[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 20.2.2006

COM(2006)68 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΈΣ ΡΥΘΜΊΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΈΣ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΈΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΈΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΕΣ ΚΑΤΆ ΤΟ 2005 (11Η ΕΚΘΕΣΗ) [SEC(2006)193]

.

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η πρωτοβουλία της Επιτροπής i2010[1] επισημαίνει τον καίριο ρόλο των Τεχνολογιών Πληροφοριών και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της Λισαβόνας για την οικονομική μεγέθυνση και την απασχόληση. Οι στόχοι αυτοί υποστηρίζονται από πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων για τις ευρωπαϊκές ηλεκτρονικές επικοινωνίες που καταρτίστηκε με σκοπό να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός στην αγορά, που να επιφέρει επενδύσεις και καινοτομίες ώστε να προσφέρονται στον καταναλωτή ευρύτερο φάσμα επιλογών, ποιότητα και χαμηλότερες τιμές. Στα κράτη μέλη έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος για την υλοποίηση αυτών των κανόνων. Εξακολουθούν ωστόσο να υπάρχουν ορισμένα κενά και αποτελεί πλέον θέμα προτεραιότητας η πλήρης εφαρμογή των κανονιστικών ρυθμίσεων.

Χαρακτηριστικό του κλάδου απετέλεσαν ανέκαθεν οι ταχύτατες αλλαγές στην τεχνολογία και την αγορά. Τα όρια μεταξύ περιεχομένου, υπηρεσιών και εφαρμογών καθίστανται πλέον όλο και περισσότερο δυσδιάκριτα. Παράλληλα, οι παραδοσιακές αγορές ωριμάζουν και ο ανταγωνισμός ωθεί τους συντελεστές της αγοράς να επενδύσουν σε νέες τεχνολογίες για να προσφέρουν καινοτόμες υπηρεσίες βασιζόμενες στη σύγκλιση μεταξύ ευρυζωνικών δικτύων, οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας και ηλεκτρονικών συσκευών, ενώ οι καταναλωτές ωφελούνται από υψηλότερες ταχύτητες μετάδοσης δεδομένων και βελτιωμένη ποιότητα.

Στην παρούσα ανακοίνωση επισημαίνονται οι εξελίξεις στην αγορά, στις κανονιστικές ρυθμίσεις και στην κατανάλωση που σημειώθηκαν στον κλάδο το 2005 και προσδιορίζονται τα κύρια ζητήματα υλοποίησης που παραμένουν εκκρεμή. Βασίζεται σε έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που εγκρίθηκε ταυτοχρόνως και συμπληρώνει τις πρόσφατες ανακοινώσεις της Επιτροπής που ανασκοπούν την πολιτική ραδιοφάσματος και τις αγορές[2]. Η παρούσα ανακοίνωση συμπληρώνει την παρακολούθηση, εκ μέρους της Επιτροπής, της προόδου που σημειώθηκε στα κράτη μέλη όσον αφορά την εκπλήρωση των στόχων της στρατηγικής της Λισαβόνας, που παρουσιάστηκε στη έκθεσή της στο Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο[3].

Στην παρούσα ανακοίνωση περιγράφεται η κατάσταση των κανονιστικών ρυθμίσεων την 1η Δεκεμβρίου 2005. Τα στοιχεία σχετικά με τις αγορές καλύπτουν, εκτός διαφορετικής μνείας, την περίοδο μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 2005 (1η Οκτωβρίου 2005 στην περίπτωση των στοιχείων για την ευρυζωνική επικοινωνία).

2. ΚΥΡΙΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ

Ο κλάδος των υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών εξακολουθεί να καταλαμβάνει το μεγαλύτερο ποσοστό στον τομέα των Τεχνολογιών Πληροφοριών και Επικοινωνιών (ΤΠΕ), με ποσοστό 44,4% της συνολικής αξίας των ΤΠΕ, που αντιστοιχεί σε αύξηση 43% έναντι του προηγούμενου έτους. Ο κύκλος εργασιών του τομέα των ΤΠΕ ανέρχεται σε 614 δισ. ευρώ το 2005, εκ των οποίων 273 δισ. ευρώ αφορούσαν τις υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Ο κύκλος εργασιών των εσόδων του τομέα των ΤΠΕ εξακολούθησε να παρουσιάζει ισχυρή αύξηση, σε ποσοστά που εκτιμούνται κατά προσέγγιση μεταξύ 3,8%[4] και 4,7%[5]. Στην παραγωγή και τη χρήση ΤΠΕ οφείλεται περίπου 40% της αύξησης της παραγωγικότητας και περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής οικονομικής μεγέθυνσης στην Ευρώπη.

Η αφομοίωση της ευρυζωνικής τεχνολογίας αυξήθηκε ταχύτατα, φθάνοντας σε περίπου 53 εκατ. γραμμές, αύξηση κατά σχεδόν 20 εκατ. γραμμές το 2005. Στην αγορά δραστηριοποιούνται περισσότεροι πάροχοι ευρυζωνικών υπηρεσιών, ενώ οι τιμές μειώνονται με παράλληλη αύξηση της ταχύτητας μετάδοσης. Το μερίδιο των νεοεισελθόντων στην αγορά ανέρχεται πλέον σε σχεδόν 50%. Παρότι πολλοί βασίζονται στα δίκτυα των καταστημένων φορέων εκμετάλλευσης για την παροχή υπηρεσιών, είναι αξιοπρόσεκτη η στροφή προς αδεσμοποίητους τοπικούς βρόχους, με βελτιωμένη ποιότητα υπηρεσιών και διαφοροποίηση.

Όσον αφορά τις κινητές επικοινωνίες, των οποίων συνεχίζει να αυξάνεται η διάδοση, ιδίως στα νέα κράτη μέλη, υπάρχουν ενδείξεις ότι ωριμάζει η αγορά της φωνητικής επικοινωνίας. Συνεχίστηκε ωστόσο η αύξηση του κύκλου εργασιών με κατ’ εκτίμηση ποσοστό 5,9%[6]. Οι τιμές για την διεθνή περιαγωγή παραμένουν ωστόσο υψηλές. Οι υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας και περιεχόμενου τεχνολογίας τρίτης γενιάς (3G) αρχίζουν πλέον να εξαπλώνονται, έχοντας φθάσει περίπου 15 εκατ. συνδρομητές.

Συνεχίζεται η φθίνουσα πορεία του κύκλου εργασιών από τις παραδοσιακές φωνητικές υπηρεσίες, οι οποίες όμως εξακολουθούν να παραμένουν η μεγαλύτερη πηγή εσόδων των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά σταθερής τηλεφωνίας. Η είσοδος περισσότερων επιχειρήσεων στην αγορά επιφέρει πτώση των τιμών κλήσης, προς όφελος των καταναλωτών. Οι φωνητικές υπηρεσίες μέσω πρωτοκόλλου Διαδικτύου (VoIP) κλονίζει περαιτέρω την θέση των εδραιωμένων επιχειρήσεων στην αγορά. Θα φανεί στο μέλλον εάν θα κλονιστούν περισσότερο από υπηρεσίες παρεχόμενες από επιχειρήσεις λογισμικού και αναζήτησης στοιχείων στο Διαδίκτυο.

Ο ανταγωνισμός ωθεί τις επιχειρήσεις σταθερών και κινητών επικοινωνιών να επενδύσουν σε νέες τεχνολογίες για να μειώσουν το κόστος και να ενταχθούν σε περιβάλλον συγκλινουσών συνθηκών. Οι φορείς εκμετάλλευσης αρχίζουν να προσφέρουν δέσμες διαφορετικών υπηρεσιών, με διάφορους συνδυασμούς φθηνής φωνητικής (συμπεριλαμβανόμενης της κινητής) επικοινωνίας, πρόσβασης στο Διαδίκτυο και οπτικοακουστικού περιεχομένου, για να προσελκύσουν πελάτες και να διατηρήσουν το πελατολόγιό τους. Τα επίπεδα των επενδύσεων, μετά την σημαντική πτώση το διάστημα 1999-2001, έχουν αρχίσει να ανακάμπτουν, με κεφαλαιουχικές δαπάνες στο σύνολο του κλάδου που, κατά συντηρητικές εκτιμήσεις, αναμένεται να υπερβούν τα 45 δισ. ευρώ[7] στην ΕΕ το 2005, αυξημένες για τρίτη συνεχή χρονιά και σε ποσοστό περίπου 6% σε σχέση προς το 2004. Ο λόγος επενδύσεις / κύκλος εργασιών για τους κατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης προσεγγίζει το ιστορικό επίπεδο του 15%, ποσοστό ακόμη υψηλότερο στον τομέα των κινητών επικοινωνιών και των φορέων εκμετάλλευσης καλωδιακών επικοινωνιών, ένδειξη του ισχυρού μελλοντικού ανταγωνισμού για νέες υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Παρά τη διαφαινόμενη απειλή για τα επιχειρηματικά τους μοντέλα, οι μεγαλύτεροι φορείς εκμετάλλευσης κατέγραψαν υψηλότερα ετήσια κέρδη μέχρι τα μέσα του 2005, που οφείλονταν κυρίως στη μείωση του κόστους και την αύξηση του κύκλου εργασιών σε ορισμένα τμήματα της αγοράς. Ιδίως στον κλάδο των κινητών επικοινωνιών, τα αποτελέσματα του πρώτου και δευτέρου τριμήνου δείχνουν ότι πολλοί φορείς εκμετάλλευσης επέτυχαν να αυξήσουν τα κέρδη τους το 2004, λόγω της μεγαλύτερης διείσδυσης στην αγορά, της αυξημένης τηλεπικοινωνιακής κίνησης και των εν γένει υψηλότερων εσόδων ανά χρήστη.

Το ασφαλέστερο ρυθμιστικό περιβάλλον στήριξε τις διασυνοριακές επενδύσεις, που, με βάση τις κεφαλαιουχικές δαπάνες και τις εξαγορές/συγχωνεύσεις, καθίστανται πάλι κύριο χαρακτηριστικό της αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών της ΕΕ. Το 2005 αυξήθηκαν ιδιαιτέρως οι εξαγορές και συγχωνεύσεις και, σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις, οι διασυνοριακές συναλλαγές – ωθούμενες από την επιδίωξη οικονομιών κλίμακας και την υλοποίηση πανευρωπαϊκών στρατηγικών – θα πρέπει να έχουν ανέλθει συνολικώς σε άνω των 70 δισ. ευρώ, το υψηλότερο επίπεδο από το 2000[8] (στο παρελθόν, η δραστηριότητα εξαγορών και συγχωνεύσεων αποδείχθηκε καλός δείκτης του συνολικού επιπέδου των άμεσων επενδύσεων εξωτερικού[9]). Το μερίδιο σε μη εγχώριες αγορές του κύκλου εργασιών των μεγαλυτέρων ευρωπαϊκών κατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης ανήλθε κατά μέσο όρο σε 15% - με κατώτατο ποσοστό 5% και ανώτατο 27%[10]. Οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σε άλλες εθνικές αγορές και ήταν αξιοσημείωτη η τάση πραγματοποίησης επενδύσεων στα νέα κράτη μέλη από ορισμένες εδραιωμένες επιχειρήσεις καθώς και από επιχειρήσεις που νεοεμφανίσθηκαν σε πανευρωπαϊκό και τοπικό επίπεδο. Περισσότερες επιχειρήσεις αναπτύσσουν δραστηριότητες σε διάφορες χώρες και προσφέρουν συνδυασμούς υπηρεσιών. Μολονότι το επίπεδο χρέους παραμένει σημαντικό σε ορισμένες περιπτώσεις, η κατάσταση έχει μεταβληθεί σε σχέση με προηγούμενους κύκλους εξαγορών, όταν πολλοί φορείς εκμετάλλευσης επιβαρύνθηκαν με υψηλά χρέη. Οι επενδύσεις σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές καταλαμβάνουν σημαντικότατο μέρος των πολιτικών συνοχής σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές και σε αρκετά από τα νέα κράτη μέλη.

Ευρυζωνικές σταθερές επικοινωνίες

Το 2005 αυξήθηκε σημαντικά η αφομοίωση ευρυζωνικών επικοινωνιών· ο μέσος βαθμός διείσδυσης στην ΕΕ (γραμμές ανά 100 κατοίκους) ανήλθε σε 11,5% τον Οκτώβριο, έναντι 7,3% τον Οκτώβριο του 2004 (την ίδια περίοδο σημειώθηκε αύξηση της διείσδυσης στην ΕΕ 15 από 8,4% σε 13%). Πρόκειται για αύξηση κατά 52.000 νέες ευρυζωνικές γραμμές ανά ημέρα σε κλίμακα ΕΕ, έναντι 38.000 γραμμών ανά ημέρα το 2004.

[pic]

Σήμερα υπάρχουν στην ΕΕ περίπου 53 εκατ. σταθερές ευρυζωνικές γραμμές. Ο κύκλος εργασιών από τις σταθερές υπηρεσίες δεδομένων έχει αυξηθεί σημαντικά, κατ’ εκτίμηση κατά 8,3%[11]. Παρότι περιλαμβάνονται εν προκειμένω υπηρεσίες δεδομένων τόσο μέσω μισθωμένων γραμμών όσο και ευρυζωνικών, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο καταναλωτής επωφελείται από τις φθίνουσες τιμές ευρυζωνικών συνδέσεων λόγω της αύξησης του πλήθους των.

[pic]

Ωστόσο, η αύξηση είναι ανισομερής μεταξύ των κρατών μελών, δεδομένου ότι η διαφορά της χώρας με τον χαμηλότερο προς την χώρα με τον υψηλότερο βαθμό διείσδυσης ανέρχεται σε 23 ποσοστιαίες μονάδες. Μεταξύ των χωρών της ΕΕ10 ο υψηλότερος βαθμός διείσδυσης διαπιστώνεται στην Εσθονία και τη Μάλτα.

Από τη σύγκριση του βαθμού διείσδυσης των ευρυζωνικών επικοινωνιών στα μέσα του 2005 προκύπτει ότι, ενώ η ΕΕ συνολικώς υστερεί έναντι ορισμένων άλλων χωρών του ΟΟΣΑ, στα πέντε κράτη μέλη με τις υψηλότερες επιδόσεις (Κάτω Χώρες, Δανία, Φινλανδία, Σουηδία και Βέλγιο) υπερκέρασε τις ΗΠΑ (15%) και την Ιαπωνία (16%).

[pic]

Το μερίδιο των νεοεισελθέντων στην αγορά ευρυζωνικών επικοινωνιών αυξήθηκε σταθερά, φθάνοντας το 49,8% στην ΕΕ25. Το μερίδιο στην αγορά διαφέρει από χώρα σε χώρα: το μερίδιο των κατεστημένων φορέων ανέρχεται σε 25% στην ΗΒ και σε 100% στην Κύπρο.

Παράγοντες που συμβάλλουν στην εξάπλωση των ευρυζωνικών επικοινωνιών

Παρότι είναι πολλοί οι παράγοντες που συμβάλλουν στην αφομοίωση των ευρυζωνικών επικοινωνιών, ο σημαντικότερος είναι ο ανταγωνισμός. Ο βαθμός και η φύση του ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά σε επίπεδο ΕΕ. Για παράδειγμα, όλες οι χώρες με τον υψηλότερο βαθμό διείσδυσης (άνω του 15%) έχουν υψηλό βαθμό καλωδιακής διείσδυσης και συχνά έχουν επίσης καλά ανεπτυγμένο καθεστώς πρόσβασης, όπως π.χ. μέσω αδεσμοποίητου τοπικού βρόχου ή μέσω διφυορεύματος.

Αξιοσημείωτες ήταν οι επιτυχίες στην Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστρία και την Εσθονία, όπου συνδυασμός ανταγωνιζόμενης υποδομής και αποτελεσματικής κανονιστικής ρύθμισης έχει τονώσει τον ανταγωνισμό και είχε ως αποτέλεσμα σχετικά υψηλό βαθμό διείσδυσης ευρυζωνικών επικοινωνιών.

Πρόσβαση πελατών χονδρικής στα δίκτυα των κατεστημένων φορέων

Κατά τη διάρκεια του έτους σημειώθηκε σημαντική μεταβολή του τρόπου πρόσβασης στα δίκτυα των κατεστημένων φορέων. Οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά στρέφονται σταδιακά από την πρόσβαση μέσω μεταπώλησης και διφυορεύματος στην αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου για την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών. Η αυξανόμενη ζήτηση για νέες υπηρεσίες και η τάση για προσφορά δέσμης υπηρεσιών (όπως η προσφορά τριπλών υπηρεσιών, «triple play») έχει καταστήσει την αποδεσμοποιημένη πρόσβαση ελκυστικότερη για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά.

Ίσως το πλέον εντυπωσιακό χαρακτηριστικό κατά τη διάρκεια του έτους είναι ο τριπλασιασμός του πλήθους των γραμμών μεριζόμενης πρόσβασης. Το γεγονός αυτό απετέλεσε καταλύτη για την αύξηση της ευρυζωνικής επικοινωνίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τη Δανία, όπου το πλήθος των γραμμών μεριζόμενης πρόσβασης αυξήθηκε εντυπωσιακά μετά τη μείωση των τελών αποδεσμοποίησης από τις Εθνικές Ρυθμιστικές Αρχές (ΕΡΑ). Πολλοί φορείς εκμετάλλευσης ενδέχεται να προτιμούν την μεριζόμενη πρόσβαση, επειδή η διαδικασία αποδεσμοποίησης είναι ευκολότερη και μπορούν να προσφέρουν VoIP εναλλακτικώς προς την παραδοσιακή μεταγόμενη φωνητική τηλεφωνία.

Υπηρεσίες κινητών επικοινωνιών

Ο μέσος βαθμός διείσδυσης των κινητών επικοινωνιών στην ΕΕ έφθασε σε 92,8% τον Οκτώβριο του 2005, η ταχύτερη δε ανάπτυξη σημειώθηκε στην ΕΕ10, σε τρεις χώρες μάλιστα – την Τσεχική Δημοκρατία, την Εσθονία και τη Λιθουανία – υπερέβη για πρώτη φορά το ποσοστό 100%. Στην ΕΕ υπάρχουν σήμερα 79 φορείς εκμετάλλευσης δικτύων δεύτερης γενιάς (2G) και 214 πάροχοι υπηρεσιών, έναντι συνόλου 166 το 2004. Ο βαθμός διείσδυσης τείνει να είναι υψηλότερος στις χώρες με το μεγαλύτερο πλήθος παρόχων υπηρεσιών.

[pic]

Το Σεπτέμβριο του 2005 οι συνδρομητές υπηρεσιών τρίτης γενιάς (3G) στην ΕΕ ανέρχονταν σε περίπου 15 εκατ., οι περισσότεροι εκ των οποίων στην Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο· 58 φορείς εκμετάλλευσης προσφέρουν πλέον εμπορικές υπηρεσίες τρίτης γενιάς (3G), όπου περιλαμβάνονται η πρόσβαση στο Διαδίκτυο, υπηρεσίες περιεχομένου με τις σπουδαιότερες ειδήσεις και αθλητικά γεγονότα, εικονοτηλεφωνία και τηλεφόρτωση.

Σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη συνεχίστηκε η φθίνουσα πορεία του μεριδίου της αγοράς που καταλαμβάνουν οι επικεφαλής φορείς εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών, καθώς αυξάνεται η πίεση του ανταγωνισμού από ανταγωνιζόμενους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων και παρόχους υπηρεσιών.

Το κύριο μέρος του κύκλου εργασιών των φορέων εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών εξακολουθούν να αποτελούν οι φωνητικές κλήσεις και οι εκμισθώσεις γραμμών, παρότι είναι σημαντική η αύξηση των υπηρεσιών δεδομένων, όπου περιλαμβάνονται τα μηνύματα SMS. Αυξανόμενη πηγή εσόδων είναι οι κάρτες για φορητούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές, μολονότι επί του παρόντος δεν υπερβαίνουν το 2% του κύκλου εργασιών.

Στα περισσότερα κράτη μέλη μειώθηκαν σημαντικά οι τιμές για τους καταναλωτές για εθνικές κλήσεις, ιδιαιτέρως για χρήστες με χαμηλό και μέτριο πλήθος κλήσεων στο Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, την Πολωνία, την Πορτογαλία, την Φινλανδία και την Σουηδία.

Οι τιμές για τη διεθνή περιαγωγή παραμένουν υψηλές στα περισσότερα κράτη μέλη, σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις είναι υψηλά τα τιμολόγια για τους πελάτες χονδρικής και οι προσαυξήσεις για τη διαμόρφωση της λιανικής τιμής. Ο δικτυακός τόπος που δημιούργησε η Επιτροπή έχει πρωταγωνιστικό ρόλο για την εξασφάλιση διαφάνειας στους καταναλωτές στο θέμα της περιαγωγής, ενώ οι ρυθμιστικές αρχές αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες σε εθνικό επίπεδο υπό την αιγίδα της Ομάδας των Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών. Η Επιτροπή σχεδιάζει την περαιτέρω εξέλιξη αυτής της πρωτοβουλίας και τον Απρίλιο θα αναβαθμίσει και θα επικαιροποιήσει αυτόν τον δικτυακό τόπο, ώστε να βελτιωθεί περαιτέρω η διαφάνεια και να ενταθεί η ανταγωνιστική πίεση. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να συνεργάζεται στενά με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές στο θέμα των μέτρων διαφάνειας που λαμβάνουν.

Όσον αφορά την κανονιστική ρύθμιση, μέχρι το τέλος του 2005 μόνο μία ΕΡΑ, της Φινλανδίας, είχε αναλύσει τη φινλανδική αγορά σύμφωνα με το ρυθμιστικό πλαίσιο και δεν διαπίστωσε ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης.

Στο πεδίο αυτό απαιτείται να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες από τον κλάδο. Η Επιτροπή παρακολουθεί τις εξελίξεις εκ του σύνεγγυς και θα εξετάσει τις δυνατότητες να αναληφθεί αποτελεσματικότερη και έγκαιρη πανευρωπαϊκή δράση.

Η τιμολόγηση συχνά αποτελεί επίσης πρόβλημα για τους καταναλωτές, ιδίως στις περιπτώσεις που δεν είναι σαφές εάν η χρέωση γίνεται ανά λεπτό ή ανά δευτερόλεπτο, καθώς και αν χρεώνεται η αποκατάσταση της κλήσης.

Υψηλές παραμένουν επίσης οι τιμές για κλήσεις από χρήστες σταθερών δικτύων προς συνδρομητές κινητών, που είναι οκταπλάσιες μέχρι δεκαπλάσιες των τιμών κλήσης συνδρομητών άλλων σταθερών δικτύων. Ωστόσο, στα τιμολόγια των σταθερών δικτύων δεν αποτυπώνεται κατ’ ανάγκη η φθίνουσα πορεία των τιμολογίων κινητού τερματισμού. Οι ρυθμιστικές αρχές έχουν παρέμβει για να μειωθούν περαιτέρω τα τιμολόγια κινητού τερματισμού το 2005. Τα τιμολόγια κινητού τερματισμού είχαν μειωθεί το 2005 κατά 40%[12] ως προς το 2001, όταν οι ρυθμιστικές αρχές άρχισαν να επιλαμβάνονται σοβαρά του ζητήματος αυτού. Οι περισσότερες ΕΡΑ έχουν ορίσει περίοδο «ομαλής πτωτικής πορείας» ώστε να προσαρμοστούν τα τιμολόγια σε κοστοστρεφή επίπεδα.

Η φορητότητα των αριθμών κλήσης κινητών τηλεφώνων, σημαντικό εργαλείο για την τόνωση του ανταγωνισμού, διπλασιάστηκε κατά τη διάρκεια του έτους. Στο σύνολο της ΕΕ, 25,1 εκατ. πελάτες άλλαξαν πάροχο διατηρώντας τον αριθμό κλήσης του κινητού τους.

Υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας

Μολονότι ο κύκλος εργασιών της παραδοσιακής σταθερής τηλεφωνίας μειώνεται κατά περίπου 1,6% ετησίως, η αγορά αυτή εξακολουθεί να είναι ελκυστική για τους νεοεισερχόμενους. Εξακολουθεί να αποτελεί την μεγαλύτερη πηγή κύκλου εργασιών για τους φορείς εκμετάλλευσης σταθερής τηλεφωνίας, με αξία 85,8 δισ. ευρώ το 2005.

Η συρροή νέων επιχειρήσεων στην αγορά, που μειώθηκε ελαφρά μεταξύ 2001 και 2003, επέφερε περαιτέρω μείωση του μεριδίου των κατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης στην αγορά. Παραμένει, ωστόσο, κυρίαρχη η παρουσία των κατεστημένων φορέων, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση στα τοπικά δίκτυα και τις τοπικές κλήσεις.

Επί του παρόντος, μόνο σε 8,3% των συνδρομητών είναι δυνατή η απευθείας πρόσβαση μέσω νεοεισελθέντων φορέων που χρησιμοποιούν καλώδια, αδεσμοποίητους τοπικούς βρόχους ή άλλες τεχνολογίες, όπως ασύρματη σύνδεση. Κατά συνέπεια, ο ανταγωνισμός βασίζεται κυρίως στην επιλογή και προεπιλογή τηλεπικοινωνιακού φορέα, η οποία είναι επιβεβλημένη σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις ή κατόπιν ανάλυσης της αγοράς. Πολλές ΕΡΑ έχουν επίσης επιβάλει υποχρεώσεις εκμίσθωσης γραμμών σε πελάτες χονδρικής, ώστε να παρέχουν στους νεοεισερχόμενους τη δυνατότητα να προσφέρουν στους πελάτες τους υπηρεσία ενιαίας τιμολόγησης.

Ο ρυθμός αύξησης των συνδρομητών που χρησιμοποιούν εναλλακτικούς φορείς εκμετάλλευσης έχει αρχίσει να επιβραδύνεται. Τούτο οφείλεται ενδεχομένως, αφενός, στις εκστρατείες ανάκτησης πελατών από κατεστημένους φορείς και, αφετέρου, στο ότι η προσφορά μόνον φωνητικής τηλεφωνίας μέσω της προεπιλογής του τηλεπικοινωνιακού φορέα ενδεχομένως να μην είναι επαρκώς ελκυστική, όταν η αγορά προσανατολίζεται σε ολοκληρωμένες δέσμες υπηρεσιών, όπως φωνητική τηλεφωνία, πρόσβαση στο Διαδίκτυο και οπτικοακουστικό περιεχόμενο.

Η δυναμική της αγοράς εξακολουθεί να ασκεί πίεση στις ΕΡΑ να σταθμίζουν με μεγάλη προσοχή τις αποφάσεις τους όσον αφορά την τιμολόγηση προϊόντων που υπόκεινται σε ρυθμιζόμενη πρόσβαση, ώστε να εξασφαλίζεται ότι νεοεισερχόμενοι οι οποίοι επενδύουν, για παράδειγμα στην αδεσμοποίηση τοπικού βρόχου, με σκοπό να προσεγγίσουν τους πελάτες τους, θα έχουν ικανοποιητική ανταμοιβή.

Οι υπηρεσίες τηλεφωνίας μέσω πρωτοκόλλου Διαδικτύου (π.χ. VoIP) είναι πλέον διαθέσιμες στα περισσότερα κράτη μέλη. Παρότι οι υπηρεσίες αυτές δεν έχουν ακόμα εντυπωσιακό αντίκτυπο στον κύκλο εργασιών της παραδοσιακής σταθερής τηλεφωνίας, η δυνατότητα εισόδου στην αγορά πανίσχυρων νέων παρόχων υπηρεσιών VoIP παρακινεί τους σήμερα υπάρχοντες φορείς εκμετάλλευσης να προσφέρουν τα δικά τους προϊόντα VoIP ή δέσμες υπηρεσιών που περιλαμβάνουν φωνητική τηλεφωνία.

Η Επιτροπή υποστηρίζει την ήπια ρυθμιστική προσέγγιση και επικροτεί το γεγονός ότι πολλές ΕΡΑ, υιοθετώντας την προσέγγιση της Επιτροπής, έχουν υιοθετήσει στάση που προσανατολίζεται στο μέλλον όσον αφορά τη ρυθμιστική αντιμετώπιση της VoIP. Η Επιτροπή συμφώνησε με πολλές ΕΡΑ ότι η τηλεφωνία VoIP είναι μέρος της αγοράς κλήσεων και εξέφρασε την προτίμησή της για ήπια ρύθμιση. Η ρύθμιση της τηλεφωνίας VoIP στα κράτη μέλη ήταν, ως εκ τούτου, πολύ περιορισμένη μέχρι σήμερα. Στην πράξη φαίνεται ότι θα είναι πολύ χαμηλοί οι φραγμοί για την είσοδο στην αγορά.

3. ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν ουσιαστικώς ολοκληρώσει την νομοθετική και ρυθμιστική διαδικασία που εξασφαλίζει την υλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου· στα υπόλοιπα έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος.

Η Ελλάδα θέσπισε τα πρωτογενή μέτρα μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία μόλις τον Ιανουάριο του 2006, ενώ η θέσπιση της δευτερογενούς νομοθεσίας αναμένεται σε μερικά ακόμη κράτη μέλη. Αρκετά κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη κοινοποιήσει ανασκόπηση της αγοράς τους, καίρια πτυχή του ρυθμιστικού πλαισίου. Προβληματίζει επίσης το χρονικό διάστημα που μπορεί να παρέλθει σε ορισμένες περιπτώσεις από την στιγμή της έναρξης της ανασκόπησης της αγοράς μέχρι την ολοκλήρωσή της.

Ανεξαρτησία των ΕΡΑ

Είναι εν γένει εξασφαλισμένη η ανεξαρτησία των ΕΡΑ από εμπορικά συμφέροντα, παρότι παραμένουν οι ανησυχίες όσον αφορά τον διαχωρισμό ιδιοκτησίας και ρυθμιστικών λειτουργιών στην Κύπρο, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία, και το θέμα αυτό επανήλθε στο προσκήνιο στο Βέλγιο. Είναι σημαντικό να είναι σε θέση οι ΕΡΑ να λαμβάνουν ανεμπόδιστα τις τρέχουσες αποφάσεις τους, έτσι ώστε να είναι σε θέση να ασκούν τις εξουσίες τους αμερόληπτα και με διαφάνεια. Εκκρεμούν τα ερωτήματα σχετικά με την αμεροληψία των ΕΡΑ λίγων χωρών και η Επιτροπή τα εξετάζει προσεκτικά.

Οι εξουσίες των ΕΡΑ

Η Επιτροπή εξακολουθεί να επαγρυπνεί σχετικά με ενδεχόμενους περιορισμούς των εξουσιών των ΕΡΑ της Ιρλανδίας, της Μάλτας και των Κάτω Χωρών, λόγω οδηγιών που εκδόθηκαν από το υπουργείο το οποίο δεν είχε κοινοποιηθεί ως ΕΡΑ. Ανησυχίες υφίστανται επίσης όσον αφορά ενδεχόμενους περιορισμούς των εξουσιών των ΕΡΑ να επιβάλλουν την εφαρμογή των αποφάσεών τους, λόγω του χαμηλού επιπέδου των προστίμων που επιτρέπεται να επιβληθούν. Στη Γερμανία είναι περιορισμένη η εξουσία της ρυθμιστικής αρχής να επιβάλλει όλες τις υποχρεώσεις που αφορούν τις αγορές λιανικής και χονδρικής, ενώ στη Φινλανδία είναι παρόμοιος ο περιορισμός ιδίως όσον αφορά την αγορά κινητού τερματισμού κλήσεων.

Συγχώνευση ΕΡΑ

Στα περισσότερα κράτη μέλη έχουν συγχωνευθεί ρυθμιστικές αρχές, ώστε να διαθέτουν εξουσίες που καλύπτουν το σύνολο του κλάδου των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (όχι όμως κατ’ ανάγκη το περιεχόμενο). Στις περιπτώσεις που δεν έγινε αυτό υπάρχει ο κίνδυνος ανασφάλειας των ρυθμίσεων υπό συνθήκες σύγκλισης των παραδοσιακών τηλεπικοινωνιών και της μετάδοσης τηλεοπτικού περιεχομένου. Αυτό ισχύει ιδίως για το Βέλγιο.

Προσφυγές

Ο τρόπος με τον οποίο τα κράτη μέλη έχουν υλοποιήσει την υποχρέωσή τους να συγκροτήσουν αποτελεσματικό μηχανισμό προσφυγής είναι ζήτημα αυξανόμενης σημασίας, λαμβάνοντας υπόψη τους προβληματισμούς που διατυπώθηκαν όχι μόνο από τους φορείς εκμετάλλευσης αλλά και από τις αρχές σε αρκετά κράτη μέλη. Η Επιτροπή εξετάζει τις διάφορες πτυχές εν προκειμένω, συμπεριλαμβανομένης της διάρκειας που απαιτείται για τη λήψη απόφασης έπειτα από προσφυγή και του γεγονότος ότι σε αρκετά κράτη μέλη η απόφαση της ΕΡΑ συχνά αναστέλλεται αυτομάτως σύμφωνα με εθνική πρακτική. Καταργήθηκε η αυτόματη ανάκληση στην Πολωνία, αφού κινήθηκε διαδικασία επί παραβάσει από την Επιτροπή.

Οικονομική ρύθμιση

Στις περιπτώσεις που οι ρυθμιστικές υποχρεώσεις επιβάλλονται μετά από ανάλυση της αγοράς ή σύμφωνα με μεταβατικές διατάξεις, ο ανταγωνισμός θα είναι ελεύθερος μόνο εάν εφαρμοστούν πλήρως οι υποχρεώσεις αυτές. Κατά γενικό κανόνα οι ΕΡΑ εξασφάλισαν αποτελεσματικά τις απαραίτητες κανονιστικές ρυθμίσεις και, για παράδειγμα, είναι πλέον διαθέσιμες σε όλη την ΕΕ προσφορές αναφοράς για την αποδεσμοποίηση.

Τα πιο προβληματικά ζητήματα, που εξετάζει επί του παρόντος η Επιτροπή, αφορούν:

- την αποδέσμευση τοπικού βρόχου, θέμα που δεν φαίνεται να λειτουργεί στην πράξη στην Εσθονία, την Κύπρο, τη Λιθουανία, τη Λετονία, τη Μάλτα, την Πολωνία, τη Σλοβενία και τη Σλοβακία·

- αποτελεσματική διασύνδεση που εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα στην Εσθονία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα, την Πολωνία, τη Σλοβακία και την Σλοβενία·

- συστήματα λογιστικής καταγραφής του κόστους κατάλληλα να εξασφαλίζουν κοστοστρεφή διασύνδεση στο Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, την Πολωνία και την Σλοβακία.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν είναι ακόμη επαρκώς ανεπτυγμένα ή ότι είναι αδιαφανή τα συστήματα λογιστικής καταγραφής του κόστους που εφαρμόζονται σε αρκετά άλλα κράτη μέλη.

Η εμπλοκή των ΕΡΑ

Είναι σημαντικό για τους συντελεστές της αγοράς και τους καταναλωτές να δημιουργούνται από τις ΕΡΑ τακτικές δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με τις ρυθμιστικές τους αποφάσεις. Σε αρκετά κράτη μέλη δεν είναι επαρκή τα στοιχεία που παρέχονται στους συντελεστές της αγοράς μετά από τη διαδικασία διαβούλευσης ή η διαδικασία διαβούλευσης δεν είναι διαφανής ως προς τα σχόλια που διατυπώθηκαν.

Η εμπλοκή της ΕΡΑ είναι καίριας σημασίας για να εξασφαλιστεί ότι, ενόσω οι παράγοντες της αγοράς εξελίσσουν τις υποδομές τους και μετακινούνται από ένα κανονιστικά ρυθμιζόμενο προϊόν σε κάποιο άλλο, αυξάνοντας έτσι τον έλεγχο της ποιότητας του προϊόντος που προσφέρουν στους καταναλωτές, θα έχουν τη δυνατότητα να «μετακυλύουν» τους καταναλωτές στη νέα υποδομή χωρίς περιττά εμπόδια. Τούτο προϋποθέτει την εξέταση τόσο της διαμόρφωσης των τιμών όσο και των πρακτικών διαδικασιών. Η Ισπανία και η Ιταλία έχουν αντιμετωπίσει το ζήτημα αυτό με ειδική ρύθμιση. Η ΕΡΑ του Ηνωμένου Βασιλείου διόρισε «κριτή τηλεπικοινωνιών» («telecoms adjudicator») του οποίου ο κύριος ρόλος είναι να επιβλέπει την μετάβαση στην αδεσμοποίητη πρόσβαση.

Δικαιώματα διέλευσης

Αυξάνεται η σημασία του διαχωρισμού των λειτουργιών ρύθμισης και ιδιοκτησίας όσον αφορά τη χορήγηση δικαιωμάτων διέλευσης, επειδή σε ορισμένα κράτη μέλη παρατηρείται η εξέλιξη να συμμετέχουν οι τοπικές αρχές στην εξάπλωση της ευρυζωνικής υποδομής.

Η εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ σχετικά με την διαφανή και αμερόληπτη χορήγηση δικαιωμάτων διέλευσης αποτελεί διαρκές πρόβλημα σε αρκετά κράτη μέλη. Η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσον υπάρχει διακριτική μεταχείριση μεταξύ συντελεστών της αγοράς στην Κύπρο και την Ελλάδα, καθώς και το βαθμό διαφάνειας των αποφάσεων των σχετικών δημοσίων αρχών στις χώρες αυτές.

4. ΤΟ ΣΥΜΦΕΡΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

Καθολική υπηρεσία

Όσον αφορά τον καθορισμό του παρόχου καθολικής υπηρεσίας, τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν ότι ο μηχανισμός είναι αποτελεσματικός, αντικειμενικός, διαφανής και αμερόληπτος και ότι καμία επιχείρηση δεν εξαιρείται εκ των προτέρων.

Η Επιτροπή ανησυχεί ότι στη Γαλλία, την Ουγγαρία και την Φινλανδία είναι δυνατόν η εκ των προτέρων εξαίρεση συντελεστών της αγοράς και εξετάζει παρόμοια προβλήματα όσον αφορά το Βέλγιο, την Κύπρο, τη Λιθουανία και την Αυστρία, όπως και την διαδικασία που ακολουθήθηκε στην Πολωνία και τις Κάτω Χώρες. Η Επιτροπή προβληματίζεται για τον καθορισμό του κατεστημένου φορέα μέχρι το 2025 ως παρόχου καθολικής υπηρεσίας στην Πορτογαλία χωρίς να προηγηθεί διαγωνισμός.

Η Επιτροπή σημειώνει ότι όλα τα κράτη μέλη που καθόρισαν τον πάροχο καθολικής υπηρεσίας επέλεξαν τον κατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης σταθερού δικτύου.

Ειδικές κοινωνικές ανάγκες

Το όραμα της στρατηγικής i2010 για μια κοινωνία της πληροφορίας χωρίς αποκλεισμούς αποτυπώνεται στους στόχους που έχουν καθοριστεί για τις ΕΡΑ στο νομικό πλαίσιο που αφορά τις υπηρεσίες τις οποίες μπορούν να αναμένουν οι πολίτες με ειδικές κοινωνικές ανάγκες ως μέρος της καθολικής υπηρεσίας.

Παρότι οι στόχοι αυτοί υλοποιούνται εν γένει ικανοποιητικά, τέτοια μέτρα κατά κανόνα ενθαρρύνονται αντί να επιβάλλονται υποχρεωτικά. Στα περισσότερα κράτη μέλη φαίνεται ότι είναι επαρκείς οι διατάξεις που αφορούν την διαμόρφωση των τιμών για χρήστες με αναπηρία. Ωστόσο, μεγαλύτερες προσπάθειες θα μπορούσαν να καταβληθούν όσον αφορά την πρακτική πρόσβαση σε υπηρεσίες.

Τα κράτη μέλη φροντίζουν για τους χρήστες με χαμηλά εισοδήματα. Για παράδειγμα, το αυστριακό Δημόσιο χρηματοδοτεί προγράμματα ειδικών τιμών, ενώ στην Ουγγαρία έχει συσταθεί ταμείο ενίσχυσης συνδρομητών με χαμηλό εισόδημα.

Ρυθμίσεις για τους καταναλωτές

Από την πείρα έχει προκύψει ότι η φορητότητα αριθμών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας και η επιλογή και προεπιλογή τηλεοπτικού φορέα έχουν αυξήσει την ανταγωνιστική πίεση.

Η φορητότητα αριθμού κλήσης εφαρμόζεται πλέον εξ’ ολοκλήρου στα περισσότερα κράτη μέλη, πλην της Δημοκρατίας της Τσεχίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβακίας και της Σλοβενίας. Η επιλογή και προεπιλογή τηλεπικοινωνιακού φορέα είναι πλέον εξασφαλισμένη σε όλη την ΕΕ, εκτός της Σλοβακίας, παρότι υπάρχουν ανησυχίες ότι σε ορισμένα κράτη μέλη οι σχετικές δαπάνες διασύνδεσης παρεμποδίζουν την ανάπτυξη της υπηρεσίας αυτής.

Υπηρεσίες καταλόγου

Οι χρήστες επιθυμούν την εύκολη πρόσβαση σε υπηρεσία πληροφοριών καταλόγου και αναζήτησης πληροφοριών που να καλύπτει όλους τους συνδρομητές οι οποίοι δεν έχουν επιλέξει απόκρυψη του ιδιωτικού τους αριθμού κλήσης. Το αυξανόμενο πλήθος συνδρομητών που έχουν εγκαταλείψει τη σταθερή γραμμή και χρησιμοποιούν μόνο κινητό τηλέφωνο επιθυμούν μάλλον να έχουν τη δυνατότητα να καταχωριστεί σε κατάλογο ο αριθμός του κινητού τους τηλεφώνου.

Η Επιτροπή προβληματίζεται για το ότι δεν προσφέρεται πλήρης υπηρεσία καταλόγου ή/και πληροφοριών στην Τσεχική Δημοκρατία, την Ελλάδα, την Γαλλία, την Κύπρος, τη Λετονία, τη Μάλτα, την Πολωνία, την Πορτογαλία, την Σλοβακία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Πρόβλημα συνιστά επίσης το υψηλό κόστος που αντιμετωπίζουν ανταγωνιζόμενοι πάροχοι υπηρεσιών πληροφοριών για την πρόσβαση στα πλήρη δεδομένα των φορέων εκμετάλλευσης. Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάνθηκε[13] ότι η παροχή των πληροφοριών αυτών πρέπει να είναι κοστοστρεφής. Η Επιτροπή θα εξετάσει τις περιπτώσεις που θα τεθούν υπόψη της.

Ο ενιαίος ευρωπαϊκός αριθμός κλήσης έκτακτης ανάγκης «112»

Είναι σημαντικότατο ζήτημα να έχουν τη δυνατότητα οι πολίτες που ταξιδεύουν εντός της ΕΕ να καλούν υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης χρησιμοποιώντας ενιαίο αριθμό κλήσης.

Ο αριθμός αυτός μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί δωρεάν σε όλη την ΕΕ, από σταθερά ή κινητά τηλέφωνα. Πολλά κράτη μέλη αναβαθμίζουν επίσης την οργάνωση των συστημάτων έκτακτης ανάγκης για να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες σε όσους καλούν τον αριθμό αυτό.

Στη Φινλανδία, για παράδειγμα, δημιουργήθηκαν κέντρα διεκπεραίωσης κλήσεων έκτακτης ανάγκης στα οποία ο μέγιστος χρόνος ανταπόκρισης είναι 90 δευτερόλεπτα. Στην Τσεχική Δημοκρατία ο χειριστής κλήσης έκτακτης ανάγκης έχει τη δυνατότητα να μεταβιβάσει τις κλήσεις ανάλογα με τις γλωσσικές γνώσεις του σε χειριστές άλλων κέντρων.

Οι διάφορες περιφέρειες της Ισπανίας έχουν βελτιώσει εντυπωσιακά την ποιότητα της ανταπόκρισης σε κλήσεις έκτακτης ανάγκης εξασφαλίζοντας ότι οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης διαθέτουν τα δεδομένα της τοποθεσίας όπου ευρίσκεται ο καλών. Η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσον σειρά κρατών μελών πληρούν τις σχετικές απαιτήσεις της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία. Παρακολουθεί επίσης την κατάσταση για να εξασφαλίσει ότι οι πολίτες είναι επαρκώς ενημερωμένοι σχετικά με τον αριθμό κλήσης 112, ιδίως δε σχετικά με τη δυνατότητα ότι μπορούν να τον χρησιμοποιήσουν όταν ταξιδεύουν σε άλλα κράτη μέλη.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το νομικό πλαίσιο απαιτεί από τα κράτη μέλη να προβούν σε σημαντικές αλλαγές της εθνικής νομοθεσίας και της πρακτικής εφαρμογής. Ενώ η ανακοίνωση επισημαίνει ότι υπάρχουν ορισμένες ελλείψεις στην υλοποίηση, έχει ήδη επιτελεστεί ο μεγαλύτερος όγκος του απαραίτητου έργου. Από τα στοιχεία προκύπτει ότι ο εντονότερος ανταγωνισμός αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη για τους καταναλωτές και ότι είναι θετικές οι προοπτικές για την καινοτομία και τις επενδύσεις, τόσο εντός των κρατών μελών όσο και διασυνοριακά. Το νομοθετικό πλαίσιο εξασφαλίζει ιδίως στον πολίτη την παροχή των βασικών υπηρεσιών σε προσιτές τιμές καθώς και την κάλυψη ειδικών κοινωνικών αναγκών.

Είναι επί του παρόντος υπό εξέλιξη η ανασκόπηση του ισχύοντος νομικού πλαισίου, παρότι νομοθετικώς προβλεπόταν να αρχίσει κατά τη διάρκεια του 2006. Η πρόοδος που έχει επιτευχθεί κατά την υλοποίηση του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου συνιστά καλή βάση ώστε οι καταναλωτές, οι συντελεστές της αγοράς και άλλοι άμεσα ενδιαφερόμενοι να εκτιμήσουν την ανάγκη μεταρρυθμίσεων, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τις μελλοντικές εξελίξεις της τεχνολογίας, στην αγορά και την κοινωνία.

[1] COM(2005) 229.

[2] COM(2005) 411, COM(2006) 28.

[3] «Ώρα να ανεβάσουμε ταχύτητα» - Η νέα εταιρική σχέση για την ανάπτυξη και την απασχόληση· COM(2006) 30, 25 Ιανουαρίου 2006.

[4] EITO, 2005.

[5] IDATE.

[6] EITO, 2005.

[7] Με βάση στοιχεία των ETNO (European Telecommunication Network Operators’ Association, Ευρωπαϊκή ένωση φορέων εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιακών δικτύων), ECTA (European Competitive Telecommunications Association, Ευρωπαϊκή ένωση ανταγωνιστικών τηλεπικοινωνιών), ECCA (European Cable Communications Association, Ευρωπαϊκή ένωση καλωδιακών επικοινωνιών), ΟΟΣΑ και Infonetics Research.

[8] Με βάση στοιχεία των Thomson Financial, Dealogic και της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το εμπόριο και την ανάπτυξη (UNCTAD).

[9] Οι άμεσες επενδύσεις εξωτερικού είναι μέτρο ευρύτερο απ’ ότι οι απλές επενδύσεις χαρτοφυλακίου ή οι συναλλαγές εξαγορών και συγχωνεύσεων και περιλαμβάνει, για παράδειγμα, τις κεφαλαιουχικές δαπάνες για πάγια περιουσιακά στοιχεία.

[10] Πρέπει να επισημανθεί ότι συχνά είναι ακόμη μεγαλύτερη η διαφοροποίηση των μικρών κατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης σε όλη την ΕΕ. Επιπλέον, η μεγαλύτερη επιχείρηση κινητών επικοινωνιών (που, με βάση τα περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό είναι η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρία παγκοσμίως) πρέπει να μη ληφθεί υπόψη για να αποφευχθούν στρεβλώσεις.

[11] EITO, 2005.

[12] Φορείς εκμετάλλευσης με σημαντική ισχύ στην αγορά (ΣΙΑ).

[13] Υπόθεση C-109/03 KPN Telecom BV κατά OPTA [2004].