EL    EL EL 
 
EL 1   EL  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 15.6.2010 
SEC(2010) 745 τελικό  
  
ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος  στην  Φινλανδία  
 
EL 2   EL ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος  στην  Φινλανδία  
Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ  ΤΟΥ  ΣΥΜΦΩΝΟΥ  ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ  ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ  ΣΤΗΝ  
ΠΑΡΟΥΣΑ  ΚΡΙΣΗ  
1. Πολλές  χώρες  της ΕΕ αντιµετωπίζουν  επί του παρόντος  ελλεί µµατα γενικής  
κυβέρνησης  τα οποία  υπερβαίνουν  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ  που 
ορίζεται  στη Συνθήκη . Η συχνά  σοβαρή  επιδείνωση  του ελλεί µµατος καθώς  και του 
χρέους  πρέπει  να εξετάζεται  στο πλαίσιο  της πρωτοφανούς  παγκόσ µιας 
χρηµατοπιστωτικής  κρίσης  και της οικονο µικής ύφεσης  κατά  την περίοδο  2008-09. 
Η κατάσταση  αυτή  αποτελεί  τη συνιστα µένη πολλών  παραγόντων . Πρώτον , η 
οικονο µική ύφεση  έχει ως αποτέλεσ µα τη µείωση  των φορολογικών  εσόδων  και την 
αύξηση  των δαπανών  για κοινωνικές  παροχές  (π.χ. επιδό µατα ανεργίας ). ∆εύτερον , 
αναγνωρίζοντας  ότι τον σηµαντικό  ρόλο  που οφείλουν  να διαδρα µατίσουν  οι 
δηµοσιονο µικές πολιτικές  στην  παρούσα  έκτακτη  οικονο µική συγκυρία , η Επιτροπή , 
στο ευρωπαϊκό  σχέδιο  για την ανάκα µψη της οικονο µίας (ΕΣΑΟ ) του Νοεµβρίου  
2008, το οποίο  εγκρίθηκε  από το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  τον ∆εκέ µβριο, ζήτησε  να 
ληφθούν  δηµοσιονο µικά µέτρα για την τόνωση  της οικονο µίας. Το σχέδιο  ανέφερε  
αναλυτικά  ότι τα µέτρα τόνωσης  πρέπει  να είναι  έγκαιρα , στοχευ µένα και 
προσωρινά  και να διαφοροποιούνται  ανάλογα  µε τα κράτη  µέλη, ώστε  να 
αντικατοπτρίζουν  τη διαφορετική  τους κατάσταση  ως προς  τη βιωσι µότητα  των 
δηµόσιων  οικονο µικών  και την ανταγωνιστικότητα , και ότι πρέπει  να παύσουν  να 
ισχύουν  όταν βελτιωθούν  οι οικονο µικές συνθήκες . Τέλος , αρκετές  χώρες  έχουν  
λάβει  µέτρα για τη σταθεροποίηση  του χρηµατοπιστωτικού  τους τοµέα, ορισµένα 
από τα οποία  έχουν  επίπτωση  στην  κατάσταση  του χρέους  ή ενέχουν  τον κίνδυνο  
αύξησης  των ελλει µµάτων  και του χρέους  στο µέλλον , µολονότι  ορισµένες από τις 
δαπάνες  της δηµόσιας  στήριξης  µπορούν  να ανακτηθούν  µεταγενέστερα . 
2. Βάσει  του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης , η Επιτροπή  πρέπει  να κινεί  τη 
διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος (∆ΥΕ ) οσάκις  το έλλει µµα ενός κράτους  
µέλους  υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ . Οι τροποποιήσεις  που 
πραγ µατοποιήθηκαν  το 2005 στο Σύµφωνο  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  είχαν  
στόχο  να διασφαλιστεί  ιδίως  ότι λαµβάνεται  πλήρως  υπόψη  το οικονο µικό και 
δηµοσιονο µικό υπόβαθρο  σε όλα τα στάδια  της ∆ΥΕ . Κατ’ αυτόν  τον τρόπο , το 
Σύµφωνο  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  παρέχει  το πλαίσιο  στήριξης  των 
κυβερνητικών  πολιτικών  για την άµεση επάνοδο  σε υγιείς  δηµοσιονο µικές θέσεις , 
λαµβάνοντας  υπόψη  την οικονο µική συγκυρία  και διασφαλίζοντας  κατά  τον τρόπο  
αυτό  τη µακροπρόθεσ µη διατηρησι µότητα  των δηµόσιων  οικονο µικών . 
ΝΟΜΙΚΟ  ΠΛΑΙΣΙΟ  
3. Το άρθρο  126 της συνθήκης  για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  (ΣΛΕΕ ) 
θεσπίζει  διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος (∆ΥΕ ). Η διαδικασία  αυτή  
διευκρινίζεται  περαιτέρω  στον  κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συµβουλίου  «για 
την επιτάχυνση  και τη διασαφήνιση  της εφαρ µογής της διαδικασίας  υπερβολικού  
 
EL 3   EL ελλεί µµατος»1, ο οποίος  αποτελεί  µέρος του Συµφώνου  Σταθερότητας  και 
Ανάπτυξης . 
4. Σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  2 της Συνθήκης , η Επιτροπή  παρακολουθεί  
την τήρηση  της δηµοσιονο µικής πειθαρχίας  µε βάση  δύο κριτήρια , και 
συγκεκρι µένα: α) κατά  πόσον  ο λόγος  του προβλεπο µένου ή υφιστα µένου 
δηµοσιονο µικού ελλεί µµατος προς  το ακαθάριστο  εγχώριο  προϊόν  (ΑΕΠ ) υπερβαίνει  
την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ  (εκτός  εάν είτε ο λόγος  αυτός  σηµειώνει  
ουσιαστική  και συνεχή  πτώση  και έχει φθάσει  σε επίπεδο  παραπλήσιο  της τιµής 
αναφοράς , είτε, εναλλακτικά , η υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  είναι  απλώς  έκτακτη  
και προσωρινή  και ο λόγος  παρα µένει κοντά  στην  τιµή αναφοράς )· και β) κατά  
πόσον  ο λόγος  του δηµόσιου  χρέους  προς  το ΑΕΠ  υπερβαίνει  το 60% που αποτελεί  
την τιµή αναφοράς  (εκτός  εάν ο λόγος  µειώνεται  επαρκώς  και πλησιάζει  την τιµή 
αναφοράς  µε ικανοποιητικό  ρυθµό). 
5. Το άρθρο  126 παράγραφος  3 της Συνθήκης  ορίζει  ότι εάν ένα κράτος  µέλος δεν 
πληροί  τους όρους  ενός ή αµφοτέρων  των κριτηρίων  αυτών , η Επιτροπή  οφείλει  να 
συντάξει  έκθεση . Η έκθεση  αυτή  λαµβάνει  επίσης  υπόψη  «το κατά  πόσον  το 
δηµόσιο έλλει µµα υπερβαίνει  τις δαπάνες  δηµόσιων  επενδύσεων , καθώς  και όλους  
τους άλλους  σχετικούς  παράγοντες , συµπεριλα µβανο µένης της µεσοπρόθεσ µης 
οικονο µικής και δηµοσιονο µικής κατάστασης  του κράτους  µέλους ». 
6. Με βάση  τα στοιχεία  που κοινοποίησαν  οι φινλανδικές  αρχές  τον Απρίλιο  του 20102 
και λαµβάνοντας  υπόψη  τις εαρινές  προβλέψεις  του 2010 των υπηρεσιών  της 
Επιτροπής , η Επιτροπή  ενέκρινε  στις 12 Μαΐου  2010 έκθεση  για την Φινλανδία  
δυνά µει του άρθρου  126 παράγραφος  33 της Συνθήκης . 
7. Στη συνέχεια , και σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  4 της Συνθήκης , η 
Οικονο µική και ∆ηµοσιονο µική Επιτροπή  διατύπωσε  γνώµη για την έκθεση  της 
Επιτροπής , στις 27 Μαΐου  2010. 
8. Το άρθρο  126 παράγραφος  5 της Συνθήκης  ορίζει  ότι η Επιτροπή  απευθύνει  τη 
γνώµη της στο Συµβούλιο  εάν κρίνει  ότι υπάρχει  ή ότι µπορεί  να εµφανισθεί  
υπερβολικό  έλλει µµα σε ένα κράτος  µέλος. Προκει µένου να αποφανθεί  για την 
ύπαρξη  ή το ενδεχό µενο εµφάνισης  υπερβολικού  ελλεί µµατος, η Επιτροπή  θεωρεί  
ότι πρέπει  να λαµβάνονται  υπόψη : i) τα συµπεράσ µατα της έκθεσής  της την οποία  
συνέταξε  δυνά µει του άρθρου  126 παράγραφος  3 και ii) η γνώµη της Οικονο µικής 
                                                 
1 ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6. Στην  έκθεση  λαµβάνεται  επίσης  υπόψη  το έγγραφο  «Λεπτο µερείς  
ρυθµίσεις  για την εφαρ µογή του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  και κατευθυντήριες  γραµµές 
για τη µορφή  και το περιεχό µενο των προγρα µµάτων  σταθερότητας  και σύγκλισης », το οποίο  
εγκρίθηκε  από το Συµβούλιο  ECOFIN της 11ης Νοεµβρίου  2005. Το έγγραφο  αυτό  είναι  διαθέσι µο 
στον  δικτυακό  τόπο  http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/legal_texts/index_en.htm . 
2 Σύµφωνα  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 479/2009 του Συµβουλίου , τα κράτη  µέλη υποχρεούνται  να 
κοινοποιούν  στην  Επιτροπή , δύο φορές  το χρόνο , το προβλεπό µενο και το πραγ µατικό  επίπεδο  του 
δηµοσιονο µικού ελλεί µµατος και του δηµόσιου  χρέους . Η πλέον  πρόσφατη  κοινοποίηση  της 
Φινλανδίας  υπάρχει  στη διεύθυνση : 
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/porta l/government_finance_statistics/excessive_deficit/edp_
notification_tables . 
3 Όλα τα έγγραφα  σχετικά  µε τη ∆ΥΕ  για την Φινλανδία  υπάρχουν  στον  ακόλουθο  δικτυακό  τόπο : 
 http://ec.europa.eu/ec onomy_finance/sgp/defic it/countries/index_en.htm . 
 
EL 4   EL και ∆ηµοσιονο µικής Επιτροπής  για την εν λόγω  έκθεση . Βάσει  αυτών  των στοιχείων  
η Επιτροπή  διατύπωσε  ορισµένες παρατηρήσεις  για την Φινλανδία . 
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΦΙΝΛΑΝ∆ΙΑ  
9. Σύµφωνα  µε τα στοιχεία  που κοινοποίησαν  οι φινλανδικές  αρχές  τον Απρίλιο  του 
2010, το έλλει µµα της γενικής  κυβέρνησης  στη Φινλανδία  το 2010 προβλεπόταν  να 
ανέλθει  στο 4,1% του ΑΕΠ , υπερβαίνοντας  συνεπώς  την τιµή αναφοράς  του 3% του 
ΑΕΠ . Στην  έκθεσή  της δυνά µει του άρθρου  126 παράγραφος  3, η Επιτροπή  έκρινε  
ότι το έλλει µµα δεν ήταν  κοντά  στην  τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ . Σύµφωνα  µε 
τον τρίτο  συµπληρω µατικό  προϋπολογισ µό που παρουσίασε  το Υπουργείο  
Οικονο µικών  στο κοινοβούλιο  στις 14 Μαΐου  2010, τα φορολογικά  έσοδα  ενδέχεται  
να είναι  το 2010 υψηλότερα  κατά  0,5% του ΑΕΠ  σε σχέση  µε τις προβλέψεις , 
κυρίως  λόγω  αύξησης  των εισπρακτέων  φόρων  επί των εταιρειών . Αυτό  σηµαίνει  ότι 
η κατάσταση  των δηµοσίων  οικονο µικών  µπορεί  να αποδειχτεί  καλύτερη  σε σχέση  
µε τις τρέχουσες  προβλέψεις , επειδή  όµως δεν έχει πραγ µατοποιηθεί  πλήρης  
επικαιροποίηση  των προβλέψεων  αυτών  ο στόχος  για το έλλει µµα το 2010 δεν έχει 
επισή µως µεταβληθεί  και η τρέχουσα  αξιολόγηση  εξακολουθεί  να ισχύει . Η 
προβλεπό µενη υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  µπορεί  να θεωρηθεί  έκτακτη  κατά  την 
έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . 
Συγκεκρι µένα, οφείλεται  σε σοβαρή  επιδείνωση  της οικονο µικής κατάστασης  κατά  
την έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  και στα 
µέτρα τόνωσης  που λήφθηκαν  για την αντιµετώπιση  κατάστασης  αυτής  σε συµφωνία  
µε το Ευρωπαϊκό  Σχέδιο  για την Ανάκα µψη της Οικονο µίας. Σύµφωνα  µε τις εαρινές  
προγνώσεις  του 2010 των υπηρεσιών  της Επιτροπής , το πραγ µατικό  ΑΕΠ  
συρρικνώθηκε  κατά  7,8% το 2009 και αναµένεται  να ανακά µψει σε 1,4% το 2010. 
Επίσης , η προβλεπό µενη υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  µπορεί  να θεωρηθεί  
προσωρινή . Σύµφωνα  µε τις εαρινές  προγνώσεις  του 2010 των υπηρεσιών  της 
Επιτροπής , το έλλει µµα θα υποχωρήσει  κάτω  από την τιµή αναφοράς  το 2011, 
υποστηριζό µενο από την διαφαινό µενη οικονο µική ανάκα µψη. Το κριτήριο  του 
ελλεί µµατος που ορίζει  η Συνθήκη  δεν πληρούται . 
10. Σύµφωνα  µε την κοινοποίηση  της ∆ΥΕ , το ακαθάριστο  χρέος  της γενικής  
κυβέρνησης  το 2010 ανήλθε  σε 49,9% του ΑΕΠ  και παρα µένει κατώτερο  της τιµής 
αναφοράς  του 60% του ΑΕΠ . Σύµφωνα  µε τις εαρινές  προγνώσεις  του 2010 των 
υπηρεσιών  της Επιτροπής , ο δείκτης  του χρέους  εκτιµάται ότι θα ανέλθει  σε 50,5% 
του ΑΕΠ  το 2010 και ότι θα αυξηθεί  σε 54,9% το 2011, παρα µένοντας  ωστόσο  κάτω  
από το 60% του ΑΕΠ . Εποµένως  πληρούται  το κριτήριο  του χρέους  που καθορίζει  η 
Συνθήκη . 
11. Βάσει  των διατάξεων  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και 
Ανάπτυξης , η Επιτροπή  ανέλυσε , επίσης , στην  έκθεσή  της «σχετικούς  παράγοντες ». 
Βάσει  του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης , οι παράγοντες  αυτοί  µπορούν  
να ληφθούν  υπόψη  στη διαδικασία  που οδηγεί  στην  έκδοση  απόφασης  σχετικά  µε 
την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος µόνον  εφόσον  το έλλει µµα ικανοποιεί  τη 
διπλή  προϋπόθεση  της εγγύτητας  και της προσωρινότητας . Στην  περίπτωση  της 
Φινλανδίας  δεν πληρούται  η διπλή  προϋπόθεση . Καθαυτοί , οι σχετικοί  παράγοντες  
στην  παρούσα  περίπτωση  φαίνονται  σχετικά  ευνοϊκοί , µε βάση  το θετικό  ιστορικό  
δηµοσιονο µικής πολιτικής  της Φινλανδίας . 
 
EL 5   EL 12. Η γνώµη της Οικονο µικής και ∆ηµοσιονο µικής Επιτροπής  σύµφωνα  µε το άρθρο  
126 παράγραφος  4 της Συνθήκης  είναι  συνεπής  µε την αξιολόγηση  της Επιτροπής  
στην  έκθεσή  της βάσει  του άρθρου  126 παράγραφος  3. 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ  
Η παρακολούθηση  της δηµοσιονο µικής κατάστασης  στη Φινλανδία  και, συγκεκρι µένα, η 
εξέταση  της συµµόρφωσής  της µε τα κριτήρια  που ορίζονται  στο άρθρο  126 παράγραφος  2, 
οδήγησαν  την Επιτροπή  στη σύνταξη  έκθεσης  βάσει  του άρθρου  126 παράγραφος  3 της 
Συνθήκης . Με γνώµονα την έκθεση  αυτή  και τη γνώµη της Οικονο µικής και ∆ηµοσιονο µικής 
Επιτροπής , η Επιτροπή  είναι  της γνώµης ότι στη Φινλανδία  υφίσταται  υπερβολικό  έλλει µµα.