24. 5. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 129/13 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου περί κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών σε 
περίπτωση άρνησης επιβίβασης κατά τις τακτικές αεροπορικές μεταφορές 
COM(90) 99 τελικό 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 3 Μαίου 1990) 
(90/C 129/18) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 84 παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι τα μέτρα που έχουν θεσπιστεί με πρωτοβουλία του Συμ­
βουλίου το Δεκέμβριο 1987, αντιπροσωπεύουν ένα πρώτο 
βήμα προς την καθιέρωση πλήρως αναπτυγμένης κοινής 
πολιτικής αεροπορικών μεταφορών 
ότι η δράση της Κοινότητας στον τομέα της προστασίας 
των συμφερόντων των χρηστών των αεροπορικών μετα­
φορών, είναι αναγκαία προκειμένου να εξασφαλίζονται εξι­
σορροπημένες συνθήκες ανάπτυξης, συνεπεία των μετα­
βολών που έχουν επέλθει στο ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο 
οποίο πρέπει να λειτουργούν οι αερομεταφορείς" 
ότι η τρέχουσα πρακτική, όσον αφορά την αποζημίωση σε 
περίπτωση άρνησης επιβίβασης, παρουσιάζει αξιοσημείωτες 
διαφορές μεταξύ των αερομεταφορέων 
ότι η ύπαρξη ορισμένων ελάχιστων κοινών προτύπων στον 
τομέα της αποζημίωσης, σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, 
συμβάλλει στη διασφάλιση ότι ο αυξημένος ανταγωνισμός 
στις αεροπορικές μεταφορές δεν οδηγεί σε επιδείνωση της 
ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχουν οι αερομεταφορείς-
ότι είναι αναγκαία η ύπαρξη σαφών και διαφανών κριτη­
ρίων επιβίβασης σε περίπτωση επιπλέον κρατήσεων θέσεων 
σε πτήσεις" 
ότι ειδικότερα, τα κριτήρια αυτά πρέπει να οδηγήσουν σε 
βελτίωση των δικαιωμάτων των κατόχων μη πλήρως ελα­
στικών εισιτηρίων ότι οι αερομεταφορείς πρέπει να υποχρεούνται να καταβάλ-
λουν ορισμένα ποσά αποζημίωσης και να παρέχουν πρό­
σθετες υπηρεσίες στους επιβάτες εκείνους, στους οποίους 
αρνούνται την επιβίβαση' 
ότι οι επιβάτες πρέπει να ενημερώνονται σαφώς σχετικά με 
τους εφαρμοστέους κανόνες' 
ότι είναι σκόπιμο τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ειδική διαδι­
κασία προς εξέταση των καταγγελιών που διατυπώνονται 
σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης. 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: 
Αρθρο 1 
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τους ελάχιστους κοινούς 
κανόνες που εφαρμόζονται όταν οι αεροπορικές εταιρείες 
αρνούνται στους επιβάτες την πρόσβαση σε τακτική πτήση, 
για την οποία αυτοί έχουν έγκυρο εισιτήριο και επιβεβαιω­
μένη κράτηση, η οποία πτήση αναχωρεί από αεροδρόμιο το 
οποίο βρίσκεται στο έδαφος κράτους μέλους όπου εφαρμό­
ζεται η συνθήκη, ανεξάρτητα από τη χώρα όπου ο αερομε­
ταφορέας έχει την έδρα του, την ιθαγένεια του επιβάτη και 
το σημείο προορισμού. 
Άρθρο 2 
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως: 
α) άρνηση επιβίβασης, η άρνηση της δυνατότητας τακτο­
ποίησης επιβατών σε πτήση, παρά το γεγονός ότι αυτοί: 
— διαθέτουν έγκυρο εισιτήριο, 
και 
— έχουν επιβεβαιωμένη κράτηση για τη σχετική πτήση, 
και 
— έχουν παρουσιαστεί αυτοπροσώπως μέσα στην 
απαιτούμενη για τον έλεγχο των εισιτηρίων προθε­
σμία-
ApiO.C 129/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 5. 90 
6) επιβεβαιωμένη κράτηση, το γεγονός ότι ένα εισιτήριο 
που έχει πωληθεί από τον αερομεταφορέα ή τους εντε­
ταλμένους ταξιδιωτικούς του πράκτορες εμπεριέχει: 
— προσδιορισμό του αριθμού, της ημερομηνίας και της 
ώρας της πτήσης, 
και 
— τη σημείωση «ΟΚ» στον προβλεπόμενο επί του εισι­
τηρίου χώρο, με την οποία υποδηλώνεται η κατα­
γραφή από τον αερομεταφορέα, καθώς και η ρητή 
αναγνώριση της κράτησης από την πλευρά του* 
γ) τακτική πτήση, η πτήση που διαθέτει όλα τα ακόλουθα 
χαρακτηριστικά: 
— διενεργείται, έναντι αμοιβής, από αεροσκάφος για 
τη μεταφορά επιβατών ή επιβατών και φορτίου 
ή/και ταχυδρομείου κατά τέτοιο τρόπο ώστε, για 
κάθε πτήση, οι θέσεις να διατίθενται στο κοινό, είτε 
απευθείας από το μεταφορέα είτε από τους εντεταλ­
μένους πράκτορες του, 
και 
— διενεργείται κατά τρόπον, ώστε να εξυπηρετείται η 
συγκοινωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων σημείων: 
Ι. με βάση δημοσιευμένο χρονοδιάγραμμα, 
2. με πτήσεις τόσο τακτικές ή συχνές ώστε να συνι­
στούν αναγνωρίσιμη συστηματική σειρά' 
δ) πτήση με επιπλέον κρατήσεις δέσεων, η πτήση στην 
οποία ο αριθμός των επιβατών που διαθέτουν επιβεβαι­
ωμένη κράτηση και που παρουσιάζονται αυτοπρο­
σώπως μέσα στην απαιτούμενη προθεσμία πριν από την 
ώρα αναχώρησης της πτήσης, υπερβαίνει τον αριθμό 
των διαθέσιμων θέσεων στην εν λόγω πτήση · η πτήση 
που ακυρώνεται για εμπορικούς λόγους θεωρείται ως 
πτήση με επιπλέον κρατήσεις θέσεων 
ε) εθελοντής, το πρόσωπο το οποίο: 
— διαθέτει έγκυρο εισιτήριο, 
— έχει επιβεβαιωμένη κράτηση, 
και 
— έχει παρουσιαστεί αυτοπροσώπως, μέσα στην απαι­
τούμενη για τον έλεγχο των εισιτηρίων προθεσμία 
και ανταποκρίνεται θετικά στην έκκληση του αερο­
μεταφορέα για επιβάτες διατεθειμένους να παραχω­
ρήσουν την επιβεβαιωμένη κράτηση τους, με αντάλ­
λαγμα την προσφορά αποζημίωσης από το μετα­
φορέα · 
στ) αποζημίωση, η επιστροφή χρηματικού ποσού, η από­
δειξη περί καταβολής του αντίτιμου εισιτηρίου ή/και η 
παροχή άλλων υπηρεσιών υπέρ επιβατών που διαθέτουν 
επιβεβαιωμένη κράτηση για τακτική πτήση και στους 
οποίους η εταιρεία αρνείται, ακούσια ή εκούσια, την 
επιβίβαση λόγω υπέρβασης του αριθμού των αναλο­
γούντων επιβατών 
ζ) μη πλήρως ελαστικό εισιτήριο, το εισιτήριο, του οποίου 
η έκδοση συνοδεύεται από προϋποθέσεις οι οποίες 
περιορίζουν τον αριθμό των πτήσεων ή/και των αερο­
μεταφορέων που επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν για 
τη μεταφορά και οι οποίες περιορίζουν το δικαίωμα του 
επιβάτη να ακυρώνει ή να μεταβάλει τις κρατήσεις με ή 
χωρίς οικονομικές κυρώσεις που γίνονται γνωστές από 
τον αερομεταφορέα ως πάγιος όρος της αγοράς' η) πλήρως αστικό εισιτήριο, το εισιτήριο που επιτρέπει 
την οποτεδήποτε μεταφορά και την οποτεδήποτε ακύ­
ρωση ή/και τη μεταβολή των κρατήσεων για χρονικό 
διάστημα δώδεκα μηνών από την ημερομηνία αγοράς 
και την επιστροφή, χωρίς οικονομική κύρωση, του 
ποσού που έχει καταβληθεί για κάθε αχρησιμοποίητο 
στοιχείο της μεταφοράς* 
θ) τελικός προορισμός, ο προορισμός που αναγράφεται 
στο απόκομμα πτήσης που προσκομίζεται στη θυρίδα 
ελέγχου των εισιτηρίων ή, στην περίπτωση αλλεπάλ­
ληλων πτήσεων, στο τελευταίο απόκομμα πτήσης του 
εισιτηρίου. Οι διασυνδεδεμένες περαιτέρω πτήσεις που 
μπορούν να διενεργηθούν χωρίς δυσκολία, παρά το 
γεγονός ότι έχει προκύψει καθυστέρηση λόγω της 
άρνησης επιβίβασης, δεν λαμβάνονται υπόψη' 
ι) ενδοκοινοτική πτήση, η τακτική πτήση μεταξύ αεροδρο­
μίων στην Κοινότητα' 
ια) εξωκοινοτική πτήση, η τακτική πτήση που αναχωρεί 
από αεροδρόμιο που βρίσκεται σε κράτος μέλος και 
φθάνει σε αεροδρόμιο σε τρίτη χώρα. 
Άρΰρο 3 
1. Σε περίπτωση που γίνονται επιπλέον κρατήσεις θέσεων 
σε ορισμένη πτήση, ο αερομεταφορέας απευθύνει κατά 
πρώτο λόγο έκκληση για εθελοντές διατεθειμένους να 
παραιτηθούν από την επιβεβαιωμένη κράτηση της θέβης 
τους, με αντάλλαγμα επιβεβαιωμένη κράτηση σε εναλλα­
κτική πτήση προς τον τελικό προορισμό και την επιστροφή 
χρηματικών ποσών, σύμφωνα με το άρθρο 4. Ωστόσο, η 
αεροπορική εταιρεία μπορεί, προτού απευθύνει έκκληση για 
εθελοντές, να αρνηθεί την επιβίβαση στους επιβάτες που 
αναφέρονται στην παράγραφο 3 στοιχείο α). 
2. Σε περίπτωση που έχουν γίνει επιπλέον κρατήσεις σε 
ορισμένη θέση πτήσης, ο αερομεταφορέας μπορεί να 
ζητήσει από τους επιβάτες που είναι κάτοχοι εισιτηρίων 
πρώτης θέσεως ή επιχειρηματικής θέσεως, να αποδεχθούν 
να τοποθετηθούν σε κατώτερη θέση. Στις περιπτώσεις αυτές, 
ο αερομεταφορέας υποχρεούται να επιστρέψει χρηματικό 
ποσό, τουλάχιστον ίσο προς τη διαφορά μεταξύ της αξίας 
του εισιτηρίου της θέσης που είχε κρατηθεί αρχικά και της 
αξίας του εισιτηρίου της θέσης που χρησιμοποιείται στην 
πραγματικότητα. Εφόσον οι εν λόγω επιβάτες δεν δεχθούν 
να μετακινηθούν, εφαρμόζονται οι διατάξεις των παρα­
γράφων 3 και 4. 
3. Εάν ο αριθμός των επιβατών που δεν έχουν ανταπο­
κριθεί στην έκκληση του μεταφορέα για την εμφάνιση εθε­
λοντών, εξακολουθεί να υπερβαίνει τον αριθμό των συνο­
λικά διαθέσιμων θέσεων σε ορισμένη πτήση στην οποία 
έχουν γίνει επιπλέον κρατήσεις θέσεων, ο αερομεταφορέας 
ενδέχεται να αρνηθεί την επιβίβαση σε επιβάτες, μόνον 
εφόσον δεν είναι δυνατόν να τους προσφέρει κενά καθί­
σματα σε άλλη θέση, σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια: 
α) αρνείται την επιβίβαση στο προσωπικό των αεροπορικών 
εταιρειών ή στους εργαζόμενους σε συναφείς επιχειρή­
σεις του ταξιδιωτικού τομέα που ταξιδεύουν για ιδιωτι­
κούς λόγους ή για δικό τους λογαριασμό αλλά με μειω­
μένη τιμή ναύλου που δεν είναι προσιτή στο κοινό και 
από τους οποίους δεν έχει ζητηθεί να παραχωρήσουν τη 
θέση τους πριν από την έκκληση για εθελοντές' 
24. 5. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 129/15 
6) προτεραιότητα επιβίβασης δίνεται σε επιβάτες που ταξι­
δεύουν με βάση μη πλήρως ελαστικό εισιτήριο εφόσον: 
— είναι κάτοιχοι έγκυρου εισιτηρίου και επιβεβαιω­
μένης κράτησης για την εν λόγω πτήση, 
— έχουν εμφανιστεί αυτοπροσώπως μέσα στην απαιτού­
μενη για τον έλεγχο των εισιτηρίων προθεσμία, και ο 
αερομεταφορέας δεν είναι σε θέση να τους προσφέρει 
εναλλακτική πτήση στο ίδιο ή σε άλλο δρομολόγιο 
που προγραμματίζεται να αφιχθεί στον τελικό τους 
προορισμό, λιγότερο από δύο ώρες αργότερα. 
4. Ανεξάρτητα από τα κριτήρια που καθορίζονται στην 
παράγραφο 3, ο αερομεταφορέας πρέπει να λαμβάνει 
δεόντως υπόψη τα συμφέροντα: 
— των επιβατών που έχουν επιδείξει την ανάγκη τους να 
ταξιδέψουν λόγω του θανάτου ή της ασθένειας κάποιου 
μέλους της οικογενείας τους, 
— των ηλικιωμένων ή ανάπηρων επιβατών και των ασυνό-
δευτων παιδιών, κατά την κατακύρωση των θέσεων σε 
πτήση στην οποία έχουν γίνει επιπλέον κρατήσεις 
θέσεων. 
Αρϋ'ρο 4 
1. Ο αερομεταφορέας υποχρεούται να καταβάλει στους 
επιβάτες που διαθέτουν επιβεβαιωμένη κράτηση και έχουν 
εμφανιστεί αυτοπροσώπως μέσα στην απαιτούμενη για τον 
έλεγχο των εισιτηρίων προθεσμία, αλλά παρεμποδίστηκαν 
να επιβιβαστούν σε πτήση με επιπλέον κρατήσεις θέσεων 
και έχουν λάβει και αποδεχθεί επιβεβαιωμένη κράτηση για 
άλλη εναλλακτική πτήση: 
— ελάχιστη αποζημίωση ύψους 25 °/ο της αξίας του κατώ­
τερου απόλυτα ελαστικού εισιτηρίου προς τον τελικό 
τους προορισμό, στις περιπτώσεις εκείνες κατά τις 
οποίες η εναλλακτική πτήση προγραμματίζεται να 
αφιχθεί στον τελικό προορισμό τουλάχιστον 30 λεπτά 
αργότερα σε σύγκριση με την αρχική πτήση, αλλά λιγό­
τερο από δύο ώρες αργότερα σε ενδοκοινοτική πτήση ή 
λιγότερο από τέσσερις ώρες αργότερα σε εξωκοινοτική 
πτήση, 
— ελάχιστη αποζημίωση ύψους 50 ο/ο της αξίας του κατώ­
τερου απόλυτα ελαστικού εισιτηρίου προς τον τελικό 
τους προορισμό, στις περιπτώσεις εκείνες κατά τις 
οποίες η εναλλακτική πτήση προγραμματίζεται να 
αφιχθεί στον τελικό προορισμό τουλάχιστον δύο ώρες 
αργότερα σε ενδοκοινοτική πτήση, ή τουλάχιστον τέσ­
σερις ώρες αργότερα σε εξωκοινοτική πτήση. 
Η πληρωμή αποζημίωσης λόγω της άρνησης επιβίβασης δεν 
επηρεάζει το δικαίωμα του επιβάτη να χρησιμοποιήσει το 
εισιτήριο του σε άλλη πτήση προς το αρχικό σημείο προ­
ορισμού ή να επιδιώξει την πλήρη επιστροφή της αξίας του 
εισιτηρίου, εάν δεν επιθυμεί να αποδεχθεί την εναλλακτική 
πτήση. 2. Ο αερομεταφορέας υποχρεούται να καταβάλει αποζη­
μίωση ύψους 100 °/ο της αξίας του κατώτερου απόλυτα ελα­
στικού εισιτηρίου προς τον τελικό προορισμό, στις περιπτώ­
σεις εκείνες κατά τις οποίες ο επιβάτης χάνει το δικαίωμα 
του χρησιμοποίησης πτήσης προς τον τελικό του προ­
ορισμό, εξαιτίας της άρνησης επιβίβασης του, και κατά τις 
οποίες ο αερομεταφορέας δεν είναι σε θέση να προσφέρει 
εναλλακτική πτήση. 
Άρφρο 5 
Στην περίπτωση οργανωμένου ταξιδιού από ταξιδιωτικό 
γραφείο, ο αερομεταφορέας είναι υποχρεωμένος να αποζη­
μιώνει το εν λόγω γραφείο καταβάλλοντάς του το ποσό που 
αυτό υποχρεούται να καταβάλει στους επιβάτες ως αποζη­
μίωση σε περίπτωση αδυναμίας παροχής υπηρεσιών και για 
το οποίο αυτό ευθύνεται βάσει της οδηγίας .../... (οργανω­
μένα ταξίδια). 
Άρΰρο 6 
1. Εκτός από τα ελάχιστα ποσά αποζημίωσης όπως καθο­
ρίζονται στο άρθρο 4, ο αερομεταφορέας προσφέρει, χωρίς 
καμία επιβάρυνση, στους επιβάτες στους οποίους αρνείται 
την επιβίβαση: 
α) στην περίπτωση που έχει σταλεί οποιαδήποτε αποσκευή 
με την αρχική πτήση, μέριμνα για την περισυλλογή και 
την ασφαλή φύλαξη στο σημείο του προορισμού ή της 
επιστροφής αυτής, σύμφωνα με την προτίμηση του επι­
βάτη* 
6) τα έξοδα τηλεφωνικής κλήσης ή/και ενός μηνύματος που 
αποστέλλεται με τέλεξ/τέλεφαξ στο σημείο προορισμού · 
γ) γεύματα και αναψυκτικά, σε εύλογη σχέση προς το 
χρόνο αναμονής' 
δ) κατάλυμα σε ξενοδοχείο, στις περιπτώσεις στις οποίες 
καθίσταται αναγκαία η πρόσθετη διανυκτέρευση. 
2. Όταν πόλη, ευρύτερη αστική περιφέρεια ή περιοχή εξυ­
πηρετείται από περισσότερα αεροδρόμια και ο αερομεταφο­
ρέας προσφέρει σε επιβάτη στον οποίο αρνήθηκε την επιβί­
βαση πτήση προς ένα εναλλακτικό αεροδρόμιο σε σχέση με 
το αεροδρόμιο προορισμού για το οποίο είχε κάνει την κρά­
τηση ο επιβάτης, στον επιβάτη προσφέρεται πλήρης αποζη­
μίωση που καλύπτει το κόστος ταξιδιού μεταξύ των εναλλα­
κτικών αεροδρομίων ή σε παραπλήσιο εναλλακτικό προ­
ορισμό, ανάλογα με ό,τι είναι προσφορότερο για τον επι­
βάτη. 
Άρφρο 7 
1. Ο αερομεταφορέας δεν υποχρεούνται σε καταβολή της 
αποζημίωσης λόγω άρνησης επιβίβασης εάν ο επιβάτης: 
α) δεν συμμορφώνεται με τους όρους μεταφοράς του αερο­
μεταφορέα' 
6) δεν συμμορφώνεται με τις καθιερωμένες απαιτήσεις 
έκδοσης εισιτηρίων και ελέγχου εισιτηρίων του αερομε­
ταφορέα ή του αεροδρομίου' 
γ) δεν υποβάλλεται σε έλεγχο ασφαλείας ή στις υπόλοιπες 
συνηθισμένες διατυπώσεις για την αναχώρηση. 
Αριθ. C 129/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 5. 90 
2. Ο αερομεταφορέας δεν υποχρεούται σε καταβολή απο­
ζημίωσης λόγω άρνησης επιβίβασης στις περιπτώσεις κατά 
τις οποίες: 
α) ο επιβάτης ταξιδεύει δωρεάν ή με έκπτωση ναύλου που 
δεν είναι, άμεσα ή έμμεσα προσιτή στο ευρύτερο κοινό · 
6) ο επιβάτης επιφυλάσσεται ρητά του δικαιώματος του να 
αναζητήσει αποκατάσταση της ζημίας, βασιζόμενος στις 
διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας περί αποκαταστάσεως 
των ζημιών στο συγκεκριμένο κράτος μέλος. 
Άρ#ρο 8 
Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την εφαρμογή, στο έδαφος 
τους, με φροντίδα ιδιωτικών ή δημόσιων φορέων, ταχείας, 
αποτελεσματικής και ανέξοδης διαδικασίας, στην οποία 
μπορεί να προσφεύγει ο καταναλωτής για την εξέταση των 
παραπόνων του αναφορικά με τα δικαιώματα που έχει στην 
περίπτωση άρνησης επιβίβασης του, όταν δεν επέρχεται 
φιλική διευθέτηση τους. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την 
Επιτροπή σχετικά με τους εν λόγω διαδικαστικούς κανόνες. Άρ&ρο 9 
Οι αερομεταφορείς ενημερώνουν τους επιβάτες που θίγονται 
από την άρνηση επιβίβασης τους, έπειτα από σχετικό τους 
αίτημα, σχετικά με τους αρμόδιους οργανισμούς στους 
οποίους είναι δυνατόν να απευθυνθούν παράπονα εξαιτίας 
της αθέτησης των διατάξεων του παρόντος κανονισμού στο 
κράτος μέλος όπου το εισιτήριο έχει αγοραστεί. Οι αερομε­
ταφορείς παρέχουν σε κάθε επιβάτη που θίγεται από 
άρνηση επιβίβασης σχετική έντυπη αίτηση, στην οποία 
καθορίζονται οι κανόνες αποζημίωσης λόγω άρνησης επιβί­
βασης. 
Άρ&ρο 10 
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Δεκεμβρίου 
1990. 
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα 
μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.