Α4-0167/96

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την ανάπτυξη των ακτοπλοϊκών μεταφορών στην Ευρώπη: προοπτικές και προκλήσεις (COM(95)0317 - C4- 0297/95)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο «Ανάπτυξη των ακτοπλοϊκών μεταφορών στην Ευρώπη: προοπτικές και προκλήσεις» (COM(95) 0317 - C4-0297/95),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής και της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (Α4-0167/96),

Α. λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη ζήτηση μεταφορικών υπηρεσιών κατά τα τελευταία χρόνια και τη συνακόλουθη σοβαρή κυκλοφοριακή συμφόρηση και ρύπανση στις χερσαίες οδούς, και εκτιμώντας ότι για διάφορους λόγους οι οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές γνώρισαν μια τεχνητά αυξανόμενη ανάπτυξη,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ζήτηση για τη μεταφορά εμπορευμάτων αλλά και επιβατών αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο στο μέλλον και ότι το κόστος των μεταφορών παίζει σημαντικότατο ρόλο στην ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο διεθνές εμπόριο, δεδομένου ότι το κόστος αυτό μπορεί να αποτελέσει σημαντικό ποσοστό της αξίας του προϊόντος, όταν αυτό φθάνει στον καταναλωτή,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι θαλάσσιες μεταφορές, ιδίως δε οι μεταφορές μικρών αποστάσεων, οι μεταφορές κατά μήκος των ακτών, καθώς και μεταξύ των ηπειρωτικών περιοχών και νησιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως μία μορφή εθνικών και διασυνοριακών μεταφορών αλλά και ποταμοθαλάσσιων μεταφορών, αποτελούν έναν από τους παλαιότερους τρόπους μεταφοράς και, κατά συνέπεια, παρουσιάζουν ορισμένα πλεονεκτήματα,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη τη γεωγραφική διαμόρφωση των ακτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις ευκαιρίες που προσφέρει για το συγκεκριμένο είδος μεταφοράς, σε συνδυασμό με την περιορισμένη χρήση υποδομών και ενέργειας, με αποτέλεσμα οι ακτοπλοϊκές μεταφορές να μπορούν να εξελιχθούν σε έναν αποδοτικότερο από άποψη κόστους και περιβαλλοντικά φιλικότερο τρόπο μεταφοράς και να συμβάλουν τόσο στην ανάπτυξη των νησιών και των απομεμακρυσμένων περιφερειών της Ευρώπης όσο και στην προώθηση της απασχόλησης,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακτοπλοΐα θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο μελλοντικό σύστημα μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην απαίτηση για κινητικότητα, υπό τον όρο ότι η συνδυασμένη μεταφορτωτική ικανότητα στους λιμένες θα αναπτυχθεί καλύτερα στα συστήματα συνδυασμένων μεταφορών εντός των ευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης του συγκεκριμένου τρόπου μεταφοράς, κυρίως σε συνδυασμό με άλλα μέσα μεταφοράς και σε διασύνδεση με το δίκτυο συγκοινωνιακής υποδομής,

1. χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής ως σημαντικό βήμα για την καθιέρωση μιας ολοκληρωμένης κοινής πολιτικής μεταφορών η οποία θα εντάσσει την ακτοπλοΐα στους άλλους τρόπους μεταφοράς[semigr ] επισημαίνει με έμφαση την ανάγκη να αναληφθεί πραγματική δράση στο συγκεκριμένο τομέα[semigr ]

2. ως μέτρο για την επιτάχυνση και τη μείωση του κόστους της φορτοεκφόρτωσης στους λιμένες η Επιτροπή προτείνει ουσιαστικά την προώθηση νέων τύπων πλοίων και τεχνικών φορτοεκφόρτωσης, λύση που είναι μεν επιδοκιμαστέα, αλλά που δεν έχει αποδείξει ακόμη τα πραγματικά της πλεονεκτήματα.

3. εφιστά την προσοχή στο γεωγραφικό δεδομένο ότι η Ευρώπη διαθέτει περίπου 35.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής, πάνω από 600 λιμένες πλησίον βιομηχανικών κέντρων, καθώς και σημαντικό αριθμό λιμένων της ενδοχώρας στους οποίους η πρόσβαση επιτυγχάνεται με θαλάσσια σκάφη που μπορούν να πλεύσουν και σε ποταμούς, καθώς και ότι η γεωγραφική αυτή πραγματικότητα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί καλύτερα για την προώθηση της ακτοπλοΐας ως μέρους του συστήματος συνδυασμένων μεταφορών στην Ευρώπη[semigr ]

4. καλεί την Επιτροπή να ζητήσει από το Συμβούλιο εντολή για την έναρξη διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία, προκειμένου να εξσασφαλισθεί ελεύθερη πρόσβαση στο ρωσικό δίκτυο πλωτών μεταφορών για τα θαλάσσια σκάφη της ΕΕ που μπορούν να πλέουν σε ποταμούς[semigr ]

5. χαιρετίζει την εμπεριστατωμένη ανάλυση που πραγματοποιεί η Επιτροπή στην υπό εξέταση ανακοίνωση, καθώς και στην πληροφόρηση των σχετικών στοιχείων που περιλαμβάνονται σε αυτήν[semigr ] βάσει αυτών, καταδεικνύεται ότι η ακτοπλοΐα δεν συνιστά απλώς μία παροχή μεταφορικών υπηρεσιών αλλά αποτελεί τμήμα ενός πολύπλοκου συστήματος υπηρεσιών (συνδυασμένες μεταφορές, εργατικό δυναμικό, λιμένες και άλλα έργα υποδομής) το οποίο πρέπει να διασυνδεθεί αποτελεσματικά[semigr ]

6. διαπιστώνει ότι η εντατικοποίηση της παράκτιας ναυτιλίας θα ενισχύσει επίσης την ευρωπαϊκή ναυπηγική βιομηχανία και, συνεπώς, θα είναι δυνατό να διατηρηθούν ή να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας στις παράκτιες περιοχές εφόσον το 50% των πλοίων που κατασκευάζονται στα ναυπηγεία της Ε.Ε. ανήκουν στον τύπο σκαφών που χρησιμοποιούνται στην παράκτια ναυσιπλοΐα.

7. υποστηρίζει πλήρως την πρόταση της Επιτροπής να προωθηθεί η ακτοπλοΐα με στόχο τη στροφή της μεταφοράς εμπορευμάτων από τις οδικές και τις σιδηροδρομικές μεταφορές στα θαλάσσια μέσα, αποκαθιστώντας την ισορροπία ως προς τα πλεονεκτήματα της τιμής και τις επιδοτήσεις των οποίων απολαύουν οι οδικές και οι σιδηροδρομικές μεταφορές και εξαλείφοντας τα εμπόδια και τα κωλύματα που καθιστούν την ακτοπλοΐα δαπανηρότερη και περισσότερο χρονοβόρα από τις οδικές μεταφορές[semigr ]

8. καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει στο πρόγραμμα δράσης της πρόσθετα μέτρα και κίνητρα τα οποία να προωθούν περαιτέρω την ευελιξία των θαλάσσιων μεταφορών και να αποκαθιστούν την ισορροπία μεταξύ θαλάσσιων και χερσαίων μεταφορών, πρώτον με την πλήρη ελευθέρωση των ενδοευρωπαϊκών θαλάσσιων μεταφορών και, δεύτερον, με την κατάργηση των πρόσθετων διοικητικών απαιτήσεων (π.χ. τελωνειακές αρχές, λιμενικές αρχές, κλπ.) που επιβάλλονται στο συγκεκριμένο είδος μεταφοράς[semigr ]

9. προτείνει την έγκριση και εφαρμογή, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορισμένων θετικών δράσεων που να προωθούν αυτόν τον τρόπο μεταφοράς, ο οποίος έχει υπερβολικά παραμεληθεί στο πρόσφατο παρελθόν. Τέτοιες θετικές δράσεις δεν θα πρέπει όμως να καταλήγουν σε άμεσες ή έμμεσες επιχορηγήσεις, οι οποίες θα επέφεραν στρέβλωση του ανταγωνισμού. Επομένως, θα πρέπει να επικεντρωθούν σε θέματα όπως μία βελτιωμένη γνώση της δυνητικής αγοράς που θα μπορούσε να στραφεί από τις χερσαίες μεταφορές στις θαλάσσιες μεταφορές στην Ευρώπη, π.χ. με τη βελτίωση και τη συμπλήρωση της «μελέτης σχετικά με τους θαλάσσιους μεταφορικούς διαδρόμους» και με την συμβουλή των πιθανών χρηστών σχετικά με τις δυνατότητες των ακτοπλοϊκών μεταφορών και των ποταμοθαλασσίων μεταφορών[semigr ]

10. υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία που έχει η εισαγωγή προηγμένων τεχνολογιών για το συγκεκριμένο είδος μεταφοράς, γεγονός που θα του επιτρέψει να καταστεί μέρος μιας ολοκληρωμένης οργανωτικής αλυσίδας και, κατά συνέπεια, να μειώσει το χρόνο φορτοεκφόρτωσης και μεταφοράς φορτίων στους λιμένες[semigr ]

11. πιστεύει ότι, στο πλαίσιο της λιμενικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να δοθεί προσοχή σε μία σειρά στοιχείων τα οποία μπορούν να έχουν άμεση επίπτωση στο κόστος και στην αποδοτικότητα της ακτοπλοΐας, τέτοια όπως περισσότερη διαφάνεια στους λιμενικούς δασμούς, βελτίωση των διοικητικών διαδικασιών και κατάργηση επιβλαβών μονοπωλίων. Παράλληλα οι ακτοπλοϊκές εταιρείες θα πρέπει να επιβαρύνονται με το κόστος των υπηρεσιών που όντως χρησιμοποιούν και που είναι αναγκαίες. Το κόστος των λιμένων και οι υπηρεσίες που συνδέονται με τους λιμένες αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ανάπτυξη της ακτοπλοΐας[semigr ]

12. υπογραμμίζει, επομένως, την ανάγκη

- τα κράτη μέλη να αναπτύξουν, όπου αυτό είναι απαραίτητο, τη σύνδεση των λιμένων με την ενδοχώρα,

- τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες, να προσαρμόσουν στις υπάρχουσες ανάγκες τα δημόσια μέτρα για λιμενικά έργα υποδομής, και

- οι ιδιωτικές λιμενικές και μεταφορικές επιχειρήσεις να υποβάλουν προτάσεις με στόχο να βελτιωθεί η ροή δεδομένων μεταξύ λιμένων, η αποδοτικότητα στους λιμένες και η πρόσβαση στις κρατικές λιμενικές υπηρεσίες κατά τρόπο ευέλικτο και ανταποκρινόμενο στις υπάρχουσες ανάγκες[semigr ]

13. εκφράζει τη λύπη του διότι ως μέτρο για την αύξηση της αποδοτικότητας των λιμένων η Επιτροπή αναπτύσσει -σχεδόν επι τροχάδην σε ένα παράρτημα- μια γενική πολιτική περί λιμένων, που προχωρεί πολύ πιο πέρα από την προώθηση της ακτοπλοΐας και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή με τέτοια μορφή[semigr ]

14. υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή θα έπρεπε κατ´ αρχήν να εκθέσει με σαφήνεια τα ζητήματα της οργάνωσης και διάρθρωσης της διαχείρισης των λιμένων, της χρηματοδότησης των δημόσιων υποδομών και του ιδιωτικού εξοπλισμού, καθώς και τις τεράστιες διαφορές τους στα 15 κράτη μέλη[semigr ]

15. επισημαίνει ότι έως ότου διευκρινιστούν τα εν λόγω θέματα, η Επιτροπή θα έπρεπε, για την αποφυγή ακόμα και δασμολογικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού να απέχει από μεμονωμένες ενέργειες όπως π.χ. η αποστολή ειδικών ή η προώθηση προγραμμάτων επιμόρφωσης στελεχών της λιμενικής διοίκησης σε μεμονωμένους λιμένες[semigr ]

16. ζητεί από την Επιτροπή να καταργήσει επειγόντως ή να τροποποιήσει τη σημερινή κοινοτική νομοθεσία στον τελωνειακό και κτηνιατρικό τομέα και τις διατυπώσεις στη κοινότητα, η οποία είτε εμποδίζει τη θαλάσσια μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων είτε εισάγει άστοχους, πολυδάπανους και γενεσιουργούς διακρίσεων κανόνες και διαδικασίες, και να μεριμνήσει ώστε η πρωτοβουλία αυτή να εύρει επείγουσα και άμεση εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη[semigr ]

17. φρονεί ότι η πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής για εσωτερίκευση του εξωτερικού κόστους (COM (95)0691) ((Πράσινη Βίβλος: Για μία δίκαιη και αποτελεσματική τιμολόγηση στον τομέα των μεταφορών - εσωτερίκευση του εξωτερικού κόστους των μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.)) θα πρέπει να δημιουργήσει ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων φορέων μεταφορών, χωρίς να ζημιώσει το ευρωπαϊκό εμπόριο. Θα πρέπει να υπάρξει ανακατανομή του κόστους για κάθε είδος μεταφοράς, η οποία να αντικατοπτρίζει το πραγματικό κόστος που προκύπτει από τη χρήση υποδομής και την επιβάρυνση του περιβάλλοντος και όχι το τεχνητό κόστος που προκαλείται από προσανατολιζόμενες στη φορολογία δημόσιες αρχές[semigr ]

18. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι οι επικρατούσες συνθήκες σε αυτό το είδος μεταφοράς, σε συνδυασμό με τη γενικότερη οικονομική ύφεση, έχουν καταστήσει αδύνατο τον προσπορισμό ικανοποιητικών κερδών για την αντικαττάσταση παλαιοτέρων και μη προσοδοφόρων[semigr ] οι προσπάθειες και οι επενδύσεις στους τομείς της έρευνας και ανάπτυξης θα πρέπει να στραφούν προς την ανανέωση αυτού του τμήματος των στόλων αυτών με ασφαλέστερα και αποτελεσματικότερα από άποψη κόστους πλοία[semigr ]

19. επαναλαμβάνει την άποψή του ότι οι πορθμειακές υπηρεσίες πρέπει να θεωρηθούν ως ζωτικό τμήμα του δικτύου μεταφορών και, συνεπώς, να συμπεριληφθούν στην ανάπτυξη της ακτοπλοΐας, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχώς αυξανόμενη μεταφορά επιβατών και και τη συνεχώς αυξανόμενη κινητικότητα εργαζομένων και υπηρεσιών[semigr ]

20. υπογραμμίζει ότι η έλλειψη οιασδήποτε κοινωνικής αναφοράς στην ανακοίνωση της Επιτροπής συνιστά σημαντική παράλειψη όχι μόνον από κοινωνικής αλλά και από οικονομική σκοπιά[semigr ] η αναγνώριση της ανάγκης ειδικευμένων ναυτικών λόγω της εφαρμογής νέων τεχνολογιών δεν αποτελεί πρόταση για συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις που θα αυξάνουν τον αριθμό του ειδικευμένου και ικανού προσωπικού, γεγονός που έχει ζωτική σημασία για την ποιότητα και την αξιοπιστία της ακτοπλοΐας[semigr ]

21. καλεί για μια ακόμη φορά την Επιτροπή να προτείνει και το Συμβούλιο να εγκρίνει, επειγόντως και κατά προτεραιότητα, μέτρα τα οποία να διασφαλίζουν τη διατήρηση της τεχνογνωσίας των εθνικών ναυτικών και να στηρίζουν την εκπαίδευση, κατάρτιση και πρόσληψη ειδικευμένων ναυτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση[semigr ]

22. συνιστά ότι για όλα τα προαναφερθέντα σημεία δράσης θα πρέπει να υπάρχει στενή συνεργασία με τις βιομηχανίες θαλασσίων πόρων μέσω της Επιτροπής Ακτοπλοΐας του Φόρουμ Βιομηχανιών Θαλασσίων Πόρων. Αυτό πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την κατάρτιση ενός καταλόγου προτεραιοτήτων και τη συνεχή παρακολούθηση των σχετικών δράσεων και επιτευγμάτων[semigr ]

23. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών.