ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της ΕΕ και παρακολούθηση του προγράμματος «Ορίζων 2020» το 2019

1. Ιστορικό

Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε κατ’ εφαρμογή του άρθρου 190 της ΣΛΕΕ και του άρθρου 7 της Συνθήκης Ευρατόμ, του άρθρου 31 του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων 2020» και του άρθρου 21 του προγράμματος Ευρατόμ με το οποίο συμπληρώνεται το πρόγραμμα «Ορίζων 2020». Παρέχει μια συνοπτική, μη εξαντλητική επισκόπηση των κύριων μέτρων που ελήφθησαν το 2019. Από το 2017, η έκθεση παραπέμπει στον ιστότοπο του προγράμματος «Ορίζων 2020» για περαιτέρω λεπτομερή δεδομένα παρακολούθησης.

2. Πολιτικό πλαίσιο

Τον Ιούνιο του 2019, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέδωσε Νέο στρατηγικό θεματολόγιο της ΕΕ για την περίοδο 2019-2024 , στο οποίο εκτίθενται οι τομείς προτεραιότητας για τον συντονισμό του έργου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και την καθοδήγηση των προγραμμάτων εργασίας άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Η έρευνα και η καινοτομία (Ε&Κ) παίζουν βασικό ρόλο στις έξι πολιτικές κατευθύνσεις της Επιτροπής von Der Leyen, ως βάση στοιχείων για τη λήψη αποφάσεων πολιτικής και την υλοποίηση πολιτικών, καθώς και ως μέσο επίτευξης των στόχων. Ειδικότερα, η « Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία » (Ανακοίνωση της Επιτροπής που εκδόθηκε το 2019) έχει ως στόχο να καταστεί η Ευρώπη η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος στον κόσμο έως το 2050. Οι προτεραιότητες « Μια Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή » και « Μια οικονομία στην υπηρεσία των ανθρώπων » έχουν σημαντικό αντίκτυπο για την ανατρεπτική έρευνα και την ρηξικέλευθη καινοτομία, και ιδίως για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας (ΕΣΚ). Επίσης, η Ε&Κ θα είναι σημαντική για τις προτεραιότητες « Προώθηση του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής μας », « Μια ισχυρότερη Ευρώπη στον κόσμο » και « Μια νέα ώθηση για την ευρωπαϊκή δημοκρατία ».

3. Πλαίσιο πολιτικής Ε&Κ

3.1 Πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη»

Τον Μάρτιο/Απρίλιο του 2019, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία σχετικά με σημαντικές πτυχές του σχεδίου νομοθετικής πράξης για το πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και καινοτομίας «Ορίζων Ευρώπη» / τους κανόνες συμμετοχής και διάδοσης και το ειδικό πρόγραμμα (αμφότερα σύμφωνα με τη ΣΛΕΕ), με την οποία επιβεβαίωσαν τα νέα χαρακτηριστικά που θεσπίζονται στις προτάσεις της Επιτροπής. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή δρομολόγησε στρατηγικό σχεδιασμό για το πρώτο στρατηγικό σχέδιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη».

Στρατηγικός σχεδιασμός

Η Επιτροπή, συμπληρώνοντας την εντατική εσωτερική συνδημιουργία, δρομολόγησε εκτεταμένη και συμπεριληπτική δραστηριότητα από κοινού σχεδιασμού με το Κοινοβούλιο, τα κράτη μέλη, τα ενδιαφερόμενα μέρη και το κοινό. Αυτή περιλάμβανε εκδηλώσεις όπως οι πρώτες Ευρωπαϊκές Ημέρες Έρευνας και Καινοτομίας τον Σεπτέμβριο του 2019 ( «Ημέρες Ε&Κ 2019» ) και οδήγησε στην κατάρτιση του εγγράφου « Orientations towards the first Strategic Plan for Horizon Europe » (Κατευθύνσεις ως προς το πρώτο στρατηγικό σχέδιο για το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη»). Το εν λόγω έγγραφο καλύπτει τα αποτελέσματα του σταδίου από κοινού σχεδιασμού και περιλαμβάνει τις πιθανές συνέπειες προς εξέταση στο πρώτο στρατηγικό σχέδιο. Παράλληλα, η ολοκληρωμένη δραστηριότητα από κοινού σχεδιασμού, συμπεριλαμβανομένης διαδικτυακής έρευνας (βλέπε τελική έκθεση ), αξιοποιήθηκε για την κατάρτιση στρατηγικής για την υλοποίηση του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη». Στην εν λόγω στρατηγική προβλέπεται ένα συνεκτικό πλαίσιο για όλες τις πτυχές υλοποίησης. Είναι σχεδιασμένη για την περαιτέρω απλούστευση και θα δώσει από την αρχή τη δυνατότητα για τους στόχους και τις καινοτομίες του προγράμματος.

Αποστολές

Ένα από τα νέα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» είναι η θέσπιση αποστολών . Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν σε πέντε τομείς για πιθανές αποστολές. Το 2019 συστάθηκαν πέντε συμβούλια αποστολών που αντιστοιχούν στους πέντε τομείς, κατόπιν πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Τα συμβούλια φέρνουν σε επαφή εμπειρογνώμονες στους τομείς της Ε&Κ και της χάραξης πολιτικής, την κοινωνία των πολιτών και οργανώσεις επαγγελματιών. Οι πρόεδροι των συμβουλίων ανακοινώθηκαν τον Ιούλιο, και τα συμβούλια ξεκίνησαν εργασίες συμβουλευτικής για συγκεκριμένες αποστολές τον Σεπτέμβριο. Σε κάθε τομέα, δρομολογήθηκε δραστηριότητα ανάλυσης προοπτικών για την υποστήριξη του έργου των συμβουλίων αποστολών. Κάθε τομέας αποστολών διαθέτει συνέλευση στην οποία συμμετέχει μεγάλος αριθμός εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου και παρέχονται συμπληρωματικές ιδέες, γνώσεις και εμπειρογνωσία.

Ευρωπαϊκές συμπράξεις