13. 1. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 10/3 
II 
(Προπαρασκεναοτικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που αφορά τη νομική προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων 
COM(88) 496 τελικό — SYN 159 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στις 20 Οκτωβρίου 1988) 
(89/C 10/03) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100 Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και σε συνεργασία 
με αυτό, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι παρατηρούνται διαφορές στη νομική προστασία που 
παρέχουν στις βιοτεχνολογικές εφευρέσεις οι νόμοι και οι 
πρακτικές των κρατών μελών και οι διαφορές αυτές μπο­
ρούν να παρεμβάλουν εμπόδια στις συναλλαγές καθώς και 
στη δημιουργία και την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής 
αγοράς-
ότι οι διαφορές αυτές στη νομική προστασία μπορεί κάλ­
λιστα να μεγεθυνθούν, κατά το μέτρο που τα κράτη μέλη 
θεσπίζουν νέες και διαφορετικές νομοθεσίες και διοικητικές 
πρακτικές ή η νομολογία των κρατών μελών για την ερμη­
νεία των εν λόγω νομοθεσιών και πρακτικών εξελίσσεται 
διαφορετικά-
ότι η βιοτεχνολογία και η γενετική μηχανική διαδραματί­
ζουν ολοένα σημαντικότερο ρόλο σε ευρύ φάσμα βιομηχα­
νικών κλάδων και η προστασία των βιοτεχνολογικών εφευ­
ρέσεων μπορεί να θεωρηθεί κεφαλαιώδους σημασίας για τη 
βιομηχανική ανάπτυξη της Κοινότητας-
ότι το σύστημα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας πρέπει να 
προσαρμοστεί στις νέες τεχνολογικές εξελίξεις, που περι­
λαμβάνουν ζωντανή ύλη αλλά και πληρούν τις απαιτήσεις 
της δυνατότητας κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας-
ότι, στις εθνικές ή τις διεθνείς νομοθεσίες περί διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας, δεν υπάρχει απαγόρευση ή εξαίρεση που να 
αποκλείει τη δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσι­
τεχνίας της ζωντανής ύλης καθεαυτής" ότι τα εθνικά συστήματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας προ­
σαρμόστηκαν με επιτυχία στο παρελθόν στις τεχνικές εξελί­
ξεις και στα επιστημονικά επιτεύγματα, παρέχοντας την 
προστασία του διπλώματος ευρεσιτεχνίας στις εξελίξεις 
αυτές κατά περίπτωση-
ότι οι απαιτούμενες επενδύσεις για έρευνα και ανάπτυξη ιδι­
αίτερα στον τομέα της γενετικής μηχανικής είναι ιδιαίτερα 
υψηλές και ενέχουν ιδιαίτερα μεγάλο επιχειρηματικό κίν­
δυνο και η δυνατότητα κάλυψης των επενδύσεων αυτών 
μπορεί να διασφαλιστεί αποτελεσματικά μόνο με επαρκή 
νομική προστασία" 
ότι χωρίς αποτελεσματική και ομοιόμορφη προστασία σε 
όλη την έκταση των κρατών μελών της Κοινότητας, οι εν 
λόγω επενδύσεις ενδεχομένως να μη γίνουν ποτέ-
ότι ορισμένες εφευρέσεις, που αναπτύσσονται με τη βοήθεια 
της βιοτεχνολογίας και της γενετικής μηχανικής, δεν προ­
στατεύονται σαφώς σε όλα τα κράτη μέλη με βάση την 
υπάρχουσα νομοθεσία, τη διοικητική πρακτική και τη νομο­
λογία των δικαστηρίων και ότι η προστασία αυτή, όταν 
υπάρχει, δεν είναι η ίδια ή έχει διαφορετικά χαρακτηρι­
στικά -
ότι η ασυντόνιστη εξέλιξη στην Κοινότητα της νομικής προ­
στασίας που παρέχεται στις βιοτεχνολογικές εφευρέσεις στα 
κράτη μέλη, θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία νέων 
αντικινήτρων για τις συναλλαγές, σε βάρος της περαιτέρω 
βιομηχανικής αξιοποίησης των εφευρέσεων αυτών και της 
ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς-
ότι οι υπάρχουσες διαφορές με τις παραπάνω επιπτώσεις 
πρέπει να εξαλειφθούν και να αποτραπεί η εμφάνιση νέων, 
που θα είχαν αρνητική επίδραση στη λειτουργία της κοινής 
αγοράς και στην ανάπτυξη των συναλλαγών σε βιοτεχνολο­
γικά εμπορεύματα και υπηρεσίες-
ότι οι διεθνείς εξελίξεις στον τομέα της νομικής προστασίας 
των αποτελεσμάτων της βιοτεχνολογίας και της γενετικής 
μηχανικής δείχνουν τα πλεονεκτήματα που θα προκύψουν 
από την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών 
ΑριθΟΙΟ^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων 1^1^ 
ότι οι επιστημονικές και τεχνολογικές ε^ελί^εις είναι συχνά 
αποτέλεσμα διεθνούς συνεργασίαςστην έρευνα και, κατά 
συνέπεια, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι οι ^ιοτεχνο 
λογικές εφευρέσεις απολαμβάνουν συγκρίσιμη προστασία 
σε διεθνές επίπεδο^ 
ότι, παρόλο που υπάρχουν ή βρίσκονται στο στάδιο της 
μελέτης διεθνή όργανα για την εναρμόνιση διαφόρων 
πλευρών της νομικής προστασίας των βιοτεχνολογικών 
εφευρέσεων, ταόργανααυτάδενεπαρκοΰνγιατουςστό 
χους της κοινότητας, στους οποίους πρέπει να λαμβάνονται 
υπόφη οιανάγκεςτηςκοινοτικήςεπιστήμης και^ιομηχα 
νίαςκαιηκοινοτικήαγορά^ 
ότι οι νομοθεσίες περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που 
ισχύουν σήμερα στα κράτη μέλη περιέχουν διάφορες οι 
οποίες παρεμποδίζουν την ανάπτυξη των συναλλαγών σε 
βιοτεχνολογικά εμπορεύματα και υπηρεσίες, στρεβλώνουν 
τον ανταγωνισμό στο εσωτερικό της κοινής αγοράς και, 
επομενως,θίγουν άμεσα την καθιέρωση και λειτουργία της 
αγοράς αυτής^ ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αρθούν οι 
εν λόγω διάφορες, επειδή, στο στάδιο που έχει φθάσει 
σήμεραηδημιουργία της κοινής αγοράς, φαίνεται ότι είναι 
επείγουσα ανάγκη να εξασφαλιστεί στις επιχειρήσεις η 
δυνατότητα αποτελεσματικής και ισότιμης νομικής προστα 
σίας σε όλα τα κράτη μέλη για τα αποτελέσματα των ερευ 
νητικων δραστηριοτήτων τους σε οποιοδήποτε μέρος της 
^.οινότητας^ 
ότιηπροσεγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών υπα 
γορεΰεται επίσης από τις υπάρχουσες διατυπώσεις στις 
νομοθεσίες των κρατών μελών που έχουν βασιστεί σε ορι 
σμενες διεθνείς συμβάσεις για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας 
καιτους τίτλους ποικιλίαςφυτοΰ,οιοποίες έχουν προκα 
λεσει σοβαρή αραιότητα σχετικά με τη δυνατότητα προ 
στασίας των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων που αφορούν 
φυτικούς οργανισμούς και μικροβιολογικές εφευρέσεις, δια 
τυπώσεις όπωςοαποκλεισμός από τη δυνατότητα κατοχΰ 
ρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των ποικιλιών φυτών και 
των ειδών ^ώων καθώς και των κυρίως βιολογικών μεθόδων 
για την παραγωγή φυτών και ^ώων^ 
ότι είναι απαραίτητο να ενθαρρυνθούν οι δυνατότητες και 
νοτομίας σε όλο το φάσμα των ανθρώπινων εγχειρημάτων, 
μετηναναγνώριση τουότιη ανθρώπινη παρεμ^αση,που 
προχωρεί περισσότερο από το να επιλέγει βιολογικό υλικό 
και να επιτρέπει στο υλικό αυτό να επιτελέσει εγγενείς ^ιο 
λογικές λειτουργίεςσε κανονικεςσυνθήκες,θα πρέπει να 
θεωρείται αντικείμενο που μπορεί να κατοχυρωθεί με 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας καιναμηνχαρακτηρί^εταικυρίως 
βιολογική μεθοδος^ 
ότι θα πρέπει να εναρμονιστούν οι νομοθεσίες των κρατών 
μελών με τρόπο ώστε να μην έρχονται σε σύγκρουση με τις 
ισχύουσες διεθνείς συμβάσεις, στις οποίες ^ασί^εται το 
δίκαιο των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και των τίτλων ποικι 
λιών φυτών πολλών κρατών μελών^ 
ότιτο νομικό πλαίσιο της^οινότηταςγιατην προστασία 
των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων μπορεί να περιοριστεί στη 
θέσπιση ορισμενωναρχών, όπωςαυτεςεφαρμό^ονταιστη 
δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας της 
ζωντανής ΰληςκαθεαυτής^ στηνευχέρειαχρησιμοποίησης 
ενός συστήματος κατάθεσης αντί των γραπτών περιγραφών, 
προκείμενου να πληρωθούν οι απαιτήσεις για επαρκή απο 
κάλυφη στα πλαίσια της διαδικασίας των αιτήσεων για χορήγηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην αντιστροφή του 
βάρους της απόδειξης όταν αυτοδιπλασια^όμενο υλικό έχει 
τεθεί στη διάθεση του κοινού και στο δικαίωμα μη αποκλει 
στικής, εξαρτημένης άδειας εκμετάλλευσης για τις ποικιλίες 
φυτών και τα είδη ^ώων^ 
ότι, αν ληφθεί υπόι^η ότι αποστολή του διπλώματος ευρεσι 
τεχνίαςείναιναανταμείφειτον εφευρέτη με αποκλειστικό 
αλλά χρονικά περιορισμένο δικαίωμα γιατις δημιουργικές 
προσπάθειες του και, με τον τρόπο αυτό,να ενθαρρύνει τις 
εφευρετικές δραστηριότητες,οκάτοχος του δικαιώματος θα 
πρέπει να δικαιούται να απαγορεύσει τη χρήση του κατοχυ 
ρωμενου με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αυτοδιπλασια^όμενου 
υλικοΰ,σεκαταστάσειςανάλογεςμεεκείνεςόπουθαεπι 
τρεπότανηαπαγόρευση της χρήσης κατοχυρωμένων με το 
δίπλωμα αυτό μη αυτοδιπλασια^όμενων προϊόντων, π.χ. 
σχετικά με την παραγωγή του ίδιου του κατοχυρωμένου 
προϊόντος^ 
ότι, στον τομέα της γεωργικής εκμετάλλευσης νέων φυτικών 
χαρακτηριστικών, που είναι αποτέλεσμα της γενετικής 
μηχανικής, πρέπει να προ^λεφθείηεγγυημενη και με αμοιβή 
πρόσβαση με τη μορφή αδειών εκμετάλλευσης εκ του νόμου, 
κατ^αίρεσητωνγενικώναρχώντουδικαίουτωνδιπλω 
μάτων ευρεσιτεχνίας, 
5^5^^Τ^^^^θν^θ^Μ^ 
Δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας της 
ζωντανής ΰλης 
Ιακράτη μέλη θα μεριμνήσουν ώστε οι εθνικές τους νομό 
θεσίες περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας να είναι σύμφωνες με 
τις διατάζεις της παρούσας οδηγίας. 
Ιοαντικείμενο μιας εφεύρεσης δεν θεωρείται ως μη επιδε 
κτικό διπλώματος ευρεσιτεχνίας γιατολόγοκαι μόνο ότι 
συντίθεται από ζωντανό υλικό. 
Ρ Οι μικροοργανισμοί,οι βιολογικές κατηγορίες συστη 
ματικήςκατάτα^ηςπου δεναποτελούνποικιλίεςφυτώνή 
είδη ^ώων καθώς και τα μέρη των ποικιλιών φυτών και των 
ειδών ^ώων εκτός από το πολλαπλασιαστικό υλικό τους, 
που μπορεί να προστατευθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία περί 
προστασίας των ποικιλιώνφυτών,θεωρούνται αντικείμενο 
πουμπορείνακατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Οι 
αξιώσεις για συστηματικές κατηγορίες ανώτερες από τις 
ποικιλίες και τα είδη δεν επηρεάζονται από οποιαδήποτε 
δικαιώματα έχουν παραχωρηθεί για ποικιλίες φυτών και 
είδη^ώων. 
^. Ι^ατάπαρεκκλισητωνδιατά^εωντηςπαραγράφου Ι, 
τα φυτάκαιταφυτικάυλικάθεωρούνται αντικείμενο που 
μπορεί να κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, εκτός αν 
τα υλικά αυτά έχουν παραχθεί με χρήση που δεν μπορεί να 
κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μιας προγενέστερα 
γνωστής βιοτεχνολογικής μεθόδου. 
1^1^ Επίσημη Εοημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.^Ο^ 
Οιχρήσεις των ποικιλιών ^υτωνήτων ειδών ^ωων και οι 
μέθοδοι για την παραγωγή τους θεωρούνται αντικείμενο 
που μπορεί να κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
Οι μικροβιολογικές μέθοδοι θεωρούνται αντικείμενο που 
μπορεί να κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.Ρια τους 
σκοπούς της παροΰσαςοδηγίας,νοείταιότιοόροςαυτός 
σημαίνει και περιλαμβάνει τη μέθοδο ^ή τις μεθόδους^ που 
εκτελείται με τη χρήση μικροοργανισμοΰ,ήε^αρμό^εται σε 
μικροοργανισμό, ή έχει ως αποτέλεσμα ένα μικροοργα 
νισμό. 
Η μέθοδος που αποτελείται από διαδοχικά στάδια θεω 
ρείται σαν μικροβιολογική μέθοδος, εάνηουσία της ε^ευ 
ρεσης είναι ενσωματωμένη σε έναήπερισσότερα μικρόβιο 
λογικά στάδια της μεθόδου. 
Ημέθοδος στην οποίαηανθρωπινη επέμβαση δεν περιορί 
^εται απλώς στην επιλογή διαθέσιμου βιολογικού υλικού, το 
οποίο εκτελεί μια εγγενή βιολογική λειτουργία σε ^υσιολο 
γικές συνθήκες, θεωρείται αντικείμενο που μπορεί να κατο 
χυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
Τοαντικείμενο μιας εοεΰρεσης, περιλαμβανομένου και μίγ 
ματος το οποίο αποτέλεσε αδιαχώριστο μέρος προ^πάρ 
χοντος υλικού, δεν θεωρείται μη επιδεκτικό διπλώματος 
ευρεσιτεχνίαςγιατο λόγο και μόνο ότιαποτέλεσε μέρος 
του ενλόγωουσικοΰ υλικού. 
Τοαντικείμενομιαςε^εΰρεσης,συμπεριλαμ^ανομένουκαι 
μίγματος,το οποίο αποτέλεσε αδιαχώριστο μέρος προϋπάρ 
χοντος υλικού, δεν θεωρείται ως ανακάλυψη που δεν επιδέ 
χεταιδίπλωμαευρεσιτεχνίαςή ως μη νέο προϊόν,γιατο 
λόγοκαι μόνο ότι αποτέλεσε μέρος του ενλόγω φυσικού 
υλικού. 
^5^^^^0^ 
^ χρήση ενός προϊόντος που προστατεύεται με δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας,το οποίο περιλαμ^άνειήσυνίσταται σε γενε 
τικές πληροφορίες για την παραγωγή ενός άλλου προϊόντος 
ήηχρήσημιας κατοχυρωμένης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας 
μεθόδου γιατηνπαραγωγήενόςπροϊόντοςδενθεωρείται 
πειραματικήγιατουςσκοποΰςτηςθεμελίωσηςπροσ^ολής 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας, εάν το περαιτέρω προϊόν που λαμβάνεται από τα πειράματαήοι απόγονοι του σε πανό 
μοιότυπηήδια^οροποιημένημορ^ήχρησιμοποιοΰνταιγια 
σκοπούς άλλους εκτός από ιδιωτικοΰςήπειραματικοΰς. 
Εάν ένα προϊόν, το οποίο προστατεύεται με δίπλωμα ευρεσι 
τεχνίας και διατίθεται στην αγορά από τον κάτοχο του 
διπλωματοςήμε τη συγκατάθεση του, είναι αυτοδιπλασια 
ξόμενο, τα δικαιώματα που παρέχονται από ένα εθνικό 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δεν εκτείνονται στις πράξεις πολλά 
πλασιασμοΰ ή αναπαραγωγής, μόνο όταν τέτοιεςπράξεις 
είναι αναπόφευκτες για εμπορικές χρήσεις, πλην του πολλά 
πλασιασμοΰ και της αναπαραγωγής. 
Ρ Εάν το αντικείμενο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας 
είναι μέθοδοςγιατηνπαραγωγή ξωντανής ΰληςή άλλης 
ΰλης που περιέχει γενετικές πληροφορίες, οι οποίες επιτρέ 
πουν τον πολλαπλασιασμό της σε πανομοιότυπηήδια^ορο 
ποιημένη μορ^ή, τα δικαιώματα που παρέχειτο δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίαςδεν εκτείνονται μόνο στο προϊόν που παρά 
γεται αρχικά με την κατοχυρωμένημέθοδοαλλάκαιστα 
πανομοιότυπαήδια^οροποιημένα προϊόντατηςπρωτηςή 
των επόμενων γενεών που λαμβάνονται από το εν λόγω 
προϊόν,τα οποία θεωρούνται επίσης ότι λαμβάνονται απευ 
θείαςμετην κατοχυρωμένη μετο δίπλωμαευρεσιτεχνίας 
μέθοδο. 
^. Ο επέκταση της προστασίας που παρέχεται από το 
δίπλωμαευρεσιτεχνίαςγια μία μέθοδο, όπωςπρο^λέπεται 
στην παράγραφο Ι, σε ένα προϊόν το οποίο έχει παραχθεί με 
τη μέθοδο αυτή, δεν επηρεάζεται από τον αποκλεισμό ποικι 
λίας^υτοΰήείδουςξωου από τη δυνατότητα κατοχύρωσης 
με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
Οπροστασία ενός προϊόντος,το οποίο περιλαμ^άνειήαπο 
τελείται από ιδιαίτερες γενετικές πληροφορίες ως συστατικό 
χαρακτηριστικό της εξεύρεσης, εκτείνεται και σε οποιοδή 
ποτέ άλλο προϊόν,ε^όσον οι εν λόγω γενετικές πληροοορίες 
έχουν ενσωματωθεί σ^ αυτό και έχουν ουσιαστική σημασία 
για τη δυνατότητα εφαρμογής του στη ^ιομηχανίαήτηχρη 
σιμότητάτου. 
Ρ Ανο κάτοχοςδικαιωματος^ελτιωτή^υτωνή τίτλου 
ποικιλίας μπορείναεκμεταλλευτείή ναασκήσειτααπο 
κλειστικάδικαιωματάτουμόνομε προσβολή των δικαιω 
μάτων που συνδέονται με προηγούμενο εθνικό δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας, τότε χορηγείται στον κάτοχο του δικαιω 
ματος ^ελτιωτή^ μια αποκλειστική άδεια εκμετάλλευσης 
εκ του νόμου με την αναγκαία έκταση για την εκμετάλ 
λευσητουενλόγωδικαιωματος^ελτιωτή,ε^όσονη προ 
στατευόμενη ποικιλία αντιπροσωπεύει σημαντική τεχνική 
πρόοδο,μεκατα^ολή ευλόγων δικαιωμάτων,τοΰι^ος των 
οποίων είναι ανάλογο μετη^ΰσητηςκατοχυρωμένηςμε 
Αριθ. C 10/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 13. 1.89 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας εφεύρεσης και την οφειλόμενη στον 
κάτοχο του διπλώματος ανταμοιβή για την επένδυση που 
απαίτησε η επινόηση και ανάπτυξη της εφεύρεσης. 
2. Άδεια εκμετάλλευσης σύμφωνα με την παράγραφο 1 
δεν προβλέπεται πριν από την παρέλευση τριετίας από την 
ημερομηνία χορήγησης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή 
τετραετίας από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, λαμβάνοντας υπόψη την προθεσμία 
που λήγει τελευταία. 
3. Εάν έχει χορηγηθεί άδεια εκμετάλλευσης σύμφωνα με 
την παράγραφο 1 και ο κάτοχος του διπλώματος ευρεσιτε­
χνίας μπορεί να εκμεταλλευθεί μια ποικιλία που προστα­
τεύεται από δικαίωμα βελτιωτή φυτών ή τίτλο ποικιλίας 
μόνο με προσβολή των δικαιωμάτων που συνδέονται με την 
εν λόγω ποικιλία, τότε χορηγείται στον αρχικό κάτοχο του 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας μια αποκλειστική άδεια εκμετάλ­
λευσης με την αναγκαία έκταση για την εκμετάλλευση του 
δικαιώματος βελτιωτή ή του τίτλου ποικιλίας, με καταβολή 
εύλογων δικαιωμάτων, το ύφος των οποίων είναι ανάλογο 
με τη φύση της βελτίωσης και την οφειλόμενη στον κάτοχο 
του δικαιώματος βελτιωτή ανταμοιβή για την επένδυση που 
απαίτησε η επινόηση και ανάπτυξη της νέας ποικιλίας. 
4. Στις περιπτώσεις που προκύπτει διαφωνία όσον αφορά 
τη σημασία της τεχνικής προόδου και το ύψος των οφειλό­
μενων δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη ορίζουν το αρμόδιο 
δικαστήριο για την επίλυση της διαφοράς. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 
Κατάθεση, πρόσβαση και νέα κατάθεση 
Άρ&ρο 15 
1. Εάν μια εφεύρεση περιλαμβάνει τη χρήση μικροοργανι­
σμού ή άλλης αυτοδιπλασιαζόμενης ύλης, η οποία δεν είναι 
γνωστή στο κοινό και δεν μπορεί να περιγραφεί στην 
αίτηση για το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, με τρόπο ώστε να επι­
τρέπεται στον ειδικό να επαναλάβει την εφεύρεση, ή εάν 
αφορά την εν λόγω ύλη καθεαυτή η εφεύρεση θεωρείται ότι 
αποκαλύπτεται για τους σκοπούς της εθνικής νομοθεσίας 
περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας μόνο εάν: 
α) ο μικροοργανισμός ή άλλη αυτοδιπλασιαζόμενη ύλη 
κατατέθηκε, το αργότερο κατά την ημερομηνία υποβολής 
της αίτησης, σε αρμόδιο για την κατάθεση οργανισμό, 
6) η αίτηση, όπως έχει υποβληθεί, περιλαμβάνει τις κατάλ­
ληλες πληροφορίες που έχει στη διάθεση του ο αιτών για 
τα χαρακτηριστικά του μικροοργανισμού ή άλλης αυτο-
διπλασιαζόμενης ύλης, 
γ) στην αίτηση αναφέρονται ο αρμόδιος για την κατάθεση 
οργανισμός και ο αριθμός πρωτοκόλλου της κατάθεσης. α) μέσα σε διάστημα 16 μηνών από την ημερομηνία υπο­
βολής της αίτησης ή, εάν διεκδικείται προτεραιότητα, 
από την ημερομηνία προτεραιότητας, 
6) μέχρι την ημερομηνία υποβολής αιτήματος για επί­
σπευση της δημοσίευσης της αίτησης, 
γ) μέσα σε ένα μήνα μετά την ανακοίνωση του εθνικού 
γραφείου διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας προς τον αιτούντα, 
ότι έχει δικαίωμα για έρευνα των φακέλων σύμφωνα με 
την κατωτέρω παράγραφο 3 στοιχείο α) σημείο ii). 
Από τις προθεσμίες αυτές υπερισχύει εκείνη που εκπνέει 
πρώτη. Με τη γνωστοποίηση των στοιχείων αυτών, ο αιτών 
θεωρείται ότι συναινεί ανεπιφύλακτα και αμετάκλητα να 
τεθεί η κατατεθειμένη ύλη στη διάθεση του κοινού σύμ­
φωνα με το παρόν άρθρο. 
3. α) Εφόσον η αίτηση δεν έχει απορριφθεί, δεν έχει απο­
συρθεί ή δεν θεωρείται ότι αποσύρθηκε η κατατεθει­
μένη ύλη, μετά από σχετικό αίτημα, τίθεται στη διά­
θεση: 
i) οποιουδήποτε, από την ημερομηνία δημοσίευσης 
της αίτησης για το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και 
ii) οποιουδήποτε έχει δικαίωμα για έρευνα των 
φακέλων, σύμφωνα με τις διατάξεις της εθνικής 
νομοθεσίας περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σχε­
τικά με τις αιτήσεις βάσει των οποίων γίνεται επί­
κληση δικαιωμάτων εναντίον του εν λόγω προ­
σώπου, πριν από την ημερομηνία δημοσίευσης της 
αίτησης" 
6) Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 4, 
η εν λόγω διάθεση στο κοινό πραγματοποιείται με 
την παράδοση δείγματος της κατατεθειμένης ύλης στο 
πρόσωπο που υποβάλλει σχετικό αίτημα (καλούμενο 
στο εξής «ο αιτούμενος»). Η παράδοση αυτή πραγμα­
τοποιείται μόνον εφόσον ο αιτούμενος δεσμευθεί 
έναντι του καταθέτη ή του δικαιούχου του διπλώ­
ματος ευρεσιτεχνίας: 
i) να μην διαθέσει σε τρίτους την κατατεθειμένη ύλη 
ή τυχόν άλλη ύλη που παράγεται από αυτήν · 
ii) να χρησιμοποιήσει την κατατεθειμένη ύλη ή την 
ύλη που παράγεται από αυτήν σε οποιαδήποτε 
χώρα μόνο για πειραματικούς σκοπούς που συνδέ­
ονται με την εφεύρεση, με τον όρο ότι ο περιορι­
σμός αυτός παύει να εφαρμόζεται, στη χώρα όπου 
ισχύει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας βάσει του οποίου 
εξασφαλίστηκε το δείγμα της κατατεθειμένης ύλης, 
με τη χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή άλλου 
δικαιώματος που μπορεί να επιδιωχθεί για τη σχε­
τική εφεύρεση. Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται 
στη χώρα όπου ισχύει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας 
βάσει του οποίου αποκτήθηκε το δείγμα της κατα­
τεθειμένης ύλης, εφόσον ο αιτούμενος το δείγμα 
χρησιμοποιεί την ύλη με βάση υποχρεωτική άδεια 
εκμετάλλευσης. Ο όρος «υποχρεωτική άδεια εκμε­
τάλλευσης» θεωρείται ότι καλύπτει τις άδειες εκμε­
τάλλευσης που παραχωρούνται αυτεπάγγελτα και 
τα δικαιώματα χρησιμοποίησης, προς το δημόσιο 
συμφέρον, εφευρέσεων που προστατεύονται με 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
2. Οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 
στοιχείο γ) μπορούν να υποβληθούν: 4. Μέχρι την ημερομηνία κατά την οποία οι τεχνικές προ­
ετοιμασίες για τη δημοσίευση της αίτησης θεωρείται ότι 
13. 1.89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 10/7 
έχουν ολοκληρωθεί, ο καταθέτης μπορεί να πληροφορήσει 
το εθνικό γραφείο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ότι μέχρις 
ότου δημοσιευθεί η ανακοίνωση για τη χορήγηση του 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας, η διάθεση που προβλέπεται στην 
παράγραφο 3 πραγματοποιείται μόνο με την παράδοση δείγ­
ματος σε εμπειρογνώμονα που υποδεικνύεται από τον 
αιτούμενο. 
5. Σαν εμπειρογνώμονας μπορεί να οριστεί: 
α) κάθε φυσικό πρόσωπο, υπό την προϋπόθεση ότι ο αιτού­
μενος θα προσκομίσει αποδείξεις, κατά την υποβολή του 
αιτήματος του, ότι ο καταθέτης έχει δώσει τη συγκατά­
θεση του σχετικά με τον ορισμό του προσώπου αυτού · 
6) κάθε φυσικό πρόσωπο που αναγνωρίζεται σαν εμπειρο­
γνώμονας από το εθνικό γραφείο διπλωμάτων ευρεσιτε­
χνίας. Ο αριθμός συνοδεύεται από δέσμευση του εμπει­
ρογνώμονα έναντι του καταθέτη- στην περίπτωση αυτή 
εφαρμόζεται η παράγραφος 3 στοιχείο 6) σημεία ί) και 
ii), δεδομένου ότι ο αιτούμενος το δείγμα θεωρείται 
τρίτος. 
6. Για τους σκοπούς της παραγράφου 3 στοιχείο 6), σαν 
παράγωγη ύλη θεωρείται κάθε ύλη που προέρχεται από την 
κατατεθειμένη ύλη με καλλιέργεια ή με οποιοδήποτε άλλο 
τρόπο αναπαραγωγής και η οποία εξακολουθεί να παρου­
σιάζει εκείνα τα χαρακτηριστικά της ύλης που κατατέθηκε, 
τα οποία είναι ουσιαστικά για την εφεύρεση ή για την επα­
νάληψη της. Η δέσμευση που αναφέρεται στην παράγραφο 
3 στοιχείο 6) δεν εμποδίζει την κατάθεση της παράγωγης 
ύλης, που απαιτείται στα πλαίσια της διαδικασίας για το 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
7. Η αίτηση που αναφέρεται στην παράγραφο 3 υποβάλ­
λεται στο εθνικό γραφείο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε 
έντυπο το οποίο αναγνωρίζεται από το εν λόγω γραφείο. Το 
εθνικό γραφείο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας βεβαιώνει στο 
έντυπο αυτό ότι έχει κατατεθεί αίτηση για εθνικό δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας, η οποία αναφέρεται στην κατάθεση του 
μικροοργανισμού ή άλλης αυτοδιπλασιαζόμενης ύλης και 
ότι ο αιτούμενος ή ο εμπειρογνώμονας που ορίστηκε από 
αυτόν δικαιούται να παραλάβει δείγμα του εν λόγω μικρο­
οργανισμού ή άλλης αυτοδιπλασιαζόμενης ύλης. 
8. Το εθνικό γραφείο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας διαβι­
βάζει αντίγραφο της αίτησης για παροχή δείγματος με τη 
βεβαίωση που προβλέπεται στην παράγραφο 7 προς τον 
αρμόδιο για την κατάθεση οργανισμό καθώς και στον 
καταθέτη ή το δικαιούχο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. 
9. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, τα κράτη μέλη 
ορίζουν τους αρμόδιους για την κατάθεση οργανισμούς. 
10. Εάν ένας μικροοργανισμός ή άλλο αυτοδιπλασιαζό-
μενο υλικό έχει κατατεθεί σύμφωνα με τις παραγράφους 1 
και 2 και έχει τεθεί στη διάθεση οποιουδήποτε προσώπου ή 
ενός εμπειρογνώμονα σύμφωνα με την παράγραφο 3 ή 4, 
θεωρείται ότι είναι γνωστό στο κοινό σύμφωνα με την 
παράγραφο 1. 
Άρΰρο 16 
1. Εάν ένας μικροοργανισμός ή άλλη αυτοδιπλασιαζό-
μενη ύλη, η οποία έχει κατατεθεί σύμφωνα με το άρθρο 15, 
παύσει να διατίθεται από τον οργανισμό στον οποίο κατα­
τέθηκε επειδή: α) ο μικροοργανισμός ή άλλη αυτοδιπλασιαζόμενη ύλη δεν 
είναι πλέον βιώσιμη, ή 
6) για οποιονδήποτε άλλο λόγο ο αρμόδιος για την κατά­
θεση οργανισμός δεν είναι σε θέση να προμηθεύσει δείγ­
ματα, 
και αν ο μικροοργανισμός ή άλλη αυτοδιπλασιαζόμενη ύλη 
δεν έχει μεταφερθεί σε άλλο αρμόδιο για κατάθεση οργα­
νισμό αναγνωρισμένο στα πλαίσια του άρθρου 15, από τον 
οποίο να εξακολουθεί να διατίθεται, δεν θεωρείται ότι 
μεσολάβησε διακοπή στη διαθεσιμότητα των' δειγμάτων, 
εφόσον γίνει νέα κατάθεση του μικροοργανισμού ή άλλης 
αυτοδιπλασιαζόμενης ύλης που είχε κατατεθεί αρχικά, μέσα 
σε διάστημα τριών μηνών από την ημερομηνία κατά την 
οποία κοινοποιήθηκε η διακοπή αυτή στον καταθέτη από 
τον αρμόδιο για την κατάθεση οργανισμό και διαβιβαστεί 
προς το εθνικό γραφείο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας μέσα σε 
τέσσερις μήνες από την ημερομηνία της νέας κατάθεσης, 
αντίγραφο της απόδειξης παραλαβής της κατάθεσης, που 
εκδίδει ο εν λόγω οργανισμός, με αναφορά του αριθμού της 
αίτησης ή του εθνικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. 
2. Στην περίπτωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 
στοιχείο α), η νέα κατάθεση γίνεται στον αρμόδιο για την 
κατάθεση οργανισμό, στον οποίο έγινε η αρχική κατάθεση' 
στις περιπτώσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στοι­
χείο 6), η κατάθεση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε άλλο 
αρμόδιο για κατάθεση οργανισμό αναγνωρισμένο για τους 
σκοπούς του άρθρου 15 παράγραφος 9. 
3. Εάν ο αρμόδιος οργανισμός στον οποίο πραγματοποιή­
θηκε η αρχική κατάθεση παύσει να είναι αναγνωρισμένος 
για τους σκοπούς του άρθρου 15, είτε εξ ολοκλήρου είτε για 
το είδος στο οποίο ανήκει ο μικροοργανισμός ή άλλη αυτο­
διπλασιαζόμενη ύλη που κατατίθεται, ή εάν ο οργανισμός 
διακόψει, οριστικά ή προσωρινά, τις δραστηριότητες του 
που συνδέονται με τους κατατιθέμενους μικροοργανισμούς 
ή άλλη αυτοδιπλασιαζόμενη ύλη και εφόσον η κοινοποίηση 
από τον εν λόγω οργανισμό, η οποία αναφέρεται στην 
παράγραφο 1, δεν έχει παραληφθεί μέσα σε έξι μήνες από 
το γεγονός αυτό, η τρίμηνη προθεσμία που αναφέρεται στην 
παράγραφο 1 αρχίζει από την ημερομηνία κατά την οποία 
το εθνικό γραφείο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας προβαίνει σε 
επίσημη δημοσίευση του γεγονότος της διακοπής. 
4. Κάθε νέα κατάθεση συνοδεύεται από δήλωση που υπο­
γράφει ο καταθέτης, ότι ο μικροοργανισμός ή άλλη αυτοδι­
πλασιαζόμενη ύλη που αποτελεί αντικείμενο της νέας κατά­
θεσης είναι όμοια με αυτό που είχε κατατεθεί αρχικά. 
5. Εάν η νέα κατάθεση που προβλέπεται στο παρόν 
άρθρο έχει γίνει σύμφωνα με τη συνθήκη της Βουδαπέστης 
για τη διεχ9νή αναγνώριση της κατάθεσης μικροοργανισμών 
στα πλαίσια της διαδικασίας περί Διπλωμάτων Ευρεσιτε­
χνίας της 28ης Απριλίου 1977, σε περίπτωση σύγκρουσης 
υπερισχύουν οι διατάξεις της συνθήκης. 
Αριθ. C 10/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 13. 1.89 
6. Εάν μια κατάθεση δεν γίνει δεκτή ή εάν το κατατεθει­
μένο υλικό δεν είναι πλέον διαθέσιμο από τον αρμόδιο για 
την κατάθεση οργανισμό και η νέα κατάθεση, σύμφωνα με 
τις παραγράφους 1 έως 5, δεν αποκαθιστά ή δεν μπορεί να 
αποκαταστήσει την αδυναμία διάθεσης, η εν λόγω αδυναμία 
δεν θίγει τη δυνατότητα κατοχύρωσης της εφεύρεσης με 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, εφόσον ο αιτών/κάτοχος του 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας εφοδιάσει τον ενδιαφερόμενο που 
δικαιούται την παροχή δείγματος με το εν λόγω δείγμα, 
πιστοποιώντας ότι είναι πανομοιότυπο με το υλικό που χρη­
σιμοποιήθηκε στην εφεύρεση ή που αποτελεί την ίδια την 
εφεύρεση ή με το αρχικά κατατεθειμένο υλικό, ανάλογα με 
την περίπτωση. 
7. Εάν το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας κηρυχθεί άκυρο, επειδή 
ο κάτοχος του δεν μπορεί πλέον να παραδώσει δείγμα του 
υλικού που κατατέθηκε σύμφωνα με το παρόν άρθρο, η εν 
λόγω ακυρότητα δεν έχει σε καμία περίπτωση αναδρομικό 
αποτέλεσμα. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 
Αντιστροφή του βάρους της αποδείξεως 
'Αρ&ρο 17 
1. Εάν το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας έχει αντικείμενο μια 
μέθοδο για την παραγωγή νέου ή γνωστού προϊόντος, το 
ίδιο αυτό προϊόν όταν παραχθεί από οποιονδήποτε τρίτο 
θεωρείται, ελλείψει αποδείξεως για το αντίθετο, ότι έχει 
παραχθεί σύμφωνα με τη μέθοδο την οποία κατοχυρώνει το 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, εφόσον έχουν κατατεθεί τα ανα­
γκαία μέσα για την επανάληψη της μεθόδου σύμφωνα με το 
άρθρο 14 και έχουν τεθεί στη διάθεση τρίτων. 
2. Σε περίπτωση προσκόμισης αποδείξεων για το αντί­
θετο, λαμβάνονται υπόψη τα έννομα συμφέροντα του ενα­
γόμενου σχετικά με την προστασία του βιομηχανικού ή επι­
χειρηματικού του απορρήτου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 
Διάφορα 
Άρ&ρο 18 
Κάθε αποκλεισμός από τη δυνατότητα κατοχύρωσης με 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ή βιομηχανικής εφαρμογής χειρουρ­
γικών ή διαγνωστικών μεθόδων που εφαρμόζονται στο 
σώμα των ζώων ισχύει μόνον εάν οι εν λόγω μέθοδοι εφαρ­
μόζονται για θεραπευτικούς σκοπούς. 
Άρ$ρο 19 
Για τους σκοπούς αυτούς της οδηγίας: 
α) Η λέξη «μικροοργανισμός», όταν χρησιμοποιείται, ερμη­
νεύεται με την ευρύτερη έννοια της, ως περιλαμβάνουσα 
κάθε μικροβιολογική οντότητα ικανή για διπλασιασμό, 
π.χ. ότι συμπεριλαμβάνει μεταξύ άλλων βακτηρίδια, 
μύκητες, ιούς, μυκοπλάσματα, ρικέτσιες, φύκη, πρω­
τόζωα και κύτταρα και 
6) οι λέξεις «αυτοδιπλασιαζόμενη ύλη», όταν χρησιμοποι­
ούνται, νοείται ότι συμπεριλαμβάνουν επίσης ύλη που 
διαθέτει το αναγκαίο γενετικό υλικό για να κατευθύνει 
την αναπαραγωγή του μέσω οργανισμού-ξενιστή ή με 
οποιονδήποτε άλλο έμμεσο τρόπο, π.χ. ότι συμπεριλαμ­
βάνουν, μεταξύ άλλων σπόρους, πλασμίδια, αλληλουχίες 
DNA, πρωτοπλάστες, μονάδες διπλασιασμού και ιστο­
καλλιέργειας. 
Άρΰρο 20 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθε­
τικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα 
οδηγία το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1990. 
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κεί­
μενο των ουσιωδών διατάξεων του εσωτερικού δικαίου τις 
οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα 
οδηγία. 
Άρ&ρο 21 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.