ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2990/82 του Συμβουλίου περί της πώλησης βουτύρου με ελαττωμένη τιμή στους δικαιούχους κοινωνικής αρωγής

(υποβληθείσες από την Επιτροπή)

ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2990/82 του Συμβουλίου περί της πώλησης βουτύρου με ελαττωμένη τιμή στους δικαιούχους κοινωνικής αρωγής

1. Ιστορικό

Η κατάσταση της αγοράς για το γάλα εν γένει και για το βούτυρο ιδιαιτέρως απαίτησε στο παρελθόν ένα ολόκληρο φάσμα μέτρων διάθεσης ιδίως για το βούτυρο, ώστε να αυξηθούν οι εσωτερικές και εξωτερικές πωλήσεις και να μειωθούν, κατά συνέπεια, οι αγορές στη δημόσια παρέμβαση. Το πρόγραμμα που επιτρέπει την πώληση βουτύρου σε δικαιούχους κοινωνικής αρωγής λειτουργεί από το 1978 και το άρθρο 3α του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2990/82 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2442/96, απαιτεί να αποφασίσει το Συμβούλιο, με βάση μία έκθεση της Επιτροπής, πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1998, αν πρέπει να συνεχιστούν οι επιδοτούμενες πωλήσεις στο πλαίσιο του προαναφερόμενου κανονισμού. Οι 5 εκθέσεις που υποβλήθηκαν προηγουμένως στο Συμβούλιο οδήγησαν στη συνέχιση του προγράμματος για δύο διαδοχικά έτη, με τη λήξη του να προβλέπεται για τις 31 Δεκεμβρίου 1998. Μέχρι τώρα ο κανονισμός έχει εφαρμοστεί μόνο στην Ιρλανδία και τα όσα ακολουθούν αναφέρονται, ως εκ τούτου, μόνο σε αυτό το κράτος μέλος.

2. Kριτήρια για τον καθορισμό του δικαιώματος

Τα άτομα που έχουν το δικαίωμα να επωφεληθούν από αυτό το πρόγραμμα είναι αυτά που λαμβάνουν κοινωνική αρωγή, όπως καθορίζεται στο Μέρος III, Τμήμα 118 της Ενιαίας Κοινωνικής Πράξης 1993. Αυτό καλύπτει τα ακόλουθα προγράμματα που εφαρμόζονται από το Ιρλανδικό Υπουργείο Κοινωνικών Υπηρεσιών και Οικογενειακών Υποθέσεων :

- Επίδομα ανεργίας,

- Επίδομα πρόωρης συνταξιοδότησης,

- Σύνταξη γήρατος (χωρίς εισφορές),

- Σύνταξη αναπηρίας για αόμματους,

- Σύνταξη χηρείας και ορφανών (χωρίς εισφορές),

- Επίδομα εγκαταλελειμμένης συζύγου,

- Επίδομα συζύγου φυλακισμένου,

- Επίδομα μόνου γονέα,

- Επίδομα προσώπου έχοντας τη φροντίδα άλλου,

- Συμπληρωματικό επίδομα κοινωνικής ασφάλισης,

- Επίδομα επανένταξης,

- Επίδομα οικογενειών με ένα μόνο γονέα,

- Επίδομα αναπηρίας,

- Επίδομα (φροντίδας) για άτομα με μολυσματικές ασθένειες (άτομα επιλέξιμα στο πλαίσιο προγραμμάτων του Υπουργείου Υγείας).

Οι ανωτέρω κατηγορίες διατηρούν την επιλεξιμότητα στο πλαίσιο του προγράμματος ενώ συμμετέχουν στο κοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης της απασχόλησης (CEDP).

3. Διαδικασία για την εφαρμογή και τον έλεγχο του προγράμματος

Τα άτομα που πληρούν τους όρους επιλεξιμότητας που αναφέρονται στο σημείο 2 λαμβάνουν δελτία τα οποία ανταλλάσσοντάς τα δύνανται να αγοράσου μία λίβρα βουτύρου μηνιαίως με τη συνήθη λιανική τιμή, μειωμένη κατά το ποσό της επιδότησης. Τα άτομα που επιβαρύνουν τον δικαιούχο της κοινωνικής αρωγής λαμβάνουν επίσης δελτία. Οι δικαιούχοι σε μακροπρόθεσμη βάση λαμβάνουν βιβλιάρια δελτίων, τα οποία καλύπτουν περίοδο 12 μηνών, ενώ οι δικαιούχοι σε βραχυπρόθεσμη βάση, όπως οι άνεργοι, λαμβάνουν χωριστά δελτία. Η διάρκεια ισχύος των δελτίων είναι 3 μήνες.

Το σύστημα ελέγχου συνίσταται στην επαλήθευση των δελτίων που φέρουν υδατόσημο και έχουν τυπωθεί με σύστημα ασφαλείας, των αριθμών, των ποσών, των ποσοτήτων και την επιλεξιμότητα των αριθμημένων δελτίων. Οι έλεγχοι αυτοί, μαζί με τις δηλώσεις των εμπόρων λιανικής πώλησης και τους επιτόπιους ελέγχους που διενεργούνται από τις αρμόδιες αρχές, εγγυώνται ότι το πρόγραμμα ενίσχυσης δεν εφαρμόζεται καταχρηστικά.

4. Εξελίξεις της αγοράς του βουτύρου και των κίτρινων λιπαρών ουσιών στην Ιρλανδία

Τα στοιχεία που ελήφθησαν από τις ιρλανδικές αρχές και αφορούν την εξέλιξη της αγοράς του βουτύρου και των άλλων κίτρινων λιπαρών ουσιών καθώς και τα μερίδια της αγοράς του βουτύρου, του βουτύρου με χαμηλά λιπαρά, της μαργαρίνης και των μιγμάτων λιπαρών ουσιών δείχνουν τις ακόλουθες τάσεις μεταξύ του 1987 και 1997:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

* Προσωρινές εκτιμήσεις

Η συνολική αγορά λιπαρών ουσιών μεταξύ 1987 και 1997 σημείωσε πτώση κατά 2 100 τόνους ή 4,3%, ενώ το μερίδιο της αγοράς των μιγμάτων λιπαρών ουσιών αυξάνεται συνεχώς σε σχέση με το μερίδιο του βουτύρου. Τα μίγματα περιέχουν κατά κανόνα βούτυρο ή κρέμα καθώς και φυτικές λιπαρές ουσίες και διατίθενται κατ?αρχή στο εμπόριο με βάση την ικανότητά τους να απλώνονται καλύτερα απ?ό,τι το βούτυρο. Η είσοδος στην αγορά βουτύρων με χαμηλά λιπαρά και γαλακτοκομικών πολτών για επάλειψη οδήγησε, μολονότι οι ποσότητες μειώνονται, και σε μείωση του μεριδίου της αγοράς του πλήρους βουτύρου. Εντούτοις, σημειώνεται ότι η σημαντική ετήσια μείωση της κατανάλωσης του πλήρους βουτύρου που σημειώθηκε στη δεκαετία του ’80 εξαφανίστηκε από το 1990 και το μερίδιο της αγοράς σταθεροποιήθηκε στο 25% περίπου.

5. Εξελίξεις των πωλήσεων, του χρηματοδοτικού κόστους και του αριθμού των δικαιούχων

Η Ιρλανδία εφαρμόζει το πρόγραμμα ενίσχυσης που προβλέπεται από τον προαναφερόμενο κανονισμό από το 1978*το πρόγραμμα αυτό αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό μέρος της κατανάλωσης βουτύρου σε αυτή τη χώρα. Μεταξύ 1992 και 1996, η επιδοτούμενη κατανάλωση υπερέβη τους 7 000 τόνους, το οποίο αντιπροσωπεύει άνω του 60% της συνολικής κατανάλωσης βουτύρου στην Ιρλανδία, αλλά μόλις το 6% της εθνικής παραγωγής. Το 1997, η μέγιστη μηνιαία ποσότητα ανά δικαιούχο έφθασε από 1 χλγρ. σε 0,5 χλγρ. και η ετήσια επιδοτούμενη κατανάλωση μειώθηκε σε 4 500 τόνους, ενώ το ύψος της ενίσχυσης παρέμενε αναλλοίωτο, το οποίο αντιστοιχεί σε 40% περίπου της συνολικής κατανάλωσης και σε λιγότερο από 3% της παραγωγής. Το 1998, οι επιδοτούμενες πωλήσεις θα μειωθούν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, και θα φθάσουν μέχρι τους 3 500 τόνους περίπου.

Το συνολικό κόστος, το οποίο υπολογίζεται με τον πολλαπλασιασμό των επιδοτούμενων ποσοτήτων επί το ύψος της ενίσχυσης, υπολογίζεται σε 6,25 εκατ. ECU το 1997 και σε 4,9 εκατ. ECU το 1998.

Στον κατωτέρω πίνακα παρουσιάζεται η εξέλιξη, από το 1987, των πωλήσεων βουτύρου, του κόστους και του αριθμού των δικαιούχων:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

* Προσωρινή εκτίμηση και μετά από την εφαρμογή του συντελεστή μετατροπής (switchover)

** Υπολογιζόμενο με βάση τον αριθμό των εκδοθέντων δελτίων.

Σημειώνεται ότι η επιδοτούμενη κατανάλωση σημείωσε πτώση από το 1995, ενώ η μη επιδοτούμενη κατανάλωση βουτύρου αυξήθηκε.

6. Συμπεράσματα και συστάσεις

Η εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2990/82 του Συμβουλίου στην Ιρλανδία συνεχίζει να αποτελεί ένα αποτελεσματικό μέσο διατήρησης των αγορών βουτύρου που πραγματοποιήθηκαν από τις μειονεκτικές κοινωνικές κατηγορίες που προβλέπονται στο σημείο 2, οι οποίες αλλιώς θα ήταν υποχρεωμένες, για οικονομικούς λόγους, να καταφύγουν σε λιγότερο ακριβά υποκατάστατα. Εντούτοις, πρέπει να σημειωθεί ότι η πτώση των επιδοτούμενων αγορών που οφείλεται στη μείωση της μέγιστης μηνιαίας ποσότητας ανά δικαιούχο σε 0,5 χλγρ. δεν παρατηρείται σαφώς στην εξέλιξη της συνολικής κατανάλωσης βουτύρου στην Ιρλανδία, δεδομένου ότι η μη επιδοτούμενη κατανάλωση έχει αυξηθεί από το 1995.

Οι αγορές βουτύρου στη δημόσια παρέμβαση ήταν πολύ περιορισμένες το 1997 και 1998 και το πρόγραμμα, από την άποψη της αγοράς, έγινε λιγότερο σημαντικό σε σχέση με το παρελθόν. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι το πρόγραμμα μειώνει τους κινδύνους αγορών στη δημόσια παρέμβαση και ότι γίνεται πολύ ευνοϊκά δεκτό από τις μειονεκτούσες κοινωνικές ομάδες όπως άνεργοι, ηλικιωμένοι, κ.λπ., προτείνεται να συνεχιστεί για μία περίοδο 12 μηνών, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999, δηλαδή μέχρις ότου καταστούν γνωστά τα αποτελέσματα των συζητήσεων του Προγράμματος Δράσης 2000 για τον τομέα του γάλακτος. Η προτεινόμενη παράταση δεν θίγει τις αποφάσεις που μπορεί να ληφθούν σε μεταγενέστερο στάδιο για τον τομέα του γάλακτος ούτε τη θέση του Συμβουλίου για το πρόγραμμα της Επιτροπής να καταργήσει τον κανονισμό στο πλαίσιο της κωδικοποίησης του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 804/68 του Συμβουλίου. Επιπλέον, προτείνεται να ευθυγραμμιστεί το ύψος της ενίσχυσης με άλλα μέτρα εσωτερικής διάθεσης στον τομέα του γάλακτος. Το μέγιστο όριο της κατανάλωσης που καθορίζεται σε 0,5 χλγρ. ανά δικαιούχο θα διατηρηθεί από τις ιρλανδικές αρχές κατά την εφαρμογή του προγράμματος.

Η Επιτροπή προτείνει λοιπόν την παράταση του προγράμματος για συμπληρωματική περίοδο 12 μηνών, η οποία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1999, με ύψος της ενίσχυσης που φθάνει σε 100 ECU/100 χλγρ.