Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αλβανίας για την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I. Πολιτικό και νομικό πλαίσιο

Το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, με την απόφασή του της 28ης Νοεμβρίου 2002, εξουσιοδότησε την Επιτροπή να διεξαγάγει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας επανεισδοχής μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Αλβανίας. Στα τέλη Μαρτίου 2003 η Επιτροπή διαβίβασε προς τις αρχές της Αλβανίας σχέδιο συμφωνίας επανεισδοχής. Ο πρώτος γύρος διαπραγματεύσεων διεξήχθη στα Τίρανα στις 15 και 16 Μαΐου 2003. Ο δεύτερος γύρος πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 18 Σεπτεμβρίου και ο τελικός στα Τίρανα στις 5 Νοεμβρίου 2003. Η συμφωνία μονογραφήθηκε στις Βρυξέλλες στις 18 Δεκεμβρίου 2003.

Σε όλα τα στάδια των διαπραγματεύσεων (επίσημα και ανεπίσημα) υπήρξε τακτική ενημέρωση και διαβούλευση με τα κράτη μέλη.

Από την πλευρά της Κοινότητας, νομική βάση της συμφωνίας είναι το άρθρο 63 παράγραφος 3 στοιχείο β) σε συνδυασμό με το άρθρο 300 της συνθήκης ΕΚ.

Οι συνημμένες προτάσεις αποτελούν το νομικό μέσο για την υπογραφή και σύναψη της συμφωνίας. Το Συμβούλιο θα αποφασίσει με ομοφωνία (άρθρο 300 παράγραφος 2 εδάφιο 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 67 της συνθήκης ΕΚ). Βάσει του άρθρου 300 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, θα πρέπει να ζητηθεί επίσημα η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας.

Η προτεινόμενη απόφαση σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας καθορίζει τις εσωτερικές ρυθμίσεις που είναι αναγκαίες για την πρακτική εφαρμογή της. Συγκεκριμένα, ορίζει ότι η Επιτροπή, επικουρούμενη από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, εκπροσωπεί την Κοινότητα στη Μικτή Επιτροπή που συγκροτείται βάσει του άρθρου 18 της συμφωνίας. Επιπλέον, στο πλαίσιο της συμφωνίας συγκροτείται μια Επιτροπή Επανεισδοχής, η οποία διαθέτει εξουσίες λήψης αποφάσεων με νομική ισχύ για ορισμένα τεχνικά θέματα. Λόγω του τεχνικού χαρακτήρα των αποφάσεων αυτών, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί μια απλουστευμένη διαδικασία για τον καθορισμό της θέσης της Κοινότητας στις περιπτώσεις αυτές. Οι διαδικασίες αυτές είναι ίδιες με τις διαδικασίες που ενέκρινε το Συμβούλιο στην απόφαση σχετικά με τη σύναψη συμφωνίας επανεισδοχής με το Χονγκ Κονγκ.

Η απόφαση προβλέπει σχετικά ότι ο εσωτερικός κανονισμός της Μικτής Επιτροπής εγκρίνεται από την Επιτροπή κατόπιν διαβουλεύσεων με την ειδική επιτροπή που ορίζει το Συμβούλιο. Όσον αφορά τις άλλες αποφάσεις της Μικτής Επιτροπής, προτείνεται να εγκρίνεται η κοινοτική θέση από το Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής.

II. Αποτελέσματα των διαπραγματέυσεων

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι στόχοι, που καθορίστηκαν από το Συμβούλιο στις διαπραγματευτικές οδηγίες του, έχουν επιτευχθεί και ότι το σχέδιο συμφωνίας επανεισδοχής είναι αποδεκτό από την Κοινότητα.

Το τελικό περιεχόμενο της εν λόγω συμφωνίας συνοψίζεται ως εξής:

- Η συμφωνία υποδιαιρείται σε 8 τμήματα με 23, συνολικά, άρθρα. Επίσης, περιλαμβάνει 6 παραρτήματα, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της, και πέντε κοινές δηλώσεις.

- Οι υποχρεώσεις επανεισδοχής που καθορίζονται στη συμφωνία (άρθρα 2 έως 5) έχουν καθοριστεί σε αμοιβαία βάση και εφαρμόζονται τόσο στους υπηκόους της χώρας (άρθρα 2 και 4) όσο και στους υπηκόους τρίτων χωρών και τους απάτριδες (άρθρα 3 και 5). Όλες οι υποχρεώσεις προβλέπουν ρητά ότι η επανεισδοχή λαμβάνει χώρα χωρίς τυχόν άλλες διατυπώσεις διαφορετικές από αυτές που προσδιορίζονται στην παρούσα συμφωνία.

- Η υποχρέωση επανεισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών και απάτριδων (άρθρα 3 και 5) συνδέεται με τις εξής προϋποθέσεις: (α) το πρόσωπο για το οποίο γίνεται η επανεισδοχή είναι κάτοχος, ή ήταν κάτοχος κατά τη στιγμή της εισόδου, έγκυρης άδειας παραμονής ή έγκυρης θεώρησης του μέρους στο οποίο απευθύνεται η αίτηση, ή (β) το πρόσωπο για το οποίο γίνεται η επανεισδοχή εισήλθε στο έδαφος του αιτούντος μέρους αφού παρέμεινε ή διήλθε (νόμιμα ή παράνομα) από το έδαφος του μέρους στο οποίο απευθύνεται η αίτηση. Οι υποχρεώσεις αυτές δεν ισχύουν για τα πρόσωπα τα οποία βρίσκονται στο αεροδρόμιο υπό καθεστώς μετεπιβίβασης ούτε για τα πρόσωπα στα οποία το αιτούν μέρος έχει χορηγήσει θεώρηση ή άδεια παραμονής μεγαλύτερης διάρκειας ισχύος ή των οποίων η θεώρηση ή άδεια παραμονής έχουν ληφθεί με τη χρήση πλαστογραφημένων ή παραποιημένων εγγράφων.

- Δεδομένου ότι έγιναν δεκτές από τη Δημοκρατία της Αλβανίας οι ευρείες αυτές υποχρεώσεις όσον αφορά την επανεισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών και απάτριδων (άρθρα 3 και 5), η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έκανε δεκτά τα αιτήματα της Αλβανίας: 1) να καθυστερήσει για δύο χρόνια η έναρξη ισχύος των υποχρεώσεων αυτών (άρθρο 22 παράγραφοι 2 και 3) και 2) να συμπεριληφθεί η "ρήτρα επαν-επανεισδοχής" για περιπτώσεις επανεισδοχής εκ σφάλματος (άρθρο 12).

- Η Δημοκρατία της Αλβανίας αποδέχεται, υπό ορισμένες συνθήκες, τη χρήση του τυποποιημένου ταξιδιωτικού εγγράφου της ΕΕ, το οποίο προβλέπεται σε περιπτώσεις απέλασης (άρθρο 2 παράγραφος 2 και άρθρο 3 παράγραφος 3).

- Η συμφωνία περιλαμβάνει ένα τμήμα σχετικά με τις πράξεις μετεπιβίβασης (άρθρα 13 και 14).

- Το τμήμα III της συμφωνίας (άρθρα 6 έως 12, σε συνδυασμό με τα παραρτήματα 1 έως 6) περιλαμβάνει τις τεχνικές διατάξεις που απαιτούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας επανεισδοχής (αίτηση επανεισδοχής, αποδεικτικά στοιχεία, προθεσμίες, λεπτομέρειες και τρόποι μεταφοράς). Κάποια διαδικαστική ευελιξία εξασφαλίζεται από το γεγονός ότι, αν το πρόσωπο για το οποίο γίνεται η επανεισδοχή είναι κάτοχος έγκυρων ταξιδιωτικών εγγράφων, τότε απαιτείται μόνο μια γραπτή γνωστοποίηση χωρίς να χρειάζεται επίσημη υποβολή αίτησης επανεισδοχής (άρθρο 6).

- Τα άρθρα 15 έως 17 περιλαμβάνουν τους αναγκαίους κανόνες όσον αφορά το κόστος, την προστασία των δεδομένων καθώς και τη διασφάλιση των άλλων διεθνών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των μερών.

- Το άρθρο 18 καθορίζει τη σύνθεση, τα καθήκοντα και τις εξουσίες της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων.

- Για την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας στην πράξη, το άρθρο 19 εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να συνάψουν διμερή πρωτόκολλα εφαρμογής με τη Δημοκρατία της Αλβανίας. Το άρθρο 20 καθορίζει τη σχέση μεταξύ των πρωτοκόλλων εφαρμογής και της παρούσας συμφωνίας.

- Οι τελικές διατάξεις (άρθρα 21 έως 23) περιλαμβάνουν τους κανόνες σχετικά με την έναρξη ισχύος, τη διάρκεια και τη λήξη της συμφωνίας και ορίζουν το νομικό καθεστώς των παραρτημάτων της συμφωνίας. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 22, η συμφωνία τίθεται σε ισχύ την πρώτη ημέρα του δεύτερου μήνα που έπεται της ημερομηνίας κατά την οποία τα μέρη γνωστοποιούν ότι οι αντίστοιχες νομικές διαδικασίες τους έχουν ολοκληρωθεί. Ωστόσο, τα άρθρα 3 και 5 σχετικά με την επανεισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών και απάτριδων θα τεθούν σε ισχύ μόνο μετά παρέλευση δύο ετών από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας.

- Η ειδική περίπτωση της Δανίας αναφέρεται στο προοίμιο της συμφωνίας, στο άρθρο 1 στοιχείο α), στο άρθρο 21 καθώς και στην κοινή δήλωση που επισυνάπτεται στη συμφωνία. Η στενή σύνδεση της Νορβηγίας και της Ισλανδίας με τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν αντικατοπτρίζεται επίσης στη σχετική κοινή δήλωση που επισυνάπτεται στη συμφωνία.

III. Συμπεράσματα

Με βάση τα προαναφερθέντα αποτελέσματα, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο :

- να αποφασίσει την υπογραφή της συμφωνίας εξ ονόματος της Κοινότητας και να εξουσιοδοτήσει τον Πρόεδρο του Συμβουλίου να ορίσει το(α) πρόσωπο(α) που είναι αρμόδιο(α) να υπογράψει(ουν) τη συμφωνία εξ ονόματος της Κοινότητας.

- να εγκρίνει, κατόπιν διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τη συνημμένη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αλβανίας σχετικά με την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αλβανίας για την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη :

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 63 παράγραφος 3 στοιχείο β) σε συνδυασμό με τη δεύτερη φράση του πρώτου εδαφίου του άρθρου 300 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C...

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Με την απόφασή του, της 28ης Νοεμβρίου 2002, το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να διεξαγάγει διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αλβανίας σχετικά με την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια.

(2) Οι διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της συμφωνίας πραγματοποιήθηκαν στις 15 και 16 Mαΐου, στις 18 Σεπτεμβρίου και στις 5 Νοεμβρίου 2003.

(3) Η συμφωνία που μονογραφήθηκε στις Βρυξέλλες στις 18 Δεκεμβρίου πρέπει να υπογραφεί, με την επιφύλαξη ενδεχόμενης σύναψής της σε μεταγενέστερη ημερομηνία.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο μόνο

Με την επιφύλαξη ενδεχόμενης σύναψης σε μεταγενέστερη ημερομηνία, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου εξουσιοδοτείται να ορίσει το(α) πρόσωπο(α) που είναι αρμόδιο(α) να υπογράψει(ουν), εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αλβανίας σχετικά με την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια.

Βρυξέλλες, ........... ............2004.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος