EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 18.10.2005 
COM(2005) 514 τελικό  
  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΠΡΟΣ  ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  
Καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  – ολοκληρω µένη προσέγγιση  και προτάσεις  για 
σχέδιο  δράσης  
 
EL 2   EL ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ  ΤΗΣ  ΕΜΠΟΡΙΑΣ  ΑΝΘΡΩΠΩΝ  – ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ  ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ  
ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ  ΓΙΑ ΣΧΕ∆ΙΟ  ∆ΡΑΣΗΣ  
I. Εισαγωγη ...................................................................................................................... 3 
II. ΘΕΜΕΛΙΩ∆ΗΣ  ΜΕΡΙΜΝΑ : Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ  ΤΩΝ  ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ  ΤΟΥ  
ΑΝΘΡΩΠΟΥ ............................................................................................................... 3 
III. Η ∆ΙΑΣΤΑΣΗ  ΤΟΥ  ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΥ  ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ ......................................... 4 
IV. Η ∆ΙΑΣΤΑΣΗ  ΤΗΣ  ΠΑΡΑΝΟΜΗΣ  ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ....................................... 7 
V. ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ  ΟΜΑ∆ΕΣ , ΕΙ∆ΙΚΟΤΕΡΑ  ΓΥΝΑΙΚΕΣ  ΚΑΙ ΠΑΙ∆ΙΑ .............. 8 
VI. ΑΞΙΟΠΙΣΤΑ  ∆Ε∆ΟΜΕΝΑ ....................................................................................... 10 
VII. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ  ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ..................................................................... 11 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ......................................................................................................................... 14 
 
EL 3   EL I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Η παρούσα  ανακοίνωση  αποσκοπεί  στην  περαιτέρω1 ενίσχυση  της δέσµευσης  της 
Ευρωπαϊκής  Ένωσης2 και των κρατών  µελών  ως προς  την πρόληψη  και την καταπολέ µηση 
της εµπορίας  ανθρώπων  που διαπράττεται  για σεξουαλική  εκµετάλλευση  ή εκµετάλλευση  της 
εργασίας  τους, όπως  ορίζεται  στην  απόφαση -πλαίσιο  της 19ης Ιουλίου  2002 για την 
καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων ,3 και την προστασία , τη στήριξη  και την 
αποκατάσταση  των θυµάτων .  
Η ανακοίνωση  στηρίζεται  στη διαπίστωση  ότι προκει µένου να αντιµετωπιστεί  
αποτελεσ µατικά  η εµπορία  ανθρώπων , χρειάζεται  µια ολοκληρω µένη προσέγγιση  η οποία  θα 
στηρίζεται  στον  σεβασ µό των δικαιω µάτων  του ανθρώπου  και θα λαµβάνει  υπόψη  τον 
παγκόσ µιο χαρακτήρα  του. Η προσέγγιση  αυτή  απαιτεί  µια συντονισ µένη πολιτική  δράση , 
ειδικότερα  στον  χώρο  της ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης , των εξωτερικών  σχέσεων , 
της αναπτυξιακής  συνεργασίας , της απασχόλησης ,4 της ισότητας  των φύλων  και της µη 
δηµιουργίας  διακρίσεων . Αποσκοπεί  επίσης  στην  ενίσχυση  του ευρύτερου  διαλόγου  µεταξύ  
του δηµόσιου  και του ιδιωτικού  τοµέα στον  χώρο  αυτό . 
Η δράση  αυτή  απαιτείται  από το Πρόγρα µµα της Χάγης5 που επικυρώθηκε  από το 
Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  τον Νοέµβριο 2004, στο οποίο  το Συµβούλιο  και η Επιτροπή  
καλούνται  να εκπονήσουν  το 2005 σχέδιο  κοινών  προτύπων , βέλτιστων  πρακτικών  και 
µηχανισ µών για την πρόληψη  και την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  και να 
ενισχύσουν  την πάταξη  της παράνο µης µετανάστευσης .6  
Η ανακοίνωση , η οποία  προαναγγέλθηκε  στο σχέδιο  δράσης  του Συµβουλίου  και της 
Επιτροπής  για την εφαρ µογή του προγρά µµατος της Χάγης7, προτίθεται  να συµβάλει  στην  
εκπόνηση  αυτού  του σχεδίου . Λαµβάνει  υπόψη  της το ολοκληρω µένο σχέδιο  δράσης  για την 
καταπολέ µηση της παράνο µης µετανάστευσης  και της εµπορίας  ανθρώπων  του 2002 καθώς  
και τον προβλη µατισµό και τις συστάσεις  στην  έκθεση  του ∆εκε µβρίου  20048 οµάδας  
εµπειρογνω µόνων  για την εµπορία  ανθρώπων9 που συστάθηκε  από την Επιτροπή  στο τέλος  
του 2003. 
II. ΘΕΜΕΛΙΩ∆ΗΣ  ΜΕΡΙΜΝΑ : Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ  ΤΩΝ  ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ  ΤΟΥ  
ΑΝΘΡΩΠΟΥ  
Στο επίκεντρο  της πολιτικής  της ΕΕ για την εµπορία  ανθρώπων  θα ευρίσκονται  οι άµεσα 
ενδιαφερό µενοι, οι ανάγκες  τους και τα δικαιώ µατά τους. Αυτό  συνεπάγεται  κατ’ αρχάς  και 
κατά  κύριο  λόγο  τη σαφή  δέσµευση  των οργάνων  της ΕΕ και των κρατών  µελών  ότι θα 
ακολουθήσουν  προσέγγιση  επικεντρω µένη στα ανθρώπινα  δικαιώ µατα και θα την προαγάγουν  
στις πολιτικές  τους σχετικά  µε τις εξωτερικές  σχέσεις  και την ανάπτυξη . 
Το άρθρο  5 παρ. 3 του Χάρτη  των Θεµελιωδών  ∆ικαιω µάτων  της ΕΕ10 απαγορεύει  την 
εµπορία  των ανθρωπίνων  όντων  υπό το πρίσµα της µη παραβίασης  της ανθρώπινης  
αξιοπρέπειας  που αποτελεί  ακριβώς  το κέντρο  των εθνικών  συνταγ µάτων  και των διεθνών  
µέσων  για την προστασία  των δικαιω µάτων  του ανθρώπου  που συνδέουν  τα κράτη  µέλη. 
Σύµφωνα  µε τη διεθνή  νοµοθεσία  και τις δεσµεύσεις , το κράτος  που παραβλέπει  την εµπορία  
ανθρώπων  ή δεν λαµβάνει  ουδέν  αποτελεσ µατικό  µέτρο για την καταστολή  της καταπατά  τα 
δικαιώ µατα του ανθρώπου11. 
 
EL 4   EL Τα όργανα  της ΕΕ και τα κράτη  µέλη θα ακολουθήσουν  ενεργά  πολιτικές  που 
ενισχύουν  την απαγόρευση  της εµπορίας  ανθρώπων , µεταξύ  άλλων  µε την 
προστασία  των πραγ µατικών  και δυνητικών  θυµάτων  σε επίπεδο  ΕΕ αλλά  και 
σε περιφερειακό  και διεθνές  επίπεδο . 
Υπήκοοι  τρίτων  χωρών  θύµατα εµπορίας  ανθρώπων  που στερούνται  καθεστώτος  νόµιµης 
διαµονής στην  ΕΕ δεν πρέπει  να αποκλείονται  από την εν λόγω  προστασία12, ειδικότερα  
εφόσον  έχουν  συνεργαστεί  µε τις αρµόδιες  αρχές  των κρατών  µελών  ως µάρτυρες  κατά  
διακινητών . Επί πλέον , τα άτοµα αυτά  δεν θα πρέπει  να αποκλείονται  ως εξορισ µού από την 
δυνατότητα  άσκησης  των δικαιω µάτων  τους, για παράδειγ µα προκει µένου να κινηθούν  κατά  
των δραστών  ή να απαιτήσουν  αποζη µίωση  ή να ζητήσουν  άσυλο . 
Είναι  ουσιαστικής  σηµασίας  να διενεργείται  τακτικός  έλεγχος  και παρακολούθηση  σε επίπεδο  
εµπειρογνω µόνων  και σε πολιτικό  επίπεδο  ώστε  να εξασφαλίζεται  η συµµόρφωση  µε τις 
ανωτέρω  αρχές  σε ολόκληρη  την ΕΕ. 
Το Συµβούλιο , σε στενή  συνεργασία  µε την Επιτροπή  και µε βάση  ενδελεχούς  
διαλόγου  µε την κοινωνία  των πολιτών , 13 θα πρέπει  να διεξάγει  τουλάχιστον  
µία φορά  τον χρόνο  πολιτικό  διάλογο  σχετικά  µε την πολιτική  της ΕΕ για την 
πάταξη  της εµπορίας  ανθρώπων , και να αξιολογεί  τη συµφωνία  της µε τα 
πρότυπα  για τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα και την ανάγκη  περαιτέρω  δράσης , π.χ. 
βελτίωση  των σχεδίων  βοηθείας , προστασίας  και κοινωνικής  ένταξης .14  
Είναι  θεµιτό να εγερθεί  το θέµα κατά  τον πολιτικό  διάλογο  µε τρίτες  χώρες , µε βάση  τη 
ρήτρα  περί θεµελιωδών  στοιχείων  του σεβασ µού των ανθρωπίνων  δικαιω µάτων  που 
περιλα µβάνεται  σε κοινοτικές  συµφωνίες  εµπορίου  και συνεργασίας , καθώς  και σε πολυ µερή 
βήµατα.15  
Η Κοινότητα  θα πρέπει  να ενισχύσει  τον πολιτικό  διάλογο  µε τις χώρες  εταίρους  
σε διµερές και πολυ µερές επίπεδο  για τη διάσταση  που αφορά  τα ανθρώπινα  
δικαιώ µατα στην  εµπορία  ανθρώπων  και τις πολιτικές  για την πάταξή  της, και 
θα πρέπει  να συνεχίσει  να εγείρει  το θέµα αυτό  στα ενδεδειγ µένα περιφερειακά  
και πολυ µερή βήµατα. 
Στην  Ευρωπαϊκή  Πρωτοβουλία  για τη ∆ηµοκρατία  και τα ∆ικαιώ µατα του Ανθρώπου  εδόθη  
ιδιαίτερη  προσοχή  στο θέµα αυτό  κατά  το διάστη µα 2005/2006 και προβλέφθηκε  ειδική  
στήριξη  στο πλαίσιο  της εκστρατείας  «Καλλιέργεια  ενός πνεύµατος ανθρωπίνων  
δικαιω µάτων ». 
Τα όργανα  της ΕΕ και τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να ενισχύσουν  τις προσπάθειές  
τους  για την αντιµετώπιση  του θέµατος  της εµπορίας  ανθρώπων  εντός  της ΕΕ 
και σε σχέση  µε τρίτες  χώρες , π.χ. προωθώντας  τις προσπάθειες  στήριξης  
πρωτοβουλιών  που αποσκοπούν  στην  πάταξη  της εµπορίας  ανθρώπων  µέσω της 
αναπτυξιακής  συνεργασίας . 
III. Η ∆ΙΑΣΤΑΣΗ  ΤΟΥ  ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΥ  ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ  
Η εµπορία  ανθρώπων  αποτελεί  σοβαρή  εγκλη µατική  ενέργεια  εις βάρος  ατόµων,16 και θα 
πρέπει  να αντιµετωπιστεί  ως µορφή  οργανω µένου εγκλή µατος συνδεό µενη µε άλλες  σοβαρές  
αξιόποινες  πράξεις  και ως σαφής  προτεραιότητα  στην  επιβολή  του νόµου. Τα υψηλά  κέρδη  
 
EL 5   EL από την εκµετάλλευση  εργασίας  και τη σεξουαλική  εκµετάλλευση17 συχνά  συνδέονται  µε τη 
λεύκανση  παρανό µων προσόδων  και ενδεχο µένως  δίνουν  στους  διακινητές  τη δυνατότητα  να 
εµπλακούν  σε άλλες  εγκλη µατικές  ενέργειες  και να επιτύχουν  την απόκτηση  οικονο µικής, 
κοινωνικής  και ακόµα και πολιτικής  δύνα µης18.  
Η εµπορία  ανθρώπων  πρέπει  να µετατραπεί  από «χαµηλού  κινδύνου  – υψηλών  προσόδων  
επιχείρηση  οργανω µένου εγκλή µατος»”19 σε υψηλού  κινδύνου  – χαµηλών  προσόδων . Οι 
αρχές  επιβολής  του νόµου θα πρέπει  να κάνουν  χρήση  όλων  των πόρων  και των ικανοτήτων  
που διαθέτουν20 για να επιβάλλουν  την απαγόρευση  της εµπορίας  ανθρώπων , ώστε  αυτή  να 
απεκδύεται  κάθε  οικονο µικού οφέλους , όπου  δε έχουν  αποκτηθεί  οικονο µικά οφέλη , να 
κατάσχονται  και να δηµεύονται  ενδεχό µενα αποκτή µατα.21 Οι έρευνες  σχετικά  µε την 
εµπορία  ανθρώπων  θα πρέπει  να αποκτήσουν  την ίδια προτεραιότητα  όπως  και άλλες  µορφές  
οργανω µένου εγκλή µατος, και θα πρέπει  να γίνεται  χρήση  ειδικευ µένων  ερευνητικών  
τεχνικών  και στρατηγικών  δίωξης .  
Τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να παρέχουν  τις αναγκαίες  οργανωτικές  
διαρθρώσεις ,22 ειδικευ µένο23 προσωπικό  και επαρκείς  χρηµατοδοτικούς  πόρους  
στις αρχές  επιβολής  του νόµου προς  αποτελεσ µατική  καταπολέ µηση της 
εµπορίας  ανθρώπων .24 Με βάση  τις εκτιµήσεις  της Επιτροπής  και εντός  των 
αρµοδιοτήτων  της Ένωσης , το Συµβούλιο  θα πρέπει  να εξασφαλίσει  την 
τακτική  παρακολούθηση  και να προβεί  στην  ανάπτυξη  προτύπων  και κριτηρίων  
αναφοράς . 
Η εµπορία  ανθρώπων  για εκµετάλλευση  της εργασίας  τους  απαιτεί  νέους  τύπους  
εξειδίκευσης  και συνεργασίας  µε τους  εταίρους , π.χ. οργανισ µούς 
επιφορτισ µένους  µε τον έλεγχο  των συνθηκών  εργασίας  και µε οικονο µικές 
έρευνες  σχετικές  προς  την αντικανονική  εργασία .25  
Οι στρατηγικές  για την πάταξη  της δωροδοκίας  θα πρέπει  να αποτελούν  
αναπόσπαστο  τµήµα της πολιτικής  για την πάταξη  της εµπορίας  ανθρώπων .26 
Τα όργανα  της ΕΕ και τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να δώσουν  προτεραιότητα  στην  
καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  στις σχέσεις  τους  µε τις τρίτες  χώρες  
που αφορούν  την επιβολή  του νόµου.27  
Η µαρτυρία  του θύµατος αποτελεί  υψηλής  σηµασίας  απόδειξη  εις βάρος  διακινητών . Λόγω  
των αυξη µένων  κινδύνων  στους  οποίους  εκτίθεται  το θύµα που προβαίνει  σε µαρτυρία ,28 η 
πρόκληση  έγκειται  στην  εξεύρεση  τρόπων  ώστε  να υπάρχουν  θύµατα που µαρτυρούν  ενώ 
παράλληλα  εξασφαλίζεται  η ασφάλειά  τους χωρίς  να εκτίθενται  σε κινδύνους  τα ίδια ή οι 
συγγενείς  τους.29 
Τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να παρέχουν  προστασία  και βοήθεια  στα θύµατα που 
προσέρχονται  ως µάρτυρες  ώστε  να εξασφαλίζεται  η ουσιαστική  δίωξη  των 
δραστών  και να αναπτύσσονται  περαιτέρω  διαδραστικές  έρευνες  µε βάση  τις 
πληροφορίες  µάλλον  παρά  την µαρτυρία  των θυµάτων .30 
Οι ευρωπαϊκοί  οργανισ µοί διαθέτουν  ειδικές  αρµοδιότητες  και ειδικευ µένο προσωπικό . Η 
εµπορία  ανθρώπων  υπάγεται  στην  αρµοδιότητα  της Eurojust31. Ο ρόλος  της Ευρωπόλ  είναι  
ιδιαίτερα  σηµαντικός .32 Η Ευρωπόλ  παρέχει  πρόσβαση  σε βάσεις  δεδοµένων  µε πληροφορίες  
και προσφέρει  επιχειρησιακή  βοήθεια  µε την ανταλλαγή  πληροφοριών  και έµπειρες  
συµβουλές .33 Ρόλος  της είναι  να διευκολύνει  την ανταλλαγή  πληροφοριών  και να παράσχει  
 
EL 6   EL επιχειρησιακές  αναλύσεις  για τα κράτη  µέλη, καθώς  επίσης  και να παράγει  στρατηγικές  
εκθέσεις  µε βάση  πληροφορίες  που παρέχουν  τα κράτη  µέλη, συλλέγουν  από την Ευρωπόλ  ή 
συγκεντρώνουν  από άλλες  πηγές . Εντούτοις , η ροή πληροφοριών  από τα κράτη  µέλη προς  
την Ευρωπόλ  είναι  µικρή σε σύγκριση  µε τον αριθµό των ερευνών . Φαίνεται  ότι οι έρευνες  
στηρίζονται  περισσότερο  σε αυθόρ µητη διµερή ή πολυ µερή συνεργασία  και οι τακτικές  δοµές 
και µηχανισ µοί θεωρούνται  ως επιλογές . Υπάρχει  ένας µόνο φάκελος  αναλυτικών  εργασιών  
που διαχειρίζεται  η Ευρωπόλ  για λογαριασ µό των κρατών  µελών , ο οποίος  επικεντρώνεται  
ειδικότερα  στην  εµπορία  ανθρώπων .34  
Τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να εξασφαλίσουν  ότι οι εθνικοί  φορείς  επιβολής  του 
νόµου εµπλέκουν  τακτικά  την Ευρωπόλ  στην  ανταλλαγή  πληροφοριών , σε 
κοινές  επιχειρήσεις  και κοινές  ανακριτικές  οµάδες , και χρησι µοποιούν  το 
δυνα µικό της Eurojust για να διευκολύνουν  τη δίωξη  των διακινητών . 
Οι αρχηγοί  των ευρωπαϊκών  αστυνο µικών  δυνά µεων θα πρέπει  να 
παρακολουθούν  τακτικά  την επιχειρησιακή  συνεργασία  µεταξύ  των κρατών  
µελών , και όπου  χρειάζεται  να προβαίνουν  σε συστάσεις  για τη βελτίωσή  της. 
Η CEPOL θα πρέπει  να συνεχίσει  την τακτική  διοργάνωση  ειδικής  
επιµόρφωσης  για το προσωπικό  των φορέων  επιβολής  του νόµου. 
Τα όργανα  και οι οργανισ µοί της ΕΕ καθώς  και τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να 
στηρίξουν  και να ενισχύσουν  περιφερειακές  µορφές  αστυνο µικής συνεργασίας , 
ειδικότερα  µέσω προγρα µµάτων  όπως  το AGIS. 
Στις 4 Αυγούστου  2005, µόνο 15 κράτη  µέλη ήσαν  συµβαλλό µενα µέρη στο Πρωτόκολλο  
των Ηνωµένων  Εθνών  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  και µόνο 13 κράτη  
µέλη ήσαν  συµβαλλό µενα µέρη στο Πρωτόκολλο  των Ηνωµένων  Εθνών  για την παράνο µη 
διακίνηση  µεταναστών . Η Επιτροπή  πρότεινε  τη σύναψη  αυτών  των πρωτοκόλλων  από την 
Ευρωπαϊκή  Κοινότητα35 τον Αύγουστο  200336 αλλά  το Συµβούλιο  δεν έχει θεσπίσει  τη 
σχετική  απόφαση  λόγω  της µη συµφωνίας  ως προς  το εύρος  των κοινοτικών  αρµοδιοτήτων  
σχετικά  µε τις διατάξεις  των εν λόγω  πρωτοκόλλων . 
Tο Συµβούλιο  θα πρέπει , το ταχύτερο  δυνατόν37 να εκδώσει  την πρόταση  
απόφασης  για τη θέσπιση , εξ ονόµατος  της ΕΚ του Πρωτοκόλλου  των 
Ηνω µένων  Εθνών  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  που 
υποβλήθηκε  από την Επιτροπή  στις 22 Αυγούστου  200338. 
Τα κοινοτικά  µέσα για την νοµιµοποίηση  εσόδων  από παράνο µες δραστηριότητες , ειδικότερα  
εκείνα  που αποσκοπούν  στην  ενίσχυση  των ποινικών  διώξεων , όπως  η νέα οδηγία  που 
προτάθηκε  πρόσφατα  από την Επιτροπή , θα αποτελέσουν  βάση  για την αντιµετώπιση  των 
οικονο µικών  επιπτώσεων  της εµπορίας  ανθρώπων39. Πρέπει  να γίνει πλήρης  χρήση  της νέας 
απόφασης -πλαίσιο  του Συµβουλίου  για τη δήµευση  των προϊόντων , οργάνων  και 
περιουσιακών  στοιχείων  του εγκλή µατος.40 Πρέπει  να παρακολουθηθούν  και να 
αξιολογηθούν  οι εργασίες  της ειδικής  οµάδας  οικονο µικής δράσης , ειδικότερα  της οµάδας  
εργασίας  τυπολογιών  (WGTYP), που επικεντρώνονται , µεταξύ  άλλων  στις µεθόδους  
λεύκανσης  χρηµάτων  συνδεό µενων  µε την εµπορία  ανθρώπων , προκει µένου να αναπτυχθούν  
περαιτέρω  πολιτικές  και επιχειρησιακές  επιλογές  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  
ανθρώπων .  
 
EL 7   EL IV. Η ∆ΙΑΣΤΑΣΗ  ΤΗΣ  ΠΑΡΑΝΟΜΗΣ  ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ  
Το αδίκη µα της εµπορίας  ανθρώπων  έχει συχνά  διεθνικές  διαστάσεις  δεδοµένου ότι πολλά  
από τα διακινού µενα άτοµα κινούνται  ή µεταφέρονται  µέσω των εξωτερικών  συνόρων . Για 
τον λόγο  αυτό , η πρόληψη  και η καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  αποτελεί  ουσιώδες  
στοιχείο  των προσπαθειών  της ΕΕ προκει µένου να βελτιωθούν  οι έλεγχοι  και η εποπτεία  των 
εξωτερικών  συνόρων  και να ενδυνα µωθεί η πάταξη  της παράνο µης µετανάστευσης . 
Η µεταφορά  λαθρο µεταναστών  και η εµπορία  ανθρώπων  συνδέονται  µε το γεγονός  ότι συχνά  
οργανώνονται  από διεθνή  παράνο µα δίκτυα  και µέρος των φαινο µένων  οργανω µένου 
εγκλή µατος συνδέεται  µε τη ζήτηση  φθηνών  και παράνο µων υπηρεσιών . Όσον  αφορά  τη 
υποβοήθηση  της παράνο µης εισόδου , διέλευσης  και διαµονής από τα εν λόγω  δίκτυα , η 
οδηγία  2002/90/ ΕΚ της 28ης Νοεµβρίου  200241 και η απόφαση -πλαίσιο  της ιδίας  
ηµεροµηνίας42 διαδρα µατίζουν  σηµαντικό  ρόλο  για την πρόληψη  των εν λόγω  αξιόποινων  
δραστηριοτήτων . 
Το 2002, το Συµβούλιο  θέσπισε  συνολικό  σχέδιο  δράσης  για την καταπολέ µηση της 
παράνο µης µετανάστευσης  και της εµπορίας  ανθρώπων  στην  ΕΕ43, το οποίο  περιλα µβάνει  
µακρύ  κατάλογο  µέτρων  και δράσεων , µεταξύ  των οποίων  και µέτρα σχετικά  µε την πολιτική  
των θεωρήσεων  εισόδου , την ανταλλαγή  πληροφοριών , µέτρα σχετικά  µε τα σύνορα  και την 
επιστροφή , καθώς  και ποινικές  κυρώσεις  για τους διακινητές . Ορισ µένα µέτρα που 
προτείνονταν  στο σχέδιο  δράσης  του 2002 έτυχαν  εφαρ µογής,44 ειδικότερα : (1) Η οδηγία  
2004/81/E Κ της 29ης Απριλίου  200445, που ορίζει  τις προϋποθέσεις  υπό τις οποίες  χορηγείται  
τίτλος  παρα µονής στους  υπηκόους  τρίτων  χωρών  θύµατα εµπορίας  ανθρώπων  ή συνεργίας  
στη λαθρο µετανάστευση , οι οποίοι  συνεργάζονται  µε τις αρµόδιες  αρχές , και (2) κανονισ µός 
(ΕΚ) αριθ. 491/2004 της 10ης Μαρτίου  2004,46 για τη θέσπιση  του προγρά µµατος AENEAS 
για χρηµατοδοτική  και τεχνική  βοήθεια  προς  τρίτες  χώρες  στους  τοµείς της µετανάστευσης  
και του ασύλου , που προβλέπει  ρητά  τη δυνατότητα  συγχρη µατοδότησης  σχεδίων  σχετικών  
µε την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων .  
Η ίδια ολοκληρω µένη προσέγγιση  περιλα µβάνεται  στο πρωτόκολλο  των Ηνωµένων  Εθνών  
για την παράνο µη διακίνηση  µεταναστών  και το πρωτόκολλο  των Ηνωµένων  Εθνών  για την 
καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων47, τα οποία  αντικατοπτρίζουν  την παγκόσ µια 
αναγνώριση  του προβλή µατος και θα πρέπει  ταχέως  να κυρωθούν  από όλους  του κοινοτικούς  
παράγοντες . 
Για να ενισχυθεί  η δράση  για την πάταξη  της εµπορίας  ανθρώπων , θα πρέπει  να ληφθούν  τα 
ακόλουθα  µέτρα σχετικά  µε τον έλεγχο  των συνόρων  και τη διαχείριση  της µετανάστευσης : 
Για να βελτιωθεί  η κατάσταση  των διακινου µένων  ατόµων, τα κράτη  µέλη θα 
πρέπει  να επιταχύνουν  τη µεταφορά  στο εθνικό  τους  δίκαιο  της οδηγίας  
2004/81/ΕΚ48. 
Η Επιτροπή  θα εξετάσει  την τη δυνατότητα  τακτικής  διοργάνωσης  συσκέψεων  
εµπειρογνω µόνων  των κρατών  µελών  για την ανταλλαγή  πληροφοριών  σχετικά  
µε τα µέσα και τις µεθόδους  που χρησι µοποιούνται  για τη λαθραία  µεταφορά  
µεταναστών , προκει µένου  να εξαχθούν  συµπεράσ µατα ως προς  την τακτική  που 
θα ακολουθηθεί  για την πρόληψη  και την καταπολέ µηση της εµπορίας  
ανθρώπων , για παράδειγ µα ως προς  την στρατολόγηση  και τη µεταφορά  των 
θυµάτων . Ο Ευρωπαϊκός  Οργανισ µός Εξωτερικών  Συνόρων  (FRONTEX) και η 
Ευρωπαϊκή  Αστυνο µική Ακαδη µία (CEPOL) θα πρέπει  να δώσουν  ιδιαίτερη  
προσοχή  στα φαινό µενα αυτά  στα αντίστοιχα  προγρά µµατά τους  για κατάρτιση . 
 
EL 8   EL Τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να εξασφαλίσουν  ότι, µε βάση  τον µελλοντικό  
κανονισ µό για τη θέσπιση  κοινοτικού  κώδικα  σχετικά  µε το καθεστώς  
διέλευσης  των συνόρων  από τα πρόσωπα49, ιδιαίτερη  προσοχή  θα δοθεί  σε 
αποτελεσ µατικότερους  και πλέον  στοχοθετη µένους  ελέγχους  στα σηµεία 
διέλευσης  των εξωτερικών  συνόρων  της ΕΕ ως προς  ενδεχό µενα θύµατα 
εµπορίας  ανθρώπων . Ο οργανισ µός FRONTEX θα παράσχει  τη σχετική  µε τον 
στόχο  αυτό  βοήθεια  στα κράτη  µέλη. Ο FRONTEX θα πρέπει  να λάβει  υπόψη  
την ανάγκη  καταπολέ µησης  της εµπορίας  ανθρώπων  κατά  την συντονισ µό και 
την οργάνωση  κοινών  επιχειρήσεων  και πιλοτικών  έργων  στα εξωτερικά  
σύνορα  και κατά  την πλήρωση  της αποστολής  του ως προς  την ανάλυση  των 
κινδύνων . Η ΕΥΡΩΠΌΛ  και ο FRONTEX θα πρέπει  να συνεργαστούν  στον  
τοµέα αυτό  στο πλαίσιο  των αρµοδιοτήτων  του κάθε  οργανισ µού. 
Το Συµβούλιο  θα πρέπει  το ταχύτερο  να εφαρ µόσει βιοµετρικά  στοιχεία  
αναγνώρισης  στις θεωρήσεις  της ΕΕ και τους  τίτλους  διαµονής , δεδο µένου  ότι 
έγγραφα  µεγαλύτερης  ασφάλειας  συµβάλλουν  στην  αναγνώριση  των θυµάτων  
εµπορίας  ανθρώπων . 
Το Συµβούλιο , το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο50 και η Επιτροπή  θα πρέπει  το 
ταχύτερο , σύµφωνα  µε τις αµοιβαίες  αρµοδιότητές  τους , να ολοκληρώσουν  την 
ανάπτυξη  ενός κοινού  συστή µατος  πληροφοριών  για τις θεωρήσεις . 
Το προσωπικό  των προξενείων  στις χώρες  καταγωγής  θα πρέπει  να 
συνεργάζεται  και να ανταλλάσσει  την πείρα  του, καθώς  επίσης  και να τυγχάνει  
επιµόρφωσης  ώστε  να αναγνωρίζει  τις αιτήσεις  για θεώρηση  εισόδου  που θα 
µπορούσαν  να ενέχουν  εµπορία  ανθρώπων  51. 
V. ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ  ΟΜΑ∆ΕΣ , ΕΙ∆ΙΚΟΤΕΡΑ  ΓΥΝΑΙΚΕΣ  ΚΑΙ  ΠΑΙ∆ΙΑ  
Η ενθάρρυνση  της µη δηµιουργίας  διακρίσεων , στην  οποία  περιλα µβάνεται  η ισότητα  των 
φύλων , τα δικαιώ µατα παιδιών , αυτοχθόνων  και οµάδων  µειονοτήτων52, είναι  ιδιαίτερα  
συναφής  δεδοµένου ότι πολλά  θύµατα ή δυνητικά  θύµατα εµπορίας  ανθρώπων  είναι  
γυναίκες , παιδιά  και άτοµα ανήκοντα  σε εθνικές  ή µειονοτικές  οµάδες που µπορεί  να 
αποτελούν  αντικεί µενο διακρίσεων  στον  τόπο  καταγωγής  τους. Η εµπορία  ανθρώπων  δεν 
είναι  αξιόποινη  πράξη  που συνδέεται  αναγκαστικά  µε το φύλο , δεδοµένου ότι και άντρες , και 
ειδικότερα  αγόρια , είναι  επίσης  θύµατα σεξουαλικής  εκµετάλλευσης  ή εκµετάλλευσης  της 
εργασίας  τους. Εντούτοις , η ευρύτερη  πραγ µατικότητα  συνίσταται  στην  εµπορία  γυναικών  
και κοριτσιών  ιδιαίτερα  µε σκοπό  την επί χρήµασι σεξουαλική  εκµετάλλευσή  τους. 
Τα όργανα  της ΕΕ και τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να προωθήσουν  στρατηγικές  
πρόληψης  επικεντρω µένες στο φύλο  ως βασικό  στοιχείο  για την καταπολέ µηση 
της εµπορίας  γυναικών  και κοριτσιών . Σε αυτές  περιλα µβάνονται  η εφαρ µογή 
αρχών  της ισότητας  των φύλων  και ο περιορισ µός της ζήτησης  κάθε  µορφής  
εκµετάλλευσης , συµπεριλα µβανο µένων  της σεξουαλικής  εκµετάλλευσης  και της 
εκµετάλλευσης  οικιακής  εργασίας .53  
Εντός  της ΕΕ, προγρά µµατα όπως  το πρόγρα µµα Daphne θα εξακολουθήσουν  
να χρησι µοποιούνται  ως µέσο χρηµατοδοτικής  στήριξης  σχεδίων  που θεωρούν  
την εµπορία  ανθρώπων  ως βία κατά  των παιδιών , των γυναικών  και άλλων  
 
EL 9   EL οµάδων  που αντιµετωπίζουν  κίνδυνο , ενώ ιδιαίτερη  προσοχή  θα πρέπει  να δοθεί  
στον  τοµέα της αναπτυξιακής  συνεργασίας .  
Χρειάζεται  µεγαλύτερη  προσοχή  και έρευνα  στον  χώρο  της εµπορίας  παιδιών  
µέσα στην  Ευρώπη . Πρέπει  να δοθεί  ενεργός  υποστήριξη  σε δήµους και 
κοινότητες  που αντιµετωπίζουν  το πρόβλη µα της αναγκαστικής  εργασίας  
παιδιών  (µεταξύ  άλλων  εργαστήρια  καταχρηστικής  εργασίας , επαιτεία , κλοπή , 
πορνεία ). Πρέπει  να αναπτυχθούν  λύσεις  για ην καταπολέ µηση του 
προβλή µατος , σε στενή  συνεργασία  µε τις χώρες  καταγωγής  των παιδιών . 
Αδική µατα σχετικά  µε την εµπορία  παιδιών , ειδικότερα  τον εξαναγκασ µό παιδιών  σε πορνεία  
ή την άσκηση  σεξουαλικής  δραστηριότητας  µε εκδιδό µενα παιδιά , έχουν  ήδη αποτελέσει  
αντικεί µενο των αποφάσεων -πλαίσιο  του Συµβουλίου  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  
ανθρώπων , και την καταπολέ µηση της σεξουαλικής  εκµετάλλευσης  παιδιών  και της παιδικής  
πορνογραφίας .54 Ο βαθµός εναρ µόνισής  τους όµως είναι  περιορισ µός.  
Κατά  το 2006, όταν  θα αξιολογήσει  την εφαρ µογή αποφάσεων -πλαίσιο  του 
Συµβουλίου  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  και την 
καταπολέ µηση της σεξουαλικής  εκµετάλλευσης  παιδιών  και της παιδικής  
πορνογραφίας , η Επιτροπή  θα επικεντρώσει  τις εκθέσεις  αξιολόγησης  στην  
ανάγκη  περαιτέρω  ενίσχυσης  του νοµοθετικού  πλαισίου  που αφορά  ειδικότερα  
την εµπορία  παιδιών  και τα συναφή  αδική µατα, και συγκεκρι µένα τον 
εξαναγκασ µό παιδιών  σε πορνεία  ή την άσκηση  σεξουαλικής  δραστηριότητας  
µε εκδιδό µενα παιδιά , και όπου  αυτό  είναι  αναγκαίο  θα υποβάλει  τις δέουσες  
προτάσεις .  
Η εµπορία  παιδιών55 πρέπει  να αντιµετωπιστεί  υπό το πρίσµα του κοινοτικού  Χάρτη  των 
Θεµελιωδών  ∆ικαιω µάτων  που υπογρα µµίζει το υπέρτατο  συµφέρον  του παιδιού  ως 
πρωταρχικής  σηµασίας  σε όλες τις πράξεις  που αφορούν  τα παιδιά .56 Η Σύµβαση  των 
∆ικαιω µάτων  του Παιδιού  του 1989 (Σ∆Π )57 , ως το σηµαντικότερο  διεθνές  µέσο για τα 
δικαιώ µατα του παιδιού , περιλα µβάνει  διατάξεις  για την εµπορία  παιδιών .58 Η Σύµβαση  
ισχύει  για κάθε  παιδί  ηλικίας  κάτω  των 18 ετών  – προσέγγιση  που συµµερίζεται  η Επιτροπή . 
Το Πρωτόκολλο  των Ηνωµένων  Εθνών  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  
πρέπει  να εξεταστεί  υπό το πρίσµα της Σ∆Π , λαµβάνοντας  επίσης  υπόψη  και άλλα  συναφή  
διεθνή  µέσα, όπως  το προαιρετικό  πρωτόκολλο  για την πώληση  παιδιών , παιδική  πορνεία  και 
παιδική  πορνογραφία  της 25ης Μαΐου  2000 και τη Σύµβαση  του ∆ΟΕ  για την απαγόρευση  και 
την άµεση δράση  για την εξάλειψη  της χειρότερης  µορφής  παιδικής  εργασίας59 καθώς  και τη 
Σύµβαση  της Χάγης  για την προστασία  των παιδιών  και τη συνεργασία  σε διακρατικές  
υιοθεσίες . Θα πρέπει  να συνεκτι µηθούν  επίσης  οι ενέργειες  που αποφασίστηκαν  στον  τοµέα 
αυτό  από τα 46 κράτη  µέλη του Συµβουλίου  της Ευρώπης  στη σύνοδο  κορυφής  της 
Βαρσοβίας , και ειδικότερα  το τριετές  πρόγρα µµα δράσης  για τα παιδιά  και τη βία. 
Τα όργανα  της ΕΕ και τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να εξασφαλίσουν  ότι η πολιτική  
για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  της ΕΕ αντικατοπτρίζει  µια 
προσέγγιση  σχετική  µε τα δικαιώ µατα των παιδιών  που θα βασίζεται  σε 
παγκοσ µίως αναγνωρισ µένες αρχές , ειδικότερα  τη Σύµβαση  των Ηνω µένων  
Εθνών  για τα δικαιώ µατα του παιδιού . Μια τέτοια  προσέγγιση  θα πρέπει  κατά  
συνέπεια  να ισχύει  για κάθε  άτοµο ηλικίας  κάτω  των 18 ετών . Θα πρέπει  επίσης  
να εξασφαλιστεί  ο συντονισ µός µε το πρόγρα µµα δράσης  του Συµβουλίου  της 
Ευρώπης  για τα παιδιά  και τη βία (2006-2008).60 
 
EL 10   EL Ιδιαίτερη  προσοχή  πρέπει  να δοθεί  στους  ασυνόδευτους  ανηλίκους  που ταξιδεύουν  χωρίς  
κάποιο  µέλος της άµεσης  οικογένειας61 στο πλαίσιο  της διαχείρισης  των συνόρων , όπως  έγινε  
στον  πρόσφατα  εκδοθέντα  κανονισ µό για τη θέσπιση  κοινοτικού  κώδικα  σχετικά  µε το 
καθεστώς  διέλευσης  των συνόρων  από τα πρόσωπα .62 Πολύ  σύντο µα63 η Επιτροπή  θα 
ασχοληθεί  µε την προστασία  των παιδιών  σε ειδική  ανακοίνωσή  της. 
Η αναπτυξιακή  συνεργασία  πρέπει  να παράσχει  αποτελεσ µατική  συµβολή  στην  αντιµετώπιση  
της µάστιγας  των παιδιών  που αποτελούν  αντικεί µενο εµπορίας  στις αναπτυσσό µενες χώρες . 
Η Επιτροπή  θα πρέπει  να εξασφαλίσει  ότι έγγραφα  κρατικής  και περιφερειακής  
στρατηγικής , ενισχύουν , όπου  αυτό  είναι  σχετικό  και δυνατό , τις στρατηγικές  
αντιµετώπισης  των παραγόντων  που διευκολύνουν  την εµπορία  παιδιών , όπως  η 
µη δυνατότητα  ασφαλούς  ληξιαρχικής  καταγραφής  των γεννήσεων  ή η 
ανυπαρξία  πρόσβασης  στη βασική  εκπαίδευση .64. 
VI. ΑΞΙΟΠΙΣΤΑ  ∆Ε∆ΟΜΕΝΑ  
Η πολιτική  της ΕΕ για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  πρέπει  να στηρίζεται  σε 
σαφή  εικόνα  της σηµερινής  έκτασης  του προβλή µατος τόσο  σε επίπεδο  ΕΕ όσο και 
παγκοσ µίως.65 ∆εν υπάρχουν  όµως ακριβή  στοιχεία ,66 και τα στοιχεία  των αρχών  επιβολής  
του νόµου, αν και σηµαντικά , δεν είναι  επαρκή .67 Το 2003, το Συµβούλιο  κάλεσε  την 
Επιτροπή  και τα κράτη  µέλη να ενθαρρύνουν  µέτρα για την εκπόνηση  ενός συστή µατος 
παρακολούθησης  της εµπορίας  ανθρώπων  προκει µένου να υπάρχουν  ενηµερωµένα στοιχεία  
µέσω συνεχούς  και τακτικής  συλλογής  εκ µέρους  των αρµόδιων  εθνικών  υπηρεσιών .68 
Λαµβάνοντας  υπόψη  το σχέδιο  δράσης  του 2003 για τις στατιστικές69 και τα δεδοµένα της 
Eurostat στον  τοµέα της µετανάστευσης70 που καλύπτουν  πτυχές  αυτού  του φαινο µένου, το 
πρώτο  βήµα για ένα συνεκτικό  στατιστικό  σύστη µα είναι  η συστη µατική  συλλογή  και 
ανάλυση  δεδοµένων  – κατανε µηµένων  ανά ηλικία , φύλο  και άλλες  σχετικές  πλευρές71 - από 
διαφορετικές  πηγές  βάσει  κοινών  κατευθυντήριων  γραµµών προς  ένα κεντρικό  χώρο  σε 
εθνικό  επίπεδο . Όταν  συλλεχθούν  επαρκή  δεδοµένα στο εθνικό  επίπεδο , είναι  αναγκαία  η 
συλλογή  και η σύγκρισή  τους σε ευρωπαϊκό  επίπεδο72 καθώς  και η συνεργασία  σε κοινοτικό  
και παγκόσ µιο επίπεδο  µε τρίτες  χώρες , διεθνείς  οργανισ µούς και ΜΚΟ . Τα κράτη  µέλη 
πρέπει  να διαθέτουν  ανεξάρτητα  ιδρύµατα, π.χ. εθνικούς  εισηγητικούς  φορείς  ή οργανισ µούς, 
που προβαίνουν  σε συστη µατική  συλλογή  δεδοµένων , µεταξύ  άλλων  και από ΜΚΟ , και 
παρακολουθούν  τα αποτελέσ µατα των εθνικών  σχεδίων  δράσης . 
Η Επιτροπή , λαµβάνοντας  υπόψη  τους  υφιστά µενους  σε κοινοτικό  επίπεδο  
οργανισ µούς και τον πιθανό  ρόλο  της Eurostat στο µέλλον , θα εξετάσει  τις 
δυνατότητες  για τη συλλογή  και τη σύγκριση  συναφών  εθνικών  δεδο µένων  
προκει µένου  να εξασφαλιστεί  κατάλληλη  παρακολούθηση  σε κοινοτικό  επίπεδο . 
Ο µελλοντικός  Οργανισ µός Θεµελιωδών  ∆ικαιω µάτων  της Ευρωπαϊκής  
Ένωσης73 θα πρέπει , σύµφωνα  µε την εντολή  του και σε στενή  συνεργασία  µε το 
µελλοντικό  Ευρωπαϊκό  ∆ίκτυο  Μετανάστευσης  (Ε∆Μ ) 74 καθώς  και µε την 
οµάδα εµπειρογνω µόνων  στον  τοµέα της εµπορίας  ανθρώπων , να προβεί  στη 
συλλογή  και ανάλυση  δεδο µένων  για την εµπορία  ανθρώπων . Θα πρέπει  να 
αναπτύξει  µεθόδους  για τη βελτίωση  της συγκρισι µότητας  και αξιοπιστίας  των 
δεδο µένων  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο , σε συνεργασία  µε την Επιτροπή  και τα κράτη  
µέλη. 
 
EL 11   EL Η Κοινότητα  και τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να προωθήσουν  αυτή  την 
προσέγγιση  στις σχέσεις  µε τις τρίτες  χώρες  (ιδιαίτερα  τις αναπτυσσό µενες) και 
σηµαντικούς  διεθνείς  οργανισ µούς. 
VII. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ  ΚΑΙ  ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ  
Ο κατάλληλος  συντονισ µός και δοµές συνεργασίας  είναι  αναγκαίοι75, αλλά  µπορούν  να 
διαφέρουν  από χώρα  σε χώρα  εφόσον  εξασφαλίζουν  την αποτελεσ µατική  επίτευξη  των 
κυριότερων  στόχων  της πολιτικής  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων , ειδικότερα  
τον ορθό  εντοπισ µό των θυµάτων  εµπορίας  και την παραπο µπή τους σε µηχανισ µούς 
προστασίας  και στήριξης . Θα πρέπει  να συνδυάζονται  και να εξισορροπούνται  τα 
διαφορετικά  συµφέροντα  των οργάνων  και οργανισ µών που εµπλέκονται  στον  τοµέα αυτό . 
Συνεργασία  του δηµόσιου  και ιδιωτικού  τοµέα 
Σε ολόκληρη  την ΕΕ και παγκοσ µίως οι οργανώσεις  της κοινωνίας  των πολιτών  
διαδρα µατίζουν  καθοριστικό  ρόλο  στην  παροχή  βοήθειας  στα θύµατα της εµπορίας  
ανθρώπων .76 Η σχέση  µεταξύ  αυτών  των οργανώσεων , και ακόµα περισσότερο  οργανώσεων  
εργοδοσίας , και φορέων  επιβολής  του νόµου θα βασίζονται  στην  αµοιβαία  κατανόηση  και 
εµπιστοσύνη . 
Τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να παγιώσουν  τη συνεργασία  των δηµόσιων  φορέων  
µε τις οργανώσεις  της κοινωνίας  των πολιτών  που έχουν  σχέση  µε την πρόληψη  
και την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων , π.χ. µε την εκπόνηση  κανόνων  
που συµφωνούνται  και από τα δύο µέρη και ενθαρρύνουν  την αµοιβαία  
κατανόηση  και εµπιστοσύνη . Όπου  χρειάζεται  θα πρέπει  να µπορούν  να 
εµπλακούν  και οργανώσεις  εργοδοσίας  και εκπρόσωποι  ειδικών  πλευρών  της 
βιοµηχανίας . 
Η Επιτροπή  θα πρέπει  να συνεχίσει  και να ενδυνα µώσει  τον διάλογο  µε την 
κοινωνία  των πολιτών  στον  τοµέα αυτό , ειδικότερα  µέσω της οµάδας  
εµπειρογνω µόνων  για την εµπορία  ανθρώπων  και το Βήµα για το Οργανω µένο 
Έγκλη µα. 
Το Συµβούλιο , µε βάση  συνεισφορά  εκ µέρους  της Επιτροπής , θα πρέπει  να 
θεσπίσει  κατευθυντήριες  οδηγίες  της ΕΕ ή/και ένα πρότυπο  ευρωπαϊκού  
πρωτοκόλλου  συνεργασίας77 για να διευκολυνθεί  αυτή  η συνεργασία  σε 
ολόκληρη  την ΕΕ και στις τρίτες  χώρες . 
Εθνική  συνεργασία  
Η οµάδα εµπειρογνω µόνων  αποδίδει  ιδιαίτερη  σηµασία στην  καθιέρωση  εθνικών  µηχανισ µών 
παραπο µπής ως µέσο εθνικής  συνεργασίας78, όπως  έχει ήδη συστηθεί  στο σχέδιο  δράσης  του 
ΟΟΣΑ  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων79. 
Τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να εξετάσουν  την καθιέρωση  εθνικών  µηχανισ µών 
παραπο µπής ώστε  να εξασφαλίζεται  ο εντοπισ µός και η παραπο µπή των 
θυµάτων  εµπορίας  ανθρώπων  προς  αυτούς . Θα µπορούσε  επίσης  να συσταθεί  
ένας κρατικός  φορέας  που να εκπονεί , να συντονίζει  και να αξιολογεί  εθνικές  
πολιτικές  και να συµβάλλει  στο έργο  των µηχανισ µών που ανταποκρίνονται  σε 
µεµονωµένες καταγγελίες . 80 
 
EL 12   EL Συνεργασία  σε επίπεδο  ΕΕ 
Οι εθνικοί  µηχανισ µοί συνεργασίας  και συντονισ µού θα πρέπει  να αποτελέσουν  τη βάση  για 
ένα αντίστοιχο  µηχανισ µό σε επίπεδο  ΕΕ που θα προβλέπει  την παροχή  έµπειρων  συµβουλών  
και ευρύ  διάλογο  µεταξύ  του δηµόσιου  και του ιδιωτικού  φορέα .81  
Η Επιτροπή  θα εξετάσει  τους  κατάλληλους  µηχανισ µούς συνεργασίας  και 
συντονισ µού σε επίπεδο  ΕΕ, εξασφαλίζοντας  την ανάπτυξη  ελάχιστων  
προδιαγραφών  και σηµείων  αναφοράς , γύρους  αξιολόγησης  των πολιτικών  των 
κρατών  µελών  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων  και την 
επισή µανση  τοµέων δράσης  κατά  προτεραιότητα , ιδίως  για τη στήριξη  και την 
προστασία  των θυµάτων . 
Συνεργασία  µε τις χώρες  καταγωγής , διέλευσης  και προορισ µού82 
Η Επιτροπή  θα συνεχίσει  να προβλέπει  τη διάθεση , στο πλαίσιο  του προγρά µµατος AENEAS 
και, όπου  χρειάζεται  και είναι  δυνατό , άλλων  θεµατικών  ή γεωγραφικών  κοινοτικών  
πιστώσεων  σε ενέργειες  σε τρίτες  χώρες  που αποσκοπούν  στην  καταπολέ µηση και την 
πρόληψη  της εµπορίας  ανθρώπων , την προστασία  και την παροχή  βοήθειας  στα θύµατα και 
την προαγωγή  της συνεργασίας  µεταξύ  αυτών  των χωρών  και της ΕΕ.  
Όπου  χρειάζεται , η Επιτροπή  θα πρέπει  να εξασφαλίσει  ότι η εµπορία  
ανθρώπων  και το πλαίσιο  πολιτικής  και οι στρατηγικές  για την πρόληψη  και 
τον περιορισ µό της τυγχάνουν  της δέουσας  αξιολόγησης  στα έγγραφα  περί 
µείωσης  της φτώχειας  και περί εθνικής  και περιφερειακής  στρατηγικής , καθώς  
και στα ενδεικτικά  προγρά µµατα και τις σχετικές  αναθεωρήσεις  τους . 
Η Κοινότητα  θα πρέπει  – ειδικότερα  µέσω της κοινοτικής  αναπτυξιακής  
πολιτικής  που επικεντρώνεται  στον  πρωταρχικό  στόχο  της µείωσης  της 
φτώχειας , και την επίτευξη  των αναπτυξιακών  στόχων  της χιλιετίας  – να 
συνεχίσει  τη χρηµατοδότηση  µέτρων  που πατάσσουν  τους  παράγοντες  οι οποίοι  
καθιστούν  τα άτοµα ευάλωτα  στην  εµπορία  ανθρώπων , δηλαδή  την φτώχεια , 
την έλλειψη  πρόσβασης  στη βασική  και ανώτερη  εκπαίδευση , την ανισότητα  
των φύλων , την άρνηση  στο δικαίω µα της ιθαγένειας , τις διακρίσεις  και την µη 
πρόσβαση  σε υπηρεσίες  και ίσες ευκαιρίες . 
Συνεργασία  σε περιφερειακό  και παγκόσ µιο επίπεδο  
Η συνεργασία  πρέπει  να ενισχυθεί  περαιτέρω  σε παγκόσ µιο επίπεδο83, ειδικότερα  µε την 
υποστήριξη  και την παροχή  βοήθειας  σε τρίτες  χώρες  για την ταχεία  κύρωση  και εφαρ µογή 
του Πρωτοκόλλου  των Ηνωµένων  Εθνών  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων , και 
µε τη στήριξη  του έργου  του ειδικού  εισηγητή  του ΟΗΕ  για θέµατα εµπορίας  ανθρώπων , και 
ειδικότερα  γυναικών  και παιδιών .  
Η Επιτροπή  θα συνεχίσει  να συνεργάζεται  µε το Συµβούλιο  της Ευρώπης84 και τον ΟΟΣΑ , 
ειδικότερα  στο πλαίσιο  της Συµµαχίας  σε θέµατα εµπορίας  ανθρώπων , που εγκαινιάστηκε  από 
τον εκπρόσωπο  του ΟΟΣΑ  για την καταπολέ µηση της εµπορίας  ανθρώπων . 
Τα όργανα  της ΕΕ και τα κράτη  µέλη θα πρέπει  :  
– Να συνεχίσουν  τη συνεργασία  µε τους  συναφείς  διεθνείς  οργανισ µούς, π.χ. 
ΟΗΕ , ΟΟΣΑ  και Συµβούλιο  της Ευρώπης · η Ένωση  θα πρέπει  να 
 
EL 13   EL ειδικότερα  να κάνει  πλήρη  χρήση  της εµπειρογνω µοσύνης  του Συµβουλίου  
της Ευρώπης , όποτε  απαιτείται  δράση  στο πλαίσιο  των αρµοδιοτήτων  
της85, 
– Να αποσκοπεί  σε κατάλληλους  µηχανισ µούς συνεργασίας  και συντονισ µού 
που στηρίζονται  σε συναφή  διεθνή  µέσα, 
– Να συνεχίσει  την ενθάρρυνση  περιφερειακών  πρωτοβουλιών  που θα 
µπορούσαν  να συµπληρώσουν  και να εµπνεύσουν  πανευρωπαϊκή  
συνεργασία , π.χ. την ειδική  οµάδα δράσης  της Βορείου  Βαλτικής  για την 
πάταξη  της εµπορίας  ανθρώπων86, την πρωτοβουλία  συνεργασίας  στην  
νοτιοανατολική  Ευρώπη87, την πανευρωπαϊκή  διαδικασία  της 
Βουδαπέστης88, τον «∆ιάλογο  5+5» µ εταξύ  των χωρών  της δυτικής  
Μεσογείου89 και τον ∆ιάλογο  για την µετανάστευση  µέσω Μεσογείου .90 
***
 
EL 14   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  
Endnotes 
                                                 
1 Regarding previous measures at EU level reference ha s to be made to three communications in 1996, 1998 and 
2000 - COM (96) 567 final of 20.11.1996; COM (98) 726 final of 9.12.1998; COM (2000) 85 final, Brussels, 
21.12.2000 - as well as to a number of legislative proposals from the Commission, which formed the basis of 
important EU/EC legislation: Council Framework Decision 2002/629/JHA of 19 July 2002 on combating trafficking in human beings (OJ L 
203, 1.8.2002, p. 1); 
Council Framework Decision  2004/68/JHA of 22 Decem ber 2003 on combating the sexual exploitation of 
children and child pornography (OJ L 13, 20.1.2004, p. 44);  
Council Directive 2004/81/EC of 29 April 2004 on the re sidence permit issued to third country nationals who are 
victims of trafficking in human beings or who have been the subject of an action to facilitate illegal immigration, 
who cooperate with the competent authorities (OJ L 261, 6.8.2004, p. 19). 
Other legal acts that strengthened the standing of victims in criminal proceedings and compensation procedures are particularly relevant for the fight against trafficking in human beings: 
Council Framework Decision 2001/220/JHA of 15 March 2001 on the standing of victims in criminal 
proceedings (OJ L 82, 22.3.2001, p. 1);  Council Directive 2004/80/EC of 29 April 2004 relating to compensation to crime victims (OJ L 261, 6.8.2004, 
p. 15). 
The Council Resolution of 20 October 2003 on initiatives to combat trafficking in human beings, in particular women stressed the need to, inter alia, eradicate ge nder inequalities (OJ C 260, 29.10.2003, p. 4).  
Furthermore, the EU counter-trafficking policy has become an essential part not only in the area of freedom, 
security and justice but also regarding employment and social affairs, EU enlarg ement, external relations 
(Stabilisation and Association Process, Partnership and Cooperation Agreements with NIS, Action Plans against 
Organised Crime with Russia (2000) and on Justice an d Home Affairs with Ukraine (2002), the European 
Neighbourhood Policy, the Euro-Mediterranean Partnership) and development (such as the Cotonou Agreement (2000) and the EU-Africa Dialogue).  
Since 1996 considerable funding has be en allocated to projects promoting the prevention of and the fight against 
trafficking in human beings in EU Member States and third countries, but to a lesser extent in Developing 
Countries: 
STOP (1996-2000) and STOP II (2001-2002), a programme of incentives, exchanges, training and cooperation for persons responsible for combating trade in human beings and the sexual exploitation of children (OJ L 322, 
12.12.1996, p. 7; OJ L 186, 7.7.2001, p. 7): 
AGIS (2003-2007), a framework programme on police and judicial cooperation in criminal matters (OJ L 203, 1.8.2002, p. 5): 
Daphne (2000-2003) and Daphne II (2004-2008) programme of Community action (2004 to 2008) to prevent 
and combat violence against children, young people and women and to protect victims and groups at risk (OJ L 
34, 9.2.2000, p. 1; OJ L 143, 30.4.2004, p. 1): 
EQUAL: Guidelines for the second round. Communication from the Commission establishing the guidelines for 
the second round of the Community Initiative EQUAL co ncerning transnational co-operation to promote new 
means of combating all forms of discrimination and in equalities in connection with the labour market - Free 
movement of good ideas (COM/2003/840), in particular Chapter 7.2. 
For instance: Under the Tacis programme (NIS) about € 10M have been allocated over the period 2002-2004 (Belarus, Moldova, Ukraine, Russia, for specific anti- trafficking of human beings projects focussing on 
prevention, prosecution and protection. Under the 8th ACP programme, Benin has benefited from a € 2M project 
against trafficking in children. € 5M have been allocated for South Africa. 
2 Hereinafter referred to as EU. 
3 Article 1(1) of the Council Framework Decision of 19 July 2002 on combating trafficking in human beings (OJ 
L 203, 1.8.2002. p. 1):  
“1….the recruitment, transportation, transfer, harbouring, subsequent reception of a person, including exchange 
or transfer of control over that person, where:  (a) use is made of coercion, force or threat, including abduction, or  
(b) use is made of deceit or fraud, or  
(c) there is an abuse of authority or of a position of vulnerability, which is such that the person has no real and acceptable alternative but to subm it to the abuse involved, or  
 
EL 15   EL                                                                                                                                                          
(d) payments or benefits are given or received to achie ve the consent of a person having control over another 
person for the purpose of exploitation of that person’s labour or services, including at least forced or compulsory 
labour or services, slavery or practices similar to slavery or servitude, or for the purpose of the exploitation of the 
prostitution of others or other forms of sexual exploitation, including in pornography.  2. The consent of a victim of trafficking in human beings to the exploitation, intended or actual, shall be 
irrelevant where any of the means set forth in paragraph 1 have been used.  
3. When the conduct referred to in paragraph 1 involves a child, it shall be a punishable trafficking offence even 
if none of the means set forth in paragraph 1 have been used.”  
This definition reflects the elements of the definition of the UN Protocol to Prevent, Suppress and Punish 
Trafficking in Persons, Especially Women and Children, supplementing the United Nations Convention against 
Transnational Organised Crime (UN Trafficking Protocol) but excludes trafficking in human beings for the 
removal of organs. This aspect will be looked at by the Commission in more detail in the light of a Europol report on trafficking in human organs. 
4 More and more attention is paid to trafficking in human beings for the purpose of labour exploitation. See 
Report (Note 6, below), e.g. Recommendations 29, 73 and Chapter 2, especially page 52; furthermore ILO: A Global Alliance against Forced Labour - Global Repo rt under the Follow-up to the ILO Declaration on 
Fundamental Principles and Rights at Work, Geneva 2005. 
5 The Hague Programme on strengthening the area of freedo m, security and justice; (OJ C 053, 03/03/2005 p.1). 
6 The Hague Programme on strengthening the area of freedom, security and justice - paragraph 1.7.1 in fine ; (OJ 
C 053, 03/03/2005, p.7). 
7 Council and Commission Action Plan implementing the Hague Programme on strengthening freedom, security 
and justice in the European Union – 5th hyphen letter c) (OJ C 198, 12.08.2005, p.14). 
8 Report of Experts Group on Traffi cking in Human Beings (Brussels, 22  December 2004); he reinafter referred 
to as Report; published on the website of the Commission, DG JLS: http://europa.eu.int/comm/justice_home/fsj/crime/tr afficking/fsj_crime_hum an_trafficking_en.htm
.  
9 Established by the Commission in 2003 (OJ L 79, 26.3.2003, p. 25; OJ C 205, 30.8.2003, p. 3.) further to the 
Brussels Declaration of 2002 on Preventing and Combating Trafficking In Human Beings (OJ C 137, 12.6.2003, p. 1.); hereinafter referred to as Experts Group. 
10 OJ C 364, 18.12.2000, p. 9. According to Explanations  relating to the Charter, Article 5 (3) stems directly 
from human dignity and takes into account of recent developments in organised crime, such as the organisation 
of lucrative illegal immigration or sexual exploitation networks. On the other hand, one has to take into account 
the non-binding legal status of the Charter and that accor ding to a classical doctrine only States could violate 
individual human rights. The Charter’s provisions are addr essed to the Member States only insofar as they are 
implementing Union law. The Charter does not extend the field of application of Union law beyond the powers 
of the Union or establish any new power or task for the Union.  
11 At least seven International Conventions related to th e prevention of human trafficking have been signed and 
mostly ratified by EU Member States (Convention on the Rights of the Child with the Optional Protocol, The 
Hague Convention on the Protection of Children and Co-operation in Respect of Inter-Country Adoption, Palermo Convention against Transnational Organised Crime and Trafficking Protocol, ILO Convention No 182 
and the Convention on Eradication on all forms of Discrimination Against Women). and advocate for further 
provisions not ratified as yet e.g. addressing trafficking in human organs and tissues. A reference has to be made as well to “The European Convention on Human Rights and Biomedicine, 1997” and the Additional protocol 
concerning Transplantation of Organs and Tissues of Human Origin (2002), whose Article 22 concerns 
trafficking in organs and tissues.  Furthermore the Rome Statute of the International Criminal Court extends the jurisdiction of the Court on the 
enslavement as a crime against humanity. Enslavement is defined as “the exer cise of any or all of the powers 
attaching to the right of ownership over a person and in cludes the exercise of such power in the course of 
trafficking in persons, in particular  women and children” (Article 7.2)  
Recital 3 of the Council Framework Decision of 19 July 2002 on combating trafficking in human beings points 
out that it comprises serious violations of fundamental human rights; OJ L 203, 1.8.2002, p. 1. 
12 See also Report, recommendations 17, 114. 
13 See Report, recommendation 10 concerning the development of a “human rights impact assessment model” in 
cooperation working with trafficked persons and human rights institutions. 
14 See Report, recommendations 89 – 115. 
15 Such as the UN Commission on Human Rights (CHR) and UN General Assembly Third Committee. At the 
annual sessions of the Third Committee and CHR in 2004, the EU co-sponsored resolutions on Trafficking in 
women and girls and the resolution on the rights of the ch ild which incorporates aspect s relating to trafficking. 
The CHR also appointed a new Speci al Rapporteur on Trafficking. 
 
EL 16   EL                                                                                                                                                          
16 See endnote 1, which refers to the definition in Artic le 1 of the Council Framework Decision on combating 
trafficking in human beings.  
17 See also: Trafficking in human beings for sexual exploitation : A Europol perspective 
http://www.europol.eu.int/publications /SeriousCrimeOverviews/2004/THB.pdf ;  
Furthermore, for labour exploitation: ILO, A Global A lliance against Forced Labour - Global Report under the 
Follow-up to the ILO Declaration on Fundamental Principles and Rights at Work, Geneva 2005, e.g. page 46, 
no. 221. 
18 Further to the Framework Decision on combating tr afficking in human beings and the one on sexual 
exploitation of children and child pornography (OJ L 203, 1.8.2002, p. 1; OJ L 13, 20.1.2004, p. 44) Member 
States are adapting their legislation, including punishment by terms of imprisonment if the offence has been 
committed in aggravated circumstances: Article 3 of the Council Framework Decision on combating trafficking 
in human beings; Article 5 of the Council Framework Decision on combating the sexual exploitation of children and child pornography. Different approaches prevail regard ing the legalisation or criminalization of the purchase 
of sexual services in general or the criminalisation of the purchase of sexual services of forced prostitutes (see 
f.i. Sweden: Law That Prohibits the Purchase of Sexual Services, see also Gunilla Ekberg, The Swedish Law 
That Prohibits the Purchase of Sexual Services, in Violence Against Women, Vol. 10 No. 10 October 2004, p. 
1187-1218.).
  
19 Trafficking in Human Beings: A Europol Perspective – January 2004, p. 1. Published: 
http://www.europol.eu.int/publications/Serio usCrimeOverviews/2004/ OverviewTHB2004.pdf  
20 The Experts Group (Report, recommendation 118) advises to continuously devote a certain percentage of these 
resources to the fight against trafficking in human beings. 
21 Report, p. 118. 
22 The Experts Group refers to the Italian Direzione Invest igativa Antimafia and the Fren ch Office central pour la 
repression de la traite des êtres humains (OCRTEH) as best practices. Report, p. 122. 
23 For possible guidance see Report, p. 122. 
24 Report, recommendations 117, 118 
25 Report, recommendation 116. 
26 Report, p. 125 and recommendation 122. 
27 Notably in line with the so-called “Libreville Declaration,” http://www.acpsec.org/fiji/gabon/final_gb.htm.  
28 Stressed on several occasions, e.g. in No. 14, fourth, sixth and last indent, of the Brussels Declaration (OJ C 
137, 12.6.2003, p. 7, 8); Report, p.119. 
29 Report, p. 111-114, 119. 
30 However, relevant measures should not be misinterpreted and used to legitimise or suggest a disregard for the 
need to protect and assist a victim of trafficking. Report, p. 123 and recommendation 119. 
31 Council Decision of 28 February 2002 setting up Eurojust with a view to reinforcing the fight against serious 
crime, Article 4(1); OJ L 63, 6.3.2002, p. 1. 
32 The general competence of Europol covers trafficking in human beings (Art. 2(2) of the Europol Convention). 
33 At international level Interpol offers similar services, see http://www.interpol.int/Public/THB/default.asp . 
34 Within another Analytical Work File there is a possibility fir Europol to collect and store data depending upon 
the nationality of the trafficker. 
35 Hereinafter referred to as EC. 
36 COM (2003) 512 final of 22.8.2003. 
37 On the basis of Articles 62 (2) and 63 (3), in conjunction with 300 (2) and (3) TEC. 
38 COM (2003) 512 final of 22.8.2003. 
39 Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council on the prevention of the use of the 
financial system for the purpose of money laundering, including terrorist financing (COM(2004) 448 final, 
Brussels, of 30.6.2004)  
40 OJ L 68, 15.3.2005, p. 49. Article 3, which provides for extended powers of confiscation under certain 
conditions, refers to the Framework Decision on combating trafficking in human beings 
41 OJ L 328, 5.12.2002, p. 17 
42 OJ L 328, 5.12.2002, p. 1. 
43 OJ C 142, 14.6.2002, p. 23. 
44 The most recent overview on the st ate of implementation is to be foun d in the Commissi on’s 2004 annual 
report on the development of a co mmon policy on illegal immigration, smuggling and trafficking of human 
beings, external borders, and the return of illega l residents, SEC (2004) 1349 final of 25.10.2005. 
45 OJ L 261, 6.8.2004, p. 19. 
46 OJ L 80, 18.3.2004, p.1. 
 
EL 17   EL                                                                                                                                                          
47 UN Protocol to prevent, suppress and punish trafficking in persons, especially women and children, 
supplementing the UN Convention against Transnational Organised Crime; signed in Palermo on 12 to 15 
December 2000 by all EU Member St ates and the European Community, 
48 Deadline for transposition according to the act: 6 August 2006. 
49 A new regulation (“Border Code”), which will be based on the Commission proposal COM (2004) 391 final of 
26 May 2004, will seek to clarify, re structure, consolidate and develop existing legislation on border controls on 
persons, which have been developed within the Schengen intergovernmental framework and integrated into the Treaty since May 1999.  
50 Στο εξής ΕΚ. 
51 Βλ. έκθεση , συστάσεις  68 και 76. 
52 The UN Committee on the Rights of the Child has stressed  in several occasions the vulnerability of children 
belonging to minorities notably because of poor access to education and lack of birth registration. The Permanent 
Forum on Indigenous Issues in its se ssion of 2003 recommended to the UN system to address the issue of 
trafficking of indigenous women and girls as a matter of concern. 
53 See UN Trafficking Protocol, Article 9 (5); furthermore: Resolution of the UN Commission on the Status of 
Women (CSW) of 11 March 2005 on Eliminating Demand for Trafficked Women and Girls for All Forms of 
Exploitation. 
54 OJ L 203, 1.8.2002, p. 1; OJ L 13, 20.1.2004, p. 44. 
55 Seriousness and extent of child trafficking for sexual and economic exploitation (child labour, prostitution, 
pornography, cheap labour, begging, pick pocketing, drug selling, organ trafficking, etc.) as well as for illegal 
adoption (Report, p. 67, 68) became cl ear, inter alia, at a Roundtable on EU  Action against Child Trafficking and 
Related Forms of Exploitation, on 26 May 2004 under the auspices of the EU Forum for the Prevention of 
Organised Crime (Supported by the UNICEF Innocenti Res earch Centre, the International Federation Terre des 
Hommes, Save the Children and Child Focus, which were able to base their presentations on a number of research projects, for example, International Fede ration Terre des Hommes, Kids as commodities? Child 
Trafficking and What to about it, by Mike Dottridge, 2004, and Lost Kids, Lost Futures, The European Union’s 
Response to Child Trafficking, by Mirjam van Reisen and Ana Stefanovic, 2004; ECPAT, Joint East West Research on Trafficking in Children for Sexual Purpos es in Europe: The Sending Countries, by Murieann 
O’Briain, Anke van den Borne, Theo Noten, 2004; IOM Report on Trafficking in Unaccompanied Minors in 
Ireland, by Dr. Pauline Conroy, 2004; UNICEF Innocenti, Trafficking in Human Beings, Especially Women and 
Children, in Africa, 2003, and Child Trafficking in West Africa: Policy Responses, 2002. Presentations and 
conclusions of the Roundtable are published on the website of the Commission, DG JLS:  http://europa.eu.int/comm/justice_home/fs j/crime/forum/fsj_crime_forum_en.htm
  
More recently, developments caused by HIV/AIDS epidemic and complex emergencies and natural disasters like 
the Tsunami disaster in the Indian Ocean in December 2004 have recalled the specific vulnera bility of children 
to trafficking. For further information: UNICEF Innocenti, http://www.childtrafficking.org/ ; Save the Children, 
http://www.savethechildren.org/ ; or Terre des homes, http://tdh.ch/cms/index.php?&L=0   
56 Article 24 (2) of the Charter. Moreover, anti trafficking legislation as adopted in the first and the third pillar of 
the EU includes specific provisions on children. Articles 1 (3) and (4), 3 (2)(b), 7 (2) and (3) of the Council 
Framework Decision on combating trafficking in human beings; Council Framework Decision on combating the 
sexual exploitation of children and child pornography; Ar ticles 2 (f) and 10 of Council Directive 2004/81/EC of 
29 April 2004. These provisions recognise the more limited capacities of children to fully understand the 
consequences of their actions. Even when a child agrees to be trafficked and/or exploited, consent cannot be 
assumed and should never be used against the child. In  the case of children the us e of force, coercion or 
deception is not required fo r a trafficking offence. 
The Commission, within its competencies, will strengthen the financial support for projects specifically 
addressing child trafficking. In particular, the Daphne  II Programme will up to 2008 continue to support 
European organisations that develop measures and actions to prevent or to combat all types of violence against 
children and to protect the victims and groups at risk.  
57 Hereinafter referred to as CRC. More detailed information concerning contents and status of ratification on the 
websites of UNHCHR ( http://www.unhchr.ch/html/menu2/6/crc/treaties/crc.htm ) or UNICEF 
(http://www.unicef.org/crc/crc.htm ). 
58 According to the CRC children are not only (real or potentia l) victims in need of protection but they also have 
rights that are clearly set out in the CRC: the promoti on of the best interests of the child (Art. 3), the non-
discrimination principle (Art. 2), the right to participate (Art. 12), the right to survival and development (Art. 6). The views of the child must be given due weight in accordance with his/her age and maturity in consistence with 
Article 12 of the CRC. The CRC contains specific prov isions (Articles 32, 33, 34, 35, 36) dealing with 
exploitation, abuse and trafficking. With regard to the definition of “exploitation” the CRC states the right of the 
 
EL 18   EL                                                                                                                                                          
child to be protected from “economic e xploitation and from performing any work  that is likely to be hazardous 
or to interfere with the child’s education, or to be harmful to the child’s health or physical, mental, spiritual, 
moral or social development” as well as from all forms of sexual exploitation and sexual abuse, in particular the 
exploitation of children in prostitution or pornography. Other relevant articles include the right to protection of children deprived of their family (Art. 20) and the non use of detention (Art. 37). 
59 Report, p. 69. Other relevant international instruments are: 
Optional Protocol on the sale of children, child prostitution and child pornography of 25 May 2000. Contents and status of ratifications: http://www.unhchr.ch/html/menu2/dopchild.htm
. The Report (p. 68) points out that it goes 
further than the UN Trafficking Protocol  as it includes crimes that are not of  a transnational nature and that do 
not involve organised criminal groups and it also covers the transfer of organs and illegal adoption. Additionally, 
it states that the consent of the child is not relevant as lo ng as the overall objective is the exploitation of the child. 
ILO Convention concerning the Prohibition and Immediate Action for the Elimination of the Worst Forms of Child Labour No. C182 (1999). Full text and status/ratifications of the Convention on the ILO website under:  
http://www.ilo.org/public/english/standard s/ipec/ratification/convention/text.htm
. Child forced labour is one of 
the main causes and consequences of Human trafficking. Harmonisation of relevant legislation at regional level might also be beneficial for freeing child labourers and stop trafficking. On this sp ecific aspect an important 
initiative, the Libreville Declaration, supported by  the European Commission and by the ILO IPEC 
(International Programme for the Elim ination of Child labour) took place in February 2003. Ministers from 
Benin, Burkina Faso, Cameroon, Ivory Coast, Gabon, Mali and Togo joined forces to denounce the issue of 
child-trafficking in French-speaking West and Centra l Africa. The meeting focused on the necessity of 
harmonising legislations at national level in those specific African regions in order to fight trafficking of children and child labour. 
60 We will take specific action to eradicate all forms of vi olence against children. We therefore decide to launch a 
three year programme of action to address social, legal, health and educational dimensions of various forms of violence against children. We shall al so elaborate measures to stop sexual  exploitation of children, including 
legal instruments if appropriate and involve civil so ciety in this process.” (Warsaw Summit Action Plan) 
61 See Report, recommendations 85, 86. 
62 See FN 60. In the new “Border Code” , the provisions on external border controls have been strengthened, by 
specifying that further investigation shall be carried out by border guards when “there are serious grounds for 
suspecting that they may have been unlawfully removed from the custody of the person(s) legally exercising 
parental care over them”. 
63 End 2005/beginning 2006 
64 The EU can rely on a solid framework of international obligations and commitments as a basis for such 
engagement: in addition to the almost universal ratifi cation of the CRC and substantial ratifications of other 
instruments by third countries, 190 national delegations to the UN General Assembly Special Assembly made specific commitments to elim inate trafficking and sexual  exploitation of children. 
65 See Report, Recommendations 35 – 42. 
66 Neither the Commission nor Europol nor any other EU mechanism, such as CIREFI (Centre for Information, 
Discussion and Exchange on the Crossing of Frontiers and Immigration, set up by a decision of the Ministers 
responsible for immigration on 30 November and 1 December 1992..), is  able to publish pr ecise figures about 
the EU-wide extent of trafficking in human beings. Although the CIREFI data collection contains a category on facilitated aliens including, but not solely relating to, thos e who have been trafficked, it is currently impossible to 
distinguish between trafficked and non-trafficked person s and so the usefulness of this data collection for 
tracking the human trafficking phenomenon is rather low. Europol stated that the nature of the crime makes it 
difficult to estimate exactly how many victims are trafficked  in the EU as well as the rest of the world but there 
are reasons to believe that they should be counted in the hundreds of thousands of thousands. The assumptions 
underlying present estimates of the ex tent at European or global level ar e however unclear. See Frank Laczko 
(IOM), Human Trafficking: The Need for Better Data, November 1, 2002, Migration Information Source, 
published under: http://www.migrationinformation.org/Feature/display.cfm?ID=66
 
67 Data on trafficking in human beings should not only f acilitate an assessment of law enforcement activities but 
of the entire anti-trafficking policy including measures rela ted to prevention, to protection and support of victims 
or to the impact of voluntary or forced return. Therefore, it is also important to know, for example, how many trafficked persons benefited from support provided by civil society organisations, how many benefited from a 
residence permit and under what conditions, how many returned to their countries of origin and what happened 
to them after three, five or even more  years. Finally, it might be useful to know the financial implications of anti-
trafficking measures. 
68 OJ C 260, 29.10.2003, p. 4. 
69 COM (2003) 179 final of 15.4.2003. 
 
EL 19   EL                                                                                                                                                          
70 See the Commission’s proposal for a Regulation on Community statistics on International migration and 
asylum, COM (2005) xxx of xx July 2005. 
71 For instance, data disaggregated by ethnicity may prov ide empirical evidence to what extent ethnic minorities 
or indigenous peoples fall more easily victim to human trafficking and may allow conclusions regarding the discrimination of such groups. Furthermore, UNICEF has stressed that when traditional community bonds are 
eroded by lack of effective official protection and economic marginalization, indigenous women and children 
may be particularly at risk, especially those in remote  rural areas or close to national borders (“Ensuring the 
rights of indigenous children”, Innocenti Research Centre, 2004)  
72 Report, chapter 3.8, p. 76 and chapter 3.8.1, p. 77, in particular recommendations 35-37. 
73 Communication from the Commission, The Fundamental Rights Agency, A public consultation document, 
Brussels, 25.10.2004, COM (2004) 693 final. 
74 Project under preparatio n of Commission services 
75 Report, Chapter 3.6. Stressed in the Brussels Declaration (OJ C 137, 12.6.2003, p. 3) and recognised by UN 
(Articles 10 and 11 of the UN Trafficking Protocol), OSCE (Ministerial Council, Decision No. 2/03, Combating 
Trafficking in Human Beings, 2 December 2003; Decision  No. 13/04 The Special Needs for Child Victims of 
Trafficking for Protection and Assist ance, 7 December 2004), Council of Eu rope Convention on  Action against 
Trafficking in Human Beings adopted by the Committee of Ministers on 3 May 2005 
(http://www.coe.int/T/E/human_rights/trafficking/ )  
76 The useful role of victim support organisations has already been recognised in Article 13 of the Council 
Framework Decision of 15 March 2001 on the standing of victims in criminal proceedings (OJ L 82, 22.3.2001, 
p. 4.). In number 6 (d) of its Conclusions of 8 May 2003 the Council urges Member States to provide assistance, where appropriate, in close cooperation between state authorities and independent specialised organisations 
(NGOs) and to encourage further development of the sharing of best practices (OJ C 137, 12.6.2003, p. 1). A 
workshop under the auspices of the EU Forum for the Prevention of Organised Crime on 30 June 2003 demonstrated that both trafficked persons and law enforcement agencies can benefit from the involvement of 
civil society organisations  
(http://europa.eu.int/comm/justice_home/fsj/ crime/forum/fsj_crime_forum2003_en.htm
). Some Member States 
have established mechanisms based on specific criteri a to formally recognise or register civil society 
organisations that are involved in relevant public-private cooperation and entrusted with particular task. In other 
Member States the cooperation is less regulated. Ho wever, replies to a questionnaire of the Commission 
(Council Working Document 11793/03 CRIMORG 57 MIGR 73) showed that in many EU Member States 
competent authorities cooperate in a more or less systematic and regular way with civil society organisations.  
77 See also no. 13, ninth indent of the Brussels Declaration, OJ C 137, 12.6.2003, p. 7.as well as G. Vermeulen 
and H. De Pauw, Cooperation between civil society orga nisations and law enforcement services in the area of 
missing sexually exploited children, Possibilities and limit s from a European perspective, Antwerp-Apeldoorn 
2004, in particular p. 85-94. Although focusing on sexually exploited and missing children the proposals made 
for such protocols should be taken into account in the context of trafficking in human beings. 
78 See Report, Chapter 3.6.1 and Recommendations 35-37. 
79 Endorsed by the OSCE, Ministerial Council, Decision No. 2/03, Combating Trafficking in Human Beings, 2 
December 2003; more detailed information in: National Referral Mechanisms: Joini ng Efforts to Protect the 
Rights of Trafficked Persons. A Practical Handbook, Warsaw 2004. 
80 See Report, recommendations 30, 31, 34.  
81 The Experts Group proposed a European Anti Trafficking Network. See Report, recommendation 33 and 
Explanatory Paper 6. Such network sh all consist of contact points designat ed by each Member State and by the 
Commission, include governmental and non-governmental ag encies and cover the areas of prevention and victim 
assistance as well as law enforcement and police and ju dicial cooperation. The Experts Group refers to the 
example of the European Crime Prevention Network (Coun cil Decision of 28 May 2001 setting up a European 
crime prevention network, OJ L 153, 8.6.2001, p.1; more detailed information: 
http://europa.eu.int/comm/ju stice_home/eucpn/home.html ). Other options are the use of existing bodies such as 
Experts Group itself or the EU Forum for the Prevention of Organised Crime. 
82 See also European Parliament resolution of 28 April 2005 on the Annual Report on Human Rights in the 
World 2004 and the EU's policy on the matter (2004/2151(INI))”, in particular no. 184, 185 
83 A tripartite plus meeting in 2003, convened by UNOG,  was extremely helpful and facilitate the coordination 
between all the organisations that are active in  this area. For more detailed information: 
http://www.unhchr.ch/huricane/huricane.nsf/0 /6031593A6D26A507C1256CD1003BA09D?opendocument  
http://www2.unog.ch/news2/documents/newsen/dg0310e.htm  
84 In this regard it has to be recalled that, on 3 May 2005, the Committee of Ministers of the Council of Europe 
adopted a Convention on action against trafficking in human being. This Convention has been opened for 
 
EL 20   EL                                                                                                                                                          
signature at the Summit of Council of Europe Heads of State and Government held in Warsaw on 16 and 17 May 
2005. It has so far (July 2005) been signed by 15 States, including 8 EU Member States (Austria, Cyprus, Italy, 
Luxembourg, Malta, Poland, Portugal, Sweden). It is not yet in force which requires 10 ratifications, including 
by 8 Council of Europe Member States . 
85 Guidelines on the relations between the Council of Euro pe and the European. Union, adopted as part of an 
Action Plan in the Third Summit of the Counc il of Europe in Warsaw, 16 – 17 May 2005 
86 This initiative was set up in 2002at political level with emphasis on practical measures and the achievement of 
tangible results. According to the terms of reference a st ate secretary or the equivalent should represent each 
participating country as enhancing the treatment of th e issue on a political level belongs to the three main 
objectives of the initiative. More detailed information,  including the terms of reference and already adopted 
recommendations, on website of the Task Force: 
http://www.against-trafficking.org/templates/news.aspx?page_id=251 
87 SECI, for more detailed information: ://www.secicenter.org/html/index.htm  
88 For more information: 
http://www.icmpd.org/default.asp?nav=budapest&folderid=376&id=49&subfolderId=245  
89 This dialogue, which has been launched in 1990, brings together the Governments of France, Italy, Spain, 
Portugal, Malta, Mauritania, Morocco, Algeria, Tunisia and Ly bia, and it serves the purpose to hold annual 
meetings at ministerial level to discuss trans-mediterranean  issues of mutual interest. At their annual meeting in 
Malta on 30 June 2005, it was agreed to deepen and sp eed-up the cooperation on combating illegal immigration. 
90 For more information : : http://www.icmpd.org/default.asp?nav=budapest&folderid=362&id=-1