Γνωμόδοτηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα την "Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας"

(2002/C 107/16)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη τη δεύτερη έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την "Απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας" (COM(2001) 48 τελικό)·

έχοντας υπόψη την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 9ης Φεβρουαρίου 2001 να ζητήσει τη γνωμοδότησή της βάσει του άρθρου 265, πρώτο εδάφιο της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε το Προεδρείο της στις 3 Απριλίου 2001, να αναθέσει στην επιτροπή 2, "Γεωργία, Ανάπτυξη της Υπαίθρου και Αλιεία", την προετοιμασία των σχετικών εργασιών για το θέμα αυτό·

έχοντας υπόψη την πρώτη έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την "Απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας" (COM (1999) 156 τελικό)·

έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: "Βελτίωση της νομοθεσίας 1999" (COM(1999) 562 τελικό)(1)·

έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής με θέμα "Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση" (COM(2001) 428 τελικό)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση που εξέδωσε επί της έκθεσης της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: "Βελτίωση της νομοθεσίας 1998 - μια κοινή ευθύνη" (CdR 50/1999 fin)(2)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της με τίτλο "Πρόγραμμα: οι νέοι στην υπηρεσία της ευρωπαϊκής γεωργίας" (CdR 417/2000 fin)(3)

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γεωργίας της 23ης Οκτωβρίου 2000 σχετικά με την "Απλούστευση της διαχείρισης της ΚΓΠ"·

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γεωργίας της 29ης Ιανουαρίου 2001 σχετικά με την "Απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας"·

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γεωργίας της 19ης Ιουνίου 2001 σχετικά με την "Απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας"·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 154/2001 rev. 2) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή 2 στις 9 Οκτωβρίου 2001, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Seamus Murray (IRL, ΕΣ, Μέλους του Συμβουλίου της Κομητείας Meath, Μέλους της Περιφερειακής Αρχής για τη Μέση Ανατολή)·

κατά την 41η σύνοδο ολομελείας της, της 14ης και 15ης Νοεμβρίου 2001 (συνεδρίαση της 15ης Νοεμβρίου), υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Γενικές παρατηρήσεις

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1.1. χαιρετίζει την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καθώς και τις συνεχείς προσπάθειες που καταβάλλονται από αυτή για την απλούστευση της πολυνομίας της ΕΕ που ισχύουν στο χώρο της γεωργίας. Η εν λόγω απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας είναι μια συνεχής διεργασία η οποία, για να είναι επιτυχής, πρέπει να προωθηθεί με μια κοινή προσπάθεια της Επιτροπής, των λοιπών οργάνων της ΕΕ και όλων των ενδιαφερόμενων.

1.2. συμφωνεί ότι η απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας είναι απαραίτητη για να προαχθούν η σαφήνεια, η διαφάνεια, και η προσπελασιμότητα, να αυξηθεί η ανθρώπινη και οικονομική αποτελεσματικότητα και να περιοριστούν οι πιθανότητες απάτης.

1.3. επιδοκιμάζει τις προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή προκειμένου τα κείμενα που αφορούν τη γεωργία να καταστούν σαφέστερα, περισσότερα συνεκτικά και λιγότερο αμφιλεγόμενα, ώστε να εξασφαλισθεί η ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλα τα κράτη μέλη. Η προϋπόθεση αυτή έχει ακόμα πιο επείγοντα χαρακτήρα, δεδομένου ότι, στο γεωργικό τομέα, τα κείμενα τα οποία υιοθετούνται εν τέλει είναι συχνά το αποτέλεσμα συμβιβασμών οι οποίοι δεν μπορούν να μεταφερθούν με ευκολία στις εθνικές νομοθεσίες.

1.4. είναι της άποψης ότι, όπου αυτό ενδείκνυται, πρέπει να δοθούν τα μεγαλύτερα δυνατά περιθώρια λήψης αποφάσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

1.5. Θεωρεί ότι, ιδιαιτέρως ενόψει της προτεινόμενης διεύρυνσης της Κοινότητας, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας, προκειμένου να αποφευχθούν τα υπερβολικά διοικητικά και χρηματοδοτικά εμπόδια για τους οργανισμούς πληρωμών, τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, καθώς και για τις γεωργικές επιχειρήσεις, τους αγρότες και τα συναφή συμφέροντα.

1.6. επικροτεί τη συνεχιζόμενη πολιτική της Επιτροπής για την παροχή ενοποιημένων εκδόσεων των διαφόρων γεωργικών νόμων στην ιστοσελίδα ΕUR-LEX. Στην εν λόγω ενοποιημένη νομοθεσία συμπεριλαμβάνονται και οι πρόσφατες τροποποιήσεις των βασικών κειμένων, έτσι ώστε οι ενδιαφερόμενοι να μπορούν να συμβουλευθούν μια ενιαία και ενημερωμένη έκδοση του κειμένου στην ιστοσελίδα ΕUR-LEX. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι, παρότι δεν είναι νομικώς δεσμευτικά, αυτά τα ενοποιημένα κείμενα καθιστούν τους γεωργικούς νόμους της ΕΕ απλούστερους και ευπρόσιτους σε όλους τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών και ευρωπαϊκών διοικήσεων, των τοπικών και περιφερειακών αρχών, των γεωργών, των επιχειρήσεων και όλων όσοι απασχολούνται στο γεωργικό τομέα.

1.7. επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής(4), για τη θέσπιση ενός "Προγράμματος για τους μικρογεωργούς" προκειμένου να περιοριστούν τα διοικητικά εμπόδια που εγείρει η ΚΓΠ για τους γεωργούς που λαμβάνουν άμεσες ενισχύσεις.

1.8. επιδοκιμάζει τις προτάσεις της Επιτροπής, οι οποίες εναρμονίζουν και απλουστεύουν τα διάφορα προωθητικά μέσα για συγκεκριμένα γεωργικά προϊόντα (γάλα, ελαιόλαδο, βοδινό κρέας, μήλα, εσπεριδοειδή, κ.λπ.).

1.9. επιδοκιμάζει τις προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή για την ουσιαστική τροποποίηση και απλούστευση όλων των διατάξεων της ΕΕ που αφορούν τους εμπορικούς μηχανισμούς, συμπεριλαμβανομένων και των κανόνων που ισχύουν για τις άδειες εξαγωγών και εισαγωγών, κωδίκων προορισμού των εξαγωγών και του συστήματος εγγυήσεων που ισχύει για τα γεωργικά προϊόντα.

1.10. επιδοκιμάζει τη συνεχιζόμενη προσπάθεια της Επιτροπής, βάσει του σχεδίου Αgenda 2000, να καθιερώσει νέους και απλουστευμένους κανόνες για την κοινή οργάνωση διαφόρων τομέων της αγοράς, όπως για τις αροτραίες καλλιέργειες, τον οίνο, το βαμβάκι, τη ζάχαρη και τα οπωρολαχανικά.

1.11. επιδοκιμάζει τις προτάσεις της Επιτροπής για την απλούστευση των διαφόρων οδηγιών που αφορούν την υγεία των ζώων και τη δημόσια υγεία ανάλογα με τον τύπο προϊόντος (δηλαδή νωπό κρέας, προϊόντα με βάση το κρέας, γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, αυγά και προϊόντα αυγών, κρέας θηράματος, κ.λπ.), καθώς και τις οδηγίες που αφορούν τις ασθένειες όπως η πανώλη των χοίρων και ο αφθώδης πυρετός. Οι προτάσεις αυτές θα οδηγήσουν σε ένα κοινό καθεστώς υγιεινής για όλα τα τρόφιμα, το οποίο θα καλύπτει τη συνολική διατροφική αλυσίδα "από το αγρόκτημα στο πιάτο".

1.12. χαιρετίζει τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γεωργίας της 23ης Οκτωβρίου 2000 στα οποία καλείται ιδιαιτέρως η Επιτροπή να διασαφηνίσει τους κανόνες για τη μη επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις που η δήλωση ενός γεωργού οφείλεται σε ανθρώπινο σφάλμα και να καταρτίσει προτάσεις για την καθιέρωση μιας ενιαίας επιθεώρησης ανά αγρόκτημα, αντί πολλαπλών επιθεωρήσεων ξεχωριστά για κάθε καθεστώς ενίσχυσης.

1.13. επιδοκιμάζει τη σύσταση "ad hoc ομάδας εργασίας" η οποία θα αποτελείται από εκπροσώπους της Επιτροπής και των εθνικών διοικήσεων και θα αναλύει προτάσεις για την απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας, ενεργώντας ως φόρουμ συζήτησης και διαβούλευσης με τα κράτη μέλη για θέματα που αφορούν παρόμοιες προτάσεις.

2. Συστάσεις

Η Επιτροπή των Περιφερειών

2.1. λυπάται διότι στην έκθεση της Επιτροπής δεν γίνεται αναφορά στην ΕΤΠ, παρόλο που η νομοθεσία της ΕΕ εφαρμόζεται από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και παρόλο που η γεωργική νομοθεσία επηρεάζει σε καθημερινή βάση τη λειτουργία των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

2.2. απευθύνει επείγουσα έκκληση να επισπευσθεί η υποβολή εκ μέρους της Επιτροπής των υφιστάμενων προτάσεων απλούστευσης οι οποίες, αφ'ης στιγμής γίνουν δεκτές, θα πρέπει να εφαρμοστούν το συντομότερο δυνατόν.

2.3. εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η ιστοσελίδα της Επιτροπής ΕUR-LEX περιλαμβάνει τόσο πολλές ενοποιημένες γεωργικές πράξεις. Ωστόσο, είναι της άποψης ότι υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις όσον αφορά την εύκολη πρόσβαση των χρηστών στα έγγραφα αυτά τα οποία πρέπει να διορθωθούν. Στο σύστημα ΕUR-LEX δεν διατίθενται παραρτήματα με πίνακες και η ΕΤΠ είναι της γνώμης ότι στο γεωργικό τομέα οι πίνακες αυτοί έχουν συχνά ουσιαστική σημασία για την ερμηνεία και την εφαρμογή της νομοθεσίας.

2.4. όσον αφορά το "Πρόγραμμα για τους μικρογεωργούς", είναι της γνώμης ότι τα κριτήρια επιλεξιμότητας πρέπει να προσαρμοστούν κατά τρόπο ώστε να επιτρέπουν σε όσο το δυνατόν περισσότερους γεωργούς από τις περιφέρειες να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα αυτό. Το μέγιστο ύψος πληρωμών για τους επιλέξιμους γεωργούς που λαμβάνουν άμεση βοήθεια πρέπει να αυξηθεί από 1250 σε 2000 EUR, ενώ για να είναι αποτελεσματικό το πρόγραμμα θα πρέπει να συμπεριληφθούν στα κριτήρια επιλεξιμότητας και οι πληρωμές εκτατικοποίησης.

2.5. κρίνει σκόπιμο να προστεθούν και άλλες επιδοτήσεις στις επιδοτήσεις για την κοινή οργάνωση της αγοράς, όπως π.χ. άμεσες πληρωμές για την ενθάρρυνση της γεωργίας που σέβεται το περιβάλλον, εξισωτικές πληρωμές για την αντιστάθμιση φυσικών μειονεκτημάτων, κ.λπ.

2.6. σε σχέση με τα μέτρα που αφορούν την προώθηση συγκεκριμένων γεωργικών προϊόντων, είναι της άποψης ότι η αυξανόμενη εθνική συγχρηματοδότηση στη διαχείριση των προγραμμάτων αυτών δημιουργεί πρόσθετα διοικητικά εμπόδια στις εθνικές αρχές και ενδέχεται να οδηγήσει στη θέσπιση υπερβολικά περίπλοκων εθνικών μέτρων. Η ΕΤΠ είναι της γνώμης ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αναζητήσει τρόπους με τους οποίους οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα μπορούσαν να συμβάλουν στην προσπάθεια για την αποφυγή άσκοπων διοικητικών εμποδίων κατά την εφαρμογή αυτών των προωθητικών μέτρων.

2.7. θεωρεί ότι η Επιτροπή πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την απλούστευση των διατάξεων που αφορούν τους εμπορικούς μηχανισμούς (επιστροφές κατά την εξαγωγή, άδειες εξαγωγών και εισαγωγών, εγγυήσεις), κατά τρόπο ώστε να αποφευχθούν οι επαχθείς διοικητικές διαδικασίες για τους οργανισμούς πληρωμών και τους γεωργούς.

2.8. πιστεύει ότι, σε σχέση με τα νέα μέτρα για τη ΣΕΒ τα οποία επηρεάζουν την κοινή οργάνωση αγοράς για το βοδινό κρέας, η Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση ποσοστώσεων σε ατομική παρά σε εθνική βάση, γεγονός το οποίο θα αυξήσει τα διοικητικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι εθνικές αρχές.

2.9. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη χειρίζονται καθεστώτα ποσοστώσεων για άλλα προϊόντα όπως το γάλα, η ζάχαρη, ο οίνος και το ελαιόλαδο. Τα εθνικά μέτρα εφαρμογής μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσχρηστα και να αυξάνουν το διοικητικό φόρτο των γεωργών. Επίσης, οι εθνικοί κανόνες ποσοστώσεων μπορεί να είναι πολύ ανελαστικοί σε σχέση με τη χρονομίσθωση ποσοστώσεων από γεωργούς. Η ΕΤΠ συνιστά στην Επιτροπή να καταρτίσει προτάσεις για την άρση των πολλών ανωμαλιών που έχουν σχέση με τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη διαχειρίζονται τα καθεστώτα ποσοστώσεων.

2.10. ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει το θέμα του λογιστικού έτους σε σχέση με τα ταμεία ΕΓΤΠΕ, το οποίο θίγεται στην πρώτη έκθεση για την απλούστευση της γεωργικής νομοθεσίας. Το λογιστικό έτος διαρκεί από τις 16 Οκτωβρίου έως τις 15 Οκτωβρίου του επόμενου, με αποτέλεσμα ο μήνας Οκτώβριος να πρέπει να διαιρείται μεταξύ δύο οικονομικών ετών. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι η μετάθεση της λήξεως του λογιστικού έτους στα τέλη Οκτωβρίου θα απλοποιήσει πραγματικά τα πράγματα τόσο για τους εθνικούς οργανισμούς πληρωμών όσο και για την Επιτροπή.

2.11. συνιστά στην Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για την άσκηση ενός ενιαίου ελέγχου ανά επιχείρηση η οποία θα καλύπτει τις εφαρμογές όλων των καθεστώτων ενισχύσεων, και μάλιστα επειγόντως, έτσι ώστε η πρόταση αυτή να μη διευκολύνει την απάτη. Ζητεί, επίσης, να αυξηθεί το ποσοστό των δειγματοληπτικών ελέγχων στο πλαίσιο των εν λόγω προτάσεων και, ταυτόχρονα, να διασφαλισθεί ότι η απλοποίηση αποβαίνει προς όφελος τόσο των γεωργών όσο και της δημόσιας διοίκησης.

2.12. προτρέπει την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα καθιέρωσης μιας ανάλυσης κόστους-οφέλους όλων των γεωργικών προτάσεων από την άποψη των οικονομικών συνεπειών που θα δημιουργηθούν για τις διοικήσεις των κρατών μελών και ιδιαίτερα για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, σε περίπτωση που αυτές είναι αρμόδιες, παρομοίως με τις σχέσεις κόστους-οφέλους για τις ΜΜΕ οι οποίες περιλαμβάνονται σήμερα σε όλες τις προτάσεις που αφορούν την εσωτερική αγορά.

2.13. ζητεί από την Επιτροπή να συμπεριλάβει την ΕΤΠ στις εργασίες της ad hoc ομάδας εργασίας, έτσι ώστε η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να έχουν στη διάθεσή τους την άποψη των τοπικών και περιφερειακών αρχών οι οποίες φέρουν σημαντικές ευθύνες όσον αφορά την εφαρμογή της γεωργικής νομοθεσίας της ΕΕ σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα.

2.14. καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να μην καθυστερήσουν άσκοπα την έγκριση των προτεινόμενων μέτρων απλούστευσης και, ταυτόχρονα, ζητεί από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να θέσουν πάραυτα σε εφαρμογή τα εν λόγω μέτρα, προκειμένου να μπορέσουν οι γεωργοί και η γεωργική βιομηχανία να επωφεληθούν πλήρως από τα πλεονεκτήματα που συνεπάγονται αυτά τα μέτρα απλούστευσης.

Βρυξέλλες, 15 Νοεμβρίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert

(1) ΕΕ C 226 της 8.8.2000, σ. 60.

(2) ΕΕ C 374 της 23.12.1999, σ. 11.

(3) ΕΕ C 357 της 14.12.2001, σ. 29.

(4) (COM(2000) 841 τελικό).