οι πληροφορίες αυτές μπορούν να παρασχεθούν ταχύτερα και αποτελεσματικότερα από άλλες πηγές που διαθέτουν τα ίδια στοιχεία.

Άρθρο 5, παράγραφοι 3 και 4 [νέα] της κοινής θέσης - Άρθρο 4, παράγραφοι 3 και 4 [νέα] της τροποποιημένης πρότασης

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή με την παράγραφο 1 του ιδίου άρθρου καθορίστηκε ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα επτά ετών όσον αφορά την πρόσβαση του ζημιωθέντος στα στοιχεία που φυλάσσονται στον οργανισμό ενημέρωσης με αναφορά στο συγκεκριμένο ατύχημα. Σε κάθε περίπτωση, οι διαδικασίες που αφορούν τη διαβίβαση στοιχείων τα οποία διαχειρίζονται δημόσιοι φορείς - ή ιδιωτικοί φορείς με δημόσια αποστολή - ποικίλλουν μεταξύ των κρατών μελών.

Προστέθηκε ακόμα μία παράγραφος με τον αριθμό 4 για τις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες δικαιολογείται η παροχή στον ζημιωθέντα περισσότερων πληροφοριών από εκείνες που διευκολύνουν την άσκηση του δικαιώματος ευθείας αγωγής ή την αποζημίωση μέσω του αντιπροσώπου. Ο ζημιωθείς θα πρέπει να έχει έννομο συμφέρον, δηλαδή οφείλει να αποδείξει ότι θα λάβει αποζημίωση μόνο κάνοντας αγωγή κατά του υπευθύνου. Αυτό έγινε, αφενός, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι απαιτήσεις προστασίας των δεδομένων που συνδέονται με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων όπως το ονοματεπώνυμο και η διεύθυνση του υπευθύνου και, αφετέρου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο ζημιωθείς θα λάβει αποζημίωση. Η έννοια του έννομου συμφέροντος είναι γενικά αποδεκτή στις νομοθεσίες των διαφόρων κρατών μελών στο πλαίσιο του διοικητικού και του αστικού δικαίου.

Άρθρο 5, παράγραφος 5 [νέα] της κοινής θέσης - Άρθρο 5, παράγραφος 5 [νέα] της τροποποιημένης πρότασης

Εδώ προβλέπεται η τήρηση των διατάξεων της οδηγίας 95/46/ΕΟΚ για την προστασία των ατόμων όσον αφορά την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών.

Άρθρο 6, παράγραφος 1 της κοινής θέσης

Προστέθηκε μία ακόμη υποπαράγραφος στο τέλος της παραγράφου 1 που αναφέρεται στη δυνατότητα των κρατών μελών να θεωρούν ως επικουρική την αποζημίωση που χορηγεί ο οργανισμός αποζημιώσεων (ή μη επικουρική) όταν υπάρχουν άλλοι μηχανισμοί με τους οποίους εξασφαλίζεται η αποζημίωση για τις ίδιες ζημίες. Αυτό αντιστοιχεί απολύτως σε ισοδύναμη πρόβλεψη του άρθρου 1, παράγραφος 4 στο τέλος της πρώτης υποπαραγράφου της οδηγίας 84/5/ΕΟΚ και εξασφαλίζει μία συνεκτική προσέγγιση όσον αφορά τους φορείς (οργανισμούς αποζημιώσεων - ταμεία εγγυήσεων) που εκτελούν παράλληλες λειτουργίες υπό διαφορετικές συνθήκες. Τέλος, στην ίδια παράγραφο περιλαμβάνεται απαγόρευση στα κράτη μέλη να εξαρτούν την αποζημίωση εκ μέρους του οργανισμού αποζημιώσεων από την υποχρέωση να ζητείται προηγουμένως αποζημίωση από τον υπεύθυνο για το ατύχημα προτού υποβληθεί αίτηση στον οργανισμό αποζημιώσεων. Τα μόνα κριτήρια παρέμβασης του οργανισμού αποζημιώσεων είναι εκείνα που προβλέπονται στην παράγραφο 1 του άρθρο 6, δηλαδή, η έλλειψη αντιπροσώπου για το διακανονισμό των ζημιών ή η έλλειψη αιτιολογημένης απάντησης από τον ασφαλιστή.

Άρθρο 6, παράγραφος 2 της κοινής θέσης - Άρθρο 5, παράγραφος 2 της τροποποιημένης πρότασης

Ο μηχανισμός υποκατάστασης που προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφος 2 συμπληρώθηκε. Θεσπίζεται η υποχρέωση για όλα τα κράτη μέλη να αναγνωρίζουν την υποκατάσταση του φορέα αποζημίωσης στο κράτος μέλος διαμονής του ζημιωθέντος και κατ' επέκταση του οργανισμού αποζημίωσης στο κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται το κατάστημα του ασφαλιστή το οποίο συνήψε τη σύμβαση με το ζημιωθέντα.

Άρθρο 7 της κοινής θέσης

Το κείμενο του Συμβουλίου είναι πληρέστερο και βαίνει πέραν των προτάσεων της Επιτροπής και του Κοινοβουλίου: θεσπίζει την ίδια μεταχείριση σε ανασφάλιστα και άγνωστης ταυτότητας οχήματα και ως εκ τούτου εξασφαλίζει πλήρη συνοχή με την οδηγία 84/5/ΕΟΚ καθώς και την ίση μεταχείριση όλων των θυμάτων ατυχημάτων που συνέβησαν εκτός του κράτους μέλους διαμονής τους.

Άρθρο 8 της κοινής θέσης

Το άρθρο αυτό αντιστοιχεί απολύτως στο άρθρο 3, παράγραφος 2 της τροποποιημένης πρότασης. Για λόγους μεθοδολογίας και προκειμένου να τηρηθούν οι νομοτεχνικοί κανόνες η παράγραφος αυτή διαχωρίστηκε από το άρθρο 4 το οποίο αναφέρεται στον αντιπρόσωπο για το διακανονισμό των ζημιών δεδομένου ότι τροποποιεί παλαιότερες ασφαλιστικές οδηγίες.

Άρθρο 9 της κοινής θέσης

Το άρθρο αυτό προορίζεται να καλύψει όλα τα τυχόν κενά ή να επανορθώσει περιπτώσεις κακής εφαρμογής της οδηγίας 90/618/ΕΟΚ. Στην οδηγία εκείνη οι μηχανισμοί ελέγχου του διορισμού του αντιπροσώπου υπηρεσιών είναι λιγότερο αυστηροί από εκείνους που περιλαμβάνονται στην παρούσα πρόταση. Την τελευταία δεκαετία αναφέρθηκαν στην Επιτροπή πολλές περιπτώσεις όπου ο ασφαλιστής είχε παραλείψει να διορίσει αντιπρόσωπο πράγμα το οποίο δημιούργησε την ανάγκη να βρεθεί γρήγορα μία λύση για το πρόβλημα αυτό. Αναθέτοντας την πρόσθετη αρμοδιότητα παρέμβασης στην περίπτωση που ο ασφαλιστής δεν έχει εκπληρώσει το καθήκον αυτό βάσει της οδηγίας 90/618/ΕΟΚ, ο μηχανισμός του αντιπροσώπου για το διακανονισμό των ζημιών δύναται να αποκαταστήσει τις παραλείψεις του μηχανισμού του αντιπροσώπου που προβλέπεται στην οδηγία 90/618/ΕΟΚ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η κοινή θέση διατηρεί τα βασικά στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής καθώς και τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που είχε δεχθεί η Επιτροπή και τις οποίες είχε ενσωματώσει στην τροποποιημένη της πρόταση. Η Επιτροπή στηρίζει πλήρως αυτή την κοινή θέση.