Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με:

- τη «Λευκή Βίβλο - Ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση», και - την «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την καθιέρωση τεχνικών ορθολογικού προγραμματισμού στους τομείς της διανομής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου»

(96/C 337/07)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έχοντας υπόψη τη «Λευκή Βίβλο - Ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση» (COM(95) 682 τελικό) 7

Έχοντας υπόψη την «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την καθιέρωση τεχνικών ορθολογικού προγραμματισμού στους τομείς της διανομής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου» (COM(95) 369 τελικό) () 7

Έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου, της 18ης Ιανουαρίου 1996, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών δυνάμει του Άρθρου 198Γ, πρώτο εδάφιο της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τα ανωτέρω θέματα 7

Έχοντας υπόψη την απόφαση της με ημερομηνία 8 Μαρτίου 1996 με την οποία ανέθεσε την κατάρτιση της εν λόγω σφαιρικής γνωμοδότησης στην επιτροπή 5 (Χωροταξία - Περιβάλλον - Ενέργεια) 7

Έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CDR 2/96 αναθ.) που υιοθέτησε η επιτροπή 5 στις 16 Απριλίου 1996 (εισηγητής ο κ. Penttilδ) 7

Υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 13η σύνοδο ολομέλειας της 12ης και 13ης Ιουνίου 1996 (συνεδρίαση της 13ης Ιουνίου 1996) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Λευκή Βίβλος για την ενεργειακή πολιτική στην ΕΕ δίδει σαφή εικόνα της ενεργειακής πολιτικής της Επιτροπής όσον αφορά τους στόχους και τα προς λήψη μέτρα στον τομέα της ενέργειας. Όλα τα μέτρα της Κοινότητας για την ενεργειακή πολιτική θα πρέπει να προωθούν τους βασικούς στόχους που ορίζει η Συνθήκη και συγκεκριμένα την ολοκλήρωση της αγοράς, την αειφόρο οικονομική ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και την ευημερία των πολιτών. Από αυτή την άποψη, οι σημαντικότεροι στόχοι στον τομέα της ενέργειας είναι σύμφωνα με τη Λευκή Βίβλο οι εξής:

- η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ

- η ασφάλεια του εφοδιασμού σε ενέργεια και

- η προστασία του περιβάλλοντος.

1.2. Η Λευκή Βίβλος για την ενεργειακή πολιτική στην ΕΕ περιέχει ενδεικτικό πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για την ενεργειακή πολιτική το οποίο λαμβάνει υπόψη την αρχή της επικουρικότητας και τους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Στο έγγραφο δεν περιλαμβάνονται μέτρα τα οποία θα οδηγούσαν σε υπέρβαση των αρμοδιοτήτων που ορίζει η παρούσα Συνθήκη. Τα προτεινόμενα μέτρα συμφωνούν με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού για τα προσεχή έτη. Το έγγραφο δεν περιλαμβάνει συνεπώς προτάσεις ούτε για την τροποποίηση της Συνθήκης ούτε για την αύξηση των δημοσιονομικών δαπανών.

1.3. Το προγράμμα θα υλοποιηθεί με τη σημερινή διαδικασία λήψεως αποφάσεων της Κοινότητας. Ωστόσο, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές που θα σημειώνονται, το εν λόγω πρόγραμμα θα αναπροσαρμόζεται κάθε δύο έτη στα πλαίσια έκθεσης για την ενεργειακή πολιτική η οποία θα αποστέλλεται προς εξέταση στα θεσμικά όργανα της Κοινότητας.

1.4. Η Λευκή Βίβλος για την ενεργειακή πολιτική στην ΕΕ περιορίζει τις αρμοδιότητες που ορίζει η ισχύουσα Συνθήκη, παρόλο που στο έγγραφο εφιστάται η προσοχή σε ορισμένους περιορισμούς των σημερινών αρμοδιοτήτων της ΕΕ. Το θέμα των μελλοντικών αρμοδιοτήτων της ΕΕ για ενεργειακά θέματα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστής έκθεσης της Επιτροπής.

1.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών, στη σύνοδο ολομέλειας στις 21. 7. 95, υιοθέτησε γνωμοδότηση σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο για μια ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική (COM(94) 659 τελικό). Στην εν λόγω γνωμοδότηση, η ΕΤΠ υιοθέτησε την άποψη της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία τα ενεργειακά θέματα πρέπει να αντιμετωπίζονται σφαιρικά και ότι οι δραστηριότητες στον ενεργειακό τομέα πρέπει να αφορούν διάφορα επίπεδα, όπως:

- το ευρωπαϊκό επίπεδο, στο οποίο περιλαμβάνονται θέματα που, μεταξύ άλλων, συνδέονται με τα δίκτυα διανομής σε ολόκληρη την Ευρώπη, τον έλεγχο των μονοπωλίων, την προστασία των κατανωλωτών και τις ελάχιστες κοινές προδιαγραφές για την προστασία του περιβάλλοντος και την καθιέρωση περιβαλλοντικού φόρου 7

- το επίπεδο των κρατών μελών και

- το περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που προτείνονται σε αυτή τη γνωμοδότηση.

1.6. Η ΕΤΠ, αναφερόμενη στην αρχή της επικουρικότητας, πρότεινε να εξασφαλιστεί στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές η δυνατότητα υλοποίησης κοινών στόχων. Για την επίτευξη των στόχων αυτών πρέπει να προβλεφθεί:

- η προώθηση της τεχνολογίας θέρμανσης οικιστικών περιοχών με βάση τη συνδυασμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας,

- η ανάπτυξη μονάδων παραγωγής που να χρησιμοποιούν τις τοπικές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

- η διασφάλιση της πρόσβασης των τοπικών και περιφερειακών μονάδων παραγωγής στα δίκτυα ηλεκτρισμού,

- η αναγνώριση του σημαντικού ρόλου των τοπικών και περιφερειακών αρχών στο χωροταξικό σχεδιασμό, καθώς και της ευθύνης τους όσον αφορά την κατανάλωση ενέργειας,

- η μείωση των μετακινήσεων με τη δημιουργία ανάπτυξης μικτών αστικών δομών και την εφαρμογή της κοινωνίας των πληροφοριών,

- η καθιέρωση της προστασίας του περιβάλλοντος με την επιβολή περιβαλλοντικού φόρου στις μετακινήσεις,

- επίσης σημαντικό θέμα είναι η προώθηση της ανταγωνιστικότητας των δημόσιων μεταφορών.

1.7. Η ΕΤΠ πρότεινε επίσης να εξεταστεί η ενεργειακή πολιτική και από την άποψη των κατανωλωτών και των πολιτών. Η ενεργειακή πολιτική θα πρέπει να επιτρέπει στους καταναλωτές να λαμβάνουν αποφάσεις που προάγουν την εξοικονόμηση ενέργειας και τη φιλική προς το περιβάλλον χρήση της. Στην πράξη, αυτό που ενδιαφέρει τους καταναλωτές περισσότερο και από την ενέργεια είναι οι υπηρεσίες που συνδέονται με την παραγωγή ενέργειας - παροχή θερμότητας, φωτισμού και ηλεκτρισμού. Κατά συνέπεια, η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική θα πρέπει να έχει ως στόχο τη μείωση τόσο του κόστους των υπηρεσιών που προτείνονται στους καταναλωτές όσο και της τιμής της ενέργειας αυτής καθευαυτής.

1.8. Η πρόταση της Επιτροπής για την οδηγία του Συμβουλίου όσον αφορά την καθιέρωση τεχνικών ορθολογικού προγραμματισμού στους τομείς της διανομής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου (COM(95) 369 τελικό), αποσκοπεί στην επιβράδυνση της αύξησης της κατανάλωσης ενέργειας και, κατά συνέπεια, στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

1.9. Η τεχνική ολοκληρωμένης διαχείρισης των πόρων που προτείνεται στην οδηγία συνεπάγεται προγραμματισμό, ούτως ώστε οι διάφορες επιλογές για κάλυψη της ζήτησης ενέργειας από τους καταναλωτές να εκτιμώνται σφαιρικά. Ο προγραμματισμός με βάση τη ζήτηση περιλαμβάνει την ανάπτυξη τεχνολογίας που προάγει την εξοικονόμηση ενέργειας καθώς και την καθοδήγηση των καταναλωτών προς την κατεύθυνση αυτή, στα πλαίσια επιδίωξης της μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα πρέπει να βοηθήσουν τις εταιρείες διανομής φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού να αναπτύξουν τεχνικές ορθολογικού προγραμματισμού.

1.10. Η προτεινόμενη οδηγία είναι εκ φύσεως οδηγία πλαίσιο η οποία δίνει στα κράτη μέλη μεγάλο περιθώριο ελιγμών όσον αφορά την εφαρμογή της. Η οδηγία δεν απαιτεί από τα κράτη μέλη να λάβουν μεμονωμένα μέτρα αλλά να προχωρήσουν στην εκτέλεση του προγράμματος.

2. Γενικές παρατηρήσεις για τη Λευκή Βίβλο - Ενεργειακή πολιτική

2.1. Η Λευκή Βίβλος για την ενεργειακή πολιτική για στην ΕΕ συμφωνεί σε πολλά σημεία με τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο για μια ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική. Η ΕΤΠ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι οι απόψεις της ελήφθησαν υπόψη από την Επιτροπή. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί εξαίρετο παράδειγμα συνεργασίας των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και δείχνει την ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις των περιφερειών από τα υπόλοιπα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

2.2. Στη Λευκή Βίβλο για την ενεργειακή πολιτική δεν γίνεται αναφορά στην ανάγκη τροποποίησης της Συνθήκης. Για το θέμα αυτό η Επιτροπή θα προβεί στη σύνταξη ξεχωριστής εκθέσεως μετά τη Διακυβερνητική Διάσκεψη του 1996. Για το λόγο αυτό, η ΕΤΠ δεν εξετάζει στην παρούσα γνωμοδότηση το θέμα αυτό. Η ΕΤΠ επιθυμεί φυσικά να καταρτίσει εν καιρώ γνωμοδότηση για την έκθεση της Επιτροπής για την ενεργειακή πολιτική της ΕΕ.

2.3. Στη γνωμοδότηση της ΕΤΠ σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο για μια ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική τονίζεται ο ρόλος που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές όσον αφορά τη χωροταξία, τις μεταφορές, καθώς και τη δημιουργία αστικών δομών όσον αφορά τις ανάγκες για την κατανάλωση ενέργειας. Η Επιτροπή, για τα θέματα αυτά, έχει δημοσιεύσει δύο ενδιαφέροντα έγγραφα: «Το δίκτυο των πολιτών» (COM(95) 601) και το «Πρόγραμμα δράσης για την κοινή πολιτική μεταφορών 1995-2000» (COM(95)302). Για το λόγο αυτό, στην παρούσα γνωμοδότηση η ΕΤΠ δεν εξετάζει ούτε την πολιτική μεταφορών ούτε την κατανάλωση ενέργειας στον τομέα των μεταφορών, αλλά παρουσιάζει τις απόψεις της σε γνωμοδοτήσεις που έχει καταρτίσει σχετικά με τα προαναφερθέντα έγγραφα.

2.4. Η ΕΤΠ πρότεινε να διευκρινίσει η Επιτροπή τον διαχωρισμό ευθυνών για την ενεργειακή πολιτική μεταξύ κοινοτικού, εθνικού, περιφερειακού και τοπικού επιπέδου. Η Λευκή Βίβλος αντανακλά σε πολλά σημεία το διαχωρισμό ευθυνών που προτείνει η ΕΤΠ.

2.5. Στη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής για την ενεργειακή πολιτική εξετάζεται ιδιαίτερα ο ρόλος των περιφερειών, των πόλεων και των αγροτικών περιοχών. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει τη σημασία αυτού του ρόλου και την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσής του. Η ανταλλαγή εμπειριών των περιφερειών στο πλαίσιο του προγράμματος Save έχει ιδιαίτερη σημασία για την επίτευξη των κοινών στόχων της ενεργειακής πολιτικής. Η ΕΤΠ, από την πλευρά της είναι πρόθυμη να συνεργασθεί με την Επιτροπή επεξεργαζόμενη μαζί της την τοπική και περιφερειακή άποψη.

2.6. Στη Λευκή Βίβλο προτείνεται η σύσταση συμβουλευτικής επιτροπής ενέργειας για την προώθηση των κοινών στόχων, ώστε να καταστεί δυνατός ο διάλογος μεταξύ των διαφόρων πλευρών. Στην επιτροπή αυτή πρέπει να συμμετέχει επίσης εκπρόσωπος της ΕΤΠ.

2.7. Η Επιτροπή, στο πρόγραμμα εργασίας της, προτείνει τη χάραξη στρατηγικής για την προώθηση της τεχνολογίας συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας. Η πρόταση αυτή γίνεται αποδεκτή με ιδιαίτερη ικανοποίηση. Κεντρικό μέλημα αυτής της στρατηγικής πρέπει να είναι η μείωση των βραχυπρόθεσμων δαπανών που δημιουργούν οι επενδύσεις στην τεχνολογία συμπαραγωγής στον τομέα του ελεύθερου ανταγωνισμού. Η προώθηση της συμπαραγωγής πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τη φορολογία της ενέργειας, καθώς και κατά τη θέσπιση άλλων οικονομικών μέσων για την ενεργειακή πολιτική.

2.8. Η Επιτροπή προτείνει ξεχωριστό διάλογο σε τοπικό, περιφερειακό και νησιωτικό επίπεδο για την ενεργειακή πολιτική. Η ΕΤΠ είναι πρόθυμη να συνεργαστεί με την Επιτροπή για την επίτευξη του στόχου αυτού, ιδιαίτερα επ' ευκαιρία συνατήσεων διοργανωμένων στο πλαίσιο της Ευρώπης 2000+.

2.9. Η Επιτροπή, στη Λευκή Βίβλο για την ενεργειακή πολιτική, επισημαίνει την ανάγκη περαιτέρω εκμετάλλευσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τούτο αφορά συγκεκριμένα την υδραυλική ενέργεια η οποία δεν αναφέρεται στη Λευκή Βίβλο. Η ανάγκη εντατικότερης χρησιμοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα έπρεπε να είναι περισσότερο παρούσα στις προγραμματισμένες ενέργειες ενεργειακής πολιτικής. Η υλοποίηση αυτής της πολιτικής θα καταστεί δυνατή με την καλή συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

2.10. Στην παρουσίαση της Επιτροπής δεν υπάρχει σαφής πρόταση για τον τρόπο με τον οποίο η Ένωση θα μπορούσε να διασφαλίσει την πρόσβαση των παραγωγών ενέργειας σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο στα εθνικά και ευρωπαϊκά δίκτυα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει το αίτημα για παρόμοια πρόσβαση, η οποία θα συμβάλει στην προώθηση της αποτελεσματικής χρήσης της ενέργειας και της προστασίας του περιβάλλοντος.

2.11. Οι δράσεις της ΕΕ για την προώθηση της ορθολογικής χρήσης της ενέργειας και της διατήρησης των ενεργειακών πόρων θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικά παραδείγματα για τις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης καθώς και για τις περιοχές της Μεσογείου, όπου η κατανάλωση ενέργειας αυξάνεται με ταχύ ρυθμό. Επιπλέον, οι περιοχές αυτές διαθέτουν σημαντικούς παραγωγούς και προμηθευτές ενέργειας. Για την ενίσχυση της συνεργασίας στην Ευρώπη, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η προώθηση της κατασκευής δικτύων ενέργειας και η ορθολογική χρήση της σε περιοχές που γειτνιάζουν με την ΕΕ.

2.12. Η ΕΤΠ συμφωνεί με τις προτάσεις της Επιτροπής να επεκταθεί η συνεργασία στον τομέα της ενέργειας στις χώρες που επιθυμούν να ενταχθούν στην ΕΕ, σύμφωνα με τις αποφάσεις που ελήφθησαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Έσσης. Οι αρχές περιφερειακής διοίκησης και τοπικής αυτοδιοίκησης πρέπει να διαδραματίσουν σπουδαιότερο ρόλο στα προενταξιακά προγράμματα επενδύσεων σε αυτές τις πρώην κεντρικά κατευθυνόμενες οικονομίες. Θα πρέπει να αναληφθούν δράσεις για την ενίσχυση της αρμοδιότητας των τοπικών και περιφερειακών αρχών όσον αφορά την αξιολόγηση διαφόρων μακροπρόθεσμων επιλογών για την παραγωγή, τη διανομή και την κατανάλωση ενέργειας.

3. Γενικές παρατηρήσεις για την πρόταση οδηγίας

3.1. Οι στόχοι της πρότασης της Επιτροπής για νέα οδηγία σχετικά με την καθιέρωση τεχνικών ορθολογικού προγραμματισμού στους τομείς της διανομής ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου ανταποκρίνονται σε μεγάλο βαθμό στις προτάσεις της ΕΤΠ που περιλαμβάνονται στη γνωμοδότησή της σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο για την ενεργειακή πολιτική. Η οδηγία αποσκοπεί στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και, κατά συνέπεια, στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

3.2. Η οδηγία αφορά κυρίως τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων διανομής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου. Στην ελεύθερη αγορά, οι επιχειρήσεις αυτές δεν διανέμουν υποχρεωτικά την ενέργεια που παράγουν. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι καταναλωτές επιλέγουν τους προμηθευτές με βάση τις ανταγωνιστικές προσφορές. Η οδηγία πρέπει να τροποποιηθεί ούτως ώστε να προσαρμοστεί προς τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς.

3.3. Ιδιαίτερο πρόβλημα όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας προκύπτει στο άρθρο 2γ) με το οποίο διασφαλίζεται ότι οι επιχειρήσεις διανομής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου θα ανακτούν τις δαπάνες που πραγματοποιούν σε προγράμματα βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας για τους καταναλωτές. Στο σχέδιο οδηγίας προτείνεται η αποζημίωση των επιχειρήσεων διανομής να καταβάλλεται σε περίπτωση που υφίστανται καθαρές απώλειες εισοδημάτων. Τέτοιου είδους αποζημιώσεις θα πρέπει να καταβάλλονται μόνον σε περίπτωση που αναγνωρίζεται το δικαίωμα ανάκτησης των δαπανών.

3.4. Η ΕΤΠ προτείνει να ζητείται από τα κράτη μέλη, ενδεχομένως σε μια οδηγία, η καθιέρωση τεχνικών ορθολογικού προγραμματισμού στον τομέα της ενέργειας. Η εν λόγω απαίτηση θα δεσμεύει όλους τους φορείς του τομέα της ενέργειας και όχι μόνο τις επιχειρήσεις διανομής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου. Κατά την καθιέρωση τεχνικών ορθολογικού προγραμματισμού πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις τοπικές διαφορές ανάμεσα στις χώρες και τις περιφέρειες, πράγμα που σημαίνει ότι είναι αδύνατη η εφαρμογή μιας μόνης τεχνικής προγραμματισμού σε ολόκληρη την ΕΕ. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί επίσης στη μακρά εμπειρία των τοπικών και περιφερειακών αρχών που έχει αποκτηθεί σε αρκετά κράτη μέλη όσον αφορά την προώθηση της απολεσματικής χρήσης της ενέργειας και τη στήριξη των δραστηριοτήτων των καταναλωτών. Τούτο σημαίνει ότι οι εταιρείες παραγωγής ενέργειας των αρχών περιφερειακής διοίκησης και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρέπει να έχουν την ευθύνη για την πρόταση προτύπων προγραμματισμού και την παροχή πληροφοριών και συμβουλών γενικά.

4. Συμπεράσματα όσον αφορά τη Λευκή Βίβλο

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών διαπιστώνει ότι η Επιτροπή αξιοποίησε με υποδειγματικό τρόπο τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ για το Πράσινο Βιβλίο σχετικά με την ενεργειακή πολιτική. Τούτο αποτελεί θετικό παράδειγμα συνεργασίας των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και δείχνει την ανάγκη εκτίμησης της άποψης των περιφερειών όσον αφορά τις δράσεις της ΕΕ.

4.2. Η Λευκή Βίβλος για την ενεργειακή πολιτική αναγνωρίζει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην επίτευξη των στόχων της κοινής ενεργειακής πολιτικής. Η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή να λάβει μέτρα για την περαιτέρω ανάπτυξη του ρόλου αυτού. Η ΕΤΠ είναι πρόθυμη να συμμετάσχει στην προετοιμασία του εγγράφου συζήτησης για τη διαχείριση της ενέργειας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης της Κοινότητας.

4.3. Η σύσταση συμβουλευτικής επιτροπής ενέργειας την οποία προτείνει η Επιτροπή θα μπορούσε να συμβάλει στη συνέχιση του διαλόγου για την ενεργειακή πολιτική μεταξύ των διαφόρων φορέων. Η ΕΤΠ θα ήθελε να συμμετάσχει στις εργασίες της εν λόγω επιτροπής και γι αυτό προτείνει την επαρκή εκπροσώπηση των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε αυτή τη συμβουλευτική επιτροπή ενέργειας.

4.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών καλεί την Επιτροπή να επισπεύσει τη χάραξη στρατηγικής για τη συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου που αναφέρεται στο πρόγραμμα εργασίας της. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις δράσεις που θα συμβάλουν στη μείωση των δαπανών που θα προκύψουν από την αύξηση των επενδύσεων στη συγκεκριμένη τεχνολογία.

4.5. Η ΕΤΠ τονίζει στην Επιτροπή ότι πρέπει να θεσπιστεί το δικαίωμα πρόσβασης των παραγωγών ενέργειας σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο στα εθνικά και ευρωπαϊκά δίκτυα διανομής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου. Η πρόσβαση αυτή, που επιβάλλεται από τις αρχές της εσωτερικής αγοράς, θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη χρήση της ενέργειας και στη διαφοροποίηση της δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας.

4.6. Οι δράσεις που αφορούν την ενεργειακή πολιτική θα διαδραματίσουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη μελλοντική ανάπτυξη των κρατών μελών της ΕΕ και θα πρέπει η ικανότητα λήψεως αποφάσεων για την ενεργειακή πολιτική να αναπτυχθεί στο επίπεδο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών.

4.7. Η Επιτροπή των Περιφερειών καλεί την Επιτροπή να επικεντρώσει τις προσπάθειές της στη μείωση της τιμής των υπηρεσιών που συνδέονται με την παραγωγή ενέργειας (ιδίως, όσον αφορά τον ηλεκτρισμό). Θα πρέπει επίσης, να επιδιώξει τη μείωση της ζήτησης ενέργειας μάλλον παρά την αύξηση της προσφοράς ενέργειας. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

5. Συμπεράσματα για την πρόταση οδηγίας

5.1. Η ΕΤΠ συμφωνεί με τους στόχους που θέτει η πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την έκδοση οδηγίας για την καθιέρωση τεχνικών ορθολογικού προγραμματισμού στους τομείς της διανομής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου.

5.2. Η οδηγία όμως περιορίζεται δυστυχώς μόνο στους τομείς του ηλεκτρισμού και του φυσικού αερίου. Οι αρχές ορθολογικού προγραμματισμού θα πρέπει να εφαρμόζονται στο σύνολο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων για την ενεργειακή πολιτική σύμφωνα με τους όρους που ισχύουν κατά τόπους. Τούτο σημαίνει ότι οι διατάξεις του άρθρου 2 α) της πρότασης οδηγίας αποτελούν απλά στερεότυπες εκφράσεις και είναι ιδιαίτερα περιοριστικές.

5.3. Η ΕΤΠ εκφράζει αμφιβολίες ως προς την εφαρμογή της οδηγίας με ανταγωνιστικούς όρους στην ελεύθερη αγορά ενέργειας. Προβλήματα δημιουργεί το άρθρο 2 γ) τόσο όσον αφορά την αρχή όσο και την πρακτική εφαρμογή, και γι αυτό θα πρέπει να διαγραφεί.

5.4. Η ΕΤΠ προτείνει να μελετήσει η Επιτροπή το ρόλο που πρέπει να διαδραματίσουν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές στην επίτευξη των στόχων που θέτει η πρόταση οδηγίας. Ο ρόλος αυτός συνίσταται στην εξεύρεση λύσεων και στην παροχή κατευθυντήριων γραμμών και πληροφοριών. Αυτός είναι ο ασφαλέστερος και καλύτερος τρόπος τόσο για την υποστήριξη της θέσης του καταναλωτή όσο και για την προστασία του περιβάλλοντος.

5.5. Στο πλαίσιο των πολιτικών για την πλήρη εκμετάλλευση των πόρων, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η ανάπτυξη τεχνολογιών για την κοινή παραγωγή θερμότητας και ενέργειας, με συνεκτίμηση του συνολικού ισολογισμού ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Βρυξέλλες, 13 Ιουνίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA

() ΕΕ αριθ. C 1 της 4. 1. 1996, σ. 6.