Αριθ. C 101/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 4. 86 
στοιχεία και για τα άλλα διαρθρωτικά ταμεία που θα 
επιτρέπουν την εκτίμηση του συντονισμού μεταξύ των 
παρεμβάσεων των Ταμείων. 
4.4. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η επιτυχία του νέου κανονι­
σμού με τη διεύρυνση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, θα 
εξαρτηθεί άμεσα από το διπλασιασμό τουλάχιστον των 
πόρων του ΕΤΠΑ, τις παραγωγικές επενδύσεις, τη 
συγκέντρωση και διοχέτευση των πόρων στις πράγματι 
προβληματικές περιοχές, καθώς και από τον ορθολογι­
κό συντονισμό των παρεμβάσεων των άλλων διαρθρωτι­
κών ταμείων και χρηματοδοτικών μέσων. Στα πλαίσια 
αυτά προτείνεται η τροποποίηση ορισμένων από τις 
κοινοτικές πολιτικές περιφερειακής σημασίας και η 
συμπλήρωση τους με νέα μέτρα. 
4.5. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προτείνει μέτρα 
και τρόπους, ώστε να συγκεντρωθούν οι ενισχύσεις του 
ΕΤΠΑ σε εκείνους τους τομείς όπου η δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης είναι πιο μεγάλη, μικρότερου 
κόστους και ανταποκρίνεται στους στόχους της περιφε­
ρειακής ανάπτυξης. Μπορεί έτσι να συμβάλει αποτελε­
σματικότερα στα πλαίσια των προσπαθειών και της 
πολιτικής υπέρ των ΜΜΕ, οι οποίες συντελούν άμεσα 
στην περιφερειακή ανάπτυξη με τη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης, με την ευελιξία και προσαρμοστικότητα 
που διαθέτουν, απαραίτητα πλεονεκτήματα για την 
αντιμετώπιση της κρίσης και την αξιοποίηση του 
ενδογενούς δυναμικού των περιοχών. 
4.6. Η ΟΚΕ βλέπει θετικά την άποψη της Επιτροπής 
σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή των έργων υποδομής στη 
δημιουργία θέσεων απασχόλησης με άμεσο ή έμμεσο 
τρόπο. Καλεί την Επιτροπή να ενεργήσει λεπτομερή έρευνα ώστε να μπορεί να παρέχει επίσημα και οσο το 
δυνατό ακριβή στοιχεία που να υποστηρίζουν την 
άποψη αυτή. 
4.7. Παροτρύνει την Επιτροπή να ενεργήσει αποφα­
σιστικά προς την κατεύθυνση της πληροφόρησης, της 
διοικητικής και τεχνικής υποστήριξης των εθνικών και 
τοπικών αρχών, όχι μόνο στην περίπτωση που της 
ζητηθεί αλλά και με άλλους τρόπους, με στόχο την 
επιτυχή και αποτελεσματική εφαρμογή του κανονι­
σμού. 
4.8. Το Συμβούλιο και η Επιτροπή καλούνται να 
λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για την τόνωση του ρόλου 
του ΕΤΠΑ και εντείνουν τις προσπάθειες προκειμένου 
να συμπεριλαμβάνεται επαρκώς η περιφερειακή διά­
σταση στις άλλες κοινές πολιτικές της Κοινότητας. 
4.9. Στις περιοχές που παρουσιάζουν προβληματική 
ανάπτυξη θα πρέπει να προωθηθούν και εφαρμοστούν οι 
κατάλληλες νέες τεχνολογίες ανάλογα με τα συγκριτικά 
πλεονεκτήματα και τους φυσικούς πόρους που διαθέ­
τουν, ώστε να ξεπεράσουν πιο γρήγορα τις διαρθρωτι­
κές τους αδυναμίες. 
4.10. Τέλος, η ΟΚΕ πιστεύει ότι η περιφερειακή 
ανάπτυξη και οι ενισχύσεις των χρηματοδοτικών της 
οργάνων πρέπει να αποτελέσουν έναν από τους καθορι­
στικούς παράγοντες για το ξεπέρασμα της κρίσης με τη 
συμμετοχή και την κινητοποίηση όλων των φυσικών 
παραγωγικών και ανθρώπινων πόρων των περιοχών. Ως 
εκ τούτου, τα μέτρα για την ανάκαμψη πρέπει να είναι σε 
συνάφεια με τα μέτρα περιφερειακής πολιτικής, στα 
πλαίσια της προσπάθειας για τη σύγκλιση των οικονο­
μιών και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. 
Βρυξέλλες, 26 Φεβρουαρίου 1986. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση ψηφίσματος 
του Συμβουλίου σχετικά με πρόγραμμα δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την 
πρόληψη του καρκίνου 
(86/C 101/08) 
Στις 4 Δεκεμβρίου 1985, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 
της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 4 Φεβρουαρίου 
1986 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Brassier. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 234η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση 
της 27ης Φεβρουαρίου 1986), υιοθέτησε με 63 ψήφους «υπέρ» και 14 αποχές την ακόλουθη 
γνωμοδότηση: 
28. 4. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 101/23 
Η ΟΚΕ εξέτασε την πρόταση ψηφίσματος του Συμβου­
λίου σχετικά με ένα πρόγραμμα δράσης των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων για την πρόληψη του καρκίνου και, 
όπως και η Επιτροπή, εκφράζει την ικανοποίηση του 
για τις πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν σχετικά από τα 
Ευρωπαϊκά Συμβούλια του Μιλάνου (Ιούνιος 1985) και 
του Λουξεμβούργου (Δεκέμβριος 1985) και που αποτε­
λούν θετική ανταπόκριση τόσο στις ανησυχίες που 
επανειλημμένως έχει εκφράσει η ΟΚΕ όσο και στις 
δυνατότητες δράσης που επισημάνθηκαν σε διεθνές 
επίπεδο στα πλαίσια του προγράμματος «υγεία 2000» 
της παγκόσμιας οργάνωσης υγείας (που υιοθετήθηκε 
από την Περιφερειακή Επιτροπή της για την Ευρώπη 
και στις προτροπές του προγράμματος αυτού. 
Ωστόσο, η ΟΚΕ λυπάται που οι προτάσεις που έκανε 
για τον επαγγελματικό καρκίνο (ι) δεν λήφθηκαν 
επαρκώς υπόψη. 
Η ΟΚΕ, ενώ συμμερίζεται βασικά τις απόψεις που 
εκφράζονται στην πρόταση ψηφίσματος του Συμβου­
λίου, επιθυμεί να διατυπώσει ορισμένες γενικές και 
ειδικές παρατηρήσεις. 
Εισαγωγικές παρατηρήσεις σχετικά με τη σπουδαιότητα 
του προβλήματος 
Κάθε χρόνο, στην Κοινότητα, προσβάλλονται από 
καρκίνο ένα εκατομμύριο άτομα, ενώ 500 000 άτομα 
πεθαίνουν από την ασθένεια αυτή. 
Τα 20 % των θανάτων πριν από την ηλικία των 70 ετών 
συνδέονται με τον καρκίνο. Προβλέπεται ότι, έως το 
2000, θα επέλθουν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο 
θάνατοι από καρκίνο του πνεύματος μόνο, του οποίου 
ένα από τα αίτια είναι το κάπνισμα. 
Αν αναλαμβανόταν, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μια προσπά­
θεια όσον αφορά τα προβλήματα βασικής έρευνας, 
πρόληψης και θεραπείας του καρκίνου με επίκεντρο τις 
πέντε πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου, θα ήταν 
δυνατό να μειωθεί κατά 10 έως 15% ο αριθμός των 
θανάτων. 
Το 15 % αποτελεί άλλωστε τον αντικειμενικό στόχο του 
προγράμματος «Υγεία 2000» της ΠΟΥ όσον αφορά τον 
καρκίνο, το αποτέλεσμα δε αυτό θα ήταν δυνατό να 
επιτευχθεί ουσιαστικά με τη μείωση της κατανάλωσης 
καπνού. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, μια σημα­
ντική μείωση της κατανάλωσης καπνού θα μπορούσε να 
έχει ως αποτέλεσμα να μειωθούν αισθητά τα περιστατι­
κά καρκίνου. 
Η σημασία των εξωγενών παραγόντων (όπως το 
κάπνισμα, τα οινοπνευματώδη, η διατροφή, το περιβάλ­
λον κλπ.) ποικίλλει ανάλογα με τον ενδιαφερόμενο 
πληθυσμό και μπορεί να αποτελεί συνάρτηση κοινωνι-
κογεωγραφικών και μάλιστα θρησκευτικών κριτηρίων. 
Τόσο σημαντικός είναι ο ρόλος των παραγόντων αυτών, 
ώστε είναι δυνατό να περιοριστεί ο κίνδυνος καρκίνου 
με την κατάλληλη επενέργεια σ' αυτούς. 
Για να καταστούν όμως γνωστοί, είναι αναγκαίο να 
βελτιωθούν τα στατιστικά δεδομένα, ώστε να υπάρξουν 
οι προϋποθέσεις για μια επιδημιολογία ποιότητας. Η 
πρόοδος στον τομέα της θεραπευτικής εξαρτάται από τα 
δεδομένα αυτά, έστω και αν, χάρη σ' αυτή, επιτυγχάνο­
νται ήδη καλύτερα αποτελέσματα από ό,τι κατά το 
παρελθόν. Σήμερα, οι περιπτώσεις ίασης ή θεραπευτι­
κής επιτυχίας ανέρχονται σε ένα ποσοστό 45 %. Το 
ποσοστό αυτό θα μπορούσε να βελτιωθεί ακόμη 
(ΐ) ΕΕ αριθ. C 188 της 29. 7. 1985, σ. 1, 
ΕΕ αριθ. C 176 της 21. 7. 1983, σ. 16. περισσότερο με μια καλύτερη γνώση των αιτίων, καθώς 
επίσης και με μια καλύτερη ενημέρωση του πληθυσμού 
που θα είχε ως αποτέλεσμα να υιοθετηθεί μια συμπερι­
φορά που να συντείνει στην έγκαιρη προσφυγή στην 
ιατρική γνωμάτευση. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η πρόταση σχετικά με την πρόληψη του 
καρκίνου εντάσσεται πράγματι στα πλαίσια ενός 
ευρύτερου σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκί­
νου, του οποίου οι γενικές γραμμές και τα κύρια στάδια 
αναπτύσσονται σε μια ανακοίνωση της Επιτροπής της 
13ης Δεκεμβρίου 1985 με τον τίτλο «Δράση για την 
καταπολέμηση του καρκίνου», που περιλαμβάνει τις 
εξής πτυχές: 
1. Προώθηση μιας δράσης με γενικό θέμα «η Ευρώπη 
κατά του καρκίνου» που να αποσκοπεί στο να 
εξασφαλισθεί: 
α) ο καλύτερος δυνατός συντονισμός όλων των 
πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί σήμερα 
στην Ευρώπη' 
β) η μελέτη των νέων πρωτοβουλιών στους τομείς: 
— της πρόληψης, 
— της έρευνας, στην οποία συμπεριλαμβάνονται 
και οι θεραπευτικές αγωγές. 
2. Δημιουργία για το σκοπό αυτό μιας επιτροπής ad 
hoc: 
— που θα αποτελείται από επιστήμονες και καρκινο-
λόγους υψηλού επιπέδου, 
— και που έργο της θα είναι να διατυπώσει συστά­
σεις όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των κατάλ­
ληλων μέσων για την υλοποίηση αυτής της 
ευρωπαϊκής δράσης κατά του καρκίνου, 
ώστε στο διάστημα μερικών μηνών να προκύ­
πτουν συγκεκριμένες προτάσεις της Επιτροπής. 
3. Κατά προτεραιότητα εξέταση: 
— στο άμεσο μέλλον, των προτάσεων που έχουν 
υποβληθεί αυτή τη στιγμή στην ΟΚΕ για γνωμο­
δότηση, 
— στις αρχές τον 1986, των προτάσεων που αποσκο­
πούν στην ανανέωση του προγράμματος ιατρικής 
έρευνας (1987 έως 1999), στο οποίο συμπεριλαμβά­
νεται και η συντονιστική δράση κατά του 
καρκίνου. 
Συνεπώς, στο πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να καθοριστεί 
με σαφήνεια μια δράση για τον καρκίνο που να αφορά 
τρεις τομείς: 
— συστηματική εξέταση και διάγνωση, 
— θεραπευτικές αγωγές και χημικές αναλύσεις, 
— έρευνα. 
1.2. Η ΟΚΕ θεωρεί, στη φάση αυτή, ότι ο καθορι­
σμός μιας συνολικής στρατηγικής και ενός σχεδίου 
συντονισμένης δράσης είναι απόλυτα αναγκαίος για 
την αποτελεσματική καταπολέμηση του καρκίνου. 
Το περιεχόμενο της πρότασης που υποβλήθηκε στην 
ΟΚΕ δεν αποτελεί παρά μέρος μονάχα ενός γενικότερου 
σχεδίου, για το οποίο γίνεται λόγος παραπάνω. Το 
σχέδιο αυτό καιθστά πολύ πιο συνεκτική την πολιτική 
για την καταπολέμηση του καρκίνου, αυτής της 
αληθινής κοινωνικής μάστιγας. 
1.3. Η ΟΚΕ ζητάει να συμμετέχουν στην επιτροπή ad 
hoc και εκπρόσωποι των κοινωνικών εταίρων, λόγω της 
ύπαρξης καρκίνων επαγγελματικής προέλευσης. 
1.4. Η ΟΚΕ εύχεται να στραφεί η έρευνα κυρίως προς 
την αναζήτηση των πρωταρχικών αιτίων του καρκίνου 
Αριθ. C 101/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 4. 86 
και των αιτίων που ευνοούν τη δημιουργία του και να 
συνοδευτεί με διατάξεις που θα διευκολύνουν τη 
διάδοση των πληροφοριών που σχετίζονται με την 
έρευνα για τον καρκίνο στις διάφορες μορφές του. 
Η ΟΚΕ κρίνει επίσης αναγκαίο να καταβληθεί μια 
προσπάθεια προγραμματισμού και συντονισμού της 
έρευνας σε κοινοτικό επίπεδο. 
1.5. Επιπλέον, η ΟΚΕ αποδίδει αποφασιστική ση μα­
σιά στην ορθή ενημέρωση της κοινής γνώμης, καθώς 
και στην ευαισθητοποίηση των πιο πολυπληθών 
στρωμάτων του πληθυσμού και στη συμμετοχή τους 
στην πρόληψη και στη γνώση των θεραπευτικών 
μεθόδων για τις περισσότερο διαδεδομένες μορφές του 
καρκίνου. Αυτή η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση θα 
πρέπει να γίνεται επίσης στα σχολεία και τα πανεπιστή­
μια. 
1.6. Ως συμπλήρωμα του εγγράφου το οποίο υποβλή­
θηκε για γνωμοδότηση στην ΟΚΕ, η Επιτροπή κατάρτι­
σε ένα δημοσιονομικό δελτίο στο οποίο καθορίζονται 
κυρίως οι κατευθύνσεις όσον αφορά τη χρηματοδότηση 
των δαπανών για τις μελέτες, τους εμπειρογνώμονες, τις 
συνεδριάσεις, τις επιχορηγήσεις και τα πρότυπα 
πειραματικά σχέδια για ένα πρόγραμμα δράσεων και 
δραστηριοτήτων πενταετούς διάρκειας. 
Το ύψος των δαπανών αυτών αυξάνεται προοδευτικά 
από το ένα έτος στο άλλο και στο τέλος της πενταετίας 
φθάνει το συνολικό προϋπολογισμό των 6 300 000 
ECU. 
Η ΟΚΕ κρίνει ότι το μέρος των δαπανών που προορίζε­
ται για την ενημέρωση των ατόμων που εργάζονται στον 
τομέα της υγείας και του κοινού, καθώς και για τις 
πρότυπες δράσεις δεν προσδιορίζεται όσο θα έπρεπε και 
είναι φανερά ανεπαρκές και δυσανάλογο σε σχέση με το 
σύνολο των άλλων δαπανών. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Το επεξηγηματικό υπόμνημα και οι εισαγωγικές 
αιτιολογικές σκέψεις του σχεδίου ψηφίσματος και το ίδιο 
το ψήφισμα δεν αποτέλεσαν αντικείμενο σημαντικών 
παρατηρήσεων, αν και θα πρέπει να ελεγχθεί κατά 
κάποιο τρόπο ο επαναληπτικός χαρακτήρας ορισμένων 
ιδεών, ορισμένες από τις οποίες αποσαφηνίζονται 
άλλωστε στο παράρτημα. 
2.2. Σημείο 1 ii) της πρότασης ψηφίσματος 
Θα ήταν προτιμότερο η φράση «μείωση των δυνητικών 
ετών ζωής που χάνονται λόγω του καρκίνου» να 
αντικατασταθεί με την φράση «απώλεια χρόνων 
επιβίωσης» ή «απώλεια δυνητικής διάρκειας ζωής». 
Έτσι, θα υποδηλωνόταν η μέριμνα για τη μείωση των 
διαφορών όσον αφορά την προσδοκώμενη διάρκεια 
ζωής, καθώς επίσης και για την αύξηση του αριθμού των 
ετών ζωής ύστερα από τη θεραπεία του καρκίνου, 
πράγμα που κατά πάσα πιθανότητα θα σήμαινε: 
— μεγαλύτερο αριθμό εξετάσεων και έγκαιρων διαγνώ­
σεων, με ανάληψη των δαπανών, αν είναι δυνατό, 
από την κοινωνική ασφάλιση, 
— ή/και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των θερα­
πευτικών αγωγών, πράγμα που εξαρτάται από την 
έγκαιρη εφαρμογή τους ή/και την πρόοδο της 
θεραπευτικής. 
2.3. Στο παράρτημα του σχεδίου ψηφίσματος ανα-
πτυύσσονται δέκα συγκεκριμένα σημεία: 
Σημείο 1: Φύση και έκταση του προβλήματος του καρκί­
νου (βλέπε την υπενθύμιση στις εισαγωγικές 
παρατηρήσεις) Σημείο 2: Πρόσφατες κοινοτικές δράσεις και δραστηριό­
τητες που σχετίζονται με την πρόληψη του 
καρκίνου 
Όσον αφορά τον επαγγελματικό καρκίνο, η ΟΚΕ 
θεωρεί ότι θα έπρεπε να εξαλειφθούν όσο το δυνατό τα 
αίτια ορισμένων από τους κινδύνους. Ως προς τον 
αμίαντο, η ΟΚΕ επισημαίνει με ικανοποίηση ότι το 
Συμβούλιο έχει ήδη υιοθετήσει μέτρα για τον περιορι­
σμό της διάθεσης στην αγορά του αμίαντου (καθώς και 
του γαλάζιου αμίαντου ή κροκιδόλιθου) (ι) και για την 
προστασία των εργαζόμενων από τους κινδύνους που 
συνδέονται με την έκθεση τους στον αμίαντο κατά την 
εργασία (2), και ότι μια νέα πρόταση για την πρόληψη 
της μόλυνσης του περιβάλλοντος από τον αμίαντο 
υποβλήθηκε μόλις στο Συμβούλιο από την Επιτρο-
πή Ο. 
Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ωστόσο ότι οι κανόνες που έχει 
καθορίσει η Επιτροπή για τον αμίαντο δεν παρέχουν 
πάντα πραγματικές εγγυήσεις. Η Επιτροπή θα έπρεπε να 
ενισχύσει σημαντικά τα μέσα προστασίας των πολιτών 
και των εργαζόμενων από τους κινδύνους καρκινογένε­
σης που παρουσιάζει ο αμίαντος (και να διενεργήσει 
έρευνες για την εξεύρεση προϊόντων αντικατάστασης 
που να μην έχουν επιβλαβείς επιπτώσεις). 
Σημείο 3: Στόχοι και σκοποί του παρόντος προγράμματος 
Οι στόχοι κρίνονται και κατάλληλοι και σημαντικοί, 
αλλά θα έπρεπε, ίσως, να προσδιοριστούν με μεγαλύτε­
ρη σαφήνεια. 
Σημείο 4: Πρωτοβουλίες που πρέπει να αναληφθούν σε 
κοινοτικό επίπεδο 
Πρέπει να μιλούμε για «διαιτητική» στρατηγική και 
όχι για «διατροφολογική» στρατηγική. Θα πρέπει, 
στον τομέα αυτό, να δοθεί στον καταναλωτή η δυνατό­
τητα να επιλέξει ελεύθερα μια δίαιτα υγιεινή και με ένα 
ελάχιστο όριο κινδύνων καρκινογένεσης. Ένα πρόβλη­
μα παραμένει: το πρόβλημα όλων των πρόσθετων 
(συντηρητικά — χρωστικές ουσίες), καθώς και των 
καταλοίπων που περιέχονται στα ζωικά προϊόντα 
(αντιβιοτικά — ορμόνες). 
Όσον αφορά τα προϊόντα διατροφής και τις μεθόδους 
συντήρησης και μεταποίησης που μπορεί να έχουν 
καρκινογόνο δράση, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα 
έπρεπε να αρχίσει έρευνες για την ανάπτυξη προϊόντων 
ή μεθόδων αντικατάστασης. 
Σημείο 5: Διατροφή (ή καλύτερα δίαιτα) 
1. Ισχύει η ίδια παρατήρηση όσον αφορά την 
ορολογία. 
2. Για ορισμένες πλευρές των κινδύνων καρκινογένε­
σης δεν είναι δυνατό σήμερα να διατυπωθούν πολύ 
κατηγορηματικές συστάσεις, για το λόγο ότι δεν 
υφίστανται επιστημονικές αποδείξεις. Είναι κατά 
συνέπεια δύσκολο να θεμελιωθεί μια στρατηγική πάνω 
σε αναπόδεικτα στοιχεία. Η έρευνα θα πρέπει να δώσει 
τη δυνατότητα να προσδιοριστούν επιστημονικά ορι­
σμένα αίτια ή συντελεστές του καρκίνου. 
Δεδομένου ότι έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει σχέση 
ανάμεσα στην υπερβολική κατανάλωση οινοπνευματω­
δών και τον καρκίνο, η Κοινότητα θα έπρεπε, αφού 
μελετήσει το θέμα, να προτείνει με σθένος τη λήψη 
πρακτικών μέτρων πρόληψης με τα οποία θα μπορέσει 
να υπάρξει ελπίδα να μειωθεί η κατάχρηση οινοπνευμα-
(') Οδηγία 76/769/ΕΟΚ όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 
83/478/ΕΟΚ, ΕΕ αριθ. L 263 της 24. 9. 1983, σσ. 25 και 
επόμενες. 
(2) Οδηγία 83/477/ΕΟΚ. 
(3) Έγγρ. COM(85) 632 τελικό. 
28. 4. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 101/25 
τωδών ποτών. Αν, μετά από έρευνα, αποδειχθεί ότι τα 
μέτρα αυτά είναι αποτελεσματικά, θα μπορούσαν να 
περιλαμβάνουν: 
— σημαντική αύξηση των φόρων που επιβάλλονται 
στα οινοπνευματώδη ποτά, 
— απαγόρευση της διαφήμισης ποτών που περιέχουν 
αλκοόλ, καθώς και της χρηματοδότησης αθλητικών 
δραστηριοτήτων από παραγωγούς και εμπόρους 
ποτών που περιέχουν αλκοόλ, 
— ενημέρωση στα σχολεία για τους κινδύνους που 
συνδέονται με την κατάχρηση οινοπνευματωδών σ' 
όλες της τις μορφές, 
— απαγόρευση της πώλησης ποτών που περιέχουν 
αλκοόλ σε ορισμένους δημόσιους χώρους (στάδια 
π.χ·)· 
Σημείο 6: Καπνός 
Καθώς ο καρκινογόνος ρόλος του έχει αποδειχθεί 
επιστημονικά: 
1. Θα έπρεπε να υπογραμμισθούν οι επιβλαβείς 
ιδιότητες του καπνού σε όλες τις μορφές του. 
2. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πίσσα η οποία 
αποτελεί τον παράγοντα που δημιουργεί τον καρκίνο 
του πνεύμονος. Η Κοινότητα θα έπρεπε συνεπώς να 
αποσύρει από την αγορά όλα τα τσιγάρα που παράγουν 
μεγάλες ποσότητες πίσσας (η δόση των 20 mg ανά 
τσιγάρο μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί το αποδεκτό 
ανώτατο όριο σε ένα πρώτο στάδιο μιας παρόμοιας 
πολιτικής). 
3. Το τσιγάρο με φίλτρο, του οποίου η αποτελεσματι­
κότητα ποικίλλει, μειώνει τις ποσότητες νικοτίνης και 
πίσσας που απορροφώνται. Ενώ όμως μειώνει τον 
κίνδυνο του καρκίνου, δεν μειώνει ωστόσο τους 
κινδύνους βρογχίτιδας και καρδιακής ισχαιμίας. 
4. Δεδομένου ότι η μείωση της κατανάλωσης καπνού 
μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου κατά 15%, 
πρέπει να ληφθούν πρακτικά μέτρα ώστε να επιτευχθεί η 
μείωση αυτή, όπως για παράδειγμα: 
— η αύξηση των φόρων που επιβάλλονται στον καπνό, 
— η απαγόρευση της διαφήμισης του καπνού, 
— η απαγόρευση των πλάγιων μέσων διαφήμισης μέσω 
της χρηματοδότησης αθλητικών δραστηριοτήτων, 
— ο σεβασμός της απαγόρευσης του καπνίσματος σε 
ορισμένους χώρους (γραφεία — αίθουσες συνεδριά­
σεων — ορισμένα από τα βαγόνια των τραίνων), και 
η προοδευτική επέκταση των τμημάτων των χωρών 
αυτών που προορίζονται για τους μη καπνίζοντες. 
Σημείο 7: Υπηρεσίες εξέτασης και έγκαιρης διάγνωσης 
Θα ήταν καλό να διευκρινιστεί ευθύς εξαρχής: 
1. Ότι με τη διενέργεια συστηματικών εξετάσεων 
μπορούν να εντοπισθούν καρκίνοι που βρίσκονται σε 
αρχικό στάδιο (παράδειγμα ο καρκίνος του στήθους, 
που ανακαλύπτεται με τη μέθοδο της αυτοψηλάφησης ή 
της ακτινολογικής εξέτασης) ή μερικές φορές σε 
προκαρκινικό στάδιο (παράδειγμα ο καρκίνος του 
τραχήλου της μήτρας). 
2. Ότι, στις περιπτώσεις που από τις εξετάσεις 
προκύπτουν προκαρκινικό. ευρύματα (π.χ. στον τράχηλο 
της μήτρας), είναι δυνατό να εφαρμοσθεί μια προληπτι­
κή θεραπεία, της οποίας η αποτελεσματικότητα είναι 
αποδεδειγμένη και για την οποία αξίζει να αναπτυχθεί 
ένα πρόγραμμα συστηματικών εξετάσεων. 
3. Ότι, στην περίπτωση των καρκίνων που εντοπίζο­
νται εγκαίρως, αυτό που είναι πολύ σημαντικό για τα άτομα αποτελεί μεγαλύτερη επιβάρυνση για το κοινωνι­
κό σύνολο (κοινωνική ασφάλιση), για το λόγο ότι η 
διάγνωση και η θεραπεία είναι πιο περίπλοκη. 
Βέβαια, η διενέργεια συστηματικών εξετάσεων, π.χ. για 
τον καρκίνο του στήθους, μειώνει τη θνησιμότητα που 
οφείλεται σ' αυτή τη μορφή καρκίνου, αλλά χρειάζεται 
να αξιολογηθούν σταδιακά τα αποτελέσματα της 
μεθόδου κατά την εφαρμογή της. 
Σημείο 8: Στοιχεία θνησιμότητας και νοσηρότητας 
1. Χρειάζεται να αναζητηθούν τα μέσα με τα οποία θα 
μπορούσε να βελτιωθεί η πρόσβαση στα ιατρικά αίτια 
της νοσηρότητας και θνησιμότητας ορισμένων τουλά­
χιστο εξειδικευμένων ατόμων των οποίων η αποστολή 
θα συνδέεται αποκλειστικά με τις επιδημιολογικές 
μελέτες. 
Αντίθετα, δεν θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτά το 
κάθε άτομο που εργάζεται στον τομέα της υγείας, αλλά 
δεν έχει εντολή να ασχοληθεί με τις μελέτες αυτές, 
ακόμη και αν πρόκειται για τεχνικά εξειδικευμένο 
άτομο. 
Η ΟΚΕ προτείνει να εξετάσει η Επιτροπή το ενδεχόμε­
νο να γίνει, στις χώρες όπου είναι αναγκαίο, υποχρεωτι­
κή η δήλωση όσον αφορά τον καρκίνο, όπως ακριβώς 
συμβαίνει π.χ. με τις μεταδοτικές ασθένειες. 
Σε περίπτωση που καθιερωθεί η καταγραφή των 
στοιχείων σχετικά με τον καρκίνο σε ένα κεντρικό 
κατάλογο, δεν θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σ' αυτόν 
παρά μόνο άτομα που ασχολούνται: 
— με επιδημιολογικές μελέτες, 
— με έρευνες για τον ενδεχόμενο προσδιορισμό της 
γενεσιουργού αιτίας του καρκίνου. 
2. Επειδή ορισμένες κοινωνικές κατηγορίες εκτίθε­
νται σε ορισμένους κινδύνους καρκίνου, πρέπει να 
αρθούν το συντομότερο δυνατό τα εμπόδια που υφίστα­
νται ως προς τις δυνατότητες μελέτης των καρκίνων 
επαγγελματικής προέλευσης. Κυρίως, πρέπει να εντα­
θεί η μελέτη των προϊόντων ή μεθόδων που είναι πιθανό, 
αλλά όχι ακόμη βέβαιο, ότι έχουν καρκινογόνο δράση, 
ώστε να μπορέσουν να θεσπιστούν κατά περίπτωση 
κανονισμοί για τη χρησιμοποίηση τους. 
3 και 4. Εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις (για τα 
παιδιά της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμα­
νίας και για το σύνολο του πληθυσμού της Μεγάλης 
Βρετανίας και της Δανίας), τα συστήματα καταγραφής 
του καρκίνου είναι εξαιρετικά υποτυπώδη ή ανεπαρκή. 
Μια από τις μεγαλύτερες δυσκολίες συνδέεται με το 
ιατρικό απόρρητο το οποίο επικαλούνται οι γιατροί 
σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες ιατρικής δεοντολο­
γίας. Ο ασθενής συχνά δεν γνωρίζει τίποτα για την 
πραγματική διάγνωση. Όμως, η πρόοδος στις προσπά­
θειες για την καταπολέμηση του καρκίνου συνδέεται 
κατά ένα μέρος με την ύπαρξη σωστών επιδημιολογι­
κών στοιχείων για το σύνολο μιας περιοχής ή μιας 
χώρας. Ο καρκινοπαθής θα μπορούσε σε πολλές 
περιπτώσεις να δεχτεί, ή θα επιθυμούσε να έχει, 
επαρκέστερη πληροφόρηση όσον αφορά τη διάγνωση 
και τη θεραπεία της ασθένειας του. Οπωσδήποτε, στις 
περισσότερες περιπτώσεις δεν θα είχε αντίρρηση να 
γίνει καταγραφή των στοιχείων που αφορούν την 
προσωπική του περίπτωση. Εκείνο που έχει σημασία 
είναι να μην καθίσταται το άτομο «ασθενής αντικείμε­
νο». 
Τα εμπόδια λοιπόν που συνδέονται με την πρόφαση του 
ιατρικού απορρήτου ή με τους κανόνες ιατρικής 
δεοντολογίας θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο 
διατάξεων με βάση τις οποίες, και στα πλαίσια του 
σεβασμού του ατόμου, να μπορούν να αρθούν τα 
εμπόδια αυτά προς όφελος της επιστημονικής προόδου 
και κατά συνέπεια της μελλοντικής βελτίωσης του 
βιοτικού επιπέδου. 
Αριθ. C 101/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 4. 86 
Εξάλλου, θα πρέπει, όπως μερικοί το επισημαίνουν, να 
αποφευχθεί το ενδεχόμενο ορισμένοι κοινοτικοί κανό­
νες στον τομέα της υγείας να μπορούν να δημιουργή­
σουν νέα ή επιπλέον εμπόδια στα μέσα των επιδημιολο­
γικών μελετών. 
Σημείο 9: Υγειονομική εκπαίδευση 
9.1. Η υγειονομική εκπαίδευση θεωρείται εξαιρετικά 
σημαντική, αλλά τώρα μόλις αρχίζει να γίνεται 
αντιληπτό ποιες μέθοδοι είναι αποτελεσματικές. 
Ο ρόλος της τηλεόρασης και των μέσων μαζικής 
επικοινωνίας μπορεί να είναι καθοριστικός, αλλά κάτω 
από ορισμένες προϋποθέσεις: 
— να καλούνται ομιλητές επιστημονικά καταξιωμένοι, 
— να μην επιτρέπεται η πρόσβαση σε άτομα που ή δεν 
μπορούν να δώσουν σωστές πληροφορίες ή δεν 
έχουν τις απαιτούμενες ειδικές γνώσεις, 
— να προβλέπεται ενδεχομένως συστηματικά δικαίωμα 
απάντησης σε περίπτωση εσφαλμένης ενημέρωσης. 
Ορισμένοι βεβαιώνουν ότι οι δημόσιες συζητήσεις με 
θέμα τον καρκίνο παρουσιάζουν επίσης ενδιαφέρον. 
Οι πόροι που διατίθενται για την υγειονομική εκπαίδευ­
ση δεν θα πρέπει να περιορίζονται με βάση μια 
Βρυξέλλες, 27 Φεβρουαρίου 1986. 
Gerd MUHR 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροπολογίες που απορρίφθηκαν 
Οι τροπολογίες που ακολουθούν, που παρουσιάστηκαν σύμφωνα με τη διάταξη του εσωτερικού 
κανονισμού, απορρίφθηκαν από την ΟΚΕ κατά τη διάρκεια των συζητήσεων: 
Παράγραφος 2.3 — σημείο 4 
Να διαγραφούν από την τελευταία γραμμή οι λέξεις «(αντιβιοτικά — ορμόνες)». 
Αιτιολογία 
1. Τι αποδείξεις υπάρχουν ότι τα αντιβιοτικά που περιέχονται στα ζωικά προϊόντα είναι καρκινογόνα; 
2. Τα ποσοστά ενδογενών ορμονών είναι συχνά υψηλότερα στα φυτικά απ' ό,τι στα ζωικά προϊόντα. 
Μήπως υπονοείται ότι η καρκινογόνος δράση των ιδίων ενδογενών ορμονών διαφέρει ανάλογα με το 
αν περιέχονται σε φυτικά ή σε ζωικά προϊόντα; υπερβολικά περιοριστική αντίληψη της σχέσης κό­
στους - αποτελέσματος. 
Σηεμίο 10: Διεθνής συνεργασία 
10.2. Θα ήταν χρήσιμο να εφαρμοστούν τα μέτρα που 
προβλέπονται στο έγγραφο της ΠΟΥ «Υγεία 2000» 
όσον αφορά τον καρκίνο και που κατ' αρχήν αποσκο­
πούν στη μείωση της θνησιμότητας κατά 15 %. 
Εξάλλου, θα πρέπει να δοθεί προσοχή σε δύο προβλή­
ματα: 
— στον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε η Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα, στο επίπεδο της συνεργασίας, να βοηθή­
σει τις τρίτες χώρες που διαθέτουν λιγότερα υγειονο­
μικά μέσα στην προσπάθεια για την καταπολέμηση 
του καρκίνου ή ορισμένων μορφών καρκίνου που 
είναι περισσότερο διαδεδομένες στις χώρες αυτές, 
— στην ενθάρρυνση του σχεδίου για την πραγματο­
ποίηση στο Μιλάνο συνεδρίασης των αντιπροσώ­
πων των ευρωπαϊκών εθνικών αντικαρκινικών κέ­
ντρων με σκοπό να υλοποιηθεί η πρωτοβουλία που 
λήφθηκε από τη Γαλλία, την Ιταλία και την 
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
28. 4. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 101/27 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 34, ψήφοι κατά: 36, αποχές: 3. 
Σημείο 6: Καπνός, παράγραφος 4 
Να τροποποιηθεί το κείμενο μετά από τις λέξεις «... τον κίνδυνο καρκίνου» και να διατυπωθεί ως εξής: 
«..., πρέπει να ληφθούν πρακτικά μέτρα με τη διενέργεια εμπεριστατωμένων ερευνών, με τις οποίες θα 
καθοριστεί σε ποιο βαθμό η κατανάλωση καπνού μπορεί πραγματικά να μειωθεί με μέτρα όπως: 
— η αύξηση των φόρων που επιβάλλονται στον καπνό, 
— η απαγόρευση της διαφήμισης του καπνού, 
— η απαγόρευση του καπνίσματος σε ορισμένους χώρους (γραφεία — αίθουσες συνεδριάσεων — 
ορισμένα από τα βαγόνια των τραίνων). 
Αιτιολογία 
Ενώ τα πορίσματα των ερευνών που έχουν πραγματοποιηθεί ως σήμερα έχουν αποδείξει ότι υπάρχει 
σχέση μεταξύ κατανάλωσης καπνού και καρκίνου, δεν είναι ωστόσο προφανές ότι τα μέτρα που 
προτείνονται στην παράγραφο αυτή θα επιφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Θα ήταν συνεπώς, πιο 
σωστό να τονισθεί η ανάγκη της διενέργειας των κατάλληλων ερευνών σε κοινοτικό επίπεδο, ώστε να 
υπάρξουν συγκεκριμένα στοιχεία για την υποστήριξη των προτάσεων. Η προσέγγιση αυτή 
ανταποκρίνεται και στο αίτημα που εκφράζει το τμήμα για την ανάγκη εντατικοποίησης της έρευνας και 
σε άλλους τομείς. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 15, ψήφοι κατά: 54, αποχές: 8.