Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για:

- την "πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί της εφαρμογής προγράμματος κατάρτισης για τους επαγγελματίες της ευρωπαϊκής βιομηχανίας οπτικοακουστικών προγραμμάτων (Media - Κατάρτιση) (2001-2005)", και

- την "πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί της εφαρμογής προγράμματος για την ενθάρρυνση της ανάπτυξης, της διανομής και της προώθησης των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων (Media Plus - Ανάπτυξη, διανομή και προώθηση) (2001-2005)"

(2000/C 168/03)

Στις 6 Μαρτίου 2000, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις ανωτέρω προτάσεις.

Το τμήμα μεταφορών, ενέργειας, υποδομών, κοινωνίας των πληροφοριών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 6 Απριλίου 2000, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Hernández Bataller.

Κατά την 372η σύνοδο ολομέλειας της 27ης Απριλίου 2000, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε 111 ψήφους υπέρ και 1 αποχή, την παρούσα γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Οι βιομηχανίες που συνδέονται με την κοινωνία των πληροφοριών, και ιδιαίτερα οι βιομηχανίες του οπτικοακουστικού τομέα, αντιπροσωπεύουν έναν από τους οικονομικούς κλάδους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο δυναμικό ανάπτυξης. Υπάρχουν μελέτες που υπολογίζουν ότι τα έσοδα της αγοράς αυτής θα αυξηθούν κατά 70 % πριν από το 2005, μια αύξηση που θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία περισσοτέρων από 300000 θέσεων απασχόλησης υψηλής εξειδίκευσης, μόνο κατά την περίοδο αυτή(1).

1.2. Η ψηφιοποίηση, η διαλογικότητα, η σύγκλιση των τεχνολογιών οδηγούν σε μεταμόρφωση εις βάθος του οπτικοακουστικού τομέα, έτσι όπως αυτός γινόταν παραδοσιακά αντιληπτός, χάρη στην εμφάνιση νέων μεθόδων δημιουργίας, παραγωγής και διανομής, στη συμμετοχή νέων παραγόντων, στην εμφάνιση νέων περιεχομένων και υπηρεσιών, καθώς και στους νέους τρόπους άμεσης και παράγωγης εκμετάλλευσης των έργων.

1.2.1. Εξάλλου, οι αλλαγές αυτές που επέρχονται στον κλάδο είναι συμπληρωματικής φύσης και δεν αντιπροσωπεύουν φαινόμενο υποκατάστασης: παράλληλα με την επιταχυνόμενη ανάπτυξη της ψηφιακής τηλεόρασης και των νέων εφαρμογών, όπως οι υπηρεσίες on-line, η διαλογική τηλεόραση, το βίντεο κατ' αίτηση (VOD) και η ηλεκτρονική μετάδοση σε κινηματογραφικές αίθουσες, παρατηρείται επίσης μια αύξηση προσφοράς των πιο παραδοσιακών προϊόντων της αγοράς, όπως η πώληση ταινιών βίντεο, η παραγωγή και προβολή κινηματογραφικών έργων.

1.2.2. Μέσα σε αυτό το γενικό πλαίσιο, η παραγωγή οπτικοακουστικών περιεχομένων λαμβάνει τη μορφή σημαντικού κλάδου προστιθέμενης αξίας για τον 21ο αιώνα, δυνάμει ικανού να προαγάγει την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής βιομηχανίας και, συνακόλουθα, την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1.3. Εντούτοις, για να μπορέσει να αναλάβει όντως η οπτικοακουστική βιομηχανία περιεχομένων το ρόλο αυτό της κινητήριας δύναμης, οικονομικής και επιχειρησιακής, απαιτείται η κατάλληλη ανταπόκριση σε ορισμένες βασικές προκλήσεις, διαρθρωτικής φύσεως. Προκλήσεις που, σε ορισμένες περιπτώσεις, επηρεάζουν την εν λόγω βιομηχανία στο σύνολό της, όπως ο περιορισμός των εσόδων που προκύπτουν από την κάθε εκπομπή (λόγω ευρύτερης κατανομής της ακροαματικότητας) ή η πραγματική εσωτερίκευση των μεθόδων εκμετάλλευσης, αλλά που, σε άλλες περιπτώσεις, συνιστούν αδύνατα σημεία που χαρακτηρίζουν ειδικότερα τον ευρωπαϊκό χώρο, όπως:

- ο κατακερματισμός των εθνικών ή περιφερειακών αγορών, που αποδυναμώνει τη διακρατική κυκλοφορία των προγραμμάτων στην Ευρώπη·

- οι χαμηλές οικονομικές επενδύσεις για τον προγραμματισμό και την υλοποίηση των οπτικοακουστικών σχεδίων, γεγονός που με τη σειρά του μειώνει την αποδοτικότητα των έργων και περιορίζει τις δυνατότητες μελλοντικών επενδύσεων·

- η ανεπαρκής κεφαλαιοποίηση των επιχειρήσεων που αποδυναμώνει την επιχειρηματική τους αναπτυξιακή στρατηγική σε διεθνή κλίμακα.

1.4. Ως εκ τούτου, η ευρωπαϊκή βιομηχανία οπτικοακουστικών περιεχομένων βρίσκεται σε μειονεκτική θέση. Δεν μπορεί ακόμη να αντιμετωπίσει πλήρως τον αυξανόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό. Επομένως, επιβάλλεται η εξεύρεση νέων στρατηγικών χρηματοδότησης που να ενθαρρύνουν κατά προτεραιότητα την ικανότητα ανάπτυξης, ενσωμάτωσης, μετάδοσης και εμπορευματοποίησης σε διεθνές επίπεδο. Η στήριξη, εκ μέρους των δημοσίων αρχών, των πρωτοβουλιών αυτών, μέσω ειδικών και συμπληρωματικών μέτρων οικονομικής ενίσχυσης με στόχο την αύξηση της ποικιλίας των παραγωγών, ιδιαίτερα στους πλέον καινοτόμους τομείς της αγοράς, έχει καθοριστική σημασία. Η ποιότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής, μέσω αποτελεσματικότερων εργαλείων κατάρτισης, και η ικανότητά της να εδραιωθεί μέσα σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά, επιτυγχάνοντας έτσι την αύξηση των ποσοστών της στην αγορά, μπορούν να διασφαλίσουν καλύτερα την παρουσία και τη συμμετοχή στα έσοδα των ευρωπαίων παραγωγών οπτικοακουστικών περιεχομένων.

1.5. Από το 1997, η Επιτροπή έχει ενταχθεί σε μια διαδικασία διεξοδικής ανάλυσης της πολιτικής της για τον οπτικοακουστικό τομέα, με στόχο να λάβει υπόψη τον σημερινό και τον μελλοντικό αντίκτυπο της έλευσης της εποχής της ψηφιοποίησης. Ως παραδείγματα της δραστηριότητας αυτής αρκεί να αναφερθούν: το πρόγραμμα Media II(2)· οι προβληματισμοί και οι συμμετοχές που ελήφθησαν με βάση την έκθεση της Ομάδας Μελέτης Υψηλού Επιπέδου για την Πολιτική του Οπτικοακουστικού τομέα(3)· ή ακόμη οι διαβουλεύσεις της Επιτροπής με τους επαγγελματικούς κύκλους, στα πλαίσια αφενός των Διασκέψεων που διοργάνωσε στο Birmingham (Απρίλιος 1998) και στο Ελσίνκι (Σεπτέμβριος 1999), και αφετέρου της Πράσινης Βίβλου σχετικά με τη σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών(4).

2. Πρόταση της Επιτροπής

2.1. Με την πρόταση του προγράμματος Media Plus, η Επιτροπή προσβλέπει στη δημιουργία των βέλτιστων συνθηκών, που θα στηρίζονται σε μια στρατηγική συνεκτική και με σαφείς στόχους, η οποία θα εξακολουθήσει να συμβάλλει στην υπερνίκηση των δυσκολιών που έχουν επισημανθεί για την ευρωπαϊκή βιομηχανία οπτικοακουστικών μέσων και θα επιτρέψει στους φορείς του κλάδου να καταλάβουν την καλύτερη δυνατή θέση στις νέες αγορές.

2.1.1. Η εστίαση των συστημάτων που θα καταρτισθούν για τη στήριξη των ευρωπαϊκών φορέων πρέπει να είναι ρεαλιστική και να προσαρμοσθεί στις ανάγκες της αγοράς του οπτικοακουστικού κλάδου, με ιδιαίτερη προσοχή στα διαρθρωτικά μέτρα. Ταυτόχρονα, πρέπει να ενισχύσει την προστιθέμενη αξία που συνδέεται τόσο με την κοινή ευρωπαϊκή διάσταση, όσο και με την πολιτιστική και εθνική ποικιλομορφία των κρατών μελών.

2.1.2. Με βάση τα όσα προηγούνται, θεωρούνται απαραίτητα τα εξής:

- Ένα σύστημα ενημέρωσης και παρακολούθησης των νέων αναγκών και εξελίξεων της αγοράς του οπτικοακουστικού τομέα, καθώς και η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών, με στόχο την καθιέρωση αποτελεσματικών συνεργιών.

- Η προαγωγή της διακρατικής κυκλοφορίας των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

- Η συμπληρωματικότητα και η συνεκτικότητα με τις υπόλοιπες κοινοτικές δράσεις που εντάσσονται σε μια κοινή στρατηγική (προγράμματα για θέματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, στήριξη των ΜΜΕ και των τεχνολογιών της κοινωνίας των πληροφοριών, πρωτοβουλία e-Europe(5) - πρόγραμμα "Μια κοινωνία των πληροφοριών με ελεύθερη πρόσβαση", πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης(6), προγράμματα INFO 2000 και SIML, άλλα εκπαιδευτικά προγράμματα όπως το Socrates και το Leonardo, συνεργασία με ιδρύματα όπως το Eureka(7) κ.λπ.).

- Η συμπληρωματικότητα που επιδιώκεται με τις πολιτικές που εφαρμόζονται σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, με μεγαλύτερη έμφαση στις ειδικές ανάγκες της βιομηχανίας των χωρών με περιορισμένη ικανότητα οπτικοακουστικής παραγωγής ή με περιορισμένη εδαφική έκταση ή γλωσσική εμβέλεια.

- Οι δράσεις παροχής στήριξης προς τις φάσεις εκείνες της αλυσίδας της οπτικοακουστικής παραγωγής όπου η παρέμβαση μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία (κυρίως στην αρχική και στην τελική φάση της παραγωγικής διαδικασίας).

- Η προσήκουσα και συστηματική αξιολόγηση των ενισχύσεων, συνοδευόμενη με τις κατάλληλες προσαρμογές και με μεγαλύτερη χρήση μηχανισμών αυτόματης στήριξης που θα θεμελιώνονται στα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται στην αγορά.

- Η υλοποίηση προτύπων σχεδίων που, αφού επιτύχουν πειστικά αποτελέσματα, θα επιτρέπουν την άμεση προσαρμογή των κυριότερων μηχανισμών ενίσχυσης του Προγράμματος(8).

- Η συνέχιση της συνεργασίας με τρίτες χώρες που συμφωνούν ως προς τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε θέματα πολιτικής των οπτικοακουστικών περιεχομένων.

2.2. Όπως και στο Media II, οι δράσεις που προβλέπονται για το πρόγραμμα Media Plus συγκεντρώνουν τις ενισχύσεις σε δύο διαφορετικά πεδία δράσης: την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, αφενός (άρθρο 150 της Συνθήκης), και τη βιομηχανία, αφετέρου (άρθρο 157 της Συνθήκης)(9), στην οποία περιλαμβάνονται η ανάπτυξη σχεδίων, η παραγωγή, η διανομή, η διάθεση στην αγορά και η προώθηση.

2.2.1. Για το λόγο αυτό, καταρτίζονται δύο προτάσεις Απόφασης του Συμβουλίου, οι οποίες αφορούν την εφαρμογή μιας πολιτικής προσαρμοσμένης στα χαρακτηριστικά της αγοράς, που να προάγει αποφασιστικά τη βελτιστοποίηση των πλεονεκτημάτων που μπορεί να αντλήσει η ευρωπαϊκή βιομηχανία οπτικοακουστικών περιεχομένων από την τεχνολογική πρόοδο.

2.2.2. Οι πρακτικές λεπτομέρειες της οικονομικής ενίσχυσης θα αποτελούν αντικείμενο περιοδικής αξιολόγησης και προσαρμογής. Με βάση τις αξιολογήσεις, η Επιτροπή θα μπορεί, κατά περίπτωση, να προτείνει συμπληρωματικές δράσεις και για τους δύο μηχανισμούς.

2.3. Στον τομέα της κατάρτισης (Media - Κατάρτιση), οι προτεινόμενες δράσεις αφορούν βασικά:

- την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην παραγωγή και διανομή των οπτικοακουστικών προγραμμάτων που παρουσιάζουν υψηλή καλλιτεχνική ποιότητα και μεγάλες εμπορικές δυνατότητες·

- τη μελέτη των δυνατοτήτων ανάπτυξης που παρέχει η ευρωπαϊκή και η διεθνής αγορά·

- την οικονομική διαχείριση σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων και των νομικών πτυχών, της χρηματοδότησης της παραγωγής, της διάθεσης στην αγορά και της διανομής·

- τις τεχνικές σύνταξης, κυρίως για τα διαλογικά προγράμματα που προορίζονται για τα νέα ηλεκτρονικά μέσα μετάδοσης.

2.4. Η ανάπτυξη και παραγωγή ποιοτικών οπτικοακουστικών προγραμμάτων, για όλο και περισσότερα είδη μέσων, που να μπορούν να αποφέρουν σημαντικά έσοδα, απαιτεί σημαντικές επενδύσεις. Η στήριξη του προγράμματος Media Plus πρέπει να ξεκινά ήδη κατά τη φάση προετοιμασίας των σχεδίων, μέσω κατάλληλης ανάπτυξης που να καθορίζει τη βιωσιμότητα του σχεδίου, καθώς και την προβλεπόμενη αποδοτικότητα του έργου, αφού ληφθούν υπόψη το κόστος παραγωγής και οι δυνατότητες εμπορευματοποίησης. Η διαδικασία αυτή, που αποτελεί τρέχουσα πρακτική για άλλους βιομηχανικούς κλάδους, είναι ιδιαίτερα περιορισμένη για τα οπτικοακουστικά έργα, γεγονός που συχνά οδηγεί στην παραγωγή σχεδίων που έχουν μικρές πιθανότητες να αποβούν αποδοτικά.

2.5. Η στήριξη της διανομής και της διάθεσης στην αγορά συνιστά το σημαντικότερο από τα πεδία δράσης που περιλαμβάνονται στην πρόταση για το Πρόγραμμα Media Plus, δεδομένου ότι έχει άμεση επίδραση επί της απόσβεσης και απόδοσης των επενδύσεων, που με τη σειρά της είναι απαραίτητη για να διασφαλισθεί η κατάκτηση μιας σταθερής θέσης στην αγορά για τα ευρωπαϊκά οπτικοακουστικά περιεχόμενα. Τούτο απαιτεί ειδικότερα τη δημιουργία και, κυρίως, την αξιοποίηση καταλόγων έργων προγραμμάτων, όπως π.χ. κινηματογραφικών ταινιών, μυθιστορηματικών ταινιών, ντοκιμαντέρ και κινουμένων σχεδίων, τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και να επαναχρησιμοποιηθούν μέσω διαφόρων διαύλων και σχημάτων.

2.6. Οι ειδικοί στόχοι των ενισχύσεων για την προώθηση είναι, σε γενικές γραμμές, παρόμοιοι με τους στόχους των ενισχύσεων για τη διανομή. Οι συμπληρωματικοί μηχανισμοί, όμως, που αφορούν τη διανομή έχουν ως στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης των ευρωπαϊκών έργων και προγραμμάτων στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές.

2.7. Οι δράσεις που εφαρμόζονται βάσει του κεφαλαίου για την ανάπτυξη, διανομή και προώθηση θα πρέπει να συμβιβάζονται με τις διατάξεις της Συνθήκης που αφορούν τον ανταγωνισμό και, ειδικότερα, με τη νομοθεσία για τις κρατικές ενισχύσεις.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ, ενώ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής, δεδομένου ότι αφορά συμπληρωματικά μέτρα που ευνοούν την διάδοση της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς, κρίνει εντούτοις ότι:

- οι οικονομικοί πόροι που αφιερώνονται στο Πρόγραμμα Media Plus είναι μάλλον ανεπαρκείς για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων που προβλέπονται. Ζητά, επομένως, να αυξηθούν τα κονδύλια του προϋπολογισμού. Στον κλάδο αυτό οι μηχανισμοί της αγοράς είναι ανεπαρκείς για ορισμένους τομείς, δεδομένου ότι ο χρηματοπιστωτικός κλάδος στην Ευρώπη δεν συμμετέχει, γενικά, στις επενδύσεις στον οπτικοακουστικό κλάδο, επειδή δεν επιθυμεί να αναλαμβάνει κινδύνους στους εν λόγω κλάδους·

- δεδομένου ότι πρόκειται για την προώθηση της πολιτιστικής μας ταυτότητας, η παράμετρος αυτή θα έπρεπε να τονίζεται στην πρόταση·

- θα ήταν θετικό για τον κλάδο να διαθέτει περισσότερα στοιχεία σχετικά με την αξιολόγηση προγενέστερων προγραμμάτων, γιατί τα υπάρχοντα προς το παρόν σχετικά στοιχεία δεν είναι επαρκή·

- πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προτεραιότητα στην τεχνολογική ανάπτυξη και την καινοτομία, καθώς και στην ορθότερη κατανομή των διατιθέμενων πιστώσεων·

- η Επιτροπή θα πρέπει να συστήσει μια Ευρωπαϊκή Υπηρεσία της Κοινωνίας των Πληροφοριών που να συμβάλει στο συντονισμό των διαφόρων πρωτοβουλιών στον τομέα της σύγκλισης όσον αφορά τα πολυμέσα.

3.2. Συνεπώς, υπάρχει πραγματική ανάγκη για την υιοθέτηση της υπό εξέταση πρότασης, λόγω της προστιθέμενης αξίας που αντιπροσωπεύει, και επειδή ενισχύει την ελεύθερη διακρατική κυκλοφορία των οπτικοακουστικών έργων και εντείνει και βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας οπτικοακουστικής παραγωγής, αφενός, και τη γνώση σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτιστική ταυτότητα, αφετέρου. Όλα αυτά δικαιολογούν, και με το παραπάνω, την κοινοτική παρέμβαση στο πεδίο αυτό.

3.3. Εντούτοις, η ΟΚΕ εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι η πρόταση δεν έχει λάβει υπόψη ότι η σημασία της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής βιομηχανίας δεν έγκειται αποκλειστικά στην επιχειρησιακή της διάσταση, αλλά και στο γεγονός ότι αποτελεί φορέα για την προώθηση του πολιτισμού μας και των δημοκρατικών μας αξιών.

3.3.1. Η αναγνώριση της πολιτισμικής διάστασης της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, το προϊόν της οποίας είναι μοναδικό λόγω της ιδιαίτερης φύσης του, εξηγεί την προσέγγιση που υιοθετείται παραδοσιακά στην Ευρώπη ως προς τα οπτικοακουστικά μέσα, με την οποία επιδιώκεται η διατήρηση μιας ισορροπίας μεταξύ:

- αφενός, του δικαιώματος ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης, που είναι στενά συνυφασμένο με μια δημοκρατική κοινωνία·

- και, αφετέρου, της προστασίας του γενικού συμφέροντος, που δικαιολογεί, μεταξύ άλλων στόχων, την προστασία των ανηλίκων, την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, τη διαφύλαξη του δικαιώματος της ιδιωτικότητας, την ανάπτυξη της κοινωνικής συνοχής, την εξασφάλιση της πολυφωνίας.

3.4. Η πρόταση θα έπρεπε να προβαίνει σε αξιολόγηση των δυνατοτήτων δημιουργίας απασχόλησης που προκύπτουν από την εφαρμογή της. Ο οπτικοακουστικός κλάδος διαθέτει μεγάλο δυναμικό αύξησης στον τομέα αυτό και η Επιτροπή θα έπρεπε, κατά τη διαμόρφωση και την εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών και μέτρων, να λαμβάνει πάντοτε υπόψη το στόχο της επίτευξης υψηλού ποσοστού απασχόλησης.

3.5. Όσον αφορά τις ενισχύσεις για την κατάρτιση, θα πρέπει να αποτελέσουν μηχανισμό για την προώθηση του συντονισμού μεταξύ των τεχνικών κέντρων εφαρμοσμένης κατάρτισης και των πανεπιστημιακών κέντρων βασικής κατάρτισης, ώστε να αποτραπεί επίσης ο κίνδυνος του υπερβολικού κατακερματισμού των ενισχύσεων. Η ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι θα θεσπιστούν κριτήρια δράσης που θα αποσκοπούν στην μέγιστη δυνατή αξιοποίηση των προγραμμάτων και της αντίστοιχης χρηματοδότησης, με μεγαλύτερη έμφαση στις παιδαγωγικές πτυχές που αφορούν τους νέους.

3.5.1. Σε κάθε περίπτωση, θεωρείται σημαντική η ανάγκη διασφάλισης της αποτελεσματικής και βιώσιμης διασύνδεσης μεταξύ των κέντρων κατάρτισης και των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων με σκοπό να εξασφαλιστεί μια ισορροπία μεταξύ της βασικής κατάρτισης και της ειδικευμένης κατάρτισης, η οποία θα εγγυάται την ανάπτυξη της ειδικευμένης κατάρτισης των επαγγελματιών του οπτικοακουστικού κλάδου και θα αξιοποιεί τις ευκαιρίες που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες και ειδικότερα η ψηφιοποίηση:

- για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, μέσω της χρήσης των νέων τεχνολογιών και της εφαρμογής τους για την παραγωγή οπτικοακουστικών έργων και

- για την παιδαγωγική καινοτομία που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες και ιδιαίτερα η ψηφιακή.

3.5.2. Ορισμένα κατάλληλα μέτρα επαγγελματικής κατάρτισης μπορούν να βελτιώσουν την ικανότητα για επαγγελματική ένταξη και για προσαρμογή, να προαγάγουν το επιχειρηματικό πνεύμα - ειδικότερα μέσω δράσεων υπέρ των ΜΜΕ που να παρέχουν κίνητρα για την τεχνολογική καινοτομία - και να προωθήσουν την ισότητα ευκαιριών μεταξύ των υπολοίπων φορέων, ενώ ταυτόχρονα η υιοθέτηση τέτοιας μορφής συμπληρωματικών μέτρων θα αξιοποιήσει την πολιτιστική και γλωσσική ποικιλομορφία της Ευρώπης.

Οπωσδήποτε, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να διασφαλισθεί ότι η κατάρτιση θα προσαρμοστεί στην πραγματικότητα, με την παροχή μεγαλύτερης στήριξης στις παιδαγωγικές πτυχές που απευθύνονται στους νέους.

3.5.3. Εξάλλου, η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή τη συμπερίληψη μέτρων για την ενεργό προώθηση της μεγαλύτερης συμμετοχής των γυναικών στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω προγράμματος κατάρτισης, καθώς και για τη διασφάλιση της μελλοντικής αύξησης της παρουσίας των γυναικών στον κλάδο, καθότι αυτή θα αποβεί θετική για την ανάπτυξή του.

3.6. Όσον αφορά τα μέτρα τόνωσης της ανάπτυξης, της διανομής και της προώθησης των οπτικοακουστικών έργων, η ΟΚΕ θεωρεί αναγκαία τη διευκόλυνση της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής βιομηχανίας, της πρόσβασης στην αγορά των ανεξάρτητων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και της προώθησης των ευρωπαϊκών έργων και επιχειρήσεων του οπτικοακουστικού κλάδου, και ιδιαίτερα της πρόσβασης στην αγορά των ανεξάρτητων επιχειρήσεων. Επίσης, κρίνει απαραίτητα όλα τα μέτρα που μπορούν να βελτιώσουν την πρόσβαση του κοινού στην ευρωπαϊκή οπτικοακουστική κληρονομιά, μέσω της ψηφιοποίησής της και της διασύνδεσής της σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κυρίως προς όφελος της εκπαίδευσης και με παιδαγωγικούς σκοπούς. Κατ' αρχήν, η ΟΚΕ φρονεί ότι θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις πτυχές που σχετίζονται με την ανάπτυξη των οπτικοακουστικών έργων, έναντι των πτυχών που αφορούν τη διανομή και την προώθηση.

3.6.1. Θα πρέπει να εξετασθούν περισσότερο εις βάθος τα μέτρα που προβλέπονται για τη συνεργασία μεταξύ ραδιοτηλεοπτικών φορέων, ειδικότερα μέσω της υλοποίησης σχεδίων μαζί με εξειδικευμένους οργανισμούς, όπως το Eureka - Οπτικοακουστικός κλάδος, προκειμένου να διεξαχθούν κοινές δράσεις που να ανταποκρίνονται στους στόχους του Προγράμματος στον τομέα της προώθησης.

3.6.2. Θα ήταν σκόπιμη η ανάπτυξη πρότυπων σχεδίων στα πλαίσια του e-Europe, για την εναρμόνιση και το συντονισμό του συνόλου των μέτρων στήριξης των επενδύσεων στον οπτικοακουστικό κλάδο και την αξιοποίηση των συνεργιών που υπάρχουν μεταξύ των διαφόρων μηχανισμών ενίσχυσης. Προς την κατεύθυνση αυτή, η ΟΚΕ επαναλαμβάνει την ανάγκη να υπάρχουν εκθέσεις με στοιχεία επαρκή για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί με τα διάφορα μέσα προώθησης της οπτικοακουστικής βιομηχανίας που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα. Οι εν λόγω εκθέσεις θα πρέπει να υποβληθούν προς εξέταση στα άλλα κοινοτικά όργανα.

3.6.3. Η ΟΚΕ χαιρετίζει την πρόθεση να διασφαλισθεί αποτελεσματικός συντονισμός με τις δράσεις που αναλαμβάνονται στο χώρο των νέων τεχνολογιών, ειδικότερα δε με εκείνες που προβλέπονται στο Πέμπτο Πρόγραμμα-πλαίσιο, δεδομένου ότι η ποιότητα του κοινοτικού προϊόντος είναι απαραίτητη για να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη της έρευνας στους μηχανισμούς ενεργοποίησης του εν λόγω Προγράμματος-πλαίσιο.

3.6.4. Πρέπει να θεσπιστούν κατά τρόπο αποτελεσματικό οι μηχανισμοί παροχής κινήτρων που ενδείκνυνται για τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων που θα υποβάλουν ομάδες σχεδίων, να δοθεί προτεραιότητα στα αυτόματα συστήματα ενισχύσεων και να εξασφαλισθεί η μέγιστη δυνατή διαφάνεια των δράσεων.

3.6.5. Σε κάθε περίπτωση, η ΟΚΕ φρονεί ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στα προϊόντα των οποίων η εμπορική εκμετάλλευση μπορεί να έχει μεγαλύτερο κύκλο ζωής στις διάφορες αγορές. Όσον αφορά τη διάδοση των προγραμμάτων, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της προώθησης του υποτιτλισμού στα πλαίσια επιδίωξης ισορροπίας μεταξύ της ακεραιότητας του έργου και της πολιτισμικής ποικιλομορφίας, της βελτιστοποίησης του κόστους, των αιτημάτων των πολιτών. Τάσσεται επίσης υπέρ της συμπληρωματικότητας μεταξύ του υποτιτλισμού και της μεταγλώττισης με στόχο την επίτευξη μιας ισορροπίας που οι τεχνολογικές δυνατότητες καθιστούν ολοένα και πιο εφικτή.

4. Τέλος, η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν επιδεικνύει μεγαλύτερη φιλοδοξία, από την άποψη των οικονομικών πόρων και της προστιθέμενης αξίας, ως προς τους στόχους που επιδιώκει το Πρόγραμμα και, πιο συγκεκριμένα:

- Επαναλαμβάνει ότι, προκειμένου να αναληφθεί πιο απτή δράση σε πολιτιστικά θέματα και να προωθηθεί η ευρωπαϊκή πολιτιστική ταυτότητα και να αποκτήσει πολιτική διάσταση, πρέπει να ευαισθητοποιηθούν και να ενημερωθούν σχετικά οι χρήστες, παράλληλα με την εξυπηρέτηση της βιομηχανίας και των κρατών μελών. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να αποκτήσει μια Ευρωπαϊκή Υπηρεσία της Κοινωνίας των Πληροφοριών, η οποία θα συμβάλλει στο συντονισμό των διαφόρων πρωτοβουλιών στο πεδίο της σύγκλισης των πολυμέσων.

- Ο οργανισμός αυτός που προτάθηκε ήδη από την ΟΚΕ με την ευκαιρία της Δήλωσης του Oulu, θα μπορούσε να αποτελέσει πραγματικά, και χωρίς γραφειοκρατία, ένα χώρο αντιστάθμισης, συνεργασίας και συντονισμού σε διάφορα πεδία, από την παραγωγή έως τη διανομή, με ενιαίο ευρωπαϊκό σήμα, συνδυάζοντας την αξιοποίηση της χρηματοδότησης και των προβλεπόμενων μηχανισμών χρηματοδοτικών κινήτρων.

- Θα ήταν σκόπιμο να θεσπιστούν και άλλοι μηχανισμοί προώθησης στον οπτικοακουστικό κλάδο, όπως το Ταμείο Εγγυήσεων, μια πρόταση που είχε διατυπώσει κάποια στιγμή η Επιτροπή και στην οποία προς το παρόν δεν έχει δοθεί καμιά συνέχεια.

Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 2000.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice Rangoni Machiavelli

(1) Μελέτη που πραγματοποιήθηκε, με ανάθεση της Επιτροπής, από την Norcontel Ltd, Economic Implications of New Communications Technologies on the Audiovisual Markets, τελική έκθεση, 15 Απριλίου 1997.

(2) Γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την "Πρόταση Οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα κατάρτισης για τους επαγγελματίες της ευρωπαϊκής βιομηχανίας οπτικοακουστικών προγραμμάτων (Media II)" ΕΕ C 256 της 2.10.95.

(3) Η εποχή της ψηφιοποίησης και η ευρωπαϊκή πολιτική για τον οπτικοακουστικό τομέα, έκθεση της Ομάδας μελέτης υψηλού επιπέδου για την πολιτική του οπτικοακουστικού τομέα, Λουξεμβούργο, 1998.

(4) COM(97) 623 τελικό και COM(1999) 108 τελικό. Γνωμοδότηση της ΟΚΕ (ΕΕ C 214 της 10.7.1998). Τα συμπεράσματα των διασκέψεων του Birmingham και του Ελσίνκι είναι διαθέσιμα στις ακόλουθες θέσεις στο διαδίκτυο: http://europa.eu.int/eac και http://presidency.finland.fi.

(5) e-Europe. Κοινωνία των πληροφοριών για όλους. COM(1999) 687 τελικό.

(6) Γνωμοδότηση της ΟΚΕ για το "5ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ε& ΤΑ (1998-2000)". ΕΕ C 407 της 28.12.1998.

(7) Η Eureka Audiovisuel είναι ένας πανευρωπαϊκός διακυβερνητικός οργανισμός που δημιουργήθηκε το 1989, σκοπός του οποίου είναι να προωθήσει την ευρωπαϊκή οπτικοακουστική βιομηχανία. Αποτελείται από 35 μέλη (μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθώς και το Συμβούλιο της Ευρώπης ως συνδεδεμένο μέλος).

(8) ΕΕ C 343 της 11.11.1998, σ. 10-16.

(9) Το πρόγραμμα Media II είχε επίσης ως βάση δύο Αποφάσεις του Συμβουλίου: για το κεφάλαιο της κατάρτισης (άρθρο 127 της Συνθήκης), το Πρόγραμμα εφαρμόστηκε βάσει της Απόφασης 95/564/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1995, ΕΕ L 321 της 30.12.1995, σ. 33· για το κεφάλαιο της ανάπτυξης και διανομής (άρθρο 130 της Συνθήκης), το Πρόγραμμα εφαρμόστηκε βάσει της Απόφασης 95/563/ΕΚ του Συμβουλίου, της 10ης Ιουλίου 1995, ΕΕ L 321 της 30.12.1995, σ. 25.