Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τροποποίηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1251/1999 περί θεσπίσεως καθεστώτος στήριξης των παραγωγών ορισμένων αροτραίων καλλιεργειών

(υποβληθείσες από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Οι παρούσες προτάσεις αποσκοπούν στην τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1251/1999 και (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου.

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης "Πρόγραμμα Δράσης 2000", αποφασίστηκε η μείωση, κατά ποσοστό 20%, της τιμής παρέμβασης στον τομέα του βοείου κρέατος, ώστε να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του είδους αυτού κρέατος στην αγορά της ΕΕ, όπως και στην παγκόσμια αγορά. Μια αύξηση των υφιστάμενων πριμοδοτήσεων και η καθιέρωση νέων στόχευε στην εν μέρει αντιστάθμιση της απώλειας εισοδήματος του παραγωγού. Επιπλέον, προκειμένου να δοθεί ώθηση σε μεδόθους εκτατικής παραγωγής, σχεδόν τριπλασιάστηκε η πριμοδότηση εκτατικοποίησης και επιβλήθηκαν αυστηρότερα κριτήρια ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητά της.

Επειδή η ανωτέρω μεταρρύθμιση ετέθη σε ισχύ μόλις το 2000, η μείωση τιμής που επήλθε μέχρι σήμερα περιορίστηκε σε 6,7%. Ωστόσο, για το 2001 και το 2002 προγραμματίζονται δύο ακόμη σταδιακές μειώσεις τιμής κατά 6,7%, ενώ για το διάστημα μετά το 2002 προβλέπεται ιδιωτική αποθεματοποίηση και παρέμβαση που ενεργεί ως δίχτυ ασφαλείας. Όλα τα ανωτέρω μέτρα συνέτειναν ώστε σε όλες τις συνταχθείσες ανεξάρτητες μελέτες επιπτώσεων για τη μεταρρύθμιση του 2000 να αναμένεται θετικός αντίκτυπος, ως προς τα πλεονάσματα της ΕΕ, από τη συνδυασμένη επενέργεια της χαμηλότερης παραγωγής και της υψηλότερης κατανάλωσης. Ατυχώς, ο συνολικός στόχος της μεταρρύθμισης για την αποκατάσταση της εσωτερικής κατανάλωσης και τη διενέργεια εξαγωγών χωρίς την καταβολή χρηματικών επιστροφών διαταράσσεται από τα πρόσφατα γεγονότα που συνέβησαν στην αγορά του βοείου κρέατος.

Η αγορά του βοείου κρέατος υφίσταται σοβαρές αναστατώσεις που οφείλονται στην απώλεια αφενός της εμπιστοσύνης των καταναλωτών, οι οποίοι ανησυχούν για την εμφάνιση νέων κρουσμάτων σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ), και αφετέρου του ενδιαφέροντός των για τα προϊόντα του κλάδου. Η ζήτηση συρρικνώθηκε δραστικώς λόγω κατακόρυφης πτώσης της κατανάλωσης και των εξαγωγών και από το αυξανόμενο πλήθος ζώων που παραμένουν ως απόθεμα στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.

Η συνεχής πτώση των τιμών επιβάλλει τη θέσπιση μέτρων που συμβάλλουν στη στήριξη της αγοραίας τιμής σε αποδεκτό επίπεδο, καθώς και στην εξισορρόπηση της εν λόγω αγοράς στο μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα. Τα προτεινόμενα μέτρα επικεντρώνονται ειδικότερα στον περιορισμό των δυνατοτήτων αύξησης της παραγωγής στο μέλλον. Αυτό αποτελεί μέτρο ουσιαστικής σημασίας ώστε να επιτρέψει την ανάκαμψη του εισοδήματος του παραγωγού σε επίπεδα που συμβάλλουν στην οικονομική του βιωσιμότητα. Επιπλέον, τα μέτρα αυτά ανταποκρίνονται στις αυξανόμενες απαιτήσεις για μέτρα στο χώρο της παραγωγής που να είναι περιβαλλοντικώς και κοινωνικώς βάσιμα.

1. Η ειδική πριμοδότηση αρρένων βοοειδών αποτελεί ένα από τα κυριότερα μέσα στήριξης της παραγωγής βοείου κρέατος. Επί του παρόντος περιορίζεται από ανώτατο περιφερειακό επίπεδο, που αντιστοιχεί στην πραγματικότητα εκάστου κράτους μέλους. Με τη μείωση του αριθμού ζώων που μπορούν να τύχουν ειδικής πριμοδότησης μειώνεται το κίνητρο για παραγωγή. Εξάλλου, η καθιέρωση συστήματος ατομικών δικαιωμάτων πριμοδότησης, με βάση τις πραγματοποιηθείσες πληρωμές για τα έτη 1997, 1998, 1999 και 2000, προσαυξημένες κατά ένα ορισμένο ποσοστό για το σχηματισμό αποθεματικού, αναμένεται να επιτρέψει ακριβέστερη διαχείριση απ´ό,τι με ένα περιφερειακό ανώτατο όριο.

2. Επειδή η παραγωγή βοείου κρέατος υπαγορεύεται κυρίως από τον αριθμό των αγελάδων, υπάρχει δυνατότητα επίτευξης μιας περιστολής της παραγωγής κρέατος στο μέλλον με τη μείωση του αριθμού των θηλαζουσών αγελάδων. Για να πραγματοποιηθεί αυτό, είναι σκόπιμο να ενισχυθεί η μειωτική επενέργεια επί της παραγωγής, η οποία προκύπτει από το συνυπολογισμό των δαμαλίδων στα ζώα που είναι επιλέξιμα για την πριμοδότηση, καθιερώνοντας ένα ελάχιστο κατώφλι δαμαλίδων. Θα πρέπει εξάλλου να ανασταλεί, για ένα τριετές διάστημα, η δυνατότητα ανακατανομής των δικαιωμάτων πριμοδότησης τα οποία επιστρέφονται στο εθνικό απόθεμα.

3. Ο αριθμός των ζώων που μπορούν να τύχουν της ειδικής πριμοδότησης και της πριμοδότησης στη θηλάζουσα αγελάδα περιορίζεται επί του παρόντος με την επιβολή συντελεστή πυκνότητας ίσου προς δύο μονάδες χονδρών ζώων (ΜΧΖ) ανά εκτάριο. Προκειμένου να περιοριστεί ο αριθμός των ζώων που διατηρούνται σε κτηνοτροφικές μονάδες εντατικής εκμετάλλευσης και τα οποία τυγχάνουν των ανωτέρω πριμοδοτήσεων, και μέσω αυτού να διευκολυνθεί πλέον εκτατική παραγωγή, προβλέπεται μείωση του συντελεστή πυκνότητας σε 1,8 ΜΧΖ.

4. Οι ποσότητες που πρέπει να αγοραστούν για να απορροφηθεί η σημερινή πλεονάζουσα παραγωγή συνεπεία της υποχώρησης της κατανάλωσης είναι ικανές να προκαλέσουν υπέρβαση του ανωτάτου ετήσιου ορίου των 350 000 t που καθορίζεται στον κανονισμό αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου. Θα πρέπει το όριο αυτό να μην ισχύσει για τα έτη 2001 και 2002, ώστε η εφαρμογή του εν λόγω ανωτάτου επιπέδου να μην ενεργοποιήσει τη χρησιμοποίηση του αποκαλούμενου συστήματος "διχτυού ασφαλείας" το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 47 παράγραφος 5 του ανωτέρω κανονισμού (το οποίο αρχίζει εάν οι αγοραίες τιμές επί δύο συνεχείς εβδομάδες διαμορφώνονται σε ποσοστό μικρότερο από 78% σε επίπεδο ΕΕ, και ποσοστό μικρότερο από 60% σε επίπεδο κράτους μένους).

5. Η κρίση της ΣΕΒ καταδεικνύει την αναγκαιότητα επανόδου σε γεωργικές πρακτικές φιλικότερες προς το περιβάλλον και ανταποκρινόμενες περισσότερο στα συμφέροντα των καταναλωτών. Στο πλαίσιο αυτό, ένα από τα ενδεδειγμένα μέσα μπορεί να αποτελέσει η ενθάρρυνση του τρόπου βιολογικής παραγωγής με τη χρησιμοποίηση του καθεστώτος παύσης καλλιέργειας γαιών για την παραγωγή ψυχανθών χορτονομής όπως το τριφύλλι, ακολουθώντας την μέθοδο αυτή παραγωγής. Υπό το πρίσμα αυτό, είναι σκόπιμο να διευρυνθούν οι δυνατότητες χρησιμοποίησης των γαιών σε αγρανάπαυση, όπως προβλέπεται από το καθεστώς στήριξης των παραγωγών ορισμένων αροτραίων καλλιεργειών που έχει θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1251/1999.

Τα προβλεπόμενα στους παρόντες κανονισμούς μέτρα αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της κατάστασης που επικρατεί σήμερα στην αγορά. Με την εξέλιξη της κατάστασης αυτής πιθανώς να καταστεί αναγκαία η θέσπιση νέων μέτρων στο μέλλον.

Από τη στιγμή που καταστεί υποχρεωτική η υποβολή σε δοκιμασία όλων των ζώων ηλικίας άνω των 30 μηνών, θα σταματήσει να εφαρμόζεται το σύστημα αγοράς κρέατος προς καταστροφή, το οποίο ενεργοποιήθηκε από την 1η Ιανουαρίου 2001 στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2777/2000, θα αντικατασταθεί δε από ειδικό σύστημα αγοράς με βάση το άρθρο 38 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 και χρησιμοποιώντας τις ίδιες δημοσιονομικές διατάξεις. Το ειδικό σύστημα αγοράς αποσκοπεί στην απόσυρση από την αγορά βοείου κρέατος προερχόμενου από ζώα ηλικίας άνω των 30 μηνών, τα οποία επί του παρόντος δεν είναι επιλέξιμα για παρέμβαση. Τα προϊόντα με βάση το νέο αυτό σύστημα μπορεί έπειτα, κατά την κρίση του κράτους μέλους, είτε να καταστρέφονται είτε να διατηρούνται σε αποθήκη (δαπάνες του κράτους μέλους), έως ότου να μπορούν να διατεθούν ξανά στην αγορά όταν θα επικρατεί σχετική τάξη (αφού το εγκρίνει η Επιτροπή).

Υπό το πρίσμα των εξελίξεων στην αγορά και στο πλαίσιο του προσχεδίου προϋπολογισμού του έτους 2002, η Επιτροπή επιφυλάσσεται ως προς την πιθανότητα επανεξέτασης της κατάστασης και ως προς τη σκοπιμότητα ενδεχόμενης ανάληψης νομοθετικών πρωτοβουλιών που θα επιτρέπουν να καλυφθεί ο πιθανός κίνδυνος τον οποίο θα διατρέχει ο προϋπολογισμός από την οικονομική χρήση 2002 και μετά.

2001/0043 (CNS)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τροποποίηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1251/1999 περί θεσπίσεως καθεστώτος στήριξης των παραγωγών ορισμένων αροτραίων καλλιεργειών

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 36 και 37,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C της , σ. .

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [2],

[2] ΕΕ C της , σ. .

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [3],

[3] ΕΕ C της , σ. .

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1251/1999 του Συμβουλίου [4] προβλέπει ότι προκειμένου οι παραγωγοί να εισπράξουν στρεμματικές ενισχύσεις οφείλουν να παύσουν να καλλιεργούν προκαθορισμένο ποσοστό των γαιών τους και ότι οι εκτάσεις σε αγρανάπαυση μπορούν επίσης να διατίθενται για ορισμένες χρήσεις που δεν παράγουν τρόφιμα.

[4] ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 1. Τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1672/2000 (ΕΕ L 193 της 29.7.2000, σ. 13).

(2) Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 1991 περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα και στα είδη διατροφής [5] θεσπίζει ειδικό πλαίσιο για την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας και ιδίως τον περιορισμό της χρήσης λιπασμάτων.

[5] ΕΕ L 198 της 22.7.1991, σ. 1. Τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2020/2000 της Επιτροπής (ΕΕ L 241 της 26.9.2000, σ. 39).

(3) Η καλλιέργεια ψυχανθών χορτονομής συνιστά γεωπονική πρακτική με την οποία κατά φυσικό τρόπο αποκαθίσταται η γονιμότητα του εδάφους. κατ´αυτόν τον τρόπο, η επέκταση της καλλιέργειας αυτής αποτελεί σοβαρό παράγοντα για την ανάπτυξη του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων.

(4) Για να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη βιολογικών μεθόδων παραγωγής, θα πρέπει να δοθεί άδεια να χρησιμοποιούνται οι γαίες σε προσωρινή παύση καλλιέργειας στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των αροτραίων καλλιεργειών, για τις καλλιέργειες ψυχανθών χορτονομής σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις υπαγόμενες για ολόκληρη την παραγωγή στο καθεστώς το οποίο προβλέπεται με τον κανονισμό (EΟΚ) αριθ. 2092/91.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 1251/1999 τροποποιείται ως εξής :

1. Στο άρθρο 6 παράγραφος 3, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο :

« 3. Η έκταση υπό καθεστώς προσωρινής παύσης καλλιέργειας είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί :

- για την παραγωγή υλών που προορίζονται στην παρασκευή, στο κοινοτικό έδαφος, προϊόντων που δεν προορίζονται άμεσα για κατανάλωση από τον άνθρωπο ή τα ζώα, υπό την προϋπόθεση ότι εφαρμόζονται αποτελεσματικά συστήματα ελέγχου,

- για καλλιέργεια ψυχανθών χορτονομής σε γεωργική εκμετάλλευση, για ολόκληρη την παραγωγή, η οποία διεξάγεται σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91. »

2. Στο άρθρο 9, πρώτο εδάφιο, η ενάτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο :

« - αφορούν την προσωρινή παύση καλλιέργειας, και ειδικώς αυτές που αφορούν το άρθρο 6 παράγραφος 3. οι προϋποθέσεις αυτές καθορίζουν τα ψυχανθή χορτονομής που δύνανται να καλλιεργούνται σε εκτάσεις υπό προσωρινή παύση καλλιέργειας και, όσον αφορά την πρώτη περίπτωση του πρώτου εδαφίου της εν λόγω παραγράφου, μπορεί να προβλέπουν την καλλιέργεια προϊόντων χωρίς την καταβολή ενισχύσεων, ».

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Εφαρμόζεται αρχίζοντας από την περίοδο 2001/02.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>