EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 484/23

Τελική έκθεση του συμβούλου ακροάσεων (1)

Οδηγοί οπτικών δίσκων

(AT.39639)

(2016/C 484/09)

Εισαγωγή

(1) Το σχέδιο απόφασης αφορά σύμπραξη στην οποία συμμετείχαν ορισμένοι παγκόσμιοι προμηθευτές οδηγών οπτικών δίσκων. Σύμφωνα με το σχέδιο απόφασης, οι εν λόγω προμηθευτές συντόνισαν τη συμπεριφορά τους στην υποβολή προσφορών που διοργάνωσαν δύο κατασκευαστές προσωπικών υπολογιστών, η Dell Inc. («Dell») και η Hewlett Packard («HP»).

(2) Σύμφωνα με το σχέδιο απόφασης, οι επιχειρήσεις ή κοινοπραξίες που διαπιστώθηκε ότι έχουν συμμετάσχει στη σύμπραξη είναι οι εξής: Philips (2), Lite-On (3), Philips-Lite-On (4), Hitachi-LG (5), Toshiba-Samsung (6), Sony (7), Sony Optiarc (8) και Quanta Storage Inc.

Στάδιο έρευνας

(3) Η υπό κρίση υπόθεση έχει ως απαρχή αίτηση απαλλαγής από την επιβολή προστίμων την οποία υπέβαλαν από κοινού η Philips, η Lite-On και η Philips & Lite-On. Εν συνεχεία η Επιτροπή έλαβε ανάλογη αίτηση απαλλαγής από την Hitachi-LG. Κανένα άλλο μέρος δεν υπέβαλε αίτηση απαλλαγής από την επιβολή προστίμων.

(4) Η Επιτροπή δεν προέβη σε ελέγχους. Τον Ιούνιο του 2009, η Επιτροπή ζήτησε ορισμένες πληροφορίες σχετικά με διάφορες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των οδηγών οπτικών δίσκων.

Κοινοποιήσεις αιτιάσεων της Επιτροπής

(5) Η Επιτροπή εξέδωσε κοινοποίηση αιτιάσεων στις 18 Ιουλίου 2012 (η «ΚΑ»), η οποία κοινοποιήθηκε σε ορισμένες οντότητες των επιχειρήσεων που αποτελούν το αντικείμενο του σχεδίου απόφασης, καθώς και σε μία άλλη επιχείρηση.

(6) Στις 18 Φεβρουαρίου 2014 η Επιτροπή εξέδωσε δύο συμπληρωματικές κοινοποιήσεις αιτιάσεων («ΣΚΑ του Φεβρουαρίου 2014»): η μία απευθύνεται στις επιχειρήσεις Koninklijke Philips NV, Lite-On IT Corporation και Philips & Lite-On Digital Solutions Corporation, και η άλλη σε διαφορετική επιχείρηση. Σκοπός των ΣΚΑ του Φεβρουαρίου 2014 ήταν να διευκρινιστούν, να τροποποιηθούν και να συμπληρωθούν οι αιτιάσεις που διατυπώθηκαν προς τους αποδέκτες τους στην ΚΑ όσον αφορά την ευθύνη τους για την εικαζόμενη παράβαση.

(7) Την 1η Ιουνίου 2015 η Επιτροπή εξέδωσε μία ακόμη συμπληρωματική κοινοποίηση αιτιάσεων (9). Μοναδικός σκοπός της (η «ΣΚΑ του Ιουνίου 2015») ήταν να συμπληρώσει την ΚΑ και τις ΣΚΑ του Φεβρουαρίου 2014, απευθύνοντας τις ίδιες αιτιάσεις και σε άλλες νομικές οντότητες των οποίων οι μητρικές εταιρείες (ή οι προκάτοχοί τους) ήταν ήδη αποδέκτες της ΚΑ. Η ΣΚΑ του Ιουνίου 2015 απευθυνόταν επίσης στις μητρικές εταιρείες των εν λόγω άλλων νομικών οντοτήτων. Η ΣΚΑ του Ιουνίου 2015, η οποία δεν τροποποιούσε ούτε επεξέτεινε τις αιτιάσεις που διατυπώθηκαν εναντίον τους στην ΚΑ, δεν αφορούσε άλλους αποδέκτες της ΚΑ.

(8) Στις γραπτές απαντήσεις τους στην ΚΑ, δύο ενδιαφερόμενα μέρη επέκριναν γενικές αναφορές σε παράρτημα της ΚΑ στο οποίο συγκεκριμένες περιπτώσεις εικαζόμενων συμπαιγνιακών επαφών είχαν παρατεθεί σε πίνακα. Επανεξέτασα την ΚΑ και το εν λόγω παράρτημα. Αντιθέτως προς όσα ισχυρίστηκαν τα μέρη αυτά, το εν λόγω παράρτημα επέτρεπε στους αποδέκτες της ΚΑ να εντοπίσουν συγκεκριμένα γεγονότα και αποδεικτικά στοιχεία εναντίον τους και, επομένως να συναγάγουν τα συμπεράσματα που η Επιτροπή προέβλεπε να εξαγάγει από καθεμία από τις επαφές που απαριθμούνται στο παράρτημα. Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώνεται από τα ενδιαφερόμενα μέρη τα οποία είχαν τη δυνατότητα να προβάλουν αμυντικά επιχειρήματα σχετικά με όλους τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στην ΚΑ. Δεδομένου ότι η ΚΑ και η ΣΚΑ του Ιουνίου 2015 είναι, με εξαίρεση τον κατάλογο των αποδεκτών, σχεδόν πανομοιότυπες, μεταξύ άλλων και όσον αφορά το εν λόγω παράρτημα, επιβάλλεται παρόμοια εκτίμηση σχετικά με τη ΣΚΑ του Ιουνίου 2015

Προθεσμίες για την υποβολή γραπτών απαντήσεων στην ΚΑ και στις μεταγενέστερες συμπληρωματικές κοινοποιήσεις αιτιάσεων

(9) Η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού («ΓΔ Ανταγωνισμού») χορήγησε σε διάφορους αποδέκτες της ΚΑ παράταση της περιόδου των 8 εβδομάδων που είχε αρχικά οριστεί για την υποβολή γραπτών απαντήσεων στην ΚΑ. Έλαβα αιτιολογημένα αιτήματα από δύο άλλους αποδέκτες της ΚΑ για παράταση αυτής της περιόδου, επειδή η ΓΔ Ανταγωνισμού απέρριψε προηγουμένως αυτά τα αιτήματα. Χορήγησα παράταση μιας εβδομάδας και μιας εργάσιμης ημέρας.

(10) Οι αποδέκτες των ΣΚΑ του Φεβρουαρίου 2014 απάντησαν εντός της καθορισμένης για τις γραπτές παρατηρήσεις τους προθεσμίας (τεσσάρων εβδομάδων από την παραλαβή).

(11) Η ΓΔ Ανταγωνισμού έθεσε προθεσμία περίπου πέντε εβδομάδων για την απάντηση στη ΣΚΑ του Ιουνίου 2015 από την παραλαβή της συμπληρωματικής αυτής κοινοποίησης αιτιάσεων. Όλοι οι αποδέκτες απάντησαν εντός της προθεσμίας αυτής.

Πρόσβαση στον φάκελο της έρευνας

(12) Μετά την παραλαβή της ΚΑ, οι αποδέκτες της ΚΑ χρησιμοποίησαν τη δυνατότητά τους να έχουν πρόσβαση στα τμήματα του φακέλου της Επιτροπής που ήταν διαθέσιμα μόνο στα γραφεία της Επιτροπής. Η ΓΔ Ανταγωνισμού παρέσχε το υπόλοιπο του προσβάσιμου φακέλου στους εν λόγω αποδέκτες σε ηλεκτρονική συσκευή αποθήκευσης.

(13) Η ΓΔ Ανταγωνισμού εξέτασε ορισμένες αιτήσεις συμπληρωματικής πρόσβασης.

(14) Στη συνοδευτική επιστολή των ΣΚΑ του Φεβρουαρίου 2014, η ΓΔ Ανταγωνισμού εξήγησε ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που επικαλείται κατά των αντίστοιχων αποδεκτών των εν λόγω συμπληρωματικών κοινοποιήσεων αιτιάσεων είτε παρασχέθηκαν από τους εν λόγω αποδέκτες είτε τέθηκαν στη διάθεσή τους στο πλαίσιο της πρόσβασης στον φάκελο μετά την έκδοση της ΚΑ. Ως εκ τούτου, η ΓΔ Ανταγωνισμού δεν έκρινε απαραίτητη την περαιτέρω πρόσβαση στον φάκελο μετά την έκδοση των ΣΚΑ του Φεβρουαρίου 2014.

(15) Οι αποδέκτες της ΣΚΑ του Ιουνίου 2015 έκαναν χρήση του δικαιώματός τους για πρόσβαση στον φάκελο της Επιτροπής.

Επιστολή πραγματικών περιστατικών του Ιουνίου 2015

(16) Στις 13 Μαρτίου 2015, η ΓΔ Ανταγωνισμού έστειλε επιστολή στα ενδιαφερόμενα μέρη με συνημμένα πρόσθετα έγγραφα που ελήφθησαν από την Dell και την HP. Με επιστολή πραγματικών περιστατικών της 3ης Ιουνίου 2015, η ΓΔ Ανταγωνισμού παρέσχε στα εν λόγω μέρη πληροφορίες σχετικά με την εκ μέρους της Επιτροπής προβλεπόμενη χρήση των εν λόγω εγγράφων στην παρούσα υπόθεση.

(17) Η ΓΔ Ανταγωνισμού όρισε προθεσμία δύο εβδομάδων για τυχόν γραπτές παρατηρήσεις ως απάντηση στην εν λόγω επιστολή πραγματικών περιστατικών από την παραλαβή της μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Όλα, πλην ενός, τα ενδιαφερόμενα μέρη απάντησαν εντός της προθεσμίας αυτής. Η ΓΔ Ανταγωνισμού χορήγησε στο μέρος αυτό παράταση της προθεσμίας κατά μια εβδομάδα για να απαντήσει.

Ενδιαφερόμενος τρίτος: Dell

(18) Στις 31 Οκτωβρίου 2012 έλαβα αιτιολογημένο αίτημα ακρόασης της Dell ως ενδιαφερόμενου τρίτου σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 (10) και το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 773/2004 (11). Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2 της απόφασης 2011/695/ΕΕ, διαπίστωσα ότι η Dell είχε αποδείξει την ύπαρξη «επαρκούς συμφέροντος» κατά την έννοια αυτών των διατάξεων. Κατά συνέπεια, δέχτηκα την Dell ως ενδιαφερόμενο τρίτο.

(19) Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 773/2004, η ΓΔ Ανταγωνισμού ενημέρωσε την Dell εγγράφως σχετικά με τη φύση και το αντικείμενο της διαδικασίας και η Dell, στη συνέχεια, γνωστοποίησε εγγράφως τις απόψεις της.

Προφορική ακρόαση

(20) Η προφορική ακρόαση έλαβε χώρα στις 29 και 30 Νοεμβρίου 2012 και διήρκεσε μιάμιση ημέρα. Όλες οι επιχειρήσεις στις οποίες απευθύνεται η ΚΑ έλαβαν μέρος εκτός από μία. Δεν πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις κεκλεισμένων των θυρών.

(21) Απέρριψα το αίτημα της Dell να συμμετάσχει στην προφορική ακρόαση. Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 6 της απόφασης 2011/695/ΕΕ, δεν έκρινα ότι «συνέτρεχε περίπτωση» (12). Πρώτον, η παρουσία της Dell μπορεί να απέτρεπε τους αιτούντες απαλλαγή ή επιεική μεταχείριση να συμμετάσχουν πλήρως και ενεργά στην προφορική ακρόαση. Δεύτερον, και γενικότερα, εάν επέτρεπα στον δυνητικό ενάγοντα για αποζημίωση να συμμετάσχει σε προφορική ακρόαση, αυτό μπορεί να είχε αρνητικό αντίκτυπο στο πρόγραμμα επιεικούς μεταχείρισης της Επιτροπής. Τρίτον, η παρουσία της Dell θα μπορούσε να μειώσει τον ανοικτό χαρακτήρα των ανταλλαγών μεταξύ της Επιτροπής και των αποδεκτών της ΚΑ, και, επομένως, υπήρχε κίνδυνος να υπονομεύσει την ικανότητα των ενδιαφερόμενων μερών να προβάλουν λυσιτελώς τους αμυντικούς ισχυρισμούς τους. Τέταρτον, θεώρησα απίθανο ότι η Dell, από την οποία είχε αποκρυφθεί η εικαζόμενη αθέμιτη σύμπραξη, θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στη διευκρίνιση των πραγματικών περιστατικών της υπόθεσης κατά την προφορική ακρόαση (13). Πέμπτον, στην Dell δεν χορηγήθηκε πρόσβαση στην ΚΑ ή στον φάκελο της έρευνας, ενώ οι συζητήσεις κατά την ακρόαση φαινόταν ότι ήταν πιθανό να επικεντρωθούν στην ερμηνεία της ΚΑ και των αποδεικτικών στοιχείων που περιείχε ο εν λόγω φάκελος. Τέλος, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη, ακόμη και αν αυτό δεν ήταν καθοριστικός λόγος για την απόφαση μου, ότι οι αιτήσεις που υποβάλλονται από τρίτους όπως η Dell σε προχωρημένο στάδιο της προετοιμασίας για την προφορική ακρόαση θα μπορούσαν να διαταράξουν την οργάνωση της προφορικής ακρόασης (14).

(22) Κατά την ακρόαση, η ΓΔ Ανταγωνισμού έθεσε ερώτημα σε μια κοινή επιχείρηση σχετικά με δήλωση που έγινε στη γνωστοποίηση ελέγχου των συγκεντρώσεων (έντυπο CO) η οποία υποβλήθηκε από τη μητρική επιχείρηση σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων που ίσχυαν κατά τον χρόνο της σύστασης της εν λόγω κοινής επιχείρησης. Επέστησα την προσοχή του οικείου μέρους ότι το ερώτημα αυτό συνιστούσε, κατά την άποψή μου, διαδικαστική παρατυπία και ότι το εν λόγω μέρος μπορούσε να επιλέξει να μην απαντήσει. Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, η Επιτροπή δεν μπορεί να χρησιμοποιεί πληροφορίες που έχει συλλέξει στο πλαίσιο διαδικασιών ελέγχου των συγκεντρώσεων σε χωριστή διαδικασία (σύμπραξη) (15). Δεδομένου ότι το οικείο μέρος αποφάσισε να απαντήσει στο ερώτημα, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι δεν διακυβεύθηκε η λυσιτελής άσκηση εκ μέρους του των δικαιωμάτων άμυνας.

(23) Με τις γραπτές απαντήσεις στις ΣΚΑ του Φεβρουαρίου 2014 και στη ΣΚΑ του Ιουνίου 2015, οι οικείοι αποδέκτες δεν ζήτησαν να αναπτύξουν τα επιχειρήματά τους σε προφορική ακρόαση (16).

Το σχέδιο απόφασης

(24) Μετά από ακρόαση των ενδιαφερόμενων μερών, η Επιτροπή δεν συνέχισε τη διαδικασία έναντι μιας επιχείρησης. Όσον αφορά δύο επιχειρήσεις και μια κοινή επιχείρηση, η απόφαση δεν διατηρεί τις αιτιάσεις που διατυπώνονται στην ΚΑ, στις ΣΚΑ του Φεβρουαρίου 2014 και στη ΣΚΑ του Ιουνίου 2015 (από κοινού, «οι κοινοποιήσεις αιτιάσεων»), στο μέτρο που οι εν λόγω αιτιάσεις αφορούσαν τη συμπεριφορά ενός από τους δύο εν λόγω πελάτες των οδηγών οπτικών δίσκων.

(25) Σε αντίθεση με τις κοινοποιήσεις αιτιάσεων, δεν λαμβάνονται υπόψη επιβαρυντικές περιστάσεις κατά των αποδεκτών του σχεδίου απόφασης.

(26) Το σχέδιο απόφασης αναφέρει ότι οι αποδέκτες της εν λόγω απόφασης συμμετείχαν σε σύμπραξη η οποία διήρκεσε από τις 23 Ιουνίου 2004 έως τις 25 Νοεμβρίου 2008. Η συνολική αυτή περίοδος είναι μικρότερη από εκείνη που εικάζεται στην κοινοποίηση αιτιάσεων. Η διάρκεια των περιόδων για τις οποίες οι μεμονωμένοι αποδέκτες του σχεδίου απόφασης ευθύνονται είναι μικρότερες από τις αντίστοιχες περιόδους που αναφέρονται στις κοινοποιήσεις αιτιάσεων. Οι μειώσεις της διάρκειας της ευθύνης των οντοτήτων που υπέχουν ευθύνη κυμαίνονται από περίπου επτά μήνες σε λίγο περισσότερο από τέσσερα έτη και οκτώ μήνες.

(27) Επίσης, οι κοινοποιήσεις αιτιάσεων παρείχαν στα ενδιαφερόμενα μέρη, σύμφωνα με το σημείο 85 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές για τη διεξαγωγή των διαδικασιών που αφορούν τα άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ (17), την ευκαιρία να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την προβλεπόμενη μέθοδο για τον καθορισμό των προστίμων. Βάσει των παρατηρήσεων που έλαβε η Επιτροπή σχετικά με το θέμα αυτό, το σχέδιο απόφασης χρησιμοποιεί τροποποιημένη προσέγγιση για την εκτίμηση της αξίας των πωλήσεων προκειμένου να υπολογιστούν τα πρόστιμα.

Τελικές παρατηρήσεις

(28) Σύμφωνα με το άρθρο 16 της απόφασης 2011/695/ΕΕ, εξέτασα κατά πόσον το σχέδιο απόφασης πραγματεύεται μόνον τις αιτιάσεις σχετικά με τις οποίες δόθηκε στα μέρη η ευκαιρία να γνωστοποιήσουν τις απόψεις τους. Καταλήγω στο συμπέρασμα ότι όντως τούτο ισχύει.

(29) Σε γενικές γραμμές, εκτιμώ ότι στην παρούσα υπόθεση έχει τηρηθεί η αποτελεσματική άσκηση των διαδικαστικών δικαιωμάτων.

Βρυξέλλες, 9 Οκτωβρίου 2015. Wouter WILS

(1) Σύμφωνα με τα άρθρα 16 και 17 της απόφασης 2011/695/ΕΕ του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 13ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα του συμβούλου ακροάσεων σε ορισμένες διαδικασίες ανταγωνισμού (ΕΕ L 275 της 20.10.2011, σ. 29).

(2) Οι οντότητες Philips στις οποίες απευθύνεται το σχέδιο απόφασης είναι οι Koninklijke Philips NV και Philips Electronics North America Corporation.

(3) Οι οντότητες Lite-On στις οποίες απευθύνεται το σχέδιο απόφασης είναι οι Lite-On Technology Corporation και Lite-On Sales & Distribution, Inc.

(4) Οι οντότητες Philips-Lite-On στις οποίες απευθύνεται το σχέδιο απόφασης είναι οι Philips & Lite-On Digital Solutions Corporation και Philips & Lite-On Digital Solutions USA, Inc.

(5) Οι οντότητες Hitachi-LG στις οποίες απευθύνεται το σχέδιο απόφασης είναι οι Hitachi-LG Data Storage, Inc., Hitachi-LG Data Storage Korea, Inc.

(6) Οι οντότητες Toshiba-Samsung στις οποίες απευθύνεται το σχέδιο απόφασης είναι οι Toshiba Samsung Storage Technology Corporation και Toshiba Samsung Storage Technology Korea Corporation.

(7) Οι οντότητες Sony στις οποίες απευθύνεται το σχέδιο απόφασης είναι οι Sony Corporation και Sony Electronics Inc.

(8) Οι οντότητες Sony Optiarc στις οποίες απευθύνεται το σχέδιο απόφασης είναι οι Sony Optiarc Inc. και Sony Optiarc America Inc.

(9) Απευθυνόταν στις επιχειρήσεις Koninklijke Philips NV, Philips Electronics North America Corporation, Philips Taiwan Ltd., Lite-On Technology Corporation, Lite-On Sales & Distribution, Inc., Philips & Lite-On Digital Solutions Corporation και Philips & Lite-On Digital Solutions USA, Inc.

(10) Σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης (ΕΕ L 1 της 4.1.2003, σ. 1) και το άρθρο 13.

(11) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 773/2004 της Επιτροπής, της 7ης Απριλίου 2004, σχετικά με τη διεξαγωγή από την Επιτροπή των διαδικασιών δυνάμει των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης ΕΚ (ΕΕ L 123 της 27.4.2004, σ. 18).

(12) Βλέπε άρθρο 13 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. (ΕΚ) αριθ. 773/2004.

(13) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 13 της απόφασης 2011/695/ΕΕ.

(14) Η Dell είχε ήδη ενημερωθεί προ πολλού για την παρούσα διαδικασία και όμως υπέβαλε αίτηση για το καθεστώς ενδιαφερόμενου τρίτου μόλις ένα μήνα πριν από την προφορική ακρόαση. Το επίσημο αίτημά της να παραστεί στην προφορική ακρόαση έφθασε λιγότερο από μία εβδομάδα πριν από την προφορική ακρόαση.

(15) Βλέπε άρθρο 17 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1). Η ίδια διάταξη περιλαμβάνεται στους προηγούμενους ισχύοντες κανόνες για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων.

(16) Βλέπε άρθρο 12 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. (ΕΚ) αριθ. 773/2004.

(17) ΕΕ C 308 της 20.10.2011, σ. 6.