A4-0255/97

Ψήφισμα σχετικά με τα κριτήρια σύγκλισης για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση και τη χρηματοδότηση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος του κ. Garriga Polledo σχετικά με τα κριτήρια σύγκλισης, την τρίτη φάση της ΟΝΕ και τα διάφορα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης (B4-0589/95),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη τις εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 1993 και 1995 σχετικά με την κοινωνική προστασία στην Ένωση ((Η κοινωνική ασφάλιση στην Ευρώπη - 1993, Γραφείο Επισήμων Εκδόσεων, Λουξεμβούργο 1994 και COM(95)0457)),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το μέλλον της κοινωνικής προστασίας: πλαίσιο για ευρωπαϊκή συζήτηση (COM(95)0466),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της κοινωνικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (COM(97)0102),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 7ης Απριλίου 1992, για τα αποτελέσματα των Διακυβερνητικών Διασκέψεων, και της 10ης Μαρτίου 1994, σχετικά με τις επιπτώσεις για την κοινωνική πολιτική της διαδικασίας καθιέρωσης της ΟΝΕ ((ΕΕ C 125 της 18.5.1992, σελ. 81 και ΕΕ C 91 της 28.3.1994, σελ. 230.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Ιουλίου 1995 σχετικά με μια συνεκτική στρατηγική απασχόλησης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ((ΕΕ C 249 της 25.9.1995, σελ. 143.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 29ης Νοεμβρίου 1995 σχετικά με την ετήσια έκθεση της Επιτροπής «Απασχόληση στην Ευρώπη - 1995" ((ΕΕ C 339 της 18.12.1995, σελ. 28.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Φεβρουαρίου 1997 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής - το μέλλον της κοινωνικής προστασίας: ένα πλαίσιο για ευρωπαϊκή συζήτηση και η πρόταση της Επιτροπής για την κοινωνική ασφάλιση στην Ευρώπη ((ΕΕ C 85 της 17.3.1997, σελ. 63.)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και την γνωμοδότηση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A4-0255/97),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι στα περισσότερα κράτη μέλη η κοινωνική προστασία επέτρεψε την εξασφάλιση αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου και τον περιορισμό της φτώχειας και ότι το κοινωνικό αυτό πρότυπο θα πρέπει να εξακολουθήσει να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υψηλή ανεργία, ο κίνδυνος κοινωνικού αποκλεισμού όλο και μεγαλύτερης μερίδας του πληθυσμού και η γήρανση του πληθυσμού αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για το μέλλον,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζουν προβλήματα χρηματοδότησης της κοινωνικής τους ασφάλισης,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κριτήρια σύγκλισης περιορίζουν το δημοσιονομικό περιθώριο ελιγμών των κρατών μελών όσον αφορά την υλοποίηση των κοινωνικών τους στόχων και διαπιστώνοντας, συγχρόνως, ότι η κοινωνική συζήτηση σχετικά με το μέλλον της κοινωνικής ασφάλισης δεν είναι δυνατόν να αποκοπεί από την ανάγκη κοινωνικής συνοχής και την περαιτέρω ευρωπαϊκή πολιτική ολοκλήρωση,

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρηματοδότηση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στα κράτη μέλη είναι διαφορετική: κυρίως μέσω κοινωνικών εισφορών, όπως στο Βέλγιο, τη Γαλλία και την Γερμανία ή κυρίως μέσω φορολογικών εσόδων όπως στην Ιρλανδία και τις Σκανδιναβικές χώρες,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κοινωνικές εισφορές των εργοδοτών θα πρέπει να περιοριστούν ούτως ώστε να μειωθεί το κόστος της παραγωγής, ως συντελεστής δημιουργίας απασχόλησης και ότι τούτο δεν είναι δυνατόν χωρίς να προβλεφθεί μια εναλλακτική χρηματοδότηση,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημιουργία περισσοτέρων θέσεων απασχόλησης είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της κοινωνικής ασφάλισης και ότι ακριβώς για το λόγο αυτό οφείλουν το Συμβούλιο και η Επιτροπή, μέσω μιας δραστήριας πολιτικής στον τομέα της απασχόλησης, να προσφέρουν στα κράτη μέλη το κατάλληλο πλαίσιο για την καταπολέμηση της ανεργίας,

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 2 της Συνθήκης ΕΚ θέτει ρητώς ως στόχο ένα υψηλό επίπεδο απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας, την άνοδο του βιοτικού επιπέδου και της ποιότητας ζωής, την οικονομική και κοινωνική συνοχή και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών,

Θ. εκτιμώντας ότι, σύμφωνα με το άρθρο 117 της Συνθήκης ΕΚ, «Τα κράτη μέλη συμφωνούν περί της ανάγκης να προαγάγουν τη βελτίωση των όρων διαβιώσεως και εργασίας του εργατικού δυναμικού κατά τρόπο που να επιτρέπει την εναρμόνισή τους με στόχο την πρόοδο»,

1. δηλώνει κατηγορηματικά ότι θα πρέπει οι διατάξεις σχετικά με την Οικονομική και Νομισματική Ένωση να εφαρμοστούν επακριβώς όπως ορίζει η Συνθήκη, δεδομένου ότι τα χαμηλά επιτόκια, το χαμηλότερο συναλλαγματικό κόστος και ο περιορισμός των συναλλαγματικών κινδύνων αποτελούν αποτελεσματικό πλαίσιο για μεγαλύτερη ανάπτυξη και μεγαλύτερη απασχόληση[semigr ]

2. υπενθυμίζει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και η υλοποίηση της νομισματικής ένωσης είναι συμβατές με τις πολιτικές της μόνιμης ανάπτυξης και της δημιουργίας απασχόλησης[semigr ] ότι όμως ούτε η παρακολούθηση των κριτηρίων σύγκλισης ούτε η ημερομηνία της τρίτης φάσης δεν μπορούν να αποτελέσουν πρόσχημα για να πλήξουν τις απαραίτητες προσπάθειες που συμφωνήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από τα κράτη μέλη για τη δημιουργία απασχόλησης, και τη διατήρηση υψηλού επιπέδου κοινωνικής προστασίας[semigr ]

3. εκφράζει την άποψη ότι η δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, καθώς και η διατήρηση και η ενίσχυση ενός καλού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης δεν θα πρέπει να θεωρούνται ασυμβίβαστα, αλλά παράλληλοι προς την οικονομική ανάπτυξη πολιτικοί στόχοι[semigr ]

4. διαπιστώνει ότι η δημογραφική εξέλιξη θα προκαλέσει, στα πλαίσια των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, μεσοπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα, σημαντικές αυξήσεις δαπανών στο θέμα της σύνταξης και της ασφάλειας κατά ασθενειών, οι οποίες θα αντισταθμιστούν εν μέρει από τις μειώσεις δαπανών στους τομείς των οικογενειακών επιδομάτων και επιδομάτων ανεργίας[semigr ]

5. διαπιστώνει ότι, σε ορισμένες χώρες, η χρηματοδότηση των συστημάτων συνταξιοδότησης εξασφαλίζεται από τα συστήματα κεφαλαιοποίησης και ότι, σε άλλες, αυτό γίνεται από τα συστήματα κατανομής των εισφορών[semigr ] υπογραμμίζει ότι αμφότερα τα συστήματα έχουν αναπτυχθεί, από ιστορική άποψη, με τα αντίστοιχα διαρθρωτικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα[semigr ] είναι της γνώμης ότι στις χώρες που εφαρμόζουν σύστημα κεφαλαιοποίησης, προκύπτουν λιγότερα προβλήματα χρηματοδότησης, πράγμα που οφείλεται εν μέρει στον ελάχιστα υψηλό πληθωρισμό[semigr ] συμπεραίνει ότι, στις χώρες στις οποίες ισχύει καθεστώς κατανομής δικαιότερο από κοινωνική άποψη, θα αποδειχθούν απαραίτητες μεγαλύτερες προσπάθειες για τη μείωση του ποσοστού του χρέους στα πλαίσια του στόχου να απελευθερωθούν περισσότερα μέσα για τη χρηματοδότηση των νόμιμων συνταξιοδοτήσεων[semigr ]

6. θεωρεί σκόπιμη τη λεπτομερέστερη ανάλυση της δημογραφικής ανάπτυξης λαμβάνοντας υπόψη τους διαφορετικούς τύπους των υφισταμένων συστημάτων ασφάλισης συντάξεων (π.χ. διαδικασία κατανομής των εισφορών, διαδικασία κεφαλαιοποίησης κ.λπ.), καθώς και τη λήψη των απαιτουμένων μέτρων για την εκτέλεση αναπροσαρμογών στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, καλεί δε την Επιτροπή να υποβάλει σχετική έκθεση[semigr ]

7. φρονεί ότι η μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη είναι με ποιόν τρόπο να διατηρήσουν τη βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης χωρίς να εξασθενίσει το δίκτυ κοινωνικής ασφαλείας[semigr ] τονίζει ότι τα υγιή δημόσια οικονομικά είναι η καλύτερη εγγύηση για την καλή λειτουργία του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης[semigr ] προτείνει συνεπώς να συνεχίσουν τα κράτη μέλη την αναδιοργάνωση με κοινωνικώς υπεύθυνο τρόπο[semigr ]

8. πιστεύει ότι αυτή η εξυγίανση πρέπει να επιτευχθεί αφενός μέσω της αύξησης και/ή της διατήρησης των εσόδων με βάση τους φόρους και τις συνεισφορές, και, αφετέρου, μέσω της μείωσης των δαπανών όσον αφορά τις παροχές και τους δικαιούχους, καίτοι πρέπει να ληφθούν μέτρα για την εξασφάλιση της ανταγωνιστικής θέσης των επιχειρήσεων και της αγοραστικής δύναμης του πληθυσμού[semigr ]

9. διαπιστώνει ότι, ως επακόλουθο των μειονεκτημάτων της εσωτερικής αγοράς, εγκυμονεί ο κίνδυνος, η προσαρμογή στις διαφορές όσον αφορά τους όρους του ανταγωνισμού να οδηγήσει σε στρέβλωσή του. Για τους λόγους τούτους η εσωτερική αγορά πρέπει να ολοκληρωθεί όσο το δυνατόν συντομότερα και πληρέστερα[semigr ]

10. παρατηρεί όμως ότι η έλλειψη επαρκούς φορολογικού συντονσμού όχι μόνον εμποδίζει την ολοκλήρωση της ενιαίας εσωτερικής αγοράς, ενώ οδηγεί στη φορολογική ανταγωνιστικότητα μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και επιτρέπει την άσκηση πίεσης στα διάφορα εθνικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, και να αυξήσει τις υπάρχουσες σήμερα διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, πράγμα που επίσης αντίκειται στις αρχές της ενιαίας αγοράς[semigr ]

11. ζητεί συνεπώς καλύτερο συντονισμό των φορολογικών συστημάτων σε σχέση με την φορολογητέα βάση και τις κατηγορίες φόρων, αν και είναι σημαντικό να επιτρέπουν τα φορολογικά συστήματα της Ε.Ε. κάποια ελαστικότητα και ορισμένες διαφορές μεταξύ κρατών μελών[semigr ] τούτο είναι αναγκαίο διότι υπάρχουν ουσιαστικώς διαφορετικές ανάγκες στα επιμέρους κράτη μέλη και τις περιφέρειες για κοινωνικά αγαθά και διότι χρειάζεται να υφίσταται η δυνατότητα αντιμετώπισης των εξωγενών επιθέσεων και των διαφόρων φάσεων του οικονομικού κύκλου, έτσι ώστε να αντισταθμισθεί η απώλεια του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών κατά το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ[semigr ] ζητεί από το Συμβούλιο των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ECOFIN) να καταλήξει σε θετικό αποτέλεσμα στις συζητήσεις επί των σχετικών προτάσεων της Επιτροπής[semigr ]

12. κρίνει, κατά συνέπεια, ότι η επιβολή του φόρου δεν μπορεί να υποσκάψει τα θεμέλια των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και ότι θα πρέπει, αντίθετα, να δημιουργήσει τις συνθήκες μεσοπρόθεσμης βελτίωσης και να λάβει υπόψη τους στόχους αύξησης της απασχόλησης[semigr ]

13. πιστεύει ότι είναι ανάγκη να εξετασθεί το ενδεχόμενο μετατόπισης του φορολογικού βάρους από τους εργαζομένους στην κατανάλωση των μη ανανεωσίμων μορφών ενέργειας, το κεφάλαιο και/ή την προστιθέμενη αξία σε συνδυασμό με τα όποια αυξανόμενα προβλήματα στη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης και με τα ζητήματα που σχετίζονται με τον φορολογικό ανταγωνισμό μεταξύ των περιοχών, την περιβαλλοντική πολιτική και την πολιτική επί των φυσικών πόρων[semigr ] ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει κατάλληλη πρόταση για την αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος με βάση το μνημόνιό της για τα φορολογικά συστήματα στην Ένωση και το έργο της ομάδας υψηλού επιπέδου για τη φορολογία[semigr ]

14. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να δημιουργήσουν στον οικονομικό και κοινωνικό τομέα το κατάλληλο πλαίσιο, αποδίδοντας συγχρόνως ιδιαίτερη προσοχή στην πολιτική της απασχόλησης[semigr ] είναι της γνώμης ότι η συζήτηση για τη δραστηριοποίηση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας και της αύξησης των φορολογικών κινήτρων ενόψει της αναζήτησης εργασίας δεν πρέπει να θίξει τη διατήρηση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης[semigr ]

15. επισημαίνει ότι η Λευκή Βίβλος για την ανάπτυξη, την αναταγωνιστικότητα και την απασχόληση αποτελεί το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά ότι η λήψη σημαντικών μέτρων για την τόνωση των επενδύσεων σε καινοτόμες τεχνολογίες, ιδίως δε στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, έχει παραμείνει ως σήμερα νεκρό γράμμα[semigr ] πιστεύει ότι η οικονομική ανάπτυξη που θα λαμβάνει δεόντως υπόψη την προστασία του περιβάλλοντος είναι αναγκαία για την αναζωογόνηση της χρηματοδότησης των ασφαλιστικών συστημάτων, όπως επίσης διατυπώνεται στις προτάσεις της Λευκής Βίβλου[semigr ]

16. απαιτεί την άμεση εφαρμογή των διατάξεων της Λευκής Βίβλου και υποστηρίζει, εν αναμονή αυτού, τις προτάσεις του Προέδρου της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση των δημοσιονομικών προοπτικών, ειδικότερα τον εντονότερο εστιασμό του προϋπολογισμού στην απασχόληση[semigr ]

17. καλεί τα κράτη μέλη πρέπει και, κατ' αρχήν, την ΕΕ να ακολουθήσουν μια πολιτική που θα ενθαρρύνει την απασχόληση και που θα προβλέπει την -μερική τουλάχιστον- διάθεση των κεφαλαίων, τα οποία διατίθενται για επιδόματα ανεργείας και την επαγγελματική κατάρτιση των αιτούντων εργασία, σε πρωτοβουλίες με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας[semigr ]

18. γνωρίζει ότι τα κριτήρια σύγκλισης στηρίζουν τις προσπάθειες των κρατών μελών για οικονομική σταθερότητα και υγιείς δημοσιονομικές πολιτικές, αυξάνοντας παράλληλα τις ευκαιρίες για χαμηλότερα επιτόκια, περισσότερες επενδύσεις, ανάπτυξη και απασχόληση, και βελτιώνοντας με τον τρόπο αυτό την κοινωνική συνοχή και, με υψηλότερη φορολογική βάση, τα θεμέλια των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης[semigr ]

19. καλεί όσους συμμετέχουν στον ευρωπαϊκό κοινωνικό διάλογο να αρχίσουν συζήτηση για τη θέση και τον ρόλο του κατά το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ σε σχέση μάλιστα με την μισθολογική πολιτική[semigr ] ζητεί να συμμετάσχουν οι ΜΜΕ ως ξεχωριστός φορέας προκειμένου να επιτύχουν τον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό εκπροσώπησης[semigr ]

20. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει ενδελεχώς και να λάβει πλήρως υπόψη τις θέσεις που εξέφρασε το ίδιο στο προαναφερθέν ψήφισμά του της 19ης Φεβρουαρίου 1997, κατά το διάλογο που άρχισε με την ανακοίνωση για το μέλλον της κοινωνικής προστασίας στην Ευρώπη[semigr ]

21. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.