[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 26.9.2006

COM(2006) 549 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Έκθεση παρακολούθησης σχετικά με το βαθμό προετοιμασίας της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας ενόψει της ένταξής τους στην ΕΕ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3

2. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 3

2.1. Βουλγαρία 4

2.2. Ρουμανία 5

3. ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ 7

3.1. Μέσα που εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη 8

3.2. Μέσα που βασίζονται στη Συνθήκη Προσχώρησης 9

3.3. Συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται για την προσχώρηση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας 10

3.3.1. Δικαστικό σύστημα και καταπολέμηση της διαφθοράς 10

3.3.2. Γεωργικά κεφάλαια 12

3.3.3. Ασφάλεια τροφίμων 13

3.3.4. Ασφάλεια της αεροπορίας 14

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 14

ΧΩΡΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 16

ΧΩΡΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΡΟΥΜΑΝΙΑ 38

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το 2002, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανακοίνωσε ότι στόχος του είναι να υποδεχθεί τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007, υπό τον όρο ότι οι δύο χώρες έχουν πραγματοποιήσει τη δέουσα πρόοδο στην εκπλήρωση των κριτηρίων προσχώρησης. Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν το Δεκέμβριο του 2004. Η Συνθήκη Προσχώρησης[1] υπεγράφη τον Απρίλιο του 2005. Μέχρι σήμερα, η Συνθήκη έχει κυρωθεί από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και 21 κράτη μέλη. Η διαδικασία κύρωσης είναι σε εξέλιξη στα τέσσερα υπόλοιπα κράτη μέλη. Σύμφωνα με τη Συνθήκη, η Βουλγαρία και η Ρουμανία θα προσχωρήσουν την 1η Ιανουαρίου 2007, εκτός αν το Συμβούλιο αποφασίσει, κατόπιν συστάσεως της Επιτροπής, να αναβάλει την προσχώρηση μιας από τις δύο χώρες έως την 1η Ιανουαρίου 2008.

Στην έκθεση του Μαΐου 2006[2], η Επιτροπή θεωρεί ότι αμφότερες οι χώρες αναμένεται να είναι έτοιμες για την προσχώρηση έως την 1η Ιανουαρίου 2007, εφόσον διευθετήσουν ορισμένες εκκρεμότητες. Η Επιτροπή ανέφερε ότι θα εκδώσει νέα έκθεση σχετικά με το βαθμό προετοιμασίας των δύο χωρών στις αρχές Οκτωβρίου.

Η παρούσα έκθεση συγκεφαλαιώνει τις εκτιμήσεις της Επιτροπής σχετικά με την πρόοδο των δύο χωρών από το Μάιο του 2006. Επιβεβαιώνει την πρόοδο που έχουν επιτύχει η Βουλγαρία και η Ρουμανία όσον αφορά την προετοιμασία για την προσχώρηση αποδεικνύοντας την ικανότητά τους να εφαρμόζουν τις αρχές και τη νομοθεσία της ΕΕ από την 1η Ιανουαρίου 2007. Οι δύο χώρες έχουν επιτύχει σημαντική εναρμόνιση. Ωστόσο, η Επιτροπή προσδιορίζει ορισμένους τομείς όπου εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα καθώς και τομείς στους οποίους η Επιτροπή θα εισαγάγει μέτρα κατάλληλα να διασφαλίσουν την ορθή λειτουργία της ΕΕ, εκτός εάν οι εν λόγω χώρες λάβουν άμεσα διορθωτικά μέτρα. Αμφότερες οι χώρες ενθαρρύνονται εντόνως να χρησιμοποιήσουν σωστά τους μήνες πριν από την προσχώρηση, προκειμένου να διευθετήσουν τις εκκρεμότητές τους.

2. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ

Στο τμήμα αυτό συνοψίζεται η πρόοδος κάθε χώρας από το Μάιο του 2006. Η έκθεση επικεντρώνεται κυρίως στους τομείς οι οποίοι, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκθεσης του Μαΐου 2006, απαιτούν άμεση δράση ή περαιτέρω προσπάθειες. Όσον αφορά τη Βουλγαρία, πρόκειται για τον τομέα της δικαιοσύνης, της καταπολέμησης της διαφθοράς, της αστυνομικής συνεργασίας και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) στη γεωργία, της μεταδοτικής σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας (ΜΣΕ) και του δημοσιονομικού ελέγχου. Όσον αφορά τη Ρουμανία, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες στον τομέα του δικαστικού συστήματος και της καταπολέμησης της διαφθοράς, καθώς και του ΟΣΔΕ, των οργανισμών πληρωμών, της ΜΣΕ και της διασυνδεσιμότητας των φορολογικών συστημάτων.

Επιπλέον, η έκθεση αναφέρεται εν συντομία στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην εκπλήρωση των πολιτικών και των οικονομικών κριτηρίων, καθώς και στη μεταφορά του κεκτημένου.

2.1. Βουλγαρία

Παρατηρήθηκε κάποια πρόοδος όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος . Θεσπίστηκαν νέοι κανόνες για την καθιέρωση αντικειμενικών διαδικασιών πρόσληψης και αξιολόγησης των δικαστών. Οι προδικαστικές διαδικασίες βελτιώθηκαν με την καθιέρωση ταχείας διαδικασίας. Χρειάζεται περαιτέρω μεταρρύθμιση του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου, ιδίως σε θέματα λογοδοσίας και ικανοτήτων διαχείρισης του δικαστικού σώματος, με στόχο της διασφάλιση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας των δικαστικών διαδικασιών. Η εφαρμογή των ποινικών διαδικασιών εξακολουθεί να παρουσιάζει δυσκολίες. Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας και ο νόμος για το δικαστικό σύστημα δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί. Χρειάζεται τροποποίηση του Συντάγματος.

Το νομοθετικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς έχει βελτιωθεί με τροποποίηση των νόμων για τα πολιτικά κόμματα και τη δημοσιοποίηση της ακίνητης περιουσίας των υπαλλήλων υψηλού επιπέδου. Όλοι οι υπουργοί δημοσίευσαν τις δηλώσεις για τα περιουσιακά τους στοιχεία στο Διαδίκτυο. Ωστόσο, τα παραδείγματα για τη διεξαγωγή έρευνας, την άσκηση δίωξης ή την απαγγελία κατηγοριών για διαφθορά σε ανώτερα διοικητικά κλιμάκια ήταν ελάχιστα. Η διαφθορά παραμένει πρόβλημα. Η δημόσια διοίκηση, συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών είσπραξης των φόρων στα σύνορα, και η τοπική αυτοδιοίκηση εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες.

Στον χώρο της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες , η βουλγαρική νομοθεσία είναι σε μεγάλο βαθμό σύμφωνη με το κεκτημένο. Εντούτοις, μέχρι σήμερα, η εφαρμογή της νομοθεσίας είναι περιορισμένη και δεν μπορούν ακόμη να αναφερθούν επιτυχείς παραπομπές στη δικαιοσύνη για περιπτώσεις νομιμοποίησης παράνομων εσόδων.

Στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος, είναι λίγες οι υποθέσεις με επιτυχή παραπομπή στη δικαιοσύνη. Δεν υπάρχουν ακόμη αξιόπιστες στατιστικές στον τομέα αυτό. Η επιβολή του νόμου έχει βελτιωθεί και αναλαμβάνονται επιτυχείς δράσεις για την καταπολέμηση των εγκληματικών δικτύων, ενίοτε σε συνεργασία με τα κράτη μέλη της ΕΕ. Εντούτοις, η συνεργασία μεταξύ των φορέων που ενέχονται στην πάταξη του οργανωμένου εγκλήματος είναι ανεπαρκής. Δεν εφαρμόζεται συστηματική κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων των εγκληματιών.

Προσφάτως, σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου ( ΟΣΔΕ ). Ωστόσο, δεδομένου ότι το χρονοδιάγραμμα που προβλέπεται για την ολοκλήρωση του συστήματος αναγνώρισης αγροτεμαχίων/συστήματος γεωγραφικών πληροφοριών (ΣΑΑ/ΣΓΠ) είναι πιεστικό, ενδέχεται η ποιότητα των απαιτούμενων εργασιών να μην είναι η ενδεδειγμένη. Επιπλέον, παρατηρούνται καθυστερήσεις στη σύνδεση μεταξύ του μητρώου αγροτών και του ΣΑΑ/ΣΓΠ. Είναι πολύ πιθανό το ΟΣΔΕ στη Βουλγαρία να μη λειτουργεί όπως πρέπει μέχρι την προσχώρηση. Θα πρέπει να καταβληθούν επίμονες και, σε ορισμένους τομείς, εντατικές προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η λειτουργικότητα του ΟΣΔΕ.

Η Βουλγαρία σημείωσε ουσιαστική πρόοδο όσον αφορά την αποκομιδή και την επεξεργασία νεκρών ζώων και ζωικών υποπροϊόντων στο πλαίσιο της μεταδοτικής σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας ( ΜΣΕ ). Έχουν εγκριθεί τα απαιτούμενα μέτρα, αλλά θα πρέπει να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή τους.

Στον τομέα του χρηματοδοτικού ελέγχου, σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τη διαδικασία διαπίστευσης του Συστήματος Διευρυμένης Αποκεντρωμένης Υλοποίησης (EDIS) σε σχέση με ορισμένες δομές, αν και πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες ανάπτυξης ικανότητας ειδικότερα για την εφαρμογή των διαρθρωτικών ταμείων. Επί του παρόντος ωστόσο δεν πραγματοποιήθηκε καμία έγκριση.

Για τους παραπάνω τομείς, τα συμπεράσματα της έκθεσης του Μαΐου ανέφεραν ρητώς την ανάγκη μεγαλύτερης προόδου. Για τα άλλα θέματα που ήσαν ακόμη σε εκκρεμότητα το Μάιο του 2006, από την παρακολούθηση προέκυψαν τα συμπεράσματα που ακολουθούν.Όσον αφορά τους λοιπούς τομείς του κεκτημένου, σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σε ορισμένα σημεία των κεφαλαίων της γεωργίας, της αλιείας, της προστασίας των καταναλωτών και της υγείας, της κοινωνικής πολιτικής και της απασχόλησης. Στο πλαίσιο αυτό, οι προετοιμασίες της Βουλγαρίας για την προσχώρηση είναι σε καλό δρόμο στο μεγαλύτερο μέρος του κεκτημένου.

Χρειάζονται, ωστόσο, περισσότερες προσπάθειες σε ορισμένους άλλους τομείς, όπως η κοινωνική ένταξη, ο κοινωνικός διάλογος, η καταπολέμηση των διακρίσεων και η δημόσια υγεία, η ασφάλιση αυτοκινήτων, η πυρηνική ασφάλεια, το περιβάλλον, η δημοσιονομική διαχείριση και ο έλεγχος των μελλοντικών διαρθρωτικών ταμείων, καθώς και οι επιζωοτίες.

Η Βουλγαρία σημείωσε περαιτέρω πρόοδο στον τομέα της μακροοικονομικής σταθεροποίησης και της οικονομικής μεταρρύθμισης. Εφόσον η τρέχουσα μεταρρύθμιση συνεχίσει προς την κατεύθυνση αυτή, η Βουλγαρία θα είναι ικανή να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης.

Συνολικά, σημειώθηκε πρόοδος στους τομείς της εμπορίας ανθρώπων, της προστασίας του παιδιού, της προστασίας και της ένταξης των μειονοτήτων. Περιορισμένη είναι η πρόοδος στον τομέα των συνθηκών κράτησης, της μεταχείρισης των ατόμων με αναπηρίες και των ατόμων με ψυχικά νοσήματα, καθώς και των ραδιοτηλεοπτικών μέσων. Απαιτείται η λήψη περαιτέρω μέτρων. Ακόμη, η Βουλγαρία πρέπει να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης.

2.2. Ρουμανία

Παρατηρήθηκε επιπλέον πρόοδος όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος . Το Ανώτατο Διοικητικό Συμβούλιο του Δικαστικού Σώματος (CSM) άρχισε να αντιμετωπίζει θεμελιώδη ζητήματα, όπως, την ενοποίηση της ερμηνείας και της εφαρμογής της νομοθεσίας, τα επίπεδα προσωπικού και τον φόρτο εργασίας. Οι συνθήκες εργασίας έχουν βελτιωθεί χάρη στην εγκατάσταση σύγχρονου εξοπλισμού πληροφορικής σε όλα τα δικαστήρια και τις εισαγγελικές αρχές. Ωστόσο, η συνεκτική ερμηνεία και εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλα τα επίπεδα των δικαστηρίων δεν είναι ακόμη πλήρως εξασφαλισμένη. Ορισμένα εκλεγμένα μέλη του CSM εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο συγκρούσεων συμφερόντων σε θέματα επιθεωρήσεων και επιμέρους ζητήματα δεοντολογίας που θίγουν την υπόληψη του CSM. Δεν έχουν ληφθεί μέτρα για την αντιμετώπιση των διαχειριστικών ελλείψεων του Υπουργείου Δημοσίων Υποθέσεων οι οποίες προσδιορίστηκαν στην τελευταία ετήσια έκθεσή του.

Συνεχίστηκε η πρόοδος στον τομέα της καταπολέμησης της διαφθοράς . Καθιερώθηκε η ποινική ευθύνη των νομικών προσώπων και θεσπίστηκε νέα νομοθεσία που καθιερώνει αυστηρότερους κανόνες για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων. Αυξάνεται διαρκώς η ποσότητα και η ποιότητα των αμερόληπτων ερευνών από την Εθνική Διεύθυνση Καταπολέμησης της Διαφθοράς (DNA) σχετικά με κατηγορίες διαφθοράς υψηλού επιπέδου. Χρειάζεται όμως σαφής πολιτική βούληση για να αποδειχθεί η βιωσιμότητα και η παγίωση της πρόσφατης προόδου στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Στο Κοινοβούλιο, παρατηρήθηκαν απόπειρες να μειωθεί δραστικά η αποτελεσματικότητα αυτών των προσπαθειών. Η διαφθορά αποτελεί πάντα πρόβλημα ιδίως στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Προσφάτως, σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τη σύσταση των οργανισμών πληρωμών και τη δημιουργία του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) .

Ωστόσο, όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμών, πρέπει να διευθετηθούν ορισμένα θέματα, π.χ., η εφαρμογή σε εύθετο χρόνο ενός κατάλληλου συστήματος πληροφορικής, η επάρκεια του προσωπικού, του εξοπλισμού και των κτιριακών εγκαταστάσεων, καθώς και η ολοκλήρωση του μεγαλύτερου μέρους των διαδικασιών διαχείρισης και ελέγχου.

Επίσης, πρέπει ακόμη να διευθετηθούν ορισμένα θέματα σχετικά με το ΟΣΔΕ, όσον αφορά την εφαρμογή σε εύθετο χρόνο ενός κατάλληλου συστήματος πληροφορικής του ΟΣΔΕ, το πιεστικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του συστήματος αναγνώρισης αγροτεμαχίων/συστήματος γεωγραφικών πληροφοριών (ΣΑΑ/ΣΓΠ) και τη διασφάλιση της ποιότητάς του. Επιπλέον, για τους επιτόπιους ελέγχους απαιτούνται η πρόσληψη και η κατάρτιση προσωπικού, η αγορά εξοπλισμού και η ολοκλήρωση των εγχειριδίων διαδικασιών.

Είναι ακόμη πιθανό οι οργανισμοί πληρωμών και το ΟΣΔΕ να μη λειτουργούν όπως πρέπει στη Ρουμανία μέχρι την προσχώρηση. Θα χρειαστεί να καταβληθούν εντατικές και επίμονες προσπάθειες κατά το διάστημα πριν από την εισαγωγή του συστήματος για να διασφαλιστεί η λειτουργία του ΟΣΔΕ.

Η Ρουμανία σημείωσε ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την αποκομιδή και την επεξεργασία νεκρών ζώων και ζωικών υποπροϊόντων ( ΜΣΕ ). Ωστόσο το λεπτομερές πρόγραμμα για τη δημιουργία συμβατού συστήματος δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Σημαντική είναι και η πρόοδος που σημειώθηκε στον τομέα της διασυνδεσιμότητας των ηλεκτρονικών φορολογικών συστημάτων. Η Ρουμανία ολοκλήρωσε με επιτυχία τις απαιτούμενες δοκιμές επιδόσεων για τα κυριότερα συστήματα ΤΠ και διαθέτει σήμερα τις προϋποθέσεις για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της στον τομέα αυτό.

Στους παραπάνω τομείς, τα συμπεράσματα της έκθεσης του Μαΐου ανέφεραν ρητώς την ανάγκη μεγαλύτερης προόδου. Για τα υπόλοιπα θέματα που ήσαν ακόμη σε εκκρεμότητα το Μάιο του 2006, από την έκθεση παρακολούθησης προέκυψαν τα παρακάτω συμπεράσματα.

Όσον αφορά τους τομείς του κεκτημένου, παρατηρήθηκε αξιοσημείωτη πρόοδος, σε πολυάριθμους τομείς, όπως στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής - μολονότι χρειάζονται περαιτέρω προσπάθειες για την ανάπτυξη ικανότητας με στόχο την εφαρμογή των διαρθρωτικών ταμείων ειδικότερα, στον τομέα του περιβάλλοντος, της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων - καθώς και στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Στο πλαίσιο αυτό, οι προετοιμασίες της Ρουμανίας είναι σε καλό δρόμο σε ό,τι αφορά το μεγαλύτερο μέρος του κεκτημένου.

Απαιτείται ωστόσο μεγαλύτερη πρόοδος σε ορισμένους τομείς, όπως οι κοινωνικές πολιτικές και η απασχόληση, καθώς και η δημόσια υγεία, οι γενετικώς τροποποιημένοι οργανισμοί, η ασφάλιση των αυτοκινήτων, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων και εταιρειών επενδύσεων, η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και η καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς, η δημοσιονομική διαχείριση και ο έλεγχος των μελλοντικών διαρθρωτικών ταμείων, καθώς και οι επιζωοτίες.

Η Ρουμανία σημείωσε περαιτέρω πρόοδο στον τομέα της μακροοικονομικής σταθεροποίησης και της οικονομικής μεταρρύθμισης. Η πορεία των τρεχουσών μεταρρυθμίσεων αναμένεται να της επιτρέψει να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης.

Γενικά, υπήρξε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς: την εμπορία ανθρώπων, τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές, την αποκατάσταση της ιδιοκτησίας και την προστασία του παιδιού. Μικρότερη είναι η πρόοδος σε ό,τι αφορά τη μεταχείριση των ατόμων με αναπηρίες, των ατόμων με ψυχικά νοσήματα και την προστασία και κοινωνική ένταξη των μειονοτήτων. Απαιτείται η λήψη περαιτέρω μέτρων. Επίσης, η Ρουμανία πρέπει να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης και να εναρμονίσει πλήρως την πολιτική της με τις εξωτερικές θέσεις της ΕΕ, π.χ., όσον αφορά το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

3. ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ

Αμέσως μετά την προσχώρηση, η Επιτροπή θα παρακολουθεί την εφαρμογή του κεκτημένου, όπως πράττει και με τα άλλα κράτη μέλη. Όπως και για κάθε άλλο κράτος μέλος, θα εφαρμόσει τα διαθέσιμα μέσα της νομοθεσίας της ΕΕ (κεκτημένο) οσάκις το κρίνει σκόπιμο. Υπάρχουν ειδικά μέσα που εφαρμόζονται μόνο για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Τα μέσα αυτά καθορίζονται στη Συνθήκη Προσχώρησης .

Το Τμήμα 3.1 περιλαμβάνει επισκόπηση των μέσων που διατίθενται στο πλαίσιο του κεκτημένου. Το Τμήμα 3.2 παρουσιάζει τα μέσα που βασίζονται στη Συνθήκη Προσχώρησης. Το Τμήμα 3.3 αναφέρει τα ειδικά συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται για την προσχώρηση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας.

3.1. Μέσα που εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη

Τα μέσα αυτά συνίστανται στις αναγκαίες προληπτικές ή διορθωτικές ενέργειες τις οποίες οφείλει να αναλάβει η Επιτροπή για να διευθετήσει τυχόν ελλείψεις που ενδέχεται να παρεμποδίσουν την ομαλή λειτουργία των πολιτικών της ΕΕ. Τα μέσα αυτά περιλαμβάνουν μέτρα διασφάλισης, χρηματοδοτικές διορθώσεις των κεφαλαίων της ΕΕ, μέτρα πολιτικής ανταγωνισμού και διαδικασίες επί παραβάσει[3], βασίζονται δε στο κεκτημένο .

Επιπλέον, όσον αφορά συγκεκριμένες πτυχές του τομέα των ανθρώπινων δικαιωμάτων, το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας (EUMC), μετά την προσχώρηση των δύο χωρών, θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί την καταπολέμηση του ρατσισμού και των συναφών διακρίσεων και να υποστηρίζει τη θετική ένταξη των μειονοτήτων. Το πεδίο του EUMC, το οποίο καλύπτει όλα τα κράτη μέλη, έχει ήδη επεκταθεί στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Μέτρα διασφάλισης βάσει του κεκτημένου μπορούν να ληφθούν μετά την προσχώρηση, όπως και για κάθε κράτος μέλος, σε πολλούς τομείς πολιτικής (μεταφορές, ασφάλεια τροφίμων, ασφάλεια της αεροπορίας, κ.λπ.). Τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται για όσο διάστημα διαρκεί το πρόβλημα για το οποίο θεσπίζονται. Οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων εξαρτώνται από τη σχετική νομοθεσία της ΕΕ και μπορεί να διαφέρουν ανά τομέα πολιτικής. Παραδείγματος χάρη, το κεκτημένο περιλαμβάνει ορισμένα μέτρα για την προστασία της ασφάλειας τροφίμων στην ΕΕ. Για κάθε επιζωοτία ή φυτική νόσο, διάφορες οδηγίες καθορίζουν μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε περίπτωση που παρόμοια νόσος εμφανιστεί σε νέο ή παλαιό κράτος μέλος. Τα μέτρα αυτά συχνά συνίστανται σε απαγορεύσεις εξαγωγών ορισμένων ζώων ή προϊόντων από ένα κράτος μέλος στην εσωτερική αγορά μέχρις ότου η νόσος τεθεί υπό έλεγχο ή εξαλειφθεί. Η Επιτροπή δύναται να αποφασίζει τη λήψη μέτρων ασφάλειας τροφίμων με ειδική πλειοψηφία, αφού λάβει την ευνοϊκή γνώμη της μόνιμης επιτροπής της ΕΕ για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων.

Η Επιτροπή δύναται να εφαρμόζει μέτρα διασφάλισης σε συνάρτηση με τα κεφάλαια της ΕΕ, καθώς και χρηματοδοτικές διορθώσεις. Τυχόν ελλείψεις όσον αφορά την ορθή χρησιμοποίηση των κεφαλαίων της ΕΕ είναι δυνατόν να καθυστερήσουν την εκταμίευση κεφαλαίων ή να οδηγήσουν την Επιτροπή στην επιβολή χρηματοδοτικών διορθώσεων (π.χ. μείωση μελλοντικών πληρωμών) ή στην ανάκτηση πληρωμών.

Όσον αφορά τα γεωργικά κεφάλαια , το κεκτημένο προβλέπει διαφόρων ειδών ελέγχους. Πρώτον, τα κράτη μέλη οφείλουν να διαθέτουν εγκεκριμένους και αποτελεσματικούς οργανισμούς πληρωμών ώστε να εξασφαλίζουν την ορθή διαχείριση και τον έλεγχο των γεωργικών δαπανών. Δεύτερον, τα κράτη μέλη οφείλουν επίσης να εισαγάγουν κατάλληλα συστήματα ελέγχου, ειδικότερα κατάλληλο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) των άμεσων πληρωμών στους γεωργούς και ορισμένων δαπανών αγροτικής ανάπτυξης, ιδίως για την αποφυγή δολίων πρακτικών και παράτυπων πληρωμών. Τρίτον, εάν αυτά τα συστήματα ελέγχου δεν λειτουργήσουν όπως πρέπει στα κράτη μέλη, η Επιτροπή, με βάση το κεκτημένο, αποφασίζει εκ των υστέρων χρηματοδοτικές διορθώσεις με διαδικασίες εκκαθάρισης λογαριασμών. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή αρνείται να χρηματοδοτήσει ορισμένες γεωργικές δαπάνες. Τέλος, εάν η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν τηρούνται οι κοινοτικοί κανόνες ή ότι έχει γίνει κατάχρηση κοινοτικών κεφαλαίων, μπορεί κατά περίπτωση να αναστείλει ή να μειώσει προσωρινά την πληρωμή προκαταβολών.

Όσον αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία , το κεκτημένο προβλέπει τέσσερις μορφές ελέγχου που μπορεί να καταλήξουν σε χρηματοδοτικές διορθώσεις. Πρώτον, κάθε κράτος μέλος πρέπει να υποβάλλει επιχειρησιακά προγράμματα σχετικά με τον τρόπο χρήσης των κεφαλαίων σε κάθε τομέα. Τα προγράμματα αυτά εγκρίνονται από την Επιτροπή πριν από την καταβολή πληρωμών. Δεν επιτρέπεται η πληρωμή προκαταβολών πριν από την επίσημη έγκριση των προγραμμάτων από την Επιτροπή. Δεύτερον, κάθε κράτος μέλος πρέπει να αποδείξει ότι έχει δημιουργήσει κατάλληλες αρχές διαχείρισης, πιστοποίησης και ελέγχου. Εάν η Επιτροπή θεωρήσει ότι οι αρχές αυτές δεν λειτουργούν αποτελεσματικά, δεν πραγματοποιεί ενδιάμεσες πληρωμές. Τρίτον, η εκταμίευση των κεφαλαίων για το πρόγραμμα ή τα προγράμματα αυτά μπορεί να διακοπεί ή να ανασταλεί εάν, βάσει των συμπερασμάτων της Επιτροπής, υπάρχει η υπόνοια ή η διαπίστωση παρατυπιών ή απάτης καθώς και πρακτικών διαφθοράς. Τέλος, εκτός από τα μέτρα διασφάλισης των κεφαλαίων της ΕΕ, επιβάλλονται και χρηματοδοτικές διορθώσεις σε περίπτωση που διαπιστωθούν μεμονωμένες ή συστημικές παρατυπίες κατά τους τακτικούς εκ των υστέρων ελέγχους.

3.2. Μέσα που βασίζονται στη Συνθήκη Προσχώρησης

Στο πλαίσιο της Συνθήκης Προσχώρησης, εφαρμόζονται τριών ειδών μέτρα διασφάλισης: οικονομικές διασφαλίσεις, διασφαλίσεις στον τομέα της εσωτερικής αγοράς και διασφαλίσεις στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων[4], οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν έως τρία έτη μετά την προσχώρηση. Επίκληση των δύο τελευταίων μπορεί να γίνει ακόμη και πριν από την προσχώρηση. Τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται μέχρις ότου η Επιτροπή αποφασίσει την άρση τους μετά τη διευθέτηση του προβλήματος για το οποίο έχουν θεσπιστεί.

Επιπλέον, υπάρχουν δύο είδη μεταβατικών μέτρων, τα οποία αναφέρονται παρακάτω.

Επίκληση της οικονομικής ρήτρας διασφάλισης μπορεί να γίνει για τη διευθέτηση σοβαρών οικονομικών δυσχερειών στα σημερινά ή τα νέα κράτη μέλη μετά την προσχώρηση.

Επίκληση της ρήτρας της εσωτερικής αγοράς μπορεί να γίνει όταν ένα νέο κράτος μέλος προκαλεί ή απειλεί να προκαλέσει σοβαρή δυσλειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η Επιτροπή δύναται να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα, όπως, να αποκλείσει το εν λόγω κράτος από το ευεργέτημα ορισμένων διατάξεων της εσωτερικής αγοράς. Η εν λόγω ρήτρα διασφάλισης περιλαμβάνει την εσωτερική αγορά με την ευρεία έννοια, δηλαδή, όχι μόνον τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες αλλά και τις τομεακές πολιτικές (σε θέματα ανταγωνισμού, γεωργίας, μεταφορών, τηλεπικοινωνιών, ενέργειας, προστασίας του καταναλωτή και της υγείας, περιβάλλοντος, κ.λπ.) εφόσον έχουν διασυνοριακές συνέπειες.

Η ρήτρα διασφάλισης στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων επιτρέπει τη μονομερή αναστολή των υποχρεώσεων των σημερινών κρατών μελών στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας με την ενδιαφερόμενη χώρα, τόσο σε θέματα αστικού όσο και ποινικού δικαίου, σε ό,τι αφορά τις νομικές πράξεις που διέπονται από την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης. Επίκληση της ρήτρας διασφάλισης μπορεί να γίνει όταν υπάρχουν ή ενδέχεται να υπάρξουν σοβαρές αδυναμίες στους δύο αυτούς τομείς.

Εκτός αυτού, η Συνθήκη Προσχώρησης αναφέρει και μεταβατικά μέτρα . Στην πρώτη κατηγορία, περιλαμβάνονται ρυθμίσεις που έχουν συμφωνηθεί κατά τις διαπραγματεύσεις για ορισμένους τομείς ώστε να αποφευχθούν ενδεχόμενες περιφερειακές ή τομεακές διαταράξεις στα νέα ή τα παλαιά κράτη μέλη. Για παράδειγμα, τα κράτη μέλη δύνανται να περιορίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων από τα νέα κράτη μέλη έως επτά έτη κατά ανώτατο όριο μετά την προσχώρηση. Η πρόσβαση στις εθνικές αγορές οδικών μεταφορών (cabotage) υπόκειται προσωρινά σε περιορισμούς.

Τέλος, η Συνθήκη Προσχώρησης προβλέπει μια δεύτερη κατηγορία μεταβατικών μέτρων τα οποία μπορεί να θεσπίσει η Επιτροπή[5] για περίοδο τριών ετών από την ημερομηνία προσχώρησης όσον αφορά τους κτηνιατρικούς και τους φυτοϋγειονομικούς κανόνες καθώς και τους κανόνες ασφάλειας τροφίμων. Τα μέτρα αυτά έχουν στόχο να εμποδίσουν, για παράδειγμα, τις μονάδες παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων που δεν πληρούν τις απαιτήσεις, να πωλούν τα προϊόντα τους στην εσωτερική αγορά για μέγιστη μεταβατική περίοδο τριών ετών. Κατά το διάστημα αυτό, οι εν λόγω μονάδες μπορούν μόνο να παράγουν αγαθά που φέρουν ειδική ετικέτα και τα οποία προορίζονται αποκλειστικά για την εσωτερική αγορά. Μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου, πρέπει να συμμορφωθούν με τους κανόνες της ΕΕ ή να κλείσουν.

3.3. Συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται για την προσχώρηση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας

Βάσει των συμπερασμάτων της παρούσας έκθεσης, η Επιτροπή θα λάβει, εφόσον απαιτείται, διορθωτικά μέτρα για να διασφαλίσει τη λειτουργία των πολιτικών της ΕΕ. Τα μέτρα αυτά αφορούν περιπτώσεις στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων, της ασφάλειας των αεροπορικών μεταφορών, των γεωργικών κοινοτικών κεφαλαίων, του δικαστικού συστήματος και της καταπολέμησης της διαφθοράς, όπως περιγράφεται στη συνέχεια. Εφόσον διαπιστωθούν άλλες ελλείψεις πριν ή μετά την προσχώρηση, θα ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των πολιτικών της ΕΕ.

3.3.1. Δικαστικό σύστημα και καταπολέμηση της διαφθοράς

Από την έκθεση προκύπτει ότι χρειάζεται περαιτέρω πρόοδος στον τομέα της δικαστικής μεταρρύθμισης και της πάταξης του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς. Η Επιτροπή θα δημιουργήσει μηχανισμό συνεργασίας και ελέγχου της προόδου στους εν λόγω τομείς μετά την προσχώρηση. Ο μηχανισμός αυτός θα βασίζεται στα άρθρα 37 και 38 της Πράξης Προσχώρησης.

Τόσο η Βουλγαρία όσο και η Ρουμανία θα υποβάλλουν τακτικές εκθέσεις προόδου όσον αφορά την επίτευξη ειδικών στόχων αναφοράς. Η πρώτη έκθεση θα υποβληθεί μέχρι τις 31 Μαρτίου 2007. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με εσωτερικούς και εξωτερικούς εμπειρογνώμονες για τη στήριξη της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας, την παροχή κατευθυντήριων γραμμών και τον έλεγχο της προόδου. Η Επιτροπή θα υποβάλει εν συνεχεία έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έως τον Ιούνιο σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε σχέση με την εκπλήρωση των στόχων αναφοράς. Στις εκθέσεις της η Επιτροπή θα εκτιμήσει κατά πόσον έχουν εκπληρωθεί οι στόχοι αναφοράς, αν πρέπει να προσαρμοστούν οι στόχοι αυτοί και, ενδεχομένως, αν απαιτούνται νέες εκθέσεις σχετικά με την επιτευχθείσα πρόοδο. Ο μηχανισμός θα συνεχιστεί μέχρι να εκπληρωθούν οι στόχοι αναφοράς.

Σε περίπτωση που μια χώρα δεν μπορέσει να επιτύχει αυτούς τους στόχους αναφοράς, η Επιτροπή θα εφαρμόσει τα μέτρα διασφάλισης που καθορίζονται στη Συνθήκη Προσχώρησης. Με τα μέτρα αυτά αναστέλλεται η υποχρέωση των σημερινών κρατών μελών να αναγνωρίζουν τις δικαστικές αποφάσεις και να εκτελούν τα εντάλματα που εκδίδουν τα δικαστήρια ή οι εισαγγελικές αρχές οιασδήποτε από τις εν λόγω χώρες στο πλαίσιο της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης.

Με βάση τα συμπεράσματα της παρούσας έκθεσης, οι προς επίτευξη στόχοι αναφοράς είναι οι εξής:

Βουλγαρία

- Να εγκριθούν τροποποιήσεις του Συντάγματος που αίρουν κάθε ασάφεια σχετικά με την ανεξαρτησία και την υποχρέωση λογοδοσίας του δικαστικού συστήματος.

- Να εξασφαλιστούν διαφανέστερες και αποτελεσματικότερες δικαστικές διαδικασίες, με τη θέσπιση και την εφαρμογή νέου νόμου για το δικαστικό σύστημα και του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Να υποβάλλονται εκθέσεις για τον αντίκτυπο των νέων αυτών νόμων και των Κωδίκων Ποινικής και Διοικητικής Δικονομίας, ιδίως στο προδικαστικό στάδιο.

- Να συνεχιστεί η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος για την ενίσχυση του επαγγελματισμού, της ευθύνης και της αποτελεσματικότητας. Να αξιολογείται ο αντίκτυπος αυτών των μεταρρυθμίσεων και να δημοσιεύονται τα αποτελέσματα σε ετήσια βάση.

- Να διεξάγονται επίσημες και αμερόληπτες έρευνες για καταγγελίες διαφθοράς υψηλού επιπέδου και να υποβάλλονται σχετικές εκθέσεις. Να υποβάλλονται εκθέσεις για τους εσωτερικούς ελέγχους δημοσίων οργανισμών και τη δημοσιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων των ανωτάτων δημοσίων υπαλλήλων.

- Να λαμβάνονται μέτρα για την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς, ιδίως στα σύνορα και στις τοπικές αρχές.

- Να εφαρμοστεί στρατηγική για την πάταξη του οργανωμένου εγκλήματος, επικεντρωμένη στη σοβαρή εγκληματικότητα, στη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, καθώς και στη συστηματική κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων των εγκληματιών. Να υποβάλλονται εκθέσεις για τις νέες και τις τρέχουσες έρευνες, τις απαγγελίες κατηγοριών και τις καταδίκες στους ανωτέρω τομείς.

Ρουμανία

- Να διασφαλιστεί διαφανέστερη και αποτελεσματικότερη δικαστική διαδικασία ιδίως με την ενίσχυση της ικανότητας και της υποχρέωσης λογοδοσίας του Ανώτατου Διοικητικού Συμβουλίου του Δικαστικού Σώματος. Να αναφέρεται και να παρακολουθείται ο αντίκτυπος του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και Ποινικής Δικονομίας.

- Να συσταθεί, όπως προβλέπεται, οργανισμός ακεραιότητας με αρμοδιότητες όσον αφορά τον έλεγχο περιουσιακών στοιχείων, την έλλειψη συμμόρφωσης και την ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων, καθώς και την έκδοση δεσμευτικών αποφάσεων βάσει των οποίων μπορούν να επιβληθούν αποτρεπτικές ποινές.

- Να ενισχυθεί η πραγματοποιηθείσα πρόοδος, να συνεχιστεί η διεξαγωγή επίσημων, αμερόληπτων ερευνών για καταγγελίες διαφθοράς υψηλού επιπέδου.

- Να λαμβάνονται περαιτέρω μέτρα για την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς, ιδίως στο πλαίσιο των τοπικών αρχών.

Η Επιτροπή θα εκδώσει απόφαση για την εφαρμογή και τον καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής του μηχανισμού αυτού, κατόπιν διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη. Η απόφαση αυτή θα τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2007. Ο κατάλογος των στόχων αναφοράς αναμένεται να τροποποιηθεί σε περίπτωση που μια χώρα συμμορφωθεί με έναν ή περισσότερους στόχους αναφοράς πριν από την προσχώρηση.

3.3.2. Γεωργικά κεφάλαια

Στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία υπάρχει σοβαρός κίνδυνος το ΟΣΔΕ να μη λειτουργεί όπως πρέπει μέχρι την προσχώρηση. Σε αμφότερες τις χώρες, το χρονοδιάγραμμα για την ικανοποιητική λειτουργία του ΟΣΔΕ είναι ιδιαίτερα πιεστικό εξαιτίας της καθυστερημένης έναρξης των προετοιμασιών. Συνεπώς, ενδέχεται η ποιότητα των απαιτούμενων εργασιών να μην είναι η ενδεδειγμένη.

Τα γεωργικά κεφάλαια που καλύπτονται από το ΟΣΔΕ αποτελούν κατά πολύ το μεγαλύτερο μέρος (80% περίπου) των γεωργικών δαπανών της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας και, συνεπώς, έχει μεγάλη σημασία το ΟΣΔΕ να λειτουργεί ικανοποιητικά.

Για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων, χρειάζεται ένας μηχανισμός ο οποίος να προβλέπει τη δυνατότητα να ληφθεί μελλοντικά απόφαση για τη θέσπιση μέτρων σχετικά με την ορθή χρησιμοποίηση των γεωργικών κεφαλαίων, στο πλαίσιο του ΟΣΔΕ. Τα μέτρα αυτά είναι αναγκαία για να αποφευχθούν αδικαιολόγητες πληρωμές κατά τα πρώτα έτη μετά την προσχώρηση και για να αντιμετωπιστεί ο επαπειλούμενος κίνδυνος να προκληθεί σοβαρή δυσλειτουργία της εσωτερικής αγοράς γεωργικών προϊόντων. Ο κίνδυνος αυτός είναι συνδεδεμένος με την ιδιάζουσα φύση των γεωργικών δαπανών, που καθορίζονται από αυστηρό χρονοδιάγραμμα. Επιπλέον, τα κεφάλαια που καλύπτονται από το ΟΣΔΕ χαρακτηρίζονται από μεγάλο όγκο συναλλαγών λίγο μετά την προσχώρηση. Πρέπει να εξασφαλιστούν η διαχείριση, ο έλεγχος και η καταβολή τους αμέσως μετά την προσχώρηση. Εκτός αυτού, η διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων είναι δυνατή μόνον κατά τη διάρεια ορισμένης περιόδου του συγκεκριμένου έτους.

Ο μηχανισμός, που έχει τη βάση του στη Συνθήκη Προσχώρησης, ορίζεται σε έναν κανονισμό ο οποίος εκδόθηκε ταυτόχρονα με την παρούσα ανακοίνωση. Στην πράξη, ο μηχανισμός δίνει στις δύο χώρες το χρόνο να φέρουν εις πέρας τις απαιτούμενες εργασίες για να εξασφαλίσουν την καλή λειτουργία του ΟΣΔΕ. Τα μέτρα δεν θα εφαρμοστούν εάν οι εν λόγω χώρες επιτύχουν το στόχο αυτό εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος. Για να επιτευχθεί η έγκαιρη ολοκλήρωση των εργασιών απαιτούνται διαρκώς μεγαλύτερες προσπάθειες.

3.3.3. Ασφάλεια τροφίμων

Σήμερα απαγορεύεται στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία να εξάγουν στην ΕΕ ζωντανούς χοίρους, χοίρειο κρέας και ορισμένα προϊόντα με βάση το χοίρειο κρέας εξαιτίας της ύπαρξης της κλασικής πανώλους των χοίρων σε αμφότερες τις χώρες. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης όσον αφορά την κλασική πανώλη των χοίρων, απαιτείται η έκδοση ορισμένων αποφάσεων από την Επιτροπή μέχρι την ημερομηνία προσχώρησης.

Η Βουλγαρία υπέβαλε προς επίσημη έγκριση σχέδιο για την εξάλειψη της κλασικής πανώλους των χοίρων στους άγριους χοίρους. Η έγκριση αυτού του σχεδίου θα επιτρέψει την ένταξη της Βουλγαρίας στο κοινοτικό καθεστώς που ισχύει ήδη για τα κράτη μέλη που πλήττονται από την κλασική πανώλη των χοίρων. Η Ρουμανία υπέβαλε προς επίσημη έγκριση σχέδιο για την εξάλειψη της κλασικής πανώλους των χοίρων στους άγριους και οικόσιτους χοίρους. Ωστόσο, η τρέχουσα κατάσταση στις δύο χώρες απαιτεί συνέχιση της απαγόρευσης του εμπορίου ζωντανών χοίρων, χοίρειου κρέατος και ορισμένων προϊόντων χοίρειου κρέατος με την ΕΕ μετά την προσχώρηση. Τα σχετικά μέτρα τίθενται σε εφαρμογή αμέσως μετά την προσχώρηση.

Όσον αφορά τη ΜΣΕ, οι δύο χώρες δεν τηρούν πλήρως το κεκτημένο. Εάν, πριν από την προσχώρηση, η Βουλγαρία και η Ρουμανία δεν είναι σε θέση να δημιουργήσουν ένα κατάλληλο σύστημα αποκομιδής και επεξεργασίας νεκρών ζώων και ζωικών υποπροϊόντων και να ολοκληρώσουν την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας, θα επιβληθούν περιορισμοί στη χρήση ορισμένων ζωικών υποπροϊόντων (π.χ. για ζωοτροφές). Τα μέτρα αυτά θα εφαρμοστούν στο πλαίσιο της Πράξης Προσχώρησης ή του κεκτημένου. Τίθενται σε ισχύ αμέσως μετά την προσχώρηση.

Μέχρι την ημερομηνία προσχώρησης, θα ενημερωθεί ο κατάλογος των μονάδων παραγωγής και επεξεργασίας γεωργικών προϊόντων στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία, οι οποίες δεν μπορούσαν να πωλούν τα προϊόντα τους στα άλλα κράτη μέλη για χρονικό διάστημα τριών ετών δεδομένου ότι δεν είναι ακόμη σύμφωνες με τους κανόνες της ΕΕ. Οι ενημερωμένοι κατάλογοι θα περιλαμβάνουν, ενδεχομένως, και άλλες μονάδες που δεν πληρούν τις απαιτήσεις. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται στο πλαίσιο των μεταβατικών μέτρων που προβλέπονται στην Πράξη Προσχώρησης.

Επιπλέον, είναι δυνατόν να χρειαστεί η θέσπιση ειδικών μεταβατικών μέτρων βάσει του άρθρου 42 της Πράξης Προσχώρησης στον τομέα του γάλακτος εξαιτίας της ανακολουθίας που υπάρχει μεταξύ της ικανότητας επεξεργασίας των σύμφωνων προς τις απαιτήσεις μονάδων και της διαθεσιμότητας ακατέργαστου γάλακτος σύμφωνου προς τις απαιτήσεις. Τα μέτρα αυτά θα παρεμποδίσουν την πώληση ορισμένων προϊόντων του μη σύμφωνου ακατέργαστου γάλακτος στα άλλα κράτη μέλη.

3.3.4. Ασφάλεια της αεροπορίας

Εξαιτίας των σοβαρών αδυναμιών που διαπιστώθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA) και τον Σύνδεσμο Αεροπορικών Αρχών (JAA) στο σύστημα JAA στους αντίστοιχους τομείς ασφάλειας, δηλαδή, την πτητική ικανότητα, τη συντήρηση, τις αεροπορικές δραστηριότητες και τις άδειες άσκησης επαγγέλματος ιπτάμενου πληρώματος, ο JAA αρνήθηκε την αμοιβαία αναγνώριση της Βουλγαρίας. Για να εναρμονιστεί με το κοινοτικό δίκαιο, η Βουλγαρία πρέπει να υποβάλει σχέδιο ενεργειών για τη διευθέτηση όλων των αδυναμιών και να το εφαρμόσει σε σύντομο χρονικό διάστημα ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές του EASA και σε συνεργασία με αυτόν. Ο EASA θα διενεργήσει ελέγχους το συντομότερο δυνατό πριν από την προσχώρηση για να επαληθεύσει την εφαρμογή του συγκεκριμένου σχεδίου.

Εάν η Βουλγαρία δεν λάβει τα απαιτούμενα διορθωτικά μέτρα, υπάρχει κίνδυνος η Επιτροπή, με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήσεως κράτους μέλους, να περιορίσει την πρόσβαση της Βουλγαρίας στην εσωτερική αγορά αεροπορικών μεταφορών. Ακόμη, βάσει του κεκτημένου, ενδέχεται να επιβληθούν κατάλληλα μέτρα διασφάλισης σε αεροσκάφη νηολογημένα στη Βουλγαρία τα οποία δεν είναι σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες ασφαλείας της πολιτικής αεροπορίας. Εκτός αυτού, οι αερομεταφορείς της Βουλγαρίας που δεν πληρούν τις απαιτήσεις ενδέχεται να συμπεριληφθούν στον κοινοτικό κατάλογο των αερομεταφορέων των οποίων τα αεροσκάφη απαγορεύεται να πετούν προς και από την ΕΕ και επάνω από αυτήν. Όλα τα μέτρα αυτά βασίζονται στο κεκτημένο.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η Βουλγαρία και η Ρουμανία υπέβαλαν αίτηση προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1995 και οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τις δύο χώρες άρχισαν τον Φεβρουάριο του 2000. Το 2002, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανακοίνωσε ότι στόχος του είναι να υποδεχθεί τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007, υπό τον όρο ότι έχουν πραγματοποιήσει τη δέουσα πρόοδο στην εκπλήρωση των κριτηρίων προσχώρησης. Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του 2004 και η Συνθήκη Προσχώρησης υπεγράφη τον Απρίλιο του 2005.

Η Βουλγαρία και η Ρουμανία κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες για να ολοκληρώσουν την προετοιμασία για την προσχώρηση στην ΕΕ μετά την έκδοση, το Μάιο, της τελευταίας έκθεσης της Επιτροπής. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία πληρούν τα πολιτικά κριτήρια και είναι σε καλό δρόμο προς την εκπλήρωση των οικονομικών κριτηρίων και τη μεταφορά του κεκτημένου μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2007.

Σήμερα, πολλές από τις προκλήσεις που καθορίζονται στις εκθέσεις του Μαΐου έχουν αντιμετωπιστεί. Έχουν διευθετηθεί πολλά τομεακά ζητήματα. Σημειώθηκαν πρόοδοι στον τομέα της μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης και της πάταξης της διαφθοράς, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και του οργανωμένου εγκλήματος, αλλά χρειάζονται περισσότερα συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Η παρούσα έκθεση προσδιορίζει τους τομείς εκείνους που χρειάζονται περαιτέρω προσπάθειες. Εφιστά την προσοχή στις διατάξεις του κεκτημένου και της Συνθήκης Προσχώρησης που διασφαλίζουν την ορθή λειτουργία των πολιτικών της ΕΕ και των θεσμικών οργάνων μετά την προσχώρηση. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της παρούσας έκθεσης, η Επιτροπή, κατόπιν διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη, θα συστήσει μηχανισμό για τη συνεργασία και τον έλεγχο της προόδου στον τομέα της μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης και της πάταξης της διαφθοράς, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και του οργανωμένου εγκλήματος. Για το σκοπό αυτό, καθορίστηκαν στόχοι αναφοράς αναλόγως των ειδικών συνθηκών που επικρατούν σε κάθε χώρα.

Η Επιτροπή θέσπισε τις απαιτούμενες νομικές διατάξεις για να διασφαλίσει την ορθή διαχείριση των γεωργικών κεφαλαίων της ΕΕ. Η έκθεση τονίζει ότι οι ισχύοντες κανόνες περιλαμβάνουν τις απαιτούμενες διασφαλίσεις για την ορθή διαχείριση των διαρθρωτικών κεφαλαίων της ΕΕ και άλλων προγραμμάτων.

Στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων, θεσπίστηκαν ορισμένα ειδικά μέτρα. Επί του παρόντος, η Βουλγαρία και η Ρουμανία δεν μπορούν να εξάγουν ορισμένα ζώα και ζωικά προϊόντα στην ΕΕ εξαιτίας των επιζωοτιών. Οι περιορισμοί αυτοί θα εξακολουθήσουν να ισχύουν και μετά την προσχώρηση, εάν χρειάζεται.

Στον τομέα της ασφάλειας της αεροπορίας, θα χρειαστούν ειδικά μέτρα για τα βουλγαρικά αεροσκάφη και τους αερομεταφορείς.

Γενικά, η Βουλγαρία και η Ρουμανία κατέβαλαν φιλόδοξες προσπάθειες για να προσαρμόσουν τις νομοθετικές και τις διοικητικές διατάξεις τους στους κανόνες και στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τον τρόπο αυτό εναρμονίστηκαν κατά μεγάλο μέρος με τα επικρατούντα πρότυπα και τις πρακτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παρέχει την υποστήριξή της για τη διευθέτηση των εκκρεμών ζητημάτων. Το κεκτημένο και η Συνθήκη Προσχώρησης περιλαμβάνουν επαρκείς εγγυήσεις για να διασφαλίσουν την ορθή λειτουργία των θεσμικών οργάνων και την εφαρμογή των πολιτικών της ΕΕ. Χάρη στην επιτευχθείσα πρόοδο, η Βουλγαρία και η Ρουμανία θα είναι σε θέση να αναλάβουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2007. Η Επιτροπή προσδοκά ότι θα υποδεχθεί τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία ως πλήρη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης την ημερομηνία αυτή.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

1. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΪΟΥ 2006

1.1. Πολιτικά κριτήρια

Δικαστικό σύστημα

Η Βουλγαρία εξακολούθησε να σημειώνει πρόοδο στη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος. Η Εθνοσυνέλευση ανήγγειλε τροποποίηση του Συντάγματος έτσι ώστε να αποφεύγονται ασάφειες σε ό,τι αφορά την ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος και την υποχρέωση λογοδοσίας του δικαστικού συστήματος.

Τον Ιούνιο του 2006, το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό για την εξέταση και την αξιολόγηση των δικαστών βάσει διαγωνισμού σύμφωνα με το νόμο για το δικαστικό σύστημα. Ο εν λόγω νόμος καθορίζει τα κριτήρια και τη διαδικασία αξιολόγησης των επαγγελματικών και των ηθικών προσόντων των δικαστών. Ορίζει ότι για κάθε θέση διενεργούνται διαγωνισμοί. Σήμερα, στα περισσότερα δικαστήρια, λειτουργεί το ηλεκτρονικό σύστημα τυχαίας ανάθεσης υποθέσεων στους δικαστές. Συνεχίζονται οι προσπάθειες για την ενίσχυση των συστημάτων ΤΠ στο δικαστικό τομέα. Τα μαθήματα κατάρτισης που διοργάνωσε το Εθνικό Ίδρυμα Δικαιοσύνης συνεχίστηκαν ομαλά.

Όσον αφορά τις ποινικές διαδικασίες, προσφάτως εισήχθησαν ορισμένες αλλαγές. Η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από τις δικαστικές ανακριτικές αρχές (Sledovateli) στις αστυνομικές ανακριτικές αρχές (Dosnateli) πραγματοποιήθηκε ομαλά. Οι εισαγγελείς άρχισαν να τίθενται επικεφαλής των ερευνών στο προδικαστικό στάδιο. Μια νεοσυσταθείσα ομάδα εργασίας παρακολουθεί τη λειτουργία του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Στόχος της είναι η συλλογή πληροφοριών όσον αφορά την πρακτική εφαρμογή του νέου κώδικα και η διαπίστωση ενδεχόμενων προβλημάτων. Η ταχεία διαδικασία έχει επισπεύσει τις ποινικές διαδικασίες σε πολλές υποθέσεις. Η διαχείριση των εισαγγελικών αρχών έχει βελτιωθεί και καταβάλλονται προσπάθειες για την ενίσχυση της υποχρέωσης λογοδοσίας και της ευθύνης των επιμέρους εισαγγελέων. Η ειδική διεύθυνση «καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς» ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο και αριθμεί σήμερα περίπου 80 εκπαιδευμένους εισαγγελείς. Με τον τρόπο αυτό η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς στο πλαίσιο του δικαστικού συστήματος κατέστη πιο αποτελεσματική.

Ο γενικός εισαγγελέας διαθέτει περισσότερο χρόνο για την εξέταση μεγάλου αριθμού εκκρεμών υποθέσεων, οι οποίες πλησίαζαν στη λήξη τους. Ενισχύθηκε η ικανότητα της εσωτερικής επιθεώρησης του γραφείου του εισαγγελέα του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, υπεύθυνης για την αντιμετώπιση της ανάρμοστης συμπεριφοράς ορισμένων δικαστών. Το Μάιο του 2006, το διοικητικό συμβούλιο της Ένωσης Εισαγγελέων της Βουλγαρίας ζήτησε από όλα τα μέλη της να δημοσιοποιήσουν την ετήσια δήλωση εισοδήματος και ακίνητης περιουσίας προς υποβολή στην εθνική ελεγκτική υπηρεσία, σύμφωνα με το νόμο περί κοινοποίησης των προσωπικών περιουσιακών στοιχείων των ανωτάτων δημοσίων υπαλλήλων. Το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα δημοσίευσε τα αποτελέσματα του πρώτου σταδίου του ελέγχου για την εισαγγελική αρχή. Σ’αυτά αναφέρονται σοβαρές περιπτώσεις αντιϋπηρεσιακής συμπεριφοράς εισαγγελέων οι οποίοι έκλεισαν υποθέσεις χωρίς βάσιμη αιτιολογία. Έναντι των υπευθύνων κινήθηκαν πειθαρχικές διαδικασίες.

Άρχισαν οι προετοιμασίες για την εφαρμογή του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. Εξετάζονται μέτρα κατάρτισης και άρχισαν οι προετοιμασίες για τις εξετάσεις πρόσληψης 315 διοικητικών δικαστών. Η πρώτη εμπειρία που αποκτήθηκε με το νέο σύστημα δικαστικής αρωγής είναι θετική. Συμμετείχαν αρκετοί εγκεκριμένοι νομικοί ενώ ο προϋπολογισμός που διατέθηκε στο σύστημα ήταν επαρκής. Συνεχίστηκε η εφαρμογή του νόμου περί ιδιωτικών οργάνων επιβολής του νόμου και διορίστηκαν οι πρώτοι ιδιωτικοί δικαστικοί επιμελητές.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Πρέπει να εγκριθούν οι απαραίτητες τροποποιήσεις του Συντάγματος για να αποφεύγονται ασάφειες σε ό,τι αφορά την ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος και την υποχρέωση λογοδοσίας του δικαστικού συστήματος.

Η σύνθεση και η λειτουργία του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου συνεχίζουν να προκαλούν ανησυχίες. Τα μέλη του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου συνεχίζουν να ασκούν τις λοιπές επαγγελματικές τους δραστηριότητες (συνήθως ως πρόεδροι δικαστηρίων ή εισαγγελικών αρχών) και συνεπώς δεν μπορούν να αφιερώσουν όλο το χρόνο τους στο έργο τους. Οι διαδικασίες λήψεως αποφάσεων για τα πειθαρχικά μέτρα που επιβάλλει το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο είναι συχνά χρονοβόρες. Δεν υπάρχουν διατάξεις θέσης σε διαθεσιμότητα δικαστών που υπόκεινται σε εσωτερική πειθαρχική διαδικασία. Εάν δικαστής, μέλος του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου, κριθεί ένοχος πειθαρχικού παραπτώματος, δεν μπορεί να απαλλαγεί των καθηκόντων του ως μέλους του Συμβουλίου. Συνεπώς, η ικανότητα του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου να ενεργεί ως αξιόπιστο ανώτατο όργανο για την προαγωγή των υψηλότερων δεοντολογικών προτύπων στο πλαίσιο του δικαστικού συστήματος της Βουλγαρίας, παραμένει αμφίβολη. Από τη στιγμή που εκδόθηκε ο κανονισμός για τη διοργάνωση διαγωνισμών και την αξιολόγηση των δικαστών, πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η αυστηρή εφαρμογή του.

Μέχρι σήμερα, δεν έχει αποδειχθεί η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού παρακολούθησης του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Ο μηχανισμός αυτός πρέπει να γίνει περισσότερο γνωστός και να χρησιμοποιείται από τους δικαστές, ιδίως στα τοπικά δικαστήρια. Οι περισσότερες δυσκολίες στην εφαρμογή του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας οφείλονται στις υπερβολικά βραδυκίνητες διαδικασίες του, στις ανέφικτες προθεσμίες που καθορίζονται για τη διερεύνηση σοβαρών εγκλημάτων και τον προγραμματισμό των ακροάσεων και, τέλος, στους νομικούς περιορισμούς που επιβάλλονται στις καταθέσεις των αστυνομικών ενώπιον του δικαστηρίου. Επιπλέον, υπάρχουν ακόμη πολλές εκκρεμείς υποθέσεις που κινήθηκαν στο πλαίσιο του προηγούμενου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Όσον αφορά το προδικαστικό στάδιο, πρέπει να αυξηθεί η κατάρτιση των ανακριτών της αστυνομίας. Εσωτερικός έλεγχος στο γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα αποκάλυψε ορισμένες παραβιάσεις όσον αφορά τη νομιμότητα των αποφάσεων και την τήρηση των προθεσμιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι οι εισαγγελείς είχαν αγνοήσει υποθέσεις χωρίς αιτιολογία. Πρέπει τώρα οι αρμόδιες αρχές να αντιμετωπίσουν κατάλληλα τις σοβαρές ελλείψεις όσον αφορά τον έλεγχο της λειτουργίας της εισαγγελικής αρχής, και να ληφθούν βιώσιμα μέτρα που να διασφαλίζουν σε όλες τις υποθέσεις υπεύθυνη και επαγγελματική συμπεριφορά εκ μέρους των εισαγγελέων. Πρέπει να αναπτυχθεί λογισμικό για την τυχαία ανάθεση υποθέσεων σε εισαγγελείς, παρόμοιο με εκείνο που έχει ήδη δημιουργηθεί για τους δικαστές, με στόχο τη διασφάλιση της αμεροληψίας. Χρειάζονται προσλήψεις προσωπικού ούτως ώστε η λειτουργία των δικαστηρίων να είναι ικανοποιητική από 1ης Μαρτίου 2007.

Παρατηρούνται μεγάλες καθυστερήσεις στην έκδοση του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Ο νέος νόμος περί ιδιωτικών οργάνων επιβολής του νόμου δεν έχει ακόμη βελτιώσει ουσιαστικά την εκτέλεση των αποφάσεων. Η διαδικασία πρόσληψης ιδιωτικών δικαστικών επιμελητών δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και η κατάρτιση είναι σε αρχικό στάδιο. Η διεύθυνση καταπολέμησης της διαφθοράς στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο και στις εισαγγελικές υπηρεσίες πρέπει να ενισχυθεί και να προστατευθεί από την κατάχρηση επιρροής.

Γενικά, από το Μάιο, σημειώθηκε κάποια πρόοδος. Όπως όμως αναφέρθηκε, ορισμένα σημαντικά ζητήματα χρειάζονται περαιτέρω βελτίωση.

Μέτρα κατά της διαφθοράς

Η Βουλγαρία εξακολούθησε να σημειώνει πρόοδο στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Τον Αύγουστο του 2006, εγκρίθηκαν τροποποιήσεις του νόμου περί δημοσιοποίησης των περιουσιακών στοιχείων ατόμων που κατέχουν υψηλές θέσεις στο δημόσιο τομέα, ως μέρος του προγράμματος εφαρμογής της στρατηγικής για διαφανή διακυβέρνηση και για την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς. Αναμένεται να τεθούν σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2007. Ο νόμος σήμερα επιτρέπει στην εθνική ελεγκτική υπηρεσία, με την υποστήριξη άλλων δημόσιων φορέων, να διενεργεί ελέγχους προκειμένου να επαληθεύει την ακρίβεια των δηλώσεων που υποβάλλονται σε αυτήν από άτομα που κατέχουν υψηλές θέσεις στο δημόσιο τομέα. Επιπλέον, οι πρόσφατες τροποποιήσεις έχουν διευρύνει τον αριθμό των ατόμων που είναι υποχρεωμένα να δηλώσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Όλοι οι υπουργοί δημοσιοποίησαν τις δηλώσεις για τα περιουσιακά τους στοιχεία στο Διαδίκτυο.

Τον Αύγουστο του 2006, εγκρίθηκαν τροποποιήσεις του νόμου περί πολιτικών κομμάτων. Οι τροποποιήσεις αυτές ορίζουν ότι τα μέλη των κυβερνώντων φορέων και των φορέων ελέγχου των πολιτικών κομμάτων πρέπει να δηλώνουν στην εθνική ελεγκτική υπηρεσία όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία, στην αλλοδαπή και στην ημεδαπή, καθώς και τα εισοδήματά τους και τις δαπάνες τους. Τα πολιτικά κόμματα οφείλουν να κατονομάζουν τους χορηγούς τους καθώς και το είδος και την αξία των δωρεών. Πρέπει επίσης να υποβάλλουν στην εθνική ελεγκτική υπηρεσία κατάλογο των (μη κερδοσκοπικών) φορέων στους οποίους συμμετέχουν τα ανώτερα στελέχη τους. Τον Σεπτέμβριο του 2006, το εθνικό Ελεγκτικό Συνέδριο δημοσιοποίησε τα αποτελέσματα λεπτομερούς ελέγχου των οικονομικών δραστηριοτήτων και της διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων των πολιτικών κομμάτων.

Σύμφωνα με τον νόμο περί δημόσιας διοίκησης, σε όλα τα υπουργεία και τους περισσότερους κρατικούς οργανισμούς, δημιουργήθηκαν γραφεία επιθεωρητών, άμεσα υπαγόμενα στον υπουργό. Τα γραφεία αυτά μπορούν να προτείνουν πειθαρχικά ή νομικά μέτρα κατά των υπαλλήλων σε περιπτώσεις ανάρμοστης συμπεριφοράς. Στο συμβούλιο υπουργών δημιουργήθηκε "Εθνική Επιθεώρηση" η οποία υπάγεται απευθείας στον Πρωθυπουργό. Είναι υπεύθυνη για το συντονισμό και την υποστήριξη των δραστηριοτήτων των γραφείων επιθεώρησης στα υπουργεία. Η Εθνική Επιθεώρηση είναι η γραμματεία της επιτροπής καταπολέμησης της διαφθοράς. Το προσωπικό της επιτροπής αυτής έχει έκτοτε αυξηθεί. Σε πολλούς κρατικούς φορείς δημιουργήθηκαν σημεία επαφής για την παραλαβή εκθέσεων σχετικά με περιπτώσεις διαφθοράς. Καταρτίστηκε σχέδιο επιμόρφωσης σε θέματα καταπολέμησης της διαφθοράς για περίπου 50 000 υπαλλήλους σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης. Ελήφθησαν διάφορα ακόμη προληπτικά μέτρα. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την καθιέρωση ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών και κυτίων παραπόνων καθώς και απλουστευμένες διαδικασίες επαφών του πολίτη με τις τοπικές αρχές. Στον τομέα της συνοριακής αστυνομίας, θεσπίστηκαν ρυθμίσεις για να μειωθεί ο κίνδυνος διαφθοράς, με τυχαίες αλλαγές ωραρίου και τόπου εργασίας. Έχει ήδη ξεκινήσει ο έλεγχος του προσωπικού και η κατάρτιση καθώς και η εισαγωγή προληπτικών μέτρων και ορθών πρακτικών στο Υπουργείο Εσωτερικών. Ο γενικός εισαγγελέας αναλαμβάνει όλο και περισσότερες πρωτοβουλίες σε ό,τι αφορά τις αιτήσεις άρσης της ασυλίας των βουλευτών. Από το Μάιο του 2006, έχει αρθεί η βουλευτική ασυλία δύο μελών του Κοινοβουλίου.

Η Βουλγαρία έχει επικυρώσει τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Τον Αύγουστο του 2006, εγκρίθηκαν τροποποιήσεις του νόμου για τις επαγγελματικές οργανώσεις ιατρών και οδοντιάτρων, που αποσκοπούν στη εισαγωγή αυστηρότερων ποινών σε περιπτώσεις παραβίασης της επαγγελματικής δεοντολογίας.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Η γραμματεία της επιτροπής καταπολέμησης της διαφθοράς δεν είναι ακόμη πλήρως λειτουργική. Ο συντονισμός της στρατηγικής κατά της διαφθοράς είναι ακόμη ατελής και οι διασπορά των φορέων που ενέχονται είναι μεγάλη.

Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν κατάλληλες ρυθμίσεις για την ενθάρρυνση των κοινοποιήσεων δυσλειτουργίας. Τα γραφεία επιθεωρητών στη δημόσια διοίκηση δεν είναι ακόμη πλήρως ανεξάρτητα και οι θεσμικές τους αρμοδιότητες πρέπει να ενισχυθούν. Επιπλέον, δεν μπορεί πάντα να εξασφαλίζεται η ανωνυμία των μηνυμάτων δεδομένου ότι οι αριθμοί τηλεφώνων μπορούν να καταγράφονται. Όσον αφορά τις πειθαρχικές κυρώσεις που επιβάλλονται βάσει ισχυρισμών για ύπαρξη διαφθοράς, δεν υπάρχουν πλήρη και αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία ως προς τη φύση των αδικημάτων και των ποινών. Οι εφορίες, τα τελωνεία και η εκτελεστική υπηρεσία της διοίκησης οδικών μεταφορών καθώς και οι υπηρεσίες κτηνιατρικών ελέγχων και οι τοπικές αρχές είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε πρακτικές διαφθοράς. Χρειάζονται συμπληρωματικά μέτρα για την πρόληψη της διαφθοράς στα σημεία διέλευσης των συνόρων, καθώς και εκστρατείες ευαισθητοποίησης για τους οδηγούς φορτηγών και τους τακτικούς χρήστες. Οι ρυθμίσεις όσον αφορά τη διέλευση των συνόρων πρέπει να επανεξεταστούν ούτως ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.

Μέχρι σήμερα, τα αποτελέσματα της έρευνας και της δίωξης περιπτώσεων διαφθοράς είναι ελάχιστα. Σε ό,τι αφορά τη διαφθορά στα ανώτατα επίπεδα, οι απαγγελίες κατηγοριών και οι καταδίκες ανωτέρων υπαλλήλων είναι ελάχιστες όπως και οι πληροφορίες για το επίπεδο των ποινών. Ελάχιστες είναι και οι έρευνες για μη δεοντολογική συμπεριφορά δικαστών που κατέληξαν σε ποινικές διώξεις και καταδίκες. Γενικά, από την έκθεση του Μαΐου, σημειώθηκε κάποια πρόοδος. Όπως όμως αναφέρθηκε παραπάνω, ορισμένα σημαντικά ζητήματα δεν έχουν ακόμη διευθετηθεί.

1.2. Κριτήρια όσον αφορά το κεκτημένο

Καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της απάτης και της διαφθοράς

Η Βουλγαρία σημείωσε πρόοδο στον τομέα της αστυνομικής συνεργασίας και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος. Ο νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας έχει τεθεί σε εφαρμογή. Ο εν λόγω κώδικας προβλέπει νέες τεχνικές διεξαγωγής ερευνών για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και την πρόσληψη και την κατάρτιση αστυνομικών με εξουσίες έρευνας. Η γενική διεύθυνση καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος διαθέτει σήμερα προσωπικό με άριστη εξειδίκευση. Τον Ιούλιο του 2006, ψηφίστηκε ο νόμος για την έκδοση και την εκτέλεση αποφάσεων δέσμευσης περιουσιακών ή αποδεικτικών στοιχείων, κατ’εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου για την εκτέλεση των αποφάσεων δέσμευσης περιουσιακών ή αποδεικτικών στοιχείων στην ΕΕ.

Συνεχίστηκε η συνεργασία με τις γειτονικές χώρες και τα κράτη μέλη της ΕΕ για την εξάρθρωση διεθνών εγκληματικών δικτύων. Η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος τυγχάνει μεγαλύτερης προσοχής εκ μέρους του πολιτικού κόσμου και ορισμένοι φορείς επιβολής του νόμου έχουν δραστηριοποιηθεί περισσότερο στον τομέα αυτό. Ορισμένες δράσεις, ενίοτε σε συνεργασία με τα κράτη μέλη της ΕΕ, υπήρξαν επιτυχείς όσον αφορά την καταπολέμηση ορισμένων εγκληματικών δικτύων, ειδικευμένων στην εμπορία ανθρώπων, τη διακίνηση ναρκωτικών και πλαστών νομισμάτων. Λαμβάνονται ορισμένα μέτρα για την αποκάλυψη της διασύνδεσης των αρχών επιβολής του νόμου με ομάδες οργανωμένου εγκλήματος. Τα συστήματα προστασίας μαρτύρων λειτουργούν μόνον εν μέρει. Έχουν συναφθεί συμφωνίες συνεργασίας για την προστασία των μαρτύρων με την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως στο τμήμα για τη δικαστική μεταρρύθμιση, ο νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας παρουσιάζει ελλείψεις. Επιπλέον, πρέπει να αυξηθεί το εξειδικευμένο προσωπικό για τη διενέργεια αστυνομικών ερευνών καθώς και η κατάρτιση των ανακριτών της αστυνομίας. Η προστασία των δεδομένων και η επεξεργασία εμπιστευτικών πληροφοριών δεν είναι πάντα η δέουσα, γεγονός που παρακωλύει τη διεθνή συνεργασία. Πρέπει επίσης να καθιερωθεί ένα σύγχρονο και συνεκτικό σύστημα στατιστικής στον τομέα του εγκλήματος, πράγμα που θα επέτρεπε στη Βουλγαρία να παρακολουθεί στενότερα την τρέχουσα κατάσταση και τις μελλοντικές τάσεις και να προβαίνει στις κατάλληλες αναλύσεις.

Οι έρευνες και οι διώξεις που πραγματοποιούνται μετά τις δολοφονίες ατόμων από επαγγελματίες δολοφόνους σπανίως έχουν αποτέλεσμα. Πρόβλημα παραμένει η παράνομη οπλοκατοχή. Οι υποθέσεις που καταλήγουν σε επιτυχή παραπομπή στη δικαιοσύνη για εμπορία ανθρώπων, λαθρεμπόριο ναρκωτικών, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, παραποίηση εμπορευμάτων και εγγράφων, παραχάραξη νομίσματος, είναι ακόμη λίγες.

Το οργανωμένο έγκλημα εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα. Πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ της γενικής διεύθυνσης καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, των χρηματοπιστωτικών οργανισμών, της Ευρωπόλ και των αρμόδιων υπηρεσιών του εξωτερικού. Η νομοθεσία της Βουλγαρίας προβλέπει τα απαιτούμενα νομικά μέσα για την διερεύνηση και τη δίωξη του οργανωμένου εγκλήματος. Μέχρι σήμερα ωστόσο δεν έχουν υπάρξει αξιόλογα αποτελέσματα.

Γενικά, έχουν δημιουργηθεί ορισμένοι μηχανισμοί οι οποίοι θα διευκολύνουν την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Σε ό,τι αφορά όμως την έρευνα και τη δίωξη στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος, τα αποτελέσματα είναι πενιχρά.

Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες

Όσον αφορά τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η Βουλγαρία πραγματοποίησε κάποια πρόοδο. Η σχετική νομοθεσία έχει κατά μεγάλο μέρος εναρμονιστεί με το κεκτημένο. Τον Ιούνιο του 2006, τροποποιήθηκε ο νόμος περί των μέτρων κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ούτως ώστε να απηχεί πλήρως τις απαιτήσεις της δεύτερης οδηγίας της ΕΕ με ανάλογο περιεχόμενο. Ελήφθησαν επίσης υπόψη οι αναθεωρημένες συστάσεις της ειδικής ομάδας χρηματοοικονομικής δράσης σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Ανελήφθησαν ακόμη διάφορες πρωτοβουλίες με στόχο τη βελτίωση της επιβολής και της συνεργασίας μεταξύ των οργάνων επιβολής του νόμου: κατάρτιση ανακριτών και εισαγγελέων, νέες οργανωτικές δομές στο πλαίσιο της αστυνομίας και της εισαγγελίας και βελτίωση του συντονισμού μεταξύ οργάνων επιβολής του νόμου.

Σημειώνονται επίσης θετικές εξελίξεις σε επίπεδο ανταπόκρισης στις διεθνείς αιτήσεις για συνεργασία και σε επίπεδο ενεργειών κατά των δραστηριοτήτων νομιμοποίησης παράνομων εσόδων από ξένους υπηκόους. Η υπηρεσία χρηματοπιστωτικών πληροφοριών εξακολουθεί να αποτελεί κατάλληλο διοικητικό όργανο το οποίο αναλύει τις εκθέσεις που αφορούν ύποπτες συναλλαγές.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Η αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας είναι περιορισμένη, χωρίς απτά αποτελέσματα στον τομέα της επιβολής και της δίωξης. Πρέπει να πραγματοποιηθούν εκστρατείες ευαισθητοποίησης σε όλες τις οντότητες που διατρέχουν κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και να αυξηθεί η ικανότητα (επιτήρησης) αυτών των τελευταίων. Η αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης της νομιμοποίησης παράνομων εσόδων εξακολουθεί να παρεμποδίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα.

Γενικά, η Βουλγαρία πραγματοποίησε κάποια πρόοδο στον τομέα αυτό. Η Βουλγαρία πρέπει ακόμη να αποδείξει ότι είναι ικανή να παράγει απτά αποτελέσματα σε θέματα επιβολής του νόμου και δικαστικών διώξεων σε περιπτώσεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ)

Προσφάτως, σημειώθηκε ικανοποιητική πρόοδος όσον αφορά τη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ). Αναπτύχθηκε λογισμικό σύστημα ΟΣΔΕ το οποίο είναι σε δοκιμαστικό στάδιο ενώ η εγκατάσταση του υλικού πληροφορικής έχει περατωθεί. Καταρτίστηκε λεπτομερές σχέδιο όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους, πραγματοποιήθηκαν προσλήψεις και κατάρτιση του προσωπικού, αγοράστηκε εξοπλισμός και συντάχθηκαν εγχειρίδια διαδικασιών. Παρασχέθηκαν σημαντικοί πρόσθετοι πόροι για τη δημιουργία του συστήματος αναγνώρισης αγροτεμαχίων/συστήματος γεωγραφικών πληροφοριών (ΣΑΑ/ΣΓΠ), με αποτέλεσμα την επιτάχυνση των σχετικών εργασιών.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Το πιεστικό χρονοδιάγραμμα που προβλέπεται για την ολοκλήρωση του συστήματος αναγνώρισης αγροτεμαχίων/συστήματος γεωγραφικών πληροφοριών (ΣΑΑ/ΣΓΠ), ενδέχεται να πλήξει την ποιότητα των εργασιών. Επιπλέον, παρατηρούνται καθυστερήσεις στη σύνδεση του μητρώου αγροτών με το ΣΑΑ/ΣΓΠ. Γενικά, υπάρχει ακόμη κίνδυνος το ΟΣΔΕ να μη λειτουργεί όπως πρέπει μέχρι την προσχώρηση. Θα πρέπει να καταβληθούν επίμονες και, σε ορισμένους τομείς, εντατικές προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η λειτουργικότητα του ΟΣΔΕ.

ΜΣΕ και ζωικά υποπροϊόντα

Παρατηρήθηκε ακόμη αξιοσημείωτη πρόοδος στον τομέα της αποκομιδής και της επεξεργασίας νεκρών ζώων και ζωικών υποπροϊόντων (κατηγορία κινδύνου 1, 2 και 3). Η Βουλγαρία δημιούργησε τεχνική ικανότητα επεξεργασίας σύμφωνη με τις απαιτήσεις της ΕΕ. Προέβλεψε επίσης το απαιτούμενο σύστημα αποκομιδής αυτού του υλικού στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις ή τις επιχειρήσεις καθώς και τα μέσα για την αποτελεσματική επιτήρηση της διαδικασίας διάθεσης των αποβλήτων. Η διάθεση του προϊόντος της επεξεργασίας (κρέας και οστεάλευρο) πρέπει να γίνει με συναποτέφρωση. Το λίπος του προϊόντος επεξεργασίας χρησιμοποιείται στις μονάδες επεξεργασίας ως εναλλακτικό καύσιμο.

Οι δύο υφιστάμενες μονάδες επεξεργασίας βρίσκονται πολύ κοντά η μία στην άλλη, στη βορειοανατολική Βουλγαρία. Μολονότι η διαθέσιμη ικανότητα μεταποίησης είναι επαρκής, η Βουλγαρία σχεδιάζει την ανέγερση τρίτης μονάδας για να εξασφαλίσει μια πιο ομοιογενή κατανομή της ικανότητας αυτής στη χώρα και τη χρησιμοποίηση σύγχρονου εξοπλισμού. Όσον αφορά το υλικό χαμηλού κινδύνου (κατηγορία 3), εγκαταστάσεις συγκέντρωσης των υλικών αυτών έχουν την επιλογή να αποστείλουν τα προϊόντα αυτά στις μονάδες επεξεργασίας ή στις μονάδες που έχουν καταχωρισθεί ή εγκριθεί για την επεξεργασία αυτών των υλικών σύμφωνα με τους κανόνες και τις διαδικασίες της ΕΕ. Η Βουλγαρία προέβη σε απογραφή όλων των υφιστάμενων μονάδων που ενέχονται στην εμπορία και στη μετέπειτα επεξεργασία των υλικών της κατηγορίας 3. Όλες αυτές οι μονάδες επιθεωρήθηκαν και καταγράφηκαν ή εγκρίθηκαν, κατά περίπτωση.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Η Βουλγαρία πρέπει ακόμη να διευθετήσει όλα προβλήματα επιβολής και να εξακολουθήσει να διενεργεί συστηματικούς ελέγχους σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής του συστήματος ανάλυσης κινδύνου κρίσιμου σημείου ελέγχου (HACCP). Γενικά, ενδέχεται το σύστημα μεταποίησης ζωικών υποπροϊόντων να μην είναι πλήρως λειτουργικό μέχρι την προσχώρηση.

Χρηματοδοτικός έλεγχος των δαπανών για διαρθρωτικές ενέργειες

Ικανοποιητική ήταν η πρόοδος όσον αφορά τη διαδικασία διαπίστευσης του Συστήματος Διευρυμένης Αποκεντρωμένης Υλοποίησης (EDIS) για τα προενταξιακά χρηματοδοτικά μέσα Phare και ISPA. Η Βουλγαρία έλαβε ειδικά μέτρα, ήτοι εξέδωσε κυβερνητική απόφαση για το διορισμό επιπλέον ελεγκτών στα αρμόδια όργανα. Η διαδικασία προσλήψεων συνεχίστηκε και πραγματοποιήθηκαν εντατικά προγράμματα κατάρτισης για το προσωπικό στους βασικούς συναφείς τομείς. Υπεγράφη μνημόνιο συμφωνίας μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών και των αρμόδιων υπουργείων, το οποίο αναμένεται να βελτιώσει τη συνεργασία και να επιτρέψει την ταχεία έγκριση του EDIS για το Phare και το ISPA.

Η Βουλγαρία πρέπει τώρα να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της ολοκληρώνοντας τις τρέχουσες διαδικασίες προσλήψεων και κατάρτισης, διοργανώνοντας πρόσθετα προγράμματα κατάρτισης σε θέματα εθνικής νομοθεσίας και διαδικασιών δημοσίων συμβάσεων, που να απευθύνονται σε εμπειρογνώμονες των οργανισμών υλοποίησης, και συντάσσοντας τα σχετικά εγχειρίδια.

Με τον τρέχοντα ρυθμό προετοιμασιών, αναμένεται ότι η διαδικασία διαπίστευσης του EDIS για το ISPA θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι τέλος του έτους για ορισμένους φορείς υλοποίησης αλλά, τουλάχιστον σε μία περίπτωση, η έγκριση δεν συνιστάται. Όσον αφορά τη διαδικασία διαπίστευσης του EDIS για το Phare, χρειάζονται περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων.

2. ΑΛΛΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΣΑΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΟΔΟ ΤΟ ΜΑΙΟ ΤΟΥ 2006

2.1. Πολιτικά κριτήρια

Εμπορία ανθρώπων

Στον τομέα αυτό σημειώθηκε πρόοδος. Η συνεχής συνεργασία με τα κράτη μέλη για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων οδήγησε στην εξάρθρωση ενός δικτύου. Τον Αύγουστο του 2006, με την τροποποίηση του ποινικού κώδικα, η εμπορία εγκύων γυναικών με στόχο τη μετέπειτα εμπορία των βρεφών ορίζεται ως ειδικό έγκλημα.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Κανένα επιχειρησιακό γραφείο δεν τέθηκε στη διάθεση της εθνικής επιτροπής καταπολέμησης της παράνομης εμπορίας. Ο γραμματέας της παραιτήθηκε τον Ιούλιο του 2006. Η Βουλγαρία παραμένει χώρα διέλευσης και προέλευσης όσον αφορά την εμπορία ανθρώπων. Η εμπορία νεογέννητων βρεφών από έγκυες μητέρες που μεταβαίνουν στο εξωτερικό για να γεννήσουν δεν αναχαιτίστηκε. Η απουσία αξιόπιστων μηχανισμών καταγραφής οδηγεί στην έλλειψη σαφούς πληροφόρησης σχετικά με τα θύματα εμπορίας και τον αριθμό των αγνοουμένων. Ελλιπής παραμένει η εφαρμογή του νόμου για τα βουλγαρικά έγγραφα αναγνώρισης της ταυτότητας. Περιορισμένη είναι επίσης η εφαρμογή του προγράμματος προστασίας μαρτύρων. Η Βουλγαρία δεν έχει ακόμη υπογράψει τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Γενικά, η πρόοδος που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την εμπορία ανθρώπων είναι περιορισμένη.

Κακομεταχείριση κατά την κράτηση και συνθήκες φυλάκισης

Ανεπίλυτα παραμένουν τα θέματα που αναφέρονται συνοπτικά στην έκθεση του Μαΐου όσον αφορά τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές, τη μεταχείριση και την τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από διεθνείς συμβάσεις σε κέντρα κράτησης και φυλακές.

Προστασία του παιδιού

Στον τομέα της προστασίας του παιδιού, υπήρξε σχετική πρόοδος. Το Μάιο του 2006, συστάθηκε ειδική μονάδα επιθεώρησης στο πλαίσιο της υπηρεσίας κοινωνικής πρόνοιας για την εποπτεία και τον έλεγχο των οργάνων υποδοχής ηλικιωμένων και παιδιών. Τον Ιούνιο του 2006, άρχισε η παρακολούθηση του προγράμματος "Βοηθοί ατόμων με αναπηρίες". Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιούνται και μαθήματα κατάρτισης για γονείς παιδιών με αναπηρίες. Τροποποιήθηκαν οι κανόνες εφαρμογής του νόμου για την κοινωνική πρόνοια ούτως ώστε να ενισχυθεί η ανάπτυξη εναλλακτικών υπηρεσιών για τα παιδιά. Συνεχίστηκε η παρακολούθηση των ασύλων παιδιών με αναπηρίες.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Σε πολλά ιδρύματα, οι συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής βρίσκονται σε πολύ χαμηλό επίπεδο. Πρέπει να αναπτυχθεί περισσότερο η ειδική μονάδα επιθεώρησης που συστάθηκε στο πλαίσιο της υπηρεσίας κοινωνικής πρόνοιας για να βελτιωθεί το επίπεδο παρακολούθησης. Πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις για την ορθή εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της παρακολούθησης.

Ψυχιατρική περίθαλψη και περίθαλψη ατόμων με αναπηρίες

Στον τομέα αυτό η πρόοδος είναι περιορισμένη. Έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα με κύριο στόχο τη βελτίωση της διαφάνειας όσον αφορά την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ του υπουργείου Υγείας και του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Πρέπει να ενισχυθεί η υπηρεσία ατόμων με αναπηρίες και να καταστεί ο αρμόδιος φορέας για τη χάραξη και την υλοποίηση της εθνικής πολιτικής υπέρ των ατόμων με αναπηρίες. Χρειάζονται ακόμη ουσιαστικές προσπάθειες για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στα ιδρύματα. Επιπλέον, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για να αποφευχθεί η περαιτέρω εισαγωγή σε ιδρύματα και να υλοποιηθούν οι ενέργειες που καθορίστηκαν στο εθνικό σχέδιο δράσης για την υλοποίηση της πολιτικής της Βουλγαρίας για το διάστημα 2004-2012 στον τομέα της ψυχικής υγείας. Τα υφιστάμενα σχέδια και προτεραιότητες δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες των ατόμων στα ιδρύματα.

Προστασία και ένταξη των μειονοτήτων

Παρατηρήθηκε πρόοδος όσον αφορά την ένταξη των Ρομ. Το Μάιο του 2006, εγκαινιάστηκε το πρόγραμμα «Από την κοινωνική πρόνοια στην απασχόληση», με στόχο την ανάπτυξη της ικανότητας ανάγνωσης και γραφής καθώς και για την επαγγελματική κατάρτιση των Ρομ. Στόχος του είναι η παροχή βασικής επαγγελματικής κατάρτισης στους άνεργους Ρομ. Επιπλέον, μέλη της κοινότητας των Ρομ βρήκαν απασχόληση στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, κατά κύριο λόγο για τον εκσυγχρονισμό των έργων υποδομής.

Τον Μάιο του 2006, πραγματοποιήθηκε ο διορισμός συντονιστή της «Δεκαετίας για την κοινωνική ένταξη των Ρομ 2005-2015». Η Βουλγαρία ανέλαβε την προεδρία αυτής της πρωτοβουλίας για ένα έτος. Διοργανώνονται τακτικές συνεδριάσεις παρακολούθησης για την επανεξέταση της εφαρμογής αυτού του προγράμματος. Η διοικητική ικανότητα της επιτροπής προστασίας από τις διακρίσεις ενισχύθηκε με την πρόσληψη επιπλέον προσωπικού. Συνεχίστηκε η εφαρμογή μέτρων επαγγελματικής και άλλης κατάρτισης για τις ευάλωτες ομάδες και αυξήθηκε η κατάρτιση των υπαλλήλων της διεύθυνσης εθνικών και δημογραφικών θεμάτων.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Η περιγραφή καθηκόντων των αναπληρωματικών δασκάλων και ο προϋπολογισμός όσον αφορά τις θέσεις τους δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Τα μέτρα ένταξης των παιδιών της κοινότητας Ρομ στα σχολεία πρέπει να ενισχυθούν ούτως ώστε να καλύψουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η κατάσταση της υγείας του πληθυσμού των Ρομ είναι επισφαλής και συχνά ξεσπούν ασθένειες που οφείλονται στη φτώχεια ή στην έλλειψη συνθηκών υγιεινής. Πολλοί είναι οι Ρομ που εξακολουθούν να έχουν περιορισμένη πρόσβαση στην περίθαλψη. Πρέπει να ενισχυθούν τα μέτρα για την ένταξη των ευάλωτων ομάδων, ιδίως των Ρομ, στην αγορά εργασίας.

Ανεπαρκής παραμένει η διοικητική ικανότητα του εθνικού συμβουλίου συνεργασίας για εθνοτικά και δημογραφικά θέματα, ιδίως σε περιφερειακό επίπεδο. Η κυβερνητική προσέγγιση στο θέμα των αυθαίρετων οικισμών των Ρομ κυρίως δημιούργησε εντάσεις. Οι εντάσεις αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο με τις αναγκαστικές εξώσεις. Περαιτέρω προσπάθειες απαιτούνται για την καταπολέμηση όλων των μορφών μισαλλοδοξίας, ιδίως με την πλήρη εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας στις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές και σε άλλες δραστηριότητες για την εξάλειψη κάθε μορφής ρατσισμού, διακρίσεων ή ξενοφοβίας.

2.2. Οικονομικά κριτήρια

Μακροοικονομική σταθερότητα και έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών

Η έκθεση του Μαΐου 2006 επιβεβαίωσε ότι η Βουλγαρία είναι μια λειτουργούσα οικονομία αγοράς και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επιδείνωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών δικαιολογεί τη συνέχιση της συνετής δημοσιονομικής και μισθολογικής πολιτικής. Σημειώθηκε πρόοδος στους παρακάτω τομείς. Η δημοσιονομική πολιτική εξακολούθησε να χαρακτηρίζεται από λιτότητα και το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης έφθασε το 3,6% του προβλεπόμενου ΑΕΠ για τους πρώτους επτά μήνες του 2006. Οι πραγματικοί μισθοί σημείωσαν ετήσια αύξηση κατά 1,5% το πρώτο εξάμηνο του 2006, δηλαδή, μικρότερη από την αύξηση της παραγωγικότητας. Η αύξηση των εξαγωγών αγαθών επιταχύνθηκε για να φθάσει στο 30% περίπου το πρώτο εξάμηνο του 2006 υπερβαίνοντας την αύξηση των εισαγωγών. Συνεπώς, το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου άρχισε να μειώνεται ελαφρά το Μάιο και έφθασε το 21,0% του ΑΕΠ έως τα τέλη Ιουνίου. Ακολουθώντας τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε και αυτό τον Ιούνιο για πρώτη φορά σε διάστημα μεγαλύτερο του έτους. Οι καθαρές ροές ΑΞΕ εξακολουθούν να καλύπτουν περίπου το 75% του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών παραμένει υψηλό και αυξήθηκε ακόμη περισσότερο, από 11,8% στα τέλη του 2005, στο 14,3% κατά τους δώδεκα μήνες πριν από τον Ιούνιο του 2006. Αυτό οφείλεται κυρίως στα μειωμένα έσοδα από τον τουρισμό, στην έντονη μείωση των τρεχουσών μεταβιβάσεων και του πλεονάσματος του εισοδηματικού ισοζυγίου. Κατά συνέπεια, πρέπει να διατηρηθούν οι αυστηρές μακροοικονομικές πολιτικές για να περιοριστεί το υψηλό εξωτερικό έλλειμμα.

Ιδιωτικοποιήσεις και βιομηχανική αναδιάρθρωση

Η έκθεση του Μαΐου 2006 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων καθώς και η ελευθέρωση και η αναδιάρθρωση των οργανισμών κοινής ωφελείας είναι σε καλό δρόμο. Σημειώθηκε πρόοδος σε ορισμένους τομείς. Η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων επιταχύνθηκε. Ολοκληρώθηκε η πώληση της επιχείρησης εσωτερικών πλωτών μεταφορών και της θερμοηλεκτρικής μονάδας της Βάρνας. Άρχισαν οι διαδικασίες πώλησης για την ιδιωτικοποίηση ορισμένων περιφερειακών επιχειρήσεων θέρμανσης. Τον Ιούνιο προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για την πώληση της Bulgaria Air. Η ελευθέρωση της αγοράς ενέργειας συνεχίστηκε με τη μείωση των ορίων συμβάσεων απευθείας ανάθεσης μεταξύ των σημαντικότερων πελατών και προμηθευτών.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα. Η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων που προβλέπει η κυβέρνηση πρέπει να ολοκληρωθεί. Η στρατηγική ιδιωτικοποίησης της ναυτιλιακής εταιρείας είναι σε στάδιο επανεξέτασης από το συμβούλιο υπουργών. Μέχρι την προσχώρηση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ο διαμελισμός της Εθνικής Εταιρείας Ηλεκτρισμού και της Bulgargas, καθώς και η ελευθέρωση των αγορών αερίου και ηλεκτρισμού. Πρέπει επίσης να συνεχιστούν οι προσπάθειες για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των σιδηροδρόμων.

Επιχειρηματικό περιβάλλον

Η έκθεση του Μαΐου 2006 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η λειτουργία του δικαστικού συστήματος χρειάζεται περαιτέρω βελτίωση και ότι πρέπει να χαλαρώσουν οι κανονιστικές ρυθμίσεις που διέπουν τις επιχειρήσεις. Σημειώθηκε περιορισμένη πρόοδος σε ορισμένους τομείς. Το Μάιο υπεβλήθη στο Κοινοβούλιο σχέδιο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Το Μάιο εγκρίθηκαν τροποποιήσεις της νομοθεσίας περί αφερεγγυότητας. Τον Ιούνιο, το συμβούλιο οικονομικής ανάπτυξης ενέκρινε σχέδιο δράσης για τη βελτίωση των κανονιστικών ρυθμίσεων το οποίο προβλέπει εξέταση των πιο προβληματικών υφιστάμενων κανονισμών.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα. Πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως ο νόμος περί εμπορικού μητρώου και να καταστεί πλήρως λειτουργικό το ηλεκτρονικό εμπορικό μητρώο. Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες προς την κατεύθυνση της χαλάρωσης των κανονιστικών ρυθμίσεων ιδιαίτερα εκείνων που δημιουργούν σοβαρούς φραγμούς στην επιχειρηματική δραστηριότητα. Η αξιολόγηση του αντίκτυπου της νομοθεσίας πρέπει να εφαρμόζεται πιο συστηματικά. Η λειτουργία των διοικητικών και των δικαστικών συστημάτων χρειάζεται περαιτέρω βελτιώσεις.

Ευελιξία της αγοράς εργασίας

Σύμφωνα με την έκθεση του Μαΐου 2006, το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει την αγορά εργασίας πρέπει να καταστεί πιο ευέλικτο. Σημειώθηκε σχετική πρόοδος στους ακόλουθους τομείς. Χάρη στις τροποποιήσεις που επήλθαν το Μάιο στον εργατικό κώδικα, το ωράριο εργασίας έγινε πιο ευέλικτο. Ο μέγιστος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας αυξήθηκε σε 48 ώρες προκειμένου να επιτρέψει στους υπαλλήλους με ειδική σύμβαση εργασίας να εκτελούν συμπληρωματικά καθήκοντα. Με την επιφύλαξη της γραπτής συναίνεσής τους, τα άτομα αυτά μπορούν να εργάζονται επιπλέον ώρες. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, η μέγιστη περίοδος αναφοράς για τον υπολογισμό του μέσου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας αυξήθηκε σε έξι μήνες.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα. Οι διατάξεις του εργατικού κώδικα για το ωράριο εργασίας και την εργασία ορισμένου χρόνου είναι μάλλον περιοριστικές. Κατ’ αρχήν, η κανονική υπερωριακή εργασία απαγορεύεται με εξαίρεση ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις. Τα επιδόματα αρχαιότητας δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί στην κανονική μισθολογική κλίμακα. Η εκ βάθρων μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος παραμένει ζωτικής σημασίας για να αντιμετωπιστούν τα αδιέξοδα στην αγορά εργασίας.

2.3. Κριτήρια όσον αφορά το κεκτημένο

Στο τμήμα αυτό εξετάζονται οι εξελίξεις στους τομείς του κεκτημένου στους οποίους χρειάστηκαν εντατικότερες προσπάθειες το Μάιο του 2006, σε δύο κατηγορίες.

- Πρώτον, στους τομείς όπου σημειώθηκε σημαντική πρόοδος και στους οποίους οι προετοιμασίες της Βουλγαρίας είναι σε καλό δρόμο, αρκεί να διατηρηθεί ο σημερινός ρυθμός των μεταρρυθμίσεων.

- Δεύτερον, στους τομείς στους οποίους χρειάζεται περαιτέρω πρόοδος και η προετοιμασία της Βουλγαρίας πρέπει να συνεχιστεί.

2.3.1. Τομείς στους οποίους οι προετοιμασίες βρίσκονται πλέον σε καλό δρόμο

Κεφάλαιο 2 Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων

Στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης των επαγγελματικών τίτλων , τον Ιούλιο του 2006 τροποποιήθηκε ο νόμος περί υγείας και συνεχίζεται η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας τόσο όσον αφορά την κατάρτιση όσο και την ανάπτυξη των κατάλληλων διοικητικών δομών. Σημειώνεται επίσης πρόοδος όσον αφορά τα ιατρικά επαγγέλματα (ιατροί, γενικοί νοσοκόμοι, οδοντίατροι, φαρμακοποιοί και μαίες), τον συντονισμό κατάρτισης και αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης τίτλων, για τους οποίους εκδόθηκαν διατάγματα τον Αύγουστο του 2006. Η Βουλγαρία πρέπει να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή της ανωτέρω νομοθεσίας.

Κεφάλαιο 3 Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών

Στον τραπεζικό τομέα, τον Ιούλιο του 2006 θεσπίστηκε ο νόμος για τη συμπληρωματική εποπτεία χρηματοπιστωτικών ομίλων ετερογενών δραστηριοτήτων και ο νόμος περί πιστωτικών ιδρυμάτων. Τον Ιούλιο του 2006, τροποποιήθηκε και ο νόμος για τα συστήματα εγγύησης τραπεζικών καταθέσεων. Η Βουλγαρία πρέπει να συνεχίσει τη μεταφορά των νέων κοινοτικών κανόνων για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων και των εταιρειών επενδύσεων.

Στον τομέα των υπηρεσιών επενδύσεων και των αγορών χρεογράφων , τον Ιούλιο του 2006, το Συμβούλιο ενέκρινε τροποποιήσεις του νόμου περί δημόσιας προσφοράς χρεογράφων και του νόμου για τις πράξεις προσώπων που κατέχουν εμπιστευτικές πληροφορίες και τις πράξεις χειραγώγησης της αγοράς χρεογράφων και τις υπέβαλε στο Κοινοβούλιο για έγκριση. Στον τομέα της κοινωνίας της πληροφορίας , ψηφίστηκε ο νόμος για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Η Βουλγαρία σημείωσε ικανοποιητική πρόοδο στον τραπεζικό τομέα, στον τομέα των υπηρεσιών επενδύσεων και των αγορών χρεογράφων καθώς και στον τομέα της κοινωνίας της πληροφορίας.

Κεφάλαιο 7 Γεωργία

Η Βουλγαρία σημείωσε πρόοδο σε ορισμένους τομείς της γεωργίας. Η πρόοδος αφορά τη δημιουργία του οργανισμού πληρωμών , την ευαισθητοποίηση και την τεχνογνωσία όσον αφορά τους μηχανισμούς εμπορικών συναλλαγών, καθώς και τη δημιουργία των κοινών οργανώσεων της αγοράς οίνου και οινοπνευματωδών ποτών, βοείου κρέατος και γάλακτος . Αντίστοιχα, σημαντική ήταν η πρόοδος στον κτηνιατρικό τομέα, ιδίως όσον αφορά ορισμένες πτυχές του εμπορίου ζώντων ζώων και ζωικών προϊόντων, τα κοινά μέτρα συμπεριλαμβανομένων των ζωονόσων και της καλής διαβίωσης των ζώων . Όσον αφορά την τελευταία, διενεργήθηκαν λεπτομερείς αναλύσεις για την επιβολή των προτύπων της ΕΕ. Καταρτίστηκαν αντίστοιχα σχέδια ικανά να τύχουν κοινοτικής βοήθειας. Η Βουλγαρία πραγματοποίησε ικανοποιητική πρόοδο στους ανωτέρω τομείς.

Κεφάλαιο 8 Αλιεία

Σε θέματα επιθεώρησης και ελέγχου , έχει πραγματοποιηθεί η μεταφορά και η επιβολή των νομικών απαιτήσεων της ΕΕ για την καταγραφή των αλιευμάτων και την τήρηση ημερολογίων πλοίου. Στο πλαίσιο της διαχείρισης των πόρων και του στόλου , έχει επιτευχθεί αξιοσημείωτη πρόοδος όσον αφορά το δορυφορικό σύστημα παρακολούθησης των αλιευτικών σκαφών το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει για όλα τα σκάφη μέχρι την προσχώρηση. Όσον αφορά τις προετοιμασίες για τη συμμετοχή της Βουλγαρίας στο ταμείο αλιείας στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ενεργειών της ΕΕ και στην πολιτική αγοράς , η Βουλγαρία έχει λάβει ουσιαστικά μέτρα για να βελτιώσει τη διοικητική ικανότητα και τις σχέσεις με την αλιευτική βιομηχανία. Επιπλέον, υπέβαλε στην Επιτροπή σχέδιο εθνικού στρατηγικού προγράμματος.

Κεφάλαιο 9 Μεταφορές

Πρόοδος έχει σημειωθεί και στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών . Η σύγχρονη στρατηγική για την ιδιωτικοποίηση του Navybulgar υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο τον Αύγουστο. Όλες οι επιθεωρήσεις - με εξαίρεση εκείνες που διέπονται από τον διεθνή κώδικα ασφαλείας των πλοίων και των λιμενικών εγκαταστάσεων και τον διεθνή κώδικα διαχείρισης της ασφάλειας - και η έκδοση εγγράφων για την ασφαλή επάνδρωση των πλοίων διεξάγονται από τις ενώσεις νηογνωμόνων μέχρις ότου εξασφαλιστεί η ανεξαρτησία των επιθεωρήσεων με την ολοκλήρωση της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης. Μετά την προσχώρηση, οι εν λόγω επιθεωρήσεις μπορούν να διενεργούνται μόνο από ενώσεις νηογνωμόνων αναγνωρισμένες από την ΕΕ.

Κεφάλαιο 10 Φορολογία

Η Βουλγαρία έχει πραγματοποιήσει ουσιαστική πρόοδο στον τομέα του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ). Στον τομέα αυτό, τον Ιούλιο του 2006 ψηφίστηκε ο νέος νόμος περί ΦΠΑ, ο οποίος περιλαμβάνει ειδικότερα διατάξεις για τη μεταφορά του ενδοκοινοτικού συστήματος. Όσον αφορά τη διασυνδεσιμότητα των συστημάτων ΤΠ, η Βουλγαρία βρίσκεται πάντα σε καλό δρόμο αλλά πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειες για να ολοκληρώσει έγκαιρα την καθιέρωση του συστήματος ηλεκτρονικών υπηρεσιών στον τομέα του ΦΠΑ.

Κεφάλαιο 13 Απασχόληση και κοινωνική πολιτική

Η πρόοδος της Βουλγαρίας στον τομέα του εργατικού δικαίου είναι ικανοποιητική. Ο εργατικός κώδικας τροποποιήθηκε τον Μάιο του 2006 για να διασφαλιστεί η εναρμόνισή του με το κεκτημένο, ιδίως όσον αφορά τις οδηγίες για τις συλλογικές απολύσεις, τη μεταβίβαση επιχειρήσεων, τη μερική απασχόληση, την εργασία ορισμένου χρόνου, την αφερεγγυότητα του εργοδότη, τα ωράρια εργασίας, τη γραπτή ενημέρωση των εργαζομένων για τους όρους απασχόλησης και την προστασία των νέων στην εργασία. Εκδόθηκαν και άλλες πράξεις με στόχο τη μεταφορά της οδηγίας για την απόσπαση εργαζομένων καθώς και των οδηγιών για τη συμπλήρωση των καταστατικών της Ευρωπαϊκής Εταιρείας και του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισμού, της οδηγίας για την ενημέρωση και τη διαβούλευση, και της οδηγίας για τις ευρωπαϊκές επιτροπές επιχειρήσεων. Συνεπώς, οι ελλείψεις έχουν κατά μεγάλο μέρος καλυφθεί. Ωστόσο, η διοικητική ικανότητα και οι εσωτερικοί μηχανισμοί ελέγχου της Επιθεώρησης Εργασίας δεν επαρκούν για να εγγυηθούν την αποτελεσματική και ισότιμη εφαρμογή του κεκτημένου στον εν λόγω τομέα.

Σημαντική είναι η πρόοδος στην προετοιμασία για τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) , ιδίως όσον αφορά την κατάρτιση των δημοσίων υπαλλήλων και τις περαιτέρω προσλήψεις προσωπικού.

Κεφάλαιο 21 Περιφερειακή πολιτική

Όσον αφορά τις θεσμικές δομές (διοικητική ικανότητα), η Βουλγαρία σημείωσε ικανοποιητική πρόοδο συνεχίζοντας την εφαρμογή σχεδίων προσλήψεων προσωπικού στους σχετικούς δημόσιους οργανισμούς. Η αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων που έχουν αναλάβει τη διαχείριση των κοινοτικών πόρων διευκόλυνε την πρόσληψη του κατάλληλου προσωπικού. Προσφέρθηκε ουσιαστική κατάρτιση στο προσωπικό για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων των διαρθρωτικών ταμείων.

Στον τομέα της παρακολούθησης και της αξιολόγησης , σημειώθηκε ικανοποιητική πρόοδος με την ολοκλήρωση του βασικού πιλοτικού προγράμματος για το σύστημα διαχείρισης και ενημέρωσης. Έχει ξεκινήσει η αρχική κατάρτιση και έχει εκπονηθεί ευρείας κλίμακας πρόγραμμα κατάρτισης για όλους τους τελικούς χρήστες. Μονάδες αξιολόγησης έχουν συσταθεί σε αρκετές αρχές διαχείρισης. Παρόλα αυτά, χρειάζεται να ενισχυθούν οι προσπάθειες για τη δημιουργία ικανοτήτων σε όλα τα επίπεδα ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης απορρόφηση των κοινοτικών πόρων στο πλαίσιο του κοινοτικού κεκτημένου. Επιπλέον, χρειάζεται να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις διαδικασίες για την επιλογή και για την υλοποίηση των σχεδίων.

Κεφάλαιο 22 Περιβάλλον

Η Βουλγαρία πραγματοποίησε αξιόλογη πρόοδο στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας και της προστασίας από την ακτινοβολία . Αυξήθηκε το προσωπικό της Πυρηνικής Ρυθμιστικής Αρχής, η οποία διαθέτει πλέον εμπειρογνώμονες σε θέματα έκθεσης σε ακτινοβολίες για ιατρικούς λόγους.

Κεφάλαιο 23 Προστασία των καταναλωτών και της υγείας

Στο κεφάλαιο αυτό έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος. Η εναρμόνιση της βουλγαρικής νομοθεσίας με το κοινοτικό κεκτημένο τόσο στους τομείς που συνδέονται με την ασφάλεια όσο και στους υπόλοιπους τομείς , προχώρησε ουσιαστικά μέσω της έγκρισης του νόμου περί καταναλωτικής πίστης και μέσω των τροπολογιών του νόμου για την προστασία των καταναλωτών. Στο νέο παράγωγο δίκαιο περιλαμβάνεται ο μηχανισμός υποστήριξης των οργανώσεων καταναλωτών και το καταστατικό της Επιτροπής Προστασίας των Καταναλωτών. Έχει εκπονηθεί νομοσχέδιο σχετικά με την εξ αποστάσεως εμπορία χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στους καταναλωτές, αλλά δεν έχει ακόμα εγκριθεί από την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της χώρας.

Πραγματοποιήθηκαν επιπλέον προσλήψεις και καταρτίστηκε περισσότερο προσωπικό τόσο στον οργανισμό που είναι αρμόδιος για τη χάραξη της σχετικής πολιτικής όσο και στα όργανα επιβολής του νόμου. Κατά τον τρόπο αυτόν, βελτιώθηκε η επιτήρηση της αγοράς, χάρη στη σύσταση της Επιτροπής Προστασίας του Καταναλωτή (ΕΠΚ) και του Συμβούλιο Συντονισμού και Ανταλλαγής Πληροφοριών. Το Συμβούλιο αυτό είναι αρμόδιο για τη συνεργασία της ΕΠΚ με τις άλλες τρεις κύριες αρχές επιτήρησης της αγοράς. Η ενεργός συμμετοχή στο κοινοτικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για μη διατροφικά προϊόντα, καθώς και η εντατικοποίηση των επιθεωρήσεων οι οποίες καταλήγουν στη λήψη διοικητικών μέτρων, αποτελούν ενδείξεις επαρκούς επιτήρησης της αγοράς. Το 12% των επιθεωρήσεων που διενεργήθηκαν είχε ως αποτέλεσμα την έκδοση διοικητικών πράξεων ή, σε οκτώ περιπτώσεις, την απόσυρση προϊόντων από την αγορά.

Συνεχίστηκε ο σχηματισμός ενός αποτελεσματικού κινήματος καταναλωτών με την παροχή χρηματοδότησης σε έντεκα βουλγαρικούς οργανισμούς καταναλωτών και με την παροχή ουσιαστικής κατάρτισης στο προσωπικό τους. Οι εν λόγω ΜΚΟ συμμετέχουν επίσημα στην επιτήρηση της αγοράς αφότου υπογράφηκε μνημόνιο συνεργασίας με την ΕΠΚ. Έχει ξεκινήσει εκστρατεία για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τους στόχους και τους μηχανισμούς προστασίας των καταναλωτών.

Κεφάλαιο 24 Συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων

Στον τομέα του ασύλου , η διοικητική ικανότητα της υπηρεσίας για τους πρόσφυγες ενισχύθηκε επαρκώς.

Στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις , κυρώθηκε η συμφωνία για τα προνόμια και τις ασυλίες του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου καθώς και η σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας. Όσον αφορά την ποιότητα της διεθνούς δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, τον Ιούλιο του 2006 εγκρίθηκε ο νόμος για τη δημοσίευση, την έγκριση και την εκτέλεση των αποφάσεων των κρατών μελών της ΕΕ σχετικά με την προστασία περιουσιακών ή αποδεικτικών στοιχείων. Στους τομείς αυτούς η Βουλγαρία έχει επιτύχει σημαντική πρόοδο.

2.3.2. Τομείς στους οποίους πρέπει να πραγματοποιηθεί περαιτέρω πρόοδος

Κεφάλαιο 3 Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών

Στον τομέα των ασφαλίσεων, οι τροποποιήσεις στον Κώδικα Ασφαλίσεων, οι οποίες υιοθετήθηκαν το Ιούνιο του 2006, προβλέπουν υποχρεωτική αντασφαλιστική κάλυψη για το Ταμείο Εγγυήσεων.

Ωστόσο, εξακολουθούν να κυκλοφορούν στη Βουλγαρία πολλά οχήματα με άκυρες πινακίδες. Δεν έχει ακόμα πραγματοποιηθεί το πρόγραμμα αντασφάλισης του Ταμείου Εγγυήσεων. Κύριο ζητούμενο παραμένει η υπογραφή της πολυμερούς συμφωνίας υπό την αιγίδα του Συμβουλίου Εθνικών Γραφείων Ασφάλισης (Council of Bureaux), καθώς και συμφωνίας μεταξύ των οργανισμών αποζημίωσης και των ταμείων εγγυήσεων, ώστε να επιτρέπεται στα βουλγαρικά οχήματα να κυκλοφορούν στο σύνολο της ΕΕ χωρίς συνοριακούς ελέγχους όσον αφορά την υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης αυτοκινήτων οχημάτων και προκειμένου να εξασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή της τέταρτης οδηγίας για την ασφάλιση των αυτοκινήτων. Ως εκ τούτου, υπάρχει η πιθανότητα να απαιτείται διενέργεια ελέγχου για την ασφάλιση αστικής ευθύνης των βουλγαρικών αυτοκινήτων οχημάτων ακόμα και μετά την προσχώρηση της χώρας στην ΕΕ, αλλά και να μην καλύπτεται, ή να καλύπτεται μόνο εν μέρει, σύμφωνα με το άρθρο 6 της εν λόγω οδηγίας, η αποζημίωση των θυμάτων τροχαίων ατυχημάτων από τους οργανισμούς αποζημίωσης.

Αξιοποιώντας την πρόοδο που πραγματοποίησε από το Μάιο του 2006 και εξής, η Βουλγαρία πρέπει να συνεχίσει κατά τους υπόλοιπους μήνες την προετοιμασία της στον τομέα των ασφαλίσεων.

Όσον αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων, η βουλγαρική νομοθεσία δεν έχει ακόμα εναρμονιστεί με το κοινοτικό κεκτημένο. Δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί οι τροποποιήσεις του νόμου περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων ούτε η πρόσληψη πρόσθετου προσωπικού στην Επιτροπή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Η έλλειψη δημοσιονομικής ανεξαρτησίας και η λειτουργία του συστήματος καταχώρησης και κοινοποίησης αποτελούν προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπισθούν. Πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες για την επιβολή της νομοθεσίας και για την εξέταση των καταγγελιών και να αναληφθεί αποτελεσματική δράση από την εποπτική αρχή για τον προσδιορισμό του τρόπου χρήσης των μέσων και των εξουσιών που ήδη διαθέτει.

Κεφάλαιο 4 Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων

Στον τομέα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, σημειώθηκε πρόοδος με την τροποποίηση του νόμου περί μέτρων κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ώστε να λαμβάνονται υπόψη σε μεγάλο βαθμό οι απαιτήσεις της δεύτερης οδηγίας της ΕΕ κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και να εναρμονιστεί η βουλγαρική νομοθεσία με τις αναθεωρημένες συστάσεις της ειδικής ομάδας χρηματοοικονομικής δράσης κατά της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες και κατά της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (FATF). Η Βουλγαρία πρέπει να αποδείξει ότι είναι σε θέση να επιτυγχάνει απτά αποτελέσματα όσον αφορά την επιβολή της νομοθεσίας και τη δίωξη των εγκλημάτων που αφορούν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (πρβλ. και κεφάλαιο 1.2 ).

Κεφάλαιο 5 Εταιρικό δίκαιο

Η Βουλγαρία πραγματοποίησε πρόοδο στον τομέα της προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας . Τον Ιούλιο του 2006 εγκρίθηκαν τροποποιήσεις του νόμου περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τον Αύγουστο του 2006 εγκρίθηκαν τροποποιήσεις του νόμου για τα εμπορικά σήματα και τις γεωγραφικές ενδείξεις, καθώς και του νόμου για το βιομηχανικό σχεδιασμό. Τον Μάιο διοργανώθηκε στην πόλη Ρούσε σημαντική διάσκεψη ευαισθητοποίησης με την υποστήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τον Αύγουστο του 2006 άρχισε στα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης μια εθνική εκστρατεία για την ευαισθητοποίηση των πολιτών. Το Συμβούλιο για την Προστασία των Δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας συνεδρίασε δύο φορές. Πραγματοποιήθηκαν επίσης συναντήσεις με φορείς της βιομηχανίας σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Διοργανώθηκαν σεμινάρια κατάρτισης στα οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι των σχετικών υπουργείων, της Υπηρεσίας Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, των εισαγγελικών και των τελωνειακών αρχών. Τα εγκλήματα στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας αποτελούν διαρκή απειλή και σοβαρότατο πρόβλημα για τη Βουλγαρία. Η χώρα αυτή πρέπει να μεριμνήσει ώστε οι χρήστες έργων, σε σχέση με τα οποία υφίστανται προστατευόμενα δικαιώματα (π.χ. οι φορείς παροχής καλωδιακής τηλεόρασης), να τηρούν την υποχρέωσή τους να καταβάλλουν δικαιώματα.

Όσον αφορά το βουλγαρικό νόμο περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ο οποίος τροποποιήθηκε πρόσφατα, έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με ορισμένες τροποποιήσεις, που συνεπάγονται μείωση της διάρκειας των προσωρινών καθεστώτων προστασίας των φαρμακευτικών προϊόντων. Το γεγονός αυτό σε ορισμένες περιπτώσεις προκάλεσε περιορισμό κεκτημένων δικαιωμάτων.

Κεφάλαιο 7 Γεωργία

Όσον αφορά τα συστήματα κτηνιατρικού ελέγχου στην εσωτερική αγορά , η Βουλγαρία χρειάζεται να ολοκληρώσει τις σχετικές υποδομές (συνοριακοί σταθμοί ελέγχου) και τις διαδικασίες για τους ελέγχους των ζωντανών ζώων και των προϊόντων ζωικής προέλευσης που προέρχονται από τρίτες χώρες, να θέσει σε εφαρμογή ένα αποτελεσματικό σύστημα ελέγχων για τη συμμετοχή στην εσωτερική αγορά και να αποδείξει ότι οι βάσεις δεδομένων με πολλούς χρήστες σε απευθείας σύνδεση που επιτρέπουν τον εντοπισμό, την καταγραφή και τον έλεγχο των εκάστοτε ειδών ζώντων ζώων, λειτουργούν σε πραγματικό χρόνο (ιχνηλασιμότητα). Χρειάζεται να ληφθούν μέτρα για τον έλεγχο των ζωονόσων, ώστε η χώρα να απαλλαγεί από την κλασική πανώλη των χοίρων. Τέλος, όσον αφορά τη δημόσια υγεία, η Βουλγαρία χρειάζεται επίσης να οργανώσει την κατανομή της παραγωγής νωπού γάλακτος, το οποίο πληροί τις κοινοτικές προδιαγραφές, μεταξύ των διαφόρων εγκαταστάσεων του τομέα του γάλακτος.

Κεφάλαιο 9 Μεταφορές

Στον τομέα των αερομεταφορών , κοινές επιθεωρήσεις από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας (EAΣA) και τον Σύνδεσμο Αεροπορικών Αρχών (JAA) κατέδειξαν την ύπαρξη ουσιαστικών και διαρκών ελλείψεων ως προς τη διοικητική ικανότητα της Βουλγαρικής Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας να εξασφαλίζει την αναγκαία εποπτεία της ασφάλειας, να θέτει σε εφαρμογή τις κοινοτικές απαιτήσεις για την πιστοποίηση της πτητικής ικανότητας και της συντήρησης των αεροσκαφών και να μεριμνά ώστε ο μεγάλος αεροπορικός στόλος που έχει σχεδιαστεί στην Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών να πληροί τις απαιτήσεις αυτές.

Προκειμένου να συμμορφωθεί με τους σχετικούς κανόνες ασφάλειας της αεροπορίας, η Βουλγαρία χρειάζεται να υποβάλει επειγόντως διορθωτικό σχέδιο δράσης και να το θέσει σε εφαρμογή εντός σαφώς καθορισμένων χρονικών ορίων, σε στενή συνεργασία με, και υπό την καθοδήγηση της ΕΑΣΑ, ώστε να αντιμετωπίσει όλες τις ελλείψεις που παρατηρούνται στον τομέα της ασφάλειας. Η ΕΑΣΑ θα πρέπει στη συνέχεια να επαληθεύσει την εφαρμογή αυτού του σχεδίου διενεργώντας νέα επιθεώρηση πριν από την προσχώρηση της Βουλγαρίας στην ΕΕ.

Κεφάλαιο 10 Φορολογία

Στους τομείς της άμεσης φορολογίας και της αμοιβαίας συνδρομής , δεν παρατηρείται πρόοδος, δεδομένου ότι οι σχετικές νομοθετικές πράξεις δεν έχουν ακόμα εγκριθεί από το κοινοβούλιο της χώρας. Η Βουλγαρία δεν έχει ακόμα καταργήσει τα καταστήματα αφορολογήτων ειδών για τους ταξιδιώτες που εισέρχονται στο έδαφός της.

Κεφάλαιο 13 Κοινωνική πολιτική και απασχόληση

Όσον αφορά τη δημόσια υγεία , προετοιμάζονται νέες νομοθετικές διατάξεις στον τομέα του αίματος και των προϊόντων αίματος καθώς και των ιστών και κυττάρων ώστε να ολοκληρωθεί η εναρμόνιση με το κοινοτικό κεκτημένο . Οι απαιτήσεις της ΕΕ σχετικά με την ιχνηλασιμότητα και την κοινοποίηση σοβαρών ανεπιθύμητων αντιδράσεων και συμβάντων, έχουν μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο. Η διοικητική ικανότητα των σχετικών εκτελεστικών αρχών ενισχύθηκε κατά τι. Διενεργούνται τακτικά επιθεωρήσεις του δικτύου εξειδικευμένων ιδρυμάτων και, εάν παραστεί ανάγκη, λαμβάνονται στη συνέχεια διοικητικά μέτρα ή επιβάλλονται κυρώσεις.

Όσον αφορά την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, τις υπηρεσίες προστασίας των παιδιών και τη μεταχείριση των ηλικιωμένων και των ατόμων με αναπηρίες, πρέπει ακόμα να καταβληθούν σημαντικές προσπάθειες ώστε να εξασφαλιστεί η βελτίωση των συνθηκών ζωής των ομάδων αυτών στα ιδρύματα, να περιοριστεί ο εγκλεισμός τους σε ιδρύματα και να τεθούν σε εφαρμογή τα μέτρα που προβλέπονται στο «εθνικό σχέδιο δράσης για την εφαρμογή της πολιτικής ψυχικής υγείας της Βουλγαρίας 2004 – 2012». Παρά την σχετική πρόοδο που πραγματοποιήθηκε από το Μάιο του 2006 στον τομέα του κοινωνικού διαλόγου , ο διμερής διάλογος δεν ενισχύθηκε ικανοποιητικά και εξακολουθεί να υπάρχει η ανάγκη δημιουργίας περισσότερων ικανοτήτων. Τα κριτήρια αντιπροσωπευτικότητας θα πρέπει να εφαρμόζονται αμερόληπτα σε όλες τις οργανώσεις κοινωνικών εταίρων. Η συμμετοχή στον τριμερή διάλογο θα πρέπει να περιοριστεί στις οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων που διαθέτουν κοινωνική εντολή. Η Βουλγαρία χρειάζεται να εντείνει τις προετοιμασίες της στον τομέα αυτόν.

Στον τομέα της κοινωνικής ενσωμάτωσης χρειάζεται ακόμα να αντιμετωπιστούν αρκετά ζητήματα. Η Βουλγαρία πρέπει να συνεχίσει τη συγκέντρωση και την ανάλυση κοινωνικών στατιστικών στοιχείων σχετικά με τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό βάσει των δεικτών της ΕΕ για την κοινωνική ενσωμάτωση. Χρειάζεται να συνεχιστούν οι προσπάθειες για τη βελτίωση της κατάστασης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, ιδίως των Ρομ, και για την προώθηση της πλήρους ένταξής τους στην κοινωνία.

Η Βουλγαρία πραγματοποίησε κάποια πρόοδο όσον αφορά την καταπολέμηση των διακρίσεων . Ωστόσο, θα πρέπει να βελτιωθεί η διοικητική ικανότητα της Επιτροπής Προστασίας κατά των Διακρίσεων. Ανεπαρκείς κρίνονται οι μέχρι σήμερα προσπάθειες να διασφαλισθεί η αποτελεσματική εφαρμογή του προγράμματος-πλαισίου για την ισότιμη ένταξη των Ρομ στη βουλγαρική κοινωνία.

Κεφάλαιο 14 Ενέργεια

Όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα και την εσωτερική αγορά ενέργειας , έχει σημειωθεί περιορισμένη πρόοδος. Η συνολική απελευθέρωση της εθνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου προχωρά, αν και εξακολουθούν να απαιτούνται διαρκείς προσπάθειες προκειμένου να ολοκληρωθεί η ανασυγκρότηση των εταιρειών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου NEK και Bulgargas. Επίσης, η Βουλγαρία πρέπει, έως την προσχώρησή της στην ΕΕ, να έχει καταργήσει τα υφιστάμενα μονοπώλια εισαγωγών/εξαγωγών, όπως προβλέπεται στο βουλγαρικό νόμο περί ενέργειας.

Στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας και της πυρηνικής ασφάλειας έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος. Οι βουλγαρικές αρχές χάραξαν βιώσιμη στρατηγική για τον παροπλισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει σχετικά με την πρόωρη παύση λειτουργίας και, στη συνέχεια, τον παροπλισμό των μονάδων 1-4 του σταθμού πυρηνικής ενέργειας του Kozloduy.

Ωστόσο, πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την εφαρμογή των προτεινόμενων δράσεων. Δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί τα λειτουργικά και διοικητικά μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή αυτής της στρατηγικής, ιδίως η έγκριση από τη ρυθμιστική αρχή για τα πυρηνικά της τροποποίησης της άδειας λειτουργίας των μονάδων 1 και 2 που επιτρέπει τις προκαταρκτικές δραστηριότητες για τον παροπλισμό και την αποξήλωση, καθώς και η έκδοση άδειας «μηδενικής ισχύος» για τις μονάδες 3 και 4. Τα μέτρα αυτά είναι αναγκαία για την συνεπή εφαρμογή της αναθεωρημένης στρατηγικής η οποία εγγυάται τη μη αναστρέψιμη παύση λειτουργίας των τεσσάρων μονάδων του σταθμού πυρηνικής ενέργειας.

Κεφάλαιο 15 Βιομηχανική πολιτική

Στον τομέα της ιδιωτικοποίησης και αναδιάρθρωσης έχει σημειωθεί πρόοδος (βλ . και το τμήμα της έκθεσης για την οικονομία). Ωστόσο, ελάχιστη πρόοδος πραγματοποιήθηκε όσον αφορά την αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας. Η Βουλγαρία υπέβαλε αίτημα για την παράταση της περιόδου αναδιάρθρωσης έως το 2008. Δέχθηκε να παραταθεί έως το 2008 η δυνατότητά της να απαιτεί την επιστροφή κρατικών ενισχύσεων εάν δεν πληρούνται οι σχετικοί όροι.

Κεφάλαιο 19 Ηλεκτρονικές επικοινωνίες και τεχνολογίες των πληροφοριών

Ορισμένα βασικά ζητήματα δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και των τεχνολογιών των πληροφοριών . Η έγκριση του νέου πρωτογενούς δικαίου για τη μεταφορά του κοινοτικού κεκτημένου του 2002, καθώς και του παραγώγου δικαίου στη συνέχεια, δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Δεν έχουν ακόμα επιβληθεί τα κατάλληλα μέτρα για τη ρύθμιση των χονδρικών τιμών της κινητής τηλεφωνίας ούτε έχουν τεθεί σε ισχύ αποτελεσματικά συστήματα κοστολόγησης. Τέτοια μέτρα θα εξασφάλιζαν ακρίβεια και δικαιοσύνη στις υποχρεώσεις τιμολόγησης των υπηρεσιών διασύνδεσης, αποδεσμοποίησης, πρόσβασης και λιανικών φωνητικών κλήσεων. Εξάλλου, πρέπει να δοθούν περισσότερες δυνατότητες και πλήρης ανεξαρτησία στην εθνική ρυθμιστική αρχή προκειμένου να αντεπεξέλθει στα ρυθμιστικά της καθήκοντα. Οι προετοιμασίες της Βουλγαρίας παραμένουν ανεπαρκείς και δεν της επιτρέπουν να έχει επιτύχει τη συμμόρφωση με το ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ έως την προσχώρησή της.

Κεφάλαιο 21 Περιφερειακή πολιτική και συντονισμός των διαρθρωτικών μέσων

Ο προγραμματισμός προχωρεί κανονικά. Ωστόσο, χρειάζεται να επιτευχθεί περαιτέρω πρόοδος ώστε να δημιουργηθεί ένα ικανοποιητικό κύκλωμα εκπόνησης καλά προετοιμασμένων σχεδίων. Η Βουλγαρία αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να μην έχει καταρτίσει αρκετά σχέδια έως την προσχώρησή της και μπορεί, ως εκ τούτου, να μην είναι σε θέση να απορροφήσει πλήρως τα κονδύλια των διαρθρωτικών ταμείων που της αναλογούν.

Όσον αφορά τη δημιουργία και τη λειτουργία ενός συστήματος χρηστής και αποτελεσματικής δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου, τα αποτελέσματα δεν έχουν δοκιμαστεί στην πράξη, ιδίως όσον αφορά τις μονάδες εσωτερικού ελέγχου, το έργο των οποίων υπήρξε περιορισμένο και δεν έφθασε το απαιτούμενο επίπεδο. Πραγματοποιήθηκε πρόοδος στην πρόσληψη και την κατάρτιση προσωπικού, όμως δεν έχουν ολοκληρωθεί σύνθετα σχέδια πρόσληψης και κατάρτισης. Υπάρχουν εγχειρίδια διαδικασιών σε μορφή σχεδίων. Τα εγχειρίδια αυτά πρέπει να ολοκληρωθούν ταχέως και το προσωπικό πρέπει να καταρτιστεί σχετικά. Χρειάζεται να δοκιμαστούν και να τυποποιηθούν οι ακολουθούμενες διαδικασίες. Παρόλο που έχουν δημιουργηθεί ομάδες εκ των προτέρων ελέγχου σε όλες τις αρχές διαχείρισης, δεν έχει ακόμα καθιερωθεί στον τομέα αυτόν η κατάλληλη εφαρμογή των διαδικασιών για τις δημόσιες προμήθειες.

Κεφάλαιο 22: Περιβάλλον

Στον τομέα της οριζόντιας νομοθεσίας , δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένα μέτρα για την ευαισθητοποίηση και τη συμμετοχή του κοινού στους τομείς του ολοκληρωμένου ελέγχου και πρόληψης της ρύπανσης (IPPC) και του προγράμματος NATURA 2000. Έχουν καταλογιστεί δημοσιονομικά κονδύλια για τη σύσταση δημόσιου μητρώου για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ωστόσο, το μητρώο αυτό δεν έχει ακόμα συσταθεί.

Όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων , πραγματοποιήθηκε πενιχρή πρόοδος ως προς την πρόσληψη προσωπικού σε περιφερειακό επίπεδο. Δεν έχει δοθεί η δέουσα προσοχή στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου δικτύου εγκαταστάσεων για τη διάθεση των αποβλήτων.

Σχετικά με την ποιότητα των υδάτων, πρέπει να εγκριθεί η τροποποίηση του νόμου περί υδάτων, ώστε να υπάρξει πλήρης εναρμόνιση με την κοινοτική οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα.

Παραμένουν ωστόσο ορισμένα προβλήματα.

Χρειάζεται να ενισχυθεί περαιτέρω η διοικητική ικανότητα, ιδίως σε περιφερειακό επίπεδο, όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους, τα εργαστήρια και τον εξοπλισμό.

Πρόοδος έχει επιτευχθεί όσον αφορά την ολοκληρωμένη πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης (IPPC) και τη διαχείριση του κινδύνου . Ο συνολικός αριθμός των ολοκληρωμένων αδειών που έχουν χορηγηθεί μέχρι σήμερα ανέρχεται σε 108 επί συνόλου 230 αδειών που θα πρέπει να εκδοθούν έως το τέλος του Οκτωβρίου 2007. Για τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις έχουν δρομολογηθεί οι διαδικασίες. Ωστόσο, η διαδικασία για την έκδοση των υπόλοιπων αδειών και για την εφαρμογή του συνόλου των αδειών πρέπει να συνεχιστεί ώστε να ολοκληρωθεί εγκαίρως.

Όσον αφορά την ποιότητα του αέρα, η μεταφορά του κοινοτικού κεκτημένου παρουσιάζει καθυστέρηση. Χρειάζεται να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την πλήρη μεταφορά των υπόλοιπων οδηγιών για τον αέρα (αέρας του περιβάλλοντος, εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών, εμπορία εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, περιεκτικότητα των υγρών καυσίμων σε θείο).

Χρειάζεται να καταβληθούν ουσιαστικές προσπάθειες προκειμένου να επιτευχθεί η αναμενόμενη πρόοδος στην εφαρμογή των μέτρων στους εν λόγω τομείς.

Κεφάλαιο 24 Συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσ