Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1005/2009»

[COM(2022) 151 final — 2022/0100 (COD)]

(2022/C 365/09)

Εισηγητής: ο κ. Jacob PLAT

Αίτηση γνωμοδότησης Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 2.5.2022 Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 10.5.2022 Νομική βάση Άρθρο 192 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αρμόδιο τμήμα Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον Υιοθετήθηκε από το τμήμα 31.5.2022 Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια 15.6.2022 Σύνοδος ολομέλειας αριθ. 570 Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές) 123/0/2

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση για την αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1005/2009 ( 1 ) , ο οποίος έχει εξασφαλίσει ότι οι ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος (ΟΚΟ) έχουν μειωθεί σημαντικά, αλλά περαιτέρω μειώσεις είναι δυνατές. Οι ελάχιστες ΟΚΟ που ακόμη επιτρέπονται, χρησιμοποιούνται για την παραγωγή άλλων χημικών ουσιών, ως μέσα πυροπροστασίας σε ειδικές εφαρμογές, όπως σε αεροπλάνα και σε εργαστήρια για αναλύσεις. Ωστόσο, η πλέον παρωχημένη χρήση των ΟΚΟ ως διογκωτικών μέσων σε μονωτικούς αφρούς εξακολουθεί να έχει εφαρμογή και σήμερα, καθώς πολλοί από αυτούς τους αφρούς εξακολουθούν να υπάρχουν σε κτίρια. Καθώς φτάνουν στο τέλος της διάρκειας ζωής τους κατά τις επόμενες δεκαετίες, θα απομακρυνθούν, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκπομπές. Η προσαρμογή του κανονισμού ώστε να εναρμονίζεται περισσότερο με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία ( 2 ) και η βελτίωση της δομής του αποτελούν ορθές πρωτοβουλίες.

1.2. Η ΕΟΚΕ εγκρίνει τη συνοχή του παρόντος κανονισμού με τον κανονισμό για τα φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου [Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 517/2014] ( 3 ) . Είναι σημαντικό οι κύριοι κανόνες που διέπουν αυτούς τους κανονισμούς να παρουσιάζουν συνοχή μεταξύ τους (π.χ. όσον αφορά τους τελωνειακούς ελέγχους, τους κανόνες περί διαρροής και τους ορισμούς).

1.3. Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει από τις διάφορες διαθέσιμες εκθέσεις και την αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε ότι ο ισχύων κανονισμός [(ΕΚ) αριθ. 1005/2009] ανταποκρίνεται στους προκαθορισμένους στόχους του. Ωστόσο, θεωρεί επίσης απαραίτητη την αύξηση του επιπέδου φιλοδοξίας προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της Πράσινης Συμφωνίας και ταυτόχρονα να παρέχεται μέγιστη προστασία στους πολίτες από τοξικές και καρκινογόνες ουσίες. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τα μέτρα που προβλέπονται στην πρόταση για περαιτέρω μείωση των εκπομπών των ΟΚΟ.

1.4. Η ορθή παρακολούθηση και η καταγραφή είναι βασικά στοιχεία για την επίτευξη καλού αποτελέσματος. Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός συστήματος παρακολούθησης που να είναι όσο το δυνατόν πιο διαφανές και να μπορεί να ανταποκριθεί στην ανάγκη επέκτασης, εάν κρίνεται απαραίτητο, για παράδειγμα, για νέες ΟΚΟ που δεν καλύπτονται από τον ισχύοντα κανονισμό. Στόχος πρέπει να είναι ένα καθολικό σύστημα που θα εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη. Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να είναι εύκολο να εφαρμοστεί ως σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης σε χώρες εκτός ΕΕ λόγω του ρόλου της ως πρωτοπόρου που διαδραματίζει επί του παρόντος η ΕΕ.

1.5. Η ΕΟΚΕ ζητεί, επίσης, τον περιορισμό του αριθμού των εξαιρέσεων από τις απαγορεύσεις στο ελάχιστο και οι παρεκκλίσεις από τον κατάλογο των απαγορευμένων ουσιών να είναι δυνατές μόνο σε έκτακτες και απαραίτητες περιπτώσεις. Οι εξαιρούμενες χρήσεις θα πρέπει να ελέγχονται αυστηρά προς αποφυγή καταχρήσεως και, συνεπώς, επιδείνωσης της κατάστασης.

1.6. Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στο επικίνδυνο και ανεπίλυτο πρόβλημα της συσσώρευσης μεγάλων ποσοτήτων ΟΚΟ σε παλαιό εξοπλισμό και μονωτικούς αφρούς, ενώ παράλληλα δεν υφίσταται καμία διεθνής σύμβαση που να ρυθμίζει τη διαχείριση ή την καταστροφή των πόρων ΟΚΟ. Η ΕΟΚΕ ζητεί να αναληφθεί επειγόντως δράση για τη θέσπιση αποτελεσματικής νομοθεσίας στα κράτη μέλη για την πρόληψη διαρροών ΟΚΟ με σκοπό τη διαφύλαξη του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος και των συνθηκών διαβίωσης του πληθυσμού.

1.7. Ιδανικά, η διαχείριση των ΟΚΟ θα πρέπει να αποτελεί μέρος ενός συστήματος διαχείρισης των αποβλήτων (για έλεγχο, συλλογή, ανάκτηση και επεξεργασία) με γενικές πολιτικές, νομοθεσία και κανονισμούς για συγκεκριμένες ροές αποβλήτων που είναι ήδη σε ισχύ. Η διαχείριση των ΟΚΟ υπό μορφή αφρών και άλλα αποθέματα ΟΚΟ αποτελεί μεγάλη πρόκληση, ιδίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η ΕΕ πρέπει να επιδείξει εφικτές λύσεις και επαρκές νομικό πλαίσιο.

1.8. Δεδομένου του συνεχιζόμενου υψηλού επιπέδου παραγωγής και χρήσης των ΟΚΟ ως πρώτων υλών και των σχετικών εκπομπών, οι οποίες ενδέχεται να έχουν υποεκτιμηθεί, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της ότι τα ποσοτικά όρια των ΟΚΟ για χρήση ως πρώτων υλών έχουν απορριφθεί πλήρως. Ο περιορισμός των εξαιρέσεων για τις πρώτες ύλες βάσει του νέου κανονισμού έχει πολλαπλά περιβαλλοντικά οφέλη. Θα πρέπει να δοθεί έμφαση σε φιλικές προς το περιβάλλον εναλλακτικές λύσεις.

1.9. Τα μέτρα για την πρόληψη των εκπομπών υποπροϊόντων υδροφθοράνθρακα (HFC) που σχετίζονται με την παραγωγή των ΟΚΟ θα πρέπει να ενισχυθούν μέσω πρόσθετων απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων.

1.10. Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για τη μείωση των εκπομπών νέων ΟΚΟ, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των διαρροών και των απαιτήσεων για ανάκτηση, ανακύκλωση και αποκατάσταση.

2. Γενικές πληροφορίες

2.1. Το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ ( 4 ) για τις ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος είναι η πολυμερής περιβαλλοντική συμφωνία-ορόσημο που ρυθμίζει την παραγωγή και την κατανάλωση σχεδόν 100 συνθετικών χημικών ουσιών που αναφέρονται ως ΟΚΟ. Κατά την απελευθέρωσή τους στην ατμόσφαιρα, οι χημικές αυτές ουσίες καταστρέφουν τη στρατοσφαιρική στιβάδα του όζοντος, την προστατευτική ασπίδα της Γης που προστατεύει τον άνθρωπο και το περιβάλλον από τα επιβλαβή επίπεδα υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας. Το Πρωτόκολλο, που εγκρίθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1987, είναι μέχρι σήμερα η μοναδική συνθήκη του ΟΗΕ που έχει κυρωθεί από όλες τις χώρες της Γης —και από τα 198 κράτη μέλη του ΟΗΕ.

2.2. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1005/2009 για τις ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος (κανονισμός ΟΚΟ) αποτελεί το κύριο μέσο για την αντιμετώπιση των ΟΚΟ στην ΕΕ. Ο γενικός στόχος του είναι η πρόληψη των εκπομπών των ΟΚΟ και η διασφάλιση της συμμόρφωσης με το Πρωτόκολλο. Ο κανονισμός για τις ΟΚΟ υποβλήθηκε για αξιολόγηση στο πλαίσιο του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT), η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, ενώ ο κανονισμός ήταν σε γενικές γραμμές κατάλληλος για την επίτευξη του στόχου του, θα μπορούσε να ευθυγραμμιστεί καλύτερα με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και ο σχεδιασμός του θα μπορούσε να βελτιωθεί ελαφρώς. Στο πλαίσιο αυτό, η πρόταση αποσκοπεί στην αντικατάσταση του κανονισμού για τις ΟΚΟ, διατηρώντας παράλληλα ένα αυστηρό επίπεδο ελέγχου, ιδίως με σκοπό: 1. την εναρμόνιση των μέτρων με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, με την επιβολή πρόσθετων μειώσεων των εκπομπών που είναι εφικτές με αναλογικό κόστος· 2. τη διασφάλιση μιας πιο ολοκληρωμένης παρακολούθησης των ΟΚΟ, συμπεριλαμβανομένων των ουσιών που δεν ελέγχονται (ακόμη)· 3. την απλούστευση και βελτίωση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων κανόνων για τη μείωση του διοικητικού κόστους· 4. τη βελτίωση της σαφήνειας και της συνέπειας με άλλους κανόνες.

2.3. Οι ΟΚΟ παρουσιάζουν δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη ( 5 ) πολλαπλάσιο του διοξείδιο του άνθρακα, επομένως για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την προστασία της υγείας και της ευημερίας των πολιτών της ΕΕ η μείωση των εκπομπών τους είναι απαραίτητη.

2.4. Το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ καταργεί σταδιακά την παραγωγή και τη χρήση των ΟΚΟ για σκοπούς εκπομπών. Οι κανόνες της ΕΕ σχετικά με τις ΟΚΟ ήταν πάντα πιο φιλόδοξοι σε σχέση με το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ και έχουν καταργήσει πλήρως τις ΟΚΟ για σκοπούς εκπομπών.

2.5. Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής, της χρήσης και της εμπορίας των ΟΚΟ έχει ήδη απαγορευθεί, ο κύριος σκοπός, ως εκ τούτου, είναι η πρόληψη των εκπομπών ΟΚΟ από παλαιότερες νόμιμες εφαρμογές τους σε προϊόντα και εξοπλισμό και από άλλες διαδικασίες, π.χ. χρήση ως πρώτες ύλες, που εξαιρούνται από τη σταδιακή κατάργηση του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ.

2.6. Η πρόταση για τον κανονισμό για τις ΟΚΟ σχετίζεται στενά με την πρόταση για τα φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου (NAT/847 ( 6 ) ). Και τα δύο είναι αέρια του θερμοκηπίου και συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι δύο κανονισμοί πρέπει να διασφαλίζουν από κοινού ότι η Ένωση συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις της σχετικά με τις ΟΚΟ και τους υδροφθοράνθακες (HFC) δυνάμει του Πρωτοκόλλου.

2.7. Η πρόταση έχει ως στόχο να αποτρέψει το ισοδύναμο 180 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου CO 2 και 32 000 τόνων δυναμικού καταστροφής της στιβάδας του όζοντος (τόνοι ΔΚΟ) έως το 2050 μέσω μέτρων για την ανάκτηση και την καταστροφή των ΟΚΟ από δύο τύπους μονωτικού αφρού.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά την πρόταση της Επιτροπής για αλλαγή του κανονισμού σχετικά με τις ΟΚΟ με στόχο την περαιτέρω μείωση των εκπομπών και την παροχή κινήτρων για τη χρήση εναλλακτικών ουσιών φιλικών προς το κλίμα.

3.2. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι ορισμένα μέτρα στον ισχύοντα κανονισμό που αποσκοπούν στην πρόληψη των παράνομων δραστηριοτήτων θα μπορούσαν να καταστούν πιο αποτελεσματικά και, ως εκ τούτου, εκφράζει την ικανοποίησή της για τη σύνδεση του συστήματος αδειοδότησης ΟΚΟ με το περιβάλλον ενιαίας θυρίδας της ΕΕ για τα τελωνεία ( 7 ) . Η ΕΟΚΕ συνιστά τέτοια μέτρα να εφαρμόζονται και σε ειδικά τελωνειακά καθεστώτα, συμπεριλαμβανομένης της διαμετακόμισης και της προσωρινής εναπόθεσης των ΟΚΟ.

3.3. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τη μεγάλη σημασία της ορθής παρακολούθησης προκειμένου να είναι δυνατή η ανάληψη προληπτικής δράσης και η επίτευξη προόδου. Οι πρακτικές παράνομης εμπορίας μπορούν να εντοπιστούν και, συνεπώς, να αντιμετωπιστούν μέσω αποτελεσματικής παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων. Λαμβανομένων υπόψη των σοβαρών περιβαλλοντικών επιπτώσεων του παράνομου εμπορίου στον τομέα των ΟΚΟ, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων για μέγιστες κυρώσεις σχετικά με την παράνομη παραγωγή, εισαγωγή και διάθεση στην αγορά των ΟΚΟ, αλλά προτρέπει επιπλέον τη θέσπιση ελάχιστων κυρώσεων. Ο νέος κανονισμός εναρμονίζεται με την πρόταση της Επιτροπής για αναθεώρηση της οδηγίας για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου και αντικατάσταση της οδηγίας 2008/99/ΕΚ (ECD) ( 8 )

3.4. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά μέτρα που διασφαλίζουν την ανάκτηση για την καταστροφή των ΟΚΟ σε αφρούς, αναγνωρίζοντας το σημαντικό δυναμικό μετριασμού της κλιματικής αλλαγής αυτού του μέτρου, καθώς και την ευκαιρία Ε & Α και δημιουργίας θέσεων εργασίας στη βιομηχανία της ανακύκλωσης.

3.5. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι έχει ληφθεί προσεκτικά υπόψη η συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής. Αυτό είναι απαραίτητο προκειμένου να επιτευχθούν εντέλει οι στόχοι τόσο της δέσμη προσαρμογής στον στόχο του 55 % (2030) όσο και της Πράσινης Συμφωνίας (2050).

3.6. Δεδομένου ότι η ΕΕ κατέχει ηγετική θέση στη μείωση των ΟΚΟ, η ΕΟΚΕ προτείνει η ΕΕ να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση και σε άλλες οικονομίες ώστε να λειτουργούν με τους ίδιους κανόνες, για παράδειγμα, περιορίζοντας τις ΟΚΟ ως πρώτες ύλες και μέσα επεξεργασίας, όπου υπάρχουν εναλλακτικές. Το 2020, η παραγωγή ελεγχόμενων ΟΚΟ ανήλθε σε 164 704 μετρικούς τόνους, κυρίως για χρήσεις ως πρώτες ύλες εντός της ΕΕ. Οι επιστήμονες έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι οι αναφερόμενες εκπομπές από επεξεργασίες ως πρώτες ύλες έχουν υποεκτιμηθεί και ενδέχεται να ευθύνονται παγκοσμίως για τα αυξημένα επίπεδα τετραχλωράνθρακα (CTC) και CFC-113 ( 9 ) στην ατμόσφαιρα.

3.7. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η αναθεώρηση δεν θα οδηγήσει σε υπερβολική διοικητική ή οικονομική επιβάρυνση. Η πρόταση αναμένεται να αποφέρει ορισμένα οφέλη απλούστευσης για τις επιχειρήσεις. Ενθαρρυντικό είναι, επίσης, το γεγονός ότι η αναθεώρηση μπορεί να παρεκκλίνει μόνο σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις.

3.8. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η συμπερίληψη νέων ΟΚΟ που δεν καλύπτονται ακόμη από το Πρωτόκολλο αποτελεί καλή βελτίωση. Το 2020, η παραγωγή νέων ουσιών, σε μετρικούς τόνους, ήταν περίπου έξι φορές υψηλότερη από την παραγωγή ελεγχόμενων ουσιών. Ως εκ τούτου, κρίνεται σημαντική η παρακολούθηση των εξελίξεων στον τομέα αυτό, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων που χρησιμοποιούνται και παράγονται, και η μείωση των εκπομπών των νέων αερίων στο ελάχιστο, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις τους στη στιβάδα του όζοντος και στην κλιματική αλλαγή.

3.9. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την επικαιροποιημένη εκτίμηση επιπτώσεων, ιδίως όσον αφορά το κύριο μέτρο εξοικονόμησης εκπομπών με την ανάκτηση και την καταστροφή των μονωτικών αφρών. Η ρύθμιση αξιολόγησης στην πρόταση είναι απαραίτητη ώστε στο μεταξύ να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Από την άποψη αυτή, οι εμπειρογνώμονες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά τους μονωτικούς αφρούς και τις εξελίξεις. Πρέπει, επίσης, να ληφθεί υπόψη ο διοικητικός φόρτος.

3.10. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τα μέτρα για την αποσαφήνιση του ρόλου των τελωνειακών αρχών και των αρχών εποπτείας της αγοράς για τον έλεγχο του εμπορίου ΟΚΟ. Αυτό κρίνεται απαραίτητο διότι το παράνομο εμπόριο συνεχίζεται ( 10 )

3.11. Η υπερβολική χρήση των ΟΚΟ ως ψυκτικών και αφρωδών διογκωτικών μέσων στο παρελθόν έχει οδηγήσει στη συσσώρευση μεγάλων ποσοτήτων ΟΚΟ, π.χ. σε παλιά ψυγεία, μονωτικούς αφρούς ή κυλίνδρους. Τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού που περιέχουν ΟΚΟ μπορούν επίσης να απελευθερώσουν άλλες τοξικές ουσίες που προκαλούν καρκίνο: μόλυβδο, κάδμιο, πολυχλωριωμένο διφαινύλιο (PCB), επιβραδυντικά φλόγας και πολλά άλλα. Καθώς ούτε το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ ούτε οποιαδήποτε άλλη διεθνής περιβαλλοντική σύμβαση ρυθμίζει τη διαχείριση και την καταστροφή υφιστάμενων αποθεμάτων ΟΚΟ, είναι ευθύνη κάθε χώρας να δημιουργήσει ένα επιτυχημένο σύστημα διαχείρισης αποθεμάτων ΟΚΟ για τον χειρισμό αυτής της σημαντικής πηγής εκπομπών. Για τους λόγους αυτούς, η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό να διασφαλιστεί ο στόχος της προστασίας του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος με την πρόληψη της διαρροής και της απελευθέρωσης μέσω της αποτελεσματικής διαχείρισης των αποθεμάτων ΟΚΟ.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Η παραγωγή, χρήση και εμπορία ΟΚΟ για σκοπούς εκπομπών απαγορεύεται ήδη. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τον στόχο της νέας πρότασης να αποτρέψει, ιδίως, τις εκπομπές ΟΚΟ από προϊόντα και εξοπλισμό στα οποία η χρήση τέτοιων ουσιών επιτρεπόταν προηγουμένως. Σημαντικό μέρος αυτού του στόχου αποτελεί η υποχρέωση ανάκτησης ή καταστροφής ΟΚΟ σε ορισμένους τύπους μονωτικού αφρού κατά την ανακαίνιση ή την κατεδάφιση κτιρίων. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι περισσότερα μέτρα μπορούν να ληφθούν για να υποστηριχθεί η υιοθέτηση από την ΕΕ πιο φιλικών προς το περιβάλλον εναλλακτικών λύσεων έναντι των ΟΚΟ ως πρώτων υλών και μέσων επεξεργασίας.

4.2. o C. Η αναθεώρηση του κανονισμού θα συμβάλει στην επίτευξη του στόχου της Συμφωνίας του Παρισιού ( 11 ) η αύξηση της θερμοκρασίας ιδανικά να μην υπερβαίνει τον 1,5C.

4.3. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την απαίτηση για ένα ελάχιστο επίπεδο κατάρτισης για το προσωπικό που εργάζεται με ΟΚΟ. Ωστόσο, ελπίζουμε ότι αυτές οι ελάχιστες απαιτήσεις θα είναι ίδιες για όλα τα κράτη μέλη.

4.4. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι σημαντικές ποσότητες ΟΚΟ εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ως πρώτες ύλες στην παραγωγή χημικών, παρά τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών λύσεων σε ορισμένες διαδικασίες επεξεργασίας ως πρώτων υλών. Η συνεχιζόμενη χρήση του HCFC-22 προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, λόγω των υψηλών εκπομπών του σχετικού υποπροϊόντος του, του HFC-23, το οποίο έχει δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη (GWP) 14 600 ( 12 ) . Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η μείωση των εξαιρέσεων για τις πρώτες ύλες βάσει του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ θα είχε πολλαπλά οφέλη ( 13 ) και η ΕΕ θα πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση με την απαγόρευση της συνεχιζόμενης χρήσης των ΟΚΟ ως πρώτες ύλες και μέσα επεξεργασίας, όπου υπάρχουν περιβαλλοντικά πρόσφορες εναλλακτικές λύσεις. Αυτό θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει το 38 % του συνόλου των ΟΚΟ που χρησιμοποιούνται ως πρώτες ύλες στην ΕΕ.

4.5. Δεδομένης της ανησυχίας σχετικά με τις ΟΚΟ ως πρώτες ύλες και τις συναφείς εκπομπές, η ΕΟΚΕ συνιστά η δυνατότητα της Επιτροπής να εγκρίνει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό μέγιστων ποσοτήτων και επιπέδων εκπομπών και κατάλογο επιχειρήσεων στις οποίες επιτρέπεται η χρήση ΟΚΟ ως μέσων επεξεργασίας (όπως ορίζεται στο άρθρο 7 παράγραφος 3) να επεκταθεί στις πρώτες ύλες, με τη συμπερίληψη αντίστοιχης διάταξης στο άρθρο 6.

4.6. Λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανές εκπομπές HFC-23 που συνδέονται με τη χρήση του HCFC-22, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δήλωση συμμόρφωσης ως πρώτο βήμα για την αντιμετώπισης αυτών και ζητεί τη λήψη περαιτέρω μέτρων, όπως η υποβολή στοιχείων, η επαλήθευση και η απαιτούμενη γνωστοποίηση του τόπου της εγκατάστασης παραγωγής, η απόδειξη μείωσης και ιχνηλασιμότητας υποπροϊόντων HFC-23.

4.7. Αναγνωρίζοντας την ανησυχία για τον αντίκτυπο των εκπομπών των νέων ουσιών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II (π.χ. η ταχεία αύξηση της συγκέντρωσης διχλωρομεθανίου στην ατμόσφαιρα που θα μπορούσε να καθυστερήσει ουσιαστικά, κατά περισσότερο από μια δεκαετία, την αποκατάσταση της τρύπας του όζοντος ( 14 ) ), η ΕΟΚΕ συνιστά τα μέτρα που απαιτούν την ανάκτηση, την ανακύκλωση και την αποκατάσταση (άρθρο 20) και οι προϋποθέσεις διαρροής (άρθρο 21) να εφαρμόζονται επίσης στα αέρια που απαριθμούνται στο παράρτημα II. Επιπλέον, οι εν λόγω επιχειρήσεις πρέπει να έχουν έγκυρη καταχώριση στο σύστημα αδειοδότησης πριν από την εισαγωγή ή την εξαγωγή αερίων που απαριθμούνται στο παράρτημα II.

Βρυξέλλες, 15 Ιουνίου 2022. H Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Christa SCHWENG

(1) ΕΕ L 286 της 31.10.2009, σ. 1.

(2) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52019DC0640&from=EL

(3) ΕΕ L 150 της 20.5.2014, σ. 195.

(4) https://treaties.un.org/doc/publication/unts/volume%201522/volume-1522-i-26369-english.pdf

(5) Το δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη αναπτύχθηκε με στόχο να καταστούν δυνατές οι συγκρίσεις των επιπτώσεων της υπερθέρμανσης του πλανήτη από διάφορα αέρια. Πρόκειται συγκεκριμένα για μέτρο του βαθμού ενέργειας που θα απορροφήσουν οι εκπομπές 1 τόνου αερίου σε μια δεδομένη χρονική περίοδο, σε σχέση με τις εκπομπές 1 τόνου διοξειδίου του άνθρακα (CO2).

(6) Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου, την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2019/1937 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 517/2014» [COM(2022) 150 final — 2022/99 (COD)] (βλέπε σελίδα 44 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας).

(7) Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον ενιαίας θυρίδας της ΕΕ για τα τελωνεία, βλέπε https://ec.europa.eu/taxation_customs/eu-single-window-environment-customs_en

(8) Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου και την αντικατάσταση της οδηγίας 2008/99/ΕΚ» [COM(2021) 851 final — 2021/0422 (COD)] (ΕΕ C 290 της 29.7.2022, σ. 143).

(9) Solomon et al. 2020. Unfinished business after five decades of ozone-layer science and policy (Εκκρεμότητες μετά από πέντε δεκαετίες επιστήμης και πολιτικής για τη στιβάδα του όζοντος). Nature Communications 11:4272.

(10) https://www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/how-company-earned-to-%E2%82%AC1-million-illegally-trading-ten-tons-of-ozone-depleting-substances

(11) https://unfccc.int/sites/default/files/english_paris_agreement.pdf

(12) Η ένωση HFC-23 (τριφθορομεθάνιο ή CHF3), ένα ισχυρό αέριο θερμοκηπίου με GWP 100 ετών 14 600, παράγεται ως υποπροϊόν κατά την κατασκευή του HCFC-22 (χλωροδιφθορομεθάνιο ή CHClF2).

(13) Andersen et al. 2021. Η μείωση των εξαιρέσεων για τις πρώτες ύλες βάσει του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ έχει πολλαπλά περιβαλλοντικά οφέλη. PNAS 2021 τόμος 118 αριθ. 49. https://doi.org/10.1073/pnas.2022668118

(14) Hossaini, R., Chipperfield, M., Montzka, S. et al. The increasing threat to stratospheric ozone from dichloromethane (Η αυξανόμενη απειλή για το στρατοσφαιρικό όζον από το διχλωρομεθάνιο). Nat Commun 8, 15962 (2017). https://doi.org/10.1038/ncomms15962