Αριθ. C 115/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 5. 89 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Άρθρο 10 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV Η Επιτροπή ενημερώνει σχετικά το Συμβούλιο, το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινω­
νική Επιτροπή και τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την 
ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας 
στο χώρο εργασίας, καθώς και την επιτροπή που 
προβλέπει το άρθρο 17 της οδηγίας η οποία αναφέρεται 
στο άρθρο 1, παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας. 
4. Η Επιτροπή υποβάλλει σε τακτά χρονικά διαστή­
ματα στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και 
στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, έκθεση 
σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας, έχοντας υπόψη 
τις παραγράφους 1 ως 3. 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
Τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις 
ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας (') 
CO Μ (89) 86 τελικό — SYN 124 
(Πρώτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 της οδηγίας ...) 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 149, παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, 
την 22α Μαρτίου 1989) 
(89/C 115/03) 
(') ΕΕ αριθ. C 141 της 30. 5. 1988, σ. 6. 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ (') 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομι­
κής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 118Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, που εκδόθηκε μετά από 
γνωμοδότηση της συμβουλευτικής επιτροπής για την 
ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας 
στον τόπο εργασίας, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Εκτιμώντας: 
ότι το άρθρο 118Α της συνθήκης ΕΟΚ καθιστά 
υποχρεωτικό για το Συμβούλιο τον καθορισμό, με 
οδηγία, των ελάχιστων απαιτήσεων για την προώθηση 
της βελτίωσης κυρίως του περιβάλλοντος εργασίας, με 
στόχο την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των 
εργαζομένων, 
ότι το άρθρο 118Α συνιστά επίσης την αποφυγή 
διοικητικών, οικονομικών και νομικών εξαναγκασμών 
οι οποίοι θα εμπόδιζαν τη δημιουργία και την ανάπτυξη 
των Μ Μ Ε, (αμετάβλητο) 
ότι το άρθρο 118Α της συνθήκης ΕΟΚ καθιστά 
υποχρεωτικό για το Συμβούλιο τον καθορισμό, με 
οδηγία, των ελάχιστων απαιτήσεων για την προώθηση 
της βελτίωσης κυρίως του περιβάλλοντος εργασίας, με 
στόχο την εξασφάλιση υψηλότερου επιπέδου προστα­
σίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, 
(διαγράφεται) 
(') Μετά τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 
16ης Νοεμβρίου 1988. 
8. 5. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 115/35 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ότι η ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με το 
πρόγραμμα της στον τομέα της ασφάλειας, της υγιεινής 
και της υγείας στους χώρους εργασίας προβλέπει την 
έκδοση οδηγιών που αποβλέπουν στην κατοχύρωση 
της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, 
ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 
1987 σχετικά με την ασφάλεια, την υγιεινή και την 
υγεία στους χώρους εργασίας λαμβάνει υπόψη την 
πρόθεση της Επιτροπής να παρουσιάσει σε σύντομο 
χρονικό διάστημα τις ελάχιστες απαιτήσεις σχετικά με 
την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων στους 
χώρους εργασίας, 
ότι τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να εξασφαλίζουν 
στην επικράτεια τους την ασφάλεια και την υγεία του 
συνόλου του πληθυσμού και ειδικότερα, των εργαζομέ­
νων, 
ότι η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς προβλέπει, 
σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση σε θέματα εναρμόνισης 
και τυποποίησης, την εκπόνηση οδηγιών βάσει του 
άρθρου 100Α για τον καθορισμό των ουσιαστικών 
απαιτήσεων ασφάλειας σε ό, τι αφορά τη σχεδίαση, την 
παραγωγή ή κατασκευή προϊόντων, ώστε να είναι 
δυνατή η εμπορία και η ελεύθερη κυκλοφορία τους στην 
Κοινότητα- ότι μεταξύ των προϊόντων αυτών υπάρχουν 
αρκετά που ενδιαφέρουν τους χώρους εργασίας, 
ότι οι νομοθεσίες των κρατών μελών στον τομέα της 
ασφάλειας και της υγείας στους χώρους εργασίας 
παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές- ότι οι σχετικές 
εθνικές διατάξεις, συμπληρωμένες συχνά από τεχνικές 
διατάξεις και/ή πρότυπα χωρίς υποχρεωτικό χαρακτή­
ρα, ενδέχεται να οδηγήσουν στη δημιουργία και να 
επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα, 
ότι η ικανοποίηση των ελάχιστων απαιτήσεων ασφά­
λειας και υγείας στους χώρους εργασίας αποτελεί 
επιτακτική ανάγκη για την κατοχύρωση της ασφάλειας 
και της υγείας των εργαζομένων, και είναι απαραίτητη 
για την προαγωγή ενός ανταγωνισμού με ίσους όρους, 
ότι οι ελάχιστες απαιτήσεις για τους χώρους εργασίας 
εκφράζονται ουσιαστικά ως στόχοι προς επίτευξη· ότι, 
σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση σε θέματα τεχνικής 
εναρμόνισης και τυποποίησης, είναι επιθυμητή η 
ύπαρξη τεχνικών εκθέσεων που θα προσδιορίζουν 
τεχνικά τις ελάχιστες απαιτήσεις και θα παρέχουν 
τεκμήριο συμμόρφωσης προς τις ελάχιστες αυτές 
απαιτήσεις και ότι οι παραπάνω τεχνικές εκθέσεις 
πρέπει σε ορισμένες περιπτώσεις να συμπληρώνονται 
με αναφορές σε μεθόδους μετρήσεων που αποτελούν το 
αντικείμενο εναρμονισμένων προτύπων, (αμετάβλητο) 
ότι το Συμβούλιο, με το ψήφισμα του της 21ης 
Δεκεμβρίου 1987 σχετικά με την ασφάλεια, την υγιεινή 
και την υγεία στους χώρους εργασίας λαμβάνει υπόψη 
την πρόθεση της Επιτροπής να του παρουσιάσει σε 
σύντομο χρονικό διάστημα τις ελάχιστες απαιτήσεις 
σχετικά με τη διευθέτηση των χώρων εργασίας, 
(διαγράφεται) 
(αμετάβλητο) 
(διαγράφεται) 
ότι η παρούσα οδηγία είναι μια ειδική οδηγία, σύμφωνα 
με το άρθρο 16 της οδηγίας σχετικά με την εφαρμογή 
μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφά­
λειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία 
και ότι λόγω του γεγονότος αυτού, οι διατάξεις της 
τελευταίας αυτής οδηγίας εφαρμόζονται πλήρως στον 
τομέα των χώρων εργασίας, χωρίς να θίγονται διάφορες 
πιο δεσμευτικές και/ή ειδικές διατάξεις που περιέχει η 
παρούσα οδηγία, 
ότι η παρούσα οδηγία αποτελεί κοινωνικό σκέλος ή 
συμπλήρωμα των οδηγιών τεχνικής εναρμόνισης που 
αποσκοπούν στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγο­
ράς, 
ότι η ικανοποίηση των ελάχιστων απαιτήσεων που 
προορίζονται να κατοχυρώσουν ένα καλύτερο επίπεδο 
ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας είναι 
απαραίτητη προϋπόθεση για την εξασφάλιση της 
ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων και ότι 
αυτές οι απαιτήσεις είναι επίσης αναγκαίες για την 
προαγωγή ενός υγιούς ανταγωνισμού, 
(αμετάβλητο) 
Αριθ. C 115/36 Επίσημη Εφημερίδα των 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ότι είναι σκόπιμο, μέχρι να εκδοθούν οι τεχνικές 
εκθέσεις υπό την έννοια της παρούσας οδηγίας να 
διευκολυνθεί η συμμόρφωση με τις ελάχιστες απαιτή­
σεις, με την αποδοχή, σε προσωρινή βάση, όσων 
εθνικών διατάξεων θα θεωρηθούν, στα πλαίσια μιας 
διαδικασίας ελέγχου σε κοινοτικό επίπεδο, ότι ανταπο­
κρίνονται στις ελάχιστες απαιτήσεις της παρούσας 
οδηγίας· ότι για το σκοπό αυτό, η ευρωπαϊκή επιτροπή 
τυποποίησης καλείται να βοηθήσει την Επιτροπή των 
ΕΚ στον έλεγχο της συμμόρφωσης των εθνικών 
διατάξεων με τις ελάχιστες απαιτήσεις της οδηγίας, 
ότι η παρούσα οδηγία θεσπίζει, για την προστασία της 
ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων τις ελάχι­
στες και απαραίτητες απαιτήσεις, χωρίς να εμποδίζει 
κάθε κράτος μέλος, να διατηρήσει ή να καθιερώσει 
ορισμένα αυστηρότερα μέτρα προστασίας στον τομέα 
της συνθηκών εργασίας, 
ότι επιβάλλεται η εξασφάλιση της διεξαγωγής κατάλ­
ληλων διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους 
και κυρίως με τις οργανώσεις των εργαζομένων, όσον 
αφορά τις τεχνικές εργασίες που έχουν σχέση με την 
παρούσα οδηγία, 
ότι, σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική στα κράτη μέλη, 
ενδείκνυται να αναλαμβάνουν οι κατασκευαστές την 
ευθύνη της συμμόρφωσης προς τις ελάχιστες απαιτή­
σεις κατά τα στάδια του σχεδιασμού, της κατασκευής 
και της διευθέτησης των χώρων εργασίας ή των 
τμημάτων τους, 
ότι επιβάλλεται η προώθηση, και σε επίπεδο επιχείρη­
σης, της συνεργασίας των κοινωνικών εταίρων στις 
αποφάσεις και στις ενέργειες στον τομέα της προστα­
σίας της ασφάλειας και της υγείας στους χώρους 
εργασίας, 
ότι απαιτείται η σύσταση μιας επιτροπής, η οποία θα 
επικουρεί την Επιτροπή των ΕΚ κατά την εφαρμογή 
των συμπληρωματικών μέτρων που προβλέπει η οδηγία, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Αντικείμενο 
Άρθρο 1 
1. Η παρούσα οδηγία αποτελεί ειδική οδηγία κατά την 
έννοια του άρθρου 13 της οδηγίας ... και καθορίζει τις 
ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας στους 
χώρους εργασίας, σύμφωνα με τους ορισμούς του 
άρθρου 2. Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 5. 89 
ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
(αμετάβλητο) 
(διαγράφεται) 
(διαγράφεται) 
ότι, σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική στα κράτη μέλη, 
ενδείκνυται να αναλαμβάνουν οι εργοδότες την ευθύνη 
της συμμόρφωσης προς τις ελάχιστες απαιτήσεις κατά 
τα στάδια του σχεδιασμού, της κατασκευής και της 
διευθέτησης των χώρων εργασίας ή των τμημάτων τους 
και ότι η συμμόρφωση προς τις ελάχιστες απαιτήσεις 
πρέπει να είναι δυνατό να ελέγχεται σε καθένα από τα 
στάδια αυτά από τις δημόσιες αρχές, 
(διαγράφεται) 
(διαγράφεται) 
ότι, σύμφωνα με την απόφαση 74/325/ΕΟΚ (!) του 
Συμβουλίου η Επιτροπή των ΕΚ συμβουλεύεται τη 
συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή 
και την προστασία της υγείας στους χώρους εργασίας, 
με σκοπό την κατάρτιση προτάσεων στον τομέα αυτό, 
1. Η παρούσα οδηγία που αποτελεί ειδική οδηγία 
κατά την έννοια του άρθρου 16 της οδηγίας σχετικά με 
την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης 
της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά 
την εργασία, καθορίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις 
ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας, σύμφωνα 
με τους ορισμούς του άρθρου 2. 
(0 ΕΕ αριθ. L 185 της 9. 7. 1974. 
8. 5. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 115/37 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται: 
— στα μεταφορικά μέσα, 
— στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια. 
3. Η παρούσα οδηγία δεν εμποδίζει κάθε κράτος μέλος 
να διατηρήσει και να θεσπίσει αυστηρότερα μέτρα 
προστασίας των συνθηκών εργασίας, τα οποία δεν 
αντίκεινται στη συνθήκη. (αμετάβλητο) 
(διαγράφεται) 
3. Οι διατάξεις της οδηγίας που αναφέρονται στην 
παράγραφο 1 εφαρμόζονται πλήρως στο σύνολο του 
τομέα που ορίζεται παραπάνω, χωρίς να θίγονται άλλες 
πιο δευσμευτικές και/ή ειδικές διατάξεις τις οποίες να 
προβλέπει η παρούσα οδηγία. 
Ορισμοί 
Άρθρο 2 
Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, νοείται ως: 
— χώρος εργασίας 
κάθε χώρος που προορίζεται να περιέχει μόνιμα 
θέσεις εργασίας μέσα στα κτίρια ή στον τόπο 
εγκατάστασης της επιχείρησης και/ή της εκμετάλ­
λευσης· συμπεριλαμβάνεται κάθε οίκημα ή μέρος 
στο οποίο έχει πρόσβαση ο εργαζόμενος, 
— επιχείρηση και/ή εκμετάλλευση 
μονάδα, του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα, που 
εξασκεί βιομηχανική, αγροτική, εμπορική, διοικη­
τική, μορφωτική ή πολιτιστική δραστηριότητα ή 
παρέχει υπηρεσίες, 
— εργαζόμενος 
κάθε φυσικό πρόσωπο που εκτελεί κάποια εργασία, 
συμπεριλαμβανομένων των ασκουμένων και των 
μαθητευομένων. (η αρχή αμετάβλητη) 
(διαγράφεται) 
(διαγράφεται) 
Χώροι εργασίας 
Άρθρο 3 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που απαιτού­
νται ώστε οι χώροι εργασίας που αναφέρονται στο 
άρθρο 1 να μην παρουσιάζουν κινδύνους για την 
ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων ή άλλων 
προσώπων, εφόσον χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τον 
προορισμό τους και συντηρούνται ικανοποιητικά. 
2. Τα κράτη μέλη προβαίνουν στους ελέγχους που 
απαιτούνται σύμφωνα με την παράγραφο 1. (διαγράφεται) 
Τα κράτη μέλη προβαίνουν στον κατάλληλο έλεγχο και 
επιτήρηση που επιβάλλει η εφαρμογή της παρούσας 
οδηγίας. 
Άρθρο 4 
Οι χώροι εργασίας που έχουν σχεδιασθεί, κατασκευα­
σθεί, διευθετηθεί, τεθεί σε λειτουργία ή εκμετάλλευση 
μετά την έναρξη της ισχύος της παρούσας οδηγίας 
πρέπει να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας 
και υγείας που περιέχονται στο παράρτημα Ι. (αμετάβλητο) 
Αριθ. C 115/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 5. 89 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Άρθρο 5 (αμετάβλητο) 
1. Τα κράτη μέλη θεωρούν ότι ανταποκρίνονται στις 
ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας του 
άρθρου 4, οι χώροι εργασίας που έχουν σχεδιασθεί, 
κατασκευασθεί, διευθετηθεί ή τεθεί σε λειτουργία 
σύμφωνα με εθνικές διατάξεις, οι οποίες λαμβάνουν 
υπόψη τουλάχιστον τις τεχνικές εκθέσεις που καλύ­
πτουν τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας 
και έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα 
κείμενα των σχεδίων και των εθνικών διατάξεων που 
θεωρούν ότι ανταποκρίνονται στις τεχνικές εκθέσεις 
της παραγράφου 1, με την επιφύλαξη των διατάξεων της 
οδηγίας του Συμβουλίου 83/189/ΕΟΚ της 28ης Μαρ­
τίου 1983 που προβλέπει μια διαδικασία πληροφόρησης 
στον τομέα των προτύπων και των τεχνικών ρυθμίσεων. 
Η Επιτροπή προβαίνει στην άμεση κοινοποίηση των 
εγγράφων αυτών στα υπόλοιπα κράτη μέλη. Σύμφωνα με 
τη διαδικασία του άρθρου 9 παράγραφος 2, η Επιτροπή 
γνωστοποιεί στα κράτη μέλη τις εθνικές διατάξεις που 
θεωρούνται σύμφωνες με τις ελάχιστες απαιτήσεις 
ασφάλειας και υγείας. Η Επιτροπή δημοσιεύει τα 
στοιχεία των παραπάνω εθνικών διατάξεων στην 
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
3. Εφόσον δεν είναι διαθέσιμες οι τεχνικές εκθέσεις 
της παραγράφου 1, και σε προσωρινή βάση, τα κράτη 
μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα κείμενα όσων 
σχεδίων και εθνικών διατάξεων θεωρούν ότι ανταποκρί­
νονται στις ελάχιστες απαιτήσεις του παραρτήματος Ι, 
με την επιφύλαξη των διατάξεων της οδηγίας του 
Συμβουλίου 83/189/ΕΟΚ της 28ης Μαρτίου 1983 που 
προβλέπει μια διαδικασία πληροφόρησης στον τομέα 
των προτύπων και των τεχνικών ρυθμίσεων. Η Επιτρο­
πή προβαίνει στην άμεση κοινοποίηση των εγγράφων 
αυτών στα υπόλοιπα κράτη μέλη. Σύμφωνα με τη 
διαδικασία του άρθρου 9 παράγραφος 2, η Επιτροπή 
γνωστοποιεί στα κράτη μέλη τις εθνικές διατάξεις που 
θεωρούνται σύμφωνες με τις ελάχιστες απαιτήσεις 
ασφάλειας και υγείας. Η Επιτροπή δημοσιεύει τα 
στοιχεία των παραπάνω εθνικών διατάξεων στην 
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Άρθρο 6 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε ο 
εργοδότης, το αργότερο μέσα σε πέντε έτη από την 
έναρξη της ισχύος της παρούσας οδηγίας, να εφαρμόσει 
για τους χώρους εργασίας που ήδη υπάρχουν και 
λειτουργούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και 
υγείας του παρατήματος II, με την επιφύλαξη των 
διατάξεων που ισχύουν σε εθνικό επίπεδο σχετικά με 
την ασφάλεια και την υγεία της εργασίας κατά την 
έναρξη της ισχύος της παρούσας οδηγίας, καθώς και 
των αρχών της εργονομίας. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε ο 
εργοδότης, το αργότερο μέσα σε πέντε έτη από την 
έναρξη της ισχύος της παρούσας οδηγίας, να εφαρμόσει 
για τους χώρους εργασίας που ήδη υπάρχουν και 
λειτουργούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και 
υγείας του παρατήματος Π. 
8. 5. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 115/39 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Άρθρο 7 ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Στην περίπτωση που οι χώροι εργασίας υπόκεινται, 
μετά την έναρξη της ισχύος της οδηγίας, σε τροποποιή­
σεις, επεκτάσεις ή/και μετατροπές, τα κράτη μέλη 
πρέπει να διασφαλίζουν τη λήψη από τον εργοδότη των 
απαραίτητων μέτρων, εφόσον αυτό είναι πρακτικά 
εφικτό, ούτως ώστε οι παραπάνω τροποποιήσεις, 
επεκτάσεις ή και μετατροπές να ανταποκρίνονται στις 
αντίστοιχες ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και 
υγείας που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι. Στην περίπτωση που οι χώροι εργασίας υπόκεινται, 
μετά την έναρξη της ισχύος της οδηγίας, σε τροποποιή­
σεις, επεκτάσεις ή/και μετατροπές, τα κράτη μέλη 
πρέπει να διασφαλίζουν τη λήψη από τον εργοδότη των 
απαραίτητων μέτρων, ούτως ώστες οι παραπάνω τροπο­
ποιήσεις, επεκτάσεις ή και μετατροπές να ανταποκρίνο­
νται στις αντίστοιχες ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας 
και υγείας που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι. 
Άρθρο 8 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα 
για να εξασφαλίζεται ότι ο εργοδότης χρησιμοποιεί 
αποκλειστικά και μόνο χώρους εργασίας σύμφωνους με 
την παρούσα οδηγία. Ο εργοδότης πρέπει να φροντίζει: 1. Για να προστατεύεται η υγεία και η ασφάλεια των 
εργαζομένων, ο εργοδότης πρέπει να φροντίζει: 
— να διατηρούνται ελεύθεροι τόσο οι διάδρομοι 
κυκλοφορίας που οδηγούν στις κανονικές εξόδους 
και στις εξόδους κινδύνου, όσο και οι ίδιες οι έξοδοι, 
για να μπορούν να χρησιμοποιούνται κάθε στιγμή, (το υπόλοιπο του σημείου 1 αμετάβλητο) 
— για την τεχνική συντήρηση των χωρών εργασίας και 
για την αποκατάσταση το συντομότερο δυνατό των 
βλαβών που διαπιστώνονται. Εφόσον δεν είναι 
δυνατή η άμεση αποκατάσταση βλαβών που μπορεί 
να προκαλέσουν σημαντικούς κινδύνους, οι δραστη­
ριότητες στους χώρους εργασίας πρέπει να διακό­
πτονται, 
— για τον καθορισμό των χώρων εργασίας και την 
εξασφάλιση ικανοποιητικών συνθηκών υγιεινής, 
— για την τακτική συντήρηση και τον έλεγχο λειτουρ­
γίας των εγκαταστάσεων ασφάλειας που έχουν 
προορισμό την πρόληψη και την αντιμετώπιση 
κινδύνων. 
2. Διεξάγονται διαβουλεύσεις με τους εργαζόμενους ή 
με τους εκπροσώπους τους όσον αφορά τα θέματα 
ασφάλειας και υγείας κατά περίπτωση και με βάση το 
παράρτημα Ι και/ή το παράρτημα II. 2. Οι εργαζόμενοι ή οι εκπρόσωποι τους ενημερώνο­
νται για όλα τα μέτρα που λαμβάνονται σχετικά με την,, 
προστασία της υγείας και της ασφάλειας και καλούνται 
να εκφράσουν τη γνώμη τους σύμφωνα με το άρθρο 11 
της οδηγίας που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 
της παρούσας οδηγίας, με βάση, ανάλογα με την 
περίπτωση, το παράρτημα Ι και/ή το παράρτημα II. 
Οι εργαζόμενοι μπορούν να ζητήσουν την πραγματο­
γνωμοσύνη των αρχών που είναι αρμόδιες για την 
ασφάλεια και την υγεία στους χώρους εργασίας, εάν τα 
μέτρα που υπάρχουν, ισχύουν ή προβλέπονται από τον 
εργοδότη για την κατοχύρωση της ασφάλειας στους 
υπάρχοντες χώρους εργασίας, θεωρηθούν ανεπαρκή 
από τους εργαζομένους ή τους εκπροσώπους τους. (διαγράφεται) 
3. Οι εργαζόμενοι ή οι εκπρόσωποι τους πρέπει να 
είναι σε θέση να μπορούν να ζητήσουν από τον 
εργοδότη να λάβει τα κατάλληλα μέτρα με τα οποία 
εξασφαλίζονται η ασφάλεια και η προστασία της υγείας 
στο χώρο εργασίας ή η εξάλειψη των πηγών κινδύνου. 
Αριθ. C 115/40 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 5. 89 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Άρθρο 9 
1. Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος ή η Επιτροπή 
των ΕΚ κρίνει ότι τα σχέδια τεχνικών εκθέσεων που 
προβλέπονται στο άρθρο 5 δεν ανταποκρίνονται στις 
ελάχιστες απαιτήσεις του άρθρου 4 που τα αφορούν, η 
Επιτροπή των ΕΚ απευθύνεται στην επιτροπή του 
άρθρου 10 αναφέροντας τους λόγους της και, ενδεχόμε­
να, ζητά τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για 
την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασίας της 
υγείας στον τόπο εργασίας, που συστήθηκε με την 
απόφαση του Συμβουλίου 74/325/ΕΟΚ (στη συνέχεια 
καλούμενη «τριμερής επιτροπή»). 
Μετά τη γνωμοδότηση της επιτροπής αυτής, η Επιτρο­
πή των ΕΚ δημοσιεύει τα στοιχεία της τεχνικής 
έκθεσης ή ζητά την τροποποίηση του σχεδίου. 
2. Μετά τη λήψη των ανακοινώσεων που αναφέρονται 
στο άρθρο 5, παράγραφοι 2 και 3, η Επιτροπή των ΕΚ 
συμβουλεύεται την επιτροπή και, κατά περίπτωση, την 
«τριμερή επιτροπή ». Μέσα σε 3 μήνες από τη γνωμοδό­
τηση της επιτροπής, η Επιτροπή των ΕΚ γνωστοποιεί 
στα κράτη μέλη αν η εθνική διάταξη μπορεί να 
θεωρηθεί σύμφωνη με τις ελάχιστες απαιτήσεις και, 
κατά συνέπεια, να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος ή η Επιτροπή των 
ΕΚ κρίνει ότι μια εθνική διάταξη δεν πληροί πλέον τις 
απαραίτητες προϋποθέσεις για να θεωρηθεί σύμφωνη 
προς τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας του 
άρθρου 4, η Επιτροπή των ΕΚ συμβουλεύεται την 
«επιτροπή », και κατά περίπτωση την «τριμερή επιτρο­
πή ». Μετά τη γνωμοδότηση της επιτροπής, η Επιτροπή 
των ΕΚ γνωστοποιεί στα κράτη μέλη αν η εν λόγω 
διάταξη μπορεί ακόμη, ή δεν μπορεί πλέον, να θεωρηθεί 
σύμφωνη με τις ελάχιστες απαιτήσεις της οδηγίας. Στην 
τελευταία περίπτωση η παραπάνω διάταξη αποσσύρε-
ται από τη δημοσίευση που προβλέπεται στο άρθρο 5, 
παράγραφος 1. (αμετάβλητο) 
Προσαρμογή των παραρτημάτων 
Άρθρο 10 
1. Η Επιτροπή των ΕΚ θα προσαρμόσει τα παραρτή­
ματα της παρούσας οδηγίας σε συνάρτηση με: 
— την έκδοση οδηγιών σε θέματα τεχνικής εναρμόνι­
σης και τυποποίησης σχετικά με το σχεδιασμό, την 
παραγωγή ή την κατασκευή τμημάτων των χώρων 
εργασίας, 
— την τεχνολογική πρόοδο, την εξέλιξη των διεθνών 
ρυθμίσεων ή προδιαγραφών και των γνώσεων στον 
τομέα των χώρων εργασίας, 
2. Για την προσαρμογή των παραρτημάτων που 
αναφέρονται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή των ΕΚ 
επικουρείται από μια επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικα­
σία που προβλέπεται στο άρθρο 14 της οδηγίας ... Για τις προσαρμογές των παραρτημάτων Ι και II σε 
συνάρτηση με: 
(το υπόλοιπο του σημείου 1 αμετάβλητο) 
η Επιτροπή των ΕΚ επικουρείται από την επιτροπή και 
σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο 
άρθρο 17 της οδηγίας που αναφέρεται στο άρθρο 1 
παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας. 
(διαγράφεται) 
8. 5. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 115/41 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Τελικές διατάξεις 
Άρθρο 11 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες 
νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις 
για τη συμμόρφωση τους με την παρούσα οδηγία το 
αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 1991 και ενημερώνουν 
αμέσως της η Επιτροπή των ΕΚ. 
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή των 
ΕΚ το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που 
θα θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα 
οδηγία. 
3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν ανά διετία έκθεση στην 
Επιτροπή των ΕΚ σχετικά με την εφαρμογή στην πράξη 
των διατάξεων της παρούσας οδηγίας για τους χώρους 
εργασίας, αναφέροντας τις απόψεις των κοινωνικών 
εταίρων. Η Επιτροπή των ΕΚ ενημερώνει την επιτροπή 
και την τριμερή επιτροπή. 
Άρθρο 12 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
1. Προκαταρκτική παρατήρηση 
Οι υποχρεώσεις που προβλέπονται σύμφωνα 
με τις ελάχιστες απαιτήσεις υγείας και 
ασφάλειας δεν έχουν εφαρμογή παρά μόνο 
εφόσον ο αντίστοιχος κίνδυνος υφίσταται για 
το συγκεκριμένο χώρο εργασίας. 
2. Ελάχιστες απαιτήσεις υγείας και ασφάλειας 
για τους χώρους εργασίας 
2.0. Σταθερότητα και στερεότητα 
Τα κτίρια που στεγάζουν χώρους εργασίας 
πρέπει να είναι εφοδιασμένα με κατάλληλες 
δομές και να έχουν στερεότητα επαρκή για το 
είδος της χρήσης τους. 
2.1. Ηλεκτρική εγκατάσταση 
Η ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να έχει 
σχεδιαστεί και κατασκευαστεί έστι ώστε να 
μη δημιουργεί κίνδυνο πυρκαγιάς ή έκρηξης-
οι εργαζόμενοι πρέπει να. είναι επαρκώς 
προστατευμένοι έναντι των κινδύνων που 
μπορεί να προκύψουν από την άμεση ή 
έμμεση επαφή με την ηλεκτρική εγκατάστα­
ση. 1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες 
νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις 
για τη συμμόρφωση τους με την παρούσα οδηγία την 
ημερομηνία που προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ η οδηγία 
που αναφέρεται στο άρθρο 1, παράγραφος 1 της παρού­
σας οδηγίας και ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή 
των ΕΚ. 
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή των 
ΕΚ το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που 
έχουν θεσπίσει ή που θεσπίζουν στον τομέα που 
διέπεται από την παρούσα οδηγία. 
3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν ανά πενταετία έκθεση 
στην Επιτροπή των ΕΚ σχετικά με την εφαρμογή στην 
πράξη των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, αναφέρο­
ντας τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων. Η Επιτροπή 
των ΕΚ ενημερώνει σχετικά το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊ­
κό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή, τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την ασφά­
λεια, την υγιεινή και την υγεία καθώς και την επιτροπή 
που προβλέπεται στο άρθρο 17 της οδηγίας που 
αναφέρεται στο άρθρο 1, παράγραφος 1 της παρούσας 
οδηγίας. 
4. Η Επιτροπή των ΕΚ υποβάλλει σε τακτά χρονικά 
διαστήματα στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβού­
λιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας, έχοντας υπόψη 
τις διατάξεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 
και 3. 
(αμετάβλητο) 
(η αρχή αμετάβλητη) 
Αριθ. C 115/42 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 5. 89 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Ο σχεδιασμός, η κατασκευή, η επιλογή του 
υλικού και οι μηχανισμοί προστασίας πρέπει 
να λαμβάνουν υπόψη την τάση του ρεύματος, 
την επίδραση εξωτερικών παραγόντων και τις 
τεχνικές γνώσεις των ατόμων που έχουν 
πρόσβαση σε τμήματα της εγκατάστασης. 
2.2. Έξοδοι κινδύνου 
Οι έξοδοι κινδύνου πρέπει να οδηγούν από το 
συντομότερο δυνατό δρόμο στο ύπαιθρο ή σε 
ασφαλή χώρο. 
2.2.1. Σε περίπτωση κινδύνου, όλες οι θέσεις 
εργασίας πρέπει να μπορούν να εκκενώνονται 
από τους εργαζομένους γρήγορα και με 
συνθήκες πλήρους ασφάλειας. 
2.2.2. Ο αριθμός, η κατανομή και οι διαστάσεις των 
εξόδων κινδύνου εξαρτώνται από τη χρήση, 
τον εξοπλισμό και την επιφάνεια των χώρων 
εργασίας, καθώς και από το μέγιστο αριθμό 
των ατόμων που μπορούν να βρίσκονται 
στους χώρους αυτούς. 
2.2.3. Οι θύρες των εξόδων κινδύνου πρέπει να 
ανοίγουν εύκολα και προς τα έξω- οι συρόμε­
νες και οι περιστρεφόμενες θύρες επιτρέπο­
νται μόνο εάν υπάρχουν σε ικανοποιητικό 
αριθμό. 
2.2.4. Οι έξοδοι κινδύνου πρέπει να επισημαίνονται 
σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις εφαρμογής 
της οδηγίας 77/756/ΕΟΚ. Η σήμανση πρέπει 
να γίνεται στα κατάλληλα σημεία και να είναι 
ανθεκτική. 
2.3. Ανίχνευση και κατάσβεση πυρκαγιάς 
2.3.1. Ανάλογα με τις διαστάσεις και το ύψος των 
κτιρίων, τη χρήση και το διαθέσιμο εξοπλι­
σμό, καθώς και ανάλογα με το μέγιστο αριθμό 
των ατόμων που μπορούν να βρίσκονται εκεί, 
οι χώροι εργασίας πρέπει να είναι εφοδιασμέ­
νοι με συστήματα ανίχνευσης πυρκαγιάς 
σωστά κατανεμημένα, με σύστημα συναγερ­
μού καθώς και με κατάλληλα αυτόματα και/ή 
χειροκίνητα συστήματα για την κατάσβεση 
της πυρκαγιάς. 
2.3.2. Τα μη αυτόματα συστήματα κατάσβεσης της 
πυρκαγιάς πρέπει να επισημαίνονται σύμφω­
να με τις εθνικές διατάξεις εφαρμογής της 
οδηγίας 77/756/ΕΟΚ. Η σήμανση πρέπει να 
γίνεται στα κατάλληλα σημεία και να είναι 
ανθεκτική. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.2. Έξοδοι κινδύνου και οδοί διάσωσης 
Οι έξοδοι κινδύνου πρέπει να οδηγούν από το 
συντομότερο δυνατό δρόμο στο ύπαιθρο ή σε 
ασφαλή χώρο και η διέλευση από αυτές να 
είναι απρόσκοπτη. 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
2.2.5. Οι θύρες των εξόδων κινδύνου δεν πρέπει να 
είναι κλειδωμένες. Οι έξοδοι κινδύνου και οι 
οδοί διάσωσης, καθώς και οι διάδρομοι 
κυκλοφορίας και οι θύρες που οδηγούν προς 
αυτούς δεν πρέπει να είναι φραγμένοι με 
αντικείμενο προκειμένου να είναι δυνατό να 
χρησιμοποιηθούν απρόσκοπτα οποτεδήποτε. 
2.2.6. Οι οδοί διάσωσης πρέπει να διαθέτουν εφε­
δρικό φωτισμό ασφάλειας με επαρκή ένταση 
για περίπτωση βλάβης του φωτισμού. 
(αμετάβλητο) 
2.3.2. Η πρόσβαση και ο χειρισμός των μη αυτόμα­
των συστημάτων κατάσβεσης της πυρκαγιάς 
πρέπει να είναι εύκολα. Αυτά πρέπει να 
επισημαίνονται σύμφωνα με τους εθνικούς 
κανονισμούς που μεταφέρουν την οδηγία 
77/756/ΕΟΚ. Αυτή η επισήμανση πρέπει να 
γίνεται στα κατάλληλα σημεία και να είναι 
ανθεκτική. 
8. 5. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 115/43 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.4. Εξαερισμός κλειστών χώρων εργασίας 
Ο αέρας των κλειστών χώρων εργασίας 
πρέπει να ανανεώνεται φυσικά ή τεχνητά, 
έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να έχουν στην 
διάθεση τους αέρα σε επαρκή ποσότητα και 
ικανοποιητική ποιότητα, λαμβάνοντας υπό­
ψη τις δραστηριότητες τις οποίες ασκούν. 
2.5. Θερμοκρασία των χώρων εργασίας 
2.5.1. Η θερμοκρασία του αέρα στους χώρους 
εργασίας πρέπει να είναι προσαρμοσμένη 
στις ανθρώπινες συνθήκες κατά το χρόνο 
εργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της 
εργασίας και τη σωματική προσπάθεια που 
απαιτείται για την εκτέλεση της. 
2.5.2. Η θερμοκρασία των χώρων διαλείμματος, των 
χώρων διαμονής, του προσωπικού επιφυλα­
κής, των εγκαταστάσεων υγιεινής, των εστια­
τορίων καθώς και των χώρων παροχής πρώ­
των βοηθειών, πρέπει να ανταποκρίνεται 
στον ειδικό προορισμό των χώρων αυτών. 
2.5.3. Οι εγκαταστάσεις κλιματισμού δεν πρέπει να 
εκπέμπουν αέρα ή ακτινοβολίες στις θέσεις 
εργασίας, ώστε να αποφεύγεται η έκθεση των 
εργαζομένων σε ρεύματα αέρα ή σε επικίνδυ­
νες θερμοκρασίες. 
2.5.4. Τα παράθυρα, οι φεγγίτες και τα γυάλινα 
χωρίσματα πρέπει να επιτρέπουν την αποφυ­
γή υπερβολικού ηλιοφωτισμού. 
2.6. Φυσικός και τεχνητός φωτισμός των χώρων 
εργασίας 
2.6.1. Οι χώροι εργασίας πρέπει, στο μέτρο του 
δυνατού, να διαθέτουν, αρκετό φυσικό φωτι­
σμό και να είναι εφοδιασμένοι με εγκατάστα­
ση που να επιτρέπει επαρκή τεχνητό φωτι­
σμό. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.3.3. Η λειτουργία των ανιχνευτών πυρκαγιάς, των 
συστημάτων συναγερμού ή των μη αυτόματων 
συστημάτων για την κατάσβεση της πυρκα­
γιάς πρέπει να ελέγχεται περιοδικά. 
2.4. Εξαερισμός των κλειστών χώρων εργασίας 
Στους κλειστούς χώρους εργασίας πρέπει να 
υπάρχει ικανοποιητική ποιότητα του αέρα 
κατά τη διάρκεια της εργασίας, λαμβανομέ­
νων υπόψη των εργασιακών μεθόδων που 
χρησιμοποιούνται και της σωματικής κατα­
πόνησης των εργαζομένων. Σε περίπτωση 
χρήσης τεχνικής εγκατάστασης εξαερισμού, 
πρέπει αυτή να μπορεί να λειτουργήσει σε 
οποιαδήποτε στιγμή. Ενδεχόμενη βλάβη της 
εγκατάστασης πρέπει να μπορεί να γίνει 
αντιληπτή μέσω προειδοποιητικού μηχανι­
σμού. 
2.5.1. Η θερμοκρασία του αέρα μέσα στους χώρους 
εργασίας πρέπει να είναι προσαρμοσμένη 
στις ανθρώπινες συνθήκες κατά τη διάρκεια 
της εργασίας, λαμβανομένων υπόψη των 
εργασιακών μεθόδων που εφαρμόζονται και 
της σωματικής καταπόνησης των εργαζομέ­
νων. 
(αμετάβλητο) 
2.5.3. Οι εγκαταστάσεις κλιματισμού δεν πρέπει να 
εκπέμπουν αέρα ή ακτινοβολία στις θέσεις 
εργασίας, ώστε να αποφεύγεται η έκθεση των 
εργαζομένων σε ρεύματα αέρα ή σε επικίνδυ­
νες θερμοκρασίες. Αυτές οι εγκαταστάσεις, 
πρέπει να είναι δυνατό να τεθούν σε λειτουρ­
γία και να καθαρίζονται τακτικά κάτω από τις 
κατάλληλες συνθήκες υγιεινής. Όλες οι 
αποθέσεις και οι ακαθαρσίες που μπορούν να 
προκαλέσουν κίνδυνο ρύπανσης του ανα-
πνεόμενου αέρα, πρέπει να απομακρύνονται 
αμέσως. 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
Αριθ. C 115/44 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 5. 89 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.6.2. Οι χώροι εργασίας, στους οποίους οι εργαζό­
μενοι είναι δυνατό να εκτεθούν σε κινδύνους 
σε περίπτωση βλάβης του τεχνητού φωτι­
σμού, πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με εφε­
δρικό φωτισμό ασφάλειας ικανοποιητικής 
έντασης. 2.6.2. Οι εγκαταστάσεις φωτισμού στους χώρους 
εργασίας και στους διαδρόμους κυκλοφορίας 
πρέπει να τοποθετούνται με τέτοιο τρόπο 
ώστε το είδος του φωτισμού που προβλέπεται 
να μην παρουσιάζει κίνδυνο ατυχήματος για 
τους εργαζομένους. 
(γίνεται 2.6.3) 
2.7. Δάπεδα, τοίχοι και οροφές των χώρων εργασίας 
2.1 Λ. Τα δάπεδα των χώρων εργασίας πρέπει να μην 
παρουσιάζουν ανωμαλίες, τρύπες και επικίν­
δυνες κλίσεις, πρέπει να είναι σταθερά, 
στερεά και αντιολισθητικά και να μπορούν να 
καθαρίζονται κάτω από ικανοποιητικές συν­
θήκες υγιεινής λαμβάνοντας υπόψη τον 
προορισμό των χώρων αυτών. 
2.7.2. Οι επιφάνειες των τοίχων και των οροφών 
στους χώρους εργασίας πρέπει να μπορούν να 
καθαρίζονται και να επιχρίονται, κάτω από 
ικανοποιητικές συνθήκες υγιεινής. 
2.7.3. Τα διαφανή ή ημιδιαφανή χωρίσματα, και 
ιδιαίτερα τα χωρίσματα από γυαλί, πρέπει, 
εφόσον βρίσκονται μέσα ή κοντά σε χώρους 
εργασίας, θέσεις εργασίας ή διαδρόμους 
κυκλοφορίας, να είναι κατασκευασμένα από 
υλικά ασφάλειας ή να χωρίζονται από τις 
θέσεις εργασίας και τους διαδρόμους, έτσι 
ώστε οι εργαζόμενοι να μην έρχονται σε 
επαφή με τα χωρίσματα αυτά, ούτε να τραυμα­
τίζονται από τυχόν θραύσματα τους. 2.7. Δάπεδα, τοίχοι, οροφές και στέγες 
2.1 Λ. Τα δάπεδα των χώρων εργασίας πρέπει κατά 
κανόνα να μην παρουσιάζουν ανωμαλίες, 
τρύπες και επικίνδυνες κλίσεις, πρέπει να 
είναι σταθερά, στερεά και αντιολισθητικά. 
Οι χώροι που εκτελείται εργασία στα όρθια 
πρέπει να έχουν επαρκή θερμομόνωση ανάλο­
γα με το είδος της επιχείρησης και με τη 
σωματική προσπάθεια των εργαζομένων. 
2.7.2. Οι επιφάνειες των δαπέδων, των τοίχων και 
των οροφών στους χώρους εργασίας πρέπει 
να είναι δυνατό να καθαρίζονται και να 
επιχρίονται κάτω από τις κατάλληλες συνθή­
κες υγιεινής. 
2.7.3. Τα διαφανή ή ημιδιαφανή χωρίσματα, και 
ιδιαίτερα τα χωρίσματα από γυαλί, πρέπει, 
εφόσον βρίσκονται μέσα ή κοντά σε χώρους 
εργασίας, θέσεις εργασίας ή διαδρόμους 
κυκλοφορίας, να επισημαίνονται ευκρινώς 
και να είναι κατασκευασμένα από υλικά 
ασφάλειας ή να χωρίζονται από τις θέσεις 
εργασίας και τους διαδρόμους, έτσι ώστε οι 
εργαζόμενοι να μην έρχονται σε επαφή με τα 
χωρίσματα αυτά, ούτε να τραυματίζονται από 
τυχόν θραύσματα τους. 
2.7.4. Η άνοδος πάνω σε στέγες από υλικά που δεν 
παρουσιάζουν ικανοποιητική αντοχή δεν 
επιτρέπεται παρά μόνο αν προβλέπεται εξο­
πλισμός προστασίας από πτώση. 
2.8. Παράθυρα και φεγγίτες των χώρων εργασίας 
2.8.1. Οι εργαζόμενοι πρέπει να μπορούν να ανοί­
γουν, να κλείνουν, να ρυθμίζουν και να 
στερεώνουν τα παράθυρα, τους φεγγίτες και 
τα συστήματα αερισμού από θέση η οποία να 
προσφέρει πλήρη ασφάλεια. Όταν τα εν λόγω 
παράθυρα, φεγγίτες και συστήματα είναι 
ανοικτά δεν πρέπει να αποτελούν κίνδυνο για 
τους εργαζομένους. Παράθυρα που δεν ανοί­
γουν επιτρέπονται μόνο εφόσον το απαιτεί η 
φύση της παραγωγής, και μόνο εφόσον 
εξασφαλίζεται επαρκής τεχνητός αερισμός 
και φωτισμός. 2.8.1. Οι εργαζόμενοι πρέπει να μπορούν να ανοί­
γουν, να κλείνουν, να ρυθμίζουν και να 
στερεώνουν τα παράθυρα, τους φεγγίτες και 
τα συστήματα αερισμού από θέση η οποία να 
προσφέρει πλήρη ασφάλεια. Όταν τα εν λόγω 
παράθυρα, φεγγίτες και συστήματα είναι 
ανοικτά δεν πρέπει να αποτελούν κίνδυνο για 
τους εργαζομένους. Παράθυρα που δεν ανοί­
γουν επιτρέπονται μόνο εφόσον το απαιτεί η 
φύση της παραγωγής, και μόνο εφόσον 
εξασφαλίζεται επαρκής τεχνητός εξαερισμός 
και φωτισμός, ή αν τα κτίρια είναι εφοδιασμέ­
να με σύστημα κλιματισμού. 
8. 5. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 115/45 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.8.2. Τα παράθυρα και οι φεγγίτες πρέπει να 
σχεδιάζονται ή να εφοδιάζονται με κατάλλη­
λα συστήματα έτσι ώστε να καθαρίζονται 
χωρίς κινδύνους για τους εργαζομένους που 
εκτελούν την εργασία αυτή, καθώς και για 
τους εργαζομένους που ευρίσκονται στα 
κτίρια και γύρω από αυτά. 
2.9. Θύρες, πύλες και αυτόματες θύρες 
2.9.1. Η θέση, ο αριθμός και οι διαστάσεις των 
θυρών και των πυλών καθορίζονται με βάση 
τη φύση και τη χρήση των εσωτερικών ή 
εξωτερικών χώρων. 
2.9.2. Οι θύρες τύπου εκκρεμούς πρέπει να είναι 
διαφανείς ή να έχουν διαφανή θυρόφυλλα. 
2.9.3. Εφόσον οι διαφανείς ή ημιδιαφανείς επιφά­
νειες των θυρών και πυλών δεν είναι κατα­
σκευασμένες από άθραυστα υλικά και υπάρ­
χει κίνδυνος τραυματισμού των εργαζομένων 
από θραύσματα, οι παραπάνω επιφάνειες 
πρέπει να προστατεύονται από τις κρούσεις. 
2.9.4. Οι συρόμενες πόρτες πρέπει να διαθέτουν 
σύστημα ασφάλειας το οποίο να τις εμποδίζει 
να βγαίνουν από τις τροχιές τους και να 
πέφτουν. 
2.9.5. Οι θύρες και οι πύλες που ανοίγουν προς τα 
πάνω πρέπει να είναι εφοδιασμένες με σύστη­
μα ασφάλειας το οποίο να τις εμποδίζει να 
πέφτουν. 
2.9.6. Οι θύρες που βρίσκονται στις οδούς διάσω­
σης πρέπει να επισημαίνονται κατάλληλα. 
Πρέπει να μπορούν να ανοιχτούν κάθε στιγμή 
από το εσωτερικό χωρίς ειδική βοήθεια όταν 
οι εργαζόμενοι ευρίσκονται στους χώρους 
εργασίας- οι θύρες αυτές πρέπει επίσης να 
ανοίγουν προς τα έξω. 
2.9.7. Δίπλα στις πύλες που προορίζονται κυρίως 
για την κυκλοφορία οχημάτων, πρέπει να 
υπάρχουν θύρες για την κυκλοφορία πεζών. 
2.9.8. Οι αυτόματες θύρες και πύλες πρέπει να 
λειτουργούν χωρίς κίνδυνο ατυχημάτων για 
τους εργαζομένους. Πρέπει να είναι εφοδια­
σμένες με συστήματα επείγουσας ακινητο­
ποίησης, τα οποία να εντοπίζονται εύκολα να 
είναι εύκολα προσιτά και να μπορούν επίσης 
να ανοίγουν με το χέρι. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.8.2. Τα παράθυρα και οι φεγγίτες πρέπει να 
σχεδιάζονται ή να εφοδιάζονται με κατάλλη­
λα συστήματα έτσι ώστε να καθαρίζονται με 
όλες τις επιβαλλόμενες εγγυήσεις για την 
ασφάλεια των εργαζομένων που εκτελούν την 
εργασία αυτή καθώς και για τους εργαζομέ­
νους που βρίσκονται μέσα στα κτίρια και 
γύρω από αυτά. 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
2.9.2. Οι θύρες τύπου εκκρεμούς και οι πύλες πρέπει 
να είναι διαφανείς ή να έχουν διαφανή 
θυρόφυλλα. 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
2.9.6. Οι θύρες που βρίσκονται μέσα στη διαδρομή 
των οδών διάσωσης πρέπει να επισημαίνο­
νται κατάλληλα. Πρέπει να είναι δυνατό να 
ανοίγουν οποτεδήποτε από το εσωτερικό 
χωρίς ειδική βοήθεια. Όταν οι εργαζόμενοι 
βρίσκονται μέσα στους χώρους εργασίας, οι 
θύρες αυτές πρέπει να ανοίγουν από το 
εξωτερικό και να μη φράζονται με αντικείμε­
να. 
2.9.7. Δίπλα στις πύλες που προορίζονται κυρίως 
για την κυκλοφορία οχημάτων, πρέπει να 
υπάρχουν θύρες για την κυκλοφορία πεζών, οι 
οποίες πρέπει να επισημαίνονται ευκρινώς· η 
διέλευση από αυτές πρέπει να είναι πάντα 
απρόσκοπτη. 
(αμετάβλητο) 
Αριθ. C 115/46 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 5. 89 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.10. Διάδρομοι κυκλοφορίας — επικίνδυνες ζώνες 
2.10.1. Οι διάδρομοι κυκλοφορίας, στους οποίους 
περιλαμβάνονται και τα κλιμακοστάσια, οι 
στερεές ανεμόσκαλες και οι ράμπες φόρτω­
σης, πρέπει να σχεδιάζονται και να τοποθε­
τούνται έτσι ώστε οι πεζοί ή τα οχήματα να 
μπορούν να τις χρησιμοποιούν εύκολα, με 
πλήρη ασφάλεια και σύμφωνα με τον προορι­
σμό τους, χωρίς να διατρέχουν κίνδυνο οι 
εργαζόμενοι που απασχολούνται κοντά σ' 
αυτούς τους διαδρόμους κυκλοφορίας. 
2.10.2. Ο υπολογισμός των διαστάσεων των διαδρό­
μων κυκλοφορίας προσώπων ή/και εμπορευ­
μάτων πρέπει να γίνεται με βάση τον αναμενό­
μενο αριθμό χρηστών και το είδος της 
επιχείρησης. Εφόσον χρησιμοποιούνται με­
ταφορικά μέσα σ' αυτούς τους διαδρόμους 
κυκλοφορίας, πρέπει να προβλέπεται επαρ­
κής χώρος ασφάλειας για τους πεζούς. 
2.10.3. Οι οδοί κυκλοφορίας που προορίζονται για 
οχήματα πρέπει να βρίσκονται σε αρκετή 
απόσταση από θύρες, πύλες, διαβάσεις πεζών, 
διαδρόμους και κλιμακοστάσια. 
2.10.4. Εφόσον η χρήση και ο εξοπλισμός των 
χώρων το απαιτούν για την εξασφάλιση της 
προστασίας των εργαζομένων, πρέπει να 
τοποθετείται, σε εμφανές σημείο, το σχεδιά­
γραμμα των διαδρόμων κυκλοφορίας στους 
χώρους εργασίας και αποθήκευσης. 
2.10.5 Εφόσον οι χώροι εργασίας περιέχουν επικίν­
δυνες ζώνες, που οφείλονται στη φύση της 
εργασίας και παρουσιάζουν κίνδυνο πτώσης 
των εργαζομένων ή κίνδυνο από την πτώση 
αντικειμένων, οι χώροι αυτοί πρέπει να είναι 
εφοδιασμένοι, στο μέτρο του δυνατού, με 
σύστημα που να εμποδίζει την είσοδο των 
εργαζομένων στις ζώνες αυτές. 
2.11. Ειδικά μέτρα για τις κυλιόμενες σκάλες και τους 
κυλιόμενους διαδρόμους 
Οι κυλιόμενες σκάλες και οι κυλιόμενοι 
διάδρομοι πρέπει να λειτουργούν χωρίς 
κίνδυνο ατυχημάτων για τους εργαζομένους. 
Πρέπει να είναι εξοπλισμένοι με συστήματα 
επείγουσας ακινητοποίησης, τα οποία να 
εντοπίζονται εύκολα και να είναι εύκολα 
προσιτά. 
2.12. Ράμπες φόρτωσης 
2.12.1. .Οι ράμπες φόρτωσης πρέπει να έχουν επαρκές 
πλάτος ανάλογα με τις διαστάσεις των μετα­
φερόμενων φορτίων. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
2.10.4. Εφόσον η χρήση και ο εξοπλισμός των 
χώρων το απαιτούν για την εξασφάλιση της 
προστασίας των εργαζομένων, πρέπει να 
τοποθετείται, σε εμφανές σημείο, το σχεδιά­
γραμμα των διαδρόμων κυκλοφορίας. 
2.10.5 Εφόσον οι χώροι εργασίας περιέχουν επικίν­
δυνες ζώνες, που οφείλονται στην φύση της 
εργασίας και παρουσιάζουν κίνδυνο πτώσης 
των εργαζομένων ή κίνδυνο από την πτώση 
αντικειμένων, οι χώροι αυτοί πρέπει να είναι 
εφοδιασμένοι, στο μέτρο του δυνατού, με 
σύστημα που να εμποδίζει την είσοδο των 
εργαζομένων στις ζώνες αυτές. Οι επικίνδυνες 
ζώνες πρέπει να επισημαίνονται ευκρινώς. 
2.10.Α. Προστασία από αέρια, ατμούς, αιθαλομίχλη, 
σκόνη 
Εάν δεν μπορεί να αποφευχθεί η εμφάνιση 
αερίων, ατμών, αιθαλομίχλης, και σκόνης σε 
επιβλαβείς συγκεντρώσεις, τότε τα παραπάνω 
πρέπει να απορροφώνται στο χώρο που 
παράγονται. 
2.11. Ειδικά μέτρα για τις κυλιόμενες σκάλες και τους 
κυλιόμενους διαδρόμους 
Οι κυλιόμενες σκάλες και οι κυλιόμενοι 
διάδρομοι πρέπει να λειτουργούν παρέχοντας 
όλες τις επιβαλλόμενες εγγυήσεις για την 
ασφάλεια των εργαζομένων. Πρέπει να είναι 
εξοπλισμένοι με συστήματα επείγουσας ακι­
νητοποίησης, τα οποία να εντοπίζονται 
εύκολα και να είναι εύκολα προσιτά. 
(αμετάβλητο) 
8. 5. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 115/47 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.12.2. Οι ράμπες πρέπει να διαθέτουν μία τουλάχι­
στον έξοδο. Εφόσον είναι τεχνητά δυνατό, οι 
ράμπες φόρτωσης που υπερβαίνουν ένα ορι­
σμένο μήκος, πρέπει να έχουν μία έξοδο σε 
κάθε άκρο. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
(αμετάβλητο) 
2.12.3. Οι ράμπες φόρτωσης πρέπει να είναι όσο το 
δυνατόν πιο ασφαλείς ώστε να αποφεύγεται η 
πτώση των εργαζομένων. 
2.13. διαστάσεις και όγκος αέρα των χώρων εργασίας 
καθώς και χώρος για την ελευθερία κινήσεων 
στην θέση εργασίας 
2.13.1. Οι χώροι εργασίας πρέπει να έχουν επαρκή 
επιφάνεια, επαρκές ύψος και επαρκή ελάχι­
στο όγκο αέρα. 
2.13.2. Οι διαστάσεις της ελεύθερης μη κατειλημμέ­
νης από έπιπλα ή εξοπλισμό επιφάνειας της 
θέσης εργασίας πρέπει να υπολογίζονται έτσι 
ώστε το προσωπικό να έχει αρκετή ελευθερία 
κίνησης για τις δραστηριότητες του. Αν 
αυτός ο κανόνας δεν μπορεί, να τηρηθεί για 
λόγους που αφορούν την επιχείρηση, ο 
εργαζόμενος πρέπει να μπορεί να διαθέτει 
κοντά στην θέση εργασίας του άλλον επαρκή 
ελεύθερο χώρο. (αμετάβλητο) 
2.14. Χώροι διαλείμματος 
2.14.1. Εφόσον το προσωπικό υπερβαίνει ένα ορι­
σμένο αριθμό ή αν η υγεία των εργαζομένων ή 
το είδος της ασκούμενης δραστηριότητας το 
επιβάλλουν, οι εργαζόμενοι πρέπει να μπο­
ρούν να έχουν στη διάθεση τους ένα χώρο 
διαλείμματος εύκολα προσπελάσιμο. Αυτός ο 
κανόνας δεν έχει εφαρμογή εφόσον το προ­
σωπικό εργάζεται σε γραφεία ή σε παρό­
μοιους χώρους εργασίας, οι οποίοι προσφέ­
ρουν τις ίδιες δυνατότητες ανάπαυσης στη 
διάρκεια του διαλείμματος. 
2.14.2. Οι χώροι διαλείμματος πρέπει να έχουν 
επαρκείς διαστάσεις και να είναι εφοδιασμέ­
νοι με τραπέζια και καρέκλες σε αριθμό που 
να αντιστοιχεί στον αριθμό των εργαζομένων. 
2.14.3. Στους χώρους διαλείμματος του προσωπικού 
πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την προστα­
σία των μη καπνιστών. 
2.14.4. Εφόσον προβλέπονται τακτικές και συχνές 
διακοπές της εργασίας και δεν υπάρχουν 
χώροι διαλείμματος, πρέπει να τίθενται στην 
διάθεση του προσωπικού άλλοι χώροι παρα­
μονής κατά τη διάρκεια της διακοπής της 
εργασίας και να λαμβάνονται τα κατάλληλα 
μέτρα για την προστασία των μη καπνιστών. (αμετάβλητο) 
2.14.2. Οι χώροι διαλείμματος πρέπει να έχουν 
επαρκείς διαστάσεις και να είναι εφοδιασμέ­
νοι με τραπέζια που να καθαρίζονται εύκολα 
και καρέκλες με πλάτη. 
2.14.3. Στους χώρους διαλείμματος του προσωπικού 
πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την προστα­
σία των μη καπνιστών ώστε να μην εισπνέουν 
τους καπνούς από τα τσιγάρα. 
2.14.4. Εφόσον προβλέπονται τακτικές και συχνές 
διακοπές της εργασίας και δεν υπάρχουν 
χώροι διαλείμματος, πρέπει να τίθενται στην 
διάθεση του προσωπικού άλλοι χώροι παρα­
μονής κατά τη διάρκεια της διακοπής της 
εργασίας και να λαμβάνονται τα κατάλληλα 
μέτρα για την προστασία των μη καπνιστών, 
ώστε να μην εισπνέουν τους καπνούς από τα 
τσιγάρα. 
Αριθ. C 115/48 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 5. 89 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.15. Εξοπλισμός υγιεινής 
2.15.1. Αποδυτήρια και ερμάρια για την εναπό­
θεση των ρούχων 
2.15.1.1. Πρέπει να τίθενται στην διάθεση των εργαζό­
μενων αποδυτήρια ξεχωριστά για τους άνδρες 
και για τις γυναίκες, εφόσον αυτοί πρέπει να 
φορούν ειδικά ρούχα εργασίας και δεν είναι 
δυνατόν να ζητηθεί από αυτούς, για λόγους 
υγιεινής ή ευπρέπειας, να αλλάξουν σε ένα 
άλλο χώρο. 
2.15.1.2. Στις επιχειρήσεις στις οποίες οι εργαζόμενοι 
υποβάλλονται σε υψηλές θερμοκρασίες στη 
διάρκεια της εργασίας, τα αποδυτήρια πρέπει 
να βρίσκονται κοντά στις θέσεις εργασίας. 
2.15.1.3. Τα αποδυτήρια πρέπει να είναι επαρκών 
διατάσεων και να διαθέτουν εξοπλισμό ο 
οποίος να επιτρέπει σε κάθε εργαζόμενο να 
κλειδώνει τα ρούχα του κατά τη διάρκεια της 
εργασίας. Εάν οι συνθήκες εργασίας το 
απαιτούν (επικίνδυνες ουσίες, υγρασία, ρύ­
ποι) πρέπει να υπάρχουν ξεχωριστά ερμάρια 
για τον ιματισμό εργασίας και για την 
ιδιωτική περιβολή των εργαζομένων. 
2.15.1.4. Εφόσον δεν απαιτούνται αποδυτήρια κατά 
την έννοια της παραγράφου 2.15.1.1, κάθε 
εργαζόμενος πρέπει να έχει στην διάθεση του 
ένα χώρο για την αποθήκευση των ρούχων 
του. 
2.15.2. Λουτρά, νιπτήρες 
2.15.2.1. Εφόσον επιβάλλεται από το είδος της δρα­
στηριότητας και από την υγιεινή, πρέπει να 
υπάρχουν λουτρά στην διάθεση των εργαζο­
μένων. Τα λουτρά αυτά πρέπει να είναι 
ξεχωριστά για τους άνδρες και για τις 
γυναίκες. 
2.15.2.2. Τα λουτρά πρέπει να έχουν επαρκείς διαστά­
σεις και να είναι εφοδιασμένα με εξοπλισμό 
(με παροχή ζεστού νερού, εάν αυτό είναι 
απαραίτητο) που να επιτρέπει σε κάθε εργαζό­
μενο να πλένεται κάτω από κατάλληλες 
συνθήκες υγιεινής. 
2.15.2.3. Εφόσον δεν απαιτούνται λουτρά κατά την 
έννοια της παραγράφου 2.15.2.1., πρέπει να 
τοποθετούνται νιπτήρες με τρεχούμενο νερό 
(με παροχή ζεστού νερού, εάν είναι απαραίτη­
το) κοντά στις θέσεις εργασίας. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.14.5. Χώροι ανάπαυσης 
Στις εγκύους ή στις θηλάζουσες μητέρες 
πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα να ανα­
παύονται κατά τη διάρκεια του διαλείμματος 
ή ακόμη, εφόσον επιβάλλεται για λόγους 
υγείας, και κατά τη διάρκεια του ωραρίου 
εργασίας, μέσα σε κατάλληλη αίθουσα. 
2.15.1.1. Στη διάθεση των εργαζομένων πρέπει να 
θέτονται αποδυτήρια, εφόσον αυτοί πρέπει να 
φορούν ειδικά ρούχα εργασίας και δεν είναι 
δυνατό να ζητηθεί από αυτούς, για λόγους 
υγιεινής ή ευπρέπειας, να αλλάξουν σε άλλο 
χώρο. Τα αποδυτήρια πρέπει να είναι σε 
ξεχωριστούς χώρους για τους άνδρες και για 
τις γυναίκες. 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
2.15.2.2. Τα λουτρά πρέπει να έχουν επαρκείς διαστά­
σεις που να επιτρέπουν σε κάθε εργαζόμενο 
να πλύνεται χώρις καμία δυσκολία και κάτω 
από τις κατάλληλες συνθήκες υγιεινής. Τα 
λουτρά πρέπει να διαθέτουν ζεστό και κρύο 
τρεχούμενο νερό. 
(αμετάβλητο) 
8. 5. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 115/49 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.15.3. Αποχωρητήρια 
Οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν στην διάθεση 
τους κοντά στις θέσεις εργασίας, ξεχωρι­
στούς χώρους εφοδιασμένους με επαρκή 
αριθμό λεκανών και νιπτήρων. 
2.16. Εγκαταστάσεις παροχής πρώτων βοηθειών 
2.16.1. Εφόσον οι κίνδυνοι ατυχημάτων είναι μεγά­
λοι και ο αριθμός των εργαζομένων σημαντι­
κός, πρέπει να προβλέπεται ειδικός χώρος για 
την παροχή πρώτων βοηθειών. 
2.17. Ανάπηροι 
Οι χώροι εργασίας πρέπει να είναι διαρρυθμι­
σμένοι έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη, 
κατά περίπτωση, οι ειδικές ανάγκες των 
αναπήρων ατόμων. 
2.18. Εξωτερικοί χώροι εργασίας (ιδιαίτερες διατά­
ξεις) 
2.18.1. Οι θέσεις εργασίας, οι διάδρομοι κυκλοφο­
ρίας και άλλες θέσεις ή εγκαταστάσεις στο 
ύπαιθρο, στις οποίες βρίσκονται εργαζόμενοι 
κατά τη διάρκεια της άσκησης των δραστη­
ριοτήτων τους, πρέπει να σχεδιάζονται κατά 
τέτοιο τρόπο ώστε η κυκλοφορία των πεζών 
και των οχημάτων να μπορεί να γίνεται χωρίς 
κίνδυνο. 
Τα άρθρα 12, 15 και 16 ισχύουν επίσης για τις 
κύριες οδούς κυκλοφορίας στον τόπο εγκατά­
στασης της επιχείρησης (διάδρομοι κυκλο­
φορίας που οδηγούν σε μόνιμες θέσεις εργα­
σίας, διάδρομοι κυκλοφορίας που χρησιμο­
ποιούνται για την τακτική συντήρηση και 
την επίβλεψη των εγκαταστάσεων της επιχεί­
ρησης, καθώς και ράμπες φόρτωσης). 
Οι διατάξεις του σημείου 2.10 εφαρμόζονται, 
κατ' αναλογία, στους εξωτερικούς χώρους 
εργασίας. 
2.18.2. Οι χώροι εργασίας που βρίσκονται στο 
ύπαιθρο πρέπει να φωτίζονται ικανοποιητικά 
με τεχνητό φωτισμό, εφόσον το φως της 
ημέρας δεν αρκεί. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
(αμετάβλητο) 
2.16. Εγκαταστάσεις για τους χώρους παροχής πρώ­
των βοηθειών. 
2.16.1. Ανάλογα με το μέγεθος του χώρου εργασίας, 
το είδος δραστηριοτήτων που ασκούνται εκεί 
και τη συχνότητα των ατυχημάτων, πρέπει να 
προβλέπονται ένας ή περισσότεροι χώροι για 
την παροχή πρώτων βοηθειών. 
2.16.2. Στο χώρο αυτό πρέπει να υπάρχουν οι 
απαραίτητες εγκαταστάσεις και υλικό πρώ­
των βοηθειών ο χώρος αυτός πρέπει να είναι 
εύκολα προσπελάσιμος για τα φορεία ασθε­
νών και να επισημαίνεται σύμφωνα με τις 
εθνικές διατάξεις εφαρμογής της οδηγίας 
44/756/ΕΟΚ. 
2.17. Ανάπηροι 
Οι χώροι εργασίας πρέπει να είναι έτσι 
διαρρυθμισμένοι ώστε να λαμβάνονται υπό­
ψη, κατά περίπτωση, οι ειδικές ανάγκες των 
αναπήρων εργαζομένων. Τούτο ισχύει ιδίως 
για τις πόρτες, τους διαδρόμους κυκλοφορίας, 
τα κλιμακοστάσια, τα αποχωρητήρια, τα 
λουτρά και τις συγκεκριμένες θέσεις εργα­
σίας όπου εργάζονται ανάπηροι. 
2.18. Εξωτερικοί χώροι εργασίας 
2.18.1. Οι θέσεις εργασίας, οι διάδρομοι κυκλοφο­
ρίας και άλλες θέσεις ή εγκαταστάσεις στο 
ύπαιθρο, στις οποίες βρίσκονται εργαζόμενοι 
κατά τη διάρκεια της άσκησης των δραστη­
ριοτήτων τους, πρέπει να σχεδιάζονται κατά 
τέτοιο τρόπο ώστε η κυκλοφορία των πεζών 
και των οχημάτων να μπορεί να γίνεται χωρίς 
κίνδυνο, οποτεδήποτε, και να υπάρχει η 
δυνατότητα για γρήγορη εκκένωση τους σε 
περίπτωση κινδύνου. 
(αμετάβλητο) 
(αμετάβλητο) 
Αριθ. C 115/50 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 5. 89 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
2.18.3. Εφόσον οι εργαζόμενοι βρίσκονται σε μόνι­
μες θέσεις εργασίας στο ύπαιθρο, αυτές οι 
θέσεις εργασίας πρέπει, στο μέτρο του δυνα­
τού, να διευθετούνται κατά τέτοιο τρόπο ώστε 
οι εργαζόμενοι να προστατεύονται από τις 
δυσμενείς καιρικές συνθήκες. (αμετάβλητο) 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 2.18.4. Σε περίπτωση που οι εργαζόμενοι απασχο­
λούνται σε υπαίθριους χώρους εργασίας, οι 
χώροι αυτοί πρέπει κατά το δυνατό να 
διευθετούνται κατά τέτοιο τρόπο ώστε οι 
εργαζόμενοι : 
α) να προστατεύονται από τις δυσμενείς 
καιρικές συνθήκες, 
β) να μην εκτίθενται σε επιβλαβή επίπεδα 
θορύβου και σε άλλες επιβλαβείς συνθή­
κες (π.χ. αέρια, ατμό, σκόνη) στο περιβάλ­
λον εργασίας τους, 
γ) να μπορούν να εγκαταλείπουν ταχύτατα 
τις θέσεις εργασίας τους σε περίπτωση 
κινδύνου και/ή να υπάρχει η δυνατότητα 
για την ταχεία διάσωση τους. 
(αμετάβλητο) 
Επανεξέταση πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 71/305/ΕΟΚ περί 
συντονισμού των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων δημοσίων έργων (ι) 
COM(89) 141 τελικό 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 149 παράγραφος 23) της συνθήκης 
ΕΟΚ την 3η Απριλίου 1989) 
(89/C 115/04) 
(!) ΕΕ αριθ. C 15 της 19. 1. 1989, σ. 8. 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομι­
κής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 57 παράγραφος 2, 
το άρθρο 66 και το άρθρο 100Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, (ι) έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινω­
νικής Επιτροπής (2), 
Εκτιμώντας: 
ότι πρέπει να θεσπιστούν τα μέτρα για τη σταδιακή 
υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς μέχρι τις 31 Δεκεμ­
βρίου 1992· ότι η εσωτερική αγορά συνεπάγεται ένα 
χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, στον οποίο είναι 
εξασφαλισμένη η ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, 
προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων, 
(') ΕΕαριθ. C 167 της 27. 6. 1988, σ. 76 και απόφαση της... (δεν 
έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα). (2) ΕΕ αριθ. C 319 της 30. 11. 1987, σ. 55.