Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών για την κοινοτική στρατηγική για την προώθηση της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού (CHP) και την άρση των εμποδίων στην ανάπτυξή της»

(98/C 157/06)

Στις 23 Οκτωβρίου 1997, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απεφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω ανακοίνωση.

Το τμήμα ενέργειας πυρηνικών θεμάτων και έρευνας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Μαρτίου 1998 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Bernabei.

Κατά την 353η σύνοδο ολομέλειας στις 25 και 26 Μαρτίου 1998 (συνεδρίαση της 25ης Μαρτίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 104 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή - και ταυτόχρονα στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή των Περιφερειών - ανακοίνωση με θέμα «Μια κοινοτική στρατηγική για την προώθηση της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού (CHP) και την άρση των εμποδίων στην ανάπτυξή της». Η ανακοίνωση αυτή ακολουθεί τη σχετική δέσμευση της Επιτροπής που περιέχεται στο Λευκό Βιβλίο () σχετικά με την οποία η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν ζητήθηκε η γνωμοδότησή της.

1.2. Το έγγραφο της Επιτροπής ανταποκρίνεται επιπλέον στο αίτημα του Κοινοβουλίου σχετικά με την αναγκαιότητα να ενθαρρυνθεί η χρήση της συνδυασμένης παραγωγής στις χώρες μέλη και να εξαλειφθούν τα σημερινά εμπόδια, καθώς και στην πρόσκληση του Συμβουλίου Ενέργειας της 27ης Μαΐου 1997 να προετοιμασθεί «Κοινή στρατηγική για την προώθηση των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και τη συνδυασμένη παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρισμού (CHP)» που θα συμβάλουν περαιτέρω στη βελτίωση της απόδοσης του ενεργειακού τομέα (). Η ΟΚΕ ασχολήθηκε επανειλημμένα με τις στρατηγικές που αποβλέπουν στη μείωση των εκπομπών CO2 και άλλων αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου () όπως και με τις στρατηγικές για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (), καθώς επίσης και για την ενεργειακή αποτελεσματικότητα και την ορθολογική χρήση της ενέργειας (). Για το λόγο αυτό το Συμβούλιο ενέργειας υιοθέτησε ψήφισμα στις 8 Δεκεμβρίου 1997 για την προώθηση της κοινοτικής στρατηγικής CHP.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Ο δεδηλωμένος στόχος της Επιτροπής είναι «να προταθεί μία στρατηγική, στα πλαίσια της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ, ικανή να διευκολύνει την ανάπτυξη της συνδυασμένης παραγωγής στην Ευρώπη και τη διείσδυσή της στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας ως σύστημα παραγωγής θερμότητας και οικολογικού ηλεκτρισμού με χαμηλή κατανάλωση» που θα βασίζεται σε μέτρα που ενισχύονται αμοιβαίως σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο και εξασφαλίζουν συνοχή και συμβατότητα με τις άλλες κοινοτικές πολιτικές.

2.2. Η Επιτροπή παρουσιάζει το πλαίσιο των νομοθετικών (), τεχνολογικών - ειδικότερα στα πλαίσια των προγραμμάτων Joule και Thermie - και μη τεχνολογικών μέτρων, ειδικότερα στα πλαίσια των προγραμμάτων SAVE και Synergy, όπως επίσης των προγραμμάτων Phare, Tacis και MEDA και των χρηματοδοτήσεων ΕΤΕη, και στη συνέχεια επισημαίνει μία σειρά εμποδίων στην ανάπτυξη της συνδυασμένης παραγωγής που υπάρχουν σε διαφορετικό βαθμό στα διάφορα κράτη μέλη και παρεμποδίζουν την ικανοποιητική ανάπτυξη των εγκαταστάσεων CHP.

2.2.1. Οικονομικά εμπόδια: μειωμένες δυνατότητες και μη ανταγωνιστικές τιμές των πρωτογενών ενεργειακών πηγών, γενικές και ειδικές δυσκολίες χρηματοδότησης, έλλειψη «συνυπολογισμού» των περιβαλλοντικών τομέων στις ανταγωνιστικές ενέργειες - δυσκολία στις σχέσεις μεταξύ φορέων συνδυασμένης παραγωγής και εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από την άποψη της ελεύθερης πρόσβασης στα δίκτυα, ανεπαρκείς πληρωμές για πωλήσεις πλεονασματικής ικανότητας και υψηλά τέλη για την ηλεκτρική ενέργεια που παρέχεται ως συμπληρωματική και προσωρινή πηγή.

2.2.2. Κανονιστικά εμπόδια: δυσκολίες και χρονοβόρες διαδικασίες έγκρισης, μη αναγνώριση δικαιωμάτων πρόσβασης στα δίκτυα.

2.2.3. Θεσμικά εμπόδια: έλλειψη ισορροπίας και διαφάνειας στις σχέσεις μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων με εγκαταστάσεις CHP και επιχειρήσεων δημόσιας υπηρεσίας που κατέχουν κυρίαρχη θέση.

2.2.4. Ειδικά εμπόδια: ειδικότερα στην τηλεθέρμανση και τηλεκατάψυξη που δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς από τεχνολογικής και οικονομικής σκοπιάς στην Ευρώπη.

2.3. Στο εσωτερικό ενός συνεκτικού πλαισίου εφαρμογής μιας κοινοτικής ενεργειακής πολιτικής που θα αποβλέπει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην παγκόσμια αγορά, της περιβαλλοντικής προστασίας και της ασφάλειας του εφοδιασμού για τα οποία η ΟΚΕ πρόσφατα εξέφρασε τη συμφωνία της (), η ΟΚΕ παρουσιάζει μια νέα κοινοτική στρατηγική από την άποψη της συνδυασμένης παραγωγής που θα βασίζεται στο στόχο του διπλασιασμού το 2010, της ισχύος CHP που θα έχει εγκατασταθεί αντικαθιστώντας τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις και αύξησης κατά 30 % του ποσοστού χρησιμοποίησης των σημερινών εγκαταστάσεων, οδηγώντας έτσι το ειδικό βάρος της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας-ενέργειας από το σημερινό 9 % στο 18 % του συνόλου της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με μείωση κατά 4 % των εκπομπών CO2 και των άλλων αερίων που προκαλούν φαινόμενα θερμοκηπίου.

3. Η συνδυασμένη παραγωγή στο διεθνές πλαίσιο

3.1. Η Διάσκεψη για την αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος, που πραγματοποιήθηκε στο Κυότο τον περασμένο Δεκέμβριο, καθόρισε για όλες τις χώρες που προσχώρησαν στη Σύμβαση, στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, ειδικούς στόχους μείωσης (σε σχέση με το 1990) των εκπομπών αερίων που προκαλούν φαινόμενα θερμοκηπίου, που θα πρέπει να επιτευχθούν έως το 2010: - 8 % για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, - 7 % για τις Ηνωμένες Πολιτείες, - 6 % για την Ιαπωνία.

3.2. Προστέθηκε συνεπώς ένας υποχρεωτικός περιβαλλοντικός περιορισμός ύστερα από γενική απαίτηση, κυρίως στις βιομηχανικές χώρες, για συγκράτηση της κατανάλωσης ενέργειας, αύξηση της ασφάλειας των εφοδιασμών που θα πρέπει να επιτευχθεί με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στη χρήση των καυσίμων.

3.3. Είναι πλέον γενικώς αποδεκτό το γεγονός ότι η τεχνολογία της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού αποτελεί μία από τις λίγες τεχνολογίες που είναι σε θέση να προσφέρει σημαντική συμβολή στην προβληματική της ενεργειακής αποτελεσματικότητας και ταυτόχρονα της προστασίας του περιβάλλοντος.

3.4. Τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και η Ιαπωνία έχουν από καιρό αναγνωρίσει την αναγκαιότητα να προωθηθεί η ανάπτυξη της συνδυασμένης παραγωγής και έχουν προωθήσει γενικές και ειδικές γνωμοδοτικές διατάξεις που έχουν καθιερώσει φορολογικές διευκολύνσεις και διευκολύνσεις άλλου τύπου, και έχουν ανοίξει χρηματοδοτήσεις και διευρύνει προγράμματα έρευνας και επίδειξης στο θέμα της συνδυασμένης παραγωγής.

3.5. Ορισμένες από τις διατάξεις αυτές μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμους δείκτες της κατάρτισης αποτελεσματικής πολιτικής υποστήριξης στη συνδυασμένη παραγωγή της ΕΕ.

4. Μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τη συνδυασμένη παραγωγή

4.1. Η ΟΚΕ ενστερνίζεται πλήρως τη γενική γραμμή της πρωτοβουλίας της Επιτροπής να προτείνει κοινοτική στρατηγική για την προώθηση της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού.

4.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει για το λόγο αυτό ότι οι προτεινόμενοι ενδεικτικοί στόχοι διπλασιασμού της ποσόστωσης συνδυασμένης παραγωγής σε σχέση με τη συνολική παραγωγή ηλεκτρισμού από 9 % σε 18 % έως το 2010, είναι πολύ φιλόδοξοι και δεσμευτικοί και υπογραμμίζει ότι μπορεί να επιτευχθούν μόνο εάν τα κράτη μέλη ανταποκριθούν πλήρως, στις κοινοτικές παροτρύνσεις λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τις διαφορετικές καταστάσεις εκκίνησης και τις ανάγκες της αγοράς.

4.3. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει τέλος ότι η ανταπόκριση, μεταξύ των γενικών στόχων που έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο και των συγκεκριμένων εθνικών στόχων και των προγραμμάτων δράσης που θα επακολουθήσουν, θα εξαρτηθεί από τη σχέση συνεργασίας που θα είναι δυνατόν να καθιερωθεί μεταξύ των προγραμμάτων των επιμέρους κρατών μελών και των γενικών κατευθύνσεων μιας γενικότερης ενεργειακής πολιτικής που θα αφορά το σύνολο των πόρων και των ενεργειακών τεχνολογιών και θα βασίζεται στην ομοφωνία των πλευρών χωρίς να επιβάλλεται εκ των άνω.

4.4. Σύμφωνα με την άποψη της ΟΚΕ χρειάζεται να υπάρξει εκμετάλλευση όλων των σημερινών δυνατοτήτων των ενεργειακών συστημάτων των επιμέρους κρατών μολονότι παραμένουν σημαντικές διαφορές διάρθρωσης, για να υπάρξει μια ουσιαστική επέκταση και διείσδυση των τεχνολογιών της συνδυασμένης παραγωγής τόσο στον τομέα του ηλεκτρισμού όσο και στον τομέα της τηλεθέρμανσης και της τηλεψύξης.

4.4.1. Σε πολλές κοινοτικές χώρες βρίσκονται ακόμη σε λειτουργία θερμοηλεκτρικές εγκαταστάσεις με χαμηλή ενεργειακή αποτελεσματικότητα και οι οποίες χρησιμοποιούν πηγές ενέργειας που παράγουν υψηλές εκπομπές ρύπων στην ατμόσφαιρα: σύμφωνα με την άποψη της ΟΚΕ η τεχνολογία της συνδυασμένης παραγωγής συνδυασμένου κύκλου μπορεί να προσφέρει τις πλέον κατάλληλες λύσεις σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις που παράλληλα με τη ζήτηση ηλεκτρισμού υπάρχουν σημαντικές και παρατεταμένες ανάγκες θερμότητας. Κατά τον προγραμματισμό της χωροθέτησης των νέων εγκαταστάσεων πρέπει να ληφθούν υπόψη οι δυνατότητες εμπορίας της θέρμανσης, της ψύξης και αφαλάτωσης.

4.4.2. Ο πιο αποτελεσματικός δρόμος που θα πρέπει να ακολουθηθεί είναι ασφαλώς ο δρόμος της υλοποίησης νέων εγκαταστάσεων συνδυασμένης παραγωγής και υψηλής αποτελεσματικότητας, με ταυτόχρονη μείωση ή εκσυγχρονισμό των πιο παλαιών εγκαταστάσεων χαμηλής τεχνικής απόδοσης και μεγάλης ρύπανσης, κατ' εφαρμογή της οδηγίας CHP στα κράτη μέλη. Σύμφωνα με την ΟΚΕ είναι αναγκαίο να εξετάσει η Επιτροπή αυτό το πρόβλημα και να ελέγξει ότι στα εθνικά προγράμματα η πτυχή αυτή θα αξιοποιηθεί όπως πρέπει κατόπιν και της συγκεκριμένης εφαρμογής της οδηγίας 96/92/ΕΚ () σχετικά με την ενιαία αγορά του ηλεκτρισμού και την μελλοντική αναθεώρηση της οδηγίας για τις μεγάλες εγκαταστάσεις καύσεως.

4.4.2.1. Η ζήτηση ηλεκτρισμού αυξάνεται συνεχώς στην Ευρώπη. Στην περίπτωση νέων παραγωγικών εγκαταστάσεων για την ικανοποίηση αυτής της επιπρόσθετης ζήτησης θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις τεχνολογίες CHP κάθε φορά που είναι δυνατόν και οικονομικά συμφέρον και από πλευράς κόστους για τους τελικούς καταναλωτές.

5. Προοπτικές ανάπτυξης της τηλεθέρμανσης, της τηλεψύξης και της αφαλάτωσης

5.1. Στον τομέα της τηλεθέρμανσης η ΟΚΕ συμφωνεί ως προς την αξιολόγηση του υψηλού δυναμικού συμβολής της συνδυασμένης παραγωγής έστω και ενόψει της μεγάλης διαφοράς των καταστάσεων που υφίστανται στην Ευρώπη για προφανείς κλιματικούς λόγους, αλλά και λόγω του αποτελέσματος των ενεργών πολιτικών ενθάρρυνσης και υποστήριξης των κυβερνήσεων και των πρωτοβουλιών των τοπικών αρχών που βασίζονται σε αναλύσεις κόστους/κοινωνικού οφέλους της συνδυασμένης παραγωγής σε σχέση με τις πιο παραδοσιακές λύσεις.

5.2. Όσον αφορά τα συστήματα τηλεψύξης τα λεγόμενα «district cooling systems» (DCS), μολονότι είναι λιγότερο διαδεδομένα (περίπου 1500 σε σύνολο 7 000 εγκαταστάσεων) μπορούν να αποτελέσουν, σύμφωνα με την ΟΚΕ, έναν δρόμο που πρέπει να προωθηθεί σε συνάρτηση με τις ειδικές κλιματολογικές/περιβαλλοντικές καταστάσεις, μέσω επίσης πειραματικών λύσεων μικρών διαστάσεων και μέγιστης ευελιξίας: σχετικά μ'αυτό η εμπειρία του DCS για την έκθεση της Λισσαβώνας του 1998 χρειάζεται να τύχει ιδιαίτερης διάδοσης.

5.3. Αυτές οι θετικές εμπειρίες μπορούν επίσης να επεκταθούν και σε άλλες χώρες από τη στιγμή που θα σταθεί δυνατό να ξεπερασθούν ορισμένα κανονιστικά εμπόδια και να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της χρηματοδότησης των επενδύσεων οι οποίες λόγω της φύσεώς τους χαρακτηρίζονται από μεγάλα διαστήματα αποσβέσεων και μη υψηλή αποδοτικότητα: σε μια φιλελευθεροποιημένη οικονομία η απόφαση για επενδύσεις σε εγκαταστάσεις συνδυασμένης παραγωγής θα καθορισθεί από την αναμενόμενη απόδοση της επένδυσης κεφαλαίου σε σύγκριση με άλλες εναλλακτικές επενδύσεις.

5.4. Η ίδια σκέψη πρέπει να γίνει και για τη συνδυασμένη παραγωγή ηλεκτρισμού και αφαλάτωση του θαλάσσιου ύδατος που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις μεσογειακές περιοχές και ορισμένες νησιώτικες περιοχές. Όλες οι προηγούμενες προτάσεις μπορούν αυτομάτως να επεκταθούν βάσει του ιδίου σκεπτικού.

5.5. Σύμφωνα με την ΟΚΕ ειδική προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην κατάσταση που υφίσταται σε ορισμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, ιδιαίτερα εκείνες που είναι υποψήφιες για ένταξη, και στις οποίες η τηλεθέρμανση έχει καθιερωθεί στο παρελθόν σε μεγάλη κλίμακα και αφορά έως σήμερα δεκάδες εκατομμυρίων κατοίκων. Σύμφωνα με την ΟΚΕ υπάρχουν συνθήκες και μέσα - μέσω των προγραμμάτων Phare, Tacis, Synergy - που θα δικαιολογούν ριζοσπαστικές παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού και καινοτομίας με σημαντικές εξοικονομήσεις ενέργειας, περιβαλλοντικές εξυγιάνσεις και μειώσεις των εκπομπών αερίου που προκαλούν φαινόμενα θερμοκηπίου.

6. Η συνδυασμένη παραγωγή στη βιομηχανία και τον τριτογενή τομέα

6.1. Η ανακοίνωση της Επιτροπής επιβεβαιώνει ότι η συνδυασμένη παραγωγή έχει σημαντικές προοπτικές επέκτασης επίσης στους τομείς της βιομηχανίας και του τριτογενούς τομέα. Προκαταρκτικές έρευνες στο θέμα αυτό έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στο πρόσφατο παρελθόν, ωστόσο είναι επιθυμητό να εκσυγχρονισθούν οι εργασίες αυτές προκειμένου να υπάρξουν αξιόπιστες ποσοτικές προβλέψεις.

6.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι πρέπει να υποδείξει στην Επιτροπή να προχωρήσει το συντομότερο δυνατόν σε παρόμοιες μελέτες βάσει συγκεκριμένων μεθοδολογιών αξιολόγησης που μπορούν να αποδειχθούν σημαντικές για τα κράτη μέλη κατά την προετοιμασία των αναπτυξιακών προγραμμάτων τους τόσο στον βιομηχανικό τομέα όσο και της τηλεθέρμανσης/τηλεψύξης στον τομέα των υπηρεσιών.

6.3. Η άρση των εμποδίων στην καθιέρωση της συνδυασμένης παραγωγής

6.3.1. Οι προκαταρκτικές αναλύσεις που αναφέρθηκαν ανωτέρω εμβάθυναν επίσης το θέμα των κανονιστικών και θεσμικών εμποδίων που σε ορισμένες χώρες επιβραδύνουν την ανάπτυξη των επενδύσεων στο βιομηχανικό και τριτογενή τομέα.

6.3.2. Πρόκειται για δυσκολίες που συνήθως εκδηλώνονται στις σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων που έχουν υλοποιήσει ή αποβλέπουν στην υλοποίηση εγκαταστάσεων συνδυασμένης παραγωγής και των επιχειρήσεων που διαχειρίζονται τα δίκτυα δημόσιας υπηρεσίας (μη αποδοτικές τιμές για την παρεχόμενη ηλεκτρική ενέργεια, άρνηση σε ορισμένες περιπτώσεις αγοράς της ίδιας της ενέργειας, υψηλό κόστος έκτακτων παροχών και βοηθητικών υπηρεσιών, δυσκολία πρόσβασης στα δίκτυα κ.λπ.).

6.3.3. Τα ζητήματα αυτά θα πρέπει να κανονισθούν στα πλαίσια της οριστικής εφαρμογής της οδηγίας 96/92/ΕΚ για τη φιλελευθεροποίηση της εσωτερικής αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας.

6.3.4. Η ΟΚΕ εκφράζει την υποστήριξή της στην πρόταση της Επιτροπής να ασκήσει στενή εποπτεία όσον αφορά στην ορθή εφαρμογή των κανόνων της οδηγίας για τον ηλεκτρισμό εκ μέρους των κρατών μελών, με τρόπο ώστε τα εμπόδια στην ανάπτυξη της συνδυασμένης παραγωγής να αρθούν το συντομότερο δυνατόν.

6.3.5. Ωστόσο, το κύριο κριτήριο θα πρέπει να είναι η ενθάρρυνση της λειτουργικής συνεργασίας μεταξύ των βιομηχανιών που διαχειρίζονται τις εγκαταστάσεις συνδυασμένης παραγωγής και των επιχειρήσεων που είναι υπεύθυνες για τη δημόσια υπηρεσία παραγωγής και διανομής σε δίκτυο της ηλεκτρικής ενέργειας.

6.3.6. Με την έννοια αυτή η ΟΚΕ εκφράζει τη συμφωνία της ως προς τον προσανατολισμό της ανακοίνωσης για την ενθάρρυνση των νέων μορφών συλλογικών συμφωνιών προκειμένου να επιτευχθούν οι ειδικοί στόχοι της αποτελεσματικότητας και της τεχνολογικής καινοτομίας.

6.3.7. Όσον αφορά τη χρήση των ενεργειακών πηγών για τις εγκαταστάσεις συνδυασμένης παραγωγής, η ΟΚΕ συμφωνεί με τις θεωρήσεις της Επιτροπής για την μελλοντική σημασία του φυσικού αερίου, υποδεικνύοντας ωστόσο να δοθεί η δέουσα προσοχή στη χρήση ορισμένων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και ειδικότερα της βιομάζας.

6.4. Ο συνυπολογισμός του περιβαλλοντικού κόστους

6.4.1. Η επιλογή υπέρ των τεχνολογιών της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού στους τομείς της βιομηχανίας και του τριτογενούς τομέα ειδικότερα από τους οργανισμούς παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στις διάφορες χώρες συναντά οικονομικά εμπόδια δεδομένου ότι η απόφαση επένδυσης έχει αφεθεί μόνο στους υπολογισμούς σκοπιμότητας και εισοδήματος εκ μέρους των μεμονωμένων επιχειρήσεων και των οργανισμών παροχής.

6.4.2. Πολύ συχνά η απόφαση της πραγματοποίησης της επένδυσης με ακινητοποίηση σημαντικών χρηματοδοτικών μέσων έχει αδρανήσει από τις εκτιμήσεις εκ μέρους των επιχειρηματιών ότι θα ήταν απλούστερο και πιο εύκολο να συνεχισθεί η παραγωγή ατμού σε παλαιωμένες και αναποτελεσματικές εγκαταστάσεις οι οποίες όμως έχουν πλήρως αποσβεσθεί καθώς και η αγορά ηλεκτρισμού από τα υπάρχοντα δίκτυα ή τέλος η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς χρησιμοποίηση της πρόσθετης παραγόμενης θερμότητας.

6.4.3. Η Επιτροπή έχει σαφέστατα προειδοποιήσει για την αναγκαιότητα να αντιμετωπισθεί αυτή η αρνητική κατάσταση επιβεβαιώνοντας την αρχή ότι η συνδυασμένη παραγωγή αποτελεί ένα από τα λίγα μέσα που επιτρέπουν τη μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν τα φαινόμενα θερμοκηπίου και συνεπώς επίτευξη σημαντικών εξοικονομήσεων στην κατανάλωση ενέργειας.

6.4.4. Με σκοπό να υποστηριχθούν και ενθαρρυνθούν οι πρωτοβουλίες συνδυασμένης παραγωγής, η ανακοίνωση της Επιτροπής προτείνει δύο ξεχωριστές πρωτοβουλίες: το συνυπολογισμό του εξωτερικού κόστους και των περιβαλλοντικών πλεονεκτημάτων στο κόστος των ενεργειακών καταναλώσεων μέσω φορολογικών παρατηρήσεων, - την κινητοποίηση των παραδοσιακών και καινοτόμων δημοσιονομικών μέσων για να υπάρξει συνεργασία ως προς την υποστήριξη της αποδοτικότητας των επενδύσεων στον τομέα της συνδυασμένης παραγωγής στη βιομηχανία και τον τριτογενή τομέα.

6.4.5. Το μέσο του «συνυπολογισμού του περιβαλλοντικού κόστους» έχει προβλεφθεί από το «Πέμπτο πρόγραμμα δράσης υπέρ του περιβάλλοντος» που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα τέλη του 1995. Το μέσο αυτό συμπεριελήφθη επίσης στην πρόταση οδηγίας για την «Αναδιοργάνωση του κοινοτικού πλαισίου επιβολής φόρου στα ενεργειακά προϊόντα» που βρίσκεται ακόμη υπό εξέταση στο Συμβούλιο λόγω του προβληματικού χαρακτήρα της και λόγω της ομοφωνίας που επιβάλλεται από τη Συνθήκη στα θέματα αυτά.

6.4.6. Η πρόταση είναι να καθορισθούν για ολόκληρη την Κοινότητα ελάχιστα επίπεδα φορολόγησης όλων των ενεργειακών προϊόντων και ταυτόχρονα να εξαιρεθούν από την επιβάρυνση αυτή η παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας των εγκαταστάσεων συνδυασμένης παραγωγής.

6.4.7. Με τον τρόπο αυτό εκφράζεται η σκέψη ότι θα υπάρξει συμβολή στην επανισορρόπηση της αποδοτικότητας των επενδύσεων στη συνδυασμένη διαχείριση και θα ενθαρρυνθούν οι αποφάσεις των επιχειρήσεων προς την κατεύθυνση αυτή.

6.4.8. Η ΟΚΕ είχε την ευκαιρία στις 29 Οκτωβρίου 1997 () να εκδώσει γνωμοδότηση για το θέμα αυτό στην οποία εξετάζονται οι ενδεχόμενες θετικές συνέπειες και τα προβλήματα που τίθενται από την εφαρμογή της αρχής της επιλεκτικής και εναρμονισμένης φορολόγησης των ενεργειακών καταναλώσεων ως μέσο για την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών πλεονεκτημάτων που προκύπτουν από την παραγωγή σε αποτελεσματικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.

6.4.9. Ωστόσο, παρατηρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση στην εξέταση όλων των άλλων περαιτέρω διαδικασιών για να ενσωματωθούν στη φορολογική πολιτική της τα ενεργειακά και περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα της συνδυασμένης παραγωγής (όπως αναφέρεται στο σημείο 4.7 της ανακοίνωσης) στα πλαίσια της προώθησης της ορθολογικής χρήσης της ενέργειας. Ταυτόχρονα να πρέπει να προγραμματισθεί και να παραχθεί η παραγωγή θερμότητας και θερμού ύδατος ούτως ώστε η σχέση παραγωγής και κατανάλωσης θερμότητας να είναι όσο το δυνατό ισορροπημένη και συνεπώς αποδοτική.

6.4.10. Υπάρχουν παραδείγματα ειδικών φορολογικών παροτρύνσεων στα συστήματα που εφαρμόζονται σε ορισμένες κοινοτικές χώρες, την Ιαπωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες που θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη από τα κράτη μέλη (αφαίρεση τμήματος των επενδύσεων από το γενικό φορολογητέο ποσό, αύξηση του ποσοστού απόσβεσης στα πρώτα χρόνια, κ.λπ.).

6.5. Η κινητοποίηση των δημοσιονομικών μέσων

6.5.1. Οι προπαρασκευαστικές μελέτες που προώθησε η Επιτροπή ως προς την κατάσταση και τις προοπτικές της συνδυασμένης παραγωγής στην Ευρώπη απέδειξαν ότι ένας αρνητικός παράγοντας που ενδέχεται να μειώσει την εντατική ανάπτυξη του τομέα αυτού είναι η περιορισμένη διαθεσιμότητα δημοσιονομικών μέσων για επενδύσεις σε σχέδια με μέση ή χαμηλή αποδοτικότητα ή με πολύ μακρόχρονες προθεσμίες απόσβεσης.

6.5.2. Για παράδειγμα εάν μια ιδιωτική φοιτητική Εστία διέθετε επαρκές κεφάλαιο, τότε μια εγκατάσταση CHP θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα παρουσιάσει ετήσια απόδοση κεφαλαίου 9 %. Αυτό υπερβαίνει το πραγματικό 7 % που αναμένεται να αποδώσει ένα σύνολο μετοχών στο χρηματιστήριο. Στην περίπτωση αυτή η CHP είναι ασφαλής επένδυση. Στην μεταποιητική βιομηχανία που παρουσιάζει διαφορετικούς κινδύνους από τον εκπαιδευτικό τομέα, θα απαιτηθεί απόδοση 15 έως 25 % και η CHP θα είναι δικαιολογημένη μόνο σε εγκαταστάσεις συνεχούς επεξεργασίας με υψηλές απαιτήσεις ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης, όπως είναι οι χημικές εγκαταστάσεις και η χαλυβουργία. Πρόσθετος περιορισμός εμφανίζεται σε κρατικά ιδρύματα όπως είναι τα μεγάλα Νοσοκομεία όπου, μολονότι οι επενδύσεις CHP μπορεί από οικονομική σκοπιά να είναι δικαιολογημένες, οι δημοσιονομικές περικοπές ενδεχόμενα παρεμποδίζουν αυτές τις επενδύσεις.

6.5.3. Στην Ολλανδία όπου έχουν επιτευχθεί τα καλύτερα αποτελέσματα στην οικοδόμηση νέας ικανότητας συνδυασμένης παραγωγής έχει αποδειχθεί ότι χωρίς τις πολιτικές ενθάρρυνσης και υποστήριξης που έθεσε σε εφαρμογή η ολλανδική κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια ένας πολύ μικρότερος αριθμός εγκαταστάσεων θα είχαν πραγματικά κατασκευασθεί, όπως υπογραμμίζεται στην έκθεση για το Joule II του Φεβρουαρίου 1995 ().

6.5.4. Βάσει αυτής της ίδιας επιδίωξης πολλές χώρες προσέφεραν οικονομικές και δημοσιονομικές υποστηρίξεις διαφόρων τύπων. Σε πολλά κράτη μέλη η συνδυασμένη παραγωγή με τον τρόπο αυτό θεωρήθηκε σύμφωνα με την έκθεση του ΙΕΑ () ως «νηπιακή βιομηχανία» που θα πρέπει να ενισχυθεί και να προστατευθεί στη φάση της προώθησης.

6.5.5. Στο παρελθόν ορισμένα παραδείγματα αποδείχτηκαν σημαντικά. Τα ποσοστά επιδοτήσεων στο κόστος των επενδύσεων διακυμάνθηκαν σε πολλές περιπτώσεις στα επίπεδα του 25-40 %, η κάλυψη του κόστους των μελετών σκοπιμότητας υπήρξε πολλές φορές υψηλότερη (). Επίσης, στον Καναδά, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ιαπωνία υπήρξαν παρόμοιες παρεμβάσεις.

6.5.6. Η ανακοίνωση της Επιτροπής, ωστόσο, δεν φαίνεται να δίνει πολύ προσοχή στο ζήτημα αυτό, ίσως βάσει της θεώρησης ότι πρόκειται για θέμα που ανήκει κυρίως στην αρμοδιότητα των επιμέρους κρατών μελών.

6.5.7. Η ΟΚΕ κρίνει ότι χρειάζεται να βρεθεί η σωστή ισορροπία ανάμεσα στη διαδικασία φιλελευθεροποίησης της εσωτερικής αγοράς, στις αρχές της κοινοτικής πολιτικής για τον ανταγωνισμό ως προς το καθεστώς των ενισχύσεων, τους κοινούς στόχους της στρατηγικής για τον διπλασιασμό του CHP έως το 2010 όπως επίσης, κατά κύριο λόγο, τις διεθνείς δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Ε.Ε. στα πλαίσια της διάσκεψης του Κυότο.

6.5.8. Στην οπτική αυτή καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τις χώρες μέλη να εφαρμόσουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να υποστηριχθούν οι επενδύσεις στις εγκαταστάσεις της συνδυασμένης παραγωγής, ειδικά σε ό,τι αφορά την προσφυγή σε δάνεια με επιδότηση επιτοκίου προκειμένου αυτές να αποτελέσουν έγκυρες πρωτοβουλίες που δεν θα νοθεύουν τον ανταγωνισμό. Μόνο με τον τρόπο αυτό θα είναι δυνατό να επιτευχθεί ο φιλόδοξος στόχος του διπλασιασμού της εγκατεστημένης ικανότητας έως το 2010 σε μια πλήρως φιλελευθεροποιημένη εσωτερική αγορά της ενέργειας.

6.5.9. Εξάλλου, η ανακοίνωση της Επιτροπής προτείνει να ενισχύσει η ίδια η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων τις παρεμβάσεις της παρέχοντας χρηματοδοτήσεις με διευκολύνσεις υπέρ των μελλοντικών εγκαταστάσεων συνδυασμένης παραγωγής. Εξάλλου, παρόμοιες επεμβάσεις να πρέπει να ευνοούνται και στα πλαίσια άλλων ευρωπαϊκών και διεθνών χρηματοδοτικών ιδρυμάτων όπως η ΕΤΑΑ και η Διεθνής Τράπεζα. Επίσης η νέα διαχείριση των περιφερειακών διαρθρωτικών ταμείων θα πρέπει να μπορεί να προσφέρει σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη αυτού του τομέα στις πιο μειονεκτικές περιοχές.

7. Η συμβολή των κοινοτικών προγραμμάτων στην ανάπτυξη της συνδυασμένης παραγωγής

7.1. Σύμφωνα με την ΟΚΕ είναι σκόπιμο να αυξηθεί η δέσμευση των κοινοτικών προγραμμάτων Phare, Tacis με τη στήριξη των μελετών του Synergy και του Alure για την Λατινική Αμερική για την υλοποίηση των εγκαταστάσεων αυτών στις τρίτες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και στη Λατινική Αμερική μέσω συστημάτων συνδυασμένης παραγωγής για να επιτευχθούν ταχύτατα αποτελέσματα τόσο από την άποψη της εξοικονόμησης ενέργειας και της ορθολογικής χρήσης της ενέργειας όσο και της συγκράτησης των επιπέδων ρύπανσης. Για το πρόγραμμα MEDA χρειάζεται να αναφερθεί ότι αυτό δεν προβλέπει συχνά όπως θα έπρεπε αντιθέτως παρεμβάσεις στον τομέα των υποδομών και συνεπώς της ενέργειας. Η διατύπωσή του θα πρέπει να τροποποιηθεί κατάλληλα.

7.2. Τα κοινοτικά προγράμματα έρευνας, ανάπτυξης και επίδειξης και ειδικότερα τα προγράμματα Joule-Thermie έχουν από καιρό προσανατολιστεί προς ειδικά θέματα που ενδιαφέρουν την συνδυασμένη παραγωγή μολονότι είναι σε γενικές γραμμές αναγνωρισμένο ότι οι εγκαταστάσεις για τη συνδυασμένη παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρισμού, τηλεψύξης και αφαλάτωσης, ανήκουν στην κατηγορία των σχετικά ώριμων τεχνολογιών, ωστόσο υπάρχουν δυνατότητες περαιτέρω τεχνικών και οικονομικών βελτιώσεων που μπορούν να βοηθήσουν την ανάπτυξη της συνδυασμένης παραγωγής σε σχέση με τις παραδοσιακές λύσεις.

7.2.1. Στα πλαίσια του 5ου Προγράμματος-πλαίσιο ΕΤΑ ο ευρύς χώρος πρέπει να διασφαλιστεί στα προβλήματα της ενέργειας και του περιβάλλοντος και η νέα προσέγγιση «επιλύσεως των προβλημάτων» των καίριων δράσεων, ειδικότερα της πόλης του μέλλοντος, των προωθημένων ενεργειακών συστημάτων και της τεχνολογίας του ύδατος, θα πρέπει να συμβάλει στην προώθηση της συνδυασμένης παραγωγής και ειδικότερα των σχεδίων μικρής και μίνι και μικροσυνδυασμένης παραγωγής που χωροθετούνται κοντά στα κέντρα κατανάλωσης και μπορούν να επιτρέψουν προωθημένες λύσεις και σημαντική εξοικονόμηση του κόστους και της κατανάλωσης, όπως επισημάνθηκε από την ίδια την Επιτροπή.

7.2.2. Για το λόγο αυτό εξαιρετικά σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσει το πρόγραμμα SAVE II και σε μικρότερο βαθμό το Altener II που μπορούν να προτείνουν καινοτόμες λύσεις με βεβαιότητες τεχνικών κανόνων, εύκολη εμπορία και διείσδυση στην αγορά όπου οι τεχνικές της συνδυασμένης παραγωγής πρέπει να μπορέσουν να αποκτήσουν στο μέλλον αυτόνομη ανταγωνιστική ικανότητα.

7.2.3. Η Επιτροπή προτείνει να ενσωματωθούν τα προγράμματα αυτά σε ένα πολυετές προγραμματικό πλαίσιο και να συνεχισθούν αυτά τα κοινοτικά προγράμματα ενώ η ΟΚΕ εκφράζεται θετικά για την ενσωμάτωση της ανάπτυξης της συνδυασμένης παραγωγής στα πλαίσια της στρατηγικής αυτής για την οποία άλλωστε καταρτίζει τη γνωμοδότησή της.

8. Συμπεράσματα και υποδείξεις

8.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρωτοβουλία της Επιτροπής να προταθεί μία κοινοτική στρατηγική για την προώθηση της συνδυασμένης παραγωγής ηλεκτρισμού, θερμότητας, ψύχους και επεξεργασίας των υδάτων. Κρίνει πράγματι ότι αυτός είναι ένας από τους λίγους δρόμους που έχουν ανοιχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το σεβασμό των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο Κυότο εκ μέρους των διαφόρων χωρών για τη μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, σε συνοχή με τις θέσεις που υιοθετήθηκαν στο πρόσφατο παρελθόν ως προς την ενεργειακή αποτελεσματικότητα σε μια βιώσιμη ανάπτυξη.

8.2. Η ΟΚΕ υποδεικνύει στην Επιτροπή, από τη στιγμή που θα περισυλλεγούν οι γνωμοδοτήσεις των κοινοτικών οργάνων να προχωρήσει στην κατάρτιση ενός ειδικού «προγράμματος δράσης» ικανού να συντονίσει τους γενικούς προσανατολισμούς με τις επιλογές και τις αποφάσεις που θα υιοθετηθούν από τα επιμέρους κράτη μέλη σε σχέση με τις υφιστάμενες σημαντικές διαρθρωτικές διαφορές. Η ΟΚΕ εκφράζει την επιθυμία να ενταχθεί μελλοντικά το σχέδιο αυτό στο πρόγραμμα-πλαίσιο της ενέργειας που υποβλήθηκε προσφάτως προκειμένου να επιτευχθεί μεγαλύτερη συνοχή και διαφάνεια στις κοινοτικές πρωτοβουλίες σε θέματα ενέργειας.

8.3. Τα κράτη μέλη θα παραμείνουν οι πρώτοι υπεύθυνοι της νέας πολιτικής. Θα πρέπει να προσδιορίσουν το ταχύτερο δυνατόν τους ειδικούς εθνικούς στόχους σχετικά με την ανάπτυξη της συνδυασμένης παραγωγής που θα πρέπει να επιτευχθεί με ενδιάμεσα στάδια έως το 2010 προσδιορίζοντας επίσης τα μέσα παρέμβασης που πρέπει να χρησιμοποιηθούν.

8.4. Από την αποτελεσματικότητα της εποικοδομητικής συνεργασίας μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών θα εξαρτηθεί η επιτυχία της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανάπτυξη της συνδυασμένης παραγωγής.

8.5. Η ΟΚΕ ζητεί να αναληφθεί ως προς το στόχο αυτό η μεγαλύτερη δέσμευση και υποβάλλει στην Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τις ακόλουθες συστάσεις:

8.5.1. πλήρης ενσωμάτωση και με τον κατάλληλο χώρο της προβληματικής και των πρωτοβουλιών για την προώθηση της ανάπτυξης της συνδυασμένης παραγωγής στο πλαίσιο της πολυετούς στρατηγικής για την ενεργειακή πολιτική, με σκοπό να διασφαλισθεί ένα πλαίσιο συνέχειας και βεβαιότητας των σχετικών παρεμβάσεων λαμβανομένων υπόψη των διαφορετικών καταστάσεων εκκίνησης και της αρχής της επικουρικότητας 7

8.5.2. επιδίωξη ορθής ισορροπίας μεταξύ της διαδικασίας φιλελευθεροποίησης της εσωτερικής αγοράς, των καθεστώτων ενίσχυσης με περιβαλλοντικούς στόχους που έχουν γίνει δεκτοί στα πλαίσια της πολιτικής για τον ανταγωνισμό, αφενός, και, αφετέρου, των κοινών στρατηγικών στόχων διπλασιασμού της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από CHP έως το 1010, καθώς επίσης των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί διεθνώς από την ΕΕ στα πλαίσια του Κυότο 7

8.5.3. συνεχής παρακολούθηση της ορθής αποδοχής εκ μέρους των κρατών μελών των οδηγιών για την ενιαία αγορά ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου (που πρόκειται να καταρτισθούν το συντομότερο δυνατό) προκειμένου να εξαλειφθεί ένα μεγάλο μέρος των κανονιστικών και θεσμικών εμποδίων που πλήττουν τη συνδυασμένη παραγωγή 7

8.5.4. παρακολούθηση και έλεγχος των εθνικών προγραμμάτων αναδιάρθρωσης του τομέα της παραγωγής και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας 7

8.5.5. προώθηση συνεχών ανταλλαγών ενημέρωσης και εμπειρίας μεταξύ των κρατών μελών ως προς το θέμα της υποστήριξης και της ενθάρρυνσης της συνδυασμένης παραγωγής στη βιομηχανία, τον τριτογενή τομέα, την τηλεθέρμανση, την τηλεψύξη και την αφαλάτωση 7

8.5.6. επεξεργασία, περισυλλογή και διάδοση εναρμονισμένων στατιστικών στοιχείων για την κατάσταση και την εξέλιξη της συνδυασμένης παραγωγής στις χώρες μέλη και στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που είναι υποψήφιες για ένταξη 7

8.5.7. επεξεργασία συγκεκριμένων μέτρων στα θέματα του συνυπολογισμού του εξωτερικού και περιβαλλοντικού κόστους με φορολογικές διατάξεις και διατάξεις άλλης φύσεως, προκειμένου να ενσωματωθούν τα ενεργειακά και οργανωτικά πλεονεκτήματα της συνδυασμένης παραγωγής 7

8.5.8. προώθηση κανονιστικών διατάξεων που προβλέπουν την προαγωγή συλλογικών λύσεων για την αγορά εκ μέρους των φορέων των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από την συνδυασμένη παραγωγή, βάσει ανάλογων πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο θέμα της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 7

8.5.9. κινητοποίηση των κοινοτικών και εθνικών δημοσιονομικών μέσων, ιδίως μέσω δανείου με ειδικούς ευνοϊκούς όρους, για την ενθάρρυνση και τη διευκόλυνση των επενδύσεων σε νέες εγκαταστάσεις συνδυασμένης παραγωγής ενθαρρύνοντας την εφαρμογή ενός βαθμιαίου αλλά σαφούς προγράμματος μείωσης και εκσυγχρονισμού των πεπαλαιωμένων εγκαταστάσεων 7

8.5.10. υιοθέτηση κοινής μεθοδολογίας έγκρισης ή πιστοποίησης της ποιότητας των σχεδίων για νέες εγκαταστάσεις CHP, ή, όπου αυτό είναι δυνατό, εκσυγχρονισμού των υπαρχουσών, σύμφωνα με κοινά κριτήρια ελάχιστου ορίου αποτελεσματικότητας, προκειμένου να ευνοηθεί επίσης η χορήγηση χρηματοδότησης σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο σε εγκεκριμένα σχέδια επιχειρηματικής δραστηριότητας 7

8.5.11. μελέτη της ένταξης των εγκαταστάσεων CHP στο ενδεχόμενο μελλοντικό σύστημα «πιστώσεις υπέρ της αποτελεσματικότητας» που συνδέονται με τις εκπομπές αερίων που προκαλούν φαινόμενο θερμοκηπίου το οποίο εξετάζεται προς το παρόν από τις υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών ως επακόλουθο των αποφάσεων του Κυότο 7

8.5.12. πρόβλεψη στα πλαίσια των κύριων δράσεων στις οποίες θα διαρθρωθεί το 5ο Πρόγραμμα-πλαίσιο κοινοτικής ΕΤΑΕ και ειδικότερα αυτών που αφορούν τα νέα πολεοδομικά συγκροτήματα, τα προωθημένα ενεργειακά συστήματα και τα συστήματα για την επεξεργασία του ύδατος, ικανοποιητικού χώρου για τις νέες τεχνολογίες συνδυασμένης παραγωγής, κυρίως για εγκαταστάσεις μικρών διαστάσεων, ευέλικτες και αποκεντρωμένες.

Βρυξέλλες, 25 Μαρτίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() Μια κοινοτική πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

() Ψήφισμα του Συμβουλίου για τις κλιματολογικές μεταβολές - Συμβούλιο Ενέργειας της 27.5.1997.

() EE αριθ. C 19 της 21.1.1998.

() Πράσινο Βιβλίο για μια κοινοτική στρατηγική «Ενέργεια για το μέλλον: οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας» (ΕΕ C 206 της 7.7.1997) και Altener II (EE C 19 της 21.1.1998).

() SAVE II (EE C 82 της 19.3.1996).

() Σύσταση του Συμβουλίου (77/14/ΕΟΚ) της 25.10.1977. Σύσταση του Συμβουλίου (88/611/ΕΟΚ) του 8.11.1988. Η Συνθήκη για τη Χάρτα Ενέργειας. Οδηγία για τη φιλελευθεροποίηση της κοινής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας - Οδηγία 96/92/ΕΚ, ΕΕ L 27 της 30.1.1997. Φορολόγηση ενεργειακών προϊόντων (ΕΕ C 139 της 6.5.1997).

() ΕΕ C 19 της 21.1.1998.

() ΕΕ L 27 της 30.1.1997.

() ΕΕ C 19 της 21.1.1998.

() Ρύθμιση και διατήρηση ενέργειας - Σχέδιο Joule II για την ΓΔ XVII Φεβρουαρίου 1995, σ. 13.

() Βλέπε μεταξύ άλλων τη μελέτη «Combined heat and power generation in IEA member countries» - International Energy Agency - Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας - Οκτώβριος 1994.