Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με το καθεστώς κατοίκου μακράς διαρκείας υπέρ των υπηκόων τρίτων χωρών

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

1.1. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατά την έκτακτη σύνοδο του Τάμπερε, στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, τόνισε επανειλημμένως την ανάγκη διασφάλισης της δίκαιης μεταχείρισης των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως στην επικράτεια των κρατών μελών. Ανακοίνωσε ότι μια σθεναρότερη πολιτική κοινωνικής ένταξης θα πρέπει να έχει ως στόχο την παροχή δικαιωμάτων και υποχρεώσεων συγκρίσιμων με εκείνα που απολάβουν οι υπήκοοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης [1]. Αυτή η πολιτική εξάλλου θα πρέπει να προωθεί την άνευ διακρίσεων μεταχείριση στον οικονομικό, τον κοινωνικό και τον πολιτιστικό τομέα και να προβλέπει μέτρα κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.

[1] Συμπεράσματα της Προεδρίας, σημείο 18.

1.2. Περαιτέρω, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνώρισε ότι θα πρέπει να υπάρξει προσέγγιση του νομικού καθεστώτος των υπηκόων τρίτων χωρών προς εκείνο των υπηκόων των κρατών μελών και αποφάσισε να ασχοληθεί ιδιαίτερα με την κατάσταση των υπηκόων τρίτων χωρών που έχουν εγκατασταθεί σε διαρκή βάση. Ως προς το θέμα αυτό το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο βεβαίωσε ότι στα άτομα που έχουν διαμείνει νομίμως σε κράτος μέλος επί περίοδο που θα προσδιορισθεί και τα οποία διαθέτουν μακροπρόθεσμη άδεια διαμονής θα πρέπει να χορηγείται εντός του εν λόγω κράτους μέλους ένα σύνολο ενιαίων δικαιωμάτων κατά το δυνατόν παραπλήσιων προς τα δικαιώματα των κοινοτικών υπηκόων, όπως για παράδειγμα το δικαίωμα διαμονής, παιδείας και εξαρτημένης ή ανεξάρτητης εργασίας, καθώς και το δικαίωμα ίσης μεταχείρισης έναντι των υπηκόων των χωρών διαμονής. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υποστηρίζει την παροχή στους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως επί μακρό χρονικό διάστημα στην Ένωση, της δυνατότητας να αποκτούν την υπηκοότητα του κράτους μέλους στο οποίο διαμένουν [2].

[2] Συμπεράσματα της Προεδρίας, σημείο 21.

1.3. Τον Δεκέμβριο του 1999, κατά την παρουσίαση της πρώτης πρωτοβουλίας της στον τομέα της νόμιμης μετανάστευσης, ήτοι της πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση [3], η Επιτροπή, ευθυγραμμισμένη με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε, είχε ανακοινώσει ότι προτίθεται να ξεκινήσει και να συνεχίσει τις εργασίες στον τομέα της νόμιμης μετανάστευσης, προκειμένου να εκμεταλλευθεί όλες τις δυνατότητες που προσφέρονται από τον τίτλο IV της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Επίσης, ανακοίνωσε ότι προτίθεται να ασχοληθεί με το θέμα της νομικής κατάστασης των υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι κατέχουν άδεια διαμονής μακράς διαρκείας καθώς και ότι προτίθεται να εξασφαλίσει την εφαρμογή του άρθρου 63, παράγραφος 4, η οποία αφορά τα δικαιώματα των υπηκόων τρίτων χωρών, οι οποίοι διαμένουν νομίμως σε κάποιο κράτος μέλος, να διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος.

[3] COM(1999) 638 τελικό της 1ης Δεκεμβρίου 1999.

1.4. Η πρόθεση αυτή τονίσθηκε επίσης στον πίνακα αποτελεσμάτων για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά τη δημιουργία χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 27 Μαρτίου 2000 [4]. Μια ενημερωμένη έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων παρουσιάστηκε από την Επιτροπή στο Συμβούλιο (ΔΕΥ) στις 30 Νοεμβρίου - 1 Δεκεμβρίου 2000 [5]. Αυτή η πρόθεση επιβεβαιώθηκε στην ανακοίνωση για την κοινοτική πολιτική στον τομέα της μετανάστευσης [6] που η Επιτροπή κατάθεσε τον Νοέμβριο του 2000 και στην οποία εξέταζε όλα τα θέματα που συνδέονται με τη μετανάστευση με σφαιρικό τρόπο, λόγω της πολυπλοκότητας της πολιτικής για τη μετανάστευση και των επιπτώσεών της σε μεγάλο αριθμό τομέων (κοινωνικό, οικονομικό, νομικό και πολιτιστικό).

[4] COM(2000) 167 τελικό/2 της 13ης Απριλίου 2000.

[5] COM(2000) 782 τελικό της 30ής Νοεμβρίου 2000.

[6] COM(2000) 757 τελικό της 22ας Νοεμβρίου 2000.

1.5. Η Επιτροπή με την παρούσα πρόταση συγκεκριμενοποιεί την πρόθεση και τη δέσμευσή της σε ένα σημαντικό φάκελο για τη διασφάλιση της πραγματικής ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών που έχουν εγκατασταθεί σε διαρκή βάση στην επικράτεια των κρατών μελών. Εξάλλου, η πρόταση αυτή εντάσσεται σε συνολική προσπάθεια στον τομέα της μετανάστευσης, την οποία η Επιτροπή επιδιώκει για ορισμένα έτη και της οποίας πρέπει να γίνει μνεία. Πριν την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ, το 1998, η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 (περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στους μισθωτούς και τις οικογένειές τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας) όσον αφορά την επέκτασή του στους υπηκόους τρίτων χωρών [7]. Το 1999, η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση για την επέκταση της ελεύθερης παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών στους υπηκόους τρίτου κράτους που είναι εγκατεστημένοι στο εσωτερικό της Κοινότητας [8]. επίσης ταυτόχρονα παρουσίασε πρόταση οδηγίας σχετικά με τους όρους απόσπασης των μισθωτών εργαζομένων υπηκόων τρίτου κράτους στο πλαίσιο παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών [9]. Αυτές οι τρεις προτάσεις εξετάζονται από το Συμβούλιο. Μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση οδηγίας σχετικά με το δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση [10]. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε τη γνωμοδότησή του στις 6 Σεπτεμβρίου. μετά από αυτή τη γνωμοδότηση η Επιτροπή παρουσίασε αμέσως τροποποιημένη πρόταση [11], η οποία προς το παρόν συζητείται στο Συμβούλιο.

[7] ΕΕ C 6, 10.1.1998, σ. 15.

[8] ΕΕ C 67, 10.3.1999, σ. 17. τροποποιημένη πρόταση, ΕΕ C 311 E, 31.10.2000, σ. 197.

[9] ΕΕ C 67, 10.3.1999, σ.12. τροποποιημένη πρόταση, ΕΕ C 311 E, 31.10.2000, σ. 187.

[10] COM(1999) 638 τελικό της 1ης Δεκεμβρίου 1999.

[11] COM(2000) 624 τελικό της 10ης Οκτωβρίου 2000.

1.6. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να γίνει μνεία του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης [12] του οποίου η πανηγυρική διακήρυξη έλαβε χώρα στη Νίκαια από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2000. Ο Χάρτης αποτελεί την ίδια την ουσία του κοινού ευρωπαϊκού κεκτημένου στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Με την τήρηση της αρχής της οικουμενικότητας, τα δικαιώματα που απαριθμούνται στο Χάρτη, στην πλειοψηφία τους απονέμονται σε κάθε πρόσωπο ανεξάρτητα από την ιθαγένεια ή τον τόπο κατοικίας του. επομένως, ο Χάρτης απονέμει ορισμένα δικαιώματα τόσο στους υπηκόους των κρατών μελών όσο και στους υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν σε αυτά τα κράτη μέλη. Υπό αυτή την έννοια, ο Χάρτης επιβεβαιώνει τις παραδόσεις και τη θετική στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των πολιτών της Ένωσης και των υπηκόων τρίτων χωρών.

[12] ΕΕ C 364, 18.12.2000, σ. 1.

1.7. Επίσης, η Επιτροπή ασχολήθηκε με τα δικαιώματα που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία και διαμονή των πολιτών της Ένωσης προκειμένου να τα προσαρμόσει καλύτερα στο νέο νομικό και πολιτικό περιβάλλον που δημιουργήθηκε από την ιθαγένεια της Ένωσης. Η Επιτροπή έχει ως στόχο την επίτευξη κυκλοφορίας των πολιτών της Ένωσης μεταξύ των κρατών μελών, mutatis mutandis, με όρους παρόμοιους με εκείνους των πολιτών κράτους μέλους που κυκλοφορούν και αλλάζουν διαμονή ή δραστηριότητα στο εσωτερικό της δικής τους χώρας. Οι συμπληρωματικές υποχρεώσεις διοικητικού ή νομοθετικού χαρακτήρα πρέπει να περιορίζονται στα αυστηρώς απαραίτητα που απαιτούνται από τις ειδικές συνθήκες του «μη υπηκόου». Προς τούτο, η Επιτροπή εφόσον έχει δεσμευθεί στην ανακοίνωσή της όσον αφορά την παρακολούθηση των συστάσεων της Ομάδας Υψηλού Επιπέδου σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων [13] και σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων «για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά τη δημιουργία χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης», θα παρουσιάσει πρόταση οδηγίας η οποία θα περιλαμβάνει την ανασύνταξη των ισχυόντων νομοθετικών κειμένων σε ενιαίο κείμενο. Οι στόχοι της διαδικασίας αυτής συνίστανται στη διευκόλυνση της άσκησης του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής, στη μείωση των διοικητικών διαβημάτων, στον καλύτερο καθορισμό του καθεστώτος των μελών της οικογένειας των υπηκόων τρίτων χωρών και στην καλύτερη οριοθέτηση της δυνατότητας άρνησης ή περάτωσης της διαμονής. Η πρόταση αυτή θα παρουσιασθεί κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2001.

[13] COM(1998) 403 τελικό της 1ης Ιουλίου 1998.

2. ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

2.1. Σε διεθνές επίπεδο, η αριθ. 97 σύμβαση, του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας εισάγει υποχρεώσεις προκειμένου να προσφέρει ίση μεταχείριση στους εργαζόμενους μετανάστες σε πολυάριθμους τομείς και να διασφαλίσει την ασφάλεια κατοικίας μετά πέντε έτη διαμονής ακόμα και σε περίπτωση λύσης της σύμβασης εργασίας. Τα Ηνωμένα Έθνη ενέκριναν το 1990 σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των εργαζομένων μεταναστών και των μελών της οικογένειάς τους, η οποία δεν έχει ακόμα αρχίσει να ισχύει. Προς το παρόν δεν έχει επικυρωθεί από κανένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2.2. Σε ευρωπαϊκή περιφερειακή κλίμακα, ο Κοινωνικός Χάρτης του 1961 εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη και ο Χάρτης του 1996 μόνο σε ορισμένα από αυτά. Οι εργαζόμενοι μετανάστες τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης με τους ημεδαπούς στους οικονομικούς και κοινωνικούς τομείς. Επίσης τυγχάνουν όλων των δικαιωμάτων για την προστασία της εργασίας. Η ευρωπαϊκή σύμβαση «περί εγκαταστάσεως» του Συμβουλίου της Ευρώπης που υπογράφηκε το 1955, εφαρμόζεται μόνο βάσει αμοιβαιότητας, αλλά αποτελεί επωφελές προηγούμενο, διότι προβλέπει την ίση μεταχείριση σε πολυάριθμους τομείς. Διασφαλίζει την ασφάλεια διαμονής του μετανάστη που ασκεί οικονομική δραστηριότητα μετά πέντε έτη διαμονής και μετά από δέκα έτη στις άλλες περιπτώσεις. Επίσης, θεσπίζει σχέση μεταξύ της διάρκειας της διαμονής και της ενίσχυσης της προστασίας από την απέλαση και προσφέρει σημαντικές εγγυήσεις στον τομέα της διαδικασίας. Τέλος, η ευρωπαϊκή σύμβαση για τη νομική κατάσταση του διακινούμενου εργαζομένου του 1977 αποτελεί επωφελή βάση για την προστασία των αστικών, οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των μεταναστών. Ωστόσο, η σύμβαση αυτή έχει επικυρωθεί μόνο από έξι κράτη μέλη.

2.3. Πρόσφατα, η επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης ενέκρινε σύσταση για την ασφάλεια της διαμονής των μεταναστών μακράς διαρκείας. Οι υπήκοοι τρίτων χωρών μπορούν να χαρακτηρισθούν ως μετανάστες μακράς διαρκείας μετά από πέντε έτη ή κατ' ανώτερο όριο δέκα έτη κατοίκησης. Επομένως, θα τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης σε ποικίλους τομείς όπως η πρόσβαση στην απασχόληση, στη στέγαση, στην κοινωνική προστασία ή στον τομέα της συμμετοχής στη δημόσια ζωή σε τοπικό επίπεδο. Πρέπει να τυγχάνουν προστασίας από την απέλαση που θα ενισχύεται ανάλογα με τη διάρκεια της διαμονής τους στην επικράτεια και που θα ενσωματώνει τα κριτήρια της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

3. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

3.1. Όλες οι εθνικές νομοθεσίες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπουν ειδική και ευνοϊκή νομική μεταχείριση στους υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν επί ορισμένο διάστημα στην επικράτειά τους. Σε δεκατέσσερα κράτη μέλη πρόκειται για καθεστώς που θεσπίζεται με νόμο, μόνο σε ένα κράτος μέλος έχει θεσπιστεί μέσω διοικητικών πρακτικών. Ο υπήκοος τρίτης χώρας πρέπει πρώτα να αποδείξει ότι έχει εγκατασταθεί σε διαρκή βάση στο κράτος μέλος υποδοχής.κατόπιν αυτό το κράτος μέλος του δίνει τη δυνατότητα να ενσωματωθεί πλήρως στην νέα κοινωνία παραχωρώντας του μια δέσμη δικαιωμάτων. Μολονότι η νομιμότητα ενός ειδικού καθεστώτος για τους κατοίκους μακράς διαρκείας δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, τα κριτήρια για τη χορήγηση του καθεστώτος καθώς και η έκταση και ο καθορισμός των δικαιωμάτων που απονέμονται διαφέρουν από το ένα κράτος στο άλλο. Η μελέτη που εκπονήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Nijmegen, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής [14], απέδειξε ότι οι εθνικές νομοθεσίες, παρά την ύπαρξη ιδιαιτεροτήτων, συγκλίνουν σε πολλά σημεία, κυρίως όσον αφορά τον κοινό συνυπολογισμό της διάρκειας και της έντασης των δεσμών που έχουν αναπτυχθεί με τη χώρα υποδοχής.

[14] «Το νομικό καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών, κατοίκων μακράς διαρκείας σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης», των K. Groenendijk, E. Guild, R. Barzilay, Πανεπιστήμιο της Nijmegen, Απρίλιος 2000.

3.2. Το καθεστώς των κατοίκων μακράς διαρκείας στα κράτη μέλη συχνά μεταφράζεται σε άδεια μόνιμης διαμονής ή άδεια με απεριόριστη διάρκεια ισχύος ή σε άδεια εγκατάστασης. Το πρώτο κριτήριο για τη χορήγηση αυτών των ασφαλών αδειών διαμονής είναι η διάρκεια της νόμιμης κατοίκησης του υπηκόου τρίτης χώρας στην επικράτεια. Η διάρκεια αυτή ποικίλλει από δύο έως δεκαπέντε έτη, οκτώ κράτη μέλη απονέμουν το καθεστώς των κατοίκων μακράς διαρκείας μετά από πέντε έτη νόμιμης και αδιάλειπτης κατοίκησης. Για τα μέλη της οικογένειας ενός κατοίκου μακράς διαρκείας ή για τους πρόσφυγες, ορισμένα κράτη μέλη χορηγούν το καθεστώς μετά από πιο σύντομες περιόδους κατοίκησης. Επίσης, εφαρμόζονται άλλα κριτήρια : το πρόσωπο δεν πρέπει να αποτελεί απειλή για τη δημόσια τάξη ή τη δημόσια ασφάλεια και γενικότερα πρέπει να διαθέτει επαρκή εισοδήματα ή να ασκεί κάποιο επάγγελμα. Όταν πληρούνται αυτά τα κριτήρια, το καθεστώς των κατοίκων μακράς διαρκείας χορηγείται αυτόματα σε έντεκα κράτη μέλη. τα υπόλοιπα κράτη αφήνουν αυτή την απόφαση στη διακριτική ευχέρεια της διοίκησης.

3.3. Η διάρκεια του κύρους του καθεστώτος και της άδειας διαμονής που το υλοποιεί είναι συχνά διαφορετικές. Γενικά, το καθεστώς είναι μόνιμο, ενώ η άδεια πρέπει να ανανεώνεται. Ορισμένα κράτη εξετάζουν εκ νέου κατά την ανανέωση εάν οι προϋποθέσεις που οδήγησαν στην χορήγηση του καθεστώτος εξακολουθούν ακόμα να πληρούνται. Ωστόσο πρόκειται για τη μειοψηφία διότι στα περισσότερα κράτη η άδεια διαμονής που συγκεκριμενοποιεί το καθεστώς ανανεώνεται αυτόματα. Σε περίπτωση άρνησης χορήγησης του καθεστώτος, τα κράτη μέλη προβλέπουν τη δυνατότητα διοικητικής ή δικαστικής προσφυγής.

3.4. Σε δεκατρία κράτη μέλη το καθεστώς μόνιμης κατοικίας ανοίγει την πρόσβαση στην αγορά εργασίας χωρίς περιορισμούς. Στα περισσότερα κράτη μέλη οι κάτοικοι μακράς διαρκείας έχουν πρόσβαση στις κοινωνικές παροχές, καθώς και στην κοινωνική αρωγή με τις ίδιες προϋποθέσεις με αυτές των υπηκόων των εν λόγω κρατών. Ορισμένα κράτη διατηρούν το ευεργέτημα της κοινωνικής αρωγής μόνο για τους υπηκόους τους. Η πρόσβαση στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση γίνεται χωρίς διακρίσεις στα περισσότερα κράτη μέλη. Αντίθετα, τα τέλη εγγραφής στο πανεπιστήμιο μπορεί να είναι πιο αυξημένα ή η πρόσβαση σε υποτροφίες μπορεί να είναι πιο δύσκολη για τους υπηκόους τρίτων χωρών, ακόμα και αν είναι κάτοικοι μακράς διαρκείας.

3.5. Πέντε κράτη μέλη προβλέπουν ότι οι κάτοικοι μακράς διαρκείας έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές. Δύο άλλα κράτη αναγνωρίζουν αυτό το δικαίωμα βάσει της αρχής της αμοιβαιότητας.

3.6. Όσον αφορά την ανάκληση του καθεστώτος, όλα τα κράτη προβλέπουν την ανάκληση αυτή σε περίπτωση απάτης ή παρατεταμένης απουσίας από την επικράτεια. Η μεγάλη πλειοψηφία των κρατών δεν θεωρεί την ανεργία ή την ανεπάρκεια των μέσων διαβίωσης ως λόγους που να επαρκούν για την ανάκληση του καθεστώτος.

3.7. Το καθεστώς μόνιμου κατοίκου ή κατοίκου μακράς διαρκείας είναι καθεστώς που τείνει να εξασφαλίσει ασφάλεια του δικαίου στον κάτοχό του, που απολάβει ενισχυμένης προστασίας από την απέλαση. Όσο περισσότερο μακρά είναι η περίοδος κατοίκησης, τόσο σοβαρή πρέπει να είναι η παράβαση της δημόσιας τάξης. Ορισμένα κράτη χρησιμοποιούν ένα σύστημα διαβάθμισης που σταθμίζει την επαπειλούμενη ποινή φυλάκισης και τη διάρκεια της κατοίκησης. Άλλα περιορίζουν την απέλαση σε ορισμένα εγκλήματα (κυρίως εμπορία ναρκωτικών, οργανωμένο έγκλημα, τρομοκρατία). Τέλος, τα κράτη αναφέρονται στα κριτήρια της οδηγίας του Συμβουλίου 64/221 περί του συντονισμού για τη διακίνηση και διαμονή αλλοδαπών τα οποία δικαιολογούνται από λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας υγείας [15] ή σε αυτά της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σχετικά με το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών. Σε ορισμένα κράτη μέλη, ορισμένες κατηγορίες κατοίκων μακράς διαρκείας τυγχάνουν απόλυτης προστασίας από την απέλαση (πρόσωπα που γεννήθηκαν στην επικράτεια του κράτους μέλους, πρόσωπα που κατοικούν πλέον των 20 ετών, ανήλικα παιδιά).

[15] ΕΕ 56, 4.4.1964, σ. 850/64.

4. ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

4.1. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πριν την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ, είχε ήδη υπογραμμισθεί η ειδική μεταχείριση που επιφυλασσόταν στους υπηκόους τρίτων χωρών που ήταν κάτοικοι μακράς διαρκείας. Το 1996, το Συμβούλιο Υπουργών ενέκρινε, μετά από γαλλική πρωτοβουλία, ψήφισμα σχετικά με το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν επί μακρόν στο έδαφος κράτους μέλους [16], η οποία αποτέλεσε την πρώτη προσπάθεια προσέγγισης των εθνικών νομοθεσιών στο θέμα. Το ψήφισμα δεν είχε νομικά δεσμευτικό αποτέλεσμα και, πέρα από την καταγραφή των υφισταμένων εθνικών νομοθεσιών, δεν επέτρεψε την πραγματική πρόοδο. Η ομάδα υψηλού επιπέδου για την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, στην έκθεση που υπέβαλε στην Επιτροπή στις 18 Μαρτίου 1997, τόνισε ότι η κατάσταση των υπηκόων τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος μπορεί να βελτιωθεί. Η Επιτροπή, στην προαναφερόμενη ανακοίνωση της 1ης Ιουλίου 1998, υπογράμμισε ότι πρέπει να δοθεί συνέχεια σε αυτή τη σύσταση και σημείωσε ιδιαίτερα την πρόταση τροποποίησης του κανονισμού 1408/71 της Επιτροπής της 12ης Νοεμβρίου 1997 προκειμένου να επωφεληθούν οι υπήκοοι τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα σε κράτος μέλος [17].

[16] Ψήφισμα της 4ης Μαρτίου 1996, ΕΕ C 80, 18.3.1996.

[17] ΕΕ C 6, 10.1.1998, σ. 15.

4.2. Το 1997, η Επιτροπή κατέθεσε πρόταση σύμβασης σχετικά με τους κανόνες αποδοχής των υπηκόων τρίτων χωρών στα κράτη μέλη [18]. Το κείμενο αυτό προέβλεπε ειδικό καθεστώς για τους υπηκόους τρίτων χωρών που είναι κάτοικοι μακράς διάρκειας, συμπεριλαμβανόμενης της δυνατότητας εγκατάστασης σε άλλο κράτος μέλος για λόγους σπουδών ή εργασίας. Η πρόταση αυτή είχε ως στόχο να τροφοδοτήσει τον προβληματισμό για τα θέματα μετανάστευσης πριν την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ και τις σημαντικές θεσμικές μεταβολές που αυτή συνεπαγόταν. Η Επιτροπή, στην προεισαγωγική δήλωση αυτής της πρότασης, τόνισε την πρόθεσή της να παρουσιάσει νέο σχέδιο με μορφή οδηγίας μετά την έναρξη ισχύος της νέας αυτής συνθήκης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στη γνωμοδότηση που εξέδωσε επί της πρότασης σύμβασης για την αποδοχή [19], επιθυμούσε να μελετηθεί χωριστά η κατάσταση των κατοίκων μακράς διαρκείας από τα κείμενα για την αποδοχή των υπηκόων τρίτων χωρών.

[18] ΕΕ C 337, 7.11.1997, σ. 9.

[19] Πρακτικά της συνεδρίασης της 10ης Φεβρουαρίου 1999, PE 276.722.

4.3. Η γαλλική Προεδρία οργάνωσε, στις 5 και 6 Οκτωβρίου στο Παρίσι, σεμινάριο για την ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών που κατοικούν νομίμως στα κράτη μέλη. Το σεμινάριο αυτό απέβλεπε στην προώθηση των συζητήσεων μεταξύ των αντιπροσώπων των κρατών μελών και των κοινοτικών οργάνων, των εμπειρογνωμόνων των διεθνών οργανισμών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων καθώς και των πανεπιστημιακών κύκλων, όσον αφορά τα μέσα ανάπτυξης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πιο ενεργού πολιτικής στον τομέα της ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών. Επ' ευκαιρία, παρουσιάσθηκε και συζητήθηκε η μελέτη για το νομικό καθεστώς των κατοίκων μακράς διαρκείας, που εκπονήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Nijmegen, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής.

4.4. Μετά από αυτό το σεμινάριο, η γαλλική Προεδρία κατέθεσε σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου για τις προϋποθέσεις εναρμόνισης του καθεστώτος των υπηκόων τρίτων χωρών, κατοίκων μακράς διαρκείας. Οι πρώτες τεχνικές συζητήσεις στις ομάδες εργασίας απέδειξαν το ενδιαφέρον των κρατών μελών για το θέμα αυτό, αλλά δεν επέτρεψαν την επίτευξη συμφωνίας, κατ' ουσία, λόγω χρονοδιαγράμματος. Κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της 30ής Νοεμβρίου - 1ης Δεκεμβρίου 2000, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για το θέμα αυτό.

4.5. Κατά τη διάρκεια των προπαρασκευαστικών εργασιών που κατέληξαν στην παρουσίαση της πρότασης, διεξήχθησαν διαβουλεύσεις για να βολιδοσκοπηθούν οι θέσεις της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Οι διαβουλεύσεις αυτές καθώς και τα αποτελέσματα του σεμιναρίου στο Παρίσι και οι συζητήσεις στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με το σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου που παρουσιάστηκαν από τη γαλλική Προεδρία, επέτρεψαν στην Επιτροπή να έχει συνολική άποψη επί του θέματος του καθεστώτος των κατοίκων μακράς διαρκείας.

5. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

5.1. Όπως διευκρινίζει η ανακοίνωση για την κοινοτική πολιτική στον τομέα της μετανάστευσης [20], «είναι ουσιώδες να δημιουργηθεί μια κοινωνία που να υποδέχεται τους μετανάστες και να αναγνωρισθεί ότι η ένταξη αποτελεί αμφίδρομη διαδικασία που απαιτεί προσαρμογή τόσο από την πλευρά του μετανάστη όσο και από την πλευρά της κοινωνίας υποδοχής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι από τη φύση της πλουραλιστική κοινωνία, που εμπλουτίζεται από ποικιλία πολιτιστικών και κοινωνικών παραδόσεων, που στο μέλλον θα γίνουν ακόμα περισσότερο ποικίλες. Επομένως, πρέπει να υπάρξει σεβασμός των πολιτιστικών και κοινωνικών διαφορών αλλά και των θεμελιωδών κοινών αρχών και αξιών μας : σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, εκτίμηση της αξίας του πλουραλισμού και συνειδητοποίηση ότι η συμμετοχή σε μια κοινωνία βασίζεται σε μια σειρά δικαιωμάτων αλλά συνεπάγεται και ορισμένες ευθύνες για όλα τα μέλη της είτε είναι υπήκοοι είτε μετανάστες. Η πρόβλεψη της ισότητας όσον αφορά τις προϋποθέσεις εργασίας και πρόσβασης στις υπηρεσίες, μαζί με την απονομή αστικών και πολιτικών δικαιωμάτων στους μετανάστες που διαμένουν επί μακρό χρονικό διάστημα συνεπάγεται ανάλογες ευθύνες και προωθεί την ένταξη.»

[20] COM(2000) 757 τελικό της 22ας Νοεμβρίου 2000.

5.2. Προκειμένου να επιτραπεί η ίση μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών και να διασφαλισθεί η πραγματική τους ένταξη, όπως ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να θεσπιστεί κοινό καθεστώς κατοίκου μακράς διάρκειας ώστε όλοι οι υπήκοοι τρίτων χωρών, που κατοικούν νόμιμα να μπορούν να τύχουν αυτού του καθεστώτος και να επωφεληθούν από αυτό με προϋποθέσεις σε μεγάλο βαθμό παρόμοιες σε όλα τα κράτη μέλη. Επομένως, πρέπει να καθορισθούν τα κριτήρια για τη χορήγηση αυτού του καθεστώτος καθώς και των δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτό, βάσει ίσης μεταχείρισης με τους πολίτες της Ένωσης, σύμφωνα με το πνεύμα των συμπερασμάτων του Τάμπερε. Για την εξασφάλιση της ασφάλειας του δικαίου των υπηκόων τρίτων χωρών, είναι ουσιώδες η χορήγηση του καθεστώτος να μην επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών, όταν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις πληρούνται στην πράξη.

5.3. Στο καθεστώς αυτό θα έχουν πρόσβαση όλοι οι υπήκοοι τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα στην επικράτεια κράτους μέλους και έχουν εγκατασταθεί σε διαρκή βάση. Η κατηγορία αυτή καλύπτει τους πρόσφυγες που τυγχάνουν του καθεστώτος της σύμβασης της Γενεύης καθώς και τους υπηκόους τρίτων χωρών που είναι μέλη της οικογένειας πολίτη της Ένωσης. Οι μόνες κατηγορίες που αποκλείονται είναι αυτές στις οποίες δεν υπάρχει πρόθεση εγκατάστασης, ιδίως τα πρόσωπα που διαμένουν για λόγους σπουδών ή οι εποχιακά εργαζόμενοι ή τα πρόσωπα που τυγχάνουν προσωρινής προστασίας. Τέλος, τα πρόσωπα που τυγχάνουν ενός είδους επικουρικής ή συμπληρωματικής προστασίας δεν καλύπτονται από το πεδίο εφαρμογής της πρότασης αυτής λόγω απουσίας εναρμόνισης της έννοιας αυτής σε κοινοτικό επίπεδο.

5.4. Οι κάτοικοι μακράς διαρκείας που είναι δικαιούχοι του καθεστώτος θα τύχουν ίσης μεταχείρισης σε διάφορους τομείς : από την πρόσβαση στην εξαρτημένη και ανεξάρτητη εργασία, στην εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, καθώς και στον τομέα της κοινωνικής προστασίας και της κοινωνικής αρωγής. Επίσης θα τύχουν ενισχυμένης προστασίας από την απέλαση.

5.5. Αν και οι πολιτικές εξελίξεις αναγνωρίζουν αδιαμφισβήτητα τη σημασία που το δικαίωμα ψήφου και η πρόσβαση στην ιθαγένεια έχουν για την ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών που είναι κάτοικοι μακράς διαρκείας, η συνθήκη ΕΚ δεν προσφέρει ειδική νομική βάση για την αντιμετώπισή τους. Το δικαίωμα ψήφου προβλέπεται στο κοινοτικό δίκαιο μόνο για τις ευρωπαϊκές και δημοτικές εκλογές και υπέρ των πολιτών της Ένωσης. Η πρόσβαση στην ιθαγένεια ανήκει στον προνομιακό και αποκλειστικό τομέα των εθνικών αρμοδιοτήτων. Επομένως, η παρούσα πρόταση δεν αφορά αυτές τις δύο πτυχές, ακόμα και εάν πρέπει να τονισθεί ότι κατά τη σύνοδο του Τάμπερε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υποστήριξε «την παροχή στους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως επί μακρό χρονικό διάστημα, της δυνατότητας να αποκτούν την υπηκοότητα του κράτους μέλους στο οποίο διαμένουν» [21].

[21] Συμπεράσματα της Προεδρίας, σημείο 21.

5.6. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η πλήρης και ολοκληρωτική ένταξη εξαρτάται από το δικαίωμα των κατοίκων μακράς διαρκείας να διαμένουν σε άλλα κράτη μέλη και επομένως έφθασε η στιγμή να εφαρμοστεί το άρθρο 63, παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ. Πράγματι, δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας πραγματικός χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης - γεγονός που αποτελεί θεμελιώδη στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης - χωρίς να επιτρέπεται μια ορισμένη κινητικότητα των υπηκόων τρίτων χωρών που είναι νόμιμοι κάτοικοι και ιδίως αυτών που κατοικούν εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Επίσης, πρέπει να τονισθεί ότι το άρθρο 45 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαιώνει ότι «η ελευθερία κυκλοφορίας και διαμονής μπορεί να χορηγείται, σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, στους υπηκόους των τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως στο έδαφος κράτους μέλους».

5.7. Η Επιτροπή γνωρίζει τη σημασία του στόχου που καθόρισε. πράγματι, τίποτα δεν προβλέπεται σε αυτό το στάδιο στο υφιστάμενο κοινοτικό δίκαιο. Επί του παρόντος οι υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι κάτοχοι νόμιμης άδεια διαμονής δεν έχουν το δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος. Δυνάμει του κεκτημένου του Σένγκεν, διαθέτουν μόνο το δικαίωμα κυκλοφορίας, για ανώτατο χρονικό διάστημα τριών μηνών, στα κράτη μέλη όπου εφαρμόζεται το κεκτημένο Σένγκεν. Η ελεύθερη κυκλοφορία δεν συνεπάγεται τη δυνατότητα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος για λόγους σπουδών ή απασχόλησης. Εξάλλου, η πρόταση που επεκτείνει την ελεύθερη παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών στους υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν εγκατασταθεί στο εσωτερικό της Κοινότητας, δεν αφορά τη διαμονή αλλά την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, στην υποθετική περίπτωση που ένας υπήκοος τρίτης χώρας επιθυμεί να εγκατασταθεί σε άλλο κράτος μέλος, πρέπει να πραγματοποιήσει όλα τα διαβήματα που απαιτούνται από κάθε πρωτοεισερχόμενο μετανάστη και δεν μπορεί να τύχει ευνοϊκότερης μεταχείρισης ακόμα και εάν είναι κάτοικος μακράς διαρκείας σε άλλο κράτος μέλος.

5.8. Αυτή η κατάσταση δημιουργεί διακρίσεις σε σχέση με τους πολίτες της Ένωσης, που επωφελούνται της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων δυνάμει της συνθήκης και του ισχύοντος κοινοτικού δικαίου. Επιπλέον, δεν ανταποκρίνεται πλέον στις απαιτήσεις μιας εντόνως μεταβαλλόμενης αγοράς εργασίας που απαιτεί περισσότερη ελαστικότητα και ευελιξία. Η εξέλιξη της αγοράς εργασίας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης οδηγεί σε ορισμένες ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό σε ορισμένους τομείς της οικονομίας. Οι υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι κάτοικοι μακράς διαρκείας μπορεί να είναι διατεθειμένοι να μετακινηθούν είτε για να αξιοποιήσουν τις επαγγελματικές τους ικανότητες σε άλλο κράτος μέλος, είτε για να ξεφύγουν από την ανεργία που αντιμετωπίζουν στο κράτος μέλος κατοικίας τους. Επομένως, η κινητικότητα των κατοίκων μακράς διαρκείας μπορεί να διευκολύνει την καλύτερη αξιοποίηση του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού στα διάφορα κράτη μέλη. Τη στιγμή που διάφορα κράτη μέλη εμπλέκονται στον διεθνή ανταγωνισμό για την προσέλκυση ειδικών, ιδίως στον τομέα της τεχνολογίας της πληροφορίας, η δυνατότητα χορήγησης του καθεστώτος του κατοίκου μακράς διαρκείας σε ένα κράτος μέλος και κατά συνέπεια η δυνατότητα διαμονής σε όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης, θα καταστήσει πιο ελκυστική την προοπτική της διαρκούς εγκατάστασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

5.9. Η χορήγηση του καθεστώτος του κατοίκου μακράς διαρκείας αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για την ένταξη των προσώπων που αποβλέπουν να εγκατασταθούν σε διαρκή βάση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παρούσα πρόταση οδηγίας διατηρεί πολύ στενό σύνδεσμο μεταξύ της πραγματικής και νομιμής κατοίκησης σε κράτος μέλος και της χορήγησης του καθεστώτος του κατοίκου μακράς διαρκείας. Η εδραίωση σε ένα κράτος μέλος θεωρείται προαπαιτούμενο για τη χορήγηση καθεστώτος, όπως προβλέπεται από την οδηγία, το οποίο θα διασφαλίζει την ίση μεταχείριση με τους πολίτες του εν λόγω κράτους μέλους σε εκτεταμένους τομείς του οικονομικού και κοινωνικού βίου και το οποίο θα παρέχει τη δυνατότητα διαμονής στα άλλα κράτη μέλη της Ένωσης. Αληθεύει ότι υπάρχουν κατηγορίες υπηκόων τρίτων χωρών, ιδίως οι ερευνητές, οι αθλητές, οι καλλιτέχνες, οι οποίοι, χωρίς να θέλουν να εγκατασταθούν σε διαρκή βάση, επιθυμούν να διαθέτουν κινητικότητα στην επικράτεια των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διασφάλιση της κινητικότητάς τους αποτελεί πρόκληση που η Ένωση πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει εάν θέλει να είναι ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο και να αποτελεί πόλο έλξης για τα πρόσωπα αυτά. Για το σκοπό αυτό, πρέπει να τονισθεί ότι το παρόν μέσο αποτελεί το πρώτο στάδιο για την εφαρμογή του άρθρου 63 σημείο 4 της ΣΕΚ. Πράγματι, το εν λόγω άρθρο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως νομική βάση για άλλα ειδικά μέσα που αποβλέπουν στην κινητικότητα των υπηκόων τρίτων χωρών που δεν επιθυμούν να εγκατασταθούν σε διαρκή βάση. Η Επιτροπή, στις προτάσεις της για την αποδοχή των υπηκόων τρίτων χωρών για λόγους εξαρτημένης ή ανεξάρτητης εργασίας, σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης θα μεριμνήσει για την πρόβλεψη, εάν αυτό αποδειχθεί αναγκαίο, των κατάλληλων μορφών κινητικότητας μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

6. ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ

6.1. Η επιλογή νομικής βάσης συνάδει με τις τροποποιήσεις που επήλθαν στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας από τη συνθήκη του Άμστερνταμ η οποία άρχισε να ισχύει την 1η Μαΐου 1999. Το άρθρο 63, παράγραφος 3, σημείο α) της ΣΕΚ διευκρινίζει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει μέτρα σχετικά με τις «προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής και προδιαγραφές διαδικασιών κατά τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν θεωρήσεις και άδειες διαμονής μακράς διαρκείας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αποσκοπούν στην επανένωση οικογενειών». Το άρθρο 63, παράγραφος 4 προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει επίσης «μέτρα που καθορίζουν τα δικαιώματα και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες υπήκοοι τρίτων χωρών, οι οποίοι διαμένουν νομίμως σε κράτος μέλος δύνανται να διαμένουν σε άλλα κράτη μέλη».

6.2. Τα άρθρα αυτά αποτελούν τη νομική βάση πρότασης που θεσπίζει τους όρους απόκτησης του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας από τους υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν στην επικράτεια κράτους μέλους και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ο δικαιούχος αυτού του καθεστώτος έχει δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος.

6.3. Η πρόταση οδηγίας πρέπει να εγκριθεί με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 67 της συνθήκης: το Συμβούλιο αποφασίζει ομόφωνα βάσει πρότασης της Επιτροπής ή κατόπιν πρωτοβουλίας κράτους μέλους και μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο τίτλος IV της συνθήκης ΕΚ δεν εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ιρλανδία, εκτός εάν τα κράτη αυτά αποφασίσουν διαφορετικά σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που καθορίζονται στο πρωτόκολλο για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας που προσαρτάται στις συνθήκες. Επιπλέον, ο τίτλος IV δεν μπορεί να εφαρμοσθεί στη Δανία δυνάμει του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας, που προσαρτάται στις συνθήκες.

7. ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

7.1. Η ένταξη στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας του νέου τίτλου IV για τις θεωρήσεις, το άσυλο, τη μετανάστευση και άλλες πολιτικές σχετικές με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων χορήγησε αρμοδιότητες σε αυτούς τους τομείς στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Οι αρμοδιότητες αυτές πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με το άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ, ήτοι, εάν και στο βαθμό που οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης είναι αδύνατο να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς λόγω των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Η πρόταση οδηγίας πληροί αυτά τα κριτήρια.

7.2. Επικουρικότητα:

Ο πρώτος στόχος αυτής της πρωτοβουλίας έγκειται στη χορήγηση, σύμφωνα με κοινά σε όλα τα κράτη μέλη κριτήρια, καθεστώτος στους υπηκόους τρίτων χωρών που είναι κάτοικοι μακράς διαρκείας στην επικράτεια κράτους μέλους. Ο στόχος αυτός ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της δημιουργίας χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, που συνεπάγεται την έγκριση κοινών κανόνων στον τομέα της πολιτικής μετανάστευσης. Ο καθορισμός κοινών κριτηρίων μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο σε κοινοτικό επίπεδο. Ο δεύτερος στόχος έγκειται στο καθορισμό των προϋποθέσεων υπό τις οποίες τα πρόσωπα αυτά μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμα διαμονής τους σε άλλο κράτος μέλος. Αυτό συνεπάγεται τον καθορισμό κοινών κανόνων σε όλα τα κράτη μέλη προκειμένου να γίνει αποτελεσματικό αυτό το δικαίωμα διαμονής. οι κανόνες αυτοί μπορούν μόνο να θεσπιστούν σε κοινοτικό επίπεδο.

7.3. Αναλογικότητα:

Η μορφή της κοινοτικής δράσης πρέπει να είναι η απλούστερη που επιτρέπει την υλοποίηση του στόχου της πρότασης και την αποτελεσματική εφαρμογή της. Προς τούτο, το επιλεγέν νομικό μέσο είναι η οδηγία, που επιτρέπει τον καθορισμό των γενικών αρχών ενώ αναθέτει στα κράτη μέλη - αποδέκτες την επιλογή της μορφής και των μέσων που είναι πιο κατάλληλα για την εφαρμογή των αρχών αυτών στο νομικό τους πλαίσιο και σε εθνικό επίπεδο. Η πρόταση οδηγίας περιορίζεται να καθορίσει τις προϋποθέσεις χορήγησης του καθεστώτος του κατοίκου μακράς διαρκείας που θα έχει συνέπειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο διότι θα δημιουργεί για τον κάτοχο το δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος. αντίθετα αναθέτει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα θέσπισης ευνοϊκότερων προϋποθέσεων για τη χορήγηση καθεστώτος που θα έχει συνέπειες μόνο σε εθνικό επίπεδο.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

Κεφάλαιο I - Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1

Το αντικείμενο της οδηγίας είναι διττό: αφενός επιδιώκεται η προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών και πρακτικών που αφορούν τη χορήγηση του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας στους υπηκόους τρίτων χωρών που βρίσκονται σε νόμιμη κατάσταση διαμονής. Μολονότι η πλειονότητα των κρατών μελών προβλέπει μορφές καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας, ή μόνιμου καθεστώτος, οι προϋποθέσεις απόκτησης ποικίλλουν στα διάφορα κράτη μέλη. Η προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών επιτρέπει σε όλους τους υπηκόους των τρίτων χωρών να απολαύουν καθεστώτος μακράς διαρκείας το οποίο ανταποκρίνεται σε ισότιμες προϋποθέσεις σε όλα τα κράτη μέλη, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος κατοικίας.

Αφετέρου, στόχος της οδηγίας είναι η εφαρμογή του άρθρου 63, παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ, δηλαδή ο καθορισμός των προϋποθέσεων υπό τις οποίες οι υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι κάτοικοι μακράς διαρκείας δυνάμει της οδηγίας θα μπορούν να διαμένουν σε διαφορετικό κράτος μέλος της Ένωσης από αυτό που τους χορήγησε το καθεστώς για πρώτη φορά.

Άρθρο 2

Αυτό το άρθρο περιλαμβάνει τους ορισμούς των διαφόρων εννοιών που χρησιμοποιούνται στις διατάξεις της πρότασης:

(α) η έννοια του υπηκόου τρίτης χώρας ορίζεται αποφατικά, αποκλείοντας τους πολίτες της Ένωσης, όπως αυτοί καθορίζονται στη συνθήκη ΕΚ. Αφορά τόσο τα πρόσωπα που έχουν την υπηκοότητα τρίτου κράτους όσο και τους απάτριδες, κατά την έννοια της σύμβασης της Νέας Υόρκης της 28ης Σεπτεμβρίου 1954.

(β) η έννοια του κατοίκου μακράς διαρκείας αφορά τον υπήκοο τρίτης χώρας, στον οποίο ένα κράτος μέλος χορήγησε το καθεστώς που προβλέπεται από την πρόταση οδηγίας.

(γ) η έννοια του πρώτου κράτους μέλους αφορά το κράτος μέλος το οποίο χορήγησε το καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας σε υπήκοο τρίτης χώρας.

(δ) το κράτος της δεύτερης κατοικίας ορίζει το κράτος μέλος το οποίο δεν χορήγησε το καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας σε υπήκοο τρίτης χώρας και στην επικράτεια του οποίου ο υπήκοος τρίτης χώρας διαμένει βάσει της παρούσας πρότασης.

(ε) προκειμένου να εξασφαλιστεί αντιστοιχία μεταξύ των κειμένων, ο ορισμός των μελών της οικογενείας υπηκόου τρίτης χώρας αντιστοιχεί στα άρθρα 4 και 5, παράγραφος 1 της οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση [22]. Όσον αφορά ειδικότερα τα πρόσωπα που συμβιώνουν σε ελεύθερη ένωση, θεωρούνται ως μέλη της οικογενείας όταν έχουν σταθερή σχέση με τον υπήκοο τρίτης χώρας, εφόσον η νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους εξομοιώνει την κατάσταση των άγαμων ζευγαριών με εκείνη των έγγαμων.

[22] ΕΕ L [COM(2000) 624 τελικό της 10ης Οκτωβρίου 2000].

(στ) η έννοια του πρόσφυγα καλύπτει τους υπηκόους τρίτων χωρών που απέκτησαν το καθεστώς του πρόσφυγα κατ' εφαρμογή της σύμβασης της Γενεύης του 1951, καθώς και αυτούς που το απέκτησαν βάσει των συνταγματικών διατάξεων των κρατών μελών, όπως συμβαίνει στη Γαλλία (συνταγματικό άσυλο για τους «αγωνιστές της ελευθερίας») και στη Γερμανία (πρόσφυγες αναγνωρισμένοι βάσει του άρθρου 16, παράγραφος 1 του Θεμελιώδους Νόμου).

(ζ) η «άδεια κατοίκου μακράς διαρκείας-ΕΚ» ορίζεται ως ο τίτλος διαμονής που αποδεικνύει το καθεστώς.

Άρθρο 3

1. Η παράγραφος 1 δίνει ευρύ ορισμό του πεδίου εφαρμογής της πρότασης οδηγίας. Η πρόταση έχει οριζόντιο χαρακτήρα. Εφαρμόζεται σε όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα σε ένα κράτος μέλος, ανεξάρτητα από τους λόγους που δικαιολόγησαν την αρχική τους εισδοχή. Το πεδίο εφαρμογής αφορά επομένως τους υπηκόους τρίτων χωρών που έγιναν δεκτοί με σκοπό την εξαρτημένη ή ανεξάρτητη απασχόληση, βάσει της οικογενειακής επανένωσης, με σκοπό την άσκηση μη κερδοσκοπικών δραστηριοτήτων, ή αυτούς που έγιναν δεκτοί ως μη ενεργά πρόσωπα. Η πρόταση οδηγίας καλύπτει επίσης τους υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν γεννηθεί στην επικράτεια ενός κράτους μέλους και κατοικούν σε αυτή χωρίς ωστόσο να έχουν αποκτήσει την ιθαγένεια του οικείου κράτους μέλους. Οι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες βάσει της σύμβασης της Γενεύης καλύπτονται επίσης, αλλά η πρόταση δεν εξετάζει το θέμα της μεταφοράς της προστασίας κατά την άσκηση του δικαιώματος διαμονής σε άλλο κράτος μέλος. Τέλος, η πρόταση καλύπτει επίσης τη νομική κατάσταση των υπηκόων τρίτων χωρών που είναι μέλη της οικογενείας πολιτών της Ένωσης.

2. Ωστόσο, εξαιρέσεις από αυτή την οριζόντια προσέγγιση προβλέπονται στον πλήρη κατάλογο της παραγράφου 2:

(α) Τα πρόσωπα που τυγχάνουν προσωρινής προστασίας αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της πρότασης. Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας που αφορά την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής συρροής εκτοπισθέντων. πρότεινε ως ανώτατη διάρκεια της προσωρινής προστασίας τα δύο έτη [23]. Ο αποκλεισμός των προσώπων που τυγχάνουν αυτής της μορφής διεθνούς προστασίας αιτιολογείται από τον προσωρινό χαρακτήρα της διαμονής τους.

[23] COM(2000)303 τελικό, ΕΕ C 311 E, 31.10.2000.

(β) Τα πρόσωπα που καλύπτονται από κάποια μορφή συμπληρωματικής ή επικουρικής προστασίας αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της πρότασης. Η έλλειψη εναρμόνισης, στο επίπεδο της Κοινότητας, της έννοιας της επικουρικής προστασίας αποτελεί πράγματι εμπόδιο για την εισαγωγή αυτής της ομάδας προσώπων στην παρούσα πρόταση. Ωστόσο, η Επιτροπή κρίνει ότι αυτά τα πρόσωπα, τα οποία κατοικούν νόμιμα, πρέπει να μπορούν να έχουν πρόσβαση στο καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας εφόσον πληρούν τις αντίστοιχες προϋποθέσεις. Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999 διευκρινίζουν ότι «[το καθεστώς του πρόσφυγα] θα πρέπει επίσης να συμπληρωθεί με μέτρα για επικουρικές μορφές προστασίας, οι οποίες θα προσφέρουν το προσήκον εκάστοτε καθεστώς σε κάθε άτομο το οποίο χρειάζεται τέτοια προστασία». Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει το 2001 πρόταση για την επικουρική προστασία, η οποία θα αναφέρεται επίσης στην πρόσβαση στο καθεστώς μακράς διαρκείας αυτής της κατηγορίας υπηκόων τρίτων χωρών.

(γ) Η πρόταση δεν καλύπτει την πρόσβαση στο καθεστώς μακράς διαρκείας των αιτούντων άσυλο, λόγω της αβεβαιότητας που συνδέεται με το αποτέλεσμα της εξέτασης της αίτησής τους.

(δ) Οι σπουδαστές του πρώτου και δεύτερου κύκλου και όσοι έγιναν δεκτοί για λόγους επαγγελματικής κατάρτισης γίνονται δεκτοί για προσωρινές περιόδους και συνήθως επιστρέφουν στη χώρα τους μετά την κατάρτισή τους. Αυτή η κατηγορία προσώπων δεν εγκαθίσταται συνήθως και επομένως αποκλείεται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Παρόμοια συλλογιστική ισχύει για τους άμισθους εσωτερικούς βοηθούς (au pair) και για τους εποχιακά εργαζόμενους, η διαμονή των οποίων είναι επίσης περιορισμένη χρονικά και πολύ συχνά είναι σύντομης διάρκειας. Τέλος, αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της πρότασης οι υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι αποσπασμένοι από την επιχείρησή τους για την παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών και οι υπήκοοι τρίτων χωρών που διαμένουν σε ένα κράτος μέλος προκειμένου να πραγματοποιήσουν σε αυτό παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών. και για τις περιπτώσεις αυτές, το αποφασιστικό στοιχείο είναι η σύντομη διάρκεια της διαμονής τους: αυτά τα πρόσωπα δεν εγκαθίστανται συνήθως στο κράτος μέλος στο οποίο διαμένουν προσωρινά.

(ε) Η τελευταία κατηγορία υπηκόων τρίτων χωρών που δεν υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής αφορά τα πρόσωπα των οποίων η νομική κατάσταση καλύπτεται από τις διεθνείς συμφωνίες στον τομέα του διπλωματικού και προξενικού προσωπικού και του προσωπικού των διεθνών οργανισμών.

3. Τα μέλη της οικογενείας των πολιτών της Ένωσης που έχουν ασκήσει το δικαίωμά τους ελεύθερης κυκλοφορίας εξακολουθούν να επωφελούνται πλήρως από το κοινοτικό δίκαιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων, ιδίως στο μέτρο που το τελευταίο αυτό προβλέπει ευνοϊκότερες διατάξεις υπέρ αυτών. Ωστόσο, εφόσον έχουν αποκτήσει, μέσω του κοινοτικού δικαίου της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων, το δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο κράτος μέλος υποδοχής, μπορούν επίσης να απολαύουν των δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται από την παρούσα οδηγία στους κατοίκους μακράς διαρκείας, κατά τον ίδιο τρόπο όπως και οι άλλοι υπήκοοι τρίτων χωρών. Αυτό είναι αναγκαίο για να τους επιτρέψει ατομικά να ασκούν το δικαίωμα διαμονής τους σε άλλο κράτος μέλος.

4. Κατά τη στιγμή που αναλαμβάνει προσπάθεια προσέγγισης των κανόνων που αφορούν το καθεστώς των κατοίκων μακράς διαρκείας, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προτίθεται να διατηρήσει τις διεθνείς δεσμεύσεις της και επομένως τις συμφωνίες της, είτε πρόκειται για κοινοτικές είτε για μικτές:

(α) Η πρόταση οδηγίας δεν θίγει τις ευνοϊκότερες διατάξεις των κοινοτικών ή μικτών συμφωνιών που έχουν συναφθεί ή πρόκειται να συναφθούν με τρίτα κράτη, και οι οποίες διέπουν τη νομική κατάσταση των σχετικών υπηκόων τρίτων χωρών. Ο αποκλεισμός αυτός ισχύει στο μέτρο που οι διατάξεις αυτές είναι πρόσφορες σε σχέση με το περιεχόμενο της πρότασης οδηγίας. αφορά τις συμφωνίες, τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί κατ' εφαρμογή των συμφωνιών, καθώς και την αντίστοιχη νομολογία. Ακόμη και αν οι συμφωνίες αυτές δεν ρυθμίζουν άμεσα το θέμα της πρόσβασης στο καθεστώς μακράς διαρκείας, μπορεί να περιλαμβάνουν διατάξεις που αφορούν τα δικαιώματα των υπηκόων τρίτων χωρών και οι διατάξεις αυτές δεν θα θιγούν από την πρόταση οδηγίας αν είναι ευνοϊκότερες για τα πρόσωπα αυτά.

Πρόκειται ιδίως για:

- τη συμφωνία για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου του 1992 [24], η οποία επεκτείνει στους υπηκόους των χωρών μελών της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και του Λίχτενσταϊν, καθώς και στα μέλη της οικογενείας τους, τα οφέλη του συνόλου των κανόνων του κοινοτικού δικαίου που αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων,

[24] ΕΕ L 1, 3.1.1994, σ. 3.

- τη συμφωνία σύνδεσης με την Τουρκία του 1962 [25],

[25] ΕΕ L 217, 29.12.1964.

- τις ευρωπαϊκές συμφωνίες με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης,

- τις ευρωμεσογειακές συμφωνίες σύνδεσης με το Μαρόκο και την Τυνησία.

(β) Η πρόταση οδηγίας δεν θίγει επίσης τις ευνοϊκότερες διατάξεις των τριών διεθνών πράξεων που καθορίστηκαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, και οι οποίες εφαρμόζονται στους διακινούμενους εργαζόμενους, υπηκόους των χωρών μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

(γ) Τέλος, η πρόταση δεν θίγει την υποχρέωση μη επαναπροώθησης που προβλέπεται από το άρθρο 33 της σύμβασης της Γενεύης, της 28ης Ιουλίου 1951, σχετικά με τη νομική κατάσταση των προσφύγων, καθώς και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 3 της ευρωπαϊκής σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών η οποία υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 και η οποία προστατεύει κάθε πρόσωπο από απέλαση προς χώρα στην οποία κινδυνεύει να υποβληθεί σε βασανιστήρια ή σε απάνθρωπες ή εξευτελιστικές ποινές ή μεταχείριση.

Άρθρο 4

Στο εσωτερικό των κατηγοριών των υπηκόων τρίτων χωρών που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης βρίσκονται πρόσωπα που θεωρούνται διαφορετικής φυλής ή εθνοτικής καταγωγής, ή διαφορετικών θρησκειών, πεποιθήσεων, φύλου, γενετήσιου προσανατολισμού, ή ηλικίας. Αυτή η διάταξη υποχρεώνει τα κράτη μέλη να μεριμνούν για την τήρηση της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων κατά την εφαρμογή όλων των υποχρεώσεων που προβλέπονται από την οδηγία. Η διάταξη αυτή είναι σύμφωνη με το άρθρο 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κεφάλαιο ΙΙ - Καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας σε ένα κράτος μέλος

Άρθρο 5

1. Η πρώτη προϋπόθεση που πρέπει να τηρείται για την απόκτηση του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας είναι η διάρκεια της κατοίκησης. αυτό είναι το κριτήριο που επιτρέπει να αξιολογηθεί η σταθερότητα κατοικίας του προσώπου στην επικράτεια του οικείου κράτους μέλους. Καθορίζεται σε 5 έτη. Η κατοίκηση πρέπει απαραίτητα να είναι νόμιμη. πρέπει επίσης να είναι αδιάκοπη ως προς το χρόνο. Αυτή η διάταξη δεν καθορίζει την ελάχιστη ηλικία στην οποία τα παιδιά μπορούν να αποκτήσουν το καθεστώς μακράς διαρκείας. Η ηλικία αυτή καθορίζεται από την εθνική νομοθεσία και αντιστοιχεί στην ηλικία στην οποία το κράτος μέλος χορηγεί για πρώτη φορά τίτλο διαμονής στα παιδιά.

2. Η πρόταση έχει ευρύ πεδίο εφαρμογής. αυτό συνεπάγεται ότι δεν λαμβάνονται υπόψη οι λόγοι για τους οποίους έχει γίνει δεκτό το πρόσωπο, αλλά αποκλειστικά οι λόγοι για τους οποίους κατοικεί νόμιμα στην επικράτεια ενός κράτους μέλους τη στιγμή κατά την οποία πληροί το κριτήριο της διάρκειας κατοίκησης για να τύχει του καθεστώτος. Ένα πρόσωπο το οποίο είχε αρχικά γίνει δεκτό για κάποιο λόγο, μπορεί στη συνέχεια να μεταβάλει νόμιμα καθεστώς και να κατοικεί βάσει άλλου λόγου. Ο υπήκοος τρίτης χώρας που έχει γίνει δεκτός για λόγους σπουδών, παραδείγματος χάρη, μπορεί να αλλάξει το καθεστώς του και να έλκει το δικαίωμα διαμονής από την εργασία ή την ιδιότητα του μέλους οικογενείας. Επομένως, είναι αναγκαίο να αναφέρεται με ακρίβεια ποιες περίοδοι κατοίκησης μπορούν να ληφθούν υπόψη στον υπολογισμό.

(α) Οι περίοδοι κατοίκησης ως αιτούντος άσυλο ή προσώπου που τυγχάνει προσωρινής προστασίας δεν λαμβάνονται υπόψη, εκτός εάν στο οικείο πρόσωπο αναγνωρίστηκε στη συνέχεια η ιδιότητα του πρόσφυγα. Δεδομένου ότι αυτή η απόφαση είναι αναγνωριστική πράξη, η ιδιότητα αυτή ισχύει αναδρομικά από τη στιγμή της εισόδου του πρόσφυγα στην επικράτεια του κράτους, το οποίο του αναγνώρισε το καθεστώς.

(β) Οι περίοδοι κατοίκησης για λόγους σπουδών, εκτός προετοιμασίας διδακτορικού, μπορούν να λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό, αλλά όχι στο σύνολό τους, λόγω του γεγονότος ότι καταρχήν ο σκοπός των σπουδών δεν είναι η οριστική εγκατάσταση σε ένα κράτος μέλος. Αν ο σπουδαστής αλλάξει καθεστώς, θα μπορέσει να επιτύχει την αναγνώριση της μισής διάρκειας των σπουδών αυτών στον υπολογισμό της διάρκειας κατοίκησης που του δίνει το δικαίωμα του καθεστώτος μακράς διαρκείας. Αντίθετα, οι σπουδαστές στο επίπεδο της διδακτορικής διατριβής δεν πρέπει να υποβάλλονται σε αυτόν τον κανόνα. έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στο καθεστώς του κατοίκου μακράς διάρκειας μετά από πέντε έτη κατοίκησης. Πράγματι πρέπει να ευνοείται η ένταξη στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας αυτών των προσώπων που έχουν υψηλή ειδίκευση.

3. Η πρώτη παράγραφος του άρθρου 5 θέτει την αρχή της αδιάκοπης κατοίκησης ως ένδειξη σταθερότητας της κατοικίας του προσώπου στη χώρα. Ωστόσο, το κριτήριο αυτό πρέπει να εφαρμόζεται με ορισμένη ευελιξία προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη γεγονότα που μπορούν να συμβούν στη ζωή ενός προσώπου και που μπορούν να το οδηγήσουν να απουσιάσει από την επικράτεια του οικείου κράτους μέλους, χωρίς ωστόσο να θίγουν τη σταθερότητα κατοικίας του στη χώρα. Για το σκοπό αυτό, ορισμένα είδη απουσίας δεν θεωρούνται ως διακοπή της περιόδου κατοίκησης. Πρόκειται για απουσία διάρκειας κατώτερης των 6 συνεχών μηνών και απουσία συνδεόμενη με σημαντικούς ή σοβαρούς λόγους. Η απόσπαση για λόγους εργασίας προβλέπεται για να ευνοηθεί η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς στην οποία οι επιχειρήσεις μπορούν να μετακινούν το προσωπικό τους στο εξωτερικό ενός κράτους μέλους. αυτό πρέπει να μπορεί να συμβαίνει χωρίς να αποβαίνει εις βάρος των εργαζομένων κατά το χρόνο υπολογισμού της διάρκειας κατοίκησης τους. Κατά τον ίδιο τρόπο, δεδομένου του στόχου ενός ευρωπαϊκού χώρου στον τομέα της έρευνας, που καθορίστηκε από την Επιτροπή στην ανακοίνωσή της της 18ης Ιανουαρίου 2000 [26] και παγιώθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας της 23ης και 24ης Μαρτίου 2000 [27], οι περίοδοι έρευνας που διανύονται σε άλλο κράτος μέλος δεν πρέπει να αποβαίνουν εις βάρος των ερευνητών και να τους εμποδίζουν την πρόσβαση στο καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας. Τέλος, σε σύνδεσμο με το κεφάλαιο ΙΙΙ της πρότασης, η υπό εξέταση διάταξη αφορά επίσης τις απουσίες που συνδέονται με την άσκηση του δικαιώματος διαμονής ή της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων σε ένα κράτος μέλος. η περίπτωση αυτή αφορά τα μέλη της οικογένειας που δεν έχουν ακόμη αποκτήσει το καθεστώς μακράς διαρκείας και που εγκαθίστανται με τον κάτοικο μακράς διαρκείας ή με τον πολίτη της Ένωσης σε άλλο κράτος μέλος. Η διαμονή σε άλλο κράτος μέλος δεν πρέπει να τους αφαιρεί το όφελος της πρόσβασης στο καθεστώς μακράς διαρκείας.

[26] COM(2000) 6 τελικό.

[27] Συμπεράσματα της Προεδρίας, σημείο 12.

4. Τα μέλη της οικογενείας πολίτη της Ένωσης δεν πρέπει να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση αν συνοδεύουν τον πολίτη της Ένωσης σε τρίτη χώρα, υπό τη διττή προϋπόθεση ότι έχουν κατοικήσει επί διαστήματα τουλάχιστον δύο ετών στο οικείο κράτος μέλος και ότι επιστρέφουν σε αυτό το κράτος μέλος εντός 3 ετών. Αν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις, οι περίοδοι των δύο ετών λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό της συνολικής διάρκειας κατοίκησης που απαιτείται για την απόκτηση του καθεστώτος.

Άρθρο 6

1. Εκτός από την περίοδο αδιάκοπης νόμιμηςκατοίκησης, τα κράτη μέλη πρέπει να απαιτούν την απόδειξη ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας είναι σε θέση να ανταποκρίνεται στις ανάγκες διαβίωσης του ίδιου και των συντηρούμενων μελών της οικογενείας του, ανεξάρτητα από το αν τα μέλη της οικογενείας του έχουν τη δυνατότητα να καταστούν κάτοικοι μακράς διαρκείας ταυτόχρονα με αυτόν ή όχι. Αυτή η απόδειξη απαιτείται προκειμένου να αποφεύγεται να αποτελεί το πρόσωπο και τα μέλη της οικογενείας του βάρος για την κοινωνική αρωγή του κράτους μέλους μετά την απόκτηση του καθεστώτος. Τα κριτήρια αξιολόγησης πλαισιώνονται αυστηρά για να μην εξουδετερωθεί η δυνατότητα απόκτησης του καθεστώτος και για να υπάρχει προσέγγιση των προϋποθέσεων σε όλα τα κράτη μέλη. Για το σκοπό αυτό, ο υπήκοος της τρίτης χώρας πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει κατά τη στιγμή που καταθέτει την αίτηση:

(α) σταθερούς και επαρκείς πόρους. Το ποσό των ελάχιστων απαιτούμενων πόρων δεν μπορεί να είναι υψηλότερο από αυτό του ελάχιστου καθολικού εισοδήματος που εγγυάται το κράτος. Αν η κοινωνική νομοθεσία του κράτους δεν προβλέπει αυτή τη μορφή κοινωνικής αρωγής, το επίπεδο των απαιτούμενων πόρων δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό της ελάχιστης σύνταξης αποχώρησης που καταβάλλεται από το κράτος. Η σταθερότητα των πόρων πρέπει να αξιολογείται πριν από την απόκτηση του καθεστώτος του κατοίκου μακράς διαρκείας σε συνάρτηση με τη φύση και τον τακτικό χαρακτήρα των εισοδημάτων του οικείου προσώπου.

(β) ασφάλιση ασθενείας που καλύπτει όλους τους κινδύνους.

Ο μελλοντικός κάτοικος μακράς διαρκείας πρέπει επίσης να αποδείξει ότι διαθέτει πόρους και ασφάλιση ασθενείας για τα συντηρούμενα μέλη της οικογενείας του, είτε αυτά έχουν πρόσβαση στο καθεστώς μακράς διαρκείας ταυτόχρονα με αυτόν, είτε δεν δικαιούνται ακόμη την πρόσβαση.

2. Ορισμένες κατηγορίες προσώπων απαλλάσσονται από την προϋπόθεση των πόρων και της ασφάλισης ασθενείας λόγω της ιδιαίτερης κατάστασής τους:

(α) οι πρόσφυγες, λόγω των ιδιαίτερων περιστάσεων που τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν τη χώρα τους και που τους εμποδίζουν να επιστρέψουν σε αυτήν, δεν πρέπει να υποβάλλονται σε κριτήρια οικονομικής φύσης.

(β) οι υπήκοοι τρίτων χωρών που έχουν γεννηθεί στην επικράτεια ενός κράτους μέλους μπορούν να αποκτήσουν το καθεστώς μόλις έχουν συμπληρώσει πέντε έτη στην επικράτεια, χωρίς ωστόσο να έχουν τη δυνατότητα να αιτιολογήσουν επαρκείς πόρους.

Άρθρο 7

Τα κράτη μέλη μπορούν να επικαλούνται λόγους δημόσιας τάξης ή εσωτερικής ασφάλειας για την άρνηση χορήγησης του καθεστώτος. Αυτοί οι λόγοι πλαισιώνονται από κριτήρια παρόμοια με ορισμένα από εκείνα που αναφέρονται στην οδηγία 64/221/ΕΟΚ της 25ης Φεβρουαρίου 1964, περί του συντονισμού των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας [28].

[28] ΕΕ 56, 4.4.1964, σ. 850.

Άρθρο 8

Αυτή η διάταξη ρυθμίζει τη διοικητική διαδικασία που εφαρμόζεται για την απόκτηση του καθεστώτος. Αυτή η διαδικασία αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι το καθεστώς αναγνωρίζεται αυτοδικαίως όταν πληρούνται τα κριτήρια απόκτησης. Πρόκειται για δεσμία αρμοδιότητα της διοίκησης.

1. Το καθεστώς μπορεί να χορηγείται μόνο μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου. Αυτός καταθέτει την αίτηση όταν κρίνει ότι πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Κατά την κατάθεση, η αίτηση συνοδεύεται από τα δικαιολογητικά που επιτρέπουν να εξακριβωθεί ότι πράγματι πληρούνται οι προϋποθέσεις της διάρκειας κατοίκησης και της ύπαρξης πόρων και ασφάλισης ασθενείας (παραδείγματος χάρη, τίτλος διαμονής, αιτιολόγηση των απουσιών και της διάρκειάς τους, εφόσον υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια, βεβαίωση πόρων και ασφάλισης ασθενείας).

2. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του δικαίου του υπηκόου τρίτης χώρας, οι εθνικές διοικήσεις διαθέτουν προθεσμία 6 μηνών για την εξέταση της αίτησης με βάση τα προσκομισθέντα δικαιολογητικά. Αν η αίτηση δεν συνοδεύεται από τα αναγκαία δικαιολογητικά, οι διοικήσεις ενημερώνουν τον ενδιαφερόμενο και αναστέλλουν την προθεσμία των 6 μηνών μέχρι τη στιγμή που η αίτηση είναι πλήρης.

3. Αν πληρούνται οι προϋποθέσεις, τα κράτη μέλη έχουν δεσμία αρμοδιότητα και οφείλουν να χορηγήσουν το καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας. Αυτό το καθεστώς είναι μόνιμο και κατά συνέπεια δεν μπορεί να ανακληθεί παρά μόνο στις περιπτώσεις που απαριθμούνται περιοριστικά στο άρθρο 10.

Άρθρο 9

1. Οι διατάξεις αυτές ρυθμίζουν τη χορήγηση της άδειας διαμονής μακράς διαρκείας-ΕΚ που αποδεικνύει το χορηγηθέν καθεστώς. Αυτή η άδεια έχει διάρκεια ισχύος 10 ετών και είναι αυτοδικαίως ανανεώσιμη. Η ανανέωση αυτή προβλέπεται μόνο για την ενημέρωση των προσωπικών δεδομένων του κατοίκου μακράς διαρκείας (διεύθυνση, πρόσφατη φωτογραφία), ενώ οι προϋποθέσεις που οδήγησαν στην αναγνώριση του καθεστώτος δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να επανεξεταστούν κατά την ανανέωση. Η ανανέωση είναι αυτόματη.

2. Το έντυπο της άδειας διαμονής κατοίκου μακράς διαρκείας είναι ενιαίο για όλα τα κράτη μέλη, όπως αυτό καθορίζεται στον κανονισμό του Συμβουλίου για τη θέσπιση άδειας διαμονής ενιαίου τύπου για τους υπηκόους τρίτων χωρών. Πρέπει να φέρει την ένδειξη «κάτοικος μακράς διαρκείας-ΕΚ» για να επιτρέψει στο πρόσωπο που είναι κάτοχός του να αναγνωρίζεται αμέσως ως κάτοικος μακράς διαρκείας στο κράτος μέλος στο οποίο κατοικεί και, κατά την άσκηση του δικαιώματος διαμονής, στα άλλα κράτη μέλη.

3. Αυτή η άδεια διαμονής πρέπει να χορηγείται δωρεάν ή στην ίδια τιμή με τα δελτία ταυτότητας που χορηγούνται στους ημεδαπούς.

Άρθρο 10

1. Το καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας πρέπει να εξασφαλίζει την ύψιστη ασφάλεια του δικαίου στον κάτοχό του. Οι λόγοι που δικαιολογούν την ανάκλησή του απαριθμούνται περιοριστικά και πλαισιώνονται:

(α) οι απουσίες κάτω των δύο ετών δεν συνεπάγονται την ανάκληση του καθεστώτος. Αυτή η ευελιξία επιτρέπει ιδίως στον κάτοικο μακράς διαρκείας να κυκλοφορεί μεταξύ της χώρας καταγωγής του και του κράτους μέλους κατοικίας του. Είναι δυνατές παρεκκλίσεις για τους ίδιους λόγους που απαριθμούνται στο άρθρο 7 και μπορούν να οδηγήσουν σε μακρύτερες απουσίες.

(β) η απάτη είναι αιτία ανάκλησης του καθεστώτος εφόσον προσκομίζεται η σχετική απόδειξη. πράγματι, πρέπει τα κράτη μέλη να μπορούν με το μέσο αυτό να καταπολεμούν τις καταχρήσεις.

(γ) όπως προβλέπεται στο άρθρο 27 της πρότασης, για να αποκτήσει ο ενδιαφερόμενος το καθεστώς μακράς διαρκείας σε ένα κράτος μέλος, πρέπει να παραιτηθεί από αυτό στο πρώτο κράτος που του το χορήγησε. Πράγματι δεν νοείται ένας υπήκοος τρίτης χώρας να διαθέτει ταυτόχρονα πολλά καθεστώτα.

(δ) δεδομένου ότι τα μέτρα απέλασης λαμβάνονται για πολύ σοβαρούς λόγους, όπως αυτοί προσδιορίζονται στο άρθρο 13, αυτά τα μέτρα συνεπάγονται την ανάκληση του καθεστώτος του κατοίκου μακράς διαρκείας.

2. Δεδομένου ότι το κεφάλαιο ΙΙΙ της πρότασης ασχολείται με το δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος, οι απουσίες που συνδέονται με την άσκηση αυτού του δικαιώματος διαμονής δεν μπορούν να συνεπάγονται την ανάκληση του καθεστώτος επί όσο διάστημα το καθεστώς αυτό δεν έχει χορηγηθεί στο δεύτερο κράτος μέλος, δηλαδή κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου πέντε ετών που ορίζεται στο άρθρο 23.

3. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι απουσίες ακόμη και ανώτερες των δύο ετών δεν επιφέρουν την ανάκληση του καθεστώτος. Η διάταξη αυτή ανταποκρίνεται στη βούληση να επιτρέπεται στους κατοίκους μακράς διαρκείας να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στη χώρα καταγωγής τους, χωρίς να τίθενται υπό αμφισβήτηση τα δικαιώματα που έχουν αποκτηθεί στο κράτος μέλος υποδοχής τους. Επιτρέπει επίσης στα κράτη μέλη να καλύπτουν τις περιπτώσεις συνταξιούχων κατοίκων μακράς διαρκείας οι οποίοι, αφού έχουν εργαστεί καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους σε ένα κράτος μέλος, επιθυμούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους.

4. Δεδομένου ότι το καθεστώς είναι μόνιμο, η απλή λήξη ισχύος της άδειας διαμονής δεν σημαίνει καθόλου απώλεια του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας.

5. Σε ορισμένες περιστάσεις, μπορεί να δικαιολογείται η ανάκληση του καθεστώτος χωρίς ωστόσο να επιφέρει την απέλαση του προσώπου. Πρόκειται: (α) για τις περιπτώσεις απάτης ή πολύ μακράς απουσίας που επιφέρουν την ανάκληση του καθεστώτος χωρίς ωστόσο να δικαιολογούν τη θέσπιση μέτρου απέλασης, καθώς και (β) για τις περιπτώσεις όπου έχει θεσπιστεί μέτρο απέλασης λόγω της απειλής προσβολής της δημόσιας τάξης ή της ασφάλειας του κράτους το οποίο εκπροσωπεί ο κάτοικος μακράς διαρκείας, αλλά όπου το μέτρο αυτό μπορεί να μην εκτελεστεί λόγω έκτακτων περιστάσεων - παραδείγματος χάρη η κατάσταση υγείας του ενδιαφερόμενου δεν επιτρέπει την απέλασή του. Στις περιπτώσεις αυτές, το κράτος που δεν μπορεί να απομακρύνει το πρόσωπο, δεν πρέπει να το αφήσει σε κατάσταση αβεβαιότητας, αλλά πρέπει να του δώσει άλλο τίτλο διαμονής που θα του επιτρέψει να παραμείνει νόμιμα στην επικράτειά του, χωρίς ωστόσο να του χορηγήσει τα δικαιώματα που συνδέονται με το καθεστώς μακράς διαρκείας.

Άρθρο 11

1. Σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, από την αίτηση του καθεστώτος μέχρι την ανάκλησή του, το οικείο πρόσωπο πρέπει να τηρείται δεόντως ενήμερο για να είναι σε θέση να υπερασπιστεί τα δικαιώματά του. Οι αποφάσεις άρνησης ή απόρριψης πρέπει συνεπώς να ανακοινώνονται εγγράφως και να είναι αιτιολογημένες. Πρέπει επίσης να αναφέρουν τα μέσα προσφυγής που παρέχονται στον ενδιαφερόμενο και την προθεσμία άσκησής τους.

2. Μία απόφαση απόρριψης της αίτησης δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι μόνιμη, και, επί όσο διάστημα το πρόσωπο παραμένει στην επικράτεια του κράτους μέλους, πρέπει να έχει τη δυνατότητα να υποβάλει και άλλες αιτήσεις για την απόκτηση του καθεστώτος. Αυτή η δυνατότητα προβλέπεται ιδίως όταν η αίτηση του καθεστώτος απορρίπτεται με το αιτιολογικό ότι το οικείο πρόσωπο δεν διαθέτει σταθερούς ή επαρκείς πόρους κατά την κατάθεση της αίτησής του. Επομένως, μπορεί να περιορίσει τον αριθμό των προσφυγών που κατατίθενται κατά των αποφάσεων απόρριψης.

3. Δεδομένου ότι το καθεστώς αποκτάται αυτοδικαίως από τα πρόσωπα που πληρούν τα κριτήρια τα απαριθμούμενα στην πρόταση οδηγίας, τα πρόσωπα αυτά πρέπει να μπορούν να προσβάλλουν δια της δικαστικής οδού τις αποφάσεις απόρριψης ή ανάκλησης που λαμβάνονται έναντι αυτών, ακόμη και αν είχαν πρόσβαση σε άλλα μέσα προσφυγής προηγουμένως. Η δυνατότητα προσφυγής κατά των αποφάσεων μη ανανέωσης προβλέπεται επίσης στην περίπτωση όπου, κατ' εξαίρεση, οι εθνικές διοικήσεις παραβαίνουν τον κανόνα σύμφωνα με τον οποίο η ανανέωση αυτή γίνεται αυτοδικαίως και δεν χωρεί άρνησή της.

Άρθρο 12

1. Το άρθρο αυτό εκφράζει τη βούληση που εξέφρασαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε (σημείο 21) και ορίζει την ίση μεταχείριση με τους πολίτες της Ένωσης σε ορισμένο αριθμό τομέων:

(α) Οι όροι πρόσβασης στην εξαρτημένη ή ανεξάρτητη απασχόληση δεν μπορούν πλέον να υποβάλλονται σε περιορισμούς ή σε άδεια εργασίας. Ο κάτοικος μακράς διαρκείας θα έχει το δικαίωμα να αλλάζει εργοδότη ή επάγγελμα, να μεταβαίνει από εξαρτημένη απασχόληση σε ανεξάρτητη απασχόληση, χωρίς κανέναν περιορισμό. Ωστόσο, όπως και για τους πολίτες της Ένωσης, δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στις θέσεις απασχόλησης που συνεπάγονται συμμετοχή στην άσκηση της δημόσιας εξουσίας. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι όροι εργασίας πρέπει να είναι απαλλαγμένοι κάθε διάκρισης μεταξύ ημεδαπών και κατοίκων μακράς διαρκείας. Ο τομέας αυτός αφορά τόσο τους όρους αμοιβών ή απολύσεων όσο και τα ωράρια εργασίας, την εβδομαδιαία ανάπαυση, τις προδιαγραφές υγιεινής και ασφάλειας κατά την εργασία ή τις ετήσιες άδειες.

(β) Οι κάτοικοι μακράς διαρκείας έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην επαγγελματική κατάρτιση υπό τους ίδιους όρους με τους ημεδαπούς. Το ποσό των τελών εγγραφής στα σχολεία ή τα πανεπιστήμια δεν μπορεί να είναι υψηλότερο για τους κατοίκους μακράς διαρκείας, οι οποίοι έχουν και πρόσβαση στις υποτροφίες σπουδών. Η επαγγελματική κατάρτιση περιλαμβάνει τόσο όλα τα επίπεδα επαγγελματικού προσανατολισμού, την τελειοποίηση και την κατάρτιση επαναπροσανατολισμού, όσο και την απόκτηση πρακτικής εμπειρίας.

(γ) Οι κάτοικοι μακράς διαρκείας πρέπει να μπορούν να επωφελούνται από την αναγνώριση των διπλωμάτων υπό τους ίδιους όρους με τους πολίτες της Ένωσης. Αυτό συνεπάγεται επίσης την υποχρέωση του κράτους μέλους υποδοχής να λάβει υπόψη το σύνολο των διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων που πιστοποιούν προγενέστερα προσόντα του ενδιαφερομένου, περιλαμβανομένων και αυτών που αποκτήθηκαν εκτός της ΕΕ, καθώς και την πρόσφορη πείρα του ενδιαφερομένου, προβαίνοντας σε συγκριτική εξέταση μεταξύ, αφενός, των ικανοτήτων που πιστοποιούνται με αυτά τα διπλώματα και αυτή την πείρα και, αφετέρου, των γνώσεων και των προσόντων που απαιτούνται από την εθνική νομοθεσία (ΔΕΚ C 238/98 Hocsman).

(δ) Οι κάτοικοι μακράς διαρκείας πρέπει να μπορούν να επωφελούνται από τους ίδιους όρους κοινωνικής προστασίας με τους ημεδαπούς. Αυτή η έννοια καλύπτει τις διάφορες κοινωνικές παροχές (οικογενειακά επιδόματα, συντάξεις αποχώρησης, κλπ.) αλλά και την ασφάλιση ασθενείας ή τα επιδόματα ανεργίας.

(ε) Όλες οι μορφές κοινωνικής αρωγής που προβλέπονται από το κράτος για τους υπηκόους του, θα είναι προσιτές στους κατοίκους μακράς διαρκείας. Αυτή η έννοια καλύπτει ιδίως την παροχή από το κράτος ενός ελάχιστου εισοδήματος διαβίωσης, τις ελάχιστες συντάξεις αποχώρησης και τη δωρεάν ιατρική περίθαλψη.

(στ) Τα κοινωνικά πλεονεκτήματα που προβλέπονται από τη διάταξη είναι οι παροχές οικονομικού ή πολιτιστικού χαρακτήρα που παρέχονται στα κράτη μέλη από τις δημόσιες αρχές ή από ιδιωτικούς οργανισμούς. Αυτό αντιστοιχεί με τον ορισμό που έδωσε το Δικαστήριο στο πλαίσιο της νομολογίας που αφορά την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 του Συμβουλίου [29]. Πρόκειται παραδείγματος χάρη για την προνομιακή μεταχείριση κατά τις μετακινήσεις με τα μαζικά μέσα συγκοινωνίας, για τις εκπτώσεις τιμών κατά την πρόσβαση σε πολιτιστικές ή άλλες εκδηλώσεις, ή ακόμη για τα επιδοτούμενα γεύματα υπέρ των παιδιών των οικογενειών με χαμηλά εισοδήματα. Τα φορολογικά πλεονεκτήματα είναι οι φορολογικές εκπτώσεις που παρέχονται από το κράτος. οι κάτοικοι μακράς διαρκείας πρέπει να επωφελούνται και εκείνοι εφόσον οι εκπτώσεις αυτές παρέχονται στους ημεδαπούς.

[29] ΕΕ L 257, 19.10.1968, σ. 2.

(ζ) Η πρόσβαση στα αγαθά και τις υπηρεσίες, που περιλαμβάνει την πρόσβαση στην κατοικία είτε είναι δημόσια είτε ιδιωτική, πρέπει να είναι απαλλαγμένη διακρίσεων έναντι των κατοίκων μακράς διαρκείας.

(η) Οι κάτοικοι μακράς διαρκείας θα μπορούν να ασκούν το δικαίωμα της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και της συνδικαλιστικής ελευθερίας υπό τους ίδιους όρους με τους ημεδαπούς. κανένας πρόσθετος όρος δεν μπορεί να τους επιβληθεί. Ο κάτοικος μακράς διαρκείας θα μπορεί επίσης να εκλέγεται εκπρόσωπος συνδικάτου ή ένωσης.

(θ) Τέλος, ο κάτοικος μακράς διαρκείας δεν μπορεί να υποβάλλεται σε κανέναν περιορισμό πρόσβασης στην επικράτεια, άλλον από αυτούς που υπάρχουν ήδη για τους ημεδαπούς, όπως είναι η απαγόρευση εισόδου στις στρατιωτικές ζώνες.

2. Το άρθρο επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν την ίση μεταχείριση μεταξύ κατοίκων μακράς διαρκείας και ημεδαπών σε άλλους τομείς που δεν αναφέρονται στην παράγραφο 1. Αυτή η διάταξη δεν θίγει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από άλλες διεθνείς πράξεις.

Άρθρο 13

1. Οι κάτοικοι μακράς διαρκείας πρέπει να απολαύουν ενισχυμένης προστασίας από την απομάκρυνση. για τον καθορισμό των εφαρμοστέων διατάξεων, το κείμενο εμπνέεται από το ισχύον κοινοτικό δίκαιο στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της Ένωσης. Ο ορισμός της απειλής κατά της δημόσιας τάξης ή της εσωτερικής ασφάλειας αντλείται από τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (απόφαση της 27ης Οκτωβρίου 1977, υπόθεση 30/77, Bouchereau [30]). η απειλή αυτή πλαισιώνεται αυστηρά και πρέπει να θεμελιώνεται αποκλειστικά στην προσωπική συμπεριφορά του ενδιαφερόμενου.

[30] Συλλογή 1977, σελίδα 1999, σημείο 35.

2. Η αξιολόγηση του βαθμού σοβαρότητας της προσωπικής συμπεριφοράς αντλείται επίσης από τη νομολογία του Δικαστηρίου (απόφαση της 18ης Μαΐου 1982, συνεκδικασθείσες υποθέσεις 115 και 116/81, Adoui et Cornuaille [31]).

[31] Συλλογή 1982, σελίδα 1665, σημείο 8.

3. Αυτή η πλαισίωση των λόγων δημόσιας τάξης και δημόσιας ασφάλειας αντιστοιχεί στην οδηγία 64/221/ΕΟΚ της 25ης Φεβρουαρίου 1964, περί του συντονισμού των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας [32].

[32] ΕΕ 56, 4.4.1964, σ. 850/64.

4. Όταν δικαιολογείται μέτρο απέλασης, το κράτος μέλος οφείλει πάντως να λαμβάνει υπόψη ορισμένα στοιχεία για να είναι σε θέση να αξιολογεί αν οι επιπτώσεις αυτού του μέτρου για το πρόσωπο και την οικογένειά του είναι ανάλογες προς τη σοβαρότητα των γεγονότων που του επιρρίπτονται. Τα στοιχεία που υποχρεούται να λάβει υπόψη το κράτος στην αξιολόγησή του αντλήθηκαν από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου τη σχετική με την εφαρμογή του άρθρου 8 της ευρωπαϊκής σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 [33]. Πρόκειται για τη διάρκεια κατοίκησης, και για την ηλικία του ενδιαφερόμενου - πράγματι οι επιπτώσεις για έναν ανήλικο ή για έναν ηλικιωμένο δεν είναι συγκρίσιμες με τη ζημία που υφίσταται άλλο πρόσωπο. Το κράτος, και σε τελευταίο βαθμό ο δικαστής, πρέπει επίσης να αξιολογούν τις επιπτώσεις της απομάκρυνσης στην οικογενειακή ζωή και να εκτιμούν τη φύση των δεσμών μεταξύ του ενδιαφερόμενου και της χώρας καταγωγής προς την οποία κινδυνεύει να απελαθεί.

[33] Βλ. ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα ειδικά μέτρα για τη διακίνηση και τη διαμονή πολιτών της Ένωσης, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας, COM(1999) 372 τελικό της 19ης Ιουλίου 1999.

5. Η νομική προστασία του κατοίκου μακράς διαρκείας απέναντι σε απόφαση τέτοιας σοβαρότητας πρέπει να είναι η ύψιστη. Το πρόσωπο πρέπει συνεπώς να έχει πρόσβαση στη δικαστική προσφυγή. Τα κράτη πρέπει να επιτρέπουν να έχει αυτός ο τύπος της προσφυγής ανασταλτικό αποτέλεσμα, είτε αυτόματα, είτε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, μετά από απόφαση του δικαστή η οποία εκδίδεται με αίτηση του ενδιαφερομένου.

6. Για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των μέσων προσφυγής και σύμφωνα με το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο κάτοικος μακράς διαρκείας μπορεί να έχει πρόσβαση στο ευεργέτημα της πενίας υπό τους ίδιους όρους με τους ημεδαπούς του οικείου κράτους μέλους.

7. Οι κάτοικοι μακράς διαρκείας απολαύουν τις ύψιστης ασφάλειας του δικαίου σε σχέση με το δικαίωμα διαμονής τους, κάθε μέτρο απέλασης που λαμβάνεται έναντι αυτών πρέπει να είναι επαρκώς αιτιολογημένο και να τηρεί τα κριτήρια που απαριθμούνται παραπάνω. Επομένως είναι αδιανόητο να επιτρέπονται επείγουσες διαδικασίες απέλασης έναντι των προσώπων αυτών, με γνώμονα το ότι οι διαδικασίες αυτές δεν επιτρέπουν ικανοποιητική αξιολόγηση της ισορροπίας μεταξύ της σοβαρότητας της παράβασης και της προστασίας των δικαιωμάτων του προσώπου σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας.

Άρθρο 14

Οι προϋποθέσεις για την πρόσβαση στο καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας, όπως καθορίζονται σε αυτήν την πρόταση, μπορούν να είναι λιγότερο ευνοϊκές από αυτές που υφίστανται ή που μπορούν να εισαχθούν στη νομοθεσία ορισμένων κρατών μελών. Δυνάμει της διάταξης του άρθρου 14, τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν με ευνοϊκότερους όρους καθεστώς μόνιμης ή απεριόριστης διάρκειας. ωστόσο, το καθεστώς αυτό θα έχει μόνο εθνικό αποτέλεσμα και δεν θα αναγνωρίζεται από τα άλλα κράτη μέλη, αντίθετα με ό,τι ορίζεται για το καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας το προβλεπόμενο στο Κεφάλαιο ΙΙ της πρότασης. Επομένως, το καθεστώς αυτό, το οποίο χορηγείται υπό ευνοϊκότερους όρους, δεν θα παρέχει στο δικαιούχο του το δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος.

Κεφάλαιο ΙΙΙ - Δικαίωμα διαμονής στο κράτος της δεύτερης κατοικίας

Άρθρο 15

1. Το άρθρο 63, παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει μέτρα που καθορίζουν τα δικαιώματα και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες υπήκοοι τρίτων χωρών, οι οποίοι διαμένουν νομίμως σε κράτος μέλος, δύνανται να διαμένουν σε άλλα κράτη μέλη. Το άρθρο 45, παράγραφος 2 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι, σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ, η ελευθερία κυκλοφορίας και διαμονής μπορεί να χορηγείται στους υπηκόους των τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως στο έδαφος κράτους μέλους. Το κεφάλαιο ΙΙΙ της πρότασης εφαρμόζει το άρθρο 63, παράγραφος 4. Το άρθρο 15 ορίζει την αρχή του δικαιώματος διαμονής των κατοίκων μακράς διαρκείας σε κράτος μέλος διαφορετικό από αυτό που τους χορήγησε το καθεστώς. Ως δικαίωμα διαμονής νοείται κάθε διαμονή σε άλλο κράτος μέλος η οποία υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Πράγματι, η πρόταση οδηγίας δεν αφορά τις προϋποθέσεις εισόδου των υπηκόων τρίτων χωρών στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους προκειμένου να διαμείνουν εκεί για περίοδο κατώτερη των τριών μηνών. οι προϋποθέσεις αυτές διέπονται από το άρθρο 62, παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Ρυθμίζονται από τις κατάλληλες διατάξεις των συμφωνιών Σένγκεν, που έγιναν κοινοτικό κεκτημένο με την απόφαση του Συμβουλίου της 20ής Μαΐου 1999 [34].

[34] Απόφαση του Συμβουλίου για τον καθορισμό, δυνάμει των οικείων διατάξεων της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, της νομικής βάσης για κάθε διάταξη ή απόφαση που συνιστά το κεκτημένο του Σένγκεν, ΕΕ L 176, 10.7.1999, σ. 17.

2. Το δικαίωμα διαμονής που αναφέρεται στην πρόταση οδηγίας δεν αποβλέπει στη ρύθμιση δύο καταστάσεων που διέπονται από την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και για τις οποίες η Επιτροπή παρενέβη ήδη με δύο διαφορετικές προτάσεις οδηγίας: την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου σχετικά με τους όρους απόσπασης των μισθωτών εργαζομένων υπηκόων τρίτου κράτους στο πλαίσιο παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών [35] και την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου για την επέκταση της ελεύθερης παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών προς τους υπηκόους τρίτου κράτους που είναι εγκατεστημένοι στο εσωτερικό της Κοινότητας [36].

[35] ΕΕ C 67, 10.3.1999, σ. 17. τροποποιημένη πρόταση, ΕΕ C 311 E, 31.10.2000, σ. 197.

[36] ΕΕ C 67, 10.3.1999, σ. 12. τροποποιημένη πρόταση, ΕΕ C 311 E, 31.10.2000, σ. 187.

Άρθρο 16

1. Η παράγραφος αυτή ορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ο κάτοικος μακράς διαρκείας μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα διαμονής. Η πρώτη περίπτωση αφορά τον κάτοικο μακράς διαρκείας που ασκεί οικονομική δραστηριότητα, τόσο με την ιδιότητα του μισθωτού όσο και του ανεξάρτητα εργαζόμενου, στο δεύτερο κράτος μέλος. Η δεύτερη περίπτωση αφορά τον κάτοικο μακράς διαρκείας που παρακολουθεί σπουδές επαγγελματικής κατάρτισης. Τέλος, η τρίτη περίπτωση αφορά τον κάτοικο μακράς διαρκείας ο οποίος, χωρίς να ασκεί οικονομική δραστηριότητα, διαθέτει ωστόσο επαρκείς πόρους για να κατοικεί στο δεύτερο κράτος μέλος.

2. Αυτές οι διατάξεις εμπνέονται από τη νομολογία του Δικαστηρίου στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων.

Άρθρο 17

1. Αυτό το άρθρο διευκρινίζει τις αποδείξεις που πρέπει να προσκομίζονται για την αναγνώριση του δικαιώματος διαμονής σε άλλο κράτος μέλος, καθώς και τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται για την απόκτηση τίτλου διαμονής σε αυτό το δεύτερο κράτος μέλος. Η αίτηση για την απόκτηση του τίτλου διαμονής στο κράτος της δεύτερης κατοικίας κατατίθεται το αργότερο τρεις μήνες μετά την είσοδο στην επικράτειά του. Συνοδεύεται από δικαιολογητικά που αποδεικνύουν ότι το πρόσωπο πληροί τις προϋποθέσεις άσκησης του δικαιώματος διαμονής.

2. Οι παράγραφοι 2 έως 4 του άρθρου περιλαμβάνουν πλήρη κατάλογο των αποδεικτικών μέσων τα οποία μπορεί να ζητήσει το δεύτερο κράτος μέλος από τον κάτοικο μακράς διαρκείας ο οποίος διακινείται και ο οποίος υπέβαλε την αίτηση τίτλου διαμονής. Σε όλες τις περιπτώσεις, το δεύτερο κράτος μέλος μπορεί να εξακριβώσει αν ο αιτών διαθέτει έγγραφα ταυτότητας και το δελτίο κατοίκου μακράς διαρκείας.

Το δεύτερο κράτος μέλος μπορεί επιπλέον να ζητήσει την απόδειξη ότι ο κάτοικος μακράς διαρκείας διαθέτει σύμβαση εργασίας ή υπόσχεση σύμβασης. Αν πρόκειται για ανεξάρτητη δραστηριότητα, μπορεί να ζητήσει την απόδειξη ότι ο κάτοικος μακράς διαρκείας διαθέτει τους αναγκαίους πόρους για την ανάληψη της δραστηριότητάς του και περιγραφή αυτής της μελλοντικής δραστηριότητας. Αν ο κάτοικος μακράς διαρκείας επιθυμεί να ασκήσει το δικαίωμα διαμονής του για λόγους σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης, το δεύτερο κράτος μέλος μπορεί να του ζητήσει να αποδείξει ότι έχει εγγραφεί σε εγκεκριμένο ίδρυμα, και ότι διαθέτει επαρκείς πόρους και ασφάλιση ασθενείας προκειμένου να μην γίνει βάρος για τη χώρα υποδοχής. Αν ο κάτοικος μακράς διαρκείας δεν προτίθεται να ασκήσει οικονομική δραστηριότητα, ούτε να παρακολουθήσει σπουδές, το δεύτερο κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει την απόδειξη των πόρων του και της ασφάλισης ασθενείας.

Άρθρο 18

1. Το δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος δεν θα μπορούσε να είναι πραγματικό για τον κάτοικο μακράς διαρκείας αν τα μέλη της οικογενείας του δεν μπορούσαν να εγκατασταθούν με αυτόν στο δεύτερο κράτος μέλος. Αυτά τα μέλη της οικογενείας δεν είναι ανάγκη να έχουν τα ίδια το καθεστώς μακράς διαρκείας, αλλά οφείλουν να έχουν ήδη συγκροτήσει στο πρώτο κράτος μέλος οικογένεια με τον κάτοικο μακράς διαρκείας που διακινείται. Μπορούν να συνοδεύουν τον κάτοικο μακράς διαρκείας, ή να τον συναντήσουν μετά την εγκατάστασή του στο δεύτερο κράτος μέλος.

2. Η ίδια διαδικασία εφαρμόζεται για την αίτηση τίτλου διαμονής στο δεύτερο κράτος μέλος. Τα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομιστούν πρέπει να αποδεικνύουν ότι τα μέλη της οικογενείας κατοικούσαν στο πρώτο κράτος μέλος ως μέλη της οικογενείας του κατοίκου μακράς διαρκείας που ασκεί το δικαίωμα διαμονής και ότι διαθέτουν, ή και ότι ο εν λόγω κάτοικος διαθέτει γι' αυτά, επαρκείς πόρους και ασφάλιση ασθενείας.

3. Αν η οικογένεια δεν είχε συγκροτηθεί στο πρώτο κράτος μέλος, εφαρμόζεται το κοινό δίκαιο, δηλαδή ο κάτοικος μακράς διαρκείας που ασκεί το δικαίωμα διαμονής του έχει δικαίωμα να ζητήσει την επανένωση με τα μέλη της οικογενείας του υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στην οδηγία του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση.

Άρθρο 19

Το δεύτερο κράτος μέλος μπορεί να εξακριβώνει αν λόγοι συνδεόμενοι με την τήρηση της δημόσιας τάξης και της εσωτερικής ασφάλειας δικαιολογούν την άρνηση χορήγησης του τίτλου διαμονής στον κάτοικο μακράς διαρκείας ή/και στα μέλη της οικογενείας του. Όπως και για τη διαδικασία απόκτησης του καθεστώτος που προβλέπεται στο άρθρο 7, οι λόγοι αυτοί πλαισιώνονται σύμφωνα με την οδηγία 64/221/ΕΟΚ της 25ης Φεβρουαρίου 1964, περί του συντονισμού των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας [37].

[37] ΕΕ 56, 4.4.1964, σ. 850/64.

Άρθρο 20

1. Αυτή η παράγραφος προσδιορίζει τις μόνες ασθένειες και αναπηρίες που μπορούν να δικαιολογήσουν την άρνηση εισόδου για λόγους δημόσιας υγείας. Ορισμένες από αυτές εμφαίνονταν στο παράρτημα της οδηγίας 64/221/ΕΟΚ της 25ης Φεβρουαρίου 1964 και είναι ακόμη επίκαιρες. Άλλες, που δεν είναι πλέον επίκαιρες, παραλείφθηκαν.

2. Αυτός ο περιορισμός επαναλαμβάνει τις διατάξεις της οδηγίας 64/221/ΕΟΚ της 25ης Φεβρουαρίου 1964 και δεν επιτρέπει την αμφισβήτηση του δικαιώματος διαμονής για λόγους υγείας.

3. Η προσφυγή σε ιατρική εξέταση πριν από την είσοδο πρέπει να γίνεται σε όλως εξαιρετικές περιπτώσεις. Υπόκειται στην προϋπόθεση ότι υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις του ότι το ενδιαφερόμενο πρόσωπο πάσχει από μία από τις ασθένειες ή αναπηρίες που μπορούν να δικαιολογήσουν την άρνηση εισόδου και ότι το δεύτερο κράτος μέλος υποδοχής αναλαμβάνει όλα τα έξοδα που συνδέονται με αυτήν την εξέταση. Η εξέταση αυτή δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να έχει συστηματικό χαρακτήρα.

Άρθρο 21

1. Η διαδικασία για την εξέταση της αίτησης χορήγησης τίτλου διαμονής είναι όμοια με αυτήν που προβλέπεται στο κεφάλαιο ΙΙ σχετικά με τη διαδικασία για την απόκτηση του καθεστώτος του κατοίκου μακράς διαρκείας και για τη χορήγηση της άδειας διαμονής κατοίκου μακράς διαρκείας-ΕΚ. Η προθεσμία εξέτασης περιορίζεται σε τρεις μήνες, διότι εδώ πρόκειται για την άσκηση του δικαιώματος διαμονής που δεν μπορεί να εμποδίζεται από πολύ μακρές διαδικασίες.

2. Αν η εξέταση της αίτησης και τα αποδεικτικά μέσα που τη συνοδεύουν αποδεικνύουν ότι ο κάτοικος μακράς διαρκείας πληροί τις προϋποθέσεις για την άσκηση του δικαιώματος διαμονής, το δεύτερο κράτος μέλος υποχρεούται να του χορηγήσει τίτλο διαμονής. Αυτός ο τίτλος διαμονής δεν είναι ωστόσο άδεια κατοίκου μακράς διαρκείας. Η διάρκεια ισχύος του τίτλου διαμονής καθορίζεται από τα κράτη μέλη σε συνάρτηση με τη διάρκεια ισχύος του κοινού δικαίου των τίτλων διαμονής που χορηγούνται στους υπηκόους τρίτων χωρών. μπορεί να περιορίζεται στην προβλεπόμενη διάρκεια διαμονής του. Ωστόσο, θα πρόκειται πάντα για ανανεώσιμο τίτλο διαμονής. Ο κάτοικος μακράς διαρκείας πρέπει να ενημερώσει το κράτος που του χορήγησε το καθεστώς ότι άσκησε το δικαίωμα διαμονής. Αυτό το κράτος θα πρέπει να διατηρήσει το καθεστώς του τού μόνιμου κατοίκου καθ' όλη τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου.

3. Τα μέλη της οικογενείας, μόλις πληρούνται οι προϋποθέσεις, δικαιούνται ανανεώσιμο τίτλο διαμονής της ίδιας διάρκειας ισχύος με αυτόν που χορηγήθηκε στον κάτοικο μακράς διαρκείας.

4. Όπως η άδεια κατοίκου μακράς διαρκείας-ΕΚ, που προβλέπεται στο άρθρο 9, αυτός ο τίτλος διαμονής χορηγείται δωρεάν ή στην ίδια τιμή με τα εθνικά δελτία ταυτότητας.

Άρθρο 22

Το άρθρο καθορίζει τις διαδικαστικές εγγυήσεις στην περίπτωση που το δεύτερο κράτος μέλος απορρίπτει την αίτηση τίτλου διαμονής την οποία υπέβαλε κάτοικος μακράς διαρκείας ή τα μέλη της οικογενείας του. Η απόρριψη πρέπει να είναι αιτιολογημένη προκειμένου να ορίζονται οι ακριβείς λόγοι που οδήγησαν τις εθνικές αρχές να αρνηθούν την είσοδο. η κοινοποίηση πρέπει να αναφέρει τα υπάρχοντα μέσα προσφυγής που μπορούν να ασκηθούν από τον ενδιαφερόμενο. Σε όλες τις περιπτώσεις απόρριψης, ανάκλησης του τίτλου ή μη ανανέωσης, ο ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα να υποβάλει προσφυγή ενώπιον των δικαστικών αρχών.

Άρθρο 23

1. Ο κάτοικος μακράς διαρκείας που ασκεί το δικαίωμα διαμονής του δεν καθίσταται αμέσως κάτοικος μακράς διαρκείας στο δεύτερο κράτος μέλος. Δεν φαίνεται σκόπιμη η αμοιβαία άμεση και πλήρης αναγνώριση του καθεστώτος, δεδομένου ότι το εν λόγω πρόσωπο δεν έχει ακόμη δημιουργήσει δεσμούς στο δεύτερο κράτος μέλος. Για το λόγο αυτό, ο κάτοικος μακράς διαρκείας διατηρεί το καθεστώς του στο πρώτο κράτος μέλος επί όσο διάστημα δεν απέκτησε το καθεστώς αυτό στο δεύτερο. Αυτή η διάταξη αποφεύγει την εξασθένιση της αρχικής κατάστασης του κατοίκου μακράς διαρκείας λόγω της άσκησης του δικαιώματος διαμονής.

2. Τα μέλη της οικογενείας του κατοίκου μακράς διαρκείας καλύπτονται από την προηγούμενη διάταξη στην περίπτωση που είναι τα ίδια κάτοικοι μακράς διαρκείας. ωστόσο, μπορεί τα μέλη της οικογενείας να μην είναι κάτοχοι του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας κατά τη στιγμή που συνοδεύουν ή συναντούν τον κάτοικο μακράς διαρκείας. Για το λόγο αυτό, η παράγραφος 2 του άρθρου προβλέπει ότι τα μέλη της οικογενείας που δεν είναι κάτοικοι μακράς διαρκείας διατηρούν επίσης τον τίτλο διαμονής τους στο πρώτο κράτος μέλος και αυτό μέχρι τη λήξη του. Επιπλέον, η διαμονή σε άλλο κράτος μέλος δεν μπορεί να τους αφαιρέσει το ευεργέτημα της απόκτησης του καθεστώτος μακράς διαρκείας δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 3, στοιχείο (γ).

3. Σύμφωνα με την ίδια λογική, οι περίοδοι που διανύθηκαν στο δεύτερο κράτος μέλος λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της διάρκειας κατοίκησης η οποία επιτρέπει την απόκτηση αυτόνομου καθεστώτος σε σχέση με τον αιτούντα την επανένωση, σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση.

Άρθρο 24

1. Το άρθρο διευκρινίζει ποιο είναι το νομικό καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας ο οποίος κάνει χρήση του δικαιώματος διαμονής στο δεύτερο κράτος μέλος. Ανεξάρτητα από τη διάρκεια ισχύος του τίτλου διαμονής που χορηγείται στον κάτοικο μακράς διαρκείας, ή από τους όρους υπό τους οποίους ασκεί το δικαίωμα διαμονής, αυτό το πρόσωπο απολαύει στο δεύτερο κράτος μέλος των ίδιων δικαιωμάτων με αυτά που είχε στο πρώτο κράτος. Πράγματι, δεν πρόκειται για κλασσική διαδικασία εισδοχής, αλλά για την άσκηση δικαιώματος που προορίζεται αποκλειστικά για τους κατοίκους μακράς διαρκείας. Ωστόσο, εισάγεται περιορισμός όσον αφορά την προσφυγή στην κοινωνική αρωγή και στις υποτροφίες σπουδών οι οποίες είναι επιδόματα διαβίωσης με σκοπό την συντήρηση των σπουδαστών κατά τη διάρκεια του κύκλου σπουδών τους. πράγματι, ο κάτοικος μακράς διαρκείας δεν μπορεί να αποτελέσει βάρος για τα δημόσια οικονομικά του δεύτερου κράτους μέλους.

Η διάταξη αυτή δεν ρυθμίζει τα θέματα που αφορούν τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης που εφαρμόζεται στα πρόσωπα που διακινούνται στο εσωτερικό της Κοινότητας. Αυτά τα θέματα εξετάστηκαν από την Επιτροπή στην πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 όσον αφορά την επέκτασή του στους υπηκόους τρίτων χωρών [38], η οποία βασίζεται στα άρθρα 42 και 308 της Συνθήκης ΕΚ. Αυτό το σύστημα συντονισμού εγγυάται στα οικεία πρόσωπα ιδίως την ίση μεταχείριση, τη διατήρηση των κεκτημένων δικαιωμάτων και τον συνυπολογισμό των περιόδων που διανύθηκαν στα κράτη μέλη.

[38] ΕΕ C 6, 10.1.1998, σ. 15.

2. Τα μέλη της οικογενείας του κατοίκου μακράς διαρκείας που ασκεί το δικαίωμα διαμονής του έχουν πρόσβαση στα δικαιώματα που προβλέπονται στο άρθρο 12 της οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση: πρόσβαση στην εκπαίδευση, πρόσβαση στην εξαρτημένη ή ανεξάρτητη απασχόληση, πρόσβαση στην επαγγελματική κατάρτιση.

Άρθρο 25

1. Ο κάτοικος μακράς διαρκείας που ασκεί το δικαίωμα διαμονής του δεν καθίσταται αμέσως κάτοικος μακράς διαρκείας στο δεύτερο κράτος μέλος. Κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου πέντε ετών, ο τίτλος διαμονής του μπορεί να ανακληθεί και ο ίδιος μπορεί να απομακρυνθεί από το έδαφος για λόγους που απαριθμούνται περιοριστικά:

- όταν αποτελεί απειλή για τη δημόσια τάξη και την εσωτερική ασφάλεια. Οι λόγοι δημόσιας τάξης και εσωτερικής ασφάλειας πλαισιώνονται υπό τους ίδιους όρους με την οδηγία 64/221/ΕΟΚ της 25ης Φεβρουαρίου 1964,

- όταν δεν πληροί πλέον τους όρους άσκησης του δικαιώματος διαμονής, είτε διότι δεν ασκεί πλέον οικονομική δραστηριότητα, είτε διότι δεν διαθέτει πλέον επαρκείς πόρους ή ασφάλιση ασθενείας και υπάρχει συνεπώς ο κίνδυνος να καταστεί βάρος για το δεύτερο κράτος μέλος.

2. Ωστόσο, η απομάκρυνση δεν μπορεί να έχει απεριόριστη χρονική έκταση και ο κάτοικος μακράς διαρκείας έχει τη δυνατότητα επιστροφής στο δεύτερο κράτος μέλος και υποβολής σε αυτό νέας αίτησης με σκοπό την άσκηση του δικαιώματος διαμονής.

Άρθρο 26

1. Τίθεται το θέμα προς ποιο κράτος πρέπει να απομακρύνεται το πρόσωπο, είτε εκούσια, είτε αναγκαστικά. Προς το παρόν δεν υπάρχει στο κοινοτικό δίκαιο γενική υποχρέωση επανεισδοχής των υπηκόων τρίτων χωρών μεταξύ κρατών μελών. Υπάρχουν μόνο οι διμερείς συμφωνίες. Το άρθρο 23 της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν αφορά αποκλειστικά την υποχρέωση επανεισδοχής, μεταξύ κρατών μελών, συμβαλλομένων μερών των συμφωνιών Σένγκεν, των υπηκόων τρίτων χωρών που είναι κάτοχοι θεώρησης σύντομης διαμονής η οποία έληξε. Προκειμένου να ρυθμιστούν οι καταστάσεις με τις οποίες μπορούν να βρεθούν αντιμέτωπα τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της πρότασης οδηγίας, αυτό το άρθρο θέτει επομένως την αρχή της υποχρέωσης επανεισδοχής για το κράτος που χορήγησε το καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας και τους τίτλους διαμονής των μελών της οικογενείας. Η ευθύνη αυτού του κράτους διατηρείται έναντι του κατοίκου μακράς διαρκείας καθ' όλη τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. Η ίδια υποχρέωση υφίσταται έναντι των μελών της οικογενείας του.

2. Η υποχρέωση επανεισδοχής ισχύει ακόμη και αν η άδεια διαμονής του κατοίκου μακράς διαρκείας-ΕΚ έληξε και δεν ανανεώθηκε. αυτό είναι απόρροια του γεγονότος ότι το καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας είναι μόνιμο και ότι η άδεια διαμονής του κατοίκου μακράς διαρκείας-ΕΚ είναι απλώς η απόδειξη του καθεστώτος αυτού. Η υποχρέωση επανεισδοχής ισχύει επίσης όταν η ισχύς των τίτλων διαμονής των μελών της οικογενείας έληξε, κατ' αναλογία με έναν κανόνα που προβλέπεται κανονικά στις συμφωνίες επανεισδοχής οι οποίες δεσμεύουν τα κράτη μέλη με τρίτες χώρες.

Άρθρο 27

Μετά τη μεταβατική περίοδο των πέντε ετών, ο κάτοικος μακράς διαρκείας που άσκησε το δικαίωμα διαμονής του, μπορεί να ζητήσει από το δεύτερο κράτος μέλος να τον αναγνωρίσει πλήρως ως κάτοικο μακράς διαρκείας. Επομένως μπορεί να υποβάλει αίτηση με σκοπό την απόκτηση του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας. Στην περίπτωση αυτή, προβλέπεται πλήρης αντιστοιχία μεταξύ των κανόνων για την απόκτηση του καθεστώτος στο πρώτο κράτος μέλος και των κανόνων για την απόκτηση του καθεστώτος στο δεύτερο κράτος μέλος, καθώς και όσον αφορά τη διαδικασία και τις διαδικαστικές εγγυήσεις.

Κεφάλαια ΙV - Τελικές διατάξεις

Άρθρο 28

Αυτό το άρθρο είναι η συνήθης διάταξη του κοινοτικού δικαίου που προβλέπει αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις. Αφήνει στα κράτη μέλη τη διακριτική ευχέρεια καθορισμού των κυρώσεων που εφαρμόζονται σε περίπτωση παραβίασης των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της οδηγίας.

Άρθρο 29

Η Επιτροπή επιφορτίζεται να εκπονήσει έκθεση σχετικά με την κατάσταση εφαρμογής της οδηγίας από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το ρόλο της να φροντίζει για την εφαρμογή των διατάξεων που θεσπίζουν τα όργανα δυνάμει της Συνθήκης. Είναι επίσης επιφορτισμένη με την πρόταση ενδεχόμενων τροποποιήσεων.

Άρθρο 30

Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να μεταφέρουν στο εσωτερικό δίκαιο την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2003. Ενημερώνουν την Επιτροπή για τις τροποποιήσεις των νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεών τους. Εισάγουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία κατά τη θέσπιση των διατάξεων αυτών.

Άρθρο 31

Αυτό το άρθρο καθορίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος της οδηγίας.

Άρθρο 32

Η οδηγία απευθύνεται μόνο στα κράτη μέλη.

2001/0074 (CNS)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με το καθεστώς κατοίκου μακράς διαρκείας υπέρ των υπηκόων τρίτων χωρών

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 63, σημεία 3 και 4,

την πρόταση της Επιτροπής [39],

[39] ΕΕ C

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [40],

[40] ΕΕ C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [41],

[41] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Για την προοδευτική εγκαθίδρυση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, η συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας προβλέπει, αφενός, τη θέσπιση μέτρων για την εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων, σε συνδυασμό με συνοδευτικά μέτρα για τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα, το άσυλο και τη μετανάστευση και, αφετέρου, τη θέσπιση μέτρων στους τομείς του ασύλου, της μετανάστευσης και της διαφύλαξης των δικαιωμάτων των υπηκόων τρίτων χωρών.

(2) Το άρθρο 63, σημείο 3 της Συνθήκης προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει μέτρα περί μεταναστευτικής πολιτικής. Το άρθρο 63, σημείο 3, στοιχείο (α) ορίζει ιδίως ότι το Συμβούλιο λαμβάνει μέτρα στον τομέα των προϋποθέσεων διαμονής, καθώς και προδιαγραφές διαδικασιών κατά τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν άδειες διαμονής μακράς διαρκείας.

(3) Στην έκτακτη συνεδρίασή του στο Τάμπερε 15-16 Οκτωβρίου 1999, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διακήρυξε ότι θα πρέπει να υπάρξει προσέγγιση του νομικού καθεστώτος των υπηκόων τρίτων χωρών προς εκείνο των υπηκόων των κρατών μελών και ότι στα άτομα που έχουν διαμείνει νομίμως σε κράτος μέλος επί περίοδο που θα προσδιοριστεί και τα οποία διαθέτουν μακροπρόθεσμη άδεια διαμονής, θα πρέπει να χορηγείται εντός του εν λόγω κράτους μέλους σύνολο ενιαίων δικαιωμάτων κατά το δυνατόν παραπλήσιων προς τα δικαιώματα των κοινοτικών υπηκόων.

(4) Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται, ιδίως από το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(5) Η ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών που έχουν εγκατασταθεί σε διαρκή βάση στα κράτη μέλη αποτελεί στοιχείο-κλειδί για την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, θεμελιώδους στόχου της Κοινότητας, ο οποίος ορίζεται από το άρθρο 2 και το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο (κ) της συνθήκης.

(6) Το κύριο κριτήριο για την απόκτηση του καθεστώτος κατοίκου μακράς διάρκειας πρέπει να είναι η διάρκεια κατοίκησης στην επικράτεια ενός κράτους μέλους. Αυτή η κατοίκηση πρέπει να ήταν νόμιμη και αδιάκοπη ώστε να δείχνει την εδραίωση του προσώπου στη χώρα. Πρέπει να προβλεφθεί κάποια ευελιξία ώστε να λαμβάνονται υπόψη περιστάσεις που μπορούν να αναγκάζουν το πρόσωπο να απομακρύνεται προσωρινά από την επικράτεια.

(7) Προκειμένου να αποκτήσει το καθεστώς κατοίκου μακράς διάρκειας, ο υπήκοος τρίτης χώρας πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει επαρκείς πόρους και ασφάλιση ασθενείας, για να μην αποτελέσει βάρος για το κράτος μέλος. Το επίπεδο των πόρων αυτών δεν πρέπει να είναι δυσανάλογο και πρέπει να καθορίζεται ομοιόμορφα από όλα τα κράτη μέλη. άλλη προϋπόθεση για την απόκτηση του καθεστώτος είναι ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας δεν αποτελεί ενεστώσα απειλή κατά της δημόσιας τάξης και της εσωτερικής ασφάλειας.

(8) Πρέπει να δημιουργηθεί σύστημα διαδικαστικών κανόνων που θα διέπουν την εξέταση της αίτησης απόκτησης του καθεστώτος κατοίκου μακράς διάρκειας. Οι διαδικασίες αυτές πρέπει να είναι αποτελεσματικές και να υπόκεινται σε εύκολη διαχείριση σε σχέση με το συνήθη φόρτο εργασίας των διοικήσεων των κρατών μελών, καθώς και διαφανείς και δίκαιες προκειμένου να προσφέρουν κατάλληλο επίπεδο ασφάλειας του δικαίου στα σχετικά πρόσωπα.

(9) Η απόκτηση του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας πρέπει να πιστοποιείται με άδεια διαμονής που παρέχει στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο τη δυνατότητα να αποδεικνύει εύκολα και αμέσως το νομικό καθεστώς του. Αυτή η άδεια διαμονής πρέπει επίσης να ανταποκρίνεται σε τεχνικές προδιαγραφές υψηλού επιπέδου, ιδίως όσον αφορά τις εγγυήσεις κατά της πλαστογράφησης και παραποίησης, προκειμένου να αποφεύγονται καταχρήσεις στο κράτος μέλος στο οποίο έχει αποκτηθεί το καθεστώς, καθώς και στα κράτη μέλη στα οποία ασκείται το δικαίωμα διαμονής.

(10) Προκειμένου να αποτελεί πραγματικό μέσο ένταξης στην κοινωνία στην οποία έχει εγκατασταθεί ο κάτοικος μακράς διαρκείας, το καθεστώς κατοίκου μακράς διαρκείας πρέπει να εξασφαλίζει την ίση μεταχείριση με τους πολίτες του κράτους μέλους σε ευρύ φάσμα οικονομικών και κοινωνικών τομέων.

(11) Οι κάτοικοι μακράς διαρκείας πρέπει να απολαύουν ύψιστης προστασίας από την απέλαση. Η προστασία αυτή εμπνέεται από το κοινοτικό δίκαιο στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων καθώς και από τα κριτήρια που καθόρισε η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η προστασία από την απέλαση συνεπάγεται ότι οι εφαρμοστέες διαδικασίες προβλέπουν το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον των δικαιοδοτικών οργάνων.

(12) Η εναρμόνιση των προϋποθέσεων απόκτησης του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας ευνοεί την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ κρατών μελών. Ορισμένα κράτη μέλη χορηγούν τίτλους διαμονής μόνιμους ή απεριόριστης διάρκειας ισχύος υπό προϋποθέσεις ευνοϊκότερες από αυτές που καθορίζονται με την παρούσα οδηγία. Η δυνατότητα εφαρμογής ευνοϊκότερων εθνικών διατάξεων δεν αποκλείεται από τη Συνθήκη. Ωστόσο, στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι οι τίτλοι που χορηγούνται με ευνοϊκότερες αλλά μη εναρμονισμένες προϋποθέσεις, δεν παρέχουν πρόσβαση στο δικαίωμα διαμονής στα άλλα κράτη μέλη.

(13) Ο καθορισμός των προϋποθέσεων στις οποίες υπόκειται το δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος των υπηκόων τρίτων χωρών που είναι κάτοικοι μακράς διαρκείας, συμβάλλει στην πραγματική υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς ως χώρου στον οποίον εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία όλων των προσώπων. Θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα κινητικότητας, ιδίως στην αγορά εργασίας της Ένωσης.

(14) Είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι το δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος μπορεί να ασκείται με σκοπό την εξαρτημένη ή ανεξάρτητη εργασία, ή με σκοπό τις σπουδές, ή την εγκατάσταση χωρίς άσκηση οικονομικής δραστηριότητας. Τα μέλη της οικογένειας πρέπει να μπορούν να εγκαθίστανται σε άλλο κράτος μέλος μαζί με τους κατοίκους μακράς διαρκείας προκειμένου να διατηρείται η οικογενειακή ενότητα και να μην εμποδίζεται η άσκηση του δικαιώματος διαμονής του κατοίκου μακράς διαρκείας. Το δικαίωμα διαμονής πρέπει να ασκείται σύμφωνα με όρους παρόμοιους με αυτούς των οποίων απολαύουν οι πολίτες της Ένωσης κατά την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας.

(15) Το κράτος μέλος, στο οποίο ο κάτοικος μακράς διαρκείας προτίθεται να ασκήσει το δικαίωμα διαμονής, πρέπει να μπορεί να εξακριβώνει ότι το οικείο πρόσωπο πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται για τη διαμονή στην επικράτειά του. Επίσης, πρέπει να μπορεί να εξακριβώνει ότι το οικείο πρόσωπο δεν αντιπροσωπεύει ενεστώσα απειλή κατά της δημόσιας τάξης και της εσωτερικής ασφάλειας καθώς και κατά της δημόσιας υγείας.

(16) Πρέπει να δημιουργηθεί σύστημα διαδικαστικών κανόνων που θα διέπουν την εξέταση της αίτησης για τη χορήγηση τίτλου διαμονής του κατοίκου μακράς διαρκείας σε άλλο κράτος μέλος. Οι διαδικασίες αυτές πρέπει να είναι αποτελεσματικές και να υπόκεινται σε εύκολη διαχείριση σε σχέση με το συνήθη φόρτο εργασίας των διοικήσεων των κρατών μελών, καθώς και διαφανείς και δίκαιες προκειμένου να προσφέρουν κατάλληλο επίπεδο ασφάλειας του δικαίου στα οικεία πρόσωπα. Δεν πρέπει να αποτελούν μέσο που να παρεμποδίζει την άσκηση του δικαιώματος διαμονής των δικαιούχων.

(17) Προκειμένου να μην στερείται αποτελεσμάτων η άσκηση του δικαιώματος διαμονής, ο κάτοικος μακράς διαρκείας πρέπει να απολαύει, στο δεύτερο κράτος μέλος, των δικαιωμάτων των οποίων απολαύει στο κράτος μέλος στο οποίο απέκτησε το καθεστώς. Πρέπει να προβλεφθούν εξαιρέσεις από την αρχή αυτή όσον αφορά την προσφυγή στην κοινωνική αρωγή, προκειμένου να μην καθίσταται ο ενδιαφερόμενος βάρος για το κράτος μέλος στο οποίο ασκεί το δικαίωμα διαμονής. Είναι σκόπιμο τα δικαιώματα των οποίων απολαύει ο ενδιαφερόμενος στο δεύτερο κράτος μέλος να είναι παρόμοια με εκείνα των οποίων απολαύουν οι πολίτες της Ένωσης κατά την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας.

(18) Είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι, μετά από μεταβατική περίοδο, ο κάτοικος μακράς διαρκείας θα μπορεί να επιλέγει την οριστική εγκατάσταση στο κράτος μέλος στο οποίο άσκησε το δικαίωμα διαμονής, προκειμένου να απολαύει εκεί όλων των δικαιωμάτων, περιλαμβανομένης και της προσφυγής στην κοινωνική αρωγή. Προς το συμφέρον του οικείου προσώπου, καθώς και του πρώτου και του δεύτερου κράτους μέλους, πρέπει η μεταβατική περίοδος να μην είναι υπερβολικά μακρά και, κατά τη λήξη της, να μπορεί ο κάτοικος μακράς διαρκείας να ζητεί την απόκτηση του καθεστώτος του κατοίκου μακράς διαρκείας στο δεύτερο κράτος μέλος, γεγονός που συνεπάγεται την ανάκληση του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας στο κράτος μέλος στο οποίο το είχε αποκτήσει.

(19) Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτές διατυπώνονται στο άρθρο 5 της Συνθήκης, οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης, δηλαδή ο καθορισμός των προϋποθέσεων χορήγησης και ανάκλησης του καθεστώτος του κατοίκου μακράς διαρκείας, καθώς και των συναφών δικαιωμάτων, και ο καθορισμός των προϋποθέσεων για την άσκηση του δικαιώματος διαμονής των κατοίκων μακράς διαρκείας στα άλλα κράτη μέλη, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Η παρούσα οδηγία περιορίζεται στο ελάχιστο απαιτούμενο για την επίτευξη αυτών των στόχων και δεν υπερβαίνει τα προς τούτο αναγκαία όρια,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Κεφάλαιο Ι Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1 Αντικείμενο

Η παρούσα οδηγία έχει ως αντικείμενο να καθορίσει:

(α) τις προϋποθέσεις χορήγησης και ανάκλησης του καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας από ένα κράτος μέλος στους υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι διαμένουν νόμιμα στην επικράτειά του, καθώς και τα συναφή δικαιώματα, και

(β) τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι υπήκοοι τρίτων χωρών, υπό καθεστώς κατοίκου μακράς διαρκείας, έχουν το δικαίωμα να διαμένουν σε κράτη μέλη διαφορετικά από εκείνο που τους χορήγησε το καθεστώς αυτό.

Άρθρο 2 Ορισμοί

Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, νοείται ως:

(α) «υπήκοος τρίτης χώρας»: κάθε πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 17, παράγραφος 1 της συνθήκης.

(β) «κάτοικος μακράς διαρκείας»: κάθε υπήκοος τρίτης χώρας που απολαύει καθεστώτος κατοίκου μακράς διαρκείας που προβλέπεται στο άρθρο 8.

(γ) «πρώτο κράτος μέλος»: το κράτος μέλος που χορήγησε το καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας σε υπήκοο τρίτης χώρας.

(δ) «δεύτερο κράτος μέλος»: κάθε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο που χορήγησε για πρώτη φορά το καθεστώς του κατοίκου μακράς διαρκείας σε υπήκοο τρίτης χώρας και στο οποίο αυτός ο κάτοικος μακράς διαρκείας ασκεί το δικαίωμα διαμονής του.

(ε) «μέλη της οικογενείας»: ο/η σύζυγος, ή το πρόσωπο με το οποίο συμβιώνει σε ελεύθερη ένωση, τα ανήλικα παιδιά του κατοίκου μακράς διαρκείας, καθώς και οι ανιόντες και τα ενήλικα παιδιά των οποίων έχει αναλάβει τη συντήρηση, όταν τα πρόσωπα αυτά έχουν γίνει δεκτά στο οικείο κράτος μέλος και κατοικούν εκεί σύμφωνα με την οδηγία .../.../ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση [42]. τα μέλη της οικογένειας των πολιτών της Ένωσης ορίζονται από την κοινοτική νομοθεσία