Ειδική έκθεση Τα θεσμικά όργανα 
της ΕΕ μπορούν να 
κάνουν περισσότερα 
για να διευκολύνουν την 
πρόσβαση στις δημόσιες 
συμβάσεις τουςEL 2016  αριθ.  17
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-1
Πληροφορίες:  eca.europa.eu/el/Pages/ContactForm.aspx
Ιστότοπος:  eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο (http://europa.eu).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2016
Print ISBN 978-92-872-5112-1 ISSN 1831-0826 doi:10.2865/007591 QJ-AB-16-015-EL-C
PDF ISBN 978-92-872-5079-7 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/6536 QJ-AB-16-015-EL-N
EPUB ISBN 978-92-872-5134-3 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/47911 QJ-AB-16-015-EL-E
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2016
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
Τα θεσμικά όργανα 
της ΕΕ μπορούν να 
κάνουν περισσότερα 
για να διευκολύνουν την 
πρόσβαση στις δημόσιες 
συμβάσεις τους
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)Ειδική έκθεσηEL 2016  αριθ.  17
02
 Κλιμάκιο ελέγχου
Οι ειδικές εκθέσεις του ΕΕΣ παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των ελέγχων επιδόσεων και των ελέγχων συμμόρφωσης που 
αυτό διενεργεί επί συγκεκριμένων τομέων του προϋπολογισμού ή επί συγκεκριμένων διαχειριστικών ζητημάτων. Το ΕΕΣ 
επιλέγει και σχεδιάζει τα εν λόγω ελεγκτικά καθήκοντα κατά τρόπον ώστε αυτά να αποφέρουν τον μέγιστο αντίκτυπο, 
λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων για τις επιδόσεις ή για τη συμμόρφωση, του επιπέδου των σχετικών εσόδων ή δαπα -
νών, των επικείμενων εξελίξεων και του πολιτικού και δημόσιου συμφέροντος.
Ο εν προκειμένω έλεγχος επιδόσεων διενεργήθηκε από το Τμήμα Ελέγχου IV, του οποίου προεδρεύει ο Baudilio Tomé 
Muguruza, Μέλος του ΕΕΣ, και το οποίο ειδικεύεται στον έλεγχο στους τομείς των εσόδων, της έρευνας και των εσωτερι -
κών πολιτικών, της δημοσιονομικής και οικονομικής διακυβέρνησης, καθώς και των θεσμικών οργάνων και οργανισμών 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επικεφαλής του ελέγχου ήταν ο Alex Brenninkmeijer, Μέλος του ΕΕΣ, συνεπικουρούμενoς από 
τους Antonius Moonen, προϊστάμενο του ιδιαίτερου γραφείου του και Raphael Debets, σύμβουλο στο ιδιαίτερο γραφείο 
του, Paul Stafford, ανώτερο διοικητικό στέλεχος, Peter Schönberger, υπεύθυνο έργου, Tomasz Kapera και Jurgen Manjé, 
ελεγκτές.
Από αριστερά : A. Moonen, J. Manjé, P . Stafford, A. Brenninkmeijer, T. Kapera, P . Schönberger, R. Debets.

03
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Γλωσσάριο
 Συντομογραφίες
I – IX Σύνοψη
01 – 06 Εισαγωγή
04 – 05 Το πλαίσιο σύναψης δημόσιων συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ
06 Διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων: πώς λειτουργούν;
07 – 13 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
07 – 11 Εμβέλεια του ελέγχου
12 – 13 Τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
14 – 99 Παρατηρήσεις
14 – 25 Ενότητα Ι — Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ κατορθώνουν να διατηρούν σε χαμηλά επίπεδα τον αριθμό 
των σοβαρών σφαλμάτων στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που προκηρύσσουν, 
αλλά η συμμετοχή στις εν λόγω διαδικασίες δεν παρακολουθείται συστηματικά
15 – 17 Σε αντίθεση με την κατάσταση που επικρατεί στις περιπτώσεις επιμερισμένης διαχείρισης με τα κράτη 
μέλη, ο αριθμός σοβαρών σφαλμάτων ή παρατυπιών που καταγράφεται στις συμβάσεις που ανατίθενται 
από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ είναι μικρός  
18 – 22 Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ διαθέτουν άρτια συστήματα και καταρτισμένο προσωπικό που περιορίζουν τον 
κίνδυνο σφαλμάτων και παρατυπιών
23 – 25 Τα περισσότερα θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν μετρούν συστηματικά το επίπεδο της συμμετοχής στις 
διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που προκηρύσσουν
26 – 55 Ενότητα ΙΙ — Οι κανόνες που ακολουθούνται και οι διαδικασίες που επιλέγονται στην αρχή της 
διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης δεν στοχεύουν επαρκώς στην αύξηση της συμμετοχής
26 – 35 Κατά την αναθεώρηση των κανόνων τους για τις δημόσιες συμβάσεις που πραγματοποιήθηκε το 2015, τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν διευκόλυναν την πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις απλουστεύοντας τους 
κανόνες και αποσαφηνίζοντας τις «γκρίζες περιοχές» στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό
36 – 55 Δεν εξασφάλισαν όλες οι διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων την ευρύτερη δυνατή βάση 
ανταγωνισμού
04 Περιεχόμενα 
56 – 88 Ενότητα ΙΙΙ — Εν δυνάμει προσφέροντες που επιθυμούν να εντοπίσουν και να αξιοποιήσουν τις 
ευκαιρίες που προσφέρουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων 
προσκρούουν σε αδικαιολόγητα εμπόδια
58 – 68 Η προβολή των δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ στο 
διαδίκτυο είναι ανεπαρκής
69 – 75 Στις ηλεκτρονικές διαδικασίες υποβολής προσφορών και στην ηλεκτρονική υποβολή προσφορών, τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ δημιουργούν αδικαιολόγητα εμπόδια για τους οικονομικούς φορείς, καθώς δεν 
χρησιμοποιούνται εναρμονισμένες λύσεις χωρίς καθυστερήσεις
76 – 88 Για τους οικονομικούς φορείς που θεωρούν ότι έτυχαν άδικης μεταχείρισης, είναι δύσκολη η άμεση εξέταση 
των καταγγελιών και η αποζημίωσή τους
89 – 99 Ενότητα IV — Η διαφάνεια των αποτελεσμάτων και η αμοιβαία μάθηση δεν εφαρμόζονται με 
συστηματικό τρόπο
89 – 97 Οι πληροφορίες για την έκβαση των δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων συμβάσεων των θεσμικών 
οργάνων της ΕΕ δεν είναι προσβάσιμες κατά τρόπο ώστε να είναι δυνατή η αποτελεσματική 
παρακολούθηση από την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή και το ευρύτερο κοινό
98 – 99 Η άντληση διδαγμάτων από τις βέλτιστες πρακτικές δεν αξιοποιείται στο έπακρο
100 – 109  Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα I — Χρήστες της πλατφόρμας «eTendering» του TED (Απρίλιος 2016)
 Παράρτημα II — Σύνοψη αποτελεσμάτων έρευνας
 Απαντήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
 Απαντήσεις του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
 Απαντήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περιλαμβανομένων των απαντήσεων 
της OLAF και της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
 Απαντήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
 Απαντήσεις του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή
05
 Γλωσσάριο
Ανάδοχος : Οικονομικός φορέας  στον οποίο ανατίθεται η εκτέλεση σύμβασης.
OLAF : Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Η OLAF διερευνά 
περιπτώσεις απάτης σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ, διαφθοράς ή σοβαρών παραπτωμάτων στο εσωτερικό 
των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και αναπτύσσει πολιτικές για την καταπολέμηση της απάτης για λογαριασμό 
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
TED : Το TED (Tenders Electronic Daily, καθημερινό ηλεκτρονικό δελτίο υποβολής προσφορών) είναι η διαδικτυακή 
έκδοση του συμπληρώματος της Επίσημης Εφημερίδας της ΕΕ που αφορά ειδικά τις ευρωπαϊκές δημόσιες 
συμβάσεις .
Δήλωση αξιοπιστίας : Ετήσια διαδικασία δημοσιονομικού ελέγχου και ελέγχου επιδόσεων, στο πλαίσιο της οποίας 
το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει την αξιοπιστία των λογαριασμών της ΕΕ, καθώς και την κανονικότητα των 
πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται (σε ορισμένες περιπτώσεις αναφέρεται και ως «DAS», από τον γαλλικό όρο 
«déclaration d’assurance»).
Δημόσιες συμβάσεις : Συμβάσεις με αντικείμενο την αγορά έργων, προμηθειών και υπηρεσιών από δημόσιες αρχές 
και οργανισμούς σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο.
Δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΕ : Περιλαμβάνει τις αρχές και τις διαδικασίες που διέπουν τόσο την κατάρτιση 
και εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ όσο και τον έλεγχο των οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων : Στο πλαίσιο 1  παρουσιάζεται επισκόπηση των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων.
Ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις : Χρήση ηλεκτρονικών επικοινωνιών και διεκπεραίωσης συναλλαγών από 
οργανισμούς του δημόσιου τομέα κατά την απόκτηση αγαθών και υπηρεσιών ή κατά την υποβολή προσφορών για 
την εκτέλεση δημόσιων έργων.
Ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής προσφορών («eTendering») του TED : Η πλατφόρμα «eTendering » του TED 
που προσφέρεται από την Υπηρεσία Εκδόσεων , όπου οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να δημοσιεύουν έγγραφα 
προσκλήσεων υποβολής προσφορών και να απαντούν σε ερωτήσεις προσφερόντων  ηλεκτρονικά.
Ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής προσφορών (επονομαζόμενη και ηλεκτρονική πρόσβαση) : Πλατφόρμα 
που χρησιμοποιείται για την ανάρτηση των εγγράφων των δημόσιων συμβάσεων στο διαδίκτυο, όπως οι γενικοί 
όροι, και για την ηλεκτρονική επικοινωνία μεταξύ των προσφερόντων και του αναθέτοντος φορέα.
Ηλεκτρονική κοινοποίηση : Ηλεκτρονική δημοσίευση προκηρύξεων που περιλαμβάνουν ευκαιρίες σύναψης 
συμβάσεων και υπερσύνδεσμο ο οποίος παραπέμπει σε πλατφόρμα ηλεκτρονικής διαδικασίας υποβολής 
προσφορών.
Ηλεκτρονική υποβολή : Ηλεκτρονική υποβολή προσφορών από οικονομικούς φορείς όταν απαντούν σε 
πρόσκληση υποβολής προσφορών.
Θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης : Στο άρθρο 13 της ΣΕΕ παρατίθενται τα θεσμικά όργανα της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Επιπλέον, στις 
Συνθήκες της ΕΕ αναφέρονται και διάφορα άλλα όργανα που διαδραματίζουν ειδικό ρόλο, όπως η Ευρωπαϊκή 
Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Κανόνες εφαρμογής : Συμπληρώνουν τον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ  με αναλυτικότερους κανόνες.
06 Γλωσσάριο 
ΜΜΕ : Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις προσδιορίζονται στη σύσταση της Επιτροπής αριθ. 2003/261. Οι 
μεσαίες επιχειρήσεις έχουν λιγότερους από 250 απασχολούμενους και κύκλο εργασιών ίσο ή μικρότερο από 
50 εκατομμύρια ευρώ ή συνολικό ισολογισμό ίσο ή μικρότερο από 43 εκατομμύρια ευρώ. Οι μικρές επιχειρήσεις 
έχουν λιγότερους από 50 απασχολούμενους και κύκλο εργασιών ίσο ή μικρότερο από 10 εκατομμύρια ευρώ 
ή συνολικό ισολογισμό ίσο ή μικρότερο από 10 εκατομμύρια ευρώ.
Οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις : Οι οδηγίες αυτές θεσπίζουν κοινούς κανόνες με τους οποίους πρέπει 
να συμμορφώνονται οι αναθέτουσες αρχές των κρατών μελών της ΕΕ εφόσον η αξία της σύμβασης υπερβαίνει 
συγκεκριμένη τιμή. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ έχουν εγκρίνει δικούς τους κανόνες που συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό 
με τις οδηγίες, αλλά δεν περιλαμβάνουν το σύνολο των διατάξεών τους.
Οικονομικός φορέας : Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή δημόσιος οργανισμός ή κοινοπραξία τέτοιων προσώπων 
ή/και οργανισμών που υποβάλλουν προσφορά για την εκτέλεση έργων, την προμήθεια προϊόντων και την παροχή 
υπηρεσιών.
Ονοματολογία των στατιστικών εδαφικών μονάδων (NUTS) : Ενιαίο, συνεκτικό σύστημα διαχωρισμού της 
επικράτειας της ΕΕ, το οποίο έχει συσταθεί για την κατάρτιση περιφερειακών στατιστικών στοιχείων στην ΕΕ.
Οργανισμοί και λοιπά όργανα της ΕΕ : Διακριτά όργανα από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ —αυτοτελείς νομικές 
οντότητες που έχουν συσταθεί για να εκτελούν ειδικά καθήκοντα βάσει του δικαίου της ΕΕ.
Προσφέρων : Οικονομικός φορέας  που έχει υποβάλει προσφορά .
Προσφορά : Η προσφορά που υποβάλλεται από οικονομικό φορέα .
Σύμβαση-πλαίσιο : Συνάπτεται με έναν ή περισσότερους οικονομικούς φορείς και περιλαμβάνει τους βασικούς 
όρους διαδοχικών ειδικών συμβάσεων οι οποίες συνάπτονται για δεδομένη χρονική περίοδο (συνήθως τέσσερα 
χρόνια).
Σύστημα δημοσιονομικής διαφάνειας : Προσβάσιμη από το κοινό διαδικτυακή βάση δεδομένων που τελεί 
υπό τη διαχείριση της Επιτροπής και στην οποία δημοσιοποιούνται οι αποδέκτες των ευρωπαϊκών κονδυλίων 
χρηματοδότησης που καταβάλλονται απευθείας από την Επιτροπή.
Υπηρεσία Εκδόσεων : Διοργανική υπηρεσία υπεύθυνη για την έκδοση των δημοσιεύσεων των θεσμικών οργάνων 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ άλλων και για το TED .
07
 Συντομογραφίες
ΓΔ COMM : Γ ενική Διεύθυνση Επικοινωνίας (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)
ΓΔ FINS : Γ ενική Διεύθυνση Οικονομικών (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)
ΓΔ INLO : Γ ενική Διεύθυνση Υποδομών και Υλικοτεχνικής Υποστήριξης (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)
ΓΔ Επικοινωνίας : Γ ενική Διεύθυνση Επικοινωνίας (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
ΓΔ Έρευνας και Καινοτομίας : Γ ενική Διεύθυνση Έρευνας και Καινοτομίας (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ : Γ ενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, 
Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
ΓΔ Πληροφορικής : Γ ενική Διεύθυνση Πληροφορικής (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
ΓΔ Προϋπολογισμού : Γ ενική Διεύθυνση Προϋπολογισμού (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
ΓΔ Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης : Γ ενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης (Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή)
ΕΕ: Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
ΕΚΤ : Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
ΜΜΕ : Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις
ΣΕΕ : Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση
ΣΛΕΕ : Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
CPO : Κεντρική υπηρεσία δημόσιων συμβάσεων (ΕΚΤ)
CPV : Κοινό λεξιλόγιο για τις δημόσιες συμβάσεις
DAS : Δήλωση αξιοπιστίας (από τον γαλλικό όρο «déclaration d’assurance»)
EuropeAid : Γ ενική Διεύθυνση Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης
JRC : Κοινό Κέντρο Ερευνών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
NUTS : Oνοματολογία των στατιστικών εδαφικών μονάδων
OIB : Γ ραφείο Υποδομών και Διοικητικής Υποστήριξης στις Βρυξέλλες (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
OIL : Γ ραφείο Υποδομών και Διοικητικής Υποστήριξης στο Λουξεμβούργο (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
OLAF : Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης
TED : Καθημερινό ηλεκτρονικό δελτίο υποβολής προσφορών
08
 Σύνοψη
I
Οι δημόσιες συμβάσεις αποτελούν σημαντικό στοιχείο των εθνικών οικονομιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Κάθε χρόνο, 
το ένα πέμπτο περίπου του ΑΕγχΠ της ΕΕ δαπανάται από τις δημόσιες αρχές για την ανάθεση έργων, προμηθειών και υπη -
ρεσιών. Στην προσφάτως δημοσιευθείσα ειδική έκθεση αριθ. 10/2015, το Συνέδριο επικεντρώθηκε στις δημόσιες συμβά -
σεις των κρατών μελών στον τομέα των δαπανών συνοχής, οι οποίες συγχρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της 
ΕΕ. Στην παρούσα έκθεση εξετάζονται οι συμβάσεις που ανατέθηκαν από τα τέσσερα μεγαλύτερα θεσμικά όργανα της ΕΕ, 
οι οποίες το 2014 ανήλθαν συνολικά σε περίπου 4 δισεκατομμύρια ευρώ.
II
Η νομοθεσία της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για την ανάπτυξη της ενιαίας αγοράς και 
για τη διασφάλιση της αποδοτικής και αποτελεσματικής χρήσης των δημόσιων πόρων. Ενώ οι οδηγίες της ΕΕ για τις δημό -
σιες συμβάσεις ρυθμίζουν τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων στα κράτη μέλη, περιλαμβανομένων των δαπανών συνοχής, 
τα θεσμικά όργανα διαθέτουν τους δικούς τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις. Οι κανόνες αυτοί συμφωνούν σε 
μεγάλο βαθμό με τις οδηγίες, αλλά υπάρχουν και σημαντικές διαφορές τις οποίες το Συνέδριο θεωρεί αδικαιολόγητες.
III
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ έχουν την υποχρέωση να διεξάγουν διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων εξασφαλίζο -
ντας την ευρύτερη δυνατή βάση που θα μεγιστοποιήσει τον ανταγωνισμό. Στο πλαίσιο του ελέγχου μας, εξετάσαμε κατά 
πόσον τα θεσμικά όργανα της ΕΕ διευκολύνουν την πρόσβαση στις δικές τους διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων.
IV
Διαπιστώσαμε ότι το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των θεσμικών οργάνων της ΕΕ είναι άρτιο και ότι τις περισσότερες 
φορές ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο πρόκλησης σφαλμάτων των οποίων η ύπαρξη θα μπορούσε να επηρεάσει δυσμενώς 
τη δυνατότητα συμμετοχής των οικονομικών φορέων, καθώς και τη δίκαιη μεταχείρισή τους. Ωστόσο, τα περισσότερα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν παρακολουθούν συστηματικά το επίπεδο συμμετοχής.
V
Το 2014 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν αναθεωρημένες οδηγίες με τις οποίες κατέστησαν ευκολό -
τερες και λιγότερο επαχθείς από διοικητική άποψη τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων, κυρίως με σκοπό να αυξήσουν τη 
συμμετοχή των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.  Διαπιστώσαμε, αντιθέτως, ότι, κατά την αναθεώρηση των κανόνων τους 
για τις δημόσιες συμβάσεις που πραγματοποιήθηκε το 2015, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν διευκόλυναν την πρόσβαση των 
ΜΜΕ απλουστεύοντας τους κανόνες και αποσαφηνίζοντας τις «γκρίζες περιοχές» στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό.
VI
Υπήρξαν περιπτώσεις στις οποίες οι διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων που προκρίθηκαν δεν διασφάλιζαν την ευρύτερη 
δυνατή βάση ανταγωνισμού. Τα περισσότερα θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν προέβλεπαν τη διενέργεια διαβούλευσης με την 
αγορά πριν την έναρξη της επίσημης διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης. Πέραν τούτου, σε αρκετές περιπτώσεις 
οι συμβάσεις θα μπορούσαν να είχαν υποδιαιρεθεί σε παρτίδες προκειμένου να ενθαρρύνουν τον ανταγωνισμό, γεγονός 
που θα επηρέαζε θετικά την πρόσβαση οικονομικών φορέων όπως οι ΜΜΕ.
VII
Εν δυνάμει προσφέροντες που επιθυμούν να εντοπίσουν και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρουν τα θεσμικά 
όργανα της ΕΕ στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων προσκρούουν σε αδικαιολόγητα εμπόδια. Η προβολή των 
09 Σύνοψη 
ευκαιριών σύναψης δημόσιων συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ στο διαδίκτυο είναι ανεπαρκής. Οι διαθέσιμες 
πληροφορίες είναι αποσπασματικές και βρίσκονται διάσπαρτες σε πολλούς διαφορετικούς ιστότοπους. Η λειτουργία 
αναζήτησης του TED (καθημερινό ηλεκτρονικό δελτίο υποβολής προσφορών) δεν απέδωσε ικανοποιητικά αποτελέσματα 
σε όλες τις περιπτώσεις. Επίσης, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη η ενιαία και ολοκληρωμένη εφαρμογή των εργαλείων που 
παρέχουν τη δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής προσφορών
VIII
Οι οικονομικοί φορείς που θεωρούν ότι έτυχαν άδικης μεταχείρισης, αντιμετωπίζουν προσκόμματα όσον αφορά την 
άμεση εξέταση των καταγγελιών τους και την αποζημίωσή τους. Οι πληροφορίες σχετικά με το τελικό αποτέλεσμα των 
δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ δεν είναι προσβάσιμες κατά τρόπο που 
να επιτρέπει στο ευρύ κοινό την αποτελεσματική παρακολούθησή τους.
IX
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ μπορούν να κάνουν περισσότερα για να διευκολύνουν 
την πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις τους και, για τον λόγο αυτό, απευθύνει στα θεσμικά όργανα τις ακόλουθες συστάσεις 
προκειμένου να εφαρμόσουν πολιτικές για τη συστηματική τόνωση της ευρύτερης συμμετοχής. Συγκεκριμένα συνιστά τα εξής:
α) Προκειμένου να διευκολυνθεί η παρακολούθηση της προσβασιμότητας των δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων που προκηρύσσουν, όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να συγκεντρώνουν και να αναλύουν στοιχεία 
σχετικά τόσο με τον αρχικό αριθμό των αιτήσεων συμμετοχής και των προσφορών που λαμβάνονται όσο και με τον 
αριθμό των προσφορών που συνεκτιμώνται κατά τη λήψη της απόφασης οριστικής κατακύρωσης.
β) Κατά την επικείμενη αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ που θα πραγματοποιηθεί εντός του 2016, 
η Επιτροπή πρέπει να συγκεντρώσει όλες τις συναφείς διατάξεις σε ένα ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων για τις δημόσιες 
συμβάσεις. Η συμμετοχή των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων θα πρέπει να ενθαρρύνεται ρητά.
γ) Πριν από την προκήρυξη διαγωνισμών, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να προβαίνουν σε προκαταρκτικές διαβου -
λεύσεις με τους φορείς της αγοράς, όπου αυτό είναι σκόπιμο, προκειμένου να προετοιμάζουν τις διαδικασίες σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων και να ενημερώνουν τους οικονομικούς φορείς για τις επικείμενες διαδικασίες.
δ) Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να υποδιαιρούν τις συμβάσεις σε παρτίδες, εφόσον αυτό είναι δυνατό, προκειμένου 
να αυξάνεται η συμμετοχή στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που προκηρύσσουν.
ε) Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να δημιουργήσουν μια κοινή ηλεκτρονική υπηρεσία μίας στάσης όπου θα συγκε -
ντρώνουν όλες τις δραστηριότητες ανάθεσης συμβάσεων που διενεργούν, η οποία θα επιτρέπει στους οικονομικούς 
φορείς να βρίσκουν όλες τις σχετικές πληροφορίες σε έναν μόνο ιστότοπο και να επικοινωνούν, μέσω αυτού, με τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ.
στ) Η Επιτροπή πρέπει να προτείνει τη σύσταση μηχανισμού για την άμεση εξέταση των καταγγελιών των οικονομικών 
φορέων που θεωρούν ότι έτυχαν άδικης μεταχείρισης. Η εξέταση αυτή θα πρέπει να προηγείται τυχόν προσφυγής 
των οικονομικών φορέων ενώπιον του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή ή των δικαστηρίων της ΕΕ.
ζ) Γ ια να είναι δυνατή η εκ των υστέρων παρακολούθηση των δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων συμβάσεων, τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να συστήσουν ενιαίο δημόσιο αποθετήριο πληροφοριών σχετικά με τις δημόσιες συμ -
βάσεις τους, το οποίο θα μπορούσε να αναπτυχθεί ως μέρος της πλατφόρμας «eTendering» του TED.
η) Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) πρέπει να καταρτίζει εκθέσεις και στατιστικά στοιχεία σχετι -
κά με τις διάφορες εικαζόμενες περιπτώσεις απάτης που διερευνά και σχετικά με την έκβαση των ερευνών αυτών.
θ) Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να χρησιμοποιούν αξιολογήσεις από ομοτίμους για την αμοιβαία μάθηση και την 
ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.
10
 Εισαγωγή
01 
Η παρούσα έκθεση ξεκινά με μια σύντομη επισκόπηση που αφορά το πλαίσιο 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων (διαδικασίες υποβολής προσφορών για έργα, 
προμήθειες και υπηρεσίες) των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και τον τρόπο προσέγ -
γισης του ελέγχου μας. Αναλύουμε τους εσωτερικούς ελέγχους που εφαρμόζουν 
τα θεσμικά όργανα της ΕΕ για να ελαχιστοποιήσουν τον αριθμό των παρατυ -
πιών. Στη συνέχεια, εξετάζουμε τα διαφορετικά στάδια της διαδικασίας σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων ώστε να αξιολογήσουμε τον βαθμό προσβασιμότητας των 
διαδικασιών των θεσμικών οργάνων. Έχουν καθοριστεί σαφείς και ορθοί κανόνες; 
Εφαρμόζουν οι υπάλληλοι της ΕΕ τους εν λόγω κανόνες με γνώμονα την τόνωση 
του ανταγωνισμού κατά την προετοιμασία των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων; 
Είναι εύκολο για τους οικονομικούς φορείς να εντοπίσουν τις δημόσιες συμβάσεις 
που είναι πιθανό να τους ενδιαφέρουν μεταξύ των χιλιάδων δημόσιων συμβάσε -
ων που δημοσιεύονται κάθε εβδομάδα; Είναι αδικαιολόγητα περίπλοκη η διαδι -
κασία υποβολής προσφορών; Τι γίνεται όταν ένας οικονομικός φορέας θεωρεί ότι 
έχει τύχει άδικης μεταχείρισης; Και τέλος, υποβάλλουν εκθέσεις τα θεσμικά όργα -
να της ΕΕ σχετικά με τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων κατά τρόπο που να διασφαλίζεται η λογοδοσία;
02 
Η πολιτική για τις δημόσιες συμβάσεις αποτελεί βασικό μέσο για την ανάπτυξη 
της ενιαίας αγοράς και την επίτευξη μιας έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλει -
σμούς ανάπτυξης, διασφαλίζοντας παράλληλα την πλέον αποδοτική και αποτε -
λεσματική χρήση των δημόσιων πόρων. Οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις 
έχουν σχεδιαστεί ώστε να λειτουργούν προς όφελος τόσο των οικονομικών φορέ -
ων όσο και των αναθετουσών αρχών. Σκοπός είναι η ανάπτυξη των ευκαιριών που 
προσφέρει η αγορά για τους οικονομικούς φορείς και, παράλληλα, η διεύρυνση 
του φάσματος επιλογών που έχουν στη διάθεσή τους οι αναθέτουσες αρχές σε 
επίπεδο δυνητικών αναδόχων. Εάν διευκολύνουν οι αναθέτουσες αρχές την πρό -
σβαση στις δημόσιες συμβάσεις τους, είναι πολύ πιθανό να αυξηθούν οι προσφο -
ρές που θα υποβάλλονται για την κάλυψη των αγοραστικών τους αναγκών. Ως εκ 
τούτου, η αύξηση του ανταγωνισμού θα οδηγήσει σε καλύτερη αξιοποίηση των 
χρημάτων των φορολογουμένων (βλέπε  γράφημα 1 ). Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ 
έχουν την υποχρέωση να διεξάγουν διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
εξασφαλίζοντας την ευρύτερη δυνατή βάση ανταγωνισμού1.
03 
Το 2014 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο αποφάσισαν από κοινού 
να μεταρρυθμίσουν την πολιτική της ΕΕ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις. Μία 
από τις κύριες πτυχές της δέσμης μεταρρυθμίσεων ήταν μέτρα για την άρση των 
εμποδίων που παρακωλύουν την πρόσβαση στην αγορά, και ιδίως την πρόσβαση 
των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Στην έκθεσή μας εξετάζεται κατά 
πόσον οι πρακτικές που εφαρμόζουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ για τη σύναψη 
δημόσιων συμβάσεων διευκολύνουν την πρόσβαση των ΜΜΕ.1 Βλέπε 
άρθρο 102, παράγραφος 2, 
του δημοσιονομικού 
κανονισμού της ΕΕ, το οποίο 
επιτρέπει εξαιρέσεις από 
αυτόν τον κανόνα στην 
περίπτωση εφαρμογής της 
διαδικασίας με 
διαπραγμάτευση.
11 Εισαγωγή 
Το πλαίσιο σύναψης δημόσιων συμβάσεων  
των θεσμικών οργάνων της ΕΕ
04 
Η ανάθεση δημόσιων συμβάσεων πρέπει να συμμορφώνεται με τις αρχές των 
Συνθηκών, και ειδικότερα με την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, την 
ελευθερία εγκατάστασης και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, όπως επίσης και 
με τις εκπορευόμενες εξ αυτών αρχές, όπως η ίση πρόσβαση και ίση μεταχείριση, 
η απαγόρευση διακρίσεων, η αμοιβαία αναγνώριση, η αναλογικότητα, ο δίκαιος 
ανταγωνισμός, η δημοσιότητα και διαφάνεια.
05 
Οι διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων στα κράτη μέλη της ΕΕ διέπονται 
από την οδηγία 2014/24/ΕΕ2 (στο εξής «η οδηγία του 2014 για τις δημόσιες συμ -
βάσεις») και από διάφορες άλλες οδηγίες που καθιερώνουν κοινούς κανόνες τους 
οποίους πρέπει να ακολουθούν οι αναθέτουσες αρχές όταν η αξία των δημόσιων 
συμβάσεων υπερβαίνει μια συγκεκριμένη τιμή. Οι κανόνες αυτοί πρέπει να μετα -
φέρονται στην εθνική νομοθεσία. Οι οδηγίες δεν δεσμεύουν νομικά τα θεσμικά 
όργανα της ΕΕ. Τα θεσμικά όργανα έχουν εγκρίνει δικούς τους κανόνες, οι οποίοι 
συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό με την οδηγία του 2014 για τις δημόσιες συμβά -
σεις, αλλά περιλαμβάνουν και ορισμένες σημαντικές εξαιρέσεις3. Όσον αφορά τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ που χρηματοδοτούνται από τον γενικό προϋπολογισμό, 
οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις περιλαμβάνονται στους δημοσιονομι -
κούς κανόνες που τροποποιήθηκαν τελευταία τον Οκτώβριο του 20154 (στο εξής 
«δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΕ») και στους κανόνες εφαρμογής που τροπο -
ποιήθηκαν τελευταία τον Οκτώβριο του 20155 (στο εξής οι «κανόνες εφαρμογής»). 
Οι κανόνες για την ανάθεση συμβάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας 
καθορίζονται σε απόφαση6 (αναφερόμενη στο εξής ως «οι κανόνες της ΕΚΤ για τις 
δημόσιες συμβάσεις»), η οποία εγκρίθηκε από την εκτελεστική επιτροπή της ΕΚΤ 
τον Φεβρουάριο του 2016. Στο γράφημα 2  παρουσιάζεται το νομικό πλαίσιο που 
διέπει τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων.2 Οδηγία 2014/24/ΕΕ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 
26ης Φεβρουαρίου 2014, 
σχετικά με τις δημόσιες 
προμήθειες και την κατάργηση 
της οδηγίας 2004/18/ΕΚ (ΕΕ L 94 
της 28.3.2014, σ. 65).
3 Βλέπε σημεία 29 έως 31.
4 Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 
αριθ. 2015/1929 του Ευρωπαϊ -
κού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου, της 28ης Οκτωβρί -
ου 2015, για την τροποποίηση 
του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 
αριθ. 966/2012 σχετικά με τους 
δημοσιονομικούς κανόνες που 
εφαρμόζονται στον γενικό 
προϋπολογισμό της Ένωσης 
(ΕΕ L 286 της 30.10.2012, σ. 1).
5 Κατ’ εξουσιοδότηση κανονι -
σμός (ΕΕ) αριθ. 2015/2462 της 
Επιτροπής, της 30ής Οκτωβρί -
ου 2012, για την τροποποίηση 
του κατ’ εξουσιοδότηση 
κανονισμού (ΕΕ) 
αριθ. 1268/2012 σχετικά με τους 
κανόνες εφαρμογής του 
κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 
αριθ. 966/2015 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου για τους 
δημοσιονομικούς κανόνες που 
εφαρμόζονται στον γενικό 
προϋπολογισμό της Ένωσης 
(ΕΕ L 342 της 29.12.2015, σ. 7).
6 Απόφαση (ΕΕ) 2016/245 της 
Ευρωπαϊκής Κεντρικής 
Τράπεζας, της 9ης Φεβρουαρί -
ου 2016, για τη θέσπιση των 
κανόνων περί ανάθεσης 
συμβάσεων (ΕΕ L 45 της 
20.2.2016, σ. 15).Καλύτερη πρόσβαση οικονομικών φορέων, καλύτερη αξιοποίηση των χρημάτων  
των φορολογουμένωνΓράφημα 1
Περισσότερε/uni03C2 προσφορέ/uni03C2
Καλύτερη οικονο/uni03BCική αποδοτικότηταΜεγαλύτερο/uni03C2 ανταγωνισ/uni03BCό/uni03C2Καλύτερη προσβασι/uni03BCότητα
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
12 Εισαγωγή 
Διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων:  
πώς λειτουργούν;
06 
Με βάση τον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ, ο εσωτερικός οδηγός για τις συμ -
βάσεις της Επιτροπής7 διακρίνει δέκα διαφορετικές διαδικασίες σύναψης δημόσι -
ων συμβάσεων (βλέπε πλαίσιο 1 ). Η επιλογή της εκάστοτε διαδικασίας εξαρτάται 
από διάφορους παράγοντες, όπως από την εκτιμώμενη αξία της σύμβασης. Τα 
σημαντικότερα στάδια της διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμβάσεων παρουσι -
άζονται στο γράφημα 3 .7 Οδηγός σχετικά με τις 
δημόσιες συμβάσεις στην 
Επιτροπή (Νοέμβριος 2015, 
δεν έχει δημοσιευθεί αλλά 
διανεμήθηκε σε άλλα θεσμικά 
όργανα, οργανισμούς, 
γραφεία και υπηρεσίες της ΕΕ).Νομικό πλαίσιο της ΕΕ για τη σύναψη δημόσιων συμβάσεωνΓράφημα 2
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.λειτουργούν ω/uni03C2 ση/uni03BCείο αναφορά/uni03C2 για:
/uni03BCεταφέρονται στη:
Κράτη /uni03BCέλη Θεσ/uni03BCικά όργανα ΕΕτου/uni03C2 κανόνε/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΚΤ για τι/uni03C2 
δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2, οι οποίοι
εγκρίνονται από την εκτελεστική 
επιτροπή τη/uni03C2 ΕΚΤ του/uni03C2 κανόνε/uni03C2 εφαρ/uni03BCογή/uni03C2, οι οποίοι
εγκρίνονται από την Ευρωπαϊκή 
Επιτροπήτον δη/uni03BCοσιονο/uni03BCικό κανονισ/uni03BCό, ο 
οποίο/uni03C2 εγκρίνεται από το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και το Συ/uni03BCβούλιονο/uni03BCοθεσία για τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 
συ/uni03BCβάσει/uni03C2, η οποία
θεσπίζεται από τον εθνικό 
νο/uni03BCοθέτηΟι οδηγίε/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ για τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 
συ/uni03BCβάσει/uni03C2
εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και το Συ/uni03BCβούλιο
13 Εισαγωγή 
Τα διάφορα είδη διαδικασιών που προβλέπονται στον δημοσιονομικό κανονισμό 
της ΕΕ
Ανοικτή διαδικασία : Συνήθης διαδικασία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε σύμβαση και ξεκινά 
με τη δημοσίευση προκήρυξης του διαγωνισμού στην Επίσημη Εφημερίδα (ΕΕ). Οποιοσδήποτε ενδιαφερόμε -
νος οικονομικός φορέας μπορεί να υποβάλει προσφορά.
Κλειστή διαδικασία : Συνήθης διαδικασία δύο σταδίων που ξεκινά με τη δημοσίευση προκήρυξης του διαγω -
νισμού στην Επίσημη Εφημερίδα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σύμβαση οποιουδήποτε είδους. Δικαίωμα 
συμμετοχής έχει οποιοσδήποτε οικονομικός φορέας αλλά προσφορά υποβάλλουν μόνον όσοι φορείς κα -
λούνται προς τούτο, η οποία προσφορά αξιολογείται στο δεύτερο στάδιο. Παραλλαγή αυτής της διαδικασίας 
αποτελεί το δυναμικό σύστημα αγορών το οποίο βασίζεται εξ ολοκλήρου στη χρήση ηλεκτρονικών μέσων.
Διαδικασία με διαπραγμάτευση ανταγωνιστικού χαρακτήρα : Διαδικασία παρόμοια με την κλειστή διαδι -
κασία, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συγκεκριμένες μόνο περιπτώσεις, ανεξάρτητα από την αξία της 
αγοράς. Οι προσφορές που υποβάλλονται (τεχνικές και οικονομικές προσφορές) μπορούν να αποτελέσουν 
αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Διαδικασίες μετά από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος : Στο πλαίσιο της διαδικασίας μετά από πρό -
σκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος προεπιλέγονται υποψήφιοι ή καταχωρίζονται πωλητές που, σε μεταγενέ -
στερο στάδιο, μπορούν να κληθούν να υποβάλουν προσφορές σε διαφορετικές διαδικασίες σύναψης δημόσι -
ας σύμβασης.
Διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού : Έκτακτη δια -
δικασία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις ή υπό ορισμένες συνθήκες  
(π.χ. για λόγους κατεπείγουσας ανάγκης).
Διαδικασία με διαπραγμάτευση για συμβάσεις μεσαίας και χαμηλής αξίας : Η αναθέτουσα αρχή πρέπει να 
απευθύνει πρόσκληση υποβολής προσφοράς στους οικονομικούς φορείς που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον 
σε ήδη δημοσιευθείσα πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος αλλά μπορεί παράλληλα να καλέσει και υποψη -
φίους της επιλογής της. Γ ια τις συμβάσεις πολύ χαμηλής αξίας, επιτρέπεται η διαπραγμάτευση με έναν μόνο 
υποψήφιο που επιλέγεται από την αναθέτουσα αρχή.
Ανταγωνιστικός διάλογος : Χρησιμοποιείται σε σύνθετες διαδικασίες σύναψης συμβάσεων στις οποίες η ανα -
θέτουσα αρχή δεν δύναται να προσδιορίσει τα μέσα κάλυψης των αναγκών της ή να αξιολογήσει τι μπορεί 
να προσφέρει η αγορά σε επίπεδο τεχνικών ή οικονομικών ή νομικών λύσεων χωρίς διάλογο με δυνητικούς 
προσφέροντες.
Σύμπραξη καινοτομίας : Διαδικασία δύο σταδίων για την αγορά καινοτόμων προϊόντων που έχουν περιθώρια 
ανάπτυξης και για τα οποία δεν διατίθενται αντίστοιχα προϊόντα στην αγορά.
Διαγωνισμός μελετών : Η διαδικασία αυτή δίνει τη δυνατότητα στην αναθέτουσα αρχή να αποκτήσει σχέδιο 
ή μελέτη που προτείνει κριτική επιτροπή μετά από ανταγωνιστική διαδικασία με ή χωρίς την απονομή βρα -
βείων. Στη συνέχεια, ο νικητής ή οι νικητές καλούνται να διαπραγματευθούν πριν υπογράψουν τη μετέπειτα 
σύμβαση.
Διαδικασία με διαπραγμάτευση για τις συμβάσεις ακινήτων : Συμβάσεις ακινήτων (με αντικείμενο την αγορά, 
τη μακροχρόνια μίσθωση με εμπράγματο δικαίωμα (εμφύτευση), την επικαρπία, τη χρηματοδοτική μίσθωση, 
την απλή μίσθωση ή τη μίσθωση-πώληση, με ή χωρίς δικαίωμα προαίρεσης για αγορά, γης, υφιστάμενων 
κτιρίων ή άλλων ακινήτων) μπορούν να συνάπτονται με διαδικασίες διαπραγμάτευσης, χωρίς τη δημοσίευση 
προκήρυξης διαγωνισμού και αφού προηγηθεί διερεύνηση της τοπικής αγοράς.Πλαίσιο 1
14 Εισαγωγή Γράφημα 3Επισκόπηση της διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμβάσεων βάσει του δημοσιονομικού 
κανονισμού της ΕΕ
∆η/uni03BCοσίευση γνωστοποίηση/uni03C2 ανάθεση/uni03C2 στην Επίση/uni03BCη Εφη/uni03BCερίδα ή (κυρίω/uni03C2 στι/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2 /uni03BCεσαία/uni03C2 και 
χα/uni03BCηλή/uni03C2 αξία/uni03C2) ετήσιου καταλόγου αναδόχων στο διαδίκτυοΥπογραφή σύ/uni03BCβαση/uni03C2  για αξία σύ/uni03BCφωνη /uni03BCε τα κατώτατα όρια τη/uni03C2 οδηγία/uni03C2, /uni03BCετά την περίοδο ανα/uni03BCονή/uni03C2Ταυτόχρονη ενη/uni03BCέρωση  επιτυχόντων και /uni03BCη επιτυχόντων προσφερόντωνΑνάθεση σύ/uni03BCβαση/uni03C2  /uni03BCε βάση τη χα/uni03BCηλότερη τι/uni03BCή, το χα/uni03BCηλότερο κόστο/uni03C2 ή την καλύτερη σχέση τι/uni03BCή/uni03C2-ποιότητα/uni03C2Λήψη προσφορών και αξιολόγησή του/uni03C2 /uni03BCε βάση τα κριτήρια ανάθεση/uni03C2 στι/uni03C2 διαδικασίε/uni03C2 2 σταδίων, /uni03BCε βάση τα 
κριτήρια αποκλεισ/uni03BCού, επιλογή/uni03C2 και ανάθεση/uni03C2 /uni03BCε οποιαδήποτε σειρά στι/uni03C2 διαδικασίε/uni03C2 1 σταδίουΣτι/uni03C2 διαδικασίε/uni03C2 2 σταδίων: Λήψη  αιτήσεων συ/uni03BC/uni03BCετοχή/uni03C2, αξιολόγηση  αιτήσεων /uni03BCε βάση τα κριτήρια αποκλεισ/uni03BCού 
και επιλογή/uni03C2, πρόσκληση  του(των) υποψηφίου(ων) που επιλέγεται(ονται) να υποβάλει(ουν) προσφορέ/uni03C2Προσδιορισ/uni03BCό/uni03C2  αντικει/uni03BCένου, είδου/uni03C2 αγορά/uni03C2 (έργα, προ/uni03BCήθειε/uni03C2 ή υπηρεσίε/uni03C2), αξία/uni03C2 σύ/uni03BCβαση/uni03C2Συ/uni03BCβουλέ/uni03C2  από ανεξάρτητου/uni03C2 ε/uni03BCπειρογνώ/uni03BCονε/uni03C2, άλλε/uni03C2 αρχέ/uni03C2 ή φορεί/uni03C2 τη/uni03C2 αγορά/uni03C2Αξιολόγηση αναγκών  για σύναψη δη/uni03BCόσια/uni03C2 σύ/uni03BCβαση/uni03C2
Κατάρτιση εγγράφων σύ/uni03BCβαση/uni03C2
(περιλα/uni03BCβάνονται οι τεχνικέ/uni03C2 προδιαγραφέ/uni03C2 και τα κριτήρια αποκλεισ/uni03BCού, επιλογή/uni03C2 και ανάθεση/uni03C2)
Αν η εκτι/uni03BCώ/uni03BCενη αξία δεν υπερβαίνει το κατώτατο όριο:Αν η εκτι/uni03BCώ/uni03BCενη αξία υπερβαίνει το κατώτατο όριο ή στι/uni03C2 
περιπτώσει/uni03C2 προσκλήσεων εκδήλωση/uni03C2 ενδιαφέροντο/uni03C2:Ενη/uni03BCέρωση  δυνητικών αναδόχων 
Απευθεία/uni03C2 για τι/uni03C2 
συ/uni03BCβάσει/uni03C2 πολύ χα/uni03BCηλή/uni03C2 
αξία/uni03C2 (τουλάχιστον 1 
υποψήφιο/uni03C2)Απευθεία/uni03C2 σε ειδικέ/uni03C2 
περιπτώσει/uni03C2 ή σε έκτακτε/uni03C2 
καταστάσει/uni03C2 (τουλάχιστον
1 υποψήφιο/uni03C2)Με ανακοίνωση στην 
Επίση/uni03BCη Εφη/uni03BCερίδαΜε δη/uni03BCοσίευση στον 
ιστότοπο του θεσ/uni03BCικού 
οργάνου για τι/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2 
/uni03BCεσαία/uni03C2 και χα/uni03BCηλή/uni03C2 αξία/uni03C2 
(τουλάχιστον 5 ή 3 
υποψήφιοι)
Σημείωση:  Τα πλαίσια με διακεκομμένες γραμμές υποδεικνύουν ότι το συγκεκριμένο στάδιο της διαδικασίας είναι προαιρετικό. Τα κατώτατα όρια της 
οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις της ΕΕ ορίζονται σε 5 225 000 ευρώ για τα έργα και σε 135 000 ευρώ για τις υπηρεσίες ή τις προμήθειες. Για τις 
συμβάσεις μεσαίας αξίας τα ποσά κυμαίνονται από 60 000,01 ευρώ έως 5 224 999,9 ευρώ για τα έργα και από 60 000,01 ευρώ έως 134 999,9 ευρώ για τις 
υπηρεσίες ή τις προμήθειες. Για τις συμβάσεις χαμηλής αξίας τα ποσά κυμαίνονται από 15 000,01 έως 60 000 ευρώ. Για τις συμβάσεις πολύ χαμηλής αξί -
ας τα ποσά κυμαίνονται από 1 000,01 έως 15 000 ευρώ. Για ποσά μέχρι και 1 000 ευρώ δεν είναι απαραίτητο να κινηθεί διαδικασία ανάθεσης σύμβασης.
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
15
 Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
Εμβέλεια του ελέγχου
07 
Εξετάσαμε κατά πόσον τα θεσμικά όργανα της ΕΕ διευκολύνουν την πρόσβαση 
στις δημόσιες συμβάσεις τους. Γ ια τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται 
προκειμένου να διευκολύνεται η πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις, βλέπε 
γράφημα 4 .Γράφημα 4
4. ∆ιαφάνεια 
και α/uni03BCοιβαία 
αποκό/uni03BCιση 
διδαγ/uni03BCάτων3. Άρση 
αδικαιολόγητων 
ε/uni03BCποδίων για 
οικονο/uni03BCικού/uni03C2 φορεί/uni03C22. Σαφεί/uni03C2 κανόνε/uni03C2 
και επιλογή 
διαδικασιών που 
ενθαρρύνουν τον 
ανταγωνισ/uni03BCό
 ∆ιευκόλυνση 
ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ 
στι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 
συ/uni03BCβάσει/uni03C21. Λίγα σφάλ/uni03BCατα, 
άρτια συστή/uni03BCατα, 
καταρτισ/uni03BCένο 
προσωπικό και 
παρακολούθηση τη/uni03C2 
συ/uni03BC/uni03BCετοχή/uni03C2Προϋποθέσεις για τη διευκόλυνση της πρόσβασης  
στις δημόσιες συμβάσεις
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
08 
Γ ια τον σκοπό αυτό, εξετάσαμε τα ακόλουθα τέσσερα ερωτήματα:
α) Διαθέτουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ άρτια συστήματα που ενθαρρύνουν 
τη συμμετοχή προστατεύοντας παράλληλα τα οικονομικά συμφέροντα της 
Ένωσης;
β) Προκρίνουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ την εκάστοτε ενδεδειγμένη διαδι -
κασία για να αυξήσουν τη συμμετοχή στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων;
γ) Απομακρύνουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στον μέγιστο δυνατό βαθμό τα 
εμπόδια που δυσχεραίνουν την πρόσβαση δυνητικών προσφερόντων;
δ) Διασφαλίζουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ με ολοκληρωμένο και συστηματικό 
τρόπο ότι τα αποτελέσματα των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
που προκηρύσσουν είναι διαφανή και ότι αντλούν διδάγματα από τις πρακτι -
κές των άλλων θεσμικών οργάνων;
16 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου 
09 
Διερευνήσαμε τις δραστηριότητες σύναψης δημόσιων συμβάσεων των τεσσάρων 
μεγαλύτερων θεσμικών οργάνων της ΕΕ: της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρω -
παϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπα -
ϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Η συνολική αξία όλων των συμβάσεων άνω των 
15 000 ευρώ (άνω των 10 000 ευρώ για την ΕΚΤ) αυτών των τεσσάρων θεσμικών 
οργάνων για το 2014 παρουσιάζεται στον πίνακα 1 :8 Ειδικοί κανόνες που 
προβλέπονται στον τίτλο IV 
του μέρους ΙΙ του 
δημοσιονομικού κανονισμού 
της ΕΕ.Πίνακας 1Αξία συμβάσεων το 2014
Θεσμικό όργανο (σε εκατ. ευρώ)
Επιτροπή 3 034
Κοινοβούλιο 497
ΕΚΤ 515
Συμβούλιο1171
Σύνολο 4 217
1 Η εκτιμώμενη από το Συμβούλιο αξία των διαδικασιών που προκήρυξε το 2014.
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο με βάση στοιχεία που διαβιβάστηκαν από τα θεσμικά όργανα 
που ελέγχθηκαν.
10 
Στον έλεγχό μας συμπεριελήφθησαν επίσης τα εξής θεσμικά όργανα και οργα -
νισμοί της ΕΕ προκειμένου να εξεταστούν ειδικά ζητήματα: το Δικαστήριο της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νομολογία του σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις των 
θεσμικών οργάνων της ΕΕ, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής που διερευνά φαινόμε -
να κακοδιαχείρισης στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, η Ευρωπαϊ -
κή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) για τις έρευνές της σε σχέση με 
τις παρατυπίες που σημειώνονται στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσε -
ων και η Υπηρεσία Εκδόσεων που διαχειρίζεται διαδικτυακές υπηρεσίες οι οποίες 
παρέχουν πρόσβαση σε πληροφορίες για τις δημόσιες συμβάσεις.
11 
Δεν διερευνήσαμε δημόσιες συμβάσεις που συνάπτονται από την Επιτροπή εξ 
ονόματος και για λογαριασμό δικαιούχων σε σχέση με εξωτερικές δράσεις8, ούτε 
και συμβάσεις όπου στη διαχείριση των δαπανών της ΕΕ συμμετέχουν και άλλοι 
οργανισμοί ή φορείς (η επονομαζόμενη «έμμεση διαχείριση» της Επιτροπής) 
ή στις οποίες η διαχείριση πραγματοποιείται από κοινού με τα κράτη μέλη.
17 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου 
Τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
12 
Οι παρατηρήσεις μας βασίστηκαν στις ακόλουθες βασικές πηγές αποδεικτικών 
στοιχείων:
α) πραγματοποιήσαμε προκαταρκτική έρευνα με εκπροσώπους επιχειρηματι -
κών οργανισμών, εθνικούς εμπειρογνώμονες σε θέματα δημόσιων συμβάσε -
ων και εμπειρογνώμονες από τον ακαδημαϊκό χώρο·
β) εξετάσαμε έγγραφα που αφορούσαν πολιτικές, διαδικασίες και εργαλεία σύ -
ναψης δημόσιων συμβάσεων·
γ) αναλύσαμε δείγματα φακέλων ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων της περιόδου 
2013–2015 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΓΔ INLO και ΓΔ COMM), τη Γ ενική 
Γ ραμματεία του Συμβουλίου, την Επιτροπή (ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχα -
νίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ, Κοινό Κέντρο Ερευνών) και την ΕΚΤ·
δ) ελέγξαμε τα διαδικτυακά εργαλεία των θεσμικών οργάνων που προορίζονται 
να χρησιμοποιούνται από ενδιαφερόμενους προκειμένου να εντοπίζουν ευ -
καιρίες σύναψης συμβάσεων·
ε) πραγματοποιήσαμε συνεντεύξεις με υπαλλήλους της ΕΕ·
στ) αναλύσαμε τις απαντήσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ στα ερωτηματολό -
γιά μας.
13 
Επιπλέον, ζητήσαμε από 47 μικρότερους οργανισμούς της ΕΕ να συμμετάσχουν 
σε έρευνα προκειμένου να μας γνωστοποιήσουν τις απόψεις και τις ιδέες τους σε 
σχέση με τις πολιτικές και τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Από 
την έρευνα αυτή ελήφθησαν 40 απαντήσεις (ποσοστό ανταπόκρισης 85 %). Τα 
αποτελέσματα παρουσιάζονται συνοπτικά στο παράρτημα II .
18
 Παρατηρήσεις
Ενότητα Ι — Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ κατορθώνουν 
να διατηρούν σε χαμηλά επίπεδα τον αριθμό των 
σοβαρών σφαλμάτων στις διαδικασίες σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων που προκηρύσσουν, αλλά 
η συμμετοχή στις εν λόγω διαδικασίες δεν 
παρακολουθείται συστηματικά
14 
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδεικνύουν ότι δια -
σφαλίζουν την προσβασιμότητα στις δραστηριότητες σύναψης δημόσιων συμβά -
σεων που δρομολογούν. Γ ια τον σκοπό αυτό, πρέπει να διαθέτουν πληροφορίες 
για το επίπεδο της συμμετοχής των οικονομικών φορέων στις διαδικασίες σύνα -
ψης δημόσιων συμβάσεων που προκηρύσσουν. Πρέπει επίσης να προλαμβάνουν 
σοβαρά σφάλματα και παρατυπίες των οποίων η ύπαρξη θα μπορούσε να επηρε -
άσει αρνητικά τη δυνατότητα συμμετοχής των οικονομικών φορέων υπονομεύο -
ντας την εμπιστοσύνη και, ως εκ τούτου, και το ενδιαφέρον που επιδεικνύουν οι 
εν λόγω οικονομικοί φορείς για τις δημόσιες συμβάσεις των θεσμικών οργάνων 
της ΕΕ. Εξετάσαμε τις πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες για τα σοβαρά σφάλματα 
και τις παρατυπίες, τα συστήματα πρόληψής τους και τη συμμετοχή των οικονο -
μικών φορέων στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων των θεσμικών 
οργάνων της ΕΕ.
Σε αντίθεση με την κατάσταση που επικρατεί στις 
περιπτώσεις επιμερισμένης διαχείρισης με τα κράτη 
μέλη, ο αριθμός σοβαρών σφαλμάτων ή παρατυπιών που 
καταγράφεται στις συμβάσεις που ανατίθενται από τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ είναι μικρός
15 
Στην ετήσια δήλωση αξιοπιστίας μας9 εντοπίζουμε μικρό αριθμό σοβαρών σφαλ -
μάτων στις πράξεις που διαχειρίζονται απευθείας τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και 
αφορούν δημόσιες συμβάσεις10. Όπως και κατά τα προηγούμενη έτη, αντίθετη 
είναι η κατάσταση που επικρατεί στις περιπτώσεις επιμερισμένης διαχείρισης με 
τα κράτη μέλη11.
16 
Κατόπιν αιτήματός μας, η OLAF εξέτασε τις πληροφορίες που της περιήλθαν για 
εικαζόμενες παρατυπίες, μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 30 Απριλίου 2015, προκειμέ -
νου να εντοπίσει υποθέσεις που αφορούσαν δημόσιες συμβάσεις. Η OLAF μέτρη -
σε συνολικά 503 μεμονωμένες κοινοποιήσεις εισερχόμενων πληροφοριών. Από 
τις 503 κοινοποιήσεις, μόνον οι 20 αφορούσαν δημόσιες συμβάσεις των θεσμικών 
οργάνων της ΕΕ, εκ των οποίων 16 απορρίφθηκαν στο αρχικό στάδιο επιλογής 
των υποθέσεων και για τέσσερις κινήθηκε διαδικασία έρευνας. Τα προαναφερ -
θέντα αριθμητικά στοιχεία υποδηλώνουν ότι, αναλογικά με τον συνολικό αριθμό 
διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων που διεξάγουν τα θεσμικά όργανα 
της ΕΕ, το ποσοστό των περιπτώσεων που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν 
σοβαρές παρατυπίες ανέρχεται σε 1 %, αν ληφθούν υπόψη οι περίπου 2000 διαδι -
κασίες κατ’ έτος για τις οποίες δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα γνωστοποί -
ηση ανάθεσης σύμβασης από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.9 Βλέπε για παράδειγμα την 
τελευταία ετήσια έκθεση του 
Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά 
με την εκτέλεση του 
προϋπολογισμού για το 
οικονομικό έτος 2014, 
συνοδευόμενη από τις 
απαντήσεις των οργάνων 
(ΕΕ C 373 της 10.11.2015), 
σημείο 1.29.
10 Στην άμεση διαχείριση 
σημειώνονται κατά κύριο λόγο 
σφάλματα στις επιχορηγήσεις 
που χρηματοδοτούνται από 
τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
11 Βλέπε την ειδική μας έκθεση 
αριθ. 10/2015 «Προβλήματα 
στις δημόσιες συμβάσεις στον 
τομέα των δαπανών συνοχής 
της ΕΕ: πρέπει να ενταθούν οι 
προσπάθειες για την επίλυσή 
τους», ειδικότερα τα σημεία 19 
έως 24 και τον πίνακα 1 που 
περιλαμβάνει τυπολογία των 
σφαλμάτων. Το αντικείμενο 
των έργων, των προμηθειών 
και των υπηρεσιών που 
ανατίθενται μέσω δημόσιων 
συμβάσεων και συνδέονται με 
δαπάνες συνοχής στα κράτη 
μέλη μπορεί να αφορά, για 
παράδειγμα, την κατασκευή 
οδικών δικτύων ή μονάδες 
επεξεργασίας λυμάτων, τα 
οποία κατά κανόνα δεν 
εντοπίζονται στο 
χαρτοφυλάκιο των δημόσιων 
συμβάσεων των θεσμικών 
οργάνων της ΕΕ ( http://eca.
europa.eu ).
19 Παρατηρήσεις 
12 Βλέπε σημείο 9.17 
Η OLAF κατάρτισε τα συγκεκριμένα στατιστικά στοιχεία μόνον επειδή της υποβά -
λαμε σχετικό αίτημα, ενώ τα στοιχεία αυτά δεν αποτυπώνουν παρά μια δεδομένη 
χρονική στιγμή προκειμένου να αποκτήσουμε μια ιδέα σχετικά με τον αριθμό 
των πιθανών υποθέσεων που γνωστοποιούνται στην OLAF. Θα ήταν περισσότερο 
ωφέλιμο αν η OLAF ήταν σε θέση να καταρτίζει στατιστικά στοιχεία που θα επέ -
τρεπαν τον εντοπισμό τάσεων και την αξιολόγηση της έκβασης των ερευνών της.
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ διαθέτουν άρτια συστήματα και 
καταρτισμένο προσωπικό που περιορίζουν τον κίνδυνο 
σφαλμάτων και παρατυπιών
Οι επιχειρησιακές υπηρεσίες έχουν στη διάθεσή τους εξειδικευμένο 
και βοηθητικό προσωπικό για τα διαδικαστικά ζητήματα
18 
Η τεχνική εμπειρογνωσία σχετικά με τα έργα, τις προμήθειες και τις υπηρεσίες 
που αποτελούν αντικείμενο της εκάστοτε σύμβασης, σε συνδυασμό με την εμπε -
ριστατωμένη γνώση των κανόνων και διαδικασιών που πρέπει να εφαρμόζονται, 
αποτελούν απαραίτητα στοιχεία για να διεκπεραιωθεί με επιτυχία μια διαδικασία 
ανάθεσης σύμβασης.
19 
Όλοι οι οργανισμοί που κίνησαν διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, τις 
οποίες στη συνέχεια υποβάλαμε σε έλεγχο12, διαθέτουν ειδικές μονάδες εμπειρο -
γνωμόνων σε θέματα δημόσιων συμβάσεων που παρέχουν συμβουλές και βοηθούν 
τις επιχειρησιακές υπηρεσίες στις δραστηριότητες σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
που διενεργούν. Διαπιστώσαμε ότι η εμπειρογνωσία σε διαδικαστικά ζητήματα που 
διαθέτουν οι ειδικοί επί των δημόσιων συμβάσεων συμπληρώνει την τεχνική εμπει -
ρογνωσία των επιχειρησιακών υπηρεσιών και ότι το προσωπικό που εξειδικεύεται 
στις δραστηριότητες σύναψης δημόσιων συμβάσεων είναι καταρτισμένο. Πέραν 
τούτου, συμβουλές και εμπειρογνωσία για διαδικαστικά ζητήματα διατίθενται και 
από τις νομικές υπηρεσίες ή/και τις κεντρικές οικονομικές μονάδες.
20 
Οι περισσότεροι από τους οργανισμούς που ελέγχθηκαν έχουν συστήσει εσωτε -
ρικές επιτροπές με σκοπό την ενίσχυση της διακυβέρνησης και του ελέγχου των 
διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Οι επιτροπές αυτές αποτελούνται 
συνήθως από υπαλλήλους άλλων τομέων του οργανισμού. Οι εν λόγω επιτροπές 
διαθέτουν αρμοδιότητες λήψης αποφάσεων ή τη δυνατότητα να διατυπώνουν 
συστάσεις και επικεντρώνονται συνήθως σε μεγαλύτερες δημόσιες συμβάσεις ή/
και στις δημόσιες συμβάσεις στις οποίες ο ανταγωνισμός είναι περιορισμένος. 
Πριν την υπογραφή της σύμβασης, οι επιτροπές αυτές παρέχουν πρόσθετες 
διασφαλίσεις ως προς την τήρηση των εφαρμοστέων κανόνων. Επιπλέον, ακριβώς 
λόγω της διατομεακής τους σύνθεσης, λειτουργούν ως πλατφόρμα ανταλλαγής 
ιδεών στους μεγαλύτερους οργανισμούς στους οποίους οι δημόσιες συμβάσεις 
είναι αποκεντρωμένες.
20 Παρατηρήσεις 
Ήταν δραστική η συμβολή των συστάσεων που διατύπωσαν  
οι υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου
21 
Οι οργανωτικές ρυθμίσεις και διαδικασίες που τηρούνται επί του παρόντος στις δρα -
στηριότητες σύναψης δημόσιων συμβάσεων αποτελούν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα 
συστάσεων που διατύπωσαν οι υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου πριν από λίγα χρόνια. Εν 
τω μεταξύ, οι περισσότερες υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου έχουν στρέψει την προσοχή 
τους σε άλλους τομείς δραστηριοτήτων των θεσμικών τους οργάνων και διαθέτουν πλέ -
ον περιορισμένους πόρους για τις δημόσιες συμβάσεις. Ωστόσο, θα χρειαστεί οι υπηρε -
σίες εσωτερικού ελέγχου να επανέλθουν στις δημόσιες συμβάσεις για να αξιολογήσουν 
την εφαρμογή της πρόσφατης αναθεώρησης των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις 
και, με βάση τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης επαναξιολόγησης, να προσαρμόσουν 
αναλόγως τα προγράμματα εργασίας τους.
Η ΕΚΤ έλαβε εξωτερική πιστοποίηση για τις δραστηριότητές της 
στον τομέα της σύναψης δημόσιων συμβάσεων
22 
Πέραν των εσωτερικών συμβουλών, η εξωτερική πιστοποίηση μπορεί να προσφέρει 
καινούριες γνώσεις και οπτικές και μπορεί να αποτελέσει μοχλό βελτίωσης. Η κεντρική 
υπηρεσία δημόσιων συμβάσεων (Central Procurement Office, CPO) της ΕΚΤ υπέβαλε 
αίτηση και έλαβε εξωτερική πιστοποίηση για τις δραστηριότητές της. Η πιστοποίηση 
χορηγήθηκε από το ίδρυμα Chartered Institute of Purchasing & Supply (CIPS) το 2011. 
Η πιστοποίηση της ΕΚΤ, που αποκαλείται το «Βραβείο PPP» (από τα αγγλικά αρχικά των 
όρων «διεργασίες, πολιτικές και διαδικασίες») και αφορά την κάλυψη των προδιαγρα -
φών αριστείας σε αυτούς τους τομείς, έληξε στο τέλος του 2015, αλλά η CPO σκοπεύει 
να υποβληθεί σε διαδικασία επαναληπτικής πλήρους πιστοποίησης το πρώτο τρίμηνο 
του 2016.
Τα περισσότερα θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν μετρούν συστηματικά 
το επίπεδο της συμμετοχής στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων που προκηρύσσουν
Η μέτρηση του αριθμού των προσφορών που λαμβάνονται  
δεν διασφαλίζει από μόνη της την αξιόπιστη παρακολούθηση  
του επιπέδου συμμετοχής
23 
Όταν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ δημοσιεύουν μια γνωστοποίηση ανάθεσης σύμβασης 
στην Επίσημη Εφημερίδα, είναι υποχρεωμένα να αναφέρουν τον αριθμό των προσφο -
ρών που λαμβάνονται για την εκάστοτε σύμβαση. Ωστόσο, η πληροφορία αυτή δεν 
αρκεί από μόνη της για την αξιόπιστη αξιολόγηση του επιπέδου ανταγωνισμού σε μια 
διαδικασία. Ο ανταγωνισμός ενδέχεται να είναι ασθενής ακόμα και σε περιπτώσεις 
στις οποίες έχουν ληφθεί πολλές προσφορές. Αυτό συμβαίνει όταν για την αξιολόγηση 
βάσει των κριτηρίων ανάθεσης μπορεί να ληφθεί υπόψη μόνο μία προσφορά, επειδή οι 
άλλες προσφορές έχουν αποκλειστεί πριν φθάσουν στο τελικό στάδιο της αξιολόγησης. 
21 Παρατηρήσεις 
Οι προσφορές μπορεί να αποκλεισθούν από την τελική αξιολόγηση για διάφορους 
λόγους, ιδίως όταν είναι ελλιπείς ή δεν συμμορφώνονται με τα κριτήρια αποκλεισμού 
ή επιλογής.
Τα στοιχεία του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) καταδεικνύουν  
ότι στις μισές διαδικασίες ελήφθη υπόψη μία μόνο προσφορά  
για τη λήψη της απόφασης οριστικής κατακύρωσης
24 
Μόνο το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής επεξεργάζεται δεδομένα, τα οποία συ -
γκεντρώνονται ανά διαδικασία και ανά είδος διαδικασίας και αφορούν τον αριθμό των 
προσφορών που λαμβάνονται, τον αριθμό των κανονικών προσφορών, τον αριθμό των 
προσφορών που κρίνονται αποδεκτές, τον αριθμό των προσφορών που διαπιστώνεται 
ότι συμμορφώνονται με τους όρους της διαδικασίας και τον αριθμό των προσφορών 
που ιεραρχούνται.
25 
Αναλύσαμε τα στατιστικά στοιχεία του Κοινού Κέντρου Ερευνών για το 2013 και το 2014 
για να συγκρίνουμε τον αριθμό των προσφορών που ελήφθησαν με τον αριθμό των 
προσφορών που έφθασαν στο τελικό στάδιο και αξιολογήθηκαν με βάση τα κριτήρια 
ανάθεσης. Στο πλαίσιο της ανάλυσης, εξετάστηκαν 468 διαδικασίες για συμβάσεις αξίας 
άνω των 60 000 ευρώ. Σε 50 από τις διαδικασίες αυτές ήταν δυνατό να ληφθεί υπόψη 
μόνο μία προσφορά, ήδη εξαρχής, συνιστώντας έτσι παρέκκλιση από την αρχή του 
ευρύτερου δυνατού ανταγωνισμού13. Όσον αφορά τις υπόλοιπες 418 διαδικασίες, στο 
ήμισυ των περιπτώσεων (49 %) για τη λήψη της απόφασης οριστικής κατακύρωσης 
μπορούσε να ληφθεί υπόψη μόνο μία προσφορά (βλέπε γράφημα 5 ).13 Πρόκειται κυρίως για τις 
διαδικασίες με 
διαπραγμάτευση στις οποίες 
η σύμβαση μπορούσε να 
ανατεθεί σε έναν μόνο 
οικονομικό φορέα για 
τεχνικούς ή καλλιτεχνικούς 
λόγους ή εξαιτίας της 
προστασίας αποκλειστικών 
δικαιωμάτων.Γράφημα 5Συχνότητα διαδικασιών βάσει του αριθμού των προσφορών 
που ελήφθησαν υπόψη για την απόφαση οριστικής 
κατακύρωσης (418 συμβάσεις του JRC που υπογράφηκαν το 
2013 και το 2014 με αξία άνω των 60 000 ευρώ)
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο με βάση στοιχεία που διαβιβάστηκαν από το Κοινό Κέντρο 
Ερευνών.10 προσφορέ/uni03C2 
και άνω5 έω/uni03C2 9 
προσφορέ/uni03C24 προσφορέ/uni03C2 3 προσφορέ/uni03C2 2 προσφορέ/uni03C2 1 προσφορά 0 προσφορέ/uni03C2250
200
150
100
50
0
22 Παρατηρήσεις 
Ενότητα ΙΙ — Οι κανόνες που ακολουθούνται και οι 
διαδικασίες που επιλέγονται στην αρχή της 
διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης δεν 
στοχεύουν επαρκώς στην αύξηση της συμμετοχής
Κατά την αναθεώρηση των κανόνων τους για τις δημόσιες 
συμβάσεις που πραγματοποιήθηκε το 2015, τα θεσμικά 
όργανα της ΕΕ δεν διευκόλυναν την πρόσβαση στις 
δημόσιες συμβάσεις απλουστεύοντας τους κανόνες και 
αποσαφηνίζοντας τις «γκρίζες περιοχές» στον μεγαλύτερο 
δυνατό βαθμό
Ο δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΕ και οι κανόνες εφαρμογής 
του δεν έχουν συγκεντρωθεί σε ένα ενιαίο έγγραφο και 
εξακολουθούν να αποτελούν ένα αδικαιολόγητα περίπλοκο 
νομοθέτημα
26 
Μετά την αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού το 2015 οι κανόνες για 
τις δημόσιες συμβάσεις εξακολουθούν να είναι διασπασμένοι σε δύο τμήματα: 
αφενός μεν, στον ίδιο τον δημοσιονομικό κανονισμό, αφετέρου δε, στους κανό -
νες εφαρμογής του. Όπως επισημάναμε στη γνώμη μας αριθ. 1/201514 η διάσπαση 
αυτή αποβαίνει σε βάρος του στόχου της αποσαφήνισης στον οποίον στηρίζεται 
η αναθεώρηση. Επιπλέον, από αυτήν τη διάσπαση δεν προκύπτει κανένα απτό 
πλεονέκτημα και δυσχεραίνεται ακόμα περισσότερο η κατανόηση των ήδη περί -
πλοκων κανόνων για τους υπαλλήλους της ΕΕ και —πολύ περισσότερο— για τους 
οικονομικούς φορείς.
27 
Το γεγονός μάλιστα ότι στους τίτλους και στα κεφάλαια του δημοσιονομικού 
κανονισμού της ΕΕ που αφορούν συγκεκριμένα τις δημόσιες συμβάσεις δεν περι -
λαμβάνονται όλες οι σχετικές διατάξεις αυξάνει ακόμα περισσότερο την πολυ -
πλοκότητα. Σημαντικές διατάξεις εμφανίζονται σε άλλα μέρη του κειμένου, όπως 
π.χ. η διάταξη σχετικά με την «καλή διοίκηση», η οποία έχει ιδιαίτερη σημασία για 
τους οικονομικούς φορείς15.
28 
Οι κανόνες της ΕΚΤ για τις δημόσιες συμβάσεις καταδεικνύουν ότι η συγκέντρωση 
όλων των κανόνων σε ένα κείμενο είναι εφικτή.14 Βλέπε σημείο 8 της γνώμης 
(ΕΕ C 52 της 13.2.2015, σ. 1).
15 Το άρθρο 96 του 
δημοσιονομικού κανονισμού 
της ΕΕ ορίζει, μεταξύ άλλων, 
ότι το θεσμικό όργανο καλεί 
τον υποψήφιο ή προσφέροντα 
να διαβιβάσει τις ελλείπουσες 
πληροφορίες ή να 
αποσαφηνίσει τα 
δικαιολογητικά έγγραφα σε 
περίπτωση προφανούς 
παραδρομής.
23 Παρατηρήσεις 
Δεν παρέχεται επεξήγηση για σημαντικές παρεκκλίσεις από  
την οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις του 2014
29 
Μολονότι οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ ακολου -
θούν σε μεγάλο βαθμό την οδηγία του 2014 για τις δημόσιες συμβάσεις, παρατηρούνται 
παρεκκλίσεις από αυτές τις διατάξεις οι οποίες δεν επεξηγούνται. Δύο από αυτές τις 
παρεκκλίσεις είναι σημαντικές για την προσβασιμότητα των δημόσιων συμβάσεων των 
θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Η μία παρέκκλιση αφορά τη συμμετοχή των ΜΜΕ και η άλλη 
τον σκοπό των προκαταρκτικών διαβουλεύσεων με την αγορά.
Η συμμετοχή των ΜΜΕ δεν ενθαρρύνεται ρητά
30 
Ένας από τους σημαντικότερους στόχους της οδηγίας του 2014 για τις δημόσιες συμ -
βάσεις αφορά τη «διευκόλυνση ιδίως της συμμετοχής μικρομεσαίων επιχειρήσεων 
(ΜΜΕ) στις δημόσιες προμήθειες»16. Στο πλαίσιο αυτό, ο νομοθέτης προειδοποιεί ρητά 
για τους κινδύνους της υπερβολικής συγκέντρωσης της αγοραστικής δύναμης λόγω 
της έντονης ζήτησης από τους αγοραστές του Δημοσίου. Στο κείμενο της οδηγίας του 
2014 για τις δημόσιες συμβάσεις, ο όρος «ΜΜΕ» εμφανίζεται συνολικά περισσότερες 
από είκοσι φορές. Αντίθετα, οι τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στον δημοσι -
ονομικό κανονισμό της ΕΕ και οι αναδιατυπωμένοι κανόνες της ΕΚΤ δεν αναφέρονται 
καθόλου στις ΜΜΕ. Στο πλαίσιο του ελέγχου μας διαπιστώσαμε ότι, με την εξαίρεση της 
ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ17, κανένας από τους 
οργανισμούς που υποβλήθηκαν σε έλεγχο δεν εξέδωσε συγκεκριμένες κατευθυντήριες 
γραμμές ή οδηγίες σχετικά με τον τρόπο διευκόλυνσης της συμμετοχής των ΜΜΕ ή τον 
τρόπο παρακολούθησης του επιπέδου συμμετοχής τους. Στην έρευνα που διενεργή -
σαμε, μόνον ένας από τους 40 ερωτηθέντες ανέφερε τη συμμετοχή των ΜΜΕ ως μία 
από τις προτεραιότητές του. Είναι ωστόσο προφανές ότι ορισμένες από τις διαδικασίες 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων προσέφεραν ευκαιρίες για τις ΜΜΕ (βλέπε πλαίσιο 2 ).
Δεν γίνεται αναφορά στη διενέργεια προκαταρκτικών διαβουλεύσεων  
με την αγορά με σκοπό την ενημέρωση των οικονομικών φορέων
31 
Η οδηγία του 2014 για τις δημόσιες συμβάσεις προβλέπει ρητά τη διενέργεια προκα -
ταρκτικών διαβουλεύσεων με την αγορά πριν δρομολογηθεί η διαδικασία σύναψης της 
δημόσιας σύμβασης και ορίζει τις αρχές που πρέπει να τηρούνται18. Οι αναθέτουσες 
αρχές μπορούν να ζητούν ή να δέχονται τις συμβουλές ανεξάρτητων εμπειρογνωμό -
νων ή αρχών ή συμμετεχόντων της αγοράς για τον σχεδιασμό και τη διεξαγωγή της 
διαδικασίας σύναψης της δημόσιας σύμβασης, εφόσον οι εν λόγω συμβουλές δεν έχουν 
ως αποτέλεσμα τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και την παραβίαση των αρχών της 
απαγόρευσης των διακρίσεων και της διαφάνειας. Η οδηγία του 2014 για τις δημόσιες 
συμβάσεις ορίζει ότι οι εν λόγω διαβουλεύσεις με την αγορά δεν πραγματοποιούνται 
μόνο για να προετοιμάζουν τη διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης, αλλά και για να 
ενημερώνονται οι οικονομικοί φορείς για τα σχέδια και τις απαιτήσεις των αναθετουσών 
αρχών σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις (βλέπε πλαίσιο 3 ). Ο τελευταίος αυτός στόχος 
δεν συμπεριλαμβάνεται στον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ19.16 Βλέπε αιτιολογική σκέψη 2 της 
οδηγίας του 2014 για τις 
δημόσιες συμβάσεις.
17 Στην επικοινωνία της με τους 
υποψήφιους προσφέροντες, 
η ΓΔ Έρευνας, Βιομηχανίας, 
Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ 
απευθύνει ειδική έκκληση για 
τη συμμετοχή των ΜΜΕ. Οι 
ΜΜΕ καλούνται να υποβάλουν 
προσφορά μεμονωμένα, στο 
πλαίσιο κοινοπραξίας ή ως 
υπεργολάβοι.
18 Βλέπε άρθρο 40 της οδηγίας 
του 2014 για τις δημόσιες 
συμβάσεις.
19 Στους κανόνες της ΕΚΤ για τις 
δημόσιες συμβάσεις δεν 
αναφέρονται προκαταρκτικές 
διαβουλεύσεις με την αγορά.
24 Παρατηρήσεις 
Παραδείγματα προσιτών στις ΜΜΕ διαδικασιών
Το 2014 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ανάγκη από συμβουλευτικές υπηρεσίες εμπειρογνωμόνων για την 
Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων. Η συνολική εκτιμώμενη αξία των 
υπηρεσιών υπολογίστηκε σε 2,5 εκατομμύρια ευρώ για περίοδο τεσσάρων ετών. Αντί να αναζητήσει έναν μόνο 
ανάδοχο, το Κοινοβούλιο υποδιαίρεσε τις υπηρεσίες σε πέντε παρτίδες: περιβαλλοντική πολιτική, κλιματική 
αλλαγή, αειφόρος ανάπτυξη, δημόσια υγεία και ασφάλεια των τροφίμων. Γ ια κάθε παρτίδα, εντοπίστηκαν αρ -
κετοί κατάλληλοι ανάδοχοι. Συνολικά, το Κοινοβούλιο σύναψε συμβάσεις με 17 διαφορετικές εταιρείες.
Το 2014 το Συμβούλιο προκήρυξε δημόσιο διαγωνισμό για προϊόντα προώθησης συνολικής αξίας 
122 566 ευρώ. Η σύμβαση υποδιαιρέθηκε σε 12 παρτίδες ανάλογα με το είδος των προϊόντων που ήταν απα -
ραίτητα (όπως ρολόγια, κοντομάνικα μπλουζάκια ή στυλό). Στο επίπεδο της κάθε παρτίδας υπήρχε η δυνατό -
τητα διεξαγωγής ανταγωνιστικής διαδικασίας μεταξύ των προσφερόντων και τελικά υπογράφηκαν συμβάσεις 
με τρεις διαφορετικές εταιρείες.
Γ ια τις νέες εγκαταστάσεις της στη Φραγκφούρτη, η ΕΚΤ δεν μπόρεσε σε πρώτο στάδιο να βρει έναν «γενικό 
ανάδοχο», καθώς οι προσφορές υπερέβαιναν κατά πολύ τον προϋπολογισμό της ΕΚΤ. Στη συνέχεια η ΕΚΤ απο -
φάσισε να κινήσει διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών για τα κατασκευαστικά έργα, υποδιαιρώντας 
τα έργα σε 14 δέσμες συμβάσεων η καθεμία από τις οποίες περιλάμβανε από 4 έως 10 παρτίδες. Ως αποτέ -
λεσμα της αναθεωρημένης στρατηγικής υποβολής προσφορών, μπόρεσαν να συμμετάσχουν και ΜΜΕ, στις 
οποίες ανατέθηκαν και συμβάσεις. Η ΕΚΤ ήταν σε θέση να διαχειρίζεται 60 περίπου κατασκευαστικές εταιρείες 
οι οποίες εργάζονταν παράλληλα.
Μια αδικαιολόγητη παρέκκλιση από την οδηγία του 2014 για τις δημόσιες 
συμβάσεις στον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ του 2015
«Πριν δρομολογήσουν διαδικασία προμήθειας, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να διεξάγουν διαβουλεύσεις με 
την αγορά, προκειμένου να προετοιμάζουν την προμήθεια και να ενημερώνουν τους οικονομικούς φορείς για τα 
σχέδια και τις απαιτήσεις τους όσον αφορά τις προμήθειες. » (χωρίο του άρθρου 40 της οδηγίας του 2014, η υπο -
γράμμιση δική μας)
«Πριν από την έναρξη διαδικασίας προμηθειών, η αναθέτουσα αρχή δύναται να διεξάγει προκαταρκτική δια -
βούλευση της αγοράς με σκοπό την προετοιμασία της διαδικασίας.» (χωρίο του άρθρου 105 του δημοσιονομι -
κού κανονισμού του 2015)Πλαίσιο 2 Πλαίσιο 3
25 Παρατηρήσεις 
Δεν έχει αποσαφηνιστεί με ποιον τρόπο διερευνάται η τοπική 
αγορά ακινήτων
32 
Η οδηγία του 2014 για τις δημόσιες συμβάσεις δεν αφορά την αγορά ή ενοικίαση 
οικοπέδων, υφιστάμενων κτιρίων ή άλλης ακίνητης ιδιοκτησίας. Ωστόσο, οι διαδι -
κασίες που εφαρμόζονται για τις συγκεκριμένες συμβάσεις πρέπει να συμμορφώ -
νονται με τις αρχές της Συνθήκης, και κυρίως με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης 
και της διαφάνειας.
33 
Ούτε ο δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΕ ούτε οι κανόνες της ΕΚΤ για τις δημό -
σιες συμβάσεις ορίζουν με ποιον τρόπο δυνητικοί πωλητές ή ανάδοχοι θα ενημε -
ρώνονται και προσεγγίζονται όταν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αναζητούν οικόπε -
δα ή υφιστάμενα κτίρια. Ως εκ τούτου, η διαδικασία αυτή εναπόκειται σε μεγάλο 
βαθμό στη διακριτική ευχέρεια των διοικητικών στελεχών των θεσμικών οργά -
νων. Στο πλαίσιο του ελέγχου μας εντοπίσαμε περιπτώσεις στις οποίες τα διοικη -
τικά στελέχη βολιδοσκοπούσαν οι ίδιοι την αγορά και επικοινωνούσαν απευθείας 
με δυνητικούς πωλητές ή αναδόχους της επιλογής τους, περιπτώσεις στις οποίες 
χρησιμοποιήθηκαν εξωτερικοί σύμβουλοι για τον εντοπισμό κατάλληλων προ -
σφορών, καθώς επίσης και περιπτώσεις στις οποίες δημοσιεύθηκε ανακοίνωση 
αναζήτησης στην Επίσημη Εφημερίδα.
34 
Μόνο η Επιτροπή έχει δεσμευθεί δημόσια20 ότι θα διασφαλίζει τη διαφάνεια δη -
μοσιεύοντας συστηματικά τόσο ανακοινώσεις αναζήτησης στην Επίσημη Εφημε -
ρίδα, στις οποίες αναφέρονται οι ελάχιστες απαιτήσεις του εκάστοτε έργου και τα 
εφαρμοστέα κριτήρια αποκλεισμού, όσο και το αποτέλεσμα των διαδικασιών. Στο 
πλαίσιο του ελέγχου μας διαπιστώσαμε ότι η διαδικασία χρησιμοποιήθηκε για τις 
συμβάσεις ακινήτων στις Βρυξέλλες αλλά όχι στο Λουξεμβούργο. Την τελευταία 
φορά που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ανακοίνωση αναζήτησης στην 
Επίσημη Εφημερίδα ήταν όταν αναζητούσε ακίνητα στην περιφέρεια των Βρυξελ -
λών το 2010.20 Βλέπε COM(2007) 501 τελικό 
της 5ης Σεπτεμβρίου 2007 
σχετικά με την πολιτική 
εγκατάστασης των υπηρεσιών 
της Επιτροπής στις Βρυξέλλες 
και το Λουξεμβούργο· και 
ιδίως την ενότητα «Αύξηση 
του ανταγωνισμού στην 
αγορά: Αναθεωρημένη 
μεθοδολογία αγοράς και 
μίσθωσης κτιρίων».
26 Παρατηρήσεις 
Η ΕΚΤ είναι η μόνη που προσδιορίζει στους κανόνες της για τις 
δημόσιες συμβάσεις το εφαρμοστέο γλωσσικό καθεστώς
35 
Οι γλώσσες που πρέπει να χρησιμοποιούνται στις δημόσιες συμβάσεις δεν 
προσδιορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ. Μόνο στους κανόνες της 
ΕΚΤ για τις δημόσιες συμβάσεις προβλέπεται γλωσσικό καθεστώς21. Οι διαδικα -
σίες που εφαρμόζονται από τα περισσότερα θεσμικά όργανα της ΕΕ ενέχουν τον 
κίνδυνο δημιουργίας χάσματος προσδοκιών με τους εν δυνάμει προσφέροντες. 
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ δημοσιεύουν τις προκηρύξεις τους στο TED σε όλες τις 
επίσημες γλώσσες. Επιπλέον, οι οικονομικοί φορείς έχουν το δικαίωμα να ζητή -
σουν τη μετάφραση των αναλυτικών εγγράφων του διαγωνισμού και έχουν το 
δικαίωμα να υποβάλουν τις προσφορές τους σε οποιαδήποτε επίσημη γλώσσα. 
Μόλις όμως οι προσφέροντες ανακηρύσσονται ανάδοχοι, τις περισσότερες φορές 
δεν μπορούν να συνεχίσουν στην επίσημη γλώσσα της επιλογής τους και πρέπει 
να εκπληρώνουν τις ανάγκες της αναθέτουσας αρχής με τον τρόπο που προβλέ -
πεται στη συγγραφή υποχρεώσεων. Στη συγγραφή υποχρεώσεων αναφέρεται 
συνήθως μια συγκεκριμένη γλώσσα για την επικοινωνία κατά τη διάρκεια της 
εκτέλεσης της σύμβασης και για τα παραδοτέα.
Δεν εξασφάλισαν όλες οι διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων την ευρύτερη δυνατή βάση ανταγωνισμού
36 
Διαπιστώσαμε ότι πολλοί υπεύθυνοι δημόσιων συμβάσεων, για να αποφύγουν τη 
δικαστική επίλυση διαφορών ή/και να μειώσουν τον χρόνο και τους πόρους που 
απαιτούνται για τη διενέργεια των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, 
επιλέγουν ενίοτε διαδικασίες που, μολονότι είναι βάσιμες από νομική άποψη, δεν 
τονώνουν τον ανταγωνισμό. Υπό το πρίσμα ωστόσο της χρηστής δημοσιονομικής 
διαχείρισης, θα ήταν καλύτερο κατά την ερμηνεία των κανόνων να λαμβάνεται 
περισσότερο υπόψη ο ανταγωνισμός.
Η ΕΚΤ ήταν η μόνη που εφάρμοζε την πρακτική της 
προκαταρκτικής διαβούλευσης με την αγορά πριν την εκκίνηση 
της επίσημης διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης
37 
Η ενδελεχής διαβούλευση με την αγορά πριν την έναρξη της επίσημης διαδικα -
σίας σύναψης δημόσιας σύμβασης είναι σημαντική για τη βελτιστοποίηση των 
απαιτήσεων και των τεχνικών προδιαγραφών που καθορίζονται στα έγγραφα 
των διαγωνισμών και για την εξακρίβωση της διαθεσιμότητας και της προθυμίας 
συμμετοχής στη διαδικασία εν δυνάμει προσφερόντων.21 Στους κανόνες της ΕΚΤ 
προβλέπεται ότι οι διαδικασίες 
σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων διενεργούνται 
στα αγγλικά, εκτός εάν 
συντρέχουν έκτακτες 
περιπτώσεις που αφορούν τη 
διαδικασία ή το αντικείμενο 
της σύμβασης, οι οποίες 
απαιτούν τη χρήση άλλων 
γλωσσών.
27 Παρατηρήσεις 
38 
Μέχρι τις τελευταίες αναθεωρήσεις της οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις 
και του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ, η διαβούλευση με την αγορά πριν 
προκηρυχθεί διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών δεν προβλεπόταν 
στους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις (βλέπε σημείο ανωτέρω). Επιπλέον, με 
την αξιοσημείωτη εξαίρεση της ΕΚΤ, στις εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές 
ή οδηγίες που εκδίδονται από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ σχετικά με τη διαβού -
λευση με την αγορά, δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στους κινδύνους που εγκυμονεί 
αυτή η προσέγγιση και τίθενται περιοριστικοί όροι, ή ακόμα και αποθαρρύνεται 
η επιλογή της προσέγγισης εν δυνάμει προσφερόντων. Είναι ενδεικτικό ότι στον 
εσωτερικό οδηγό του Κοινοβουλίου σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης δημόσι -
ων συμβάσεων (Νοέμβριος 2014) συνιστάται να μην ζητούνται ούτε να εισακούο -
νται απόψεις ατόμων ή φορέων που αντλούν κάποιο συμφέρον από την εκάστοτε 
σύμβαση, καθώς με τον τρόπο αυτό ενδέχεται να πληγεί ο ανταγωνισμός.
39 
Η τακτική αυτή ωστόσο ενδέχεται να έχει προκαλέσει στους υπεύθυνους των δη -
μόσιων συμβάσεων την απροθυμία ανάληψης κινδύνων. Στα έγγραφα δημόσιων 
συμβάσεων που εξετάσαμε, εντοπίσαμε ελάχιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν 
ότι πραγματοποιήθηκε ολοκληρωμένη διαβούλευση με την αγορά. Το γεγονός 
αυτό επιβεβαιώθηκε και από την έρευνά μας. Πολλοί ερωτηθέντες επισήμαναν 
ότι σπάνια προβαίνουν σε διαβούλευση με την αγορά πριν προκηρύξουν διαδικα -
σία σύναψης σύμβασης.
40 
Σε αντίθεση με τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ, η μονάδα δημόσιων συμβάσε -
ων της ΕΚΤ έχει εκδώσει και εφαρμόζει εσωτερικές κατευθυντήριες οδηγίες για 
την υιοθέτηση μιας προορατικής προσέγγισης με τους προμηθευτές πριν την 
έναρξη της επίσημης διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, προκειμένου 
να παρέχονται καλύτερες υπηρεσίες με χαμηλότερο κόστος. Στο πλαίσιο αυτής 
της προσέγγισης πραγματοποιούνται άτυπες συνεδριάσεις με υφιστάμενους και 
δυνητικούς αναδόχους προκειμένου να συγκεντρώνονται χρήσιμες πληροφορίες 
σχετικά με την αγορά, να επεξηγούνται οι απαιτήσεις της ΕΚΤ και να ενθαρρύνε -
ται ο ανταγωνισμός.
Οι συμβάσεις θα μπορούσαν να είχαν υποδιαιρεθεί σε παρτίδες 
συχνότερα
41 
Η υποδιαίρεση μιας σύμβασης σε παρτίδες αυξάνει τον ανταγωνισμό και διευκο -
λύνει τη συμμετοχή των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Όσο μεγαλύτερη είναι 
μια σύμβαση, τόσο μικρότερες πιθανότητες υπάρχουν να ανατεθεί σε ΜΜΕ22.22 Βλέπε τη μελέτη με τίτλο 
«SMEs’ access to public 
procurement markets and 
aggregation of demand in the 
EU» (Πρόσβαση των ΜΜΕ στις 
αγορές δημόσιων συμβάσεων 
και συγκέντρωση της ζήτησης 
στην ΕΕ) του Φεβρουαρίου 
του 2014, που καταρτίστηκε 
κατόπιν αιτήματος της 
Επιτροπής από εξωτερικούς 
συμβούλους.
28 Παρατηρήσεις 
42 
Στο άρθρο 168 των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού ορί -
ζεται ότι «όπου είναι ενδεδειγμένο, τεχνικά εφικτό και οικονομικά συμφέρον», 
η ανάθεση συμβάσεων γίνεται ταυτόχρονα με τη μορφή αυτοτελών παρτίδων. 
Η διατύπωση αυτή παρέχει στους αρμόδιους υπαλλήλους ευρεία διακριτική 
ευχέρεια ως προς τη χρησιμοποίηση ή όχι παρτίδων. Διαπιστώσαμε ότι η υποδι -
αίρεση συμβάσεων σε παρτίδες δεν χρησιμοποιείται στον μεγαλύτερο δυνατό 
βαθμό. Στο πλαίσιο 4  παρουσιάζονται παραδείγματα στα οποία θα μπορούσαν να 
είχαν χρησιμοποιηθεί παρτίδες. Σε σύγκριση με την κατάσταση που παρατηρείται 
στο κεντρικό κρατικό επίπεδο των κρατών μελών, το μερίδιο των προκηρύξεων 
διαγωνισμών με παρτίδες που δημοσιεύονται στο TED είναι αρκετά χαμηλότερο 
για τα θεσμικά όργανα της ΕΕ (βλέπε γράφημα 6 ).
Περιπτώσεις στις οποίες οι συμβάσεις θα μπορούσαν να είχαν υποδιαιρεθεί  
σε παρτίδες
Το 2014 το Συμβούλιο ανέθεσε σε μία μόνο εταιρεία σύμβαση-πλαίσιο 10ετούς διάρκειας, αξίας άνω των 
93 εκατομμυρίων ευρώ, με αντικείμενο τη διαχείριση, συντήρηση, επισκευή και τις προσαρμογές τεχνικών 
εγκαταστάσεων των υπαρχόντων ή μελλοντικών κτιρίων του Συμβουλίου, χωρίς να υποδιαιρέσει τη σύμβαση 
σε παρτίδες. Οι υπηρεσίες που θα παρέχονταν ενέπιπταν σε πολύ διαφορετικές κατηγορίες όπως: θέρμανση, 
εξαερισμός, κλιματισμός, ύδρευση και αποχέτευση, ηλεκτρισμός, εφεδρικά δίκτυα, φωτοβολταϊκά συστήματα, 
εξοπλισμός ομαδικής προστασίας, μαγειρικός εξοπλισμός, άδειασμα απολιπαντικών, παρακολούθηση κατανά -
λωσης, τεχνική βοήθεια, καθώς και εργασίες προσαρμογής των εγκαταστάσεων.
Το 2015 η Επιτροπή δεν χρησιμοποίησε παρτίδες για την πενταετή σύμβαση «Your Europe Advice» (Η Ευρώπη 
σου-Συμβουλές) — Υπηρεσία δωρεάν παροχής νομικών συμβουλών της Ευρωπαϊκής Ένωσης» αξίας άνω των 
8,9 εκατομμυρίων ευρώ. Η υπηρεσία αυτή είναι πολύ περίπλοκη καθώς αφορά νομικές συμβουλές σε όλες τις 
γλώσσες της ΕΕ και για την εκτέλεσή της είναι επομένως απαραίτητη η γνώση όλων των νομικών συστημάτων 
της ΕΕ. Η μοναδική προσφορά υποβλήθηκε από τον μέχρι τότε φορέα παροχής υπηρεσιών καθώς ο φορέας 
αυτός ήταν πιθανότατα και ο μοναδικός οικονομικός φορέας που ήταν σε θέση να υποβάλει μια έτοιμη προ -
σφορά για ένα τόσο ευρύ πεδίο υπηρεσιών. Ωστόσο, ο αριθμός των τηλεφορτώσεων του διαγωνισμού (211 τη -
λεφορτώσεις) απέδειξε ότι υπήρχε μεγάλο ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη πρόσκληση. Η υποδιαίρεση της 
πρόκλησης σε παρτίδες, μεταξύ άλλων και ανά ομάδες χωρών, μπορεί να είχε διευκολύνει τη συμμετοχή και 
άλλων οικονομικών φορέων.
Το 2014 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέγραψε σύμβαση με εταιρεία για τον καθαρισμό των κτιρίων της στο 
Στρασβούργο αξίας άνω των 19,8 εκατομμυρίων ευρώ και διάρκειας πέντε ετών. Οι υπηρεσίες που ζητούνταν 
περιγράφονταν ως «Παροχή υπηρεσιών καθαρισμού των εγκαταστάσεων, των υαλοπινάκων, των ξύλινων 
επιφανειών και των εσωτερικών και εξωτερικών μεταλλικών επενδύσεων, καθώς και άλλων υπηρεσιών γενικής 
υγιεινής, στα κτίρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο» και εντάχθηκαν όλες σε μία παρτίδα. 
Ο καθαρισμός των υαλοπινάκων θα μπορούσε να είχε ανατεθεί ως χωριστή παρτίδα ώστε να αυξηθεί ο αριθ -
μός των εταιρειών που θα μπορούσαν να είχαν αξιοποιήσει αυτή την ευκαιρία. Ο καθαρισμός των υαλοπινά -
κων πραγματοποιείται συχνά ως αυτοτελής δραστηριότητα που δεν εντάσσεται στον καθαρισμό των εγκα -
ταστάσεων, καθώς επιτελείται από διαφορετικούς υπαλλήλους και απαιτεί διαφορετική πείρα, διαφορετικές 
δεξιότητες και διαφορετικά εργαλεία.Πλαίσιο 4
29 Παρατηρήσεις 
Ποσοστό διαδικασιών με παρτίδες — σύγκριση μεταξύ προκηρύξεων διαγωνισμών 
των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και προκηρύξεων διαγωνισμών των κεντρικών 
εθνικών αρχώνΓράφημα 6
Ευρωπαϊκό θεσ/uni03BCικό όργανο/οργανισ/uni03BCό/uni03C2 ή διεθνή/uni03C2 οργανισ/uni03BCό/uni03C2Υπουργείο ή άλλη εθνική ή ο/uni03BCοσπονδιακή αρχή2014 2013 2012 2011 201025 %
20 %
15 %
10 %
5 %
0 %
Σημείωση:  Στις περιπτώσεις που η προκήρυξη δεν περιλάμβανε πληροφορίες για τη χρησιμοποίηση παρτίδων, υποθέσαμε ότι η σύμβαση δεν 
είχε υποδιαιρεθεί σε παρτίδες. Η κατηγορία κοινοποίησης στοιχείων του TED «Ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο/οργανισμός ή διεθνής οργανισμός» 
περιλαμβάνει πολύ μικρό αριθμό προκηρύξεων διαγωνισμών από διεθνείς οργανισμούς εκτός ΕΕ.
Πηγή : Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο βασίστηκε σε στοιχεία της Υπηρεσίας Εκδόσεων.
43 
Μολονότι η υποδιαίρεση των συμβάσεων σε παρτίδες και η ταυτόχρονη δημο -
σίευσή τους μπορεί να αυξήσει την προσβασιμότητα των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων, τα θεσμικά όργανα δεν πρέπει να προβαίνουν στην τεχνη -
τή κατάτμηση σύμβασης με σκοπό να παρακάμψουν την υποχρέωση εφαρμογής 
ανταγωνιστικότερης διαδικασίας. Παραδείγματος χάριν, το 2014 το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο αγόρασε έπιπλα γραφείου από έναν προμηθευτή πραγματοποιώ -
ντας τέσσερις διαφορετικές διαδικασίες διαπραγμάτευσης με έναν μόνο προ -
σφέροντα, για περίοδο που κάλυπτε λιγότερο από δύο μήνες. Και στις τέσσερις 
διαδικασίες οι αξίες των συμβάσεων δεν υπερέβαιναν το όριο που ισχύει για την 
ευρύτερη δημοσιοποίηση της διαδικασίας, καθώς κυμαίνονταν από 8 021 έως 
14 110 ευρώ και ανέρχονταν συνολικά σε 43 345 ευρώ. Και οι τέσσερις συμβάσεις 
ήταν σχεδόν πανομοιότυπες καθώς αφορούσαν έπιπλα γραφείων για διευθυντές 
και γενικούς διευθυντές σε ένα συγκεκριμένο κτίριο.
Η χρήση κλειστών διαδικασιών ενείχε τον κίνδυνο αποθάρρυνσης 
εν δυνάμει προσφερόντων
44 
Ο δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΕ ορίζει ότι η αναθέτουσα αρχή μπορεί να 
χρησιμοποιεί την ανοικτή ή την κλειστή διαδικασία για οποιαδήποτε αγορά. 
Στους κανόνες της ΕΚΤ για τις δημόσιες συμβάσεις δίνεται προτεραιότητα στην 
ανοικτή διαδικασία, καθώς ορίζεται ότι η ανοικτή διαδικασία είναι η συνήθης 
διαδικασία.
30 Παρατηρήσεις 
45 
Η κλειστή διαδικασία23 παρουσιάζει ορισμένα πλεονεκτήματα, αν μάλιστα 
υπάρχει ανάγκη περιορισμένης κυκλοφορίας των εγγράφων του διαγωνισμού 
για λόγους ασφάλειας/εμπιστευτικότητας. Ωστόσο, πριν τουλάχιστον την τελευ -
ταία αναθεώρηση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις, υπήρχε ο κίνδυνος 
αποθάρρυνσης εν δυνάμει προσφερόντων από το να συμμετάσχουν, επειδή 
η πρόσκληση υποβολής προσφορών με τις λεπτομερείς προδιαγραφές δεν ήταν 
διαθέσιμη στο πρώτο στάδιο, με αποτέλεσμα να μην είναι εύκολο για τους προ -
σφέροντες να έχουν σαφή εικόνα των προσδοκιών της αναθέτουσας αρχής. Μένει 
να δούμε εάν αυτό θα αλλάξει με τους αναθεωρημένους κανόνες εφαρμογής του 
δημοσιονομικού κανονισμού που τέθηκαν σε ισχύ το 2016. Οι κανόνες εφαρμο -
γής του δημοσιονομικού κανονισμού ορίζουν ότι τα έγγραφα των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων, περιλαμβανομένης της πλήρους συγγραφής υπο -
χρεώσεων, θα πρέπει να διατίθενται από την έναρξη της διαδικασίας σε όλες τις 
διαδικασίες που περιλαμβάνουν δύο στάδια, μεταξύ άλλων και στις κλειστές δια -
δικασίες. Οι κανόνες εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού περιλαμβάνουν 
ωστόσο μια ρήτρα εξαίρεσης που επιτρέπει παρεκκλίσεις από αυτόν τον κανόνα 
σε δικαιολογημένες περιπτώσεις, όπως όταν συντρέχουν ζητήματα εμπιστευτικό -
τητας ή τεχνικής φύσης.
46 
Επιπλέον, η κλειστή διαδικασία διαρκεί συνήθως περισσότερο από την ανοικτή 
διαδικασία, γεγονός που, από μόνο του, μπορεί να αποθαρρύνει εν δυνάμει προ -
σφέροντες. Η ελάχιστη προθεσμία υποβολής προσφοράς σε μια τυπική ανοικτή 
διαδικασία με ηλεκτρονική πρόσβαση στα έγγραφα του διαγωνισμού ορίζεται σε 
47 ημέρες, ενώ στην κλειστή διαδικασία η προθεσμία ορίζεται σε 37 συν 35 ημέ -
ρες. Εκτός αυτού, μεταξύ των δύο σταδίων της κλειστής διαδικασίας μεσολαβεί 
το χρονικό διάστημα που είναι απαραίτητο για την επεξεργασία των αιτήσεων 
συμμετοχής. Είναι ωστόσο πιθανό να υπάρχουν και άλλες καθυστερήσεις, όπως 
σε περίπτωση που αίτηση συμμετοχής απορρίπτεται και ο θιγόμενος υποβάλλει 
σχετική ένσταση για τον αποκλεισμό του. Τέλος, δεν προβλέπεται διακριτική 
ευχέρεια για απευθείας αξιολόγηση των προσφορών με βάση τα κριτήρια ανά -
θεσης, χωρίς προηγουμένως να ελέγχονται με βάση τα κριτήρια αποκλεισμού 
ή επιλογής, γεγονός το οποίο επιβραδύνει ακόμα περισσότερο τη διαδικασία σε 
σύγκριση με την ανοικτή διαδικασία.
47 
Γ ια το σύνολο των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, κατά το διάστημα 2010-2014, ο αριθ -
μός των συμβάσεων που ανατέθηκαν μετά από ανοικτή διαδικασία παρέμεινε 
σταθερά τριπλάσιος του αριθμού των αναθέσεων που πραγματοποιήθηκαν μετά 
από κλειστή διαδικασία. Αντίθετα, την ίδια ακριβώς περίοδο, το Συμβούλιο χρη -
σιμοποίησε κλειστές διαδικασίες στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων. 
Η διάρκεια αυτών των διαδικασιών αποτέλεσε σημαντικό πρόβλημα. Την περίοδο 
2011-2013, η μέση διάρκειά τους ήταν περίπου ένα έτος, περιλαμβανομένων των 
170 ημερών που μεσολαβούν κατά μέσο όρο μεταξύ της δημοσίευσης της προκή -
ρυξης του διαγωνισμού και της παραλαβής των προσφορών.23 Σε αντίθεση με την ανοικτή 
διαδικασία, η κλειστή 
διαδικασία οργανώνεται σε 
δύο στάδια. Στο πρώτο στάδιο 
μπορεί να υποβάλει αίτηση 
συμμετοχής οποιοσδήποτε 
οικονομικός φορέας, αλλά 
μόνον οι φορείς που 
εκπληρώνουν τα κριτήρια 
επιλογής μπορούν να 
υποβάλουν προσφορά.
31 Παρατηρήσεις 
Υπήρξε εν γένει στενή παρακολούθηση της χρήσης διαδικασιών 
με διαπραγμάτευση
48 
Η μεταρρύθμιση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις του 2014 διεύρυνε το 
πεδίο εφαρμογής των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων που περιλαμ -
βάνουν διαπραγματεύσεις με τους προσφέροντες, μέσω κυρίως της νέας «διαδι -
κασίας με διαπραγμάτευση ανταγωνιστικού χαρακτήρα». Όσον αφορά τον έλεγχό 
μας, ήταν πάρα πολύ νωρίς ώστε να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος των νέων κανόνων.
49 
Στο παρελθόν, ο αριθμός των διαδικασιών με διαπραγμάτευση χωρίς προηγού -
μενη δημοσίευση ήταν τετραπλάσιος από τον αριθμό των διαδικασιών με δια -
πραγμάτευση που δημοσιοποιούνται στην Επίσημη Εφημερίδα. Οι διαδικασίες με 
διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση επιλέγονταν κυρίως όταν τα 
έργα, οι προμήθειες ή οι υπηρεσίες ήταν δυνατό να παραδοθούν/παρασχεθούν 
από έναν μόνο οικονομικό φορέα και δεν υπήρχε εύλογη εναλλακτική επιλογή 
ή δυνατότητα υποκατάστασης.
Περιπτώσεις στις οποίες θα έπρεπε να είχε προκριθεί η δημοσίευση  
της διαδικασίας στο ευρύ κοινό
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χρησιμοποίησε διαδικασία με διαπραγμάτευση για τη σύναψη «σύμβασης ακι -
νήτου» έναντι 133,6 εκατομμυρίων ευρώ για ένα κτίριο στις Βρυξέλλες, το οποίο ωστόσο δεν υπήρχε όταν 
η σύμβαση υπογράφηκε στις 27 Ιουνίου 2012. Όπως εξηγήσαμε και στην ειδική μας έκθεση αριθ. 2/200724, 
μόνο τα υφιστάμενα κτίρια εμπίπτουν στην εξαίρεση από τη διενέργεια διαδικασίας σύναψης συμβάσεων με 
την ευρύτερη δυνατή διαδικασία ανταγωνισμού, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 134, παράγραφος 1, των 
κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού. Τα ημιτελή κτίρια ή τα κτίρια που δεν έχουν ακόμα 
κατασκευαστεί πρέπει να υποβάλλονται σε ανοικτές και ανταγωνιστικές μεθόδους ανάθεσης.
Το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ εξέφρασε την ανάγκη για λήψη συμβουλευτικών υπηρεσιών σε οργανωτικά 
θέματα προκειμένου να εκπληρώσει τη νέα αποστολή της Τράπεζας στον τομέα της τραπεζικής εποπτείας λί -
γους μόνο μήνες πριν την έναρξη του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού τον Νοέμβριο του 2014. Ως εκ τούτου, οι 
υπεύθυνοι της Τράπεζας επικοινώνησαν απευθείας με πέντε δυνητικούς προσφέροντες προσκαλώντας τους να 
υποβάλουν προσφορές χωρίς ωστόσο να δημοσιεύσουν προκήρυξη σύμβασης επικαλούμενοι την εξής εξαί -
ρεση: «όταν, για λόγους κατεπείγοντος χαρακτήρα απορρέοντος από γεγονότα απρόβλεπτα για την ΕΚΤ, δεν 
είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών των διαδικασιών ανάθεσης». Ωστόσο, ήδη από το 2013 θεωρούνταν 
αναμενόμενο ότι η δημιουργία του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού θα αποτελούσε πρόκληση για την οργάνω -
ση της ΕΚΤ· επίσης, δεν αποδείχθηκε ότι οι προθεσμίες για την εσπευσμένη κλειστή διαδικασία (δέκα ημέρες 
για την παραλαβή των αιτήσεων, δέκα ημέρες για την παραλαβή των προσφορών) ήταν αδύνατο να τηρηθούν 
εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος. Η αξία της σύμβασης ήταν 3,49 εκατομμύρια ευρώ.
24 ΕΕ C 148 της 2.7.2007, σ. 1, βλέπε σημείο 21.Πλαίσιο 5
32 Παρατηρήσεις 
50 
Τα θεσμικά όργανα που ελέγχθηκαν παρακολουθούσαν στενά τη χρήση των 
διαδικασιών με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, όπως προ -
βλέπεται και από τον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ. Ωστόσο, στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και στην ΕΚΤ εντοπίσαμε δύο περιπτώσεις στις οποίες θα έπρεπε να 
είχε προκριθεί η δημοσίευση της διαδικασίας στο ευρύ κοινό (βλέπε πλαίσιο 5 ).
Υποχρέωση διαπραγμάτευσης στις διαδικασίες με 
διαπραγμάτευση
51 
Σε αντίθεση με αυτό που ο όρος υποδηλώνει, οι διαδικασίες με διαπραγμάτευ -
ση δεν περιλάμβαναν πάντα τη διενέργεια διαπραγματεύσεων. Χαρακτηριστικό 
παράδειγμα αποτελούν οι διαδικασίες για συμβάσεις χαμηλής αξίας. Ο τρόπος με 
τον οποίο οι γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής και του Κοινοβουλίου χειρίζονταν 
τις διαδικασίες με διαπραγμάτευση είχε μεν ως αποτέλεσμα να επιλέγεται η κα -
λύτερη προσφορά μεταξύ εκείνων που είχαν υποβληθεί αλλά, την ίδια στιγμή, 
δεν καταβαλλόταν καμία προσπάθεια για τη βελτίωση της προσφοράς μέσω 
διαπραγμάτευσης.
52 
Οι προσφέροντες ωστόσο ενδέχεται να περιμένουν ότι θα έχουν την ευκαιρία να 
αναπροσαρμόσουν την προσφορά που υπέβαλαν στο αρχικό στάδιο είτε σε επί -
πεδο τιμής είτε σε επίπεδο ποιότητας. Ελλείψει όμως μιας τέτοιας δυνατότητας, 
οι εν λόγω προσφέροντες χάνουν την ευκαιρία να τους κατακυρωθεί η σύμβαση 
και το θεσμικό όργανο την ευκαιρία να αποσπάσει ενδεχομένως μια καλύτερη 
συμφωνία.
53 
Μετά την αναθεώρηση του 2015, ο δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΕ ορίζει 
ρητά ότι στο πλαίσιο διαδικασίας με διαπραγμάτευση, οι αναθέτουσες αρχές 
μπορούν να αναθέτουν συμβάσεις με βάση την αρχική προσφορά χωρίς να διε -
νεργείται διαπραγμάτευση εφόσον έχουν αναφέρει στα έγγραφα της σύμβασης 
ότι διατηρούν τη δυνατότητα να το πράξουν. Από την οπτική των προσφερόντων, 
αυτή η νέα διάταξη δεν αίρει ωστόσο την αβεβαιότητα που περιγράφεται ανωτέ -
ρω, καθώς δεν είναι σίγουρο εάν τελικά θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις.
33 Παρατηρήσεις 
Εν ισχύ συμβάσεις-πλαίσιο του Συμβουλίου διάρκειας επτά ή περισσότερων ετών
UCA 093/13: Διαχείριση, συντήρηση, επισκευή και προσαρμογές τεχνικών εγκαταστάσεων των υπαρχόντων 
ή μελλοντικών κτιρίων του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μέγιστη διάρκεια 10 ετών. Συνολική αξία: 
94 εκατομμύρια ευρώ.
UCA 14/048: Εκσυγχρονισμός και συντήρηση στο πλαίσιο εγγύησης τύπου «omnium» για τους ανελκυστή -
ρες του κτιρίου Justus Lipsius του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης διάρκειας 10 ετών. Συνολική αξία: 
3,35 εκατομμύρια ευρώ.
UCA 14/100: Εργασίες τοποθέτησης διαχωριστικών και φινιρίσματος στα κτίρια της Γ ενικής Γ ραμματείας του 
Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέγιστης διάρκειας 7 ετών. Συνολική αξία: 6,66 εκατομμύρια ευρώ.
UCA 15/010: Αντικατάσταση και συντήρηση του εξοπλισμού επιτήρησης και διαχείρισης των ηλεκτρικών και 
ηλεκτρομηχανικών εγκαταστάσεων στο κτίριο Justus Lipsius διάρκειας 17 ετών. Δεν δημοσιεύθηκε γνωστο -
ποίηση ανάθεσης σύμβασης.
UCA 15/011: Εργασίες βελτίωσης και συντήρησης στα κτίρια του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης διάρκει -
ας 7 ετών. Συνολική αξία: 31,2 εκατομμύρια ευρώ.
UCA 034/15: Προμήθεια και συντήρηση κινητών συσκευών ανίχνευσης εκρηκτικών υλών διάρκειας 10 ετών. 
Δεν δημοσιεύθηκε γνωστοποίηση ανάθεσης σύμβασης.
Πηγή : Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.Πλαίσιο 6Η υπερβολικά μεγάλη διάρκεια των συμβάσεων-πλαισίου είναι 
πιθανό να εμποδίζει τον ανταγωνισμό
54 
Οι συμβάσεις-πλαίσιο δημιουργούν μακροχρόνιες σχέσεις με έναν ή περισσότε -
ρους προμηθευτές ή φορείς παροχής υπηρεσιών. Η σύναψη τέτοιων συμβάσεων 
μπορεί να είναι χρήσιμη για την επαναλαμβανόμενη απόκτηση αγαθών ή υπηρε -
σιών, όταν η αναθέτουσα αρχή γνωρίζει τι χρειάζεται αλλά δεν γνωρίζει πότε και 
σε τι ποσότητα θα το χρειαστεί εντός συγκεκριμένης χρονικής περιόδου. Κατά 
κανόνα, η μέγιστη διάρκεια των συμβάσεων-πλαισίου είναι τέσσερα έτη25 προκει -
μένου να μην υπονομεύεται ο ανταγωνισμός. Η διάρκεια αυτή μπορεί να υπερβεί 
τα τέσσερα έτη σε εξαιρετικές μόνο περιπτώσεις που δικαιολογούνται δεόντως 
από το αντικείμενο, κυρίως, της σύμβασης-πλαισίου. Η μείωση του διοικητικού 
κόστους για την αναθέτουσα αρχή δεν πρέπει να λογίζεται ως βάσιμος λόγος.
55 
Σε αντίθεση με τους άλλους οργανισμούς που υποβλήθηκαν σε έλεγχο, το 
Συμβούλιο προσέφυγε συχνά στη ρήτρα εξαίρεσης κατά το διάστημα 2013-2015, 
παρατείνοντας σημαντικά τη διάρκεια συμβάσεων-πλαισίου που είχαν ανατεθεί 
σε σχέση με τα κτίριά του. Στο πλαίσιο 6  παρατίθενται συμβάσεις διάρκειας επτά 
ή περισσότερων ετών.25 Η συμβατική σχέση με τον 
οικονομικό φορέα μπορεί να 
διαρκέσει περισσότερο από 
τέσσερα έτη, καθώς 
η διάρκεια των επιμέρους 
συμβάσεων που βασίζονται 
στη σύμβαση-πλαίσιο δεν 
είναι απαραίτητο να συμπίπτει 
με τη διάρκεια της 
σύμβασης-πλαισίου.
34 Παρατηρήσεις 
Ενότητα ΙΙΙ — Εν δυνάμει προσφέροντες που 
επιθυμούν να εντοπίσουν και να αξιοποιήσουν τις 
ευκαιρίες που προσφέρουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ 
στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων προσκρούουν 
σε αδικαιολόγητα εμπόδια
56 
Εξετάσαμε πόσο εύκολο ήταν να εντοπιστούν οι ευκαιρίες που προσφέρουν τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων και αν οι εν δυνά -
μει προσφέροντες είχαν στη διάθεσή τους εργαλεία που θα τους βοηθούσαν να 
υποβάλουν την προσφορά τους χωρίς περιττό κόστος και να εξασφαλίσουν την 
αποτελεσματική διεκπεραίωση της προσφυγής τους σε περίπτωση διαδικαστικών 
προβλημάτων.
57 
Βέλτιστη πρακτική θα ήταν η δημιουργία μιας υπηρεσίας μίας στάσης για την 
παροχή στους οικονομικούς φορείς του συνόλου των σχετικών πληροφοριών 
μέσω ενιαίας ηλεκτρονικής τοποθεσίας (πλατφόρμας) και την επικοινωνία με τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ μέσω αυτού του ιστότοπου. Στην ιδανική περίπτωση, οι 
διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, περιλαμβανομένης της επικοινωνί -
ας σχετικά με τους ισχύοντες κανόνες, τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα συναφή 
έγγραφα, την υποβολή προσφορών και κάθε άλλης επικοινωνίας μεταξύ των 
θεσμικών οργάνων και των οικονομικών φορέων, πρέπει να διεκπεραιώνονται 
μέσω ενός ηλεκτρονικού διαύλου. Οι ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις (βλέπε 
πλαίσιο 7 ) παρέχουν τα εργαλεία για την εκπλήρωση αυτού του στόχου.Πλαίσιο 7Ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις — επεξήγηση ορολογίας
Ως ηλεκτρονική (δημόσια) σύμβαση ορίζεται η χρήση ηλεκτρονικών επικοινωνιών και μέσων διεκπεραίωσης 
συναλλαγών από οργανισμούς του δημόσιου τομέα κατά την απόκτηση αγαθών και υπηρεσιών ή κατά την 
υποβολή προσφορών για την εκτέλεση δημόσιων έργων.
Όλα τα στάδια της διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμβάσεων μπορούν να εκτελούνται ή να υποστηρίζονται 
με ηλεκτρονικά μέσα. Στο επίκεντρο βρίσκονται επί του παρόντος:
η ηλεκτρονική κοινοποίηση: ηλεκτρονική δημοσίευση προκηρύξεων που περιλαμβάνουν ευκαιρίες σύνα -
ψης συμβάσεων και υπερσύνδεσμο που παραπέμπει σε πλατφόρμα ηλεκτρονικής διαδικασίας υποβολής 
προσφορών
η ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής προσφορών (επονομαζόμενη και ηλεκτρονική πρόσβαση): πλατφόρμα 
που χρησιμοποιείται για την ανάρτηση των εγγράφων των δημόσιων συμβάσεων στο διαδίκτυο, όπως π.χ. οι 
γενικοί όροι, και για την ηλεκτρονική επικοινωνία μεταξύ των προσφερόντων και του αναθέτοντος φορέα
ηλεκτρονική υποβολή: ηλεκτρονική υποβολή προσφορών από οικονομικούς φορείς όταν απαντούν σε πρό -
σκληση υποβολής προσφορών
Βλέπε COM(2012) 179 τελικό «Στρατηγική για τις ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις» και COM(2013) 453 τελικό «Ηλε -
κτρονικές δημόσιες συμβάσεις από αρχής μέχρι τέλους για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης».
35 Παρατηρήσεις 
Η προβολή των δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ στο διαδίκτυο 
είναι ανεπαρκής
58 
Από την οπτική ενός οικονομικού φορέα, η επαρκής προβολή των δραστηριοτή -
των σύναψης δημόσιων συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ είναι σημαντι -
κή για τρεις λόγους: διευκολύνει την πρόσβαση σε πληροφορίες για τις ευκαιρίες 
σύναψης συμβάσεων, συμβάλλει στην κατανόηση των κανόνων και των τρόπων 
με τους οποίους είναι καλύτερο να υποβληθεί μια προσφορά και δημιουργεί 
εμπιστοσύνη για δίκαιη έκβαση των διαδικασιών μέσω της διαφάνειας, η οποία 
ενθαρρύνει τη συμμετοχή των οικονομικών φορέων.
Οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι αποσπασματικές και βρίσκονται 
διάσπαρτες σε πολλούς διαφορετικούς ιστότοπους
59 
Ο «europa.eu» είναι ο επίσημος ιστότοπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με 
το σημείωμα του ιστότοπου «αποτελεί ένα καλό σημείο εκκίνησης όταν αναζη -
τάτε διάφορες πληροφορίες και υπηρεσίες που παρέχει η ΕΕ, αλλά δεν γνωρίζετε 
πώς να πλοηγηθείτε στις ιστοσελίδες μας»26. Πέραν της αναφοράς στην ύπαρξη 
δημόσιων συμβάσεων που ανατίθενται από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, ο «europa.
eu» δεν παρέχει εισαγωγικές πληροφορίες για τις δραστηριότητες σύναψης δημό -
σιων συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και για τους ισχύοντες κανόνες. 
Ο επισκέπτης του ιστότοπου θα βρει μόνο συνδέσμους που παραπέμπουν τόσο 
στις ενότητες για τις δημόσιες συμβάσεις των διαφόρων θεσμικών οργάνων της 
ΕΕ (συνολικά έντεκα σύνδεσμοι) όσο και στο «EU Bookshop» για να τηλεφορτώ -
σει δωρεάν το φυλλάδιο του 2009 με τίτλο «Επιχειρηματικές συναλλαγές με την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή».
60 
Ένας άλλος ιστότοπος που είναι πιθανό να επισκεφθεί κάποιος ως πρώτη επαφή 
με τις δημόσιες συμβάσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ είναι η κεντρική σελίδα 
της Επιτροπής για τις δημόσιες συμβάσεις27. Στον συγκεκριμένο ιστότοπο παρα -
τίθενται οι τομείς πολιτικής στους οποίους η Επιτροπή έχει ενδεχομένως ανάγκες 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων, με συνδέσμους που παραπέμπουν στις διάφορες 
Γ ενικές Διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις συγκεκριμένες πολιτικές. Δεν παρέ -
χονται άλλες πληροφορίες.
61 
Σε αντίθεση με τους κεντρικούς ιστότοπους, οι ιστότοποι των Γ ενικών Διευθύν -
σεων της Επιτροπής και των άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ παρέχουν περισσό -
τερες πληροφορίες. Ωστόσο, το εύρος των θεμάτων που καλύπτονται εμφανίζει 
σημαντικές διαφορές, όπως προκύπτει από τον πίνακα 2 , στον οποίο συνοψίζο -
νται τα αποτελέσματα της ανάλυσης έντεκα διαφορετικών ιστοτόπων.26 http://europa.eu/
abouteuropa/index_el.htm
27 http://ec.europa.eu/
contracts_grants/
contracts_el.htm
36 Παρατηρήσεις 
Ανάλυση ενοτήτων για τις δημόσιες συμβάσεις που περιλαμβάνονται  
στους ιστότοπους των θεσμικών οργάνων της ΕΕ
Σύνολο ανά κατηγορία
Κοινοβούλιο
Συμβούλιο
ΕΚΤΕπιτροπή
Υπόμνημα:
Ν – ναι
Μ - μερικώς
Ε – μόνο κατόπιν εγγραφής  
ΓΔ Επικοινωνίας
ΓΔ Πληροφορικής
EUROPEAID
ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς,  
Βιομηχανίας,  
Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ
JRC
OIB
OIL
ΓΔ Έρευνας και Καινοτομίας
ΓΔ Φορολογίας και  
Τελωνειακής Ένωσης
Γενικές πληροφορίες για τις δημόσιες συμβάσεις του 
θεσμικού οργάνου της ΕΕ6 Ν Ν Ν Ν Ν Ν
Οδηγίες προς τους προμηθευτές για τον τρόπο υποβο -
λής προσφοράς5 Ν Ν Ν Ν Ν
Πληροφορίες για τη νομική βάση των δημόσιων 
συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ8 Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν
Γενικοί όροι και προϋποθέσεις και/ή υποδείγματα 
εγγράφων8 Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν
Επιπλέον κατάρτιση ή εργαλεία μάθησης (ηλεκτρονική 
μάθηση, οδηγός για χρήστες διαδικτύου)3 Ν Ν Ν
Ευκαιρία υποβολής ερωτήσεων σχετικά με τις δημόσιες 
συμβάσεις8 Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν
Εγγραφή για ειδοποιήσεις σχετικά με νέες ευκαιρίες 8 Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν
Ηλεκτρονική διάθεση εγγράφων προσκλήσεων υποβο -
λής προσφορών12 Ν Ε Ε Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν
Πρόσθετες επιλογές αναζήτησης στον ιστότοπο 3 Ν Ν Ν
Πληροφορίες για τρέχουσες ευκαιρίες δημόσιων 
συμβάσεων υψηλής αξίας12 Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν Ν
Πληροφορίες για μελλοντικές ή  προγραμματισμένες 
διαδικασίες υψηλής αξίας4 Ν Ν Μ Ν
Πληροφορίες για τρέχουσες ευκαιρίες σύναψης δημό -
σιων συμβάσεων χαμηλής αξίας6 Ν Ν Ν Ν Ν Ν
Πληροφορίες για μελλοντικές ή  προγραμματισμένες 
διαδικασίες χαμηλής αξίας4 Ν Ν Ν Ν
Σύνολο ανά εξετασθέντα ιστότοπο 5 11 6 3 8 13 8 7 9 4 5 8
Σημείωση:  Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε κατά το διάστημα 24 Ιουνίου - 6 Ιουλίου 2015.
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.Πίνακας 2
37 Παρατηρήσεις 
28 «Procurement And Grants for 
European Union external 
actions – A Practical Guide» 
(Πρακτικός οδηγός για τις 
δημόσιες συμβάσεις και τις 
επιχορηγήσεις στις εξωτερικές 
δράσεις της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης).
29 http://ted.europa.eu62 
Μεταξύ των ιστοτόπων που αναλύθηκαν, ο ιστότοπος του EuropeAid αποτελεί 
παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής, καθώς παρέχει όλες τις απαραίτητες πληροφο -
ρίες. Ο ιστότοπος περιλαμβάνει ένα φιλικό προς τον χρήστη προηγμένο σύστημα 
αναζήτησης ευκαιριών στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων με πολλές επιλογές 
αναζήτησης. Επίσης, διατίθενται οδηγίες και μέσα ηλεκτρονικής μάθησης. Μια 
άλλη σημαντική διαφορά που παρατηρείται σε σύγκριση με άλλους ιστότοπους 
είναι ότι στον ιστότοπο του EuropeAid δημοσιεύονται αναλυτικές κατευθυντήριες 
οδηγίες για τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων28. Σε άλλες περιπτώ -
σεις, αυτές οι κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετωπίζονται ως εσωτερικά έγγραφα 
και δεν δημοσιεύονται στους επίσημους ιστότοπους. Ενδεικτικό παράδειγμα 
αποτελεί ο Οδηγός της Επιτροπής για τις δημόσιες συμβάσεις που καταρτίστηκε 
από την κεντρική οικονομική υπηρεσία της ΓΔ Προϋπολογισμού. Η τελευταία 
έκδοση του συγκεκριμένου οδηγού χρονολογείται από τον Νοέμβριο του 2015, 
αλλά στο διαδίκτυο υπάρχουν μόνο προγενέστερες εκδόσεις, και αυτό επειδή τις 
δημοσίευσαν μια ιδιωτική δικηγορική εταιρεία και μια οργάνωση της κοινωνίας 
των πολιτών.
Η λειτουργία αναζήτησης του TED (Tenders Electronic Daily, 
καθημερινό ηλεκτρονικό δελτίο υποβολής προσφορών) δεν 
απέδωσε ικανοποιητικά αποτελέσματα σε όλες τις περιπτώσεις
63 
Το καθημερινό ηλεκτρονικό δελτίο υποβολής προσφορών (TED) είναι η διαδικτυ -
ακή έκδοση του συμπληρώματος της Επίσημης Εφημερίδας της ΕΕ που αφορά 
ειδικά τις ευρωπαϊκές δημόσιες συμβάσεις. Καθημερινά, από την Τρίτη έως το 
Σάββατο, δημοσιεύονται στο TED περίπου 1 800 προκηρύξεις δημόσιων συμβά -
σεων29. Ο κύριος όγκος των εν λόγω προκηρύξεων προέρχεται από αναθέτουσες 
αρχές των κρατών μελών της ΕΕ. Στο TED δημοσιεύονται επίσης οι προκηρύξεις 
συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, όταν η εκτιμώμενη αξία τους είναι ίση 
ή υψηλότερη των κατώτατων ορίων της οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις του 
2014, εκτός από την περίπτωση διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγού -
μενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, όπως προβλέπεται στο άρθρο 134 
των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού.
64 
Δεδομένου του μεγάλου αριθμού προκηρύξεων δημόσιων συμβάσεων, η ύπαρξη 
μιας αποτελεσματικής, εύληπτης λειτουργίας αναζήτησης έχει καίρια σημασία 
για τη χρηστικότητα του TED. Οι προκηρύξεις στο TED μπορούν να ταξινομού -
νται και να αναζητούνται με βάση τη χώρα, τον επιχειρηματικό τομέα, τον τόπο 
παράδοσης/παροχής και διάφορα άλλα κριτήρια. Η λειτουργία αναζήτησης του 
TED επιτρέπει τον συνδυασμό διαφορετικών κριτηρίων για την αναζήτηση δυ -
νητικά ενδιαφερουσών προκηρύξεων συμβάσεων. Πραγματοποιώντας δοκιμές, 
εντοπίσαμε αρκετά προβλήματα σχετικά με τις επιλογές αναζήτησης, καθώς τα 
αποτελέσματα που προέκυπταν δεν ήταν ικανοποιητικά. Παραδείγματα παρουσι -
άζονται στο πλαίσιο 8 .
38 Παρατηρήσεις 
Τα εργαλεία για τον εντοπισμό επιχειρηματικών ευκαιριών όπως το 
«κοινό λεξιλόγιο για τις δημόσιες συμβάσεις» και η «ονοματολογία 
εδαφικών μονάδων» δεν χρησιμοποιούνταν πάντα σωστά
65 
Η ακρίβεια των αποτελεσμάτων του TED εξαρτάται από την ορθή καταχώριση 
δεδομένων από τις αναθέτουσες αρχές, σε σχέση κυρίως με τα εργαλεία ταξινό -
μησης που χρησιμοποιούνται στο TED.
66 
Το «κοινό λεξιλόγιο για τις δημόσιες συμβάσεις» (CPV) αποτελεί το σημαντικότερο 
εργαλείο ταξινόμησης. Σκοπός του CPV είναι να διευκολύνει τους προσφέροντες 
να εντοπίσουν συναφείς προκηρύξεις ανά επιχειρηματικό τομέα. Υπάρχουν περί -
που 10 000 κωδικοί που διαρθρώνονται σε μια ιεραρχική δομή πέντε επιπέδων. 
Ο κάθε κωδικός αποτελείται από οκτώ ψηφία και έναν όρο με τον οποίον περι -
γράφεται το είδος των έργων, των αγαθών ή των υπηρεσιών που αποτελούν το 
αντικείμενο της σύμβασης. Πλαίσιο 8Παραδείγματα μη ικανοποιητικών αποτελεσμάτων αναζήτησης από την αναζήτηση 
στο TED στις εν εξελίξει προκηρύξεις διαγωνισμών
Η αναζήτηση στις εν εξελίξει προκηρύξεις, με συνδυασμό του επιχειρηματικού τομέα «Κατασκευές και Ακίνητα» 
και του κριτηρίου «Ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο/οργανισμός ή διεθνής οργανισμός», απέδωσε συνολικά 124 αποτε -
λέσματα. Ωστόσο, τα στοιχεία που εμφανίστηκαν περιελάμβαναν πολλές προκηρύξεις συμβάσεων που δεν είχαν 
προφανώς καμία σχέση με «Κατασκευές και Ακίνητα», π.χ. προκηρύξεις συμβάσεων που αφορούσαν τη «μετάφρα -
ση υπηρεσιών», μια «μελέτη για την υποστήριξη του ελέγχου καταλληλότητας του δικαίου της ΕΕ για την προστα -
σία των καταναλωτών» ή την «επιχειρηματική κοινότητα και ακαδημία του μέσου για τις ΜΜΕ».
Άλλη αναζήτηση στις εν εξελίξει προκηρύξεις, η οποία περιορίστηκε στον επιχειρηματικό τομέα «Εκμετάλλευση 
Μεταλλείων και Μεταλλεύματα» σε συνδυασμό με το κριτήριο «Ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο/οργανισμός ή δι -
εθνής οργανισμός», απέδωσε άσχετα αποτελέσματα, όπως «Διατάξεις ηλιοπροστασίας» ή «Κατασκευαστικές 
εργασίες για κτίρια σχετιζόμενα με τις σιδηροδρομικές μεταφορές». Δοκιμάσαμε αυτόν τον συνδυασμό κριτηρίων 
αναζήτησης σε διαφορετικές ημερομηνίες. Από τη λειτουργία αναζήτησης προέκυψαν αρκετές φορές προκηρύ -
ξεις συμβάσεων που δεν είχαν καμία απολύτως σχέση με «Εκμετάλλευση Μεταλλείων και Μεταλλεύματα».
Η λειτουργία αναζήτησης πλήρους κειμένου δεν έδινε πάντοτε ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ακολουθήσαμε τις 
οδηγίες χρησιμοποιώντας εισαγωγικά και πληκτρολογήσαμε παραδείγματος χάριν «υπηρεσίες ασφάλειας» σε συν -
δυασμό με το κριτήριο «Ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο/οργανισμός ή διεθνής οργανισμός» για να λάβουμε 147 απο -
τελέσματα στα οποία περιλαμβάνονταν άσχετα μεταξύ τους στοιχεία όπως «Στήριξη για την ανάπτυξη καλύτερης 
γνώσης σχετικά με τη δημόσια διοίκηση της χώρας και την ανάπτυξη θεσμικών ικανοτήτων» ή «Τεχνική βοήθεια 
για το σχέδιο εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης των πρεσβευτών σε θέματα υδάτων («water ambassador»)».
Η λειτουργία αναζήτησης του TED για προκηρύξεις ενός ορισμένου θεσμικού οργάνου της ΕΕ βελτιώθηκε τον 
Δεκέμβριο του 2015 αλλά εξακολουθεί να μην είναι πλήρως αξιόπιστη. Αν παραδείγματος χάρη επιλέξουμε το 
Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εμφανίζονται διάφορες προκηρύξεις που έχουν δημοσιευθεί από το Συμβού -
λιο και από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ). Ωστόσο, ορισμένες προκηρύξεις της ΕΥΕΔ δεν 
εμφανίστηκαν όταν επιλέξαμε απευθείας την ΕΥΕΔ. Επιπλέον, η αναζήτηση προκηρύξεων ενός δεδομένου οργανι -
σμού της ΕΕ εξακολουθεί να είναι δύσκολη.
(Οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν τον Ιανουάριο/Φεβρουάριο 2016).
39 Παρατηρήσεις 
67 
Μελέτη που εκπονήθηκε κατ’ ανάθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής30 αποκάλυ -
ψε ότι μεγάλο σχετικά ποσοστό προκηρύξεων περιείχε ανακριβείς κωδικούς. 
Ελέγχθηκε δείγμα 405 προκηρύξεων συμβάσεων και διαπιστώθηκε ότι ο κωδικός 
ήταν ανακριβής στο 23 % των περιπτώσεων. Στο 10 % των περιπτώσεων περίπου, 
ο κωδικός που είχε καταχωριστεί δεν περιέγραφε σωστά το έργο/το αγαθό/την 
υπηρεσία της δημόσιας σύμβασης· στο 8 % περίπου ο κωδικός ήταν πολύ γενικός 
και στο 4 %, ο κωδικός ήταν υπερβολικά ειδικός. Στο πλαίσιο του ελέγχου μας 
εντοπίσαμε προκηρύξεις της Επιτροπής με ανακριβείς κωδικούς. Παραδείγματα 
παρουσιάζονται στο πλαίσιο 9 .
Παραδείγματα ανακριβών κωδικών CPV που χρησιμοποιήθηκαν από την Επιτροπή
Στην περίπτωση σύμβασης μελέτης που αφορούσε «Ανάλυση στατιστικών στοιχείων και προβλέψεων για τις 
διάφορες αγορές μηχανοκίνητων οχημάτων», η αναθέτουσα αρχή χρησιμοποίησε τον κωδικό για τις «υπηρεσί -
ες δημόσιων οδικών μεταφορών» (κωδικός 60112000). Αξία της σύμβασης που ανατέθηκε: 429 300 ευρώ.
Στην περίπτωση σύμβασης μελέτης «στους τομείς των εκπομπών και της ανάλυσης ανταγωνιστικότητας και 
οικονομικής ανάλυσης της αυτοκινητοβιομηχανίας» χρησιμοποιήθηκε ο κωδικός για τον «εξοπλισμό μεταφο -
ράς και βοηθητικά μέσα μεταφοράς» (κωδικός 34000000). Αξία της σύμβασης που ανατέθηκε: 5 000 000 ευρώ.
Στην περίπτωση σύμβασης με τίτλο «Συλλογή βασικών ποιοτικών και ποσοτικών πληροφοριών σχετικά με τις 
αποφάσεις περί συγχώνευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής», ο κωδικός που χρησιμοποιήθηκε ήταν για τις «υπη -
ρεσίες έρευνας αγοράς» (κωδικός 79310000). Η διαδικασία απέβη άκαρπη και δεν ανατέθηκε σύμβαση.Πλαίσιο 930 «Review of the functioning of 
the CPV Codes/System» 
(Αναθεώρηση της λειτουργίας 
των κωδικών/του συστήματος 
CPV), Δεκέμβριος 2012, για τη 
ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς και 
Υπηρεσιών.
68 
Η ονοματολογία των στατιστικών εδαφικών μονάδων (NUTS) καθιερώθηκε από 
τη Eurostat, τη στατιστική υπηρεσία της ΕΕ, προκειμένου να παρέχει μια ενιαία 
και ομοιόμορφη κατανομή των εδαφικών μονάδων για την κατάρτιση περιφε -
ρειακών στατιστικών στοιχείων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις προκηρύ -
ξεις συμβάσεων, ο κωδικός αυτός χρησιμοποιείται για να υποδηλώνει τον τόπο 
εκτέλεσης των έργων, της προμήθειας προϊόντων ή της παροχής υπηρεσιών. Οι 
περισσότερες υπηρεσίες της Επιτροπής δεν χρησιμοποιούσαν κωδικούς NUTS 
στις προκηρύξεις τους. Αν μια αναθέτουσα αρχή δεν προσδιορίσει τον κωδικό 
NUTS που υποδηλώνει τον τόπο εκτέλεσης της σύμβασης, ενδέχεται να διαφύγει 
της προσοχής εν δυνάμει προσφερόντων.
40 Παρατηρήσεις 
Στις ηλεκτρονικές διαδικασίες υποβολής προσφορών 
και στην ηλεκτρονική υποβολή προσφορών, τα θεσμικά 
όργανα της ΕΕ δημιουργούν αδικαιολόγητα εμπόδια για 
τους οικονομικούς φορείς, καθώς δεν χρησιμοποιούνται 
εναρμονισμένες λύσεις χωρίς καθυστερήσεις
Η χρήση της πλατφόρμας «eTendering» του TED είναι προαιρετική
69 
Η πλατφόρμα «eTendering» του TED, η οποία μπορεί να χρησιμοποιείται από όλα 
τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, θα μπορούσε να αναδειχθεί σε 
κεντρικό σημείο πρόσβασης στο σύνολο των προσκλήσεων υποβολής προσφο -
ρών τους. Η Υπηρεσία Εκδόσεων διαχειρίζεται την πλατφόρμα και η εγγραφή 
είναι δωρεάν για τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς. Η πλατφόρμα είναι 
συγχρονισμένη με τον ιστότοπο TED31 και προσφέρει:
α) ηλεκτρονική πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα του διαγωνισμού που είναι διαθέ -
σιμα στο κοινό·
β) τη δυνατότητα υποβολής ερωτήσεων σε οποιαδήποτε γλώσσα της ΕΕ, καθώς 
και πρόσβασης σε άλλες ερωτήσεις και απαντήσεις·
γ) κοινοποιήσεις σε πραγματικό χρόνο όταν δημοσιεύονται νέες πληροφορίες 
για επιλεγμένες προσκλήσεις υποβολής προσφορών.
70 
Από τον Απρίλιο του 2011 όλοι οι ενδιαφερόμενοι έχουν τη δυνατότητα να χρησι -
μοποιούν την πλατφόρμα «eTendering» του TED χωρίς όμως αυτό να είναι υπο -
χρεωτικό για τις γενικές διευθύνσεις (ΓΔ) της Επιτροπής και τους εκτελεστικούς 
οργανισμούς, μολονότι η ΓΔ Προϋπολογισμού ενθαρρύνει τους ενδιαφερόμενους 
να χρησιμοποιούν το σύστημα. Το ίδιο ισχύει για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου 
ο στόχος είναι όλες οι ΓΔ να χρησιμοποιούν το «eTendering» του TED. Το Συμ -
βούλιο σκοπεύει να ξεκινήσει να χρησιμοποιεί το «eTendering» του TED το 2016. 
Η χρήση του «eTendering» του TED δεν είναι ωστόσο στα σχέδια της ΕΚΤ. Στο πα-
ράρτημα Ι  παρουσιάζεται κατάλογος όλων των φορέων που είχαν χρησιμοποιήσει 
το «eTendering» του TED μέχρι τα μέσα Απριλίου του 2016. Ο περιορισμένος αριθ -
μός οργάνων και οργανισμών της ΕΕ στον κατάλογο επιβεβαιώνει τη διαπίστωση 
της έρευνάς μας, ότι δηλαδή τα δύο τρίτα των οργάνων και οργανισμών της ΕΕ δεν 
χρησιμοποιούν ποτέ ή χρησιμοποιούν σπάνια το «eTendering» του TED.
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αντιμετωπίζουν δυσκολίες με την 
καθιέρωση της ηλεκτρονικής υποβολής και δεν διαθέτουν κοινή 
προσέγγιση
71 
Το άρθρο 95, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ32 προβλέπει 
ότι τα θεσμικά όργανα και οι οργανισμοί καθιερώνουν και εφαρμόζουν ενιαία 
πρότυπα για την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών με τρίτους οι οποίοι 31 Επιπλέον, η πλατφόρμα 
«eTendering» του TED παρέχει 
πρόσβαση σε προσκλήσεις 
υποβολής προσφορών 
χαμηλότερης αξίας, εφόσον 
η αναθέτουσα αρχή 
αποφασίσει να τις 
δημοσιεύσει.
32 Σε ισχύ από τον Οκτώβριο του 
2012.
41 Παρατηρήσεις 
συμμετέχουν στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και χορήγησης επιδοτήσεων. 
Ο σκοπός είναι να δημιουργηθεί ένας ενιαίος «χώρος ηλεκτρονικής ανταλλαγής 
δεδομένων» για αιτούντες, υποψηφίους και προσφέροντες. Στο άρθρο 11, παρά -
γραφος 2, η Επιτροπή επιφορτίζεται με το καθήκον να εξασφαλίζει ότι οι προ -
σφέροντες μπορούν να καταχωρίζουν το περιεχόμενο της προσφοράς και κάθε 
δικαιολογητικό στοιχείο σε ηλεκτρονική μορφή.
72 
Στην Επιτροπή, η δοκιμή της ηλεκτρονικής υποβολής ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 
2014. Η πλήρης εφαρμογή δεν έχει ακόμα πραγματοποιηθεί και αναμένεται να 
ξεκινήσει τον Ιούλιο του 2016.
73 
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ηλεκτρονική υποβολή είναι δυνατή μόνο για τις 
συμβάσεις χαμηλής αξίας. Γ ια τις συμβάσεις υψηλής αξίας, η υποβολή προσφο -
ρών με ηλεκτρονικά μέσα παρακωλύεται από το γεγονός ότι το σύστημα ηλε -
κτρονικής αλληλογραφίας του Κοινοβουλίου δεν πληροί όλες τις απαιτήσεις του 
δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ (βλέπε πλαίσιο 10 ). Από το 2014, η ΓΔ Υποδο -
μών και Υλικοτεχνικής Υποστήριξης ενθαρρύνει τους προσφέροντες να υποβάλ -
λουν μέρος των προσφορών τους ηλεκτρονικά, σε κλειδί μνήμης.
Οι απαιτήσεις για την ηλεκτρονική υποβολή
«(...)οι μηχανισμοί για την ηλεκτρονική παραλαβή των προσφορών και των αιτήσεων συμμετοχής εξασφαλί -
ζουν, μέσω τεχνικών μέσων και κατάλληλων διαδικασιών, ότι:
α) η ταυτότητα του οικονομικού παράγοντα μπορεί να πιστοποιηθεί με βεβαιότητα·
β) μπορεί να καθοριστεί με ακρίβεια η ώρα και η ημερομηνία παραλαβής των προσφορών και των αιτήσεων 
συμμετοχής·
γ) μπορεί να εξασφαλίζεται ευλόγως ότι κανείς δεν θα έχει πρόσβαση πριν από τις καθορισμένες ημερομηνί -
ες στις πληροφορίες που διαβιβάζονται δυνάμει των ως άνω απαιτήσεων·
δ) μόνον τα εξουσιοδοτημένα πρόσωπα μπορούν να καθορίζουν ή να τροποποιούν τις ημερομηνίες απο -
σφράγισης των στοιχείων που έχουν παραληφθεί·
ε) κατά τα διάφορα στάδια της διαδικασίας σύναψης συμβάσεων μόνο εξουσιοδοτημένα πρόσωπα μπορούν 
να έχουν πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα που υποβάλλονται και να παρέχουν πρόσβαση στα δεδομένα 
αυτά όπως απαιτείται για τη διαδικασία·
στ) μπορεί να εξασφαλιστεί ευλόγως ότι κάθε προσπάθεια παραβίασης οποιουδήποτε από τους όρους που 
καθορίζονται στα σημεία α) έως ε) είναι δυνατό να ανιχνευτεί.»
(Άρθρο 155, παράγραφος 2, των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ)Πλαίσιο 10
42 Παρατηρήσεις 
74 
Μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, το Συμβούλιο αποτελεί τον πρωτοπόρο 
της ηλεκτρονικής υποβολής, εμφανίζοντας ωστόσο ανάμεικτα αποτελέσματα. 
Η δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής προσφέρεται από τον Μάιο του 2009, οπό -
τε και λειτούργησε ο ειδικός ιστότοπος «Consilium tendering». Ωστόσο, η υποβο -
λή προσφορών με ηλεκτρονικά μέσα ήταν προαιρετική: οι υπεύθυνοι των δημόσι -
ων συμβάσεων είχαν τη δυνατότητα να μην χρησιμοποιήσουν αυτήν την επιλογή. 
Οι προσφέροντες όμως είχαν το δικαίωμα να υποβάλουν τις προσφορές τους σε 
έντυπη μορφή, εφόσον ήταν διαθέσιμη η συγκεκριμένη επιλογή. Σύμφωνα με το 
Συμβούλιο, λιγότερες από τις μισές προσφορές υποβάλλονταν ηλεκτρονικά. Το 
«Consilium tendering» δεν χρησιμοποιείται πια και το Συμβούλιο ενδιαφέρεται να 
προσχωρήσει στο σύστημα ηλεκτρονικής υποβολής της Επιτροπής.
75 
Η ΕΚΤ σχεδιάζει να εφαρμόσει σταδιακά ένα ηλεκτρονικό σύστημα υποβολής 
προσφορών το 2016, το οποίο επιτρέπει στους προσφέροντες να υποβάλλουν τις 
προσφορές τους ηλεκτρονικά μέσω ενός λογαριασμού χρήστη (όνομα και κωδι -
κός χρήστη). Όταν οι προσφέροντες θα υποβάλλουν ηλεκτρονικά τις προσφορές 
τους, το σύστημα θα δημιουργεί μια τυποποιημένη συνοδευτική σελίδα αποκλει -
στικής ταυτοποίησης, την οποία οι προσφέροντες θα μπορούν να εκτυπώσουν, 
να υπογράψουν και να υποβάλουν στην ΕΚΤ σε έντυπη μορφή, επιβεβαιώνοντας 
ότι η προσφορά τους είναι έγκυρη και νομικά δεσμευτική.
Για τους οικονομικούς φορείς που θεωρούν ότι έτυχαν 
άδικης μεταχείρισης, είναι δύσκολη η άμεση εξέταση των 
καταγγελιών και η αποζημίωσή τους
76 
Η ύπαρξη αποτελεσματικών εργαλείων για τη διεκπεραίωση των υποθέσεων οι -
κονομικών φορέων που θεωρούν ότι έτυχαν άδικης μεταχείρισης είναι σημαντική 
τόσο για τα θεσμικά όργανα της ΕΕ όσο και για τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς 
φορείς. Τα εργαλεία αυτά αυξάνουν την αξιοπιστία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ 
και εμφυσούν στους οικονομικούς φορείς εμπιστοσύνη ότι θα τύχουν δίκαιης μετα -
χείρισης και ότι, ως εκ τούτου, αξίζει να συνεργαστούν με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
Οι διατάξεις των οδηγιών για τα ένδικα μέσα οι οποίες θα 
μπορούσαν να αναβαθμίσουν τη διαδικασία προσφυγής δεν έχουν 
ενσωματωθεί στους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις
77 
Στις οδηγίες για τα ένδικα μέσα33 θεσπίζονται κοινά πρότυπα προκειμένου να 
διασφαλίζεται ότι διατίθενται ταχέα και αποτελεσματικά μέσα προσφυγής σε όλες 
τις χώρες της ΕΕ σε περιπτώσεις που οι προσφέροντες θεωρούν ότι οι συμβάσεις 
ανατέθηκαν με αθέμιτο τρόπο. Οι προσφυγές εξετάζονται από υφιστάμενα δικα -
στικά ή διοικητικά όργανα προσφυγών. Ως εναλλακτική επιλογή, μπορεί να συ -
σταθεί ανεξάρτητο εξειδικευμένο μη δικαστικό όργανο προσφυγής, οι αποφάσεις 
του οποίου μπορούν να υποβληθούν σε δικαστικό έλεγχο. Μια άλλη επιλογή που 33 Οι οδηγίες που προβλέπουν 
ένδικα μέσα σχετικά με τις 
δημόσιες συμβάσεις είναι δύο: 
η οδηγία 89/665/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου, της 
21ης Δεκεμβρίου 1989, για το 
συντονισμό των νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητικών 
διατάξεων περί της 
εφαρμογής των διαδικασιών 
προσφυγής στον τομέα της 
σύναψης συμβάσεων 
κρατικών προμηθειών και 
δημοσίων έργων (ΕΕ L 395 
της 30.12.1989, σ. 33), η οποία 
καλύπτει τον δημόσιο τομέα· 
και η οδηγία 92/13/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου, της 
25ης Φεβρουαρίου 1992, για 
το συντονισμό των 
νομοθετικών, κανονιστικών 
και διοικητικών διατάξεων 
σχετικά με την εφαρμογή των 
κοινοτικών κανόνων στις 
διαδικασίες σύναψης των 
συμβάσεων φορέων οι οποίοι 
λειτουργούν στους τομείς του 
ύδατος, της ενέργειας, των 
μεταφορών και των 
τηλεπικοινωνιών (ΕΕ L 76 
της 23.3.1992, σ. 14), η οποία 
καλύπτει τον τομέα των 
υπηρεσιών κοινής ωφελείας. 
Και οι δύο οδηγίες 
τροποποιήθηκαν από την 
οδηγία 2007/66/ΕΚ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 
11ης Δεκεμβρίου 2007, για την 
τροποποίηση των οδηγιών 
89/665/ΕΟΚ και 92/13/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου όσον αφορά τη 
βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας των 
διαδικασιών προσφυγής στον 
τομέα της σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων (ΕΕ L 335 
της 20.12.2007, σ. 31).
43 Παρατηρήσεις 
προβλέπεται στις εν λόγω οδηγίες είναι η προσφυγή των οικονομικών φορέων 
κατ’ αρχάς στην αναθέτουσα αρχή, πριν προσφύγουν στα δικαστήρια.
78 
Όπως συμβαίνει με όλες τις οδηγίες, οι οδηγίες για τα ένδικα μέσα δεν έχουν άμεση ισχύ 
για τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Ενώ ορισμένα στοιχεία των οδηγιών έχουν ενσωματωθεί 
στον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ και στους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις 
της ΕΚΤ, άλλα στοιχεία δεν έχουν ληφθεί καθόλου υπόψη. Συγκεκριμένα, δεν έχει 
συσταθεί ανεξάρτητο εξειδικευμένο μη δικαστικό όργανο προσφυγών για την εξέταση 
ζητημάτων δημόσιων συμβάσεων που αφορούν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, του οποίου 
οι αποφάσεις να μπορούν να υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο, παρά το γεγονός ότι οι 
διαδικασίες προσφυγής στα όργανα αυτού του είδους διαρκούν λιγότερο στις περιπτώ -
σεις της ενδιάμεσης επανεξέτασης και της προσυμβατικής διαδικασίας προσφυγής34.
79 
Όπως και οι οδηγίες για τα ένδικα μέσα, ο δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΕ 
προβλέπει περίοδο αναμονής 15 ημερολογιακών ημερών πριν από την υπογραφή 
της σύμβασης. Η περίοδος αυτή μειώνεται στις 10 ημέρες όταν η αναθέτουσα αρχή 
χρησιμοποιεί ηλεκτρονικά μέσα για να ενημερώσει τους επιτυχόντες και μη επιτυ -
χόντες προσφέροντες σχετικά με την πρόθεσή της να υπογράψει σύμβαση35. Αν μη 
επιτυχόντες ή θιγόμενοι προσφέροντες ή υποψήφιοι υποβάλουν αιτήματα ή παρα -
τηρήσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου αναμονής, η αναθέτουσα αρχή δύναται να 
αναστείλει την υπογραφή της σύμβασης με σκοπό την πρόσθετη εξέτασή της. Η εν 
λόγω διάταξη του δημοσιονομικού κανονισμού είναι λιγότερο ευνοϊκή για τους μη 
επιτυχόντες προσφέροντες σε σύγκριση με τις διατάξεις των οδηγιών για τα ένδικα 
μέσα, δυνάμει των οποίων η υποβολή προσφυγής στην αναθέτουσα αρχή οδηγεί 
στην αυτόματη αναστολή της δυνατότητας σύναψης της σύμβασης36.
80 
Μεταξύ των οργανισμών που υποβλήθηκαν σε έλεγχο, μόνο η ΕΚΤ διέθετε άρτιο 
εσωτερικό μηχανισμό προσφυγών για τη διεκπεραίωση καταγγελιών. Η επονομα -
ζόμενη «διαδικασία προσφυγής» περιγράφεται στο πλαίσιο 11 .34 Βλέπε την τελική έκθεση 
μελέτης με τίτλο «Economic 
efficiency and legal 
effectiveness of review and 
remedies procedures for 
public contracts» (Οικονομική 
αποδοτικότητα και νομική 
αποτελεσματικότητα 
διαδικασιών προσφυγής και 
ένδικων μέσων για τις 
δημόσιες συμβάσεις), 
Απρίλιος 2015, σ. 137.
35 Δεν προβλέπεται περίοδος 
αναμονής στις συμβάσεις 
συγκεκριμένου αντικειμένου 
που βασίζονται σε συμβάσεις-
πλαίσιο και στις έκτακτες 
διαδικασίες με 
διαπραγμάτευση βάσει του 
άρθρου 134, παράγραφος 1, 
των κανόνων εφαρμογής του 
δημοσιονομικού κανονισμού 
(εκτός του 
άρθρου 134, παράγραφος 1, 
στοιχείο β) (δυνατότητα 
ανάθεσης σε έναν οικονομικό 
φορέα). Δεν προβλέπεται 
επίσης περίοδος αναμονής 
όταν έχει υποβληθεί μία μόνο 
προσφορά.
36 Η αναστολή δεν λήγει πριν 
από την εκπνοή προθεσμίας 
τουλάχιστον 10 
ημερολογιακών ημερών από 
την επομένη της ημέρας κατά 
την οποία η αναθέτουσα αρχή 
απέστειλε απάντηση.
Η διαδικασία προσφυγής της ΕΚΤ
Οι κανόνες της ΕΚΤ περί ανάθεσης συμβάσεων παρέχουν στους μη επιτυχόντες υποψηφίους/προσφέροντες 
τη δυνατότητα να προσφύγουν ενώπιον της αρμόδιας για τον έλεγχο της ανάθεσης συμβάσεων επιτροπής 
της ΕΚΤ (Procurement Review Body, PRB). Η PRB είναι μια εσωτερική επιτροπή που απαρτίζεται από ανώτατα 
διευθυντικά στελέχη και υποστηρίζεται από τη νομική υπηρεσία της Τράπεζας. Εάν η PRB κρίνει ότι η απόφα -
ση απόρριψης της αίτησης συμμετοχής ή της προσφοράς του προσφεύγοντος παραβιάζει τους κανόνες περί 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων ή τις γενικές αρχές της νομοθεσίας περί σύναψης δημόσιων συμβάσεων, είτε 
διατάσσει την επανάληψη της διαδικασίας ή τμήματος αυτής είτε λαμβάνει οριστική απόφαση. Εντός μηνός 
από την παραλαβή της προσφυγής η PRB γνωστοποιεί εγγράφως την απόφασή της στον προσφεύγοντα.
Από το 2007, έχουν υποβληθεί 35 προσφυγές, εκ των οποίων μία εκκρεμούσε ακόμη τον Δεκέμβριο του 2015, 
έξι έγιναν δεκτές, 20 απορρίφθηκαν και οκτώ διαβιβάστηκαν στην αρμόδια επιτροπή δημόσιων συμβάσεων 
χωρίς να δοθεί συνέχεια από τον προσφεύγοντα.Πλαίσιο 11
44 Παρατηρήσεις 
Οι διαδικασίες ενώπιον των Δικαστηρίων της ΕΕ είναι χρονοβόρες 
και σπάνια χορηγούνται αποζημιώσεις
81 
Το Γ ενικό Δικαστήριο είναι μεταξύ άλλων αρμόδιο να εξετάζει, σε πρώτο βαθ -
μό, τις προσφυγές που ασκούν οικονομικοί φορείς για πράξεις ή παραλείψεις 
των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Την εξαετή περίοδο από το 2009 έως το 2014 το 
Γ ενικό Δικαστήριο διεκπεραίωσε 3 419 υποθέσεις, εκ των οποίων οι 106 αφορού -
σαν δημόσιες συμβάσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ (3,1 %), κατά μέσο όρο 
17,6 υποθέσεις ανά έτος37. Γ ια τις 106 υποθέσεις που αφορούσαν δημόσιες συμ -
βάσεις, εκδόθηκαν συνολικά 123 αποφάσεις: 66 δικαστικές αποφάσεις και 57 δια -
τάξεις. Η κατανομή ανά θεσμικό όργανο ή οργανισμό της ΕΕ παρουσιάζεται στον 
πίνακα 3 .
Αποφάσεις και διατάξεις του Γενικού Δικαστηρίου ανά 
θεσμικό όργανο ή οργανισμό της ΕΕ
Απόφαση Διάταξη
Ευρωπαϊκή Επιτροπή 41 40
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 5 4
Συμβούλιο 3 3
Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα 3
Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2
Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων 2
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων 2
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα 1 2
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 1
Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας 1
Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων 1
FRONTEX 1
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος 1
Κοινή Επιχείρηση Fusion for Energy 1 3
Ευρωπόλ 1
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο 1
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης 1
Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά 1
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων 1
Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων 1
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.Πίνακας 337 Αν συγκριθεί ο αριθμός των 
δικαστικών υποθέσεων που 
αφορούν δημόσιες συμβάσεις 
με τον αριθμό των 
αποφάσεων ανάθεσης, όπως 
δημοσιεύονται από τα θεσμικά 
όργανα και τους οργανισμούς 
της ΕΕ στο καθημερινό 
ηλεκτρονικό δελτίο υποβολής 
προσφορών (TED), συνάγεται 
το συμπέρασμα ότι ο λόγος 
των υποθέσεων του Γενικού 
Δικαστηρίου προς τις 
διαδικασίες σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων που 
προκηρύσσονται από τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ είναι 
κάτω του 1 %. Ο λόγος αυτός 
είναι χαμηλότερος από τον 
αντίστοιχο στα κράτη μέλη, 
στα οποία ο λόγος 
διαδικασιών προσφυγής προς 
τον συνολικό αριθμό 
διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων 
κυμαίνεται από 2 έως 12,3 % 
σύμφωνα με την ετήσια 
επισκόπηση της εκτέλεσης 
των δημόσιων συμβάσεων για 
το 2013 (έγγραφο εργασίας 
των υπηρεσιών της Επιτροπής 
SWD(2014) 262 τελικό, της 
1ης Αυγούστου 2014, σ. 26).
45 Παρατηρήσεις 
82 
Κατά την περίοδο που εξετάστηκε, οι προσφυγές ακυρώσεως ήταν επιτυχείς 
σε 13 περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώθηκε ότι η απόφαση της αναθέτουσας 
αρχής δεν ήταν σύννομη38. Η μέση διάρκεια των διαδικασιών ενώπιον του Γ ενικού 
Δικαστηρίου στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων (δικαστικές αποφάσεις) ήταν 
περίπου 35 μήνες.
83 
Η σημαντικότερη ζημία που υφίστανται οι συμμετέχοντες σε διαδικασία πρό -
σκλησης υποβολής προσφορών είναι η απώλεια του κέρδους που θα είχαν απο -
κομίσει εάν τους είχε ανατεθεί η σύμβαση. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που 
εξετάστηκε (2009-2014), δεν τελεσφόρησε καμία αγωγή αποζημίωσης. Ωστόσο, 
σε δύο πιο πρόσφατες υποθέσεις39 το Γ ενικό Δικαστήριο υποχρέωσε την αναθέ -
τουσα αρχή να καταβάλει αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη ο οικονομικός 
φορέας λόγω της απώλειας της ευκαιρίας ανάθεσης της σύμβασης. Η εξέλιξη 
αυτή ενδέχεται να σηματοδοτεί ενδεχόμενη στροφή του Γ ενικού Δικαστηρίου 
προς την επιδίκαση αποζημίωσης σε τέτοιες περιπτώσεις.
84 
Κατά τη διάρκεια της περιόδου που εξετάστηκε δεν υπήρξαν επιτυχείς αιτήσεις 
ασφαλιστικών μέτρων40 και το σύνολο των 16 αιτήσεων αναίρεσης που κατατέ -
θηκαν από οικονομικούς φορείς στο Δικαστήριο κατά αποφάσεων του Γ ενικού 
Δικαστηρίου ήταν ανεπιτυχείς. Ωστόσο, σε μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις 
του 2015 σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων41 των θεσμι -
κών οργάνων της ΕΕ, ο αντιπρόεδρος του Δικαστηρίου αποφάνθηκε ότι, μολονότι 
η προβαλλόμενη ζημία δεν είναι ανεπανόρθωτη, ο ιδιαίτερα πρόδηλος και σοβα -
ρός χαρακτήρας των παρανομιών που εντοπίζονται εκ πρώτης όψεως μπορεί να 
δικαιολογεί την επιβολή ασφαλιστικών μέτρων. Επομένως, ο αντιπρόεδρος του 
Δικαστηρίου χαιρέτισε τη νέα αυτή και περισσότερο ευέλικτη προσέγγιση του Γ ε -
νικού Δικαστηρίου σε ό,τι αφορά τις προϋποθέσεις λήψης ασφαλιστικών μέτρων 
κάνοντας αναφορά στο δικαίωμα αποτελεσματικής ένδικης προστασίας 42.
Ο Διαμεσολαβητής πέτυχε σε ορισμένες περιπτώσεις φιλικό 
διακανονισμό, αλλά η άμεση αντίδραση σε υποθέσεις δημόσιων 
συμβάσεων εμποδίζεται από διαδικαστικούς κανόνες
85 
Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής ερευνά καταγγελίες για κακή διοίκηση στα θεσμι -
κά όργανα και στους οργανισμούς της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων καταγγελιών 
που αφορούν δραστηριότητες σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Κατόπιν έρευ -
νας στον ιστότοπο του Διαμεσολαβητή, εντοπίσαμε 60 αποφάσεις σχετικές με 
δημόσιες συμβάσεις κατά την περίοδο από τις 18 Φεβρουαρίου 200843 έως τις 
17 Φεβρουαρίου 201544. Η πλειονότητα αυτών των 60 αποφάσεων (34 υποθέσεις) 
συνδεόταν με δραστηριότητες σύναψης δημόσιων συμβάσεων εκτός της ΕΕ και 
συχνά αφορούσαν αντιπροσωπείες της ΕΕ. Η ανάλυση των 60 αποφάσεων συνο -
ψίζεται στον πίνακα 4 .38 Κατά πάγια νομολογία, τα θεσμικά 
όργανα της ΕΕ διαθέτουν ευρεία 
διακριτική ευχέρεια όσον αφορά 
τους παράγοντες που λαμβάνουν 
υπόψη για τον σκοπό της 
ανάθεσης μιας σύμβασης. Το 
Γενικό Δικαστήριο περιορίζεται 
στον έλεγχο της τήρησης των 
κανόνων που διέπουν τη 
διαδικασία και την αιτιολόγηση 
της απόφασης, της ορθότητας 
των πραγματικών περιστατικών 
και της απουσίας πρόδηλου 
σφάλματος εκτίμησης ή κατάχρη -
σης εξουσίας. Στις δέκα από τις 
13 περιπτώσεις, ο λόγος 
ακύρωσης της απόφασης ήταν 
η μη συμμόρφωση της αναθέτου -
σας αρχής με την υποχρέωση 
αιτιολόγησης της απόφασής της.
39 Υπόθεση T-299/11, της 7ης Οκτω -
βρίου 2015 (European Dynamics 
κατά OHIM) (εκκρεμεί αίτηση 
αναίρεσης, υπόθεση C-677/15 P), 
και υπόθεση T-199/14, της 
29ης Οκτωβρίου 2015 (Vanbreda 
Risk & Benefits κατά Επιτροπής).
40 Εξαιρουμένης μίας διάταξης που 
στη συνέχεια ακυρώθηκε 
κατ’ αναίρεση. Επιπλέον, σε δύο 
περιπτώσεις η αναθέτουσα αρχή 
ακύρωσε τη διαδικασία υποβολής 
προσφορών πριν από την έκδοση 
της απόφασης του Γενικού 
Δικαστηρίου.
41 C-35/15 P(R), Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
κατά Vanbreda Risk & Benefits.
42 Ωστόσο, στην εν λόγω υπόθεση 
ο αντιπρόεδρος απέρριψε την 
αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, 
καθώς η Επιτροπή συμμορφώθη -
κε με την περίοδο αναμονής πριν 
την υπογραφή της σύμβασης και 
η υπό κρίση σύμβαση συνήφθη 
πολύ νωρίτερα από την κατάθεση 
της αίτησης ασφαλιστικών 
μέτρων.
43 Πρώτη περίπτωση απόφασης που 
αφορούσε δημόσια σύμβαση με 
θέμα «Ανάθεση συμβάσεων και 
επιχορηγήσεις».
44 Κατά τη διάρκεια αυτής της 
επταετούς περιόδου, ο Διαμεσο -
λαβητής έλαβε 86 παραδεκτές 
καταγγελίες σχετικά με 
προσκλήσεις υποβολής 
προσφορών. Στις καταγγελίες 
αυτές περιλαμβάνονται οι 
60 αποφάσεις που είναι 
διαθέσιμες στη διαδικτυακή βάση 
δεδομένων, 22 υποθέσεις για τις 
οποίες ο Διαμεσολαβητής έκρινε 
ότι δεν δικαιολογούσαν την 
κίνηση διαδικασίας έρευνας και 
4 υποθέσεις από τις οποίες 
παραιτήθηκαν οι καταγγέλλοντες.
46 Παρατηρήσεις 
Αποφάσεις του Διαμεσολαβητή σχετικά με δημόσιες συμβάσεις — σύνοψη 
αποτελεσμάτων
ΚατηγορίαΑριθμός 
υποθέσεωνΕπεξήγηση
Συνολικός αριθμός αποφάσεων 60Συνολικός αριθμός αποφάσεων που αφορούν δημόσιες συμβάσεις και 
δημοσιεύθηκαν στον ιστότοπο του Διαμεσολαβητή με θέμα «Ανάθεση 
συμβάσεων και επιχορηγήσεις».
Δεν διαπιστώθηκε κακοδιοίκηση 30 Ο Διαμεσολαβητής δεν διαπίστωσε κακοδιοίκηση.
Επίτευξη φιλικού διακανονισμού 8Συμφωνήθηκαν και εφαρμόστηκαν μέτρα φιλικού διακανονισμού 
ή αποκατάστασης. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι εξής 
υποκατηγορίες:
Παροχή πληροφοριών 6Ο φιλικός διακανονισμός συνίστατο στην παροχή ικανοποιητικής ενημέ -
ρωσης ή  αιτιολόγησης.
Πληρωμή εξόδων 1Ο φιλικός διακανονισμός συνίστατο στην απόδοση των εύλογων εξόδων 
με τα οποία επιβαρύνθηκε ο καταγγέλλων.
Άγνωστος διακανονισμός (υπό διαπραγμάτευση) 1Πραγματοποιήθηκαν διαπραγματεύσεις για την επίτευξη φιλικού διακα -
νονισμού αλλά το αποτέλεσμα δεν είναι γνωστό.
Κακοδιοίκηση 20Ο Διαμεσολαβητής διαπίστωσε περίπτωση κακοδιοίκησης σε τουλάχι -
στον μία από τις πτυχές της υπόθεσης. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβά -
νονται οι εξής υποκατηγορίες:
Απόρριψη φιλικού διακανονισμού 5Ο προταθείς φιλικός διακανονισμός απορρίφθηκε από το ενδιαφερόμενο 
θεσμικό όργανο στις τέσσερις από τις πέντε περιπτώσεις.
Αδυναμία επίτευξης φιλικού διακανονισμού 13 Η επίτευξη φιλικού διακανονισμού δεν ήταν πλέον δυνατή.
Δεν υπήρχε ανάγκη για φιλικό διακανονισμό 2Δεν υπήρχε ανάγκη για φιλικό διακανονισμό καθώς η καταγγελία δεν 
εξετάστηκε, επειδή η διαδικασία ακυρώθηκε ή επειδή ο φιλικός διακα -
νονισμός δεν θα είχε καμία συνέπεια στο αποτέλεσμα της διαδικασίας.
Υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου —δεν εξετά -
στηκε περαιτέρω1Η υπόθεση δεν εξετάστηκε από τον Διαμεσολαβητή καθώς είχε κινηθεί 
διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
Παραίτηση του καταγγέλλοντα από την υπόθεση 1Ο καταγγέλλων παραιτήθηκε από την υπόθεση χωρίς καμία περαιτέρω 
εξήγηση.
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.Πίνακας 4
47 Παρατηρήσεις 
86 
Η μέση διάρκεια από την κίνηση της διαδικασίας έως τη λήψη απόφασης ανέρ -
χεται σε 20 μήνες και είναι επομένως μικρότερη από τη διάρκεια των υποθέσεων 
του Δικαστηρίου (βλέπε σημείο 82). Ωστόσο, προκειμένου να κινήσει έρευνα 
ο Διαμεσολαβητής, πρέπει πριν από την καταγγελία «να έχουν πραγματοποιηθεί 
τα ενδεδειγμένα διοικητικά διαβήματα προς τα ενδιαφερόμενα θεσμικά όργανα 
και οργανισμούς»45. Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός φορέας πρέπει καταρχάς να 
υποβάλει καταγγελία στο οικείο θεσμικό όργανο και να αναμείνει την απάντησή 
του. Η αναμονή αυτή επιβραδύνει τη διαδικασία και αποκλείει ουσιαστικά την 
άμεση παρέμβαση του Διαμεσολαβητή πριν από την υπογραφή της σύμβασης.
87 
Ο φιλικός διακανονισμός που επιτυγχάνεται βάσει πρότασης του Διαμεσολαβητή 
συνήθως συνίσταται στη χορήγηση στον καταγγέλλοντα πρόσβασης σε πληρο -
φορίες ή στην αναλυτική επεξήγηση των λόγων απόρριψης της προσφοράς του. 
Καμία έρευνα του Διαμεσολαβητή δεν έχει οδηγήσει ποτέ σε ακύρωση απόφασης 
ανάθεσης και στην επανάληψη της διαδικασίας σύναψης σύμβασης από θεσμι -
κό όργανο της ΕΕ. Η αποκατάσταση δεν συνίσταται ποτέ στην αποζημίωση του 
καταγγέλλοντα για απώλεια ευκαιρίας ή διαφυγόντα κέρδη λόγω της μη σύνα -
ψης της σύμβασης. Σε μία περίπτωση αποφασίστηκε απόδοση των εξόδων με 
τα οποία επιβαρύνθηκε ο καταγγέλλων λόγω της συμμετοχής του σε διαδικασία 
σύναψης δημόσιας σύμβασης. Ο Διαμεσολαβητής/Η Διαμεσολαβήτρια ενεργεί 
προορατικά και περιλαμβάνει στις αποφάσεις που εκδίδει «συμπληρωματικές πα -
ρατηρήσεις»· πρόκειται ουσιαστικά για συστάσεις που έχουν σκοπό να ενθαρρύ -
νουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να αλλάξουν τις πρακτικές τους στο μέλλον. Στο 
πλαίσιο 12  παρουσιάζονται παραδείγματα «συμπληρωματικών παρατηρήσεων».
Η Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απέκλειε 
αναφορές που στρέφονται εναντίον των θεσμικών οργάνων της ΕΕ
88 
Το δικαίωμα υποβολής αναφοράς αποτελεί ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα 
των ευρωπαίων πολιτών46. Κάθε πολίτης και κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που 
κατοικεί ή έχει την καταστατική του έδρα σε ένα κράτος μέλος έχει το δικαίωμα 
να υποβάλει αναφορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ωστόσο, η Επιτροπή Αναφο -
ρών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανέφερε στη δικτυακή πύλη των αναφορών 
ότι αναφορές που αφορούν περιπτώσεις κακοδιοίκησης εκ μέρους των θεσμικών 
οργάνων της ΕΕ κηρύσσονται μη παραδεκτές: «Μη παραδεκτές αναφορές (...) 
Πρέπει να σημειωθεί ότι ζητήματα που αφορούν κακοδιοίκηση στο εσωτερι -
κό των θεσμικών οργάνων ή οργανισμών της ΕΕ πρέπει να απευθύνονται στον 
Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή». Με τον τρόπο αυτό απέκλειε αναφορές που αφορούν 
ισχυρισμούς περί κακοδιοίκησης στο πλαίσιο δημόσιων συμβάσεων που αναθέ -
τουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.45 Βλέπε άρθρο 2, 
παράγραφος 4, της απόφασης 
του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου, της 9ης 
Μαρτίου 1994, σχετικά με το 
καθεστώς του Ευρωπαίου 
Διαμεσολαβητή και τους 
γενικούς όρους άσκησης των 
καθηκόντων του (ΕΕ L 113 
της 4.5.1994, σ. 15).
46 Βλέπε άρθρο 44 του Χάρτη 
Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης.
48 Παρατηρήσεις Πλαίσιο 12Παραδείγματα συμπληρωματικών παρατηρήσεων Διαμεσολαβητή
Με την επιφύλαξη των όρων της σύμβασης, σε μελλοντικές περιπτώσεις στις οποίες ανάδοχοι θα ζητούν να 
πληροφορηθούν αν η σύμβασή τους θα ανανεωθεί ή όχι, η Υπηρεσία Εκδόσεων θα μπορούσε τουλάχιστον 
να αναφέρει κατά προσέγγιση το χρονοδιάγραμμα εντός του οποίου προτίθεται να λάβει τη σχετική από -
φαση. (Απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή με την οποία περατώνεται η έρευνα σχετικά με την καταγγελία 
1922/2010/(VIK)ER κατά της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (19.12.2013))
Σε περιπτώσεις όπως η υπό εξέταση, στην οποία μια αντιπροσωπεία της ΕΕ, αφού προηγουμένως έχει ακυρώ -
σει διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης, αποφασίζει να προχωρήσει σε διαδικασία με διαπραγμάτευση με 
ορισμένους από τους αρχικούς προσφέροντες, θα ήταν καλό η αντιπροσωπεία να εξετάσει το ενδεχόμενο να 
ενημερώσει δημοσίως και εκ των προτέρων τους μη επιτυχόντες προσφέροντες σχετικά με αυτήν την εξέλιξη. 
Με τον τρόπο αυτό θα ενισχυόταν περαιτέρω η εικόνα νομιμότητας και διαφάνειας των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων των αντιπροσωπειών της ΕΕ. (Απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή με την οποία περα -
τώνεται η έρευνα σχετικά με την καταγγελία 1325/201 1/VL κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (17.5.2013))
Με αφορμή τη σύγχυση που ανέκυψε στο πλαίσιο της συγκεκριμένης υπόθεσης όσον αφορά την ορολογία και 
προς αποφυγή τυχόν παρανοήσεων στο μέλλον, ο Διαμεσολαβητής κρίνει σκόπιμο να καλέσει την Επιτροπή 
να αναθεωρήσει τα έγγραφα που παρέχει στο πλαίσιο των οικείων διαδικασιών σύναψης συμβάσεων, προκει -
μένου να εξαλειφθούν τυχόν ανακρίβειες και ανακολουθίες στη χρησιμοποιούμενη ορολογία και να διασφα -
λιστεί η σαφής, άνευ αμφισημιών, ενημέρωση των προσφερόντων σχετικά με τα κριτήρια επιλεξιμότητας που 
αφορούν την εγκατάσταση/ίδρυση/εγγραφή/εθνικότητα του νομικού προσώπου που εκπροσωπούν. Θα ήταν 
επίσης σκόπιμο η Επιτροπή να μεριμνήσει, στο πλαίσιο της εν λόγω αναθεώρησης, για τον σαφή ορισμό της 
βασικής ορολογίας των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων, είτε στην προκήρυξη της σύμβασης είτε σε προ -
σπελάσιμο από το κοινό έγγραφο στο οποίο παραπέμπει ρητά. (Απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή με την 
οποία περατώνεται η έρευνα σχετικά με την καταγγελία 920/2010/VIK κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (18.7.201 1))
49 Παρατηρήσεις 
Ενότητα IV — Η διαφάνεια των αποτελεσμάτων και 
η αμοιβαία μάθηση δεν εφαρμόζονται με συστηματικό 
τρόπο
Οι πληροφορίες για την έκβαση των δραστηριοτήτων 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της 
ΕΕ δεν είναι προσβάσιμες κατά τρόπο ώστε να είναι δυνατή 
η αποτελεσματική παρακολούθηση από την αρμόδια για την 
απαλλαγή αρχή και το ευρύτερο κοινό
89 
Ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους καταπολέμησης της διαφθοράς 
και της αντιδεοντολογικής συμπεριφοράς στις δημόσιες συμβάσεις και αποφυγής 
αδικαιολόγητων περιορισμών του ανταγωνισμού είναι η ενίσχυση της διαφάνειας 
των διαδικασιών. Η διαφάνεια είναι σημαντική όχι μόνο για τους οικονομικούς 
φορείς, αλλά και για την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή και το ευρύτερο κοινό 
που μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των επιδόσεων των θεσμικών οργάνων 
της ΕΕ μέσω της παρακολούθησης των δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων.
Η αποτελεσματική παρακολούθηση προϋποθέτει την εύρεση 
εναρμονισμένων πληροφοριών σε ενιαίο ιστότοπο
90 
Γ ια να είναι δυνατή η αποτελεσματική παρακολούθηση από τους ενδιαφερό -
μενους, πρέπει να διατίθενται σε ενιαίο ιστότοπο οι ακόλουθες ελάχιστες πλη -
ροφορίες και να επικαιροποιούνται συνεχώς για κάθε σύμβαση αξίας άνω των 
15 000 ευρώ μετά την υπογραφή της από θεσμικό όργανο της ΕΕ:
α) το αντικείμενο της σύμβασης·
β) το είδος της σύμβασης·
γ) η αξία της σύμβασης·
δ) η διάρκεια της σύμβασης·
ε) το είδος της διαδικασίας ανάθεσης (με αιτιολόγηση στην περίπτωση της δια -
δικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση)·
στ) τα κριτήρια ανάθεσης και ο συντελεστής βαρύτητάς τους·
ζ) ο αριθμός των προσφορών που παρελήφθησαν και ο αριθμός των προσφο -
ρών που συνεκτιμήθηκαν κατά τη λήψη της απόφασης οριστικής κατακύρω -
σης (με ανάλυση ανά κράτος μέλος/τρίτες χώρες και με αναφορά του αριθ -
μού των προσφορών από ΜΜΕ)·
50 Παρατηρήσεις 
η) η ονομασία και η διεύθυνση του επιτυχόντα προσφέροντα, συμπεριλαμβανο -
μένων πληροφοριών σχετικά με το αν είναι MMΕ,
θ) το ποσοστό της σύμβασης που είναι πιθανό να ανατεθεί με υπεργολαβία σε 
τρίτους.
91 
Ένα τέτοιο αποθετήριο πληροφοριών για τις συμβάσεις της ΕΕ πρέπει επίσης 
να περιλαμβάνει σχετικούς συνδέσμους που παραπέμπουν σε άλλα έγγραφα 
(π.χ. έγγραφα σύμβασης, προκηρύξεις στο TED, αντίγραφα των υπογραφεισών 
συμβάσεων).
Οι παρεχόμενες πληροφορίες είναι αποσπασματικές
92 
Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν εργαλεία χάρη στα οποία θα μπορούσε να 
διαμορφωθεί μια συνολική εικόνα για τις δραστηριότητες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Οι πληροφορίες που παρέχονται είναι 
αποσπασματικές και ως επί το πλείστον μη εναρμονισμένες. Στο TED είναι αδύ -
νατο να βρεθούν όλες οι διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που έχουν 
ολοκληρωθεί, καθώς η δημοσίευση ανακοινώσεων για την ανάθεση των συμβά -
σεων δεν είναι υποχρεωτική σε όλες τις περιπτώσεις. Η αναζήτηση των διαδικασι -
ών που περιλαμβάνονται στο TED είναι δύσκολη καθώς τα αποτελέσματα αναζή -
τησης δεν είναι πάντοτε ικανοποιητικά (βλέπε σημεία 63 έως 65). Η πλατφόρμα 
«eTendering» του TED δεν χρησιμοποιείται από όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. 
Επιπλέον, ορισμένα θεσμικά όργανα δεν προσφέρουν τη δυνατότητα τηλεφόρ -
τωσης των εγγράφων των διαγωνισμών από την πλατφόρμα μετά τη λήξη της 
προθεσμίας υποβολής προσφορών.
93 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημοσιεύει πλήρη ετήσιο κατάλογο στον ιστότο -
πό του με όλους τους αναδόχους που υπέγραψαν συμβάσεις αξίας άνω των 
15 000 ευρώ. Ο κατάλογος περιλαμβάνει την ονομασία και τη διεύθυνση του ανα -
δόχου, το είδος και το αντικείμενο της σύμβασης, τη διάρκεια και την αξία της, 
τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και τη σχετική Γ ενική Διεύθυνση. Ο κατάλογος 
αποτελεί μέρος της ετήσιας έκθεσης σχετικά με τις συμβάσεις που ανατίθενται 
από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Είναι περισσότερο ολοκληρωμένος και αναλυ -
τικός από τις συγκεντρωτικές πληροφορίες που δημοσιεύουν τα άλλα θεσμικά 
όργανα που ελέγχθηκαν και υπερβαίνει τις απαιτήσεις διαφάνειας που καθορίζο -
νται στον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ.
51 Παρατηρήσεις 
94 
Δεδομένου ότι οι δραστηριότητες σύναψης δημόσιων συμβάσεων στην Επιτροπή 
είναι αποκεντρωμένες, οι πληροφορίες για τις συμβάσεις περιλαμβάνονται στις 
ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των διαφόρων Γ ενικών Διευθύνσεων αλλά με 
τυποποιημένο τρόπο. Ωστόσο, οι πληροφορίες από τις διάφορες ετήσιες εκθέσεις 
δραστηριοτήτων δεν συγκεντρώνονται στο σύνολό τους σε μια ενιαία έκθεση σε 
επίπεδο Επιτροπής. Σε επίπεδο Επιτροπής, η Επιτροπή περιλαμβάνει στην ετήσια 
συγκεφαλαιωτική έκθεση των επιτευγμάτων της Επιτροπής όσον αφορά τη 
διαχείριση αναλυτική έκθεση για τις διαδικασίες με διαπραγμάτευση. Το σύστημα 
δημοσιονομικής διαφάνειας της Επιτροπής σχεδιάστηκε για να παρέχει πληρο -
φορίες σχετικά με τους αποδέκτες κονδυλίων της ΕΕ. Ωστόσο, δεν περιλαμβάνει 
πληροφορίες για το είδος της διαδικασίας σύναψης σύμβασης που οδήγησε στην 
ανάθεση συμβάσεων.
95 
Η ΕΚΤ δημοσιεύει στον ιστότοπό της ετήσιους καταλόγους με τις συμβάσεις 
αξίας άνω των 50 000 ευρώ που ανατέθηκαν χωρίς να δημοσιευθεί προκήρυξη 
σύμβασης. Στους καταλόγους προσδιορίζονται η ονομασία των αναδόχων στους 
οποίους ανατέθηκαν οι συμβάσεις, το αντικείμενο και η εκτιμώμενη αξία των 
συμβάσεων, καθώς και αν η διάρκεια της σύμβασης υπερβαίνει τους 12 μήνες. 
Στην ενότητα με το αρχειακό υλικό διατίθενται σε κεντρικό επίπεδο προκηρύξεις 
διαγωνισμών και γνωστοποιήσεις ανάθεσης συμβάσεων περασμένων ετών από 
το TED, καθώς και μη υποχρεωτικές προκηρύξεις διαγωνισμών.
96 
Ο ασφαλής ιστότοπος υποβολής προσφορών του Συμβουλίου για τις συμβάσεις 
άνω των 60 000 ευρώ προσέφερε λειτουργία αναζήτησης όχι μόνο για τις προ -
σκλήσεις που ήταν σε εξέλιξη αλλά και για τις προσκλήσεις που είχαν κλείσει 
ή ακυρωθεί. Ωστόσο, όταν δοκιμάσαμε τη λειτουργία αναζήτησης, δεν εμφανί -
στηκαν όλες οι προσκλήσεις που είχαν κλείσει. Στο TED έχουν δημοσιευθεί ετήσι -
οι κατάλογοι συμβάσεων για τις οποίες δεν δημοσιεύθηκε ειδική γνωστοποίηση 
ανάθεσης σύμβασης. Στον ιστότοπο του Συμβουλίου όμως δεν υπήρχε σύνδε -
σμος που να παραπέμπει σε αυτούς τους καταλόγους.
97 
Η πύλη ανοικτών δεδομένων της ΕΕ (EU Open Data Portal), που τελεί υπό τη 
διαχείριση της Υπηρεσίας Εκδόσεων, περιέχει σύνολα δεδομένων που αφορούν 
τις δημόσιες συμβάσεις. Τα πιο ολοκληρωμένα σύνολα δεδομένων βασίζονται 
απευθείας στο TED. Τα εν λόγω σύνολα δεδομένων πάσχουν από τα προβλήματα 
που περιγράφονται στα σημεία 63-64, ήτοι δεν δίνουν πάντοτε ικανοποιητικά 
αποτελέσματα και, ενίοτε, τα δεδομένα είναι ελλιπή.
52 Παρατηρήσεις 
Η άντληση διδαγμάτων από τις βέλτιστες πρακτικές δεν 
αξιοποιείται στο έπακρο
98 
Δεδομένου ότι οι δημόσιες συμβάσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ είναι σε 
μεγάλο βαθμό αποκεντρωμένες, η συνεργασία μεταξύ των διαφόρων οργανι -
σμών μπορεί να επιφέρει βελτιώσεις χάρη στην αμοιβαία μάθηση και στη γόνιμη 
συνεργασία. Διαπιστώσαμε ότι η συνεργασία και η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ 
των διαφόρων θεσμικών οργάνων και —στην περίπτωση των μεγαλύτερων θε -
σμικών οργάνων— μεταξύ των διαφόρων μονάδων δημόσιων συμβάσεων, έχουν 
αναπτυχθεί σε σημαντικό βαθμό. Μάλιστα, διενεργούνται και διοργανικές διαδι -
κασίες σύναψης συμβάσεων. Υπάρχουν δίαυλοι για την υποβολή ερωτημάτων και 
φόρουμ συζητήσεων.
99 
Οι αξιολογήσεις από ομοτίμους καθιστούν δυνατή την ανταλλαγή βέλτιστων πρα -
κτικών από τους συμμετέχοντες οργανισμούς κατά συστηματοποιημένο τρόπο. 
Στον τομέα των συμβάσεων της ΕΕ, το εργαλείο αυτό δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη. 
Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα των βελτιώσεων που έχουν επέλθει χάρη στις 
αξιολογήσεις από ομοτίμους αποτελεί το Ευρωπαϊκό Στατιστικό Σύστημα47. Το 
Κοινό Κέντρο Ερευνών πραγματοποιεί τακτικά εκ των υστέρων ελέγχους στους 
φακέλους των συμβάσεών του στο πλαίσιο ελέγχων που αφορούν τις πληρωμές. 
Οι εν λόγω εκ των υστέρων έλεγχοι εμφανίζουν ορισμένα κοινά στοιχεία με τις 
αξιολογήσεις από ομοτίμους48.47 Βλέπε την ειδική έκθεση του 
Συνεδρίου αριθ. 12/2012 
«Βελτίωσαν η Επιτροπή και 
η Eurostat τη διαδικασία 
παραγωγής αξιόπιστων και 
έγκυρων ευρωπαϊκών 
στατιστικών;»  
(http://eca.europa.eu ).
48 Το 2014 τέτοιοι έλεγχοι 
πραγματοποιήθηκαν σε 
55 φακέλους συμβάσεων. 
Οι έλεγχοι αυτοί αφορούσαν 
την τήρηση κανόνων και 
απαιτήσεων. 
Πραγματοποιήθηκαν από 
εννέα τριμελείς ομάδες για να 
καλύψουν όλες τις τοποθεσίες 
του Κοινού Κέντρου Ερευνών. 
Οι ελεγκτές προέρχονταν από 
διαφορετικές μονάδες και 
τοποθεσίες. Στο εσωτερικό της 
κάθε ομάδας είχε οριστεί 
επικεφαλής της ομάδας. 
Οι διαφορετικές ομάδες 
χρησιμοποιούσαν τα ίδια 
αναλυτικά φύλλα 
επαλήθευσης και 
τυποποιημένα υποδείγματα 
υποβολής στοιχείων.
53
 Συμπεράσματα 
και συστάσεις
100  
Οι δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ διέπονται από κανόνες οι οποίοι αποσκοπούν 
στην άρση των φραγμών και στο άνοιγμα των αγορών χωρίς διακρίσεις και με 
διαφάνεια, προκειμένου να τονωθεί ο ανταγωνισμός. Με τις δημόσιες συμβάσεις 
αυξάνονται οι επιλογές των δημόσιων φορέων σε επίπεδο δυνητικών αναδόχων, 
με αποτέλεσμα την αύξηση της οικονομικής αποδοτικότητας και, παράλληλα, την 
ανάπτυξη επιχειρηματικών ευκαιριών για τις εταιρείες.
101  
Το Συνέδριο διαπιστώνει ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ μπορούν να κάνουν περισ -
σότερα για να διευκολύνουν την πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις τους.
102  
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ διαθέτουν άρτια συστήματα και έμπειρο προσωπικό 
που περιορίζουν τον κίνδυνο σφαλμάτων και παρατυπιών. Εντοπίζουμε μικρό 
αριθμό σοβαρών σφαλμάτων όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις στις πράξεις 
που διαχειρίζονται απευθείας τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τις οποίες εξετάζουμε 
στο πλαίσιο της ετήσιας δήλωσης αξιοπιστίας μας. Οι υποθέσεις που διαβιβά -
ζονται στην OLAF είναι ελάχιστες, γεγονός που υποδεικνύει ότι ο αριθμός των 
σοβαρών περιπτώσεων παρατυπιών και απάτης είναι περιορισμένος σε αυτόν τον 
τομέα (βλέπε σημεία 15 έως 22).
103  
Γ ια να παρακολουθούν και να καταδεικνύουν την προσβασιμότητα των δραστη -
ριοτήτων σύναψης δημόσιων συμβάσεων που διενεργούν, τα θεσμικά όργανα της 
ΕΕ πρέπει να διαθέτουν στοιχεία για τη συμμετοχή των οικονομικών φορέων στις 
διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που προκηρύσσουν. Τα περισσότερα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν μετρούν συστηματικά το επίπεδο της συμμετοχής 
στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που προκηρύσσουν. Μεταξύ 
των οργανισμών που ελέγχθηκαν, μόνο το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής 
συλλέγει ολοκληρωμένα στατιστικά στοιχεία για τον τομέα αυτό. Οι υπόλοιποι 
συμμορφώνονται με την ελάχιστη απαίτηση βάσει της οποίας οι γνωστοποιήσεις 
ανάθεσης σύμβασης που δημοσιεύονται στο TED πρέπει να αναφέρουν τον αριθ -
μό των προσφορών που παρελήφθησαν (βλέπε σημεία 23 έως 25).
Σύσταση 1
Προκειμένου να διευκολυνθεί η παρακολούθηση της προσβασιμότητας των δρα -
στηριοτήτων τους στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, όλα τα θεσμικά όργανα 
της ΕΕ πρέπει να συγκεντρώνουν και να αναλύουν στοιχεία ανά διαδικασία και 
για κάθε είδος διαδικασίας, τόσο σχετικά με τον αριθμό των προσφορών ή των 
αιτήσεων συμμετοχής που λαμβάνονται σε πρώτο στάδιο, όσο και για τον αριθ -
μό των προσφορών που συνεκτιμώνται κατά τη λήψη της απόφασης οριστικής 
κατακύρωσης.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση : από το 2017
54 Συμπεράσματα και συστάσεις 
104  
Κατά την αναθεώρηση των κανόνων τους για τις δημόσιες συμβάσεις που πραγμα -
τοποιήθηκε το 2015, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν διευκόλυναν την πρόσβαση στις 
δημόσιες συμβάσεις τους απλουστεύοντας τους κανόνες και αποσαφηνίζοντας τις 
«γκρίζες περιοχές» στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό (βλέπε σημεία 26 έως 35):
α) ο δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΕ και οι κανόνες εφαρμογής του δεν 
έχουν συγκεντρωθεί σε ένα ενιαίο έγγραφο και εξακολουθούν να αποτελούν 
ένα αδικαιολόγητα περίπλοκο νομοθέτημα·
β) οι παρεκκλίσεις από τη νέα οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις δεν επισημαί -
νονται ή δεν επεξηγούνται πάντα με σαφήνεια·
γ) η συμμετοχή των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων δεν ενθαρρύνεται ρητά·
δ) ο τρόπος διερεύνησης της αγοράς πριν από τη σύναψη συμβάσεων ακινήτων 
δεν έχει αποσαφηνιστεί·ε) μόνον η ΕΚΤ έχει καθορίσει στους κανόνες της 
για τις δημόσιες συμβάσεις το γλωσσικό καθεστώς που εφαρμόζει στις διαδι -
κασίες σύναψης συμβάσεων.
Σύσταση 2
Κατά την επικείμενη αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ που 
θα πραγματοποιηθεί εντός του 2016, η Επιτροπή πρέπει να προτείνει ένα ενιαίο 
εγχειρίδιο κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις. Στο εγχειρίδιο, η συμμετοχή των 
μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων πρέπει να ενθαρρύνεται ρητά. Πρέπει επίσης 
να συμπεριληφθούν κανόνες τόσο για τη διερεύνηση της αγοράς πριν από τη 
σύναψη συμβάσεων ακινήτων όσο και για το γλωσσικό καθεστώς που θα ισχύει 
στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Οι παρεκκλίσεις από την οδηγία 
για τις δημόσιες συμβάσεις του 2014 πρέπει να δικαιολογούνται.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση : 2017 στο πλαίσιο της αναθεώρησης 
του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ
105  
Υπήρξαν περιπτώσεις στις οποίες οι διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων που προ -
κρίθηκαν δεν διασφάλιζαν την ευρύτερη δυνατή βάση ανταγωνισμού. Τα περισ -
σότερα θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν προέβλεπαν τη διενέργεια διαβούλευσης με 
την αγορά πριν από την έναρξη της επίσημης διαδικασίας σύναψης δημόσιας 
σύμβασης. Οι διαβουλεύσεις αυτές είναι σημαντικές για την ενημέρωση των εν 
δυνάμει προσφερόντων και τη βελτιστοποίηση των απαιτήσεων που πρέπει να 
καθορίζονται στα έγγραφα διαγωνισμών. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν πρέπει 
να προβαίνουν σε τεχνητή κατάτμηση μιας δημόσιας σύμβασης με σκοπό να 
αποφύγουν την απαραίτητη εφαρμογή ανταγωνιστικότερης διαδικασίας. Ωστόσο, 
η υποδιαίρεση συμβάσεων σε παρτίδες και η ταυτόχρονη δημοσίευσή τους μπο -
ρεί να αυξήσει την προσβασιμότητα των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβά -
σεων, κυρίως για τις ΜΜΕ. Η πρακτική αυτή δεν εφαρμόστηκε επαρκώς από τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ (βλέπε σημεία 37 έως 55).
55 Συμπεράσματα και συστάσεις 
Σύσταση 3
Πριν από την προκήρυξη συμβάσεων, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να 
προβαίνουν σε προκαταρκτικές διαβουλεύσεις με την αγορά, όπου αυτό κρίνε -
ται σκόπιμο, προκειμένου να προετοιμάζουν τη διαδικασία σύναψης δημόσιας 
σύμβασης και να ενημερώνουν τους οικονομικούς φορείς τόσο για τις επικείμε -
νες διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων όσο και για τις απαιτήσεις των 
διαδικασιών.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση : άμεσα
Σύσταση 4
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να υποδιαιρούν τις συμβάσεις σε παρτίδες, εφό -
σον αυτό είναι δυνατό, προκειμένου να αυξάνεται η συμμετοχή στις διαδικασίες 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων που προκηρύσσουν.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση : άμεσα
106  
Εν δυνάμει προσφέροντες που επιθυμούν να εντοπίσουν και να αξιοποιήσουν τις 
ευκαιρίες που προσφέρουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στον τομέα των δημόσιων 
συμβάσεων προσκρούουν σε αδικαιολόγητα εμπόδια. Η προβολή των ευκαιριών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ στο διαδίκτυο εί -
ναι ανεπαρκής. Οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι αποσπασματικές και βρίσκονται 
διάσπαρτες σε πολλούς διαφορετικούς ιστότοπους. Η λειτουργία αναζήτησης 
του TED (καθημερινό ηλεκτρονικό δελτίο υποβολής προσφορών) δεν απέδωσε 
ικανοποιητικά αποτελέσματα σε όλες τις περιπτώσεις. Επίσης, δεν έχει επιτευχθεί 
ακόμη η ενιαία και ολοκληρωμένη εφαρμογή των εργαλείων που παρέχουν τη 
δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής προσφορών (βλέπε σημεία 56 έως 75).
Σύσταση 5
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να δημιουργήσουν μια κοινή ηλεκτρονική υπη -
ρεσία μίας στάσης για τις δραστηριότητες ανάθεσης συμβάσεων που διενεργούν, 
η οποία θα επιτρέπει στους οικονομικούς φορείς να βρίσκουν όλες τις σχετικές 
πληροφορίες σε έναν μόνο ιστότοπο και να επικοινωνούν, μέσω αυτού, με τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ. Οι διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, περιλαμ -
βανομένης της επικοινωνίας σχετικά με τους ισχύοντες κανόνες, τις επιχειρημα -
τικές ευκαιρίες, τα συναφή έγγραφα, την υποβολή προσφορών και κάθε άλλης 
επικοινωνίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων και των οικονομικών φορέων, πρέπει 
να διεκπεραιώνονται στο σύνολό τους μέσω μιας υπηρεσίας μίας στάσης.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση : 2018
56 Συμπεράσματα και συστάσεις 
107  
Γ ια τους οικονομικούς φορείς που θεωρούν ότι έτυχαν άδικης μεταχείρισης, είναι 
δύσκολη η άμεση εξέταση των καταγγελιών και η αποζημίωσή τους. Μόνο η ΕΚΤ 
διαθέτει άρτια εσωτερική διαδικασία προσφυγών (βλέπε σημεία 76 έως 88).
Σύσταση 6
Η Επιτροπή πρέπει να προτείνει την τροποποίηση του δημοσιονομικού κανο -
νισμού της ΕΕ ώστε να διασφαλίζεται η άμεση εξέταση των καταγγελιών που 
υποβάλλουν οικονομικοί φορείς οι οποίοι θεωρούν ότι έτυχαν άδικης μεταχείρι -
σης. Η εξέταση αυτή θα πρέπει να προηγείται τυχόν προσφυγής των οικονομικών 
φορέων ενώπιον του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή ή των δικαστηρίων της ΕΕ.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση : 2017 στο πλαίσιο της αναθεώρησης 
του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ
108  
Οι πληροφορίες για την έκβαση των δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων συμβά -
σεων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ δεν είναι προσβάσιμες κατά τρόπο ώστε να 
είναι δυνατή η αποτελεσματική παρακολούθηση από την αρμόδια για την απαλ -
λαγή αρχή και το ευρύτερο κοινό με γνώμονα την αύξηση της διαφάνειας και την 
οικοδόμηση εμπιστοσύνης. Οι πληροφορίες που παρέχονται είναι αποσπασματι -
κές και τις περισσότερες φορές μη εναρμονισμένες (βλέπε σημεία 89-97). Οι εκ -
θέσεις της OLAF για τις έρευνές της δεν επιτρέπουν την αξιολόγηση διαχρονικών 
τάσεων (βλέπε σημεία 16 και 17).
Σύσταση 7
Γ ια να είναι δυνατή η εκ των υστέρων παρακολούθηση των δραστηριοτήτων 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων κατά τρόπο αποτελεσματικό, τα θεσμικά όργανα 
της ΕΕ πρέπει να συστήσουν ενιαίο δημόσιο αποθετήριο πληροφοριών σχετικά 
με τις δημόσιες συμβάσεις τους, το οποίο θα μπορούσε να αναπτυχθεί ως μέρος 
της πλατφόρμας «eTendering» του TED.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση : 2018
Σύσταση 8
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) πρέπει να βελτιώσει 
το σύστημα διαχείρισης των υποθέσεών της ώστε να καταρτίζει εκθέσεις και 
στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις διάφορες εικαζόμενες περιπτώσεις απάτης που 
διερευνά και σχετικά με την έκβαση των ερευνών αυτών.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση : 2017
57 Συμπεράσματα και συστάσεις 
109  
Δεδομένου ότι οι δημόσιες συμβάσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ είναι σε 
μεγάλο βαθμό αποκεντρωμένες, η μεταξύ τους συνεργασία μπορεί να επιφέρει 
βελτιώσεις χάρη στην αμοιβαία μάθηση και στη γόνιμη συνεργασία. Διαπιστώσα -
με ότι η συνεργασία και η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των διαφόρων θεσμικών 
οργάνων και —στην περίπτωση των μεγαλύτερων θεσμικών οργάνων— μεταξύ 
των διαφόρων μονάδων δημόσιων συμβάσεων, έχουν αναπτυχθεί σε σημαντι -
κό βαθμό. Ωστόσο, οι αξιολογήσεις από ομοτίμους, οι οποίες αποτελούν το πιο 
προηγμένο εργαλείο για τη συστηματική ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, δεν 
χρησιμοποιήθηκαν (βλέπε σημεία 98 και 99).
Σύσταση 9
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να χρησιμοποιούν αξιολογήσεις από ομοτίμους 
για την αμοιβαία μάθηση και την ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών στον 
τομέα των δημόσιων συμβάσεων.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση : η πρώτη αξιολόγηση από ομοτίμους 
αναμένεται να ξεκινήσει το 2018
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα IV, του οποίου προεδρεύει 
ο κ. Baudilio TOMÉ MUGURUZA, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο 
Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 24ης Μαΐου 2016.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Πρόεδρος
58 Παραρτήματα
Χρήστες της πλατφόρμας «eTendering» του TED (Απρίλιος 2016)
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ΓΔ Επικοινωνίας
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ΓΔ Καινοτομίας και Τεχνολογικής Υποστήριξης
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ΓΔ Υποδομών και Υλικοτεχνικής Υποστήριξης
Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Γ ραφείο Υποδομών και Διοικητικής Υποστήριξης στις Βρυξέλλες
Γ ραφείο Υποδομών και Διοικητικής Υποστήριξης στο Λουξεμβούργο
Εκτελεστικός Οργανισμός για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (EASME)
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Ανθρώπινων Πόρων και Ασφάλειας
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Γ εωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Δικαιοσύνης και Καταναλωτών
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Εμπορίου
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Ενέργειας
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογιών
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Επικοινωνίας
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Έρευνας και Καινοτομίας
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Κινητικότητας και Mεταφορών
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Περιβάλλοντος + ΓΔ Δράσης για το Κλίμα
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Πληροφορικής
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Προϋπολογισμού
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών και Ένωσης Κεφαλαιαγορών
Κοινό Κέντρο Ερευνών
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)
Eurostat
Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
EUROJUST
Γ ραφείο Εναρμόνισης στο Πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα)
Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA)
Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA)
Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ)
Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία (EUROPOL)
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας (EFCA)
Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC)
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας (ΕΟΑ)
Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των Κρατών 
Μελών (Frontex)
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (ΕΟΠ)
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (ERA)
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA)
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων (ECHA)
Κοινή Επιχείρηση Fusion for Energy (F4E)
Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (ENISA)Παράρτημα Ι
59 Παραρτήματα 
Σύνοψη αποτελεσμάτων έρευνας
Πλαίσιο
Στο πλαίσιο του ελέγχου επιδόσεων σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, κρίθηκε 
σκόπιμο να συνεκτιμηθούν οι απόψεις και οι ιδέες των μικρότερων οργανισμών της ΕΕ για τις διαδικασίες σύ -
ναψης δημόσιων συμβάσεων ώστε να διαμορφωθεί συνολικότερη εικόνα. Το ερωτηματολόγιο απεστάλη σε 47 
τέτοιους οργανισμούς και το ποσοστό ανταπόκρισης ανήλθε σε 85 %.
I. Πολιτικές για τις δημόσιες συμβάσεις
01 
Οι πολιτικές για τις δημόσιες συμβάσεις είναι σημαντικές επειδή καταδεικνύουν το σκεπτικό στο οποίο βασί -
ζονται οι πρακτικές σύναψης δημόσιων συμβάσεων που εφαρμόζουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Επίσης, είναι 
ιδιαίτερα σημαντικές για τη βελτίωση της πρόσβασης στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων και την 
οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης, καθώς ενισχύουν την υποχρέωση λογοδοσίας των οργανισμών που προκη -
ρύσσουν τους διαγωνισμούς και την εμπιστοσύνη των φορέων που ενδιαφέρονται να υποβάλουν προσφορές.
02 
Οι τρεις σημαντικότερες προτεραιότητες που αναφέρθηκαν από τους οργανισμούς, τις κοινές επιχειρήσεις και 
άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ ήταν (κατά φθίνουσα σειρά): η επίτευξη υψηλού λόγου τιμής/ποιότητας, η διασφά -
λιση αμεροληψίας και η απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών.
03 
Στο ερώτημα αν διέθεταν πολιτική για τις δημόσιες συμβάσεις, η πλειονότητα (57 %) απάντησε θετικά. Ωστόσο, 
οι υπόλοιποι ερωτηθέντες (43 %) δεν διέθεταν καμία σχετική πολιτική.
04 
Όσον αφορά τη δημοσιοποίηση των πολιτικών, το 56 % των ερωτηθέντων απάντησε ότι οι πολιτικές αυτές είναι 
διαθέσιμες στο κοινό.
II. Εξορθολογισμός δημόσιων συμβάσεων
01 
Οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων μπορούν να καταστούν ευκολότερες και λιγότερο γραφειοκρατικές με δια -
φόρους τρόπους, μεταξύ άλλων, με την κατάρτιση κατευθυντήριων οδηγιών για τις μεθόδους υποβολής προ -
σφορών, με τη χρήση εργαλείων για ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις, με την παρακολούθηση της συμμετοχής 
ή τη διενέργεια διαβουλεύσεων με την αγορά.
02 
Στο ερώτημα αν στους αρμόδιους για τις συμβάσεις υπαλλήλους τους παρείχαν έγγραφα καθοδήγησης για την 
επιλογή μεθόδων υποβολής προσφορών, η πλειονότητα (60 %) απάντησε ότι εφαρμόζει αυτήν την πρακτική.
03 
Οι ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις αναγνωρίζονται από την Επιτροπή ως βασικό μέσο διευκόλυνσης των 
διαδικασιών σύναψης συμβάσεων. Οι ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την Παράρτημα ΙΙ
60 Παραρτήματα 
ηλεκτρονική υποβολή προσφορών και την ηλεκτρονική ανάθεση. Ωστόσο, μόνο το 35 % των ερωτηθέντων απά -
ντησε ότι χρησιμοποιεί κάποιο από αυτά τα εργαλεία.
III. Διαβούλευση με την αγορά
01 
Η διαβούλευση με την αγορά πριν ξεκινήσει η διαδικασία υποβολής προσφορών έχει καίρια σημασία, ώστε να 
ενημερωθεί η αγορά και να έχει επιτυχία η διαδικασία υποβολής προσφορών. Ωστόσο, οι μισοί περίπου από 
τους οργανισμούς που συμμετείχαν στην έρευνα είτε δεν πραγματοποιούσαν καθόλου διαβουλεύσεις, είτε 
πραγματοποιούσαν σπάνια διαβουλεύσεις με την αγορά. Γ ια τον σκοπό αυτό, σημαντική είναι επίσης η χρήση 
προτύπων διαβούλευσης με την αγορά, μολονότι τρεις μόνο ερωτηθέντες χρησιμοποιούσαν τέτοια πρότυπα.
02 
Το προκαταρκτικό στάδιο υποβολής προσφορών θα μπορούσε επίσης να γίνει λιγότερο επαχθές μέσω της παρα -
κολούθησης της συμμετοχής και της τήρησης καταλόγων προμηθευτών. Το 15 % των ερωτηθέντων απάντησε 
ότι τηρεί καταλόγους προμηθευτών και πάνω από το 75 % ανέφερε ότι παρακολουθεί τη μέση συμμετοχή.
IV. Συμμετοχή
01 
Η συμμετοχή δεν αποτελούσε εξαρχής ιδιαίτερο πρόβλημα για τους ερωτηθέντες, παρόλο βέβαια που επεδί -
ωκαν να την βελτιώσουν. Τα προβλήματα που εντόπισαν όσον αφορά τη συμμετοχή είναι τα εξής: ανεπαρκής 
συμμετοχή, περίπλοκη νομοθεσία και το γεγονός ότι οι τοπικές αγορές είναι συχνά πάρα πολύ μικρές.
02 
Γ ια να αντιμετωπίσουν τις επιζήμιες επιπτώσεις αυτών των προβλημάτων στο επίπεδο της συμμετοχής, οι ερω -
τηθέντες παρέχουν δεοντολογικές κατευθυντήριες οδηγίες στους υπαλλήλους τους, επιδιώκουν να καταστή -
σουν τις διοικητικές τους διαδικασίες λιγότερο περίπλοκες και τυποποιούν τις απαιτήσεις τους.
V. Διαφάνεια
01 
Η διαφάνεια συμβάλλει καθοριστικά στην επίτευξη αμεροληψίας —μία από τις προτεραιότητες των δημόσιων 
συμβάσεων.
02 
Η δημοσιοποίηση των θυγατρικών και των μητρικών εταιρειών θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαφάνεια της δια -
δικασίας, όταν μάλιστα το 94 % των ερωτηθέντων συμφωνεί ότι η διάταξη αυτή πρέπει να γίνει υποχρεωτική.
03 
Οι μισοί περίπου από τους ερωτηθέντες (47 %) εξακολουθούν να μην δημοσιοποιούν τις πολιτικές τους για τις 
δημόσιες συμβάσεις.Παράρτημα ΙΙ
61 Απαντήσεις του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
38
Η νομική βάση που διευκρινίζει το καθεστώς για προκαταρκτική διαβούλευση με παράγοντες της αγοράς εισήχθη μόνο 
με τις τροποποιήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού (ΔΚ) και των κανόνων εφαρμογής (ΚΕ) και τέθηκε σε ισχύ την 1η 
Ιανουαρίου 2016. Δεδομένου ότι η συμμετοχή δυνητικά ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων στη σύνταξη των εγγρά -
φων του διαγωνισμού έθετε ορισμένα ερωτήματα σχετικά με την ίση μεταχείριση, την αποφυγή των διακρίσεων και τη 
διαφάνεια, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φάνηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικό ως προς τη χρήση αυτής της δυνατότητας επίσης 
σε σχέση με το άρθρο 107 του ΔΚ.
39
Το Κοινοβούλιο προσαρμόζει τον οδηγό του για τις δημόσιες συμβάσεις και έχει τροποποιήσει το περιεχόμενο των επι -
μορφωτικών μαθημάτων, δίνοντας έμφαση στη χρήση της προκαταρκτικής έρευνας αγοράς, ενημερώνοντας όμως και 
για τους κινδύνους και δίνοντας έμφαση σε διαδικασίες για αποφυγή των κινδύνων.
42
Η επιλογή ενός ενιαίου μέρους διευκολύνει την οργάνωση των υπηρεσιών πριν και κατά τη διάρκεια της συνόδου του 
Κοινοβουλίου, που χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα εντατικούς ρυθμούς, δεδομένου ότι ο όγκος των υπηρεσιών συγκε -
ντρώνονται σε τέσσερις ημέρες τον μήνα. Το γεγονός αυτό με τη σειρά του επέτρεψε την εισαγωγή ενός προγράμματος 
παραγωγικότητας της τάξεως του 1 % ετησίως. Τούτο σημαίνει ότι θα υπάρχει ετήσια μείωση των τιμών κατά 1 %, αρχής 
γενομένης από τον δεύτερο χρόνο. Επιπλέον, εάν ληφθεί υπόψη ο μεγάλος αριθμός προσφορών που ελήφθησαν (6), 
συμπεραίνουμε ότι η ενιαία παρτίδα δεν μείωσε τον ανταγωνισμό.
Το Κοινοβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση την έμφαση που προσδίδουν οι αναθεωρημένοι κανόνες στη χρήση παρτίδων 
και θα το λάβει υπόψη σε αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές, αλλά, όπως δείχνει επίσης η παρατήρηση αριθ. 43 
κατωτέρω, η απόφαση για οποιαδήποτε διαίρεση σε μέρη εξαρτάται πάντοτε από τις ιδιαιτερότητες της περίπτωσης λαμ -
βάνοντας υπόψη τον χαρακτήρα των παραδοτέων, καθώς και τη χρυσή τομή μεταξύ, αφενός, της πρόσβασης των μικρών 
και μεσαίων επιχειρήσεων και, αφετέρου, της οικονομικής αποδοτικότητας.
43
Οι αγορές αυτές που αφορούσαν σχετικά χαμηλά ποσά έγιναν υπό έκτακτες συνθήκες, δεδομένου ότι ορισμένες υπηρε -
σίες είχαν μετακινηθεί σε ένα νέο κτίριο στο οποίο συνεχίζονταν οι εργασίες, και αντιπροσωπεύουν εφάπαξ αγορές για 
την ικανοποίηση συγκεκριμένων αναγκών. Επιπλέον, τηρήθηκε το όριο των 60 000 ευρώ. Οι μελλοντικές ανάγκες του 
Οργάνου στον τομέα αυτόν θα καλυφθούν από σύμβαση-πλαίσιο, η ανάθεση της οποίας θα γίνει ύστερα από διαδικασία 
διαγωνισμού η οποία βρίσκεται υπό εξέλιξη.
50
Όπως αναφέρεται στο σημείο 34 των παρατηρήσεων, η προκήρυξη μεταξύ άλλων για το συγκεκριμένο κτίριο δημοσιεύ -
τηκε στην Επίσημη Εφημερίδα. Από νομική άποψη, η συμβατική διευθέτηση μέσω της οποίας προσφέρθηκε αυτό το έργο 
«με το κλειδί στο χέρι» συμμορφώνεται με τις υφιστάμενες διατάξεις (το άρθρο 121 των ΚΕ και οι προηγούμενες σχετικές 
διατάξεις που ίσχυαν τότε).
Επισημαίνεται ότι στο πλαίσιο των παραμέτρων που όρισε το όργανο και λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιομορφίες της 
αγοράς, η έρευνα αγοράς ήταν όσο το δυνατόν ευρύτερη με τήρηση των νομικών προθεσμιών, ακριβώς με στόχο να 
αυξηθεί η συμμετοχή, η οποία αποτελεί βασική παράμετρο του πεδίου του ελέγχου (παράγραφος 8 στοιχείο β) των 
παρατηρήσεων).
51
Οι υπηρεσίες του Κοινοβουλίου έχουν εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για τις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, κατά τη διενέρ -
γεια των διαπραγματεύσεων το Κοινοβούλιο πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη του την αρχή της αναλογικότητας και να 
τηρεί ισορροπία μεταξύ των πόρων που χρησιμοποιούνται και της αξίας της σύμβασης. Η διενέργεια διαπραγματεύσεων 
μπορεί να είναι χρονοβόρα και δαπανηρή σε πόρους, ιδίως σε περίπτωση συμβάσεων χαμηλής και πολύ χαμηλής αξίας.
Απαντήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 62
73
Το Κοινοβούλιο έχει ήδη θεσπίσει εσωτερικές συστάσεις και οι ΓΔ έχουν εκπονήσει εσωτερικές πολιτικές για τη χρήση ηλε -
κτρονικών μέσων στις επικοινωνίες με τους προσφέροντες για όλες τις συμβάσεις κάτω από το όριο της οδηγίας. Η χρήση 
των ηλεκτρονικών προσφορών του TED εφαρμόζεται σταδιακά και βρίσκεται σε προκαταρκτικό στάδιο η χρήση μιας 
συνολικής πλατφόρμας για την ηλεκτρονική κατάθεση προσφορών.
Μέχρις ότου διευθετηθεί αυτό το ζήτημα, η χρήση του εσωτερικού συστήματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του Κοινο -
βουλίου αντίκειται σε γενικές γραμμές στις διατάξεις των κανόνων εφαρμογής.
88
Οι δημόσιες συμβάσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ εμπίπτουν στις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι 
αναφορές στον τομέα αυτό είναι παραδεκτές βάσεις των σχετικών διατάξεων.
Ωστόσο, κάθε αναφορά αξιολογείται με βάση το δικό της ιδιαίτερο περιεχόμενο. Ανάλογα με το περιεχόμενο της αναφο -
ράς, η Επιτροπή Αναφορών μπορεί να συστήσει στον αναφέροντα να υποβάλει καταγγελία στον Ευρωπαίο Διαμεσολα -
βητή. Στις περιπτώσεις αυτές, η αναφορά συνήθως κηρύσσεται παραδεκτή, αλλά ο αναφέρων πρέπει να υποβάλει ο ίδιος 
καταγγελία στον Διαμεσολαβητή· ο Διαμεσολαβητής δεν διενεργεί έρευνες για λογαριασμό της Επιτροπής Αναφορών.
Αντί να αποθαρρύνουν, οι πληροφορίες στην ενότητα αυτή αποβλέπουν στο να ενημερώσουν τους πολίτες για τη συνέ -
χεια που μπορεί να δοθεί και για κατάλληλα προσιτά ένδικα μέσα σε μεμονωμένες περιπτώσεις, σε απουσία ενός μηχανι -
σμού επανεξέτασης που απαιτεί νομική βάση.
Σύσταση 1
Το Κοινοβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση τη σύσταση αυτή. Το υφιστάμενο εργαλείο του για τη διαχείριση συμβάσεων και 
την υποβολή αναφορών WebContracts  προβλέπει ήδη τη δυνατότητα συλλογής δεδομένων, κάτι που είναι υποχρεωτικό 
για τις διαδικασίες με διαπραγμάτευση. Ωστόσο, περαιτέρω εξελίξεις στην ανάκτηση μεταδεδομένων θα πρέπει να εκτι -
μηθούν στο φως της οικονομικής αποδοτικότητας, αν λάβουμε υπόψη τους περιορισμένους πόρους που είναι διαθέσιμοι.
Σύσταση 3
Βλ. την απάντηση στις παραγράφους αριθ. 38 και 39 των παρατηρήσεων. Το Κοινοβούλιο επικαιροποιεί τον οδηγό για τις 
δημόσιες συμβάσεις και έχει προσαρμόσει το περιεχόμενο της επιμόρφωσης, δίνοντας έμφαση στη χρήση προκαταρ -
κτικής έρευνας αγοράς, ενημερώνοντας όμως για τους σχετικούς κινδύνους και δίνοντας έμφαση σε διαδικασίες για την 
αποφυγή κινδύνων.
Σύσταση 4
Το Κοινοβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση την έμφαση που προσδίδουν οι αναθεωρημένοι κανόνες στη χρήση παρτίδων 
και θα το λάβει υπόψη σε αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές, αλλά οποιαδήποτε διαίρεση σε μέρη εξαρτάται 
πάντοτε από τις ιδιαιτερότητες της περίπτωσης λαμβάνοντας υπόψη το χαρακτήρα των παραδοτέων, καθώς και τη 
χρυσή τομή μεταξύ, αφενός, της πρόσβασης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και, αφετέρου, της οικονομικής 
αποδοτικότητας.
Σύσταση αριθ. 5
Το Κοινοβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση αυτή τη σύσταση και θα εξετάσει σε πρώτο στάδιο τη βελτίωση των πληροφο -
ριών στον ιστότοπό του στο πλαίσιο μιας επικείμενης αναδιάρθρωσης του περιεχομένου του, καθώς και την εισαγωγή και 
εγκατάσταση ενός συστήματος ηλεκτρονικής κατάθεσης προσφορών.
Απαντήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 63
Σύσταση 7
Το Κοινοβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση τη σύσταση αυτή.
Σύσταση 9
Το Κοινοβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση αυτή τη σύσταση και θα εστιαστεί στις υφιστάμενες δομές συνεργασίας μεταξύ 
των υπηρεσιών του και, όπως αναφέρεται στις παρατηρήσεις σε σχέση με το JRC, στις εκ των υστέρων επαληθεύσεις. 
Περαιτέρω μέτρα θα εκτιμηθούν με βάση τις απαιτήσεις της οικονομικής αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας όπως 
προβλέπεται στον δημοσιονομικό κανονισμό.
64 Απαντήσεις του Συμβουλίου 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία θίγει μια σειρά σημα -
ντικών θεμάτων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Το Ελεγκτικό Συνέδριο συμμερίζεται πλήρως το πνεύμα της 
έκθεσης, σύμφωνα με το οποίο τα θεσμικά όργανα της ΕΕ μπορούν να προβούν σε περαιτέρω διαβήματα για να διευκο -
λύνουν την πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις τους. Το Συμβούλιο θα μελετήσει την έκθεση με μεγάλη προσοχή και θα 
καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να εφαρμόσει στην πράξη τις συστάσεις που έλαβε. Αναμένει να λάβει τις τελικές 
παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου εν ευθέτω χρόνω.
Σχετικά με ορισμένα ειδικά ζητήματα, το Συμβούλιο επιθυμεί να προβεί στις ακόλουθες παρατηρήσεις.
Το Συμβούλιο τροποποίησε δύο φορές κατά το περασμένο έτος τους εσωτερικούς κανόνες του για τις δημόσιες συμ -
βάσεις. Η πρώτη τροποποίηση είχε ως αποτέλεσμα μια απλοποιημένη διαδικασία και την ενίσχυση της νομιμότητας σε 
εσωτερικό επίπεδο. Η δεύτερη τροποποίηση πραγματοποιήθηκε για να διασφαλισθεί ότι οι εσωτερικοί κανόνες είναι συμ -
βατοί με τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό. Την επόμενη φορά που θα πρέπει να τροποποιηθούν οι εσωτερικοί κανόνες, 
το Συμβούλιο αναμένει ότι η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου θα μπορεί να ληφθεί υπόψη, για παράδειγμα σε σχέση 
με τις διαβουλεύσεις της αγοράς. Οι σχετικές εργασίες θα αρχίσουν αμέσως. Εν τω μεταξύ, αναμένεται, για παράδειγμα, 
ότι θα εκπονήσει κατευθυντήριες γραμμές για τις διαβουλεύσεις της αγοράς πριν ασχοληθεί με τις επίσημες διαδικασίες 
σύναψης συμβάσεων. Αυτό θα πρέπει να γίνει με την προοπτική τόσο της προετοιμασίας των συμβάσεων όσο και της 
ενημέρωσης των οικονομικών φορέων σχετικά με τις προγραμματιζόμενες συμβάσεις τους.
Το Συμβούλιο προτίθεται επίσης να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να βελτιώσει την προβολή στο διαδίκτυο. 
Ωστόσο, σημειώνει ότι, σύμφωνα με την έκθεση και στο πλαίσιο των θεσμικών οργάνων, η λειτουργία του ιστοτόπου 
θεωρείται εύρυθμη.
Το Συμβούλιο προτίθεται επίσης να εξετάσει κατά πόσον μπορεί να συλλέγει και να αναλύει δεδομένα σχετικά με τον 
αρχικό αριθμό των αιτήσεων συμμετοχής και τον αριθμό των υποβαλλόμενων προσφορών που λαμβάνονται υπόψη για 
την τελική απόφαση ανάθεσης. Θα πρέπει επίσης να εξετασθούν οι αξιολογήσεις από ομοτίμους.
Το ζήτημα της υποδιαίρεσης των συμβάσεων σε τμήματα εξετάζεται συνεχώς στο πλαίσιο των διαδικασιών του Συμβου -
λίου και υλοποιείται, όπου αυτό είναι δυνατόν. Μια τρέχουσα διαδικασία (για τις ΤΠ) αποτελείται από 17 τμήματα.
Το Συμβούλιο σημείωσε τις παρατηρήσεις της έκθεσης σχετικά με τη χρήση της κλειστής διαδικασίας. Θεωρεί ότι θα 
διενεργούνται περισσότερες ανοικτές διαδικασίες με τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό, ο οποίος προβλέπει την ταυτό -
χρονη δημοσίευση όλων των εγγράφων των συμβάσεων.
Όσον αφορά τη διάρκεια των συμβάσεων-πλαισίων σχετικά με τα κτίριά του, το Συμβούλιο έλαβε υπόψη τις παρατηρή -
σεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το ζήτημα αυτό έχει συζητηθεί εκτενώς στο πλαίσιο της Γ ενικής Γ ραμματείας. Ο δημοσιο -
νομικός κανονισμός προβλέπει ότι μπορούν να συνάπτονται συμβάσεις για περίοδο μεγαλύτερη των τεσσάρων ετών σε 
δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις. Το Συμβούλιο υποστηρίζει ότι, για λόγους χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και 
σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, ιδίως λόγω του αντικειμένου της σύμβασης-πλαισίου, ενίοτε μπορεί να δικαιο -
λογηθεί περίοδος μεγαλύτερη των τεσσάρων ετών. Σε σχέση με τις συμβάσεις που αφορούν τα κτίρια, αυτό έχει συμβεί 
συχνά. Το Συμβούλιο θα επανεξετάσει το θέμα.
Όσον αφορά τις συστάσεις που απευθύνονται, μεταξύ άλλων, στο Συμβούλιο, μπορούν να διατυπωθούν οι ακόλουθες 
παρατηρήσεις.
Σύσταση 1
(παρακολούθηση των δραστηριοτήτων σύναψης δημόσιων συμβάσεων). Η σύσταση εγκρίνεται. Το Συμβούλιο θα μελετή -
σει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εφαρμοσθεί στην πράξη.
Σύσταση 3
(διαβουλεύσεις της αγοράς). Η σύσταση εγκρίνεται. Θα εκδοθεί εγκύκλιος και το θέμα θα συζητηθεί στο πλαίσιο ενδοϋ -
πηρεσιακής κατάρτισης.
Απαντήσεις του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 65
Σύσταση 4
(υποδιαίρεση σε τμήματα). Η σύσταση εγκρίνεται. Το ζήτημα θα συμπεριληφθεί στις ειδικές κατευθυντήριες γραμμές που 
θα δοθούν.
Σύσταση 5
(κοινή ηλεκτρονική μονοαπευθυντική θυρίδα). Η σύσταση εγκρίνεται κατ’ αρχήν. Το Συμβούλιο θα συμμετάσχει σε όλες 
τις σχετικές δρομολογούμενες εργασίες.
Σύσταση 7
(παρακολούθηση εκ των υστέρων). Η σύσταση εγκρίνεται κατ’ αρχήν. Το Συμβούλιο θα συμμετάσχει σε όλες τις σχετικές 
δρομολογούμενες εργασίες.
Σύσταση 9
(αξιολογήσεις από ομοτίμους). Η σύσταση εγκρίνεται κατ’ αρχήν. Πρέπει να μελετηθεί ο τρόπος με τον οποίο θα μπο -
ρούσε να εφαρμοσθεί.
Άλλες συστάσεις δεν απευθύνονται στο Συμβούλιο.
66 Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Σύνοψη
II
Οι κανόνες περί δημοσίων συμβάσεων στον δημοσιονομικό κανονισμό (ΔΚ) και τους κανόνες εφαρμογής του (ΚΕΔΚ), 
όπως τροποποιήθηκαν πρόσφατα, είναι ως επί το πλείστον σύμφωνοι με τις οδηγίες. Οι αποκλίσεις είναι στη συντριπτική 
πλειοψηφία τους αυστηρότεροι κανόνες βάσει της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
Σε περίπτωση σημαντικών διαφορών, παρέχεται εξήγηση στις αιτιολογικές σκέψεις, όπου είναι απαραίτητο. Ένα τέτοιο 
παράδειγμα είναι η αιτιολογική σκέψη 23 των κανόνων εφαρμογής που αφορά τη διάκριση μεταξύ κριτηρίων επιλογής 
και κριτηρίων ανάθεσης.
V
Σκοπός της αναθεώρησης του 2015 ήταν η εναρμόνιση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις με τις οδηγίες του 2014. 
Η απλούστευση και η αποσαφήνιση στις οδηγίες αποτυπώνονται στους αναθεωρημένους κανόνες.
Ο στόχος της διεύρυνσης του ανταγωνισμού εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις κατευθυντήριες αρχές στον τομέα των 
δημοσίων συμβάσεων. Εντούτοις, ο στόχος της προσέγγισης στοχευμένων οικονομικών φορέων, και ιδίως ΜΜΕ, δεν θα 
πρέπει να εμποδίζει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και θα πρέπει να σταθμίζεται με την αρχή της χρηστής δημοσιο -
νομικής διαχείρισης του δημοσιονομικού κανονισμού, καθώς και με την αρχή της ίσης μεταχείρισης των προσφερόντων, 
η οποία πρέπει να εφαρμόζεται έναντι όλων των επιχειρήσεων ανεξάρτητα από το μέγεθός τους.
VI
Οι διαδικαστικές επιλογές θα πρέπει να βασίζονται σε μια ισορροπημένη προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη όχι μόνο 
την εξασφάλιση του ευρύτερου δυνατού ανταγωνισμού, αλλά και άλλες αρχές που εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβά -
σεις: της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, της διαφάνειας, της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της μη 
διάκρισης.
Οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις συνδέουν σαφώς την επιλογή της διαδικασίας με την αξία της σύμβασης (και σε 
ορισμένες περιπτώσεις με το αντικείμενό της) κατ’ εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας.
Η Επιτροπή εφιστά την προσοχή στη διάταξη που εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2016 στην προκαταρκτική διαβού -
λευση της αγοράς που εισάγεται με το άρθρο 105 του ΔΚ, η οποία διενεργείται κατά περίπτωση σε σχέση με το αντικεί -
μενο της σύμβασης. Η υποδιαίρεση σε παρτίδες θα πρέπει επίσης να προβλέπεται μόνο εφόσον είναι σκόπιμο, όπως 
προβλέπεται στο άρθρο 102 παράγραφος 2 του ΔΚ, και εφαρμόζεται συχνά από τις υπηρεσίες της Επιτροπής.
VII
Τα στοιχεία δεν είναι πλήρως εναρμονισμένα, διότι οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων πραγματοποιούνται με αποκε -
ντρωμένο τρόπο στην Επιτροπή.
Ωστόσο, η Επιτροπή έχει δεσμευτεί να παρέχει αποτελεσματικές επιγραμμικές υπηρεσίες που απευθύνονται στους χρή -
στες και επί του παρόντος αναπτύσσει βελτιωμένες κεντρικές ιστοσελίδες σχετικά με τη χρηματοδότηση στο πλαίσιο του 
προγράμματος ψηφιακού μετασχηματισμού για δικτυακούς τόπους (βλ. απαντήσεις της Επιτροπής στα σημεία 58-59).
Επιπλέον, τα θεσμικά όργανα χρησιμοποιούν τον ίδιο δικτυακό τόπο, όπως τα κράτη μέλη (Tenders Electronic Daily-TED) 
για τις μεγάλες συμβάσεις και παρέχουν ένα σημείο εισόδου1 για συμβάσεις αξίας χαμηλότερης από το κατώτατο όριο 
που καθορίζεται στην οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις.
Όσον αφορά τη λειτουργία αναζήτησης του TED, βλ. απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 106.
1 http://ec.europa.eu/contracts_grants/contracts_el.htm
Απαντήσεις της Επιτροπής 67
Επιπλέον, η Επιτροπή εργάζεται επί του παρόντος για την εφαρμογή ενός συστήματος ηλεκτρονικών δημόσιων συμβά -
σεων για τη διατερματική διαχείριση των διαδικασιών προμηθειών και ανάθεσης συμβάσεων (από τη δημοσίευση της 
πρόσκλησης υποβολής προσφορών μέχρι την πληρωμή των τιμολογίων με ορισμένες ενδιάμεσες ενότητες). Η εφαρ -
μογή ενός τέτοιου συστήματος, το οποίο θα χρησιμοποιείται από όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής, θα διευκολύνει την 
πρόσβαση των οικονομικών φορέων στις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων και θα εξασφαλίσει μεγαλύτερη 
διαφάνεια.
VIII
Τα έγγραφα της σύμβασης και η κοινοποίηση του αποτελέσματος των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων περιέχουν μέσα 
διοικητικής και δικαστικής προσφυγής. Πληροφορίες σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων δημοσιεύονται στο TED ή στον 
διαδικτυακό τόπο της αναθέτουσας αρχής. Η Επιτροπή και οι εκτελεστικοί οργανισμοί δημοσιεύουν πληροφορίες σχετικά 
με τους αποδέκτες των κονδυλίων της ΕΕ στο σύστημα δημοσιονομικής διαφάνειας (FTS) σύμφωνα με την αρχή της δια -
φάνειας που ορίζεται στο άρθρο 35 του δημοσιονομικού κανονισμού.
IX α)
Σε ό,τι την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει αυτή τη σύσταση και θα την εφαρμόσει όπως περιγράφεται κατωτέρω 
και εξηγείται στην απάντησή της στη σύσταση 1.
Η Επιτροπή θα διενεργήσει ανάλυση κόστους-ωφέλειας για την εκτίμηση της σκοπιμότητας, του κόστους και των οφελών 
που μπορεί να προκύψουν από τη συγκέντρωση πληροφοριών για τις δημόσιες συμβάσεις με σκοπό την παρακολούθηση 
της συμμετοχής. Η δράση σύμφωνα με τις συστάσεις θα υλοποιηθεί σε συνάρτηση με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης 
αυτής.
Εφόσον η διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων της Επιτροπής είναι αποκεντρωμένη στο επίπεδο των διατακτών, 
δεν υπάρχει κεντρικό σύστημα πληροφοριών για τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων για την παρακολούθηση της συμ -
μετοχής και δεν υφίσταται νομική υποχρέωση ύπαρξης τέτοιου συστήματος.
IX β)
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή, όπως εξηγείται στην απάντησή της στη σύσταση 2.
Η Επιτροπή αποδέχεται το μέρος της σύστασης που αφορά την πρόταση για ένα ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων.
Ένας από τους βασικούς πυλώνες της επικείμενης αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού το 2016 είναι η πρό -
ταση για ένα «ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων» που θα μπορούσε να βελτιώσει τη γενική κατανόηση του κειμένου και να περιο -
ρίσει ουσιαστικά το μέγεθός του, σε πλήρη εναρμόνιση με την έννοια της βελτίωσης της νομοθεσίας.
Αυτό το ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων θα ενοποιήσει σε μία ενιαία νομοθετική πράξη τόσο τους κανόνες περί δημοσίων 
συμβάσεων, που επί του παρόντος ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό, όσο και τους αναλυτικότερους κανόνες 
εφαρμογής του. Επιπλέον, οι ειδικές διατάξεις σχετικά με τις συμβάσεις για τις εξωτερικές δράσεις, που επί του παρόντος 
ορίζονται στο δεύτερο μέρος του δημοσιονομικού κανονισμού, θα συγχωνευθούν με τους γενικούς κανόνες περί δημο -
σίων συμβάσεων, έτσι ώστε να είναι ευκολότερα κατανοητές από τους οικονομικούς φορείς.
Η Επιτροπή δεν αποδέχεται το μέρος της σύστασης που αναφέρεται στη συμμετοχή των ΜΜΕ. Η Επιτροπή θεωρεί ότι 
ο δημοσιονομικός κανονισμός δεν αποτελεί μέσο πολιτικής για την επίτευξη του σκοπού αυτού και, ως εκ τούτου, δεν θα 
πρέπει να ενθαρρύνει ενεργά τη συμμετοχή των ΜΜΕ.
Όσον αφορά το γλωσσικό καθεστώς και τη διερεύνηση της αγοράς, η Επιτροπή δεν αποδέχεται τη σύσταση (βλ. απά -
ντηση της Επιτροπής στη σύσταση 2).
Απαντήσεις της Επιτροπής 68
IX γ)
Όπως διευκρινίζεται στην απάντησή της στη σύσταση 3, η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει το μέρος της σύστασης που 
αφορά την προδραστική χρήση προκαταρκτικών διαβουλεύσεων με την αγορά πριν από την προκήρυξη διαγωνισμών, 
όποτε είναι προσαρμοσμένη στη διαδικασία του διαγωνισμού που θα προκηρυχθεί, με σκοπό την προετοιμασία της 
διαδικασίας σύναψης της σύμβασης, όπως έχει ήδη πράξει η Επιτροπή σε ορισμένους τομείς όπως η αγορά ή η μίσθωση 
έργων κτιριακών εγκαταστάσεων [όπως προβλέπεται από τη μεθοδολογία που αναλύεται στο έγγραφο COM (2008)2299] 
και ο παροπλισμός.
Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι η προκαταρκτική ανάλυση της αγοράς δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την ενημέ -
ρωση των οικονομικών φορέων σχετικά με τα σχέδια και τις απαιτήσεις όσον αφορά τις προμήθειες, διότι υπάρχει κίνδυ -
νος στρέβλωσης του ανταγωνισμού.
IX δ)
Στο μέτρο που την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή, όπως εξηγείται στην απάντηση της Επιτρο -
πής στη σύσταση 4.
Η διαίρεση σε παρτίδες είναι δικαιολογημένη για να υπάρχει μεγαλύτερος ανταγωνισμός, αλλά η υποδιαίρεση αυτή πρέ -
πει να σταθμίζεται με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης που ορίζεται στον δημοσιονομικό κανονισμό. Οι 
μεγάλες συμβάσεις μπορεί να συμβάλουν στη δημιουργία οικονομιών κλίμακας (χαμηλότερες τιμές) και στη μείωση της 
διοικητικής επιβάρυνσης (διαχείριση λιγότερων συμβάσεων).
IX ε)
Στο μέτρο που την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή ως μακροπρόθεσμο στόχο και θα την εφαρμόσει, 
όπως περιγράφεται κατωτέρω και όπως εξηγείται στην απάντηση της Επιτροπής στη σύσταση 5.
Η Επιτροπή θα διενεργήσει αξιολόγηση για την εκτίμηση της σκοπιμότητας, του κόστους και των δυνητικών οφελών ενός 
τέτοιου συστήματος. Η συνιστώμενη ενέργεια θα υλοποιηθεί σε συνάρτηση με την έκβαση αυτής της αξιολόγησης και με 
τη σύμφωνη γνώμη των άλλων θεσμικών οργάνων.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι έχει ήδη ξεκινήσει η μερική εφαρμογή της σύστασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον 
αφορά τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων της Επιτροπής. Όπως εξηγείται στις απαντήσεις της στα σημεία 58 – 62, στο 
πλαίσιο του προγράμματος διαδικτυακού εξορθολογισμού - ψηφιακού μετασχηματισμού, η Επιτροπή έχει ήδη ξεκινήσει 
να εργάζεται για τη μετατροπή του περιεχομένου των επιγραμμικών μέσων από μια δομή βάσει οργανογράμματος προς 
μια θεματική δομή. Η δομή αυτή θα περιλαμβάνει το θέμα «Χρηματοδότηση, Διαγωνισμοί» που σχεδιάζεται ήδη.
Η πρόσβαση σε επιχειρηματικές ευκαιρίες και στα σχετικά έγγραφα των συμβάσεων είναι ήδη διαθέσιμη μέσω των υφι -
στάμενων εργαλείων και πλατφορμών, TED και TED eTendering, που παρέχουν πρόσβαση σε προκηρύξεις διαγωνισμών 
και σε έγγραφα των θεσμικών οργάνων για τις δημόσιες συμβάσεις. Η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα δημιουργίας 
πρόσθετων στοιχείων για την παροχή πρόσβασης σε ευρύτερο φάσμα πληροφοριών, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορι -
σμούς σε δημοσιονομικούς και ανθρώπινους πόρους.
IX στ)
Όπως εξηγεί στην απάντησή της στη σύσταση 6, η Επιτροπή δεν αποδέχεται αυτή τη σύσταση.
Η Επιτροπή δεν θεωρεί αναγκαίο να προτείνει τροποποιήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού για την εξέταση των 
καταγγελιών.
Ο δημοσιονομικός κανονισμός προβλέπει ήδη ότι οι μη επιτυχόντες προσφέροντες ενημερώνονται επακριβώς για τους 
λόγους απόρριψης της προσφοράς τους και μπορούν να ζητήσουν πρόσθετες πληροφορίες σύμφωνα με το άρθρο 113 
παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 161 παράγραφος 2 των κανόνων εφαρμογής. Η υποβολή 
αυτών των αιτήσεων υπόκειται σε αυστηρή προθεσμία: η αναθέτουσα αρχή πρέπει να παρέχει τις πληροφορίες αυτές το 
συντομότερο δυνατό, και σε κάθε περίπτωση εντός 15 ημερών από την παραλαβή του αιτήματος.
Απαντήσεις της Επιτροπής 69
IX ζ)
Σε ό,τι την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή και θα εκτιμήσει κατά πόσο το TED eTendering μπο -
ρεί να παρέχει οικονομικά αποδοτική συλλογή των εν λόγω δεδομένων, όπως εξηγείται στην απάντηση της Επιτροπής 
στη σύσταση 7.
IX η)
Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση.
Η OLAF βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο όσον αφορά τη βελτίωση της ικανότητάς της για υποβολή εκθέσεων και αναλύ -
σεων. Το νέο σύστημα διαχείρισης περιεχομένου της OLAF εκτιμάται ότι θα τεθεί σε εφαρμογή έως τα τέλη Ιουλίου 2016. 
Το προβλεπόμενο πρόγραμμα για τις στατιστικές και τις εκθέσεις θα είναι διαθέσιμο με μεταγενέστερη έκδοση το 2017. 
Εν τω μεταξύ, η OLAF διερευνά δυνατότητες βελτίωσης της χρήσης των υφιστάμενων εργαλείων και επιλογών για την 
υποβολή εκθέσεων.
IX i)
Σε ό,τι την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται την παρούσα σύσταση υπό την προϋπόθεση ότι η αξιολόγηση από ομοτίμους 
διενεργείται βάσει των αναγκών και ότι δεν θα καταστεί μόνιμη διαδικασία που θα απαιτούσε επιπλέον δημοσιονομικούς 
και/ή ανθρώπινους πόρους.
Εισαγωγή
02
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ οφείλουν επίσης να εφαρμόζουν την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και 
τις αρχές της διαφάνειας, της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της μη διάκρισης.
06
Ο οδηγός για τις δημόσιες συμβάσεις της Επιτροπής είναι διαθέσιμος σε όλα τα άλλα θεσμικά όργανα, τους φορείς, τις 
υπηρεσίες και τους οργανισμούς της ΕΕ.
Παρατηρήσεις
17
Το ισχύον σύστημα διαχείρισης υποθέσεων της OLAF είναι κατά κύριο λόγο εργαλείο διαχείρισης και, ως εκ τούτου, δια -
τίθεται σε αυτό μόνο ένας μικρός αριθμός προκαθορισμένων εκθέσεων. Κάθε πρόσθετη έκθεση ή πιο σύνθετη ανάλυση, 
όπως αυτή την οποία ζητεί το Ελεγκτικό Συνέδριο, πρέπει να συντάσσεται με το χέρι και, ως εκ τούτου, απαιτεί πόρους 
που δυστυχώς δεν είναι επί του παρόντος διαθέσιμοι.
23
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η ύπαρξη ανταγωνισμού δεν συναρτάται αυτόματα με τον αριθμό των προσφορών.
Απαντήσεις της Επιτροπής 70
26
Σκοπός της αναθεώρησης του 2015 ήταν η εναρμόνιση των κανόνων δημοσίων συμβάσεων με τις οδηγίες του 2014 
σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις. Η απλούστευση και αποσαφήνιση στις οδηγίες αποτυπώνονται στον αναθεωρημένο 
δημοσιονομικό κανονισμό και τους κανόνες εφαρμογής του που τροποποιήθηκαν το 2015.
Ένας από τους βασικούς πυλώνες της επικείμενης αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού το 2016 είναι η πρό -
ταση για ένα «ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων» που θα βελτιώσει τη γενική κατανόηση του κειμένου, θα περιορίσει το μέγεθός 
του και θα επιδιώξει κυρίως την απλούστευση, σε πλήρη εναρμόνιση με την έννοια της βελτίωσης της νομοθεσίας.
Αυτό το ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων θα ενοποιήσει σε μία ενιαία νομοθετική πράξη τόσο τους κανόνες περί δημοσίων 
συμβάσεων, που επί του παρόντος ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό, όσο και τους αναλυτικότερους κανόνες 
εφαρμογής του. Επιπλέον, οι ειδικές διατάξεις σχετικά με τις συμβάσεις για τις εξωτερικές δράσεις, που επί του παρόντος 
ορίζονται στο δεύτερο μέρος του δημοσιονομικού κανονισμού, θα συγχωνευθούν με τους γενικούς κανόνες περί δημο -
σίων συμβάσεων, έτσι ώστε να είναι ευκολότερα κατανοητές από τους οικονομικούς φορείς.
27
Η επικείμενη πρόταση του 2016 για την αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού θα δημιουργήσει ένα κοινό 
σύνολο κανόνων που θα εφαρμόζονται σε περισσότερα από ένα μέσα στον προϋπολογισμό της ΕΕ (δημόσιες συμβάσεις, 
επιχορηγήσεις, βραβεία κ.λπ.), με σκοπό την εξάλειψη των αδικαιολόγητων ανακολουθιών, την εναρμόνιση των διατά -
ξεων και τη βελτίωση της σαφήνειας του κειμένου. Οι διατάξεις σχετικά με τη χρηστή διοίκηση δεν εφαρμόζονται μόνο 
στις συμβάσεις και θα ενσωματωθούν σε αυτούς τους κοινούς κανόνες.
29
Οι κανόνες περί δημοσίων συμβάσεων στον δημοσιονομικό κανονισμό και τους κανόνες εφαρμογής του, όπως τροπο -
ποιήθηκαν πρόσφατα, είναι ως επί το πλείστον σύμφωνοι με τις οδηγίες. Οι αποκλίσεις είναι στη συντριπτική πλειοψηφία 
τους αυστηρότεροι κανόνες βάσει της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
Σε περίπτωση σημαντικών διαφορών, παρέχεται εξήγηση στις αιτιολογικές σκέψεις, όπου είναι απαραίτητο. Ένα τέτοιο 
παράδειγμα είναι η αιτιολογική σκέψη 23 των κανόνων εφαρμογής που αφορά τη διάκριση μεταξύ κριτηρίων επιλογής 
και κριτηρίων ανάθεσης.
30
Ο δημοσιονομικός κανονισμός δεν είναι το κατάλληλο μέσο για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων οικονομικών φορέων.
Όλες οι επιχειρήσεις θα πρέπει να τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους. Οι κανόνες περί δημο -
σίων συμβάσεων βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού δεν αποσκοπούν στην ενίσχυση ενός συγκεκριμένου στόχου 
πολιτικής. Οι ΜΜΕ, όπως και άλλοι οικονομικοί φορείς, μπορούν να συμμετέχουν σε διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων 
υποβάλλοντας χωριστή ή κοινή προσφορά ή ως υπεργολάβοι.
Οι ΜΜΕ ευνοούνται εκ των πραγμάτων από την απλούστευση και ελάφρυνση των κανόνων, μολονότι δεν γίνεται ειδική 
αναφορά σε αυτές.
Βλ. επίσης σημείο IX β).
31
Ο σαφής διαχωρισμός που γίνεται στις διατάξεις για τις δημόσιες συμβάσεις ανάμεσα στην προετοιμασία της διαδικασίας 
και στα μέτρα δημοσιοποίησης είναι σκόπιμος.
Εκτός από τον κίνδυνο στρέβλωσης του ανταγωνισμού, θα παραβιαζόταν η αρχή της ίσης μεταχείρισης, εάν ορισμένοι 
οικονομικοί φορείς με τους οποίους θα υπήρχε επικοινωνία στο πλαίσιο της προκαταρκτικής διαβούλευσης είχαν πρό -
σβαση σε πρόωρη πληροφόρηση σχετικά με τις προγραμματιζόμενες διαδικασίες σύναψης συμβάσεων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 71
Οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις προβλέπουν τα αναγκαία μέτρα δημοσιότητας για την προβολή συμβάσεων με 
πλήρη σεβασμό της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
Η δημοσίευση των ετήσιων και πολυετών προγραμμάτων εργασιών και των αποφάσεων χρηματοδότησης της Επιτροπής 
θα διευκολύνει περισσότερο την πρόσβαση των οικονομικών φορέων στην πληροφόρηση.
32
Σύμφωνα με το άρθρο 134 παράγραφος 1 στοιχείο ζ) των κανόνων εφαρμογής, τα θεσμικά όργανα μπορούν να κάνουν 
χρήση της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού «για τις συμβάσεις 
ακινήτων, αφού προηγηθεί διερεύνηση της τοπικής αγοράς».
Η Επιτροπή ενέκρινε μεθοδολογία για την εφαρμογή των διατάξεων αυτών [COM(2008) 2299], με στόχο την αύξηση της 
ενημέρωσης και της διαφάνειας στην αγορά. Ως εκ τούτου, οι φορείς της αγοράς ενημερώνονται για τις κτιριακές ανάγκες 
της Επιτροπής και τις ανακοινώσεις αναζήτησης.
Επί του παρόντος, η μεθοδολογία αυτή επανεξετάζεται για να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες στη σημερινή αγορά ακινή -
των, με παράλληλη εξασφάλιση της διαφάνειας και τη διασφάλιση ίσης μεταχείρισης.
34
Κατά τα τελευταία 4 έτη, δρομολογήθηκαν τρεις διαδικασίες αναζήτησης κτιρίων στο Λουξεμβούργο, περιλαμβανομένης 
της αναζήτησης πολλαπλών κτιρίων για τη μετακόμιση από το κτίριο Jean Monnet. Γ ια όλες αυτές τις διαδικασίες αναζή -
τησης κτιρίων, εφαρμόστηκε η προβλεπόμενη στο έγγραφο [C(2008) 2299] παρέκκλιση και οι ανακοινώσεις αναζήτησης 
δεν δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα. Η επιτροπή ακινήτων εξέδωσε θετική γνώμη γι’ αυτές τις παρεκκλίσεις.
35
Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν είναι αναγκαίο να καθοριστεί ειδικό γλωσσικό καθεστώς στο επίπεδο του δημοσιονομικού 
κανονισμού, εφόσον υπάρχει γενική νομοθεσία της ΕΕ, ο κανονισμός αριθ. 1/1958, που έχει καθορίσει το γλωσσικό καθε -
στώς των οργάνων και η οποία εφαρμόζεται και στις συμβάσεις.
36
Οι επιλογές διαδικασίας θα πρέπει να έχουν ως γνώμονα την αξία και το αντικείμενο της σύμβασης, τηρώντας τους ισχύο -
ντες κανόνες δημοσίων συμβάσεων.
Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 37 έως 40
Η προκαταρκτική διαβούλευση της αγοράς ρυθμίζεται από την «προετοιμασία της διαδικασίας». Όταν είναι αναγκαίο, 
ο κύριος σκοπός της είναι η απόκτηση γνώσεων για την αγορά για την εκπόνηση της κατάλληλης συγγραφής υποχρεώ -
σεων και την ορθή εκτίμηση της αξίας της σύμβασης. Η χρήση της προκαταρκτικής διαβούλευσης της αγοράς ως εργα -
λείο προκαταρκτικής ενημέρωσης ενέχει τον κίνδυνο νόθευσης του ανταγωνισμού.
Η ενημέρωση των οικονομικών φορέων για τις επικείμενες διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων διέπεται από 
«μέτρα δημοσιότητας». Η εκ των προτέρων ενημέρωση, η δημοσιότητα και άλλοι τρόποι προβολής παρέχουν πληροφο -
ρίες για τον προγραμματισμό και την έναρξη των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων σε ισότιμη βάση.
Απαντήσεις της Επιτροπής 72
Η δημοσίευση του ετήσιου και του πολυετούς προγράμματος εργασίας της Επιτροπής και των αποφάσεων χρηματοδότη -
σης διευκολύνουν περισσότερο την πρόσβαση των οικονομικών φορέων στην πληροφόρηση.
Η προκαταρκτική διαβούλευση της αγοράς έχει ιδιαίτερη σημασία για τις μη τυποποιημένες ή μη επαναλαμβανόμενες 
αγορές.
Η επικοινωνία με δυνητικούς υποψηφίους ενέχει τον κίνδυνο παραβίασης των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχεί -
ρισης και μπορεί να βλάψει τον δίκαιο ανταγωνισμό.
Ο νομοθέτης έχει καταστήσει υποχρεωτική την ανάλυση της αγοράς στην ειδική περίπτωση καινοτόμων εταιρικών 
σχέσεων που αποσκοπούν στη χρηματοδότηση της έρευνας και όταν ο σκοπός της διαβούλευσης της αγοράς είναι να 
διαπιστωθεί ότι το προϊόν δεν υπάρχει ακόμη στην αγορά.
42
Η υποδιαίρεση σε παρτίδες αποτελεί συνήθη πρακτική της Επιτροπής, αλλά μόνο εφόσον κρίνεται σκόπιμη σύμφωνα 
με το άρθρο 102 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 168 των κανόνων εφαρμογής, όπως τροποποιήθηκαν 
πρόσφατα.
Οι επιλογές διαδικασίας θα πρέπει να βασίζονται σε μια ισορροπημένη προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη όχι μόνο την 
εξασφάλιση του μεγαλύτερου δυνατού ανταγωνισμού αλλά και τις άλλες αρχές που διέπουν τις δημόσιες συμβάσεις: της 
χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, της διαφάνειας, της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της μη διάκρισης.
Πλαίσιο 4 — Περιπτώσεις στις οποίες οι συμβάσεις θα μπορούσαν να είχαν 
υποδιαιρεθεί σε παρτίδες — Δεύτερη περίπτωση
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, για τη συγκεκριμένη σύμβαση, η υποδιαίρεση σε παρτίδες δεν συνιστούσε εναλλακτική επιλογή 
για τους ακόλουθους λόγους:
— Πρέπει να υπάρχει ένα ενιαίο σημείο εισόδου για τις ερωτήσεις και ένα ενιαίο εργαλείο διαχείρισης για την ανάθεση 
των ερευνών στους εμπειρογνώμονες.
— Η ανάθεση των ερευνών στους εμπειρογνώμονες βασίζεται σε συνδυασμό διαφορετικών κριτηρίων: γλώσσα του 
αιτήματος για πληροφορίες και γλώσσα που επιλέγεται για την απάντηση, ειδική νομική εμπειρογνωσία για συγκεκρι -
μένα ζητήματα καθώς και εμπλεκόμενα κράτη μέλη (πρέπει να επισημανθεί ότι ορισμένες έρευνες αφορούν περισσό -
τερα από ένα κράτη μέλη). Η υποδιαίρεση της εν λόγω σύμβασης σε παρτίδες σύμφωνα με σαφή γεωγραφικά ή άλλα 
κριτήρια δεν ήταν συνεπώς ούτε εφικτή ούτε σκόπιμη.
— Η συνεργασία με περισσότερους από έναν αντισυμβαλλομένους θα είχε ενδεχομένως ως αποτέλεσμα να καταβάλει 
η Επιτροπή διαφορετικές μοναδιαίες τιμές, γεγονός που θα μπορούσε να θεωρηθεί άδικο, να δημιουργήσει εντάσεις 
και να επηρεάσει την καλή συνεργασία.
— Όταν οι παρτίδες είναι αλληλένδετες, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο κίνδυνος να επηρεαστεί η εκτέλεση της σύμβα -
σης (κίνδυνος διάχυσης των ευθυνών, καθυστέρηση της εκτέλεσης).
44
Εκτός από τον δημοσιονομικό κανονισμό, και η οδηγία 2014/24/ΕΕ σχετικά με τις δημόσιες προμήθειες θεωρεί ισοδύναμες 
τις ανοικτές και τις κλειστές διαδικασίες.
46
Οι προθεσμίες είναι πράγματι ελαφρώς μεγαλύτερες σε μια διαδικασία δύο σταδίων, αλλά η διαφορά αυτή μπορεί να 
είναι αμελητέα σε σχέση με τη συνολική της διάρκεια.
Απαντήσεις της Επιτροπής 73
Όσον αφορά την αξιολόγηση των κριτηρίων, έχει εισαχθεί στον αναθεωρημένο δημοσιονομικό κανονισμό (2015) το κρι -
τήριο της ευελιξίας βάσει του οποίου δεν είναι υποχρεωτικό να τηρείται κάποια συγκεκριμένη σειρά κατά την αξιολόγηση 
των κριτηρίων αποκλεισμού, επιλογής και ανάθεσης.
Εντούτοις, είναι σαφές ότι στις διαδικασίες των δύο σταδίων θα πρέπει πάντοτε να ελέγχονται πρώτα τα κριτήρια απο -
κλεισμού και επιλογής, εφόσον αυτή είναι η βάση για την επιλογή των υποψηφίων που θα κληθούν να υποβάλουν 
προσφορά.
47
Η Επιτροπή υπογραμμίζει στις εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές της ότι η διάθεση περισσότερου χρόνου για την 
υποβολή προσφορών θα ήταν, κατ’ αρχήν, υπέρ της συμμετοχής, ανεξάρτητα από την επιλογή των διαδικασιών και των 
ελάχιστων προθεσμιών που καθορίζονται στους κανόνες εφαρμογής.
51
Η διαπραγμάτευση ουδέποτε ορίστηκε ως υποχρέωση για την αναθέτουσα αρχή ή ως δικαίωμα του προσφέροντος. 
Η διαπραγμάτευση μπορεί να αποφασιστεί μόνο με γνώμονα τις ληφθείσες προσφορές.
52
Αναμένεται από τους προσφέροντες, στο πλαίσιο διαδικασίας διαγωνισμού, ότι θα υποβάλουν εξαρχής την καλύτερη 
δυνατή προσφορά τους. Εάν οι προσφορές που έχουν υποβληθεί είναι ικανοποιητικής ποιότητας και η αξία τους είναι 
χαμηλότερη από τον αναμενόμενο προϋπολογισμό, η έναρξη διαπραγμάτευσης, ιδίως για συμβάσεις χαμηλής αξίας, θα 
ήταν δυσανάλογη λόγω του χρόνου και των πόρων που απαιτούνται τόσο για την αναθέτουσα αρχή όσο και για τους 
υποψηφίους.
53
Η αναθέτουσα αρχή δεν θα πρέπει να αναλάβει να διενεργεί διαπραγμάτευση για τις προσφορές που λαμβάνει σε όλες τις 
περιπτώσεις, αλλά όταν αυτό κρίνεται σκόπιμο και αναγκαίο. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να τηρείται πάντοτε η αρχή της 
ίσης μεταχείρισης.
58
Η παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τη σημασία της επαρκούς προβολής των δραστηριοτήτων σύναψης 
δημοσίων συμβάσεων είναι σύμφωνη με τα αποτελέσματα της πρόσφατης έρευνας της Επιτροπής για να γίνουν κατανο -
ητοί οι σημαντικότεροι λόγοι για τους οποίους οι ενδιαφερόμενοι επιθυμούν την επιγραμμική επικοινωνία με την Επι -
τροπή. «Οι χρηματοδοτήσεις και η υποβολή προσφορών» (συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων προμηθειών) προσδι -
ορίστηκαν ως ένας από τους σημαντικότερους λόγους.
Η διαφάνεια της διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμβάσεων και των αποτελεσμάτων της έχει οριστεί ως μείζων θεσμικός 
στόχος για την Επιτροπή, μέσω συνεντεύξεων με 12 από τις Γ ενικές Διευθύνσεις (ΓΔ) της και εκτελεστικούς οργανισμούς.
Κοινή απάντηση στα σημεία 59 έως 62
Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την ανάλυση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τους ιστότοπους των υπηρεσιών της 
όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις και θα εξετάσει τις σχετικές παρατηρήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος ψηφιακού 
μετασχηματισμού που παρατίθενται κατωτέρω.
Η Επιτροπή ανέλαβε το 2013 μια φιλόδοξη πρωτοβουλία με τίτλο «Εξορθολογισμός του διαδικτύου — Πρόγραμμα ψηφια -
κού μετασχηματισμού» για να βελτιώσει την εξωτερική ψηφιακή επικοινωνία της. Οι γενικοί στόχοι της πρωτοβουλίας είναι 
να επιτευχθεί μεγαλύτερη συνοχή, τόσο στην ανταλλαγή μηνυμάτων όσο και στην πλοήγηση/στη μορφή και στο περιεχό -
μενο, τη συνάφεια για τους χρήστες και τη σχέση κόστους-αποδοτικότητας της παρουσίας της Επιτροπής στο διαδίκτυο.
Απαντήσεις της Επιτροπής 74
Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τον επίσημο ιστότοπο της ΕΕ και θα 
επανεξετάσει τις σχετικές ιστοσελίδες στον europa.eu σε σχέση με τη δομή και το περιεχόμενο της υπό εκπόνηση νέας 
παρουσίας της Επιτροπής στο διαδίκτυο, με στόχο την αποφυγή αλληλεπικαλύψεων και τη διασφάλιση της συνεκτικό -
τητας. Μια πρώτη δοκιμαστική έκδοση ή έκδοση beta του νέου ιστότοπου είναι διαθέσιμη στην ηλεκτρονική διεύθυνση 
beta.ec.europa.eu , της οποίας το περιεχόμενο σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις έχει αναδιαμορφωθεί πρόσφατα με τη 
δομή που αναφέρεται στο σημείο 58 ( ( http://beta.ec.europa.eu/funding-tenders_en ).
60
Ο ιστότοπος με νέο περιεχόμενο θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη κεντρική σελίδα για τις δημόσιες συμβάσεις2 στην 
οποία αναφέρεται το Συνέδριο.
Πλαίσιο 8 — Παραδείγματα μη ικανοποιητικών αποτελεσμάτων αναζήτησης από την 
αναζήτηση στο TED στις εν εξελίξει προκηρύξεις διαγωνισμών
Το πρόβλημα αυτό μπορεί να οφείλεται σε δύο αιτίες:
1) ζήτημα ομαδοποίησης κωδικών CPV· υπήρχε πράγματι ένα πρόβλημα με τον τρόπο λειτουργίας του TED, το οποίο εν 
τω μεταξύ διορθώθηκε, ώστε να είναι δυνατή η αναζήτηση μόνο σε επίπεδο κωδικού·
2) λάθος καταχώριση κωδικού CPV από την αναθέτουσα αρχή: τα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί από την αναθέτουσα 
αρχή είναι εσφαλμένα, γεγονός που έχει αρνητικές επιπτώσεις όσον αφορά τα αποτελέσματα της αναζήτησης.
Η πρώτη πιθανή αιτία έχει ήδη διορθωθεί.
Μετά από προκαταρκτική ανάλυση, φαίνεται ότι το σφάλμα μπορεί να έχει προκληθεί από λάθη στην καταχώριση δεδο -
μένων. Η Επιτροπή θα εξετάσει διεξοδικότερα το ζήτημα και θα λάβει τα αναγκαία μέτρα.
Όσον αφορά τα αποτελέσματα σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), θα πρέπει να επισημανθεί 
ότι, κατά το παρελθόν, η ΕΥΕΔ θεωρούνταν οντότητα υπαγόμενη στο Συμβούλιο (και, ως εκ τούτου, η αναζήτηση από το «Συμ -
βούλιο» περιελάμβανε επίσης τις ανακοινώσεις της ΕΥΕΔ). Αργότερα, αποφασίστηκε ότι η ΕΥΕΔ πρέπει να αντιμετωπίζεται ως 
αυτόνομη οντότητα. Ο σύνδεσμος για τις προηγούμενες ανακοινώσεις της ΕΥΕΔ εξακολουθεί να είναι μέσω του Συμβουλίου.
Πλαίσιο 9 — Παραδείγματα ανακριβών κωδικών CPV που χρησιμοποιήθηκαν από την 
Επιτροπή
Τα αποτελέσματα της αναζήτησης εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την ορθή εισαγωγή των δεδομένων από τις 
αναθέτουσες αρχές. Οι αναφερόμενες υποθέσεις αφορούν περιπτώσεις επιλογής ακατάλληλου κωδικού εκ μέρους της 
αναθέτουσας αρχής.
72
Το 2015 το σύστημα ηλεκτρονικής υποβολής προσφορών εφαρμόστηκε ολοκληρωμένα σε έξι Γ ενικές Διευθύνσεις/οργα -
νισμούς (έκαστος των οποίων προκήρυξε τουλάχιστον μία πρόσκληση υποβολής προσφορών με τη χρήση της ηλεκτρο -
νικής υποβολής προσφορών κατά τη διάρκεια του έτους). Η πλήρης εφαρμογή της ηλεκτρονικής υποβολής θα συνεχιστεί 
(προβλέπεται να περιληφθούν 10 επιπλέον οι ΓΔ/υπηρεσίες για το 2016).
78
Όσον αφορά τα όργανα της ΕΕ, η Επιτροπή θεωρεί ότι η σύσταση ενός μη δικαστικού οργάνου προσφυγών, πέρα από τον 
ήδη υπάρχοντα μηχανισμό επανεξέτασης που προβλέπεται στον δημοσιονομικό κανονισμό, δεν είναι ούτε αναγκαία ούτε 
σκόπιμη, διότι το κόστος του θα ήταν δυσανάλογα μεγάλο σε σχέση με τα επιδιωκόμενα οφέλη.
2 http://ec.europa.eu/contracts_grants/contracts_el.htm
Απαντήσεις της Επιτροπής 75
Ο δημοσιονομικός κανονισμός προβλέπει ήδη ότι οι μη επιτυχόντες προσφέροντες ενημερώνονται επακριβώς για τους 
λόγους απόρριψης της προσφοράς τους και μπορούν να ζητήσουν πρόσθετες πληροφορίες σύμφωνα με το άρθρο 113 
παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 161 παράγραφος 2 των κανόνων εφαρμογής. Η υποβολή 
αυτών των αιτήσεων υπόκειται σε αυστηρή προθεσμία: η αναθέτουσα αρχή πρέπει να παρέχει τις πληροφορίες αυτές το 
συντομότερο δυνατό, και σε κάθε περίπτωση εντός 15 ημερών από την παραλαβή του αιτήματος.
Επιπλέον, κάθε φορά που μια πράξη η οποία προσβάλλει τα δικαιώματα των υποψηφίων ή των προσφερόντων κοινο -
ποιείται στους οικονομικούς φορείς κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας σύναψης συμβάσεων (π.χ. απόρριψη), η εν λόγω 
κοινοποίηση αναφέρει τα διαθέσιμα μέσα προσφυγής (καταγγελία στον Διαμεσολαβητή και δικαστικός έλεγχος).
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο περιορισμένος αριθμός προσφυγών ενώπιον του Γ ενικού Δικαστηρίου σχετικά με τις συμβάσεις 
που συνάπτουν τα θεσμικά όργανα της Ένωσης (17) και το γεγονός ότι το Δικαστήριο σπάνια επιδικάζει αποζημιώσεις 
για εικαζόμενες ζημίες αποτελούν ισχυρές ενδείξεις ότι το υφιστάμενο σύστημα είναι αποτελεσματικό και κατάλληλο σε 
σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό. Κατά συνέπεια, η σύσταση του προτεινόμενου φορέα ταχείας επανεξέτασης όχι μόνο 
δεν είναι αναγκαία, αλλά θα συνιστούσε δυσανάλογο μέτρο, μη συμβατό με την αρχή της οικονομικής αποδοτικότητας 
και της χρηστής διαχείρισης των διοικητικών πόρων.
79
Η υποβολή αιτημάτων ή παρατηρήσεων στην αναθέτουσα αρχή (βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού) και η υποβολή 
προσφυγής στην αναθέτουσα αρχή (σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 5 της οδηγίας περί προσφυγών) είναι διαφορε -
τικές ενέργειες, εφόσον μόνον η τελευταία αποτελεί, σύμφωνα με τις οδηγίες περί προσφυγών, απαραίτητη προϋπόθεση 
για την άσκηση προσφυγής σε εξωτερικό ανεξάρτητο όργανο.
Οι συνέπειες των μέτρων αυτών όσον αφορά την υπογραφή της σύμβασης είναι επομένως διαφορετικές:
— βάσει της οδηγίας περί προσφυγών: η άσκηση προσφυγής συνεπάγεται την άμεση αναστολή της δυνατότητας σύνα -
ψης της σύμβασης, για να είναι η προσφυγή αποτελεσματική,
— βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού: μετά την αξιολόγηση των αιτημάτων ή παρατηρήσεων, η αναθέτουσα αρχή 
μπορεί να αναστείλει την υπογραφή της σύμβασης, εάν αυτό συνιστά την ενδεδειγμένη ανταπόκριση στα αιτήματα 
ή τις παρατηρήσεις. Η συστηματική αναστολή για κάθε είδους αίτημα ή παρατήρηση εκ μέρους μη επιτυχόντων προ -
σφερόντων κατά τη διάρκεια της περιόδου αναμονής θα ήταν δυσανάλογη, διότι η εν λόγω αναστολή αποφασίζεται 
από την αναθέτουσα αρχή για κάθε περίπτωση χωριστά και εφόσον αυτό δικαιολογείται από τη φύση των υποβαλλό -
μενων αιτημάτων ή παρατηρήσεων.
90
Η διαδικασία σύναψης συμβάσεων στην Επιτροπή είναι αποκεντρωμένη στο επίπεδο του κάθε αρμόδιου διατάκτη. Δεν 
υφίσταται καμία νομική υποχρέωση για «ενιαίο αποθετήριο» και, ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν πιστώσεις του προϋπολο -
γισμού για την ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος. Ανάλογα με την αξία των συμβάσεων, πληροφορίες σχετικά με την 
ανάθεση συμβάσεων δημοσιεύονται στο TED ή στους ιστότοπους των αναθετουσών αρχών (ή κοινοποιούνται μέσω του 
συστήματος δημοσιονομικής διαφάνειας (ΣΔΔ) για την Επιτροπή και τους εκτελεστικούς οργανισμούς), σύμφωνα με 
τους κανόνες δημοσιότητας. Ωστόσο, το ΣΔΔ έχει σχεδιαστεί για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τους αποδέκτες 
κεφαλαίων της ΕΕ και όχι για το συγκεκριμένο μέσο εκτέλεσης του προϋπολογισμού από το οποίο χρηματοδοτήθηκε ούτε 
σχετικά με τον τύπο των πραγματοποιούμενων δαπανών.
91
Υπάρχει ήδη διαθέσιμη πλατφόρμα για τον σκοπό αυτό, η βάση δεδομένων TED. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι αυτή η βάση δεδομέ -
νων αποτελεί το κατάλληλο σημείο εισόδου για πληροφορίες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, αφού περιέχει πολλές πληρο -
φορίες, καθώς και έγγραφα δημοσίων συμβάσεων μέσω ηλεκτρονικής υποβολής. Στα έγγραφα αυτά περιλαμβάνονται το σχέδιο 
σύμβασης που θα υπογραφεί με τον ανάδοχο. Οι προσφορές αποτελούν επίσης μέρος της τελικής σύμβασης, αλλά η Επιτροπή τις 
μεταχειρίζεται ως εμπιστευτικά έγγραφα σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 (η γνωστο -
ποίηση των οποίων θα υπονόμευε την προστασία των εμπορικών συμφερόντων ενός φυσικού ή νομικού προσώπου).
Απαντήσεις της Επιτροπής 76
92
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, μολονότι η χρήση της ηλεκτρονικής υποβολής προσφορών δεν είναι επί του παρόντος 
υποχρεωτική, όλες οι Γ ενικές Διευθύνσεις της Επιτροπής και όλα τα θεσμικά όργανα ενθαρρύνονται να κάνουν χρήση 
αυτής της εφαρμογής.
Η λειτουργία τηλεφόρτωσης εγγράφων διαγωνισμού από την πλατφόρμα TED eTendering έχει τροποποιηθεί από τον Ιανου -
άριο του 2016. Η βασική επιλογή που παρέχει το σύστημα επιτρέπει την τηλεφόρτωση εγγράφων μετά τη λήξη της προθε -
σμίας υποβολής των προσφορών. Οι αναθέτουσες αρχές έχουν τη διακριτική ευχέρεια να επιλέξουν την απενεργοποίηση της.
94
Όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων, η περίληψη της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων που αναφέρεται στο άρθρο 66 παρά -
γραφος 9 του δημοσιονομικού κανονισμού περιλαμβάνει, ως παράρτημα, τον κατάλογο των διαδικασιών με διαπραγμάτευση 
χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μιας προκήρυξης σύμβασης. Βλ. επίσης την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 90.
97
Ως κατάλογος μεταδεδομένων, η πύλη ανοικτών δεδομένων καταγράφει το σύνολο των υφιστάμενων δεδομένων TED 
που προσφέρονται μέσω του ιστότοπου TED καθώς και ορισμένα παράγωγα σύνολα δεδομένων που παράγονται από τη 
ΓΔ GROW της Επιτροπής.
99
Η Επιτροπή παρέχει, μέσω της κεντρικής οικονομικής υπηρεσίας της ΓΔ BUDG, κεντρική πληροφόρηση, καθοδήγηση και 
μοντέλα, καθώς και τεχνική υποστήριξη και υπηρεσίες κατάρτισης σε θέματα σύναψης συμβάσεων που είναι ανοικτή στις 
αναθέτουσες αρχές και χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό από αυτές —όχι μόνο για τις υπηρεσίες της Επιτροπής αλλά και 
άλλων θεσμικών οργάνων, εκτελεστικών οργανισμών και άλλων οργάνων. Οι παρεχόμενες πληροφορίες και τα έγγραφα 
περιλαμβάνουν συστάσεις και παραθέτουν τις βέλτιστες πρακτικές.
Υπάρχουν ήδη και άλλα φόρουμ ανταλλαγής πληροφοριών ανάμεσα στην Επιτροπή και τις άλλες ενωσιακές αναθέτουσες 
αρχές, ιδίως το Δίκτυο Οικονομικών Μονάδων (RUF) το οποίο συνεδριάζει κάθε μήνα και το δίκτυο NAPO των αρμοδίων 
για τις δημόσιες συμβάσεις υπαλλήλων των αποκεντρωμένων οργανισμών το οποίο καλύπτει και τους αποκεντρωμένους 
οργανισμούς και τα λοιπά όργανα της Ένωσης (ΣΔΙΤ) και συνέρχεται τουλάχιστον μία φορά ετησίως.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ένας καλύτερα δομημένος μηχανισμός ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών θα ήταν προς όφελος 
ιδίως των διαδικασιών που αφορούν μεγάλα ποσά. Ωστόσο, η καθιέρωση των συνιστώμενων αξιολογήσεων από ομοτί -
μους σε μόνιμη βάση θα απαιτούσε πρόσθετους δημοσιονομικούς και ανθρώπινους πόρους οι οποίοι δεν είναι διαθέσιμοι 
επί του παρόντος. Θα μπορούσαν να οργανώνονται ad-hoc συνεδριάσεις κατά περίπτωση, όποτε παρίσταται ανάγκη.
Συμπεράσματα και συστάσεις
101
Η πρόσβαση σε δημόσιες συμβάσεις που συνάπτουν οι αναθέτουσες αρχές παρέχεται με μέτρα δημοσιότητας σύμφωνα 
με τους εφαρμοστέους κανόνες. Επιπλέον, η διαδικασία σύναψης συμβάσεων στην Επιτροπή είναι αποκεντρωμένη (βλ. 
απαντήσεις της Επιτροπής στα σημεία VII, 58 έως 72 και στη σύσταση 1).
103
Η Επιτροπή τονίζει ότι δεν υφίσταται νομική υποχρέωση για τέτοια παρακολούθηση.
Σε κάθε περίπτωση, εφόσον οι οικονομικοί φορείς μπορούν να συμμετέχουν σε πρόσκληση υποβολής προσφορών με διά -
φορους τρόπους (μέσω κοινών προσφορών ή με υπεργολάβους), η παρακολούθηση του αριθμού των αιτήσεων συμμετοχής 
ή των προσφορών δεν μπορεί να παρέχει πλήρεις πληροφορίες σχετικά με τη σύνθεση των υποψηφίων ή των προσφερόντων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 77
Σύσταση 1
Σε ό,τι την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή και θα την εφαρμόσει όπως περιγράφεται κατωτέρω.
Λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική διοικητική επιβάρυνση που θα προέκυπτε από τη δημιουργία ενός τέτοιου κεντρικού 
συστήματος πληροφοριών, καθώς και τον περιορισμό των πόρων, η Επιτροπή θα προβεί σε ανάλυση κόστους-ωφέλειας 
για την εκτίμηση της σκοπιμότητας, του κόστους και των δυνητικών οφελών από τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις 
δημόσιες συμβάσεις με σκοπό την παρακολούθηση της συμμετοχής. Η δράση σύμφωνα με τις συστάσεις θα υλοποιηθεί 
σε συνάρτηση με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης αυτής.
Εφόσον η διαδικασία σύναψης συμβάσεων στην Επιτροπή είναι αποκεντρωμένη στο επίπεδο των διατακτών, δεν υπάρχει 
κεντρικό σύστημα πληροφοριών σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων για την παρακολούθηση της συμμετο -
χής. Δεν υφίσταται ούτε νομική υποχρέωση ως προς αυτό ούτε υπάρχουν οι πόροι του προϋπολογισμού και οι ανθρώπι -
νοι πόροι που απαιτούνται για μια ανάλυση δεδομένων σε τόσο μεγάλη κλίμακα.
Το επίπεδο της συμμετοχής σε διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων μπορεί να εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Ως 
εκ τούτου, ο αριθμός προσφορών ή ο αριθμός των παραδεκτών προσφορών δεν συνιστούν από μόνοι τους αξιόπιστους 
δείκτες για την απόδειξη της δυνατότητας πρόσβασης στις δραστηριότητες προμηθειών. Γ ια κανένα είδος διαδικασίας και 
είδος αγοράς (υπηρεσίες, προμήθειες, έργα, κτίρια) δεν υπάρχει περιορισμός ως προς τον τρόπο συμμετοχής των οικονο -
μικών φορέων σε προσκλήσεις υποβολής προσφορών (με κοινή προσφορά ή ως υπεργολάβοι). Ως εκ τούτου, ο αριθμός 
των προσφορών δεν μπορεί να παρέχει συστηματικά πλήρη στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των συμμετεχόντων οικονο -
μικών φορέων.
104
Σκοπός της αναθεώρησης του 2015 ήταν η εναρμόνιση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις με τις οδηγίες του 2014. 
Η απλούστευση και αποσαφήνιση στις οδηγίες αποτυπώνονται στον αναθεωρημένο δημοσιονομικό κανονισμό και τους 
κανόνες εφαρμογής του, όπως τροποποιήθηκαν το 2015, και περαιτέρω βελτιώσεις θα αποτυπωθούν στην επικείμενη 
πρόταση για την αναθεώρηση του ΔΚ το 2016.
104 α)
Βλ. απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 26.
104 β) 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι παρεκκλίσεις εξηγούνται στις αιτιολογικές σκέψεις του δημοσιονομικού κανονισμού, όταν αυτό 
είναι αναγκαίο.
104 γ)
Η ίση μεταχείριση θα πρέπει να εφαρμόζεται έναντι όλων των επιχειρήσεων ανεξάρτητα από το μέγεθός τους. Οι κανόνες 
περί δημοσίων συμβάσεων βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού δεν αποσκοπούν στην ενίσχυση ενός συγκεκριμένου 
στόχου πολιτικής. Οι ΜΜΕ, όπως και άλλοι οικονομικοί φορείς, μπορούν να συμμετέχουν σε διαδικασίες δημόσιων συμ -
βάσεων υποβάλλοντας χωριστή ή κοινή προσφορά ή ως υπεργολάβοι.
Οι ΜΜΕ ευνοούνται εκ των πραγμάτων από την απλούστευση και ελάφρυνση των κανόνων, μολονότι δεν γίνεται ειδική 
αναφορά σε αυτές.
104 ε)
Δεν είναι σκόπιμο να καθοριστεί ειδικό γλωσσικό καθεστώς στο επίπεδο του δημοσιονομικού κανονισμού, εφόσον 
η ισχύουσα γλωσσική πολιτική απορρέει άμεσα από τον κανονισμό αριθ. 1/1958.
Απαντήσεις της Επιτροπής 78
Σύσταση 2
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή.
Η Επιτροπή αποδέχεται το μέρος της σύστασης που αφορά την πρόταση για ένα ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων.
Πράγματι, ένας από τους βασικούς πυλώνες της επικείμενης αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού το 2016 
είναι η πρόταση για ένα «ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων» που θα βελτιώσει τη γενική κατανόηση του κειμένου, θα περιορί -
σει το μέγεθός του και θα επιδιώξει κυρίως την απλούστευση, σε πλήρη εναρμόνιση με την έννοια της βελτίωσης της 
νομοθεσίας.
Αυτό το ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων θα ενοποιήσει σε μία ενιαία νομοθετική πράξη τόσο τους κανόνες περί δημοσίων 
συμβάσεων, που επί του παρόντος ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό, όσο και τους αναλυτικότερους κανόνες 
εφαρμογής του. Επιπλέον, οι ειδικές διατάξεις σχετικά με τις συμβάσεις για τις εξωτερικές δράσεις, που επί του παρόντος 
ορίζονται στο δεύτερο μέρος του δημοσιονομικού κανονισμού, θα συγχωνευθούν με τους γενικούς κανόνες περί δημο -
σίων συμβάσεων, έτσι ώστε να είναι ευκολότερα κατανοητές από τους οικονομικούς φορείς.
Η Επιτροπή δεν αποδέχεται το μέρος της σύστασης που αναφέρεται στη συμμετοχή των ΜΜΕ. Η Επιτροπή θεωρεί ότι 
ο δημοσιονομικός κανονισμός δεν αποτελεί μέσο πολιτικής για την επίτευξη του σκοπού αυτού και, ως εκ τούτου, δεν θα 
πρέπει να ενθαρρύνει ενεργά τη συμμετοχή των ΜΜΕ.
Όσον αφορά το γλωσσικό καθεστώς και τη διερεύνηση της αγοράς, η Επιτροπή δεν αποδέχεται τη σύσταση. Όσον αφορά 
το πρώτο, πρέπει να εφαρμοστεί το γλωσσικό καθεστώς που θεσπίστηκε στον κανονισμό αριθ. 1/1958. Όσον αφορά το 
δεύτερο στοιχείο, θα δοθούν διευκρινίσεις στο πλαίσιο της προσεχούς αναθεώρησης της μεθοδολογίας για την εφαρμογή 
των διατάξεων του άρθρου 134 παράγραφος 1 στοιχείο ζ) των κανόνων εφαρμογής του ΔΚ [COM(2008) 2299], όπως εξη -
γείται στο σημείο 32. Βλ. επίσης απαντήσεις της Επιτροπής στα σημεία 32-34.
Αναφορικά με την αιτιολόγηση των παρεκκλίσεων από την οδηγία του 2014, η Επιτροπή συμφωνεί με τη σύσταση και 
θεωρεί ότι έχει εν μέρει υλοποιηθεί. Οι παρεκκλίσεις εξηγούνται στις αιτιολογικές σκέψεις του αναθεωρημένου δημοσιο -
νομικού κανονισμού, όπου αυτό κρίθηκε αναγκαίο. Η ανάγκη να προβλεφθούν πρόσθετες παρεκκλίσεις θα διερευνηθεί 
και θα αναφέρεται ή θα εξηγείται, εφόσον είναι αναγκαίο, στο πλαίσιο της εν εξελίξει αναθεώρησης του δημοσιονομικού 
κανονισμού.
Σύσταση 3
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει το μέρος της σύστασης που αφορά τη διενέργεια προκαταρκτικών διαβουλεύσεων 
της αγοράς, όταν είναι προσαρμοσμένο στη διαδικασία του επικείμενου διαγωνισμού, με σκοπό την προετοιμασία της 
διαδικασίας σύναψης της σύμβασης, όπως έχει ήδη πράξει η Επιτροπή σε ορισμένους τομείς όπως η αγορά ή η μίσθωση 
έργων κτιριακών εγκαταστάσεων [όπως προβλέπεται από τη μέθοδο που περιγράφεται στο έγγραφο COM(2008) 2299] 
και ο παροπλισμός.
Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι η προκαταρκτική ανάλυση της αγοράς δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την ενη -
μέρωση των οικονομικών φορέων σχετικά με τα σχέδια και τις απαιτήσεις των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων. Στην 
πράξη, οι υφιστάμενοι κανόνες δημοσίων συμβάσεων κάνουν σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στην προετοιμασία της διαδι -
κασίας και τα μέτρα δημοσιότητας.
Εκτός από τον κίνδυνο στρέβλωσης του ανταγωνισμού, δεν θα υπήρχε διαφάνεια και ίση μεταχείριση, εάν ορισμένοι 
οικονομικοί φορείς με τους οποίους θα υπήρχε επικοινωνία στο πλαίσιο της προκαταρκτικής διαβούλευσης της αγοράς 
είχαν πρόσβαση σε πρόωρη πληροφόρηση σχετικά με τις προγραμματιζόμενες διαδικασίες συμβάσεων.
Οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις προβλέπουν τα αναγκαία μέτρα δημοσιότητας για την προβολή συμβάσεων με 
πλήρη σεβασμό των αρχών που διέπουν τις δημόσιες συμβάσεις.
Απαντήσεις της Επιτροπής 79
Σύσταση 4
Σε ό,τι την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή και θα συνεχίσει να την εφαρμόζει, στον βαθμό που 
αυτό είναι σκόπιμο.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, όταν υποδιαιρεί τις συμβάσεις σε παρτίδες, ήδη ακολουθεί μια προσέγγιση που εξισορροπεί την 
ανάγκη να υπάρχει αυξημένος ανταγωνισμός με άλλες αρχές που διέπουν τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων, ιδίως της 
χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της αναλογικότητας. Η υποδιαίρεση σε παρτίδες διασφαλίζεται πράγματι, κατά 
περίπτωση, σε συνάρτηση με το αντικείμενο και την αξία της σύμβασης, καθώς και με τον κίνδυνο για την εκτέλεση της 
σύμβασης σε περίπτωση αλληλένδετων παρτίδων.
106
Τα αποτελέσματα αναζήτησης για κάθε εργαλείο αναζήτησης, συμπεριλαμβανομένου του TED, εξαρτώνται σε μεγάλο 
βαθμό από την ποιότητα των εισαγόμενων δεδομένων. Στην περίπτωση των προκηρύξεων για δημόσιες συμβάσεις, 
τα προαιρετικά πεδία συχνά δεν συμπληρώνονται και οι αναθέτουσες αρχές εισάγουν ορισμένες φορές εσφαλμένα 
δεδομένα.
Η Επιτροπή έχει επίγνωση, παρόλα αυτά, ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης της λειτουργίας αναζήτησης στο TED. 
Η Υπηρεσία Εκδόσεων διεξήγαγε έρευνα μεταξύ των χρηστών, τον Μάρτιο του 2016, και είναι επί του παρόντος σε εξέλιξη 
μελέτη σχετικά με την ευκολία χρήσης του TED. Τα συμπεράσματα και των δύο αυτών διαδικασιών θα αξιοποιηθούν 
αργότερα κατά το τρέχον έτος για τη βελτίωση της εμπειρίας και της ικανοποίησης των χρηστών των υπηρεσιών του TED.
Σύσταση 5
Σε ό,τι την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση, ως μακροπρόθεσμο στόχο (για μετά το 2018) και θα την 
εφαρμόσει, με τον τρόπο που περιγράφεται κατωτέρω.
Λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική διοικητική επιβάρυνση που θα προέκυπτε από τη δημιουργία ενός τέτοιου συστήμα -
τος και το γεγονός ότι η διοργανική διάσταση δεν είναι εγγεγραμμένη στον προϋπολογισμό στο πλαίσιο του τρέχοντος 
ΠΔΠ, η Επιτροπή θα διενεργήσει αξιολόγηση για να εκτιμήσει τη σκοπιμότητα, το κόστος και τα δυνητικά οφέλη ενός 
τέτοιου συστήματος. Η συνιστώμενη ενέργεια θα υλοποιηθεί σε συνάρτηση με την έκβαση αυτής της αξιολόγησης και με 
τη σύμφωνη γνώμη των άλλων θεσμικών οργάνων.
Όσον αφορά τις δραστηριότητες της Επιτροπής στον τομέα της σύναψης συμβάσεων, η Επιτροπή έχει ήδη αρχίσει να 
εφαρμόζει τη σύσταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου: ένα ενιαίο σημείο εισόδου για τις δημόσιες συμβάσεις της Επιτροπής 
αναπτύσσεται επί του παρόντος από την Επιτροπή, στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού. Θα περιλαμβάνει συν -
δέσμους προς όλες τις σχετικές πληροφορίες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις (ανακοίνωση σχετικά με τους ισχύοντες 
κανόνες και επιχειρηματικές ευκαιρίες) και προς τα υφιστάμενα εργαλεία για την πρόσβαση σε έγγραφα των συμβάσεων 
και την υποβολή των προσφορών.
Βλ. σχετική σελίδα για τη δοκιμαστική έκδοση της νέας παρουσίας της Επιτροπής στο διαδίκτυο: http://beta.ec.europa.
eu/funding-tenders_en
Αυτή η νέα διαδικτυακή παρουσία, περιλαμβανομένης αυτής της σελίδας, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2016. 
Συνεχίζονται οι εργασίες για την παραγωγή του σχετικού περιεχομένου, σε συντονισμό με την πρωτοβουλία SEDIA (αξιο -
λόγηση από τις υπηρεσίες της Επιτροπής για τον εντοπισμό της εταιρικής λύσης για τη στήριξη της πλήρους χρηματοδό -
τησης και των κύκλων ζωής των διαγωνισμών) και με τη διαδικτυακή πύλη συμμετεχόντων (εφαρμογή ΤΠ που στηρίζει τις 
προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και τη διαχείριση επιχορηγήσεων για πολλά σημαντικά προγράμματα της ΕΕ, περι -
λαμβανομένου του προγράμματος «Ορίζοντας 2020»).
Η πρόσβαση σε επιχειρηματικές ευκαιρίες και στα σχετικά έγγραφα των συμβάσεων είναι ήδη διαθέσιμη μέσω των υφι -
στάμενων εργαλείων και πλατφορμών, TED και TED eTendering, που παρέχουν πρόσβαση σε προκηρύξεις διαγωνισμών 
και σε έγγραφα των θεσμικών οργάνων για τις δημόσιες συμβάσεις. Η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα δημιουργίας 
πρόσθετων στοιχείων για την παροχή πρόσβασης σε ευρύτερο φάσμα πληροφοριών, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορι -
σμούς σε δημοσιονομικούς και ανθρώπινους πόρους.
Απαντήσεις της Επιτροπής 80
Σύσταση 6
Η Επιτροπή δεν αποδέχεται αυτή τη σύσταση.
Η Επιτροπή δεν θεωρεί αναγκαίο να προτείνει τροποποιήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού σχετικά με την εξέταση 
των καταγγελιών
Ο δημοσιονομικός κανονισμός προβλέπει ήδη ότι οι μη επιτυχόντες προσφέροντες ενημερώνονται επακριβώς για τους 
λόγους απόρριψης της προσφοράς τους και μπορούν να ζητήσουν πρόσθετες πληροφορίες σύμφωνα με το άρθρο 113 
παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 161 παράγραφος 2 των κανόνων εφαρμογής. Η υποβολή 
αυτών των αιτήσεων υπόκειται σε αυστηρή προθεσμία: η αναθέτουσα αρχή πρέπει να παρέχει τις πληροφορίες αυτές το 
συντομότερο δυνατό, και σε κάθε περίπτωση εντός 15 ημερών από την παραλαβή του αιτήματος.
Επιπλέον, κάθε φορά που μια πράξη η οποία προσβάλλει τα δικαιώματα των υποψηφίων ή των προσφερόντων κοινο -
ποιείται στους οικονομικούς φορείς κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας σύναψης συμβάσεων (π.χ. απόρριψη), η εν λόγω 
κοινοποίηση αναφέρει τα διαθέσιμα μέσα προσφυγής (καταγγελία στον Διαμεσολαβητή και δικαστικός έλεγχος).
Βλ. επίσης τις απαντήσεις της Επιτροπής στα σημεία 78 και 79.
Σύσταση 7
Σε ό,τι την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει αυτή τη σύσταση και θα την εφαρμόσει όπως περιγράφεται κατωτέρω.
Λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική διοικητική επιβάρυνση που θα προέκυπτε από τη δημιουργία ενός τέτοιου συστή -
ματος παρακολούθησης, η Επιτροπή θα αξιολογήσει σε ποιο βαθμό το TED eTendering μπορεί να προσφέρει οικονομικά 
αποδοτική πρόσβαση σε περισσότερα δεδομένα για τις δημόσιες συμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τους δημοσιονομικούς 
περιορισμούς και τους περιορισμούς σε επίπεδο ανθρωπίνων πόρων.
Σύσταση 8
Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση.
Η OLAF βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο όσον αφορά τη βελτίωση της ικανότητάς της για υποβολή εκθέσεων και αναλύ -
σεων. Το νέο σύστημα διαχείρισης περιεχομένου της OLAF εκτιμάται ότι θα τεθεί σε εφαρμογή έως τα τέλη Ιουλίου 2016. 
Το προβλεπόμενο πρόγραμμα για τις στατιστικές και τις εκθέσεις θα είναι διαθέσιμο με μεταγενέστερη έκδοση το 2017. 
Εν τω μεταξύ, η OLAF διερευνά δυνατότητες βελτίωσης της χρήσης των υφιστάμενων εργαλείων και επιλογών για την 
υποβολή εκθέσεων.
Σύσταση 9
Σε ό,τι την αφορά, η Επιτροπή αποδέχεται την παρούσα σύσταση υπό την προϋπόθεση ότι η αξιολόγηση από ομοτίμους 
πραγματοποιείται βάσει των αναγκών και δεν θα καταστεί μόνιμη διαδικασία που θα απαιτούσε πρόσθετους δημοσιονο -
μικούς και/ή ανθρώπινους πόρους.
81 Απαντήσεις της Ευρωπαϊκής 
Κεντρικής Τράπεζας
50
Η ΕΚΤ είναι της γνώμης ότι η διαδικασία ανάθεσης σύμβασης διενεργήθηκε σύμφωνα με τους κανόνες ανάθεσης συμβά -
σεων της ΕΚΤ. Εν προκειμένω, η ΕΚΤ σημειώνει ότι η επιχειρηματολογία περί επείγοντος χαρακτήρα χρησιμοποιήθηκε με 
ορθό και επαρκή τρόπο και τεκμηριώθηκε επιμελώς. Το υποκείμενο συμβάν στο οποίο οφείλεται ο κατεπείγων χαρακτή -
ρας δεν προκλήθηκε από την ΕΚΤ και δεν υπάρχει εμφανής αιτιολογική σχέση μεταξύ των απρόβλεπτων εξελίξεων και 
του απορρέοντος εξ αυτών επείγοντος χαρακτήρα. Λόγω του κατεπείγοντος χαρακτήρα του θέματος δεν ήταν δυνατή 
η συμμόρφωση με τα χρονικά όρια για τη διενέργεια εσπευσμένης διαδικασίας δημόσιου διαγωνισμού, για την οποία 
στην πράξη εξακολουθεί να απαιτείται, στην καλύτερη περίπτωση, χρονικό διάστημα τριών έως τεσσάρων μηνών από 
την ημερομηνία αποστολής της προκήρυξης έως την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης. Μάλιστα, στο πλαίσιο της 
επιλεγείσας μορφής διαγωνισμού με συμμετοχή πέντε υποψηφίων, η σύμβαση ανατέθηκε και υπογράφηκε εντός έξι 
εβδομάδων από την ημερομηνία αποστολής της προκήρυξης. Επιπλέον, η επιλεγείσα διαδικασία διασφάλιζε ένα υγιές 
επίπεδο ανταγωνισμού και η απορρέουσα σύμβαση ήταν αυστηρώς περιορισμένη στην κάλυψη των άμεσων αναγκών. 
Η ΕΚΤ θα ήθελε επίσης να υπενθυμίσει ότι από τη στιγμή που κατέστη εμφανές ότι η παροχή του σχετικού είδους υπηρε -
σιών από εξωτερικούς συνεργάτες μπορεί να απαιτείται σε περισσότερο συνεχή βάση, προκήρυξε δημόσιο διαγωνισμό 
για τις εν λόγω υπηρεσίες.
Παρακάτω παρατίθενται τα σχόλια της ΕΚΤ επί ορισμένων εκ των συστάσεων του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Σύσταση 1
Η ΕΚΤ κατ’ αρχήν συμφωνεί με τη σύσταση. Η ΕΚΤ σχεδιάζει τη σταδιακή εφαρμογή ηλεκτρονικού συστήματος υποβολής 
προσφορών στη διάρκεια του 2016. Σε αυτό το πλαίσιο η ΕΚΤ θα διερευνήσει πιο συστηματικούς αλλά εξίσου αποτελε -
σματικούς τρόπους μέτρησης του επιπέδου συμμετοχής στους δημόσιους διαγωνισμούς της από την άποψη του αριθμού 
των αιτήσεων και των προσφορών.
Σύσταση 3
Η ΕΚΤ συμφωνεί με τη σύσταση σχετικά με την υιοθέτηση μιας περισσότερο προνοητικής προσέγγισης όσον αφορά τη 
διενέργεια διαβουλεύσεων με την αγορά πριν από την έναρξη της επίσημης διαδικασίας ανάθεσης σύμβασης προκειμέ -
νου να συλλέγει πληροφορίες από την αγορά, να διευκολύνει την κατάρτιση των απαιτήσεων και, εν τέλει, να επιτυγχάνει 
καλύτερη σχέση τιμής-αξίας.
Σύσταση 4
Η ΕΚΤ κατ’ αρχήν συμφωνεί με τη σύσταση, με την επιφύλαξη ότι η υποδιαίρεση των συμβάσεων σε παρτίδες πρέπει να 
είναι αποδοτική και αποτελεσματική από επιχειρηματική σκοπιά όσον αφορά την εκτέλεση και διαχείριση των συμβά -
σεων. Σε περίπτωση που η υποδιαίρεση των συμβάσεων σε παρτίδες, παρότι θεωρητικά εφικτή, θα μπορούσε να συνεπά -
γεται τον κίνδυνο η εκτέλεση των συμβάσεων να γίνεται υπερβολικά περίπλοκη από τεχνικής απόψεως ή να μην διασφα -
λίζει καλή σχέση τιμής-αξίας, ή τον κίνδυνο ο συντονισμός διαφόρων αναδόχων να υπονομεύει την ορθή διαχείριση και 
εκτέλεση των συμβάσεων, η υποδιαίρεση σε παρτίδες δεν θεωρείται αποτελεσματική.
Σύσταση 5
Η ενότητα «Συμβάσεις προμηθειών» του δικτυακού τόπου της ΕΚΤ αποτελεί για το κοινό ένα εύκολα προσβάσιμο 
κεντρικό, ενιαίο αποθετήριο των προκηρύξεων και δημοσιεύσεων (υπηρεσία ολοκληρωμένης εξυπηρέτησης) που εκδίδει 
η ΕΚΤ στο πλαίσιο της ανάθεσης συμβάσεων. Επιπλέον, η ΕΚΤ σχεδιάζει τη σταδιακή εφαρμογή ηλεκτρονικού συστήματος 
υποβολής προσφορών στη διάρκεια του 2016. Μάλιστα, η ΕΚΤ έχει θεσπίσει δικούς της ειδικά διαμορφωμένους κανόνες 
περί ανάθεσης συμβάσεων.
Απαντήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας 82
Γ ια τους ανωτέρω λόγους, η ΕΚΤ συμφωνεί με τη σύσταση μόνο εν μέρει, δεδομένου ότι ο προβλεπόμενος δικτυακός 
τόπος θα αποτελεί μια απλή και εύχρηστη πύλη πληροφόρησης, ενώ θα αποφεύγεται τυχόν πρόσθετη διοικητική επι -
βάρυνση και πολυπλοκότητα. Όσον αφορά την ΕΚΤ, η εν λόγω πύλη απλώς θα οδηγεί στην ενότητα «Συμβάσεις προμη -
θειών» του δικτυακού τόπου της ΕΚΤ για περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων της 
ΕΚΤ. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η άσκοπη επανάληψη και διάδοση πληροφοριών, καθώς και οι σχετικές ανεπάρ -
κειες. Οι οικονομικοί φορείς που ενδιαφέρονται για τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων της ΕΚΤ θα συνεχίσουν να αλλη -
λεπιδρούν με την ΕΚΤ μέσω του δικτυακού της τόπου και των καθιερωμένων διόδων επικοινωνίας.
Δεδομένου ότι το TED (Tenders Electronic Daily, καθημερινό ηλεκτρονικό δελτίο υποβολής προσφορών) είναι η επίσημη 
κεντρική διαδικτυακή έκδοση του συμπληρώματος της Επίσημης Εφημερίδας της ΕΕ, που αφορά ειδικά τις ευρωπαϊκές 
δημόσιες συμβάσεις, ίσως να ήταν σκόπιμο να διερευνηθούν τρόποι με τους οποίους αυτό θα μπορούσε να βελτιωθεί 
περαιτέρω ούτως ώστε να παρέχεται κατάλληλη επισκόπηση των ευκαιριών ανάθεσης συμβάσεων από τα θεσμικά 
όργανα.
Σύσταση 7
Βλ. την απάντηση της ΕΚΤ στη σύσταση 5.
Η ΕΚΤ συμφωνεί με τη σύσταση μόνο εν μέρει, δεδομένου ότι το προβλεπόμενο αποθετήριο θα αποτελεί ένα απλό εργα -
λείο το οποίο δεν θα συνεπάγεται πρόσθετη διοικητική επιβάρυνση και πολυπλοκότητα. Όσον αφορά την ΕΚΤ, το δημό -
σιο αποθετήριο απλώς θα οδηγεί στην ενότητα «Συμβάσεις προμηθειών» του δικτυακού τόπου της ΕΚΤ όπου παρέχονται 
πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων της ΕΚΤ.
Σύσταση 9
Η ΕΚΤ συμφωνεί με την ιδέα της διευκόλυνσης και προώθησης της αμοιβαίας μάθησης και ανταλλαγής βέλτιστων πρακτι -
κών. Τα μέσα τα οποία θα συνέβαλλαν με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο στην επίτευξη αυτού του σκοπού θα πρέπει 
να διερευνηθούν περαιτέρω.
Γ ια παράδειγμα, η ΕΚΤ συμμετέχει σε ένα ενεργό δίκτυο ειδικών σε θέματα προμηθειών από ολόκληρο το Ευρωπαϊκό 
Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών, όπου γίνεται δομημένη ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.
Επιπλέον, η κεντρική υπηρεσία προμηθειών της ΕΚΤ έχει λάβει στο παρελθόν πιστοποίηση από ανεξάρτητο φορέα για τις 
βέλτιστες πρακτικές στον τομέα των προμηθειών και επί του παρόντος βρίσκεται σε διαδικασία εκ νέου πιστοποίησης.
83 Απαντήσεις του Ευρωπαίου 
Διαμεσολαβητή
Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής είναι αυτή τη στιγμή το μοναδικό εξωτερικό και εξωδικαστικό όργανο προσφυγής στο 
οποίο έχουν πρόσβαση οι οικονομικοί φορείς που θεωρούν ότι έτυχαν άδικης μεταχείρισης στο πλαίσιο διαδικασιών 
δημοσίων συμβάσεων που προκηρύσσονται από όργανα και οργανισμούς της ΕΕ. Όπου συντρέχει περίπτωση, ο Ευρω -
παίος Διαμεσολαβητής εξετάζει τις σχετικές αναφορές και απευθύνει συστάσεις στα σχετικά όργανα και οργανισμούς. 
Ούτε το άρθρο 228 της ΣΛΕΕ ούτε το Καθεστώς του Διαμεσολαβητή1 προβλέπουν διαδικασία προσφυγής ή άλλο ένδικο 
μέσο κατά των αποφάσεων του Διαμεσολαβητή.
Σημεία 85-87
Τα πορίσματα σχετικά με τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή που διατυπώνονται στα σημεία 85, 86 και 87 είναι ακριβή και 
περιγράφουν επαρκώς τη δραστηριότητα του Διαμεσολαβητή σε ό,τι αφορά τις αναφορές περί διαδικασιών δημοσίων 
συμβάσεων.
Ο Διαμεσολαβητής συμφωνεί ότι η διαδικαστική απαίτηση του άρθρου 2.4 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολα -
βητή ενδέχεται όντως να δυσχεραίνει τη δυνατότητα ταχείας αντίδρασης του Διαμεσολαβητή έναντι αναφορών που αφο -
ρούν διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων. Ωστόσο, ένας αποτελεσματικός εσωτερικός μηχανισμός για τις αναφορές μπορεί 
να βοηθήσει στον ακριβέστερο προσδιορισμό και στην αποσαφήνιση των θεμάτων που πρέπει να αντιμετωπίζονται σε 
περίπτωση παραπομπής μιας υπόθεσης στον Διαμεσολαβητή.
Σύσταση 6
Ο Διαμεσολαβητής εκφράζει την ικανοποίησή του για τη σύσταση του Δικαστηρίου σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή 
θα έπρεπε να προτείνει τροποποιήσεις στον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ ώστε να προβλέπεται μια ταχεία εξέταση 
των αναφορών που αφορούν διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων και ότι η εξέταση αυτή θα πρέπει να λαμβάνει χώρα 
προτού να απευθυνθούν οι οικονομικοί φορείς στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή ή στα Δικαστήρια. Το δημόσιο συμφέρον 
για αποτελεσματική και ταχεία διεκπεραίωση των διαδικασιών θα εξυπηρετούνταν καλύτερα μέσω της θέσπισης ενός 
εσωτερικού μηχανισμού επανεξέτασης για τους συμμετέχοντες σε διαγωνισμούς οι οποίοι έχουν ενστάσεις σχετικά με τις 
διαδικασίες. Κατά την άποψη του Διαμεσολαβητή, εφόσον τα όργανα και οι οργανισμοί διαθέτουν ισχυρούς εσωτερικούς 
μηχανισμούς επανεξέτασης, η διαδικαστική απαίτηση του άρθρου 2.4 του Καθεστώτος του Διαμεσολαβητή θα ικανο -
ποιείται πριν από την υποβολή τυχόν αναφοράς στον Διαμεσολαβητή. Στην πραγματικότητα, εάν ο ίδιος ο εσωτερικός 
μηχανισμός είναι όντως αποτελεσματικός, η ανάγκη προσφυγής στον Διαμεσολαβητή παύει να υφίσταται.
Γ ια να βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση, ο Διαμεσολαβητής είναι πρόθυμος να παράσχει συμβουλές και υποστήριξη 
σχετικά με τον σχεδιασμό ενός αποτελεσματικού μηχανισμού αναφορών βάσει της εκτεταμένης εμπειρίας του.
1 Απόφαση 94/262/ΕΚΑΧ, ΕΚ, Ευρατόμ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 9ης Μαρτίου 1994, σχετικά με το καθεστώς του Διαμεσολαβητή και τους 
γενικούς όρους άσκησης των καθηκόντων του  (ΕΕ L 113 της 4.5.1994, σ. 15).

Π/uni03A9Σ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚ/uni0394ΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
/uni0394ωρεάν εκδόσει/uni03C2:
  ένα αντίτυπο:  
από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)·
  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσε/uni03C2/χάρτε/uni03C2:  
από τι/uni03C2 αντιπροσωπείε/uni03C2 τη/uni03C2 Ευρωπαϊκή/uni03C2 Ένωση/uni03C2 (http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπηση/uni03C2 στι/uni03C2 εκτό/uni03C2 ΕΕ χώρε/uni03C2 (http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντα/uni03C2 /uni03BCε την υπηρεσία Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή  
καλώντα/uni03C2 τον αριθ/uni03BCό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικό/uni03C2 αριθ/uni03BCό/uni03C2 από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίε/uni03C2 παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσει/uni03C2 είναι γενικώ/uni03C2 δωρεάν (ενδέχεται ό/uni03BCω/uni03C2 κάποιε/uni03C2 κλήσει/uni03C2 που πραγ/uni03BCατοποιούνται  
/uni03BCέσω ορισ/uni03BCένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικού/uni03C2 θαλά/uni03BCου/uni03C2 ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσει/uni03C2 επί πληρω/uni03BCή:
 από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
Στάδιο Ημερομηνία
Έγκριση του υπομνήματος σχεδιασμού του ελέγχου / Έναρξη του ελέγχου 10.2 .2015
Επίσημη διαβίβαση του σχεδίου έκθεσης στην Επιτροπή (ή σε άλλη ελεγχόμενη μονάδα) 31.3 .2016
Έγκριση της τελικής έκθεσης μετά τη διαδικασία εκατέρωθεν ακρόασης 24.5 .2016
Παραλαβή των επίσημων απαντήσεων της Επιτροπής (ή άλλης ελεγχόμενης μονάδας) σε 
όλες τις γλώσσες23.5.2016
3.6.2016
14.6.2016
27.5.2016
11.5.2016
Οι κανόνες που εφαρμόζουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ για 
τη σύναψη συμβάσεων συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό με 
τη γενική νομοθεσία της ΕΕ περί δημόσιων συμβάσεων, 
η οποία προβλέπει τη διεξαγωγή διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων προκειμένου να εξασφαλίζεται 
η ευρύτερη δυνατή βάση που θα μεγιστοποιήσει τον 
ανταγωνισμό. Το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των 
θεσμικών οργάνων της ΕΕ είναι άρτιο και ελαχιστοποιεί τις 
περισσότερες φορές τον κίνδυνο πρόκλησης σφαλμάτων. 
Διαπιστώσαμε, ωστόσο, ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ 
μπορούν να κάνουν περισσότερα για να διευκολύνουν την 
πρόσβαση των οικονομικών φορέων (ιδίως των μικρών και 
μεσαίων επιχειρήσεων) στις δημόσιες συμβάσεις τους, 
παραδείγματος χάριν, απλουστεύοντας τους κανόνες στον 
μεγαλύτερο δυνατό βαθμό και εξαλείφοντας 
αδικαιολόγητα εμπόδια στα οποία προσκρούουν οι εν 
δυνάμει προσφέροντες που επιθυμούν να εντοπίσουν τις 
ευκαιρίες που προσφέρουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στον 
τομέα των δημόσιων συμβάσεων.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ