ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Γενικό πλαίσιο και επισκόπηση 2

2. Υλοποίηση των κοινοτικών προτεραιοτήτων 6

3. Οριζόντια ζητήματα 11

4. Προοπτικές 15

Η παρούσα έκθεση του 2011 είναι η πρώτη έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών όσον αφορά την εφαρμογή των Εθνικών Στρατηγικών Σχεδίων (ΕΣΣ)[1] και των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών (ΚΣΚΓ) για την αγροτική ανάπτυξη (2007-2013)[2].

Η παρούσα έκθεση της Επιτροπής[3] βασίζεται στην ανάλυση και την εκτίμηση των συνοπτικών εκθέσεων που υπεβλήθησαν από τα κράτη μέλη (ΚΜ) το 2010[4] καθώς και σε άλλες διαθέσιμες πληροφορίες, ιδίως στους οικονομικούς και φυσικούς κοινούς δείκτες παρακολούθησης και σε ορισμένα αποτελέσματα του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αγροτικής Ανάπτυξης.

Περιέχει σύνοψη των βασικών τωρινών εξελίξεων, τάσεων και προκλήσεων σε σχέση με την εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών σχεδίων και των ΚΣΚΓ.

Επισημαίνεται ότι τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν στις συνοπτικές εκθέσεις του 2010 από τα ΚΜ είναι συνολικά ποσά από την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού, το 2007, έως το τέλος του 2009. Οι προσαρμογές των ΕΣΣ και των συναφών Προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) ως αποτέλεσμα του «ελέγχου της υγείας» (ΕΥ) της ΚΑΠ και του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Οικονομικής Ανάπτυξης (ΕΣΟΑ)[5] δεν λαμβάνονται υπόψη στην παρούσα έκθεση. Οι τροποποιήσεις οριστικοποιήθηκαν τελικά μόλις στις αρχές του 2010.

1. Γενικό πλαίσιο και επισκόπηση

1.1 Οι προτεραιότητες της Κοινότητας για την αγροτική ανάπτυξη για την περίοδο 2007-2013

Τον Φεβρουάριο του 2006 το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές αγροτικής ανάπτυξης για την περίοδο 2007-20132, βάσει των τριών βασικών θεματικών προτεραιοτήτων που προβλέπονται στον κανονισμό του Συμβουλίου για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ[6]):

Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του γεωργικού και του δασοκομικού τομέα. Το ΕΓΤΑΑ θα πρέπει να συμβάλει στη δημιουργία ενός ισχυρού και δυναμικού ευρωπαϊκού τομέα γεωργικών προϊόντων και ειδών διατροφής με εστίαση στις προτεραιότητες της μεταφοράς γνώσης, του εκσυγχρονισμού, της καινοτομίας και της ποιότητας στην τροφική αλυσίδα και σε τομείς προτεραιότητας για επενδύσεις σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο. Τα μέτρα του άξονα 1 θα συμβάλουν κυρίως στον στόχο της ανταγωνιστικότητας των ΠΑΑ.

Βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου. Για την προστασία και τόνωση των φυσικών πόρων και τοπίων της ΕΕ στις αγροτικές περιοχές, οι πόροι που διατίθενται για την προτεραιότητα αυτή ελπίζεται ότι θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων σε τρεις τομείς προτεραιότητας της ΕΕ: βιοποικιλότητα, διατήρηση και ανάπτυξη γεωργικών και δασοπονικών συστημάτων υψηλής φυσικής αξίας και παραδοσιακά γεωργικά τοπία, νερό και αλλαγή του κλίματος. Τα μέτρα του άξονα 2 των ΠΑΑ θα συμβάλουν κυρίως στην επίτευξη του στόχου για το περιβάλλον.

Βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και ενθάρρυνση της διαφοροποίησης της αγροτικής οικονομίας. Οι πόροι που διατίθενται στα πεδία της διαφοροποίησης της αγροτικής οικονομίας και της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές θα πρέπει να εξυπηρετούν την ύψιστη προτεραιότητα της δημιουργίας ευκαιριών απασχόλησης και προϋποθέσεων οικονομικής ανάπτυξης. Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να γίνονται ειδικά για την προώθηση της δημιουργίας ικανοτήτων, της απόκτησης δεξιοτήτων και της οργάνωσης για την ανάπτυξη τοπικής στρατηγικής και θα πρέπει, επίσης, να συμβάλουν στην εξασφάλιση της διαρκούς ελκυστικότητας των αγροτικών περιοχών για τις μελλοντικές γενιές. Στο πλαίσιο της προώθησης της κατάρτισης, της πληροφόρησης και της επιχειρηματικότητας θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες των γυναικών, των νέων και των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων. Τα μέτρα του άξονα 3 των ΠΑΑ ελπίζεται ότι θα συμβάλουν κυρίως στην επίτευξη των ευρύτερων στόχων αγροτικής ανάπτυξης από κοινού με τον άξονα 4 (βλ. κατωτέρω).

Πέραν των θεματικών προτεραιοτήτων, στις στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές επισημαίνεται επίσης η ανάγκη για:

- Τη δημιουργία τοπικών ικανοτήτων για την απασχόληση και τη διαφοροποίηση με παράλληλη συμβολή στις θεματικές προτεραιότητες. Αυτός ο οριζόντιος άξονας, με την ονομασία «Άξονας Leader» (Άξονας 4), ελπίζεται ότι θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της διακυβέρνησης και την κινητοποίηση του ενδογενούς αναπτυξιακού δυναμικού των αγροτικών περιοχών, μέσω στρατηγικών τοπικής ανάπτυξης.

- Διασφάλιση συνεπούς προγραμματισμού Οι συνέργειες μεταξύ και εντός των αξόνων θα πρέπει να μεγιστοποιηθούν Όπου ενδείκνυται θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και άλλες στρατηγικές σε επίπεδο ΕΕ. Θα πρέπει να υπάρξει κινητοποίηση των μέσων για τη βελτίωση της διακυβέρνησης και της άσκησης πολιτικής. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να δημιουργηθούν ευρωπαϊκά και εθνικά δίκτυα για την αγροτική ανάπτυξη, ως βάθρο για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και εμπειρογνωμοσύνης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων σχετικά με όλες τις πλευρές του σχεδιασμού, της διαχείρισης και της εφαρμογής της πολιτικής.

- Συμπληρωματικότητα των κοινοτικών μέσων Για να ενθαρρυνθεί η συνέργεια μεταξύ των διαρθρωτικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης και αγροτικής ανάπτυξης, τα ΚΜ θα πρέπει να φροντίσουν για την συμπληρωματικότητα και την συνοχή μεταξύ των δράσεων που θα χρηματοδοτηθούν από τα διάφορα ευρωπαϊκά ταμεία.

Αυτές οι στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές απετέλεσαν το πλαίσιο βάσει του οποίου τα ΚΜ κατάρτισαν τα ΕΣΣ, τα οποία μετατρέπουν τις προτεραιότητες της ΕΕ σε εθνικές προτεραιότητες και λειτουργούν ως σημεία αναφοράς για τα ΠΑΑ. Χαρις σε αυτά υλοποιούνται οι προτεραιότητες μέσω συνόλων επιλεγμένων μέτρων ομαδοποιημένων ανά άξονα (βλ. πίνακα 1[7] με τον κατάλογο μέτρων ανά άξονα). Τα προγράμματα, που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή το 2007 και το 2008, δύναται να είναι εθνικά ή περιφερειακά. Η εφαρμογή τους παρακολουθείται και αξιολογείται βάσει του Κοινού Πλαισίου Παρακολούθησης και Αξιολόγησης (ΚΠΠΑ).

[pic]

1.2 Επισκόπηση του αρχικού προϋπολογισμού και των επιχειρησιακών στόχων

Ο συνολικός προϋπολογισμός του ΕΓΤΑΑ ανήλθε σε 90,98 δις ευρώ (πριν από τις τροποποιήσεις όσον αφορά τον ΕΥ και το ΕΣΟΑ)[8] για το σύνολο της προγραμματικής περιόδου 2007-2013. Για τη διασφάλιση μιας ισορροπημένης στρατηγικής το ΕΓΤΑΑ έχει θέσει ελάχιστα επίπεδα δαπανών για κάθε θεματικό άξονα τα οποία πρέπει να ισχύουν για κάθε ΠΑΑ (10%, 25% και 10% αντιστοίχως για τους άξονες 1, 2 και 3). Για τον άξονα Leader διατίθεται τουλάχιστον το 5% (2,5% για τα νέα ΚΜ) της χρηματοδότησης της ΕΕ για κάθε πρόγραμμα. Η συνεισφορά του ΕΓΤΑΑ στα ΠΑΑ συμπληρώνεται μέσω εθνικής δημόσιας χρηματοδότησης (συγχρηματοδότηση[9]). Η εν λόγω συνεισφορά του ΕΓΤΑΑ χρηματοδοτείται στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ των κρατών μελών και της Ένωσης.[10]

Μετά τον προγραμματισμό σε επίπεδο ΚΜ η κατανομή των πιστώσεων στους διάφορους άξονες, καθώς και ο προσδιορισμός των βασικών στόχων για το 2013παρουσίαζαν την εξής εικόνα τον Ιούνιο του 2008[11]:

- Ο Άξονας 1 «βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του αγροτικού και του δασοκομικού τομέα» απορροφά το 36 % του συνολικού προϋπολογισμού του ΕΓΤΑΑ. Ο άξονας αυτός αναμένεται να συμμετάσχει, έως το 2013, στην χρηματοδότηση 590.000 επενδυτικών έργων για τον εκσυγχρονισμό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, να υποστηρίξει 68.000 επιχειρήσεις με στόχο την αύξηση της αξίας τωναγροτικών και δασοκομικών προϊόντων και να συμβάλει στην επιτυχή ολοκλήρωση μιας εκπαιδευτικής δραστηριότητας σχετικής με τη γεωργία ή/και τη δασοκομία στην οποία συμμετέχουν 2,2 εκατομύρια άτομα.

- Ο Άξονας 2 «βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου» κατέχει την πρώτη θέση καθώς απορροφά το 46 % των πιστώσεων του ΕΓΤΑΑ. Οι επιδιωκόμενοι στόχοι είναι οι εξής: 45 εκατομμύρια εκτάρια γεωργικής γης υπό αγροπεριβαλλοντική διαχείριση, 600.000 εκτάρια νέας αναδασωμένης γης, η παροχή στήριξης για 1,1 εκατομμύρια εκτάρια γεωργικών εκτάσεων για την εκπλήρωση των απαιτήσεων NATURA 2000 και η αύξηση ύψους 20.500 ktoe της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές[12].

- Ο Άξονας 3 «ποιότητα ζωής σε αγροτικές περιοχές και διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας» απορροφά μικρότερο ποσοστό, ύψους 18%, των πιστώσεων του ΕΓΤΑΑ. Έως το 2013 αναμένεται να συμβάλει στην παροχή βελτιωμένων υπηρεσιών σε 71 εκατομμύρια κατοίκους αγροτικών περιοχών και στην υποστήριξη 32.400 έργων ανακαίνισης χωριών.

Το ποσοστό του άξονα Leader ανέρχεται στο 6% της συνολικής χρηματοδότησης του ΕΓΤΑΑ. Η στήριξη για την εφαρμογή τοπικών αναπτυξιακών στρατηγικών μοιράζεται αναλογικά στους τρεις βασικούς άξονες τους οποίους αφορά η εν λόγω στήριξη.

Όσον αφορά τα μέτρα, το κυριότερο εξακολουθεί να είναι οι αγροπεριβαλλοντικές ενισχύσεις (214), οι οποίες ανέρχονται σε 20,3 δις ευρώ για το σύνολο της περιόδου. Τα επόμενα σημαντικότερα μέτρα όσον αφορά τις πιστώσεις είναι η στήριξη των μειονεκτουσών περιοχών (211+212), ύψους 12,6 δις ευρώ, και ο εκσυγχρονισμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων (121), ύψους 9,7 δις ευρώ.

Γραφική παράσταση 1 : Κατανομή του συνόλου των πιστώσεων για την αγροτική ανάπτυξη (ΕΓΤΑΑ) προ του ΕΥ και του ΕΣΟΑ ανά μέτρο (σε δις ευρώ)[13]:

[pic]

2. ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ των κοινοτικών προτεραιοτήτων

2.1 Επισκόπηση αποτελεσμάτων, δυσχερειών και λύσεων

Το σύνολο των ενισχύσεων στο πλαίσιο του ΕΓΤΑΑ που καταβλήθηκε από τα ΚΜ της ΕΕ των 27 για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2009 ανέρχεται σε 19,4 δις ευρώ[14], ποσό που αντιστοιχεί στο 21,3% του συνολικού προϋπολογισμού ύψους 90,98 δις ευρώ για την περίοδο 2007-2013. Δεδομένου ότι το υπό μελέτη χρονική περίοδος αντιστοιχεί στο 33% της περιόδου ενισχύσεων (3 έτη από τα 9[15]), το ποσοστό αυτό δείχνει ότι καθυστέρησε ελαφρώς η απορρόφηση Ωστόσο, η εφαρμογή των προγραμμάτων συνήθως απαιτεί περισσότερο χρόνο κατά τα πρώτα έτη έως ότου να φτάσει σε κανονική ταχύτητα, δεδομένου ιδίως του ότι πολλά ΠΑΑ εγκρίθηκαν προς στα τέλη του 2007, ενώ 41 ΠΑΑ (από τα 94) εγκρίθηκαν μόλις το 2008.

Η εικόνα δεν είναι καθόλου ομοιογενής μεταξύ των ΚΜ (Γραφική παράσταση 2): μόνο 2 ΚΜ έχουν επίπεδα δαπανών άνω του 40%, ενώ 3 ΚΜ έχουν δαπανήσει λιγότερο από το 10%. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις έχουν πραγματοποιηθεί πληρωμές για δεσμεύσεις της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού 2000-2006, όπως προβλέπεται στους μεταβατικούς κανόνες. Το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ελαφριά στρέβλωση της εικόνας όσον αφορά το επίπεδο της εκτέλεσης για ορισμένα ΚΜ και μέτρα.

Γραφική παράσταση 2 : Συνολική εκτέλεση του προϋπολογισμού του ΕΓΤΑΑ έως το τέλος του 2009 σε σχέση με τις διατεθείσες πιστώσεις για την περίοδο 2007-2013

[pic]

Ορισμένα μέτρα του άξονα 2 ολοκληρώθηκαν γρηγορότερα από άλλα λόγω των προαναφερθέντων μεταβατικών μέτρων. Από την άλλη πλευρά, στους άξονες 1 και 3 παρουσιάζεται σημαντική καθυστέρηση λόγω της χρηματοοικονομικής κρίσης που μείωσε τη διάθεση εθνικών κονδυλίων εκ μέρους των ΚΜ. Κατέστη δυσκολότερο για τους δικαιούχους να εξασφαλίσουν την απαραίτητη ιδιωτική χρηματοδότηση. Όσον αφορά τον άξονα 4, παρατηρείται μια χαρακτηριστικά αργή εκκίνηση, η οποία εξηγείται από τη θέσπιση τοπικών στρατηγικών και την επιλογή των Ομάδων Τοπικής Δράσης πριν από οποιαδήποτε εκτέλεση έργου (βλ. πίνακα 3).

Σχήμα 3 : Συνολικός προϋπολογισμός αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) προ ΕΥ ανά άξονα (σε δις ευρώ) και ποσοστό εκτέλεσης έως το τέλος 2009[16]

[pic]

Η εκτέλεση των δεικτών εκροών έναντι των συνολικών στόχων για το 2013 που έχουν περιλαμβάνονται των ΚΜ στα προγράμματά των ΚΜ είναι συνολικά σύμφωνη με το οικονομικό επίπεδο εφαρμογής. Η συνολική εκτέλεση των δεικτών εκροών παρουσιάζεται στον πίνακα 2.

Γενικές δυσχέρειες εφαρμογής, λύσεις

Πέραν του χρόνου που χρειαζόταν για την έγκριση των ΠΑΑ, η δυσχέρεια που ανέφεραν πιο συχνά τα ΚΜ είναι η χρηματοοικονομική κρίση. Η κρίση αυτή δυσκόλεψε την εκτέλεση των επενδυτικών μέτρων λόγω της έλλειψης ιδίων πόρων όσον αφορά τους δικαιούχους και την χορήγηση δανείων στους αιτούντες και προκάλεσε δημοσιονομικές περικοπές που περιόριζαν τις πρωτοβουλίες του δημόσιου τομέα. Ο ιδιωτικός τομέας δεν ήταν γενικά και τόσο διατεθειμένος να αναλάβει κινδύνους και ορισμένες επενδύσεις ενδέχεται να έχουν στραφεί σε λιγότερο φιλόδοξα έργα ή να έχουν απλώς αναβληθεί. Η δύσκολη κατάσταση στον γαλακτοκομικό τομέα το 2009 επηρέασε επίσης αρνητικά την εφαρμογή των ΠΑΑ.

Το υψηλό διοικητικό κόστος και η διαδικαστική πολυπλοκότητα θεωρούνται από ορισμένα ΚΜ ως εμπόδια για την ομαλή εφαρμογή. Επιπλέον, σε σχέση με ορισμένα ΠΑΑ διαπιστώθηκε ανεπάρκεια των αρχών παρακολούθησης και ελέγχου, καθώς και ορισμένες δυσκολίες στη δημιουργία του συστήματος παρακολούθησης και νομικές αβεβαιότητες. Συγκεκριμένα, ορισμένα ΚΜ επεσήμαναν ότι υπήρξαν διαφορές ανάμεσα στα κράτη μέληόσον αφορά την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας (όπως π.χ της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα, της οδηγίας NATURA 2000...) σχετικά με ορισμένα μέτρα (π.χ. 213) καθώς και την ανάγκη ερμηνείας των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων (ιδίως για έργα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές).

Η έλλειψη γνώσεων και πείρας εκ μέρους των πιθανών δικαιούχων δύναται να προκαλέσει επίσης καθυστέρηση σε ορισμένα ΚΜ της ΕΕ των 12 (ήτοι, καθυστέρηση όσον αφορά τα μέτρα για το ανθρώπινο κεφάλαιο, ακατάλληλες αιτήσεις) ή στο σύνολο της ΕΕ των 27, όσον αφορά τη θέσπιση νέων μέτρων. Ορισμένα ΚΜ σκέφτονται να αυξήσουνσημαντικά τις ενέργειες κατάρτισης παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στους γεωργούς για το ξεπέρασμα αυτών των δυσκολιών.

Λύσεις έχουν βρεθεί ή αναζητούνται και έχουν ήδη εισαχθεί ουσιαστικά στα προγράμματα μέσω των τροποποιήσεων. Λόγω της χρηματοοικονομικής κρίσης τα ΚΜ έχουν προβεί σε διάφορες προσαρμογές των προγράμματων, όπως: αλλαγές όσον αφορά το ύψος των κρατικών ενισχύσεων το ύψος των επιχορηγήσεων, και τα ποσοστά παρέμβασης για λιγότερο ελκυστικά μέτρα, προσαρμογές των κριτηρίων επιλογής, αύξηση του ποσοστού συγχρηματοδότησης από την ΕΕ ή/και ανακατανομή κονδυλίων. Όσον αφορά τις αρχικές διοικητικές και νομικές δυσχέρειες, οι περισσότερες εξ αυτών έχουν πλέον ξεπεραστεί.

2.2. Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του γεωργικού και του δασοκομικού τομέα.

Η συνολική δαπάνη του ΕΓΤΑΑ για τον άξονα 1 για την περίοδο 2007-2009 ανέρχεται στο 16,3% της συνολικής κατανομής για την περίοδο 2007-2013 (μέσος όρος της ΕΕ των 27).

Τα κύρια αποτελέσματα για τον στόχο αυτό, στο τέλος του 2009, ήταν τα εξής:

- Αριθμός ατόμων που ολοκλήρωσαν με επιτυχία την εκπαίδευσή τους σε θέματα γεωργίας ή/και τη δασοκομίας: 696.000 (32% του στόχου για το 2013).

- Αριθμός εκμεταλλεύσεων που εισήγαγαν νέα προϊόντα ή νέες τεχνικές: 33.400 (10% του εκτιμώμενου στόχου για το 2013).

Εφαρμογή των μέτρων[17]

Το μέτρο 121 (Eκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύσεων) είναι το σημαντικότερο μέτρο του άξονα 1 όσον αφορά τα κονδύλια του προϋπολογισμού (9,7 δις ευρώ). Η εκτέλεση πληρωμών στο πλαίσιο του μέτρου αυτού ανέρχεται στο 23% του συνολικού του προϋπολογισμού και έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί 106.000 έργα εκσυγχρονισμού (το 18% του στόχου για το 2013). Αυτή η σημαντική απορρόφηση δείχνει το μεγάλο ενδιαφέρον των γεωργών για επενδύσεις. Στις περιπτώσεις που τα ποσοστά υλοποίησης ήταν κατώτερα των εκτιμήσεων, η κύρια δικαιολογία που προβλήθηκε από τα ΚΜ ήταν η οικονομική κρίση η οποία επηρέασε αρνητικά τη δυνατότητα των εκμεταλλεύσεων για επενδύσεις. Σε κάποια άλλα ΚΜ το ποσοστό υλοποίησης εμφανίζεται μεγαλύτερο του αναμενόμενου, γεγονός που δείχνει την ανάγκη αύξησης του εκτιμώμενου προϋπολογισμού για το μέτρο 121 (βλ. πίνακα 3).

όσον αφορά το μέτρο 123 (Αύξηση της αξίας των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων), το οποίο είναι το δεύτερο πιο σημαντικό μέτρο του άξονα 1 από την άποψη των πιστώσεων που διατέθηκαν, το ποσοστό απορρόφησης ανήλθε στο 9,6% και ενίσυση χορηγήθηκε σε 7.060 εκμεταλλεύσεις (επί 68.000 που είναι ο στόχος για το 2013). Όσον αφορά τα άλλα μέτρα του άξονα 1, τα ποσοστά απορρόφησης είναι τα εξής: 141 (Εκμεταλλεύσεις ημιεπιβίωσης, 29%, ενώ στήριξη δόθηκε σε 8.885 γεωργικές εκμεταλλεύσεις ημιεπιβίωσης), 113 (Πρόωρη συνταξιοδότηση, 28% και 17.385 δικαιούχοι) και 112 (Εγκατάσταση νέων γεωργών, 20%, ενώ στήριξη δόθηκε σε 36.660 νέους γεωργούς).

2.3. Βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου

Η συνολική δαπάνη του ΕΓΤΑΑ στο πλαίσιο του άξονα 2 για την περίοδο 2007-2009 αντιστοιχεί στο 32,6% του συνόλου των κονδυλίων του. Σε αρκετά ΚΜ έχει επιτευχθεί ποσοστό υλοποίησης σημαντικά υψηλότερο του μέσου όρου της ΕΕ των 27 (βλ. πίνακα 3). Άλλα ΚΜ παρουσιάζουν ποσοστό κατώτερο του 20% ιδίως στις περιπτώσεις που τα μέτρα του άξονα 2 είναι νέα ή σχετικά νέα για τους δικαιούχους και τις διοικητικές αρχές στις εν λόγω χώρες.

Τα κύρια αποτελέσματα σχετικά με τον στόχο αυτό, στο τέλος του 2009, ήταν τα εξής:

- 43 εκατομμύρια εκτάρια υπό επιτυχημένη διαχείριση της γης που συμβάλλει στη βιοποικιλότητα∙

- 27 εκατομμύρια εκτάρια για τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων∙

- 25 εκατομμύρια εκτάρια για την αντιμετώπιση ζητημάτων κλιματικής αλλαγής∙

- 30 εκατομμύρια εκτάρια για τη βελτίωση της ποιότητας του εδάφους[18].

Εφαρμογή των μέτρων

Τα τρία σημαντικότερα μέτρα από την άποψη των χορηγηθεισών πιστώσεων είναι επίσης τα μέτρα με τη μεγαλύτερη απορροφητικότητα μεταξύ των μέτρων του άξονα 2: 211 (Ενισχύσεις για φυσικά μειονεκτήματα σε γεωργούς ορεινών περιοχών, με ποσοστό απορρόφησης 42%), 212 (Ενισχύσεις σε γεωργούς περιοχών με μειονεκτήματα, εκτός των ορεινών περιοχών, με ποσοστό απορρόφησης 40%) και 214 (Ενισχύσεις για γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα, με ποσοστό απορρόφησης 33%).

Με τα μέτρα 211 και 212 χορηγείται ενίσχυση για 50,9 εκατομμύρια εκτάρια, ενώ με το γεωργοπεριβαλλοντικό μέτρο χορηγείται ενίσχυση για 21,5[19] εκατομμύρια εκτάρια. Το υψηλό ενδιαφέρον προκαλούν αυτά τα μέτρα στην ΕΕ των 15 οφείλέται στην μακρόχρονη πείρα που έχει αποκτηθεί κατά τη διάρκεια αυτών των διαδοχικών προγραμματικών περιόδων. Το υψηλό ποσοστό απορρόφησης εξηγείται επίσης από την υλοποίηση των δεσμεύσεων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, η οποία ήταν σημαντική σε πολλά ΚΜ.Τα τρία αυτά μέτρα ακολουθούνται, όσον αφορά την απορρόφηση, από τα μέτρα 215 (Ενισχύσεις για την καλή διαβίωση των ζώων, με ποσοστό απορρόφησης 33% και χορήγηση ενίσχυσης μέχρι στιγμής για 126.700 συμβάσεις) και 221 (Πρώτη αναδάσωση γεωργικής γης, με ποσοστό απορρόφησης 20% και αναδάσωση 72.500 εκταρίων έως σήμερα).

2.4. Βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και ενθάρρυνση της διαφοροποίησης της αγροτικής οικονομίας.

Η συνολική δαπάνη του άξονα 3 του ΕΓΤΑΑ για την περίοδο 2007-2009 αντιστοιχεί στο 6% των συνολικών πιστώσεων για την περίοδο 2007-2013, με σημαντικές διαφορές μεταξύ των ΚΜ (βλ. πίνακα 3). Σύμφωνα με τα ΚΜ, τα κύρια ζητήματα που εξηγούν αυτούς τους αργούς ρυθμούς απορρόφησης είναι η χρηματοοικονομική κρίση (έλλειψη ιδιωτικών και εθνικών/τοπικών κεφαλαίων) και ορισμένες διοικητικές δυσκολίες (καθυστερήσεις στον προσδιορισμό των εθνικών κανόνων εφαρμογής, υποχρεώσεις ελέγχου, πολυπλοκότητα των αιτήσεων…) Επιπλέον, σε ορισμένα ΚΜ, η υλοποίηση του άξονα 3 πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω του Leader∙ ως εκ τούτου, οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση του Leader έχουν επηρεάσει επίσης την απορρόφηση του άξονα 3.

Τα κύρια αποτελέσματα σχετικά με τον στόχο αυτό, στο τέλος του 2009, ήταν τα εξής:

- Ο άξονας 3 συνέβαλε στη δημιουργία θέσεων εργασίας (περισσότερες από 4.000) υπό συνθήκες αυξανόμενης ανεργίας στις αγροτικές περιοχές [20]

- Πληθυσμός στις αγροτικές περιοχές που επωφελήθηκε από τις βελτιωμένες υπηρεσίες που ενίσχυσε το ΕΓΤΑΑ: 23 εκατομμύρια[21]

- Ένα εκατομμύριο επιπλέον νοικοκυριά στις αγροτικές περιοχές έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο.

Εφαρμογή των μέτρων[22]

Τα σημαντικότερα μέτρα του άξονα 3 όσον αφορά την συνολική κατανομή προϋπολογισμού είναι το 322 (Ανακαίνιση και ανάπτυξη χωριών, με ποσοστό απορρόφησης 5%, ενώ δραστηριότητες ανακαίνισης έλαβαν χώρα σε 12.800 χωριά) και το 321 (Βασικές υπηρεσίες για την οικονομία και τον αγροτικό πληθυσμό, με ποσοστό απορρόφησης 7% και χορήγηση ενίσχυσης για 8.700 έργα).

Το υψηλότερο ποσοστό απορρόφησης μεταξύ των μέτρων του άξονα 3 έχει το 341 (Απόκτηση δεξιοτήτων, εμψύχωση και εφαρμογή των στρατηγικών τοπικής ανάπτυξης) με 14% και χορήγηση ενίσχυσης για 5.500 έργα, και, εν συνεχεία, στο μέτρο 323 (Διατήρηση και αναβάθμιση της αγροτικής κληρονομιάς) με 10% και χορήγηση ενίσχυσης για 23.500 έργα έως σήμερα.

2.5. Δημιουργία τοπικών ικανοτήτων για την απασχόληση και τη διαφοροποίηση

Τα ΚΜ έπρεπε να επιλέξουν τις Ομάδες Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) δύο χρόνια μετά την έγκριση του ΠΑΑ[23] το αργότερο. Στο τέλος του 2009 η επιλογή ολοκληρώθηκε σε 20 ΚΜ με περίπου 2.000 ΟΤΔ. Ο αριθμός των ΟΤΔ έχει διπλασιαστεί σε σύγκριση με το Leader+ ενώ στα μισά εδάφη το Leader εφαρμόζεται για πρώτη φορά.

Λόγω του ότι η διαδικασία επιλογής των ΟΤΔ έχει μόλις ολοκληρωθεί στα ΚΜ, πολλές από τις επιλεγμένες ΟΤΔ δεν έχουν ξεκινήσει ακόμα να υλοποιούν έργα που συνδέονται με την τοπική τους αναπτυξιακή στρατηγική. Το γεγονός αυτό εξηγεί το χαμηλό ποσοστό απορρόφησης στον άξονα 4 του ΕΓΤΑΑ που αντιστοιχεί μόλις στο 2,9% των συνολικών πιστώσεων του άξονα αυτού για την περίοδο προγραμματισμού, αλλά τελευταία έχει εγκριθεί ένας σημαντικός αριθμός έργων.

Ορισμένα ΚΜ έχουν επισημάνει συγκεκριμένες δυσκολίες. Η ένταξη του Leader έχει επηρεάσει σημαντικά την ευελιξία της προσέγγισης, καθώς πολλά ΚΜ περιόρισαν την επιλογή έργων στα προκαθορισμένα μέτρα, ενώ τα έργα του Leader δεν πληρούν συχνά τα κριτήρια επιλεξιμότητας των προκαθορισμένων μέτρων. Η διαδικασία αυτή απαιτούσε σημαντικές διοικητικές προσαρμογές (διοικητική αναδιοργάνωση, εκπαίδευση του προσωπικού).

3. Οριζόντια ζητήματα

3.1. Εξασφάλιση εναρμονισμένου προγραμματισμού

Οι συνέργειες μεταξύ και εντός των αξόνων έχουν διασφαλιστεί καθ’ όλη την προγραμματική διαδικασία χάρη στα εξής:

- στην γενική απαίτηση για εναρμόνιση με τις ΚΣΚΓ για την αγροτική ανάπτυξη∙

- στην ανάγκη βασίζονται τα ΠΑΑ σε ανάλυση της κατάστασης ως προς τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες∙

- στην ανάγκη διάθεσης στο πλαίσιο των ΠΑΑ συγκεκριμένων πληροφοριών για τον άξονα και τα μέτρα που προτείνονται για κάθε άξονα και της περιγραφής τους, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων επαλιθεύσιμων στόχων και δεικτών που επιτρέπουν τη μέτρηση της προόδου, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας του ΠΑΑ∙

- στην εκ των προτέρων αξιολόγηση των ΠΑΑ.

Η παρακολούθηση της εφαρμογής των ΠΑΑ επιτρέπει την εκτέλεση ελέγχων ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των προαναφερόμενων όρων.

Ωστόσο, οι αλληλεπιδράσεις και η έμμεση συμβολή ενός μέτρου σε άλλον άξονα από αυτόν που ανήκει το μέτρο δεν μετρώνται σήμερα μέσω του συστήματος παρακολούθησης που εφαρμόζεται (π.χ. συμβολή στην κλιματική αλλαγή και την προσαρμογή από όλους τους άξονες). Μόνο οι αξιολογήσεις μπορούν να παράσχουν ακριβέστερες ενδείξεις σχετικά με αυτές τις πρόσθετες συνέργειες και διασυνδέσεις.

Και άλλες στρατηγικές της ΕΕ ελήφθησαν υπόψη κατά την εκπόνηση των ΕΣΣ και των ΠΑΑ, όπως η Δασική Στρατηγική της ΕΕ και το Έκτο Κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον. Η αυξημένη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η προσαρμογή στις κλιματικές αλλαγές και ο μετριασμός τους είναι ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο των στρατηγικών και των προγραμμάτων, ιδίως μέσω του καθορισμού ποσοτικοποιήσιμων στόχων[24]. Η συμβολή των ΠΑΑ στη βιολογική γεωργία εξετάζεται μέσω μια ειδικής έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημόσια χρηματοδότηση της βιολογικής γεωργίας.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι περαιτέρω έμφαση στην ανανεώσιμη ενέργεια και στην κλιματική αλλαγή – καθώς και στη βιοποικιλότητα, στη διαχείριση των υδάτων και στην υποστήριξη της αναδιάρθρωσης του γαλακτοκομικού τομέα – δόθηκε μέσω του ΕΥ της ΚΑΠ, ενώ τα ΠΑΑ μέσω του ΕΣΟΑ συνέβαλαν στην στρατηγική της ΕΕ για την ευρυζωνικότητα. Νέοι στόχοι καθορίστηκαν το 2010[25].

Τα Εθνικά Αγροτικά Δίκτυα (ΕΑΔ) και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΔΑΑ) έχουν συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη εναρμονισμένου προγραμματισμού, ιδίως μέσω της διασφάλισης της ανταλλαγής πληροφοριών και πρακτικών μεταξύ των διαχειριστών των ΠΑΑ και των ενδιαφερόμενων μερών και μέσω της διενέργειας κοινών αναλύσεων[26].

Οι συντονισμένες δράσεις των ΕΑΔ και του ΕΔΑΑ από κοινού στοχεύουν στη βελτίωση της διακυβέρνησης και της άσκησης πολιτικής. Συνεχίστηκαν οι εργασίες σχετικά με την υλοποίηση του Leader και μια θεματική ομάδα εργασίας εξετάζει διάφορους μηχανισμούς υλοποίησης μέσω περιπτωσιολογικών μελετών. Μέσω των δικτύων αυτών ενισχύεται ο διάλογος μεταξύ των διοικητικών αρχών και των ενδιαφερομένων.

Η δικτύωση είναι, ωστόσο, μια σχετικά μακροπρόθεσμη διαδικασία. Η δημιουργία των δικτύων αυτών γίνεται με σχετικά αργούς ρυθμούς και διαφορετικά χρονοδιαγράμματα από χώρα σε χώρα. Τα ΕΑΔ και του ΕΔΑΑ μόλις προσφάτως άρχισαν να λειτουργούν με κανονικούς ρυθμούς.

Οι δράσεις ενημέρωσης και δημοσιότητας των ΚΜ πραγματοποιούνται κατά γενικόν κανόνα ξεχωριστά από τις δραστηριότητες των ΕΑΔ με τη χρήση τεχνικής στήριξης. Απευθύνονται στα ενδιαφερόμενα πρόσωπα του αγροτικού τομέα που είναι ήδη δικαιούχοι, καθώς και στο ευρύ κοινό, για να ενημερώσουν σχετικά με τον ρόλο που παίζει η Κοινότητας στα προγράμματα καθώς και σχετικά με τα αποτελέσματα των προγραμμάτων.

3.2. Συμπληρωματικότητα των κοινοτικών μέσων

Πέραν του ΕΓΤΑΑ μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε αγροτικές περιοχές και άλλα διαρθρωτικά ταμεία (ΔΤ) της ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης το οποίο ασχολείται με την περιφερειακή ανάπτυξη, την οικονομική ανταγωνιστικότητα και τις υποδομές, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο το οποίο ασχολείται με την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η διασφάλιση της συμπληρωματικότητας των ταμείων αυτών επετεύχθη με την χάραξη διαχωριστικών γραμμών και τη δημιουργία μηχανισμών συντονισμού. Σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις τα ΚΜ επέλεξαν ένα περισσότερο στρατηγικό τρόπο για τη συντονισμένη χρήση των ταμείων της ΕΕ. Οι κατευθυντήριες αρχές καθορίστηκαν στο ΕΣΣ, ενώ τα ΠΑΑ περιελάμβαναν την αναλυτική περιγραφή.

Διαχωρισμός

κριτήρια διαχωρισμού από Τα ΚΜ χρησιμοποίησαν κριτήρια διαχωρισμού προκειμένου να ικανοποιήσουν το αίτημα της ΕΕ για την αποφυγή της διπλής χρηματοδότησης και για την αποφυγή της χρηματοδότησης του ίδιου έργου από περισσότερα του ενός ταμεία της ΕΕ. Καθορίστηκαν διαφορετικά κριτήρια ανάλογα με τον άξονα και το μέτρο: είδος δικαιούχου, είδος έργων (μέγεθος, εδαφική κλίμακα), είδος παρέμβασης ή είδος οικονομικού τομέα.

Ο διαχωρισμός συνέβαλε με επιτυχία στην αποφυγή της ίδιααλληλεπικάλυψης των ταμείων. Προκλήθηκαν μόνο μερικές δυσκολίες λόγω των διαφορετικών ερμηνειών των κριτηρίων σε ορισμένες χώρες. Τα κριτήρια διαχωρισμού δύναται να προσαρμοστούν κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού για την αντιμετώπιση πιθανών μειονεκτημάτων ή δυσκολιών.

Μηχανισμοί συντονισμού

Απαιτείται αποτελεσματικός συντονισμός ώστε να διασφαλιστεί η τήρηση των διαχωριστικών γραμμών και η βέλτιστη χρήση των κονδυλίων μέσω μηχανισμών όπως είναι οι διυπουργικές επιτροπές ή η αμοιβαία εκπροσώπηση σε επιτροπές παρακολούθησης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα κοινό εργαλείο τεχνολογιών πληροφόρησης.

Ορισμένα κράτη αναθέτουν ένα μέρος του ελέγχου σε αρχές - ή ακόμα και σε ομάδες τοπικής δράσης – σε εντελώς τοπικό επίπεδο. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στους τοπικούς φορείς λήψης αποφάσεων να διασφαλίσουν ότι οι μηχανισμοί διαχωρισμού και συμπληρωματικότητας είναι κατάλληλοι για τις ειδικές συνθήκες και ανάγκες των εδαφών τους.

Η ύπαρξη ενός ειδικού φορέα συντονισμού (π.χ. ενός διυπουργικού φορέα) διευκολύνει κατά κανόνα τη διαδικασία συντονισμού. Δυσκολίες προκαλεί η διαφορά στο επίπεδο προγραμματισμού, για παράδειγμα, στις περιπτώσεις που απαιτείται συντονισμός μεταξύ ενός εθνικού και διαφόρων περιφερειακών προγραμμάτων.

Συμπληρωματικότητα και συνέργειες

Ορισμένα ΚΜ έχουν καταφέρει να πετύχουνσημαντική συμπληρωματικότητα των ενεργειών τους, αλλά γενικά δεν υπάρχει μια συνολική στρατηγική προσέγγιση για τη διευκόλυνση της συμπληρωματικότητας των ενεργειών και των συνεργειών μεταξύ των ΔΤ.

Σε τοπικό επίπεδο υπάρχουν περισσότερα παραδείγματα συνεργειών. Για παράδειγμα, σε ορισμένες χώρες, η στρατηγική τοπικής ανάπτυξης μιας ΟΤΔ μπορεί να προχωρήσει πέραν των στόχων του ΠΑΑ και ένα μέρος των φιλοδοξιών τους θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μέσω των διαρθρωτικών ταμείων∙ σε ορισμένες περιπτώσεις έχει δημιουργηθεί μία και μόνο κοινή ΟΤΔ για τα προγράμματα του ΕΓΤΑΑ και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αλιείας∙ σε ορισμένα ΚΜ έχουν δημιουργηθεί ομάδες Leader ως εταιρείες τοπικής ανάπτυξης οι οποίες εκτελούν όχι μόνο μέτρα του ΠΑΑ αλλά και στοιχεία άλλων εθνικών προγραμμάτων προς όφελος του αγροτικού πληθυσμού.

Σύμφωνα με ορισμένες εθνικές εκθέσεις, τα στοιχεία που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επίτευξη συνεργειών μεταξύ των ταμείων είναι:

- η εναρμόνιση των κανόνων μεταξύ των διαφόρων ταμείων της ΕΕ όσον αφορά τις επιλέξιμες δαπάνες (ΦΠΑ, κ.λπ.)∙

- ο συντονισμός των διαφόρων συστημάτων παρακολούθησης και αξιολόγησης ώστε να μπορέσει να γίνει μια συνολική αξιολόγηση των ταμείων της ΕΕ σε περιφερειακό και θεματικό επίπεδο.

Περισσότερες πληροφορίες από τις αρχές διαχείρισης προς (πιθανούς) δικαιούχους σχετικά με τα κριτήρια διαχωρισμού θα είναι επίσης χρήσιμες ώστε αυτοί να τους κατευθύνουν στο αρμόδιο ταμείο της ΕΕ.

4. Προοπτικές

Η εφαρμογή πολλών εξ αυτών των προγραμμάτων ξεκίνησε μόλις το 2008. Τα στοιχεία για το 2009 δείχνουν, μολαταύτα, ότι έχι ήδη επιταχυνθεί ο ρυθμός τους, παρά τις όποιες δυσμενείς συνθήκες, όπως είναι η οικονομική κατάσταση.

Ζητήματα εφαρμογής των επιμέρους προγραμμάτων συζητούνται τακτικά μεταξύ της Επιτροπής και των ΚΜ. Στην Επιτροπή Αγροτικής Ανάπτυξης και μέσω του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αγροτικής Ανάπτυξης πραγματοποιείται περαιτέρω ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τα ζητήματα εφαρμογής. Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πολλές τροποποιήσεις στα ΠΑΑ ώστε να αντιμετωπιστούν οι πρώτες δυσκολίες που έχουν προκύψει, ενώ έχουν γίνει και άλλες προσαρμογές ώστε να διατεθούν πρόσθετα κονδύλια για την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων (έλεγχος της υγείας) και της οικονομικής κρίσης (ευρωπαϊκό πακέτο οικονομικής ανάκαμψης).

Το κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για σκοπούς αναφοράς και παρακολούθησης της προόδου σχετικά με την εφαρμογή και την ολοκλήρωση του προγράμματος σε συνεχή βάση. Τα προκαταρκτικά στοιχεία για το 2010 δείχνουν ότι η πλειονότητα των προγραμμάτων εκτελείται με κανονικούς ρυθμούς. Η σύνθεση των μεσοπρόθεσμων αξιολογήσεων των ΠΑΑ που θα είναι διαθέσιμη το 2012 θα παράσχει περισσότερες πληροφορίες ως προς κατά π τα προγράμματα βρίσκονται σε πορεία επίτευξης των στόχων τους και ως προς το κατά πόσο τηρούνται οι ευρωπαϊκές προτεραιότητες.

[1] Βλ. Τίτλο II, Κεφάλαιο ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου της 20ής Σεπτεμβρίου 2005 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).

[2] Απόφαση του Συμβουλίου της 20ής Φεβρουαρίου 2006 σχετικά με τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για την αγροτική ανάπτυξη (προγραμματική περίοδος 2007 έως 2013) (2006/144/ΕΚ).

[3] Βλ. άρθρο 14 «Έκθεση της Επιτροπής» του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου της 20ής Σεπτεμβρίου 2005.

[4] Βλ. άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου της 20ής Σεπτεμβρίου 2005. Οι εν λόγω συνοπτικές εκθέσεις παρουσιάζουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών σχεδίων και τη συμβολή στην επίτευξη των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών.

[5] Στη διεύθυνση http://ec.europa.eu/agriculture/healthcheck/index_fr.htm περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με τον έλεγχο της υγείας της ΚΑΠ και το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Οικονομικής Ανάπτυξης καθώς και σχετική νομοθεσία η οποία θεσπίστηκε το 2009.

[6] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου της 20ής Σεπτεμβρίου 2005 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).

[7] Όλοι οι πίνακες παρουσιάζονται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.

[8] Μετά τις εν λόγω τροποποιήσεις, ο προϋπολογισμός του ΕΓΤΑΑ για την προγραμματική περίοδο 2007-2013 έχει αυξηθεί (ιδίως λόγω του ΕΥ και του ΕΣΟΑ) στα 96,2 δις ευρώ.

[9] Όλα τα οικονομικά δεδομένα της έκθεσης αφορούν μόνο το ΕΓΤΑΑ.

[10] Άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής.

[11] Μέρος των κονδυλίων που διατέθηκαν στον άξονα LEADER, τεχνική βοήθεια και άμεσες ενισχύσεις δόθηκαν κατ’ αναλογία στους τρεις κύριους άξονες, σύμφωνα με τα στοιχεία και τον πίνακα παρακάτω.

[12] Οι στόχοι στον αγροτικό και το δασοκομικό τομέα για το 2013 έχουν οριστεί από τα ΚΜ στα προγράμματά τους.

[13] βλ. επεξήγηση μέτρων στον πίνακα 1 του εγγράφου εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.

[14] Οι πληρωμές των ΚΜ αφορούσαν τα ημερολογιακά έτη 2007, 2008 και 2009.

[15] Οι πληρωμές δύναται να πραγματοποιηθούν 2 έτη μετά την τελευταία δέσμευση (τέλος 2013), ήτοι έως το τέλος του 2015.

[16] Μέρος των κονδυλίων που διατέθηκαν στον άξονα LEADER, τεχνική βοήθεια και άμεσες ενισχύσεις δόθηκαν κατ’ αναλογία στους τρεις κύριους άξονες, σύμφωνα με τα στοιχεία και τον πίνακα κατωτέρω.

[17] Βλ. πίνακα 4 για ανάλυση κατά φύλο και ηλικία, όπως προβλέπεται στο άρθρο 81 παράγραφος 3 του κανονισμού 1698/2005

[18] Δείκτης αποτελεσμάτων από το ΚΠΠΑ, η ίδια περιοχή μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση διαφόρων προκλήσεων.

[19] Δεσμεύσεις μόνο από το 2007 και μετά.

[20] Η ανεργία αυξήθηκε συνολικά από το 7,1% το 2007 στο 8,9% το 2009 στις κατ’ εξοχήν αγροτικές περιοχές και από το 7% το 2007 στο 9% το 2009 στις ιδιαιτέρως αγροτικές περιοχές (πηγή: Eurostat)

[21] Περιλαμβάνεται και ο πληθυσμός που επωφελείται έμμεσα των υπηρεσιών.

[22] Βλ. πίνακα 4 για ανάλυση κατά φύλο και ηλικία, όπως προβλέπεται στο άρθρο 81 παράγραφος 3 του κανονισμού 1698/2005

[23] Με την εξαίρεση της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, οι οποίες είχαν στη διάθεσή τους 3 χρόνια για την επιλογή των ομάδων.

[24] Βλ. κατάλογο στόχων στο παράρτημα VII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1974/2006 της Επιτροπής

για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου.

[25] Ενημερωτικό δελτίο: Επισκόπηση του ελέγχου της υγείας της ΚΑΠ και του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Οικονομικής Ανάκαμψης: http://enrd.ec.europa.eu/app_templates/filedownload.cfm?id=5ACE6F64-F5FA-701C-70FD-E059E8462395

[26] Περισσότερες πληροφορίες περιλαμβάνονται στη διεύθυνση enrd.ec.europa.eu