ΕΠΙΤΡΟΠΗ TON EYPifflAÏKON KOINOTHTON 
Βρυξέλλες, 18.10.1996 
COM(96) 509 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ 
ΤΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 
ΕΝΟΨΕΙ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΑΙΑΙΡΟΦΗ 
ΠΟΥ ΟΡΓΑΝΩΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ 
ΠΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 
Ρώμη, Νοέμβριος 1996 

ΟΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΝΟΨΕΙ ΤΗΣ 
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΑΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΠΟΥ 
ΟΡΓΑΝΩΣΕ Ο ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ TU 
ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 
Ρώμη, Νοέμβριος 1996 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τρεις λόγους για να συμμετάσχει ενεργά στην Παγκόσμια 
Διάσκεψη Κορυφής για τη διατροφή η οποία, με πρωτοβουλία του FAO, θα 
συγκεντρώσει στη Ρώμη από τις 13 έως τις 16 Νοεμβρίου τους αρχηγούς κρατών και 
κυβερνήσεων γύρω από το θέμα της επισιτιστικής ασφάλειας : κατ'αρχήν, τη σημασία 
της επισιτιστικής ασφάλειας για την ανθρωπότητα σήμερα και αύριο · δεύτερον, το 
ρόλο της ΕΕ σε διεθνές επίπεδο, αφενός, ως μεγάλος παραγωγός, καθαρός 
εισαγωγέας και εξαγωγέας γεωργικών προϊόντων και, αφετέρου, ως κυριότερος 
χορηγός επισιτιστικής βοήθειας· και τέλος λόγω της ιδιότητας του μέλους του FAO 
που έχει αποδοθεί στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
Για να μπορέσει να ασκήσει τη μεγαλύτερη δυνατή επιρροή, αφενός στις 
κατευθύνσεις της πολιτικής δήλωσης που θα υπογραφεί από τους αρχηγούς κρατών 
και κυβερνήσεων - καθώς και, για την Κοινότητα, από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου 
της Ένωσης και από τον Πρόεδρο της Επιτροπής - και αφετέρου στις λειτουργικές 
συστάσεις στις οποίες θα αναφέρεται το σχέδιο δράσης, η ΕΕ πρέπει να καθορίσει 
σαφείς στόχους και να επιλέξει τις προτεραιότητες της. 
Για το λόγο αυτόν, πρέπει να οριοθετηθεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο τίθεται σήμερα 
και θα τεθεί στο μέλλον το πρόβλημα της επισιτιστικής ασφάλειας στον κόσμο, ώστε 
να αποτραπούν οι εκτροπές προς ανεπιθύμητες κατευθύνσεις και να διατυπωθούν 
σαφώς οι στόχοι μας κατά τρόπο που θα διευκολύνει την ένταξη των ιδεών μας στα 
υπό διαπραγμάτευση σχέδια κειμένων καθώς και για να διαδοθούν ευρέως στους 
εταίρους μας, τις αναπτυσσόμενες ή τις βιομηχανικές χώρες, στους ευρωπαϊκούς 
ΜΚΟ και στους ΜΚΟ του Νότου, και τέλος από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. 
1. Η Λοόκλτιση : να 5ίατοέ«Ρονται σωστά όλα τα ανθρώπινα όντα eEaarcaXitovcac 
την πραγματική, διαρκή και ισότιμη ποόσβαση στα είδτι διατοοφή£ 
Σήμερα περίπου 800 εκατ. άτομα, δηλαδή ένα άτομο στα επτά, υποφέρουν είτε από 
την πείνα, είτε από σοβαρό υποσιτισμό ενώ ο κόσμος παράγει είδη διατροφής που 
επαρκούν για να τραφούν τα έξι δισεκατ. κατοίκων του πλανήτη μας. Στο μέλλον, 
λαμβανομένων υπόψη της δημογραφικής αύξησης και του περιορισμού των φυσικών 
πόρων, πρέπει να καταβληθούν σοβαρές προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η 
μακροπρόθεσμη διάρκεια της ανθρώπινης διατροφής με το συνδυασμό των 
κατάλληλων αναπτυξιακών πολιτικών, των πολιτικών επιστημονικής έρευνας και 
τεχνολογικής καινοτομίας- αλλά το κυριότερο πρόβλημα θα είναι πάντα η πρόσβαση 
στη διατροφή εκτός εάν οι χώρες που πλήττονται από υποσιτισμό, λάβουν τα 
αναγκαία μέτρα με τη συνδρομή της διεθνούς συνεργασίας για να βελτιώσουν την 
κατάσταση. Οι ανταγωνιστικές, εγχώριες και διεθνείς αγορές, παίζουν κεντρικό ρόλο 
στον επισιτιστικό ανεφοδιασμό. Η κοινωνία των πολιτών εκπληρεί η ίδια ένα 
απαραίτητο έργο. 
Τρία είναι τα κυριότερα προβλήματα που αποτελούν τροχοπέδη για την πραγματική 
και ισότιμη πρόσβαση στα είδη διατροφής : 
α)η φτώχεια, ειδικότερα εκεί όπου απορρέει από υπερβολικές ανισότητες στην 
πρόσβαση στη γή, στις πιστώσεις και στην εκπαίδευση, ιδίως για τις γυναίκες, και 
από την ανεπάρκεια παραγωγικών θέσεων εργασίας, εμποδίζει τα άτομα είτε να 
παράγουν τα ίδια την αναγκαία διατροφή τους είτε να προμηθευτούν τα διαθέσιμα 
τρόφιμα· 
β)οι καταστάσεις βίας - εμφύλιοι πόλεμοι, κοινωνικές αναταραχές, εθνοτικές ή 
θρησκευτικές συγκρούσεις, περιφερειακές συρράξεις - θέτουν σε κίνδυνο την 
παραγωγή τροφίμων και τη διοχέτευση τους προς τις ζώνες κατανάλωσης-
γ)οι καταστροφές που προκαλούνται στο περιβάλλον από ακατάλληλους τρόπους 
παραγωγής που συνδέονται είτε με έλλειψη επιστημονικών ή τεχνολογικών γνώσεων, 
είτε με την έλλειψη εργαλείων και αναγκαίων εξοπλισμών, είτε με λάθη γεωργικών 
πολιτικών, απειλούν την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα ειδικότερα στις πιό ευάλωτες 
περιοχές όπου συγκεντρώνεται συνήθως η φτώχεια. 
Οι απαντήσεις σ'αυτά τα προβλήματα τοποθετούνται σε διάφορα επίπεδα : 
1)Κατ'αρχήν, πρέπει οι ίδιες οι χώρες όπου υπάρχει επισιτιστική ανασφάλεια, να 
λάβουν μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις ρίζες του κακού : 
- προσπαθώντας να δημιουργήσουν τις αναγκαίες βασικές προϋποθέσεις (ειρήνη, 
δικαιώματα του ανθρώπου, δημοκρατία, καθώς και ορθή διαχείριση των δημοσίων 
υποθέσεων - in good governaIlce-συμJtεριλαμβαvoμέvης της ισότητας μεταξύ των δύο 
φύλων) - εν συνεχεία εφαρμόζοντας στρατηγικές διαρκούς ανάπτυξης με επίκεντρο 
τον άνθρωπο και αποσκοπώντας κατά προτεραιότητα στην εξάλειψη της φτώχειας· 
αυτές οι στρατηγικές στηρίζονται σε σταθερές μακροοικονομικές πολιτικές που 
ενθαρρύνουν την αποταμίευση και τις επενδύσεις, σε κοινωνικές και διαρθρωτικές 
πολιτικές συγχρόνως γενικές - χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, υγεία, εκπαίδευση, 
υποδομές - και τομεακές - γεωργικές μεταρρυθμίσεις, προσφυγή στους μηχανισμούς 
και στις ενδείξεις της αγοράς για να κατευθύνουν την παραγωγή, υποδομές 
μεταφορών και αποθήκευσης, κατάρτιση των παραγωγών βασικών ειδών διατροφής, 
έρευνα και διάδοση γνώσεων ιδίως για την προστασία των οικοσυστημάτων-
- τέλος ενθαρρύνοντας τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης με καλές αποδοχές, στον 
κατασκευαστικό τομέα και στις υπηρεσίες για να μπορέσουν οι οικογένειες να 
προμηθεύονται τα αναγκαία τρόφιμα στις τοπικές αγορές. 
2)Οι βιομηχανικές χώρες οφείλουν να παίξουν κάποιο ρόλο προσαρμόζοντας τη 
δική τους παραγωγή στις ανάγκες του περιβάλλοντος είτε πρόκειται για την 
προστασία των φυσικών πόρων ή του τοπίου, στις πιέσεις του διεθνούς 
ανταγωνισμού που στηρίζεται στα φυσικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και στις 
απαιτήσεις της δικής τους επισιτιστικής ασφάλειας. 
Οι προσπάθειες τους τεχνολογικής έρευνας και καινοτομίας και, ειδικότερα, 
επιστημονικής συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες είναι πολύτιμες για να 
διευρυνθούν τα σύνορα της διαρκούς παραγωγής τροφίμων σε διεθνές επίπεδο. 
Επομένως οι προσπάθειες αυτές πρέπει να ενθαρρυνθούν και να συνεχιστούν. 
Τέλος, οφείλουν να συνεισφέρουν άμεσα στην επισιτιστική ασφάλεια των 
φτωχότερων χωρών αφενός με το άνοιγμα των αγορών - συμπεριλαμβανομένων των 
3 
κινήσεων κεφαλαίων υπό μορφή άμεσων επενδύσεων στις αναπτυσσόμενες χώρες -
και αφετέρου μέσω της διεθνούς συνεργασίας. 
3)Η διεθνής και περιφερειακή συνεργασία, εκτός από την εφαρμογή των 
αποτελεσμάτων του Γύρου της Ουρουγουάης σε όλους τους τομείς, καθώς και στις 
γεωργικές αγορές, και από τις δράσεις που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο της GATT 
με σκοπό τη σταθεροποίηση των τελευταίων, πρέπει να αφορά κατά προτεραιότητα 
τη στήριξη των στρατηγικών διαρκούς ανάπτυξης των χωρών που τις εφαρμόζουν 
πραγματικά συγκενρώνοντας τα μέσα της βοήθειας προς τις λιγότερο προηγμένες 
χώρες. 
Η επείγουσα επισιτιστική ασφάλεια παραμένει μία προτεραιότητα- ωστόσο πρέπει 
να δοθεί έμφαση στην αποκατάσταση των συστημάτων παραγωγής και διανομής 
μετά τις φάσεις οξείας κρίσης, ενώ ο στόχος της επισιτιστικής βοήθειας πρέπει να 
είναι, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, η ενίσχυση των πολιτικών γεωργικής 
ανάπτυξης και βιομηχανίας τροφίμων της δικαιούχου χώρας. Ως προς αυτό, 
θεωρούνται ιδιαίτερα χρήσιμες οι τριγωνικές πράξεις (μεταξύ χωρών χορηγών της 
βοήθειας, αναπτυσσομένων χωρών προμηθευτριών τροφίμων και δικαιούχων 
αναπτυσσομένων χωρών), καθώς και η προσφυγή στη νομισματοποίηση της 
επισιτιστικής βοήθειας και η ορθή χρησιμοποίηση των κεφαλαίων υποκατάστασης 
που δημιουργούνται για τους στόχους της επισιτιστικής ασφάλειας. 
Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να εντάξουν την επισιτιστική βοήθεια στις 
πολιτικές τους για τη βελτίωση της επισιτιστικής τους ασφάλειας, και αυτή η 
βοήθεια πρέπει να αποτελέσει πραγματικό μέσο ανάπτυξης, ειδικότερα με την 
εφαρμογή στρατηγικών για την καταπολέμηση της φτώχειας και τελικά για να 
καταστήσει περιττή την επισιτιστική βοήθεια. Ο συντονισμός σε θέματα επισιτιστικής 
ασφάλειας και προγραμμάτων επισιτιστικής βοήθειας πρέπει να ενισχυθεί χάρη, 
μεταξύ άλλων μέσων, στην υιοθέτηση από τους χορηγούς ενός κώδικα συμπεριφοράς 
της επισιτιστικής βοήθειας. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη ανέλαβαν ήδη τη δέσμευση να 
βελτιώσουν το συντονισμό τους σ'αυτόν τον τομέα. 
2. Οι στάτοι xoot£oaioxmac TTIC ΕΕ 
1)Να αναγνωρίσουν OL αναπτυσσόμενες χώρες ότι έχουν πρώτη αρμοδιότητα την 
βελτίωση της πρόσβασης στη διατροφή ενθαρρύνοντας τη διαρκή παραγωγή εκεί 
όπου είναι ανεπαρκής, αλλά κυρίως αυξάνοντας την αγοραστική δύναμη σε είδη 
διατροφής των φτωχότερων στρωμάτων του πληθυσμού με την εφαρμογή πολιτικών 
εξάλειψης της φτώχειας και μείωσης των ανισοτήτων. 
2)Να προβληθεί η σημασία για την επισιτιστική ασφάλεια; της ενίσχυσης ή 
αποκατάστασης της ειρήνης και της εσωτερικής σταθερότητας με βάση τη 
δημοκρατία, την καλή διακυβέρνηση και το σεβασμό των δικαιωμάτων του 
ανθρώπου. 
3)Νο δοθεί έμφαση στις καλές εσωτερικές πολιτικές : μακροοικονομική σταθερότητα, 
ανταγωνιστική λειτουργία των αγορών προϊόντων και στοιχείων (πιστώσεις και 
γεωργικές εισροές), πρόσβαση στη γή και στις άλλες παραγωγικές πηγές, κοινωνικές 
και υγειονομικές πολιτικές ιδίως για τα παιδιά και τις γυναίκες (εκπαίδευση, υγεία -
καθώς και υγιεινή διατροφή και οικογενειακός προγραμματισμός), αναγνώριση του 
ρόλου της κοινωνίας πολιτών. 
4)Να εξασφαλιστεί η πραγματική και έντιμη εφαρμογή των αποτελεσμάτων του 
Γύρου της Ουρουγουάης, καθώς και της απόφασης του Μαρακές σχετικά με τα 
μέτρα για τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις του προγράμματος μεταρρυθμίσεων στις 
λιγότερο προηγμένες χώρες και στις αναπτυσσόμενες χώρες που είναι καθαροί 
εισαγωγείς επισιτιστικών προϊόντων- να συνεισφέρει στη σταθεροποίηση των 
γεωργικών αγορών με μέτρα που θα συμβιβάζονται με τη GATT. 
5)Να προωθήσει την έρευνα στον επισιτιστικό τομέα, ώστε να υπάρξει προσφορά 
υγιεινών επισιτιστικών προϊόντων, μεγίστης θρεπτικής ποιότητας και ικανών να 
συμβάλουν στην υγεία του πληθυσμού. 
Να ενθαρρύνει την πρόοδο της γεωργικής έρευνας και τη διάδοση τεχνολογικών 
καινοτομιών με την επιστημονική συνεργασία μεταξύ των βιομηχανικών χωρών και 
των αναπτυσσομένων χωρών, ιδίως για να διευρυνθούν τα σύνορα της διαρκούς 
παραγωγής με την αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων (γή, 
ύδωρ, βιοποικιλία) και των οικοσυστημάτων, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη 
προστασίας του περιβάλλοντος και της βιοποικιλίας. 
6)Να ληφθούν το ταχύτερο δυνατό τα προβλεπόμενα μέτρα στη δήλωση του Κυότο 
και στο σχέδιο δράσης για τη συνεισφορά της αλιείας στην επισιτιστική ασφάλεια. 
7)Να ενισχυθεί όταν αυτό είναι δυνατό, και εν πάση περιπτώσει να ανακατευθυνθεί 
η διαθέσιμη βοήθεια προς τις φτωχότερες χώρες, κατά τρόπο που θα τις ενθαρρύνει 
να εφαρμόσουν πειστικές στρατηγικές αειφόρου ανάπτυξης- η ελάφρυνση του 
επίσημου χρέους για τις φτωχότερες χώρες που έχουν σοβαρό εξωτερικό χρέος, 
πρέπει να συνεχιστεί σύμφωνα με τις προοπτικές που προτάθηκαν από την ομάδα 
G7 στους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς που θα συνέλθουν στην 
Ουάσινγκτον το προσεχές φθινόπωρο, 
8)'Οσο για την επισιτιστική βοήθεια 
- παραμένει απαραίτητη σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης, αλλά πρέπει το ταχύτερο 
δυνατό να αποσκοπεί στην αποκατάσταση- οι δράσεις της επισιτιστικής βοήθειας δεν 
μπορούν να αποτελούν μία διαρκή λύση, εκτός εάν ενσωματωθούν στις 
αναπτυξιακές δράσεις που αποσκοπούν στο να τονώσουν την τοπική παραγωγή και 
το εμπόριο-
- δεν μπορεί να υποκαταστήσει την έλλειψη γεωργικής πολιτικής και βιομηχανίας 
τροφίμων και αντίθετα πρέπει να ενσωματωθεί σ'αυτές τις πολιτικές και να τις 
ενισχύσει· 
- η επισιτιστική βοήθεια πρέπει να χορηγείται με ευελιξία, για να λαμβάνονται 
καλύτερα υπόψη οι τοπικές ή εθνικές ιδιαιτερότητες (δυναμικό και συνθήκες)· οι 
τοπικές αγορές ή οι αγορές σε γειτονική χώρα, η νομισματοποίηση της επισιτιστικής 
βοήθειας, η χρηματοδοτική βοήθεια ή ακόμη η πρόσβαση σε ισχυρά νομίσματα για 
να ενθαρρυνθεί η μεγαλύτερη συμμετοχή του εθνικού ιδιωτικού τομέα στην εισαγωγή 
ειδών διατροφής και η ενσωμάτωση των πράξεων επισιτιστικής βοήθειας στη 
βοήθεια για την ανάπτυξη, πρέπει να θεωρηθούν ως ένα σύνολο-
9)Η περιφερειακή συνεργασία και η καλύτερη ολοκλήρωση των αγορών μεταξύ 
γειτονικών χωρών θα τις βοηθήσει να ωφεληθούν από το φυσικό συμπληρωματικό 
χαρακτήρα τους και αποτελούν ως προς αυτό μία αποτελεσματική λύση για την 
υλοποίηση των στόχων επισιτιστικής ασφάλειας στις εν λόγω χώρες. Η ΕΕ στηρίζει 
αυτήν την προσέγγιση και ενθαρρύνει τους άλλους χορηγούς βοήθειας να 
υιοθετήσουν μία παρόμοια γραμμή δράσης. 
Συίίπεοάσιιατα 
1 .Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει κατ'αρχήν να φροντίσει ώστε η Παγκόσμια Αιάσκεψη 
Κορυφής για τη διατροφή να αποτελέσει τη συνέχεια των μεγάλων Συνδιασκέψεων 
των Ηνωμένων Εθνών για την ανάπτυξη του ανθρώπου (Ρίο 1992, Περιβάλλον-
r 
Βιέννη 1993, Δικαιώματα του Ανθρώπου· Κάϊρο 1994, Πληθυσμός· Κοπενχάγη 1995, 
Κοινωνική Ανάπτυξη· Πεκίνο 1995, Γυναίκα· Ισταμπούλ 1996, Κατοικία II) και να 
παγιοποιήσει τα αποτελέσματα χωρίς να μεταβληθούν τα κεκτημένα, ιδίως σε θέματα 
δικαιωμάτων του ανθρώπου, ισότητας μ-εταξύ των δύο φύλων και διαρκούς 
ανάπτυξης, εξάλειψης της φτώχειας, κλπ. 
2.Η πολιτική επισιτιστικής ασφάλειας πρέπει να αποτελέσει μία από τις συνιστώσες 
της καταπολέμησης της φτώχειας· η εφαρμογή της στηρίζεται κυρίως στις 
στρατηγικές διαρκούς και δίκαιης ανάπτυξης. Ως προς αυτό, η επίλυση του 
προβλήματος της επισιτιστικής ασφάλειας δεν συνίσταται ουσιαστικά στην αύξηση 
της παγκόσμιας γεωργικής παραγωγής, ούτε στην ελευθέρωση των παγκοσμίων 
αγορών ειδών διατροφής που θα ήταν, βραχυπρόθεσμα, αντίθετη από τις συμφωνίες 
του Γύρου της Ουρουγουάης, OL οποίες πρέπει βεβαίως να εφαρμοστούν πραγματικά 
και τίμια- η λύση συνίσταται στον προσανατολισμό και στην αποτελεσματικότητα 
των αναπτυξιακών στρατηγικών για την εξάλειψη της φτώχειας και τη μείωση των 
ανισοτήτων. 
3.Δεν υπάρχει λόγος, μετά τη Διάσκεψη Κορυφής, να διευρυνθούν οι αποστολές του 
FAO. Ειδικότερα η παρακολούθηση του σχεδίου δράσης πρέπει να ανατεθεί στο 
Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο (ECOSOC) στο γενικότερο πλαίσιο 
παρακολούθησης των μεγάλων Συνδιασκέψεων των Ηνωμένων Εθνών. Αντίθετα, 
είναι σημαντικό ο FAO, κατά την εκτέλεση της εντολής του, να αναθεωρήσει τα 
προγράμματα δράσης του για να τα καταστήσει συναφή με την προσέγγιση που θα 
καθοριστεί στην πολιτική δήλωση και στο σχέδιο δράσης που θα εγκριθούν στη 
Ρώμη στις 13 και 14 του προσεχούς Νοεμβρίου. 
Κατά συνέπεια : 
Η Επιτροπή προετοίμασε την παρούσα ανακοίνωση χαράζοντας τους βασικούς 
άξονες βάσει των οποίων η Κοινότητα και τα κράτη μέλη θα συμμετάσχουν στις 
εργασίες της Διάσκεψης Κορυφής. 
. 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 509 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 03 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-513-GR-C 
ISBN 92-78-10157-5 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο