Α4-0102/96

Ψήφισμα σχετικά με την τελική έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή του κοινοτικού προγράμματος όσον αφορά την οικονομική και κοινωνική ένταξη των λιγότερο ευνοημένων κοινωνικών ομάδων «Φτώχεια 3" (1989-1994) (COM(95)0094 - C4- 0150/95)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την τελική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού προγράμματος για την οικονομική και κοινωνική ένταξη των λιγότερο ευνοημένων κοινωνικών ομάδων - Φτώχεια 3 (1989-1994) (COM(95)0094 - C4-0150/95),

- έχοντας υπόψη το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα κοινωνικής δράσης της Επιτροπής 1995-1997 της 12ης Απριλίου 1995 (COM(95)0134),

- έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με την Ευρωπαϊκή Κοινωνική Πολιτική, ένα όργανο προόδου για την Ένωση της 27ης Ιουλίου 1994 (COM(94)0333),

- έχοντας υπόψη τη διάσκεψη της Κοπεγχάγης στις 3 και 4 Ιουνίου 1993,

- έχοντας υπόψη τη σύσταση του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 1992 σχετικά με τη σύγκλιση των στόχων και των πολιτικών για την κοινωνική προστασία ((ΕΕ L 245 της 26.08.1992, σελ. 49)),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής «Προς μια Ευρώπη της αλληλεγγύης» (COM(92)0542),

- έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 18ης Ιουλίου 1989 που θεσπίζει ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δράσης της Κοινότητας για την οικονομική και κοινωνική ένταξη διαφόρων κατηγοριών μειονεκτούντων από οικονομικής και κοινωνικής άποψης προσώπων ((ΕΕ L 224 της 02.08.1989, σελ. 10)),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 28ης Οκτωβρίου 1993 ((ΕΕ C 315 της 22.11.1993, σελ. 242)) για τον κοινωνικό αποκλεισμό και της 27ης Οκτωβρίου 1994 σχετικά με ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα για την καταπολέμηση του αποκλεισμού και την προώθηση της αλληλεγγύης: ένα νέο πρόγραμμα υποστήριξης και ενθάρρυνσης της καινοτομίας 1994-1995 ((ΕΕ C 323 της 21.11.1994, σελ. 188)) καθώς και της 16ης Ιανουαρίου 1996 σχετικά με ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα κοινωνικής δράσης 1994-1995 (COM(95)0134 - C4-0160/95) ((ΕΕ C 32 ΤΗΣ 5.2.1996, ΣΕΛ. 24)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής για τα Δικαιώματα της Γυναίκας (Α4-0102/96),

Α. εκτιμώντας ότι το πρόβλημα της φτώχειας αγγίζει ολοένα και περισσότερα πρόσωπα και εργαζομένους στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ότι λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις και ότι, ως εκ τούτου, πρέπει να αντιμετωπισθεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο με ευρεία αλληλεγγύη και κατάλληλα προγράμματα,

Β. εκτιμώντας ότι το πρόγραμμα «Φτώχεια 3" συνέβαλε στην ευρύτερη κατανόηση των διαδικασιών του κοινωνικού αποκλεισμού, ειδικότερα δε του πολυδιάστατου και δυναμικού χαρακτήρα τους, καθώς επίσης και στη συνειδητοποίηση της ανάγκης να σχεδιασθούν πολιτικές που θα εξετάζουν τα πολλαπλά αίτια του φαινομένου αυτού,

Γ. εκτιμώντας ότι στην αξιολόγηση της Επιτροπής που περιέχεται στην τελική έκθεση δεν λαμβάνεται πλήρως υπόψη ο πλούτος των στοιχείων που παρέσχον οι μονάδες προγραμμάτων, έρευνας, τεκμηρίωσης και η κεντρική μονάδα, στο μέτρο που δεν παρέχεται λεπτομερής απολογισμός για τις ενέργειες, τις ελλείψεις και τα αποτελέσματα του προγράμματος, καθώς και ότι η έκθεση για την εφαρμογή του κοινοτικού προγράμματος «Φτώχεια 3" πρέπει να προχωρήσει εις βάθος και να συμπληρωθεί με βάση τις διατιθέμενες πληροφορίες,

Δ. εκτιμώντας ότι η Επιτροπή παρέσχε με μεγάλη καθυστέρηση πράξεις, αποδεικτικά στοιχεία και πληροφορίες σχετικά με τη διαχείριση των πιστώσεων που διατέθηκαν για το πρόγραμμα και ότι φαίνεται πως δεν ενήργησε με διεξοδικό και εποικοδομητικό τρόπο,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να στηρίξει ειδικότερα, μακροπροθέσμως και ευνοώντας τη συμμετοχή των θυμάτων του κοινωνικού αποκλεισμού και την ένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο, την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών, τα προγράμματα καινοτομίας, τις σημαντικές δράσεις και τη διάδοση των αποτελεσματικοτέρων μεθόδων, συμβάλλοντας, με τον τρόπο αυτό, στο να αποκτήσουν μεγαλύτερη εμβέλεια οι δράσεις και τα προγράμματα των κρατών μελών, σε επίπεδο εθνικό, περιφερειακό και τοπικό,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κοινωνικός αποκλεισμός και κατά συνέπεια, η φτώχεια, αποτελούν παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου και της οικογένειας, ως κεντρικού πυρήνα της κοινωνίας, πράγμα που ενδέχεται στο μέλλον να υπονομεύσει τις δημοκρατίες μας, και ότι η αντιμέτωπισή τους απαιτεί μια πολιτική προώθησης της απασχόλησης, καθώς και κοινωνική ανάπτυξη,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνία και οι δημόσιες αρχές πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη της καταπολέμησης των αιτίων στα οποία οφείλονται η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός με τη συμμετοχή και την ενεργό αλληλεγγύη όλων των ευρωπαίων πολιτών,

Η. εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εμπνέει ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον σε όλους τους λιγότερο ευνοημένους πολίτες διά μέσου μιας κοινωνίας δομημένης επάνω σε πρότυπα ηθικά, χρηστά και οικονομικά, τα οποία εδράζονται στην αλληλεγγύη;

1. ανησυχεί βαθύτατα για τα 52 εκατομμύρια πολιτών που ζούν κάτω από τα όρια της φτώχειας, για τη συνεχή διόγκωση του φαινομένου και την εμφάνιση νέων μορφών φτώχειας;

2. επισημαίνει ότι το πρόγραμμα «Φτώχεια 3" δεν μπόρεσε να πείσει ορισμένα κράτη μέλη ότι τα εφαρμοζόμενα μέσω του προγράμματος μέτρα δεν μπορούσαν να εφαρμοστούν σε εθνικό, αλλά σε ευρωπαϊκό μόνον επίπεδο; αναμένει ως εκ τούτου από την Επιτροπή ότι θα προβάλει σε μελλοντικά προγράμματα με επιτυχέστερο τρόπο την ευρωπαϊκή διάσταση και θα αιτιολογήσει πειστικότερα την ανάγκη για τη λήψη μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο;

3. ζητεί από την Επιτροπή να αιτιολογήσει στο Συμβούλιο το 4ο πρόγραμμα για τη φτώχεια, αφού πραγματοποιήσει μελέτη σκοπιμότητας για τις προθέσεις, τους στόχους, τις δράσεις, τα μέσα αξιολόγησης και συντονισμού με άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα και χρηματοδοτικές πηγές, καθώς και τις προτάσεις που έχουν υποβληθεί ήδη από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της νέας πρωτοβουλίας «Απασχόληση - Integra»;

4. ζητεί από την Επιτροπή το νέο πρόγραμμα να ενισχύει, ειδικότερα, την ανταλλαγή και τη δοκιμή προτύπων δράσεων και πολιτικών με τις οποίες το πρόβλημα αντιμετωπίζεται σε όλες τις διαστάσεις του, και μάλιστα στους ακόλουθους τομείς:

- εργασία και επαγγελματική κατάρτιση,

- ελάχιστα εισοδήματα και κοινωνική προστασία,

- στέγη,

- υγεία και αναβάθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών,

- παιδεία και πολιτισμός,

- συμμετοχή και εκπροσώπηση των ενδιαφερομένων πληθυσμών,

- δημιουργία δεσμών μεταξύ των πιο φτωχών και των λοιπών πολιτών,

- πολιτική των κατοικιών κοινωνικού χαρακτήρα,

- απ´ ευθείας ενίσχυση των πλέον μειονεκτουσών οικογενειών και ειδικότερα των οικογενειών των ατόμων με σοβαρές αναπηρίες,

- βοήθεια στην επαγγελματική ένταξη;

υπό αυτό το πρίσμα και λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόγραμμα «Φτώχεια 3" κατέστησε εμφανείς τις δυσκολίες εφαρμογής, σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο, των πολιτικών που αποσκοπούν στην καταπολέμηση της φτώχειας και ως εκ τούτου την ανάγκη να αναπτυχθούν στη συνέχεια οι κατωτέρω αρχές του προγράμματος «Φτώχεια 3":

- πολυδιάστατη προσέγγιση,

- εταιρική σχέση μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών φορέων,

- συμμετοχή των ενδιαφερομένων ομάδων,

ζητεί από το Συμβούλιο να εγκρίνει το ταχύτερο δυνατόν την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το πρόγραμμα καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού, καλεί δε ειδικότερα τις δύο εθνικές αντιπροσωπείες να μην αντιταχθούν στην εν λόγω έγκριση;

5. αποδοκιμάζει το γεγονός ότι παρά τον πλούτο της υπάρχουσας τεκμηρίωσης το πρόγραμμα «Φτώχεια 3" δεν έχει αξιολογηθεί από την Επιτροπή όσον αφορά την ανάλυση και το συσχετισμό κόστους και ωφελειών ή τη συμβολή του στη στρατηγική πολιτική ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ζητεί να αξιολογηθεί το εν λόγω πρόγραμμα με βάση την εξέταση των θετικών πτυχών του, πράγμα που θα βοηθήσει τα κράτη μέλη και άλλους οργανισμούς να αναπτύξουν πολιτικές για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού;

6. ζητεί από την Επιτροπή να προτείνει στη Διακυβερνητική Διάσκεψη την προσθήκη, στη αρχή του τίτλου VIII (κοινωνική πολιτική) μνείας της αρχής της ισότητας, ανεξάρτητα από τη φυλή, το φύλο, την ηλικία, τις σεξουαλικές προτιμήσεις, τα μειονεκτήματα και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του καθενός, δεδομένου ότι συχνά συμβαίνει οι διακρίσεις οι οποίες βασίζονται στις προαναφερθείσες αιτίες να συμβάλουν στον κοινωνικό αποκλεισμό;

7. υπενθυμίζει τις συστάσεις του σχετικά με την ίση μεταχείριση που περιέχονται στο ψήφισμά του της 13ης Μαρτίου 1996 όπου περιλαμβάνονται (i) η γνώμη του Κοινοβουλίου σχετικά με τη σύγκληση της Διακυβερνητικής Διάσκεψης και (ii) αξιολόγηση των εργασιών της ομάδας προβληματισμού και καθορισμός των πολιτικών προτεραιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενόψει της Διακυβερνητικής Διάσκεψης (( ΕΕ C 96 της 1.4.1996, σελ. 77));

8. καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει το πρόγραμμα για την ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης των ηλικιωμένων;

9. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να περιλάβουν στις γενικές και διαρθρωτικές πολιτικές της Κοινότητας το στόχο της πρόληψης του κοινωνικού αποκλεισμού ;

10. ζητεί να χρησιμοποιηθούν με αποτελεσματικό τρόπο όλοι οι μηχανισμοί που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την καταπολέμηση της φτώχειας, και ειδικότερα το Κοινωνικό Ταμείο

11. καλεί τα κράτη μέλη να ακολουθήσουν τη σύσταση που ενέκρινε το Συμβούλιο της 24ης Ιουνίου 1992 σχετικά με τα κοινά κριτήρια για επαρκείς πιστώσεις και παροχές στο πλαίσιο των συστημάτων της κοινωνικής ασφάλειας ((ΕΕ L 245 της 26.08.1992, σελ. 46)) όπου αναγνωρίζεται ρητώς το θεμελιώδες δικαίωμα του ατόμου σε επαρκείς πόρους και υπηρεσίες που θα του επιτρέπουν να ζει αξιοπρεπώς;

12. ζητεί από την Επιτροπή να βελτιώσει τις διαδικασίες γνωριμίας με το Πρόγραμμα και με οιαδήποτε άλλη δραστηριότητα που αποσκοπεί στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και να διαδώσει τις εμπειρίες- πρότυπα που αποκτήθηκαν κατά την εφαρμογή του ιδίου του προγράμματος, μέσω της ενίσχυσης των δράσεων πληροφόρησης;

13. αναμένει από την Επιτροπή ότι κατά την εφαρμογή μελλοντικών προγραμμάτων για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού θα λάβει υπόψη της τις πτυχές της επικουρικότητας, της συμμετοχής των κρατών μελών στην εκτέλεση του προγράμματος και της αποτελεσματικότερης διάθεσης των κοινοτικών πιστώσεων, καθώς και ότι θα προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες υπέρ των ενδιαφερομένων;

14. καλεί τους εκπροσώπους των κρατών μελών, επ' ευκαιρία της Διακυβερνητικής Διάσκεψης του 1996, να θεωρήσουν μεταξύ των κυριοτέρων στόχων την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού;

15. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση με θέμα το οικονομικό κόστος της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στα κράτη μέλη και να προτείνει τη σύσταση ενός οργανισμού στα πλαίσια της ΕΕ που θα πραγματοποιεί περιοδική σύγκριση του κοινωνικού αποκλεισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, με την συμμετοχή όλων των διεθνών οργανώσεων και των εκπροσώπων των G7, της Αφρικής, της Ασίας, της Αυστραλίας, της Κίνας και της Ρωσίας και όσων άλλων χωρών το ζητήσουν;

16. υπογραμμίζει ότι πρέπει να συνεχισθεί η υλοποίηση προγραμμάτων και δικτύων που συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής της γυναίκας, όπως είναι τα προγράμματα NOW, LEIs, IRIS, HORIZON, LEADER, κλπ., με την παράλληλη εξασφάλιση της χρηματοδότησής τους; λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάρτιση παίζει σημαντικό ρόλο για την εξεύρεση εργασίας, πρέπει να ενισχυθούν τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης της γυναίκας, όχι μόνο για τις νέες, αλλά για όλες τις γυναίκες και καθ' όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής;

17. λαμβάνοντας υπόψη ότι η φτώχεια πλήττει ολοένα και περισσότερες γυναίκες, υποστηρίζει τη δημιουργία συνθηκών που να διασφαλίζουν την ισότητα ευκαιριών για άνδρες και γυναίκες όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση. Έτσι, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν ιδιαίτερη μέριμνα για την ανάπτυξη δομών στήριξης της οικογένειας (παιδικοί σταθμοί, κέντρα τρίτης ηλικίας, κλπ.);

18. ζητεί όπως η ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας ανδρών και γυναικών αποτελέσει γενικό κανόνα του εργατικού δικαίου. Σε αυτήν την περίπτωση, θα έπρεπε να κληθούν τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αυτήν την αρχή στο έδαφός τους;

19. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των Περιφερειών, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, τους κοινωνικούς εταίρους, καθώς και τους ΜΚΟ που μετέχουν στην καταπολέμηση της φτώχειας.