ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ KAI ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

EΕ : Ευρωπαϊκή Ένωση

ΗΕ : Ηνωμένα Έθνη

ΣΛΕΕ : Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

EuropeAid : Γραφείο Συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

FAFA : Οικονομική και διοικητική συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των Ηνωμένων Εθνών

SMART : Συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, εφικτοί, ρεαλιστικοί και χρονικά προσδιορισμένοι (Specific, Measurable, Attainable, Realistic and Time-based)

UNDP : Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη

UNRWA : Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή

Άμεσες δαπάνες : Δαπάνες που καταλογίζονται άμεσα σε μια δραστηριότητα

Αποδοτικότητα : Βέλτιστη σχέση μεταξύ των πόρων που χρησιμοποιήθηκαν και των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν

Από κοινού διαχείριση : Υλοποίηση των δραστηριοτήτων μέσω διεθνών οργανισμών

Αποτελεσματικότητα : Υλοποίηση των ειδικών στόχων που έχουν τεθεί και επίτευξη των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων

Βιωσιμότητα : Διατήρηση των αποτελεσμάτων μετά το πέρας της χρηματοδότησης της ΕΕ

Έμμεσες δαπάνες : Δαπάνες που δεν καταλογίζονται άμεσα σε μια δραστηριότητα, όπως γενικά έξοδα

Εισροές : Απαιτούμενοι πόροι για την πραγματοποίηση μιας δραστηριότητας, π.χ. υλοποίηση ενός έργου

Καταπιστευματικό ταμείο : Χρηματοδοτικά μέσα με τα οποία οι χορηγοί συγκεντρώνουν πόρους

Μακροχρόνιο αποτέλεσμα : Πιο μακροχρόνιος αντίκτυπος, ο οποίος συνήθως εκφράζεται με όρους ευρύτερων κοινωνικοοικονομικών συνεπειών

Υλοποιήσεις : Τα προϊόντα, τα κεφαλαιουχικά αγαθά και οι υπηρεσίες που απορρέουν από μια αναπτυξιακή παρέμβαση· μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν μεταβολές που απορρέουν από την παρέμβαση, οι οποίες είναι σχετικές με την επίτευξη μακροχρόνιων αποτελεσμάτων

ΣΥΝΟΨΗ

I. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέστησε εντατικότερη τη συνεργασία της με τα Ηνωμένα Έθνη, τηρώντας τη δέσμευσή της για καλύτερο συντονισμό της βοήθειας. Το ύψος των κονδυλίων του EuropeAid που διοχετεύθηκαν μέσω οργανώσεων των Ηνωμένων Εθνών αυξήθηκε από 144 εκατομμύρια ευρώ το 2001 σε 935 εκατομμύρια ευρώ το 2009, φθάνοντας στο ανώτατο σημείο το 2006 με ποσό μεγαλύτερο του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ.

II. Αυτή είναι η δεύτερη φάση ενός ελέγχου σε δύο μέρη. Το γενικό ερώτημα του ελέγχου ήταν κατά πόσον η Επιτροπή επιτυγχάνει βέλτιστη σχέση κόστους/οφέλους όταν διοχετεύει κονδύλια μέσω των Ηνωμένων Εθνών. Κατά το πρώτο μέρος εξετάστηκε η λήψη αποφάσεων και η παρακολούθηση. Το συμπέρασμα που εξήχθη ήταν ότι δεν αποδείχθηκε ότι η διαδικασία με την οποία αποφασίζεται η υλοποίηση της βοήθειας μέσω των ΗΕ είναι η αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη επιλογή, καθώς και ότι τα συστήματα παρακολούθησης πρέπει να βελτιωθούν περαιτέρω. Η ειδική έκθεση αριθ. 15/2009 σχετικά με την πρώτη φάση δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2010.

III. Η δεύτερη φάση αξιολογεί την επίτευξη των στόχων. Συμπληρώνει την πρώτη φάση αξιολογώντας κατά πόσον οι συνεισφορές της ΕΕ που διοχετεύθηκαν μέσω οργανώσεων των Ηνωμένων Εθνών συνιστούν αποτελεσματικό, αποδοτικό και βιώσιμο τρόπο παροχής βοήθειας σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις. Με τον έλεγχο εξετάστηκε δείγμα έργων στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και το Σουδάν σχετικά με την περίοδο 2006–2008.

IV. Το Συνέδριο συμπεραίνει τα εξής:

α) Με τον έλεγχο δείγματος έργων επιβεβαιώθηκε μια βασική παρατήρηση της πρώτης φάσης, ήτοι ότι η Επιτροπή δεν λαμβάνει εγκαίρως επαρκή πληροφοριακά στοιχεία από τις εκθέσεις των ΗΕ. Μεγάλο ποσοστό των εκθέσεων εξακολουθούν να παρουσιάζουν καθυστερήσεις, δεν είναι αρκετά λεπτομερείς και επικεντρώνονται στις δραστηριότητες και όχι στα αποτελέσματα.

β) Επισημάνθηκαν συχνές αδυναμίες στον σχεδιασμό των έργων, γεγονός που είχε επιπτώσεις στην υλοποίηση και αξιολόγηση των έργων.

γ) Διοχετεύοντας κονδύλια μέσω των ΗΕ, η Επιτροπή χορήγησε βοήθεια σε περιοχές, στις οποίες, υπό διαφορετικές συνθήκες, θα ήταν δύσκολο να φθάσει η βοήθεια. Δεδομένου του υψηλού εγγενούς κινδύνου σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις, οι δραστηριότητες που χρηματοδοτήθηκαν είχαν συνολικά θετικό αντίκτυπο: 10 από τα 19 έργα του δείγματος επέτυχαν όλους ή, τουλάχιστον, τους βασικούς στόχους τους.

δ) Όσον αφορά την πλειονότητα των παρεμβάσεων στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και το Σουδάν, υπήρξε υπέρβαση της προβλεπόμενης περιόδου υλοποίησης, οφειλόμενη, ως επί το πλείστον, στο ότι τα χρονικά πλαίσια που είχαν τεθεί στις συμφωνίες συνεισφοράς ήταν εξωπραγματικά, δεδομένου ότι υποτιμούσαν τη δύσκολη κατάσταση που επικρατούσε στις εν λόγω χώρες. Τέσσερα από τα 19 έργα υλοποιήθηκαν εντός των αρχικών χρονικών πλαισίων, ενώ για αρκετά έργα η αρχική διάρκεια υπερδιπλασιάστηκε.

ε) Δεδομένων των προβληματικών συνθηκών υπό τις οποίες υλοποιήθηκαν τα έργα, η εγγύηση της βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων είναι, γενικώς, δύσκολη. Ωστόσο, εκτιμήθηκε ότι για την πλειονότητα των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν υπάρχουν εύλογες ελπίδες βιωσιμότητας.

στ) Η Επιτροπή δεν επικεντρώθηκε επαρκώς στις πτυχές της αποδοτικότητας, δεδομένου ότι οι εκτιμήσεις κόστους που πραγματοποιήθηκαν ήταν περιορισμένες και η τεκμηρίωσή τους δεν ήταν συστηματική. Πέραν αυτού, το Συνέδριο διαπίστωσε ελλείψεις στον τομέα αυτό στο ήμισυ σχεδόν των έργων του δείγματος (σε εννέα από τα 19 έργα), ενώ τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία δεν ήταν επαρκή για επτά έργα.

V. Βάσει των παρατηρήσεών του, το Συνέδριο προβαίνει στις ακόλουθες συστάσεις, προκειμένου να βελτιωθεί περαιτέρω η αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των παρεμβάσεων:

α) Οι συμφωνίες συνεισφοράς πρέπει να περιλαμβάνουν στόχους προσαρμοσμένους στις εκάστοτε συνθήκες, ποσοτικώς προσδιορισμένους δείκτες ώστε να μετράται, όπου είναι δυνατόν, η επίτευξη των στόχων αυτών και ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα.

β) Η κατάρτιση εκθέσεων σχετικά με τις δραστηριότητες που χρηματοδοτήθηκαν πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω, ώστε η Επιτροπή να είναι σε θέση να αξιολογεί εγκαίρως την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των έργων που χρηματοδοτεί. Η Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί όλες τις περιπτώσεις στις οποίες η κατάρτιση εκθέσεων κρίνεται μη ικανοποιητική.

γ) Πρέπει να αξιολογείται συστηματικά η αποδοτικότητα των χρηματοδοτηθέντων έργων και να καθοριστούν, εφόσον είναι εφικτό, στοιχεία αναφοράς για κάθε είδος συνήθους δαπάνης.

ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΠΟΥ ΚΑΛΥΠΤΕΙ Ι Ο ΕΝ ΛΟΓΩ Ε ΕΛΕΓΧΟΣ

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Eurostat.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

1. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, καταβλήθηκαν προσπάθειες για τον συντονισμό και την εναρμόνιση της αναπτυξιακής συνεργασίας, με σκοπό την περαιτέρω αύξηση της αποδοτικότητας της βοήθειας. Αυτή η επικέντρωση στα αποτελέσματα αντανακλάται, ιδίως, στους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας του 2000.

2. Η Επιτροπή εξακολούθησε να εφαρμόζει αυτήν την πολιτική με τη δέσμευση που ανέλαβε το 2005, στη Δήλωση των Παρισίων για την Αποτελεσματικότητα της Βοήθειας, καθώς και στην Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανάπτυξη για τον συντονισμό της βοήθειας σε στενή συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, όπως τα Ηνωμένα Έθνη.

3. Ως αποτέλεσμα της απόφασης να ενισχυθεί η συνεργασία με τα ΗΕ, αλλά και εξαιτίας των μεγάλων κρίσεων στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και το Σουδάν, αυξήθηκε σημαντικά η βοήθεια της Επιτροπής που υλοποιείται μέσω οργανώσεων των ΗΕ. Όσον αφορά αποκλειστικά το Γραφείο Συνεργασίας EuropeAid (EuropeAid) της Επιτροπής, τα κονδύλια που διοχετεύθηκαν μέσω των ΗΕ αυξήθηκαν από 144 εκατομμύρια ευρώ το 2001 σε 935 εκατομμύρια ευρώ το 2009, φθάνοντας στο ανώτατο σημείο το 2006 με ποσό μεγαλύτερο από 1 δισεκατομμύριο ευρώ (βλέπε γράφημα 1).

ΓΡΑΦΗΜΑ 1

ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΕΣ ΤΟΥ EUROPEAID ΣΕ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΗΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2001–2009 (ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ)

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

4. Η μέθοδος υλοποίησης του προϋπολογισμού της ΕΕ μέσω διεθνών οργανισμών, όπως τα ΗΕ, καλείται από κοινού διαχείριση [1]. Βασική αρχή της από κοινού διαχείρισης είναι η μεταβίβαση ορισμένων καθηκόντων εκτέλεσης σε διεθνείς οργανισμούς, βασιζόμενη στα συστήματα ελέγχων τους. Ωστόσο, η Επιτροπή εξακολουθεί να φέρει τη συνολική ευθύνη για τη διαχείριση του προϋπολογισμού και τη διασφάλιση της βέλτιστης σχέσης κόστους/οφέλους [2].

5. Η διάθεση των κονδυλίων της ΕΕ που διοχετεύονται μέσω οργανώσεων των Ηνωμένων Εθνών μπορεί να πραγματοποιείται με τους ακόλουθους τρόπους:

α) συνεισφορές σε συγκεκριμένα έργα, είτε ως μοναδικός χορηγός είτε από κοινού με άλλους χορηγούς·

β) συνεισφορές σε καταπιστευματικά ταμεία πολλών χορηγών [3], τα οποία χρησιμοποιούνται, συνήθως, σε καταστάσεις κρίσεων (έπειτα από συγκρούσεις ή καταστροφές). Η βασική ιδέα των καταπιστευματικών ταμείων είναι ότι οι χορηγοί συνεισφέρουν στο ταμείο χωρίς να διαθέτουν τους πόρους σε συγκεκριμένες δραστηριότητες ή σκοπούς (χωρίς "εξειδίκευση"). Στη συνέχεια, τίθενται γενικοί στόχοι για το ταμείο στο σύνολό του, οι οποίοι μπορεί να καθίστανται πιο συγκεκριμένοι όσον αφορά τους στόχους που αντιστοιχούν στα υποκείμενα έργα ή δραστηριότητες. Το 26 % περίπου των συνεισφορών στις οργανώσεις των ΗΕ πραγματοποιείται μέσω καταπιστευματικών ταμείων πολλών χορηγών [4]. Παραδείγματα αποτελούν οι παρεμβάσεις στο Αφγανιστάν και, ιδίως, στο Ιράκ, όπου μέχρι πρόσφατα η χρηματοδότηση της Επιτροπής διοχετευόταν σχεδόν αποκλειστικά μέσω καταπιστευματικών ταμείων πολλών χορηγών·

γ) συνεισφορές στον γενικό προϋπολογισμό μιας οργάνωσης των ΗΕ. Αυτή η συγκεκριμένη προσέγγιση χρησιμοποιείται όσον αφορά το Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA), στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Η ετήσια συνεισφορά της Επιτροπής, ύψους 66 εκατομμυρίων ευρώ, αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο περίπου του γενικού προϋπολογισμού της UNRWA.

6. Οι συνεισφορές της ΕΕ διέπονται από τους ακόλουθους κανονισμούς και συμφωνίες:

α) τον δημοσιονομικό κανονισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ο οποίος θέτει τις βασικές αρχές για τη διοχέτευση κονδυλίων μέσω διεθνών οργανισμών. Προσδιορίζει τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να εφαρμόζεται η από κοινού διαχείριση και ορίζει ως όρο της από κοινού διαχείρισης την εφαρμογή από τον διεθνή οργανισμό διεθνώς αποδεκτών προτύπων λογιστικής, ελέγχου, εσωτερικού ελέγχου και σύναψης συμβάσεων·

β) την οικονομική και διοικητική συμφωνία-πλαίσιο (FAFA) του 2003 μεταξύ της ΕΕ και των ΗΕ, καθώς και τις λοιπές σχετικές συμφωνίες, οι οποίες αποσκοπούν στο να μετατρέψουν τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού σε συμβατικούς όρους. Η FAFA εφαρμόζεται σε όλες τις συμφωνίες χρηματοδότησης μεταξύ της Επιτροπής και των ΗΕ και θέτει ένα πλαίσιο για την ενίσχυση της συνεργασίας, επιτρέποντας στις οργανώσεις των ΗΕ να διαχειρίζονται συνεισφορές σύμφωνα με τις δικές τους διαδικασίες·

γ) συμφωνία συνεισφοράς, η οποία υπογράφεται για κάθε δράση των ΗΕ που χρηματοδοτεί η Επιτροπή, στην οποία δηλώνεται το ποσό της χρηματοδότησης, οι στόχοι της δράσης, οι δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν, το χρονοδιάγραμμά τους και οι απαιτήσεις κατάρτισης εκθέσεων.

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

7. Αντικείμενο του παρόντος ελέγχου είναι η βοήθεια της Επιτροπής που διοχετεύεται μέσω οργανώσεων των Ηνωμένων Εθνών. Αποτελεί το δεύτερο τμήμα ενός ελέγχου που διαιρείται σε δύο φάσεις [5].

8. Το γενικό ερώτημα του ελέγχου για την πρώτη και τη δεύτερη φάση ήταν κατά πόσον η Επιτροπή επιτυγχάνει τη βέλτιστη σχέση κόστους/οφέλους όταν διοχετεύει κονδύλια μέσω των Ηνωμένων Εθνών.

9. Η πρώτη φάση αφορούσε τα συστήματα λήψης αποφάσεων και παρακολούθησης. Οι βασικές διαπιστώσεις είναι οι εξής:

α) η διαδικασία λήψης απόφασης για την υλοποίηση της βοήθειας μέσω των ΗΕ δεν καταδείκνυε ότι αποτελεί την αποδοτικότερη και αποτελεσματικότερη επιλογή·

β) οι συμφωνίες παρακολούθησης δεν παρείχαν επαρκή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την αξιοπιστία των δημοσιονομικών διαδικασιών και την επίτευξη των στόχων.

10. Η δεύτερη φάση αξιολογεί την επίτευξη των στόχων. Συμπληρώνει την πρώτη φάση, εκτιμώντας κατά πόσον οι συνεισφορές της ΕΕ που διοχετεύονται μέσω οργανώσεων των Ηνωμένων Εθνών συνιστούν αποτελεσματικό, αποδοτικό και βιώσιμο τρόπο χορήγησης βοήθειας σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις [6]. Δεν πραγματοποιείται επισκόπηση των μέτρων που έλαβε η Επιτροπή για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που διαπιστώθηκαν κατά την πρώτη φάση.

11. Ο έλεγχος επικεντρώθηκε σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις, κυρίως, για λόγους σημαντικότητας. Επτά από τις 10 χώρες οι οποίες έλαβαν τις μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις που διοχετεύθηκαν μέσω των ΗΕ την περίοδο 2006 έως 2008 πλήττονταν από συγκρούσεις: Ιράκ, Παλαιστίνη, Αφγανιστάν, Σουδάν, Ακτή Ελεφαντοστού, Σομαλία και Σρι Λάνκα. Αυτές οι επτά χώρες έλαβαν το 39 % της συνολικής χρηματοδότησης του EuropeAid που διοχετεύθηκε μέσω των ΗΕ, ενώ το υπόλοιπο 61 % κατανεμήθηκε σε περισσότερες από 80 χώρες (βλέπε γράφημα 2).

12. Το ερώτημα του ελέγχου απαντήθηκε εξετάζοντας δείγμα έργων στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και το Σουδάν την περίοδο 2006–2008. Σε αυτές τις τρεις χώρες αντιστοιχεί σχεδόν το ένα τέταρτο του συνόλου των κονδυλίων της ΕΕ που διοχετεύθηκαν μέσω οργανώσεων των ΗΕ κατά την περίοδο αυτή. Τα έργα επιλέχθηκαν με βάση τη σημαντικότητά τους. Αντιστοιχούσαν στο 80 % περίπου των συνολικών συνεισφορών στις εν λόγω τρεις χώρες κατά την περίοδο 2006–2008 (βλέπε γράφημα 3).

13. Οι συνηθέστερες δραστηριότητες στα έργα του δείγματος ήταν η άρση ναρκοπεδίων, η υποστήριξη στους πρόσφυγες, η προετοιμασία εκλογών, η αποκατάσταση και η δημιουργία ικανοτήτων. tre en

ΓΡΑΦΗΜΑ 2

ΧΩΡΕΣ ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΧΟΡΗΓΗΘΗΚΑΝ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΕ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΙΟΧΕΤΕΥΘΗΚΑΝ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΗΕ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2006–2008 (ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ ΚΑΙ %)

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

14. Τα αποτελέσματα του ελέγχου βασίζονται στα εξής:

α) ανάλυση της γενικής τεκμηρίωσης όσον αφορά τα κονδύλια που διοχετεύονται μέσω των ΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της Επιτροπής για τη συνεργασία της με τα ΗΕ·

β) εξέταση εγγράφων σε δείγμα 23 συνεισφορών που χορηγήθηκαν σε 19 έργα (συμπεριλαμβανομένων τριών καταπιστευματικών ταμείων), με βάση συμφωνίες συνεισφοράς, οικονομικές εκθέσεις, εκθέσεις προόδου και εκθέσεις ελέγχου (βλέπε παράρτημα)·

γ) συνεντεύξεις με υπαλλήλους της Επιτροπής και των ΗΕ·

δ) επιτόπιο έλεγχο στο Σουδάν·

ε) συνεδριάσεις στο γραφείο του καταπιστευματικού ταμείου πολλών χορηγών του UNDP στη Νέα Υόρκη.

ΓΡΑΦΗΜΑ 3

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2006–2008 ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΗ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

15. Η απόφαση να χρηματοδοτηθούν έργα σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις συνεπάγεται σημαντικό επίπεδο κινδύνων, το οποίο μπορεί να μειωθεί μόνον ώς έναν βαθμό. Το ερώτημα κατά πόσον είναι αποδεκτοί αυτοί οι εγγενείς κίνδυνοι συνιστά πολιτική απόφαση και, κατά συνέπεια, δεν αποτελεί αντικείμενο του παρόντος ελέγχου.

16. Σε δύο από τις τρεις εν λόγω χώρες δεν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν επιτόπιες επισκέψεις (Ιράκ και Αφγανιστάν), λόγω του ότι οι χώρες αυτές βρίσκονταν σε κατάσταση έπειτα από κρίση, εάν όχι σε κρίση, κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου. Το γεγονός αυτό περιόρισε την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και, ιδίως, της βιωσιμότητας.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΥΝΙΣΤΟΥΝ ΒΑΣΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

17. Αυτό το τμήμα της έκθεσης παρουσιάζει τις διαπιστώσεις ελέγχου όσον αφορά τις βασικές πτυχές της αποδοτικότητας, αποτελεσματικότητας και βιωσιμότητας. Προκειμένου να διασφαλιστεί η επίτευξή τους, είναι βασικό να θεσπιστούν οι αναγκαίες συνιστώσες, εκ των οποίων οι δύο πιο σημαντικές είναι ο άρτιος σχεδιασμός του έργου και η επαρκής παρακολούθηση και κατάρτιση εκθέσεων. Αυτές οι παράμετροι επηρεάζουν όλα τα στάδια της διαδικασίας από την έναρξη και μετά, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι χρηματοδοτούμενες δράσεις θα εξακολουθήσουν στο προβλέψιμο μέλλον.

18. Το θέμα της παρακολούθησης αντιμετωπίστηκε στην πρώτη φάση του ελέγχου από την άποψη της εκτίμησης της αξίας των εφαρμοζόμενων συστημάτων. Η παρούσα, δεύτερη φάση, του ελέγχου συμπληρώνει την προηγούμενη, όπως αναφέρεται στο σημείο 10.

Η ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΧΡΗΖΕΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ

19. Η απόφαση της Επιτροπής να χορηγήσει βοήθεια σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις υπονοεί ότι αποδέχεται σημαντικό επίπεδο εγγενών κινδύνων όσον αφορά τα αποτελέσματα. Εκτός αυτού, η απόφαση παρέμβασης στις χώρες αυτές απαιτεί συχνά την προσφυγή σε ενδιάμεσους φορείς, όπως τα ΗΕ, και έχει ως αποτέλεσμα περιορισμένες δυνατότητες επιτόπιας παρακολούθησης των χρηματοδούμενων παρεμβάσεων. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εξαρτάται, σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι για άλλες δραστηριότητες που χρηματοδοτεί η ΕΕ, από τα πληροφοριακά στοιχεία που παρέχουν τρίτοι, με σχεδόν μηδενική δυνατότητα επιβεβαίωσής τους.

20. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή πρέπει να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εκθέσεις των ΗΕ. Σύμφωνα με τη FAFA, απαιτείται η κατάρτιση εκθέσεων για κάθε συμφωνία συνεισφοράς τουλάχιστον μία φορά το χρόνο και η τελική έκθεση πρέπει να υποβάλλεται εντός έξι μηνών από το τέλος της περιόδου υλοποίησης.

21. Τα πληροφοριακά στοιχεία που πρέπει να παρέχονται στις εκθέσεις ορίζονται στη συμφωνία συνεισφοράς για κάθε χρηματοδοτούμενη δραστηριότητα [7]. Προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα των εκθέσεων των ΗΕ, καθιερώθηκαν το 2007 κατευθυντήριες γραμμές για την κατάρτιση εκθέσεων [8]. Σύμφωνα με αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές, οι εκθέσεις για τα έργα πρέπει να επικεντρώνονται στα αποτελέσματα και όχι στις δραστηριότητες και, επομένως, να επιτρέπουν τη σύγκριση μεταξύ των στόχων της συμφωνίας συνεισφοράς και των πραγματικών επιτευγμάτων.

22. Το δείγμα των έργων που αξιολογήθηκαν κατά τη δεύτερη φάση επιβεβαίωσε τις κύριες διαπιστώσεις της πρώτης φάσης του ελέγχου, επειδή, σε μεγάλο ποσοστό, οι εκθέσεις:

α) παρουσίαζαν σημαντικές καθυστερήσεις·

β) επικεντρώνονταν σε δραστηριότητες και όχι στα ενδιάμεσα και τελικά αποτελέσματα·

γ) δεν ήταν αρκετά λεπτομερείς ώστε να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα.

Φωτογραφία 1 — Οικοδομικές εργασίες στο πλαίσιο του έργου "Ενίσχυση των ικανοτήτων της πολιτείας του Χαρτούμ στη διαμόρφωση και υλοποίηση των πολεοδομικών πολιτικών" (Σουδάν)

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

ΠΛΑΙΣΙΟ 1

ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

Καθυστέρηση στην υποβολή εκθέσεων

Υποστήριξη για την πέμπτη απογραφή πληθυσμού στο Σουδάν:

Η περίοδος υλοποίησης για ένα έργο απογραφής στο Σουδάν εκτεινόταν από τον Απρίλιο του 2006 έως τον Ιούνιο του 2009. Κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου, η μόνη διαθέσιμη έκθεση χρονολογούνταν από το 2007, γεγονός που σημαίνει ότι ούτε η έκθεση του 2008 ούτε η τελική έκθεση η οποία αναμενόταν τον Δεκέμβριο του 2009 είχαν υποβληθεί.

Επείγουσα υποστήριξη υποδομής στο Υπουργείο Νομικών Υποθέσεων και Συνταγματικής Ανάπτυξης και στο Δικαστικό Σώμα στο Νότιο Σουδάν:

Η τελική έκθεση, μολονότι έπρεπε να είχε καταρτιστεί τον Σεπτέμβριο του 2009, δεν ήταν ακόμη διαθέσιμη κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου.

Ανεπαρκή πληροφοριακά στοιχεία

Πρόγραμμα ενδιάμεσου αφοπλισμού, αποστράτευσης και επανένταξης (IDDRP):

Μολονότι από την τελική έκθεση προκύπτουν ουσιαστικές μεταβολές στο εύρος των εργασιών (οι δαπάνες μειώθηκαν κατά περισσότερο από 70 % και αρκετές δραστηριότητες δεν πραγματοποιήθηκαν), δεν υπήρχαν ενδείξεις αυτών των μεταβολών σε προηγούμενες εκθέσεις, ούτε άλλο αποδεικτικό στοιχείο ότι είχε ενημερωθεί η Επιτροπή.

Δημιουργία ικανοτήτων για τη νέα διοίκηση του Νότιου Σουδάν:

Το 65 % των δαπανών στην τελική έκθεση δηλώθηκε ως "προγενέστερες δαπάνες", χωρίς να παρέχονται περαιτέρω εξηγήσεις σχετικά με τη φύση ή το περιεχόμενο των εν λόγω δαπανών.

Περαιτέρω υποστήριξη για τις εκλογές στο Αφγανιστάν:

Δεν υπήρχε συγκεκριμένη έκθεση σχετικά με το έργο αυτό, μολονότι είχαν πραγματοποιηθεί όλες οι πληρωμές. Πράγματι, τα μόνα διαθέσιμα έγγραφα ήταν γενικές εκθέσεις για τις εκλογές.

ΟΙ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΣΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΠΙΔΡΟΥΝ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ

23. Ο επαρκής σχεδιασμός των έργων αποτελεί τη βάση όχι μόνο για την αποτελεσματικότητα αλλά και για την αποδοτικότητα. Τα Συνέδριο εξέτασε εάν:

- οι στόχοι που καθορίστηκαν στη συμφωνία συνεισφοράς ήταν σαφείς και ρεαλιστικοί·

- είχαν καθοριστεί δείκτες όπου ήταν δυνατόν·

- το χρονοδιάγραμμα ήταν προσαρμοσμένο στις ειδικές συνθήκες και ο προϋπολογισμός ήταν επαρκώς λεπτομερής ώστε να αξιολογείται, ιδίως, η αποδοτικότητα [9].

24. Η συντριπτική πλειονότητα των συμφωνιών συνεισφοράς του δείγματος (18 από τις 19) παρουσίαζε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες αδυναμίες:

α) Μη συγκεκριμένοι στόχοι: έχουν ως αποτέλεσμα οι επιδόσεις να μην μπορούν να μετρηθούν, καθώς δεν είναι σαφές τι έπρεπε να επιτευχθεί. Το ίδιο ισχύει για στόχους που είναι τόσο ασαφείς ώστε να επιτυγχάνονται πάντοτε (συνήθως διατυπώνονται με εκφράσεις όπως "προκειμένου να υποστηριχθεί…"). Επιπλέον, τα αποτελέσματα και, ιδίως, ο αντίκτυπος ενός έργου είναι πιθανότερο να είναι περιορισμένος εάν οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν δεν είναι σαφείς από την αρχή.

β) Απουσία δεικτών: όταν δεν υπάρχουν δείκτες, ούτε η Επιτροπή ούτε τα ΗΕ μπορούν να μετρούν τις επιδόσεις και να ιχνηλατούν τα αποτελέσματα, να παρακολουθούν επαρκώς τις δραστηριότητες και τις ευρύτερες υλοποιήσεις και, κατά συνέπεια, να λαμβάνουν εγκαίρως διορθωτικά μέτρα.

γ) Απουσία κριτηρίων αναφοράς: χωρίς κριτήρια αναφοράς, δεν μπορούν να μετρούνται οι βελτιώσεις, επειδή δεν υπάρχουν πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με το πώς ήταν η κατάσταση πριν από την έναρξη της παρέμβασης και, επομένως, ως προς ποια κατάσταση θα μετρηθούν τα αποτελέσματα.

δ) Αδύναμος λογικός σύνδεσμος μεταξύ δραστηριοτήτων και στόχων: τα κονδύλια που χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων του έργου πρέπει να καταλήγουν στην επίτευξη των στόχων του έργου. Ωστόσο, ο λογικός σύνδεσμος μεταξύ των δραστηριοτήτων και των συνολικών στόχων, ιδίως των μακροπρόθεσμων, δεν είναι πάντοτε σαφής. Κατά συνέπεια, μολονότι οι δραστηριότητες μπορεί να έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς, ο επιδιωκόμενος αντίκτυπος των έργων μπορεί να μην επιτευχθεί.

ε) Εξωπραγματικό χρονοδιάγραμμα: καταλήγει σε παράταση του έργου σε μεταγενέστερο στάδιο, το οποίο απαιτεί επιπρόσθετες εργασίες και, κατά συνέπεια, πόρους τόσο από την Επιτροπή όσο και από τα ΗΕ.

στ) Υποεκτίμηση κινδύνων: μολονότι οι κίνδυνοι είναι ιδιαιτέρως υψηλοί και δύσκολο να εκτιμηθούν σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις, είναι σημαντικό να τους δίδεται η δέουσα προσοχή κατά το στάδιο του σχεδιασμού.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΤΕΣΤΗΣΑΝ ΔΥΝΑΤΗ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΣΕ ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

25. Η αποτελεσματικότητα στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου ορίζεται, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, ως η πραγματοποίηση των στόχων και η επίτευξη των αποτελεσμάτων. Το Συνέδριο αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα δείγματος 19 έργων, συγκρίνοντας τους επιδιωκόμενους στόχους της συμφωνίας συνεισφοράς με τα πραγματικά επιτεύγματα. Η αποτελεσματικότητα διαβαθμίστηκε ως εξής:

Καλή | Εάν έχουν επιτευχθεί ή είναι πιθανόν να επιτευχθούν όλοι οι στόχοι όσον αφορά τις υλοποιήσεις και τα μακροχρόνια αποτελέσματα |

Ήσσονες αδυναμίες | Εάν μόνον ο κύριος στόχος/οι κύριοι στόχοι είναι πιθανόν να επιτευχθεί/επιτευχθούν |

Σοβαρές αδυναμίες | Εάν το έργο θα επιτύχει μόνον εν μέρει τον κύριο στόχο/τους κύριους στόχους |

Μη ικανοποιητική | Εάν οι κύριοι στόχοι δεν επιτεύχθηκαν ή δεν θα επιτευχθούν |

26. Η συνεργασία με τις οργανώσεις των ΗΕ κατέστησε δυνατή τη χορήγηση βοήθειας σε ένα πολύ δύσκολο επιχειρησιακό περιβάλλον. Μολονότι δύο έργα πέτυχαν πλήρως τους στόχους τους και, επομένως, κατατάχθηκαν ως "καλά", οκτώ παρουσίαζαν "ήσσονες αδυναμίες" και πέντε "σοβαρές αδυναμίες". Δύο έργα δεν υλοποιήθηκαν πλήρως εξαιτίας ειδικών συνθηκών και, κατά συνέπεια, δεν πέτυχαν τον κύριο στόχο τους, οπότε θεωρούνται "μη ικανοποιητικά". Παραδείγματα των αδυναμιών που διαπιστώθηκαν παρουσιάζονται στο πλαίσιο 2 και για το συνολικό αποτέλεσμα βλέπε το γράφημα 4 και το παράρτημα.

27. Λόγω ανεπαρκών πληροφοριακών στοιχείων, τα αποτελέσματα δεν μπόρεσαν να αξιολογηθούν στις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) όσον αφορά ένα έργο, μολονότι είχαν πραγματοποιηθεί όλες οι πληρωμές, δεν υπήρχε συγκεκριμένη έκθεση για το χρηματοδοτούμενο έργο·

β) ένα μεγάλο έργο ήταν ένα καταπιστευματικό ταμείο, για το οποίο οι ορισθέντες στόχοι στη συμφωνία συνεισφοράς αφορούσαν το ταμείο ως σύνολο και, επομένως, ήταν γενικότερης φύσεως. Μολονότι στα υποκείμενα έργα είχαν καθοριστεί πιο συγκεκριμένοι στόχοι, δεν μπορεί να υπάρχει σαφής σύνδεσμος μεταξύ της επίτευξης των στόχων του έργου και των γενικών στόχων της συμφωνίας συνεισφοράς. Κατά συνέπεια, η αποτελεσματικότητα μπορεί να αξιολογηθεί μόνο μετά το κλείσιμο του ίδιου του ταμείου, το οποίο δεν είχε ακόμη πραγματοποιηθεί κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου.

ΓΡΑΦΗΜΑ 4

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ (ΑΝΑ ΑΡΙΘΜΟ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΠΟΣΩΝ ΣΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟΥΝ)

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

ΠΛΑΙΣΙΟ 2

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Έργο που πιθανώς θα επιτύχει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα

Υποστήριξη για την επιστροφή και επανένταξη επαναπατριζόμενων και εκτοπισμένων ατόμων στο εσωτερικό του Ιράκ:

Το έργο βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου. Εντούτοις, σύμφωνα με την έκθεση του Σεπτεμβρίου 2009, το πρόγραμμα εξελισσόταν σύμφωνα με τον σχεδιασμό του και είχαν ήδη ολοκληρωθεί αρκετές δραστηριότητες, όπως η παροχή καταφυγίων και ασφαλούς πόσιμου νερού, άλλες δε υπερέβαιναν ακόμη και τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Έργα που δεν έχουν επιτύχει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα

Άρση ναρκοπεδίων στο Αφγανιστάν:

Το έργο δεν πέτυχε τα επιδιωκόμενα αποτελέσματά του, εφόσον, στην πραγματικότητα, εκκαθαρίστηκαν από νάρκες μόλις 1,6 km2 από τα 26,6 km2 που όριζε η συμφωνία συνεισφοράς.

Επείγουσα υποστήριξη υποδομής στο Υπουργείο Νομικών Υποθέσεων και Συνταγματικής Ανάπτυξης και στο Δικαστικό Σώμα στο Νότιο Σουδάν:

Το έργο ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2009, χωρίς να πραγματοποιηθούν οι κύριες υλοποιήσεις, ήτοι να οικοδομηθούν κτήρια για το Υπουργείο Νομικών Υποθέσεων και για το Δικαστικό Σώμα στο Νότιο Σουδάν. Έπειτα από αρκετές καθυστερήσεις και παρατάσεις της σύμβασης, η οικοδομική εταιρεία που ήταν ο υπεργολάβος κατέστη αφερέγγυα και αποδείχθηκε ότι είχαν παραποιηθεί οι τραπεζικές εγγυήσεις. Το ποσό προς ανάκτηση ήταν ακόμη υπό συζήτηση τη χρονική στιγμή του ελέγχου.

Έργο με ασαφή αντίκτυπο

Διεθνές Ταμείο για την Ανασυγκρότηση του Ιράκ:

Εκτός από τον στόχο της μείωσης κατά το ήμισυ του ποσοστού βρεφικής θνησιμότητας, για τον οποίο είχαν οριστεί στόχοι και από τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία διαφαίνεται ότι ο στόχος αυτός δεν επιτεύχθηκε, δεν υπήρχε τρόπος εκτίμησης του βαθμού κατά τον οποίο επιτεύχθηκαν οι άλλοι μακροπρόθεσμοι στόχοι, καθώς δεν είχαν καθοριστεί δείκτες ή κριτήρια αναφοράς ούτε υπήρχαν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία.

28. Όσον αφορά το ελεγχθέν δείγμα, δεν διαπιστώθηκε σύνδεση μεταξύ του μεγέθους του έργου ή του είδους της δραστηριότητας που χρηματοδοτήθηκε και της αποτελεσματικότητας.

29. Οι σοβαρές αδυναμίες που διαπιστώθηκαν σε αρκετά έργα ήταν, κατά γενικό κανόνα, αποτέλεσμα ανεπαρκειών στον σχεδιασμό των έργων και έλλειψης παρακολούθησης σε μεταγενέστερο στάδιο.

Φωτογραφία 2 — Οικοδόμηση γραφείων στο πλαίσιο της "Επείγουσας υποστήριξης υποδομής στο Υπουργείο Νομικών Υποθέσεων και Συνταγματικής Ανάπτυξης και στο Δικαστικό Σώμα στο Νότιο Σουδάν"

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

ΣΥΧΝΑ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΝ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΟΝΤΑΙ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

30. Το χρονοδιάγραμμα για κάθε έργο καθορίζεται στη συμφωνία συνεισφοράς. Η τήρηση αυτού του χρονοδιαγράμματος έχει αντίκτυπο στην αποτελεσματικότητα, καθώς και στην αποδοτικότητα, δεδομένου ότι:

α) οι καθυστερήσεις έχουν ως αποτέλεσμα την παράταση των έργων, γεγονός που απαιτεί επιπρόσθετη εργασία για το προσωπικό της Επιτροπής·

β) οι χρονικές παρατάσεις καταλήγουν στην αύξηση ορισμένων κατηγοριών δαπανών, όπως οι δαπάνες προσωπικού, οι οποίες πρέπει να χρηματοδοτούνται από την καθορισμένη συνεισφορά της Επιτροπής. Κατά συνέπεια, η διαθέσιμη χρηματοδότηση για τις βασικές δραστηριότητες του έργου θα είναι μικρότερη. Επομένως, εάν δεν υπάρχει άλλη χρηματοδότηση, οι δραστηριότητες του έργου θα πρέπει να περικοπούν·

γ) καθυστερήσεις στην υλοποίηση οδηγούν σε έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών, με αρνητικό αντίκτυπο στη φήμη της Επιτροπής, όπως παρατηρήθηκε σαφώς σε δύο έργα στο Σουδάν.

31. Όσον αφορά τη συντριπτική πλειονότητα των έργων του δείγματος, παρατάθηκε κατά πολύ η αρχική περίοδος υλοποίησης. Αυτό οφειλόταν, σε μεγάλο βαθμό, στο γεγονός ότι είχε υποεκτιμηθεί στις συμφωνίες συνεισφοράς ο χρόνος που απαιτούνταν για την επίτευξη ορισμένων αποτελεσμάτων, καθώς δεν είχε δοθεί αρκετή προσοχή στις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στις χώρες αυτές.

32. Τέσσερα από τα 19 έργα υλοποιήθηκαν εντός του χρονοδιαγράμματος που προβλεπόταν αρχικά. Σε δώδεκα περιπτώσεις, υπήρξε υπέρβαση του χρονοδιάγραμματος και, σε πέντε από αυτές, η περίοδος υλοποίησης διπλασιάστηκε ή υπερδιπλασιάστηκε. Αξιοσημείωτο είναι ότι δύο από τα τέσσερα έργα που υλοποιήθηκαν εντός του αρχικού χρονοδιαγράμματος ήταν έργα απομάκρυνσης ναρκών. Για λεπτομέρειες όσον αφορά τις διαπιστωθείσες καθυστερήσεις, βλέπε το παράρτημα και το γράφημα 5.

33. Για τα υπόλοιπα τρία έργα, η εκτίμηση της έγκαιρης υλοποίησης έχει περιορισμένη σημασία για τους ακόλουθους λόγους:

α) Όσον αφορά δύο από τα τρία καταπιστευματικά ταμεία (στο Σουδάν και το Ιράκ), οι περίοδοι υλοποίησης που ορίστηκαν στις συμφωνίες συνεισφοράς, αν και νομικώς δεσμευτικές, δεν είχαν κανένα πρακτικό αποτέλεσμα, καθώς τα σχετικά χρονοδιαγράμματα ήταν εκείνα που αφορούσαν τα ίδια τα κονδύλια.

β) Όσον αφορά ένα άλλο έργο, η αξιολόγηση του χρονοδιαγράμματος βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτική φάση, καθώς το έργο βρισκόταν σε αρχικό στάδιο υλοποίησης.

ΓΡΑΦΗΜΑ 5

ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑ ΕΡΓΟ

+++++ TIFF +++++

(1) Για τα δύο αυτά καταπιστευματικά ταμεία, μολονότι οι περίοδοι υλοποίησης είχαν καθοριστεί σε νομικώς δεσμευτικά έγγραφα, δεν είχαν σχεδόν κανένα πρακτικό αποτέλεσμα.

(2) Κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου, η υλοποίηση του έργου αυτού ήταν ακόμη σε αρχικό στάδιο.

(3) Κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου, τελούσε υπό συζήτηση 12μηνη παράταση, αλλά δεν είχε ακόμη εγκριθεί.

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

ΕΙΝΑΙ ΠΙΘΑΝΗ Η ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

34. Η βιωσιμότητα στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου ορίζεται ως ο βαθμός στον οποίο διατηρήθηκαν τα αποτελέσματα μετά το πέρας της χρηματοδότησης της Επιτροπής.

35. Καθώς η πλειονότητα των έργων του δείγματος δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, ο έλεγχος εξέτασε την πιθανή βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων των έργων. Βάση για την αξιολόγηση αυτή ήταν ο βαθμός στον οποίο πληρούνταν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για τη βιωσιμότητα, ήτοι η ανάπτυξη ισχυρού αισθήματος ίδιας ευθύνης από τον δικαιούχο, η περαιτέρω χρηματοδότηση, η αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη και η πολιτική κατάσταση στη χώρα ή την περιοχή. Η βιωσιμότητα διαβαθμίστηκε ως εξής:

Καλή | Εάν τα αποτελέσματα θα διατηρούνταν ή πιθανώς θα διατηρούνταν, καθώς πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για την επίτευξη βιωσιμότητας |

Ήσσονες αδυναμίες | Εάν δεν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για την επίτευξη βιωσιμότητας, αλλά, εντούτοις, είναι πιθανό να διατηρηθούν τα κύρια αποτελέσματα |

Σοβαρές αδυναμίες | Εάν δεν πληρούνται αρκετές ή πολύ σημαντικές προϋποθέσεις για την επίτευξη βιωσιμότητας και, επομένως, υπάρχουν εύλογες αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα των κύριων αποτελεσμάτων των έργων |

Μη ικανοποιητική | Σε περίπτωση που υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία ότι τα αποτελέσματα δεν θα διατηρηθούν |

36. Τέσσερα έργα στο δείγμα θεωρήθηκαν ως "καλά" όσον αφορά τη βιωσιμότητα. Πέντε έργα είχαν "ήσσονες αδυναμίες", δύο "σοβαρές αδυναμίες" και ένα θεωρήθηκε "μη ικανοποιητικό". Όσον αφορά επτά έργα, δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί αξιολόγηση, καθώς είτε βρίσκονταν ακόμη σε αρχική φάση υλοποίησης (τρεις περιπτώσεις) είτε τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία ήταν ανεπαρκή (δύο περιπτώσεις) είτε δεν είχαν επιτύχει τους βασικούς στόχους τους και, επομένως, δεν υπήρχαν αποτελέσματα προς διατήρηση (δύο περιπτώσεις). Μια επισκόπηση των αποτελεσμάτων παρουσιάζεται στο παράρτημα και το γράφημα 6 και παραδείγματα παρατίθενται στο πλαίσιο 3.

37. Από το δείγμα των έργων που ελέγχθηκαν προκύπτει ότι οι προϋποθέσεις για την επίτευξη βιωσιμότητας ποικίλλουν σε σημασία. Τα έργα εκείνα που χαρακτηρίζονταν από την ανάπτυξη ισχυρότερου αισθήματος ιδίας ευθύνης σε συνδυασμό με την πολιτική σταθερότητα ήταν, στην πραγματικότητα, εκείνα που είχαν τις περισσότερες πιθανότητες να είναι βιώσιμα.

ΓΡΑΦΗΜΑ 6

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ (ΑΝΑ ΑΡΙΘΜΟ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΠΟΣΩΝ ΣΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟΥΝ)

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

ΠΛΑΙΣΙΟ 3

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

Έργα που είναι πιθανώς βιώσιμα

Υποστήριξη για την πέμπτη απογραφή πληθυσμού στο Σουδάν:

Μολονότι δεν υπήρχε στρατηγική εξόδου, η ανάληψη ευθύνης από τον δικαιούχο είναι επαρκής και στον προϋπολογισμό προβλέπεται μελλοντική χρηματοδότηση. Επομένως, τα αποτελέσματα είχαν διατηρηθεί τουλάχιστον μέχρι τη χρονική στιγμή του ελέγχου, ο οποίος πραγματοποιήθηκε ένα έτος μετά την ολοκλήρωση της περιόδου υλοποίησης.

Ενίσχυση της ικανότητας της πολιτείας του Χαρτούμ, στο Σουδάν, στην παροχή υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης:

Τα κέντρα κατάρτισης που χρηματοδοτήθηκαν με το εν λόγω έργο δεν έχουν ακόμη αρχίσει να λειτουργούν. Ωστόσο, είναι πιθανή η διατήρηση των κύριων αποτελεσμάτων, ιδίως επειδή ο δικαιούχος ανέπτυξε ισχυρό αίσθημα ιδίας ευθύνης.

Έργα με αδυναμίες όσον αφορά τη βιωσιμότητα

Ταμείο υπέρ του Νόμου και της Τάξης στο Αφγανιστάν:

Ο βασικός στόχος του Ταμείου υπέρ του Νόμου και της Τάξης είναι να καταβάλλει τους μισθούς των αστυνομικών στο Αφγανιστάν. Λόγω της περιορισμένης δημοσιονομικής ικανότητας του Αφγανιστάν, το ταμείο θα εξαρτάται, μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, από περαιτέρω χρηματοδοτήσεις χορηγών προκειμένου να εξακολουθήσει τις δραστηριότητές του.

Φωτογραφία 3 — Εξοπλισμός για κέντρο κατάρτισης που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του έργου "Ενίσχυση της ικανότητας της πολιτείας του Χαρτούμ, στο Σουδάν, στην παροχή υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης"

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΘΗΚΑΝ

38. Μια από τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, όπως προσδιορίζεται στον δημοσιονομικό κανονισμό, είναι η αποδοτικότητα [10]. Η αποδοτικότητα συνιστά, επίσης, έναν από τους στόχους που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο της "Ευρωπαϊκής Αντίληψης για την Ανάπτυξη" [11].

39. Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, η αποδοτικότητα στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου ορίζεται ως η βέλτιστη σχέση μεταξύ των πόρων που χρησιμοποιήθηκαν και των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν.

40. Στόχος του Συνεδρίου ήταν να διαπιστώσει σε ποιο βαθμό οι αξιολογήσεις και η παρακολούθηση των δαπανών της Επιτροπής διασφάλισαν ότι οι δαπάνες που περιλαμβάνονταν στους προϋπολογισμούς και στις οικονομικές εκθέσεις ήταν εύλογες σε σχέση με τις υπηρεσίες που παρασχέθηκαν. Στο πλαίσιο αυτό, το Συνέδριο εξέτασε παραδείγματα έργων τα οποία παρουσιάζουν ενδείξεις μη βέλτιστων σχέσεων κόστους/αποτελέσματος, ιδίως περιπτώσεις υψηλών διοικητικών δαπανών.

ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

41. Το επίπεδο λεπτομερειακών στοιχείων στους προϋπολογισμούς, το οποίο προσδιορίζεται στις συμφωνίες συνεισφοράς, συχνά δεν είναι επαρκές για την ορθή εκτίμηση του ευλόγου των δαπανών και για τη διευκόλυνση της αξιολόγησης της αποδοτικότητας.

42. Οι αξιολογήσεις δαπανών που διενεργεί η Επιτροπή, κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής ενός έργου, επικεντρώνονται στην επιλεξιμότητα των δαπανών και δίδουν πολύ μικρότερη προσοχή στις πτυχές της αποδοτικότητας. Συνήθως, οι αξιολογήσεις δεν είναι ούτε συστηματικές ούτε τεκμηριώνονται επαρκώς.

43. Δεν χρησιμοποιούνται συστηματικά οι διαθέσιμοι μηχανισμοί σύγκρισης κόστους, όπως:

α) Σύγκριση των ίδιων κατηγοριών δαπανών διαφορετικών έργων (π.χ. δαπάνες προσωπικού για παρόμοια καθήκοντα).

β) Υπολογισμός και σύγκριση των συντελεστών κόστους (π.χ. ποσοστό δαπανών διεθνούς προσωπικού σε σχέση με τις συνολικές δαπάνες προσωπικού, συντήρηση όσον αφορά τον εξοπλισμό).

γ) Σύγκριση με στοιχεία αναφοράς (π.χ. μέσες δαπάνες απομάκρυνσης ναρκών από συγκεκριμένη περιοχή και μέσες κατά κεφαλή δαπάνες για απογραφή).

ΔΙΑΠΙΣΤΩΘΗΚΑΝ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

44. Σε εννέα από τα 19 έργα που εξετάστηκαν, διαπιστώθηκαν υψηλά επίπεδα δαπανών χωρίς να υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι οι υψηλές δαπάνες βελτίωσαν τις υπηρεσίες που παρασχέθηκαν (παραδείγματα παρατίθενται στο πλαίσιο 4). Δεν ήταν δυνατή η πραγματοποίηση αξιολόγησης για επτά έργα, καθώς τα πληροφοριακά στοιχεία που υπήρχαν στις οικονομικές εκθέσεις δεν επαρκούσαν. Περίληψη των αποτελεσμάτων παρατίθεται στο παράρτημα και στο γράφημα 7.

ΓΡΑΦΗΜΑ 7

Η ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ (ΑΝΑ ΑΡΙΘΜΟ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΠΟΣΩΝ ΣΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟΥΝ)

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

45. Περιπτώσεις υψηλών δαπανών διαπιστώθηκαν, ιδίως, στους ακόλουθους τομείς:

α) Έμμεσες δαπάνες: σύμφωνα με τη FAFA, η Επιτροπή συνεισφέρει κατά ποσοστό έως και 7 % των άμεσων δαπανών όσον αφορά τις έμμεσες δαπάνες της οργάνωσης των Ηνωμένων Εθνών. Επίσης, η FAFA ορίζει, στο άρθρο 5.1, ότι η υπεργολαβία δεν πρέπει να καταλήγει σε υψηλότερες δαπάνες. Ωστόσο, ο έλεγχος εντόπισε έργα στα οποία οι εταίροι υλοποίησης, συχνά άλλες οργανώσεις των ΗΕ, χρέωναν έμμεσες δαπάνες, οι οποίες προσετίθεντο στο 7 % των άμεσων δαπανών που ορίζει η συμφωνία FAFA και ανετίθεντο υπεργολαβίες χωρίς διασφάλιση ότι δεν θα προέκυπταν υψηλότερες δαπάνες.

β) Μείωση του εύρους των δραστηριοτήτων, η οποία δεν αντικατοπτρίζεται στις δαπάνες: η παρακολούθηση περιπτώσεων όπου προκύπτουν προβλήματα λόγω περικοπών στο επίπεδο των δραστηριοτήτων ή όπου τα πληροφοριακά στοιχεία στις εκθέσεις των ΗΕ είναι ανεπαρκή δεν ήταν ικανοποιητική. Σε δύο έργα, η μείωση του εύρους των εργασιών δεν οδήγησε σε αντίστοιχη μείωση της συνεισφοράς της ΕΕ.

Φωτογραφία 4 — Οικοδόμηση γραφείων στο πλαίσιο του "Προγράμματος ανάκτησης της παραγωγικής ικανότητας στο Σουδάν"

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

ΠΛΑΙΣΙΟ 4

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΛΛΕΙΨΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

Έμμεσες δαπάνες

Δημιουργία ικανοτήτων για τη νέα διοίκηση στο Νότιο Σουδάν:

Αυτό το καταπιστευματικό ταμείο, στο οποίο η ΕΕ συνεισέφερε ποσό 1,9 εκατομμυρίων ευρώ, τέθηκε σε εφαρμογή από οργάνωση των ΗΕ, στην οποία καταβλήθηκε συνεισφορά 3 % για τις έμμεσες δαπάνες. Παρ' όλα αυτά, η πραγματική (χρηματοοικονομική) διαχείριση του έργου ανατέθηκε με υπεργολαβία σε ιδιωτική εταιρεία, η οποία επιβάρυνε με ποσοστό 10 % τις συνολικές δαπάνες, με αποτέλεσμα οι διοικητικές δαπάνες να υπερβαίνουν το 13 %.

Πρόγραμμα ανάκτησης της παραγωγικής ικανότητας στο Σουδάν (SPCRP):

Εκτός από το 7 % των έμμεσων δαπανών, καταβλήθηκε αποζημίωση διαχείρισης (187338 δολάρια) σε άλλη οργάνωση των ΗΕ για υπηρεσίες που παρασχέθηκαν στο πλαίσιο αυτού του έργου (π.χ. οικοδόμηση γραφείων).

Μείωση του εύρους

Άρση ναρκοπεδίων στο Αφγανιστάν:

Μολονότι η περίοδος υλοποίησης μειώθηκε από δώδεκα σε τρεις μήνες και το έργο πέτυχε στην πραγματικότητα μόνον εν μέρει τους στόχους του, δεν μειώθηκε το ποσό που βάρυνε την Επιτροπή.

Πρόγραμμα ενδιάμεσου αφοπλισμού, αποστράτευσης και επανένταξης (IDDRP):

Η τελική έκθεση δηλώνει μείωση του εύρους των εργασιών, συνοδευόμενη από μείωση των τελικών δαπανών κατά 70 %. Ωστόσο, αυτό δεν είχε ως αποτέλεσμα αντίστοιχη μείωση της συνεισφοράς της Επιτροπής, η οποία μειώθηκε μόνο κατά 12 % και πλέον αντιπροσωπεύει το 65 % των συνολικών δαπανών αντί για το προγραμματισμένο 20 %.

Φωτογραφία 5 — Κέντρο επικοινωνίας και ενημέρωσης για το "Πρόγραμμα ανασυγκρότησης και αποκατάστασης των κοινοτήτων στο Σουδάν (RRP)"

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

46. Η παρουσία και οι δραστηριότητες των ΗΕ σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις παρέχουν στην Επιτροπή την ευκαιρία να διοχετεύσει τη βοήθειά της κάτω από δύσκολες συνθήκες. Ωστόσο, η παροχή βοήθειας σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις παρουσιάζει ειδικές δυσκολίες, από τις οποίες μπορούν να υπερνικηθούν μόνον ορισμένες. Εφόσον οι επιτόπιες εξακριβώσεις που μπορεί να διενεργήσει η Επιτροπή περιορίζονται σημαντικά, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον φορέα υλοποίησης, ώστε να αντισταθμίζεται η έλλειψη άμεσης παρακολούθησης από την Επιτροπή.

47. Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, υπό τις δεδομένες συνθήκες, επιτεύχθηκαν ορισμένα ικανοποιητικά αποτελέσματα και η πλειονότητα των αποτελεσμάτων των σχετικών έργων έχουν εύλογες προοπτικές βιωσιμότητας. Ωστόσο, ο ανεπαρκής σχεδιασμός έργων και οι ανεπάρκειες στην παρακολούθηση και την κατάρτιση εκθέσεων συνέβαλαν στις αδυναμίες που διαπιστώνονται στα έργα. Όσον αφορά την αποδοτικότητα, η Επιτροπή δεν επικεντρώνεται επαρκώς στην πτυχή αυτή, ούτε μεριμνά για τη διασφάλιση της αναγκαίας ανατροφοδότησης με πληροφορίες από τις εκθέσεις των ΗΕ.

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

48. Ο σχεδιασμός των έργων είναι, κατά γενικό κανόνα, ανεπαρκής, δεδομένου ότι 18 από τα 19 έργα που εξετάστηκαν πλήττονταν από ανεπάρκειες κατά τη διαδικασία σχεδιασμού. Ως αποτέλεσμα, δεν ήταν σαφές τι έπρεπε να επιτευχθεί και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να αξιολογηθεί η επιτυχία των δραστηριοτήτων των έργων. Ο πλημμελής σχεδιασμός των έργων ήταν επίσης παράγοντας που συνέβαλε στις αδυναμίες που διαπιστώθηκαν στα έργα που εξετάστηκαν.

ΣΥΣΤΑΣΗ 1

Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει ότι ορίζονται σαφείς πρακτικοί στόχοι σχετικά με τα έργα για τα οποία προορίζονται τα σχετικά κονδύλια. Οι στόχοι πρέπει να προσδιορίζονται ποσοτικώς όπου είναι δυνατόν, ώστε να διευκολύνεται η εκτέλεση και παρακολούθηση των έργων και να παρέχεται χρήσιμη ανατροφοδότηση με πληροφορίες στην Επιτροπή. Η σύνδεση μεταξύ των δραστηριοτήτων των έργων, των στόχων των έργων και των ευρύτερων στόχων πρέπει να προσδιορίζεται σαφώς.

Πέραν αυτών, το χρονοδιάγραμμα που ορίζεται στη συμφωνία συνεισφοράς πρέπει να προσαρμόζεται καλύτερα στο περιβάλλον του έργου, ώστε να αποφεύγονται μεγάλες και δαπανηρές παρατάσεις της περιόδου υλοποίησης σε μεταγενέστερο στάδιο.

Καθώς το επίπεδο λεπτομερειακών στοιχείων στον προϋπολογισμό αποτελεί τη βάση για τις επόμενες εκθέσεις, πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα πληροφοριακά στοιχεία που είναι αναγκαία για την αξιολόγηση, ιδίως, της αποδοτικότητας των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτήθηκαν.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

49. Το παράρτημα καταδεικνύει ότι σχεδόν το ήμισυ των έργων πέτυχε τουλάχιστον τους κύριους στόχους και ότι υπάρχει εύλογη πιθανότητα να διατηρηθούν τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί, με την προϋπόθεση ότι δεν θα χειροτερεύσει περαιτέρω η ασφάλεια και η πολιτική κατάσταση. Ωστόσο, το παράρτημα καταδεικνύει, επίσης, ότι διαπιστώθηκαν σοβαρές αδυναμίες σε ορισμένα έργα. Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα για το Σουδάν, όπου λόγω της βελτίωσης στην κατάσταση της ασφάλειας η Επιτροπή είναι σε θέση να διαδραματίσει ενεργότερο ρόλο στην παρακολούθηση των έργων που χρηματοδότησε. Εντούτοις, όσον αφορά την πλειονότητα των έργων του δείγματος, η προγραμματισμένη περίοδος υλοποίησης παρατάθηκε κατά πολύ.

50. Εφόσον η Επιτροπή εξαρτάται, κατά γενικό κανόνα, από τα ΗΕ για την ενημέρωσή της όσον αφορά την πρόοδο και τα επιτεύγματα των έργων, έχει ανάγκη από έγκαιρες εκθέσεις, οι οποίες να δίδουν επαρκή πληροφοριακά στοιχεία, ιδίως σχετικά με την επίτευξη των αποτελεσμάτων. Ωστόσο, σχετικά με τα έργα που εξετάστηκαν, πολλές εκθέσεις είτε παρουσίαζαν καθυστερήσεις είτε δεν ήταν ολοκληρωμένες.

ΣΥΣΤΑΣΗ 2

Η Επιτροπή πρέπει να επιμένει να λαμβάνει εγκαίρως τις αναγκαίες εκθέσεις και να εξακολουθήσει τις προσπάθειές της ώστε να διασφαλίζει ότι οι εκθέσεις αυτές παρέχουν τα πληροφοριακά στοιχεία που είναι αναγκαία για την αξιολόγηση της προόδου και της επιτυχίας των έργων.

Η παρακολούθηση από την Επιτροπή πρέπει να είναι ταχεία, συστηματική, σαφώς τεκμηριωμένη και ολοκληρωμένη καθ' όλη τη διάρκεια του έργου.

Έπειτα από κάθε έργο, η Επιτροπή πρέπει να προσδιορίζει τα διδάγματα που αποκομίζει για τις μελλοντικές παρεμβάσεις, με ιδιαίτερη προσοχή στην πτυχή της βιωσιμότητας.

ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

51. Η έλλειψη πληροφοριακών στοιχείων για επτά από τα 19 έργα δυσχέρανε σημαντικά την αξιολόγηση της αποδοτικότητας από το Συνέδριο. Για τα περισσότερα έργα, δεν ήταν δυνατόν να εξακριβωθούν οι ενέργειες της Επιτροπής για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας, καθώς οι εργασίες αυτές δεν ήταν ούτε συστηματικές ούτε επαρκώς τεκμηριωμένες. Δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στην επιλεξιμότητα των δαπανών και όχι στην αναγκαιότητα ορισμένων εξ αυτών. Η έλλειψη λεπτομερειακών στοιχείων στους ξεχωριστούς προϋπολογισμούς των συμφωνιών συνεισφοράς μείωσε τον βαθμό στον οποίο μπορεί να αξιολογηθεί και να παρακολουθηθεί το εύλογο των δαπανών. Χρησιμοποιήθηκαν ελάχιστα συγκριτικά πληροφοριακά στοιχεία στη διαδικασία αξιολόγησης των δαπανών.

52. Σε εννέα από τα 19 έργα του δείγματος, το Συνέδριο διαπίστωσε περιπτώσεις υψηλών δαπανών, χωρίς να υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι αυτές οι υψηλές δαπάνες κατέληξαν σε αύξηση ή βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών.

ΣΥΣΤΑΣΗ 3

Πρέπει να πραγματοποιείται συστηματική αξιολόγηση των δαπανών και τα αποτελέσματα να τεκμηριώνονται επαρκώς. Πρέπει να δίδεται μεγαλύτερη έμφαση στην αποδοτικότητα και η αξιολόγηση των δαπανών δεν πρέπει να περιορίζεται σε θέματα επιλεξιμότητας.

Όπου είναι εφικτό, πρέπει να αναπτυχθούν κριτήρια αναφοράς για κοινά αντικείμενα δαπανών, προκειμένου να διευκολύνεται η αξιολόγηση των δαπανών στις προτάσεις έργων και στις οικονομικές εκθέσεις.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα III, του οποίου προεδρεύει ο κύριος Jan KINŠT, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 8ης Μαρτίου 2011.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1). Το άρθρο 163 του τίτλου IV που αφορά τις εξωτερικές ενέργειες ορίζει ότι οι ενέργειες μπορούν να υλοποιούνται είτε κεντρικά από την Επιτροπή, είτε κατά τρόπο αποκεντρωμένο από τη δικαιούχο τρίτη χώρα ή τις δικαιούχους τρίτες χώρες, είτε από κοινού με διεθνείς οργανισμούς.

[2] Το άρθρο 317 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό με δική της ευθύνη σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

[3] Το UNDP ορίζει τα καταπιστευματικά ταμεία πολλών χορηγών ως "χρηματοδοτικό μέσο διά του οποίου οι χορηγοί συγκεντρώνουν πόρους προκειμένου να υποστηρίξουν εθνικές προτεραιότητες και διευκολύνουν τις υπηρεσίες των ΗΕ ώστε να εργάζονται και να παρέχουν έργο σε στενό συντονισμό και συνεργασία", βλέπε http://www.undp.org/mdtf/trustfunds.shtml.

[4] Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Ενημερωτικό σημείωμα προς την Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τα καταπιστευματικά ταμεία πολλών χορηγών που στηρίζονται από τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας από το 2003 και μετά ( 10.2.2009).

[5] Η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε με την ειδική έκθεση η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2010 (Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, ειδική έκθεση αριθ. 15/2009 "Βοήθεια της ΕΕ υλοποιούμενη μέσω οργανώσεων των Ηνωμένων Εθνών: λήψη αποφάσεων και παρακολούθηση").

[6] Ο δημοσιονομικός κανονισμός ορίζει στο άρθρο 27 ότι "Οι πιστώσεις του προϋπολογισμού χρησιμοποιούνται σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, δηλαδή σύμφωνα με τις αρχές της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας".

[7] Το άρθρο 2.1.της FAFA προβλέπει ότι "η συμφωνία συνεισφοράς ορίζει τα πληροφοριακά στοιχεία που πρέπει να παρέχονται στις εκθέσεις που διαβιβάζουν τα Ηνωμένα Έθνη στην Επιτροπή".

[8] Βλέπε "Κοινές κατευθυντήριες γραμμές για τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων στο πλαίσιο της FAFA". Σκοπός των κατευθυντήριων γραμμών είναι να παρέχουν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες πέραν των σχετικών άρθρων της FAFA.

[9] Η FAFA ορίζει στο άρθρο 1.1: "Η υποβολή προτάσεων από τα ΗΕ περιλαμβάνει στόχους και δείκτες επίτευξης αποτελεσμάτων, οι οποίοι πρέπει να συμφωνούνται στις ειδικές συμφωνίες συνεισφοράς. Οι μετρήσεις επιδόσεων βασίζονται σε στόχους που είναι συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, εφικτοί, ρεαλιστικοί και χρονικά προσδιορισμένοι."

[10] Ο δημοσιονομικός κανονισμός ορίζει, στο άρθρο 27, ότι "Οι πιστώσεις του προϋπολογισμού χρησιμοποιούνται σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, δηλαδή σύμφωνα με τις αρχές της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας".

[11] Η "Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανάπτυξη" (ΕΕ C 46 της 24.2.2006) ορίζει στο σημείο 25 ότι "Εκτός από περισσότερη, η ΕΕ θα χορηγήσει και καλύτερη βοήθεια. Το κόστος συναλλαγής θα μειωθεί και ο συνολικός της αντίκτυπος θα βελτιωθεί".

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Αριθμός | Τίτλος | Αποτελεσματικότητα | Πιθανή βιωσιμότητα | Τήρηση του χρονοδιαγράμματος | Αποδοτικότητα | Ποσό (εκατομμύρια ευρώ) |

Αφγ. 1 | Καταστροφή ναρκών κατά προσωπικού και αποθεμάτων πυρομαχικών | σοβαρές αδυναμίες | ήσσονες αδυναμίες | όχι | διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 6 |

Αφγ. 2 | Υποστήριξη στη διακυβέρνηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Αφγανιστάν — Απογραφή | μη ικανοποιητική | ά.α. (δεν επιτεύχθηκαν οι κύριοι στόχοι) | όχι | διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 15 |

Αφγ. 3 | Περαιτέρω υποστήριξη για τις εκλογές στο Αφγανιστάν | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | όχι | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | 9 |

Αφγ. 4–6 | Ταμείο υπέρ του Νόμου και της Τάξης στο Αφγανιστάν (LOTFA) | σοβαρές αδυναμίες | μη ικανοποιητική | ναι | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | 100 |

Αφγ. 7 | Άρση ναρκοπεδίων στο Αφγανιστάν | σοβαρές αδυναμίες | καλή | ναι | διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 2 |

Αφγ. 8 | Περιφερειακό πρόγραμμα υποστήριξης των Aφγανών προσφύγων στο Ιράν και το Πακιστάν και των επαναπατριζόμενων στο Αφγανιστάν | ήσσονες αδυναμίες | καλή | ναι | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | 4 |

Αφγ. 9 | Υποστήριξη στον τομέα δράσης κατά των ναρκών στο Αφγανιστάν | ήσσονες αδυναμίες | καλή | ναι | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | 20 |

Ιράκ 1–3 | Διεθνές Ταμείο για την Ανασυγκρότηση του Ιράκ (IRRFI) | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | ήσσονες αδυναμίες | ά.α. (ταμείο) | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | 198 |

Ιράκ 4 | Υποστήριξη για την επιστροφή και επανένταξη επαναπατριζόμενων και εκτοπισμένων ατόμων στο εσωτερικό του Ιράκ | καλή | ά.α. (έργο σε αρχικό στάδιο ακόμη) | ά.α. (έργο σε αρχικό στάδιο ακόμη) | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | 6 |

Σουδάν 1 | Πρόγραμμα ενδιάμεσου αφοπλισμού, αποστράτευσης και επανένταξης (IDDRP) | σοβαρές αδυναμίες | σοβαρές αδυναμίες | όχι | διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 12 |

Σουδάν 2 | Ανάπτυξη ικανοτήτων για τη διαχείριση και τον συντονισμό της βοήθειας | ήσσονες αδυναμίες | ήσσονες αδυναμίες | όχι | δεν διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 2 |

Σουδάν 3 | Υποστήριξη για την πέμπτη απογραφή πληθυσμού στο Σουδάν | καλή | καλή | όχι | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | 4 |

Σουδάν 4 | Ενίσχυση των ικανοτήτων της πολιτείας του Χαρτούμ στη διαμόρφωση και υλοποίηση πολεοδομικών πολιτικών | ήσσονες αδυναμίες | ήσσονες αδυναμίες | όχι | δεν διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 2 |

Σουδάν 5 | Δημιουργία ικανοτήτων για τη νέα διοίκηση του Νότιου Σουδάν | σοβαρές αδυναμίες | ανεπαρκή αποδεικτικά στοιχεία | ά.α. (ταμείο) | διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 2 |

Σουδάν 6 | Ενίσχυση της ικανότητας της πολιτείας του Χαρτούμ στην παροχή υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης | ήσσονες αδυναμίες | ήσσονες αδυναμίες | όχι | δεν διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 11 |

Σουδάν 7 | Επείγουσα υποστήριξη υποδομής στο Υπουργείο Νομικών Υποθέσεων και Συνταγματικής Ανάπτυξης και στο Δικαστικό Σώμα στο Νότιο Σουδάν | μη ικανοποιητική | ά.α. (δεν επιτεύχθηκαν οι κύριοι στόχοι) | όχι | διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 4 |

Σουδάν 8 | Εκκαθάριση ναρκών στο Νότιο Σουδάν | ήσσονες αδυναμίες | σοβαρές αδυναμίες | όχι | διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 5 |

Σουδάν 9 | Πρόγραμμα ανάκτησης της παραγωγικής ικανότητας στο Σουδάν (SPCRP) | ήσσονες αδυναμίες | ά.α. (έργο σε αρχικό στάδιο ακόμη) | όχι | διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 39 |

Σουδάν 10 | Πρόγραμμα ανασυγκρότησης και αποκατάστασης των κοινοτήτων (RRP) | ήσσονες αδυναμίες | ά.α. (έργο σε αρχικό στάδιο ακόμη) | όχι | διαπιστώθηκαν ελλείψεις | 51 |

--------------------------------------------------