A4-0270/98

Ψήφισμα για το ρόλο των συνεταιρισμών στην αύξηση της γυναικείας απασχόλησης

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για την κοινωνική οικονομία και τους συνεταιρισμούς, ειδικότερα δε τα ψηφίσματα της 13ης Απριλίου 1983 για τους συνεταιρισμούς στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα ((ΕΕ C 128 της 16.5.1983, σελ. 51.)), της 9ης Ιουλίου 1987 για τη συμβολή των συνεταιρισμών στην περιφερειακή ανάπτυξη ((ΕΕ C 246 της 14.9.1987, σελ. 94.)), της 26ης Μαΐου 1989 για τον ρόλο των γυναικών στους συνεταιρισμούς και στις τοπικές πρωτοβουλίες για την απασχόληση ((ΕΕ C 158 της 26.6.1989, σελ. 380.)), της 11ης Φεβρουαρίου 1994 για τη συμβολή των συνεταιρισμών στην περιφερειακή ανάπτυξη ((ΕΕ C 61 της 28.2.1994, σελ. 231.)), της 9ης Μαρτίου 1994 για τα ιδρύματα και την Ευρώπη ((ΕΕ C 91 της 28.3.1994, σελ. 48.)) και της 6ης Μαΐου 1994 για την εναλλακτική και αλληλέγγυα οικονομία ((ΕΕ C 205 της 25.7.1994, σελ. 481.)),

- έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο «Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και απασχόληση - οι προκλήσεις και οι δρόμοι που πρέπει να διανύσουμε προκειμένου να εισέλθουμε στον 21ο αιώνα» (COM(93)0700),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 17ης Νοεμβρίου 1995 σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για το τέταρτο πρόγραμμα μεσοπρόθεσμης κοινοτικής δράσης για ίσες ευκαιρίες (1996-2000) ((ΕΕ C 323 της 4.12.1995, σελ. 167.)),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής για μια ευρωπαϊκή στρατηγική ενθάρρυνσης των τοπικών πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη και την απασχόληση και το σχετικό του ψήφισμα της 5ης Σεπτεμβρίου 1996 ((ΕΕ C 277 της 23.9.1996, σελ. 45.)),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου για την Απασχόληση στις 21 και 22 Νοεμβρίου 1997,

- έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής που καθιερώνει συμβουλευτική επιτροπή για τους συνεταιρισμούς, τις αμοιβαίες επιχειρήσεις, τα σωματεία και τα ιδρύματα (CMAF) ((ΕΕ L 80 της 18.3.1998, σελ. 51.)),

- έχοντας υπόψη την γνωμοδότησή του της 1ης Απριλίου 1998 για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που καθιερώνει μέτρα οικονομικής ενίσχυσης υπέρ των καινοτόμων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης ((ΕΕ C 138 της 4.5.1998, σελ. 93.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 2ας Ιουλίου 1998 για την ανακοίνωση της Επιτροπής για την προώθηση του ρόλου των σωματείων και των ιδρυμάτων στην Ευρώπη ((ΣΠ της ημερομηνίας αυτής, Μέρος ΙΙ, σημ. 11.))

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής για τα Δικαιώματα της Γυναίκας (A4-0270/98),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο στόχος των ίσων ευκαιριών ανδρών και γυναικών έχει ενταχθεί στη Συνθήκη του Άμστερνταμ και αποτελεί έναν από τους τέσσερις προσανατολισμούς που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου στον τομέα της απασχόλησης,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση, όπως ορίζεται στη Λευκή Βίβλο και τα επόμενα έγγραφα της Επιτροπής, αποσκοπεί στη συμφιλίωση οικονομικής αύξησης, απασχόλησης και ποιότητας ζωής, βρίσκοντας νέους θύλακες εργασίας που αντιστοιχούν στις νέες ανάγκες και καθορίζοντας νέους τρόπους οργάνωσης της εργασίας,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή η στρατηγική έχει ιδιαίτερες επιπτώσεις στη γυναικεία απασχόληση και ότι είναι αναγκαίο να υπάρξει, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μία συντονισμένη προσέγγιση που θα ευνοεί τον εντοπισμό και τη συνέργια διαφόρων και ευέλικτων μηχανισμών, σε πνεύμα σεβασμού της αρχής της επικουρικότητας,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη ορισμένων οργανωτικών μορφών εργασίας που είναι χαρακτηριστικές της κοινωνικής οικονομίας, όπως είναι οι συνεταιρισμοί και οι κοινωνικές επιχειρήσεις, μπορεί να ευνοήσει την ένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας και να συμβάλει στον συνδυασμό επαγγελματικής ζωής, ευελιξίας και συμμετοχής και ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου μνημονεύει την κοινωνική οικονομία στα συμπεράσματά του,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον προϋπολογισμό του 1997, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατόπιν πρωτοβουλίας του ΕΚ, προκήρυξε δύο μειοδοτικούς διαγωνισμούς για την παρουσίαση πρότυπων προγραμμάτων με θέμα «Τρίτο σύστημα και Απασχόληση», με σκοπό να εντοπίσει τις καλύτερες πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να μελετήσει ευρύτερα τον τομέα[semigr ]

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον προϋπολογισμό του 1998, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημιούργησε έναν νέο τίτλο B5-5 (αγορά εργασίας και τεχνολογική καινοτομία) που προβλέπει κονδύλια 450 εκατ. Ecu σε φάσμα τριών ετών (1998-2000) υπέρ των ΜΜΕ και καινοτόμων δράσεων και προγραμμάτων για την αγορά εργασίας,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκφραση «κοινωνική οικονομία» περιλαμβάνει τις οικονομικές δραστηριότητες των συνεταιριστικών επιχειρήσεων, των αλληλοβοηθητικών φορέων και των μη κερδοσκοπικών ενώσεων[semigr ] ότι καλύπτει διαφορετικές πραγματικότητες και εκφράζεται με διαφορετικές νομικές μορφές στα διάφορα κράτη μέλη και ότι πρέπει η πολυμορφία αυτή να ληφθεί υπόψη κατά την επεξεργασία οιουδήποτε μέτρου στήριξης του εν λόγω τομέα,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Ευρώπη αναδύεται μία νέα μορφή κοινωνικής επιχείρησης, η οποία συνδυάζει επιχειρηματικό πνεύμα και οικονομικό σκοπό, ικανή να συμβάλει σε μία οικονομική αύξηση που θα βασίζεται στην απασχόληση, την κοινωνική ισότητα και την ισοτιμία,

Θ. υπογραμμίζοντας ότι η κοινωνική οικονομία συνδυάζει τα πλεονεκτήματα του ιδιωτικού τομέα (έλεγχος του κόστους, ευέλικτη οργάνωση, εξατομικευμένες υπηρεσίες) και δεοντολογικές απαιτήσεις του δημόσιου τομέα, ανοίγοντας έτσι νέες προοπτικές στην εταιρική σχέση δημοσίου-ιδιωτικού τομέα,

Ι. υπογραμμίζοντας ότι η κοινωνική οικονομία, ειδικότερα δε οι συνεταιρισμοί, λειτουργούν συχνά για την παραγωγή υπηρεσιών προοριζόμενων για πληθυσμιακά στρώματα σε μειονεκτική κατάσταση ή για την παροχή στο κοινωνικό σύνολο υπηρεσιών ειδικής κοινωνικής αξίας και ότι έχουν αναπτύξει πρωτότυπες μορφές προστασίας των καταναλωτών μέσω της συμμετοχής τους στη διαχείριση της επιχείρησης,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, το 1997, η Επιτροπή απέσυρε την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με ένα πολυετές πρόγραμμα (1994-1996) δράσεων υπέρ των συνεταιρισμών, των αλληλοβοηθητικών φορέων, των σωματείων και των ιδρυμάτων της Κοινότητας ((Αρχικό κείμενο: ΕΕ C 99 της 21.4.1992[semigr ] τροποποιημένο κείμενο: ΕΕ C 236 της 31.8.1993.)), επί της οποίας είχε γνωμοδοτήσει το Κοινοβούλιο ((ΕΕ C 89 της 17.3.1995, σελ. 202.)), δεδομένου ότι το Συμβούλιο δεν κατέληξε ποτέ σε συμφωνία επί του θέματος και ότι παραμένει εκκρεμές το ζήτημα του ευρωπαϊκού καθεστώτος των συνεταιρισμών, των αλληλοβοηθητικών φορέων και των σωματείων,

Κοινωνική οικονομία, συνεργασία και γυναικεία απασχόληση

1. θεωρεί ότι οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας διαδραματίζουν πρωτεύοντα ρόλο στην εθνική και τοπική οικονομική πραγματικότητα και ότι η παραγωγική τους λειτουργία έχει ενισχυθεί επειδή ανταποκρίνεται κατά τρόπον ευέλικτο σε μία διαφοροποιημένη ζήτηση[semigr ]

2. παρατηρεί ότι η συνεργασία κατέχει προεξάρχουσα θέση στην κοινωνική οικονομία και υπογραμμίζει την εξέλιξη που σημείωσαν κατά τα τελευταία έτη οι κοινωνικοί συνεταιρισμοί, τόσο όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών, όσο και την ένταξη των ατόμων που βρίσκονται σε μειονεκτική κατάσταση[semigr ]

3. υπογραμμίζει το δυναμικό των συνεταιρισμών όσον αφορά την ποιότητα, τον πειραματισμό και την καινοτομία σε επίπεδο προϊόντος και τρόπου οργάνωσης[semigr ] πιστεύει ότι πρέπει να ενθαρρυνθούν οι καινοτόμοι τομείς και να προωθηθεί η πρόσβαση των γυναικών στις νέες τεχνολογίες[semigr ]

4. πιστεύει ότι οι συνεταιρισμοί, χάρη στη συμμετοχική λειτουργία και την προσαρμοστικότητά τους, μπορούν να προωθήσουν ποιοτικά και ποσοτικά τη γυναικεία απασχόληση στον τομέα των υπηρεσιών, δεδομένου ότι:

- παρέχουν τη δυνατότητα μετατροπής παραδοσιακά γυναικείων γνώσεων και δραστηριοτήτων σε ουσιαστική επιχειρηματική δραστηριότητα[semigr ]

- προσφέρουν απασχόληση ευρέος φάσματος, που επιτρέπει την ένταξη γυναικών με λίγα προσόντα ή χωρίς επαγγελματική πείρα και την επανένταξη στην αγορά εργασίας μετά από περίοδο απουσίας για οικογενειακούς λόγους[semigr ]

- αποτελούν μία φάση στην επαγγελματική ζωή της γυναίκας η οποία θα χρησιμεύσει για την απόκτηση γνώσεων και επαγγελματικής πείρας, που η εργαζόμενη θα μπορέσει κατόπιν να εφαρμόσει σε άλλους τομείς[semigr ]

- συμβάλλουν στην συμφιλίωση εργασίας και οικογένειας, παρέχουν δε υπηρεσίες ποιότητας με χαμηλό κόστος[semigr ]

5. επισημαίνει ενδεχόμενους κινδύνους, ιδίως τη δημιουργία επισφαλών και κακοπληρωμένων θέσεων εργασίας και την περιθωριοποίηση των παραδοσιακά γυναικείων τομέων δραστηριότητας[semigr ]

6. παρατηρεί ότι τα βασικά εμπόδια στην ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων των συνεταιρισμών, είναι το όχι πάντοτε κατάλληλο νομικό πλαίσιο, η δυσκολία χρηματοδότησης, η περιορισμένη φερεγγυότητα της ιδιωτικής ζήτησης ή η απουσία ιδιωτικής αγοράς, η δυσκολία εντοπισμού κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρηματικών στελεχών, προβλήματα οργανωτικής φύσης και δυσκολίες στις σχέσεις με τις δημόσιες υπηρεσίες[semigr ]

Πολιτικές και μηχανισμοί

7. πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προωθήσει ενεργά την κοινωνική οικονομία στο πλαίσιο της στρατηγικής για την απασχόληση, ενισχύοντας το νομοθετικό πλαίσιο, εξασφαλίζοντας τον συντονισμό και την οργανωτική υποστήριξη και προβλέποντας τους κατάλληλους χρηματικούς πόρους[semigr ]

8. καλεί την Επιτροπή, προκειμένου να προγραμματίσει συγκεκριμένες παρεμβάσεις σε νομοθετικό και οργανωτικό επίπεδο, να πραγματοποιήσει σε συνεργασία με τα κράτη μέλη:

α) έρευνα με ευρύ περιεχόμενο, όχι μόνο για τις διαστάσεις της κοινωνικής οικονομίας στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και για τα ιδιόμορφα χαρακτηριστικά των προτύπων κοινωνικής επιχείρησης που τείνουν να διαμορφωθούν[semigr ]

β) αξιολόγηση των επιπτώσεων της οικονομικής κοινωνίας (ειδικότερα των συνεταιρισμών) στη γυναικεία απασχόληση, στη βάση ενημερωμένων στοιχείων που θα συλλεγούν χωριστά για το κάθε φύλο[semigr ]

9. θεωρεί θετική την ανακοίνωση της Επιτροπής για τους συνεταιρισμούς και τα σωματεία, καθώς και την απόφαση να συσταθεί συμβουλευτική επιτροπή των CMAF[semigr ] ζητεί από την Επιτροπή να συμπληρώσει αυτές τις πρωτοβουλίες με μία Λευκή Βίβλο για τους συνεταιρισμούς και τις κοινωνικές επιχειρήσεις, στη βάση των μελετών και των ερευνών που προαναφέρθηκαν[semigr ]

10. ζητεί, προκειμένου να αντιμετωπισθεί η αδράνεια που χαρακτηρίζει τη νομοθετική δραστηριότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτόν τον τομέα, την επανέναρξη του προγράμματος υπέρ των CMAF και ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές και τοπικές ιδιατερότητες, θα εξασφαλίζει την αναγκαία νομική σαφήνεια[semigr ]

11. ζητεί από την Επιτροπή να περιλαμβάνει συστηματικά, και από την οπτική των ίσων ευκαιριών, την κοινωνική οικονομία στα μέτρα υπέρ των ΜΜΕ και της απασχόλησης και να εξασφαλίσει τον συντονισμό μεταξύ των διαφόρων Γενικών διευθύνσεων, προκειμένου να επιτύχει τα βέλτιστα αποτελέσματα και να συγκεντρώσει τους περιορισμένους πόρους σε στόχους για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης[semigr ]

12. ζητεί να διατεθεί μέρος των πιστώσεων του νέου τίτλου του προϋπολογισμού B5-5 υπέρ των γυναικών που εργάζονται στις επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας[semigr ]

13. ζητεί να περιληφθεί στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του κονδυλίου «Τρίτο σύστημα και Απασχόληση», η οποία έχει προβλεφθεί για το 1999, ένας προβληματισμός όσον αφορά τη συμβολή του εν λόγω τομέα στην καταπολέμηση της ανεργίας και την επαγγελματική κατάρτιση των γυναικών[semigr ]

14. ζητεί από την Επιτροπή να μελετήσει τρόπους για την ανάπτυξη της γυναικείας συμμετοχής στις επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας, ειδικότερα δε στις πλέον καινοτόμες και όχι μόνο σε αυτές που ακολουθούν το παραδοσιακό μοντέλο των υπηρεσιών κοινωνικής αρωγής, και να αξιοποιήσει προς αυτόν το σκοπό τα υπάρχοντα προγράμματα[semigr ]

15. ζητεί να διατεθούν ειδικές πιστώσεις από το ΕΚΤ για μια κατάλληλη κατάρτιση, που θα στρέφεται προς νέες ειδικεύσεις και επαγγέλματα και θα αναπτύσσει, εκτός από τις τεχνικές δυνατότητες, προσόντα όπως είναι το ομαδικό πνεύμα, η πρωτοβουλία, η διαχείριση σχεδίων[semigr ]

16. ζητεί από την Επιτροπή

- να προωθήσει την οργανωτική υποστήριξη, με την ενίσχυση των κοινοπραξιών, των δικτύων ανταλλαγής πληροφοριών, τη δημιουργία και την ένταξη σε δίκτυο των επιχειρήσεων κοινωνικής οικονομίας που παρέχουν κατάρτιση, συμβουλές και τεχνική βοήθεια[semigr ]

- να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο για τη διάδοση καλύτερων πρακτικών, ευνοώντας τις ανταλλαγές εμπειριών και τις κοινοπραξίες[semigr ]

- να βελτιώσει την ενημέρωση, προσανατολίζοντάς την στις ειδικές ανάγκες των γυναικών[semigr ]

17. ζητεί επίσης από την Επιτροπή

- μια μελέτη για τις επιπτώσεις και τα αίτια της μαύρης εργασίας στα κράτη μέλη, που αποτελεί υπόγειο ανταγωνισμό στους νέους θύλακες απασχόλησης και παράγοντα περιθωριοποίησης των εργαζομένων, που συχνά είναι γυναίκες[semigr ]

- πρότυπα προγράμματα για τους συνεταιρισμούς στραμμένα προς την εργασιακή ενσωμάτωση των μεταναστριών[semigr ]

- σε επίπεδο δράσης μέσω Ιντερνέτ, τη σύνταξη ιστοσελίδων ενημέρωσης για τους μηχανισμούς της κοινωνικής οικονομίας και τον ρόλο τους για την προώθηση της απασχόλησης και της επιχειρηματικής δραστηριότητας των γυναικών[semigr ]

- την προσαρμογή των κοινοτικών ρυθμίσεων στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες της κοινωνικής οικονομίας[semigr ]

- την υποβολή πρότασης τροποποίησης της έκτης οδηγίας ΦΠΑ, προκειμένου να αρχίσει η εφαρμογή, σε πειραματική βάση, μειωμένου συντελεστή υπέρ των υπηρεσιών με υψηλή ένταση απασχόλησης του τρίτου τομέα[semigr ]

18. ζητεί από τα κράτη μέλη να προβλέψουν

- στα σχέδια ετήσιας δράσης, συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την κοινωνική οικονομία[semigr ]

- ένα νομικό πλαίσιο που θα ευνοεί την οργάνωση της κοινωνικής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων των συνεταιρισμών, και την εταιρική σχέση δημόσιου-ιδιωτικού τομέα[semigr ]

- χρηματοδοτικά και φορολογικά κίνητρα, καθώς και ενδεχόμενη μείωση του ΦΠΑ για τις κοινωνικές επιχειρήσεις εργασίας υψηλής έντασης και που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης ιδιαίτερα για τις γυναίκες, και απλοποίηση των διαδικασιών, έτσι ώστε να υποστηριχθεί η ένταση της παραοικονομίας στον επίσημο τομέα[semigr ]

- πιο εύκολη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, προωθώντας την εταιρική σχέση με τα χρηματοδοτικά ιδρύματα της κοινωνικής οικονομίας[semigr ]

- οικονομικά κίνητρα για τη σύσταση γυναικείων συνεταιρισμών[semigr ]

19. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.