ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(92) 152 τελικό 
Βρυξέλλες, 15 Μαΐου 1992 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
Η ΑΓΟΡΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΩΝ ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 

Η αγορά πετρελαίου και ο κλάδος των διυλιστηρίων στην Κοινότητα : 
πρόσφατες εξελίξεις και προοπτικές 
(Ανακοίνωση της Επιτροπής 
προς το Συμβούλιο) 
Περιεχόμενα: σελίδα 
ΣΥΝΟΨΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
λ. Ε ισαγωγή και συμπεράσματα i 
Β. Το διεθνές πλαίσιο iv 
Γ. Το κοινοτικό πλαίσιο (ολοκλήρωση της iv 
εσωτερικής αγοράς, προστασία του περιβάλλοντος και 
ασφάλεια του εφοδιασμού σε ενέργεια) 
Δ. Η αγορά πετρελαίου και η διύλιση στην νϋ 
Κοινότητα (πρόσφατες εξελίξεις και 
προοπτικές έως το 2000) 
ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΙΣ 
Α. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 2 
Αγορές και διυλιστήρια 
Η κρίση του Κόλπου 
Διεθνείς προοπτικές 
Β. Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 8 
Β1 Εσωτερική αγορά 8 
Β2 Περ ι βάλλον 11 
Κοινοτικές πρωτοβουλίες 
Πρωτοβουλίες της βιομηχανίας 
Β3 Εξελίξεις της αγοράς 18 
Ενέργεια και πετρέλαιο : προοπτικές έως το 2000 
Εφοδιασμός σε αργό πετρέλαιο 
Εμπόριο πετρελαιοειδών 
Ενσωμάτωση της Ανατολικής Γερμανίας 
Β4 Διύλιση 27 
Τάσεις όσον αφορά το δυναμικό και τη χρήση 
Αποδοτικότητα 
Β5 Διάρθρωση του κλάδου 32 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 35 

- 1 -
Η αγορά πετρελαίου και ο κλάδος των διυλιστηρίων στην Κοινότητα 
πρόσφατες εξελίξεις και προοπτικές 
ΣΥΝΟΨΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Α. Εισαγωγή και συμπεράσματα 
1. Το παρόν έγγραφο, συνοδευόμενο από αναλυτική έκθεση, εκπονήθηκε με βάση 
τις διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ των κρατών μελών και των 
εκπροσώπων της πετρελαιοβιομηχανίας στην Ευρώπη. Αποτελεί συνέχεια των 
προηγούμενων εκθέσεων της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με τις 
εξελίξεις και τις προοπτικές της αγοράς πετρελαίου και του κλάδου των 
διυλιστηρίων στην Κοινότητα, τελευταία, των οποίων υπήρξε εκείνη του 
1988 (COM (88) 491). 
2. Συνοψίζει τις κύριες διαπιστώσεις που προέκυψαν από την ανάλυση του 
κλάδου της πετρελαιοβιομηχανίας και της διύλισης και εκθέτει τους 
απορρέοντες πολιτικούς άξονες δράσης της Κοινότητας. 
3. Στόχος του εγγράφου είναι να αποτελέσει βάση για τη διεξαγωγή συζήτησης 
προσανατολισμού στο πλαίσιο του Συμβουλίου. Πράγματι, η αποσαφήνιση των 
στόχων σ' αυτόν τον καθοριστικής σημασίας κλάδο του ενεργειακού 
εφοδιασμού αναμφίβολα θα συμβάλει σημαντικά στον ευρύτερο διάλογο για 
τους νέους προσανατολισμούς της ενεργειακής πολιτικής της Κοινότητας, ο 
οποίος έχει ήδη αρχίσει στην Επιτροπή. 
4. Στο παρόν έγγραφο αναλύονται τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε η 
Επιτροπή κατά την εξέταση των θεμάτων που αφορούν την ενέργεια και το 
περιβάλλον. 
5. Με βάση την πρόγνωση υπό κανονικές συνθήκες εκτιμάται ότι το πετρέλαιο 
θα εξακολουθήσει να κατέχει πολύ σημαντική θέση στην κατανάλωση 
ενέργειας της ΕΟΚ μέχρι το 2000, της τάξεως του 45%, ποσοστό ανώτερο 
επομένως από τον στόχο ενεργειακής πολιτικής που είχε καθορίσει το 1986 
το Συμβούλιο για το 1995. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει προτείνει ορισμένα 
μέτρα και προτίθεται να προτείνει και άλλα των οποίων η θέσπιση 
αναμένεται να οδηγήσει στη μείωση της εν δυνάμει κατανάλωσης 
απολιθωμένων καυσίμων και το επίπεδο εκπομπών C02 στην Κοινότητα. 
6. Με αυτά τα δεδομένα η Κοινότητα καλείται να αντιμετωπίσει την πρόκληση 
της επιτυχούς διαχείρισης αυτής της κατάστασης· προς τούτο επιβάλλεται 
να καθορίσει τους κάτωθι τρεις στόχους : 
- να εντείνει τις προσπάθειες ελέγχου της κατανάλωσης ενέργειας και 
ιδιαίτερα του πετρελαίου, σε συνεννόηση με τις άλλες κύριες 
καταναλώτριες χώρες· 
να ακολουθήσει εσωτερική πετρελαϊκή στρατηγική που να πρποβλέπει 
μηχανισμούς κρίσης και αποθέματα ασφαλείας (σε συνδυασμό με το ΔΟΕ), 
αναπτύσσοντας παράλληλα μία εξωτερική στρατηγική εξασφάλισης του 
ανεφοδιασμού της, όταν κρίνεται ειπιβεβλημένο, με τη σύναψη 
συμφωνιών μαζί τους για την ανάπτυξη και τον εφοδιασμό 
υδρογονανθράκων· 
να εξασφαλίσει αποτελεσματική και ανταγωνιστική πετρελαιοβιομηχανία 
και δυναμικό διύλισης που να της επιτρέπει να αντιμετωπίσει 
απρόβλεπτες αστάθειες της αγοράς. 
Τα κύρια μέτρα που πρέπει να ληφθούν προκειμένου να επιτευχθεί έκαστος 
των ως άνω στόχων παρουσιάζονται στη συνέχεια. 
7. Οσον αφορά τον έλεγχο κατανάλωσης, τα μέσα είναι κυρίως τα εξής : 
να αποφεύγεται, κατά το δυνατόν και όπως προβλέπεται από την 
κοινοτική νομοθεσία, η χρήση του πετρελαίου στους σταθμούς 
ηλεκτροπαραγωγής· 
- να ενισχυθούν τα κίνητρα εξοικονόμησης ενέργειας (κανονισμοί, 
φορολογικά μέτρα επιχορηγήσεις, τεχνολογία) με την υποβολή 
ενδεχομένως προτάσεων ανάληψης δράσης, σε τομείς εκτός της ενέργειας 
με άμεσες ενεργειακές επιπτώσεις (π.χ. μεταφορές). 
Τα μέτρα αυτά μπορούν να ληφθούν σε κοινοτική ή εθνική κλίμακα (βλ. 
προγράμματα ΤΗΕΚΜΙΕ και 3ΑνΈ, πρότυπα, φορολογικές ελαφρύνσεις και 
επιχορηγήσεις) τηρώντας την αρχή της επικουρικότητας. 
8. Την εσωτερική και εξωτερική πετρελαϊκή στρατηγική, αποτελούν : 
- η βελτίωση των μηχανισμών κρίσης : εν προκειμένω, η προσχώρηση της 
Κοινότητας στο ΔΟΕ θα ενισχύσει την ικανότητα αντίδρασης της, 
παράλληλα συνεχίζονται οι συζητήσεις για τη βελτίωση του μηχανισμού 
αποθεμάτων ασφαλείας που καθιερώθηκε στην Κοινότητα το 1968· τέλος, 
άρχισε διάλογος για τον τρόπο με τον οποίο θα σταθεροποιηθεί η 
κατάσταση στον τομέα του πετρελαίου· 
η ενίσχυση του πολιτικού πλαισίου της στρατηγικής συνεργασίας ιδίως 
μέσω δράσεων προαγωγής του διαλόγου μεταξύ παραγωγών-καταναλωτών, 
όπως η τεχνική συνάντηση που διοργανώθηκε από τον ΔΟΕ στις 24-26 
Φεβρουαρίου 1992, με την ανάπτυξη στενότερων σχέσεων μεταξύ της 
Κοινότηας και του Συμβουλίου Συνεργασίας των Χωρών του Περσικού 
Κόλπου καθώς και της εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Χάρτη Ενέργειας· 
η ευνοϊκή υποδοχή των συνεργασιών σε επίπεδο βιομηχανίας με την 
ανάπτυξη των επενδύσεων στην εξερεύνηση και την παραγωγή για τους 
μεν, στη διύλιση και τη διανομή για τους δέ­
η συνέχιση της φιλελευθεροποίσης του διεθνούς εμπορίου πετρελαίου, 
καθώς και η βελτιωμένη λειτουργία της διεθνούς αγοράς, με τις 
συμφωνίες που έχουν συναφθεί στο πλαίσιο του ΔΟΕ. - ϋ -
9. Οσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την ανταγωνιστικότητα της 
πετρελαιοβιομηχανίας στην Κοινότητα, επισημαίνεται ότι, μέχρι στιγμής, η 
βιομηχανία ήταν σε θέση να αναπτύξει τις απαιτούμενες τεχνολογίες (π.χ. 
μετατροπή) και να ενεργοποιήσει επενδυτικούς πόρους για να 
παρακολουθήσει τη διαρθρωτική εξέλιξη της ζήτησης. Δεδομένου ότι 
χρειάζεται επαρκές δυναμικό παραγωγής και ότι θα απαιτηθούν σημαντικές 
επενδύσεις για να επιτευχθεί μεταξύ άλλων η συμμόρφωση προς τις 
κανονιστικές διατάξεις για το περιβάλλον, εάν η Κοινότητα διατηρήσει την 
ανταγωνιστικότητα αυτής της στρατηγικής βιομηχανίας, επιβάλλεται : 
να προάγει βελτιωμένες μεθόδους πρποβλέψεων όσον αφορά την εξέλιξη 
της ζήτησης πετρελαιοειδών· 
να εντείνει τη σφαιρική προσέγγιση των περιβαλλοντικών θεμάτων και 
να εξακολουθήσει να αναπτύσσει και να χρησιμοποιεί περισσότερο 
εξελιγμένες μεθόδους ανάλυσης κόστους-οφέλους για τα προτεινόμενα 
μέτρα· 
να βελτιώσει την προβλεψιμότητα των προγραμματισθέντων μέτρων και 
την κατά δέσμη εφαρμογή τους αποσκοπώντας στον κατά το δυνατόν 
καλύτερο προγραμματισμό των βιομηχανικών επενδύσεων που απαιτούνται· 
η μέριμνα αυτή, η οποία έχει ήδη ληφθεί υπόψη στη διαμόρφωση της 
στρατηγικής της Κοινότητας για τη μείωση των εκπομπών C02, θα 
ληφθεί και στα μέτρα που χρειάζονται για την εφαρμογή αυτής ετς 
στρατηγικής, δεδομένης της αβεβαιότητας που θα επιφέρουν στη ζήτηση 
και, ως εκ τούτου, στις επενδυτικές ανάγκες· 
- να εξετάσει, εν καιρώ, τη δυνατότητα ενσωμάτωσης των τεχνολογιών 
διύλισης στο πρόγραμμα ανάπτυξης των ενεργειακών τεχνολογιών 
(THERMIE)· 
να εισαγάγει, κατά το δυνατόν και εκγαίρως, τους εκπροσώπους της 
πετρελαιοβιομηχανίας στη διαδικασία επεξεργασίας των μέτρων που την 
αφορούν. 
10. Η Επιτροπή θα έχει τακτικές διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και την 
πετρελαιοβιομηχανία· προκειμένου να προσδιορίζονται ενδεχομένως 
απαραίτητα κοινοτικά μέτρα που : 
θα συμβάλλουν στη διατήρηση καλής ισορροπίας στην αγορά πετρελαίου 
και στον κλάδο των διυλιστηρίων στην Κοινότητα, εφόσον δε ληφθούν σε 
αυτό το επίπεδο θα αποβούν και αποτελεσματικότερα, ή 
ενδέχεται να αποδειχθούν αναγκαία για να διασφαλιστεί η ελεύθερη 
κυκλοφορία των πετρελαιοειδών στην εσωτερική αγορά, δεδομένων των 
διαφορών μεταξύ κρατών μελών ως προς την έμμεση φορολογία των 
προϊόντων αυτών. Η εναρμόνιση των ειδικών φόρων κατανάλωσης πρέπει 
λοιπόν να παραμείνει επιδιωκόμενος στόχος. - iii -
- iv -
Β. To διεθνές πλαίσιο 
11. οι κύριες τάσεις διεθνώς όσον αφορά το πετρέλαιο έχουν ως εξής : 
αυξήθηκε η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου μεταξύ 1985 και 1990, μετά 
την παρατηρηθείσα πτώση της κατά την περίοδο 1980-85· 
περιορίσθηκε η παραγωγή στις κύριες χώρες κατανάλωσης κατά την 
περίοδο 1985-90, μετά από άνοδο της μεταξύ του 1980 και 85· 
αυξάνεται μετά το 1985 το μερίδιο που κατέχουν στην παγκόσμια αγορά 
πετρελαίου οι χώρες του ΟΠΕΚ, ενώ κατά τη διάρκεια της περιόδου 
1980-85, είχε σημειωθεί μεγάλη πτώση της παραγωγής τους. 
Κατά τα φαινόμενα οι τάσεις αυτές θα συνεχισθούν στην τρέχουσα δεκαετία. 
Τοιουτοτρόπως αναμένεται αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου κατά 5 
έως 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέχρι το 2000- τις ως άνω 
συμπληρωματικές ποσότητες θα κληθούν να παράσχουν κυρίως οι χώρες του 
ΟΠΕΚ. 
12. Οι τιμές κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 1980 αντανακλούσαν τις 
αυξήσεις του 1979, ενώ το δεύτερο ήμισυ χαρακτηρίσθηκε από τιμές πολύ 
χαμηλότερες, μετά τη θεαματική κατάρρευση του 19 86, καθώς και από 
ευρύτατη προσφορά. 
Κατά τη διάρκεια της κρίσης στον Περσικό Κόλπο παρατηρήθηκε κλιμάκωση 
των τιμών και μεγάλη αστάθεια, εξαιτίας των φόβων που διατυπώθηκαν σε 
διάφορα στάδια της κρίσης, για ενδεχόμενη διακοπή του εφοδιασμού επί 
μεγάλο χρονικό διάστημα, μολονότι, εκτός ορισμένων σύντομων 
περιφερειακών ανισοτήτων, ως επί το πλείστον διαπιστωνόταν ισορροπία 
προσφοράς και ζήτησης. Οι τιμές ωστόσο επανήλθαν γρήγορα στα επίπεδα 
πριν την κρίση, μόλις εξέλιπαν οι φόβοι αυτοί. 
13. Η αύξηση της ζήτησης τόνωσε επίσης τις δραστηριότητες ανά την υφήλιο 
κατά τη διάρκεια του δεύτερου ημίσεος της δεκαετίας και άμβλυνε ή ακόμη, 
σε ορισμένες χώρες, εξάλειψε πλήρως τα προβλήματα πλεονάσματος του 
δυναμικού. 
Γ. Το κοινοτικό πλαίσιο 
Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς 
14. Στον τομέα του πετρελαίου και των πετρελαιοειδών, η αγορά είναι ως εκ 
φύσεως ανταγωνιστική και η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς είναι 
απίθανο να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στους ισχύοντες κανόνες. 
Ωστόσο τόσο στο γενικότερο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς (δημόσιες 
συμβάσεις, τυποποίηση και προσέγγιση της έμμεσης φορολογίας) όσο και 
ειδικά στον τομέα του πετρελαίου (ένταξη στην κοινή εμπορική πολιτική, 
ενίσχυση της διαφάνειας και εξάλειψη των διακρίσεων στις δραστηριότητες 
εξερεύνησης - παραγωγής υδρογονανθράκων) αναλήφθηκαν αρκετές δράσεις. 
_ ν -
15. Οι λύσεις που εφαρμόστηκαν στην τυποποίηση και την προσέγγιση της 
έμμεσης φορολογίας επιτρέπουν στα κράτη μέλη να ορίσουν αυστηρότερα 
επίπεδα προστασίας και υψηλότερη φορολογία. Η Επιτροπή θα υποβάλει 
συμπληρωματικές προτάσεις εάν παρεμποδισθεί η ελεύθερη κυκλοφορία ή 
διαπιστωθούν δυσλειτουργίες, λόγω των διαφορών στα πρότυπα ή τις 
φορολογίες. 
16. Οι επελθούσες ή επικείμενες εξελίξεις ενόψει της ολοκλήρωσης της 
εσωτερικής αγοράς δεν αναμένεται εν γένει να έχουν σημαντικές επιπτώσεις 
στη ζήτηση πετρελαίου στην ΕΟΚ. 
Η προστασία του περιβάλλοντος 
17. Οι εν γένει επειγόμενες περιβαλλοντικές ανησυχίες της κοινωνίας μας 
αντανακλώνται και έχουν σημαντικό αντίκτυπο στον κλάδο της 
πετρελαιοβιομηχανίας και των διυλιστηρίων· οι ανησυχίες αυτές αφορούν 
την παραγωγή και τη μεταφορά πετρελαίου, τις τοποθεσίες εγκατάστασης των 
διυλιστηρίων και την καθαρότητα των πετρελαιοειδών που διατίθενται στο 
εμπόριο. Τα θέματα αυτά εκτέθηκαν σφαιρικά για πρώτη φορά στην 
ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο σχετικά με την ενέργεια και το 
περιβάλλον [COM (89) 369 τελικό της 8ης Φεβρουαρίου 1990]. 
18. Ολες αυτές οι ανησυχίες επέβαλαν και θα επιβάλουν στην πετρελαιοβηχανία 
και τον κλάδιο των διυλιστηρίων ειδικότερα αυξανόμενα οικονομικά βάρη, 
ιδίως όσον αφορά τις παραγωγικές επενδύσεις στη διύλιση. Κατά τις 
πρόσφατες διαβουλεύσεις, οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας ζήτησαν επίμονα 
από την Επιτροπή να ενημερώνει πιο έγκαιρα για τα μέτρα που συνδέονται 
με το περιβάλλον, δεδομένου του κόστους (που υπολογίζεται σε 65 
δισεκατομμύρια ECU μέχρι το 2000) και του χρόνου που απαιτείται για την 
εκτέλεση των αντιστοίχων επενδύσεων. Εθιξαν επίσης το θέμα της σχέσης 
κόστους/απόδοσης ορισμένων περιβαλλοντικών μέτρων. Η πρόσφατη έγκριση εκ 
μέρους της Επιτροπής του πέμπτου κοινοτικού προγράμματος δράσης για το 
περιβάλλον συμβάλλει στη διαμόρφωση πλαισίου για το μέσο και 
μακροπρόθεσμο προγραμματισμό του κλάδου. 
19. Σε αυτές τις ήδη κλασσικές ανησυχίες προστέθηκε ακόμη μία που έχει 
επιπτώσεις σε όλο τον πλανήτη, δηλαδή το φαινόμενο του θερμοκηπίου που 
οφείλεται στις εκπομπές C02 και άλλων αερίων. 
Η Κοινότητα δεσμεύθηκε να περιορίσει τις εκπομπές C02 το 2000 στο 
επίπεδο που είχαν το 1990. Πρόσφατα, η Επιτροπή πρότεινε την καθιέρωση 
ενός φόρου ενέργεiaç/C02 ενδεχομένως στο πλαίσιο συνολικής στρατηγικής. 
Μπορούν επίσης να προταθούν άλλα μέτρα, π.χ. μέτρα ενεργειακής 
εξοικονόμησης ή περιορισμού της χρήσης ορισμένων απολιθωμένων καυσίμων 
και μέτρα για την προώθηση της χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 
Είναι δύσκολο να εκτιμηθούν σήμερα οι συνέπειες της στρατηγικής ελέγχου 
των εκπομπών C02 στην κατανάλωση των διαφόρων πηγών ενέργειας. Η 
Επιτροπή θα εξακολουθήσει να συμμετέχει στη μελέτη του θέματος αυτού 
κατά τη διάρκεια του 1992. 
- vi -
Η ασφάλεια εφοδιασμού σε ενέργεια 
20. Οι πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του '70 απέδειξαν πόσο τρωτή είναι 
η Κοινότητα στον εφοδιασμό της σε ενέργεια και τη διαρθρωτική της 
εξάρτηση από τις εισαγωγές πετρελαίου από τρίτες χώρες (υψηλότερη των 
2/3 της κατανάλωσης πετρελαίου). Η ενεργειακή πολιτική που ακολουθείται 
έκτοτε από την Κοινότητα έδωσε έμφαση στην διαφοροποίηση του εφοδιασμού 
σε ενέργεια έτσι ώστε να αποκατασταθεί καλύτερη ισορροπία μεταξύ 
καταναλωνόμενων ενεργειακών προϊόντων και μεταξύ χωρών προέλευσης. 
Παράλληλα με τη διαφοροποίηση, η Κοινότητα και οι υπόλοιπες 
καταναλώτρι ες χώρες δημιούργησαν τα υποχρεωτικά αποθέματα πετρελαίου, 
και συνέστησαν ένα μηχανισμό αλληλοβοήθειας και διαχείρισης των κρίσεων, 
του οποίου ο συντονισμός πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ΔΟΕ. Επ' 
ευκαιρία της πρόσφατης κρίσης στον Περσικό Κόλπο, αποφασίσθηκαν 
ορισμένες ενέργειες μέσω του μηχανισμού αυτού που συνέβαλαν στην 
αποκατάσταση της ηρεμίας στην αγορά. 
21. Εξάλλου, η Κοινότητα υποστηρίζει την πολιτική συνεργασίας με τις 
πετρελαιο-παραγωγούς χώρες, χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτέλεσαν το 
γαλλο-βενεζουελιανό σεμινάριο στις 1 και 2 Ιουλίου 1991 στο Παρίσι, η 
υπογραφή του Ευρωπαϊκού Χάρτη Ενέργειας στις 16 Δεκεμβρίου 1991 στη Χάγη 
καθώς και η τεχνική συνάντηση παραγωγών-καταναλωτών που διοργάνωσε ο 
ΔΟΕ στις 24-26 Φεβρουαρίου 1992. Στο πλαίσιο αυτό, η Κοινότητα συνεχίζει 
τις διαπραγματεύσεις προκειμένου να συναφθεί συμφωνία ελευθέρου εμπορίου 
με τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας των χωρών του Περσικού Κόλπου. 
λυτή η πολιτική συνεργασίας συνοδεύει τις δ ι επενδύσε ις εκ μέρους της 
βιομηχανίας στους τομείς που προηγούνται και έπονται του ενεργειακού 
εφοδιασμού στις παραγωγούς και καταναλώτρι ες χώρες, οι οποίες θα 
συμβάλουν στην καλύτερη λειτουργία της διεθνούς αγοράς πετρελαίου. 
22. Η χρήση καυσίμων γεωργικής προέλευσης (υποκατάστατα καύσιμα που 
παράγονται από πλεονασματικές γεωργικές παραγωγές) μπορεί επίσης να 
συμβάλει οριακά σε σχετικά αξία, στη διαφοροποίηση του εφοδιασμού. 
Επιπλέον, τα βιοκαύσιμα αποτελούν ανανεώσιμη μορφή ενέργειας της οποίας 
η χρήση είναι ουδέτερη ως προς το φαινόμενο C02 (ανακύκλωση). 
Η Επιτροπή εξέδωσε πρόσφατα ανακοίνωση σχετικά με τη φορολογική 
αντιμετώπιση των βιοκαυσίμων, προτείνοντας την καθιέρωση ουσιαστικών 
φορολογικών κινήτρων για την προώθηση της παραγωγής τους. 
- vii -
Δ. Η αγορά πετρελαίου και η διύλιση στην Κοινότητα 
Οι πρόσφατες εξελίξεις 
23. Η εξέλιξη της ζήτησης πετρελαίου ακολούθησε την παγκόσμια τάση, 
παρουσίασε δηλαδή μείωση μεταξύ 1980 και 85 και κατόπιν αύξηση, μολονότι 
στην Κοινότητα η κατανάλωση πετρελαίου το 1990 (530 εκατομμύρια τόννοι) 
ήταν χαμηλότερη από εκείνη του 1980. 
Οι τάσεις ανά τομέα κατανάλωσης πετρελαίου δείχνουν σημαντική μείωση της 
κατανάλωσης μαζούτ στη βιομχανία και τους ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, 
και σημαντική και σχεδόν συνεχή αύξηση της κατανάλωσης καυσίμων στις 
μεταφορές. 
24. Οι αγορές υπέστησαν δοκιμασία με την κρίση στον Περσικό Κόλπο, 
διαπιστώθηκε όμως ότι λειτούργησαν αποτελεσματικά (απορροφώντας τις 
μεταπτώσεις των τιμών) με τη βοήθεια νέων και βελτιωμένων εμπορικών 
πρακτικών. Τον Ιούλιο του 1991 η συνάντηση υπουργών στο πλαίσιο του ΔΟΕ 
κατάληξε στο συμπέρασμα ότι η απρόσκοπτη εξουδετέρωση των μεταβολών στις 
τιμές πετρελαίου διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη μείωση της γενικής 
ζήτησης και στην αποσόβηση οιασδήποτε μακρόχρονης αστάθειας στον 
εφοδιασμό σε πετρελαιοειδή. 
25. Οι μέσες τιμές του εισαγόμενου αργού πετρελαίου στην Κοινότητα 
ακολούθησαν τις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών. 
Οι τιμές των πετρελαοειδών στην κατανάλωση αντανακλούν τις διακυμάνσεις 
των ελεύθερων ευρωπαϊκών αγορών. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται 
σημαντικές αποκλίσεις που οφείλονται κυρίως στις δομές της αγοράς και τη 
φορολογία που εφαρμόζει έκαστο των κρατών μελών. 
26. Από άποψη προέλευσης του εφοδιασμού σε αργό πετρέλαιο, κατά τη δεκαετία 
του 1980'παρατηρήθηκε ευνοϊκή εξέλιξη της διαφοροποίησης εφοδιασμού της 
Κοινότητας, δεδομένου ότι οι εισαγωγές από τις χώρες του ΟΠΕΚ 
αντιπροσώπευαν το 1990 μόλις το 50% (75% του 1980). 
Πρέπει να σημειωθεί επίσης η καλή κατανομή του εφοδιασμού μεταξύ των 
διαφόρων εξαγωγών χωρών, εάν δε οι κύριοι προμηθευτές εξετασθούν 
μεμονωμένα (Σαουδική Αραβία, Ιράν και Λιβύη), το 1990 δεν συνεισέφεραν 
περισσότερο από το 10% έκαστον στο συνολικό εφοδιασμό. 
27. Οι καθαρές εισαγωγές τελικών πετρελαιοειδών (από τρίτες χώρες) 
σταθεροποιήθηκαν σε χαμηλό επίπεδο αντιπροσωπεύοντας περίπου 3% της 
ζήτησης. 
Οι ανησυχίες σχετικά με τη μαζική εισαγωγή από πλευράς Κοινότητας 
τελικών προϊόντων προερχόμενων από διυλιστήρια των παραγωγών χωρών δεν 
έχουν επιβεβαιωθεί, ενισχύοντας έτσι τη θέση που υποστήριξε η Επιτροπή 
σε προηγούμενες αναλύσεις της σχετικά με τη διατήρηση του ανοίγματος της 
κοινοτική ς αγοράς. 
- viii -
28. Οσον αφορά τον κλάδο των διυλιστηρίων στην Κοινότητα, η μείωση του 
δυναμικού πρωτογενούς απόσταξης συνεχίσθηκε αδιάκοπα μεταξύ Ιανουαρίου 
του 1980 και Ιανουαρίου του 1990, μολονότι μεγάλος αριθμός μονάδων ετέθη 
εκτός λειτουργίας πριν από το 1986. Κατά τη διάρκεια του 1990, ορισμένες 
μονάδες αναδιοργανώθηκαν ή τέθηκαν εκ νέου σε λειτουργία, γεγονός που 
είχε ως αποτέλεσμα ελαφρά αύξηση του παραγωγικού δυναμικού. Στις αρχές 
του 1991, εάν ληφθεί υπόψη η πρόσθετη παραγωγική ικανότητα της πρώην 
Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας, η πρωτογενής παραγωγική ικανότητα στην 
Κοινότητα ήταν της τάξης των 600 εκατομμυρίων τόννων ανά έτος. 
Παράλληλα με την υποχώρηση της κατανάλωσης μαζούτ στην Κοινότητα 
αυξήθηκε σημαντικά το δυναμικό μετατροπής, φθάνοντας το 1990 στο 27% του 
πρωτογενούς δυναμικού. 
Ο βαθμός χρήσης βελτιώθηκε σταδιακά και έφθασε κατά μέσο όρο στην 
Κοινότητα το 1990 σε υψηλά επίπεδα υπερβαίνοντας το 80%· σε ορισμένα 
κράτη μέλη, η βιομηχανία λειτουργεί με ποσοστά που εγγίζουν τη μέγιστη 
παραγωγική ικανότητα. 
Η αποδοτικότητα των δραστηριοτήτων διύλισης, που υπήρξε σαφώς αρνητική 
κατά τη διάρκεια του πρώτου ημίσεος της δεκαετίας του '80, ανέκαμψε 
προοδευτικά τα τελευταία έτη ακολουθώντας την αύξηση της χρήσης του 
διαθέσιμου δυναμικού. 
Οι προοπτικές μέχρι το 2000 
29. Η τάση της ζήτησης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις υπό κανονικές συνθήκες, 
υποδηλώνει ότι η κατανάλωση πετρελαίου στην Κοινότητα θα εξακολουθήσει 
να αυξάνεται, με χαμηλότερο όμως ρυθμό (κατώτερο του 1% ανά έτος) 
εκείνου της περιόδου 1985-1990. Η εκτίμηση αυτή σχετικά με τη ζήτηση 
λαμβάνει υπόψη τη σημαντική αύξηση της κατανάλωσης πετρελαίου στην πρώην 
Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας που αναμένεται λόγω της εγκατάλειψης 
ορισμένων χρήσεων του λιγνίτη. 
30. Για τα διυλιστήρια στην Κοινότητα, το σενάριο αυτό προβλέπει για το έτος 
2000 κατάσταση παρεμφερή προς την επικρατούσα κατά το 1990. Η 
συλλογιστική αυτή βασίζεται ωστόσο στην υπόθεση ότι το δυναμικό διύλισης 
που υφίσταται στο ανατολικό τμήμα της Γερμανίας θα διατηρηθεί κατά 
μεγάλο μέρος, ότι θα εκσυγχρονιστεί και ότι ο εξοπλισμός διύλισης θα 
βελτιωθεί στις εγκαταστάσεις αυτές για να φθάσει σε επίπεδα ανάλογα του 
μέσου όρου της Κοινότητας. 
31. Εάν η ζήτηση πετρελαίου στην ΕΟΚ αναπτυχθεί με ταχύτερο ρυθμό, θα 
μπορούσε να τεθεί θέμα μιας κάποιας αύξησης του πρωτογενούς δυναμικού· 
οι απαντήσεις στο θέμα αυτό θα εξαρτηθούν ωστόσο από τις εξελίξεις στα 
διυλιστήρια της ευρωπαϊκής ηπείρου, δεδομένης της συμφωνίας σχετικά με 
την Ευρωπαϊκή Συνεννόηση για το Περιβάλλον και των στενότερων 
οικονομικών σχέσεων με τις Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
και την ΚΑΚ, καθώς και των δυνατοτήτων εισαγωγής τελικών προϊόντων από 
παραγωγούς χώρες της Βορείου Αφρικής και της Μέσης Ανατολής ή ακόμα από 
πιο μακρυά. 
32. Δεδομένου ότι συνεχίζεται η τάση ελάφρυνσης του καταναλωμένου βαρελιού 
στην Κοινότητα, η βιομηχανία θα κληθεί να εξακολουθήσει την ανάπτυξη του 
δυναμικού μετατροπής, παράλληλα με τις προσπάθειες προσαρμογής, 
προκειμένου να παράγει προϊόντα σύμφωνα με αυστηρότερα πρότυπα ποιότητας 
και καθαρότητας. 
Οι προσπάθειες αυτές θα απαιτήσουν από πλευράς βιομηχανίας σημαντικές 
επενδύσεις στις μονάδες που προορίζονται κυρίως για την παραγωγή 
αμόλυβδης βενζίνης, της οποίας η κατανάλωση αυξάνεται με γρήγορους 
ρυθμούς, και ντήζελ και μαζούτ με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο. 
Σε αυτές τις επενδύσεις που συνδέονται με την ποιότητα των προϊόντων θα 
προστεθούν εκείνες που απαιτούνται για τον περιορισμό των εκπομπών, σε 
όλα τα στάδια της αλυσίδας παραγωγής και της διάθεσης των προϊόντων στο 
εμπόριο. 
*** - ix -

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΜΟΣ 
Η ΑΓΟΡΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ ΚΑΙ Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΩΝ ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ : 
ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 
Εισαγωγή 
Κατά τη δεκαετία του 1980 η Επιτροπή εκπονούσε και υπέβαλλε περιοδικά στο 
Συμβούλιο εκθέσεις για την αγορά πετρελαίου και τον κλάδο των διυλιστηρίων 
[COM(88) 492, COM(86) 263, COM(85) 32]. Μετά από την τελευταία έκθεση (1988), 
εξακολούθησε η ωρίμανση της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου (με διαμόρφωση των τιμών 
βάσει της αγοράς σε μεγαλύτερη κλίμακα), η προσφορά και η ζήτηση κλιμακώθηκαν 
και η αγορά δοκιμάσθηκε από μία περίοδο αστάθειας κατά τη σύραξη του Κόλπου. Κατά 
την ίδια περίοδο η Κοινότητα εξακολούθησε τις προσπάθειες για δημιουργία ενιαίας 
αγοράς και την περαιτέρω ανάπτυξη της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της. Οι 
εξελίξεις αυτές είχαν σημαντικές επιπτώσεις στις κοινοτικές αγορές πετρελαίου και 
πετρελαιοειδών και εξετάζονται στο πλαίσιο της παρούσας τεχνικής έκθεσης. 
Κατά την προετοιμασία της έκθεσης αυτής πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις με 
επιλεγμένες εταιρείες πετρελαίων, την Κοινοτική Ενωση Πετρελαϊκών Βιομηχανιών 
(EUROPIA) και ειδικούς των κρατών μελών. 
Η δομή της έκθεσης έχει ως εξής: 
Α. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 
_ Αγορές και διυλιστήρια 
Η κρίση του Κόλπου 
- Διεθνείς προοπτικές 
Β. Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
Β1 Εσωτερική Αγορά 
Β2 Περιβάλλον 
Κοινοτικές πρωτοβουλίες 
Πρωτοβουλίες της βιομηχανίας 
Β3 Εξελίξεις της Αγοράς 
Ενέργεια και πετρέλαιο προοπτικές έως το 2000 
Εφοδιασμός σε αργό πετρέλαιο 
Εμπόριο πετρελαιοειδών 
Ενσωμάτωση της Ανατολικής Γερμανίας 
Β4 Διύλιση 
Τάσεις όσον αφορά το δυναμικό και τη χρήση 
Αποδοτικότητα 
Β5 Διάρθρωση του κλάδου 
- 2 -
Α. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 
Αγορές και διυλιστήρια 
Η παγκόσμια ζήτηση αργού πετρελαίου κλιμακώθηκε σταθερά μετά το 1983 και 
εξακολούθησε να αυξάνει μεταξύ 1988 και 1989 (κατά 1,7%) ενώ εν συνεχεία 
παρέμεινε στάσιμη κατά το 1990 στα 65,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (mbd). Η 
ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν το μεγαλύτερο καταναλωτή διεθνώς μολονότι το 
μερίδιο τους στο σύνολο της παγκόσμιας ζήτησης περιορίσθηκε από περίπου 30% το 
1970 σε 26%. Η ζήτηση στην Ασία, την Αφρική και την περιοχή του Ειρηνικού 
εξαιρουμένης της Ιαπωνίας αυξήθηκε από κατάτι χαμηλότερη του 11% της παγκόσμιας 
συνολικής σε περίπου 15% κατά την ίδια περίοδο. Η ζήτηση στην ΕΣΣΔ και την 
ανατολική Ευρώπη εμφάνισε αργή αλλά σταθερή μείωση μετά το 1980 με αποτέλεσμα το 
κοινό μερίδιο τους επί της παγκόσμιας ζήτησης να παρουσιάζει εμφανή πτώση από το 
1982 (20%) σε ποσοστό ελαφρώς μεγαλύτερο του 15% το 1990. Η ζήτηση στην Κοινότητα 
παρέμεινε σταθερή υπερβαίνοντας ελαφρά τα 11 mbd (με περίπου 17% της παγκόσμιας 
ζήτησης) μετά το 1988. 
Ο εφοδιασμός της διεθνούς αγοράς με αργό πετρέλαιο αυξήθηκε από 64,7 mbd το 1988 
σε 66,9 mbd το 1990. Η παραγωγή του ΟΠΕΚ αυξήθηκε από 21,7 mbd σε 25,1 mbd κατά 
την ίδια περίοδο με αποτέλεσμα να προκληθεί αντίστοιχη αύξηση στο μερίδιο 
συμμετοχής του στην παγκόσμια παραγωγή από 34% σε περίπου 38% πόρρω εντούτοις 
απέχοντας από την ιστορική μέγιστη επίδοση του 54% κατά το 1973. Τη μεγαλύτερη 
αύξηση παρουσίασε η Μέση Ανατολή μολονότι κλιμάκωση της παραγωγής παρατηρήθηκε 
και στη Λατινική Αμερική. Η παραγωγή των ΗΠΑ μετά το μέγιστο του 1985 
εξακολούθησε να μειώνεται κατά το 1988, 1989 και 1990 και σήμερα υπολογίζεται σε 
9,0 mbd. Στην ΕΣΣΔ η παραγωγή έφθασε τη μέγιστη τιμή της κατά το 1988 με 12,6 
mbd, εν συνεχεία η παραγωγή μειώθηκε σοβαρά κατά τα επόμενα δύο έτη φθάνοντας τα 
11,5 mbd το 1990. Η παραγωγή της Κοινότητας περιορίσθηκε από 3,1 mbd το 1985 σε 
2,4 mbd το 1990. (Βλέπε Πίνακα Ι.) 
Κατά την περίοδο από το 1988 έως την εισβολή των ιρακινών δυνάμεων στο Κουβέιτ 
τον Αύγουστο του 1990 οι τιμές κυμαίνονταν περί τα 16 δολάρια ανά βαρέλι με 
περιθώριο διακύμανσης 3 δολαρίων. Αφού κατά την περίοδο του Σεπτεμβρίου -
Οκτωβρίου 1990 το βαρέλι έφθασε τα 40 δολάρια οι τιμές επέστρεψαν στο τέλος του 
1991 στα επίπεδα πριν από την κρίση του Κόλπου ήτοι περίπου σε 18-19 δολάρια το 
βαρέλι. 
Παραμένουν σοβαρότατες περιφερειακές διακυμάνσεις όσον αφορά την κατανάλωση 
πετρελαιοειδών. Η βενζίνη αντιπροσωπεύει το 40% έως το 45% της συνολικής 
κατανάλωσης πετρελαιοειδών στις ΗΠΑ ενώ το ποσοστό αυτό για την Ιαπωνία και την 
Ευρώπη είναι αντιστοίχως μόλις 21% και 25%. Αντίθετα τα προϊόντα από τα ενδιάμεσα 
κλάσματα απόσταξης που αποτελούνται κυρίως από κηροζίνες θέρμανσης και κινητήρων 
αεριώθησης, μαζούτ και ντήζελ εξακολουθούν να αποτελούν την ευρύτερη ομάδα 
προϊόντων στην Ευρώπη και την Ιαπωνία (με 40% και 35% αντιστοίχως). Η σταθερή 
μείωση της συνολικής κατανάλωσης μαζούτ (έως το 1987) σταμάτησε και εν συνεχεία 
αντιστράφηκε ιδιαίτερα στην Ιαπωνία όπου το 1988 και 1989 χρησιμοποιήθηκαν για 
την παραγωγή ηλεκτρισμού ποσότητες μεγαλύτερες των αναμενόμενων. 
- 3 -
XVI1/99/92 
ΠΙΝΑΚΑΣ 1 
ΠαΥΚόΟίΜΟ ισο^ύνιο ποοοωοοάχ και EriTnonc 
(σε mbd) 
ΖΗΤΗΣΗ 
ΟΟΣΑ 
ΗΠΑ 
Ιαπωνία 
Εορώπη των 12* 
ΣΕΑΕ** 
ΕΣΣΔ 
Κίνα 
Άλλες Αναπτυσσόμενες 
Χώρες 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ 
ΠΡΟΣΦΟΡΑ 
ΟΟΣΛ 
ΗΙΙΑ 
Ευρώπη των 12 * 
ΣΕΑΕ ** 
ΰΣΣΔ 
Κίν.ι 
Άλλες αναπτυσσόμενες Χώρ 
εκ των οποίων οι χώρες ΟΠΕΚ* 
Κέρδη επεξεργασίας 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΙΧΟΣΜΙΑΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ 
Μεταβολές αποθεμάτων και 
διάφορα αριθμητικά στοιχεία 1980 
39.0 
17.5 
5.0 
12.1 
10.9 
8.9 
1.8 
11.0 
62.7 
15.0 
10.2 
1.9 
12.6 
12.1 
2.1 
•ς 33.4 
Γ* 27.6 
0.8 
63.9 
1.2 1985 
34.7 
16.0 
4.4 
10.5 
10.8 
9.0 
1.9 
12.7 
60.1 
17Λ1 
10.§ 
3.1 
12.4 
12.0 
2.5 
26.1 
17.6 
1.1 
59.2 
-0.9 1988 
37.5 
17.5 
4.8 
11.1 
10.8 
8.9 
2.2 
14.3 
64.8 
16.7 
9.8 
2.9 
13.0 
12.6 
2.7 
31.0 
21.7 
1.3 
64.7 
-0.1 1989 
37.8 
17.5 
5.0 
11.1 
10.6 
8.8 
2.4 
15.1 
65.9 
15.9 
9.2 
2.4 
12.7 
12.3 
2.8 
33.2 
23.7 
1.3 
65.9 
0.0 1990 
37.9 
17.2 
5.2 
11.2 
10.0 
8.4 
2.3 
15.7 
65.9 
15.9 
9.0 
2.4 
11.8 
11.5 
2.8 
35.1 
25.1 
1.3 
66.9 
1.0 
* συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων της τέως ΛΔΓ 
** Σοβιετική Ένωση και Ανατολική Ευρώπη 
*** Αργώ πετρέλαιο + ΝΟ-.(ωυσική βενζίνη) 
Πηγές : Στατιστικές του ΟΟΣΑ και Eurostat 
•unHfMWWttrvv:' 
- 4 -
Το παγκόσμιο δυναμικό διύλισης το οποίο αυξήθηκε σταθερά και έντονα κατά τη 
δεκαετία του 1970 (με ρυθμό 7% ετησίως) φθάνοντας περίπου τα 81 mbd κατά το 1981 
διήλθε υποχρεωτικά περίοδο εξορθολογισμού κατά τη δεκαετία του 1980 δεδομένου ότι 
δεν επαληθεύθηκαν οι προσδοκίες αύξησης της ζήτησης πετρελαίου, ο περιορισμός του 
δυναμικού κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 80 ήταν ιδιαίτερα οξύς στην 
Κοινότητα (- 38%) μολονότι υπήρξε επίσης αξιοσημείωτος στην Ιαπωνία, τις Ηνωμένες 
Πολιτείες και τη Λατινική Αμερική. Στην Κοινότητα ο ρυθμός της μείωσης του 
δυναμικού επιβραδύνθηκε κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του 1980. Στην Μέση 
Ανατολή και την Νοτιοανατολική Ασία προσετέθη νέο δυναμικό. (Βλέπε Παράρτημα Α8) 
Η ενδιάμεση παραγωγικότητα ακολούθησε παρεμφερή αλλά κατά κανένα τρόπο 
πανομοιότυπη εξέλιξη προς το δυναμικό κατά την περίοδο αυτή αυξανόμενη σε όλη τη 
δεκαετία του 1970 και περιοριζόμενη ή σταθεροποιούμενη κατά τη δεκαετία του 1980. 
Στην Ασία, την Αφρική και την Μέση Ανατολή παρατηρήθηκε αύξηση της ενδιάμεσης 
παραγωγικότητας είτε λόγω κλιμάκωσης της εσωτερικής ζήτησης (Ασία και Αφρική) ή 
της εξαγωγικής ζήτησης (Μέση Ανατολή). Οι βαθμοί χρήσης αυξήθηκαν σημαντικά σε 
όλες τις περιοχές του ΟΟΣΑ και υπερβαίνουν τώρα το 85%. (Πίνακας 2) 
Το δυναμικό μετατροπής (μετρούμενο σε ισοδύναμο καταλυτικής πυρόλυσης 
ρευστοστερεά κλίνη) εξακολούθησε να αυξάνει κατά τη διάρκεια ολόκληρης της 
δεκαετίας φθάνοντας τα 20,62 mbd το 1990. Το δυναμικό της Β. Αμερικής, το οποίο 
αντιπροσωπεύει ποσοστό μεγαλύτερο του 90% του παγκόσμιου δυναμικού μετατροπής 
(εφόσον εξαιρεθούν οι τέως οικονομίες κεντρικού σχεδιασμού), αυξήθηκε κατά 1,2 
mbd αντιπροσωπεύοντας ποσοστό υψηλότερο του 40% της αύξησης που παρατηρήθηκε 
διεθνώς κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του 1980. Η Ευρώπη αντιπροσωπεύει 
ποσοστό χαμηλότερο του 20% του παγκόσμιου δυναμικού μετατροπής (Βλέπε Παράρτημα 
Α8) 
Η κρίση του Κόλπου 
Κατά το θέρος του 1990 εξελίχθηκε η πέμπτη μεταπολεμική κρίση πετρελαίου (οι 
άλλες κρίσεις ήταν (Ι) η κρίση του Σουέζ το 1956, (II) ο πόλεμος των έξη ημερών 
το 1967, (III) ο πόλεμος του Yom Kippur του 1973, (IV) η ιρανική επανάσταση την 
οποία ακολούθησε ο πόλεμος Ιράν-Ιράκ στην περίοδο 1979-1981). Η εισβολή ιρακινών 
δυνάμεων στο Κουβέιτ στις 2 Αυγούστου 1990 πολύ σύντομα οδήγησε στην απομάκρυνση 
από την υπόλοιπη παγκόσμια αγορά 4 mbd πετρελαίου (ήτοι περίπου 7% της παγκόσμιας 
ζήτησης). Χάρη στις καταβληθείσες προσπάθειες επετεύχθη η απομόνωση της αγοράς 
του Ιράκ και του Κουβέιτ με την επιβολή αποκλεισμού εκ μέρους των Ηνωμένων Εθνών 
(ο οποίος ενεκρίθη λίγες μέρες μετά την εισβολή), εντούτοις πολύ σύντομα οι 
ελλείψεις σε πετρέλαιο καλύφθηκαν κυρίως μέσω της συμπληρωματικής προσφοράς εκ 
μέρους της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Βενεζουέλας. 
Ο ΟΠΕΚ αποφάσισε περί τα τέλη του Αυγούστου να "αυξήσει την παραγωγή συμφώνωνς 
προς τις ανάγκες". Μέχρι το τελευταίο τρίμηνο του 1990 όλες οι ελλείψεις της 
παγκόσμιας αγοράς εξ αιτίας του Ιράκ και του Κουβέιτ καλύφθηκαν με την αύξηση της 
παραγωγής σε άλλες χώρες. Τα γεγονότα που διαδραματίσθηκαν μεταξύ Αυγούστου 1990 
και Φεβρουαρίου 1991 απέδειξαν επίσης την ικανότητα του ΔΟΕ και των αντίστοιχων 
κλάδων όσον αφορά την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση επικείμενων διακοπών 
του εφοδιασμού σε πετρέλαιο. 
Από τα μέσα της δεκαετίας του '80 παρατηρήθηκε η τάση διαμόρφωσης των τιμών βάσει 
της αγοράς σε μεγαλύτερη κλίμακα με αποτέλεσμα να προκληθεί κάποια αστάθεια στις 
τιμές. Η αβεβαιότητα σχετικά με την κίνηση των τιμών οδήγησε τον εμπορικό κόσμο 
στην αναζήτηση ευκαιριών με κάλυψη κινδύνων. Οπως και με όλες τις υπόλοιπες 
αγορές προϊόντων η ζήτηση αυτή αντιμετωπίσθηκε μέσω των αγορών υπό προθεσμία 
(ήτοι δια της εμπορίας τυποποιημένων ποσοτήτων επακριβώς καθορισθέντος προϊόντος 
σε συγκεκριμένους μελλοντικούς μήνες στο πλαίσιο αναγνωρισμένης χρηματογοράς) και 
άτυπων αγορών υπό προθεσμία (που αποτελούσε μία περισσότερο άτυπη εναλλακτική 
λύση εκτός χρηματαγοράς). 
Ο πόλεμος του Κόλπου συνέπεσε με το μεγαλύτερο προσανατολισμό προς την αγορά του 
πετρελαίου παγκοσμίως και προσέφερε την πρώτη ευκαιρία δοκιμής των σχετιώς νέων 
οργάνων που διαθέτει η αγορά. 
- 5 -
Πίνακας 2 
Ενδιάμεση αποδοτικότητα και χρήση των διυλιστηρίων στις χώρες του ΟΟΣΑ 
κατά την περίοδο 1988-1990 
ΗΠΑ 
Καναδάς 
Γαλλία 
Γερμαν(α(3) 
Ιταλία 
Ισπαν ί α 
Ηνωμένο Βασίλειο 
Χώρες του ΟΟΣΑ 
στην Ευρώπη(3) 
Ι απών(α 
Αυστραλία και Ασία 
Σύνολο των χωρών ΟΟΣΑ ' Ακαθάριστη εισροή αργού 
πετρελαίου (1) 
Μονάδες απόσταξης 
(χιλιάδες βαρέλια/ημέρες) 
1988 
13447 
1603 
1516 
1508 
1689 
961 
1702 
10890 
2963 
599 
29502 1989 
13551 
1659 
1516 
1413 
1720 
1013 
1748 
10962 
3149 
612 
29933 1990 
13610 
1700 
1527 
1530 
1841 
1026 
1766 
11359 
3437 
628 
30734 Βαθμός χρήσης (2) 
(επί τοις εκατό) 
1988 
84.4 
84.1 
80.4 
88.0 
69.6 
76.9 
92.8 
78.2 
71.1 
83.1 
80.6 1989 
86.3 
86.9 
85.4 
88.4 
73.2 
80.7 
95.0 
80.3 
76.9 
82.0 
82.9 1990 
87. 
87, 
89, 
96, 
79, 
81. 
95.1 
83.9 
83.9 
83.2 
85.5 
(1) 
(2) 
(3) Στις ακαθάριστες εισροές περιλαμβάνονται οιαναφερθείσες ή υπολογιζόμενες 
εισροές μή αργού πετρελαίου στις μονάδες διύλισης. 
0 βαθμός χρήσης βασίζεται στο αναφερθέν ή υπολογισθέν μέσο δυναμικό 
απόσταξης ανά ημερολογιακή ημέρα και όχι στο δυναμικό κατά το τέλος του 
έτους. 
εξαιρουμένης της Ανατολικής Γερμανίας. 
Σημείωση : Δεδομένου ότι οι αρχές υπολογισμού του βαθμού χρήσης ποικίλλει από 
χώρα σε χώρα (ειδικά όσον αφορά τον υπολογισμό των ακαθάριστων 
ογκομετρικών εισροών), οι διεθνείς συγκρίσεις μπορούν να θεωρηθούν 
στην καλύτερη περίπτωση ενδεικτικές. Για παράδειγμα εάν το δυναμικό 
απόσταξης των Ηνωμένων Πολιτειών εκφραζόταν βάσει των υπολογιστικών 
αρχών που ισχύουν για τις υπόλοιπες χώρες του ΟΟΣΑ ο βαθμός χρήσης 
κατά το 1990 θα ανήρχετο σε 91,6% αντί του 87,1% που αναφέρεται στον 
Π ίνακα. 
- 6 -
Η αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου που είχε ήδη διαπιστωθεί 10 με 20 μέρες 
πριν από τις 2 Αυγούστου, κλιμακώθηκε απότομα όταν η παγκόσμια κοινή γνώμη 
πληροφορήθηκε την εισβολή. Ο δείκτης χρονολογημένου Brent που αποτελεί ενδεικτική 
τιμή για ένα ευρύτατο φάσμα κατηγοριών αργού πετρελαίου έφθασε από τιμή 
χαμηλότερη των 20 δολαρίων ανά βαρέλι την 1η Αυγούστου στα 30 δολάρια ανά βαρέλι 
στις 7 Αυγούστου. Από αυτό το σημείο και μετά οι τιμές, και έως ότου αναλήφθηκε η 
στρατιωτική πρωτοβουλία που αποσκοπούσε στην απελευθέρωση του Κουβέιτ δια των 
οποίων κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου του 1991, η τιμή του αργού 
πετρελαίου δικαιολογημένα θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί λίαν ευμετάβλητος. Ως 
χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται ότι η τιμή του χρονολογημένου Brent 
προσήγγισε το μέγιστο των 41,33 δολαρίων το βαρέλι στις 28 Σεπτεμβρίου 1990, 
περιορίσθηκε στιγμιαία στα 27 δολάρια το βαρέλι στις 22 Οκτωβρίου για να ανέλθει 
εκ νέου στα 36 δολάρια το βαρέλι μία εβδομάδα αργότερα. 
Οι τιμές όλων των πετρελαιοειδών αυξήθηκαν κατά το μάλλον ή ήττον απότομα 
ακολουθώντας τις τιμές του αργού πετρελαίου και παρέμειναν λίαν ευμετάβλητες σε 
όλη τη διάρκεια της κρίσης. Επιπλέον τα διυλιστήρια του Κουβέιτ που είχαν κυρίως 
εξαγωγικές δραστηριότητες με παραγωγή τα 0,75 mbd δεν ήταν πλέον σε θέση να 
εξυπηρετήσουν τις παραδοσιακές αγορές τους στη Νοτιανατολική Ασία και την Απω 
Ανατολή. Προκειμένου να επαναλειτουργήσουν οι εν λόγω μονάδες διύλισης θα 
απαιτηθεί εύλογο χρονικό διάστημα δεδομένων των ζημιών που υπέστησαν κατά τη 
διάρκεια του πολέμου. Επίσης κατά τον Αύγουστο παρατηρήθηκε προσωρινή αύξηση της 
ζήτησης στην περιοχή γύρω από τον Κόλπο εξαιτίας των εκεί εκτελούμενων 
στρατιωτικών επιχειρήσεων. 
Οι διαφορές (μεταξύ των τιμών αργού πετρελαίου και προϊόντων) καθώς και οι 
διαφορές μεταξύ επί μέρους κατηγοριών αργού πετρελαίου, μεταξύ προϊόντων και 
μεταξύ αγορών συναρτήσει της θέσης τους επίσης εμφάνισαν σοβαρή διακύμανση κατά 
την κρίση. Ιδιαιτέρως οι τιμές της κηροζίνης κινητήρων αεριώθησης κινήθηκαν 
αξιοσημείωτα πέραν των ορίων του φάσματος των θεωρούμενων ως φυσιολογικών τιμών 
της σε σχέση με τα υπόλοιπα πετρελαιοειδή. (Βλέπε Παράρτημα Β11) 
Στην αρχή της κρίσης τα αποθέματα των χωρών του ΟΟΣΑ ήταν εξαιρετικά υψηλά 
συγκριτικά με τα αντίστοιχα ιστορικά δεδομένα και κατάλληλα για όλα τα κύρια 
προϊόντα. Η διαπίστωση αυτή ισχύει και για την Κοινότητα.(Βλέπε Παράρτημα Β12) 
Η μόνη χώρα που αποφάσισε να αναλώσει αποθέματα στις αρχές της σύραξης ήταν οι 
ΗΠΑ. Ομως η απόφαση διάθεσης ελάχιστου ποσοστού του Στρατηγικού Αποθέματος 
Πετρελαίου (SPR) περί τα τέλη Σεπτεμβρίου θα πρέπει να θεωρηθεί περισσότερο ως 
δοκιμή του συστήματος παρά ως γνήσια ανάλωση αποθεμάτων. Η απόφαση που ελήφθη 
προέβλεπε τη διάθεση 5 εκατομμυρίων bbl από τα 590 εκατομμύρια bbl των 
στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και στην πραγματικότητα είχε ως αποτέλεσμα τη 
διάθεση μόλις 4 εκατομμυρίων bbl στην αγορά κατά τις αρχές Οκτωβρίου. 
Τα Ηνωμένα Εθνη καθόρισαν ως προθεσμία αποχώρησης των ιρακινών δυνάμεων από το 
Κουβέιτ τις 15 Ιανουαρίου 1991. Σ' αυτό το πλαίσιο το διοικητικό συμβούλιο του 
ΔΟΕ εκπόνησε στις 11 Ιανουαρίου ένα σχέδιο ποσοστώσεων. Στόχος του σχεδίου ήταν 
να διατεθούν 2,5 mbd πετρελαίου κατά τα τέσσερα πέμπτα από τα αποθέματα και κατά 
το υπολοιπόμενο ένα πέμπτο μέσω της ανακατανομής των καταναλούμενων καυσίμων. 
- 7 -
Κατά την έναρξη των στρατιωτιών επιχειρήσεων για την ανακατάληψη του Κουβέιτ στις 
17 Ιανουαρίου, ο ΔΟΕ ειδοποίησε τα μέλη του ότι ετίθετο σε εφαρμογή το σχέδιο 
ποσοστώσεων. Η Δανία, η Γερμανία και η Ολλανδία πρόσφεραν πετρέλαιο στην αγορά 
αντλώντας από τα αποθέματα ασφαλείας, η Γαλλία περιόρισε τις υποχρεώσεις τήρησης 
αποθεμάτων των εταιρειών και το Ηνωμένο Βασίλειο ήλθε σε συννενόηση με ιδιωτικές 
εταιρείες που ανέλαβαν τη διάθεση πετρελαίου στην αγορά. Πέραν των κρατών μελών 
της Κοινότητας οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία πρόσφεραν πετρέλαιο στην αγορά και μείωσαν 
τις υποχρεώσεις τήρησης αποθεμάτων των εταιρειών αντίστοιχα. Στις ΗΠΑ 
απορροφήθηκαν μόλις λίγο περισσότερα των 17 εκατομμυρίων bbl εκ των 34 
εκατομμυρίων bbl που διατέθηκαν από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου. Ακόμη 
μικρότερες ποσότητες απορροφήθηκαν στη Δανία, τη Γερμανία και την Ολλανδία. Εν 
πάσει περιπτώσει η επιτυχία της στρατιωτικής πρωτοβουλίας της 17ης Ιανουαρίου 
οδήγησε στην πτώση των τιμών από περίπου 30 δολάρια σε 20 δολάρια το βαρέλι με 
αποτέλεσμα οι διεθνείς τιμές να επιστρέψουν στα προ της κρίσης επίπεδα μειώνοντας 
ως εκ τούτου το ενδιαφέρον των εταιρειών για αγορά υπό κυβερνητικό έλεγχο των 
πωλούμενων αποθεμάτων . 
Εκπονήθηκε σειρά μελετών με θέμα τόσο την περίοδο της σύγκρουσης όσο και εκείνη 
που ακολούθησε μετά από αυτήν προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο οι αγορές 
λειτούργησαν ως όφειλαν και να εξακριβωθεί εάν τα σχετικώς νέα όργανα της αγοράς 
πετρελαίου (μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται οι αγορές χρεωγράφων, και οι 
αγορές υπό προθεσμία) προκάλεσαν στρεβλώσεις. Η αποκωδικοποίηση των θυμάτων της 
αγοράς ακόμα και ex poet facto, δεν είναι πάντοτε μία ακριβής επιστήμη, ως εκ 
τούτου δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι υπήρξαν διαφορές απόψεων για το θέμα 
αυτό. 
Η γενικώς αποδεκτή θέση, την οποία συμμερίζεται και ο εμπειρογνώμων που προσέλαβε 
η Επιτροπή προκειμένου να μελετηθεί "η λειτουργία της αγοράς" καθώς και ο ΔΟΕ, 
ήταν ότι οι διάφοροι κλάδοι προσαρμόσθηκαν ταχύτατα στην κρίση, οι αγορές 
λειτούργησαν αποτελεσματικά και οι παράγοντες της αγοράς διευκολύνθηκαν χάρη στις 
νέες και βελτιωμένες εμπορικές πρακτικές. 
Το υπουργικό ανακοινωθέν που εξέδωσε ο ΔΟΕ τον Ιούνιο του 1991 διαπιστώνει ότι η 
απρόσκοπτη εξουδετέρωση των μεταβολών των τιμών του πετρελαίου διαδραμάτισε 
σημαντικό ρόλο στην μείωση της συνολικής ζήτησης και την αποφυγή ανισορροπιών 
στην προσφορά προϊόντων ενώ παράλληλα υπογραμμίζει την αξία της αποτελεσματικής 
λειτουργίας των αγορών σε περιπτώσεις εκτάκτου ανάγκης. 
Διεθνείς προοπτικές έως το 2000 
Κατά την επόμενη δεκαετία και δεδομένου ότι η παγκόσμια διεθνής δραστηριότητα 
αναμένεται να αυξάνεται κατά περίπου 2% έως 3% ετησίως ενώ οι τιμές του 
πετρελαίου θα κυμαίνονται περί τα 21 δολάρια το βαρέλι (σε δολάρια του 1990), 
εικάζεται ότι η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο θα αυξάνεται κατά 1,5% ετησίως. 
Αναμένεται ότι θα υπάρξουν σημαντικές διακυμάνσεις ανά περιοχή και ότι η αύξηση 
της ζήτησης του πετρελαίου θα είναι ουδέτερη ή αρνητική για τις ΗΠΑ, περιορισμένη 
για την δυτική Ευρώπη και σοβαρή στην Απω Ανατολή καθώς και σε ορισμένες από τις 
λιγότερο αναπτυγμένες χώρες. Ως εκ τούτου η παγκόσμια ζήτηση ενδέχεται να αυξηθεί 
κατά 5 έως 10 mbd έως το έτος 2000. 
Το σενάριο αυτό σε συνδυασμό με την υπόθεση ότι οι εκτός του ΟΠΕΚ πηγές θα 
καλύψουν περιορισμένο ποσοστό της αυξημένης ζήτησης (δεδομένου ότι προβλέπεται 
περαιτέρω μείωση της παραγωγής των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ) οδηγεί τους περισσότερους 
αναλυτές στο συμπέρασμα ότι θα αυξηθεί ο όγκος και το μερίδιο των χωρών του ΟΠΕΚ. 
- 8 -
Β. Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
Β.1. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ 
Η μεγαλύτερη ολοκλήρωση και η θέσπιση ενεργειακής πολιτικής που να βασίζεται σε 
μία εσωτερική αγορά δίχως εμπορικούς φραγμούς εγκρίθηκαν κατ* αρχήν από το 
Συμβούλιο το 1986. Η Επιτροπή δημοσίευσε το Μάιο του 1988 [COM(88) 238 τελικό] 
κατάλογο των εμποδίων για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Εν 
συνεχεία, βάσει του διαλόγου που αναπτύχθηκε για το έγγραφο αυτό σε επίπεδο 
Συμβουλίου το Συμβούλιο επιβεβαίωσε εκ νέου ότι "η δημιουργία μιας περισσότερο 
ολοκληρωμένης αγοράς στον τομέα της ενέργειας είναι καθοριστικής σημασίας για το 
μέλλον της Κοινότητας". Στην περίπτωση της αγοράς πετρελαίου διαπιστώθηκε ότι το 
επίπεδο ολοκλήρωσης είναι υψηλότερο από ότι στις περιπτώσεις της ηλεκτρικής 
ενέργειας και του φυσικού αερίου. Ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί ότι οι 
κανονισμοί πού αφορούσαν τη διαφάνεια των τιμών είχαν ήδη τεθεί σε ισχύ πριν την 
έναρξη της πρωτοβουλίας για την καθιέρωση της ενιαίας αγοράς. Εντούτοις υπήρξαν 
εξελίξεις όσον αφορά τη φορολογία, την τυποποίηση (ιδιαίτερα σχετικά με τη λήψη 
μέτρων υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος), την κατάργηση των μονοπωλείων, τη 
θέσπιση κανόνων εφοδιασμού στον τομέα της ενέργειας και του πετρελαίου και την 
ένταξη του πετρελαίου στην Κοινή Εμπορική Πολιτική. 
Η Επιτροπή συνέταξε αριθμό προτάσεων για οδηγίες με θέμα την εναρμόνιση του ύψους 
των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα ορυκτέλαια καλώντας τα κράτη 
μέλη και τους επαγγελματικούς φορείς να διατυπώσουν σχόλια. Σχετική συμφωνία 
επετεύχθη στο Συμβούλιο ECOFIN τον Ιούνιο του 1991. Καθορίσθηκαν έτσι οι 
ελάχιστοι συντελεστές φορολογίας και αποφασίσθηκε η υποχρεωτική επιβολή τους από 
1ης Ιανουαρίου 1993. Οι ως άνω συντελεστές ανέρχονται σε περίπου 337 ECU ανά 1000 
λίτρα βενζίνης με μόλυβδο, 287 ECU για αμόλυβδη βενζίνη, 245 ECU για πετρέλαιο 
κινητήρων (ντήζελ), σε 0 ECU για μαζούτ θέρμανσης και σε 13 ECU ανά τόννο 
βιομηχανικού μαζούτ. Η πρόταση οδηγίας της Επιτροπής με θέμα το ύφος των ειδικών 
φόρων κατανάλωσης θα τροποποιηθεί κατά τρόπο που να αντανακλά το περιεχόμενο της 
ως άνω συμφωνίας. Η νομική έγκριση του κειμένου αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο 
άμεσο μέλλον. (Βλέπε Παράρτημα Γ2) 
Οι ως άνω διατάξεις έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ στα περισσότερα των κρατών μελών. Η 
συμφωνία αφήνει περιθώρια για αύξηση της φορολογίας η οποία με τη σειρά της 
μπορεί να καταστήσει εισέτι σοβαρότερες τις ήδη υφιστάμενες ανισότητες σε επίπεδο 
τιμών κατανάλωσης προκαλώντας στρέβλωση του ανταγωνισμού. 
Οι οδηγίες για τα ορυκτέλαια εξετάσθηκαν από το Συμβούλιο. Προκειμένου να 
αποφευχθούν τυχόν τεχνητοί (νόμιμοι αλλά στρεβλωτικοί) ή αθέμιτοι διακανονισμοί, 
το Συμβούλιο ενέκρινε (92/12/ΕΟΚ) την προτεινόμενη οδηγία για την κατακράτηση και 
την κίνηση προϊόντων επιβαρυνομένων με φόρους κατανάλωσης η οποία περιέχει 
διατάξεις με τις οποίες εξασφαλίζεται ότι οι διακανονισμοί είναι αγαθής 
προαίρεσης και ότι έχει καταβληθεί ο προσήκων φόρος κατανάλωσης. Η προταθείσα 
οδηγία για την εναρμόνιση της διάρθρωσης των φόρων κατανάλωσης εξετάζεται στο 
Συμβούλιο. 
- 9 -
Οι ως άνω δύο οδηγίες (μία προταθείσα και η άλλη εγκριθείσα) έτυχαν κατ* αρχάς 
θετικής αντιμετώπισης εκ μέρους των επαγγελματικών φορέων. Εντούτοις διατυπώθηκε 
η άποψη ότι δεν προχωρούν αρκετά στην αντιμετώπιση των τεχνητών ή αθέμιτων 
διακανονισμών. Οι κίνδυνοι απάτης παραμένουν έως ότου επιτευχθεί η πλήρης 
εναρμόνηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα πετρελαιοειδή και ιδιαίτερα το 
πετρέλαιο οικιακής θέρμανσης. 
Στο Συμβούλιο ECOFIN τον Ιούνιο του 1991 αποφασίσθηκε ότι από 1ης Ιανουαρίου 1993 
θα ισχύσει ο φυσιολογικός συντελεστής της ΦΠΑ για το πετρέλαιο ο οποίος θα 
ανέρχεται τουλάχιστον σε 15%. Οσον αφορά το φυσικό αέριο και την ηλεκτρική 
ενέργεια τα κράτη μέλη επιτρέπεται να εφαρμόσουν συντελεστή ΦΠΑ ίσο ή υψηλότερο 
του 5% εφόσον η Επιτροή εκφράσει σύμφωνη γνώμη λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη 
αποφυγής στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.(Βλέπε Παράρτημα Γ3) 
Επί του παρόντος πολλά των κρατών μελών εφαρμόζουν ένα κανονικό συντελεστή για τα 
καύσιμα κινητήρων (βενζίνη - πετρέλαιο κινητήρων/ντήζελ) και ένα μειωμένο 
συντελεστή για τα καύσιμα θέρμανσης (θερμαντικό πετρέλαιο και βαρύ καύσιμο 
πετρέλαιο). 
Στις 19 Φεβρουαρίου 1992 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση ουσιαστικής μείωσης των 
ειδικών φόρων κατανάλωσης που ισχύουν για τα καύσιμα κινητήρων γεωργικής 
προέλευσης. Στόχος της μείωσης των ειδικών φόρων κατανάλωσης είναι η διευκόλυνση 
της γεωργίας μέσω της διεύρυνσης του φάσματος δυνατοτήτων αξιοποίησης της και η 
συμβολή στην υλοποίηση των κοινοτικών στόχων για την ενέργεια και την προστασία 
του περιβάλλοντος. Καλύπτονται έτσι όλα τα βιοκαύσιμα συμπεριλαμβανομένων της 
αιθανόλης, της μεθανόλης και των βιοπαραγώγων τους καθώς και των δ ι εστέρων και 
των φυτικών ελαίων που προορίζονται για εμπλουτισμό ή υποκάσταση του ντήζελ. 
Οσον αφορά την τυποποίηση στον τομέα της ενέργειας η Επιτροπή προτίθεται να 
υποβάλλει συντόμως στο Συμβούλιο χωριστή ανακοίνωση. Τονίζεται ότι η "νέα 
προσέγγιση" που ενέκρινε το Συμβούλιο το 1985 περιορίζει την νομοθετική 
επιβάρυνση καθορίζοντας ότι απαιτείται κοινοτική νομοθεσία (ιδιαίτερα βάσει του 
άρθρου 100α της Συνθήκης) όταν συντρέχουν λόγοι ασφάλειας ή προστασίας τού 
περιβάλλοντος (όπως συνέβη με την περιεκτικότητα της βενζίνης σε μόλυβδο και την 
περιεκτικότητα του πετρελαίου ντήζελ σε θείο). Ως εκ τούτου η εναρμόνιση των 
προτύπων επιτυγχάνεται εν πολλοίς δίχως να είναι απαραίτητη οιαδήποτε νομοθετική 
παρέμβαση. 
Το άρθρο 37 της Συνθήκης και τα αντίστοιχα άρθρα των συνθηκών προσχώρησης 
ρυθμίζουν την προσαρμογή των αποκλειστικών δικαιωμάτων συνεπεία μονοπωλειακών 
ρυθμίσεων. Στην περίπτωση της Ισπανίας η διαδικασία φιλελευθεροποίησης της αγοράς 
άρχισε το 1986 και ολοκληρώθηκε το 1991. Στην Πορτογαλία ολοκληρώθηκε επίσης η 
κατάργηση των μονοπωλείων. Τον Ιανουάριο του 1992 η Ελλάδα ενέκρινε νομοσχέδιο 
βάσει του οποίου υιοθετείται μία περισσότερο φιλελεύθερη προσέγγιση σε ότι αφορά 
την αγορά του πετρελαίου και ιδιαίτερα τον καθορισμό τιμών των πετρελαιοειδών. 
Οσον αφορά την υποχρεωτική αποθήκευση υπήρχαν ορισμένες μεταβολές οι οποίες και 
εξετάζονται από την Επιτροπή. 
Σημαντικό βήμα προόδου επετεύχθη με την έγκριση της οδηγίας του Συμβουλίου 
90/531/ΕΟΚ για τις διαδικασίες εφοδιασμού των οργανισμών στους τομείς ύδρευσης, 
ενέργειας, μεταφορών και τηλεπικοινωνιών. Η ως άνω οδηγία προβλέπει την κατάργηση 
της μεροληπτικής πρακτικής εφοδιασμού των δημόσιων ή των εξουσιοδοτημένων 
επιχειρήσεων μεταξύ άλλων και στον τομέα της ενέργειας. Η Επιτροπή προσφάτως 
ενέκρινε πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου με στόχο την καθιέρωση μεγαλύτερης 
διαφάνειας και την κατάργηση των διακρίσεων κατά την έκδοση αδειών εκμετάλλευσης 
και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου. 
- 10 -
Στις 19 Δεκεμβρίου 1991 το Συμβούλιο ενέκρινε τροπολογία στον Κανονισμό για την 
καθιέρωση κοινού καθεστώτος εξαγωγών. Με την εν λόγω τροπολογία το πετρέλαιο 
εντάσσεται στο κοινό καθεστώς εξαγωγών εκτός ορισμένων περιπτώσεων που 
σχετίζονται με τις υποχρεώσεις των κρατών μελών έναντι του ΔΟΕ. Το Συμβούλιο 
εξετάζει επί του παρόντος την πρόταση να αποσυρθούν οι εισέτι ισχύοντες εθνικοί 
ποσοτικοί περιορισμοί για τους υδρογονάνθρακες με την ένταξη τους στο κοινό 
καθεστώς εισαγωγών [Καν. (ΕΟΚ) αριθ. 288/82]. 
Στο ίδιο πνεύμα το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης στις 25 Φεβρουαρίου 1991 κοινούς 
κανόνες προέλευσης για εκείνα από τα πετρελαιοειδή που εισάγονται από τρίτες 
χώρες για τις οποίες δεν ισχύει προτιμησιακό καθεστώς και αναμένεται να εγκρίνει 
κατά το 1992 κοινούς κανόνες για την προέλευση των προϊόντων που εισάγονται από 
εκείνες τις χώρες με τις οποίες η Κοινότητα έχει καθιερώσει προτιμησιακό 
καθ εστώς. 
- 11 -
Β.2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
Ο προβληματισμός για την προστασία του περιβάλλοντος και η αντίστοιχη νομοθεσία 
έχουν άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στην αγορά του πετρελαίου και τον βιομηχανικό 
κλάδο των διυλιστηρίων. Κατά τις διαβουλεύσεις με τις υπηρεσίες της Επιτροπής στο 
πλαίσιο της προπαρασκευής της παρούσας έκθεσης οι βιομηχανικοί κλάδοι του 
πετρελαίου και των διυλιστηρίων κατέστησαν σαφές ότι συμμερίζονται τον 
προβληματισμό όσον αφορά την ανάγκη προστασίας και βελτίωσης του περιβάλλοντος 
και προτίθενται να εξακουλουθήσουν να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό και ενεργό 
ρόλο για την επίτευξη τους, όμως πρεσβεύουν ότι προκειμένου η δράση τους να είναι 
αποτελεσματική και να εξασφαλιστεί η βέλτιστη δυνατή χρήση των διαθέσιμων πόρων 
(ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που τα νομοθετικά μέτρα επηρεάζουν άμεσα σοβαρές 
αποφάσεις για επενδύσεις στον κλάδο των διυλιστηρίων), ζητούν να συμμετέχουν στις 
διαβουλεύσεις για τη διαμμόρφωση των σχετικών νομοθετικών μέτρων των οποίων η 
εφαρμογή επιβάλλεται να είναι προβλέψιμη και προγραμματισμένη. 
Αυτό το τμήμα του εγγράφου χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο με τον τίτλο 
κοινοτικές πρωτοβουλίες σκιαγραφεί τα κύρια μέτρα που έχουν εγκριθεί ή 
εξετάζονται για την προστασία του περιβάλλοντος τα οποία έχουν ή αναμένεται να 
έχουν επιπτώσεις στην αγορά πετρελαίου και τον κλάδο των διυλιστηρίων. Στο 
δεύτερο περιγράφονται οι πρωτοβουλίες που ανέπτυξε η ίδια η βιομηχανία. 
Κοινοτικές πρωτοβουλίες 
Η υφιστάμενη νομοθεσία για το περιβάλλον έχει άμεσες επιπτώσεις στην παραγωγή και 
τη μεταφορά του αργού πετρελαίου και των προϊόντων του καθώς και στην ποιότητα 
τους, τις εκπομπές κατά την παραγωγή ή τη χρήση πετρελαιοειδών και την θέση 
εγκατάστασης των διυλιστηρίων. Κατά την παρούσα περίοδο μελετώνται περαιτέρω 
μέτρα. Οι κύριες πρωτοβουλίες εξετάζονται κατωτέρω και έχουν ως εξής : 
περιεκτικότητα της βενζίνης σε μόλυβδο 
περιεκτικότητα του πετρελαίου σε θείο 
μεγάλης κλίμακας βιομηχανικές μονάδες καύσης 
τεχνικοί κανόνες και προδιαγραφές 
BATNEEC 
πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC) 
γαλλικό μνημόνιο 
οικο-έλεγχος 
καύσιμα κινητήρων 
C02 
Η οδηγία για την περιεκτικότητα της βενζίνης σε μόλυβδο 
Με την οδηγία του Συμβουλίου 85/210/ΕΟΚ δημιουργήθηκε ουσιαστικά το νομικό 
πλαίσιο για την ανάπτυξη της αμόλυβδης βενζίνης και μακροπρόθεσμα την εξάλειψη 
της βενζίνης με μόλυβδο. Τελικά επιλέχθηκε η αμόλυβδη βενζίνη με αριθμό οκτανίων 
κινητήρος 85,0 και αριθμό οκτανίων έρευνας 95,0 κατά την μέτρηση στην αντλία. 
Επιπλέον η οδηγία ορίζει ρητά ότι η μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα σε 
βενζόλιο για όλες τις βενζίνες ανέρχεται σε 5%. 
Η κρίσιμη επιλογή του αριθμού οκτανίων για την αμόλυβδη βενζίνη ήταν το 
αποτέλεσμα αναλυτικών συζητήσεων μεταξύ των ενδιαφερομένων βιομηχανικών κλάδων 
(των διυλιστηρίων και της παραγωγής οχημάτων με κινητήρα) στο πλαίσιο της ERGA 
(Συνολική Προσσέγιση της Ρύθμισης του Περιβάλλοντος). 
- 12 -
Εξ αιτίας των φορολογικών κινήτρων υπέρ της αμόλυβδης βενζίνης και λαμβάνοντας 
υπόψη τις ημερομηνίες κατά τις οποίες τίθενται σε ισχύ σε εθνικό επίπεδο, η αγορά 
αμόλυβδης βενζίνης αναπτύχθηκε ποικιλοτρόπως. Το ποσοστό της συνολικής αγοράς 
πετρελαίου που καλύπτει αμόλυβδη βενζίνη ανέρχεται σε 25% στο Βέλγιο, 70% στην 
Γερμανία, 60% στη Δανία, 20% στη Γαλλία, αυξάνει στην Ελλάδα, 20% στην Ιρλανδία, 
7% στην Ιταλία, 30% στο Λουξεμβούργο, 50% στην Ολλανδία, 2% στην Πορτογαλία και 
την Ισπανία και 40% στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα ποσοστά αυτά αποτελούνται από 
Eurograde (85/95) και άλλα είδη απλής και αμόλυβδης βενζίνης υψηλών οκτανίων 
(88/98) έκαστο των οποίων διατίθεται στην αγορά ορισμένων κρατών μελών. Η 
αμόλυβδη βενζίνη υψηλών οκτανίων (88/98) διατίθεται στην αγορά προερετικά εκ 
μέρους ορισμένων εταιρειών πετρελαίου στο Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το 
Λουξεμβούργο και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτό το είδος, το οποίο εν γένει πωλείται 
σε χαμηλότερη τιμή απότι η αντίστοιχη βενζίνη υψηλών οκτανίων με μόλυβδο, 
προσελκύει ως επί το πλείστον καταναλωτές που διαθέτουν οχήματα με κινητήρα για 
βενζίνη υψηλών οκτανίων με μόλυβδο. 
Από 1ης Ιανουαρίου 1993 όλα τα νέα αυτοκίνητα που ταξινομούνται στην Κοινότητα 
επιβάλλεται να είναι εξοπλισμένα με τριοδικούς καταλυτικούς μετατροπείς και να 
χρησιμοποιούν αμόλυβδη βενζίνη. Ως εκ τούτου αναμένεται ότι η πρόσθετη ζήτηση 
αμόλυβδης θα ανέρχεται ετησίως σε περίπου 8 με 10%. 
Η περιεκτικότητα του πετρελαίου σε θείο 
Η Οδηγία του Συμβουλίου 87/219/ΕΟΚ καθορίζει σε 3% τη μέγιστη επιτρεπτή 
περιεκτικότητα σε θείο του πετρελαίου κινητήρων (καυσίμου ντήζελ) και του 
πετρελαίου θέρμανσης ενώ παράλληλα επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίσουν εισέτι 
χαμηλότερη τιμή (0,2%). Οι εν λόγω τιμές ετέθησαν σε ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 
1989. Η βιομηχανία υποχρεώθηκε να επενδύσει σε μονάδες αποθείωσης προκειμένου η 
περιεκτικότητα σε θείο να μειωθεί περαιτέρω συγκριτικά με τις ισχύουσες κατά το 
παρελθόν τιμές (0,5% ή 0,3%). Επί του παρόντος πέντε από τα κράτη μέλη, ήτοι το 
Βέλγιο, η Δανία, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία έχουν θεσπίσει τη 
χαμηλότερη τιμή (0,2%) ενώ τα υπόλοιπα επέλεξαν το 0,3%. 
Η επιλογή της περιεκτικότητας του πετρελαίου σε θείο μεταξύ 0,3 και 0,2% υπήρξε 
το αποτέλεσμα των ανησυχιών που διατυπώθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του '80 για 
την προστασία του περιβάλλοντος. Οι ανησυχίες αυτές ήταν αισθητότερες στο βόρειο 
απότι στο νότιο τμήμα της Κοινότητας, ο ως άνω συμβιβασμός δημιουργεί προβλήματα 
στο εμπόριο μεταξύ εκείνων' των κρατών μελών που έχουν καθιερώσει σε 0,3% την 
μέγιστη επιτρεπτή περιεκτικότητα σε θείο του πετρελαίου και όσων την έχουν 
θεσπίσει σε 0,2%. 
Τον Ιούνιο του 1991 η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση με την οποία καθορίζεται σε 0,2% 
η κοινή μέγιστη επιτρεπτή περιεκτικότητα σε θείο του πετρελαίου θέρμανσης και σε 
0,05% του καυσίμου ντήζελ (πετρελαίου κινητήρων). Το Συμβούλιο κατέληξε σε κοινή 
θέση όσον αφορά την ως άνω πρόταση στις 26 Μαρτίου 1992. 
Οδηγία για της μεγάλης κλίμακας βιομηχανικές μονάδες καύσης 
Η Οδηγία του Συμβουλίου 88/609/ΕΟΚ για τον περιορισμό των ρυπογόνων εκπομπών των 
μεγάλης κλίμακας βιομηχανικών μονάδων καύσης έχει επιπτώσεις στα διυλιστήρια. Ως 
μεγάλης κλίμακας βιομηχανικές μονάδες καύσης ορίζονται εκείνες που διαθέτουν 
δυναμικό υψηλότερο των 50 MZth. Ως εκ τούτου τα διυλιστήρια της Κοινότητας 
εντάσσονται στο σύνολο τους στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω Οδηγίας. Οι 
αντίστοιχοι ρύποι είναι το S02, τα ΝΟχ και διάφορα σωματίδια. Στο πλαίσιο των 
μειώσεων που διαφέρουν ανάλογα με τα κράτη μέλη, οι αρμόδιες εθνικές αρχές 
καλούνται να εκπονήσουν τα ρυθμιστικά προγράμματα που είναι απαραίτητα για την 
πραγμάτωση των στόχων που αφορούν τις ως άνω τρεις κατηγορίες ρύπων. 
Οι συζητήσεις και οι διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο για την έγκριση της Οδηγίας 
διήρκεσαν πολλά χρόνια και κατέληξαν στη θέσπιση διαφορετικών στόχων εκ μέρους 
των κρατών μελών όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών S02 και ΝΟχ. Για 
παράδειγμα όσον αφορά τις εκπομπές Sû2 οι επιδιωκόμενες μειώσεις μεταξύ 1980 
και 2003 ποικίλουν από 70% έως 34%. Δεδομένου ότι πρόκειται για στόχους συνολικής 
μείωσης αρμόδια για την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας είναι τα κράτη μέλη τα 
οποία μπορούν να επιβάλουν δραστικότερη μείωση σε ορισμένους βιομηχανικούς 
κλάδους εν συγκρίσει με άλλους. 
- 13 -
- Τεχνικοί κανόνες και πρότυπα 
Βάσει της οδηγίας του Συμβουλίου 83/189/ΕΟΚ τα κράτη μέλη καλούνται να 
ενημερώνουν την Επιτροπή για όλα τα μέτρα που προτίθενται να λάβουν στον τομέα 
των τεχνικών κανόνων και των προτύπων. Η διαδικασία αυτή δίνει την ευκαιρία στην 
Επιτροπή να πληροφορεί τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κατά πόσον μπορούν να προβούν 
στην άμεση έγκριση των προτεινόμενων μέτρων ή να ζητεί την εφαρμογή περιόδου 
αναστολής διαρκείας 9 μηνών (παρεμποδίζοντας τοιουτοτρόπως την έγκριση των 
μελετώμενων εθνικών μέτρων) προκειμένου να εξασφαλίσει το χρόνο που της είναι 
απαραίτητος για την κατάρτιση σχεδίου αντίστοιχης οδηγίας για ολόκληρη την 
Κοινότητα. Η οδηγία αυτή είναι οριζόντια αλλά αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμη για 
τον τομέα του πετρελαίου γενικά και ειδικότερα για τα προϊόντα της διύλισης. 
ΒΑΤΝΝΕΟ 
Στο πλαίσιο της Οδηγίας του Συμβουλίου 84/360/ΕΟΚ για την πρόληψη ή τη μείωση της 
ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τη βιομηχανία, η Επιτροπή συγκρότησε ομάδες εργασίας 
ειδικών για την εξέταση επί μέρους βιομηχανικών τομέων. Στόχος μιας από τις ως 
άνω ομάδες ειδικών ήταν η εξέταση των βέλτιστων διαθεσίμων τεχνολογιών που δεν 
υπερβαίνουν τα όρια υπερβολικού κόστους (ΒΑΤΝΕΕΟ), για τον κλάδο των 
διυλιστηρίων. 
Οι εργασίες της ολοκληρώθηκαν τον Ιούλιο του 1991 με τη σύνταξη τεχνικής 
ανακοίνωσης προς χρήση των αρχών που είναι αρμόδιες για την έκδοση αδειών στους 
αντίστοιχους βιομηχανικούς κλάδους και της Επιτροπής προκειμένου να αποτελέσει 
πηγή πληροφόρησης για τα μέτρα μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης όσον αφορά τον 
κλάδο της διύλισης. Η εν λόγω τεχνική ανακοίνωση εξετάζει τις βέλτιστες 
διαθέσιμες τεχνολογίες για συγκεκριμένες λειτουργίες (μονάδες ανάκτησης θείου, 
καταλυτική πυρόλυση ρευστοστερεάς κλίνης, μονάδες οπτανθρακοποίησης, ....) καθώς 
και για τα διυλιστήρια στο σύνολο τους. Η βιομηχανία πετρελαίου συμμετείχε ενεργά 
στη διαμόρφωση αυτής της τεχνικής ανακοίνωσης. 
Απώλεις πτητικών οργανικών ουσιών (νΌΟ) λόγω εξαέρωσης 
Κατά την αποθήκευση, της εργασίας διαχείρισης και τη μεταφορά των πετρελαιοειδών 
παρατηρούνται απώλειες πτητικών οργανικών ουσιών (νΌΟ) λόγω εξαέρωσης. Οι ως άνω 
απώλειες είναι ιδιαίτερα σημαντικές στην περίπτωση της βενζίνης. 
Σύφμωνα με τις διατάξεις της Οδηγίας 73/189/ΕΟΚ, ένα κράτος μέλος έχει ήδη 
ειδοποιήσει την Επιτροπή ότι προτίθεται να καθιερώσει στην επικράτεια του μέτρα 
ελέγχου των απωλειών των πτητικών οργανικών λόγω εξαέρωσης. 
Υπολογίζεται ότι οι εκπομπές νοο που οφείλονται σε ανθρώπινες δραστηριότητες 
είναι της τάξης των 10 εκατομμυρίων τόνων ετησίως στην Κοινότητα. Οι απώλειες 
πτητικών οργανικών ουσιών λόγω εξαέρωσης στην περίπτωση της βενζίνης κατά την 
αποθήκευση, την πλήρωση των μέσων μεταφοράς (φορτηγά οχήματα, σιδηροδρομικές 
δεξαμενές, φορτηγίδες και σκάφη) και την πλήρωση των δεξαμενών των πρατηρίων 
τελικής διανομής υπολογίζονται σε περίπου 5% του συνόλου ήγουν σε 0,5 εκατομμύρια 
τόνους ετησίως. Καλείται "στάδιο Ι" η λήψη δέσμης μέτρων για τον έλεγχο των ως 
άνω απωλειών. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προετοιμάζουν σχέδιο οδηγίας για το 
στάδιο Ι. Οι απώλειες κατά την πλήρωση των αυτοκινήτων είναι μικρότερες και 
ανέρχονται περίπου σε 2% του συνόλου ήτοι 0,2 εκατομμύρια τόνους. Ο έλεγχος των 
απωλειών αυτών μπορεί να επιτευχθεί σε επίπεδο πρατηρίου διανομής (και τότε 
αποκαλείται "στάδιο II"), ή με την εγκατάσταση καν ίστρων ενεργού άνθρακα στα 
αυτοκίνητα. 
- 14 -
θα ήταν ιδιαίτερα πρώιμο να επιχειρηθεί ακριβής αποτίμηση του κόστους των εν λόγω 
μέτρων στο πλαίσιο των σημερινών συζητήσεων μεταξύ ειδημόνων. Στη φάση αυτή 
μπορεί εντούτοις να σημειωθεί ότι, λαμβάνοντας υπόψη το βαθμό αυστηρότητας των 
μέτρων ελέγχου που προτίθεται να εντάξει η Επιτροπή στις προτάσεις Οδηγίας της 
προς το Συμβούλιο οι επενδύσεις που θα είναι απαραίτητες για την εφαρμογή των 
μέτρων αυτών κατά το στάδιο Ι θα ανέρχονται περίπου σε 0,9 δισεκατομμύρια δολάρια 
(0,75 δισεκατομμύρια ECU), εφόσον δεν ληφθεί υπόψη το κόστος της μεταβολής του 
συστήματος πλήρωσης από την κορυφή σε σύστημα πλήρωσης από τη βάση, ενώ θα 
ανέλθουν σε 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια (1,4 δισεκατομμύρια ECU) για το στάδιο II. 
Το γαλλικό μνημόνιο 
Το 1990 οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν στο Συμβούλιο και την Επιτροπή μνημόνιο 
σχετικά με τη μείωση των εκπομπών θείου λόγω της παραγωγής και της χρησιμοποίησης 
πετρελαιοειδών. Το μνημόνιο αυτό αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών S02 με την 
λήψη σειράς "ολοκληρωμένων και αδιαχώριστων" μέτρων. Τα μέτρα αυτά καλύπτουν τις 
παλαιές και νέες βιομηχανικές μονάδες καύσης δίχως διυλιστήρια, τα ίδια τα 
διυλιστήρια, την καύση βιομηχανικού μαζούτ, ενδιάμεσων κλασμάτων απόσταξης 
(θαλάσσιο πετρέλαιο, πετρέλαιο κινητήρων (καύσιμο ντήζελ), πετρέλαιο θέρμανσης), 
και τις δεξαμενές ποντοπόρων πλοίων. Υποτίθεται ότι συνεπεία των μέτρων που 
προτείνονται στο γαλλικό μνημόνιο θα επιτευχθεί μείωση των εκπομπών S02 από τις 
αλυσίδες επεξεργασίας του πετρελαίου κατά 0,6 εκατ. τόνους ετησίως το έτος 2.000. 
Αναμένεται ότι οι επιπτώσεις για τη βιομηχανία πετρελαίου θα είναι σημαντικές. 
Επί του παρόντος τα μέτρα και οι επιπτώσεις τους σε τεχνικό και οικονομικό 
επίπεδο μελετώνται από εθνικούς ειδικούς και τη βιομηχανία με τη βοήθεια 
γνωμοδοτικής εταιρείας. Αυτή η ευρεία μελέτη θα πρέπει να ολοκληρωθεί στα μέσα 
του 1992. Τα αποτελέσματα της και η αξιολόγηση εκ μέρους της Επιτροπής των 
περιβαλλοντικών επιπτώσεων και ωφελειών θα αποτελέσουν τη βάση για τη λήψη 
αποφάσεων σχετικά με την υποβολή περαιτέρω προτάσεων. 
Το πρόγραμμα οικο-ελέγχου 
Η Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο κανονισμού σχετικά με την καθιέρωση κοινοτικού 
προγράμαμτος οικο-ελέγχου για όλους τους βιομηχανικούς τομείς. Οι εταιρείες που 
επιθυμούν να λάβουν μέρος στο εν λόγω πρόγραμμα θα πρέπει να θεσπίσουν και να 
υποβληθούν σε ορισμένα μέτρα ελέγχου. 
- 14α -
- Περαιτέρω εργασίες για τα καύσιμα κινητήρων 
Η πρώτη κοινοτική νομοθεσία για τις ρυπογόνες εκπομπές κινητήρων οχημάτων 
(αυτοκινήτων, ημιφοτηγών, βαρέων φορτηγών οχημάτων), θεσπίστηκε το 1990, έκτοτε 
έχουν εκδοθεί πολυάριθμες τροποποιητικές οδηγίες. Κατά τα τελευταία χρόνια η 
διαδικασία επιταχύνθηκε με την επιβολή αυστηρότερων ορίων για τις εκπομπές (CO, 
HC, ΝΟχ, σωματιδίων) και την καθιέρωση συγκεκριμένων ημερομηνιών εφαρμογής. 
Στο πλαίσιο αυτό μελετήθηκε το θέμα της ποιότητας των καυσίμων, της βενζίνης και 
του ντήζελ, προκειμένου να διαπιστωθεί πώς η βελτίωση της ποιότητας τους μπορεί 
να συμβάλει στη μείωση των ρυπογόνων εκπομπών από οχήματα με κινητήρα. 
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προαναφερθείσα πρόταση οδηγίας της Επιτροπής 
η οποία καθορίζει σε 0,05% την περιεκτικότητα του πετρελαίου κινητήρων 
(καυσίμου ντήζελ) (αντί της 0,2 ή της 0,3%) επιτρέποντας τη μείωση των σωματιδίων 
που εκπέμπονται από ένα βαρύ φορτηγό όχημα περίπου κατά 12 με 15%. 
- 15 -
Η Επιτροπή πρόσφατα κάλεσε τους δύο ευρωπαϊκούς συνδέσμους EUROPIA και ACEA 
(Ενωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Κινητήρων) να αρχίσουν τις εργασίες τους για το ως 
άνω θέμα παράλληλα με την Επιτροπή δίχως περαιτέρω καθυστέρηση. Για συγκεκριμένα 
όρια ρυπογών εκπομπών κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν οι βέλτιστες λύσεις όσον 
αφορά την σχέση κόστους ωφέλειας, εξετάζοντας για παράδειγμα ποιες τροποποιήσεις 
των καυσίμων και/ή των κινητήρων θα ελαχιστοποιούσαν το κόστος για τον καταναλωτή 
ιδιαίτερα και την οικονομία ειδικότερα. Η εργασία αυτή αναμένεται να ολοκληρωθεί 
περί τα μέσα του 1992. 
Σε αυτό το πλαίσιο θα εξεταστούν παράλληλα και οι κανονιστικές διατάξεις που 
εγκρίθηκαν στις ΗΠΑ βάσει του νόμου περί καθαρής ατμόσφαιρας προκειμένου να 
διαπιστωθεί κατά πόσον η ως άνω πράξη μπορεί να χρησιμεύσει ως πρότυπο και με 
ποία μορφή στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας. Σύντομη περιγραφή του νόμου 
περί καθαρής ατμόσφαιρας που εξεδόθη το 1990 παρατίθεται στο παράρτημα ΔΙ. 
- C02 
Μετά την απόφαση του Συμβουλίου (κατά τη συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας και 
Περιβάλλοντος στις 29 Οκτωβρίου 1990) να σταθεροποιηθούν στο επίπεδο του 1990, οι 
εκπομπές C02 στην Κοινότητα κατά το έτος 2000 η Επιτροπή άρχισε να εξετάζει 
ενδελεχώς τα μέτρα που θεωρεί απαραίτητα προκειμένου να επιτευχθεί ο ως άνω 
στόχος. Ένα πρώτο έγγραφο υποβλήθηκε με τη μορφή ανακοίνωσης προς το Συμβούλιο 
[SEC (91) 1744 τελικό της 15ης Οκτωβρίου 1991], στο έγγραφο αυτό προτείνεται η 
λήψη σειράς μέτρων μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται η αύξηση της 
εξοικονόμησης ενέργειας και οι βελτιώσεις της ενεργειακής αποτελεσματικότητας, 
που συμπληρώνονται με τη θέσπιση φόρου βάσει της περιεκτικότητας σε άνθρακα 
(απολιθωμένα καύσιμα) και ενέργεια, καθώς και με τη θέσπιση συμπληρωματικών 
εθνικών μέτρων. Σε περίπτωση επιβολής του ο εν λόγω φόρος θα ανέρχεται σε 10$ το 
βαρέλι (για το οποίο το ενεργειακό τμήμα δεν θα υπερβαίνει το 50%). Κατά το 
έγγραφο θα πρέπει να καθιερωθεί από 1ης Ιανουαρίου 1993 ανερχόμενος σε 3$ το 
βαρέλι και να αυξάνεται κατά 1$ στο βαρέλι κάθε χρόνο έως το 2.000. 
Το Συμβούλιο Ενέργειας/Περιβάλοντος που πραγματοποιήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 1991 
και το Συμβούλιο Ecofin που πραγματοποιήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1991 εξέτασε την 
ανακοίνωση της Επιτροπής και την κάλεσε αφενός να εξακολουθήσει τις 
προπαρασκευαστικές της εργασίες για την κατάρτιση κοινοτικής στρατηγικής 
προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στο Συμβούλιο να λάβει αποφάσεις έως το Μάιο 
του 1992 και αφετέρου να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις. 
Η επιτροπή της βιομηχανίας πετρελαίου για το περιβάλλον, την υγεία και την 
ασφάλεια (CONCAWE) σε συνεργασία με ορισμένες εταιρείες πετρελαίων υπολόγισε την 
κλίμακα των επενδύσεων που θα πρέπει να πραγματοποιηθούν στον τομέα της διύλισης 
προκειμένου να ικανοποιηθούν οι κοινοτικές απαιτήσεις για το περιβάλλον. 
Λεπτομέρειες αναφέρονται στον πίνακα 3. 
Πρωτοβουλίες της βιομηχανίας πετρελαίου 
Πέραν των μέτρων που έλαβε ή πρότεινε η Κοινότητα η βιομηχανία πετρελαίου ανέλαβε 
εθελούσια ορισμένες πρωτοβουλίες προκειμένου να συμβάλει στην κοινοτική πολιτική 
για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω της έγκρισης ενός γενικού κώδικα 
διαγωγής και της χρηματοδότησης μίας μελέτης με θέμα τις πετρελαιοκηλίδες στη 
Μεσόγειο. 
- 16 -
Πίνακας 3(α) 
Υπολογισμός επενδύσεων για τα πρώτα μέτρα υπέρ της προστασίας 
του περιβάλλοντος 
Μέτρα Επενδύσεις σε 
δισεκατ. ECU 
Μείωση της περιεκτικότητας σε θείο του πετρελαίου θέρμανσης (0,1%) 5 
και του πετρελαίου κινητήρων (καύσιμο ντήζελ) (0,05%) 
Μείωση των εκπομπών υδρογονανθράκων (πτητικών οργανικών ουσιών) 
στο πλαίσιο του σταδίου Ι * 
Μείωση της περιεκτικότητας του θείου στο καύσιμο 
πετρέλαιο και τις δεξαμενές ποντοπόρων πλοίων 
(πρόταση του γαλλικού μνημονίου; —-
Σύνολο 0.74 - 0.75 
9-10 
14.74 - 17.75 
Πηγή: Concawe, εταιρείες πετρελαίου, σύμβουλος 
ι Ϊ <:· .··.·· 
•Εξαιρουμένου του κόστους για τη μεταβολή του συστήματος πληρώσεων από την κορυφή 
σε σύστημα πλήρωσης από τη βάση. 
Πίνακας 3(β) 
Ενδεχόμενα μέτρα αναφερθέντα από εθνικούς και/ή ευρωπαϊκούς 
φορείς 
- Υπολογισμοί επενδύσεων εκ μέρους της βιομηχανίας * 
Μέτρα 
Μείωση των εκπομπών υδρογονανθράκων (πτητικών οργανικών ενώσεων) 
Στάδιο Ι Ι 
| 
Μείωση της περιεκτικότητας του καυσίμου ντήζελ σε αρωματικές 
ενώσεις (10%) και 0είου (0,02%) 
Αύξηση του δείκτη κετάνης (52) στο καύσιμο ντήζελ 
Μείωση του τελικού σημείου απόσταξης του καυσίμου ντήζελ 
(340* C μέγιστο σε 95%) 
Μείωση της περιεκτικότητας της βενζίνης σε θείο (0,05%) 
Μείωση της πτητικότητας της βενζίνης κατά 1 psi 
Μείωση της περιεκτικότητας της βενζίνης οε βενζόλιο (1%) 
Σύνολο Επενδύσεις σε 
δισεκατ. ECU 
1.36 - 1.45 
26 
2-5 
2.5 
2.5 
0.3 
1.7 
36.4 - 39.5 
•Υπολογισμοί που υποβλήθηκαν στις υπηρεσίες της Επιτροπής από επιλεγμένες 
βιομηχανίες πετρελαίων. 
- 17 -
1. Κώδικας διαγωγής 
Στην ανακοίνωση της προς το Συμβούλιο Ενέγειας και Περιβάλλοντος η Επιτροπή 
εξέφρασε την άποψη ότι οι επιμέρους ενεργειακοί τομείς πετρελαίου, φυσικού 
αερίου, άνθρακα και παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας επιβάλλεται να καθορίσουν 
δεσμευτικούς για τις εταιρείες μέλη κώδικες διαγωγής στα πλαίσια της προσπάθειας 
για την προστασία του περιβάλλοντος. Στον τομέα του πετρελαίου η EUROPIA και το 
Ε&Ρ Forum ενέκριναν κώδικες διαγωγής που αντανακλούν τις ανησυχίες της 
βιομηχανίας για την προστασία του περιβάλλοντος. 
Οι αρχές που εκφράζονται στους εν λόγω κώδικες διαγωγής τονίζουν τη σημαντική 
μεταβολή που έχει επέλθει στον τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων του 
περιβάλλοντος εκ μέρους των εταιρειών πετρελαίου. Οι εν λόγω αρχές συνιστούν 
ανάληψη δεσμεύσεων των οποίων η τήρηση μπορεί να διαπιστωθεί από τον εξωτερικό 
κόσμο. Η Επιτροπή εκτιμά δεόντως αυτή την αντίδραση της βιομηχανίας πετρελαίου. 
2. Πετρελαιοκηλίδες 
Η ρύπανση από πετρέλαιο είναι ένα από τα θέματα στα οποία δίνεται προτεραιότητα· 
μολονότι έχουν ληφθεί πρακτικά μέτρα προκειμένου να μειωθούν οι κίνδυνοι 
σύγκρουσης μεταξύ τάνκερ ή το ενδεχόμενο να εξωκοίλουν πλοία της κατηγορίας αυτής 
κατά τα τελευταία έτη παρατηρήθηκε σειρά σοβαρών ατυχημάτων αυτού του είδους με 
αποτέλεσμα να καταλήξουν στη θάλασσα μεγάλες ποσότητες πετρελαίου. Ενώ έχει ήδη 
καθιερωθεί προγραμματισμός για ενδεχόμενο του είδους αυτού στις επιμέρους 
περιοχές του Ατλαντικού και της Βόρειας θάλασσας πρέπει να σημειωθεί ότι η 
αντιμετώπιση πετρελαιοκηλίδων στη Μεσόγειο και των σοβαρών τους επιπτώσεων στους 
υδρόβιους θαλάσσιους οργανισμούς, τους πληθυσμούς και τις οικονομίες των 
γειτονικών χωρών αποτελεί σημαντικό πρόβλημα στο οποίο πρέπει να δοθεί ανάλογη 
σημασία. Η EUROPIA αναγνώρισε ότι είναι απαραίτητο να αναθεωρηθούν οι υφιστάμενοι 
μηχανισμοί ετοιμότητας και απόκρισης για την αντιμετώπιση πετρελαιοκηλίδων κατά 
τρόπο που να διαρθρωθεί λογικά ο προγραμματισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ κυβερνήσεων 
και βιομηχανίας. Η EUROPIA στα τέλη του 1990 ζήτησε από την ομάδα εργασίας για 
τις πετρελαιοκηλίδες της διεθνούς ένωσης βιομηχανιών πετρελαίου για την προστασία 
του περιβάλλοντος (IPIECA) να καθιερώσει ομάδα κρούσης που να αναλάβει σε σχέση 
με τη Μεσόγειο: 
την προετοιμασία αρχείου καταχώρησης της σημερινής και της προβλεπόμενης 
μελλοντικής κίνησης αργού πετρελαίου και πετρελαιοειδών. 
Την προετοιμασία καταλόγου υφισταμένων δυνατοτήτων εξοπλισμού και συναφών 
προγραμμάτων· 
την προετοιμασία σύνοψης των αντιστοίχων πολιτικών των εθνικών 
κυβερνήσεων και των συναφών υπηρεσιών στην οποία να αναφέρεται ο ρόλος 
που προβλέπεται για την κυβέρνηση, τη βιομηχανία και τους υπολοίπους, 
στην περίπτωση ρύπανσης του περιβάλλοντος από πετρέλαιο· 
να καθορίσει τους αρμοδίους και τον ρόλο τους σχετικά με τον 
προγραμματισμό μελλοντικών δραστηριοτήτων (προκειμένου να αποφευχθεί το 
ενδεχόμενο αλληλεπικάλυψης αρμοδιοτήτων) 
τον προσδιορισμό αξιόπιστων σεναρίων· 
την αξιολόγηση των υφιστάμενων μηχανισμών ετοιμότητας και αντιμετώπισης· 
την ανάπτυξη συστάσεων για τη βελτίωση των εναλλακτικών λύσεων 
αποδίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στο τεχνικό περιεχόμενο τους· 
την προετοιμασία αναλυτικής έκθεσης και καταλλήλου εγγράφου το οποίο να 
εξετασθεί εν συνεχεία από τα ανώτατα διεθνικά κλιμάκια των βιομηχανιών. 
- 17α -
Η αξιολόγηση των υφισταμένων μηχανισμών δυνατοτήτων της βιομηχανίας και των 
κυβερνήσεων στην περιοχή της Μεσογείου θαλάσσης έχει ήδη ολοκληρωθεί. Κατά την 
περίοδο αυτή ολοκληρώνονται τα συμπεράσματα και οι συστάσεις οι οποίες θα 
εξετασθούν εν συνεχεία από ανώτερα διευθυντικά στελέχη των βιομηχανιών πετρελαίου 
και θα είναι διαθέσιμα κατά το 1992. 
- 18 -
Β.3 ΕΗΕΛΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 
Αυτό το τμήμα του εγγράφου ασχολείται με τις εξελίξεις στην κοινοτική αγορά αργού 
πετρελαίου και πετρελαιοειδών. Η αγορά του αργού πετρελαίου μπορεί πλέον να 
θεωρηθεί διεθνής δεδομένου ότι οι τιμές διαμορφώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο 
σύμφωνα με τις διεθνείς τάσεις προσφοράς και ζήτησης. Κατά συνέπεια οι τιμές στην 
Κοινότητα ακολουθούν τις αντίστοιχες της διεθνούς αγοράς. Αντίθετα η αγορά των 
πετρελαιοειδών μπορεί να θεωρηθεί περισσότερο κατακερματισμένη. Οι προδιαγραφές 
των προϊόντων ποικίλλουν ανά την υφήλιο, οι μεταφορές είναι σχετικά ακριβές 
(δεδομένου ότι απαιτούνται "καθαρά" σκάφη) και δεν υφίστανται αναγνωρισμένες 
"παγκόσμιες" τιμές αγοράς που να χρησιμεύουν ως σημείο σύγκρισης. 
Εν συνεχεία περιγράφονται οι αναμενόμενες τάσεις ζήτησης πρωτογενούς ενέργειας 
και ιδιαιτέρως πετρελαίου στην Κοινότητα καθώς και οι τάσεις για τα 
πετρελαιοειδή. Ακολουθούν ορισμένες παρατηρήσεις που αφορούν τον εφοδιασμό της 
Κοινότητας σε πετρέλαιο και το εμπόριο των πετρελαιοειδών. 
Δεδομένης της ιδιαίτερης σημασίας της για την κοινοτική αγορά χωριστό μέρος του 
παρόντος εγγράφου αφιερώνεται στην ενσωμάτωση της τέως Ανατολικής Γερμανίας στην 
Κοινότητα σε ό,τι αφορά την αγορά πετρελαίου και τον κλάδο των διυλιστηρίων. 
Ενέργεια και πετρέλαιο: προοπτικές έως το 2000 
Οι προοπτικές που περιγράφονται στο παρόν τμήμα βασίζονται στις εργασίες των 
υπηρεσιών της Επιτροπής (βλ. ειδική έκδοση για την ενέργεια στην Ευρώπη με τον 
τίτλο "ενέργεια για έναν νέο αιώνα: η ευρωπαϊκή προοπτική" που εξεδόθη τον Ιούλιο 
του 1990) κατόπιν της ενημέρωσης τους με την ενσωμάτωση των πλέον πρόσφατων 
δεδομένων και αφού ελήφθησαν υπόψη οι θέσεις των κυριοτέρων εταιρειών πετρελαίου 
και των κρατών μελών της Κοινότητας. Μια γενικότερη μελέτη για την κατάσταση και 
τις προοπτικές της ενέργειας στην Κοινότητα προετοιμάζεται και αναμένεται να 
φθάσει στο τελικό στάδιο της κατά το 1992. 
Κατά τη θεώρηση των πρακτικών στο πλαίσιο του παρόντος εγγράφου θεωρείται ότι το 
κοινοτικό ΑΕΠ θα εξακολουθήσει να εμφανίζει μέση ετήσια αύξηση 2 έως 3% και ότι η 
παγκόσμια τιμή του πετρελαίου θα εξακολουθήσει να κυμαίνεται γύρω στα 21 δολάρια 
το βαρέλι (σε δολάρια το 1990) (βλ. πίνακας 4). 
Δεν ελήφθησαν υπόψη οι επιπτώσεις ενδεχόμενης καθιέρωσης ενός φόρου για το 
διοξείδιο του άνθρακος και την ενέργεια, που εξετάζεται ενδελεχώς και θα 
αποτελέσει το αντικείμενο έκδοσης ξεχωριστής έκθεσης, ή οι επιπτώσεις της 
εφαρμογής οιουδήποτε βαρυσήμαντου προγράμματος για την εξοικονόμηση ή τη 
διατήρηση της ενέργειας. Πράγματι οι προγνώσεις μπορούν να θεωρηθούν παρεκτάσεις 
"υπό κανονικές συνθήκες" και ως εκ τούτου τείνουν να αντανακλούν περισσότερο το 
ανώτερο τμήμα του φάσματος κατανάλωσης ενέργειας. 
Η κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας στην Κοινότητα, εξαιρούμενης της τέως ΛΔΓ, 
αναμένεται ότι θα εξακολουθήσει να εμφανίζει μέση ετήσια αύξηση ολίγον μεγαλύτερη 
του 1% φθάνοντας από 1.150 εκατ. t.ο.Θ τύποι ισοδυνάμου πετρελαίου το 1990 σε 
1.270 εκατ. t.o.e το 2000. Αναμένεται ότι η κατανάλωση του φυσικού αερίου θα 
αυξηθεί ταχύτερα από την κατανάλωση των υπολοίπων πηγών ενέργειας φθάνοντας 
πιθανώς τα 2 με 2,5% ετησίως. Η αύξηση της χρήσης των στερεών καυσίμων, της 
πυρηνικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αναμένεται να είναι 
περιορισμένη, (βλ. Παράρτημα Αϊ). 
- 19 - rwirnÈÊmamm 
Πίνακας A 
EUR-12 : ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ. ΕΞΕΛΙΞΗ TflN ΜΕΣΏΝ ΤΙΜΏΝ ΚΑΙ 
ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΑΠΟ TO 1985-199Τ ( ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ 
1985 J 986 1987 1988 1989 1990 1991 C) 
ΙΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ 
Αύξηση του 
ΑΕΠ (7.) 
Συντελεστής 
πληρωρισμού ._. 
(βάσει των τάσεων 
οτις τιμές κατα-
νάλωαης 
ECU/USS 
συναλλαγματική 
ισοτιμία 
Μέση τιμή CIF 
του εισαγόμενου 
αργού πετρελαίουΙ: 
σε $ ΗΠΑ το (3ο: 
ρέλι 
σε ECU το 
βαρέλι 2.5 
6.0 2,8 
3.5 2.8 
3.2 3.9 
3.6 3.2 
5.2 2.8 
5,6 
0,763 0,983 1.154 1.182 1 .102 1.273 
27,5 
36,1 14,5 
14,8 17.9 
15.5 14,8 
12.5 17,7 
16.0 22,9 
18.0 1.3 
4.9 
1,239 
19.5 
15.7 
Ακαθόριστη κατα­
νάλωση πετρελαίομ 
(σε εκατ. TOE) 
489 504 506 518 5?? 530 557 
(*) Σ·φττερ ι λαμβανόμενης της τέως ΛΔΓ αϊτό το 1991. εκτός της αύξησης του ΑΕΠ κα. του 
συντελεστή πληθωρισμού 
Πηγές r EUR0STAT- ΓΔ II και ΓΔ XVII - 82 
Σχήμα 1 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ 12 ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ 
εκατ. τόνοι 
600 -
500 
400 -
300 -
200 -
100 -! 
0 -
ΒΕΝΖΙΝΗ 
ΝΤΗΖΕΛ 
ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ 
ΜΑΖΟΥΤ 
ΑΛΛΑ 24% 
ο 
ΑΛΛΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΗ HÉ ΜΑΖΟΥΤ 
ΝΤΗΖΕΛ · ~2 ΒΕΝΖΙΝΗ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ 
ΠΗΓΕΣ : EUROSTAT/ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ * ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΤΕΩΣ ΛΔΓ 
, ν/**.* /*"t*»W. '*+&£ 
- 21 -
Το πετρέλαιο, που καλύπτει περίπου 45% της κοινοτικής ζήτησης πρωτογενούς 
ενέργειας, αναμένεται ότι θα εξακολουθήσει να αυξάνει σε απόλυτες τιμές κατά 0,5 
έως 1% ετησίως ενώ θα μειώνεται περιθωριακά υπό σχετικούς όρους. 
Αστάθμιτο παράγοντα όσον αφορά τις ως άνω προβλέψεις αποτελεί η κλίμακα του 
ανταγωνισμού μεταξύ φυσικού αερίου, στερεών καυσίμων και πετρελαίου (ιδιαιτέρως 
μαζούτ). Οι ειδικοί που ασχολούνται με το φυσικό αέριο θεωρούν ότι επιβάλλεται 
μεγάλη επιφυλακτικότητα όσον αφορά τις δυνατότητες ανάπτυξης του δεδομένου ότι 
πολλά από τα προγράμματα κατασκευής ή μετατροπής σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας για φυσικό αέριο εξακολουθούν να βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού. 
Επίσης τόσο οι τιμές όσο και οι κοινωνικής και περιβαλλοντικής φύσης περιορισμοί 
σχετικά με την συνέχιση των εισαγωγών και της χρήσης ολοένα και μεγαλυτέρων 
ποσοτήτων στερεών καυσίμων ενδέχεται να περιορίσει τη συμμετοχή τους στη ζήτηση 
πρωτογενούς ενέργειας. 
Η ανάπτυξη του ΟΚΙΜΙΠιδΙΟΝ στη Βενεζουέλα (μίγμα ασφάλτου/νερού με παρεμφερή 
χαρακτηριστικά προς το βαρύ μαζούτ όσον αφορά τη μεταφορά και την καύση σε 
σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας) ενδέχεται κατά το μέλλον να οδηγήσει 
στην εμφάνιση ενός σημαντικού ανταγωνιστή των παραδοσιακών απολιθωμένων καυσίμων. 
Οι υπολογισμοί όσον αφορά τα επίσημα αποθέματα με τη χρήση σύγχρονης τεχνολογίας 
είναι τεράστιοι (1200 δισεκατ. βαρέλια). Επί του παρόντος αξιολογούνται τα 
καλύτερα μέσα για τον περιορισμό εκπομπών επιβλαβών αερίων προκειμένου να 
καταστεί το ΟΚΙΜ17&8ΙΟΝ αποδεκτό από περιβαλλοντική άποψη κατά την καύση του σε 
σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής ή την εξαέρωση του. Έχουν ήδη συναφθεί αρχικές 
συμβάσεις με χώρες εισαγωγής μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται κράτη μέλη της 
Κοινότητας. 
Κατόπιν των διαβουλεύσεων με τις εταιρείες πετρελαίου γίνεται γενικά αποδεκτό ότι 
η ζήτηση πετρελαιοειδών στην αγορά της Κοινότητας θα ενισχυθεί στο ελαφρύτερο 
τμήμα του βαρελιού και θα εξακολουθήσει να περιορίζεται στο βαρύτερο, (βλ. σχήμα 
1). 
Η ζήτηση ιδιαιτέρως για καύσιμα κινητήρων οχημάτων (βενζίνη και ντήζελ) 
αναμένεται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται έντονα σε όλα τα κράτη μέλη εξαιρουμένης 
της Δανίας και της Δυτικής Γερμανίας στις οποίες αφενός προβλέπεται εξίσωση του 
αριθμού ιδιωτικών οχημάτων και του αριθμού των διανυόμενων χιλιομέτρων και 
αφετέρου αναμένεται βελτίωση της αποδοτικότητας των καυσίμων για οχήματα. Είναι 
πολύ πιθανό να υπάρξει ιδιαίτερη ζήτηση στην Ανατολική Γερμανία και την Ισπανία. 
Μεταξύ της βενζίνης και του ντήζελ πολλοί θεωρούν ότι θα αυξηθεί ταχύτερα η 
ζήτηση ντήζελ δεδομένου ότι αναμένεται να συνεχισθεί η αύξηση του ποσοστού 
οχημάτων ντήζελ επί του συνόλου των κινούμενων οχημάτων συνεπεία εν μέρει της 
κλιμάκωσης των οδικών μεταφορών και εν μέρει της αναζήτησης αποδοτικότερων 
οχημάτων σε ό,τι αφορά τα καύσιμα. 
Η κατανάλωση μαζούτ και πετρελαίου κινητήρων (εκτός του τομέα μεταφορών) 
αναμένεται να περιοριστεί. Ο βαθμός περιορισμού της κατανάλωσης τους εξαρτάται εν 
πολλοίς από την ανταγωνιστικότητα του φυσικού αερίου και σε μικρότερο βαθμό από 
την ανταγωνιστικότητα των υπολοίπων καυσίμων και τα προβλήματα απομάκρυνσης του 
θείου από το μαζούτ με στόχο τη χρησιμοποίηση του στους σταθμούς 
ηλεκτροπαραγωγής. 
'Οσον αφορά τα υπόλοιπα τμήματα του βαρελιού αναμένεται αύξηση της ζήτησης για 
κηροζίνη κινητήρων αεριώθησης, υγραέριο και ναύθα. 
Εφοδιασμός σε αργό πετρέλαιο 
Μετά τα μέσα της δεκαετίας του '80 αυξήθηκε η ζήτηση αργού πετρελαίου στην 
Κοινότητα. Παράλληλα με τον περιορισμό της εγχώριας παραγωγής μεταξύ 1986 και 
1989 από 149 εκατ. τόνους σε 112 εκατ. τόνους αυξήθηκαν στην Κοινότητα 
κατ'απόλυτο τιμή οι ποσότητες και τα ποσοστά του εισαγόμενου αργού πετρελαίου. Το 
1990, και αφού εμφάνισαν μείωση κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του '80 οι 
εισαγωγές επέστρεψαν στα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας (380 εκατ. τόνοι) 
αντιπροσωπεύοντας το 80% της συνολικής ζήτησης αργού πετρελαίου (βλ. Παράρτημα 
Β1) . 
A .,.».,r, ,#»^*^<α·ν**;* > -ν "*>«·• v*:».«*'*'.*!w » 
- 22 -
Σχήμα 2 
ΕΟΚ - 12 ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ 
ΑΝΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ) 
| ΑΣΤΑ 
| ΑΦΡΙΚΗ 
; ΕΥΡΩΠΗ 
ί ΑΜΕΡΙΚΗ 
ΑΕΡΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΑΦΡΙΚΗ 
Li ΑΣΙΑ 
ΕΟΚ - 12 ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓϋΤΛΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ 
ΑΝΑ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ * 
;ΑΚΕ 
Σα.χωάών 47 
ΟΠΕΚ Ι 74 
* ΜΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΑ. ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΤΩΝ ΕΠ] 
ΜΙΑ ΟΜΑΔΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ 
•BAKE w\v\v\vi Σ.Σ. 1989 
8 
18 
46 
57 . ml 
m 
W,.\ 
1990 
10 
17 
44 
ΠΗΓΉ: EUROSTAT χωρών 
του Κόλπου »ΥΣ ΧΟΡΩΝ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΕ ΠΕΡΙΣΤΟΤΕΡ^ ΑΠΟ 
0/0(01 ΜΙ ΟΠΕΚ 
- 23 -
Το Ηνωμένο Βασίλειο συμβάλλει σε ποσοστό μεγαλύτερο του 80% στην κοινοτική 
παραγωγή, 98% προέρχεται από θαλάσσιες γεωτρήσεις. Το ατύχημα στην πλατφόρμα 
Piper Alpha στις 6 Ιουλίου 1988 που εξετάσθηκε λεπτομερειακά από τον Λόρδο Cullen 
οδήγησε στη θέσπιση αυστηρότερων κανονισμών ασφαλείας. Οι επιπτώσεις της 
μεγαλύτερης συντήρησης (για λόγους λειτουργίας και ασφάλειας) σε συνδυασμό με τη 
μείωση της παραγωγής από τα πιο ανώριμα πεδία οδήγησε στη μείωση της συνολικής 
παραγωγής κατά την περίοδο 1989/90 σε σύγκριση με το 1988. Κατά το 1990 επετεύχθη 
νέα μέγιστη επίδοση όσον αφορά τις εξερευνητικές δραστηριότητες στη Βόρειο 
θάλασσα και μολονότι πολλά από τα μεγάλα πεδία έχουν ήδη υπερβεί τη μέγιστη 
παραγωγή αναμένεται ότι ο συνδυασμός της χρήσης νέας τεχνολογίας με στόχο τη 
μείωση του κόστους και τη βελτίωση της ανάκτησης (όπως η χρησιμοποίηση σεισμών 
γεωτρήσεων τριών διαστάσεων, οριζοντίων γεωτρήσεων και γεωτρήσεων βαθέων υδάτων, 
η βελτίωση του ανισωτικού μηχανισμού κλπ.) καθώς και νέες ανακαλύψεις ενδέχεται 
να οδηγήσουν στην αύξηση της παραγωγής πετρελαίου στις αρχές της επόμενης 
δεκαετίας (βλ. Παράρτημα Δ3). 
Η προέλευση των εισαγωγών μεταβλήθηκε ριζικά κατά τη δεκαετία του '70 και στις 
αρχές της δεκαετίας του '80 εξαιτίας του περιορισμού της ζήτησης συνεπεία των 
υψηλών τιμών και της έναρξης της παραγωγής του Ηνωμένου Βασιλείου. Η νέα 
συμμετοχή των χωρών του ΟΠΕΚ στην αγορά των κοινοτικών εισαγωγών περιορίστηκε από 
94% το 1974 σε 44% το 1985 ενώ η συνδυασμένη συμβολή Σαουδικής Αραβίας και Ιράν 
περιορίστηκε από το ήμισυ περίπου στο δέκατο. Έκτοτε και κατόπιν του περιορισμού 
των τιμών και της μείωσης της συναλλαγματικής ισοτιμίας του δολαρίου η ζήτηση 
αργού πετρελαίου αυξήθηκε εκ νέου με αποτέλεσμα να κλιμακωθούν οι εισαγωγές μετά 
το 1986. Το 1989 και το 1990 οι αιτήσεις εισαγωγής από τις χώρες του ΟΠΕΚ έφθασαν 
τα 230 εκατ. τόνους (περίπου 50% του κοινοτικού εφοδιασμού ή 64% των εισαγωγών 
από τρίτες χώρες). Η διάρθρωση του εφοδιασμού της Κοινότητας έχει μεταβληθεί έτσι 
ώστε εξαρτάται λιγότερο από έναν προμηθευτή ενώ ουδεμία χώρα συμβάλλει σε ποσοστό 
υψηλότερο του 10% στο σύνολο του εφοδιασμού, (βλ. παράρτημα Βΐ και σχήμα 2). 
Η ποιότητα του εισαγόμενου αργού πετρελαίου δεν έχει μεταβληθεί σημαντικά. Τόσο 
το ειδικό βάρος API όσο και η περιεκτικότητα σε θείο κυμαίνονται σε επίπεδα 
αντίστοιχα με εκείνα προ πενταετίας. Δεν επαληθεύτηκαν οι φόβοι περί εξάντλησης 
των παγκοσμίων αποθεμάτων ελαφρού αργού πετρελαίου χαμηλής περιεκτικότητας σε 
θείο ούτε η υπόθεση ότι συνεπεία τούτου ο κλάδος διύλισης θα κληθεί να 
επεξεργασθεί υψηλού ιζώδους αργό πετρέλαιο με ολοένα μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε 
θείο. 'Οσο αυξάνονται οι διαφορές τιμών μεταξύ επι μέρους ποιοτήτων τόσο 
περισσότερο η αγορά πιέζει για κλιμάκωση της παραγωγής ελαφρού αργού πετρελαίου 
χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο και, στον τομέα των διυλιστηρίων, την επιβολή 
των απαραιτήτων προσαρμογών προκειμένου να καταστεί δυνατή η εκμετάλλευση των 
χαμηλότερων τιμών ή, εφόσον αναμένεται ότι η διαφορά τιμών θα εξακολουθήσει να 
είναι μεγάλη, την πραγματοποίηση επενδύσεων σε κατάλληλη τεχνολογία ούτως ώστε να 
μεγιστοποιηθεί η ενδιάμεση παραγωγικότητα των βαρύτερων ειδών αργού πετρελαίου 
(βλ. Παράρτημα Α9 και Α10). 
Μολονότι δεν υφίσταται επί του παρόντος αντίστοιχη άποψη καθολικής αποδοχής, από 
τις διαθέσιμες αποδείξεις προκύπτει ότι κατά τα επόμενα 5 και ενδεχομένως 10 
χρόνια η ζήτηση θα αντιμετωπίζεται με την προσφορά καταλλήλων ελαφρών αργών 
πετρελαίων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο. Ιδιαίτερα αφής στιγμής η παραγωγή του 
Ηνωμένου Βασιλείου προσεγγίζει τα μέγιστα επίπεδα της μετά από την ανάπαυλα λόγω 
των εργασιών συντήρησης και ασφάλειας και δεδομένου ότι αρχίζει η εκμετάλλευση 
των ανακαλυφθέντων κοιτασμάτων στο νορβηγικό τμήμα της Βορείας θάλασσας και στη 
Σαουδική Αραβία φαίνεται ελάχιστοι λόγοι να συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι θα 
επέλθει σημαντική μεταβολή στην κατάσταση που επικρατεί στην Κοινότητα όσον αφορά 
το αργό πετρέλαιο. 
Εμπόριο πετρελαιοειδών 
Η Κοινότητα άσκησε ανοικτή πολιτική στον τομέα των εισαγωγών πετρελαιοειδών από 
τρίτες χώρες. 
Το αργό πετρέλαιο, οι πρώτες ύλες προς περαιτέρω διύλιση και πετροχημική 
επεξεργασία καθώς και το πετρέλαιο κινητήρων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο 
(μικρότερης του 0,2%) από 1ης Ιανουαρίου 1991 εισέρχονται στην Κοινότητα 
αδασμολόγητα. Εντούτοις τα τελικά προϊόντα κατανάλωσης εντός της ΕΟΚ εξακολουθούν 
να επιβαρύνονται με δασμούς (3,5% για το πετρέλαιο κίνητήρων με περιεκτικότητα σε 
θείο υψηλότερη του 0,2% και το βιομηχανικό μαζούτ ενώ ανέρχεται σε 6% για τα 
ελαφρύτερα προϊόντα). 
-24-
Εντούτοις εισάγονται αδασμολόγητα στην Κοινότητα τα προϊόντα που προέρχονται από 
χώρες για τις οποίες ισχύουν προτιμησιακές ρυθμίσεις (ΕΖΕΣ, μεσογειακές χώρες και 
χώρες ΑΚΕ). Βάσει του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων προβλέπεται επίσης η 
αδασμολόγητη εισαγωγή προϊόντων εκάστης των τριών κατηγοριών (ελαφρύ, μέσο και 
βαρύ καύσιμο πετρέλαιο) εφόσον δεν υπερβαίνονται οι αντίστοιχες μέγιστες 
επιτρεπτές ποσότητες που καθορίζονται ετησίως για εκάστη των χωρών εξαγωγής. Το 
καθεστώς του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων ισχύει μεταξύ άλλων και για τις 
σημαντικότερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες όπως είναι η Βενεζουέλα, η Σαουδική 
Αραβία, το Κουβέιτ και η Λιβύη ενώ πρόσφατα διευρύνθηκε προκειμένου να καλυφθούν 
και ορισμένες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης (όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία, η 
Τσεχοσλοβακία, η Ρουμανία και, το 1991 οι Βαλτικές Χώρες). Σε περίπτωση 
προσέγγισης ή υπέρβασης του ανώτατου ορίου η Επιτροπή, με πρωτοβουλία της ή 
κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους, έχει τη δυνατότητα να επιβάλει εκ νέου δασμούς. 
Στην πραγματικότητα όμως μολονότι κατ'επανάληψη διαπιστώθηκαν υπερβάσεις μετά την 
καθιέρωση αυτών των ορίων το 1979 μέχρι σήμερα δεν έχουν επανεισαχθεί δασμοί σε 
καμία περίπτωση. 
Προκειμένου να αντιμετωπισθεί ο κίνδυνος της αποσταθεροποίσης της εγχώριας αγοράς 
διύλισης λόγω της αύξησης των εισαγωγών η Κοινότητα παράλληλα με άλλες χώρες του 
ΔΟΕ/ΟΟΣΑ, τον Ιούλιο του 1985 εξέτασε προσεκτικότερα απ' ότι στο παρελθόν την 
προέλευση και την κλίμακα των εισαγωγών. Αποδείχθηκαν αβάσιμοι οι φόβοι περί 
εισαγωγών μεγάλων ποσοτήτων από τη Μέση Ανατολή ιδιαίτερα. Όντως διαπιστώθηκε 
ότι ως επί το πλείστον το δυναμικό της Μέσης Ανατολής διοχετεύεται στην Ιαπωνία, 
(η οποία προσφάτως καθιέρωσε ένα πιο φιλελεύθερο καθεστώς εισαγωγών), την Άπω 
Ανατολή και την Ινδική Χερσόνησο. 
Κατά την τριετία μετά το 1988 παρατηρήθηκαν τάσεις κλιμάκωσης του εμπορίου 
πετρελαιοειδών στην Κοινότητα (εσωτερικά και εξωτερικά). Αυξήθηκαν οι εισαγωγές 
(152,6 δισεκατ. τόνους το 1988 σε 166,4 εκατ. τόνους το 1990) καθώς και οι 
εξαγωγές (από 138,9 εκατ. τόνους σε 150,7 εκατ. τόνους κατά την ίδια περίοδο). 
Οι εισαγωγές από τρίτες χώρες (εξωτερικό εμπόριο) αυξάνονται περίπου κατά 2 εκατ. 
τόνους ετησίως μετά το 1988 ανερχόμενες συνολικά σε 107 εκατ. Οι μεγαλύτερες 
εισαγωγές ανά κατηγορία προϊόντος τόνους το 1990. πραγματοποιούνται για το 
μαζούτ (40% των εισαγόμενων πετρελαιοειδών) ακολουθούμενο από το πετρέλαιο 
κινητήρων (25%) και το ελαφρύ πετρέλαιο (19%). 'Οσον αφορά τις ως άνω τρεις 
κατηγορίες προϊόντων πρέπει να σημειωθεί ότι οι εισαγωγές πετρελαίου κινητήρων 
αυξήθηκαν (από 23 εκατ. τόνους το 1988 σε 27 εκατ. τόνους το 1990) ενώ οι 
εισαγωγές μαζούτ αυξήθηκαν κατά 1 εκατ. τόνους μεταξύ 1988 και 1989 για να 
μειωθούν εν συνεχεία κατά 2 εκατ. τόνους το 1990 (φθάνοντας τελικά τα 43,5 εκατ. 
τόνους)· οι εισαγωγές ελαφρών πετρελαίων περιορίστηκαν από 21 εκατ. τόνους το 
1988 σε 20 εκατ. τόνους το 1990. Οι εισαγωγές των "άλλων πετρελαιοειδών" (μεταξύ 
των οποίων συμπεριλαμβάνεται το υγραέριο) αυξήθηκαν επίσης από 12,5 εκατ. τόνους 
το 1988 σε 15 εκατ. τόνους το 1990 ενώ τα μεσαία πετρέλαια (μεταξύ των οποίων 
συμπεριλαμβάνεται και η κηροζίνη κινητήρων αεριώθησης) εμφάνισαν σημαντική αύξηση 
μολονότι εξακολουθούν να αποτελούν μόλις το 1% του συνόλου των εισαγόμενων 
πετρελαιοειδών, (βλ. Παράρτημα Β2). 
Ο ΟΠΕΚ (και ιδιαίτερα οι εξαγωγικές αραβικές χώρες) εξακολουθεί να αποτελεί τον 
κύριο εφοδιαστή πετρελαιοειδών της Κοινότητας (με 40% του συνόλου των εισαγωγών) 
καίτοι οι ποσότητες και τα ποσοστά του έχουν περιοριστεί κατά την τελευταία 
τριετία. Φυσικά η συμβολή του Κουβέιτ μειώθηκε σημαντικά κατά το 1990. 
Οι εισαγωγές από την ΕΣΣΔ και τις χώρες Ανατολικής Ευρώπης αυξήθηκαν και στη 
συνέχεια μειώθηκαν μεταξύ 1988 και 1990 (παραμένοντας τελικά στο 36% των 
συνολικών εισαγωγών). Αυξήθηκε ο όγκος και η συμβολή της ΕΣΣΔ (φθάνοντας τα 34 
εκατ. τόνους το 1990). Οι εισαγωγές από την Πολωνία αυξήθηκαν εντυπωσιακά 
φθάνοντας από μία εξαιρετικά περιορισμένη αρχική ποσότητα περίπου το 1 εκατ. 
τόνους το 1990. 
Κλιμακώθηκαν οι εισαγωγές από βιομηχανικές χώρες όπως οι χώρες της ΕΖΕΣ (από 9,5 
εκατ. τόνους το 1988 σε 13 εκατ. τόνους του 1990) και τις ΗΠΑ (κατά 2 εκατ. 
τόνους από το 1988 σε περίπου 10 εκατ. τόνους) με αποτέλεσμα σήμερα περίπου ένα 
τέταρτο των αναγκών της Κοινότητας σε εισαγωγές να προέρχεται από τις χώρες 
αυτές. 
- 25 -
Οι καθαρές εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 2 εκατ. τόνους μεταξύ 1988 και 1989 φθάνοντας 
τα 15,7 εκατ. τόνους και παρέμειναν στα επίπεδα αυτά κατά το 1990. Μολονότι ε ίναι 
δύσκολο να προσδιοριστεί οιαδήποτε σαφής τάση θεωρείται ότι παραμένουν 
χαμηλότερες του 4% της εγχώριας κατανάλωσης. 
Η εικόνα των καθαρών εισαγωγών αναμένεται ότι δεν θα μεταβληθεί ουσιαστικά καίτοι 
θεωρούνυαι πιθανές οι μεταβολές στα περιφερειακά εμπορικά ισοζύγια. Ως ιδιαίτερα 
πιθανό φαίνεται το ενδεχόμενο ανάπτυξης του εμπορίου με τις ΗΠΑ και την υπόλοιπη 
Ευρώπη. 
Ενσωμάτωση της Ανατολικής Γερμανίας 
Η ενσωμάτωση της τέως Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας και του πληθυσμού της 
(16,5 εκατ. κατοίκους) στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας έχει διάφορες 
επιπτώσεις στον τομέα της ενέργειας. Η κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας στην ΛΔΓ 
ανερχόταν περίπου σε 100 εκατ. ισοδυνάμους τόνους πετρελαίου ετησίως καθιστώντας 
την έναν από τους πλέον ενεργέ ιοβόρους κατά κεφαλήν καταναλωτές διεθνώς 
(δεδομένου ότι μόνο οι ΗΠΑ και ο Καναδάς εμφανίζουν υψηλότερους συντελεστές). 
Περίπου των 15% των ως άνω ενεργειακών αναγκών καλύπτονταν από την κατανάλωση 
πετρελαίου και δεδομένου ότι η εγχώρια παραγωγή δεν επαρκούσε ήταν απαραίτητες οι 
εισαγωγές περίπου 20 εκατ. τόνων πετρελαίου ετησίως. Ουσιαστικά η ποσότητα αυτή 
εισαγόταν στο σύνολο της από την ΕΣΔΔ (σε τιμές ΟΟΜΕΟΟΝ) μέσω του αγωγού φιλίας 
που κατέληγε στο διυλιστήριο δΙΠίΕϋΤ στα σύνορα με την Πολωνία βορειοανατολικά του 
Βερολίνου για να διοχετευθεί εν συνεχεία στα διυλιστήρια του νότου μέσω ενός 
εσωτερικού αγωγού. 
Η ύπαρξη της συγκεκριμένης υποδομής έχει διάφορες επιπτώσεις στη διατήρηση του 
εφοδιασμού της Ανατολικής Γερμανίας. Κατά πρώτον η υφιστάμενη υποδομή είναι 
προσανατολισμένη στα ανατολικά και κατά δεύτερον οι μονάδες διύλισης, αποθήκευσης 
και διανομής είναι παρωχημένης τεχνολογίας και ακατάλληλες για την κάλυψη των 
αναμενόμενων μελλοντικών αναγκών. Όλες οι ως άνω λειτουργίες καλύπτονταν από 
κρατικά μονοπώλια που επίσης ήλεγχαν τη διανομή και τη διάθεση στην αγορά των 
πετρελαιοειδών. 
Το δυναμικό διύλισης που μας κληροδοτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου του 1990 ήταν 
πεπαλαιωμένο. Το κύριο δίκτυο προς το κεντρικό διυλιστήριο από τον αγωγό φιλίας 
στο 80Η0ΕΤ διεκπεραίωνε περίπου το ήμισυ του εισαγόμενου πετρελαίου και 
κατασκευάστηκε το 1963· ενώ το υπόλοιπο πετρέλαιο διοχετευόταν σε άλλες μονάδες 
διύλισης που χρονολογούνται πριν το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και στην 
πραγματικότητα προέρχονται από την προσαρμογή παλαιότερων μονάδων υδρογόνωσης. Οι 
υφιστάμενοι περιορισμοί όσον αφορά την τεχνολογία και το δυναμικό είχαν σαν 
αποτέλεσμα όχι μόνο να διατίθεται περιορισμένο φάσμα προϊόντων, κυρίως βενζίνη, 
ντήζελ και βιομηχανικό μαζούτ αλλά και τα παραγόμενα προϊόντα να είναι χαμηλής 
ποιότητας. Το περιορισμένης κλίμακας δυναμικό διύλισης και η χαμηλή ποιότητα 
ενθάρρυνε την υποβολή πληθώρας μελετών σκοπιμότητας και προτάσεων και 
προγραμμάτων από τον ιδιωτικό τομέα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον εκ μέρους 
δυτικογερμανικών επιχειρήσεων. 
Η διάθεση στην αγορά πετρελαίου και πετρελαιοειδών κατά το παρελθόν ελεγχόταν από 
το κράτος μέσω της ΜΙΝΟΙί. Ωστόσο χάρη στην ανάληψη πολλών κοινών επιχειρήσεων 
έχει καταστεί σαφής η αναδόμηση του εν λόγω βιομηχανικού τομέα κατά τα πρότυπα 
της διάρθρωσης των δυτικών αγορών με αποτέλεσμα οι τιμές πετρελαιοειδών στη 
Ανατολική Γερμανία να είναι πλησιέστερες προς τις αντίστοιχες της Δυτικής. Είναι 
προφανές ότι η αγορά θα εξακολουθήσει να εξελίσσεται προς αυτήν την κατεύθυνση 
ιδιαίτερα συνεπεία της γενικότερης συμπίεσης των αντίθετων αγορών που καθιστούν 
ιδιαζόντως ελκυστικές τις δυνατότητες διύλισης και τα προγράμματα διάθεσης στην 
αγορά τόσο στην Ανατολική Γερμανία όσο και τις υπόλοιπες χώρες της Ανατολικής 
Ευρώπης. 
- 26 -
Το δυναμικό της Ανατολικής Γερμανίας ανέρχεται σήμερα σε περίπου 20,2 εκατ. 
τόνους ισοδυνάμου πετρελαίου ενώ το αντίστοιχο της Δυτικής Γερμανίας ανέρχεται σε 
80,6 εκατ.. Η ζήτηση πετρελαίου στην Ανατολική Γερμανία αναμένεται να αυξηθεί 
κατά 60 έως 80% φθάνοντας τα 26 εκατ. τόνους κατά το 2000 με σημαντικότερη αύξηση 
στον τομέα του ελαφρού πετρελαίο θέρμανσης που υποτίθεται ότι θα αντικαταστήσει 
τον ευρύτατα χρησιμοποιούμενο εγχώριο λιγνίτη (από την εξόρυξη του οποίου στην 
Ανατολική Γερμανία κατά το παρελθόν το 1/3 χρησιμοποιείτο για την παραγωγή 
ανθρακόπλινθων προς εντόπια κατανάλωση). Οι επίσημες εκτιμήσεις όσον αφορά το 
δυναμικό διύλισης της Γερμανίας κατά το μέλλον προβλέπουν ότι θα εμφανίσει αύξηση 
φθάνοντας τα 109 εκατ. τόνους κατά το 1992 και παραμένοντας στο σύνολο του 
σταθερό έως τα τέλη της δεκαετίας, μολονότι αναμένονται διακυμάνσεις κατά την 
περίοδο της αποενεργοποίησης των παλαιότερων και μικρότερου μεγέθους μονάδων 
διύλισης και της αντικατάστασης τους από νεότερες μεγαλύτερης κλίμακας 
εγκαταστάσεις. 
- 27 -
Β.4. ΔΙΥΛΙΣΗ 
Στο παρόν τμήμα της έκθεσης σκιαγραφούνται ορισμένες από τις σημαντικότερες 
μεταβολές και τις άμεσες προοπτικές στον τομέα του δυναμικού, της τεχνολογίας και 
της απόδοσης του κλάδου των διυλιστηρίων στην Κοινότητα. 
Τάσεις όσον αφορά το δυναμικό και τη χρήση 
Παρατηρήθηκε συνεχής μείωση του δυναμικού πρωτογενούς απόσταξης στην Κοινότητα 
μετά το 1976 (947 τόνοι) μολονότι κατά τα τελευταία χρόνια ο ρυθμός της 
επιβραδύνθηκε. Την 1η Ιανουαρίου 1991 το πρωτογενές δυναμικό ανήρχετο σε 582 
εκατομμύρια τόνους ήταν δηλαδή περίπου 40% χαμηλότερο από το επίπεδο του 1980. 
Η μείωση του αποστακτικού δυναμικού ήταν μεγαλύτερη στο βόρειο τμήμα της 
Κοινότητας (εξαιρουμένης της Δανίας και της Ιρλανδίας) απ' ότι στο νότιο. 
Ο βαθμός χρήσης του πρωτογενούς δυναμικού αυξήθηκε ιδιαίτερα μετά το 1981 (59%) 
και έχει προσεγγίσει πλέον ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Σε ορισμένες περιόδους του 
έτους το εν λόγω αποστακτικό δυναμικό χρησιμοποιείται σε ποσοστό 95% 
δημιουργώντας θέμα εντοπισμένων αποστακτικών ελλειμμάτων όταν για παράδειγμα η 
κακοκαιρία συνδιάζεται με τη διακοπή λειτουργίας διυλιστηρίων. Φυσικά αφής 
στιγμής η εσωτερική αγορά καταστεί περισσότερο συνεκτική και εφαρμοστεί 
φιλελεύθερη εμπορική πολιτική οι σχετικώς σύντομες εντοπισμένες ελλείψεις μπορούν 
να αντιμετωπισθούν με την εκτέλεση αγορών. Στην ανακούφιση της μέγιστης ζήτησης 
που εμφανίζεται κατά περιόδους μπορεί να συμβάλλει η αλλαγή της διαχειριστικής 
τακτικής όσον αφορά τη διατήρηση των αποθεμάτων. (Βλέπε Παραρτήματα Α3-Α7) 
Δεν υπάρχουν προγράμματα για επέκταση του πρωτογενούς δυναμικού απόσταξης της 
Κοινότητας μολονότι η εξάλειψη των συμφορήσεων ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα 
την αύξηση κατά 2,7 εκατομμύρια τόνους του ουσιαστικού δυναμικού έως το 1992. 
Εκτός της επαναλειτουργίας του διυλιστηρίου στο Wilhelmashaven στη Γερμανία που 
είχε ως αποτέλεσμα το πρωτογενές αποστακτικό δυναμικό να αυξηθεί εκ νέου κατά 
160.000 βαρέλια ημερησίως δεν έχουν αναφερθεί σχέδια οριστικής απενεργοποίησης, 
επαναλειτουργίας ή κατασκευής περαιτέρω αποστακτικών μονάδων. Εάν παρ' ελπίδα η 
κατάσταση αυτή διατηρηθεί ως έχει ο βαθμός χρήσης θα εξακολουθήσει να μεγαλώνει 
συναρτήσει των αυξήσεων της κατανάλωσης πετρελαίου στην Κοινότητα. 
Το δυναμικό μετατροπής (για τον μετασχηματισμό πρωτογενούς καταλοίπου καυσίμου 
πετρελαίου (μαζούτ) σε προϊόντα με μεγαλύτερη ζήτηση) σχεδόν διπλασιάσθηκε μετά 
το 1980 φθάνοντας στα 155 εκατομμύρια τόνους ετησίως (βάσει του ισοδυνάμου 
καταλυτικής πυρόλυσης). Αναμένεται περαιτέρω αύξηση του δυναμικού ιδιαίτερα στην 
Ιταλία, το Βέλγιο και την Ισπανία. Αυτός ο τομέας των διυλιστηρίων, 
συμπεριλαμβανομένων άλλων διαδικασιών μετατροπής όπως η αναμόρφωση της βενζίνης 
για τον περαιτέρω περιορισμό σπασμωδικών εκπυρσοκροτήσεων, η ισομερίωση και η 
αλκυλίωση για την παραγωγή αμόλυβδης βενζίνης, επηρεάζονται καθοριστικά από τις 
τεχνολογικές μεταβολές. (Βλέπε σχήμα 3) 
Η ανάπτυξη του δυναμικού μετατροπής στην Κοινότητα μπορεί να συνοψισθεί ως εξής : 
- η ώριμη τεχνολογία της θερμικής πυρόλυσης (εξαιρουμένης της αναγωγής 
ιζώδους και της απανθρακοποίησης που εξετάζεται χωριστά) η οποία 
βασίζεται σε υψηλές θερμοκρασίες και το χρόνο προκειμένου να επιτύχει 
τη θραύση μορίων έχει εμφανίσει ελάχιστη αύξηση μετά το 1980· 
?8 
Σχήμα 3 
ΪΤΪΥίΤ: ΔΙΥΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΟΚ των 12 
ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΑΠΟΣΤΑΞΗΣ 
ΣΕ ΕΚΑΤ. ΤΟΝΟΥΣ ΕΤΗΣΙΩΣ 
ΤΕΩΣ Α. 
ΕΟΚ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑ j 
12 1915 875 835 I981fl982l98319841985l98&jl987l9881989l990l991 
760 708 t 
ι 
658 619 β il 
I, rt i i PU 
lllÉîi! 
! 20 
595|591|587;577!582; 
ΕΟΚ 12 ΤΕΩΣ Α. ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
Πηγή : Κανονισμός 1056/72 
ΕΟΚ ΤΩΝ 12 - ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΥΛΙΣΗΣ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ 
ΣΕ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΠΥΡΟΛΥΣΗΣ 
ι 
1980 
1985 Ι 
1990 2/ 21 IBH1 
MKSI ^1 
» 135 
35 30 25 20 15 10 5 0 30 60 90 120 150 180 
**» ΣΕ ΕΚΑΤ, ΤΟΝΟΥΣ ΕΤΗΣΙΩΣ 
| ]% ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ CDU ΕΗ3 ΛΛν„„ν 
ΙΣΟΔΥΝΑΜΟ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΠΥΡΟΛΥΣΗΣ 
Πηγή : Κανονισμός 1056/72 
- 29 -
ιδιαίτερα αυξήθηκαν μεταξύ του 1980 και 1985 οι μονάδες καταλυτικής 
πυρόλυσης, αναγωγής ιξώδους, υδροπυρόλυσης και οπτανθραοποίησης· 
εξακολούθησε η αύξηση μεταξύ 1985 και 1990 μονάδων υδροπυρόλυσης και 
σε μικρότερο βαθμό μονάδων αναγωγής ιξώδους· 
η εισαγωγή μεταξύ 1985 και 1990 της νέας τεχνολογίας της 
υδροπυρόλυσης (η οποία αποτελεί καταλυτική διαδικασία χάρη στην οποία 
βαρειά κατάλοιπα χρησιμοποιούνται ως προς διύλιση πρώτη ύλη 
(£ββάβΓ.οοΚ) αναβαθμιζόμενα σε μέσα και βαρέα κλάσματα απόσταξης προς 
περαιτέρω επεξεργασία) και της ευέλικτης οπτανθρακοποίησης (που 
βασίζεται στη μετατροπή παλαιότερης τεχνολογίας οπτανθρακοποίησης με 
στόχο τη διάθεση του ίδιου του άνθρακα πετρελαίου μέσω της 
αεριοποίησης του για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας). (Βλέπε 
Παράρτημα Α6-Α7). 
Η αναμενόμενη μείωση της χρήσης του καυσίμου πετρελαίου (μαζούτ) σε συνδυασμό με 
την αυξανόμενη ζήτηση για καύσιμα κινητήρων οχημάτων που αναμένεται να οδηγήσει 
στη δημιουργία περαιτέρω αναγκών όσον αφορά το δυναμικό μετατροπής. Επιπλέον όσο 
η Κοινότητα εξακολουθεί να μετακινείται από τη βενζίνη με μόλυβδο στην αμόλυβδη 
βενζίνη αυξάνουν οι ανάγκες για βενζίνη περισσοτέρων οκτανίων καθώς και για 
ντήζελ χαμηλότερης περιεκτικότητας σε θείο. Προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι 
ανάγκες για πολλά οκτάνια επεκτάθηκε το δυναμικό ισομερίωσης και αλκυλίωσης καθώς 
και το δυναμικό παραγωγής ΜΤΒΕ, οι τάσεις αυτές αναμένεται να συνεχισθούν. 
Η νομοθεσία που αφορά το περιβάλλον ενδέχεται να εξακολουθήσει να ασκεί πιέσεις 
στα διυλιστήρια για παραγωγή προϊόντων δίχως θείο. Ηδη απαιτείται μείωση της 
περιεκτικότητας σε θείο του ντήζελ και του πετρελαίου κινητήρων ενώ δεν 
αποκλείεται συνεπεία τούτου να ληφθούν περαιτέρω μέτρα. Σχετικές αναφορές 
περιλαμβάνει το γαλλικό μνημόνιο (Βλέπε Β2). Το δυναμικό μπορεί να αποδειχθεί 
ανεπαρκές ιδιαίτερα στις χώρες όπου η ζήτηση προϊόντων αναμένεται να αυξηθεί 
σημαντικά κατά την επόμενη δεκαετία (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία), στην περίπτωση 
αυτή θα απαιτηθούν περαιτέρω επενδύσεις για αποθείωση. Για να υπολογισθεί το 
κόστος της μείωσης της περιεκτικότητας σε θείο του καυσίμου ντήζελ σε 0,5%, ή 
ΟΟΝΟΑίίΕ υπολόγισε το υφιστάμενο δυναμικό υδροαποθείωσης (ΗΌ3) σε 112,8 εκατ. 
τόννους ετησίως (έκθεση αριθ. 10/89) - το πρόσθετο νέο δυναμικό Ηϋδ που είναι 
απαραίτητο προκειμένου να επιτευχθεί μείωσης της περιεκτικότητας του θείου σε 
0,2% για το καύσιμο πετρέλαιο και 0,5% για το καύσιμο ίαβί υπολογίζεται σε 30-46 
εκατ. τόνους ετησ ίως. 
Οσο πολυπλοκότερη καθίσταται η διαδικασία της διύλισης τόσο περισσότερο η 
εζισορρόπιση μεταξύ των επί μέρους μονάδων των διαφορετικών κατηγοριών για την 
ικανοποίηση της ζήτησης στην αγορά θα εξακολουθήσει να δημιουργεί μεγαλύτερες 
δεσμεύσεις στο σύστημα των διυλιστηρίων. Προκειμένου να αποκτήσει περαιτέρω 
ευελιξία αυτό το ιδιαζόντως απαιτητικό περιβάλλον ενδέχεται να αναπτυχθούν 
διασυνδέσεις μεταξύ διυλιστηρίων ακόμα και μεταξύ μονάδων που ανήκουν σε 
διαφορετικές εταιρείες προκειμένου να εξασφαλισθεί η ορθολογικότερη δυνατή χρήση 
συμπληρωματικών εγκαταστάσεων. 
Αποδοτικότητα 
Αξιοποιώντας πληροφορίες που κοινοποιούνται στην Επιτροπή βάσει της οδηγίας για 
τη διαφάνεια των τιμών [76/491/ΕΟΚ] καθίσταται δυνατός ο υπολογισμός ενός 
θεωρητικού ακαθάριστου περιθωρίου της διύλισης ως διαφορά μεταξύ της αξίας των 
πετρελαιοειδών που διατίθενται στην κοινοτική αγορά και του κόστους εφοδιασμού σε 
αργό πετρέλαιο συμπεριλαμβανομένης και της διυλιστικής χρήσης. 
Μεταξύ του πρώτου τριμήνου του 1988 και του τελευταίου τριμήνου του 1991 το 
ακαθάριστο περιθώριο της Κοινότητας παρουσίασε τάσεις κυκλικής διακύμανσης 
ακολουθώντας παράλληλα και τις εκάστοτε μεταβολές της συναλλαγματικής ισοτιμίας 
του δολαρίου έναντι των ευρωπαϊκών νομισμάτων. Κατά το 1988 το μέσο ακαθάριστο 
περιθώριο της Κοινότητας ανήρχετο σε 27 δολάρια τον τόννο. Κατά το δεύτερο 
εξάμηνο του 1989 το εν λόγω περιθώριο αυξήθηκε, η αύξηση συνεχίστηκε κατά το 1990 
μέχρι την εισβολή στο Κουβέιτ εκ μέρους των ιρακινών δυνάμεων, φθάνοντας σε 
ετήσιο μέσο όρο 33 δολαρίων ανά τόννο. 
- 30 -
Σχήμα 4 
ΕΟΚ ΤΩΝ 12 ΣΧΕΣΗ ΤΕΛΙΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΥΛΙΣΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΑΡΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ 
if Η) 
;"Μ] 
,·'()() 
1 .'jO 
ΜΗ) 
'•.Π $/ΤΟΝΟ 
\- s. 
Μ : ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ 
ΚΟΣΤΟΣ CIF + 6% ΚΑΥΣΙΜΟ ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΩΝ 
; Ι Ι II Τ ! 1 Ι 1 ι ι ι -~ ι —Ι |~ Ι ΤΙ I I i I i Ι Γ Ι 1 
ι ;· Μ ι ι ? .3 Λ ι •; :\ Λ \ ν :ΐ Λ Ι ν. :\ Λ ι ;' ?. Λ Ι ν :< -ι ι 
Ι πι Ι Β;> Ι Η() Ι ο/ Ι 88 Ι Η*» Ι οο Ι η 
ΕΟΚ ΤΩΝ 12 ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΥΛΙΣΗ 
(ΕΟΚ ΤΩΝ 10 ΕΩΣ 1/87) 
<Ό 
CO 
Μ) 
MO 
>{) 
\() 
\ 
Ι Τ Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι 1 
ι ;· ί •) ) '.' ,Ί •-. 1 .' .· 
I Μ.1 Ι Μ', Ι Η(, 11)111111111111 
i i' J A 1 ;> ,Ί Ί i ." Μ .1 1 ? J 
Μ/ Ι ΗΜ Ι M.'j i i)() 
ί: Ο ι 
Πηγή : ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΙΕΡΙ ΤΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΟΚ 
- 31 -
Από τις αρχές του 1991 το κόστος εφοδιασμού του αργού πετρελαίου μειώθηκε, το 
ακαθάριστο περιθώριο βελτιώθηκε κατά το πρώτο τέταρτο του έτους ενώ εν συνεχεία 
περιορίστηκε ελαφρά κατά το δεύτερο τέταρτο με αποτέλεσμα κατά το πρώτο εξάμηνο 
του 1991 η μέση τιμή να ανέρχεται σε 51 δολάρια ανά τόννο. Το μέσο ακαθόριστο 
περιθώριο κατά τα τελευταία τρία έτη ήταν περίπου 32 δολάρια ανά τόννο ήτοι 26 
ECU/τόννο με αποτέλεσμα να είναι δυνατή η κάλυψη προβλεπομένων δαπανών 
(μεταβλητών, παγίων, συντήρησης και απόδοσης του κεφαλαίου) ύψους περίπου 25 
δολαρίων/τόννο ή 21 ECU/τόννο για ένα πλήρες διυλιστήριο. (Βλέπε σχήμα 4) 
Επικρατεί αβεβαιότητα όσον αφορά την προβλεπόμενη μείωση της κατανάλωσης καυσίμου 
πετρελαίου (μαζούτ). Αν αποδειχθεί μικρότερη της αναμενόμενης, για παράδειγμα σε 
περίπτωση που δεν υλοποιηθούν τα προγράμματα επέκτασης της χρήσης του φυσικού 
αερίου σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, το περιθώριο που προσφέρει η πυρόλυση (ήτοι 
διαφορά τιμής μεταξύ ελαφρών πετρελαιοειδών και καυσίμου πετρελαίου (μαζούτ)) 
ενδέχεται να μειωθεί τόσο ώστε να μην δικαιολογούνται σοβαρές επενδύσεις για τη 
δημιουργία προηγμένης τεχνολογίας δυναμικού μετατροπής. 
- 32 -
Β.5. Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ 
Η άσκηση ορισμένων δυνάμεων επί του κλάδου των διυλιστηρίων στην Κοινότητα 
οδήγησε στην εξέλιξη της δομής του. Αυτό το σύντομο τμήμα κατ* αρχήν προσδιορίζει 
τους παράγοντες που επέδρασαν καταλυτικά στις μεταβολές και εν συνεχεία 
περιγράφει τις τρεις εξελίξεις που σημειώθηκαν (μείωση της συμμετοχής των 
"κυρίων" εταιρειών πετρελαίου, αύξηση της συμμετοχής των εταιρειών παραγωγής 
πετρελαίου υπό κρατικό έλεγχο και τη σταδιακή διεθνοποίηση των εθνικών εταιρειών 
της Κοινότητας). 
Τα κύρια γεγονότα που επέδρασαν καταλυτικά στην μεταβολή της δομής του 
βιομηχανικού κλάδου των διυλιστηρίων της Κοινότητας στη δεκαετία του '80, 
επιδρώντας παράλληλα σημαντικά στις μεταβολές του κλάδου αυτού διεθνώς, έχουν ως 
εξής : 
ο συνδυασμός πλεονασματικού δυναμικού διύλισης και μείωσης της 
ζήτησης των πετρελαιοειδών επιβάρυνε τις τιμές των προϊόντων και 
επέδρασε αρνητικά στην αποδοτικότητα ιδιαίτερα στις αρχές της 
δεκαετίας του '80· 
η μείωση της καθοδικής αποδοτικότητας οδήγησε ορισμένες από τις 
σημαντικότερες εταιρείες πετρελαίων να απαλλαγούν από μέρος του 
δυναμικού που διέθεταν σε αυτό το τμήμα των ευρωπαϊκών δραστηριοτήτων 
προτιμώντας, σε ορισμένες περιπτώσεις εσκεμμένα, την ανάπτυξη 
ελειμματικών δραστηριοτήτων διύλισης, με αποτέλεσμα ένα ποσοστό των 
αναγκών σε πετρελαιοειδή να καλύπτεται από την αγορά, ή να αποσυρθούν 
εντελώς· 
οι εισαγωγείς αργού πετρελαίου, ιδιαίτερα από τις χώρες του ΟΠΕΚ, εξ 
αιτίας των ανησυχιών τους για τη συρρίκνωση της αγοράς και τον 
περιορισμό του μεριδίου τους αναζήτησαν εγγυημένες διεξόδους· 
- οι ίδιοι αυτοί εξαγωγείς είχαν δημιουργήσει σημαντικά οικονομικά 
αποθέματα ιδιαίτερα κατά την περίοδο των υψηλών τιμών 1979-1981· 
οι τοποθεσίες που προσφέρονται για διυλιστήρια είναι περιορισμένες 
στην Κοινότητα και όταν είναι διαθέσιμες απαιτείται σημαντικός χρόνος 
για την έκδοση των απαραιτήτων αδειών 
οι παραδοσιακές εθνικές εταιρείες πετρελαίου με έδρα την Κοινότητα, 
πιεζόμενες από τις ανάγκες ασφαλούς πρόσβασης σε αργό πετρέλαιο, 
εκμεταλλεύονται το εγχώριο δυναμικό γνώσεων και τεχνογνωσίας εκτός 
των εθνικών τους συνόρων και αξιοποιούν τις δυνατότητες που προσφέρει 
η κλιμάκωση της συνοχής της εσωτερικής αγοράς ενέργειας· 
- στα τέλη της δεκαετίας όσο περισσότερο καθίστατπ αισθητό ότι το 
δυναμικό ατμοσφαιρικής διύλισης μετά βίας επαρκούσε τόσο περισσότερο 
τα σχέδια παροπλισμού διυλιστηρίων άρχειοθετούντο και 
επαναλειτουργούσαν διυλιστήρια που ήταν στην "ναφθαλίνη" (όπως του 
Wilhelmshaven, στη Γερμανία)· 
- 33 -
Οι παράγοντες αυτές συνετέλεσαν στη μείωση συμμετοχής των "κυρίων" 
εταιρειών πετρελαίου στις καθοδικές επιχειρηματικές δραστηριότητες, 
αύξησαν τη συμμετοχή των εταιρειών των παραγωγών χωρών και άλλαξαν το 
ρόλο των παραδοσιακών εθνικών εταιρειών πετρελαίου με έδρα την Κοινότητα. 
Ο συνδυασμός θέλησης και μέσων ενθάρρυνε ορισμένες υπό κρατικό έλεγχο εταιρείες 
των χωρών του ΟΠΕΚ να συμμετάσχουν σε καθοδικές επιχειρηματικές δραστηριότητες 
στην Κοινότητα. Επιπλέον οι εν λόγω υπό κρατικό έλεγχο εταιρείες διεπίστωσαν το 
πλεονέκτημα της διατήρησης διυλιστηρίων πλησίον των κέντρων κατανάλωσης (έναντι 
της κατασκευής νέων μονάδων πλησίον των κέντρων παραγωγής) μειώνοντας κατά τον 
τρόπο αυτό τις ανάγκες μεταφοράς πετρελαιοειδών σε μεγάλες αποστάσεις. Στην 
περίπτωση του Κουβέιτ, η εταιρεία πετρελαίου (ΚΡΟ) κατ* αρχήν επεδίωξε τον 100% 
έλεγχο αλλά κατά τα φαινόμενα έχει μεταβάλει άποψη και ευνοεί πλέον τις κοινές 
επιχειρήσεις. Στην περίπτωση άλλων χωρών (Βενεζουέλα, Αμπού Ντάμπι, Λιβύη, 
Μεξικό), οι εταιρείες επιδιώκουν συνεργασίες ή τον έλεγχο της μειοψηφίας των 
μετοχών. Στις περιπτώσεις αυτές η κλιμακούμενη διεθνοποίηση των εθνικών εταιρειών 
με έδρα την Κοινότητα προσέφερε ευκαιρίες για την ανάπτυξη επικοδομητικών 
συνεργασιών αλληλοσυμπλήρωσης. Εντούτοις από την εποχή της τελευταίας έκθεσης 
(θθΜ(88) 491), αναφέρθηκαν ελάχιστες εξελίξεις στον τομέα αυτό με αποτέλεσμα η 
κλίμακα της συμμετοχής των παραγωγών χωρών στην Κοινότητα να παραμείνει 
περιορισμένη και στάσιμη κατά τα τελευταία χρόνια. Στο παράρτημα Δ2 αναφέρεται η 
επιχειρηματική συμμετοχή των χωρών του ΟΠΕΚ στα διυλιστήρια έως τις 15 
Σεπτεμβρίου 1991. 
Η μεταβολή της δομής των εθνικών εταιρειών έχει περίπου ως εξής : 
- Η ΕΝΙ, που αποτελεί ιταλική κρατική επιχείρηση, μέσω των θυγατρικών 
της για το πετρέλαιο Ααίρ και Ααίρ Ρβτ,ΓοΙί επιδίωξε να εξασφαλίσει 
τον εφοδιασμό της σε αργό πετρέλαιο εν μέρει με την αύξηση των 
ανοδικών επενδύσεων και, ως εκ τούτου, αυξάνοντας τα επίπεδα του 
μετοχικού αργού πετρελαίου. Η ΕΝΙ έχει δεσμούς με την τέως ΕΣΣΔ (η 
οποία κατά παράδοση αποτελεί προμηθευτή της από τα τέλη της δεκαετίας 
του '50) και εμπλουτίζει και αναπτύσσει την παραγωγή, τη μεταφορά, τη 
διύλιση και τη διάθεση στην αγορά στην περιοχή αυτή. Επιπλέον η Ααίρ 
αναπτύσσει ερευνητικές δραστηριότητες για τις δυνατότητες παραγωγής 
στη Λιβύη, τη Νιγηρία, την Αίγυπτο, την Αγκόλα, το Κογκό, την 
Τυνησία, τη Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Κίνα ενώ παράλληλα 
έχει συνάψει επτά συμφωνίες με την Αλγερία (για την παραγωγή 
πετρελαίου και φυσικού αερίου). Η Ααίρ ΡΘΪΓΟΙΪ ανέπτυξε κοινές 
επιχειρήσεις με τη Σαουδική Αραβία και τη Βενεζουέλα (μονάδες 
παραγωγής ΜΤΒΕ) και το Μεξικό (μονάδα ΜΤΒΕ για εξαγωγή στην Ευρώπη 
και τις ΗΠΑ). Επιπλέον η Ααίρ Ρθτ,ΓοΙϊ κάνει αισθητή την παρουσία της 
στον καθοδικό τομέα της Αυστρίας, της Γαλλίας, της Ελβετίας, και της 
Γερμανίας. 
Η Κβρβοί της Ισπανίας ιδρύθηκε το 1987. Μολονότι τα κύρια στοιχεία 
ιδιοκτησίας της βρίσκονται σε ισπανικό έδαφος κινείται ήδη προς την 
κατεύθυνση της διεθνοποίησης. Ενας των κυρίων μετόχων της είναι η 
Ρβιαβχ του Μεξικού η οποία από τα τέλη της δεκαετίας του '70 αποτελεί 
σημαντικότατο προμηθευτή της Ισπανίας σε αργό πετρέλαιο, με 
μεγαλύτερο πελάτη παγκοσμίως τη Κβρβοΐ. Κατά το 1989 η Κβρβοί 
απέκτησε στοιχεία ιδιοκτησίας στο Ηνωμένο Βασίλειο στον τομέα των 
παραγώγων του πετρελαίου και του δικτύου πρατηρίων λιανικής διανομής 
με περισσότερους από 500 σταθμούς (που φέρουν σήμερα τις εμπορικές 
επωνυμίες Αηαίο και Κβρβοί). Στην Πορτογαλία η Κβρβοί αυξάνει την 
παρουσία της όσον αφορά τις ασφάλτους, τα λιπαντικά και την αγορά 
πρατηρίων λιανικής διανομής. 
- 34 -
Η γαλλική Elf πρόσφατα ανέπτυξε επιθετικότερη στρατηγική ανοδικά και 
καθοδικά εντός της Κοινότητας και διεθνώς. Η -πρόσφαττ] απόκτηση 
σημαντικού μεριδίου μετοχών στην Cepsa και των στοιχείων ιδιοκτησίας 
όσον αφορά τη διύλιση και διάθεση στην αγορά της Ertoil θα καταστήσει 
την Elf, σε συνεργασία με την Cespa, μία από τις πλέον δραστήριες 
εταιρείες της ισπανικής αγοράς. Παράλληλα η Elf ενίσχυσε την ήδη 
σημαντική θέση της στη Μεγάλη Βρετανία με την αγορά των στοιχείων 
ιδιοκτησίας της Amoco στον τομέα των διυλιστηρίων και της διανομής, 
του δικτύου διανομής της Heron και την απόκτηση των ανοδικών 
δικαιωμάτων της Occidental στο Βρετανικό τμήμα της Βόρειας θάλασσας. 
Τον Ιανουάριο του 1992 η Elf στο πλαίσιο μεγάλου γερμανικού ομίλου 
επιχειρήσεων υπέγραψε συμφωνία βάσει της οποίας αγοράζεται η Minol 
Mineralohandel AG, τα διυλιστήρια της Leuna-Werke AG και της 
Hydrlwerke Zelfz GmbH στην Ανατολική Γερμανία. Η Elf πλειοψηφεί στις 
δραστηριότητες διύλισης και το δίκτυο διανομής της Minol ενώ 
αναμένεται να πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις ιδιαίτερα με την 
κατασκευή ενός εντελώς νέου διυλιστηρίου με δυναμικότητα 0,2-0,25 
mbd. 
Υπάρχουν περαιτέρω δυνατότητες επενδύσεων εκ μέρους των παραγωγών χωρών στους 
καθοδικούς βιομηχανικούς κλάδους της Κοινότητας και ως εκ τούτου η διαδικασία 
αναμένεται να εξακολουθήσει. Εντούτοις θα περιορισθεί αφενός εξαιτίας της 
επιθυμίας των εταιρειών που διαθέτουν ήδη διυλιστήρια στην Κοινότητα να 
εκποιήσουν μέρος του δυναμικού και/ή να συμμετάσχουν σε επιχειρήσεις οι οποίες, 
στο σύνολο τους, είναι αποδοτικότερες σήμερα απότι κατά την τελευταία δεκαετία 
και από τις δυνατότητες επενδύσεων που θα έχουν οι παραγωγές χώρες στην εγχώρια 
αγορά τους ή σε άλλα σημεία του κόσμου. 
- 35 -
IV. ANNEXES : TABLES AND GRAPHS 
Section A : Annex A1 to A11 
Community Energy and Oil Consumption 
Community and World refining situation 
Sect Ion Β : Annex B1 to B12 
EC Trade-Crude OlI and Products 
Spot market prices - basis Rotterdam 
EC OiI stock levels 
Sect Ion C : Annex C1 to C3 
Oil Price Regime and Fiscal Ity In the Community 
Sect Ion D : Annex D1 to D3 
MI see Ilaneous 
of which : - US Clean Air Act 
- OPEC's foreign refinery holdings 
- OPEC and non-OPEC oil production 
All EC data exclude former East Germany unless otherwise specified, 
AI 
CONSOMMATION D'ENERGIE PRIMAIRE DAMS LA COMMUNAUTE (EUR-12). 
EVOLUTION 1980 - 1990 ET PREVISIONS 2000. 
EN MILLIONS DE 
TEP 
Pétrole 
Combustibles 
solides 
Gaz naturel 
Electricité 
primaire, 
nucléaire et 
autres 
Consommation 
brute d'énergie 
primaire 1980 
589 
238 
171 
64 
1062 1985 
489 
239 
185 
143 
1056 1986 
504 
232 
187 
151 
1074 1987 
506 
231 
198 
157 
1092 1988 
518 
227 
192 
170 
1107 1989 
522 
231 
201 
175 
1129 19 9 0 
530 
232 
208 
176 
1146 ex-RDA 
12 
57 
7 
3 
79 PREVISIONS 
2 0 0 0 
560 
260 
260 
190 
1270 ex-RDA 
19 
30 
10 
1 
60 
Sources : EUROSTAT, DG XVII et Administration allemande 
MINSOUMATION DE PETROLE nAMS LA COMMUNAUTE (EUR-12.) 
gyplutlon de 1980 â 1990 
en mill Ions de tonnes 
1. LIVRAISONS INTERIEURES 
. ESSENCES MOTEUR 
dont : essences sans plomb 
. PETROLE LAMPANT ET CARBUREACTEURS 
. GASOIL ET FUEL-OIL FLUIDE 
dont : gasoil transports 
. FUEL-OIL RESIDUEL 
. AUTRES PRODUITS 
2. BUNKERS 
dont ί - gasolI 
- fuel-ol 
3. AUTO-CONSOMMATION 
dont s - fuel-olI 
4. CONSOMMATION TOTALE 
(1+2+3) 1980 
510 
90,7 
( ε ) 
21,0 
171,5 
(51,2) 
154,8 
72,0 
29 
6 
23 
33 
18 
572 1985 
428 
91,3 
( € ) 
22,1 
163,2 
(60,7) 
77,3 
74.1 
27 
7 
20 
25 
11 
480 1986 
442 
95,5 
( 0,9) 
23,0 
170,7 
(66,1) 
75,0 
77,8 
31 
8 
23 
28 
11 
501 1988 
452 
101,6 
(13,4.) 
26,6 
172,9 
(76,5) 
68,4 
82,5 
31 
7 
24 
28 
10 
511 1989 
455 
102,8 
(23,1) 
27,6 
167.8 
(81,2) 
73,3 
83,7 
31 
7 
24 
29 
10 
515 1990 
458 
105,0 
(33.7) 
27,3 
170,5 
(84,9) 
68,1 
87,1 
33 
7 
26 
30 
10 
521 Variations 
1990/1980 
en % 
- 10,2 
+ 15,8 
( —) 
+ 30,0 
- 0,6 
(+ 65,8) 
- 56,0 
+ 21,0 
+ 13,8 
- 9,1 
_ 8,9 
Sources : Eurostat et OCDE 
RAFFINAGE DANS LA COMMUNAUTE (EUR-12) 
BILAN PAR PRODUIT : EVOLUTION DE 1980 A 1990 
EN MILLIONS DE TONNES 
GAZ DE PETROLE 
LIQUEFIE (GPL) 
NAPHTA 
ESSENCES MOTEUR 
PETROLE LAMPANT 
k CAR6UREACTEURS 
GASOIL ET FUEL-
OIL auiDE 
FUEL-OIL 
RESIDUEL 
AUTRES PROOUITS 
TOUS PRODUITS 
PETROLIERS 19 8 0 
PROOUC­
TION 
12.3 
19,1 
94,8 
28,8 
178,4 
189,3 
31,3 
532 DEMANDE 
15,1 
28,3 
90,7 
21,0 
177,1 
178,1 
30,7 
539 19 8 5 
PROOUC­
TION 
12,1 
17.0 
98,7 
28,7 
148,8 
91,1 
31,8 
422 DEMANDE 
17.4 
24,5 
91.3 
22,1 
170,8 
97,3 
31.8 
455 19 8 6 
PRODUC­
TION 
12,4 
18,8 
101,5 
28,9 
159,2 
97.4 
31,0 
447 DEMANDE 
17,9 
28,0 
95.5 
23,0 
178.8 
98,4 
33.4 
473 19 8 8 
PROOUC­
TION 
13.1 
16.8 
110,5 
33,6 
161.1 
93,5 
38,8 
485 DEMANDE 
18,4 
28,7 
101,6 
26.8 
179.7 
92.5 
35.5 
4*3 19 8 9 
PRODUC­
TION 
12,8 
17,1 
112.3 
35.3 
159.5 
92,7 
38,5 
488 DEMANDE 
18,2 
30.9 
102.8 
27.8 
174.7 
97,0 
34,8 
488 19 9 0 
PROOUC­
TION 
12.6 
16.9 
115.5 
36.2 
163.9 
94.9 
40,0 
460 DEMANDE 
18.1 
27,8 
105.0 
27,3 
177.9 
94,1 
40,8 
491 VARIATIONS 
1990/1980 
en X * 
PRODUC­
TION 
+ 2.4 
'-11.5 
+21.8 
+35,1 
- 8.1 
-43,9 
+27,8 
- 9,8 DEMANDE 
+19,9 
+ 5.7 
+15,8 
+30,0 
+ 0.5 
-47,2 
+32,9 
- 8,9 DIFFERENCE 
PRODUCTION/ 
DEMANOE 
EN 1980 
(mlo t.) 
- 2.8 
- 7,2 
+ 4,1 
+ 5.8 
+ 1,3 
- 8,8 
+ 0;6 
- 7 DIFFERENCE 
PRODUCTION/ 
DEMANDE 
EN 1990 
(mlo.l) 
- 5,5 
- 10,9 
+ 10,5 
+ 8,9 
- 14,0 
+ 0,8 
- 0,8 
- 11 
Sources t EUROSTAT tt OCDE. 
Note» : Production - Production nette de· raffineries + produite associés. 
Produit· associée - Produit· fini· (GPL et autre· produit·) obtenu· lor· de la production de pétrole brut et de gaz naturel 
Demande - Livraisons Intérieures + soutes internationales. 
:> 
eu 
A4 
BILAN INDICATIF DU RAFFINAGE DANS LA COMMUNAUTE (EUR-12) : 
EVOLUTION DE 1980 A 1990. 
EN MILLIONS DE TONNES PAR AN 
Consommation totale de 
pétrole, dont : 
* Livraisons Intérieures 
* Soutes Internationales 
* Consommation des 
raffineries 
Approvisionnement net de 
produits pétroliers finis 
dont : 
• Importations nettes de 
pays tiers 
• Sources primaires (1) 
• Prélèvement sur stocks (2) 
Entrées en raffineries : 
* Pétrole brut (condensais 
Inclus) 
* Total (tous feedstocks 
Inclus) 
Capacité de distillation 
primaire (au 1er Janvier) 
Taux d'utilisation, 
par rapport : 
* au pétrole brut traité 
* au traitement total 1980 
572 
510 
29 
33 
70 
12 
2 
- 4 
545 
577 
975 
60% 
63X 7985 
480 
428 
27 
25 
34 
24 
5 
5 
407 
463 
658 
62% 
70% 1986 
501 
442 
37 
28 
23 
20 
5 
- 2 
439 
496 
619 
71% 
80% 1988 
577 
452 
37 
28 
79 
74 
4 
7 
450 
577 
597 
761 
86% 1989 
575 
455 
37 
29 
77 
76 
4 
- 3 
452 
576 
587 
77X 
88% 1990 
521 
458 
33 
30 
21 
76 
3 
2 
465 
529 
577 
87X 
92% 
Sources : EUROSTAT, OCDE, Règlement CEE 1056/72. 
(1) Produits associés directement utilisables, y compris ceux Issus de la production 
de gaz naturel. 
(2) Chiffres négatifs - stockage ; chiffres positifs - déstockage. 
AS 
RAFFINAGE DANS LA COMMUNAUTE (EUR-12): EVOLUTION DES CAPACITES 
DE DISTILLATION PRIMAIRE DE 7980 A 7997 (AU 1er JANVIER). 
EN MILLIONS DE 
TONNES/AN 
BELGIUM 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
(ex-DDR) 
ELLAS 
ESPANA 
FRANCE 
IRELAND 
ITALIA 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
PORTUGAL 
UNITED KINGDOM 
EUR - 12 
(* ex-DDR) 1980 
55 
77 
754 
20 
72 
167 
3 
180 
102 
19 
132 
915 1985 
35 
8 
705 
78 
67 
770 
3 
730 
74 
74 
94 
658 7988 
35 
9 
87 
78 
62 
96 
3 
119 
65 
14 
89 
591 1989 
35 
9 
82 
78 
62 
97 
3 
779 
65 
74 
89 
587 1990 
35 
9 
78 
78 
62 
90 
3 
119 
60 
14 
89 
577 1991 
35 
9 
87 
(20) 
18 
62 
90 
3 
779 
67 
74 
90 
582 
(602) % RED. (·) 
1991/1980 
- 37 % 
- 76 % 
- 48 % 
- 12 % 
- 14 % 
- 46 % 
- 34 % 
- 40 % 
-23% 
- 32 % 
- 36 % 
(·) sur la base de données exprimées en milliers de tonnes. 
Sources : . Informations reçues par la Commission en application du règlement 1056/72. 
. Administrations nationales et sociétés pétrolières. 
A6 
EEC-12 : CONVERSION CAPACITY 
IN MIO. TONS/YEAR 
CATALYTIC CRACKERS 
VISBREAKERS 
HYDROCRACKERS ) 
HYDROCONVERSION ) 
THERMAL CRACKERS) 
COKING ) 
FLEXICOKING ) 
TOTAL CAPACITY 
CATCRACKER EQUIV* 
AS % CDU CAPACITY 1980 
47.6 
24.9 
5.8 
22.2 
100.5 
81 
9 1985 
83.1 
46.1 
10.6 
26.3 
166.1 
135 
21 1988 
81.2 
57.2 
16.9 
23.9 
179.2 
143 
24 1989 
82.1 
57.4 
17.6 
25.4 _ 
181.3 
145 
25 1990 
83.3 
57.5 
22.1 
26.5 
189.4 
155 
27 
— — 
• BASED ON TOTAL DISTILLATE YIELD, AS A PERCENTAGE OF 
FEED , RELATIVE TO THAT OF A CATALYTIC CRACKER. 
SOURCES:NATIONAL ADMINISTRATIONS AND INFORMATION RECEIVED BY THE COMMISSION 
UNDER REGULATION 1056/72 + OIL COMPANIES 
REFINING AND CONVERSION CAPACITY IN THE EEC 
IN MIO/TONS YEAR AT 1.1.1991 
Β 
DK 
D 
EL 
ES 
FR 
IRL 
ITA 
NL 
PO 
UK 
EEC 
KX-DDH 
TOTAL DIST. 
35.3 
8.7 
80.6 
17.7 
62.0 
90.4 
2.9 
119.1 
61.0 
14.4 
90.2 
582.3 
20.2 
602.5 REF. 
3.8 
1.4 
14.0 
1.5 
7.8 
10.5 
0.6 
11.9 
8.2 
2.2 
15.5 
77.4 
2.6 
80.0 H.C. 
6.1 
1.4 
0.8 
0.7 
6.6 
3.3 
0.5 
3.0 
22.4 
1.8 
24.2 
SOURCES: NATIONAL ADMINISTRATIONS AND INFORMA 
UNDER REGULATION 1056/72. · OF WHICH c.c. 
5.3 
10.7 
2.6 
7.5 
17.4 
15.5 
6.9 
0.7 
22.8 
89.4 
1.9 
91.3 T.C. 
1.4 
3.7 
3.8 
3.1 
2.3 
14.3 
0.7 
15.0 VISB. 
4.0 
2.4 
8.2 
2.3 
8.8 
9.4 
18.9 
4.1 
0.6 
2.9 
61.6 
2.9 
64.5 COK. 
4.9 
0.7 
2.5 
2.0 
2.9 
13.0 
13.0 
ION RECEIVED BY THE COMMISSION 
5.8 MIO. TONNES IN RESERVE AND IMMEDIATELY USEABLE. a» 
North America 
Europe"' 
Japan 
Australasia 
Caribbean 
Central/South America 
Middle East·» 
Asia" 
Africa 
Total World Distillation and Conversion Capacity 1980-1990 
(excluding former CPEs) 
(year end, million barrels per calendar day) 
MM 
OliL OR*. lfli 
Dirt. Con*, itu 
Obi Con*. 1M7 
DM. Con*. 
20.77 
20.40 
5.35 
0.81 
2.34 
5.71 
3.15 
4.04 
2.14 9.38 
2.37 
0.33 
0.16 
0.29 
1.27 
0.43 
0.20 
0.17 17.48 
14.33 
4.48 
0.72 
1.40 
5.44 
4.15 
4.84 
2.66 10.24 
3.41 
0.57 
0.18 
0.15 
1.67 
0.64 
0.65 
0.23 17.51 
14.11 
4.38 
0.75 
1.44 
5.44 
4.23 
4.93 
167 10.54 
3.43 
0.61 
0.20 
0.15 
1.63 
0.68 
0.67 
0.23 17.83 
14.06 
4.23 
0.72 
1.39 
5.60 
4.31 
4.95 
172 10.95 
3.47 
0.66 
0.20 
0.17 
1.73 
0.70 
0.71 
0.24 mi 
DM. Con*. in» 
DM. Con*. Dlik Con*. 
17.57 
13.84 
4.10 
0.73 
1.39 
5.65 
4.64 
4.97 
2.75 10.79 
3.59 
0.71 
0.20 
0.17 
1.81 
0.95 
0.83 
0.24 17.48 
13.51 
4.10 
0.76 
1.39 
5.81 
4.92 
5.02 
2.95 11.13 
3.70 
0.74 
0.21 
0.17 
1.87 
0.95 
0.86 
0.28 17.65 
13.62 
4.10 
0.76 
1.52 
5.98 
5.30 
5.26 
2.95 
(1) bdadM Cypm· but t*auàu MJIMI Ownvur/ md former CPU» 
(2) toe»»*» fetacth· Kiwi* «no- N«*tr*J Zom ctptdr» hi «n41990 Rfwu 
O) comprint Ml« t*>eoMlrcM, Sottth-Eut AiU, South Kor»t iwd T«|WM> 11.44 
3.85 
0.76 
0.21 
0.20 
1.98 
0.96 
0.94 
0.28 
64.71 14.59 55.50 17.74 55.46 18.14 55.81 18.83 55.64 19.29 55.94 19.91 57.14 20.62 
Source : 0ECD/IEA 
> 
AVERAGE API VALUES OF CRUDE OIL SUPPLIES 
IN THE EEC 1985 - 1991 
SOURCE:CRUDE OIL REGISTER 
h * 
A10 
EEC12' CRUDE OIL REGISTER-SULPHUR 
CONTENT OF IMPORTED CRUDE OIL 
τ I 1 1 1 I 1 Γ 
81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 
•EEC 10 TO 1985 SOURCE:CRUDE OIL REGISTER 
A_ll 
Isomer Izat Ion. Alky lat Ion» Desulphur Izat Ion and MTBE 
name plate capacities In the Community 
Situation at 1.1.1991 
MIO TONNES/YEAR 
Belgium 
Danmark 
Deutschland - Former West 
- Former East 
Ellas 
Espana 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingdom 
EUR-12 Isomer I-
zatIon 
0.10 
0.39 
2.21 
0.49 
0.47 
0.10 
0.51 
2.60 
0.53 
2.00 
9.40 Alkyla-
tlon 
0.51 
0.40 
0.50 
0.09 
0.31 
0.40 
2.10 
0.58 
3.10 
7.99 DesuIphu-
rIzat ion 
of Middle 
dlstlIlat. 
14.33 
2.24 
24.78 
3.38 
2.75 
22.52 
22.80 
0.27 
26.60 
14.83 
2.81 
14.58 
151.89 • MTBE 
(refinery 
plant 
0.18* 
0.13 
0.05 
0.11 
0.26 
0.05* 
0.18 
0.15 
0.02 
0.10* 
1.23 
* MTBE + TAME 
Sources : National Administrations or Arthur D. Little refining data base 
,*-> I 
Approvisionnement pétrolier de la Communauté : 
Evolution de la structure d'approvisionnement en pétrole brut (*) 
4* 1974 i 1990 
1.Production com­
munautaire (brut 
+ NGL) 
2.Importations en 
prov.pays tiers 
à la CE** 
dont : 
A.Pays industrla-
1i ses, dont : 
.Norvège 
B.Pays en dévelop­
pement 
dont : 
.Algérie 
.Arabie Saoudite 
.Egypte 
.Emir.arab.unis 
.Irak 
. Iran 
.Koweït 
.Libye 
.Mexique 
.Nigeria 
.Venezuela 
C.Pays à commerce 
d'Etat 
dont : 
.URSS 
OPEP 
0PAEP(Egypte Incl) 
CCG 
3.Export.à destin, 
pays tiers a CE 
4.Approv.en brut 
marché comm.* 
(1+2-3-4) EUR-9 
1974 
MioT 
13 
560 
1 
1 
555 
23 
169 
1 
31 
39 
100 
47 
56 
0 
49 
9 
4 
4 
541 
384 
265 
0 
573 % 
2 
98 
0 
0 
97 
4 
29 
0 
5 
7 
17 
8 
10 
0 
9 
2 
1 
1 
94 
67 
46 
0 
100 1978 
MioT 
64 
470 
8 
8 
447 
19 
121 
9 
30 
56 
77 
35 
36 
0 
34 
4 
15 
15 
424 
322 
197 
12 
522 % 
12 
90 
2 
2 
86 
4 
23 
2 
6 
11 
15 
7 
7 
0 
7 
1 
3 
3 
81 
62 
38 
2 
100 EUR-10 
1982 
MioT 
117 
302 
10 
10 
271 
16 
98 
9 
14 
11 
28 
3 
32 
9 
23 
7 
20 
20 
238 
191 
122 
29 
390 X 
30 
77 
3 
3 
69 
4 
25 
2 
4 
3 
7 
1 
8 
2 
6 
2 
5 
5 
61 
49 
31 
7 
100 1985 
MioT 
146 
253 
21 
21 
196 
14 
23 
11 
4 
16 
20 
7 
31 
9 
34 
9 
20 
20 
164 
113 
36 
26 
373 % 
39 
68 
6 
6 
53 
4 
6 
3 
1 
4 
5 
2 
8 
2 
9 
2 
5 
5 
44 
30 
10 
7 
100 EUR-12 
1986 
MioT 
149 
328 
25 
25 
264 
16 
66 
10 
4 
24 
21 
10 
35 
13 
32 
9 
23 
23 
224 
173 
83 
33 
444 % 
34 
74 
6 
6 
59 
4 
15 
2 
1 
5 
5 
2 
8 
3 
7 
2 
5 
5 
50 
39 
19 
7 
100 1989 
MioT 
112 
365 
43 
41 
275 
17 
43 
14 
9 
25 
41 
14 
41 
13 
24 
8 
28 
28 
226 
171 
67 
21 
456 % 
25 
80 
9 
9 
60 
4 
9 
3 
2 
5 
9 
3 
9 
3 
5 
2 
6 
6 
50 
38 
15 
5 
100 1990 
MioT 
113 
379 
43 
42 
288 
18 
47 
11 
9 
19 
45 
9 
47 
15 
26 
8 
29 
29 
234 
171 
66 
26 
466 % 
24 
81 
9 
9 
62 
4 
10 
2 
2 
4 
10 
2 
10 
3 
6 
2 
6 
6 
50 
37 
14 
6 
100 
* Compte non tenu des feedstocks et des variations de stocks 
** Total des rubriques A, B, C et importations d'origine non déterminée 
Sources : Importations/exportations : Nomenclature NIMEXE et Nomenclature Combinée 
Production : données Eurostat 
EUR-12 IMPORTATIONS DE PRODUITS PETROLIERS DE LA 
COMMUNAUTE EN PROVENANCE DES PAYS TIERS £â 
en mill iers de tonnes 
Importations de produits pétro­
liers en provenance des pays 
tiers à la CEE 1988 1989 1990 Variations 
1990/1988 
X 
Tous produits/tous usages, dont: 
- nui les légères 
- nul les moyennes 
- gasol1 
- fuel-olIs 
- autres produits 102 500 
21 155 
818 
23 091 
44 984 
12 452 104 570 
20 173 
1 027 
24 037 
45 497 
13 836 106 947 
20 064 
1 374 
26 950 
43 558 
15 001 4.3 
5.2 
68.0 
16.7 
3.2 
20.5 
Tous produits/tous usages, dont 
- traitement défini ou 
transformation chimique 
- autres usages 
(mise à la consommation) 102 500 
49 465 
53 035 104 570 
47 478 
57 092 106 947 
43 934 
63 013 + 4.3 
~ 11.2 
+ 18.8 
Tous produits/tous usages 
en provenance de : 
- Pays tiers Industrial.,dont : 
AELE 
Etats-Unis 
- Pays en développement, dont : 
Koweït 
Libye 
Algérie 
Arabie Saoudite 
Vénézue1 a 
0ΡΕΡ 
0ΡΑΕΡ 
CCG 
- Pays i commerce d'Etat, dont: 
U.R.S.S. 
Roumanie 
Pologne 
TchécosIovaquIe 102 500 
20 833 
9 549 
7 836 
43 375 
8 485 
7 027 
8 123 
5 747 
2 478 
37 402 
38 539 
14 598 
38 292 
29 475 
6 158 
322 
860 104 570 
21 877 
10 577 
8 719 
42 389 
8 221 
156 
460 
376 
305 
35 669 
35 821 
13 981 
40 304 
30 561 
6 405 
644 
1 036 106 947 
25 688 
13 188 
9 883 
42 265 
6 551 
7 497 
8 915 
6 646 
2 934 
34 653 
34 868 
13 426 
38 994 
33 872 
2 386 
840 
543 4.3 
+ 23.3 
+ 38.1 
+ 26.1 
2.6 
22.8 
6.7 
9.8 
15.6 
18.4 
7.3 
9.5 
8.0 
+ 1.8 
+ 14.9 
- 61.3 
+160.9 
- 36.9 
Source : Statistiques du Commerce Extérieur de la Communauté 
(déclarations en douane : nomenclature combinée) 
Feedstocks inclus 
EUR-10/EUR12 - SOLDE NET IMPORTATEUR(EXPORTATEUR) DES ECHANGES INTRA-COMMUNAUTAIRES ET. 
DES ECHANGES AVEC LES PAYS TIERS A LA CE DE TOUS PRODUITS PETROLIERS 
Evolution de 1984 à 1990 
en mill Ions de tonnes 
France 
Be Ig I que/Luxembourg 
Pays-Bas 
R.F.A. 
Italie 
Royaume-Un I 
Irlande 
Danemark 
Grèce 
Espagne 
Portugal 
EUR-10/EUR-12 
- feedstocks Indued) 
- feedstocks exclus(2) 1984 
EUR-10 
So I de So I de 
Intra- extra-
CE CE 
1,6 
(0,1) 
(28,6) 
21,3 
(1.3) 
0,7 
2,8 
(0,0) 
(0,5) 7,2 
3,4 
8,7 
12,0 
20,5 
11,5 
0,3 
3,6 
(0,4) 
(4,0)* 68,9 
n.d.** 29.2 1985 
EUR-10 
Solde 
Intra-
CE 
0,3 
0,8 
(29,0) 
24,9 
(1.6) 
(2,4) 
2.6 
0,3 
(0,7) Solde 
extra-
CE 
9.7 
3,9 
12,8 
13,3 
22,6 
9,7 
0,2 
3,6 
(0,1) 
(4,6)* 75,5 
n.d.** 29,6 1986 
EUR-12 
Solde Solde 
Intra- extra-
CE CE 
3,7 
0,8 
(32,0) 
31,1 
(4,5) 
(3,4) 
3,6 
0,2 
(0,2) 
(6,8) 
1.2 11,0 
2.6 
11,6 
13,5 
18,3 
8,1 
0,4 
3.2 
(0,4) 
0,4 
0,3 
(6,3)* 88,9 
n.d.** 20,4 1987 
EUR-12 
Solde Solde 
Intra- extra-
CE CE 
6,6 
0,6 
(31,0) 
29,2 
(2,4) 
(4,9) 
2,9 
(0,2) 
(0,7) 
(4,7) 
1.4 14,1 
0,2 
11,0 
12,8 
24,4 
8,9 
0,2 
3,3 
(0,4) 
1.4 
0,2 
(3,2)* 75,9 
n.d.** 27,4 1988 
EUR-12 
Solde Solde 
Intra- extra-
CE CE 
5,9 
0,1 
(28,3) 
24,5 
(1.2) 
1.1 
. 2,5 
(0,3) 
(0,5) 
(3,9) 
1.1 11,3 
1.6 
9,0 
10,2 
22,9 
10,1 
0,0 
2,4 
(0,8) 
0,1 
0,4 
1,0 67,4 
n.d.** 13,7 1989 
EUR-12 
Solde 
Intra-
CE Solde 
extra-
CE 
7,1 
(1,0) 
(29,3) 
23,5 
(0,3) 
0,5 
2,4 
(0,8) 
(1,0) 
(3,7) 
1.8 11,2 
1,2 
9,3 
9;2 
23,9 
10,0 
0,2 
2,2 
(0,7) 
0,3 
0,2 
(0,7) 67,0-
n.d.** 15,8 1990 
EUR-12 
Solde 
Intra-
CE 
5,7 
0,6 
(28,4) 
23,2 
0,0 
2,2 
2,7 
(0,7) 
(0,8) 
(3,3) 
1.4 Solde 
extra-
CE 
8,9 
1,6 
11,9 
9,5 
20,2 
12,1 
0,2 
2,0 
0,1 
0,4 
0,2 
4,7 67,2 
n.d.** 15,7 
Sources : (1) Statistiques du Commerce Extérieur de la Communauté et du Commerce entre ses Etats membres 
(déclarations en douane : nomenclatures NIMEXE et combinée) - Feedstocks Inclus 
(2) Données nationales (banque de données CRONOS de l'EUROSTAT) - Feedstocks exclus 
* Erreur statistique : différence entre les déclarations à l'Importation et à l'exportation au niveau Intracommunautaire 
** n.d. : non disponible 
Note : Les données EUR-10/EUR-12 peuvent ne pas correspondre à la somme des données des Etats membres en raison des arron­
dissements (données exprimées en tonnes dans la NIMEXE et la nomenclature combinée). 
bà 
EUR-12 - IMPORTATIONS DE PRODUITS PETROLIERS EN PROVENANCE 
DES PAYS TIERS PAR ETAT MEMBRE ET POUR EUR-12 
Fteicùe: 
Année 1990 
>ys prod./tous usages 
provenance des : 
îys tiers Industria­
ls, dont : 
AELE 
Etats-Unis 
Pays en develop-
ornent, dont : 
Koweït 
Libye 
Algérie 
Arable Saoudite 
VenezueI a 
OPEP 
OPAEP 
CCG 
Pays à commerce 
•Etat, dont : 
URSS 
Roumanie EUR-12 
106 947 
25 688 
13 188 
9 883 
42 265 
6 551 
7 497 
8 915 
6 646 
2 934 
34 653 
34 868 
13 426 
38 994 
33 872 
2 386 R.F.A.* 
14 250 
5 000 
3 475 
1 343 
2 814 
234 
481 
1 247 
249 
167 
2 452 
2 287 
512 
6 435 
5 061 
16 France 
14 387 
3 767 
1 601 
1 563 
6 720 
601 
949 
294 
862 
211 
130 
842 
527 
3 900 
3 424 
388 Italie 
28 664 
5 851 
1 499 
3 086 
12 905 
1 935 
2 509 
2 413 
2 476 
45 
10 317 
11 334 
4 419 
9 908 
8 619 
1 206 Pays-Bas 
16 730 
2 674 
1 898 
550 
6 857 
1 982 
170 
1 485 
732 
1 628 
6 045 
4 706 
2 714 
7 199 
6 504 
379 Belg/Lux 
5 064 
612 
181 
289 
1 714 
70 
343 
144 
238 
641 
1 610 
946 
337 
2 738 
2 558 Roy.-Un I 
14 131 
3 427 
2 426 
777 
5 652 
275 
1 995 
1 469 
465 
167 
4 613 
5 146 
832 
5 052 
4 692 
53 en ml 11lers de tonnes 
Irlande 
265 
256 
254 Danemark 
3 440 
1 933 
1 890 
43 
599 
514 
44 
20 
578 
598 
514 
908 
661 Grèce 
2 724 
313 
1 
237 
1 460 
569 
260 
7 
108 
1 355 
1 384 
677 
951 
622 
198 Espagne 
6 293 
2 003 
7 
1 938 
2 644 
323 
643 
445 
317 
76 
1 811 
1 861 
647 
1 646 
1 474 
146 Portugal 
1 000 
99 
3 
55 
899 
48 
104 
389 
198 
739 
764 
246 
2 
2 
S purce : Statistiques du Commerce Extérieur de la Communauté (déclarations en douane : nomenclature combinée), feedstocks compris. 
Non compris les Importations en provenance de R.D.A. 
J: 
EUR-10/EUR-12'- EVOLUTION DES IMPORTATIONS DE PRODUITS PETROLIERS PAR GRANDES ZONES ECONOMIQUES EN X 
DES IMPORTATIONS TOTALES PAYS TIERS. 
en pourcentage (%) 
Pays industrialisés 
dont AELE 
Etats-Unis 
Espagne 
Pays en développement 
dont Arabie Saoudite 
Koweit 
OPEP 
OPAEP (*) 
CCG 
Pays à commerce d'Etat EUR - 10 
198A 
25,8 
10,8 
6,6 
5,2 
39,3 
3,1 
9,7 
28,9 
26,9 
13,2 
3A,9 1985 
22,2 
8,7 
6,5 
4,4 
45,1 
4,1 
10,0 
34,9 
33,2 
15,1 
32,7 EUR-12 
1986 
20,2 
a «** 
8,0 
9,7 
*** 
s.o. 
AA,1 
5,6 
9,5 
36,8 
37,A 
16,3 
35,7 1987 
20,A 
« «** 9,9 
7,9 
••• 
s.o. 
A1,8 
6,2 
8,8 
35,A 
37,A 
15,7 
37,7 1988 
20,3 
9,3** 
7,6 
• t s.o. 
A2,3 
5,6 
8,3 
36,5 
37,6 
14,2 
37,A 1989 
20,9 
10,1** 
8,3 
•** 
s.o. 
A0,5 
5,1 
7,9 
3A,1 
3A,3 
13,A 
38,5 1990 
2A,0 
12,3** 
9,2 
s.o. 
39,5 
6,2 
6,1 
32,A 
32,6 
12,6 
36,5 
Source : Statistiques du Commerce Extérieur de la Communauté et du Commerce entre ses Etats membres 
(Déclarations en douane : nomenclature NIMEXE et nomenclature combinée)- Feedstocks compris. 
(*) Egypte inclus. 
(**) Portugal excepté. 
(***) s.o. : sans objet. 
EUR-10/EUR-12 - ANALYSE DE L'EVOLUTION DES IMPORTATIONS DE PRODUITS PETROLIERS 
DE PAYS TIERS EN FONCTION DE LA POLITIQUE DOUANIERE. 
. Importations effectuées 
à droit nul : 
- pour traitement défini 
ou transformation 
chimique 
- en vertu d'accords 
préférentiels 
. Importations au titre 
du SPG 
. Importations soumises 
aux droits normaux du 
T.D.C. 
. Importations totales 
pays tiers EUR-10 
198A 
mio t 
59,8 
A0,7 
19,1 
16,1 
18,3 
9A,2 X 
63,5 
43,2 
20,3 
17,1 
19,A 
100,0 1985 
mio t 
69,2 
49,2 
20,0 
22,0 
1A,3 
105,5 X 
65,6 
A6,6 
19,0 
20,8 
13,6 
100,0 EUR-12 
1986 
mio t 
64,0 
A8,1 
15,9 
18,3 
19,3 
101,6 X 
63,0 
A7,3 
15,6 
18,0 
19,0 
100,0 1987 
mio t 
66,5 
A8,A 
18,1 
22,5 
19,2 
108,2 X 
61,5 
AA,7 
16,7 
20,8 
17,7 
100,0 1988 
mio t 
67,5 
A9,5 
18,0 
18,7 
16,3 
102,5 X 
65,9 
48,3 
17,6 
18,2 
15,9 
100,0 1989 
mio t 
66,1 
47,5 
18,6 
19,5 
19,0 
10A,6 X 
63,2 
45,A 
17,8 
18,6 
18,2 
100,0 1990 
mio t 
66,1 
43,9 
22,2 
15,8 
25,0 
106,9 X 
61,8 
A1,0 
20,8 
14,8 
23,A 
100,0 
Source : Statistiques du Commerce Extérieur de la Communauté et du Commerce entre ses Etats membres 
(Déclarations en douane : nomenclature NIMEXE et nomenclature combinée) - Feedstocks compris 
œ 
ο 
EUR-10/EUR 12 - EVOLUTION DE LA STRUCTURE DES IMPORTATIONS DE PRODUITS PETROLIERS DE PAYS TIERS 
en pourcentage (X) 
Huiles légères 
Huiles moyennes 
Huiles lourdes : 
- gasoil 
- fuel-oils 
Autres produits (dont GPL 
et coke de pétrole) 
Source EUR - 10 
198A 
16,7 
0,6 
72,3 
(23,3) 
(49,0) 
10,4 1985 
17,2 
0,8 
73,4 
(26,6) 
(46,8) 
8,6 1986 
20,7 
0,9 
66,6 
(28,8) 
(37,8) 
11/7 1987 
19,7 
1/0 
67,8 
(28,2) 
(39,6) 
11,5 EUR - 12 
1988 
20,6 
0,8 
66,4 
(22,5) 
(43,9) 
12,1 
Statistiques du Commerce extérieur de la Communauté et du Commerce entre ses Etats membres 
(Déclarations en douane : nomenclature NIMEXE et nomenclature combinée) - Feedstocks compris 1989 
19,3 
1,0 
6o,5 
(23,0) 
(43,5) 
13,2 1990 
18,8 
1,3 
65,9 
(25,2) 
(40,7) 
14,0 
EUR· 12 - IMPORTATIONS DE PRODUITS PETROLIERS EN PROVENANCE DE PAYS TIERS 
VENTILEES PAR CATEGORIE DE PRODUITS ET ETAT MEMBRE ÎMPORTATEUR 
Comparaison Année 1989 - Année 1990 
en millions de tonnes 
989 
990 1. Traitement défini/ 
Transformation 
chimique 
2. Autres usages 
3. Tous produits/tous 
usages (1+2) dont: 
huiles lég.ft moyennes 
huiles lourdes 
(gasoiUfuel oils) 
1. Traitement défini/ 
Transformation 
chimique 
2. Autres usages 
3. Tous produits/tous 
usages (1+2) dont : 
huiles lég.ft moyennes 
huiles lourdes(gasoil 
• fuel oils) EUR-12 
47,5 
57,1 
104,6 
(21,2) 
(69,5) 
43,9 
63,0 
106,9 
(21,4) 
(70,5) RFA* 
7,3 
5,9 
13,2 
(A,2) 
(7,2) 
5,6 
8,7 
14,3 
(4,6) 
(8,1) France 
3,7 
11,9 
15,6 
(A,1) 
(8,9) 
2,8 
11,6 
1A,A 
(A,0) 
(7,8) Italie 
13,7 
18,1 
31,8 
(2,6) 
(25,8) 
13,2 
15,5 
28,7 
(2,5) 
(22,2) Pays-Bas 
5,5 
8,7 
14,2 
(2,5) 
(10,6) 
4,4 
12,3 
16,7 
(3,0) 
(12,2) Belg/Lux 
3,2 
1,4 
4,6 
(0,3) 
(3,7) 
2,9 
2,2 
5,1 
(0,2) 
(4,2) R.U. 
7,0 
4,8 
11,8 
(2,9) 
(7,3) 
8,6 
5,5 
14,1 
(2,9) 
(9,2) Irlande 
0,0 
0,2 
' 0,2 
(0,1) 
(0,1) 
0,3 
0,3 
(0,1) 
(0,1) Danemark 
1,1 
2,7 
3,8 
(1,0) 
(2,6) 
0,8 
2,6 
3,4 
(1,0) 
(2,3) Grèce 
0,7 
0,8 
1,5 
(0,1) 
(1,2) 
1,2 
1,5 
2,7 
(0,1) 
(2,3) Espagne 
4,1 
2,7 
6,8 
(2,4) 
(2,1) 
3,5 
2,8 
6,3 
(2,1) 
(2,1) Portugal 
0,9 
0,1 
1,0 
(0,9) 
(0,0) 
0,9 
0,1 
1,0 
(0,8) 
(0,1) 
*) Importations en provenance de R.D.A. non comprises 
Source : Statistiques du Commerce extérieur de la Communauté et du Commerce entre ses Etats membres 
(Déclarations en douane : nomenclature combinée) - Feedstocks compris. 
Oo 
EUR-10/EUR-12 - EVOLUTION GLOBALE DU COMMERCE EXTERIEUR DE PRODUITS PETROLIERS FINIS 
Source : OSCE-Eurostat - SIRENE (données nationales) - Feedstocks exclus 
(*) Echanges intracommunautaires compris. en millions de tonnes 
- Importations 
totales de produits 
finis (*) 
- Exportations totales 
de produits finis (*) 
- Importations (exportations) 
nettes de produits finis 
—__ EUR-10 
198A 
1A5,8 
116,6 
29,2 1985 
145,3 
115,7 
29,6 EUR-12 
1986 
16A,8 
1AA,A 
20,A 1987 
16A,6 
137,2 
27,A 1988 
152,6 
138,9 
13,7 1989 
160,A 
1AA,6 
15,8 1990 
,166,A 
150,7 
15,7 Variations 
1990/1989 
en X 
• 3,7 
+ A,2 
- 0,6 
te 
EUR-12 - EXPORTATIONS DE PRODUITS PETROLIERS VENTILES PAR CATEGORIE DE PRODUITS ET PRINCIPAUX PAYS TIERS DESTINATAIRES 
Evolution 1989 - 1990 
en milliers de tonnes 
Principaux pays 
tiers destina­
taires par 
ordre décrois­
sant d'Impor­
tance en 1990 
Total> 900.000T 
Etats-Unis 
Suisse 
Suéde 
Tunisie 
Autriche 
Libye 
Canada 
Autres destina. 
TOTAL EXTRA-CE 
dont : 
Pays tiers 
industrialisés 
Pays en 
développement 
Pays à commerce 
d'Etat 
Pays OPEP 
Pays OPAEP 
Pays CCG 
TOTAL INTRA-CE Huiles légères 
1989 
5 100 
2 433 
1 252 
44 
357 
577 
500 
1 477 
11 740 
10 471 
1 230 
39 
747 
675 
34 
23 959 1990 
4 721 
2 908 
998 
3 
336 
593 
186 
2 084 
11 829 
10 260 
1 080 
489 
686 
610 
2 
24 615 Huiles moyennes 
1989 
544 
780 
336 
126 
25 
15 
462 
2 328 
4 616 
3 138 
1 455 
23 
404 
266 
1 
6 364 1990 
618 
805 
152 
139 
16 
289 
1 845 
3 864 
2 227 
1 610 
27 
275 
267 
32 
6 949 Gas-oiI 
1989 
361 
2 714 
421 
236 
297 
214 
34 
2 387 
6 664 
4 379 
2 172 
113 
427 
490 
2 
19 945 1990 
516 
3 600 
579 
415 
411 
286 
15 
2 307 
8 129 
5 766 
2 199 
164 
394 
778 
5 
19 597 Fuel-oiIs 
1989 
5 009 
127 
168 
481 
292 
260 
323 
4 060 
10 720 
7 082 
3 381 
257 
937 
1 392 
149 
22 285 1990 
4 823 
73 
133 
985 
335 
195 
413 
4 928 
11 885 
7 257 
4 239 
389 
750 
1 713 
68 
21 413 Autres produits 
1989 
344 
379 
345 
70 
361 
64 
2 
2 270 
3 835 
2 053 
1 632 
150 
489 
462 
75 
8 246 1990 
466 
376 
320 
95 
343 
60 
5 
2 355 
4 020 
2 103 
1 714 
203 
410 
513 
89 
8 163 TOTAL 
Tous produits pétroliers 
1989 
11 356 
6 433 
2 523 
957 
1 333 
1 130 
1 321 
12 524 
37 577 
27 123 
9 871 
583 
3 003 
3 285 
260 
80 799 1990 
11 144 
7 763 
2 182 
1 637 
1 440 
1 135 
909 
13 516 
39 726 
27 612 
10 841 
1 273 
2 515 
3 881 
196 
80 738 Variât. 
90/89 
en X 
- 1.9 
+ 20,7 
- 13,5 
+ 71,1 
+ 8,0 
+ 0,4 
- 31,2 
+ 7,9 
+ 5,7 
+ 1,8 
+ 9,8 
+118,4 
- 16,3 
+ 18,1 
- 24,6 
- 0.1 
Source : Statistiques du Commerce Extérieur de la Communauté (déclarations en douane : nomenclature combinée). 
V 
European market — basis Rotterdam 
SOURCE : PLATT'S OILGRAM 
US$/barrel 
65 
60 
55 
50 premium 0.15 g/l 
IMUMMMIHMH Ι©! ΚΘΓΟ 
gasoil 
—— naphtha 
....... regular 
fuel oil 1%S 
_,_._ fuel oil 3.5%S 
40 M 
«™.^ —•*.*,;; ^-'/ V>——·"*·» 
\/ *•"··*..,—·-·— 
Jul Aug Sep Oct Nov Dec Jan Feb Mar April May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Jan Feb Mar Apr May 
1989 1°90 1991 
£lâ 
eur-12 crude oil stocks 
(end of month) 
woo 
fMlHOfl tOIWWS eur-12 gasoil stocks 
(end of month) 
million tonn·· 
Dec Jan Fab Mar Apr May Jun Jul Aug Sap Oct Oac Dae Jan Fab Mar Apr May Jun Jul Sap Oct Nov Oac 
eur-12 total oil stocks 
(end of month) 
1989 1990 1991 
140 million tonnes 
118 
Dec Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec 
sources:OECD/IEA & Euroilstock estimates 
11Ί 
Régime de formation des prix des produits pétroliers en vigueur dans 
les Etats membres. 
Belgique, 
Un contrat de programme fixe depuis le 1.8.1974 les prix de vente 
maxima aux consommateurs des produits pétroliers. Les prix sont 
déterminés par comparaison entre une valorisation basse sur les 
cotations FOB Rotterdam et FOB Méditerranée et le prix de revient d'une 
tonne de pétrole brut raffiné sur le territoire national. 
La valorisation ne peut s'écarter de plus de 11 % du prix de revient et 
en général ce sont les cotations Internationales qui déterminent les 
prix maxima. Dans le calcul de ce prix sont pris également en 
considération les coûts de stockage obligatoire et les marges de 
distribution. 
Esoaone 
Actuellement 2 formules de prix déterminent les prix maxima (décret du 
6.7.1990) : l'une pour les essences et les gasoils et l'autre pour les 
fuel-olIs lourds; les prix des autres produits étant libres. 
Les prix maxima pour les essences et les gasoils sont calculés à partir 
des cotations Internationales FOB barges Rotterdam et FOB cargo Italy, 
et des prix hors droits et taxes publiés dans le bulletin pétrolier de 
la CEE de six pays (Belgique, Allemagne. France, Italie, Pays-Bas et 
Royaume-Uni). Une marge d'aptatlon de 1 Peseta par litre est prise en 
considération. Les prix maxima pour les 3 catégories de fuel-olIs 
lourds sont également fixés en fonction des cotations FOB barges 
Rotterdam et FOB cargo Italy et d'une marge qui diffère selon la 
qualité des produits. 
Grisa. 
La réglementation en vigueur depuis Janvier 1989 permet de déterminer 
un prix de base qui est un prix maximum auquel les raffineries d'Etat 
peuvent vendre leurs produits aux distributeurs. 
Dans le calcul de ce prix de base sont pris en considération les 
cotations FOB Italie (9/10), FOB Rotterdam (1/10), les coûts de 
transport, le coût de stockage et le market trend qui peut fluctuer 
entre -20% et +20 X des cotations Internationales prises en 
considération pour le calcul du prix de base. 
Portugal 
Un système en vigueur depuis le 1er Janvier 1991 détermine un prix de 
vente maxima pour l'essence super plombée, le gasoil et le fuel-olI 
lourd > 1 X S. Les prix des autres produits ont été libérés. 
Les prix maxima sont fixés à partir des prix hors droits et taxes 
publiés dans le bulletin pétrolier de la CEE de cinq pays (Belgique, 
Allemagne, France, Danemark et Espagne). Un facteur de correction de 
2 Escudos par litre est pris en considération. 
ACCISES APPLIQUEES AUX PRODUITS PETROLIERS 1.4.1992 EN ECUS 
Types 4· produit· 
EtMnc· oup«r plombé*· 
Cttonc· MM plomb 
GMOII automobile 
Coooll chauffoge 
Fini oil lourd (2) Belgique 
391 
338 
269 Danemark 
36S 
284 
222 (1) 
222 (1) 
250 (1) Allemagne 
450 
401 
266 
39 
15 Grèce 
259 
200 
206 
169 
46 Espagne 
429 
390 
288 
77 
13 Fronce 
466 
413 
243 
62 
20 Ir1ande 
396 
362 
291 
49 
10 Italie 
591 
551 
406 
406 
58 Luxembourg 
273 
246 
155 
13 Poyt-Bo· 
497 
436 
210 
53 
24 Portugal 
511 
443 
341 
79 Royoume-Un1 
388 
327 
319 
19 
13 
(1) L'occlee eet récupéré· par le· consommateurs assujetis d lo TVA. 
(2) A lo tonne. 
Toux minima on application â partir du 1/1/1993 (selon accord du Conseil ECO.FIN de juin 1991) 
Essence super 
Essence son· plomb 
Gasoil automobile 
Goooll ehouffoge 
Fuel oil lourd 337 «eue / 1000 litres 
287 ecus / 1000 litres 
245 «eus / 1000 litres 
0 
13 tfeus / Tonne 
Typtt do produltt 
Ettonco tupor plombtft 
Ettonct tons plomb 
Cot oil outomobllo 
Got oil chouffoge 
Futl oil lourd Bolglquo 
19.50 
19.50 
19.50 
19.50 
19.50 Oonomork 
25.00 
25.00 
25.00 
25.00 
25.00 Altomognt 
14.00 
14.00 
14.00 
14.00 
14.00 Gric* 
36.00 
36.00 
8.00 
8.00 
8.00 Cspogna 
13.00 
13.00 
13.00 
13.00 
13.00 Franc* 
18.60 
18.60 
18.60 
18.60 
18.60 1rlands 
21.00 
21.00 
21.00 
12.50 
12.50 Italic 
19.00 
19.00 
19.00 
19.00 
9.00 Luxembourg 
15.00 
6.00 
15.00 
6.00 
6.00 Pay»-6o» 
18.50 
18.50 
18.50 
18.50 
18.50 Portugal 
16.00 
16.00 
5.00 
-
5.00 Royoumo-On1 
17.50 
17.50 
17.50 
-
17.50 
Ταυχ ηΐπΐηυη α> ΤνΑ βη ορρΙΙοοϋοη ου 1.1.1993. 
15 Χ ·υτ Ι'·η·«ηοΙβ α>» ρτοάυΙ!· ρίΙτοΙΙβτ» (ββίοη αοοοτύ άυ ΟοηββίΙ ΕΟΟΓΙΝ ο)β ]υίη 199*) 
1° 
IH 
CL Γ Ail AIR ACT 
çioan Alr Açt. 
L'adoption aux Etats Unis par lo Prcsldont Bush dos amendement s au 
Clean Air Act on novembre 1990 ost une otapo m,î)ouie dans ia 
log Is lat Ion amorlcalno pour la protection do Ι Όην I ronnomont SJ 
portée est toile qu'il n'ost pas possiblo do Ι <i re sumo: 
succlntemont. On pout néanmoins mettre on oxorguo quo cotto ;ol 
Impose au niveau fédéral doj conditions pour la production et la 
vonto do carburants propres, dostInès i reduiro los omissions do 
vapours d'ossonce par evaporation ou lors du remplissage dos 
voitures ainsi que les omissions polluantes des gaz d ochappcment 
précurseurs de la formation d'ozone, de CO ot autres substances 
toxiques. La loi couvre 7 domaines : Smog urbain, sources mob II os. 
substances toxiques dans l'air, pluies acides, chlorofluocarbones. 
permis d'exploitation et contrôles. 
Au niveau dos carburants, toute uno série do spécifications sera 
imposée : 
pour le carburant diesel, à partir du 1or octobre 1993. teneur 
maxlmalo on soufre de 0.05% et un nombre de cotane supérieur 
à 40. 
pour l'ossonco. la volatilité devra être réduite ά un maximum 
de 64hPa pendant les saisons à formation élevée d'ozone et ceci 
à partir de 1992 ; Incorporation obligatoire d'additifs 
détorgonts dans I'ossence (Janvlor 1995). Dans les zonos 
dépassant los concentrations limites -d'ozone, une essence 
rofortnuléo sera Imposée ot dovra être exclusivement mlso on 
vonto. Il s'agit ossontloll ornent d'une ossenco contenant au 
moins 2% d'oxygène. 1X maximum do bonzèno. uno falblo 
volatilité ot un taux limite do 2SX en aromatiques. Pour les 
zones dépassant les tonours limites de CO. actuollomont dans 41 
villes. la toneur en oxygèno pondant la saison hlvornalo. 
c'est-à-dire au maximum 4 mois, dovra ôtro d'au moins 2.7%. 
Cotto condition ost à rospoctor dos novombr o 1992 ot pourrait 
concerner un tlors de la demande totalo d'essence. 
XJZ 
OPBC's foreign refinery holdings: situation as at September 15. 
(In Million b/d) 1991 
1- Total oversees refinery 
Interests (a) 
Abu Dhabi 
Iraq 
Iron 
Kuwait 
Libya 
- 8audi Arabia 
Vmnaxumla 
Total 
2- Controllad refinery 
capacity (b) 
Abu Dhabi 
Iraq 
Iran 
Kuwait 
Libya 
Êaudl Arabia 
Venezuela 
Total 
3* Deliverlea of OPEC 
crude oil (c) 
Abu Dhabi 
Iraq 
Iran 
Kuwait 
Libya 
Saudi Arabia 
Venezuela 
Total Number 
of planta 
2 
1 
1 
3 
3 
5 
13 
26 Europe 
290 000 UgA Other 
10 000 
114 700 
232 500 
26S 000 
546 000 
1 335 S00 1 344 000 1 209 625 000 
719 000 265 000 
020 000d 00< 
"76( 
3 
3 
3 
11 
21 
2 
1 
1 
3 
3 
S 
12 
27 232 500 
265 000 
262 000 
759 500 
80 000 
230 000 
165 000 
175 000 625 000 
=719 000 
1 344 000 
600 000 
475 000 
670 000 1 075 000 10 000 
500 000 
510 000 
10 000 
48 000 
250 060 
200 000 
506 060 Tota| 
290 Ooo 
10 000 
114 700 
232 Soo 
26S 000 
890 Ooo 
2 087 000 
3 889 2oo 
10 OOO 
232 SOO 
265 OOO 
625 OOO 
1 481 OOP 
2 253 OOO 
60 OOO 
10 Ooo 
48 OOO 
230 000 
185 Ooo 
6SO Ooo 
850 OOP 
2 253 OOO 
(a) All foreign refinery Interests of OPEC member countries, including minority holdings. 
(b) Refineries In which an OPEC country has a holding 6f 50% or mora. 
(c) Including swaps and temporary crude supply arrangements with third parties. 
(d) Refineries at Freeport. Bahamas, closed (500 000 b/d) and Curaçao (320 000 
b/d) on lease. 
Sourcea: figuras and aatlmatas by PETROSTRATEOIES 
OPEC AND NON-OPEC (OF WHICH NORTH SEA) 
SHARES IN TOTAL WORLD OIL PRODUCTION 
PERCENT 
100 $/BARREL 
75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 
• OPEC PRODUCTION BB NON OPEC PROD. 
~~3 NORTH SEA PROD. -a- EC AVER.SUPPLY COST 
Id 
ISSN 0254-1483 
COM(92) 152 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 12 
Apit). καταλόγου : CB-CO-92-179-GR-C 
ISBN 92-77-43573-9 
πηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
^2985 Luxembourg