Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με τη «Διάθεση του αποθεματικού για τη χρηματοδότηση των Κοινοτικών Πρωτοβουλιών έως το 1999»

(96/C 337/01)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έχοντας υπόψη την απόφαση του Επιτρόπου, κ. Wulf-Mathies, της 31ης Οκτωβρίου 1995, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ, παράγραφος 1, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για την διάθεση του αποθεματικού για τη χρηματοδότηση των κοινοτικών πρωτοβουλιών έως το 1999,

έχοντας υπόψη την απόφασή της της 15ης Νοεμβρίου 1995 να αναθέσει την προετοιμασία της γνωμοδότησης στην επιτροπή 1 (περιφερειακή ανάπτυξη, οικονομική ανάπτυξη και περιφερειακά οικονομικά),

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 74/96 rev.) το οποίο υιοθετήθηκε από την επιτροπή 1 στις 21 Μαρτίου 1996 (εισηγήτρια: η κ. Betty Coffey),

εκτιμώντας το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής της 16ης Ιουνίου 1993 για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες (COM(93) 282 τελικό),

εκτιμώντας τις προτάσεις της Επιτροπής για «Το μέλλον των κοινοτικών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων» (COM(94) 46 τελικό) και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με «Το μέλλον των οινοτικών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων» (),

εκτιμώντας τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την «Ανάπτυξη των αστικών περιοχών και την Ευρωπαϊκή Ένωση» (), τις «Καινοτόμες ενέργειες στα πλαίσια των Διαρθρωτικών Ταμείων 1995-1999 - Κατευθυντήριες γραμμές για τη δεύτερη σειρά ενεργειών σύμφωνα με το άρθρο 10 του ΕΤΠΑ» (), την πρόταση ανακοίνωσης της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη όσον αφορά τη θέσπιση κατευθυντήριων γραμμών για λειτουργικά προγράμματα, τα οποία καλούνται να καταρτίσουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο κοινοτικής πρωτοβουλίας για τις αστικές περιοχές (Urban) () και τα «Μέτρα καταπολέμησης των κοινωνικοοικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων της ξηρασίας στη Νότια Ευρώπη» (),

εκτιμώντας την επιστολή της Επιτρόπου Wulf-Mathies (31. 10. 1995) ως προς τις προτάσεις της Επιτροπής σε σχέση με τη διάθεση του αποθεματικού για την ενίσχυση κοινοτικών πρωτοβουλιών και την αίτηση της ιδίας για μια απόφαση της Επιτροπής των Περιφερειών όσον αφορά τη διάθεση,

Κατά την σύνοδο ολομέλειας της 12ης και 13ης Ιουνίου 1996 (συνεδρίαση της 12ης Ιουνίου), η Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες είναι ειδικά μέσα διαρθρωτικής πολιτικής που προτείνει η Επιτροπή για την υποστήριξη μέτρων τα οποία θα επιλύσουν ειδικά προβλήματα που έχουν συνέπειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Βάσει του άρθρου 130 Α της Συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή αποσκοπεί στη μείωση του χάσματος μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών και στη μείωση της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιοχών. Ορισμένα χαρακτηριστικά των κοινοτικών πρωτοβουλιών είναι:

- η προώθηση της ανάπτυξης της διακρατικής, διασυνοριακής και διαπεριφερειακής συνεργασίας 7

- η μέθοδος εφαρμογής «από τη βάση» προς τα πάνω 7

- η θετική εικόνα που προσδίδουν στην κοινοτική ενίσχυση σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα.

1.2. Αυτά τα χαρακτηριστικά αυξάνουν την προστιθέμενη αξία των κοινοτικών μέτρων σε σχέση με τα άλλα μέτρα που χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

1.3. Το Δεκέμβριο 1992, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τη σύνοδό του στο Εδιμβούργο, διέθεσε περαιτέρω κονδύλια για τη διαρθρωτική δράση και διευκρίνισε ότι η διάθεση του αποθεματικού για τη χρηματοδότηση Κοινοτικών Πρωτοβουλιών πρέπει να ανέρχεται σε 5-10 % των συνολικών πόρων που έχουν προβλεφθεί στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων. Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων αποφάσισε, κατά τη συνεδρίαση της 6ης Ιουλίου 1993, να διαθέσει 13,45 δισεκατομμύρια Ecu (τιμές του 1992) ή 9 % του προϋπολογισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων για τη χρηματοδότηση κοινοτικών πρωτοβουλιών από το 1994 έως το 1999.

1.4. Τον Ιούνιο 1993, η Επιτροπή παρουσίασε το Πράσινο Βιβλίο για το μέλλον των κοινοτικών πρωτοβουλιών (COM(93) 282 τελικό) και πρότεινε την ανακατανομή των τελευταίων ώστε να ληφθούν υπόψη πέντε μείζονες προτεραιότητες:

- η διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία και δίκτυα 7

- η αγροτική ανάπτυξη 7

- οι εξαιρετικά απομακρυσμένες περιφέρειες 7

- η απασχόληση και η ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων 7

- ο χειρισμός της βιομηχανικής αλλαγής.

1.5. Αυτό το έγγραφο συζητήθηκε κατά το άτυπο Συμβούλιο Υπουργών που είναι υπεύθυνο για την περιφερειακή πολιτική και τον σχεδιασμό 7 κατόπιν διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, το Γνωμοδοτικό συμβούλιο των οργανισμών περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης και τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους, ελήφθη η απόφαση να προστεθούν στις πέντε αρχικές προτεραιότητες:

- η ανάπτυξη αστικών περιοχών που πλήττονται από κρίση 7

- η αναδιάρθρωση του τομέα της αλιείας.

1.6. Σημειώνεται ότι η Επιτροπή των Περιφερειών δεν είχε συσταθεί εκείνη την εποχή και, συνεπώς, ήταν αδύνατο να γνωμοδοτήσει για το Πράσινο Βιβλίο στο πλαίσιο της διαδικασίας διαβούλευσης που επέλεξε η Επιτροπή.

1.7. Το Φεβρουάριο 1994, η Επιτροπή υπέβαλε κατευθυντήριες γραμμές ως προς τις 13 κοινοτικές πρωτοβουλίες για την περίοδο 1994-1999, οι οποίες εγκρίθηκαν τον Ιούνιο 1994. Μέχρι σήμερα, έχει διατεθεί συνολικό ποσό ύψους 11,85 δισεκατομμυρίων Ecu για τη χρηματοδότηση των 13 κοινοτικών πρωτοβουλιών, ενώ 1,6 δισεκατομμύρια Ecu (12 % περίπου του συνολικού διαθέσιμου κονδυλίου) αποτελούν αποθεματικό που θα διατεθεί κατά την περίοδο 1994-1999, υπό το φως της εμπειρίας που αποκτήθηκε από την εφαρμογή, νέες εξελίξεις και την χρηματοοικονομική ισορροπία μεταξύ των κρατών μελών.

1.8. Στις 4 Οκτωβρίου 1995, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση σχετικά με τη διάθεση του αποθεματικού για τη χρηματοδότηση κοινοτικών πρωτοβουλιών για την περίοδο μέχρι τέλους του 1999. Η Επιτροπή πρότεινε σχετικά τη διάθεση αποθεματικού ύψους 1,665 δισεκατομμυρίων Ecu μετά από τις τροποποιήσεις του πορτογαλικού προγράμματος κλωστοϋφαντουργίας και την οικονομική ενίσχυση της πρωτοβουλίας για την ειρήνη στην Ιρλανδία.

Η Επιτροπή των Περιφερειών

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. υπογραμμίζει τις θετικές επιπτώσεις των διαβουλεύσεων που πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν με την Επιτροπή όσον αφορά τη διαρθρωτική πολιτική και τις κοινοτικές πρωτοβουλίες 7

2.2. εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη διέθεσε το αποθεματικό χωρίς να αναμένει την κατάρτιση γνωμοδότησης εκ μέρους της Επιτροπής των Περιφερειών, χωρίς να εκτιμήσει τις επιπτώσεις των πρωτοβουλιών στις περιφέρειες και στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και χωρίς της υποβολή τακτικών εκθέσεων στην Επιτροπή των Περιφερειών (CdR 27/94) 7

2.3. αναγνωρίζει, ωστόσο, την ανάγκη να διατεθεί το αποθεματικό για τη χρηματοδότηση κοινοτικών πρωτοβουλιών ταχύτατα, λόγω της χρονικής καθυστέρησης μεταξύ της έναρξης και της εφαρμογής των προγραμμάτων 7

2.4. αναμένει ότι, σε συμφωνία με την αρχή της επικουρικότητας, θα ζητηθεί η γνώμη της και θα καταστεί δυνατή η συμμετοχή της στη μελλοντική λήψη αποφάσεων σε σχέση με τη διαρθρωτική πολιτική και τις κοινοτικές πρωτοβουλίες 7

2.5. επικροτεί μια κατάλληλη μεσοπρόθεσμη εκτίμηση της εφαρμογής των κοινοτικών πρωτοβουλιών για να παρασχεθούν πληροφορίες όσον αφορά την πρόοδο και τις επιπτώσεις τους σε περιφερειακές και τοπικές περιοχές, την αποκτηθείσα εμπειρία και την ύπαρξη νέων και διαφαινόμενων εξελίξεων 7

2.6. θα εξακολουθήσει να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη συζήτηση με την Επιτροπή όσον αφορά την προσέγγισή της ως προς την εφαρμογή των κοινοτικών πρωτοβουλιών.

3. Ειδικές Παρατηρήσεις

3.1. Κοινοτικές Πρωτοβουλίες

3.1.1. είναι σύμφωνη με τους τομείς που προτείνει η Επιτροπή για πρόσθετη ενίσχυση, οι οποίοι εξασφαλίζουν τη συνέχεια των κοινοτικών πρωτοβουλιών και λαμβάνουν υπόψη πολλές από τις απαιτήσεις που έχει υπογραμμίσει η Επιτροπή των Περιφερειών 7

3.1.2. επικροτεί την επίταση των προτεραιοτήτων που θέτουν οι κοινοτικές πρωτοβουλίες: απασχόληση, καινοτομία και ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων και διακρατική συνεργασία 7

3.1.3. επικροτεί την προτεραιότητα που δίδεται σε δράσεις οι οποίες προωθούν, σε γενικές γραμμές, την ισότητα ευκαιριών στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών 7

3.1.4. θεωρεί, ωστόσο, ότι το αποθεματικό του προϋπολογισμού, πιθανόν να μην είναι επαρκές για την κάλυψη των μέτρων που προβλέπουν οι κοινοτικές πρωτοβουλίες μέχρι τέλους του 1999, λόγω της προταθείσας διεύρυνσης των πρωτοβουλιών για τη βιομηχανική αλλαγή και της δημιουργίας νέων δυνατοτήτων στο πλαίσιο υφιστάμενων πρωτοβουλιών 7

3.1.5. σημειώνει ότι, βάσει των στοιχείων που διαθέτει αυτή τη στιγμή, το αποθεματικό που διατίθεται για τις περιφέρειες των στόχων 1 και 6 είναι αισθητά μικρότερο από αυτό που προτείνεται στο έγγραφο της Επιτροπής «Το μέλλον των κοινοτικών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων» (COM(94) 46 τελικό). Συνεπώς, προτρέπει την Επιτροπή να αντιμετωπίσει το θέμα αυτό. Οι περιφέρειες του στόχου 1 πρέπει να λάβουν τουλάχιστον 8,16 δισεκατομμύρια Ecu από τα 13,467 δισεκατομμύρια Εcu που διατίθενται για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου του Εδιμβούργου του 1992 και το άρθρο 12.2 του Κανονισμού πλαίσιο (αριθ. 2081/93) 7

3.1.6. τονίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη συνεργία των κοινοτικών πρωτοβουλιών και επικροτεί τις προσπάθειες της Επιτροπής για να διασφαλίσει την καλύτερη διασύνδεση των κονδυλίων και της χρήσης των πόρων 7

3.1.7. επισημαίνει ότι θα ήταν σκόπιμο να επεκταθούν οι τρέχουσες κοινοτικές πρωτοβουλίες και να αξιοποιηθούν, κατ' αυτόν τον τρόπο, οι δυνατότητες χρηματοδότησης με βάση το άρθρο 10 του κανονισμού ΕΤΠΑ για την ενίσχυση νέων προτύπων προγραμμάτων και απευθύνει έκκληση να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες για να εξασφαλισθεί η συμπληρωματικότητα της χρηματοδότησης με βάση το άρθρο 10 και τις κοινοτικές πρωτοβουλίες. Πρέπει δε να λαμβάνεται μέριμνα για το σαφή διαχωρισμό των στόχων των κοινοτικών πρωτοβουλιών και των μέτρων που εκτελούνται με βάση το άρθρο 10 του κανονισμού ΕΤΠΑ, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος της διπλής χρηματοδότησης.

3.1.8. υπογραμμίζει τη χρησιμότητα των κοινοτικών πρωτοβουλιών για τις περιφέρειες και τις τοπικές περιοχές και, κατ'εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας, ζητά εκ νέου, η διαμόρφωση περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων και πρακτικών κανόνων και διαδικασιών να είναι αποκλειστικά η αρμοδιότηα των περιφερειακών και τοπικών οργανισμών. Επί του παρόντως, αυτό δεν ισχύει για όλα τα κράτη μέλη 7

3.1.9. επικροτεί, συνεπώς, την ενίσχυση της προσέγγισης «από τη βάση προς τα πάνω» όσον αφορά τις κοινοτικές πρωτοβουλίες, σε συμφωνία με την αρχή της σύμπραξης, διαμέσου περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων 7

3.1.10. αντιτίθεται στη δημιουργία πρόσθετων διοικητικών δομών για τη διάθεση του αποθεματικού και υποστηρίζει την πρόταση για περιορισμό στο ελάχιστο του διοικητικού φόρτου που επιβαρύνει τις εθνικές διοικήσεις και περιφέρειες κατά τη χρησιμοποίηση των πρόσθετων κονδυλίων 7

3.1.11. ενθαρρύνει τις προσπάθειες της Επιτροπής να αποφεύγει επαχθείς ρυθμιστικές διαδικασίες, μέσω της τροποποίησης των υφιστάμενων λειτουργικών προγραμμάτων, και να αποτρέψει, κατ'αυτόν τον τρόπο, την αύξηση των προγραμμάτων που υλοποιούνται 7

3.1.12. υπογραμμίζει τον ενισχυτικό ρόλο των Διαρθρωτικών Ταμείων στις πρωτοβουλίες και απαιτεί να δοθεί προτεραιότητα στις περιφέρειες των στόχων 1 και 6 και στις περιοχές που υφίστανται τις συνέπειες της γεωπολιτικής τους θέσης στην περιφέρεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, η ΕΤΠ ζητεί να δίνεται προτεραιότητα, οποτεδήποτε δυνατό, σε περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί ως επιλέξιμες για τη χορήγηση βοήθειας με βάση τους Στόχους 1, 2, 5β και 6, ενώ στην περίπτωση των πρωτοβουλιών για ευάλωτες ομάδες (άτομα με ειδικές ανάγκες, μακροχρονίως άνεργοι κ.λπ.) δεν θα πρέπει να γίνονται διακρίσεις σε βάρος προγραμμάτων που αφορούν πρόσωπα που συγκαταλέγονται σ'αυτές τις ομάδες 7

3.1.13. είναι σύμφωνη με την αρχή της ελαστικότητας ώστε να καταστεί δυνατό να συγκεντρωθεί η διάθεση του αποθεματικού σε ένα πιο περιορισμένο αριθμό πρωτοβουλιών, εφόσον αυτό δεν θίγει το διαχωρισμό μεταξύ των στόχων 1 και 6 και των άλλων στόχων 7

3.1.14. προσθέτει ότι οι τροποποιήσεις υφιστάμενων λειτουργικών προγραμμάτων πρέπει να τονίζουν την ενδεχόμενη συμβολή των νέων κονδυλίων στη διαπεριφερειακή συνεργασία καθώς και στην επίλυση του προβλήματος της ανεργίας, στην παροχή ίσων ευκαιριών, στην προστασία του περιβάλλοντος, στην προαγωγή των ΜΜΕ και στην ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών 7

3.1.15. ζητεί να επιταχυνθεί η διαδικασία της έγκρισης των κανονισμών και των λειτουργικών προγραμμάτων πρωτοβουλιών όπως οι Urban και Interreg II «Γ» ώστε να χορηγηθούν τα κονδύλια χωρίς καθυστέρηση 7

3.1.16. προτρέπει την Επιτροπή και τους εκπροσώπους των κρατών μελών που είναι μέλη της επιτροπής διαχείρισης των «Κοινοτικών Πρωτοβουλιών» να λάβουν υπόψη τα περιφερειακά και τοπικά συμφέροντα κατά τη λήψη των αποφάσεων, σε συμφωνία με τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών () 7

3.1.17. ωθεί την Επιτροπή να υιοθετήσει ενιαία κριτήρια για την αξιολόγηση του λειτουργικού προγράμματος κάθε πρωτοβουλίας, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη το επίπεδο και τη φύση της εταιρικότητας και επικουρικότητας που έχουν ενσωματωθεί στις διοικητικές διαδικασίες. Ένας σαφής ρόλος επιφυλάσσεται στην Επιτροπή των Περιφερειών κατά τη λήψη της απόφασης για τα κριτήρια αυτά 7

3.2. Βιομηχανική αλλαγή

3.2.1. εκφράζει ρητώς τη σύμφωνη γνώμη της ως προς την επέκταση των τεσσάρων προγραμμάτων που αποσκοπούν στη βιομηχανική αναμετατροπή περιφερειών μετά από το 1997 και έως τα τέλη του 1999, υπό την προϋπόθεση ότι οι βιομηχανικές περιοχές θα διαθέτουν επαρκείς δυνατότητες για να αντιμετωπίζουν περιπτώσεις σοβαρής ρύπανσης του περιβάλλοντος καθώς και τη μονομερή διάρθρωση των υποδομών. Ωστόσο, η ΕΤΠ κρίνει ότι οι πιστώσεις που διατίθενται στις πρωτοβουλίες δεν επαρκούν για την επίτευξη των επιθυμητών αποτελεσμάτων από την άποψη της αναζωογόνησης της οικονομίας και κρίνει ότι κονδύλια τα οποία ενδέχεται να μη διατεθούν την περίοδο 1994-1997 πρέπει να διατεθούν για την ενίσχυση του προϋπολογισμού για τις βιομηχανικές πρωτοβουλίες.

3.2.2. υποστηρίζει την προτεραιότητα που δίδεται σε αυτόν τον τομέα παρέμβασης και αναγνωρίζει τη συμβολή των εν λόγω πρωτοβουλιών στη δημιουργία εναλλακτικών θέσεων απασχόλησης 7

3.2.3. σημειώνει την πρόταση περί ελαστικής διάθεσης του αποθεματικού που έχει προβλεφθεί για κάθε πρωτοβουλία, αλλά ανησυχεί μήπως κατ'αυτόν τον τρόπο, τα κράτη μέλη αποκτήσουν δυνατότητα αλλαγής του αποθεματικού μεταξύ των πρωτοβουλιών. Η ΕΤΠ εκτιμά ότι το δικαίωμα διάθεσης του αποθεματικού αυτού πρέπει να εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Επιτροπής, έπειτα από διαβούλευση με τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την ΕΤΠ. Ωστόσο, επικροτεί την ενεργότερη συμμετοχή των οργανισμών περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης στην εκτίμηση τοπικών αναγκών και στον προσδιορισμό τομέων δράσης κατά προτεραιότητα.

3.3. Αγροτική Ανάπτυξη

3.3.1. επικροτεί την πρόσθετη διάθεση κονδυλίων στην πρωτοβουλία Leader II και ελπίζει ότι θα υλοποιηθούν οι έντονες προσδοκίες που τρέφουν οι τοπικοί παράγοντες της αγροτικής ανάπτυξης όσον αφορά το πρόγραμμα 7

3.3.2. αναγνωρίζει ότι πολλές από τις ανάγκες για αγροτική ανάπτυξη δεν μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω διαθέσιμων κοινοτικών κονδυλίων και ότι το Leader II αποτελεί ένα σημαντικό μηχανισμό για τη συνεχή υποστήριξη της αγροτικής ανάπτυξης 7

3.3.3. φρονεί ότι, όσον αφορά το Leader II, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην «εκ των κάτω προσέγγιση», έτσι ώστε να προετοιμασθεί και να υλοποιηθεί όσο γίνεται με πιο αποκεντρωμένο τρόπο και με τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

3.4. PESCA

3.4.1. ευνοεί τη συνεχή ενθάρρυνση αυτής της πρωτοβουλίας, δεδομένου ότι η κατάσταση του τομέα της αλιείας επιδεινώνεται 7

3.4.2. προτρέπει να δοθεί προτεραιότητα, βάσει της προωτοβουλίας Pesca, σε τομείς που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον τομέα της αλιείας 7

3.4.3. χαιρετίζει την αυξημένη έμφαση που δίνει το πρόγραμμα στη διαχείριση και την παρακολούθηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων, ενόψει της όλο και μεγαλύτερης ανάγκης να διατηρηθούν και να προστατευθούν τα αποθέματα ιχθύων, και να διασφαλισθεί η συμμόρφωση με τους κανόνες της ΕΕ στον τομέα 7

3.4.4. επισημαίνει ότι η πρωτοβουλία Pesca δεν αποτελεί ένα στενό τομεακό πρόγραμμα, αλλά ένα μέσο ευρείας περιφερειακής πολιτικής και για το λόγο αυτό, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να διαδραματίσουν ένα βασικό ρόλο στην προετοιμασία και υλοποίηση της προσπάθειας, σε συμφωνία, κυρίως, με τις επαγγελματικές οργανώσεις των αλιέων 7 «συνιστάται αυτές οι περιφέρειες, που εξαρτώνται σε υψηλό βαθμό από την αλιεία, να επωφεληθούν από την ίδια προσέγγιση» από τη βάση προς τα πάνω, «μέσω περιφερειακών προγραμμάτων, όπως π.χ. στην κοινοτική πρωτοβουλία Leader II».

3.5. Απασχόληση και πρωτοβουλία Adapt

3.5.1. επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής για ανάληψη χωριστής πρωτοβουλίας με αποκλειστικούς στόχους τον κοινωνικό αποκλεισμό και την καταπολέμηση των φυλετικών διακρίσεων και της ξενοφοβίας και εκτιμά την ανάγκη για διακοπή των σχετικών μέτρων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Απασχόληση - Ορίζοντας». Ωστόσο, η ΕΤΠ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η εκ μέρους των κρατών μελών καθήλωση της πρότασης της Επιτροπής που αφορά την κατάρτιση νέου προγράμματος ενάντια στον κοινωνικό αποκλεισμό (Poverty IV) δημιούργησε ένα επιζήμιο κενό στις δράσεις της Ένωσης για την καταπολέμηση της μάστιγας του κοινωνικού αποκλεισμού 7 κατά συνέπεια, κρίνει ότι η πρόταση για την ανάληψη μιας μικρής, αλλά ιδιαίτερης πρωτοβουλίας για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, των φυλετικών διακρίσεων και της ξενοφοβίας αποτελεί μια απαραίτητη προσπάθεια για την εξασφάλιση ορισμένων κοινοτικών ενισχύσεων για τις περιοχές αυτές 7

3.5.2. υποστηρίζει, συνεπώς, την προσαρμογή της πρωτοβουλίας «Απασχόληση - Ορίζοντας», προκειμένου να στοχεύει αποκλειστικά με τα μειονεκτούντα άτομα 7

3.5.3. αμφιβάλλει κατά πόσον η διάθεση 200 εκατομμυρίων Ecu θα επαρκέσει ως μοναδικό μέσο της ΕΕ που προορίζεται ειδικά για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, των φυλετικών διακρίσεων και της ξενοφοβίας 7

3.5.4. διακατέχεται από σοβαρές ανησυχίες για την έλλειψη συνοχής μεταξύ των εθνικών διοικητικών μηχανισμών όσον αφορά τη διεκπεραίωση αιτήσεων που εμπίπτουν στις πρωτοβουλίες Employment και Adapt, η οποία προκαλεί σύγχυση, καθυστερήσεις και απογοήτευση στους αιτούντες και είναι της άποψης ότι η Επιτροπή πρέπει να αναζητήσει επειγόντως τρόπους για τη βελτίωση της κατάστασης 7

3.5.5. επιδοκιμάζει την διεύρυνση της πρωτοβουλίας Adapt για την προαγωγή της απασχόλησης στην κοινωνία των πληροφοριών, ανησυχεί ωστόσο, για τον τρόπο με τον οποίο ορισμένα κράτη μέλη υλοποιούν την πρωτοβουλία αυτή. Η ΕΤΠ επισημαίνει, ωστόσο, ότι, μέτρα που εμπίπτουν στη νέα πρωτοβουλία χρηματοδοτούνται ήδη από το υφιστάμενο πρόγραμμα, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος επικάλυψης όσον αφορά τη χορήγηση ενισχύσεων. Το γεγονός αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τη χρήση της πρωτοβουλίας Adapt/bis. Η ΕΤΠ διακατέχεται από φόβο ότι οι διαδικασίες που ισχύουν για το πρόγραμμα Adapt θα έχουν ως αποτέλεσμα την ελλιπή διάθεση των πόρων και καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν τις διαδιακασίες κατά τέτοιο τρόπο, ώστε κάθε υπερεθνική πρωτοβουλία να πρέπει να εγκρίνεται μια μόνο φορά και να επανακτήσει η Επιτροπή τον κεντρικό ρόλο που διαδραμάτιζε στις κοινοτικές πρωτοβουλίες. H ETΠ επιθυμεί την τροποποίηση της διοικητικής διάρθρωσης ούτως ώστε η διαχείριση των προγραμμάτων να περιέλθει στις περιφέρειες, προκειμένου να υπάρξει μια ολοκληρωμένη μέθοδος λειτουργίας σε επίπεδο περιφερειών και να μην προαχθεί ο «προγραμματικός τουρισμός» 7

3.5.6. συνηγορεί έντονα για το δυναμικότερο ρόλο των αρχών περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης στο πλαίσιο μέτρων για την καταπολέμηση των σοβαρών προβλημάτων απασχόλησης που πλήττουν όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση 7

3.5.7. εγκρίνει τη συνεχή ενίσχυση μέτρων για την προαγωγή της ισότητας ευκαιριών και την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων.

3.6. Interreg Γ

3.6.1. επικροτεί το μέτρο σχεδιασμού για το χώρο και αναγνωρίζει τη σημασία του σε σχέση με την οικονομική και κοινωνική συνοχή και τη βιώσιμη και δίκαιη ανάπτυξη των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΤΠ λαμβάνει γνώση του γεγονότος ότι, στους κόλπους της πρωτοβουλίας Interreg II Γ3, η Επιτροπή επιθυμεί να προωθήσει τη διεθνή συνεργασία για την αντιμετώπιση προβλημάτων που αφορούν τη χωροταξία, την προστασία από πλημμύρες και την καταπολέμηση της ξηρασίας. Ταυτόχρονα, όμως, διατυπώνει επιφυλάξεις σχετικά με το κατά πόσον είναι δυνατό να συναχθεί από το πρωτογενές κοινοτικό δίκαιο ότι η Κοινότητα είναι αρμόδια για τον τομέα της χωροταξίας 7

3.6.2. επισημαίνει ωστόσο, ότι πρέπει να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να δαπανηθούν για πραγματογνωμοσύνες σημαντικά κονδύλια, τα οποία προορίζονται για τη συνεργασία στο πλαίσιο συγκεκριμένων χωροταξικών θεμάτων. Στους κόλπους της διασυνοριακής συνεργασίας έχει πραγματοποιηθεί επαρκής αριθμός πραγματογνωμοσυνών. Αντίθετα παρατηρείται έλλειψη πόρων για την πραγματοποίηση επενδύσεων στα εκάστοτε λειτουργικά προγράμματα, η οποία οφείλεται με τη σειρά της στις χωροταξικές πραγματογνωμοσύνες 7

3.6.3. καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει για μια δίκαιη χρηματική ισορροπία για έργα μεταξύ γειτνιαζουσών και μη περιφερειών και να διασφαλίσει ότι οι περιφέρειες με θαλάσσια σύνορα και σύνορα με τρίτες χώρες δεν θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση όσον αφορά την πρόσβασή τους στα κονδύλια 7

3.6.4. τονίζει ότι η συμμετοχή στο μέτρο σχεδιασμού για το χώρο πρέπει να είναι σύμφωνη με την προοπτική της προσέγγισης «από τη βάση προς τα πάνω», όπου οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι οι σημαντικότεροι εταίροι καθώς και ότι δεν πρέπει να έχει χαρακτήρα αυθαίρετο και να επιβάλει προκαθορισμένες αντιλήψεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα 7

3.6.5. συνεπώς, ευνοεί το μέτρο σχεδιασμού για το χώρο διότι τούτο ενισχύει τον κεντρικό ρόλο των περιφερειακών και των τοπικών αρχών κατά την εφαρμογή των κοινοτικών πρωτοβουλιών 7

3.6.6. προτρέπει να επιτραπεί η ευρεία ερμηνεία του όρου «χωροταξία» έτσι ώστε να συμπεριλαμβάνει και τη διαπεριφερειακή συνεργασία, π.χ. σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο επαγγελματική ανάπτυξη, προκειμένου να ενισχυθεί η συνοχή μεταξύ των μέσων της διαρθρωτικής πολιτικής και των προσπαθειών για ένα ευρωπαϊκό σχέδιο προοπτικών 7

3.6.7. εκφράζει τις ανησυχίες της για το γεγονός ότι ο διαπεριφερειακός χαρακτήρας των μέτρων για την καταπολέμηση της ξηρασίας και των πλημμυρών δεν έχει προσδιορισθεί και δεν έχει αιτιολογηθεί με σαφήνεια, ενώ θα επικροτούσε την υιοθέτηση των κατευθυντήριων γραμμών για κάθε σκέλος του Interreg «Γ» χωρίς καθυστέρηση. Η ΕΤΠ πρέπει να επιδιώξει - με κάθε επιφύλαξη σχετικά με τη μελλοντική υφή της πρωτοβουλίας Interreg - να διαδραματίσει συμβουλευτικό ρόλο μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσον αφορά τις κατευθυντήριες γραμμές του Interreg II Γ. Η ΕΤΠ τονίζει την ανάγκη να αποφευχθούν επιπρόσθετες διοικητικές διαδικασίες κατά την εφαρμογή της πρωτοβουλίας αυτής 7

3.7. Αστική πολιτική

3.7.1. ευνοεί τη συνεκτίμηση ζητημάτων όπως η ισότητα ευκαιριών, η μακροπρόθεσμη ανεργία και το αστικό περιβάλλον, τα οποία μπορεί να διευθετηθούν βάσει της πρωτοβουλίας Urban 7

3.7.2. χαιρετίζει τη θέσπιση της πρωτοβουλίας Urban για μικρότερα αστικά κέντρα με λιγότερους από 100 000 κατοίκους, πράγμα που ενθαρρύνει την αναγνώριση του ρόλου αυτών των πόλεων στην οικονομική ανάπτυξη και της ικανότητας των τοπικών και περιφερειακών διοικήσεών τους να συμβάλλουν στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης 7

3.7.3. υποστηρίζει την πρόσθετη διάθεση κονδυλίων αλλά προειδοποιεί κατά του κινδύνου επέκτασης των επιπτώσεων της χρηματοδότησης που καθιστούν όλο και πιο ανεπαρκή εν όψει της κλίμακας των αναγκών των αστικών περιοχών 7

3.7.4. προτρέπει, συνεπώς, τον περιορισμό των κονδυλίων σε έργα σχετικά με πόλεις που δοκιμάζουν το μεγαλύτερο βαθμό στερήσεων 7

3.7.5. ελπίζει ότι η εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την πρωτοβουλία θα διασφαλίσει τη διαμόρφωση μιας νέας αστικής πολιτικής όταν η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεωρηθεί το 1996 7

3.7.6. εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι περαιτέρω τροποποιήσεις του λειτουργικού προγράμματος της πρωτοβουλίας θα καθυστερούσαν την έγκρισή του και ζητεί να τερματισθεί η διαδικασία χωρίς καθυστέρηση.

4. Συμπέρασμα

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπογραμμίζει το σπουδαίο ρόλο που διαδραματίζουν οι πρωτοβουλίες κατά την υποστήριξη των μέτρων που χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και θα επικροτούσε τη δυναμικότερη συμμετοχή της στον προσδιορισμό του χαρακτήρα των πρωτοβουλιών και των διοικητικών διαδικασιών τους. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών ζητεί μια συνεκτική εκτίμηση των σημερινών κοινοτικών πρωτοβουλιών και την υποβολή τακτικών εκθέσεων σε αυτή.

4.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί τη διάθεση του αποθεματικού για κοινοτικές πρωτοβουλίες σε αυτό το στάδιο της εφαρμογής τους και συμφωνεί, σε γενικές γραμμές, με τους τομείς προτεραιότητας που χρηματοδοτούνται. Ωστόσο, εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι δεν πραγματοποιήθηκε προηγούμενη διαβούλευση μεταξύ της ιδίας και της Επιτροπής όσον αφορά τη διάθεση του αποθεματικού, ενόψει του κεντρικού ρόλου των περιφερειακών και τοπικών αρχών σε μέτρα που υποστηρίζονται βάσει των κοινοτικών πρωτοβουλιών.

Βρυξέλλες, 12 Ιουνίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA

() ΕΕ αριθ. C 217 της 6. 8. 1994, σ. 5.

() ΕΕ αριθ. C 100 της 2. 4. 1996, σ. 78.

() ΕΕ αριθ. C 100 της 2. 4. 1996, σ. 124.

() ΕΕ αριθ. C 217 της 6. 8. 1994, σ. 10.

() ΕΕ αριθ. C 100 της 2. 4. 1996, σ. 45.

() ΕΕ αριθ. C 217 της 6. 8. 1994, σ. 5.