Α4-0186/96

Ψήφισμα σχετικά με την ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με τις συναλλαγματικές σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών που θα συμμετάσχουν στην τρίτη φάση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και των υπολοίπων κρατών μελών (CSE(95)2108 - C4-0308/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

- έχοντας υπόψη την ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης σχετικά με τις συναλλαγματικές σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών που θα συμμετάσχουν στην τρίτη φάση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και των υπολοίπων κρατών μελών (CSE(95)2108 - C4- 0308/96),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης στις 15-16 Δεκεμβρίου 1995,

- έχοντας υπόψη τη διεξαγωγή του άτυπου Συμβουλίου ECOFIN της Βερόνας στις 12-13 Απριλίου 1996,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Οκτωβρίου 1995 για την Πράσινη Βίβλο (( ΕΕ C 308 της 20.11.1995, σελ. 54)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (Α4-0186/96),

A. λαμβάνοντας υπόψη τον αμετάκλητο χαρακτήρα της εφαρμογής της Νομισματικής Ένωσης την 1η Ιανουαρίου 1999, που θα επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών να αρχίσουν να ασκούν πλήρως τις αρμοδιότητές τους από την εν λόγω ημερομηνία, η οποία επιβεβαιώθηκε ως ημερομηνία θέσεως σε ισχύ κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης στις 15 και 16 Δεκεμβρίου 1995,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι την 1η Ιανουαρίου 1999 κατά πάσα πιθανότητα μόνον ένα μέρος των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι χώρες με σκληρό νόμισμα, θα μεταβεί στην τρίτη φάση της Νομισματικής Ένωσης και θα συμμετάσχει στην ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συνθήκη προέβλεψε ρητώς την κατάσταση των κρατών μελών που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος ως «κρατών μελών για τα οποία ισχύει καθεστώς εξαίρεσης» και ότι, εξάλλου, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι σχετικές διατάξεις που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο και προβλέπονται από το πρωτόκολλο 11, καθώς και αυτές που προβλέπονται για τη Δανία από το πρωτόκολλο 12,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Δανία εκδήλωσε επί του παρόντος την πρόθεσή της να κάνει χρήση του δικαιώματός της να μη συμμετάσχει στην τρίτη φάση της ΟΝΕ και ότι αναμένεται η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τη συμμετοχή του στην ΟΝΕ,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι, ενόσω δεν έχουν προσχωρήσει ακόμη στη ζώνη του Eύρω όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα υπάρχει ο κίνδυνος νομισματικών διαταραχών και δυσχερειών στην καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και ότι συνεπώς θα είναι αναγκαίο να καθιερωθεί μια θεσμική συνεργασία όσον αφορά τη νομισματική και συναλλαγματική πολιτική, ορίζοντας κυρίως το πλαίσιο των σχέσεων μεταξύ του ενιαίου νομίσματος και των νομισμάτων των κρατών μελών με παρέκκλιση,

ΣΤ. λαμβάνοντας, εξάλλου, υπόψη ότι οι σχέσεις που πρόκειται να εδραιωθούν μεταξύ της ζώνης του Eύρω και των άλλων νομισμάτων της Ένωσης πρέπει να βασίζονται σε πρότυπο που δεν θα διακυβεύει τη σταθερότητα και την αξιοπιστία του Eύρω, εξασφαλίζοντας συνάμα μια πραγματική νομισματική αλληλεγγύη έναντι των άλλων νομισμάτων ενόψει της μεταγενέστερης ένταξής τους στη ζώνη Eύρω,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε με το ψήφισμά του της 30ής Νοεμβρίου 1995 για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση ((ΕΕ C 339 της 18.12.1995, σελ. 65)) τη διατήρηση ενός κοινού ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος κατά την τρίτη φάση, δηλαδή κατά τη θέση σε ισχύ της Νομισματικής Ένωσης, με τη χρήση του ενιαίου νομίσματος ως σημείου πρόσδεσης των νομισμάτων της Ένωσης που δεν θα αποτελούν μέρος της ζώνης του Eύρω ευθύς εξ αρχής,

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης ζήτησε οι μελλοντικές σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών που θα ανήκουν στη ζώνη του Eύρω και των κρατών μελών που δεν θα ανήκουν εξ αρχής στη ζώνη αυτή να καθοριστούν πριν από τη μετάβαση στην τρίτη φάση,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων κάλεσαν το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα να εξετάσουν, στον εκάστοτε τομέα της αρμοδιότητάς τους, τα ζητήματα που θα ανακύψουν από το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη δεν θα συμμετάσχουν ίσως εξ αρχής στη ζώνη του Eύρω και ότι, εν προκειμένω, θα πρέπει να εξετασθούν ιδιαίτερα, αλλά όχι αποκλειστικά, τα ζητήματα που συναρτώνται με τη νομισματική σταθερότητα,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη την ευρεία συναίνεση που εκδηλώθηκε κατά το άτυπο Συμβούλιο ECOFIN της Βερόνας στις 12 και 13 Απριλίου 1996 για τις κατευθυντήριες αρχές ενόψει της θέσπισης νέου μηχανισμού ισοτιμίας του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος κατά την έγκριση του ενιαίου νομίσματος,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ενδείκνυται ήδη από τώρα η μελέτη των όρων του νομισματικού συστήματος της Ένωσης υπό το πρίσμα μελλοντικών προσχωρήσεων,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή ώστε να προστατευθούν οι οικονομίες των χωρών με ειδικές παρεκκλίσεις από αδικαιολόγητες κερδοσκοπικές διαταραχές,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη την υλοποίηση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης με βάση τους στόχους της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και συγκεκριμένα την αρμονική και ισόρροπη ανάπτυξη της οικονομικής ζωής, την αειφόρο ανάπτυξη, ένα υψηλό επίπεδο απασχόλησης και ένα υψηλό επίπεδο κοινωνικής προστασίας,

1. εκτιμά ότι η κατάσταση που θα προκύψει κατά την έναρξη της ΟΝΕ από τη συνύπαρξη της ζώνης του Eύρω και άλλων νομισμάτων κρατών μελών, τα οποία δεν θα έχουν ακόμη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα και των οποίων οι συναλλαγματικές ισοτιμίες ενδέχεται κατά συνέπεια να διαφέρουν, θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, των οποίων οι επιπτώσεις - όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα και την εμπορική ροή - ενδέχεται να είναι επιβλαβείς για την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και, κατά συνέπεια, να επιδράσουν αρνητικά στη συνολική ανάπτυξη της Ένωσης[semigr ]

2. εκφράζει την ανησυχία του διότι μια τέτοια κατάσταση μπορεί να δημιουργήσει την ανάγκη νέων εμπορικών φραγμών εντός της Ένωσης[semigr ] τονίζει ότι μία τέτοια κίνηση πρέπει να αναχαιτισθεί, δεδομένου ότι μπορεί να οδηγήσει στη βαθμιαία διάσπαση της ενιαίας αγοράς[semigr ]

3. επιβεβαιώνει, λοιπόν, εκ νέου την ανάγκη της διάθεσης στο πλαίσιο της ΕΕ, από τη στιγμή της εισαγωγής του ενιαίου νομίσματος, μιας νομισματικής οργάνωσης η οποία θα εγγυάται την αξιοπιστία του Eύρω και τη σταθερότητα των συναλλαγματικών ισοτιμιών σε σχέση με τα νομίσματα των άλλων κρατών μελών με απώτερο στόχο την ταχεία προσχώρησή τους στο ενιαίο νόμισμα[semigr ]

4. υπογραμμίζει, για το σκοπό αυτόν, τη σημασία των όσο το δυνατόν σταθερότερων νομισματικών σχέσεων μεταξύ των συμμετεχουσών και των μη συμμετεχουσών ακόμη χωρών στο ενιαίο νόμισμα (η σταθερότητα πρέπει να κατευθύνεται προς σταθερές πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες παρά προς ονομαστικές συναλλαγματικές ισοτιμίες), και επισημαίνει ότι τούτο μπορεί να επιτευχθεί μόνο με αξιόπιστη και σταθερή οικονομική, δημοσιονομική και χρηματική πολιτική όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μόνον εάν, σύμφωνα με τη Συνθήκη, χειριστούν τη συναλλαγματική τους πολιτική ως πρόβλημα κοινού ενδιαφέροντος[semigr ]

5. υπενθυμίζει το γεγονός ότι η σταθερότητα των συναλλαγματικών ισοτιμιών εξαρτάται κυρίως από την μακροπρόθεσμη αξιοπιστία της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής των κρατών μελών[semigr ] υπενθυμίζει για μία ακόμη φορά ότι η σταθερότητα των συναλλαγματικών ισοτιμιών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εμπορικές σχέσεις και τη στάση των εταίρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ολόκληρο τον κόσμο[semigr ]

6. εμμένει, κατά συνέπεια, στη σημασία της εφαρμογής των μέσων της οικονομικής πολιτικής της ΕΕ και, συγκεκριμένα, της πολυμερούς εποπτείας, της διαδικασίας των υπερβολικών ελλειμμάτων και της πολιτικής σύγκλισης[semigr ]

7. θεωρεί, ως εκ τούτου, απαραίτητο, ιδιαίτερα για τα κράτη μέλη που θα συμμετάσχουν στο Eύρω, ήδη από την έναρξη της ΟΝΕ να αναπτυχθεί με βάση τα κριτήρια σύγκλισης, η συλλογιστική περί σταθερότητας που περιλαμβάνεται ήδη στη Συνθήκη με στόχο την αντιμετώπιση όλων των εξελίξεων χωρίς να διακυβεύεται η νομισματική σταθερότητα[semigr ] τονίζει, ωστόσο, ότι μια τέτοια εξέλιξη πρέπει να βασίζεται σε μια διαφοροποιημένη αντιμετώπιση των δημοσίων δαπανών[semigr ]

8. ζητεί, ωστόσο, να εξασφαλιστεί επίσης ότι, μετά την εγκαθίδρυση της Νομισματικής Ένωσης, τα κράτη μέλη που δεν συμμετέχουν ακόμη στη ζώνη του Eύρω δεν θα βρεθούν σε ακόμη λιγότερο ευνοϊκή θέση κατά την αξιολόγηση της τήρησης των κριτηρίων σύγκλισης, και θεωρεί απαραίτητη την παροχή υποστήριξης στα κράτη μέλη κατά τις προσπάθειές τους για την πλήρη συμμετοχή τους σε μεταγενέστερη φάση στο Eύρω[semigr ]

9. επαναλαμβάνει το αίτημα που διατύπωσε στο από 30 Νοεμβρίου 1995 ψήφισμά του για ένα νέο ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα κατά την τρίτη φάση - δηλαδή κατά την έναρξη ισχύος της Νομισματικής Ένωσης - με τη χρησιμοποίηση του ενιαίου νομίσματος ως σημείου πρόσδεσης των νομισμάτων της Ένωσης που δεν θα συμμετέχουν στη ζώνη Eύρω από την αρχή. Το σύστημα αυτό πρέπει να λάβει υπόψη τις εμπειρίες που αποκτήθηκαν στο παρελθόν από το ΕΝΣ, να διέπεται από απλότητα, διαφάνεια και ευελιξία και να έχει ευρέα περιθώρια διακύμανσης, που θα καθορισθούν με συλλογική απόφαση, χωρίς να αποκλείει τη δυνατότητα καθορισμού στενότερων περιθωρίων από τα κράτη μέλη που το επιθυμούν. Θα πρέπει επίσης να προβλέπει μηχανισμούς παρέμβασης που να αποβλέπουν στην εξουδετέρωση των κερδοσκοπικών πιέσεων[semigr ]

10. είναι της άποψης ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρέπει να έχει το δικαίωμα να κινεί διαπραγματεύσεις με σκοπό να διευκολυνθεί η ταχεία και ελαστική ευθυγράμμιση ούτως ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία του συστήματος[semigr ]

11. προτείνει να δοθεί στο νέο σύστημα μία ονομασία που θα προβάλλει τα διακριτικά του χαρακτηριστικά, ούτως ώστε να διαχωρίζεται σαφώς από τον ήδη υπάρχοντα μηχανισμό συναλλαγματικής ισοτιμίας[semigr ] η ονομασία αυτή πρέπει να εκφράζει σαφώς το σκοπό του νέου συστήματος και να δοθεί μεγαλύτερη σημασία στο θέμα της κατανόησης παρά στον τεχνικό χαρακτήρα[semigr ]

12. ζητεί, ανεξάρτητα από τους ακριβείς τεχνικούς όρους που θα ισχύσουν για τον εν λόγω μηχανισμό, η συνεργασία όσον αφορά τις συναλλαγματικές ισοτιμίες να βασίζεται στη σταθερότητα, την αξιοπιστία, την ευκαμψία, τη διαφάνεια και να εγγυάται τη νομισματική αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών[semigr ]

13. πρεσβεύει ότι οι ευρύτερες εξουσίες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας πρέπει να αντισταθμίζονται από την υποχρέωση της δημοκρατικής ευθύνης, χωρίς ωστόσο να τίθεται υπό αμφισβήτηση η ανεξαρτησία της ΕΚΤ. Η δημοκρατική ευθύνη διασφαλίζεται με τη βοήθεια του μηχανισμού διαβούλευσης που προβλέπεται στη Συνθήκη και στην οποία κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[semigr ]

14. είναι της γνώμης ότι η μηχανισμός παρέμβασης υπέρ των νομισμάτων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, μιά έκφραση νομισματικής αλληλεγγύης, πρέπει να σχεδιαστεί κατά τρόπον ώστε οι παρεμβάσεις να είναι αυτόματες στα περιθώρια και εφικτές διαπεριθωριακώς, υπό την επιφύλαξη ότι θα δικαιολογούνται από θεμελιώδη οικονομικά δεδομένα και ο όγκος τους δεν θα πλήττει το στόχο της σταθερότητας των τιμών που έχει ανατεθεί στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών[semigr ] θεωρεί ότι το νέο σύστημα συναλλαγματικών ισοτιμιών θα πρέπει να περιλαμβάνει έναν ασύμμετρο μηχανισμό παρεμβάσεων, ο οποίος δεν θα αποκλείει τις ενδοπεριθωριακές παρεμβάσεις[semigr ]

15. ζητεί, εξάλλου, από την Επιτροπή να μεθοδεύσει νέα μέσα για την ενίσχυση της οικονομικής σύγκλισης, την υποστήριξη των προσπαθειών που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη και, κατά συνέπεια, την επίσπευση της ένταξής τους στη ζώνη του Eύρω, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τα αντίστοιχα επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και τα ειδικά προβλήματα που αντιμετωπίζει κάθε οικονομία[semigr ]

16. υπενθυμίζει επίσης ότι τα κράτη μέλη που δεν ανήκουν ακόμη στην ΟΝΕ συμμετέχουν στο Γενικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο συμβάλλει στις προετοιμασίες που απαιτούνται για τη διαμόρφωση των σταθερότερων δυνατών ισοτιμιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης[semigr ]

17. θεωρεί απαραίτητη τη θέσπιση προσανατολισμών, τόσο για την ενίσχυση της σύγκλισης, όσο και για το μελλοντικό μηχανισμό ισοτιμιών, πριν από το τέλος του 1996, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης αξιοπιστία και η ομοιογένεια των προπαρασκευαστικών εργασιών για τη μετάβαση στην ΟΝΕ[semigr ]

18. παρατηρεί εξάλλου ότι η έγκριση του ενιαίου νομίσματος έχει συνέπειες για τον κοινοτικό προϋπολογισμό και τις δημοσιονομικές σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών δεδομένου ότι με την έναρξη της τρίτης φάσης θα καταργηθεί το καλάθι του Ecu και θα αντικατασταθεί από το Eύρω[semigr ]

19. εκτιμά συγκεκριμένα ότι θα πρέπει να αναλυθούν με τη μεγαλύτερη προσοχή οι συνέπειες της παρουσίασης του κοινοτικού προϋπολογισμού σε Eύρω, ο οποίος θα εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 1999, κυρίως όσον αφορά την εκτέλεσή του[semigr ]

20. εκφράζει την πεποίθηση ότι τα κράτη μέλη, με την υποστήριξη της ΕΕ, θα καταβάλουν όλες τις απαιτούμενες προσπάθειες ούτως ώστε, τη στιγμή που θα τεθούν σε κυκλοφορία τα Eύρω, την 1η Ιανουαρίου 2002, η πλειονότητά τους να ανήκει στη ζώνη του Eύρω[semigr ]

21. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα, καθώς και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.