[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 28.2.2008

COM(2008) 112 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Απαντήσεις των κρατών μελών στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2006{SEC(2008) 269}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Πεδίο εφαρμογής της έκθεσης 3

2. Τα πορίσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τη δήλωση αξιοπιστίας 2006 όσον αφορά την κοινή διαχείριση 3

3. Ανάδραση από τα κράτη μέλη για τα πιο κοινά σφάλματα στις διαρθρωτικές δράσεις 7

4. Εκτίμηση των θέσεων των κρατών μελών στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου 9

5. Συνέχεια που δόθηκε από τα κράτη μέλη στα σφάλματα στη γεωργική πολιτική και στις διαρθρωτικές δράσεις 12

6. Συμπέρασμα 13

1. Πεδίο εφαρμογής της έκθεσης

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) κάθε έτος εκδίδει δήλωση αξιοπιστίας (ΔΑ) όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων[1]. Η ΔΑ βασίζεται κυρίως στα αποτελέσματα των ελεγκτικών ελέγχων του ΕΕΣ που διενεργούνται, σε μεγάλο βαθμό, στα κράτη μέλη, αφού αυτά στην πραγματικότητα πραγματοποιούν περισσότερο από τα τρία τέταρτα των συνολικών πληρωμών από τον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (προϋπολογισμός ΕΚ).

Μετά τη δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης για το 2006 του ΕΕΣ[2], η Επιτροπή – όπως απαιτείται από τον δημοσιονομικό κανονισμό[3] – διαβίβασε αμέσως στα κράτη μέλη κατάλογο όλων των παρατηρήσεων που πραγματοποιήθηκαν και των σφαλμάτων που διαπίστωσε το ΕΕΣ όσον αφορά τη χώρα τους. Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο για τον τρόπο με τον οποίο είχαν δώσει συνέχεια στις παρατηρήσεις/πορίσματα του ΕΕΣ. Επίσης, τα κράτη μέλη κλήθηκαν να αναφέρουν για ποιούς λόγους, κατά τη γνώμη τους, διεπράχθησαν τα πιο κοινά σφάλματα στον τομέα των διαρθρωτικών δράσεων.

Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει μία σύνοψη των απαντήσεων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή. Αυτό αφορά μόνο τομείς στους οποίους η διαχείριση είναι κοινή μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, δηλαδή είσπραξη εσόδων και πληρωμή δαπανών για την Κοινή Γεωργική Πολιτική και τις διαρθρωτικές δράσεις.

Η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει αυτή τη συνοπτική έκθεση στο Συμβούλιο, στο ΕΕΣ και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εντός της 28ης Φεβρουαρίου 2008[4]. Εντός αυτής της προθεσμίας, δεν είναι δυνατόν για την Επιτροπή να ελέγξει το περιεχόμενο των απαντήσεων των κρατών μελών, οι οποίες κατά συνέπεια θα πρέπει να θεωρηθεί ότι αντιπροσωπεύουν αποκλειστικά τις απόψεις των κρατών μελών.

Η έκθεση συνοδεύεται από έγγραφο εργασίας του προσωπικού της Επιτροπής[5], το οποίο παρέχει συμπληρωματικές λεπτομέρειες σχετικά με τις απαντήσεις των κρατών μελών.

2. Τα πορίσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τη δήλωση αξιοπιστίας 2006 όσον αφορά την κοινή διαχείριση

Στους τομείς κοινής διαχείρισης, τα κράτη μέλη διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην καθημερινή διαχείριση και έλεγχο, ενώ η Επιτροπή εποπτεύει την εργασία των κρατών μελών. Η χρηστή διαχείριση και οι δομές ελέγχου στα κράτη μέλη αποτελούν προϋπόθεση για την αποφυγή σφαλμάτων στις πληρωμές και στην είσπραξη των εσόδων.

Στην ετήσια έκθεση για το 2006, το ΕΕΣ παρουσίασε μία αξιολόγηση των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου και μία εκτίμηση της ενδεχόμενης δημοσιονομικής επίπτωσης των σφαλμάτων σε κάθε τομέα του προϋπολογισμού ΕΚ. Αμφότερες βασίζονται στα αποτελέσματα των ελέγχων των συστημάτων και των δειγματοληπτικών δημοσιονομικών ελέγχων πληρωμών που διενήργησε το ΕΕΣ στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή.

Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι, το 2006, τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου ήταν ικανοποιητικά όσον αφορά τα έσοδα και σχεδόν για το 70% των ελεγχθεισών δαπανών της κοινής γεωργικής πολιτικής στο πλαίσιο του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ), βλ. πίνακα 1 . Για το υπόλοιπο των γεωργικών δαπανών, τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου θεωρήθηκαν μερικώς ικανοποιητικά.

Το ΕΕΣ θεώρησε ότι τα συστήματα ελέγχου στο πλαίσιο των διαρθρωτικών δαπανών είναι γενικώς αναποτελεσματικά ή μετρίως αποτελεσματικά στα κράτη μέλη. Επίσης, το ΕΕΣ ήταν της άποψης ότι η Επιτροπή άσκησε μετρίως αποτελεσματική εποπτεία ώστε να αμβλυνθεί ο κίνδυνος αδυναμίας των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου των κρατών μελών να αποτρέψουν υπερεκτιμώμενες ή μη επιλέξιμες δαπάνες[6].

Πίνακας 1. Εκτιμήσεις του ΕΕΣ για τομείς στους οποίους η διαχείριση είναι κυρίως κοινή, 2005 και 2006.

Συστήματα εποπτείας και ελέγχου | Τομείς στους οποίου η διαχείριση είναι κυρίως κοινή | Φάσμα σφαλμάτων |

2005 | 2006 | 2005 | 2006 |

Ικανοποιητική | Ικανοποιητική | Ίδιοι πόροι | Λιγότερο από το 2% | Λιγότερο από το 2% |

Κοινή γεωργική πολιτική, εκ των οποίων: | Δεν γνωστοποιήθηκε από το ΕΕΣ | Μεταξύ 2 και 5% |

Ικανοποιητική | Ικανοποιητική | ΟΣΔΕ | Λιγότερο από 2% | Λιγότερο από 2% |

Μερικώς ικανοποιητική | Μερικώς ικανοποιητική | Μη-ΟΣΔΕ | Μεγαλύτερο από το 5% | Μεγαλύτερο από το 5% |

Μη ικανοποιητική | Μη ικανοποιητική | Διαρθρωτικές δράσεις | Μεγαλύτερο από το 5% | Μεγαλύτερο από το 5% |

Πηγή: Παρουσίαση της ΔΑ του Συνεδρίου από τον κύριο Bonnici, μέλος του ΕΕΣ, στην επιτροπή δημοσιονομικού ελέγχου (COCOBU) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 20.12.2006. Πίνακας 1.2 της ετήσιας έκθεσης 2006 του ΕΕΣ.

Τα ουσιαστικά σφάλματα (δηλ. σφάλματα με δημοσιονομική επίπτωση) που διαπίστωσε το ΕΕΣ στους ιδίους πόρους ήταν τόσο λίγα και τόσο μικρά ώστε ο συνολικός συντελεστής σφάλματος σ’αυτόν τον τομέα υπολογίστηκε χαμηλότερος από το όριο του ουσιαστικού σφάλματος του 2% που όρισε το ΕΕΣ.

Τα ουσιαστικά σφάλματα διέφεραν κάπως μεταξύ εκείνων της κοινής γεωργικής πολιτικής και των διαρθρωτικών δράσεων το 2006, βλ. πίνακα 2 .

Πίνακας 2. Χαρακτηριστικά ουσιαστικά σφάλματα στην κοινή γεωργική πολιτική και στις κοινές δράσεις.

Κοινή γεωργική πολιτική | Διαρθρωτικές δράσεις |

ΟΣΔΕ | Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι το εμβαδόν ενός αγρού ήταν μικρότερο από εκείνο που υπεστήριξε ο γεωργός. | Το ΕΕΣ ζήτησε να λάβει γνώση των εγγράφων που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τις δαπάνες που δήλωσε ο υπεύθυνος σχεδίου ο οποίος δεν ήταν σε θέση να υποβάλει εγκαίρως τα έγγραφα. Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι ο υπεύθυνος σχεδίου είχε δηλώσει δαπάνες που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις για τέτοια επιστροφή (για παράδειγμα εάν οι δαπάνες για μισθούς δεν είχαν υπολογιστεί καταλλήλως ή τα έξοδα πραγματοποιήθηκαν μετά την προθεσμία). Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι δεν είχαν τηρηθεί οι διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων (παραδείγματος χάρη δεν διενεργήθηκε διαγωνισμός παρόλο που απαιτείτο). Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι το σχέδιο δημιούργησε έσοδα τα οποία δεν είχαν ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό του ποσοστού συγχρηματοδότησης. Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι οι δηλωθείσες δαπάνες ήταν υψηλότερες από τα πραγματικά διενεργηθέντα έξοδα (για παράδειγμα επειδή ο υπεύθυνος σχεδίου είχε ζητήσει προβλεπόμενες από τον προϋπολογισμό δαπάνες και όχι πραγματοποιηθείσες δαπάνες). |

Μη ΟΣΔΕ | Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι ο γεωργός δεν είχε τηρήσει πλήρως ένα ή περισσότερα μέτρα στο πλαίσιο του αγροτοπεριβαλλοντικού καθεστώτος. |

Στη γεωργία, το ΕΕΣ υπολόγισε ότι τα μέτρα της αγοράς και οι άμεσες ενισχύσεις που από κοινού καλύπτουν 85% του ΕΓΤΠΕ – Τμήμα Εγγυήσεων (συμπεριλαμβανομένου του ΟΣΔΕ) ήταν κάτω του ορίου του 2%. Για πληρωμές σε καθεστώτα ανάπτυξης της υπαίθρου, το ΕΕΣ επεσήμανε ότι τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα παρουσιάζουν υψηλή συχνότητα εμφάνισης σφαλμάτων, επειδή οι γεωργοί δεν πληρούν τις (συχνά πολύπλοκες) προϋποθέσεις επιλεξιμότητας[7]. Το συνολικό ποσοστό σφάλματος για τις γεωργικές πληρωμές εκτιμήθηκε ωστόσο κατά κάτι υψηλότερο του 2%.

Τα σφάλματα στις διαρθρωτικές δράσεις έτειναν να έχουν σημαντικά υψηλότερη δημοσιονομική επίπτωση απ’ό,τι τα σφάλματα στη γεωργική πολιτική. Το ΕΕΣ δήλωσε ότι είχε την εύλογη βεβαιότητα ότι, κατά το οικονομικό έτος 2006, τουλάχιστον 12% του συνολικού ποσού που επιστράφηκε στο πλαίσιο σχεδίων στον τομέα των διαρθρωτικών πολιτικών δεν θα έπρεπε να είχε επιστραφεί[8]. Τα πορίσματα του ΕΕΣ βασίζονταν στον έλεγχο δείγματος αποτελούμενου από 177 σχέδια τα οποία είχαν λάβει ενδιάμεσες πληρωμές[9] από την Επιτροπή το 2006.

Τόσο η Επιτροπή όσο και το ΕΕΣ εντόπισαν διαρθρωτικές δράσεις, ως τομέα του προϋπολογισμού ΕΚ, όπου τα σφάλματα φαίνεται να είναι πολύ συχνά[10] και με υψηλότερη δημοσιονομική επίπτωση απ’ό,τι σε άλλους τομείς του προϋπολογισμού ΕΚ.. Οι ίδιοι τύποι σφάλματος επαναλαμβάνονται από έτος σε έτος – παρόλο που η σχετική σπουδαιότητά τους μπορεί να ποικίλει – γεγονός που καταδεικνύει ότι τα συστήματα ελέγχου δεν λειτουργούν καλά.

Ένα κράτος μέλος οφείλει να συστήσει τέσσερα επίπεδα ελέγχου και η Επιτροπή οφείλει να εποπτεύει κατά πόσο τα συστήματα ελέγχου έχουν συσταθεί καταλλήλως και λειτουργούν αποτελεσματικά, βλ. πίνακα 3 . Η Επιτροπή διενεργεί ενδελεχείς ελέγχους στα κράτη μέλη και όταν διαπιστώνει ανεπάρκειες στα συστήματά τους που μπορούν να οδηγήσουν σε σφάλματα που δεν ανιχνεύονται τότε τα υποχρεώνει να προβούν σε σχέδια δράσης για την αποκατάστασή τους και μπορεί επίσης να αναστείλει ενδιάμεσες πληρωμές ή να επιβάλει δημοσιονομικές διορθώσεις.

Πίνακας 3. Δομή ελέγχου σε διαρθρωτικές δράσεις.

Κράτος μέλος | Διαχειριστική αρχή | Καθημερινός έλεγχος των δραστηριοτήτων του έργου (συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων καλούμενων του άρθρου 4) |

Αρχή πληρωμής | Πιστοποίηση των δαπανών του σχεδίου |

Οργανισμός ελέγχου | Έλεγχοι συστήματος και εκ των υστέρων δειγματοληπτικός έλεγχος των δραστηριοτήτων έργου |

Φορέας εκκαθάρισης | Επικύρωση της οριστικής δήλωσης δαπανών του σχεδίου |

Επιτροπή | Εποπτεία μέσω ελέγχων, σχεδίων δράσεων, αναστολής πληρωμών και δημοσιονομικών διορθώσεων |

Το ΕΕΣ παρουσίασε την αξιολόγησή του για 19 συστήματα ελέγχου σε εννέα κράτη μέλη στην ετήσια έκθεση για το 2006[11]. Σε καθεμία από αυτές τις περιπτώσεις, το ΕΕΣ αξιολόγησε κατά πόσο το σχετικό επίπεδο στη δομή ελέγχου ήταν ικανοποιητικό, μερικώς ικανοποιητικό ή μη ικανοποιητικό, βλ. πίνακα 4 .

Πίνακας 4. Αξιολόγηση του ΕΕΣ 19 συστημάτων ελέγχου στα κράτη μέλη, ετήσια έκθεση 2006.

Μη ικανοποιητική | Μερικώς ικανοποιητική | Ικανοποιητική | Σύνολο |

Διαχειριστικές αρχές Αρχές πληρωμών Ελεγκτικά όργανα Φορείς εκκαθάρισης | 11 10 4 0 | 7 6 7 8 | 1 3 8 11 | 19 19 19 19 |

Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι τα κύρια προβλήματα συναντώνται στα αρχικά επίπεδα ελέγχου στα κράτη μέλη (ελαφρώς περισσότερες από τις μισές διαχειριστικές αρχές και αρχές πληρωμής που ελέγχθηκαν κρίθηκαν μη ικανοποιητικές), ενώ το τελικό επίπεδο ελέγχου λειτουργούσε σχετικώς καλά (κανένας φορέας εκκαθάρισης δεν κρίθηκε ως μη ικανοποιητικός).

3. ΑΝΑΔΡΑΣΗ από τα κράτη μέλη ΓΙΑ τα πιο κοινά σφάλματα στις διαρθρωτικές δράσεις

Υπό το πρίσμα των πορισμάτων του ΕΕΣ, η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να της χορηγήσουν περισσότερες πληροφορίες για τους λόγους για τους οποίους διαπράττονται τα περισσότερα κοινά σφάλματα στις διαρθρωτικές δράσεις και λεπτομέρειες για τη δράση που ανέλαβαν τα κράτη μέλη για να αποφύγουν αυτά τα σφάλματα. Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη απάντησαν.

Οι κύριοι λόγοι που επεσήμαναν συχνότερα τα κράτη μέλη αφορούσαν:

- Νομοθεσία: Οι όροι για την κοινοτική συγχρηματοδότηση είναι καθορισμένοι στη βασική νομοθεσία περί διαρθρωτικών δράσεων[12]. Η νομοθεσία προτείνεται από την Επιτροπή και εγκρίνεται από το Συμβούλιο, σε ορισμένες περιπτώσεις με τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τα κράτη μέλη συχνά περιγράφουν τη νομοθεσία της ΕΕ ως υπερβολικά πολύπλοκη. Σε άλλες περιπτώσεις, οι διαφορές μεταξύ της εθνικής και της κοινοτικής νομοθεσίας οδήγησαν σε σύγχυση (για παράδειγμα, διαφορές μεταξύ εθνικών και κοινοτικών κανόνων για τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος κατά το οποίο πρέπει να τηρούνται τα έγγραφα). Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν επίσης ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η ερμηνεία τους της νομοθεσίας ΕΕ ήταν διαφορετική από εκείνη του ΕΕΣ.

- Προσωπικό: Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ως κύριο λόγο των σφαλμάτων την έλλειψη πείρας του προσωπικού των οργανισμών εφαρμογής. Αναφέρθηκαν επίσης σφάλματα του προσωπικού από αμέλεια ή έλλειψη προσοχής.

- Τεκμηρίωση: Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ως κύριους λόγους την έλλειψη ταξινόμησης, ακατάλληλη ταξινόμηση ή απώλεια εγγράφων (σε ορισμένες περιπτώσεις λόγω της αναδιοργάνωσης ή της κατάργησης της μονάδας διαχείρισης του έργου).

Η Επιτροπή ρώτησε τα κράτη μέλη εάν είχαν αναλάβει δράση για να εμποδίσουν την εμφάνιση των περισσότερων κοινών σφαλμάτων. Όλα τα κράτη μέλη που απάντησαν σε αυτό το μέρος του ερωτηματολογίου ανέφεραν ότι είχαν αναλάβει κάποια μορφή δράσης. Οι περισσότερο κοινές δράσεις αφορούσαν:

- Πληροφορίες: Πολλά κράτη μέλη απάντησαν ότι είχαν αναλάβει κάποια μορφή δράσης για να βελτιώσουν το επίπεδο της γνώσης των κανόνων και των διαδικασιών του προσωπικού που ασχολείται καθημερινά με τη διαχείριση σχεδίων.

- Έλεγχοι: Ορισμένα κράτη μέλη άλλαξαν τις δικές τους διαδικασίες ελέγχου ή προσπάθησαν να βελτιώσουν τη λειτουργία αυτών των διαδικασιών, για παράδειγμα καθιερώνοντας νέους καταλόγους ελέγχου προς χρήση κατά τη διάρκεια των ελέγχων.

- Νομοθεσία: Ορισμένα κράτη μέλη θέσπισαν νέα εθνική νομοθεσία ώστε να διασαφηνίσουν ή να απλουστεύσουν τις διαδικασίες.

Τα κράτη μέλη δεν ήταν σε θέση να αναφέρουν απτά αποτελέσματα της αναληφθείσας δράσης, αλλά κατά κανόνα ανέμεναν λιγότερα (και μικρότερα) σφάλματα στο μέλλον.

Η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να αναφέρουν ποιοί νόμιζαν ότι είναι οι κύριοι λόγοι για τα σφάλματα σχετικά με τις δημόσιες αγορές, τα έσοδα και τα απολεσθέντα έγγραφα.

Όσον αφορά τα σφάλματα σχετικά με τους κανόνες δημοσίων συμβάσεων, φαίνεται να υπάρχει συναίνεση μεταξύ των κρατών μελών ότι «η άγνοια όσον αφορά τους κανόνες» και «η ασάφεια στην ερμηνεία των κανόνων» ήταν οι δύο πιο κοινοί λόγοι.

Όσον αφορά τα σφάλματα σχετικά με τα έσοδα, τα κράτη μέλη ανέφεραν «την άγνοια των οργανισμών εφαρμογής» και «την ασάφεια των εφαρμοζόμενων κανόνων» ως τους δύο κυριότερους λόγους και έπεται η «υποεκτίμηση των εσόδων από τους δικαιούχους».

Όσον αφορά τα σφάλματα σχετικά με απολεσθέντα έγγραφα, φαίνεται να υπάρχει μικρότερη συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τους πιο κοινούς λόγους. Οι δύο περισσότερο συχνές απαντήσεις ήταν «τα έγγραφα υπήρχαν ακόμα αλλά ο ελεγχόμενος δεν ήταν σίγουρος ως προς εκείνα που απαιτούνται από το ΕΕΣ» και «ο ελεγχόμενος δεν μπόρεσε να εντοπίσει τα έγγραφα λόγω κακής οργάνωσης του αρχείου του. Τα έγγραφα ανευρέθησαν αργότερα». Έπειτα ακολουθούσε «ο ελεγχόμενος, από λάθος, φύλαξε τα έγγραφα μόνο σύμφωνα με τους εθνικούς και όχι τους κοινοτικούς κανόνες» και «ο ελεγχόμενος δεν μπόρεσε να εντοπίσει τα έγγραφα λόγω κακής οργάνωσης του αρχείου του. Τα έγγραφα δεν έχουν ακόμα βρεθεί».

Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο

Η αντίδραση από την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο φαινόταν ιδιαίτερα σημαντική λόγω του ότι αυτά τα δύο κράτη μέλη ήταν υπεύθυνα για περίπου το ήμισυ των συνολικά υπολογισμένων σφαλμάτων που διαπίστωσε για το 2006 το ΕΕΣ στις διαρθρωτικές δράσεις[13].

Η απάντηση της Ισπανία φαίνεται να αφορά μόνο τα ζητήματα σχετικά με το ΕΚΤ, παρόλο που η πλειονότητα των σφαλμάτων που διαπίστωσε το ΕΕΣ στην Ισπανία το 2006 αφορούσαν το ΕΤΠΑ. Κατά την άποψη της Ισπανίας οι βασικοί λόγοι για τα περισσότερο κοινά σφάλματα ήταν «προβλήματα κατανόησης των απαιτήσεων που προβλέπονται στην κοινοτική νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ των απαιτήσεων της κοινοτικής και της εθνικής νομοθεσίας». Η Ισπανία προτίθεται να δημοσιεύσει το 2008 σύνοψη των ερωτημάτων που έλαβε και των απαντήσεων που χορήγησε στον ιστότοπο της UAFSE (ισπανική διοικητική μονάδα του ΕΚΤ). Επίσης, η ίδια προγραμμάτισε την παραγωγή ενός εγχειριδίου για αποδέκτες ΕΚΤ με στόχο τη διάλυση των αμφιβολιών που είχαν οδηγήσει στα περισσότερα από τα διαπραχθέντα σφάλματα. Οι δράσεις προς ανάληψη το 2008 αναμενόταν να μειώσουν το επίπεδο των σφαλμάτων, αφού τα περισσότερα από τα διαπραχθέντα σφάλματα οφείλονταν στην άγνοια ή στη λανθασμένη ερμηνεία της κοινοτικής νομοθεσίας.

Το Ηνωμένο Βασίλειο επεσήμανε ως κύριους λόγους των σφαλμάτων: 1) την έλλειψη ικανοποιητικής διαδρομής ελέγχου[14], 2) την αποτυχία κατανόησης των κανονισμών και των εθνικών κανόνων, 3) τους πολύπλοκους κανόνες. Ανέφερε επίσης ότι οι διαχειριστικές αρχές είχαν ορισμένες δράσεις σε εξέλιξη και κατά τη διάρκεια του 2007, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των ελέγχων του άρθρου 4 που διεξάγονται από τη διαχειριστική αρχή. Είχε εκδοθεί οδηγός για να υπενθυμίσει στους υπεύθυνους σχεδίων την ανάγκη να διατηρήσουν τα έγγραφα και τον τύπο των εγγράφων που απαιτούνται για τους ελέγχους. Το επίπεδο σφάλματος αναμενόταν αρχικά να αυξηθεί αφού εντοπίστηκαν περισσότερα ζητήματα και κατόπιν να μειωθεί αφού αυτά τα ζητήματα αντιμετωπίστηκαν. Τα ποσοστά σφάλματος που διαπιστώθηκαν μέσω εκ των υστέρων ελέγχων (έλεγχοι άρθρου 10) αναμενόταν να μειωθούν κατά την περάτωση της διαδικασίας κλεισίματος.

4. Εκτίμηση των θέσεων των κρατών μελών στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Το ΕΕΣ συγκεντρώνει τις αποδείξεις επί των οποίων θα βασίσει την ετήσια έκθεσή του μέσω ελέγχων στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη. Το ίδιο ελέγχει ένα δείγμα πράξεων και εξετάζει κατά πόσο τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου έχουν συσταθεί και λειτουργούν καλώς. Επίσης, το ΕΕΣ λαμβάνει υπόψη του τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων και τις δηλώσεις των Γενικών Διευθυντών της Επιτροπής (και τη σύνοψη), καθώς και το έργο άλλων ελεγκτών[15].

Από το ΕΕΣ απαιτείται να υποβάλει την ετήσια έκθεσή του, συμπεριλαμβανομένης της ΔΑ για το έτος Ν, το αργότερο τη 15η Νοεμβρίου του έτους Ν+1. Η προθεσμία αυτή είναι πολύ αυστηρή όταν λαμβάνεται υπόψη ότι το ΕΕΣ οφείλει να διενεργήσει αποστολές ελέγχου στην Επιτροπή/κράτη μέλη, να αναλύσει τα πορίσματα που εξήγαγε από τις αποστολές, να συντάξει επιστολή (δήλωση προκαταρκτικού πορίσματος ή ΔΠΠ) για τον αρμόδιο Επίτροπο/ανώτατη εθνική αρχή ελέγχου, να αναμείνει την απάντηση της Επιτροπής/κράτους μέλους (η κανονική προθεσμία είναι δύο μήνες), να αναλύσει την απάντηση, και μερικές φορές να συντάξει μία δεύτερη επιστολή για τον αρμόδιο Επίτροπο/ανώτατη εθνική αρχή ελέγχου με την τελική του θέση επί των πορισμάτων. Κάθε στάδιο μπορεί να απαιτεί χρόνο για τη μετάφραση των εγγράφων.

Το ΕΕΣ ολοκλήρωσε το προσχέδιο της ετήσιας έκθεσης για το 2006 στα τέλη Μαΐου/αρχές Ιουνίου 2007, βλ. πίνακα 5 . Αυτό σηματοδότησε την έναρξη της διαδικασίας αντιπαράθεσης μεταξύ του ΕΕΣ και των υπηρεσιών της Επιτροπής.

Πίνακας 5. ΔΠΠ, απαντήσεις και αναλύσεις όσον αφορά την κοινή διαχείριση, ετήσια έκθεση 2006.

2006 | 2007 |

Σημείωση. Ο πίνακας περιλαμβάνει επιστολές που εστάλησαν προς και από τα κράτη μέλη σχετικά με ελέγχους των ιδίων πόρων τους, της κοινής γεωργικής πολιτικής και των διαρθρωτικών δράσεων, σχετικά με την ετήσια έκθεση 2006. Η ελαφρά σκίαση σημαίνει ότι εστάλησαν από 1-3 επιστολές. Η μέση σκίαση σημαίνει ότι εστάλησαν από 4-6 επιστολές. Η έντονη σκίαση σημαίνει ότι εστάλησαν περισσότερες από 6 επιστολές.

Στη διαδικασία αντιπαράθεσης, το ΕΕΣ και οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνεδρίασαν για να συζητήσουν τα πορίσματα του ΕΕΣ και τις απαντήσεις της Επιτροπής, υπό το πρίσμα όλων των νέων πληροφοριών στη διάθεσή τους, συμπεριλαμβανομένων των απαντήσεων των κρατών μελών[16]. Οι περισσότερες από τις συνεδριάσεις έλαβαν χώρα τον Ιούλιο 2007 και ορισμένες κατά το πρώτο ήμισυ του Σεπτεμβρίου 2007. Το ΕΕΣ εξέδωσε τη ΔΑ 2006 στις 27 Σεπτεμβρίου 2007.

Δυστυχώς, την 1η Ιουλίου 2007 εκκρεμούσε ακόμη τουλάχιστον το ένα τρίτο των απαντήσεων των κρατών μελών στις επιστολές ΔΠΠ. Σ’αυτές τις περιπτώσεις, η Επιτροπή συχνά δεν διέθετε τις απαραίτητες πληροφορίες για να καθορίσει εάν τα πορίσματα του ΕΕΣ εξακολουθούσαν ακόμα να ισχύουν. Αυτό επισημάνθηκε επίσης και από τη Γαλλία, η οποία έκανε τη γενική παρατήρηση ότι «... ο έλεγχος που χρησιμοποιήθηκε από το [ΕΕΣ] ως βάση για τη σύνταξη της ετήσιας έκθεσής του για το 2006 βρίσκεται ακόμα στην ακροαματική διαδικασία και ότι το [ΕΕΣ] δεν έχει ακόμα παράσχει τα τελικά συμπεράσματά του».

5. Συνέχεια που δόθηκε από τα κράτη μέλη στα σφάλματα στη γεωργική πολιτική και στις διαρθρωτικές δράσεις

Η Επιτροπή ζήτησε από κάθε κράτος μέλος να αναφέρει για κάθε σφάλμα που του καταλογίστηκε από το ΕΕΣ ποια δράση είχε αναλάβει για να δώσει συνέχεια όσον αφορά αυτό το σφάλμα, καθώς και το χρονοδιάγραμμα, το περιεχόμενο και το αναμενόμενο αποτέλεσμα της δράσης. Εάν η δράση δεν ανελήφθη ούτε και προγραμματίστηκε, τότε ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να αναφέρουν τον λόγο για την έλλειψη δράσης.

Τα κράτη μέλη απάντησαν για περίπου 60% των σφαλμάτων ΔΑ όσον αφορά τη γεωργική πολιτική και περίπου κατά τα τρία τέταρτα των σφαλμάτων όσον αφορά τις διαρθρωτικές δράσεις. Ελαφρώς περισσότερο από το ήμισυ των σφαλμάτων για τα οποία δεν ελήφθη καμία απάντηση αφορούσαν την Ισπανία, περίπου το ένα τέταρτο αφορούσαν την Ιταλία και την Πορτογαλία, με το υπόλοιπο κατανεμημένο μεταξύ πέντε άλλων κρατών μελών. Εστάλησαν υπενθυμίσεις σ’αυτά τα κράτη μέλη και αναμένονται ακόμη απαντήσεις.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη δήλωσαν ότι δεν είχαν αναλάβει δράση για το σφάλμα που εντοπίστηκε από το ΕΕΣ λόγω του ότι δεν αποδέχτηκαν το σφάλμα. Ο βαθμός διαφωνίας ποίκιλε κάπως μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών σφαλμάτων. Ήταν ο υψηλότερος (5 στα 10) για σημαντικά σφάλματα στις διαρθρωτικές ενέργειες, όπου το Ηνωμένο Βασίλειο έτεινε ιδίως να μη συμφωνεί με τα πορίσματα του ΕΕΣ. Στη γεωργική πολιτική, η διαφωνία για σημαντικά σφάλματα ήταν πολύ χαμηλότερη (2 στα 10).

Για τυπικά σφάλματα, η διαφωνία ήταν υψηλή (4 σφάλματα στα 10) στη γεωργική πολιτική, ιδίως λόγω υποθέσεων που αφορούσαν την Ελλάδα. Η διαφωνία ήταν ελαφρώς χαμηλότερη στις διαρθρωτικές ενέργειες (λιγότερο από 3 σφάλματα στα 10) και τα σφάλματα ήταν περισσότερο ισοκατανεμημένα μεταξύ μερικών κρατών μελών.

Στις περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη μέλη αποδέχτηκαν το σφάλμα που διαπίστωσε το ΕΕΣ, ήταν σχεδόν πάντα σε θέση να αναφέρουν την ήδη αναληφθείσα ή προς ανάληψη δράση. Για τυπικά σφάλματα, αναλήφθηκαν πολλές διαφορετικές ενέργειες. Στη γεωργική πολιτική, οι τυπικές ενέργειες ήταν ή πραγματοποίηση πληρωμών που είχαν καθυστερήσει, η βελτίωση της καταγραφής των διαφόρων δεδομένων ή η διενέργεια ελέγχων σε περιπτώσεις όπου το ΕΕΣ είχε διαπιστώσει ότι οι διαδικασίες ελέγχου δεν είχαν τηρηθεί πλήρως.

Στις διαρθρωτικές ενέργειες, το φάσμα των ενεργειών συμπεριέλαβε επίσης τη διεξαγωγή καθυστερημένων πληρωμών, τη διασφάλιση ότι η χρηματοδότηση ΕΕ είχε δημοσιοποιηθεί ως όφειλε ή την αλλαγή διαδικασιών σε σχέση με τη διεξαγωγή διαγωνισμών και την καταγραφή του χρόνου.

Για σημαντικά σφάλματα που αφορούν τη γεωργική πολιτική, τα κράτη μέλη υποστήριξαν γενικά ότι είχαν ανακτήσει ή ευρίσκονταν στη διαδικασία ανάκτησης των πληρωμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το αντίστοιχο αγρόκτημα είχε επιλεγεί για συμπληρωματικούς επιτόπου ελέγχους.

Στις διαρθρωτικές δράσεις, τα κράτη μέλη υποστήριξαν ότι απέσυραν από την απαίτηση τις μη επιλέξιμες δαπάνες ή ότι άρχισαν την ανάκτηση σε περίπου μισές από τις περιπτώσεις. Στις άλλες δράσεις περιλαμβάνονταν η βελτίωση των διαδρομών ελέγχου, η επανάληψη των ελέγχων ή η βελτίωση της ενημέρωσης των δικαιούχων όσον αφορά τους κανόνες.

6. Συμπέρασμα

Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη απάντησαν στο ερωτηματολόγιο της Επιτροπής σχετικά με την ετήσια έκθεση 2006 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, αν και οι απαντήσεις που υπέβαλαν ορισμένα κράτη μέλη ήταν ελλιπείς. Σε ορισμένα κράτη μέλη εστάλησαν υπενθυμίσεις και αναμένονται περαιτέρω απαντήσεις.

Οι απαντήσεις δείχνουν ότι:

- Στις διαρθρωτικές δράσεις, τα κράτη μέλη θεωρούν τη νομοθεσία της ΕΕ πολύπλοκη και το προσωπικό που συμμετέχει στην καθημερινή διαχείριση των σχεδίων διαθέτει ανεπαρκή γνώση των κανόνων. Τα αρχεία ορισμένες φορές δεν είναι κατάλληλα οργανωμένα ή τα έγγραφα δεν τηρούνται αρκετά επί μακρόν. Αυτά τα προβλήματα οδηγούν στην επανάληψη σφαλμάτων της ίδιας μορφής. Τα κράτη μέλη πρέπει να αντιμετωπίσουν αυτά τα βασικά ζητήματα αποτελεσματικά και αποδοτικά - ήδη κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας - για να μειωθεί το επίπεδο σφαλμάτων στις διαρθρωτικές δράσεις.

- Το ΕΕΣ εργάζεται σε ένα πολύ στενό χρονικό χρονοδιάγραμμα, γεγονός που καθιστά δύσκολο για τα κράτη μέλη να παράσχουν την αντίδρασή τους σε ένα σημαντικό αριθμό σφαλμάτων που εντοπίστηκαν από το ΕΕΣ εγκαίρως, πριν το ΕΕΣ εκδώσει τη ΔΑ. Το ΕΕΣ έχει ήδη εντείνει τις προσπάθειές του για την ταχύτερη ενημέρωση των κρατών μελών όσον αφορά τα εντοπισθέντα σφάλματα. Σήμερα, το ΕΕΣ ενημερώνει τα κράτη μέλη για τα πορίσματά του στέλνοντας επιστολή στο αρμόδιο ανώτατη εθνικό όργανο ελέγχου, το οποίο κατόπιν συλλέγει πληροφορίες από τον ελεγχόμενο. Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να είναι σε θέση να παράσχουν απαντήσεις γρηγορότερα εάν το ΕΕΣ από πλευράς του έστελνε άμεσα την επιστολή του στην ελεγχόμενη αρχή/οργανισμό και διεύρυνε την από μέρους του χρήση της ηλεκτρονικής επικοινωνίας. Ήδη το ΕΕΣ παρουσιάζει τα πορίσματά του σε τυποποιημένη μορφή (έντυπο σφάλματος ΔΑ). Θα ληφθεί υπόψη περαιτέρω βελτίωση αυτού του εντύπου ώστε να περιλαμβάνει ένα τμήμα στερεότυπης απάντησης προς συμπλήρωση από τον ελεγχόμενο, εάν τα κράτη μέλη θεωρούν ότι αυτό θα μπορούσε να τα βοηθήσει να παράσχουν τη σωστή ενημέρωση στο ΕΕΣ (και στην Επιτροπή) γρηγορότερα.

- Η Επιτροπή θα έπρεπε να βελτιώσει τη δική της συνέχεια στα πορίσματα ΕΕΣ στα κράτη μέλη ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη παρέχουν έγκαιρες και καλής ποιότητας απαντήσεις. Συνεπώς, η Επιτροπή προτίθεται να εντείνει την παρακολούθηση από μέρους της των απαντήσεων των κρατών μελών στα πορίσματα του ΕΕΣ, για παράδειγμα παρέχοντας τακτικές επισκοπήσεις στα κράτη μέλη για τα πορίσματα εκεί όπου τα στοιχεία από τα κράτη μέλη θα είναι σημαντικά για την Επιτροπή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αντιπαράθεσης. Επίσης, η Επιτροπή θα συνεχίσει να συζητά με τα κράτη μέλη και το ΕΕΣ τους λόγους για τα πιο κοινά σφάλματα και τα πρακτικά βήματα που χρειάζεται να ληφθούν για την αποφυγή τους.

- Όταν τα κράτη μέλη αποδέχονται τα σφάλματα που εντοπίστηκαν από το ΕΕΣ, αυτά φαίνεται να λαμβάνουν την κατάλληλη δράση - συχνά ανακτώντας τα σχετικά κονδύλια ή αποσύροντας μη επιλέξιμες δαπάνες όταν τα σφάλματα έχουν δημοσιονομική επίπτωση.

- Τα κράτη μέλη δεν συμφωνούν πάντοτε με τα σφάλματα που εντοπίστηκαν από το ΕΕΣ. Αυτό είναι ένα ιδιαίτερο πρόβλημα για σφάλματα με δημοσιονομική επίπτωση στις διαρθρωτικές δράσεις. Η Επιτροπή και το ΕΕΣ συζητούν σήμερα για τον τρόπο ελαχιστοποίησης των διαφωνιών όσον αφορά την ερμηνεία των κανόνων κατά το μέλλον.

Η Επιτροπή είναι ικανοποιημένη από τις πολλές και άμεσες απαντήσεις που έλαβε από τα κράτη μέλη. Αυτές οι απαντήσεις συνιστούν σημαντική συμβολή στη συνέχεια που δίνει η Επιτροπή στα πορίσματα του ΕΕΣ. Όταν τα κράτη μέλη συμφωνούν με τα πορίσματα του ΕΕΣ φαίνεται να δίνουν την κατάλληλη συνέχεια, συμπεριλαμβανομένης της ανάκτησης κονδυλίων. Ωστόσο, η αποφυγή των σφαλμάτων πρέπει να βελτιωθεί εξασφαλίζοντας ότι οι συμμετέχοντες στην καθημερινή διαχείριση γνωρίζουν τους κανόνες και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν και διαθέτουν τους κατάλληλους πόρους.

[1] Βλ. άρθρο 248 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

[2] Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2006, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις των οργάνων, ΕΕ C 273 της 15.11.2007.

[3] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002 όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1995/2006 του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2006.

[4] Βλ. άρθρο 143 παράγραφος 6 του δημοσιονομικού κανονισμού.

[5] SEC(2008) 269.

[6] Βλ. γνώμη του ΕΕΣ για τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων στη δήλωση αξιοπιστίας, κεφάλαιο 1, ετήσια έκθεση 2006.

[7] Βλ. παράγραφο 5 σημείο 72, ετήσια έκθεση 2006.

[8] Βλ. παράγραφος 6.39, ετήσια έκθεση 2006.

[9] Στις διαρθρωτικές δράσεις, κάθε κράτος μέλος εγκρίνει επιχειρησιακά προγράμματα για τη χρηματοδότηση ορισμένων τύπων σχεδίων. Κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού, οι εθνικές αρχές επιλέγουν σχέδια για χρηματοδότηση και οι υπεύθυνοι σχεδίου δηλώνουν σ’αυτές τις αρχές τις δαπάνες για επιστροφή χρημάτων. Οι εθνικές αρχές από την πλευρά τους δηλώνουν τις δαπάνες τους στην Επιτροπή αρκετές φορές ετησίως και λαμβάνουν ενδιάμεσες πληρωμές για να επιστρέψουν αυτά τα χρήματα ως συνεισφορά ΕΕ στις δαπάνες. Στο τέλος της περιόδου του προγράμματος, οι εθνικές αρχές υποβάλλουν μία τελική δήλωση δαπανών στην Επιτροπή συνοδευόμενη από δήλωση περάτωσης της παρέμβασης από ένα ανεξάρτητο ελεγκτικό οργανισμό και τους καταβάλλεται η διαφορά της οφειλόμενης συγχρηματοδότησης ΕΕ. Οι έλεγχοι στα διάφορα στάδια του κύκλου του προγράμματος αποσκοπούν να εμποδίσουν ή να διορθώσουν σφάλματα. Τα σφάλματα διορθώνονται μέσω πληρωμών ανάκτησης από το δικαιούχο, μειώνοντας άλλες πληρωμές ή αντικαθιστώντας μη επιλέξιμες δαπάνες με επιλέξιμες δαπάνες.

[10] Εκτός από το ΕΓΤΠΕ Τμήμα Προσανατολισμού.

[11] Βλ. παράρτημα 6.1, ετήσια έκθεση 2006. Τα 9 κράτη μέλη ήταν η Γερμανία, η Πολωνία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Σλοβενία, το Ηνωμένο Βασίλειο (Σκωτία), η Ιταλία, η Ελλάδα, η Αυστρία/Ουγγαρία.

[12] Για επισκόπηση της βασικής νομοθεσίας για τις διαρθρωτικές δράσεις, βλέπε τον ιστότοπο της Επιτροπής: http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docoffic/official/reglem_en.htm

[13] Σε αμφότερα αυτά τα κράτη μέλη η Επιτροπή είχε βρει ανεπάρκειες του συστήματος στους δικούς της ελέγχους και σχέδια δράσης αποκατάστασης ή διαδικασίες για αναστολή των πληρωμών ήταν σε εξέλιξη.

[14] Το Ηνωμένο Βασίλειο επεσήμανε ότι «Η διατήρηση εγγράφων μπορεί επίσης να είναι δύσκολη για μικρές οργανώσεις του τρίτου τομέα όπου οι επαχθείς κανόνες μπορούν να ζητήσουν διατήρηση για 13+ έτη.».

[15] Βλ. παραγράφους 1.38 και 1.39, ετήσια έκθεση 2006.

[16] Υπό το πρίσμα του διαχωρισμού των αρμοδιοτήτων που ορίζεται στη συνθήκη για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, μία παρόμοια διαδικασία αντιπαράθεσης μεταξύ του Συνεδρίου και των κρατών μελών δεν λαμβάνει χώρα.