Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τον τερματισμό της διαδικασίας διαβουλεύσεων με την Αϊτή στο πλαίσιο του άρθρου 96 της συμφωνίας του Κοτονού

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Μετά από επανειλημμένες αναβολές, τελικά διοργανώθηκαν βουλευτικές εκλογές στις 21 Μαΐου (πρώτος γύρος) και στις 9 Ιουλίου (δεύτερος γύρος) με στόχο την εκλογή 19 γερουσιαστών, 83 βουλευτών, 133 δημάρχων και 7124 αντιπροσώπων των τοπικών συνελεύσεων. Ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) που έλαβε εντολή παρατηρητή από τη διεθνή κοινότητα, διαπίστωσε μεν ότι το ποσοστό συμμετοχής ήταν αυξημένο και ότι οι εκλογές διεξήχθησαν σε ήρεμο κλίμα κατά τον πρώτο γύρο, αλλά παράλληλα κατέγραψε και διάφορες παρατυπίες και απάτες καθώς και τη χρησιμοποίηση μίας παράνομης μεθόδου υπολογισμού για την εκλογή των γερουσιαστών.

Κυρίως για τον τελευταίο αυτό λόγο ξέσπασε η σημερινή κρίση, με την άρνηση του προσωρινού εκλογικού συμβουλίου (ΠΕΣ) να εφαρμόσει την μέθοδο υπολογισμού για τις θέσεις των γερουσιαστών που ορίζει ο εκλογικός νόμος και το Σύνταγμα, και παρά τις πολλαπλές παρεμβάσεις του ΟΑΚ και της διεθνούς κοινότητας στο σύνολό της. Σύμφωνα με τον ΟΑΚ, δέκα θέσεις γερουσιαστών, που καταλήφθηκαν από τον πρώτο γύρο, θα έπρεπε να έχουν περιληφθεί στον δεύτερο γύρο. Το κόμμα που επωφελείται της κατάστασης είναι το κόμμα Lafamni Lavallas του πρώην Προέδρου Aristide που, με τον τρόπο αυτό, κερδίζει με συντριπτική πλειοψηφία στην γερουσία (18 από τις 19 έδρες).

Αυτή η άρνηση των αϊτινών αρχών να επανεξετάσουν την μέθοδο υπολογισμού, σε συνδυασμό με άλλα στοιχεία που περιγράφονται στην έκθεση του ΟΑΚ, όπως οι περιπτώσεις νοθείας και εκφοβισμού, η διαφυγή του Προέδρου του ΠΕΣ και η παραίτηση δύο εκ των μελών του, θέτει υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία και τη νομιμότητα της εκλογικής διαδικασίας.

Με δήλωσή της στις 12 Ιουλίου 2000, η ΕΕ δίδει έμφαση στα σημεία αυτά και εφιστά την προσοχή της αϊτινής κυβέρνησης στον κίνδυνο να επανεξεταστεί η πολιτική της ΕΕ έναντι της Αϊτής, ειδικότερα στον τομέα της συνεργασίας, στην περίπτωση που δεν ληφθούν μέτρα για να διορθωθεί η κατάσταση.

Ελλείψει οποιασδήποτε αντίδρασης, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε στις 2 Αυγούστου 2000 να καλέσει την αϊτινή κυβέρνηση να συμμετάσχει σε διαβουλεύσεις, κατ' εφαρμογή του άρθρου 96 της συμφωνίας του Κοτουνού, προκειμένου να εξεταστεί η κατάσταση αναλυτικότερα και να γίνουν γνωστές οι προθέσεις της Αϊτής όσον αφορά την τήρηση των θεμελιωδών στοιχείων του άρθρου 9 της συμφωνίας, και ειδικότερα των στοιχείων που αφορούν τις δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου. Οι διαβουλεύσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες στις 26 Σεπτεμβρίου 2000.

Στα προσωρινά της συμπεράσματα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έλαβε υπόψη τις απόψεις των αϊτινών αρχών αλλά ταυτόχρονα λυπάται γιατί η Αϊτή δεν έλαβε υπόψη της τις παρατηρήσεις και τις ανησυχίες της Ένωσης όσον αφορά τη νομιμότητα της διαδικασίας.

Η Ένωση διαπιστώνει ότι δεν τηρούνται τα θεμελιώδη στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και ότι, υπό το πρίσμα αυτό, θα εξετάσει τα κατάλληλα μέτρα που πρέπει να λάβει στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης, και ειδικότερα στο πλαίσιο της αναπτυξιακής συνεργασίας, έχοντας επίγνωση της σοβαρής κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης στη χώρα και του ότι δεν πρέπει να τιμωρηθεί με τον τρόπο αυτό ο πληθυσμός της Αϊτής.

Στα προσωρινά συμπεράσματα διευκρινίζεται επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την πρόοδο της δημοκρατικής διαδικασίας στην Αϊτή ώστε να μπορέσει να αξιολογήσει την εξέλιξη της κατάστασης βασιζόμενη, μεταξύ άλλων, στη διοργάνωση των προσεχών προεδρικών εκλογών.

Μετά τις διαβουλεύσεις αυτές και λαμβανομένης υπόψη της αποτυχίας της τελευταίας αποστολής συμφιλίωσης της ΟΑΚ, η Επιτροπή προτείνει, σύμφωνα με τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 96, παράγραφος 2, εδάφιο γ της συμφωνίας του Κοτουνού, να επανεξεταστεί η πολιτική συνεργασίας με βάση τα ακόλουθα:

i. Ακύρωση της δεύτερης δόσης του 8ου ΕΤΑ, ποσού 44,4 εκατ. ευρώ.

Βάσει του 8ου ΕΤΑ, η Αϊτή θα μπορούσε να λάβει συνολική επιχορήγηση ύψους 148 εκατ. ευρώ. Μία πρώτη δόση 103,6 εκατ. ευρώ κοινοποιήθηκε τον Απρίλιο 1997. Λαμβανομένης υπόψη της προόδου που σημειώθηκε όσον αφορά τις υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν με την πρώτη αυτή δόση, η επιτροπή ΕΤΑ έλαβε τον Ιανουάριο 2000 ευνοϊκή γνώμη για τη διάθεση της δεύτερης δόσης ύψους 44,4 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, η γνώμη αυτή συνοδευόταν από τον όρο της «εφαρμογής μίας αξιόπιστης και τίμιας εκλογικής διαδικασίας». Λόγω της δυσμενούς εξέλιξης της συγκεκριμένης διαδικασίας και της πολιτικής κατάστασης συνολικά, ο αρμόδιος για την ανάπτυξη Επίτροπος αποφάσισε, τον Μάρτιο 2000, να αναστείλει προσωρινά την κοινοποίηση της δεύτερης αυτής δόσης.

ii. Αναστολή των άμεσων ενισχύσεων από τον προϋπολογισμό που προβλέπονται στο πλαίσιο του 8ου ΕΤΑ, καθώς και των ενισχύσεων από το κονδύλιο «επισιτιστική βοήθεια».

iii. Επαναπροσανατολισμός του υπολοίπου της πρώτης δόσης του 8ου ΕΤΑ σε έργα από τα οποία επωφελείται άμεσα ο πληθυσμός της Αϊτής, στην ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών και του ιδιωτικού τομέα καθώς και στην ενδεχόμενη στήριξη της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και ισχυροποίησης του κράτους δικαίου.

iv. Προετοιμασία του προγραμματισμού του 9ου ΕΤΑ από την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αϊτή, η οποία θα προβεί σε διαβουλεύσεις με την αϊτινή κυβέρνηση εφόσον κριθεί αναγκαίο. Εκτός κι αν το Συμβούλιο αποφασίσει διαφορετικά μετά από πρόταση της Επιτροπής, κατά την περίοδο ισχύος της παρούσας απόφασης δεν θα κοινοποιηθεί καμία διάθεση κονδυλίων.

Με εξαίρεση την ακύρωση της δεύτερης δόσης του 8ου ΕΤΑ, τα μέτρα αυτά λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 2001.

Βάσει της νέας αξιολόγησης της κατάστασης, που θα πραγματοποιήσει η Επιτροπή από κοινού με το Συμβούλιο εντός έξι μηνών, θα αποφασιστεί ενδεχομένως η προσαρμογή των προαναφερθέντων μέτρων και, εφόσον κριθεί σκόπιμο, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Συμβούλιο νέες προτάσεις.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Λαμβανομένων υπόψη των προαναφερθέντων, και σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 96 της συμφωνίας του Κοτουνού όπως τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή με την απόφαση αριθ. 1/2000 του Συμβουλίου Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να τερματίσει τις διαβουλεύσεις που έχει αναλάβει με την Αϊτή και να εγκρίνει τη συνημμένη απόφαση.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τον τερματισμό της διαδικασίας διαβουλεύσεων με την Αϊτή στο πλαίσιο του άρθρου 96 της συμφωνίας του Κοτονού

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία του Κοτονού ΑΚΕ-ΕΚ, όπως τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή με την απόφαση 1/2000 του Συμβουλίου των Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ,

την εσωτερική συμφωνία σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τις διαδικασίες που πρέπει να τηρηθούν για την εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, όπως τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή με απόφαση των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών της 18/09/2000, και ιδίως το άρθρο 3,

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Τα βασικά στοιχεία της συμφωνίας του Κοτουνού ΑΚΕ-ΕΚ, που περιέχονται στο άρθρο 9 της συμφωνίας, έχουν παραβιαστεί με την μη τήρηση του εκλογικού νόμου.

(2) Σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας του Κοτουνού ΑΚΕ-ΕΚ, στις 26 Σεπτεμβρίου 2000 πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις με τις χώρες ΑΚΕ και την Αϊτή, κατά τη διάρκεια των οποίων οι αϊτινές αρχές εξέφρασαν την άποψή τους.

(3) Ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί στην Αϊτή.

ΑΠΟΦΑΣIZEI:

Άρθρο 1

Τερματίζονται οι διαβουλεύσεις που είχαν αναληφθεί με την Αϊτή σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας του Κοτουνού.

Άρθρο 2

Τα μέτρα που διευκρινίζονται στο σχέδιο επιστολής που περιέχεται στο παράρτημα εγκρίνονται σύμφωνα με τα κατάλληλα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 96, παράγραφος 2, εδάφιο γ της συμφωνίας του Κοτουνού ΑΚΕ-ΕΚ.

Με εξαίρεση την ακύρωση της δεύτερης δόσης του 8ου ΕΤΑ, τα μέτρα αυτά λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 2001.

Article 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της έγκρισής της.

Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σχέδιο επιστολής

Κύριε πρωθυπουργέ,

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στις διατάξεις του άρθρου 9 της συμφωνίας του Κοτουνού. Οι δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου, επί των οποίων βασίζεται η εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ, αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της εν λόγω συμφωνίας και κατά συνέπεια τη βάση των σχέσεών μας.

Υπό το πνεύμα αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολούθησε στενά την εξέλιξη της εκλογικής διαδικασίας και ανησυχεί λόγω των διαπιστωθεισών παρατυπιών που περιγράφονται στην έκθεση των παρατηρητών του ΟΑΚ, ειδικότερα όσον αφορά την μη τήρηση του εκλογικού νόμου για την κατάληψη των εδρών των γερουσιαστών μετά τον πρώτο γύρο.

Για το λόγο αυτό, στη δήλωση της 12ης Ιουλίου 2000 η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε την ανησυχία της όσον αφορά την εξέλιξη της εκλογικής διαδικασίας και επέστησε την προσοχή στις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να προκύψουν, όσον αφορά τη συνεργασία με την Αϊτή, στην περίπτωση που οι ανησυχίες αυτές δεν ληφθούν υπόψη.

Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε, στις 2 Αυγούστου 2000, να καλέσει τις αρχές της Αϊτής και των κρατών ΑΚΕ σε διαβουλεύσεις με σκοπό να εξεταστεί αναλυτικότερα η κατάσταση και οι τρόποι βελτίωσης της.

Οι διαβουλεύσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες στις 26 Σεπτεμβρίου. Με την ευκαιρία αυτή, εξετάστηκαν πολλά βασικά θέματα και οι αϊτινές αρχές, εκπροσωπούμενες από τον κ. Fritz Longchamps, Υπουργό Εξωτερικών, εξέθεσαν την άποψή τους και τη δική τους ανάλυση της κατάστασης.

Ωστόσο, αυτή η ανταλλαγή απόψεων δεν προώθησε την εξεύρεση ικανοποιητικής λύσης όσον αφορά τα θέματα που έθεσε η Ένωση η οποία, στη συνέχεια εξέδωσε προσωρινά συμπεράσματα στα οποία εκφράζει τη λύπη της διότι δεν λήφθηκαν υπόψη οι ανησυχίες της και εξετάζει το ενδεχόμενο λήψης κατάλληλων μέτρων όπως ορίζει η συμφωνία εταιρικής σχέσης. Στα συμπεράσματά της, η Ένωση δηλώνει επίσης ότι έχει επίγνωση της σοβαρής κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης και ότι είναι σημαντικό να μην τιμωρηθεί ο λαός της Αϊτής.

Σήμερα, ελλείψει νέων στοιχείων και λαμβάνοντας υπόψη την πρόσφατη διαπίστωση της αποτυχίας της αποστολής του ΟΑΚ υπό την ηγεσία του κ. L. Einaudi, Αναπληρωτή Γενικού Γραμματέα, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε να τερματίσει τις διαβουλεύσεις που είχε αναλάβει σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας του Κοτουνού υπό το ίδιο σκεπτικό με τα προσωρινά συμπεράσματα της 26ης Σεπτεμβρίου. Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε, κατά συνέπεια, βάσει των κατάλληλων μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 96, παράγραφος 2, εδάφιο γ), να λάβει τα ακόλουθα μέτρα:

i. Ακύρωση της δεύτερης δόσης του ΕΕΠ του 8ου ΕΤΑ, ύψους 44,4 εκατ. ευρώ.

ii. Αναστολή των άμεσων ενισχύσεων από τον προϋπολογισμό. Το μέτρο αυτό αφορά κυρίως τα προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής και επισιτιστικής βοήθειας.

iii. Επαναπροσανατολισμός του υπολοίπου της πρώτης δόσης του ΕΕΠ του 8ου ΕΤΑ σε έργα από τα οποία επωφελείται άμεσα ο πληθυσμός της Αϊτής, στην ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών και του ιδιωτικού τομέα καθώς και στην ενδεχόμενη στήριξη της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και ισχυροποίησης του κράτους δικαίου.

iv. Προετοιμασία του προγραμματισμού του 9ου ΕΤΑ από την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αϊτή, η οποία θα προβεί σε διαβουλεύσεις με την αϊτινή κυβέρνηση εφόσον κριθεί αναγκαίο. Εκτός κι αν υπάρξει διαφορετική απόφαση του Συμβουλίου βάσει πρότασης της Επιτροπής, κατά την περίοδο ισχύος της παρούσας απόφασης δεν θα κοινοποιηθεί καμία διάθεση κονδυλίων.

Με εξαίρεση την ακύρωση της δεύτερης δόσης του 8ου ΕΤΑ, τα μέτρα αυτά λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 2001.

Κύρια μέριμνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι, χωρίς να τιμωρηθεί ο αϊτινός πληθυσμός, να καταστεί σαφής η διαφωνία της όσον αφορά την μη τήρηση των θεμελιωδών δημοκρατικών αρχών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την έκβαση της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και ειδικότερα τις προεδρικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για το τέλος του έτους. Επαναλαμβάνει ότι είναι διαθέσιμη να διεξάγει ενισχυμένο πολιτικό διάλογο καθώς και να συμβάλει στη διαδικασία εκδημοκρατισμού. Στο πλαίσιο αυτό, είναι έτοιμη να επανεξετάσει την απόφασή της στην περίπτωση θετικών εξελίξεων, αλλά επιφυλάσσεται να λάβει συμπληρωματικά μέτρα σε περίπτωση που δεν σημειωθεί καμία πρόοδος.

Για την Επιτροπή Για το Συμβούλιο