Οι ιδιώτες και οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους χωρίς ΦΠΑ μέσω πλατφόρμας, ενώ οι οικονομίες κλίμακας και το αποτέλεσμα δικτύου μπορούν να ανταγωνίζονται άμεσα τους παραδοσιακούς προμηθευτές αγαθών ή παρόχους υπηρεσιών που είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι ένα ξενοδοχείο, για παράδειγμα, θα μπορούσε να ανταγωνίζεται τις υπηρεσίες καταχωρίσεων καταλυμάτων οι οποίες δεν χρεώνουν ΦΠΑ για τις υπηρεσίες τους. Στην Ευρώπη, το κόστος διαμονής μέσω πλατφόρμας μπορεί να είναι, κατά μέσο όρο, περίπου 8 % έως 17 % φθηνότερο από το μέσο ημερήσιο κόστος ενός περιφερειακού ξενοδοχείου. Από τις πληροφορίες που παρέχονται στη μελέτη με τίτλο «VAT in the Digital Age» προκύπτει ότι ένα ποσοστό (παρότι ποικίλλει ανάλογα με το είδος της πλατφόρμας) της τάξης έως και του 70 % του συνόλου των υποκείμενων προμηθευτών αγαθών ή παρόχων υπηρεσιών που χρησιμοποιούν κάποια πλατφόρμα δεν είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα ΦΠΑ. Πάνω από τα δύο τρίτα όσων απάντησαν και είχαν άποψη επί του θέματος είχαν την εμπειρία τέτοιων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

Στις 6 Δεκεμβρίου 2019 η Γενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΓΔ TAXUD) διοργάνωσε εκδήλωση με θέμα «VAT in the Digital Age» (Ο ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή) στις Βρυξέλλες (Βέλγιο). Η εκδήλωση αυτή συγκέντρωσε ενδιαφερόμενα μέρη που εργάζονται στον τομέα του ΦΠΑ για να εξετάσουν τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που συνεπάγονται οι νέες τεχνολογίες στον τομέα του ΦΠΑ. Ειδικότερα, συζητήθηκαν οι δυνατότητες χρήσης προηγμένων τεχνολογιών. Το σεμινάριο έδωσε επίσης την ευκαιρία ανταλλαγής πρόσφατων εμπειριών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ψηφιακές λύσεις για την υποβολή στοιχείων ΦΠΑ, την είσπραξή του και τον εντοπισμό περιπτώσεων απάτης.

Η Επιτροπή συνεργάστηκε με δύο ομάδες εμπειρογνωμόνων για τη διεξαγωγή συζητήσεων σε τεχνικό επίπεδο: την ομάδα για το μέλλον του ΦΠΑ (GFV) και την ομάδα εμπειρογνωμόνων σε θέματα ΦΠΑ (VEG). Πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις της GFV (9 Φεβρουαρίου και 6 Μαΐου 2022) και της VEG (29 Νοεμβρίου 2021 και 10 Ιουνίου 2022) προκειμένου να συζητηθούν διάφορα ζητήματα σχετικά με την πρωτοβουλία για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή. Μια υποομάδα με τίτλο «Πτυχές του ΦΠΑ στην οικονομία πλατφορμών», απαρτιζόμενη από μέλη της GFV και της VEG, ήταν επιφορτισμένη με την παροχή συμβουλών και συνδρομής στη ΓΔ TAXUD με τη διενέργεια εμπεριστατωμένης ανάλυσης των προβλημάτων που σχετίζονται με τον ΦΠΑ και με τα οποία βρίσκονται αντιμέτωποι οι διάφοροι παράγοντες της οικονομίας πλατφορμών. Τα αποτελέσματα των εργασιών της είναι διαθέσιμα στην ακόλουθη διεύθυνση: 2. GROUP ON THE FUTURE OF VAT (GFV) — Library (europa.eu) [ΟΜΑΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΦΠΑ (GFV) — Βιβλιοθήκη].

Πραγματοποιήθηκαν επίσης δύο εργαστήρια Fiscalis (τον Μάιο και τον Οκτώβριο του 2021) προκειμένου να συγκεντρωθούν παρατηρήσεις από τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με την ενδιάμεση έκθεση και το σχέδιο τελικής έκθεσης της μελέτης με θέμα «VAT in the Digital Age».

Επιπλέον, διοργανώθηκε δημόσια διαβούλευση, από τις 20 Ιανουαρίου έως τις 5 Μαΐου 2022, κατά την οποία ελήφθησαν 193 απαντήσεις. Με τη διαβούλευση επιδιώχθηκε η συγκέντρωση των απόψεων των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με το αν οι ισχύοντες κανόνες ΦΠΑ είναι κατάλληλα προσαρμοσμένοι για την ψηφιακή εποχή, καθώς και σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ψηφιακή τεχνολογία προκειμένου να συνδράμει τα κράτη μέλη στην καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ και να ευνοήσει τις επιχειρήσεις. Η έκθεση της διαβούλευσης είναι διαθέσιμη στη σελίδα δημόσιας διαβούλευσης της πρωτοβουλίας: https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13186-VAT-in-the-digital-age/public-consultation_el .

Τα ενδιαφερόμενα μέρη συμφώνησαν ότι διαπιστώνεται αποσύνδεση των παλαιότερων κανόνων ΦΠΑ από τη σημερινή ψηφιακή εποχή.

Όσον αφορά την υποβολή στοιχείων ΦΠΑ, όσοι απάντησαν συμμερίστηκαν την άποψη ότι η επιβολή απαίτησης ψηφιακής υποβολής στοιχείων θα μπορούσε να αποφέρει οφέλη και κατέστησαν σαφή την προτίμησή τους υπέρ μιας λύσης ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η οποία θα μπορεί να χρησιμοποιείται και για τις εσωτερικές διαδικασίες τους. Τα κράτη μέλη ζήτησαν μεγαλύτερη αυτονομία κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την απαίτηση ψηφιακής υποβολής στοιχείων σε εθνικό επίπεδο.

Όσον αφορά την οικονομία πλατφορμών, τα ενδιαφερόμενα μέρη αναγνώρισαν ευρέως την ύπαρξη προβλημάτων, με τη διατύπωση πιο διαφοροποιημένων απόψεων, ανάλογα με το επιχειρηματικό μοντέλο των απαντησάντων. Εκείνοι που θα επηρεαστούν (δηλαδή οι πλατφόρμες) απέρριψαν εν γένει τη διάταξη του «θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών» και εξέφρασαν την προτίμησή τους υπέρ της διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης.

Όσον αφορά την εγγραφή σε μητρώο ΦΠΑ, τα ενδιαφερόμενα μέρη συμφώνησαν ομόφωνα ότι το πεδίο εφαρμογής της OSS/IOSS πρέπει να επεκταθεί. Οι επιχειρήσεις ζήτησαν επίσης να καταστεί υποχρεωτική η αντιστροφή της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών μεταξύ επιχειρήσεων από μη εγκατεστημένα πρόσωπα. Υποστηρίχθηκε επίσης η υποχρεωτική χρήση της IOSS.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Η Επιτροπή χρησιμοποίησε την ανάλυση της Economisti Associati S.r.l. για τη μελέτη με θέμα «VAT in the Digital Age» (η οποία διήρκησε από τον Οκτώβριο του 2020 έως τον Μάρτιο του 2022). Η τελική έκθεση υποβλήθηκε την 1η Απριλίου 2022.

Σκοπός της μελέτης ήταν, πρώτον, η αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης όσον αφορά τις απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων, τη μεταχείριση της οικονομίας πλατφορμών από πλευράς ΦΠΑ και την ενιαία εγγραφή στα μητρώα ΦΠΑ και τη μονοαπευθυντική θυρίδα εισαγωγών και, δεύτερον, την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων πιθανών πρωτοβουλιών πολιτικής στους εν λόγω τομείς.

•Εκτίμηση επιπτώσεων

Η εκτίμηση επιπτώσεων για την πρόταση, η οποία εξετάστηκε από την επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου στις 22 Ιουνίου 2022, έλαβε θετική γνώμη [Ares(2022) 4634471]. Η επιτροπή συνέστησε να προστεθούν περισσότερες λεπτομέρειες, να περιγραφούν με καλύτερο τρόπο οι μεθοδολογίες που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάρτιση μοντέλων και να διασαφηνιστούν περαιτέρω οι επιλογές. Ως εκ τούτου, η εκτίμηση επιπτώσεων τροποποιήθηκε αναλόγως ώστε να συμπεριληφθούν οι προοπτικές των κρατών μελών και οι τομεακές προοπτικές όσον αφορά την οικονομία πλατφορμών, η οικονομετρική ανάλυση / οι οικονομετρικές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν για τη κατάρτιση μοντέλων περιγράφηκαν διεξοδικά και η δομή των απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων που συνδέονται με τις επιλογές ήταν λεπτομερής. Στην εκτίμηση επιπτώσεων εξετάστηκαν διάφορες επιλογές πολιτικής.

·Για την υποβολή στοιχείων ΦΠΑ, οι επιλογές εκτείνονταν από μια απλή σύσταση για τη θέσπιση ενωσιακής απαίτησης ψηφιακής υποβολής στοιχείων και την υποβολή αιτήματος παροχής δεδομένων σε συγκεκριμένο μορφότυπο μέχρι τη θέσπιση απαίτησης ψηφιακής υποβολής στοιχείων τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

·Όσον αφορά τη μεταχείριση της οικονομίας πλατφορμών από πλευράς ΦΠΑ, οι επιλογές εκτείνονταν από την παροχή νομικών διασαφηνίσεων μέχρι τη θέσπιση ευρείας διάταξης «θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών», η οποία θα ισχύει για όλες τις πωλήσεις υπηρεσιών μέσω πλατφορμών.

·Για την εγγραφή σε μητρώο ΦΠΑ, οι επιλογές που αφορούν τις ενδοενωσιακές εμπορικές συναλλαγές (διαφορετικές κλίμακες επέκτασης της OSS και καθιέρωση της αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών μεταξύ επιχειρήσεων από μη εγκατεστημένα πρόσωπα) και τις εισαγωγές δεμάτων χαμηλής αξίας (καθιστώντας υποχρεωτική την IOSS για διάφορους προμηθευτές/παρόχους, με/χωρίς συγκεκριμένο όριο και κατάργηση του ορίου των 150 EUR για τη χρήση της IOSS).

Η ανάλυση αποκάλυψε ότι η βέλτιστη ισορροπία όσον αφορά τις επιλογές πολιτικής από πλευράς αποτελεσματικότητας, αναλογικότητας και επικουρικότητας θα μπορούσε να επιτευχθεί με τον συνδυασμό της θέσπισης απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ, διάταξης περί «θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών» για τους τομείς της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων και της μεταφοράς επιβατών και συνδυασμού ευρύτερης επέκτασης της OSS, αντιστροφής της επιβάρυνσης και υποχρεωτικής IOSS για τις πλατφόρμες. Κατά την περίοδο μεταξύ του 2023 και του 2032, η προσέγγιση αυτή αναμένεται να αποφέρει καθαρά οφέλη μεταξύ 172 δισ. EUR και 214 δισ. EUR, συμπεριλαμβανομένων εξοικονομήσεων ύψους 51 δισ. EUR. Οι εξοικονομήσεις αυτές περιλαμβάνουν:

·41,4 δισ. EUR από την υποβολή στοιχείων ΦΠΑ (11 δισ. EUR από την κατάργηση των παλαιότερων υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων, 24,2 δισ. EUR από τη μείωση του κόστους κατακερματισμού στην ΕΕ, εξοικονόμηση 4,3 δισ. EUR με τη χρήση προσυμπληρωμένων δηλώσεων ΦΠΑ και οφέλη ηλεκτρονικής τιμολόγησης της τάξης των 1,9 δισ. EUR)·

·0,5 δισ. EUR από τον εξορθολογισμό και τις διασαφηνίσεις στον τομέα της οικονομίας πλατφορμών· και