Ανακοίνωση της Επιτροπής ως προς τη σύσταση, της 29ης Σεπτεμβρίου 2003, σχετικά με τον καθορισμό κοινής πρακτικής για τις αλλαγές στα σχέδια των εθνικών εμπρόσθιων όψεων των κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία(1)

(2003/C 247/03)

1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Το 1996 το Συμβούλιο αποφάσισε ότι τα κέρματα ευρώ που επρόκειτο να τεθούν σε κυκλοφορία θα φέρουν στην εμπρόσθια όψη διακριτικά εθνικά σύμβολα ενώ στην οπίσθια όψη τους θα υπάρχει ένα κοινό σχέδιο. Αργότερα, τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι η παράσταση της εθνικής όψης θα περιβάλλεται από 12 αστέρια προκειμένου να διευκολύνεται η αναγνώριση των κερμάτων ευρώ από το ευρύ κοινό. Το 1998 το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ... "όσον αφορά την έκδοση αναμνηστικών κερμάτων που προορίζονται για κυκλοφορία, πρέπει να υπάρξει ένα μορατόριουμ κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών κυκλοφορίας των χαρτονομισμάτων και κερμάτων ευρώ". Προς το παρόν δεν προβλέπονται ειδικές διατάξεις, νομοθετικού ή άλλου περιεχομένου, για τις τυχόν αλλαγές στις εθνικές όψεις των κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία.

Η εισαγωγή των κερμάτων ευρώ τον Ιανουάριο 2002 δημιούργησε μια ολόκληρη ποικιλία σχεδίων, καθότι μόνον τα δώδεκα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ έθεσαν σε κυκλοφορία 96 διαφορετικά κέρματα. Η ποικιλία αυτή προσελκύει το ενδιαφέρον πολλών ευρωπαίων πολιτών και αναμφίβολα συνέβαλε στην ευρεία αποδοχή των κερμάτων ευρώ από το κοινό. Ταυτόχρονα, ορισμένοι κοινοί κανόνες, τόσο για τα "κανονικά" όσο και για τα αναμνηστικά κέρματα ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία (βλέπε το παράρτημα για τον ορισμό των διαφόρων ειδών κερμάτων ευρώ), θα συνέβαλαν στο να διασφαλισθεί ότι αυτή η ποικιλομορφία των εθνικών όψεων κερμάτων δεν θα αποτελέσει πηγή αβεβαιότητας για τους πολίτες. Επιπλέον, οι φορείς που διαχειρίζονται κέρματα στο πλαίσιο της άσκησης των επαγγελματικών τους δραστηριοτήτων (τράπεζες, εταιρίες χρηματαποστολών, χειριστές αυτόματων μηχανών πώλησης, κ.λπ.) πρέπει να ενημερώνονται εγκαίρως για τις επικείμενες αλλαγές. Τέλος, ενώ θα πρέπει να δοθούν στα κράτη μέλη επαρκείς δυνατότητες που θα τους επιτρέπουν να τηρούν τις εθνικές τους παραδόσεις στον τομέα αυτό (έκδοση κερμάτων), ταυτόχρονα θα ήταν ενδεδειγμένο να διασφαλισθεί ένας ορισμένος βαθμός συνοχής μεταξύ των διαφόρων εθνικών πολιτικών.

2. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ

Η επισυναπτόμενη σύσταση βασίζεται στις συζητήσεις που έγιναν με τα κράτη μέλη και καθορίζει ορισμένους κανόνες για τις αλλαγές στις εθνικές όψεις. Οι αλλαγές αυτές μπορούν να είναι δύο ειδών. Μπορεί να πρόκειται για γενική αλλαγή των εθνικών όψεων που αποφασίζει ένα κράτος μέλος για ένα συγκεκριμένο λόγο, π.χ. σε περίπτωση αλλαγής του αρχηγού του κράτους του οποίου η μορφή απεικονίζεται στο κέρμα. Επίσης, νέες εθνικές όψεις ενδέχεται να προκύψουν λόγω της έκδοσης αναμνηστικών κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία. Η σύσταση αυτή αποσκοπεί στη θέσπιση ενός κοινού πλαισίου που θα διέπει τις αλλαγές στις εθνικές όψεις τόσο των κανονικών όσο και των αναμνηστικών κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία, χωρίς παράλληλα να αφαιρείται από τα κράτη μέλη η δυνατότητα να τηρούν τις εθνικές τους παραδόσεις στον τομέα αυτό.

2.α) Κανονικά κέρματα ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία

Στις "συνήθεις"(2) εθνικές όψεις των κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία δεν επιτρέπεται να επέλθει καμία αλλαγή έως τα τέλη του 2008, εκτός από την περίπτωση αλλαγής του αρχηγού του κράτους του οποίου η μορφή απεικονίζεται σε ένα κέρμα. Πριν από την λήξη αυτού του μορατόριουμ, θα εξετασθεί εάν πρέπει να παραταθεί η ισχύς του ή επιβάλλεται η καθιέρωση άλλων κανόνων.

2.β) Αναμνηστικά κέρματα ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία

Το μορατόριουμ όσον αφορά την έκδοση αναμνηστικών κερμάτων που προορίζονται για κυκλοφορία αναμένεται να λήξει το 2004, με την επιφύλαξη της τήρησης ορισμένων προϋποθέσεων. Θα επιτρέπεται μια το πολύ έκδοση ετησίως για κάθε κράτος μέλος. Επιπλέον, οι εκδόσεις αναμνηστικών κερμάτων θα πρέπει να αφορούν μια μόνο ονομαστική αξία κέρματος, σύμφωνα με την καθιερωμένη πρακτική που μέχρι τώρα ακολουθούσαν πολυάριθμες χώρες. Το κέρμα των δύο ευρώ φαίνεται ότι αποτελεί την καταλληλότερη ονομαστική αξία, και αυτό για πολλούς λόγους: η ευρεία διάμετρός του το καθιστά ιδιαίτερα κατάλληλο για την αναπαράσταση των σχεδίων, ενώ η διμεταλλική του τεχνολογία και άλλες τεχνικές ιδιότητες παρέχουν την κατάλληλη προστασία από την παραχάραξη. Εξάλλου, η υψηλή του ονομαστική αξία επιτρέπει να καλυφθεί το κόστος παραγωγής του και παράλληλα διασφαλίζει ορισμένο εισόδημα για τον εκδότη, καθότι το κοινό θα συλλέξει πολυάριθμα τέτοια αναμνηστικά κέρματα.

Ο συνολικός όγκος της έκδοσης θα πρέπει να είναι περιορισμένος προκειμένου να αποφευχθεί είτε το ενδεχόμενο "παραγκωνισμού" των κανονικών κερμάτων των δύο ευρώ από τα αναμνηστικά κέρματα ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία, είτε έκδοσης των κερμάτων αυτών επί μακρές χρονικές περιόδους, περίπτωση κατά την οποία μια αναμνηστική έκδοση θα ισοδυναμούσε ουσιαστικά με αλλαγή της εθνικής όψης. Από την άλλη πλευρά, ο όγκος της έκδοσης πρέπει να είναι αρκούντως μεγάλος ώστε να επιτρέπει την πραγματική κυκλοφορία, τουλάχιστον στη διάρκεια ορισμένης περιόδου. Πράγματι, η έκδοση ιδιαίτερα μικρού όγκου αναμνηστικών κερμάτων θα οδηγούσε, λόγω της σχετικής τους σπανιότητας, στο να καταστούν τα κέρματα αυτά συλλεκτικά και να παύσουν πλέον να αποτελούν κέρματα σε κυκλοφορία. Με τα προτεινόμενα ανώτατα όρια επιτυγχάνεται μια ισορροπία στην οποία λαμβάνονται υπόψη τόσο ο συνολικός όγκος των ήδη εκδοθέντων κερμάτων των δύο ευρώ σε εθνικό επίπεδο, όσο και ο συνολικός όγκος των κερμάτων αυτής της ονομαστικής αξίας που έχουν εκδοθεί στη ζώνη ευρώ. Το διττό αυτό ανώτατο όριο επιτρέπει στις χώρες να επιλέξουν το υψηλότερο όριο έκδοσης: είτε το 0,1 % του συνολικού όγκου των κυκλοφορούντων κερμάτων αυτής της ονομαστικής αξίας στη ζώνη ευρώ, είτε το 5,0 % του συνολικού όγκου των κερμάτων των δύο ευρώ που έχει θέσει σε κυκλοφορία η χώρα. Κατ' εξαίρεση, το όριο του 0,1 % μπορεί να αυξηθεί έως το 2 % όταν πρόκειται για τον εορτασμό-ανάμνηση ενός γεγονότος με πραγματικά οικουμενική εμβέλεια και ιδιαίτερη συμβολική σημασία, εφόσον τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη δεσμευθούν ότι, κατά τη διάρκεια των τεσσάρων επομένων ετών, δεν θα προχωρήσουν σε έκδοση παρόμοιου όγκου αναμνηστικών κερμάτων ευρώ που θα προορίζονται για κυκλοφορία.

2.γ) Κανόνες για την εκ των προτέρων ενημέρωση

Τα κράτη μέλη καλούνται να ενημερώνουν την Επιτροπή τουλάχιστον έξι μήνες πριν από την θέση σε κυκλοφορία κερμάτων με νέες εθνικές όψεις (είτε πρόκειται για κανονικά είτε για αναμνηστικά κέρματα που προορίζονται για κυκλοφορία). Μεταξύ των πληροφοριακών στοιχείων που πρέπει να διαβιβάζονται στην Επιτροπή περιλαμβάνεται αντίγραφο του νέου σχεδίου και μια σύντομη περιγραφή του, περιγραφή του γεγονότος ή της προσωπικότητας προς ανάμνηση του (της) οποίου(ας) θα πραγματοποιηθεί η έκδοση, η ονομαστική αξία του προς έκδοση κέρματος, η ημερομηνία έναρξης της έκδοσης, ο όγκος της (για τα αναμνηστικά κέρματα) και εκτίμηση της διάρκειάς της (για τα αναμνηστικά κέρματα). Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει επισήμως όλες τις σχετικές πληροφορίες στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου αυτές να είναι προσβάσιμες σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Τυχόν εκδόσεις αναμνηστικών κερμάτων για ένα γεγονός με πραγματικά οικουμενική εμβέλεια και ιδιαίτερη συμβολική σημασία, και των οποίων ο συνολικός όγκος υπερβαίνει το 0,1 % των συνολικά κυκλοφορούντων κερμάτων των 2 ευρώ, πρέπει να εγκρίνονται από την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 264 της 15.10.2003.

(2) ΕΕ C 373 της 28.12.2001, σ. 1

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΚΕΡΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩ

Κέρματα ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία (κανονικά και αναμνηστικά)

Σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της συνθήκης, το Συμβούλιο εναρμόνισε τις ονομαστικές αξίες και τις τεχνικές προδιαγραφές όλων των κερμάτων που προορίζονται για κυκλοφορία. Η εναρμόνιση αυτή έγινε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 975/98 του Συμβουλίου, της 3ης Μαΐου 1998, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 423/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Φεβρουαρίου 1999. Σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 974/98 του Συμβουλίου, της 3ης Μαΐου 1998, τα κέρματα αυτά θα είναι τα μόνα που θα έχουν την ιδιότητα νομίμου χρήματος σε όλη τη ζώνη ευρώ.

Αναμνηστικά κέρματα ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία

Όλα τα αναμνηστικά κέρματα ευρώ αποτελούν μέρος των κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία. Τα κέρματα όμως αυτά έχουν διαφορετική εθνική όψη από εκείνη των συνήθων κερμάτων (η κοινή όψη δεν διαφοροποιείται), και προορίζονται κυρίως για τον εορτασμό-ανάμνηση ενός γεγονότος ή μιας προσωπικότητας. Γενικά, τα αναμνηστικά κέρματα εκδίδονται για ορισμένη χρονική περίοδο και σε περιορισμένους όγκους. Ο ορισμός των αναμνηστικών κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία διατυπώθηκε λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές παραδόσεις που επικρατούν στον τομέα αυτό.

Συλλεκτικά κέρματα ευρώ (μη προοριζόμενα για κυκλοφορία)

Τα συλλεκτικά κέρματα ευρώ δεν προορίζονται για κυκλοφορία και πρέπει να μπορούν να διακρίνονται εύκολα από τα κέρματα που προορίζονται για κυκλοφορία. Για το σκοπό αυτό, οι υπουργοί Ecofin αποφάσισαν στις 31 Ιανουαρίου 2000 ότι, μεταξύ άλλων:

- η ονομαστική τους αξία θα πρέπει να είναι διαφορετική από εκείνες των κερμάτων που προορίζονται για κυκλοφορία·

- δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται παραστάσεις παρεμφερείς με εκείνες που αποτυπώνονται στην κοινή όψη των κερμάτων που προορίζονται για κυκλοφορία. Επιπλέον, στο μέτρο του δυνατού, τα χρησιμοποιούμενα σχέδια πρέπει να διαφέρουν ελαφρώς τουλάχιστον από εκείνα που αποτυπώνονται στις εθνικές όψεις των κερμάτων που προορίζονται για κυκλοφορία·

- όσον αφορά το χρώμα, τη διάμετρο και το βάρος, τα συλλεκτικά κέρματα θα πρέπει να διακρίνονται σαφώς από τα κέρματα που προορίζονται για κυκλοφορία τουλάχιστον ως προς δύο από τα τρία αυτά χαρακτηριστικά.

Αποφασίστηκε επίσης ότι τα κέρματα αυτά θα έχουν την ιδιότητα του νομίμου χρήματος μόνο στη χώρα έκδοσής τους. Τα συλλεκτικά κέρματα ευρώ κατασκευάζονται συνήθως από πολύτιμα μέταλλα (χρυσό και άργυρο).