«Επιβεβαιώνουμε εκ νέου τη δέσμευσή μας υπέρ του ευρώ, και ότι θα καταβάλουμε κάθε αναγκαία προσπάθεια προκειμένου να διασφαλισθεί η χρηματοοικονομική σταθερότητα της ευρωζώνης στο σύνολό της»

(Δήλωση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ζώνης του ευρώ και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, 21 Ιουλίου 2011)

Εισαγωγη

Αυτό που περισσότερο χρειάζεται η ΕΕ τη στιγμή αυτή είναι να κινητοποιήσει όλα τα αναγκαία μέσα για να εξασφαλίσει τη μελλοντική σταθερότητα και ανάπτυξη αμέσως και πλήρως. Κατά τους προηγούμενους 18 μήνες, λήφθηκαν πολλές αποφάσεις μεγάλης εμβέλειας. Για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στη ζώνη του ευρώ και στην ΕΕ ως σύνολο, οι αποφάσεις αυτές θα πρέπει να αποτελέσουν ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο σύνολο. Υπάρχει κίνδυνος η κρίση να καταστεί συστημική. Σήμερα, είναι όσο ποτέ άλλοτε αναγκαίο να βρεθεί μια λύση που θα σπάσει τον φαύλο κύκλο των αμφιβολιών για τη βιωσιμότητα του κρατικού χρέους, για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος και για τις προοπτικές ανάπτυξης της ΕΕ. Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο παρόν έγγραφο είναι αλληλένδετα και πρέπει να εφαρμοσθούν από κοινού το ταχύτερο δυνατόν προκειμένου να φέρουν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Κανένα από τα στοιχεία αυτά δεν αρκεί μόνο του για την αντιμετώπιση της σοβούσας κρίσης. Μόνον εάν αντιμετωπισθούν ως σύνολο και ληφθούν ταυτοχρόνως, θα μπορέσουν να αποδείξουν κατά τρόπο πειστικό ότι η ΕΕ είναι σε θέση:

1. να δώσει αποφασιστική απόκριση στα προβλήματα της Ελλάδας

2. να ενισχύσει τους μηχανισμούς προστασίας της ζώνης του ευρώ από την κρίση

3. να ενισχύσει το τραπεζικό σύστημα, ιδίως μέσω ανακεφαλαιοποίησης

4. να επισπεύσει την εφαρμογή πολιτικών που ενισχύουν τη σταθερότητα και ανάπτυξη

5. να οικοδομήσει μια περισσότερο εύρωστη και ολοκληρωμένη οικονομική διακυβέρνηση

Μια αποφασιστικη αποκριση στα προβληματα της Ελλαδας

Οι συνεχιζόμενες αμφιβολίες σχετικά με την Ελλάδα συνέβαλαν σε πολύ μεγάλο βαθμό στην υπονόμευση της εμπιστοσύνης στη δημοσιονομική σταθερότητα ολόκληρης της ζώνης του ευρώ. Οι αμφιβολίες αυτές πρέπει να αρθούν αμέσως και οριστικά.

Με την επιφύλαξη της αξιολόγησης από μέρους της τρόικας EΕ/EΚΤ/ΔΝΤ, προς τον σκοπό αυτό θα πρέπει να γίνουν τα ακόλουθα:

- Εφόσον το τρέχον πρόγραμμα ανακτήσει τους ρυθμούς του, να εκταμιευθεί η έκτη δόση του προγράμματος για την Ελλάδα.

- Να αποφασιστεί μια βιώσιμη λύση για την Ελλάδα εντός της ζώνης του ευρώ, μέσω ενός αποτελεσματικού δεύτερου προγράμματος προσαρμογής βασιζόμενου σε επαρκή χρηματοδότηση με τη συμμετοχή του ιδιωτικού (PSI) και του δημόσιου τομέα και αυστηρούς μηχανισμούς εφαρμογής και παρακολούθησης.

- Να συνεχιστεί η στήριξη από την ειδική ομάδα της Επιτροπής για την Ελλάδα, υποστηρίζοντας την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή του προγράμματος και διοχετεύοντας τους διαθέσιμους πόρους των διαρθρωτικών ταμείων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την επιστροφή στην ανάπτυξη.

Ενισχυση των μηχανισμων προστασιας της ζωνης του ευρω απο την κριση

Πρόσφατα, την 21η Ιουλίου 2011, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ζώνης του ευρώ και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ επιβεβαίωσαν εκ νέου την αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν να υποστηρίζουν τις χώρες που υπάγονται σε προγράμματα έως ότου αυτές ανακτήσουν πρόσβαση στις αγορές, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμόσουν επιτυχώς τα προγράμματα αυτά. Υπογράμμισαν ότι, όσον αφορά τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, η περίπτωση της Ελλάδας απαιτεί μια λύση έκτακτου και μοναδικού χαρακτήρα.

Η ζώνη του ευρώ πρέπει να εξοπλιστεί πλήρως με τα μέσα που απαιτούνται προκειμένου να ανταποκριθεί σε οποιοδήποτε σενάριο κρίσης στο μέλλον. Η ύπαρξη των αναγκαίων μέσων θα διηύρυνε το φάσμα εναλλακτικών λύσεων και θα παρείχε συγχρόνως τα πολύ αναγκαία εχέγγυα που θα καθησύχαζαν τους φορείς της αγοράς. Οι πρόσφατες αποφάσεις για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου χρηματοοικονομικής σταθερότητας (ΕΤΧΣ) και του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ) συνέβαλαν τα μάλλα στη δημιουργία των μέσων αυτών, αν και οι αποφάσεις αυτές θα πρέπει να ολοκληρωθούν και να συμπληρωθούν.

Το πρώτο βήμα είναι να θέσουμε γρήγορα σε εφαρμογή τις αποφάσεις που λήφθηκαν στις συνόδους κορυφής της ζώνης του ευρώ τον Μάρτιο και στις 21 Ιουλίου 2011, ώστε να αυξηθούν η ευελιξία και η αποτελεσματικότητα του ΕΤΧΣ (και του ΕΜΣ), ιδίως σε σχέση με τα ακόλουθα:

- Προληπτικά προγράμματα. Πρόσβαση στους διαύλους αυτούς θα πρέπει να παρέχεται υπό τον όρο ότι τα αιτούντα κράτη μέλη θα αποδέχονται την εφαρμογή προγραμμάτων βαθμιαίας μακροοικονομικής προσαρμογής, κατόπιν διαβούλευσης με την Επιτροπή και με την ΕΚΤ. Απαιτείται αυστηρότερη παρακολούθηση και επιτήρηση - θα μπορούσε να ληφθεί πολιτική απόφαση σχετικά, ώστε να περιληφθούν στον κώδικα δεοντολογίας για το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

- Παροχή αρωγής στα κράτη μέλη για τη διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, μέσω της χορήγησης δανείων σε χώρες που δεν υπάγονται σε προγράμματα, ως συμπλήρωμα σε λύσεις που προβλέπουν τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και με κρατικά μέσα όπου κρίνεται αναγκαίο.

- Βελτίωση της δυνατότητας του ΕΤΧΣ να παρεμβαίνει, αφενός, στις πρωτογενείς αγορές αγοράζοντας κρατικά ομόλογα και, αφετέρου, στις δευτερογενείς αγορές, όταν συντρέχουν έκτακτες περιστάσεις και κίνδυνοι για τη δημοσιονομική σταθερότητα, υπό τους κατάλληλους όρους.

Πέραν τούτων, θα πρέπει να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των μηχανισμών προστασίας μεγιστοποιώντας τη χρήση του ΕΤΧΣ, χωρίς να αυξηθούν οι εγγυήσεις που το στηρίζουν και βάσει των κανόνων της Συνθήκης της Λισαβόνας, ιδίως όσον αφορά τη νομισματική χρηματοδότηση.

Η επίσπευση της εισαγωγής του ΕΜΣ θα ενίσχυε επίσης την εμπιστοσύνη στον μηχανισμό επίλυσης κρίσεων και θα απέφερε τα πλεονεκτήματα που παρέχει ένα ισχυρότερο, μόνιμο μέσο. Θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την επιτάχυνση των διαδικασιών τεχνικής προπαρασκευής και κύρωσης, ώστε ο ΕΜΣ να αρχίσει να λειτουργεί έως, π.χ., τα μέσα του 2012.

Η EΚΤ διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην εξασφάλιση δημοσιονομικής σταθερότητας στο σύνολο της ζώνης του ευρώ παρέχοντας επαρκή ρευστότητα στον τραπεζικό τομέα της ζώνης του ευρώ και στηρίζοντας την ορθή λειτουργία των αγορών κρατικών ομολόγων, με παράλληλη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών.

Ενισχυση του τραπεζικου συστηματος, ιδιως μεσω ανακεφαλαιοποιησης

Τόσο από ρυθμιστικής όσο και από χρηματοοικονομικής άποψης, καταβλήθηκαν τεράστιες προσπάθειες για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών τραπεζών δεδομένου του ρόλου που διαδραματίζουν στη σταθερότητα και στη λειτουργία της οικονομίας μας. Οι τράπεζες βελτίωσαν επίσης σημαντικά την ποιότητα και την ποσότητα της κεφαλαιακής τους βάσης.

Η ΕΕ αναθεώρησε σε βάθος τον τρόπο εποπτείας των τραπεζών και έλαβε νομοθετικά μέτρα για την αύξηση των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων που πρέπει να διαθέτουν οι τράπεζες, με σκοπό την αντιμετώπιση επισφαλών πράξεων επανατιτλοποίησης, ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι πολιτικές αμοιβών δεν θα ενθαρρύνουν την ανάληψη υπερβολικού κινδύνου και να αυξηθεί η προστασία των τραπεζικών καταθέσεων των πολιτών έως το ισχύον όριο των 100 000 ευρώ. Με την ταχεία έκδοση της οδηγίας περί κεφαλαιακών απαιτήσεων («ΟΚΑ IV») θα θεσπιστεί ένας υγιής δείκτης κεφαλαίων για τις τράπεζες και θα εφαρμοστούν τα πρότυπα της Βασιλείας III.

Λόγω της αβεβαιότητας που επικρατεί στις αγορές κρατικών χρεογράφων, αυξήθηκε η αστάθεια, ενώ ο τραπεζικός τομέας αντιμετωπίζει όλο και περισσότερες πιέσεις. Για το άμεσο μέλλον, οι προσπάθειες θα πρέπει να εστιασθούν στη διευκόλυνση της πρόσβασης των τραπεζών σε ρευστότητα, και ιδίως στην αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης ρευστότητας στον τραπεζικό τομέα, σε συνδυασμό με μέτρα για την ενίσχυση του κεφαλαίου των τραπεζών που το χρειάζονται .

Για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στον τραπεζικό τομέα της ΕΕ, απαιτείται συντονισμένη και στοχοθετημένη προσπάθεια ανακεφαλαιοποίησης, σε συνδυασμό με τα άλλα στοιχεία αυτής της στρατηγικής. Προς τον σκοπό αυτό, απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες από τα κράτη μέλη, την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, από κοινού με την Επιτροπή. Μια στρατηγική για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών υπό την καθοδήγηση της EBA θα πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

- Κάλυψη όλων των δυνητικά συστημικών τραπεζών σε όλα τα κράτη μέλη – δηλ. των τραπεζών στις οποίες η EBA διενήργησε τις δοκιμές αντοχής τον Ιούλιο του 2011, εκτός από ορισμένες μικρότερες εγχώριες τράπεζες που δεν δραστηριοποιούνται διεθνώς.

- Καταγραφή όλων των ανοιγμάτων των σχετικών τραπεζών σε κρατικά χρεόγραφα της ΕΕ (συνετή αποτίμηση όλων των κρατικών τίτλων χρεογράφων, είτε βρίσκονται σε τραπεζικό χαρτοφυλάκιο είτε σε χαρτοφυλάκιο συναλλαγών) ώστε να εξασφαλίζεται πλήρης διαφάνεια ως προς την ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού.

- Απαίτηση για προσωρινά σημαντικά υψηλότερο δείκτη κεφαλαίων για ύψιστης ποιότητας κεφάλαια, αφού ληφθούν υπόψη τα εκάστοτε ανοίγματα. Ο ορισμός του κεφαλαίου ταυτίζεται σε γενικές γραμμές με τον ορισμό που προβλέπεται στη διεθνή συμφωνία της Βασιλείας III που θα πρέπει να επιτευχθεί το 2015.

- Οι τράπεζες που δεν διατηρούν τα αναγκαία κεφάλαια θα πρέπει να υποβάλουν σχέδια ανακεφαλαιοποίησης και να τα εφαρμόσουν το ταχύτερο δυνατόν. Από πρακτικής άποψης, οι εθνικές εποπτικές αρχές θα πρέπει να θεσπίσουν αυτές τις απαιτήσεις στο πλαίσιο των υφιστάμενων εποπτικών τους εξουσιών υπό τη μορφή συμπληρωματικών ρυθμιστικών αποθεματικών που θα αποτρέπουν τη διανομή μερισμάτων ή μπόνους πριν ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση.

- Οι τράπεζες θα πρέπει να χρησιμοποιούν καταρχάς ιδιωτικές πηγές κεφαλαίων, μεταξύ άλλων μέσω αναδιαρθρώσεων και μετατροπής χρέους σε μετοχικούς τίτλους. Εν ανάγκη, οι εθνικές κυβερνήσεις θα πρέπει να τις στηρίζουν και, εάν η στήριξη αυτή δεν είναι διαθέσιμη, η ανακεφαλαιοποίηση θα πρέπει να χρηματοδοτείται μέσω δανείου από το ΕΤΧΣ. Κάθε ανακεφαλαιοποίηση από δημόσιους πόρους θα πρέπει να είναι συμβατή με τους κανόνες της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων. Η Επιτροπή προτίθεται να παρατείνει πέραν του 2011 την εφαρμογή του υφιστάμενου πλαισίου περί κρατικών ενισχύσεων όσον αφορά τις ενισχύσεις στις τράπεζες.

Συγχρόνως, οι εργασίες που βρίσκονται εν εξελίξει για ένα νέο σύστημα ρύθμισης του χρηματοπιστωτικού τομέα θα πρέπει να ολοκληρωθούν το ταχύτερο δυνατόν. Η Επιτροπή θα υποβάλει τις υπόλοιπες προτάσεις έως το τέλος του τρέχοντος έτους, ιδίως όσον αφορά την ενίσχυση των κανόνων για τους οργανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, τη διαφάνεια και τη συμπεριφορά στην αγορά σε όλες τις πλατφόρμες διαπραγμάτευσης, την ενίσχυση του πλαισίου για την καταπολέμηση της κατάχρησης αγοράς, συμπεριλαμβανομένων ποινικών κυρώσεων, και ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για την εξυγίανση των τραπεζών. Θα είναι εξαιρετικά σημαντικό να εξασφαλισθεί η ταχεία έγκριση όλων αυτών των προτάσεων από τα θεσμικά όργανα που συννομοθετούν, στην ιδανική περίπτωση εντός 12 μηνών αφότου υποβληθούν από την Επιτροπή.

Ο προτεινόμενος φόρος χρηματοπιστωτικών συναλλαγών θα πρέπει να εγκριθεί με την ίδια ταχύτητα ως μέσο εξασφάλισης της δίκαιης συμβολής του χρηματοπιστωτικού τομέα στην ανάκαμψη. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να προωθεί τη θέσπισή του σε παγκόσμιο επίπεδο.

Eπισπευση των πολιτικων για την τονωση τησ σταθεροτητασ και τησ αναπτυξησ

Τα περισσότερα κράτη μέλη δεν έχουν περιθώρια για νέα δημοσιονομικά κίνητρα διότι πρέπει να δώσουν απόλυτη προτεραιότητα στη δημοσιονομική εξυγίανση. Πρέπει να επικεντρωθούμε στην εφαρμογή των ειδικών κατά χώρα συστάσεων που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο του πρώτου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και στην ιεράρχηση των δημόσιων δαπανών σε τομείς οικονομικής ανάπτυξης, εξαλείφοντας τα εμπόδια και αξιοποιώντας το υποχρησιμοποιούμενο δυναμικό. Τα κράτη μέλη, ιδίως εκείνα που αντιμετωπίζουν εντάσεις στις αγορές κρατικών χρεογράφων, πρέπει να αναλάβουν δεσμεύσεις για ισχυρότερες μεταρρυθμίσεις που θα αυξήσουν την οικονομική ανάπτυξη.

Έχουμε στη διάθεσή μας διάφορους μηχανισμούς μόχλευσης της διαρθρωτικής ανάπτυξης σε επίπεδο ΕΕ· η καλύτερη αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς, η μεγιστοποίηση των εμπορικών μας επιδόσεων και η εκμετάλλευση του δυναμικού που προσφέρουν οι εμπορικές συμφωνίες που συνάφθηκαν πρόσφατα, αποτελούν ορισμένα μόνον από τα στοιχεία αυτά. Επιπλέον, η τρέχουσα κρίση δείχνει ότι πρέπει να εντάξουμε την ανταγωνιστικότητα στις πολιτικές της ΕΕ. Ιδιαίτερα οφέλη μπορούμε να αποκομίσουμε από δράσεις εστιασμένες σε τεχνολογικούς τομείς με μεγάλο αναπτυξιακό δυναμικό, μέσω της ανάπτυξης μιας ενιαίας ψηφιακής αγοράς.

Μια στοχευμένη ώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης θα μπορούσε να επιτευχθεί ως εξής:

- Καλύτερη αξιοποίηση όσων έχουν συμφωνηθεί σε επίπεδο ΕΕ, π.χ.:

- Πλήρης εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες.

- Περάτωση της ολοκληρωμένης αγοράς ενέργειας που θα δώσει στους καταναλωτές δυνατότητα επιλογής μεταξύ προμηθευτών και θα καταστήσει τις αγορές πλήρως προσπελάσιμες για τους παρόχους ενέργειας.

- Η εφαρμογή της οδηγίας για τις καθυστερημένες πληρωμές πρέπει να μετατεθεί από τον Μάρτιο του 2013 στον Ιανουάριο του 2012, για να παρασχεθεί βοήθεια στις ΜΜΕ.

- Πλήρης εφαρμογή της Συμφωνίας Ελευθέρων Συναλλαγών με την Κορέα.

- Επιτάχυνση της έγκρισης των προτάσεων που εκκρεμούν στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης:

- Η προτεινόμενη ενιαία ευρωπαϊκή κατοχύρωση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε 25 κράτη μέλη εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε μείωση του σχετικού κόστους των επιχειρήσεων κατά 80%.

- Η εκκρεμούσα αναθεώρηση της οδηγίας για τους ετήσιους λογαριασμούς θα απλουστεύσει τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, ιδίως με τις απαλλαγές που προβλέπονται για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.

- Η αύξηση των ποσοστών συγχρηματοδότησης για τα διαρθρωτικά ταμεία στις χώρες που υπάγονται σε πρόγραμμα, όπως προτείνεται, θα επιτρέπει την ταχεία κινητοποίηση κονδυλίων της ΕΕ για τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης.

- Η προτεινόμενη οδηγία για την εξοικονόμηση ενέργειας θα προωθήσει την αποδοτικότερη χρήση της ενέργειας.

- Σύναψη των υπό προπαρασκευή εμπορικών συμφωνιών με βασικούς στρατηγικούς εταίρους.

- Υιοθέτηση των προτάσεων σχετικά με την φορολόγηση των αποταμιεύσεων και άλλες φορολογικές πρωτοβουλίες που έχουν ήδη υποβληθεί.

- Ανάθεση στην Επιτροπή της διαπραγμάτευσης φορολογικών συμφωνιών για το σύνολο της ΕΕ με τρίτες χώρες με σκοπό την αποτελεσματική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την αποφυγή της διπλής φορολόγησης.

- Υιοθέτηση του προαιρετικού Κοινού Ευρωπαϊκού Δίκαιου των Πωλήσεων.

- Επίσπευση μελλοντικών προτάσεων που θα υποβάλει η Επιτροπή τους επόμενους μήνες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:

- Οι δώδεκα προτάσεις της Πράξης για την ενιαία αγορά, μεταξύ των οποίων:

- Διευκόλυνση της πρόσβασης σε επιχειρηματικά κεφάλαια σε ολόκληρη την Ευρώπη μέσω ενός διαβατηρίου ΕΕ.

- Θέσπιση κοινής νομικής βάσης για την αμοιβαία αναγνώριση της ηλεκτρονικής επαλήθευσης της ταυτότητας και της ηλεκτρονικής υπογραφής πέραν των συνόρων.

- Αναθεώρηση του πλαισίου των δημοσίων συμβάσεων για τη θέσπιση απλούστερων κανόνων και διαφανέστερων διαδικασιών.

- Άλλες προτάσεις:

- Μια πρωτοβουλία «Ευκαιρίες για νέους» για την προώθηση της απασχόλησης των νέων, ιδίως την πρόσβαση σε μια πρώτη θέση εργασίας.

- Νομοθεσία περί συλλογικών δικαιωμάτων διαχείρισης/ πνευματικής ιδιοκτησίας με σκοπό τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας· εκτιμάται ότι αυτό θα τριπλασιάσει τις επιγραμμικές πωλήσεις μουσικής.

Στις περιπτώσεις που αποδεικνύεται δύσκολο να επιτευχθεί συμφωνία για προτάσεις με ταχεία διαδικασία, πρέπει να μελετηθεί το ενδεχόμενο της ενισχυμένης συνεργασίας.

Αυτό πρέπει να συμπληρωθεί με στοχοθετημένες επενδύσεις σε επίπεδο ΕΕ. Την επόμενη εβδομάδα, η Επιτροπή θα δρομολογήσει την Πρωτοβουλία για τα ομόλογα έργου στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» προτείνοντας μια πειραματική φάση σχετικά, στο πλαίσιο του τρέχοντος δημοσιονομικού πλαισίου. Με τον τρόπο αυτόν, θα μπορέσουμε να διευρύνουμε την βάση των επενδυτών για τη χρηματοδότηση των μεγάλων επενδύσεων σε υποδομές που είναι απαραίτητες τόσο για την ΕΕ όσο και για την ενιαία αγορά. Η πρωτοβουλία θα αναπτυχθεί περαιτέρω στην πρόταση της Επιτροπής για τη Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Η Ένωση και τα κράτη μέλη αυτής πρέπει να εξετάσουν επειγόντως τους τρόπους με τους οποίους η ΕΤΕπ, που λειτουργεί με γνώμονα τις πολιτικές της ΕΕ, θα μπορούσε να κάνει περισσότερα για τη χρηματοδότηση επενδύσεων με πιο μακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, περιλαμβανομένης της χρήσης καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων. Προς τούτο, η Επιτροπή θα διερευνήσει τρόπους ενίσχυσης των πόρων και της κεφαλαιακής βάσης της ΕΤΕπ, ούτως ώστε να μπορεί να χορηγεί δάνεια στην πραγματική οικονομία.

Διαμορφωση μιασ ευρωστησ και ολοκληρωμενησ οικονομικησ διακυβερνησησ για το μελλον

Κατά βάση, η αποκατάσταση της σταθερότητας και της διατηρήσιμης οικονομικής ανάπτυξης στη ζώνη του ευρώ και στην ευρύτερη ΕΕ μπορεί να επιτευχθεί μόνον με την άσκηση υγιών πολιτικών σε εθνικό επίπεδο στο πλαίσιο και υπό την καθοδήγηση της αρμόζουσας κοινοτικής διακυβέρνησης. Αυτό πρέπει να αποτελεί απόρροια μιας αυξημένης αποφασιστικότητας των κρατών μελών να αποκαταστήσουν και να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους μέσω του κατάλληλου συνδυασμού δημοσιονομικής εξυγίανσης και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και η νέα νομοθεσία της λεγόμενης «εξάδας» μέτρων ήδη παρέχουν ένα ισχυρό πλαίσιο διακυβέρνησης που πρέπει να ενισχυθεί περισσότερο, περιλαμβανομένης της κοινοτικής διάστασής του. Η διάσταση της ζώνης του ευρώ πρέπει να είναι εντονότερη κατά τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τον εκ των υστέρων έλεγχο των πολιτικών των κρατών μελών, ώστε να διασφαλίζεται ο καλύτερος συντονισμός των οικονομικών πολιτικών με βάση βαθμιαία αυστηρότερες διαδικασίες επιτήρησης (δηλαδή, οι οποίες θα συνεπάγονται μεγαλύτερους περιορισμούς για τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τις εθνικές οικονομικές πολιτικές), πράγμα το οποίο θα έχει ως συνέπεια μεγαλύτερη ευθύνη ολοκλήρωσης και πειθαρχίας σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ, με την επιβολή απαρέγκλιτων κανόνων. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει επίσης να μελετηθεί η περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του Επιτρόπου που είναι αρμόδιος για τις οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις. Η Επιτροπή εξήγγειλε ότι προτίθεται να εργασθεί προς την κατεύθυνση ενός ενιαίου και συνεκτικού πλαισίου για τη βελτίωση της οικονομικής διακυβέρνησης με βάση την κοινοτική μέθοδο και θα υποβάλει τις απαιτούμενες προς τον σκοπό αυτόν προτάσεις.

Με βάση τις αποφάσεις που λήφθηκαν κατά τη σύνοδο κορυφής της ζώνης του ευρώ, στις 21 Ιουλίου 2011, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σε στενό συντονισμό με τον Πρόεδρο της Επιτροπής και τον Πρόεδρο της Ευρωομάδας, θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για τον τρόπο βελτίωσης των μεθόδων εργασίας και της διαχείρισης κρίσεων στη ζώνη του ευρώ, με την εφαρμογή μιας απλούστερης διαδικασίας μεταξύ της συνόδου κορυφής της ζώνης του ευρώ, της Ευρωομάδας και της ομάδας εργασίας της ζώνης του ευρώ.

Επιπλέον, για να βελτιωθεί η οικονομική διακυβέρνηση στο μέλλον πρέπει:

- Να εφαρμόσουμε την «εξάδα» μέτρων το συντομότερο δυνατόν, μεταξύ άλλων, με ισχυρότερα εργαλεία πρόληψης και διόρθωσης στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (κριτήρια ως προς το έλλειμμα/χρέος) και με την εφαρμογή των νέων διαδικασιών για τις μακροοικονομικές ανισορροπίες (διαδικασία υπερβολικών ανισορροπιών).

- Να ενισχύσουμε το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συντονισμού οικονομικής πολιτικής ώστε να ενταθεί η επιτήρηση των οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών, μεταξύ άλλων, με την ένταξη του Συμφώνου για το Ευρώ+ στις σχετικές διαδικασίες.

Παρότι η ταχεία και αυστηρή εφαρμογή της νέας «εξάδας» μέτρων θα αποτελέσει πρόκληση, είναι ανάγκη να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο, ως εξής:

- Με τη θέσπιση διατάξεων για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτήρησης των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ που ζητούν ή λαμβάνουν χρηματοδοτική συνδρομή από το ΕΤΧΣ, τον ΕΜΣ, το ΔΝΤ ή άλλο διεθνή χρηματοπιστωτικό οργανισμό. Η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βάσει του άρθρου 136.

- Με την παρακολούθηση των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ που έχουν υπαχθεί σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος /χωρών υπαγόμενων σε πρόγραμμα μέσω μιας διαδικασίας της Επιτροπής/του Συμβουλίου που θα επιτρέπει στην Επιτροπή / στο Συμβούλιο να παρεμβαίνει, π.χ. για να εξετάζει εκ των προτέρων τα σχέδια των εθνικών προϋπολογισμών, να ζητά δεύτερη ανάγνωση σε σοβαρές περιπτώσεις, να προτείνει τροποποιήσεις κατά τη διάρκεια του έτους και να παρακολουθεί τη δημοσιονομική εκτέλεση. Η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βάσει του άρθρου 136, που θα καθορίζει τα επί μέρους μέτρα και προϋποθέσεις που θα ισχύουν στις περιπτώσεις αυτές.

- Παράλληλα με την ισχυρότερη εσωτερική διακυβέρνηση της ζώνης του ευρώ, είναι ανάγκη να προχωρήσουμε προς μια ομοιογενέστερη εξωτερική εκπροσώπηση της ζώνης του ευρώ. Η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις σχετικά με τις ενέργειες που απαιτούνται προς τούτο.

- Με την αξιολόγηση και την ανάπτυξη των δυνατοτήτων έκδοσης «ομολόγων σταθερότητας» ως μέρους του οπλοστασίου μέσων πολιτικής για τη ζώνη του ευρώ, στο πλαίσιο μιας πιο ενισχυμένης οικονομικής διακυβέρνησης. Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει Πράσινη Βίβλο για τις κυριότερες εναλλακτικές δυνατότητες στο θέμα αυτό, πριν από τα τέλη του τρέχοντος έτους.

Για να επισπευσθεί η επίτευξη καλύτερης οικονομικής διακυβέρνησης, πρέπει να προβλέπεται ενισχυμένη συνεργασία σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες, διαφορετικά, η λήψη αποφάσεων θα εκκρεμούσε επί μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τέλος, ενδέχεται να αποδειχθεί σκόπιμη η κατοχύρωση ενός μέρους ή του συνόλου των μέτρων αυτών στο πλαίσιο επίσημης αναθεώρησης της Συνθήκης. Αυτό δεν θα αποτελούσε άμεση απόκριση στην τρέχουσα κρίση, η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί με την ταχεία και αποφασιστική εφαρμογή των μέτρων που παρουσιάζονται στην παρούσα ανακοίνωση. Μόλις γίνει αυτό, θα μπορούσαν να προβλεφθούν αλλαγές στη Συνθήκη ώστε να παγιωθεί και να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα η νέα κοινοτική αρχιτεκτονική που τώρα δημιουργείται μέσω δευτερογενούς νομοθεσίας. Η τροποποίηση της Συνθήκης ενδεχομένως να συνέβαλλε στην εξασφάλιση της συνέπειας που απορρέει από μια βαθύτερη ολοκλήρωση εντός της ζώνης του ευρώ με το σύνολο της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά την ενιαία αγορά.