A4-0417/97

Ψήφισμα σχετικά με το ηλεκτρονικό χρήμα και την Οικονομική και Νομισματική Ένωση

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΔ) του Νοεμβρίου 1996 σχετικά με το ηλεκτρονικό χρήμα και τη νομισματική πολιτική,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δουβλίνου του Δεκεμβρίου 1996 για τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της Ομάδας των Επτά (G7) στις Βρυξέλλες, το Φεβρουάριο 1995, σχετικά με την κοινωνία της πληροφορίας,

- έχοντας υπόψη τη σειρά των πρόσφατων εξαγγελιών διαφόρων κρατών μελών σχετικά με την ενδεχόμενη καθιέρωση «ευφυών» ηλεκτρονικών δελτίων ταυτότητας,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας και της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών (A4-0417/97),

Α. επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού χρήματος αποτελεί όχι μόνον μετεξέλιξη των συστημάτων πληρωμών αλλά και νέο ορισμό του ίδιου του χρήματος, θέτοντας έτσι το ερώτημα ποιός θα πρέπει να είναι υπεύθυνος για την έκδοσή του: η έκδοση χρήματος μπορεί να αφεθεί τελείως ελεύθερη, μπορεί να περιορισθεί στα ειδικά ιδρύματα που τελούν υπό το ρυθμιστικό καθεστώς των κεντρικών τραπεζών, ή να εξακολουθήσει να περιορίζεται αποκλειστικά στις ίδιες τις κεντρικές τράπεζες,

Β. επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού χρήματος θέτει επιπλέον το ερώτημα κατά πόσον και σε ποιό βαθμό θα πρέπει να υπόκειται στον έλεγχο των αρμοδίων αρχών,

Γ. επισημαίνοντας ειδικότερα ότι η αντικατάσταση των μετρητών από τα «ηλεκτρονικά πορτοφόλια» είναι πιθανόν, κατά την επόμενη δεκαετία, να αποτελέσει πολύ σημαντικότερη εξέλιξη από όσο το ηλεκτρονικό χρήμα στο Internet, δεδομένου ότι δεν συνεπάγεται τόσο μεγάλη αλλαγή στις συνήθειες των καταναλωτών και των προμηθευτών,

Δ. επισημαίνοντας ότι η ευρεία χρήση των ηλεκτρονικών πορτοφολιών θα μπορούσε να αμβλύνει σημαντικά τις δυσκολίες που συνεπάγεται για τους πολίτες της Ευρώπης η καθιέρωση του ευρώ, τόσο επειδή θα αντικαταστήσει τις συναλλαγές τοις μετρητοίς όσο και επειδή θα παρέχει την ευκολία να υπολογίζεται η αντιστοιχία στο νέο ενιαίο νόμισμα των ποσών που εκφράζονται στα παλιά εθνικά νομίσματα,

Ε. επισημαίνοντας ότι η ταχεία καθιέρωση των ηλεκτρονικών πορτοφολιών, εφόσον πραγματοποιηθεί με τυποποιημένη μορφή, θα μπορούσε να αμβλύνει σημαντικά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όσον αφορά τις αναγκαίες επενδύσεις σε τεχνολογίες της πληροφορίας ενόψει της εισαγωγής του ευρώ,

ΣΤ. επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού χρήματος και η συνακόλουθη πιθανή αύξηση της ταχύτητας κυκλοφορίας του θα απαιτήσουν από τις κεντρικές τράπεζες τη θέσπιση νέων διαδικασιών για την παρακολούθηση της έκδοσης και διαχείρισής του, ώστε να ασκείται αποτελεσματικά η νομισματική πολιτική,

Ζ. επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού χρήματος και η ευρεία αποδοχή του από το κοινό πιθανόν να χρειασθούν πολλά χρόνια και επομένως είναι απίθανο να αποτελέσει άμεση απειλή για τα ρευστά διαθέσιμα και τα εκ της εκδόσεως νομισμάτων έσοδα των κεντρικών τραπεζών, ούτε για την ικανότητά τους να ασκούν νομισματική πολιτική,

Η. επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού χρήματος μπορεί να καταστήσει αισθητά βαρύτερη την ευθύνη εποπτείας των χρηματοπιστωτικών αγορών από τις κεντρικές τράπεζες ή άλλες αρμόδιες αρχές, εάν οι φορείς αυτοί αδυνατούν να διεξάγουν αποτελεσματικούς ελέγχους όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο,

Θ. επισημαίνοντας ότι η ΕΚΤ πιθανότατα δεν θα θελήσει να αναλάβει τη διαχείριση και λειτουργία του ηλεκτρονικού χρήματος,

Ι. επισημαίνοντας ότι ένα ρυθμιστικό καθεστώς του ηλεκτρονικού χρήματος από τις κεντρικές τράπεζες δεν θα πρέπει να περιορίζει τη λειτουργία των συστημάτων αυτών σε μόνες τις τράπεζες, για τον σημαντικό επίσης λόγο ότι τούτο θα επιβράδυνε ενδεχομένως την υπό εξέλιξη διαδικασία εξορθολογισμού της παροχής λιανικών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην Ευρώπη, που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την όλη ανταγωνιστική θέση της οικονομίας μας,

ΙΑ. επισημαίνοντας ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της χρήσης ηλεκτρονικού χρήματος στην ευρωπαϊκή οικονομία αποτελεί καίριο στοιχείο για τον καθορισμό του ρυθμού με τον οποίο εξελισσόμεθα σε γνήσια κοινωνία της πληροφορίας, πράγμα που εμφανώς αποτελεί ζωτικό στόχο για τη μελλοντική ανταγωνιστική θέση της Ευρώπης διεθνώς,

ΙΒ. επισημαίνοντας ότι η συνάρθρωση της πορείας προς το ενιαίο νόμισμα με την ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας θα προωθήσει δυναμικά την επανάσταση της προσφοράς στην ευρωπαϊκή οικονομία και την εύκαμπτη, δημιουργική κουλτούρα στην ευρωπαϊκή κοινωνία, στοιχεία που αποτελούν την πεμπτουσία του οράματος που διαπνέει το πρόγραμμα της ΟΝΕ,

ΙΓ. επισημαίνοντας ότι η σημερινή μεγάλη διάδοση διαφόρων μορφών ηλεκτρονικού χρήματος εν γένει, και των ηλεκτρονικών πορτοφολιών ειδικότερα, είναι πιθανόν να αυξήσει το κόστος εισόδου στην ηλεκτρονική αγορά και έτσι μπορεί να προκληθεί κίνδυνος, η πορεία της Ευρώπης προς την κοινωνία της πληροφορίας να λάβει χαρακτήρα τουλάχιστον μεροληπτικό εις βάρος των ΜΜΕ και πιθανότατα να αιχμαλωτισθεί στο πλέγμα αντιανταγωνιστικών, ασύμβατων συστημάτων λογισμικού και υλικού,

ΙΔ. επισημαίνοντας απ'την άλλη πλευρά ότι ένα γενικής εφαρμογής πρότυπο για το ηλεκτρονικό χρήμα και τα ηλεκτρονικά πορτοφόλια με ευφυή κάρτα θα μειώσει το κόστος εισόδου στην ηλεκτρονική αγορά και συνεπώς θα ωφελήσει δυσανάλογα τις ΜΜΕ, με αποτέλεσμα ίσως να επιταχύνει εντονότατα τον ρυθμό με τον οποίο η Ευρώπη εξελίσσεται σε κοινωνία της πληροφορίας,

ΙΕ. επισημαίνοντας ότι η προηγμένη τεχνολογία των ευφυών καρτών παρέχει τη δυνατότητα να προστεθούν σε μιά κάρτα ηλεκτρονικού πορτοφολιού πολλές λειτουργίες, τόσο χρηματοπιστωτικές, όπως λειτουργίες πιστωτικής κάρτας, κάρτας παροχής υπηρεσιών και κάρτας πελάτη, όσο και γενικές, όπως λειτουργίες δελτίου ταυτότητας, κάρτας δικαιούχου κοινωνικών υπηρεσιών ή άδειας οδήγησης, καταργώντας έτσι την ανάγκη να κυκλοφορεί ο πολίτης με όλο και περισσότερες κάρτες μιάς και μόνης λειτουργίας,

ΙΣΤ. επισημαίνοντας ότι ένα γενικής εφαρμογής πρότυπο για τα ευφυή ηλεκτρονικά πορτοφόλια θα μείωνε επίσης τους παράλληλους κινδύνους μιάς αντιανταγωνιστικής καρτελοποίησης της αγοράς και μιάς ενδεχόμενης τεχνολογικής δέσμευσης στη μη νομισματική χρήση των ευφυών καρτών, καθώς θα ενεθάρρυνε την ανάπτυξη πολυλειτουργικών καρτών που θα επετάχυνε ακόμη περισσότερο την έλευση της κοινωνίας της πληροφορίας,

ΙΖ. επισημαίνοντας ότι, ειδικότερα, η ανάπτυξη υγιούς ηλεκτρονικού χρήματος και ασφαλούς ηλεκτρονικής απόδειξης της ταυτότητας αποτελούν τα δύο καίρια θεμέλια της ηλεκτρονικής αγοράς που κατέχει κεντρική θέση στην κοινωνία της πληροφορίας,

ΙΗ. επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού χρήματος, μέσα σε κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο, ιδίως μάλιστα αν συνδυασθεί με τα ευφυή δελτία ταυτότητας, θα μπορούσε να περιορίσει την απάτη, τη φοροδιαφυγή, το ξέπλυμα του παράνομου χρήματος και άλλες αξιόποινες δραστηριότητες και ότι, συνεπώς, θα πρέπει να αντιμετωπισθεί με άκρως κριτική διάθεση η άποψη ότι το ηλεκτρονικό χρήμα πρέπει να παρέχει την ίδια ανωνυμία όπως σήμερα τα μετρητά,

ΙΘ. επισημαίνοντας εντούτοις ότι ο περιορισμός της ανωνυμίας των συναλλαγών λόγω της χρησιμοποίησης ηλεκτρονικού χρήματος και η εν γένει ανάπτυξη της ηλεκτρονικής αγοράς θέτουν προφανώς ζητήματα ατομικών ελευθεριών, τα οποία πρέπει να συζητηθούν διεξοδικά με την προοπτική της θέσπισης ολοκληρωμένου ρυθμιστικού πλαισίου, κατά προτίμηση σε επίπεδο Ένωσης,

Κ. επισημαίνοντας ωστόσο ότι η έλλειψη κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου για το ηλεκτρονικό χρήμα θα επέτεινε σημαντικά τις ήδη εμφανείς ανεπάρκειες στην εποπτεία τόσο των δημοσίων όσο και των ιδιωτικών βάσεων δεδομένων σε ολόκληρη την Ευρώπη και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή για τις ατομικές ελευθερίες,

ΚΑ. επισημαίνοντας ότι μακροπρόθεσμα μπορούν να υπάρξουν δυνητικές πηγές εσόδων από την πολλαπλή χρήση της καρτας, π.χ. με την ενοικίαση πρόσθετης υπολογιστικής ισχύος στο ολοκληρωμένο κύκλωμα της ευφυούς κάρτας προς παρόχους υπηρεσιών του ιδιωτικού τομέα, όπως π.χ. διαχειριστές πιστωτικών καρτών, καταστήματα λιανικής πώλησης που προσφέρουν κάρτες πελάτη, εταιρίες τηλεπικοινωνιών κτλ, ή προς τον δημόσιο τομέα για λειτουργίες όπως άδεια οδήγησης, κάρτα κοινωνικής ασφάλισης ή δελτίο ταυτότητας,

ΚΒ. επισημαίνοντας ότι είναι σημαντικό να διασφαλίζεται η δράση πολλών και διαφόρων εκδοτών εντός ρυθμιστικού πλαισίου που χαίρει της εμπιστοσύνης του κοινού, επιτρέπει τη διαλειτουργικότητα και παρέχει σταθερότητα του χρηματοοικονομικού συστήματος, προκειμένου να δίδεται η δυνατότητα μεγαλύτερου ανταγωνισμού και καινοτομίας,

ΚΓ. επισημαίνοντας ότι οι εκδότες τέτοιων καρτών πρέπει να υπόκεινται πρωτίστως σε ρυθμίσεις που επιβάλλουν οι αρμόδιες εποπτικές αρχές προκειμένου να εξασφαλίζεται ο αποτελεσματικός έλεγχος[semigr ] στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να λαμβάνονται επίσης υπόψη παράγοντες όπως ο ανταγωνισμός και η προστασία των καταναλωτών,

ΚΔ. επισημαίνοντας ότι ενδεδειγμένοι εκδότες ή φορείς θα πρέπει επομένως να είναι εκείνα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις τις οποίες ορίζει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για ολόκληρη την Ένωση,

Ι. Συνιστά όπως:

1. η μελλοντική Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα πρέπει, μαζί με τις αρμόδιες αρχές, να συμμετέχει στην εποπτεία της ηλεκτρονικής αγοράς στην Ευρώπη[semigr ]

2. ως εκ τούτου, η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση για τη θέσπιση ρυθμιστικού πλαισίου για την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος, το οποίο επιτρέπει σε όλα τα ιδρύματα που πληρούν τις προϋποθέσεις εμπιστοσύνης του κοινού, διαλειτουργικότητας και σταθερότητας του χρηματοοικονομικού συστήματος να εκδίδουν ηλεκτρονικό χρήμα υπό ενιαίο ευρωπαϊκό διαβατήριο και υπό την εποπτεία των αρμοδίων αρχών[semigr ]

3. η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει με ποιόν τρόπο τα ηλεκτρονικά πορτοφόλια μπορούν να προσαρμοσθούν έτσι ώστε να υπολογίζουν τη συναλλαγματική ισοτιμία σε ευρώ των ποσών που εκφράζονται σε παλιά εθνικά νομίσματα[semigr ]

4. οι εκδότες πρέπει να υποχρεούνται να παρέχουν στην ΕΚΤ εκείνα τα δεδομένα από το σύστημα, τα οποία η τράπεζα κρίνει αναγκαία για τη διαχείριση της νομισματικής πολιτικής[semigr ]

5. οι εκδότες πρέπει να υποχρεούνται να παρέχουν στις αρμόδιες αρχές εκείνα τα δεδομένα που αυτές θεωρούν απαραίτητα για την εποπτεία της αρτιότητας του χρηματοοικονομικού συστήματος γενικώς[semigr ]

6. οι εκδότες πρέπει να υποχρεούνται να παρέχουν σε άλλες αρμόδιες αρχές εκείνα τα δεδομένα που η ευρωπαϊκή ή η εθνική νομοθεσία κρίνει απαραίτητα για την επίτευξη άλλων στόχων δημόσιας πολιτικής, όπως η καταπολέμηση των εγκληματικών δραστηριοτήτων[semigr ]

7. το ΕΝΙ πρέπει να σχολιάσει αυτό το ψήφισμα και να εκθέσει τη δική του ανάλυση για τη σπουδαιότητα του ηλεκτρονικού χρήματος σε σχέση με την υλοποίηση της ΟΝΕ, σε επίσημη παρουσίαση προς την Υποεπιτροπή Νομισματικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το συντομότερο δυνατόν[semigr ]

8. η Επιτροπή πρέπει επίσης να εκφέρει γνώμη για το ψήφισμα αυτό[semigr ]

9. όσες κυβερνήσεις κρατών μελών σχεδιάζουν να εφαρμόσουν τεχνολογία ευφυών καρτών στα δελτία ταυτότητας και/ή στην αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό της διοίκησης και την παροχή δημοσίων υπηρεσιών πρέπει το συντομότερο να υποβάλουν παρατηρήσεις σ'αυτό το ψήφισμα στην υποεπιτροπή νομισματικών θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[semigr ]

10. όσοι ιδιωτικοί φορείς σχεδιάζουν, ήδη σήμερα ή εντός της ερχομένης πενταετίας, να κάνουν ευρεία χρήση της τεχνολογίας των ευφυών καρτών, πρέπει επίσης να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για την πρόταση αυτή[semigr ]

11. το Συμβούλιο πρέπει να διεξαγάγει τη δική του μελέτη για τη συνάρθρωση της πορείας προς την ΟΝΕ με αυτήν προς την κοινωνία της πληροφορίας[semigr ]

12. η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτάσεις ρυθμιστικού πλαισίου για την έκδοση της ευφυούς κάρτας σε ευρώ και τη διαχείριση των συστημάτων ευφυών καρτών, το συντομότερο δυνατόν[semigr ]

13. η Επιτροπή, βάσει του 5ου προγράμματος πλαίσιο Ε& Α για την έρευνα και την ανάπτυξη, και με μέλημα αφενός την ιδιαίτερη προστασία του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή και αφετέρου την εγγύηση της ασφάλειας των συναλλαγών, θα προωθήσει ερευνητικές δραστηριότητες στον τομέα του λογισμικού κρυπτογράφησης, συμβατού με την παγκόσμια χρήση του ηλεκτρονικού χρήματος, υπό συνθήκες νομιμότητας και ασφαλείας[semigr ]

14. το Συμβούλιο, ενδεχομένως σε διαβούλευση με το Συμβούλιο της Ευρώπης, θα πρέπει να διεξαγάγει μελέτη όσον αφορά την ασφάλεια, την προστασία των δεδομένων και για τις συνέπειες της ηλεκτρονικής αγοράς σις ατομικές ελευθερίες[semigr ]

ΙΙ. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο και το ΕΝΙ.