EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 451/51

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής — Χάρτης πορείας για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς παράδοσης δεμάτων — Οικοδόμηση εμπιστοσύνης στις υπηρεσίες παράδοσης και ενθάρρυνση των διαδικτυακών πωλήσεων»

COM(2013) 886 final

(2014/C 451/08)

Εισηγήτρια: η κ. RONDINELLI

Στις 16 Δεκεμβρίου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα:

Ανακοίνωση της Επιτροπής — Χάρτης πορείας για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς παράδοσης δεμάτων — Οικοδόμηση εμπιστοσύνης στις υπηρεσίες παράδοσης και ενθάρρυνση των διαδικτυακών πωλήσεων

COM(2013) 886 τελικό.

Το ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση» στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 23 Ιουνίου 2014.

Κατά την 500ή σύνοδο ολομέλειάς της, της 9ης και 10ης Ιουλίου 2014 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 107 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 6 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση:

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1 Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί τον χάρτη πορείας όσον αφορά την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς παράδοσης προϊόντων που έχουν πωληθεί μέσω του διαδικτύου που αποτελεί παράγοντα αυξημένων δυνατοτήτων για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Αποτελεσματικές και αξιόπιστες υπηρεσίες παράδοσης συνιστούν βασικό πυλώνα για την προώθηση του ηλεκτρονικού εμπορίου και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ πωλητών και αγοραστών.

1.2 Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς των παραδόσεων και η εξάλειψη του σημαντικού χάσματος που υπάρχει μεταξύ προσδοκιών, αποτελεσματικών μέτρων προστασίας και διαθεσιμότητας απαιτούν: αλληλέγγυα ευθύνη, ιχνηλασιμότητα, δυνατότητα εντοπισμού και διαλειτουργικότητα· πρόσβαση σε όσο το δυνατόν ευρύτερο φάσμα επιλογών σε ολόκληρη την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των νησιωτικών περιοχών· ασφάλεια δικαίου σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων μερών –ιδίως των ΜΜΕ και των καταναλωτών– ειδικά όσον αφορά τις καταγγελίες και τις επιστροφές· απλή και συγκρίσιμη συλλογή δεδομένων· ισχυρή κοινωνική και εκπαιδευτική διάσταση.

1.3 Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει (1) ότι ο εν λόγω στόχος θα πρέπει να βασίζεται όχι μόνο σε επιθυμητές συμφωνίες και εθελοντικούς κώδικες, αλλά και σε ένα ελάχιστο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο που να αντιμετωπίζει με αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο τις ενδεχόμενες ανεπίλυτες αδυναμίες της αγοράς, οι οποίες αποθαρρύνουν τους καταναλωτές και τις ΜΜΕ να επιλέγουν το ηλεκτρονικό εμπόριο, και να επιλύει τα προβλήματα σχετικά με: — τη συνυπευθυνότητα των φορέων ολόκληρης της αλυσίδας ηλεκτρονικών πωλήσεων· — την ιχνηλασιμότητα .των παραδόσεων· — τη ρητή τήρηση των ευρωπαϊκών κανόνων για την προστασία των προσωπικών δεδομένων· — τη διάφανη προσφορά περιθωρίων επιλογής μεταξύ διαφόρων εναλλακτικών δυνατοτήτων παράδοσης· — τους κοινούς εννοιολογικούς ορισμούς και την πλήρη διαλειτουργικότητα· — την προσβασιμότητα και την καθολικότητα της υπηρεσίας σε προσιτές τιμές· — τη συλλογή συγκρίσιμων και διαρθρωμένων στατιστικών δεδομένων, απλοποιημένων για τις μικρές επιχειρήσεις· — την υποχρέωση ενιαίας εφαρμογής της επιβολής του ΦΠΑ· — την αμοιβαία διασυνοριακή αποδοχή των συστημάτων δικτύου των εθνικών κέντρων επίλυσης προβλημάτων (problem solving) και των συστημάτων ηλεκτρονικής και εναλλακτικής επίλυσης διαφορών (ΗΕΔ/ΕΕΔ) (2)· — την υποχρέωση διασφάλισης δίκαιων συνθηκών εργασίας· — τη διαφάνεια ως προς τις ισχύουσες προϋποθέσεις και τις τιμές της υπηρεσίας· — τη συνεχή επαγγελματική κατάρτιση του προσωπικού· — τις κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις, η οποία εντοπίζεται με τα συστήματα προειδοποίησης RAPEX — IMI (3)· — τη δημιουργία του ευρωπαϊκού σήματος αξιοπιστίας βάσει τεχνικών-κανονιστικών προτύπων με ανάθεση εντολής στη CEN (4) για την κατάρτιση δεικτών ποιότητας· — τα μέτρα υπέρ των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων όσον αφορά την απλούστευση και την πρόσβαση στην αγορά και σε διαδικτυακές πλατφόρμες σε ισότιμη βάση.

1.4 Η ΕΟΚΕ ζητεί ο χάρτης πορείας να μπορεί να παρέχει συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια, καθώς και καθορισμένο χρονοδιάγραμμα τόσο από κανονιστική άποψη όσο και από άποψη αυτορρύθμισης, με στόχο τη βελτιστοποίηση των επιπέδων εμπιστοσύνης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων, και ειδικότερα των ευρωπαίων πολιτών, με πλήρη τήρηση και προστασία των αμοιβαίων δικαιωμάτων.

1.5 Η ΕΟΚΕ ζητεί να προβλέπονται στον χάρτη πορείας δύο ακόμα συμπληρωματικά μέτρα, το ένα να αφορά την πρόσβαση στην υπηρεσία σε προσιτές τιμές και το άλλο την κοινωνική διάσταση της αγοράς.

1.6 Η ΕΟΚΕ προτείνει στην Επιτροπή, στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο: — να θεσπιστεί ένα ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο που να διασφαλίζει την πρόσβαση όλων των παραγόντων του τομέα στην αγορά παράδοσης δεμάτων και να δίδει ιδιαίτερη έμφαση στα ζητήματα της καθολικότητας των υπηρεσιών με χαμηλό κόστος, ιδίως στις νησιωτικές, ορεινές, περιφερειακές και μειονεκτικές περιοχές· — η έλλειψη λεπτομερούς και συγκρίσιμου στατιστικού πλαισίου για την αλυσίδα, από τη διαδικτυακή παραγγελία των προϊόντων έως τη διασυνοριακή παράδοσή τους να αντιμετωπιστεί με αποτελεσματικές αλλά απλοποιημένες διαδικασίες, σύμφωνα με την αρχή της ενιαίας αντιμετώπισης (one size fit all)· — να καθιερωθεί μία κοινή και ανοικτή αρχιτεκτονική, η οποία θα βασίζεται σε κοινούς ορισμούς, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ, με στόχο τη διαλειτουργική διαχείριση διαδραστικών διαδικτυακών πλατφορμών φιλικών προς τον χρήστη (user-friendly), υπό τον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής· — να παρασχεθούν σαφείς κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα όσον αφορά: την έρευνα και την τεχνολογική καινοτομία· το περιβάλλον και το κλίμα, την ενέργεια και τις μεταφορές· τις νέες δεξιότητες και την κατάρτιση· τη συνοχή, την περιοχή και τις μικρές επιχειρήσεις· — να εξασφαλισθεί επαρκής στήριξη προς τις ΜΜΕ κατά την εφαρμογή του χάρτη πορείας, μέσα από συγκεκριμένα μέτρα και κατάλληλους πόρους για την προώθηση της συμμετοχής τους στο ηλεκτρονικό εμπόριο σε ισότιμη βάση· — στο πνεύμα της πρωτοβουλίας Small Business Act, να προβλεφθούν οι ενδεδειγμένες ρυθμίσεις για τα προβλήματα των ΜΜΕ σε όλο τον τομέα των μεταφορών και της εφοδιαστικής, με την υποστήριξη των αντίστοιχων οργανώσεων τους· — να διασφαλισθεί κατεπειγόντως η ανάθεση εντολών στην επιτροπή CEN για την κατάρτιση προτύπων που αφορούν τους δείκτες ποιότητας για ένα ευρωπαϊκό σήμα ασφάλειας και ποιότητας των παραδόσεων, ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα και η αξιοπιστία, η βιωσιμότητα και οι κοινωνικές εγγυήσεις, καθώς και οι εγγυήσεις ασφάλειας· — να εξασφαλισθούν: η σταθερή και συνεκτική κοινωνική διάσταση προκειμένου να διασφαλισθεί η ύπαρξη διευρυμένου κοινωνικού τομεακού διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο· η πρόσβαση σε επαρκείς ευκαιρίες επαγγελματικής κατάρτισης και επανεκπαίδευσης· ισότιμες και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και αμοιβές· η εξάλειψη της επισφαλούς και αδήλωτης εργασίας, η οποία παρατηρείται κυρίως στην εξωτερική ανάθεση εργασιών έως το «τελευταίο χιλιόμετρο».

1.7 Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή — με τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (EUROFOUND)– να υποβάλλει στην ΕΟΚΕ, στο Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στους κοινωνικούς εταίρους ανά διετία εκθέσεις σχετικά με τις συνθήκες απασχόλησης και εργασίας στον κλάδο, τις συνθήκες του καταναλωτή και των επιχειρήσεων σε ολόκληρη την αλυσίδα, καθώς και για τις προοπτικές τους ανάπτυξης.

2. Από την Πράσινη Βίβλο στον χάρτη πορείας

2.1 Στην Ευρώπη, το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί δυνητική κινητήρια δύναμη ανάπτυξης της οικονομίας και της απασχόλησης, η οποία εκτιμάται σε πάνω από 10 % ετησίως μεταξύ του 2013 και του 2016 (5). Το 45 % των πολιτών της ΕΕ έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές αγορές κατά τους τελευταίους 12 μήνες και έχει επιβεβαιώσει ότι τα περισσότερα προβλήματα προκύπτουν από τις παραδόσεις ή από την καθυστέρηση των παραδόσεων (6).

2.2 Η Επιτροπή έχει προσδιορίσει (7) τα «βασικά εμπόδια στην ενιαία ψηφιακή αγορά και […] ένα σχέδιο δράσης για την εξάλειψή τους», ενώ «επί του παρόντος το 10 % των ατόμων δεν πραγματοποιούν διαδικτυακές αγορές (8) διότι ανησυχούν για το κόστος των υπηρεσιών παράδοσης, ιδίως όταν πρόκειται για διασυνοριακές παραδόσεις, καθώς και για την ποιότητα των υπηρεσιών».

2.3 Η ΕΟΚΕ στη γνωμοδότησή της για την Πράσινη Βίβλο (9) ζήτησε την κατάρτιση οδηγίας για τη θέσπιση καθεστώτων αλληλέγγυας και εις ολόκληρον ευθύνης των εμπόρων ηλεκτρονικών πωλήσεων, της παρακολούθησης της πορείας παραδόσεων και της δυνατότητας εντοπισμού τους, της υποχρέωσης εξασφάλισης περιθωρίων επιλογής μεταξύ διαφόρων εναλλακτικών δυνατοτήτων παράδοσης, ενός ευρωπαϊκού δικτύου εθνικών κέντρων επίλυσης προβλημάτων στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου, της υποχρέωσης διασφάλισης δίκαιων συνθηκών εργασίας και διαφάνειας ως προς τις ισχύουσες προϋποθέσεις και τις τιμές.

2.4 Τη συζήτηση για την Πράσινη Βίβλο ακολούθησε τον Δεκέμβριο του 2013 η ανακοίνωση σχετικά με τον χάρτη πορείας για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς παράδοσης δεμάτων και τις διαδικτυακές πωλήσεις (10).

2.5 Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες σε παγκόσμιο επίπεδο (11), οι πλέον προβληματικοί παράγοντες για την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών (B2C) είναι: — η αδυναμία άμεσης πληροφόρησης σχετικά με τις επιλογές παράδοσης και βεβαιότητας για το συνολικό κόστος της ηλεκτρονικής αγοράς· — η αδυναμία λήψης ενημερώσεων σχετικά με την κατάσταση των αποστολών και την παρακολούθηση της πορείας τους· — η χρονική διάρκεια των αποστολών ή/και η έλλειψη επισήμανσης/ευελιξίας όσον αφορά τον χρόνο παράδοσης· — η πολύπλοκη και δαπανηρή διαχείριση των επιστροφών και των αλλαγών των εμπορευμάτων· — η αδυναμία εξυπηρέτησης πελατών με αναφορά στον πραγματικό χρόνο.

2.6 Η Επιτροπή αναφέρει ότι δεν υπάρχουν ακόμα «βασικά δεδομένα για την αγορά όσον αφορά τις εγχώριες και τις διασυνοριακές ροές δεμάτων[, τα οποία συλλέγονται] από όλους τους φορείς παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται στις αγορές αποστολής δεμάτων μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών (B2C) και μεταξύ επιχειρήσεων (B2B), συμπεριλαμβανομένων των ενδιάμεσων επιχειρήσεων, των επιχειρήσεων ενοποίησης φορτίων και των εναλλακτικών επιχειρήσεων υπηρεσιών παράδοσης (12)».

2.7 Διάφορες μελέτες επιβεβαιώνουν ότι «οι πιθανότητες εκδήλωσης αντι-ανταγωνιστικής συμπεριφοράς φαίνεται να είναι μεγαλύτερες σε ορισμένα τμήματα των ταχυδρομικών υπηρεσιών, σε σύγκριση με άλλα στα οποία φαίνεται ότι ενδείκνυται περισσότερο η εφαρμογή κανονιστικής εποπτείας, όπως για παράδειγμα: ... η αγορά μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών σε σύγκριση με τις υπηρεσίες μεταξύ επιχειρήσεων· οι διασυνοριακές υπηρεσίες σε σύγκριση με τις εγχώριες ταχυδρομικές υπηρεσίες» (13).

2.8 Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι σημαντικό τμήμα των συμπερασμάτων της γνωμοδότησής της για την Πράσινη Βίβλο ελήφθησαν υπόψη. Πράγματι, το Συμβούλιο (14) και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (15) κάλεσαν την Επιτροπή να προσδιορίσει τα υφιστάμενα εμπόδια για την παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών παράδοσης και να θεσπίσει κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπισή τους, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε επίσης (16) προσβάσιμες, οικονομικά προσιτές και αποτελεσματικές υπηρεσίες παράδοσης υψηλής ποιότητας και πλατφόρμες συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των επιχειρήσεων υπηρεσιών παράδοσης, με γρήγορη διαχείριση και με ελάχιστα έξοδα για καταγγελίες και διαφορές.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1 Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι σημαντικό να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των ΜΜΕ και του διαδικτυακού καταναλωτή σε διαλειτουργικά δίκτυα και συστήματα γρήγορης διαχείρισης και χαμηλού κόστους, στο πλαίσιο του κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου και πλαισίου αυτορρύθμισης, αποδεκτού από όλους τους συντελεστές με σκοπό τη διαμόρφωση μιας ελεύθερης και ανοικτής αγοράς, χωρίς υπέρμετρες ρυθμίσεις. Ως εκ τούτου, ζητεί ο χάρτης πορείας να εφαρμοστεί σε εύλογο χρονικό διάστημα και με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα 18 μηνών.

3.2 Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ως προς την παράδοση δεμάτων, διασφαλίζοντας ταχύτητα, ποιότητα, αξιοπιστία και προσιτές τιμές για την προστασία των καταναλωτών, των εργαζομένων και όλων των φορέων, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ στους τομείς του ηλεκτρονικού εμπορίου, των μεταφορών και της εφοδιαστικής, αποκαθιστώντας τις αδυναμίες και την υφιστάμενη ελλιπή εξυπηρέτηση της ενιαίας αγοράς.

3.3 Ωστόσο, η ΕΟΚΕ έτρεφε την ελπίδα ότι στην ανακοίνωση θα γινόταν επίσης ειδική αναφορά στην κατάσταση των γεωγραφικά μειονεκτικών περιοχών, όπως τα νησιά, οι εξόχως απόκεντρες και οι ορεινές περιοχές περιοχές, δεδομένου ότι η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι οι περιοχές αυτές θέτουν ιδιαίτερες προκλήσεις που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν κυρίως λόγω των οικονομικών σκοπιμοτήτων: μια πραγματικά ολοκληρωμένη ενιαία αγορά παράδοσης δεμάτων μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν οι περιοχές αυτές λαμβάνονται δεόντως υπόψη και τους παρέχονται δυνατότητες δράσης.

3.4 Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, το πλαίσιο των προτεινόμενων ενεργειών βασίζεται ουσιαστικά μόνο σε εθελοντικές διαδικασίες αυτορρύθμισης, στους κλάδους των εθνικών ταχυδρομικών υπηρεσιών και στη δράση της ομάδας των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών του τομέα παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών, καθώς και στις αρχές της ορθής εφαρμογής ευρωπαϊκών νομοθεσιών που υφίστανται ήδη, χωρίς να υπάρχει ένα ενιαίο πλαίσιο και χωρίς να καθορίζονται συγκεκριμένες προθεσμίες για όλους τους φορείς εντός της καθορισμένης περιόδου των 18 μηνών.

3.5 Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ο χάρτης πορείας δεν προβλέπει ακόμη, όσον αφορά τις διαδικασίες αυτορρύθμισης, την ανάγκη θέσπισης μιας οδηγίας — που έχει ήδη ζητήσει η ΕΟΚΕ (17) — η οποία να ανταποκρίνεται με ολοκληρωμένο, συνεκτικό και ενοποιημένο τρόπο στις απαιτήσεις ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς διασυνοριακής παράδοσης δεμάτων για όλους τους φορείς του κλάδου.

3.6 Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να προβλέψει μια ενωσιακής εμβέλειας λύση με τη μορφή νομοθεσίας και προώθησης της αυτορρύθμισης, για την οριστική αντιμετώπιση ανεπίλυτων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η αγορά και για την προστασία των καταναλωτών και των ΜΜΕ και τα οποία αφορούν: — τη συνυπευθυνότητα όλων των φορέων της αλυσίδας ηλεκτρονικών πωλήσεων απέναντι στον αγοραστή· — την υποχρέωση πλήρους παρακολούθησης της πορείας παραδόσεων και δυνατότητα εντοπισμού τους· — τη ρητή τήρηση των κανονισμών ασφαλείας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων, πρώην οδηγία 95/46/ΕΚ· — την υποχρέωση διαφανούς προσφοράς επιλογών μεταξύ περισσότερων εναλλακτικών δυνατοτήτων παράδοσης· — την υποχρέωση κοινών εννοιολογικών ορισμών και πλήρους διαλειτουργικότητας· — την υποχρέωση καθολικής υπηρεσίας σε προσιτές τιμές για όλους τους παράγοντες της ελεύθερης αγοράς, λαμβανομένης υπόψη της ισχύουσας σχετικής νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για τα ταχυδρομεία και άλλων σχετικών ευρωπαϊκών κανονιστικών ρυθμίσεων· — τη συλλογή συγκρίσιμων και διαρθρωμένων στατιστικών δεδομένων· — την υποχρέωση ενιαίας εφαρμογής της επιβολής ΦΠΑ· — την αμοιβαία διασυνοριακή αποδοχή των συστημάτων δικτύου των εθνικών κέντρων επίλυσης προβλημάτων (problem solving) και των συστημάτων ηλεκτρονικής και εναλλακτικής επίλυσης διαφορών (ΗΕΔ/ΕΕΔ)· — την υποχρέωση διασφάλισης δίκαιων συνθηκών εργασίας· — την υποχρέωση διαφάνειας ως προς τις ισχύουσες προϋποθέσεις και τις τιμές της υπηρεσίας· — την υποχρέωση συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης του προσωπικού, ώστε να διασφαλιστούν δεξιότητες λόγω της εισαγωγής νέων τεχνολογιών του κλάδου· — τις κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση με υποχρεώσεις που εντοπίζονται μέσω ενός συστήματος προειδοποίησης RAPEX — IMI, και τις κυρώσεις βάσει δεικτών ποιότητας· — τη λήψη μέτρων υπέρ των ΜΜΕ όσον αφορά τη γραφειοκρατική και διοικητική απλούστευση, την πρόσβαση στην αγορά και τη συμμετοχή στον από κοινού καθορισμό κοινών εφαρμογών νέων τεχνολογιών και διαδικτυακών πυλών και πλατφορμών.

3.7 Παρότι στις προτάσεις αναφέρεται η συμβατότητα με το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι ο χάρτης πορείας πρέπει να συνοδεύεται από ρητές οδηγίες για κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα σχετικά με: — την έρευνα και την τεχνολογική καινοτομία, το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020, τα προγράμματα Galileo, ISA και Ψηφιακό Θεματολόγιο — για τη διαλειτουργικότητα, την ιχνηλασιμότητα και την ασφάλεια· — το περιβάλλον και το κλίμα, την ενέργεια και τις μεταφορές, το 7ο πρόγραμμα για το περιβάλλον, το πλαίσιο για την ενέργεια και το κλίμα 2030 και τη δράση «EU Transport GHG: Routes to 2050 II» — για τον αντίκτυπο του «τελευταίου χιλιομέτρου»· — τις ΜΜΕ: με παρεμβάσεις της ΕΤΕπ για τις καινοτόμους επιχειρήσεις, το πρόγραμμα COSME και όλους τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς πόρους για την ανταγωνιστικότητα σε ισότιμη βάση με τους άλλους φορείς· — την εδαφική συνοχή (νέος προγραμματισμός των διαρθρωτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2030 και των παρεμβάσεων για τις νησιωτικές, αγροτικές και εξόχως απόκεντρες περιοχές)· — την απασχόληση και την κατάρτιση («Agenda for new skills and jobs»· «Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για τους καταναλωτές — Προώθηση της εμπιστοσύνης και της ανάπτυξης»· Erasmus Plus 2014 — 2020· εκπαίδευση και κατάρτιση).

3.8 Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να προχωρήσει στην ανάθεση εντολών στη CEN για την κατάρτιση ευρωπαϊκών τεχνικών και κανονιστικών προτύπων με την πλήρη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων, ιδίως των ΜΜΕ και των καταναλωτών. Θεωρεί επίσης αναγκαία την κατάρτιση δεικτών για ένα ευρωπαϊκό σήμα ασφάλειας και ποιότητας των παραδόσεων, προκειμένου να διασφαλιστούν η ποιότητα και η αξιοπιστία, η βιωσιμότητα και οι κοινωνικές εγγυήσεις, καθώς και οι εγγυήσεις ασφάλειας.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1 Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη ανάληψης δύο περαιτέρω δράσεων προτεραιότητας όσον αφορά τη διασφάλιση της προσβασιμότητας και την κοινωνική διάσταση της αγοράς.

4.1.1 Δράση — πρόσβαση στην αγορά και χρήση σε προσιτές τιμές

4.1.1.1 Η ΕΟΚΕ ζητεί, στο πλαίσιο της χορήγησης του σήματος ποιότητας, να προβλεφθεί η υποχρέωση διασφάλισης της πρόσβασης στην αγορά και της χρήσης της υπηρεσίας σε προσιτές τιμές σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι οι περιφερειακές περιοχές και τα νησιά δεν έχουν ληφθεί δεόντως υπόψη και κατά συνέπεια αναμένει ότι ο νέος κανονισμός θα καλύψει τον στόχο της γεωγραφικής ευπάθειας στην αγορά του ηλεκτρονικού εμπορίου, διότι ένα σημαντικό ποσοστό των ευρωπαίων πολιτών ζει σε αυτές τις περιοχές.

4.1.1.2 Κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ πρέπει να δοθεί πλήρης πρόσβαση όλων των φορέων σε δομές και πόρους πληροφοριών που χρησιμοποιούνται για την παροχή υπηρεσιών παράδοσης, με στόχο την προστασία των συμφερόντων των χρηστών ή/και την προώθηση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού.

4.1.1.3 Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει την ανακοίνωση του1998 σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού στον κλάδο, υπό το πρίσμα των κανονιστικών εξελίξεων και των εξελίξεων της αγοράς που επηρεάζουν τις διασυνοριακές υπηρεσίες και το σύνηθες κόστος, μέσω πιο φιλελεύθερων πολιτικών, προσανατολισμένων στο κόστος (18), σε συμφωνία με τις διατάξεις του συνημμένου στη Συνθήκη της Λισαβόνας Πρωτοκόλλου 26, ιδίως όσον αφορά την καθολική πρόσβαση και την οικονομική προσιτότητα των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος.

4.1.2 Δράση — κοινωνική διάσταση της αγοράς

4.1.2.1 Η ΕΟΚΕ ζητεί τη διασφάλιση μιας σθεναρής και συνεκτικής κοινωνικής διάστασης, ικανής να εγγυηθεί, μαζί με τις πρωτοποριακές προσπάθειες που προωθούν επιχειρήσεις των σχετικών τομέων, υψηλή ποιότητα και επαγγελματισμό της απασχόλησης, ακόμη και χάρη στην πρόσβαση σε κατάλληλες ευκαιρίες για επαγγελματική κατάρτιση και επανεκπαίδευση.

4.1.2.2 Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την ανάγκη για δίκαιες και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και αμοιβές, προκειμένου να εξαλειφθεί η επισφαλής και αδήλωτη εργασία, ιδίως όσον αφορά την εργασία που ανατίθεται εξωτερικά έως το τελευταίο χιλιόμετρο, υπογραμμίζοντας τους όρους του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1071/2009 σχετικά με την πρόσβαση στο επάγγελμα, της απόφασης 2009/992/ΕΕ και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1213/2010 που ορίζουν τη «σχέση εργασίας», προκειμένου να καταστεί δυνατή η λήψη μέτρων κατά της ψευδοαυτοαπασχόλησης, όπως επισημαίνεται σε μια πρόσφατη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ (19).

4.1.2.3 Η ΕΟΚΕ συνιστά την έναρξη διευρυμένου ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων που εκπροσωπούν τους σχετικούς κλάδους σε ολόκληρη την αλυσίδα διαδικτυακών πωλήσεων και παράδοσης δεμάτων (εμπορικός κλάδος, ταχυδρομικός, μεταφορές και εφοδιαστική), ο οποίος θα αφορά τα ζητήματα σχετικά με τις συνθήκες απασχόλησης και εργασίας, τις προοπτικές ανάπτυξης, καινοτομίας και αξιοποίησης των ανθρώπινων πόρων.

4.1.2.4 Η Επιτροπή οφείλει να συντάσσει ανά διετία –με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας– εκθέσεις για τις συνθήκες απασχόλησης και εργασίας στον κλάδο, καθώς και για τις προοπτικές ανάπτυξης, οι οποίες θα υποβάλλονται στην ΕΟΚΕ, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στους κοινωνικούς εταίρους.

4.2 Δράση 1: ενημέρωση των καταναλωτών για τα χαρακτηριστικά και το κόστος αποστολής και επιστροφής

4.2.1 Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι εθελοντικοί κώδικες δεοντολογίας και η ανταλλαγή ορθών πρακτικών αποτελούν συμπληρωματικά μέσα σε επίπεδο ΕΕ, μόνο εφόσον καταρτίζονται και γίνονται αποδεκτά από το σύνολο των ενδιαφερόμενων μερών της αγοράς διαδικτυακών πωλήσεων και στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου το οποίο να ρυθμίζει το σύνολο των ζητημάτων που προκύπτουν από τις διασυνοριακές παραδόσεις ηλεκτρονικών προϊόντων, με στόχο την προστασία των καταναλωτών, των μικρών επιχειρήσεων και των ΜΜΕ, με ισότιμους όρους και χωρίς την επιβολή επαχθών επιβαρύνσεων.

4.3 Δράση 2: ενημέρωση των ηλεκτρονικών εμπόρων λιανικής σχετικά με τις υπηρεσίες παράδοσης

4.3.1 Η διαμόρφωση κοινών ορισμών για τις βασικές έννοιες της υπηρεσίας εκ μέρους των επιχειρήσεων παράδοσης και των ηλεκτρονικών εμπόρων λιανικής χωρίς τη συμμετοχή των εκπροσώπων των καταναλωτών και των ΜΜΕ είναι πιθανόν να οδηγήσει στην παράβλεψη σημαντικών στοιχείων που αφορούν την επιλογή των καταναλωτών και στον περιορισμό του εύρους των προτεινόμενων επιλογών.

4.3.2 Η ΕΟΚΕ ζητεί να προσδιοριστεί από κοινού με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη μια κοινή, ανοικτή, διαδραστική δομή με βάση το παράδειγμα του έργου e-freight (20).

4.3.3 Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει τον έλεγχο της σωστής διαχείρισης των διαδικτυακών πλατφορμών βάσει αντικειμενικών, προκαθορισμένων κριτηρίων, φιλικών προς τον καταναλωτή, στο πλαίσιο του κανονιστικού πλαισίου που της έχει ζητήσει.

4.4 Δράση 3: διαφάνεια των αγορών παράδοσης, ολοκληρωμένες υπηρεσίες και ποιοτικά πρότυπα

4.4.1 Η έλλειψη ενός λεπτομερούς και συγκρίσιμου στατιστικού πλαισίου για την αλυσίδα των επιχειρήσεων και των ενδιαφερόμενων μερών, από τη στιγμή της ηλεκτρονικής παραγγελίας έως τη διασυνοριακή παράδοση των προϊόντων, πρέπει να αντιμετωπιστεί με την απόκτηση εκ μέρους των τελωνειακών-ταχυδρομικών και των φορολογικών-οικονομικών αρχών, καθώς και του εμπορικού κόσμου, συναφών, ομοιογενών και συγκρίσιμων στοιχείων σχετικά με τη ροή των διασυνοριακών δεμάτων σε όλους τους παρόχους υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται στις αγορές, την κάλυψη των καθολικών υπηρεσιών, την υπηρεσία επιστροφών και σύνταξης καταγγελιών.

4.4.2 Η συλλογή δεδομένων πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με την αρχή της ενιαίας προσέγγισης (one size fit all), χωρίς γραφειοκρατικές επιβαρύνσεις και αλληλοεπικαλύψεις. Η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει τις ευκαιρίες και το κόστος μιας πιθανής ασφάλισης καθορισμένου ποσού και χαμηλού κόστους για τις διασυνοριακές παραδόσεις, η οποία να συνδέεται με την απόκτηση ευρωπαϊκού σήματος ποιότητας.

4.5 Δράση 4: διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών παράδοσης δεμάτων

4.5.1 Είναι σκόπιμο οι επιχειρήσεις παράδοσης και οι ηλεκτρονικοί έμποροι λιανικής να αναπτύξουν σε εθελοντική βάση λύσεις προκειμένου να συνδέσουν τα συστήματα πληροφόρησης και τις ανοικτές διεπαφές με ένα αποτελεσματικό και οικονομικά προσιτό σύστημα παραδόσεων και επιστροφών έως το «τελευταίο χιλιόμετρο».

4.5.2 Η ΕΟΚΕ θεωρεί, ωστόσο, ότι οι εν λόγω εξελίξεις πρέπει να βασίζονται σε προκαθορισμένα κριτήρια διαλειτουργικότητας, σε ένα κοινό κανονιστικό πλαίσιο.

4.6 Δράση 5: ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών

4.6.1 Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρωτοβουλία ανάθεσης εντολών τυποποίησης προς τη CEN, καθώς και την πρωτοβουλία για παροχή κατευθυντήριων γραμμών για την πλήρη και ενιαία εφαρμογή της οδηγίας 2011/83/ΕΕ στα κράτη μέλη και την ενθάρρυνση μεγαλύτερης προσφυγής στους εναλλακτικούς μηχανισμούς επίλυσης των συγκρούσεων, στο πλαίσιο της οδηγίας ΕΕΔ 2013/11/ΕΕ.

4.6.2 Η ΕΟΚΕ θεωρεί ανεπαρκή τη λύση το πρόβλημα των καταγγελιών να πρέπει να βασίζεται μόνο στο γεγονός ότι οι επιχειρήσεις υπηρεσιών παράδοσης, οι ηλεκτρονικοί έμποροι λιανικής και οι ενώσεις καταναλωτών (από κοινού) διασφαλίζουν «καλύτερη συνεργασία όσον αφορά τη διεκπεραίωση καταγγελιών και τα συστήματα προστασίας των καταναλωτών». Η ΕΟΚΕ κρίνει θετική μια τέτοια συνεργασία, με την προϋπόθεση να πραγματοποιείται εντός ενός κοινού κανονιστικού πλαισίου.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2014 Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Henri MALOSSE

(1) ΕΕ C 161 της 6.6.2013, σ. 60.

(2) ΗΕΔ: Ηλεκτρονική επίλυση των διαφορών, ΕΕΔ: Οδηγία για την εναλλακτική επίλυση διαφορών.

(3) IMI: Σύστημα πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά.

(4) Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης.

(5) MEMO-13-1151, Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

(6) Ειδικό Ευρωβαρόμετρο αριθ. 398 «Εσωτερική αγορά» — Οκτώβριος 2013

(7) COM(2011) 942 final, της 11ης Ιανουαρίου 2012.

(8) Έρευνα Eurostat στα νοικοκυριά 2009.

(9) ΕΕ C 161, 6.6.2013, σελ. 60.

(10) COM(2013) 886 final

(11) Παγκόσμια μελέτη της UPS — Pulse of the Online Shopper, 2013.

(12) COM 886/2013.

(13) WIK Consult Final Report 8/2013.

(14) Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας — συμπεράσματα σχετικά με τη διακυβέρνηση της ενιαίας αγοράς και της ενιαίας ψηφιακής αγοράς, 30 Μαΐου 2012

(15) Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: ψηφίσματα της 4.2.2014 2013/2043 (INI), της 11.12.2012 και της 4.7.2013.

(16) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 4.2.2014.

(17) Βλέπε σημείωση 1.

(18) Κοινή θέση της ΕΕ και των ΗΠΑ στον Γύρο της Ντόχα του ΠΟΕ (2006).

(19) ΕΕ C 161 της 6.6.2013, σ. 14.

(20) Το έργο e-freight (ηλεκτρονικές εμπορευματικές μεταφορές) 2010-2014, του έβδομου προγράμματος-πλαίσιο για την έρευνα, με 31 εταίρους από 14 χώρες, έχει ως στόχο τη δικτύωση όλων των μερών που δραστηριοποιούνται στην εφοδιαστική, μέσω διαδικτυακών διαδραστικών πλατφορμών, φιλικών προς τον χρήστη. Μεταξύ των συστάσεων: «The EU Commission should issue a Directive or similar as soon as possible which secures that the interface to National Single Windows that are put to use from now on are using the Common Reporting Schema (CRS), developed in e-freight, as the input format».