EL

Βρυξέλλες, 11.10.2005

COM(2005) 479 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

σχετικά με την αντίδραση των τελωνειακών αρχών στις πλέον πρόσφατες τάσεις όσον αφορά τις πρακτικές παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3

2. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ – ΕΝΑ ΟΛΟΕΝΑ ΕΝΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4

2.1 Οι κατασχέσεις στα τελωνεία καταδεικνύουν την ύπαρξη ενός ολοένα εντεινόμενου και πολύπλευρου προβλήματος 4

2.2 Αίτια της έντονης αύξησης του εμπορίου προϊόντων απομίμησης 5

2.3 Νέες απειλές 6

3. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ – ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΟΔΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΗΣ / ΑΠΟΜΙΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΤΕΙΑΣ 7

3.1 Αυξημένος βαθμός προστασίας σε επίπεδο Κοινότητας 7

3.1.1 Νομοθεσία 7

3.1.2 Βελτίωση των λειτουργικών επιδόσεων 8

3.2 Βελτίωση της εταιρικής σχέσης μεταξύ τελωνείων και επιχειρηματικών φορέων 10

3.3 Ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας 12

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 15

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η υγεία και η ασφάλεια των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η απασχόληση, η ανταγωνιστικότητα της Κοινότητας, το εμπόριο και οι επενδύσεις στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας απειλούνται ολοένα και περισσότερο από τη βιομηχανική παραγωγή προϊόντων απομίμησης.

Στην παρούσα ανακοίνωση αξιολογείται η υφιστάμενη κατάσταση, με βάση την ανάλυση των πλέον πρόσφατων εμπειριών που απέκτησαν οι τελωνειακές υπηρεσίες της ΕΕ στην προσπάθειά τους να ανακόψουν τη ροή προϊόντων απομίμησης στις διεθνείς συναλλαγές. Εκτίθενται επίσης αρκετές συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, το σύνολο των οποίων αποτελεί ένα σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της εφαρμογής της πολιτικής και νομοθεσίας κατά της παραποίησης/απομίμησης, ιδίως μέσω τελωνειακών μέτρων.

Στην ανακοίνωση περιγράφεται λεπτομερώς η αύξηση της διακίνησης των εν λόγω προϊόντων απομίμησης, όπως αποδεικνύεται από την αύξηση κατά 1000% των κατασχέσεων προϊόντων παραποίησης/απομίμησης από τα τελωνεία της ΕΕ, μεταξύ του 1998 και του 2004. Οι εν λόγω κατασχέσεις αφορούν περισσότερα από 100 εκατομμύρια προϊόντα ετησίως [1] δεν αποτελούν όμως παρά την κορυφή του παγόβουνου των απομιμήσεων. Εκτός από τις επιπτώσεις στην απασχόληση, την υγεία, την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα, μέγα μέρος των εν λόγω προϊόντων διατίθενται στη μαύρη αγορά, γεγονός που συνεπάγεται σημαντικές απώλειες φορολογικών εσόδων. Η βιομηχανία προϊόντων απομίμησης ευνοεί επίσης την παράνομη εργασία και υπάρχουν ενδείξεις ότι συνδέεται με τη λαθρομετανάστευση και τη διεθνική οργανωμένη εγκληματικότητα.

Μια από τις πλέον ανησυχητικές πτυχές του φαινομένου αυτού είναι ο αυξανόμενος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω της αύξησης του όγκου επικίνδυνων προϊόντων απομίμησης, όπως των φαρμάκων, των εξαρτημάτων αυτοκινήτων και των τροφίμων. Από έρευνες που εκπονήθηκαν πριν από είκοσι χρόνια προέκυψε ότι στις 10 επιχειρήσεις που ζημιώθηκαν από πρακτικές παραποίησης/απομίμησης οι 7 δραστηριοποιούνταν στον τομέα των προϊόντων πολυτελείας. Το 2004, κατασχέθηκαν στα σύνορα της Κοινότητας περισσότερα από 4,4 εκατομμύρια τρόφιμα και αλκοολούχα ποτά που είχαν αποτελέσει το αντικείμενο απομίμησης (δηλαδή παρουσίασαν αύξηση κατά 196% σε σχέση με το προηγούμενο έτος), ενώ λιγότερο από το 2% των προϊόντων που κατασχέθηκαν από τα τελωνεία ήταν προϊόντα πολυτελείας.

Για να μειωθεί σημαντικά το εμπόριο προϊόντων πειρατείας και παραποίησης/απομίμησης στον κόσμο και να καταπολεμηθούν τα διεθνικά δίκτυα που εμπλέκονται στο εμπόριο αυτό, απαιτείται η λήψη μέτρων σε εθνικό, κοινοτικό και διεθνές επίπεδο.

Σε επίπεδο Κοινότητας έχουν θεσπιστεί ορισμένα νομικά μέσα, ενώ υπάρχουν ή βρίσκονται σε εξέλιξη και άλλες σχετικές πρωτοβουλίες με στόχο την καταπολέμηση των πρακτικών παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας.

Στον τελωνειακό τομέα, τα πλέον συναφή μέσα είναι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1383/2003 του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003 [2] για την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών έναντι εμπορευμάτων που είναι ύποπτα ότι παραβιάζουν ορισμένα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και για τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται έναντι των εμπορευμάτων που διαπιστώνεται ότι παραβιάζουν παρόμοια δικαιώματα, καθώς και ο σχετικός κανονισμός εφαρμογής, δηλαδή ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1891/2004 της Επιτροπής, της 21ης Οκτωβρίου 2004 [3].

Στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, υπάρχουν η οδηγία 2004/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004 [4] σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (η καλούμενη οδηγία για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας), καθώς και οι πρόσφατα εγκριθείσες προτάσεις της Επιτροπής που αποσκοπούν στην ενίσχυση των ποινικών μέτρων για την καταπολέμηση των πρακτικών παραποίησης/απομίμησης [5]. Η Επιτροπή ενέκρινε επίσης, το Νοέμβριο του 2004, μια στρατηγική επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας σε τρίτες χώρες. [6]

Εντούτοις, όπως διευκρινίζεται στο κεφάλαιο 3 κατωτέρω, είναι δυνατόν να γίνουν περισσότερα για την καταπολέμηση των πρακτικών παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας στον τελωνειακό τομέα.

2. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ – ΕΝΑ ΟΛΟΕΝΑ ΕΝΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

2.1 Οι κατασχέσεις στα τελωνεία καταδεικνύουν την ύπαρξη ενός ολοένα εντονότερου και πολύπλευρου προβλήματος

Το 2003, οι πρόεδροι διεθνών επιχειρηματικών ομίλων και οι εκπρόσωποι κυβερνήσεων που συμμετείχαν στο φόρουμ του Νταβός της Ελβετίας, έκαναν έκκληση για «μαζική προσπάθεια σε παγκόσμια κλίμακα για την καταπολέμηση των πρακτικών παραποίησης/απομίμησης, που εκτιμάται ότι αφορούν σήμερα εμπορεύματα αξίας άνω των 450 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως». Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στη βελτίωση των ελέγχων στα σύνορα.

Ήδη κατά το 1998, τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης αντιστοιχούσαν, σύμφωνα με μελέτες του ΟΟΣΑ, στο 5 έως 7% των παγκόσμιων συναλλαγών. Κατά το ίδιο έτος, οι τελωνειακές διοικήσεις κατάσχεσαν στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί τα 10 εκατ. προϊόντα παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας. Το 2004, τα τελωνεία της ΕΕ κατάσχεσαν περισσότερα από 103 εκατ. προϊόντα απομίμησης, παρατηρήθηκε δηλαδή αύξηση κατά 1000%.

Παρά το γεγονός ότι είναι αδύνατον να υπολογιστεί με ακρίβεια η πραγματική έκταση του φαινομένου της παραποίησης/απομίμησης, λόγω της ίδιας της φύσης του, τα λεπτομερή στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις κατασχέσεις προϊόντων απομίμησης προσφέρουν πράγματι κάποια δυνατότητα παρακολούθησης της εξέλιξης στον εν λόγω τομέα. Οι εκθέσεις τις οποίες διαβιβάζουν στην Επιτροπή οι τελωνειακές διοικήσεις των κρατών μελών, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1891/2004 της Επιτροπής, της 21ης Οκτωβρίου 2004, σχετικά με τις κατασχέσεις προϊόντων απομίμησης στα κοινοτικά σύνορα, παρέχουν αρκετά ακριβείς ενδείξεις σχετικά με την εξέλιξη των απομιμήσεων και της πειρατείας στο διεθνές εμπόριο.

Θα πρέπει να σημειωθεί το γεγονός ότι η κατωτέρω αξιολόγηση της φύσης και της έκτασης του προβλήματος αποτελεί την ετήσια έκθεση της Επιτροπής, που προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1383/2003 του Συμβουλίου.

Στο παράρτημα 1 συνοψίζονται σφαιρικά τα συγκριτικά στοιχεία που αφορούν τα πρόσφατα έτη. Στην σύνοψη αυτή εμφαίνεται τόσο ο αριθμός των προϊόντων που κατασχέθηκαν, όσο και ο αριθμός των ερευνών που διενεργήθηκαν από τα τελωνεία. [7]

Από τη λεπτομερή ανάλυση των στατιστικών στοιχείων σχετικά με τις κατασχέσεις από τα τελωνεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα τελευταία 5 έτη, προκύπτουν τα ακόλουθα:

Ποσοτικές μεταβολές:

· Οι κατασχέσεις αυξήθηκαν κατά 1000% κατά την περίοδο αυτή

· Τα τελωνεία κατάσχουν πλέον περισσότερα από 100 εκατ. προϊόντα ετησίως

· Η κυριότερη περιοχή παραγωγής είναι η Ασία και ιδίως η Κίνα

· Από το 2003 έως το 2004, ο αριθμός των τελωνειακών ερευνών σχετικά με προϊόντα απομίμησης υπερδιπλασιάστηκε φθάνοντας τις 22 000 έρευνες ετησίως

· Αυξανόμενα προβλήματα που συνδέονται με την ανάγκη να είναι φιλική προς το περιβάλλον η διαδικασία καταστροφής μεγάλων ποσοτήτων κατασχεθέντων προϊόντων

Ποιοτικές μεταβολές:

· Έντονη αύξηση των προϊόντων απομίμησης που είναι επικίνδυνα για την υγεία και την ασφάλεια

· Τα περισσότερα από τα κατασχεθέντα προϊόντα είναι πλέον είδη καθημερινής χρήσης και όχι προϊόντα πολυτελείας

· Αυξανόμενος αριθμός εξελιγμένων προϊόντων υψηλής τεχνολογίας

· Τα εν λόγω προϊόντα παράγονται σε βιομηχανική κλίμακα

· Η υψηλή ποιότητα των προϊόντων απομίμησης καθιστά τον εντοπισμό τους αδύνατον χωρίς τεχνική εμπειρογνωμοσύνη.

Κατά το 2004, εκτός από τα συνήθη είδη προϊόντων που κατασχέθηκαν από τα τελωνεία (όπως είδη πολυτελείας, τσιγάρα, δίσκοι DVD, CD, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, κλπ.), τα προϊόντα απομίμησης που κατασχέθηκαν στα σύνορα της ΕΕ περιελάμβαναν: μεταλλικό νερό, μαρμελάδες, κινητά τηλέφωνα, καφέ, μήλα, κρέμες προσώπου, άνθη, εξαρτήματα αυτοκινήτων, σκόνες καθαρισμού, φαρμακευτικά προϊόντα, ξυράφια, οδοντόπαστα και οδοντόβουρτσες, κλπ.

Η ποιότητα των προϊόντων απομίμησης είναι πλέον τόσο υψηλή – οι απομιμήσεις μπορεί να έχουν συμπληρωματικά ολογράμματα ασφάλειας, βελτιωμένη συσκευασία, κλπ., σε σχέση με τα αυθεντικά προϊόντα – ώστε να καθίσταται ολοένα και δυσκολότερος για τις τελωνειακές αρχές ή ακόμα και για τους ίδιους τους κατόχους δικαιωμάτων ο διαχωρισμός του αυθεντικού από το προϊόν απομίμησης.

2.2 Αίτια της έντονης αύξησης του εμπορίου προϊόντων απομίμησης

Η εν λόγω δραματική αύξηση οφείλεται κυρίως στα υψηλά κέρδη και τους σχετικά μικρούς κινδύνους που συνεπάγεται το εμπόριο αυτό, ιδίως εάν ληφθούν υπόψη οι κυρώσεις σε ορισμένες χώρες, καθώς και στη γενική ανάπτυξη που παρατηρείται σε παγκόσμια κλίμακα όσον αφορά τη βιομηχανική ικανότητα παραγωγής ειδών υψηλής ποιότητας.

Η απομίμηση δίσκων DVD είναι ένα καλό παράδειγμα: τα κέρδη είναι μεγαλύτερα σε σχέση με ισοδύναμο βάρος ήπιων ναρκωτικών, ενώ οι κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση εντοπισμού τους είναι πολύ μικρότερες. Ένα άλλο καλό παράδειγμα είναι τα τσιγάρα: εφόσον ένας παραποιητής/απομιμητής επιτύχει να εισαγάγει μία μόνο παρτίδα στις δέκα με τσιγάρα απομίμησης, η επένδυσή του θα του αποφέρει και πάλι κέρδη. Η παραποίηση/απομίμηση στην κλίμακα αυτή παρέχει επίσης σε εγκληματίες ένα χρήσιμο μέσο για την νομιμοποίηση των εσόδων τους από τις εγκληματικές τους δραστηριότητες.

Η αύξηση της ικανότητας προηγμένης βιομηχανικής παραγωγής σε ορισμένες χώρες (ιδίως στην Κίνα) παρέσχε στη βιομηχανία προϊόντων απομίμησης τεράστιες δυνατότητες. Οι κατασχέσεις απομιμήσεων δομικών στοιχείων υπολογιστών, φυσιγγίων έγχυσης μελανιού, κινητών τηλεφώνων και εξαρτημάτων αυτοκινήτων αποδεικνύουν την αυξανόμενη ικανότητα παραγωγής προϊόντων απομίμησης σε όλους τους τομείς.

Ακόμα και όταν ορισμένες χώρες καταβάλλουν προσπάθειες να εμποδίσουν την παραγωγή αυτή (θεσπίζοντας, για παράδειγμα, νέους νόμους), αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον έλεγχο βιομηχανικών τομέων που έχουν την ικανότητα να επαναπροσανατολίζουν την παραγωγή τους ταχέως, ενώ παράλληλα ενδέχεται να είναι δυσχερής η εφαρμογή του νόμου λόγω τοπικών αδυναμιών.

Οι τάσεις αυτές έχουν ενισχυθεί από το αυξανόμενο ενδιαφέρον που έχει για το οργανωμένο έγκλημα η απόκτηση μεριδίου στα εν λόγω υψηλά κέρδη. Οι παρτίδες εμπορευμάτων συχνά περιλαμβάνουν όχι μόνο προϊόντα απομίμησης αλλά και άλλα παράνομα προϊόντα, όπως για παράδειγμα παράνομα ναρκωτικά. Επίσης έχει διαπιστωθεί η σύνδεση τρομοκρατικών ομάδων με δραστηριότητες παραποίησης/απομίμησης.

2.3 Νέες απειλές

Η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία θεωρούνται ευρέως ως απειλή για τις επενδύσεις και την απασχόληση στις οικονομίες μας που βασίζονται στη γνώση, καθώς και επιζήμιες για την πολιτιστική κληρονομιά πολλών χωρών.

Εντούτοις, λόγω της ολοένα και πιο βιομηχανικής παραγωγής που κατευθύνεται από αδίστακτους, αντιμετωπίζουμε πλέον σοβαρούς κινδύνους από άποψη δημόσιας υγείας και ασφάλειας.

Οι πρόσφατες τελωνειακές κατασχέσεις επικίνδυνων εμπορευμάτων περιλαμβάνουν φαρμακευτικά προϊόντα που έχουν αποτελέσει το αντικείμενο απομίμησης, τα οποία προορίζονται συχνά για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες. Οι κατασχεθείσες απομιμήσεις προϊόντων διατροφής, σκόνης καθαρισμού και παιχνιδιών που δεν ήταν ασφαλή καταδεικνύουν επίσης την ανάγκη να ενταθούν τα μέτρα καταπολέμησης και να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας.

Η ανάπτυξη της βιομηχανικής παραγωγής προϊόντων απομίμησης αυξάνει επίσης τον κίνδυνο σοβαρής απώλειας φορολογικών εσόδων για το δημόσιο, τόσο στις χώρες παραγωγής όσο και στις χώρες κατανάλωσης, δεδομένου ότι οι παραποιητές/απομιμητές δραστηριοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά στο πλαίσιο της παραοικονομίας. Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι ετήσιες απώλειες ΦΠΑ που οφείλονται στα προϊόντα απομίμησης εκτιμώνται από την επιχειρηματική κοινότητα σε 2,5 δισεκατ. ευρώ.

Ορισμένα προϊόντα απομίμησης που ανακαλύφθηκαν από τα τελωνεία συνεπάγονται άλλους σοβαρούς κινδύνους για το κοινωνικό σύνολο: ορισμένα παραδείγματα είναι πλαστά ή κενά διαβατήρια, ταυτότητες, πιστοποιητικά γάμου, άδειες οδήγησης, κλπ., τα οποία ενδέχεται να χρησιμεύσουν για τη λαθρομετανάστευση ή για να απειληθεί η ασφάλεια.

Η μεταφόρτωση αποτελεί ζήτημα αυξανόμενης ανησυχίας δεδομένου ότι οι απατεώνες διακόπτουν τα δρομολόγια προκειμένου να συγκαλύψουν την καταγωγή των εμπορευμάτων. Χώρες τις οποίες τα τελωνεία θεωρούν κατά κανόνα ως χώρες χαμηλού κινδύνου, όπως η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ, αρχίζουν να παρουσιάζουν αυξημένους κινδύνους λόγω της διαμετακόμισης και της μεταφόρτωσης προϊόντων απομίμησης. Από μια κατάσχεση που πραγματοποιήθηκε το 2004 αποκαλύφθηκε ότι οι μηχανισμοί αυτοκινήτων απομίμησης εισήλθαν στην Κοινότητα από τις ΗΠΑ, ενώ τα εν λόγω εμπορεύματα ήταν στην πραγματικότητα καταγωγής Κίνας. Σε ορισμένες περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι η ίδια η Κοινότητα χρησιμοποιήθηκε για να συγκαλυφθεί η καταγωγή των εμπορευμάτων (για παράδειγμα, φαρμακευτικά προϊόντα απομίμησης από την Ασία με προορισμό την Αφρική μεταφορτώθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση).

Η πωλήσεις μέσω του Διαδικτύου αποτελούν ένα ολοένα εντεινόμενο πρόβλημα. Περισσότερο από το 30% των ταχυδρομικών αποστολών που κατασχέθηκαν το 2004 από τα τελωνεία συνδέονταν με πωλήσεις μέσω του Διαδικτύου. Το γεγονός ότι οι σχετικές ποσότητες είναι μικρές καθιστά ολοένα και πιο σημαντική την εφαρμογή των απλών και χαμηλού κόστους διαδικασιών καταστροφής που προβλέπονται πλέον σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1383/2003 του Συμβουλίου.

3. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ – ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΟΔΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΗΣ / ΑΠΟΜΙΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΤΕΙΑΣ

Ο βασικός ρόλος τον οποίο διαδραματίζουν τα τελωνεία στην προσπάθεια να σταματήσει η διεθνής διακίνηση προϊόντων απομίμησης αποδεικνύεται από το γεγονός ότι χάρη στα τελωνεία πραγματοποιήθηκε το 70% περίπου των συνολικών κατασχέσεων προϊόντων απομίμησης στον κόσμο. Τα τελωνεία είναι επίσης ο μοναδικός οργανισμός που είναι επιφορτισμένος με ειδική αποστολή στο πλαίσιο της συμφωνίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (συμφωνία «TRIPS»), του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

Εντούτοις, είναι προφανές ότι τα τελωνεία μπορούν να κάνουν περισσότερα. Απαιτείται μια περισσότερο μακρόπνοη και σφαιρική προσέγγιση προκειμένου να τεθεί υπό έλεγχο το πρόβλημα. Ειδικότερα, είναι αναγκαίο να προχωρήσουμε πέρα από τις κατασχέσεις και να διερευνηθεί η δυνατότητα να σταματήσει η παραγωγή, η διανομή και η πώληση ειδών παραποίησης/απομίμησης. Πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία με άλλους φορείς. Παρά το γεγονός ότι η παρούσα ανακοίνωση επικεντρώνεται πρωτίστως στην επιχειρησιακή συνεργασία, ιδίως με τις επιχειρήσεις και τις τελωνειακές αρχές τρίτων χωρών, είναι επίσης σημαντικό να μην παραβλάψουμε την ανάγκη να επιτευχθεί στενή συνεργασία μεταξύ αρχών επιβολής του νόμου.

Κάθε ολοκληρωμένη προσέγγιση είναι σημαντικό να βασίζεται στη λήψη πρακτικών μέτρων τα οποία να είναι εφαρμόσιμα. Οι επιχειρηματικοί φορείς έχουν εκδηλώσει την προθυμία τους να στηρίξουν τις εν λόγω συγκεκριμένες πρωτοβουλίες των τελωνείων.

Κρίνεται αναγκαία η ανάληψη δράσης σε 3 βασικούς τομείς: αύξηση του βαθμού προστασίας σε επίπεδο Κοινότητας, βελτίωση της εταιρικής σχέσης τελωνείων-επιχειρηματικών φορέων και ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας [8]. Στο κεφάλαιο που ακολουθεί εξετάζονται οι εν λόγω τομείς και διατυπώνεται μια σειρά συστάσεων. Εφόσον εγκριθούν σε πολιτικό επίπεδο, οι συστάσεις αυτές θα αποτελέσουν συνολικά ένα σχέδιο δράσης του οποίου η εφαρμογή και ο αντίκτυπος θα μπορούσαν να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται από την Επιτροπή.

3.1 Αυξημένος βαθμός προστασίας σε επίπεδο Κοινότητας

Υπάρχει επιτακτική ανάγκη να ενισχυθεί η προστασία από τα προϊόντα τα οποία εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (απομιμήσεις φαρμακευτικών προϊόντων, εξαρτημάτων αυτοκινήτων, προϊόντων διατροφής, κλπ), ή τα οποία είναι πιθανόν να συνδέονται με το οργανωμένο έγκλημα (τσιγάρα, αλκοόλη, δίσκοι DVD κλπ).

Προς τον σκοπό αυτό, απαιτείται πρωτίστως να βελτιωθούν οι τελωνειακοί έλεγχοι στα εμπορεύματα που εισέρχονται στην Κοινότητα, αρχίζοντας από την εξέταση της καταλληλότητας νομικών διατάξεων και λειτουργικών μέτρων που ισχύουν και, εφόσον παρίσταται ανάγκη, να προταθούν οι σχετικές τροποποιήσεις.

3.1.1 Νομοθεσία

Τα τελωνεία στην Κοινότητα έχουν αρμοδιότητες που εκτείνονται πέραν της διενέργειας των ελάχιστων ελέγχων στις εισαγωγές που προβλέπονται στην συμφωνία TRIPS, και μπορούν να σταματήσουν εμπορεύματα για τα οποία υπάρχουν υποψίες ότι πρόκειται για προϊόντα απομίμησης, κατά την εισαγωγή τους, την εξαγωγή τους, τη διαμετακόμιση ή τη μεταφόρτωσή τους. Το 2004, τα τελωνεία στην Κοινότητα διενήργησαν περί τις 22.000 έρευνες, οι οποίες οδήγησαν σε κατασχέσεις προϊόντων απομίμησης (το 2003 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 10.000).

Σε κοινοτική κλίμακα, τα τελωνεία καταβάλλουν προσπάθειες από το 1986 για να καταπολεμήσουν παραβάσεις των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, με διάφορα νομικά μέσα. Η κατάσταση παρουσίασε σημαντική μεταβολή με τη θέσπιση νέας κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας (κανονισμός (EΚ) αριθ. 1383/2003 του Συμβουλίου) που άρχισε να ισχύει την 1η Ιουλίου 2004. Οι εν λόγω νέες διατάξεις καθιέρωσαν τη διενέργεια ελέγχων σε τομείς που δεν καλύπτονταν στο παρελθόν (όπως είναι το καθεστώς προστασίας για τις φυτικές ποικιλίες, η ονομασία προέλευσης και οι γεωγραφικές ενδείξεις), απλούστευσαν τις διαδικασίες, μείωσαν τα έξοδα των επιχειρήσεων και παρείχαν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιτρέπουν την καταστροφή προϊόντων απομίμησης με ελάχιστες διατυπώσεις.

Η τελωνειακή νομοθεσία της ΕΕ στον τομέα αυτόν θεωρείται σήμερα ότι συγκαταλέγεται μεταξύ των ισχυρότερων στον κόσμο (η Κίνα έχει πλέον θεσπίσει νέα νομοθεσία ανάλογη με την κοινοτική) και τούτο εκφράζεται από το γεγονός ότι οι τελωνειακές διοικήσεις των κρατών μελών κατάσχουν πολύ περισσότερα προϊόντα απομίμησης σε σύγκριση με άλλα τελωνεία στον κόσμο. Διενεργώντας ελέγχους σε όλες τις μετακινήσεις εμπορευμάτων, ιδίως κατά τη μεταφόρτωση, τα τελωνεία προστατεύουν όχι μόνο την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και άλλες περιοχές στον κόσμο και ιδίως τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες τις οποίες στοχεύουν οι απατεώνες (βλ. κατασχέσεις απομιμήσεων φαρμάκων, προφυλακτικών και ανταλλακτικών αυτοκινήτων, με προορισμό την Αφρική, στα σύνορα της ΕΕ).

Η προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας για τα εμπορεύματα που διατίθενται στην παγκόσμια αγορά θα ολοκληρωθεί το 2006, με την εφαρμογή ανάλογου κοινοτικού καθεστώτος προστασίας από τα προϊόντα απομίμησης που παράγονται και διατίθενται στο εσωτερικό της Κοινότητας, με την έναρξη της ισχύος της οδηγίας που εγκρίθηκε το 2004 για τον σεβασμό των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Η οδηγία αυτή, σε συνδυασμό με τα προτεινόμενα ποινικά μέτρα για την ενίσχυση της επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και την καταπολέμηση των παραβάσεων, θα παράσχει ένα αρκετά πλήρες οπλοστάσιο για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού στην Κοινότητα.

Ο τομέας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας είναι ένας ταχέως εξελισσόμενος τομέας και οι νομοθέτες θα πρέπει να εργαστούν από κοινού με τους επιχειρηματικούς φορείς προκειμένου να εξακολουθήσει η νομοθεσία να πληροί τις υφιστάμενες και τις μελλοντικές απαιτήσεις και να μπορεί να προσαρμόζεται ταχέως όταν ανακύπτουν προβλήματα.

Στο πλαίσιο αυτό, οι επιχειρηματικοί φορείς επισημαίνουν επίσης δύο ιδιαίτερα προβλήματα. Πρώτον, οι οικονομικοί φορείς επιθυμούν να θεσπίσουν τα κράτη μέλη ταχέως τις απλουστευμένες διαδικασίες καταστροφής, που επιτρέπονται πλέον βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας, με τις οποίες θα μειωθεί το κόστος τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις δημόσιες διοικήσεις. Το δεύτερο πρόβλημα αφορά τη δυνατότητα που έχουν επί του παρόντος οι ταξιδιώτες να εισάγουν μικροποσότητες ειδών προσωπικής χρήσης, τα οποία ενδέχεται να είναι προϊόντα παραποίησης/απομίμησης. Οι επιχειρηματικοί φορείς αναγνωρίζουν ότι τα τελωνεία δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν κάθε μεμονωμένη περίπτωση, πιστεύουν όμως ότι η νομοθεσία δεν στέλνει το σωστό μήνυμα και εμφανίζεται να ανέχεται την παραποίηση/απομίμηση. Ένα άλλο πρόβλημα νομοθετικής φύσης αφορά την κατανομή των εξόδων, καθώς οι επιχειρηματίες θεωρούν ότι το σημαντικότερο τμήμα των εξόδων θα έπρεπε να βαρύνει τους παραβάτες και όχι τους κατόχους δικαιωμάτων.

Δράσεις που πρέπει να αναληφθούν:

Πρέπει να αντιμετωπιστούν δύο βασικά ζητήματα: οι αποστολές μικρής αξίας και οι απλουστευμένες διαδικασίες καταστροφής.

Πρέπει να συσταθεί μια ομάδα εργασίας επιχειρηματικών φορέων-τελωνείων προκειμένου να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να βελτιωθεί στην πράξη η αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών.

Με βάση τα πορίσματα της εν λόγω ομάδας εργασίας, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την αναγκαιότητα νομοθετικών τροποποιήσεων ή άλλες συγκεκριμένες προτάσεις για τη βελτίωση της κατάστασης.

Προτεινόμενη ημερομηνία για τις συνεδριάσεις της ομάδας: τέλος του 2005.

Προτεινόμενη ημερομηνία για υποβολή έκθεσης: Ιούνιος 2006.

3.1.2 Βελτίωση των λειτουργικών επιδόσεων

Ακόμα πιο σημαντική από την προσαρμογή της νομοθεσίας στα νέα δεδομένα είναι η ανάγκη να διασφαλιστεί η ομοιογενής και επαρκώς υψηλού επιπέδου λειτουργική ικανότητα.

Ο διττός ρόλος που διαδραματίζουν τα τελωνεία συνίσταται στη διευκόλυνση των διεθνών συναλλαγών με παράλληλη διενέργεια ελέγχων για να σταματήσουν την παράνομη διακίνηση. Προς τον σκοπό αυτό απαιτείται η περαιτέρω βελτίωση των ελέγχων με τη χρήση νέων μέσων και τεχνικών.

Κατά τα πρόσφατα έτη θεσπίστηκαν πολλές πρωτοβουλίες λειτουργικού χαρακτήρα, οι οποίες απέδωσαν ικανοποιητικά αποτελέσματα από άποψη αύξησης των τελωνειακών κατασχέσεων προϊόντων παραποίησης/απομίμησης.

Η διοργάνωση πρακτικών σεμιναρίων με την συμμετοχή τελωνείων και επιχειρηματικών φορέων, προκειμένου να εξετάσουν από κοινού τις τελευταίες εξελίξεις και να ανταλλάξουν πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα εφαρμογής αποτελεί μια ευπρόσδεκτη πρωτοβουλία προκειμένου να ενισχυθεί η συνεργασία. Ομοίως, η ανταλλαγή επιχειρησιακών υπαλλήλων και οι κοινές δραστηριότητες μεταξύ κρατών μελών αποτελούν σημαντικά βήματα για την επίτευξη στενής συνεργασίας στον τομέα της εφαρμογής των μέτρων.

Οι ενέργειες αυτές θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω και να συνδυαστούν στο πλαίσιο ενός νέου σχεδίου επιχειρησιακού ελέγχου βασισμένου σε μια κοινοτική προσέγγιση όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων, χρησιμοποιώντας την πραγματογνωμοσύνη των κρατών μελών για να διαδοθούν οι βέλτιστες πρακτικές τόσο στο εσωτερικό της Κοινότητας όσο και στο εξωτερικό.

Ένα βασικό πρόβλημα είναι με ποιο τρόπο θα πραγματοποιηθεί η στροφή από την σημερινή κατάσταση, στην οποία οι κατασχέσεις αυξάνονται χωρίς όμως να λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα ώστε να διερευνηθούν και να εξαρθρωθούν τα δίκτυα παραγωγής και διανομής, σε μια κατάσταση στην οποία το πρόβλημα θα αντιμετωπίζεται στη βάση του.

Δράσεις που πρέπει να αναληφθούν:

1. Εκτεταμένη εφαρμογή της διαχείρισης των κινδύνων

Μετά από την πρόσφατη τροποποίηση του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα [9], ο οποίος δίνει περισσότερη έμφαση στην κοινοτική διαχείριση των κινδύνων, ο τομέας της παραποίησης/απομίμησης είναι ιδανικός για ξεκινήσει ο πειραματισμός με μια κοινοτική προσέγγιση. Η πρώτη ενέργεια που θα πρέπει να υλοποιηθεί είναι η ολοκλήρωση του ειδικού οδηγού διαχείρισης κινδύνων για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης.

Ο εν λόγω οδηγός πρέπει να χρησιμοποιείται ως πρακτικό μέσο. Προς τον σκοπό αυτό, θα μπορούσε να διανεμηθεί σε φορείς επιφορτισμένους με τη διαχείριση των κινδύνων και οι σχετικές με τη διαχείριση κινδύνων εμπειρίες θα μπορούσαν να ανταλλάσσονται μεταξύ κλειστών ομάδων χρηστών, αποτελούμενων από εμπειρογνώμονες στον τομέα της παραποίησης/απομίμησης. Τούτο θα επέτρεπε την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικών με τη διαχείριση κινδύνων μεταξύ εμπειρογνωμόνων, σε πραγματικό χρόνο, μέσω του νέου κοινοτικού συστήματος διαχείρισης κινδύνων. [10]

Προτεινόμενη ημερομηνία για τον οδηγό διαχείρισης κινδύνων: Ιανουάριος 2006.

Προτεινόμενη ημερομηνία για την σύσταση κλειστών ομάδων χρηστών στο ενημερωτικό έντυπο σχετικά με τους κινδύνους (RIF): Ιανουάριος 2006.

2. Σύσταση ειδικής ομάδας (Task Force) εμπειρογνωμόνων τελωνείου των κρατών μελών για τη βελτίωση των ελέγχων κατά της παραποίησης/απομίμησης.

Η εν λόγω ειδική ομάδα10 θα αποτελείται από ειδικούς για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης από τελωνειακές διοικήσεις των κρατών μελών, οι οποίοι συνεργάζονται με άλλους εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη, ιδίως για την παρακολούθηση της κατάστασης και την παροχή βραχυπρόθεσμης βοήθειας στον τομέα της τεχνογνωσίας και της πραγματογνωμοσύνης. Στις εργασίες αυτές θα μπορούσαν ενδεχομένως να συμμετέχουν επιχειρηματικοί φορείς.

Προτεινόμενη ημερομηνία για την ανάληψη των πρώτων δράσεων: Οκτώβριος 2005

3. Κοινοί επιχειρησιακοί έλεγχοι

Εφόσον παρίσταται ανάγκη, πρέπει να υλοποιούνται κοινές στοχοθετημένες τελωνειακές ενέργειες ή περιφερειακές δράσεις σχετικά με την παραποίηση/απομίμηση, οι οποίες θα συντονίζονται και θα ενισχύονται από την Επιτροπή. Πρόκειται για ειδικές δράσεις που επικεντρώνονται σε ελέγχους περιορισμένης διάρκειας που αφορούν ειδικές πτυχές της παραποίησης/απομίμησης (περιοχές ή εμπορεύματα υψηλού κινδύνου).

Ενδεχομένως, θα πρέπει να προσκληθούν να συμμετάσχουν στις εν λόγω κοινές τελωνειακές ενέργειες ορισμένες τρίτες χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει συμφωνία (ή πρωτόκολλο) αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής στον τελωνειακό τομέα.

Προτεινόμενη ημερομηνία: κατά τη διάρκεια του 2006

4. Επιχειρησιακά σεμινάρια τελωνείων/επιχειρηματικών φορέων

Τα σεμινάρια αυτά είχαν μέχρι σήμερα εξαιρετική επιτυχία. Οι κατασχέσεις αυξάνονταν κάθε φορά χάρη στη διενέργεια περισσότερο επικεντρωμένων ελέγχων. Έχουν επίσης ενισχύσει την συνεργασία μεταξύ διαφόρων εθνικών αρχών και διαφόρων φορέων. Τα σεμινάρια θα πρέπει ενδεχομένως να συμπληρωθούν με μαθήματα επιμόρφωσης, συγκριτική αξιολόγηση και ανταλλαγές.

Προτεινόμενη ημερομηνία: δράση σε εξέλιξη

5. Χρησιμοποίηση τελωνειακών εργαστηρίων

Δεδομένου ότι υπάρχουν ελάχιστα διαθέσιμα στοιχεία για τα περισσότερα από τα επικίνδυνα προϊόντα που εντοπίστηκαν στους ελέγχους, θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα χρήσης των τελωνειακών ή άλλων κρατικών εργαστηρίων προκειμένου να ελεγχθούν επισφαλή προϊόντα παραποίησης/απομίμησης. Μια μικρή ομάδα μελέτης [11] αποτελούμενη από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών θα μπορούσε να συντάξει έκθεση για τα πλεονεκτήματα και τις πρακτικές δυνατότητες (συμπεριλαμβανομένου του κόστους) του εν λόγω εγχειρήματος.

Προτεινόμενη ημερομηνία: κατά τη διάρκεια του 2006

6. Τελωνειακό σύστημα πληροφοριών

Για την καταπολέμηση της πειρατείας και της παραποίησης/απομίμησης πρέπει επίσης να προωθηθεί η άκρως εκτεταμένη εφαρμογή του τελωνειακού συστήματος πληροφοριών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CIS), το οποίο επιτρέπει στις εθνικές τελωνειακές υπηρεσίες των κρατών μελών να ανταλλάσσουν, να ερευνούν και να διαδίδουν πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες λαθρεμπορίας και να διαβιβάζουν αιτήματα για την ανάληψη δράσης (παρακολούθηση, υποβολή έκθεσης, διακριτική επιτήρηση ή διενέργεια ειδικών ελέγχων).

Τούτο θα αυξήσει τις επιπτώσεις των ελέγχων και ειδικότερα θα βοηθήσει να αποκοπούν τα δίκτυα διανομής, διασφαλίζοντας ότι σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος σταματήσει μια αποστολή ύποπτων προϊόντων, μπορούν να εφαρμοστούν ειδικά μέτρα (παρακολούθηση, υποβολή έκθεσης, διακριτική επιτήρηση ή διενέργεια ειδικών ελέγχων) σε άλλα κράτη μέλη για την καταπολέμηση της διακίνησης των εν λόγω προϊόντων. Ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση της αυξανόμενης διακίνησης εμπορευμάτων μέσω του Διαδικτύου.

Όσον αφορά το ζήτημα αυτό, η εφαρμογή του κανονισμού (EΚ) αριθ. 515/97 του Συμβουλίου, της 13ης Μαρτίου 1997, σχετικά με την παροχή αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ των διοικητικών αρχών των κρατών μελών και την συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της νομοθεσίας για τα τελωνεία και για γεωργικά ζητήματα, θα είναι σημαντική για την ενίσχυση της αμοιβαίας βοήθειας μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής.

Προτεινόμενη ημερομηνία: κατά τη διάρκεια του 2006

3.2 Βελτίωση της εταιρικής σχέσης μεταξύ τελωνείων και επιχειρηματικών φορέων

Πρέπει να υπενθυμιστεί το γεγονός ότι τα εμπορεύματα παραποίησης/απομίμησης αντιμετωπίζονται διαφορετικά σε σχέση με άλλα εμπορεύματα που υπόκεινται σε γενικούς τελωνειακούς ελέγχους. Τα τελωνεία δεν κατάσχουν εμπορεύματα άμεσα, αλλά κατακρατούν συνήθως τα εμπορεύματα προκειμένου να επιτρέψουν στους επιχειρηματικούς φορείς να λάβουν τα αναγκαία μέτρα με τις αρμόδιες αρχές. Τούτο είναι εφικτό μόνο εφόσον μια επιχείρηση ζητήσει προηγουμένως την παρέμβαση των τελωνείων υποβάλλοντας ειδική αίτηση. Η συνεργασία της επιχείρησης είναι απαραίτητη δεδομένου ότι μόνον οι κάτοχοι δικαιωμάτων διαθέτουν την τεχνική πραγματογνωμοσύνη έτσι ώστε να διακρίνουν τα υψηλής ποιότητας προϊόντα απομίμησης από το αυθεντικό προϊόν. Οι επιχειρήσεις αναλαμβάνουν επίσης την ευθύνη σε περίπτωση που εμποδιστεί μια αποστολή εμπορευμάτων αδικαιολόγητα.

Επομένως είναι απαραίτητη η πλήρης συμμετοχή της επιχείρησης προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των τελωνειακών διαδικασιών.

Οι αρχές ελέγχου πρέπει να συνεργάζονται περισσότερο με τους επιχειρηματικούς φορείς, ενώ οι επιχειρήσεις πρέπει να παρέχουν επαρκείς πληροφορίες για την προστασία των δικαιωμάτων τους. Η κύρια προσπάθεια την οποία πρέπει να καταβάλλουν οι επιχειρηματικοί φορείς συνίσταται στην υποβολή αίτησης παρέμβασης των τελωνείων, [12]χωρίς την οποία τα τελωνεία θα στερούνται μέσων ή κινήτρων προκειμένου να βοηθήσουν αποτελεσματικά τους κατόχους δικαιωμάτων.

Είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντικό να βελτιωθεί η έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ επιχειρηματικών φορέων και τελωνείων. Εντούτοις, είναι σκόπιμο να αποφευχθεί η χρησιμοποίηση δημόσιων κονδυλίων για την ανάπτυξη πολύπλοκων ή δαπανηρών συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών (συστήματα τα οποία ενδέχεται να μην είναι χρήσιμα στις επιχειρησιακές τελωνειακές υπηρεσίες), δεδομένου ότι η εν λόγω ανταλλαγή πληροφοριών μπορεί να πραγματοποιηθεί φθηνότερα και αποτελεσματικότερα από τους επιχειρηματικούς φορείς, ιδίως εφόσον πρόκειται για ενημέρωση των συστημάτων.

Στο πλαίσιο αυτό, μια πρακτική και οικονομικά αποδοτική λύση θα μπορούσε να συνίσταται στη δημιουργία ενός κοινοτικού συστήματος ηλεκτρονικής πληροφόρησης σχετικά με τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, το οποίο θα συγκεντρώνει τα υφιστάμενα μέσα που επιτρέπουν στα τελωνεία να προβαίνουν στην ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους και τη δυνατότητα των τελωνείων να έχουν πρόσβαση, μέσω διαδικτυακών παραπομπών, σε διάφορες ειδικές βάσεις δεδομένων που αφορούν την πνευματική ιδιοκτησία (όπως για παράδειγμα, το γραφείο εναρμόνισης στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς – OHIM). Κατά τον τρόπο αυτό, θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν πόροι και να βελτιωθούν οι έλεγχοι, παρέχοντας στα τελωνεία τη δυνατότητα να εντοπίζουν και να έρχονται σε επαφή με τους κατόχους δικαιωμάτων σε περίπτωση που θα εντοπίζονταν ύποπτα εμπορεύματα κατά τους ελέγχους στα σύνορα.

Δράσεις που πρέπει να αναληφθούν

1. Οι επιχειρηματικοί φορείς πρέπει να υιοθετήσουν μια περισσότερο βολονταριστική προσέγγιση

Ενθάρρυνση των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, να υποβάλλουν αιτήσεις παρέμβασης στις τελωνειακές αρχές.

Ορισμένες επιχειρήσεις (για παράδειγμα, Mercedes, LVMH, Panasonic, Gillette, Nike, Lacoste και BIC) έχουν αναπτύξει πρακτικούς οδηγούς αναφοράς για τα τελωνεία. Η προσέγγιση αυτή θα πρέπει να ενθαρρυνθεί μέσω περιοδικών ανταλλαγών μεταξύ τελωνείων και επιχειρηματικών φορέων, με σκοπό την εξέταση νέων τομέων στους οποίους ανακύπτουν προβλήματα.

Προτεινόμενη ημερομηνία: δράση σε εξέλιξη

2. Διεύρυνση της εταιρικής σχέσης επιχειρηματικών φορέων-τελωνείων

Η υπογραφή μνημονίων συμφωνίας με βασικούς εκπροσώπους εμπορικών επιχειρήσεων, αεροπορικές εταιρίες, ναυτιλιακές εταιρίες, εταιρίες κατεπειγουσών μεταφορών, κλπ., θα ενθαρρύνει την συνεργασία και θα βελτιώσει τους ελέγχους, μέσω της ικανοποιητικότερης ανταλλαγής πληροφοριών και της καλύτερης κατανόησης των κινδύνων που συνεπάγεται η κυκλοφορία προϊόντων απομίμησης.

Προτεινόμενη ημερομηνία: κατά τη διάρκεια του 2006

3. Βελτίωση των επαφών μεταξύ τελωνείων και κατόχων δικαιωμάτων

Σε περίπτωση αποστολής προϊόντων απομίμησης, ο εντοπισμός του κατόχου δικαιωμάτων από τα τελωνεία δεν είναι εύκολος. Στο πρόβλημα αυτό συμβάλλουν οι δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις κατά την υποβολή αίτησης παρέμβασης των τελωνείων στα 25 κράτη μέλη. Ένα κοινοτικό σύστημα πληροφόρησης για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, το οποίο θα συνδυάζει τη δυνατότητα που παρέχουν τα συστήματα διαχείρισης κινδύνων των κοινοτικών τελωνείων για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικών με τους κινδύνους που αφορούν προϊόντα απομίμησης με τη δυνατότητα πρόσβασης των τελωνείων σε καταλόγους εταιρειών, βασικά προϊόντα και επαφές μέσω του Διαδικτύου, θα ενθαρρύνει τα τελωνεία να αναλάβουν δράσεις και θα παράσχουν τη δυνατότητα σε περισσότερες επιχειρήσεις να επωφεληθούν από την τελωνειακή προστασία.

Πρέπει να συσταθεί μια ομάδα εργασίας τελωνείων – επιχειρηματικών φορέων, η οποία θα αναπτύξει το πλαίσιο για τη δημιουργία του εν λόγω συστήματος.

Προτεινόμενη ημερομηνία: Συνεδριάσεις: δεύτερο εξάμηνο του 2005. Δημιουργία βασικού συστήματος: τέλος του 2006.

4. Σύστημα ταχείας πληροφόρησης των επιχειρηματικών φορέων

Πρέπει να θεσπιστεί ένα σύστημα που θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να παρέχουν πληροφορίες σε περιπτώσεις που απαιτείται άμεση αντιμετώπιση. Πρόκειται για ένα πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η ενδεχόμενη δημιουργία κεντρικού ηλεκτρονικής ταχυδρομικής θυρίδας, υπό τον έλεγχο ενός ειδικού σε θέματα παραποίησης/απομίμησης θα επέτρεπε τον έλεγχο των εν λόγω αιτήσεων και, εφόσον είναι δικαιολογημένο και ενδεχομένως τη διαβίβαση μέσω του κοινοτικού συστήματος διαχείρισης κινδύνων σε ειδικούς σε θέματα αντιμετώπισης της παραποίησης/απομίμησης στα κράτη μέλη καθώς επίσης και στα κυριότερα λιμάνια/αεροδρόμια/χερσαία σύνορα. Πρόκειται για ένα σύστημα που θα λειτουργεί σε πραγματικό χρόνο.

Προτεινόμενη ημερομηνία: 2006.

5. Ειδικές ενέργειες σε ευαίσθητους τομείς της οικονομίας

Πρέπει να αναληφθούν ειδικές πρωτοβουλίες σε τομείς ειδικού κινδύνου για τη δημόσια υγεία (φαρμακευτικά προϊόντα, παιχνίδια, κλπ.) καθώς επίσης και σε τομείς στους οποίους οι απώλειες φορολογικών εσόδων είναι ιδιαίτερα ζημιογόνες.

Προτεινόμενη ημερομηνία: δράση σε εξέλιξη

6. Εκστρατείες ευαισθητοποίησης και δημοσιότητας

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ευαισθητοποιηθούν τόσο οι οικονομικοί φορείς στις δραστηριότητες των τελωνείων, όσο και ο πληθυσμός σχετικά με τους κινδύνους που υπάρχουν για την υγεία, την απασχόληση και το κοινωνικό σύνολο. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί με τη διεξαγωγή ενημερωτικών εκστρατειών στα κυριότερα τελωνεία (ιδίως στα διεθνή αεροδρόμια), περιοδεύουσες εκθέσεις, εκθέσεις σε μουσεία τελωνείων, ή με τη διάδοση πληροφοριών στους καταναλωτές κλπ.

Προτεινόμενη ημερομηνία: δράση σε εξέλιξη

3.3 Ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας

Εκτός από την ενίσχυση των κοινοτικών ελέγχων κατά των εισαγωγών προϊόντων παραποίησης/απομίμησης, η οποία δεν δύναται ποτέ να αποτελέσει ένα μέσο κατακράτησης των εμπορευμάτων ή καταπολέμησης συγκεκριμένων τομέων εγκληματικής δραστηριότητας, είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα ριζικά προκειμένου να σταματήσει τουλάχιστον η εξαγωγή προϊόντων παραποίησης/απομίμησης και, στο βαθμό του δυνατού, να τεθεί τέρμα στην παραγωγή των εν λόγω προϊόντων. Τούτο απαιτεί διεθνή συνεργασία.

Παρά το γεγονός ότι τα ελάχιστα πρότυπα TRIPS στον τομέα της προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας προβλέπει τη διενέργεια τελωνειακών ελέγχων κατά την εισαγωγή, η εμπειρία των κοινοτικών τελωνείων αποδεικνύει ότι τούτο δεν είναι επαρκές.

Πρώτον, ένα από τα αποτελεσματικότερα μέσα για την κατακράτηση των εμπορευμάτων πριν να εγκαταλείψουν τη χώρα στην οποία παρήχθησαν (και να εμποδιστούν οι έμποροι προϊόντων απομίμησης. Να χρησιμοποιήσουν ασφαλείς περιοχές όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία ή οι Ηνωμένες Πολιτείες, προκειμένου να συγκαλύψουν την πραγματική καταγωγή των εμπορευμάτων), και να θεσπιστούν εκτεταμένοι έλεγχοι κατά την εξαγωγή και τη μεταφόρτωση.

Δεύτερον, είναι επίσης απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι οι συμφωνίες τελωνειακής συνεργασίας (ή τα πρωτόκολλα ευρύτερων διεθνών συμφωνιών), που παρέχουν τη δυνατότητα στενής συνεργασίας με τις διοικήσεις-εταίρους και παρέχουν κατάλληλη νομική κάλυψη για διμερείς ενέργειες, να διερευνηθούν πλήρως και να επεκταθούν ώστε να καλύψουν τις περιοχές στις οποίες η παραγωγή είναι σημαντική. Η υπογραφή, τον Απρίλιο του 2005, της συμφωνίας τελωνειακής συνεργασίας με την Κίνα, (στην οποία αντιστοιχεί η πλειοψηφία των προϊόντων απομίμησης που κατασχέθηκαν από τελωνεία της ΕΕ) είναι ιδιαίτερα σημαντική σχετικά με το θέμα αυτό.

Δράσεις που πρέπει να αναληφθούν

1. Ενίσχυση της συμφωνίας TRIPS στο πλαίσιο του ΠΟΕ

Οι αυξημένες κατασχέσεις προϊόντων απομίμησης κατά τις τελωνειακές μεταφορτώσεις απέδειξε για κάποιο διάστημα ότι θα πρέπει να ενισχυθεί το άρθρο 51 της συμφωνίας TRIPS [13]. Τούτο συνίσταται στην επέκταση της υφιστάμενης υποχρέωσης χωρών να διενεργούν τελωνειακούς ελέγχους για την καταπολέμηση των πρακτικών παραποίησης/απομίμησης, κατά τις εισαγωγές, έτσι ώστε να καλύπτονται και οι έλεγχοι στις εξαγωγές, τη διαμετακόμιση και τη μεταφόρτωση [14]. Θα πρέπει επίσης να δοθεί προσοχή στην επέκταση του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 51, έτσι ώστε να συμπεριληφθούν οι παραβιάσεις ορισμένων άλλων δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.

Προτεινόμενη ημερομηνία: εξαρτάται από τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ.

2. Συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Τελωνείων (WCO), την Europol και την Interpol

Πολλές από τις εμπειρίες που αποκτήθηκαν σε κοινοτική κλίμακα όσον αφορά τη διαχείριση κινδύνων και τη χρησιμοποίηση στατιστικών στοιχείων σχετικά με τις κατασχέσεις, θα μπορούσαν ενδεχομένως να παρουσιάσουν ενδιαφέρον σε παγκόσμια κλίμακα. Η στενή και ενεργός συνεργασία με τους πλέον σχετικούς διεθνείς φορείς που είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή των ρυθμίσεων, όπως είναι η WCO, η Europol και η Interpol, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό των διεθνών τάσεων και να συμβάλει στην ευρύτερη διάδοση της πρακτικής προσέγγισης που έχει υιοθετήσει η ΕΕ. Η διάδοση της πραγματογνωμοσύνης της ΕΕ στον τομέα της διαχείρισης κινδύνων θα είναι ιδιαίτερα επωφελής για τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Προτεινόμενη ημερομηνία: 2005/2006

3. Ρυθμίσεις σε διμερές επίπεδο

Είναι απαραίτητο να αποτελέσουν κοινό κτήμα τα πρακτικά μέσα (οδηγός διαχείρισης κινδύνων, στατιστικά στοιχεία, ανάλυση των τάσεων, κλπ.) που έχει αναπτύξει η Ευρωπαϊκή Ένωση με τους εμπορικούς εταίρους της, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν οι πρακτικές παραποίησης/απομίμησης στους τομείς στους οποίους εμφανίζονται προβλήματα. Οι συμφωνίες τελωνειακής συνεργασίας και οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας που περιλαμβάνουν το στοιχείο της αμοιβαίας βοήθειας, παρέχουν μια νομική βάση με σκοπό τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών.

Παραδείγματα της εν λόγω συνεργασίας περιλαμβάνουν την επαγγελματική κατάρτιση, την ανταλλαγή υπαλλήλων, τη διάδοση πραγματογνωμοσύνης και την πληροφόρηση σχετικά με τις πλέον πρόσφατες τάσεις.

Η σύναψη συμφωνιών τελωνειακής συνεργασίας θα πρέπει να προβλεφθεί ή βρίσκεται ήδη στο στάδιο των διαπραγματεύσεων με χώρες ή οργανισμούς όπως είναι η Ινδία, η Ιαπωνία, μέλη του ASEAN [15]και του Mercosur και το Πακιστάν.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα αναζητήσει να συμπεριλάβει στο κεφάλαιο για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας των μελλοντικών διμερών συμφωνιών, τη δέσμευση των μερών να διενεργούν τελωνειακούς ελέγχους όχι μόνο στις εισαγωγές αλλά και κατά τις εξαγωγές, τη διαμετακόμιση και τη μεταφόρτωση εμπορευμάτων που παραβιάζουν ορισμένα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας.

Προτεινόμενη ημερομηνία: δράση σε εξέλιξη

4. Ειδικές ενέργειες σχετικά με την Κίνα

Οι κινεζικές εξαγωγές αντιπροσωπεύουν τις περισσότερες κατασχέσεις προϊόντων απομίμησης στην ΕΕ και είναι πιθανό να αυξηθεί ταχέως το σχετικό ποσοστό, λαμβάνοντας υπόψη το ρυθμό ανάπτυξης της Κίνας (που αποτελεί γνωστή πηγή των πρόδρομων της έκστασης για την Ευρώπη, προϊόντων διατροφής, πυροτεχνημάτων, κλπ.). Η Κίνα έχει θεσπίσει μια ισχυρή τελωνειακή νομοθεσία για την αντιμετώπιση των πρακτικών παραποίησης/απομίμησης και θα απαιτηθεί η συνεργασία για την προώθηση του νόμιμου εμπορίου, θέτοντας παράλληλα τέρμα στην κυκλοφορία ολοένα αυξανόμενων προϊόντων απομίμησης. Η πρόσφατη συμφωνία τελωνειακής συνεργασίας μεταξύ της ΕΚ και της Κίνας παρέχει το νομικό πλαίσιο για την επίτευξη στενής συνεργασίας.

Εκτός από την ανταλλαγή υπαλλήλων και τεχνογνωσίας, ένα ειδικό σύστημα πληροφόρησης μέσω του οποίου η ΕΕ και η Κίνα θα μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες προκειμένου να σταματήσει η κυκλοφορία παράνομων προϊόντων καθώς και η παραγωγή τους θα αποτελέσουν ένα βασικό πρακτικό μέτρο για τη μείωση της διεθνούς ροής των προϊόντων απομίμησης. Εφόσον η προσέγγιση αυτή στεφθεί με επιτυχία θα μπορέσει να επεκταθεί και σε άλλους βασικούς εμπορικούς εταίρους.

Προτεινόμενη ημερομηνία: 2006.

5. Διεθνείς εταίροι στο πλαίσιο της ανάληψης μακρόπνοων δράσεων

Από την πρόσφατη δήλωση στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής ΕΕ/ΗΠΑ προέκυψε η σαφής πρόθεση των ΗΠΑ και της ΕΕ να συνεργαστούν για την καταπολέμηση των πρακτικών παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας. Η εφαρμογή των προθέσεων αυτών προϋποθέτει την ενίσχυση της ανταλλαγής πραγματογνωμοσύνης στον τελωνειακό τομέα καθώς και την πληροφόρηση σύμφωνα με την ισχύουσα συμφωνία τελωνειακής συνεργασίας ΕΚ/ΗΠΑ. Θα ήταν επίσης επιθυμητό να εντοπιστούν οι τομείς στους οποίους η ΕΕ θα μπορούσε να συνεργαστεί με άλλους εταίρους.

Προτεινόμενη ημερομηνία: 2005/2006

6. Τοποθέτηση τελωνειακών υπαλλήλων στις κυριότερες περιοχές προέλευσης

Λαμβανομένου υπόψη του επιπέδου των παραποιήσεων/απομιμήσεων και της ανάγκης να σταματήσει η παραγωγή τους στην περιοχή προέλευσης, υπάρχουν ενδείξεις ότι η τοποθέτηση τελωνειακών υπαλλήλων επιφορτισμένων με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης σε βασικές περιοχές όπως είναι η Ασία, αποτελεί μια όλο και πιο αποδοτική οικονομικά επένδυση. Μια άμεση διεπαφή μεταξύ τελωνείων θα έδινε συμπληρωματικά αποτελέσματα με βάση την κοινή εμπειρία και κατανόηση. Το σημείο αυτό θα πρέπει να εξεταστεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη.

Προτεινόμενη ημερομηνία: από το 2006 και μετέπειτα.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η αλματώδης αύξηση των κατασχέσεων από τελωνεία της ΕΕ αποδεικνύει ότι οι πρακτικές παραποίησης/απομίμησης αποτελούν ένα επικίνδυνο φαινόμενο που λαμβάνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις. Η καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου απαιτεί πολιτική στήριξη και συγκεκριμένες ενέργειες για την προστασία της ΕΕ και των πολιτών της από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και επικίνδυνα προϊόντα.

Δεδομένης της αύξησης των διεθνών συναλλαγών, ιδίως από την Ασία, όπου η αύξηση της παραγωγής στην Κίνα είναι ιδιαίτερα σημαντική, η ΕΕ αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο να κατακλυστεί από εμπορεύματα απομίμησης ιδιαίτερα υψηλής ποιότητας. Το εν λόγω εμπόριο συνδυάζει το εξαιρετικά υψηλό κέρδος με σχετικά μικρούς κινδύνους, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικό για εγκληματικές οργανώσεις ή ακόμα και για τρομοκράτες. Εάν η ΕΕ δεν δράσει αποφασιστικά, γρήγορα και ενδεδειγμένα θα είναι σύντομα πολύ αργά για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η εν λόγω σοβαρή απειλή για την απασχόληση, την υγεία και μια ασφαλή κοινωνία στην ΕΕ.

Η ταχεία εφαρμογή της δέσμης συστάσεων που αναφέρονται στο κεφάλαιο 3 της παρούσας ανακοίνωσης θα ενισχύσει σε μεγάλο βαθμό τους ελέγχους των δραστηριοτήτων παραποίησης/απομίμησης, οι οποίοι διενεργούνται από τελωνειακές υπηρεσίες στην Κοινότητα και θα βελτιώσει τις συνδυασμένες διεθνείς προσπάθειες για την καταπολέμηση της εν λόγω γενικής απειλής.

Δεδομένου ότι το πρόκειται για επείγον και ολοένα εντεινόμενο πρόβλημα, η παρούσα ανακοίνωση επικεντρώνεται στους βασικούς τομείς όπου απαιτείται άμεση αντιμετώπιση. Εντούτοις, θα πρέπει επίσης, εφόσον παραστεί ανάγκη, να αναληφθούν περαιτέρω δράσεις (που περιλαμβάνουν τη διάδοση των σχετικών με τελωνειακά μέτρα πληροφοριών σε όλους τους αιτούντες κοινοτικά εμπορικά σήματα, την πιθανή χρησιμοποίηση τελωνειακής εμπειρογνωμοσύνης για ενίσχυση των ενδοκοινοτικών επιτόπιων ελέγχων, την ενισχυμένη συνεργασία με το γραφείο εναρμόνισης στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς– ΓΕΕΑ).

Το προτεινόμενο σχέδιο δράσης είναι ρεαλιστικό: με την αναγκαία πολιτική στήριξη, μπορούν να υλοποιηθούν στο εγγύς μέλλον οι περισσότερες από τις ενέργειες που εντάσσονται στο πλαίσιο του εν λόγω σχεδίου.

* * *

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Προϊόντα παραποίησης/απομίμησης που κατασχέθηκαν από τελωνεία

– Αριθμός περιπτώσεων που καταγράφηκαν και κατασχεθέντα προϊόντα ανά είδος – ΕΕ 2004

– Εξέλιξη ως προς τον αριθμό των κατασχεθέντων προϊόντων μεταξύ 1998 – 2004

– Εξέλιξη από άποψη αριθμού των αιτήσεων παρέμβασης που υποβλήθηκαν στις τελωνειακές αρχές (2000-2004)

– Ποσοστό κατασχεθέντων προϊόντων κατά το 2003 ανά χώρα προέλευσης

– Ποσοστό τελωνειακών ερευνών ανά χώρα προέλευσης κατά το 2003

ΕΕ -2004Αριθμός περιπτώσεων που καταγράφηκαν και κατασχεθέντα προϊόντα ανά είδος |

Είδος προϊόντος | Αριθμός περιπτώσεων που καταγράφηκαν από τελωνεία | % | Αριθμός κατασχεθέντων προϊόντων | % | Μεταβολή του αριθμού των προϊόντων 2003-2004 |

Είδη διατροφής, αλκοολούχα και άλλα ποτά | 52 | 0,5 | 4,5 εκατ. | 4 | + 196% |

Αρώματα και είδη καλλωπισμού | 214 | 1 | 1 εκατ. | 1 | - 22% |

Ενδύματα και συμπληρώματα της ένδυσης | 13.958 | 62 | 8 εκατ. | 8 | + 102% |

α) Αθλητικά ενδύματα | 3.906 | 17 | 1 εκατ. | 1 | + 140% |

β) Λοιπά ενδύματα (έτοιμα ενδύματα, …) | 4.704 | 21 | 2 εκατ. | 2 | + 26% |

γ) Συμπληρώματα της ένδυσης | 5.348 | 24 | 5 εκατ. | 5 | + 146% |

Ηλεκτρικός εξοπλισμός | 848 | 4 | 4 εκατ. | 4 | + 712% |

Εξοπλισμός πληροφορικής (υπολογιστές, οθόνες …) | 125 | 1 | 1 εκατ. | 1 | + 900% |

CD (ηχητικά CD, ηλεκτρονικά παιχνίδια, CD λογισμικού, ψηφιακοί βιντεόδισκοι, DVD, κλπ.) | 2.781 | 12,5 | 18 εκατ. | 18 | - 57% |

Ωρολόγια και κοσμήματα | 2.230 | 10 | 0,5 εκατ. | 1 | - 20% |

Παιχνίδια | 516 | 2 | 18 εκατ. | 17 | + 46% |

Άλλα αγαθά | 1.347 | 6 | 10 εκατ. | 6 | + 58% |

Τσιγάρα | 313 | 1 | 38 εκατ. | 40 | + 14% |

ΣΥΝΟΛΟ ΕΕ | 22.384 | 100 | 103 εκατ. | 100 | + 12% |

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

[1] Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι ετήσιες κατασχέσεις από τελωνεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιστοιχούν σε 1 έως 2 δισεκατομμύρια ευρώ.

[2] ΕΕ L 196 της 2.8.2003.

[3] ΕΕ L 328 της 30.10.2004.

[4] ΕΕ L 195 της 2.6.2004.

[5] Βλ. COM (2005) 276, "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση ποινικών μέτρων που αποσκοπούν στη διασφάλιση της επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας" και "Πρόταση απόφασης-πλαισίου του Συμβουλίου σχετικά με την ενίσχυση του ποινικού πλαισίου για την καταστολή των παραβιάσεων διανοητικής ιδιοκτησίας".

[6] EE C129 της 26.5.2005, σ.3.

[7] Λεπτομερή στοιχεία παρατίθενται στην ιστοσελίδα της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης.

[8] Ορισμένες ενέργειες μπορούν να χρηματοδοτηθούν από το πρόγραμμα «Τελωνεία 2007».

[9] Κανονισμός (ΕK) αριθ. 648/2005 L 117 της 4.5.2005, σ. 13.

[10] Χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Τελωνεία 2007».

[11] Χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Τελωνεία 2007».

[12] Η διαδικασία αυτή προβλέπεται στην κοινοτική νομοθεσία και παρέχει στα τελωνεία την εξουσία και τις πληροφορίες που απαιτούνται προκειμένου να σταματήσουν τα προϊόντα για τα οποία υπάρχουν υπόνοιες ότι είναι προϊόντα απομίμησης.

[13] Το άρθρο 51 της συμφωνίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (TRIP) προβλέπει: “Αναστολή της θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία με απόφαση των τελωνειακών αρχών” Τα μέλη, τηρώντας τις διατάξεις που ακολουθούν, θεσπίζουν τις κατάλληλες διαδικασίες, ώστε το πρόσωπο στο οποίο ανήκει ένα δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, το οποίο έχει βάσιμους λόγους να υποψιάζεται ότι είναι πιθανή η εισαγωγή προϊόντων που φέρουν εμπορικά σήματα τα οποία αποτελούν αντικείμενο παραποίησης ή απομίμησης ή συνδέονται με την παράνομη εκμετάλλευση κάποιου δικαιώματος δημιουργού, να έχει τη δυνατότητα να υποβάλει σχετική γραπτή αίτηση προς τις αρμόδιες αρχές, διοικητικές ή δικαστικές, με αντικείμενο την αναστολή εκ μέρους των τελωνειακών αρχών της θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία των επίμαχων προϊόντων. Τα μέλη δύνανται να επιτρέπουν την υποβολή παρόμοιων αιτήσεων όταν πρόκειται για εμπορεύματα που συνδέονται με άλλου είδους παραβιάσεις δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο παρόν τμήμα. Τα μέλη δύνανται επίσης να καθιερώνουν αντίστοιχες διαδικασίες για την αναστολή με απόφαση των τελωνειακών αρχών της παράδοσης παράνομων εμπορευμάτων, τα οποία προορίζονται για εξαγωγή από το έδαφός τους.

[14] Η Επιτροπή έχει ήδη θέσει το ζήτημα αυτό ενώπιον του Συμβουλίου TRIP, τον Ιούνιο του 2005, εκδίδοντας ανακοίνωση σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, στην οποία αναφερόταν, στο κεφάλαιο που περιγράφονταν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, ότι "μεταξύ των θεμάτων στα οποία το Συμβούλιο TRIP πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή, θα πρέπει να είναι…τα τελωνειακά μέτρα και η εφαρμογή τους όσον αφορά την εξαγωγή και διαμετακόμιση" (παράγραφος 26 της ανακοίνωσης IP/C/W/448 της Επιτροπής).

[15] Σύνδεσμος Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN)

--------------------------------------------------