EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 77/2

ΓΝΏΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΚΕΝΤΡΙΚΉΣ ΤΡΆΠΕΖΑΣ

της 2ας Ιανουαρίου 2018

αναφορικά με πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις ευρωπαϊκές στατιστικές για τις επιχειρήσεις, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 184/2005 και την κατάργηση 10 νομικών πράξεων στον τομέα των στατιστικών για τις επιχειρήσεις

(CON/2018/1)

(2018/C 77/03)

Εισαγωγή και νομική βάση

Στις 24 Μαρτίου 2017 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έλαβε αίτημα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διατύπωση γνώμης αναφορικά με πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις ευρωπαϊκές στατιστικές για τις επιχειρήσεις, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 184/2005 και την κατάργηση 10 νομικών πράξεων στον τομέα των στατιστικών για τις επιχειρήσεις (1) (εφεξής ο «προτεινόμενος κανονισμός»).

Η αρμοδιότητα της ΕΚΤ για τη διατύπωση γνώμης βασίζεται στα άρθρα 127 παράγραφος 4 και 282 παράγραφος 5 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεδομένου ότι ο προτεινόμενος κανονισμός αφορά τη συλλογή στατιστικών στοιχείων για το ισοζύγιο πληρωμών, η οποία αποτελεί καθήκον του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ), σύμφωνα με το άρθρο 5 του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής το «καταστατικό του ΕΣΚΤ») και με το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2533/98 του Συμβουλίου (2), είναι δε συναφής προς τα βασικά καθήκοντα του ΕΣΚΤ όσον αφορά τη χάραξη και εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής, τη διενέργεια πράξεων συναλλάγματος και την κατοχή και διαχείριση των επίσημων συναλλαγματικών διαθεσίμων των κρατών μελών, σύμφωνα με την πρώτη, δεύτερη και τρίτη περίπτωση, αντίστοιχα, του άρθρου 127 παράγραφος 2 της Συνθήκης. Η παρούσα γνώμη εκδόθηκε από το διοικητικό συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 17.5 πρώτη πρόταση του εσωτερικού κανονισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Η ΕΚΤ επικροτεί τον σκοπό της Επιτροπής, ήτοι την περαιτέρω βελτίωση της συνοχής, της ποιότητας και του επιπέδου εναρμόνισης των στατιστικών για τις επιχειρήσεις, ιδίως μέσω της παροχής στατιστικών στοιχείων πρόσφορων για τη διαμόρφωση και παρακολούθηση των ενωσιακών πολιτικών που επηρεάζουν τις επιχειρήσεις, υπό συνθήκες πάντως που ελαχιστοποιούν τη σχετική επιβάρυνσή τους.

1.2. Ιδιαίτερα επικροτείται και η προβλεπόμενη αντιμετώπιση εκκρεμοτήτων όσον αφορά τις απαιτήσεις στοιχείων. Η ΕΚΤ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις βελτιωτικές προτάσεις αναφορικά με την εν γένει διαθεσιμότητα στοιχείων του τομέα των υπηρεσιών στο πλαίσιο «βραχυπρόθεσμων στατιστικών», και ιδίως για την αύξηση της συχνότητας παροχής τους από τριμηνιαία σε μηνιαία βάση. Η συγκεκριμένη βελτίωση αντικατοπτρίζει την αυξημένη σημασία των κλάδων των υπηρεσιών που σήμερα αντιπροσωπεύουν περισσότερο από τα δύο τρίτα του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της ζώνης του ευρώ. Εξάλλου, ανταποκρίνεται δεόντως στις σχετικές απαιτήσεις της ΕΚΤ (3), όπως αυτές έχουν διατυπωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων (4).

1.3. Η ΕΚΤ προτείνει την αποτύπωση των ρυθμίσεων της σύστασης ΕΣΣΚ/2016/14 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (5), η οποία αφορά την κάλυψη κενών στα στοιχεία ακινήτων, στα απαιτούμενα στοιχεία για τις κατασκευές και τις αναλύσεις τους. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να εξεταστεί η ενσωμάτωση στον προτεινόμενο κανονισμό στοιχείων για τις νέες και τις αποπερατωμένες κατασκευές, καθώς και για τις επιφάνειες μισθώσεων.

1.4. Το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2533/98 αναθέτει στην ΕΚΤ το καθήκον της συλλογής πληροφοριών από τις αρμόδιες εθνικές αρχές ή απευθείας από οικονομικούς παράγοντες, με τη βοήθεια των εθνικών κεντρικών τραπεζών (ΕθνΚΤ), μεταξύ άλλων στον τομέα των στατιστικών του ισοζυγίου πληρωμών και της διεθνούς επενδυτικής θέσης. Οι απαιτήσεις παροχής στατιστικών στοιχείων της ΕΚΤ καθορίζονται στην κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (6).

1.5. Οι στατιστικές του ισοζυγίου πληρωμών και της διεθνούς επενδυτικής θέσης είναι κρίσιμες για την εκπλήρωση των βασικών καθηκόντων του ΕΣΚΤ όσον αφορά τη χάραξη και εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής της Ένωσης, τη διενέργεια πράξεων συναλλάγματος και την κατοχή και διαχείριση των επίσημων συναλλαγματικών διαθεσίμων των κρατών μελών, σύμφωνα με τη Συνθήκη. Εξάλλου, υποστηρίζουν την αξιολόγηση εξωτερικών αδυναμιών και διασυνδέσεων για σκοπούς χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και χρησιμοποιούνται στους δείκτες του «πίνακα κινδύνου» του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ), σύμφωνα με τα καθήκοντα του ΕΣΣΚ βάσει του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1092/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), και του «πίνακα αποτελεσμάτων» της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8). Οι στατιστικές του ισοζυγίου πληρωμών και της διεθνούς επενδυτικής θέσης αποτελούν μέρος του σχετικού προτύπου διάδοσης στοιχείων (Special Data Dissemination Standard Plus) του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και απαιτούνται για τη διεξαγωγή των διαβουλεύσεων σε επίπεδο ζώνης ευρώ και κρατών μελών κατά το άρθρο IV του καταστατικού του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (Article IV consultations).

1.6. Η ΕΚΤ σημειώνει ότι σήμερα ορισμένες από τις απαιτήσεις που πρόκειται να συμπεριληφθούν στον προτεινόμενο κανονισμό, ιδίως αναφορικά με τις τριμηνιαίες στατιστικές του διεθνούς εμπορίου υπηρεσιών, καθορίζονται στον πίνακα 2 του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 184/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και, παράλληλα, στον πίνακα 2 του παραρτήματος II της κατευθυντήριας γραμμής ΕΚΤ/2011/23. Αυτή η συνοχή ενδείκνυται να διατηρηθεί χάριν της εν γένει ποιότητας των ευρωπαϊκών στατιστικών του ισοζυγίου πληρωμών και της διεθνούς επενδυτικής θέσης, τις οποίες παράγουν το ευρωπαϊκό στατιστικό σύστημα (ΕΣΣ) και το ΕΣΚΤ. Ακόμη είναι πολύ σημαντική η διατήρηση της εσωτερικής συνοχής και αρτιότητας των στατιστικών του ισοζυγίου πληρωμών και της διεθνούς επενδυτικής θέσης.

1.7. Εξάλλου, καθώς οι συγκεκριμένες απαιτήσεις ικανοποιούνται εν μέρει σε εθνικό επίπεδο στη βάση της ανάληψης πρωτοβουλιών για τη συλλογή δεδομένων από τις ΕθνΚΤ, η ΕΚΤ χαιρετίζει ιδιαίτερα το άρθρο 23 του προτεινόμενου κανονισμού και τον ρόλο που αυτό αναθέτει στην επιτροπή στατιστικών για θέματα νομισματικά, χρηματοπιστωτικά και ισοζυγίου πληρωμών, η οποία συστάθηκε με την απόφαση 2006/856/ΕΚ του Συμβουλίου (10). Γενικότερα, πρέπει να διασφαλίζεται στενή συνεργασία μεταξύ του ΕΣΚΤ και του ΕΣΣ κατά τον καθορισμό, την τροποποίηση ή την επικαιροποίηση αυτών των απαιτήσεων, καθώς και κάθε άλλης απαίτησης σχετικής με τις στατιστικές για τις επιχειρήσεις (π.χ. προς αντιμετώπιση των αναγκών παροχής στοιχείων του τομέα της «παγκοσμιοποίησης») που θα επηρέαζε άμεσα ή έμμεσα την κατάρτιση των στατιστικών του ισοζυγίου πληρωμών και της διεθνούς επενδυτικής θέσης.

1.8. Εκτελεστικές εξουσίες για τον ακριβή ορισμό των απαιτήσεων στοιχείων Με το άρθρο 7 του προτεινόμενου κανονισμού η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις προς εξειδίκευση πτυχών των διαβιβαζόμενων στοιχείων. Σε αυτές περιλαμβάνονται θεμελιώδεις μεθοδολογικές πτυχές, όπως ο ορισμός της της οικείας στατιστικής μονάδας και λοιπές εφαρμοστέες στατιστικές ταξινομήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, από την οπτική τόσο των χρηστών όσο και των φορέων συγκέντρωσης στατιστικών στοιχείων, θα είναι σημαντικό να διασφαλίζεται συνοχή μεταξύ των απαιτήσεων παροχής στοιχείων διεθνούς εμπορίου υπηρεσιών που ορίζονται στον προτεινόμενο κανονισμό και εκείνων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 184/2005. Ως εκ τούτου, η ΕΚΤ επιθυμεί να τονίσει τη σημασία της μεθοδολογικής εγγύτητας και συνοχής μεταξύ των δύο συνόλων στοιχείων.

1.9. Τέλος, η ΕΚΤ επιθυμεί να υπογραμμίσει τη σημασία της διαβούλευσης με εκείνη αναφορικά με όλες τις κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις που εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της, και δη έγκαιρα, σύμφωνα με το άρθρο 127 παράγραφος 4 πρώτη περίπτωση και το άρθρο 282 παράγραφος 5 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (11).

2. Τεχνικές παρατηρήσεις και προτάσεις διατύπωσης

Συγκεκριμένες προτάσεις αναδιατύπωσης του προτεινόμενου κανονισμού από την ΕΚΤ παρατίθενται σε ξεχωριστό τεχνικό έγγραφο εργασίας και συνοδεύονται από τη σχετική αιτιολογία. Το τεχνικό έγγραφο εργασίας είναι διαθέσιμο στην αγγλική γλώσσα στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ.

Φρανκφούρτη, 2 Ιανουαρίου 2018. Ο Πρόεδρος της ΕΚΤ Mario DRAGHI

(1) COM (2017) 114 τελικό. Τα μέτρα που ορίζονται στον προτεινόμενο κανονισμό σκοπό έχουν να αντικαταστήσουν εκείνα των δέκα νομικών πράξεων που τελούν υπό κατάργηση και παρατίθενται στην αιτιολογική σκέψη 36 του προτεινόμενου αυτού κανονισμού.

(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2533/98 του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1998, σχετικά με τη συλλογή στατιστικών πληροφοριών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΕ L 318 της 27.11.1998, σ. 8).

(3) Review of the requirements in the field of General Economic Statistics, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, 2004, διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ www.ecb.europa.eu)

(4) Συμπεράσματα του Συμβουλίου ΕCOFIN για τις στατιστικές στην Ένωση, 2972ή Σύνοδος του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων, Βρυξέλλες, 10 Νοεμβρίου 2009, διαθέσιμα στον δικτυακό τόπο του Συμβουλίου www.consilium.europa.eu

(5) Απόφαση ΕΕΣΚ/2016/14 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 31ης Οκτωβρίου 2016, σχετικά με την κάλυψη κενών στα στοιχεία που αφορούν ακίνητα (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 1).

(6) Κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της 9ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων που θεσπίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα όσον αφορά τα στατιστικά στοιχεία του εξωτερικού τομέα (ΕΕ L 65 της 3.3.2012, σ. 1).

(7) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1092/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη μακροπροληπτική επίβλεψη του χρηματοοικονομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 1).

(8) Κανονισμός (EE) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

(9) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 184/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιανουαρίου 2005, σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές για το ισοζύγιο πληρωμών, το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών και τις άμεσες ξένες επενδύσεις (ΕΕ L 35 της 8.2.2005, σ. 23).

(10) Απόφαση 2006/856/ΕΚ του Συμβουλίου, της 13ης Νοεμβρίου 2006, για τη σύσταση επιτροπής στατιστικών για θέματα νομισματικά, χρηματοπιστωτικά και ισοζυγίου πληρωμών (ΕΕ L 332 της 30.11.2006, σ. 21).

(11) Βλέπε επίσης π.χ. παράγραφο 4 γνώμης CON/2012/5 της ΕΚΤ (ΕΕ C 105 της 11.4.2012, σ. 1), παράγραφο 8 γνώμης CON/2011/44 της ΕΚΤ (ΕΕ C 203 της 9.7.2011, σ. 3) και παράγραφο 4 γνώμης CON/2011/42 της ΕΚΤ (ΕΕ C 159 της 28.5.2011, σ. 10).