24.11.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 318/3 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Το άρθρο 93 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ προ­
βλέπει ότι όλα τα σχέδια που στόχο έχουν να θεσπίσουν 
ή να τροποποιήσουν καθεστώτα ενισχύσεων θα κοινο­
ποιούνται στην Επιτροπή πριν τεθούν σε εφαρμογή και 
εγκαίρως, ώστε να δύναται η Επιτροπή να υποβάλει τις 
παρατηρήσεις της και, αν είναι απαραίτητο, να κινήσει 
κατά των προτεινόμενων μέτρων τη διοικητική διαδι­
κασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2. Η 
κίνηση της διαδικασίας αυτής έχει ανασταλτικό αποτέ­
λεσμα και τα εν λόγω εθνικά μέτρα δεν δύνανται να 
εφαρμοσθούν παρά μόνο μετά από έγκριση της Επι­
τροπής. 
Σύμφωνα με την ερμηνεία που έδωσε το Δικαστήριο 
στην εν λόγω διάταξη, στην απόφαση του της 11ης 
Δεκεμβρίου 1973 ('), ο στόχος που επιδιώκεται είναι να 
προληφθεί η θέση σε ισχύ των ενισχύσεων που είναι 
αντίθετες προς τη συνθήκη, παρέχοντας στην Επιτροπή 
προθεσμία για σκέψη και έρευνα που υπολογίσθηκε από 
το Δικαστήριο σε δύο μήνες και που η ίδια η Επιτροπή 
την μείωσε σε 30 εργάσιμες ημέρες για τις συγκεκριμένες 
περιπτώσεις. Η προθεσμία αυτή θεωρείται σαν προκα­
ταρκτική φάση της διαδικασίας, για να μπορέσει η Επι­
τροπή να σχηματίσει μια πρώτη γνώμη για τη μερική ή 
ολική συμφωνία με τη συνθήκη των σχεδίων που της 
έχουν κοινοποιηθεί. Τα παραπάνω έχουν σαν συνέπεια, 
σύμφωνα με το Δικαστήριο, η απαγόρευση που αναφέ­
ρεται στην τελευταία πρόταση του άρθρου 93 παρά­
γραφος 3 για εφαρμογή των σχεδιαζόμενων μέτρων πριν 
η Επιτροπή καταλήξει σε τελική απόφαση, να παράγει 
ήδη τα αποτελέσματα της καθόλη τη διάρκεια της προ­
καταρκτικής φάσης της εν λόγω διαδικασίας. 
Επειδή δεν προβλέπεται καμία εξαίρεση όσον αφορά την 
υποχρέωση να ενημερώνεται η Επιτροπή «εγκαίρως», τα 
κράτη μέλη δεν δύνανται να απαλλαγούν από την υπο­
χρέωση αυτή ακόμα κι αν θεωρούν ότι το προβλεπόμενο 
μέτρο δεν έχει όλα τα χαρακτηριστικά του άρθρου 92 
παράγραφος 1 ή ότι συμβιβάζεται με την κοινή αγορά 
κατά την έννοια του άρθρου 93 παράγραφος 2. Λόγω 
των ανωτέρω, τα κράτη μέλη, με το να μη κοινοποιούν 
ένα σχέδιο νέας ενισχύσεως ή την τροποποίηση μιας ήδη 
υπάρχουσας ή με το να την κοινοποιούν εκπρόθεσμα, 
δηλαδή μετά από την εκπνοή της προθεσμίας που θεω­
ρείται επαρκής για μια πρώτη έρευνα, παραβιάζουν τους 
κανόνες διαδικασίας που προβλέπονται στο άρθρο 93 
παράγραφος 3. Εξάλλου, τα κράτη μέλη δεν εκπληρούν 
την υποχρέωση που υπέχουν δυνάμει του άρθρου 93 παρά­
γραφος 3 τελευταία πρόταση, σύμφωνα με την ερμηνεία 
που του έδωσε το Δικαστήριο, στην περίπτωση που 
εφαρμόζουν ενίσχυση ή την τροποποίηση ενισχύσεως 
που δεν έχει κοινοποιηθεί και, στην περίπτωση που έχει 
κοινοποιηθεί, αν εφαρμόζουν το κοινοποιηθέν σχέδιο 
πριν από την εκπνοή της προθεσμίας που χορηγήθηκε 
στην Επιτροπή ή τέλος, στην περίπτωση που η Επιτροπή κινεί την κατ' αντιδικία διαδικασία του άρθρου 93 παρά­
γραφος 2, αν τα κράτη μέλη εφαρμόζουν το σχεδιαζό­
μενο μέτρο πριν η Επιτροπή καταλήξει σε τελική από­
φαση. Στις περιπτώσεις αυτές, η ενίσχυση που έχει 
θεσπισθεί είναι ήδη, από τότε που αρχίζει να ισχύει, 
παράνομη έναντι του κοινοτικού δικαίου. Παρόμοια 
παράλειψη έχει σαν συνέπεια τη δημιουργία μιας ιδιαί­
τερα σοβαρής κατάστασης όταν τα εν λόγω μέτρα ενισχύ­
σεως απαγορεύονται, ως προς την ουσία τους, από το 
άρθρο 92 της συνθήκης και η παράνομη ενίσχυση έχει 
ήδη καταβληθεί στους δικαιούχους. Η ενίσχυση έχει ήδη 
επομένως προκαλέσει αποτελέσματα που θεωρούνται 
ασυμβίβαστα με την κοινή αγορά. 
Η Επιτροπή δεν παρέλειψε να υπενθυμίσει επανειλημ­
μένα στα κράτη μέλη τις υποχρεώσεις που υπέχουν 
δυνάμει του άρθρου 93 παράγραφος 3 και τελευταία, 
απευθύνοντας τους επιστολή στις 31 Ιουλίου 1980, το 
κύριο περιεχόμενο της οποίας δημοσιεύθηκε στην 
Επίοημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (2). 
Η ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημε­
ρίδα διευκρινίζει κυρίως ότι «η Επιτροπή αποφάσισε να 
θέσει σε εφαρμογή όλα τα μέσα που διαθέτει ώστε τα 
κράτη μέλη να τηρούν τις υποχρεώσεις που υπέχουν 
δυνάμει του άρθρου 93 παράγραφος 3». 
Παρά την επίσημη αυτή υπενθύμιση και τη σειρά των 
σχετικών επιστολών που η Επιτροπή είχε την ευκαιρία 
να απευθύνει για περιπτώσεις ενισχύσεων που εξέτασε, η 
Επιτροπή οφείλει να διαπιστώσει ότι αυξάνονται ολοένα 
και περισσότερο οι περιπτώσεις χορηγήσεως παράνομων 
ενισχύσεων, δηλαδή ενισχύσεων που δεν συμβιβάζονται 
με την κοινή αγορά και που χορηγούνται χωρίς να 
τηρούνται οι υποχρεώσεις του άρθρου 93 παράγραφος 3. 
Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να θέσει σε 
εφαρμογή όλα τα μέσα που διαθέτει ώστε τα κράτη μέλη 
να τηρούν τις υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει του 
άρθρου 93 παράγραφος 3, καθώς και να ζητείται από τα 
κράτη μέλη, σύμφωνα με τη δυνατότητα που τους 
παρέσχε το Δικαστήριο στην απόφαση του της 12ης Ιου­
λίου 1973 στην υπόθεση 70/72, να αξιώνουν την επι­
στροφή των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν παράνομα 
από τους δικαιούχους. Ακόμα, η Επιτροπή αποφάσισε να 
αρνείται την καταβολή των προκαταβολών του FEOGA 
ή τον καταλογισμό στον προϋπολογισμό του FEOGA 
των δαπανών που αφορούν τα εθνικά μέτρα που θίγουν 
άμεσα τα κοινοτικά μέτρα. 
Η Επιτροπή ενημερώνει κατά συνέπεια τους δυνάμει 
δικαιούχους των κρατικών ενισχύσεων για τον πρόωρο 
χαρακτήρα των ενισχύσεων αυτών που χορηγούνται 
παράνομα, με την έννοια ότι κάθε δικαιούχος ενισχύ­
σεως η οποία χορηγείται παράνομα, δηλαδή πριν η Επι­
τροπή καταλήξει σε τελική απόφαση για το αν συμφω­
νούν με τη συνθήκη, είναι δυνατό να υποχρεωθεί να επι­
στρέψει την ενίσχυση. 
(') ΔΕΚ, 11 Δεκεμβρίου 1973, Lorenz κατά Ομοσπονδιακής 
Δημοκρατίας της Γερμανίας, υπόθεση 120/73, Συλλογή, τόμος 
1973,6.1471 και επίσης υποθέσεις 121/73,12/73 και 141/73. (2) ΕΕ αρι9. C 252 της 30. 9. 1980, σ. 2. 
Αριθ. C 318/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24.11.83 
Η Επιτροπή, μόλις λάβει γνώση για τη θέσπιση μέτρων 
ενισχύσεων από ένα κράτος μέλος χωρίς να έχουν 
τηρηθεί οι υποχρεώσεις του άρθρου 93 παράγραφος 3, 
θα δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων μια ειδική προειδοποίηση που 9α 
εφιστά την προσοχή των δυνάμει δικαιούχων της ενισχύ­
σεως για τον πρόωρο χαρακτήρα της. Η Επιτροπή υπενθυμίζει, εξάλλου, ότι το Δικαστήριο 
διευκρίνισε στην απόφαση του της 19ης Ιουνίου 1973 
στην υπόθεση 77/72, ότι το άρθρο 93 παράγραφος 3 
τελευταία πρόταση θέσπισε «για τα σχέδια που στόχο 
έχουν τη θέσπιση νέων ενισχύσεων ή την τροποποίηση 
των ήδη υπαρχουσών, δύο διαδικαστικά κριτήρια που ο 
εθνικός δικαστής δύναται να εκτιμήσει». 
ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ 
(ΆρΦρα 92 ως 94 της συνθήκης για την ίόρνση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας) 
Ανακοίνωση, σύμφωνα με το άρθρο 93, παράγραφος 2, εδάφιο πρώτο της συνθήκης ΕΟΚ, που 
απευθύνεται στους ενδιαφερομένους πλην των κρατών μελών και αφορά σχέδιο του Βασιλείου 
των Κάτω Χωρών για την ενίσχυση της βιομηχανίας βάμβακος, συνθετικών υλών (rayon) λινού 
και γιούτας, της βιομηχανίας μαλλιού, της βιομηχανίας ταινιών (κορδέλλες, ταινίες, ζώνες, 
ενισχυτικές ταινίες) και της βιομηχανίας ετοίμων ενδυμάτων και πλεκτών 
Η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2 της συνθήκης 
ΕΟΚ σχετικά με τη σχεδιαζόμενη ενίσχυση. Η Επιτροπή πιστεύει ότι ένα τέτοιο μέτρο, 
δοθέντος ότι αποτελεί επανάληψη μέτρων που είχαν ληφθεί τα προηγούμενα χρόνια και ότι 
δεν πληροί ορισμένες απαιτήσεις του κοινοτικού πλαισίου για τις ενισχύσεις σ' αυτή τη 
βιομηχανία ούτε συμμορφώνεται με άλλες θεσπισμένες αρχές όσον αφορά αυτές τις ενισχύ­
σεις, είναι ασυμβίβαστο με τις διατάξεις της συνθήκης που αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις. 
Βάσει του άρθρου 93, παράγραφος 2, η Επιτροπή καλεί τους ενδιαφερομένους, πλην των 
κρατών μελών, να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά εντός τεσσάρων εβδομάδων από 
την ημερομηνία της ανακοίνωσης στην: 
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 
Rue de la Loi 200, 
Β-1049 Brussels. 
Ανακοίνωση της Επιτροπής βάσει του άρθρου 115 της συνθήκης ΕΟΚ 
Η Επιτροπή, με απόφαση της 22ας Νοεμβρίου 1983, εξουσιοδότησε τη Γαλλική Δημοκρατία 
να αποκλείσει της κοινοτικής μεταχείρισης τα βαμβακηρά υφάσματα, της κλάσης 55.09 
(κατηγορία 2) του Κοινού Δασμολογίου, καταγωγής Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και 
Ρουμανίας, που τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία στα άλλα κράτη μέλη. 
Η απόφαση ισχύει από τις 8 Νοεμβρίου 1983 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1983.