P6_TA(2006)0366

Θεματική στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη θεματική στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση (2006/2060(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τη Θεματική Στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση (COM(2005)0446),

- έχοντας υπόψη το έκτο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον (6ο ΠΔΠ) [1],

- έχοντας υπόψη τη στρατηγική της Λισαβόνας (συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης της 15ης και 16ης Μαρτίου 2002),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής για το πρόγραμμα "Καθαρός αέρας για την Ευρώπη (CΑFE): Προς μια Θεματική Στρατηγική για την ποιότητα του αέρα" (COM(2001)0245),

- έχοντας υπόψη την εκτίμηση των επιπτώσεων (ΕΕ) σχετικά με τη Θεματική Στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση και την οδηγία για την "Ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη" (SEC(2005)1133),

- έχοντας υπόψη την έκθεση σχετικά με τις πτυχές της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που αφορούν την υγεία — τα αποτελέσματα του προγράμματος της ΠΟΥ "Systematic Review of Health Aspects of Air Pollution" (συστηματική εξέταση των πτυχών της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που αφορούν την υγεία) για την Ευρώπη [2],

- έχοντας υπόψη το ενημερωτικό δελτίο πολιτικής του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκής Περιβαλλοντικής Πολιτικής (Institute for European Environmental Policy (IEEP)) [3],

- έχοντας υπόψη την πρόταση νέας οδηγίας της Επιτροπής για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη (COM(2005)0447),

- έχοντας υπόψη το κύριο σώμα της υφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας για τον έλεγχο της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και των εκπομπών στην ατμόσφαιρα, το οποίο περιλαμβάνει: την οδηγία πλαίσιο για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα [4] και τις θυγατρικές της οδηγίες, την οδηγία για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών [5], την οδηγία για τις μεγάλες μονάδες καύσης [6], τις οδηγίες για τον έλεγχο των εκπομπών των οχημάτων [7] και της ποιότητας των καυσίμων, την οδηγία για τις εκπομπές διαλυτών και την οδηγία (ΟΠΕΠ) για την ολοκληρωμένη πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης [8],

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Περιβάλλοντος της 9ης Μαρτίου 2006,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A6-0235/2006),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί σημαντική αιτία θανάτων και παράγοντα ασθενειών στην Ευρώπη, οδηγώντας σε μέση μείωση του προσδόκιμου ζωής άνω των 8 μηνών κατ' άτομο· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι πάσχοντες από αναπνευστικές και καρδιαγγειακές νόσους και όσοι διαμένουν σε περιοχές υψηλής έκθεσης, όπως οι αστικές περιοχές (πόλεις) και οι τοποθεσίες κοντά σε κεντρικές οδούς, αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες απειλές κατά της υγείας τους,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γενικός στόχος της Θεματικής Στρατηγικής για την ατμοσφαιρική ρύπανση είναι να καταρτίσει μια μακροπρόθεσμη ολοκληρωμένη στρατηγική πολιτική για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης προκειμένου να επιτύχει τους στόχους του 6ου ΠΔΠ σχετικά με την προστασία της υγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τις τελευταίες δεκαετίες έχει ήδη σημειωθεί σημαντική πρόοδος στη μείωση των εκπομπών στον ατμοσφαιρικό αέρα των πιο επιβλαβών ρύπων για την υγεία,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα σωματίδια ΑΣ2,5 και το τροποσφαιρικό όζον είναι οι ατμοσφαιρικοί ρύποι που προκαλούν τα περισσότερα προβλήματα υγείας,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 55 % των ευρωπαϊκών οικοσυστημάτων βλάπτονται από την ατμοσφαιρική ρύπανση,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση πλήττει όλα τα κράτη μέλη και αποτελεί διασυνοριακό ζήτημα, καθώς τα σωματίδια και οι άλλοι ρύποι ταξιδεύουν πολλές εκατοντάδες χιλιόμετρα και ως εκ τούτου απαιτείται μια ευρωπαϊκή λύση και ισχυρότερα διασυνοριακά μέτρα, χωρίς αυτό να αναιρεί τις ιδιαίτερες ευθύνες ορισμένων κρατών, τα οποία θα πρέπει να συμμορφωθούν με τις οριακές τιμές ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά μόνον μέσω μιας συντονισμένης δέσμης μέτρων η οποία συνδυάζει μέτρα σε ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο και η οποία προορίζεται πρωτίστως για την καταπολέμηση των εκπομπών ρύπων στην πηγή,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 7 του 6ου ΠΔΠ αναφέρει ότι ένας από τους στόχους του είναι η "επίτευξη επιπέδων ποιότητας του αέρα που δεν θα έχουν ουσιαστικές αρνητικές επιπτώσεις και κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον",

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μεταξύ των βασικών μέτρων που απαριθμούνται στο άρθρο 7 του 6ου ΠΔΠ συγκαταλέγονται η ανάπτυξη θεματικής στρατηγικής σχετικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση και η αναθεώρηση και ενημέρωση των προτύπων ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, με σκοπό την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου της μη υπέρβασης των κρίσιμων φορτίων και επιπέδων, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση συνιστά σύνθετο πρόβλημα το οποίο μπορεί να επιλυθεί μόνον μέσω συστηματικής προσέγγισης η οποία λαμβάνει υπόψη τις αλληλεπιδράσεις,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποτελεσματική εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας είναι βασική για την επίτευξη βελτιώσεων στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα το 2020, καθώς και ότι ορισμένες υφιστάμενες νομοθετικές διατάξεις βρίσκονται ακόμη υπό διαδικασία εφαρμογής,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φιλόδοξοι στόχοι σχετικά με την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα μπορούν να επιτευχθούν μόνον εφόσον η υφιστάμενη νομοθεσία εφαρμόζεται με συνέπεια σε όλα τα κράτη μέλη και εάν οι νέες νομοθετικές προτάσεις επικεντρωθούν στον περιορισμό των εκπομπών από τους ρυπαίνοντες,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή παρουσίασε στην εκτίμηση των επιπτώσεων τρία σενάρια (Α, Β και Γ) με διαφορετικά επίπεδα φιλοδοξίας, καθώς και ένα σενάριο για τη μέγιστη τεχνικώς εφικτή μείωση,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν και η εκτίμηση των επιπτώσεων καταδεικνύει ότι η πλειονότητα των ευρωπαίων πολιτών τάσσεται υπέρ μιας ευρωπαϊκής πολιτικής για τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα με επίπεδο φιλοδοξίας παρόμοιο με αυτό του σεναρίου Γ, στη στρατηγική η Επιτροπή έχει επιλέξει χαμηλότερο επίπεδο φιλοδοξίας, το οποίο μπορεί να χαρακτηρισθεί ως Α +,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το κόστος της μείωσης των επιπέδων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε όλα τα σενάρια είναι μικρότερο από τα οικονομικά οφέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι κανένα από τα σενάρια δεν θίγει τη γενική ανταγωνιστική θέση της ΕΕ και ότι τα φιλόδοξα σενάρια οδηγούν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεξοδική εκτίμηση επιπτώσεων της Επιτροπής λαμβάνει υπόψη τόσο τη βελτίωση της νομοθεσίας όσο και τη στρατηγική αειφόρου ανάπτυξης, και ότι υπάρχει ωστόσο σοβαρή έλλειψη προσέγγισης των συστημάτων στην προταθεί σα Στρατηγική και τη σχετική οδηγία για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, εφόσον, επί παραδείγματι, δεν προβλέπονται περαιτέρω μειώσεις των εκπομπών CO2, γεγονός το οποίο οδηγεί αναμφισβήτητα σε υπερεκτίμηση του κόστους και υποτίμηση των οφελών της Στρατηγικής δεδομένου ότι οι συνεχείς μειώσεις των εκπομπών μετά το 2012 θα συντελέσουν, ως ένα εκ των πολλών αποτελεσμάτων, στη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα,

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως προκύπτει από την εκτίμηση των επιπτώσεων, το βέλτιστο σενάριο —όπου το οριακό κόστος ισούται με τα οριακά οφέλη— είναι το σενάριο Γ, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι το οικονομικό αντίκρισμα της ζημίας στα οικοσυστήματα, στη γεωργική παραγωγή, καθώς και ορισμένες δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία δεν συμπεριλαμβάνονται στο σύνολο του κόστους,

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ομάδα εργασίας CΑFE για τα σωματίδια επεσήμανε ότι οι κίνδυνοι για την υγεία προκύπτουν από τα σωματίδια ΑΣ2,5 σε συγκεντρώσεις μικρότερες των 10 μg/m3 και ότι η οριακή τιμή δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 20 μg/m3,

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι —όπως επεσήμανε το IEEP— η τιμή των 25 μg/m3 για τα σωματίδια ΑΣ2,5 που προτείνει η Επιτροπή δεν συνεπάγεται αυστηρότερες απαιτήσεις για τα κράτη μέλη όσον αφορά τα σωματίδια, αλλά αντιθέτως μετριάζει τις απαιτήσεις επιτρέποντας εξαιρέσεις,

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η βελτίωση του ατμοσφαιρικού αέρα ωφελεί την κοινωνία συνολικά, ενώ το κόστος επιβαρύνει συγκεκριμένους κλάδους· λαμβάνοντας υπόψη, ως εκ τούτου, ότι πρέπει να εξευρεθούν λύσεις για την κάλυψη του κόστους αυτού όταν η εφαρμογή της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει" οδηγεί σε υπερβολικό κόστος για έναν συγκεκριμένο κλάδο,

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι όλοι οι τομείς πρέπει να συμβάλουν σε βελτιώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, με ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς η έως τώρα συμβολή των οποίων στη διατήρηση του αέρα καθαρού δεν ήταν ικανοποιητική,

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διατάξεις για την εσωτερική αγορά συντελούν στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων και των οριακών τιμών στην ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι οι στόχοι υλοποιούνται εξίσου στα διάφορα κράτη μέλη,

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά κράτη μέλη δεν πληρούν τις οριακές τιμές στο πλαίσιο της εν ισχύι νομοθεσίας για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα — τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται στην Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Γερμανία, τη βόρεια Ιταλία, την Πολωνία και τις μεγάλες πόλεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί έως σήμερα για τις πηγές της ρύπανσης δεν επαρκούν για την επίτευξη των οριακών τιμών,

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μη συμμόρφωση με τις οριακές τιμές δεν οφείλεται πάντα στην έλλειψη μέτρων εκ μέρους των κρατών μελών, αλλά, ενίοτε, προκαλείται από την έλλειψη επαρκών κοινοτικών μέτρων,

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται μια στρατηγική που θα περιλαμβάνει φιλόδοξους στόχους που θα μεταφράζονται σε φιλόδοξη νομοθεσία για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, μαζί με μέτρα που θα επικεντρώνονται στις πηγές της ρύπανσης, προκειμένου να μπορέσουν τα κράτη μέλη να επιτύχουν το επίπεδο ποιότητας του αέρα, προσφέροντας περισσότερο χρόνο στα κράτη μέλη που έχουν λάβει κάθε κατάλληλο μέτρο, αλλά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα ως προς την επίτευξη των οριακών τιμών,

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι προκειμένου να διασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων σχετικά με την υγεία και το περιβάλλον, η οδηγία για τα εθνικά όρια εκπομπών πρέπει να συμπληρωθεί με έναν συνδυασμό μέτρων για τη μείωση των εκπομπών σε τοπικό, εθνικό, κοινοτικό και διεθνές επίπεδο,

Καθορισμός του σωστού επιπέδου φιλοδοξίας για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης

1. χαιρετίζει τη Θεματική Στρατηγική της Επιτροπής για την ατμοσφαιρική ρύπανση, η οποία επισημαίνει το γεγονός ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για την υγεία και το περιβάλλον·

2. παρατηρεί με ανησυχία ότι η Στρατηγική δεν δείχνει τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να επιτευχθούν οι στόχοι του 6ου ΠΔΠ καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή να έχει πολύ πιο φιλόδοξες βλέψεις για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης έως το 2020 προκειμένου να επιτύχει τους εν λόγω στόχους·

3. συνειδητοποιεί το γεγονός ότι το επίπεδο φιλοδοξίας Α + για τις ενώσεις ΝΗ3 στην παράγραφο 2 της στρατηγικής είναι σχετικά υψηλό για το γεωργικό τομέα, αλλά ζητεί από την Επιτροπή να λάβει πλήρως υπόψη τα προβλήματα οξίνισης που προκαλούνται από ενώσεις ΝΗ3 κατά την αναθεώρηση της ΚΓΠ, και συνεπώς να στοχεύει στο επίπεδο φιλοδοξίας Γ·

4. παρατηρεί με λύπη του ότι η Στρατηγική δεν περιλαμβάνει οιαδήποτε νομική υποχρέωση για τη μείωση της εκπομπής σωματιδίων όπως συνέστησε το Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος, αλλά απλώς αρκείται στην υπόδειξη ενδεικτικών στόχων·

5. ζητεί τη θέσπιση μιας στρατηγικής με πιο φιλόδοξους στόχους μείωσης, που θα αντιστοιχούν στο σενάριο Γ για τις ΠΟΕ (Πτητικές Οργανικές Ενώσεις), τα σωματίδια ΑΣ2,5 και τα NOX, καθώς θα προέκυπταν μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία και την απασχόληση, διατηρώντας παράλληλα μια ισορροπημένη προσέγγιση μεταξύ κόστους και οφέλους· ζητεί τη θέσπιση των στόχων μείωσης που παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα:

| 2020 ισχύουσα νομοθεσία | 2020 ΘΣΑΡ [9] | 2020 στόχοι ΕΚ και αντίστοιχο σενάριο |

SO2 | 68 % | 82 % | 82 % (Β) |

NOX | 49 % | 60 % | 65 % (Γ) |

ΠΟΕ | 45 % | 51 % | 55 % (Γ) |

NH3 | 4% | 27% | 27% (Α +) |

ΑΣ2,5 | 45 % | 59 % | 61 % (Γ) |

Συνολικό κόστος (ετησίως) | | 7100 εκατ. ευρώ επιπλέον | ±11000 εκατ. ευρώ επιπλέον |

6. καλεί την Επιτροπή να ενημερώσει τα δεδομένα εισόδου που χρησιμοποιούνται για το μοντέλο ολοκληρωμένης εκτίμησης, να λάβει υπόψη τα διαρθρωτικά μέτρα, να λάβει πλήρως υπόψη τη δυνατότητα μείωσης των εκπομπών από τη διεθνή ναυτιλία, να συμπεριλάβει όλη τη σχετική υφιστάμενη νομοθεσία στο αποκαλούμενο βασικό σενάριο και να χρησιμοποιήσει ένα σενάριο για την ενέργεια το οποίο θα συνάδει με τη φιλόδοξη πολιτική της ΕΕ σχετικά με την αλλαγή του κλίματος προτού χρησιμοποιήσει το μοντέλο για την προετοιμασία της αναθεώρησης της οδηγίας για τα Εθνικά Όρια Εκπομπών· πιστεύει ότι η ενημέρωση των δεδομένων εισόδου που χρησιμοποιούνται για την ανάλυση σε αυτό το πλαίσιο, μαζί με τη συμπερίληψη πρόσθετων μη τεχνικών διαρθρωτικών μέτρων για τη μείωση των εκπομπών, θα μειώσει σημαντικά το αναμενόμενο κόστος για την επίτευξη ορισμένων ενδιάμεσων στόχων και θα έχει ως αποτέλεσμα μια πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα μείωσης των εκπομπών·

7. τάσσεται υπέρ της θέσπισης ετήσιας οριακής τιμής 33 μg/m3 για τα σωματίδια ΑΣ10 έως το 2010 και υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής για θέσπιση μειωμένης συγκέντρωσης για τα σωματίδια ΑΣ2,5, καθώς τα σωματίδια ΑΣ2,5 που περιλαμβάνονται στα σωματίδια ΑΣ10 είναι τα πλέον επιβλαβή για την υγεία· ζητεί τη θέσπιση τιμής αναφοράς 20 μg/m3 για τα ΑΣ2,5 έως το 2010 που θα μετατραπεί σε οριακή τιμή το 2015 και, σύμφωνα με την σύσταση του ΠΟΥ, σε οριακή τιμή 10 μg/m3 για τα ΑΣ2,5· συμφωνεί ότι θα πρέπει να είναι δυνατή η διάθεση πρόσθετου χρόνου στα κράτη μέλη που μπορούν να αποδείξουν ότι έχουν λάβει κάθε δυνατό μέτρο, ώστε να επιτύχουν την οριακή τιμή και τις τιμές στόχου·

8. συνηγορεί υπέρ της μεγαλύτερης ομοιομορφίας των μεθόδων μέτρησης και υπολογισμού που χρησιμοποιούνται από τα διάφορα κράτη μέλη για τις συγκεντρώσεις λεπτών σωματιδίων· θεωρεί, μεταξύ άλλων, ότι πρέπει να εφαρμόζονται δεόντως οι διορθωτικοί συντελεστές·

9. εκφράζει την πεποίθηση ότι οι προταθείσες μειώσεις της ρύπανσης μπορούν να επιτευχθούν μόνον εάν η ΕΕ ενισχύσει τη νομοθεσία της σχετικά με τις εκπομπές και ζητεί την έγκριση φιλόδοξων οριακών τιμών, οι οποίες θα είναι δεσμευτικές σε μεγαλύτερο βαθμό·

10. υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής να καθιερώσει στόχο μείωσης της έκθεσης για τα σωματίδια ΑΣ2,5 σε σύγκριση με το μισό δείκτη έκθεσης του 2010· ζητεί ωστόσο διαφοροποιημένους δείκτες μείωσης που λαμβάνουν υπόψη τα διάφορα αρχικά επίπεδα των κρατών μελών και τα μέτρα που έχουν ληφθεί προηγουμένως, με ιδιαίτερη μνεία στο μεγαλύτερο δυναμικό μείωσης των κρατών μελών με υψηλό αρχικό επίπεδο έκθεσης·

11. ζητεί την καθιέρωση προειδοποιήσεων για την εμφάνιση νέφους όταν καταγράφονται υψηλά επίπεδα νέφους, καθώς και την ενθάρρυνση των πολιτών να μην χρησιμοποιούν τζάκια ανοικτού τύπου και να περιορίζουν τη χρήση των αυτοκινήτων τις ημέρες εκείνες·

12. είναι πεπεισμένο ότι οι προταθείσες μειώσεις μπορούν να επιτευχθούν μόνον εάν η ΕΕ ενισχύσει τη νομοθεσία της για τις εκπομπές· τονίζει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνον εάν οι φιλόδοξες οριακές τιμές συνδεθούν με μια φιλόδοξη πολιτική εκπομπών·

Μέτρα ανά κλάδο

13. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν το ταχύτερο δυνατό τα μέτρα που απαιτούνται για τον περιορισμό των εκπομπών στους διάφορους κλάδους που συμβάλλουν στην ατμοσφαιρική ρύπανση· πρέπει να δοθεί εν προκειμένω ιδιαίτερη προτεραιότητα στους τομείς που δεν υπόκειντο παλαιότερα σε κανονιστικές ρυθμίσεις και όπου μπορούν να επιτευχθούν περαιτέρω μειώσεις με χαμηλό κόστος·

14. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για τα Εθνικά Ανώτατα Όρια Εκπομπών το συντομότερο δυνατόν, προκειμένου να καταστεί αντάξια της φιλοδοξίας του Κοινοβουλίου·

15. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν επειγόντως μέτρα για τον περιορισμό των εκπομπών από τον ναυτιλιακό κλάδο και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για

- τη θέσπιση προτύπων εκπομπών NOX για πλοία που χρησιμοποιούν κοινοτικούς λιμένες·

- τον χαρακτηρισμό της θάλασσας της Μεσογείου και του Βορειανατολικού Ατλαντικού ως περιοχών ελέγχου εκπομπών θείου (SECAs) σύμφωνα με τη σύμβαση Marpol·

- τη μείωση της μέγιστης επιτρεπόμενης περιεκτικότητας σε θείο στα καύσιμα για τις θαλάσσιες μεταφορές που χρησιμοποιούνται στις SECAs και από επιβατηγά πλοία από 1,5 % σε 0,5%·

- τη θέσπιση χρηματοοικονομικών μέσων όπως τελών και δασμών επί των εκπομπών SO2 και NOX των πλοίων·

- την ενθάρρυνση της θέσπισης διαφοροποιημένων λιμενικών τελών και επίναυλων που ευνοούν τα πλοία με χαμηλές εκπομπές SO2 και NOX·

- την ενθάρρυνση της χρήσης από πλοία, κατά την παραμονή τους στους λιμένες, της από ξηράς ηλεκτροδότησης·

- μια κοινοτική οδηγία σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στις θαλάσσιες μεταφορές·

καλεί επίσης την Επιτροπή να προτείνει την ανάληψη συντονισμένης δράσης για τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού και να επιμείνει στην ανάληψη δράσης εντός του ΔΝΟ· είναι πεπεισμένο ότι απαιτείται καλύτερη ισορροπία μεταξύ του κόστους της μείωσης των εκπομπών που προέρχονται από τα πλοία και των εκπομπών που προέρχονται από χερσαίες δραστηριότητες·

16. επισημαίνει ότι, αν και η γεωργία αποτελεί μία από τις μείζονες πηγές ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προκαλείται από την αμμωνία, είναι λιγοστές οι υποχρεώσεις που έχουν επιβληθεί στον κλάδο αυτόν για τη μείωση των εκπομπών του· επικροτεί όμως την εισαγωγή της αρχής της "αιρεσιμότητας" στις γεωργικές ενισχύσεις μετά την πρόσφατη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ, η οποία πρέπει να συντελέσει σε σημαντική μείωση των εκπομπών ουσιών που βλάπτουν το περιβάλλον· καλεί τα κράτη μέλη να καταπολεμήσουν την ατμοσφαιρική ρύπανση που συνδέεται με την κτηνοτροφία —ιδίως την εντατική—, τη χρήση φυτοφαρμάκων και τον εξοπλισμό θέρμανσης των θερμοκηπίων, και να χρησιμοποιούν τις αγροτικές επιδοτήσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος της αμμωνίας· ζητεί την αναθεώρηση των στόχων για τη μείωση της αμμωνίας στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει την εντατική παραγωγή στην οδηγία σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης και καλεί επίσης την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τα μέτρα που προωθούν την ανάπτυξη της βιοκαλλιέργειας και της ολοκληρωμένης γεωργίας ως τμήμα της πολιτικής για την ανάπτυξη της υπαίθρου·

17. επισημαίνει την υψηλή συμβολή των γεωργικών δραστηριοτήτων στις εκπομπές αμμωνίας· συμφωνεί με τη Επιτροπή σχετικά με την ανάγκη μείωσης των εν λόγω εκπομπών· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει επειγόντως συγκεκριμένες προτάσεις που θα αποσκοπούν στη μείωση των εκπομπών αμμωνίας από τη γεωργία, και καλεί την Επιτροπή να συνδέσει τις επιδοτήσεις ΚΓΠ με αυστηρές απαιτήσεις για την ανάληψη δράσης όσον αφορά την καταπολέμηση των εκπομπών αμμωνίας από τη γεωργία·

18. επισημαίνει ότι ως γενικό μέγεθος το κόστος των μειώσεων των εκπομπών NH3 φαίνεται ότι είναι υπερτιμημένο, επί παραδείγματι οι πρόχειρες προβλέψεις για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος προβλέπουν μικρότερους αριθμούς ζωικού κεφαλαίου από ό,τι οι βασικές προβλέψεις του προγράμματος "Καθαρός αέρας για την Ευρώπη", οι οποίες εάν είναι ακριβέστερες, συνεπάγονται επίσης χαμηλότερο κόστος από το προβλεπόμενο για την επίτευξη της μείωσης των εκπομπών αμμωνίας·

19. καλεί την Επιτροπή να εκτιμήσει τις αλληλεπιδράσεις των σχετικών περιβαλλοντικών οδηγιών, όπως η οδηγία για τις νιτρικές ενώσεις, η οδηγία για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και η οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα· επισημαίνει ιδίως υπό αυτό το πρίσμα το κίνητρο για τη χρήση οργανικών λιπασμάτων (τα οποία έχουν αναγνωριστεί ως κύρια πηγή εκπομπής αμμωνίας στο πλαίσιο του γεωργικού τομέα), αντί ζωικών λιπασμάτων, που προέρχεται από την οδηγία για τις νιτρικές ενώσεις·

20. καλεί την Επιτροπή να προτείνει, όσο το δυνατόν συντομότερα, μέτρα για τη μείωση των εκπομπών από βιομηχανικές πηγές, περιλαμβανομένης και μιας αναθεώρησης της οδηγίας σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης, η οποία θα έπρεπε να ανταμείβει πιο αποτελεσματικά την καινοτομία και να συμπεριλαμβάνει και τις μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις καύσης κάτω των 50MWh·

21. καλεί την Επιτροπή να προτείνει όσο το δυνατόν συντομότερα μέτρα για τον περιορισμό των εκπομπών από οικιακές πηγές, συμπεριλαμβανομένης και της θέσπισης προτύπων για τον εξοπλισμό θέρμανσης· προσκαλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μέτρα και προγράμματα για τη μείωση των εκπομπών από οικιακές πηγές, όπως τα τζάκια·

22. καλεί την Επιτροπή να προτείνει εντός του 2006 τα μελλοντικά πρότυπα Euro 6 για τα επιβατηγά οχήματα με περαιτέρω μείωση του προτύπου NOX για τα πετρελαιοκίνητα επιβατηγά αυτοκίνητα και φορτηγά από το 2011 και να γνωστοποιήσει την κατεύθυνση των προτύπων Euro VII για βαρέα οχήματα· προτρέπει την Επιτροπή να καθιερώσει τα πρότυπα Euro VI για βαρέα οχήματα το αργότερο έως το 2012 με πρότυπα συγκρίσιμα με τα πρότυπα των Ηνωμένων Πολιτειών· αυτά δίνουν τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα· καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση των παλαιότερων ρυπογόνων οχημάτων εξαιρουμένων των ιστορικών οχημάτων αντίκας, —ή όπου χρειάζεται— να παράσχουν κίνητρα για τον εκ των υστέρων μη ρυπογόνο εξοπλισμό τους· καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τον τομέα μεταφορών να συμμετάσχουν σε ουσιαστικό διάλογο σχετικά με τη βιώσιμη κινητικότητα τον 21ο αιώνα·

23. καλεί τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές να επανεξετάσουν τα τοπικά συστήματα μεταφορών και να ανεύρουν εναλλακτικές λύσεις για τον περιορισμό της χρήσης των αυτοκινήτων στα κέντρα των πόλεων· είναι πεπεισμένο ότι τα τέλη κυκλοφοριακής συμφόρησης αποφέρουν οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη και ότι οι περιβαλλοντικοί δακτύλιοι που απαγορεύουν την είσοδο των πιο ρυπογόνων αυτοκινήτων στα κέντρα των πόλεων παρέχουν ισχυρό κίνητρο για τον εκσυγχρονισμό του στόλου των οχημάτων· τονίζει ότι οι τοπικές κυβερνήσεις μπορούν να παράσχουν ισχυρά κίνητρα για την καινοτομία προβαίνοντας σε αγορές καθαρών οχημάτων (βελτιωμένο και σεβόμενο το περιβάλλον όχημα, Euro 6 και VI) για τον στόλο των δημόσιων και ημιδημόσιων οχημάτων και αναλαμβάνοντας δράση για τη στήριξη των εργαζομένων που χρησιμοποιούν πιο αειφόρους τρόπους μεταφοράς·

24. επισημαίνει την απουσία σύνδεσης της ανάπτυξης και χρήσης εναλλακτικών πηγών ενέργειας με την μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης καθώς και την έλλειψη έμφασης στην ανάγκη επέκτασης των μέσων μαζικής μεταφοράς και την αξιοποίηση, βάσει στρατηγικού σχεδιασμού, εναλλακτικών πηγών ενέργειας·

25. καλεί την Επιτροπή να προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, τα οποία, σύμφωνα με το άρθρο 95, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΚ, θα διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας· καλεί την Επιτροπή να επιτρέψει εξαιρέσεις από τις διατάξεις για την εσωτερική αγορά για τα κράτη μέλη που επιθυμούν να λάβουν μέτρα αυστηρότερα από τα ισχύοντα πρότυπα της ΕΕ· είναι πεπεισμένο ότι τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν αυστηρότερα πρότυπα παρέχουν ένα σημαντικό κίνητρο για την καινοτομία·

Βελτίωση της νομοθεσίας

26. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να συνάψουν διοργανική συμφωνία με το Κοινοβούλιο, στην οποία τα τρία θεσμικά όργανα θα εκφράζουν την προσήλωσή τους στους στόχους για την ποιότητα του αέρα που προβλέπει η Στρατηγική αυτή και στην αντίστοιχη φιλόδοξη αναθεώρηση της οδηγίας για τα Εθνικά Όρια Εκπομπών· η οδηγία πρέπει να περιλαμβάνει λεπτομερή κατάλογο των μέτρων που πρέπει να λάβει η ΕΕ για να διασφαλιστεί η έγκαιρη επίτευξη των στόχων για τις εκπομπές της Στρατηγικής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προβλέπονται στις παραγράφους 13-24 ανωτέρω· ο κατάλογος θα πρέπει επίσης να συμφωνεί με άλλες κοινοτικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος δράσης για το περιβάλλον· είναι πεπεισμένο ότι μια τέτοια συμφωνία θα συνέβαλε στη βελτίωση της υποχρέωσης λογοδοσίας και, ως εκ τούτου, στη "βελτίωση της νομοθεσίας"·

27. καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει έως το 2012 την πρόοδο που σημειώθηκε για την επίτευξη των στόχων της Στρατηγικής και να αξιολογήσει το δυναμικό διαφόρων τομέων για περαιτέρω οικονομικά αποδοτικές μειώσεις·

*

* *

28. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, καθώς και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] ΕΕ L 242 της 10.9.2002, σ. 1.

[2] http://www.euro.who.int/document/E83080.pdf

[3] http://www.europarl.europa.eu/comparl/envi/pdf/externalexpertise/ieep_6leg/air_polution.pdf

[4] Οδηγία 96/62/ΕΚ, (ΕΕ L 296 της 21.11.1996, σ. 55).

[5] Οδηγία 2001/81/ΕΚ (ΕΕ L 309 της 27.11.2001, σ. 22).

[6] Οδηγία 2001/80/ΕΚ (ΕΕ L 309 της 27.11.2001, σ. 1).

[7] Οδηγία 1999/13/ΕΚ (ΕΕ L 85 της 29.3.1999, σ. 1).

[8] Οδηγία 96/61/ΕΚ (ΕΕ L 257 της 10.10.1996, σ. 26).

[9] Θεματική Στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση.

--------------------------------------------------