ΓΝΩΜΗ αριθ. 10/2018

(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 322, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ)

σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας [COM(2018) 460 final]

(2019/C 45/01)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Σημείο Σελίδα Σύνοψη I-IV 2 Εισαγωγή 1-9 2 ΜΕΡΟΣ I: ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 10-19 4 Απλούστευση και συνοχή 13-14 4 Ευελιξία 15-16 5 Λογοδοσία 17-18 5 Ειδικές ρυθμίσεις ΕΤΑ 19 5 ΜΕΡΟΣ II: ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 20-68 5 Τίτλος Ι Γενικές διατάξεις (άρθρα 1-9) 20 5 Κεφάλαιο I Προγραμματισμός (άρθρα 10-15) 21-29 5 Κεφάλαιο II Ειδικές διατάξεις για τη Γειτονία (άρθρα 16-18) 30-38 6 Κεφάλαιο III Σχέδια δράσης, μέτρα και μέθοδοι εφαρμογής (άρθρα 19-25) 39-48 7 Κεφάλαιο IV ΕΤΒΑ+, δημοσιονομικές εγγυήσεις και χρηματοδοτική βοήθεια σε τρίτες χώρες (άρθρα 26-30) 49-57 8 Κεφάλαιο V Παρακολούθηση, υποβολή εκθέσεων και αξιολόγηση (άρθρα 31-32) 58-65 9 Όροι προς επιβεβαίωση από το Ελεγκτικό Συνέδριο 66-68 10 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ — Ανάλυση της πρότασης της Επιτροπής και των προτάσεων του Συνεδρίου 11

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 322, παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) 2021-2027, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση με τίτλο «Ένας σύγχρονος προϋπολογισμός για μια Ένωση που προστατεύει, ενδυναμώνει και υπερασπίζεται τους πολίτες της – Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027» (1)·

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (2)·

Έχοντας υπόψη τη γνώμη αριθ. 1/2017 του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (3)·

Έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (4)·

Έχοντας υπόψη το αίτημα που υποβλήθηκε από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2018 για έκδοση γνώμης σχετικά με την ανωτέρω πρόταση·

Λαμβάνοντας υπόψη ότι αντικείμενο της πρότασης είναι ο εξορθολογισμός ορισμένων μηχανισμών με τη συγχώνευσή τους σε έναν ευρύτερο, ώστε αυτό να αποτελέσει ευκαιρία για τον εξορθολογισμό των συστημάτων διαχείρισης και εποπτείας και, επομένως, για τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τα ενδιαφερόμενα μέρη·

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕ ΩΣ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ:

Σύνοψη

I. Η πρόταση υποβάλλεται στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) 2021-2027 ( 5 ) . Η πρόταση προβλέπει μείζονα αναδιάρθρωση των μέσων εξωτερικής δράσης της Ένωσης με τη συγχώνευση πολλών από τα υφιστάμενα μέσα σε έναν νέο ευρύ μηχανισμό, τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (ΜΓΑΔΣ), που θα ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2021.

II. Η λογική στην οποία βασίζεται η πρόταση είναι η «ανάγκη να απλουστευθούν οι τρόποι εργασίας» με παράλληλη αύξηση της συνοχής και της συνέπειας των παρεμβάσεων της Επιτροπής, καθώς και η παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας όσον αφορά την ανταπόκριση σε απρόβλεπτες προκλήσεις και κρίσεις. Σε γενικές γραμμές, η πρόταση επιτυγχάνει αυτούς τους στόχους.

III. Με την ενσωμάτωση του ΕΤΑ στον ΜΓΑΔΣ αποκαθίσταται μια ασυνέπεια μεταξύ της διαδικασίας του προϋπολογισμού του ΕΤΑ και της διαδικασίας λογοδοσίας. Με την πρόταση το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα αποκτήσει δημοσιονομική και νομοθετική εξουσία. Άρα θα βελτιωθεί η δημοκρατική εποπτεία της αναπτυξιακής βοήθειας της ΕΕ.

IV. Η παρούσα γνώμη υποβάλλει προτάσεις για τρόπους αποσαφήνισης της πρότασης αναδιατυπώνοντας, εν μέρει, ορισμένες διατάξεις και συγκεκριμενοποιώντας κάποιες άλλες.

Εισαγωγή

1. Στις 14 Ιουνίου 2018 η Επιτροπή δημοσίευσε πρόταση (εφεξής «η πρόταση») για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας ( 6 ) (ΜΓΑΔΣ), καθώς και τα σχετικά αυτής ( 7 )

2. Η πρόταση υποβάλλεται στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) 2021-2027 ( 8 ) , όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ένας σύγχρονος προϋπολογισμός για μια Ένωση που προστατεύει, ενδυναμώνει και υπερασπίζεται τους πολίτες της – Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027». H ανακοίνωση καθορίζει τις κύριες προτεραιότητες και το συνολικό δημοσιονομικό πλαίσιο για τα προγράμματα εξωτερικής δράσης της ΕΕ στο πλαίσιο του τομέα «Οι γειτονικές χώρες και ο υπόλοιπος κόσμος», συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας.

3. Στο ΠΔΠ 2014-2020, συνυπάρχουν ορισμένα χρηματοδοτικά μέσα στο πλαίσιο του τομέα 4 («Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας»), τα περισσότερα εκ των οποίων θα λήξουν στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Στο πλαίσιο του ΠΔΠ 2021-2027, η πρόταση προβλέπει μείζονα αναδιάρθρωση των μέσων εξωτερικής δράσης της Ένωσης, με τη συγχώνευση πολλών από τα υφιστάμενα μέσα σε έναν νέο ευρύ μηχανισμό: τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (ΜΓΑΔΣ), που θα ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2021. Οι υφιστάμενοι μηχανισμοί/προγράμματα που πρόκειται να συγχωνευθούν/ενοποιηθούν είναι οι εξής: — ο Μηχανισμός Αναπτυξιακής Συνεργασίας (9) (ΜΑΣ), — το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (10) (ΕΤΑ)· — το Ευρωπαϊκό Μέσο για τη Δημοκρατία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (11) (ΕΜΔΑΔ), — ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γειτονίας (12) (ΕΜΓ), — το Μέσο Εταιρικής Σχέσης (13) (ΜΕΣ), — ο μηχανισμός συμβολής στη σταθερότητα και την ειρήνη (14) (IcSP), — ο μηχανισμός συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας (15) (ΜΣΠΑ), — η εντολή εξωτερικών δανειοδοτήσεων (16) (ELM), — το Ταμείο Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις (17), — το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (ΕΤΒΑ), η εγγύηση του ΕΤΒΑ και το Ταμείο Εγγυήσεων του ΕΤΒΑ (18), — η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή (19) (MFA), και — ο κοινός εκτελεστικός κανονισμός (20) (CIR).

4. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 8 της πρότασης, η εφαρμογή του ΜΓΑΔΣ θα πρέπει να καθοδηγείται από τις πέντε προτεραιότητες που θεσπίζονται στη συνολική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας (εφεξής «η συνολική στρατηγική») ( 21 ) . Επιπλέον, η αιτιολογική σκέψη 9 επισημαίνει τη σημασία της νέας ευρωπαϊκής κοινής αντίληψης για την ανάπτυξη ( 22 ) (εφεξής «η κοινή αντίληψη»), που παρέχει το πλαίσιο για μια κοινή προσέγγιση στην αναπτυξιακή συνεργασία από την Ένωση και τα κράτη μέλη της. Η κοινή αντίληψη αποσκοπεί στην εφαρμογή του θεματολογίου του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη ( 23 ) και του προγράμματος δράσης της Αντίς Αμπέμπα ( 24 )

5. Στόχος του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας είναι «να προβάλλει και να προωθεί τις αξίες και τα συμφέροντα της ΕΕ παγκοσμίως για την επίτευξη των στόχων και των αρχών της εξωτερικής της δράσης» ( 25 )

6. Η προτεινόμενη χρηματοδότηση για την υλοποίηση του ΜΓΑΔΣ κατά την περίοδο 2021-2027 ανέρχεται σε 89,2 δισεκατομμύρια ευρώ ( 26 )

7. Μία από τις βασικές αλλαγές του ΜΓΑΔΣ είναι η ενσωμάτωση σε αυτόν του ΕΤΑ, το οποίο είναι επί του παρόντος εκτός προϋπολογισμού. Με προϋπολογισμό ύψους 30,5 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2014-2020, το ΕΤΑ αποτελεί το μεγαλύτερο εξωτερικό μέσο ( 27 ) . Το τρέχον ή τα τρέχοντα ΕΤΑ ( 28 ) και ο ΜΓΑΔΣ θα εφαρμόζονται παράλληλα έως ότου εξαντληθούν τα κονδύλια.

8. Η Επιτροπή προτείνει η πρόταση να στηρίξει το πλαίσιο υλοποίησης της διάδοχης εταιρικής σχέσης στην υφιστάμενη συμφωνία του Κοτονού ( 29 ) . Η εν λόγω προσέγγιση αντιστρέφει την ισχύουσα προσέγγιση, βάσει της οποίας η συμφωνία του Κοτονού έχει στηρίξει τα ΕΤΑ.

9. Η ανάλυσή μας περιλαμβάνει ορισμένες γενικές παρατηρήσεις (Μέρος Ι), ειδικές παρατηρήσεις (Μέρος ΙΙ) και έναν κατάλογο συγκεκριμένων συντακτικών προτάσεων (Παράρτημα).

ΜΕΡΟΣ I: ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

10. Ο ΜΓΑΔΣ είναι μια φιλόδοξη πρόταση η οποία: α) συγχωνεύει πολλά προγράμματα και μέσα (εντός και εκτός προϋπολογισμού) σε έναν μηχανισμό· β) περιλαμβάνει γεωγραφικά προγράμματα, θεματικά προγράμματα και δράσεις ταχείας ανταπόκρισης· γ) περιλαμβάνει πολλές και διάφορες μορφές χρηματοδότησης (επιχορηγήσεις, δημόσιες συμβάσεις, δημοσιονομική στήριξη, συνεισφορές σε καταπιστευματικά ταμεία, χρηματοδοτικά μέσα, εγγυήσεις του προϋπολογισμού, συνδυαστική χρηματοδότηση και ελάφρυνση χρέους). Το γεγονός αυτό καθιστά τον ΜΓΑΔΣ ένα πολύ περιεκτικό και πολύπλοκο μέσο.

11. Η λογική στην οποία βασίζεται η πρόταση είναι η «ανάγκη να απλουστευθούν οι τρόποι εργασίας» με την αύξηση της συνοχής και της συνέπειας των παρεμβάσεων της Επιτροπής, καθώς και η παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας όσον αφορά την ανταπόκριση σε απρόβλεπτες προκλήσεις και κρίσεις ( 30 )

12. Σε γενικές γραμμές, η πρόταση θα απλουστεύσει το νομοθετικό πλαίσιο στον τομέα της εξωτερικής βοήθειας. Θα παράσχει μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τα δημοσιονομικά μέσα και παρόμοια ευελιξία για τα στοιχεία που είχαν συμπεριληφθεί στο παρελθόν στο ΕΤΑ.

Απλούστευση και συνοχή

13. Η απλούστευση που επιδιώκει η Επιτροπή συνεπάγεται ουσιαστικά τη συγχώνευση πολλών δημοσιονομικών μέσων και του ΕΤΑ σε έναν ευρύτερο μηχανισμό.

14. Μολονότι η πρόταση βαίνει προς τη σωστή κατεύθυνση και μειώνει τα κενά και τις αλληλοεπικαλύψεις ( 31 ) , η συνοχή και η συνέπεια εξαρτώνται από τις ρυθμίσεις εφαρμογής που θα επιλεγούν, καθώς και από τις ρυθμίσεις εποπτείας και διαχείρισης της Επιτροπής. Η δημιουργία ικανοτήτων, παραδείγματος χάριν, στον τομέα της ειρήνης και της ασφάλειας μπορεί να χρηματοδοτηθεί γεωγραφικά και θεματικά στο πλαίσιο της πρότασης, και να υλοποιηθεί από χωριστές υπηρεσίες της Επιτροπής, αντιπροσωπείες της ΕΕ ή καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ. Επιπλέον, παρεμφερείς δράσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν επίσης στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ (οι εκπαιδευτικές πολιτικές ΚΠΑΑ δεν καλύπτονται από τον «μηχανισμό Αθηνά») ή του προτεινόμενου ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης της ειρήνης.

Ευελιξία

15. Η ανακοίνωση για το νέο ΠΔΠ 2021-2027 ( 32 ) υπογραμμίζει ότι «είναι εξάλλου σημαντικό οι κανόνες που διέπουν τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας να περιλαμβάνουν παρόμοιες διατάξεις ευελιξίας με εκείνες που ισχύουν για το υφιστάμενο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης».

16. Προκειμένου να εξασφαλίζεται μεγαλύτερη ευελιξία στην αντιμετώπιση απρόβλεπτων προκλήσεων και κρίσεων, η πρόταση περιλαμβάνει δύο βασικά μέτρα: τη θέσπιση ενός «αποθεματικού αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτων», ύψους 11 % (άρθρο 6, παράγραφος 3), και τη χαλάρωση των κανόνων για την ετήσια διάρκεια του προϋπολογισμού, με τη διευκόλυνση της μεταφοράς αναλήψεων υποχρεώσεων και την εκ νέου διάθεση των αποδεσμευμένων ποσών στο κονδύλιο του προϋπολογισμού από το οποίο προέρχονται (άρθρο 25).

Λογοδοσία

17. Στην ετήσια έκθεσή μας σχετικά με το ΕΤΑ για το οικονομικό έτος 2017 ( 33 ) επισημαινόταν ότι υπάρχει ασυνέπεια μεταξύ της διαδικασίας του προϋπολογισμού του ΕΤΑ και της διαδικασίας λογοδοσίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) δεν παρεμβαίνει στην κατάρτιση του προϋπολογισμού και των κανόνων του ΕΤΑ, ούτε στην κατανομή των αντίστοιχων πόρων. Εντούτοις, αποφασίζει κατά πόσον θα δοθεί απαλλαγή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε το ΕΤΑ στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης ετήσιας διαδικασίας απαλλαγής. Με την ενσωμάτωση του ΕΤΑ στον ΜΓΑΔΣ αποκαθίσταται αυτή η ασυνέπεια και ενισχύεται η δημοκρατική εποπτεία της αναπτυξιακής βοήθειας της ΕΕ από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Συνεπώς, βελτιώνεται ο δημοκρατικός έλεγχος της αναπτυξιακής βοήθειας της ΕΕ. Μέσω της πρότασης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα αποκτήσει δημοσιονομική και νομοθετική εξουσία.

18. Η αιτιολογική σκέψη 44 τονίζει την υποχρέωση της Επιτροπής να διασφαλίζει ότι «(…) οι συμφωνίες με τρίτες χώρες και εδάφη, και με διεθνείς οργανισμούς, καθώς και κάθε σύμβαση ή συμφωνία επιχορήγησης που απορρέει από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να περιέχουν διατάξεις οι οποίες εξουσιοδοτούν ρητώς την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διενεργούν τέτοιους λογιστικούς ελέγχους, επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους, και διασφαλίζουν ότι τυχόν τρίτοι που συμμετέχουν στην εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης εκχωρούν ισοδύναμα δικαιώματα». Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο ενίσχυσης, στις εν λόγω συμφωνίες, της υποχρέωσης διαβίβασης στο Ελεγκτικό Συνέδριο, κατόπιν αιτήματός του, οποιουδήποτε εγγράφου ή πληροφορίας χρειάζεται για την εκτέλεση των καθηκόντων του.

Ειδικές ρυθμίσεις ΕΤΑ

19. Ορισμένα σημεία ουσιώδους σημασίας που αφορούν το ΕΤΑ, όπως η χρήση των πόρων που απομένουν, τα ειδικά αποθεματικά και τα αποδεσμευμένα ποσά, το μέλλον της συμφωνίας του Κοτονού και της επενδυτικής διευκόλυνσης ΑΚΕ, δεν καλύπτονται από την πρόταση και θα εξαρτηθούν από απόφαση που θα λάβουν τα κράτη μέλη μετά τη λήξη της συμφωνίας του Κοτονού το 2020 και από τυχόν μεταγενέστερη συμφωνία με τις χώρες ΑΚΕ. Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα στις χώρες εταίρους.

ΜΕΡΟΣ II: ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Τίτλος Ι — Γενικές διατάξεις (άρθρα 1-9)

20. Στις αιτιολογικές σκέψεις υπογραμμίζεται η σημασία της ισότητας των φύλων και της χειραφέτησης των γυναικών, της κλιματικής αλλαγής, της μετανάστευσης και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Η ισότητα των φύλων και η κλιματική αλλαγή, όμως, δεν αναφέρονται ρητώς στους ειδικούς στόχους του άρθρου 3, παράγραφος 2.

Κεφάλαιο I — Προγραμματισμός (άρθρα 10-15)

21. Όσον αφορά τον προγραμματισμό, εάν εξαιρέσουμε ένα κεφάλαιο για ζητήματα που αφορούν τη γειτονία (Κεφάλαιο II) που αντλεί έμπνευση από τις αντίστοιχες διατάξεις για τον ΕΜΓ (34), η πρόταση βασίζεται κυρίως στον κανονισμό για τον ΜΑΣ (35). Αυτό ισχύει ιδίως για τα γεωγραφικά προγράμματα.

22. Όσον αφορά τα θεματικά προγράμματα, η πρόταση υιοθετεί επίσης διατάξεις προγραμματισμού από άλλα υφιστάμενα μέσα (π.χ. IcSP (36) και ΜΕΣ (37)). Δεδομένου ότι οι εν λόγω μηχανισμοί έχουν κατά βάση θεματικό χαρακτήρα και περιλαμβάνουν, υπό ορισμένες συνθήκες, παρεμφερείς διατάξεις, η πρόταση καταλήγει σε ένα σημαντικά απλούστερο σύνολο διατάξεων (ιδίως όσον αφορά τα έγγραφα προγραμματισμού).

23. Το άρθρο 11 της πρότασης παρουσιάζει ορισμένες αρχές προγραμματισμού, που αφορούν αποκλειστικά τα γεωγραφικά προγράμματα. Μολονότι είναι σαφές ότι κάποιες αρχές, εκ φύσεως, ισχύουν μόνο για αυτόν τον τύπο προγραμμάτων (παραδείγματος χάριν, όσον αφορά τον συγχρονισμό της περιόδου προγραμματισμού με τους κύκλους στρατηγικής των χωρών εταίρων), άλλες αρχές δεν ισχύουν αποκλειστικά για τα γεωγραφικά προγράμματα. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα αποτελεί η αρχή βάσει της οποίας τα έγγραφα προγραμματισμού για τα γεωγραφικά προγράμματα βασίζονται στα αποτελέσματα (άρθρο 11, παράγραφος 5)· κατά την άποψή μας, το ίδιο θα πρέπει να ισχύει και για τα θεματικά προγράμματα.

24. Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν:

Το ενδεχόμενο να εφαρμόσουν την αρχή βάσει της οποίας τα έγγραφα προγραμματισμού για τα γεωγραφικά προγράμματα θα βασίζονται στα αποτελέσματα και στα θεματικά προγράμματα.

25. Το άρθρο 11, παράγραφος 1, της πρότασης ζητεί διάλογο μεταξύ της Ένωσης, των κρατών μελών και των χωρών εταίρων για την ανάληψη δράσης όσον αφορά τον προγραμματισμό. Εντούτοις, δεν μπορούμε να βρούμε αναφορά στον διάλογο αυτόν ούτε στην περιγραφή της διαδικασίας έκδοσης, έγκρισης, τροποποίησης ή/και επανεξέτασης των πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων (άρθρο 14), ούτε στον ορισμό των περιεχομένων των εγγράφων προγραμματισμού (άρθρα 12 και 13), παραδείγματος χάριν, αναφορά στα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη με τα οποία θα πρέπει να πραγματοποιούνται διαβουλεύσεις κατά τη διαδικασία προγραμματισμού.

26. Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν:

το ενδεχόμενο να συμπεριλάβουν στην πρόταση την ελλείπουσα αναφορά στον διάλογο μεταξύ της Ένωσης, των κρατών μελών και των χωρών εταίρων.

27. Η διατύπωση των σημείων 3 και 4 του άρθρου 14 διαφέρει μόνο στο ότι το μεν αφορά τα γεωγραφικά προγράμματα (σημείο 3), ενώ το δε τα θεματικά (σημείο 4), όπως και το τελευταίο τμήμα του σημείου 3 (που περιλαμβάνει τη φράση «όταν έπονται κατάστασης κρίσης ή κατάστασης μετά την κρίση»). Το παράρτημα περιλαμβάνει μια πρόταση αναδιατύπωσης.

28. Το άρθρο 15 πραγματεύεται το «αποθεματικό αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτων». Δεν είναι σαφές για ποιον λόγο το συγκεκριμένο άρθρο περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο περί «Προγραμματισμού» (Κεφάλαιο Ι).

29. Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν:

το ενδεχόμενο να μετακινήσουν το άρθρο 15, «Αποθεματικό αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτων», στην ενότητα «Γενικές διατάξεις», μετά το άρθρο 6. Η εν λόγω τροποποίηση θα καθιστούσε λογικότερη τη σειρά των άρθρων, δεδομένου ότι το άρθρο 15 παραπέμπει στο άρθρο 6.

Κεφάλαιο II — Ειδικές διατάξεις για τη Γειτονία (άρθρα 16-18)

30. Η πρόταση αφιερώνει ένα χωριστό κεφάλαιο στις «Ειδικές διατάξεις για τη Γειτονία», το οποίο αποτελείται από τρία άρθρα που σχετίζονται με τον προγραμματισμό. Η προτεινόμενη δομή δυσχεραίνει την ανάγνωση της πρότασης.

31. Το άρθρο 16, παράγραφος 2, αφορά τις αρχές προγραμματισμού για τη «Γειτονία». Αν και το περιεχόμενο αυτής της παραγράφου έχει να κάνει με τις αρχές προγραμματισμού, το άρθρο έχει τίτλο «Έγγραφα προγραμματισμού». Αυτό δεν συνάδει με τη δομή που εφαρμόζεται στο Κεφάλαιο I, όπου οι αρχές προγραμματισμού (άρθρο 11) και τα έγγραφα προγραμματισμού (άρθρο 12) υπάγονται σε χωριστά άρθρα.

32. Το άρθρο 16, παράγραφος 2, αναφέρει «Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 11, παράγραφος 2, …». Εντούτοις, το περιεχόμενο των δύο παραγράφων και τα κριτήρια της χώρας-εταίρου που χρησιμοποιούνται για τον προγραμματισμό είναι εν μέρει παρόμοια.

33. Στο άρθρο 17, η Επιτροπή προτείνει μια «προσέγγιση βάσει επιδόσεων». Εντούτοις, αυτό αφορά μόνο τις χώρες της «Γειτονίας», στον βαθμό που διαθέτουν χαρακτηριστικά τα οποία θα μπορούσαν να υποβληθούν σε σύγκριση χρησιμοποιώντας δείκτες επιδόσεων.

34 Παρότι είχε συμπεριληφθεί στο ενδέκατο ΕΤΑ (38) ένας παρόμοιος μηχανισμός «ώστε να δοθούν κίνητρα με βάση τα αποτελέσματα», δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο στην προκειμένη περίπτωση.

35. Επιπλέον, στην έκθεση ενδιάμεσης επανεξέτασης του ΕΜΓ (39) αναφέρεται ότι: «Η εφαρμογή της προσέγγισης με γνώμονα τα κίνητρα που ορίζεται στον ΕΜΓ παρείχε σημαντικά υψηλότερους χρηματοδοτικούς πόρους στους εταίρους που είχαν πραγματοποιήσει τη μεγαλύτερη πρόοδο όσον αφορά τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ακόμη ο αντίκτυπός της στην προσέλκυση περαιτέρω μεταρρυθμίσεων, ιδίως σε άλλες χώρες. Ο ΕΜΓ δεν κατόρθωσε να παράσχει επαρκή κίνητρα στις χώρες που ήταν απρόθυμες να προχωρήσουν σε πολιτικές μεταρρυθμίσεις.» Η πρόταση δεν άλλαξε τον υφιστάμενο μηχανισμό της προσέγγισης βάσει επιδόσεων.

36. Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν:

το ενδεχόμενο να ισχύσει παρόμοιος μηχανισμός για την «προσέγγιση βάσει επιδόσεων» σε ολόκληρη την πρόταση. Με την εν λόγω τροποποίηση θα εξασφαλιζόταν ότι η «προσέγγιση βάσει επιδόσεων» δεν περιορίζεται στις χώρες της «Γειτονίας».

37. Η έννοια της προσέγγισης βάσει επιδόσεων του άρθρου 17 ταυτίζεται με την προσέγγιση με γνώμονα τα κίνητρα του ΕΜΓ (40)· μόνο η ορολογία διαφέρει. Η έννοια δεν έχει προσαρμοστεί ώστε να αντικατοπτρίζει την εστίαση του δημοσιονομικού κανονισμού στις επιδόσεις και στα αποτελέσματα (41).

38. Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν:

το ενδεχόμενο να διαγράψουν το Κεφάλαιο ΙΙ, «Ειδικές διατάξεις για τη Γειτονία», και να συμπεριλάβουν τα σχετικά άρθρα στο Κεφάλαιο Ι, «Προγραμματισμός», διατηρώντας τις ειδικές διατάξεις για τη Γειτονία στις απολύτως ελάχιστες. Η τροποποίηση αυτή θα διευκόλυνε την ανάγνωση της πρότασης.

Κεφάλαιο III — Σχέδια δράσης, μέτρα και μέθοδοι εφαρμογής (άρθρα 19-25)

39. Όσον αφορά την εφαρμογή, η πρόταση βασίζεται κυρίως στον CIR (42) και υιοθετεί τις διατάξεις εφαρμογής ορισμένων υφιστάμενων μέσων.

40. Σε σύγκριση με το υφιστάμενο πλαίσιο, η πρόταση περιλαμβάνει έναν σημαντικά απλούστερο κατάλογο τύπων μέτρων που μπορούν να υιοθετηθούν (μεμονωμένα μέτρα, ειδικά μέτρα, μέτρα στήριξης και έκτακτα μέτρα συνδρομής). Κατά τη γνώμη μας, η περιγραφή (ορισμένων) καταστάσεων που δικαιολογούν την υιοθέτηση μεμονωμένων μέτρων θα καθιστούσε σαφέστερη την πρόταση.

41. Τα άρθρο 19, παράγραφος 4, αφορά τα έκτακτα μέτρα συνδρομής. Κατ’ αναλογία προς τα μέτρα στήριξης, τα οποία διέπονται από ένα συγκεκριμένο άρθρο (άρθρο 20), τα έκτακτα μέτρα συνδρομής θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο χωριστού άρθρου, ακριβώς λόγω του εξαιρετικού χαρακτήρα τους.

42. Στο άρθρο 21, η Επιτροπή προτείνει ανώτατα όρια (10 εκατομμύρια ευρώ και 20 εκατομμύρια ευρώ αντίστοιχα)· όταν δεν υπάρχει υπέρβαση των εν λόγω ορίων, δεν απαιτείται η θέσπιση σχεδίων δράσης και μέτρων «μέσω εκτελεστικών πράξεων που εγκρίνονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης». Τα εν λόγω ανώτατα όρια είναι διπλάσια από τα όρια του ενδέκατου ΕΤΑ (43). Τα ανώτατα όρια έχουν διπλασιαστεί και στην περίπτωση των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται ήδη από τον προϋπολογισμό. Η αύξηση των ανώτατων ορίων για αυτές τις εξαιρέσεις όπου δεν απαιτείται εκτελεστική πράξη εξασθενίζει τις ρυθμίσεις εποπτείας.

43. Το άρθρο 25 της πρότασης υπερβαίνει τον δημοσιονομικό κανονισμό υπό την έννοια ότι:

α) επιτρέπει οι μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και πιστώσεις πληρωμών να μεταφέρονται αυτόματα και να αποτελέσουν αντικείμενο ανάληψης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του επόμενου οικονομικού έτους·

β) καθιστά δυνατή την εκ νέου διάθεση των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων που αντιστοιχούν στο ποσό των αποδεσμεύσεων λόγω μη εκτέλεσης, εν όλω ή εν μέρει, ενεργειών·

γ) επιτρέπει τη μη εφαρμογή του τρίτου εδαφίου του άρθρου 114, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού (44)·

δ) θεσπίζει μια παρέκκλιση του άρθρου 209, παράγραφος 3, του δημοσιονομικού κανονισμού για επιστροφές και έσοδα προερχόμενα από χρηματοδοτικό μέσο.

44. Στην αιτιολογική έκθεση, η Επιτροπή αναφέρει ότι οι εν λόγω διατάξεις είναι αναγκαίες για την εισαγωγή των δυνατοτήτων ευελιξίας του ΕΤΑ, δηλαδή τους μη χρησιμοποιηθέντες πόρους και την πολυετή βάση. Η εισαγωγή εξαιρέσεων από τον δημοσιονομικό κανονισμό περιπλέκει περισσότερο την εφαρμογή της νομοθεσίας.

45. Το άρθρο 25, παράγραφος 1, περιλαμβάνει την εξής διάταξη: «Το ποσό που μεταφέρεται είναι το πρώτο που χρησιμοποιείται το επόμενο οικονομικό έτος». Εντούτοις, το άρθρο 12, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού ορίζει ότι το θεσμικό όργανο «χρησιμοποιεί πρώτα τις πιστώσεις που έχουν εγκριθεί για το τρέχον οικονομικό έτος, στις δε μεταφερθείσες πιστώσεις καταφεύγει μόνο εφόσον εξαντληθούν οι πρώτες».

46. Το άρθρο 25, παράγραφος 2, της πρότασης προσθέτει μια εξαίρεση στις διατάξεις του άρθρου 15 του δημοσιονομικού κανονισμού (45) επιτρέποντας την εκ νέου διάθεση στο κονδύλιο του προϋπολογισμού από το οποίο προέρχονται των αποδεσμεύσεων λόγω μη εκτέλεσης, εν όλω ή εν μέρει, ενεργειών.

47. Οι διατάξεις του άρθρου 25 παρέχουν περισσότερη ευελιξία στην εφαρμογή του προϋπολογισμού του ΜΓΑΔΣ. Εντούτοις, πρέπει να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος της αύξησης της ευελιξίας στη διαχείριση των κεφαλαίων, δεδομένης της πιθανής απώλειας ως προς τη λογοδοσία, δηλαδή του περιορισμού της ευθύνης για την ορθή διαχείριση των πιστώσεων.

48. Κεφάλαια που αποδεσμεύτηκαν από προηγούμενα ΕΤΑ μπορούν να δεσμευτούν εκ νέου στο πλαίσιο του τρέχοντος ΕΤΑ, με την επιφύλαξη συγκεκριμένης απόφασης από το Συμβούλιο. Εάν δεν ληφθεί ειδική απόφαση, τα κεφάλαια καταγράφονται σε ένα ειδικό αποθεματικό ενόσω εκκρεμεί η διάθεσή τους (46). Σύμφωνα με τον γενικό προϋπολογισμό, τα αποδεσμευμένα κεφάλαια από την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού ακυρώνονται. Δεν είναι σαφές εάν το άρθρο 25, παράγραφος 2, ισχύει για κεφάλαια που αποδεσμεύθηκαν μετά τη λήξη του ΠΔΠ (47). Σε αυτή την περίπτωση, στην πρόταση θα πρέπει να συμπεριληφθεί ειδική διάταξη.

Κεφάλαιο IV — ΕΤΒΑ+, δημοσιονομικές εγγυήσεις και χρηματοδοτική βοήθεια σε τρίτες χώρες (άρθρα 26-30)

49. Το κεφάλαιο IV εστιάζει στο ΕΤΒΑ+ και στην εγγύηση εξωτερικής δράσης.

50. Σημειώνουμε ότι η εγγύηση από τον προϋπολογισμό μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικότερα με ένα κοινό ταμείο προβλέψεων.

51. Παρόλο που η ΕΤΕπ ήταν η μοναδική τράπεζα που ήταν επιφορτισμένη με την ELM και ο βασικός εταίρος του ΕΤΒΑ, δεν είναι σαφές ποιος θα είναι ο μελλοντικός της ρόλος (48).

52. Το άρθρο 27, παράγραφος 2, παραθέτει τρεις προϋποθέσεις τις οποίες θα πρέπει να πληροί η εγγύηση εξωτερικής δράσης. Η αναγκαία επίτευξη μόχλευσης και πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος βάσει ενός φάσματος τιμών-στόχου καθοριζόμενων σε εκ των προτέρων αξιολόγηση της δημοσιονομικής εγγύησης δεν αναφέρεται ως ένα από τα κριτήρια (49).

53. Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν:

το ενδεχόμενο να προσθέσουν τη μόχλευση στον κατάλογο προϋποθέσεων τις οποίες θα πρέπει να πληροί η εγγύηση εξωτερικής δράσης. Η εν λόγω τροποποίηση θα καθιστούσε πληρέστερο τον κατάλογο προϋποθέσεων για την εγγύηση εξωτερικής δράσης.

54. Σύμφωνα με το άρθρο 26, παράγραφος 4, ο συντελεστής προβλέψεων κυμαίνεται μεταξύ 9 % και 50 %. Μολονότι προσδιορίζεται πότε εφαρμόζεται συντελεστής του 9 %, δεν παρέχονται πληροφορίες για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες εφαρμόζεται υψηλότερος συντελεστής (έως 50 % κατ’ ανώτατο όριο).

55. Τα μέσα που παρατίθενται στο άρθρο 27, παράγραφος 3, ενέχουν ποικίλους κινδύνους. Τα δάνεια στο εθνικό νόμισμα και οι συμμετοχές μετοχικού κεφαλαίου χαρακτηρίζονται από πολύ υψηλό εγγενή κίνδυνο. Η επενδυτική διευκόλυνση ΑΚΕ, για παράδειγμα, είχε κανόνες που περιόριζαν τις συμμετοχές μετοχικού κεφαλαίου σε μερίδια μειοψηφίας χωρίς δυνατότητα ελέγχου της επιχείρησης. Επιπλέον, υπήρχαν και όρια έκθεσης για τις συμμετοχές μετοχικού κεφαλαίου και τα δάνεια στο εθνικό νόμισμα (όχι πάνω από το 20 % της συνολικής χρηματοδότησης). Οι επιχειρησιακές συμφωνίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν παρόμοιες διατάξεις.

56. Στην αιτιολογική σκέψη 35 της πρότασης αναφέρεται ότι η εγγύηση θα πρέπει να τιμολογείται, ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις της αγοράς. Ομοίως, το άρθρο 209, παράγραφος 2, στοιχείο γ), του δημοσιονομικού κανονισμού ορίζει ότι οι αμοιβές των εγγυήσεων εξωτερικής δράσης δεν στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά. Το άρθρο 29, παράγραφος 3, στοιχείο δ), της πρότασης ορίζει μεν ότι οι συμφωνίες στο πλαίσιο της εγγύησης εξωτερικής δράσης θα πρέπει να περιλαμβάνουν «αποζημίωση της εγγύησης», θα έπρεπε, όμως, να παρέχονται διευκρινίσεις τονίζοντας ότι θα πρέπει να αποφεύγονται οι στρεβλώσεις στην αγορά. Επιπλέον, η πρόταση δεν περιλαμβάνει πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να τιμολογείται η εγγύηση και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε να επιδοτηθεί. Στις επιχειρησιακές συμφωνίες, χρειάζονται περαιτέρω διευκρινίσεις για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να τιμολογείται η εγγύηση και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε να επιδοτηθεί.

57. Παρατηρείται ασυνέπεια ως προς τη χρήση της ορολογίας, π.χ. οικονομική βοήθεια, μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή και δάνεια μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

Κεφάλαιο V — Παρακολούθηση, υποβολή εκθέσεων και αξιολόγηση (άρθρα 31-32)

58. Το άρθρο 31, «Παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων», αναφέρεται κυρίως στον μηχανισμό· το άρθρο 32, «Αξιολόγηση», πραγματεύεται μόνο τη διαδικασία αξιολόγησης. Στην Πρόταση, δεν πραγματοποιείται διάκριση ανάμεσα στην αξιολόγηση του μηχανισμού και στην αξιολόγηση των δράσεων.

59. Το άρθρο 31 παράγραφος 2 της Πρότασης ορίζει ότι «[η] πρόοδος όσον αφορά τα αναμενόμενα αποτελέσματα θα πρέπει να παρακολουθείται στη βάση σαφών, διαφανών και, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, μετρήσιμων δεικτών». Οι δείκτες μπορεί να είναι ποσοτικοί ή ποιοτικοί, αλλά θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι μετρήσιμοι· διαφορετικά δεν είναι χρήσιμοι. Ως εκ τούτου, πρέπει να διαγραφεί η φράση «εφόσον κρίνεται απαραίτητο».

60. Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν:

το ενδεχόμενο να πραγματοποιήσουν σαφή διάκριση μεταξύ της αξιολόγησης των δράσεων και του κανονισμού για τον ΜΓΑΔΣ. Η τροποποίηση αυτή θα καθιστούσε σαφέστερη την πρόταση στο βαθμό που θα καθορίζονταν ποια άρθρα ισχύουν για τις δράσεις και ποια άρθρα ισχύουν για τον κανονισμό ΜΓΑΔΣ αυτόν καθαυτόν.

61. Το παράρτημα VII της πρότασης παρέχει έναν κατάλογο βασικών δεικτών επιδόσεων «για να βοηθήσει στη μέτρηση της συνεισφοράς της Ένωσης για την επίτευξη των ειδικών της στόχων».

62. Ορισμένοι βασικοί δείκτες επιδόσεων αναφέρονται σε πολλούς ειδικούς στόχους, ενώ για άλλους δείκτες, δεν είναι σαφές για ποιον ειδικό στόχο ισχύουν. Για άλλους ειδικούς στόχους, δεν υπάρχουν καθόλου δείκτες.

63. Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν:

Το ενδεχόμενο να συνδέσουν καλύτερα τους ειδικούς στόχους με βασικούς δείκτες επιδόσεων. Όταν υπάρχει σαφής σύνδεση των ειδικών στόχων με βασικούς δείκτες επιδόσεων, μπορεί να παρακολουθηθεί αποτελεσματικότερα η επίτευξη των στόχων αυτών.

64. Στο άρθρο 32, παράγραφος 1, προβλέπεται μια ενδιάμεση αξιολόγηση της πρότασης, χωρίς να παρέχονται, όμως, λεπτομερή στοιχεία για τον σκοπό και το περιεχόμενο της εν λόγω αξιολόγησης.

65. Η Επιτροπή και οι νομοθέτες πρέπει να εξετάσουν:

Το ενδεχόμενο να επεκτείνουν, κατά περίπτωση, τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 32, παράγραφος 2 αναφορικά με την τελική αξιολόγηση του κανονισμού στην ενδιάμεση αξιολόγηση. Η τροποποίηση αυτή αποσαφηνίζει τις απαιτήσεις που πρέπει να πληροί η ενδιάμεση αξιολόγηση.

Όροι προς επιβεβαίωση από το Ελεγκτικό Συνέδριο

66. Στο πλαίσιο της στρατηγικής μας για την περίοδο 2018-2020, αποφασίσαμε ότι η δήλωση αξιοπιστίας που διατυπώνουμε θα θεμελιώνεται σε «προσέγγιση βεβαίωσης».

67. Αναγνωρίζουμε ότι στόχος της Πρότασης δεν είναι ο ορισμός ή η περιγραφή του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, ούτε του συνολικού πλαισίου εσωτερικού ελέγχου και των υποχρεωτικών συνιστωσών του (50).

68. Εντούτοις, σημειώνουμε ότι η τρέχουσα πρόταση δεν προβλέπει επαρκώς τη δυνατότητα των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου να περιλαμβάνουν ένα πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου σχεδιασμένο κατά τρόπον ώστε να επιτρέπει στο Συνέδριο να επιδιώξει τη μετάβαση σε μια προσέγγιση βεβαίωσης.

Η παρούσα γνώμη εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 13ης Δεκεμβρίου 2018. Για το Ελεγκτικό Συνέδριο Klaus-Heiner LEHNE Πρόεδρος

(1) COM(2018) 321 final, Ανακοίνωση με τίτλο «Ένας σύγχρονος προϋπολογισμός για μια Ένωση που προστατεύει, ενδυναμώνει και υπερασπίζεται τους πολίτες της – Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027» της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.

(2) ΕΕ L 193 της 30.7.2018, σ. 1, εφεξής «ο δημοσιονομικός κανονισμός».

(3) ΕΕ C 91 της 23.3.2017, σ. 1.

(4) COM(2018) 460 final.

(5) COM(2018) 321 final, ό.π.

(6) Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας, COM(2018) 460 final.

(7) Παραρτήματα της πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας, COM(2018) 460 final, Παραρτήματα Ι έως VII.

(8) COM(2018) 321 final, Ανακοίνωση με τίτλο «Ένας σύγχρονος προϋπολογισμός για μια Ένωση που προστατεύει, ενδυναμώνει και υπερασπίζεται τους πολίτες της – Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027» της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.

(9) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 233/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, περί μηχανισμού χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας την περίοδο 2014-2020. (ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 44).

(10) Εσωτερική συμφωνία για το 11ο ΕΤΑ – (ΕΕ L 210 της 6.8.2013, σ. 1)· κανονισμός (ΕΕ) 2015/322 του Συμβουλίου, της 2ας Μαρτίου 2015, σχετικά με την εφαρμογή του 11ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΕ L 58 της 3.3.2015, σ. 1)· απόφαση (ΕΕ) 2015/334 του Συμβουλίου, της 2ας Μαρτίου 2015 (ΕΕ L 58 της 3.3.2015, σ. 75).

(11) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 235/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για την καθιέρωση χρηματοδοτικού μέσου για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα παγκοσμίως (ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 85).

(12) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 232/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας (ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 27).

(13) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 234/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, σχετικά με τη θέσπιση Μέσου Εταιρικής Σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες (ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 77).

(14) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 230/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη θέσπιση μηχανισμού συμβολής στη σταθερότητα και την ειρήνη (ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 1).

(15) Κανονισμός (Ευρατόμ) αριθ. 237/2014 του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση μηχανισμού συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας (ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 109). Προτείνεται να υπάγονται στον ΜΓΑΔΣ ορισμένες μόνο δραστηριότητες για την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας [βλέπε παράρτημα II, σημείο 6, στοιχείο θ)]. Θα θεσπιστεί συμπληρωματικός μηχανισμός σύμφωνα με τις ειδικές διαδικασίες της Συνθήκης Ευρατόμ: ο ευρωπαϊκός μηχανισμός συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας (EINS). Προτείνεται ο εν λόγω μηχανισμός να καλύπτει δράσεις (και χρηματοδότηση για πυρηνικές δραστηριότητες) που αφορούν πυρηνικές διασφαλίσεις, παροχή υποστήριξης για υποδομές και κατάρτιση, καθώς και μεταφορές τεχνογνωσίας της ΕΕ.

(16) Απόφαση (ΕΕ) 2018/412 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαρτίου 2018, για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 466/2014/EE με την οποία χορηγείται εγγύηση της EE στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την κάλυψη ζημιών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες που υποστηρίζουν επενδυτικά έργα εκτός της Ένωσης (ΕΕ L 76 της 19.3.2018, σ. 30).

(17) Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 2009, για την ίδρυση Ταμείου εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις (ΕΕ L 145 της 10.6.2009, σ. 10)

(18) Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Σεπτεμβρίου 2017, για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (ΕΤΒΑ), της εγγύησης του ΕΤΒΑ και του Ταμείου Εγγυήσεων του ΕΤΒΑ (ΕΕ L 249 της 27.9.2017, σ. 1).

(19) Εκτός από επιχορηγήσεις μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή θα ενεργοποιείται κατά περίπτωση, ανάλογα με τις ανάγκες.

(20) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 236/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για τον καθορισμό κοινών κανόνων και διαδικασιών για την εφαρμογή των μηχανισμών χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης της Ένωσης (ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 95). Ο CIR ισχύει για διάφορους μηχανισμούς στο πλαίσιο του τομέα 4 «Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας» του ΠΔΠ 2014-2020.

(21) «Κοινό όραμα, κοινές δράσεις: Μία ισχυρότερη Ευρώπη. Μια συνολική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας», 19.6.2016.

(22) «Η νέα ευρωπαϊκή συναίνεση για την ανάπτυξη: ‘Ο κόσμος μας, η αξιοπρέπειά μας, το μέλλον μας’», κοινή δήλωση από τη συνάντηση του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών στο πλαίσιο του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 8.6.2017.

(23) «Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development», ψήφισμα που εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 25.9.2015 (A/RES/70/1).

(24) «Ατζέντα δράσης της Αντίς Αμπέμπα της τρίτης διεθνούς διάσκεψης για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης», η οποία εγκρίθηκε στις 16.6.2015 και υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 27.7.2015 (A/RES/69/313).

(25) Άρθρο 3, παράγραφος 5, άρθρο 8 και άρθρο 21 της ενοποιημένης έκδοσης της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ).

(26) Άρθρο 6, παράγραφος 1, της πρότασης.

(27) Σημαντικό μέρος του μέσου στήριξης της ειρήνης στην Αφρική, που χρηματοδοτείται επί του παρόντος από το ΕΤΑ, θα παραμείνει εκτός προϋπολογισμού. Συγκριτικά, ο προϋπολογισμός του τομέα 4 «Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας» για την περίοδο 2014-2020 ανέρχεται σε 66,3 δισεκατομμύρια ευρώ.

(28) Για το όγδοο, ένατο και δέκατο ΕΤΑ, η περίοδος ανάληψης υποχρεώσεων έχει λήξει· η περίοδος ανάληψης υποχρεώσεων για το ενδέκατο ΕΤΑ θα λήξει το 2020, άρθρο 1, παράγραφος 5 της εσωτερικής συμφωνίας για το ενδέκατο ΕΤΑ – (ΕΕ L 210 της 6.8.2013, σ. 1)· κανονισμός (ΕΕ) 2015/322 του Συμβουλίου (ΕΕ L 58 της 3.3.2015, σ. 1).

(29) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 20 της πρότασης.

(30) Αιτιολογική έκθεση της πρότασης, σημείο 1 «Πλαίσιο της πρότασης».

(31) Η εκτίμηση αντικτύπου της πρότασης (SWD(2018) 337 final) προσδιορίζει ως μία από τις αιτίες για την αλλαγή της αρχιτεκτονικής των εξωτερικών μηχανισμών τη μείωση των κενών και των αλληλεπικαλύψεων μεταξύ μηχανισμών, σ. 19.

(32) COM(2018) 321 final, Ένας σύγχρονος προϋπολογισμός για μια Ένωση που προστατεύει, ενδυναμώνει και υπερασπίζεται τους πολίτες της - Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027, υποσημείωση 16.

(33) Ετήσια έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες που χρηματοδοτήθηκαν από το όγδοο, ένατο, δέκατο και ενδέκατο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) για το οικονομικό έτος 2017.

(34) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 232/2014, ό.π.

(35) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 233/2014, ό.π.

(36) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 230/2014, ό.π.

(37) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 234/2014, ό.π.

(38) Κανονισμός (ΕΕ) 2015/322, ό.π., άρθρο 7, παράγραφος 2.

(39) SWD(2017) 602, Commission staff working document - Evaluation of the European Neighbourhood Instrument Accompanying the document - Report from the Commission to the European Parliament and the Council – Mid-term review of External Financing Instruments.

(40) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 232/2014, ό.π., άρθρο 4, παράγραφοι 2 και 3.

(41) «Θα πρέπει να διευκρινιστεί η έννοια των επιδόσεων όσον αφορά τον προϋπολογισμό. Οι επιδόσεις θα πρέπει να συνδέονται με την άμεση εφαρμογή της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης θα πρέπει επίσης να οριστεί, και θα πρέπει να προσδιοριστεί σύνδεση μεταξύ των στόχων που έχουν καθοριστεί, και των επιδόσεων, των δεικτών, των αποτελεσμάτων και των αρχών της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας στη χρήση των πιστώσεων. Για λόγους ασφάλειας δικαίου, παράλληλα με την αποφυγή των αντιθέσεων με τα υφιστάμενα πλαίσια επιδόσεων των διαφόρων προγραμμάτων, η ορολογία των επιδόσεων, ιδίως η απόδοση και τα αποτελέσματα, θα πρέπει να καθορίζεται» (δημοσιονομικός κανονισμός, αιτιολογική σκέψη 9).

(42) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 236/2014, ό.π.

(43) Κανονισμός (ΕΕ) 2015/322, ό.π., άρθρο 9, παράγραφος 4.

(44) «Όσον αφορά τις εξωτερικές ενέργειες, στις περιπτώσεις όπου η συνολική δημοσιονομική δέσμευση οδηγεί στη σύναψη συμφωνίας χρηματοδότησης με τρίτη χώρα, οι συμφωνίες χρηματοδότησης συνάπτονται έως τις 31 Δεκεμβρίου του έτους ν+1. Σε αυτή την περίπτωση, η συνολική δημοσιονομική δέσμευση καλύπτει το συνολικό κόστος των νομικών δεσμεύσεων που υλοποιούν τη συναφθείσα συμφωνία χρηματοδότησης εντός περιόδου τριών ετών από την ημερομηνία σύναψης της χρηματοδοτικής συμφωνίας.»

(45) Το άρθρο 15, παράγραφος 3, καθιστά δυνατή την εκ νέου διάθεση των αποδεσμεύσεων μόνον εφόσον σχετίζονται με ερευνητικά σχέδια.

(46) Άρθρο 1, παράγραφος 4, της εσωτερικής συμφωνίας για το ενδέκατο ΕΤΑ (ΕΕ L 210 της 6.8.2013, σ. 1), ό.π.

(47) Αντίστοιχο του μηχανισμού ειδικού αποθεματικού του ΕΤΑ, άρθρο 1, παράγραφος 4, της εσωτερικής συμφωνίας για το ενδέκατο ΕΤΑ (ΕΕ L 210 της 6.8.2013, σ. 1), ό.π.

(48) Αιτιολογική σκέψη 33 της πρότασης. «Το ΕΤΒΑ+ θα πρέπει να στηρίζει το εξωτερικό επενδυτικό σχέδιο και να συνδυάζει δραστηριότητες μεικτής χρηματοδότησης και δημοσιονομικές εγγυήσεις που καλύπτονται από την εγγύηση εξωτερικής δράσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καλύπτουν κρατικούς κινδύνους που συνδέονται με δραστηριότητες δανεισμού, οι οποίες προγενέστερα πραγματοποιούνταν στο πλαίσιο της εντολής εξωτερικού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Δεδομένου του ρόλου της δυνάμει των Συνθηκών και της εμπειρίας της κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών στην υποστήριξη των ενωσιακών πολιτικών, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα πρέπει να παραμείνει ο φυσικός εταίρος για την Επιτροπή για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων της στο πλαίσιο της δέσμευσης εξωτερικής δράσης.»

(49) Βλέπε άρθρα 209, παράγραφος 2, στοιχείο δ), και άρθρο 219, παράγραφος 3, του δημοσιονομικού κανονισμού.

(50) Η ενότητα 2 του προσαρτώμενου «Νομοθετικού δημοσιονομικού δελτίου» υποδεικνύει με ποιον τρόπο σκοπεύει η Επιτροπή να θεσπίσει μέτρα διαχείρισης.