ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 14.03.1997 
COM(96) 707 τελικό 
97/ 0012 (SYN) 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
με την ονοία θεσπίζεται αφενός διαδικασία 
διαβουλεύσεων για τις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών σε ναυτιλιακά 
θέματα και για τις συναφείς νρος τα θέματα αυτά ενέργειες σε διεθνείς οργανισμούς, και 
αφετέρου διαδικασία εξουσιοδότησης για τη συναφή συμφωνιών νου αφορούν θαλάσσιες 
μεταφορές 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Α. Πρόλογος . 
Καθώς η Κοινότητα ανέπτυσσε την εξωτερική της δράση στον τομέα των θαλασσίων μεταφορών 
αισθάνθηκε αυξημένη την ανάγκη μεταξύ άλλων για να ανταποκριθεί στο αίτημα των κρατών μελών 
να καθορίσει εγκεκριμένους στόχους και κανόνες για μια τέτοια δράση. 
Β. Στόχοι της Ανακοίνωσης 
Η παρούσα ανακοίνωση με τις δύο προτάσεις στο παράρτημα της ανταποκρίνεται στην ανάγκη να 
παράσχει ένα συνεκτικό σχέδιο για την εξωτερική δράση της Κοινότητας στον τομέα της ναυτιλίας, 
ένα περιεκτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να αναληφθεί μια τέτοια δράση και κανόνες που είναι 
απαραίτητοι για να συμπληρώσουν την υπάρχουσα συναφή νομοθεσία. 
Γ. Περιεχόμενο της Ανακοίνωσης και των προτάσεων 
Τα κύρια σημεία και τα συμπεράσματα αυτής της Ανακοίνωσης εμφανίζονται στην Συνοπτική 
Παρουσίαση. 
Το Κεφάλαιο II αναφέρει το ιστορικό και βασικές εκτιμήσεις για την ανάπτυξη της δράσης της Ε.Κ.· 
τη σημασία της ναυτιλίας για την Ε.Κ., το βασικό συμφέρον της για τη λειτουργία της διεθνούς 
ναυτιλιακής αγοράς, πρόσφατες εξελίξεις στην παγκόσμια ναυτιλιακή αγορά και την θέση της Ε.Κ., 
δυσκολίες που συναντώνται στο εξωτερικό θαλάσσιο εμπόριο και πρόσφατες εξελίξεις στη ναυτιλιακή 
πολιτική σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. 
Το Κεφάλαιο III επιδεικνύει τους στόχους που επιδιώκει η Κοινότητα στις εξωτερικές της σχέσεις στη 
ναυτιλία και εξετάζει τους διαφόρους τρόπους που μπορεί να χρησιμοποιηθούν και την κοινοτική 
δράση που μπορεί να αναληφθεί για την εφαρμογή τέτοιων στόχων. Μία ανασκόπηση της έως σήμερα 
δράσης της Ε.Κ. σε σχέση με τις εξωτερικές πτυχές των θαλασσίων μεταφορών παρέχεται στο 
Κεφάλαιο IV. Καλύπτει τη σχετική νομοθεσία που υιοθετήθηκε από την Ε.Κ., την μέχρι σήμερα 
εφαρμογή των μέσων και της πολιτικής της Ε.Κ., τις εξελίξεις και τη δράση στο πλαίσιο των διεθνών 
οργανισμών και μέσα στο πλαίσιο των πολυμερών συμφωνιών. 
Το Κεφάλαιο V πρώτα αναφέρει το σημερινό διεθνές πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσονται οι 
εξωτερικές ναυτιλιακές σχέσεις πριν να προχωρήσει στην περαιτέρω εξέταση των διαφόρων 
συνιστωσών της κοινοτικής δράσης και των κριτιρίων για την αναγνώριση των προτεραιοτήτων 
σχετικά με ορισμένους τύπους κοινοτικής δράσης. Αυτές αφορούν τις σχέσεις με τρίτες χώρες ή 
ομάδες χωρών, δράση που αποβλέπει στην ενοποίηση των υπηρεσιών και των συστημάτων 
μεταφορών στην Ευρώπη και διεθνείς οργανισμούς και πολυμερείς Συμβάσεις συμπεριλαμβανομένου 
ιδιαίτερα του θέματος της συμμετοχής και αντιπροσώπευσης σε διεθνείς οργανισμούς που 
ασχολούνται με οικονομικές και εμπορικές απόψεις των θαλασσίων μεταφορών. 
Το Κεφάλαιο VI αφορά ρυθμίσεις σχετικά με τη δράση από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη στις 
διμερείς σχέσεις τους με τρίτες χώρες. 
Μια πρόταση για τα νομικά μέσα που απαιτούνται για να καθορίσουν τις διαδικασίες που πρέπει να 
ακολουθηθούν σχετικά με τα τελευταία δύο σημεία παρουσιάζεται στο Παράρτημα II. 
Η προτεινόμενη απόφαση του Συμβουλίου θα αντικαταστήσει την υπ'αριθ. 77/587/ΕΟΚ απόφαση του 
Συμβουλίου η οποία καθορίζει μια διαδικασία διαβουλεύσεων αναφορικά με τις σχέσεις μεταξύ 
κρατών μελών και τρίτων χωρών για ναυτιλιακά ζητήματα και με δράση σχετικά με παρόμοια 
ζητήματα στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών. 
Η προτεινόμενη απόφαση επίσης προβλέπει μια διαδικασία διαβουλεύσεων και εξουσιοδότησης για 
συμφωνίες που αφορούν τις σχέσεις εμπορικής ναυτιλίας μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών. 
<=»* 
ΕΗΩΤΕΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 
ΪΙεριεγόμ,ενα 
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ παρ. 1 - 6 
Π. Η ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΤΗΣ ΕΚ ΚΑΙ Η ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ 
Α. Στ/μασία της ναυτιλίας για την ΕΚ χαρ. 7-10 
Β. Το βασικό συμφέρον της ΕΚ όσον αφορά τη λειτουργία της διεθνούς ναυτιλιακής 
αγοράς παρ. 11-15 
Γ. Πρόσφατες εξελίξεις στην irayκόσμια ναυτιλιακή ayopa και θέση της ΕΚ 
ταρ. 16 - 28 
Δ. Αυσκολίες που συναντώνται στο εξωτερικό θαλάσσιο εμπόριο παρ. 29 - 40 
Ε. Πρόσφατες εξελίξεις στη ναυτιλιακή πολιτική παρ. 41-44 
III. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΚ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΜΕΑ 
Α. Η ανάγκη και οι στόχοι της δράσης της ΕΚ χαρ. 45-51 
Β. Τρόποι κοινοτικής δράσης παρ. 52 - 56 
1. ϊΐροληπτικοί: επιδίωξη συμφωνιών με τρίτες χώρες σχετικά με τις αρχές 
της πολιτικής και από κοινού πpoσεyyιση των συyκεκpιμεvωv 
προβλημάτων τα οποία προκύπτουν παρ. 53 
2. Αντιμετώπιση των προβλημάτων τα οποία προκύπτουν από τα περιοριστικά 
μέτρα τρίτων χωρών παρ. 54 
3. Επιδίωξη της εξασφάλισης όρων θεμιτού avτayωvισμoύ παρ. 55 
4. Δραστηριότητες συvεpyaσίaς παρ. 56 
IV. Η ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΕΗΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΩΝ 
ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 
Α. Η ισχύουσα νομοθεσία, η εφαρμογή της και οι πρωτοβουλίες για την επίλυση 
συyκεκpιμεvωv προβλημάτων παρ. 57 - 64 
Β. Η έως σήμερα ανάπτυξη των σχέσεων της ΕΚ με τρίτες χώρες παρ. 65 - 86 
1. Συμφωνίες με τρίτες χώρες παρ. 66- 68 
2. Αιαβουλεύσεις με τρίτες χώρες παρ. 69 - 70 
3. Συνεργασία και τεχνική βοήθεια παρ. 71 - 75 
Γ. Αράση στο πλαίσιο διεθνών opyavισμώv και πολυμερείς συμφωνίες χαρ.76 - 86 
II 
ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ 
ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 
Α. Το σημερινό πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσονται οι εξωτερικές ναυτιλιακές 
σχέσεις παρ. 87-107 
1. Διέπεις πολιτικές, οικονομικές και εμπορικές εξελίξεις παρ. 87-93 
2. Εξέλιξη του ρόλου της ΕΚ και των εξουσιών της στον εξωτερικό 
τομέα παρ. 94-107 
α. Εξέλιξη των εξουσιών της ΕΚ και πεδίο δράσης στον τομέα των 
εξωτερικών ναυτιλιακών σχέσεων παρ. 94 - 99 
β. θέματα σχετιζόμενα με την άσκηση των εξουσιών της ΕΚ 
χαρ. 100-107 
β Λ Διμερείς σχέσεις των κρατών μελών με τρίτες χώρες 
β.2 Εκπροσώπηση σε διεθνείς opyavισμoύς 
Β. Συνιστώσες και προτεραιότητες της κοινοτικής δράσης παρ. 108-157 
1. Σχέσεις με τρίτες χώρες ή ομάδες χωρών παρ. 111 -143 
α. Επιδίωξη συμφωνιών με τρίτες χώρες επί των αρχών της πολιτικής 
και από κοινού προσέγγιση των ζητημάτων της ναυτιλιακής 
πολιτική ς παρ .112-126 
α.1 Συμφωνίες με τρίτες χώρες για θέματα αρχών ναυτι­
λιακής πολιτικής 
α.2 Διαβουλεύσεις με τρίτες χώρες 
α.3 Εργαστήρια για θέματα πολιτικής 
β. Αντιμετώπιση προβλημάτων τα οποία προκύπτουν από μέτρα 
τρίτων χωρών παρ. ill - 132 
β Λ Κατάργηση περιοριστικών μέτρων ή μέτρων που εισάγουν 
διακρίσεις 
β.2 Αναθεώρηση και πιθανή προσαρμογή της ισχύουσας 
νομοθεσίας της ΕΚ: κανονισμός του Συμβουλίου Αριθ. 
4058/86 
γ. Αράση για την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού σε εμπορική 
βάση παρ. 133 - 141 
γ. Ι Καταπολέμηση αθέμιτων πρακτικών τιμολόγησης: αναθε­
ώρηση και πιθανή προσαρμογή του κανονισμού του Συμ­
βουλίου Αριθ. 4057/86 
γ.2 Υιοθέτηση, συμμόρφωση και επιβολή των διεθνών κανόνων 
και προτύπων ασφάλειας μέσω αυστηρότερου ελεyχoυ 
από το κράτος του λιμενος και πιθανής δράσης έναντι 
των κρατών νηολόγησης. 
δ. Δράσεις συνεργασίας και τεχνική βοήθεια προς τρίτες χώρες 
παρ. 142-143 
2. Αράση που αποβλέπει στην ενοποίηση των υπηρεσιών και συστημάτων 
μεταφορών στην Ευρώπη παρ. 144 -150 
C-
3. Διεθνείς οργανισμοί και πολυμερείς συμβάσεις παρ. 151 -157 
α. Προσαρμογή της διαδικασίας διαβουλεύσεων παρ. 151 - 153 
β. Προεργασίες για βραχυπρόθεσμους και μεσοπρόθεσμους στόχους 
παρ. 154-157 
VI. ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΑΘΜΙΑΙΟ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΤΩΝ ΔΙΜΕΡΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ 
Α. Βασικές αρχές παρ.158-161 
Β. Συμφωνίες ανάμεσα στην Κοινότητα και τις τρίτες χώρες παρ. 162 
Γ. Διμερείς συμφωνίες ανάμεσα στα κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες παρ. 163 - 175 
1. Είδη διατάξεων διμερών συμφωνιών ανάμεσα στα κράτη μέλη και τις τρίτες 
χώρες παρ. 166 -167 
2. Συμφωνίες που αφορούν την παροχή υπηρεσιών στις θαλάσσιες 
με ταφορες παρ .168-172 
3. Συμφωνίες μόνο με άλλες διατάξεις παρ. 173 -175 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ: 
Ι. Πίνακας: Πεδίο εξωτερικής δράσης και ειδικές προβλεπόμενες ενέργειες και προτάσεις. 
Π. Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου με την οποία θεσπίζεται αφενός διαδικασία 
διαβουλεύσεων για τις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών σε ναυτιλιακά 
θέματα και για τις συναφείς προς τα θέματα αυτά ενέργειες σε διεθνείς οργανισμούς, 
και αφετέρου διαδικασία εξουσιοδότησης για τη σύναφη συμφωνιών που αφορούν 
θαλάσσιες μεταφορές 
III. Ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία και πρωτοβουλίες πολιτικής σχετικά με τις εξωτερικές 
πτυχές της ναυτιλιακής πολιτικής και εφαρμογή τους. 
IV. Η έως σήμερα ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ ΕΚ και τρίτων χωρών. 
Ι Λ^ 
ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ1 
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 
1. Δεδομένων των συμφερόντων της ΕΚ στον τομέα της διεθνούς ναυτιλίας και του εμπορίου, η 
εξωτερική διάσταση της ναυτιλιακής πολιτικής της είναι ζωτικής σημασίας. 
Ο κεντρικός στόχος της εξωτερικής δράσης της ΕΚ στον τομέα της ναυτιλίας είναι η 
αποτελεσματική εξυπηρέτηση των συμφερόντων της βιομηχανίας της ναυτιλίας και του εμπορίου 
της, μέσα από την εξασφάλιση ελεύθερης πρόσβασης και συνθηκών θεμιτού ανταγωνισμού στην 
παγκόσμια αγορά. 
2. λαμβάνοντας υπόφη τα συμφέροντα της πολιτικής της, τις υπάρχουσες συνθήκες της 
διεθνούς ναυτιλιακής αγοράς και το παρόν διεθνές πλαίσιο, η ΕΚ θα πρέπει, ως εκ τούτου, 
κατά την άποφη της Επιτροπής και σύμφωνα με τη νέα της στρατηγική πρόσβασης στις 
αγορές να επιδιώξει μια πολιτική με προορισμό να βελτιώσει την πρόσβαση της Ευρωπαϊκής 
ναυτιλιακής βιομηχανίας στις αγορές των τρίτων χωρών και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες 
εργασιών. Αυτό μπορεί να συνοφίσουμε στους εξής yεvικovς στόχους: 
να σταθεροποιήσει, σε διμερές καθώς και σε πολυμερές επίπεδο, σε διεθνείς οργανισμούς-
μέσω διαβουλεύσεων και διαπραγματεύσεων- τις εξελίξεις προς την κατεύθυνση της 
φιλελευθεροποίησης, όπως επίσης να επιτύχει περαιτέρω υποχώρηση των εν ισχύι περιορισμών. 
να αντιμετωπίσει συγκεκριμένα προβλήματα τα οποία προκύπτουν με κράτη τα οποία δεν 
είναι μέλη, κυρίως σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά. 
να αντιμετωπίσει, ειδικότερα, το πρόβλημα του αθέμιτου ανταγωνισμού και το συναφές 
πρόβλημα της χαμηλού επίπεδου ναυτιλίας τα οποία προκύπτουν - αν και όχι μόνο- από τα 
πλοία ανοιχτής νηολόγησης. 
και θα πρέπει παράλληλα, 
να εργασθεί για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού ευρωπαϊκού 
συστήματος μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας για την μετάβαση των ΧΚΑΕ 
(χωρών της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης) στην οικονομία της αγοράς και της 
ευθυγράμμισης των πολιτικών τους ενόφει της ένταξης τους. 
Η προσεκτική εξέταση των συγκεκριμένων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η βιομηχανία της 
ναυτιλίας οδηγεί στη διαμόρφωση πιο συγκεκριμένων ή ιδιαίτερων στόχων, όσον αφορά την 
πρόσβαση στην αγορά και τα συναφή ζητήματα, τις συνθήκες λειτουργίας και τη δράση 
συνεργασίας. 
3. Για την επίτευξη των στόχων της στον εξωτερικό τομέα, η ΕΚ έχει στη διάθεση της το 
Η παρούσα ανακοίνωση δεν αφορά τις σχέσεις με τον ΙΜΟ (Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό), 
σχετικά με την ασφάλεια και τις τεχνικές πτυχές της ναυτιλίας. Για αυτές τις σχέσεις γίνεται 
αναφορά στην ανακοίνωση "Μία κοινή πολιτική για ασφαλείς θάλασσες" (COM(93)66, 
24.02.1993). 
1 -C-
ακόλουθο φάσμα πιθανών τρόπων δράσης: 
1. Προληπτικές πρωτοβουλίες, ώστε να εξασφαλίσει συμφωνίες επί των αρχών 
πολιτικής, και κοινή προσέγγιση συγκεκριμένων θεμάτων 
Συμφωνίες με τρίτες χώρες 
Πολυμερείς διαβουλεύσεις και συμφωνίες 
Διαβουλεύσεις με μεμονωμένες χώρες 
2. Αντιμετώπιση προβλημάτων που προκύπτουν από περιοριστικά μέτρα τρίτων χωρών 
Διαβήματα 
Διαβουλεύσεις για την καταπολέμηση των περιοριστικών μέτρων ή άλλων 
συγκεκριμένων προβλημάτων 
Μέτρα για την αντιμετώπιση περιορισμών 
3. Επιδίωξη εξασφάλισης συνθηκών θεμιτού ανταγωνισμού 
Αράση για την καταπολέμηση των πλεονεκτημάτων ξένων πλοιοκτητών, τα οποία 
πηyάζoυv από κρατικά μέτρα ή υποστήριξη 
Αράση για την εξασφάλιση συμμόρφωσης προς τους διεθνώς ισχύοντες κανόνες 
και πρότυπα. 
4. Δραστηριότητες συνεργασίας 
Παροχή βοήθειας σε τρίτες χώρες για την ανάπτυξη της ναυτιλίας τους σε 
ανταγωνιστικό περιβάλλον. 
Η Επιτροπή εκτιμά ότι για να συνεχίσει τις προσπάθειες της για να επιτύχει τους στόχους-
κλειδιά για την πρόσβαση στις αγορές τα κύρια μέσα πρέπει να είναι οι πολυμερείς 
διαπραγματεύσεις στα πλαίσια του Διεθνούς Οργανισμού Εμπορίου (WTO). Εν τούτοις, επειδή 
πρόκειται να ολοκληρωθούν το έτος 2000, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει εν τω μεταξύ όλα τα 
μέσα, τις διαπραγματεύσεις και τις ευκαιρίες που είναι στη διάθεση της ώστε να επιτύχει 
αυτούς τους στόχους αναμένοντας ότι τελικά μπορεί να χρησιμεύσουν σαν γέφυρα επικοινωνίας 
για μια πολυμερή συμφωνία στον WTO. Επομένως η ανακοίνωση αυτή υπογραμμίζει τα διάφορα 
μέσα και τις διαπραγματεύσεις που μπορεί να χρησιμοποιήσει η Κοινότητα για να επιτύχει τους 
εξωτερικούς στόχους της -κλειδιά εφόσον εκκρεμεί μια συμφωνία για μια πολυμερή λύση. 
Η Επιτροπή καλεί την ναυτιλιακή βιομηχανία να πληροφορήσει την Επιτροπή για το τι 
προβλήματα συναντά στις τρίτες χώρες έτσι ώστε να εξετάσει τον καλύτερο τρόπο για να τα 
χειρισθεί. 
4. Ο ρόλος και οι εξουσίες της ΕΚ έχουν αυξηθεί σημαντικά από το 1986, όταν υιοθετήθηκε το 
πακέτο των τεσσάρων κανονισμών, που αποτελούν τη βάση της κοινοτικής πολιτικής θαλάσσιων 
μεταφορών. Μια επανεξέταση της έως σήμερα αναληφθείσας δράσης δείχνει τη δυνατότητα για 
περαιτέρω αποτελεσματική ανάπτυξη της δράσης της ΕΚ, στον εν λόγω τομέα. Οι 
συντελούμενες εξελίξεις και το παρόν διεθνές πλαίσιο δημιουργούν ευνοϊκό περιβάλλον για 
παρόμοια ανάπτυξη. 
5. Η ΕΚ ευνοούσε, ανέκαθεν, μια προσέγγιση συναίνεσης και συνεργασίας και θεωρεί την 
πpoσφυyή σε αμυντικά μέτρα έσχατη επιλογή, στην περίπτωση που δεν επιτευχθούν 
αποτελεσματικές λύσεις μέσω διαβουλεύσεων και διαπραγματεύσεων. Η έως σήμερα δράση έχει 
δώσει ιδιαίτερη έμφαση σε αυτό το είδος προσέγγισης και η παρούσα διεθνής συγκυρία, στο 
πλαίσιο της οποίας αναπτύσσονται οι εξωτερικές ναυτιλιακές σχέσεις, φαίνεται σε γενικές 
γραμμές ευνοϊκή για την περαιτέρω εξέλιξη των εξωτερικών σχέσεων προς αυτή την 
κατεύθυνση. 
6. λαμβάνοντας υπόφη τους στόχους και τους τρόπους δράσης της ΕΚ στον εξωτερικό τομέα 
σχετικά με τις θαλάσσιες μεταφορές, οι κύριες συνιστώσες της κοινοτικής εξωτερικής δράσης 
οφείλουν να είναι: 
περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων και σχετική δράση έναντι τρίτων χωρών, διά μέσου 
* κοινοτικών συμφωνιών με τρίτες χώρις και διαδικασίες διαβουλεύσεων, που oδηyoύv 
στο βαθμιαίο μετασχηματισμό των εν ισχύι διμερών καθεστώτων, καθώς, επίσης, 
και διά μέσου μορφών διαλόγου με τρίτες χώρες για την προώθηση μιας κοινής 
προσέγγισης σε ζητήματα ναυτιλιακής πολιτικής. 
* δράσης για την αντιμετώπιση προβλημάτων, που προκύπτουν από μέτρα, τα 
οποία ευνοούν τις διακρίσεις ή περιοριστικά μέτρα τρίτων χωρών. 
* δράσης για την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού σε εμπορική βάση. 
* δράσεων συνεργασίας και τεχνική βοήθεια σε τρίτες χώρες. 
ανάπτυξη της δράσης συνεργασίας στον τομέα της ναυτιλίας, ως μέρους μιας συνολικής 
προσέγγισης των υπηρεσιών και συστημάτων μεταφορών της Ευρώπης, 
συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, έτσι ώστε αυτά 
να μπορέσουν να αναπτυχθούν με όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένο τρόπο, και 
ενίσχυση του ρόλου της Κοινότητας στο πλαίσιο των σχετικών διεθνών οργανισμών, ώστε 
να αντανακλάται η πλήρης εξέλιξη της ναυτιλιακής πολιτικής της Κοινότητας, και 
διαπραγμάτευση από την Κοινότητα στο πλαίσιο των σχετικών οργανισμών, σύμφωνα με 
τις κοινοτικές διαδικασίες, με συyκεκpιμέvo στόχο τη σταθεροποίηση θετικών εξελίξεων 
σχετικά με την ναυτιλιακή πολιτική, και την επίτευξη περαιτέρω υποχώρησης των 
ισχυόντων περιορισμών. 
7. Το πεδίο της κατάλληλης εξωτερικής δράσης κάτω από αυτές τις συνιστώσες, καθώς, επίσης, 
και οι σχετικές προτεραιότητες εξετάζονται μέσα στο δεδομένο πλαίσιο. Προβλέπεται να 
αναληφθεί ένα ευρύ φάσμα παρόμοιων δράσεων, που θα υιοθετεί τα κατάλληλα μέσα, τα οποία 
θα ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες καταστάσεις και ζητήματα, όπως επισημαίνεται στον 
πίνακα του Παραρτήματος Ι. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση 
των διαβουλεύσεων, των συμφωνιών και της δράσης συνεργασίας -στο βαθμό, που αυτό είναι 
δυνατόν- ενώ, ταυτόχρονα, η Κοινότητα είναι προετοιμασμένη να επιλύσει προβλήματα μέσω 
αμυντικών μέτρων, εάν αυτό καταστεί αναγκαίο. 
8. Με βάση την έως σήμερα εμπειρία, η κατάλληλη και αποτελεσματική αντίδραση στα 
προβλήματα που αντιμετωπίζονται στην παγκόσμια ναυτιλιακή αγορά, ενδέχεται να απαιτεί 
την προσαρμογή των υπαρχόντων νομικών μέσων της ΕΚ στις παρούσες συνθήκες. Με αυτό το 
στόχο, η Επιτροπή 
θα αναλάβει την αναθεώρηση των υπ' αριθ. 4057/86 και 4058/86 κανονισμών του 
Συμβουλίου και 
προτείνει την αντικατάσταση της διαδικασίας διαβουλεύσεων, η οποία καθορίσθηκε με την 
αριθ. 77/587/ΕΟΚ απόφαση του Συμβουλίου, από μια νέα διαδικασία (Παράρτημα II), με σκοπό 
(ι) να εξασφαλίσει τη συνοχή της δράσης της Κοινότητας και των κρατών μελών στις σχέσεις 
τους με τρίτες χώρες και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα παρόμοιας δράσης, και (ϋ) να 
επιδιώξει την επίτευξη των κοινοτικών στόχων σε συζητήσεις ή διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο 
διεθνών οργανισμών. 
9. Η ικανότητα που απέκτησε η ΕΚ και το αυξανόμενο ενδιαφέρον της για σχέσεις με τρίτες 
χώρες στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, θα πρέπει να οδηγήσει σε ένα βαθμιαίο 
μετασχηματισμό των ισχυόντων διμερών καθεστώτων. Η διαδικασία αυτή δεν μπορεί παρά να 
είναι προοδευτική, καθώς η ΕΚ προχωρά στην ανάπτυξη διαφόρων σχέσεων με μεμονωμένες 
χώρες. 
10. Προκειμένου να αναπτύξει η ΕΚ μία πλήρη εξωτερική πολιτική στις θαλάσσιες μεταφορές, 
είναι αναγκαίο να καθιερώσει κανόνες σχετικά με την επέκταση των εν ισχύι συμφωνιών για τις 
θαλάσσιες μεταφορές και με την εξουσιοδότηση κρατών μελών για τη διεξαγωγή διμερών 
διαπραγματεύσεων. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει την υιοθέτηση μιας διαδικασίας 
διαβουλεύσεων και εξουσιοδοτήσεων για συμφωνίες σχετικές με τις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών 
και τρίτων χωρών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, η οποία περιέχεται στην προτεινόμενη 
Απόφαση του Συμβουλίου στο Παράρτημα II. 
11. Το Συμβούλιο καλείται: 
να εyκpίvει την έννοια της δράσης εξωτερικής πολιτικής, που προτείνεται στην παρούσα 
ανακοίνωση, και η οποία περιλαμβάνει: 
σκοπούς και στόχους 
τρόπους 
συνιστώσες και 
προτεραιότητες 
και 
να εγκρίνει το προτεινόμενο μέτρο που παρουσιάζεται στο Παράρτημα II. 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Εκλεισε μία δεκαετία αφότου το Συμβούλιο υιοθέτησε το πακέτο των τεσσάρων κανονισμών του 
1986, το οποίο αποτέλεσε τη βάση για μία συνεπή κοινοτική πολιτική στο χώρο των διεθνών 
θαλάσσιων μεταφορών2. Με δεδομένη την ευρεία συμμετοχή της κοινοτικής ναυτιλίας σε 
παγκόσμιο επίπεδο, η πολιτική αυτή αφορούσε, κυρίως, ζητήματα και προβλήματα, που 
προκύπτουν στον εξωτερικό τομέα. 
Στην αναφορά, που είχε προηγηθεί σχετικά με την εφαρμογή του πακέτου3, η Επιτροπή είχε, 
επίσης, τονίσει ιδιαιτέρως μιαν ευρύτερη δράση, η οποία εμπλέκει ή επηρεάζει τις σχέσεις με 
κράτη τα οποία δεν είναι μέλη. Αυτή η δράση συνεχίζει να ακολουθείται και να αναπτύσσεται 
περαιτέρω. 
2. Κατά την ενδιάμεση περίοδο, έχουν σημειωθεί, σε παγκόσμιο επίπεδο, ιδιαίτερα σημαντικές 
πολιτικές, οικονομικές και εμπορικές εξελίξεις, οι οποίες έχουν εμφανώς επηρεάσει την 
παγκόσμια ναυτιλία. Παράλληλα, οι εξελίξεις στο πλαίσιο της ΕΚ -συμπεριλαμβανομένης της 
ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς- είχαν επιπτώσεις στην αρμοδιότητα της Κοινότητας, και 
σε συνδυασμό με τις παγκόσμιες εξελίξεις, έχουν αυξήσει το κύρος της Ενωσης στη διεθνή 
σκηνή. 
3. Το 1995 η Επιτροπή προέβη σε επανεξέταση της κοινοτικής πολιτικής θαλάσσιων μεταφορών. 
Στη δράση της αυτή συνέδραμε μια Βασική Ομάδα 12 ατόμων με ευρεία εμπειρία στον τομέα 
της παγκόσμιας ναυτιλίας, η οποία το Σεπτέμβριο του 1995 υπέβαλε μιαν Εκθεση. Η Επιτροπή 
παρουσίασε το αποτέλεσμα της επαναξιολόγησης της σε μία ανακοίνωση με τίτλο "Για μια νέα 
ναυτιλιακή στρατηγική"4 τον Μάρτιο 1996. Η ανακοίνωση θεωρεί την εξωτερική δράση στον 
τομέα των θαλάσσιων μεταφορών -μαζί με τη δράση για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας 
και τη δράση, που σχετίζεται με την ασφάλεια της ναυτιλίας- ως ένα από τους τρεις πυλώνες 
της πολιτικής στις θαλάσσιες μεταφορές και προαναγγέλει μίαν ακόμα ανακοίνωση με πλέον 
εξειδικευμένη εξέταση των εξωτερικών σχέσεων στον εν λόγω τομέα. 
4. Η Επιτροπή, σε απάντηση αιτημάτων των κρατών μελών, θεωρεί, επίσης, ότι στο παρόν 
στάδιο είναι ενδεδειγμένο: 
να κάνει απογραφή των αποτελεσμάτων των δράσεων που έχουν αναληφθεί έως σήμερα 
στον τομέα της ναυτιλίας· 
να διατυπώσει ρητώς μια σειρά συναφών στόχων, που θα επιδιωχθούν και να καθοδηγήσει 
τη λογική ανάπτυξη της εξωτερικής δράσης-
να εξετάσει τα διαθέσιμα μέσα και τους τρόπους για παρόμοια δράση, 
να εξετάσει, και ανάλογα με την περίπτωση, να ορίσει τις προτεραιότητες· 
να προσδιορίσει διαδικασίες και κατάλληλες πρακτικές συμφωνίες εργασίας, που, 
ενδεχομένως, απαιτούνται και, συγκεκριμένα: 
ρυθμίσεις για δράση των κρατών μελών 
ρυθμίσεις για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις εξελίξεις στις 
εξωτερικές σχέσεις της Κοινότητας και των κρατών μελών με κράτη που δεν είναι 
μέλη· 
Βλ. Μέρος IV.A 
Εκθεση από την Επιτροπή προς το Συμβούλιο: "Εφαρμογή στον τομέα των θάλασίων μεταφορών 
των τεσσάρων κανονισμών, οι οποίοι υιοθετήθηκαν από το Συμβούλιο στις 22 Αεκεμβρίου 1986" 
(SEC(90) 1594 τελικό, 1 Αυγούστου 1990). 
COM(96) 81 τελικό, 13.03.96 
*1 
ρυθμίσεις για τη συμμετοχή και την εκπροσώπηση της Κοινότητας σε ορισμένους 
διεθνείς οργανισμούς. 
5. Η αρμοδιότητα της Κοινότητας στον τομέα αυτό απορρέει από την ισχύουσα νομοθεσία, 
ειδικότερα δε από το πακέτο των τεσσάρων κανονισμών ναυτιλίας, που υιοθετήθηκαν το 1986. Η 
εν λόγω ανακοίνωση ασχολείται με την εφαρμογή δράσης, που βασίζεται στην αρμοδιότητα 
αυτή. 
6. Τα προαναφερθέντα θέματα λαμβάνονται υπόφη στην παρούσα ανακοίνωση, η οποία 
βασίζεται σε συζητήσεις του Συμβουλίου, ιδιαίτερα στη Σύνοδο Ανωτάτου Επιπέδου του 
Εδιμβούργου, το Νοέμβριο του 1992, και στη συζήτηση με Ανώτατους Αξιωματούχους το Μάρτιο 
του 1993 και τον Ιανουάριο του 1994. 
II. Η ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΤΗΣ ΕΚ ΚΑΙ Η ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΏΝ ΣΧΕΣΕΩΝ 
Α. Στ?μασία τικ: ναυτιλίας για την ΕΚ 
7. Οι αξιόπιστες και αποτελεσματικές υπηρεσίες θαλάσσιας μεταφοράς είναι εξαιρετικής 
σημασίας για το εμπόριο της Κοινότητας. Η Κοινότητα αποτελεί τον τόπο προέλευσης ή τον 
προορισμό σχεδόν του 25% του συνολικού παγκόσμιου εμπορίου, ενώ το 90% αυτού του 
εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας πραγματοποιείται μέσω θαλάσσης. Ενα σημαντικό μέρος 
αυτού του εμπορίου διενεργείται από κοινοτικούς πλοιοκτήτες. Οι εκτιμήσεις για το 1992 δείχνουν 
ότι περίπου το 42% του εμπορίου πραγματοποιήθηκε με πλοία νηολογημένα στην Κοινότητα ή 
με πλοία των οποίων την επικαρπία έχουν κοινοτικοί πλοιοκτήτες. 
8. Η σημασία της κοινοτικής ναυτιλίας ως οικονομικής δραστηριότητας, ξεπερνά κατά πολύ το 
εξωτερικό εμπόριο της ΕΚ. Το δια θαλάσσης εμπόριο των τότε δώδεκα κρατών μελών, ανερχόταν 
το 1994 στο σημαντικό αριθμό των 217 εκατομμυρίων τόνων (mi). Το 1993, 224 εκατομμύρια 
τόνοι, περίπου, ήταν το εσωτερικό θαλάσσιο εμπόριο στο πλαίσιο των κρατών μελών, το 
μεγαλύτερο μέρος του οποίου πραγματοποιήθηκε από πλοία του κοινοτικού vηoλoyίoυ. 
9. Πέρα από αυτή τη δραστηριότητα, η κοινοτική βιομηχανία της ναυτιλίας είναι, επίσης, 
δραστήρια στον τομέα του διαμετακομιστικού εμπορίου μεταξύ τρίτων χωρών. Είναι ιδιαίτερα 
δύσκολο να εκτιμηθεί το μέγεθος αυτής της δραστηριότητας για το σύνολο της ΕΚ, δεδομένου 
ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για αρκετά κράτη μέλη, και επειδή ο υπολογισμός των 
υπαρχόντων στοιχείων δεν έγινε με κοινή βάση. Κάπως παλαιότερες εκτιμήσεις δείχνουν ότι, 
χονδρικά, το ένα τρίτο του συνόλου του εισοδήματος από τη ναυτιλία της ΕΚ προήλθε από 
αυτή τη δραστηριότητα διαμετακομιστικού εμπορίου. 
10. Επιπλέον, ο κλάδος δημιουργεί σημαντικό αριθμό θέσεων απασχόλησης τόσο στα πλοία, 
όσο και στη στεριά, καθώς, επίσης, και σε βοηθητικές ή άλλες σχετικές ή εξαρτώμενες 
υπηρεσίες και κλάδους, ενώ η ναυτιλιακή βιομηχανία της ΕΚ είναι ο κύριος πελάτης της 
ναυπηγοκατασκευαστικής βιομηχανίας της ΕΚ. 
Αν και σημαντικά μειωμένος κατά τη διάρκεια των πρόσφατων ετών, από περίπου 230.000 το 
1985, σε 140.000 το 1994, ο αριθμός των ναυτικών παραμένει σημαντικός, αν και ορισμένα κράτη 
μέλη αρχίζουν να ανησυχούν για το μέλλον του κλάδου, ιδιαίτερα για τους πλέον 
εξειδικευμένους ναυτικούς, οι οποίοι αποτελούν, επίσης, τη φυσική πηγή εμπειρογνωμοσύνης, 
που είναι απαραίτητη για ορισμένες υπηρεσίες ξηράς, βοηθητικές και σχετιζόμενες. 
Β. Το βασικό συμφέρον τικ: ΕΚ όσον αφοοά τη λειτουργία TWC διεθνονα ναυτιλιακές gyooac 
11. Το κοινοτικό συμφέρον στο παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο καθίσταται εμφανές από όσα 
σημειώθηκαν παραπάνω. Τόσο προς χάριν των εξαγωγών και εισαγωγών της, όσο και προς χάριν 
της ίδιας της ναυτιλίας της, ουσιαστικό συμφέρον της Κοινότητας είναι μια παγκόσμια 
ναυτιλιακή αγορά, ελεύθερη από περιορισμούς. 
12. Ενα άλλο ζήτημα είναι ότι για μια περίοδο αρκετών ετών, η κοινοτική ναυτιλία αντιμετώπισε 
μιαν υποτονική αγορά, στην οποία, προσπαθώντας να εξασφαλίσουν φορτία για μεταφορά όλο 
και περισσότερες τρίτες χώρες κατέφυγαν σε μέτρα προστατευτισμού, προκειμένου να 
αναπτύξουν τους στόλους τους. Η κοινοτική ναυτιλία είχε, επίσης, να αντιμετωπίσει τον 
ανταγωνισμό των χαμηλών τιμών των μεταφορικών γραμμών, οι οποίες, επωφελούμενες από τα 
μη εμπορικά πλεονεκτήματα, που τους παρέχονται από τα κράτη τους, δεν υποβάλλονται με τον 
ίδιο τρόπο, όπως οι κοινοτικοί πλοιοκτήτες, στη δοκιμασία της αγοράς. 
13. Επιπλέον, οι πλοιοκτήτες της Κοινότητας έπρεπε να αγωνίζονται ενάντια στο γεγονός ότι 
η Κοινότητα είναι ένα σχετικά ακριβό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις τους και η θέση τους 
από πλευρά ανταγωνιστικότητας γίνεται διαρκώς πιο επισφαλής. Αυτό το γεγονός έχει 
οδηγήσει σε μια σημαντική μείωση του vηoλoyημέvoυ στην Κοινότητα εμπορικού στόλου, από 
το ένα τρίτο της παγκόσμιας χωρητικότητας στην αρχή της δεκαετίας του '80, στο 13% περίπου 
- συμπεριλαμβανόμενων των στόλων των νέων κρατών μελών - στις 1.01.96, η οποία, όπως 
φαίνεται, δεν πρόκειται να σταματήσει εδώ. 
14. Για να ανταποκριθεί σε αυτά τα γεγονότα και τις περιστάσεις, η ΕΚ προσδιόρισε τη 
ναυτιλιακή πολιτική της. Προς όφελος τόσο του εξωτερικού εμπορίου της από και προς όλες 
τις ηπείρους, όσο και της ανάπτυξης του στόλου της σε όλες τις θάλασσες, η Κοινότητα 
αγωνίζεται να επιτύχει την εφαρμογή εμπορικών αρχών και ελευθεριών σε μία ανοιχτή 
παγκόσμια ναυτιλιακή αγορά, ελεύθερη από τις διαστρεβλώσεις του ανταγωνισμού. 
15. Ταυτόχρονα, η Κοινότητα πρέπει να φροντίσει οι συνθήκες λειτουργίας της ευρωπαϊκής 
ναυτιλίας να είναι τέτοιες, ώστε να διαφυλαχτεί η ανταγωνιστικότητα των πλοίων, που είναι 
νηολογημένα στην ΕΚ, και επανδρωμένα -στο μέτρο του δυνατού- με ναυτικούς από κράτη μέλη. 
Η σπουδαιότητα του ζητήματος αυτού είναι εμφανής, δεδομένης της σημαντικής μείωσης του 
κοινοτικού στόλου. 
Επιπλέον, οι συνθήκες εργασίας των ναυτικών θα πρέπει να είναι οι βέλτιστες και οι υπηρεσίες 
της ναυτιλίας θα πρέπει να αναλαμβάνονται με το ελάχιστο επίπεδο κινδύνου για όλους τους 
άμεσα ή έμμεσα εμπλεκόμενους και για το θαλάσσιο περιβάλλον. 
Γ. Πρόσφατες ε£ελί£εις στην παγκόσμια ναυτιλιακή ayooa και θέση τικ: ΕΚ 
Η ανάπτυξη τον πayκόσμιov θαλάσσιου εμπορίου 
16. Για περισσότερο από μία δεκαετία, η παγκόσμια ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία 
υποτονική παγκόσμια αγορά. Στα τέλη της δεκαετίας του '70, η σταθερή και σημαντική 
ανάπτυξη της παγκόσμιας ναυτιλίας, που σημειώθηκε από το 1945 και μετά έφθασε στο τέλος 
της. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο κλάδος γνώρισε βαθιά κρίση. Η ζήτηση ναυτιλιακών 
υπηρεσιών έπεσε σε σημαντικό βαθμό, ενώ αρκετά μεγάλες νέες χωρητικότητες εισήλθαν στην 
αγορά ή βρίσκονταν υπό παραγγελία, προκαλώντας μια παρατεταμένη υπερχωρητικότητα σε 
παγκόσμιο επίπεδο. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές των ναύλων δέχτηκαν σοβαρότατες πιέσεις και 
η κατάσταση αυτή διατηρήθηκε επί μακρόν. Η οικονομική ανάκαμφη στα τέλη της δεκαετίας 
του '80 απεδείχθη ότι δεν ήταν διαρκείας. Το 1992 και 1993 ήταν ιδιαίτερα άσχημες χρονιές για 
την παγκόσμια οικονομία, και ως αποτέλεσμα χτυπήθηκε άσχημα και ο κλάδος της ναυτιλίας. 
Μόλις το 1994, εμφανίστηκαν τα πρώτα σημάδια παύσης της αντίξοης κατάστασης και η 
προσδοκία μιας αναστροφής. 
17. Η συνεχής ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορικού στόλου έπαυσε το 1983 και μετετράπη σε 
μία ετήσιας βάσης συρρίκνωση, έως το 1988. Μόλις το 1991, η συνολική μικτή νηολογημένη 
χωρητικότητα (grt/gt) του παγκόσμιου στόλου έφθασε και πάλι τα επίπεδα του 1982, και έκτοτε 
έχει επιδείξει μια μέτρια ανάπτυξη της τάξης του 1,9%. 
18. Οσον αφορά την παγκόσμια ναυτιλιακή αγορά, αναμένεται ότι οι όγκοι των μεταφερόμενων 
διά θαλάσσης φορτίων θα συνεχίσουν να επηρεάζονται από τη βραδύτερη ανάπτυξη της ζήτησης 
για πpωτoyεvή αγαθά, τα οποία αναγκάζονται να παραχωρήσουν τη θέση τους στον 
αυξανόμενης οικονομικής σημασίας τομέα των υπηρεσιών. Εκτός από αυτό, η σύνθεση των 
φορτίων, καθώς, επίσης, και οι ρυθμοί ανάπτυξης των διεθνών αγορών θαλάσσιου εμπορίου, θα 
συνεχίσουν να επηρεάζονται από άλλους παράγοντες, όπως η περαιτέρω παγκοσμιοποίηση των 
κατασκευαστικών διαδικασιών, οι αλλαγές στις τεχνικές και την oρyάvωση της παραγωγής, η 
μετεγκατάσταση των βιομηχανιών, καθώς και η ανάπτυξη και η ενσωμάτωση των περιφερειακών 
αγορών. 
Ανάπτυξη της ναυτιλίας της ΕΚ 
19. Κατά τη διάρκεια της μακράς περιόδου ύφεσης της παγκόσμιας ναυτιλιακής αγοράς, η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα επηρεάστηκε σχετικά περισσότερο από το γενικό μαρασμό των 
ναυτιλιακών δραστηριοτήτων απ' ό,τι οι άλλες σημαντικές περιφέρειες του κόσμου. 
20. Η διάβρωση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της κοινοτικής ναυτιλίας, ο αθέμιτος 
ανταγωνισμός και οι αυξανόμενες προστατευτικές πρακτικές, που υιοθετήθηκαν από τρίτες 
χώρες κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του '70 και του '80, καθώς επίσης και οι χαμηλού κόστους 
ενέργειες πλοιοκτητών τρίτων χωρών, αποτελούν τα κύρια αίτια της σημαντικής μείωσης του υπό 
κοινοτική σημαία στόλου, σε σχέση με την παγκόσμια χωρητικότητα (βλ. παρ. 13). Οι συνέπειες 
μετρώνται σε σχέση με την αυξημένη εξάρτηση από τις υπηρεσίες συντελεστών τρίτων χωρών, 
την απώλεια σε κέρδη ξένου συναλλάγματος, την απώλεια απασχόλησης, την απώλεια επιρροής 
σε διεθνείς εμπορικές και ναυτιλιακές διαπραγματεύσεις και τις χαμένες παραγγελίες για τα 
κοινοτικά ναυπηγεία. 
21. Η συρρίκνωση του στόλου ήταν, εν μέρει, το αποτέλεσμα της αυξανόμενης έλξης, που 
ασκούσαν τα εναλλακτικά μη κοινοτικά νηολόγια προς τους πλοιοκτήτες της Κοινότητας και, 
κατά συνέπεια, αποτέλεσμα της αλλαγής σημαίας των κοινοτικών πλοίων. Στην παρούσα φάση, 
το 55% περίπου του στόλου ιδιοκτησίας υπηκόων της ΕΚ φέρει σημαία χωρών, που δεν είναι 
κράτη μέλη της ΕΚ. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί με το 49,7% του στόλου των 35 πρώτων 
ναυτιλιακών χωρών, υπό σημαία άλλη από αυτή της χώρας διαμονής του ιδιοκτήτη. 
22. Η κατάσταση είναι το ίδιο θλιβερή από μακροοικονομικής άποφης. Από το 1981, οι 
θαλάσσιες μεταφορές έχουν επιδείξει ένα μόνιμο έλλειμμα στο ισoζύyιo πληρωμών και των 
δώδεκα κρατών μελών μαζί. Μεταξύ του 1978 και του 1990, χάθηκαν στην ΕΚ περισσότερες από 
200.000 θέσεις εργασίας για υπηκόους των κρατών μελών, που εργάζονταν ως πλήρωμα σε πλοία 
νηολογημένα στην ΕΚ, από ένα σύνολο, περίπου, 335.000 θέσεων το 1978, το οποίο μειώθηκε, 
περίπου, στις 120.000 το 1990-92. 
Οργανωτικε'ς και τεχνολογικε'ς εξελίξεις 
23. Η επανάσταση του εμπορευματοκιβωτίου έχει μεταμορφώσει ριζικά την opyάvωση σε 
παγκόσμιο επίπεδο των πλοίων τακτικών γραμμών. Πρακτικά, κάθε εμπορική θαλάσσια μεταφορά 
απαιτεί σήμερα, ως ένα βαθμό, τη μεταφόρτωση και τη μεταφορά με κάποιο άλλο μέσο, 
τουλάχιστον σε ένα από τα δύο άκρα της εμπορικής αλυσίδας. Πολλές μεταφορικές γραμμές 
προσφέρουν τώρα στους ναυλωτές μεταφορές πολλαπλών μέσων. 
24. Οι οργανωτικές και τεχνολογικε'ς αλλαγές, που προέκυφαν από αυτή την εξέλιξη, είναι 
σημαντικές, δεδομένου ότι οι ναυτιλιακές γραμμές χρειάζεται να ελέyξoυv την υλικοτεχνική 
υποδομή του συστήματος, καθώς, επίσης, να χρησιμοποιήσουν στο μέγιστο και να ελέyξoυv τη 
χρήση του εμπορευματοκιβωτίου. Η ανάγκη για υποδομή συνδυασμένων μεταφορικών μέσων έχει, 
επίσης, ενθαρρύνει τη ζήτηση για τερματικά λιμανιών, φόρτωση και εκφόρτωση στο λιμάνι, 
εξοπλισμό ρυμούλκησης στην ξηρά, κέντρα διανομής και παρακολούθησης στην ξηρά και, 
επιπλέον, ωθεί προς τη χρήση συστημάτων ηλεκτρονικής επεξεργασίας δεδομένων (EDP) και 
ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων (EDI). 
25. Παράλληλα, και ως μέρος αυτής της εξέλιξης η οποία απαιτεί σημαντικές επενδύσεις, 
σημειώθηκαν τάσεις για συγχώνευση και απόκτηση εταιρειών, η οποία αναμένεται να συνεχιστεί 
κατά τα επόμενα έτη. Οι εξελίξεις αυτές, οι οποίες συμβαίνουν σε μία αγορά με συχνό 
πλεόνασμα χωρητικότητας, έχουν, επίσης, παρακινήσει τις ναυτιλιακές γραμμε'ς να συνάφουν 
νέες μορφές συμφωνιών συνεργασίας. 
8 
Εξάπλωση και πολλαπλασιασμο'ς των ανοιχτών vηoλoyιωv 
26. Η αποχώρηση πλοίων από παραδοσιακά, "πραγματικά" νηολόγια αποτελεί παγκόσμιο 
φαινόμενο. Από τα τέλη της δεκαετίας του '80, σημειώθηκε ένας χωρίς πpoηyoύμεvo 
πολλαπλασιασμός των ανοιχτών νηολογίων και η τάση για τη νηολόγηση πλοίων κάτω από 
τέτοιες σημαίες αυξήθηκε σταθερά. 
27. Η συνολική νηολογημε'νη σε "ανοιχτά νηολόγια" χωρητικότητα έχει αυξηθεί κατά 107 
εκατομμύρια DWT, ανάμεσα στα μέσα του 1985 και το τέλος του 1994, δηλαδή έχει 
παρουσιάσει συνολική αύξηση 51,8%, σε σχέση με μιαν αύξηση 7,3% στην παγκόσμια συνολική 
χωρητικότητα (DWT). Εως τις 31 Αεκεμβρίου 1994, οι δέκα πρώτες χώρες5 ανοιχτού νηολογίου 
αποτελούσαν το 44,6% του συνολικού dwt των εμπορικών πλοίων άνω των 100 gt (με 314,1 εκατομ. 
από ένα σύνολο 704,0 εκατομ. DWT), ενώ στα μέσα του 1985 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 
30,7%. Αυτή η προσχώρηση σε ανοιχτά νηολόγια θα ήταν ακόμη πιο έντονη, εάν δεν 
μεσολαβούσε το γεγονός ότι αρκετές ναυτιλιακές χώρες καθιέρωσαν διεθνή/δεύτερα νηολόγια 
κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, γεγονός που οδήγησε σε μιαν επιβράδυνση ή, σε 
ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και σε αναστροφή της τάσης για αλλαγή σημαίας. 
28. Με δεδομένες αυτές τις εξελίξεις, καθίσταται όλο και περισσότερο σημαντικό να εξετάσουμε 
με ποιους τρόπους θα μπορούσε να ελεγχθεί και να συγκρατηθεί το φαινόμενο της ανοιχτής 
νηολόγησης, έτσι ώστε να μπορέσουν να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι για την ασφάλεια και το 
θαλάσσιο περιβάλλον, και να επιτευχθεί ένα δίκαιο πεδίο από πλευρά επιχειρησιακών συνθηκών, 
δεδομένων των αθέμιτων ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, που αποκτούν πλοιοκτήτες λόγω της 
μη τήρησης των διεθνών κανόνων και προτύπων. Πράγματι, υπάρχει συχνά παντελής απουσία 
αποτελεσματικού ελέyχoυ και ρυθμιστικών προγραμμάτων εποπτείας, ώστε να εξασφαλίζονται 
συνεπείς και επαρκείς ενέργειες για την ασφάλεια της ναυτιλίας. Κάποιος πλοιοκτήτης, ο οποίος 
-λόγω της ανεπαρκούς ρυθμιστικής εποπτείας- μπορεί να αποφύγει τη συμμόρφωση προς το 
διεθνώς συμφωνημένο σύνολο προτύπων και κανονισμών, όσον αφορά την ασφάλεια και τη 
ρύπανση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, έχει ένα πλεονέκτημα κόστους -το οποίο μπορεί να είναι 
αρκετά σημαντικό- έναντι του ανταγωνιστή του, ο οποίος τηρεί στο ακέραιο όλους τους 
ισχύοντες διεθνείς κανόνες και πρότυπα. 
Δ. Δυσκολίες που συναντώνται στο εξωτερικό θαλάσσιο εμπόριο 
29. Εκτός από τα προβλήματα, που σχετίζονται με τις εξελίξεις στο εμπόριο και την αγορά, 
η βιομηχανία της κοινοτικής ναυτιλίας έχει αντιμετωπίσει προβλήματα, που έχουν ανακύφει 
από πολιτικές και μέτρα, τα οποία υιοθετήθηκαν από τρίτες χώρες, και τα οποία επηρέασαν 
τις διεθνείς ναυτιλιακές σχέσεις. 
Ενώ το σύνολο των παραδοσιακά ναυτικών κρατών -αν και με ορισμένες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις-
έχουν ακολουθήσει μια πολιτική για τη διατήρηση ενός φιλελεύθερου περιβάλλοντος ανοιχτού 
εμπορίου, πολλά κράτη έχουν αναζητήσει και υιοθετήσει -κατά τη διάρκεια των δύο περασμένων 
δεκαετιών- μέτρα για την προστασία και την ανάπτυξη του δικού τους εμπορικού στόλου. 
30. Παρόμοια μέτρα έχουν συχνά προσλάβει τη μορφή περιορισμών στην πρόσβαση στην αγορά 
από ξένους πλοιοκτήτες. Σε άλλες περιπτώσεις, ή σε συνδυασμό με παρόμοιους περιορισμούς, 
τα κράτη έχουν επηρεάσει τις συνθήκες λειτουργίας, ώστε να ευνοήσουν τους δικούς τους 
στόλους, για παράδειγμα, μέσω επιχορηγήσεων ή φοροαπαλλαγών. Η αμέλεια ή η ανεπάρκεια 
της επιβολής των διεθνώς ισχυόντων κανόνων και προτύπων έχει συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό 
στα προβλήματα του κλάδου και όλες αυτές οι δυσμενείς συνέπειες επί του ελεύθερου και 
Λιβερία, Παναμάς, Μπαχάμες, Κύπρος, Μάλτα, Αγ. Βικέντιος, Βερμούδες, Νήσοι Marshall, 
Βανουάτου, Αντίγκουα και Μπαρμπούντα. 
θεμιτού ανταγωνισμού έχουν δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος, ώστε οι πλοιοκτήτες που 
ευνοούνται από αυτά τα πλεονεκτήματα να μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους κάτω 
από συνθήκες, στις οποίες δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν οι πλοιοκτήτες, που βασίζονται στα 
δικά τους εμπορικά μέσα και συμμορφώνονται πλήρως προς τους ισχύοντες κανόνες. 
ΪΙεριορισμοί στην πρόσβαση στην ayooa 
31. Τα προστατευτικά μέτρα, που χρησιμοποιούνται από κράτη, τα οποία περιορίζουν την 
πρόσβαση ξένων πλοιοκτητών στην αγορά, προσλαμβάνουν διάφορες μορφές, μπορούν δε να 
ενταχθούν στις εξής κατηγορίες: μονομερείς ή σε εθνικό επίπεδο κανονισμοί ή απαιτήσεις, 
διμερείς ή, μερικές φορές, περιφερειακές συμφωνίες και διεθνείς συμφωνίες/συμβάσεις. 
1. Εθνικοί κανονισμοί ή απαιτήσεις 
32. Μέσω των εθνικών κανονισμών τα κράτη έχουν μονομερώς επιβάλλει περιορισμούς στην 
πρόσβαση στη ναυτιλιακή αγορά και περιορισμούς σε συναφείς επιχειρηματικές δραστηριότητες, 
μεταχείριση που ευνοεί τις διακρίσεις έναντι αλλοδαπών πλοίων στα λιμάνια, και περιορισμούς 
σε βοηθητικές υπηρεσίες. 
(ί) Περιορισμοί στην πρόσβαση στη ναυτιλιακή αγορά 
33. Οι πλέον προφανείς μονομερείς περιορισμοί παίρνουν τη μορφή εθνικής νομοθεσίας η οποία 
διαφυλάσσει μέρος των εθνικών φορτίων για πλοία, που φέρουν την εθνική σημαία. 
Σε αρκετές χώρες οι περιορισμοί έχουν πάρει τη μορφή διακρίσεων υπέρ των πλοίων που 
φέρουν εθνική σημαία, με βάση τη νομοθεσία και/ή με τη χρήση διαφόρων τρόπων 
διαμοιρασμού των φορτίων σε μια προτιμησιακή βάση, ή, μέσω της συμπερίληφης 
διατάξεων σε άδειες εισαγωγής ή πιστωτικές επιστολές, οι οποίες δίνουν προτεραιότητα 
στον εθνικό μεταφορέα. 
Ανάδειξη του μεταφορέα, που φέρει εθνική σημαία μέσω της απαίτησης ότι όλες, ή 
ορισμένες κατηγορίες, εξαγόμενων αγαθών πωλούνται σε τιμές cif και ότι τα 
εισαγόμενα αγαθά αγοράζονται σε τιμές fob. Αυτό συμβαίνει συχνά στην πράξη, μέσω 
της επιβολής όρων στις συμβάσεις με πλοιοκτήτες, δίχως απαραίτητα να εμπλέκεται 
ανοιχτά το κράτος. 
Αλλες διοικητικές διατάξεις μπορούν να έχουν το αποτέλεσμα της πρόληφης ή του 
περιορισμού της συμμετοχής μη εθνικών γραμμών στο εμπόριο. 
(U) Περιορισιιοί σε επιγειονματικέα δραστηριότητες 
34. Η πρόσβαση στο εμπόριο έχει επίσης περιορισθεί από αποθαρρυντικές ενέργειες, οι οποίες 
γενικά θεωρούνται ως ένα απόλυτα φυσιoλoyικό μέρος των καθημερινών συναλλαγών. Τα 
παρακάτω αποτελούν παραδείγματα τέτοιων περιορισμών: 
εμπόδια στη διαδικασία "από πόρτα σε πόρτα"· 
δυσκολίες ή απαγορεύσεις σε μη υπηκόους για την ίδρυση παραρτημάτων ή πρακτορείων 
εμπόδια στην απόκτηση των αναγκαίων αδειών, αδειών εργασίας ή παραμονής για μη 
υπηκόους· 
περιορισμοί στις εσωτερικές επενδύσεις ή στον επαναπατρισμό των κερδών 
απαιτήσεις να προτιμώνται εθνικοί πράκτορες, εταιρείες ή οργανισμοί, έναντι των ξένων 
συμφερόντων 
φopoλoyικές και δασμολογικές αυξήσεις για τις συγκεκριμένες δραστηριότητες, που 
ευνοούν τις διακρίσεις, σε σχέση με αυτές που επιβάλλονται στις αντίστοιχες 
δραστηριότητες των ημεδαπών. 
10 
(Hi) Μεταγείριση που ευνοεί τις διακρίσεις έναντι των αλλοδαπών πλοίων στα λιμάνια 
35. Η μεταχείριση που ευνοεί τις διακρίσεις έναντι των πλοίων στα λιμάνια μπορεί να αφορά: 
- η χρήση υποδομής και βοηθητικών υπηρεσιών του ναυτικού τομέα, όπως 
* παραχώρηση θέσεων πλεύρισης ή εyκαταστάσεων για φόρτωση και εκφόρτωση, 
* διακίνηση φορτίου, 
* χώρους και κτίρια αποθήκευσης, 
* υπηρεσίες εκτελωνισμού, 
* σταθμό εμπορευματοκιβωτίων, 
* υπηρεσίες ναυτιλιακών πρακτορείων 
- τέλη και δαπάνες, ανάλογα με τη σημαία του πλοίου ή την εθνικότητα του επιχειρηματία. 
2. Διμερείς συμφωνίες 
36. Ιδιαίτερα ζημιογόνος στην ελεύθερη πρόσβαση στην αγορά ήταν η τάση μετατροπής των 
συναλλαγών σε διμερείς, μέσω ρυθμίσεων διαμοιρασμού του φορτίου (κυρίως, αν και όχι 
αποκλειστικά, στο εμπόριο με πλοία τακτικών γραμμών), αποκλείοντας από την αγορά τις 
ναυτιλιακές εταιρείες των χωρών του τρίτου κόσμου ή περιορίζοντας δραστικά τις πιθανότητες 
τους να συμμετέχουν στο εμπόριο. Οι συναλλαγές εντός του ΟΟΣΑ δεν περιλαμβάνουν τέτοιες 
συμφωνίες. Ομως, αρκετές αναπτυγμένες χώρες μεταξύ των οποίων και κράτη μέλη, έχουν 
εμπλακεί σε τέτοιες συμφωνίες, είτε με αναπτυσσόμενες χώρες είτε με χώρες κρατικού εμπορίου 
-συχνά, στην τελευταία περίπτωση- για να είναι τουλάχιστον σε θέση να συμμετέχουν στο 
εμπόριο. 
3. Διεθνείς συμφωνίες/συμβάσεις 
37. Οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν καταβάλει επίμονες προσπάθειες, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της 
ΔΗΕΕΑ (Αιάσκεφη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη), για τη ρύθμιση 
εμπορικών πτυχών της ναυτιλίας, με σκοπό την προώθηση και την ανάπτυξη των στόλων τους 
μέσω προτιμησιακής μεταχείρισης, παρά με βάση εμπορικά κριτήρια. 
38. Πολλές από αυτές τις προσπάθειες υπήρξαν ανεπιτυχείς, όμως, τουλάχιστον στην 
περίπτωση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών -η οποία υιοθετήθηκε το 1974- για τον κώδικα 
συμπεριφοράς των συνδιασκέψεων, έχουν επηρεάσει σημαντικά τις τακτικές γραμμές μεταξύ 
ευρωπαϊκών και αναπτυσσόμενων κρατών, ιδιαίτερα λόγω του τρόπου που έχουν χρησιμοποιήσει 
ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες για να "νομιμοποιήσουν" τα εθνικά περιοριστικά μέτρα. 
Συνθήκες λειτουργίας 
39. Οι εθνικοί κανόνες και κανονισμοί, είτε αναφερόμενοι συγκεκριμένα στη ναυτιλία, είτε είναι 
γενικότερης εφαρμογής, επηρεάζουν τις συνθήκες λειτουργίας των ναυτιλιακών εταιρειών της 
εμπλεκόμενης χώρας και του εμπορικού στόλου της. Αυτοί εκτείνονται από κανόνες σχετικά με 
την επάνδρωση - και την εθνικότητα του πληρώματος καθώς και τις σχετικές συνθήκες, έως τις 
επιχορηγήσεις και τις φοροαπαλλαγές, αλλά αναφέρονται, επίσης, και σε κανονισμούς για 
θέματα ασφάλειας των πλοίων και των πληρωμάτων και σε κανονισμούς για την προστασία του 
θαλάσσιου περιβάλλοντος. Οι τελευταίες αυτές πτυχές ενδέχεται να επηρεάζονται ιδιαίτερα 
από την ανεπαρκή επιβολή των διεθνώς ισχυόντων κανόνων και προτύπων. Ως αποτέλεσμα, οι 
συνθήκες λειτουργίας ποικίλουν σημαντικά μεταξύ των κρατών και των νηολογίων, σε βαθμό που 
ο ανταγωνισμός μπορεί να διαστρεβλωθεί σημαντικά. 
Αθέμιτος ανταγωνισμός 
40. Οι επιχειρηματίες μπορούν να επωφεληθούν από τις συνθήκες που αναφέρονται παραπάνω, 
11 
οι οποίες προσφέρονται ή επιτρέπονται από τα κράτη, στο βαθμό που παρόμοιος ανταγωνισμός 
καθίσταται αθέμιτος. 
Το εγγυημε'νο φορτίο, οι επιχορηγήσεις, οι χαμηλές λειτoυpyικές δαπάνες μέσω της μη τήρησης 
των κοινωνικών κανόνων και των κανόνων ασφάλειας, συνιστούν όλα παράγοντες που επιτρέπουν 
τη μείωση των ναύλων, σε βαθμό που οι πλοιοκτήτες, οι οποίοι πρέπει να περάσουν τη δοκιμασία 
της αγοράς, ενώ, ταυτόχρονα, συμμορφώνονται προς τις υποχρεώσεις τους και δεν απολαμβάνουν 
τέτοιων προνομίων, δεν μπορούν να είναι ανταγωνιστικοί. 
Ε. Πρόσφατες ε£ελι£εις στη ναυτιλιακή πολιτική 
41. Η εξωτερική δράση της ΕΚ στον τομέα της ναυτιλίας πρέπει να λάβει υπόφη 
αντικρουόμενες οικονομικές, ανταγωνιστικές και πολιτικές δυνάμεις, που επηρεάζουν το διεθνές 
ναυτιλιακό περιβάλλον. 
42. Τα δραματικά πολιτικά και οικονομικά γεγονότα στα τέλη της δεκαετίας του '80 και στις 
αρχές της δεκαετίας του '90 έχουν αφήσει τη σφραγίδα τους στις παγκόσμιες εξελίξεις της 
ναυτιλιακής πολιτικής. Ο ρυθμός της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής αλλαγής κατά τις 
δύο τελευταίες δεκαετίες έχει αυξηθεί από το 1989. Τα παγκόσμια γεγονότα που αλλάζουν 
γρήγορα, συμπεριλαμβανομένης της νέας πολιτικής και οικονομικής πραγματικότητας, τόσο 
στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες, η συνειδητοποίηση των κοινωνικών, 
περιβαλλοντικών και οικονομικών ανισοτήτων και η αποτυχία, που συνάντησαν οι πpoηyoύμεvες 
πpoσεyyίσεις πολιτικών, οι οποίες στόχο είχαν να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα των στόλων 
των αναπτυσσόμενων χωρών, επηρέασαν σημαντικά την προσέγγιση πολλών κρατών στο θέμα 
της διεθνούς ναυτιλίας. 
43. Ως συνέπεια, σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες έχουν συντελεστεί σημαντικές εξελίξεις στον 
τομέα της ναυτιλιακής πολιτικής, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τον κατακερματισμό των 
πpoηyoύμεvωv κοινών προσεγγίσεων του τομέα της ναυτιλιακής πολιτικής. Η απελευθέρωση στον 
τομέα της ναυτιλίας έχει κερδίσει έδαφος στη λατινική Αμερική και σε ορισμένα μέρη της 
Ασίας, αλλά όχι ακόμη στην Αφρική. 
44. Οι αποφάσεις που ελήφθησαν στην ΔΗΕΕΑ VIII, στην Cartagena στις αρχές του 1992, και 
οι οποίες άλλαξαν ριζικά τον προσανατολισμό της πολιτικής της ΔΗΕΕΑ, σηματοδότησαν ένα 
σημαντικό επαναπροσανατολισμό των ναυτιλιακών πολιτικών στον αναπτυσσόμενο κόσμο προς 
τη σταδιακή απελευθέρωση. Αυτό ήταν ήδη αισθητό από τα μέσα του 1991, κατά τη διάρκεια 
της Διάσκεψης για την αναθεώρηση του κώδικα συμπεριφοράς των συνδιασκέψεων όταν έγινε 
εμφανής ένας σημαντικός αριθμός αλλαγών αναφορικά με την προσέγγιση των 
αναπτυσσόμενων χωρών. Αυτό έχει, επίσης, γίνει εμφανές κατά την διάρκεια συζητήσεων επί 
θεμάτων ναυτιλιακών υπηρεσιών, μέσα στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων της GATS (Γενικής 
Συμφωνίας Εμπορίου Υπηρεσιών), μολονότι δεν έχει καταστεί ακόμη δυνατό να επιτευχθεί μια 
ικανοποιητική συμφωνία σε παγκόσμιο επίπεδο. 
12 
Ill ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΚ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ Ε2ΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΜΕΑ 
Α. Η ανάγκη και οι στόχοι της δράσης της ΕΚ 
45. Με δεδομένη την σε παγκόσμιο επίπεδο εμπλοκή της κοινοτικής ναυτιλίας, η κοινοτική 
ναυτιλιακή πολιτική ήταν υποχρεωμένη να δώσει, όπως άλλωστε το έπραξε από την αρχή, 
πρωταρχική θέση σε θέματα που αφορούν το θαλάσσιο εμπόριο με κράτη ή μεταξύ κρατών, που 
δεν είναι μέλη. Αναπόφευκτα, επίσης, οι ενδοκοινοτικές ναυτιλιακές πολιτικές έπρεπε να λάβουν 
υπόφη το διεθνές πλαίσιο. 
46. Ο βασικός προσανατολισμός της πολιτικής υπέρ του ελεύθερου και θεμιτού ανταγωνισμού 
στην παγκόσμια ναυτιλία ήταν ο παραδοσιακός προσανατολισμός, που ακολουθήθηκε γενικά 
από τα κράτη μέλη, τα οποία -ως μέλη του ΟΟΣΑ- ενέκριναν τον Κώδικα Απελευθέρωσης των 
Αδηλων Συναλλαγών και έχουν διατυπώσει κοινές αρχές ναυτιλιακής πολιτικής. Αυτό έχει 
επιδιωχθεί από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη στη ΔΗΕΕΑ και, πιο πρόσφατα, στις 
διαπραγματεύσεις της GATS. 
47. Ηταν δύσκολο να διεξαχθεί μεμονωμένα ή ακόμα και συλλογικά εκτός του κοινοτικού 
πλαισίου μια ενεργή πολιτική για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, που προκύπτουν από τις 
πολιτικές προστατευτισμού τρίτων χωρών. Οι εξελίξεις κατά τη δεκαετία του '70, και ακόμη 
περισσότερο κατά τη δεκαετία του '80, κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη κοινοτικής δράσης. 
Μετά την υιοθέτηση, το 1977, μιας απόφασης του Συμβουλίου "για τον καθορισμό μιας 
διαδικασίας διαβουλεύσεων με θέμα τις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, και τη 
σχετική με παρόμοια θέματα δράση σε διεθνείς οργανισμούς"6, καθώς επίσης και του κανονισμού 
αριθ. 954/797, το 1979, το αποφασιστικό βήμα για μια κοινή πολιτική ήταν η υιοθέτηση του 
πακέτου του 1986, με βάση τις προτάσεις που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή με την 
Ανακοίνωση του Μαρτίου 19858. 
48. Η Επιτροπή διατύπωσε στην Ανακοίνωση μία σειρά βασικών αρχών για την καθοδήγηση της 
κοινοτικής δράσης στον τομέα της ναυτιλίας: 
λαμβάνοντας υπόφη ότι τα κυρίαρχα ζητήματα που επηρεάζουν τη ναυτιλία είναι εκείνα, 
που αφορούν το εμπόριο με τρίτες χώρες, οι ενέργειες για ενδοκοινοτικά θέματα πρέπει να 
λάβουν πλήρως υπόφη τις επιδράσεις τους επί της διεθνούς ανταγωνιστικής θέσης της 
κοινοτικής ναυτιλίας. 
η Κοινότητα οφείλει να επιδιώξει, στις περιπτώσεις όπου απαιτείται ρυθμιστική δράση, 
και, ιδιαίτερα, όπου επηρεάζεται η ανταγωνιστική θέση της κοινοτικής ναυτιλίας, ευρείς 
συμφωνίες σε διεθνές επίπεδο, παρά να αναλάβει μονομερώς κοινοτική δράση. 
η Κοινότητα οφείλει να εξασφαλίσει ίση μεταχείριση έναντι των κοινοτικών πλοιοκτητών. 
η Κοινότητα οφείλει να ακολουθήσει μια μη προστατευτική ναυτιλιακή πολιτική, με βάση 
τις αρχές του ελεύθερου και θεμιτού ανταγωνισμού στην παγκόσμια ναυτιλία, προς το συμφέρον 
των κοινοτικών πλοιοκτητών και των χρηστών των ναυτιλιακών υπηρεσιών, λαμβανομένων υπόφη 
των συμφερόντων των εμπορικών εταίρων της Κοινότητας, συμπεριλαμβανομένων των 
αναπτυσσόμενων χωρών 
η Κοινότητα οφείλει να υποστηρίξει διεθνείς προσπάθειες για τη διατήρηση και τη 
βελτίωση των προτύπων ασφάλειας της ναυτιλίας· 
6 Απόφαση του Συμβουλίου 77/587, ΕΕ L 239, 17.9.1977 
7 EEL 121, 17.5.1979 
8 "Πορεία προς μια κοινή πολιτική μεταφορών - θαλάσσιες Μεταφορές", COM (85) 90 τελικό, 19 
Μαρτίου 1985. Βλ. επίσης μέρος IV.Α. 
13 
η Κοινότητα οφείλει να επιδιώξει τη βελτίωση της εμπορικής ανταγωνιστικότητας της 
κοινοτικής ναυτιλίας. 
49. Το πακέτο του 1986 σχεδιάστηκε για την υπεράσπιση και την προώθηση των εμπορικών 
συμφερόντων της ΕΚ στη διεθνή ναυτιλία, ενώ ταυτόχρονα εφαρμόζει τις βασικές διατάξεις της 
Συνθήκης, όσον αφορά την ελευθερία παροχής υπηρεσιών και τους κανόνες του ανταγωνισμού. 
Ετσι, το Συμβούλιο αποφάσισε ότι από το εξής, αυτό το épyo θα αποτελεί ευθύνη της 
Κοινότητας, δεδομένου ότι οι στόχοι της ναυτιλιακής πολιτικής μπορούν να επιτευχθούν 
αποτελεσματικότερα μέσω δράσης σε κοινοτικό επίπεδο. 
50. Ο βασικός στόχος της εξωτερικής δράσης της ΕΚ στον τομέα της ναυτιλίας είναι η 
αποτελεσματική εξυπηρέτηση της βιομηχανίας της ναυτιλίας και των εμπορικών συμφερόντων 
της ΕΚ μέσω της εξασφάλισης ελεύθερης πρόσβασης και συνθηκών θεμιτού ανταγωνισμού στην 
παγκόσμια αγορά, όπου ανταγωνίζονται και προσφέρουν τις υπηρεσίες τους οι πλοιοκτήτες της 
ΕΚ. Οι βασικές κατευθυντήριες αρχές που ήδη καθορίσθηκαν το 1985, διατηρούν σε γενικές 
γραμμε'ς την ισχύ τους κάτω από τις τρέχουσες συνθήκες της διεθνούς ναυτιλιακής αγοράς και 
το παρόν πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσονται οι εξωτερικές ναυτιλιακές σχέσεις της 
Κοινότητας, οι οποίες εξετάζονται στα Κεφάλαια II και VA. λαμβάνοντας υπόφη τα 
συμφέροντα της πολιτικής της, τις υπάρχουσες συνθήκες της διεθνούς ναυτιλιακής αγοράς και 
το παρόν διεθνές πλαίσιο, η ΕΚ οφείλει, επομένως, κατά την άποφη της Επιτροπής, να 
επιδιώξει τους εξής yeviKovç στόχους: 
να σταθεροποιήσει, σε διμερές καθώς και πολυμερές επίπεδο, σε διεθνείς οργανισμούς 
-μέσω διαβουλεύσεων και διαπραγματεύσεων- τις εξελίξεις προς την κατεύθυνση της 
φιλελευθεροποίησης, όπως επίσης να επιτύχει περαιτέρω υποχώρηση των εν ισχύι περιορισμών. 
να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, τα οποία προκύπτουν με κράτη που δεν είναι μέλη, 
κυρίως σε θέματα σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά. 
να αντιμετωπίσει, ειδικότερα, το πρόβλημα του αθέμιτου ανταγωνισμού και το συναφές 
πρόβλημα της χαμηλού επιπέδου ναυτιλίας, τα οποία προκύπτουν - αν και όχι μόνο- από τα 
πλοία ανοιχτής νηολόγησης. 
και θα πρέπει παράλληλα, 
να εργαστεί για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού ευρωπαϊκού 
συστήματος μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας για την μετάβαση των ΧΚΑΕ 
(χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης) στην οικονομία της αγοράς και της 
ευθυγράμμισης των πολιτικών τους εν όψει της ένταξης τους. 
51. λαμβάνοντας υπόφη τα συγκεκριμένα προβλήματα, που αντιμετωπίζει ο τομέας της 
ναυτιλίας και τα οποία επισημαίνονται στο μέρος Π.Δ, η κοινοτική δράση σε αυτό τον τομέα θα 
πρέπει να στοχεύει στην επίτευξη ορισμένων πιο συyκεκpιμέvωv ή ιδιαίτερων στόχων: 
Οσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά και συναφή θέματα: 
(i) τη σταθεροποίηση των εξελίξεων προς την απελευθέρωση, που έχουν σημειωθεί κατά τα 
τελευταία έτη, σε διεθνές επίπεδο και σε σχέση με τη ναυτιλιακή πολιτική. 
(Π) τις αυξημένες ευκαιρίες των πλοιοκτητών της ΕΚ, για παροχή υπηρεσιών στις 
συναλλαγές με τρίτες χώρες και μεταξύ τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένης της 
παροχής υπηρεσιών μεταφορών πολλαπλών μέσων, που θα περιλαμβάνουν και θαλάσσια 
μεταφορά, ειδικότερα με την εξάλειψη ή την καταπολέμηση των περιορισμών στην 
14 
πρόσβαση στη ναυτιλιακή αγορά και των περιορισμών σχετικών επιχειρήσεων στην ξηρά. 
(Hi) την εξάλειψη άλλων μονομερών μέτρων τρίτων χωρών, τα οποία επηρεάζουν δυσμενώς τη 
ναυτιλιακή δραστηριότητα, όπως, για παράδειγμα, η φopoλόyηση ή η μεταχείριση των 
πλοίων στα λιμάνια, που ευνοούν τις διακρίσεις. 
(iv) την εξασφάλιση εκ μέρους τρίτων χωρών ίσης μεταχείρισης των πλοιοκτητών της 
Κοινότητας, χωρίς διακρίσεις έναντι των ανταγωνιστών τους. 
(ν) την προώθηση ενός προσανατολισμένου στην αγορά, διεθνούς περιβάλλοντος ναυτιλιακής 
πολιτικής, με τη δέουσα, επίσης, προσοχή στους κανόνες του ανταγωνισμού, ιδιαίτερα 
στους κανονισμούς αριθ. 4056/86 και 870/95. 
Υπάρχει ανάγκη απαλλαγής από κανονισμούς, οι οποίοι είτε διαστρεβλώνουν τον 
ανταγωνισμό είτε επιβάλλουν αχρείαστα και αδικαιολόγητα βάρη στους επιχειρηματίες. 
Αυτό περιλαμβάνει κρατικές παρεμβάσεις προς όφελος ναυτιλιακών γραμμών, που 
έχουν συμφωνίες, οι οποίες περιορίζουν τον ανταγωνισμό. 
Οσον αφορά τις συνθήκες λειτουργίας 
Στις σχέσεις της με τρίτες χώρες, η Κοινότητα οφείλει: 
(vi) να προωθήσει την υιοθέτηση, τήρηση και επιβολή κατάλληλων διεθνών προτύπων, που 
έχουν σχέση με την ασφάλεια των πλοίων και των πληρωμάτων και με την προστασία του 
θαλάσσιου περιβάλλοντος. 
(vii) να επιτύχει συνθήκες θεμιτού ανταγωνισμού στην παγκόσμια ναυτιλιακή αγορά, μέσω 
-μεταξύ άλλων- της υιοθέτησης, τήρησης και επιβολής των διεθνώς ισχυόντων προτύπων 
που αναφέρονται παραπάνω. 
Οι πλοιοκτήτες τρίτων χωρών μπορούν να αντλήσουν πλεονεκτήματα από κρατικά μέτρα ή 
υποστήριξη διαφόρων μορφών (όπως προτίμηση φορτίου, επιχορηγήσεις, μη επιβολή κανόνων 
και προτύπων), τα οποία διαστρεβλώνουν τις συνθήκες ανταγωνισμού. 
(viii) να αναζητήσει λύσεις στα προβλήματα οικονομίας και ασφάλειας, τα οποία σχετίζονται 
με τον πολλαπλασιασμό και την εξάπλωση των ανοιχτών νηολογίων. 
Οσον αφορά τη δράση συνεργασίας 
Κατά την επιδίωξη των παραπάνω στόχων, η Κοινότητα οφείλει επίσης να δώσει ιδιαίτερη 
προσοχή: 
(ιχ) στην προώθηση της συνεργασίας με τρίτες χώρες, ιδιαίτερα με τα αναπτυσσόμενα κράτη 
και τις ΧΚΑΕ . 
Στις σχέσεις της με αναπτυσσόμενες χώρες στον τομέα αυτό, η Κοινότητα οφείλει να 
λάβει υπόφη τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 130u της Συνθήκης για την 
Ευρωπαϊκή Ενωση. 
Οι δράσεις συνεργασίας και η τεχνική βοήθεια μπορούν να εξυπηρετήσουν κοινά 
συμφέροντα, μέσα από την επίλυση προβλημάτων και την προώθηση προσεγγίσεων 
πολιτικών, που συγκλίνουν μεταξύ τους. 
Ειδικότερα, στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά 
15 
στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού ευρωπαϊκού συστήματος 
μεταφορών, και στην προετοιμασία των υποψήφιων ευρωπαϊκών κρατών για ενδεχόμενη 
ένταξη. 
Β. Τρόποι κοινοτικής δράσης 
52. Σε εφαρμογή των στόχων της στον τομέα των εξωτερικών ναυτιλιακών σχέσεων, η Κοινότητα 
μπορεί να καταφύγει, όπως αρμόζει, σε μία σειρά μέτρων -είτε μονομερών (βάσει των 
κανονισμών που υιοθετήθηκαν από το Συμβούλιο το Δεκέμβριο του 1986), είτε βάσει συμφωνιών 
(σε διμερές ή πολυμερές επίπεδο)- και σε δράση συνεργασίας. Οι διάφοροι τρόποι κοινοτικής 
δράσης μπορούν να ταξινομηθούν στις ακόλουθες κατηγορίες: 
Προληπτικές ενέργειες, οι οποίες επιδιώκουν συμφωνίες επί αρχών πολιτικής και κοινή 
προσέγγιση συγκεκριμένων θεμάτων, μπορούν να αναληφθούν για την επίτευξη μιας κατάστασης 
όπου οι ακολουθούμενες από τρίτες χώρες πολιτικές είναι συγγενείς ή επαρκώς συμβατές, από 
την άποφη της παροχής υπηρεσιών διεθνούς ναυτιλίας, ώστε να επιτρέπουν την ελεύθερη άσκηση 
της ναυτιλιακής δραστηριότητας, και να εμποδίζουν, στο βαθμό του δυνατού, την εμφάνιση 
προβλημάτων στον τομέα αυτό μεταξύ της Κοινότητας και των σχετικών τρίτων χωρών. 
Σε περιπτώσεις στις οποίες οι πολιτικές τρίτων χωρών επιβάλλουν περιορισμούς, η 
Κοινότητα πρέπει να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τέτοια ouy^Kp^va προβλήματα με 
κατάλληλους τρόπους, μέσω διαβουλεύσεων, ή εάν αυτό αποτύχει, μέσω άλλων μέτρων. 
Προβλήματα, επίσης, ανακύπτουν από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, ο οποίος βασίζεται 
σε μη εμπορικά πλεονεκτήματα που παρέχονται από τα κράτη, ή στην αποτυχία τους να 
εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση των πλοίων τους και/ή των επιχειρηματιών τους προς τους διεθνώς 
ισχύοντες κανόνες και πρότυπα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Κοινότητα θα πρέπει να εξετάσει 
πιθανούς τρόπους εξασφάλισης συνθηκών θεμιτού ανταγωνισμού. 
Επιπλέον, η Κοινότητα οφείλει να χρησιμοποιήσει τις δυνατότητες της για την 
περαιτέρω ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της για συνεργασία με τρίτες χώρες στον τομέα της 
ναυτιλίας. 
1. Προληπτικές ενέργειες: επιδίωξη συμφωνίας επί αργών πολιτικής και κοινής 
προσέγγισης σε συγκεκριμένα θέματα τα οποία προκύπτουν 
53. Η επιδίωξη συμφωνίας επί αρχών πολιτικής και κοινής προσέγγισης σε συγκεκριμένα 
προκύπτοντα προβλήματα, μπορεί να πάρει τη μορφή διαβουλεύσεων με τρίτες χώρες, 
διαπραγματεύσεων συμφωνιών με αυτές ή διαβουλεύσεων και συμφωνιών σε πολυμερές επίπεδο: 
συμφωνίες με τρίτες χώρες -συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών επί των αρχών της 
ναυτιλιακής πολιτικής- είτε σε τομεακό επίπεδο είτε ως τμήμα yεvικότεpωv συμφωνιών, οι οποίες 
αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης της Επιτροπής, βάσει εξουσιοδότησης του Συμβουλίου, 
και οι οποίες συνάπτονται από το Συμβούλιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να 
προτιμηθούν συμφωνίες ανά τομέα. Η επιλογή μεταξύ μιας τομεακής συμφωνίας ή διατάξεων 
για τη ναυτιλία ως τμήμα μιας γενικότερης συμφωνίας, δεν μπορεί να γίνει βάσει ενός γενικού 
κανόνα, αλλά πρέπει να αποφασίζεται σε κάθε περίπτωση, όπου τα χρονικά δεδομένα των 
διαπραγματεύσεων για μια γενική συμφωνία δίνουν παρόμοια δυνατότητα (σε σχέση με το 
ζήτημα αυτό βλ. επίσης παραγράφους 114-116, παρακάτω). 
πολυμερείς διαβουλεύσεις και συαΦωνίες (όπως η ΔΗΕΕΑ και ο Γύρος της Oυρoυyoυάης). 
Μια ικανοποιητική πολυμερής συμφωνία για τις θαλάσσιες μεταφορές στον ΠΟΕ, οι 
διαπραγματεύσεις για την οποία πρόκειται να επαναληφθούν το έτος 2000, θα ήταν το 
αποτελεσματικότερο μέσο για να επιτευχθεί η ευρύτερη δυνατή φιλελευθεροποίηση στον τομέα. 
16 
Οι πολυμερείς διαβουλεύσεις και συμφωνίες εξετάζονται στο μέρος που αφορά τη 
συμμετοχή και την εκπροσώπηση σε διεθνείς οργανισμούς, οι οποίοι ασχολούνται με τις θαλάσσιες 
μεταφορές. 
διαβουλεύσεις με τρίτες γώοες. ανεξάρτητα από το εάν εμπίπτουν στο πλαίσιο μιας 
υπάρχουσας συμφωνίας, ώστε να εκτιμηθούν καλύτερα οι επιλογές πολιτικής, να επηρεασθούν 
οι πολιτικές τρίτων χωρών και να επιτευχθεί συνεννόηση αναφορικά με μια βασική προσέγγιση 
πολιτικής. 
2. Αντιμετώπιση προβλημάτων, που προκύπτουν από τα περιοριστικά μέτρα τρίτων 
νωρών 
54. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων, που προκύπτουν από μέτρα τα οποία λαμβάνονται από 
τρίτες χώρες, μπορεί να περιλαμβάνει: 
διαβήματα προς τρίτες χώρες, το οποία ενδέχεται να χρειασθεί να ακολουθηθούν από 
διαβουλεύσεις. 
διαβουλεύσεις με τρίτες χώρες, ανεξάρτητα από το εάν εμπίπτουν ή όχι στο πλαίσιο 
κάποιας υπάρχουσας συμφωνίας, για την αντιμετώπιση των περιοριστικών μέτρων, που 
λαμβάνονται ή άλλων συΎκεκριμένων προβλημάτων, τα οποία έχουν ήδη προκύψει στις 
συναλλαγές με αυτές τις χώρες. Το αποτέλεσμα παρόμοιων διαβουλεύσεων μπορεί να 
αντικατοπτρίζεται σε σχετικά έγγραφα -συμπεριλαμβανομένων των συμφωνημένων πρακτικών-
ανάλογα με τη φύση των θεμάτων, τη φύση των αναληφθεισών δεσμεύσεων και τη διαδικασία 
σύμφωνα με την οποία διεξάγονται οι διαβουλεύσεις (διαδικασία διαβουλεύσεων ή απόφαση του 
Συμβουλίου βασισμένη στον κανονισμό αριθ. 4058/86). Στην περίπτωση που προβλέπονται νομικές 
δεσμεύσεις, οι διενεργούμενες από την Επιτροπή διαπραγματεύσεις θα βασίζονται σε 
εξουσιοδότηση του Συμβουλίου (η διαδικασία θα είναι η ίδια, όπως και για τις συμφωνίες με τρίτες 
χώρες σύμφωνα με την πpoηyoύμεvη παράγραφο, αλλά θα έχει συνήθως πιο περιορισμένο 
πεδίο)· 
μέτρα για ττ?ν καταπολέμηση των περιορισμών, που επιβάλλονται από τρίτες χώρες στην 
πρόσβαση στην αγορά, εάν οι διαβουλεύσεις δεν έχουν επιτυχή έκβαση (βλ. κανονισμό αριθ. 
4058/86). 
3. Επιδίωξη της εξασφάλισης όρων θεμιτού ανταγωνισμού 
55. Η επιδίωξη της εξασφάλισης όρων θεμιτού ανταγωνισμού μπορεί να περιλαμβάνει: 
- δράση για την καταπολέμηση πλεονεκτημάτων, που έγουν αλλοδαποί πλοιοκτήτες από κρατικά 
μέτρα ή στήριξη: 
II εξάλειψη των μέτρων προτίμησης φορτίου θα αφαιρέσει ένα πλεονέκτημα το οποίο 
έχουν οι πλοιοκτήτες, που επωφελούνται από παρόμοια προτίμηση και το οποίο τους 
θέτει σε καλύτερη θέση, όταν επιδιώκουν να πάρουν φορτία και είναι ανοιχτοί στον 
ανταγωνισμό. 
Σε περιπτώσεις αθέμιτων πρακτικών τιμολόγησης στις διεθνείς τακτικές γραμμές ο 
κανονισμός αριθ. 4057/86 μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση του 
προβλήματος και για να αποφευχθεί περαιτέρω ζημία στη ναυτιλιακή βιομηχανία της 
Κοινότητας. 
Επιπλέον, θα γίνει αναθεώρηση του κανονισμού για την αξιολόγηση των δυνατοτήτων 
αποτελεσματικότερης ανταπόκρισης σε προβλήματα, που προκύπτουν από αθέμιτες 
17 
πρακτικές πλοιοκτητών τρίτων χωρών. 
Οι επιχopηyήσεις και οι φopόλoyικές απαλλαγές είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν 
μέσω διμερών σχέσεων. Ενα πολυμερές καθεστώς φαίνεται, επίσης, δύσκολο να 
επιτευχθεί, προβλέπεται όμως η δημιουργία κώδικα επιχορηγήσεων στο πλαίσιο της 
GATS. 
Η υιοθέτηση, η τήρηση και η επιβολή των κατάλληλων διεθνών προτύπων σχετικά με την 
ασφάλεια πλοίων και πληρωμάτων και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος θα 
βοηθήσει στη δημουργία δίκαιου πεδίου αναμέτρησης. Εκτός από την προώθηση 
παρόμοιας δράσης, η Κοινότητα θα μπορούσε να επιδιώξει να ασκήσει την επιρροή της 
άμεσα απευθυνόμενη σε συγκεκριμένες χώρες, για παράδειγμα, προσφέροντας τη 
βοήθεια της για την επιβολή ελέyχoυ από το κράτος του λιμένος και την επιβολή των 
ευθυνών του κράτους νηολόγησης. 
- Αράση για ττ7ν εξασφάλιση συμμόρφωσης προς τους διεθνώς ισγύοντες κανόνες και πρότυπα, 
που αφορούν την ασφάλεια πλοίων και πληρωμάτων και την προστασία του θαλάσσιου 
περιβάλλοντος: 
Αυτό θα περιλαμβάνει: 
- σθεναρή επιβολή ελéyχoυ από το κράτος του λιμένος στην ΕΚ και στην περιοχή που 
καλύπτει η Κοινή Δήλωση Προθέσεων του Παρισιού (MOU). 
- προώθηση του ελέyχoυ από το κράτος του λιμένος σε άλλες περιφέρειες μέσω της 
συνεργασίας με ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες και ομάδες χωρών, καθώς επίσης και με τον 
ΙΜΟ· 
- προώθηση της υιοθέτησης και επιβολής κατάλληλων διεθνών προτύπων μέσω 
διαβουλεύσεων και βοήθειας προς τρίτες χώρες. 
Παρόμοια δράση σχετίζεται με την Ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο "Κοινή Πολιτική 
για Ασφαλείς θάλασσες"9 και επισημαίνει τη δυνατότητα ανάληψης δράσης στον 
εξωτερικό τομέα για τη στήριξη των στόχων που σχετίζονται με την ασφάλεια και την 
προστασία του περιβάλλοντος επιδιώκοντας, επίσης, ως εκ τούτου, να επιτευχθούν δίκαιοι 
όροι αναμέτρησης με την εξάλειψη ενός αθέμιτου πλεονεκτήματος των πλοιοκτητών που 
χρησιμοποιούν πλοία με κατώτερες προδιαγραφές. 
4. Δραστηριότητες συνεργασίας: 
56. Η Κοινότητα θα πρέπει να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τα μέσα, που διαθέτει για την 
προώθηση της συνεργασίας με τρίτες χώρες, ώστε να εξυπηρετεί το αμοιβαίο συμφέρον με: 
- την παρογή βοήθειας προς τρίτες χώρες (αναπτυσσόμενες χώρες και ΧΚΑΕ) για να 
προσανατολίσουν το ναυτιλιακό τομέα τους και/ή να επιτρέψουν στις ναυτιλιακές εταιρείες τους 
να παρέχουν ανταγωνιστικές υπηρεσίες σε περιβάλλον ελεύθερης ναυτιλιακής αγοράς και να 
προωθήσουν τη θεσμική μεταρρύθμιση, να βελτιώσουν τη διοικητική και διαχειριστική υποδομή 
και την κατάρτιση για την εφαρμογή των διεθνών Συμβάσεων. 
Αυτό μπορεί να πάρει τη μορφή σεμιναρίων ή εργαστηρίων, για τον από κοινού εντοπισμό 
κατάλληλων προγραμμάτων δράσης και τεχνικής βοήθειας για τη διεξαγωγή συμφωνημένων 
δράσεων. Δράσεις βοήθειας γενικά υπάρχουν βάσει των υπαρχόντων προγραμμάτων ή 
διαφορετικά συμφωνούνται με τις αιτούμενες χώρες, και η Επιτροπή φροντίζει να εξυπηρετούνται 
οι σκοποί, όσο το δυνατόν καλύτερα. 
COM(93) 66, 24.02.1993. 
18 
IV. Η ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ Ε2ΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΩΝ 
ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 
Α. Η ισγυουσα νομοθεσία, η εφαρμογή της και οι πρωτοβουλίες για τι?ν επίλυσι? 
συγκεκριμένων προβλημάτων 
57. Τα βασικά νομικά μέσα για τη ναυτιλία, που έχει υιοθετήσει η ΕΚ έως σήμερα, σχετίζονται 
με σημαντικές πτυχές των εξωτερικών της σχέσεων στον εν λόγω τομέα. 
Η απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 77/587*° θεμελίωσε μια διαδικασία διαβουλεύσεων σχετικά με 
τις σχέσεις ανάμεσα στα κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες σε ναυτιλιακά θέματα και με τη 
δράση, που σχετίζεται με παρόμοια ζητήματα στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών. 
Ο κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 954/79u αφορά τους όρους επικύρωσης από τα κράτη μέλη 
της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τον κώδικα συμπεριφοράς των συνδιασκέψεων ώστε να 
διατηρηθούν οι όροι του ανταγωνισμού όσον αφορά τις συνδιασκέψεις τακτικών γραμμών, ενώ 
ταυτόχρονα προσφέρει στις εθνικές ναυτιλιακές γραμμές των αναπτυσσόμενων χωρών ιδιαίτερες 
ευκαιρίες συμμετοχής σε συνδιασκέψεις τακτικών γραμμών και στο εμπόριο που διεξάγεται από 
αυτές. 
Οι τέσσερις κανονισμοί που υιοθέτησε το Συμβούλιο το Δεκέμβριο του 198612 αφορούν: 
- την εφαρμογή της αρχής της ελευθερίας για την παροχή υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές 
ανάμεσα στα κράτη μέλη και ανάμεσα στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες· 
- την εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 της Συνθήκης για τις θαλάσσιες μεταφορές· 
- τις αθέμιτες πρακτικές τιμολόγησης στις θαλάσσιες μεταφορές και 
- τη συντονισμένη δράση για τη διασφάλιση της ελεύθερης πρόσβασης σε φορτία για θαλάσσια 
μεταφορά. 
Αυτά συνιστούν ένα συνεκτικό πακέτο κοινοτικών μέσων για εφαρμογή μη προστατευτικής 
πολιτικής, ενώ εφαρμόζονται βασικές διατάξεις της Συνθήκης. 
Οσον αφορά περιοριστικά μέτρα τρίτων χωρών ή αθέμιτες πρακτικές ξένων πλοιοκτητών, οι 
κανονισμοί αποθαρρύνουν παρόμοια μέτρα ή πρακτικές ή, όταν αυτά σημειώνονται, 
επιτυγχάνουν αποτελεσματικές λύσεις μέσω διαπραγματεύσεων. Στις περιπτώσεις όπου αυτό 
δεν επιτυγχάνεται, οι κανονισμοί παρέχουν τη βάση για αμυντική δράση, που θα καταπολεμήσει 
παρόμοια μέτρα και πρακτικές. 
58. Εκτός από τη σταδιακή άρση των μονομερών περιορισμών από τα κράτη μέλη, ο κανονισμός 
που εφαρμόζει την αρχή της ελευθερίας στην παροχή υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές 
τροχοπέδησε αισθητά τις νέες πρωτοβουλίες για ρυθμίσεις διαμερισμού του φορτίου ανάμεσα σε 
κράτη μέλη και τρίτες χώρες. 
59. Πολυάριθμες περιπτώσεις προέκυψαν βάσει του κανονισμού αριθ. 4056/86 και συναφείς 
αποφάσεις ελήφθησαν από την Επιτροπή. Ο κανονισμός αποδείχτηκε αποτελεσματικό μέσο για 
την εξασφάλιση της συμμόρφωσης προς τα άρθρα 85 και 86 σχετικά με τη ναυτιλία και για τη 
διασφάλιση αποτελεσματικού ανταγωνισμού των εμπορικών πλοίων τακτικών γραμμών, που 
εξυπηρετούν την Ευρωπαϊκή Ενωση, καθώς και για την παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας 
10 EEL 239, 17.9.1977. 
11 EEL 121, 17.5.1979. 
12 Κανονισμοί' του Συμβουλίου αριθ. 4055/86, 4056/86, 4057/86, 4058/86. ΕΕ L 378, 31.12.1986. 
19 
και χαμηλού κόστους στους ναυλωτές, δηλ. τους εξαγωγείς και τους εισαγωγείς της Ενωσης. 
60. Ο κανονισμός, που αναφέρεται σε αθέμιτες πρακτικές τιμολόγησης στις θαλάσσιες 
μεταφορές, χρησιμοποιήθηκε με καλά αποτελέσματα και υπάρχουν, επίσης, σοβαρές ενδείξεις 
ότι επηρέασε τη συμπεριφορά ορισμένων γραμμών τρίτων χωρών, ειδικά όσον αφορά τις 
πολιτικές τους για τον καθορισμό των ναύλων. 
61. Εκτός από την πραγματική εφαρμογή αμυντικών μέτρων στις περιπτώσεις, όπου δεν 
επιτυγχάνεται αποτελεσματική λύση μέσω διαπραγματεύσεων, ο κανονισμός, που προβλέπει 
συντονισμένη δράση για τη διασφάλιση ελεύθερης πρόσβασης σε φορτία, αποτελεί πολύτιμο 
αποτρεπτικό μέσο. Στην περίπτωση περιορισμών, που επιβάλλουν τα κράτη της Δυτικής και 
Κεντρικής Αφρικής, όπου έχει ζητηθεί η χρήση του κανονισμού, η Κοινότητα συνεχίζει την 
προσπάθεια επίτευξης αμοιβαία αποδεκτής λύσης μέσω διαβουλεύσεων. Γενικότερα, η 
δυνατότητα που προβλέπει ο κανονισμός για λήψη αντιμέτρων υπήρξε ιδιαίτερα χρήσιμη για 
την Επιτροπή κατά τις συζητήσεις της με έναν μεγάλο αριθμό χωρών, όταν επεδίωκε να 
εξασφαλίσει πρόσβαση στην αγορά και μεταχείριση χωρίς διακρίσεις για τους πλοιοκτήτες της 
Κοινότητας. 
62. Κράτη μέλη και πλοιοκτήτες της Κοινότητας θέτουν τακτικά θέματα στην Επιτροπή σχετικά 
με συγκεκριμένα προβλήματα που προκύπτουν σε συγκεκριμένες ναυτιλιακές συναλλαγές. Σε 
έκθεση της προς το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των ναυτιλιακών κανονισμών13, η 
Επιτροπή ανέφερε, μεταξύ άλλων, τις ενέργειες, που είχε αναλάβει έως εκείνη τη στιγμή, για 
να αντιμετωπίσει παρόμοια προβλήματα, όπως εκείνα που προέκυψαν με την Αλγερία, την 
Κένυα, την Κορέα, την Ταϊβάν, την Ινδονησία, την Ιαπωνία, καθώς και τις διαβουλεύσεις με 
τρίτες χώρες, όπως η Βραζιλία, η Σρι Λάνκα και η ΕΣΣΔ. Η Επιτροπή συνέχισε να επιδιώκει 
παρόμοια δράση, σε στενές διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη. Συγκεκριμένα, έχει θέσει 
ορισμένα ζητήματα, όσον αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές στο πλαίσιο συζητήσεων με πολλές 
τρίτες χώρες, δηλαδή την Ταϊβάν, την Κορέα, την Κίνα, την Ουκρανία, την Ιαπωνία. Παρόμοιες 
συζητήσεις κατέληξαν σε διάφορες παραχωρήσεις από τις αρμόδιες αρχές των σχετικών χωρών. 
63. Τα αποτελέσματα που σημειώθηκαν δείχνουν καθαρά ότι η Κοινότητα μπορεί αποτελεσματικά 
να εξασφαλίσει το συμφέρον των κρατών μελών συλλογικά. Είναι εμφανές ότι η επιρροή της 
Κοινότητας απέναντι στις τρίτες χώρες μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να επιτευχθούν 
παραχωρήσεις που μεμονωμένα κράτη μέλη δεν θα ήταν σε θέση να επιτύχουν. Εκτός από το 
σημαντικό πλεονέκτημα της από άποφη τακτικής, η κοινοτική πpoσέyyιση είναι σαφώς 
προτιμότερη από εκείνη μεμονωμένων κρατών μελών, δεδομένου ότι αυτά δεν είναι, κανονικά, 
σε θέση να λάβουν υπόφη τα συμφέροντα του συνόλου της Κοινότητας. Από την άποφη αυτή, 
η ανάγκη δημιουργίας μιας κοινοτικής ναυτιλιακής πολιτικής, με συνέπεια και πληρότητα στη 
βάση καλά καθορισμένων στόχων πολιτικής, μπορεί να θεωρηθεί ουσιαστική για την περαιτέρω 
ανάπτυξη του εμπορικού στόλου της ΕΚ και για την παρεμπόδιση κάθε εσωτερικής 
διαστρέβλωσης του ανταγωνισμού. 
64. Περαιτέρω πληροφορίες για θέματα που αναφέρονται στο μέρος αυτό υπάρχουν στο 
Παράρτημα III. 
Β. Η έως σήμερα ανάπτυξη των σγέσεων της ΕΚ με τρίτες γώρες 
65. Στα χρόνια που μεσολάβησαν μετά το 1986, ένας όλο και μεγαλύτερος αριθμός τρίτων 
χωρών ανέπτυξε σχέσεις με την Κοινότητα στον τομέα της ναυτιλίας. Η Επιτροπή 
χρησιμοποίησε και σκοπεύει να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις δυνατότητες της για την επίτευξη 
του στόχου ενός ελεύθερου και θεμιτού ανταγωνισμού στην παγκόσμια αγορά, θεωρεί την 
SEC(90) 1594 τελικό, 1.08.1990. 
20 
προσπάθεια αυτή ουσιαστική συνιστώσα για την εφαρμογή της ισχύουσας κοινοτικής πολιτικής. 
Οι σχέσεις της ΕΚ με τρίτες χώρες αναπτύχθηκαν έως σήμερα μέσω (i) συμφωνιών, (ϋ) 
διαβουλεύσεων, καθώς επίσης και (iii) διαφόρων μορφών συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της 
τεχνικής βοήθειας. 
(1) Συμφωνίες με τρίτες χώρες 
66. Παρ' όλο που η Κοινότητα δεν έχει, έως σήμερα, συνάψει κάποια τομεακή συμφωνία για 
τις θαλάσσιες μεταφορές με τρίτη χώρα, ένας μεγάλος αριθμός γενικών συμφωνιών ανάμεσα 
στην ΕΚ και τις τρίτες χώρες (ή ομάδες τρίτων χωρών) περιέχουν σημαντικές διατάξεις, που 
σχετίζονται με τη ναυτιλία. Άλλες συμφωνίες, ενώ δεν περιέχουν συγκεκριμένες σημαντικές 
διατάξεις για τη ναυτιλία, προβλέπουν συνεργασία και τεχνική βοήθεια, καθώς επίσης 
διαβουλεύσεις, όπου είναι απαραίτητο. 
67. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν: η Σύμβαση του λομέ, οι Συμφωνίες της Ευρώπης, οι 
Συμφωνίες σύμπραξης και συνεργασίας με χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, και η Συμφωνία ΕΟΧ14. 
Συμφωνίες σύνδεσης έχουν, επίσης, γίνει ή βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση με τις περισσότερες 
τρίτες χώρες της Μεσογείου. Προβλέπουν αρχικές διαπραγματεύσεις, που oδηyoύv στην 
απελευθέρωση των θαλάσσιων μεταφορών σε πλαίσιο παρόμοιο με τις πρόσφατες συμφωνίες με 
τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 
68. Με την πάροδο του χρόνου, η Κοινότητα έχει συνάφει συμφωνίες εμπορικής και οικονομικής 
συνεργασίας με πολυάριθμες τρίτες χώρες' οι μεταφορές, γενικά, συμπεριλαμβάνονται στους 
τομείς οικονομικής συνεργασίας, και αυτό υπήρξε βάση για διαβουλεύσεις και δράση 
συνεργασίας με πολλές παρόμοιες χώρες. Σε αρκετές παρόμοιες συμφωνίες, οι θαλάσσιες 
μεταφορές υπήρξαν αντικείμενο αλληλογραφίας που επισυνάπτεται στη συμφωνία, ενώ τα 
συμβαλλόμενα μέρη αναλαμβάνουν να εξετάσουν κάθε ζήτημα, που σχετίζεται με τη λειτουργία 
της ναυτιλίας, με σκοπό να βρουν λύσεις σε προβλήματα, που πιθανόν να προκύφουν. Σε 
αρκετές περιπτώσεις, οι συζητήσεις στο πλαίσιο των Μικτών Επιτροπών διεξήχθησαν με 
ικανοποιητικά αποτελέσματα. 
Σε πιο πρόσφατες διαπραγματεύσεις παρόμοιων συμφωνιών, που διεξήχθησαν με την Κορέα και 
τη Νότιο Αφρική (καθώς και στο πλαίσιο μίας νέας συμφωνίας σύμπραξης με το Μεξικό), η 
Κοινότητα πρότεινε να συμπεριληφθούν ουσιαστικές διατάξεις για τη ναυτιλία. Οι 
διαπραγματεύσεις με την Κορέα έληξαν και η συμφωνία υπoyράφτηκε πρόσφατα. 
(2) Διαβουλεύσεις ιιε τρίτες γώρες 
69. Η Επιτροπή, για ένα διάστημα, συμμετείχε σε συζητήσεις και σε διαβουλεύσεις με 
σημαντικούς εταίρους του τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, που εντάθηκαν με την ανάπτυξη της 
ναυτιλιακής πολιτικής της ΕΚ και της δραστηριότητας που σχετίζεται με τη διεθνή ναυτιλία: 
διάφορες χώρες της ΕΖΕΣ - η Φινλανδία15, η Νορβηγία, η Σουηδία15 και η Ελβετία- οι ΗΠΑ στο 
πλαίσιο της Ομάδας διαβουλεύσεων για τη ναυτιλία· η Δημοκρατία της Κορέας· η Ιαπωνία· και, 
μέχρι το 1991, η ΕΣΣΔ. Παρόμοιες διαβουλεύσεις εξυπηρετούν την ανταλλαγή πληροφοριών και 
απόψεων για τις εξελίξεις και για ζητήματα πολιτικής κοινού ενδιαφέροντος, καθώς και την 
14 Για περισσότερες λεπτομέρειες όσον αφορά, μεταξύ άλλων, το περιεχόμενο των συμφωνιών 
σχετικά με τις θαλάσσιες μεταφορές βλ. Παράρτημα IV. 
Πριν από την ένταξη τους στην ΕΚ. 
21 
επιδίωξη λύσεων σε προβλήματα που προκύπτουν16. 
70. Οι διαβουλεύσεις με άλλες χώρες διεξήχθησαν, έως σήμερα, σε ad hoc βάση, όποτε 
χρειαζόταν. Χρησιμοποιούνται οι δυνατότητες, που προσφέρει το πλαίσιο των ισχυουσών 
συμφωνιών ή λιγότερο επίσημων πράξεων, συμπεριλαμβανομένων των εργαστηρίων που 
οργανώνονται με εκπροσώπους τρίτων χωρών ή ομάδων χωρών. 
(3) Συνεργασία και τεγνική βοήθεια 
71. Η Επιτροπή έχει οργανώσει διάφορα σεμινάρια και διασκέψεις ή εργαστήρια με τρίτες 
χώρες ή ομάδες χωρών πάνω σε ναυτιλιακά θέματα. Αυτά έδωσαν τη δυνατότητα να 
συζητηθούν εποικοδομητικά με υψηλά ιστάμενους αξιωματούχους, καθώς και με τον εμπορικό 
κόσμο, τα υπάρχοντα προβλήματα και να εξεταστούν οι ανάγκες για τεχνική βοήθεια σε μια 
προσπάθεια απελευθέρωσης του τομέα, διευκόλυνσης των μεταφορών και προώθησης της 
συμμόρφωσης με διεθνώς ισχύοντες κανόνες και πρότυπα. Πολλές από αυτές τις διασκέψεις 
και τα εργαστήρια κατέληξαν σε κοινά προγράμματα δράσης που συνεχίζονται και/ή σε 
συγκεκριμένα σχέδια τεχνικής βοήθειας11. 
72. Η τεχνική βοήθεια παρέχει ένα σημαντικό μέσο βελτίωσης της λειτoυρyίaς του εμπορίου και 
βοηθάει στην απελευθέρωση παρόμοιων συναλλαγών προσφέροντας καλύτερες συνθήκες 
λειτουργίας των γραμμών. Αυτό εξυπηρετεί το διπλό στόχο της αναπτυξιακής και της 
ναυτιλιακής πολιτικής. Εγιναν ενέργειες, μεταξύ άλλων, σε σχέση με την Ινδία, τις χώρες του 
Μαγκρέμπ και της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής, καθώς επίσης και με τις χώρες ASEAN, οι 
οποίες προστέθηκαν στα πολυάριθμα σχέδια των προγραμμάτων PHARE και TACIS. 
73. Η Επιτροπή εγκαινίασε επίσης σχέσεις συνεργασίας με κάποιους διεθνείς οργανισμούς και 
φορείς: τη ΔΗΕΕΑ, τη Διεθνή Τράπεζα, το Παγκόσμιο Ναυτιλιακό Πανεπιστήμιο και το Διεθνές 
Ινστιτούτο Ναυτικού Δικαίου σε σχέση με προγράμματα σπουδών και υποτροφίες για 
αξιωματούχους της εμπορικής ναυτιλίας στις αναπτυσσόμενες χώρες. 
74. Η εμπειρία από δράσεις συνεργασίας και από παροχή τεχνικής βοήθειας, όπως 
προαναφέρθηκαν, μπορεί να θεωρηθεί, γενικά, θετική και ελπιδοφόρα για την επίτευξη των 
στόχων παρόμοιων δράσεων, όσον αφορά τις τρίτες χώρες που συμμετείχαν, καθώς και την 
Κοινότητα. Η Επιτροπή σκοπεύει να επιδιώξει περαιτέρω παρόμοιες δραστηριότητες, ως 
αναπόσπαστο τμήμα των εξωτερικών της σχέσεων στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. 
75. λεπτομερέστερη ανασκόπηση των εξελίξεων, που καλύπτει το μέρος αυτό, παρατίθεται στο 
Παράρτημα IV. 
Γ. Αράση στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών και πολυμερείς συιιΦωνίες 
76. Η Επιτροπή συμμετέχει συστηματικά στις εργασίες διεθνών οργανισμών, που αφορούν τις 
θαλάσσιες μεταφορές, και στις διαπραγματεύσεις διεθνών συμβάσεων, που αφορούν τη διεθνή 
ναυτιλία. Σε αυτές περιλαμβάνονται, ειδικότερα: 
- ο Τύρος των διαπραγματεύσεων της Ουρουγουάης για την GATS και η συνέχιση των 
διαπραγματεύσεων αυτών για τις θαλάσσιες μεταφορές στην Ομάδα διαπραγματεύσεων για τις 
υπηρεσίες στις θαλάσσιες μεταφορές (NGMTS) στο Διεθνή Οργανισμό Εμπορίου-
16 Οσον αφορά τις αναπτυγμένες χώρες, η Επιτροπή θαλάσσιων Μεταφορών του ΟΟΣΑ υπήρξε, 
παραδοσιακά, forum πολύπλευρων επαφών ανάμεσα τους σε σχέση με ναυτιλιακά ζητήματα. Η 
Επιτροπή συμμετέχει τακτικά στις συναντήσεις της (βλ. παραγρ. 83). 
Βλ. επίσης Μέρος V Β.2. 
22 
- η ΔΗΕΕΑ, καθώς και οι διασκέψεις των Ηνωμένων Εθνών και οι διαπραγματεύσεις, που 
οργανώνονται υπό την αιγίδα της ΔΗΕΕΑ· 
- η Επιτροπή θαλάσσιων Μεταφορών του ΟΟΣΑ· 
- η Ομάδα Διαβουλεύσεων για τη Ναυτιλία· 
- ο ΙΜΟ και η ILO. 
77. Ο y6poç διαπραγματεύσεων της Oυpoυyoυάης διεξήχθη από την Επιτροπή βάσει ειδικών 
ρυθμίσεων, που ενέκρινε το Συμβούλιο, ώστε να εξασφαλιστεί η ενιαία εκπροσώπηση της ΕΚ. Οι 
συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για ορισμένες υπηρεσίες διεξάγονται από την Επιτροπή σε 
συμφωνία με τον "Κώδικα συμπεριφοράς, που συμφωνήθηκε ανάμεσα στο Συμβούλιο, τα κράτη 
μέλη και την Επιτροπή για την περίοδο μετά το Τύρο διαπραγματεύσεων της Oυpoυyoυάης για 
τις Υπηρεσίες", και τον οποίο ενέκρινε το Συμβούλιο το Μάιο του 1994. Σε αυτή την κατηγορία 
συγκαταλέγονται και οι διαπραγματεύσεις για τις θαλάσσιες υπηρεσίες. 
78. Από τη θέσπιση της το 1977, η διαδικασία διαβουλεύσεων, που δημιουργήθηκε με την 
απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 77/587 χρησιμοποιήθηκε ως βάση για την εναρμόνιση των θέσεων, 
που λαμβάνονται σε άλλους διεθνείς οργανισμούς και διεθνείς διασκέψεις. Σε ορισμένες 
περιπτώσεις σημαντικών διαπραγματεύσεων έχουν υιοθετηθεί κοινοί στόχοι από το Συμβούλιο ή 
έχουν δοθεί οδηγίες στην Επιτροπή για συμμετοχή και εκπροσώπηση της ΕΚ, βασισμένες στις 
συστάσεις, που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή (βλ. παραγρ. 82 παρακάτω). 
79. Στη ΑΗΕΕΑ υπήρξε σημαντική εκπροσώπηση της ΕΚ, κυρίως, σε συνεδρίες της Διάσκεψης 
καθώς και σε συνεδρίες της Επιτροπής για τη ναυτιλία, μέχρι την παύση της λειτουργίας της 
τελευταίας, το 1992, και στην ιδρυθείσα στη συνέχεια Μόνιμη Επιτροπή για τις Υπηρεσίες 
Ναυτιλίας, από το 1992. 
80. Η Επιτροπή συντόνισε τις θέσεις, όπου αυτό ήταν απαραίτητο, σχετικά με ζητήματα, που 
συζητήθηκαν στις συναντήσεις αυτές, και με ψηφίσματα, που υιοθετήθηκαν σε αυτά τα πλαίσια. 
Μέχρι το 1992, αυτό γινόταν τακτικά στο πλαίσιο συντονισμού της Ομάδας Β. Αντιπροσώπευσε, 
επίσης, την Κοινότητα σε θέματα ιδιαίτερης σημασίας για την ΕΚ και για τα οποία η Ομάδα Β 
συνολικά δεν είχε θέση ή ενδιαφέρον. Η εκπροσώπηση της ΕΚ στις συναντήσεις αυτές και η 
συμμετοχή στις εργασίες τους αντιμετώπισε σημαντικές δυσκολίες, όχι μόνο εξαιτίας της θέσης 
της Κοινότητας ως παρατηρητή και όχι ως πλήρους συμμετέχοντος, αλλά κυρίως εξαιτίας της 
απροθυμίας των κρατών μελών να δεχτούν τις επιπτώσεις παρόμοιου ρόλου σε σχέση με τη δική 
τους ανεξάρτητη φωνή. 
81. Μετά τη ΔΗΕΕΑ VIII (Cartagena, 1992) και την εγκατάλειψη της παράδοσης της 
συντονισμένης θέσης των χωρών του ΟΟΣΑ, η Κοινότητα μιλάει στις συνεδρίες της Μόνιμης 
Επιτροπής με μία φωνή, και εκπροσωπείται από κοινού από την Προεδρία και την Επιτροπή. 
Αυτό αποτελεί μια σημαντική στροφή στην πρακτική της, που επιβεβαιώθηκε όλο και 
περισσότερο κατά τις διαδοχικές τρεις συνεδρίες της Μόνιμης Επιτροπής, οι οποίες διεξήχθησαν 
από το Νοέμβριο του 1992, καθώς τα κράτη μέλη αναγνώρισαν την αναγκαιότητα της κοινής 
δράσης και εκπροσώπησης και τους σημαντικούς κινδύνους, που υπάρχουν όταν το καθένα 
εκφράζει μεμονωμένα τις απόψεις του. Ταυτόχρονα, αυτό αντιπροσωπεύει μια εύθραυστη 
πρακτική διευθέτηση: αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της σύμφωνης και δεσμευτικής πειθαρχίας που 
απαιτείται από το Δικαστήριο για την ενιαία εκτιπροσώπηση. 
82. Στα πλαίσια των Ηνωμένων Εθνών, εκτός από τη συμμετοχή στις εργασίες της ΔΗΕΕΑ, 
όπως προαναφέρθηκε, η Επιτροπή συμμετείχε, επίσης, κατά τα τελευταία χρόνια σε 
διαπραγματεύσεις, που οργανώθηκαν υπό την αιγίδα της ΔΗΕΕΑ σχετικά με διεθνείς Συμβάσεις, 
και πιο συγκεκριμένα: 
- Σύμβαση για τους όρους νηολόγησης των πλοίων (από το 1983 έως το 1986): 
εκτός από το συντονισμό των θέσεων - όπου αυτό απαιτήθηκε - στο πλαίσιο της 
23 
Ομάδας Β, η ΕΚ έπρεπε να διαπραγματευτεί συγκεκριμένες ρήτρες αναγκαίες για την 
εξασφάλιση συμβατότητας της Σύμβασης με τις αντίστοιχες διατάξεις της Συνθήκης1*. 
- Πρώτη Διάσκεψη αναθεώρησης του κώδικα των συνδιασκέψεων (Οκτώβριος/Νοέμβριος 1989 και 
Ιούνιος 1991): 
διαπραγμάτευση εξ ονόματος της ΕΚ βάσει των οδηγιών, που υιοθέτησε το Συμβούλιο19. 
83. Στον ΟΟΣΑ η Επιτροπή συμμετέχει τακτικά στις συζητήσεις της Επιτροπής θαλάσσιων 
Μεταφορών και των βοηθητικών σωμάτων της. Επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι οι απόψεις που 
εκφράζονται από τα κράτη μέλη σε θέματα σχετικά με την κοινή πολιτική ευθυγραμμίζονται με 
τις δικές της. Παρουσιάζει τη θέση της ΕΚ, όποτε υπάρχει συνάφεια· επίσης, παρουσιάζει τις 
απόψεις της Επιτροπής σε θέματα, που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της, καθώς και σε θέματα, 
στα οποία λαμβάνει πρωτοβουλίες, για να διατυπώσει συστάσεις ή να κάνει νομοθετικές 
προτάσεις. 
84. Η φύση των συζητήσεων, που συνήθως διεξάγονται στην Επιτροπή θαλάσσιων Μεταφορών, 
δεν απαιτεί, κατά κανόνα, συντονισμό των θέσεων των κρατών μελών όποτε προέκυφε παρόμοια 
ανάγκη, ο συντονισμός έγινε είτε στην Ομάδα Εργασίας του Συμβουλίου για τις Μεταφορές είτε 
επί τόπου. Μία μη ικανοποιητική πτυχή του πλαισίου του ΟΟΣΑ σχετίζεται με τις επιπτώσεις του 
καθεστώτος της Επιτροπής σε συναντήσεις με ομάδες χωρών που δεν ανήκουν στον ΟΟΣΑ. 
85. Το ανεπίσημο πλαίσιο της Ομάδας διαβουλεύσεων για τη ναυτιλία δεν έχει δημιουργήσει, 
γενικά, προβλήματα στο ρόλο της Επιτροπής στο πλαίσιο του διαλόγου σχετικά με την Ομάδα 
διαβουλεύσεων για τη ναυτιλία με τις ΗΠΑ. 
86. Ο συντονισμός των θέσεων στο πλαίσιο τον ΙΜΟ και του ILO έχει αυξανόμενη σημασία εν 
όψει της ανάπτυξης της πολιτικής της ΕΚ σε ζητήματα, που εμπίπτουν στο πεδίο εργασιών των 
οργανισμών αυτών. Το είδος του συντονισμού αυτού υπήρξε θέμα συζητήσεων στο πλαίσιο της 
Ομάδας εργασίας για τις μεταφορές του Συμβουλίου. Για πρακτικούς λόγους, δεν θα 
παρουσιαστούν λεπτομερώς στην παρούσα Ανακοίνωση, η οποία δεν καλύπτει τους τομείς 
δραστηριότητας των οργανισμών αυτών. 
COM(85) 388 τελικό, 5.07.85. 
19 Ανακοίνωση από την Επιτροπή σχετικά με σύσταση και πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου, 
που εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να λάβει μέρος εξ ονόματος της Κοινότητας στη Διάσκεψη 
αναθεώρησης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με έναν κώδικα συμπεριφοράς των 
συνδιασκέψεων και στις προπαρασκευαστικέ'ς εργασίες της και σε κοινή δράση σε σχέση με το εν 
λόγω ζήτημα, SEC(87) 2063 τελικό, 17.12.87. 
Απόφαση του Συμβουλίου, 7.12.88, εγγρ. 6529/88 - MAR 17, 6.06.88. 
24 
V. ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ EgEAlSH TON Ε2ΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΟΝ ΤΗΣ ΕΚ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ 
ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 
Α. Το σημερινό πλαίσιο ιιέσα στο οποίο εξελίσσονται οι εξωτερικές ναυτιλιακές σγέσεις 
1. Διεθνείς πολιτικές, οικονομικές και εμπορικές εξελίξεις 
87. Τα σημερινά πλαίσια μέσα στα οποία τοποθετείται η δράση της ΕΚ είναι, από αρκετές 
απόψεις, σημαντικά διαφορετικά από εκείνα που επικρατούσαν λίγα, μόλις, χρόνια πριν. 
- Υπήρξε, τα τελευταία χρόνια, ένας έντονος επαναπροσανατολισμός προς την απελευθέρωση 
της οικονομίας σε παγκόσμιο επίπεδο, ο οποίος δεν θα μπορούσε να μην επηρεάσει και τις 
ναυτιλιακές πολιτικές. Ετσι, σημαντική βελτίωση επήλθε με την άρση περιορισμών στην 
πρόσβαση στη ναυτιλιακή αγορά σε αρκετές χώρες της λατινικής Αμερικής και της Ασίας. 
Ταυτόχρονα, παρόμοιος επαναπροσανατολισμο ς σημειώθηκε σε διεθνείς οργανισμούς: αυτό 
φαίνεται στον επαναπροσανατολισμο της ΔΗΕΕΑ προς μία προοδευτική απελευθέρωση, που 
σηματοδότησε η ΔΗΕΕΑ VIII, στις αρχές του 1992. Η λήξη, πιο πρόσφατα, του Τύρου της 
Oυpoυyoυάης και η GATS επιβεβαιώνουν την τάση αυτή, αν και, δυστυχώς, οι διαπραγματεύσεις 
για τις θαλάσσιες μεταφορές δεν μπόρεσαν να λήξουν επιτυχώς. 
Στον εν λόγω επαναπροσανατολισμο αντιστάθηκαν οι πρώην προστατευόμενες βιομηχανίες 
διάφορων χωρών, γεγονός που δυσκόλεψε την επίτευξη νομικά δεσμευτικών αποφάσεων, που θα 
καθιστούσαν τις αλλαγές μη αναστρέψιμες. 
- Ταυτόχρονα, γινόμαστε μάρτυρες μιας τάσης προς μονομερείς πpoσεyyίσεις εις βάρος μιας 
πολυμερούς προσέγγισης αναζήτησης λύσεων των διεθνών προβλημάτων. Η τάση αυτή είναι 
ιδιαίτερα έντονη στις ΗΠΑ, όπως εκδηλώνεται, παραδείγματος χάριν, στη στάση των ΗΠΑ 
αναφορικά με τις διαπραγματεύσεις για τις θαλάσσιες μεταφορές στην ΠΟΕ, καθώς και στην 
αποκλειστικότητα για μεταφορές πετρελαίου, που εξάγεται από την Αλάσκα για πλοία με 
αμερικανική σημαία, και αποτελεί πηγή όλο και μεγαλύτερης ανησυχίας. 
- Υπήρξε σημαντική μεταστροφή στη σχετική σπουδαιότητα διάφορων εμπορικών συναλλαγών, 
και η πλέον αξιοσημείωτη με παγκόσμια σημασία ήταν η ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών 
της Ασίας, συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης των ενδοασιατικών συναλλαγών. 
- Σημειώθηκαν εμπορικές εξελίξεις που αφορούσαν παγκόσμιους μεταφορείς και αλλαγές στα 
πρότυπα συνεργασίας και οι οποίες συνόδευαν την επέκταση των μεταφορών με πολλαπλά μέσα 
και την εξέλιξη των απαιτήσεων για υλικοτεχνική υποδομή. 
- Σημειώθηκε περαιτέρω διεθνοποίηση της ναυτιλιακής δραστηριότητας με όλο και μεγαλύτερο 
διαχωρισμό της διαχείρισης από την πλοιοκτησία, με ναυλώσεις πλοίων διαφορετικής 
εθνικότητας, με πpoσφυyή σε αλλοδαπά πληρώματα και με συμφωνίες ναύλωσης για 
συμπλήρωση κενού. 
88. Πλησιέστερα στην ΕΚ υπάρχει μια εντελώς νέα κατάσταση, καθώς η εξαφάνιση του 
συστήματος κρατικού εμπορίου άλλαξε ριζικά το πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον. Από την 
αντιπαράθεση στραφήκαμε στη συνεργασία και τα προγράμματα βοήθειας, τις συμφωνίες 
σύνδεσης ή σύμπραξης και την προοπτική της ένταξης πολλών ΧΚΑΕ στο εγγύς μέλλον. 
Επομένως, η παλιά ανησυχία για τη θεωρούμενη απειλή από τη ναυτιλία των χωρών κρατικού 
εμπορίου έχει εκλείψει, όσον αφορά τις ΧΚΑΕ και την πρώην ΕΣΣΔ. 
89. Από την πλευρά της ΕΚ, υπήρξε μια έκδηλη αύξηση του βάρους και του ρόλου της ΕΚ στις 
διεθνείς οικονομικές σχέσεις με την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, 
τη διεύρυνση της Κοινότητας και την ανάπτυξη στενότερων και βαθύτερων δεσμών με πλήθος 
25 
χωρών και, ειδικά, με τις ΧΚΑΕ, τις χώρες της ΚΑΚ και της Μεσογείου. 
90. Μια αποτελεσματική εξωτερική δράση στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών σύμφωνα με 
τους στόχους της Κοινότητας (βλ. Κεφάλαιο III) θα πρέπει τώρα να αναληφθεί περαιτέρω, ώστε 
να αξιοποιηθεί η μεταβληθείσα θέση της Κοινότητας. Πράγματι, η ανταγωνιστική θέση της 
κοινοτικής ναυτιλίας θα βελτιωθεί εάν, όσον αφορά τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς 
οργανισμούς, η ΕΚ επωφεληθεί πλήρως από τη μεταβληθείσα θέση της και μιλήσει με μία 
φωνή. 
91. Εκτός από τα νομικά ζητήματα (βλ. επόμενο Μέρος 2.α), τα εμπορικά πλεονεκτήματα, που 
μπορεί να προκύψουν από μια κοινή εξωτερική πολιτική στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών 
είναι σημαντικά. Η διαπραγματευτική δύναμη της Κοινότητας, που εκπροσωπεί τα δεκαπέντε 
κράτη μέλη, είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη των μεμονωμένων κρατών μελών. Τα 
αποτελέσματα που είχε η Επιτροπή, έως σήμερα, κατά τη διάρκεια συζητήσεων για τις 
θαλάσσιες μεταφορές με τις αρχές πολλών χωρών, απέδειξαν ότι η Κοινότητα, μιλώντας με 
μια φωνή εξ ονόματος των κρατών μελών, μπορεί να επιτύχει περισσότερα από τα μεμονωμένα 
κράτη μέλη. 
92. Δεδομένης της αρμοδιότητας της Κοινότητας, που επικυρώθηκε με την πρόσφατη 
γνωμοδότηση υπ. αριθ. 1/94 του Δικαστηρίου ΕΚ, να συνάπτει συμφωνίες για τις θαλάσσιες 
μεταφορές με τρίτες χώρες, η Κοινότητα αναλαμβάνει τη διαμόρφωση εξωτερικής πολιτικής για 
τις θαλάσσιες μεταφορές. Ολες οι δράσεις έναντι τρίτων χωρών στον τομέα των εμπορικών 
θαλάσσιων μεταφορών θα πρέπει, επομένως, να υπόκεινται στην επιτήρηση της Κοινότητας για 
να διαφυλαχθεί η συνέπεια και η σαφήνεια στις εξωτερικές σχέσεις της. Συνοπτικά, είναι, κατ' 
αρχήν, ευθύνη της Κοινότητας να αναλαμβάνει το έpyo των διαπραγματεύσεων με τρίτες 
χώρες. 
93. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει αμέσως όλες τις 
ευθύνες, που συνεπάγεται η αρμοδιότητα της Κοινότητας να συνάπτει συμφωνίες για τη ναυτιλία 
με τρίτες χώρες. Η Επιτροπή σκοπεύει, στο παρόν στάδιο, να επικεντρώσει την προσοχή της σε 
περιπτώσεις προτεραιότητας, που προσδιορίζονται βάσει των κριτηρίων, τα οποία εξετάζονται στο 
μέρος V.B.l.a. 
2. Εξέλιξη του ρόλου της ΕΚ και των εξουσιών της στον εξωτερικό τομέα 
α. Ε£έλι£η των εξουσιών της Κοινότητας και πεδίο δράσης στον τομέα των εξωτερικών 
ναυτιλιακών σγέσεων 
94. Η εξέλιξη της αρμοδιότητας της Κοινότητας στον εξωτερικό τομέα περιγράφεται από την 
Επιτροπή στο λευκό Βιβλίο με τίτλο "Ανάπτυξη της Κοινής Πολιτικής για τις Μεταφορές" που 
παρουσιάστηκε το Δεκέμβριο του 1992. 
95. Από τότε, το Δικαστήριο ΕΚ, στη γνωμοδότηση υπ' αριθ. 1/94 εξέδωσε απόφαση για τη 
μακρόχρονη διένεξη, που αφορούσε τις εξωτερικές αρμοδιότητες στο εμπόριο των υπηρεσιών και, 
στο ίδιο πλαίσιο, στις μεταφορές. Οσον αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές, το κύριο συμπέρασμα 
ήταν ότι στους τομείς αποκλειστικής αρμοδιότητας της Κοινότητας, η νομική βάση κάθε 
παρόμοιας δράσης ήταν το άρθρο 84.2 της Συνθήκης. Εξέθεσε, επίσης, ορισμένα θέματα που 
αφορούν τον προσδιορισμό των τομέων, οι οποίοι υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της 
Κοινότητας. 
96. Ηδη, η Κοινότητα άρχισε να ασκεί τις εξωτερικές της αρμοδιότητες στον τομέα της 
ναυτιλίας βάσει του άρθρου 84.2 της Συνθήκης. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, στην Υπόθεση υπ' 
αριθ. 22/70 αποφάσισε ότι, εφ' όσον η Κοινότητα θεσπίζει κοινούς εσωτερικούς κανόνες, 
διαθέτει επίσης αρμοδιότητες στον τομέα των εξωτερικών διαπραγματεύσεων, που μπορούν να 
26 
επηρεάσουν αυτούς τους κοινούς κανόνες (δόγμα ERTA20). Αργότερα, η Υπόθεση αριθ. 1/76 του 
Δικαστηρίου αποτέλεσε σημαντικό βήμα για τον καθορισμό της εξωτερικής αρμοδιότητας της 
Κοινότητας, δηλώνοντας ότι, εάν η Κοινότητα διαθέτει εσωτερικές αρμοδιότητες για την 
επίτευξη συγκεκριμένου στόχου, διαθέτει, κατά συνέπεια, την αποκλειστική εξωτερική 
αρμοδιότητα στο εν λόγω θέμα, στο βαθμό που παρόμοια εξωτερική αρμοδιότητα είναι 
απαραίτητη για την επίτευξη του σκοπού αυτού21. Η γνωμοδότηση του Δικαστηρίου (αριθ. 1/94) 
κατά κανένα τρόπο δεν αναιρεί το σκεπτικό των δύο αυτών αποφάσεων. Αντίστοιχα, η νομοθεσία, 
που υιοθέτησε το Συμβούλιο, παρέχει στην Κοινότητα αποκλειστική αρμοδιότητα, σύμφωνα με 
το δόγμα ERTA, ειδικά για συμφωνίες, που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσιών στις θαλάσσιες 
μεταφορές, βάσει του κανονισμού αριθ. 4055/86. 
97. Ωστόσο, όλα τα ζητήματα, που αναφέρονται σε συμφωνίες με τρίτη χώρα στον τομέα της 
ναυτιλίας, δεν θεωρείται ότι αναγκαστικά εμπίπτουν στον τομέα, που αναφέρθηκε στη 
πpoηyoύμεvη παράγραφο. Συμφωνίες για παρόμοια ζητήματα μπορούν, επομένως, να 
συνάπτονται ακόμα και από μεμονωμένα κράτη μέλη. Επιπλέον, ακόμη και όπου η Κοινότητα 
έχει αποκλειστική αρμοδιότητα, τα κράτη μέλη μπορούν, σε ορισμένες περιστάσεις, να 
εξουσιοδοτούνται από το Συμβούλιο, και να προβαίνουν σε διμερείς διαπραγματεύσεις. Το 
Δικαστήριο έχει σε πολλές αποφάσεις θέσει τις αρχές για παρόμοια διαδικασία22. 
98. Δεδομένων των επιχειρημάτων, που εκτέθηκαν στο Μέρος V.A.1 πιο πάνω, και σε συνδυασμό 
με το γεγονός ότι πολλά σημαντικά ζητήματα υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της 
Κοινότητας, υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα για την επιδίωξη, σε κοινοτικό επίπεδο, συμφωνιών 
που καλύπτουν το σύνολο των διεθνών ναυτιλιακών σχέσεων, και οι οποίες θα συναφθούν, εάν 
χρειαστεί, βάσει της από κοινού αρμοδιότητας Κοινότητας και κρατών μελών. Παρόμοια 
προσέγγιση επιτρέπει να χρησιμοποιηθεί η καταφανώς ισχυρότερη διαπραγματευτική δύναμη της 
Κοινότητας, ενώ, ταυτόχρονα, αποφεύγεται η μακροσκελής και τελικά μη παραγωγική 
συζήτηση στο πλαίσιο των θεσμικών opyάvωv της Κοινότητας, όσον αφορά τον επακριβή 
καθορισμό των ορίων των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων Κοινότητας και κρατών μελών. 
99. Εν όψει της εξέλιξης των εξουσιών της Κοινότητας στον εξωτερικό τομέα και του ευρύτερου 
ρόλου της στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις, υπάρχει σαφώς η ανάγκη για μεγαλύτερο πεδίο 
δράσης από πλευράς της Κοινότητας και των κρατών μελών της, που θα λειτουργούν ως μία 
μονάδα στον τομέα των εξωτερικών ναυτιλιακών σχέσεων. Η γνωμοδότηση του Δικαστηρίου 
επιβεβαίωσε ότι, όταν εξετάζονται τομείς κοινών αρμοδιοτήτων σε διεθνείς διαπραγματεύσεις, 
τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξασφαλίσουν τη στενή συνεργασία τους κατά τον καθορισμό 
των θέσεων. 
β. Θέματα σχετιζόμενα ιιε την άσκηση των εξουσιών της ΕΚ 
1. Αιμερείς σγέσεις των κρατών μελών με τρίτες νώρες 
100. Τα κράτη μέλη, για μεγάλη χρονική περίοδο, ανέπτυξαν ένα σύστημα διμερών συμφωνιών 
με τρίτες χώρες, που ρύθμιζε τις σχέσεις στις θαλάσσιες μεταφορές. Οι συμφωνίες αυτές 
σχετίζονται με ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στην αγορά. 
20 Επιτροπή έναντι Συμβουλίου, υπόθεση υπ' αριθ. 22/70 [1971]. Συλλoyή νομολογι'ας του 
Δικαστηρίου 263. 
Υπόθεση αριθ. 1/76 (για τη Συμφωνία που καθιέρωσε ένα ευρωπαϊκό ταμείο παροπλισμού για τα 
πλοία στις εσωτερικές υδάτινες οδούς) [1976]. 
22 Κλητεύσεις των Donderwolke, Tezi, Bulk Oil. 
27 
Επιπλέον, πολλές ισχύουσες διμερείς συμφωνίες, τις οποίες έχουν συνάψει τα κράτη μέλη, 
περιλαμβάνουν διατάξεις, που βασίζονται στην εθνικότητα, κάτι που συνεπάγεται διαφορετική 
αντιμετώπιση των υπηκόων των κρατών μελών που συμμετέχουν σε αυτές, από την αντιμετώπιση, 
που έχουν υπήκοοι άλλων κρατών μελών. Παρόμοιες ρήτρες, και ειδικά ρήτρες με τη μορφή 
ρυθμίσεων διαμοιρασμού του φορτίου παραβιάζουν την αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, 
όπως προβλέπεται από τον κανονισμό του Συμβουλίου αριθ. 4055/86 στις θαλάσσιες μεταφορές 
μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών. Ολες αυτές οι διατάξεις θα 
έπρεπε να είχαν προσαρμοστεί κατάλληλα ή να είχαν περατωθεί σύμφωνα με τον κανονισμό, 
το apyότεpo έως το τέλος του 1992. Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν ακόμη πολυάριθμες συμφωνίες 
με παρόμοιες διατάξεις εν ισχύι, των οποίων η προσαρμογή δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Η 
Επιτροπή, ως αποτέλεσμα, έχει ανοίξει τις διαδικασίες βάσει του άρθρου αριθ. 169 της 
Συνθήκης, επιδιώκοντας να θέσει τέρμα στις παραβάσεις του κανονισμού23. 
101. Δεν επιτρέπεται πλέον η σύναφη συμφωνιών ανάμεσα σε κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες 
που επηρεάζουν αρνητικά την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές σύμφωνα 
με τον κανονισμό του Συμβουλίου αριθ. 4055/86. Μόνο σε συγκεκριμένες εξαιρετικές περιπτώσεις 
εμπορικών πλοίων τακτικών γραμμών μπορεί να επιτρέπονται ρυθμίσεις διαμοιρασμού του φορτίου, 
σύμφωνα με καθορισμένη διαδικασία της Κοινότητας. 
Γενικότερα, σύμφωνα με το δόγμα ERTA (βλ. παραγρ. 96 παραπάνω), τα κράτη μέλη δεν 
έχουν πλέον την αρμοδιότητα να συνάπτουν συμφωνίες, που σχετίζονται με την παροχή 
υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές. 
102. Οι διμερείς συμφωνίες ανάμεσα στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες, που περιέχουν άλλες 
διατάξεις24, οι οποίες εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Κοινότητας αποτελούν διαφορετικό θέμα. 
Εκτός από το ζήτημα της αρμοδιότητας, που καλύφθηκε στο πpoηyoύμεvo μέρος, υπάρχει το 
σημαντικό ζήτημα της επίτευξης των επιθυμητών στόχων με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Σε 
σύγκριση με κάθε κράτος μέλος, η Κοινότητα, ενεργώντας ως ένα σώμα, θα είναι σε πολύ 
καλύτερη θέση για να διαπραγματευτεί με τους συναλλασσόμενους εταίρους, απ' ό,τι τα 
μεμονωμένα κράτη μέλη. Οχι μόνο επειδή η Κοινότητα ως σύνολο αποτελεί έναν από τους 
σημαντικότερους εμπορικούς συνασπισμούς στον κόσμο, αλλά, επίσης, επειδή ο συνεπής 
συντονισμός όλων των συμφερόντων θα οδηγήσει σε μία πιο συνεπή προσέγγιση με τις τρίτες 
χώρες. 
103. Εν όψει του μεyάλoυ αριθμού των περιπτώσεων, στις οποίες η διμερής συμφωνία θεωρείται 
απαραίτητη είτε από κράτος μέλος είτε από τρίτη χώρα, απαιτείται η κοινοτική προσέγγιση 
μέσω της οποίας θα εντοπιστούν περιπτώσεις, που θα πρέπει να χειριστεί η Κοινότητα, και 
άλλες οι οποίες θα μπορούσαν, προς το παρόν, να αφεθούν στα μεμονωμένα κράτη μέλη, που 
θα εvεpyoύv στο πλαίσιο της κοινοτικής διαδικασίας. 
Τα ζητήματα που σχετίζονται με τις συμφωνίες της Κοινότητας με τρίτες χώρες και τις πιθανές 
μεταβατικές ρυθμίσεις για διμερείς συμφωνίες των κρατών μελών έχουν ιδιαίτερη σημασία για 
την ανάπτυξη των εξωτερικών σχέσεων της ΕΚ στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. 
Παρουσιάζονται λεπτομερώς στο Μέρος Β.Ι.α.1 και στο Κεφάλαιο VI, παρακάτω. 
23 Εκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 4055/86, SEC(94) 
1570 τελικό, 5.10.1994 
24 Για τις μορφές των διατάξίων που περιέχονται στις διμερείς συμφωνίες βλ. Μέρος VIT.1. 
28 
2. Εκπροσώπηση σε διεθνείς οργανισ/ιους που ασχολούνται με οικονομικές και εμπορικές 
πτυγες της ναυτιλίας25. 
104. Η μέχρι σήμερα δράση της ΕΚ σε διεθνείς οργανισμούς, καθώς και οι δυσκολίες που 
προκύπτουν, όσον αφορά τη συμμετοχή και την εκπροσώπηση της, υπήρξαν το θέμα του Μέρους 
IV.Γ, παραπάνω. Η εξέταση του ζητήματος της συμμετοχής και εκπροσώπησης της Κοινότητας 
και των κρατών μελών σε διεθνείς οργανισμούς, που ασχολούνται με οικονομικές και εμπορικές 
πτυχές της ναυτιλίας, απέκτησε μεγάλη σημασία, ειδικά λόγω των σχετικά πρόσφατων 
εξελίξεων στη ΔΗΕΕΑ (ΔΗΕΕΑ VIII και Δέσμευση της Cartagena, από τον Ιανουάριο 1992 και 
μετά). Οσον αφορά την εκπροσώπηση στην ΠΟΕ, μέχρι στιγμής υπήρξαν λίγες πρακτικές 
συνέπειες, που προέκυψαν από την ανάγκη δημιουργίας ενός κώδικα συμπεριφοράς για την 
υπεράσπιση των κοινοτικών συμφερόντων και τα θαλάσσια ζητήματα αντιμετωπίστηκαν σχετικά 
ικανοποιητικά. Οι δυσκολίες που προέκυψαν σε συζητήσεις σχετικές με τη ναυτιλία στο πλαίσιο 
του ΟΟΣΑ σχετίζονται περισσότερο με θεωρητικές πτυχές, που αφορούν το γενικό καθεστώς της 
ΕΚ στον οργανισμό, και όχι με θέματα ουσίας που αφορούν τη ναυτιλία. Οι δυσκολίες αυτές, 
συνακόλουθα, δεν αναφέρονται στην παρούσα Ανακοίνωση. 
105. Ο νέος προσανατολισμός και η opyάvωση των εργασιών της ΔΗΕΕΑ απαιτούν νέες 
συμφωνίες εργασίας από πλευράς Κοινότητας. Σήμερα, οι εργασίες πάνω στη ναυτιλία 
εντάσσονται στο πεδίο δράσης των ευρύτερων εργασιών για τις υπηρεσίες, αντί να 
αντιμετωπίζονται από κάποια ειδική Επιτροπή Ναυτιλίας, όπως γινόταν παλαιότερα. 
Επιπλέον, δεν υπάρχει πλέον εκπρόσωπος για την ομάδα των χωρών του ΟΟΣΑ, ούτε υπάρχει 
συντονισμός των θέσεων για τις χώρες αυτές. 
106. Σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης, η Κοινότητα πρέπει να μιλάει με μια φωνή σε 
όλες τις περιπτώσεις, που αφορούν την κοινοτική αρμοδιότητα ή το κοινό συμφέρον2ί>. Το 
σύστημα των Ομάδων που υπήρχε μέχρι πρόσφατα στη ΔΗΕΕΑ, μέσω του οποίου η θέση κάθε 
Ομάδας παρουσιαζόταν από τον εκπρόσωπο της, οδήγησε στην πλήρη αποφυγή των συνεπειών 
των διατάξεων της Συνθήκης. Οι νέες περιστάσεις επιβάλλουν νέες συμφωνίες, 
ευθυγραμμισμένες με τις απαιτήσεις της Συνθήκης. 
Κατά το παρελθόν, η κοινή θέση των χωρών του ΟΟΣΑ παρουσιαζόταν από τον εκπρόσωπο της 
Ομάδας Β. Συνακόλουθα, το ζήτημα της εκπροσώπησης της ΕΚ εκτός Ομάδας Β δεν ανέκυπτε, 
εκτός από εκείνες τις σπάνιες περιπτώσεις, όπου η ΕΚ είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, το οποίο δεν 
συμμερίζονταν γενικά οι άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. 
Η κατάσταση δεν είναι πλέον η ίδια. Στις παρούσες συνθήκες είναι ακόμη πιο σημαντικό η 
Κοινότητα να μιλάει με μια φωνή, αντί τα κράτη μέλη να προσπαθούν να παρουσιάσουν τις 
απόψεις τους μεμονωμένα. 
107. Σε περίπτωση διαπραγμάτευσης για σημαντικά ζητήματα, η οποία οδηγεί σε κάποιο νομικά 
δεσμευτικό έγγραφο, η Επιτροπή ενεργεί βάσει απόφασης του Συμβουλίου συμπεριλαμβανομένων 
των οδηγιών για τη διαπραγμάτευση. Παρόμοια υπήρξε η περίπτωση, για παράδειγμα, της 
Διάσκεψης αναθεώρησης του κώδικα των συνδιασκέψεων. Σε άλλες περιπτώσεις, η πορεία δράσης 
μπορεί να συμφωνείται σε επίπεδο Ομάδας εργασίας του Συμβουλίου ή του COREPER και -όταν 
25 
26 Οπως ήδη σημειώθηκε (βλ. Συνοπτική παρουσίαση, υποσημ. 1), η Ανακοίνωση αυτή δεν αναφέρεται 
στις σχέσεις με τον ΙΜΟ που αφορούν την ασφάλεια και τις τεχνικές πτυχές της ναυτιλίας. Πιο 
συγκεκριμένα, η εκπροσώπηση στον ΙΜΟ υπήρξε θέμα ειδικής συμφωνίας. 
Βλ. επίσης γνωμοδότηση αριθ. 2/91 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που εκδόθηκε στις 19.03.1993 
και επικυρώθηκε από τη γνωμοδότηση αριθ. 1/94. 
29 
χρειάζεται- σε επί τόπου συναντήσεις συντονισμού, και να παρουσιάζεται από την Επιτροπή ή, 
για θέματα αρμοδιότητας των κρατών μελών, από την Προεδρία. Σε παρόμοιες περιπτώσεις, 
αντιπροσωπείες μεμονωμένων κρατών μελών μπορούν, επίσης, να παρεμβαίνουν για να παρέχουν 
επιπλέον πληροφόρηση ή να στηρίξουν την κοινή θέση με επιπρόσθετα επιχειρήματα, πάντοτε, 
ωστόσο, στο πλαίσιο της από κοινού συμφωνηθείσας γραμμής. 
Β. Συνιστώσες και προτεραιότητες της κοινοτικής δράσης 
108. Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και η θέσπιση του ΕΟΧ, οι πρόσφατες αλλαγε'ς στην 
Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και οι νέες συνεργασίες ή συμπράξεις με τις χώρες της 
περιοχής, η συνεχιζόμενη αύξηση της διεθνούς κινητικότητας αγαθών και ατόμων και η 
αυξανόμενη αλληλεξάρτηση παγκόσμιου εμπορίου και υπηρεσιών απαιτούν την περαιτέρω 
ανάπτυξη της εξωτερικής δράσης της Κοινότητας στον τομέα της ναυτιλίας. 
109. λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους της ΕΚ και τα μέσα δράσης της στον εξωτερικό τομέα 
και αναφορικά με τις θαλάσσιες μεταφορές, που εξετάστηκαν στο Κεφάλαιο III, οι κύριες 
συνιστώσες της κοινοτικής δράσης σε σχέση με την περαιτέρω ανάπτυξη της εξωτερικής δράσης 
της στον εν λόγω τομέα θα πρέπει να είναι: 
- η περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με τρίτες χώρες και η συναφής δράση απέναντι τους, 
μέσω: 
* κοινοτικών συμφωνιών με τρίτες χώρες και διαδικασιών, που oδηyoύv στη βαθμιαία 
μετατροπή των υπαρχόντων διμερών καθεστώτων, καθώς και μορφών διαλόγου με τρίτες 
χώρες για την προώθηση κοινής προσέγγισης σε θέματα ναυτιλιακής πολιτικής-
* ενεργειών αντιμετώπισης των προβλημάτων, που προκύπτουν από περιοριστικά μέτρα 
ή μέτρα που ευνοούν τις διακρίσεις, και τα οποία επιβάλλονται από τρίτες χώρες-
* ενεργειών για την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού σε εμπορική βάση-
* δράσης συνεργασίας και τεχνικής βοήθειας προς τρίτες χώρες-
- η ανάπτυξη δράσης συνεργασίας στον τομέα της ναυτιλίας, ως συνιστώσα σφαιρικής 
προσέγγισης των υπηρεσιών και συστημάτων μεταφορών της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων και 
εκείνων της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, έτσι ώστε να μπορέσουν να αναπτυχθούν με 
όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένο τρόπο- και 
- η ενίσχυση του ρόλου της Κοινότητας σε συναφείς διεθνείς οργανισμούς, που θα αντανακλά την 
πλήρη ανάπτυξη της κοινοτικής ναυτιλιακής πολιτικής· και η διαπραγμάτευση από την 
Κοινότητα σε παρόμοιους οργανισμούς, σύμφωνα με τις κοινοτικές διαδικασίες, με σκοπό την 
παγίωση θετικών εξελίξεων σε σχέση με τη ναυτιλιακή πολιτική και την περαιτέρω μείωση των 
υπαρχόντων περιορισμών. 
110. Αυτές οι συνιστώσες της κοινοτικής δράσης αποτελούν το θέμα του Μέρους V.B. των 
παραγράφων 1 έως 3, παρακάτω. Το απαιτούμενο πεδίο δράσης για την πλήρη εφαρμογή μιας 
εκτεταμένης πολιτικής στις σχέσεις με κράτη μη μέλη καθιστά, επίσης, απαραίτητη την εξέταση 
των συναφών προτεραιοτήτων των συγκεκριμένων ενεργειών, που θα επιδιωχθούν. Αυτό δημιουργεί 
την ανάγκη κατάλληλων συμφωνιών σε σχέση με τις υπάρχουσες διμερείς συμφωνίες των κρατών 
μελών με τρίτες χώρες. 
Ι. Σγεσεις νιε τοιτες γώρες ή οιιάδες γωρών 
111. Οι συνιστώσες της εξωτερικής κοινοτικής δράσης, όσον αφορά τις σχέσεις με κράτη μη 
μέλη, που αναφέρονται στην παραγρ. 109, εξετάζονται παρακάτω. 
Η ανάπτυξη των σχέσεων αυτών θα επωφελούνταν κατά πολύ από την αποτελεσματική 
30 
ανταλλαγή πληροφοριών και τις έγκαιρες διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη, όσον αφορά τις 
σχέσεις τους με τρίτες χώρες και τα συναφή προβλήματα. Η υπάρχουσα διαδικασία 
διαβουλεύσεων, που θεσπίστηκε από την απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 77/587/ΕΟΚ δεν 
καλύπτει ικανοποιητικά τις σημερινές ανάγκες. Νέοι, πρακτικοί και αποτελεσματικοί κανόνες 
και διαδικασίες απαιτούνται, επομένως, για να εξασφαλιστεί επαρκής, τακτική και έγκαιρη 
ανταλλαγή πληροφοριών και απόψεων πάνω σε θέματα, που σχετίζονται με τις τρίτες χώρες. 
Η προτεινόμενη απόφαση του Συμβουλίου, που παρουσιάζεται στο Παράρτημα II, στοχεύει στην 
προσαρμογή, υπό αυτή την έννοια, της διαδικασίας διαβουλεύσεων για τις εξελίξεις, που 
αφορούν τις ναυτιλιακές σχέσεις με τρίτες χώρες. 
α. Επιδίωξη συμφωνιών με τρίτες γώρες επί των αργών της πολιτικής και από 
κοινού προσέγγιση των ζητημάτων της ναυτιλιακής πολιτικής 
112. Η Κοινότητα ενδιαφέρεται για άλλες χώρες, που ακολουθούν παρόμοιες αρχές στην 
πολιτική τους, ώστε προβλήματα όπως αυτά που περιγράφηκαν στο Μέρος II.Δ να μην 
προκύπτουν και, εάν προκύψουν, να αντιμετωπιστούν μέσω διαβουλεύσεων και όχι με πpoσφυyή 
σε αμυντικά μέτρα, θα πρέπει επομένως, ως προτεραιότητα, να επιδιωχθεί η συμφωνία με τρίτες 
χώρες σχετικά με αρχές πολιτικής και η κοινή προσέγγιση σε ζητήματα ναυτιλιακής πολιτικής. 
Αυτό μπορεί να πάρει τη μορφή (ί) συμφωνιών με τρίτες χώρες πάνω σε αρχές πολιτικής και 
συνεργασία, ανάλογα με την περίσταση (ii) διαβουλεύσεων και (iii) ανεπίσημων συζητήσεων στο 
πλαίσιο, για παράδειγμα, εργαστηρίων για θέματα πολιτικής, οι οποίες μπορούν να προωθήσουν 
μια κοινή αντίληψη, όσον αφορά τις αρχές της ναυτιλιακής πολιτικής. 
1. Συμφωνίες με τρίτες γώρες για θέματα αργών ναυτιλιακής πολιτικής 
113. Οσον αφορά τις συμφωνίες με κράτη μη μέλη και λαμβάνοντας υπόψη τους 
προβληματισμούς του Μέρους Α του παρόντος κεφαλαίου, είναι απαραίτητο να εξεταστεί, 
επίσης, το ζήτημα των διμερών συμφωνιών των κρατών μελών. Το ζήτημα αυτό παρουσιάζεται 
στο Κεφάλαιο VI, ενώ στο παρόν μέρος εξετάζονται μόνο οι συμφωνίες της ΕΚ με κράτη τα 
οποία δεν είναι μέλη. 
Αιατάξεις για τη ναυτιλία σε οριζόντιες συμφωνίες ανάμεσα στην ΕΚ και τις τρίτες γώρες 
114. Στο πλαίσιο των συμφωνιών ανάμεσα στην ΕΚ και τις τρίτες χώρες, η Επιτροπή θεωρεί 
σημαντικό να παρεμβάλει τις κατάλληλες διατάξεις, όταν νέες ή ανανεωμένες συμφωνίες 
βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση. Ο χρόνος διεξαγωγής παρόμοιων διαπραγματεύσεων 
καθορίζεται από θέματα, που δεν αφορούν τις μεταφορές. Επομένως, το ζήτημα του καθορισμού 
των προτεραιοτήτων μεταξύ των τρίτων χωρών δεν είναι τομεακό ζήτημα. Ωστόσο, η φύση και 
η ιδιαιτερότητα των κατάλληλων διατάξεων πρέπει να εξετάζονται σε κάθε περίπτωση, 
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συμφωνίες της Κοινότητας με τρίτες χώρες έχουν διάφορες μορφές 
και κυμαίνονται από τις παραδοσιακές συμφωνίες συνεργασίας έως τις συμφωνίες οικονομικής 
ολοκλήρωσης. 
115. Κατ' αρχάς, οι κατάλληλες διατάξεις που αφορούν ειδικά τη διασυνοριακή παροχή 
υπηρεσιών και εγκατάσταση επιχειρήσεων, παρόμοιες με εκείνες, που έως τώρα ήταν αντικείμενο 
διαπραγμάτευσης με τις ΧΚΑΕ ή τις χώρες της ΚΑΚ, θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις 
συμφωνίες για συνεργασίες ή συμπράξεις με άλλες ΧΚΑΕ, χώρες της ΚΑΚ και χώρες της 
Μεσογείου. Διαπραγματεύσεις με αρκετές χώρες της Μεσογείου έχουν ήδη ξεκινήσει ή 
πρόκειται va yivouv στο εγγύς μέλλον: 
* εφαρμογή συμφωνιών με Αίγυπτο, Ισραήλ, Ιορδανία, Μαρόκο και Τυνησία· 
προσεχείς διαπραγματεύσεις, μόλις το επιτρέψει η κατάσταση, με την Αλγερία· 
31 
* σύμφωνα με το σκεπτικό της πρόσφατης Ανακοίνωσης για τη Μεσογειακή 
πολιτική, προβλέπονται διαπραγματεύσεις, που θα καλύψουν σταδιακά όλα τα 
κράτη της περιοχής, τα οποία δεν είναι μέλη της Κοινότητας. 
116. Στις περιπτώσεις διαπραγμάτευσης νέων συμφωνιών για το εμπόριο και τη συνεργασία, η 
Κοινότητα θα πρέπει να εκμεταλλεύεται συστηματικά την ευκαιρία να παρεμβάλει διατάξεις 
σχετικές με τη ναυτιλία. 
Μια διάταξη σχετικά με τη συνεργασία, όπως συμπεριλαμβάνεται σε διάφορες συμφωνίες, οι 
οποίες έχουν γίνει μέχρι σήμερα, επιτρέπει την ανάπτυξη συγκεκριμένων δραστηριοτήτων, οι 
οποίες βοηθούν την ενδιαφερόμενη τρίτη χώρα, και οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν τις συνθήκες 
λειτουργίας της ναυτιλιακής δραστηριότητας προς όφελος όλων των συμμετεχόντων μερών. 
Μπορούν, επίσης, να επιτρέψουν, έμμεσα, τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά μέσω της 
προώθησης πολιτικών με προσανατολισμό την αγορά. 
Οποτε είναι δυνατόν, καλό θα ήταν οι συμφωνίες να περιλαμβάνουν πέρα από τις απλές 
διατάξεις συνεργασίας, διατάξεις οι οποίες να αντανακλούν σύμπτωση απόψεων πάνω σε 
βασικά, ουσιαστικά ζητήματα της ναυτιλιακής πολιτικής. 
Τομεακές συμφωνίες και συνεννοήσεις ανάμεσα στην ΕΚ και τις τρίτες γώρες για τις 
θαλάσσιες μεταφορές 
117. Οσον αφορά τις τομεακές συμφωνίες για τις θαλάσσιες μεταφορές ανάμεσα στην ΕΚ και 
τις τρίτες χώρες, οι οποίες θα μπορούσαν να καλύψουν γενικά τη ναυτιλία (αντί να αναφέρονται 
σε συγκεκριμένα προβλήματα, που καλύπτει η παραγρ. 128 παρακάτω), η ανάγκη σύναψης 
παρόμοιων συμφωνιών εξαρτάται, γενικά, από τα προβλήματα που μπορεί να υπάρχουν ή να 
προκύψουν, και τα οποία μπορεί να τεθούν υπόψη της Επιτροπής από τα κράτη μέλη ή το 
αντίθετο. Αυτό θα συνέβαινε, για παράδειγμα, εάν παρόμοιες διατάξεις ενδιέφεραν αρκετά 
κράτη μέλη ή εάν μια κοινοτική συμφωνία ήταν απαραίτητη για την εξασφάλιση ελεύθερης 
πρόσβασης και/ή ίσης μεταχείρισης των πλοιοκτητών της Κοινότητας από την ενδιαφερόμενη 
τρίτη χώρα. 
118. Η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι θα πρέπει να προβλεφθούν ναυτιλιακές 
συμφωνίες με ορισμένες ναυτικές χώρες για να παγιωθούν οι θετικές εξελίξεις πολιτικής σε 
αυτές τις χώρες ή να βελτιωθούν οι όροι πρόσβασης στην αγορά για τους πλοιοκτήτες της 
Κοινότητας. Ανάμεσα σε χώρες άλλες από εκείνες που καλύπτονται επαρκώς μέσω των 
συμφωνιών σύνδεσης, σύμπραξης και συνεργασίας, όπως οι ΧΚΑΕ και οι χώρες της ΚΑΚ, θα 
πρέπει η ΕΚ να αναζητήσει συμφωνίες με σημαντικές ναυτικές χώρες, όπως η Βραζιλία -μεταξύ 
των χωρών της λατινικής Αμερικής- η Κίνα, η Ταϊβάν, η Ινδία και πολλές χώρες ASEAN 
-μεταξύ των ναυτικών χωρών της Ασίας-. 
Ως πρώτο βήμα και βάσει επαφών που έγιναν μέχρι τώρα, η Επιτροπή υπέβαλε πρόσφατα 
συστάσεις προς το Συμβούλιο για να την εξουσιοδοτήσει να διαπραγματευτεί συμφωνίες σχετικές 
με τις θαλάσσιες μεταφορές με την Ινδία και την Κίνα. 
119. Ισως υπάρξουν περιπτώσεις, όπου μία επίσημη συμφωνία με μία συγκεκριμένη χώρα 
φαίνεται, προς το παρόν, ανέφικτη. Μία λιγότερο επίσημη και όχι νομικά δεσμευτική 
συνεννόηση μπορεί, σε παρόμοιες περιπτώσεις, να είναι εφικτή και κατάλληλη. Αυτό θα 
εξαρτηθεί από τις συγκεκριμένες συνθήκες, που θα εξεταστούν από την Επιτροπή κατά τη 
διατύπωση των κατάλληλων προτάσεων. 
120. Η περίπτωση ad hoc ζητημάτων, που μπορεί να χρειαστεί να εξεταστούν και που μπορεί να 
καταλήξουν σε συμφωνίες ή σε λιγότερο επίσημες συνεννοήσεις σχετικά με συγκεκριμένα 
θέματα, καλύπτεται στο Μέρος Β.Ι.β.1 παρακάτω. 
32 
EΦapμoyή συμφωνιών και ανάπτυξη σγέσεων 
121. Τέλος, πρέπει να αναπτυχθούν οι σχέσεις με τις χώρες με τις οποίες η Κοινότητα έχει 
συνάψει συμφωνία, η οποία περιέχει διατάξεις για τις θαλάσσιες μεταφορές. Η εφαρμογή 
συμφωνιών, που έχουν συναφθεί απαιτεί προσοχή, ειδικά όσον αφορά τις συμφωνίες με ουσιώδεις 
ναυτιλιακές διατάξεις ή τις συμφωνίες, που προβλέπουν σχετικά εκτεταμένα προγράμματα 
συνεργασίας σε συγκεκριμένους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, όπως είναι οι 
συμφωνίες της Ευρώπης και οι συμφωνίες σύμπραξης και συνεργασίας. Μεταξύ των 
προβλεπόμενων εργασιών, πρέπει, επίσης, να σημειωθεί η προσέγγιση της νομοθεσίας των ΧΚΑΕ 
με εκείνη της Κοινότητας (βλ. παραγρ. 150 παρακάτω). 
2. Διαβουλεύσεις με τρίτες γώ/>ες 
122. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες προσφέρουν τη 
δυνατότητα διαβουλεύσεων, ανάλογα με την περίσταση ή όποτε χρειαστεί. Η ανάγκη θέσπισης 
τακτικών διαβουλεύσεων για τη ναυτιλία, επομένως, δεν φαίνεται να αποτελεί τον κανόνα. 
123. Οσον αφορά τις τακτικές διαβουλεύσεις για τη ναυτιλία, οι οποίες διακρίνονται από τις 
διαβουλεύσεις για συγκεκριμένες περιπτώσεις πάνω σε συγκεκριμένα ζητήματα, που μπορεί να 
προκύψουν, η Επιτροπή προτίθεται, να συνεχίσει να είναι εκλεκτική, αφιερώνοντας την προσοχή 
της σε χώρες με τις οποίες έχει σημαντικές σχέσεις στο διά θαλάσσης εμπόριο και των οποίων 
οι πολιτικές θαλάσσιων μεταφορών επηρεάζουν άμεσα τα συμφέροντα της Κοινότητας. 
124. Η Επιτροπή προτίθεται, επομένως, να συνεχίσει, κατ' αρχάς, τις τακτικές διαβουλεύσεις, 
που έκανε έως τώρα (βλ. Μέρος IV.Β.2 παραπάνω), και θεωρεί, επίσης, επιθυμητό να ξεκινήσει 
ή να εντείνει παρόμοιες διαβουλεύσεις με χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Ρωσία. 
3. Εργαστήρια για θέιιατα πολιτικής 
125. Η εμπειρία με τον περιορισμένο αριθμό εργαστηρίων για θέματα ναυτιλιακής πολιτικής, 
που έχουν οργανωθεί έως τώρα, οδηγεί την Επιτροπή στη σκέψη ότι παρόμοιες κινήσεις 
μπορούν να συμβάλουν θετικά στην προώθηση των στόχων της κοινοτικής ναυτιλιακής πολιτικής. 
Ωστόσο, οι κινήσεις αυτές απαιτούν την κατανομή σημαντικού ανθρώπινου δυναμικού και πόρων 
από τον προϋπολογισμό. Συνεπώς, μπορούν να οργανώνονται μόνο πολύ επιλεκτικά, σε 
περιπτώσεις αξιοσημείωτου αμοιβαίου συμφέροντος, όπου μπορούν να έχουν αντίκτυπο. 
126. Η περίπτωση γειτονικών χωρών - ΧΚΑΕ, ΚΑΚ, Μεσογειακών χωρών - θα απαιτήσει ιδιαίτερη 
προσοχή, στο πλαίσιο εδραιωμένων πολιτικών της ΕΚ και συναφών συμφωνιών. Αυτό 
περιλαμβάνει τη συνέχιση της δράσης, που ξεκίνησε στο εργαστήριο της Κοστάντ^ας σε σχέση 
με τη Μαύρη θάλασσα (Σεπτέμβριος 1994) και παρόμοια δράση όσον αφορά την περιοχή της 
Βαλτικής θάλασσας και τη Μεσόγειο. 
β. Αντιμετώπιση προβλημάτων τα οποία προκύπτουν από μέτρα τρίτων γωρών 
1. Κατάργηση περιοριστικών μέτρων η μέτρων που εισάγουν διακρίσεις 
127. Η Κοινότητα χρειάζεται, σε αρκετές περιπτώσεις, να αντιμετωπίσει είτε υπάρχοντα 
περιοριστικά μέτρα ή μέτρα που εισάγουν διακρίσεις είτε νέα μέτρα που θεσπίζει το ένα ή το 
άλλο κράτος: 
Υπάρχοντα μέτρα 
Εκτός από περιπτώσεις που έχουν ήδη εντοπιστεί και πρέπει να αντιμετωπιστούν 
περαιτέρω (όπως η Δυτική και Κεντρική Αφρική, η Κένυα, η Νότια Κορέα, η Κίνα), 
33 
άλλες περιπτώσεις μπορεί να προκύψουν καθώς γνωστοποιούνται στην Επιτροπή με 
συγκεκριμένα αιτήματα από κράτη μέλη ή από πλοιοκτήτες της Κοινότητας ή 
ναυλωτές ή άλλους φορείς. 
Η πpoσέyyιση, που θα ακολουθηθεί, θα είναι στραμμένη προς τα προβλήματα, ώστε να 
εστιάσει την προσοχή της σε μέτρα τρίτων χωρών, που έχουν σημασία για την κοινοτική 
ναυτιλιακή βιομηχανία. 
Νέα μέτρα 
Εκτός από τα υπάρχοντα περιοριστικά μέτρα ή τα μέτρα που εισάγουν διακρίσεις, νέα 
μέτρα ανακοινώνονται, από καιρού εις καιρό από τη μία ή την άλλη τρίτη χώρα. Η 
Επιτροπή θα έχει στραμμένη την προσοχή της σε κάθε περίπτωση, που θα της 
γνωστοποιήσουν κράτη μέλη ή η βιομηχανία ή που η ίδια η Επιτροπή μπορεί να 
εντοπίσει. 
Είναι σημαντικό, ως προτεραιότητα, να αποφευχθεί, όσο το δυνατόν περισσότερο, η 
εισαγωγή και η επιβολή παρόμοιων μέτρων, αντί να γίνει προσπάθεια ακύρωσης τους 
από τη στιγμή που θα έχουν εφαρμοστεί. 
128. Διαβήματα, ακολουθούμενα καταλλήλως από διαβουλεύσεις, ήταν οι ενέργειες, που 
επιδιώχθηκαν σε παρόμοιες περιπτώσεις, τακτικά και συχνά με επιτυχία. Από αυτή την άποψη, 
θα πρέπει να υπάρξει συντονισμός ενεργειών όλων των μορφών, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, 
στο πλαίσιο της Ομάδας Εργασίας για τις Μεταφορές του Συμβουλίου. 
129. Μετά από διερευνητικές συζητήσεις με την ενδιαφερόμενη χώρα, και εάν οι 
διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας κριθούν απαραίτητες, η Επιτροπή θα ζητήσει 
εντολή του Συμβουλίου για το σκοπό αυτό. 
130. Σε καταστάσεις, που περιγράφηκαν παραπάνω, και οι οποίες σχετίζονται με υπάρχοντα ή 
με νέα μέτρα, η δράση βάσει του κανονισμού αριθ. 4058/86, όπως ενδέχεται να τροποποιηθεί 
(βλ. παραγρ. 132 παρακάτω), θα μπορούσε να αποτελέσει ζήτημα προτεραιότητας, που θα 
υπόκειται σε διεθνείς υποχρεώσεις, τις οποίες μπορεί να αναλάβει η Κοινότητα βάσει της GATS. 
2. Αναθεώρηση και πιθανή προσαρμογή τι?ς ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΚ: 
κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 4058/86 
131. Εχει αναληφθεί μέχρι σήμερα συντονισμένη δράση βάσει των διαδικασιών του κανονισμού 
του Συμβουλίου αριθ. 4058/86 και επιδιώχθηκε μόνο στην περίπτωση περιοριστικών μέτρων, που 
επέβαλαν οι χώρες της Κεντρικής και Δυτικής Αφρικής. Οπως δήλωσε η Επιτροπή στην έκθεση 
της για την εφαρμογή των θαλάσσιων κανονισμών, που εξέδωσε το 1986, και την οποία υπέβαλι 
στις 1.08.1990, επεδίωξε τη δράση της στην περίπτωση αυτή βάσει των συναφών κανονισμών του 
Συμβουλίου, δηλαδή των κανονισμών αριθ. 4058/86, 4055/86 και 4056/8627. 
132. Ο κανονισμός λειτούργησε, επίσης, αποτρεπτικά έναντι των περιοριστικών μέτρων τρίτων 
χωρών ωστόσο, ανέκυψε ζήτημα ως προς τη δυνατότητα αποτελεσματικής χρήσης του σε 
πολλές περιστάσεις. Γίνεται, επομένως, αναθεώρηση του κανονισμού με προοπτική, πιθανώς, την 
προσαρμογή του για την εξασφάλιση αποτελεσματικότερης απάντησης σε προβλήματα, που 
προκύπτουν από περιορισμούς τρίτων χωρών ή από τους πράκτορες τους σχετικά με την 
πρόσβαση στην αγορά. Μπορεί να εξεταστεί η διεύρυνση του πεδίου των μέτρων τρίτων χωρών 
και των ενδεχόμενων μέτρων, που μπορεί να υιοθετήσει η Κοινότητα. Πρέπει να ληφθούν υπόψη, 
27 SEC(90) 1594, τελικό, παραγρ. 90. 
34 
από την άποψη αυτή, οι επιπτώσεις της εξέλιξης των διαπραγματεύσεων για τις θαλάσσιες 
μεταφορές στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Εμπορίου. 
γ. Αράση για την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού σε εμπορική βάση 
133. Οπως αναφέρθηκε στην παραγρ. 39 παραπάνω, οι συνθήκες λειτουργίας ποικίλλουν 
σημαντικά ανάμεσα στις διάφορες χώρες και τους νηογνώμονες, στο βαθμό που ο ανταγωνισμός 
μπορεί να διαστρεβλωθεί σοβαρά από πλεονεκτήματα, που πηyάζoυv από κρατικά μέτρα ή 
στήριξη. Στην εξέταση του προβλήματος αυτού στην Ανακοίνωση της με τίτλο "Πρόοδος προς 
μια κοινή πολιτική μεταφορών - Θαλάσσιες μεταφορές"2* η Επιτροπή εντόπισε αρκετά 
παρόμοια μέτρα ή παράγοντες: 
κρατική ιδιοκτησία ή έλεγχος: αυτό καταλήγει, σε αρκετές περιπτώσεις, σε σημαντική 
επιδότηση των λειτουργιών 
προτιμησιακή πρόσβαση στη διεθνή αγορά, στην οποία άλλοι πλοιοκτήτες δεν έχουν 
πρόσβαση· 
λειτουργία με σημαία χώρας που δεν έχει επικυρώσει ή δεν εφαρμόζει κατάλληλα τις 
βασικές συμβάσεις ΙΜΟ και ILO. 
134. Η δράση της Κοινότητας για την αντιμετώπιση των περιορισμών στην πρόσβαση στην αγορά 
και η πpoσφυyή, σε ειδικές περιπτώσεις, στον κανονισμό του Συμβουλίου αριθ. 4057/86 για την 
καταπολέμηση αθέμιτων πρακτικών τιμολόγησης από ξένους πλοιοκτήτες είναι μέσα, που 
μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να διασφαλίσουν συνθήκες θεμιτού ανταγωνισμού σε εμπορική 
βάση. Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο αθέμιτος ανταγωνισμός θα πρέπει, επίσης, να αντιμετωπιστεί 
με την εξασφάλιση, στο βαθμό που υπόκειται στην αρμοδιότητα της Κοινότητας, και, 
διαφορετικά, με την υιοθέτηση, τήρηση και επιβολή των κατάλληλων διεθνών προτύπων σχετικά 
με την ασφάλεια των πλοίων και του πληρώματος και την προστασία του θαλάσσιου 
περιβάλλοντος. 
1· Καταπολέμηση αθέμιτων πρακτικών τιμολόγησης: αναθεώρηση και πιθανή 
προσαρμογή του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 4057/86 
135. Ο κανονισμός αποδείχτηκε πολύτιμο εργαλείο για την έγκριση ενός auy^Kp^évou, 
στοχοθετημένου ad hoc μέτρου. Και μόνη η δυνατότητα εφαρμογής του επέτρεψε τόσο στην 
Επιτροπή να χρησιμοποιήσει τις επαφές της για να προβάλει την ανάγκη πpoσφυyής στον 
κανονισμό, όσο και στη βιομηχανία να εξασφαλίσει πιο υγιείς ανταγωνιστικούς όρους, σε 
πολλές τουλάχιστον περιπτώσεις, που yvωpίζει η Επιτροπή. 
136. Ωστόσο, ο κανονισμός δεν σχεδιάστηκε για να αντιμετωπίσει το γενικότερο πρόβλημα του 
αθέμιτου ανταγωνισμού. Η επανεξέταση του ζητήματος, η οποία μελετά την προσαρμογή του 
κανονισμού ως μέσου αντιμετώπισης του προβλήματος, βρίσκεται σε εξέλιξη. 
2. Υιοθέτηση, συμμόρφωση και επιβολή των διεθνών κανόνων και προτύπων 
ασφάλειας μέσω αυστηρότερου ελέγνου από το κράτος του λιμένος και πιθανής 
δράσης έναντι των κρατών νηολόγησης 
137. Η αμέλεια, από πλευράς κρατών, για την επιβολή και, από πλευράς πλοιοκτητών, για την 
τήρηση διεθνώς ισχυόντων κανόνων και προτύπων μπορεί να παράσχει σημαντικά ανταγωνιστικά 
περιθώρια σε πλοιοκτήτες με πλοία, τα οποία δεν συμμορφώνονται με τους εν λόγω κανόνες. 
Επομένως, εκτός από την τεράστια σημασία, που έχει η τήρηση παρόμοιων κανόνων και 
28 COM(85) 90 τελικό, 19 Μαρτίου 1985. 
35 
προτύπων για λόγους ασφάλειας πλοίων και πληρωμάτων, καθώς και για την προστασία του 
περιβάλλοντος, έχει επίσης ιδιαίτερη σημασία για την εξάλειψη του αθέμιτου ανταγωνισμού από 
πλοία, που δεν τηρούν παρόμοια πρότυπα. 
138. Τα μέτρα, από την άποψη αυτή, αποτελούνται από αυστηρότερο έλεγχο από το κράτος 
του λιμένος και πιθανή δράση έναντι των κρατών νηολόγησης, που δεν επιβάλλουν επαρκώς τους 
διεθνώς εφαρμοζόμενους κανόνες και τα πρότυπα, τα οποία αφορούν την ασφάλεια πλοίων και 
πληρωμάτων και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. 
139. Το ζήτημα αυτό σχετίζεται με την Ανακοίνωση της Επιτροπής του 1993 με θέμα "Μία κοινή 
πολιτική για ασφαλείς θάλασσες"29 και επισημαίνει τη δυνατότητα ανάληψης δράσης στον 
εξωτερικό τομέα για τη στήριξη των στόχων, που σχετίζονται με την ασφάλεια και την 
προστασία του περιβάλλοντος. Η Επιτροπή υπέβαλε ήδη, το Μάρτιο του 1994, μια πρόταση για 
Οδηγία του Συμβουλίου "αναφορικά με την επιβολή διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των 
πλοίων, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας πάνω στο πλοίο, 
στα πλοία που χρησιμοποιούν λιμένες της Κοινότητας και ταξιδεύουν σε ύδατα που βρίσκονται 
στη δικαιοδοσία των κρατών μελών"30. Η Οδηγία εyκpίθηκε από το Συμβούλιο στις 19.06.199531 
και εφαρμόζεται από την 1.07.1996. 
140. Το ζήτημα συνδέεται στενά με τους όρους νηολόγησης σε ανοιχτά νηολόγια, καθώς και με 
την αποτυχία των εμπλεκόμενων κρατών νηολόγησης να υιοθετήσουν και να επιβάλουν τους 
συναφείς κανόνες και πρότυπα. 
Η νηολόγηση εκτός εθνικών ("πραγματικών") νηογνωμόνων έχει λάβει άνευ πpoηyoυμέvoυ 
διαστάσεις κατά τα τελευταία χρόνια, έτσι ώστε σήμερα σχεδόν το μισό της παγκόσμιας 
χωρητικότητας να βρίσκεται καταχωρημένο σε ανοιχτά νηολόγια. 
Υπάρχει όλο και μεγαλύτερη ανησυχία για την τάση αυτή, και έχουν σημειωθεί διάφορες 
αντιδράσεις από μεμονωμένες χώρες, με διαφοροποιημένο βαθμό επιτυχίας. Η Επιτροπή θεωρεί 
ότι η Κοινότητα έχει ουσιαστικό συμφέρον στο ζήτημα αυτό και ότι πρέπει να βρεθεί η 
κατάλληλη απάντηση στην πρόκληση. Φαίνεται ότι, στο βαθμό που υπάρχει βούληση για την 
αντιμετώπιση του προβλήματος, απαιτείται μια συντονισμένη προσέγγιση από τις μεγαλύτερες 
ναυτικές χώρες, καθώς και η κατάλληλη παρέμβαση σε συναφή διεθνή fora και σε επιλεγμένες 
σημαντικές χώρες με ανοιχτά νηολόγια. 
Η Επιτροπή θεωρεί την πολιτική θέση που υιοθέτησαν πρόσφατα οι αναπτυγμένες χώρες στο 
σύνολο τους στην Επιτροπή θαλάσσιων Μεταφορών του ΟΟΣΑ32, ως βήμα προς τη σωστή 
κατεύθυνση. 
141. Στις σχέσεις της με τρίτες χώρες, η Κοινότητα θα ασκήσει, επίσης, την επιρροή της για: 
την προώθηση του ελέγχου από το κράτος του λιμένος σε άλλες περιφέρειες μέσω της 
συνεργασίας με ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες και ομάδες χωρών, και με τον ΙΜΟ, καθώς 
και την προώθηση τεχνικής βοήθειας, όπου είναι αναγκαία· 
29 
30 COM(93) 66, 24.02.1993. 
COM(94) 73 τελικό, 16.03.1994. 
31 Οδηγία του Συμβουλίου αριθ. 95/21/ΕΚ, 19.06.1995 ΕΕ L 157, 7.07.95. 
32 "Δήλωση των χωρών μβλών του ΟΟΣΑ για την επιβολή διεθνών κανόνων και προτύπων", 
SG/PRESS(94)34, 24.05.94 
36 
την προώθηση της έγκρισης των κατάλληλων διεθνών προτύπων μέσω διαβουλεύσεων και 
βοήθειας προς τρίτες χώρες. 
δ. Αράσεις συνεργασίας και τεγνική βοήθεια προς τρίτες γώρες 
142. Η Επιτροπή θεωρεί δυνητικά αποτελεσματικό μέσο επιδίωξης των συμφερόντων της 
Κοινότητας στις θαλάσσιες μεταφορές την παροχή βοήθειας προς τρίτες χώρες, που μπορεί να 
είναι δεκτικές σε έναν επαναπροσανατολισμο της ναυτιλιακής πολιτικής τους προς την 
κατεύθυνση των ναυτιλιακών πολιτικών, που υποστηρίζει η Κοινότητα. Αυτό μπορεί, επίσης, να 
είναι αποτελεσματικό για την επίλυση προβλημάτων κοινού ενδιαφέροντος ή συμφέροντος, καθώς 
και σημαντικό μέσο βελτίωσης της λειτουργίας του εμπορίου και να συντελέσει στην 
απελευθέρωση με την παροχή καλύτερων όρων λειτουργίας των γραμμών της ΕΚ. Η απλοποίηση 
των τελωνειακών και άλλων διαδικασιών και η τεκμηρίωση, η βελτίωση της υποδομής στους 
λιμένες και την ενδοχώρα αποτελούν σημαντικά παραδείγματα από αυτή την άποψη. Η παροχή 
τεχνικής βοήθειας, η κατάρτιση αξιωματούχων όσον αφορά ζητήματα ναυτιλιακής πολιτικής, 
η υποστήριξη εμπειρογνωμόνων ή η χρηματοδοτική υποστήριξη δραστηριοτήτων, που προωθούν 
αποδοτικές εμπορικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των νέων τεχνολογιών, 
μπορεί επίσης να αποδειχθούν καρποφόρες ως προς τη στάση, που τηρείται έναντι των 
θαλάσσιων μεταφορών με προσανατολισμό προς την αγορά και τις συναφείς δραστηριότητες. Η 
ανταλλαγή πληροφοριών μέσω σεμιναρίων, εργαστηρίων ή σειρών μαθημάτων ή, σε ειδικές 
περιπτώσεις, η ανταλλαγή ανώτατων αξιωματούχων είναι κατάλληλα μέσα για την αύξηση της 
ευαισθητοποίησης, τη συζήτηση των ζητημάτων και την ανάπτυξη κατάλληλων προγραμμάτων 
δράσης. 
143. Παρόμοια δράση συνεργασίας εξυπηρετεί το διττό στόχο αναπτυξιακής και ναυτιλιακής 
πολιτικής, συμβάλλοντας στην επίτευξη της ελεύθερης πρόσβασης στο εμπόριο. Ως εκ τούτου, 
η Επιτροπή προτίθεται να αναλάβει παρόμοιες δραστηριότητες στο πλαίσιο υπαρχόντων 
προγραμμάτων και διατάξεων συμφωνιών με τρίτες χώρες, καθώς και στο πλαίσιο των 
δυνατοτήτων των διαθέσιμων πόρων, και ειδικά των πόρων που διατίθενται σε σχέση με 
συμφωνίες με τις ενδιαφερόμενες χώρες, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των ζητημάτων και το 
συμφέρον των εταίρων. 
2. Αράση που αποβλέπει στην ενοποίηση των υπηρεσιών και συστημάτων μεταφορών στην 
Ευρώπη 
144. Ως συνέχεια της πρώτης Πανευρωπαϊκής διάσκεψης για τις μεταφορές που έγινε στην 
Πράγα το 1991 και για την προετοιμασία της δεύτερης παρόμοιας διάσκεψης που έγινε στην 
Κρήτη το Μάρτιο του 1994, διεξήχθη μία Περιφερειακή διάσκεψη για τη Μαύρη θάλασσα σε 
υπουργικό επίπεδο, στα τέλη του 1993. Διεξήχθησαν, επίσης, διασκέψεις για τη Βαλτική 
θάλασσα και την περιοχή της Μεσογείου μετά τη Αιάσκεψη της Κρήτης. Αυτές οι περιφερειακές 
διασκέψεις στόχευαν στη δημιουργία της βάσης ενός μελετημένου δικτύου και συστήματος 
μεταφορών για ολόκληρη την Ευρώπη και έδωσαν τη δυνατότητα για ανταλλαγή απόψεων και 
συντονισμό. 
145. Η Αιάσκεψη για τη Μαύρη θάλασσα (Υπουργική Αιάσκεψη για τις προκλήσεις στον τομέα 
των μεταφορών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη) που διεξήχθη στην Κοστάντζα της Ρουμανίας, τον 
Οκτώβριο του 1993, αποφάσισε να δημιουργήσει μια Ομάδα εργασίας για τις πλωτές μεταφορές 
προκειμένου να συζητήσει για την εξεύρεση ρεαλιστικών λύσεων στα προβλήματα του εν λόγω 
τομέα. Η εν λόγω Ομάδα εργασίας ξεκίνησε τις εργασίες της σε μια συνάντηση στην Κοστάντζα, 
το Σεπτέμβριο του 1994, μετά από ένα πρώτο προπαρασκευαστικό εργαστήριο, που οργανώθηκε 
τον Απρίλιο του 1994 για υψηλά ιστάμενους αρμόδιους για τη λήφη αποφάσεων από την 
περιοχή της Μαύρης θάλασσας, όπου παρουσιάστηκαν η πολιτική της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και η λειτουργία των λιμένων και των ναυτικών βιομηχανιών σε περιβάλλον ελεύθερης 
αγοράς. 
37 
146. Η Επιτροπή προτίθεται, επίσης, να ξεκινήσει μια ολοκληρωμένη μελέτη για την ανάπτυξη 
των λιμένων στην περιοχή της Μαύρης θάλασσας, που θα περιλαμβάνει την αξιολόγηση των 
πολιτικών για τη ναυτιλία και τους λιμένες των ενδιαφερόμενων χωρών. Η μελέτη θα διεξαχθεί 
με χρηματοδοτική υποστήριξη από τα προγράμματα τεχνικής βοήθειας της Κοινότητας. Μια 
δεύτερη διάσκεψη για τις μεταφορές στη Μαύρη θάλασσα σε υπουργικό επίπεδο προβλέπεται 
στά μέσα του 1997. 
147. Παρόμοιες πρωτοβουλίες ξεκίνησαν για τις περιοχές της Μεσογείου και της Βαλτικής 
θάλασσας. Η πρώτη "Περιφερειακή διάσκεψη για την ανάπτυξη των θαλάσσιων μεταφορών στη 
Μεσόγειο διεξήχθη στη Βαρκελώνη, στις 27 και 28 Απριλίου 1995. Αιάσκεψη εργασίας για τις 
θαλάσσιες μεταφορές στη Βαλτική θάλασσα διεξήχθη στις 22 και 23 Μαΐου 1995 στην 
Κοπεγχάγη, μετά από πρόσκληση της κυβέρνησης της Δανίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
και υπό την αιγίδα του Συμβουλίου των κρατών της Βαλτικής θάλασσας. Η κάθε διάσκεψη 
συμφώνησε για τη δημιουργία μιας Ομάδας εργασίας για τις πλωτές μεταφορές που θα 
προετοιμάσει και, εάν είναι δυνατόν, θα εγκρίνει ένα πολυετές πρόγραμμα εργασίας για την 
αντίστοιχη περιοχή. Η Ομάδα για τις πλωτές μεταφορές στη Μεσόγειο συναντήθηκε το 
Σεπτέμβριο του 1995 και συμφώνησε για την ανάγκη παρόμοιου προγράμματος. Τελική συμφωνία 
σε ένα πρόγραμμα για την Ομάδα της Βαλτικής εκκρεμεί. 
148. Στο πλαίσιο της Πανευρωπαϊκής διάσκεψης για τις μεταφορές και των περιφερειακών 
διασκέψεων που προαναφέρθηκαν, η Επιτροπή θεωρεί κατάλληλη την επιδίωξη προγραμμάτων 
δράσης συνεργασίας, εστιάζοντας την προσοχή της ειδικά σε δράσεις, που σχετίζονται με: 
- ναυτιλία των εγγύς θαλασσών 
- συμπερίληψη των λιμένων στα Διευρωπαϊκά δίκτυα και 
- θαλάσσια ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένου του ελέyχoυ από το κράτος του λιμένος. 
149. Παράλληλα, και σύμφωνα με τις διατάξεις συνεργασίας των συμφωνιών τις οποίες συνήψε 
(ή θα συνάψει) με τις ΧΚΑΕ, τις χώρες ΚΑΚ και τις χώρες της Μεσογείου, η Επιτροπή 
προτίθεται να προωθήσει δράσεις και σχέδια που στοχεύουν: 
- στην αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό των μεταφορών 
- στη βελτίωση της διακίνησης επιβατών και εμπορευμάτων και στην πρόσβαση στην αγορά των 
μεταφορών με την άρση διοικητικών, τεχνικών και άλλων εμποδίων 
- στη διευκόλυνση και την ανάπτυξη της μεταφοράς με πολλαπλά μέσα. 
150. Σημειώνεται περαιτέρω ότι οι Συμφωνίες της Ευρώπης προβλέπουν την προοδευτική 
εναρμόνιση της νομοθεσίας των μεταφορών των εν λόγω ΧΚΑΕ εν ό^ει της ένταξης των χωρών 
αυτών. Η Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη προσοχή στη διαδικασία αυτή. Η στρατηγική πρετοιμασίας 
των συνδεδεμένων ΧΚΑΕ για την ένταξη τους στην Ευρωπαϊκή Ενωση, που αποφασίστηκε από 
το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Εσεν το Δεκέμβριο του 1994, θεωρεί την ευθυγράμμιση της 
νομοθεσίας των χωρών αυτών απαραίτητη, ώστε να είναι έτοιμες να συμμετάσχουν στην 
Εσωτερική Αγορά με την ένταξη τους. Το λευκό Βιβλίο για το κεκτημένο της Εσωτερικής 
Αγοράς33 υπήρξε το πρώτο βήμα για την εφαρμογή της στρατηγικής στον τομέα αυτό. 
3. Διεθνείς οργανισμοί και πολυμερείς συμβάσεις 
α. Προσαρμογή τί7ς διαδικασίας διαβουλεύσεων 
151. Οι προβληματισμοί που παρουσιάστηκαν στο Μέρος ν.Α.2.β.2 (παραγρ. 104-107) 
υπογραμμίζουν την ανάγκη θέσπισης πρακτικών και αποτελεσματικών κανόνων, που θα 
εξασφαλίσουν την επίτευξη των κοινοτικών στόχων σε συζητήσεις ή διαπραγματεύσεις στο 
33 COM(95) 163 τελικό. 
38 
πλαίσιο διεθνών οργανισμών. 
152. Η διαδικασία διαβουλεύσεων, που υιοθετήθηκε το 197734, δεν ικανοποιεί τις παρούσες 
ανάγκες. Ο στόχος, που προβλέπεται στο άρθρο 2 "να εξεταστεί από κοινού, εάν η δράση των 
κρατών μελών στους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς θα πρέπει να είναι συντονισμένη" 
ξεπεράστηκε για ένα διάστημα από τα γεγονότα. Ιδιαίτερα εν όψει της νέας κατάστασης στη 
ΔΗΕΕΑ, καθώς και της πρόσφατης γνωμοδότησης του Δικαστηρίου, αυτή η πεπαλαιωμένη 
αντίληψη είναι σήμερα ξεπερασμένη. 
153. Μια νέα διαδικασία, επομένως, απαιτείται τώρα, που θα φροντίσει για τη δημιουργία κοινής 
θέσης στο κατάλληλο επίπεδο, ανάλογα με το θέμα, τη σημασία του και τις περιστάσεις, καθώς 
και για την παρουσίαση της θέσης αυτής. 
Η προτεινόμενη απόφαση του Συμβουλίου, που παρουσιάζεται στο Παράρτημα II, στοχεύει 
μεταξύ άλλων, στην υιοθέτηση μιας επαρκούς διαδικασίας, αναφορικά με τη δράση σχετικά με 
τα ναυτιλιακά θέματα σε διεθνείς οργανισμούς. 
β. Προεργασίες Ύΐα βραγυπρόθεσμους και μεσοπρόθεσμους στόγους 
154. Το αποτέλεσμα σημαντικών διαπραγματεύσεων, που βρίσκονται σε εξέλιξη σήμερα ή που 
πρόκειται να λάβουν χώρα σε πολυμερή fora, θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη 
διεθνή ναυτιλία. Η ΕΚ έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για αυτές και πρέπει να ενεργήσει με τρόπον 
ώστε να διασφαλίσει και να επεκτείνει τα συμφέροντα της. 
155. Η διαπραγμάτευση στο πεδίο της ναυτιλίας στην ΠΟΕ, που πρόκειται να επαναρχίσει το 
έτος 2000, είναι η σημαντικότερη από πλευράς ενδεχόμενης επίδρασης στην παγκόσμια 
ναυτιλία. Σύμφωνα με τη ναυτιλιακή της πολιτική, η Κοινότητα έχει ενεργά επιδιώξει 
δεσμεύσεις από το μεγαλύτερο δυνατό αριθμό χωρών, συμπεριλαμβανομένων όλων των χωρών 
με σημαντική ναυτιλιακή δραστηριότητα, για ένα αποτελεσματικό standstill στους περιορισμούς 
στην παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών και την κατάργηση των υφιστάμενων περιορισμών μέσα σε 
καθορισμένο χρονικό διάστημα. Η επίτευξη μιας ικανοποιητικής πολυμερούς συμφωνίας 
παραμένει ένας θεμελιώδης αντικειμενικός στόχος για την Κοινότητα. 
156. Η δεύτερη Αιάσκεψη αναθεώρησης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τον κώδικα 
συμπεριφοράς των συνδιασκέψεων, που επρόκειτο να συγκληθεί το 1997, αναβλήθηκε. Η σημασία 
των κύριων διατάξεων του Κώδικα φαίνεται να τίθεται όλο και περισσότερο σε αμφισβήτηση, 
ιδιαίτερα εν όψει της φθίνουσας σημασίας των συνδιασκέψεων και του επαναπροσανατολισμού 
των ναυτιλιακών πολιτικών σε πολλές χώρες. Η Σύμβαση μπορεί να επηρεαστεί σημαντικά από 
το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων της Ομάδας διαπραγματεύσεων για τις υπηρεσίες 
θαλάσσιων μεταφορώνμ όταν επαναληφθούν. Επομένως, μια Αιάσκεψη αναθεώρησης θα 
μπορούσε να θέσει σημαντικά ζητήματα πολιτικής. 
Οταν η Αιάσκεψη συγκληθεί, η Επιτροπή θα προτείνει στο Συμβούλιο την κατάλληλη κοινοτική 
θέση και τη συμμετοχή της Κοινότητας στη διάσκεψη, και θα επιδιώξει την έκδοση οδηγιών για 
τη συμμετοχή και τη διαπραγμάτευση εξ ονόματος της Κοινότητας. 
157. Εκτός από τις παραπάνω διαπραγματεύσεις, πρέπει, επίσης, να δοθεί προσοχή στις 
συνεχιζόμενες διαβουλεύσεις της Επιτροπής θαλάσσιων Μεταφορών του ΟΟΣΑ, καθώς και στις 
κοινές διαβουλεύσεις για τη ναυτιλία ανάμεσα στις χώρες του ΟΟΣΑ και σε άλλες περιφερειακές 
ομάδες, που στοχεύουν στην προώθηση μιας ναυτιλιακής πολιτικής με προσανατολισμό προς την 
αγορά και αποτελούν τακτική και αυξανόμενη δραστηριότητα της Επιτροπής θαλάσσιων 
μεταφορών τα τελευταία χρόνια. 
34 Απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 77/587/ΕΟΚ, ΕΕ L 239, 17.9.1977. 
39 
VI. ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΑΘΜΙΑΙΟ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΤΩΝ ΔΙΜΕΡΩΝ 
ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ 
Α. Βασικές αργές 
158. Μεταξύ των συνιστωσών της κοινοτικής δράσης θα πρέπει να είναι, όπως δηλώνεται στο 
Μέρος V.B (παραγρ. 109), ο βαθμιαίος μετασχηματισμός των υπαρχόντων διμερών καθεστώτων 
μέσω ενός πλαισίου κοινοτικών συμφωνιών και διαδικασιών. 
159. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το ένα ή το άλλο κράτος μέλος μπορεί να θεωρήσει 
απαραίτητο να συνάψει διμερή συμφωνία με τρίτη χώρα, η οποία θα είναι σύμφωνη με τη 
νομοθεσία της ΕΚ και ειδικά με τον κανονισμό του Συμβουλίου αριθ. 4055/86. Δεδομένης της 
αποκλειστικής αρμοδιότητας της Κοινότητας να συνάπτει συμφωνίες με τρίτες χώρες σχετικά 
με την παροχή υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές, είναι φανερό ότι έχει την ευθύνη για τη 
διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής των θαλάσσιων μεταφορών. Επομένως, η δράση έναντι 
τρίτων χωρών στον τομέα των εμπορικών θαλάσσιων μεταφορών θα πρέπει να βρίσκεται υπό την 
εποπτεία της Κοινότητας, ώστε να εξασφαλιστεί συνάφεια και σαφήνεια στις εξωτερικές σχέσεις 
της Κοινότητας. 
160. Από την άλλη, η Επιτροπή δεν θεωρεί, προς το παρόν, ούτε απαραίτητη ούτε σκόπιμη την 
άμεση ανάληψη όλων των ευθυνών που συνεπάγεται η αρμοδιότητα της Κοινότητας να συνάπτει 
συμφωνίες με τρίτες χώρες σε όλες τις παρόμοιες περιπτώσεις. Η Επιτροπή προτίθεται, στο 
παρόν στάδιο, να επικεντρώσει την προσοχή της σε περιπτώσεις προτεραιότητας, που 
καθορίζονται βάσει των κριτηρίων, τα οποία εξετάστηκαν στο Κεφάλαιο V. 
161. Κατάλληλη προσέγγιση, επομένως, είναι: 
(i) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να πληροφορούν επαρκώς την Επιτροπή για την παράταση 
ισχυουσών συμφωνιών και για την πρόθεση τους να διαπραγματευτούν νέες συμφωνίες ή 
τροποποιήσεις των υπαρχουσών. Παρόμοιες πληροφορίες αποτελούν σημαντική προϋπόθεση για 
την ουσιαστική θέση σε λειτουργία του μηχανισμού διαβουλεύσεων ανάμεσα στην Επιτροπή και 
τα κράτη μέλη, για να εξασφαλιστεί ότι είναι σεβαστή η αρμοδιότητα της Κοινότητας και ότι 
βρίσκονται οι καταλληλότερες λύσεις για τα διάφορα είδη προβλημάτων, που θα προκύψουν. Τα 
υπάρχοντα μέσα, ειδικά η απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 77/587 δεν επαρκούν από την άποψη 
αυτή. Συνεπώς, είναι σημαντικό να υιοθετηθεί μια ειδική διαδικασία και αυτός είναι ο σκοπός 
των σχετικών διατάξεων που περιλαμβάνονται στην πρόταση, που παρουσιάζεται στο Παράρτημα 
II. 
(ϋ) Στις περιπτώσεις όπου η Κοινότητα θα διαπραγματευτεί μια συμφωνία, θα πρέπει να 
εξασφαλιστεί η στενή συμμετοχή των κρατών μελών στη διαδικασία (βλ. παραγρ. 162 
παρακάτω). 
(iii) Οσον αφορά θέματα, που εμπίπτουν στις εξουσίες της Κοινότητας, για να διαπραγματευτεί 
μια διμερή συμφωνία ένα κράτος μέλος, θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί, σύμφωνα με μια κοινοτική 
διαδικασία. Μια διαδικασία συντονισμού θα είναι ουσιαστική και ίσως απαιτηθούν όροι για τον 
προσδιορισμό του πεδίου των διαπραγματεύσεων. Οι διαπραγματεύσεις αυτές μπορεί να 
σχετίζονται, για παράδειγμα, με το περιεχόμενο της προς διαπραγμάτευση συμφωνίας, και 
ιδιαίτερα να λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα άλλων κρατών μελών και να αποφεύγουν κάθε 
ασυμβατότητα με την κοινοτική νομοθεσία. 
Β.. Συμφωνίες ανάμεσα σττ?ν Κοινότητα και τις τρίτες νώοες 
162. Οι συμφωνίες ανάμεσα στην Κοινότητα και τις τρίτες χώρες θα συνάπτονται βάσει των 
κανονικών κοινοτικών διαδικασιών: 
40 
- σύσταση για την εξουσιοδότηση σχετικά με τη διαπραγμάτευση μιας συμφωνίας-
- απόφαση του Συμβουλίου που εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να προβεί σε διαπραγματεύσεις· 
- διαπραγματεύσεις της Επιτροπής, σύμφωνα με τις κανονικές διαδικασίες-
- σύναψη της συμφωνίας από το Συμβούλιο. 
θα συσταθεί Συμβουλευτική επιτροπή από εκπροσώπους των κρατών μελών για να συμβουλεύει 
την Επιροπή σε όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. 
Γ. Αιμερείς συμφωνίες ανάμεσα στα κράτη μέλη και τις τρίτες νώοες 
163. Δεδομένης της πρόθεσης της Επιτροπής να εστιάσει την προσοχή της, προς το παρόν, σε 
σχέσεις προτεραιότητας, είναι απαραίτητο, προς το παρόν, να επιτραπεί στα κράτη μέλη, για 
να μην παρεμποδιστεί η κανονική πρόοδος και ανάπτυξη των εξωτερικών εμπορικών τους σχέσεων, 
να συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις και να συνάπτουν διμερείς συμφωνίες με τρίτες χώρες, με 
την προϋπόθεση ότι, σε κάθε περίπτωση, η κοινή πολιτική για τις θαλάσσιες μεταφορές γίνεται 
σεβαστή και ότι λαμβάνουν χώρα οι κατάλληλες διαβουλεύσεις σε κοινοτικό επίπεδο. 
164. Η απόφαση αριθ. 69/494/ΕΟΚ35 του Συμβουλίου για τη βαθμιαία τυποποίηση των συμφωνιών, 
που αφορούν εμπορικές σχέσεις ανάμεσα σε κράτη μέλη και τρίτες χώρες και για τη 
διαπραγμάτευση των κοινοτικών συμφωνιών υιοθέτησε μια διαδικασία κοινοποίησης και 
διαβουλεύσεων σε κοινοτικό επίπεδο. Η απόφαση θέσπισε, επίσης, μια διαδικασία για τη 
διαπραγμάτευση συμφωνιών της Κοινότητας με τρίτες χώρες. 
Ο τίτλος II της απόφασης αυτής προβλέπει τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί στην περίπτωση, 
που κράτος μέλος ή η Επιτροπή θεωρήσει ότι μια διμερής συνθήκη, συμφωνία ή διευθέτηση, 
που αφορά τις εμπορικές σχέσεις, θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων της 
Επιτροπής εξ ονόματος της Κοινότητας. Οι τίτλοι Ι και III αναφέρονται στην επέκταση των 
υπαρχουσών συμφωνιών και προβλέπουν μεταβατικές διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες το 
Συμβούλιο μπορεί να εξουσιοδοτήσει τη διεξαγωγή διμερών διαπραγματεύσεων ανάμεσα σε κράτη 
μέλη και συγκεκριμένες τρίτες χώρες. 
165. Για να αναπτύξει η Κοινότητα μιαν ολοκληρωμένη εξωτερική πολιτική για τις θαλάσσιες 
μεταφορές είναι απαραίτητο να θεσπίσει παρόμοιους κανόνες όσον αφορά την επέκταση των 
υπαρχουσών συμφωνιών για τις θαλάσσιες μεταφορές και την εξουσιοδότηση των κρατών μελών 
να διεξάγουν διμερείς διαπραγματεύσεις. Οι κανόνες αυτοί θα πρέπει να βρίσκονται σε συμφωνία 
με τη Συνθήκη και θα πρέπει, πιο συγκεκριμένα, να λαμβάνουν υπόψη την κοινοτική νομοθεσία 
του τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει την έκδοση 
απόφασης του Συμβουλίου που περιέχει, μεταξύ άλλων, μια διαδικασία διαβουλεύσεων και 
εξουσιοδότησης για τις συμφωνίες που αφορούν τις σχέσεις στις θαλάσσιες μεταφορές ανάμεσα 
σε κράτη μέλη και τρίτες χώρες (Παράρτημα Η). 
/. Είδη διατάξεων διμερών συμφωνιών ανάμεσα σε κράτη μέλη και τρίτες γώρες 
166. Οι διάφορες διατάξεις, που εμφανίζονται σε υπάρχουσες διμερείς συμφωνίες, σχετίζονται με 
τα θέματα, που σημειώνονται παρακάτω. Ο κατάλογος δεν είναι ο πληρέστερος δυνατός ούτε 
σημαίνει ότι όλες οι συμφωνίες περιέχουν διατάξεις σχετικές με όλα αυτά τα ζητήματα: 
- αρχές, που αφορούν την πρόσβαση στην αγορά της ναυτιλίας-
- αναφορά στην εφαρμογή του κώδικα συμπεριφοράς των συνδιασκέψεων 
- μεταφορές με πολλαπλά μέσα-
- μεταφορές στην ξηρά-
EEL 326, 29.12.69. 
41 
- θέσπιση εμπορικής παρουσίας-
- βοηθητικές υπηρεσίες· 
- μεταχείριση των πλοίων στους λιμένες· 
- εμβάσματα ναύλων 
- καθορισμός των δικαιούχων (εταιρείες, σημαίες πλοίων)· 
- αναγνώριση των εyypάφωv των ναυτικών και μεταχείριση τους· 
- βοήθεια σε περίπτωση ατυχήματος· 
- διαχείριση της συμφωνίας (π.χ. Μικτή Επιτροπή, συχνότητα συναντήσεων κ.λπ.). 
167. Παρόμοιες διατάξεις θα ήταν χρήσιμο, για πρακτικούς λόγους, να διακριθούν όσον αφορά 
το αντικείμενο τους, σε αυτές που σχετίζονται με εμπορικές πτυχές των μεταφορών και σε αυτές 
που ασχολούνται μόνο με όσα θα μπορούσαν να ονομαστούν τεχνικά ζητήματα. Οι διατάξεις 
της πρώτης κατηγορίας είτε αφορούν άμεσα είτε επηρεάζουν την παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών: 
(ί) οι διατάξεις που σχετίζονται με εμπορικές πτυχές των μεταφορών είναι εκείνες που αφορούν: 
πρόσβαση στην αγορά, μεταφορές με πολλαπλά μέσα, μεταφορές στην ξηρά, θέσπιση 
εμπορικής παρουσίας, βοηθητικές υπηρεσίες, μεταχείριση των πλοίων στους λιμένες, καθώς και 
συναλλαγές και πληρωμές που σχετίζονται με την παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών 
(ii) οι διατάξεις που σχετίζονται με όσα θα μπορούσαν να ονομαστούν τεχνικά ζητήματα 
αφορούν: αμοιβαία αναγνώριση των εyypάφωv του πλοίου, έγγραφα ταυτότητας χου 
πληρώματος, είσοδο ή έξοδο των μελών του πληρώματος από την εκάστοτε χώρα, άδεια για τη 
μεταφορά μελών του πληρώματος στο νοσοκομείο, εθνική δικαιοδοσία για θέματα που προκύπτουν 
επί του πλοίου, απαραίτητη βοήθεια σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για το πλοίο. 
2. Συμφωνίες που αφορούν την παροχή υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές 
168. Σύμφωνα με τον κανονισμό αριθ. 4055/86, δεν επιτρέπεται στα κράτη μέλη να συνάψουν 
νέες συμφωνίες, που προσβάλλουν την ελευθερία παροχής υπηρεσιών. Για συyκεκpιμέvες 
εξαιρετικές περιπτώσεις, ο κανονισμός προβλέπει ειδική διαδικασία. 
169. Ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 4055/86 εφαρμόζοντας την αρχή της ελευθερίας 
στην παροχή υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές ανάμεσα στα κράτη μέλη και ανάμεσα στα 
κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες, και, ιδιαιτέρως, το άρθρο 3 του κανονισμού, απαιτεί από τα 
κράτη μέλη να καταργήσουν σταδιακά ή να προσαρμόσουν τις ρυθμίσεις διαμοιρασμού του 
φορτίου, που περιέχονται στις υπάρχουσες διμερείς συμφωνίες με τρίτες χώρες. Προφανώς, η 
υποχρέωση αυτή απαιτεί την ανάληψη δράσης από τα κράτη μέλη, που είχαν προχωρήσει σε 
ρυθμίσεις για το διαμοιρασμό του φορτίου με τρίτες χώρες, οι οποίες εγκρίθηκαν πριν από την 1η 
Ιανουαρίου 1987, ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός αριθ. 4055/86. Για 
παρόμοιες συμφωνίες, οι διατάξεις του άρθρου 4 του κανονισμού μπορεί να θεωρηθεί ότι 
περιλαμβάνουν την εξουσιοδότηση προς τα κράτη μέλη να διεξάγουν τις απαραίτητες 
διαπραγματεύσεις για την προσαρμογή των ρυθμίσεων διαμοιρασμού του φορτίου. 
170. Οταν οι συμφωνίες που επικυρώθηκαν την 1η Ιανουαρίου 1987 ή αργότερα ή υπογράφηκαν 
ή αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγματεύσεων μετά την ημερομηνία αυτή υπόκεινται στην 
αρμοδιότητα της Κοινότητας, τα κράτη μέλη μπορούν να συνεχίσουν να βασίζονται στις εν λόγω 
συμφωνίες, υπό τον όρο ότι οι ενέργειες των κρατών μελών λαμβάνουν χώρα κατόπιν 
διαβουλεύσεων με την Επιτροπή. 
171. Μπορεί να υπάρχουν περιπτώσεις, όπου τα κράτη μέλη επιθυμούν να συμπεριλάβουν σε μία 
συμφωνία, που θα διαπραγματευτούν με τρίτη χώρα, διατάξεις που αφορούν την παροχή 
υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές, και οι οποίες δεν θέτουν ζήτημα συμμόρφωσης προς την 
κοινοτική νομοθεσία, και, ειδικά, προς τον κανονισμό αριθ. 4055/86. 
42 
θα ήταν αποδεκτό, προς το παρόν, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να διαπραγματεύονται μια 
συμφωνία που εμπεριέχει παρόμοιες διατάξεις, εάν δεν θεωρείται προτιμότερο, εν όψει του 
κοινοτικού συμφέροντος, να υπάρξει συμφωνία της Κοινότητας με την εκάστοτε τρίτη χώρα (βλ. 
παραγρ. 103 παραπάνω). Οι σχετικές με τη ναυτιλία διατάξεις, που περιλαμβάνονται στις 
συμφωνίες της Ευρώπης καθώς και στις συμφωνίες σύμπραξης και συνεργασίας με τρίτες χώρες, 
οι οποίες έχουν μέχρι σήμερα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων, μπορούν να 
χρησιμεύσουν, στο στάδιο αυτό και σε παρόμοιες περιπτώσεις, ως πρότυπο κατάλληλων και 
αποδεκτών διατάξεων σχετικών με τα ζητήματα που καλύπτουν. 
172. Η διαπραγμάτευση κράτους μέλους με τρίτη χώρα, ωστόσο, θα υπόκειται σε διαδικασία, 
που θα έχει θεσπιστεί με απόφαση του Συμβουλίου. Οι μεταβατικές ρυθμίσεις για διμερείς 
συμφωνίες, που περιλαμβάνουν παρόμοια διαδικασία, παρουσιάζονται στην πρόταση για 
απόφαση του Συμβουλίου στο Παράρτημα Π. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι τα ακόλουθα: 
εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να παρατείνουν την ισχύ των υπαρχουσών διμερών συμφωνιών στο 
βαθμό που συμφωνούν με το κοινοτικό δίκαιο και ειδικά με τον κανονισμό αριθ. 4055/86· 
προβλέπει τη δυνατότητα ένα κράτος μέλος να εξουσιοδοτηθεί να συνάψει συμφωνία με 
τρίτη χώρα όσον αφορά την παροχή θαλάσσιων υπηρεσιών, χωρίς να θίγει τον κανονισμό 
του Συμβουλίου αριθ. 4055/86: 
παρόμοια εξουσιοδότηση μπορεί να δοθεί μετά από κοινοποίηση κράτους μέλους της 
επιθυμίας του να συνάψει τέτοιου είδους συμφωνία, παρουσιάζοντας την αναγκαιότητα 
της συμφωνίας, τους στόχους της και ένα προσχέδιο της προτεινόμενης συμφωνίας· 
το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος θα εξουσιοδοτηθεί να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις εάν 
δεν υπάρξει αντίθεση από την Επιτροπή ή από οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος, 
εντός καθορισμένης χρονικής περιόδου μετά την παραλαβή του αιτήματος-
διαφορετικά, θα μπορεί να δοθεί εξουσιοδότηση από την Επιτροπή, κατόπιν 
διαβουλεύσεων, εάν ενδείκνυνται· 
προβλέπει, εάν θεωρηθεί απαραίτητο από την Επιτροπή, όρους για τη διαπραγμάτευση 
παρόμοιας συμφωνίας από το κράτος μέλος-
προβλέπει την υποβολή πληροφοριών στην Επιτροπή στο τέλος της διαπραγμάτευσης, 
καθώς και διαβουλεύσεις με την Επιτροπή πριν από την υπoypaφή της συμφωνίας· 
προβλέπει τη δυνατότητα να αποφασίσει το Συμβούλιο ότι μια κοινοτική συμφωνία είναι 
καταλληλότερη και να εξουσιοδοτεί την Επιτροπή για το σκοπό αυτό· και 
προβλέπει την αναθεώρηση της διαδικασίας, με βάση έκθεση της Επιτροπ ς,ή πριν τις 31 
Αεκεμβρίου 2000. 
3. Συμφωνίες που πεοιεγουν μόνο διατάξεις, οι οποίες δεν σγετίζονται με την παρογή 
υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές 
173. Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα, στο βαθμό που δεν έχει προταθεί ή υιοθετηθεί 
κοινοτική νομοθεσία για παρόμοια θέματα, να διαπραγματεύονται συμφωνίες, που περιέχουν 
μόνο διατάξεις, οι οποίες δεν σχετίζονται με την παροχή υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές, 
και για τις οποίες η Επιτροπή θα πρέπει να έχει πληροφορηθεί έγκαιρα. 
174. Επομένως, συμφωνίες, που δεν περιέχουν όρους σχετικούς με την παροχή υπηρεσιών στις 
θαλάσσιες μεταφορές, υπόκεινται στους γενικούς κανόνες, που ισχύουν για την εξωτερική 
πολιτική της Κοινότητας. Σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο, τα κράτη μέλη μπορούν να 
διαπραγματεύονται και να συνάπτουν παρόμοιες συμφωνίες στο βαθμό, που δεν έχει προταθεί 
ή υιοθετηθεί κοινοτική νομοθεσία. 
175. Ωστόσο, για να μπορέσει η Κοινότητα να έχει τη συνολική εικόνα των συμφωνιών, που 
έχουν συναφθεί, είναι απαραίτητο τα κράτη μέλη να πληροφορούν την Επιτροπή για κάθε 
παρόμοια συμφωνία, που σκοπεύουν να διαπραγματευτούν. 
43 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ! 
ΠΙΝΑΚΑΣ: Πεδίο εξωτερικής δράσης και εώικίς προβλεπόμενες evépyeieç και προτάσεις 
4> Συνιστώσα Πεδίο δράσης Ειδικές προβλεπόμενες ενέργειες!προτάσεις 
1.1 Τενικές συμφωνίες Συμφωνίες σύνδεσης ή σύμπραξης: Διαπραγματεύσεις που tyivav η που προβλέπονται να 
Διαπραγμάτευση των διατάξεων που αφορούν ειδικά τη -γίνουν: 
διασυνοριακή παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών και την - λήξη των τρεχουσών διαπραγματεύσεων με Αίγυπτο, 
εγκατάσταση επιχειρήσεων {εμπορική παρουσία) Ιορδανία και Αίβανο-
- προβλεπόμενες διαπραγματεύσεις με την Αλγερία-
Συμφωνίες για το εμπόριο και τη συνεργασία: - διαπραγματεύσεις με χώρες της Μεσογείου για τη ναντυΐα, 
Διαπραγμάτευση των διατάξεων που αφορούν τη ναυτιλία, όπως προβλέπεται από τις παρούσες συμφωνίες. 
ανάλογα με την περίπτωση. 
1.2 Τομεακές συμφωνίες και συνεννοήσεις για τις θαλάσσιες Επιδίωξη συμφωνιών με σημαντικές ναυτικές χώρες, όπως η Συστάσεις προς το Συμβούλιο για διαπραγμάτευση των 
μεταφορές Βραζιλία -μεταξύ των λατινοαμερικανικών χωρών- και η Κίροτ, συμφωνιών με Ινδία και Κίνα. 
η Ταϊβάν, η Ιι»δία και πολλές χώρες ASEAN -από τις 
ναυτικές χώρες της Ασίας-. 
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επαρκούν λιγότερο 
επίσημες συνεννοήσεις. 
1.3 Εφαρμογή των συμφωνιών και ανάπτυξη των σχέσεων Εφαρμογή των συμφωνιών που έχουν συναφθεί και Τακτική δραστηριότητα 
περιλαμβάνουν ουσιαστικές ναυτιλιακές διατάξεις ή 
προβλέπουν προγράμματα συνεργασίας στις θαλάσσιες Συνέχιση του Αευκού Βιβλίου. 
μεταφορές. 
Εναρμόνιση της νομοθεσίας των ΧΚΑΕ με εκείνη της 
Κοινότητας. 
1.4 Αιαβουλεύσεις με τρίτες χώρες Τακτικές διαβουλεύσεις με ορισμένες χώρες με τις οποίες η - συνέχιση των τακτικών διαβουλεύσεων που διεξήχθησαν 
ΕΚ έχει σημαντικές ναυτιλιακές εμπορικές σχέσεις και των μέχρι σήμερα (Ιαπωνία, Κορέα, Νορβηγία, Ελβετία, 
οποίων η πολιτική για τις θαλάσσιες μεταφορές επηρεάζει Συμβουλευτική Ο/ιάδα θαλάσσιων Μεταφορών) 
άμεσα τα συμφέροντα της ΕΚ. 
- διεξαγωγή ή εντατικοποίηση διαβουλεύσεων με χώρες όπως 
Διαπραγματεύσεις με άλλες χώρες στο πλαίσιο των συμφωνιών οι HUA, η "Ρωσία, η Κίνα και η Ινδία. 
συνεργασίας, όποτε αυτές απαιτούνται. 
1.5 Εργαστήρια για θέματα πολιτικής θα οργανωθούν σε περιπτώσεις όπου υπάρχει σημαντικό Συνέχιση της δράσης την οποία εγκαινίασαν τα εργαστήρια 
αμοιβαίο ενδιαφέρον, και όπου τα εργαστήρια αυτά μπορούν και η οποία σχετίζεται με: 
να έχουν αντίκτυπο. - τη Μαύρη θάλασσα, τη Βαλτική θάλασσα και τη 
Μεσόγειο 
- τις χώρες ASEAN 
^ 
•Λ 1.6 Αντιμετώπιση προβλημάτων που προκύπτουν από Διαβήματα, που ακολουθούνται, όπως προβλέπεται, από - Περιπτώσεις που έχουν ήδη εντοπιστεί και χρήζουν 
υπάρχοντα ή νέα μέτρα τρίτων χωρών διαβουλεύσεις- περαιτέρω διερεύνησης (όπως η Δυτική και Κεντρική 
Αφρική, η Κένυα, η Νότια Κορέα, η Kim) 
Προσφυγή, σε ειδικές περιπτώσεις, στον κανονισμό αριθ. - άλλες περιπτώσεις που παρουσιάστηκαν από κράτη μέλη ή 
4058/86· από πλοιοκτήτες ή ναυλωτές της Κοινότητας. 
Αναθεώρηση του κανονισμού αριθ. 4058/86. Ενδεχόμενη πρόταση για την προσαρμογή του κανονισμού 
αρίθ· 4058/86· 
1.7. Δράση για την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού σε Προσφυγή, σε ειδικές περιπτώσεις, στον κανονισμό αριθ. 
εμπορική βάση 4057/86-
Αναθεώρηση του κανονισμού αριθ. 4057/86· Ενδεχόμενη πρόταση για την προσαρμογή του κανονισμού 
αριθ. 4057/86 
Εγκριση, συμμόρφωση και επιβολή των διεθνών κανόνων και 
προτύπων ασφάλειας Αυστηρότερος έλεγχος από το κράτος του λιμένος- δράση 
των κρατών νηολόγησης που δεν επιβάλλουν επαρκώς τους 
διεθνώς ισχύοντες κανόνες και πρότυπα. 
Δράση στήριξης στον εξωτερικό τομέα: 
- προώθηση του ελέγχου από το κράτος του λιμένος σε άλλες 
περιφέρειες μέσω της συνεργασίας με ενδιαφερόμενες τρίτες 
χώρες και ομάδες χωρών, καθώς και με τον ΙΜΟ, καθώς και 
τεχνική βοήθεια, όπου αυτή χρειάζεται-
- προώθηση της έγκρισης των κατάλληλων διεθνών προτύπων 
μέσω διαβουλεύσεων και βοήθεια προς τρίτες χώρες-
Ενδεχόμενη συντονισμένη προσέγγιση από τις 
σημαντικότερες ναυτικές χώρες, καθώς και κατάλληλη 
παρέμβαση έναντι των συναφών διεθνών fora και επιλεγμένων 
σημαντικών χωρών ανοιχτού νηολογίου. 
1.8 Δράσεις συνεργασίας και τεχνική βοήθεια προς τρίτες Τεχνική βοήθεια, κατάρτιση αξιωματούχων που έχουν σχέση Επιδίωξη παρόμοιων δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των 
χώρες με θέματα ναυτιλιακής πολιτικής, υποστήριξη από υπαρχόντων προγραμμάτων, των διατάξεων των συμφωνιών με 
εμπειρογνώμονες ή χρηματοδοτική υποστήριξη δραστηριοτήτων τρίτες χώρες, καθώς και των δυνατοτήτων των διαθέσιμων 
που προωθούν αποτελεσματικές εμπορικές λειτουργίες, πόρων. 
συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των νέων τεχνολογιών. 
Ανταλλαγή πληροφοριών μέσω σεμιναρίων, εργαστηρίων ή 
σειρών μαθημάτων ή ανταλλαγή ανώτερων αξιωματούχων. 
<-+έ 
^ 
^ Π. Δράση που στοχεύει στην ολοκλήρωση των υπηρεσιών και Συνέχιση των Πανευρωπαϊκών Διασκέψεων Μεταφορών και των Συνέχιση προγραμμάτων δράσης συνεργασίας, που εστιάζουν 
συστημάτων μεταφορών στην Ευρώπη Περιφερειακών Υπουργικών Διασκέψεων για τη Μαύρη την προσοχή τους ιδιαίτερα σε ενέργειες που σχετίζονται με: 
θάλασσα, τη Βαλτική θάλασσα και την περιοχή της - ναυτιλία των εγγύς θαλασσών-
Μεσογείου. - συμπερίληψη των λιμένων στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα-
- θαλάσσια ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου 
Περιφερειακές ομάδες εργασίας για τις πλωτές μεταφορές από το κράτος του λιμένος. 
που δημιουργήθηκαν για να προετοιμάσουν και να υιοθετήσουν 
ένα πολυετές πρόγραμμα εργασιών για την αντίστοιχη Παράλληλα, προτεραιότητα σε ενέργειες και σχέδια που 
περιφέρεια. στοχεύουν, μεταξύ άλλων: 
- στην αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό των μεταφορών 
Προοδευτική εναρμόνιση της νομοθεσίας για τις μεταφορές - στη βελτίωση της διακίνησης επιβατών και εμπορευμάτων και 
των ΧΚΑΕ, στην προοπτική ένταξης των χωρών αυτών. στην πρόσβαση στην αγορά των μεταφορών με την άρση 
διοικητικών, τεχνικών και άλλων εμποδίων 
- στη διευκόλυνση και την ανάπτυξη των μεταφορών με 
πολλαπλά μέσα. 
ΠΙ. Διεθνείς οργανισμοί και πολυμερείς συμβάσεις Εγκριση πρακτικών και αποτελεσματικών κανόνων της ΕΚ για Υιοθέτηση νέας διαδικασίας διαβουλεύσεων (σε αντικατά-
να εξασφαλιστεί η επιδίωξη των κοινοτικών στόχων σε στάση της διαδικασίας της απόφασης του Συμβουλίου αριθ. 
συζητήσεις ή διαπραγματεύσεις σε διεθνείς οργανισμούς. 77/587) που αφορά τον καθορισμό και την παρουσίαση κοινής 
θέσης (πρόταση στο Παράρτημα Π). 
Βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες εργασίες: 
- δεύτερη Διάσκεψη αναθεώρησης της Σύμβασης των Σύσταση προς το Συμβούλιο για τη θέση της Κοινότητας και 
Ηνωμένων Εθνών για τον κώδικα συμπεριφοράς των τη συμμετοχή της Κοινότητας στη Διάσκεψη, 
συνδιασκέψεων 
- δια/3ουλεύσεις στο πλαίσιο της Επιτροπής θαλάσσιων 
Μεταφορών του ΟΟΣΑ, κα0ώς και κοινές διαβουλεύσεις για τη 
ναυτιλία ανάμεσα στις χώρες του ΟΟΣΑ και άλλες 
περιφερειακές ομάδες. 
IV. Εσωτερικοί κανόνες για τις σχέσεις με τρίτες χώρες Εξασφάλιση συνάφειας στη δράση της Κοινότητας και των Υιοθέτηση νέας διαδικασίας διαβουλεύσεων (σε αντικατά-
κρατών μελών στις σχέσεις τους με τρίτες χώρες και βελτίωση στάση της διαδικασίας της απόφασης του Συμβουλίου αριθ. 
της αποτελεσματικότητας παρόμοιας δράσης. 77V587) - πρόταση στο Παράρτημα Π. 
Δημιουργία κανόνων που αφορούν την επέκταση των ισχυουσών ττ ' 'ι τ-> α \ ' 
, α . . . . Ιιροταση για απόφαση του Συμβουλίου -
συμφωνιών για τις ραλασσιες μεταφορές και την , 
εξουσιοδότηση των κρατών μελών να διεξάγουν διμερείς Ιίαραρτημα 11. 
διαπραγματεύ σεις. 
^C 
Ql-fo^)^ Csxï^) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου με την οποία θεσπίζεται αφενός διαδικασία 
διαβουλεύσεων για τις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών σε ναυτιλιακά 
θέματα και για τις συναφείς προς τα θέματα αυτά ενέργειες σε διεθνείς οργανισμούς, και 
αφετέρου διαδικασία εξουσιοδότησης για τη σύναφη συμφωνιών που αφορούν θαλάσσιες 
μεταφορές 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Εχοντας υπόφη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 84 παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189Γ της 
συνθήκης, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι η ανάπτυξη των εξωτερικών σχέσεων της Κοινότητας στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών 
απαιτεί κατάλληλη και αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών και έγκαιρη διαβούλευση 
μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, 
ότι με την απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 77/587/ΕΟΚ1 θεσπίζεται διαδικασία διαβουλεύσεων 
για τις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών σε ναυτιλιακά θέματα και για τις 
συναφείς προς τα θέματα αυτά ενέργειες σε διεθνείς οργανισμούς, 
ότι οι διαβουλεύσεις πρέπει επίσης να καλύπτουν, πέραν των εξελίξεων που έχουν ήδη λάβει 
χώρα, τις τώρα υπό διαμόρφωση εξελίξεις στις σχέσεις με τις τρίτες χώρες, 
ότι πρέπει να μελετηθούν αφενός όσα προβλήματα τυχόν ανακύπτουν στο ναυτιλιακό χώρο 
ως προς τις συναλλαγές με και μεταξύ τρίτων χωρών, και αφετέρου κατάλληλα μέσα για την 
επίλυση των προβλημάτων αυτών, 
ότι πρέπει να προβλεφθούν διαβουλεύσεις πραγματοποιούμενες κατά τακτά χρονικά 
διαστήματα, 
ότι πρέπει να εξετασθούν ενέργειες για την αντιμετώπιση προβλημάτων που ανακύπτουν σε 
διεθνείς οργανισμούς· ότι πρέπει να καθιερωθεί διαδικασία με την οποία θα αποφασίζεται η 
τοποθέτηση της Κοινότητας και των κρατών μελών έναντι ζητημάτων κοινού συμφέροντος 
συζητούμενων σε διεθνείς οργανισμούς- ότι παρόμοιες τοποθετήσεις, σε θέματα αρμοδιότητας 
της Κοινότητας ή των κρατών μελών, πρέπει να παρουσιάζονται από την Επιτροπή ή το κράτος 
μέλος που ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου, αντιστοίχως, 
ότι στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών οι σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών 
ρυθμίζονται από διμερείς συμφωνίες καθώς και από άλλους διμερείς και πολυμερείς 
διακανονισμούς που περιέχουν διατάξεις για, ή εφαρμόζονται σε, θέματα σχετικά με την 
ΕΕ L 239. της 17.09.1977, 
Ό-
παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών, όπως η πρόσβαση στη ναυτιλιακή αγορά, 
συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών με πολλαπλά μέσα, συναφών δραστηριοτήτων στην ξηρά, 
της παγιωμένης εμπορικής παρουσίας, της πρόσβασης σε λιμένες, της χρήσης λιμένων ή 
σχετικών υπηρεσιών και εyκαταστάσεων, των σχετικών με την παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών 
οικονομικών συναλλαγών και πληρωμών, και διατάξεις συναφείς προς τα ανωτέρω, 
ότι πρέπει να προβλεφθεί κανονιστικό πλαίσιο διεξαγωγής διαπραγματεύσεων μεταξύ κρατών 
μελών και τρίτων χωρών ότι θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στην Επιτροπή να επιτρέπει στα 
κράτη μέλη να προβαίνουν σε διαπραγμάτευση, σύναφη ή ανανέωση συμφωνιών με τρίτες χώρες-
ότι παρόμοιες εγκρίσεις πρέπει να δίνονται σιωπηρώς, όταν τούτο υπαγορεύουν οι περιστάσεις, 
ότι πρέπει να κατοχυρωθεί αποτελεσματική διαδικασία εξέτασης των διμερών συμφωνιών για 
θαλάσσιες μεταφορές και των λοιπών διμερών διακανονισμών που τα κράτη μέλη προτείνουν να 
συνάφουν με τρίτες χώρες· 
ότι η εξέταση αυτή πρέπει να αποσκοπεί στο να διερευνηθεί κατά πόσο οι προτεινόμενες 
συμφωνίες είναι συμβατές με το κοινοτικό δίκαιο και την κοινή πολιτική θαλάσσιων μεταφορών, 
και δεν συνιστούν εμπόδιο για την πολιτική αυτή ή την εφαρμογή της, 
ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να είναι σκόπιμο, όταν το Συμβούλιο ή, κατά 
περίπτωση, η Επιτροπή επιτρέπει σε ένα κράτος μέλος να διαπραγματευθεί ή συνάφει 
συμφωνία, να τάσσονται στο κράτος αυτό σχετικοί όροι, 
ότι πρέπει να συσταθεί επιτροπή για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, 
ότι η παρούσα απόφαση δεν καλύπτει τις διαδικασίες διαπραγμάτευσης, εκ μέρους της 
Επιτροπής, συμφωνιών με τρίτες χώρες ή στο πλαίσιο διεθνούς οργανισμού, 
ότι λόγω των τροποποιήσεων της διαδικασίας που καθιερώθηκε με την απόφαση αριθ. 77/587/ΕΚ 
του Συμβουλίου και της πρόβλεφης σοβαρών νέων διαδικασιών, η εν λόγω απόφαση θα πρέπει 
να αντικατασταθεί με χωριστή νομοθετική πράξη, 
ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ: 
Αρθρο 1 
Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή διενεργούν διαβουλεύσεις μεταξύ τους, σύμφωνα με τις 
διαδικασίες της παρούσας απόφασης: 
(α) για θέματα που αφορούν τη ναυτιλία και εξετάζονται στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών, 
και 
(β) για τις σχέσεις με τρίτες χώρες ως προς ναυτιλιακά θέματα, και για τη 
διαπραγμάτευση, σύναφη και λειτουργία διμερών ή πολυμερών συμφωνιών που έχουν 
συνομολογηθεί στον οικείο τομέα. 
Οι διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται 
σε τακτά διαστήματα, και τουλάχιστον κάθε δύο μήνες, και 
οποιαδήποτε άλλη στιγμή, κατόπιν αιτήσεως ενός κράτους μέλους ή της 
Επιτροπής, εντός δύο εβδομάδων από τη διατύπωση του αιτήματος ή όσο γίνεται 
συντομότερα, σε επείγουσες περιπτώσεις. 
4tf 
Αρθρο 2 
1. Οι διαβουλεύσεις του άρθρου 1 παράγραφος 1(α) έχουν κυρίως ως στόχο: 
(α) να εξετασθούν τυχόν ζητήματα που μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα κοινού 
ενδιαφέροντος. 
(β) ανάλογα με τη φύση των ανωτέρω προβλημάτων: 
να εξετασθεί κατά πόσο θα πρέπει να είναι συντονισμένες οι ενέργειες των 
κρατών μελών στο πλαίσιο των οικείων διεθνών οργανισμών. 
να εξετασθεί οποιαδήποτε άλλη πpoσέyyιση κρίνεται ενδεδειγμένη. 
2. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή ανταλλάσσουν, όσο το δυνατό συντομότερα, πληροφορίες 
σχετικές με τους περιγραφόμενους στην παράγραφο 1 στόχους. 
Αοθοο 3 
1. Οι διαβουλεύσεις του άρθρου 1 παράγραφος 1(0) έχουν κυρίως ως στόχο: 
(α) να εξετασθούν οι εξελίξεις στις ναυτιλιακές σχέσεις με τρίτες χώρες-
(β) να εξετασθούν η διαπραγμάτευση, σύναφη και λειτουργία διμερών ή πολυμερών 
συμφωνιών για θαλάσσιες μεταφορές, ή τυχόν άλλοι διακανονισμοί που αφορούν 
θέματα σχετιζόμενα με την παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών 
(γ) να εξετασθούν προβλήματα που ανακύπτουν στο ναυτιλιακό χώρο, στις συναλλαγές 
με και μεταξύ τρίτων χωρών, μεταξύ άλλων 
περιορισμοί πρόσβασης στη ναυτιλιακή αγορά και στις συνδεόμενες 
δραστηριότητες στην ξηρά 
οποιαδήποτε άλλα μονομερή μέτρα τρίτων χωρών που θίγουν τη ναυτιλιακή 
δραστηριότητα, όπως η μεροληπτική φopoλόyηση ή μεταχείριση πλοίων σε 
λιμένες-
(δ) να εξετασθούν οποιαδήποτε άλλα ζητήματα μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα 
κοινού ενδιαφέροντος-
(ε) ανάλογα με τη φύση των ανωτέρω προβλημάτων που μπορεί να ανακύφουν, να 
εξετασθούν ενδεδειγμένες ενέργειες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών. 
2. Για τους σκοπούς των διαβουλεύσεων του άρθρου 1 παράγραφος 1(β), έκαστο κράτος μέλος 
οφείλει να ενημερώνει τα υπόλοιπα κράτη μέλη και την Επιτροπή για τις διάφορες εξελίξεις που 
σημειώθηκαν στις σχέσεις με τρίτες χώρες ως προς ναυτιλιακά θέματα, και για τη λειτουργία 
διμερών ή πολυμερών συμφωνιών που έχουν συνομολογηθεί στον οικείο τομέα. 
3. Οποιο κράτος μέλος επιθυμεί τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με τρίτη χώρα ή να προβεί 
σε σύναφη συμφωνίας την οποία διαπραγματεύθηκε και μονόγραφε ή υπέγραφε, χωρίς όμως, 
κατά την ημέρα έκδοσης της παρούσας απόφασης, να έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες 
έναρξης ισχύος της, υποβάλλει αίτηση στην Επιτροπή, και ενημερώνει τα υπόλοιπα κράτη 
μέλη. Στην αίτηση αυτή το υπόφη κράτος μέλος προβάλλει τους λόγους που υπαγορεύουν τη 
σχεδιαζόμενη συμφωνία, τους στόχους της και κείμενο σχεδίου της προτεινόμενης συμφωνίας. 
Το κράτος μέλος που προτίθεται να προβεί στη ρητή ή σιωπηρή επέκταση συμφωνίας που ισχύει 
^9 
κατά την ημέρα έκδοσης της παρούσας απόφασης, υποβάλλει σχετική αίτηση προς την 
Επιτροπή και ενημερώνει τα υπόλοιπα κράτη μέλη τουλάχιστον τέσσερις μήνες πριν από την 
ημέρα της ρητής επέκτασης ή λήξης της χρονικής περιόδου κατά την οποία μπορεί να 
αποσταλεί ειδοποίηση περί εκπνοής της συμφωνίας, επισυνάπτοντας αντίγραφο της τελευταίας. 
Αρθρο 4 
1. Υπό την επιφύλαξη του άρθρου 5 του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 4055/86, εάν ούτε 
η Επιτροπή ούτε κάποιο κράτος μέλος έχει ζητήσει διαβουλεύσεις εντός δύο μηνών από την 
παραλαβή αίτησης από ένα κράτος μέλος βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 3, και η Επιτροπή 
δεν έχει υποβάλει στο εν λόγω κράτος μέλος, εντός τριών μηνών από την παραλαβή της 
αίτησης, τυχόν παρατήρηση περί του αντίθετου, τότε θα θεωρείται ότι το εν λόγω κράτος μέλος 
έχει λάβει σιωπηρώς την έγκριση διεξαγωγής διμερών διαπραγματεύσεων σύμφωνα με την 
αίτηση του, ή ολοκλήρωσης των διαδικασιών για την έναρξη ισχύος της συμφωνίας ή την 
επέκταση της, κατά περίπτωση. 
2. Εάν η Επιτροπή θεωρήσει, μετά από διαβουλεύσεις που έχουν λάβουν χώρα, ότι οι 
διατάξεις της σχεδιαζόμενης συμφωνίας δεν αντιτίθενται στην κοινή πολιτική θαλάσσιων 
μεταφορών και τους στόχους της, και ότι δεν συνιστούν εμπόδιο για την εν λόγω πολιτική ή την 
εφαρμογή της, η Επιτροπή έχει το δικαίωμα να επιτρέφει στο οικείο κράτος μέλος, υπό όρους 
εάν είναι σκόπιμο, τη διεξαγωγή διμερών διαπραγματεύσεων με την επίμαχη τρίτη χώρα. 
3. Εάν η Επιτροπή θεωρήσει, μετά από διαβουλεύσεις που έχουν λάβουν χώρα, ότι κάποια 
διάταξη της σχεδιαζόμενης συμφωνίας δεν ανταποκρίνεται στην κοινή πολιτική θαλάσσιων 
μεταφορών ή τους στόχους της, ή ότι μπορεί να συνιστά εμπόδιο για την εν λόγω πολιτική ή 
την εφαρμογή της, οφείλει να το γνωστοποιήσει στο οικείο κράτος μέλος και να ειδοποιήσει τα 
υπόλοιπα κράτη μέλη. Η Επιτροπή έχει το δικαίωμα να θέσει, με την ανωτέρω κοινοποίηση, 
όρους υπό τους οποίους μπορεί να επιτραπεί η σύναφη της συμφωνίας. 
Αρθρο 5 
1. Με το πέρας της διαδικασίας διαπραγματεύσεων, το οικείο κράτος μέλος ανακοινώνει στην 
Επιτροπή το τελικό τους αποτέλεσμα. Εάν εντός τριών μηνών από την παραλαβή των 
αποτελεσμάτων των διαπραγματεύσεων η Επιτροπή δεν εγείρει αντιρρήσεις, το οικείο κράτος 
μέλος επιτρέπεται να υπογράφει την εν λόγω συμφωνία. 
2. Εάν η Επιτροπή εγείρει τυχόν αντιρρήσεις, το οικείο κράτος μέλος 
επαναδιαπραγματεύεται ανάλογα τη συμφωνία, βάσει των επιβληθέντων από την Επιτροπή 
όρων. 
Αοθρο 6 
1. Οι προβλεπόμενες στην παρούσα απόφαση διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται στο πλαίσιο 
της συyκpoτoύμεvης με το άρθρο 7 παράγραφος 1 επιτροπής. 
2. Ως προς το άρθρο 2 παράγραφος 1(β), η τοποθέτηση της Κοινότητας και των κρατών μελών 
της έναντι οικονομικών και εμπορικών πτυχών των θαλάσσιων μεταφορών στο πλαίσιο των διεθνών 
οργανισμών υιοθετείται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 7 παράγραφος 2. 
Στις περιπτώσεις που η τοποθέτηση αφορά θέματα κοινοτικής αρμοδιότητας, η σχετική 
παρουσίαση γίνεται από την Επιτροπή· εάν το θέμα εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών 
μελών, η τοποθέτηση παρουσιάζεται από το κράτος μέλος που ασκεί την προεδρία του 
Συμβουλίου. Εάν όμως η Επιτροπή ή το ασκών την προεδρία κράτος μέλος δεν έχει τη νομική 
ιδιότητα που του επιτρέπει να εκφρασθεί στο πλαίσιο του υπόφη διεθνούς οργανισμού, πρέπει 
£< ο 
να καθοριστούν κατάλληλες λεπτομέρειες εφαρμογής στην απόφαση με την οποία υιοθετείται 
η τοποθέτηση. 
Αρθρο 1 
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή συγκείμενη από τους εκπροσώπους των κρατών 
μελών, της οποίας προεδρεύει ο εκπρόσωπος της Επιτροπής. 
2. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των τυχόν μέτρων. Η 
επιτροπή yvωμoδoτεί επί του σχεδίου εντός της διορίας που τάσσει ο προεδρεύων, ανάλογα με 
τον επείγον του θέματος. Η γνώμη φηφίζεται με την πλειοφηφία του άρθρου 148 (2) της συνθήκης 
στην περίπτωση αποφάσεων που καλείται να εκδόσει το Συμβούλιο κατόπιν πρότασης της 
Επιτροπής. Οι φήφοι των εκπροσώπων των κρατών μελών στο πλαίσιο της επιτροπής 
σταθμίζονται όπως ορίζεται στο άρθρο. Ο προεδρεύων δεν θα έχει δικαίωμα φήφου. 
Η Επιτροπή θεσπίζει τα προτεινόμενα μέτρα σε περίπτωση που είναι σύμφωνα με τη γνώμη της 
επιτροπής. 
Εάν η γνώμη της επιτροπής είναι αντίθετη προς τα προτεινόμενα μέτρα ή εάν δεν διατυπωθεί 
γνώμη, η Επιτροπή υποβάλλει αμελητί στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά με τα μέτρα προς 
λήφη. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοφηφία. 
Εάν με την εκπνοή περιόδου δύο μηνών από την ημερομηνία παραπομπής στο Συμβούλιο, το 
τελευταίο δεν εκδόσει απόφαση, τα προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή". 
Αρθρο 8 
Οι προβλεπόμενες στην παρούσα απόφαση διαδικασίες δεν θίγουν διαδικασίες αφορώσες σύσταση 
της Επιτροπής για διαπραγμάτευση συμφωνίας με τρίτη χώρα ή ομάδα χωρών ή στο πλαίσιο 
διεθνούς οργανισμού ή σχετιζόμενη με τη σύναφη τέτοιας συμφωνίας. 
Αρθρο 9 
Καταργείται με την παρούσα η απόφαση του Συμβουλίου υπ'αριθ. 77/587/ΕΟΚ. 
Το Συμβούλιο θα μελετήσει, πριν από τις 31 Αεκεμβρίου 2000, έκθεση που θα υποβάλλει η 
Επιτροπή με θέμα τη λειτουργία των προβλεπόμενων με την παρούσα απόφαση διαδικασιών, και 
θα λάβει όσα μέτρα κρίνει σκόπιμα βάσει της κτηθείσας εμπειρίας, ως προς τυχόν προτάσεις 
για τροποποίηση ή συμπλήρωσης της. 
Αοθοο 10 
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
5/ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ 
ΤΙΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ 
Α. Νοιιοθεσία που θέσπισε m Κοινότητα 
1. Ανάμεσα στα νομικά μέσα, που αφορούν τις θαλάσσιες μεταφορές και τα οποία θέσπισε 
μέχρι τώρα το Συμβούλιο, εκείνα που αποτελούν τη βάση της ναυτιλιακής πολιτικής αφορούν 
άμεσα τις εξωτερικές σχέσεις στον τομέα της ναυτιλίας. 
2. Η απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 77/587 1 ήταν η πρώτη νομοθεσία, η οποία αφορούσε τις 
ναυτιλιακές μεταφορές και υιοθετήθηκε βάσει του άρθρου 84(2) της Συνθήκης ΕΚ τον Ιούνιο του 
1977, σε μια προσπάθεια να αξιοποιηθούν οι ευκαιρίες, που θα μπορούσε να προσφέρει μια κοινή 
προσέγγιση των κρατών μελών σε θέματα ναυτιλίας. Εγκαινίασε μία διαδικασία διαβουλεύσεων 
στις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών πάνω σε ναυτιλιακά θέματα και στη δράση 
που σχετίζεται με παρόμοια θέματα στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών. Αυτό ήταν το πρώτο βήμα 
για τη διαμόρφωση των εξωτερικών σχέσεων της Κοινότητας σε θέματα που αφορούν τη 
ναυτιλία. Η διαδικασία χρησιμοποιείται τακτικά για ενημέρωση στο πλαίσιο της Ομάδας 
εργασίας για τις μεταφορές του Συμβουλίου πάνω σε εξελίξεις και προβλήματα που προκύπτουν 
στις σχέσεις με μεμονωμένα κράτη μη μέλη και για συντονισμό των θέσεων σε συναντήσεις 
διεθνών οργανισμών. 
3. Ο κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 954/79 2, ευρύτερα γνωστός ως "πακέτο των Βρυξελλών", 
αφορά την επικύρωση από τα κράτη μέλη της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τον κώδικα 
συμπεριφοράς των συνδιασκέψεων ή την προσχώρηση τους σε αυτή. Η επικύρωση ή η 
προσχώρηση αυτή είναι δυνατή υπό την προϋπόθεση ότι τα κράτη μέλη εκφράζουν ορισμένες 
επιφυλάξεις. Το σημαντικότερο είναι ότι τα κράτη μέλη επιβεβαιώνουν πως οι διατάξεις του 
κώδικα δεν ισχύουν σε συνδιασκέψεις που αφορούν το εμπόριο ανάμεσα στα κράτη μέλη και, σε 
αμοιβαία βάση, ανάμεσα σε κράτη μέλη και άλλες χώρες του ΟΟΣΑ που έχουν υπογράφει τον 
κώδικα. Ο κανονισμός διαφυλάσσει, επίσης, στο πλαίσιο των συνδιασκέψεων την ανταγωνιστική 
πρόσβαση στο μέρος εκείνο των εμπορικών μεταφορών με πλοία τακτικών γραμμών το οποίο δεν 
καλύπτεται από δεσμεύσεις έναντι εθνικών ναυτιλιακών γραμμών τρίτων χωρών βάσει του 
κώδικα, όταν επικυρώνεται από κράτη μέλη. 
Κατά την έγκριση του εν λόγω κανονισμού, η Κοινότητα αναγνώρισε την ειδική κατάσταση των 
αναπτυσσόμενων χωρών, ιδιαίτερα στις μεταφορές με πλοία τακτικών ypaμμώv καθώς ο κώδικας 
συνδιασκέψεων προσφέρει στις εθνικές ναυτιλιακές γραμμές των αναπτυσσόμενων χωρών 
ιδιαίτερες ευκαιρίες να συμμετάσχουν στις συνδιασκέψεις και στο εμπόριο που διεξάγεται από 
αυτές. 
4. Το Δεκέμβριο του 1986, η Κοινότητα υιοθέτησε τέσσερις σημαντικούς κανονισμούς3. Ο πρώτος 
τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1987, ενώ οι τρεις υπόλοιποι την 1η Ιουλίου του ίδιου έτους: 
- κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 4055/86 που εφαρμόζει την αρχή της ελευθερίας στην 
παροχή υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών ανάμεσα σε κράτη μέλη και ανάμεσα σε κράτη μέλη 
και τρίτες χώρες· 
1 EEL 239, 17.9.1977. 
2 EEL 121, 17.5.1979. 
3 EEL 378, 31.12.1986. 
ζ& 
- κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 4056/86 που θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες για την 
εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 της Συνθήκης για τις θαλάσσιες μεταφορές-
- κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 4057/86 για αθέμιτες πρακτικές τιμολόγησης στις 
θαλάσσιες μεταφορές-
- κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 4058/86 που αφορά συντονισμένη δράση για τη 
διαφύλαξη της ελεύθερης πρόσβασης σε φορτία θαλάσσιων μεταφορών. 
5. Οι τέσσερις αυτοί κανονισμοί εyκρίθηκαν σε ένα κλίμα ανησυχητικής παρακμής του κοινοτικού 
στόλου -που ήταν δυνανάλογη των επιπτώσεων, τις οποίες είχε η διεθνής οικονομική κρίση σε 
όλους τους στόλους γενικά- λόγω της απώλειας συγκριτικών πλεονεκτημάτων και της ανάπτυξης 
προστατευτικών πολιτικών και πρακτικών από άλλες χώρες. Συγκεκριμένα, την απειλή από 
αυτές τις πολιτικές και πρακτικές θα πρέπει να αντικρούσει η κοινοτική δράση. 
6. Οι τέσσερις κανονισμοί συνιστούν ένα συνεπές πακέτο κοινοτικών νομοθετικών εργαλείων στο 
πλαίσιο μιας μη προστατευτικής πολιτικής η οποία στοχεύει στη διαφύλαξη, στον ανώτερο 
δυνατό βαθμό, της συνέχισης της εφαρμογής εμπορικών αρχών στη διεθνή ναυτιλία, και η οποία 
εφαρμόζει ταυτόχρονα βασικές διατάξεις της Συνθήκης της Ρώμης, που σχετίζονται με την 
ελευθερία παροχής υπηρεσιών και τους κανόνες του ανταγωνισμού. 
7. Συνολικά, το πακέτο των κανονισμών που εyκpίθηκε το 1986 ενσάρκωνε την αποφασιστικότητα 
της Κοινότητας να εξασφαλίσει ελεύθερη πρόσβαση που δεν ευνοεί τις διακρίσεις σε φορτία για 
τους πλοιοκτήτες της Κοινότητας και να διασφαλίσει το θεμιτό ανταγωνισμό κατά τις εμπορικές 
συναλλαγές προς, από, και μέσα στην Κοινότητα, με τον απαιτούμενο σεβασμό στα 
συμφέροντα ναυλωτών και λιμένων. Οσον αφορά τα περιοριστικά μέτρα τρίτων χωρών ή 
αθέμιτες πρακτικές ξένων πλοιοκτητών, οι κανονισμοί λειτουργούν για την αποθάρρυνση 
παρόμοιων μέτρων ή πρακτικών ή, όταν αυτά προκύφουν, για την επίτευξη αποτελεσματικών 
λύσεων μέσω διαπραγματεύσεων. Σε περιπτώσεις όπου αυτό δεν επιτυγχάνεται, οι κανονισμοί 
παρέχουν τη βάση για αμυντική δράση, προκειμένου να καταπολεμήσουν παρόμοια μέτρα και 
πρακτικές. 
8. Η πιθανότητα μεγαλύτερης απελευθέρωσης στον τομέα της ναυτιλίας εξετάστηκε, επίσης, 
από την Κοινότητα στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για μια Συμφωνία εμπορίου υπηρεσιών 
κατά το Τύρο της Ουρουγουάης, στα μέσα του Αεκεμβρίου 1993. Δυστυχώς, δεν υπήρξαν 
ικανοποιητικά αποτελέσματα στο τέλος του Τύρου. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η Κοινότητα 
απέσυρε τις δεσμεύσεις που ήταν έτοιμη να αναλάβει και πήρε μία υπουργική απόφαση η 
οποία ίδρυσε την Ομάδα διαπραγματεύσεων για τις υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών με σκοπό 
αυτή να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις ώστε να καταλήξει σε συμφωνία για την εξάλειψη των 
περιορισμών σε καθορισμένο χρονοδιάγραμμα. 
Β. Εφαρμογή των μέσων και TWC πολιτικής TWC ΕΚ 
9. Η έγκριση, το 1986, των τεσσάρων κανονισμών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, μαζί 
με το πακέτο των Βρυξελλών για τον κώδικα συμπεριφοράς των Ηνωμένων Εθνών για τις 
συνδιασκέψεις δημιούργησε μία κοινοτική πολιτική ελεύθερου και θεμιτού ανταγωνισμού στις 
διεθνείς εμπορικές ναυτιλιακές συναλλαγές. Οι κανονισμοί αυτοί εγκρίθηκαν, πρακτικά, το ίδιο 
διάστημα με την Ενιαία Πράξη, και τόσο αυτοί όσο και η Ενιαία Πράξη αποτέλεσαν για τον 
τομέα της ναυτιλίας, μία κίνηση για την ολοκλήρωση της κοινής αγοράς, ενώ ταυτόχρονα 
επωφελήθηκαν από τη γενικότερη ενίσχυση της Κοινότητας. 
10. Στα χρόνια που μεσολάβησαν, όλο και μεγαλύτερος αριθμός τρίτων χωρών ανέπτυξε 
σχέσεις με την Κοινότητα στον τομέα της ναυτιλίας. Η Επιτροπή χρησιμοποίησε, και προτίθεται 
να εξακολουθήσει να το κάνει, τις δυνατότητες της να εξασφαλίσει ελεύθερο και θεμιτό 
ανταγωνισμό στη διεθνή αγορά. 
5~3 
11. Ενώ οι περιορισμοί στην πρόσβαση στα φορτία είναι, λίγο πολύ, ευρέως διαδεδομένοι στις 
χώρες που δεν είναι μέλη του ΟΟΣΑ, τα τελευταία χρόνια υπήρξε μια αξιοσημείωση κίνηση για 
τη μείωση ή την άρση περιορισμών στη διεθνή ναυτιλία σε παγκόσμιο επίπεδο, σε χώρες από 
όλες τις περιφέρειες, εξαιρουμένης, μέχρι στ^μής, της Αφρικής. Η Επιτροπή άσκησε με 
σταθερότητα την επιρροή της για να ενθαρρύνει παρόμοιες κινήσεις, θεωρεί την προσπάθεια 
αυτή ουσιαστική συνιστώσα για την εφαρμογή της πολιτικής που αντιπροσωπεύει το πακέτο του 
1986. 
12. Η εφαρμογή της ελευθερίας στην παροχή υπηρεσιών φαίνεται ότι κίνησε το ενδιαφέρον 
τρίτων χωρών και ορισμένων χωρών που επιθυμούν να εξασφαλίσουν ελεύθερη χωρίς περιορισμούς 
πρόσβαση στην κοινοτική αγορ. Ο κανονισμός αριθ. 4055/86 σταμάτησε αποτελεσματικά νέες 
πρωτοβουλίες, είτε εντός είτε εκτός Κοινότητας, για ρυθμίσεις διαμοιρασμού του φορτίου 
ανάμεσα σε κράτη μέλη και τρίτες χώρες. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό δεν αποτελεί μόνο θέμα 
εφαρμογής νομικών υποχρεώσεων βάσει του κανονισμού αριθ. 4055/86, αλλά και ζήτημα 
αξιοπιστίας και επιτυχίας της πολιτικής της ΕΚ για τις θαλάσσιες μεταφορές έναντι τρίτων 
χωρών, το γεγονός ότι τα κράτη μέλη, μέσα από συμφωνίες διαμοιρασμού του φορτίου, 
επιδιώκουν πιο ενεργητικά την προσαρμογή των συμφωνιών αυτών. Οσον αφορά τη μη τήρηση των 
νομικών υποχρεώσεων από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή ξεκίνησε πρόσφατα διαδικασίες βάσει του 
άρθρου 169 της Συνθήκης για να τερματίσει στις παραβιάσεις. 
13. Πολυάριθμες υποθέσεις προέκυψαν βάσει του κανονισμού αριθ. 4056/86 και ελήφθησαν οι 
σχετικές αποφάσεις από την Επιτροπή. Ο κανονισμός, σύμφωνα με την Επιτροπή, αποδείχτηκε 
αποτελεσματικό μέσο για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης προς τα άρθρα 85 και 86 για τη 
ναυτιλία και για τη διασφάλιση αποτελεσματικού ανταγωνισμού στα εμπορικά πλοία τακτικών 
γραμμών που εξυπηρετούν την Ευρωπαϊκή Ενωση και την παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας 
και χαμηλού κόστους στους ναυλωτές, δηλαδή τους εξαγωγείς και τους εισαγωγείς της Ενωσης. 
14. Ο κανονισμός αριθ. 4057/86 χρησιμοποιήθηκε με καλά αποτελέσματα και υπάρχουν, επίσης, 
σοβαρές ενδείξεις ότι επηρέασε τη συμπεριφορά ορισμένων γραμμών τρίτων χωρών, ιδιαίτερα 
όσον αφορά την πολιτική καθορισμού των ναύλων τους. 
15. Εκτός από την πραγματική εφαρμογή αμυντικών μέτρων στις περιπτώσεις όπου δεν 
επιτυγχάνεται αποτελεσματική λύση μέσω διαπραγματεύσεων, η αποτελεσματικότητα του 
κανονισμού αριθ. 4058/86 θα πρέπει να αξιολογηθεί ως μέσο διαβουλεύσεων καθώς και 
αποτροπής. Στην περίπτωση των περιορισμών που επιβλήθηκαν από τα κράτη της Αυτικής και 
Κεντρικής Αφρικής, όπου ζητήθηκε η χρήση του κανονισμού, η Κοινότητα συνέχισε να 
προσπαθεί την επίτευξη αμοιβαία αποδεκτής λύσης μέσω διαβουλεύσεων. Γενικότερα, η 
δυνατότητα που έδωσε ο κανονισμός για λήψη αντιμέτρων είχε ιδιαίτερη αξία για την Επιτροπή 
στις συζητήσεις της με πολλές χώρες, όταν επεδίωκε να εξασφαλίσει πρόσβαση στην αγορά και 
μεταχείριση που δεν εισάγει διακρίσεις για τους πλοιοκτήτες της Κοινότητας. 
Ειδικά προβλήματα στια σχέσειο με οοισμένεο τοίτεα νώοεο 
16. Τα κράτη μέλη και οι πλοιοκτήτες της Κοινότητας έθεσαν τακτικά ζητήματα στην 
Επιτροπή, τα οποία αφορούσαν ειδικά προβλήματα, που προέκυψαν σε συγκεκριμένες 
ναυτιλιακές εμπορικές συναλλαγές. 
Στην έκθεση της προς το Συμβούλιο για την εφαρμογή των ναυτιλιακών κανονισμών4 η Επιτροπή 
ανέφερε τη δράση, που είχε αναλάβει μέχρι τότε για να αντιμετωπίσει παρόμοια προβλήματα, 
όπως αυτά που είχαν προκυφει με την Αλγερία, την Κένυα, τη Δημοκρατία της Κορέας, την 
Ταϊβάν, την Ινδονησία, την Ιαπωνία, καθώς και τις διαβουλεύσεις με τρίτες χώρες, όπως τη 
SEC(90) 1594 τελικό, 1.08.1990. 
«τν 
Βραζιλία, τη Σρι Λάνκα και την ΕΣΣΔ. 
17. Η Επιτροπή συνέχισε να επιδιώκει παρόμοια δράση, κατόπιν στενών διαβουλεύσεων με τα 
κράτη μέλη. Συγκεκριμένα, ήγειρε ειδικά θέματα που αφορούσαν τις θαλάσσιες μεταφορές σε 
συζητήσεις με πολλές τρίτες χώρες. Παρόμοιες συζητήσεις κατέληξαν σε πολλές παραχωρήσεις 
από τις αρμόδιες αρχές των ενδιαφερόμενων χωρών. 
18. Με την Ταϊβάν συνήφθη πρωτόκολο για φopoλoyικές απαλλαγές στις ναυτιλιακές εταιρείες 
τον Αύγουστο του 1990 και, την 1η Οκτωβρίου του 1993, υπεypάφη Προσθήκη. Συμφωνήθηκε ότι 
οι οικονομικές αρχές της Ταϊβάν και τα κράτη μέλη της ΕΚ δεν θα επιβάλουν φόρο 
εισοδήματος στη λειτουργία των πλοίων, που εκτελούν διεθνείς μεταφορές μέσω των αντίστοιχων 
ναυτιλιακών εταιρειών τους, συμπεριλαμβανομένων των συνηθισμένων προσαυξήσεων και των 
συμπληρωματικών φόρων, και ότι θα υπάρξουν φopόλoyικές απαλλαγές σε αμοιβαία βάση. 
19. Από το 1989 και μετά, διμερείς διαβουλεύσεις διεξήχθησαν τακτικά για να επιφέρουν 
περαιτέρω απελευθέρωση στην παραδοσιακά περιοριστική ναυτιλιακή πολιτική της Κορέας. Το 
αποτέλεσμα ήταν ότι έγιναν παραχωρήσεις από πλευράς κορεατικών αρχών, όσον αφορά την 
πρόσβαση των πλοίων της ΕΚ σε "διαλιμενικές"5 υπηρεσίες και σε δραστηριότητες στην ξηρά, 
καθώς και τη δυνατότητα ναύλων πληρωτέων στον προορισμό. Τέλος, το Νοέμβριο του 1993, 
οι κορεατικές αρχές συμφώνησαν ότι από τον ίδιο μήνα, οι διάλιμενικές υπηρεσίες θα 
απελευθερώνονταν πλήρως για πλοία της ΕΚ, με εξαίρεση τις υπηρεσίες, από και προς την 
Ιαπωνία. Το ίδιο ισχύει για τις υπηρεσίες τροφοδοσίας και για κάθε άλλο τμήμα υπηρεσιών στις 
κανονικές θαλάσσιες μεταφορές ανοιχτών θαλασσών από τα πλοία της ΕΚ. Από την 1η Ιουλίου 
1994, οι ναυτιλιακές υπηρεσίες από την Κορέα προς την Ιαπωνία και αντιστρόφως έχουν, 
επίσης, απελευθερωθεί. 
20. Οσον αφορά τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, τον Αύγουστο του 1992 συμφωνήθηκε από τις 
κινεζικές αρχές ότι τα πλοία της ΕΚ θα έχουν το δικαίωμα να ιδρύουν νομικά πρόσωπα στην 
Κίνα -κοινοπραξίες ή επιχειρήσεις- που θα μπορούν να έχουν επιχειρηματικές δραστηριότητες 
και να χαίρουν ίσης μεταχείρισης. Τα πλοία της ΕΚ επιτρέπεται, επίσης, να έχουν υπηρεσίες 
τροφοδοσίας από και προς τα λιμάνια της Κίνας, που είναι ανοιχτά στο διεθνές εμπόριο χωρίς 
περιορισμούς ως προς το ποιο κεντρικό λιμάνι θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί. Ωστόσο, η 
αποτελεσματική εφαρμογή αυτής της προσπάθειας εξακολουθεί να συναντά σημαντικές 
δυσκολίες. 
21. Οι διαβουλεύσεις με την Ουκρανία, που ξεκίνησαν στις αρχές του 1994, κατέληξαν σε 
ικανοποιητικό αποτέλεσμα ως προς το ζήτημα της ίδρυσης ναυτικών πρακτορείων με όρους που 
δεν ευνοούν τις διακρίσεις και με τη μορφή κρατικής απόφασης στις 15 Μαίου 1995. 
22. Σε διαβουλεύσεις με την Ιαπωνία, η Επιτροπή επανειλημμένα τόνισε την ανησυχία της για 
τις απαιτήσεις της Ιαπωνικής ένωσης μεταφορών σε λιμένες που oδηyoύv σε αναποτελεσματική 
παροχή υπηρεσιών στους λιμένες και σε αδικαιολόγητα υψηλά λιμενικά τέλη, τα οποία έχουν 
ως αποτέλεσμα την ουσιαστική αύξηση του κόστους των αποστολών και, ως εκ τούτου, τον 
περιορισμό του εμπορίου. Λόγω της απουσίας ενδείξεων βελτίωσης της κατάστασης, η Κοινότητα 
προέβη σε διάβημα προς την Ιαπωνία για το εν λόγω ζήτημα, το φθινόπωρο που 1995. Η 
Αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ναυτιλίας ξεκίνησε, επίσης διερεύνηση του ζητήματος και 
σύμφωνα με ενδείξεις υπάρχουν φωνές ανησυχίας και στην ίδια την Ιαπωνία. Αναμένεται ότι 
η ιαπωνική κυβέρνηση θα φροντίσει για την επίλυση του προβλήματος, ώστε να μην τεθεί από 
την ΕΚ στο Διεθνή Οργανισμό Εμπορίου. 
23. Τα προαναφερθέντα δείχνουν ότι η Κοινότητα, σε πλήθος περιπτώσεων, απέδειξε την 
5 Ορος που υποδηλώνει τις ενδοασιατικε ς υπηρεσίες, από και προς την Κορέα. 
αποτελεσματικότητα της για την εξασφάλιση των ναυτιλιακών συμφερόντων της Κοινότητας και 
των κρατών μελών συλλογικά. Η επιρροή της Κοινότητας ως σύνολο έναντι τρίτων χωρών μπορεί 
να χρησιμοποιηθεί, και έχει χρησιμοποιηθεί, για την απόσπαση πλεονεκτημάτων, τα οποία 
μεμονωμένα κράτη μέλη δεν θα ήταν σε θέση να πραγματοποιήσουν. Η Κοινότητα μπορεί να 
επωφεληθεί ουσιαστικά από τη μοναδική διαπραγματευτική της θέση, καθώς μιλάει με μία φωνή 
εξ ονόματος όλων των κρατών μελών. Εκτός από αυτό το σημαντικό τακτικό πλεονέκτημα, η 
κοινοτική προσέγγιση είναι σαφώς προτιμότερη από εκείνη των μεμονωμένων κρατών μελών, 
αφού συνήθως αυτά δεν είναι σε θέση να λάβουν υπόφη τα συμφέροντα της Κοινότητας 
συνολικά. Από την άποφη αυτή, η ανάγκη δημιουργίας μιας συναφούς και πλήρους 
ναυτιλιακής πολιτικής της Κοινότητας στη βάση καλά καθορισμένων στόχων πολιτικής 
θεωρείται ουσιαστική για την περαιτέρω ανάπτυξη του εμπορικού στόλου της ΕΚ. 
5C 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 
Η ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ΑΝΑΠΤΥΖΗ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑ2Υ ΕΚ ΚΑΙ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ 
1. Αναφερόμενο στο Μέρος IV.Β, το παρόν παράρτημα δίνει περαιτέρω λεπτομέρειες για την 
έως σήμερα ανάπτυξη των σχέσεων ανάμεσα στην ΕΚ και τις τρίτες χώρες έως σήμερα μέσω 
(i) συμφωνιών, (ϋ) διαβουλεύσεων, καθώς και (iii) διάφορων μορφών συνεργασίας, 
συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής βοήθειας. 
1 Συμφωνίεα με τρίτεα νώοεο 
Συμφωνίεα που περιέχουν ουσιαστικές διατά£ειο για τη ναυτιλία 
2. Η Κοινότητα δεν έχει συνάψει, μέχρι σήμερα, καμία τομεακή συμφωνία για τις θαλάσσιες 
μεταφορές με τρίτη χώρα. ΐίστόσο, πολλές yεvικες συμφωνίες ανάμεσα στην ΕΚ και τις τρίτες 
χώρες (ή ομάδες τρίτων χωρών) περιέχουν ουσιαστικές διατάξεις που σχετίζονται με τη ναυτιλία. 
Αλλες συμφωνίες, ενώ δεν περιέχουν ειδικές ουσιαστικές διατάξεις για τη ναυτιλία, προβλέπουν 
τη συνεργασία ή την τεχνική βοήθεια καθώς επίσης και τις διαβουλεύσεις, όπου χρειάζεται, στον 
τομέα της ναυτιλίας. 
3. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν: η Σύμβαση του Λομέ, οι Συμφωνίες της Ευρώπης, οι 
Συμφωνίες σύμπραξης και συνεργασίας και η Συμφωνία ΕΟΧ. Ολες οι συμφωνίες αυτές έχουν 
ως κοινό στοιχείο ότι, από την πλευρά της ΕΚ, τόσο η ΕΚ όσο και τα κράτη μέλη αποτελούν 
συμβαλλόμενα μέρη. Αυτό οφείλεται στο ευρύτατο πεδίο των τομέων που περιλαμβάνονται στις 
συμφωνίες και, από την άλλη, επέτρεφε την αποφυγή θεμάτων που αφορούν την νομική βάση 
για την εξωτερική αρμοδιότητα. 
4. Πρώτον, υπάρχουν οι διαδοχικές Συμβάσεις του Λομέ, η τρίτη από τις οποίες, που συνήφθη 
το 1984, περιείχε για πρώτη φορά ένα κεφάλαιο αφιερωμένο στις μεταφορές γενικά και διάφορα 
άρθρα στη ναυτιλία ειδικά, που διατηρήθηκαν στην τέταρτη Σύμβαση του Λομέ η οποία 
υπογράφτηκε το 1989 και αναθεωρήθηκε το 1995. 
5. Τα άρθρα αυτά θεσπίζουν τις αρχές της άνευ περιορισμών πρόσβασης στις εμπορικές 
συναλλαγές και της εφαρμογής της Σύμβασης για τον κώδικα των συνδιασκέψεων που εξυπηρετεί 
τις συναλλαγε'ς ανάμεσα στην Κοινότητα και τους εταίρους της ΑΚΕ. Προβλέπεται, επίσης, 
συνεργασία για τη βελτίωση της ναυτιλιακής βιομηχανίας καθώς και της ασφάλειας πλοίων και 
πληρωμάτων των χωρών της ΑΚΕ. Επιπλέον, εντοπίζονται διάφοροι τομείς για οικονομική και 
τεχνική βοήθεια. 
6. Αεύτερον, υπάρχουν οι επονομαζόμενες "Συμφωνίες της Ευρώπης" που συνάπτονται με τις 
χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, δηλαδή με τη Βουλγαρία, τη Δημοκρατία της 
Τσεχίας, την Ουγγαρία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία. Παρόμοιες συμφωνίες 
υπoypάφτηκav πρόσφατα με την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία και τη Σλοβενία. 
7. Οι συμφωνίες αυτές καθιερώνουν μια στενή σύνδεση με τις αντίστοιχες τρίτες χώρες και 
περιέχουν ειδικές διατάξεις για τις θαλάσσιες μεταφορές. Οι τελευταίες καλύπτουν το αμοιβαίο 
δικαίωμα της εγκατάστασης και την αρχή της άνευ περιορισμών πρόσβασης στην αγορά και τις 
εμπορικές συναλλαγές. Προβλέπεται, επίσης, ότι γραμμές που δεν υπάγονται στις 
συνδιασκέψεις θα είναι ελεύθερες να λειτoυpyoύv ανταγωνιστικά με μια συνδιάσκεψη στο βαθμό 
που αποδέχονται την αρχή του θεμιτού ανταγωνισμού στο εμπόριο. Το εμπόριο ξηρού και υypoύ 
φορτίου χύδην θα είναι απόλυτα ανταγωνιστικό. Οι ρυθμίσεις για διαμοιρασμό του φορτίου σε 
μελλοντικές διμερείς συμφωνίες ανάμεσα στα μέρη και σε τρίτες χώρες θα αποφευχθούν. Ολοι 
οι υπάρχοντες μονομερείς περιορισμοί ή μέτρα που εισάγουν διακρίσεις ως προς την παροχή 
Ό-
υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών καταργούνται επίσης. 
8. Επιπλέον, συμφωνήθηκε η ανάπτυξη και η ενίσχυση της συνεργασίας που θα επιτρέψει στις 
χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης να αναδιαρθρώσουν και να εκσυγχρονίσουντις 
μεταφορές καθώς και να επιτύχουν πρότυπα λειτουργίας συγκρίσιμα με εκείνα της Κοινότητας. 
Παρόμοια συνεργασία συμπεριλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό, σε μείζονα δρομολόγια κοινού 
ενδιαφέροντος, της λιμενικής υποδομής και την αναβάθμιση του τεχνικού εξοπλισμού για τη 
μεταφορά σε εμπορευματοκιβώτια και τη μεταφόρτωση από πλοίο σε πλοίο, ως μέρος ειδικών 
τομέων προτεραιότητας. 
9. "Συμφωνία για το εμπόριο και την εμπορική και οικονομική συνεργασία" συνήφθη με την 
Αλβανία. Δεν περιέχει ειδικές διατάξεις σχετικές με τη ναυτιλία, αλλά περιλαμβάνει τις 
μεταφορές και τους λιμένες ως τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος για οικονομική συνεργασία. 
10. Τρίτον με τη Λευκορωσία, τη Μολδαβία, τη Ρωσία και την Ουκρανία υπογράφτηκαν 
"Συμφωνίες σύμπραξης και συνεργασίας". Οι συμφωνίες αυτές περιλαμβάνουν αρκετές ειδικές 
διατάξεις για τις θαλάσσιες μεταφορές, όπως είναι η εγγύηση της ελεύθερης πρόσβασης στη 
διεθνή ναυτιλιακή αγορά σε εμπορική βάση, η αντίστοιχη των εθνικών πλοίων μεταχείριση 
στους λιμένες και το άνοιγμα των εσωτερικών υδάτινων οδών για τις διεθνείς θαλάσσιες και 
ποτάμιες υπηρεσίες. Το τελευταίο αυτό ζήτημα δεν έχει λυθεί με τη Ρωσία και συμφωνήθηκε η 
διαπραγμάτευση του όχι αργότερα από τις 31.12.1996. Συμφωνήθηκε, επίσης, η αντίστοιχη 
των εθνικών πλοίων μεταχείριση για την εγκατάσταση με σκοπό την ανάληψη δραστηριοτήτων 
πρακτόρευσης. Εκτός από τις διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες δεν θα συναφθούν ρυθμίσεις 
γ ια το διαμοιρασμό του φορτίου με τρίτες χώρες, παρόμοιες προβλέψεις που υπάρχουν ανάμεσα 
σε οποιοδήποτε κράτος μέλος και την άλλη πλευρά παύουν να ισχύουν. 
Οπως ισχύει για τις συμφωνίες της Ευρώπης, προβλέπεται επίσης εκτεταμένη οικονομική 
συνεργασία σε μεγάλο αριθμό τομέων, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, σε αυτές τις 
Συμφωνίες σύμπραξης και συνεργασίας. 
Παρόμοιες συμφωνίες -mutatis mutandis- υπογράφτηκαν στη συνέχεια με το Καζακστάν και 
την Κιργισία και πολύ πρόσφατα με την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία και το 
Ουζμπεκι-στάν. 
11. Τέταρτον, η συμφωνία ΕΟΧ τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1994. Ως αποτέλεσμα, το 
κοινοτικό κεκτημένο όσον αφορά επίσης τις θαλάσσιες μεταφορές ισχύει τώρα στη σχέση 
ανάμεσα στην Κοινότητα και τις ενδιαφερόμενες χώρες της ΕΖΕΣ. 
Ωστόσο, τα μέτρα που αναφέρονται στις εξωτερικές σχέσεις της Κοινότητας, όπως οι 
κανονισμοί του Συμβουλίου αριθ. 4057/86 και 4058/86, δεν ισχύουν. Ομως, η Κοινότητα και 
οι χώρες της ΕΖΕΣ συμφώνησαν να συντονίσουν τις δράσεις και τα μέτρα τους προς τις τρίτες 
χώρες και τις επιχειρήσεις τρίτων χωρών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. 
12. Η πρόσφατα συναφθείσα συμφωνία για την τελωνειακή ένωση με την Τουρκία διατηρεί ως 
στόχο της τον τομέα των μεταφορών. Νέες συμφωνίες σύνδεσης τέθηκαν σε διαπραγμάτευση με 
το Ισραήλ, το Μαρόκο και την Τυνησία, και διαπραγματεύσεις βρίσκονται σχεδόν στη λήξη τους 
με την Αίγυπτο, την Ιορδανία και το Λίβανο και προβλέπονται με την Αλγερία. Οι συμφωνίες 
αυτές προβλέπουν αρχικές διαπραγματεύσεις που θα οδηγήσουν στην απελευθέρωση των 
θαλάσσιων μεταφορών σε πνεύμα παρόμοιο με τις πρόσφατες συμφωνίες με τις χώρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 
13. Η Ευρωμεσογειακή Διάσκεψη της Βαρκελώνης, το Νοέμβριο του 1995, ενέκρινε μια Υπουργική 
Δήλωση βάσει της οποίας οι συμμετέχοντες (η ΕΚ και 12 Μεσογειακές χώρες) δεσμεύτηκαν να 
σεβαστούν τις αρχές της ελευθερίας στην παροχή υπηρεσιών και την ελεύθερη πρόσβαση σε 
διεθνή φορτία. 
Si 
Συμφωνίεο εμπooικήç και οικονομικήα συvεoyaσίac 
14. Με την πάροδο των χρόνων, η Κοινότητα έχει συνάψει συμφωνίες εμπορικής και οικονομικής 
συνεργασίας με πολλές τρίτες χώρες. Οι μεταφορές, yεvικά, συμπεριλαμβάνονταν μεταξύ των 
τομέων οικονομικής συνεργασίας, και αυτό υπήρξε η βάση διαβουλεύσεων και δράσης 
συνεργασίας με πολλές από αυτές τις χώρες. 
15. Σε αρκετές παρόμοιες συμφωνίες, που δεν περιέχουν ουσιαστικές διατάξεις για τις υπηρεσίες, 
οι θαλάσσιες μεταφορές υπήρξαν αντικείμενο ανταλλαγής επιστολών, που προσαρτήθηκαν στη 
συμφωνία. Στις επιστολές αυτές, η Κοινότητα και η ενδιαφερόμενη τρίτη χώρα ανέλαβαν να 
εξετάσουν κάθε ζήτημα σχετικό με τη λειτουργία της ναυτιλίας με σκοπό την επίλυση των 
προβλημάτων που πιθανόν να προκύφουν. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί στο πλαίσιο της Μικτής 
Επιτροπής που έχει δημιουργηθεί μέσα στα πλαίσια της συμφωνίας για συνεργασία. Η 
διατύπωση των επιστολών ποικίλλει' γίνεται γενικώς αναφορά στον ελεύθερο και θεμιτό 
ανταγωνισμό ως διευθυντήρια αρχή. Σε αρκετές περιπτώσεις, διεξήχθησαν συζητήσεις στο 
πλαίσιο των Μικτών Επιτροπών με ικανοποιητικά αποτελέσματα. 
16. Επιστολές όπως οι προαναφερθείσες ανταλλάγησαν με χώρες όπως η Αργεντινή, η 
Βραζιλία, η Χιλή, και στην Κεντρική Αμερική η Κόστα Ρίκα, το Ελ Σαλβαδόρ, η Γουατεμάλα, 
η Ονδούρα, η Νικαράγουα και ο Παναμάς. Επίσης, με το Σύμφωνο των Ανδεων και τις χώρες 
μέλη του, τη Βολιβία, την Κολομβία, τον Ισημερινό, το Περού και τη Βενεζουέλα, καθώς και με 
το Μεξικό, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη. 
17. Σε πιο πρόσφατες διαπραγματεύσεις για παρόμοιες συμφωνίες με την Κορέα και τη Νότια 
Αφρική, καθώς και σε μια νέα συμφωνία σύμπραξης με το Μεξικό, η Κοινότητα πρότεινε την 
συμπερίληψη ουσιαστικών διατάξεων για τη ναυτιλία. Οι διαπραγματεύσεις με την Κορέα έληξαν 
πρόσφατα. 
2. Αιαβουλεύσειζ με τρίτες γώpεQ 
18. Η Επιτροπή, για κάποιο διάστημα, συμμετείχε σε συζητήσεις και διαβουλεύσεις με 
σημαντικούς εταίρους σχετικά με τις θαλάσσιες μεταφορές. Παρόμοιες διαβουλεύσεις, που 
εξυπηρετούν το σκοπό της ανταλλαγής πληροφοριών και απόψεων πάνω στις εξελίξεις και σε 
ζητήματα πολιτικής κοινού ενδιαφέροντος, καθώς και την επιδίωξη εξεύρεσης λύσεων σε 
προβλήματα που προκύπτουν, εντάθηκαν με την ανάπτυξη της ναυτιλιακής πολιτικής της ΕΚ 
και τη δραστηριότητα που σχετίζεται με τη διεθνή ναυτιλία. 
19. Οσον αφορά τις αναπτυγμένες χώρες, η Επιτροπή για τις θαλάσσιες Μεταφορές του ΟΟΣΑ 
υπήρξε, παραδοσιακά, το forum πολυμερών επαφών τους σε σχέση με ναυτιλιακά ζητήματα. Η 
Επιτροπή συμμετέχει τακτικά στις συναντήσεις αυτές. 
20. Παράλληλα, η Επιτροπή διεξήγαγε, από τα τέλη ακόμη της δεκαετίας του '70, τακτικές 
διαβουλεύσεις για τη ναυτιλία με αρκετές χώρες της ΕΖΕΣ: τη Φινλανδία1, τη Νορβηγία, τη 
Σουηδία1 και την Ελβετία. Συμμετείχε ενεργά στην Ομάδα Διαβουλεύσεων για τη Ναυτιλία και 
στο διάλογο της Ομάδας με τις ΗΠΑ, και καθιέρωσε τακτικές επαφές και, πιο πρόσφατα, 
ετήσιες υψηλού επιπέδου διαβουλεύσεις με την Ιαπωνία. 
21. Μετά την έγκριση του κανονισμού που επέβαλε αντισταθμιστικούς δασμούς στη Hyundai 
Merchant Marine2, διεξήχθησαν τακτικές συναντήσεις ανάμεσα στην Επιτροπή και τις κορεατικές 
Πριν από την ένταξη της στην ΕΚ. 
2 Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 15/89, ΕΕ. L. 4, 6.01.1989. 
•Φ 
αρχές, από το 1989. Οι συναντήσεις αυτές αποδείχτηκαν πολύτιμες όσον αφορά τη βελτίωση 
των ναυτιλιακών σχέσεων με την Κορέα, επίλύοντας αρκετά προβλήματα που ενδιέφεραν τους 
πλοιοκτήτες της Κοινότητας και επιδιώκοντας έναν επαναπροσανατολισμο της ναυτιλιακής 
πολιτικής της χώρας3. 
22. Διαβουλεύσεις με άλλες χώρες (πλην της ΕΣΣΔ, με την οποία διεξάγονταν τακτικές 
διαβουλεύσεις μέχρι το 1991) διεξήχθησαν μέχρι στιγμής σε ad hoc βάση, όποτε απαιτήθηκε. 
Εγινε χρήση των δυνατοτήτων που προσφέρονταν στο πλαίσιο των υπαρχουσών συμφωνιών ή 
λιγότερο επίσημων πράξεων, συμπεριλαμβανομένων των εργαστηρίων που οργανώθηκαν με 
εκπροσώπους τρίτων χωρών ή ομάδων χωρών (βλ. παραγρ. 24 παρακάτω), για παράδειγμα με 
τη Βραζιλία και την Ινδία. 
3. Συνεργασία και τεχνική βοήθεια 
23. Η συνεργασία με τις τρίτες χώρες πήρε τη μορφή σεμιναρίων και διασκέψεων ή εργαστηρίων 
που opyάvωσε η Επιτροπή καθώς και τεχνικής βοήθειας σε μεμονωμένες χώρες ή ομάδες. 
Επιπλέον, η Επιτροπή συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς και φορείς. 
Σεμινάρια και διασκέψεις ή εργαστήρια 
24. Η Επιτροπή έχει διοργανώσει, μέχρι σήμερα, πολλά σεμινάρια και διασκέψεις ή 
εργαστήρια με τρίτες χώρες ή ομάδες χωρών πάνω σε ναυτιλιακά θέματα4. Οι συναντήσεις 
αυτές της έδωσαν την ευκαιρία να συζητήσει ελεύθερα με υψηλού επιπέδου αξιωματούχους, 
καθώς και με εμπορικούς φορείς τρέχοντα προβλήματα και να εξετάσει τις ανάγκες τεχνικής 
βοήθειας κατά τις προσπάθειες της να απελευθερώσει τον τομέα, να διευκολύνει τις μεταφορές 
και να προωθήσει τη συμμόρφωση με διεθνώς ισχύοντες κανόνες και πρότυπα. 
Ενας μεγάλος αριθμός διασκέψεων και εργαστηρίων κατέληξαν σε προγράμματα κοινής δράσης 
τα οποία συνεχίστηκαν και/ή σε ειδικά σχέδια τεχνικής βοήθειας5. 
Τεχνική βοήθεια σε μεμονωμένες χώρες ή ομάδες 
25. Η τεχνική βοήθεια προσφέρει σημαντικά μέσα βελτίωσης της λειτουργίας του εμπορίου και 
βοηθάει στην απελευθέρωση παρόμοιων συναλλαγών με την παροχή καλύτερων συνθηκών 
λειτουργίας των γραμμών. Αυτό εξυπηρετεί το διπλό στόχο της αναπτυξιακής πολιτικής και της 
ναυτιλιακής πολιτικής. 
Βλ. παραγρ. 76 παραπάνω και SEC(90) 1594 τελικό. 
- Κεντρική Αμερική (Κόστα Ρίκα, 1991) 
- Σύμφωνο των Ανδεων (Βενεζουέλα, 1992) 
- Βραζιλία (1993) 
- Ινδία (Ιανουάριος 1994 και Δεκέμβριος 1995) 
- Μαύρη θάλασσα (Σεπτέμβριος 1994) 
- SADC (Δεκέμβριος 1994) 
- Χώρες της Βαλτικής (Ιανουάριος 1995) 
- Μεσογειακή Διάσκεψη (Απρίλιος 1995) 
- Διάσκεψη της Βαλτικής θάλασσας (Μάιος 1995) 
- Μεσόγειος (Σεπτέμβριος 1995) 
- χώρες ASEAN (Οκτώβριος 1995). 
Βλ. επίσης Μέρος V.B.2. 
Ce 
26. Αναλήφθηκαν δράσεις σε σχέση με την Ινδία, τις χώρεςτ του Μαγκρέμπ και της Δυτικής και 
Κεντρικής Αφρικής, καθώς και τις χώρες ASEAN, εκτός από τα πολυάριθμα προγράμματα στο 
πλαίσιο των προγραμμάτων PHARE και TACIS. 
Συνεργασία με διεθνείς φορείο 
27. Η Επιτροπή καθιέρωσε, επίσης, σχέσεις συνεργασίας με πλήθος διεθνών οργανισμών και 
φορέων: τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη, τον ΙΜΟ, τη 
Διεθνή Τράπεζα, καθώς και με το Διεθνές Ναυτιλιακό Πανεπιστήμιο και το Διεθνές Ινστιτούτο 
Ναυτικού Δικαίου, που αφορούν προγράμματα μελέτης και υποτροφίες για αξιωματούχους της 
ναυτιλίας στις αναπτυσσόμενες χώρες. 
28. Η εμπειρία με δράσεις συνεργασίας και παροχή τεχνικής βοήθειας, όπως προαναφέρθηκε, 
θεωρείται γενικά θετική και ελπιδοφόρα καθώς εξυπηρετεί τους στόχους παρόμοιων δράσεων 
όσον αφορά τις εμπλεκόμενες τρίτες χώρες καθώς και την Κοινότητα. Η Επιτροπή προτίθεται 
να επιδιώξει περαιτέρω παρόμοια δραστηριότητα ως αναπόσπαστο τμήμα των εξωτερικών της 
σχέσεων στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. 
£/ 

ISSN 0254-1483 
COM(96) 707 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 07 il 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-717-GR-C 
ISBN 92-78-13891-6 
Υΐτηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών KoLVorrytcov 
L-2985 Λουξεμβούργο 
C=> ο2_χ