A4-0432/98

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με την Τουρκία (COM(97)0394 - C4-0490/97) και σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο με τίτλο «Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Τουρκία - Οι αρχικές επιχειρησιακές προτάσεις της Επιτροπής» (COM(98)0124 - C4-0634/98)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τις ανακοινώσεις της Επιτροπής (COM(97)0394 - C4-0490/97) και (COM(98)0124 - C4-0634/98),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πρόοδο που σημειώνει η Τουρκία στο θέμα της προσχώρησής της,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Δεκεμβρίου 1995 σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία ((ΕΕ C 17 της 22.1.1996, σελ. 46. )),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την πολιτική κατάσταση στην Τουρκία ((ΕΕ C 320 της 28.10.1996, σελ. 187.)),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΕ - Τουρκίας της 29ης Απριλίου 1997,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 17ης Ιουλίου 1997 σχετικά με την κατάσταση στην Τουρκία και το Βόρειο Ιράκ ((ΕΕ C 286 της 22.9.1997, σελ. 258.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 17ης Σεπτεμβρίου 1998 σχετικά με τις εκθέσεις της Επιτροπής όσον αφορά τις εξελίξεις στις σχέσεις με την Τουρκία από την έναρξη ισχύος της Τελωνειακής Ένωσης (COM(96)0491 - C4-0605/96 και COM(98)0147-C4-0217/98) ((ΣΠ της ημερομηνίας αυτής, Μέρος ΙΙ, σημείο 8.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8ης Οκτωβρίου 1998 σχετικά με την απελευθέρωση της Leyla Zana ((ΣΠ της ημερομηνίας αυτής, Μέρος ΙΙ, σημείο 15 ε))),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης στις 21 και 22 Ιουνίου 1993, του Λουξεμβούργου στις 12 και 13 Δεκεμβρίου 1997 και του Κάρντιφ στις 15 και 16 Ιουνίου 1998,

- έχοντας υπόψη τις προτάσεις που υπέβαλε στις 17 Ιουλίου 1998 η Τουρκία σχετικά με μια στρατηγική για την ανάπτυξη των σχέσεων της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την έκθεση της Εξεταστικής Επιτροπής της Τουρκικής Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης για τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, της 23ης Μαρτίου 1998,

- έχοντας υπόψη της έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων (A4-0432/98),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τουρκία είναι συνδεδεμένη με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα από την 1η Δεκεμβρίου 1964, όταν ετέθη σε ισχύ η Συμφωνία της Άγκυρας,

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 28 της Συμφωνίας Σύνδεσης επιβεβαιώνει την επιλεξιμότητα της Τουρκίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιλεξιμότητα που επιβεβαιώθηκε πολύ πρόσφατα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες οι υποψήφιες για ένταξη στην Ένωση χώρες πρέπει, πριν από την ένταξή τους, να πληρούν ορισμένα οικονομικά και πολιτικά κριτήρια, τα οποία καθορίστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης,

Δ. επισημαίνοντας ότι παρά τις επανειλημμένες υποσχέσεις της κυβέρνησης τα δημοκρατικά ελλείμματα δεν έχουν απαλειφθεί στην Τουρκία και ότι εξακολουθεί να υπάρχει μια σταθερή ανάγκη μεταρρυθμίσεων.

Ε. επισημαίνοντας ότι οι σχέσεις της ΕΕ με την Τουρκία, από τη Συμφωνία Σύνδεσης και μέσω της εφαρμογής της τελικής φάσης της Τελωνειακής Ένωσης στις 13 Δεκεμβρίου 1995, είναι παλαιότερες και στενότερες από οικονομικής πλευράς σε σύγκριση με τις σχέσεις με τις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθιστώντας έτσι απαραίτητη τη χάραξη διαφορετικής στρατηγικής από αυτήν που ακολουθείται όσον αφορά αυτές τις υποψήφιες χώρες,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε τον Ιούλιο του 1997 την προαναφερθείσα ανακοίνωση (COM(97)0394) σχετικά με την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με την Τουρκία,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου ζήτησε τη χάραξη στρατηγικής για την προετοιμασία της προσχώρησης της Τουρκίας, σε μια προσπάθεια προσέγγισης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε όλους τους τομείς,

Η. ότι οι αρχικές επιχειρησιακές προτάσεις της Επιτροπής - που περιλαμβάνονται στην προαναφερθείσα ανακοίνωση (COM(98)0124) - για την προώθηση της στρατηγικης αυτής, που εκδόθηκαν τον Μάρτιο 1998, χαιρετίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ, το οποίο ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει οικονομικές προτάσεις για την υποστήριξη της υλοποίησής της και κάλεσε την Τουρκία να υποβάλει και τις δικές της προτάσεις για τον εμπλουτισμό αυτής της στρατηγικής,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μέχρι στιγμής το Συμβούλιο δεν έχει συμφωνήσει σχετικά με τη νομική βάση για ένα χρηματοδοτικό πρωτόκολλο με την Τουρκία,

Ι. επισημαίνοντας ότι η έκθεση σχετικά με την πρόοδο της Τουρκίας όσον αφορά την προσχώρηση, με βάση το άρθρο 28 της Συμφωνίας Σύνδεσης, στο εξής έκθεση προόδου, εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 4 Νοεμβρίου 1998 και θα υποβληθεί απ'αυτήν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα τέλη του 1998,

ΙΑ. επισημαίνοντας ωστόσο την αρνητική στάση της Τουρκίας μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και την απουσία της από την Ευρωπαική Διάσκεψη που συνεκλήθη στο Λονδίνο για όλες τις υποψήφιες χώρες,

1. επιβεβαιώνει την επιλεξιμότητα της Τουρκίας να υποβάλει αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ και πιστεύει ότι η ένταξή της θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στην υπόθεση της ειρήνης και της ασφάλειας στην Ευρώπη G

2. εκφράζει λύπη για το γεγονός ότι η Τουρκία δεν έχει δεχθεί μέχρι στιγμής να συμμετάσχει στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη[semigr ]

3. απορρίπτει ως λόγο μη αποδοχής της επιλεξιμότητας της Τουρκίας (ή οποιουδήποτε άλλου κράτους) οιαδήποτε αναφορά σε θρησκευτικές πεποιθήσεις[semigr ]

Οικονομικές πτυχές

4. επισημαίνει ότι τα κριτήρια που αποφασίστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης ορίζουν ότι όλες οι υποψήφιες χώρες πρέπει να επιτύχουν την καθιέρωση μιας λειτουργικής οικονομίας της αγοράς και να αποκτήσουν την ικανότητα να αντεπεξέλθουν στην ανταγωνιστική πίεση και τις δυνάμεις της αγοράς εντός της Ένωσης G

5. πιστεύει ότι, λόγω της Συμφωνίας Σύνδεσης και της Τελωνειακής Ένωσης, η ικανότητα αυτή έχει ήδη αναπτυχθεί χωρίς σημαντικές επιδοτήσεις από την ΕΕ, συμφωνεί δε με την έκθεση προόδου ότι η δυναμικότητα της τουρκικής οικονομίας θα πρέπει να της επιτρέψει να αποκτήσει μεσοπρόθεσμα μια βιώσιμη οικονομία της αγοράς ικανή να αντισταθεί στις πιέσεις του ανταγωνισμού[semigr ]

6. αναγνωρίζει ωστόσο ότι η τουρκική οικονομία έχει ακόμη να διανύσει πολύ δρόμο προκειμένου να ενσωματωθεί επιτυχώς στην οικονομία της Ένωσης και υπογραμμίζει τις ιδιαίτερες δυσκολίες που έχουν σχέση με το μέγεθος της Τουρκίας, και την άνιση γεωγραφική κατανομή του πλούτου, όπως αναφέρεται στην έκθεση προόδου[semigr ]

7. υποστηρίζει ότι οι προτάσεις της Επιτροπής αποτελούν στέρεη βάση διαλόγου με τους Τούρκους σχετικά με τους τρόπους ανάπτυξης όλων των δυνατοτήτων που παρέχει η Συμφωνία της Άγκυρας και η Τελωνειακή Ένωση, με στόχο την εκπλήρωση των κριτηρίων αυτών καθώς και την προσέγγιση των νομοθεσιών και την υιοθέτηση του κοινοτικού κεκτημένου G

8. υποστηρίζει την άμεση εφαρμογή των πτυχών των προτάσεων της Επιτροπής που δεν απαιτούν χρηματοδότηση G

9. χαιρετίζει το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει διατυπώσει προτάσεις για τη χρηματοδότηση της στρατηγικής και επισημαίνει ότι το Κοινοβούλιο θα προβεί σε συστάσεις επί αυτών των προτάσεων εν ευθέτω χρόνω[semigr ]

10. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει σε ποιά προγράμματα που προβλέπονται για τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες μπορεί να περιληφθεί και η Τουρκία[semigr ]

11. αναγνωρίζει την ανάγκη για ορισμένες εξελίξεις στους ευαίσθητους τομείς της γεωργίας και των υπηρεσιών, ελπίζοντας ότι θα είναι δυνατό να σημειωθεί βαθμιαία πρόοδος[semigr ]

12. συμφωνεί με τον Προεδρεύοντα του Συμβουλίου και τον Πρόεδρο της Επιτροπής ότι οποιαδήποτε μέτρα ληφθούν από την τουρκική κυβέρνηση με σκοπό την παρεμπόδιση των διμερών εμπορικών ανταλλαγών με ένα κράτος μέλος θα θεωρηθούν ως παράβαση των δεσμεύσεων που ανελήφθησαν με τη Συμφωνία Σύνδεσης και την Τελωνειακή Ένωση[semigr ]

Πολιτικές πτυχές

13. επισημαίνει ότι τα κριτήρια που αποφασίστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης απαιτούν από όλες τις υποψήφιες χώρες να επιτύχουν σταθερότητα των θεσμών διασφαλίζοντας τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προστασία των μειονοτήτων G

14. συμμερίζεται την άποψη που διατυπώνουν διάφορα τμήματα της τουρκικής κοινωνίας και η Επιτροπή ότι η Τουρκία πόρρω απέχει από τη συμμόρφωση προς τα κριτήρια αυτά G

15. καλεί την τουρκική κυβέρνηση να τηρήσει τις υποσχέσεις που έδωσε ενώπιόν του σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατική μεταρρύθμιση την εποχή που αυτό παρέσχε τη σύμφωνη γνώμη του για την Τελωνειακή Ένωση G

16. καλεί την Τουρκία να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της σε ό,τι αφορά την δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθερία της έκφρασης στο πλαίσιο της τελωνειακής ένωσης με την ΕΕ και να θέσει τέρμα στις διώξεις, τις φυλακίσεις και τα βασανιστήρια που έχουν, ειδικότερα, ως στόχο τους Κούρδους[semigr ]

17. συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι δεν έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διαδικασία δημοκρατικής μεταρρύθμισης στην Τουρκία από την έναρξη ισχύος της Τελωνειακής Ένωσης και ότι αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της Τουρκίας να βελτιώσει την κατάσταση όσον αφορά την πιεστική ανάγκη να ενισχυθεί η δημοκρατία και να προστατευθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μειονοτήτων G

18. εκφράζει ανησυχία για τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στον τουρκικό Τύπο σχετικά με τους στενούς δεσμούς ανάμεσα σε εκπροσώπους του κράτους και σε παράνομες οικονομικές και παραστρατιωτικές δραστηριότητες[semigr ]

19. πιστεύει ότι η επίλυση του κουρδικού ζητήματος στην Τουρκία θα επηρεάσει σημαντικά τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μειονοτήτων στην Τουρκία και θα έχει ως αποτέλεσμα η Τουρκία να προσεγγίσει πολύ στην εκπλήρωση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης G θεωρεί επ'αυτού ότι η παύση των τρομοκρατικών δραστηριοτήτων εκ μέρους ορισμένων κουρδικών οργανώσεων, όπως δηλώνεται στην κατάπαυση του πυρός, θα αποτελούσε αναμφίβολα βήμα προς τα εμπρός[semigr ]

20. ζητεί την απελευθέρωση της βραβευμένης με το Βραβείο Ζαχάρωφ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Leyla Zana, καθώς και όλων των πολιτικών κρατουμένων[semigr ]

21. πιστεύει ότι μεταξύ των ουσιωδών στοιχείων για την εξεύρεση λύσης, η οποία να σέβεται την εδαφική ακεραιότητα της Τουρκίας και η οποία θα μπορούσε να επιτευχθεί με διάλογο μεταξύ όλων των σημαντικών κοινωνικών φορέων, συμπεριλαμβανομένων των εκπροσώπων του κουρδικού πληθυσμού, πρέπει να περιλαμβάνονται και τα εξής:

- συνταγματική κατοχύρωση των πολιτιστικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ελεύθερης έκφρασης και δημοσίευσης στην κουρδική γλώσσα καθώς και το δικαίωμα διδασκαλίας στη μητρική γλώσσα σε όλες τις περιοχές της Τουρκίας[semigr ]

- δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν τη συμμετοχή και δίκαιη εκπροσώπηση όλων των ομάδων συμφερόντων στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση, συμπεριλαμβανομένων και μεταρρυθμίσεων στο νόμο περί συστάσεως πολιτικών κομμάτων, τον εκλογικό νόμο και, ειδικότερα, τη μείωση του ορίου εκπροσώπησης από το 10%, καθώς και την κατάργηση της «αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας», ιδίως δε του διαβόητου άρθρου 8 βάσει του οποίου διανοούμενοι, συγγραφείς και πολιτικές προσωπικότητες κρατούνται ακόμη στις φυλακές[semigr ]

- ενίσχυση του ηγετικού ρόλου και του ελέγχου των αιρετών δημοκρατικών θεσμικών οργάνων επί της πολιτικής και στρατιωτικής διοικήσεως, μεταξύ των άλλων με την κατάργηση του συνταγματικού ρόλου των στρατιωτικών στο πολιτικό σύστημα και με τη λήψη μέτρων για την αποστρατιωτικοποίηση της τουρκικής κοινωνίας[semigr ]

- άρση του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης στις ανατολικές κια νοτιοανατολικές επαρχίες και διάλυση των εθνοφυλακών στις περιοχές αυτές,

- κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη προς όφελος του τοπικού πληθυσμού στις εν λόγω περιοχές που έχουν ερημωθεί από τις ένοπλες συγκρούσεις και οι οποίες έχουν πληγεί από τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της έλλειψης επενδύσεων και από την καταστροφή των υποδομών G

22. εκφράζει την ικανοποίησή του για την εκ μέρους του PKK μονομερή ανακωχή και καλεί την Τουρκία να σταματήσει αμέσως τις επιθέσεις κατά κουρδικών στόχων[semigr ]

23. καλεί την τουρκική κυβέρνηση και τις αρμόδιες αρχές να εφαρμόσουν τις δικαστικές αποφάσεις οι οποίες έχουν επικυρωθεί από το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της χώρας και αφορούν κυρίως αγωγές εκ μέρους πολιτών για επικείμενες περιβαλλοντικές καταστροφές κατά τριών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που βρίσκονται στις ακτές του Αιγαίου και λειτουργούν με άνθρακα και κατά των δραστηριοτήτων της επιχείρησης EUROGOLD στην περιοχή της Περγάμου[semigr ]

24. επιβεβαιώνει ότι ένα επιπρόσθετο πολιτικό εμπόδιο για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ είναι η συνεχιζόμενη εκ μέρους της κατοχή της βόρειας Κύπρου με τη συνακόλουθη παρελκυστική της στάση στη διαδικασία προσχώρησης μιας άλλης υποψήφιας χώρας (της Κύπρου)[semigr ] καλεί συνεπώς τις τουρκικές αρχές να συμβάλουν ενεργά στην εξεύρεση πολιτικής λύσης του Κυπριακού με βάση την αποδοχή και εφαρμογή των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και να πάψουν να εκτοξεύουν την απειλή της προσάρτησης της βόρειας Κύπρου[semigr ] προτρέπει την ΕΕ νε ενισχύσει τις απευθείας επαφές μεταξύ των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο[semigr ]

25. αναμένει από την Τουρκία να βελτιώσει τις σχέσεις της με τις γειτονικές της χώρες, ιδίως την Ελλάδα, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου[semigr ] καλεί την Τουρκία να ρυθμίσει τις διαφορές της με την Ελλάδα ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου[semigr ]

26. απορρίπτει τις πολιτικές και οικονομικές παρεμβάσεις της Τουρκίας στις αποφάσεις ενός κράτους μέλους το οποίο δεσμεύεται από τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το κοινοτικό κεκτημένο και το εθνικό του Σύνταγμα[semigr ]

27. χαιρετίζει την εναρξη των διαπραγματεύσεων για την υλοποίηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής της Επιτροπής και ζητεί την επανέναρξη του πολιτικού διαλόγου μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας και την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων της ευρωπαϊκής και της τουρκικής κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων G

Προτάσεις

28. εκτιμά ότι τα βασικά εμπόδια που αντιμετωπίζει η αίτηση προσχώρησης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολιτικής φύσεως όπως τονίζεται επίσης και στην έκθεση προόδου[semigr ]

29. ζητεί συνεπώς από τις τουρκικές αρχές να υποβάλουν συγκεκριμένες και χρονικά δεσμευτικές προτάσεις δράσης για την καλύτερη εκ μέρους της Τουρκίας εκπλήρωση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης, ιδίως δε των πολιτικών κριτηρίων, και να καταρτίσουν λεπτομερές χρονοδιάγραμμα G δεσμεύει την Επιτροπή και το Συμβούλιο να καθορίσουν, από κοινού με τις τουρκικές αρχές, ένα κοινό σχέδιο ενόψει της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση[semigr ]

30. ζητεί να διεξαχθεί Διεθνής Διάσκεψη για το Κουρδικό ζήτημα προκειμένου να εξευρεθεί πολιτική και ειρηνευτική λύση, η οποία θα ικανοποιεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη[semigr ]

31. εκφράζει την άποψη ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη μπορεί να επηρεάσει θετικώς την ενσωμάτωση της Τουρκίας και τη διαδικασία προσχώρησης και καλεί την Τουρκία να μετάσχει στην προσεχή διάσκεψη[semigr ]

32. πιστεύει ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική της Επιτροπής για την Τουρκία, σε συνδυασμό με την κατάλληλη χρηματοδότηση, μπορεί να αποτελέσει μια κατάλληλη προενταξιακή στρατηγική για την περίπτωση της Τουρκίας G

33. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των χωρών που συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη, τη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση και την Τουρκική Κυβέρνηση.