ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 14.6.93 Αριθ.C161/34
ΓνωμοδοτησηγιατηναπασχόλησηστηνΕυρώπη
(93/C161/10)
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήαποφασισεστις25Νοέμβριου1992,συμφωνάμετοάρθρο
20,εδάφιο4τουεσωτερικούκανονισμού ,νακαταρτίσειμιαγνωμοδότησηγιατηναπασχόλησηστην
Ευρώπη.
Τοτμήμακοινωνικών,οικογενειακών ,εκπαιδευτικώνκαιπολιτισμικώνθεμάτων,στοοποίοανατέθηκε
ηπρετοιμασίατωνσχετικώνεργασιών,επεξεργάσθηκε τηγνωμοδότησήτουμεβάσητηνεισαγωγική
έκθεσητουκ.VascoCal,στις15Απριλίου1993.
Κατάτην305ησύνοδοολομέλειας,ηΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεομόφωνατην
ακόλουθηγνωμοδότηση .
1.Εισαγωγή
1.1.Hεπιδείνωσητηςοικονομικήςκαικοινωνικήςκατά­
στασηςκαιτηςανεργίαςαποτέλεσαντουςτελευταίουςμήνες
τοκεντρικόθέματωνσυζητήσεων ,σεκοινοτικόεπίπεδο.H
ανεργίαυπάρχεικίνδυνοςνακαταστείτοκεντρικόπρόβλημα
τηςδεκαετίαςτου1990καινααποσταθεροποιήσει τιςδημο­
κρατικέςδιαρθρώσειςστηνΕυρώπη.
1.1.1.Οικοινωνικοίεταίροι,οιοποίοισυνήλθανσταπλαί­
σιατουκοινωνικούδιαλόγου,υιοθέτησανστις3Ιουλίου1992
δήλωσηόπουυποστηρίζεται ηάμεσηανάγκηανάληψηςμιας
νέαςστρατηγικήςσυνεργασίαςκαιανάπτυξηςγιατηναύξηση
τηςαπασχόλησης(').
1.1.2.HΕπιτροπή,τόσοστηνΈκθεση«Hαπασχόληση
στηνΕυρώπη—1992»(2),όσοκαιστην«ΕτήσιαΟικονομική
Έκθεσηγιατο1993»(3),αναγνωρίζειότιησοβαρότητατης
οικονομικήςκατάστασηςστηνΚοινότηταυπερβαίνειτις
προγενέστερες προβλέψεις,καιότιοιπροοπτικέςγιατη
μείωσητηςανεργίαςέχουνπεριοριστείκαιεξαρτώνταιαπό
τοανθαεπιτευχθούνήόχιυψηλότεροισυντελεστέςοικονομι­
κήςανάπτυξης .
1.1.3.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,κατάτη
σύνοδοολομέλειαςτουΝοεμβρίου1992,υιοθέτησεψήφι­
σμα(4)όπουεζητείτοαπότηΣύνοδοΚορυφήςτουΕδιμβούρ­
γουηανάληψη«αποφασιστικής καιεπείγουσαςδράσης...
πουθααποσκοπείστηνπροώθησημιαςνέαςαναπτυξιακής
στρατηγικήςσυνεργασίας ,προσανατολισμένης προςτην
απασχόλησηκαιτηνπροστασίατουπεριβάλλοντος ».
1.2.ΤοΕυρωπαϊκόΣυμβούλιοτουΕδιμβούργου ,υιοθέτησε
«Δήλωσηγιατηνενίσχυσητηςοικονομικήςανάκαμψηςστην
Ευρώπη»μεστόχοτην«ενίσχυσητωνβάσεωντηςοικονομι­
κήςανάπτυξηςκαιτηνενθάρρυνσηγιαδημιουργίανέων
θέσεωναπασχόλησης»(5).
1.2.1.Ταμέτραπουδιατυπώνονταιστηδήλωσηπεριλαμ­
βάνουνεκείναπουπρέπειναληφθούναπότακράτημέλη(αξιοποίησητουυφιστάμενουπεριθωρίουελιγμώνσεo,τι
αφοράτηδημοσιονομική πολιτική,ενίσχυσητωνπροσπαθει­
ώνδιαρθρωτικήςπροσαρμογήςμετηναύξησητουανταγωνι­
σμού,μείωσητωνεπιδοτήσεων ,αύξησητηςευελιξίαςτης
αγοράςεργασίαςκαιπροσπάθειασυγκράτησηςτωνμισθών,
κυρίωςστοδημόσιοτομέα),καθώςκαιμέτρασεκοινοτικό
επίπεδο(αποτελεσματική εφαρμογήτηςεσωτερικήςαγοράς,
μέτραυπέρτωνμικρώνκαιμεσαίωνεπιχειρήσεων ,δανειοδό­
τησητωνπρογραμμάτων σταθέματαυποδομήςπουαφορούν
ταδιευρωπαϊκάδίκτυα).Δημιουργήθηκαν επίσηςνέεςδανειο­
δοτικέςδιευκολύνσεις ,γιαποσόπουανέρχεταισε5000δισ.
Ecuτοοποίοαφοράταδιευρωπαϊκάδίκτυα,καθώςκαιένα
ΕυρωπαϊκόΤαμείοΕπενδύσεων ,μεκεφάλαιο2000δισ.Ecu,
τοοποίοαπευθύνεταιστιςμικρέςκαιμεσαίεςεπιχειρήσεις .
1.2.2.HδήλωσητουΕδιμβούργουαποτέλεσετηνπρώτη
θετικήαπάντησηστουςκοινωνικούςεταίρουςκαιδημιούρ­
γησετιςσυνθήκες,ώστεηοικονομικήανάπτυξηκαιη
σύστασηθέσεωναπασχόλησηςναθεωρηθούνωςπροτεραιό­
τητεςτωνκοινοτικώνπολιτικών.Εξάλλου,ηδήλωσηεπεκτά­
θηκεπέρατωνπροσδοκιώνκαιτωναναγκών.Hοικονομική
καικοινωνικήκατάστασητηςΚοινότηταςεξακολουθείνα
επιδεινώνεταικαιμετάαπότηδήλωσηαυτήκαιτοΣυμβούλιο
τωνυπουργώνΟικονομικώνανέβαλεδιαδοχικάτηλήψητων
αποφάσεωνπουεπεβάλλοντο .
1.2.3.Hοικονομικήαυτήκρίσηπαρουσιάζεται σεμίαιδι­
αίτερασημαντικήστιγμήγιατηνοικοδόμησητηςΚοινότη­
τας,όπουηδημόσιαγνώμηπαρακολουθείπροσεκτικάτις
αποφάσειςπουλαμβάνονταιαπότακοινοτικάόργανακαι
ελπίζει,φυσικά,ότιοιαποφάσειςαυτέςμπορούννασυμβά­
λουνστηνενίσχυσητηςαλληλεγγύηςσεκοινοτικήκλίμακα
καιστηναναστροφήτηςαρνητικήςεξέλιξηςτηςοικονομίας .
1.2.4.ΤοψήφισματουΣυμβουλίουτης21ηςΔεκεμβρίου
1992σχετικάμετην«ανάγκηνααντιμετωπιστεί ησοβαρή
καιολοέναεπιδεινούμενηκατάστασητηςανεργίαςστηνΚοι­
νότητα»δενπροβάλλειτίποταεκτόςτουγεγονότοςότιανα­
γνωρίζεταιότι«ταυψηλάεπίπεδαανεργίαςαντιπροσωπεύουν
μεγάλησπατάληταλέντωνκαιπόρων»,ότι«οιάνεργοιέχουν
συνήθωςχαμηλότεροβιοτικόκαιεισοδηματικόεπίπεδο»,και
ότιηανεργία«αποτελείένασοβαρόπρόβλημαγιαορισμένες
περιφέρειεςκαιπεριοχέςτηςΚοινότητας ,ιδίωςγιατιςλιγό­
τεροευνοημένεςπεριοχές,καιγιαορισμένεςευαίσθητεςκοι­
νωνικέςομάδες(6).(')ΠαράρτημαστοέγγραφοεργασίαςτηςΕπιτροπήςσχετικάμετην
«Απασχόλησηκαιαγοράεργασίαςκατάτηδεκαετίατου1990»
—SEC(92)1416τελικό.
(2)Έγγρ.COM(92)354.
(3)Έγγρ.COM(93)44.
(4)Έγγρ.CES1386/92.
(5)Συμπεράσματα τηςΠροεδρίας,σημείο10τουπαραρτήματος 4,
ΜέροςA. (6)ΕΕαριθ.C49της19.2.1993.

14.6.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C161/35
1.3.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήεκφράζει
βαθειάανησυχίασχετικάμετηνπαρούσακατάστασηστο
θέματηςανεργίαςκαιθεωρείότιείναιαπαραίτητοναλη­
φθούνεπείγονταμέτραγιατηναναστροφήτηςεξέλιξης
αυτής.Κατάτατελευταίατρίαέτη,απωλέσθηό,τιείχεεπιτευ­
χθεί,στοθέματηςανεργίαςκατάταέξιπροηγούμεναέτη.
1.3.1.Οιπαρούσεςπροβλέψειςπροϋποθέτουνότιδενθα
μεταβληθείηοικονομικήκαιχρηματοδοτική πολιτικήκαι,
μεβάσητηνπροοπτικήαυτή,θεωρείταιωςδεδομένηημεσο­
πρόθεσμηεπιδείνωσητηςανεργίας.Σύμφωναμετιςπροβλέ­
ψειςτουψηλόεπίπεδοτηςανεργίαςθαδιατηρηθείμακροπρό­
θεσμα,διότιηοικονομικήανάπτυξηδενθαείναιεπαρκής
γιατηναπορρόφησητηςανεργίας.
1.3.2.Hσυμμετοχήτωνκοινωνικώνεταίρωνστοδιάλογο
σχετικάμετηνοικονομικήπολιτικήσεόλουςτουςσχετικούς
τομείς(επανεξέτασητωνπρογραμμάτωνσύγκλισης,μέσαδι­
αρθρωτικήςπολιτικήςτηςΚοινότητας ,πολυμερήςεπαγρύ­
πνησησεκοινοτικόεπίπεδοκαικατάλληλεςδιαβουλεύσεις
σεεθνικόεπίπεδογιαμεγαλύτερηκοινωνικήαποδοχήτων
μέτρωνπουπρόκειταιναληφθούν),ηοποίααναφέρθηκε
στηδήλωσητωνκοινωνικώνεταίρωντης3ηςΙουλίου1992,
καθίσταταισήμεραακόμαπιοεπίκαιρη.
1.3.3.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήτωνΕυρω­
παϊκώνΚοινοτήτωναποφάσισε,γιατοδεύτεροεξάμηνοτου
1993,τηνανάληψηπρωτοβουλίας μετηνοικονομικήκαι
κοινωνικήεπιτροπήκάθεκράτουςμέλους,μετησυμμετοχή
τωνκοινωνικώνεταίρωνκαθώςκαιτωνδιαφόρωνοικονομι­
κώνφορέωνγιανασυζητηθούνταθέματαπουαφορούντην
οικονομικήανάπτυξηκαιτηναπασχόληση .Βάσειτηςπρωτο­
βουλίαςδενπρέπεινασυζητηθούνμόνοταμέτραγιατην
οικονομικήκαιδημοσιονομική πολιτικήπουαφορούντις
κυβερνήσεις ,αλλάνααναλυθούνκαιοιενδεχόμενεςπροτά­
σειςσυμφωνιώνστονκοινωνικότομέα,ανάλογαμετηνπείρα
τωνδιαφόρωνχωρών.Hπαρούσαγνωμοδότησηαποτελείμια
πρώτησυμβολήγιατησυζήτησηαυτή,όπουθαακολουθή­
σουννέεςπρωτοβουλίεςκαιθαεξετασθούνδιεξοδικάτα
θέματαπουθαθιγούν,αφούτοθέματηςανεργίαςθαεξακο­
λουθήσειναείναιεπίκαιρο.ανερχότανσε8,8%.Hκατάστασηαυτήείναιακόμαπιο
σοβαρή,ανληφθείυπόψηότιτοποσοστότωνενεργώνγυναι­
κών(42%)είναιπολύχαμηλότεροαπότοποσοστότωνενερ­
γώνανδρών(69%).
Οινέοιείναιεπίσηςσεπολύδύσκοληκατάσταση .Το1992,
oδείκτηςανεργίαςστουςνέουςανήρχετοσε19,4%.
Ανληφθείυπόψητοσύνολοτωνανέργων,διαπιστώνεται
επίσηςηολοέναεπιδεινούμενη κατάστασητωνανέργων
μακράςδιαρκείας(άνωτουενόςέτους),πουυπερβαίνειτο
50%τουσυνόλουτωνανέργων.
Hανεργίααποτελείβασικόαίτιοτουκοινωνικούαπο­
κλεισμούκαιτηςεπιδείνωσηςτωνκοινωνικώνπροβλημάτων
πουσυνδέονταιμετοναποκλεισμό .
2.1.3.Διαπιστώνεταιεπίσης,ότιτο40%τωνθέσεωνεργα­
σίαςπουδημιουργήθηκαν κατάτηνπερίοδο1985-1990κατε­
λήφθησαναπόάτομα,στηνπλειονότητάτουςγυναίκες,τα
οποίαδενείχανενταχθείστηναγοράεργασίαςκαιτηνεποχή
εκείνηδενείχανυπολογισθείωςάνεργοι,καιταοποίααποκα­
λούνταιαπότηνΕπιτροπήως«μη-ορατόεργατικόδυναμικό».
2.1.3.1.Hκατάστασηαυτήεξηγείενμέρειγιατίήταντόσο
δύσκολοναμειωθείoεπίσημοςδείκτηςανεργίας,στατέλη
τηςδεκαετίαςτου1980,μολονότιείχανδημιουργηθείθέσεις
απασχόλησης ,καιγιατίεξακολούθησε ναεπιδεινώνεται η
ανεργίαμακράςδιάρκειαςστοσύνολοτηςανεργίας.
2.1.3.2.Εάνδιατηρηθείηενλόγωκατάσταση,οιθέσεις
απασχόλησηςπουείναιαπαραίτητοναδημιουργηθούν πρέ­
πειναπαραλληλισθούν όχιμόνομετοναριθμότωνανέργων
καιτηνπροβλεπόμενηαύξησητουενεργούπληθυσμού,αλλά
καιμετογεγονόςότιπολλέςθέσειςαπασχόλησηςθακαταλη­
φθούνεκνέουαπόανέργουςοιοποίοιδενείχανυπολογισθεί
ωςάνεργοι.
2.1.4.Κατάτοδεύτεροήμισυτηςδεκαετίαςτου1980,η
μείωσητουαριθμούτωνθέσεωναπασχόλησηςστοντομέα
τηςβιομηχανίαςκαιτηςγεωργίας(-3εκατ.)αντισταθμίστηκε
απότηναύξησητωνθέσεωναπασχόλησηςστιςυπηρεσίες
(+12εκατ.),οιοποίεςαντιπροσωπεύουν σήμεραποσοστό
πουυπερβαίνειτο60%τωνσυνολικώνθέσεωναπασχόλησης
στηνΚοινότητα .
2.1.4.1.Εντούτοις,ησπουδαιότητα τηςεργασίαςκατά
μερικήαπασχόλησηστοντομέατωνυπηρεσιών,καιτογεγο­
νόςότιηαπασχόλησηπουεξαφανίστηκεαπότουςτομείς
τηςβιομηχανίαςκαιγεωργίαςαποτελεί,κατάτομεγαλύτερο
μέροςτης,μερικήαπασχόληση ,υποχρεώνειόπωςοιαριθμοί
πουαναφέρθησανανωτέρωεκτιμηθούνμεπροσοχή.Στο
συνολικόμέγεθοςτηςαπασχόλησης (αριθμόςθέσεωναπα­
σχόλησηςσεαντιστοιχίαμετοχρόνοπλήρουςαπασχόλη­
σης)ηεξέλιξηπουσημειώθηκεκατάτηνπερίοδο1985-1990
δενήταντόσοσημαντική .
2.1.4.2.Σήμερα,καθώςoαριθμόςτωνσυνολικώνθέσεων
απασχόλησηςμειώνεται,διαπιστώνεται ότιημείωσητων
θέσεωναυτώνεξακολουθείνακαθίσταταιπιοέντονηστον
τομέατηςβιομηχανίαςκαιτηςγεωργίαςκαιναμηναντισταθ­
μίζεταιμεαύξησητωνθέσεωναπασχόλησης στοντομέα
τωνυπηρεσιών,ενώ,στηνπραγματικότητα ,κάθεεβδομάδα
ανακοινώνεται νέαμείωσητουπροσωπικού ,ειδικότεραστις
μεγάλεςεπιχειρήσειςκαιστιςπολυεθνικές ,πράγμαπουαπο­
τελείένανέοκαιανησυχητικόγεγονός,τοοποίοέχειεπίσης
επιπτώσειςστιςμικρομεσαίεςεπιχειρήσεις(MME)πουεξαρ­
τώνταιαπότιςανωτέρω,καθώςκαιηεξαφάνισηπολυάριθμων
ανεξαρτήτωνεπιχειρήσεων ,ειδικότεραστοναγροτικό
κόσμο.2.Γενικεςπαρατηρήσεις
2.1.Hβαθειάγνώσητηςκατάστασηςστοντομέατηςαπα­
σχόλησηςκαιτηςανεργίαςστηνΚοινότητακαιστιςγειτονι­
κέςπεριοχές,είναιαπαραίτητηγιατονκαθορισμότωνπροτε­
ραιοτήτωνγιατηνανάληψηενεργειώνστηνπαρούσακατά­
σταση.
2.1.1.Μετάαπόμίαπερίοδοανάπτυξης,όπουδημιουργή­
θηκανπερίπου9εκατ.πρόσθετεςθέσειςαπασχόλησης (1985­
1990),καιμειώθηκεoδείκτηςανεργίαςστηνΚοινότητα(o
οποίοςκατήλθεσε8,3%),υπολογίζεταιότιηανεργίαθα
πλήξει17εκατ.άτομα,δηλαδήτο11%τουενεργούπληθυ­
σμού,εάνηκατάστασηδενεπιδεινωθείακόμαπερισσότερο
μετάτο1993.
2.1.2.Oδείκτηςανεργίαςθαείναιακόμαπιουψηλόςστις
γυναίκες.Στατέλητου1992,oδείκτηςαυτόςγιατιςγυναίκες
έφθανεήδητο11,8%,ενώoδείκτηςανεργίαςστουςάνδρες

Αριθ.C161/36 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 14.6.93
σίας,πουείχεεξαγγελθείτο1985,δενεφαρμόσθηκεαποτα
κράτημέλη.Πράγματι,επειδήείχαναναβληθείταδιαρθρω­
τικάμέτραδεναντλήθηκανοφέληαπότηνπερίοδοοικονομι­
κήςανάπτυξηςπουδιαπιστώθηκεαπότο1985έωςτο1990.
2.2.3.H«πρωτοβουλίαγιατηνανάπτυξηκαιτηναπασχό­
ληση»πρέπειναβασίζεταιστηνυποστήριξηκαιστηνενεργή
συμμετοχήτωνκοινωνικώνεταίρων,είτεσεεθνικόείτεσε
κοινοτικόεπίπεδο.Είναιαναγκαίοναενισχυθείηκοινοτική
διάστασητηςπρωτοβουλίας αυτής,ειδικότεραμέσωτου
συντονισμούτωνοικονομικώνπολιτικώντωνκρατώνμελών
καιτηςσυμβολήςτωνκοινοτικώνπολιτικώνγιατονσκοπό
αυτό.ΌπωςαναφέρθηκεστηγνωμοδότησητηςΟΚΕσχετικά
μετην«ΕτήσιαΟικονομικήΈκθεση1993»(1),ηστρατηγική
γιατηνανάπτυξηκαιτηναπασχόλησηδενπρέπεινατροχο­
πεδείταιαπόπεριοριστικέςδημοσιονομικές πολιτικές,οι
οποίεςθαμπορούσανναέχουναρνητικέςσυνέπειεςγιατην
οικονομικήανάπτυξη .
2.2.4.Οικοινωνικοίεταίροιπρότεινανστηνπροαναφερ­
θείσαδήλωση«τηνταχείαμείωσητωνεπιτοκίωνπουθα
επιτευχθείχάρησευγιείς...οικονομικέςπολιτικές,αξιόπι­
στεςκαικοινωνικάαποδεκτές,ώστεοικοινωνικοίεταίροι
ναείναισεθέσηναπροσδοκούντημείωσητουποσοστού
πληθωρισμούκατάτησύναψησυλλογικώνσυμβάσεων(...)
μετηδημιουργίαενόςκατάλληλουπεριθωρίουγιατην
αύξησητωνπραγματικώνμισθών(...)ώστενααποκατασταθεί
ηεμπιστοσύνητωνκαταναλωτώνκαιτωνεπιχειρήσεων(...),
καιναδημιουργηθούν οισυνθήκεςγιατηνπραγματοποίηση
ιδιωτικώνεπενδύσεων ,πράγματοοποίοσυνδέεταιστενάμε
τηδημιουργίανέωνθέσεωναπασχόλησης ».
2.3.Ταμακρο-οικονομικά αποτελέσματα τωνμέτρωνπου
αποφασίσθηκαν στοΕδιμβούργο ,σχετικάμετιςνέεςδανειο­
δοτικέςδιευκολύνσειςγιαταπρογράμματαπουαφορούντα
διευρωπαϊκάδίκτυακαιτοΕυρωπαϊκόΤαμείοΕπενδύσεων ,
είναιπεριορισμένακαιχρειάζεταιναμελετηθούνοιτρόποι
γιατηβελτίωσητηςαποτελεσματικότητας τουΤαμείουαυτού
καιγιατηνεπίσπευσητηςέναρξηςτηςλειτουργίαςτου.
Ταμέτραπουέχουνεξαγγελθείδενκαλύπτουντιςανάγκες,
ειδικότεραανσυγκριθούνμετιςπροτάσειςπρωτοβουλίας
στιςΗΠΑκαιστηνΙαπωνία,όπουπεριλαμβάνονται ποσά
σημαντικάμεγαλύτερα .
2.3.1.Ταποσάτων5000και2000εκατ.Ecuαντίστοιχα ,
πουεξαγγέλθηκαν ,πρέπειναεπανεξετασθούν καινααυξη­
θούνουσιαστικά ,ενώταυτόχροναεπιβάλλεταιναεπιταχυν­
θούνοιπροπαρασκευαστικές εργασίες,ώστεηέναρξητης
λειτουργίαςτουταμείουαυτούναπραγματοποιηθεί τοταχύ­
τεροδυνατό.
2.3.2.Τακατευθυντήρια προγράμματαγιαταδιευρωπαϊκά
δίκτυαεπιβάλλεταιναεφαρμοσθούντοταχύτεροδυνατόκαι
ναεπισπευσθούν οιπροπαρασκευαστικές εργασίεςγιατα
συγκεκριμέναπρογράμματαπουέχουνήδηθεσπισθείκαι
είναιέτοιμαναεφαρμοσθούν σεεπίπεδοδιευρωπαϊκών
δικτύων.
2.3.3.Ακριβώςόπωςισχύειγιαταμέτρα,σεό,τιαφορά
τηνπολιτική,πουαναφέρθηκανανωτέρω,ηεξαγγελίατων2.1.4.3.Τοκύμααπολύσεων,τοοποίοπραγματοποιείται
όχιμόνοστηνΚοινότητααλλάκαιστιςυπόλοιπεςχώρες
τουΟργανισμούΟικονομικήςΣυνεργασίαςκαιΑνάπτυξης
(ΟΟΣΑ),θίγειεπίσηςτατεχνικάστελέχηκαιτουςειδικευμέ­
νουςεργαζόμενους ,συμπεριλαμβανομένων εκείνωντουτομέα
υπηρεσιών,πράγματοοποίοδενείχεπαρουσιασθείτόσο
έντονασεπροηγούμενεςκρίσεις.Hαύξησητηςανεργίας
απειλείόλεςτιςκατηγορίεςτωνεργαζομένων .
2.1.5.ΣτιςγειτονικέςπεριοχέςτηςΚοινότητας ,ηοικονο­
μικήκαικοινωνικήκατάστασηυπέστηβαθειέςαλλαγέςτα
τελευταίαέτηκαιπροκάλεσεσοβαρέςανησυχίες .Αυξάνονται
επίσηςοιμεταναστευτικές πιέσειςκαιοιεπιπτώσειςτους
στηναγοράεργασίαςτηςΚοινότητας ,πουδενμπορούννα
αντιμετωπισθούν απόκάθεμεμονωμένοκράτοςιδιαιτέρως
αλλάαπαιτούνμιαολοκληρωμένη προσέγγισησεκοινοτική
κλίμακα.
2.1.5.1.ΣτιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώ­
πης,μετάαπότηνκατάρρευσητουπολιτικούκαιοικονομικού
συστήματοςπουκυριαρχούσε ,ακολούθησεέντονημείωση
τηςπαραγωγήςκαιτωνεπενδύσεων ,μεσοβαρέςεπιπτώσεις
στοβιοτικόεπίπεδο.
2.1.5.2.HκατάστασηστηνΑλβανίακαιητραγωδίαστη
Γιουγκοσλαβία έχουνεπίσηςσοβαρέςεπιπτώσειςσταγειτο­
νικάκράτη,όπουoαριθμόςτωνμεταναστώνδενπαύεινα
αυξάνεται .
2.1.5.3.ΣτιςχώρεςτηςΝότιαςΜεσογείου,ηδημογραφική
αύξησηπροσεγγίζειποσοστό3%ετησίωςκαιoενεργός
πληθυσμόςαυξάνεταιμερυθμόταχύτεροαπόό,τιθαμπορού­
σεναεπιτρέψειηοικονομικήεξέλιξητωνχωρώναυτών.
2.2.HαύξησητουΑκαθάριστουΕγχώριουΠροϊόντοςτης
Κοινότηταςτηνπερίοδοτωνετών1991/92καιοιεκτιμήσεις
γιαταέτη1993/94,υποχρεώνουνναγίνειδεκτήηυπόθεση
ότι,στοσύνολοτωντεσσάρωναυτώνετών,ηοικονομική
ανάπτυξηαντιστοιχείμετονμέσοόροαύξησηςενόςέτους
τηςπεριόδου1985-1990 .
2.2.1.Λαμβανομένης υπόψητηςοικονομικήςδιάρθρωσης
τωνχωρώντηςΚοινότητας ,καιειδικότερατωνδεδομένων
τωντελευταίωνδεκαετιώνσχετικάμετηνεξέλιξητηςπαρα­
γωγικότητας ,εκτιμάταιότιμεδείκτηοικονομικήςανάπτυξης
πουθαανέρχεταισεποσοστό2%,μόλιςκαιείναιδυνατόν
ναδιατηρηθείηαπασχόλησηστοίδιούψος,ενώθασυνεχίσει
νααυξάνεταιoδείκτηςανεργίας.Oδείκτηςανεργίαςθαήταν
δυνατόνναδιατηρηθείσταίδιαεπίπεδα,εάνoσυντελεστής
οικονομικήςανάπτυξηςανήρχετοσεποσοστό2,5%,ενώγια
τηνπραγματικήμείωσητουδείκτηανεργίαςηοικονομική
ανάπτυξηθαέπρεπεναυπερβαίνειτο3ήκαιτο3,5%ετη­
σίως.
2.2.2.HοικονομικήαύξησητηςΚοινότηταςμετοφυσικό
δείκτητηςοικονομικήςανάπτυξηςαποτελεί,σήμερα,προϋ­
πόθεσηαπαραίτητηγιαναμηνεπιδεινωθείηανεργία.Τα
μέτραπουθαδιασφαλίζουνμίαπραγματικήστρατηγική
συνεργασίαςμεσκοπότηνανάπτυξηκαιτηδημιουργία
θέσεωναπασχόλησηςπρέπειναληφθούνήδηαπότώρα,διότι
τααποτελέσματάτουςστοντομέατηςαπασχόλησης δενθα
είναιάμεσα.Hομόφωνηαπαίτησητωνκοινωνικώνεταίρων
βασίζεταιεπίσηςστηδιαπίστωσηότιηστρατηγικήσυνεργα­(')ΕΕαριθ.C108της19.4.1993.

14.6.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C161/37
συγκεκριμένων προγραμμάτων πουθαεισαχθούνκαθώςκαι
τωναντίστοιχωνχρονοδιαγραμμάτων γιατηνεκτέλεσητους,
πράγματοοποίοεξηγείτησύντμησητωνμεταγενέστερων
προθεσμιών,είναιανάγκηναεκτελεσθείμεσυντονισμό ,σε
κοινοτικόεπίπεδο.
2.4.Hευθυνητωνκοινωνικωνεταίρωνσχετικάμετιςμι­
σθολογικέςαυξήσεις,αποτέλεσεαντικείμενοτηςΔήλωσης
της3ηςΙουλίου,στηνοποίαοιεταίροιδήλωνανότιείναι
απαραίτητημία«αξιόπιστηκαιαποδεκτή»οικονομικήπολι­
τικήώστεοικοινωνικοίεταίροιναμπορούνναπροβλέπουν
τημείωσητουδείκτηπληθωρισμούστιςεπενέργειεςτων
συλλογικώντουςσυμβάσεων .
2.4.1.Hμικρότερηαύξησητωνμισθώνσεσχέσημετην
αύξησητηςπαραγωγικότητας θαεπιτρέψειτηβελτίωσητης
αγοραστικήςικανότηταςτωνεργαζομένωνκαιτηναύξηση
τωνπόρωνγιατιςαπαραίτητεςεπενδύσεις .Hσυγκράτηση
αυτήτωνμισθώνενθαρρύνεταιεπίσηςαπότηνύπαρξηενός
σταθερούκαιαξιόπιστουμακρο-οικονομικού πλαισίουκαι
απότονκοινωνικόδιάλογο,όχιμόνοσεκοινοτικόεπίπεδο
αλλάκαισεεθνικόεπίπεδο,καθώςκαιστιςεπιχειρήσεις .
2.4.2.Hαξιοπιστίακαιηκοινωνικήαποδοχήτηςοικονο­
μικήςκαικοινωνικήςπολιτικήςείναιαπαραίτητεςγιατην
αποκατάσταση τηςεμπιστοσύνηςτωνκαταναλωτώνκαιτων
επιχειρήσεων ,καιεπιτρέπεικατ'αυτόντοντρόποτηνταχύ­
τερηανάκαμψητηςοικονομίαςαπόό,τιείχεπροβλεφθεί .σβασησεορισμέναπρογραμματακατάρτισης .Hτεχνολογική
εξέλιξηπρέπειναεπιτρέπειτηβελτίωσητηςποιότηταςζωής
καιναανταποκρίνεται στιςνέεςαπαιτήσειςπουδημιουργού­
νται.Hσφαιρικήανταγωνιστικότητα τωνοικονομιώνεξαρτά­
ταιόλοκαιπερισσότεροαπότηνταχύτητακαιτηναποτελε­
σματικότηταμετηνοποίαεισάγονταιοινέεςτεχνολογίεςκαι
οινέεςμέθοδοιοργάνωσηςτηςεργασίαςστηδιεργασίατης
απασχόλησης .Όλεςοιανωτέρωδιαπιστώσειςδεικνύουν
σαφώςτησπουδαιότητατηςεπαγγελματικής κατάρτισης
σήμερα.
3.1.2.2.Hβελτίωσητηςπαραγωγικότητας τουσυστήματος
εκπαίδευσηςκαικατάρτισης,ηενίσχυσητηςσυνεργασίας
μεταξύτωνεκπαιδευτικώνιδρυμάτωνκαιτωνπαραγωγικών
δραστηριοτήτων ,ησυναίνεσημεταξύτωνκοινωνικώνεταί­
ρων<τεό,τιαφοράταπρογράμματακατάρτισης,τορόλοκαι
τηνπροτεραιότητα πουπρέπειναδοθείστησυνεχήκατάρ­
τισητωνεργαζομένων ,ηοποίαθαπροσαρμόζεται επίσης
στηνπροσωπικήεξέλιξητωνεργαζομένωναυτών,θατονώνει
τοενδιαφέροντουςκαιθαενισχύειτιςπροσωπικέςτους
προσπάθειεςγιαναυπερνικηθείηπαρούσακατάσταση,η
οποίαχαρακτηρίζεται απότηνανεπάρκειαπροσόντωνκαι
πείραςεκμέρουςτωνεργαζομένωνπουοφείλεταιστιςελλεί­
ψειςπουπαρατηρούνται στοντομέατηςκατάρτισης .
3.1.2.3.Στηνπαρούσακατάσταση,καθίσταταιακόμαπιο
σημαντικόναεφαρμοσθούντασυστήματαεκαπίδευσηςκαι
κατάρτισης,συμπεριλαμβανομένης τηςεπανακύκλωσης και
τουεπαγγελματικού επαναπροσανατολισμού ,καινασυνοδεύ­
ουντηνοικονομικήανάπτυξηειδικότερασεό,τιαφοράτα
μέτραπουαποσκοπούνστηβελτίωσητηςκατάρτισηςκαι
ειδίκευσηςτωνεργαζομένωνκαιολόκληρουτουενεργούπλη­
θυσμού,τηνπροσαρμογήτουςστιςνέεςτεχνολογίεςκαιστις
καινοτομίεςτηςπαραγωγικήςδιαδικασίας ,καιτηνπρόσβαση
στησυνεχήκατάρτιση .
3.1.2.4.Hμεγαλύτερησυμμετοχήτωνεργαζομένωνστις
επιχειρήσεις ,καιοιδιαβουλεύσειςείναιαπαραίτητεςγιανα
διασφαλισθεί ,ότιηεισαγωγήνέωντεχνολογιώνκαικαινοτο­
μιώνστηνπαραγωγικήδιαδικασίακαθώςκαιηβελτίωσητων
μεθόδωνεργασίαςσυνεπάγονταιτηβελτίωσητωνκοινωνι­
κώνσυνθηκώνκαιότισυμβάλλουνεπίσηςστηναποκατά­
στασητωνπλεονεκτημάτων τηςοικονομίαςτηςΕυρώπης
στοντομέατουανταγωνισμού καιστηδιασφάλισήτους
μακροπρόθεσμα .
3.1.2.5.Hκαθυστέρησηπουσημειώνεταιστονεκσυγχρο­
νισμότωνεργασιακώνσχέσεωνσεορισμένεςχώρεςτης
Ευρώπης,ηέλλειψηπροτεραιοτήτων στιςδράσειςαρχικής
καισυνεχούςεπαγγελματικής κατάρτισης,καιημικρήσυμμε­
τοχήτωνκοινωνικώνεταίρωνστοσύστημακατάρτισης,οδη­
γούνστογεγονόςναμηνικανοποιούνται οιανάγκεςαπότην
προσφοράτηςυφιστάμενηςκατάρτισης .
3.1.2.6.Σεπολλέςπεριοχέςδιαπιστώθηκε ηταυτόχρονη
ύπαρξηενόςυψηλούδείκτηανεργίας,ηανεπάρκειαπροσό­
ντωνέναντιτωναναγκώντηςοικονομίας,ηέλλειψηειδικευ­
μένουεργατικούδυναμικούκαιτογεγονόςότιδενικανοποι­
ούνταιοιανάγκεςτωνεπιχειρήσεωνσεορισμένεςπεριοχές
πουέχουνπροβληθείπερισσότεροαπότηντεχνικήπρόοδο.
3.1.2.7.Ολόκληροτοσύστημαεκπαίδευσηςκαικατάρτι­
σηςπρέπειναβασίζεταισεμίαπιοενεργήπαρέμβασητων
κοινωνικώνεταίρωνκαιτωνεπαγγελματικών οργανώσεων
καινααποτελέσειαντικείμενομέτρωνπουθαεπιτρέψουννα
υπερνικηθείηυφιστάμενηανεπάρκειατουσυστήματοςαυτού,
καιναπροσαρμοσθείστηνπραγματικότητα καιτιςανάγκες3.Ειδικέςπαρατηρήσεις
3.1.Hσοβαρότητακαιηπολυπλοκότητα πουπαρουσιάζει
τοπρόβληματηςανεργίαςστησημερινήκοινωνία,υποχρεώ­
νουντηνανάληψημιαςεμπεριστατωμένης καιαποφασιστι­
κήςμικτήςπολιτικής,συμπεριλαμβανομένων σημαντικών
επενδύσεωνσεό,τιαφοράτηνπροώθησηνέωνδημιουργικών
ειδικοτήτωνγιανέεςκαιανακύπτουσεςανάγκες,γιακατάλ­
ληληκατάρτιση,γιατεχνολογικήπροσαρμογή ,γιαευελιξία
στηναγοράεργασίαςκαιγιαμιαμορφήσυμμετοχήςστις
βιομηχανικέςσχέσεις.
3.1.1.Όπωςέχειήδηαναφερθεί,αποτελείαπαραίτητη
προϋπόθεσηγιατηναπορρόφησητηςανεργίας,όπωςηοικο­
νομίατηςΚοινότηταςκαθώςκαιηοικονομίατωνγειτονικών
χωρών,παρουσιάσουνκατάλληληκαιδιαρκήανάπτυξη.
3.1.2.Μίαάλληπροϋπόθεσηγιατηβελτίωσητηςκατάστα­
σηςστοντομέατηςαπασχόλησηςαποτελείηεξασφάλιση
μιαςσφαιρικήςπαρέμβασηςόλωντωνενδιαφερομένων
μερών,ώστετασυστήματαεκπαίδευσηςκαιβασικήςκαι
συνεχούςκατάρτισηςνααποβλέπουνκαινασυμβαδίζουνμε
τηνοικονομικήανάπτυξηκαιτηντεχνικήπρόοδο.
3.1.2.1.Οινέεςτεχνολογίεςκατέστησαναπηρχαιωμένο
μεγάλομέροςτωνγνώσεωνπουαποκτήθηκανμέσωτωνεκ­
παιδευτικώνσυστημάτων .Υπάρχουνσημαντικέςελλείψεις
σεό,τιαφοράταπροσόντα,ειδικότερασεπεριοχέςπουέχουν
προσβληθείπερισσότεροαπότηντεχνικήπρόοδο.Hβασική
εκπαίδευσηπολλώνεργαζομένωνδεντουςεπιτρέπεινααντα­
ποκρίνονταιστιςυφιστάμενεςπροϋποθέσειςγιατηνπρό­

14.6.93 Αριθ.C161/38 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων
τουεργαζόμενουκόσμου,καθώςκαιτηςπροσωπικήςεξελιξης
τωνεργαζομένωνσυμβάλλονταςκατ'αυτόντοντρόποόπως
ηκατάρτισηπουέχειπαρασχεθεί,προσφέρειδυνατότητες
εξέλιξηςστοπλαίσιοτηςανταγωνιστικότητας καιτηςαπα­
σχόλησης.
3.1.2.8.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήκατήρ­
τισε,γιατολόγοαυτό,μίασειράεπίκαιρωνκαικατάλληλων
γνωμοδοτήσεων('),ειδικότερασεό,τιαφοράτακοινοτικά
προγράμματαστοντομέααυτό.Στηνεπόμενημεταρρύθμιση
τωνΔιαρθρωτικώνΤαμείων,πέρααπότηδιασφάλισηενός
καλύτερουσυντονισμούτωνδιάφορωνκοινοτικώνπαρεμβά­
σεωνησυμβολήτηςΚοινότηταςγιατηνπροσαρμογήτων
εργαζομένωνεναναμονήτωντεχνολογικώναλλαγώνπρέπει
ναληφθείυπόψηόχιμόνοστονκαθορισμότωνστόχων,αλλά
καιστηχρησιμοποίηση τωνΤαμείων,πράγματοοποίοδεν
συμβαίνειπάντοτεσήμερα.
3.2.Οικατάλληλεςπροσπάθειεςπουκαταβάλλονται για
τημείωσητουυφιστάμενουεπιπέδουτηςανεργίαςπρέπεινα
συνοδεύονταιαπόμέτραστοντομέατηςπολιτικήςγιατην
απασχόληση .
3.2.1.Σεπολλέςχώρεςπροβάλλονται εμπόδιαστη
δημιουργίακαιλειτουργίατωνMME,πράγματοοποίοπρέ­πειαμεσαναυπερβληθειμετημεγαλύτερηχρησιμοποίηση
τωνδυνατοτήτωνπουδημιουργούνται απότιςνέεςτεχνολο­
γίεςκαιμετηνελάφρυνσητουδιοικητικούκαιυπερβολικά
γραφειοκρατικού βάρουςπουδενδικαιολογείται σήμερα.
3.2.2.HΟΚΕκατάρτισεπρόσφαταγνωμοδοτήσεις σχε­
τικάμετιςσυνθήκεςπουπρέπειναδημιουργηθούν ,ώστεοι
MMEναμπορέσουν,σεβόμενεςταδικαιώματατωνεργαζομέ­
νων,νααναλάβουντονρόλοτουςσεό,τιαφοράτηδημιουργία
καιτησταθερήαπασχόλησηστηνΚοινότητα .
3.3.Ταμέτραβάσειτηςενεργούπολιτικήςπρέπεινασυνο­
δεύουνταμέτραστήριξηςγιατουςανέργουςκαιταάτομα
πουβρίσκονταιστοστάδιοτηςκατάρτισης ,καινασυμβά­
λουνστημείωσητουυφιστάμενουύψουςτηςανεργίας .
3.3.1.Γιατολόγοαυτόεπίσης,ηΟικονομικήκαιΚοινω­
νικήΕπιτροπήκατήρτισεγνωμοδότηση ,τοπεριεχόμενοτης
οποίαςυπογραμμίζεταιεκνέου,σεό,τιαφοράτιςυπηρεσίεςαπασχόλησηςκαιτιςσυνθήκεςτηςαγοράςεργασίας(<-).
3.3.2.Hαναδιοργάνωση τουχρόνουεργασίας,ηπιοευέλι­
κτηχρησιμοποίηση τωνπαραγωγικώνμονάδων,πρέπεινα
καταστείαντικείμενοδιαπραγματεύσεων (3),στονκύκλοτων
συμφωνιώνπουέχουνσυναφθείγιατονκοινωνικότομέα,
λαμβανομένηςυπόψητηςαύξησηςτηςαπασχόλησηςσεολό­
κληροτονοικονομικότομέα.(')ΓνωμοδότησηγιατηνανακοίνωσητηςΕπιτροπήςσχετικάμετη
συνεχήκατάρτισητωνεργαζομένωνστιςεπιχειρήσεις ,ενημερω­
τικήέκθεσησχετικάμετηνεπαγγελματική κατάρτιση ,γνωμοδο­
τήσειςγιατακοινοτικάπρογράμματα (Force,Eurotecnet,Petra,
Comettκ.ά.).Γνωμοδότησησχετικάμετηνπρότασησύστασης
τουΣυμβουλίουγιατηνπρόσβασηστησυνεχήεπαγγελματική
κατάρτιση .(2)ΕΕαριθ.C287της4.11.1992.
(3)ΕΕαριθ.C332της31.12.1990,ΕΕαριθ.C60της8.3.1991.
Βρυξέλλες,28Απριλίου1993.
HΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ