Επιπλέον, στις 3 Μαρτίου 2020, η πρωτοβουλία για τα καινοτόμα φάρμακα (ΠΚΦ), η οποία στηρίχθηκε από το πρόγραμμα-πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζων 2020», δρομολόγησε ειδική πρόσκληση ταχείας υποβολής προτάσεων για την «Ανάπτυξη θεραπευτικών και διαγνωστικών μέσων με σκοπό την καταπολέμηση των λοιμώξεων από τον κορονοϊό» με συνεισφορά της ΕΕ ύψους 45 εκατ. EUR, η οποία στη συνέχεια αυξήθηκε σε 72 εκατ. EUR.

Τέλος, στις 8 Ιουνίου 2020 η Επιτροπή χορήγησε σχεδόν 166 εκατ. EUR, από κονδύλια του πιλοτικού μέσου «Accelerator» του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας (ΕΣΚ), σε 36 επιχειρήσεις που συστάθηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού.

1.1.2.Περαιτέρω ενίσχυση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (rescEU)

1.1.3.Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την Αντιμετώπιση του Κορονοϊού (CRII και CRII+)

Ένα από τα πρώτα μέτρα που έλαβε η ΕΕ με στόχο να στηρίξει οικονομικά τα κράτη μέλη στην αντιμετώπιση της κρίσης ήταν η πρωτοβουλία επενδύσεων CRII, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή με τον κανονισμό 2020/460 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαρτίου 2020. Η πρωτοβουλία κινητοποίησε τα μη δαπανηθέντα κονδύλια που είχαν ήδη διατεθεί στα κράτη μέλη της ΕΕ και, με τον τρόπο αυτό, προσέφερε άμεση ενίσχυση της ρευστότητας στους προϋπολογισμούς των κρατών μελών και των περιφερειών, ενώ βοήθησε τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να διαθέσουν τη χρηματοδότηση στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας, καθώς και να παράσχουν στήριξη με τη μορφή κεφαλαίων κίνησης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Επίσης, το πεδίο εφαρμογής του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης επεκτάθηκε με στόχο να καλύψει σοβαρές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας, ούτως ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να λαμβάνουν στήριξη μέσω του εν λόγω ταμείου για να βοηθηθούν στην αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19.

Από τον Απρίλιο, η πρωτοβουλία CRII+, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή με τον κανονισμό 2020/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 2020, κατέστησε απλούστερη την ταχεία αξιοποίηση των υφιστάμενων Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για μέτρα που σχετίζονται με την κρίση και κατέστησε δυνατή την αύξηση της συμβολής της ΕΕ σε προγράμματα πολιτικής συνοχής σε ποσοστό έως και 100 % για αιτήσεις πληρωμών που υποβάλλονται μεταξύ 1ης Ιουλίου 2020 και 30ής Ιουνίου 2021.

Τον Δεκέμβριο η Επιτροπή ανακοίνωσε τα αποτελέσματα που απέφεραν οι δύο πρωτοβουλίες το 2020. Από την αρχή της κρίσης, η ΕΕ έχει διαθέσει μεγάλα ποσά για τη χρηματοδότηση μέτρων αντιμετώπισης των επιπτώσεων της πανδημίας. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις επωφελήθηκαν από το μεγαλύτερο μέρος της διαθέσιμης χρηματοδότησης, δηλ. πάνω από 10 δισ. EUR, κάτι που βοήθησε τις επιχειρήσεις να επιβιώσουν. Για τους πολίτες διατέθηκαν 3 δισ. EUR, μεταξύ άλλων για την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών σε ευάλωτες ομάδες και προγράμματα προσωρινής απασχόλησης για εργαζομένους. Τέλος, διατέθηκαν 7 δισ. EUR για τη στήριξη του τομέα της υγείας, επιπλέον των 10,2 δισ. EUR από τον προϋπολογισμό της ΕΕ που είχαν ήδη διατεθεί στον τομέα αυτόν για τα έτη 2014-2020 (επισημαίνεται ότι υπάρχει κάποια επικάλυψη μεταξύ των ομάδων δικαιούχων).

1.1.4.Παροχή συνδρομής σε εταίρους διεύρυνσης, γειτονίας και πέραν αυτής

1.1.5.Προσωρινή στήριξη για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης (SURE) λόγω της πανδημίας COVID-19

Στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων στήριξης έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19, η ΕΕ εξέδωσε στις 19 Μαΐου 2020 τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/672 του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση του μέσου SURE για την παροχή βοήθειας στους εργαζομένους ώστε να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας τους κατά τη διάρκεια της κρίσης. Το SURE είναι ένα προσωρινό σύστημα, το οποίο μπορεί να παράσχει έως 100 δισ. EUR χρηματοδοτικής συνδρομής (δάνεια με ευνοϊκούς όρους) στα κράτη μέλη. Το εν λόγω μέσο παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να ζητήσουν χρηματοδοτική συνδρομή από την ΕΕ ώστε να βοηθηθούν στη χρηματοδότηση της αιφνίδιας και σοβαρής αύξησης των εθνικών δημόσιων δαπανών, από την 1η Φεβρουαρίου 2020, που συνδέονται με τα εθνικά συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας και παρόμοια μέτρα, μεταξύ άλλων για τους αυτοαπασχολούμενους, ή με ορισμένα μέτρα που αφορούν την υγεία, ειδικότερα στον χώρο εργασίας, για την αντιμετώπιση της κρίσης. Προκειμένου η ΕΕ να έχει τη δυνατότητα να παράσχει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του SURE, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να δανείζεται στις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοοικονομικούς οργανισμούς εξ ονόματος της ΕΕ έως το ανώτατο ποσό των 100 δισ. EUR. Τα δάνεια στο πλαίσιο του SURE υποστηρίζονται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και από εγγυήσεις που θα παρασχεθούν από τα κράτη μέλη ανάλογα με το μερίδιό τους στο ΑΕΕ της ΕΕ. Το συνολικό ποσό των εγγυήσεων αυτών ανέρχεται σε 25 δισ. EUR. Η διαθεσιμότητα του μέσου περιορίζεται χρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.

Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 η Επιτροπή είχε προτείνει να χορηγηθεί σε 18 κράτη μέλη συνολική χρηματοδοτική στήριξη ύψους 90,3 δισ. EUR, η οποία έχει εγκριθεί ήδη στο σύνολό της από το Συμβούλιο. Το μεγαλύτερο μέρος του ποσού αυτού, 87,3 δισ. EUR τα οποία προορίζονταν για 16 κράτη μέλη, είχε ήδη προταθεί έως τον Αύγουστο του 2020, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 3 δισ. EUR, το οποίο προοριζόταν για την Ουγγαρία και την Ιρλανδία, προτάθηκε τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2020, αντίστοιχα: