Αριθ. C 180/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
Γνωμοδότηση για το σχέδιο πρότασης για κανονισμό του Συμβουλίου σχετικά με τον καθορισμό 
ορίων ραδιενεργού μόλυνσης για τα γεωργικά προϊόντα και το πόσιμο νερό 
(87/C 180/10) 
Στις 10 Φεβρουαρίου 1987 και σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και ιδίως το άρθρο 31 αυτής, η Επιτροπή των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινω­
νικής Επιτροπής για το ανωτέρω σχέδιο πρότασης. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 4 Μαΐου 1987, με βάση 
εισήγηση του κ. Sa'iu. 
Κατά τη 246η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 13ης Μαΐου 1987), η Οικονομική και Κοινω­
νική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την παρακάτω γνωμοδότηση: 
1. Εισαγωγή 
1.1. Μετά το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνομπίλ, η 
Κοινότητα βρέθηκε αντιμέτωπη με το σημαντικό πρό­
βλημα της ραδιενεργού μόλυνσης των τροφίμων και με 
την έλλειψη κοινοτικών ή διεθνών κανόνων που να καθο­
ρίζουν ανώτατες τιμές ραδιενεργού μόλυνσης των τρο­
φίμων που μπορούν να διατίθενται στο εμπόριο μετά από 
ένα τέτοιο ατύχημα. 
1.2. Τα σοβαρά κενά σε ό,τι αφορά την ενημέρωση δεν 
επέτρεψαν στην Επιτροπή να εκτιμήσει τους κινδύνους 
που ενδέχεται να προκύψουν από τη ραδιενεργό μόλυνση 
της ατμόσφαιρας και των τροφίμων και την εμπόδισαν να 
αναλάβει τις ευθύνες που της αντιστοιχούν με βάση τη 
συνθήκη Ευρατόμ, και κυρίως την εμπόδισαν να υιοθε­
τήσει τις αναμενόμενες βάσει του άρθρου 38 της συνθήκης 
οδηγίες που μπορούν να εκδίδονται σε περιπτώσεις 
έκτακτης ανάγκης. 
1.3. Η Κοινότητα μπόρεσε να πάρει ορισμένα επείγο­
ντα μέτρα που θα ρύθμιζαν τις εισαγωγές γεωργικών προϊ­
όντων. Το Συμβούλιο όμως, ελλείψει συμφωνίας των κρα­
τών μελών, δεν μπόρεσε να καθορίσει οριακές τιμές για 
τη ραδιενεργό μόλυνση των τροφίμων, που να μπορούν 
να ισχύσουν στις ενδοκοινοτικές εμπορικές συναλλαγές. 
1.4. Η ποικιλία των μέτρων προστασίας που ελήφθησαν 
στα διάφορα κράτη μέλη, η έλλειψη συντονισμού ανάμεσα 
στα κράτη μέλη ως προς την εφαρμογή των μέτρων αυτών 
και ως προς τις διαδιδόμενες πληροφορίες και, σε ορισμέ­
νες περιπτώσεις, η έλλειψη συντονισμού μέσα στα ίδια τα 
κράτη μέλη, δεν εξηγούνται μόνο από τα διαφορετικά 
επίπεδα μόλυνσης. Αμφιβολίες εκφράσθηκαν για το κατά 
πόσο στα κράτη μέλη υπήρξε πραγματικά η βούληση να 
τεθεί ως πρωταρχικό κριτήριο για τα προς λήψη μέτρα η 
προστασία των διαφόρων κατηγοριών του πληθυσμού και 
κυρίως των μικρών παιδιών και των εγκύων γυναικών αντί 
να υπερισχύσουν άλλα κριτήρια, πολιτικά, οικονομικά, 
εμπορικά. 
1.5. Για τους λόγους αυτούς, στους οποίους προστί­
θεται η ανάγκη διατήρησης του ενιαίου χαρακτήρα της 
κοινής αγοράς και πρόληψης των στρεβλώσεων του εμπο­
ρίου, ο καθορισμός ανεκτών ορίων ραδιενεργού μόλυνσης 
των τροφίμων αποτελεί επιτακτική ανάγκη μείζονος 
σημασίας, αρκεί τα μέτρα αυτά να καθορισθούν εγκαίρως ώστε σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης να μην υπάρξουν 
διενέξεις σχετικά και να είναι ενιαία για το σύνολο των 
κοινοτικών και των εισαγόμενων προϊόντων. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για την 
πρόταση που υπέβαλε η Επιτροπή σχετικά με «την καθιέ­
ρωση μόνιμου συστήματος καθορισμού ορίων αναφορικά 
με τη ραδιενεργό μόλυνση των γεωργικών προϊόντων και 
του πόσιμου νερού σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος». 
Η ΟΚΕ εγκρίνει σε γενικές γραμμές το σχέδιο πρότασης 
της Επιτροπής για κανονισμό περί καθορισμού ανωτάτων 
επιτρεπτών επιπέδων ραδιενέργειας, για τα γεωργικά προϊ­
όντα και το πόσιμο νερό, που του έχει υποβληθεί. 
2.2. Η πρόταση αυτή αποτελεί καινοτομία, στο βαθμό 
που η δράση της Επιτροπής θα μπορούσε να αποτελέσει 
τη βάση για τις εργασίες που θα διεξαχθούν διεθνώς, 
στα πλαίσια κυρίως του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής 
Ενέργειας (ΔΟΑΕ). 
2.3. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ωστόσο ότι, στο στάδιο αυτό, 
ζητείται η γνώμη της πάνω σε ένα ημιτελές σχέδιο πρό­
τασης για κανονισμό, εφόσον η Επιτροπή δεν έχει ακόμη 
διατυπώσει τις προτάσεις της σχετικά με τα «ανώτατα 
επιτρεπτά όρια ραδιενεργού μόλυνσης» που πρέπει να 
καθοριστούν και να επισυναφθούν ως παράρτημα στον 
κανονισμό. 
Τονίζει ότι μια τέτοια κατάσταση παρεμποδίζει τη σωστή 
άσκηση του συμβουλευτικού ρόλου της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής, που της αναγνωρίζεται από τη 
συνθήκη Ευρατόμ και μάλιστα το άρθρο 31. 
2.4. Η παρούσα γνωμοδότηση επομένως δεν αποτελεί 
παρά μια πρώτη τοποθέτηση. Η ΟΚΕ θα αποφανθεί αργό­
τερα επί του πλήρους σχεδίου πρότασης που θα της 
υποβληθεί από την Επιτροπή και κυρίως επί «των ανωτά­
των επιτρεπτών ορίων ραδιενεργού μόλυνσης» που η ίδια 
θα έχει καθορίσει. Η Επιτροπή οφείλει να διατυπώσει τις 
προτάσεις της μέσα στο μήνα Μάιο. 
2.5. Η ΟΚΕ κατανοεί το μέλημα της Επιτροπής να 
βασίσει τέτοιες προτάσεις στα πιο σύγχρονα επιστη­
μονικά δεδομένα και να επιτύχει σχετικά την ευρύτερη 
8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/21 
δυνατή συναίνεση σε διεθνές επίπεδο· εκφράζει όμως 
έντονα τη θλίψη της για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε 
και για το χρονοδιάγραμμα που καθόρισε η Επιτροπή από 
κοινού με το Συμβούλιο. 
Η ΟΚΕ τονίζει ότι κατά τον καθορισμό ανώτατων 
επιτρεπτών επιπέδων ραδιενεργού μόλυνσης, αποτελεί 
επιτακτική υποχρέωση της Επιτροπής να τηρήσει τις 
παρακάτω αρχές: 
— τα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα ραδιενεργού μόλυνσης 
πρέπει να καθορίζονται με βάση τις κατηγορίες πλη­
θυσμού που εκτίθενται περισσότερο σε κίνδυνο, 
— τα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα ραδιενεργού μόλυνσης 
δεν προορίζονται να καταστήσουν ανίσχυρες τις νόμι­
μες διατάξεις για περιορισμό της ακτινοβολίας στο 
ελάχιστο. Η διαφήμιση και η πώληση τροφίμων με 
μικρό ποσοστό επιβάρυνσης δεν επιτρέπεται να παρε­
μποδίζονται, 
— τα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα ραδιενεργού μόλυνσης 
πρέπει να εναρμονίζονται με τις υφιστάμενες νομικές 
προδιαγραφές περί προστασίας από ακτινοβολίες, 
διότι δεν είναι δυνατό, ένα έτος μετά το ατύχημα του 
Τσερνομπίλ να γίνεται πλέον λόγος για βραχυχρόνιες 
επιβαρύνσεις. Είναι ανεπίτρεπτη η αξίωση να δέχεται 
ο πληθυσμός ετήσιες επιβαρύνσεις δι' απορροφήσεως 
υψηλότερες από ό,τι οι εργαζόμενοι σε τομείς που 
προσβάλλονται από ακτινοβολία, 
— ο καθορισμός ανωτάτων επιτρεπτών επιπέδων ραδιε­
νεργού μόλυνσης προϋποθέτει εκτιμήσεις για την 
υγειονομική πολιτική και μέτρα νομοθετικής φύσης 
και στο εθνικό επίπεδο. 
2.6. Η ΟΚΕ σημειώνει με ικανοποίηση τη σχέση που 
υπάρχει κατά την Επιτροπή ανάμεσα στην παρούσα πρό­
ταση για κανονισμό και στην πρόταση για απόφαση «που 
αφορά τη δημιουργία ενδοκοινοτικού συστήματος ταχείας 
ανταλλαγής πληροφοριών σε περιπτώσεις ασυνήθιστα 
υψηλών επιπέδων ραδιενέργειας ή πυρηνικού ατυχή­
ματος» και την οποία ενέκρινε η ΟΚΕ στις 25 Φεβρουα­
ρίου 1987('). 
Η σχέση αυτή εξηγεί, αν χρειάζεται κάτι τέτοιο, το αίτημα 
που διατυπώνει η ΟΚΕ στη γνωμοδότηση της και σύμ­
φωνα με το οποίο, σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος 
ή κάθε φορά που επισημαίνονται επίπεδα ραδιενέργειας 
ασυνήθως υψηλά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι υπο­
χρεωμένα να γνωστοποιούν και τα στοιχεία τα σχετικά 
με τον έλεγχο της ραδιενέργειας των τροφίμων και του 
πόσιμου νερού. 
2.7. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η καθιέρωση αυτού του 
ενδοκοινοτικού συστήματος ταχείας ανταλλαγής πλη­
ροφοριών είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του 
«μόνιμου συστήματος περί καθορισμού ανωτάτων 
επιτρεπτών επιπέδων ραδιενεργού μόλυνσης του πόσιμου 
νερού και των γεωργικών προϊόντων σε περίπτωση πυρη­
νικού ατυχήματος» που η Επιτροπή προτείνει. 
Συνεπώς, η ΟΚΕ καλεί επιμόνως το Συμβούλιο να υιοθε­
τήσει το συντομότερο δυνατό την πρόταση για απόφαση 
που της υπέβαλε η Επιτροπή. 
(!) ΕΕ αριθ. C 105 της 21. 4. 1987, σ. 9. 2.8. Όπως έδειξε το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνο­
μπίλ, λόγω του πιθανού διασκορπισμού των ραδιενεργών 
στοιχείων στην ατμόσφαιρα, η πιθανότητα να υποστεί 
η Κοινότητα συνέπειες από ένα πυρηνικό ατύχημα που 
συμβαίνει σε μια τρίτη χώρα είναι πολύ μεγάλη. Έχει 
λοιπόν σημασία να ενημερώνεται εγκαίρως η Κοινότητα 
σε μια τέτοια περίπτωση ώστε να είναι σε θέση να παίρνει 
χωρίς καθυστερήσεις μέτρα για τον (δικαιολογούμενο από 
την κατάσταση) έλεγχο των εισαγόμενων τροφίμων και 
να καθορίζει εγκαίρως τα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα ραδι­
ενεργού μόλυνσης πέραν των οποίων δεν θα επιτρέπεται 
η εμπορία ή η εξαγωγή ούτε των ως άνω εισαγόμενων 
τροφίμων ούτε και των κοινοτικών γεωργικών προϊόντων 
που θα δέχονταν τις επιπτώσεις του ατυχήματος. 
2.9. Η Κοινότητα, λοιπόν, πρέπει να ενημερώνεται 
αμέσως σχετικά με ατυχήματα ή άλλα περιστατικά που 
λαμβάνουν χώρα στο έδαφος τρίτων χωρών και προς τούτο 
οφείλει να προσχωρήσει στη σύμβαση «περί ταχείας κοι­
νοποίησης πυρηνικού ατυχήματος», που καταρτίστηκε 
στα πλαίσια του ΔΟΑΕ και που άρχισε να ισχύει στις 27 
Οκτωβρίου 1986. 
Η ΟΚΕ καλεί το Συμβούλιο να υιοθετήσει σύντομα το 
σχέδιο απόφασης «που αφορά έγκριση της σύναψης της 
σύμβασης περί ταχείας κοινοποίησης πυρηνικού ατυχή­
ματος» και που της υποβλήθηκε από την Επιτροπή τον 
Ιανουάριο του 1987. 
2.10. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι το σχέδιο πρότασης για 
απόφαση που της έχει υποβληθεί εντάσσεται στα πλαίσια 
ενός πυρηνικού ατυχήματος οι συνέπειες του οποίου θα 
έπλητταν εκτεταμένες ή μεμονωμένες περιοχές της Κοινό­
τητας. Μια τέτοια κατάσταση θα απαιτούσε μέτρα γενικής 
εμβέλειας που να μπορούν να εφαρμοσθούν σε ολόκληρη 
την κοινοτική επικράτεια. 
Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι για περιπτώσεις τυχαίας και 
περιορισμένης διαφυγής ραδιενεργών υλικών, η θέσπιση 
διαρκούς ελέγχου των ποσοστών ραδιενέργειας στα γεωρ­
γικά προϊόντα, ιδιαίτερα σε περιοχές που γειτονεύουν 
με πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, θα επέτρεπε 
έγκαιρη πρόληψη των συνεπειών μιας τέτοιας διαφυγής 
και κυρίως θα έδινε τη δυνατότητα να περιχαρακωθεί η 
περιοχή υψηλού κινδύνου και να ληφθούν χωρίς ολιγωρία 
τα απαιτούμενα από την κατάσταση μέτρα για την ενημέ­
ρωση και προστασία του πληθυσμού. 
2.11. Σ'αυτά τα πλαίσια, θα πρέπει να επανεξετασθεί η 
εφαρμογή των άρθρων 35 και 36 της συνθήκης Ευρατόμ 
και να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής τους. Θα πρέπει 
ακόμη να γίνει εναρμόνιση των πρωτοκόλλων δειγματο­
ληψίας ελέγχου και παρουσίασης των αποτελεσμάτων. Η 
Επιτροπή θα πρέπει να έχει στη διάθεση της τα αναγκαία 
μέσα ώστε να μπορεί να ασκεί, σύμφωνα με το άρθρο 
35 της συνθήκης Ευρατόμ, το δικαίωμα πρόσβασης στις 
εγκαταστάσεις ελέγχου προς πιστοποίηση του τρόπου λει­
τουργίας και της αποτελεσματικότητας τους. 
2.12. Στη γνωμοδότηση που εξέδωσε το Φεβρουάριο 
του 1987 (βλέπε σημείο 2.6), η ΟΚΕ υπογράμμιζε ότι 
επιβάλλεται η λήψη επειγόντων μέτρων «για την αποκα­
τάσταση και ενίσχυση της εμπιστοσύνης του πληθυσμού 
σε ό,τι αφορά την ενημέρωση του» και ότι η καθιέρωση 
Αριθ. C 180/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
ενδοκοινοτικού συστήματος ταχείας ανταλλαγής πλη­
ροφοριών για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες διαπιστώ­
νονται επίπεδα ραδιενέργειας ασυνήθως υψηλά ή συμβαί­
νει πυρηνικό ατύχημα δεν είναι παρά ένα πρώτο βήμα 
προς αυτήν την κατεύθυνση. 
Η ΟΚΕ ζητούσε να γίνουν διεξοδικές μελέτες για θέματα 
κυρίως όπως η πληροφόρηση του πληθυσμού και προ­
ληπτική ενημέρωση-κατάρτιση σχετικά κυρίως με τη 
συμπεριφορά που θα πρέπει να υιοθετεί σε καταστάσεις 
παρόμοιες με αυτήν που δημιουργήθηκε από το ατύχημα 
του Τσερνομπίλ, και να αναληφθούν πρωτοβουλίες ή να 
ληφθούν αποφάσεις εφόσον το καλούσε η ανάγκη. 
2.13. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει το αίτημα αυτό και επιμέ­
νει ότι είναι απαραίτητη η πλήρης και σωστή ενημέρωση 
του πληθυσμού σε, ό,τι αφορά κυρίως τους κινδύνους από 
την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων, τις προφυλάξεις 
που πρέπει να παίρνει και τη συμπεριφορά που πρέπει να 
υιοθετεί σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος ή οποιου­
δήποτε άλλου συμβάντος που συνεπάγεται ραδιενεργό μό­
λυνση των γεωργικών προϊόντων και του πόσιμου νερού 
καθώς και σε περίπτωση χημικής μόλυνσης που θα προέ­
κυπτε ενδεχομένως από το ατύχημα ή το συμβάν. 
Συγχρόνως, υποστηρίζει η ΟΚΕ, πρέπει να διεξαχθούν 
εμπεριστατωμένες μελέτες σχετικά με τις συνέπειες από 
την κατανάλωση μολυσμένων από ραδιενέργεια τρο­
φίμων. 
2.14. Η ΟΚΕ πιστεύει επίσης ότι η καθιέρωση μόνιμου 
συστήματος καθορισμού ορίων αναφορικά με τη ραδιε­
νεργό μόλυνση των γεωργικών προϊόντων και του πόσιμου 
νερού σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος, θα πρέπει να 
συνοδευθεί από την εκπόνηση και υλοποίηση, σε κοινο­
τικό επίπεδο, ενός σχεδίου εκτάκτων αναγκών στο οποίο 
κατά κύριο λόγο θα ορίζονται τα μέτρα ασφάλειας που θα 
πρέπει να παίρνουν οι αρχές, οι παραγωγοί, οι έμποροι 
και ολόκληρος ο πληθυσμός, ανάλογα με το βαθμό ραδιε­
νεργού μόλυνσης των γεωργικών προϊόντων. 
Από τη στιγμή που θα έχει ληφθεί απόφαση να τεθεί σε 
εφαρμογή ένα τέτοιο σχέδιο έκτακτων αναγκών, τα κράτη 
μέλη θα πρέπει να αναλάβουν, μέσω των αρμόδιων αρχών 
και κυρίως μέσω της τοπικής αυτοδιοίκησης στους διά­
φορους βαθμούς της, εκστρατεία ευρείας ενημέρωσης του 
πληθυσμού. 
2.15. Η ΟΚΕ ενώ κατ'αρχήν ανανεώνει την υποστήριξη 
της προς το σχέδιο πρότασης για κανονισμό, διατυπώνει 
ωστόσο στη συνέχεια ορισμένες ειδικότερες παρατηρή­
σεις καθώς και προτάσεις σχετικά με το θέμα. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη 
έμφαση στη σχέση μεταξύ του σχεδίου πρότασης για 
κανονισμό και των προτάσεων της Επιτροπής αναφορικά 
με τη δημιουργία ενδοκοινοτικού συστήματος ταχείας 
ανταλλαγής πληροφοριών. Στο ίδιο το κείμενο των δια­
τάξεων του κανονισμού θα πρέπει να υπάρχει σαφής 
αναφορά στην εν λόγω σχέση. 
3.2. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι, σε περιπτώσεις πυρηνικού 
ατυχήματος στο έδαφος τρίτης χώρας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβαίνουν σε μετρήσεις της ραδιενέργειας των 
γεωργικών προϊόντων που εισάγονται από τη χώρα αυτή 
καθώς και από άλλες τρίτες χώρες που έχουν προσβληθεί 
ή θα μπορούσαν ενδεχομένως να προσβληθούν, και να 
απαγορεύουν την εισαγωγή των γεωργικών προϊόντων στα 
οποία η μετρούμενη ραδιενέργεια θα υπερβαίνει τα 
ανώτατα επιτρεπτά όρια. 
Οι έλεγχοι αυτοί καθώς και οι εξ' αυτών ενδεχόμενοι 
περιορισμοί ή απαγορεύσεις εισαγωγών δεν θα πρέπει 
ωστόσο να πλήττουν χωρίς λόγο τις εμπορικές συναλλα­
γές της Κοινότητας με τρίτες χώρες. Η εφαρμογή των 
διαφόρων περιοριστικών ή απαγορευτικών μέτρων πρέπει 
να γίνεται κατόπιν συνεννοήσεως με τις ενδιαφερόμενες 
τρίτες χώρες και με συνεκτίμηση του βαθμού ραδιενεργού 
μόλυνσης στη χώρα προέλευσης καθώς και των περιο­
ρισμών ή απαγορεύσεων που θα επέβαλλαν σχετικά με τις 
εισαγωγές οι ίδιες οι τρίτες χώρες. 
3.3. Το σχέδιο πρότασης της Επιτροπής δεν προβλέπει 
ρύθμιση για την περίπτωση της εισαγωγής γεωργικών 
προϊόντων στην Κοινότητα μετά τη λήξη ισχύος του 
κανονισμού στον οποίο καθορίζονται τα ανώτατα 
επιτρεπτά όρια ραδιενέργειας. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι και 
αυτή η περίπτωση πρέπει να εξετασθεί διεξοδικά. 
3.4. Η ΟΚΕ παραδέχεται ότι ο καθορισμός αυστηρών 
οριακών τιμών ραδιενεργού μόλυνσης πέραν των οποίων 
δεν θα επιτρέπεται η εμπορία ή η εξαγωγή των αντίστοι­
χων προϊόντων, είναι άσκοπος δεδομένης της μεγάλης 
ποικιλίας καταστάσεων πραγματικά έκτακτης ανάγκης 
που μπορούν να παρουσιασθούν· και εκφράζει την ικανο­
ποίηση της επειδή η προτεινόμενη διαδικασία επιτρέπει 
στην Επιτροπή να θεσπίζει αμέσως κανονισμό που να 
καθιστά εφαρμόσιμα τα ανώτατα επιτρεπτά όρια ραδιενέρ­
γειας τα οποία καθορίζονται στον κανονισμό αναφοράς, 
και εφόσον χρειάζεται, να προσαρμόζει τα ανώτατα αυτά 
όρια ανάλογα με την προκύπτουσα μετά το ατύχημα ή 
το συμβάν πραγματική κατάσταση (άρθρο 2 του σχεδίου 
πρότασης για κανονισμό). 
3.5. Η ΟΚΕ ωστόσο εκφράζει την ανησυχία της για 
την προτεινόμενη διαδικασία περί προσαρμογής των 
ανωτάτων αποδεκτών επιπέδων ραδιενέργειας και διερω­
τάται κατά πόσον η διαδικασία αυτή είναι η κατάλληλη 
για την αντιμετώπιση μιας πραγματικής κατάστασης 
έκτακτης ανάγκης (άρθρα 3 και 4 του σχεδίου πρότασης 
για κανονισμό). 
3.6. Μια τέτοια διαδικασία πρέπει να είναι ακριβής 
και αξιόπιστη και να αφήνει περιθώρια για ταχεία λήψη 
αποφάσεων. Η προσφυγή στην ομάδα των εμπειρογνω­
μόνων, για την οποία γίνεται λόγος στο άρθρο 31 της 
συνθήκης Ευρατόμ, και στη Μόνιμη Επιτροπή Τροφίμων 
θα πρέπει να γίνεται το συντομότερο δυνατό ώστε να μην 
αφεθεί να φθάσει η κατάσταση σε σημείο τέτοιο που 
τα κράτη μέλη να υποχρεώνονται στη λήψη μονομερών 
μέτρων. 
3.7. Στο πλαίσιο αυτό, άσκοπο φαίνεται ακόμη να μπο­
ρεί η Επιτροπή να βραδύνει την εφαρμογή ενός κανονι­
σμού δια του οποίου αναπροσαρμόζονται τα ανώτατα 
αποδεκτά επίπεδα ραδιενέργειας σε περίπτωση που ο εν 
λόγω κανονισμός δεν είναι σύμφωνος με τη γνώμη της 
Μόνιμης Επιτροπής Τροφίμων. Αντίθετα, σε μια τέτοια 
περίπτωση, το Συμβούλιο θα πρέπει να παρακινείται στη 
8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/23 
λήψη απόφασης, διαφορετικής ενδεχομένως, το συντο­
μότερο δυνατό. 
3.8. Για περιπτώσεις απολύτως έκτακτης ανάγκης, η 
Επιτροπή θα πρέπει να είναι εξουσιοδοτημένη για άμεση 
θέσπιση κανονισμού δια του οποίου να αναπροσαρμόζο­
νται τα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα ραδιενέργειας, συμ­
βουλευόμενη μόνο την ομάδα εμπειρογνωμόνων που μνη­
μονεύεται στο άρθρο 31 της συνθήκης Ευρατόμ. 
3.9. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι κάθε απόφαση σχετική με 
τον έλεγχο των γεωργικών προϊόντων και κυρίως με τον 
καθορισμό ανωτάτων επιτρεπτών ορίων ραδιενέργειας 
έχει πολύ σοβαρές συνέπειες, οικονομικές και κοινωνικές, 
καθώς και συνέπειες στον τομέα των εμπορικών συναλλα­
γών. Οι δράσεις τις οποίες συνεπάγεται ο έλεγχος της 
παραγωγής, της μεταποίησης, της διανομής και της εισα­
γωγής γεωργικών προϊόντων στην Κοινότητα είναι σύνθε­
τες. Κάθε καινούρια προστατευτική δράση συνεπάγεται 
επιπλέον δαπάνες και εγείρει προβλήματα μερικών ή 
ολικών αποζημιώσεων τα κριτήρια των οποίων θα πρέπει 
να εξετάσει η Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη 
και τις ενδιαφερόμενες κοινωνικό-επαγγελματικές κατη­
γορίες. 
Η ΟΚΕ πιστεύει ωστόσο ότι δεν μπορεί να δίνεται στους 
παράγοντες αυτούς προτεραιότητα έναντι της απαίτησης 
για προστασία του πληθυσμού όταν η Επιτροπή θεσπίζει 
κανονισμό περί εφαρμογής των ανωτάτων επιτρεπτών 
επιπέδων ραδιενέργειας ή κανονισμό για την αναπροσαρ­
μογή τους. 
3.10. Η ΟΚΕ θα πρέπει να ενημερώνεται για κάθε κανο­
νισμό περί εφαρμογής ή αναπροσαρμογής των ανωτάτων 
επιτρεπτών επιπέδων ραδιενέργειας, για να μπορεί την 
κατάλληλη στιγμή να αποφαίνεται περί της αποτελεσμα­
τικότητας των ακολουθουμένων μεθόδων και ενδεχομένως 
να προτείνει αλλαγές για την καλύτερη λειτουργία του 
κανονισμού αναφοράς. 
3.11. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία που έχει να 
διασφαλίζεται σύγκλιση των μέτρων που θα παίρνουν τα 
Βρυξέλλες, 13 Μαΐου 1987. κράτη μέλη ώστε τα γεωργικά προϊόντα που δεν αντα­
ποκρίνονται στα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα ραδιενέρ­
γειας τα καθορισμένα από την Επιτροπή να μη διατίθενται 
στο εμπόριο ούτε και να εξάγονται. Η Επιτροπή θα πρέπει 
να είναι εξουσιοδοτημένη να απευθύνει στα κράτη μέλη 
κάθε πρόταση σχετικά. Στα ίδια πλαίσια, η Επιτροπή 
οφείλει να εξετάσει προσεκτικά το ενδεχόμενο εφαρμογής 
ενός συστήματος επισήμανσης των προϊόντων αυτών ώστε 
να μην είναι δυνατή η εμπορία τους μετά την εκπνοή του 
κανονισμού που καθορίζει τα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα 
ραδιενέργειας. 
Η επίτευξη μιας τέτοιας σύγκλισης θα επιτρέψει να δια­
σφαλισθεί όχι μόνο η ενιαία προστασία του πληθυσμού 
σε ολόκληρη την Κοινότητα αλλά και ο ενιαίος χαρακτή­
ρας της κοινής αγοράς και η πρόληψη των στρεβλώσεων 
του εμπορίου. 
3.12. Τα μέτρα που θα παίρνουν τα κράτη μέλη θα 
πρέπει κυρίως να περιλαμβάνουν διατάξεις για τη 
βόσκηση των ζώων, την απαγόρευση διατροφής τους με 
μολυσμένες ζωοτροφές ή άλλα γεωργικά προϊόντα, την 
καταστροφή γεωργικών προϊόντων υψηλού βαθμού μό­
λυνσης ή την αποθήκευση τους ως ραδιενεργών καταλοί­
πων, με ταυτόχρονη αποζημίωση των ζημιονόμενων παρα­
γωγών και εμπόρων, σύμφωνα με τα κριτήρια στα οποία 
γίνεται αναφορά στην παράγραφο 3.9. 
3.13. Χωρίς να υπαναχωρεί από την κατ'αρχήν υποστή­
ριξη που έχει εκφράσει για το εν λόγω σχέδιο πρότασης 
κανονισμού, η ΟΚΕ κρίνει ότι οι γενικές και οι ειδικές 
παρατηρήσεις που διατυπώνονται στην παρούσα γνω­
μοδότηση χρειάζονται πολλές τροποποιήσεις εκ μέρους 
της Επιτροπής και σε ορισμένες βασικές περιπτώσεις 
στην ίδια τη διατύπωση των διατάξεων της. Προς τούτο, 
η ΟΚΕ σκοπεύει να κάνει ορισμένες υποδείξεις συντακτι­
κού χαρακτήρα όπως εμφαίνεται στο παράρτημα της 
παρούσας γνωμοδότησης. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
Αριθ. C 180/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στην πρόταση για κανονισμό του Συμβουλίου σχετικά με τον καθορισμό των ανωτάτων 
επιτρεπτών επιπέδων ραδιενέργειας στα γεωργικά προϊόντα και το πόσιμο νερό 
Άρθρο 1 
1. Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται διαδικασία 
για τον καθορισμό των μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων 
ραδιενεργού μόλυνσης του πόσιμου νερού και των γεωργι­
κών προϊόντων, τα οποία μπορεί να διατεθούν στην αγορά 
ή να εξαχθούν ύστερα από πυρηνικό ατύχημα ή οποιοδή­
ποτε άλλο γεγονός το οποίο έχει προκαλέσει σημαντική 
μόλυνση τωντροφίμων ή του πόσιμου νερού. 
2. Ως γεωργικά νοούνται τα προϊόντα που μπορούν να 
καταναλωθούν από τον άνθρωπο ή από τα ζώα είτε απευ­
θείας είτε μετά από μεταποίηση. 
Άρθρο 2 
1. Σε περίπτωση πυρηνικού αυτυχήματος ή άλλου συμ­
βάντος κατά την έννοια του άρθρου 1 της απόφασης 
(...)('), και χωρίς παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 
35 και 36 της συνθήκης Ευρατόμ, μετά από το οποίο 
καταγράφονται ποσοστά ραδιενέργειας ασυνήθως υψηλά 
στα γεωργικά προϊόντα και το πόσιμο νερό, η Επιτροπή, 
κατόπιν αιτήσεως ενός κράτος μέλους ή με δική της πρω­
τοβουλία: 
α) θεσπίζει αμέσως κανονισμό περί εφαρμογής των καθο­
ριζομένων στο Παράρτημα Ι ανωτάτων επιτρεπτών 
επιπέδων ραδιενεργού μόλυνσης των γεωργικών προϊ­
όντων και του πόσιμου νερού που διατίθενται στο 
εμπόριο ή εξάγονται, 
β) θεσπίζει, εφόσον κριθεί αναγκαίο, κανονισμό περί 
αναπροσαρμογής των καθοριζομένων στο 
Παράρτημα Ι ανωτάτων επιτρεπτών επιπέδων, 
ανάλογα με την εξέλιξη της πραγματικής κατάστασης 
που δημιουργείται από το ατύχημα ή το συμβάν, σύμ­
φωνα με τα άρθρα 5 και 6. 
2. Κατά τη θέσπιση του κανονισμού που αναφέρεται 
στην παράγραφο 1 στοιχείο β), η Επιτροπή λαμβάνει 
υπόψη τους βασικούς κανόνες της οδηγίας 80/836/Ευρα-
τόμ(2), έτσι όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 84/467/ 
Ευρατόμ (3) σύμφωνα με τα άρθρα 30 και 31 της συνθήκης 
Ευρατόμ, και πιο συγκεκριμένα σύμφωνα με την αρχή 
κατά την οποία η οποιαδήποτε έκθεση πρέπει να διατηρεί­
ται σε επίπεδα κατά το δυνατό χαμηλά λαμβανομένων 
κατά πρώτον υπόψη των αναγκών για προστασία της 
υγείας των διαφόρων κατηγοριών του πληθυσμού και 
κυρίως των μικρών παιδιών και των εγκύων γυναικών. 
(') Απόφαση περί καθορισμού «ενδοκοινοτικού συστήματος 
ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών σε περιπτώσεις ασυνή­
θιστα υψηλών επιπέδων ραδιενέργειας ή πυρηνικού ατυχή­
ματος» που δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί από το Συμβούλιο. 
(2) ΕΕ αριθ. L 246 της 17. 9. 1980, σ. 1. 
(3) ΕΕ αριθ. L 265 της 5. 10. 1984, σ. 4. Οι οριακές τιμές θα πρέπει επίσης να καθορίζονται κατά 
τέτοιο τρόπο ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι μακροπρό­
θεσμες επιβαρύνσεις από ακτινοβολίες και να συμβι­
βάζονται επομένως με τις ισχύουσες νομικές διατάξεις 
περί προστασίας από ακτινοβολίες. 
3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ενημερώνε­
ται για τους θεσπιζόμενους κανονισμούς σε εφαρμογή της 
παραγράφου 1. Η Επιτροπή της διαβιβάζει επίσης τις 
γνωμοδοτήσεις που εκδίδονται σε εφαρμογή των άρθρων 
5 και 6. 
Άρθρο 3 
1. Σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος, κατά την 
έννοια των διατάξεων της σύμβασης «περί ταχείας κοινο­
ποιήσεως πυρηνικού ατυχήματος» στο έδαφος τρίτης 
χώρας, τα κράτη μέλη: 
α) προβαίνουν σε μετρήσεις της ραδιενέργειας των γεωρ­
γικών προϊόντων που εισάγονται από την εν λόγω 
χώρα καθώς και από άλλες τρίτες χώρες που επλή-
γησαν ή που θα μπορούσαν να πληγούν από το πυρη­
νικό ατύχημα κατά την έννοια του άρθρου 1 της παρα­
πάνω σύμβασης· 
β) ενημερώνουν την Επιτροπή για τα αποτελέσματα των 
πραγματοποιούμενων μετρήσεων. 
2. Η Επιτροπή καθορίζει το χρονικό διάστημα κατά το 
οποίο τα κράτη μέλη οφείλουν να πραγματοποιούν τις 
προβλεπόμενες στην παράγραφο 1 στοιχείο α) μετρήσεις 
και τον ρυθμό με τον οποίο πρέπει να της διαβιβάζουν τα 
ενημερωτικά στοιχεία που παρατίθενται στην παράγραφο 
1 στοιχείο β). 
Άρθρο 4 
1. Η Επιτροπή, με βάση τα στοιχεία που της διαβι­
βάζονται σε εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοι­
χείο β) και εφόσον παρίσταται ανάγκη, θέτει σε εφαρμογή 
την προβλεπόμενη στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α) 
και στοιχείο β) διαδικασία. 
2. Κατά την εφαρμογή αυτής της διαδικασίας, η Επι­
τροπή λαμβάνει επίσης υπόψη τους περιορισμούς και τις 
απαγορεύσεις εισαγωγών που θα επέβαλλε ενδεχομένως 
μια τρίτη χώρα. 
Άρθρο 5 
1. Ο κανονισμός για τον οποίο γίνεται λόγος στο 
άρθρο 2 παράγραφο 1 στοιχείο β) εκπονείται από την 
Επιτροπή αφού ζητηθεί η γνώμη της ομάδας εμπειρογνω­
μόνων που μνημονεύεται στο άρθρο 31 της συνθήκης 
Ευρατόμ (και η οποία θα αναφέρεται στη συνέχεια ως 
«ομάδα εμπειρογνωμόνων»). 
2. Η Επιτροπή, ζητώντας τη γνώμη της ομάδας εμπειρο­
γνωμόνων, καθορίζει, ανάλογα με τον επείγοντα χαρά-
8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/25 
κτήρα του προς θέσπιση κανονισμού, την προθεσμία μέσα 
στην οποία πρέπει να δοθεί η γνώμη. Ψηφοφορία δεν 
λαμβάνει χώρα. Ωστόσο, κάθε μέλος της ομάδας εμπειρο­
γνωμόνων μπορεί να απαιτήσει όπως η άποψη του 
συμπεριληφθεί στα πρακτικά. 
Άρθρο 6 
1. Η Επιτροπή υποβάλλει στη Μόνιμη Επιτροπή Τρο­
φίμων το σχέδιο κανονισμού για το οποίο γίνεται λόγος 
στο άρθρο 5 συνοδευόμενο από τη γνώμη της ομάδας 
εμπειρογνωμόνων. 
2. Η Μόνιμη Επιτροπή Τροφίμων εκδίδει τη γνωμοδό­
τηση της μέσα στην προθεσμία που καθορίζει ο πρόεδρος 
ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του προς θέσπιση 
κανονισμού. Η προθεσμία αυτή δεν μπορεί ωστόσο να 
είναι μεγαλύτερη από 5 ημέρες. Η Μόνιμη Επιτροπή 
Τροφίμων αποφασίζει κατά πλειοψηφία σύμφωνα με το 
άρθρο 118 παράγραφος 2 της συνθήκης Ευρατόμ. Κατά 
τις ψηφοφορίες στα πλαίσια της Μόνιμης Επιτροπής Τρο­
φίμων, οι ψήφοι των εκπροσώπων των κρατών μελών 
σταθμίζονται σύμφωνα με το παραπάνω άρθρο της συνθή­
κης. Ο πρόεδρος δεν συμμετέχει στην ψηφοφορία. 
3. Η Επιτροπή θεσπίζει τον κανονισμό ο οποίος και 
τίθεται αμέσως σε εφαρμογή. Αν, ωστόσο, ο κανονισμός 
αυτός δεν είναι σύμφωνος με τη γνωμοδότηση της Μόνι­
μης Επιτροπής Τροφίμων, διαβιβάζεται πάραυτα από την 
Επιτροπή στο Συμβούλιο. Αυτή η ανακοίνωση της 
Επιτροπής προς το Συμβούλιο δεν μπορεί να οδηγήσει σε 
αναστολή της εφαρμογής του θεσπισθέντος κανονισμού. 
Το Συμβούλιο μπορεί να πάρει διαφορετική απόφαση με 
ειδική πλειοψηφία, μέσα σε προθεσμία ενός μήνα. 
4. Σε απολύτως επείγουσες περιπτώσεις, η Επιτροπή 
θεσπίζει αμέσως τον κανονισμό περί προσαρμογής των 
ανωτάτων επιτρεπτών επιπέδων που καθορίζονται στο 
Παράρτημα Ι αφού ζητήσει τη γνώμη της ομάδας εμπειρο­
γνωμόνων, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5. 
Ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται άμεσα. Ωστόσο, κοινο­
ποιείται πάραυτα στο Συμβούλιο. Το Συμβούλιο μπορεί 
να πάρει διαφορετική απόφαση με ειδική πλειοψηφία 
μέσα σε προθεσμία ενός μήνα. 
Άρθρο 7 
1. Η ισχύς κάθε κανονισμού που θεσπίζεται σε εφαρ­
μογή των άρθρων 2 και 3 υπόκειται σε χρονικούς περιο­
ρισμούς. 
2. Η διάρκεια ισχύος κάθε κανονισμού που θεσπίζεται 
σε εφαρμογή των άρθρων 2 και 3, ο κατάλογος των γεωργι­
κών προϊόντων που καλύπτονται απ'αυτόν, καθώς και τα 
ανώτατα επιτρεπτά όρια τα καθορισμένα σε κάθε κανονι­
σμό στον οποίο γίνεται αναφορά στο άρθρο 1 παράγραφος 
1 στοιχείο β), τροποποιούνται σύμφωνα με τη διαδικασία 
την προβλεπόμενη στα άρθρα 5 και 6. Άρθρο 8 
1. Για να διασφαλίσει ότι για τον καθορισμό των 
ανωτάτων επιτρεπτών επιπέδων που αναγράφονται στο 
Παράρτημα Ι λαμβάνονται υπόψη όλα τα νεότερα επιστη­
μονικά δεδομένα, η Επιτροπή συμβουλεύεται κατά δια­
στήματα την ομάδα εμπειρογνωμόνων. 
2. Τα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα του Παραρτήματος Ι 
επανεξετάζονται ή συμπληρώνονται κατόπιν αιτήσεως 
ενός κράτους μέλους ή με πρωτοβουλία της Επιτροπής, 
σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 31 της συνθήκης 
Ευρατόμ. 
Άρθρο 9 
1. Τα κράτη μέλη ελέγχουν την τήρηση των ανωτάτων 
επιτρεπτών επιπέδων των καθορισμένων σε κανονισμό 
που έχει θεσπίσει η Επιτροπή σε εφαρμογή του άρθρου 4. 
2. Αν, κατόπιν των μετρήσεων που πραγματοποιούνται 
σε εφαρμογή της παραγράφου 1, ένα κράτος μέλος δια­
πιστώσει ότι τα γεωργικά προϊόντα τα προερχόμενα από 
μια τρίτη χώρα υπερβαίνουν τα ανώτατα επιτρεπτά 
επίπεδα, το εν λόγω κράτος μέλος απαγορεύει την εισα­
γωγή αυτών των προϊόντων. 
3. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα 
αποτελέσματα των μετρήσεων που πραγματοποιούνται σε 
εφαρμογή της παραγράφου 1, και κυρίως όλες τις περι­
πτώσεις μη τήρησης των ανωτάτων επιτρεπτών επιπέδων. 
Άρθρο 10 
Κάθε κράτος μέλος υποδεικνύει στην Επιτροπή τους 
φορείς που έχουν την ευθύνη για την πραγματοποίηση 
των ελέγχων που προβλέπονται στο άρθρο 3, παράγραφος 
1 στοιχείο α) και στο άρθρο 9,.παράγραφος 1 και για την 
κοινοποίηση των αποτελεσμάτων των ελέγχων αυτών. 
Άρθρο 11 
1. Τα κράτη μέλη παίρνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα 
ώστε τα γεωργικά προϊόντα που δεν ανταποκρίνονται στα 
ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα τα καθορισμένα σε κανονισμό 
που έχει θεσπισθεί σύμφωνα με το άρθρο 2, να μην διατί­
θενται στο εμπόριο ούτε και να εξάγονται. 
Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, τα γεωργικά 
προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες θεωρείται ότι 
έχουν διατεθεί στο εμπόριο αν η διαδικασία εισαγωγής 
τους στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας είναι άλλη 
από τη διαδικασία της τελωνειακής διαμετακόμισης. 
2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα μέτρα 
που προβλέπουν για την εφαρμογή της παραγράφου 1. Η 
Επιτροπή προβαίνει σε καταγραφή τους. 
Αριθ. C 180/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
3. Η Επιτροπή, με βάση τα παραπάνω μέτρα και εφόσον 
παρίσταται ανάγκη, προχωρεί σε συντονισμό όλων των 
μέτρων από κοινού με τις αρμόδιες υπηρεσίες των κρατών 
και απευθύνει στα κράτη μέλη κάθε πρόταση σχετικά. 
Άρθρο 12 
Κάθε κράτος μέλος ανακοινώνει στην Επιτροπή όλα τα 
στοιχεία τα σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανο­
νισμού και της επισημαίνει κυρίως τις περιπτώσεις υπέρ­
βασης των ανωτάτων επιτρεπτών επιπέδων. 
Η Επιτροπή διαβιβάζει τα στοιχεία αυτά στα άλλα κράτη 
μέλη και ενημερώνει τακτικά την Οικονομική και Κοινω­
νική Επιτροπή. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ χαιρετίζει την υποβολή του 4ου προγράμ­
ματος δράσης για την προστασία του περιβάλλοντος και 
την πρόταση ψηφίσματος του Συμβουλίου για την περαι­
τέρω ανάπτυξη και εφαρμογή μιας πολιτικής περιβάλλον­
τος στην οποία θα λαμβάνονται υπόψη: 
— η σημασία που αποκτά η πρόληψη και η προστασία 
στον τομέα του περιβάλλοντος για την εξασφάλιση 
των-φυσικών προϋποθέσεων και της ποιότητας ζωής 
όλων των πολιτών της Κοινότητας, 
— και ότι η προστασία του περιβάλλοντος αφορά όλους 
τους τομείς ζωής, συμφερόντων και ευθύνης και ότι ο 
καθένας είναι υπαίτιος (για επιφερόμενες βλάβες) και 
καρπωτής. 
(') ΕΕ αριθ. C 70 της 18.3.1987, σ. 3. Άρθρο 13 
Οι λεπτομέρειες εφαρμογής του παρόντος κανονισμού 
καθώς και ενδεχόμενες μεταβολές στον κατάλογο των 
ήσσονος σημασίας τροφίμων που απαριθμούνται στο 
Παράρτημα Π, υιοθετούνται με βάση τη διαδικασία την 
προβλεπόμενη στα άρθρα 5 και 6. 
Άρθρο 14 
Ο παρών κανονισμός τίθεται σε ισχύ την επόμενη της 
δημοσίευσης του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων. 
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα του 
τα σημεία και εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη. 
Μελλοντικά θα πρέπει η Κοινότητα, επίσης με ανάληψη 
υποχρέωσης των κρατών μελών, να ορίσει τους κανόνες 
μιας προοδευτικής περιβαλλοντολογικής πολιτικής. 
1.2. Οι πολιτικοί στόχοι του προγράμματος υποστη­
ρίζονται και ιδιαίτερα η πρόθεση να αξιοποιηθούν οι 
δυνατότητες και οι αρμοδιότητες που απορρέουν από την 
Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη και να ληφθεί υπόψη η κοινή 
εσωτερική αγορά από το 1992 κατά τη διατύπωση της 
περιβαλλοντολογικής πολιτικής. 
Πάντως η ΟΚΕ δεν διαπιστώνει ένα σαφή απολογισμό 
για την υλοποίηση και την εφαρμογή των προηγουμένων 
προγραμμάτων δράσης και ιδιαίτερα του 3ου προγράμμα­
τος δράσης της Κοινότητας. 
1.3. Επικροτείται η επιδιωκόμενη περαιτέρω ανάπτυξη 
του ουσιαστικού ευρωπαϊκού περιβαλλοντολογικού δικαί­
ου σε υψηλό επίπεδο. Η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται την πρό­
θεση αυτή με την έννοια μιας ενίσχυσης της αρχής της 
πρόληψης, σύμφωνα με την οποία: Γνωμοδότηση για το σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου για την περαιτέρω ανάπτυξη και εφαρ­
μογή μιας πολιτικής περιβάλλοντος και ενός προγράμματος δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
για την προστασία του περιβάλλοντος (1987 έως 1992)0) 
(87/C 180/11) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 28 Φεβρουαρίου 1986, σύμφωνα με το άρθρο 198 της συνθήκης 
για την ίδρυση της ΕΟΚ, να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότηση 
για το προαναφερόμενο έγγραφο. 
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμα­
σία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 23 Απριλίου 1987 βάσει της 
εισηγητικής έκθεσης του κ. Boisseree. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έλαβε γνώση ότι το Συμβούλιο των Υπουργών, κατά τη 
συνεδρίαση του της 19/20 Μαρτίου 1987, προγραμμάτισε να αποφασίσει εκ νέου για τις επιμέρους 
προτάσεις του 4ου προγράμματος δράσης για την προστασία του περιβάλλοντος μετά την έκδοση 
των γνωμοδοτήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής και μετά την υποβολή προτάσεων της Επιτροπής. Ύστερα από αυτή την απόφαση η 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αναμένει ότι η ανωτέρω αναφερόμενη γνωμοδότηση θα 
έχει την απήχη$ή της κατά τις περαιτέρω συζητήσεις του Συμβουλίου των Υπουργών. 
Η ΟΚΕ εξέδωσε κατά τη 246η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 13ης Μαΐου 1987) με 81 
ψήφους υπέρ, 42 ψήφους κατά και 17 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση: