Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τον καθορισμό των υγειονομικών κανόνων για τα ζωικά υποπροϊόντα που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

A. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

B. ΠΛΑΙΣΙΟ

1. Νομοθετικό πλαίσιο

1.1. Κοινοτική νομοθεσία

1.2. Εθνική νομοθεσία

2. Η Διεθνής ΕπιστημονικήΔιάσκεψη και το έγγραφο διαβούλευσης για τα κρεατοστεάλευρα

3. Οι επιστημονικές γνωμοδοτήσεις

4. Αποτελέσματα των κοινοτικών αποστολών στα κράτη μέλη

Γ. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

1. Νομική βάση

2. Βασικά στοιχεία της πρότασης

(α) Η απαγόρευση της χρησιμοποίησης νεκρών ζώων και κάθε ακατάλληλου υλικού στην αλυσίδα ζωοτροφών

(β) Σύνδεση με την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία

(γ) Νέο νομικό πλαίσιο για τον τομέα των ζωικών υποπροϊόντων

(δ) Απλούστευση της υφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας

(ε) Εισαγωγές από τρίτες χώρες

Δ. Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

Κράτη μέλη

Βιομηχανία

E. Η ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I: Ανάλυση επιπτώσεων

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II: Περιεχόμενα της πρότασης

A. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Το βασικό αντικείμενο της παρούσας πρότασης είναι η απαγόρευση της επαναχρησιμοποίησης ορισμένων ζωικών υποπροϊόντων στην αλυσίδα ζωοτροφών, κυρίως νεκρών ζώων και ακατάλληλων προϊόντων ζωικής προέλευσης. Η μόνη πρώτη ύλη που επιτρέπεται να χρησιμοποιείται στο εξής για την παραγωγή ζωοτροφών είναι η ύλη που προέρχεται από ζώα τα οποία κρίνονται κατάλληλα για ανθρώπινη διατροφή.

Επιπλέον, η παρούσα πρόταση:

-θεσπίζει ορισμένες εναλλακτικές μεθόδους για τη χρησιμοποίηση ή την τελική διάθεση ζωικών υποπροϊόντων.

-ενισχύει τους κανόνες ελέγχου και εντοπισμού της προέλευσης ζωικών υποπροϊόντων.

-καθιερώνει τη σύνδεση του εξεταζόμενου τομέα με την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία.

-δημιουργεί νέο νομικό πλαίσιο για τον τομέα των ζωικών υποπροϊόντων.

-απλουστεύει την υφιστάμενη κοινοτική νομοθεσία, δημιουργώντας μια ενιαία νομοθετική πράξη που καλύπτει όλα τα ζωικά υποπροϊόντα τα οποία δεν προορίζονται για ανθρώπινη διατροφή.

Η παρούσα πρόταση εφαρμόζει στην πράξη τις κατευθύνσεις της Λευκής Βίβλου για την Ασφάλεια των Τροφίμων (Δράση 30).

B. ΠΛΑΙΣΙΟ

1. νομοθετικο πλαισιο

1.1. Κοινοτική νομοθεσία

(α) Διάθεση και μεταποίηση ζωικών αποβλήτων

Η οδηγία 90/667/ΕΟΚ του Συμβουλίου θεσπίζει τις απαιτήσεις για την υγεία των ζώων και για τη δημόσια υγεία σχετικά με

-τη διάθεση και μεταποίηση ζωικών αποβλήτων, με στόχο την καταστροφή των παθογόνων οργανισμών που είναι ενδεχομένως παρόντες σε αυτό το υλικό.

-την παραγωγή ζωοτροφών ζωικής προέλευσης κατά τρόπο που να αποκλείει την παρουσία κάθε παθογόνου οργανισμού.

Τα ζωικά απόβλητα ορίζονται ως σφάγια ή τμήματα ζώων, περιλαμβανομένων των ιχθύων, ή προϊόντα ζωικής προέλευσης, τα οποία δεν προορίζονται για άμεση κατανάλωση απο τον άνθρωπο. Τα ζωικά απόβλητα κατατάσσονται σε υλικά υψηλού κινδύνου, εάν παρουσιάζουν σοβαρούς κινδύνους διάδοσης μεταδοτικών ασθενειών στα ζώα ή στον άνθρωπο (π.χ. πτώματα ζώων, ζώα που πεθαίνουν με κλινικά συμπτώματα νόσου, ζώα που θανατώνονται στο πλαίσιο προγράμματος εξάλειψης νόσων, ακατάλληλα υλικά σφαγείων), ή σε υλικά χαμηλού κινδύνου, εάν δεν παρουσιάζουν σοβαρό κίνδυνο (δηλαδή υποπροϊόντα σφαγείου που κρίνονται κατάλληλα, αλλά δεν προορίζονται για κατανάλωση απο τον άνθρωπο, π.χ. για εμπορικούς σκοπούς).

Σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία, τόσο τα υλικά υψηλού κινδύνου όσο και τα υλικά χαμηλού κινδύνου, για να ενσωματωθούν στην αλυσίδα ζωοτροφών, πρέπει προηγουμένως να υποβάλλονται σε επεξεργασία σε εγκεκριμένη μονάδα, υπό την επίβλεψη του επίσημου κτηνίατρου. Σε έκτακτες περιστάσεις, μπορούν επίσης να διατίθενται με ταφή ή καύση.

Από 1ης Απριλίου 1997, απαιτείται όλα τα απόβλητα θηλαστικών ζώων να υποβάλλονται σε επεξεργασία σύμφωνα με τις ακόλουθες ελάχιστες απαιτήσεις, οι οποίες κρίνονται αποτελεσματικές για την αδρανοποίηση των παθογόνων παραγόντων της τρομώδους νόσου των αιγοπροβάτων και της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ).

-μέγιστος κοκκομετρικός βαθμός 50 mm

-θερμοκρασία > 133°C

-χρόνος 20 λεπτά

-πίεση (απόλυτη) 3 bar

-σε σύστημα συνεχούς ή κατά παρτίδες επεξεργασίας.

Ορισμένα προϊόντα που προέρχονται από ζωικά απόβλητα θηλαστικών εξαιρούνται από αυτή τη νέα απαίτηση όσον αφορά την αξιοποίησή τους, όπως οι ζωοτροφές για ζώα συντροφίας που παράγονται με υλικά χαμηλού κινδύνου, ορισμένα τετηγμένα λίπη, η ζελατίνη κλπ, και, γενικά, προϊόντα για τα οποία παρέχεται η εγγύηση ότι δεν πρόκειται να ενταχθούν στην αλυσίδα τροφίμων ή ζωοτροφών.

Επιπλέον, τα τετηγμένα λίπη που παράγονται από μηρυκαστικά ζώα τα οποία προορίζονται για ζωοτροφές πρέπει

-από την 1η Ιουλίου 2000, να υποβάλλονται σε επεξεργασία σύμφωνα με τις ανωτέρω ελάχιστες απαιτήσεις, μόνον εάν έχουν παραχθεί από υλικά υψηλού κινδύνου,

-από την 1η Ιανουαρίου 2001, να καθαρίζονται κατά τρόπο ώστε να ανώτατα επίπεδα των συνολικών υπολειπόμενων μη διαλυτών ακαθαρσιών να μην υπερβαίνουν το 0,15% του βάρους.

Τα κρεατοστεάλευρα που δεν παρασκευάζονται σύμφωνα με τα ανωτέρω πρότυπα πρέπει να καταστρέφονται με ταφή, αποτέφρωση, να καίονται ως καύσιμα, ή με παρόμοια μέθοδο που εξασφαλίζει την ασφαλή διάθεσή τους.

Τα τετηγμένα λίπη μηρυκαστικών που δεν παράγονται σύμφωνα με τα ανωτέρω πρότυπα πρέπει είτε να προορίζονται για τη βιομηχανία ελαιοχημικών προϊόντων ή να καταστρέφονται με ταφή, αποτέφρωση, να καίονται ως καύσιμα, ή με παρόμοια μέθοδο που εξασφαλίζει την ασφαλή διάθεσή τους.

Εξακολουθεί να επιτρέπεται η παραγωγή κρεατοστεάλευρων που προέρχονται από υποπροϊόντα ζωικής προέλευσης, πλην των θηλαστικών, (π.χ ιχθυάλευρο και άλευρο κρέατος πουλερικών) και τετηγμένων λιπών που προέρχονται από είδη ζώων πλην των μηρυκαστικών, εάν χρησιμοποιούνται εναλλακτικά συστήματα θερμικής επεξεργασίας (στην περίπτωση υλικών υψηλού κινδύνου), όπως ορίζει η απόφαση 92/562/ΕΟΚ, ή άλλα συστήματα επεξεργασίας, υπό τον όρο ότι τα τελικά προϊόντα συμμορφώνονται με τα μικροβιολογικά πρότυπα.

Για τις εισαγωγές κρεατοστεάλευρων και τετηγμένων λιπών από τρίτες χώρες, απαιτείται να τηρούνται μέτρα ισοδύναμα με εκείνα που εφαρμόζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με την απόφαση .../... /ΕΚ, από 1ης Οκτωβρίου 2000, τα υλικά ειδικού κινδύνου, όπως τα κρανία που περιέχουν μυαλά και μάτια, αμυγδαλές και νωτιαίο μυελό, βοοειδών, προβατοειδών και αιγοειδών, ηλικίας άνω του ενός έτους, έντερα βοοειδών ηλικίας άνω του ενός έτους και σπλήνες προβατοειδών και αιγοειδών, πρέπει να αποκλείονται από την αλυσίδα των τροφίμων και των ζωοτροφών. Επιπλέον, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Πορτογαλία πρέπει να αφαιρούνται από τα σφάγια ολόκληρο το κεφάλι, ο θύμος αδένας, η σπλήνα, τα έντερα και ο νωτιαίος μυελός βοοειδών ηλικίας άνω των 6 μηνών και η σπονδυλική στήλη βοοειδών ηλικίας άνω των 30 μηνών. Όσον αφορά τα νεκρά βοοειδή, προβατοειδή και αιγοειδή, πρέπει να αφαιρούνται από αυτά τα υλικά ειδικού κινδύνου ή να καταστρέφεται ολόκληρο το πτώμα του ζώου.

Σύμφωνα με την απόφαση 98//272/ΕΚ, τα ζώα που θανατώνονται ή ψοφούν λόγω ΣΕΒ πρέπει να καταστρέφονται.

(β) Απαγόρευση ζωοτροφών

Όταν εντοπίστηκαν ως πρωτογενής πηγή της ΣΕΒ οι ζωοτροφές που περιείχαν μεταποιημένα απόβλητα μηρυκαστικών τα οποία ήταν μολυσμένα από τον μολυσματικό παράγοντα της νόσου, θεσπίστηκε στα μέσα του 1994, με την απόφαση 94/381/ΕΚ, απαγόρευση σε όλη την επικράτεια της Κοινότητας των πρωτεϊνών ζωοτροφών που παράγονται από ιστούς θηλαστικών (με εξαίρεση ορισμένων προϊόντων, όπως οι πρωτεϊνες γάλακτος, το αιματάλευρο, η ζελατίνη, τα αμινοξέα και τα πεπτίδια).

1.2. Εθνική νομοθεσία

Η οδηγία 90/667/ΕΟΚ και η απόφαση 94/381/ΕΚ έχουν ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία και των 15 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εντούτοις, ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει αυτοβούλως αυστηρότερους κανόνες από αυτούς οι οποίοι θεσπίστηκαν από την ανωτέρω κοινοτική νομοθεσία. Πιο συγκεκριμένα:

-δύο κράτη μέλη (Σουηδία και Γαλλία) έχουν απαγορεύσει τη χρησιμοποίηση ορισμένων υλικών υψηλού κινδύνου στις ζωοτροφές:

*από το 1986, η Σουηδία απαγόρευσε τη χρησιμοποίηση νεκρών ζώων για την παρασκευή ζωοτροφών.

*από τις 28 Ιουνίου 1996, η Γαλλία έχει απαγορεύσει τη χρησιμοποίηση νεκρών ζώων και άλλων υλικών υψηλού κινδύνου για την παρασκευή ζωοτροφών. Επιπλέον, η Γαλλία, από την ίδια ημερομηνία, απαγόρευσε τη χρησιμοποίηση πρωτεϊνών που δεν προέρχονται από θηλαστικά (π.χ. πρωτεϊνες που προέρχονται από κρέας πουλερικών και από ιχθύς) για την εκτροφή μηρυκαστικών.

*το Βέλγιο έχει ενημερώσει ότι προτίθεται να απαγορεύσει τη χρησιμοποίηση νεκρών ζώων για την παρασκευή ζωοτροφών.

-Στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχει απαγορευθεί, από την 4η Απριλίου 1996, η σίτιση εκτρεφόμενων βοοειδών με πρωτεϊνες θηλαστικών (με εξαίρεση το αιματάλευρο και τις πρωτεϊνες γάλακτος).

-Στην Πορτογαλία, έχει απαγορευθεί η σίτιση εκτρεφόμενων ζώων με πρωτεϊνες και λίπη θηλαστικών. Επιπλέον, η Πορτογαλία, από την ίδια ημερομηνία, απαγόρευσε τη χρησιμοποίηση πρωτεϊνών πουλερικών για την εκτροφή μηρυκαστικών.

2. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΡΕΑΤΟΣΤΕΑΛΕΥΡΑ

Η κρίση της ΣΕΒ δημιούργησε ερωτήματα για το αν η νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με τη διάθεση και μεταποίηση ζωικών υποπροϊόντων που δεν προορίζονται για ανθρώπινη διατροφή πληροί τους βασικούς της στόχους, και ιδίως αν διασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας της δημόσιας υγείας και των καταναλωτών σε ολόκληρη την Κοινότητα.

Πιο συγκεκριμένα, υπάρχει γενικότερη ανησυχία των πολιτών όσον αφορά την ποιότητα των επιτρεπόμενων συστατικών των ζωοτροφών.

Η Διεθνής Επιστημονική Διάσκεψη για τα Κρεατοστεάλευρα, η οποία οργανώθηκε από την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 1-2 Ιουλίου 1997, ήταν η αφετηρία να αναπτυχθεί διάλογος σχετικά με την παραγωγή και τη χρησιμοποίηση κρεατοστεάλευρων.

Κατά τις δύο ημέρες που διήρκεσε η διάσκεψη, επιστήμονες, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αντιπρόσωποι περιβαλλοντικών, γεωργικών, βιομηχανικών και εμπορικών ενδιαφερόντων και ομάδες καταναλωτών εξέφρασαν τις απόψεις τους για το θέμα.

Παρόλ` αυτά, η διάσκεψη απηύθυνε έκκληση να εξετασθεί διεξοδικότερα η μελλοντική πολιτική σε αυτό τον τομέα και, πιο συγκεκριμένα, η πιθανή απαγόρευση της χρησιμοποίησης νεκρών ζώων και κάθε ακατάλληλου υλικού στη ζωική τροφική αλυσίδα. Στην περίπτωση αυτή, η μόνη πρώτη ύλη που θα επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για την παραγωγή ζωοτροφών θα ήταν τα υλικά που κρίνονται κατάλληλα για ανθρώπινη διατροφή, αλλά τα οποία, είτε για εμπορικούς είτε για τεχνολογικούς λόγους, δεν προορίζονται για κατανάλωση απο τον άνθρωπο.

Τον Νοέμβριο 1997, για να ξεκινήσει ο ευρύτερος δυνατός δημόσιος διάλογος σχετικά με το μέλλον της κοινοτικής νομοθεσίας για τις ζωοτροφές, η Επιτροπή ολοκλήρωσε την επεξεργασία ενός εγγράφου διαβούλευσης για τα κρεατοστεάλευρα.

Το εν λόγω έγγραφο είχε στόχο να περιγράψει αντικειμενικά την τρέχουσα κατάσταση και ορισμένες εκτιμήσεις σε σχέση με τις πιθανές συνέπειες της υιοθέτησης διαφόρων εναλλακτικών προσεγγίσεων.

Η Επιτροπή έλαβε 75 σχόλια για το έγγραφο αυτό. Τα σχόλια προέρχονταν από ευρύ φάσμα οργανώσεων, όπως οι ενώσεις κτηνοτρόφων, μεταποιητών, βιομηχανιών ζωοτροφών, παραγωγών κρέατος, από κυβερνήσεις κρατών μελών και τρίτων χωρών, από επαγγελματικές οργανώσεις, οργανώσεις καταναλωτών, αλλά και από μεμονωμένους πολίτες.

Από τα σχόλια που ελήφθησαν συνάγεται ότι η βιομηχανία, οι επαγγελματικές οργανώσεις, οι πολίτες και οι καταναλωτές τάσσονται υπέρ της απαγόρευσης της χρησιμοποίησης νεκρών ζώων και ακατάλληλων υλικών στην αλυσίδα ζωοτροφών, αλλά όσοι θα υφίσταντο το κόστος αυτής της απαγόρευσης, όπως οι κτηνοτρόφοι και ορισμένοι κυβερνητικοί φορείς κρατών μελών, αντιτίθενται στην απαγόρευση αυτή, λόγω έλλειψης επαρκούς επιστημονικής αιτιολόγησης. Οι κυβερνητικοί οργανισμοί κρατών μελών προβληματίζονται έντονα για τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τις επιπτώσεις στην υγεία αυτής της απαγόρευσης, η οποία θα είχε σαν αποτέλεσμα να πραγματοποιούνται περισσότερες παράνομες ταφές ζώων στο εσωτερικό των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Ανεξάρτητα από τις διατυπωθείσες απόψεις όσον αφορά την εξεταζόμενη απαγόρευση, όλα τα σχόλια που ελήφθησαν επεσήμαναν τα προβλήματα των εναλλακτικών μεθόδων αξιοποίησης των υποπροϊόντων ζωικής προέλευσης. Ειδικότερα, ζητήθηκε να γίνει διεξοδικότερη έρευνα, για να αξιολογηθούν οι κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με τους διάφορους τρόπους διάθεσης των ζωικών αποβλήτων.

Διαπιστώθηκε γενική αναγνώριση της ανάγκης να τροποποιηθεί η οδηγία 90/667/ΕΟΚ. Η οδηγία αυτή θεωρείται ανεπίκαιρη και πρέπει να αναθεωρηθεί σύμφωνα με τα νέα δεδομένα για τη ΣΕΒ.

Τόσο οι κυβερνητικοί φορείς τρίτων χωρών, όσο και εκπρόσωποι του ιδιωτικού τομέα τάσσονται κατά της απαγόρευσης αυτής, η οποία θεωρείται ότι επιβάλλει εμπορικούς περιορισμούς και δεν στηρίζεται σε καμία έγκυρη επιστημονική τεκμηρίωση.

3. οι επιστημονικες γνωμοδοτησεισ

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα κατά της απαγόρευσης ορισμένων υλικών ζωικής προέλευσης, τα οποία επαναλαμβάνονταν συνεχώς κατά τη διάρκεια της προαναφερθείσας διαβούλευσης, είναι ότι η απαγόρευση δεν αιτιολογείται επιστημονικά. Για τον λόγο αυτό, υποβλήθηκαν στην επιστημονική συντονιστική επιτροπή ορισμένες αιτήσεις για περαιτέρω επιστημονική διερεύνηση.

Κατά συνέπεια, η επιστημονική συντονιστική επιτροπή εξέδωσε τις ακόλουθες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις για το θέμα των ζωικών υποπροϊόντων:

*Επιστημονική γνώμη για την ασφάλεια των κρεατοστεάλευρων θηλαστικών ζώων, τα οποία, για φυσικούς ή πειραματικούς λόγους, μπορεί να είναι ευπαθή στη ΣΕΒ.

Ημερομηνία έκδοσης: 26-27 Μαρτίου 1998 και ημερομηνία επικαιροποίησης: 24-25 Σεπτεμβρίου 1998.

*Επιστημονική γνώμη για την ασφάλεια ζωικού λίπους που προέρχεται από ιστούς μηρυκαστικών.

Ημερομηνία έκδοσης: 26-27 Μαρτίου 1998.

*Επιστημονική έκθεση και γνώμη για την ασφάλεια της ζελατίνης.

Ημερομηνία έκδοσης: 26-27 Μαρτίου 1998 και ημερομηνία επικαιροποίησης: 20-21 Ιανουαρίου 2000

*Επιστημονική έκθεση και γνώμη για την ασφάλεια όξινου φωσφορικού ασβεστίου που παράγεται από οστά μηρυκαστικών και χρησιμοποιείται ως πρόσθετο ζωοτροφών.

Ημερομηνία έκδοσης: 25-26 Ιουνίου 1998.

*Επιστημονική γνώμη για τα κρεατοστεάλευρα θηλαστικών ζώων που αποτελούν παράγοντα έμμεσης μόλυνσης ζωοτροφών.

Ημερομηνία έκδοσης: 24-25 Σεπτεμβρίου 1998.

*Επιστημονική έκθεση και γνώμη για την ασφάλεια των προϊόντων υδρόλυσης πρωτεϊνών που παράγονται από δορές βοοειδών.

Ημερομηνία έκδοσης: 22-23 Οκτωβρίου 1998.

*Επιστημονική γνώμη για τους κινδύνους μη συμβατικών μεταδοτικών παθογόνων παραγόντων, συμβατικών μολυσματικών παραγόντων ή άλλων κινδύνων, όπως οι τοξικές ουσίες, που εισέρχονται στα τρόφιμα ή τις ζωοτροφές μέσω των πρώτων υλών οι οποίες λαμβάνονται από νεκρά ζώα (στα οποία περιλαμβάνονται: τα μηρυκαστικά, οι χοίροι, τα πουλερικά, τα ψάρια, τα άγρια/εξωτικά/διατηρούμενα σε ζωολογικούς κήπους ζώα, τα γουνοφόρα ζώα, οι γάτες και τα πειραματόζωα εργαστηρίου) ή μέσω ακατάλληλου υλικού (γνωμοδότηση για τα νεκρά ζώα).

Ημερομηνία έκδοσης: 24-25 Ιουνίου 1999 και ημερομηνία επανέκδοσης: 22-23 Ιουλίου 1999.

*Επιστημονική γνώμη για τον κίνδυνο που εμπεριέχει η χρησιμοποίηση ζωικών αποβλήτων στις ζωοτροφές, όσον αφορά τη μετάδοση της ΣΕΒ σε εκτρεφόμενα μη μηρυκαστικά ζώα (γνωμοδότηση για την ανακύκλωση υλικών στις ζωοτροφές).

Ημερομηνία έκδοσης: 17 Σεπτεμβρίου 1999.

*Επιστημονική γνώμη για την ασφάλεια του αίματος μηρυκαστικών σε σχέση με τον κίνδυνο μετάδοσης της ΣΕΒ.

Ημερομηνία έκδοσης: 13-14 Απριλίου 2000.

Το βασικό συμπέρασμα των ανωτέρω επιστημονικών γνωμών είναι ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην αλυσίδα ζωοτροφών υλικό που προέρχεται από ζώα τα οποία κρίνονται ακατάλληλα για κατανάλωση απο τον άνθρωπο μετά από υγειονομική επιθεώρηση.

4. αποτελεσματα κοινοτικων αποστολων στα κρατη μελη

Από τον Οκτώβριο 1996 και μετά, το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων της Επιτροπής πραγματοποίησε ορισμένες αποστολές επιθεωρήσεων στα κράτη μέλη, για να εκτιμήσει αν υπάρχουν και πώς αντιμετωπίζονται οι βασικοί συντελεστές κινδύνου και τη διαδικασία επιτήρησης όσον αφορά τη ΣΕΒ.

Μέρος των εργασιών επιθεώρησης αφορούσε τα συστήματα εμπορικής αξιοποίησης και τις άλλες μεθόδους τελικής διάθεσης των ζωικών αποβλήτων στα κράτη μέλη.

Μετά τις επιθεωρήσεις αυτές, συντάχθηκαν γενικά συμπεράσματα και ορισμένες συστάσεις που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη.

Ορισμένες από τις συστάσεις αυτές έχουν ήδη ενταχθεί στη νομοθεσία της ΕΚ (απόφαση 97/735/ΕΚ, απόφαση 1999/534/ΕΚ) και αναδιατυπώνονται στην παρούσα πρόταση κανονισμού.

Ο παρών κανονισμός αντιμετωπίζει και ορισμένες άλλες συστάσεις, ιδίως όσον αφορά:

*τη δυνατότητα εντοπισμού της προέλευσης των προϊόντων,

*τους κανόνες ενδιάμεσης αποθήκευσης,

*τη χάραξη κατευθυντήριων γραμμών για επίσημους ελέγχους της βιομηχανικής επεξεργασίας ζωικών υποπροϊόντων,

*παρεκκλίσεις για ορισμένες τοπικές πρακτικές (π.χ. Knackers' yards).

Γ. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

1. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Εφόσον η παρούσα πρόταση κανονισμού αποσκοπεί στην προστασία της υγείας των ανθρώπων και των ζώων, έχει ως νομική βάση το άρθρο 152 παράγραφος 4 (β) της Συνθήκης.

2. ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

α) Η απαγόρευση της χρησιμοποίησης νεκρών ζώων και κάθε ακατάλληλου υλικού στην αλυσίδα ζωοτροφών

Η απαγόρευση

Το 1998, η ευρωπαϊκή βιομηχανία αξιοποίησης ζωικών υποπροϊόντων συνέλεξε και μεταποίησε 16,1 εκατομμύρια τόννους υλικού ζωικής προέλευσης σε 3 εκατομμύρια τόννους κρεατοστεάλευρο και σε 1,5 εκατομμύρια τόννους λίπους κατάλληλου να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή ζωοτροφών. Τα 14,3 εκατομμύρια τόννοι του υλικού αυτού προήλθαν από ζώα τα οποία κρίθηκαν κατάλληλα για κατανάλωση απο τον άνθρωπο μετά από υγειονομική επιθεώρηση, 1,8 εκατομμύρια τόννοι προέρχονταν από νεκρά ζώα ή άλλο ακατάλληλο υλικό ζωικής προέλευσης.

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει την απαγόρευση της χρησιμοποίησης νεκρών ζώων και υλικού που κρίνεται ακατάλληλο στην αλυσίδα ζωοτροφών. Η μόνη πρώτη ύλη που επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για την παραγωγή ζωοτροφών μπορεί, κατά συνέπεια, να είναι υλικά που προέρχονται από ζώα τα οποία κρίνονται κατάλληλα για κατανάλωση απο τον άνθρωπο μετά από υγειονομική επιθεώρηση.

Από την εν λόγω απαγόρευση θα προκύψουν τα εξής οφέλη:

*Όπως συνέστησε η επιστημονική συντονιστική επιτροπή στις γνωμοδοτήσεις της, η απαγόρευση αυτή θα μειώσει περαιτέρω τον κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών και τον κίνδυνο απαράδεκτα υψηλών συγκεντρώσεων χημικών καταλοίπων στις ζωοτροφές. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η δεύτερη κρίση λόγω της μόλυνσης τροφίμων ζωικής προέλευσης από διοξίνες, η οποία εκδηλώθηκε στο Βέλγιο το 1999, οφειλόταν στο γεγονός ότι τα ζώα τα οποία πέθαναν εξαιτίας της κατανάλωσης μολυσμένων ζωοτροφών χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή ζωοτροφών μετά τη συνήθη διαδικασία μεταποίησης (σε θερμοκρασία 133°C, επί 30 λεπτά, υπό πίεση 3 bar). Επειδή αυτή η θερμική επεξεργασία (όπως και κάθε άλλη εμπορική θερμική επεξεργασία) ήταν τελείως αναποτελεσματική για την αδρανοποίηση χημικών μολυσματικών παραγόντων, το παραχθέν κρεατοστεάλευρο που χρησιμοποιήθηκε ως ζωοτροφή είχε σαν αποτέλεσμα να μολυνθούν τα τρόφιμα που παρήχθησαν από τα ζώα αυτά.

*Η απαγόρευση ικανοποιεί τις αντιρρήσεις ηθικής τάξης όσον αφορά την εκτροφή ζώων με πτώματα ζώων.

*Θα συμβάλει στη βελτίωση της εικόνας των προϊόντων ζωικής προέλευσης και θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, οι οποίοι αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο που συνεπάγεται η χρησιμοποίηση ακατάλληλου υλικού στη διαδικασία παραγωγής τροφίμων. Το γεγονός αυτό θα συμβάλει στο να αναστραφεί η τάση, η οποία έχει επικίνδυνες περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις, της σταδιακής εγκατάλειψης της χρησιμοποίησης πολύτιμων ζωικών υποπροϊόντων στη διατροφή ζώων, επειδή εκπέμπουν μία αρνητική εικόνα. σήμερα πλέον, όλο και περισσότερες μονάδες αξιοποίησης υποπροϊόντων σταματούν να προμηθεύονται ορισμένα ζωικά υποπροϊόντα και προτιμούν υλικό που προέρχεται από σφαγεία, επειδή αντιλαμβάνονται ότι καταρρέει η αγορά των κρεατοστεαλεύρων και των τετηγμένων λιπών που προέρχονται από νεκρά ζώα και ακατάλληλο υλικό.

*Η απαγόρευση αυτή θα εξυγιάνει το πλαίσιο λειτουργίας της βιομηχανίας ζωικών υποπροϊόντων και θα δημιουργήσει προοπτικές για το μέλλον.

Εντούτοις, η απαγόρευση αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει και ορισμένα προβλήματα. πιο συγκεκριμένα:

*η οικονομική επίπτωση και το συμπληρωματικό κόστος αυτής της απαγόρευσης θα επιβάρυνε κυρίως τους κτηνοτρόφους. αυτό το συμπληρωματικό κόστος μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα να αυξηθεί το ποσοστό ταφής ζώων στο εσωτερικό της εκμετάλλευσης, γεγονός που θα δημιουργούσε περιβαλλοντικά προβλήματα.

*ορισμένοι εναλλακτικοί τρόποι διάθεσης αυτού του υλικού είναι περιβαλλοντικά επιβλαβείς, δαπανηροί ή ανέφικτοι, επειδή σήμερα δεν υπάρχει επαρκής ικανότητα επεξεργασίας και τελικής διάθεσης όλων των απαγορευόμενων υλικών.

*ορισμένες τρίτες χώρες μπορούν να θεωρήσουν ότι αυτή η πρόσθετη απαγόρευση αποτελεί περιορισμό του εμπορίου και να ταχθούν κατά της ΕΕ στο πλαίσιο του ΠΟΕ.

Οι εναλλακτικές λύσεις

Για να ξεπεραστούν ορισμένα από τα παραπάνω προβλήματα, και ιδίως τα περιβαλλοντικά, η παρούσα πρόταση περιλαμβάνει και ορισμένες εναλλακτικές, αντί για την παραγωγή υλικών ζωοτροφών, δυνατότητες χρησιμοποίησης ή διάθεσης αυτών των ζωικών υποπροϊόντων. πιο συγκεκριμένα:

*την αποτέφρωση,

*τη συναποτέφρωση (π.χ. χρησιμοποίηση ως καύσιμο),

*την υγειονομική ταφή,

*τη λιπασματοποίηση και την ενσίρωση ιχθύων,

*την παραγωγή βιοαερίου,

*τα λιπάσματα,

*τη βιομηχανία ελαιοχημικών προϊόντων.

Ορισμένες από αυτές τις εναλλακτικές μεθόδους χρησιμοποίησης ή διάθεσης επιτρέπουν την ανάκτηση του κόστους. Το παράρτημα Ι παρουσιάζει εισαγωγή με τα τεχνικά χαρακτηριστικά των ανωτέρω εναλλακτικών μεθόδων και αναλύει τις επιπτώσεις της νέας πολιτικής.

Οι κανόνες χρηματοδότησης

Πρόσφατη έρευνα κρατών μελών της ΕΕ έδειξε ότι υπάρχουν πολλές προσεγγίσεις όσον αφορά τη χρηματοδοτική στήριξη των μεθόδων επεξεργασίας και διάθεσης ζωικών υποπροϊόντων. Για να αποτραπεί το ενδεχόμενο να επηρεάσει η κατάσταση αυτή τους όρους ανταγωνισμού ανάμεσα στα γεωργικά προϊόντα, η πρόταση ορίζει ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει έκθεση για το θέμα αυτό, συνοδευόμενη από τις κατάλληλες προτάσεις.

Η νέα κατάταξη σε κατηγορίες

Επειδή η προστιθέμενη αξία που εξασφαλίζεται με την επαναχρησιμοποίηση ζωικών υλικών πρέπει να είναι συμβατή με την πρωταρχική ανάγκη της ασφάλειας, προτείνεται οι εναλλακτικοί τρόποι διάθεσης των προϊόντων, εκτός από την αποτέφρωση ή τη συναποτέφρωση ή την υγειονομική ταφή, να περιορίζονται σε ορισμένα ζωικά υποπροϊόντα.

Αυτό επιτυγχάνεται με την ακόλουθη νέα ταξινόμηση των ζωικών υποπροϊόντων:

*Υλικό κατηγορίας 1: είναι η κατηγορία υλικών υψηλότατου κινδύνου, στα οποία περιλαμβάνονται τα ζωικά υποπροϊόντα τα οποία παρουσιάζουν κίνδυνο μετάδοσης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας (ΣΕΒ) ή άγνωστο κίνδυνο ή κίνδυνο που σχετίζεται με την παρουσία καταλοίπων απαγορευμένων ουσιών (δηλαδή ορμονών, B-αγωνιστών κλπ) ή καταλοίπων περιβαλλοντικών μολυσματικών ουσιών (δηλαδή διοξινών, PCB κλπ). Τα ζωικά υποπροϊόντα που υπάγονται σε αυτή την κατηγορία πρέπει να καταστρέφονται πλήρως ως απόβλητα με αποτέφρωση, συναποτέφρωση ή υγειονομική ταφή.

*Υλικό κατηγορίας 2: η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει ζωικά υποπροϊόντα που παρουσιάζουν κίνδυνο μετάδοσης ζωονόσων, άλλων εκτός της ΣΕΒ, ή κίνδυνο που σχετίζεται με την παρουσία καταλοίπων κτηνιατρικών φαρμάκων. Η κόπρος, το περιεχόμενο του πεπτικού συστήματος και η υγρή κόπρος σφαγείων περιλαμβάνονται επίσης σε αυτή την κατηγορία. Τα ζωικά υποπροϊόντα αυτής της κατηγορίας είναι δυνατό να ανακυκλώνονται για ορισμένες χρήσεις, εκτός από τη διατροφή των ζώων (π.χ. παραγωγή βιοαερίου, λιπασματοποίηση, παραγωγή λιπασμάτων ή ελαιοχημικών προϊόντων, αφού προηγουμένως υποβληθούν στις κατάλληλες θερμικές επεξεργασίες).

*Υλικό κατηγορίας 3: η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει ζωικά υποπροϊόντα που προέρχονται από υγιή ζώα (δηλαδή ζώα που σφάζονται σε σφαγείο, τα οποία έχουν υποστεί υγειονομική επιθεώρηση σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, γάλα από υγιή ζώα, από ιχθύς που αλιεύονται στην ανοιχτή θάλασσα). Μόνο τα ζωικά υποπροϊόντα που υπάγονται σε αυτή την κατηγορία είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές μετά τις κατάλληλες επεξεργασίες. Για τον λόγο αυτό, η παρούσα κατηγορία συνιστά τον «θετικό κατάλογο» υλικών για την παρασκευή συστατικών ζωικής προέλευσης που είναι δυνατό να ενσωματώνονται στις ζωοτροφές και στις τροφές ζώων συντροφιάς. Επιπλέον, η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει προϊόντα, όπως το μαλλί, οι δορές, η γούνα και τα φτερά, που προορίζονται για χρήσεις άλλες εκτός από τη διατροφή των ζώων ή του ανθρώπου (προϊόντα τεχνικής καθαρότητας).

Ο κανονισμός περιέχει τις αναγκαίες διατάξεις ώστε να εξασφαλιστεί:

*ο σαφής διαχωρισμός κατά τη διάρκεια της συλλογής και της μεταφοράς των διαφόρων κατηγοριών ζωικών υποπροϊόντων.

*η δυνατότητα εντοπισμού της προέλευσης των διαφόρων κατηγοριών ζωικών υποπροϊόντων, μέσω συστήματος καταγραφής και συνοδευτικών εγγράφων ή υγειονομικών πιστοποιητικών.

*ο σαφής φυσικός διαχωρισμός των εγκαταστάσεων αποθήκευσης και/ή επεξεργασίας των διαφόρων κατηγοριών ζωικών υποπροϊόντων.

*αξιόπιστο σύστημα ταυτοποίησης και καταγραφής των τελικών προϊόντων (π.χ. σήμανση με τον κατάλληλο ιχνηθέτη των τετηγμένων λιπών και άλευρου ζωικής πρωτεϊνης που δεν προορίζονται να ενσωματωθούν στη ζωική τροφική αλυσίδα).

β) Σύνδεση με την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία

Η οδηγία πλαίσιο για τα στερεά απόβλητα

Η οδηγία πλαίσιο για τα στερεά απόβλητα (η οδηγία 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ) περιέχει διατάξεις για τον έλεγχο του χειρισμού, της διάθεσης και της ανάκτησης αποβλήτων.

Σύμφωνα με την οδηγία αυτή:

Με τον όρο απόβλητα νοείται «κάθε ουσία ή αντικείμενο που εμπίπτει στις κατηγορίες του παραρτήματος Ι, τα οποία ο κάτοχος απορρίπτει ή προτίθεται να ή απαιτείται να απορρίψει».

Το άρθρο 2 εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας τα εξής απόβλητα, που καλύπτονται ήδη από άλλες νομοθετικές πράξεις «πτώματα ζώων και τα εξής γεωργικά απόβλητα: περιττώματα και άλλες φυσικές, μη επικίνδυνες ουσίες που χρησιμοποιούνται στη γεωργία». Μέχρι σήμερα, η Επιτροπή είχε την επίσημη άποψη ότι, εφόσον τα πτώματα ζώων καλύπτονται από την οδηγία 90/667/ΕΚ, εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ.

Το άρθρο 4 της οδηγίας απαιτεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν ότι η διάθεση ή η αξιοποίηση των ζωικών αποβλήτων πραγματοποιείται με τρόπο που να μην βλάπτει την υγεία των ανθρώπων ή το περιβάλλον.

Το αν μία ουσία είναι ή όχι απόβλητο εξαρτάται από τις ειδικές συνθήκες κάθε περίπτωσης. Παραδείγματος χάρη, υλικά που παράγονται σε σφαγείο αλλά δεν προορίζονται για κατανάλωση απο τον άνθρωπο έχουν ορισμένες δυνατότητες διάθεσης στην αγορά. Μπορούν να πωληθούν για την παρασκευή τροφών ζώων συντροφιάς ή να μεταποιηθούν σε ζωικό λίπος για την παραγωγή σαπουνιού ή ζωοτροφών. Στις περιπτώσεις αυτές, ο διαχειριστής του σφαγείου δεν απορρίπτει τα υλικά ως απόβλητα. Οι κάτοχοι σφαγείων μεταφέρουν το υλικό με την πρόθεση να χρησιμοποιηθεί από επιχειρηματία ο οποίος δεν ασχολείται με την τελική διάθεση ή την ανάκτηση αποβλήτων. Στις περιπτώσεις αυτές, τα υλικά αυτά παραμένουν εντός του συνήθους εμπορικού κύκλου/αλυσίδας χρησιμότητας και δεν θεωρούνται απόβλητα.

Αν, όμως, τα υλικά μεταφέρονται από τον κάτοχο του σφαγείου για αποτέφρωση, τότε αποστέλλονται για ενέργεια τελικής διάθεσης αποβλήτων. Η καθαυτό αξιοποίηση δεν αποτελεί ενέργεια τελικής διάθεσης ή ανάκτησης αποβλήτων. αυτό συμβαίνει όταν το υλικό αξιοποιείται για την παραγωγή προϊόντων τα οποία διατίθενται με αποτέφρωση ή υγειονομική ταφή ή αποστέλλονται για ανάκτηση αποβλήτων, όπως η χρησιμοποίησή τους ως καύσιμο (συναποτέφρωση). Στις περιπτώσεις αυτές τα υλικά θεωρούνται ως απόβλητα.

Οδηγία για τα ζωικά απόβλητα

Η οδηγία 90/667/ΕΟΚ (Οδηγία για τα Ζωικά Απόβλητα) περιέχει διατάξεις για τον χειρισμό, τη μεταποίηση και την τελική διάθεση ζωικών υποπροϊόντων. Υπήρξε κάποια σύγχιση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής αυτής της οδηγίας και με τα όρια ανάμεσα σε αυτή και στην οδηγία πλαίσιο για τα στερεά απόβλητα. επιπλέον, διατυπώνονται αμφιβολίες αν οι διατάξεις της είναι πάντοτε επαρκείς, ώστε να θεωρείται ότι «καλύπτουν» τις εργασίες διάθεσης ή ανάκτησης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η οδηγία 90/667/ΕΟΚ δεν περιλαμβάνει πάντοτε τους αναγκαίους ελέγχους που θα διασφαλίζουν την επίτευξη των στόχων του άρθρου 4 της οδηγίας πλαίσιο για τα στερεά απόβλητα (ότι δηλαδή δεν υπάρχει ζημία για την υγεία του ανθρώπου ή για το περιβάλλον) και επειδή δεν ελέγχει τα προϊόντα της αξιοποίησης. Η κατάσταση αυτή οδήγησε, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε σύγχιση αρμοδιοτήτων ως προς το ποιος κυβερνητικός οργανισμός είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο κάθε επιμέρους υλικού και σε ορισμένες περιπτώσεις σε επικάλυψη ή, ακόμα χειρότερα, σε έλλειψη ελέγχου.

Υγειονομικοί και περιβαλλοντικοί έλεγχοι

Αν και η οδηγία 90/667/ΕΟΚ επιτρέπει την καύση σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν περιέχει καμία διάταξη που να προσδιορίζει με ποιον τρόπο προστατεύονται η υγεία των ανθρώπων ή το περιβάλλον από την καύση. Έτσι, δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι η καύση καλύπτεται από αυτή την οδηγία και, ως εκ τούτου, εφαρμόζονται οι διατάξεις της οδηγίας πλαίσιο για τα στερεά απόβλητα.

Από την άλλη πλευρά, η ταφή αποτελεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, επιτρεπόμενη μέθοδο διάθεσης. Στην περίπτωση αυτή, η οδηγία 90/667/ΕΟΚ προσδιορίζει ότι η ταφή πραγματοποιείται κατά τρόπο που να αποτρέπει τη μόλυνση υδροφόρων οριζόντων ή κάθε επιβλαβή επίπτωση στο περιβάλλον. Σε αυτή λοιπόν την περίπτωση, η οδηγία περιέχει τις αναγκαίες διατάξεις για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος και θεωρείται ότι καλύπτει το ζήτημα της ταφής. Ως εκ τούτου, η ταφή σε αυτές τις περιπτώσεις δεν υπόκειται σε έλεγχο βάσει της οδηγίας πλαίσιο για τα στερεά απόβλητα.

Τα προϊόντα της αξιοποίησης (κρεατοστεάλευρο και τετηγμένα λίπη) δεν ελέγχονται από την οδηγία 90/667/ΕΟΚ. Έτσι, αν πρόκειται να υποβληθούν σε ενέργεια διάθεσης ή ανάκτησης αποβλήτων, υπάγονται στον έλεγχο βάσει της οδηγίας πλαίσιο για τα στερεά απόβλητα.

Η νέα πρόταση

Η παρούσα πρόταση αποτελεί ευκαιρία να διασαφηνιστεί η σχέση ανάμεσα στην οδηγία για τα ζωικά απόβλητα και την οδηγία πλαίσιο για τα στερεά απόβλητα και για να δημιουργηθεί σύνδεση ανάμεσα στις δύο οδηγίες. Προτείνονται τρεις δυνατότητες διάθεσης, τόσο των μη επεξεργασμένων όσο και των επεξεργασμένων ζωικών υποπροϊόντων:

*ενέργεια τελικής διάθεσης αποβλήτων (π.χ. υγειονομική ταφή, απλή ταφή, αποτέφρωση).

*ενέργεια ανάκτησης αποβλήτων (π.χ. συναποτέφρωση). ή

*«διάθεση στην αγορά» (π.χ. αξιοποίηση μέσω της παραγωγής μεταποιημένης ζωικής πρωτεϊνης και τετηγμένου λίπους που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ζωοτροφών ή λιπασμάτων ή καλλυντικών ή φαρμακευτικών προϊόντων, για την παραγωγή τροφών για ζώα συντροφιάς, την παραγωγή δερμάτινων προϊόντων κλπ).

Με βάση τα ανωτέρω, η πρόταση ορίζει ότι όταν τα ζωικά υποπροϊόντα αποστέλλονται για ενέργεια διάθεσης ή ανάκτησης, όπως ορίζεται ανωτέρω, πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απόβλητα. Ως εκ τούτου, οι έλεγχοι αυτών των ενεργειών διάθεσης και ανάκτησης πρέπει να αποσκοπούν στο να εξασφαλίζουν ότι τα απόβλητα διατίθενται ή ανακτώνται κατά τρόπο ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι του άρθρου 4 της οδηγίας πλαίσιο για τα στερεά απόβλητα και να προστατεύεται η δημόσια υγεία και το περιβάλλον.

γ) Νέο νομικό πλαίσιο για τον τομέα των ζωικών υποπροϊόντων

Η οδηγία 90/667/ΕΟΚ διατυπώθηκε κατά τρόπο που να καλύπτει τη βιομηχανία που είναι γνωστή ως βιομηχανία αξιοποίησης (δηλαδή τους παραγωγούς ζωικών πρωτεϊνών και λιπών). Μόνο σύντομη αναφορά γίνεται σε άλλους τομείς και η έμφαση σε μία μόνο μέθοδο επεξεργασίας δημιουργεί σύγχιση. Γίνεται πλήρης αναφορά σε ορισμένες μεθόδους, ενώ αγνοούνται πλήρως άλλες χρήσεις των μερών εκείνων των ζώων τα οποία δεν προορίζονται για κατανάλωση απο τον άνθρωπο. Στην περίπτωση των βοοειδών, τα μέρη αυτά μπορεί να αντιπροσωπεύουν ποσοστό έως 60% του βάρους ζώντος ζώου.

Οι χρήσεις είναι πολλές και ποικίλες και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τον εν γένει χειρισμό των υλικών είναι εξίσου πολύμορφες.

Επειδή δίνεται έμφαση σε έναν τομέα, ο οποίος κατά κανόνα συνεπάγεται απλά τη μεταφορά από το σφαγείο στην εγκατάσταση αξιοποίησης, δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς η πιο σύνθετη μορφή εμπορίας σε άλλους τομείς. Το γεγονός αυτό, με τη σειρά του, καθιστά ανεπαρκείς τις διατάξεις για τον έλεγχο των διαφόρων πτυχών ορισμένων ενεργειών.

Επιπλέον, ορισμένες διαδικασίες, όπως αυτές που αφορούν τα ζώα τα οποία δεν έχουν περάσει από σφαγείο, πρέπει να πληρούν πολύ υψηλά πρότυπα επεξεργασίας και πρέπει να καθοριστούν οι απαιτήσεις για τα τελικά προϊόντα. Αυτό έχει στόχο να διασφαλιστεί η καταστροφή κάθε υποχρεωτικά κοινοποιήσιμου παθογόνου παράγοντα και ότι τα προϊόντα είναι ασφαλή για να χρησιμοποιηθούν.

Όσον αφορά άλλες χρήσεις, όπως η χρησιμοποίηση φτερών για στρωμνή, αρκεί απλά ο ορθός εν γένει χειρισμός, ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα υλικά αυτά είναι καθαρά και κατάλληλα για τη χρήση για την οποία προορίζονται.

Η παρούσα πρόταση λαμβάνει εκτενέστερα υπόψη αυτές τις διαφορές και παρέχει το πλαίσιο για τις πολλαπλές χρήσεις των ζωικών υποπροϊόντων από την κοινωνία, με μοναδικό στόχο την προστασία της υγείας των ανθρώπων και των ζώων. Ο κανονισμός ορίζει πρότυπα για τα προϊόντα τα οποία είναι πιθανό να διατεθούν στην ευρύτερη αγορά της ΕΚ και όταν υπάρχει υψηλός κίνδυνος για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων, σε περίπτωση που η αντιμετώπιση των προϊόντων αυτών δεν είναι αποτελεσματική.

Ειδικότερα, η παρούσα πρόταση θεσπίζει κανόνες για τη διενέργεια αυστηρότερων ελέγχων, έτσι ώστε να είναι δυνατός ο εντοπισμός από την αρμόδια αρχή των ζωικών υποπροϊόντων σε κάθε τομέα, μέχρις ότου εξασφαλιστεί ότι δεν θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των ανθρώπων ή των ζώων και, ειδικότερα, δεν επανεισάγονται στην αλυσίδα ζωοτροφών, όσον αφορά ορισμένα ζωικά προϊόντα, ή στη διατροφική αλυσίδα του ανθρώπου.

δ) Απλούστευση της υφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο της παρούσας πρότασης είναι η απλούστευση της κοινοτικής νομοθεσίας στους τομείς:

*της επεξεργασάις και τελικής διάθεσης ζωικών αποβλήτων (οδηγία 90/667/ΕΟΚ του Συμβουλίου, απόφαση 92/562/ΕΟΚ της Επιτροπής, απόφαση 95/348/ΕΚ της Επιτροπής, απόφαση 97/735/ΕΚ της Επιτροπής, απόφαση 1999/534/ΕΚ του Συμβουλίου).

*του εμπορίου και των όρων εισαγωγής προϊόντων ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ζωοτροφές ή για την παραγωγή προϊόντων τεχνικής καθαρότητας (οδηγία 92/118/ΕΚ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από την Πράξη Προσχώρησης, από τις οδηγίες 96/90/ΕΚ και 97/79/ΕΚ του Συμβουλίου και τις αποφάσεις 95/339/ΕΚ, 94/723/ΕΚ, 96/405/ΕΚ, 94/466/ΕΚ και 96/103/ΕΚ της Επιτροπής. ορισμένες αποφάσεις της Επιτροπής για την εφαρμογή της οδηγίας 92/118/ΕΚ).

Αυτές οι οδηγίες και αποφάσεις εκδόθηκαν σταδιακά από το 1990 για να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες της εσωτερικής αγοράς. Η πληθώρα αυτών των νομοθετικων πράξεων δημιούργησε μία περίπλοκη κατάσταση. Η κατάσταση αυτή είναι δυνατό να βελτιωθεί με την ενσωμάτωση των νομικών προδιαγραφών σε έναν ενιαίο κανονισμό.

ε) Εισαγωγές από τρίτες χώρες

Με την πρόταση θεσπίζονται οι συνθήκες εισαγωγής ζωικών παραπροϊόντων και παράγωγων προϊόντων από τρίτες χώρες. Ειδικότερα, για να διασφαλίζεται ότι τα εισαγόμενα προϊόντα από μια τρίτη χώρα έχουν επίπεδο υγιεινής τουλάχιστον ίσο ή ισοδύναμο προς τα εφαρμοζόμενα από την Κοινότητα πρότυπα, καθιερώνεται σύστημα έγκρισης για τις τρίτες χώρες και τις εγκαταστάσεις των χωρών αυτών, παράλληλα με διαδικασία κοινοτικών επιθεωρήσεων ώστε να κατοχυρώνεται η τήρηση των όρων μιας τέτοιας έγκρισης.

Επιπλέον, με την παρούσα πρόταση καθιερώνεται υπόδειγμα υγειονομικών πιστοποιητικών, τα οποία οφείλουν να συνοδεύουν τα εισαγόμενα προϊόντα, ώστε οι αρμόδιες αρχές του τόπου προορισμού να είναι βέβαιες ότι το φορτίο πληροί τις κοινοτικές διατάξεις.

Ο ευρωπαϊκός κλάδος παραγωγής τροφών για ζώα συντροφιάς στηρίζεται, για την προμήθεια των πρώτων υλών της εν λόγω παραγωγής, σε πηγές από τρίτες χώρες. Προκειμένου να συνεχισθούν οι εν λόγω εμπορικές συναλλαγές, η πρόταση ορίζει ότι επιτρέπεται υπό ειδικές συνθήκες, τις οποίες τάσσει η Επιτροπή, η εισαγωγή τροφών για ζώα συντροφιάς και πρώτων υλών για την παραγωγή των ανωτέρω τροφών, οι οποίες προέρχονται από ζώα τα οποία έχουν υποβληθεί σε αγωγή με ορισμένες απαγορευόμενες βάσει της οδηγίας 96/22/ΕΚ ουσίες.

Δ. ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

Έχουν πραγματοποιηθεί εκτενείς διαπραγματεύσεις με τα βασικά μέρη τα οποία αφορά η πρόταση κανονισμού, και κυρίως τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία.

Κράτη μέλη

Η Επιτροπή συγκάλεσε ορισμένες συνεδριάσεις στις οποίες έλαβαν μέρος εθνικοί εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη.

Η αρχική θέση των κρατών μελών μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:

-το Βέλγιο, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν εκφράσει ευνοϊκή γνώμη για την πρόταση.

-η Αυστρία και η Γερμανία έχουν διατυπώσει επιφυλάξεις για την πρόταση για τους εξής βασικούς λόγους:

*αμφισβητούν την επιστημονική αιτιολόγηση ορισμένων στοιχείων της πρότασης.

*πιστεύουν ότι τα πρότυπα που ορίζονται από την τρέχουσα κοινοτική νομοθεσία εγγυώνται την ασφαλή επεξεργασία όλων των ζωικών υποπροϊόντων και ότι δεν πρέπει, κατά συνέπεια, να τροποποιηθούν.

*ισχυρίζονται ότι η οικονομική επίπτωση και το πρόσθετο κόστος της νέας πολιτικής θα είναι υψηλό. Επιπλέον, επιβάλλοντας πρόσθετες δαπάνες για τη βιομηχανία, η απαγόρευση της χρησιμοποίησης νεκρών ζώων μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα υψηλότερα επίπεδα ταφής υποπροϊόντων στο εσωτερικό των εκμεταλλεύσεων.

-η Ισπανία, η Ελλάδα και το Λουξεμβούργο δεν έχουν λάβει συγκεκριμένη ή σαφή θέση.

Βιομηχανία

Τα βιομηχανικά συμφέροντα εκπροσωπούνται από

EURA (Ευρωπαϊκή Ένωση Μεταποιητών)

UNEGA (Ευρωπαϊκή Ένωση Μεταποιητών και Παρασκευαστών Λιπαρών Ζωϊκών Ουσιών)

FEDIAF (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Βιομηχανιών Παραγωγής Τροφών για Ζώα Συντροφίας)

EAPA (Ευρωπαϊκή Οργάνωση Ζωικών Πρωτεϊνών)

Οι ανωτέρω οργανώσεις έχουν εκφράσει τη γενική υποστήριξή τους στην προτεινόμενη νέα πολιτική.

E. Η ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

Η Επιτροπή πιστεύει ότι η κοινοτική νομοθεσία με τη μορφή κανονισμού παρουσιάζει αρκετά πλεονεκτήματα, εφόσον εγγυάται την ενιαία εφαρμογή σε όλη την ενιαία αγορά, τη μεγαλύτερη διαφάνεια του κοινοτικού δικαίου και τη δυνατότητα ταχείας επικαιροποίησης της κοινοτικής νομοθεσίας, ώστε να λαμβάνονται υπόψη η τεχνική και επιστημονική πρόοδος. Για τους ανωτέρω λόγους, η παρούσα πρόταση υποβάλλεται με τη μορφή κανονισμού.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

1. τα γεγονοτα

1.1 Η βιομηχανία αξιοποίησης ζωικών υποπροϊόντων της ΕΕ

Υπάρχουν περισσότερες από 400 εγκεκριμένες εγκαταστάσεις αξιοποίησης στην ΕΕ. Οι μονάδες αυτές, που απασχολούν 17.000 εργαζομένους, συλλέγουν και μεταποιούν περίπου 50.000 τόννους ακατέργαστης ζωικής ύλης ημερησίως.

Το 1998, η ευρωπαϊκή βιομηχανία αξιοποίησης συνέλεξε και μεταποίησε 16,1 εκατομμύρια τόννους ζωικών υποπροϊόντων σε 3 εκατομμύρια τόννους άλευρου ζωικής προέλευσης και σε 1,5 εκατομμύρια τόννους λίπους κατάλληλου να χρησιμοποιηθεί στη ζωική τροφική αλυσίδα (σίτιση εκτρεφόμενων ζώων, τροφή ζώων συντροφίας, τροφές γουνοφόρων ζώων) και για την παραγωγή διάφορων προϊόντων τεχνικής καθαρότητας (καλλυντικών, φαρμακευτικών προϊόντων). Αντιπροσώπευσε ετήσιο εισόδημα για την ευρωπαϊκή γεωργία άνω των 2,2 δις ευρώ.

Πιο συγκεκριμένα, τα 14,3 εκατομμύρια τόννοι των προαναφερθέντων ζωικών υποπροϊόντων προήλθαν από σφαγεία και το 1,8 εκατομμύρια τόννοι (περίπου το 15% του συνολικού όγκου των ζωικών υποπροϊόντων) προήλθε από νεκρά ζώα ή από άλλο ακατάλληλο υλικό.

1.2 Η κρίση του τομέα

Όπως έχει προαναφερθεί, η ΣΕΒ και, πιο πρόσφατα, η κρίση της διοξίνης, έχουν δημιουργήσει γενική ανησυχία στους πολίτες σχετικά με την ποιότητα των συστατικών των ζωοτροφών ζωικής προέλευσης, τα οποία επιτρέπονται για τη σίτιση εκτρεφόμενων ζώων.

Η ανησυχία αυτή αντανακλάται

-στην τρέχουσα τιμή του κρεατοστεάλευρου (ΚΟΑ), η οποία μειώθηκε σε 130 ευρώ/τόννο, έναντι 250 ευρώ/τόννο πριν ξεσπάσει η κρίση της ΣΕΒ (μείωση κατά 50%).

-το μεγαλύτερο μέρος του κρεατοστεάλευρου που παράγεται στην ΕΕ προέρχεται από νεκρά ζώα ή άλλο ακατάλληλο υλικό και πωλείται στις τρίτες χώρες (π.χ. στην Ασία και στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης).

-πολλές εγκαταστάσεις αξιοποίησης σταμάτησαν να προμηθεύονται νεκρά ζώα ή άλλο ακατάλληλο υλικό, προτιμώντας τα υποπροϊόντα που προέρχονται από σφαγεία, επειδή θεωρούν ότι καταρρέει η αγορά του ΚΟΑ και των τετηγμένων λιπών που προέρχονται από ακατάλληλο υλικό.

-κοινοτικές νομοθετικές προτάσεις, όπως η πρόταση οδηγίας για τη βιολογική γεωργία και ο κανονισμός για την ποιότητα του βοείου κρέατος, έχουν ήδη απαγορεύσει τη χρησιμοποίηση ζωικών υποπροϊόντων (κρεατοστεάλευρων και τετηγμένου λίπους) για τη σίτιση εκτρεφόμενων ζώων που καλύπτονται από αυτούς τους κανονισμούς.

-πολλές ευρωπαϊκές αλυσίδες υπερκαταστημάτων χρησιμοποιούν ήδη δικά τους εμπορικά σήματα τροφίμων ζωικής προέλευσης (π.χ. κρέατος πουλερικών, αυγών κλπ) που αναγράφουν ότι παράγονται από ζώα τα οποία δεν σιτίστηκαν ποτέ με ζωικές πρωτεϊνες ή λίπη.

Η απαγόρευση της χρησιμοποίησης νεκρών ζώων ή άλλου ακατάλληλου υλικού στη ζωική τροφική αλυσίδα θα ικανοποιούσε αυτές τις ανησυχίες των πολιτών. Επιπλέον, η απαγόρευση αυτή θα αντέστρεφε την τάση σταδιακής εγκατάλειψης της χρησιμοποίησης πολύτιμων ζωικών υποπροϊόντων για την παρασκευή ζωοτροφών λόγω του αρνητικού κλίματος που επικρατεί, γεγονός που θα είχε επικίνδυνες περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις.

1.3 Υποστήριξη εκ μέρους της κυβέρνησης ή των τοπικών αρχών της βιομηχανίας αξιοποίησης ζωικών υποπροϊόντων σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ [1]

[1] Πηγή: Επιτροπή Κρέατος και Κτηνοτροφίας, 1998.

Πρόσφατη έρευνα ορισμένων κρατών μελών της ΕΕ έδειξε ότι υπάρχουν πολλές διαφορετικές προσεγγίσεις του ζητήματος της χρηματοδοτικής ενίσχυσης για την επεξεργασία και την τελική διάθεση ζωικών υποπροϊόντων.

Από τις 29.3.1996, στο ΗΒ απαγορεύτηκε η οποιαδήποτε χρησιμοποίηση κρεατοστεάλευρων θηλαστικών για την παραγωγή ζωοτροφών. Η κυβέρνηση του ΗΒ συμφώνησε να στηρίξει τον τομέα αξιοποίησης. Η υποστήριξη αυτή καταργήθηκε πλήρως στα τέλη Φεβρουαρίου 1998. Από τότε, το κόστος συλλογής και τελικής διάθεσης ζωικών αποβλήτων βαρύνει τους κτηνοτρόφους και τη βιομηχανία κρέατος.

Στη ΔΑΝΙΑ δεν τίθεται ζήτημα στήριξης, επειδή στη χώρα αυτή εφαρμόζεται συνεταιριστικό σύστημα. Οι κτηνοτρόφοι είναι κάτοχοι των σφαγείων και τα σφαγεία κατέχουν τις εγκαταστάσεις αξιοποίησης. Οι αλλαγές που σημειώνονται στις αγορές και το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών αντανακλώνται στα επίπεδα των τιμών.

Στην ΙΤΑΛΙΑ, την ΙΡΛΑΝΔΙΑ και τις ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ, η τιμή των κρεατοστεάλευρων και των λιπών στην αγορά καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το κόστος συλλογής και επεξεργασίας.

Στη ΓΕΡΜΑΝΙΑ, πρωταρχικός στόχος της βιομηχανίας αξιοποίησης, όπως ορίζει η γερμανική νομοθεσία, είναι η προστασία της δημόσιας υγείας. Δεύτερος στόχος είναι η παραγωγή αξιοποιήσιμων υποπροϊόντων. Από το 1939 (όταν θεσπίστηκε η πρώτη σημαντική και συνολική νομοθεσία για την αξιοποίηση, η οποία επικαιροποιήθηκε το 1975) οι εγκαταστάσεις αξιοποίησης γνωρίζουν καλά ότι τα δημόσια κεφάλαια μπορεί να χρησιμοποιούνται για να διασφαλίζεται η ανάληψη των ευθυνών για τη δημόσια υγεία. Βάσει της αρχής της διασφάλισης της δημόσιας υγείας, η υποστήριξη παρέχεται μόνο στα υλικά τα οποία θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κίνδυνο στη δημόσια υγεία (δηλαδή νεκρά ζώα και ακατάλληλα υλικά). Η συλλογή και επεξεργασία αυτών των υλικών υπάγονται, σύμφωνα με την κρατική νομοθεσία, στην ευθύνη των τοπικών αρχών (οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης). Οι μονάδες αξιοποίησης έχουν αναλάβει την ευθύνη να παρέχουν υπηρεσίες για λογαριασμό των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης οφείλουν να πληρώνουν για τις υπηρεσίες αυτές, όταν οι δαπάνες δεν αντισταθμίζονται με τα έσοδα από τις πωλήσεις κρεατοστεάλευρων και λιπών. Η εγκατάσταση αξιοποίησης υπολογίζει ετησίως το κόστος συλλογής και επεξεργασίας. Το κόστος αυτό αντιπαραβάλλεται στα έσοδα που εισπράττονται από την πώληση των υποπροϊόντων. Εάν υπάρχει παθητικό, η εγκατάσταση αξιοποίησης ζητεί αντιστάθμιση από τον οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης. Εάν ο ισολογισμός είναι θετικός, η μονάδα μεταποίησης καταβάλλει το πλεόνασμα στην κοινότητα.

Οι χρηματοοικονομικές ρυθμίσεις για τη συλλογή και επεξεργασία είναι διαφορετικές σε κάθε ομόσπονδο κράτος. Εντούτοις, τηρείται η γενική αρχή ότι ο κτηνοτρόφος δεν πληρώνει απευθείας για την παροχή αυτής της υπηρεσίας. Σε κάθε ομόσπονδο κράτος λειτουργεί «ταμείο ασφάλισης ζώων». Το ταμείο αυτό καλύπτει όλα τα μέτρα που αφορούν την ασφάλεια των ζώων, περιλαμβανομένης της παροχής κτηνιατρικών υπηρεσιών. Σε ορισμένα ομόσπονδα κράτη το ταμείο ασφάλισης ζώων τροφοδοτείται μόνον από τους κτηνοτρόφους. Σε άλλα, τα κεφάλαια καταβάλλονται από την τοπική κοινότητα (Landkreis). Περισσότερο συνηθισμένο είναι το σύστημα εξασφάλισης πόρων από τρεις πηγές: την τοπική κοινότητα, το ταμείο ασφάλισης ζώων και το ομόσπονδο κράτος.

Στη ΓΑΛΛΙΑ, η κυβέρνηση, μέσω της επιβολής φόρου στην τιμή του κρέατος, των προϊόντων με βάση το κρέας και των ζωοτροφών, ο οποίος καταβάλλεται από τους χονδρέμπορους, χρηματοδοτείται η συλλογή, η μεταφορά και η επεξεργασία υλικών ειδικού κινδύνου (ΥΕΚ), πτωμάτων ζώων και υλικού που απορρίπτεται από τα σφαγεία. Η στήριξη αυτή ανέρχεται περίπου σε 600 εκατ. FF.

Στην ΙΣΠΑΝΙΑ, σε ορισμένες αυτόνομες περιοχές, το κόστος συλλογής, μεταφοράς και τελικής διάθεσης νεκρών ζώων καλύπτεται από τα φορολογικά έσοδα. Εντούτοις, ζητείται από τους κτηνοτρόφους να μεταφέρουν τα πτώματα ζώων σε συγκεκριμένα σημεία αποκομιδής. Σε άλλες περιοχές, το κόστος διάθεσης πτωμάτων ζώων καλύπτεται από τους κτηνοτρόφους.

Με βάση τα ανωτέρω, για να αποτραπεί το ενδεχόμενο η κατάσταση αυτή να επηρεάσει τους όρους ανταγωνισμού ανάμεσα στα γεωργικά προϊόντα, ο παρών κανονισμός ορίζει ότι θα θεσπιστούν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Κοινότητας εναρμονισμένοι κανόνες για το ζήτημα αυτό.

2. αναλυσεις εναλλακτικων δυνατοτητων

Σήμερα, το σύνολο σχεδόν των ζωικών υποπροϊόντων υποβάλλεται σε επεξεργασία από τη βιομηχανία αξιοποίησης ζωικών υποπροϊόντων και, ως εκ τούτου, επανεισάγεται στην τροφική αλυσίδα των ζώων με ασήμαντη διασπορά στο περιβάλλον.

Υπάρχουν ορισμένοι εν δυνάμει κίνδυνοι οι οποίοι απορρέουν από την απαγόρευση της χρησιμοποίησης νεκρών ζώων και ακατάλληλων υλικών στην αλυσίδα ζωοτροφών. Τα εμφανέστερα προβλήματα συνδέονται με την οικονομική και περιβαλλοντική επίπτωση αυτής της νέας πολιτικής.

Για να ξεπεραστούν ορισμένα από τα προβλήματα αυτά, και κυρίως τα περιβαλλοντικά, η παρούσα πρόταση κανονισμού περιέχει ορισμένες εναλλακτικές δυνατότητες χρησιμοποίησης ή τελικής διάθεσης αυτών των ζωικών υποπροϊόντων, εκτός από την παραγωγή ζωοτροφών.

Αναλύοντας τις διάφορες εναλλακτικές χρήσεις, πρέπει να επισημάνουμε ότι λόγω των διαφορετικών συνθηκών που επικρατούν στα κράτη μέλη της ΕΕ, ενδείκνυνται διαφορετικές λύσεις ως προς την εναλλακτική χρησιμοποίηση των ζωικών υποπροϊόντων:

*Οι ανάγκες εναλλακτικής χρησιμοποίησης ή τελικής διάθεσης είναι διαφορετικές στα κράτη μέλη, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν σε σχέση με τη ΣΕΒ. Αυτό σημαίνει ότι η ικανότητα των διαφόρων συστημάτων εναλλακτικής επεξεργασίας θα παρουσιάζει πολύ μεγάλες διαφορές.

*Οι φορολογικές νομοθεσίες είναι διαφορετικές. Η πώληση ενέργειας, η διάθεση αποβλήτων και η εκπομπή ρυπογόνων καμιναερίων συνδέονται συνήθως με την επιβολή φόρων. Διάφορες μέθοδοι τελικής διάθεσης ζωικών υποπροϊόντων δημιουργούν αξίες όπως η ηλεκτρική ενέργεια και έχουν ως αποτέλεσμα την έκλυση ρυπογόνων καμιναερίων. Οι ενεργειακοί φόροι και οι φόροι για τη ρύπανση έχουν, προφανώς, καθοριστική σημασία για την οικονομία αυτών των εναλλακτικών δυνατοτήτων.

*Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι πολιτικές διαχείρισης των αποβλήτων θα ενθαρρύνουν τα συστήματα ανάκτησης ενέργειας, ανακύκλωσης αποβλήτων και ελαχιστοποίησης της ρύπανσης και τα συστήματα που έχουν ουδέτερη επίπτωση στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Για την εφαρμογή αυτών των συστημάτων χορηγούνται σημαντικές ενισχύσεις, γεγονός που έχει καθοριστική σημασία για την οικονομία αυτών των συστημάτων. Συχνά, η «βιοενέργεια» μπορεί να διατίθεται στην αγορά, επωφελούμενη από την υψηλή φορολογία στον τομέα της ενέργειας.

*Η αντίδραση των πολιτών στη δημιουργία μονάδων καύσης κρεατοστεάλευρων μπορεί να καταστήσει αδύνατη την έκδοση άδειας για τη δημιουργία μονάδας καύσης. Παρόμοιος φόβος της κοινής γνώμης μπορεί να αποτρέψει την καύση κρεατοστεάλευρου σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και σε ασβεστοκαμίνους.

Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι εναλλακτικές μέθοδοι διάθεσης, οι οποίες προτείνονται από τον νέο κανονισμό, και προκαταρκτικές αναλύσεις του συνεπαγόμενου κόστους [2].

[2] Πηγή: Συνοπτικη παρουσία σχολίων σχετικά με το έγγραφο διαβούλευσης για τα κρεατοστεάλευρα, 1997. EURA, 1999.

2.1 Αποτέφρωση

Επειδή τα ζωικά υποπροϊόντα που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία είναι δυνατό να αποθηκευτούν για περιορισμένο μόνο χρόνο, ενδείκνυται συχνά η προεπεξεργασία του υλικού, μέσω της αφαίρεσης του ύδατος και του λίπους, ώστε να λαμβάνονται προϊόντα τα οποία είναι δυνατό να αποθηκεύονται μέχρι την αποτέφρωση ή καύση τους. Το κόστος συλλογής και προεπεξεργασίας ζωικών υποπροϊόντων εκτιμάται σε 150 ευρώ/τόννο.

Το κόστος της αποτέφρωσης ζωικών υποπροϊόντων εκτιμάται σε 225 ευρώ/τόννο.

2.2 Συναποτέφρωση (δηλαδή καύση κρεατοστεάλευρου και λιπών σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής)

Τα ζωικά υποπροϊόντα περιέχουν λίπος και κρεατοστεάλευρο, τα οποία περιέχουν σημαντική θερμογόνα δύναμη (κατώτερη τιμή). Ειδικότερα:

*Ζωικά υποπροϊόντα 9 MJ/χλγρ (ύδωρ 60%, ΚΟΑ 25%, λίπος 15%)

*Κρεατοστεάλευρα 17-20 MJ/χλγρ (ανάλογα με την περιεκτικότητα σε λίπος)

*Λίπος 39 MJ/χλγρ

*Μαζούτ 40 MJ/χλγρ

Πρέπει να επισημάνουμε ότι τα ζωικά υποπροϊόντα περιέχουν ύδωρ, το οποίο πρέπει να αφαιρείται πριν ή κατά τη διάρκεια της καύσης. Αυτό είναι δυνατό να πραγματοποιείται με τη συνήθη διαδικασία αξιοποίησης κατά τη διάρκεια της ξήρανσης ή κατά τη διαδικασία της καύσης.

Θεωρητικά, τα υγρά ζωικά υποπροϊόντα είναι δυνατό να καίονται απευθείας, αλλά το ύδωρ που εμπεριέχουν θα δυσχεράνει τη διαδικασία καύσης. είναι ανάγκη, λοιπόν, να θερμαίνεται πρώτα το ύδωρ μέχρι το σημείο βρασμού και στη συνέχεια να αεροποιείται και, τέλος, ο ατμός πρέπει να θερμαίνεται στη θερμοκρασία καύσης. Στην πράξη, αυτό είναι δύσκολο και προς το παρόν η μόνη βιομηχανικής κλίμακας τεχνολογία καύσης που μπορεί να πραγματοποιήσει αυτή την επεξεργασία είναι ο καυστήρας ρευστοστερεάς κλίνης. Οι άλλοι καυστήρες λειτουργούν με ζωικά υποπροϊόντα, από τα οποία έχει αφαιρεθεί το ύδωρ, ή με αποξηραμένο κρεατοστεάλευρο (ΚΟΑ).

Η διαδικασία της καύσης θα παραγάγει καμιναέρια και τέφρα.

Η χρησιμοποίηση κρεατοστεάλευρου σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής αναγνωρίζεται σαν μία από τις πλέον ενεργειακά αποδοτικές λύσεις, αλλά πρέπει να αποφέρει και κάποιο οικονομικό όφελος στον κτηνοτρόφο. Στην πραγματικότητα, επισημάνθηκε ότι η επιλογή αυτή θα μπορούσε, γενικά, να εξασφαλίσει κάποια οικονομική αντιστάθμιση σε σύγκριση με τη μέθοδο της αποτέφρωσης χωρίς ανάκτηση της παραγόμενης θερμότητας / ενέργειας, αλλά τα περιθώρια θα είναι μικρά.

Στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, το κρεατοστεάλευρο μπορεί να αναμειγνύεται με άνθρακα και να χρησιμοποιείται ως καύσιμο. Η λύση αυτή παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι διαθέτει υψηλή παραγωγική ικανότητα και ότι υπάρχουν εγκαταστάσεις καθαρισμού καμιναερίων. Η τέφρα θα αναμειγνύεται με τέφρα από άλλα καύσιμα.

Φαίνεται ότι ο περιορισμός στη χρησιμοποίηση αυτής της μεθόδου συνδέεται περισσότερο με πολιτικά κριτήρια και με τις αντιδράσεις των πολιτών, παρά με τεχνικές δυσκολίες.

Στις Κάτω Χώρες, σχεδιάζεται η καύση κρεατοστεάλευρου από υλικά ειδικού κινδύνου σε μονάδα ηλεκτροπαραγωγής. Η μονάδα ηλεκτροπαραγωγής θα πραγματοποιεί την καύση του κρεατοστεάλευρου δωρεάν. η αξία της παραγόμενης ενέργειας θα αντισταθμίζει το κόστος της αποτέφρωσης.

2.3 Ασβεστοκάμινος

Κατά την παραγωγή τσιμέντου, το κρεατοστεάλευρο μπορεί να αναμειχθεί με πρώτη ύλη για την παραγωγή τσιμέντου και να θερμανθούν από κοινού σε περιστρεφόμενο κλίβανο. Η μέθοδος αυτή παρουσιάζει το πλεονέκτημα της υψηλής απόδοσης και η τέφρα θα αποτελεί μέρος της παραγωγής τσιμέντου.

Στη Γαλλία, η μέγιστη ποσότητα κρεατοστεάλευρου που επιτρέπεται να χρησιμοποιείται σε ασβεστοκάμινο εκτιμάται περίπου στο 10% της παραγωγής τσιμέντου. Η παραγωγή τσιμέντου στη Γαλλία ανέρχεται περίπου σε 20 εκατ. τόννους ετησίως και η παραγωγή κρεατοστεάλευρου ανέρχεται σε 0,425 εκατ. τόννους ετησίως.

Η μέγιστη ποσότητα κρεατοστεάλευρου που μπορεί να χρησιμοποιείται για την παραγωγή τσιμέντου περιορίζεται από την περιεκτικότητα του κρεατοστεάλευρου σε φώσφορο και σε χλωριούχο άλας. Οι περιορισμοί διαφέρουν ανάλογα με το σύστημα παραγωγής τσιμέντου και τις άλλες πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή τσιμέντου. Η υψηλή περιεκτικότητα του κρεατοστεάλευρου σε άζωτο απαιτεί να ληφθούν μέτρα για τη μείωση του Nox κατά τη διάρκεια παραγωγής τσιμέντου.

Η καύση κρεατοστεάλευρου σε ασβεστοκαμίνους εφαρμόζεται στη Γαλλία και στην Ελβετία.

2.4 Χρήση του λίπους ως καυσίμου

Το ζωικό λίπος μπορεί να καεί στους κοινούς λέβητες και η θερμιδογόνος αξία εκτιμάται ότι ανέρχεται στο 90% περίπου της θερμιδογόνου αξίας του μαζούτ. Η περιεκτικότητα του ζωικού λίπους σε θείο είναι χαμηλή, γεγονός που καθιστά το ζωικό λίπος ελκυστικό ως καύσιμο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ζωικό λίπος θεωρείται ως «βιοκαύσιμο», γεγονός που σημαίνει ότι ο φόρος για τα καύσιμα προστίθεται στην τιμή του λίπους. Στις περιπτώσεις αυτές, η αξία του λίπους μπορεί να είναι υψηλότερη από την αντίστοιχη αξία του λίπους που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ζωοτροφών.

2.5 Τελική διάθεση μέσω ταφής ή υγειονομικής ταφής

2.5.1 Ταφή

Τα περισσότερα σχόλια που υποβλήθηκαν κατά τη δημόσια διαβούλευση για το κρεατοστεάλευρο επεσήμαναν ότι η απλή ταφή στο εσωτερικό της εκμετάλλευσης πρέπει να απαγορευθεί για λόγους δημόσιας υγείας και προστασίας του περιβάλλοντος. Η πρακτική αυτή επικρίνεται διότι αποτρέπει τη δυνατότητα εντοπισμού της προέλευσης των υποπροϊόντων και παρέχει πιθανές δυνατότητες ανεξέλεγκτης διάθεσης νεκρών ζώων για παράνομες εμπορικές δραστηριότητες.

Ειδικότερα, σύμφωνα με μία παρατήρηση, σε ορισμένες χώρες, λόγω των μέτρων που έχουν ληφθεί κατά της ΣΕΒ, κατά τα τελευταία χρόνια έχουν μειωθεί και εξακολουθούν να μειώνονται με ταχύτατο ρυθμό οι ποσότητες νεκρών ζώων που προσκομίζονται στην αλυσίδα επεξεργασίας. ως εκ τούτου, εικάζεται ότι υπάρχει ισοδύναμη αύξηση των ταφών στο εσωτερικό των εκμεταλλεύσεων. Οι δυνατότητες ανεξέλεγκτης διάθεσης αυτών των υποπροϊόντων συνιστούν εξαιρετικά μεγάλο κίνδυνο για το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, την υγεία των ζώων και για τις εμπορικές δραστηριότητες.

2.5.2 Υγειονομική ταφή

Γενικά, τα περισσότερα σχόλια σχετικά με αυτό τον τρόπο τελικής διάθεσης προτείνουν ότι πρέπει να καταργηθεί η χρησιμοποίηση της υγειονομικής ταφής. η διήθηση μπορεί να αποτελέσει σοβαρό πρόβλημα ρύπανσης των υδάτων.

Παρόλ` αυτά, αν η υγειονομική ταφή γίνει αποδεκτή ως δυνατότητα διάθεσης, τονίστηκε ότι είναι προτιμότερη από περιβαλλοντική άποψη η υγειονομική ταφή υλικού το οποίο έχει υποστεί αξιοποίηση από την υγειονομική ταφή υλικού το οποίο δεν έχει υποστεί επεξεργασία, αν και το συνολικό κόστος αυτού του τρόπου διάθεσης είναι σημαντικά υψηλότερο.

Η μέθοδος της υγειονομικής ταφής κρεατοστεάλευρου χρησιμοποιείται στο ΗΒ, όπου 3.000-5.000 τόννοι κρεατοστεάλευρων διατίθενται για υγειονομική ταφή εβδομαδιαίως. Οι χώροι υγειονομικής ταφής επιλέγονται κατά τρόπο ώστε να μην ρυπαίνονται τα υπόγεια ύδατα και χρησιμοποιούνται μεμβράνες ως πρόσθετη ασφαλιστική δικλείδα για τα υπόγεια ύδατα. Το κόστος υγειονομικής ταφής στο ΗΒ είναι 37 ευρώ/τόννο κρεατοστεάλευρου.

Πρέπει να επισημανθεί ότι η υγειονομική ταφή αναμένεται να αντικατασταθεί στο μέλλον με άλλες μεθόδους διάθεσης, περισσότερο φιλικές προς το περιβάλλον.

2.6 Βιοαέριο

Το βιοαέριο μπορεί να παραχθεί από οργανικά υλικά, όπως οι υδατάνθρακες, τα λίπη και οι πρωτεϊνες. Το βιοαέριο αποτελείται κυρίως από μεθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα. Θεωρητικά, παράγονται οι ακόλουθες ποσότητες βιοαερίου (30°C):

Μεθάνιο Βιοαέριο Θερμότητα καύσεως L/χλγρ L/χλγρ MJ/χλγρ

Υδατάνθρακες 415 830 14,7

Πρωτεϊνες 504 793 17,9

Λίπος 1014 1444 37,3

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, λαμβάνεται μόνο το 90% περίπου των θεωρητικών τιμών. Η ενέργεια που απαιτείται για τη λειτουργία μονάδας βιοαερίου ανέρχεται περίπου στο 10%-20% του παραγόμενου βιοαερίου.

Το βιοαέριο δεν είναι δυνατό να παραχθεί από καθαρή ζωική ύλη, επειδή η περιεκτικότητά της σε άζωτο είναι υπερβολικά υψηλή για την παραγωγή καθαρού μεθανίου. Η περιεκτικότητα σε άζωτο πρέπει να είναι κατώτερη των 5,5 g N/L. Για τον λόγο αυτό, τα ζωικά απόβλητα πρέπει να αναμειγνύονται με άλλη οργανική ύλη, ώστε να μειωθεί η περιεκτικότητα σε άζωτο.

Οι μονάδες παραγωγής βιοαερίου στη Σουηδία λειτουργούν με αποστειρωμένα ζωικά υποπροϊόντα (133°C, επί 20 λεπτά, υπό πίεση 3 bar, 50mm) αναμεμειγμένα με το περιεχόμενο πεπτικού συστήματος, με κόπρο και υγρή κόπρο. Τα αποστειρωμένα ζωικά υποπροϊόντα παραδίδονται δωρεάν στη μονάδα βιοαερίου. Το βιοαέριο αποτελείται κυρίως από μεθάνιο και το ενεργειακό περιεχόμενο του βιοαερίου είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό παρόμοιο με την ενέργεια που παράγεται από την καύση της ίδιας ποσότητας ξηράς ύλης από λίπος και κρεατοστεάλευρο. Στη συνέχεια, το βιοαέριο υποβάλλεται σε καθαρισμό και σε συμπίεση και χρησιμοποιείται κυρίως ως καύσιμο οχημάτων (λεωφορείων για δημόσιες μεταφορές). Είναι μάλιστα το μόνο εγκεκριμένο καύσιμο οχημάτων για την περιβαλλοντική κατηγορία Α, σύμφωνα με τη μελέτη εναλλακτικών καυσίμων, και προσφέρει περιβαλλοντικά οφέλη, εφόσον δημιουργεί μικρότερο θόρυβο, δεν συμβάλλει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, δεν εκπέμπει σωματίδια ή σκόνη και παράγει χαμηλές εκπομπές οξειδίων του αζώτου.

Η ιλύς που παράγεται από τις μονάδες βιοαερίου έχει περιεκτικότητα 3%-4% σε ξηρά ύλη και το άζωτο είναι παρόν με τη μορφή αμμωνίας. Η ιλύς τοποθετείται σε καλλιεργούμενες εκτάσεις, εκτός από τις εκτάσεις καλλιέργειας χορτονομής. Τα βιολογικά λιπάσματα παρουσιάζουν όλα τα πλεονεκτήματα των οργανικών λιπασμάτων, δεν αποπνέουν οσμή και χρησιμοποιούν τα απόβλητα της ίδιας της κτηνοτροφικής μονάδας ως νέα ύλη.

Η οικονομία του βιοαερίου βελτιώνεται, εφόσον το αέριο που χρησιμοποιείται ως καύσιμο πωλείται, περιλαμβανομένου του υψηλού φόρου για τα καύσιμα. Το αέριο πωλείται σε τιμή αντίστοιχη με αυτή των καυσίμων για μηχανές ντήζελ.

Υπάρχουν ήδη μονάδες παραγωγής βιοαερίου σε διάφορα κράτη μέλη, κυρίως στη Βόρεια Ευρώπη.

2.7 Λιπασματοποίηση

Η λιπασματοποίηση είναι μία αερόβια-θερμοφιλική βιοτεχνική διεργασία μεταβολισμού οργανικής ύλης. Το παραγόμενο προϊόν χρησιμοποιείται συνήθως ως λίπασμα.

Η ανοικτή λιπασματοποίηση είναι σχετικά αργή διεργασία που απαιτεί μεγάλες εκτάσεις και εκτενή διαχείριση και δεν είναι πάντοτε κατάλληλη από περιβαλλοντική άποψη (προβλήματα διήθησης, ανεξέλεγκτη εκπομπή αερίων, οσμή και προβλήματα εντόμων). Για τον λόγο αυτό προτιμώνται οι αποκαλούμενες τεχνικές αντιδραστήρων (δηλαδή διεργασία σε κλειστό σύστημα), επειδή είναι δυνατό να ελέγχονται. Πράγματι, με τις μεθόδους αυτές, η ενεργειακή αποδόμηση συντελείται ταχύτερα και είναι πληρέστερη και οι εκπομπές μπορούν να μετρώνται και να υποβάλονται σε καθαρισμό.

Η μέθοδος χρησιμοποιείται κυρίως στις αγροτικές περιοχές για την επεξεργασία μικρών ποσοτήτων οργανικών αποβλήτων.

2.8 Χρησιμοποίηση κρεατοστεάλευρων (ΚΟΑ) ως λιπάσματα

Η χρησιμοποίηση ΚΟΑ ως λιπάσματα συμβάλλει εν μέρει στην ανάκτηση του κόστους.

Για να είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα, το ΚΟΑ πρέπει να υποβάλλεται σε αφαίρεση του λίπους και κονιοποίηση. Η συσφαιροποίηση του ΚΟΑ διευκολύνει την επίστρωση του λιπάσματος στο έδαφος.

Η γνώμη της επιστημονικής συντονιστικής επιτροπής για την ασφάλεια των λιπασμάτων αναφέρει ότι μόνο τα υλικά που προέρχονται από ζώα για τα οποία υπάρχει υπόνοια ή έχει επιβεβαιωθεί ότι είναι φορείς του παθογόνου παράγοντα της ΣΕΒ είναι ακατάλληλα για την παραγωγή λιπασμάτων. Αυτό σημαίνει ότι το υλικό της κατηγορίας 2 μπορεί να χρησιμοποιείται ως λίπασμα. Η ΕΣΕ αναφέρει επίσης ότι πρέπει να αποτρέπεται η κατανάλωση αυτών των υλικών από τον άνθρωπο ή τα μηρυκαστικά. Αυτή η τελευταία παρατήρηση σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγεται η χρησιμοποίησή τους ως λιπάσματα για την καλλιέργεια χορτονομής.

Δεν είναι γνωστό αν η χρησιμοποίηση του ΚΟΑ ως λίπασμα επιτρέπει την ανάκτηση του κόστους. Για πολλά χρόνια το ΚΟΑ χρησιμοποιούνταν ως λίπασμα σε κήπους. Για τον λόγο αυτό, είναι δυνατό να εξασφαλιστούν τιμές ίσες ή και καλύτερες από τις τιμές των ζωοτροφών, αλλά η αγορά αυτών των προϊόντων είναι περιορισμένη. Ελάχιστα στοιχεία είναι διαθέσιμα σχετικά με τη χρησιμοποίηση κρεατοστεάλευρου ως λίπασμα για την παραγωγή σπόρων. Πραγματοποιούνται στη Δανία ορισμένες δοκιμές χρησιμοποίησης του ΚΟΑ ως λίπασμα για την παραγωγή σπόρων.

Από εμπορική άποψη, επισημάνθηκε ότι το ΚΟΑ αποτελεί εξαιρετική οργανική βασική ύλη για την παραγωγή οργανικών και οργανικών-ορυκτών λιπασμάτων. Όσον αφορά την πραγματική δυνατότητα χρησιμοποίησής του, δεν υπάρχουν προβλήματα, αν λάβουμε υπόψη ότι η επεξεργασία υλικού της κατηγορίας 2 σε όλες τις χώρες της ΕΕ θα μπορούσε να εξασφαλίσει την παραγωγή περίπου 350.000 τόννων αλεύρου ζωικής πρωτεϊνης. Αν λάβουμε υπόψη ότι κατά μέσον όρον χρησιμοποιείται ποσότητα 150 χλγρ αζώτου ανά εκτάριο, η οποία αντιστοιχεί σε 2.000 χλγρ περίπου ΚΟΑ ανά εκτάριο, η συνολική ποσότητα ΚΟΑ που παράγεται στην ΕΕ από υλικά της κατηγορίας 2 θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μικρές δόσεις για τη λίπανση έκτασης 3.500 χλμ . Σε όρους προστιθέμενης αξίας, η χρησιμοποίηση του ΚΟΑ ως λίπασμα αποτελεί αναμφίβολα τη μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίησή του, σε σύγκριση με την εναλλακτική χρησιμοποίησή του ως ζωοτροφή. Όσον αφορά τους κινδύνους για την υγεία, είναι δυνατό να εξουδετερωθεί πλήρως ο κίνδυνος, εφόσον αυτό το πρωτεϊνούχο άλευρο δεν προέρχεται από ζώα ύποπτα για ΣΕΒ και παράγεται σύμφωνα με τα νέα πρότυπα της αξιοποίησης ζωικών υποπροϊόντων.

3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Εν κατακλείδι:

-Εκτός από τα οικολογικά προβλήματα και την ανεπαρκή ικανότητα επεξεργασίας των τοπικών εγκαταστάσεων, η διάθεση του ΚΟΑ μέσω της αποτέφρωσης, της συναποτέφρωσης ή της υγειονομικής ταφής δεν επιτρέπει την ανάκτηση του κόστους.

Ειδικότερα, το εκτιμώμενο κόστος διάθεσης 450.000 τόννων ΚΟΑ, που παράγεται κάθε έτος στην ΕΕ από τη συλλογή και προεπεξεργασία 1,8 εκατομμυρίων τόννων νεκρών ζώων και απορριφθέντος υλικού με τους ανωτέρω τρόπους, αναλύεται ως εξής:

*Αποτέφρωση: 1,08 δις ευρώ

*Ασβεστοκάμινος: 87,7 εκατ. ευρώ

*Υγειονομική ταφή: 84,1 εκατ. ευρώ

-Αντίθετα, η συναποτέφρωση λιπών εξασφαλίζει ενδιαφέρουσα οικονομική αποδοτικότητα.

-Η λιπασματοποίηση και χρησιμοποίηση του ΚΟΑ ως λίπασμα παρέχει ορισμένα οικολογικά οφέλη και εγγυάται μερική ανάκτηση του κόστους.

-Η παραγωγή βιοαερίου, που είναι μια εξελισσόμενη τεχνολογία, εκτός από τις πολλαπλές ευνοϊκές επιπτώσεις στο περιβάλλον, προσφέρει την προοπτική της καθαρής ανάκτησης του κόστους, μέσω της παραγωγής «πράσινης» ενέργειας.

Με βάση τα ανωτέρω, είναι προφανές ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η επιλογή ορισμένων μεθόδων, κυρίως του βιοαερίου, της βιολογικής σταθεροποίησης ή της παραγωγής λιπασμάτων, εφόσον αυτό είναι δυνατόν, και όχι η διάθεση των ζωικών υποπροϊόντων για αποτέφρωση ή υγειονομική ταφή.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

περιεχομενο της προτασης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1: Πεδίο εφαρμογής

Άρθρο 2: Ορισμοί

Άρθρο 3: Γενικές υποχρεώσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II: Κατάταξη σε κατηγορίες, συλλογή, μεταφορά και προσωρινή αποθήκευση ζωικών υποπροϊόντων

Άρθρο 4: Υλικά της κατηγορίας 1

Άρθρο 5: Υλικά της κατηγορίας 2

Άρθρο 6: Υλικά της κατηγορίας 3

Άρθρο 7: Συλλογή και μεταφορά

Άρθρο 8: Μητρώα

Άρθρο 9: Εγκαταστάσεις ενδιάμεσου χειρισμού και εγκαταστάσεις αποθήκευσης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III: Έγκριση εγκαταστάσεων επεξεργασίας υλικών των κατηγοριών 1 και 2, των εγκαταστάσεων παραγωγής βιοαερίου, των εγκαταστάσεων λιπασματοποίησης και των εγκαταστάσεων ελαιοχημικών προϊόντων

Άρθρο 10: Έγκριση εγκαταστάσεων επεξεργασίας υλικών των κατηγοριών 1 και 2

Άρθρο 11: Έγκριση των εγκαταστάσεων ελαιοχημικών προϊόντων

Άρθρο 12: Έγκριση εγκαταστάσεων βιοαερίου και εγκαταστάσεων λιπασματοποίησης

Άρθρο 13: Αποστολή επεξεργασμένων ζωικών υποπροϊόντων σε εγκαταστάσεις αποτέφρωσης ή συναποτέφρωσης ή σε χώρους υγειονομικής ταφής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV: Διάθεση στην αγορά μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών και άλλων υλικών ζωοτροφών, τροφών για ζώα συντροφιάς, δερμάτινων κοκκάλων για σκύλους και προϊόντων τεχνικής καθαρότητας

Άρθρο 14: Γενικές διατάξεις για την υγεία των ζώων

Άρθρο 15: Έγκριση εγκαταστάσεων επεξεργασίας υλικών της κατηγορίας 3

Άρθρο 16: Έγκριση εγκαταστάσεων παραγωγής ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς και τεχνικών εγκαταστάσεων

Άρθρο 17: Διάθεση στην αγορά μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών και άλλου υλικού ζωοτροφών

Άρθρο 18: Διάθεση στην αγορά τροφών για ζώα συντροφιάς, δερμάτινων κοκκάλων για σκύλους και προϊόντων τεχνικής καθαρότητας

Άρθρο 19: Μέτρα διασφάλισης

Άρθρο 20: Οργανικά λιπάσματα και βελτιωτικά του εδάφους

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V: Παρεκκλίσεις

Άρθρο 21: Παρεκκλίσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI: Έλεγχοι και επιθεωρήσεις που διενεργούνται στις εγκαταστάσεις ενδιάμεσου χειρισμού και στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας

Άρθρο 22: Αυτοέλεγχοι των εγκαταστάσεων

Άρθρο 23: Επίσημοι έλεγχοι

Άρθρο 24: Συχνότητα ελέγχων και μικροβιολογικών αναλύσεων

Άρθρο 25: Κατάλογος εγκεκριμένων εγκαταστάσεων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII: Κοινοτικοί έλεγχοι

Άρθρο 26: Κοινοτικοί έλεγχοι

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIII: Διατάξεις που εφαρμόζονται στις εισαγωγές ορισμένων ζωικών υποπροϊόντων και παραγώγων προϊόντων τους στην Κοινότητα

Άρθρο 27: Γενικές διατάξεις

Άρθρο 28: Απαγορεύσεις

Άρθρο 29: Συμμόρφωση με τους κοινοτικούς κανόνες

Άρθρο 30: Ισοδυναμία διατάξεων

Άρθρο 31: Κοινοτικές επιθεωρήσεις και διεξοδικοί έλεγχοι

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IX: Τελικές διατάξεις

Άρθρο 32: Τροποποιήσεις παραρτημάτων και μεταβατικά μέτρα

Άρθρο 33: Διαδικασία κανονιστικής επιτροπής

Άρθρο 34: Διαβούλευση συμβουλευτικών επιτροπών

Άρθρο 35: Κοινοποίηση εθνικών διατάξεων

Άρθρο 36: Χρηματοδοτικές διατάξεις

Άρθρο 37: Κατάργηση

Άρθρο 38: Έναρξη ισχύος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I: Ορισμοί

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II: Υγειονομικές απαιτήσεις για τη συλλογή και μεταφορά ζωικών υποπροϊόντων

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III: Γενικές υγειονομικές απαιτήσεις για τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας ζωικών υποπροϊόντων

Κεφάλαιο I: Γενικοί όροι έγκρισης των εγκαταστάσεις επεξεργασίας ζωικών υποπροϊόντων

Κεφάλαιο II: Γενικοί όροι υγιεινής

Κεφάλαιο III: Μέθοδοι επεξεργασίας

Κεφάλαιο IV: Επίβλεψη της παραγωγής

Κεφάλαιο V: Διαδικασίες επικύρωσης

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV: Απαιτήσεις υγιεινής για την επεξεργασία και τελική διάθεση ζωικών υποπροϊόντων που προορίζονται για εγκαταστάσεις παραγωγής βιοαερίου ή λιπασματοποίησης ή για εγκατάσταση ελαιοχημικών προϊόντων

Κεφάλαιο I: Ειδικοί όροι για την επεξεργασία υλικών των κατηγοριών 1 και 2

Κεφάλαιο II: Ειδικές απαιτήσεις για τις εγκαταστάσεις παραγωγής βιοαερίου καιλιπασματοποίησης

Κεφάλαιο III: Πρότυπα επεξεργασίας για την περαιτέρω μεταποίηση τετηγμένων λιπών μηρυκαστικών

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V: Ειδικοί όροι για τη διάθεση στην αγορά και την εισαγωγή μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών και άλλων υλικών ζωοτροφών

Κεφάλαιο I: Γενικές απαιτήσεις

Κεφάλαιο II: Ειδικοί όροι για τη μεταποιημένη ζωική πρωτεϊνη

Κεφάλαιο III: Ειδικοί όροι για προϊόντα αίματος

Κεφάλαιο IV: Ειδικοί όροι για τα τετηγμένα λίπη και το ιχθυέλαιο

Κεφάλαιο V: Ειδικοί όροι για το γάλα, τα προϊόντα με βάση το γάλα και για το πρωτόγαλα

Κεφάλαιο VI: Ειδικοί όροι για τη ζελατίνη και τα προϊόντα υδρόλυσης Πρωτεϊνών

Κεφάλαιο VII: Ειδικοί όροι για το όξινο φωσφορικό ασβέστιο

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI: Ειδικοί όροι για τη διάθεση στην αγορά, το εμπόριο και την εισαγωγή τροφών για ζώα συντροφιάς, δερμάτινων κοκκάλων για σκύλους και προϊόντων τεχνικής καθαρότητας

Κεφάλαιο I: Γενικοί όροι έγκρισης των εγκαταστάσεων παραγωγής τροφών για ζώα συντροφιάς και προϊόντων τεχνικής καθαρότητας

Κεφάλαιο II: Τροφές για ζώα συντροφιάς και δερμάτινα κόκκαλα για σκύλους

Κεφάλαιο III: Κόπρος, επεξεργασμένη κόπρος και επεξεργασμένα προϊόντα κόπρου

Κεφάλαιο IV: Αίμα και προϊόντα αίματος που χρησιμοποιούνται για τεχνικούς ή φαρμακευτικούς σκοπούς, διάγνωση in vitro ή ως αντιδραστήρια εργαστηρίου, εκτός από τον ορό ιπποειδών

Κεφάλαιο V: Ορός ιπποειδών

Κεφάλαιο VI: Δορές και δέρματα οπληφόρων ζώων

Κεφάλαιο VII: Κυνηγετικά τρόπαια

Κεφάλαιο VIII: Μαλλί, τρίχες, χοντρές τρίχες χοίρων, φτερά και τμήματα φτερών που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία

Κεφάλαιο IX: Μελισσοκομικά προϊόντα

Κεφάλαιο X: Οστά και προϊόντα οστών (με εξαίρεση το οστεάλευρο), κέρατα και προϊόντα κεράτων (με εξαίρεση το κερατάλευρο) και χηλές και προϊόντα χηλών (με εξαίρεση το χηλάλευρο) που προορίζονται για άλλη χρήση εκτός από τη διατροφή ζώων ή την παραγωγή λιπασμάτων

Κεφάλαιο XI: Μη επεξεργασμένα ζωικά υποπροϊόντα για την παραγωγή τροφών για ζώα συντροφιάς και φαρμακευτικών προϊόντων ή προϊόντων τεχνικής καθαρότητας

Κεφάλαιο XII: Τετηγμένα λίπη για την παραγωγή ελαιοχημικών προϊόντων

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII: Υγειονομικό πιστοποιητικό για επεξεργασμένα ζωικά υποπροϊόντα που προορίζονται για αποτέφρωση ή συναποτέφρωση σε άλλο κράτος μέλος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII: Υγειονομικές απαιτήσεις για τις εγκαταστάσεις ενδιάμεσου χειρισμού και αποθήκευσης

Κεφάλαιο I: Απαιτήσεις για την έγκριση εγκαταστάσεων ενδιάμεσου χειρισμού

Κεφάλαιο II: Γενικοί όροι υγιεινής

Κεφάλαιο III: Απαιτήσεις για την έγκριση εγκαταστάσεων αποθήκευσης

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IX: Κανόνες που εφαρμόζονται στην επεξεργασία ορισμένων υλικών των κατηγοριών 1 και 2 τα οποία προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως ζωοτροφές για τις κατηγορίες ζώων που απαριθμούνται στο άρθρο 21

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ X: Υποδείγματα υγειονομικών πιστοποιητικών για την εισαγωγή από τρίτες χώρες ορισμένων ζωικών υποπροϊόντων και παράγωγων προϊόντων

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ XI: Κατάλογοι τρίτων χωρών από τις οποίες επιτρέπεται να εισάγουν τα κράτη μέλη ζωικά υποπροϊόντα που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο

2000/0259 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τον καθορισμό των υγειονομικών κανόνων για τα ζωικά υποπροϊόντα που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

Τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 152 παράγραφος 4, στοιχείο (β),

Την πρόταση της Επιτροπής [3],

[3] ΕΕ C

Τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [4],

[4] ΕΕ C

Τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [5],

[5] ΕΕ C

Ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 251 της Συνθήκης [6],

[6] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η οδηγία 90/667/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 1990, για τη θέσπιση υγειονομικών κανόνων για τη διάθεση και μεταποίηση ζωικών αποβλήτων, τη διάθεσή τους στην αγορά και την προστασία από τους παθογόνους οργανισμούς ζωοτροφών ζωικής προέλευσης ή με βάση τα ψάρια και για την τροποποίηση της οδηγίας 90/425/ΕΟΚ [7], καθιερώνει την αρχή ότι όλα τα ζωικά απόβλητα, ανεξαρτήτως προέλευσής τους, μπορεί να χρησιμοποιούνται για παραγωγή ζωοτροφών, αφού υποστούν την κατάλληλη επεξεργασία

[7] ΕΕ L 363, 27.12.1990, σ. 51. Οδηγία η οποία τροποποιήθηκε τελευταία από την Πράξη Προσχώρησης της Αυστρίας, Φινλανδίας και Σουηδίας.

(2) Η επιστημονική συντονιστική επιτροπή έχει εκδώσει ορισμένες γνωμοδοτήσεις. Το βασικό συμπέρασμα αυτών των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων είναι ότι δεν θα πρέπει να εντάσσονται στην αλυσίδα ζωοτροφών τα ζωικά υποπροϊόντα που προέρχονται από ζώα τα οποία κρίθηκαν ακατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο μετά την υγειονομική επιθεώρηση.

(3) Με βάση τις ανωτέρω επιστημονικές γνωμοδοτήσεις, θα πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στα εφαρμοστέα μέτρα, με βάση τη φύση των χρησιμοποιούμενων ζωικών υποπροϊόντων. Θα πρέπει να τεθεί περιορισμός στη δυνατότητα χρησιμοποίησης ορισμένων υλικών ζωικής προέλευσης. Θα πρέπει να καθοριστούν εναλλακτικές μέθοδοι παραγωγής υλικών για ζωοτροφές και για τη χρησιμοποίηση ή την τελική διάθεση ζωικών υποπροϊόντων.

(4) Με βάση την εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τα τελευταία έτη, πρέπει να διασαφηνιστεί η συνάφεια ανάμεσα στην οδηγία 90/667/ΕΟΚ και στην οδηγία 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1975, περί των στερεών αποβλήτων [8], για να αποτραπεί η σύγχυση και η σύγκρουση αρμοδιοτήτων ανάμεσα στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Πιο συγκεκριμένα, όταν ένα ζωικό υποπροϊόν αποστέλλεται για τελική διάθεση ή για ανάκτηση, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απόβλητο, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι η τελική διάθεση ή η ανάκτησή τους πραγματοποιείται κατά τρόπο που να επιτυγχάνονται οι στόχοι του άρθρου 4 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ και να προστατεύονται η δημόσια υγεία και το περιβάλλον.

[8] ΕΕ L 194, 25.7.1975, σ. 39. Οδηγία η οποία τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση 96/350/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 135, 6.6.1996, σ. 32).

(5) Η Διεθνής Επιστημονική Διάσκεψη για τα Κρεατοστεάλευρα, η οποία οργανώθηκε από την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 1-2 Ιουλίου 1997, ήταν η αφετηρία για να αναπτυχθεί διάλογος σχετικά με την παραγωγή και τη χρησιμοποίηση κρεατοστεάλευρων στις ζωοτροφές. Η διάσκεψη πρότεινε να εξετασθεί διεξοδικότερα η πολιτική που θα εφαρμοστεί μελλοντικά σε αυτό τον τομέα. Τον Νοέμβριο 1997, για να ξεκινήσει ένας όσο το δυνατό ευρύτερος δημόσιος διάλογος σχετικά με το μέλλον της κοινοτικής νομοθεσίας για τις ζωοτροφές, η Επιτροπή συνέταξε έγγραφο διαβούλευσης για τα κρεατοστεάλευρα. Με βάση τις διαβουλεύσεις, κρίνεται ότι αναγνωρίζεται πλέον καθολικά η ανάγκη να τροποποιηθεί η οδηγία 90/667/ΕΟΚ, ώστε να προσαρμοστεί στα νέα επιστημονικά δεδομένα.

(6) Από τον Οκτώβριο 1996, το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων της Επιτροπής πραγματοποίησε ορισμένες επιθεωρήσεις στα κράτη μέλη, για να εκτιμήσει αν υπάρχουν και αν αντιμετωπίζονται βασικοί παράγοντες κινδύνου και αν εφαρμόζονται διαδικασίες παρακολούθησης σχετικά με την ΣΕΒ. Μέρος των ελέγχων κάλυψε τα συστήματα εμπορικής αξιοποίησης και τις άλλες μεθόδους τελικής διάθεσης ζωικών αποβλήτων. Μετά τις εν λόγω επιθεωρήσεις, κατεγράφησαν τα γενικά συμπεράσματα και ορισμένες συστάσεις, με ιδιαίτερη αναφορά στη δυνατότητα εντοπισμού της προέλευσης των ζωικών υποπροϊόντων.

(7) Για να αποτραπεί ο κίνδυνος διασποράς παθογόνων παραγόντων ή/και καταλοίπων, τα ζωικά υποπροϊόντα πρέπει να υποβάλλονται σε επεξεργασία και να αποθηκεύονται σε εγκεκριμένες και επιτηρούμενες εγκαταστάσεις, οι οποίες ορίζονται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, ή να διατίθενται με κάποιον άλλο κατάλληλο τρόπο. Σε ορισμένες περιστάσεις, κυρίως όταν αυτό δικαιολογείται λόγω της γεωγραφικής απόστασης, της διάρκειας μεταφοράς, ή λόγω προβλημάτων χωρητικότητας, είναι δυνατό να ορισθεί εγκατάσταση επεξεργασίας, αποτέφρωσης ή συναποτέφρωσης ενός άλλου κράτους μέλους.

(8) Πρέπει να θεσπισθούν ειδικοί κανόνες ελέγχου των εγκαταστάσεων επεξεργασίας, με ειδική αναφορά στις λεπτομερείς διαδικασίες για την επικύρωση των μεθόδων επεξεργασίας και στον αυτοέλεγχο της παραγωγής.

(9) Για να ληφθούν υπόψη ορισμένες πρακτικές, πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα παρέκκλισης από τη μέθοδο επεξεργασίας που έχει καθοριστεί για τις ελεγχόμενες χρήσεις.

(10) Πρέπει να διενεργούνται στα κράτη μέλη κοινοτικές επιθεωρήσεις, ώστε να εξασφαλίζεται η ενιαία εφαρμογή των υγειονομικών απαιτήσεων. Οι επιθεωρήσεις αυτές πρέπει να περιλαμβάνουν και τη διαδικασία ελέγχου εγγράφων.

(11) Η κοινοτική νομοθεσία για τον υγειονομικό τομέα βασίζεται σε ασφαλή επιστημονικά δεδομένα. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να ζητείται η γνώμη των αρμόδιων επιστημονικών επιτροπών, οι οποίες έχουν συσταθεί βάσει των αποφάσεων 97/404/ΕΚ [9] και 97/579/ΕΚ [10] της Επιτροπής.

[9] ΕΕ L 169, 27.6.1997, σ. 85. Απόφαση όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2000/443/ΕΚ (ΕΕ L 179, 18.7.2000, σ. 13).

[10] ΕΕ L 237, 28.8.1997, σ. 18. Απόφαση όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2000/443/ΕΚ (ΕΕ L 179, 18.7.2000, σ. 13).

(12) Παρατηρείται στα κράτη μέλη ευρύ φάσμα προσεγγίσεων για το θέμα της χρηματοδοτικής στήριξης της επεξεργασίας και τελικής διάθεσης ζωικών υποπροϊόντων. Για να αποτραπεί το ενδεχόμενο να επηρεαστούν, εξαιτίας αυτού του γεγονότος, οι όροι ανταγωνισμού ανάμεσα στα γεωργικά προϊόντα, είναι ανάγκη να διενεργηθεί ανάλυση και, εάν χρειαστεί, να ληφθούν τα ενδεικνυόμενα μέτρα σε κοινοτικό επίπεδο.

(13) Με βάση τα ανωτέρω, κρίνεται αναγκαία η ριζική αναθεώρηση των κοινοτικών κανόνων για τα ζωικά υποπροϊόντα.

(14) Τα ζωικά υποπροϊόντα που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο (κυρίως οι μεταποιημένες ζωικές πρωτεϊνες, τα τετηγμένα λίπη, οι τροφές ζώων συντροφιάς, οι δορές, τα δέρματα και το μαλλί) περιλαμβάνονται στον κατάλογο των προϊόντων του παραρτήματος I της Συνθήκης. Η διάθεση στην αγορά αυτών των προϊόντων αποτελεί σημαντική πηγή εισοδήματος για ένα μέρος του γεωργικού πληθυσμού. Για να εξασφαλιστεί η ορθολογική ανάπτυξη αυτού του τομέα και για να αυξηθεί η παραγωγικότητα, πρέπει να καθοριστούν σε κοινοτικό επίπεδο κανόνες προστασίας της υγείας των ζώων και της δημόσιας υγείας σε σχέση με τα εν λόγω προϊόντα. Δεδομένων των σημαντικών κινδύνων εξάπλωσης ασθενειών στις οποίες είναι εκτεθειμένα τα ζώα, πρέπει να επιβληθούν ειδικές απαιτήσεις για τη διάθεση στην αγορά ορισμένων ζωικών υποπροϊόντων, κυρίως όταν αυτά προορίζονται για περιοχές στις οποίες εφαρμόζονται υψηλές υγειονομικές απαιτήσεις.

(15) Για να εξασφαλιστεί ότι τα προϊόντα τα οποία εισάγονται από τρίτες χώρες πληρούν πρότυπα υγιεινής τουλάχιστον ισοδύναμα με αυτά που εφαρμόζει η Κοινότητα, πρέπει να θεσπιστεί σύστημα έγκρισης τρίτων χωρών και των εγκαταστάσεών τους, παράλληλα με διαδικασία κοινοτικών επιθεωρήσεων, για να εξασφαλιστεί ότι πληρούνται οι όροι της έγκρισης. Η εισαγωγή από τρίτες χώρες ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς και πρώτης ύλης για την παραγωγή αυτών των ζωοτροφών είναι δυνατό να πραγματοποιείται με διαφορετικούς όρους από αυτούς που εφαρμόζονται για την παραγωγή αυτού του υλικού στην Κοινότητα, ιδίως όταν οι απαιτούμενες εγγυήσεις αφορούν τα κατάλοιπα απαγορευμένων ουσιών σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 96/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου [11]. Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι ζωοτροφές και η πρώτη ύλη για ζωοτροφές για ζώα συντροφιάς πρόκειται να χρησιμοποιηθούν μόνο για τον προβλεπόμενο προορισμό τους, είναι αναγκαίο να προβλεφθούν να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα ελέγχου των εισαγωγών των εν λόγω υλικών.

[11] ΕΕ L 125, 23.5.1996, σ. 3. [Προτεινόμενη τροποποίηση COM(2000) 320].

(16) Το συνοδευτικό έγγραφο για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης αποτελεί το καλύτερο μέσο για να ελέγχει η αρμόδια αρχή του τόπου προορισμού αν μια αποστολή προϊόντων είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού. Πρέπει να διατηρηθεί το σύστημα του υγειονομικού πιστοποιητικού για να είναι δυνατή η επαλήθευση του προορισμού ορισμένων εισαγόμενων προϊόντων.

(17) Οι προαναφερθέντες στόχοι υλοποιήθηκαν με την οδηγία 92/118/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1992, για τον καθορισμό των όρων υγειονομικού ελέγχου καθώς και των υγειονομικών όρων που διέπουν το εμπόριο και τις εισαγωγές στην Κοινότητα προϊόντων τα οποία δεν υπόκεινται, όσον αφορά τους προαναφερόμενους όρους, στις ειδικές κοινοτικές ρυθμίσεις που αναφέρονται στο κεφάλαιο Ι του παραρτήματος A της οδηγίας 89/662/ΕΟΚ και, όσον αφορά τους παθογόνους παράγοντες, της οδηγίας 90/425/ΕΟΚ [12].

[12] ΕΕ L 62, 15.3.1993, σ. 49. Οδηγία η οποία τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση 1999/724/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 290, 12.11.1999, σ. 32).

(18) Το Συμβούλιο και η Επιτροπή έχουν εκδώσει ορισμένες αποφάσεις εφαρμογής των οδηγιών 90/667/ΕΟΚ και 92/118/ΕΟΚ. Επιπλέον, η οδηγία 92/118/ΕΟΚ έχει τροποποιηθεί σημαντικά και πρέπει να γίνουν και άλλες τροποποιήσεις. Κατά συνέπεια, σήμερα, ο τομέας των προϊόντων ζωικής προέλευσης, τα οποία δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο, ρυθμίζεται από πολυάριθμες διαφορετικές κοινοτικές νομοθετικές πράξεις. Ως εκ τούτου, είναι ανάγκη να απλουστευθεί η κοινοτική νομοθεσία που διέπει αυτά τα προϊόντα.

(19) Η απλούστευση αυτή θα επιφέρει και μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά τους ειδικούς υγειονομικούς κανόνες που διέπουν τα προϊόντα ζωικής προέλευσης, τα οποία δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Η απλούστευση των ειδικών υγειονομικών κανόνων δεν πρέπει να οδηγήσει σε έλλειψη ρύθμισης. Για τον λόγο αυτό, είναι ανάγκη να διατηρηθούν και, όταν αυτό είναι αναγκαίο για να διασφαλιστεί η προστασία της δημόσιας υγείας και της υγείας των ζώων, να καταστούν αυστηρότεροι οι λεπτομερείς υγειονομικοί κανόνες για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο.

(20) Τα εξεταζόμενα προϊόντα θα πρέπει να υπόκεινται σε κανόνες κτηνιατρικών ελέγχων και στα προστατευτικά μέτρα που έχουν θεσπιστεί από την οδηγία 90/425/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1990, σχετικά με τους κτηνιατρικούς και ζωοτεχνικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο ορισμένων ζώντων ζώων και προϊόντων με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς [13].

[13] ΕΕ L 224, 18.8.1990, σ. 29. Οδηγία η οποία τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 92/118/ΕΟΚ.

(21) Θα πρέπει να διενεργούνται αποτελεσματικοί έλεγχοι στα προϊόντα τα οποία εισάγονται στην Κοινότητα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της εφαρμογής των ελέγχων οι οποίοι ορίζονται στην οδηγία 97/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1997, για τον καθορισμό των κανόνων που διέπουν την οργάνωση των κτηνιατρικών ελέγχων στα προϊόντα που εισάγονται στην Κοινότητα από τρίτες χώρες [14].

[14] ΕΕ L 24, 30.1.1998, σ. 9.

(22) Η οδηγία 90/667/ΕΟΚ, η απόφαση 95/348/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1995 για τη θέσπιση των κτηνιατρικών και υγειονομικών κανόνων που εφαρμόζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ιρλανδία κατά τη μεταποίηση ορισμένων ειδών αποβλήτων τα οποία προορίζονται να τεθούν σε εμπορία, σε τοπική κλίμακα, ως ζωοτροφές για ορισμένες κατηγορίες ζώων [15] και η απόφαση 1999/534/ΕΚ του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 1999 για τη λήψη μέτρων που εφαρμόζονται στην επεξεργασία ορισμένων ζωικών αποβλήτων για την προστασία από τις μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες και την τροποποίηση της απόφασης 97/735/ΕΚ της Επιτροπής [16] θα πρέπει συνεπώς να καταργηθούν.

[15] ΕΕ L 202, 26.8.1995, σ. 8.

[16] ΕΕ L 204, 4.8.1999, σ. 37.

(23) Για να ληφθεί υπόψη η τεχνική και επιστημονική πρόοδος, πρέπει να εξασφαλισθεί στενή και πραγματική συνεργασία ανάμεσα στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της Μόνιμης Κτηνιατρικής Επιτροπής, η οποία συστάθηκε βάσει της απόφασης 68/361/ΕΟΚ του Συμβουλίου [17].

[17] ΕΕ L 255, 18.10.1968, σ. 23.

(24) Δεδομένου ότι τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού είναι μέτρα γενικού περιεχομένου, κατά την έννοια του άρθρου 2 της απόφασης 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [18], θα πρέπει τα μέτρα αυτά να θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής, που προβλέπεται από το άρθρο 5 της εν λόγω απόφασης.

[18] ΕΕ L 184, 17.7.1999, σ. 23.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει:

(α) τους εφαρμοστέους κανόνες υγείας των ζώων και δημόσιας υγείας κατά τη συλλογή, μεταφορά, αποθήκευση, εν γένει χειρισμό, επεξεργασία και χρησιμοποίηση ή τελική διάθεση ζωικών υποπροϊόντων, ώστε να μη θέτουν τα εν λόγω προϊόντα σε κίνδυνο την υγεία των ζώων ή τη δημόσια υγεία.

(β) τους υγειονομικούς κανόνες όσον αφορά την υγεία των ζώων και τη δημόσια υγεία, για τη διάθεση στην αγορά, το εμπόριο και την εισαγωγή ζωικών υποπροϊόντων και παράγωγων προϊόντων τους, τα οποία προορίζονται για άλλες χρήσεις πλην της κατανάλωσης απο τον άνθρωπο.

2. Με την επιφύλαξη των σχετικών κανόνων υγείας των ζώων και δημόσιας υγείας, ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται:

(α) στην πρώτη ύλη τροφής για ζώα συντροφιάς, που προέρχεται από καταστήματα λιανικής πώλησης ή εγκαταστάσεις γειτονικές σε σημείο πώλησης, όπου ο τεμαχισμός και η αποθήκευση πραγματοποιούνται αποκλειστικά για τους σκοπούς της απευθείας και επιτόπου προμήθειας του καταναλωτή.

(β) στο γάλα σε υγρή μορφή και στο πρωτόγαλα, τα οποία προορίζονται για τελική διάθεση ή για χρησιμοποίηση στο αγρόκτημα προέλευσης των ζώων.

(γ) στα σφάγια ή τμήματα σφαγίων αγρίων ζώων, για τα οποία δεν υπάρχει υπόνοια ότι έχουν μολυνθεί με ασθένειες μεταδοτικές στον άνθρωπο ή στα ζώα.

(δ) στις νωπές τροφές ζώων συντροφιάς που καταναλώνονται επιτόπου, προέρχονται από ζώα τα οποία σφάζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο στην κτηνοτροφική εκμετάλλευση προέλευσης και προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για τη διατροφή αποκλειστικά του κατόχου της εκμετάλλευσης και της οικογένειάς του, σύμφωνα με τις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας.

3. Ο παρών κανονισμός δεν θίγει την εθνική κτηνιατρική νομοθεσία η οποία εφαρμόζεται για την εξάλειψη και καταπολέμηση ορισμένων ασθενειών και για τη χρησιμοποίηση υπολειμμάτων τροφίμων.

Άρθρο 2 Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί και οι ορισμοί που περιέχονται στο παράρτημα I:

(1) Ζωικά υποπροϊόντα: σφάγια ή τμήματα σφαγίου ζώων ή προϊόντα ζωικής προέλευσης που αναφέρονται στα άρθρα 4, 5 και 6, τα οποία δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο, με εξαίρεση τα ωάρια, τα έμβρυα, το σπέρμα και τα υπολείμματα τροφίμων.

(2) Υλικό κατηγορίας 1: ζωικά υποπροϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 4.

(3) Υλικό κατηγορίας 2: ζωικά υποπροϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 5.

(4) Υλικό κατηγορίας 3: ζωικά υποπροϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 6.

(5) Ζώα: όλα τα σπονδυλωτά ή ασπόνδυλα ζώα (περιλαμβανομένων των ιχθύων, των ερπετών και των αμφίβιων).

(6) Εκτρεφόμενα ζώα: κάθε ζώο που συντηρείται, παχύνεται ή εκτρέφεται με στόχο την παραγωγή τροφίμων (κρέατος, γάλακτος, αυγών), μαλλιού, γούνας, φτερών, δερμάτων και κάθε άλλου προϊόντος ζωικής προέλευσης.

(7) Άγρια ζώα: ζώα που δεν συντηρούνται από τον άνθρωπο, με εξαίρεση τους ιχθύς.

(8) Ζώα συντροφιάς: ζώα των ειδών που τρέφονται και συντηρούνται, αλλά δεν καταναλώνονται, από τον άνθρωπο, για λόγους άλλους πλην της γεωργικής εκμετάλλευσης.

(9) Αρμόδια αρχή: η κεντρική αρχή ενός κράτους μέλους που είναι αρμόδια να εξασφαλίζει τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού ή κάθε αρχή στην οποία έχει ανατεθεί αυτή η αρμοδιότητα.

(10) Διάθεση στην αγορά: κάθε ενέργεια που έχει στόχο την παροχή ζωικών υποπροϊόντων, ή παράγωγων προϊόντων τους που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, σε έναν τρίτο, με στόχο την πώληση, ή κάθε άλλη μορφή εκχώρησης έναντι πληρωμής ή δωρεάν σε ένα τρίτο μέρος, καθώς και η αποθήκευση με στόχο τη διάθεσή τους σε ένα τρίτο μέρος, ανεξάρτητα από το αν η ενέργεια αυτή πραγματοποιείται στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους, μεταξύ κρατών μελών, ή μεταξύ ενός κράτους μέλους και μιας τρίτης χώρας ή αντιστρόφως.

(11) Εμπόριο: εμπόριο προϊόντων μεταξύ κρατών μελών, κατά την έννοια του άρθρου 23 παράγραφος 2 της Συνθήκης.

(12) Παραγωγός: κάθε άτομο η δραστηριότητα του οποίου παράγει ζωικά υποπροϊόντα.

(13) Εγκατάσταση επεξεργασίας: εγκατάσταση επεξεργασίας ζωικών υποπροϊόντων.

(14) Εγκατάσταση επεξεργασίας υλικών της κατηγορίας 1: εγκατάσταση στην οποία υποβάλλονται σε επεξεργασία υλικά της κατηγορίας 1, πριν από την τελική τους διάθεση ή την περαιτέρω μεταποίηση.

(15) Εγκατάσταση επεξεργασίας υλικών της κατηγορίας 2: εγκατάσταση στην οποία υποβάλλονται σε επεξεργασία υλικά της κατηγορίας 2 πριν από την τελική τους διάθεση ή την περαιτέρω μεταποίηση.

(16) Εγκατάσταση επεξεργασίας υλικών της κατηγορίας 3: εγκατάσταση στην οποία υλικά της κατηγορίας 3 μεταποιούνται σε υλικά ζωοτροφών.

(17) Μέθοδοι επεξεργασίας: οι μέθοδοι που απαριθμούνται στο παράρτημα III, κεφάλαιο III.

(18) Εγκατάσταση ελαιοχημικών προϊόντων: εγκατάσταση επεξεργασίας τετηγμένων λιπών που παράγονται από υλικά της κατηγορίας 2 ή της κατηγορίας 3, υπό τις συνθήκες που ορίζονται στο παράρτημα IV, κεφάλαιο III.

(19) Αποτέφρωση: η διάθεση ζωικών υποπροϊόντων ή προϊόντων που παράγονται από αυτά σε εγκατάσταση αποτέφρωσης.

(20) Συναποτέφρωση: η διάθεση ζωικών υποπροϊόντων ή προϊόντων που παράγονται από αυτά σε εγκατάσταση συναποτέφρωσης.

(21) Εγκατάσταση αποτέφρωσης: χώρος διάθεσης, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 4 της οδηγίας 2000/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [για την αποτέφρωση των αποβλήτων] [19].

[19] ΕΕ L ... [CΟΜ(1998) 558 τελικό].

(22) Εγκατάσταση συναποτέφρωσης: χώρος διάθεσης υποπροϊόντων, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 5 της οδηγίας 2000/.../ΕΚ.

(23) Χώρος υγειονομικής ταφής: χώρος διάθεσης αποβλήτων, όπως ορίζεται από την οδηγία 1999/31/ΕΚ του Συμβουλίου [20].

[20] ΕΕ L 182, 16.7.1999, σ. 1.

(24) Εγκατάσταση βιοαερίου: εγκατάσταση στην οποία πραγματοποιείται βιολογική αποδόμηση οργανικής ύλης, σε συνθήκες αναερόβιας διεργασίας για την παραγωγή και την συλλογή βιοαερίου.

(25) Εγκατάσταση λιπασματοποίησης: εγκατάσταση στην οποία πραγματοποιείται βιολογική αποδόμηση οργανικής ύλης σε συνθήκες αερόβιας διεργασίας.

(26) Προϊόντα τεχνικής καθαρότητας: προϊόντα που παράγονται από ορισμένα ζωικά υποπροϊόντα, τα οποία προορίζονται για άλλους σκοπούς εκτός από τη διατροφή του ανθρώπου ή των ζώων, περιλαμβανομένων των δεψασμένων και κατεργασμένων δορών και δερμάτων, των κυνηγετικών τροπαίων, του επεξεργασμένου μαλλιού, των τριχών και των χονδρών τριχών, των φτερών και τμημάτων φτερών, των προϊόντων μελισσοκομίας, του ορού ιπποειδών, των προϊόντων αίματος, των φαρμακευτικών προϊόντων, των προϊόντων οστών για πορσελάνη, της ζελατίνης και της κόλλας, της επεξεργασμένης κόπρου.

(27) Τεχνική μονάδα: εγκατάσταση παραγωγής προϊόντων τεχνικής καθαρότητας.

(28) Εγκατάσταση ενδιάμεσου χειρισμού υλικών της κατηγορίας 1 ή της κατηγορίας 2: εγκατάσταση στην οποία πραγματοποιείται ενδιάμεσος χειρισμός και/ή προσωρινή αποθήκευση μη επεξεργασμένων υλικών της κατηγορίας 1 ή της κατηγορίας 2, με στόχο την περαιτέρω μεταφορά τους στον τελικό τόπο προορισμού τους. είναι δυνατό να πραγματοποιούνται σε αυτήν ορισμένες δραστηριότητες πρώτης επεξεργασίας, όπως η αφαίρεση δορών και δερμάτων μηρυκαστικών και η μετά τον θάνατο εξέταση των ζώων.

(29) Εγκατάσταση ενδιάμεσου χειρισμού υλικών της κατηγορίας 3: εγκατάσταση στην οποία πραγματοποιείται διαλογή και/ή τεμαχισμός και/ή ψύξη ή βαθεία ψύξη μη επεξεργασμένων υλικών της κατηγορίας 3 σε παρτίδες και/ή στην οποία αποθηκεύονται προσωρινά για τη μετέπειτα μεταφορά τους στον τελικό τόπο προορισμού.

(30) Κέντρα συλλογής: εγκαταστάσεις συλλογής και επεξεργασίας ορισμένων ζωικών υποπροϊόντων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως ζωοτροφές για τις κατηγορίες ζώων τα οποία αναφέρονται στο άρθρο 21, παράγραφος 1, στοιχείο (γ).

(31) Εγκατάσταση αποθήκευσης: εγκατάσταση πλην των εγκαταστάσεων που καλύπτονται από την οδηγία 95/69/ΕΚ [21], στην οποία αποθηκεύονται προσωρινά ζωικά υποπροϊόντα που έχουν υποστεί επεξεργασία, πριν από την τελική τους χρήση ή διάθεση.

[21] ΕΕ L 332, 30.12.1995, σ. 15.

(32) Μη επεξεργασμένα ζωικά υποπροϊόντα: ζωικά υποπροϊόντα τα οποία έχουν υποστεί ψύξη ή άλλη επεξεργασία που δεν έχει σαν αποτέλεσμα την ασφαλή καταστροφή των παθογόνων παραγόντων.

(33) Μεταποιημένες ζωικές πρωτεϊνες: ζωικές πρωτεϊνες που παράγονται εξ` ολοκλήρου από υλικά της κατηγορίας 3, τα οποία έχουν υποστεί επεξεργασία, ώστε να είναι κατάλληλα να χρησιμοποιηθούν απευθείας ως υλικά ζωοτροφών ή οργανικά λιπάσματα ή βελτιωτικά του εδάφους ή ως ζωοτροφές ή τροφές ζώων συντροφιάς. σε αυτές περιλαμβάνονται το ιχθυάλευρο, το κρεατάλευρο, το οστεάλευρο, το κρεατοστεάλευρο, το αιματάλευρο, τα κατάλοιπα τήξης λιπών σε ξηρή κατάσταση, το χηλάλευρο, το κερατάλευρο και άλλα ομοειδή προϊόντα, περιλαμβανομένων του μείγματος ή προϊόντων τα οποία περιέχουν τα ανωτέρω προϊόντα.

(34) Υλικό ζωοτροφών: ζωοτροφές ζωικής προέλευσης για εκτρεφόμενα ζώα, περιλαμβανομένων των μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών, των τετηγμένων λιπών, του ιχθυέλαιου, της ζελατίνης και των προϊόντων υδρόλυσης πρωτεϊνών, του όξινου φωσφορικού ασβεστίου, του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων.

(35) Οργανικά λιπάσματα και βελτιωτικά του εδάφους: υλικά ζωικής προέλευσης που χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση ή τη βελτίωση της τροφής των φυτών και των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων και της βιολογικής δραστηριότητας των εδαφών, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό μεταξύ τους. σε αυτά είναι δυνατό να περιλαμβάνονται λίπασμα ή κατάλοιπα διάσπασης από την παραγωγή βιοαερίου.

(36) Παρτίδα: ποσότητα ενός προϊόντος που παράγεται, παρασκευάζεται ή συσκευάζεται πρακτικά με τις ίδιες συνθήκες.

(37) Τετηγμένα λίπη: λίπη που προέρχονται από την επεξεργασία υλικών της κατηγορίας 2 ή της κατηγορίας 3.

(38) Κατάλοιπα της τήξης λιπών: το πρωτεϊνούχο κατάλοιπο της τήξης, μετά τον μερικό διαχωρισμό του λίπους και του ύδατος.

(39) Τροφές ζώων συντροφιάς: τροφές ζώων συντροφιάς που περιέχουν υλικά της κατηγορίας 3.

(40) Δερμάτινα κόκκαλα για σκύλους: μη δεψασμένα βρώσιμα προϊόντα για ζώα συντροφιάς, τα οποία παράγονται από δορές και δέρματα οπληφόρων ή από άλλο υλικό ζωικής προέλευσης.

(41) Εγκατάσταση παραγωγής ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς: μονάδα παραγωγής ζωοτροφών ή συστατικών ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς ή δερμάτινων κοκκάλων για σκύλους, στις οποίες χρησιμοποιούνται ορισμένα ζωικά υποπροϊόντα για την παρασκευή αυτών των ζωοτροφών ή συστατικών τους ή δερμάτινων κοκκάλων για σκύλους.

(42) Κόπρος: περιττώματα και/ή ούρα δίχηλων ζώων, ιπποειδών και/ή πουλερικών, με ή χωρίς απορρίμματα, και γκουανό.

(43) ΜΣΕ: όλες οι μεταδοτικές μορφές σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας, με εξαίρεση αυτές που παρουσιάζονται στον άνθρωπο.

(44) Υλικό ειδικού κινδύνου: υλικό που αναφέρεται στο παράρτημα II, κεφάλαιο B, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../... /ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [22] [για την πρόληψη και τον έλεγχο της μεταδοτικής σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας].

[22] ΕΕ L

Άρθρο 3 Γενικές υποχρεώσεις

Η συλλογή, η μεταφορά, η αποθήκευση, ο εν γένει χειρισμός, η επεξεργασία, η τελική διάθεση, η διάθεση στην αγορά, η εισαγωγή από τρίτες χώρες και η χρησιμοποίηση των ζωικών υποπροϊόντων και των παράγωγων προϊόντων τους υπόκεινται στις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΖΩΙΚΩΝ ΥΠΟΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Άρθρο 4 Υλικά της κατηγορίας 1

1. Τα υλικά της κατηγορίας 1 περιλαμβάνουν τα κατωτέρω ζωικά προϊόντα, ή κάθε υλικό που περιέχει αυτά τα υποπροϊόντα:

(α) όλα τα μέρη του σώματος, περιλαμβανομένων των δορών και των δερμάτων, των εξής ζώων:

(i) ζώων για τα οποία υπάρχει υπόνοια ότι έχουν μολυνθεί από τη ΜΣΕ ή έχει επίσημα επιβεβαιωθεί η παρουσία ΜΣΕ, περιλαμβανομένων των ζώων τα οποία θανατώνονται στο πλαίσιο μέτρων εξάλειψης της ΜΣΕ.

(ii) ζώων, πλην των εκτρεφόμενων ζώων και των αγρίων ζώων, όπως ιδίως τα ζώα συντροφιάς και τα ζώα ζωολογικών κήπων και τσίρκων.

(iii) πειραματόζωων, όπως ορίζονται από το άρθρο 2 της οδηγίας 86/609/ΕΟΚ του Συμβουλίου [23].

[23] ΕΕ L 358, 18.12.1986, σ. 1.

(iv) αγρίων ζώων που δεν εκτρέφονται από τον άνθρωπο, όταν υπάρχει υπόνοια ότι έχουν μολυνθεί με ασθένειες μεταδοτικές στον άνθρωπο ή στα ζώα.

(β) υλικό ειδικού κινδύνου, περιλαμβανομένων των νεκρών μηρυκαστικών τα οποία περιέχουν παρόμοιο υλικό.

(γ) προϊόντα που προέρχονται από ζώα στα οποία έχουν χορηγηθεί απαγορευόμενες ουσίες βάσει της οδηγίας 96/22/ΕΚ, και προϊόντα ζωικής προέλευσης που περιέχουν υπολείμματα μολυσματικών παραγόντων για το περιβάλλον και άλλων ουσιών οι οποίες απαριθμούνται στην ομάδα Β (3) του παραρτήματος I της οδηγίας 96/23/ΕΚ του Συμβουλίου [24], εάν τα κατάλοιπα αυτά υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο όριο που ορίζεται από την κοινοτική νομοθεσία ή, ελλείψει κοινοτικών διατάξεων, από την εθνική νομοθεσία.

[24] ΕΕ L 125, 23.5.1996, σ. 10.

(δ) όλα τα ζωικά υλικά που συλλέγονται κατά τον καθαρισμό λυμμάτων από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας υλικών της κατηγορίας 1 και από σφαγεία στα οποία αφαιρείται υλικό ειδικού κινδύνου, περιλαμβανομένων των υλικών από τις εργασίες εσχαρισμού και εξάμμωσης, του λίπους και μείγματος ελαίων, της υγρής κόπρου και υλικών τα οποία αφαιρούνται από τις αποχετεύσεις αυτών των εγκαταστάσεων.

(ε) μείγματα υλικών της κατηγορίας 1 με υλικά είτε της κατηγορίας 2 είτε της κατηγορίας 3 ή και των δύο κατηγοριών.

2. Τα υλικά της κατηγορίας 1 συλλέγονται και μεταφέρονται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, σύμφωνα με το άρθρο 7, και:

(α) διατίθενται άμεσα ως απόβλητα μέσω αποτέφρωσης σε εγκεκριμένη εγκατάσταση αποτέφρωσης βάσει της οδηγίας .../... /ΕΚ [για την αποτέφρωση των αποβλήτων],

(β) υποβάλλονται σε επεξεργασία σε εγκεκριμένη εγκατάσταση επεξεργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 10, και το υλικό που προκύπτει από αυτήν διατίθεται τελικά ως απόβλητο με τη μέθοδο της αποτέφρωσης ή της συναποτέφρωσης σε εγκεκριμένη εγκατάσταση αποτέφρωσης ή συναποτέφρωσης, σύμφωνα με την οδηγία .../... /ΕΚ [για την αποτέφρωση των αποβλήτων],

(γ) με εξαίρεση τα υλικά που απαριθμούνται στην παράγραφο 1, στοιχείο (α), σημείο (i), υποβάλλονται σε επεξεργασία σε εγκεκριμένη εγκατάσταση επεξεργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 10, με τη μέθοδο επεξεργασίας 1, και το υλικό που προκύπτει από αυτήν διατίθεται τελικά ως απόβλητο σε εγκεκριμένο χώρο υγειονομικής ταφής βάσει της οδηγίας 1999/31/ΕΚ,

(δ) διατίθεται με άλλους εγκεκριμένους τρόπους, σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 33 παράγραφος 2, μετά από διαβούλευση με την αρμόδια επιστημονική επιτροπή.

3. Ο ενδιάμεσος χειρισμός ή η αποθήκευση υλικών της κατηγορίας 1 πραγματοποιούνται μόνο σε εγκαταστάσεις ενδιάμεσου χειρισμού, οι οποίες εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 9.

4. Κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις της παραγράφου 2, τα νεκρά ζώα συντροφιάς είναι δυνατό να θάβονται απευθείας ως απόβλητα, σύμφωνα με το άρθρο 4 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ.

Άρθρο 5 Υλικά της κατηγορίας 2

1. Τα υλικά της κατηγορίας 2 περιλαμβάνουν τα ακόλουθα ζωικά υποπροϊόντα ή κάθε υλικό που περιέχει αυτά τα υποπροϊόντα:

(α) κόπρος από όλα τα είδη ζώων και περιεχόμενο του πεπτικού συστήματος θηλαστικών.

(β) όλα τα υλικά ζωικής προέλευσης που συλλέγονται κατά τον καθαρισμό λυμμάτων από σφαγεία, πλην των σφαγείων που αναφέρονται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο (δ), ή από μονάδες επεξεργασίας υλικών της κατηγορίας 2, περιλαμβανομένων των υλικών που προέρχονται από τις εργασίες εσχαρισμού και εξάμμωσης, του λίπους και μειγμάτων ελαίων, της υγρής κόπρου και των υλικών που απομακρύνονται από τις αποχετεύσεις αυτών των εγκαταστάσεων.

(γ) προϊόντα ζωικής προέλευσης που περιέχουν κατάλοιπα κτηνιατρικών φαρμάκων και μολυσματικούς παράγοντες που απαριθμούνται στην ομάδα B (1) και (2) του παραρτήματος I της οδηγίας 96/23/ΕΚ, εάν τα κατάλοιπα αυτά υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο επίπεδο που καθορίζεται από την κοινοτική νομοθεσία.

(δ) μείγματα υλικών της κατηγορίας 2 με υλικά της κατηγορίας 3.

(ε) ζωικά υποπροϊόντα, πλην των υλικών της κατηγορίας 1 ή των υλικών της κατηγορίας 3.

2. Τα υλικά της κατηγορίας 2 συλλέγονται και μεταφέρονται χωρίς άσκοπη καθυστέρηση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7, και:

(α) διατίθενται ως απόβλητα με αποτέφρωση ή συναποτέφρωση σε εγκεκριμένη εγκατάσταση αποτέφρωσης ή συναποτέφρωσης, σύμφωνα με την οδηγία .../... /ΕΚ [για την αποτέφρωση των αποβλήτων],

(β) υποβάλλονται σε επεξεργασία σε εγκεκριμένη εγκατάσταση επεξεργασίας σύμφωνα με το άρθρο 10 και:

(i) το παραγόμενο υλικό διατίθεται ως απόβλητο είτε με αποτέφρωση είτε με συναποτέφρωση σε εγκεκριμένη εγκατάσταση αποτέφρωσης ή συναποτέφρωσης, σύμφωνα με την οδηγία .../... /ΕΚ [για την αποτέφρωση των αποβλήτων] ή σε εγκεκριμένο χώρο υγειονομικής ταφής, σύμφωνα με την οδηγία 1999/31/ΕΚ, ή

(ii) τα τετηγμένα λίπη υποβάλλονται σε περαιτέρω μεταποίηση σε παράγωγα λίπους που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν ως οργανικά λιπάσματα ή βελτιωτικά του εδάφους ή για άλλη τεχνική χρήση σε εγκεκριμένη μονάδα ελαιοχημικών προϊόντων, σύμφωνα με το άρθρο 11,

(γ) υποβάλλονται σε επεξεργασία σε εγκεκριμένη εγκατάσταση επεξεργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 10, με τη μέθοδο επεξεργασίας 1 και:

(i) το παραγόμενο πρωτεϊνούχο υλικό χρησιμοποιείται ως οργανικό λίπασμα ή βελτιωτικό του εδάφους, ή

(ii) το παραγόμενο υλικό υποβάλλεται σε επεξεργασία σε μονάδα βιοαερίου ή σε μονάδα λιπασματοποίησης που εγκρίνεται από το κράτος μέλος σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12.

(δ) τα υλικά που προέρχονται από ιχθύς, τοποθετούνται σε σιλό, σύμφωνα με τους κανόνες που θα εκδοθούν βάσει της διαδικασίας που αναφέρεται στο άρθρο 33, παράγραφος 2.

(ε) η κόπρος και το περιεχόμενο πεπτικού συστήματος και τα υλικά που συλλέγονται από σφαγεία, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1, στοιχείο (β):

(i) χρησιμοποιούνται χωρίς επεξερ