Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 7 Απριλίου 2004 η Επιτροπή δημοσίευσε τις εαρινές της προβλέψεις 2004 [1]. Σύμφωνα με τις προβλέψεις αυτές, στις οποίες λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία που διαβίβασαν οι ολλανδικές αρχές στις 31 Μαρτίου 2004, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ανήλθε στο 3,2% του ΑΕΠ το 2003, δηλαδή υπερέβη την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και αυξήθηκε σημαντικά σε σχέση με το έλλειμμα του 2002 (1,9% του ΑΕΠ). Βάσει των πρώτων αυτών στοιχείων, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος έναντι των Κάτω Χωρών και στο πλαίσιο αυτό ενέκρινε στις 28 Απριλίου 2004 την έκθεση του άρθρου 104 παράγραφος 3 της συνθήκης [2].

[1] Οι εαρινές προβλέψεις 2004 της Επιτροπής βρίσκονται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

[2] Το πλήρες κείμενο αυτής της έκθεσης βρίσκεται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

Η εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 104 της συνθήκης και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου «για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος», που αποτελεί μέρος του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης [3].

[3] ΕΕ L 209, 2.8.1997.

Η έκθεση της Επιτροπής που καταρτίστηκε βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 3 της συνθήκης συμπεραίνει ότι το γεγονός ότι το έλλειμμα των Κάτω Χωρών διογκώθηκε το 2003 πάνω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ (ανήλθε σε 3,2%) δεν ήταν, κατά την έννοια του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, αποτέλεσμα έκτακτων περιστάσεων μη ελεγχόμενων από τις ολλανδικές αρχές ούτε ήταν επακόλουθο κάποιας σοβαρής οικονομικής ύφεσης, την οποία το Σύμφωνο ορίζει ως ετήσια μείωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά τουλάχιστον 2%. Πάντως, η υπέρβαση αυτή σημειώθηκε σε ένα πλαίσιο ιδιαίτερα αρνητικής ανάπτυξης, με ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ -0.7% το 2003 και εμφάνιση αρνητικού κενού παραγωγής της τάξης του 2% περίπου του ΑΕΠ. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την επιδείνωση του αποτελέσματος της γενικής κυβέρνησης, το οποίο επιβάρυνε περαιτέρω η μεγαλύτερη σε σχέση με την αναμενόμενη μείωση των εσόδων και η εντονότερη σε σχέση με την προβλεπόμενη διόγκωση των ελλειμμάτων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ την ίδια στιγμή συνολικά επιτεύχθηκαν οι στόχοι σχετικά με τις δαπάνες. Όσον αφορά το 2004, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής αναμένεται το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης να διαμορφωθεί στο 3,5% του ΑΕΠ. Μετά τη δημοσίευση των προβλέψεων αυτών, η ολλανδική κυβέρνηση έλαβε στις 16 Απριλίου 2004 πρόσθετα μέτρα εξοικονόμησης πόρων ύψους 0,6 % του ΑΕΠ με στόχο την επαναφορά του ελλείμματος σε επίπεδο κατώτερο του 3% του ΑΕΠ το 2004, δηλαδή στο επίπεδο των προηγούμενων ετών. Σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής, η επίτευξη αυτού του στόχου εξαρτάται από το εάν τα εν λόγω μέτρα αποδώσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα χωρίς παράλληλα να έχουν δευτερογενείς επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα και στη δημοσιονομική κατάσταση. Επομένως, το 2004 το έλλειμμα είναι πιθανό να παραμείνει ίσο με ή ελαφρώς ανώτερο από την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ.

Η έκθεση που συνέταξε η Επιτροπή βάσει των εαρινών της προβλέψεων κατέληγε επίσης στο συμπέρασμα ότι ο δείκτης δημοσίου χρέους ανήλθε στο 54,8% του ΑΕΠ το 2003, δηλαδή σε επίπεδο κατώτερο από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Στην έκθεση σημειωνόταν εξάλλου ότι σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής ο δείκτης χρέους θα ανέλθει στο 56,3% του ΑΕΠ το 2004, ποσοστό το οποίο είναι υψηλότερο από το 54,5 % του ΑΕΠ που προέβλεπαν οι ολλανδικές αρχές στην επικαιροποίηση 2003 του προγράμματος σταθερότητας, αλλά θα παραμείνει κατώτερος της τιμής αναφοράς του 60% του ΑΕΠ.

Το άρθρο 104 παράγραφος 4 της συνθήκης αναφέρει ότι «η επιτροπή του άρθρου 114 (δηλαδή η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή - ΟΔΕ) διατυπώνει γνώμη για την έκθεση της Επιτροπής». Η επιτροπή εξέδωσε τη γνώμη της στις 12 Μαΐου 2004, με την οποία συμφωνεί με την αξιολόγηση που γίνεται στην έκθεση της Επιτροπής. Ειδικότερα, η ΟΔΕ κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το 2003 οι Κάτω Χώρες δεν τήρησαν τη δημοσιονομική πειθαρχία σχετικά με το έλλειμμα, όπως ορίζεται στο άρθρο 104 της συνθήκης, γεγονός που υποδηλώνει ότι στις Κάτω Χώρες υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα.

Η ΟΔΕ έκρινε επίσης ότι και το 2004 το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ενδέχεται να παραμείνει ίσο με ή να υπερβεί ελαφρώς την τιμή αναφοράς που αναφέρεται στη Συνθήκη, και αυτό παρά τα έκτακτα μέτρα που αποφάσισαν οι ολλανδικές αρχές, ενώ ο δείκτης δημοσίου χρέους αναμένεται ότι θα παραμείνει το 2004 σε επίπεδο κατώτερο της τιμής αναφοράς του 60% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη.

Η Επιτροπή, αφού εξέτασε όλους τους συναφείς παράγοντες που έλαβε υπόψη στην έκθεσή της και συνεκτιμώντας τη γνώμη της ΟΔΕ, διατυπώνει τη γνώμη ότι στις Κάτω Χώρες υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα. Η γνώμη αυτή, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 19 Μαΐου 2004, απεστάλη στο Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 5 της συνθήκης. Η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο να λάβει σχετική απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6. Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο την παρούσα σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου με αποδέκτη τις Κάτω Χώρες προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 της συνθήκης.

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

της συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 104 παράγραφος 7,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα :

(1) σύμφωνα με το άρθρο 104 της Συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

(2) το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο της διασφάλισης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για τη σταθερότητα των τιμών και την ισχυρή βιώσιμη ανάπτυξη που ευνοεί τη δημιουργία απασχόλησης.

(3) το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Άμστερνταμ της 17ης Ιουνίου 1997 σχετικά με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης καλεί επισήμως όλα τα μέρη, δηλαδή τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο και την Επιτροπή να εφαρμόσουν έγκαιρα και αυστηρά τη Συνθήκη και το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

(4) το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 6, εξέδωσε στις 2 Ιουνίου 2004 απόφαση σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στις Κάτω Χώρες.

(5) μετά την έκδοση απόφασης σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στις Κάτω Χώρες, το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της Συνθήκης και του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, πρέπει ταυτόχρονα να απευθύνει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος σύσταση για τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος εντός συγκεκριμένης περιόδου. Η σύσταση του Συμβουλίου πρέπει να καθορίζει μέγιστη προθεσμία τεσσάρων μηνών εντός της οποίας οι Κάτω Χώρες οφείλουν να λάβουν αποτελεσματικά διορθωτικά μέτρα, καθώς και μια άλλη προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η οποία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός του έτους που ακολουθεί εκείνο κατά το οποίο εντοπίστηκε το υπερβολικό έλλειμμα, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις.

(6) κατά την άποψη του Συμβουλίου, τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης πρέπει να εξασφαλίζουν μόνιμη βελτίωση του αποτελέσματος της γενικής κυβέρνησης, ενώ παράλληλα να αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών της χώρας και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας της. Συνολικά, η δημοσιονομική στρατηγική των ολλανδικών αρχών φαίνεται ότι είναι σύμφωνη με αυτόν τον προσανατολισμό.

(7) κατά τη διατύπωση των συστάσεων για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες: (i) η επιδείνωση της οικονομικής συγκυρίας, η οποία συνέβαλε στην επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης το 2003, ήταν αιφνίδια και απροσδόκητη και ως εκ τούτου η προσπάθεια που απαιτείται για να επανέλθει το έλλειμμα σε επίπεδο κατώτερο του 3% του ΑΕΠ είναι πιο σημαντική απ' ό,τι προβλεπόταν στον προϋπολογισμό 2003 και στην επικαιροποίηση του προγράμματος σταθερότητας 2002. (ii) σύμφωνα με την Επιτροπή, το 2003 το πραγματικό ΑΕΠ υπολείπεται σωρευτικά κατά 1,7% σε σχέση με την εκτιμώμενη δυνητική ανάπτυξη. (iii) η Επιτροπή, στις εαρινές της προβλέψεις της 7ης Απριλίου 2004, προβλέπει ότι, με ένα βάση σενάριο αμετάβλητης πολιτικής, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα ανέλθει στο 3,5% του ΑΕΠ το 2004 και στο 3,3% του ΑΕΠ το 2005, ενώ η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ αναμένεται να ανέλθει στο 1% το 2004 και στο 1,6% το 2005. (iv) τα πρόσθετα μέτρα εξοικονόμησης πόρων για το 2004 που αμέσως αποφάσισε η κυβέρνηση (16 Απριλίου 2004) αντιστοιχούν σε περίπου 0,6% του ΑΕΠ και δεν λήφθηκαν υπόψη στις εαρινές προβλέψεις 2004 της Επιτροπής. (v) η ολλανδική κυβέρνηση εξήγγειλε την πρόθεσή της να λάβει πρόσθετα μέτρα το 2005, χωρίς ακόμη να διευκρινίζει τη φύση τους, προκειμένου να διασφαλιστεί η μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης σε επίπεδο κατώτερο του 3% του ΑΕΠ.

(8) εάν η μακροοικονομική εξέλιξη είναι σύμφωνη με τις εαρινές προβλέψεις 2004 της Επιτροπής, και εάν τα μέτρα εξοικονόμησης πόρων που αποφασίσθηκαν στις 16 Απριλίου 2004 αποδώσουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, η εφαρμογή το 2005 μέτρων ουσιαστικά διαρθρωτικού χαρακτήρα που θα αντιπροσωπεύουν μισή εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ αναμένεται να επιτρέψει τη μείωση του ελλείμματος κατά το έτος αυτό σε επίπεδο κατώτερο της τιμής αναφοράς του 3% που ορίζει η Συνθήκη.

ΣΥΝΙΣΤΑ:

Στις ολλανδικές αρχές να θέσουν τέρμα στην παρούσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου. Το Συμβούλιο θέτει στην ολλανδική κυβέρνηση ως προθεσμία την 2α Οκτωβρίου 2004 για τη λήψη διορθωτικών μέτρων που θα εφαρμοσθούν εντός του 2005, θα έχουν κυρίως διαρθρωτικό χαρακτήρα και θα αντιστοιχούν σε μισή εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ.

Επιπλέον, το Συμβούλιο καλεί τις ολλανδικές αρχές να μεριμνήσουν ώστε οι προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης προς μια σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική δημοσιονομική θέση συνεχισθούν και μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, ιδίως με τη λήψη μέτρων για μείωση του κυκλικά προσαρμοσμένου ελλείμματος κατά τουλάχιστον 0,5 % του ΑΕΠ ετησίως.

Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών.

Βρυξέλλες, 2 Ιουνίου 2004

Για το Συμβούλιο

Ο πρόεδρος

[...]