Γνωμοδοτηση αριθ. 10/2002

σχετικά με πρόταση της Επιτροπής τροποποίησης των συστατικών πράξεων των κοινοτικών οργανισμών μετά από την έκδοση του νέου δημοσιονομικού κανονισμού

(Βάσει του άρθρου 248 παράγραφος 4 εδάφιο 2 της συνθήκης ΕΚ)

(2002/C 285/02)

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 248 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο,

την αίτηση γνωμοδότησης που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Ελεγκτικό Συνέδριο στις 18 Ιουλίου 2002, σχετικά με πρόταση τροποποίησης των συστατικών πράξεων των κοινοτικών οργανισμών [έγγραφο COM(2002) 406 τελικό],

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ:

1. Η πρόταση σχετικά με τους οργανισμούς που αναφέρονται στο άρθρο 185 παράγραφος 1 του νέου δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(1) (εφεξής καλούμενος "δημοσιονομικός κανονισμός των ΕΚ") αφορά τους ακόλουθους τομείς:

- το διορισμό και την ανανέωση της θητείας του διευθυντή του οργανισμού,

- τον εσωτερικό έλεγχο,

- τη διαδικασία έγκρισης των δημοσιονομικών κανόνων του οργανισμού,

- την κατάρτιση και την έγκριση του προϋπολογισμού και του πίνακα προσωπικού,

- την υποβολή των ετήσιων λογαριασμών και τη διαδικασία της απαλλαγής,

- την έγκριση της ετήσιας έκθεσης σχετικά με τις δραστηριότητες του οργανισμού,

- την εφαρμογή του κανονισμού (EK) αριθ. 1049/2001 στα έγγραφα των οργανισμών.

2. Οι διατάξεις για τον διορισμό του διευθυντή του οργανισμού δίνουν κυρίως τη δυνατότητα να ανανεώνεται η θητεία του με μία διαδικασία η οποία δεν είναι ανοικτή σε άλλους υποψηφίους. Προβλέπεται ότι μια τέτοια παράταση θητείας μπορεί να προτείνεται μόνο από την Επιτροπή και ότι το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού θα είναι αρμόδιο για την οριστική απόφαση. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, μια τέτοια διαδικασία θα οδηγούσε σε αυξημένη εξάρτηση του διευθυντή του οργανισμού από τους αρμόδιους της Επιτροπής που είναι υπεύθυνοι για την πρόταση παράτασης της θητείας του.

3. Όσον αφορά τον εσωτερικό έλεγχο, η σχετική διάταξη επαναλαμβάνει αυτούσια τη διάταξη που προβλέπεται στο άρθρο 185 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού των ΕΚ. Το Συνέδριο δεν βλέπει τον λόγο να επαναληφθεί μία διάταξη η οποία προβλέπεται ήδη σε ένα νομοθετικό κείμενο που έχει την ίδια νομική αξία.

4. Στην πρόταση δεν προβλέπεται να ζητείται η γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου πριν από την έγκριση ή την τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού των οργανισμών. Στο μέλλον θα ζητείται η γνώμη μόνο της Επιτροπής. Στην αιτιολογική έκθεση η Επιτροπή παραθέτει την ακόλουθη αιτιολόγηση "όσον αφορά τη θέσπιση του ίδιου δημοσιονομικού κανονισμού κάθε οργανισμού, το καθήκον αυτό υπάγεται στην αρμοδιότητα του διοικητικού συμβουλίου του κάθε οργανισμού ή ισοδύναμης αρχής (μετά από πρόταση της Επιτροπής). Αυτό θα συμβάλει σημαντικά στην εναρμόνιση των διαδικασιών. Επί του παρόντος, η θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού υπάγεται στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου ή του διοικητικού συμβουλίου ή άλλης ισοδύναμης αρχής, ενώ η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο συμμετέχουν ή όχι, κατά περίπτωση, στη διαδικασία αυτή. Η διαφοροποίηση αυτή προκύπτει αποκλειστικά λόγω ιστορικών εξελίξεων στον τομέα των αποκεντρωμένων οργανισμών, χωρίς να έχει κάποια αντικειμενική αιτιολόγηση". Όσον αφορά τον ρόλο του Συνεδρίου, η εξήγηση αυτή είναι εσφαλμένη. Επί του παρόντος, όλες οι συστατικές πράξεις των κοινοτικών οργανισμών απαιτούν τη γνωμοδότηση του Συνεδρίου πριν από την έγκριση του δημοσιονομικού τους κανονισμού(2).

Το Συνέδριο εκφράζει τη λύπη του που η πρόταση δεν δίνει μεγάλη σημασία στο δημοσιονομικό κανονισμό των κοινοτικών οργανισμών με αποτέλεσμα να τους στερεί τις συμβουλευτικές υπηρεσίες του Συνεδρίου. Κατά την άποψη του Συνεδρίου, η Επιτροπή, λαμβανομένης υπόψη της φύσης των αρμοδιοτήτων της, δεν έχει τον ρόλο να είναι η δημοσιονομική συνείδηση των Κοινοτήτων και να εξασφαλίζει την τήρηση των αρχών του δικαίου του προϋπολογισμού και του δημόσιου λογιστικού όσον αφορά τους δημοσιονομικούς κανόνες των κοινοτικών οργανισμών.

5. Όσον αφορά την κατάρτιση του προϋπολογισμού προβλέπεται ότι:

- μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου το διοικητικό συμβούλιο του κάθε οργανισμού θα πρέπει να καταρτίσει μια κατάσταση προβλεπομένων εσόδων και δαπανών βάσει σχεδίου που θα έχει εκπονήσει ο διευθυντής,

- μέχρι τις 31 Μαρτίου το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να διαβιβάσει στην Επιτροπή την εν λόγω κατάσταση μαζί με ένα σχέδιο του πίνακα προσωπικού,

- θα πρέπει να διαβιβαστούν οι καταστάσεις αυτές από την Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο οπότε η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή λαμβάνει απόφαση για τις διαθέσιμες πιστώσεις και για τον πίνακα προσωπικού,

- το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να εγκρίνει τον οριστικό προϋπολογισμό του οργανισμού πριν από την έναρξη του οικονομικού έτους.

Το Συνέδριο δεν έχει να διατυπώσει καμία παρατήρηση σχετικά με το θέμα αυτό.

6. Όσον αφορά την υποβολή των λογαριασμών και τη διαδικασία χορήγησης απαλλαγής, η πρόταση προβλέπει τις ακόλουθες διατάξεις:

- μέχρι την 1η Μαρτίου που ακολουθεί κάθε οικονομικό έτος ο υπόλογος του οργανισμού διαβιβάζει τους προσωρινούς λογαριασμούς στον υπόλογο της Επιτροπής μαζί με μία έκθεση για τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση του οικονομικού έτους,

- μέχρι τις 31 Μαρτίου ο υπόλογος της Επιτροπής διαβιβάζει τους προσωρινούς λογαριασμούς του οργανισμού μαζί με την έκθεση για τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Η έκθεση για τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση διαβιβάζεται επίσης στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο,

- ο διευθυντής καταρτίζει τους οριστικούς λογαριασμούς αφού λάβει τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τους προσωρινούς λογαριασμούς σύμφωνα με το άρθρο 129 του δημοσιονομικού κανονισμού των ΕΚ,

- το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού διατυπώνει γνώμη για τους οριστικούς αυτούς λογαριασμούς,

- μέχρι την 1η Ιουλίου ο διευθυντής διαβιβάζει τους οριστικούς λογαριασμούς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο Ελεγκτικό Συνέδριο μαζί με τη γνωμοδότηση του διοικητικού συμβουλίου,

- μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου ο διευθυντής διαβιβάζει στο Ελεγκτικό Συνέδριο μια απάντηση στις παρατηρήσεις του Συνεδρίου. Διαβιβάζει επίσης την απάντηση αυτή στο διοικητικό συμβούλιο,

- το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου το οποίο λαμβάνει απόφαση με ειδική πλειοψηφία, πρέπει να χορηγήσει απαλλαγή πριν από τις 30 Απριλίου του έτους ν+2 στο διευθυντή για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του έτους ν.

Όσον αφορά τους προσωρινούς λογαριασμούς, στις διατάξεις αυτές διατυπώνονται ρητά όσα ήδη προβλέπονται στο δημοσιονομικό κανονισμό των ΕΚ. Ωστόσο, το Συνέδριο με την ευκαιρία αυτή υπενθυμίζει τη βασική θέση του, όπως αναφέρεται στη γνωμοδότησή του αριθ. 2/2001(3): "Οι προσωρινές δημοσιονομικές καταστάσεις είναι πλήρεις και συνεκτικές δημοσιονομικές καταστάσεις που καταρτίζονται νομότυπα εντός των προθεσμιών που έχουν καθοριστεί. Είναι προσωρινές μόνο στο μέτρο που η Επιτροπή δεν τις έχει ακόμη εγκρίνει επίσημα και όπου μπορούν ενδεχομένως να αποτελέσουν αντικείμενο διορθώσεων που προτείνουν οι υπηρεσίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, το καθήκον των υπηρεσιών του Συνεδρίου δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να φθάσει μέχρι του σημείου συνδρομής της Επιτροπής στην κατάρτιση των οριστικών ενοποιημένων δημοσιονομικών καταστάσεων. Αυτή η ευθύνη, διοικητικής και λογιστικής φύσεως, εμπίπτει μόνο στις υπηρεσίες της Επιτροπής και είναι ασυμβίβαστη με την ευθύνη του εξωτερικού ελέγχου που βαρύνει το Συνέδριο".

7. Όσον αφορά τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας των κοινοτικών οργανισμών, το Συνέδριο εκπλήσσεται που η προθεσμία για την υποβολή των εκθέσεων αυτών έχει οριστεί στις 15 Ιουνίου του έτους ν+1. Μια τέτοια καθυστέρηση σχεδόν έξι μηνών ύστερα από τη λήξη του εν λόγω έτους είναι πάρα πολύ μεγάλη. Κατά συνέπεια, το Συνέδριο δεν θα είναι σε θέση να λάβει υπόψη αυτές τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας καθώς το Συνέδριο καλείται να διαβιβάσει τις παρατηρήσεις του σχετικά με τους λογαριασμούς και τη διαχείριση των κοινοτικών οργανισμών το αργότερο μέχρι τις 15 Ιουνίου.

8. Το Συνέδριο υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή, στην πρότασή της σχετικά με τον κανονισμό της Επιτροπής για τη θέσπιση δημοσιονομικού κανονισμού-πλαισίου των οργανισμών που αναφέρονται στο άρθρο 185 του δημοσιονομικού κανονισμού των ΕΚ, πρότεινε μία διάταξη(4) για ανάκληση του διευθυντή από τα καθήκοντα του διατάκτη. Το Συνέδριο συμφωνεί ότι μια τέτοια διαδικασία θα πρέπει να προβλέπεται ως μέτρο διασφάλισης. Εντούτοις, είναι δύσκολο να διανοηθούμε μια κατάσταση κατά την οποία ο διευθυντής παύεται από τα καθήκοντα του διατάκτη, ενώ εξακολουθεί να ασκεί τα λοιπά καθήκοντά του ως διευθυντής του κοινοτικού οργανισμού.

Συνεπώς, το Συνέδριο προτείνει να προστεθεί μια διάταξη σχετικά με ενδεχόμενη ανάκληση του διευθυντή στις συστατικές πράξεις των κοινοτικών οργανισμών μάλλον παρά στο δημοσιονομικό κανονισμό-πλαίσιο. Μια τέτοια διάταξη θα μπορούσε να διατυπωθεί ως εξής: "Για την αποφυγή σοβαρών συνεπειών για τα οικονομικά συμφέροντα του κοινοτικού οργανισμού, το διοικητικό συμβούλιο του κοινοτικού οργανισμού μπορεί να αποφασίσει να ανακαλέσει τον διευθυντή από τα καθήκοντά του. Διορίζει τότε προσωρινό διευθυντή, ο οποίος παραμένει εν ενεργεία μέχρις ότου ληφθεί οριστική απόφαση σχετικά."

Η παρούσα γνωμοδότηση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 25ης και 26ης Σεπτεμβρίου 2002.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Juan Manuel Fabra Vallés

Πρόεδρος

(1) ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1.

(2) Άρθρο 12(1) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 337/75 της 10ης Φεβρουαρίου 1975 (Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης - Θεσσαλονίκη)

Άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1365/75 της 26ης Μαΐου 1975 (Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας - Δουβλίνο)

Άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1210/90 της 7ης Μαΐου 1990 (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος - Κοπεγχάγη)

Άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1360/90 της 7ης Μαΐου 1990 (Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης - Τορίνο)

Άρθρο 11(12) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 302/93 της 8ης Φεβρουαρίου 1993 (Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας - Λισαβόνα)

Άρθρο 57(11) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2309/93 της 22ας Ιουλίου 1993 (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Αξιολόγηση των Φαρμακευτικών Προϊόντων - Λονδίνο)

Άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2062/94 της 18ης Ιουλίου 1994 (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία - Μπιλμπάο)

Άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2965/94 της 28ης Νοεμβρίου 1994 (Μεταφραστικό Κέντρο των Οργανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Λουξεμβούργο)

Άρθρο 12(12) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1035/97 της 2ας Ιουνίου 1997 (Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας - Βιέννη)

Άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2667/2000 της 5ης Δεκεμβρίου 2000 (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ανασυγκρότησης - Θεσσαλονίκη)

Άρθρο 25(9) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 της 28ης Ιανουαρίου 2002 (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων)

Άρθρο 52 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1592/2002 της 15ης Ιουλίου 2002 (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας Αεροπορίας)

Άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1406/2002 της 27ης Ιουνίου 2002 (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα)

Άρθρο 37 της απόφασης 2002/187/JHA του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002 (Eurojust)

Άρθρο 138 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 40/94 της 20ής Δεκεμβρίου 1993 (Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά - Αλικάντε)

Άρθρο 112 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2100/94 της 27ης Ιουλίου 1994 (Κοινοτικό Γραφείο Φυτικών Ποικιλιών - Ανζέ)

(3) ΕΕ C 162 της 5.6.2001, σ. 1, παρατηρήσεις στο άρθρο 118.

(4) Άρθρο 46, SEC(2002) 836 τελικό της 17ης Ιουλίου 2002.