Βρυξέλλες, 02.05.2005

COM(2005) 178 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΝΤΑΞΙΑΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ(PHARE – ISPA – SAPARD) ΤΟ 2003{SEC(2005)558}

1. Περίληψη

Το παρόν έγγραφο αποτελεί την τέταρτη έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με θέμα τα τρία προενταξιακά μέσα και το συντονισμό τους σύμφωνα με το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1266/99[1] του Συμβουλίου σχετικά με τo συντονισμό της προενταξιακής βοήθειας (εφεξής «ο κανονισμός συντονισμού»). Σύμφωνα με τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης που ολοκληρώθηκαν με θετικό αποτέλεσμα στην Κοπεγχάγη το 2002, δόθηκε αυξημένη έμφαση, το 2003, στη δημιουργία της διοικητικής ικανότητας που απαιτείται για μια επιτυχή εφαρμογή του κεκτημένου και για τη συμμετοχή σε τρέχοντα ή μελλοντικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας μετά την προσχώρηση.

Το Phare ασχολείται με μέτρα προτεραιότητας για την υιοθέτηση του κοινοτικού κεκτημένου, είτε μέσω της βελτίωσης της διοικητικής ικανότητας είτε με τη στήριξη των σχετικών επενδύσεων. Το μέσο αυτό διαθέτει επίσης ένα στοιχείο για την οικονομική και κοινωνική συνοχή.

Το ISPA (Μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών) χρηματοδοτεί μεγάλα έργα υποδομής στους τομείς του περιβάλλοντος και των μεταφορών.

Το SAPARD (Ειδικό ενταξιακό πρόγραμμα για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη) χρηματοδοτεί μέτρα γεωργικής και αγροτικής ανάπτυξης.

Λεπτομερείς πληροφορίες για τις δραστηριότητες που διενεργήθηκαν το 2003 στο πλαίσιο κάθε επιμέρους προενταξιακού μέσου περιλαμβάνονται στις σχετικές ετήσιες εκθέσεις για το PHARE[2], το ISPA[3] και το SAPARD[4].

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία σχετικά με τα προενταξιακά μέσα παρουσιάζονται στο σημείο 5 «Χρηματοοικονομική επισκόπηση».

Ο συντονισμός των τριών μέσων διασφαλίζεται με το διαχωρισμό των αρμοδιοτήτων μεταξύ των μέσων. Ο συντονισμός μεταξύ των αρμοδίων υπηρεσιών της Επιτροπής διασφαλίζεται από μια επιτροπή σε επίπεδο διεύθυνσης. Ένα γενικό έγγραφο για τη βοήθεια που καλύπτει όλα τα μέσα υποβλήθηκε τον Απρίλιο του 2003 στην επιτροπή διαχείρισης Phare, ο φορέας που συνδράμει την Επιτροπή στο συντονισμό των μέσων. Σε επίπεδο χώρας, η Επιτροπή ενθάρρυνε τις υποψήφιες χώρες να ενισχύσουν το διυπουργικό συντονισμό, που θεωρείται ότι αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχή μελλοντική διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων.

2. Γενική περιγραφή των μηχανισμών των προενταξιακών μέσων

2.1. Αναλήψεις υποχρεώσεων και μεταφορά κεφαλαίων

Για να είναι δυνατή η μεταφορά κεφαλαίων της ΕΕ, απαιτείται: 1) απόφαση της Επιτροπής, προκειμένου οι αναλήψεις υποχρεώσεων να εγγραφούν στον προϋπολογισμό, 2) συμφωνία πλαίσιο και 3) ετήσια διμερής χρηματοδοτική σύμβαση ή μνημόνιο που καθορίζει την ανάληψη υποχρέωσης εκ μέρους της Κοινότητας για χρηματοδότηση του συγκεκριμένου μέτρου στη δικαιούχο χώρα, ήτοι καθορισμός δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για αμφότερα τα μέρη. Ωστόσο, οι διαδικασίες που οδηγούν στη λήψη αποφάσεων και στην ανάληψη των κονδυλίων διαφέρουν για κάθε μέσο. Λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες που οδηγούν στη χρηματοδότηση στο πλαίσιο κάθε μέσου περιέχονται στο παράρτημα 1.1.

2.2. Δομές εφαρμογής στις υποψήφιες χώρες

Τα κονδύλια των προενταξιακών μέσων διοχετεύονται μέσω του Εθνικού Ταμείου, που έχει συσταθεί στο Υπουργείο Οικονομικών κάθε χώρας, υπό την ευθύνη του Εθνικού Διατάκτη. Η απτή εφαρμογή του Phare και του ISPA πραγματοποιείται από τους οργανισμούς εφαρμογής (όπως η κεντρική μονάδα χρηματοδότησης και συμβάσεων, CFCU) που εισπράττουν τα κονδύλια από το Εθνικό Ταμείο[5]. Για το SAPARD, η εφαρμογή πραγματοποιείται από τον ειδικό οργανισμό SAPARD που εισπράττει τα κονδύλια από το Εθνικό Ταμείο.

2.3. Αποκέντρωση της εφαρμογής βάσει του άρθρου 12 του κανονισμού συντονισμού[6]

Η αποκέντρωση είναι η διαδικασία μέσω της οποίας η διαχείριση των κονδυλίων της ΕΕ ανατίθεται στις διοικήσεις της υποψήφιας χώρας.

Όσον αφορά το Phare και το ISPA, το 2003, η διαδικασία αυτή διεπόταν από το Σύστημα Αποκεντρωμένης Εφαρμογής (DIS). Το εν λόγω σύστημα προβλέπει ότι οι διαδικασίες για τη διαχείριση μέτρων ή έργων χρηματοδοτούμενων από το ISPA και το Phare απαιτούν εκ των προτέρων έλεγχο, πράγμα που σημαίνει ότι οι αποφάσεις σχετικά με τις προμήθειες και την ανάθεση συμβάσεων λαμβάνονται από την αναθέτουσα αρχή και παραπέμπονται για τελική έγκριση στην αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη δικαιούχο χώρα. Επομένως, οι αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι αρμόδιες για την έγκριση των εγγράφων στοιχείων των προμηθειών πριν από την προκήρυξη ή την υπογραφή των συμβάσεων.

Από την άλλη πλευρά, το SAPARD εφαρμόζεται σε πλήρως αποκεντρωμένη βάση (EDIS = Σύστημα Εκτεταμένης Διαχειριστικής Αποκέντρωσης της Εφαρμογής). Η διαδικασία πλήρους αποκέντρωσης της υποστήριξης της ΕΕ, δηλαδή το σύστημα EDIS, αποβλέπει στην ανάθεση της διαχείρισης των προενταξιακών μέσων της ΕΕ στις διοικήσεις των υποψήφιων χωρών, ούτως ώστε η Επιτροπή να μην ασκεί συστηματικά εκ των προτέρων έλεγχο των επιμέρους πράξεων, αλλά να περιορίζεται σε έναν εκ των υστέρων έλεγχο, διατηρώντας ταυτόχρονα την τελική ευθύνη για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού.

Μία τέτοια ανάθεση αρμοδιοτήτων διαχείρισης απαιτεί κάθε υποψήφια χώρα να θεσπίσει τα σχετικά συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που θα εγκρίνονται σε εθνικό επίπεδο από τον Εθνικό Διατάκτη. Εφόσον πληρούνται αυτοί οι όροι, οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποιούν τον έλεγχο συμμόρφωσης προτού η Επιτροπή αποφασίσει να αναθέσει τη χρηματοδοτική διαχείριση.

Μολονότι το Phare και το ISPA εξακολούθησαν να υλοποιούνται μέσω του DIS το 2003, σημειώθηκε σημαντική πρόοδος όσον αφορά την καθιέρωση του EDIS στις υπό ένταξη και υποψήφιες χώρες, με βάση τον κανονισμό για το συντονισμό. Οι προετοιμασίες για το EDIS εντάθηκαν σε όλες τις υποψήφιες χώρες. Για το Phare και το ISPA, η μετάβαση στο EDIS πραγματοποιείται σε τέσσερα στάδια, τα οποία περιγράφονται στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής «Προετοιμασία της εκτεταμένης αποκέντρωσης» και στο έγγραφο «Χάρτης πορείας του EDIS για το ISPA και το Phare». Ο χάρτης πορείας αυτός καθορίζει τα στάδια της διαδικασίας που οδηγούν στη λήψη απόφασης σχετικά με το EDIS. Τα στάδια 1 έως 3 αποτελούν αρμοδιότητα των υποψήφιων χωρών και περιλαμβάνουν την αξιολόγηση ελλείψεων, την κάλυψη ελλείψεων και την αξιολόγηση συμμόρφωσης των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου. Το τέταρτο στάδιο συνίσταται στην προετοιμασία της απόφασης της Επιτροπής και αποτελεί αρμοδιότητα της Επιτροπής. Η απόφαση αυτή λαμβάνεται έπειτα από εμπεριστατωμένη εξέταση, η οποία συμπεριλαμβάνει τη διενέργεια επί τόπου ελέγχου, των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου που περιγράφονται στην αίτηση EDIS την οποία υπέβαλε στην Επιτροπή ο Εθνικός Διατάκτης.

Η υποχρέωση των υπό ένταξη χωρών να έχουν καθιερώσει το EDIS πριν από την ημερομηνία προσχώρησης αναγγέλθηκε το 2002 και στη συνέχεια ενσωματώθηκε ως νομική προϋπόθεση στην πράξη προσχώρησης που υπογράφηκε το 2003. Όσον αφορά τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, η Επιτροπή ενθαρρύνει τη μετάβαση στο EDIS έως τα τέλη του 2005 ή τις αρχές του 2006. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το EDIS παρατίθενται στο παράρτημα 1.2.

3. Παρακολουθηση και Αξιολογηση

3.1. PHARE

Η εκτέλεση των προγραμμάτων Phare υπόκειται σε μια δομημένη διαδικασία παρακολούθησης και αξιολόγησης. Η κοινή επιτροπή παρακολούθησης για κάθε χώρα επικουρείται από τις υποεπιτροπές τομεακής παρακολούθησης, οι οποίες συνεδριάζουν δύο φορές το χρόνο.

Όσον αφορά την αξιολόγηση, το 2003 εκπονήθηκε μια έκθεση εκ των προτέρων αξιολόγησης , στην οποία επισημαίνεται η ανάγκη για πιο στρατηγικό προγραμματισμό, αύξηση των πόρων για το σχεδιασμό των έργων και εισαγωγή ενός συστηματικότερου ελέγχου ποιότητας.

Το 2003, οι 123 εκθέσεις ενδιάμεσης αξιολόγησης που εκδόθηκαν και η διεξοδική εκ των υστέρων αξιολόγηση που διενεργήθηκε κατέδειξαν ότι, σε γενικές γραμμές, ο προγραμματισμός Phare δημιουργεί προγράμματα των οποίων οι προτεραιότητες συνάδουν με εκείνες των εταιρικών σχέσεων προσχώρησης.

Συνολικά, η αξιολόγηση καταλήγει σε ικανοποιητικά αποτελέσματα όσον αφορά το Phare. Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος ως προς την επίτευξη των στόχων στους τομείς της διασυνοριακής συνεργασίας, του περιβάλλοντος, της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, της δημόσιας διοίκησης και των δημόσιων οικονομικών, των μεταφορών και των κοινωνικών θεμάτων. Τα αποτελέσματα ήταν πιο ανομοιόμορφα όσον αφορά τη γεωργία, την οικονομική και κοινωνική συνοχή και την περιφερειακή πολιτική. Καταγράφηκαν άνισα αλλά βελτιωνόμενα αποτελέσματα σχετικά με τις ΜΜΕ και την εσωτερική αγορά.

3.2. ISPA

Όλα τα έργα ISPA διέπονται από τις διατάξεις του κανονισμού ISPA και της χρηματοδοτικής συμφωνίας όσον αφορά την παρακολούθηση και την αξιολόγησή τους. Η πρόοδος που επιτυγχάνεται από άποψη εφαρμογής επανεξετάζεται συστηματικά δύο φορές ετησίως και περιοδικά από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, ιδίως στο πλαίσιο των επιτροπών παρακολούθησης.

Οι σχετικές με την εκ των υστέρων αξιολόγηση απαιτήσεις προβλέπονται στο Τμήμα ΧΙΙΙ του παραρτήματος του Χρηματοδοτικού Μνημονίου, το οποίο συνάπτεται για κάθε έργο μεταξύ της Επιτροπής και της δικαιούχου χώρας στο πλαίσιο του ISPA. Στο τμήμα αυτό επισημαίνεται ότι μετά από την ολοκλήρωση του έργου, η Επιτροπή και οι δικαιούχοι χώρες αξιολογούν τον αντίκτυπο του έργου και τον τρόπο με τον οποίο έχει υλοποιηθεί. Δεδομένου ότι η υλοποίηση του προγράμματος ISPA βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, δεν ξεκίνησε η εκ των υστέρων αξιολόγηση το 2003.

3.3. SAPARD

Η εφαρμογή των προγραμμάτων SAPARD διέπεται από τις διατάξεις της πολυετούς χρηματοδοτικής σύμβασης όσον αφορά την παρακολούθηση και την αξιολόγησή τους. Το 2003, κάθε επιτροπή παρακολούθησης συνήλθε τουλάχιστον μία φορά. Στο παράρτημα 1.5 παρατίθεται κατάλογος των θεμάτων που εξέτασαν οι επιτροπές παρακολούθησης.

Η Επιτροπή συνέχισε τη στενή συνεργασία της με τις δικαιούχους χώρες για την προσαρμογή και τη λειτουργία των συστημάτων παρακολούθησης και αξιολόγησης. Οι συνεδριάσεις πρόσφεραν μια χρήσιμη ευκαιρία να ενισχυθούν οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την ενδιάμεση αξιολόγηση, να διασφαλιστεί ότι η διαδικασία αξιολόγησης θα είναι διεξοδική και έγκαιρη και να δοθεί απάντηση σε συγκεκριμένα ερωτήματα τα οποία επιθυμούσαν να θέσουν οι αξιολογητές κατά τα αρχικά στάδια της εργασίας τους.

Η Επιτροπή διοργάνωσε επίσης ένα σεμινάριο με θέμα την ανάπτυξη και προώθηση τοπικών πρωτοβουλιών στις υποψήφιες χώρες (Pardubice, Τσεχική Δημοκρατία, 8-11 Μαΐου), σκοπός του οποίου ήταν να παράσχει ένα φόρουμ για την ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος SAPARD.

4. Συντονισμός

4.1. Γενικά

Όπως ορίζεται στον κανονισμό συντονισμού, η Επιτροπή διασφαλίζει το στενό συντονισμό μεταξύ των τριών προενταξιακών μέσων. Ο κανονισμός καθορίζει προσεκτικά τον τομέα στον οποίο παρέχει βοήθεια το κάθε μέσο, ελαχιστοποιώντας έτσι τις πιθανές επικαλύψεις μεταξύ των διάφορων μέσων.

Οι εταιρικές σχέσεις προσχώρησης καθορίζουν το γενικό πλαίσιο για τη χορήγηση βοήθειας στο πλαίσιο των τριών προενταξιακών μέσων. Συμπληρώνονται, στην περίπτωση του Phare, από τα εθνικά προγράμματα ανάπτυξης, και στην περίπτωση του ISPA, από τις εθνικές στρατηγικές για το περιβάλλον και τις μεταφορές. Τα έργα SAPARD επιλέγονται βάσει των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης 2000-2006, που προετοιμάστηκαν βάσει προγραμμάτων των υποψήφιων χωρών και εγκρίθηκαν για εκάστη αυτών των χωρών από την Επιτροπή το 2000.

Η επιτροπή διαχείρισης Phare διαδραματίζει βασικό ρόλο στο γενικό συντονισμό. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού συντονισμού, η επιτροπή συνδράμει την Επιτροπή για το συντονισμό των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των τριών μέσων και η Επιτροπή ενημερώνει την εν λόγω επιτροπή σχετικά με τις ενδεικτικές χρηματοδοτήσεις που διατίθενται για κάθε χώρα και ανά προενταξιακό μέσο για κάθε δράση που αναλαμβάνει όσον αφορά το συντονισμό με την ΕΤΕπ, άλλα κοινοτικά μέσα και ΔΧΙ.

4.2. Συντονισμός στο εσωτερικό της Επιτροπής

Το πρόγραμμα Phare και ο συντονισμός των μέσων αποτελούν αρμοδιότητα της Γενικής Διεύθυνσης Διεύρυνσης, με τη βοήθεια της επιτροπής διαχείρισης του Phare. Το ISPA τελεί υπό την ευθύνη της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής και το SAPARD υπό την ευθύνη της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας.

Ο προγραμματισμός συντονίζεται μέσω εκτενών διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων. Επιπλέον, στις διάφορες συμμετέχουσες υπηρεσίες της Επιτροπής έχει συσταθεί μία συντονιστική επιτροπή σε διευθυντικό επίπεδο για τα προενταξιακά μέτρα. Η επιτροπή αυτή αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στην προετοιμασία της εκτεταμένης αποκέντρωσης (EDIS) του Phare και του ISPA.

Για την αποφυγή των επικαλύψεων, η Επιτροπή έχει αποσαφηνίσει τα σημεία επαφής μεταξύ Phare και SAPARD, λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του κανονισμού συντονισμού. Στην περίπτωση της παρακολούθησης έργου, ο συντονισμός λαμβάνει τη μορφή της κοινής επιτροπής παρακολούθησης, την οποία επικουρούν, εφόσον είναι δυνατό, οι επιτροπές παρακολούθησης του ISPA και οι σχετικές υποεπιτροπές του Phare.

4.3. Συντονισμός στις υποψήφιες χώρες

Σύμφωνα με το στόχο της αποκέντρωσης, η Επιτροπή ενθαρρύνει τις υποψήφιες χώρες να ενισχύσουν το διυπουργικό συντονισμό, που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχή μελλοντική διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων και, βραχυπρόθεσμα, για τον προγραμματισμό και την υλοποίηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής του Phare. Ωστόσο, σε ορισμένες χώρες, ο εν λόγω διυπουργικός συντονισμός απαιτεί περαιτέρω βελτίωση.

Καθώς η πλήρως αποκεντρωμένη διαχείριση προβλέπεται από την αρχή (για το SAPARD) ή έχει αυξηθεί σταδιακά μέσω της προοδευτικής καθιέρωσης του EDIS (για το Phare και το ISPA), η ευθύνη της υποψήφιας χώρας για το σωστό συντονισμό των δραστηριοτήτων που τυγχάνουν προενταξιακής στήριξης και την αποφυγή των επικαλύψεων πρέπει να αυξηθεί αναλόγως. Μόνον οι ίδιες οι χώρες θα μπορούν να διασφαλίζουν την πλήρη εφαρμογή σε επίπεδο έργου. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή ζήτησε από τις χώρες να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα με στόχο τον αποτελεσματικό και αποδοτικό συντονισμό.

4.4. Συντονισμός με την ΕΤΕπ και διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (ΔΧΙ)

Η προενταξιακή βοήθεια μπορεί να διαδραματίσει πλήρως το ρόλο της όταν κινητοποιεί κεφάλαια από τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (ΔΧΙ). Ως εκ τούτου, η συνεργασία με την ΕΤΕπ και άλλα ΔΧΙ συνεχίστηκε το 2003 βάσει του «μνημονίου συμφωνίας για τη συνεργασία στο πλαίσιο της προενταξιακής ενίσχυσης».[7]

Τα αριθμητικά στοιχεία που διατίθενται για τα έτη 2000 έως 2003 δείχνουν ότι οι ετήσιες πράξεις των ΔΧΙ υπερβαίνουν τα 22,8 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια που υπογράφηκαν με τις δέκα χώρες της διεύρυνσης. Το ποσό αυτό καταδεικνύει το αποτέλεσμα μόχλευσης της κοινοτικής προενταξιακής βοήθειας που επίσης ενισχύθηκε μετά το 2000.

Δεδομένου ότι τα μεγάλα έργα υποδομής που αποτελούν συνήθως αντικείμενο διεθνούς συγχρηματοδότησης χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του ISPA, στην πράξη η συγχρηματοδότηση στο πλαίσιο του Phare υπήρξε πολύ περιορισμένη.

Η Επιτροπή οργάνωσε συνεδριάσεις με τα εν λόγω ΔΧΙ για το συντονισμό ζητημάτων σχετικών με τον προγραμματισμό και την εφαρμογή, καθώς και διαδικαστικών ζητημάτων. Όπου είναι εφικτό, μελετώνται κοινές αποστολές, πράγμα που αποτελεί σημαντική συνιστώσα για να εξασφαλιστεί ότι η συνεργασία σε επίπεδο έργου είναι προς όφελος των υποψήφιων χωρών. Η Επιτροπή διοργάνωσε με την ΕΤΑΑ τακτικές ανταλλαγές πληροφοριών, συνεδριάσεις συντονισμού και λεπτομερείς συζητήσεις επί θεμάτων μεθοδολογίας, συνεχίζοντας έτσι την εναρμόνιση των μεθόδων αξιολόγησης των έργων.

Όσον αφορά τα επιμέρους προενταξιακά μέσα, η συνεργασία μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:

- Για το Phare, το κυριότερο μέσο συγχρηματοδότησης για το 2003 υπήρξε η χρηματοδοτική διευκόλυνση των ΜΜΕ, στην οποία συμμετέχουν η ΕΤΕπ, η ΕΤΑΑ και η Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης / KfW. Στόχος είναι να συνεχιστεί η ανάπτυξη ικανοτήτων συγχρηματοδότησης του χρηματοπιστωτικού τομέα, προκειμένου να αυξηθεί η χρηματοδότηση των ΜΜΕ και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Το Δεκέμβριο, η Επιτροπή ενέκρινε δύο προγράμματα Phare σχετικά με τη χρηματοδοτική διευκόλυνση των ΜΜΕ για το 2003, τα οποία συμπεριλαμβάνουν για πρώτη φορά μια επιμέρους γεωργική πίστωση, με σκοπό την ειδική στοχοθέτηση της ανάπτυξης του τομέα της αγροτικής πίστης από τα τοπικά ενδιάμεσα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Το μέτρο αυτό θα εξασφαλίσει την καλύτερη πρόσβαση στην τραπεζική πίστωση των δικαιούχων του SAPARD στις αγροτικές περιοχές. Τα δύο συμμετέχοντα ΔΧΙ είναι η ΕΤΑΑ και η CEB/KfW.

- Το ISPA είναι η κύρια διευκόλυνση για τη συγχρηματοδότηση μεγάλων έργων υποδομής τα οποία αποτελούν συνήθως αντικείμενο διεθνούς συγχρηματοδότησης από τα ΔΧΙ. Επομένως, η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής είναι ο βασικός εταίρος για συγχρηματοδότηση με τα ΔΧΙ.

- Τα αποτελέσματα της συνεργασίας μεταξύ του ISPA και των συμμετεχόντων ΔΧΙ (κυρίως της ΕΤΕπ και της ΕΤΑΑ) είναι πολύ θετικά. Σε επίπεδο έργων, η ανταλλαγή πληροφοριών πραγματοποιήθηκε σε αρχικό στάδιο στη διαδικασία προσδιορισμού του έργου με στόχο τον εντοπισμό πιθανών προτάσεων για συγχρηματοδότηση. Η συνεργασία με την ΕΤΕπ και την ΕΤΑΑ είχε ως αποτέλεσμα την από κοινού συγχρηματοδότηση αρκετών έργων το 2003.

- Πραγματοποιήθηκαν αρκετές περιοδικές συνεδριάσεις συντονισμού για τον καθορισμό του πλαισίου εργασίας και την εισαγωγή λειτουργικών βελτιώσεων στη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και της ΕΤΕπ σχετικά με την κοινοτική διαρθρωτική βοήθεια, συμπεριλαμβανομένου του ISPA, για την περίοδο 2000-2006. Βασικός στόχος ήταν η μεγιστοποίηση του αποτελέσματος μόχλευσης των κοινοτικών ενισχύσεων και ιδίως η συγκέντρωση των δημοσιονομικών πόρων της Κοινότητας στα έργα που απαιτούν μεγαλύτερη συμμετοχή. Συζητήθηκε επίσης η συνεργασία μετά την προσχώρηση, όταν οι υποψήφιες χώρες θα είναι επιλέξιμες για κεφάλαια συνοχής και διαρθρωτικά κεφάλαια. Η ΕΤΕπ και η ΕΤΑΑ συνέβαλαν στην επεξεργασία κατευθυντήριων γραμμών για επιτυχείς εταιρικές σχέσεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, οι οποίες εκπονήθηκαν από τη ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και δημοσιεύθηκαν στις αρχές του 2003.

- Για την εφαρμογή του SAPARD, ένας από τους κύριους περιορισμούς που διαπιστώθηκε αφορά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αγρότες και οι αγροτικές επιχειρήσεις ως προς την πρόσβαση σε πιστωτικές διευκολύνσεις για τη συγχρηματοδότηση των έργων τους. Το 2003, η Επιτροπή συνέχισε τις διαβουλεύσεις και τις ανταλλαγές πληροφοριών με τα ΔΧΙ για την εξεύρεση τρόπων συνεργασίας σχετικά με το θέμα αυτό, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα την προαναφερόμενη επιμέρους γεωργική πίστωση.

5. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Tα κονδύλια ανά χώρα για το Phare, το ISPA και το SAPARD το 2003 (σε εκατ. ευρώ)

PHARE | SAPARD | ISPA | ΣΥΝΟΛΟ |

Βουλγαρία | 99 | 56 | 113 | 268 |

Τσεχική Δημοκρατία | 95 | 24 | 76 | 195 |

Εσθονία | 40 | 13 | 31 | 84 |

Ουγγαρία | 107 | 41 | 96 | 244 |

Λετονία | 46 | 24 | 54 | 124 |

Λιθουανία | 67 | 32 | 53 | 152 |

Πολωνία | 403 | 182 | 378 | 963 |

Ρουμανία | 272 | 162 | 261 | 695 |

Σλοβακία | 57 | 20 | 51 | 128 |

Σλοβενία | 38 | 7 | 15 | 60 |

Άλλοι[8] | 476 | - | - | 476 |

Σύνολο | 1699 | 561 | 1128 | 3389 |

[1] Δημοσιεύθηκε στην ΕΕ L 161 της 21.06.1999, σ. 68.

[2] COM(2005) 64 τελικό

[3] COM(2004) 735 τελικό

[4] COM(2004) 851 τελικό

[5] Εκτός εάν το Εθνικό Ταμείο ενεργεί ως οργανισμός πληρωμών εξ ονόματος του οργανισμού εφαρμογής.

[6] Το άρθρο 12 του κανονισμού συντονισμού παρέχει τη νομική βάση προκειμένου «η Επιτροπή να μπορεί να παρεκκλίνει από την απαίτηση της εκ των προτέρων έγκρισης της επιλογής των έργων, της προκήρυξης και της σύναψης συμβάσεων από τις υποψήφιες χώρες».

[7] Το Σεπτέμβριο, η Επιτροπή υπέγραψε ένα αναθεωρημένο μνημόνιο συμφωνίας με την ΕΤΕπ, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη, τη Σκανδιναβική Τράπεζα Επενδύσεων, την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης, την Τράπεζα Εμπορίου και Ανάπτυξης της Μαύρης Θάλασσας και τον Όμιλο της Παγκόσμιας Τράπεζας, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας τους και τη διευκόλυνση της συγχρηματοδότησης στο πλαίσιο του Phare, του ISPA και του SAPARD.

[8] Οριζόντια, περιφερειακά και μέρος των προγραμμάτων πυρηνικής ασφάλειας.