EL    EL  
 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 12.12.2011 
SEC(2011) 1541 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ  ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ  ΤΟΥ  ΣΧΕ∆ΙΟΥ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
ΠΡΟΤΑΣΗ  ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ  ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ  ΤΟΥ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ  
ΠΛΑΙΣΙΟΥ  ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ  ΚΑΙ   ΤΗ ∆ΡΑΣΗ  ΓΙΑ ΤΟ  ΚΛΙΜΑ  (LIFE) 
{COM(2011) 874 τελικό } 
{SEC(2011) 1542 τελικό } 
{SEC(2011) 1543 τελικό }  
 
EL    EL ∆ήλωση  απόσεισης  νοµικής ευθύνης : Η παρούσα  συνοπτική  παρουσίαση  δεσµεύει µόνο τις 
υπηρεσίες  της Επιτροπής  που εµπλέκονται  στην  κατάρτισή  της και δεν προδικάζει  την τελική  
µορφή  οιασδήποτε  απόφασης  που πρόκειται  να λάβει  η Επιτροπή . 
 
 2     
Η παρούσα  εκτίµηση επιπτώσεων  (ΕΕ) εκτιµά τις επιλογές  διαχείρισης  ενός προγρά µµατος 
για το περιβάλλον  και τη δράση  για το κλίµα (LIFE) για την περίοδο  2014-2020 ( που 
διαδέχθηκε  το πρόγρα µµα LIFE+). 
Στην  ανακοίνωση  της 29ης Ιουνίου  2011 (ανακοίνωση  για το Π∆Π ), η Επιτροπή  διατύπωσε  τη 
θέση  της, περιλα µβανο µένου και του προγρά µµατος LIFE, για το επόµενο Πολυετές  
∆ηµοσιονο µικό Πλαίσιο  (Π∆Π ) για την περίοδο  2014-2020. Οι βασικές  αλλαγές  είναι  οι 
εξής: 
i) δηµιουργία  ενός υποπρογρά µµατος «∆ράση  για το κλίµα» (800 εκατο µµύρια ευρώ  για 
όλη τη σχετική  περίοδο ) µε τρεις  προτεραιότητες : µετριασ µός, προσαρ µογή, 
διακυβέρνηση  και ευαισθητοποίηση·   
ii) βελτιω µένος ορισµός της δοµής του υποπρογρά µµατος «Περιβάλλον » (2,4 
δισεκατο µµύρια ευρώ  για όλη τη σχετική  περίοδο ): βιοποικιλότητα , περιβάλλον  και 
διακυβέρνηση·   
iii) εισαγωγή  ολοκληρω µένων  έργων  (ΟΕ) ως έργων  επίδειξης  για την επίτευξη  
περιβαλλοντικών  στόχων , ιδίως  δε, µέσω κινητοποίησης  άλλων  διαθέσι µων εθνικών  και/ή 
κοινοτικών  κεφαλαίων . 
1. ∆ιαδικαστικά  ζητή µατα, διαβούλευση  µε τα ενδιαφερό µενα µέρη και γνωµοδότηση  
του συµβουλίου  για τις εκτιµήσεις  επιπτώσεων  (ΣΕΕ ) 
Την παρούσα  ΕΕ συνέταξαν  η Γ∆ Περιβάλλοντος  και η Γ∆ ∆ράσης  για το Κλίµα µε την 
υποστήριξη  άλλων  Γ∆, καθώς  ο Ευρωπαϊκός  Οργανισ µός για την Ανταγωνιστικότητα  και την 
Καινοτο µία. Βασίζεται  σε εκτενή  ανάλυση  και διαβούλευση , ιδίως  δε στα εξής: 
− σε εκ των υστέρων  (1996-2006) και µεσοπρόθεσ µες αξιολογήσεις  (2007-2009) του 
προγρά µµατος LIFE·  
− στις µελέτες  εξωτερικών  συµβούλων : «Συνδυασ µένη εκτίµηση επιπτώσεων  και εκ 
των προτέρων  αξιολόγηση  της αναθεώρησης  του κανονισ µού LIFE+» και «Κλιµατική  
αλλαγή  στο µελλοντικό  πολυετές  δηµοσιονο µικό πλαίσιο »· 
− σε µια δηµόσια διαδικτυακή  διαβούλευση  'Η φωνή  σας στην  Ευρώπη '· 
− σε µια διαβούλευση  που διενήργησε  η Επιτροπή  των Περιφερειών , µια διαβούλευση  
των µελών  της Επιτροπής  LIFE και των περιβαλλοντικών  ακολούθων  των κρατών  
µελών , µια ad-hoc συνάντηση  των εµπλεκο µένων  και δύο διασκέψεις . 
 Εν γένει , οι επιδόσεις  του προγρά µµατος LIFE όσον  αφορά  το περιβάλλον  και την 
προστιθέ µενη αξία είναι  καλές . Όλοι  οι εµπλεκό µενοι υποστήριξαν  ένθερ µα την άποψη  ότι το 
πρόγρα µµα LIFE πρέπει  να συνεχιστεί , προσφέροντας  παράλληλα  γενική  υποστήριξη  στις 
προτάσεις  της Επιτροπής . 
Η ΕΕ υποβλήθηκε  στο ΣΕΕ στις 29 Ιουλίου  2011. Με βάση  τη γνωµοδότηση  του ΣΕΕ της 
13ης Σεπτε µβρίου  2011, η ΕΕ τροποποιήθηκε  ανάλογα .  
2. Τρέχουσα  δοµή και επιδόσεις  του προγρά µµατος  LIFE 
 
 3    Το πρόγρα µµα LIFE αποτελεί  µία από τις αιχµές της περιβαλλοντικής  χρηµατοδότησης  της 
ΕΕ, µε 3.115 χρηµατοδοτού µενα έργα  που αντιπροσωπεύουν  συµβολή  ύψους  2,7 
δισεκατο µµυρίων  ευρώ . 
Με βάση  τον παρόντα  κανονισ µό, προβλέπονται  τρεις  τύποι  παρε µβάσεων : 1) επιχορηγήσεις  
δράσης  (78% του προϋπολογισ µού) µε τρία σκέλη : LIFE Φύση  & Βιοποικιλότητα  (NAT) που 
καλύπτει  τουλάχιστον  το 50% του προϋπολογισ µού επιχορηγήσεων  δράσης , LIFE 
Περιβαλλοντική  Πολιτική  & ∆ιακυβέρνηση  (ENV) και LIFE Ενηµέρωση  & Επικοινωνία  
(INF)· 2) επιχορηγήσεις  λειτουργίας  για ΜΚΟ  (3% του προϋπολογισ µού)· 3) συµβάσεις  
κρατικών  προµηθειών  για παροχή  υπηρεσιών  και εκπόνηση  µελετών  (13% του 
προϋπολογισ µού) και παροχή  τεχνικής  βοήθειας  για την επιλογή , παρακολούθηση  και 
αξιολόγηση  έργων  LIFE και του προγρά µµατος (6% του προϋπολογισ µού). 
Οι αξιολογήσεις  επιβεβαίωσαν  το γεγονός  ότι το LIFE αποτελεί  πετυχη µένο µέσο µε 
σηµαντική  προστιθέ µενη αξία για την ΕΕ. Εκτός  από τα ποσοτικοποιη µένα οφέλη  που 
υπολογίζονται  περίπου  στα 600 εκατο µµύρια ευρώ  ετησίως , το πρόγρα µµα LIFE οδήγησε  
στη βελτίωση  της διατήρησης  και αποκατάστασης  περίπου  4,7 εκατο µµυρίων  εκταρίων  γης 
(δηλαδή  του 6% της συνολικής  έκτασης  των χαρακτηρισ µένων  χερσαίων  τοποθεσιών  Natura 
2000). Το πρόγρα µµα LIFE υποστήριξε  επίσης  περιβαλλοντικές  βελτιώσεις , 
περιλα µβανο µένης της βελτίωσης  της ποιότητας  των υδάτων  σε µια έκταση  περίπου  3 
εκατο µµυρίων  εκταρίων , της ποιότητας  του αέρα  που επηρεάζει  περίπου  12 εκατο µµύρια 
άτοµα, της µείωσης  των αποβλήτων  περίπου  κατά  300.000 τόνους , της ανακύκλωσης  
επιπλέον  1 εκατο µµυρίου  τόνων , και της µείωσης  1,13 εκατο µµυρίων  τόνων  CO 2 ετησίως . Το 
πρόγρα µµα LIFE έχει παίξει  σηµαντικό  ρόλο  στην  αύξηση  της ευαισθητοποίησης , της ορθής  
διακυβέρνησης  και της συµµετοχής  του κοινού . Οι εµπλεκό µενοι θεωρούν  ότι η ευελιξία  και 
ο τρόπος  διαχείρισης  του προγρά µµατος αποτελούν  τα κλειδιά  της επιτυχίας  του.  
3. Οριοθέτηση  του προβλή µατος  και προστιθέ µενη αξία της δράσης  της ΕΕ 
Είναι  απαραίτητη  η ανάληψη  δράσης  από την ΕΕ, εφόσον  τα περισσότερα  περιβαλλοντικά  
και κλιµατολογικά  προβλή µατα είναι  διασυνοριακής  φύσης  τους και δεν µπορούν  να 
επιλυθούν  από τα κράτη  µέλη µόνα τους. Επιπλέον , οι περιβαλλοντικοί  πόροι  ενέχουν  συχνά  
τη φύση  του δηµόσιου  αγαθού  και κατανέ µονται  άνισα  σε ολόκληρη  την ΕΕ.  
Η προστιθέ µενη αξία της ΕΕ προκύπτει  από την ικανότητα  του προγρά µµατος LIFE να 
λειτουργεί  ως πλατφόρ µα ανταλλαγής  πρακτικών  και µετάδοσης  γνώσεων , προκει µένου να 
µπορούν  οι διάφοροι  εµπλεκό µενοι φορείς  να αξιοποιούν  την πείρα  των υπολοίπων  και να 
αντιµετωπίζουν  µε αποτελεσ µατικότερο  τρόπο  τα περιβαλλοντικά  προβλή µατα. Το 
πρόγρα µµα LIFE επιτρέπει  επίσης  την καλύτερη  κατανο µή ευθυνών  και αλληλεγγύης  όσον  
αφορά  τη διατήρηση  του περιβάλλοντος  ως κοινού  αγαθού  της ΕΕ. ∆ρα ως καταλύτης , 
διασφαλίζοντας  εφάπαξ  επενδύσεις , καταρρίπτοντας  τους αρχικούς  φραγ µούς που 
εµποδίζουν  την υλοποίηση  της περιβαλλοντικής  και κλιµατικής  πολιτικής  της ΕΕ και 
δοκιµάζοντας  νέες προσεγγίσεις  για επέκταση . 
Οι αξιολογήσεις  και διαβουλεύσεις  εντόπισαν  επίσης  τρόπους  για τη βελτίωση  του 
σχεδιασ µού και της λειτουργίας  του προγρά µµατος, αντιµετωπίζοντας  τα εξής ζητήµατα: 
− την έλλειψη  στρατηγικής  προσέγγισης  και κρίσι µης µάζας. Οι προτεραιότητες  
πολιτικής  της ΕΕ δεν αντανακλώνται  πλήρως  στο πρόγρα µµα, ιδίως  δε για τα σκέλη  
ENV και INF. Εάν δεν γίνουν  προγρα µµατικές  αλλαγές , υπάρχει  ο κίνδυνος  να 
συνεχιστεί  η χρηµατοδότηση  πολύ  καλών  έργων  από το πρόγρα µµα LIFE, τα οποία  
 
 4    όµως είναι  διασκορπισ µένα σε ολόκληρο  το κεκτη µένο και διασφαλίζουν  πολύ  µικρή 
πιθανότητα  άντλησης  διδαγ µάτων  και διάδοσής  τους προκει µένου να εφαρ µοστούν  
και πάλι σε συγκεκρι µένο κλάδο  και µε τη χρήση  άλλων  µέσων  της ΕΕ· 
− οι στόχοι  για ορισµένα σκέλη  (ENV και INF) και η εδαφική  διάσταση  πρέπει  να 
οριστούν  καλύτερα . Το σκέλος  ENV του προγρά µµατος LIFE θα πρέπει  να εστιάζεται  
στην  υλοποίηση  και δηµιουργία  πολλαπλασιαστών . Χρηµατοδοτικοί  περιορισ µοί για 
δραστηριότητες  εκτός  της ΕΕ έχουν  µειώσει  την αποτελεσ µατικότητα  του 
προγρά µµατος· 
− ανάγκη  βελτίωσης  της συµπληρω µατικότητας  και των συνεργειών  µε άλλα  ταµεία της 
ΕΕ  
− τα αποτελέσ µατα των έργων  θα πρέπει  να αξιοποιούνται  καλύτερα  και θα πρέπει  να 
βελτιωθεί  η µεταφορά  τεχνογνωσίας , ιδίως  σε επίπεδο  ΕΕ· 
− ανάγκη  απλοποίησης  των διαδικασιών  εφαρ µογής και επιλογής · 
− οι εθνικές  κατανο µές δεν έχουν  οδηγήσει  σε πιο ισόρροπη  κατανο µή των έργων  σε 
ολόκληρη  την ΕΕ. 
4. Στόχοι  του µελλοντικού  προγρά µµατος  
Το πρόγρα µµα LIFE παρέχει  λύσεις  για την επίτευξη  στόχων  συγκεκρι µένα για την 
περιβαλλοντική  και κλιµατική  πολιτική  συµβάλλοντας  στην  υλοποίηση  πολιτικών  και στην  
ανάπτυξη  και προώθηση  ενσω µάτωσης  των εν λόγω  ζητηµάτων  σε άλλες  πολιτικές .  
Οι γενικοί  στόχοι  του νέου προγρά µµατος είναι  οι εξής: i) να διασφαλίσει  καλύτερη  σύνδεση  
µε τις προτεραιότητες  πολιτικής  της ΕΕ, περιλα µβανο µένης της δράσης  για το κλίµα ii) να 
προάγει  τη χρήση  ΟΣ, iii) να αναπτύξει  συνέργειες  και συµπληρω µατικότητα  µε άλλα  ταµεία 
της ΕΕ, iv) να προάγει  την προστιθέ µενη αξία της ΕΕ και την ανταλλαγή  
αλληλεγγύης /προσπαθειών , και v) να απλοποιήσει  το πρόγρα µµα. 
Το πρόγρα µµα LIFE συνδέεται  στενά  µε άλλα  κοινοτικά  ταµεία όπως  τα Ταµεία Πολιτικής  
Συνοχής  (ΕΚΤ , ΕΤΠΑ , ΤΑ), το Ταµείο Αγροτικής  Ανάπτυξης  (ΕΓΤΑΑ ) ή τα Ταµεία Αλιείας  
(ΕΤΑ ). Η συµπληρω µατικότητα  και η συνοχή  του προγρά µµατος LIFE µ ε αυτά  τα 
προγρά µµατα τονίστηκε  στην  ανακοίνωση  για το Π∆Π ). Το πρόγρα µµα LIFE όχι µόνο θα 
κάλυπτε  τα κενά  που εντοπίστηκαν , αλλά  θα αποσκοπούσε  και στη δηµιουργία  συνεργειών  
και δοµηµένης συνεργασίας  µε τα εν λόγω  ταµεία. 
5. Επιλογές  πολιτικής  και ανάλυση  επιπτώσεων  
Η αύξηση  προϋπολογισ µού που αποφασίστηκε  στην  ανακοίνωση  για το Π∆Π  θα πρέπει  να 
οδηγήσει  σε αναλογική  αύξηση , σε απόλυτους  όρους , των περιβαλλοντικών  και 
κοινωνικοοικονο µικών  επιπτώσεων  του προγρά µµατος LIFE, ύψους  από 750 έως 1 000 
εκατο µµυρίων  ευρώ . Η σηµαντικότερη  αύξηση  όσον  αφορά  τις επιπτώσεις  µπορεί  να 
αναµένεται  σχετικά  µε τον µετριασ µό της κλιµατικής  αλλαγής  και την προσαρ µογή σε αυτήν , 
µε δεδοµένη την αυξη µένη κατανο µή πόρων  για τη δράση  για το κλίµα. Ο αποκλεισ µός της 
οικοκαινοτο µίας που µπορεί  να αναπαραχθεί  σε επίπεδο  αγοράς  από το υποπρόγρα µµα 
«Περιβάλλον » θα µπορούσε  να µειώσει  τη συνολική  αύξηση  των κοινωνικοοικονο µικών  
οφελών , αλλά  οι δραστηριότητες  αυτές  θα υλοποιούνται  καλύτερα  µέσω άλλων  ταµείων της 
ΕΕ.  
 
 5    Οι κατωτέρω  επιλογές  καλύπτουν  µόνο εκείνες  τις πτυχές  που δεν αποφασίστηκαν  από την 
ανακοίνωση  για το Π∆Π . 
Α. Επιλογές  στρατηγικού  σχεδιασ µού και κατανο µής πόρων : 
Α1: Βασική  επιλογή  – προσέγγιση  «από τη βάση  προς  την κορυφή » για όλους  τους τύπους  
έργων . 
Ορίζονται  θεµατικές  προτεραιότητες  για ολόκληρη  την περίοδο  προγρα µµατισµού. Ετήσιες  
προσκλήσεις  υποβολής  προτάσεων  εξακολουθούν  να υποδεικνύουν  τις προτεραιότητες  στο 
πλαίσιο  αυτών  των θεµάτων , χωρίς  ωστόσο  να είναι  εξαντλητικές . ∆εν τίθενται  
περιορισ µοί ως προς  τους θεµατικούς  τοµείς για ΟΣ. Τα προβλή µατα που εντοπίστηκαν  
κατά  την τρέχουσα  περίοδο  προγρα µµατισµού όσον  αφορά  την έλλειψη  εστίασης  και τη 
δυσκολία  δηµιουργίας  κρίσι µης µάζας σε συγκεκρι µένους  κλάδους  αναµένεται  να 
εξακολουθήσουν  να υφίστανται . 
Α2: Προσέγγιση  «από την κορυφή  προς  τη βάση » για όλους  τους τύπους  έργων  (µε την 
εφαρ µογή µιας πιο ευέλικτης  προσέγγισης  «από την κορυφή  προς  τη βάση » για τα παραδοσιακά  
έργα και µιας πιο άκαµπτης προσέγγισης  «από την κορυφή  προς  τη βάση » για τα ΟΣ). 
Η Επιτροπή  εκπονεί  διετή -τριετή  προγρά µµατα εργασιών  που ορίζουν  συγκεκρι µένες 
προτεραιότητες  οι οποίες  δεν είναι  εξαντλητικές  για παραδοσιακά  έργα  ούτε παραβλέπουν  
κάποιον  συγκεκρι µένο περιβαλλοντικό  κλάδο , ενώ τα ΟΕ εστιάζονται  σε τοµείς 
προτεραιότητας . 
Εάν υποθέσου µε ότι η βελτίωση  είναι  50% στο λιγότερο  αποτελεσ µατικό  τµήµα του 
προγρά µµατος LIFE και 25% στο δεύτερο  κατά  σειρά  λιγότερο  αποτελεσ µατικό  
τεταρτη µόριο, αυτό  αντιπροσωπεύει  συνολική  βελτίωση  19% και, ως εκ τούτου , ετήσια  
αύξηση  150 εκατο µµυρίων  ευρώ  σε περιβαλλοντικά  οφέλη . 
Α3: Προσέγγιση  «από την κορυφή  προς  τη βάση » για ΟΕ και προσέγγιση  «από τη βάση  προς  
την κορυφή » για όλους  τους υπόλοιπους  τύπους  παρε µβάσεων :  
Η Επιτροπή  εφαρ µόζει µόνο την προσέγγιση  «από την κορυφή  προς  τη βάση » για ΟΕ 
προκει µένου να εστιάζεται  την προσοχή  σε συγκεκρι µένες προτεραιότητες  που ορίζονται  
εκ των προτέρων  για ολόκληρη  την περίοδο  προγρα µµατισµού. Τα παραδοσιακά  έργα  
µπορούν  να υποβάλλονται  σε όλους  τους τοµείς προτεραιότητας . Η απουσία  πιο 
εστιασ µένης προσέγγισης  για τον καθορισ µό προτεραιοτήτων  θα µπορούσε  να οδηγήσει  
στην  υποστήριξη  έργων  που έχουν  αδύνα µους δεσµούς µε την ανάπτυξη  και την 
υλοποίηση  πολιτικών . ∆εν είναι  δυνατές  οι προσαρ µογές κατά  την περίοδο  
προγρα µµατισµού.  
Β. Επιλογές  θεµατικής  εστίασης  ΟΣ 
Β1: Βασική  επιλογή  – µη θεµατική  εστίαση  
Μπορούν  να υποβάλλονται  ΟΕ σε όλους  τους τοµείς προτεραιότητας , όπου  αυτό  είναι  
δυνατόν , δηλαδή  στους  τοµείς της φύσης , των υδάτων , των αποβλήτων , του αέρα  και της 
θάλασσας , και του µετριασ µού της κλιµατικής  αλλαγής  και της προσαρ µογής σε αυτήν . 
Αυτή  η επιλογή  θα αναπαρήγαγε  τα σηµερινά  προβλή µατα µείωσης . Ίσως  να µη 
χρηµατοδοτούνται  παραδοσιακά  έργα , εάν το πρόγρα µµα LIFE πρόκειται  να επιτυγχάνει  
στόχους  σε όλους  τους τοµείς προτεραιότητας  στους  οποίους  είναι  δυνατή  η υλοποίηση  ΟΣ. 
 
 6    Β2: Θεµατική  εστίαση  σε συγκεκρι µένους  κλάδους  
Εφόσον  οι πόροι  του προγρά µµατος LIFE είναι  περιορισ µένοι και µε δεδοµένη την κριτική  
για την έλλειψη  στρατηγικής  εστίασης , τα ΟΕ µπορούν  να εστιάζονται  σε τοµείς 
προτεραιότητας  όπου  µπορούν  να αποδίδουν  καλύτερα . Είναι  δυνατές  δύο υποεπιλογές  για 
το υποπρόγρα µµα «Περιβάλλον »: 
- Θεµατική  εστίαση  σε 3 κλάδους  (φύση , ύδατα  και απόβλητα ): αυτή  η υποεπιλογή  βοηθάει  
στην  εστίαση  του προγρά µµατος και βελτιώνει  τα περιβαλλοντικά  οφέλη  (κατά  30-40% σε 
σύγκριση  µε τη βασική  επιλογή ), επιτρέποντας  ταυτόχρονα  τη χρηµατοδότηση  
παραδοσιακών  έργων . Οι κίνδυνοι  αποτυχίας  παρα µένουν  µικροί , εφόσον  αυτοί  οι κλάδοι  
σηµειώνουν  τη µεγαλύτερη  επιτυχία  στο πρόγρα µµα LIFE. Οι τοµείς του αέρα  και της 
θάλασσας  µπορούν  να καλυφθούν  εν µέρει από άλλους  κλάδους . 
- Θεµατική  εστίαση  σε 4 κλάδους  (φύση , ύδατα  απόβλητα  και αέρας ): αυτή  η υποεπιλογή  
αυξάνει  το δεσµό µεταξύ  πολιτικών  προτεραιοτήτων  και του προγρά µµατος LIFE, ενώ 
αυξάνει  επίσης  τα συνολικά  κοινωνικοοικονο µικά οφέλη  (έως και το 10% του πληθυσ µού 
της ΕΕ µπορεί  να ωφεληθεί  από τη βελτίωση  της ποιότητας  του αέρα ). Εφόσον  είναι  
περιορισ µένοι οι πόροι , η κάλυψη  του αέρα  ίσως συνεπάγεται  µείωση  του αριθµού των 
παραδοσιακών  έργων  κάτω  από το όριο ή τη µείωση  των στόχων  για τα ύδατα  και τα 
απόβλητα . Για το υποπρόγρα µµα «∆ράση  για το κλίµα», οι προτεραιότητες  εστιάζονται  
επαρκώς  στο µετριασ µό και την προσαρ µογή.  
Γ. Επιλογές  κατανο µής πόρων  µεταξύ  διάφορων  τοµέων προτεραιότητας  
Γ1: Βασική  επιλογή  – η κατανο µή της ανακοίνωσης  για το Π∆Π  
Οι ειδικοί  πόροι  αποτελούν  ένα από τα ουσιώδη  στοιχεία  για την αύξηση  της εστίασης  και 
την επίτευξη  κρίσι µης µάζας σε έναν συγκεκρι µένο τοµέα. Η εστίαση  στη δράση  για το 
κλίµα µπορεί  να αυξήσει  τα περιβαλλοντικά  οφέλη  κατά  50% (από 135 εκατο µµύρια ευρώ  
ετησίως  σε 270 εκατο µµύρια ευρώ ). Ωστόσο , για το υποπρόγρα µµα «Περιβάλλον », εάν 
δεν υπάρξει  εκ των προτέρων  κατανο µή πόρων , το σκέλος  NAT θα απολέσει  το 
χαρακτηριστικό  που ήταν  εν µέρει υπεύθυνο  για την επιτυχία  του στο πλαίσιο  των 
προγρα µµάτων  LIFEII, III και LIFE+, µ ειώνοντας  τα περιβαλλοντικά  οφέλη  που παρέχει  
το σκέλος  αυτό . 
Γ2: Η κατανο µή της ανακοίνωσης  για το Π∆Π  και 50% των πόρων  για το υποπρόγρα µµα 
«Περιβάλλον » στη βιοποικιλότητα   
Οι θετικές  περιβαλλοντικές  επιπτώσεις  που προκύπτουν  από την εκ των προτέρων  
κατανο µή πόρων  στο υποπρόγρα µµα «κλίµα» αυξάνονται  λόγω  της εκ των προτέρων  
κατανο µής πόρων  στη βιοποικιλότητα . Αναµένονται  πρόσθετα  περιβαλλοντικά  οφέλη  450-
500 εκατο µµυρίων  ευρώ  κατ’ ελάχιστον . Τα πρόσθετα  οφέλη  που σχετίζονται  µε τα ΟΕ 
είναι  δύσκολο  να καθοριστούν  ποσοτικά . Αυτή  η επιλογή  εναρ µονίζεται  µε τις απόψεις  
των εµπλεκο µένων . 
∆. Επιλογές  για τις επιπτώσεις  της γεωγραφικής  κατανο µής (εθνικές  κατανο µές) 
∆1: Όλα τα έργα επιλέγονται  αξιοκρατικά : 
Όλοι  οι τύποι  έργων  επιλέγονται  µε αξιοκρατικό  τρόπο . ∆εν προβλέπεται  καµία κλείδα  
γεωγραφικής  κατανο µής. Υφίσταται  ο κίνδυνος  να εξακολουθήσουν  να 
 
 7    υπερεκπροσωπούνται  ορισµένες χώρες . ∆εν λαµβάνεται  υπόψη  το γεγονός  ότι οι φυσικοί  
πόροι  κατανέ µονται  άνισα  µεταξύ  των κρατών  µελών . 
∆2: Όλα τα έργα επιλέγονται  αξιοκρατικά , αλλά  µε διασφάλιση  γεωγραφικής  εξισορρόπησης  για 
ΟΣ: 
Τα παραδοσιακά  έργα  εξακολουθούν  να επιλέγονται  αξιοκρατικά . Για ΟΣ, θεσπίζεται  ένα 
σύστη µα που διασφαλίζει  τη γεωγραφική  εξισορρόπηση  εφόσον  αυτά  τα έργα  συνδέονται  
περισσότερο  µε την ανάπτυξη  περιφερειακών  ή τοπικών  στρατηγικών , την υλοποίηση  και 
τη δηµιουργία  δυνατοτήτων . Τα κράτη  µέλη που έχουν  ένα ΟΕ επί ένα έτος τυγχάνουν  
λιγότερο  ευνοϊκού  χειρισ µού στη συνέχεια . Η Επιτροπή  διασφαλίζει  τη χρηµατοδότηση  
τουλάχιστον  ενός ΟΕ ανά κράτος  µέλος στους  κλάδους  των αποβλήτων  και της φύσης , ένα 
ΟΕ ανά διασυνοριακή  περιοχή  ποτά µιας λεκάνης  (∆ούναβης , Ρήνος  κ.λπ.) και δύο έργων  
ανά βιογεωγραφική  περιοχή . Ευνοούνται  τα κράτη  µέλη που έχουν  µικρότερες  διοικητικές  
ικανότητες  ή σηµαντικούς  φυσικούς  πόρους , ή τα οποία  εµπεριέχουν  διασυνοριακές  
περιοχές  ποτά µιων λεκανών . Ο στρατηγικός  προγρα µµατισµός (επιλογή  Α2) επιτρέπει  
προσαρ µογές εάν κάποιο  κράτος  µέλος δεν έχει λάβει  κανένα  ΟΣ.  
∆3: Τα παραδοσιακά  έργα επιλέγονται  αξιοκρατικά  και µόνο, και ορίζονται  εθνικές  κατανο µές 
(συγκεκρι µένα ποσά  ανά κράτος  µέλος) για ΟΕ για ολόκληρη  την περίοδο  προγρα µµατισµού:  
Τα παραδοσιακά  έργα  επιλέγονται  αξιοκρατικά  και µόνο όπως  και µε την επιλογή  ∆1. Για 
ΟΣ, θεσπίζεται  σύστη µα ενδεικτικών  εθνικών  κατανο µών για κάθε  κράτος  µέλος και ανά 
περιοχή . Η επιλογή  αυτή  είναι  ίδια µε την ∆2, αλλά  εµπεριέχει  ενδεικτικές  προηγού µενες 
κατανο µές βάσει  των περιβαλλοντικών  και κλιµατικών  αναγκών  που έχουν  συµφωνηθεί  µε 
τα κράτη  µέλη.  
Ε. Επιλογές  σχετικά  µε τη διακυβέρνηση  και την αύξηση  της ευαισθητοποίησης   
Ε1: Βασική  επιλογή  – χρηµατοδότηση  ΜΚΟ , δραστηριότητες  επικοινωνίας  της Επιτροπής  και 
υποχρεώσεις  επικοινωνίας /διάδοσης  για έργα 
Η λειτουργική  χρηµατοδότηση  των ΜΚΟ  συνεχίζεται  εφόσον  οι ΜΚΟ  συµβάλλουν  στη 
συµµετοχή  της κοινωνίας  των πολιτών  στην  ανάπτυξη  πολιτικών , προάγουν  την υλοποίηση  
και ενισχύουν  τη βάση  γνώσεων  και την αύξηση  της ευαισθητοποίησης . Οι 
δραστηριότητες  επικοινωνίας  σχετικά  µε έργα  βελτιώνονται  µέσω µιας ισχυρότερης  
στρατηγικής  προσέγγισης  και προώθησης  δικτύων  παρό µοιων  έργων  γύρω  από θέµατα 
προτεραιότητας . 
Ε2: Χρηµατοδότηση  ΜΚΟ , δραστηριότητες  επικοινωνίας  της Επιτροπής , υποχρεώσεις  
επικοινωνίας /διάδοσης  για έργα και συγκεκρι µένες ενηµερωτικές  εκστρατείες  
χρηµατοδοτού µενες µέσω επιχορηγήσεων : 
Εκτός  από τις δραστηριότητες  της επιλογής  Ε1, συγκεκρι µένα έργα  χρηµατοδοτού µενα 
µέσω επιχορηγήσεων  δράσης  υποστηρίζουν  επιλεγ µένες προτεραιότητες  πληροφόρησης . 
Αναµένεται  αύξηση  των θετικών  επιπτώσεων  της επιλογής  Ε1 όταν συµπληρώνονται  µε 
συγκεκρι µένα έργα  πληροφόρησης  και επικοινωνίας . 
ΣΤ. Επιλογές  απλοποίησης  
ΣΤ1: Βασική  επιλογή  – ∆ιαδικτυακά  εργαλεία  και µεγαλύτερα  έργα  
 
 8    Από το 2012 και έπειτα  θα χρησι µοποιείται  για διαδικτυακές  αιτήσεις  ένα νέο εργαλείο  
πληροφορικής  που ονοµάζεται  «eProposal». Η απλοποίηση  της διαδικασίας  υποβολής  
µειώνει  τις δαπάνες  υποβολής  προσφορών  περίπου  κατά  20%. Εάν υποθέσου µε ότι η 
αποτελεσ µατικότητα  αυξάνεται  κατά  50% για το διοικητικό  προσωπικό  και 10% για το 
τεχνικό  προσωπικό , η eProposal θα οδηγούσε  σε εξοικονό µηση 7%. Εάν υποθέσου µε ότι 
το κέρδος  είναι  50% και για τις δύο κατηγορίες , η αναµενόµενη αύξηση  της 
εξοικονό µησης  είναι  12%. Εάν υπάρξει  µετακίνηση  προς  µεγαλύτερα  έργα , τότε θα 
επέλθει  µείωση  στο συνολικό  αριθµό των υπό διαχείριση  έργων  (από 230 έργα  που 
επιλέγονται  ετησίως  σε 100 κατά  το πέρας  της περιόδου  προγρα µµατισµού), πράγ µα που 
µειώνει  τα γενικά  έξοδα  και τις διαχειριστικές  δαπάνες  του προγρά µµατος LIFE. 
ΣΤ2: Βασική  επιλογή  + Απλοποιη µένες διαδικασίες  επιλογής  και υποβολής  εκθέσεων : 
διαδικασία  2 σταδίων  και απλοποιη µένη υποβολή  εκθέσεων  για ΟΕ, πολυετής  επιλογή  για 
ΜΚΟ   
Μπορεί  να εφαρ µοστεί  µια διαδικασία  2 σταδίων  για την επιλογή  ΟΕ. Η υποβολή  
εκθέσεων  και ο επαναπρογρα µµατισµός µπορεί  να βασίζεται  σε ένα διετή  κύκλο  και το 
πρόγρα µµα πληρω µών µπορεί  να προσαρ µοστεί , προκει µένου να διασφαλίζει  µια πιο 
σταδιακή  ροή χρηµάτων  για το έργο. Αυτή  η απλοποίηση  µπορεί  να µειώσει  τις δαπάνες  
υποβολής  εκθέσεων  κατά  25%, πράγ µα που αντιστοιχεί  σε εξοικονό µηση που κυµαίνεται  
µεταξύ  178.500 και 357.000 ευρώ  ετησίως . Εφόσον  τα ΟΕ είναι  περίπου  5 φορές  
µεγαλύτερα  από τα παραδοσιακά  έργα , ο αριθµός των συναλλαγών  µπορεί  να µειωθεί  κατά  
70%. Η πολυετής  επιλογή  για ΜΚΟ  µειώνει  το διαχειριστικό  φόρτο  των διαδικασιών  
επιλογής  τουλάχιστον  κατά  50%. 
ΣΤ3: Βασική  επιλογή  + Πληρω µές για εξερχό µενα και αποτελέσ µατα έναντι  εφάπαξ  ποσών , µη 
επιλεξι µότητα  ορισµένων  δαπανών :  
Η αυξη µένη χρήση  εφάπαξ  ποσών  (π.χ. εφαρ µογή πρότυπων  ηµερήσιων  αποζη µιώσεων  
από την ΕΕ για έξοδα  ταξιδίου , και πρότυπες  δαπάνες  προσωπικού ) απλοποιούν  τις 
δαπάνες  υποβολής  εκθέσεων . Η µείωση  της επιλεξι µότητας  ορισµένων  δαπανών  που 
ενέχουν  δυσκολίες  ως προς  την υποβολή  εκθέσεων  και την παρακολούθηση  (π.χ. 
χρηµατοδοτώντας  µόνο πρόσθετο  προσωπικό  που έχει προσληφθεί  ειδικά  για το 
συγκεκρι µένο έργο στο πλαίσιο  των δαπανών  προσωπικού , θεωρώντας  τον ΦΠΑ  µη 
επιλέξι µο) απλοποιεί  αυτές  τις διαδικασίες . Αυτό  συνεπάγεται  µείωση  των επιλέξι µων 
δαπανών  περίπου  κατά  5-10% για το ΦΠΑ  και 20-40% για το προσωπικό , πράγ µα που θα 
µπορούσε  να αποθαρρύνει  τους πιθανούς  αιτούντες . Μια αύξηση  στο ποσοστό  
συγχρη µατοδότησης  µπορεί  να αντισταθ µίσει αυτές  τις αρνητικές  επιπτώσεις . 
Ζ. Επιλογές  εξωτερικής  ανάθεσης   
Στην  ανακοίνωση  για το Π∆Π , η Επιτροπή  έκρινε  ότι το πρόγρα µµα LIFE πρέπει  να 
παρα µείνει υπό κεντρική  διαχείριση , αλλά  οι διαχειριστικές  εργασίες  µπορούν  να 
ανατεθούν  σε µεγάλο  βαθµό σε υπάρχοντα  εκτελεστικό  οργανισ µό. Προς  το παρόν , το 
προσωπικό  που απαιτείται  για τη διαχείριση  του προγρά µµατος LIFE, 
συµπεριλα µβανο µένων  των εξωτερικών  αναδόχων  και των αξιω µατούχων  της ΕΕ, 
περιλα µβάνει  περίπου  125 αντίστοιχες  θέσεις  εργασίας  πλήρους  απασχόλησης . Η συνολική  
διαχειριστική  δαπάνη  είναι  λίγο πάνω  από 15 εκατο µµύρια ευρώ . Αυτό  αντιστοιχεί  στο 
6,2% του συνολικού  ετήσιου  προϋπολογισ µού του προγρά µµατος. 
Ζ1. Πλήρης  εξωτερική  ανάθεση : 
 
 9    Οι διαχειριστικές  εργασίες  για την επιλογή  και την παρακολούθηση  των έργων , οι 
λειτουργικές  επιχορηγήσεις  ΜΚΟ  και οι δραστηριότητες  επικοινωνίας  εκχωρούνται  σε 
υπάρχοντα  εκτελεστικό  οργανισ µό, τόσο  για τα παραδοσιακά  έργα , όσο και για τα ΟΣ. Η 
διακυβέρνηση , επιτήρηση  και αξιολόγηση  του προγρά µµατος LIFE εξακολουθούν  να 
ασκούνται  από την Επιτροπή . Για τεχνική  βοήθεια , είναι  εφικτές  οι ακόλουθες  δύο 
υποεπιλογές :  
- Εξωτερική  ανάθεση  χωρίς  αντικατάσταση  της τεχνικής  βοήθειας : η συνολική  δαπάνη  είναι  
6,3% του προϋπολογισ µού του προγρά µµατος. 
- Εξωτερική  ανάθεση  µε αντικατάσταση  της τεχνικής  βοήθειας : η συνολική  δαπάνη  είναι  
6,0% του προϋπολογισ µού του προγρά µµατος. 
Ζ2: Υβριδική  λύση : εξωτερική  ανάθεση  παραδοσιακών  έργων , µε διατήρηση  των ΟΕ υπό την 
Επιτροπή : 
Η διαχείριση  των παραδοσιακών  έργων  και οι λειτουργικές  επιχορηγήσεις  ΜΚΟ  
ανατίθενται  σε υπάρχοντα  οργανισ µό, ενώ διατηρούνται  τα ΟΕ για το υποπρόγρα µµα 
«Περιβάλλον » και η διακυβέρνηση  του προγρά µµατος υπό την Επιτροπή . Οι βασικοί  λόγοι  
είναι  η διασφάλιση  της ενσω µάτωσης  των αποτελεσ µάτων  του προγρά µµατος στην  
πολιτική  της ΕΕ, η διασφάλιση  του επαρκούς  σχεδιασ µού των ΟΕ και η διατήρηση  στενής  
παρακολούθησης  και διασύνδεσης  µε τις θεµατικές  ενότητες . Η συνολική  δαπάνη  είναι  
παρό µοια µε εκείνη  της επιλογής  Ζ1 (µε ή χωρίς  αντικατάσταση  της τεχνικής  βοήθειας ). 
Συνοψίζοντας , τα οφέλη  της επιλογής  που προβλέπει  ανάθεση  σε οργανισ µό είναι  τα εξής: 
µείωση  των δαπανών  προσωπικού , διατήρηση  της ποιότητας  της υλοποίησης  του 
προγρά µµατος, δραστηριότητες  επικοινωνίας  και διάδοσης  ίδιες µε εκείνες  της 
υπάρχουσας  κατάστασης , και απελευθέρωση  έως και 19 θέσεων  εργασίας  εντός  της 
Επιτροπής . 
Ωστόσο , η επιλογή  που προβλέπει  ανάθεση  σε οργανισ µό ενέχει  τον κίνδυνο  µείωσης  της 
ικανότητας  διασφάλισης  της επιθυ µητής προστιθέ µενης αξίας  για την ΕΕ. Συγκεκρι µένα, 
τα ΟΕ απαιτούν  προσεκτικό  σχεδιασ µό κατά  τη συνεργασία  µε τις ενότητες  πολιτικής  των 
µητρικών  Γ∆ και στενή  παρακολούθηση  προκει µένου να διασφαλίζεται  η επιτυχία  τους και 
η σύνδεση  µε την υλοποίηση , πράγ µα που θα εξασθενούσε  εάν η διαχείριση  του 
προγρά µµατος γινόταν  από οργανισ µό. 
6. Σύγκριση  των επιλογών  
Οι ως άνω επιλογές  αξιολογήθηκαν  και συγκρίθηκαν  βάσει  κριτηρίων  αποτελεσ µατικότητας , 
συνοχής  και αποδοτικότητας . Συνεπώς , η προτι µώµενη επιλογή  θα ήταν  ένα πρόγρα µµα: 
− µε θεµατικές  προτεραιότητες  για ολόκληρη  την περίοδο  προγρα µµατισµού, ένα 
διετές -τριετές  πρόγρα µµα εργασιών  µε µη εξαντλητικές  προτεραιότητες  και µια 
προσέγγιση  «από την κορυφή  προς  τη βάση » για όλα τα έργα  (Επιλογή  Α2)· 
− µε τα ΟΕ να εστιάζονται  κυρίως  σε περιορισ µένο αριθµό περιοχών  (Επιλογές  Β2α και 
Β2β)· 
− µε κατανο µή των κεφαλαίων  του προγρά µµατος LIFE, σύµφωνα  µε τη διανο µή που 
ορίζεται  στην  ανακοίνωση  για το Π∆Π  και µε το 50% των πόρων  για το 
υποπρόγρα µµα «Περιβάλλον » στη βιοποικιλότητα  (Επιλογή  Γ2)· 
 
 10    − µε σύστη µα επιλογής  «παραδοσιακών » έργων  µε αξιοκρατικό  τρόπο  και σύστη µα 
επιλογής  ΟΕ που διασφαλίζει  γεωγραφική  εξισορρόπηση  (Επιλογή  ∆2)· 
− που βελτιώνει  το ρόλο  των ΜΚΟ  στη διάδοση  και µε βελτιω µένες προσεγγίσεις  ως 
προς  τη διακυβέρνηση  και την επικοινωνία  (Επιλογή  Ε1)· 
− που θεσπίζει  µηχανισ µούς εργαλείων  πληροφορικής  για την υποβολή  προτάσεων  και 
µια προσέγγιση  2 σταδίων  για ΟΕ µε υποχρεώσεις  διετούς  κύκλου  υποβολής  
εκθέσεων·  που αυξάνει  τη χρήση  εφάπαξ  ποσών  και απλοποιεί  την επιλεξι µότητα  των 
δαπανών  περιορίζοντας  την επιλεξι µότητα  ορισµένων  δαπανών  (συνδυασ µός 
Επιλογών  ΣΤ)· 
− µε εξωτερική  ανάθεση  της διαχείρισης  παραδοσιακών  έργων  σε υπάρχοντα  οργανισ µό, 
και µε παράλληλη  διατήρηση  της διακυβέρνησης  του προγρά µµατος και της 
διαχείρισης  των ΟΕ του υποπρογρά µµατος «Περιβάλλον » εντός  των µητρικών  Γ∆. 
Βάσει  µεσοπρόθεσ µης αξιολόγησης , µπορεί  να γίνεται  σταδιακά  εξωτερική  ανάθεση  
της διαχείρισης  τέτοιων  έργων  (Επιλογή  Ζ2). 
Με αυτόν  τον τρόπο  λαµβάνονται  υπόψη  οι βασικές  συστάσεις  των αξιολογήσεων  του 
προγρά µµατος LIFE, δηλαδή  καλύτερη  θέσπιση  θεµατικών  προτεραιοτήτων , απλοποίηση  και 
ορθή  διαχείριση . Είναι  σηµαντικές  οι συνέργειες  µε άλλα  ταµεία της ΕΕ, εφόσον  διασφαλίζει  
καλύτερο  πολλαπλασιαστικό  αποτέλεσ µα. Αυτή  η επιλογή  διασφαλίζει  περιβαλλοντικά  
οφέλη  ύψους  περίπου  900-1.210 εκατο µµυρίων  ευρώ  ετησίως , καθώς  και εξοικονο µήσεις  7-
12% για τις δαπάνες  υποβολής  προσφορών  και 25% για τις υποχρεώσεις  υποβολής  εκθέσεων . 
7. Παρακολούθηση  και αξιολόγηση  
Το προτεινό µενο πλαίσιο  παρακολούθησης  οργανώνεται  γύρω  από δύο επίπεδα : 
παρακολούθηση  των εξερχο µένων , των αποτελεσ µάτων  και των επιπτώσεων  σε επίπεδο  
έργου  και προγρά µµατος, καθώς  και εντοπισ µό των δαπανών  σε επίπεδο  προγρά µµατος. 
Παρακολούθηση  εξερχο µένων , αποτελεσ µάτων  και επιπτώσεων : 
Οι προτάσεις  για έργα  περιλα µβάνουν  πίνακες  µε τα αναµενόµενα εξερχό µενα ως βάση  για 
την παρακολούθηση  της προόδου . Θεµατικές  εκθέσεις  ανά περιοχή  αποτελούν  τη βάση  για τη 
διάδοση  και τροφοδότηση  πολιτικής . Εκτελείται  µια µεσοπρόθεσ µη και µια εκ των υστέρων  
αξιολόγηση  του προγρά µµατος LIFE. 
Εντοπισ µός δαπανών  σε επίπεδο  προγρά µµατος: 
Προκει µένου να αποδειχθούν  τα κοινά  οφέλη  που προκύπτουν  και από τα δύο 
υποπρογρά µµατα για συγκεκρι µένες προτεραιότητες  όπως  η δράση  για το κλίµα και η 
βιοποικιλότητα , και να καταδειχθεί  καλύτερα  το επίπεδο  δαπανών  σε ολόκληρο  το 
πρόγρα µµα LIFE για τις προτεραιότητες  αυτές , το πλαίσιο  παρακολούθησης  περιλα µβάνει  
και τη µεθοδολογία  εντοπισ µού των δαπανών  που σχετίζονται  µε το κλίµα και τη 
βιοποικιλότητα  σύµφωνα  µε την ανακοίνωση  για το Π∆Π  και τους «δείκτες  του Ρίο» του 
ΟΟΣΑ .