Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά παροχής υπηρεσιών εδάφους στα αεροδρόμια της Κοινότητας (95/C 142/09) COM(94) 590 τελικό - 94/0323(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 10 Απριλίου 1995)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 84 παράγραφος 2.

την πρόταση της Επιτροπής,

Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Εκτιμώντας:

ότι η Κοινότητα καθιέρωσε προοδευτικά μια κοινή πολιτική αερομεταφορών με σκοπό να ολοκληρωθεί η εσωτερική αγορά, σύμφωνα με το άρθρο 7 Α της συνθήκης 7

ότι η εσωτερική αγορά περιλαμβάνει ένα χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων 7

ότι ο στόχος που θέτει το άρθρο 59 της συνθήκης είναι να καταργηθούν οι περιορισμοί στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και ότι, σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συνθήκης, ο στόχος αυτός πρέπει να επιτευχθεί στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής μεταφορών 7

ότι, με τους κανονισμούς (ΕΟΚ) αριθ. 2407/92 (1), (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92 (2) και (ΕΟΚ) αριθ. 2409/92 (3) του Συμβουλίου, ο στόχος αυτός επετεύχθη σε ό,τι αφορά αυτές καθαυτές τις υπηρεσίες αερομεταφορών 7

ότι η παροχή υπηρεσιών εδάφους αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του συστήματος αερομεταφορών 7 ότι οι υπηρεσίες αυτές είναι απαραίτητες για την καλή διεξαγωγή αυτού του τρόπου μεταφοράς και ότι συντελούν ουσιαστικά στην ορθή χρήση των υποδομών των αερομεταφορών 7

ότι οι υπηρεσίες εδάφους είναι αναγκαίες για την παροχή υπηρεσιών στις αερομεταφορές, οι οποίες από τη φύση τους υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα και εντάσσονται απ' ευθείας στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές 7

ότι, με βάση την αρχή της επικουρικότητας, η ολοκλήρωση της πρόσβασης στην αγορά παροχής υπηρεσιών εδάφους είναι απαραίτητο να επιτευχθεί σε κοινοτικό πλαίσιο και ταυτόχρονα τα κράτη μέλη να έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν υπόψη την ιδιομορφία του τομέα 7

ότι, στην ανακοίνωση της 1ης Ιουνίου 1994 «Οι προοπτικές της πολιτικής αεροπορίας στην Ευρώπη», η Επιτροπή έκανε γνωστή τη βούλησή της να λάβει πρωτοβουλία πριν το τέλος του 1994 με σκοπό να ολοκληρωθεί η πρόσβαση στην αγορά παροχής υπηρεσιών εδάφους στα αεροδρόμια της Κοινότητας, και ότι το Συμβούλιο στο ψήφισμά του της 24ης Οκτωβρίου 1994 επανέλαβε ότι στην ολοκλήρωση της πρόσβασης αυτής χρειάζεται να ληφθούν υπόψη οι επιτακτικές ανάγκες που συνδέονται με την κατάσταση των αεροδρομίων 7

ότι η πρόσβαση στην αγορά παροχής υπηρεσιών εδάφους δεν θα διακυβεύει την καλή λειτουργία των κοινοτικών αεροδρομίων 7

ότι, συνεπώς, είναι αναγκαίο να καθορισθούν οι τρόποι πρόσβασης στην αγορά παροχής υπηρεσιών εδάφους στα αεροδρόμια της Κοινότητας και ότι είναι ουσιαστικό να ληφθεί υπόψη η κατάσταση των αεροδρομίων σήμερα 7

ότι, για ορισμένες κατηγορίες υπηρεσιών, η πρόσβαση στην αγορά όπως και η ελεύθερη αυτοεξυπηρέτηση, μπορούν να προσκρούσουν σε περιορισμούς σε θέματα ασφαλείας, χωρητικότητας και διαθέσιμου χώρου 7 ότι επομένως είναι αναγκαίο να μπορεί να περιορισθεί ο αριθμός των φορέων στους οποίους θα επιτρέπεται να παρέχουν αυτές τις κατηγορίες υπηρεσιών 7 ότι πρέπει να μπορεί να περιορισθεί και η αυτοεξυπηρέτηση και ότι στην περίπτωση αυτή τα κριτήρια πρέπει να είναι ορθά, αντικειμενικά, διαφανή και να μην περιέχουν στοιχεία διακριτικής μεταχείρισης 7

ότι, για να εξασφαλισθεί πραγματικός ανταγωνισμός απαιτείται, εφόσον ο αριθμός των φορέων είναι περιορισμένος, ο ένας τουλάχιστον από αυτούς να είναι ανεξάρτητος των οργανισμών διαχείρισης του αεροδρομίου και του δεσπόζοντα μεταφορέα 7

ότι, για την καλή λειτουργία των αεροδρομίων είναι σκόπιμο να μπορούν τα αεροδρόμια να αναλαμβάνουν την διαχείριση ορισμένων υποδομών δύσκολων να επιμεριστούν ή να διαχωριστούν, για λόγους τεχνικούς ή για λόγους αποδοτικότητας και ασφάλειας 7 ότι η συγκεντρωτική διαχείριση των αεροδρομίων δεν μπορεί ωστόσο να αποτελέσει εμπόδιο στη χρήση των υποδομών αυτών από τους φορείς παροχής υπηρεσιών και από τους χρήστες που αυτοεξυπηρετούνται 7

ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι προαναφερθείσες δυσχέρειες μπορούν να είναι τέτοιας οξύτητας ώστε να μπορούν να δικαιολογούν ορισμένους περιορισμούς στην πρόσβαση στην αγορά παροχής υπηρεσιών ή στην αυτοεξυπηρέτηση εφόσον οι περιορισμοί αυτοί αφορούν θέματα προσαρμογής, διαφάνειας και μη διακριτικής μεταχείρισης 7

ότι παρεκκλίσεις του είδους αυτού πρέπει να έχουν ως στόχο να επιτραπεί στις αρχές των αεροδρομίων να ανταπεξέλθουν τις δυσχέρειες αυτές ή τουλάχιστον να τις μετριάσουν 7 ότι αυτές οι παρεκκλίσεις πρέπει να εγκρίνονται από την Επιτροπή και ότι πρέπει να χορηγούνται για καθορισμένο χρονικό διάστημα 7

ότι, για να διατηρηθεί πραγματικός και θεμιτός ανταγωνισμός απαιτείται, σε περίπτωση περιορισμένου αριθμού φορέων παροχής υπηρεσιών, οι φορείς αυτοί να επιλέγονται με διαφανή και αμερόληπτη διαδικασία 7 ότι οι μεταφορείς πρέπει να συμμετέχουν στην επιλογή εφόσον είναι οι πρώτοι που ενδιαφέρονται για την ποιότητα και την τιμή των υπηρεσιών στις οποίες προσφεύγουν 7

ότι αρμόζει συνεπώς να οργανωθεί η αντιπροσώπευση των χρηστών και η συμμετοχή τους στην επιλογή των φορέων παροχής υπηρεσιών, με τη σύσταση μιας επιτροπής απαρτιζόμενης από τους αντιπροσώπους τους 7

ότι ο οργανισμός διαχείρισης του αεροδρομίου μπορεί επίσης να παρέχει υπηρεσίες εδάφους και ότι μπορεί, με τις αποφάσεις του, να ασκήσει σημαντική επιτροπή στον ανταγωνισμό μεταξύ των φορέων παροχής υπηρεσιών 7 ότι, επομένως, είναι απαραίτητο, για να εξασφαλιστεί θεμιτός ανταγωνισμός, να επιβληθεί στα αεροδρόμια αυστηρός διαχωρισμός μεταξύ των δραστηριοτήτων τους διαχείρισης και ρύθμισης των υποδομών, αφενός, και, αφετέρου, παροχής υπηρεσιών 7

ότι οι ίδιες απαιτήσεις διαφάνειας πρέπει να ισχύουν για τους χρήστες που επιτυγχάνουν σημαντικό επίπεδο κυκλοφορίας σε ένα αεροδρόμιο και επιθυμούν να παρέχουν σε τρίτους υπηρεσίες εδάφους 7

ότι, για να επιτραπεί στα αεροδρόμια να φέρουν σε πέρας την αποστολή τους ως διαχειριστές των υποδομών και ως εγγυητές της ασφάλειας στον περίχωρο του αεροδρομίου, καθώς και ως εγγυητές προστασίας του περιβάλλοντος, τα κράτη μέλη πρέπει να μπορούν να θέτουν ως προϋπόθεση για την άσκηση δραστηριότητας ενός φορέα παροχής υπηρεσιών εδάφους την απόκτηση άδειας 7 ότι τα κριτήρια χορήγησης της άδειας αυτής πρέπει να μην περιέχουν στοιχεία διακριτικής μεταχείρισης και να είναι αντικειμενικά και διαφανή 7

ότι, για τους ίδιους λόγους, τα κράτη μέλη πρέπει να καθορίζουν και να επιβάλλουν την εφαρμογή των κανόνων που είναι αναγκαίοι για την ορθή λειτουργία των υποδομών του αεροδρομίου 7 ότι οι κανόνες αυτοί πρέπει ωστόσο να σέβονται τις αρχές αντικειμενικότητας, διαφάνειας και μη διακριτικής μεταχείρισης 7

ότι η πρόσβαση στις εγκαταστάσεις των αεροδρομίων πρέπει να εξασφαλίζεται στους φορείς παροχής υπηρεσιών που επιθυμούν να παρέχουν υπηρεσίες εδάφους και στους μεταφορείς που επιθυμούν να αυτοεξυπηρετούνται, στο βαθμό που είναι αναγκαίο για την άσκηση των δικαιωμάτων τους 7

ότι είναι θεμιτό τα αναγνωρισμένα από την οδηγία δικαιώματα να εφαρμόζονται στους φορείς παροχής υπηρεσιών και στους χρήστες τρίτων χωρών μόνον εφόσον υπάρχει αυστηρή αμοιβαιότητα 7 ότι σε περίπτωση έλλειψης αμοιβαιότητας, η Επιτροπή πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αναστέλλει τα δικαιώματα αυτά στους εν λόγω φορείς παροχής υπηρεσιών και χρήστες 7

ότι η παρούσα οδηγία δεν θίγει την εφαρμογή των κανόνων της συνθήκης και ιδίως ότι η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να μεριμνά για την τήρηση των κανόνων αυτών ασκώντας, εφόσον χρειάζεται, όλες τις δυνατότητες που της αναγνωρίζει το άρθρο 90 της συνθήκης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Ορισμοί

Για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας:

1. χρήστης ενός αεροδρομίου: νοείται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που μεταφέρει αεροπορικώς επιβάτες, αλληλογραφία ή και εμπορεύματα από ή προς ένα συγκεκριμένο αεροδρόμιο 7

2. υπηρεσίες εδάφους: νοείται το σύνολο των υπηρεσιών που παρέχονται προς ένα χρήστη σε ένα αεροδρόμιο, όπως αυτές περιγράφονται στο παράρτημα 7

3. αυτοεξυπηρέτηση εδάφους: νοείται ο τρόπος εξυπηρέτησης, με τον οποίο ένας χρήστης παρέχει απευθείας στον εαυτό του μια ή περισσότερες κατηγορίες υπηρεσιών εδάφους και δεν συνάπτει με τρίτους καμία σύμβαση, όπως και αν αποκαλείται, με αντικείμενο την παροχή των υπηρεσιών αυτών 7

4. φορέας παροχής υπηρεσιών εδάφους: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που παρέχει σε τρίτους μια ή περισσότερες κατηγορίες υπηρεσιών εδάφους 7

5. σύστημα αερολιμένων: νοείται κάθε σύνολο αεροδρομίων ομαδοποιημένων για να εξυπηρετούν την ίδια πόλη ή το ίδιο αστικό συγκρότημα, όπως ορίζεται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92 7

6. οργανισμός διαχείρισης αεροδρομίου: νοείται ο οργανισμός, ο οποίος βάσει των εθνικών νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων έχει την αποστολή να διοικεί τις υποδομές του αερολιμένα, να συντονίζει και να ελέγχει τις δραστηριότητες όσων έχουν ενεργό παρουσία στο αεροδρόμιο ή το δεδομένο σύστημα αερολιμένων.

Άρθρο 2

Πεδίο εφαρμογής

1. Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας ισχύουν για κάθε αεροδρόμιο, το οποίο ευρίσκεται στην επικράτεια ενός κράτους μέλους και είναι ανοικτό στην εμπορική κυκλοφορία.

Ωστόσο, οι διατάξεις των άρθρων 4, 5, 6, 10, 11 και 12 δεν ισχύουν για τα αεροδρόμια:

- των οποίων η ετήσια κυκλοφορία είναι ανώτερη ή ίση των 2 εκατομμυρίων διακινούμενων επιβατών ή των 50 000 τόνων διακινούμενων εμπορευμάτων, ή

- που σημείωσαν κατά τη διάρκεια των προηγούμενων 18 μηνών κυκλοφορία ανώτερη ή ίση του ενός εκατομμυρίου διακινούμενων επιβατών ή 25 000 τόνων διακινούμενων εμπορευμάτων επί μια οιαδήποτε περίοδο έξι διαδοχικών μηνών.

2. Η Επιτροπή δημοσιεύει ενημερωτικά στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τον κατάλογο των αεροδρομίων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο. Ο κατάλογος αυτός θα δημοσιευθεί για πρώτη φορά εντός των τριών μηνών που έπονται της έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας και στη συνέχεια ετησίως.

Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή, πριν την 1η Ιουλίου κάθε έτους, τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την κατάρτιση του καταλόγου αυτού.

Άρθρο 3

Οργανισμός διαχείρισης

1. Εφόσον τη διαχείριση και λειτουργία ενός αεροδρομίου ή συστήματος αεροδρομίων δεν έχει ένας μόνον οργανισμός αλλά περισσότεροι ανεξάρτητοι οργανισμοί, καθένας απ' αυτούς θεωρείται ότι αποτελεί μέρος του οργανισμού διαχείρισης σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

2. Εφόσον έχει ορισθεί ένας μόνον οργανισμός διαχείρισης για πολλά αεροδρόμια ή συστήματα αεροδρομίων, καθένα από τα αεροδρόμια ή τα συστήματα αεροδρομίων λαμβάνεται υπόψη μεμονωμένα σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

3. Εφόσον η νομοθεσία ενός κράτους μέλους υπάγει τους οργανισμούς διαχείρισης ενός ή περισσοτέρων αεροδρομίων ή συστημάτων αεροδρομίων στην εποπτεία ή τον έλεγχο μιας δημόσιας αρχής, οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται από την παρούσα οδηγία στους οργανισμούς διαχείρισης επιβάλλονται επίσης και στις δημόσιες αρχές που τους ελέγχουν.

Άρθρο 4

Διαχωρισμός δραστηριοτήτων

1. Ο οργανισμός διαχείρισης ενός αεροδρομίου, ο οποίος παρέχει υπηρεσίες εδάφους, πρέπει να διαχωρίζει αυστηρά τη λογιστική και τη διαχείριση των δραστηριοτήτων που συνδέονται με την παροχή αυτών των υπηρεσιών από τις υπόλοιπες δραστηριότητές του.

2. Ομοίως, ένας χρήστης ο οποίος μετέφερε κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους άνω του 25 % των επιβατών ή των εμπορευμάτων που διακινήθηκαν σε ένα αεροδρόμιο, δεν μπορεί να παρέχει ο ίδιος υπηρεσίες εδάφους σε τρίτους χωρίς να διαχωρίζει αυστηρά τη λογιστική και τη διαχείριση της δραστηριότητάς του ως μεταφορέα από την δραστηριότητά του ως φορέα παροχής υπηρεσιών εδάφους.

3. Ο διαχωρισμός που επιβάλλεται κατ' εφαρμογήν των παραγράφων 1 και 2 πρέπει να ελέγχεται από ανεξάρτητο ελεγκτή.

Αυτός θα ελέγχει ιδίως εάν όντως δεν υπάρχουν χρηματοοικονομικές ροές από άλλες δραστηριότητες προς εκείνην της παροχής υπηρεσιών εδάφους.

Προς το σκοπό αυτό πρέπει να έχει πρόσβαση ανά πάσα στιγμή στη λογιστική της επιχείρησης. Θα συντάσσει έκθεση προς την Επιτροπή τουλάχιστον άπαξ ετησίως και κάθε φορά που διαπιστώνει παράλειψη της υποχρέωσης διαχωρισμού των δραστηριοτήτων.

Άρθρο 5

Επιτροπή χρηστών

1. Δώδεκα μήνες το αργότερο μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να συγκροτηθεί σε κάθε αεροδρόμο που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο, επιτροπή απαρτιζόμενη από αντιπροσώπους των χρηστών.

2. Κάθε χρήστης έχει το δικαίωμα να συμμετέχει στην επιτροπή, ή εφόσον το επιλέξει, να αντιπροσωπεύεται από οργάνωση στην οποία αναθέτει την αποστολή αυτή. Η διαδικασία απόφασης στην επιτροπή μπορεί να λαμβάνει υπόψη τον όγκο δραστηριοτήτων των διαφόρων χρηστών στο δεδομένο αεροδρόμιο, αφού όμως εξασφαλίζεται πάντοτε η αντιπροσώπευση καθενός από αυτούς.

Άρθρο 6

Εξυπηρέτηση προς τρίτους

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία, το αργότερο δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, για να εξασφαλίσουν ελεύθερη πρόσβαση στην αγορά παροχής υπηρεσιών εδάφους σε τρίτους.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίσουν τον αριθμό φορέων, στους οποίους επιτρέπεται να παρέχουν τις κάτωθι κατηγορίες υπηρεσιών εδάφους:

- αποσκευές,

- εργασίες στο διάδρομο προσγείωσης,

- εφοδιασμός σε καύσιμα,

- εμπορεύματα και ταχυδρομείο.

Δεν μπορούν ωστόσο να περιορίσουν τον αριθμό αυτό κάτω των δύο για κάθε κατηγορία υπηρεσίας. Επιπλέον, ο ένας τουλάχιστον από αυτούς τους επιτρεπόμενους φορείς δεν μπορεί να ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα

- ούτε από τον οργανισμό διαχείρισης,

- ούτε από χρήστη που έχει μεταφέρει άνω του 25 % των διακινούμενων επιβατών ή εμπορευμάτων στο αεροδρόμιο κατά την διάρκεια του έτους που προηγήθηκε της επιλογής του φορέα,

- ούτε από οργανισμό που ελέγχει ή που ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα από τον δεδομένο οργανισμό διαχείρισης ή από έναν τέτοιο χρήστη.

3. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε κάθε χρήστης ενός αεροδρομίου να μπορεί να απευθυνθεί πράγματι στον φορέα παροχής υπηρεσιών της επιλογής του, ανεξάρτητα του τμήματος του αεροδρομίου που έχει αναλάβει ο φορέας παροχής υπηρεσιών ή που χρησιμοποιεί ο χρήστης.

Άρθρο 7

Αυτοεξυπηρέτηση

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία το αργότερο δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, για να εξασφαλίσουν την δυνατότητα αυτοεξυπηρέτησης.

2. Για τις κάτωθι κατηγορίες υπηρεσιών εδάφους:

- αποσκευές,

- εργασίες στο διάδρομο προσγείωσης,

- εφοδιασμός σε καύσιμα,

- εμπορεύματα και ταχυδρομείο.

Τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίσουν την αυτοεξυπηρέτηση σε έναν ορισμένο αριθμό χρηστών, υπό τον όρο ότι οι χρήστες αυτοί θα επιλεγούν χωρίς διακρίσεις και με βάση ορθά, αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια.

Άρθρο 8

Κεντρικές υποδομές

1. Εφόσον δεν θίγεται η εφαρμογή των άρθρων 6 και 7, τα κράτη μέλη μπορούν να αναθέσουν, είτε στον οργανισμό διαχείρισης είτε σε άλλο φορέα, την τεχνική διαχείριση των κεντρικών υποδομών διαλογής των αποσκευών, αποπάγωσης, καθαρισμού των υδάτων και διανομής καυσίμων. Μπορούν να επιβάλλουν υποχρεωτική χρήση των υποδομών αυτών από τους φορείς παροχής υπηρεσιών και από τους χρήστες που αυτοεξυπηρετούνται.

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η διαχείριση των υποδομών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 να πραγματοποιείται με διαφανή, αντικειμενικό και αμερόληπτο τρόπο και, συγκεκριμένα, έτσι ώστε να μην παρεμποδίζεται η χρήση τους από τους φορείς παροχής υπηρεσιών και τους χρήστες που αυτοεξυπηρετούνται, εντός των προβλεπόμενων από την παρούσα οδηγία ορίων.

Άρθρο 9

Παρεκκλίσεις

1. Εφόσον ειδικές δυσχέρειες διαθέσιμου χώρου ή χωρητικότητας το δικαιολογούν, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει:

α) να περιορίσει τον αριθμό των φορέων παροχής υπηρεσιών για κάθε κατηγορία υπηρεσιών εδάφους εκτός από τις υπηρεσίες που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 7 στην περίπτωση αυτή, ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 6 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο 7

β) να αναθέσει σε έναν και μόνο φορέα τις κατηγορίες υπηρεσιών εδάφους που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 7

γ) να επιτρέψει την δυνατότητα αυτοεξυπηρέτησης σε περιορισμένο αριθμό χρηστών για κατηγορίες άλλες εκτός από εκείνες που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 υπό τον όρο ότι οι εν λόγω χρήστες θα επιλεγούν χωρίς διακρίσεις και με βάση ορθά, αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια.

2. Κάθε απόφαση παρέκκλισης που λαμβάνεται κατ' εφαρμογήν της παραγράφου 1 πρέπει:

α) να διευκρινίζει την ή τις κατηγορίες υπηρεσιών για τις οποίες χορηγείται παρέκκλιση και τις τεχνικές δυσχέρειες που τη δικαιολογούν 7

β) να συνοδεύεται από χωροτακτικό σχέδιο του αεροδρομίου με σκοπό να υπερβληθούν οι δυσχέρεις αυτές.

3. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή κάθε παρέκκλιση, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν την έναρξη ισχύος της, την οποία χορηγούν βάσει της παραγράφου 1, καθώς και την αιτιολόγησή της.

Η Επιτροπή δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων περίληψη των αποφάσεων που της κοινοποιούνται και καλεί τα ενδιαφερόμενα μέρη να εκφράσουν την άποψή τους.

4. Κάθε απόφαση παρέκκλισης μπορεί να εφαρμόζεται μετά τη λήξη μιας περιόδου τριών μηνών από την κοινοποίησή της στην Επιτροπή, εκτός εάν η Επιτροπή ενημερώσει εντός της ίδιας προθεσμίας το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, είτε ότι αντιτίθεται στην απόφαση αυτή είτε ότι προτίθεται να την εξετάσει περαιτέρω επί χρονικό διάστημα, το οποίο όμως δεν μπορεί να υπερβαίνει μια νέα περίοδο τριών μηνών. Στο πλαίσιο της εξέτασης αυτής, η Επιτροπή μπορεί να επιτρέψει προσωρινά την πλήρη ή μερική εφαρμογή της συγκεκριμένης απόφασης λαμβάνοντας ιδίως υπόψη το ενδεχόμενο μη αναστρέψιμων αποτελεσμάτων.

Η Επιτροπή μπορεί να επικουρείται από έναν ή περισσότερους εμπειρογνώμονες.

5. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να περιορίσει τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται από το παρόν άρθρο μόνον στα μέρη ενός αεροδρομίου ή ενός συστήματος αεροδρομίων όπου οι επικαλούμενες δυσχέρειες έχουν πράγματι επαληθευθεί.

6. Η διάρκεια των παρεκκλίσεων στις οποίες έχουν συμφωνήσει τα κράτη μέλη κατ' εφαρμογήν της παραγράφου 1 δεν μπορεί να υπερβαίνει την τριετία. Μετά τη λήξη της περιόδου αυτής, η αίτηση παρέκκλισης πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο νέας απόφασης του κράτους μέλους, η οποία θα υποβληθεί επίσης στη διαδικασία που προβλέπεται από το παρόν άρθρο.

Άρθρο 10

Επιλογή φορέων

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία για να διοργανώσουν διαδικασία επιλογής των φορέων, στους οποίους θα επιτρέπεται να παρέχουν υπηρεσίες εδάφους σε ένα αεροδρόμιο, εφόσον ο αριθμός τους είναι περιορισμένος στις περιπτώσεις του άρθρου 6 παράγραφος 2 ή του άρθρου 9. Η εν λόγω διαδικασία πρέπει να διαπνέεται από τις κάτωθι αρχές:

α) εφόσον τα κράτη μέλη προβλέπουν τη συγγραφή υποχρεώσεων ή τεχνικών προδιαγραφών που πρέπει να πληρούν οι φορείς αυτοί, η συγγραφή υποχρεώσεων ή οι προδιαγραφές καθορίζονται από τον οργανισμό διαχείρισης και την επιτροπή χρηστών. Τα κριτήρια επιλογής που προβλέπονται στη συγγραφή υποχρεώσεων ή στις τεχνικές προδιαγραφές πρέπει να είναι ορθά, αντικειμενικά και διαφανή και να μην περιέχουν στοιχεία διακριτικής μεταχείρισης 7

β) πρέπει να προκηρύσσεται πρόσκληση υποβολής προσφορών, δημοσιευόμενη στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στην οποία μπορεί να λάβει μέρος κάθε ενδιαφερόμενος φορέας, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 16 7

γ) οι φορείς επιλέγονται:

i) αφού η επιτροπή χρηστών γνωμοδοτήσει στον οργανισμό διαχείρισης του αεροδρομίου, εφόσον αυτός:

- δεν παρέχει υπηρεσίες εδάφους,

- δεν ελέγχει, άμεσα ή έμμεσα, καμία επιχείρηση η οποία παρέχει τέτοιες υπηρεσίες και

- δεν συμμετέχει κατά κανένα τρόπο στην επιχείρηση αυτή,

ii) στην αντίθετη περίπτωση από την επιτροπή χρηστών. Τότε, κάθε χρήστης μπορεί να ψηφίσει έναν μόνο φορέα για κάθε κατηγορία υπηρεσίας 7

δ) οι φορείς επιλέγονται για μια διάρκεια επτά ετών κατ' ανώτατο όριο 7

ε) όταν ένας φορέας παύει την δραστηριότητά του πριν τη λήξη της περιόδου για την οποία επελέγη, αντικαθίσταται με την ίδια διαδικασία. Ωστόσο, τότε δεν λαμβάνουν μέρος στην ψηφοφορία οι χρήστες που παρέχουν υπηρεσίες εδάφους στο δεδομένο αεροδρόμιο ή οι οποίοι ελέγχουν άμεσα ή έμμεσα μια επιχείρηση παροχής υπηρεσιών.

2. Εφόσον ο αριθμός των φορέων είναι περιορισμένος κατ' εφαρμογήν του άρθρου 6 παράγραφος 2 ή του άρθρου 9, ο οργανισμός διαχείρισης του αεροδρομίου μπορεί να παρέχει ο ίδιος υπηρεσίες εξυπηρέτησης σε ενδιάμεση στάση χωρίς να υπόκειται στη διαδικασία επιλογής που προβλέπεται στην παράγραφο 1. Ομοίως, ο οργανισμός διαχείρισης μπορεί να επιτρέψει σε μια επιχείρηση, χωρίς να την υποβάλει στη διαδικασία αυτή, να παρέχει υπηρεσίες εδάφους σε ένα συγκεκριμένο αεροδρόμιο:

- εφόσον ελέγχει την επιχείρηση αυτή άμεσα ή έμμεσα, ή

- εφόσον η επιχείρηση αυτή τον ελέγχει άμεσα ή έμμεσα.

Άρθρο 11

Διαβουλεύσεις

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία για να διοργανώνουν υποχρεωτική διαδικασία διαβουλεύσεων μεταξύ του οργανισμού διαχείρισης του αεροδρομίου, της επιτροπής χρηστών και των επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών. Οι διαβουλεύσεις αυτές αφορούν ιδίως τις τιμές των υπηρεσιών οι οποίες έχουν αποτελέσει το αντικείμενο παρέκκλισης χορηγημένης κατ' εφαρμογήν του άρθρου 9, καθώς και την οργάνωση της παροχής υπηρεσιών. Οι διαβουλεύσεις οργανώνονται τουλάχιστον άπαξ ετησίως.

Άρθρο 12

Άδεια

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να θέτουν ως προϋπόθεση για τη δραστηριότητα ενός φορέα παροχής υπηρεσιών σε ένα αεροδρόμιο την απόκτηση άδειας, χορηγουμένης από δημόσια αρχή ανεξάρτητη του οργανισμού διαχείρισης του συγκεκριμένου αεροδρομίου.

Τα κριτήρια χορήγησης της άδειας αυτής πρέπει να αφορούν την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, των αεροσκαφών, των εξοπλισμών ή των προσώπων, ή την προστασία του περιβάλλοντος.

Τα κριτήρια αυτά πρέπει να δημοσιοποιούνται και να ενημερώνεται ο φορέας πριν τη διαδικασία χορήγησης.

2. Η άδεια μπορεί να μην χορηγείται μόνον εφόσον ο φορέας δεν πληροί, για λόγους που τον αφορούν, τα κριτήρια της παραγράφου 1.

Οι λόγοι της εν λόγω απόρριψης πρέπει να κοινοποιούνται στον ενδιαφερόμενο φορέα παροχής υπηρεσιών.

Άρθρο 13

Κανόνες δεοντολογίας

1. Ένα κράτος μέλος μπορεί να ανακαλέσει την άδεια από έναν φορέα ή να στερήσει από έναν χρήστη τη δυνατότητα αυτοεξυπηρέτησης, εφόσον ο φορέας ή ο χρήστης αυτός δεν τηρεί τους κανόνες που του έχουν επιβληθεί με σκοπό να εξασφαλίζεται ορθή λειτουργία του αεροδρομίου.

Οι κανόνες αυτοί πρέπει να διαπνέονται από τις κάτωθι αρχές:

α) πρέπει να εφαρμόζονται χωρίς διακρίσεις στους διαφόρους φορείς και χρήστες 7

β) να συνδέονται με τον επιδιωκόμενο στόχο 7

γ) να μην έχουν ως κατάληξη να μειώνεται στην ουσία η πρόσβαση στην αγορά παροχής υπηρεσιών εδάφους ή η δυνατότητα αυτοεξυπηρέτησης σε βαθμό μικρότερο από εκείνο που προβλέπει η παρούσα οδηγία.

2. Ένα κράτος μέλος μπορεί ιδίως να επιβάλλει στους φορείς που παρέχουν υπηρεσίες εδάφους στο αεροδρόμιο να συμμετέχουν ισότιμα και χωρίς διακρίσεις στην εκτέλεση των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας που προβλέπονται από την εθνική νομοθεσία ή ρύθμιση, ιδίως όσον αφορά την υποχρέωση μόνιμης εξασφάλισης των υπηρεσιών.

Άρθρο 14

Πρόσβαση στις εγκαταστάσεις

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία για να εξασφαλίσουν πρόσβαση των φορέων παροχής υπηρεσιών και των χρηστών που επιθυμούν να αυτοεξυπηρετούνται στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου, εφόσον η πρόσβαση αυτή τους είναι αναγκαία για να ασκούν τα δικαιώματά τους. Εφόσον ο οργανισμός διαχείρισης ή, ενδεχομένως, η δημόσια αρχή που τον ελέγχει επιβάλλει όρους για την πρόσβαση αυτή, οι όροι πρέπει να είναι ορθοί, αντικειμενικοί και διαφανείς και να μην περιέχουν στοιχεία διακριτικής μεταχείρισης.

2. Ο διαθέσιμος χώρος στο αεροδρόμιο πρέπει να κατανέμεται μεταξύ των διαφόρων φορέων παροχής υπηρεσιών και μεταξύ των διαφόρων χρηστών που ασκούν την αυτοεξυπηρέτηση χωρίς διακρίσεις και με βάση ορθούς και διαφανείς κανόνες και κριτήρια. Οι κανόνες και τα κριτήρια δεν μπορούν να ευνοούν τους φορείς που ασκούν ήδη δραστηριότητα στο αεροδρόμιο και τους χρήστες που ήδη αυτοεξυπηρετούνται έναντι άλλων νέων φορέων και χρηστών.

3. Η πρόσβαση των φορέων παροχής υπηρεσιών και των χρηστών που επιθυμούν να αυτοεξυπηρετούνται στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου μπορεί να συνεπάγεται την καταβολή αντιτίμου για να καλυφθούν τα έξοδα που επιφέρει η εν λόγω πρόσβαση στο αεροδρόμιο, ανάλογου των εξόδων αυτών. Το εν λόγω αντίτιμο πρέπει να καθορίζεται με βάση αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια.

Άρθρο 15

Ασφάλεια

Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας δεν θίγουν κατά κανένα τρόπο τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών μελών σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των αεροδρομίων.

Άρθρο 16

Αμοιβαιότητα

1. Με την επιφύλαξη διεθνών δεσμεύσεων τις Κοινότητας, εφόσον διαπιστώνεται σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στην αγορά παροχής υπηρεσιών εδάφους και την αυτοεξυπηρέτηση, ότι μια τρίτη χώρα:

α) δεν μεταχειρίζεται νομικά ή πραγματικά τους κοινοτικούς φορείς παροχής υπηρεσιών ή χρήστες κατά τον ίδιο τρόπο όπως τα κράτη μέλη μεταχειρίζονται τους φορείς παροχής υπηρεσιών της εν λόγω τρίτης χώρας, ή

β) δεν μεταχειρίζεται νομικά ή πραγματικά τους κοινοτικούς φορείς παροχής υπηρεσιών ή χρήστες όπως προβλέπεται σε εθνικό επίπεδο, ή

γ) εφόσον μεταχειρίζεται νομικά ή πραγματικά τους φορείς παροχής υπηρεσιών ή τους χρήστες άλλων τρίτων χωρών πιο ευνοϊκά έναντι των κοινοτικών φορέων παροχής υπηρεσιών ή χρηστών,

η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει πλήρως ή εν μέρει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα οδηγία για τους φορείς παροχής υπηρεσιών και τους χρήστες αυτής της τρίτης χώρας.

2. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για κάθε σοβαρή δυσχέρεια, νομική ή πραγματική, που συναντούν στις τρίτες χώρες οι κοινοτικοί φορείς παροχής υπηρεσιών εδάφους και οι κοινοτικοί χρήστες που αυτοεξυπηρετούνται.

Άρθρο 17

Δικαίωμα προσφυγής

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε μέρος που μπορεί να αιτιολογήσει έννομο συμφέρον να διαθέτει δικαίωμα προσφυγής κατά των αποφάσεων που λαμβάνουν κατ' εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 2 και των άρθρων 10 έως 14.

Η εν λόγω προσφυγή πρέπει να μπορεί ασκηθεί ενώπιον εθνικού δικαστηρίου ή ενώπιον άλλης δημόσιας αρχής ανεξάρτητης του οργανισμού διαχείρισης του δεδομένου αεροδρομίου και, ενδεχομένως, της δημόσιας αρχής που τον ελέγχει.

Άρθρο 18

Ενημερωτική έκθεση

Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για να της επιτραπεί να συντάξει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

Η εν λόγω έκθεση θα συνταχθεί εντός των δύο ετών από την ημερομηνία που αναφέρεται στα άρθρο 6 παράγραφος 1 και στο άρθρο 7 παράγραφος 1.

Άρθρο 19

Εφαρμογή

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τις νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 1996. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 20

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 21

Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ αριθ. L 240 της 24. 8. 1992, σ. 1.

(2) ΕΕ αριθ. L 240 της 24. 8. 1992, σ. 8.

(3) ΕΕ αριθ. L 240 της 24. 8. 1992, σ. 15.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΔΑΦΟΥΣ

1. Η διοικητική μέριμνα εδάφους και η εποπτεία περιλαμβάνουν:

- τις υπηρεσίες αντιπροσώπευσης και σύνδεσης με τις τοπικές αρχές ή με κάθε άλλο πρόσωπο, τις προκαταβολές που πραγματοποιούνται για λογαριασμό του χρήστη και την παροχή χώρων στους αντιπροσώπους του,

- τον έλεγχο της φόρτωσης, των μηνυμάτων και των τηλεπικοινωνιών,

- την επεξεργασία, την αποθήκευση, τη συντήρηση και τη διοίκηση των μονάδων φόρτωσης,

- κάθε άλλη υπηρεσία εποπτείας πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά την πτήση και κάθε άλλη διοικητική υπηρεσία που ζητεί ο χρήστης.

2. Η εξυπηρέτηση επιβατών περιλαμβάνει κάθε μορφή εξυπηρέτησης τους κατά την αναχώρηση, την άφιξη, τη διαμετακόμιση, την ανταπόκριση ή την εξυπηρέτησή τους εκτός του αεροδρομίου συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου εισιτηρίων, των τίτλων ταξιδίου, της παράδοσης των αποσκευών και της μεταφοράς τους μέχρι τα συστήματα διαλογής.

3. Το τμήμα αποσκευών περιλαμβάνει τη διαχείριση των αποσκευών στην αίθουσα διαλογής, τη διαλογή τους, την προετοιμασία τους ενόψει της αναχώρησης, τη φόρτωση και εκφόρτωσή τους από τα συστήματα που τις μεταφέρουν από το αεροσκάφος στην αίθουσα διαλογής και αντιστρόφως.

4. Το τμήμα εμπορευμάτων και ταχυδρομείου περιλαμβάνει:

- για τα εμπορεύματα, τόσο κατά την εξαγωγή όσο και κατά την εισαγωγή τους ή τη διαμετακόμισή τους, τη μεταφορά αυτών, την επεξεργασία των παραστατικών που τα συνοδεύουν, τις τελωνειακές διατυπώσεις και κάθε άλλο συντηρητικό μέτρο που έχει συμφωνηθεί μεταξύ των μερών ή απαιτείται από τις περιστάσεις,

- για το ταχυδρομείο, τόσο κατά την άφιξη όσο και κατά την αναχώρηση, την πρακτική διαχείρισή του, την επεξεργασία των παραστατικών που τα συνοδεύουν και κάθε συντηρητικό μέτρο που έχουν συμφωνήσει τα μέρη μεταξύ τους ή απαιτείται από τις περιστάσεις.

5. Η εξυπηρέτηση στο διάδρομο προσγείωσης και απογείωσης περιλαμβάνει:

- την κατεύθυνση του αεροπλάνου κατά την άφιξη και αναχώρηση, την εξυπηρέτηση κατά τη στάθμευση του αεροπλάνου και την παροχή κατάλληλων μέσων,

- την οργάνωση των επικοινωνιών μεταξύ εδάφους και του θαλάμου διακυβέρνησης,

- τη φόρτωση και εκφόρτωση του αεροπλάνου, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας και χρήσης των αναγκαίων μέσων, καθώς και τη μεταφορά του πληρώματος και των επιβατών μεταξύ αεροσκάφους και αεροσταθμού,

- την εξυπηρέτηση κατά την εκκίνηση του αεροπλάνου και την παροχή κατάληλων μέσων,

- τα μέτρα ασφαλείας κατά της πυρκαϊάς ή κάθε άλλου κινδύνου, την παροχή και την εφαρμογή κατάλληλων μέσων,

- τη μετακίνηση του αεροπλάνου τόσο κατά την αναχώρηση όσο και κατά την άφιξη, την παροχή και την εφαρμογή αναγκαίων μέσων.

6. Ο καθαρισμός και η συντήρηση του αεροπλάνου περιλαμβάνουν:

- τον εξωτερικό και εσωτερικό καθαρισμό του αεροπλάνου, τη συντήρηση των χώρων υγιεινής, την παροχή ύδατος,

- τον κλιματισμό και τη θέρμανση του θαλάμου, τον καθαρισμό από το χιόνι και τον πάγο, την αποπάγωση του αεροπλάνου, την τακτοποίηση του θαλάμου με εξοπλισμούς θαλάμου, την αποθήκευση των εξοπλισμών αυτών.

7. Ο εφοδιασμός με καύσιμα και η λίπανση περιλαμβάνουν:

- την οργάνωση και τον πλήρη εφοδιασμό και αναπλήρωση σε καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της αποθήκευσής του, του ελέγχου της ποιότητας και ποσότητας των καυσίμων,

- την πλήρη λίπανση και τον εφοδιασμό με άλλα υγρά συστατικά.

8. Η τακτική συντήρηση περιλαμβάνει:

- τις τακτικές εργασίες πριν την πτήση,

- τις ιδιαίτερες εργασίες που απαιτεί ο χρήστης,

- την παροχή και διαχείριση του υλικού που απαιτείται για τη συντήρηση των ανταλλακτικών,

- την παροχή ενός σημείου στάθμευσης ή και ενός υποστέγου για τη συντήρηση.

9. Οι υπηρεσίες κατά την πτήση και η διοίκηση των πληρωμάτων περιλαμβάνουν:

- την προετοιμασία της πτήσης στο αεροδρόμιο αναχώρησης ή σε κάθε άλλο σημείο,

- την εξυπηρέτηση κατά την πτήση, στην οποία περιλαμβάνεται, ενδεχομένως, η αλλαγή διαδρομής κατά την πτήση,

- τις υπηρεσίες μετά την πτήση,

- τη διοίκηση των πληρωμάτων.

10. Η μεταφορά επί του εδάφους περιλαμβάνει:

- την οργάνωση και εκτέλεση της μεταφοράς των επιβατών, του πληρώματος, των αποσκευών, των εμπορευμάτων και του ταχυδρομείου μεταξύ αεροδρομίου και κάθε άλλου σημείου ή άλλων διαφορετικών αεροσταθμών του ιδίου αεροδρομίου, εκτός από κάθε μεταφορά μεταξύ αεροσκάφους και κάθε άλλου σημείου,

- οιαδήποτε ειδική μεταφορά ζητεί ο χρήστης.

11. Η τροφοδοσία (catering) περιλαμβάνει:

- τη σύνδεση με τους προμηθευτές και τη διοικητική μέριμνα,

- τη μεταφορά, φόρτωση στο αεροπλάνο και την εκφόρτωση από το αεροπλάνο τροφών και ποτών,

- την αποθήκευση τροφών, ποτών και του υλικού που χρειάζεται για την παρασκευή τους,

- τον καθαρισμό του υλικού,

- την παρασκευή και την παράδοση υλικού και τροφών.