Γνωμοδότηση της Συμβουλευτικής Επιτροπής ΕΚΑΧ σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων

(εγκρίθηκε ομόφωνα κατά την 355η σύνοδο της 5ης Απριλίου 2001)

(2001/C 170/05)

1. Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ,

1.1. Αναφερόμενη στο ψήφισμά της σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου την οποία υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων(1),

1.2. Υπενθυμίζοντας τις καταρχήν επιφυλάξεις της σχετικά με τη μονομερή θέσπιση, από τα κράτη μέλη της ΕΕ, οικολογικών φόρων που πλήττουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε διεθνές επίπεδο,

1.3. Υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι κατά τις τελευταίες δεκαετίες, και ιδίως κατά τα τελευταία έτη, η βιομηχανία άνθρακα και η χαλυβουργία κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες στον τομέα της περιβαλλοντικής πολιτικής,

1.4. Αναφερόμενη, αφενός, στη σύσταση που διατυπώνεται στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής "Προς μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού"(2) για αύξηση των φόρων επί της ενέργειας και την επανέναρξη των συζητήσεων σχετικά με την πρόταση οδηγίας του 1997 και, αφετέρου, στην απαίτηση λήψης πρόσθετων "φορολογικών μέτρων" στον ενεργειακό τομέα, η οποία περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το έκτο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον(3).

2. ΖΗΤΑ, ΣΤΙΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΤΟΣΟ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΣΟ ΚΑΙ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, ΝΑ ΛΗΦΘΟΥΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΥΠΟΨΗ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:

2.1. Η ανάγκη να αποφευχθούν, στον ενεργειακό τομέα, στρεβλώσεις του ανταγωνισμού οι οποίες θα μπορούσαν να προκύψουν από μια ανεπαρκώς συντονισμένη προσέγγιση μεταξύ κρατών μελών και βιομηχανικών τομέων στο ζήτημα της φορολόγησης της ενέργειας,

2.2. Η ανάγκη να διατηρήσει η Ευρώπη μια ανταγωνιστική ενέργεια ως βάση για ανταγωνιστικά προϊόντα,

2.3. Ο κίνδυνος τα φορολογικά σχέδια που υλοποιούνται σήμερα στα διάφορα κράτη μέλη να λάβουν αντικρουόμενους, ενίοτε, προσανατολισμούς,

2.4. Η αδυναμία - που έχει παρατηρηθεί μέχρι σήμερα - για επίτευξη μιας πραγματικής εναρμόνισης μέσω ενός ελάχιστου συντελεστή,

2.5. Η ανάγκη να αποφευχθεί κάθε διακριτική μεταχείριση ενός συγκεκριμένου καυσίμου, πράγμα που συμβαίνει σήμερα σε ορισμένα κράτη μέλη,

2.6. Η δυνατότητα υποστήριξης των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας με ειδικά μέτρα και όχι με φορολογικά μέτρα εις βάρος των άλλων μορφών ενέργειας,

2.7. Η ανάγκη αποφυγής κάθε φορολόγησης των εισροών (καυσίμων) που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, διότι αυτό οδηγεί σε αποτέλεσμα αντίθετο προς τον επιδιωκόμενο στόχο,

2.8. Ο απαράδεκτος χαρακτήρας μιας φορολογίας ανάλογης προς την παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα (CO2), δεδομένου ότι ένας τέτοιος φόρος δεν λαμβάνει υπόψη του ούτε τα άλλα αέρια που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου ούτε τα άλλα οικολογικά προβλήματα που συνδέονται με τη χρήση της ενέργειας και, επιπλέον, αντιβαίνει προς το στόχο της φορολογικής εναρμόνισης,

2.9. Το γεγονός ότι μια ενδεχόμενη φορολόγηση της ενέργειας που απαιτείται για την παραγωγή καυσίμων θα ισοδυναμούσε με διπλή φορολογία.

3. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

3.1. Από την άποψη της βιομηχανίας άνθρακα

3.1.1. Η πρόταση της Επιτροπής για φορολόγηση των ενεργειακών προϊόντων παρακωλύει, λαμβανομένου υπόψη του μόνιμου κινδύνου πετρελαϊκής κρίσης, τη διατήρηση ενός διαφοροποιημένου εφοδιασμού, ο οποίος είναι ολοένα και περισσότερο αναγκαίος για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Τυχόν φορολόγηση της ενέργειας σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 1 στοιχείο β) θα μειώσει ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα των ορυκτών πηγών ενέργειας και θα στρεβλώσει τον ανταγωνισμό στον τομέα της διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού τόσο στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους όσο και από κράτος μέλος σε κράτος μέλος. Επιπλέον, θα μπορούσε να οδηγήσει σε διπλή φορολογία.

3.1.2. Η εφαρμογή φορολογικών απαλλαγών σύμφωνα με το άρθρο 14 - ιδίως για τις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και το φυσικό αέριο - θα γίνει εις βάρος των στερεών καυσίμων. Η θέσπιση απαλλαγών αυτού του είδους εισάγει διακρίσεις, οδηγεί σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και αντιβαίνει στους στόχους των ευρωπαϊκών συνθηκών. Επιπλέον, η αποστολή της Επιτροπής να εγγυάται τον ενεργειακό εφοδιασμό κατά τρόπο ασφαλή, φθηνό και σεβόμενο το περιβάλλον, όπως αυτή προβλέπεται στη Λευκή Βίβλο "Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση", δεν θα ήταν δυνατόν να εκπληρωθεί.

3.2. Από την άποψη της χαλυβουργίας

3.2.1. Η φορολογική προσέγγιση της Επιτροπής αντιβαίνει στις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χαλυβουργία, κατόπιν διαπραγματεύσεων που πραγματοποιήθηκαν σε εθελοντική βάση σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Ειδικότερα, θα στερούσε από κάθε νόημα τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί.

3.2.2. Η φορολογική απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 13 παράγραφος 1 στοιχείο α) για ορισμένα ενεργειακά προϊόντα που χρησιμοποιούνται για τη χημική αναγωγή και σε μεταλλουργικές και ηλεκτρολυτικές μεθόδους πρέπει να εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε όλα τα ενεργειακά προϊόντα που χρησιμοποιούνται στη χαλυβουργία, τουλάχιστον για να αποφευχθούν στρεβλώσεις ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων χαλυβουργικών μεθόδων.

(1) ΕΕ C 356 της 22.11.1997, σ. 3.

(2) COM(2000) 769 τελικό.

(3) COM(2001) 31 τελικό.