EL 
 
 
ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ  ΤΡΑΠΕΖΑΣ  
της 8ης Μαρτίου  2010 
σχετικά  με τροποποιήσεις  του νομικού  πλαισίου  για την ενίσχυση  της ρευστότητας  της οικονομίας  
για την αντιμετώπιση  των επιπτώσεων  της διεθνούς  χρηματοπιστωτικής  κρίσης  
(CON/2010/21) 
 Εισαγωγή  και νομική  βάση
 
Στις 8 Φεβρουαρίου  2010 η Ευρωπαϊκή  Κεντρική  Τράπεζα  (ΕΚΤ ) έλαβε  αίτημα  του ελληνικού  
Υπουργείου  Οικονομικών  για τη διατύπωση  γνώμης  σχετικά  με δύο σχέδια  νομοθετικών  διατάξεων  που 
αφορούν  το νόμο  για την ενίσχυση  της ρευστότητας  της οικονομίας  για την αντιμετώπιση  των 
επιπτώσεων  της διεθνούς  χρηματοπιστωτικής  κρίσης  (εφεξής  τα «σχέδια  διατάξεων »). 
Η αρμοδιότητα  της ΕΚΤ  για τη διατύπωση  γνώμης  βασίζεται  στα άρθρα  127 παράγραφος  4 και 282 
παράγραφος  5 της συνθήκης  για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  και στο άρθρο  2 παράγραφος  1, 
τρίτη  και έκτη περίπτωση , της απόφασης  98/415/ΕΚ του Συμβουλίου  της 29ης Ιουνίου  1998 σχετικά  με 
τη διαβούλευση  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  με τις εθνικές  αρχές  για τα σχέδια  νομοθετικών  
διατάξεων1, καθώς  τα σχέδια  διατάξεων  αφορούν  εθνική  κεντρική  τράπεζα  και κανόνες  εφαρμοστέους  σε 
χρηματοπιστωτικά  ιδρύματα , στο βαθμό  που αυτοί  επηρεάζουν  ουσιωδώς  τη σταθερότητα  των 
χρηματοπιστωτικών  ιδρυμάτων  και αγορών . Η παρούσα  γνώμη  εκδόθηκε  από το διοικητικό  συμβούλιο , 
σύμφωνα  με το άρθρο  17.5 πρώτη  πρόταση  του εσωτερικού  κανονισμού  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  
Τράπεζας . 
 1.  Σκοπός  
των σχεδίων  διατάξεων  
1.1 Σκοπός  του πρώτου  σχεδίου  διατάξεων  είναι  να επεκτείνει  και για τη χρήση  του 2009 τον 
περιορισμό  που είχε τεθεί  με το άρθρο  28 του νόμου  3756/20092 σχετικά  με τη διανομή  μερίσματος  
από τις τράπεζες  που συμμετέχουν  στο πρόγραμμα  ενίσχυσης  ρευστότητας  (εφεξής  το 
«πρόγραμμα ») του άρθρου  1 του νόμου  3723/20083. Ειδικότερα , σύμφωνα  με το άρθρο  1 
παράγραφος  3 του νόμου  3723/2008, η διανομή  μερισμάτων  στους  μετόχους  κατά  το χρονικό  
διάστημα  συμμετοχής  στο πρόγραμμα  δεν μπορεί  να υπερβεί  το ελάχιστο  όριο του 35% που 
προβλέπεται  στο άρθρο  3 παράγραφος  1 του νόμου  148/19674. Το άρθρο  28 του νόμου  3756/2009 
                                                 
1  ΕΕ L 189 της 3.7.1998, σ. 42.  
2  Νόμος  με τίτλο  «Σύστημα  Άυλων  Τίτλων , διατάξεις  για την Κεφαλαιαγορά , φορολογικά  θέματα  και λοιπές  διατάξεις », 
ΦΕΚ  A 53/31.3.2009. 
3  Νόμος  σχετικά  με την ενίσχυση  της ρευστότητας  της οικονομίας  για την αντιμετώπιση  των επιπτώσεων  της διεθνούς  
χρηματοπιστωτικής  κρίσης  και άλλες  διατάξεις , ΦΕΚ  Α 250/9.12.2008. 
4  Νόμος  περί μέτρων  προς  ενίσχυσιν  της Κεφαλαιαγοράς , ΦΕΚ  A 173. 
2 ορίζει  περαιτέρω  ότι η διανομή  μερισμάτων  βάσει  του άρθρου  1 παράγραφος  3 του 
νόμου  3723/2008 για τη χρήση  2008 περιορίζεται  αποκλειστικά  στη διανομή  μετοχών . Ο 
περιορισμός  αυτός  επεκτείνεται  τώρα  και στη διανομή  μερισμάτων  για τη χρήση  2009. 
1.2 Το δεύτερο  σχέδιο  διατάξεων  σκοπό  έχει να εισαγάγει  ρυθμίσεις  σχετικά  με την εξαγορά  των 
προνομιούχων  μετοχών  που απέκτησε  το Ελληνικό  Δημόσιο  βάσει  του ίδιου  άρθρου  1 του 
νόμου  3723/2008, προκειμένου  οι τράπεζες  που συμμετέχουν  στο πρόγραμμα  να αποχωρήσουν  
από το σκέλος  του προγράμματος  ενίσχυσης  της κεφαλαιακής  τους επάρκειας , όταν  η αγορά  και οι 
χρηματοπιστωτικές  συνθήκες  το επιτρέπουν . Ειδικότερα , σύμφωνα  με το δεύτερο  σχέδιο  
διατάξεων , το οποίο  αντικαθιστά  το δεύτερο  εδάφιο  του άρθρου  1 παράγραφος  1 του 
νόμου  3723/20085, οι προνομιούχες  μετοχές  εξαγοράζονται  από την τράπεζα  στην  τιμή διάθεσης , 
μετά  την πάροδο  πέντε  ετών  από την απόκτησή  τους ή σε προγενέστερο  χρόνο , με έγκριση  της 
Τράπεζας  της Ελλάδος . Μετά  τη λήξη  της περιόδου  των πέντε  ετών  και εφόσον  η γενική  
συνέλευση  της τράπεζας  δεν έχει λάβει  απόφαση  για την επαναγορά  των προνομιούχων  μετοχών , 
θα επιβάλλεται , με απόφαση  του Υπουργού  Οικονομικών  μετά  από εισήγηση  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος , προοδευτικά  σωρευτική  προσαύξηση  ποσοστού  2% κατ’ έτος στο ετήσιο  δικαίωμα  
σταθερής  απόδοσης  που παρέχεται  στο Ελληνικό  Δημόσιο  βάσει  του άρθρου  1 παράγραφος  3 του 
νόμου  3723/20086. 
 
2. Γενικές  παρατηρήσεις  
Στη γνώμη  CON/2008/797 που εξέδωσε , η ΕΚΤ  εξέφρασε  τις απόψεις  της σχετικά  με τις ρυθμίσεις  
που εισήγαγε  ο νόμος  3723/2008 για την αντιμετώπιση  των επιπτώσεων  της διεθνούς  
χρηματοπιστωτικής  κρίσης . Οι παρατηρήσεις  που διατύπωσε  με την ευκαιρία  εκείνη  η ΕΚΤ  
ισχύουν , όπου  τυχόν  έχουν  εφαρμογή , και για τις αλλαγές  που προτείνονται  με τα σχέδια  
διατάξεων . Η ΕΚΤ  σημειώνει  ότι αμφότερα  τα σχέδια  διατάξεων  ευθυγραμμίζονται  εν γένει  με τα 
συμπεράσματα  που ενέκρινε  το Συμβούλιο  Ecofin κατά  τη συνεδρίασή  του στις 
7 Οκτωβρίου  2008, στα οποία  επισημάνθηκαν  κοινές  αρχές  που θα πρέπει  να κατευθύνουν  τη 
δράση  των κρατών  μελών8, καθώς  και με τη «Διακήρυξη  αναφορικά  με ένα συντονισμένο  σχέδιο  
ευρωπαϊκής  δράσης  των κρατών  της ζώνης  του ευρώ » που υιοθέτησαν  στις 12 Οκτωβρίου  2008 οι 
αρχηγοί  κρατών  της ζώνης  του ευρώ9, επικυρώνοντας  τη δέσμευσή  τους να δράσουν  από κοινού  με 
αποφασιστικό  και άρτιο  τρόπο , προκειμένου  να αποκαταστήσουν  την ορθή  λειτουργία  του 
                                                 
5  Σύμφωνα  με την τρέχουσα  διατύπωση , οι εν λόγω  προνομιούχες  μετοχές  εξαγοράζονται  από την τράπεζα  υποχρεωτικά , 
στην  τιμή διάθεσης , μετά  πάροδο  πέντε  ετών  ή και προαιρετικά  σε προγενέστερο  χρόνο  και πάντως  μετά  την 1 Ιουλίου  
2009, με έγκριση  της Τράπεζας  της Ελλάδος . 
6  Σύμφωνα  με το άρθρο  1 παράγραφος  3, οι προνομιούχες  μετοχές  παρέχουν  δικαίωμα  σταθερής  απόδοσης  10% επί του 
εισφερόμενου  κεφαλαίου . 
7  Γνώμη  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  της 27ης Νοεμβρίου  2008 κατόπιν  αιτήματος  του ελληνικού  Υπουργείου  
Οικονομίας  και Οικονομικών  αναφορικά  με σχέδιο  νόμου  σχετικά  με την ενίσχυση  της ρευστότητας  της οικονομίας  για 
την αντιμετώπιση  των επιπτώσεων  της διεθνούς  χρηματοπιστωτικής  κρίσης  και αναφορικά  με σχέδιο  απόφασης  για την 
εφαρμογή  του. Όλες  οι γνώμες  της ΕΚΤ  είναι  διαθέσιμες  στο δικτυακό  τόπο  της ΕΚΤ  (www.ecb.europa.eu). 
8  Βλ. το ανακοινωθέν  Τύπου  της 2894ης συνόδου  του Συμβουλίου  Ecofin (13784/08), το οποίο  είναι  διαθέσιμο  στο 
δικτυακό  τόπο  του Συμβουλίου  (www.consilium.europa.eu). 
9  Η Διακήρυξη  είναι  διαθέσιμη  στο δικτυακό  τόπο  της απελθούσας  Γαλλικής  Προεδρίας  (www.ue2008.fr). 
3 χρηματοπιστωτικού  συστήματος  και την εμπιστοσύνη  προς  αυτό , με απώτερο  στόχο  την 
αποκατάσταση  πρόσφορων  και αποδοτικών  όρων  χρηματοδότησης  της οικονομίας . 
 
3. Ειδικές  παρατηρήσεις  
Η ΕΚΤ  αντιλαμβάνεται , όπως  αναφέρεται  παραπάνω , ότι το πρώτο  σχέδιο  διατάξεων  επεκτείνει  
και στη διανομή  μερισμάτων  για τη χρήση  2009 τον περιορισμό  που έχει θεσπιστεί  με το άρθρο  28 
του νόμου  3756/2008. Επίσης , αντιλαμβάνεται  ότι το δεύτερο  σχέδιο  διατάξεων  αίρει  την τρέχουσα  
υποχρέωση  των τραπεζών  που συμμετέχουν  στο πρόγραμμα  να εξαγοράζουν  τις προνομιούχες  
μετοχές  εντός  πέντε  ετών  από την απόκτησή  τους. Παράλληλα , επιβάλλοντας  την ως άνω 
περιγραφόμενη  προοδευτικά  σωρευτική  προσαύξηση , το δεύτερο  σχέδιο  νομοθετικών  διατάξεων  
θεσπίζει  κίνητρο  για τις τράπεζες , προκειμένου  αυτές  να αποχωρήσουν  από το πρόγραμμα  
ενίσχυσης  της κεφαλαιακής  τους επάρκειας  μετά  τη λήξη  της πενταετούς  περιόδου . Εν προκειμένω  
η ΕΚΤ  σημειώνει  ότι το δεύτερο  σχέδιο  διατάξεων  συνάδει  με τις συστάσεις  του διοικητικού  
συμβουλίου  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  σχετικά  με τον καθορισμό  των τιμών  στις 
περιπτώσεις  αναδιάρθρωσης  κεφαλαίου , σύμφωνα  με τις οποίες  η θέσπιση  όρων  σε περίπτωση  
εξαγοράς  των εκάστοτε  χρησιμοποιούμενων  μέσων  αναδιάρθρωσης  κεφαλαίου  θα πρέπει  να 
βασίζεται  στην  πρόβλεψη  ορισμένης  χρονικής  περιόδου  ή στην  εξέλιξη  των συνθηκών  της αγοράς , 
προκειμένου  να διατηρείται  ο προσωρινός  χαρακτήρας  της συμμετοχής  του Δημοσίου  και να 
αποτρέπεται  η διατήρηση  της εν λόγω  συμμετοχής  για παρατεταμένη  χρονική  περίοδο  εκ μέρους  
των χρηματοπιστωτικών  ιδρυμάτων10.  
  
Η παρούσα  γνώμη  θα δημοσιευθεί  στο δικτυακό  τόπο  της ΕΚΤ .  
  Φρανκφούρτη , 8 Μαρτίου  2010. 
 
[υπογραφή ] 
  
Ο πρόεδρος  της ΕΚΤ 
Jean-Claude TRICHET 
 
 
                                                 
10  Οι συστάσεις  εκδόθηκαν  το 2008 και είναι  διαθέσιμες  στο δικτυακό  τόπο  της ΕΚΤ  (www.ecb.europa.eu).