ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η οδηγία για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (MiFID), η οποία ισχύει από τον Νοέμβριο του 2007, αποτελεί βασικό πυλώνα της ενοποίησης των χρηματοπιστωτικών αγορών της ΕΕ. Έχοντας εκδοθεί σύμφωνα με τη διαδικασία «Lamfalussy»[1], απαρτίζεται από μια οδηγία πλαίσιο (οδηγία 2004/39/ΕΚ)[2], από μια εκτελεστική οδηγία (οδηγία 2006/73/ΕΚ)[3] και από έναν εκτελεστικό κανονισμό (κανονισμός αριθ. 1287/2006)[4]. Η MiFID δημιουργεί το ρυθμιστικό πλαίσιο για την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών σε χρηματοπιστωτικά μέσα (όπως μεσιτεία, συμβουλές, διενέργεια πράξεων, διαχείριση χαρτοφυλακίου, αναδοχή κ.λπ.) από τράπεζες και επιχειρήσεις επενδύσεων και για τη λειτουργία ρυθμιζόμενων αγορών από διαχειριστές αγοράς. Θεσπίζει επίσης τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα των εθνικών αρμόδιων αρχών σε σχέση με τις εν λόγω δραστηριότητες.

Ο πρωταρχικός στόχος είναι η προώθηση της ενοποίησης, της ανταγωνιστικότητας και της αποτελεσματικότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών της ΕΕ. Συγκεκριμένα, η οδηγία κατήργησε τη δυνατότητα των κρατών μελών να απαιτούν όλες οι συναλλαγές χρηματοπιστωτικών μέσων να πραγματοποιούνται σε συγκεκριμένα χρηματιστήρια και κατέστησε δυνατό τον ανταγωνισμό σε ευρωπαϊκή κλίμακα μεταξύ παραδοσιακών χρηματιστηρίων και εναλλακτικών τόπων διαπραγμάτευσης. Χορήγησε επίσης στις τράπεζες και στις επιχειρήσεις επενδύσεων ενισχυμένο «διαβατήριο» για την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών σε ολόκληρη την ΕΕ, υπό τον όρο της συμμόρφωσης τόσο με οργανωτικές απαιτήσεις και απαιτήσεις γνωστοποίησης συναλλαγών, όσο και με περιεκτικούς κανόνες που αποσκοπούν στην προστασία των επενδυτών.

Το αποτέλεσμα, μετά από 3,5 έτη ισχύος, είναι μεγαλύτερος ανταγωνισμός μεταξύ τόπων διαπραγμάτευσης των χρηματοπιστωτικών μέσων και ευρύτερη επιλογή για τους επενδυτές όσον αφορά τους παρόχους υπηρεσιών και τα διαθέσιμα χρηματοπιστωτικά μέσα, πρόοδος η οποία στηρίχθηκε στην εξέλιξη της τεχνολογίας. Συνολικά, το κόστος συναλλαγών μειώθηκε, ενώ ο βαθμός ενοποίησης αυξήθηκε[5].

Ωστόσο, ανέκυψαν ορισμένα προβλήματα. Πρώτον, το πιο ανταγωνιστικό τοπίο δημιούργησε νέες προκλήσεις. Τα οφέλη από αυτόν τον αυξημένο ανταγωνισμό δεν διοχετεύθηκαν εξίσου σε όλους τους συμμετέχοντες στην αγορά και δεν μετακυλίσθηκαν πάντοτε στους τελικούς επενδυτές, ιδιώτες ή επαγγελματίες. Ο κατακερματισμός της αγοράς που προκλήθηκε από τον ανταγωνισμό κατέστησε επίσης το συναλλακτικό περιβάλλον περισσότερο περίπλοκο, ιδίως όσον αφορά τη συλλογή δεδομένων για τις συναλλαγές. Δεύτερον, οι εξελίξεις των αγορών και της τεχνολογίας κατέστησαν παρωχημένες διάφορες διατάξεις της MiFID. Το κοινό συμφέρον για την ύπαρξη διαφανών, ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ τόπων διαπραγμάτευσης και επιχειρήσεων επενδύσεων απειλείται με υπονόμευση. Τρίτον, η χρηματοπιστωτική κρίση κατέστησε εμφανείς τις αδυναμίες σχετικά με τη ρύθμιση των λοιπών εκτός των μετοχών μέσων, η διαπραγμάτευση των οποίων γίνεται κυρίως μεταξύ επαγγελματιών επενδυτών. Οι παραδοχές που ίσχυαν προηγουμένως, ότι η περιορισμένη στο ελάχιστο διαφάνεια, επίβλεψη και προστασία των επενδυτών σε σχέση με τη διαπραγμάτευση αυτή συντελεί περισσότερο στην αποδοτικότητα της αγοράς δεν ισχύουν πλέον. Τέλος, οι ταχύρρυθμες καινοτομίες και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των χρηματοπιστωτικών μέσων υπογραμμίζουν τη σημασία επίκαιρης, υψηλού επιπέδου προστασίας των επενδυτών. Αν και σε μεγάλο βαθμό δικαιώθηκαν από την εμπειρία της χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι περιεκτικοί κανόνες της MiFID χρειάζονται, παρά ταύτα, συγκεκριμένες αλλά φιλόδοξες βελτιώσεις.

Η αναθεώρηση της MiFID αποτελεί, επομένως, αναπόσπαστο μέρος των μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στη δημιουργία, μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, ενός ασφαλέστερου, υγιέστερου, περισσότερο διαφανούς και περισσότερο υπεύθυνου χρηματοπιστωτικού συστήματος, το οποίο θα ωφελεί την οικονομία και την κοινωνία στο σύνολό τους, καθώς και στην εξασφάλιση μιας ενοποιημένης σε μεγαλύτερο βαθμό, αποτελεσματικής και ανταγωνιστικής χρηματοπιστωτικής αγοράς στην ΕΕ[6]. Αποτελεί επίσης απαραίτητο όχημα για την εκπλήρωση της δέσμευσης του G20[7], να αντιμετωπισθούν τα λιγότερο ρυθμιζόμενα και περισσότερο αδιαφανή τμήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και να βελτιωθούν η οργάνωση, η διαφάνεια και η επίβλεψη των διαφόρων επιμέρους αγορών, ιδίως όσον αφορά τα μέσα εκείνα η διαπραγμάτευση των οποίων γίνεται ως επί το πλείστον σε εξωχρηματιστηριακές αγορές (OTC)[8], αποτελώντας συμπλήρωμα της νομοθετικής πρότασης για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών[9].

Απαιτούνται επίσης στοχευμένες βελτιώσεις στην επίβλεψη και τη διαφάνεια των αγορών παραγώγων επί εμπορευμάτων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία τους για την αντιστάθμιση κινδύνων και την αναζήτηση τιμών, καθώς και βελτιώσεις υπό το πρίσμα των εξελίξεων στις δομές και την τεχνολογία των αγορών, ώστε να διασφαλιστεί ο θεμιτός ανταγωνισμός και η αποτελεσματικότητα των αγορών. Επιπλέον, χρειάζονται συγκεκριμένες αλλαγές στο πλαίσιο της προστασίας των επενδυτών, λαμβανομένων υπόψη των εξελισσόμενων πρακτικών, για τη στήριξη της εμπιστοσύνης των επενδυτών.

Τέλος, σύμφωνα με τις συστάσεις της ομάδας de Larosière και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου ECOFIN[10], η ΕΕ έχει δεσμευθεί να μειώσει στο ελάχιστο, όπου ενδείκνυται, τη διακριτική ευχέρεια που έχουν στη διάθεσή τους τα κράτη μέλη με βάση τις ενωσιακές οδηγίες για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Αυτό αποτελεί τον μίτο της Αριάδνης που συνδέει όλους τους τομείς που καλύπτονται από την αναθεώρηση της MiFID και θα συντελέσει στην καθιέρωση ενιαίου εγχειριδίου για τις ενωσιακές χρηματοπιστωτικές αγορές, θα συμβάλει περαιτέρω στη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τα κράτη μέλη και τους συμμετέχοντες στις αγορές, θα βελτιώσει την εποπτεία και τον έλεγχο της τήρησης του νόμου, θα μειώσει το κόστος για τους συμμετέχοντες στις αγορές και θα βελτιώσει τις συνθήκες πρόσβασης καθώς και τη συνολική ανταγωνιστικότητα του χρηματοπιστωτικού κλάδου της ΕΕ.

Ως εκ τούτου, η πρόταση για την τροποποίηση της MiFID υποδιαιρείται σε δύο μέρη. Ένας κανονισμός θεσπίζει τις απαιτήσεις που αφορούν την ανακοίνωση δεδομένων για τη συναλλακτική διαφάνεια στο κοινό και δεδομένων για τις συναλλαγές στις αρμόδιες αρχές, την άρση των φραγμών στη μη διακριτική πρόσβαση στα συστήματα εκκαθάρισης, την υποχρεωτική διαπραγμάτευση παραγώγων προϊόντων σε οργανωμένους τόπους συναλλαγών, συγκεκριμένες εποπτικές ενέργειες σε σχέση με χρηματοπιστωτικά μέσα και θέσεις επί παραγώγων και την παροχή υπηρεσιών από επιχειρήσεις τρίτων χωρών χωρίς υποκατάστημα. Μια οδηγία τροποποιεί συγκεκριμένες απαιτήσεις που αφορούν την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών, το εύρος των εξαιρέσεων από την ισχύουσα οδηγία, απαιτήσεις οργάνωσης και επαγγελματικής δεοντολογίας για τις επιχειρήσεις επενδύσεων, οργανωτικές απαιτήσεις για τους τόπους διαπραγμάτευσης, τη χορήγηση άδειας και τις συνεχείς υποχρεώσεις που επιβάλλονται στους παρόχους υπηρεσιών δεδομένων, τις εξουσίες των αρμοδίων αρχών, τις κυρώσεις και τους κανόνες που εφαρμόζονται σε επιχειρήσεις τρίτων χωρών που λειτουργούν μέσω υποκαταστήματος.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Η πρωτοβουλία είναι προϊόν εκτενούς και συνεχούς διαλόγου και διαβουλεύσεων με όλους τους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιστικών αρχών των αγορών κινητών αξιών, όλων των παραγόντων της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των εκδοτών και των ιδιωτών επενδυτών. Λαμβάνει υπόψη τις απόψεις που διατυπώθηκαν σε δημόσια διαβούλευση από τις 8 Δεκεμβρίου 2010 έως τις 2 Φεβρουαρίου 2011[11], σε ευρεία και με μεγάλη συμμετοχή δημόσια ακρόαση που πραγματοποιήθηκε επί διήμερο στις 20-21 Σεπτεμβρίου 2010[12] και στοιχεία που αποκτήθηκαν μέσω εκτενών συναντήσεων με ευρύ φάσμα ομάδων ενδιαφερομένων από τον Δεκέμβριο του 2009. Τέλος, η πρόταση λαμβάνει υπόψη τις παρατηρήσεις και την ανάλυση που περιέχονται στα έγγραφα και τις τεχνικές γνωμοδοτήσεις που δημοσιεύθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ρυθμιστικών Αρχών των Αγορών Κινητών Αξιών (CESR), νυν Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ)[13].

Επιπλέον, ανατέθηκαν δύο μελέτες[14] σε εξωτερικούς συμβούλους για να προετοιμαστεί η αναθεώρηση της MiFID. Η πρώτη, η οποία ζητήθηκε από την PriceWaterhouseCoopers στις 10 Φεβρουαρίου 2010 και παρελήφθη στις 13 Ιουλίου 2010, επικεντρώθηκε στη συγκέντρωση δεδομένων σχετικά με τις δραστηριότητες των αγορών και άλλα συναφή με την MiFID ζητήματα. Η δεύτερη, από την Europe Economics, ανατέθηκε στις 21 Ιουλίου 2010 μετά από ανοικτή πρόσκληση υποβολής προσφορών, παρελήφθη στις 23 Ιουνίου 2011 και επικεντρώθηκε σε ανάλυση κόστους-οφέλους των διαφόρων επιλογών πολιτικής που επρόκειτο να εξεταστούν στο πλαίσιο της αναθεώρησης της MiFID.

Σύμφωνα με την πολιτική περί «βελτίωσης της νομοθεσίας» η Επιτροπή διενήργησε εκτίμηση επιπτώσεων των διάφορων εναλλακτικών προτάσεων. Οι επιλογές πολιτικής αξιολογήθηκαν σε συνάρτηση με διάφορα κριτήρια: διαφάνεια των πράξεων στις αγορές για τις ρυθμιστικές αρχές και τους συμμετέχοντες τις αγορές, προστασία και εμπιστοσύνη των επενδυτών, ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για όλους τους τόπους λειτουργίας των αγορών και τα συστήματα διαπραγμάτευσης στην ΕΕ και αποτελεσματικότητα από πλευράς κόστους, δηλαδή σε ποιο βαθμό οι επιλογές επιτυγχάνουν τους επιδιωκόμενους στόχους και διευκολύνουν τη λειτουργία των αγορών κινητών αξιών με αποτελεσματικό από πλευράς κόστους και αποδοτικό τρόπο. Συνολικά, η αναθεώρηση της MiFID εκτιμάται ότι θα προκαλέσει εφάπαξ κόστος συμμόρφωσης μεταξύ 512 και 732 εκατ. ευρώ και τρέχον κόστος μεταξύ 312 και 586 εκατ. ευρώ. Αυτό αντιπροσωπεύει επίπτωση του εφάπαξ και τρέχοντος κόστους από 0,10% έως 0,15% και από 0,06% έως 0,12% αντιστοίχως των συνολικών δαπανών λειτουργίας του τραπεζικού τομέα της ΕΕ. Πρόκειται για κόστος πολύ μικρότερο από το κόστος που επιβλήθηκε τη στιγμή της θέσπισης της MiFID. Η εφάπαξ επίπτωση στο κόστος από τη θέσπιση της MiFID είχε εκτιμηθεί σε 0,56% (τράπεζες λιανικής τραπεζικής και ταμιευτήρια) και 0,68% (επενδυτικές τράπεζες) των συνολικών δαπανών λειτουργίας, ενώ το τρέχον κόστος συμμόρφωσης είχε εκτιμηθεί σε 0,11% (τράπεζες λιανικής τραπεζικής και ταμιευτήρια) έως 0,17% (επενδυτικές τράπεζες) των συνολικών δαπανών λειτουργίας.

ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Νομική βάση

Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 114 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, το οποίο προσφέρει τη νομική βάση για την έκδοση κανονισμού που θεσπίζει ενιαίες διατάξεις που αποσκοπούν στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Ενώ η οδηγία πραγματεύεται κυρίως την πρόσβαση των επιχειρήσεων στην οικονομική δραστηριότητα και βασίζεται στο άρθρο 53 της ΣΛΕΕ, η ανάγκη ενιαίας δέσμης κανόνων για τον τρόπο άσκησης αυτών των οικονομικών δραστηριοτήτων δικαιολογεί τη χρήση διαφορετικής νομικής βάσης που επιτρέπει την κατάρτιση κανονισμού.

Ο κανονισμός είναι αναγκαίος για τη χορήγηση συγκεκριμένων άμεσων αρμοδιοτήτων στην ΕΑΚΑΑ στους τομείς των παρεμβάσεων σχετικά με προϊόντα και της διαχείρισης θέσεων. Για τους τομείς της συναλλακτικής διαφάνειας και της γνωστοποίησης συναλλαγών η εφαρμογή των κανόνων συχνά εξαρτάται από αριθμητικά κατώτατα όρια και ειδικούς κωδικούς αναγνώρισης. Κάθε απόκλιση σε εθνικό επίπεδο θα οδηγούσε σε στρεβλώσεις της αγοράς και σε καταχρηστική επιλογή του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας, εμποδίζοντας την ανάπτυξη ισότιμων όρων ανταγωνισμού. Η επιβολή κανονισμού εξασφαλίζει ότι οι εν λόγω απαιτήσεις θα εφαρμόζονται άμεσα στις επιχειρήσεις επενδύσεων και προωθεί ισότιμους όρους ανταγωνισμού, προλαμβάνοντας τη θέσπιση διαφορετικών εθνικών απαιτήσεων συνεπεία της μεταφοράς μιας οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο.

Ο προτεινόμενος κανονισμός θα σημαίνει επίσης ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων σε μεγάλο βαθμό ακολουθούν τους ίδιους κανόνες σε όλες τις αγορές της ΕΕ, ως αποτέλεσμα της ύπαρξης ενιαίου νομικού πλαισίου, το οποίο θα αυξήσει την ασφάλεια δικαίου και θα διευκολύνει σημαντικά τις εργασίες των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διάφορες δικαιοδοσίες. Ο κανονισμός θα δώσει επίσης τη δυνατότητα στην ΕΕ να εφαρμόζει ταχύτερα τυχόν μελλοντικές αλλαγές, δεδομένου ότι οι τροποποιήσεις θα μπορούν να εφαρμόζονται σχεδόν αμέσως μετά τη θέσπισή τους. Το γεγονός αυτό θα επιτρέπει στην ΕΕ να τηρεί τις προθεσμίες εφαρμογής που συμφωνούνται σε διεθνές επίπεδο και να παρακολουθεί τις σημαντικές εξελίξεις στις αγορές.

Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας (άρθρο 5 παράγραφος 3 της ΣΕΕ), ανάληψη δράσης σε επίπεδο ΕΕ επιβάλλεται μόνο όταν τα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να επιτύχουν επαρκώς τους επιδιωκόμενους στόχους και, συνεπώς, λόγω της κλίμακας ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, οι στόχοι μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα από την ΕΕ.

Τα περισσότερα από τα ζητήματα που καλύπτονται από την αναθεώρηση καλύπτονται ήδη από το ισχύον νομικό πλαίσιο της MiFID. Επιπλέον, οι χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν εκ φύσεως διασυνοριακό χαρακτήρα, ο οποίος γίνεται ολοένα εντονότερος. Οι όροι σύμφωνα με τους οποίους οι επιχειρήσεις και οι διαχειριστές μπορούν να ανταγωνιστούν μεταξύ τους στο πλαίσιο αυτό, είτε πρόκειται για τους κανόνες σχετικά με την προσυναλλακτική και την μετασυναλλακτική διαφάνεια, την προστασία των επενδυτών ή την εκτίμηση και τον έλεγχο των κινδύνων από τους συμμετέχοντες στις αγορές, πρέπει να είναι κοινοί εκατέρωθεν των συνόρων και αποτελούν όλοι σήμερα βασικές διατάξεις της MiFID. Τώρα απαιτείται δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο την ενημέρωση και τροποποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου που έχει δημιουργηθεί από την MiFID, ώστε να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές από την εφαρμογή της και εξής. Τοιουτοτρόπως, οι βελτιώσεις που έχει ήδη επιφέρει η οδηγία στην ενοποίηση και την αποτελεσματικότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών και υπηρεσιών στην Ευρώπη θα ενισχυθούν με τις κατάλληλες προσαρμογές, για να διασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων ενός εύρωστου ρυθμιστικού πλαισίου για την ενιαία αγορά. Λόγω της ενοποίησης αυτής, η μεμονωμένη εθνική παρέμβαση θα ήταν πολύ λιγότερο αποτελεσματική και θα οδηγούσε στον κατακερματισμό των αγορών, με αποτέλεσμα την καταχρηστική επιλογή του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας και τη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Για παράδειγμα, διαφορετικά επίπεδα διαφάνειας της αγοράς ή προστασίας των επενδυτών μεταξύ των κρατών μελών θα επέφεραν κατακερματισμό των αγορών, θα υπέσκαπταν τη ρευστότητα και την αποτελεσματικότητα και θα οδηγούσαν σε επιβλαβή καταχρηστική επιλογή του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) θα πρέπει επίσης να διαδραματίσει βασικό ρόλο στην εφαρμογή των νέων νομικών προτάσεων. Ένας από τους σκοπούς της δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Αρχής είναι η περαιτέρω προώθηση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς όσον αφορά τις αγορές κινητών αξιών· χρειάζονται νέοι κανόνες σε ενωσιακό επίπεδο για να δοθούν όλες οι ενδεδειγμένες εξουσίες στην ΕΑΚΑΑ.

Η πρόταση λαμβάνει πλήρως υπόψη την αρχή της αναλογικότητας, καθόσον είναι κατάλληλη για την επίτευξη των στόχων και δεν υπερβαίνει το απαιτούμενο μέτρο για την επίτευξή τους. Συμβιβάζεται με την αρχή της αναλογικότητας, λαμβάνοντας υπόψη την προσήκουσα ισορροπία μεταξύ του δημοσίου συμφέροντος που διακυβεύεται και της αποτελεσματικότητας του μέτρου από πλευράς κόστους. Οι απαιτήσεις που επιβάλλονται στα διάφορα μέρη έχουν σταθμιστεί προσεκτικά. Ειδικότερα, η ανάγκη εξισορρόπησης της προστασίας των επενδυτών, της αποτελεσματικότητας των αγορών και του κόστους για τον κλάδο αποτελεί στοιχείο που διατρέχει τη διαμόρφωση του συνόλου των απαιτήσεων αυτών. Για παράδειγμα, όσον αφορά τους νέους κανόνες διαφάνειας που θα μπορούν να εφαρμόζονται στις αγορές ομολογιών και παραγώγων, η αναθεώρηση εισηγείται ένα προσεκτικά σταθμισμένο καθεστώς, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε κατηγορίας περιουσιακών στοιχείων και πιθανόν κάθε τύπο παραγώγων προϊόντων.

Συμμόρφωση με τα άρθρα 290 και 291 ΣΛΕΕ

Στις 23 Σεπτεμβρίου του 2009, η Επιτροπή εξέδωσε προτάσεις κανονισμών για τη σύσταση των αρχών ΕΑΤ, ΕΑΑΕΣ και ΕΑΚΑΑ. Ως προς αυτό το σημείο, η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει τις δηλώσεις στις οποίες προέβη σχετικά με τα άρθρα 290 και 291 της ΣΛΕΕ, κατά την έκδοση των κανονισμών για τη σύσταση των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών, σύμφωνα με τις οποίες: «Όσον αφορά τη διαδικασία για την έγκριση ρυθμιστικών προτύπων, η Επιτροπή υπογραμμίζει τον μοναδικό χαρακτήρα του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, που απορρέει από τον μηχανισμό Lamfalussy και αναγνωρίζεται ρητά στη Δήλωση 39 που προσαρτήθηκε στη ΣΛΕΕ. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει σοβαρές αμφιβολίες αν οι περιορισμοί του ρόλου της κατά την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και εκτελεστικών μέτρων είναι σύμφωνοι με τα άρθρα 290 και 291 της ΣΛΕΕ.»

Λεπτομερής επεξήγηση της πρότασης

Γενικά – ισότιμοι όροι ανταγωνισμού

Κεντρικός στόχος της πρότασης είναι να διασφαλίσει ότι κάθε οργανωμένη διαπραγμάτευση διεξάγεται σε ρυθμιζόμενους τόπους διαπραγμάτευσης: ρυθμιζόμενες αγορές, πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ) και μηχανισμούς οργανωμένης διαπραγμάτευσης (ΜΟΔ). Σε όλους αυτούς τους τόπους θα ισχύουν ταυτόσημες απαιτήσεις προσυναλλακτικής και μετασυναλλακτικής διαφάνειας. Ομοίως, οι απαιτήσεις όσον αφορά τις οργανωτικές πτυχές και την επιτήρηση της αγοράς που ισχύουν και στα τρία είδη τόπων διαπραγμάτευσης είναι σχεδόν ταυτόσημες. Αυτό θα εξασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού όπου υπάρχουν λειτουργικά ομοειδείς δραστηριότητες με αντικείμενο την προσέγγιση των συναλλακτικών ενδιαφερόντων τρίτων. Είναι όμως σημαντικό ότι οι απαιτήσεις διαφάνειας θα προσαρμόζονται ανάλογα με τα διάφορα είδη χρηματοπιστωτικών μέσων, και συγκεκριμένα μετοχές, ομολογίες και παράγωγα, και ανάλογα με τα διάφορα είδη διαπραγμάτευσης, και συγκεκριμένα βιβλίο εντολών και συστήματα βάσει ζευγών εντολών (quote-driven).

Και στα τρία είδη τόπων διαπραγμάτευσης ο διαχειριστής του χώρου συναλλαγών είναι ουδέτερος. Οι ρυθμιζόμενες αγορές και οι πολυμερείς μηχανισμοί διαπραγμάτευσης χαρακτηρίζονται από την εκτέλεση των συναλλαγών χωρίς διακριτική ευχέρεια. Αυτό σημαίνει ότι οι συναλλαγές εκτελούνται σύμφωνα με προκαθορισμένους κανόνες. Ανταγωνίζονται επίσης για να προσφέρουν πρόσβαση σε ευρύ αριθμό μελών υπό την προϋπόθεση ότι αυτά πληρούν ένα διαφανές σύνολο κριτηρίων.

Αντίθετα, ο διαχειριστής ενός ΜΟΔ διαθέτει περιθώριο διακριτικής ευχέρειας ως προς τον τρόπο εκτέλεσης μιας συναλλαγής. Κατά συνέπεια, ο διαχειριστής υπόκειται σε απαιτήσεις σχετικές με την προστασία των επενδυτών, την επαγγελματική δεοντολογία και τη βέλτιστη εκτέλεση έναντι των πελατών που χρησιμοποιούν τον χώρο συναλλαγών. Έτσι, ενώ τόσο οι κανόνες πρόσβασης όσο και η μεθοδολογία εκτέλεσης ενός ΜΟΔ πρέπει να είναι διαφανείς και σαφείς, επιτρέπουν στον διαχειριστή να παρέχει στους πελάτες μια υπηρεσία, η οποία είναι ποιοτικά, αν και όχι λειτουργικά, διαφορετική από τις υπηρεσίες που παρέχονται από τις ρυθμιζόμενες αγορές και τους ΠΜΔ στα μέλη τους και στους συμμετέχοντες. Ωστόσο, για να διασφαλιστεί τόσο η ουδετερότητα του διαχειριστή του ΜΟΔ σε σχέση με κάθε συναλλαγή που πραγματοποιείται όσο και η επιτέλεση των καθηκόντων έναντι των πελατών που συναντώνται με τον τρόπο αυτό χωρίς δυνατότητα άντλησης κερδών εις βάρος τους, είναι αναγκαίο να απαγορευθεί στον διαχειριστή του ΜΟΔ η διαπραγμάτευση βάσει ιδίων κεφαλαίων.

Τέλος, οργανωμένη διαπραγμάτευση μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί με συστηματική εσωτερίκευση. Ο συστηματικός εσωτερικοποιητής μπορεί να εκτελεί συναλλαγές των πελατών έναντι των ιδίων κεφαλαίων του. Ωστόσο, ένας συστηματικός εσωτερικοποιητής δεν επιτρέπεται να επιφέρει την προσέγγιση συμφερόντων τρίτων για αγορά και πώληση με τον ίδιο λειτουργικά τρόπο όπως μια ρυθμιζόμενη αγορά, ένας ΠΜΔ ή ένας ΜΟΔ, και επομένως δεν αποτελεί τόπο διαπραγμάτευσης. Θα ισχύουν οι κανόνες βέλτιστης εκτέλεσης και οι λοιποί κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας και ο πελάτης θα γνωρίζει σαφώς πότε διαπραγματεύεται με την επιχείρηση επενδύσεων και πότε διαπραγματεύεται έναντι τρίτων. Στους συστηματικούς εσωτερικοποιητές εφαρμόζονται ειδικές απαιτήσεις προσυναλλακτικής διαφάνειας και πρόσβασης. Και πάλι, οι απαιτήσεις διαφάνειας θα προσαρμόζονται ανάλογα με τα διάφορα είδη χρηματοπιστωτικών μέσων, και συγκεκριμένα μετοχές, ομολογίες και παράγωγα, και θα εφαρμόζονται κάτω από συγκεκριμένα όρια. Κάθε συναλλαγή για ίδιο λογαριασμό από επιχειρήσεις επενδύσεων με πελάτες, συμπεριλαμβανομένων άλλων επιχειρήσεων επενδύσεων, θεωρείται επομένως εξωχρηματιστηριακή (OTC). Η εξωχρηματιστηριακή συναλλακτική δραστηριότητα που δεν θα εμπίπτει στον ορισμό της δραστηριότητας του συστηματικού εσωτερικοποιητή, ο οποίος θα καταστεί ευρύτερος μέσω τροποποιήσεων στην εκτελεστική νομοθεσία, θα πρέπει να μην είναι συστηματική ούτε να ασκείται σε τακτική βάση.

Επέκταση των κανόνων διαφάνειας σε μέσα παρόμοια με τις μετοχές και σε επιδεκτικές ενέργειας εκδηλώσεις ενδιαφέροντος (τίτλος II, κεφάλαιο 1 – άρθρα 3-6)

Η βασική λογική ως προς τη διαφάνεια είναι να δοθεί στους επενδυτές πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με τις τρέχουσες ευκαιρίες συναλλαγών, να διευκολυνθεί η διαμόρφωση των τιμών και να βοηθούνται οι επιχειρήσεις όσον αφορά τη βέλτιστη εκτέλεση έναντι των πελατών τους. Η MiFID καθιέρωσε κανόνες διαφάνειας, τόσο προ όσο και μετά τη συναλλαγή, οι οποίες εφαρμόζονται σε μετοχές εισηγμένες προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενες αγορές, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που οι εν λόγω μετοχές αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ΠΜΔ ή σε εξωχρηματιστηριακή αγορά (OTC).

Οι προτεινόμενες διατάξεις, κατά πρώτον, επεκτείνουν τους κανόνες διαφάνειας που ισχύουν για τις μετοχές αυτές σε παρόμοια με μετοχές μέσα, όπως πιστοποιητικά αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια, πιστοποιητικά και άλλα παρόμοια χρηματοπιστωτικά μέσα που εκδίδονται από εταιρείες. Τα μέσα αυτά είναι παρόμοια με τις μετοχές και επομένως θα πρέπει να υπόκεινται στο ίδιο καθεστώς διαφάνειας. Η επέκταση των απαιτήσεων διαφάνειας θα καλύπτει επίσης τις επιδεκτικές ενέργειας εκδηλώσεις ενδιαφέροντος (IOI). Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθεί να χρησιμοποιούνται οι IOI για την παροχή πληροφοριών σε μια ομάδα συμμετεχόντων στην αγορά, αποκλείοντας ταυτόχρονα άλλους.

Αυξημένη συνέπεια στην εφαρμογή απαλλαγών από απαιτήσεις προσυναλλακτικής διαφάνειας όσον αφορά τις αγορές μετοχών (άρθρο 4)

Οι προτεινόμενες διατάξεις αποβλέπουν στο να καταστεί η εφαρμογή των απαλλαγών από την προσυναλλακτική διαφάνεια περισσότερο συνεπής και περισσότερο συνεκτική. Οι λόγοι εφαρμογής των απαλλαγών αυτών από την υποχρέωση δημοσίευσης σε πραγματικό χρόνο των τρεχουσών εντολών και ζευγών εντολών είναι ακόμη ισχυροί· οι μεγάλου μεγέθους πράξεις, για παράδειγμα, αξίζουν ειδική μεταχείριση, για να αποφεύγεται το ενδεχόμενο υπέρμετρης επίπτωσης στην αγορά κατά την εκτέλεσή τους. Ωστόσο, οι λεπτομερειακές ρυθμίσεις, το πραγματικό περιεχόμενο και η συνεπής εφαρμογή χρειάζονται βελτίωση. Ως εκ τούτου, οι προτεινόμενες διατάξεις θα υποχρεώνουν τις αρμόδιες αρχές να ενημερώνουν την ΕΑΚΑΑ σχετικά με τη χρήση των απαλλαγών στις οικείες αγορές και η ΕΑΚΑΑ θα εκδίδει γνωμοδότηση σχετικά με το συμβατό της απαλλαγής με τις απαιτήσεις που θεσπίζονται στον παρόντα κανονισμό και στις προβλεπόμενες κατ' εξουσιοδότηση πράξεις.

Επέκταση των κανόνων διαφάνειας στις ομολογίες, τα δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα και τα παράγωγα (τίτλος ΙΙ, κεφάλαιο 2 - άρθρα 7-10)

Οι διατάξεις επεκτείνουν τις αρχές των κανόνων διαφάνειας, οι οποίες μέχρι τώρα εφαρμόζονταν μόνο στις αγορές μετοχών, στις ομολογίες, στα δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα, στα δικαιώματα εκπομπών και στα παράγωγα. Η επέκταση αυτή δικαιολογείται από το γεγονός ότι το υφιστάμενο επίπεδο διαφάνειας των εν λόγω προϊόντων, τα οποία ως επί το πλείστον αποτελούν αντικείμενο εξωχρηματιστηριακής διαπραγμάτευσης, δεν θεωρείται πάντοτε επαρκές.

Οι διατάξεις θεσπίζουν νέες απαιτήσεις όσον αφορά και την προσυναλλακτική και τη μετασυναλλακτική διαφάνεια για αυτές τις τέσσερις ομάδες χρηματοπιστωτικών μέσων. Οι απαιτήσεις διαφάνειας θα είναι ταυτόσημες και για τους τρεις τόπους διαπραγμάτευσης, ρυθμιζόμενη αγορά, ΠΜΔ και ΜΟΔ, αλλά θα προσαρμόζονται ανάλογα με τα υπό διαπραγμάτευση χρηματοπιστωτικά μέσα. Οι απαλλαγές θα καθοριστούν με κατ' εξουσιοδότηση πράξεις.

Για τις ρυθμιζόμενες αγορές, οι απαιτήσεις διαφάνειας θα επεκταθούν στις ομολογίες, στα δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα, στα δικαιώματα εκπομπών και στα παράγωγα που είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση. Για τους ΠΜΔ και τους ΜΟΔ, θα επεκταθούν στις ομολογίες και στα δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα που είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά ή για τα οποία έχει δημοσιευθεί ενημερωτικό δελτίο και στα δικαιώματα εκπομπών και στα παράγωγα που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ΠΜΔ και ΜΟΔ.

Όσον αφορά τις απαιτήσεις προσυναλλακτικής διαφάνειας, οι αρμόδιες αρχές θα είναι κατά πρώτον σε θέση να χρησιμοποιούν απαλλαγή για συγκεκριμένο τύπο χρηματοπιστωτικών μέσων με βάση το μοντέλο της αγοράς, τη ρευστότητα ή άλλα σημαντικά κριτήρια. Θα είναι επίσης σε θέση να εφαρμόζουν ένα σύνολο διαφορετικών απαλλαγών, προκειμένου να εξαιρούν ορισμένες συναλλαγές από τις απαιτήσεις διαφάνειας. Και στις δύο περιπτώσεις, όπως και για τις μετοχές, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να γνωστοποιούν στην ΕΑΚΑΑ τη σκοπούμενη χρήση των απαλλαγών και η ΕΑΚΑΑ θα εκδίδει γνωμοδότηση σχετικά με το συμβατό της απαλλαγής με τις νόμιμες απαιτήσεις. Ο τύπος και ο βαθμός λεπτομερειών των προσυναλλακτικών πληροφοριών που θα πρέπει να υποβάλλονται, καθώς και η εξαίρεση και οι απαλλαγές από τις εν λόγω απαιτήσεις θα καθοριστούν με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.

Ως προς την μετασυναλλακτική διαφάνεια, οι προτεινόμενες διατάξεις προβλέπουν τη δυνατότητα αναβολής της δημοσίευσης σε ορισμένες περιπτώσεις, ανάλογα με το μέγεθος ή το είδος των συναλλαγών. Όπως και για τις προσυναλλακτικές πληροφορίες, το εύρος των πληροφοριών καθώς και οι προϋποθέσεις αναβολής της δημοσίευσης θα καθοριστούν με κατ' εξουσιοδότηση πράξεις.

Αυξημένη και αποτελεσματικότερη ενοποίηση δεδομένων (τίτλος ΙΙ, κεφάλαιο 3 - άρθρα 11 και 12)

Ο τομέας των δεδομένων της αγοράς από την άποψη της ποιότητας, του τύπου, του κόστους και της ικανότητας ενοποίησης είναι καίριας σημασίας για την υποστήριξη της πρωταρχικής αρχής της MiFID όσον αφορά τη διαφάνεια, τον ανταγωνισμό και την προστασία των επενδυτών. Στον τομέα αυτό, οι προτεινόμενες διατάξεις του κανονισμού και της οδηγίας επιφέρουν ορισμένες θεμελιώδεις αλλαγές.

Στον κανονισμό, οι εν λόγω διατάξεις θα συμβάλουν στη μείωση του κόστους των δεδομένων, επιβάλλοντας στους τόπους διαπραγμάτευσης, ήτοι στις ρυθμιζόμενες αγορές, τους ΠΜΔ ή τους ΜΟΔ, να καθιστούν τις μετασυναλλακτικές πληροφορίες διαθέσιμες δωρεάν 15 λεπτά μετά την εκτέλεση της συναλλαγής και να προσφέρουν χωριστά τα προσυναλλακτικά και τα μετασυναλλακτικά δεδομένα, και δίνοντας στην Επιτροπή τη δυνατότητα να αποσαφηνίζει με κατ' εξουσιοδότηση πράξεις τι συνιστά εύλογους εμπορικούς όρους.

Ο παρών κανονισμός υποχρεώνει επίσης τις επιχειρήσεις επενδύσεων να δημοσιοποιούν τις συναλλαγές που εκτελούνται εκτός τόπων διαπραγμάτευσης μέσω εγκεκριμένων μηχανισμών δημοσίευσης, οι οποίοι θα ρυθμίζονται και αυτοί με την οδηγία. Αυτό θα βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα των δεδομένων των εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών κατά συνέπεια θα διευκολύνει την ενοποίησή τους.

Διαφάνεια για τις επιχειρήσεις επενδύσεων που συναλλάσσονται εξωχρηματιστηριακά, συμπεριλαμβανομένων των συστηματικών εσωτερικοποιητών (τίτλος ΙΙΙ - άρθρα 13-20)

Για να διατηρηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού, να υποστηριχθεί η αναζήτηση τιμών σε ολόκληρο το εύρος της αγοράς και να προστατευθούν οι ιδιώτες επενδυτές, προτείνονται ειδικοί κανόνες διαφάνειας για τις επιχειρήσεις επενδύσεων που ενεργούν ως συστηματικοί εσωτερικοποιητές. Οι υφιστάμενοι κανόνες διαφάνειας για τους συστηματικούς εσωτερικοποιητές θα εφαρμόζονται στις μετοχές και στα παρόμοια με τις μετοχές χρηματοπιστωτικά μέσα, ενώ θα θεσπιστούν νέες διατάξεις για τις ομολογίες, τα δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα που είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά ή για τα οποία έχει δημοσιευθεί ενημερωτικό δελτίο και για τα δικαιώματα εκπομπών και τα παράγωγα που είναι επιλέξιμα προς εκκαθάριση ή είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά ή αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ΠΜΔ και ΜΟΔ. Επιπλέον, για τις μετοχές και τα παρόμοια χρηματοπιστωτικά μέσα, καθιερώνεται ελάχιστο μέγεθος εντολής και απαιτούνται ζεύγη εντολών. Κανόνες μετασυναλλακτικής διαφάνειας ταυτόσημοι με εκείνους που εφαρμόζονται στις συναλλαγές εντός τόπων διαπραγμάτευσης προτείνεται να εφαρμόζονται σε όλες τις μετοχές και στα παρόμοια με τις μετοχές χρηματοπιστωτικά μέσα, καθώς και στις ομολογίες και τα δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα για τα οποία έχει δημοσιευθεί ενημερωτικό δελτίο, στα δικαιώματα εκπομπών και τα παράγωγα που είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά ή αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ΠΜΔ και ΜΟΔ, καθώς και στα παράγωγα που είναι επιλέξιμα προς εκκαθάριση ή αναφέρονται σε αρχείο καταγραφής συναλλαγών.

Γνωστοποίηση συναλλαγών (τίτλος IV – άρθρα 21-23)

Η γνωστοποίηση των συναλλαγών βάσει της MiFID δίνει τη δυνατότητα στις εποπτικές αρχές να παρακολουθούν τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων επενδύσεων, να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με την MiFID και να παρακολουθούν για την ύπαρξη καταχρήσεων σύμφωνα με την οδηγία για την κατάχρηση αγοράς (MAD). Η γνωστοποίηση των συναλλαγών είναι επίσης χρήσιμη για την εν γένει παρακολούθηση της αγοράς. Οι διατάξεις που προτείνονται θα βελτιώσουν την ποιότητα της γνωστοποίησης των συναλλαγών από διάφορες πλευρές.

Όλες οι συναλλαγές σε χρηματοπιστωτικά μέσα θα πρέπει να γνωστοποιούνται στις αρμόδιες αρχές, με εξαίρεση τις συναλλαγές σε χρηματοπιστωτικά μέσα που δεν αποτελούν αντικείμενο οργανωμένης διαπραγμάτευσης και δεν υπάρχει ενδεχόμενο κατάχρησης αγοράς ούτε μπορούν να χρησιμοποιηθούν για καταχρηστικούς σκοπούς. Οι αρμόδιες αρχές θα έχουν πλήρη πρόσβαση στις καταχωρίσεις σε όλα τα στάδια της διαδικασίας εκτέλεσης εντολών, από την αρχική απόφαση για τη συναλλαγή και μέχρι την εκτέλεσή της.

Πρώτον, οι τροποποιήσεις δημιουργούν μια νέα υποχρέωση για τις ρυθμιζόμενες αγορές, τους ΠΜΔ και τους ΜΟΔ, να αποθηκεύουν τα δεδομένα των εντολών με τρόπο προσιτό στις εποπτικές αρχές επί τουλάχιστον 5 έτη. Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα στις αρμόδιες αρχές να ελέγχουν απόπειρες για κατάχρηση αγοράς, καθώς και για αλλοίωση του βιβλίου εντολών. Οι αποθηκευμένες πληροφορίες θα πρέπει να περιέχουν όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται επίσης και για τις γνωστοποιούμενες συναλλαγές, ιδίως την ταυτότητα του πελάτη και των προσώπων που είναι υπεύθυνα για την εκτέλεση της συναλλαγής, π.χ. των διαπραγματευτών, ή τους υπολογιστικούς αλγορίθμους.

Δεύτερον, το πεδίο εφαρμογής της γνωστοποίησης συναλλαγών, το οποίο μέχρι τώρα περιοριζόταν στα χρηματοπιστωτικά μέσα που είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά, συμπεριλαμβανομένων των συναλλαγών στα μέσα αυτά που εκτελούνται εκτός της αγοράς, θα επεκταθεί σημαντικά και ως εκ τούτου θα ευθυγραμμιστεί με το πεδίο εφαρμογής των κανόνων για την κατάχρηση αγοράς. Τα μόνα μέσα που δεν υπάγονται στην απαίτηση αυτή θα είναι i) τα μέσα που δεν είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση ούτε αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ΠΜΔ ή σε ΜΟΔ, ii) τα μέσα η αξία των οποίων δεν εξαρτάται από την αξία χρηματοπιστωτικού μέσου το οποίο είναι εισηγμένο προς διαπραγμάτευση ή αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ΠΜΔ ή σε ΜΟΔ, iii) τα μέσα, η διαπραγμάτευση των οποίων δεν μπορεί να έχει επίπτωση σε μέσο που είναι εισηγμένο προς διαπραγμάτευση ή αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ΠΜΔ ή σε ΜΟΔ.

Τρίτον, οι διατάξεις θα βελτιώσουν την ποιότητα των γνωστοποιήσεων, αφενός προβλέποντας καλύτερο προσδιορισμό της ταυτότητας των πελατών για λογαριασμό των οποίων η επιχείρηση επενδύσεων έχει εκτελέσει τη συναλλαγή και των προσώπων που είναι υπεύθυνα για την εκτέλεσή της, και αφετέρου επιβάλλοντας στις ρυθμιζόμενες αγορές, στους ΠΜΔ και στους ΜΟΔ να αναφέρουν τις λεπτομέρειες των συναλλαγών που εκτελούνται από επιχειρήσεις, οι οποίες δεν υπόκεινται στις γενικές υποχρεώσεις γνωστοποίησης. Επιπλέον, από την άποψη της ποιότητας, οι προτεινόμενες διατάξεις θα επιβάλλουν να γίνεται η γνωστοποίηση μέσω μηχανισμών γνωστοποίησης εγκεκριμένων, σύμφωνα με την οδηγία, από τις αρμόδιες αρχές.

Προκειμένου οι αναφορές συναλλαγών και οι αποθηκευμένες πληροφορίες εντολών να προσδιορίζουν την ταυτότητα του πελάτη και τους υπεύθυνους για την εκτέλεση της συναλλαγής, συμπεριλαμβανομένων των υπολογιστικών αλγορίθμων, οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να διαβιβάζουν τις πληροφορίες αυτές όταν αποστέλλουν μια εντολή σε άλλη επιχείρηση. Θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να αναφέρουν μια εντολή ως εάν επρόκειτο για συναλλαγή, στην περίπτωση που δεν επιθυμούν να διαβιβάσουν τις πληροφορίες αυτές σε άλλες επιχειρήσεις.

Τέταρτον, για λόγους κόστους και αποτελεσματικότητας, θα πρέπει να αποφεύγεται η διπλή καταγραφή των συναλλαγών βάσει της MiFID και βάσει των απαιτήσεων αναφοράς προς τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών που προτάθηκαν πρόσφατα (EMIR). Επομένως, τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών θα υποχρεούνται να διαβιβάζουν αναφορές στις αρμόδιες αρχές.

Τέλος, εάν οι αλλαγές αυτές αποδειχθούν ανεπαρκείς για την επίτευξη πλήρους και ακριβούς εικόνας της συναλλακτικής δραστηριότητας και των ατομικών θέσεων, μια ρήτρα αναθεώρησης ορίζει ότι 2 έτη μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού η Επιτροπή μπορεί να θεσπίσει μέτρα βάσει των οποίων οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα υποχρεούνται να διαβιβάζουν τις αναφορές τους κατευθείαν σε σύστημα ορισμένο από την ΕΑΚΑΑ.

Διαπραγμάτευση παραγώγων (τίτλος V – άρθρα 24-27)

Στο πλαίσιο των σημαντικών προσπαθειών που βρίσκονται σε εξέλιξη για τη βελτίωση της σταθερότητας, της διαφάνειας και της επίβλεψης των εξωχρηματιστηριακών αγορών παραγώγων, η G20 συμφώνησε ότι η διαπραγμάτευση των τυποποιημένων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων θα πρέπει να μεταφερθεί στα χρηματιστήρια ή σε ηλεκτρονικούς χώρους συναλλαγών, ανάλογα με την περίπτωση.

Ευθυγραμμιζόμενες με τις απαιτήσεις που έχουν ήδη προταθεί από την Επιτροπή (EMIR) για την αύξηση της κεντρικής εκκαθάρισης των εξωχρηματιστηριακών παραγώγων, οι προτεινόμενες διατάξεις του παρόντος κανονισμού θα επιβάλλουν να διενεργείται η διαπραγμάτευση των καταλλήλως ανεπτυγμένων παραγώγων μόνο σε επιλέξιμους χώρους συναλλαγών, δηλαδή σε ρυθμιζόμενες αγορές, ΠΜΔ ή ΜΟΔ. Η υποχρέωση αυτή θα επιβληθεί τόσο στους χρηματοοικονομικούς όσο και στους μη χρηματοοικονομικούς αντισυμβαλλομένους που υπερβαίνουν το κατώτατο όριο εκκαθάρισης του κανονισμού EMIR. Οι διατάξεις αναθέτουν στην Επιτροπή και στην ΕΑΚΑΑ μέσω τεχνικών προτύπων το καθήκον κατάρτισης του καταλόγου των παραγώγων που είναι επιλέξιμα για την υποχρέωση αυτή, λαμβανομένης υπόψη της ρευστότητας των συγκεκριμένων χρηματοπιστωτικών μέσων.

Μη διακριτική πρόσβαση στην εκκαθάριση (τίτλος VI – άρθρα 28-30)

Επιπλέον των απαιτήσεων της οδηγίας 2004/39/ΕΚ, οι οποίες απαγορεύουν στα κράτη μέλη να περιορίζουν αδικαιολόγητα την πρόσβαση στην μετασυναλλακτική υποδομή, όπως στα συστήματα κεντρικού αντισυμβαλλομένου και εκκαθάρισης, είναι αναγκαίο ο παρών κανονισμός να άρει διάφορους άλλους εμπορικούς φραγμούς που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον αποκλεισμό του ανταγωνισμού κατά την εκκαθάριση των χρηματοπιστωτικών μέσων. Φραγμοί μπορούν να προκύψουν από κεντρικούς αντισυμβαλλομένους που δεν παρέχουν υπηρεσίες εκκαθάρισης σε ορισμένους τόπους διαπραγμάτευσης, από τόπους διαπραγμάτευσης που δεν παρέχουν ροές δεδομένων σε δυνητικούς νέους εκκαθαριστές ή από τη μη παροχή πληροφοριών σχετικά με κριτήρια αναφοράς ή δείκτες στους εκκαθαριστές ή στους τόπους διαπραγμάτευσης.

Οι προτεινόμενες διατάξεις θα απαγορεύουν τις διακριτικές πρακτικές και θα προλαμβάνουν τη δημιουργία φραγμών οι οποίοι ενδέχεται να αποκλείουν τον ανταγωνισμό για την εκκαθάριση των χρηματοπιστωτικών μέσων. Αυτό θα αυξήσει τον ανταγωνισμό για την εκκαθάριση των χρηματοπιστωτικών μέσων, ώστε να μειωθεί το κόστος επενδύσεων και δανεισμού, να εξαλειφθούν οι ανεπάρκειες και να ενθαρρυνθεί η καινοτομία στις ευρωπαϊκές αγορές.

Εποπτεία προϊόντων και θέσεων (τίτλος VII, άρθρα 31-35)

Κατόπιν των συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής εποπτείας στην ΕΕ (10 Ιουνίου 2009), σημειώθηκε ευρεία συναίνεση ως προς το ότι χρειάζεται να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της εποπτείας και του ελέγχου τήρησης του νόμου και οι αρμόδιες αρχές χρειάζεται να εφοδιαστούν με συγκεκριμένες νέες εξουσίες, ως επακόλουθο της κρίσης, ιδίως για να μπορούν να εξετάζουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προσφέρονται.

Πρώτον, οι προτεινόμενες τροποποιήσεις θα βελτιώσουν σε μεγάλο βαθμό την εποπτεία των προϊόντων και των υπηρεσιών, θεσπίζοντας τις δυνατότητες, αφενός των αρμόδιων αρχών να επιβάλουν μόνιμες απαγορεύσεις σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα ή δραστηριότητες ή πρακτικές υπό τον συντονισμό της ΕΑΚΑΑ και, αφετέρου, της ΕΑΚΑΑ να απαγορεύει επίσης προσωρινά προϊόντα, πρακτικές και υπηρεσίες. Η απαγόρευση θα μπορούσε να συνίσταται σε απαγόρευση ή περιορισμό που επιβάλλεται στη διάθεση στην αγορά ή στην πώληση χρηματοπιστωτικών μέσων ή σε ορισμένη πρακτική ή σε πρόσωπα που ασκούν τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Οι διατάξεις θέτουν ειδικές προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση αμφοτέρων των απαγορεύσεων, η οποία μπορεί ιδίως να επέλθει όταν υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την προστασία των επενδυτών ή απειλές για την εύρυθμη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών ή για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Δεύτερον, συμπληρωματικά ως προς τις εξουσίες που προτείνονται στην αναθεωρημένη οδηγία, οι οποίες παρέχουν τη δυνατότητα στις αρμόδιες αρχές να διαχειρίζονται θέσεις, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας καθορισμού ορίων θέσεων, οι προτεινόμενες διατάξεις του κανονισμού καθιερώνουν ρόλο της ΕΑΚΑΑ στον συντονισμό των μέτρων που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο. Παρέχουν επίσης στην ΕΑΚΑΑ ειδικές εξουσίες διαχείρισης ή περιορισμού θέσεων για τους συμμετέχοντες στην αγορά. Οι προτεινόμενες διατάξεις καθορίζουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την άσκηση των εξουσιών αυτών, ιδίως απειλή για την εύρυθμη λειτουργία των αγορών ή ρυθμίσεις παράδοσης των ενσώματων εμπορευμάτων ή για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ένωσης.

Δικαιώματα εκπομπών (άρθρο 1)

Αντίθετα από τη διαπραγμάτευση παραγώγων, οι δευτερογενείς αγορές άμεσης παράδοσης δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ σε μεγάλο βαθμό δεν ρυθμίζονται. Διάφορες δόλιες πρακτικές έχουν σημειωθεί στις αγορές άμεσης παράδοσης, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής (ETS), το οποίο θεσπίσθηκε με την σχετική οδηγία[15]. Παράλληλα με τα μέτρα που περιλαμβάνονται στην οδηγία EU ETS για την ενίσχυση του συστήματος των μητρώων δικαιωμάτων εκπομπής και των προϋποθέσεων ανοίγματος λογαριασμού για την εμπορία δικαιωμάτων, η πρόταση θα υπαγάγει ολόκληρη την αγορά δικαιωμάτων εκπομπής στον κανονισμό για τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι αγορές άμεσης παράδοσης και παραγώγων θα υπάγονται αμφότερες σε μία εποπτική αρχή. Θα εφαρμόζονται η MiFID και η οδηγία 2003/6/ΕΚ σχετικά με την κατάχρηση αγοράς, αναβαθμίζοντας με τον τρόπο αυτό συνολικά την ασφάλεια της αγοράς, χωρίς να αλλοιώνουν τον σκοπό της, ο οποίος παραμένει η μείωση των εκπομπών. Επιπλέον, αυτό θα εξασφαλίσει συνοχή με τους κανόνες που εφαρμόζονται ήδη στα παράγωγα επί των δικαιωμάτων εκπομπής και θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη ασφάλεια, δεδομένου ότι οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις επενδύσεων, οντότητες υποχρεωμένες να παρακολουθούν τη συναλλακτική δραστηριότητα για απάτες, καταχρήσεις ή νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, θα αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο όσον αφορά τον έλεγχο των υποψήφιων διαπραγματευτών στην αγορά άμεσης παράδοσης.

Παροχή επενδυτικών υπηρεσιών από επιχειρήσεις τρίτων χωρών χωρίς υποκατάστημα (τίτλος VIII – άρθρα 36-39)

Η πρόταση δημιουργεί ένα εναρμονισμένο πλαίσιο για τη χορήγηση πρόσβασης στις αγορές της ΕΕ σε επιχειρήσεις και διαχειριστές αγοράς εγκατεστημένους σε τρίτες χώρες με στόχο να αντιμετωπισθεί η τρέχουσα κατάτμηση σε εθνικά καθεστώτα τρίτων χωρών και να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού σε όλους τους παράγοντες των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών το έδαφος της ΕΕ. Η πρόταση θεσπίζει καθεστώς βασιζόμενο σε προκαταρκτική αξιολόγηση ισοδυναμίας των δικαιοδοσιών τρίτων χωρών από την Επιτροπή. Οι επιχειρήσεις τρίτων χωρών από τρίτες χώρες για τις οποίες έχει εκδοθεί απόφαση ισοδυναμίας θα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για την παροχή υπηρεσιών στην Ένωση. Για την παροχή υπηρεσιών σε ιδιώτες πελάτες θα απαιτείται η ίδρυση υποκαταστήματος· η επιχείρηση της τρίτης χώρας θα πρέπει να λαμβάνει άδεια λειτουργίας στο κράτος μέλος όπου εγκαθίσταται το υποκατάστημα και το υποκατάστημα θα υπόκειται στις ενωσιακές απαιτήσεις σε ορισμένους τομείς (οργανωτικές απαιτήσεις, κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας, σύγκρουση συμφερόντων, διαφάνεια και άλλους τομείς). Για την παροχή υπηρεσιών σε επιλέξιμους αντισυμβαλλομένους δεν θα απαιτείται η ίδρυση υποκαταστήματος· οι επιχειρήσεις τρίτων χωρών θα μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές υπό την προϋπόθεση εγγραφής τους στα μητρώα της ΕΑΚΑΑ. Θα υπόκεινται σε εποπτεία στη χώρα τους. Θα είναι αναγκαία η σύναψη της κατάλληλης συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ των εποπτικών αρχών των τρίτων χωρών και των εθνικών αρμόδιων αρχών και της ΕΑΚΑΑ.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Οι συγκεκριμένες επιπτώσεις της πρότασης στον προϋπολογισμό σχετίζονται με το καθήκον που ανατίθεται στην ΕΑΚΑΑ, όπως προσδιορίζεται στα νομοθετικά δημοσιονομικά δελτία που συνοδεύουν την παρούσα πρόταση. Οι συγκεκριμένες δημοσιονομικές επιπτώσεις για την Επιτροπή αξιολογούνται επίσης στο δημοσιονομικό δελτίο που συνοδεύει την παρούσα πρόταση.

Η πρόταση έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Κοινότητας.

2011/0296 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και για την τροποποίηση του κανονισμού [EMIR] για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[16],

Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Η χρηματοπιστωτική κρίση κατέστησε εμφανείς τις αδυναμίες σχετικά με τη διαφάνεια των χρηματοπιστωτικών αγορών. Επομένως, η ενίσχυση της διαφάνειας συγκαταλέγεται στις κοινές αρχές για την ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, όπως επιβεβαιώθηκε με τη δήλωση της G20 στο Λονδίνο στις 2 Απριλίου 2009. Για να ενισχυθεί η διαφάνεια και να βελτιωθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς χρηματοπιστωτικών μέσων, θα πρέπει να εφαρμοστεί νέο πλαίσιο που θα καθιερώνει ενιαίες απαιτήσεις για τη διαφάνεια των συναλλαγών στις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων. Το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να καθιερώνει περιεκτικούς κανόνες για ένα ευρύ φάσμα χρηματοπιστωτικών μέσων. Θα πρέπει να συμπληρώνει τις απαιτήσεις για τη διαφάνεια εντολών και συναλλαγών σε μετοχές που θεσπίστηκαν με την οδηγία 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Απριλίου 2004.

2. Η ομάδα υψηλού επιπέδου για τη χρηματοπιστωτική εποπτεία στην ΕΕ, υπό την προεδρία του κ. Jacques de Larosière, κάλεσε την Ένωση να καταρτίσει ένα πιο εναρμονισμένο σύνολο χρηματοπιστωτικών ρυθμίσεων. Στο πλαίσιο της μελλοντικής ευρωπαϊκής εποπτικής αρχιτεκτονικής το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης και 19ης Ιουνίου 2009 τόνισε επίσης την ανάγκη σύνταξης ενιαίου ευρωπαϊκού εγχειριδίου κανόνων, το οποίο θα ισχύει για όλους τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της ενιαίας αγοράς.

3. Η νέα νομοθεσία θα πρέπει, κατά συνέπεια, να αποτελείται από δύο διαφορετικές νομικές πράξεις, μια οδηγία και τον παρόντα κανονισμό. Οι δύο αυτές νομικές πράξεις, από κοινού, θα πρέπει να αποτελούν το νομικό πλαίσιο που θα διέπει τις απαιτήσεις που ισχύουν για τις επιχειρήσεις επενδύσεων, τις ρυθμιζόμενες αγορές και τους παρόχους υπηρεσιών γνωστοποίησης δεδομένων. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει, επομένως, να συνδυάζεται με την οδηγία. Η ανάγκη θέσπισης ενιαίου συνόλου κανόνων για όλα τα ιδρύματα όσον αφορά ορισμένες απαιτήσεις και αποφυγής ενδεχόμενης καταχρηστικής επιλογής του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας, καθώς και παροχής μεγαλύτερης ασφάλειας δικαίου και λιγότερο πολύπλοκων ρυθμίσεων στους συμμετέχοντες στην αγορά, δικαιολογεί τη χρήση νομικής βάσης που επιτρέπει την κατάρτιση κανονισμού. Ως εκ τούτου, για να εξαλειφθούν τα απομένοντα εμπόδια στις συναλλαγές και οι σημαντικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που απορρέουν από τις διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών και για να προληφθεί τυχόν εμφάνιση νέων πιθανών εμποδίων στις συναλλαγές και σημαντικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, είναι αναγκαίο να εκδοθεί κανονισμός που θα θεσπίζει ενιαίους κανόνες εφαρμοστέους σε όλα τα κράτη μέλη. Αυτή η νομική πράξη, η οποία εφαρμόζεται άμεσα, αποσκοπεί να συμβάλει καθοριστικά στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και θα πρέπει, κατά συνέπεια, να βασιστεί στις διατάξεις του άρθρου 114 της ΣΛΕΕ, όπως ερμηνεύεται σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

4. Η οδηγία 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Απριλίου 2004 θέσπισε κανόνες για να καταστούν οι συναλλαγές σε μετοχές εισηγμένες προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά διαφανείς προ και μετά τη συναλλαγή και για να γνωστοποιούνται οι συναλλαγές σε χρηματοπιστωτικά μέσα εισηγμένα προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά στις αρμόδιες αρχές· η οδηγία πρέπει να αναδιατυπωθεί, ώστε να αντικατοπτρίζει ορθά τις εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, να αντιμετωπισθούν οι αδυναμίες και να κλείσουν τα κενά που κατέστησαν μεταξύ άλλων εμφανή κατά την κρίση στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

5. Οι διατάξεις σχετικά με τις συναλλαγές και τις κανονιστικές απαιτήσεις διαφάνειας πρέπει να περιβληθούν τον τύπο νομοθεσίας με άμεση ισχύ και εφαρμογή σε όλες τις επιχειρήσεις επενδύσεων οι οποίες θα πρέπει να ακολουθούν ενιαίους κανόνες σε όλες τις ενωσιακές αγορές, ώστε να υπάρξει ομοιόμορφη εφαρμογή ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου, να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στη διαφάνεια των αγορών σε ολόκληρη την Ένωση, να μειωθεί η πολυπλοκότητα των ρυθμίσεων και το κόστος συμμόρφωσης των επιχειρήσεων, ιδίως για τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς που λειτουργούν σε διασυνοριακή βάση, και να υπάρξει συμβολή στην εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Η έκδοση κανονισμού που εξασφαλίζει την άμεση ισχύ είναι η καταλληλότερη λύση για την εκπλήρωση αυτών των κανονιστικών στόχων και την εξασφάλιση ενιαίων συνθηκών, προλαμβάνοντας τη θέσπιση διαφορετικών εθνικών απαιτήσεων συνεπεία της μεταφοράς μιας οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο.

6. Οι έννοιες της ρυθμιζόμενης αγοράς και του ΠΜΔ θα πρέπει να οριστούν και οι ορισμοί αυτοί να εναρμονιστούν στενά μεταξύ τους ώστε να εκφράζουν το γεγονός ότι αμφότεροι οι όροι αντιπροσωπεύουν την ίδια λειτουργία οργανωμένης διαπραγμάτευσης. Οι ορισμοί θα πρέπει να εξαιρούν τα διμερή συστήματα στα οποία επιχείρηση επενδύσεων συμμετέχει στη συναλλαγή για ίδιο λογαριασμό, έστω και ως αντισυμβαλλόμενος ο οποίος παρεμβάλλεται μεταξύ αγοραστή και πωλητή χωρίς να αναλαμβάνει κίνδυνο. Ο όρος «σύστημα» περιλαμβάνει όλες τις αγορές που αποτελούνται από σύνολο κανόνων και από χώρο συναλλαγών, καθώς και τις αγορές που λειτουργούν μόνο βάσει συνόλου κανόνων. Δεν υπάρχει υποχρέωση λειτουργίας «τεχνικού» συστήματος αντιστοίχησης των εντολών για τις ρυθμιζόμενες αγορές και τα ΠΜΔ. Οι αγορές που αποτελούνται μόνον από σύνολο κανόνων σχετικών με την ιδιότητα του μέλους, την εισαγωγή χρηματοπιστωτικών μέσων στη διαπραγμάτευση, τις συναλλαγές μεταξύ μελών, την υποβολή δηλώσεων, και –ανάλογα με την περίπτωση – τις υποχρεώσεις διαφάνειας αποτελούν ρυθμιζόμενες αγορές ή ΠΜΔ κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, οι δε συναλλαγές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο αυτών των κανόνων θεωρούνται πραγματοποιούμενες εντός των συστημάτων ρυθμιζόμενης αγοράς ή ΠΜΔ. Ο όρος «ενδιαφέρον για την αγορά και την πώληση» πρέπει να ερμηνευτεί με ευρεία έννοια και υποδηλώνει εντολές, ζεύγη εντολών και κάθε άλλη εκδήλωση ενδιαφέροντος. Η απαίτηση τα ενδιαφέροντα αυτά να συναντώνται στο εσωτερικό του συστήματος με κανόνες που δεν παρέχουν διακριτική ευχέρεια και τους οποίους καθορίζει ο διαχειριστής αγοράς σημαίνει ότι η συνάντησή τους γίνεται με τους κανόνες του συστήματος ή με τα πρωτόκολλα ή τις εσωτερικές λειτουργικές διαδικασίες του (περιλαμβανομένων των διαδικασιών που είναι ενσωματωμένες σε λογισμικό Η/Υ). Η έκφραση «κανόνες που δεν παρέχουν διακριτική ευχέρεια» σημαίνει ότι οι κανόνες αυτοί δεν αφήνουν στην επιχείρηση επενδύσεων που διαχειρίζεται έναν ΠΜΔ καμία διακριτική ευχέρεια ως προς τον τρόπο αλληλεπίδρασης των εν λόγω ενδιαφερόντων. Οι ορισμοί απαιτούν την αντιστοίχηση των ενδιαφερόντων με τρόπο που να οδηγεί στην κατάρτιση σύμβασης, γεγονός που συνεπάγεται την εκτέλεση της συναλλαγής σύμφωνα με τους κανόνες του συστήματος ή με τα πρωτόκολλα ή τις εσωτερικές λειτουργικές διαδικασίες του συστήματος.

7. Για να αυξηθεί η διαφάνεια των ευρωπαϊκών αγορών και να δημιουργηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων τόπων που προσφέρουν υπηρεσίες διαπραγμάτευσης, είναι αναγκαίο να εισαχθεί η νέα κατηγορία του μηχανισμού οργανωμένης διαπραγμάτευσης (ΜΟΔ). Ο ορισμός αυτής της νέας κατηγορίας είναι ευρύς, ώστε και τώρα και στο μέλλον να είναι σε θέση να καλύπτει όλους τους τύπους οργανωμένης εκτέλεσης και τακτοποίησης συναλλαγών, οι οποίοι δεν αντιστοιχούν στις λειτουργίες ή στις κανονιστικές προδιαγραφές των υφιστάμενων τόπων διαπραγμάτευσης. Συνεπώς, πρέπει να εφαρμοστούν οι κατάλληλες οργανωτικές απαιτήσεις και κανόνες διαφάνειας που υποστηρίζουν την αποτελεσματική αναζήτηση της τιμής. Η νέα κατηγορία περιλαμβάνει συστήματα διασταύρωσης εντολών, τα οποία μπορούν να περιγραφούν ως εσωτερικά ηλεκτρονικά συστήματα αντιστοίχισης υπό τη διαχείριση επιχείρησης επενδύσεων και τα οποία εκτελούν εντολές πελατών έναντι εντολών άλλων πελατών. Η νέα κατηγορία περιλαμβάνει επίσης συστήματα επιλέξιμα για διαπραγμάτευση παραγώγων που είναι επιλέξιμα προς εκκαθάριση και έχουν επαρκή ρευστότητα. Δεν περιλαμβάνει μηχανισμούς στους οποίους δεν διενεργείται πραγματική εκτέλεση ή τακτοποίηση συναλλαγών στο σύστημα, όπως πίνακες ανακοινώσεων που χρησιμοποιούνται για τη διαφήμιση ενδιαφερόντων για αγορά και πώληση, άλλες οντότητες που αθροίζουν ή ομαδοποιούν δυνητικά ενδιαφέροντα για αγορά ή πώληση ή ηλεκτρονικές υπηρεσίες επιβεβαίωσης μετά τη συναλλαγή.

8. Αυτή η νέα κατηγορία του μηχανισμού οργανωμένης διαπραγμάτευσης θα συμπληρώσει τους υφιστάμενους τύπους τόπων διαπραγμάτευσης. Ενώ οι ρυθμιζόμενες αγορές και οι πολυμερείς μηχανισμοί διαπραγμάτευσης χαρακτηρίζονται από την εκτέλεση των συναλλαγών χωρίς διακριτική ευχέρεια, ο διαχειριστής μηχανισμού οργανωμένης διαπραγμάτευσης θα πρέπει να διαθέτει διακριτική ευχέρεια σχετικά με τον τρόπο εκτέλεσης μιας συναλλαγής. Κατά συνέπεια, οι κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας, οι υποχρεώσεις βέλτιστης εκτέλεσης και οι υποχρεώσεις χειρισμού των εντολών των πελατών θα πρέπει να εφαρμόζονται στις συναλλαγές που διενεργούνται σε ΜΟΔ, τον οποίο εκμεταλλεύεται επιχείρηση επενδύσεων ή διαχειριστής αγοράς. Ωστόσο, επειδή ένας ΜΟΔ αποτελεί γνήσιο χώρο συναλλαγών, ο διαχειριστής του θα πρέπει να είναι ουδέτερος. Επομένως, ο διαχειριστής του ΜΟΔ δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να εκτελεί στον ΜΟΔ καμία συναλλαγή μεταξύ πλειόνων ενδιαφερόντων τρίτων για αγορά και πώληση, συμπεριλαμβανομένων εντολών πελατών που συναντώνται στο εσωτερικό του συστήματος, βάσει των ιδίων κεφαλαίων του. Αυτό αποκλείει επίσης τη δυνατότητά του να ενεργεί ως συστηματικός εσωτερικοποιητής στον ΜΟΔ που διαχειρίζεται ο ίδιος.

9. Κάθε οργανωμένη διαπραγμάτευση θα πρέπει να διεξάγεται σε ρυθμιζόμενους τόπους διαπραγμάτευσης και να είναι πλήρως διαφανής, τόσο πριν όσο και μετά τη συναλλαγή. Ως εκ τούτου, οι απαιτήσεις διαφάνειας θα πρέπει να εφαρμόζονται σε όλους τους τύπους τόπων διαπραγμάτευσης και σε όλα τα χρηματοπιστωτικά μέσα των οποίων η διαπραγμάτευση γίνεται σε αυτούς.

10. Η διαπραγμάτευση πιστοποιητικών αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων, πιστοποιητικών, παρόμοιων χρηματοπιστωτικών μέσων και άλλων μετοχών εκτός των εισηγμένων προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά γίνεται σε μεγάλο βαθμό με τον ίδιο τρόπο και εκπληρώνει σχεδόν ταυτόσημο οικονομικό σκοπό με τη διαπραγμάτευση μετοχών που είναι εισηγμένες προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά. Οι διατάξεις που αφορούν τη διαφάνεια και εφαρμόζονται σε μετοχές εισηγμένες προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενες αγορές θα πρέπει επομένως να επεκταθούν και σε αυτά τα χρηματοπιστωτικά μέσα.

11. Ενώ, καταρχήν, αναγνωρίζεται η αναγκαιότητα ενός καθεστώτος απαλλαγών από την προσυναλλακτική διαφάνεια για τη στήριξη της αποτελεσματικής λειτουργίας των αγορών, οι κείμενες διατάξεις απαλλαγών για τις μετοχές που εφαρμόζονται σήμερα βάσει της οδηγίας 2004/39/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1287/2006, της 10ης Αυγούστου 2006, για την εφαρμογή της οδηγίας 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις υποχρεώσεις τήρησης αρχείων για τις επιχειρήσεις επενδύσεων, τη γνωστοποίηση συναλλαγών, τη διαφάνεια της αγοράς, την εισαγωγή χρηματοπιστωτικών μέσων προς διαπραγμάτευση, καθώς και τους ορισμούς που ισχύουν για τους σκοπούς της οδηγίας αυτής[17], χρειάζεται να ελεγχθούν ως προς τη συνεχιζόμενη καταλληλότητά τους από την άποψη του πεδίου εφαρμογής και τον εφαρμοστέων προϋποθέσεων. Για να διασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή των απαλλαγών από την προσυναλλακτική διαφάνεια στις μετοχές και ενδεχομένως σε άλλα παρόμοια χρηματοπιστωτικά μέσα και σε μη μετοχικά προϊόντα όσον αφορά συγκεκριμένα μοντέλα αγοράς και είδη και μεγέθη εντολών, η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) θα πρέπει να αξιολογεί το συμβατό των μεμονωμένων αιτημάτων εφαρμογής μιας απαλλαγής με τον παρόντα κανονισμό και τις μελλοντικές κατ' εξουσιοδότηση πράξεις. Η αξιολόγηση της ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να έχει τη μορφή γνωμοδότησης σύμφωνα με το άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010. Επιπλέον, οι ήδη ισχύουσες απαλλαγές για τις μετοχές θα πρέπει να επανεξεταστούν από την ΕΑΚΑΑ εντός του κατάλληλου χρονικού πλαισίου και να διενεργηθεί αξιολόγηση, με την ίδια διαδικασία, σχετικά με το κατά πόσον συμμορφώνονται ακόμη με τους κανόνες του παρόντος κανονισμού και των μελλοντικών κατ' εξουσιοδότηση πράξεων.

12. Η χρηματοπιστωτική κρίση κατέστησε εμφανείς συγκεκριμένες αδυναμίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι πληροφορίες για τις ευκαιρίες συναλλαγών και τις τιμές των χρηματοπιστωτικών μέσων πλην των μετοχών διατίθενται στους συμμετέχοντες στην αγορά, ιδίως από την άποψη του χρόνου, του βαθμού λεπτομέρειας, της ίσης πρόσβασης και της αξιοπιστίας. Επομένως, θα πρέπει να θεσπιστούν απαιτήσεις προσυναλλακτικής και μετασυναλλακτικής διαφάνειας οι οποίες θα λαμβάνουν υπόψη τα διαφορετικά χαρακτηριστικά και δομές της αγοράς συγκεκριμένων ειδών χρηματοπιστωτικών μέσων πλην των μετοχών. Για να δημιουργηθεί ένα άρτιο πλαίσιο διαφάνειας για όλα τα σημαντικά μέσα, οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να εφαρμόζονται στις ομολογίες και στα δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα για τα οποία έχει δημοσιευθεί ενημερωτικό δελτίο ή τα οποία είτε είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά είτε αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε πολυμερή μηχανισμό διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ) ή σε μηχανισμό οργανωμένης διαπραγμάτευσης (ΜΟΔ), στα παράγωγα που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης ή είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενες αγορές, ΠΜΔ και ΜΟΔ ή θεωρούνται επιλέξιμα για κεντρική εκκαθάριση, καθώς και, στην περίπτωση της μετασυναλλακτικής διαφάνειας, στα παράγωγα που αναφέρονται σε αρχεία καταγραφής συναλλαγών. Επομένως, μόνο τα χρηματοπιστωτικά μέσα που αποτελούν αντικείμενο αποκλειστικά εξωχρηματιστηριακής διαπραγμάτευσης και τα οποία θεωρείται ότι παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαμηλή ρευστότητα ή είναι εξειδικευμένα στο σχεδιασμό τους θα εκφεύγουν από το πεδίο εφαρμογής των υποχρεώσεων διαφάνειας.

13. Είναι αναγκαίο να θεσπιστεί το κατάλληλο επίπεδο συναλλακτικής διαφάνειας στις αγορές ομολογιών, δομημένων χρηματοοικονομικών προϊόντων και παραγώγων, ώστε να διευκολυνθεί η αποτίμηση των προϊόντων, καθώς και η αποτελεσματικότητα της διαμόρφωσης των τιμών. Στα δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα θα πρέπει ιδίως να περιλαμβάνονται οι τίτλοι που εξασφαλίζονται με περιουσιακά στοιχεία, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 αριθ. 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 809/2004, στους οποίους υπάγονται μεταξύ άλλων και οι εγγυημένες δανειακές υποχρεώσεις (CDO).

14. Για να διασφαλιστεί η εφαρμογή ενιαίων προϋποθέσεων μεταξύ τόπων διαπραγμάτευσης, στα διάφορα είδη τόπων διαπραγμάτευσης θα πρέπει να εφαρμόζονται οι ίδιες απαιτήσεις προσυναλλακτικής και μετασυναλλακτικής διαφάνειας. Οι απαιτήσεις διαφάνειας θα πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τα διάφορα είδη χρηματοπιστωτικών μέσων, στα οποία περιλαμβάνονται μετοχές, ομολογίες και παράγωγα, και ανάλογα με τα διάφορα είδη διαπραγμάτευσης, συμπεριλαμβανομένων του βιβλίου εντολών και συστημάτων βάσει ζευγών εντολών (quote-driven), καθώς και των υβριδικών και παραδοσιακών προφορικών συστημάτων, και να λαμβάνουν υπόψη την έκδοση, το μέγεθος της συναλλαγής και τα χαρακτηριστικά των εθνικών αγορών.

15. Για να διασφαλιστεί ότι οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται εξωχρηματιστηριακά δεν θέτουν σε κίνδυνο την αποτελεσματική αναζήτηση τιμών ή την ύπαρξη διαφανών, ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ μέσων συναλλαγών, θα πρέπει να ισχύουν οι κατάλληλες απαιτήσεις προσυναλλακτικής διαφάνειας για τις επιχειρήσεις επενδύσεων που διενεργούν πράξεις εξωχρηματιστηριακά για ίδιο λογαριασμό σε χρηματοπιστωτικά μέσα, εφόσον οι συναλλαγές διενεργούνται υπό την ιδιότητά τους ως συστηματικών εσωτερικοποιητών και αφορούν μετοχές, πιστοποιητικά αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια, πιστοποιητικά ή άλλα παρόμοια χρηματοπιστωτικά μέσα, καθώς και ομολογίες, δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα και επιλέξιμα προς εκκαθάριση παράγωγα.

16. Η επιχείρηση επενδύσεων που εκτελεί εντολές πελατών βάσει των ιδίων κεφαλαίων της θα πρέπει να θεωρείται συστηματικός εσωτερικοποιητής, εκτός εάν οι συναλλαγές πραγματοποιούνται εκτός ρυθμιζόμενων αγορών, ΠΜΔ και ΜΟΔ ευκαιριακά, για συγκεκριμένη περίπτωση και σε μη τακτική βάση. Ως συστηματικοί εσωτερικοποιητές θα πρέπει να οριστούν οι επιχειρήσεις επενδύσεων οι οποίες συναλλάσσονται κατά τρόπο οργανωμένο, συχνά και συστηματικά για ίδιο λογαριασμό, εκτελώντας εντολές πελατών εκτός ρυθμιζόμενης αγοράς, ΠΜΔ ή ΜΟΔ. Για να εξασφαλιστεί η αντικειμενική και αποτελεσματική εφαρμογή του ορισμού αυτού στις επιχειρήσεις επενδύσεων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κάθε διμερής συναλλαγή που διενεργείται με πελάτες και ποσοτικά κριτήρια θα πρέπει να συμπληρώνουν τα ποιοτικά κριτήρια για τον προσδιορισμό των επιχειρήσεων επενδύσεων που απαιτείται να εγγραφούν στον κατάλογο συστηματικών εσωτερικοποιητών που προβλέπεται στο άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1287/2006 της Επιτροπής για την εφαρμογή της οδηγίας 2004/39/ΕΚ. Ενώ ΜΟΔ είναι κάθε σύστημα ή μηχανισμός στον οποίο πλείονα ενδιαφέροντα τρίτων για αγορά και πώληση αλληλεπιδρούν στο εσωτερικό του συστήματος, ο συστηματικός εσωτερικοποιητής δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να επιφέρει την προσέγγιση ενδιαφερόντων τρίτων για αγορά και πώληση.

17. Οι συστηματικοί εσωτερικοποιητές μπορούν να αποφασίσουν να ανακοινώνουν τις τρέχουσες τιμές προσφοράς μόνο στους ιδιώτες πελάτες ή μόνο στους επαγγελματίες πελάτες ή σε αμφότερες τις κατηγορίες πελατών. Δεν θα πρέπει να τους επιτρέπεται να εφαρμόζουν διακριτική μεταχείριση εντός των εν λόγω κατηγοριών πελατών. Οι συστηματικοί εσωτερικοποιητές δεν υποχρεούνται να ανακοινώνουν δημόσια δεσμευτικά ζεύγη εντολών σε σχέση με συναλλαγές μεγέθους μεγαλύτερου από το κανονικό μέγεθος συναλλαγών της αγοράς. Το κανονικό μέγεθος της αγοράς για κάθε κατηγορία χρηματοπιστωτικών μέσων δεν θα πρέπει να είναι σημαντικά δυσανάλογο προς κάθε χρηματοπιστωτικό μέσο της εν λόγω κατηγορίας.

18. Ο παρών κανονισμός δεν έχει στόχο να επιβάλει την εφαρμογή κανόνων προσυναλλακτικής διαφάνειας στις συναλλαγές εκτός επισήμων χρηματιστηριακών αγορών, ορισμένα χαρακτηριστικά των οποίων είναι ότι πραγματοποιούνται για τη συγκεκριμένη περίπτωση και σε μη τακτική βάση, ότι διενεργούνται με αντισυμβαλλόμενους από τον τομέα της χονδρικής και αποτελούν τμήμα επιχειρηματικής σχέσης η οποία χαρακτηρίζεται από συναλλαγές μεγέθους μεγαλύτερου από το κανονικό μέγεθος συναλλαγών της αγοράς, και ότι στο πλαίσιό τους οι πράξεις διενεργούνται εκτός των συστημάτων που χρησιμοποιούνται συνήθως από την εκάστοτε επιχείρηση για τις συναλλαγές της ως συστηματικού εσωτερικοποιητή.

19. Τα δεδομένα της αγοράς θα πρέπει καθίστανται εύκολα και γρήγορα διαθέσιμα στους χρήστες σε μορφή όσο το δυνατόν πιο αναλυτική, ώστε να μπορούν οι επενδυτές, και οι πάροχοι υπηρεσιών δεδομένων που εξυπηρετούν τις ανάγκες τους, να εξατομικεύουν λύσεις για τα δεδομένα στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Επομένως, τα δεδομένα προσυναλλακτικής και μετασυναλλακτικής διαφάνειας θα πρέπει να τίθενται στη διάθεση του κοινού «διαχωρισμένα», για να μειώνεται το κόστος της αγοράς δεδομένων για τους συμμετέχοντες στην αγορά.

20. Η οδηγία 95/46/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[18] και ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[19] θα πρέπει να εφαρμόζονται πλήρως όσον αφορά την ανταλλαγή, διαβίβαση και επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, και ιδίως του τίτλου IV, από τα κράτη μέλη και την ΕΑΚΑΑ.

21. Λαμβανομένης υπόψη της συμφωνίας στην οποία κατέληξαν τα μέλη της G20 στη σύνοδο κορυφής του Πίτσμπουργκ την 25η Σεπτεμβρίου 2009, να μεταφερθεί η διαπραγμάτευση των τυποποιημένων συμβολαίων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων στα χρηματιστήρια ή σε ηλεκτρονικούς χώρους συναλλαγών, ανάλογα με την περίπτωση, θα πρέπει να καθοριστεί τυπική κανονιστική διαδικασία για την ανάθεση εντολών συναλλαγών μεταξύ χρηματοοικονομικών αντισυμβαλλομένων και μεγάλων μη χρηματοοικονομικών αντισυμβαλλομένων σε όλα τα παράγωγα τα οποία έχουν θεωρηθεί επιλέξιμα προς εκκαθάριση και τα οποία έχουν επαρκή ρευστότητα για να εισαχθούν σε ένα φάσμα τόπων διαπραγμάτευσης που υπόκεινται σε συγκρίσιμες κανονιστικές ρυθμίσεις και δίνουν τη δυνατότητα στους συμμετέχοντες να συναλλάσσονται με πλείονες αντισυμβαλλομένους. Η εκτίμηση για την ύπαρξη επαρκούς ρευστότητας θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά της αγοράς σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων όπως ο αριθμός και το είδος των συμμετεχόντων σε συγκεκριμένη αγορά, και τα χαρακτηριστικά των συναλλαγών, όπως το μέγεθος και η συχνότητα των συναλλαγών στην εν λόγω αγορά.

22. Λαμβανομένης υπόψη της συμφωνίας στην οποία κατέληξαν τα μέλη της G20 στο Πίτσμπουργκ την 25η Σεπτεμβρίου 2009, να μεταφερθεί η διαπραγμάτευση των τυποποιημένων συμβολαίων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων στα χρηματιστήρια ή σε ηλεκτρονικούς χώρους συναλλαγών, ανάλογα με την περίπτωση, αφενός, και της σχετικά χαμηλότερης ρευστότητας διαφόρων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων, αφετέρου, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί το κατάλληλο φάσμα επιλέξιμων τόπων διαπραγμάτευσης, στους οποίους μπορούν να πραγματοποιούνται συναλλαγές σύμφωνα με τη δέσμευση αυτή. Όλοι οι επιλέξιμοι τόποι διαπραγμάτευσης θα πρέπει να υπόκεινται σε στενά εναρμονισμένες κανονιστικές απαιτήσεις όσον αφορά τις οργανωτικές και λειτουργικές πτυχές, τις ρυθμίσεις για τον μετριασμό συγκρούσεων συμφερόντων, την επιτήρηση της όλης συναλλακτικής δραστηριότητας, την προσυναλλακτική και μετασυναλλακτική διαφάνεια προσαρμοσμένη ανάλογα με το είδος του χρηματοπιστωτικού μέσου, καθώς και τη δυνατότητα αλληλεπίδρασης μεταξύ πλειόνων συναλλακτικών ενδιαφερόντων τρίτων. Ωστόσο, θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα των διαχειριστών τόπων διαπραγμάτευσης να κανονίζουν συναλλαγές σύμφωνα με τη δέσμευση αυτή μεταξύ πλειόνων τρίτων κάνοντας χρήση διακριτικής ευχέρειας, προκειμένου να βελτιωθούν οι συνθήκες εκτέλεσης και η ρευστότητα.

23. Η υποχρέωση διαπραγμάτευσης που θεσπίζεται για τα παράγωγα αυτά θα πρέπει να επιτρέπει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό μεταξύ των επιλέξιμων τόπων διαπραγμάτευσης. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω τόποι διαπραγμάτευσης δεν θα πρέπει να δικαιούνται να διεκδικήσουν αποκλειστικά δικαιώματα σε σχέση με τα παράγωγα που υπόκεινται στην παρούσα υποχρέωση διαπραγμάτευσης, αποκλείοντας άλλους τόπους διαπραγμάτευσης από του να προσφέρουν διαπραγμάτευση σε αυτά τα χρηματοπιστωτικά μέσα. Για τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό μεταξύ τόπων διαπραγμάτευσης παραγώγων, είναι ουσιαστικής σημασίας να έχουν οι τόποι διαπραγμάτευσης μη διακριτική και διαφανή πρόσβαση στους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους (CCP). Η μη διακριτική πρόσβαση σε CCP θα πρέπει να σημαίνει ότι ένας τόπος διαπραγμάτευσης έχει το δικαίωμα μη διακριτικής μεταχείρισης όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται συμβόλαια που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στον χώρο του από την άποψη των απαιτήσεων εξασφάλισης και συμψηφισμού οικονομικά ισοδύναμων συμβολαίων και συνεκτίμησης περιθωρίων ασφάλισης συσχετιζόμενων συμβολαίων (cross-margining) που εκκαθαρίζονται από τον ίδιο CCP, καθώς και της απουσίας διακριτικής μεταχείρισης ως προς τα τέλη εκκαθάρισης.

24. Οι εξουσίες των αρμόδιων αρχών να πρέπει να συμπληρωθούν με ένα σαφή μηχανισμό για την απαγόρευση ή τον περιορισμό της διάθεσης στην αγορά, της διανομής και της πώλησης οποιουδήποτε χρηματοπιστωτικού μέσου προκαλεί σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την προστασία των επενδυτών, την εύρυθμη λειτουργία και ακεραιότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών ή τη σταθερότητα του συνόλου ή μέρους του χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθώς και με τις κατάλληλες εξουσίες συντονισμού και έκτακτης ανάγκης για την ΕΑΚΑΑ. Για την άσκηση των εξουσιών αυτών θα πρέπει να είναι αναγκαία η πλήρωση ορισμένων ειδικών προϋποθέσεων.

25. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να γνωστοποιούν στην ΕΑΚΑΑ τα λεπτομερή στοιχεία για κάθε αίτημά τους που αφορά μείωση θέσης σε σχέση με ένα συμβόλαιο παραγώγου, για τυχόν έκτακτα όρια, καθώς και για εκ των προτέρων ισχύοντα όρια θέσεων, ώστε να βελτιωθεί ο συντονισμός και η σύγκλιση στον τρόπο εφαρμογής των εξουσιών αυτών. Οι βασικές λεπτομέρειες για εκ των προτέρων ισχύοντα όρια θέσεων που εφαρμόζει μια αρμόδια αρχή θα πρέπει να δημοσιεύονται στον ιστότοπο της ΕΑΚΑΑ.

26. Η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να μπορεί να ζητεί πληροφορίες από οποιοδήποτε πρόσωπο σχετικά με τη θέση του σε ένα συμβόλαιο παραγώγου, να ζητεί τη μείωση της θέσης αυτής, καθώς και να περιορίζει την ικανότητα των προσώπων να διενεργούν μεμονωμένες συναλλαγές που αφορούν παράγωγα επί εμπορευμάτων. Η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει στη συνέχεια να κοινοποιεί στις οικείες αρμόδιες αρχές τα μέτρα που προτίθεται να λάβει και θα πρέπει επίσης να δημοσιεύει τα μέτρα αυτά.

27. Οι λεπτομέρειες των συναλλαγών σε χρηματοπιστωτικά μέσα θα πρέπει να αναφέρονται στις αρμόδιες αρχές, για να τους δίνεται η δυνατότητα να εντοπίζουν και να διερευνούν δυνητικές περιπτώσεις κατάχρησης αγοράς, να παρακολουθούν τη δίκαιη και εύρυθμη λειτουργία των αγορών, καθώς και τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων επενδύσεων. Το πεδίο της επίβλεψης αυτής περιλαμβάνει όλα τα χρηματοπιστωτικά μέσα που είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά, σε ΠΜΔ ή σε ΜΟΔ, καθώς και όλα τα μέσα η αξία των οποίων εξαρτάται από την αξία των εν λόγω μέσων ή την επηρεάζει. Για να αποφευχθεί η αδικαιολόγητη διοικητική επιβάρυνση των επιχειρήσεων επενδύσεων, τα χρηματοπιστωτικά μέσα που δεν αποτελούν αντικείμενο οργανωμένης διαπραγμάτευσης και δεν υπάρχει ενδεχόμενο κατάχρησης αγοράς θα πρέπει να εξαιρούνται από την υποχρέωση αναφοράς.

28. Για να εκπληρώνουν τον σκοπό τους ως εργαλείου παρακολούθησης της αγοράς, οι αναφορές συναλλαγών θα πρέπει να αναφέρουν την ταυτότητα του προσώπου που έλαβε την επενδυτική απόφαση, καθώς και των προσώπων που είναι υπεύθυνα για την εκτέλεσή της. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να έχουν πλήρη πρόσβαση στις καταχωρίσεις σε όλα τα στάδια της διαδικασίας εκτέλεσης εντολών, από την αρχική απόφαση για τη συναλλαγή και μέχρι την εκτέλεσή της. Επομένως, οι επιχειρήσεις επενδύσεων απαιτείται να τηρούν αρχεία για όλες τις συναλλαγές τους σε χρηματοπιστωτικά μέσα και οι διαχειριστές χωρών συναλλαγών απαιτείται να τηρούν αρχεία για όλες τις εντολές που υποβάλλονται στα συστήματά τους. Η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να συντονίζει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αρμόδιων αρχών, για να διασφαλίζεται ότι οι εν λόγω αρχές έχουν πρόσβαση σε όλες τις καταχωρίσεις συναλλαγών και εντολών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εισάγονται σε χώρους συναλλαγών οι οποίοι λειτουργούν εκτός της επικράτειάς τους, για χρηματοπιστωτικά μέσα που τελούν υπό την εποπτεία τους.

29. Θα πρέπει να αποφευχθεί η διπλή αναφορά των ίδιων πληροφοριών. Οι αναφορές οι οποίες υποβάλλονται σε αρχεία καταγραφής συναλλαγών που έχουν καταχωρηθεί ή αναγνωριστεί σύμφωνα με τον κανονισμό [EMIR] για τα σχετικά χρηματοπιστωτικά μέσα και οι οποίες περιέχουν όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες για τους σκοπούς της γνωστοποίησης συναλλαγών δεν θα πρέπει να αναφέρονται στις αρμόδιες αρχές, αλλά θα πρέπει να διαβιβάζονται σε αυτές από τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών. Ο κανονισμός [EMIR] θα πρέπει να τροποποιηθεί ανάλογα.

30. Κάθε ανταλλαγή ή διαβίβαση πληροφοριών εκ μέρους των αρμόδιων αρχών θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες για τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, οι οποίοι προβλέπονται στην οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[20]. Κάθε ανταλλαγή ή διαβίβαση πληροφοριών εκ μέρους της ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες για τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, οι οποίοι προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[21], ο οποίος θα πρέπει να εφαρμόζεται πλήρως στην επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού.

31. Ο κανονισμός [EMIR] καθορίζει τα κριτήρια με βάση τα οποία κατηγορίες εξωχρηματιστηριακών παραγώγων θα πρέπει να υπόκεινται στην υποχρέωση εκκαθάρισης. Προλαμβάνει επίσης στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, απαιτώντας μη διακριτική πρόσβαση των τόπων διαπραγμάτευσης σε κεντρικούς αντισυμβαλλομένους (CCP) που προσφέρουν εκκαθάριση εξωχρηματιστηριακών παραγώγων και μη διακριτική πρόσβαση των CCP που προσφέρουν εκκαθάριση εξωχρηματιστηριακών παραγώγων στις πληροφορίες συναλλαγών των τόπων διαπραγμάτευσης. Δεδομένου ότι τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα ορίζονται ως συμβόλαια παραγώγων η εκτέλεση των οποίων δεν πραγματοποιείται σε ρυθμιζόμενη αγορά, υπάρχει ανάγκη να θεσπιστούν παρόμοιες απαιτήσεις για τις ρυθμιζόμενες αγορές βάσει του παρόντος κανονισμού. Εφόσον η ΕΑΚΑΑ τα έχει χαρακτηρίσει ως υποκείμενα στην υποχρέωση εκκαθάρισης, τα παράγωγα που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ρυθμιζόμενες αγορές θα πρέπει επίσης να υπόκεινται την υποχρέωση αυτή.

32. Επιπλέον των απαιτήσεων της οδηγίας 2004/39/ΕΚ, οι οποίες απαγορεύουν στα κράτη μέλη να περιορίζουν αδικαιολόγητα την πρόσβαση στην μετασυναλλακτική υποδομή, όπως στα συστήματα κεντρικού αντισυμβαλλομένου και εκκαθάρισης, είναι αναγκαίο ο παρών κανονισμός να άρει διάφορους άλλους εμπορικούς φραγμούς που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον αποκλεισμό του ανταγωνισμού κατά την εκκαθάριση των χρηματοπιστωτικών μέσων. Για να αποφευχθούν πρακτικές που δημιουργούν διακρίσεις, οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι θα πρέπει να δέχονται να εκκαθαρίζουν συναλλαγές που εκτελούνται σε διαφορετικούς τόπους διαπραγμάτευσης, στον βαθμό που οι εν λόγω τόποι συμμορφώνονται με τις λειτουργικές και τεχνικές απαιτήσεις που έχουν καθοριστεί από τον κεντρικό αντισυμβαλλόμενο. Άρνηση πρόσβασης θα πρέπει να επιτρέπεται μόνον εάν δεν πληρούνται ορισμένα κριτήρια πρόσβασης που εξειδικεύονται με κατ' εξουσιοδότηση πράξεις.

33. Οι τόποι διαπραγμάτευσης θα πρέπει επίσης να υποχρεούνται να παρέχουν πρόσβαση, συμπεριλαμβανομένων των ροών δεδομένων, σε διαφανή και μη διακριτική βάση, στους CCP που επιθυμούν να εκκαθαρίζουν συναλλαγές που εκτελούνται στον τόπο διαπραγμάτευσης. Άδειες και πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με δείκτες και άλλα κριτήρια αναφοράς που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της αξίας των χρηματοπιστωτικών μέσων θα πρέπει επίσης να παρέχονται στους CCP και στους άλλους τόπους διαπραγμάτευσης σε μη διακριτική βάση. Η εξάλειψη των φραγμών και των διακριτικών πρακτικών αποσκοπεί στην αύξηση του ανταγωνισμού για την εκκαθάριση και τη διαπραγμάτευση των χρηματοπιστωτικών μέσων, ώστε να μειωθεί το κόστος επενδύσεων και δανεισμού, να εξαλειφθούν οι ανεπάρκειες και να ενθαρρυνθεί η καινοτομία στις ενωσιακές αγορές. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξακολουθήσει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εξέλιξη της μετασυναλλακτικής υποδομής και θα πρέπει, όπου είναι αναγκαίο, να παρεμβαίνει, προκειμένου να αποφεύγεται η εμφάνιση στρεβλώσεων του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά.

34. Η παροχή υπηρεσιών από επιχειρήσεις τρίτων χωρών στην Ένωση υπόκειται σε εθνικά καθεστώτα και απαιτήσεις. Τα εν λόγω καθεστώτα παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές και οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν άδεια λειτουργίας σύμφωνα με αυτά δεν απολαύουν της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών ούτε του δικαιώματος εγκατάστασης σε άλλο κράτος μέλος από εκείνο στο οποίο είναι εγκατεστημένες. Είναι σκόπιμο να θεσπιστεί κοινό ρυθμιστικό πλαίσιο σε ενωσιακό επίπεδο. Το σχετικό καθεστώς θα πρέπει να εναρμονίσει το υφιστάμενο κατακερματισμένο πλαίσιο, να διασφαλίσει τη βεβαιότητα και την ενιαία μεταχείριση των επιχειρήσεων τρίτων χωρών που εισέρχονται στην Ένωση, να εξασφαλίσει ότι έχει πραγματοποιηθεί αξιολόγηση ισοδυναμίας από την Επιτροπή σε σχέση με το ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο των τρίτων χωρών και θα πρέπει να προβλέπει συγκρίσιμο επίπεδο προστασίας των επενδυτών της ΕΕ στους οποίους παρέχονται υπηρεσίες από επιχειρήσεις τρίτων χωρών.

35. Για την παροχή υπηρεσιών σε ιδιώτες πελάτες θα πρέπει πάντοτε να απαιτείται η ίδρυση υποκαταστήματος στην Ένωση. Η ίδρυση του υποκαταστήματος πρέπει να υπόκειται στην παροχή άδειας και στην υπαγωγή του σε εποπτεία στην Ένωση. Θα πρέπει να καταρτίζονται οι κατάλληλες ρυθμίσεις συνεργασίας μεταξύ της ενδιαφερόμενης αρμόδιας αρχής και της αρμόδιας αρχής της τρίτης χώρας. Η παροχή υπηρεσιών χωρίς υποκαταστήματα θα πρέπει να περιορίζεται στους επιλέξιμους αντισυμβαλλομένους. Θα πρέπει να υπόκειται στην εγγραφή στα μητρώα της ΕΑΚΑΑ και στην υπαγωγή σε εποπτεία στην τρίτη χώρα. Θα πρέπει να καταρτίζονται οι κατάλληλες ρυθμίσεις συνεργασίας μεταξύ της ΕΑΚΑΑ και των αρμόδιων αρχών της τρίτης χώρας.

36. Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού που διέπουν την παροχή υπηρεσιών από επιχειρήσεις τρίτων χωρών στην Ένωση δεν θα πρέπει να θίγουν τη δυνατότητα προσώπων εγκατεστημένων στην Ένωση να δέχονται επενδυτικές υπηρεσίες από επιχείρηση τρίτης χώρας με δική τους αποκλειστικά πρωτοβουλία. Όταν μια επιχείρηση τρίτης χώρας παρέχει υπηρεσίες με αποκλειστική πρωτοβουλία προσώπου εγκατεστημένου στην Ένωση, οι υπηρεσίες δεν θα πρέπει να θεωρείται ότι παρέχονται στο έδαφος της Ένωσης. Στην περίπτωση που επιχείρηση τρίτης χώρας ενεργεί για την προσέλκυση πελατών ή δυνητικών πελατών στην Ένωση ή προωθεί ή διαφημίζει επενδυτικές υπηρεσίες και δραστηριότητες από κοινού με παρεπόμενες υπηρεσίες στην Ένωση, δεν θα πρέπει να θεωρείται ότι οι υπηρεσίες παρέχονται με αποκλειστική πρωτοβουλία του πελάτη.

37. Διάφορες δόλιες πρακτικές έχουν σημειωθεί στις δευτερογενείς αγορές άμεσης παράδοσης δικαιωμάτων εκπομπής, γεγονός που θα μπορούσε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στα συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής, τα οποία θεσπίστηκαν με την οδηγία 2003/87/ΕΚ, και λαμβάνονται μέτρα για την ενίσχυση του συστήματος των μητρώων δικαιωμάτων εκπομπής και των προϋποθέσεων ανοίγματος λογαριασμού για την εμπορία δικαιωμάτων. Για να ενισχυθεί η ακεραιότητα και να διασφαλιστεί η αποτελεσματική λειτουργία των εν λόγω αγορών, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους εποπτείας της συναλλακτικής δραστηριότητας, είναι σκόπιμο να συμπληρωθούν τα μέτρα που λαμβάνονται δυνάμει της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, με την πλήρη υπαγωγή των δικαιωμάτων εκπομπής στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας και της οδηγίας 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2003, για τις πράξεις προσώπων που κατέχουν εμπιστευτικές πληροφορίες και τις πράξεις χειραγώγησης της αγοράς (κατάχρηση αγοράς), κατατάσσοντάς τα στα χρηματοπιστωτικά μέσα.

38. Θα πρέπει να δοθεί η εξουσία στην Επιτροπή να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης. Ειδικότερα, οι κατ' εξουσιοδότηση πράξεις θα πρέπει να εκδίδονται για συγκεκριμένες λεπτομέρειες που αφορούν τους ορισμούς· για τα ακριβή χαρακτηριστικά των απαιτήσεων συναλλακτικής διαφάνειας· για τις λεπτομερείς προϋποθέσεις των απαλλαγών από την προσυναλλακτική διαφάνεια· για τις ρυθμίσεις αναβολής της δημοσίευσης των μετασυναλλακτικών πληροφοριών· για τα κριτήρια εφαρμογής των υποχρεώσεων προσυναλλακτικής διαφάνειας που υπέχουν οι συστηματικοί εσωτερικοποιητές, για ειδικές διατάξεις για θέματα κόστους που σχετίζονται με τη διαθεσιμότητα δεδομένων της αγοράς· για τα κριτήρια έγκρισης ή άρνησης της πρόσβασης μεταξύ τόπων διαπραγμάτευσης και CCP· και για τον περαιτέρω προσδιορισμό των συνθηκών, υπό τις οποίες απειλές για την προστασία των επενδυτών, την εύρυθμη λειτουργία και ακεραιότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών ή τη σταθερότητα του συνόλου ή μέρους του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ένωσης ενδέχεται να δικαιολογούν την ανάληψη δράσης από την ΕΑΚΑΑ.

39. Οι εκτελεστικές εξουσίες που αφορούν την έκδοση της απόφασης ισοδυναμίας σχετικά με τα νομικά και εποπτικά πλαίσια τρίτων χωρών για την παροχή υπηρεσιών από επιχειρήσεις τρίτων χωρών θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[22].

40. Αν και οι εθνικές αρμόδιες αρχές μπορούν καλύτερα να παρακολουθούν τις εξελίξεις στην αγορά, η γενικότερη επίπτωση των προβλημάτων που σχετίζονται με τη συναλλακτική διαφάνεια, τη γνωστοποίηση των συναλλαγών, τη διαπραγμάτευση παραγώγων και τις απαγορεύσεις προϊόντων και πρακτικών μπορεί να γίνει πλήρως αντιληπτή μόνο στο πλαίσιο της Ένωσης. Για αυτόν τον λόγο, οι στόχοι του παρόντος κανονισμού μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης· η Ένωση μπορεί να εγκρίνει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, η οποία επίσης ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

41. Τα τεχνικά πρότυπα για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες θα πρέπει να διασφαλίζουν την επαρκή προστασία των καταθετών, των επενδυτών και των καταναλωτών σε ολόκληρη την Ένωση. Δεδομένου ότι η ΕΑΚΑΑ είναι φορέας με υψηλό βαθμό εξειδικευμένης πείρας, θα ήταν συμφέρον και σκόπιμο να της ανατεθεί η εκπόνηση των σχεδίων κανονιστικών και εκτελεστικών τεχνικών προτύπων που δεν ενέχουν επιλογές πολιτικής, τα οποία θα υποβάλλονται στην Επιτροπή.

42. Η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει τα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που εκπονούνται από την ΕΑΚΑΑ, σύμφωνα με το άρθρο 23 όσον αφορά το περιεχόμενο και τις προδιαγραφές των αναφορών συναλλαγών, με το άρθρο 26 όσον αφορά τα κριτήρια ρευστότητας παραγώγων, βάσει των οποίων θεωρείται ότι υπόκεινται σε υποχρέωση διαπραγμάτευσης σε οργανωμένους τόπους διαπραγμάτευσης, και με το άρθρο 36 όσον αφορά τις πληροφορίες που η αιτούσα επιχείρηση τρίτης χώρας πρέπει να υποβάλλει στην ΕΑΚΑΑ με την αίτηση εγγραφής στο μητρώο, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις του άρθρου 290 της ΣΛΕΕ και σύμφωνα με τα άρθρα 10 έως 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010.

43. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να εξουσιοδοτηθεί να εκδίδει εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα με εκτελεστικές πράξεις του άρθρου 291 της ΣΛΕΕ και σύμφωνα με το άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010. Θα πρέπει να ανατεθεί στην ΕΑΚΑΑ η εκπόνηση, προς υποβολή στην Επιτροπή, σχεδίων εκτελεστικών τεχνικών προτύπων σχετικών με το άρθρο 26, τα οποία ορίζουν κατά πόσον μια κατηγορία παραγώγων που έχει χαρακτηριστεί ως υποκείμενη στην υποχρέωση εκκαθάρισης δυνάμει του κανονισμού [ ] (EMIR) ή ένα σχετικό υποσύνολο αυτής πρέπει να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μόνο σε οργανωμένους τόπους διαπραγμάτευσης.

44. Η εφαρμογή των απαιτήσεων του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να αναβληθεί, για να ευθυγραμμιστεί η εφαρμογή τους με την εφαρμογή, κατόπιν μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο, των κανόνων της αναδιατυπωμένης οδηγίας και να θεσπιστούν όλα τα βασικά εκτελεστικά μέτρα. Η όλη δέσμη κανονιστικών διατάξεων θα πρέπει στη συνέχεια να εφαρμοστεί από την ίδια χρονική στιγμή. Μόνο η εφαρμογή των εξουσιοδοτήσεων για την έκδοση εκτελεστικών μέτρων δεν θα πρέπει να αναβληθεί, ώστε οι αναγκαίες ενέργειες για τη σύνταξη και έκδοση των εν λόγω εκτελεστικών μέτρων να αρχίσουν το συντομότερο δυνατόν.

45. Ο παρών κανονισμός τηρεί τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αρχές που αναγνωρίζονται ειδικότερα από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο 8), την επιχειρηματική ελευθερία (άρθρο 16), το δικαίωμα προστασίας του καταναλωτή (άρθρο 38), το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και δίκαιης δίκης (άρθρο 47) και το δικαίωμα του προσώπου να μη δικάζεται ή να μην τιμωρείται ποινικά δύο φορές για την ίδια αξιόποινη πράξη (άρθρο 50), και πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τα εν λόγω δικαιώματα και αρχές.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Τίτλος I

Αντικείμενο, πεδίο εφαρμογής και ορισμοί

Άρθρο 1 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής

46. Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζονται ενιαίες απαιτήσεις σε σχέση με τα εξής:

α) ανακοίνωση συναλλακτικών δεδομένων στο κοινό·

β) γνωστοποίηση συναλλαγών στις αρμόδιες αρχές·

γ) διαπραγμάτευση παραγώγων προϊόντων σε οργανωμένους τόπους συναλλαγών·

δ) μη διακριτική πρόσβαση στην εκκαθάριση και μη διακριτική πρόσβαση στα κριτήρια αναφοράς για τις συναλλαγές·

ε) αρμοδιότητες παρέμβασης των αρμοδίων αρχών και της ΕΑΚΑΑ σχετικά με προϊόντα και αρμοδιότητες της ΕΑΚΑΑ σχετικά με τη διαχείριση θέσεων και τα όρια θέσεων·

στ) παροχή επενδυτικών υπηρεσιών ή δραστηριότητες χωρίς υποκατάστημα από επιχειρήσεις τρίτων χωρών.

47. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στις επιχειρήσεις επενδύσεων, στα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας βάσει της οδηγίας [νέα MiFID], όταν τα εν λόγω ιδρύματα παρέχουν μία ή πλείονες επενδυτικές υπηρεσίες ή/και ασκούν επενδυτικές δραστηριότητες, και στις ρυθμιζόμενες αγορές.

48. Ο τίτλος V του παρόντος κανονισμού εφαρμόζεται επίσης σε όλους τους χρηματοοικονομικούς αντισυμβαλλομένους, όπως ορίζονται στο άρθρο [2 αριθ. 6)], και σε όλους τους μη χρηματοοικονομικούς αντισυμβαλλομένους που εμπίπτουν στο άρθρο [5 παράγραφος 1 στοιχείο β)] του κανονισμού [ ] (EMIR).

49. Ο τίτλος VI του παρόντος κανονισμού εφαρμόζεται επίσης στους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους (CCP) και στα πρόσωπα που διαθέτουν ιδιοκτησιακά δικαιώματα επί κριτηρίων αναφοράς.

Άρθρο 2 Ορισμοί

50. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

51. «επιχείρηση επενδύσεων»: κάθε νομικό πρόσωπο του οποίου σύνηθες επάγγελμα ή δραστηριότητα είναι η παροχή μιας ή περισσότερων επενδυτικών υπηρεσιών σε τρίτους ή/και η διενέργεια μιας ή περισσότερων επενδυτικών δραστηριοτήτων σε επαγγελματική βάση.

Τα κράτη μέλη μπορούν να περιλαμβάνουν στον ορισμό των επιχειρήσεων επενδύσεων και επιχειρήσεις που δεν είναι νομικά πρόσωπα, εφόσον:

α) το νομικό τους καθεστώς διασφαλίζει επίπεδο προστασίας των συμφερόντων των τρίτων ισοδύναμο με το προσφερόμενο από τα νομικά πρόσωπα, και

β) υπόκεινται σε ισοδύναμη και προσαρμοσμένη στη νομική τους μορφή προληπτική εποπτεία.

Ωστόσο, εάν φυσικό πρόσωπο παρέχει υπηρεσίες που συνεπάγονται την κατοχή χρημάτων ή κινητών αξιών τρίτων, το πρόσωπο αυτό μπορεί να θεωρηθεί επιχείρηση επενδύσεων για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού και της οδηγίας [νέα MiFID] μόνον εφόσον, με την επιφύλαξη των άλλων απαιτήσεων της οδηγίας [νέα MiFID], του παρόντος κανονισμού και της οδηγίας [νέα ΟΚΑ], πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) τα δικαιώματα κυριότητας των τρίτων επί των χρηματοπιστωτικών μέσων και των χρημάτων πρέπει να διασφαλίζονται, ιδίως σε περίπτωση αφερεγγυότητας της επιχείρησης ή των ιδιοκτητών της, κατάσχεσης, συμψηφισμού ή κάθε άλλης προβολής αξιώσεων εκ μέρους των δανειστών της επιχείρησης ή των ιδιοκτητών της,

β) η επιχείρηση πρέπει να υπόκειται σε κανόνες εποπτείας της φερεγγυότητάς της και εκείνης των ιδιοκτητών της,

γ) οι ετήσιοι λογαριασμοί της επιχείρησης πρέπει να ελέγχονται από ένα ή περισσότερα πρόσωπα τα οποία, βάσει της εθνικής νομοθεσίας, νομιμοποιούνται να ελέγχουν λογαριασμούς,

δ) εάν η επιχείρηση έχει έναν μόνο ιδιοκτήτη, αυτός οφείλει να λαμβάνει μέτρα για την προστασία των επενδυτών σε περίπτωση παύσης των δραστηριοτήτων της επιχείρησης λόγω θανάτου ή ανικανότητάς του ή οποιασδήποτε άλλης παρόμοιας κατάστασης·

52. «πιστωτικά ιδρύματα»: τα πιστωτικά ιδρύματα κατά την έννοια της οδηγίας 2006/48/ΕΚ·

53. «συστηματικός εσωτερικοποιητής» (systematic internaliser): επιχείρηση επενδύσεων η οποία συναλλάσσεται κατά τρόπο οργανωμένο, συχνά και συστηματικά για ίδιο λογαριασμό εκτελώντας εντολές πελατών εκτός ρυθμιζόμενης αγοράς ή ΠΜΔ ή ΜΟΔ·

54. «διαχειριστής αγοράς»: πρόσωπο ή πρόσωπα που διευθύνουν ή/και εκμεταλλεύονται τις δραστηριότητες μιας ρυθμιζόμενης αγοράς. Διαχειριστής αγοράς μπορεί να είναι και η ίδια η ρυθμιζόμενη αγορά·

55. «ρυθμιζόμενη αγορά»: πολυμερές σύστημα που το διευθύνει ή το εκμεταλλεύεται διαχειριστής αγοράς, το οποίο επιτρέπει ή διευκολύνει την προσέγγιση πλειόνων συμφερόντων τρίτων για την αγορά και την πώληση χρηματοπιστωτικών μέσων – εντός του συστήματος και σύμφωνα με τους κανόνες του που δεν παρέχουν διακριτική ευχέρεια – κατά τρόπο καταλήγοντα στη σύναψη σύμβασης σχετικής με χρηματοπιστωτικά μέσα εισηγμένα προς διαπραγμάτευση βάσει των κανόνων και/ή των συστημάτων του και το οποίο έχει λάβει άδεια λειτουργίας και λειτουργεί κανονικά και σύμφωνα με τις διατάξεις του Τίτλου ΙΙΙ της οδηγίας [νέα MiFID]·

56. «πολυμερής μηχανισμός διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ)»: πολυμερές σύστημα που το εκμεταλλεύεται επιχείρηση επενδύσεων ή διαχειριστής αγοράς, εντός του οποίου συναντώνται πλείονα συμφέροντα τρίτων για την αγορά και την πώληση χρηματοπιστωτικών μέσων – εντός του συστήματος και σύμφωνα με κανόνες που δεν παρέχουν διακριτική ευχέρεια – κατά τρόπο καταλήγοντα στην σύναψη σύμβασης σύμφωνα με τις διατάξεις του Τίτλου II της οδηγίας [νέα MiFID]·

57. «μηχανισμός οργανωμένης διαπραγμάτευσης (ΜΟΔ)»: κάθε σύστημα ή μηχανισμός, άλλος από ρυθμιζόμενη αγορά ή ΠΜΔ, που τον εκμεταλλεύεται επιχείρηση επενδύσεων ή διαχειριστής αγοράς, στον οποίο πλείονα ενδιαφέροντα τρίτων για αγορά και πώληση χρηματοπιστωτικών μέσων μπορούν να αλληλεπιδρούν στο εσωτερικό του συστήματος κατά τρόπο καταλήγοντα στην σύναψη σύμβασης σύμφωνα με τις διατάξεις του Τίτλου II της οδηγίας [νέα MiFID]·

58. «χρηματοπιστωτικό μέσο»: τα μέσα που προσδιορίζονται στο τμήμα Γ του Παραρτήματος Ι της οδηγίας [νέα MiFID]·

59. «κινητές αξίες»: οι κατηγορίες κινητών αξιών που επιδέχονται διαπραγμάτευση στην κεφαλαιαγορά, εξαιρουμένων των μέσων πληρωμής, και ιδίως:

α) μετοχές και άλλοι τίτλοι ισοδύναμοι με μετοχές εταιρειών, προσωπικών εταιρειών και άλλων οντοτήτων, καθώς και πιστοποιητικά αποθετηρίου για μετοχές,

β) ομόλογα ή άλλες μορφές τιτλοποιημένου χρέους καθώς και πιστοποιητικά αποθετηρίου για τέτοιες κινητές αξίες,

γ) κάθε άλλη κινητή αξία που παρέχει δικαίωμα αγοράς ή πώλησης παρόμοιων κινητών αξιών ή επιδεχόμενη διακανονισμό με ρευστά διαθέσιμα προσδιοριζόμενο κατ’ αναφορά προς κινητές αξίες, νομίσματα, επιτόκια ή αποδόσεις, εμπορεύματα ή άλλους δείκτες ή μεγέθη·

60. «πιστοποιητικά αποθετηρίου»: οι κινητές αξίες οι οποίες επιδέχονται διαπραγμάτευση στην κεφαλαιαγορά και οι οποίες αντιπροσωπεύουν κυριότητα επί των κινητών αξιών αλλοδαπού εκδότη, ενώ μπορούν να εισαχθούν προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά και η διαπραγμάτευσή τους να γίνεται ανεξάρτητα από τοις κινητές αξίες του αλλοδαπού εκδότη·

61. «διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια»: μερίδια οργανισμού συλλογικών επενδύσεων ανοικτού τύπου, τα οποία είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμα στις κεφαλαιαγορές και στις περισσότερες περιπτώσεις παρακολουθούν την επίδοση ενός δείκτη·

62. «πιστοποιητικά»: οι τίτλοι που είναι διαπραγματεύσιμοι στην κεφαλαιαγορά και οι οποίοι σε περίπτωση επιστροφής της επένδυσης από τον εκδότη κατατάσσονται πριν από τις μετοχές, αλλά μετά από τις μη εξασφαλισμένες ομολογίες και άλλα παρόμοια χρηματοπιστωτικά μέσα·

63. «δομημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα»: τίτλοι οι οποίοι δημιουργούνται για την τιτλοποίηση και τη μετακύλιση του πιστωτικού κινδύνου που συνδέεται με μια ομάδα χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και οι οποίοι παρέχουν στον κάτοχό τους το δικαίωμα είσπραξης σε τακτικά διαστήματα ποσών που εξαρτώνται από τις ταμειακές ροές που γεννώνται από τα υποκείμενα στοιχεία ενεργητικού·

64. «παράγωγα»: τα χρηματοπιστωτικά μέσα που ορίζονται στην παράγραφο 9 στοιχείο γ) και αναφέρονται στο παράρτημα Ι τμήμα Γ σημεία 4) έως 10) της οδηγίας [νέα MiFID]·

65. «παράγωγα επί εμπορευμάτων»: τα χρηματοπιστωτικά μέσα τα οποία ορίζονται στην παράγραφο 9 στοιχείο γ) και σχετίζονται με εμπόρευμα ή με υποκείμενο μέσο που αναφέρεται στο τμήμα Γ σημείο 10) του παραρτήματος Ι της οδηγίας [νέα MiFID] ή στα σημεία 5), 6), 7) και 10) του τμήματος Γ του παραρτήματος Ι της οδηγίας [νέα MiFID]·

66. «επιδεκτική ενέργειας εκδήλωση ενδιαφέροντος»: μήνυμα από έναν συμμετέχοντα σε σύστημα διαπραγμάτευσης προς άλλον σχετικά με την ύπαρξη συναλλακτικού ενδιαφέροντος, το οποίο περιέχει όλες τις αναγκαίες πληροφορίες για να συμφωνήσουν για την πραγματοποίηση συναλλαγής·

67. «αρμόδια αρχή»: η αρχή την οποία ορίζει κάθε κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 48 της οδηγίας [νέα MiFID], εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στην εν λόγω οδηγία·

68. «εγκεκριμένος μηχανισμός δημοσίευσης» (ΕΜΔ): πρόσωπο το οποίο έχει λάβει, δυνάμει των διατάξεων της οδηγίας [νέα MiFID], άδεια παροχής της υπηρεσίας δημοσίευσης αναφορών συναλλαγών για λογαριασμό επιχειρήσεων επενδύσεων σύμφωνα με τα άρθρα [11 και 12] του παρόντος κανονισμού·

69. «πάροχος ενοποιημένου δελτίου (ΠΕΔ)»: πρόσωπο το οποίο έχει λάβει, δυνάμει των διατάξεων της οδηγίας [νέα MiFID], άδεια παροχής της υπηρεσίας συγκέντρωσης των αναφορών συναλλαγών σε χρηματοπιστωτικά μέσα που απαριθμούνται στα άρθρα [5, 6, 11 και 12] του παρόντος κανονισμού από ρυθμιζόμενες αγορές, ΠΜΔ, ΜΟΔ και ΕΜΔ και ενοποίησής τους σε συνεχή ηλεκτρονική ροή δεδομένων ταυτόχρονης μετάδοσης, παρέχοντας σε πραγματικό χρόνο δεδομένα τιμών και όγκου ανά χρηματοπιστωτικό μέσο·

70. «εγκεκριμένος μηχανισμός αναφορών» (ΕΜΑ): πρόσωπο το οποίο έχει λάβει, δυνάμει των διατάξεων της οδηγίας [νέα MiFID], άδεια παροχής της υπηρεσίας αναφοράς των λεπτομερειών των συναλλαγών στις αρμόδιες αρχές ή την ΕΑΚΑΑ για λογαριασμό επιχειρήσεων επενδύσεων·

71. «διοικητικό όργανο»: το όργανο που διοικεί έναν πάροχο υπηρεσιών αναφοράς δεδομένων, το οποίο ασκεί τα εποπτικά και τα διαχειριστικά καθήκοντα και το οποίο έχει την τελική εξουσία λήψης αποφάσεων και είναι αρμόδιο για τον καθορισμό της στρατηγικής, των στόχων και της συνολικής κατεύθυνσης της οντότητας. Το διοικητικό όργανο περιλαμβάνει τα άτομα που διευθύνουν ουσιαστικά τις δραστηριότητες της οντότητας·

72. «εποπτική λειτουργία»: οι ενέργειες του διοικητικού οργάνου στο πλαίσιο των εποπτικών του καθηκόντων επίβλεψης και παρακολούθησης της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της διοίκησης·

73. «ανώτερα στελέχη»: τα άτομα που ασκούν εκτελεστικά καθήκοντα σε έναν πάροχο υπηρεσιών αναφοράς δεδομένων και τα οποία είναι υπεύθυνα και υπόλογα για την καθημερινή διαχείριση.

74. «κριτήριο αναφοράς»: κάθε εμπορικός δείκτης ή δημοσιευμένο αριθμητικό στοιχείο το οποίο υπολογίζεται με την εφαρμογή ενός τύπου στην αξία ενός ή περισσότερων υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων ή τιμών, βάσει του οποίου προσδιορίζεται το πληρωτέο ποσό στο πλαίσιο ενός χρηματοπιστωτικού μέσου·

75. «τόπος διαπραγμάτευσης»: ρυθμιζόμενη αγορά, πολυμερής μηχανισμός διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ) ή μηχανισμός οργανωμένης διαπραγμάτευσης (ΜΟΔ)·

76. «κεντρικός αντισυμβαλλόμενος»: ο κεντρικός αντισυμβαλλόμενος όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού [ ] (EMIR)·

77. «επενδυτικές υπηρεσίες και δραστηριότητες»: οι υπηρεσίες και δραστηριότητες που ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 σημείο 2 της οδηγίας [νέα MiFID]·

78. «χρηματοπιστωτικός οργανισμός τρίτης χώρας»: η οντότητα, τα κεντρικά γραφεία της οποίας είναι εγκατεστημένα σε τρίτη χώρα, η οποία διαθέτει έγκριση ή άδεια βάσει της νομοθεσίας της εν λόγω τρίτης χώρας για την άσκηση οποιασδήποτε από τις δραστηριότητες που απαριθμούνται στην οδηγία 2006/48/ΕΚ, στην οδηγία [νέα MiFID], στην οδηγία 2009/138/ΕΚ, στην οδηγία 2009/65/ΕΚ, στην οδηγία 2003/41/ΕΚ ή στην οδηγία 2011/61/ΕΕ·

79. «ενεργειακό προϊόν χονδρικής»: τα συμβόλαια και τα παράγωγα που ορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού [REMIT]·

80. Οι ορισμοί της παραγράφου 1 ισχύουν επίσης και για την οδηγία [νέα MiFID].

81. Η Επιτροπή μπορεί, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 41, να θεσπίζει μέτρα με τα οποία προσδιορίζονται ορισμένα τεχνικά στοιχεία των ορισμών της παραγράφου 1, για να τους προσαρμόζει στις εξελίξεις της αγοράς.

Τίτλος II

Διαφάνεια για τους τόπους διαπραγμάτευσης

Κεφάλαιο 1

Διαφάνεια για τα μετοχικά χρηματοπιστωτικά μέσα

Άρθρο 3 Απαιτήσεις προσυναλλακτικής διαφάνειας για τους τόπους διαπραγμάτευσης όσον αφορά μετοχές, πιστοποιητικά αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια, πιστοποιητικά και άλλα παρόμοια χρηματοπιστωτικά μέσα

82. Οι ρυθμιζόμενες αγορές και οι επιχειρήσεις επενδύσεων και οι διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται ΠΜΔ ή ΜΟΔ δημοσιοποιούν τις τρέχουσες τιμές αγοράς και πώλησης και το βάθος του συναλλακτικού ενδιαφέροντος στις τιμές αυτές που ανακοινώνονται μέσω των συστημάτων τους για μετοχές, πιστοποιητικά αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια, πιστοποιητικά και άλλα παρόμοια χρηματοπιστωτικά μέσα τα οποία είναι εισηγμένα προς διαπραγμάτευση ή αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ΠΜΔ ή σε ΜΟΔ. Η απαίτηση αυτή ισχύει επίσης και για τις επιδεκτικές ενέργειας εκδηλώσεις ενδιαφέροντος. Οι ρυθμιζόμενες αγορές και οι επιχειρήσεις επενδύσεων και οι διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται ΠΜΔ ή ΜΟΔ διαθέτουν τις πληροφορίες αυτές στο κοινό συνεχώς κατά τις κανονικές ώρες συναλλαγής.

83. Οι ρυθμιζόμενες αγορές και οι επιχειρήσεις επενδύσεων και οι διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται ΠΜΔ ή ΜΟΔ επιτρέπουν, υπό εύλογους εμπορικούς όρους και κατά τρόπο μη δημιουργούντα διακρίσεις, στις επιχειρήσεις επενδύσεων που υποχρεούνται, σύμφωνα με το άρθρο 13, να δημοσιεύουν ζεύγη εντολών για την αγορά και πώληση μετοχών, πιστοποιητικών αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων, πιστοποιητικών και άλλων παρόμοιων χρηματοπιστωτικών μέσων την πρόσβαση στους τρόπους που χρησιμοποιούν για την κατά την παράγραφο 1 δημοσιοποίηση των πληροφοριών.

Άρθρο 4 Χορήγηση απαλλαγών

84. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να απαλλάσσουν τις ρυθμιζόμενες αγορές και τις επιχειρήσεις επενδύσεων και τους διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται ΠΜΔ ή ΜΟΔ από την υποχρέωση να ανακοινώνουν δημοσία τις αναφερόμενες στο άρθρο 3 παράγραφος 1 πληροφορίες, ανάλογα με το μοντέλο αγοράς ή το είδος και το μέγεθος της εντολής στις περιπτώσεις που ορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 3. Ειδικότερα, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να προβαίνουν στην εν λόγω απαλλαγή προκειμένου περί εντολών μεγάλης κλίμακας σε σύγκριση με το κανονικό μέγεθος της αγοράς για τη συγκεκριμένη μετοχή, πιστοποιητικό αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο, πιστοποιητικό ή άλλο παρόμοιο χρηματοπιστωτικό μέσο ή για τον συγκεκριμένο τύπο μετοχής, πιστοποιητικού αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμου αμοιβαίου κεφαλαίου, πιστοποιητικού ή άλλου παρόμοιου χρηματοπιστωτικού μέσου.

85. Πριν από τη χορήγηση απαλλαγής σύμφωνα με την παράγραφο 1, οι αρμόδιες αρχές γνωστοποιούν στην ΕΑΚΑΑ και στις άλλες αρμόδιες αρχές τη σκοπούμενη χρήση κάθε μεμονωμένου αιτήματος απαλλαγής και παρέχουν εξήγηση της λειτουργίας της. Η γνωστοποίηση της πρόθεσης για χορήγηση απαλλαγής πραγματοποιείται τουλάχιστον 6 μήνες πριν η απαλλαγή τεθεί σε ισχύ. Εντός 3 μηνών από τη λήψη της γνωστοποίησης, η ΕΑΚΑΑ απευθύνει γνωμοδότηση στην οικεία αρμόδια αρχή, με την οποία αξιολογεί το συμβατό κάθε απαλλαγής με τις απαιτήσεις που θεσπίζονται στην παράγραφο 1 και εξειδικεύονται με την κατ' εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με την παράγραφο 3 στοιχεία β) και γ). Εάν η εν λόγω αρμόδια αρχή χορηγήσει απαλλαγή και η αρμόδια αρχή άλλου κράτους μέλους διαφωνεί, αυτή η αρμόδια αρχή μπορεί να παραπέμψει και πάλι το θέμα ενώπιον της ΕΑΚΑΑ, η οποία μπορεί να αποφασίσει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010. Η ΕΑΚΑΑ παρακολουθεί την εφαρμογή των απαλλαγών και υποβάλλει ετήσια έκθεση στην Επιτροπή σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής τους στην πράξη.

86. Η Επιτροπή, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 41, θεσπίζει μέτρα με τα οποία προσδιορίζονται:

α) το εύρος των τιμών αγοράς και πώλησης ή των ζευγών εντολών των ειδικών διαπραγματευτών, καθώς και το βάθος του συναλλακτικού ενδιαφέροντος στις τιμές αυτές, τα οποία πρέπει να ανακοινώνονται δημόσια για κάθε σχετική κατηγορία χρηματοπιστωτικών μέσων·

β) το μέγεθος ή το είδος των εντολών που μπορούν να απαλλαγούν δυνάμει της παραγράφου 1 από την υποχρέωση ανακοίνωσης πριν από τη συναλλαγή για κάθε σχετική κατηγορία χρηματοπιστωτικών μέσων·

γ) το μοντέλο αγοράς για το οποίο χωρεί απαλλαγή δυνάμει της παραγράφου 1 από την υποχρέωση ανακοίνωσης πριν από τη συναλλαγή, ειδικότερα δε η εφαρμογή ή μη της υποχρέωσης στις μεθόδους διαπραγμάτευσης που χρησιμοποιούνται από ρυθμιζόμενες αγορές οι οποίες διενεργούν συναλλαγές σύμφωνα με τους κανόνες τους με αναφορά σε τιμές που καθορίζονται εκτός της ρυθμιζόμενης αγοράς ή με περιοδική δημοπρασία για κάθε σχετική κατηγορία χρηματοπιστωτικών μέσων.

87. Απαλλαγές που έχουν χορηγηθεί από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με τα άρθρα 29 παράγραφος 2 και 44 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ και με τα άρθρα 18 έως 20 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1287/2006 της Επιτροπής πριν από την ημερομηνία εφαρμογής του παρόντος κανονισμού επανεξετάζονται από την ΕΑΚΑΑ μέχρι τις [2 έτη από την ημερομηνία εφαρμογής του παρόντος κανονισμού]. Η ΕΑΚΑΑ απευθύνει γνωμοδότηση στην οικεία αρμόδια αρχή, με την οποία αξιολογεί κατά πόσον εξακολουθεί να ισχύει το συμβατό κάθε μίας από τις απαλλαγές αυτές με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού και των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που βασίζονται στον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 5 Απαιτήσεις μετασυναλλακτικής διαφάνειας για τους τόπους διαπραγμάτευσης όσον αφορά μετοχές, πιστοποιητικά αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια, πιστοποιητικά και άλλα παρόμοια χρηματοπιστωτικά μέσα

88. Οι ρυθμιζόμενες αγορές και οι επιχειρήσεις επενδύσεων και οι διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται ΠΜΔ ή ΜΟΔ δημοσιοποιούν την τιμή, τον όγκο και τον χρόνο των συναλλαγών που εκτελούνται για μετοχές, πιστοποιητικά αποθετηρίου, διαπραγματεύσιμα αμοιβ