Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3330/91 του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές συναλλαγών αγαθών μεταξύ των κρατών μελών» () (98/C 19/15)

Στις 24 Οκτωβρίου 1997, και σύμφωνα με το άρθρο 100 A της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 14 Οκτωβρίου 1997, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Walker, που εργάσθηκε χωρίς ομάδα μελέτης.

Κατά την 349η σύνοδο ολομέλειας της 29ης και 30ής Οκτωβρίου 1997, (συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 113 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 8 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το Intrastat είναι το σύστημα που καθορίζει τους κανόνες για τη συλλογή και και τη σύνταξη των στατιστικών σχετικά με τις συναλλαγές αγαθών μεταξύ των κρατών μελών. Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1993, ύστερα από την κατάργηση των τελωνειακών διατυπώσεων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και θα λήξει όταν αντικατασταθεί το σημερινό σύστημα από ένα κοινό σύστημα που θα βασίζεται στην επιβολή του ΦΠΑ στη χώρα προέλευσης. Η πρόταση της Επιτροπής θα μειώσει το φόρτο των επιχειρήσεων για την υποβολή των στατιστικών στοιχείων, διότι καταργεί ορισμένα από αυτά που είναι σήμερα υποχρεωτικά.

1.1.1. Το σύστημα Intrastat βασίζεται στην αρχή της άμεσης συλλογής στοιχείων από τις ενδοκοινοτικές επιχειρήσεις των οποίων το σύνολο των ενδοκοινοτικών αγορών ή πωλήσεων υπερβαίνει ετησίως ορισμένο όριο, το οποίο, σήμερα διαφέρει στα διάφορα κράτη μέλη. Οι επιχειρήσεις των οποίων οι αποστολές και οι παραλαβές προϊόντων υπερβαίνουν το συγκεκριμένο όριο της χώρας τους, υποχρεούνται να υποβάλουν κάθε μήνα τη σχετική δήλωση. Η δήλωση αυτή αντικατέστησε το αντίγραφο της τελωνειακής διασάφησης, που εχρησιμοποιείτο άλλοτε για την κατάρτιση των στατιστικών.

1.1.2. Για τη συλλογή και τη σύνταξη των στατιστικών σχετικά με τις συναλλαγές των αγαθών της ΕΕ με τα τρίτα κράτη υπάρχει ένα παρόμοιο σύστημα, το Extrastat.

1.2. Σύμφωνα με το σύστημα Intrastat, στο έντυπο της συμπληρωματικής δήλωσης (ΣΔ) που πρέπει να υποβάλλεται κάθε μήνα, πρέπει να εμφανίζεται κάθε συναλλαγή όσον αφορά τα διάφορα αγαθά για τα οποία πρέπει να δίδονται πληροφορίες, οι οποίες περιλαμβάνουν:

α) στο κράτος μέλος της άφιξης, το κράτος μέλος της αποστολής των εμπορευμάτων,

β) στο κράτος μέλος της αποστολής, το κράτος μέλος του προορισμού των εμπορευμάτων,

γ) οι όροι παράδοσης,

δ) το καθαρό και το μικτό βάρος των εμπορευμάτων,

ε) η αξία τους,

στ) το είδος της συναλλαγής,

ζ) ο υποτιθέμενος τρόπος μεταφοράς.

1.3. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν σήμερα να απαιτούν την υποβολή των εξής στοιχείων με το στατιστικό έντυπο:

α) στο κράτος μέλος της άφιξης, η χώρα προέλευσης 7 πάντως, το στοιχείο αυτό μπορεί να ζητείται μόνον εφόσον το επιτρέπει η κοινοτική νομοθεσία? στο πλαίσιο αυτό, χώρα προέλευσης σημαίνει τη χώρα κατασκευής ή καταγωγής, σε αντίθεση με τη χώρα παράδοσης που σημαίνει το κράτος μέλος στο οποίο φορτώθηκαν τα εμπορεύματα ή το τελευταίο κράτος μέλος στο οποίο διαμετακομίσθηκαν πριν να αφιχθούν στο κράτος μέλος της άφιξης 7

β) στο κράτος μέλος της αποστολής, η περιφέρεια προέλευσης 7

γ) στο κράτος μέλος της άφιξης, η περιφέρεια προορισμού 7

δ) στο κράτος μέλος της αποστολής, το λιμάνι ή ο αερολιμήν φόρτωσης 7

ε) στο κράτος μέλος της άφιξης, το λιμάνι ή ο αερολιμήν εκφόρτωσης 7

στ) στο κράτος μέλος αποστολής, και στο κράτος μέλος της άφιξης, το υποτιθέμενο λιμάνι ή αερολιμήν διαμετακόμισης άλλου κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι το τελευταίο διατηρεί στατιστικά στοιχεία διαμετακόμισης 7

ζ) όπου ισχύει, στατιστική διαδικασία.

1.3.1. Δεν επιτρέπεται στα κράτη μέλη να απαιτούν οποιαδήποτε άλλη πληροφορία, εκτός αυτών που περιέχονται στο στατιστικό έντυπο, και αναφέρονται ανωτέρω.

1.4. Μετά από τριετή εφαρμογή του συστήματος, την ανάλυση των στοιχείων, τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των χορηγών και των χρηστών των στατιστικών πληροφοριών και τα συμπεράσματα του σεμιναρίου στο οποίο συμμετείχαν όλοι που συμμετέχουν στο σύστημα, διαπιστώθηκε ότι η παροχή των πληροφοριών είναι συχνά δύσκολη και περιοριστική και ότι οι στατιστικές που καταρτίζονται είναι ορισμένες φορές αμφίβολης ποιότητας και περιορισμένης σημασίας.

1.5. Στις 24 Φεβρουαρίου 1996, οι αρμόδιοι για την Εσωτερική Αγορά Υπουργοί, αποφάσισαν την απλούστευση της νομοθεσίας που διέπει την Εσωτερική Αγορά, βάσει της πρωτοβουλίας SLIM, και ένα από τα προγράμματα που επέλεξαν ήταν το σύστημα Intrastat.

1.5.1. Μία ομάδα αποτελούμενη από τους εκπροσώπους 5 κρατών μελών και από ορισμένους εκπροσώπους των εμπορικών κύκλων, στην έκθεση που υπέβαλε στις 31 Οκτωβρίου 1996, συνιστούσε ορισμένες αλλαγές για το σύστημα Intrastat. Η έκθεση έγινε δεκτή από το Συμβούλιο στις 26 Νοεμβρίου 1996.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Δεν θα χρειάζεται πλέον να εμφανίζονται στη ΣΔ οι όροι παράδοσης, ωστόσο τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτούν την πληροφορία αυτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 1999.

2.2. Ο υποτιθέμενος χρόνος μεταφοράς θα καταργηθεί από τη ΣΔ, η κατάργηση όμως θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2000.

2.2.1. Η προθεσμία αυτή είναι απαραίτητη για ορισμένα κράτη μέλη προκειμένου να προσαρμόσουν το στατιστικό τους σύστημα με τις προδιαγραφές της ΕΕ. Η 1η Ιανουαρίου 2000 συμπίπτει με την εκπνοή των παρεκκλίσεων που έχουν προς το παρόν, χορηγηθεί σ'αυτά τα κράτη μέλη.

2.2.2. Πάντως, η Επιτροπή μπορεί να επιτρέψει στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν ήδη πλήρως τις οδηγίες 78/546/ΕΟΚ, 80/1117/ΕΟΚ, 80/1119/ΕΟΚ και 95/64/ΕΚ, ή που μπορούν να παράσχουν τα στοιχεία με άλλο τρόπο, να προβούν νωρίτερα στην κατάργηση της πληροφορίας αυτής από το στατιστικό έντυπο.

2.3. Τίθεται σε άμεση ισχύ η απαγόρευση να μην επιτρέπεται πλέον στα κράτη μέλη να επιβάλουν διάταξη για οποιαδήποτε πρόσθετη πληροφορία εκτός από την περίπτωση που το κράτος μέλος της άφιξης επιβάλλει την αναφορά της χώρας προέλευσης και (έως τις 31 Δεκεμβρίου 1999) τους όρους παράδοσης.

2.3.1. Η Επιτροπή φρονεί ότι πρέπει να καταργηθεί το δικαίωμα απαίτησης για προαιρετικά στοιχεία, προκειμένου να μειωθεί ο φόρτος των χορηγών των στατιστικών πληροφοριών και να διασφαλισθεί η ποιότητα επεξεργασίας των στοιχείων που υποβάλλονται σε όλη την επικράτεια της ΕΕ, εκτός από την αναφορά στις χώρες προέλευσης, η οποία κρίνεται ιδιαίτερα χρήσιμη σε πολλούς χρήστες και ως εκ τούτου πρέπει να διατηρηθεί.

2.4. Πρέπει να καταργηθεί η αρμοδιότητα της Επιτροπής να τάσσει προθεσμίες για την υποβολή των εντύπων με τα στατιστικά στοιχεία από τους χορηγούς της και να ανατεθεί στη δημόσια διοίκηση των κρατών μελών.

2.5. Για λόγους διαφάνειας, η Επιτροπή πρέπει να δημοσιεύσει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στη σειρά C, λεπτομέρειες όσον αφορά τα στοιχεία που απαιτεί κάθε κράτος μέλος.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Στη γνωμοδότησή της (), της 23ης Απριλίου 1997, για την έκθεση της Επιτροπής που είχε ως θέμα το πρότυπο πρόγραμμα SLIM, η ΟΚΕ ανέφερε ότι «Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι οι υπερβολικά περίπλοκες νομοθετικές ρυθμίσεις προκαλούν υψηλό οικονομικό κόστος και θέτουν σε κίνδυνο την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, καθώς και το δυναμικό της για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Όλες οι νομοθετικές ρυθμίσεις - τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο - θα πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένες και ανάλογες προς τους στόχους τους. Αυτό ισχύει τόσο για τις νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες όσο και για την υφιστάμενη νομοθεσία.»

3.2. Για τους λόγους αυτούς η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής με την οποία επιδιώκεται η επίτευξη των στόχων της πρωτοβουλίας SLIM για μια απλούστερη, διαφανέστερη και αποτελεσματικότερη νομοθεσία, αφού άλλωστε η πρόταση ευθυγραμμίζεται και με τις συστάσεις της ομάδας Intrastat η οποία συμμετείχε στο πρότυπο πρόγραμμα.

3.2.1. Η μείωση του όγκου των πληροφοριών που απαιτούνται θα συμβάλει στην απλούστευση του εντύπου της ΣΔ του Intrastat 7 η δημοσίευση των λεπτομερειών, στη σειρά C της Επίσημης Εφημερίδας, όσον αφορά τα στοιχεία που απαιτεί κάθε κράτος, θα καταστήσει πιο δαπανηρή τη διαδικασία 7 τέλος, πρέπει να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της νομοθεσίας διότι η μείωση του αριθμού των στοιχείων που απαιτούνται θα συντελέσει, πιθανόν, στη μεγαλύτερη πιστότητά τους.

3.3. Πάντως, η ΟΚΕ φρονεί ότι υπάρχει μεγαλύτερο πεδίο δράσεως στον εν λόγω τομέα. Στη γνωμοδότησή της επί της έκθεσης της Επιτροπής για το πρότυπο πρόγραμμα SLIM ανέφερε ότι «η έλλειψη συνάφειας μεταξύ του εθνικού και του κοινοτικού επιπέδου της νομοθεσίας προκαλεί, επίσης, προβλήματα στις επιχειρήσεις και τους πολίτες».

3.4. Στο πλαίσιο αυτό, η ΟΚΕ φρονεί ότι η βελτίωση θα ήταν μεγαλύτερη εάν το έντυπο της ΣΔ ήταν εντελώς το ίδιο σε όλη την ΕΕ, προκειμένου να συνδράμει τις επιχειρήσεις που διαθέτουν παραρτήματα ή υποκαταστήματα σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη και να συμβάλει στην ομοιομορφία των συλλεγομένων στοιχείων. Σήμερα, υπάρχουν διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, όπως π.χ. στον κωδικό που δίνεται από το κράτος πράγμα που αυξάνει το φόρτο εργασίας των επιχειρήσεων. Η τυποποίηση πρέπει να συμβάλει στην απλούστευση του εντύπου που χρησιμοποιείται σήμερα χωρίς όμως να δημιουργήσει ένα αντίστοιχο έντυπο που θα είναι περισσότερο πολύπλοκο.

3.5. Η ΟΚΕ επισημαίνει με ικανοποίηση ότι δεν επιτρέπεται πλέον στα κράτη μέλη να απαιτούν την ύπαρξη πολλών πρόσθετων πληροφοριών από το έντυπο της ΣΔ. Πάντως, η ΟΚΕ τονίζει ότι τίποτα δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να απαιτήσουν παρόμοιες πληροφορίες σε άλλα έντυπα σχετικά με την προέλευση και ελπίζει ότι τα κράτη μέλη δεν θα προβάλουν εμπόδια στη λειτουργία της πρωτοβουλίας SLIM, ζητώντας τις πληροφορίες αυτές με άλλους τρόπους.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής, ωστόσο επιθυμεί να διαπιστώσει τις θετικές συνέπειες που θα επισημανθούν από την αύξηση των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων χάρις στην τυποποίηση του εντύπου της ΣΔ σε ολόκληρη την ΕΕ, που θα έχει ως πρότυπο το απλούστερο από τα υπάρχοντα έντυπα.

Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ C 203 της 3. 7. 1997, σ. 10.

() ΕΕ C 206 της 7. 7. 1997.