Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της τυποποίησης, των μετρήσεων και των δοκιμών (1994-1998) (94/C 228/05) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(94) 68 τελικό - 94/0083(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 30 Μαρτίου 1994)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 130 Θ παράγραφος 4,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Εκτιμώντας:

ότι το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με την απόφασή τους . . ./. . ./ΕΚ, θέσπισαν το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο κοινοτικών δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (καλούμενων στο εξής Ε & ΤΑ) για τη χρονική περίοδο 1994-1998, στο οποίο καθορίζονται, μεταξύ άλλων, οι δραστηριότητες που πρέπει να αναληφθούν στον τομέα της τυποποίησης, των μετρήσεων και των δοκιμών 7 ότι η παρούσα απόφαση βασίζεται στην αιτιολόγηση που εκτίθεται στο προοίμιο της παραπάνω απόφασης 7

ότι το άρθρο 130 Θ παράγραφος 3 προβλέπει ότι το πρόγραμμα-πλαίσιο εφαρμόζεται μέσω ειδικών προγραμμάτων, τα οποία εντάσσονται σε καθεμία από τις δράσεις που το απαρτίζουν 7 ότι σε κάθε ειδικό πρόγραμμα προσδιορίζεται ο τρόπος εκτέλεσής του, καθορίζεται η διάρκειά του και προβλέπονται τα μέσα που κρίνονται απαραίτητα 7

ότι το παρόν πρόγραμμα θα υλοποιηθεί κυρίως με δράσεις επιμερισμένης δαπάνης, συντονισμένες δράσεις, προπαρασκευαστικά και συνοδευτικά μέτρα και μέτρα στήριξης καθώς και ειδικά μέτρα 7

ότι, σύμφωνα με το άρθρο 130 Θ παράγραφος 3, πρέπει να εκτιμηθούν τα χρηματοδοτικά μέσα που απαιτούνται για την εκτέλεση του παρόντος ειδικού προγράμματος 7 ότι τα οριστικά ποσά καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ανάλογα με τη σχετική προτεραιότητα η οποία αποδίδεται στον τομέα που αποτελεί αντικείμενο του παρόντος προγράμματος εντός της πρώτης δράσης του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου 7

ότι το παρόν πρόγραμμα μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάκαμψη της ανάπτυξης την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την αύξηση της απασχόλησης στην Κοινότητα, όπως αναφέρεται στο Λευκό Βιβλίο «Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, αποσχόληση» (1) 7

ότι η απόφαση . . ./. . ./ΕΚ (τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο) προβλέπει ότι ο μέγιστος συνολικός προϋπολογισμός του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου θα επανεξεταστεί το αργότερο στις 30 Ιουνίου 1996 με προοπτική να προσαυξηθεί 7 ότι, ως αποτέλεσμα αυτής της επανεξέτασης, ενδέχεται να αυξηθεί και το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος 7

ότι οι εξελίξεις στον τομέα των μετρήσεων και δοκιμών συμβάλλουν στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας επειδή διευκολύνουν την επιστημονική έρευνα και τις τεχνικές καινοτομίες 7

ότι η εφαρμογή και η εγκαθίδρυση της ενιαίας αγοράς απαιτεί τη συνεχή ανάπτυξη εναρμονισμένων συστημάτων μετρήσεων, μεθόδων δοκιμών, προτύπων και την αμοιβαία αναγνώριση των πιστοποιητικών συμμόρφωσης 7

ότι για την ενιαία εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας σε τομείς όπως η κοινή γεωργική πολιτική, η υγεία και η ασφάλεια, το περιβάλλον, η προστασία των καταναλωτών και η προστασία των εξωτερικών συνόρων μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη χρήση βελτιωμένων μεθόδων μετρήσεων και δοκιμών 7

ότι το περιεχόμενο του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου κοινοτικών δράσεων Ε & ΤΑ καθορίστηκε με βάση την αρχή της επικουρικότητας 7 ότι στο παρόν ειδικό πρόγραμμα προσδιορίζεται το περιεχόμενο των δραστηριοτήτων που πρέπει να αναληφθούν σύμφωνα με την αρχή αυτή στον τομέα της τυποποίησης, των μετρήσεων και των δοκιμών 7

ότι η απόφαση . . ./. . ./ΕΚ (τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο) προβλέπει ότι η κοινοτική δράση δικαιολογείται εφόσον, μεταξύ άλλων, η έρευνα συμβάλλει στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας καθώς και στην προώθηση της αρμονικής ανάπτυξης αυτής στο σύνολό της, χωρίς να θίγεται ο στόχος της επιστημονικής και τεχνικής ποιότητας 7 ότι το παρόν πρόγραμμα θεωρείται ότι συντελεί στην επίτευξη αυτών των σκοπών 7

ότι το παρόν πρόγραμμα και η υλοποίησή του συμβάλλουν στην ενίσχυση της συνέργειας τόσο μεταξύ των δραστηριοτήτων Ε & ΤΑ στούς τομείς της τυποποίησης, των μετρήσεων και των δοκιμών, που αναπτύσσουν τα ερευνητικά κέντρα, τα πανεπιστήμια και οι επιχειρήσεις, ιδίως οι μικρομεσαίες, των κρατών μελών, όσο και μεταξύ αυτών και των αντίστοιχων κοινοτικών δραστηριοτήτων Ε & ΤΑ 7

ότι για το παρόν ειδικό πρόγραμμα ισχύουν οι κανόνες συμμετοχής των επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων (συμπεριλαμβανομένου του ΚΚΕρ) και πανεπιστημίων καθώς και οι κανόνες που εφαρμόζονται για τη διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας, οι οποίοι καθορίζονται με τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 130 Ι 7

ότι, για την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος, είναι δυνατόν να αποδειχθούν σκόπιμες, εκτός από τη σύνδεσή με αυτό των χωρών που καλύπτονται από τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), και δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας με άλλες τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, σύμφωνα με το άρθρο 130 Μ 7

ότι η εφαρμογή του παρόντος προγράμματος περιλαμβάνει επίσης δραστηριότητες για τη διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της Ε & ΤΑ, ιδίως προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και, ειδικότερα, εκείνες που εδρεύουν στα κράτη μέλη ή στις περιφέρειες με τη μικρότερη συμμετοχή στο πρόγραμμα καθώς και δραστηριότητες για την τόνωση της κινητικότητας και της επιμόρφωσης των ερευνητών, οι οποίες θα αναπτυχθούν εντός του παρόντος προγράμματος και στο βαθμό που θα απαιτηθεί για τη σωστή εκτέλεσή του 7

ότι για την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος είναι αναγκαίο να προβλεφθούν μέτρα με σκοπό να διευκολυνθεί η συμμετοχή των ΜΜΕ, κυρίως με μέτρα τεχνολογικής παρότρυνσης 7

ότι η βασική έρευνα στον τομέα των μετρήσεων πρέπει να ενθαρρυνθεί με σκοπό την προώθηση ευρωπαϊκής υποδομής μετρολογίας 7

ότι πρέπει να εκτιμηθούν οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις καθώς και οι ενδεχόμενοι τεχνολογικοί κίνδυνοι των δραστηριοτήτων που θα καλύψει το παρόν πρόγραμμα 7

ότι πρέπει αφενός να εξετάζεται διαρκώς και συστηματικώς ο βαθμός της εφαρμογής του παρόντος προγράμματος για να είναι δυνατή η προσαρμογή του, κατά περίπτωση, στις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις στο συγκεκριμένο τομέα 7 ότι αφετέρου πρέπει να διενεργηθεί σε εύθετο χρόνο ανεξάρτητη αξιολόγηση των επιτευγμάτων του προγράμματος με σκοπό να συγκεντρωθούν όλα τα στοιχεία εκτίμησης που θα είναι απαραίτητα κατά τον καθορισμό των στόχων του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου Ε & ΤΑ 7 ότι, τέλος, όταν περατωθεί το πρόγραμμα αυτό, πρέπει να διενεργηθεί η τελική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του σε σχέση με τους στόχους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση 7

ότι το ΚΚΕρ δύναται να συμμετάσχει στις έμμεσες δράσεις που καλύπτονται από το παρόν πρόγραμμα 7

ότι το ΚΚΕρ, μέσω του δικού του προγράμματος, συμβάλλει και αυτό από την πλευρά του στην επίτευξη των στόχων της κοινοτικής Ε & ΤΑ στους τομείς που καλύπτονται από το παρόν πρόγραμμα 7

ότι ζητήθηκε σχετικά η γνώμη της Επιτροπής Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας (Crest),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στους τομείς της τυποποίησης, των μετρήσεων και των δοκιμών, το οποίο ορίζεται στο παράρτημα Ι, για τη χρονική περίοδο από (ημερομηνία έγκρισης του παρόντος προγράμματος) έως 31 Δεκεμβρίου 1998.

Άρθρο 2

1. Το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος ανέρχεται σε 167 εκατ. Ecu, συμπεριλαμβανομένου ποσοστού 10,9 % για τις δαπάνες προσωπικού και διοικητικής λειτουργίας.

2. Στο παράρτημα ΙΙ παρατίθεται ενδεικτική κατανομή του ποσού αυτού.

3. Το προαναφερόμενο ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος ενδέχεται να αυξηθεί ως αποτέλεσμα της απόφασης που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 της απόφασης . . ./. . ./ΕΚ (τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο) και σύμφωνα με αυτήν.

4. Οι διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σύμφωνα με τις επιστημονικές και τεχνολογικές προτεραιότητες που έχουν καθοριστεί από το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο.

Άρθρο 3

Οι τρόποι εκτέλεσης του παρόντος προγράμματος, πέραν των αναφερομένων στο άρθρο 5, προσδιορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ.

Άρθρο 4

1. Η Επιτροπή, επικουρούμενη καταλλήλως από ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, εξετάζει διαρκώς και κατά τρόπο συστηματικό την πρόοδο της εφαρμογής του παρόντος προγράμματος σε σχέση με τους στόχους που αναφέρονται στο παράρτημα Ι. Εκτιμά συγκεκριμένα κατά πόσον οι στόχοι, οι προτεραιότητες και τα χρηματοδοτικά μέσα ακολουθούν πάντοτε την εξέλιξη της κατάστασης. Με βάση τα αποτελέσματα αυτής της εξέτασης, υποβάλλει ενδεχομένως προτάσεις για την προσαρμογή ή τη συμπλήρωση αυτού του προγράμματος.

2. Ως συμβολή στη γενική αξιολόγηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 της απόφασης για τη θέσπιση του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, η Επιτροπή αναθέτει, σε εύθετο χρόνο, σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες να αξιολογήσουν τις δραστηριότητες που θα αναληφθούν στους τομείς τους οποίους καλύπτει άμεσα το παρόν πρόγραμμα, καθώς και τη διαχείρισή τους κατά την πενταετία που έχει προηγηθεί της αξιολόγησης αυτής.

3. Μετά τη λήξη του παρόντος προγράμματος, η Επιτροπή αναθέτει σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες την τελική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του σε σχέση με τους στόχους που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου και στο παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης. Η έκθεση τελικής αξιολόγησης διαβιβάζεται στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή καταρτίζει πρόγραμμα εργασιών σύμφωνα με τους στόχους που αναφέρονται στο παράρτημα Ι και το αναπροσαρμόζει κατά περίπτωση. Στο εν λόγω πρόγραμμα καθορίζονται λεπτομερώς οι επιστημονικοί και τεχνολογικοί στόχοι και προσδιορίζονται τα στάδια εφαρμογής του ειδικού προγράμματος καθώς και η προβλεπόμενη χρηματοδότηση για κάθε τρόπο εκτέλεσης.

Στο πρόγραμμα εργασίας ενδέχεται επίσης να προβλέπεται η συμμετοχή σε ορισμένες δραστηριότητες που εντάσσονται στο πλαίσιο Eureka.

2. Η Επιτροπή καταρτίζει προκηρύξεις για την υποβολή προτάσεων έργων με βάση το πρόγραμμα εργασιών.

Άρθρο 6

1. Υπεύθυνη για την εκτέλεση του προγράμματος είναι η Επιτροπή.

2. Στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1, η Επιτροπή επικουρείται από μια συμβουλευτική επιτροπή την οποία αποτελούν αντιπόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, αν χρειασθεί, προβαίνει σε ψηφοφορία.

Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 7

1. Η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 εφαρμόζεται στις εξής περιπτώσεις:

- για την κατάρτιση και την αναπροσαρμογή του προγράμματος εργασίας που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1,

- για την αξιολόγηση των έργων Ε & ΤΑ που προτείνονται για κοινοτική χρηματοδότηση καθώς και του ποσού χρηματοδότησης που κρίθηκε αναγκαίο για κάθε έργο όταν υπερβαίνει το 0,25 εκατ. Ecu,

- για τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για την αξιολόγηση του προγράμματος,

- για κάθε αναπροσαρμογή της αναφερόμενης στο παράρτημα ΙΙ ενδεικτικής κατανομής του ποσού που κρίθηκε αναγκαίο, η οποία δεν απετέλεσε αντικείμενο απόφασης της αρμόδιας επί του προϋπολογισμού αρχής.

2. Η Επιτροπή ενημερώνει τη συμβουλευτική επιτροπή, σε κάθε συνεδρίασή τους, σχετικά με την εξέλιξη της εφαρμογής του προγράμματος στο σύνολό του.

Άρθρο 8

Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται, κατά την έννοια του άρθρου 228 παράγραφος 1, να αρχίσει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη διεθνών συμφωνιών με τρίτες χώρες με σκοπό τη σύνδεσή τους με το σύνολο του προγράμματος ή μέρος του.

Άρθρο 9

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) COM(93) 700 τελικό.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

1. ΓΕΝΙΚΟΤΗΤΕΣ

Το παρόν ειδικό πρόγραμμα αντικατοπτρίζει απόλυτα τις κατευθύνσεις του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, του οποίου εφαρμόζει τα κριτήρια επιλογής και διασαφηνίζει τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους.

Η παράγραφος 2 στοιχείο δ) του παραρτήματος ΙΙΙ, πρώτη δράση του εν λόγω προγράμματος-πλαισίου, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του παρόντος προγράμματος.

2. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ, ΤΙΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ

Ανεξαρτήτως του πεδίου που υπεισέρχονται - φυσική, χημεία ή βιολογία - οι επακριβείς και αξιόπιστες μετρήσεις είναι ουσιαστικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία της σύγχρονης κοινωνίας. Χωρίς αυτές, οι βιομηχανίες, ιδιαιτερα δε στους τομείς υψηλής τεχνολογίας, δεν μπορούν να λειτουργήσουν, οι συναλλαγές υποβαθμίζονται λόγω διενέξεων, η υγειονομική περίθαλψη καθίσταται εμπειρική και δεν είναι δυνατόν να εφαρμοσθούν επιτυχώς ούτε οι νομοθετικές διατάξεις για την προστασία του περιβάλλοντος και των εργαζομένων, ούτε η κοινή γεωργική πολιτική για την ενιαία αγορά. Κατά συνέπεια, οι βιομηχανικώς προηγμένες χώρες παραχωρούν ποσοστό μεγαλύτερο του 6 % του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος τους στις μετρήσεις και σε συναφείς δραστηριότητες. Η δράση της Κοινότητας για την καθιέρωση εναρμονισμένων συστημάτων μετρήσεων, υλικών αναφοράς και προτύπων ανταποκρίνεται στις αρχές της επικουρικότητας και της συνοχής και προωθεί τους στόχους του Λευκού Βίβλίου της Επιτροπής για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση.

Οι επακριβείς μετρήσεις και ο βαθμός αβεβαιότητας που τις συνοδεύει θα αποτελέσουν χρήσιμα εργαλεία στη διάθεση της βιομηχανίας, και ιδίως της υψηλής τεχνολογίας, ώστε να αναπτύξει αποτελεσματικώς νέα προϊόντα και διεργασίες ή να θέσει σε εφαρμογή διεργασίες ελέγχου και διαδικασίες διασφάλισης της ποιότητας, που είναι αναγκαίες προκειμένου να είναι ανταγωνιστική. Δεδομένου ότι λίγα είναι τα προϊόντα που κατασκευάζονται με υλικά προερχόμενα από την ίδια επιχείρηση, απαραίτητα προϋπόθεση για την ανάπτυξη της βιομηχανίας είναι η ύπαρξη κοινής υποδομής μετρήσεων και δοκιμών, που να ενισχύεται από την αμοιβαία αναγνώριση των αποτελεσμάτων και από προσαρμοσμένα τεχνικά πρότυπα.

Ορισμένες οδηγίες αφορούν την εναρμόνιση των μετρήσεων στο εσωτερικό της Κοινότητας, λαμβανομένου υπόψη ότι ασυμφωνίες επί των αποτελεσμάτων των μετρήσεων, ή επί της ερμηνείας τους, πλήττουν το εμπόριο. Οι οδηγίες αυτές καθορίζουν λεπτομερώς τις τεχνικές και τις διαδικασίες που πρέπει να τηρούνται για να θεωρείται ως δεδομένος ο βαθμός συμμόρφωσης. Η περιττή πολυπλοκότητα των διαδικασιών αυτών περιορίζει την προσέγγιση αυτή και παρεμποδίζει οποιαδήποτε πρόοδο. Για την εγκαθίδρυση της ενιαίας αγοράς χρησιμοποιούνται οδηγίες «νέας προσέγγισης». Στις οδηγίες αυτές απαριθμούνται οι βασικές απαιτήσεις που πρέπει να τηρούνται και παρέχεται η δυνατότητα να αποδεικνύεται με διάφορους τρόπους η τήρηση των απαιτήσεων αυτών, εκ των οποίων ο πλέον άμεσος είναι η χρησιμοποίηση ευρωπαϊκών προτύπων. Προς ενίσχυση της πολιτικής αυτής απαιτείται, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, κοινοτική έρευνα σε επίπεδο προ της τυποποίησης (προ-κανονιστική), έτσι ώστε πριν από το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας να ολοκληρωθεί η εκπόνηση χιλιάδων προτύπων από τους οργανισμούς CEN/Cenelec/Etsi κατόπιν εντολής της Επιτροπής. Η επείγουσα ανάγκη αυτού του είδους τεχνικής υποστήριξης και ενίσχυσης των οργανισμών διαπίστευσης επισημάνθηκε στο πλαίσιο της έρευνας που πραγματοποιήθηκε το 1993 από τα Euro-Info Centres (EIC, Ευρωπαϊκά Κέντρα Πληροφόρησης) σχετικά με την εγκαθίδρυση της ενιαίας αγοράς. Από τις απανητήσεις των EIC προκύπτει ότι το 81 % εξ αυτών αντιμετώπισε επιχειρήσεις που θεωρούν αναγκαία, για πρακτικούς ή εμπορικούς λόγους, την πιστοποίηση των προϊόντων τους σε άλλα κράτη μέλη, ενώ το 47 % αντιμετώπισε προβλήματα αναγνώρισης των εθνικών προτύπων ή δοκιμών από άλλα κράτη μέλη.

Η ανάπτυξη της Ενιαίας αγοράς και η έναρξη της ισχύος της συνθήκης του Μάαστριχτ κατέστησαν επίσης προφανή την ανάγκη εναρμόνισης των κανονιστικών μεθόδων μετρήσεων και δοκιμών που χρησιμοποιούνται από τις ίδιες τις διοικητικές αρχές. Πρόκειται, π.χ., για τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται από τα εργαστήρια των τελωνείων με σκοπό την προστασία των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας από τις εισαγωγές παράνομων ουσιών, προϊόντων ανεπαρκούς ποιότητας, παραποιήσεων ή απομιμήσεων. Συναφείς δραστηριότητες απαιτούνται για την ενίσχυση ή την εφαρμογή κοινής γεωργικής πολιτικής.

Ωστόσο, αξιόπιστες μετρήσεις είναι χρήσιμες όχι μόνο για τις βιομηχανίες ή για εμπορικούς σκοπούς 7 είναι επίσης ζωτικής σημασίας για να εξασφαλιστεί η υγεία και η εφαρμογή των νομοθετικών διατάξεων σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος και των εργαζομένων. Για τις μετρήσεις αυτές απαιτούνται συχνά χημικές ή βιολογικές αναλύσεις για τις οποίες η δυνατότητα συσχετισμού είναι ανεπαρκής συγκριτικά προς εκείνη που σημειώθηκε την τελευταία εκατονταετία στον τομέα των φυσικών μετρήσεων. Συχνότατα, οι διαφορές μεταξύ των αποτελεσμάτων αναλύσεων που έχουν πραγματοποιηθεί σε διαφορετικά εργαστήρια και βασίζονται σε φαινομενικά πανομοιότυπες μεθόδους υπερβαίνουν τους βαθμούς αβεβαιότητας που έχουν προϋπολογισθεί, εάν έχουν καν γίνει αυτοί οι προϋπολογισμοί. Είναι προφανείς οι επιπτώσεις για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων που θα προέκυπταν, για παράδειγμα, από εσφαλμένες βιοϊατρικές αναλύσεις ή αναλύσεις για τον προσδιορισμό της μόλυνσης των τροφίμων από κατάλοιπα τοξικών ουσιών. Η ανάπτυξη μετρήσεων που συνεπάγονται γνωστές αβεβαιότητες πρέπει να συνδεθεί με ένα σύστημα αναφοράς ανεγνωρισμένο και συσχετιζόμενο με τις θεμελιώδεις μονάδες που ορίζονται στη σύμβαση για τα μέτρα και τα σταθμά. Η σημασία αυτής της δραστηριότητας για την ποιότητα ζωής και την εφαρμογή των πολιτικών της Κοινότητας δικαιολογεί συντονισμένη δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Οι στόχοι του παρόντος προγράμματος στους τομείς των μετρήσεων και των δοκιμών είναι οι εξής:

- βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης όλων των κλάδων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας (περιλαμβανομένων των MME) με την προώθηση βελτιωμένων μετρήσεων σε επίπεδο έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, με το βελτιωμένο ορισμό και έλεγχο της ποιότητας των προϊόντων, με αποτελεσματικότερες μετρήσεις στην παραγωγή και με την παροχή τεχνικής υποστήριξης για την αμοιβαία αναγνώριση των πιστοποιητικών συμμόρφωσης σύμφωνα με τη σφαιρική προσέγγιση για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης,

- ενίσχυση της έρευνας και παροχή οποιασδήποτε άλλης τεχνικής υποστήριξης που είναι αναγκαία για την ανάπτυξη και την εφαρμογή άλλων πολιτικών της Κοινότητας (ενιαία αγορά, περιβάλλον, γεωργία, υγεία, μεταφορές και προστασία των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας) 7

- προώθηση της έρευνας με σκοπό την υποστήριξη των δραστηριοτήτων των οργανισμών CEN, Cenelec, Etsi, καθώς και άλλων ευρωπαϊκών οργανισμών που έχουν ως στόχο τη διατήρηση ή την καθιέρωση απαιτήσεων ποιότητας μέσω νέων ή ισχυόντων προτύπων ή κωδίκων ορθής πρακτικής,

- ενίσχυση της μελλοντικής ανάπτυξης ευρωπαϊκής υποδομής μετρήσεων διά της διευκόλυνσης του συντονισμού των δραστηριοτήτων εθνικού επιπέδου, της ανάπτυξης πρότυπων για μετρήσεις, προηγμένων μεθόδων και συστημάτων, καθώς και με την αμοιβαία αναγνώριση των αποτελεσμάτων και των συστημάτων διαπίστευσης,

- προώθηση της διάδοσης και αξιοποίησης των ορθών πρακτικών μέτρησης σε όλη την Ευρώπη και, ιδιαιτέρως, διάδοσή τους στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές (για παράδειγμα: με την οργάνωση εκπαιδευτικών μαθημάτων και τη δημιουργία δικτύων).

Κατά την επιδίωξη αυτών των στόχων οι δραστηριότητες του προγράμματος «Τυποποίηση, μετρήσεις και δοκιμές» θα εκτελεσθούν σε στενή συνεργασία με τις δραστηριότητες άλλων ειδικών προγραμμάτων (π.χ.: βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών, περιβάλλον και κλίμα, επιστήμες και τεχνολογίες θάλασσας, βιοτεχνολογία, βιοϊατρική και υγεία, γεωργική βιομηχανία και τεχνολογίες τροφίμων, κοινωνικοοικονομική έρευνα). Επίσης, οι δραστηριότητες που στοχεύουν στην ενίσχυση της μετρολογικής υποδομής σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα εκτελεσθούν κατόπιν διαβουλεύσεων με τα υπάρχοντα δίκτυα εθνικών εργαστηρίων, όπως π.χ. Euromet, Eurachem, Eurolab, WECC και Welac. Λαμβάνοντας υπόψη ότι αυξάνεται η σημασία που αποδίδεται στην επίλυση, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, απρόβλεπτων δυσκολιών που προκύπτουν κατά την ανάπτυξη και την εφαρμογή μεγάλου αριθμού πολιτικών της Κοινότητας, είναι επίσης αναγκαίο να καθιερωθούν νέα θεματικά δίκτυα αριστείας.

Στους τομείς αρμοδιότητας του ΚΚΕρ θα εκτελεσθούν από αυτό συμπληρωματικές δραστηριότητες, σε συνεργασία με τα εθνικά εργαστήρια, ιδίως όσον αφορά την τυποποίηση στον τομέα των κατασκευών και την καθιέρωση νέων μετρήσεων και νέων υλικών αναφοράς (1). Η διανομή των υλικών αναφοράς που θα προκύψουν στο πλαίσιο του προγράμματος «Τυποποίηση, μετρήσεις και δοκιμές» θα εξασφαλισθεί από το ΚΚΕρ (Ινστιτούτο Μετρήσεων και Υλικών Αναφοράς).

3. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Οι δραστηριότητες του προγράμματος μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με τους στόχους τους:

Πεδίο Ι: Μετρήσεις για τα ευρωπαϊκά προϊόντα ποιότητας

Πεδίο ΙΙ: Έρευνα για τα πρότυπα και τεχνική υποστήριξη του εμπορίου

Πεδίο ΙΙΙ: Μετρήσεις στην υπηρεσία της κοινωνίας

Λόγω της ποικιλίας των αναγκών που πρέπει να ικανοποιηθούν είναι απαραίτητη κάποια ευελιξία και ορισμένα θέματα ενδέχεται να καλυφθούν από διαφορετικά πεδία. Τα μέτρα τεχνολογικής παρότρυνσης, με βάση τις εμπειρίες των δράσεων Craft και των πριμ σκοπιμότητας, θα εφαρμοστούν με σκοπό την ενθάρρυνση και τη διευκοόλυνση της συμμετοχής των MME και των λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών.

Πεδίο Ι: Μετρήσεις για τα ευρωπαϊκά προϊόντα ποιότητας

Περιεχόμενο

Λαμβάνοντας υπόψη τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα, στο Λευκό Βιβλίο επισημάνθηκε η σημασία που έχει η τόνωση της ανάδειξης νέων γενεών προϊόντων, χρησιμοποιώντας όσο το δυνατόν όλες τις διαθέσιμες τεχνολογίες, και η ενθάρρυνση της δυναμικής ενσωμάτωσης των καινοτομιών στις παραγωγικές διεργασίες και τα προϊόντα. Η ανταγωνιστική θέση της βιομηχανίας εξαρτάται από την ικανότητά της να διενεργήσει έρευνα, να αναπτύξει περαιτέρω τους καρπούς της έρευνας αυτής και να κατασκευάσει προϊόντα καλής ποιότητας την κατάλληλη στιγμή και σε ανταγωνιστικές τιμές. Για να εκπληρωθεί καθένα από τα καθήκοντα αυτά πρέπει να χρησιμοποιηθούν τεχνικές μετρήσεων ή/και δοκιμών επαρκούς ευαισθησίας και γνωστής και προσαρμοσμένης επαναληπτικότητας και αναπαραγωγιμότητας, που να πλαισιώνονται από αποτελεσματικές διεργασίες διασφάλισης της ποιότητας. Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων μετρήσεων και διασφάλισης της ποιότητας που πρέπει να χρησιμοποιούνται σε όλα τα στάδια της έρευνας, της μελέτης, της ανάπτυξης και της παραγωγής εξαρτώνται από τη φύση του εκάστοτε βιομηχανικού κλάδου.

Οι προτεινόμενες δραστηριότητες Ε & ΤΑ είναι οι ακόλουθες:

- ανάπτυξη μεθόδων και οργάνων μετρήσεων απαραίτητων για τους ερευνητές για τη μελέτη και την αξιοποίηση των φυσικών και χημικών και βιολογικών φαινομένων σε μακροσκοπικό και μικροσκοπικό επίπεδο, έτσι ώστε να δημιουργηθεί η βάση για την ανάπτυξη μελλοντικών προϊόντων. Ο συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο της δραστηριότητας αυτής θα περιλαμβάνει επίσης την παραγωγή δεδομένων αναφοράς υψηλής ποιότητας τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη και τη διαπίστωση της καταλληλότητας επιστημονικών θεωριών και για την εκπόνηση συστημάτων μοντέλων. Χρησιμοποιώντας τα δίκτυα εργαστηρίων με εθνική δικαιοδοσία θα επιτευχθούν βελτιώσεις για την κατάρτιση και τη δυνατότητα συσχετισμού των κλιμάκων μετρήσεων που χρησιμοποιούνται στα ερευνητικά εργαστήρια, στα εργαστήρια δοκιμών, στο εμπόριο και τη βιομηχανία. Η έρευνα θα διενεργηθεί επίσης για τη βελτίωση της ανάλυσης και της χρησιμοποίησης των δεδομένων, περιλαμβανομένης της ανάπτυξης έμπειρων συστημάτων για τη λήψη αποφάσεων,

- ανάπτυξη γενικώς εφαρμόσιμων μεθόδων μέτρησης και δοκιμών, υλικών αναφοράς και οργάνων μέτρησης που είναι αναγκαία για την τελειοποίηση των προϊόντων. Οι μετρήσεις αυτές είναι απαραίτητες για την αριστοποίηση της επινόησης και του ελέγχου των προϊόντων όσον αφορά τα λειτουργικά, εργονομικά χαρακτηριστικά τους, τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον και την ασφάλεια, κ.λπ. Η βελτίωση του χαρακτηρισμού των πρώτων υλών, των συστατικών μερών και των τελικών προϊόντων θα καταστήσει δυνατό τον περιορισμό των αποβλήτων που οφείλονται στον ελαττωματικό σχεδιασμό και τις αποτυχίες. Εξάλλου, η καλύτερη ποιότητα των μετρήσεων θα συμβάλει στην άμβλυνση των οικολογικών επιπτώσεων των βιομηχανικών διεργασιών και της χρησιμοποίησης ή της καταστροφής των προϊόντων (ανακύκλωση, δυνατότητα αποικοδόμησης). Η παροχή τεχνικής υποστήριξης για την ανάπτυξη προϊόντων γενικής χρήσης, διεργασιών ή προτύπων θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και, ως εκ τούτου, την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας,

- ανάπτυξη γενικής χρήσεως μεθόδων, προτύπων και οργάνων μέτρησης, απαραίτητων στην παραγωγή ώστε να βελτιωθεί η σχέση ποιότητας προϊόντος ως προς το κόστος παραγωγής. Έμφαση θα δοθεί στην εφαρμογή προηγμένων μεθόδων βαθμονόμησης, συσχετισμού των αποτελεσμάτων και των μετρήσεων, απαραίτητων για τον έλεγχο των διεργασιών και τη διασφάλιση της ποιότητας. Οι δραστηριότητες θα περιλάβουν τις μετρήσεις για την ανίχνευση, τη δυνατότητα διάγνωσης, την αυτοματοποιημένη παραγωγή και τις μη καταστρεπτικές μεθόδους δοκιμών υπό πραγματικές συνθήκες παραγωγής. Ιδιαίτερες προσπάθειες θα καταβληθούν ώστε οι ΜΜΕ να μπορέσουν να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες μετρήσεων και να καθιερώσουν συστήματα διασφάλισης ποιότητας προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους. Εάν παραστεί ανάγκη, θα ενισχυθεί η έρευνα στο στάδιο προ της τυποποίησης με στόχο την παροχή βοήθειας στη βιομηχανία για την ικανοποίηση των απαιτήσεων που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία, ιδιαίτερα όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών και τη διαχείριση των αποβλήτων για την προστασία του περιβάλλοντος.

Πεδίο ΙΙ: Έρευνα σχετική με πρότυπα και τεχνική υποστήριξη στο εμπόριο

Περιεχόμενο

Στο Λευκό Βιβλίο προβλέπεται ότι είναι σημαντική η αριστοποίηση των οφελών που προκύπτουν από την ενιαία αγορά. Στο Λευκό Βιβλίο αναφέρεται επίσης ότι η Κοινότητα θα πρέπει να διέπεται από ανοικτό πνεύμα και αλληλεγγύη και διατυπώνεται η σύσταση να καθιερωθούν πλέον εναρμονισμένοι και αυστηρότεροι κανόνες στην παγκόσμια οικονομία. Προς το σκοπό αυτό, οι δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης είναι αναγκαίες για την τελειοποίηση και την εφαρμογή ενιαίου συστήματος οδηγιών, κανονισμών και προτύπων που, μέσω της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποτελεσμάτων και των πιστοποιητικών, αποτελούν το θεμέλιο για το εμπόριο αγαθών, προϊόντων και υπηρεσιών στην ενιαία αγορά και, εκ παραλλήλου, για την προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.

Οι προτεινόμενες δραστηριότητες Ε & ΤΑ είναι οι ακόλουθες:

- Υποστήριξη της νομοθεσίας: η έρευνα επί των μεθόδων και των οργάνων μετρήσεων είναι απαραίτητη για τη νομοθεσία όταν πρέπει να καθοριστούν οι βασικές απαιτήσεις που πρέπει θα περιλαμβάνονται στα σχέδια οδηγιών. Όσον αφορά τις οδηγίες «νέας προσέγγισης», η έρευνα σε στάδιο προ της τυποποίησης θα είναι απαραίτητη όταν δεν υπάρχει καμία επιστημονική ή τεχνική υποδομή για την κατάρτιση αυτών των προτύπων. Στήριξη θα είναι επίσης αναγκαία για την επίλυση των προβλημάτων που προκύπτουν κατά την εφαρμογή ή την αναθεώρηση ισχυουσών οδηγιών ή προτύπων, είτε επειδή οι σημερινές μέθοδοι μετρήσεων δεν είναι επαρκώς ακριβείς είτε επειδή οδηγούν σε αντιφατικά αποτελέσματα. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται επίσης οι μετρήσεις και τα πρότυπα που απαιτούνται για την ανίχνευση περιπτώσεων απάτης κατά την εφαρμογή των πολιτικών της Κοινότητας, ιδιαιτέρως στον γεωργικό τομέα, και η έρευνα σε στάδιο προ της τυποποίησης που προσφέρει τη δυνατότητα στη βιομηχανία να συμμορφωθεί προς την κοινοτική νομοθεσία.

- Υποστήριξη προς τη βιομηχανία: η ευρωπαϊκή βιομηχανία, παρότι δεν υπόκειται στην κοινοτική νομοθεσία, σε συνεργασία με την CEN/Cenelec θα μπορούσε να διατυπώσει την ανάγκη ανάπτυξης εναρμονισμένων προτύπων για την τόνωση της καινοτομίας, της ολοκλήρωσης, του εμπορίου ή την καθιέρωση προηγμένων τεχνικών παραγωγής ή υλικών αιχμής. Δεδομένης της ταχύτατης εξέλιξης της τυποποίησης σε διεθνές επίπεδο, θα αναδύονται συνεχώς νέες προτεραιότητες και, ως εκ τούτου, επιβάλλεται η ανασκόπηση της κατάστασης σε τακτική βάση.

- Προώθηση ευρωπαϊκής υποδομής μετρήσεων: η ενιαία αγορά θα αποδώσει πλήρως τους καρπούς της μόνον εφόσον θα συγκροτηθεί αποτελεσματική και αξιόπιστη ευρωπαϊκή υποδομή μετρήσεων που να στηρίζεται στη δυνατότητα συσχετισμού με αναγνωρισμένα φυσικά, χημικά και βιολογικά πρότυπα. Προς τούτο απαιτείται συντονισμένη προσέγγιση της έρευνας και της ανάπτυξης των θεμελιωδών προτύπων και των παραγώγων τους, των υλικών αναφοράς και της δυνατότητας συσχετισμού προκειμένου να αποφευχθεί η περιττή αλληλεπικάλυψη των προσπαθειών στα κράτη μέλη. Η δημιουργία οργανωμένου συστήματος μετρολογίας σε θέματα χημείας μέσω συντονισμένης ευρωπαϊκής δράσης και σε συνδυασμό με τους φορείς Eurachem και Euromet θα διευκολύνει τη δυνατότητα συσχετισμού των αντίστοιχων μετρήσεων έναντι των αναγνωρισμένων διεθνώς προτύπων, όπως τούτο συμβαίνει ήδη στις μετρήσεις φυσικών μεγεθών. Η προώθηση της δυνατότητας συσχετισμού μεταξύ των εργαστηρίων των κρατών μελών θα είναι ιδιαίτερα επωφελής για τα μικρότερα από αυτά, ενώ με την παρεχόμενη στις πλέον μειονεκτικές περιφέρειες κατάρτιση θα ενισχυθεί η συνοχή. Θα μπορούσε να προβλεφθεί ευρύτερη διεθνής συνεργασία, με οργανισμούς όπως το Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας και το Εθνικό Ινστιτούτο Προτύπων και Τεχνολογίας, στο βαθμό όπου τούτο θα κριθεί ότι εξυπηρετεί τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.

- Τεχνική υποστήριξη για την αμοιβαία αναγνώριση και τη διαπίστευση: η τεχνική υποστήριξη είναι απαραίτητη για την καλή λειτουργία των ευρωπαϊκών συστημάτων και δικτύων βαθμονόμησης, δοκιμών και διαπίστευσης (EOTC, WECC, Welac) που είναι αρμόδια για τη χορήγηση εγκρίσεων, τις δοκιμές συμμόρφωσης και αναγνώρισης αρμοδιότητας και τη διασφάλιση της ποιότητας στις βιομηχανίες.

- Απαραίτητες μετρήσεις στα εργαστήρια των τελωνείων: η προστασία των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας κατά της εισαγωγής παρανόμων ουσιών, προϊόντων ανεπαρκούς ποιότητας, παραποιήσεων ή απομιμήσεων υλικών, καθιστά αναγκαία την εκπόνηση νέων βελτιωμένων και εναρμονισμένων μεθόδων δειγματοληψίας και μετρήσεων. Εξάλλου, μετρήσεις είναι αναγκαίες για να καθοριστεί το ποσό των τελών που πρέπει να καταβάλλονται ή να επιστρέφονται.

Πεδίο ΙΙΙ: Μετρήσεις στην υπηρεσία της κοινωνίας

Περιεχόμενο

Τα αποτελέσματα των μετρήσεων και δοκιμών πέραν όσων είναι αναγκαία για τη βιομηχανία και το εμπόριο έχουν σημαντικές συνέπειες για την κοινωνία. Οι μετρήσεις αυτές χρησιμοποιούνται για να καθοριστεί κατά πόσον ουσίες, κατασκευές ή συγκεκριμένες καταστάσεις ενέχουν κινδύνους ή θίγουν κατά τρόπο υφέρποντα και επικίνδυνο το περιβάλλον. Οι αναλύσεις που διενεργούνται για την εκπόνηση ιατρικής διάγνωσης ή για εγκληματολογικές μελέτες ενδεχομένως να έχουν σοβαρές επιπτώσεις σε ανθρώπους. Είναι αναγκαία εν προκειμένω η βελτίωση των μεθόδων και των οργάνων μέτρησης και ο καθορισμός των αβεβαιοτήτων των μετρήσεων αυτών μέσω διεργαστηριακών συνεργασιών.

Οι προτεινόμενες δραστηριότητες Ε & ΤΑ είναι οι ακόλουθες:

- Υγεία και ασφάλεια: η εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας απαιτεί τη μέτρηση της έκθεσης των εργαζομένων σε ορισμένους φυσικούς, χημικούς και βιολογικούς παράγοντες, καθώς και την αξιολόγηση των κινδύνων που συνεπάγονται και της αποτελεσματικότητας των μέτρων που λαμβάνονται για να περιοριστούν οι κίνδυνοι αυτοί. Εξάλλου, βελτιώσεις είναι απαραίτητες για τις μετρήσεις και τις δοκιμές που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της υγείας του πληθυσμού και των ζώων, της υγιεινής των τροφίμων, της ασφάλειας των προϊόντων και της ασφάλειας των εργαζομένων στον τόπο εργασίας. Εάν παραστεί ανάγκη θα αναπτυχθούν νέες ή βελτιωμένες μέθοδοι μετρήσεων ή/και πρότυπα εν όψει της εφαρμογής της εν λόγω νομοθεσίας.

- Επιτήρηση του περιβάλλοντος: η εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με το περιβάλλον και η υποστήριξη των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος προϋποθέτουν κατ' ανάγκη πρωτότυπες και βελτιωμένες τεχνικές μετρήσεων προκειμένου να προσδιορίζεται η ποιότητα του φυσικού περιβάλλοντος (ατμόσφαιρα, γλυκέα και θαλάσσια ύδατα, έδαφος, διαχείριση αποβλήτων, τοξικότητα, μικροβιολογικές επιδράσεις κ.λπ.).

- Δικονομικό σύστημα: είναι αναγκαίες συντονισμένες δραστηριότητες για την κατάρτιση και εναρμόνιση ειδικών μετρήσεων στον τομέα της εγκληματολογίας και κατά την καταπολέμηση των ναρκωτικών, για τη στήριξη της προσφάτως καθιερωθείσας ευρωπαϊκής δικαστικής συνεργασίας. Μολονότι τα ανωτέρω μέτρα ενδιαφέρουν ελάχιστα εργαστήρια, ο πρωτοποριακός χαρακτήρας τους και οι επιπτώσεις των αποτελεσμάτων τους δικαιολογούν μια συντονισμένη δράση.

- Υποστήριξη προς την ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά: η διάσωση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς εξαρτάται από την ικανότητα ποσοτικής αξιολόγησης της κατάστασης υλικών αντικειμένων και της αποτελεσματικότητας των προβλεπομένων μεθόδων για την προφύλαξή τους από τη ρύπανση και τα πλήγματα του χρόνου.

Αν παραστεί ανάγκη, όλες οι ανωτέρω δραστηριότητες θα περιλάβουν την ανάπτυξη νέων υλικών αναφοράς και την υποστήριξη για τη συγκρότηση δικτύων εργαστηρίων.

(1) Η λεπτομερέστερη περιγραφή των δραστηριοτήτων έρευνας του ΚΚΕρ, οι οποίες ορίζονται σε ανεξάρτητη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου, περιέχεται για ενημερωτικούς λόγους στο παράρτημα IV, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η διαφάνεια ως προς τη συμπληρωματικότητά τους με τις αντίστοιχες έμμεσες ενέργειες.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1. Οι τρόποι χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας προβλέπονται στο παράρτημα IV της απόφασης για το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο.

Οι τρόποι συμμετοχής των επιχειρήσεων, των ερευνητικών κέντρων και των πανεπιστημίων καθώς και ο τρόπος διάδοσης των αποτελεσμάτων προσδιορίζονται στα μέτρα που προβλέπονται από το άρθρο 130 Ι.

Παρ' όλα αυτά, για την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος ισχύουν οι ακόλουθες διευκρινίσεις.

1.1. Δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα, με χρηματοδοτική ενίσχυση από την Κοινότητα, έχουν:

α) όλα τα νομικά πρόσωπα που εδρεύουν και ασκούν κανονικά δραστηριότητες Ε & Α

- στην Κοινότητα ή

- σε τρίτη χώρα, που έχει συνδεθεί εξ ολοκλήρου ή εν μέρει με την εφαρμογή του συγκεκριμένου προγράμματος, μετά από συμφωνία μεταξύ αυτής και της Επιτροπής 7

β) το Κοινό Κέντρο Ερευνών.

1.2. Δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα, χωρίς χρηματοδοτική ενίσχυση από την Κοινότητα και με την προϋπόθεση ότι η συμμετοχή τους παρουσιάζει ενδιαφέρον για τις κοινοτικές πολιτικές, έχουν:

α) τα νομικά πρόσωπα που εδρεύουν σε χώρα, η οποία έχει συνάψει με την Κοινότητα συμφωνία επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας με αντικείμενο ενέργειες καλυπτόμενες από το πρόγραμμα, με την προϋπόθεση ότι η συμμετοχή τους είναι σύμφωνη με τις διατάξεις της εν λόγω συμφωνίας 7

β) τα νομικά πρόσωπα που εδρεύουν σε ευρωπαϊκές χώρες 7

γ) οι διεθνείς οργανισμοί έρευνας.

1.3. Σε κατάλληλες ειδικές περιπτώσεις, η συμμετοχή των ευρωπαϊκών διεθνών οργανισμών μπορεί να χρηματοδοτηθεί με τους ίδιους όρους, όπως η συμμετοχή των κοινοτικών οργανισμών.

2. Το παρόν πρόγραμμα θα υλοποιηθεί με έμμεσες δράσεις, δηλαδή με χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας σε δραστηριότητες Ε & ΤΑ, τις οποίες αναλαμβάνουν τρίτοι ή τα ινστιτούτα του ΚΚΕρ σε σύμπραξη με τρίτους:

2.1. Δράσεις επιμερισμένης δαπάνης, που καλύπτουν τα ακόλουθα:

- τα έργα Ε & ΤΑ που εκτελούνται από επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια, συμπεριλαμβανομένων των κοινοπραξιών ολοκληρωμένων ενεργειών, για τη μελέτη θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος,

- την τεχνολογική παρότρυνση, με την οποία επιδιώκεται να ενθαρρυνθεί και να διευκολυνθεί η συμμετοχή των ΜΜΕ με τη χορήγηση πριμ που καλύπτει τη διερευνητική φάση δράσης Ε & ΤΑ, περιλαμβανομένης της αναζήτησης εταίρων, καθώς και με τη συλλογική έρευνα. Το πριμ αυτό χορηγείται μετά από επιλογή των προσχεδίων προτάσεων που μπορούν να υποβληθούν ανά οποιαδήποτε στιγμή,

- την υποστήριξη της χρηματοδότησης υποδομής ή εγκαταστάσεων που είναι απαραίτητες για την υλοποίηση μιας συντονιστικής δράσης (ενισχυμένη συντονιστική δραστηριότητα).

2.2. Συντονισμένες δράσεις, οι οποίες συνίστανται στην οργάνωση της συνεργασίας, κυρίως μέσω συντονιστικών δικτύων, των έργων Ε & ΤΑ που χρηματοδοτούνται ήδη από δημόσιες αρχές ή ιδιωτικούς οργανισμούς. Δράσεις αυτού του είδους είναι επίσης δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για τον αναγκαίο συντονισμό της λειτουργίας των θεματικών δικτύων, τα οποία, μέσω έργων Ε & ΤΑ επιμερισμένης δαπάνης (πρβλ. παράγραφο 2.1 πρώτη περίπτωση), συσπειρώνουν κατασκευαστές, χρήστες, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα που επιδιώκουν τον ίδιο τεχνολογικό ή βιομηχανικό στόχο.

2.3. Ειδικά μέτρα αναγκαία για την παροχή επιστημονικής και τεχνικής έρευνας, βραχυπροθέσμως και μεσοπροθέσμως, για την ανάπτυξη ή την εφαρμογή των πολιτικών της Κοινότητας, περιλαμβανομένων των δράσεων που πρέπει να διενεργηθούν σε συνεργασία με οργανισμούς τυποποίησης, όπως οι CEN/Cenelec/Etsi. Περιλαμβάνονται εν προκειμένω η συγκρότηση θεματικών δικτύων αριστείας για τα διάφορα πεδία που καλύπτονται από τις πολιτικές της Κοινότητας και ανοικτή πρόσκληση υποβολής προτάσεων καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος. Για να εξασφαλιστεί η ταχεία κάλυψη των αναγκών που θα επισημανθούν στην ανοικτή πρόσκληση, οι συμμετέχοντες στις δράσεις επιμερισμένης δαπάνης θα επιλεχθούν, στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό, από τα θεματικά δίκτυα με βάση την ειδικότητά τους και τη διαθεσιμότητά τους εντός των απαιτουμένων προθεσμιών. Η συμμετοχή της Κοινότητας καλύπτει ποσοστό 100 % των δαπανών συντονισμού και μέχρι 100 % του κόστους των δραστηριοτήτων επιμερισμένης δαπάνης.

2.4. Προπαρασκευαστικά και συνοδευτικά μέτρα καθώς και μέτρα στήριξης, που καλύπτουν τα εξής:

- μελέτες για τη στήριξη του παρόντος προγράμματος και την προπαρασκευή πιθανών μελλοντικών ενεργειών,

- διασκέψεις, σεμινάρια, ημερίδες εργασίας ή άλλες επιστημονικές ή τεχνικές συνεδριάσεις, συμπεριλαμβανομένων των συνεδριάσεων διακλαδικού ή πολυεπιστημονικού συντονισμού,

- χρήση εξωτερικής εξειδίκευσης, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε βάσεις επιστημονικών δεδομένων,

- επιστημονικές δημοσιεύσεις, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης, προώθησης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων,

- μελέτες για την εκτίμηση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων και των ενδεχόμενων τεχνολογικών κινδύνων που αφορούν το σύνολο των έργων του παρόντος προγράμματος, σε συνδυασμό με το πρόγραμμα «Στοχοθετημένη κοινωνικοοινομική έρευνα»,

- εκπαιδευτικές δραστηριότητες σχετικές με την έρευνα που καλύπτει το πρόγραμμα,

- μέτρα στήριξης της λειτουργίας των δικτύων ευαισθητοποίησης και αποκεντρωμένης βοήθειας των ΜΜΕ, σε συνδυασμό με τη δράση Euromanagement για το λογιστικό έλεγχο της Ε & ΤΑ,

- ανεξάρτηση αξιολόγηση (συμπεριλαμβάνονται οι μελέτες) της διαχείρισης και των επιτευγμάτων των δραστηριοτήτων του προγράμματος,

- διανομή των υλικών αναφοράς από τρίτους.

Τα μέτρα αυτά θα εφαρμοστούν συμπληρωματικά και σε συνεργασία με τις αντίστοιχες δραστηριότητες της τρίτης δράσης του προγράμματος-πλαισίου έρευνας και ανάπτυξης.

Οι συμμετέχοντες σε έργα Ε & ΤΑ αποτελούν προνομιούχα δίκτυα διάδοσης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων. Θα ενισχυθούν μέσω δημοσιεύσεων, συνεδρίασεων, προώθησης των αποτελεσμάτων, μελέτες τεχνικοοικονομικού δυναμικού κ.λπ. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η βέλτιστη αξιοποίηση πρέπει να ληφθούν υπόψη εξ αρχής και καθ' όλη τη διάρκεια των έργων Ε & ΤΑ οι παράγοντες που ενδέχεται να συμβάλλουν στη μεταγενέστερη χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΩΝ (ΚΚΕρ) ΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟΥΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΜΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΚΚΕρ [COM(94) 68 ΤΕΛΙΚΟ - 94/0095(CNS)]

Η συνεισφορά του ΚΚΕρ στον επίμαχο τομέα αποβλέπει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, σε στενή εναρμόνιση με τα αντίστοιχα προγράμματα δράσεων επιμερισμένης δαπάνης. Η δραστηριότητα θα επικεντρωθεί στην έρευνα προ της καταρτίσεως προτύπων η οποία, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων, θα αναληφθεί στο πλαίσιο δικτύων ευρωπαϊκών οργανισμών που επιδεικνύουν ενδιαφέρον και έχουν ικανότητες στο είδος αυτό έρευνας, και με τη σύμπραξη οργανισμών τυποποίησης, κυρίως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τυποποίησης (CEN). Η σύμπραξη αυτή θα διασφαλίσει τη συνεκτίμηση των συνολικών αναγκών της βιομηχανίας, ευθύς εξ αρχής.

Οι σχετικές δραστηριότητες είναι άμεσα συνδεδεμένες με την τυποποίηση. Περιλαμβάνουν:

α) Προ-τυποποιητική έρευνα με αντικείμενο τα υλικά αναφοράς, καθώς και προ-τυποποιητική και τυποποιητική έρευνα με αντικείμενο τις μετρήσεις αναφοράς, ιδίως στα εξής πεδία:

- παρασκευή, χαρακτηρισμός και πιστοποίηση ανώτερης ποιότητας υλικών αναφοράς. Θα γίνει προσφυγή σε διεθνείς ασκήσεις δισυγκρίσεων για να διασφαλιστεί ανάλογη ποιότητα και να διευκολυνθεί η εναρμόνιση,

- συγκρότηση κοινής επιστημονικής βάσης για τις χημικές μετρήσεις αναφοράς,

- μετρήσεις και αξιολόγηση θεμελιωδών δεδομένων, βελτίωση της ποιότητας και ακριβείας τους με τη βοήθεια διαθέσιμων πειραματικών εγκαταστάσεων, καθώς και με την επιζήτηση ευρωπαϊκής και διεθνούς συνεργασίας, ιδίως μέσω δικτύων.

- Η διανομή των παραγόμενων σε κοινοτικό πλαίσιο υλικών αναφοράς εξασφαλίζεται από το Ινστιτούτο Μετρήσεων και Υλικών Αναφοράς (IRMM). Τα επιτευχθέντα από το IRMM αποτελέσματα στην κατάρτιση μετρήσεων πολύ υψηλής ακριβείας οδήγησαν στην αναγνώρισή του ως κέντρου αναφοράς. Στο πλαίσιο της εκστρατείας διασυγκρίσεων που διεξήγαγε το IRMM, συγκροτώντας δίκτυο με όλα τα ενδιαφερόμενα κοινοτικά εργαστήρια, καθένα από τα τελευταία θα μπορεί να διαθέτει αμερόληπτη και αξιόπιστη αξιολόγηση της ποιότητας των μετρήσεων που διεξάγει το ίδιο. Η δραστηριότητα αυτή θα διευρυνθεί με την ισότιμη ανταμοιβή οποιουδήποτε εργαστηρίου τρίτης χώρας το ζητήσει.

β) Προ-τυποποιητική έρευνα στον τομέα της ασφάλειας και αξιοπιστίας των κατασκευών, με σκοπό να βελτιωθούν οι προδιαγραφές μελέτης έργων πολιτικού μηχανικού, για την ανάπτυξη προτύπων (ευροκώδικες), ιδίως με τη συνεκτίμηση της σεισμικότητας, καθώς και οι τεχνολογίες της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στον κλάδο των κατασκευών. Η έρευνα αυτή θα εξακολουθήσει να διεξάγεται από τους οργανισμούς των κρατών μελών που σύστησαν, το 1989, τον ευρωπαϊκό σύνδεσμο εργαστηρίων αντοχής υλικών. Προκειμένου να διενεργηθούν καταστρεπτικές δυναμικές δοκιμές σε έργα πολιτικού μηχανικού ή βιομηχανικές κατασκευές από χάλυβα, σκυρόδεμα, τουβλοδομή ή σύνθετα υλικά, το ΚΚΕρ ανήγειρε ένα μεγάλο τοιχείο αντίδρασης ELSA (Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Δομοστατικών Εκτιμήσεων) και τη LDTF (Μεγάλη Μονάδα Δυναμικών Δοκιμών), μοναδικές στο είδος τους εγκαταστάσεις στην Ευρώπη.

Εξάλλου, θα συνεχιστεί η ανάπτυξη μη καταστρεπτικών τεχνικών ανάλυσης με σκοπό τη μελέτη αξιοπιστίας και διάρκειας ζωής των μηχανολογικών κατασκευών, προκειμένου να καταρτιστούν τεχνικές επιθεώρησης των δομικών τους μερών και να εναρμονισθούν οι διαδικασίες ελέγχου καταλληλότητας. Οι ανωτέρω εργασίες θα εξακολουθήσουν να διεξάγονται στο πλαίσιο των από πολλών ετών υφισταμένων δικτύων εργαστηρίων που σταδιακώς θα διευρυνθούν συναρτήσει των αναγκών.