Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την καθιέρωση διαδικασίας για την αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων που προέρχονται από τα δίκτυα και τους μεμονωμένους σταθμούς μετρήσεως της ρυπάνσεως του αέρα του περιβάλλοντος στα κράτη μέλη ()

(95/C 110/02)

Στις 11 Οκτωβρίου 1994, και σύμφωνα με το άρθρο 130 Σ της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 31 Ιανουαρίου 1995 (εισηγητής : ο κ. Gafo Fernαndez).

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά την 323η σύνοδο της ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 22ας Φεβρουαρίου 1995), υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η παρούσα απόφαση βασίζεται στις προηγούμενες αποφάσεις των ετών 1975 και 1982 με τις οποίες δημιουργήθηκε αξιόπιστη τράπεζα δεδομένων σε κοινοτικό επίπεδο σχετικά με τα επίπεδα εκπομπών μιας περιορισμένης σειράς ρύπων ατμοσφαιρικού τύπου.

1.2. Μολονότι πρέπει να θεωρηθεί θετική η εμπειρία εφαρμογής αυτής της ανταλλαγής δεδομένων, υπήρχαν προβλήματα που προέκυπταν από την ανεπαρκή εναρμόνιση των διαδικασιών μέτρησης, συστηματικοποίησης και διάδοσης των πληροφοριών, όπως επίσης από τη μεταβλητή αντιπροσωπευτικότητα των δικτύων των σταθμών σε κάθε κράτος μέλος.

1.3. Ο λόγος είναι ότι στην κοινοτική επικράτεια δεν υφίσταται η ίδια πυκνότητα σταθμών μέτρησης της ρύπανσης, δεδομένου ότι υπάρχουν ζώνες με υψηλό αριθμό σταθμών, ενώ σε άλλες ο αριθμός αυτός είναι περιορισμένος.

1.4. Η σημερινή πρόταση απόφασης συνδέεται στενά με την άλλη πρόταση οδηγίας, που αφορά την ποιότητα του αέρος του περιβάλλοντος, και η οποία επιχειρεί να συστηματικοποιήσει και να διευρύνει τις υπάρχουσες οδηγίες για την ποιότητα του αέρος του περιβάλλοντος.

1.5. Η ΟΚΕ για το λόγο αυτό υποστηρίζει την πρόταση στο βαθμό που αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο για να αναπτυχθεί από τη μια μεριά ένας πραγματικός και συγκρίσμιμος έλεγχος της ποιότητας του αέρος του περιβάλλοντος, και από την άλλη για να επιτραπεί η αύξηση των πληροφοριών που παρέχονται στους πολίτες της Ένωσης.

1.6. Ωστόσο, η ΟΚΕ επιθυμεί επίσης να διατυπώσει μια σειρά παρατηρήσεων που επιδιώκουν να βελτιώσουν τη διατύπωση της πρότασης απόφασης. Οι παρατηρήσεις αυτές είναι οι ακόλουθες.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Καταρχάς, ο κατάλογος των ρύπων που περιέχονται στο Παράρτημα 1, ο οποίος περιλαμβάνει 34 ρύπους, είναι κατά πολύ υψηλότερος από τον κατάλογο της πρότασης οδηγίας για την ποιότητα του αέρα που περιλαμβάνει 14 μόνο από αυτούς τους 34 ρύπους. Για το λόγο αυτό, μία πρώτη παρατήρηση είναι ότι ο κατάλογος αυτός μπορεί να θεωρηθεί υπερβολικά φιλόδοξος, για τον πρόσθετο λόγο ότι ο στόχος της οδηγίας κάνει διάκριση μεταξύ των δεδομένων που θα πρέπει να υποβάλονται υποχρεωτικά - αυτά που περιέχονται στην προαναφερθείσα οδηγία - και των υπόλοιπων δεδομένων που η υποβολή τους από τα κράτη μέλη είναι προαιρετική.

2.2. Επιπλέον, η ποσότητα των δεδομένων που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ανταλλαγής πληροφοριών, ειδικά σ`εκείνα τα κράτη μέλη που παρουσιάζουν υψηλή πυκνότητα σταθμών μέτρησης της ποιότητας του αέρα, μπορεί να είναι τεράστια και να δημιουργεί προβλήματα για την προαναφερθείσα ανταλλαγή. Για το λόγο αυτό η δεύτερη παρατήρηση είναι ότι εκ μέρους των κρατών μελών θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μια πυραμιδοειδής επιλογή των σταθμών μέτρησης με τρόπο ώστε η ανταλλαγή και η αξιολόγηση να πραγματοποιείται καταρχάς σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο πριν να προωθηθεί σε κοινοτική διάσταση. Στη βάση αυτή, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκολύνουν την ανταλλαγή ενός ικανοποιητικού αριθμού σταθμών, που είναι αντιπροσωπευτική των διαφόρων εδαφικών και περιφερειακών εγκαταστάσεων, βελτιστοποιώντας για το λόγο αυτό τη σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας του επιδιωκόμενου στόχου.

2.3. Για τον ίδιο λόγο, η ΟΚΕ θεωρεί πιο σκόπιμη την κατάρτιση διαφοροποιημένων Παραρτημάτων. Στο πρώτο, θα καταγραφούν τα προϊόντα εκείνα των οποίων η μέτρηση, σύμφωνα με τις κοινοτικές οδηγίες, είναι υποχρεωτική και στη συνέχεια οι υπόλοιποι ρύποι που δεν καλύπτονται από τις κοινοτικές οδηγίες για την ποιότητα του αέρα. Για τη δεύτερη αυτή κατηγορία, μπορεί να απαιτηθεί από τα κράτη μέλη η καταμέτρηση του συνόλου των ρύπων έστω και εάν δεν εξασφαλίζεται η κάλυψή τους από το κράτος μέλος, ή ακόμη και αν δεν είναι πλήρως αντιπροσωπευτική για το κράτος αυτό, αλλά ωστόσο μπορούν να χρησιμεύσουν στη δημιουργία υποδομής για την περισυλλογή και συστηματοποίηση οι οποίες θα επιτρέψουν ενδεχομένως την προοδευτική ενσωμάτωσή τους στην πρώτη ομάδα ρύπων.

2.4. Ο προσανατολισμός αυτός, κατά την άποψη της ΟΚΕ, είναι επίσης πιο συναφής με τον καθορισμό σταθμών καταμέτρησης που προβλέπεται στο άρθρο 3, το οποίο παραχωρεί σημαντικά περιθώρια δράσης στα κράτη μέλη για να ορίσουν τους σταθμούς που θα πρέπει να ενσωματωθούν στο δίκτυο. Αυτή η δυνατότητα δράσης θα πρέπει να εξασφαλισθεί και σε ό,τι αναφέρεται στο σημείο 2.2.

2.5. Το άρθρο 5 θα πρέπει να τροποποιηθεί με την έννοια ότι γίνεται δεκτή η διαφοροποίηση των παραρτημάτων 1 Α και 1 Β που προβλέπεται στο σημείο 2.3.

2.6. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η τεχνική επιτροπή που δημιουργήθηκε στα πλαίσια της οδηγίας για την αξιολόγηση και διαχείριση της ποιότητας του αέρος του περιβάλλοντος θα πρέπει να είναι υπεύθυνη για την έγκριση, από κοινού με την Επιτροπή, της προσαρμογής της σημερινής απόφασης στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο.

2.6.1. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της, θα πρέπει να βοηθεί την Επιτροπή στην προώθηση των προτάσεων που υποβάλλονται στην τεχνική επιτροπή.

2.7. Η ΟΚΕ θεωρεί, τέλος, ότι στα τομεακά προγράμματα για την περίοδο 1993-1997 του Κοινού Κέντρου Έρευνών στην Ispra, στην παράγραφο των « μετρήσεων και δοκιμών » που διαθέτει 105 εκατομμύρια Ecu, καθώς επίσης στο τομεακό πρόγραμμα « τυποποίηση μετρήσεων και δοκιμών », θα πρέπει να θεσπισθεί ειδικό κονδύλιο του προϋπολογισμού για τη βελτίωση και την τυποποίηση των μεθόδων δοκιμής και καταμέτρησης ορισμένων ρύπων που περιέχονται στο Παράρτημα 1, των οποίων η καταμέτρηση στην πράξη είναι πολύ δαπανηρή ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η αξιοπιστία της δεν είναι επαρκής.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Να διατυπωθεί νέα αιτιολογική σκέψη με την ακόλουθη διατύπωση :

« εκτιμώντας τους στόχους της οδηγίας για την αξιολόγηση και την ποιότητα του αέρος του περιβάλλοντος. »

3.2. Να τροποποιηθεί το άρθρο 2 ως εξής :

« Η αμοιβαία ανταλλαγή καλύπτει τους ρύπους που περιλαμβάνονται στο παράρτημα 1.Α. Τα κράτη μέλη φροντίζουν επίσης για την επίτευξη της αμοιβαίας ανταλλαγής με τρόπο ικανοποιητικώς αντιοπροσωπευτικό, για τους ρύπους που αναφέρονται στο παράρτημα 1.Β. »

3.3. Άρθρο 3 : να αντικατασταθούν οι λέξεις « Παράρτημα 1 » από τις λέξεις « Παράρτημα 1.Β ».

3.4.

Άρθρο 5

3.4.1. Να τροποποιηθεί το άρθρο 5, σημείο 1, παράγραφος α, ως εξής :

« ... οι σταθμοί πρέπει να είναι κατανεμημένοι με αντιπροσωπευτικό τρόπο στο σύνολο της επικράτειας κάθε κράτους μέλους. »

3.4.2. Στο σημείο 5.1 να αντικατασταθούν οι λέξεις « Παράρτημα 1 » από τις λέξεις « Παράρτημα 1.Α ».

3.4.3. Στο σημείο 5.1.β. να αντικατασταθούν οι λέξεις « Παράρτημα 1 » από τις λέξεις « Παράρτημα 1 Α ».

3.4.4. Να αντικατασταθεί το σημείο 5.1.γ. με το κείμενο :

« τουλάχιστον τα στατιστικά δεδομένα που αναφέρονται στο παράρτημα 1 Β και αντιστοιχούν σε ένα αντιπροσωπευτικό αριθμό σταθμών στην επικράτεια της χώρας. »

3.5. Να τροποποιηθεί το παράρτημα 1, και να διαχωρισθεί σε παράρτημα 1 Α και 1 Β. Στο πρώτο, περιλαμβάνονται όλοι οι ρύποι που προβλέπονται στην οδηγία για την αξιολόγηση και την ποιότητα του αέρος του περιβάλλοντος, στα οποία να συμπεριληφθεί το φθόριο, και στο δεύτερο, οι υπόλοιποι ρύποι που περιλαμβάνονταν στο αρχικό παράρτημα.

Βρυξέλλες, 22 Φεβρουαρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 281 της 7. 10. 1994, σ. 9.