Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με:

- την «Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση της δεύτερης φάσης του κοινοτικού προγράμματoς δράσης για την εκπαίδευση - Σωκράτης»,

- την «Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση του δευτέρου σταδίου του προγράμματος δράσης της Κοινότητας στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης - Leonardo Da Vinci», και - την «Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του κοινοτικού προγράμματος δράσης για τη νεολαία - Youth»

(1999/C 51/13)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση της 2ης φάσης του κοινοτικού προγράμματoς δράσης για την εκπαίδευση - Σωκράτης [COM(98) 329 τελικό - 98/0195 COD] (), την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση του δευτέρου σταδίου του προγράμματος δράσης της Κοινότητας στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης - Leonardo Da Vinci [COM(98) 330 - 98/0196 SYN] () τελικό και την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του κοινοτικού προγράμματος δράσης για τη νεολαία - Youth [COM(98) 331 - 98/0197 COD] () τελικό 7

έχοντας υπόψη τις αποφάσεις του Συμβουλίου της 15ης Σεπτεμβρίου 1998 και της 1ης Οκτωβρίου 1998 (Σωκράτης και Νεολαία) και την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 1ης Σεπτεμβρίου 1998 (Leonardo) σύμφωνα με τα άρθρα 126, 127 και το άρθρο 198 Γ, πρώτη παράγραφος της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να ζητήσουν τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για τα ζητήματα αυτά 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της 13ης Μαΐου 1998 να αναθέσει στην Επιτροπή 7 - Εκπαίδευση, Κατάρτιση, Πολιτισμός, Νεολαία, Αθλητισμός, Δικαιώματα των πολιτών - την κατάρτιση της σχετικής γνωμοδότησης 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 226/98 rev.) που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή 7 την 1η Οκτωβρίου 1998 (Εισηγητής: ο κ. Evans) 7

δεδομένου ότι η Συνθήκη του Άμστερνταμ εξέφρασε τη δέσμευση των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προωθήσουν την ανάπτυξη της γνώσης στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο προς όφελος των πληθυσμών τους μέσω μίας ευρείας πρόσβασης στην εκπαίδευση και της συνεχούς επικαιροποίησής της 7

δεδομένου ότι η Συνθήκη του Άμστερνταμ αναγνωρίζοντας το σημαντικό ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτιση επέκτεινε τους τομείς υποχρεωτικής διαβούλευσης της Επιτροπής των Περιφερειών ώστε να συμπεριλάβουν την επαγγελματική κατάρτιση 7

υιοθέτησε ομόφωνα κατά τη 26η σύνοδο ολομέλειάς της 18ης και 19ης Νοεμβρίου 1998 (συνεδρίαση της 19ης Νοεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ΕΤΠ επικροτεί τη σημασία που δίδει η Συνθήκη του Άμστερνταμ και το Πρόγραμμα Δράσης 2000 στην πολιτική της γνώσης διότι αποτελεί το επίκεντρο των μελλοντικών εξελίξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απόφαση της Επιτροπής να παρουσιάσει τρεις προτάσεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας εξαγγέλθηκε στο έγγραφο σχετικά με το Πρόγραμμα Δράσης 2000 και το έγγραφο Προς μία Ευρώπη της Γνώσης: Η ΕΤΠ παρουσίασε τη γνωμοδότησή της στο τελευταίο έγγραφό της () τελικό το οποίο επικρότησε ιδιαίτερα την προοπτική της ολοκλήρωσης ενός πιο ανοικτού και δυναμικού τομέα στην εκπαίδευση και υποστήριζε την ανάπτυξη ενός πιο συνεκτικού πλαισίου στρατηγικής για την πολική της ΕΕ στο χώρο της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας.

1.2. Η Επιτροπή της ΕΕ επιθυμεί να αναπτύξει περαιτέρω τα σημερινά προγράμματα για τη νεολαία, Σωκράτης - εκπαίδευση, Leonardo da Vinci - κατάρτιση και νεολαία για την Ευρώπη - διατηρώντας τα ονόματα των προγραμμάτων αυτών τα οποία σήμερα είναι ευρέως γνωστά στους πολίτες της ΕΕ, βελτιώνοντας τους τρόπους χρήσης των πόρων της ΕΕ ώστε να καταστούν αποδοτικότεροι και καλύτερα στοχοθετημένοι. Οι τρεις αυτές προτάσεις εκφράζουν τη βούληση για μία πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση του θέματος ιδίως μέσω των κοινών δράσεων. Η ΕΤΠ επικροτεί αυτό το μεγαλύτερο βαθμό ολοκλήρωσης που θα μεγιστοποιήσει τον αντίκτυπο των πρωτοβουλιών που λαμβάνονται με στόχο ιδίως την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού.

1.3. Οι τρεις τομείς του προγράμματος, εκπαίδευση, κατάρτιση και πολιτική για τη νεολαία, στηρίζονται σε τρεις στόχους:

- προώθηση της απασχόλησης σύμφωνα με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, με την ανάπτυξη των ειδικοτήτων και ικανοτήτων καθώς και του επιχειρηματικού πνεύματος το οποίο κατέστη απαραίτητο λόγω των αλλαγών που επήλθαν στην εργασία και στον τρόπο οργάνωσή της 7

- αύξηση του φάσματος των γνώσεων ώστε να δημιουργηθούν οι κοινωνικές και τεχνικές προϋποθέσεις καινοτομίας οι οποίες αποτελούν το μεγαλύτερο πλούτο για οικονομική ανάπτυξη και βελτίωση του επιπέδου ζωής 7

- διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών στην ευρωπαϊκή εμπειρία ώστε να ενισχυθεί το κοινό αίσθημα ταυτότητας καθώς και το αίσθημα του ανήκειν στον κοινοτικό χώρο.

1.4. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο Υπουργών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα άλλα ευρωπαϊκά όργανα θεωρούν την ανεργία και τον κοινωνικό αποκλεισμό τα δύο κυριότερα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν. Ως προς αυτά, η ΕΤΠ επικροτεί ολοένα και μεγαλύτερη όσμωση μεταξύ εκπαίδευσης και κατάρτισης, την τυπική και άτυπη εκπαίδευση και τη βασική και συνεχή κατάρτιση, όπως αυτό αντανακλάται στα κοινά, απλουστευμένα και ενοποιημένα χαρακτηριστικά των αναθεωρημένων προγραμμάτων και στη σχεδιασμένη σύνδεσή τους με τα διαρθρωτικά ταμεία, ιδίως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Μόνο η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μπορούν βοηθήσουν στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και της ανεργίας.

1.5. Η ΕΤΠ επικροτεί την άποψη ότι η τυπική και άτυπη εκπαίδευση όπως επίσης και η κατάρτιση, με την ευρεία έννοια του όρου, αποτελούν βασική διάσταση της απασχολησιμότητας και της προσαρμοστικότητας 7 η άποψη αυτή εκφράζεται στις κατευθυντήριες γραμμές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την Απασχόληση το οποίο πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του 1997 και εντάχθηκε στις Δράσεις της Επιτροπής που προβλέπονται στα αναθεωρημένα προγράμματα. Η τυπική και άτυπη εκπαίδευση όπως επίσης και η κατάρτιση μπορούν να ενισχύσουν σε μεγάλο βαθμό τις διαδικασίες ανάπτυξης του επιχειρηματικού πνεύματος και αποτελούν σημαντικό στήριγμα για την αρχή της ισότητας των ευκαιριών. Η ΕΤΠ τονίζει τη σημασία των νόμιμων απαιτήσεων των ατόμων με ειδικές ανάγκες αν ληφθούν υπόψη τα αιτήματά τους κατά την ενσωμάτωση των μέτρων που τους αφορούν στα εκπαιδευτικά προγράμματα.

1.6. Η ΕΤΠ επεσήμανε σε πολλές γνωμοδοτήσεις της στο παρελθόν ότι οι συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες της αγοράς που συνεπάγονται νέα συστήματα εργασίας και προσαρμογής σε νέες τεχνολογίες απαιτούν ένα εργατικό δυναμικό που καταρτίζεται συνεχώς. Δεν υπάρχουν πλέον εργασίες εφ'όρου ζωής και η εκπαίδευση και κατάρτιση, στα πλαίσια μίας διαδικασίας μάθησης καθόλη τη διάρκεια του βίου μπορούν επομένως να αποτελέσουν βασικά μέσα για την ανάπτυξη ειδικευμένου εργατικού δυναμικού το οποίο αποτελεί το βασικό στοιχείο για μία βιώσιμη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει την ανάγκη επιμόρφωσης των καθηγητών για τη χρήση των τεχνολογιών πληροφόρησης και των πολυμέσων στην εργασία τους. Τον συνεχή αυτό εκσυγχρονισμό των ικανοτήτων δεν πρέπει να υποστηρίζουν μόνον οι ιδιώτες, οι οποίοι συνήθως εκπροσωπούνται από τους εργοδότες, αλλά επίσης και κυρίως οι κοινότητες και οι περιφέρειες.

1.7. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι αναγνωρίζεται ο ρόλος της εκπαίδευσης και της κατάρτισης καθώς και της πολιτικής για τη νεολαία με την καλλιέργεια ενός αναπτυγμένου αισθήματος του πολίτη και υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση στην κοινωνία της μάθησης αποτελεί βασική πτυχή της Ευρώπης των πολιτών η οποία επιτρέπει μία μεγαλύτερη συμμετοχή στην οικονομική και κοινωνική ζωή καθώς και στην κοινωνία των πολιτών.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Ενώ κάθε πρόγραμμα διαθέτει ειδικές δράσεις ανάλογα με τους στόχους που επιδιώκονται, οι δράσεις αυτές εκτελούνται με ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα έξι μέτρα: υλική κινητικότητα, ιδεατή κινητικότητα, δικτύωση, προώθηση των γλωσσικών γνώσεων, στήριξη καινοτόμων έργων και προϊόντων, και καλύτερη κατανόηση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η ΕΤΠ επικροτεί αυτή την κοινή βάση των δραστηριοτήτων οι οποίες ενισχύουν μία πιο επικεντρωμένη και ολοκληρωμένη προσέγγιση του θέματος.

2.1.1. Φυσική κινητικότητα

2.1.1.1. Η ΕΤΠ επισημαίνει την επιτυχία των δράσεων φυσικής κινητικότητας στα τρία σημερινά προγράμματα. Υπογραμμίζει, ωστόσο, την ανάγκη να εξασφαλιστεί ισότητα ευκαιριών στην πρόσβαση στις δράσεις κινητικότητας ιδίως για τις μειονεκτικές ομάδες.

2.1.1.2. Η ΕΤΠ υποστηρίζει μέτρα τα οποία προωθούν την αμοιβαία αναγνώριση προσόντων και δεξιοτήτων καθώς και τις προόδους που πραγματοποιούνται στην άρση των εμποδίων στην κινητικότητα. Όπως αναφέρεται στη γνωμοδότησή της για το Πράσινο Βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με θέμα «Εκπαίδευση - κατάρτιση - έρευνα: τα εμπόδια στη διακρατική κινητικότητα» (), υποστηρίζει προσπάθειες προκειμένου: να επεκταθεί το ευρωπαϊκό σύστημα ακαδημαϊκών μονάδων μεταφερόμενων σε όλη την Κοινότητα με σκοπό κυρίως να καλυφθεί ο τομέας της επαγγελματική κατάρτισης και να αναπτυχθεί το σύστημα της αμοιβαίας αναγνώρισης σχετικά με την απόκτηση δεξιοτήτων/άτυπης επαγγελματικής κατάρτισης μέσω της πιστοποίησης.

2.1.1.3. Η ΕΤΠ επικροτεί την πρόθεση να προαχθεί η μαθητεία και η κινητικότητα σε συνδυασμό με την επαγγελματική κατάρτιση μέσω του προγράμματος Leonardo και επικροτεί, επίσης, τη θέσπιση «κατάρτισης Europass» που θα αποδεικνύει τη γνώση που αποκτήθηκε στη διάρκεια της κατάρτισης σε ένα άλλο κράτος μέλος, όπως επεσήμανε στη γνωμοδότησή της για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση των ευρωπαϊκών διαδρόμων κατάρτισης σε συνδυασμό με την επαγγελματική κατάρτιση συμπεριλαμβανομένης και της μαθητείας ().

2.1.1.4. Η ΕΤΠ αναγνωρίζει την αξιόλογη συμβολή του προγράμματος για τη νεολαία το οποίο παρέχει δυνατότητες συμμετοχής ιδίως σε μειονεκτούντες νέους που δεν διαθέτουν τα προσόντα συμμετοχής στα προγράμματα Leonardo και Σωκράτης. Συνήθως οι άνθρωποι αυτοί αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες ένταξης στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή. Το σύστημα ανταλλαγής νέων μπορεί να τους βοηθήσει να υπερβούν τις δυσκολίες αυτές.

2.1.1.5. Η ΕΤΠ επικροτεί την ένταξη του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Εθελοντικής Υπηρεσίας σε μία συνεκτική προσέγγιση πολιτικής για τη νεολαία,. σύμφωνα με τη σύσταση που απηύθυνε στη γνωμοδότησή της σχετικά με την Ευρωπαϊκή Εθελοντική Υπηρεσία, έγγραφο (). Υπογραμμίζει τη συμβολή του προγράμματος ΕΕΥ όσον αφορά την παροχή άτυπης εκπαιδευτικής εμπειρίας η οποία θα συμβάλει στην προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική εξέλιξη των νέων ανθρώπων. Υπογραμμίζει τη δυνατότητα που προσφέρεται στους νέους να συμβάλουν ενεργά ως πολίτες της ΕΕ και επίσης τη δυνατότητα να εδραιωθεί η αλληλεγγύη όχι μόνο μεταξύ των εθελοντών αλλά και μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αρχών που συμμετέχουν.

2.1.1.6. Η ΕΤΠ επικροτεί τις δυνατότητες που παρέχονται για ενίσχυση των δεσμών μεταξύ του κόσμου της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και του κόσμου της εργασίας μέσω ανταλλαγών στα πλαίσια της κινητικότητας είτε τοποθετώντας σε εταιρείες μαθητευόμενους ή μαθητευόμενες (Leonardo) και εκπαιδευτικούς (Σωκράτης) είτε μέσω ανταλλαγών μεταξύ εταιρειών/πανεπιστημίων και ιδρυμάτων κατάρτισης (Leonardo). Πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες ενίσχυσης δεσμών μεταξύ των δύο αυτών τομέων όπως συνέστησε στο παρελθόν η ΕΤΠ στη γνωμοδότησή της με θέμα «Ο ρόλος των περιφερειακών και τοπικών αρχών στη σύνδεση των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με επιχειρήσεις» ().

2.1.1.7. Στο πλαίσιο της σχολικής διδασκαλίας η ΕΤΠ αναγνωρίζει επίσης στο πλαίσιο της κινητικότητας του μαθητή μετά το πέρας των σπουδών, μέσω ημερίδων ή και συναντήσεων μεταξύ μαθητών των συνδεδεμένων χωρών, με στόχο την αξιολόγηση της συμμετοχής και της συνεργασίας τους στο σχέδιο.

2.1.2. Ιδεατή κινητικότητα

2.1.2.1. Η ΕΤΠ επιδοκιμάζει τις συνεχείς προσπάθειες που καταβάλλονται για να ενισχυθούν οι δράσεις σχετικά με τη σύνδεση σχολείων στο Ίντερνετ και την ανάπτυξη παιδαγωγικού υλικού πολυμέσων αν και επαναλαμβάνει τις παρατηρήσεις που διατύπωσε στη γνωμοδότησή της για την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα «Μάθηση στην κοινωνία των πληροφοριών - Σχέδιο δράσης για ευρωπαϊκή εκπαιδευτική πρωτοβουλία» (), όσον αφορά την ανάγκη να εξασφαλιστεί η διάθεση της απαιτούμενης χρηματοδότησης. Επαναλαμβάνει, επίσης, το αίτημα για ανάληψη δράσεων προκειμένου να ενισχυθεί η χρήση νέων τεχνολογιών στην επαγγελματική κατάρτιση και στην παροχή εκπαίδευσης σε ενηλίκους.

2.1.2.2. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι νέες τεχνολογίες δεν θα οξύνουν τον κοινωνικό διαχωρισμό μεταξύ αυτών που έχουν πρόσβαση σε αυτές και εκείνων που δεν έχουν πρόσβαση. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να ευαισθητοποιηθούν κατά πρώτο λόγο οι εκπαιδευτικοί ώστε να αποδεχθούν ότι είναι αναγκαίο να εισαχθούν στα σχολεία τα εργαλεία που θα επιτρέψουν την πρόσβαση στη νέα κοινωνία της πληροφορίας των πολυμέσων. Επίσης δεν πρέπει να παραγνωριστεί η σημασία της ανθρώπινης διεπαφής της στήριξης των εκπαιδευτικών. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμμερίζεται την επιθυμία της Επιτροπής να χρησιμοποιείται η νέα τεχνολογία για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Επομένως, το αίτημα της ΕΤΠ είναι ότι πρέπει να υπάρχει το καλύτερο δυνατό επίπεδο πρόσβασης σε αυτά τα μέσα.

2.1.2.3. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει, επομένως, ότι η εκπαίδευση, όσον αφορά τα μέσα, απαιτείται σε όλα τα επίπεδα προκείμενου να βοηθήσουν τα άτομα να κατανοούν τις πληροφορίες που λαμβάνουν μέσω των νέων τεχνολογιών και να οικοδομήσουν μία κοινωνία της πληροφόρησης χωρίς αποκλεισμούς.

2.1.3. Δίκτυα συνεργασίας και η σημασία της δικτύωσης

2.1.3.1. Πρόκειται για ένα νέο χαρακτηριστικό στοιχείο το οποίο σχεδιάστηκε με σκοπό να συνενώσει στα κράτη μέλη, σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, τους δημόσιους και ιδιωτικούς παράγοντες μέσω δικτύων, ώστε να συγκεντρωθεί η εμπειρία της Κοινότητας σε ένα δεδομένο θέμα και να ενισχυθεί η διάδοση της πληροφορίας. Η ΕΤΠ τονίζει την ανάγκη ανάπτυξης ενός ευρωπαϊκού δικτύου συνεργασίας, με βάση όποτε τούτο είναι δυνατόν, υπάρχοντα περιφερειακά και τοπικά δίκτυα προκειμένου να αποφεύγονται οι επικαλύψεις.

2.1.3.2. Η ΕΤΠ επικροτεί τη δημιουργία αυτών των δικτύων συνεργασίας στην ΕΕ ιδιαίτερα δεδομένου ότι εξασφαλίζεται σε αυτά η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών παραγόντων. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει ότι υπάρχει μία αφθονία γνώσης και εμπειρίας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και ότι σε αυτό το επίπεδο βρίσκεται το μεγαλύτερο τμήμα δημιουργικών και καινοτόμων προσεγγίσεων. Η ΕΤΠ συνέστησε σε πολλές γνωμοδοτήσεις της στο παρελθόν ότι αυτός ο πολύτιμος πόρος θα πρέπει να αξιοποιηθεί με την προώθηση της διάδοσης ορθών πρακτικών μέσω δικτύων. Τα δίκτυα αυτά είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της γενικής πολιτικής και για την εξεύρεση λύσεων σχετικά με την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Μπορούν, επίσης, να εξασφαλίσουν την ανάπτυξη μίας συντονισμένης στρατηγικής όσον αφορά την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη βιομηχανία και την απασχόληση προς όφελος του τομέα, των επιχειρήσεων, και των πολιτών.

2.1.3.3. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να συμμετέχουν στα δίκτυα αυτά, όπως υπογραμμίζεται στη γνωμοδότηση της ΕΤΠ με θέμα «Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη σύνδεση των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με επιχειρήσεις», λόγω του κεντρικού στρατηγικού ρόλου που εκπληρώνουν στο συντονισμό συμπράξεων και στη συνένωση όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων, κυρίως του κόσμου της εκπαίδευσης και κατάρτισης με τον κόσμο της εργασίας.

2.1.3.4. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία της εξασφάλισης πλήρους συμμετοχής όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων στα δίκτυα αυτά συμπεριλαμβανόμενων των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων, των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, των γονέων, των σπουδαστών κλπ και υπογραμμίζει την ανάγκη διάδοσης των ορθών πρακτικών όσον αφορά τους τρόπους ανάπτυξης δικτύων στους τομείς αυτούς.

2.1.3.5. Η ΕΤΠ επικροτεί την έμφαση που δίνεται στις προτάσεις του προγράμματος Leonardo όσον αφορά το ρόλο των δικτύων στην προώθηση της ανάλυσης και της πρόβλεψης των αναγκαίων δεξιοτήτων. Η συμμετοχή τοπικών και περιφερειακών αρχών στη διαδικασία αυτή μπορεί να βοηθήσει στην εξασφάλιση της ανάπτυξης των δεξιοτήτων που απαιτεί επισταμένως η τοπική αγορά εργασίας και να τις εντάξει στις στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης.

2.1.3.6. Η ΕΤΠ ζητά τη δημιουργία ευέλικτων γεφυρών με τη στήριξη του ΕΚΤ και του ΕΤΠΑ για επενδύσεις προκειμένου να ενισχυθούν οι δράσεις στον τομέα αυτό.

2.1.4. Η προώθηση των γλωσσικών γνώσεων

2.1.4.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την προώθηση των γλωσσικών γνώσεων και υπογραμμίζει τη συμβολή τους στη βελτίωση της πολιτιστικής ευαισθητοποίησης καθώς επίσης και της δυνατότητας απασχόλησης εφόσον οι γλωσσικές γνώσεις αποτελούν βασική προϋπόθεση για την κινητικότητα.

2.1.4.2. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία των προσπαθειών υπέρ των γλωσσών των μειονοτήτων και της προώθησης δράσεων κινητικότητας προς περιοχές των οποίων οι γλώσσες ομιλούνται λιγότερο.

2.1.5. Ενίσχυση καινοτόμων έργων και προϊόντων

2.1.5.1. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί η διάδοση ορθών πρακτικών σχετικά με καινοτόμες προσεγγίσεις οι οποίες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη βελτίωση της πολιτικής και πρακτικής στους τομείς αυτούς στην ΕΕ. Τονίζει, επίσης, τη σημασία που έχει η προώθηση διεθνικών πρότυπων έργων προκειμένου να αναπτυχθεί και να μεταφερθεί η καινοτομία στους τομείς της εκπαίδευσης, κατάρτισης και νεολαίας.

2.1.6. Πηγές αναφοράς και ορθότερη κατανόηση των συστημάτων στην Κοινότητα

2.1.6.1. Η ανάπτυξη πηγών αναφοράς, βάσης δεδομένων και πληροφοριών είναι ζωτικής σημασίας για μία δυναμική εκπαίδευση, κατάρτιση, και πολιτική για τη νεολαία. Η ΕΤΠ επικροτεί το νέο Ευρωπαϊκό Εκπαιδευτικό Παρατηρητήριο το οποίο θα δημιουργηθεί για να ενισχύσει τη συλλογή πληροφοριών στον τομέα της εκπαίδευσης συγκεντρώνοντας δραστηριότητες που αφορούν την ανταλλαγή πληροφόρησης και εμπειρίας.

2.1.6.2. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει τα αιτήματά της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των υφιστάμενων δικτύων για την ανάπτυξη της συνεργασίας στους τομείς διασφάλισης της ποιότητας και της ανάπτυξης συστημάτων πιστοποίησης σύμφωνα με τις προηγούμενες συστάσεις των γνωμοδοτήσεών της με θέμα το «Λευκό Βιβλίο για την εκπαίδευση και κατάρτιση» () και την «Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για την Ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της διασφάλισης ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση» ().

2.1.6.3. Πρέπει να ενισχυθεί ο ρόλος του Cedefop όσον αφορά τη συλλογή πληροφοριών στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης και ιδίως την εξέταση των τρόπων πρόσβασης στο σύστημα πιστοποίησης της κατάρτισης και των δεξιοτήτων. Πρέπει, επίσης, να αναγνωριστεί η τεχνογνωσία του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Κατάρτισης όσον αφορά την παροχή πληροφοριών που αφορούν τον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης προς τις συμμετέχουσες χώρες συμπεριλαμβανομένων των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική συμπληρωματικότητα και ο συντονισμός των εργασιών που εκτελούνται από διάφορες βάσεις δεδομένων και ιδρύματα ώστε να αποφεύγονται οι επικαλύψεις.

2.1.7. Κοινές προσκλήσεις για την υποβολή προτάσεων

2.1.7.1. Η ΕΤΠ επικροτεί την ιδέα σχετικά με κοινές προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων οι οποίες θα επιτρέψουν την ανάπτυξη κοινού συστήματος πληροφορίας, συντονισμένου συστήματος παρακολούθησης ορθών πρακτικών σχετικά με την εκπαίδευση και κατάρτιση σε όλη τη διάρκεια του βίου, κοινών δράσεων σχετικά με τα πολυμέσα στους τομείς εκπαίδευσης και κατάρτισης και ευρωπαϊκών κέντρων γνώσης σε περιφερειακό επίπεδο.

2.1.7.2. Η ΕΤΠ ζητά να δοθεί έμφαση στο θέμα της προβολής των εφαρμοζόμενων προγραμμάτων και των αποτελεσμάτων. Αυτό μπορεί να γίνει με την δημιουργία μιας κεντρικής βιβλιοθήκης στο Ίντερνετ για καθένα από τα προαναφερόμενα προγράμματα, όπου να περιγράφονται σύντομα τα ενισχυόμενα προγράμματα και τα αποτελέσματά τους (π.χ. 10 γραμμές κατ' ανώτατο όριο) με τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις των αρμόδιων για τα προγράμματα.

2.1.7.3. Η Επιτροπή αναφέρει ότι σκοπός αυτών των Ευρωπαϊκών Κέντρων Γνώσης είναι η εξασφάλιση περιφερειακών και τοπικών επαφών και αλληλεπίδρασης των παραγόντων που συμμετέχουν στα προγράμματα για την ενίσχυση των περιφερειακών και τοπικών πολιτικών μάθησης σε όλη τη διάρκεια του βίου ιδίως μέσω της διάδοσης των πληροφοριών και των αποτελεσμάτων και με την προώθηση ενεργού αλληλεπίδρασης μέσω των τριών προγραμμάτων. Από την αρχή της πρώτης εντολής της, η ΕΤΠ ζήτησε τη δημιουργία τοπικών και περιφερειακών κέντρων γνώσης εφόσον η συμβολή τους είναι ζωτικής σημασίας για τη βελτίωση της πρόσβασης στις δυνατότητες εκπαίδευσης και κατάρτισης μέσω νέων τεχνολογιών, ιδίως για μειονεκτικές ομάδες. Κατά την άποψη της ΕΤΠ, τα κέντρα αυτά θα πρέπει να αποτελούν ευρωπαϊκά «κέντρα μάθησης σε όλη τη διάρκεια του βίου» ανοικτά προς όλους τους πολίτες.

2.1.7.4. Ωστόσο, λόγω των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές δεν θα ήταν σκόπιμο να δημιουργηθούν νέες εγκαταστάσεις εκεί όπου οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις απαιτούν απλώς επιπρόσθετα έργα ώστε να ανέλθουν στο απαραίτητο επίπεδο για την εισαγωγή των υψηλής τεχνολογίας εγκαταστάσεων.

2.1.7.5. Η ΕΤΠ ζητά τη δημιουργία ευέλικτων γεφυρών με τη στήριξη του ΕΚΤ ώστε να ενισχυθούν οι δράσεις στον τομέα αυτό.

2.1.7.6. Στα προγράμματα δεν υπάρχει ειδική αναφορά στις αγροτικές περιοχές. Η ΕΤΠ συνιστά μεγαλύτερη αναγνώριση των ειδικών αναγκών τους εκ των οποίων ορισμένες καλύπτονται με τους Στόχους 5b και 6 των Διαρθρωτικών Ταμείων. Υπογραμμίζει, επίσης, την αξιόλογη συμβολή των Ευρωπαϊκών κέντρων μάθησης σε όλη τη διάρκεια του βίου στην παροχή δυνατοτήτων πρόσβασης στην εκπαίδευση και την κατάρτιση στις περιοχές αυτές.

2.1.8. Βελτιωμένες και απλουστευμένες διαδικασίες

2.1.8.1. Η ΕΤΠ επικροτεί τις προσπάθειες της Επιτροπής για εναρμόνιση και απλούστευση των διαδικασιών. Επικροτεί την αποκέντρωση των προγραμμάτων που βασίζονται σε σημαντικές επιχορηγήσεις σε κάθε κράτος και προτείνει η αποκέντρωση αυτή να πραγματοποιηθεί επίσης στο εσωτερικό του κάθε κράτους.

2.1.8.2. Η ΕΤΠ επικροτεί επίσης τις δυνατότητες πολυετούς χρηματοδότησης που παρέχουν τα νέα προγράμματα και οι οποίες θα επιτρέψουν μεγαλύτερη ευελιξία και θα καταστήσουν δυνατή την ανάπτυξη πρωτοβουλιών σε διαφορετικούς ρυθμούς.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Σωκράτης

3.1.1. Ο στόχος του προγράμματος Σωκράτης είναι να προωθήσει την ποιότητα της εκπαίδευσης ενθαρρύνοντας τη συνεργασία, αυξάνοντας την κινητικότητα και αναπτύσσοντας την ευρωπαϊκή διάσταση σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης. Η ΕΤΠ επικροτεί την ένταξη της ευρωπαϊκής διάστασης στους στόχους του προγράμματος και συνιστά να ερμηνεύεται ο προσδιορισμός αυτός με την ευρεία έννοια και όχι μόνο με τη διδασκαλία γλωσσών. Επιπλέον, ζητά να γίνει ειδική αναφορά στην προστιθέμενη αξία της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης εξαλείφοντας τις ρατσιστικές και ξενόφοβες συνήθειες που επικρατούν στην κοινωνία και ενισχύοντας την ένταξη όλων των πολιτών ανεξαρτήτως της καταγωγής τους, όπως υπογραμμίζεται στη γνωμοδότηση της ΕΤΠ με θέμα «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση» (). Η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία δράσεων που ενισχύουν τη διαπολιτισμική εκπαίδευση και την ενημέρωση και οι οποίες πρέπει να αρχίζουν όσο το δυνατόν νωρίτερα στο σύστημα και τονίζει την ανάγκη να παρασχεθεί στους εκπαιδευτικούς συνεχής κατάρτιση μέσα σε μία ευρωπαϊκή προοπτική.

3.1.2. Επικροτεί την προτεινόμενη εκπόνηση μίας έκθεσης ανά διετία εκ μέρους των κρατών μελών η οποία θα πρέπει να αναφέρει την κατάσταση του τομέα της ευρωπαϊκής εκπαίδευσης κατά την περίοδο. Ωστόσο, υπογραμμίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην εκπόνησή της.

3.1.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί τη μείωση των στόχων του προγράμματος από 9 σε 4: ενίσχυση της ευρωπαϊκής διάστασης στην εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα 7 προώθηση της συνεργασίας σε όλους τους τομείς και σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης 7 συμβολή στην άρση των εμποδίων που ορθώνονται σε αυτή τη συνεργασία και ενθάρρυνση της εκπαιδευτικής καινοτομίας στην Κοινότητα. Η ΕΤΠ επικροτεί αυτό το σαφέστερο προσδιορισμό των στόχων πολιτικής που μπορεί να βοηθήσει ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι πρωτοβουλίες και τα έργα στοχεύουν συνεκτικά και σταθερά στις δράσεις που χρειάζονται για την εφαρμογής τους.

3.1.4. Η ΕΤΠ επικροτεί μείωση των δράσεων από 27 σε 8 καλύπτοντας τα τρία βασικά στάδια της μάθησης σε όλη τη διάρκεια του βίου (Comenius - πρωτοβάθμια εκπαίδευση, Erasmus - ανώτερη εκπαίδευση και Gruntving - άλλα εκπαιδευτικά διάδρομοι συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης ενηλίκων) και τις οριζόντιες πολιτικές (Lingua-γλώσσες, Atlas-πολυμέσα, παρακολούθηση και καινοτομία, κοινές δράσεις και συνοδευτικά μέτρα).

3.1.5. Υποστηρίζοντας το δεύτερο στόχο του προγράμματος η ΕΤΠ επικροτεί τη νέα έμφαση που θα δοθεί στη δεύτερη φάση σχετικά με την εκπαίδευση των ενηλίκων και ατόμων που εγκατέλειψαν το σχολείο χωρίς την απόκτηση προσόντων με τη νέα «δράση Grundving» η οποία προωθεί νέες άτυπες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις οι οποίες σχεδιάστηκαν για να διευκολύνουν την απόκτηση νέων ικανοτήτων στη διάρκεια του βίου. Επικροτεί ιδίως προτάσεις στα πλαίσια της δράσης αυτής με σκοπό την ανάπτυξη του συστήματος πιστοποίησης των δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν.

3.1.6. Η ΕΤΠ επικροτεί τη δράση της Επιτροπής ως απάντηση στην έκκλησή της σχετικά με την ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις δραστηριότητες καινοτομίας, όπως αντανακλάται στον τέταρτο στόχο του προγράμματος. Επικροτεί ιδίως την ικανότητα του προγράμματος να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες οι οποίες ενδέχεται να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής του.

3.1.7. Η ΕΤΠ επικροτεί την υποστήριξη της Επιτροπής σε σχέδια που δημιουργούν γέφυρες μεταξύ των διαφόρων τομέων της εκπαίδευσης με σκοπό την ενθάρρυνση της μάθησης σε όλη τη διάρκεια του βίου. Ωστόσο, αναφέρει με απογοήτευση ότι οι στόχοι δεν περιλαμβάνουν καμία σαφή αναφορά στη δια βίου μάθηση. Ενώ αναγνωρίζεται ότι η δια βίου μάθηση όσον αφορά την εκπαίδευση ενηλίκων περιλαμβάνεται στο παράρτημα του προγράμματος Σωκπατης, το θέμα περιορίζεται στον τομέα δράσεων της Κοινότητας και αναφέρεται εσφαλμένα στη συνεχή απόκτηση δεξιοτήτων, δηλαδή ένα τομέα όπου τα άτομα χρειάζονται συνεχή επικαιροποίηση των προσόντων.

3.1.8. Το πρόγραμμα πρέπει να συνεχίσει να προωθεί την ακαδημαϊκή αναγνώριση των σπουδαστικών περιόδων που πραγματοποιήθηκαν στο εξωτερικό καθώς και των προσόντων που αποκτήθηκαν εκεί.

3.1.9. Η ΕΤΠ επικροτεί την επιθυμία που εξέφρασε η Επιτροπή για μεγαλύτερη συνεργασία όλων των παραγόντων που δρουν στον τομέα της εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων των γονέων και το αντίστοιχο αίτημα στην απόφαση που υποβάλλεται για γνωμοδότηση.

3.1.10. Η ΕΤΠ επικροτεί τη συγκέντρωση μεμονωμένων όλων των μέτρων σχετικά με τα σχολεία και την κατάρτιση των εκπαιδευτικών πριν και κατά τη άσκηση του επαγγέλματος τους καθώς και τη δυνατότητα για τα πανεπιστήμια να συνεχίσουν την ίδια πορεία δράσης.

3.2. Leonardo da Vinci

3.2.1. Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci περιλαμβάνει τρεις στόχους:

3.2.2. να βελτιώσει και να ενισχύσει την κοινωνική και επαγγελματική ένταξη των νέων ιδίως μέσω της κατάρτισης και μάθησης που συνδέονται με την εργασία 7

3.2.3. να διευρύνει και να ενισχύσει την πρόσβαση στην υψηλής ποιότητας συνεχή κατάρτιση και την πρόσβαση στην απόκτηση δεξιοτήτων σε όλη τη διάρκεια του βίου, με σκοπό κυρίως να υπάρχει ανταπόκριση στην τεχνολογική και οργανωτική καινοτομία, όπως επίσης και την ώθηση στην επένδυση στον τομέα της κατάρτισης 7

3.2.4. να ενισχύσει τα συστήματα επαγγελματικής κατάρτισης ώστε να βοηθήσουν τους ανθρώπους που βρίσκονται σε δύσκολες συνθήκες, λόγω των ανεπαρκών ή απαρχαιωμένων ικανοτήτων τους, να βρουν απασχόληση και να ενταχθούν καλύτερα στην αγορά εργασίας.

3.2.5. Η ΕΤΠ συνιστά αναδιατύπωση του δεύτερου στόχου του προγράμματος ώστε να αναγιγνώσκεται ως πρόσβαση στην απόκτηση και επικαιροποίηση των δεξιοτήτων σε όλη τη διάρκεια του βίου ώστε να μην συνάγεται ότι οι δεξιότητες δεν χρειάζονται επικαιροποίηση. Τονίζει, επίσης, τη σημασία που έχει η προώθηση της αμοιβαίας αναγνώρισης των προσόντων και των επαγγελματικών δεξιοτήτων διαμέσου της διαπίστευσης στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

3.2.6. Επικροτεί την έμφαση που δίνεται στους τρεις στόχους σε αντίθεση με τους δεκαεννέα στόχους του σημερινού προγράμματος Leonardo da Vinci. Επικροτεί, επίσης, την πρόταση για έξι τύπους διακρατικών μέτρων (όπως παρατίθεται στο σημείο 2.1) αντί τριών όπως αναφέρεται στην πρώτη φάση. Ο εξορθολογισμός αυτός θα καταστήσει πιο αποτελεσματική και αντικειμενική τη χρήση των πόρων.

3.2.7. Η ΕΤΠ σημειώνει με ικανοποίηση ότι το πρόγραμμα Leonardo da Vinci άρχισε να λειτουργεί ως ευρωπαϊκό εργαστήριο καινοτομίας και επιβεβαιώνει ότι το μέτρο καινοτόμων πρότυπων σχεδίων θα συνεχίσει να προσφέρει νέα προϊόντα και μεθόδους κατάρτισης που ενδεχομένως θα αξιοποιηθούν. Η ΕΤΠ προτείνει τη διάθεση των αποτελεσμάτων και προϊόντων που επιτυγχάνονται από τα προγράμματα που αναπτύσσονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τρόπο ώστε να υπάρξει πραγματικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα.

3.2.8. Η ΕΤΠ επικροτεί τις προτάσεις της Επιτροπής για ένα καλύτερο παιδαγωγικό και εποπτικό πλαίσιο του προγράμματος μαζί με κοινές αρχές ποιότητας. Η ΕΤΠ ζητά μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τα κριτήρια επιλογής των σχεδίων.

3.2.9. Η ΕΤΠ επικροτεί τη συνέχιση των μέτρων για την προώθηση των γλωσσικών δεξιοτήτων και για τη δημιουργία όρων αναφοράς σε επίπεδο Κοινότητας όσον αφορά την επαγγελματική κατάρτιση.

3.2.10. Η ΕΤΠ επικροτεί τη δημιουργία ενός σταθερού πλαισίου προτεραιοτήτων για μία τριετή περίοδο με ετήσια διαδικασία επιλογής σε συνδυασμό με την πρόταση για μία δεύτερη ενδιάμεση πρόσκληση ώστε να καθοριστούν νέες προτεραιότητες ή να γίνουν προσαρμογές.

3.2.11. Η ΕΤΠ επικροτεί την υποστήριξη της έννοιας δια βίου μάθηση που περιλαμβάνεται στο άρθρο 1 το οποίο αναφέρεται στη δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση σε αντίθεση με τη διάκριση που γίνεται στο προηγούμενο πρόγραμμα Leonardo μεταξύ βασικής και συνεχούς κατάρτισης.

3.2.12. Από τα τρία προγράμματα το πρόγραμμα Leonardo da Vinci έχει ίσως τη μεγαλύτερη συμβολή στην εφαρμογή της στρατηγικής της Κοινότητας σχετικά με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τον κινητήρα της δημιουργίας απασχόλησης και ανάπτυξης. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει την ανάγκη δημιουργίας μέτρων για τη στήριξη δημιουργίας διεπιχειρησιακού δικτύου σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Τα μέτρα αυτά μπορούν να επιτρέψουν την προώθηση της τεχνογνωσίας και των δεξιοτήτων καθώς, επίσης, και τις στρατηγικές για αποτελεσματικό ξεκίνημα επιχειρήσεων. Μπορούν επίσης να προαγάγουν στρατηγικές συγχρηματοδότησης οι οποίες μπορούν να συγκεντρώσουν πόρους για τη στήριξη των προγραμμάτων κατάρτισης και να ενθαρρύνουν την επένδυση στον τομέα της κατάρτισης. Η ΕΤΠ ζητά τη δημιουργία ευέλικτων γεφυρών με τη στήριξη του ΕΚΤ οι οποίες θα ενισχύσουν τις δράσεις στον τομέα αυτό.

3.3. Νεολαία

3.3.1. Ο στόχος του προγράμματος είναι να επιτρέψει σε νέους να αποκτήσουν γνώση και δεξιότητες και να καλλιεργήσουν αίσθημα υπεύθυνου πολίτη καθώς και να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία, κυρίως με την προώθηση του ρόλου των νέων γυναικών.

3.3.2. Η ΕΤΠ επικροτεί τη μείωση των στόχων του προγράμματος από δέκα στους ακόλουθους τρεις στόχους:

3.3.3. η ενίσχυση του αισθήματος αλληλεγγύης μέσω ευρύτερης συμμετοχής των νέων που ζουν νόμιμα σε ένα κράτος μέλος σε δραστηριότητες διακρατικής ευρωπαϊκής εθελοντικής κοινοτικής υπηρεσίας, στην Κοινότητα ή σε χώρες μη μέλη, ιδίως σε χώρες με τις οποίες η Κοινότητα έχει συνάψει συμφωνίες συνεργασίας 7

3.3.4. η προώθηση της ενεργούς συμβολής των νέων στην οικοδόμηση της Ευρώπης με τη συμμετοχή τους στις διακρατικές ανταλλαγές στην Κοινότητα ή με χώρες μη μέλη με μέσα τα οποία μπορούν να οδηγήσουν στην ανακάλυψη της αληθινής φύσης της Ευρώπης σε όλη τη διαφορετικότητά της ώστε να αποκτήσουν μία ενημέρωση όσον αφορά άλλους πολιτιστικούς κόσμους καταπολεμώντας με τον τρόπο αυτό τον ρατσισμό, τον αντισημιτισμό, και τη ξενοφοβία.

3.3.5. η ενθάρρυνση της πρωτοβουλίας, των προσπαθειών και της δημιουργικότητας των νέων ώστε να λάβουν ενεργό ρόλο στην κοινωνία αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την αξία της άτυπης εκπαίδευσης που αποκτήθηκε σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο.

3.3.6. Η ΕΤΠ επικροτεί την πρόταση για τέσσερις τύπους βασικής δράσης: εθελοντική υπηρεσία για νέους, ανταλλαγές νέων, πρωτοβουλίες νέων και συνοδευτικά μέτρα με στόχο νέους εργαζομένους και τη νεολαία (με έξι υποδράσεις) αντί των οκτώ βασικών δράσεων (με είκοσι υποδράσεις) στο προηγούμενο πρόγραμμα.

3.3.7. Η ΕΤΠ επικροτεί την απόφαση για την κατάρτιση ενός διαθέσιμου προϋπολογισμού για πολυμερείς ανταλλαγές και την απλούστευση των διαδικασιών εφαρμογής.

3.3.8. Η ΕΤΠ επικροτεί την προτεινόμενη δράση της Επιτροπής «Ευκαιρία για τη νεολαία» στον τομέα της πολιτικής συνεργασίας και της ανάπτυξης του αισθήματος του πολίτη ως συμπληρωματικού ενθαρρυντικού εργαλείου για την εκπαίδευση και την κατάρτιση των νέων στην Ευρώπη. Η ΕΤΠ υποστήριξε σταθερά την κατάρτιση σχεδίων τα οποία συνεπάγονται την ανάπτυξη πρωτοβουλιών των νέων διότι τα σχήματα αυτά μπορούν να αναπτύξουν το αίσθημα αυτοεκτίμησης και ευθύνης και να καλλιεργήσουν τη δημιουργικότητα.

3.3.9. Η ΕΤΠ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής να υποστηρίξει μελέτες οι οποίες θα προσφέρουν συστηματική ανάλυση του αντίκτυπου των ευρωπαϊκών προγραμμάτων στη ζωή των νέων.

3.3.10. Η ΕΤΠ επικροτεί τις ειδικές προσπάθειες που καταβάλλουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη προκειμένου να βοηθήσουν τους νέους οι οποίοι, για πολιτιστικούς, κοινωνικούς, σωματικούς, οικονομικούς ή γεωγραφικούς λόγους, αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες να συμμετάσχουν στα υφιστάμενα προγράμματα δράσης είτε σε επίπεδο Κοινότητας, είτε σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, και θα λάβει σύμφωνα με αυτά υπόψη τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει αυτή η ομάδα στόχος.

3.4. Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στα νέα προγράμματα

3.4.1. Η αναφορά που γίνεται στον κεντρικό ρόλο τον οποίο εκπληρώνουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην ΕΕ σε όλα αυτά τα προγράμματα είναι μικρή. Η Επιτροπή θα πρέπει να το λάβει υπόψη. Πρέπει να γίνει ειδική αναφορά στις αιτιολογικές σκέψεις στα προοίμια των αποφάσεων ώστε οι τοπικές και περιφερειακές αρχές να μην περιλαμβάνονται απλώς με τον όρο τοπικά και περιφερειακά σώματα και οργανώσεις (άρθρο 4).

3.4.2. Υπάρχει σαφής παράλειψη στο άρθρο 12 της πρότασης για το πρόγραμμα Leonardo da Vinci στο Τμήμα 4 όπου αναφέρεται ότι η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή μία ενδιάμεση έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος αυτού το αργότερο μέχρι τις 30 Ιουνίου 2003 και μία τελική έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005.

3.4.3. Αν και αυτή είναι η κατάσταση των πραγμάτων, η Επιτροπή των Περιφερειών δεν διαθέτει στους δικούς της όρους αναφοράς αρμοδιότητες για επαγγελματική κατάρτιση αν και αυτό θα αλλάξει και με την κύρωση της Συνθήκης του Άμστερνταμ από τα κράτη μέλη 7 αναμένεται ότι κατά το τέλος του 1998, η αρμοδιότητα αυτή θα προστεθεί στις αρμοδιότητες της Επιτροπής των Περιφερειών οι οποίες απαιτούν υποχρεωτική αίτηση γνωμοδότησης για θέματα που αφορούν την επαγγελματική κατάρτιση συμπεριλαμβανομένου και του προγράμματος Leonardo da Vinci. Είναι, επομένως, πιο λογικό να περιληφθούν αναφορές στην Επιτροπή των Περιφερειών στην αρχή των προτάσεων αυτών αντί να αναμένεται η επίσημη έγκριση και μετά να ζητηθεί μία νέα γνωμοδότηση για το πρόγραμμα Leonardo da Vinci το οποίο μπορεί να είναι έτοιμο προς εφαρμογή. Πρέπει σαφώς να διορθωθεί αυτή η παράλειψη όσον αφορά την Επιτροπή των Περιφερειών.

3.4.4. Η Επιτροπή αναφέρει ότι οι ομάδες εργασίας θα συγκροτηθούν από διακεκριμένους ανθρώπους που προέρχονται από τους σχετικούς τομείς προκειμένου να βοηθήσουν στην εφαρμογή των τριών προγραμμάτων. Η ΕΤΠ επικροτεί την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των ευκαιριών όσον αφορά τη σύσταση των ομάδων εργασίας. Ωστόσο ζητά να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε αυτές τις ομάδες εργασίας όπως και των διαφόρων επιτροπών που δημιουργήθηκαν για να βοηθήσουν την Επιτροπή στην εφαρμογή των προγραμμάτων. Ζητά επίσης την πλήρη συμμετοχή τους κατά τη διαδικασία αξιολόγησης.

3.5. Χρηματοδότηση

3.5.1. Οι προτάσεις χρηματοδότησης του συνολικού προϋπολογισμού για τις τρεις δράσεις ανέρχονται σε τρία δισεκατομμύρια Ecu (3 000 000 000 Ecu). Το συνολικό αυτό ποσό κατανέμεται ως εξής: 1,4 δισεκατομμύρια Ecu για το πρόγραμμα Σωκράτης 7 1 δισεκατομμύριο Ecu για το πρόγραμμα Leonardo da Vinci και 0,6 δισεκατομμύρια για τo πρόγραμμα για νεολαία. Τα ποσά αυτά αντιστοιχούν στην ακόλουθη εκατοστιαία αναλογία του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ: Σωκράτης 1,7 %, Leonardo da Vinci 1,1 % και Nεολαία 0,65 %.

3.5.2. Το ποσό αυτό ανέρχεται συνολικά σε 0,67 % που αποτελεί μία πολύ μικρή αναλογία του συνολικού προϋπολογισμού για ένα τόσο σημαντικό τομέα. Αποτελεί, ωστόσο, αύξηση 60 % του συνολικού ύψους της χρηματοδότησης για τα τέσσερα σημερινά προγράμματα. Εάν αυτό επιτευχθεί θα είναι ευπρόσδεκτο δεδομένου ότι ο εισηγητής της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «Προς μία Ευρώπη της γνώσης» κατήγγειλε την ανεπάρκεια της χρηματοδότησης των προγραμμάτων στο παρελθόν και, πράγματι, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - με την υποστήριξη της Επιτροπής των Περιφερειών - υποστήριξε τη σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης για το πρόγραμμα Σωκράτης. Η ανεπαρκής χρηματοδότηση χρησιμεύει μόνο ώστε να τρέφονται προσδοκίες και ελπίδες οι οποίες δεν μπορούν να ικανοποιηθούν. Ωστόσο, για μία πιο αποτελεσματική διαχείριση, θα ήταν χρήσιμη μεγαλύτερη ενημέρωση και διάδοση των δεικτών που λαμβάνονται υπόψη για την αύξηση ή τη μείωση της χρηματοδότησης που διατίθεται σε ορισμένα προγράμματα ή δράσεις.

3.5.3. Η ΕΤΠ ανησυχεί για το γεγονός ότι το χαμηλό επίπεδο δυνατοτήτων χρηματοδότησης μαζί με την αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης για συμμετοχή στα προγράμματα θα δημιουργήσει προγράμματα για μία προνομιούχα ομάδα ατόμων και φορέων που διαθέτουν τις μεγαλύτερες πηγές χρηματοδότησης. Αυτό θα διακυβεύσει την αρχή της ισότητας των ευκαιριών. Όταν χορηγείται χρηματοδότηση σε συγκεκριμένα σχέδια, πρέπει να λαμβάνονται μέτρα προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα κατώφλια χρηματοδότησης δεν καθορίζονται σε επίπεδο το οποίο αποκλείει μικρά έργα ή σχέδια συνεργασίας το περιεχόμενο των οποίων μπορεί να είναι εξίσου καινοτόμο και πολιτισμικά ενδιαφέρον όσο και το περιεχόμενο μεγάλων έργων. Από απόψεως τοπικής και περιφερειακής πολιτικής υπάρχει κίνδυνος τα μέτρα τα οποία λαμβάνονται για την προώθηση «δαπανηρότερων» να διευκολύνουν τη διαχείριση των προγραμμάτων, να μην ωφελούν όμως σχέδια συνεργασίας τοπικών κοινοτήτων και περιφερειών της Ευρώπης.

3.5.4. Επειδή τα προγράμματα αυτά θέτουν φιλόδοξους και υψηλούς στόχους θα χρειαστεί μία χρηματοδότηση του ύψους 3 δισεκατομμυρίων Ecu. Πρέπει να υπενθυμιστεί ότι σύμφωνα με τους κανόνες οι αυξημένοι πόροι της ΕΕ οδηγούν τουλάχιστο στο ίδιο ποσοστό της τοπικής χρηματοδότησης ή των πόρων.

3.5.5. Η ΕΤΠ ενθαρρύνει τη δημιουργία ευέλικτων γεφυρών με άλλες πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ όπου υπάρχει συμπληρωματική δραστηριότητα, ιδίως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο προκειμένου να εξασφαλιστεί το μέγιστο όφελος από τις ευκαιρίες αυτές.

3.5.6. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει ότι όσο περισσότερο επενδύουμε στα προγράμματα εκπαίδευσης, κατάρτισης και νεολαίας στην ΕΕ δεν θα συμβάλλουμε μόνο στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στην ΕΕ αλλά επίσης θα βοηθήσουμε να οικοδομηθεί, μία «αληθινή Ευρώπη των πολιτών» η οποία θα αποκτήσει περισσότερο νόημα στη ζωή των ανθρώπων όπως υπογραμμίζεται στη Γνωμοδότησή της σχετικά με την επανεξέταση του προϋπολογισμού του προγράμματος Σωκράτης ().

3.6. Άνοιγμα των προγραμμάτων

3.6.1. Το άνοιγμα των τριών νέων προγραμμάτων προς ενδιαφερόμενους από χώρες εκτός ΕΕ, είτε από κράτη που βρίσκονται σε προενταξιακή φάση είτε από τη Μάλτα και την Τουρκία συνδέεται με το ύψος της χρηματοδότησης. Η ΕΤΠ επικροτεί την εξέλιξη αυτή. Και πάλι εάν ο στόχος της διεύρυνσης πρέπει να επιτευχθεί πλήρως οι πόροι πρέπει να είναι επαρκείς και κατάλληλοι για να ικανοποιήσουν τις δικαιολογημένες προσδοκίες που δημιουργούν τα προγράμματα αυτά.

3.6.2. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει την αξιόλογη συνεργασία που επιτεύχθηκε στους τομείς αυτούς όσον αφορά την ενίσχυση των διαδικασιών για οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις καθώς και των διαδικασιών εκδημοκρατισμού που αναπτύσσονται στις χώρες αυτές.

4. Συμπεράσματα

4.1. Κρίνεται ως θετική η συνολική στρατηγική της Επιτροπής να υποβάλει ταυτόχρονα τα τρία αυτά νέα προγράμματα.

4.2. Εάν εφαρμοστούν οι προτεινόμενες επιλέξιμες δράσεις, ώστε να επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι, θα επιτρέψουν ένα μεγαλύτερο βαθμό συμμετοχής και εμπλοκής σε όλους τους τομείς.

4.3. Η νέα εκσυγχρονισμένη προσέγγιση διαχείρισης θα επιτρέψει μεγαλύτερο αντίκτυπο και συνεκτικότητα στην προσέγγιση από χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

4.4. Η Επιτροπή και τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να συνειδητοποιήσουν και να αναγνωρίσουν τον κρίσιμο και κεντρικό ρόλο που εκπληρώνουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην ΕΕ. Πολλές από αυτές έχουν άμεση ευθύνη για την παροχή και προσφορά δραστηριοτήτων σχετικά με την εκπαίδευση και την νεολαία και πολλές επίσης είναι αρμόδιες - συνήθως στα πλαίσια μίας αναζωογόνησης ή στρατηγικών οικονομικής ανάπτυξης - για επαγγελματική κατάρτιση. Ο κεντρικός αυτός ρόλος πρέπει να αναγνωριστεί όσον αφορά την εφαρμογή και αξιολόγηση των προγραμμάτων. Ως προς αυτό, η ΕΤΠ ζητά να συμπεριληφθούν οι τοπικοί και περιφερειακοί εκπρόσωποι στις διάφορες επιτροπές και ομάδες εργασίας που δημιουργήθηκαν προκειμένου να βοηθήσουν την Επιτροπή στην εφαρμογή των προγραμμάτων και ζητά την πλήρη συμμετοχή τους στη διαδικασία αξιολόγησης.

Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() ΕΕ C 314, της 13.10.1998, σ. 5.

() ΕΕ C 309, της 9.10.1998, σ. 9.

() ΕΕ C 311, της 10.10.1998, σ. 6.

() CdR 432/97 fin - ΕΕ C 180 της 11.6.1998, σ. 49.

() CdR 393/96 fin - ΕΕ C 215 της 16.7.1997, σ. 1.

() CdR 431/97 fin - ΕΕ C 180 της 11.6.1998, σ. 43.

() CdR 86/97 fin - ΕΕ C 244 της 11.8.1998, σ. 47.

() CdR 346/96 fin - ΕΕ C 116 της 14.4.1998, σ. 98.

() CdR 368/96 fin - ΕΕ C 116 της 14.4.1998, σ. 89.

() CdR 115/96 fin - ΕΕ C 182 της 24.6.1996, σ. 15.

() CdR 285/97 fin - ΕΕ C 64 της 27.2.1998, σ. 76.

() CdR 194/96 fin - ΕΕ C 215 της 16.7.1997, σ. 21.

() CdR 151/97 fin - ΕΕ C 379 της 15.12.1997, σ. 17.