ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 04.06.1997 
COM(97) 266 τελικό 
97/0153 (COD) 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
σχετικά με ενα κοινοτικό πρόγραμμα δράσης όσον αφορά 
τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, 
στο πλαίσιο των ενεργειών (ττον τομέα της δημόσιας υγείας 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την έγκριση ενός κοινοτικού προγράμματος δράσης, για την περίοδο 
1999-2003, όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, 
στο πλαίσιο των ενεργειών στον τομέα της δημόσιας υγείας 
(υποβληθείσες από την Επιτροπή) 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
σχετικά με ενα κοινοτικό πρόγραμμα δράσης όσον αφορά 
τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, 
στο πλαίσιο των ενεργειών στον τομέα της δημόσιας υγείας 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
Σελίδα 
Ζ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 
IL ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 
ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 4 
III ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ 
ΜΕΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 9 
IV. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΣΤΑ ΚΡΑ ΤΗ ΜΕΛΗ 
ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ 
ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 10 
V. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ 
ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 11 
VI. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΤΗΣ 
ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ 
ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 14 
VII. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ 
ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 15 
VIII ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΕΙΣ. 18 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Η προστασία της υγείας αποτελεί προτεραιότητα σύμφωνα με τα άρθρα 3(ξ) και 
129 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Ο ρόλος της 
Κοινότητας είναι να συμβάλλει στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της 
υγείας, κατευθύνοντας τις ενέργειες με στόχο την πρόληψη των ασθενειών, 
ενθαρρύνοντας ιδίως τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και, αν αυτό 
απαιτείται, υποστηρίζοντας τη δράση τους με την προώθηση του συντονισμού των 
πολιτικών και των προγραμμάτων τους, καθώς και της συνεργασίας με τρίτες 
χώρες και διεθνείς οργανισμούς που είναι αρμόδιοι στον τομέα της δημόσιας 
υγείας. 
2. Στην ανακοίνωση της 24ης Νοεμβρίου 1993 σχετικά με το πλαίσιο των ενεργειών 
στον τομέα της δημόσιας υγείας (COM (93) 559 τελικό), η Επιτροπή προσδιόρισε 
το πλαίσιο της μελλοντικής δράσης σε κοινοτικό επίπεδο για την επίτευξη των 
στόχων αυτών. Σύμφωνα με τα κριτήρια που καθορίζονται στην ανακοίνωση της 
Επιτροπής, οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση χαρακτηρίζονται ως θέμα 
προτεραιότητας για την ανάληψη δράσης της Κοινότητας στον τομέα της δημόσιας 
υγείας. 
3. Οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση είναι εκείνες που προκαλούνται ή 
επιδεινώνονται από την περιβαλλοντική ρύπανση. Στα περιβαλλοντικά 
προγράμματα, η ρύπανση ορίζεται ως το αποτέλεσμα που επιφέρουν στο 
περιβάλλον δραστηριότητες του ανθρώπου, με αποτέλεσμα να διαταραχθούν οι 
δυνατότητες απορρόφησης και αναζωογόνησης του οικοσυστήματος. Σε σχέση 
όμως με τη δημόσια υγεία, η ρύπανση ορίζεται στενότερα ως ανισορροπία ή 
διαταραχή του περιβάλλοντος, που οφείλεται είτε στον άνθρωπο είτε σε φυσικές 
αιτίες και που μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία. Οι 
ρύποι αυτοί μπορεί να είναι βιολογικοί, χημικοί ή φυσικοί και να παρουσιάζονται 
στον αέρα, στο έδαφος, στο νερό ή στα τρόφιμα. 
II. ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ 
ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
4. Η περιβαλλοντική ρύπανση ευθύνεται για προβλήματα υγείας που εμφανίστηκαν 
σε όλη την πορεία της ανθρώπινης ιστορίας. Οι ισχυρές όμως τάσεις 
αστικοποίησης και εκβιομηχάνισης και η ταχεία αύξηση του πληθυσμού οδήγησαν 
σε μεγαλύτερους αριθμούς και συγκεντρώσεις ρύπων και σε αύξηση του αριθμού 
των ατόμων που εκτίθενται σ'αυτούς. Με την επέκταση των γνώσεων σχετικά με 
τις επιδράσεις της ρύπανσης στην υγεία, ελήφθησαν μέτρα για τον έλεγχο της 
ρύπανσης και τη βελτίωση της υγιεινής και των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας, 
για παράδειγμα με την εγκατάσταση συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης στις 
πόλεις. Πράγματι, η πρόοδος όσον αφορά την κατάσταση της υγείας των 
πληθυσμών των κρατών μελών κατά τα τελευταία 200 έτη οφείλεται περισσότερο 
στα μέτρα αυτά, παρά στην βελτίωση της ιατρικής περίθαλψης και των μεθόδων 
θεραπείας. 
5. Σήμερα, στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, πολλές από τις ασθένειες που συνδέονται με 
κακές συνθήκες περιβάλλοντος και υγιεινής και οι οποίες ήταν ευρέως 
διαδεδομένες κατά το παρελθόν, όπως οι λοιμώδεις νόσοι που οφείλονται σε 
μολυσμένο νερό (χολέρα, τυφοειδής πυρετός), έχουν περιοριστεί σημαντικά και σε 
πολλές περιπτώσεις έχουν σχεδόν εξαλειφθεί. Αν και ορισμένες μολυσματικές 
ασθένειες εξακολουθούν να αποτελούν μείζονα κίνδυνο για την υγεία, ο 
χαρακτηρισμός "μάστιγα για την υγεία" στα κράτη μέλη αποδίδεται πλέον σε 
ασθένειες που προκαλούνται από τη συνδυασμένη δράση παραγόντων του 
περιβάλλοντος, της γενετικής και του τρόπου διαβίωσης, όπως αναπνευστικές 
ασθένειες, και ορισμένες μορφές καρκίνου. Στο πλαίσιο αυτό, σημαντικές μπορεί 
να είναι οι επιδράσεις της μακρόχρονης έκθεσης σε σχετικά χαμηλά επίπεδα 
ρύπανσης καθώς και της οξείας έκθεσης σε υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων. 
Συνδυασμένη δράση ενδέχεται επίσης να έχουν διαφορετικοί ρύποι. 
6. Παρ' όλο που οι ρύποι συμβάλλουν στην πρόκληση ή στην επιδείνωση των 
ασθενειών αυτών, και συνδέονται επίσης με επιπτώσεις στην υγεία που ενδέχεται 
να οδηγήσουν στη συνέχεια σε ασθένειες, ο βαθμός των επιδράσεων τους σε κάθε 
περίπτωση εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως είναι ο γονότυπος, η 
ηλικία, το επάγγελμα και ο τρόπος διαβίωσης των ατόμων. Ωστόσο, είναι σαφές 
ότι ακόμα και όταν η συμβολή ρύπου στην πρόκληση ή στην επιδείνωση 
συγκεκριμένης ασθένειας είναι σχετικά μικρή, οι επιδράσεις του ρύπου στη 
δημόσια υγεία μπορεί να είναι σημαντικές, αν η ασθένεια αυτή προκαλεί υψηλή 
νοσηρότητα ή θνησιμότητα. 
7. Η ρύπανση συμβάλλει σε πολλές από τις κύριες αιτίες νοσηρότητας και 
θνησιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως είναι, μεταξύ άλλων, τα 
αναπνευστικά προβλήματα, οι αλλεργίες, οι καρκίνοι, οι καρδιαγγειακές και 
μολυσματικές ασθένειες, οι νευρολογικές διαταραχές και οι ανοσοποιητικές 
ανεπάρκειες. 
ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 
8. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται έξαρση του επιπολασμου ορισμένων 
σοβαρών αναπνευστικών νόσων στην Κοινότητα (π.χ. του άσθματος). 
Ασθμα 
9. Το βρογχικό άσθμα είναι ασθένεια της αναπνευστικής οδού που χαρακτηρίζεται 
από ασυνήθιστη υψηλή ευαισθησία των αεραγωγών σε μεγάλη κλίμακα 
ερεθισμάτων, όπως εισπνεόμενων ερεθιστικών και αλλεργιογόνων ουσιών. Το 
άσθμα μπορεί να είναι είτε επεισοδιακό είτε χρόνιο, και σε ορισμένες περιπτώσεις 
οδηγεί στο θάνατο. 
10. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, παρατηρείται σημαντική αύξηση του επιπολασμου 
του άσθματος στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και σε άλλες αναπτυγμένες χώρες. Η 
κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει ανησυχίες στο κοινό σχετικά με την ασθένεια 
και τους αιτιολογικούς της παράγοντες. Στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, η αύξηση 
του ποσοστού των θανάτων που οφείλονται σε άσθμα ανήλθε σε 27% κατά τις 
περιόδους 1974-78 και 1980-84. Στη Φινλανδία, ο αριθμός των ατόμων με άσθμα 
υπερδιπλασιάστηκε μεταξύ του 1964 και του 1987 και μέχρι το 1994 έφθασε το 3% 
του πληθυσμού. Παρομοίως, στις Κάτω Χώρες, τα περιστατικά άσθματος μεταξύ 
ενηλίκων διπλασιάστηκαν κατά την περίοδο 1972-1991. Στο ΗΒ, παρατηρήθηκε 
παρόμοια αύξηση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του 1994, το 4% των ενηλίκων έπασχε 
από άσθμα, σε σημείο ώστε να χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση. Ιδιαίτερα 
ανησυχητικές είναι οι τάσεις του άσθματος μεταξύ των παιδιών. Ο επιπολασμός 
της νόσου στα παιδιά διπλασιάστηκε μεταξύ των δεκαετιών του ' 70 και του ' 80. 
Επίσης, στο ΗΒ, τα στοιχεία για το 1994 καταδεικνύουν ότι το 4-6% των παιδιών 
έπασχαν από άσθμα που απαιτούσε ιατρική παρακολούθηση. Υπολογίζεται ότι σε 
διπλάσιο ποσοστό παιδιών είχε διαγνωστεί άσθμα. Στη Δανία, κατά την περίοδο 
1987-1994, ο επιπολασμός της νόσου αυξήθηκε από 3% σε 5%. 
11. Υποστηρίζεται ότι μέρος της αύξησης αυτής που έχει αναφερθεί μπορεί να 
οφείλεται στις αλλαγές και στις βελτιώσεις των διαγνωστικών κριτηρίων και 
τεχνικών. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες που λαμβάνουν υπόψη τις αλλαγές αυτές 
καταλήγουν με κατηγορηματικό τρόπο στο συμπέρασμα ότι έχει σημειωθεί 
πραγματική και συνεχής αύξηση των περιπτώσεων άσθματος. Η αύξηση αυτή έχει 
αποδοθεί σε πολλούς παράγοντες. 
12. Το ενδιαφέρον των ερευνητών στράφηκε στη ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα ως 
πιθανής αιτίας του άσθματος. Παρ' όλο που τα επίπεδα ορισμένων ρύπων 
μειώθηκαν σε μεγάλο βαθμό, η σχετική σημασία των εκπομπών οχημάτων 
αυξήθηκε, όπως αυξήθηκε και ο επιπολασμός του άσθματος σε αρκετά κράτη μέλη. 
Η σημασία όμως του εξωτερικού περιβάλλοντος φαίνεται ότι είναι λιγότερο 
καθοριστική από τη σημασία της ποιότητας του αέρα σε κλειστό περιβάλλον και 
του τρόπου διαβίωσης. Ενδέχεται όμως να υπάρχει δεσμός μεταξύ ορισμένων 
ειδών ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της προφανούς αύξησης του επιπολασμου του 
άσθματος πρώιμης έναρξης που συνήθως παρατηρείται σε άτομα με ατοπία, 
δηλαδή στα άτομα που σχηματίζουν εύκολα αντισώματα ανοσοσφαιρινων Ε στα 
κοινά αλλεργιογόνα. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία πιστεύεται ότι έχουν οι 
αλλαγές του εσωτερικού περιβάλλοντος, που οφείλονται σε αλλαγές της 
κατασκευής οικοδομών, π.χ. αυξημένη χρησιμοποίηση κεντρικών συστημάτων 
θέρμανσης και μονωτικών υλικών (με αποτέλεσμα τη δημιουργία θερμού, υγρού 
εσωτερικού κλίματος που ευνοεί την ανάπτυξη ακάρεων οικιακής σκόνης και 
μυκήτων), καθώς και οι αλλαγές των τρόπων διαβίωσης, που υποχρεώνουν πλέον 
τους ανθρώπους να παραμένουν περισσότερο χρόνο σε εσωτερικό περιβάλλον. Το 
κάπνισμα, ιδίως στην περίπτωση των μητέρων, και η διατροφή συγκαταλέγονται 
στους παράγοντες που μπορούν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο. 
5 
13. Λόγω του μεγάλου αριθμού των ατόμων που πάσχουν από άσθμα στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα, οι παράγοντες που επιδεινώνουν την ασθένεια αποκτούν ιδιαίτερη 
σημασία από άποψη δημόσιας υγείας. Υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η εξωτερική 
ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει την κατάσταση των ασθματικών ατόμων. 
Αρκετές επιδημιολογικές μελέτες μεγάλης κλίμακας, στο πλαίσιο των οποίων 
αναλύθηκαν οι ημερήσιες διακυμάνσεις των συγκεντρώσεων ρύπων του αέρα, 
κατέδειξαν ότι η αύξηση των συγκεντρώσεων συνδέεται με σημαντική αύξηση των 
εισαγωγών σε νοσοκομεία για άσθμα, αύξηση των επισκέψεων σε παιδίατρους και 
σε τμήματα επειγόντων περιστατικών λόγω άσθματος και αύξηση της χρήσης 
φαρμάκων εκ μέρους ασθματικών ατόμων. 
Χρόνια αποφρακτικές πνευμονικές νόσοι 
14. Οι χρόνια αποφρακτικές πνευμονικές νόσοι (ΧΑΠΝ), κυρίως η βρογχίτιδα και το 
εμφύσημα, αποτελούν σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Για παράδειγμα, στη Γαλλία, υπολογίζεται ότι 2,5 
εκατομμύρια άτομα πάσχουν από χρόνια βρογχίτιδα, το ένα τρίτο των οποίων με 
χρόνια απόφραξη των αεραγωγών. Ο επιπολασμός των ΧΑΠΝ αυξάνεται ανάλογα 
με την ηλικία, και σήμερα είναι υψηλότερος στους άνδρες απ' ό,τι στις γυναίκες. Ο 
επιπολασμός είναι επίσης υψηλότερος μεταξύ των καπνιστών (σήμερα καπνίζουν 
περισσότερες γυναίκες), μεταξύ των ατόμων χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων 
και των ατόμων που εργάζονταν σε επαγγέλματα με υψηλές συγκεντρώσεις 
αερομεταφερόμενων σωματιδίων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του 1994, στη 
Φινλανδία, ο επιπολασμός στους ηλικιωμένους ανερχόταν σε 12,5% για τους 
άνδρες, αλλά ήταν μικρότερος (3%) στις γυναίκες. Όσον αφορά τη θνησιμότητα, οι 
ΧΑΠΝ αποτελούν αιτία πολλών θανάτων στις αναπτυγμένες χώρες. Σε ορισμένες 
χώρες παρατηρείται αύξηση του ποσοστού θνησιμότητας, π.χ. στη Γαλλία, όπου το 
ποσοστό θνησιμότητας αυξήθηκε κατά την περίοδο 1980-1991 από 26,7 ανά 
100.000 κατοίκους σε 29 ανά 100.000 κατοίκους για τους άνδρες και από 12,J σε 
17,0 για τις γυναίκες. 
15. Ωστόσο, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο επιπολασμός των ΧΑΠΝ 
στο γενικό πληθυσμό, επειδή η διάγνωση των νόσων πραγματοποιείται συνήθως 
μόνο σε ασθενείς νοσοκομείων με τη χρησιμοποίηση διαφόρων δοκιμασιών, 
συμπεριλαμβανομένων δοκιμασιών της πνευμονικής λειτουργίας. Είναι επίσης 
δυσχερής η σι»γκριση των επιπολασμών των νόσων αυτών στις διάφορες χώρες, 
επειδή χρησιμοποιούνται διαφορετικοί ορισμοί και δεν υπάρχουν πάντα 
διαθέσιμα στοιχεία. 
16. Όσον αφορά τους αιτιολογικούς παράγοντες των ΧΑΠΝ, όπως και στην 
περίπτωση του άσθματος, ορισμένοι από τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου 
είναι γενετικής φύσης και άλλοι έχουν σχέση με τη συμπεριφορά. Το κάπνισμα 
διαδραματίζει σίγουρα βασικό ρόλο, ενώ και η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει 
διαπιστωθεί ότι επιδεινώνει τις συνθήκες αυτές. Τα πρώτα αποτελέσματα του 
ευρωπαϊκού προγράμματος ΑΡΗΕΑ της Κοινότητας (Air Pollution and Health: a 
European Approach - Ατμοσφαιρική ρύπανση και υγεία: μία ευρωπαϊκή 
προσέγγιση) καταδεικνύουν ότι η αύξηση των ημερήσιων συγκεντρώσεων 
ορισμένων ρύπων έχει προφανή επίδραση τόσο στις εισαγωγές ασθενών σε 
ευρωπαϊκά νοσοκομεία όσο και στη θνησιμότητα λόγω ΧΑΠΝ. Χρειάζονται όμως 
πρόσθετες μελέτες, προκειμένου να προσδιοριστούν οι αιτιολογικοί παράγοντες, 
οι σχέσεις από άποψη χώρου και χρόνου μεταξύ των επιπέδων έκθεσης σε 
ατμοσφαιρικούς ρύπους και οι βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες. 
ΑΑΑΕΡΠΕΣ 
17. Κατά τα τελευταία 20 έτη, παρατηρείται σημαντική αύξηση σε όλη την Ευρώπη, και 
ιδίως στις αστικές περιοχές, των ασθενειών που χαρακτηρίζονται ως αλλεργίες. 
Από το 1970, ο επιπολασμός της αλλεργικής ρινίτιδας τόσο σε ενηλίκους όσο και 
σε παιδιά διπλασιάστηκε σε αρκετά κράτη της Κοινότητας, όπως στο ΗΒ και στη 
Σουηδία. Σήμερα, τα ποσοστά επιπολασμου στην Κοινότητα κυμαίνονται μεταξύ 2 
και 10%. 
18. Η ανταπόκριση σε ξένα αντιγόνα, την οποία αναλαμβάνει το ανοσοποιητικό 
σύστημα, επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, όπως γενετική προδιάθεση, 
διαιτητικές συνήθειες, τρόπος διαβίωσης και περιβαλλοντικά αλλεργιογόνα. 
Φαίνεται ότι, αν και οι γενετικοί παράγοντες διαδραματίζουν εξαιρετικά 
σημαντικό ρόλο, οι περιβαλλοντικοί ρύποι αποτελούν βασικούς παράγοντες 
επηρεασμού των συγκεκριμένων αλλεργιογόνων, στα οποία το άτομο θα αναπτύξει 
υπερευαισθησία. Μεταξύ αυτών, ιδιαίτερη σημασία έχουν βιολογικοί παράγοντες 
όπως η γύρη, τα λέπια από τρίχες ή πτερά ζώων και τα ακάρεα οικιακής σκόνης. 
19. Η αλλεργία από τη γύρη αποτελεί τη συνηθέστερη μορφή αλλεργικής νόσου. Πριν 
από 150 χρόνια, όταν περιγράφηκε για πρώτη φορά ο πυρετός από χόρτο, η 
αλλεργία αυτή ήταν σπάνια, αλλά τα τελευταία έτη αυξάνεται ταχύτατα, ιδίως στις 
αστικές περιοχές. Από τις αρχές του αιώνα, έχει αναγνωριστεί ευρέως η σχέση 
μεταξύ της ποσότητας της γύρης και του βαθμού των αλλεργικών συμπτωμάτων, 
όπως επιπεφυκίτιδας και ρινίτιδας. Επειδή όμως η ποσότητα της γύρης στην 
ατμόσφαιρα δεν έχει αυξηθεί, η αύξηση των αλλεργιών που έχει παρατηρηθεί δεν 
μπορεί να οφείλεται μόνο στον παράγοντα αυτό. 
20. Η επίδραση που ασκούν οι ατμοσφαιρικοί ρΐυιοι είναι ένας παράγοντας που 
πρέπει να ληφθεί υπόψη, καθόσον ενδέχεται να επιδεινώσουν την κατάσταση με 
τρεις τρόπους. Πρώτον, μπορούν να αυξήσουν την ανάπτυξη αλλεργίας από γύρη, 
επηρεάζοντας άμεσα τους κόκκους της γύρης ώστε να καταστούν περισσότερο 
αλλεργιογόνοι. Δεύτερον, έχει αποδειχθεί ότι οι άνθρωποι είναι περισσότερο 
ευάλωτοι στις αλλεργιογονες ουσίες αν έχουν ήδη εκτεθεί σε ορισμένους ρύπους 
του εξωτερικού ατμοσφαιρικού αέρα, όπως είναι τα σωματίδια. Τέλος, η έκθεση σε 
ρύπους που ευρίσκονται στην ατμόσφαιρα των πόλεων, όπως αιωρούμενα 
σωματίδια και καπνός τσιγάρων, μπορεί να προκαλέσει γενική αύξηση της 
δραστηριότητας των αεραγωγών, για παράδειγμα βοηθώντας τους κόκκους της 
γύρης να διεισδύσουν στον ανθρώπινο οργανισμό. 
21. Η ρύπανση του εσωτερικού αέρα αποτελεί επίσης παράγοντα που πρέπει να 
ληφθεί υπόψη. Τα κύρια αλλεργιογόνα στο εσωτερικό περιβάλλον είναι οι πτώσεις 
ακαρεων οικιακής σκόνης, οι σπόροι μυκήτων και τα λέπια από τρίχες ή πτερά 
ζώων. Τα ακάρεα οικιακής σκόνης που ζουν κυρίως μέσα και πάνω σε στρώματα, 
κλινοσκεπάσματα και στη σκόνη των πατωμάτων μπορούν να προκαλέσουν 
αλλεργικές αντιδράσεις και να επιδεινώσουν υπάρχοντα αναπνευστικά αλλεργικά 
συμπτώματα. Ο επιπολασμός της ευαισθησίας στα ακάρεα αυτά έχει υπολογιστεί 
ότι ανέρχεται σε περίπου 30% σε ορισμένες χώρες. Όπως προαναφέρθηκε, η 
μόνωση και ο κακός εξαερισμός μπορεί να συμβάλλουν στην αύξηση των ακάρεων 
της οικιακής σκόνης και των μυκήτων. 
ΑΑΛΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 
22. Αρκετές άλλες ασθένειες έχουν σχέση με τη ρύπανση, συμπεριλαμβανομένων των 
καρδιαγγειακών νόσων και του καρκίνου που καλύπτονται ήδη από προγράμματα 
της Κοινότητας στον τομέα της δημόσιας υγείας. 
23. Οι καρδιαγγειακές νόσοι αποτελούν τη συνηθέστερη αιτία θανάτων στην 
Κοινότητα. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας εκτιμά ότι το 1-2% της 
καρδιαγγειακής θνησιμότητας στην Ευρώπη (σε άτομα με προϋπάρχουσα 
ασθένεια) μπορεί να οφείλεται σε μικρές αυξήσεις της ρύπανσης του αέρα από 
μικρής διαμέτρου σωματίδια, ποσοστό που φθάνει το 3% στις περιοχές με τη 
μεγαλύτερη ρύπανση. Έχει διαπιστωθεί ότι υπάρχει σχέση μεταξύ του επιπέδου 
των λεπτών σωματιδίων (με διάμετρο μικρότερη από ΙΟμπι ή μικρότερη από 2,5 
μιτι) που ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα σε δεδομένη ημέρα και του επιπέδου 
θνησιμότητας σε άτομα με προϋπάρχουσες καρδιαγγειακές ή αναπνευστικές 
ασθένειες. Οι φυσιολογικοί μηχανισμοί που συμμετέχουν στη διαδικασία αυτή δεν 
είναι ακόμα γνωστοί, αλλά πιστεύεται ότι τα σωματίδια μπορεί να εμποδίσουν την 
πνευμονική λειτουργία και να προκαλέσουν οξείες φλεγμονώδεις αντιδράσεις. 
24. Υπάρχουν ενδείξεις ότι άλλοι ρύποι, όπως ο καπνός τσιγάρων στην ατμόσφαιρα 
και το μονοξείδιο του άνθρακα, μπορούν επίσης να προκαλέσουν καρδιαγγειακές 
νόσους. 
25. Ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη, μετά τις καρδιαγγειακές νόσους, συνηθέστερη 
αιτία θανάτων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Εδώ και καιρό έχει διαπιστωθεί η 
καρκινογένεση από χημικές ουσίες σε επαγγελματικό περιβάλλον. Οι περισσότερες 
καρκινογόνες χημικές ουσίες έχουν αποτελέσει αντικείμενο νομοθετικών 
ρυθμίσεων, τόσο εκ μέρους των κρατών μελών όσο και εκ μέρους της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας, προκειμένου να μειωθούν τα επίπεδα έκθεσης. Η παρουσία ακόμα και 
χαμηλών επιπέδων καρκινογόνων ουσιών, είτε φυσικών είτε προϊόντων 
ανθρώπινης δραστηριότητας, έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με τις τυχόν 
επιδράσεις τους στη γενική ρύπανση. Υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που πρέπει 
να εξεταστούν προσεκτικά στην αιτιολόγηση της ασθένειας αυτής, 
συμπεριλαμβανομένης της μακράς λανθάνουσας περιόδου. Μελέτες σχετικά με τη 
γεωγραφική κατανομή των καρκίνων παρέχουν ορισμένες ενδείξεις όσον αφορά 
τις τυχόν επιδράσεις περιβαλλοντικών παραγόντων στην πρόκληση των καρκίνων 
αυτών. Ωστόσο, πιστεύεται ότι τα τρία τέταρτα των περιπτώσεων καρκίνων 
συνδέονται με τον τρόπο διαβίωσης, ενώ μόνο το κάπνισμα είναι υπεύθυνο για το 
ένα τρίτο της θνησιμότητας από καρκίνο. Παρ' όλο που ο κύριος αιτιολογικός 
παράγοντας του καρκίνου των πνευμόνων είναι το κάπνισμα, η νόσος αυτή 
προσβάλει και μη καπνιστές. Οι εκτιμήσεις διαφέρουν, αλλά εικάζεται ότι το 9-
13% περίπου των περιπτώσεων στην Ευρώπη συνδέονται με έκθεση σε καπνό 
τσιγάρων στην ατμόσφαιρα, δηλαδή με παθητικό κάπνισμα σε εσωτερικό 
περιβάλλον. 
26. Ανησυχίες έχει επίσης δημιουργήσει στο ευρύ κοινό η αύξηση της χρησιμοποίησης 
ηλεκτρικής ενέργειας στο οικιακό και το εργασιακό περιβάλλον, καθώς και 
τηλεπικοινωνιακών συσκευών και μηχανημάτων ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης που 
έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά 
πεδία (Η ΜΠ) και ακτινοβολία. Εκφράζονται φόβοι σχετικά με τις τυχόν συνέπειες 
για την υγεία, ιδίως όσον αφορά τους κινδύνους που ενδεχομένως διατρέχουν οι 
κάτοικοι περιοχών που ευρίσκονται κοντά σε γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής 
ενέργειας να προσβληθούν από παιδική λευχαιμία ή καρκίνο του εγκεφάλου. 
8 
Ωστόσο, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία αυξάνουν τον 
κίνδυνο καρκίνου. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής (Μη ιοντίζουσα 
ακτινοβολία: πηγές, εκθέσεις και συνέπειες για την υγεία - CEC/V/1/LUX35/95), τα 
υπάρχοντα επιδημιολογικά στοιχεία είναι ανεπαρκή για την εξαγωγή 
συμπερασμάτων, ενώ από τις βιολογικές μελέτες δεν έχουν μέχρι σήμερα 
διαπιστωθεί προφανείς βιολογικοί μηχανισμοί για την καρκινογένεση από ΗΜΠ. 
27. Ο επιπολασμός μεταδοτικών νόσων συνδέεται πολλές φορές με την 
περιβαλλοντική ρύπανση. Για παράδειγμα, η μόλυνση του πόσιμου νερού και των 
τροφίμων από μικροβιολογικούς παράγοντες μπορεί να προκαλέσει ηπατίτιδα Α, 
τυφοειδή πυρετό, χολέρα και δυσεντερία, ενώ η φυματίωση συνδέεται με κακές 
συνθήκες διαβίωσης. Οι βελτιώσεις στους τομείς της δημόσιας υγιεινής και της 
στέγασης, π.χ. ορθή διαχείριση αποβλήτων, αποχέτευση, επεξεργασία και 
αποθήκευση τροφίμων, κ.λπ., σε συνδυασμό με τον εμβολιασμό του πληθυσμού και 
άλλες ιατρικές παρεμβάσεις, έχουν περιορίσει σημαντικά τους κινδύνους από τις 
ασθένειες αυτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πλην όμως η επίπτωση ασθενειών που 
σχετίζονται με μόλυνση τροφίμων, ιδίως από σαλμονέλα, καμπυλοβακτήρια και 
λιστερία, αυξήθηκε σε ορισμένες χώρες και προκαλεί ανησυχίες. 
28. Οι ακουστικές και μη ακουστικές επιπτώσεις στην υγεία που προκαλούνται από 
το θόρυβο αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Τα διαθέσιμα στην Ευρώπη 
στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα επίπεδα του θορύβου στο αστικό περιβάλλον 
αυξάνονται συνεχώς. Στις αστικές περιοχές, σημαντικές πηγές θορύβου βάθους 
αποτελούν η οδική κυκλοφορία, οι σιδηρόδρομοι, τα αεροπλάνα, οι βιομηχανικές 
και οι κατασκευαστικές εργασίες. Επίσης, οι αλλαγές στον τρόπο διαβίωσης, όπως 
η αυξημένη χρήση οικιακών στερεοφωνικών συστημάτων και η έκθεση σε υψηλά 
επίπεδα θορύβου (π.χ. σε ντισκοτέκ) συνδέονται με προβλήματα ακοής. Εκτός από 
τα προβλήματα ακοής, στις ακουστικές επιπτώσεις στην υγεία συγκαταλέγονται 
τυχόν προβλήματα ομιλίας και ανάπτυξης της αντίληψης των παιδιών. Στις μη 
ακουστικές επιπτώσεις στην υγεία από το θόρυβο συγκαταλέγονται το στρες, το 
άγχος και η διαταραχή του ύπνου. 
III. ΠΡΟΑΗΨΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 
29. Η πρόληψη των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση έχει τρεις συνιστώσες: 
Πρώτον, μείωση του όγκου των ρύπων με εφαρμογή μέτρων στην πηγή· δεύτερον, 
περιορισμός της έκθεσης των ατόμων στους ρύπους αυτούς· και τρίτον, άμβλυνση 
των συνεπειών για τα άτομα που εκτίθενται. Τόσο τα κράτη μέλη όσο και η 
Κοινότητα έχουν λάβει αρκετά μέτρα για τις δύο πρώτες συνιστώσες: για τον 
έλεγχο των επιπέδων ρύπανσης στον αέρα, στο νερό, στα τρόφιμα, τη διαχείριση 
αποβλήτων και την προστασία από την ακτινοβολία, καθώς και για την έρευνα 
όσον αφορά τις επιπτώσεις στην υγεία και για τον περιορισμό της έκθεσης σε 
ρύπους τόσο στο εργασιακό όσο και στο οικιακό περιβάλλον. 
30. Η μείωση των επιπέδων όλων των ρύπων ή ο περιορισμός της έκθεσης των ατόμων 
στους ρύπους αυτούς, σε σημείο ώστε να μην υπάρχουν κίνδυνοι επιπτώσεων για 
την υγεία, είναι στόχοι ανέφικτοι ή δυσανάλογα δαπανηροί σε σχέση με τα 
αποτελέσματα. Όσον αφορά τους φυσικούς και, ενδεχομένως, επιβλαβείς 
παράγοντες του περιβάλλοντος, όπως είναι οι υπεριώδεις ακτίνες, η γύρη και 
ορισμένες τοξίνες από φυσικές αιτίες, ο έλεγχος της έκθεσης μπορεί να επιτευχθεί 
με αλλαγές στην ατομική συμπεριφορά. Ωστόσο, οι δυνατότητες συνδυασμένης 
δράσης των ατμοσφαιρικών ρύπων και της γύρης καθιστούν εφικτή τη μείωση των 
επιδράσεων της γύρης με τον έλεγχο της ρύπανσης του περιβάλλοντος αέρα. 
9 
Επιπροσθέτως, οι έλεγχοι των επιπέδων των ρύπων που είναι κατάλληλοι για την 
προστασία του γενικού πληθυσμού μπορεί να αποδειχθούν ανεπαρκείς για την 
πρόληψη επιβλαβών συνεπειών για την υγεία ορισμένων ευπαθών ατόμων ή 
πληθυσμιακών ομάδων, όπως είναι τα παιδιά ή οι ηλικιωμένοι. 
31. Για τους λόγους αυτούς, είναι απαραίτητη η συμπλήρωση των μέτρων που 
αποσκοπούν στον έλεγχο των εκπομπών και της έκθεσης σε ρύπους με ενέργειες 
δημόσιας υγείας που θα απευθύνονται άμεσα στο ευρύ κοινό. Οι ενέργειες αυτές 
έχουν ως στόχο την πρόληψη ασθενειών με τον περιορισμό της έκθεσης των 
ατόμων και την άμβλυνση των επιβλαβών συνεπειών για την υγεία. Παράδειγμα 
τέτοιας ενέργειας αποτελεί η οδηγία για την ποιότητα του αέρα του περιβάλλοντος 
(Οδηγία του Συμβουλίου 96/62/ΕΚ της 27ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την 
εκτίμηση και τη διαχείριση της ποιότητας του αέρα του περιβάλλοντος ΕΕ αριθ. L 
296 της 21.11.96, σ. 55-63). Η οδηγία ορίζει ανώτατες τιμές για την προστασία της 
ανθρώπινης υγείας και παρέχει τη δυνατότητα καθορισμού επιπέδων ρύπανσης 
βάσει των οποίων τα κράτη μέλη θα ενημερώνουν το κοινό ή θα εκδίδουν 
προειδοποιήσεις σε περίπτωση χαμηλής ποιότητας του αέρα. 
32. Προϋπόθεση για την αποτελεσματική ειραρμογή τέτοιων προληπτικών μέτρων 
είναι η ύπαρξη κατάλληλων πληροφοριών σχετικά με τα προβλήματα που 
πρόκειται να αντιμετωπιστούν. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τα διαθέσιμα 
στοιχεία δεν παρέχουν σαφή εικόνα της σχέσης μεταξύ περιβαλλοντικής ρύπανσης 
και νόσων, ιδίως όσον αφορά τις ποσοτικές σχέσεις μεταξύ της έκθεσης και των 
συνεπειών της. Παρ' όλο που τόσο η Κοινότητα όσο και τα κράτη μέλη συλλέγουν 
από μακρού στοιχεία σχετικά με την περιβαλλοντική ρύπανση, τα στοιχεία αυτά 
αφορούν κυρίως επίπεδα και είδη ρύπανσης. Δεν υπάρχουν στοιχεία στα κράτη 
μέλη σχετικά με τις οξείες, κυρίως, επιπτώσεις των ρύπων στην υγεία. Ούτε έχουν 
διαπιστωθεί σε πολλές περιπτώσεις οι ακριβείς αιτιώδεις σχέσεις. Το έργο αυτό 
είναι δυσχερές, εξαιτίας των προβλημάτων που υπάρχουν για την επακριβή 
μέτρηση της έκθεσης, νι ιδίως της μακροχρόνιας, καθώς και για τη διαπίστωση 
των δεσμών μεταξύ, αφενός, των επιπέδων έκθεσης ατόμων ή πληθυσμών σε 
ρύπους και, αφετέρου, των μακροπρόθεσμων συνεπειών για την υγεία. Οι μακρές 
λανθάνουσες περίοδοι μεταξύ της έκθεσης σε ρύπο και της εκδήλωσης των 
κλινικών συμπτωμάτων, καθώς και η ύπαρξη παραγόντων σύγχυσης δημιουργούν 
πρόσθετα προβλήματα. Επιπλέον, υπάρχουν σχετικά περιορισμένα στοιχεία για 
την Κοινότητα στο σύνολο της, θέμα για το οποίο πρέπει να ληφθούν σχετικά 
μέτρα. 
IV. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΗ1ΥΙΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΑΗ ΚΑΙ 
ΑΙΕΘΝΩΣ ΠΑ ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ME TH ΡΥΠΑΝΣΗ 
Κράτη μέλη 
33. Η αυξανόμενη σημασία των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση σε όλη την 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα και οι ολοένα μεγαλύτερες ανησυχίες του κοινού οδήγησαν 
αρκετά κράτη μέλη να λάβουν προληπτικά μέτρα, ιδίως για το άσθμα και τις άλλες 
αναπνευστικές ασθένειες και για τις αλλεργίες. Για παράδειγμα, στη Δανία, το 
Υπουργείο Υγείας κατάρτισε το 1993 "Σχέδιο δράσης για την ενίσχυση της 
πρόληψης του άσθματος και της αλλεργίας", ενώ τον επόμενο χρόνο το Υπουργείο 
Υγείας της Γαλλίας και η Γαλλική Επιτροπή Εκπαίδευσης για την Υγεία έθεσαν σε 
εφαρμογή τετραετές πρόγραμμα με στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού και των 
ιατρών σχετικά με τις ασθένειες αυτές. 
10 
34. Ιδιαίτερα όσον αφορά το άσθμα, η Φινλανδία κατάρτισε δεκαετές πρόγραμμα που 
περιλαμβάνει σειρά μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της ενημέρωσης και της 
πρώιμης διάγνωσης, στην ενίσχυση της καθοδηγούμενης αυτοπερίθαλψης και στη 
μείωση των ερεθιστικών παραγόντων στην ατμόσφαιρα που προκαλούν άσθμα, 
όπως είναι ο καπνός από τσιγάρα. Όσον αφορά τις αλλεργίες, η Σουηδία 
πραγματοποίησε εκστρατεία σε εθνικό επίπεδο με τίτλο "1995: έτος αλλεργίας", 
που περιλάμβανε μεταξύ άλλων περιοδεύουσα έκθεση (το "τρένο της αλλεργίας") 
με στόχο τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τις πρακτικές επιδράσεις των 
αλλεργιών στη ζωή των ανθρώπων, μέτρα προώθησης της κατάρτισης ομάδων με 
ιδιαίτερη σημασία (π.χ. καθηγητών και γονέων), καθώς και μέτρα ενίσχυσης 
τοπικών σχεδίων. 
Ενέργειες σε διεθνές επίπεδο 
35. Σε διεθνές επίπεδο, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), διοργάνωσε, με τη 
χρηματοδοτική υποστήριξη της Επιτροπής, τη δεύτερη ευρωπαϊκή διάσκεψη για το 
περιβάλλον και την υγεία. Για τη διάσκεψη αυτή, που πραγματοποιήθηκε τον 
Ιούνιο του 1994 στο Ελσίνκι με τη συμμετοχή 47 κρατών μελών της ΠΟΥ/EURO, 
καταρτίστηκε έκθεση σχετικά με την περιβαλλοντική υγιεινή στην περιοχή της 
Ευρώπης με τίτλο "Ανησυχία για το αύριο της Ευρώπης". Οι συμμετέχοντες 
ενέκριναν το σχέδιο δράσης περιβαλλοντικής υγιεινής για την Ευρώπη, μια 
στρατηγική για την πρόληψη και τον έλεγχο των κινδύνων υγιεινής του 
περιβάλλοντος, και υιοθέτησαν διακήρυξη με τίτλο "Δράση για το περιβάλλον και 
την υγεία στην Ευρώπη". Στο πλαίσιο αυτό, οι χώρες που συμμετείχαν ανέλαβαν 
τη δέσμευση να αναθέσουν στα αρμόδια υπουργεία τους για την υγεία και το 
περιβάλλον την από κοινού ανάπτυξη εθνικών σχεδίων δράσης για την υγιεινή του 
περιβάλλοντος μέχρι τα τέλη του 1997. Η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι 
δύο από τις έξι χώρες που συμμετέχουν σε δοκιμαστικό σχέδιο για την ανάπτυξη 
σχεδίων δράσης μέχρι το 1996 και την ανταλλαγή εμπειριών με άλλες χώρες. 
36. II διάσκε\|>η ίδρυσε επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Περιβάλλοντος και Υγείας, η 
οποία θα υποστηρίξει την ανάπτυξη των εθνικών σχεδίων δράσης για την υγιεινή 
του περιβάλλοντος και θα βοηθήσει το συντονισμό και την αξιολόγηση της 
εφαρμογής του σχεδίου δράσης περιβαλλοντικής υγιεινής για την Ευρώπη. Η 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπροσωπείται στην εν λόγω επιτροπή, προκειμένου να 
εξασφαλιστεί ότι οι ενέργειες αυτές συμπληρώνουν και δεν επικαλύπτουν τις 
ενέργειες της Κοινότητας. 
V. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ 
ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 
Πολιτική για το περιβάλλον 
37. Στο πλαίσιο του πέμπτου προγράμματος δράσης της Κοινότητας για το 
περιβάλλον "Στόχος η αειφορία" (ΕΕ αριθ. C 138 της 17.5.93), έχουν ληφθεί πολλά 
μέτρα για τον έλεγχο της ρύπανσης και των επιπέδων έκθεσης. Μεταξύ των 
προτεραιοτήτων του προγράμματος σι^καταλέγονται η "βελτίωση της δημόσιας 
υγείας και ασοράλειας" και η ένταξη των απαιτήσεων για την προστασία του 
περιβάλλοντος σε όλες τις πτι>χές της κοινοτικής πολιτικής και της διαδικασίας 
για τη λήψη αποφάσεων. Το πρόγραμμα αυτό βασίζεται στην εκτεταμένη 
νομοθεσία της Κοινότητας όσον αφορά τη ρύπανση του αέρα, των υδάτων και του 
11 
εδάφους, τα χημικά προϊόντα, τη διάθεση αποβλήτων και την προστασία από τη 
ραδιενέργεια. 
38. Πρόσφατα, εγκρίθηκε οδηγία πλαίσιο για την ποιότητα του αέρα (Οδηγία του 
Συμβουλίου 96/62/ΕΚ της 27ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την εκτίμηση και τη 
διαχείριση της ποιότητας του αέρα του περιβάλλοντος ΕΕ αριθ. L 296 της 21.11.96, 
σ. 55-63). Με αυτήν την οδηγία πλαίσιο, η Επιτροπή αποβλέπει στη θέσπιση ή την 
αναθεώρηση της νομοθεσίας σχετικά με τα πρότυπα ποιότητας του αέρα του 
περιβάλλοντος για τους κυριότερους ατμοσφαιρικούς ρύπους, αφού ληφθούν 
υπόψη οι επιδράσεις στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον. Οι σχετικές 
προτάσεις θα προβλέπουν επίσης τη διάδοση πληροφοριών στο κοινό. 
39. Νέες πρωτοβουλίες αναπτύσσονται σε διάφορους τομείς, όπως ο έλεγχος των 
εκπομπών οχημάτων, η αναθεώρηση οδηγιών σχετικά με την ποιότητα του πόσιμου 
ύδατος και των υδάτων κολύμβησης, η ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις 
συνέπειες της ακτινοβολίας για την υγεία και η χάραξη στρατηγικής για τη μείωση 
των κινδύνων από χημικά προϊόντα. Από την άλλη πλευρά, συνεχίζονται οι 
εργασίες στο πλαίσιο της οδηγίας για την ταξινόμηση και την επισήμανση νέων και 
παλαιότερων επικίνδυνων χημικών ουσιών (ΕΕ αριθ. L 133 της 30.5.88) και της 
οδηγίας για την ταξινόμηση και την Ρ;πισήμανση επικίνδυνων παρασκευασμάτων 
(ΕΕ αριθ. L 187 της 16.7.88, σελ. 14). Οι οδηγίες αυτές ορίζουν τα κριτήρια που 
πρέπει να πληρούνται για την ταξινόμηση των χημικών βάσει, π.χ. της δερματικής 
τοξικότητας, της τοξικότητας λόγω εισπνοής, της ικανότητας ευαισθητοποίησης 
του δέρματος και του δερματικών ή οφθαλμικών ερεθισμών. Τα κριτήρια αυτά θα 
αναθεωρούνται σύμφωνα με τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα. 
40. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος έχει ως αποστολή να παρέχει στους 
επιτελείς σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο αντικειμενικές, αξιόπιστες και 
συγκρίσιμες πληροφορίες. Η υπηρεσία συνεργάζεται στενά με τις εθνικές αρχές 
και την Επιτροπή και συ/κεντρώνει πληροφορίες σχετικά με τη ρύπανση στον 
αέρα και στο νερό, καθώς και στοιχεία σχετικά με τις πηγές της ρύπανσης που θα 
αποδειχθούν χρήσιμα για τη μελέτη των νόσων που σχετίζονται με τη ρύπανση. Η 
υπηρεσία συνεργάζεται επίσης με την ΠΟΥ και έχει καταρτίσει πρώτη έκθεση για 
το περιβάλλον και την υγεία. Σκοπεύει επίσης να πραγματοποιήσει περαιτέρω 
μελέτες στον τομέα αυτό. 
41. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος 
συγκέντρωσαν πρόσφατα εκτενείς πληροφορίες για τα σημερινά και τα μελλοντικά 
επίπεδα ρύπανσης. Επιπροσθέτως, εφαρμόζονται ήδη μέτρα για τη μείωση των 
ανθρωπογενών εκπομπών ατμοσφαιρικών ρύπων, στο πλαίσιο αρκετών 
κοινοτικών πρωτοβουλιών, π.χ. του προγράμματος Auto Oil και της σχετικής 
νομοθεσίας για τις εκπομπές οχημάτων με κινητήρα (ΕΕ αριθ. L 100 της 19.4.94, σ. 
42), της οδηγίας σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και τον έλεγχο της 
ρύπανσης (ΕΕ αριθ. C 87 της 25.3.96, σ. 8) και της οδηγίας για τον έλεγχο των 
εκπομπών από μη οδικά κινητά μηχανήματα (ΕΕ αριθ. C 328 της 7.12.95, σ. 1). 
Ενέργειες σε άλλους τομείς πολιτικής 
42. Σχετικές κοινοτικές πρωτοβουλίες αναπτύσσονται και σε άλλους τομείς πολιτικής. 
Στο πλαίσιο της πολιτικής τροφίμων, το Συμβούλιο ενέκρινε το 1995 τρεις οδηγίες 
σχετικά με ανώτατα επίπεδα καταλοίπων ορισμένων δραστικών ουσιών των 
παρασιτοκτόνων. Στον τομέα της υγείας και ασφάλειας κατά την εργασία, υπάρχει 
εκτεταμένη, σύγχρονη νομοθεσία για την προστασία των εργαζομένων, καθώς και 
οδηγίες για τους φυσικούς, χημικούς και βιολογικούς παράγοντες κατά την 
12 
εργασία. Υλοποιούνται επίσης ενέργειες για τα όρια επαγγελματικής έκθεσης σε 
χημικές ουσίες (καθώς και επέκταση της ισχύουσας οδηγίας για την επαγγελματική 
έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες) και για την ανάπτυξη του προγράμματος Safety 
Action for Europe (SAFE) που έχει ως στόχο τη βελτίωση της υγιεινής και της υγείας 
κατά την εργασία, ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. 
43. Το 1995, η Επιτροπή παρουσίασε επίσης την πράσινη βίβλο για μία ενεργειακή 
πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης (COM(94) 659 τελικό 11.1.1995) που, μεταξύ 
άλλων, καλύπτει θέματα δημόσιας υγείας και περιέχει προτάσεις για την 
υποστήριξη των νέων καθαρών τεχνολογιών για τη μείωση των εκπομπών ρύπων. 
Τέλος, στο πλαίσιο του προγράμματος για την έρευνα και την τεχνολογική 
ανάπτυξη, υλοποιούνται σχετικά ερευνητικά προγράμματα βάσει των 
προγραμμάτων για το περιβάλλον και το κλίμα, τη γεωργία και την αλιεία και τη 
βιοϊατρική και την υγεία. Στο πλαίσιο του τέταρτου προγράμματος πλαισίου της 
Κοινότητας για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (απόφαση 94/1110/ΕΚ 
της 26.04.1994, ΕΕ L 126, 18.05.94, σελ. 1, όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση 
96/616/ΕΚ της 25.03.96, ΕΕ L 86, 04.04.96, σελ. 69), και συγκεκριμένα του 
προγράμματος για τη βιοϊατρική και την υγεία, η έρευνα στον τομέα των "χρόνιων 
νόσων, της γήρανσης και των ασθενειών που έχουν σχέση με το γήρας" στρέφεται 
στον προσδιορισμό των αιτιών, συμπεριλαμβανομένων περιβαλλοντικών 
παραγόντων, στη θεραπεία και στη διαχείριση αναπνευστικών προβλημάτων, 
μεταξύ των οποίων του άσθματος. Η έρευνα στον τομέα της "επαγγελματικής και 
περιβαλλοντικής υγείας" καλύπτει τον εντοπισμό και τον έλεγχο σημαντικών 
παραγόντων κινδύνου σε σχέση με αναπνευστικά προβλήματα και αλλεργίες που 
έχουν σημασία για τη δημόσια και την επαγγελματική υγεία. 
Συμβούλιο 
44. Στο ψήφισμα του της 11ης Νοεμβρίου 1991 (ΕΕ αριθ. C 304 της 23.11.91, σ. 5), το 
Συμβούλιο και οι υπουργοί Υγείας των κρατών μελών, που συνήλθαν στα πλαίσια 
του Συμβουλίου, κάλεσαν την Επιτροπή να καταγράψει, σε στενή συνεργασία με 
τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, τις γνώσεις και τις εμπειρίες που έχουν 
συγκεντρώσει τα κράτη μέλη, η Κοινότητα και οι διεθνείς οργανισμοί όσον αφορά 
τη σχέση μεταξύ υγείας και περιβάλλοντος. 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
45. Στο ψήφισμα του Α4-0311/95 (ΕΕ αριθ. C 032 της 05.02.96, σ. 15-24) σχετικά με το 
μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα κοινωνικής δράσης 1995-1997, το Κοινοβούλιο ζήτησε 
από την Επιτροπή να υποβάλει, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών, το 
πρόγραμμα δράσης που αναφέρεται στην ανακοίνωση πλαίσιο της Επιτροπής 
σχετικά με τη δημόσια υγεία για τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, 
καθώς και τα άλλα δύο προγράμματα που προβλέπονται για τις σπάνιες ασθένειες 
και για τα ατυχήματα και τους τραυματισμούς. 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
46. Κατά τα τελευταία έτη, η ΟΚΕ υπέβαλε διάφορες γνωμοδοτήσεις όσον αφορά την 
περιβαλλοντική ρύπανση και την υγεία. Στη γνωμοδότηση ευρείας κλίμακας της 
6ης Ιουλίου 1994, σχετικά με το πλαίσιο ανακοίνωσης της Επιτροπής για τη 
δημόσια υγεία, η ΟΚΕ κάλεσε την Επιτροπή να υιοθετήσει ευρεία προσέγγιση στο 
θέμα αυτό και τόνισε τη σημασία του περιβάλλοντος για την προώθηση της υγείας. 
13 
VI. ΜΕΘΟΑΟΑΟΠΑ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ 
ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 
47. Οι μελλοντικές ενέργειες της Κοινότητας στον τομέα της δημόσιας υγείας για τις 
ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το μεγάλο 
όγκο του έργου που έχει υλοποιηθεί μέχρι σήμερα, ιδίως βάσει των άρθρων 129 
και 130 Ρ της συνθήκης ΕΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 129 της συνθήκης, οι ενέργειες 
για τη δημόσια υγεία αποβλέπουν κυρίως στην ενθάρρυνση της συνεργασίας των 
κρατών μελών και στην υποστήριξη της δράσης τους, στην προώθηση, σε στενή 
επαφή με αυτά, του συντονισμού των πολιτικών και των προγραμμάτων τους και 
στην ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες και τους αρμόδιους διεθνείς 
οργανισμούς σε θέματα δημόσιας υγείας. 
48. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η Κοινότητα λαμβάνει μέτρα στον 
τομέα αυτό μόνον εάν και στο βαθμό που οι διαστάσεις ή τα αποτελέσματα της 
προτεινόμενης δράσης μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα από την Κοινότητα, 
παρά με ενέργειες σε εθνικό επίπεδο. Η δράση της Κοινότητας πρέπει επίσης να 
είναι ανάλογη των στόχων που θα επιτευχθούν, οι οποίοι επιλέγονται βάσει 
προηγούμενης εκτίμησης και αναμένεται να αποδώσουν προστιθέμενη αξία. 
49. Εξαιτίας των περιορισμένων πόρων που διατίθενται, το πρόγραμμα της 
Κοινότητας για τη δημόσια υγεία δεν θα πρέπει, από πρακτική άποψη, να εξετάσει 
το σύνολο των πολυάριθμων ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση. Αν 
επιχειρηθεί τούτο, θα μειωθεί η αποτελεσματικότητα του προγράμματος, καθόσον 
οι ενέργειες θα στερούνται συνεκτικότητας και θα αυξηθεί ο κίνδυνος 
επικαλύψεων με άλλα κοινοτικά προγράμματα. 
50. Προκειμένου να επιλεγούν οι σχετικές με τη ρύπανση ασθένειες που θα 
αποτελέσουν τις προτεραιότητες του προγράμματος, θα εξεταστούν ορισμένα 
κριτήρια επιλογής με βάση τη μεθοδολογία για τον καθορισμό προτεραιοτήτων 
που περιγράφεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής COM (93) 559 σχετικά με το 
πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας. Για την επιλογή των 
προτεραιοτήτων εξετάζεται κατά πόσο: 
ενέργειες δημόσιας υγείας σχετικά με την ασθένεια δεν υλοποιούνται στο 
πλαίσιο άλλων κοινοτικών προγραμμάτων 
υπάρχουν ενδείξεις ότι τα σημερινά επίπεδα έκθεσης σε ρυπαντές 
αντιπροσωπεύουν κίνδυνο για την υγεία και επιπλέον υπάρχει έκθεση 
σημαντικού τμήματος του πληθυσμού· 
η ασθένεια συνιστά σημαντική επιβάρυνση για τη νοσηρότητα και/ή τη 
θνησιμότητα στην Κοινότητα και/ή υπάρχουν ενδείξεις ότι ο επιπολασμός 
της αυξάνεται σημαντικά· και 
οι ενέργειες της Κοινότητας προσφέρουν προστιθέμενη αξία σε σύγκριση 
με τις δραστηριότητες των κρατών μελών. 
51. Με βάση τα κριτήρια αυτά-, το πρόγραμμα θα εστιάζεται στις ασθένειες που έχουν 
σχέση με τη ρύπανση του αέρα, δηλαδή κυρίως στις αναπνευστικές ασθένειες και 
στις αλλεργίες. Σήμερα, στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, τα υψηλότερα επίπεδα 
έκθεσης του πληθυσμού σε ρύπους παρατηρούνται στην περίπτωση των ρυπαντών 
της ατμόσΓραιρας. Επιπλέον, παρά τη μείωση της συγκέντρωσης ορισμένων 
ρυπαντών του αέρα, πρόσφατα στοιχεία καταδεικνύουν ότι οι συγκεντρώσεις 
ρύπων που παρατηρούνται σήμερα στην Κοινότητα εξακολουθούν να έχουν 
σημαντικές επιδράσεις για την υγεία. Οι επιδράσεις αυτές ενδέχεται να συνδέονται 
14 
με βραχυπρόθεσμες αλλαγές των συγκεντρώσεων ρύπων, ενώ επίσης αυξάνονται 
οι ενδείξεις για την ύπαρξη επιδράσεων λόγω μακροχρόνιας έκθεσης. Η 
επακόλουθη αύξηση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας αυξάνει τις ανησυχίες 
του κοινού. 
52. Στο πλαίσιο της στρατηγικής της Κοινότητας για τη δημόσια υγεία υλοποιούνται 
ήδη προληπτικές ενέργειες για αρκετές άλλες κατηγορίες ασθενειών που 
σχετίζονται με τη ρύπανση. Οι ενέργειες στον τομέα του καρκίνου εμπίπτουν στο 
πεδίο του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του καρκίνου"· η πρόληψη 
καρδιαγγειακών νόσων καλύπτεται από το πρόγραμμα προώθησης της υγείας· και 
οι ενέργειες για τις μολυσματικές νόσους υλοποιούνται στο πλαίσιο του 
προγράμματος για το AIDS και τις άλλες μολυσματικές νόσους. 
53. Όσον αφορά τις ασθένειες που έχουν σχέση με το θόρυβο, η αποτελεσματική 
πρόληψη πρέπει να εστιάζεται σε ενέργειες για τη μείωση των εκπομπών και των 
επιπέδων έκθεσης. Η οδηγία 86/188/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. L 137 της 24.05.86, σελ. 28) 
θεσπίζει απαιτήσεις για το σύνολο της Κοινότητας σχετικά με την επαγγελματική 
έκθεση στο θόρυβο και η Επιτροπή έχει υποβάλει προτάσεις για την τροποποίηση 
των διατάξεων. 
54. Υπάρχουν αρκετές πρωτοβουλίες της Κοινότητας γΐα διάφορα θέματα και πτυχές 
της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, π.χ. το THERMIE II (COM (95) 654 τελικό), το 
έγγραφο στρατηγικής για τις εκπομπές C02 από ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητα 
(COM (95) 689 τελικό) και το πράσινο βιβλίο για τον δίκαιο και αποτελεσματικό 
καθορισμό των τιμών στις μεταφορές- πολιτικές επιλογές για την εσωτερίκευση 
των εξωτερικών στοιχείων του κόστους των μεταφορών στην ΕΕ (COM (95) 691 
τελικό). 
55. Από την άλλη πλε1 3ά, οι αναπνευστικές ασθένειες και οι αλλεργίες δεν αποτελούν 
αντικείμενο άλλων προγραμμάτων για τη δημόσια υγεία. Ο τομέας των ασθενειών 
αυτών προσφέρει σημαντικές δυνατότητες δράσης της Κοινότητας που θα 
συμπληρώνει τόσο το υπάρχον έργο της Κοινότητας για τον έλεγχο της ρύπανσης 
στο περιβάλλον, όσο και τις ενέργειες των κρατών μελών. Τα μέτρα για τις 
ασθένειες αυτές θα αποτελέσουν επομένως τον πυρήνα προγράμματος για τις 
ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, που αποτελεί το αντικείμενο πρότασης 
της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 129 για έκδοση απόφασης του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. 
VII. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΙΙΣ ΤΙΙΣ ΚΟΙΝΟΤΙΠΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ 
ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ME TH ΡΥΠΑΝΣΗ 
56. Προκειμένου να συμβάλει κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις προσπάθειες που 
έχουν στόχο τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, το προτεινόμενο 
πρόγραμμα δράσης της Κοινότητας περιλαμβάνει μείγμα οριζόντιων μέτρων και 
ειδικών ενεργειών για συγκεκριμένες ασθένειες που εστιάζονται στις 
αναπνευστικές ασθένειες και στις αλλεργίες. Προτείνονται αρκετές οριζόντιες 
ενέργειες που στοχεύουν στη βελτίωση και στη διάδοση πληροφοριών και 
εμπειριών σχετικά με την συνειδητοποίηση και τη διαχείριση των κινδύνων 
ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση και οι οποίες θα υποστηρίξουν τα μέτρα 
κατά συγκεκριμένων ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση. Χρειάζεται επίσης 
να εξασφαλιστεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ των πληροφοριών που 
συλλέγονται στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού και εκείνων που συλλέγονται 
15 
βάσει άλλων προγραμμάτων ή ενεργειών που αφορούν τον τομέα αυτόν της 
δημόσιας υγείας. 
1. Βελτίωση της πληροφόρησης όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη 
ρύπανση σε κοινοτικό επίπεδο 
57. Υπάρχουν στοιχεία για τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, πλην όμως 
είναι προς το παρόν ανεπαρκή και ακατάλληλα να χρησιμοποιηθούν, ιδίως, για τη 
λήψη αποφάσεων και για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους για 
την υγεία σε κοινοτικό επίπεδο. Σε μεγάλο βαθμό τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι 
τα στοιχεία δεν είναι αρκετά λεπτομερή ή κατάλληλα προκειμένου να 
διαπιστωθούν οι αιτιολογικοί παράγοντες, τα όρια πέραν των οποίων επέρχονται 
οι συνέπειες, καθώς και η σχέση μεταξύ έκθεσης και ανταπόκρισης. Επίσης, τα 
στοιχεία δεν είναι πολλές φορές συγκρίσιμα. Όσον αφορά ιδίως τις αναπνευστικές 
νόσους, παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ διαγνωστικών 
κριτηρίων και ταξινόμησης των διαφόρων νόσων. 
58. Αυτό που απαιτείται είναι να καταβληθούν προσπάθειες για την κριτική 
αναθεώρηση των στοιχείων και, στη συνέχεια, για τη βελτίωση της 
συγκρισιμότητάς τους. Για το σκοπό αυτό θα χρειαστεί, για παράδειγμα, να 
επιτευχθεί συμφωνία όσον αφορά τα κριτήρια διάγνωσης και τις μεθόδους 
επιτήρησης και να καθιερωθούν συγκρίσιμοι δείκτες. Το τελευταίο αυτό καθήκον 
πρέπει να υλοποιηθεί σε συνδυασμό με το προταθέν κοινοτικό πρόγραμμα για την 
παρακολούθηση της υγείας (COM(95)449 της 16.10.1995). Θα είναι απαραίτητη η 
ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των φορέων που συμμετέχουν στη συλλογή και 
στην ανάλυση των δεδομένων σχετικά με τις ασθένειες που σχετίζονται με τη 
ρύπανση και η βελτίωση των μηχανισμών για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ 
των κρατών μελών. Θα είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί ότι διατίθενται στοιχεία 
για τη ρύπανση που επιτρέπουν την ανάλυση των συνεπειών για την υγεία. Εκτός 
από τα στοιχεία για βραχυπρόθεσμες υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων, πρέπει επίσης 
να συλλεχθούν μακροπρόθεσμα στοιχεία για τη ρύπανση. 
59. Ο στόχος των ενεργειών της Κοινότητας είναι 
να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του ρόλου των ρυπαντών για την 
πρόκληση και την επιδείνωση ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, 
καθώς και της βάσης και της αποτελεσματικότητας των προληπτικών 
μέτρων. 
60. Οι ενέργειες που θα υλοποιηθούν για την επίτευξη του στόχου αυτού μπορεί να 
περιλαμβάνουν: 
τον καθορισμό προτεραιοτήτων για τον εντοπισμό των ασθενειών εκείνων 
που πιστεύεται ότι συνδέονται με συγκεκριμένους ρύπους· τη σύγκριση του 
επιπολασμου και/ή της επίπτωσης των ασθενειών αυτών και της σχέσης 
τους με στοιχεία σχετικά με περιβαλλοντικούς παράγοντες στα διάφορα 
μέρη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας· την εξέταση της ποιότητας των 
στοιχείων και τον εντοπισμό των ελλείψεων τους· την ανάλυση και την 
αναθεώρηση των δεδομένων που διατίθενται σήμερα όσον αφορά την 
τοξικολογία τα)ν ρύπων αυτών και τον εντοπισμό των κενών των γνώσεων 
σχετικά με τους ρύπους αυτούς· τη σύγκριση των δεδομένων αυτών, των 
μεθόδων συλλογής τους, των ορισμών και των κριτηρίων που 
χρησιμοποιούνται, όπως επίσης και των τρόπων χρησιμοποίησης των 
πληροφοριών στο πλαίσιο αναλύσεων, προκειμένου να καθοριστούν οι 
ενέργειες που θα υλοποιηθούν και να ενημερωθεί το κοινό. 
16 
συμβολή στη βελτίωση της συγκρισιμότητας των δεδομένων που 
χρησιμοποιούνται σε προληπτικές ενέργειες, με την υποστήριξη της 
ανταλλαγής πληροφοριών για τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση 
και τις μεθόδους πρόληψης τους, καθώς και με την πραγματοποίηση 
αναλύσεων κόστους/ωφέλειας σχετικά με την αποτελεσματικότητα των 
ενεργειών. 
2. Συνειδητοποίηση και διαχείριση των κινδύνων όσον αφορά τις ασθένειες που 
σχετίζονται με τη ρύπανση 
61. Οι αντιλήψεις του κοινού για τους κινδύνους της υγείας από τη ρύπανση, ιδίως 
όσον αφορά το μέγεθος και τη διαβάθμιση τους από άποψη σημασίας για τη 
δημόσια υγεία, συχνά διαφέρουν σημαντικά από τις εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων, 
κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε περιττές ανησυχίες και πιέσεις για λήψη 
δυσανάλογων μέτρων σε σχέση με τους στόχους. 
62. Οι εμπειρίες υποδεικνύουν ότι υπάρχουν διάφοροι λόγοι για το φαινόμενο αυτό. 
Κατά πρώτον, οι πολίτες ενημερώνονται καλύτερα και αποκτούν μεγαλύτερη 
επίγνωση των κινδύνων μέσω πληροφοριών που παρέχουν τα μέσα ενημέρωσης. 
Δεύτερον, η προσδοκία για μηδενικό κίνδυνο για την υγεία αποτελεί ιδεώδες που 
στην πράξη επιτυγχάνεται σπάνια, αν όχι ποτέ. Τρίτον, παρατηρείται συχνά 
άγνοια του τρόπου εκτίμησης των κινδύνων που συνδέονται με τη ρύπανση και 
των αρχών που υιοθετούνται για τη διαχείριση τους, καθώς και του περιεχομένου 
ορισμένων όρων, όπως "αμελητέα", "ανεκτά" ή "αποδεκτά" επίπεδα κινδύνου που 
χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο εθνικών ή κοινοτικών μέτρων πρόληψης και 
ελέγχου. 
63. Τέταρτον, μπορεί να προκύψουν παρανοήσεις εξαιτίας της έλλειψης ενημέρωσης 
σχετικά με το βαθμό στο·" οποίο ο κίνδυνος για την υγεία οφείλεται σε ρύπους σε 
σύγκριση με άλλους παράγοντες, όπως είναι ο τρόπος διαβίωσης, καθώς και 
εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο τα μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν ενίοτε τις 
πληροφορίες. Ενδεικτικά, μπορεί να αναφερθεί η τάση του κοινού να υποβαθμίζει 
τη συμβολή τόσο του ενεργητικού όσο και του παθητικού καπνίσματος, σε 
σύγκριση με τη συμβολή ρυπαντών του αέρα του περιβάλλοντος για την πρόκληση 
αναπνευστικών και καρδιαγγειακών νόσων. Οι ανησυχίες του κοινού σχετικά με 
τους τυχόν κινδύνους από ηλεκτρομαγνητικά πεδία αποτελούν ένα ακόμα 
παράδειγμα της διάστασης των αντιλήψεων μεταξύ εμπειρογνωμόνων και κοινού. 
64. Πέμπτον, σε γενικές γραμμές, το κοινό αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο διαφορετικά 
σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται από τις επιστημονικές 
αποδείξεις. Έτσι, ενδέχεται να αποδίδεται μεγαλύτερη σημασία σε παράγοντες που 
οδηγούν σε μικρότερους κινδύνους σε σύγκριση με άλλους. Τούτο οφείλεται εν 
μέρει στην αποδοχή κινδύνων, λόγω του βαθμού του προσωπικού ελέγχου που 
μπορεί το άτομο να ασκήσει στην πηγή των κινδύνων. 
65. Στο πλαίσιο αυτό, ο στόχος των ενεργειών της Κοινότητας είναι: 
να αυξήσει το επίπεδο των γνώσεων και της κατανόησης των κινδύνων για 
την υγεία που έχουν σχέση με τη ρύπανση, καθώς και της 
συνειδητοποίησης, της αξιολόγησης και της διαχείρισης τους. 
66. Οι ενέργειες για την επίτευξη του στόχου αυτού μπορούν να περιλαμβάνουν: 
17 
την υποστήριξη ενεργειών που αποβλέπουν στην καλύτερη κατανόηση των 
κινδύνων εκ μέρους του κοινού, την αξιολόγηση και τη διαχείριση τους· 
την προώθηση μέτρων για την εξέταση των αντιλήψεων του κοινού όσον 
αφορά τους κινδύνους που σχετίζονται με τη ρύπανση σε όλη την 
Κοινότητα. 
την προώθηση ενεργειών ενημέρωσης και ανταλλαγής πληροφοριών 
σχετικά με τις μεθόδους βελτίωσης του επιπέδου των γνώσεων του κοινού 
και των ατόμων που διαμορφώνουν την κοινή γνώμη σχετικά με την 
αξιολόγηση κινδύνων για την υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση. 
3. Αναπνευστικές νόσοι και αλλεργίες 
67. Η αύξηση του επιπολασμου αναπνευστικών νόσων και αλλεργιών κατά τις 
τελευταίες δεκαετίες επιβάρυνε την κοινωνία στο σύνολο της και αύξησε τις 
πιέσεις στις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και τις ανησυχίες του κοινού. 
68. Ο στόχος των ενεργειών της Κοινότητας στον τομέα αυτό είναι: 
να υποστηρίξει ενέργειες που αποσκοπούν στη μείωση του επιπολασμου 
και/ή της επίπτωσης των νόσων αυτών. 
69. Οι ενέργειες για την επίτευξη του στόχου αυτού μπορούν να περιλαμβάνουν: 
υποστήριξη της πληροφόρησης του κοινού και συγκεκριμένων ομάδων 
σχετικά με τις νόσους αυτές και τους παράγοντες στους οποίους 
οφείλονται· ανάπτυξη μεθόδων για την ενίσχυση και τη διασύνδεση 
ενημερωτικών εκστρατειών· συμβολή στις προσπάθειες ομάδων 
αυτοβοήθειας ή υποστήριξης που δραστηριοποιούνται στον τομέα των 
αναπνευστικών ,οσων και των αλλεργιών . 
σύγκριση Οιαφόρα)ν πρωτοβουλιών εκπαίδευσης και κατάρτισης που 
χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση των ασθενειών αυτών, 
προκειμένου να προωθηθούν οι καλύτερες πρακτικές· επανεξέταση της 
αποτελεσματικότητας των προληπτικών μέτρων που λαμβάνονται, καθώς 
και πραγματοποίηση αναλύσεων για τη σχέση κόστους-ωφέλειας. 
VIII. ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΕΙΣ 
Διαβουλεύσεις 
70. Οι ενέργειες του προγράμματος αυτού θα υλοποιηθούν σε στενή συνεργασία με τα 
κράτη μέλη, ιδίως όσον αφορά το συντονισμό των πολιτικών και των 
προγραμμάτων τους. Προκειμένου να διευκολυνθεί ο συντονισμός, η Επιτροπή 
προτείνει τη συγκρότηση συμβουλευτικής επιτροπής των εκπροσώπων των κρατών 
μελών. Θα διατηρηθούν επίσης κατάλληλοι δεσμοί με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία 
Περιβάλλοντος, την ΠΟΥ και άλλους αρμόδιους οργανισμούς και τρίτες χώρες 
σύμφωνα με τις απαιτήσεις των ενεργειών του προγράμματος. 
Εκθέσεις αξιολόγησης 
71. Η αξιολόγηση του προγράμματος θα πραγματοποιηθεί βάσει δύο εκθέσεων: 
18 
μιας έκθεσης αξιολόγησης που θα εκπονηθεί κατό το τρίτο έτος του 
προγράμματος προς το Συμβούλιο, το Ευροιπαϊκό Κοινοβούλιο, την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. 
Στόχος της έκθεσης θα είναι να εξασφαλιστεί ότι τα θεσμικά όργανα της 
Κοινότητας και, μέσω αυτών όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς, 
ενημερώνονται πλήρως όσον αφορά την πρόοδο των ενεργειών που 
υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμαματος, και 
μιας τελικής έκθεσης σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος που θα 
περιλαμβάνει αξιολόγηση των ενεργειών που υλοποιήθηκαν, και η οποία 
θα υποβληθεί από την Επιτροπή στα θεσμικά όργανα που προαναφέρθηκαν 
μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος. 
Γενικές δραστηριότητες ενημέρωσης 
72. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι οι εκθέσεις σχετικά με τις δραστηριότητες που 
πραγματοποιούνται διατίθενται στους ενδιαφερόμενους φορείς και το ευρύ κοινό. 
19 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την έγκριση ενός κοινοτικού προγράμματος δράσης, για την περίοδο 
1999-2003 όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, 
στο πλαίσιο των ενεργειών στον τομέα της δημόσιας υγείας 
Ο 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
1. Στην ανακοίνωση της (COM(93) 559 της 24ης Νοεμβρίου 1993), για το πλαίσιο 
δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας, η Επιτροπή σκιαγραφεί τις αρχές και τη 
στρατηγική που πρέπει να εφαρμοστούν για την ανάληψη κοινοτικών ενεργειών 
που θα αποβλέπουν στην επίτευξη των στόχων σχετικά με την προστασία της 
υγείας που καθορίζονται στα άρθρα 3(ξ) και 129 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Ο ρόλος της Κοινότητας εντοπίζεται στην υποστήριξη 
των προσπαθειών των κρατών μελών στον τομέα της δημόσιας υγείας, στην 
παροχή βοήθειας όσον αφορά τη διατύπωση και την υλοποίηση των στόχων και 
των στρατηγικών και στη συμβολή για την προστασία της υγείας σε όλη την 
Κοινότητα, θέτοντας ως στόχο την υιοθέτηση των καλύτερων αποτελεσμάτων που 
επιτυγχάνονται σε συγκεκριμένο τομέα, σε οποιοδήποτε μέρος της Κοινότητας. 
2. Σύμφωνα με το άρθρο 129, η Επιτροπή υποβάλλει προτάσεις για την έγκριση από 
το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο των βασικών μέτρων για την 
εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας. Η 
προαναφερθείσα ανακοίνωση της Επιτροπής θέτει τα κριτήρια για τον καθορισμό 
των τομέων προτεραιότητας των κοινοτικών προγραμμάτων δράσης. Σύμφωνα με 
τα κριτήρια αυτά, οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση έχουν 
χαρακτηριστεί ως τομέας προτεραιότητας. 
3. Η παρούσα πρόταση της Επιτροπής, που βασίζεται στο άρθρο 129 και έχει ήδη 
ανακοινωθεί στα πλαίσια του ετήσιου προγράμματος εργασίας της Επιτροπής, 
υπόκειται στην αρχή της αμοιβαίας αρμοδιότητας, μεταξύ Επιτροπής και κρατών 
μελών, και αποσκοπεί στη βελτίωση της πληροφόρησης και στην πρόληψη των 
ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση, και ιδίως των αναπνευστικών νόσων 
και των αλλεργιών, καθώς και στη βελτίωση των γνώσεων και της κατανόησης 
όσον αφορά τη συνειδητοποίηση, την αξιολόγηση και τη διαχείριση των κινδύνων 
των νόσων αυτών, προκειμένου να συμβάλει σε υψηλό επίπεδο προστασίας κατά 
των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση. Η δράση της Κοινότητας στον 
τομέα αυτό δεν εμπίπτει σε τομέα αποκλειστικής αρμοδιότητας της Κοινότητας 
και αποβλέπει στην πρόληψη των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση. 
Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η Κοινότητα λαμβάνει μέτρα στον 
τομέα αυτό μόνον εάν και στο βαθμό που οι διαστάσεις ή τα αποτελέσματα της 
προτεινόμενης δράσης μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. 
4. Οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση είναι εκείνες που προκαλούνται ή 
επιδεινώνονται από την περιβαλλοντική ρύπανση. Οι ασθένειες αυτές, και ιδίως 
εκείνες που συνδέονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση, τόσο την εξωτερική όσο 
και την εσωτερική, παρουσιάζουν αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα, 
κατάσταση που δημιουργεί μεγάλες ανησυχίες στο κοινό. 
5. Η πρόλη\|>η των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση προϋποθέτει την 
επίγνωση των σχέσεων μεταξύ των ρύπων και των ασθενειών και έχει τρεις 
συνιστώσες: Πρώτον, μείωση του όγκου των ρύπων με εφαρμογή μέτρων στην 
πηγή· δεύτερον, περιορισμός της έκθεσης των ατόμων στους ρύπους αυτούς· και 
τρίτον, άμβλυνση των συνεπειών για τα άτομα που εκτίθενται. Τόσο τα κράτη μέλη 
όσο και η Κοινότητα έχουν λάβει αρκετά μέτρα για τον έλεγχο των επιπέδων 
ρύπανσης στον αέρα, στο νερό, στα τρόφιμα και στα απόβλητα, για τη μελέτη των 
συνεπειών της και για τον περιορισμό της έκθεσης σε ρύπους. 
6. Το προτεινόμενο πενταετές πρόγραμμα δράσης επιχειρεί να συμπληρώσει το έργο 
αυτό μέσω ενεργειών που απευθύνονται στο κοινό, στους ιατρούς και στις αρχές 
2-/ 
και οι οποίες αποσκοπούν στο να δοθεί η δυνατότητα στα άτομα να μειώσουν τα 
επίπεδα έκθεσης και να αμβλύνουν τις συνέπειες της ρ\>πανσης στην υγεία τους. 
7. Εξαιτίας των περιορισμένων πόρων που διατίθενται, το πρόγραμμα της 
Κοινότητας για τη δημόσια υγεία δεν θα πρέπει, για πρακτικούς λόγους, να 
εξετάσει το σύνολο των πολυάριθμων ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση. 
Το παρόν πρόγραμμα θα εστιάζεται στις ασθένειες που έχουν σχέση με τη ρύπανση 
του αέρα, τόσο σε κλειστούς όσο και σε ανοικτούς χώρους, δηλαδή κυρίως στις 
αναπνευστικές νόσους και στις αλλεργίες. Στο πλαίσιο του παρόντος 
προγράμματος, θα εξεταστεί ο αέρας σε κλειστούς χώρους σε μη εργασιακό 
περιβάλλον, για τον οποίο οι γνώσεις σε κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά τη φύση 
και την έκταση της έκθεσης είναι περιορισμένες. Σήμερα, τα υψηλότερα επίπεδα 
έκθεσης του πληθυσμού της Κοινότητας σε ρύπους παρατηρούνται σε σχέση με 
τους ατμοσφαιρικούς ρύπους, κατάσταση η οποία συνεπάγεται σημαντικούς 
κινδύνους για την υγεία. Ο επιπολασμός των ασθενειών που σχετίζονται με τη 
ρύπανση αυξάνεται, γεγονός που δημιουργεί ανησυχίες στο κοινό. Τέλος, οι 
ασθένειες αυτές προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες ενεργειών εκ μέρους της 
Κοινότητας, οι οποίες μπορούν να συμπληρώσουν τόσο τις υλοποιούμενες 
ενέργειες για τον έλεγχο της ρύπανσης του περιβάλλοντος, όσο και τις 
δραστηριότητες των κρατών μελών. 
8. Για την υποστήριξη των ενεργειών αυτών, προτείνεται επίσης η υλοποίηση μέτρων 
προς δύο κατευθύνσεις, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Η πρώτη δέσμη μέτρων 
θα αποβλέπει στη βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τις ασθένειες που 
σχετίζονται με τη ρύπανση σε κοινοτικό επίπεδο. Σήμερα, η ενημέρωση είναι 
ανεπαρκής, επειδή συχνά τα στοιχεία των κρατών μελών δεν είναι συγκρίσιμα. 
Προτείνεται η υλοποίηση ενεργειών για τη βελτίωση της κατάστασης αυτής, σε 
συμπλήρωση των ενεργειών που προτείνονται στο πρόγραμμα παρακολούθησης 
της δημόσιας υγείας, (τροποποιημένη πρόταση COM(96) 222 τελικό). Η δεύτερη 
δέσμη μέτρων αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν 
λόγω του τρόπου με τον οποίο το κοινό αντιλαμβάνεται τους κινδύνους για εην 
υγεία από ρύπους και τις μεθόδους αξιολόγησης και διαχείρισης των κινδύνων 
αυτών, καθώς και λόγω της έλλει\|>ης επαρκών πληροφοριών όσον αφορά τις 
αντιλήψεις αυτές. 
9. Κατά την επιλογή των στόχων και τον καθορισμό των ενεργειών που θα 
συμπεριληφθούν στο πρόγραμμα, πρέπει να ληφθεί υπόψη η κατάσταση που 
επικρατεί τόσο στα κράτη μέλη όσο και σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα που 
καλϊοττει το πρόγραμμα. Το πρόγραμμα στοχεύει στην επιτάχυνση και στη 
βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και εμπειριών, στην κατανόηση σε 
κοινοτικό επίπεδο των κύριων ζητημάτων για την αντιμετώπιση των ασθενειών 
που σχετίζονται με τη ρύπανση και στη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των 
κρατών μελών, προκειμένου να αποφευχθούν επικαλύψεις ενεργειών και να 
επιταχυνθεί η υιοθέτηση των καλλίτερων λύσεων για τα κοινά προβλήματα που 
αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη σχετικά με τις ασθένειες αυτές. 
10. Τα προβλήματα αυτά αποτέλεσαν αντικείμενο ψηφισμάτων του Συμβουλίου και 
των υπουργών Υγείας των κρατών μελών που συνήλθαν στο πλαίσιο του 
Συμβουλίου στις 11.11.1991 (ΕΕ αριθ. C 304, της 23.11.91, σ. 6), καθώς και του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Α4-0311/95 (ΕΕ αριθ. C 302, της 05.02.96, σ. 15-24), με 
τα οποία καλείται η Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις στον τομέα αυτό. 
11. Η υλοποίηση του προγράμματος θα προσφέρει προστιθέμενη αξία με διάφορους 
τρόπους: 
ζζ 
α) Θα επιτρέψει την ανάληψη κοινών προσπαθειών των κρατών μελών για την 
κριτική αναθεώρηση και τη βελτίωση των μεθόδων συλλογής και 
χρησιμοποίησης των πληροφοριών όσον αφορά τις ασθένειες που 
σχετίζονται με τη ρύπανση, καθώς και του περιεχομένου, της έκτασης και 
της ποιότητας των πληροφοριών αυτών 
β) θα βελτιώσει τις συλλογικές δυνατότητες των κρατών μελών να αναλύσουν 
τις αντιλήψεις του κοινού όσον αφορά τους κινδύνους που σχετίζονται με 
τη ρύπανση και να εξηγήσουν καλύτερα τους τρόπους αξιολόγησης και 
διαχείρισης των κινδύνων αυτών, ιδίως σε περιπτώσεις όπου οι 
παράγοντες που συμβάλλουν στη ρύπανση σε ένα κράτος μέλος 
προέρχονται ή πηγάζουν από άλλα κράτη μέλη· 
γ) θα επιταχύνει και θα εμβαθύνει τη διαδικασία αντιμετώπισης του 
αυξανόμενου επιπολασμου των αναπνευστικών νόσων και των αλλεργιών, 
καθώς και των διογκούμενων ανησυχιών του κοινού σχετικά με τις 
ασθένειες αυτές, προωθώντας την καλύτερα εστιασμένη συνεργασία των 
κρατών μελών στον τομέα αυτό. 
12. Το παρόν πρόγραμμα υλοποιείται στο πλαίσιο απόφασης του Συμβουλίου και του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βάσει του άρθρου 129, ενώ δεν απαιτεί την 
εναρμόνιση των εθνικών διατάξεων στον τ^μέα αυτό. 
13. Η αξιολόγηση των ενεργειών που θα εφαρμοστούν στα πλαίσια του παρόντος 
προγράμματος θα πραγματοποιηθεί βάσει δύο εκθέσεων, οι οποίες θα υποβληθούν 
στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή και στην Επιτροπή Περιφερειών. Οι εκθέσεις αυτές είναι οι εξής: 
- έκθεση αξιολόγησης κατά το τρίτο έτος του προγράμματος· 
- τελική έκθεση μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος. 
Οι εκθέσεις αυτίΛ, θα περιλαμβάνουν πληροφορίες για τη χρηματοδότηση εκ 
μέρους της Κοινότητας διαφόρων τομέων ενεργειών, καθώς και τα αποτελέσματα 
των αξιολογήσεων. 
<Γ 3 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την έγκριση κοινοτικού προγράμματος δράσης, για την περίοδο 1999-2003 
όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, στο πλαίσιο των 
ενεργειών στον τομέα της δημόσιας υγείας 
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΕΝΩΣΗΣ 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και συγκεκριμένα το άρθρο 129, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιφερειών, 
ενεργώντας σύμφωνα με τις διαδικασίες που αναφέρονται στο άρθρο 189Β της Συνθήκης, 
εκτιμώντας: 
1. ότι οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία 
σε όλη την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και προκαλούν ανησυχίες στο κοινό· 
2. ότι, σύμφωνα με το σημείο (ξ) του άρθρου 3 της Συνθήκης, η κοινοτική δράση πρέπει να 
περιλαμβάνει τη συμβολή της Κοινότητας για την επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας 
της υγείας· 
3. ότι το άρθρο 129 αναγνωρίζει σαφώς την αρμοδιότητα της Κοινότητας σε αυτόν τον 
τομέα, ιδιαίτερα με: την ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και, αν 
χρειαστεί, με την υποστήριξη των ενεργειών τους· την προώθηση του συντονισμού των 
πολιτικών και προγραμμάτων τους και την επιδίωξη συνεργασίας με τρίτα κράτη και 
διεθνείς οργανισμούς που δρουν στον τομέα της δημόσιας υγείας· ότι η κοινοτική δράση 
πρέπει να αποβλέπει στην πρόληψη ασθενειών και στην προώθηση της εκπαίδευσης και 
της ενημέρωσης σε θέματα υγείας· 
4. ότι το άρθρο 130 Ρ της συνθήκης αναφέρει ότι η πολιτική της Κοινότητας στον τομέα 
του περιβάλλοντος συμβάλλει στην προστασία της δημόσιας υγείας· 
5. ότι η πρόληψη των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση δεν πρέπει να 
περιλαμβάνει μόνο μέτρα που στοχεύουν στις πηγές και στις συγκεντρώσεις ρύπων και 
στον περιορισμό της έκθεσης, αλλά και μέτρα δημόσιας υγείας που θα απευθύνονται στο 
κοινό και θα δίνουν στα άτομα τη δυνατότητα να μειώσουν τα επίπεδα έκθεσης και να 
αμβλύνουν τις δυσμενείς συνέπειες για την υγεία, και ότι τα στοιχεία σχετικά με τα 
αποτελέσματα για την υγεία και σχετικά με την έκθεση πρέπει να συλλέγονται εκ 
παραλλήλου με στοιχεία σχετικά με συγκεντρώσεις ρύπων του αέρα· 
V 
6. ότι στο ψήφισμα του της 11ης Νοεμβρίου 19911, το Συμβούλιο και οι υπουργοί Υγείας 
των κρατών μελών, που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, κάλεσαν την Επιτροπή να 
καταγράψει, σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, τις γνώσεις 
και τις εμπειρίες που έχουν συγκεντρώσει τα κράτη μέλη, η Κοινότητα και διεθνείς 
οργανισμοί όσον αφορά τη σχέση μεταξύ περιβάλλοντος και υγείας· 
7. ότι οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση έχουν χαρακτηριστεί ως τομέας 
προτεραιότητας για την ανάληψη δράσης εκ μέρους της Κοινότητας στο πλαίσιο των 
ενεργειών στον τομέα της δημόσιας υγείας2· 
8. ότι, στο -ψήφισμα του (Α4-0311/95) για το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα κοινωνικής 
δράσης 1995-19973, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει, 
σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες, το πρόγραμμα δράσης για τις ασθένειες που 
σχετίζονται με τη ρύπανση που προβλέπεται στην ανακοίνωση πλαίσιο της Επιτροπής για 
τη δημόσια υγεία· 
9. ότι σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, οι ενέργειες για θέματα που δεν 
υπόκεινται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας, όπως οι ενέργειες για τις 
ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, πρέπει να υλοποιούνται από την Κοινότητα 
μόνο εάν και στο βαθμό που οι διαστάσεις ή τα αποτελέσματα τους μπορούν να 
επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο­
ι 0. ότι τα προτεινόμενα μέτρα του παρόντος προγράμματος θα αποφέρουν κοινοτική 
προστιθέμενη αξία με τη συγκέντρωση και την αλληλοσυμπλήρωση μεμονωμένων 
δραστηριοτήτων που υλοποιούνται σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που θα έχει ευεργετικά 
αποτελέσματα για το σύνολο της Κοινότητας, με την ενίσχυση της αλληλεγγύης και της 
συνοχής στην Κοινότητα και με την καθιέρωση, όπου τούτο κρίνεται αναγκαίο, κανόνων 
και προτύπων ορθών πρακτικών 
11. ότι πρέπει να προωθηθεί η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς που 
δραστηριοποιούνται στον τομέα της δημόσιας υγείας, όπως επίσης και με τρίτα κράτη, 
12. ότι, με την παροχή υποστήριξης για τη βελτίωση των γνώσεων, τη συνειδητοποίηση και 
την πληρέστερη ενημέρωση όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, τη 
σχέση τους με ρύπους και τις μεθόδους πρόληψης, καθώς και με την εξασφάλιση της 
μεγαλύτερης συγκρισιμότητας των πληροφοριών στον εν λόγω τομέα και με την ανάπτυξη 
ενεργειών που θα συμπληρώνουν κοινοτικά προγράμματα και ενέργειες που ήδη 
υλοποιούνται, αποφεύγοντας ταυτόχρονα άσκοπες επικαλύψεις, το πρόγραμμα θα 
συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της Κοινότητας που προβλέπονται στο άρθρο 129· 
13. ότι στις 20 Δεκεμβρίου 1994 συνάφθηκε συμφωνία υπό τη μορφή "modus vivendi" 
μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τα 
μέτρα εφαρμογής των ενεργειών που εγκρίνονται σύμφωνα με τη διαδικασία που 
προβλέπεται στο άρθρο 189Β της συνθήκης· 
ΕΕ αριθ. C 304 της 23.11.91, σελ. 5 
COM (93) 559 τελικό 
ΕΕ αριθ. C 032 της 05.02.96, σελ. 15-24 
<Γ 
14. ότι η απόφαση αυτή προβλέπει, για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, 
χρηματοδοτικό πλαίσιο που αποτελεί το κύριο σημείο αναφοράς για την αρμόδια για τον 
προϋπολογισμό αρχή κατά τη διάρκεια της ετήσιας διαδικασίας προϋπολογισμού, υπό την 
έννοια του σημείου 1 της διακήρυξης του ΕυροΗίαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και 
της Επιτροπής της 6ης Μαρτίου 1995· 
15. ότι η δημοσιονομική προοοπτική της Κοινότητας ισχύει μέχρι το 1999 και θα πρέπει 
να αναθεωρηθεί για την περίοδο μετά την ημερομηνία αυτή· 
16. ότι το χρηματοδοτικό πλαίσιο για τα τελευταία τέσσερα έτη του προγράμματος (2000-
2003) θα καθοριστεί μετά την έγκριση των μελλοντικών δημοσιονομικών προοπτικών· 
17. ότι, προκειμένου να αυξηθεί η αξία και ο αντίκτυπος του προγράμματος, πρέπει να 
αξιολογούνται συνεχώς οι ενέργειες που εφαρμόζονται, κυρίως όσον αφορά την 
αποτελεσματικότητα τους και την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί, ώστε αν 
χρειαστεί να πραγματοποιούνται οι αναγκαίες προσαρμογές· 
18. ότι το πρόγραμμα αυτό πρέπει να είναι πενταετούς διάρκειας προκειμένου να υπάρχει 
αρκετός χρόνος για την εφαρμογή των ενεργειών, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι που 
έχουν τεθεί-
ΕΞΕΜΙΣΚ ΤΙΙΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΛΠΟΦΛΣΙΙ: 
Αρθρο 1 
θέσπιση του προγράμματος 
1. Εγκρίνεται πρόγραμμα κοινοτικής δράσης κατά των ασθενειών που προκαλούνται ή 
επιδεινώνονται από την ατμοσφαιρική ρύπανση, στη συνέχεια αναφερόμενο ως "το παρόν 
πρόγραμμα", για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1999 μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2003, 
ενταγμένο στο πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας. 
2. Στόχος του παρόντος προγράμματος είναι να συμβάλει στην εξασφάλιση υψηλού 
επιπέδου προστασίας της υγείας και στην καταπολέμηση των ασθενειών που σχετίζονται 
με τη ρύπανση, με τη βελτίωση των γνώσεων και της κατανόησης των κινδύνων για την 
υγεία που συνεπάγονται και των τρόπων αντιμετώπισης τους, ιδίως όσον αφορά το άσθμα 
και τις άλλες αναπνευστικές ασθένειες και τις αλλεργίες. 
3. Οι ενέργειες που θα εφαρμοστούν στα πλαίσια του παρόντος προγράμματος και οι 
συγκεκριμένοι στόχοι τους περιγράφονται στο παράρτημα υπό τους τίτλους: 
1. Ενέργειες για τη βελτίωση της ενημέρωσης όσον αφορά τις ασθένειες που 
σχετίζονται με τη ρύπανση 
2. Συνειδητοποίηση και διαχείριση των κινδύνων όσον αφορά τις ασθένειες 
που σχετίζονται με τη ρύπανση 
3. Αναπνευστικές ασθένειες και αλλεργίες 
^6 
Αρθρο 2 
Εφαρμογή 
1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξασφαλίζει την εφαρμογή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη 
μέλη, των ενεργειών που περιγράφονται στο παράρτημα. 
2. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται με οργανισμούς και οργανώσεις που 
δραστηριοποιούνται στον τομέα των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση. 
Αρθοο3 
Π ρο'ύπολογισμός 
1. Το χρηματοδοτικό πλαίσιο για την υλοποίηση του προγράμματος για το έτος 1999 
ανέρχεται σε 1,3 εκατ. ECU, σύμφωνα με τις ισχύουσες δημοσιονομικές προοπτικές. Το 
χρηματοδοτικό πλαίσιο για τα τέσσερα τελευταία έτη του προγράμματος (2000-2003) θα 
καθοριστεί λεπτομερώς, μετά τη διαμόρφωση των μελλοντικών δημοσιονομικών 
προοπτικών. 
2. Οι ετήσιες πιστώσεις καθορίζονται από την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή, 
σύμφωνα με τις δημοσιονομικές προοπτικές. 
Αοθρο4 
Συνοχή και συμπληρωματικότητα 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξασφαλίζει τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των 
κοινοτικών ενεργειών που θα εφαρμοστούν στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος και 
των ενεργειών που εφαρμόζονται στα πλαίσια άλλων συναφών κοινοτικών 
προγραμμάτων και ενεργειών. 
Αρθρο 5 
Συμβουλευτική επιτροπή 
1. Για την εφαρμογή του παρόντος σχεδίου δράσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται 
από μια συμβουλευτική επιτροπή, στη συνέχεια αναφερόμενη ως "η επιτροπή", η οποία θα 
αποτελείται από δύο εκπροσώπους από κάθε κράτος μέλος και θα προεδρευεται από έναν 
εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 
2. Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή ένα σχέδιο των 
μέτρων που πρέπει να ληφθούν όσον αφορά: 
(α) τα κριτήρια και τις διαδικασίες για την επιλογή και τη χρηματοδότηση τα>ν 
σχεδίων στα πλαίσια του παρόντος προγράμματος· 
(β) τη διαδικασία αξιολόγησης. 
?Ί 
Η επιτροπή γνωμοδοτεί επί του σχεδίου εντός προθεσμίας που καθορίζει ο πρόεδρος, 
ανάλογα με την επιτακτικότητα του θέματος, αν χρειαστεί κατόπιν ψηφοφορίας. 
Η γνώμη καταγράφεται στα πρακτικά· επίσης, κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να 
ζητήσει να καταγραφεί η θέση του στα πρακτικά. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεκτιμά όσο το δυνατόν περισσότερο τη γνωμοδότηση της 
επιτροπής. Ενημερώνει την επιτροπή για τον τρόπο με τον οποίο συνεκτιμήθηκε η 
γνωμοδότηση της. 
3. Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενημερώνει τακτικά την επιτροπή σχετικά 
με: τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή τις κοινοτικές πρωτοβουλίες καθώς και 
την εφαρμογή προγραμμάτων σε άλλους τομείς της πολιτικής, τα οποία έχουν σχέση με 
την επίτευξη των στόχων του παρόντος προγράμματος. 
ΑΡΘΡΟ 6 
Διεθνής συνεργασία 
1. Στα πλαίσια εφαρμογής του παρόντος προγράμματος θα επιδιωχθεί η συνεργασία με 
τρίτα κράτη και με διεθνείς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της 
δημόσιας υγείας. 
2. Το παρόν πρόγραμμα θα είναι ανοιχτό για τη συμμετοχή των συνδεδεμένων χωρών της 
Κεντρικής Ευρώπης (ΧΚΕ), σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στις συμφωνίες 
σύνδεσης ή στα συμπληρωματικά πρωτόκολλα σχετικά με τη συμμετοχή αυτών των 
κρατών σε κοινοτικά προγράμματα. Το παρόν πρόγραμμα θα είναι επίσης ανοιχτό για τη 
συμμετοχή της Κύπρου και της Μάλτας, βάσει επιπλέον πιστώσεων, υπό τους ίδιους 
όρους με αυτούς που ισχύουν για τις χώρες της ΕΖΕΣ, σύμφωνα με τις διαδικασίες που 
θα συμφωνηθούν με τις χώρες αυτές. 
Αρθρο 7 
Παρακολούθηση και αξιολόγηση 
1. Κατά την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λαμβάνει τα 
αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει την παρακολούθηση και τη συνεχή 
αξιολόγηση του προγράμματος, έχοντας υπό\1>η τους γενικούς και ειδικούς στόχους που 
αναφέρονται στο άρθρο 1 και στο παράρτημα. 
2. Κατά το τρίτο έτος εφαρμογής του προγράμματος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλλει 
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης. 
3. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλλει στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο τελική έκθεση. 
4. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενσωματώνει στις εκθέσεις αυτές πληροφορίες σχετικά με την 
κοινοτική χρηματοδότηση των διαφόρων τομέων δράσης και τη συμπληρωματικότητα με 
άλλες ενέργειες που αναφέρεται στο άρθρο 4, καθώς και τα αποτελέσματα των 
αξιολογήσεων. Οι εκθέσεις αυτές υποβάλλονται επίσης στην Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών. 
ΖΫ 
Έγινε στις Βρυξέλλες, 
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
Ο Πρόεδρος Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος 
2e> 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
Ι. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ 
ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 
Στόχος: καλύτερη συνειδητοποίηση του ρόλου των ρύπων για την πρόκληση και την 
επιδείνωση ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, καθώς και της βάσης 
και της αποτελεσματικότητας των προληπτικών μέτρων. 
1. Καθορισμός προτεραιοτήτων για τον εντοπισμό των ασθενειών εκείνων οι οποίες 
πιστεύεται ότι συνδέονται με συγκεκριμένους ρύπους· σύγκριση του επιπολασμου 
και/ή της επίπτωσης των ασθενειών αυτών, καθώς και της σχέσης τους με 
περιβαλλοντικούς παράγοντες στις διάφορες περιοχές της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας· εξέταση της ποιότητας των δεδομένων και εντοπισμός των ελλείψεων 
τους· ανάλυση και επανεξέταση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με την 
τοξικολογία των ρύπων αυτών και εντοπισμός των γνωστικών κενών· σύγκριση 
των δεδομένων αυτών, συμπεριλαμβανομένων των μεθόδων συλλογής, των 
ορισμών και των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται, καθώς και των τρόπων 
χρησιμοποίησης των πληροφοριών για την πραγματοποίηση αναλύσεων, τον 
καθορισμό των ενεργειών που πρόκειται να υλοποιηθούν και την ενημέρωση του 
κοινού. 
2. Συμβολή στη βελτίωση της συγκρισιμότητας των δεδομένων που χρησιμοποιούνται 
σε προληπτικές ενέργειες, με την υποστήριξη της ανταλλαγής πληροφοριών όσον 
αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση και τις μεθόδους πρόληψης 
τους, καθώς και με την πραγματοποίηση αναλύσεων κόστους/ωφέλειας σχετικά με 
την αποτελεσματικότητα των ενεργειών. 
II. ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ 
ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 
Στόχος: βελτίωση του επιπέδου των γνώσεων και της συνειδητοποίησης όσον 
αφορά τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση, καθώς 
και της αντίληψης, της αξιολόγησης και της διαχείρισης των κινδύνων 
αυτών. 
3. Υποστήριξη ενεργειών που αποσκοπούν στην καλύτερη κατανόηση εκ μέρους του 
κοινού των κινδύνων, καθώς και των τρόπων αξιολόγησης και διαχείρισης τους· 
προώθηση των ενεργειών για την εξέταση των αντιλήψεων του κοινού όσον αφορά 
τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με τη ριιπανση σε όλη την 
Κοινότητα. 
4. Προώθηση ενεργειών ενημέρωσης και ανταλλαγών πληροφοριών σχετικά με τις 
μεθόδους βελτίωσης του επιπέδου των γνώσεων του κοινού και των ατόμων που 
διαμορφώνουν την κοινή γνώμη όσον αφορά την αξιολόγηση των κινδύνων για την 
υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση. 
3ο 
III. ΑΝΛΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ 
Στόχος: υποστήριξη ενεργειών για την πρόληψη και τη μείωση του αριθμού των 
ασθενειών αυτών. 
5. Συμβολή στην ενημέρωση του κοινού και ειδικών ομάδων σχετικά με τις ασθένειες 
αυτές και τους παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωση τους· ανάπτυξη 
μεθόδων για την ενίσχυση και τη διασύνδεση των εκστρατειών ενημέρωσης· 
συμβολή στις προσπάθειες ομάδων αυτοβοήθειας ή υποστήριξης που 
δραστηριοποιούνται στον τομέα των αναπνευστικών ασθενειών και των 
αλλεργιών. 
6. Συμβολή στη σύγκριση διαφόρων πρωτοβουλιών εκπαίδευσης και κατάρτισης που 
χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση των ασθενειών αυτών, με στόχο την 
προώθηση των καλύτερων πρακτικών επανεξέταση της αποτελεσματικότητας των 
υλοποιούμενων προληπτικών μέτρων, καθώς και πραγματοποίηση αναλύσεων για 
τη σχέση κόστους/ωφέλειας. 
1\ 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 
1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την 
έγκριση ενός κοινοτικού προγράμματος δράσης, για την περίοδο 1999-2003, όσον 
αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, στο πλαίσιο των ενεργειών 
στον τομέα της δημόσιας υγείας. 
2. ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΟΝΔΥΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Β3-.... 
3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 
Αρθρα 3(ξ) και 129 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
4.1 Γενικός στόχος 
Συμβολή στην επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στη Συνθήκη: 
με το άρθρο 3(ξ) καλείται η Κοινότητα να συμβάλει στην επίτευξη ενός 
υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας· 
με το άρθρο 129 καλείται η Κοινότητα να συμβάλει στην εξασφάλιση ενός 
υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας, κυρίως με την 
ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και, αν χρειαστεί, 
με την υποστήριξη των ενεργειών τους, την προώθηση του συντονισμού 
των πολιτικών και προγραμμάτων τους και την επιδίωξη της συνεργασίας 
με τρίτα κράτη και τις αρμόδιες διεθνείς οργανώσεις στον τομέα της 
δημόσιας υγείας. Η κοινοτική δράση αποβλέπει στην πρόληψη ασθενειών, 
ιδιαίτερα των κύριων απειλών για την υγεία, με την προώθηση της έρευνας 
για τις αιτίες που τις προκαλούν και τον τρόπο μετάδοσης τους, όπως 
επίσης και με την ενημέρωση και την εκπαίδευση σε θέματα υγείας. 
Γενικός στόχος του προγράμματος δράσης είναι να συμβάλει στην εξασφάλιση 
υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας κατά των ασθενειών που σχετίζονται με 
τη ρύπανση, με τη βελτίωση των γνώσεων και της πληροφόρησης σχετικά με τους 
κινδύνους για την υγεία από τη ρύπανση και τους τρόπους αντιμετώπισης τους, 
κυρίως όσον αφορά το άσθμα και τις άλλες αναπνευστικές νόσους και τις 
αλλεργίες. 
Η μέθοδος για την επίτευξη αυτού του στόχου συνίσταται στην ανάληψη ενεργειών 
που: 
συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση του ρόλου των ρύπων για την 
πρόκληση και την επιδείνωση ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, 
καθώς και της βάσης και της αποτελεσματικότητας των προληπτικών 
ενεργειών· 
βελτιώνουν το επίπεδο γνώσεων και κατανόησης των κινδύνων για την 
υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση, καθώς και των τρόπων 
συνειδητοποίησης, αξιολόγησης και διαχείρισης των κινδύνων αυτών 
/ 
προωθούν ενέργειες με στόχο την πρόληψη και τη μείωση του αριθμού των 
εν λόγω ασθενειών. 
4.2 Χρονική διάρκεια της ενέργειας και προβλεπόμενες ρυθμίσεις για την 
ανανέωση ή την παράταση της 
5 έτη: 01.01.1999 έως 31.12.2003 
Κατά τη διάρκεια του τρίτου έτους εφαρμογής του προγράμματος 
υποβάλλεται έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του στο Συμβούλιο και στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
Υποβολή έκθεσης στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά 
την ολοκλήρωση του προγράμματος, μαζί με τα αποτελέσματα των 
αξιολογήσεων. 
5. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ Ή ΕΣΟΔΩΝ 
Μη υποχρεωτικές δαπάνες 
Διαχωριζόμενες 
6. ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ II ΕΣΌΔΩΝ 
Επιδότηση για συγχρηματοδότηση από κοινού με άλλες χρηματοδοτικές πηγές του 
δημόσιου ή/και του ιδιωτικού τομέα (δεν υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο ποσοστό 
της συνολικής δαπάνης για το προτεινόμενο σχέδιο). 
Το επίπεδο της παρεχόμενης χρηματοδότησης εξαρτάται από το εύρος των μέτρων 
που θα χρηματοδοτηθούν και από το βαθμό στον οποίο το πρόγραμμα δράσης 
εκφράζεται στις διάφορες ενέργειες που σχεδιάζονται. Η χρηματοδότηση αυτή δεν 
θα υπερβαίνει το 70% του συνολικού προϋπολογισμού που προβλέπεται για τα 
προτεινόμενα σχέδια, ε,.τός από την περίπτωση των δικτύων και των εργασιών 
που έχουν ανατεθεί από την Επιτροπή και είναι άμεσου ενδιαφέροντος γι* αυτή, 
όπου η επιδότηση μπορεί να φθάσει στο 100% 
7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 
7.1 Τρόπος υπολογισμού του συνολικού κόστους της ενέργειας (προσδιορισμός 
του μοναδιαίου κόστους) 
Η μέθοδος υπολογισμού αποτελεί το προϊόν της εμπειρίας από προηγούμενες 
δραστηριότητες σχετικά με θέματα δημόσιας υγείας. Η μέθοδος περιλαμβάνει τα 
διάφορα είδη κοινοτικών ενεργειών που αναγράφονται στον πίνακα 4 της 
ανακοίνωσης της Επιτροπής (93) 559 τελικό της 24ης Νοεμβρίου 1994, και 
αντικατοπτρίζει τις εκτεταμένες εμπειρίες που έχουν συγκεντρωθεί όσον αφορά τη 
χρηματοδότηση συνεργασιών με τα κράτη μέλη, καθώς και με μη κυβερνητικούς 
οργανισμούς, για τη συλλογή, την ανάλυση και τη διάδοση πληροφοριών, τη 
δημιουργία δικτύων, την καθιέρωση μηχανισμών και διαδικασιών διαβούλευσης 
και συνεργασίας για τον καθορισμό κοινών στόχων, το συντονισμό των 
πολιτικών, καθώς και για τη χάραξη και την ανάπτυξη στρατηγικών σε κοινοτικό 
επίπεδο. 
Οι εκτιμήσεις των συγκεκριμένων δαπανών βασίζονται στην υπόθεση ότι οι μισές 
από τις ενέργειες που θα εφαρμοστούν στα πλαίσια αυτού του προγράμματος θα 
απαιτήσουν χρηματοδότηση 100%, ενώ οι υπόλοιπες μισές θα απαιτήσουν 
3 3 
χρηματοδότηση 50% και ότι στις ενέργειες που θα εφαρμοστούν θα συμμετάσχουν 
τα περισσότερα ή όλα τα κράτη μέλη. 
Για τη χρηματοδότηση των ενεργειών κατά το πρώτο έτος του προγράμματος 
κρίνεται αναγκαίο το ποσό των 1,3 εκατ. ECU. Το χρηματοδοτικό πλαίσιο για τα 
επόμενα τέσσερα χρόνια εφαρμογής θα διαμορφωθεί με βάση τις μελλοντικές 
δημοσιονομικές προοπτικές της Κοινότητας. Οι ετήσιες πιστώσεις θα 
αποφασιστούν στα πλαίσια των κανονικών διαδικασιών επί του προϋπολογισμού. 
7.1.1 Βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τις ασθένειες που συνδέονται με τη 
ρύπανση 
Θα πραγματοποιηθούν μελέτες σχετικά με τα διαθέσιμα σήμερα στοιχεία για τις 
ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση. Το σχετικό κόστος θα ανέλθει σε 
100.000 ECU για το πρώτο έτος. Επιπροσθέτως, θα δημιουργηθούν δίκτυα για την 
επεξεργασία των στοιχείων που θα προκύψουν από τις μελέτες αυτές. Για τη 
δημιουργία των δικτύα>ν αυτών κρίνεται αναγκαίο ένα ελάχιστο ποσό 200.000 
ECU. 
7.1.2 Βελτίωση της αντίληψης των κινδύνων και της διαχείρισης των κινδύνων 
Προγραμματίζονται ενέργειες για τη διάδοση πληροφοριών προς το κοινό και 
προς ειδικές ομάδες (π.χ. δημοσιογράφους) με μέσο κόστος 200.000 ECU. 
Παράλληλα, θα υλοποιηθούν ενέργειες προκειμένου να κατανοηθούν καλύτερα οι 
τρόποι με τους οποίους το κοινό αντιλαμβάνεται τους κινδύνους για την υγεία 
που συνδέονται με τη ρύπανση. Για τις ενέργειες αυτές προβλέπεται 
προϋπολογισμός 100.000 ECU. 
7.1.3 Πρόληψη αναπνευστικών ασθενειών και αλλεργιών 
Η παροχή υποστήριξης για δίκτυα που θα προωθήσουν την ενημέρωση σχετικά με 
την πρόληψη των αναπνευστικών ασθενειών και των αλλεργιών θα απαιτήσει 
χρηματοδοτήσεις \>ψους 300.000 ECU για το πρώτο έτος εφαρμογής του 
προγράμματος. Οι ενέργειες αυτές θα λαμβάνουν υπόψη τις πληροφορίες που 
συγκεντρώνονται από τη σύγκριση διαφόρων πρωτοβουλιών εκπαίδευσης και 
κατάρτισης, προκειμένου να προωθηθούν οι καλύτερες πρακτικές. Για το σκοπό 
αυτό προγραμματίζεται να δαπανηθούν 300.000 ECU. 
"ày 
7.2 Αναλυτική παράθεση των στοιχείων του κόστους της ενέργειας (σε εκατ. ECU) 
(Λ) ΣΤΟΧΟΣ 
Βελτίωση της 
ενημέρωσης 
σχετικά με τις 
ασθένειες που 
συνδέονται με τη 
ρύπανση ΤΟΜΕΑΣ ΛΡΑΣΗΣ 
Καθορισμός προτεραιοτήτων για τον εντοπισμό των νόσων εκείνων 
που πιστεύεται ότι σχετίζονται με ρύπους· σύγκριση του 
επιπολασμου τους και/ή της επίπτωσης τους, καθώς και της σχέσης 
τους με περιβαλλοντικούς παράγοντες στις διάφορες περιοχές της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας· εξέταση της ποιότητας των δεδομένων και 
εντοπισμός των ελλείψεων τους· ανάλυση και επανεξέταση των 
δεδομένων που διατίθενται σήμερα σχετικά με την τοξικολογία των 
εν λόγω ρύπων και εντοπισμός των γνωστικών ελλείψεων· σύγκριση 
των δεδομένων αυτών, των μεθόδων συλλογής τους, των ορισμών 
και των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται, καθώς και του τρόπου 
χρησιμοποίησης των πληροφοριών για την πραγματοποίηση 
αναλύσεων, τον καθορισμό των ενεργειών που θα αναληφθούν και 
την ενημέρωση του κοινού. 
Συμβολή στη βελτίωση της συγκρισιμότητας των δεδομένων που 
χρησιμοποιούνται σε προληπτικές δράσεις με την υποστήριξη της 
ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις ασθένειες που συνδέονται 
με τη ρύπανση και την πρόληψη τους, καθώς και με αναλύσεις 
κόστους/ωφέλειας όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των 
ενεργειών. ΕΤΗ 
1999 2000 2001 2002 2003 ΣΥΝΟΛΟ 
Ενδεικτικός προγραμματισμός 
0,3 
ο,ι 0,3 
« 
ο,ι 
w Συνειδητοποίηση 
και διαχείριση 
των κινδύνων 
Αναπνευστικές 
ασθένειες και 
αλλεργίες Υποστήριξη ενεργειών που αποσκοπούν στην καλύτερη 
συνειδητοποίηση των κινδύνων εκ μέρους του κοινού, στην 
αξιολόγηση και τη διαχείριση τους· προώθηση εργασιών όσον 
αφορά τις αντιλήψεις του κοινού σχετικά με τους κινδύνους για την 
υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση σε όλη την Κοινότητα. 
Προώθηση ενεργειών και ανταλλαγών πληροφοριών σχετικά με 
μεθόδους βελτίωσης των γνώσεων του κοινού και των ατόμων που 
διαμορφώνουν την κοινή γνώμη όσον αφορά την αξιολόγηση 
κινδύνων για την υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση. 
Συμβολή στην παροχή πληροφοριών προς το κοινό και προς ειδικές 
ομάδες ατόμων σχετικά με τις ασθένειες αυτές και τους παράγοντες 
που συμβάλλουν στην εκδήλωση τους· υποστήριξη μεθόδων για την 
ενίσχυση και τη διασύνδεση εκστρατειών ενημέρωσης· συμβολή στις 
προσπάθειες ομάδων αυτοβοήθειας ή υποστήριξης που 
δραστηριοποιούνται στον τομέα των αναπνευστικών ασθενειών κσι 
των αλλεργιών. 
Συμβολή στη σύγκριση διαφόρων πρωτοβουλιών εκπαίδευσης και 
κατάρτισης για την καταπολέμηση των ασθενειών αυτών, 
προκειμένου να υποστηριχθούν ορθές πρακτικές· εξέταση της 
αποτελεσματικότητας των προληπτικών μέτρων που λαμβάνονται, 
συμπεριλαμβανομένων αναλύσεων κόστους/ωφέλειας. 
ΣΥΝΟΛΟ 0,2 
ο,ι 
0,3 
0,3 
1.3 pm pm pm pm 02 I 
0,1 
0,3 
0,3 
1,3 
7.3 Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων (σε εκατ. ECU) 
Πιστώσεις 
υποχρεώσεων 
Πιστώσεις 
πληρωμών 
1999 
2000 
2001 
2002 
2003 
Επόμενα έτη 
ΣΥΝΟΛΟ 1999 
1,3 
0,78 
0,52 
1,3 2000 
pm 2001 
pm 2002 
pm 2003 
pm ΣΥΝΟΛΟ 
0,78 
0,52 
1,3 
8. ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΙΙΣΙΙ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ ΚΑΙ 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥΣ 
Στα έντυπα αιτήσεως για την επιδότηση θα ζητούνται στοιχεία για την ταυτότητα 
και τη φύση των υποψηφίων, ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί εκ των προτέρων η 
αξιοπιστία τους. 
Τα μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης (έλεγχοι, ενδιάμεσες εκθέσεις, τελική 
έκθεση) περιλαμβάνονται στους όρους της σύμβασης ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή και τους δικαιούχους. Η Επιτροπή θα κάνει έλεγχο των εκθέσεων και θα 
εξασφαλίζει τη σωστή εκτέλεση των εργασιών πριν από την καταβολή της 
ενδιάμεσης και τελικής πληρωμής. 
Επίσης, η Επιτροπή διεξάγει επιτόπιους ελέγχους προκειμένου να διαπιστώσει 
πώς χρησιμοποιήθηκαν οι πόροι. Έλεγχοι έχουν ήδη διεξαχθεί σε άλλες γραμμές 
του προϋπολογισμού για τη δημόσια υγεία, σε σχέση με τα δημοσιονομικά έτη 
1991-1995 και έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικοί. 
3R 
9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ/ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
9.1 Ειδικοί και ποσοτικοί στόχοι 
Τα μέτρα της Κοινότητας έχουν ως στόχο να συμβάλουν στην εξασφάλιση υψηλού 
επιπέδου προστασίας της υγείας κατά των ασθενειών που συνδέονται με τη 
ρύπανση, μέσω της βελτίωσης των γνώσεων και της συνειδητοποίησης όσον αφορά 
τους κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με τη ρύπανση και τους τρόπους 
αντιμετώπισης τους, κυρίως σε σχέση με το άσθμα και άλλες αναπνευστικές 
νόσους. 
Οι δείκτες που καταδεικνύουν κατά πόσο επιτυγχάνονται οι στόχοι θα 
περιλαμβάνουν τα είδη μέτρων που αναφέρονται στη συνέχεια. Τα μέτρα θα 
επανακαθοριστούν σε συνεργασία με το νέο κοινοτικό πρόγραμμα για την 
παρακολούθηση της υγείας, ένα από τα καθήκοντα του οποίου είναι η ανάπτυξη 
δεικτών για την πολιτική της Κοινότητας στον τομέα της δημόσιας υγείας. Η 
μέθοδος για την επίτευξη του στόχου αυτού περιλαμβάνει μέτρα για: 
τη δημιουργία δικτύων που συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση του 
ρόλου των ρύπων για την πρόκληση και την επιδείνωση ασθενειών στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα, καθώς και της βάσης και της αποτελεσματικότητας 
των προληπτικών ενεργειών (συμμετοχή, παραγωγή, π.χ. ενημερωτικών 
φυλλαδίων, διασκέψεων, ομάδων συζητήσεων στο www, κ.κλπ.)· 
τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία που 
συνδέονται με τη ρ\>πανση και τους τρόπους συνειδητοποίησης, 
αξιολόγησης και διαχείρισης των κινδύνων αυτα')ν· 
τη βελτίωση της ενημέρωσης και των δεδομένων σχετικά με τις ασθένειες 
που σχετίζονται με τη ρύπανση σε κοινοτικό επίπεδο, τα ποσοστά 
επιπολασμου και/ή της επίπτωσης των ασθενειών αυτών· 
την προώθηση των διαβουλεύσεων και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών 
μελών (περιγραφή περιπτώσεων τέτοιων διαβουλεύσεων κ.κλπ.) 
την παροχή βοήθειας στους φορείς του τομέα της δημόσιας υγείας, 
προκειμένου να αντλήσουν περισσότερα οφέλη από άλλες κοινοτικές 
πολιτικές στις προσπάθειες τους για την πρόληψη των ασθενειών που 
σχετίζονται με τη ρύπανση. 
Πληθυσμός στον οποίο απευθύνεται η ενέονεια 
1. Αρμόδιες δημόσιες αρχές στα κράτη μέλη, σε εθνικό, περιφερειακό και 
τοπικό επίπεδο και οι αρμόδιες διεθνείς οργανώσεις στον τομέα της 
δημόσιας υγείας. 
2. Επαγγελματίες του τομέα της υγείας, υπηρεσίες που ασχολούνται με την 
επιδημιολογία, ιατρικές ενώσεις, ακαδημαϊκά ιδρύματα κλπ. 
3. ΜΚΟ και άλλοι φορείς που ασχολούνται με θέματα υγείας και γενικά το 
κοινό. 
9.2 Αιτιολόγηση της ενέργειας 
Σύμφωνα με το άρθρο 129, η Επιτροπή πρέπει να αναλάβει ενέργειες για την 
πρόληψη ασθενειών και την προστασία της υγείας. Στην ανακοίνωση της 
Επιτροπής για το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (COM (93) 559 
τελ., της 23.11.93) καθορίζονται τα κριτήρια για την επιλογή των τομέων 
προτεραιότητας για τα κοινοτικά προγράμματα. Σύμφωνα με τα κριτήρια αυτά, η 
3£ 
ανακοίνωση "πλαίσιο" του 1993 αξιολόγησε τις διάφορες επιλογές για την 
αντιμετώπιση των ασθενειών, και ιδίως εκείνων που αποτελούν μάστιγες για την 
ανθρωπότητα, καθώς και των αιτιών τους, μέσω διαφόρων ειδών κοινοτικών 
ενεργειών. Η ανακοίνωση καθόρισε, με βάση τα κριτήρια που αναφέρονται 
σ' αυτήν, οκτώ τομείς προτεραιότητας, ένας εκ των οποίων είναι οι ασθένειες που 
σχετίζονται με τη ρύπανση. 
Στο ψήφισμα του της 11ης Νοεμβρίου 1991, το Συμβούλιο και οι υπουργοί Υγείας 
των κρατών μελών, που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου, κάλεσαν την 
Επιτροπή να καταγράψει, σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των κρατών 
μελών, τις γνώσεις και τις εμπειρίες που έχουν συγκεντρώσει τα κράτη μέλη, η 
Κοινότητα και οι διεθνείς οργανισμοί όσον αφορά τη σχέση μεταξύ υγείας και 
περιβάλλοντος. 
Στο ψήφισμα του Α4-0311/95 σχετικά με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα κοινωνικής 
δράσης 1995-1997, το Κοινοβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει, στο 
πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών, το πρόγραμμα δράσης για τις ασθένειες 
που σχετίζονται με τη ρύπανση που αναφέρεται στην ανακοίνωση πλαίσιο της 
Επιτροπής σχετικά με τη δημόσια υγεία. 
Το πρόγραμμα στοχεύει στην επιτάχυνση και στη βελτίωση της ανταλλαγής 
πληροφοριών και εμπειριών, στην κατανόηση σε κοινοτικό επίπεδο των κύριων 
ζητημάτων για την αντιμετώπιση των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση 
και στη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, προκειμένου να 
αποφευχθούν επικαλύψεις ενεργειών και να επιταχυνθεί η υιοθέτηση των 
καλύτερων λύσεων για τα κοινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη 
σχετικά με τις ασθένειες αυτές. Η συνεισφορά αυτή της Κοινότητας και της 
Επιτροπής, την οποία προβλέπει το άρθρο 129, προσφέρει ένα κοινό πλαίσιο 
κανόνων. Το εν λόγω πλαίσιο θα αποδειχθεί αποτελεσματικότερο από τη 
διακυβερνητική συνεργασία χωρίς τη συνδρομή της Κοινότητας. 
Όσον αφορά τις μεθόδους παρέμβασης και τη διάθεση των πόρων, ισχύουν τα 
ακόλουθα: 
εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας κατά τον καθορισμό των μέτρων 
που θα ληφθούν και θα συγχρηματοδοτηθούν 
ορισμός και επιλογή των σχεδίων που θα συγχρηματοδοτηθούν στον τομέα 
των ασθενειών που συνδέονται με τη ρύπανση· 
η παροχή μιας κοινοτικής προστιθέμενης αξίας, μέσω του συντονισμού 
των εθνικών μέτρων, της διάδοσης πληροφοριών και εμπειριών, του 
καθορισμού προτεραιοτήτων, της ανάπτυξης δικτύων, της επιλογής 
ευρωπαϊκών σχεδίων και της κινητοποίησης όλων των ενδιαφερομένων. 
Για την εφαρμογή του προγράμματος θα χρησιμοποιηθούν δύο μέθοδοι. Η μία θα 
αποβλέπει στην υποστήριξη των σχεδίων που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη και σε 
κοινοτικό επίπεδο. Η επιλογή των σχεδίων προτεραιότητας γίνεται σε μεγάλο 
βαθμό βάσει γενικών και ενδιάμεσων στόχων, η δε εφαρμογή των μέτρων 
εξαρτάται από την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των σχεδίων που 
υποβάλλονται στην αρμόδια υπηρεσία κατά τη διάρκεια του έτους. Η άλλη 
μέθοδος αποβλέπει στην ανάληψη συγκεκριμένων ενεργειών για την επίτευξη των 
στόχων του προγράμματος, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν πλήρως από το 
πρόγραμμα. 
33 
Τα κριτήρια επιλογής για τα σχέδια είναι: 
συμβατότητα με τους στόχους και συμμόρφωση τουλάχιστον με έναν από 
τους στόχους που έχουν καθοριστεί· 
εξέταση της "κοινοτικής προστιθέμενης αξίας" των σχεδίων (διακρατική 
συμμετοχή, ανάπτυξη ενός πρότυπου που να μπορεί να εφαρμοστεί σε 
άλλα κράτη μέλη, παροχή πληροφοριών που να μπορούν να αξιοποιηθούν 
από άλλα κράτη μέλη κλπ.)· 
αναμενόμενη αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα· 
σαφήνεια και αιτιολόγηση των προδιαγραφών 
καταλληλότητα της επιλεχθείσας μεθοδολογίας· 
οργανωτική ικανότητα και εμπειρία· 
καταλληλότητα του προϋπολογισμού για τους στόχους· 
υποστήριξη σχεδίων από εθνικούς εταίρους· 
αντικειμενική εκτίμηση· 
γνώμη της αρμόδιας συμβουλευτικής επιτροπής. 
Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός του προγράμματος (1,3 εκατ. ECU για το 
πρώτο έτος) είναι παρόμοιος με τους προϋπολογισμούς που προτείνονται 
ταυτόχρονα για τα προγράμματα δράσης της Κοινότητας για τις σπάνιες 
ασθένειες και την πρόλη\|>η των ατυχημάτων, αποδεικνύοντας έτσι ότι αποδίδεται 
η ίδια προτεραιότητα σε αυτούς τους τομείς δράσης που καθορίστηκαν από την 
ανακοίνωση της Επιτροπής στο πλαίσιο των ενεργειών στον τομέα της δημόσιας 
υγείας (1993), αξιολόγηση που διατηρεί και σήμερα την ισχύ της. Το προτεινόμενο 
ποσό είναι το ελάχιστο που απαιτείται για την έναρξη εφαρμογής του 
προγράμματος. 
93 Παρακολούθηση και αξιολόγηση της ενέργειας 
9.3.1 Παρακολούθηση της ενέργειας 
Η παρακολούθηση της ενέργειας σε κοινοτικό επίπεδο εκτελείται από την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία υποβάλλει στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή 
Περιφερειών έκθεση στα μέσα της περιόδου εφαρμογής του προγράμματος και 
τελική έκθεση μετά την ολοκλήρωση του, με στοιχεία που συγκεντρώνει από τις 
εθνικές εκθέσεις και από τις αξιολογήσεις των ενεργειών που εφαρμόζονται στα 
πλαίσια του προγράμματος, όπως επίσης και από επιμέρους σχέδια. 
9.3.2 Αξιολόγηση 
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης πραγματοποιούνται: 
αποτίμηση των κύριων μέτρων και των επιδοτούμενων σχεδίων με τη 
συμμετοχή, όπου χρειάζεται, αντικειμενικών εμπειρογνωμόνων 
έκθεση αξιολόγησης κατά το τρίτο έτος εφαρμογής του προγράμματος· 
συνολική έκθεση σχετικά με την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των 
σχεδίων που υλοποιήθηκαν στα πλαίσια του σχεδίου δράσης, η οποία 
υποβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα άλλα όργανα της 
Κοινότητας, μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος. 
Επιλεγμένοι δείκτες απόδοσης: 
ψο 
που έχουν 
ενδεχόμενες 
από τους αξιολόγηση των σχεδίων από υπαλλήλους της Επιτροπής και/ή από 
συνεργάτες τους· 
ανάλυση των ενδιάμεσων εκθέσεων για τα μέτρα 
προγραμματιστεί και χρηματοδοτηθεί, που θα επιτρέπει 
αλλαγές· 
μελέτες αντίκτυπου που γίνονται από εξωτερικές υπηρεσίες· 
καταλληλότητα της μεθοδολογίας που χρησιμοποιείται 
οργανωτές· 
καταλληλότητα του προϋπολογισμού για τους στόχους· 
ικανότητες και εμπειρία των υπηρεσιών 
διάδοση των αποτελεσμάτων. 
Μέθοδος και περιοδικότητα της αξιολόγησης: 
σύνταξη ενδιάμεσων και τελικών εκθέσεων για τα διάφορα μέτρα που 
εφαρμόζονται στον εν λόγω τομέα· 
ανάπτυξη ενός "πρότυπου" έντυπου αξιολόγησης για το μέτρο, το οποίο θα 
υποβάλλεται από τους δικαιούχους μαζί με τις τελικές τους εκθέσεις. Ο 
έλεγχος των εγγράφων αυτών γίνεται από υπαλλήλους είτε στην Επιτροπή 
είτε επιτόπου. 
10. ΑΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΑΠΑΝΕΣ (ΜΕΡΟΣ Α ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ) 
Η διάθεση των αναγκαίων διοικητικών πόρων θα γίνεται με την ετήσια απόφαση της 
Επιτροπής σχετικά με τη διάθεση των πόρων, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη το επιπλέον 
προσωπικό και τους πόρους που προβλέπονται από την επί του προϋπολογισμού αρχή. 
10.1 Επίδραση στον αριθμό των υπαλλήλων 
Καθεστώς των 
υπαλλήλων 
Μόνιμοι ή 
έκτακτοι 
υπάλληλοι Α 
Β 
C 
Αλλοι πόροι 
Σύνολο προσωπικό που 
διεκπεραιώνει τη δράση 
μόνιμοι 
υπάλληλοι 
1 
1 
1 
3 έκτακτοι 
υπάλληλοι 
0 
0 
0 
0 προέλευση υπαλλήλου 
^ντός της ΓΔ 
ή της 
υπηρεσίας 
1 
1 
1 
3 συμπληρωματικό 
προσωπικό 
0 
0 
0 
0 διάρκεια 
Μ 
10.2 Δημοσιονομική επίδραση του συμπληρωματικού προσωπικού 
Δεν προβλέπεται η χρησιμοποίηση συμπληρωματικού προσωπικού. 
10.3 Αύξηση άλλων τρεγουσών δαπανών που προκύπτουν από τη δράση 
Γραμμή του Ποσά Μέθοδος \χπολογισμού 
προϋπολογισμού 
Συνεδριάσεις 104,250 ECU 2 συνεδριάσεις της συμβ. επιτροπής ανά έτος, 
Α2510 1 εκπρόσωποι ανά κράτος μέλος = 1 
2 συνεδριάσεις/έτος x 15 εκπροσ. χ 695 | 
ECU/εκπροσ. χ 5 έτη = 104,250 ECU J 
Οι πόροι που απαιτούνται για την κάλυψη των δαπανών που αναφέρονται παρακάτω για 
την περίοδο των 5 ετών θα εξευρεθούν από την αναδιάρθρωση των οικονομικών πόρων 
που υπάρχουν ήδη και δεν θα χρειαστούν συμπληρωματικοί πόροι. 
α) Δαπάνες προσωπικού (Τίτλος ΑΙ, Α2 και Α5) 
3 x 100 000 ECU x 5 έτη = 1 500 000 ECU 
β) Λειτουργικές δαπάνες 
Δαπάνες για συνεδριάσεις (Α-250) 
2 συνεδριάσεις/έτος x 15 εμπειρογνώμονες χ 825 ECU/εμπειρογνώμονα χ 5 
έτη= 123 750 ECU 
Δαπάνες για τα^'δια (Α-130) 
24 αποστολές/έτος Βρυξέλλες-Λουξεμβούργο χ 200 ECU/αποστολή χ 5 έτη= 
24 000 ECU 
30 αποστολές/έτος στα κράτη μέλη χ 1000 ECU/αποστολή χ 5 έτη = 150 000 
ECU 
γ) Σύνολο: 1 797 750 ECU 
Wi 

ISSN 0254-1483 
COM(97) 266 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 04 05 14 13 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-253-GR-C 
ISBN 92-78-20669-5 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
V 3