26.7.93Αριθ.C201/36 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων
Γνωμοδότησηγιατοτέταρτοπρόγραμμα-πλαίσιο κοινοτικώνδραστηριοτήτων στοντομέατηςερευνάς
καιτεχνολογικήςανάπτυξης(1994-1998)
(93/0201/15)
Στις23Μαρτίου1993,καισύμφωναμετοάρθρο20,εδάφιο4,τουΕσωτερικούΚανονισμού,η
ΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήαποφάσισενακαταρτίσειγνωμοδότησηγιατοτέταρτοπρόγραμ­
μα-πλαίσιοκοινοτικώνδραστηριοτήτωνστοντομέατηςέρευναςκαιτεχνολογικήςανάπτυξης(1994­
1998).
Τοτμήμαενέργειας,πυρηνικώνθεμάτωνκαιέρευνας,στοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασίατων
σχετικώνεργασιών,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις11Μαΐου1993,μεβάσηεισηγητικήέκθεση
τουκ.Roseingrave .
Κατάτην306ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης26ηςΜαΐου1993),ηΟικονομικήκαιΚοινωνική
Επιτροπήυιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.Εισαγωγή
1.1.Τοπρόγραμμα-πλαίσιο κοινοτικώνδραστηριοτήτων
στοντομέατηςέρευναςκαιτεχνολογικήςανάπτυξης(ΕΤΑ),
τοτρίτοτουείδουςαυτού,θεσπίσθηκεμεαπόφασητουΣυμ­
βουλίου,της23ηςΑπριλίου1990(1),καικαλύπτειτηνπερίοδο
1990-1994.HΟΚΕεξέδωσετηγνωμοδότησήτηςγιατησχε­
τικήπρότασητηςΕπιτροπήςστις15Νοεμβρίου1989(2).
1.2.Υιοθετώνταςτοτρίτοπρόγραμμα-πλαίσιο ,πουβασίζε­
ταιστοδεύτεροπρόγραμμα-πλαίσιο 1987-1991,τοΣυμβούλιο
εφήρμοσετηναρχήτου«κυλιόμενουπρογραμματισμού »των
κοινοτικώνδραστηριοτήτων ΕΤΑ,σύμφωναμετηνοποίαδύο
διαδοχικάπρογράμματαεπικαλύπτονταιγιαέναήδύοέτη.
1.3.Hαρχήαυτή,πουεπιδοκιμάσθηκε απότηνίδιατην
ΟΚΕστηνπροαναφερόμενη γνωμοδότηση ,έχειωςστόχο
ναδιασφαλίσειτησυνέχειαπουείναιαπαραίτητηγιατην
υλοποίησητωνερευνητικώνεργασιώνκαιναεπαναπροσανα­
τολίσειτιςσχετικέςπροτεραιότητες ,ανάλογαμετηναποκτη­
θείσαεμπειρίακαιτηνεξέλιξητωναναγκών.
1.4.Σύμφωναμετηναρχήαυτή,ηχρηματοδότηση του
τρίτουπρογράμματος-πλαίσιο έπρεπεναμειωθείκατάτην
περίοδο1993/1994,ενώέπρεπεναεγκριθείένατέταρτοπρό­
γραμμα-πλαίσιογιατηνπερίοδο1993-1997.Γιατολόγοαυτό,
ηΕπιτροπήόφειλε,αρχικά,ναυποβάλεισχετικήπρόταση
τοΣεπτέμβριοτου1992.
1.5.Διάφοροιπαράγοντεςοδήγησανστηνανατροπήτης
διαδικασίαςαυτής,ορισμένοιαπότουςοποίουςήτανηέλλει­
ψηενόςκοινοτικούχρηματοδοτικού πλαισίουγιατηνπερί­
οδοπουάρχισετο1993,καθώςκαιοικαθυστερήσειςόσον
αφοράτηνεφαρμογήτηςΣυνθήκηςγιατηνΕυρωπαϊκή
Ένωση,γνωστήως«ΣυνθήκητουΜάαστριχτ»,ηοποίαπρο­
βλέπειμιανέαδιαδικασία,«τηδιαδικασίατηςσυναπόφασης»
γιατηνυιοθέτησητουπρογράμματος-πλαίσιο .
1.6.ΚατάτοΕυρωπαϊκόΣυμβούλιοτουΕδιμβούργου ,στις
11και12Δεκεμβρίου1992,επιτεύχθηκεσυμφωνίαγιατη
μελλοντικήχρηματοδότηση τηςΚοινότηταςκαιορίσθηκε
έναχρηματοδοτικόπλαίσιογιατηνπερίοδο1993-1999,μετοοποίοδιασαφηνίζονται κυρίωςοιπροοπτικέςόσοναφορα
τηνεξέλιξητωνδαπανώνΕΤΑκατάτηδιάρκειατηςίδιας
περιόδου.
1.7.Ωστόσο,επειδήηΣυνθήκητουΜάαστριχτδενέχει
ακόμηεπικυρωθείαπόόλατακράτημέλη,ηπαρουσίαση
μιαςεπίσημηςπρότασηςαπότηνΕπιτροπήγιατοτέταρτο
γενικόπρόγραμμαδεναναμένεταιπριναπότοφθινόπωροτου
1993.
1.8.Εναναμονήτηςπρότασηςαυτής,γιατηνοποίαηΟΚΕ
θακληθείεπίσημαναγνωμοδοτήσει ,άρχισεδιάλογοςμεταξύ
τωνκοινοτικώνοργάνων,στονοποίοέχειεμπλακείηΟικονο­
μικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,σχετικάμετιςαρχές,τις
έννοιεςκαιτηστρατηγική,πουπρέπειναδιέπουντοτέταρτο
πρόγραμμα-πλαίσιο καιτουςστόχουςτου,καθώςκαιτιςπρο­
τεραιότητεςέρευναςπουπρέπειναεπιλεγούν.Oδιάλογος
αυτόςέχειωςστόχοναδιευκολύνεικαιναεπιταχύνειτόσο
τημεταγενέστερηυιοθέτησητουτετάρτουπρογράμματος­
πλαίσιοόσοκαιτηνεφαρμογήτου.
1.9.Στοπλαίσιοαυτόεντάσσεταιηπαρούσαγνωμοδότηση
ηοποίαβασίζεται,συγκεκριμένα ,σταδύοέγγραφαπουέχει
υποβάλειμέχρισήμεραηΕπιτροπή:
—στηνανακοίνωσημετίτλο«HέρευναμετάαπότοΜάα­
στριχτ:έναςαπολογισμός—μιαστρατηγική»[έγγρ.
SEC(92)682τελικότης9ηςΑπριλίου1992],και
—στο«Έγγραφοεργασίαςσχετικάμετοτέταρτοπρόγραμ­
μα-πλαίσιοκοινοτικώνδραστηριοτήτων έρευναςκαιτε­
χνολογικήςανάπτυξης(1994-1998)»[έγγρ.COM(92)406
τελικότης9ηςΟκτωβρίου1992].
1.10.Τοπρώτοαπόταέγγραφααυτάέχειωςστόχονα
«εκτεθούνκατάτρόποσυνθετικόοισκέψειςτηςΕπιτροπής
γιατουςβασικούςάξονεςτηςπολιτικήςτηςστοντομέα
τηςέρευναςκαιτηςτεχνολογικήςανάπτυξης»(σημείο12).
Περιέχειόλατααναλυτικάκαιδικαιολογητικάστοιχείαστα
οποίαπρέπει,κατάτηγνώμητηςΕπιτροπής,ναστηριχθείτο
τέταρτοπρόγραμμα-πλαίσιο .
1.11.Τοδεύτεροδιευκρινίζειτοντρόπομετονοποίοη
Επιτροπήπροτίθεταιναεφαρμόσειτηστρατηγικήτηςκαινα
παράσχειλεπτομερείςπληροφορίεςσχετικάμετιςερευνητι­
κέςδραστηριότητες πουπρέπεινασυμπεριληφθούν στοτέ­
ταρτοπρόγραμμα-πλαίσιο ,πουπροτείνεταιτώραναεφαρμο­
σθείαπότο1994γιανακαλύψειτηνπερίοδομέχριτο1998.(!)ΕΕαριθ.L117της8.5.1990,σ.28.
(2)ΕΕαριθ.C56της7.3.1990,σ.34.

26.7.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C201/37
1.12.HΕπιτροπήυπέβαλεπολυπρόσφαταέναδεύτερο
έγγραφοεργασίας[έγγρ.COM(93)158τελικό]στοοποίο
λαμβάνονται ,ιδιαίτερα,υπόψηταπορίσματααπότηΣύνοδο
ΚορυφήςτουΕδιμβούργουκαιτασχόλιακαιαπόψειςαπό
τοπρώτοέγγραφοεργασίαςτης.Μπορείκανείςναισχυρισθεί
ότιτογενικόνόηματουδευτέρουεγγράφουεργασίας,και
ορισμένεςτροποποιήσειςπουπεριέχονταισ'αυτό,αποτελούν
μιααξιέπαινηκίνησηπροςτηνκατεύθυνσητωνσυστάσεων
πουδιατυπώνειηΟΚΕ,στηνπαρούσαγνωμοδότησηκαθώς
καισεπροηγούμενεςγνωμοδοτήσειςτης.Πάντως,τοενλόγω
δεύτεροέγγραφοεργασίαςπαρελήφθηπολύκαθυστερημένα
γιαναληφθείυπόψηστοστάδιοαυτό.Οιαναφορέςπου
περιέχονταιστηγνωμοδότησησχετικάμετοέγγραφοεργα­
σίαςτηςΕπιτροπήςαφορούντοέγγραφοCOM(92)406
τελικό.
1.13.Hπαρούσαγνωμοδότησησυμβάλλεισημαντικάστις
τρέχουσεςδιαβουλεύσειςμεταξύτωνθεσμικώνοργάνωνπου
θακαταλήξουνστηδιαμόρφωσητηςοριστικήςπρότασηςτης
Επιτροπής.HΟΚΕθασχολιάσει,σεεύθετοχρόνο,τονέο
έγγραφοεργασίας.επιβίωσητωνευρωπαϊκώνεπιχειρήσεωνστιςδιεθνείςαγο­
ρές»,καιπρόσθεσεότι«ταμέτραγιατηβελτίωσητηςανταγω­
νιστικότηταςδενπρέπειναπεριορίζονταισεορισμένους
τομείςυψηλήςτεχνολογίαςαλλάχρειάζεταιταυτόχρονανα
εφαρμόζονταικαιστονευρύτεροτομέατηςτεχνολογίας»
(παράγραφος3.4.1).
2.3.3.Hποιότητατωνπροϊόντωνκαιτωνμεθόδωνπαραγω­
γήςπουικανοποιούντιςσημερινέςκαιμελλοντικέςανάγκες
τωνκαταναλωτώνέχεικαθοριστικήσημασίαγιατηνανταγω­
νιστικότητα .Τοέγγραφοεργασίαςδίδειιδιαίτερηπροσοχή
στηνETAγιατηνποιότητατωνπροϊόντωνκαιτωνπαραγω­
γών.Έναςγενικόςστόχοςτηςπροτεινόμενηςπρώτηςδρα­
στηριότηταςαναφέρεταιότιείναιησυμβολήτηςεπιστήμης
καιτηςτεχνολογίαςστιςανάγκεςτηςκοινωνίας,ενώυπάρ­
χουνενδείξειςότιδίδεταιπροσοχήστιςανάγκεςορισμένων
ερευνητικώντομέων.Ωστόσο,δεντονίζεταιεπαρκώςoπροσ­
διορισμόςτωναναγκώνωςευκαιριώντηςαγοράς.Ειδικότερα,
τομέτροοριζόντιαςενίσχυσης«Μελέτηκαιερευνητικέςδρα­
στηριότητες»δενφαίνεταιναδίδειεπαρκήπροσοχήστην
έρευναγιατηνεπισήμανσηκαιτηνανάλυσητωνευκαιριών
τηςαγοράςπουδημιουργούντιςσημερινέςκαιτιςμελλοντι­
κέςανάγκεςτωνπολιτώντηςΕυρώπης.
2.3.4.Hταχύτερηδιάδοσηκαιαξιοποίησητωναποτελε­
σμάτωντηςέρευναςπουμειώνειτοχρόνοoοποίοςμεσολαβεί
απότηνέρευναμέχριτηαγορά,αποτελείσήμεραακόμηπιο
σημαντικόπαράγονταγιατιςεπιχειρήσειςγενικότερα,παρά
όταντοεπισήμαινεηΟΚΕσεπροηγούμενεςγνωμοδοτήσεις
της­
2.3.5.ΈναβασικόστοιχείοτωνκοινώνπολιτικώντηςΚοι­
νότηταςείναιηδημιουργίααυξημένωνευκαιριώναπασχόλη­
σηςγιατουςπολίτεςτηςΕυρώπης,στηνοποίααξίζεινα
δοθείμεγαλύτερηέμφασηκαιπροσοχήαπόό,τιδίδεταιστην
ανακοίνωσητηςΕπιτροπήςκαιστοέγγραφοεργασίας.
2.3.6.Ήδηαπότο1986,ηΟΚΕ,στηγνωμοδότησητης
27ηςΝοεμβρίου1986(2)γιατοδεύτεροπρόγραμμα-πλαίσιο ,
είχεδιατυπώσεισαφώςτηθέσητης:
«Hενίσχυσητωνεπιστημονικών καιτεχνολογικών
βάσεωντηςευρωπαϊκήςβιομηχανίαςκαιανάπτυξητης
ανταγωνιστικότητάς τηςσεδιεθνέςεπίπεδοείναιμεν
κύριοιστόχοιμιαςστρατηγικήςγιατηνέρευνακαιτην
τεχνολογικήανάπτυξηαλλάαποτελούνμόνοέναστοι­
χείοτηςγενικότερηςανάπτυξηςμιαςΕυρώπηςπουθα
αποτελείένακαλύτεροχώρογιατουςπολίτες.Αυτόαπαι­
τεί,σανμιαπροϋπόθεση,τηναύξησητωνευκαιριών
απασχόλησηςκαιτηβελτίωσητηςποιότηταςζωήςτων
πολιτώντηςΚοινότητας»(σημείο1.1).
2.3.7.Hκατάστασητηςανεργίαςμάλλονεπιδεινώθηκεαπό
το1986.Hδιεθνοποίησητωνβιομηχανικώνεπιχειρήσεων
καιηαναδιοργάνωση τουσυστήματοςβιομηχανικήςπαραγω­
γής,ηοποίαδίνειέμφασημετηνπαρούσαπροσέγγισηστην
εφαρμογήνέωντεχνολογιώνγιατηναύξησητηςπαραγωγικό­2.ΣτόχοιτουΤέταρτουΠρογράμματος-πλαίσιο καιπροσανα­
τολισμοίπολιτικής
2.1.HΕπιτροπήπαρατηρείστοσημείο16τουεγγράφου
εργασίαςότι«τοπεριεχόμενοτουτέταρτουπρογράμματος­
πλαίσιοκαθορίσθηκεμεβάσηδύοκύριουςστόχους:ενί­
σχυσητηςανταγωνιστικής θέσηςτηςβιομηχανίαςμαςσε
διεθνέςεπίπεδο,καιβελτίωσητηςποιότηταςζωής.Οιδύο
αυτοίστόχοισυνδέονταικαιαλληλεξαρτώνται στενά.»
2.2.HΟΚΕεπιδοκιμάζειτονκαθορισμότουπεριεχομένου
τουτετάρτουπρογράμματος—πλαίσιοβάσειτωνδύοαυτών
στόχων.HΟΚΕσυμφωνείμετηνάποψηότιοιδύοστόχοι
είναιστενάσυνυφασμένοικαιαλληλοεξαρτώμενοι .Σημειω­
τέονότιόλεςοιδραστηριότητες τηςκοινοτικήςέρευνας
καιανάπτυξης,οποιαδήποτεμορφήκαιανέχουνκαισε
οποιαδήποτεπολιτικήκαιανεμπίπτουν,θασυμπεριληφθούν
στοπρόγραμμα-πλαίσιο καθώςoρόλοςτουείναιναυποστη­
ρίξειτιςάλλεςκοινοτικέςπολιτικέςκαιτουςστόχουςάλλων
κεφαλαίωντηςΣυνθήκηςτουΜάαστριχτ .
2.3.Ανταγωνιστικότητα
2.3.1.HΟΚΕπιστεύειότιηέρευναπουέχειωςστόχοτη
βελτίωσητηςανταγωνιστικότητας στηνΚοινότητα,καιστις
διεθνείςαγορές,απαιτείκαιαξίζειπερισσότερουςπόρουςσε
κοινοτικόεπίπεδοαπόόσουςέχουνδιατεθείμέχρισήμερα
σταπρογράμματα-πλαίσιο .
2.3.2.Στηγνωμοδότησήτης,της27ηςΝοεμβρίου1991(·),
γιατηνανακοίνωσητηςΕπιτροπήςμεθέμα«Hβιομηχανική
πολιτικήσεέναανοικτόκαιανταγωνιστικόπεριβάλλον»
[έγγρ.COM(90)556τελικό],ηΟΚΕτόνισετογεγονόςότι
«ητεχνολογικήανταγωνιστικότητα τηςευρωπαϊκήςβιομη­
χανίαςδιαδραματίζεικαθοριστικόρόλοσεό,τιαφοράτην
(')ΕΕαριθ.C40της17.2.1992,σ.31. (2)ΕΕαριθ.C333της29.12.1986,σσ.45-54.

Αριθ.C201/38 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων26.7.93
φαινόμενοτηςμείωσηςτωνευκαιριώναπασχόλησης .Πρεπει
ναεξετάσουν,επίσης,τηδιαδικασίατωναλλαγώνωςπρος
τοθέμααυτόστηνκοινωνίαμαςκαιτιςεπιπτώσειςτους.
Οιανάγκεςαλλαγώνστουςτομείςτηςεκπαίδευσηςκαιτης
κατάρτισηςαποτελούν,επίσης,επείγουσαερευνητικήπροτε­
ραιότηταπροκειμένουναβελτιωθούνταπροσόντακαινα
αναπτυχθείέναςλαϊκόςεπιστημονικόςκαιτεχνικόςπολιτι­
σμός.Πράγματι,εκπαίδευσηκαικατάρτισημπορούνάνετα
νααποτελέσουνχωριστότμήματων(δραστηριοτήτων του
προγράμματος-πλαίσιο .τηταςώστεναεπιτευχθείoστόχοςτηςανταγωνιστικότητας
τωνδιεθνώναγορών,ενδεχομένωςναεπιδεινώσουντοπρό­
βληματηςανεργίαςστηνΕυρώπη,ανδενσυνοδευθούναπό
μόνιμηπροσπάθειαγιαμεγαλύτερηεξειδίκευσητωνανθρώπι­
νωνπόρωνκαιδημιουργίανέωνπροϊόντωνπουπροορίζονται
γιατηνκάλυψηήδηυφιστάμενωναναγκών.Οιεφαρμογές
καινοτόμωντεχνολογιώνστηνπαραγωγήθαγίνουναιτία
γιατηνεξεύρεσηνέωναγορώνκαιτηδημιουργίαθέσεων
απασχόλησης .Αυτόπρέπεινασυμβείακόμηπερισσότερο
ανληφθούνυπόψηοιευκαιρίεςπουπροσφέρειηενιαία
ευρωπαϊκήαγορά.Είναιπολύεπιθυμητήηεξακρίβωσητων
εμφανιζόμενωνκαιμελλοντικώναναγκών.Παρομοίως,οι
δυνατότητεςτηςΕΤΑγιατηνπαροχήκαιτηβελτίωσητων
υπηρεσιώνδύνανταινααξιοποιηθούνπερισσότεροαποτελε­
σματικά.2.3.10.Hεπικέντρω,σηυπερβολικούενδιαφέροντοςτης
ΕΤΑστηναύξησητηςταχύτηταςτηςπαραγωγήςνέωνπροτύ­
πωνμπορείναέχειαρνητικέςσυνέπειεςστηνανάπτυξητων
υφιστάμενωναγορώνκαιστηναπασχόληση .
2.3.8.HΕπιτροπήοφείλειναανατρέξειστοίδιοέγγραφο
συζήτησηςτοοποίοπροηγήθηκετηςπρότασηςτουτρίτου
προγράμματος-πλαίσιο ,«πλαίσιοκοινοτικώνενεργειώνΕΤΑ
στηδεκαετίατου1990»[έγγρ.SEC(89)675/5],τουοποίουη
παράγραφος25αποτελείκαλήβάσηπροσέγγισηςγιατα
σχέδιαπουαφορούντηνέρευνακαιτηντεχνολογίαγιατην
κοινωνία.Hπαράγραφοςαυτήαναφέρειταεξής:2.3.11.Ό,τιείναιτεχνολογικάδυνατόκαιοικονομικάεπι­
θυμητόαπότηνάποψηενόςυψηλότερουεπιπέδουδιαβίωσης,'
γιαορισμένους,μπορείναμηνείναισετελικήανάλυση
κοινωνικάκαιπολιτιστικάαποδεκτό.Τοσφαιρικόπρόγραμ­
μαπλαίσιοπρέπειναπεριλαμβάνειτηνέρευναπουαποσκοπεί
στηναναζήτησητρόπωνσυμφιλίωσηςτωνδύοστόχων,επι­
τυγχάνονταςανταγωνιστικότητα στιςδιεθνείςαγορέςκαιμια
αποδεκτήποιότηταζωήςγιατουςπολίτεςτηςΕυρώπης.H
ΟΚΕπιστεύειότιαπαιτείταιέρευνακαιανάπτυξηπουναέχει
ωςστόχοτηβελτίωσητηςανταγωνιστικότητας τουοικονομι­
κού-βιομηχανικού συστήματοςαποσχόλησηςστηνΚοινό­
τητασχετικάμετηνπροσαρμογήκαιτημετατροπή,π.χ.,των
υφιστάμενωνβιομηχανικώνεγκαταστάσεων ,μέσωνπαραγω­
γήςκαιτωνδυνατοτήτωντουςναδιατηρήσουντηναπασχό­
λησηκαιναείναιταυτόχροναανταγωνιστικές .«Έναάλλοθέμαπουθαέχειπολύμεγάλεςσυνεπειες
γιατηνπολιτικήΕ&Τστηδεκαετίατου1990,είναιη
αυξανόμενηανάγκηγιαμεγαλύτερηεπαφήκαιαλληλε­
πίδρασημεταξύτων«καταναλωτών»καιτων«παραγω­
γών»τωντεχνολογιών(οιεπιστημονικέςκαιβιομηχανι­
κέςκοινότητες).Οιεπταχυνόμενεςεπιστημονικέςκαι
τεχνολογικέςαλλαγέςπαρέχουννέεςευκαιρίεςγιατη
βελτίωσητηςποιότηταςζωήςκαιτηδιεύρυνσητων
προσωπικώνελευθεριών,δημιουργώντας νέουςκαι
καλύτερουςτρόπουςεξυπηρέτησηςτωναγροτώνκαιεπί­
λυσητωνκοινωνικώνπροβλημάτων .Όμωςηεπιστήμη
καιητεχνολογίαμπορούνναδημιουργήσουνεπίσης
νέεςπηγέςανησυχίας—απόμιααυξανόμενησυνειδητο­
ποίησητωνπεριβαλλοντικών επιπτώσεωνμέχριανησυ­
χίασχετικάμετοναπόρρητοχαρακτήρατηςπροσωπι­
κήςενημέρωσης,ηθικάπροβλήματαόσοναφοράτις
δυνατότητεςπουδιανοίγονταιγιατηβιοτεχνολογία
καθώςκαιανησυχίεςσχετικάμετιςεπιπτώσειςτωννέων
τεχνολογιώνστηναπασχόλησηκαιτηνασφάλεια.Σεαυτότοπλαίσιο,χρειάζεταιναδοθείιδιαίτερησημασία
στηνταυτόχρονηπραγματοποίηση τόσοτεχνικώνόσοκαι
οργανωτικώνμεταβολών.Γιατοσκοπόαυτό,είναιαναγκαίο
ναπροωθηθούνπρότυπασχέδιασχετικάμετηδιαμόρφωση
σημείωνεπαφής,μέσωτωνοποίωνθαενισχυθείημεταβίβαση
τωναποτελεσμάτωντηςέρευναςπροςμιαπαραγωγήπουθα
προσανατολίζεται προςτιςαπαιτήσειςτωνχρηστών.
2.4.Ποιότηταζωής
Ανεπιθυμούμεναεκμεταλλευθούμε πλήρωςταπλεονε­
κτήματαπουμαςπαρέχειηανάπτυξητηςεπιστήμηςκαι
τηςτεχνολογίας,πρέπειναδιασφαλίσουμεότιοιπαραγω­
γοίείναισεθέσηναανταποκρίνονται γρήγορακαιαποτε­
λεσματικάστιςαπαιτήσειςκαιτιςανησυχίεςτωνκατανα­
λωτών.Παράλληλα,οικαταναλωτέςπρέπειναενημερώ­
νονταικαλύτεραγιατιςενδεχόμενεςσυνέπειεςτωννέων
εξελίξεων.»2.4.1.HΟΚΕεπικροτείτηνεμμονήτουεγγράφουεργασίας
στηνποιότηταζωήςωςενόςαπότουςδύοκυριότερουςκαι
αλληλοσυσχετιζόμενους στόχουςκαθώςκαιτησυμβολήπου
έχειηεπιστήμηκαιητεχνολογίαστηνικανοποίησητων
αναγκώντηςκοινωνίας,ωςγενικούστόχουτηςπρώτηςδρα­
στηριότηταςτουπροτεινόμενουτετάρτουπρογράμματος
πλαίσιο.HΟΚΕζητείναδοθείηαπαιτούμενηιδιαίτερη
προσοχήστηνΕΤΑ,πουαφοράτηνποιότητατηςζωής,
προκειμένουνααπαγκιστρωθείαπότο«καθυστερημένο »
καθεστώςπουείχεμέχρισήμερασταεπιστημονικάπρογράμ­
ματαέρευναςτηςΚοινότητας.Αυτόθααπαιτήσειμιαπολυτο­
μεακήκαινοτόμοπροσέγγιση,παρόμοιαμεαυτήπουαναφέ­
ρεταιστηνπρώτηδραστηριότητακαιστασημεία16«Eκαι
Tγιαμιανέααστικήκατοικία»και18«EκαιTγιατην
καταπολέμησητουκοινωνικούαποκλεισμού»τουκεφαλαίου2.3.9.Hεργασίακαιηαπασχόλησησυνιστούντηβαση
τουτρόπουδιαβίωσης.Τακοινοτικάπρογράμματαέρευνας
δενπρέπειναέχουνωςμόνοαντικείμενοτοανησυχητικό

26.7.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C201/39
περιερευνάς.HΟΚΕσυνιστάναπεριέχειητελικήπρόταση
περισσότερασχετικάστοιχείακαιναδίδειμεγαλύτερη
έμφασηστηνπολυτομεακήκαινοτόμοπροσέγγισηκαιτην
επέκτασήτηςσεάλλαθέματα.Χρειάζεταινατονισθείη
σημασίατηςποιότηταςτηςΕυρωπαϊκήςκοινωνίας,ωςαστι­
κούπολιτισμού,καιηποιότητατηςκοινωνικήςζωήςτων
πολιτώντηςΕυρώπης.
2.4.2.Μιαειδικήπερίπτωσηόπουαπαιτείταιμιαπολυτο­
μεακήκαινοτόμοςπροσέγγιση(όπωςκαιγιατηναστική
κατοικία)είναιηαγροτικήκατοικία,αλλάηαναφοράστην
αγροτικήκατοικίαείναιλιγότεροδημιουργική ,όπωςεμφαί­
νεταιστοθέμα26«Γεωργία,ΔασοκομίακαιΑγροτικήανά­
πτυξη».Αυτόπρέπειναδιορθωθείστηντελικήπρόταση.
2.4.3.Τοενδιαφερονγιατηνποιότητατηςζωήςτωνπολι­
τώντηςΕυρώπηςείναισημαντικόκαιαφεαυτούπολύτιμο.
Επίσης,προσφέρειδυνατότητεςτόσογιατηδιάθεσηπροϊό­
ντωνστηναγοράόσοκαιγιατηδημιουργίαενόςχώρουστην
αγοράστονοποίοηΕυρώπηθαμπορέσεινααναπτύξειένα
συγκριτικόπλεονέκτημα .Ταοφέληπουπροέκυψαναπόεπεν­
δύσειςσεΕΤΑγιαστρατιωτικούςσκοπούς,καιγιαταοποία
έχειγίνειπολύςλόγος,θακαταστείδυνατόννααντικαταστα­
θούνστηνΕυρώπημετημεταστροφήπροςεπενδύσειςσε
έρευνεςπουείναικοινωνικάχρήσιμεςκαιαποβλέπουνστη
βελτίωσητηςποιότηταςζωής.2.5.3.HΕπιτροπήφαίνεταιότιαποδέχτηκεπροτάσειςτης
ΟΚΕπουπεριλαμβάνονται στηγνωμοδότησήτηςγιατην
πρότασησχετικάμετοτρίτοπρόγραμμαπλαίσιο:
«HΟΚΕπιστεύειότιηΕπιτροπήοφείλειναδιασαφηνί­
σειτιεννοείμετηναρχήτηςεπικουρικότητας καινα
διατυπώσεισειράκριτηρίωνβάσειτωνοποίωνθαεκτι­
μηθούνοιπροτάσειςγιαπρογράμματα»(παράγραφος
5.11).
2.5.4.HΟΚΕείναιτηςγνώμηςότιχρειάζεταιπεραιτέρω
συζήτηση,τόσοσεγενικέςγραμμές,όσοκαισεσχέσημετο
ειδικόθέμαπουθίγειηΕπιτροπήκαιτοοποίο«αφοράτο
επίπεδουποδιαιρέσεως—πρόγραμμα,υπο-πρόγραμμα έργο
—πουπρέπειναληφθείυπόψηστηναξιολόγησητηςυπάρ­
ξεωςεπικουρικότητας ».Τοσημείο99τηςανακοίνωσηςτης
Επιτροπήςκαταλήγειότιτοπρόγραμμα«πρέπειναθεωρηθεί
ωςμέροςμιαςσύνθετηςενέργειας».
2.5.5.Hαρχήτηςεπικουρικότητας μπορείναλεχθείότι
άρχισενακερδίζειέδαφοςκαινακαθιερώνεταιστιςκοινοτι­
κέςπολιτικές,αφότουoAltieroSpinelliκαιτοΕυρωπαϊκό
Κοινοβούλιοέδωσανιδιαίτερηθέσησεαυτήστοσχέδιο
ΣυνθήκηςγιατηνΕυρωπαϊκήΈνωση(1984).
2.5.6.Hαρχήτηςεπικουρικότητας αναπτύχθηκεκαιτε­
λειοποιήθηκεμετηνπάροδοτωνχρόνων.HΟΚΕθεωρεί
σημαντικόνατονισθούνοιπεριοριστικέςκαιαναπτυξιακές
επιπτώσειςτηςαρχήςαυτής.Οιαρμοδιότητεςκαιοιδραστη­
ριότητεςθαπρέπεινααναληφθούνσεόσοτοδυνατόνπιο
επικεντρωμένοεπίπεδοκαιανάλογαμετηναποτελεσματικό­
τητάτους.Αυτόεπιβεβαιώνεταιαπότοάρθρο3BτηςΣυνθή­
κηςτουΜάαστριχτ .Στιςπαραγράφους 1και2τουάρθρου3
Bαναφέρονταιταεξής:
«HΚοινότηταδραμέσασταόριατωναρμοδιοτήτωνπου
τηςαναθέτεικαιτωνστόχωνπουτηςορίζειηπαρούσα
Συνθήκη.Στουςτομείςπουδενυπάγονταιστηναπο­
κλειστικήτηςαρμοδιότητα ,ηΚοινότηταδράσύμφωνα
μετηναρχήτηςεπικουρικότητας ,μόνοεάνκαιστο
βαθμόπουοιστόχοιτηςπροβλεπόμενης δράσηςείναι
αδύνατοναεπιτευχθούνεπαρκώςαπότακράτημέληκαι
δύνανταισυνεπώς,λόγωτωνδιαστάσεωνήτωναποτελε­
σμάτωντηςπροβλεπόμενης δράσης,ναεπιτευχθούν
καλύτερασεκοινοτικόεπίπεδο.»
2.5.6.1.Εξάλλου,σεπερίπτωσηόπουγιατηνεξασφάλιση
ικανοποιητικής επίδοσηςαπαιτούνταιαρμοδιότητεςκαι
πόροιπουυπερβαίνουνορισμένούψος,ηευθύνηθαμεταφέρε­
ταιστοναμέσωςυψηλότεροκοινωνικόφορέαoοποίοςδιαθέ­
τειτιςαπαιτούμενεςαρμοδιότητες .Αυτήητελευταίαθετική
πλευράτηςαρχήςτηςεπικουρικότητας φαίνεταιότισυνάδει
μετοπνεύματηςαναφοράςστιςδιαστάσειςτουάρθρου3B
τηςΣυνθήκηςτουΜάαστριχτ,όπουταελλείμματασεπόρους,
πουπροορίζονταιγιατηνέρευναστηχαμηλότερηβαθμίδα
τωνπεριφερειώντωνκρατώνμελών,γίνεταιπροσπάθειανα
καλυφθούναπότηνυψηλότερηβαθμίδατηςΚοινότητας .
2.5.7.Κατ'εφαρμογήτηςαρχήςτηςεπικουρικότητας ,ως
καθοριστικόστοιχείοτωνκατάλληλωναρμοδιοτήτωνστον
τομέατηςκοινοτικήςΕΤΑ,τοεπίπεδουποδιαιρέσεωςπου2.4.4.Επιβαλλεταιναδοθείμεγαλύτερηπροσοχήστη
μελέτητωνδυνατοτήτωνΕΤΑγιατη.διατήρησηκαιτηβελτί­
ωσητηςποιότηταςζωήςσεσυνάρτησημετιςδυνατότητες
τηςαγοράς.Παρομοίως,ηχρήσητηςτεχνολογίαςστονκοι­
νωνικότομέαφαίνεταιότιπροσφέρειευρείεςδυνατότητεςγια
νέεςαγορέςστηνΕυρωπαϊκήΚοινότητα.Σημαντικέςδυνατό­
τητεςέχουνεπίσηςοιπεριβαλλοντικές επιστήμεςκαιοιεπι­
στήμεςτηςζωής.Hέρευναστουςτομείςαυτούςαξίζειναέχει
πρωταρχικήθέσηστοπρόγραμμα-πλαίσιο .
2.5.Επικουρικότητα
2.5.1.ΌπωςαναφέρειηΕπιτροπήστοσημείο94της
«ΈρευναςμετάτοΜάαστριχτ»:«ΤοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο
τουΜάαστριχτθέσπισε,γιατηνκοινοτικήδράση,μιακαθο­
δηγητικήαρχή:τηναρχήτηςεπικουρικότητας ».HΕπιτροπή
συζητάτηνεφαρμογήτηςστακοινοτικάπρογράμματαΕΤΑ
στασημεία93-102της«ΈρευναςμετάαπότοΜάαστριχτ».
2.5.2.Επικρατείαφενός,ανησυχίαεπειδήηΕπιτροπήδεν
φαίνεταιδιατιθειμένηναπαραχωρήσειμέροςτωναρμοδιοτή­
τωντηςκαι,αφετέρου,επειδήηκοινοτικήΕΤΑέχειγίνει
αρκετάγραφειοκρατική .Υπάρχουν,επίσης,ταελαττώματα
μιαςμερικήςπροσέγγισηςκαιoκίνδυνοςότιτακράτημέλη
θαχρησιμοποιήσουν τουςπροϋπολογισμούς τουςχωρίςνα
ενσωματώνονται στηνκοινοτικήπροσπάθεια .Γιατηναποτε­
λεσματικήεφαρμογήτηςαρχήςτηςεπικουρικότητας θαπρέ­
πειναενθαρρυνθείησυνεργασίακαιoσυντονισμόςτων
ερευνητικώνδραστηριοτήτων τωνκρατώνμελών.

ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων26.7.93Αριθ.C201/40
προτείνεταιαπότηνΕπιτροπήστηνΈρευναμετάτοΜαα­
στριχτ(σημείο99)καιχρησιμοποιείται στοέγγραφοεργα­
σίαςείναιυπερβολικάχαμηλό.Τακριτήριαείναι«οιδιαστά­
σειςκαιοιεπιπτώσεις».ΤοεπίπεδουποδιαιρέσεωςτηςΕπι­
τροπής«θεωρούμενοωςμέροςμιαςσύνθετηςενέργειαςμπο­
ρείόντωςναέχειτονεπιζητούμενοχαρακτήρα»(σημείο99).
Αυτόφαίνεταινααρμόζειγιατοκριτήριοτωνδιαστάσεων.
Ωστόσο,οιεπιπτώσειςσυσχετίζονταιμετουςστόχουςτων
δραστηριοτήτων ΕΤΑκαιγιατολόγοαυτότοπρόγραμμα
φαίνεταιναέχειυπερβολικάχαμηλόεπίπεδουποδιαιρέσεως .
Hαξιολόγησητηςεφαρμογήςσεσχέσημετουςστόχους
απαιτείεκτίμησησεεπίπεδουψηλότεροεκείνουτουπρο­
γράμματος.Τοκριτήριοθαείναιτότεότι«λόγωτωνεπιπτώ­
σεωντουπροτεινόμενουπρογράμματος ,ηπροτεινόμενη
δράσημπορείναεπιτευχθείκαλύτερασεκοινοτικόεπίπεδο».
2.6.Οικονομικήκαικοινωνικήσυνοχή—ηαδιάλειπτησυμμετοχήεπιστημόνωναπόλιγοτεροευνο­
ημένεςπεριφέρειεςκαθώςκαιηενθάρρυνσημιαςκαινούρ­
γιαςγενιάςνέωνεπιστημόνων,
—ηδιάδοσηκαιεμπορικήχρησιμοποίησητωναποτελεσμά­
τωντηςΕΤΑ,συμπεριλαμβανόμενης τηςχρήσηςτων
μέσωνμαζικήςενημέρωσης,
—τοεπίπεδοκαιoβαθμόςτηςσυνάφειαςτωνπρογραμμάτων
τουπρογράμματος-πλαίσιο μετιςικανότητεςκαιταενδια­
φέρονταόλωντωνπεριφερειών,περιλαμβανομένων των
λιγότεροευνοημένωνπεριφερειών,
—ηακριβήςγνώσητουπρογράμματος-πλαίσιο ,πληροφο­
ρίεςγιατιςπροθεσμίεςκαιβοήθειαγιατηνεξεύρεσηνέων
εταίρων,στατιστικέςγιατιςσυμβάσειςτουπρογράμμα­
τος-πλαίσιοκαιστοιχείαγιατιςεπιπτώσειςτωνπρογραμ­
μάτωνστησυνοχή,
—ηγραφειοκρατίαείναιέναειδικόπρόβλημαπουαποτελεί
φραγμόόσοναφοράτιςλιγότεροευνοημένεςπεριφέρειες
καιπρέπεινααπλουστευθεί .Υπάρχουνμεγάλεςκαθυστε­
ρήσεις(π.χ.,στηναπελευθέρωσηκεφαλαίων).Απαιτού­
νταιεκθέσειςγιατηνπραγματικήπρόοδοπουέχειεπιτε­
λεστεί.Ταέντυπαοδηγιών,οιεπίσημεςανακοινώσειςκαι,
γενικά,τοπληροφοριακόυλικόαυτούτουείδους,τείνουν
ναείναιιδιαίτεραμακροσκελή,γεγονόςπουέχειωςαπο­
τέλεσμαοι«αρχάριοι»ναμηνμπορούνναεντοπίσουν
εύκολατιςπληροφορίεςπουαναζητούν(2).
2.6.5.Κατάτοσχεδιασμότουτρόπουμετονοποίοτο
τέταρτοπρόγραμμα-πλαίσιο θασυμβάλειστηνκοινωνική
καιοικονομικήσυνοχή,θαπρέπειναληφθούνυπόψητα
αποτελέσματατωνδιάφορωνσχετικώνερευνητικώνπρογραμ­
μάτωνπουεφαρμόζονταιστοπλαίσιοτουπρογράμματος
Monitor.
2.6.6.Πρέπειναπροωθηθείoσυντονισμόςτωνδραστηριο­
τήτωντωνΔιαρθρωτικώνΤαμείωνκαιτωνερευνητικώνπρω­
τοβουλιώντουτέταρτουπρογράμματος-πλαίσιο .
3.Πεδίοαναφοράςκαιπεριεχόμενοτουτέταρτουπρογράμμα­
τος-πλαίσιο
3.1.Τοπεδίοαναφοράςτουτέταρτουπρόγραμματος-πλαί ­
σιοέχεικαθορισθείβάσειμιαςαπότιςσημαντικότερες νέες
διατάξειςΕΤΑπουπεριελήφθησαν στηΣυνθήκητουΜάα­
στριχτ,ήτοιτοάρθρο130ΣΤ,(παράγραφος3).Βάσειτης
διατάξεωςαυτής,τοπρόγραμμα-πλαίσιο πρέπειναπεριλαμ­
βάνειόλεςτιςδραστηριότητες ΕΤΑπουκαλύπτονταιαπό
τηΣυνθήκη,συμπεριλαμβανόμενων καιτωνπρογραμμάτων
επίδειξης .
3.2.ΤοέγγραφοεργασίαςτηςΕπιτροπήςαίρεικάθεαμφι­
βολίαόσοναφοράτιςδραστηριότητες πουθασυγκροτήσουν
τοπρόγραμμαπλαίσιο.Προςτοσκοπόαυτό,τοπαράρτημα
IIτουεγγράφουεργασίαςυποδιαιρείταισύμφωναμετις4
δραστηριότητες πουπεριγράφονταιστοάρθρο130Zτόσο
τηςΕνιαίαςΠράξηςόσοκαιτηςΣυνθήκηςτουΜάαστριχτ.
Οιδραστηριότητες αυτέςείναιοιεξής:
«α)εφαρμογήπρογραμμάτων έρευνας,τεχνολογικής
ανάπτυξηςκαιεπίδειξης,μετηνπροώθησητης2.6.1.HπροσέγγισητηςΟΚΕστηγνωμοδοτησηγιατην
πρότασησχετικάμετοτρίτοπρόγραμμαπλαίσιοδικαιώνεται
απότηνπροσέγγισητηςΣυνθήκηςτουΜάαστριχτ .
2.6.2.HΟΚΕσυμφωνείότιηθέσητηςΕπιτροπήςστην
αρχήτουσημείου1.1.1τουεγγράφουΈρευναμετάτοΜάα­
στριχτότι«ησυνοχήκαιηανταγωνιστικότητα δενφαίνεται
νααλληλοαποκλείονται αλλάνααλληλοσυμπληρώνονται »
καιότι«ησυνεργίατουςπρέπεινααξιοποιηθείκαλύτερα».
HΟΚΕεπισημαίνει,ωστόσο,ότιταάρθρα130Aκαι130B
τηςΣυνθήκηςτουΜάαστριχτθαπρέπεινααφορούνόλεςτις
δραστηριότητες καιναμηνπεριορίζονταιστηδιάδοση,την
πρόσβασηστιςτεχνολογίεςκαιτηνκινητικότητα .Αυτόαπαι­
τείαναθεώρησητηςτελικήςπρότασης.
2.6.3.Τοπρόγραμμαγιατο«Ανθρώπινοκεφάλαιοκαιτην
κινητικότητα»πουυπάγεταιστοτρίτοπρόγραμμαπλαίσιο^1)
καιηλήψηειδικώνμέτρωνγιατηνενίσχυσητηςσυνοχής
καιτομετριασμότωνεπιπτώσεωνπουοφείλονταιστονπερι­
φερειακόχαρακτήραείναιμιαπρωτοβουλίαηοποίαπρέπει
νααναπτυχθείστηντέταρτηδραστηριότητα τουτέταρτου
προγράμματοςδράσεων.
2.6.4.Ταπορίσματατηςέκθεσηςγιατην«Αξιολόγηση
τωνεπιπτώσεωντουκοινοτικούπρογράμματοςέρευναςκαι
τεχνολογικήςανάπτυξηςεπίτηςοικονομικήςκαικοινωνικής
συνοχής»(Monitor-Spearαριθ.18)θαπρέπεινααντικατο­
πτρίζεταιστιςδράσειςτουτέταρτουπρογράμματοςπλαίσιο.
Σεορισμένεςσημαντικέςπτυχές,ηομάδααξιολόγησηςπου
συνέταξετηνέκθεσηείναιτηςγνώμηςότιπρέπειναενισχυθεί
oρόλοςτουπρογράμματος-πλαίσιο στηνεπίτευξητωνστό­
χωντηςσυνοχής.Σταθέματααυτάπεριλαμβάνονται :
—ησυμμετοχήτωνμικρομεσαίωνεπιχειρήσεων (MME),
ιδίωςαυτώνπουβρίσκονταισελιγότεροευνοημένεςπερι­
φέρειες,
(·)ΕΕαριθ.L107της24.4.1992,σ.1. (2)Έγγρ.EUR13994ΕΝ,σ.VII.

26.7.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C201/41
συνεργασίαςμεκαιμεταξύεπιχειρήσεων ,ερευνητι­
κώνκέντρωνκαιπανεπιστημίων
β)προώθησητηςσυνεργασίαςστοντομέατηςκοινοτι­
κήςέρευνας,τηςτεχνολογικήςανάπτυξηςκαιτης
επίδειξης,μετρίτεςχώρεςκαιδιεθνείςοργανισμούς·
γ)διάδοσηκαικαλύτερηδυνατήεκμετάλλευσητων
αποτελεσμάτων τωνδραστηριοτήτων στοντομέατης
κοινοτικήςέρευνας,τεχνολογικήςανάπτυξηςκαι
επίδειξης·
δ)τόνωσητηςκατάρτισηςκαιτηςκινητικότηταςτων
ερευνητώνστηνΚοινότητα.»3.3.6.Εναμεταγενεστεροκεφάλαιοτηςενλόγωγνωμοδό­
τησηςαναφέρειότιπρέπειναδοθείηδέουσαπροσοχήστις
MME,τιςδυνατότητεςκαιτιςανάγκεςτους.Στοπλαίσιοτης
«συγκέντρωσηςσημαντικώνπόρωνγιατουςσυγκεκριμένους
στόχουςπουπροτείνονταιαπόεπιχειρηματίες μεδικήτους
πρωτοβουλία»(σημείο18τηςαιτιολογικήςέκθεσης),θαπρέ­
πειναδοθείπροσοχήστουςδύοπαράγοντεςπουεμποδίζουν
τηνπρόσβασητωνMMEσεχρηματοδοτικούς πόρουςλόγω
τηςαδυναμίαςτουςνακαταρτίσουνέναερευνητικόπρόγραμ­
μαπουνακαλύπτειέναπρόβληματηςαγοράςκαιλόγω
ανεπαρκούςπροσωπικούκαιχρηματοδοτικών πόρωνγιατην
πραγματοποίηση ερευνώνκαιτηδιασφάλισητηςανάπτυξης
τωναποτελεσμάτων τηςέρευνας.Hειδικήχρηματοδότηση
τωνMME,πουπροβλέπεταιαπότηντρίτηδραστηριότητα
τουπροτεινόμενου τέταρτουπρογράμματοςπλαίσιο,έχει
πάραπολύμεγάλησημασία.Hεμπειρίατουπρογράμματος
Craftείναιχαρακτηριστική .3.3.ΓενικεςΠαρατηρήσεις
3.4.Οικονομικήκαικοινωνικήεπιστημονικήέρευνα3.3.1.HΟΚΕυποστηρίζειέντονατηνέμφασηπουδίδεται
στοσυντονισμόμεταξύτηςπολιτικήςΕΤΑτωνκρατώνμελών
καιτηςαντίστοιχηςπολιτικήςτηςΚοινότητας,ώστεναεξα­
σφαλισθεί,σύμφωναμετηναρχήτηςεπικουρικότητας ,η
συνοχήμεταξύεθνικώνκαικοινοτικώνπολιτικών.3.4.1.Έναπρόγραμμακοινωνικήςέρευναςσυμπεριλαμβα­
νότανστιςπαροτρύνσειςτηςΟΚΕστηγνωμοδότησήτης
σχετικάμετηνπρότασηγιατοτρίτοπρόγραμμα-πλαίσιο
όπουέναιδιαίτεροκεφάλαιοτηςγνωμοδότησηςαφιερώθηκε
στοθέμα«Hαπαίτησηγιακοινωνικήέρευνα»(βλέπεκεφά­
λαιο4τηςγνωμοδότησης ).
3.4.2.HΟΚΕεπισημαίνειμεικανοποίησητηδέσμευση
τηςΕπιτροπήςόσοναφοράτηνκοινωνικήέρευναστοπροτει­
νόμενοτέταρτοπρόγραμμαπλαίσιο,όπωςαναφέρεταιστο
έγγραφοεργασίαςκαιάλλεςανακοινώσεις .HΟΚΕείναιτης
γνώμης,όχιμόνοεπειδήσυμφωνείμετηντρέχουσαέμφαση
στησημασίατηςσαφούςαναφοράςσεόλεςτιςκοινοτικές
προτάσειςπουέχουνσχέσημετουςπολίτεςτηςΕυρώπης,
ότιησυνέχισητουεγγράφουεργασίαςμεέναστοιχείοκοινω­
νικήςεπιστημονικήςέρευναςπρέπεινακαταστείσαφέςστοι­
χείοκοινωνικούκαιεπιστημονικούχαρακτήρατηςτελικής
προτάσεως.3.3.1.1.HΟΚΕπιστεύει,πάντως,ότιέχειμεγάλησημασία
ναδιατηρηθείυπόαυστηρόέλεγχοηγραφειοκρατία που
συνδέεταιμετοευρύφάσματωναρμοδιοτήτωνσυντονισμού,
εάνδενπρόκειταιναεπηρεασθούνδυσμενώςηκαινοτομία
καιηπρωτοβουλία .
3.3.2.Τοέγγραφοεργασίας,σύμφωναμετιςδιατάξειςτης
ΣυνθήκηςτουΜάαστριχτ,αναφέρειότιέναβασικόχαρακτη­
ριστικότουτέταρτουπρογράμματοςπλαίσιοείναιοιδραστη­
ριότητεςΕΤΑπουσχετίζονταιάμεσαμετηνεφαρμογήτων
κοινώνπολιτικώντηςΚοινότητας .HΟΚΕτονίζειότιπερι­
λαμβάνονταιόλεςοικοινέςπολιτικές.
3.3.3.Oστρατηγικόςρόλοςτωνγενικώντεχνολογιώνστη
βιομηχανικήοικονομίαείναισημαντικόχαρακτηριστικό του
προγράμματοςπλαίσιο,όπωςαναφέρεταιστοέγγραφοεργα­
σίας.
3.3.4.Hσυμπληρωματικότητα τωνπροσεγγίσεων «απότα
άνωπροςτηβάση»και«απότηβάσηπροςταάνω»,που
περιγράφονταιστοέγγραφοεργασίας,συμφωνούνμετη
σύστασητηςΕπιτροπήςστηγνωμοδότησήτηςγιατοτρίτο
πρόγραμμαπλαίσιο(σημείο3.3).
3.3.5.Στηγνωμοδότησήτηςγιατοτρίτοπρόγραμμαη
ΟΚΕσυνιστάεπίσηςστενότεροσυντονισμόκαι«ναλαμβάνε­
ταισυχνότεραυπόψητοEurêkaστοπρόγραμμαχρησιμοποί­
ησηςτοοποίοθαπρέπεινασυνοδεύειτιςπροτάσειςπρογραμ­
μάτων»(παράγραφος12.3).Στησυνοπτικήπαρουσίασητου
εγγράφουεργασίαςγιατηνπροτεινόμενηπρώτηδραστηριό­
τητατουτετάρτουπρογράμματοςπλαίσιοαναφέρεταιότι
«τοπρόγραμμαEurêkaμπορείναχρησιμοποιηθεί γιατην
πραγματοποίηση δραστηριοτήτων προτεραιότητας στον
τομέατηςτεχνολογίας»(σελίδα20).Στηγνωμοδότησήτης
γιατοδεύτεροπρόγραμμα-πλαίσιο ,ηΟΚΕείχεήδηεπιστή­
σειτηνπροσοχήστησημασίατηςσυμπλήρωματικότητας του
Eurêkaκαιτωνδραστηριοτήτων τουπρογράμματος-πλαίσιο3.4.3.Πρέπειναυπάρχειέναβασικόθέμακοινωνικώνεπι­
στημώνστοτέταρτοπρόγραμμα-πλαίσιο μετίτλο«Κοινω­
νικήκαιοικονομικήέρευνα».Πρέπειναχρησιμοποιηθεί o
χαρακτηρισμός «κοινωνικήκαιοικονομική»(π.χ.αντίτης
στενότερηςέννοιας«κοινωνικο-οικονομική »),τόσολόγωτης
πολυτομεακήςπροοπτικήςπουυποδηλώνειόσοκαιεπειδήo
όρος«κοινωνικήκαιοικονομική»συμφωνείπερισσότερο
προςτοπεδίοεφαρμογήςτουτετάρτουπρογράμματοςπλαί­
σιο,όπωςορίζεταιαπότηΣυνθήκητουΜάαστριχτ.
3.4.4.ΜετηνέαδιάστασητηςκοινοτικήςΕΤΑπουκαθιε­
ρώθηκεμετηΣυνθήκητουΜάαστριχτ,αυξάνονταιοιανά­
γκεςγιακοινωνικήέρευνασύμφωναμετακεφάλαιατης
Συνθήκης.
3.4.5.Γιαναβασισθείκανείςσεένασυνδυασμόποικιλο­
μορφίαςκαικοινήςπολιτιστικήςπαράδοσης,απαιτείται
εμπειρικήγνώσηκαικατανόησητωνπολιτιστικώνπροτύπων,
αξιώνκαινοοτροπιώνκαθώςκαιτωνπροτύπωνσυμπεριφο­
ράς.Σεθεωρητικόεπίπεδο,οιαντιλήψειςπερίεθνικήςταυτό­

Αριθ.C201/42 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων26.7.93
δοση,τηνεφαρμογήκαιτηνεκμετάλλευσήτους.
3.5.2.ΤοταμείοειδικήςενίσχυσηςτωνMMEπουσυμβάλ­
λειστηγεφύρωσητουχάσματοςμεταξύανακαλύψεωνκαι
εμπορικήςαξιοποίησήςτουκαιτοοποίοαναφέρεταιστην
παράγραφο125τηςΈρευναςμετάτοΜάαστριχτκαιστην
τρίτηδράσητουεγγράφουεργασίας,είναιμιαπολύαξιόλογη
πρωτοβουλία .Θαπρέπειναδοθείπροσοχήστοντρόπομε
τονοποίομπορείναλειτουργήσειαποτελεσματικά .
3.5.3.Εκτόςαπότηγενικήυλοποίησητηςδεσμευσηςγια
συνοχήόσοναφοράτηνΕΤΑ,καιανληφθείυπόψηηιδιαί­
τερησημασίατωνMMEστοστόχοIτωνκρατώνμελών,οι
δυνατότητεςτωνδιαρθρωτικώνταμείωνγιαανάπτυξητης
δυναμικότηταςτωνΕΤΑτωνMMEθαπρέπειναερευνηθούν
περαιτέρωπροκειμένουναβελτιωθούν .Θαπρέπει,επίσης,να
εξετασθούντακριτήριαπουδιέπουντηχρησιμοποίηση των
διαρθρωτικώνπόρωνκαιτηνυποχρέωσητωνκρατώνμελών
νατηρούντιςαρχέςπουδιέπουντηνεφαρμογήκαιτηλει­
τουργίατωνδιαρθρωτικώνταμείων.
3.5.4.ΠειράματαπουέγινανστιςΗΠΑκαιστηνΙαπωνία
γιατηνπροώθησητωνδυνατοτήτωντηςΕΤΑστιςμικρές
επιχειρήσειςθαπρέπειναεπανεξετασθούν σεμιαπροσπάθεια
μεταφοράςτηςτεχνογνωσίαςκαιτωνεμπειριών.τητας,σχέσεωνμειοψηφίας-πλειοψηφίας καικαλήςεικόνας
άλλωνμελώναποτελούνβασικόστοιχείογιατηνυλοποίηση
τωνεπιδιώξεωντης«ΣυνθήκηςγιατηνΕυρωπαϊκήΈνωση».
3.4.6.Hεπικουρικότητααποτελείμορφήμιαςανθρώπινης
κοινωνικήςοργάνωσης .Hπλήρηςκατανόησητωνπολιτικών
καικοινωνικώνεπιστημώνθαεπηρεάσειθετικάτοσχεδιασμό
της.
3.4.7.Hαποτελεσματική αξιοποίησητωνπρογραμμάτων
τηςκοινοτικήςΕΤΑδύναταιναενισχυθείμετιςεμπεριστατω­
μένεςμελέτεςτωνπροτύπωνσυμπεριφοράςκαιτωννοοτρο­
πιώνστηνοποίαστηρίζεται.Αυτόαναγνωρίσθηκε ,γιαπαρά­
δειγμα,σταπρογράμματαγιατοπεριβάλλον0βάσειτου
τρίτουπρογράμματοςπλαίσιο.Οιοικονομικέςκαικοινωνικές
επιστήμεςσυμπεριελήφθησαν στο«ανθρώπινοκεφάλαιοκαι
ταπρογράμματακινητικότητας»,βάσειτουτρίτουπρογράμ­
ματοςπλαίσιο.ΤοπρόγραμμακοινοτικώνεπιστημώνCOST,
ηεφαρμογήτουοποίουάρχισεεπίσημααπότοΝοέμβριο
1991,φαίνεταιότιέχειαναπτυχθείραγδαίωςκαιλίανικανο­
ποιητικώς.
3.4.8.Οιοικονομικέςκαικοινωνικέςεπιστημονικέςδρα­
στηριότητεςέρευναςεντάσσονταιστοπλαίσιοτωνοριζό­
ντιωνμέτρωνυποστήριξης ,όπωςσυμβαίνειμετιςπέντεάλλες
δραστηριότητες πουεμφαίνονταιστοκεφάλαιοαυτότου
παραρτήματοςIIτουεγγράφουCOM(92)406τελικό.Πρέπει,
επίσης,ναγίνειτουλάχιστονμιασαφήςαναφοράστησυνε­
κτίμησητηςκοινωνικήςεπιστημονικήςέρευναςστιςδραστη­
ριότητεςμελέτηςκαιέρευνας.
Οιερευνητικέςδραστηριότητες στοντομέατωνοικονομικών
καικοινωνικώνεπιστημώνπρέπεινατεθούνεντόςτουίδιου
θεματικούπλαισίουόπωςκαιταμέτραέρευνας,ανάπτυξης
καιεπίδειξης,πουπροβλέπονταιστηδράση1.Κατ'αυτόν
τοντρόπο,θασυμβάλλουνστηνκαλύτερηαξιοποίησητου
δυναμικούκαινοτομίαςτηςεπιστήμηςκαιτηςτεχνολογίας,
προςόφελοςτηςευρωπαϊκήςκοινωνίαςκαιτωνπολιτώντης.
3.5.Μικρομεσαίεςεπιχειρήσεις
3.5.1.Σταπροηγούμεναπρογράμματαπλαίσιοείχεδοθεί
προσοχήσταπροβλήματαπρόσβασηςτωνMMEστααποτε­
λέσματατηςκοινοτικήςΕΤΑαξιοποίησηςτωνανωτέρωαπο­
τελεσμάτων .
Όμως,ηενλόγωπροσοχήδενείχεωςεπακόλουθοτην
παραγωγήκατάλληλωνπρογραμμάτωνμέσωνκαιπόρωνγια
τηνπραγματικήσυμμετοχήτωνMMEσταερευνητικάσχέδια
καιστηνεκμετάλλευσητωναποτελεσμάτων .Πρέπειναπρο­
βλεφθείένα«ΤαμείοΑξιοποίησης»,πουναπροσφέρειστις
MMEμιαολοκληρωμένηδέσμηενισχύσεωνηοποίαναπερι­
λαμβάνει:
—τηνπροετοιμασίατηςπρότασης,
—τηνπροετοιμασίατηςσύμβασης,
—τηνεκτέλεσητουπρογράμματος ,
—ταεπακόλουθαστάδιατηςέρευναςπουαφορούν:την
αξιοποίησητωνεπιτευχθέντωναποτελεσμάτων ,τηδιά­3.5.5.HΟΚΕυποστηρίζειπλήρωςταμέτραπαροχήςκίνη­
τρωνγιατησυμμετοχήτωνMMEστακοινοτικάπρογράμ­
ματακαιειδικότερατηνενίσχυσητωνπρογραμμάτων «από
τηβάσηπροςταπάνω»,όπωςτουυποπρογράμματος Craft,
πουεφαρμόζεταισύμφωναμετοπρόγραμμαBrite/Euram(2),
τηςδιεύρυνσηςτωνμελετώνσκοπιμότηταςγιαπερισσότερα
προγράμματα ,τηνεπίσπευσητωνδιοικητικώνδιαδικασιών
καιπροτείνειτηνυιοθέτησηνέωνμέτρων,όπωςηκαθιέρωση
μηχανισμώνγιατηδημιουργίασχέσεωνσυνεργασίαςμεταξύ
τωνμεγάλωνκαιτωνμικρώνεπιχειρήσεωνκαιμεταξύτων
τελευταίωνκαιτουπανεπιστημίου διαμέσουπρονομιούχων
διαύλωναξιολόγησηςήμεγαλύτερηςχρηματοδότησης .
3.5.6.ΟιδυνατότητεςκαιταεπιτεύγματατωνMMEοσον
αφοράτηδημιουργίαευκαιριώναπασχόλησηςκαιτηνικανό­
τητακαινοτομίαςκαταδείχθηκαν σαφώςτόσοστηνΚοινό­
τηταόσοκαιαλλού.Στακοινοτικάπρογράμματαπρέπεινα
χρησιμοποιηθεί κάθεκατάλληλομέσοώστεναμπορέσουνοι
MMEναεπωφεληθούναπότιςεπιτυχείςκαινοτομίεςκαι
έρευνεςπουπραγματοποιήθηκαν στουςκλάδουςτουιδιωτι­
κούκαιδημόσιουτομέαπουχρηματοδοτούνται περισσότερο .
ΓιατηνανάπτυξητηςΕΤΑαπότιςMMEθαπρέπεινα
υπάρχειέναταμείοενίσχυσηςτωνMMEπουνααντιστοιχεί
στηνπρωτοβουλία«Eurêka»πουαναφέρεταιστηνπροτεινό­
μενηπρώτηδράση.
i1)ΕΕαριθ.L192της16.7.1991,σ.29. (2)ΕΕαριθ.L375της31.12.1991,σ.18.

26.7.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C201/43
3.6.Πρώτηδράση:Εφαρμογήπρογραμμάτων ερευνάς,τεχ­
νολογικήςανάπτυξηςκαιεπίδειξηςμεπροώθησητης
συνεργασίαςμετιςεπιχειρήσεις,ταερευνητικάκέντρα
καιταπανεπιστήμια ,καθώςκαιτηςσυνεργασίαςμεταξύ
τωνφορέωναυτών
3.6.1.Οιστόχοιπουαναφέρονταιείναιεκείνοιτουτετάρ­
τουπρογράμματοςπλαίσιοκαιγιατολόγοαυτό,επικροτού­
νταιαπότηνΟΚΕ.
3.6.2.Τοθεματικόπλαίσιοείναιμίαχρήσιμημέθοδος
παρουσίασης .Ωστόσο,στηνπράξηείχεωςαποτέλεσμανα
καταρτιστείέναςμακροσκελέστατος κατάλογοςθεμάτων
χωρίςκαμίαένδειξητωνπροτεραιοτήτων τηςΕπιτροπήςκαι,
κατ'επέκταση ,καμίαπληροφορίαδενμπορείναδοθείγιατις
διαθέσιμεςπιστώσεις.
3.6.3.Λόγωτουμεγάλουαριθμούθεμάτωνκαιδεδομένου
ότιηπαρούσαγνωμοδότησηπρωτοβουλίαςπρέπεινακαταρ­
τισθείεντόςσύντομωνπροθεσμιώνανστόχοςείναιναέχει
επιρροήστηδιαδικασίατωνδιοργανικώνδιαβουλεύσεων ,η
ΟΚΕδενθαδιατυπώσειστοστάδιοαυτόπαρατηρήσειςγια
κάθεένααπόταπροτεινόμεναθέματα.
3.6.4.Οιπροτεραιότητες εξαρτώνταιαπόαρχέςβάσειτων
οποίωνμπορούννααναπτυχθούνστρατηγικές .Οιαρχέςτης
ΟΚΕγιατοπρόγραμμα-πλαίσιο εκτέθηκανπαραπάνω.Στο
παρόνκεφάλαιοαυτόπεριλαμβάνονται ορισμένεςπαρατηρή­
σειςόσοναφοράταθέματαπουεκθέτειηΕπιτροπήστο
παράρτημαIIτουεγγράφουεργασίας,καθώςκαιενδείξεις
σχετικάμετησημασίατηνοποίαηΟΚΕαποδίδεισεορισμέ­
νουςτομείςτηςΕΤΑ.
3.6.5.HΟΚΕζητείναδοθείπροτεραιότηταστηνέρευνα
γιαβιομηχανικέςεφαρμογές .
3.6.6.ΣταθετικάκριτήριαγιατομείςτηςΕΤΑπεριλαμβά­
νονται:έρευναπουμπορείναδημιουργήσειέναθετικόκύκλο
απασχόλησης·τομείςυψηλήςτεχνολογίαςοιοποίοιδενείναι
πολύμεγάληςεντάσεωςκεφαλαίου·ηέρευναπουπροωθείτο
συντονισμόμετιςMME·ηέρευναπουενισχύειτηνπείρα
καιτηνεμπειρογνωμοσύνη στηνΕυρώπη·ηέρευναπουδη­
μιουργείθέσειςαπασχόλησηςγιανέουςερευνητές.
3.6.7.Ανεξάρτητααπότακριτήριααυτά,υπάρχουνεκείνα
πουαπορρέουναπότηνανάγκηνασυγκεντρωθούν πόροι
στηνΕΤΑγιατηνυποστήριξητωνκοινώνπολιτικώντης
Κοινότηταςκαιτηνικανοποίησητωνκοινωνικώναναγκών.
3.6.8.Κατάτηναξιολόγησητωνπροτάσεωνγιαερευνητι­
κέςδραστηριότητες ,πρέπειναεξασφαλίζεταιότιηέρευνα
είναιπροςτοσυμφέροντηςΚοινότηταςκαιότιέχει,καταρ­
χήν,ωςστόχοτηναπασχόλησηστηνΚοινότητα.
3.6.9.Τεχνολογίες πληροφόρησης καιεπικοι­
νωνίας
3.6.9.1.Hεπισκόπησητουπεριεχομένουδενδείχνειτις
σχέσειςπουυπάρχουνμεταξύτωνπροβλεπόμενων ερευνητι­
κώνδραστηριοτήτων σταδιάφοραθέματα.Χρειάζεταινα
προωθηθείηανταλλαγήπληροφοριώνκαθώςκαιoσυντονι­σμόςτηςερευνάςπουέχειωςεπίκεντροέναειδικότομέα
εφαρμογής,π.χ.τιςμεταφορέςκαιτασυστήματαανταλλαγής
πληροφοριών .
3.6.9.2.Hδιευκόλυνσητηςανταλλαγήςκαιτηςμεταφοράς
τεχνολογίαςφαίνεταιναείναιδυνατήιδίωςστοντομέατου
λογισμικού .Τολογισμικόφαίνεταινααποτελείαναπόσπα­
στομέροςήσχετικήπροϋπόθεσηάλλωντμημάτωντηςπρώ­
τηςδράσης,πράγμαπουτοκαθιστάπολύσημαντικόγιατον
προγραμματισμό τηςΕΤΑ.
3.6.9.3.Στόχοςπροτεραιότητας γιατονκαθορισμότου
προγράμματοςσχετικάμετιςτεχνολογίεςπληροφόρησης
καιεπικοινωνίαςπρέπεινακαταστείηεπιλογήτωνκαίριων
θεματικώνπεριεχομένωνπουαπορρέουναπότηνπαραβολή
μεταξύτωναπαιτήσεωντωνπαραγωγών«τεχνολογίαςτης
πληροφόρησης »καιτωναπαιτήσεωντωνχρηστώνμεσκοπό
τηνκαλύτερηανταπόκρισηπροςτιςανάγκεςτηςκοινωνίας.
3.6.9.4.Προϋπόθεσηγιατησυνέχισητωνδραστηριοτήτων
έρευναςτουτρίτουπρογράμματος-πλαίσιο είναιναδοθεί
μεγάληπροτεραιότηταστιςτεχνολογίεςεικόναςκαιπροηγ­
μένωνεπικοινωνιών·θαπρέπει,όμως,νααξιολογηθείημέχρι
σήμεραέρευνακαθώςκαιηπιθανήζήτησηστηναγορά.
3.6.9.5.Επιβάλλεταινατονισθείηπρωταρχικήσημασία
τωνμεταφορώνκαιτήςσχετικήςυποδομήςκαθώς,επίσης,
καιηανάγκηγιαμιαολοκληρωμένηστρατηγικήστοντομέα
αυτό.Hλήψημέτρωνγιατοσυντονισμόείναιαπαραίτητη
καιμιαεπισκόπησηπρέπεινααναφέρειπόσοπλήρεςείναι
τοπροτεινόμενοπρόγραμμα—γιαπαράδειγμα,συμπεριλαμ­
βάνεταιηηλεκτρικήέλξη;Oενλόγωερευνητικόςτομέας
αξίζειμεγαλύτερηςπροσοχήςκαισυντονισμούκαι,πράγματι,
όλεςοιερευνητικέςδραστηριότητες πουαφορούντιςμεταφο­
ρέςμπορούννασυγκεντρωθούν κατάλληλακαινααποτελέ­
σουντμήματουπρογράμματος-πλαίσιο .
3.6.10.Βιομηχανικές τεχνολογίες
3.6.10.1.Hαύξησητηςανταγωνιστικότητας τωνμεμονω­
μένωνβιομηχανιώνγενικότεραδενμπορείναεπιτευχθείανε­
ξάρτητααπότηγενικήπρόοδοτωνγνώσεωνκαιτηνταχεία
αξιοποίησήτους,πράγμαπουκαθιστάσημαντικότοθέμα
«προηγμένεςβιομηχανικέςτεχνολογίες».Υπενθυμίζονται οι
παρατηρήσειςπουδιατυπώθηκανήδηόσοναφοράτησχέση
τωνπροηγμένωνβιομηχανικώντεχνολογιώνκαιτηςαπασχό­
λησης(σημείο2.3.7).'Εχειμεγάληπροτεραιότητα ηέρευνα
πουαποσκοπείστηβελτίωσητηςποιότηταςκαιστηνεπί­
σπευσητουχρόνουδιοχέτευσηςστηναγορά.Πρέπεινα
αναληφθείέρευναόσοναφοράτηδυνατότηταμείωσηςτου
κόστους,χωρίςμείωσητηςαπασχόλησης ,μετηβελτίωση
τηςαλληλεπίδρασης μεταξύτωνανθρώπινωνικανοτήτωνκαι
τηςτεχνολογίας .
3.6.10.2.Hαμοιβαίασχέσημεταξύτωνανθρώπινωνικανο­
τήτωνκαιτηςτεχνολογίαςπρέπειναέχειμεγάληπροτεραιό­
τηταστηνΕΤΑγιατουςλόγουςπουπροαναφέρθηκαν καθώς
καιεπειδήταοικονομικάοφέληαπότηντεχνολογικήπρόοδο
μειώνονταιεάνδενυπάρχειαποτελεσματική αλληλεπίδραση .
3.6.10.3.Ταθέματα16,17και18,είναιπολύεπιθυμητές
ενέργειεςγιατημείωσητουκενούπουυπάρχειακόμηστην

Αριθ.C201/44 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων26.7.93
κοινοτικήΕΤΑ.Hπολυτομεακήπροσέγγισηπουπροβλέπε­
ταιαποτελείσημαντικήκαινοτομία .Οιστόχοιτωντριών
θεμάτωνεπικροτούνται .Ταθέματααυτάδύσκολαμπορούννα
υπαχθούνστις«βιομηχανικέςτεχνολογίες»καιηπροτεινό­
μενηέρευνασταάλλακεφάλαιασυμβάλλεισαφώςσταθέματα
αυτά,ταοποίαπρέπειναενοποιηθούντόσογιαναπροωθηθεί
oπολυτομεακόςχαρακτήραςκαισυνεργασία,όσοκαιγια
νατονισθείηαλληλεπίδραση μάλλονπαράηανάλυσητων
επιπτώσεων .
3.6.10.4.Τάθέματαπουπαρουσιάζονται δενφαίνεταινα
ανταποκρίνονται επαρκώςστηδιάταξητηςΣυνθήκηςτου
Μάαστριχτσύμφωναμετηνοποίατοπρόγραμμα-πλαίσιο
πρέπειναπεριλαμβάνειδραστηριότητεςΕΤΑπουνααφορούν
άμεσατηνεφαρμογήτωνκοινώνπολιτικώντηςΚοινότητας
(3.3.2).Οιβιομηχανικέςτεχνολογίεςπουαφορούντηγεωρ­
γικήπολιτική,π.χ.οιτεχνολογίεςμεταποίησηςτροφίμων,
δεναποτελούνεπίκεντροέρευναςτουκεφαλαίουαυτού,όπως
θαέπρεπε,γιανασυμπληρωθούντοθέμα26,πουέχειήδη
προαναφερθεί ,καιτοθέμα29«αλιείακαιυδατοκαλλιέργεια »
τουτμήματοςγιατις«Επιστήμεςκαιτεχνολογίεςτηςζωής».
3.6.10.5.Τοέγγραφοεργασίαςαναφέρειτοθέμα«Τεχνολο­
γίαμεεπίκεντροτονάνθρωπο»ωςθέμα12στοκεφάλαιο
«Δραστηριότητες στοντομέατωνβιομηχανικώντεχνολο­
γιών»τηςπρώτηςδραστηριότητας .Θαπρέπειναγίνεται
αναφοράστησημασίατηςέρευναςόσοναφοράτακοινά
σημείατεχνολογίαςκαιανθρώπων.Hκοινοτικήέρευνα,στα
πλαίσιατουπρογράμματοςMonitori1),έχειεπισημάνειτα
κοινάαυτάσημείαωςκαθοριστικήςσημασίαςγιατηνπαρα­
γωγικότητακαιτηνανταγωνιστικότητα τόσοσεεπίπεδο
συστημάτωνπαραγωγήςόσοκαισεεπίπεδοστρατηγικών
δυνατοτήτωντωνβιομηχανικώνεπιχειρήσεων .3.6.11.3.Τοθέμα20,«Ποιότητατουπεριβάλλοντος και
ανθρώπινηυγεία»,πουέχειμεγάλησημασία,πρέπειναεπε­
κταθείγιανασυμπεριλάβειτιςανθρώπινεςδραστηριότητες
πουέχουνσχέσημετηνανθρώπινηυγεία,π.χ.τηδιατροφή,
καθώςκαιτηνέρευναγιατονεντοπισμότωνυφιστάμενων
νοοτροπιών,όπωςπροβλέφθηκεγιατοντομέαIIIτουτρίτου
προγράμματοςπλαίσιογιατοπεριβάλλον .
3.6.11.4.Τοθέμα22«Καινοτόμεςτεχνολογίεςκαιυποδομή
γιαέρευνατηςθάλασσαςκαιτωνπόλων»λογίζεταιότιπερι­
λαμβάνειτηθαλάσσιαζωή,πράγμαπουπρέπειναδιασαφηνι­
σθεί.Στοθέμααυτόχρειάζεταιεπίσηςναδιασαφηνισθεί η
αρμοδιότηταγιαΕΤΑπουέχεισχέσημετιςκοινέςπολιτικές
τηςΚοινότητας .Πρέπειναυπάρχειστενόςσυντονισμός
μεταξύτωνθεμάτων22και29.
3.6.11.5.Τοκεφάλαιογιατοπεριβάλλον,στησημερινή
τουδιατύπωση,δενφαίνεταιναπεριλαμβάνειαρκετάακριβή
συμπεράσματαγιατονέοκαιευρύτατοπεδίοεφαρμογήςτης
ΕΤΑστηΣυνθήκητουΜάαστριχτ .
3.6.11.6.Hέρευναπουαφοράτηνεκπαίδευσηγιατοπερι­
βάλλονκαιηδυνατότηταγιααμοιβαίαεπικοινωνίατωνπολι­
τώνδενεξετάζεταιεπαρκώςστοκεφάλαιοαυτό.
3.6.11.7Hέρευναπουασχολείταιμεσφαιρικάπροβλή­
ματα,ιδίωςμεταπροβλήματατουπεριβάλλοντος ,απαιτεί
συντονισμένεςρυθμίσειςσεδιεθνέςεπίπεδο.Πρέπειναλη­
φθείμέριμναγιατηναποφυγήεπικάλυψηςπαρόμοιωνερευ­
νητικώνδραστηριοτήτων βάσειτουπρογράμματος-πλαίσιο .
3.6.12.Επιστήμεςκαιτεχνολογίεςτηςζωής
3.6.12.1.Oτίτλοςτουκεφαλαίουαυτούείναιπολύστενός
γιαταθέματαπουπεριλαμβάνονται σεαυτό.Γιαπαράδειγμα,
ταθέματα26,27,28,29και31,πρέπεινακαλύπτουνθέματα
πολύευρύτερααπότιςτεχνολογίεςκαιεπιστήμεςτηςζωής.
Γιαπαράδειγμαοιπεριγραφέςτης«Αγροτικήςανάπτυξης»
καιτης«Αντιμετώπισης τωνμειζόνωνπροβλημάτωνυγείας
στηνΕυρώπη»είναι,ατυχώς,πολύπεριορισμένεςλόγωτης
«περιορισμένης »προοπτικήςπουυιοθετήθηκε .Οιδύοαυτοί
πολύμεγάληςσημασίαςτομείςγιατηνΕΤΑπρέπειναεπεκτα­
θούνκαιταξινομηθούν .Όπωςαναφέρεταιστοσημείο2.4.2,
πρέπειναυπάρχειέναθέμαέρευνας«Νέοαγροτικόπεριβάλ­
λον»,παρόμοιομετοθέμα16σχετικάμετο«Νέοαστικό
περιβάλλον».
3.6.12.2.Hέρευναστηνυπηρεσίατηςμεταρρυθμιζομένης
κοινήςγεωργικήςπολιτικήςείναιανάγκηνααναληφθείμε
ευρύτερηπροοπτικήκαιμειδιαίτερηαναφοράστιςσυνέπειες
πουθαέχειτοπροτεινόμενοπρόγραμμααπόσυρσηςγαιών
γιατηναγροτικήανάπτυξη.Επιβάλλεταιναδοθείπροσοχή
στηνέρευναγιαυψηλήςποιότηταςγεωργικάπροϊόνταπου
επιβάλλονταιαπότιςεπιθυμίεςκαιτιςανάγκεςτωνκατανα­
λωτών.
3.6.12.3.Hέρευναγιαναπροωθηθείηδημιουργίαμιας
μετεωρολογικής υπηρεσίαςγιατουςγεωργούςπρέπειναενα­
ντικοποιηθείκαιναενσωματωθείστηνέρευναπουπροβλέπε­
ταισταθέματασχετικάμετοπεριβάλλονκαιτιςεξελίξεις
στοντομέατων«Τεχνολογιώνπληροφόρησης καιεπικοινω­
νιών».3.6.11.Toπεριβάλλον
3.6.11.1.Οιεπιπτώσειςτωνανθρώπινωνδραστηριοτήτων
στοπεριβάλλονγενικότερακαιοιειδικότερεςπτυχέςτους,
είναιπρόβλημαδιαστάσεωνκρίσης.Εκτόςαπότηνέμφαση
πουδίδεταιστοθέμα«Πλανητικήαλλαγήτουπεριβάλλο­
ντος»,χρειάζεταιναδοθείμεγαλύτερηπροσοχήστηναξιο­
ποίησητωναποτελεσμάτων τωνανθρώπινωνδραστηριοτή­
τωνσετομείς,όπωςοιυδατικοίπόροι,οιβιομηχανικοίκίνδυ­
νοικαιτασυστήματαμεταφορών .
3.6.11.2.Hδιαθεσιμότηταυδατικώνπόρωνείναιιδιαίτερα
σημαντικήγιατουςπολίτεςτηςΕυρώπηςκαι,γι'αυτό,^αξίζει
νατουςδοθείμεγαλύτερηέμφασηκαιπροσοχήστοθέμα19.
Hπροστασίατωνυδατικώνπόρωνείναιπρόβλημαπανευρω­
παϊκήςκλίμακαςπουαπαιτείτησυγκέντρωσησυγκρίσιμων
βασικώνεπιστημονικώνπληροφοριώνσεευρωπαϊκόεπίπεδο
γιατιςπροδιαγραφέςκαιτακριτήρια.Hευρείααποδοχήτους
στηνΕυρώπη,καθώςκαιηανάγκηπεραιτέρωαναπτυξήτους,
απαιτείσυμπληρωματικές επιστημονικέςέρευνεςκαθώς,επί­
σης,καιμεγαλύτερηγνώσητωνσχετικώνκοινωνικώνσυμπε­
ριφορώνκαινοοτροπιών.Αξίζειναδοθείπροσοχήστηδια­
χείρισηκαιτονέλεγχοτωνυδατικώνπόρων.
3.6.12.4.Είναισημαντικόκαιθαπρέπειεξίσουνασυμπερι­
ληφθούνκατάτρόπορητόστοπλαίσιοτωνεπιστημώνκαι (')ΕΕαριθ.L200της13.7.1989,σ.38.

26.7.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C201/45
τωντεχνολογιώντηςζωήςοιερευνεςπουαφορούντιςβιοϊα­
τρικέςτεχνολογίεςκαθώςκαιοιβιοτεχνολογίες τουφαρμα­
κευτικούτομέα.
3.6.12.5.Χρειάζεταινασυμπεριληφθεί ένανέοκεφάλαιο
σχετικάμετηνεπιστήμηκαιτηντεχνολογίατωντροφίμων.
Oστόχοςθαείναιναβελτιωθείπεραιτέρωηπροσφοράτροφί­
μων,συμπεριλαμβανόμενης καιτηςασφάλειας,τηςαποδοχής
απότονκαταναλωτή,τηςθρεπτικήςαξίαςκαιτωνβασικών
γνώσεων.Hασφάλειατροφίμωνπρέπειναπεριλαμβάνειτην
εκτίμησητωνκινδύνων(μεεστίασητουενδιαφέροντοςτόσο
στουςπραγματικούςκινδύνουςόσοκαιστουςκινδύνουςπου
υπολαμβάνειoκαταναλωτής),προγνωστικέςμικροβιολογι­
κέςεξετάσεις,τονυγιεινόσχεδιασμότουεξοπλισμούπαρα­
γωγής,μεθόδουςεντοπισμούμημεταλλικώνξένωνσωμάτων
καιάλλασυστήματαανίχνευσης .Πρέπειναγίνουνέρευνες
γιανέεςμεθόδουςγιαπεριορισμένηαλλάασφαλήεπεξεργα­
σία.Hπιοβασικήεργασίαεπιβάλλεταιναπεριλαμβάνει
βιολογικήεπεξεργασίακαιέρευναόσοναφοράτημοριακή
βάσητηςκατάλληληςπροςβρώσηποιότητας.
3.6.12.6.Όσοναφοράταθέματα23,«γενώματα»,24,«μο­
ριακήγενετικήτωνφυτώνκαιβιοποικιλότητα »και25,«το
εργοστάσιοκύτταρο»,εφιστάταιηπροσοχήστιςαπόψειςπου
εξέφρασεηΟΚΕσεσχετικέςτηςγνωμοδοτήσεις .
3.6.13.Ενέργεια
3.6.13.1.HέμφασητηςΟΚΕστησημασίατωνανανεώσι­
μωνπηγώνενέργειαςκατέστησαφήςσεαριθμόγνωμοδοτή­
σεων.Επίσης,ηάποψητηςΟΚΕείναισαφήςόσοναφορά
τηδιαρκήσημασίατηςέρευναςγιατηνπυρηνικήενέργεια
καιτασχετικάθέματαασφάλειας,πράγμαπουπρέπεινα
συνεχισθεί.Hεπικέντρωσητουθέματος32σεμεγάλαπρο­
γράμματαδενπρέπειναπεριορίσειτηνέρευνασχετικάμε
τηναποτελεσματική χρήσηανανεώσιμωνπηγώνενέργειας
σεμικρότεραπρογράμματα .
3.6.13.2.Ταπρογράμματαεπίδειξηςπουαναφέρονταιστο
θέμα33«καλύτερηκαικαθαρότερηπαραγωγήκαιχρήση
ενέργειας»καιηστενήτουςσχέσημεβιώσιμεςπαραγωγικές
μονάδες,απαιτούνδιασαφήνισηκαιπροσοχή.
3.6.13.3.Δεδομένουότιταπεριβαλλοντικά πρότυπααλλά­
ζουνμεταχύρυθμό,είναιπολύσημαντικέςοιρυθμίσεις
γιατηνδιαχείρισητωνενεργειακώνερευνώνναπροβλέπουν
ταχείαενημέρωσητωναναδόχων,μετηνκαλήεπικοινωνία
εντόςτηςΕπιτροπής .
3.6.13.4.HΟΚΕ,σεπολλέςγνωμοδοτήσειςτης,εξέφρασε
τιςανησυχίεςτηςγιατιςσυνεχιζόμενεςπερικοπέςτωνπρο­
γραμμάτωνγιατην«πυρηνικήασφάλεια»καιτην«προστασία
απότηνακτινοβολία»καιθεωρείωςεντελώςανεύθυνημια
περαιτέρωπερικοπήτωνπρογραμμάτων πουεμπίπτουνστο
τέταρτοπρόγραμμα-πλαίσιο .
3.6.14.Επιστήμηκαιτεχνολογίαγιατηνκοινω­
νίακαιηποιότηταζωήςτωνπολιτώντης
Ευρώπης
3.6.14.1.ΤοέγγραφοτηςΕπιτροπήςπροβλέπειτηνταξινό­
μησητωνθεμάτωνκαθώςηπρότασηαναπτύσεται .Μιάσαφήςενοποίησηείναιναυπάρχειμιάχωριστήομάδαθεμάτων
στηνπρώτηδραστηριότητα σχετικάμετηνεπιστήμηκαι
τεχνολογίαγιατηνκοινωνίακαιτηνποιότητατηςζωήςτων
πολιτώντηςΕυρώπης.
3.6.14.2.Hέρευναβάσειτουθέματοςαυτούείναιανάγκη
ναείναιπολυτομεακήκαιναβασίζεταιτόσοστιςανθρωπιστι­
κές,κοινωνικέςκαιοικονομικέςεπιστήμες,όσοκαιστην
ΕΤΑ.
3.6.14.3.Ορισμέναθέματατηςπρώτηςδράσηςεντάσσο­
νταιμεπολύπεριθωριακόκαιανεπαρκήτρόποστιςυφιστάμε­
νεςομάδες.Θαεντάσσοντανκαλύτεραστηνπροτεινόμενη
ομάδαμευιοθέτησητηςπροσέγγισηςγιατηνπολυτομεακή
έρευναπουυποστηρίζεται .
Θέμα8:Ανταλλαγήπληροφοριώνμεταξύδιοικητικώναρχών,
ηοποίαπρέπειναδιευρυνθείγιαναγίνειανταλλαγήπληρο­
φοριώνστηνυπηρεσίατωνκοινώνπολιτικώντηςΚοινότητας
Θέμα16:Επιστήμηκαιτεχνολογίαγιαένανέοαστικόπερι­
βάλλον.
Θέμα18:Επιστήμηκαιτεχνολογίαγιατηνκαταπολέμηση
τηςκοινωνικήςαπομόνωσης .
Θέμα26:τελευταίομέρος,Αγροτικήανάπτυξη.
Τρίαθέματατηςευρωπαϊκήςπολιτικήςγιατηνυγεία:
Θέμα31:Αντιμετώπισητωνμειζόνωνπροβλημάτωνυγείας
στηνΕυρώπη.
Θέμα30:Hκατάρτισηπρωτοκόλωνέχειστοιχείαταοποία
θαμπορούσανναωφεληθούναπότηνπολυεπιστημονική προ­
σέγγιση.
Θέμα20:Hποιότητατουπεριβάλλοντοςκαιηανθρώπινη
υγείαείναιέναπαράδειγμαόπουηεπαφήμεταξύτουανθρώπι­
νουκαιτηςτεχνολογίαςέχεισημασία.
Ορισμέναστοιχείατωνοριζοντίωνμέτρωνστήριξης,καιτων
μελετώνκαιδιερευνητικώνδραστηριοτήτων καικυρίωςη
αξιολόγησηκαιηπρόβλεψη,θαμπορούσανναπεριληφθούν
στηνομάδααυτή.
3.6.14.4.Hπροτεινόμενηομάδαδενέχειωςμόνοαντικεί­
μενοτηνεπίδρασητηςτεχνολογίαςστηνποιότητατηςζωής.
Επικεντρώνειτοενδιαφέροντηςστακοινάσημείατηςτεχνο­
λογίας,τουανθρώπινουπαράγοντακαιτηςκοινωνίας.Κατευ­
θύνεταικατάθετικότρόποπροςτηβελτίωσητηςποιότητας
τηςζωήςτωνπολιτώντηςΕυρώπηςκαι,σταπλαίσιατης
διαδικασίαςαυτής,πρέπειναεντοπίσεινέεςαγορές.Αναγνω­
ρίζειτηναλληλεπίδραση τωνανθρώπινων,κοινωνικώνκαι
τεχνολογικώνπτυχών,και,ωςερευνητικόςστόχος,κατανοεί
περισσότεροτηναλληλεπίδραση αυτή.Hκαλύτερηκατανό­
ησητωνσχετικώνπροτύπωνσυμπεριφοράςπρέπει,μεταξύ
άλλων,ναοδηγήσεισεταχύτερεςκαινοτομίεςκαιπροόδους
στοντομέατωντεχνολογιώνπληροφόρησης καιεπικοινω­
νίαςκαθώςκαιστηναποδοτικότερηχρησιμοποίηση τωνβιο­
μηχανικώντεχνολογιώνκαιτηναποτελεσματικότερη δράση
γιατηνυποστήριξητωνκοινώνπολιτικώντηςΚοινότητας .
3.6.14.5.Ταανωτέρωδενσυνεπάγονταιδιόλουότιηποιό­
τητατηςζωήςκαιτακοινάσημείαεπιστήμης-τεχνολογίας

ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων26.7.93Αριθ.C201/46
καιαναγκώντηςκοινωνίαςπρέπεινααποκλειστούναποτις
άλλεςερευνητικέςδραστηριότητες .κινδύνωνπρέπειναπεριλαμβάνειτηναξιολόγησητοσοτων
πραγματικώνόσοκαιτωνεικαζόμενωνκινδύνων.Hαξιολό­
γησητηςτεχνολογίαςπουπεριλαμβάνειτοθέμααυτόείναι
πολύσημαντική·ιδίωςαπόαπόψεωςεπιδράσεωνώστεδεν
πρέπεινααφεθείστηνευθύνητωνκρατώνμελώναλλάενδεί­
κνυταινααποτελέσεικοινοτικήδραστηριότητα έρευνας.
3.8.5.Ταθέματα4και5είναιπολύσημαντικάκαιπρέπει
ναείναιπολύχρήσιμαστιςMME,τοδεταμείοαξιοποίησης
γιατιςMMEείναιμιαπολύαξιόλογηκαινοτομία.3,7.Δεύτερηδράση:Προώθησητηςσυνεργασίαςμετιςτρί­
τεςχώρεςκαιδιεθνείςοργανισμούςστοντομέατης
κοινοτικήςέρευνας,τεχνολογικήςανάπτυξηςκαιεπίδει­
ξης
3.7.1.HσχέσημετοEurêkaκαιοισυνέπειεςμιαςπαρο­
μοιαςσχέσηςπρέπειναεξετασθούνπροσεκτικά.Hθετική
αξίατηςεγγύτηταςτηςέρευναςEurêkaπροςτηναγοράανα­
γνωρίζεταικαιείναιιδιαίτερασημαντική.Hυπέρμετραστενή
σχέσηήηχορήγησηπολύαυξημένωνπόρωνγιατοσκοπό
αυτόθαμπορούσεναέχεισοβαρέςαρνητικέςσυνέπειεςγια
τηνσυνεργασίαστοντομέατηςεπιστήμηςκαιτηςτεχνολο­
γίαςμετιςαναπτυσσόμενες χώρες.Οιπολύπλοκεςρυθμίσεις
ωςπροςτηδιαχείρισηενδέχεταιναεπιβραδύνουντηνδιαδι­
κασίασυνεργασίαςμεάλλεςβιομηχανικέςχώρες.Hανάγκη
ναδοθείπροσοχήστιςανάγκεςτωνMMEέχειαναφερθεί
στασημεία3.3.6και3.5.
3.7.2.HΟΚΕθεωρείωςμεγάληςσημασίαςτοθέμα5
«ΣυνεργασίαμέσωδράσεωςCOST»,όπουτοόφελοςαπότη
συνεργασίαμεπολύπεριορισμένουςπόρουςείναιεξαιρετικό.
3.7.3.Πρόσφαταμέτραγιατηνυποστήριξητόσοτηςσυμ­
μετοχήςόσοκαιτηςέρευναςαπόορισμένεςχώρεςτης
ΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςυπήρξανιδιαίτερα
σημαντικάγιααυτές.Παρόμοιαενίσχυσηγιατακράτητου
κοινοτικούστόχου1θααποτελείπολύαποτελεσματικό παρά­
δειγμαεφαρμογήςτηςπροσεγγίσεωςπερίσυνοχήςτων
άρθρων130Aκαι130BτηςΣυνθήκηςτουΜάαστριχτ .
3.7.4.Hενίσχυσηκαιηδιάδοσητωναποτελεσμάτων των
ερευνώνστιςαναπτυσσόμενες χώρεςέχειμεγάλησημασία.3.9.Τέταρτηδράση:Προώθησητηςκαταρτισηςκαιτης
κινητικότηταςτωνερευνητώντηςΚοινότητας
3.9.1.Ταμέτραγιατηνυποστήριξητηςκατάρτισηςκαι
τηςκινητικότηταςείναιιδιαίτερασημαντικάγιατομέλλον
τηςεπιστημονικήςκαιτεχνολογικήςανάπτυξηςστηνΚοινό­
τητα.
3.9.2.-Ταμέτραγιατονπεριορισμότηςαπομόνωσηςτων
ερευνητώνσεμικράεργαστήριαήσεπεριφερειακέςπεριοχές
τηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςχρειάζεταιναληφθούνόχιμόνο
γιατουςερευνητές,αλλάκαιγιαναδιασφαλισθείησυμβολή
τηςδράσηςστηνοικονομικήκαικοινωνικήσυνοχή.
3.9.3.Hδραστηριότηταπρέπειναπροωθήσειμιασειρά
ενεργειώνμεσυμπληρωματικές προσεγγίσειςοιοποίεςελπί­
ζεταιότιθαέχουνωςαποτέλεσματησυνεργία.
3.9.4.Ταμέτραγιατηνπροώθησητηςσυνοχήςκαιγιατη
στήριξητηςανάπτυξηςτωνικανοτήτωνστακράτημέλη
στόχου1είναιπολύσημαντικάστοιχείατηςδράσηςαυτής.
Τοθέμα4είναισκόπιμοναεπεκταθείγιαναδιευκολυνθείη
βραχυπρόθεσμη κινητικότητατόσοτωνερευνητώνόσοκαι
τωννέωνπτυχιούχωνπουπρέπεινακαταρτισθούνεπίπρο­
γραμμάτωνβιομηχανικήςέρευναςπουθαεφαρμόζονταιστο
πλαίσιοτωνδικτύωνπρότυπωνερευνητικώνκέντρων.
3.9.5.Oδεσμόςπανεπιστημίων-βιομηχανίας πρέπεινα
τονισθείστιςδραστηριότητες κατάρτισηςκαικινητικότητας .
Πρέπειναπροσανατολισθεί στηναμοιβαίαυποστήριξηκαι
τόνωσημεταξύπανεπιστημίωνκαιβιομηχανίας .
3.9.6.Hδραστηριότητα αυτήπαρουσιάζεισημαντικές
δυνατότητεςγιατουςστόχουςτηςδεύτερηςδραστηριότητας .
3.9.7.HΟΚΕελπίζειότιητέταρτηδραστηριότητα θα
εφαρμοσθείλαμβανομένηςυπόψητηςπροεξάρχουσας σημα­
σίαςτωνπολιτικώνκαιτωνδράσεωνπουαφορούντηνκρίση
τηςανεργίαςστηνΚοινότητα.3.8.HΤρίτηδράση:Διάδοσηκαιαξιοποίησητωναποτελε­
σμάτωντωνδραστηριοτήτων στοντομέατηςκοινοτικής
έρευνας,τεχνολογικήςανάπτυξηςκαιεπίδειξης
3.8.1.HσημασίατηνοποίαηΟΚΕαποδίδειστηνδιάδοση
καιτηβελτιστοποίσητωναποτελεσμάτωντωνδραστηριοτή­
τωνκοινοτικήςΕΤΑκαιεπίδειξηςέχειήδηαναφερθείσε
προηγούμενεςγνωμοδοτήσειςτηςΟΚΕ.
3.8.2.Οιμέθοδοιγιατηναύξησητηςαποτελεσματικής
μετατροπήςτωναποτελεσμάτωντηςέρευναςσεεπιτυχίες
στηναγορά,είναιιδιαίτερασημαντικές .
3.8.3.Οιπολυτομεακέςδιασυνδέσειςαξίζεινασυνεχι­
σθούνκαιναδιευρυνθούνώστεναενισχυθείηαποτελεσματι­
κότητατηςεπιστημονικήςκοινότητας .
3.8.4.Oστόχοςτουθέματος3πρέπειναεπαναδιατυπωθεί
ώστεναμηνσυμπεραίνεταιότιαφοράτηνεπίδρασητης
τεχνολογίαςαλλάμάλλοντηναλληλεπίδρασηπουδιαφαίνε­
ταιστοντίτλοτουθέματος.Hαξιολόγησητωντεχνολογικών3.10.Οριζόντιαμέτραυποστηριξης
3.10.1.HαιτιολογικήέκθεσηεργασίαςτηςΕπιτροπής
παρουσιάζειταμέτραοριζόντιαςυποστήριξης«ωςδραστη­
ριότητεςπροπαρασκευαστικές ,συνοδευτικέςκαιπροώθησης
τωνπρωτοβουλιών πόυθαεντάσσονταιστιςτέσσερεις

26.7.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C201/47
4.5.Σχετικάμεταανωτέρω,ηΟΚΕυπενθυμίζειότιτο
τέταρτοπρόγραμμα-πλαίσιο περιλαμβάνεικυρίωςδράσεις,
όπωςείναιταπρογράμματαεπίδειξηςκαιοιπροπαρασκευα­
στικέςενέργειες,τασυνοδευτικάμέτρακαιησυνέχειαπου
δίδονταισεαυτές,οιοποίεςεκτελέσθηκανκαιχρηματοδοτή­
θηκαν,μέχριτώρα,εκτόςπρογράμματος-πλαίσιο .ΣτηΣυν­
θήκηγιατηνΕυρωπαϊκήΈνωσηπροβλέπεται ,επίσης,να
περιληφθούνστοπρόγραμμα-πλαίσιο όλεςοιερευνητικές
δραστηριότητες πουπραγματοποιούνται βάσειτωνκοινών
πολιτικώντηςΚοινότητας,καιμετοντρόποαυτόεπεκτείνε­
ταιηεμβέλειάτου.
4.6.HΟΚΕ,προκειμένουναμπορέσειναεκτιμήσειπλή­
ρωςτηνπραγματικήέκτασητηςπροτεινόμενηςχρηματοδοτι­
κήςενέργειαςζητείεπιμόνωςαπότηνΕπιτροπήνατηςδιαβι­
βάσειτιςαπαραίτητεςπληροφορίες ,κυρίωςσεό,τιαφοράτο
σύνολοτωνπροαναφερθεισών δραστηριοτήτων ,τη-διάρκειά
τουςκαιτηχρηματοδότησή τους.
4.7.Μεβάσηταόσαελέχθησανανωτέρω,ηΟΚΕλαμβάνει
υπόψητοπροτεινόμενοαπότηνΕπιτροπήποσόχωρίς,
ωστόσο,ναείναιπεπεισμένηότιτούτοαποτελεί,σεπραγματι­
κούςαριθμούς,σημαντικήαύξησητωνπιστώσεωνπουδιατί­
θενταιαπότηνΚοινότηταγιατηνέρευνακαιτηντεχνολο­
γικήανάπτυξη».δράσειςτουπρογράμματοςπλαισίου»(σημείο24).Πρόκειται
γιαιδιαίτερασημαντικήπρωτοβουλία .
3.10.2.Hδιατύπωσητηςεισαγωγήςφαίνεταιναπεριορίζει
τηςδραστηριότητες αυτέςστιςδραστηριότητες τουτετάρτου
προγράμματοςπλαίσιο.Oπεριορισμόςτωνδραστηριοτήτων
πρόβλεψης,αξιολόγησηςκαιεκτίμησης,μετοντρόποαυτό,
δενείναιεπιθυμητός,επειδήθαεπηρεάσειδυσμενώςτησυμ­
βολήτωνοριζόντιωνμέτρωνυποστήριξηςστημελλοντική
πολιτικήτηςΚοινότηταςγια.τηνΕΤΑ.Hαλλαγήπουσυνι­
στάταιενπροκειμένωαπαιτείτροποποίησητηςπροτεινόμε­
νηςδιαδικασίαςγιατηχορήγησητωνπιστώσεωνπουεκτίθε­
ταιστοπαράρτημαIτουεγγράφουεργασίαςτηςΕπιτροπής.
3.10.3.Στοσημείο3.4έχειήδηπροταθείανεπιφύλακτα
ναενταχθούνοικοινωνικέςδραστηριότητες επιστημονικής
έρευναςσταοριζόντιαμέτραυποστήριξης .
4.Χρηματοδοτικές πτυχές
4.1.ΜετηναπόφασητουΣυμβουλίουτης23ηςΑπριλίου
1990,όπωςτροποποιήθηκε μετηναπόφασητης15ηςΜαρτίου
1993ί1),τοσυνολικόποσότωνεγκεκριμένωνπιστώσεωνπου
προορίζονταιγιατηνυλοποίησητουτρίτουπρογράμματος­
πλαίσιο(1990-1994)καθορίσθηκεσε6600εκατομμύριαEcu.
4.2.HΕπιτροπή,βασιζόμενηστιςχρηματοδοτικές προο­
πτικέςπουπρότεινεστηνανακοίνωσητης10ηςΜαρτίου1992
μετίτλο«ΤαδημόσιαοικονομικάτηςΚοινότηταςμέχριτο
1997»[έγγρ.COM(92)2001τελικό],είχεεισηγηθείαρχικά
ναδιατεθείτοποσότων14700εκατομμυρίωνEcuγιατην
εκτέλεσητουτετάρτουπρογράμματος-πλαίσιο 1994-1998.
4.3.ΜεβάσητιςαποφάσειςτηςΣυνόδουΚορυφήςτου
ΕυρωπαϊκούΣυμβουλίουστοΕδιμβούργο,κατάτηνδιάρκεια
τηςοποίαςκαταστρώθηκαν οιχρηματοδοτικές προοπτικές
γιατηνπερίοδο1993-1999,ηΕπιτροπήαναθεώρησετώρα
τοποσόαυτόκαθορίζονταςτούψοςτηςπίστωσηςαπότον
προϋπολογισμό πουπροορίζεταιγιατοτέταρτοπρόγραμμα­
πλαίσιοσε13100εκατομμύριαEcu.Oαριθμόςαυτόςπου
αναφέρεταιστοδεύτεροέγγραφοεργασίας'πουυιοθέτησεη
Επιτροπήστις21Απριλίου1993[έγγρ.COM(93)158τελικό],
αντιστοιχείμετο62%τουσυνολικούποσούπουεγγράφεται
στηθέσητωνχρηματοδοτικών προοπτικώνκαιπροορίζεται
γιατις«εσωτερικέςπολιτικές».
4.4.HΟΚΕθαεκφράσειτηνάποψήτηςσεμεταγενέστερο
χρόνοκαιμετρόποεμπεριστατωμένο σχετικάμετιςπιστώ­
σειςπουπροβλέπονταιαπότονπροϋπολογισμό γιατοτέταρ­
τοπρόγραμμα-πλαίσιο καιτηνκατανομήτουςμεταξύτων
διαφόρωνδράσεωνκαιτομέωνέρευνας.Είναιήδησαφές,ότι
τοπροτεινόμενοποσόδεναποτελείοπωσδήποτεδιπλασιασμό
τωνπιστώσεωνσεσχέσημετοτρίτοπρόγραμμα-πλαίσιο .5.Συμπληρωματική παρατήρηση
5.1.HΟΚΕεκφράζειτηνελπίδαότιτοτέταρτοπρόγραμ­
μα-πλαίσιοθαδιατηρήσειτηνκεκτημένηταχύτηταπουείχαν
ταπροηγούμεναπρογράμματα-πλαίσιο ,καιότιθατεθείόσο
τοδυνατόνσυντομότερασεεφαρμογή,λόγωτηςυψίστης
σημασίαςτουστόχουτηςενίσχυσηςτηςανταγωνιστικής
θέσηςτηςκοινοτικήςβιομηχανίαςσεδιεθνέςεπίπεδο.Είναι
ατυχέςτογεγονόςότιοιπολύπλοκεςκαιχρονοβόρεςδιαδικα­
σίες,πουσυμφωνήθηκαν στοΜάαστριχτγιατηθέσπιση
τωνμελλοντικώνπρογραμμάτων-πλαίσιο ,είναιπιθανόνα
καθυστερήσουντηνθέσησεεφαρμογήδραστηριοτήτων που
προβλέπονταιτόσοστοενλόγωπρόγραμμα-πλαίσιο όσοκαι
σταμελλοντικάπρογράμματα.'
5.2.Οικαθυστερήσειςαυτέςενδέχεταιναθέσουντιςκοινο­
τικέςδραστηριότητες ΕΤΑσεπολύμειονεκτικήθέσηέναντι
τωνδιεθνώνανταγωνιστώντηςπουμπορούνναενεργήσουν
ταχύτεραγιατηνανάπτυξηοικείωνπρογραμμάτων ΕΤΑ.
Πρόκειταιγιασημαντικόπρόβλημα.HΟΚΕπιστεύειότι
είναιιδιαίτεραεπιθυμητόναεισαχθούνπολύταχύτερεςαλλά
καιπιοευέλικτεςδιαδικασίεςγιατηνκοινοτικήΕΤΑτο
συντομότεροδυνατόαπόπρακτικήςάποψης. (')ΕΕαριθ.L69της20.3.1993,σ.43.
Βρυξελλες,26Μαΐου1993.
HΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ