Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεωνPart I(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) /* COM/2011/0452 τελικό */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. Πλαίσιο της προτασης 1.1. Λόγοι υποβολής της πρότασης και στόχοι της Η έκταση της χρηματοπιστωτικής κρίσης έχει αποκαλύψει απαράδεκτους κινδύνους που αφορούν τον τρέχοντα έλεγχο των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, οι ζημίες που υπέστησαν λόγω της κρίσης τα ευρωπαϊκά πιστωτικά ιδρύματα μεταξύ του 2007 και του 2010 ανέρχονται σε σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο ευρώ ή στο 8% του ΑΕΠ της ΕΕ. Με στόχο την αποκατάσταση της σταθερότητας στον τραπεζικό τομέα και τη διασφάλιση της συνεχούς ροής πίστωσης στην πραγματική οικονομία, τόσο η ΕΕ όσο και τα κράτη μέλη της υιοθέτησαν ένα ευρύ φάσμα μέτρων άνευ προηγουμένου, με τον φορολογούμενο να επιβαρύνεται το σχετικό κόστος. Σε αυτό το πλαίσιο, έως τον Οκτώβριο του 2010 η Επιτροπή είχε εγκρίνει μέτρα κρατικής ενίσχυσης ύψους 4,6 τρισεκατομμυρίων ευρώ προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εκ των οποίων πάνω από 2 τρισεκατομμύρια ευρώ χρησιμοποιήθηκαν ουσιαστικά το 2008 και το 2009. Το επίπεδο δημοσιονομικής στήριξης που προσφέρθηκε στα πιστωτικά ιδρύματα πρέπει να συνοδευτεί από μια γενναία μεταρρύθμιση που θα αντιμετωπίσει τις κανονιστικές ελλείψεις που αποκάλυψε η κρίση. Από αυτή την άποψη, η Επιτροπή έχει ήδη προτείνει ορισμένες τροποποιήσεις στην τραπεζική νομοθεσία που τέθηκε σε ισχύ το 2009 (ΟΚΑ II) και το 2010 (ΟΚΑ III). Η παρούσα πρόταση περιλαμβάνει στοιχεία που αφορούν τα πρότυπα κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία έχουν αναπτυχθεί και συμφωνηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, γνωστά ως συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ, και εναρμονίζει άλλες διατάξεις της τρέχουσας νομοθεσίας. Οι κανονιστικές επιλογές που έχουν γίνει εξηγούνται λεπτομερώς στο τμήμα 5 κατωτέρω. Η οδηγία 2006/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2006 που αφορά την ανάληψη και άσκηση δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος και η οδηγία περιέχει διατάξεις που σχετίζονται στενά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων (όπως διατάξεις που διέπουν την αδειοδότηση της επιχείρησης, την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης εγκατάστασης, τις εξουσίες εποπτικών αρχών του κράτους μέλους καταγωγής και του κράτους μέλους υποδοχής σχετικά με αυτό το ζήτημα και τον εποπτικό έλεγχο των πιστωτικών ιδρυμάτων). Τα ανωτέρω στοιχεία καλύπτονται από την πρόταση οδηγίας σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων, η οποία εντάσσεται σε μία κοινή νομοθετική δέσμη με την παρούσα πρόταση. Ωστόσο, η οδηγία 2006/48/EΚ και ιδιαίτερα τα παραρτήματα αυτής θεσπίζουν επίσης ορισμένους κανόνες προληπτικής εποπτείας. Για την περαιτέρω προσέγγιση των νομοθετικών διατάξεων που προκύπτουν από τη μεταφορά των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ στην εθνική νομοθεσία και για τη διασφάλιση της ισχύος των ίδιων κανόνων προληπτικής εποπτείας απευθείας σε αυτές, η οποία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, αυτοί οι κανόνες προληπτικής εποπτείας αποτελούν θέμα της παρούσας πρότασης κανονισμού. Για λόγους σαφήνειας, η παρούσα πρόταση ενοποιεί επίσης προληπτικές απαιτήσεις περί πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, με τις οποίες επιχειρήσεις επενδύσεων ασχολείται η οδηγία 2006/49/ΕΚ. 1.1.1. Προβλήματα που αντιμετωπίζονται – νέα στοιχεία δυνάμει της συμφωνίας της Βασιλείας III Η πρόταση έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση κανονιστικών ελλείψεων στους ακόλουθους τομείς: Διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας (Μέρος έξι): Οι υφιστάμενες πρακτικές διαχείρισης του κινδύνου ρευστότητας αποδείχθηκαν, μέσω της κρίσης, ανεπαρκείς καθώς δεν κατάφεραν να αναγνωρίσουν πλήρως τους κινδύνους που σχετίζονται με την τιτλοποίηση σύμφωνα με το μοντέλο «δημιουργία προς διάθεση», με τη χρήση περίπλοκων χρηματοοικονομικών μέσων και την εξάρτηση από χονδρική χρηματοδότηση με μέσα βραχυπρόθεσμης ληκτότητας. Το γεγονός αυτό συνέβαλε στην κατάρρευση διαφόρων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και υπονόμευσε σημαντικά την οικονομική υγεία πολλών άλλων, απειλώντας την χρηματοπιστωτική σταθερότητα και καθιστώντας αναγκαία την κρατική στήριξη. Παρότι ορισμένα κράτη μέλη σήμερα επιβάλλουν κάποια μορφή ποσοτικού κανονιστικού προτύπου ρευστότητας, δεν υφίσταται μια επαρκώς σαφής, εναρμονισμένη κανονιστική αντιμετώπιση σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά τα δέοντα επίπεδα βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης ρευστότητας. Η ποικιλομορφία των τρεχόντων εθνικών προτύπων εμποδίζει την επικοινωνία μεταξύ των εποπτικών αρχών και επιβάλλει πρόσθετα κόστη υποβολής εκθέσεων στα διασυνοριακά ιδρύματα. Ορισμός του κεφαλαίου (Μέρος δύο Τίτλος Ι): Τα ιδρύματα εισήλθαν στην κρίση με κεφάλαιο ανεπαρκές σε ποσότητα και ποιότητα. Δεδομένων των κινδύνων που αντιμετώπισαν, ορισμένα ιδρύματα δεν διέθεταν επαρκή ποσότητα κεφαλαιακών μέσων ανώτατης ποιότητας, τα οποία μπορούν να απορροφήσουν αποτελεσματικά τις ζημίες όταν προκύπτουν και να συμβάλλουν ώστε το ίδρυμα να παραμείνει σε συνθήκες δρώσας οικονομικής κατάστασης. Τα υβριδικά κεφαλαιακά μέσα της Κατηγορίας 1 (υβρίδια), τα οποία παλαιότερα θεωρούνταν ότι απορροφούν τις ζημίες σε συνθήκες δρώσας οικονομικής κατάστασης, αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά στην πράξη. Τα κεφαλαιακά μέσα της Κατηγορίας 2 δεν επιτέλεσαν τη λειτουργία τους ως μέσα απορρόφησης των ζημιών μετά την αφερεγγυότητα ενός ιδρύματος, γιατί σε πολλές περιπτώσεις δεν επιτράπηκε η κατάρρευση των ιδρυμάτων. Η ποιότητα των κεφαλαιακών μέσων που απαιτείται για την απορρόφηση απροσδόκητων ζημιών από κινδύνους του χαρτοφυλακίου συναλλαγών βρέθηκε ότι ήταν εξίσου υψηλή με αυτήν που απαιτείται για τα λοιπά χαρτοφυλάκια πέραν του χαρτοφυλακίου συναλλαγών, και τα κεφαλαιακά μέσα της Κατηγορίας 3 βρέθηκε ότι δεν ήταν επαρκώς υψηλής ποιότητας. Για τη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, οι κυβερνήσεις παρείχαν στήριξη άνευ προηγουμένου στον τραπεζικό τομέα σε πολλές χώρες. Η ανεπαρκής εναρμόνιση του ορισμού του κεφαλαίου στην ΕΕ αποτέλεσε καταλύτη για αυτή την κατάσταση, με διάφορα κράτη μέλη να υιοθετούν σημαντικά διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τα στοιχεία κεφαλαίου που έπρεπε να συμπεριληφθούν ή να αποκλειστούν από τα ίδια κεφάλαια. Σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι οι κανονιστικοί συντελεστές δεν αντιπροσώπευαν με ακρίβεια την πραγματική ικανότητα ενός ιδρύματος να απορροφά τις ζημίες, η ανωτέρω κατάσταση υπονόμευσε την ικανότητα της αγοράς να αξιολογήσει με ακρίβεια και συνέπεια τη φερεγγυότητα των ιδρυμάτων της ΕΕ. Έτσι ενισχύθηκε περαιτέρω η χρηματοπιστωτική αστάθεια στην ΕΕ. Πιστωτικός κίνδυνος του αντισυμβαλλομένου (Μέρος τρία Τίτλος ΙΙ Κεφάλαιο 6): Η κρίση αποκάλυψε ορισμένες ελλείψεις στην τρέχουσα κανονιστική αντιμετώπιση του πιστωτικού κινδύνου του αντισυμβαλλομένου που προκύπτει από πιστωτικά παράγωγα, συναλλαγές τύπου ρέπος και δραστηριότητες χρηματοδότησης τίτλων. Απέδειξε ότι οι υφιστάμενες διατάξεις δεν διασφάλιζαν κατάλληλη διαχείριση και επαρκή κεφαλαιοποίηση για αυτό το είδος κινδύνου. Επιπλέον, οι τρέχοντες κανόνες δεν παρείχαν επαρκή κίνητρα για τη μεταφορά συμβάσεων εξωχρηματιστηριακών πιστωτικών παραγώγων που διακανονίζονταν σε διμερές επίπεδο σε πολυμερή διακανονισμό μέσω βασικών αντισυμβαλλομένων. Δικαιώματα, διακριτικές ευχέρειες και εναρμόνιση (πλήρης κανονισμός): Το 2000, επτά οδηγίες για τον τραπεζικό τομέα αντικαταστάθηκαν από μία ενιαία οδηγία. Η οδηγία αναδιατυπώθηκε το 2006 με την εισαγωγή του πλαισίου της Βασιλείας ΙΙ στην ΕΕ. Κατά συνέπεια, οι τρέχουσες διατάξεις της περιλαμβάνουν σημαντικό αριθμό δικαιωμάτων και ευχερειών. Επιπλέον, επιτρέπεται στα κράτη μέλη να επιβάλλουν αυστηρότερους κανόνες από αυτούς της οδηγίας. Συνεπώς, υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις, οι οποίες είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικές για εταιρείες που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά. Επιπλέον, πλήττεται η νομική σαφήνεια και οι ισότιμοι όροι ανταγωνισμού. 1.1.2. Στόχοι της πρότασης Ο γενικός στόχος της παρούσας πρωτοβουλίας είναι να διασφαλίσει την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της ρύθμισης του κεφαλαίου των ιδρυμάτων στην ΕΕ και να περιορίσει τις αρνητικές επιπτώσεις του στην προστασία των καταθετών και την φιλοκυκλικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, διατηρώντας την ανταγωνιστική θέση του τραπεζικού κλάδου της ΕΕ. 1.2. Γενικό πλαίσιο Η χρηματοπιστωτική κρίση πυροδότησε μια ευρεία ευρωπαϊκή αλλά και διεθνή προσπάθεια για την ανάπτυξη αποτελεσματικών πολιτικών για την αντιμετώπιση των υποκείμενων προβλημάτων. Μια ομάδα υψηλού επιπέδου υπό τον κύριο de Larosière πρότεινε συστάσεις για τη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής χρηματοπιστωτικής εποπτείας και ρύθμισης. Οι εν λόγω συστάσεις αναπτύχθηκαν περαιτέρω σε μια ανακοίνωση της Επιτροπής τον Μάρτιο του 2009. Η παρούσα πρόταση περιέχει διάφορες αναθεωρήσεις πολιτικών που παρατίθενται στο λεπτομερές σχέδιο δράσης της εν λόγω ανακοίνωσης. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Διακήρυξη της ομάδας των 20 (G-20) της 2ας Απριλίου 2009 αποτύπωσε τη δέσμευση για την αντιμετώπιση της κρίσης με προσπάθειες συνεκτικές σε διεθνές επίπεδο για: τη βελτίωση της ποσότητας και της ποιότητας κεφαλαίων στο τραπεζικό σύστημα, την εισαγωγή ενός συμπληρωματικού μέτρου που δεν βασίζεται στον κίνδυνο για τον περιορισμό της συσσώρευσης μόχλευσης, την ανάπτυξη ενός πλαισίου για ισχυρότερα αποθέματα ρευστότητας στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και την εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΣΧΣ) για το μετριασμό της φιλοκυκλικότητας. Σε απάντηση στην εντολή που δόθηκε από την G-20, τον Σεπτέμβριο του 2009 η Ομάδα Διευθυντών Κεντρικών Τραπεζών και Επικεφαλής Εποπτείας (Group of Central Bank Governors and Heads of Supervision - GHOS), το εποπτικό όργανο της επιτροπής της Βασιλείας για την τραπεζική εποπτεία (BCBS)[1], συμφώνησε ορισμένα μέτρα για την ενίσχυση της εποπτείας του τραπεζικού τομέα. Τα εν λόγω μέτρα εγκρίθηκαν από το ΣΧΣ και τους ηγέτες της G-20 στη διάσκεψη κορυφής που έλαβε χώρα στο Πίτσμπουργκ στις 24-25 Σεπτεμβρίου 2009. Τον Δεκέμβριο του 2010 η επιτροπή της Βασιλείας για την τραπεζική εποπτεία εξέδωσε λεπτομερείς κανόνες των νέων παγκόσμιων κανονιστικών προτύπων για την κεφαλαιακή επάρκεια και τη ρευστότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων, οι οποίοι αποτελούν τη συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ. Η παρούσα πρόταση σχετίζεται άμεσα με τα ρυθμιστικά πρότυπα που περιλαμβάνονται στη συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ. Η Επιτροπή, υπό την ιδιότητά της ως παρατηρητή στην επιτροπή της Βασιλείας για την τραπεζική εποπτεία συνεργάστηκε πολύ στενά μαζί της για την ανάπτυξη των εν λόγω προτύπων, καθώς και για την αξιολόγηση του αντικτύπου τους. Κατά συνέπεια, τα προτεινόμενα μέτρα ακολουθούν πιστά την ουσία των αρχών της συμφωνίας Βασιλεία ΙΙΙ. Προκειμένου να επιτευχθεί ο διπλός στόχος της βελτίωσης της ανθεκτικότητας του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και της διασφάλισης ισότιμων όρων ανταγωνισμού, είναι απαραίτητη η συνεπής εφαρμογή αυστηρότερων απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας σε ολόκληρο τον κόσμο. Ταυτόχρονα, στη διάρκεια της διαδικασίας εκπόνησης της παρούσας νομοθετικής πρότασης, η Επιτροπή κατέβαλε ιδιαίτερες προσπάθειες για να διασφαλίσει την κατάλληλη αντιμετώπιση ορισμένων σημαντικών ευρωπαϊκών ιδιαιτεροτήτων και ζητημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι στην ΕΕ, σε αντίθεση με άλλες μεγάλες οικονομίες, η εφαρμογή των κανονιστικών αρχών που συμφωνούνται σε παγκόσμιο επίπεδο υπό την αιγίδα της επιτροπής της Βασιλείας για την τραπεζική εποπτεία δεν περιορίζεται μόνο σε τράπεζες με διεθνή δραστηριότητα. Τα εν λόγω πρότυπα εφαρμόζονται σε ολόκληρο τον τραπεζικό τομέα στην ΕΕ, καλύπτοντας όλα τα πιστωτικά ιδρύματα και σε γενικές γραμμές και τις επιχειρήσεις επενδύσεων. Όπως εξηγείται περαιτέρω στο τμήμα 4.2, η ΕΕ πάντοτε θεωρούσε ότι μόνο αυτή η προσέγγιση θα εξασφάλιζε πραγματικά ισότιμους όρους ανταγωνισμού στην ΕΕ, μεγιστοποιώντας ταυτόχρονα τα σχετικά οφέλη για την χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους φαίνεται ότι δικαιολογούνται μερικές προσαρμογές των αρχών της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ, οι οποίες θα αντιμετώπιζαν κατάλληλα τις ευρωπαϊκές ιδιαιτερότητες και τα ευρωπαϊκά ζητήματα. Ωστόσο, οι ανωτέρω προσαρμογές παραμένουν συνεπείς με τη φύση και τους στόχους της μεταρρύθμισης της συμφωνίας Βασιλεία ΙΙΙ. Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, πρέπει να σημειωθεί ότι μία από τις προτεραιότητες της Επιτροπής για τη μεταρρύθμιση του κανονισμού της ΕΕ για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες ήταν η διασφάλιση ότι ο τραπεζικός τομέας θα είναι σε θέση να εκπληρώσει τον θεμελιώδη στόχο του, που είναι η πιστοδότηση της πραγματικής οικονομίας και η παροχή υπηρεσιών στους πολίτες και της επιχειρήσεις της Ευρώπης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή ψήφισε στις 18 Ιουλίου μια σύσταση για την πρόσβαση σε βασικό λογαριασμό πληρωμών[2]. 2. Αποτελέσματα των διαβουλευσεων με τα ενδιαφερομενα μερη και των εκτιμησεων αντικτυπου 2.1. Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη Οι υπηρεσίες της Επιτροπής παρακολούθησαν στενά και συμμετείχαν στο έργο διεθνών φορέων, και ιδιαίτερα της επιτροπής της Βασιλείας για την τραπεζική εποπτεία, που είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη του πλαισίου της Βασιλείας ΙΙΙ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τραπεζών (ΕΕΤ) και η Επιτροπή Ευρωπαϊκών Αρχών Τραπεζικής Εποπτείας (ΕΕΑΤΕ και η αντικαταστάτριά της από το 2011, Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ)) συμμετείχαν ενεργά και εξέφρασαν τη γνώμη τους. Οι απόψεις τους συνεισέφεραν στην κατάρτιση της παρούσας πρότασης και στην εκτίμηση επιπτώσεων που τη συνοδεύει. 2.1.1. ΕΕΑΤΕ Η ΕΕΑΤΕ διεξήγαγε μια ολοκληρωμένη μελέτη ποσοτικού αντικτύπου (QIS) σχετικά με τον αντίκτυπο της νομοθετικής πρότασης στον τραπεζικό κλάδο της ΕΕ. Στη μελέτη συμμετείχαν 246 πιστωτικά ιδρύματα. Επίσης, η ΕΕΑΤΕ διεξήγαγε εκτενείς δημόσιες διαβουλεύσεις και τον Οκτώβριο του 2008 υπέβαλε τεχνικές συμβουλές στον τομέα των εθνικών δικαιωμάτων και των ευχερειών. 2.1.2. Ομάδα εργασίας ΟΚΑ Στον τομέα των εθνικών δικαιωμάτων και ευχερειών, μεταξύ του 2008 και του 2011 οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποίησαν έξι συναντήσεις της ομάδας εργασίας για την οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (CRDWG), τα μέλη της οποίας διορίζονται από την ΕΕΤ. Επιπλέον, υποομάδες της CRDWG στους τομείς της ρευστότητας, του ορισμού κεφαλαίου, του δείκτη μόχλευσης και του πιστωτικού κινδύνου των αντισυμβαλλομένων εργάστηκαν και σε ακόμα πιο τεχνικό επίπεδο. 2.1.3. Άλλες δημόσιες διαβουλεύσεις Η Επιτροπή διεξήγαγε τέσσερις δημόσιες διαβουλεύσεις το 2009, το 2010 και το 2011, οι οποίες καλύπτουν όλα τα στοιχεία της παρούσας πρότασης. Τον Απρίλιο του 2010 οι υπηρεσίες της Επιτροπής διεξήγαγαν μια ανοιχτή δημόσια ακρόαση σχετικά με την παρούσα πρόταση, στην οποία παρέστησαν όλες οι ομάδες των ενδιαφερομένων. Οι απαντήσεις στις δημόσιες διαβουλεύσεις και οι απόψεις που εκφράστηκαν στη δημόσια ακρόαση αντικατοπτρίζονται στην έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων που συνοδεύει την παρούσα πρόταση. Οι μεμονωμένες απαντήσεις διατίθενται στον ιστότοπο της Επιτροπής. Επιπλέον, η Επιτροπή πραγματοποίησε χωριστές διαβουλεύσεις με τον κλάδο, συμπεριλαμβανομένης και της ομάδας εμπειρογνωμόνων σε τραπεζικά θέματα (Group of Experts in Banking Issues-GEBI) που συστάθηκε από την Επιτροπή, διάφορων ενώσεων του τραπεζικού κλάδου της ΕΕ καθώς και μεμονωμένων ιδρυμάτων. 2.2. Εκτίμηση επιπτώσεων Συνολικά αξιολογήθηκαν και συγκρίθηκαν 27 επιλογές πολιτικής με στόχο την αντιμετώπιση των διαφόρων ζητημάτων που προσδιορίστηκαν[3]. Στον κατωτέρω πίνακα αναφέρονται οι μεμονωμένες επιλογές που εξετάστηκαν στο πλαίσιο κάθε συνόλου πολιτικών και ταξινομούνται ανάλογα με τη συγκριτική αποτελεσματικότητα[4] και την αποδοτικότητά τους[5] όσον αφορά την επίτευξη συναφών μακροπρόθεσμων στόχων πολιτικής. Οι προτιμώμενες επιλογές, οι οποίες προσδιορίστηκαν βάσει αυτής της ταξινόμησης, είναι επισημασμένες με διαφορετικό χρώμα και αναλύονται στο υπόλοιπο μέρος του παρόντος τμήματος. Σύνολο επιλογών πολιτικής || Επιλογές πολιτικής || Κριτήρια σύγκρισης επιλογών πολιτικής Αποτελεσματικότητα || Αποδοτικότητα Ενίσχυση επάρκειας κεφαλαιακών απαιτήσεων || Ενίσχυση διαχείρισης τραπεζικού κινδύνου || Πρόληψη δυνατοτήτων «εποπτικού αρμπιτράζ» || Ενίσχυση νομικής σαφήνειας || Μείωση του φόρτου συμμόρφωσης || Ενίσχυση ισότιμων συνθηκών ανταγωνισμού || Ενίσχυση εποπτικής συνεργασίας και σύγκλισης || Ευθυγράμμιση των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας των SIFI με τους κινδύνους που συνεπάγονται || Μείωση της κυκλικότητας των προβλέψεων και των κεφαλαιακών απαιτήσεων Ρευστότητα – Αναλογία κάλυψης ρευστότητας (LCR) || Διατήρηση της τρέχουσας προσέγγισης || 3 || 3 || || || || || || || || 3 Εισαγωγή LCR όπως ορίζεται στη δημόσια διαβούλευση του Φεβ. 2010 || 2 || 2 || || || || || || || || 1 Εισαγωγή LCR όπως εγκρίθηκε από την επιτροπή της Βασιλείας βάσει μιας περιόδου παρατήρησης || 1 || 1 || || || || || || || || 2 Ρευστότητα – Δείκτης καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) || Διατήρηση της τρέχουσας προσέγγισης || 3 || 3 || || || || || || || || 3 Εισαγωγή NSFR όπως ορίζεται στη δημόσια διαβούλευση του Φεβ. 2010 || 2 || 2 || || || || || || || || 2 Εισαγωγή NSFR όπως εγκρίθηκε από την επιτροπή της Βασιλείας βάσει μιας περιόδου παρατήρησης || 1 || 1 || || || || || || || || 1 Επιλεξιμότητα των κεφαλαιακών μέσων και εφαρμογή των κανονιστικών προσαρμογών || Διατήρηση της τρέχουσας προσέγγισης || 5 || 5 || 5 || || || 5 || || 5 || 5 || 5 Τροποποίηση μόνο των κριτηρίων επιλεξιμότητας όπως ορίζεται στη δημόσια διαβούλευση του Φεβ. 2010 || 4 || 4 || 4 || || || 4 || || 4 || 4 || 4 Τροποποίηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας και των κανονιστικών προσαρμογών όπως ορίζεται στη δημόσια διαβούλευση του Φεβ. 2010 || 1-3 || 1-3 || 1-3 || || || 2-3 || || 1 || 1-3 || 3 Τροποποίηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας και των κανονιστικών προσαρμογών βάσει της προσέγγισης της Βασιλείας || 1-3 || 1-3 || 1-3 || || || 2-3 || || 2-3 || 1-3 || 2 Τροποποίηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας και των κανονιστικών προσαρμογών βάσει της προσέγγισης της Βασιλείας με ορισμένες προσαρμογές για τις ιδιαιτερότητες της ΕΕ || 1-3 || 1-3 || 1-3 || || || 1 || || 2-3 || 1-3 || 1 Πιστωτικός κίνδυνος αντισυμβαλλόμενου (CCR) || Διατήρηση της τρέχουσας προσέγγισης || 3 || 3 || || || || || || 3 || 3 || 3 Ενίσχυση των απαιτήσεων CCR || 2 || 2 || || || || || || 2 || 2 || 2 Ενίσχυση των απαιτήσεων CCR και διαφοροποίηση της αντιμετώπισης των ανοιγμάτων προς βασικούς αντισυμβαλλομένους || 1 || 1 || || || || || || 1 || 1 || 1 Δείκτης μόχλευσης || Διατήρηση της τρέχουσας προσέγγισης || 3 || 3 || || || || || || || 3 || 3 Εισαγωγή δείκτη μόχλευσης όπως ορίζεται στη δημόσια διαβούλευση του Φεβ. 2010 || 2 || 2 || || || || || || || 2 || 2 Διεξαγωγή εκτενούς παρακολούθησης του δείκτη μόχλευσης || 1 || 1 || || || || || || || 1 || 1 Κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας || Διατήρηση της τρέχουσας προσέγγισης || 4 || 4 || || || || || || || 4 || 4 Απόθεμα ασφαλείας διατήρησης κεφαλαίου || 1-2 || 1-3 || || || || || || || 3 || 2-3 Αντικυκλικό απόθεμα ασφαλείας || 3 || 1-3 || || || || || || || 1-2 || 2-3 Διπλό απόθεμα ασφαλείας || 1-2 || 1-3 || || || || || || || 1-2 || 1 Ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων || Διατήρηση της τρέχουσας προσέγγισης || || || 4 || 4 || 4 || 4 || 4 || || || 4 Ελάχιστη εναρμόνιση || || || 3 || 3 || 1-3 || 3 || 3 || || || 1-3 Μέγιστη εναρμόνιση || || || 1-2 || 1 || 1-3 || 1 || 1 || || || 1-3 Μέγιστη εναρμόνιση με ορισμένες εξαιρέσεις || || || 1-2 || 2 || 1-3 || 2 || 2 || || || 1-3 Επιλογή μέσου πολιτικής || Τροποποίηση της οδηγίας ΟΚΑ || || || 2 || 2 || 2 || || 2 || || || 2 Περιορισμός του πεδίου εφαρμογής της ΟΚΑ και πρόταση για κανονισμό || || || 1 || 1 || 1 || || 1 || || || 1 Κλίμακα ταξινόμησης επιλογών: 1=πλέον αποτελεσματική/αποδοτική, 5=λιγότερο αποτελεσματική/αποδοτική 2.2.1. Μεμονωμένα μέτρα πολιτικής Διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας (Μέρος έξι): Για τη βελτίωση της βραχυπρόθεσμης ανθεκτικότητας του προφίλ κινδύνου ρευστότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, θα θεσπιστεί μια αναλογία κάλυψης ρευστότητας (LCR) μετά από μια περίοδο παρατήρησης και αναθεώρησης το 2015. Η LCR θα απαιτεί από τα ιδρύματα να ισοσταθμίζουν τις καθαρές εκροές ρευστότητας κατά τη διάρκεια μιας περιόδου 30 ημερών με ένα απόθεμα ρευστών στοιχείων ενεργητικού «υψηλής ποιότητας». Οι εκροές που καλύπτονται (ο παρονομαστής) θα αντιπροσωπεύουν τόσο τις διαταραχές μεμονωμένων ιδρυμάτων όσο και τις συστημικές διαταραχές βάσει των πραγματικών περιστάσεων που επικράτησαν κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Οι διατάξεις σχετικά με τον κατάλογο ρευστών στοιχείων ενεργητικού υψηλής ποιότητας (ο αριθμητής) για την κάλυψη των ανωτέρω εκροών πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω στοιχεία είναι υψηλής πιστωτικής ποιότητας και ποιότητας ρευστότητας. Βάσει του ορισμού της LCR που περιλαμβάνεται στη συμφωνία Βασιλεία ΙΙΙ, η συμμόρφωση με την εν λόγω απαίτηση στην ΕΕ αναμένεται να παραγάγει καθαρά ετήσια κέρδη για το ΑΕΠ ύψους 0,1 έως 0,5%, λόγω της μείωσης στην αναμενόμενη συχνότητα συστημικών κρίσεων. Για την αντιμετώπιση προβλημάτων χρηματοδότησης που προκύπτουν από αναντιστοιχίες ληκτότητας μεταξύ των στοιχείων ενεργητικού και των στοιχείων παθητικού, η Επιτροπή ενδέχεται να προτείνει έναν δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) μετά από μια περίοδο παρατήρησης και αναθεώρησης το 2018. Ο NSFR θα απαιτεί από τα ιδρύματα να διατηρούν μια σταθερή χρηματοδοτική δομή για ένα έτος σε ένα εκτεταμένο σενάριο ακραίων καταστάσεων ειδικό για κάθε ίδρυμα, όπως για παράδειγμα μια σημαντική μείωση της κερδοφορίας ή της φερεγγυότητάς του. Για τον σκοπό αυτόν, τα στοιχεία ενεργητικού που χρηματοδοτούνται επί του παρόντος καθώς και κάθε ενδεχόμενη υποχρέωση χρηματοδότησης πρέπει να αντιστοιχίζονται σε κάποιο βαθμό με πηγές σταθερής χρηματοδότησης. Ορισμός του κεφαλαίου (Μέρος δύο): Η πρόταση βασίζεται στις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στην ΟΚΑ2 για την περαιτέρω ενίσχυση των κριτηρίων επιλεξιμότητας κεφαλαιακών μέσων. Επιπλέον, εισάγει σημαντικό βαθμό εναρμόνισης των προσαρμογών που έγιναν στο λογιστικό κεφάλαιο με στόχο τον προσδιορισμό του ύψους του υποχρεωτικού κεφαλαίου που αρμόζει να αναγνωριστεί για εποπτικούς σκοπούς. Ο ανωτέρω νέος εναρμονισμένος ορισμός θα αυξήσει σημαντικά το ποσό του υποχρεωτικού κεφαλαίου που υποχρεούνται να διατηρούν τα ιδρύματα. Σύμφωνα με την πρόταση, οι νέες απαιτήσεις για υποχρεωτικό κεφάλαιο σε συνθήκες δρώσας οικονομικής κατάστασης –κεφάλαιο κοινών μετοχών της Κατηγορίας 1 και κεφάλαιο της Κατηγορίας 1 – θα εφαρμοστούν σταδιακά μεταξύ του 2013 και του 2015. Οι νέες προληπτικές προσαρμογές θα εφαρμοστούν και αυτές σταδιακά, 20% ετησίως από το 2014, και θα φτάσουν το 100% το 2018. Οι ρήτρες αποδοχής κεκτημένων δικαιωμάτων για 10 έτη θα ισχύουν επίσης για ορισμένα κεφαλαιακά μέσα, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στους νέους κανόνες. Πιστωτικός κίνδυνος του αντισυμβαλλομένου (Μέρος τρία, Τίτλος ΙΙ, Κεφάλαιο 6): Οι απαιτήσεις διαχείρισης και κεφαλαιοποίησης του πιστωτικού κινδύνου του αντισυμβαλλομένου θα ενισχυθούν. Τα ιδρύματα θα υπόκεινται σε πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις ως προς τις πιθανές ζημίες που σχετίζονται με την επιδείνωση της πιστοληπτικής ικανότητας ενός αντισυμβαλλομένου. Με αυτόν τον τρόπο προωθούνται οι ορθές πρακτικές διαχείρισης του ανωτέρω κινδύνου και αναγνωρίζεται η αντιστάθμισή του, γεγονός που θα επιτρέπει στα ιδρύματα να μετριάσουν τον αντίκτυπο της εν λόγω κεφαλαιακής απαίτησης. Οι συντελεστές στάθμισης κινδύνου των ανοιγμάτων σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα αυξηθούν σε σχέση με αυτούς που ισχύουν για τις εταιρείες εκτός του χρηματοπιστωτικού κλάδου. Η εν λόγω τροποποίηση αναμένεται να ενθαρρύνει τη διαφοροποίηση του κινδύνου του αντισυμβαλλομένου μεταξύ μικρότερων ιδρυμάτων και συνολικά θα συμβάλει στη μείωση των διασυνδέσεων μεταξύ μεγάλων ή συστημικά σημαντικών ιδρυμάτων. Η πρόταση θα ενισχύσει επίσης τα κίνητρα για την εκκαθάριση εξωχρηματιστηριακών μέσων μέσω κεντρικών αντισυμβαλλομένων. Οι εν λόγω προτάσεις αναμένεται να επηρεάσουν κυρίως τα μεγαλύτερα ιδρύματα της ΕΕ, καθώς ο πιστωτικός κίνδυνος του αντισυμβαλλομένου αφορά μόνο τράπεζες με σημαντικές δραστηριότητες στον τομέα των εξωχρηματιστηριακών παραγώγων και χρηματοδοτικών τίτλων. Δείκτης μόχλευσης (Μέρος επτά): Με στόχο να συγκρατηθεί η υπερβολική αύξηση της μόχλευσης στους ισολογισμούς των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων και κατά συνέπεια να περιοριστεί η κυκλικότητα του δανεισμού, η Επιτροπή προτείνει επίσης τη δημιουργία ενός δείκτη μόχλευσης που δεν βασίζεται στον κίνδυνο. Όπως συμφωνήθηκε από την BCBS, ο δείκτης αυτός θα αποτελεί ένα μέσο εποπτικού ελέγχου των ιδρυμάτων. Οι επιπτώσεις της χρήσης του δείκτη θα παρακολουθούνται με στόχο τη μετάβαση σε ένα δεσμευτικό μέτρο του πρώτου πυλώνα το 2018, που θα βασίζεται σε κατάλληλη εξέταση και διαμόρφωση, σύμφωνα με τις διεθνείς συμφωνίες. Ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων (πλήρης κανονισμός): Η πρόταση αποβλέπει στην εναρμόνιση των διαφορετικών εθνικών εποπτικών προσεγγίσεων καταργώντας τα δικαιώματα και τις ευχέρειες σχεδόν τελείως. Εξαιρούνται κάποιο ειδικοί, πολύ συγκεκριμένοι τομείς, όπου οι διαφορές οφείλονται σε λόγους που άπτονται της αξιολόγησης κινδύνου, σε ιδιαιτερότητες της αγοράς ή του προϊόντος και στο νομικό πλαίσιο των κρατών μελών, όπου θα επιτρέπεται στα κράτη μέλη να θεσπίζουν αυστηρότερους κανόνες. 2.2.2. Μέσο πολιτικής Η πρόταση διαχωρίζει ουσιαστικά τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας από τους δύο άλλους τομείς της οδηγίας 2006/48/ΕΚ και της Οδηγίας 2006/49/ΕΚ, ήτοι χορήγηση αδειών και συνεχής εποπτεία, που θα εξακολουθήσουν να υφίστανται με τη μορφή οδηγίας η οποία θα εντάσσεται σε μία κοινή νομοθετική δέσμη με την παρούσα πρόταση. Έτσι αντικατοπτρίζονται οι διαφορές στο αντικείμενο, τη φύση και τα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται. 2.2.3. Συνολικός αντίκτυπος της νομοθετικής δέσμης Για να συμπληρώσει τη δική της εκτίμηση επιπτώσεων της Συμφωνίας Βασιλεία ΙΙΙ, η Επιτροπή εξέτασε ορισμένες μελέτες που εκπονήθηκαν τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα. Τα βασικά αποτελέσματά τους συνοψίζονται ως εξής: Η παρούσα πρόταση, από κοινού με την ΟΚΑ ΙΙΙ, εκτιμάται ότι θα αυξήσει τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο στοιχεία ενεργητικού των μεγάλων πιστωτικών ιδρυμάτων κατά 24,5% και των μικρών πιστωτικών ιδρυμάτων κατά μόλις 4,1%. Η ανάγκη συγκέντρωσης νέων ιδίων κεφαλαίων λόγω της νέας απαίτησης και του αποθέματος ασφαλείας διατήρησης κεφαλαίου εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 84 δισεκατομμύρια ευρώ το 2015 και σε 460 δισεκατομμύρια το 2019. Υπάρχουν σαφή καθαρά μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη από μια ετήσια αύξηση του ΑΕΠ της ΕΕ μεταξύ 0,3%-2%. Προκύπτουν από τη μείωση της αναμενόμενης συχνότητας και πιθανότητας μελλοντικών συστημικών κρίσεων. Εκτιμάται ότι η πρόταση μειώνει την πιθανότητα συστημικής τραπεζικής κρίσης σε επτά κράτη μέλη από 29% έως 89% εφόσον τα πιστωτικά ιδρύματα ανακεφαλαιοποιήσουν σε συνολικό λόγο κεφαλαίου/υποχρεώσεων τουλάχιστον 10,5%. Επιπλέον, το υψηλότερο κεφάλαιο, συμπεριλαμβανομένου του αντικυκλικού αποθέματος ασφαλείας, και οι απαιτήσεις ρευστότητας αναμένεται επίσης ότι θα μειώσουν το εύρος των συνήθων οικονομικών κύκλων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που είναι σχετικά περισσότερο εξαρτημένες από τη χρηματοδότηση που τους παρέχουν τα πιστωτικά ιδρύματα σε όλη τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου σε σχέση με μεγάλες εταιρείες. 2.2.4. Διοικητικός φόρτος Τα ιδρύματα με μεγαλύτερη διασυνοριακή δραστηριότητα θα επωφεληθούν περισσότερο από την εναρμόνιση των τρεχουσών εθνικών διατάξεων, καθώς η επακόλουθη μείωση του διοικητικού φόρτου εκτιμάται ότι θα περιορίσει την επιβάρυνσή τους που σχετίζεται με τα μέτρα της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ. 3. Παρακολούθηση και αξιολογηση Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αφορούν τις οδηγίες 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ που προηγούνται του παρόντος κανονισμού. Αυτό σημαίνει ότι τόσο τα στοιχεία της προηγούμενης οδηγίας όσο και τα νέα στοιχεία που εισάγει ο παρών κανονισμός θα παρακολουθούνται στενά. Η παρακολούθηση του δείκτη μόχλευσης και των νέων δεικτών ρευστότητας θα υπόκεινται σε ιδιαίτερο έλεγχο βάσει στατιστικών δεδομένων που συλλέγονται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας πρότασης. Η παρακολούθηση και αξιολόγηση θα λαμβάνουν χώρα τόσο σε επίπεδο ΕΕ (EAT/EKT – Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) όσο και σε διεθνές επίπεδο (BCBS). 4. Νομικά στοιχεια της προτασης 4.1. Νομική βάση Το άρθρο 114 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ παρέχει τη νομική βάση για ένα κανονισμό που δημιουργεί ομοιόμορφες διατάξεις με στόχο τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Παρά το γεγονός ότι η πρόταση οδηγίας [εισαγωγή από OP] διέπει την πρόσβαση στη δραστηριότητα επιχειρήσεων και βασίζεται στο άρθρο 53 ΣΛΕΕ, η ανάγκη διαχωρισμού των εν λόγω κανόνων από τους κανόνες που αφορούν τον τρόπο διεξαγωγής των ως άνω δραστηριοτήτων καθιστά αναγκαία τη χρήση μιας νέας νομικής βάσης για τους δε. Οι απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας θεσπίζουν κριτήρια για την αξιολόγηση του κινδύνου που σχετίζεται με ορισμένες τραπεζικές δραστηριότητες και των πόρων που είναι αναγκαίοι για την αντιστάθμιση των εν λόγω κινδύνων. Γι’ αυτόν τον λόγο, δεν ρυθμίζουν την πρόσβαση σε δραστηριότητες αποδοχής καταθέσεων, αλλά διέπουν τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι εν λόγω δραστηριότητες με στόχο τη διασφάλιση της προστασίας των καταθετών και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Ο προτεινόμενος κανονισμός αποβλέπει στη συγκέντρωση των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας για τα πιστωτικά ιδρύματα και για τις επιχειρήσεις επενδύσεων, οι οποίες επί του παρόντος θεσπίζονται σε δύο διαφορετικές οδηγίες (2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ), σε μια νομική πράξη, που απλοποιεί σημαντικά το ισχύον νομικό πλαίσιο. Όπως αναφέρεται ανωτέρω (τμήματα 1.1.1 και 2.2.1), οι τρέχουσες διατάξεις περιέχουν σημαντικό αριθμό δικαιωμάτων και διακριτικών ευχερειών και επιτρέπουν στα κράτη μέλη να επιβάλλουν αυστηρότερους κανόνες από αυτούς της οδηγίας 2006/48/ΕΚ και της οδηγίας 2006/49/ΕΚ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερες αποκλίσεις, οι οποίες δεν είναι μόνο προβληματικές για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα όπως αναφέρεται στο τμήμα 1.1.1 ανωτέρω, αλλά επίσης εμποδίζουν τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών και την εγκατάσταση σε άλλα κράτη μέλη, γιατί κάθε φορά που ένα ίδρυμα επιθυμεί την έναρξη δραστηριότητας σε άλλο κράτος μέλος πρέπει να αξιολογεί ένα διαφορετικό σύνολο κανόνων. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί άνισους όρους ανταγωνισμού που εμποδίζουν την εσωτερική αγορά και προκαλούν νομική ασάφεια. Δεδομένου ότι οι προηγούμενες κωδικοποιήσεις και αναδιατυπώσεις δεν οδήγησαν στη μείωση των αποκλίσεων, είναι απαραίτητη η θέσπιση ενός κανονισμού με στόχο τη θέσπιση ομοιόμορφων κανόνων σε όλα τα κράτη μέλη και τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Η διαμόρφωση απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας με τη μορφή ενός κανονισμού θα διασφαλίσει ότι οι εν λόγω απαιτήσεις θα είναι άμεσα εφαρμόσιμες στα ιδρύματα. Έτσι θα διασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού αποτρέποντας την υιοθέτηση αποκλινουσών εθνικών απαιτήσεων ως αποτέλεσμα της μεταφοράς μιας Οδηγίας. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα αποτελεί μια σαφή απόδειξη ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ακολουθούν τους ίδιους κανόνες σε όλες τις αγορές της ΕΕ, ενισχύοντας έτσι την εμπιστοσύνη στη σταθερότητα των ιδρυμάτων σε ολόκληρη την ΕΕ. Επιπλέον, ένας Κανονισμός θα επέτρεπε στην ΕΕ να εφαρμόσει ταχύτερα τυχόν μελλοντικές αλλαγές, καθώς οι τροποποιήσεις ισχύουν σχεδόν αμέσως μετά την ψήφισή τους. Έτσι, η ΕΕ θα έχει τη δυνατότητα να τηρεί προθεσμίες που έχουν συμφωνηθεί σε διεθνές επίπεδο για την εφαρμογή και την παρακολούθηση σημαντικών εξελίξεων της αγοράς. 4.2. Επικουρικότητα Σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που διατυπώνονται στο άρθρο 5 της ΣΛΕΕ, οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο ΕΕ. Οι διατάξεις της δεν υπερβαίνουν τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών. Μόνο η δράση σε επίπεδο ΕΕ μπορεί να εξασφαλίσει την υπαγωγή ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων που ασκούν δραστηριότητα σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη σε παρόμοιες απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας και, με αυτόν τον τρόπο, να εξασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού, μείωση της πολυπλοκότητας των κανονιστικών ρυθμίσεων, αποφυγή αδικαιολόγητων δαπανών συμμόρφωσης για διασυνοριακές δραστηριότητες, προώθηση της περαιτέρω ολοκλήρωσης στην αγορά της ΕΕ και εξάλειψη των ευκαιριών καταχρηστικής επιλογής του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας (εποπτικού αρμπιτράζ). Η δράση σε επίπεδο ΕΕ εξασφαλίζει επιπλέον υψηλό επίπεδο χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην ΕΕ. Αυτό επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι οι απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας που περιέχονται στην πρόταση υπάρχουν στη νομοθεσία της ΕΕ τα τελευταία 20 χρόνια. Το άρθρο 288 ΣΛΕΕ επιτρέπει την επιλογή μεταξύ διαφόρων νομικών μέσων. Κατά συνέπεια, ένας κανονισμός υπόκειται στην αρχή της επικουρικότητας όπως και άλλες νομικές πράξεις. Η επικουρικότητα πρέπει να εξισορροπείται με άλλες αρχές των Συνθηκών, μεταξύ των οποίων και με τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Οι οδηγίες 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ απευθύνονται επισήμως στα κράτη μέλη, αλλά τελικά αφορούν τις επιχειρήσεις. Ένας κανονισμός δημιουργεί πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού, καθώς είναι άμεσα εφαρμόσιμος και δεν υπάρχει ανάγκη αξιολόγησης της νομοθεσίας σε άλλα κράτη μέλη πριν τη σύσταση μιας επιχείρησης εφόσον οι κανόνες είναι πανομοιότυποι. Το γεγονός αυτό μειώνει το φόρτο των ιδρυμάτων. Επίσης, με την υιοθέτηση ενός Κανονισμού αποφεύγονται και οι καθυστερήσεις στη μεταφορά των Οδηγιών. 4.3. Ρόλος της ΕΑΤ και συμμόρφωση με τα άρθρα 290 και 291 ΣΛΕΕ Σε περισσότερες από 50 διατάξεις της παρούσας πρότασης, ζητείται από την ΕΑΤ να υποβάλει ρυθμιστικά και εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα στην Επιτροπή με στόχο τον καθορισμό των κριτηρίων που ορίζονται σε κάποιες διατάξεις του παρόντος Κανονισμού και τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής του. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να τα εκδίδει ως πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση και ως εκτελεστικές πράξεις. Στις 23 Σεπτεμβρίου 2009 η Επιτροπή εξέδωσε προτάσεις Κανονισμών για τη σύσταση της ΕΑΤ, της ΕΑΑΕΣ (Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων) και της ΕΑΚΑΑ (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών)[6]. Ως προς αυτό το σημείο, η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει τις δηλώσεις στις οποίες προέβη σχετικά με τα άρθρα 290 και 291 της ΣΛΕΕ, κατά την έκδοση των κανονισμών για τη σύσταση των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών, σύμφωνα με τις οποίες: «Όσον αφορά τη διαδικασία για την έγκριση κανονιστικών προτύπων, η Επιτροπή υπογραμμίζει τον μοναδικό χαρακτήρα του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, που απορρέει από τον μηχανισμό Lamfalussy και αναγνωρίζεται ρητά στη Δήλωση 39 που προσαρτήθηκε στη ΣΛΕΕ. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει σοβαρές αμφιβολίες αν οι περιορισμοί του ρόλου της κατά την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και εκτελεστικών μέτρων είναι σύμφωνοι με τα άρθρα 290 και 291 της ΣΛΕΕ.» 4.4. Αλληλεπίδραση και συνοχή μεταξύ των στοιχείων της δέσμης μέτρων Ο παρών κανονισμός εντάσσεται στην ίδια δέσμη μέτρων με την πρόταση οδηγίας [εισαγωγή από OP]. Η εν λόγω δέσμη μέτρων προβλέπεται να αντικαταστήσει τις οδηγίες 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ. Αυτό σημαίνει ότι τόσο η οδηγία όσο και ο κανονισμός θα τυγχάνουν εφαρμογής τόσο ως προς τα πιστωτικά ιδρύματα όσο και ως προς τις επιχειρήσεις επενδύσεων. Επί του παρόντος, οι τελευταίες απλώς «προσαρτώνται» στην οδηγία 2006/48/ΕΚ διά της οδηγίας 2006/49/ΕΚ. Μεγάλο τμήμα αυτής απλώς περιέχει αναφορές στην οδηγία 2006/48/ΕΚ. Συνεπώς, η συγκέντρωση στην εν λόγω δέσμη μέτρων διατάξεων που θα τυγχάνουν εφαρμογής σε αμφότερες αυτές τις επιχειρηματικές δραστηριότητες θα βελτίωνε τη σαφήνεια των διατάξεων που τις διέπουν. Περαιτέρω, τα εκτεταμένα παραρτήματα αμφότερων των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/EΚ θα ενσωματώνονταν στο διατακτικό των νέων ρυθμίσεων, απλοποιώντας, με τον τρόπο αυτόν, περαιτέρω την εφαρμογή τους. Κανονισμοί προληπτικής εποπτείας με άμεση εφαρμογή επί των ιδρυμάτων περιλαμβάνονται στην πρόταση κανονισμού. Στην πρόταση οδηγίας προβλέπεται να παραμείνουν διατάξεις σχετικά με την αδειοδότηση των ιδρυμάτων και την άσκηση της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών. Το γεγονός αυτό δεν θα αφορά τις επιχειρήσεις επενδύσεων, καθώς τα αντίστοιχα δικαιώματα και υποχρεώσεις τους ρυθμίζονται από την οδηγία 2004/39/ΕΚ (οδηγία «MiFiD»). Οι γενικές αρχές της εποπτείας των ιδρυμάτων, οι οποίες απευθύνονται στα κράτη μέλη και απαιτούν μεταφορά και χρήση διακριτικής ευχέρειας, επίσης προβλέπεται να παραμείνουν στην οδηγία. Σε αυτές περιλαμβάνονται ιδίως τα ζητήματα σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών, την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των εποπτικών αρχών του κράτους καταγωγής και του κράτους υποδοχής, και την άσκηση των εξουσιών επιβολής κυρώσεων (οι οποίες προβλέπεται να θεσπισθούν για πρώτη φορά). Η οδηγία προβλέπεται να διατηρήσει τις διατάξεις σχετικά με τον εποπτικό έλεγχο των ιδρυμάτων από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Οι διατάξεις αυτές συμπληρώνουν τις γενικές απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας που τίθενται στον κανονισμό για τα ιδρύματα μέσω εξατομικευμένων ρυθμίσεων που θεσπίζονται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές βάσει του εκ μέρους τους συνεχούς εποπτικού ελέγχου κάθε επιμέρους ιδρύματος. Η έκταση των εν λόγω εποπτικών ρυθμίσεων προβλέπεται να ρυθμίζεται στην οδηγία, καθώς θα πρέπει οι αρμόδιες αρχές να διαθέτουν τη δυνατότητα άσκησης της διακριτικής ευχέρειάς τους ως προς τις ρυθμίσεις που θα αποφασίζουν να θεσπίσουν. Σε αυτό περιλαμβάνονται οι εσωτερικές διαδικασίες εντός ορισμένου ιδρύματος, ιδίως σχετικά με τη διαχείριση κινδύνων και τις απαιτήσεις εταιρικής διακυβέρνησης που θεσπίζονται για πρώτη φορά. 5. Λεπτομερής εξηγηση της προτασησ και συγκριση με τη συμφωνια «Βασιλεία III» Για να διασφαλιστεί η ισορροπημένη εφαρμογή της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ στα ιδρύματα της ΕΕ, η Επιτροπή χρειάστηκε να κάνει ορισμένες κανονιστικές επιλογές, οι οποίες εξηγούνται στο παρόν κεφάλαιο. 5.1. Μέγιστη εναρμόνιση (Πλήρης Κανονισμός) Η μέγιστη δυνατή εναρμόνιση είναι αναγκαία για την επίτευξη ενός πραγματικά ενιαίου εγχειριδίου κανόνων. Οι ακατάλληλες και ασυντόνιστες αυστηρότερες απαιτήσεις σε μεμονωμένα κράτη μέλη θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη μεταφορά των υποκείμενων ανοιγμάτων και κινδύνων στον σκιώδη τραπεζικό τομέα ή από ένα κράτος μέλος της ΕΕ σε άλλο. Επιπλέον, οι εκτιμήσεις επιπτώσεων που διεξήχθησαν από την επιτροπή της Βασιλείας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βασίζονται στους συγκεκριμένους λόγους κεφαλαίου/υποχρεώσεων που προβλέφθηκαν. Δεν είναι βέβαιο ποιος θα ήταν ο ενδεχόμενος αντίκτυπος από άποψη κόστους και ανάπτυξης σε περίπτωση ύπαρξης υψηλότερων κεφαλαιακών απαιτήσεων σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, κάτι που πιθανόν να οδηγούσε σε μία γενικότερη τάση προς αύξηση των κεφαλαιακών απαιτήσεων ανά την ΕΕ. Αν παραστεί ανάγκη για αυστηρότερες απαιτήσεις προληπτικού ελέγχου σε επίπεδο ΕΕ, πρέπει να υπάρχουν τρόποι προσωρινής τροποποίησης του ενιαίου εγχειριδίου κανόνων. Η Επιτροπή μπορεί να ψηφίσει μια πράξη κατ’ εξουσιοδότηση αυξάνοντας για περιορισμένο χρονικό διάστημα το επίπεδο κεφαλαιακών απαιτήσεων, τους συντελεστές στάθμισης κινδύνου ορισμένων ανοιγμάτων ή να επιβάλει αυστηρότερες απαιτήσεις προληπτικού ελέγχου, για όλα τα ανοίγματα ή για ανοίγματα σε έναν ή περισσότερους τομείς, περιφέρειες ή κράτη μέλη, σε περίπτωση που είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση αλλαγών στη σοβαρότητα των μικροπροληπτικών και μακροπροληπτικών κινδύνων που προκύπτουν από εξελίξεις της αγοράς που λαμβάνουν χώρα μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, και ιδιαίτερα κατόπιν σύστασης ή γνώμης του ΕΣΣΚ. Η πρόταση και η συνοδευτική πρόταση οδηγίας περιέχουν ήδη τρεις δυνατότητες των αρμόδιων αρχών για την αντιμετώπιση μακροπροληπτικών ζητημάτων σε εθνικό επίπεδο: – για δανεισμό που εξασφαλίζεται με ακίνητη περιουσία, τα κράτη μέλη μπορούν να προσαρμόσουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις· – τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλουν επιπλέον κεφαλαιακές απαιτήσεις σε μεμονωμένα ιδρύματα ή ομάδες ιδρυμάτων όταν κάτι τέτοιο δικαιολογείται από συγκεκριμένες περιστάσεις βάσει του επονομαζόμενου «Πυλώνα 2»· – τα κράτη μέλη θεσπίζουν το επίπεδο του αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας, που αντικατοπτρίζει τους συγκεκριμένους μακροοικονομικούς κινδύνους σε ένα δεδομένο κράτος μέλος. Με αυτόν τον τρόπο ουσιαστικά τροποποιούνται σε σημαντικό βαθμό οι κεφαλαιακές απαιτήσεις. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα δύνανται να επισπεύσουν την εφαρμογή κάποιων από τους νέους αυστηρότερους κανόνες που βασίζονται στη συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, για παράδειγμα εφαρμόζοντάς τους πιο γρήγορα από την προθεσμία που ορίζεται στην ως άνω συμφωνία. 5.2. Ορισμός του κεφαλαίου (Μέρος δύο) 5.2.1. Αφαίρεση σημαντικών συμμετοχών σε ασφαλιστικές εταιρείες και σε χρηματοπιστωτικούς ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων Η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ απαιτεί από τις τράπεζες με διεθνή δραστηριότητα να αφαιρούν από τα ίδια κεφάλαιά τους σημαντικές επενδύσεις σε μη ενοποιημένες ασφαλιστικές εταιρείες. Στόχος αυτής της απαίτησης είναι να διασφαλιστεί ότι μια τράπεζα δεν μπορεί να συνυπολογίσει στα ίδια κεφάλαιά της το κεφάλαιο που χρησιμοποιείται από μια ασφαλιστική θυγατρική της. Για ομίλους που περιλαμβάνουν σημαντικές τραπεζικές ή επενδυτικές επιχειρήσεις και ασφαλιστικές επιχειρήσεις, η οδηγία 2002/87/ΕΚ για τους χρηματοπιστωτικούς ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες για την αποτροπή αυτού του «διπλού υπολογισμού» του κεφαλαίου. Η οδηγία 2002/87/ΕΚ βασίζεται σε διεθνώς συμφωνηθείσες αρχές για την αντιμετώπιση του κινδύνου σε διάφορους τομείς. Η παρούσα πρόταση ενισχύει τον τρόπο που εφαρμόζονται οι ανωτέρω κανόνες για τους ομίλους τραπεζών και επιχειρήσεων επενδύσεων διασφαλίζοντας την αυστηρή και συνεπή εφαρμογή τους. Τυχόν περαιτέρω αλλαγές που είναι απαραίτητες θα εξεταστούν στην αναθεώρηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ που πρόκειται να λάβει χώρα το 2012. 5.2.2. Ίδια κεφάλαια ανώτατης ποιότητας – κριτήρια, σταδιακή εξάλειψη και αποδοχή κεκτημένων δικαιωμάτων Δυνάμει της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ, τα μέσα των ιδίων κεφαλαίων ανώτατης ποιότητας τραπεζών που δραστηριοποιούνται σε διεθνές επίπεδο και είναι ανώνυμες εταιρείες αποτελούνται μόνον από «κοινές μετοχές» που πληρούν αυστηρά κριτήρια. Η παρούσα πρόταση υλοποιεί τα εν λόγω αυστηρά κριτήρια της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ. Δεν επιβάλλει η νομική μορφή του ανώτατης ποιότητας στοιχείου κεφαλαίου που εκδίδεται από τα ιδρύματα που είναι δομημένα ως ανώνυμες εταιρείες να είναι αυτή της κοινής μετοχής. Ο ορισμός της κοινής μετοχής διαφέρει ανάλογα με το εθνικό εταιρικό δίκαιο. Τα αυστηρά κριτήρια που θεσπίζονται στην παρούσα πρόταση διασφαλίζουν ότι μόνο μέσα ανώτατης ποιότητας μπορούν να αναγνωριστούν ως μορφή υποχρεωτικού κεφαλαίου ανώτατης ποιότητας. Δυνάμει των εν λόγω κριτηρίων, μόνο τα μέσα που έχουν εξίσου υψηλή ποιότητα με τις κοινές μετοχές είναι δυνατόν να συμπεριλαμβάνονται σε αυτή την κατηγορία. Προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης διαφάνεια των αναγνωρισμένων μέσων, η πρόταση υποχρεώνει την ΕΑΤ να καταρτίσει, να τηρεί και να δημοσιεύσει κατάλογο των ειδών των αναγνωρισμένων μέσων. Η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ προβλέπει μια 10ετή περίοδο σταδιακής εξάλειψης ορισμένων μέσων που εκδίδονται από μη ανώνυμες εταιρείες και δεν πληρούν τους νέους κανόνες. Συμμορφούμενη με τις τροποποιήσεις που έγιναν στα ίδια κεφάλαια μέσω της οδηγίας 2009/111/ΕΚ, και με την ανάγκη διασφάλισης μιας συνεκτικής αντιμετώπισης των διαφορετικών νομικών μορφών εταιρειών, η παρούσα πρόταση (Μέρος δέκα, Τίτλος I, Κεφάλαιο 2) προβλέπει την αποδοχή κεκτημένων δικαιωμάτων και σε μέσα ανώτατης ποιότητας που εκδίδονται από ανώνυμες εταιρείες και δεν είναι κοινές μετοχές, καθώς και τη σχετική διαφορά από την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο. Η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ επιτρέπει τη σταδιακή εξάλειψη των μέσων που δεν πληρούν τους νέους κανόνες και έχουν εκδοθεί πριν από τις 12 Σεπτεμβρίου 2010 από το υποχρεωτικό κεφάλαιο, με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής μετάβασης στους νέους κανόνες. Αυτή η ημερομηνία είναι γνωστή ως «ημερομηνία λήξης» για τις μεταβατικές ρυθμίσεις. Όλα τα μέσα που δεν πληρούν τους νέους κανόνες και έχουν εκδοθεί μετά την ημερομηνία λήξης αποκλείονται πλήρως από το υποχρεωτικό κεφάλαιο από το 2013. Η παρούσα πρόταση θεσπίζει ως ημερομηνία λήξης την ημερομηνία ψήφισης της παρούσας πρότασης από την Επιτροπή. Το μέτρο αυτό είναι αναγκαίο για την αποφυγή της αναδρομικής εφαρμογής των απαιτήσεων της πρότασης, η οποία δεν θα ήταν νομικά εφικτή. 5.2.3. Αλληλασφαλιστικές ενώσεις, συνεταιριστικές τράπεζες και παρόμοιοι φορείς Η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ διασφαλίζει ότι οι νέοι κανόνες είναι δυνατόν να εφαρμοστούν στα κεφαλαιακά μέσα ανώτατης ποιότητας μη ανώνυμων εταιρειών – π.χ. αλληλασφαλιστικών ενώσεων, συνεταιριστικών τραπεζών και παρόμοιων ιδρυμάτων. Η παρούσα πρόταση προσδιορίζει με περισσότερες λεπτομέρειες την εφαρμογή του ορισμού του κεφαλαίου της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ στα κεφαλαιακά μέσα ανώτατης ποιότητας που εκδίδονται από μη ανώνυμες εταιρείες. 5.2.4. Δικαίωμα μειοψηφίας και ορισμένα κεφαλαιακά μέσα που εκδίδονται από θυγατρικές Δικαίωμα μειοψηφίας είναι το κεφάλαιο ορισμένων θυγατρικών που ανήκει σε μέτοχο μειοψηφίας εκτός του ομίλου. Η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ αναγνωρίζει το δικαίωμα μειοψηφίας –και κάποια υποχρεωτικά κεφάλαια που εκδίδονται από θυγατρικές – μόνο στον βαθμό που οι εν λόγω θυγατρικές είναι ιδρύματα (ή υπόκεινται στους ίδιους κανόνες) και το κεφάλαιο χρησιμοποιείται για την ικανοποίηση των κεφαλαιακών απαιτήσεων και του νέου αποθέματος ασφαλείας διατήρησης κεφαλαίου, ενός νέου κεφαλαιακού «μαξιλαριού», το οποίο επιβάλλει νέους περιορισμούς στην καταβολή των μερισμάτων και ορισμένων τοκομεριδίων και πρόσθετων αμοιβών. Το άλλο νέο απόθεμα ασφαλείας – το αντικυκλικό απόθεμα – είναι ένα σημαντικό μακροπροληπτικό εργαλείο, το οποίο είναι δυνατόν να επιβληθεί από τους επόπτες για τον μετριασμό ή την ενίσχυση του δανεισμού σε διάφορες φάσεις του πιστωτικού κύκλου. Η παρούσα πρόταση θεσπίζει άρτιες διαδικασίες σε επίπεδο ΕΕ για τον συντονισμό της χρήσης του αντικυκλικού αποθέματος από τα κράτη μέλη. Η προσέγγιση που θεσπίζεται στην παρούσα πρόταση όσον αφορά το δικαίωμα μειοψηφίας και ορισμένα άλλα κεφάλαια που εκδίδονται από θυγατρικές αναγνωρίζει το αντικυκλικό απόθεμα στις περιπτώσεις όπου χρησιμοποιείται. Έτσι αναγνωρίζεται η σημασία του αποθέματος και του κεφαλαίου που χρησιμοποιείται για τη δημιουργία του και εξαλείφονται πιθανά αντικίνητρα για την απαίτηση ύπαρξης αποθέματος. 5.2.5. Αφαίρεση ορισμένων αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων Μια αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση είναι ένα στοιχείο του ισολογισμού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μείωση τυχόν δαπανών φόρου εισοδήματος της επόμενης περιόδου. Η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ προσδιορίζει ότι για ορισμένες αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις δεν απαιτείται η αφαίρεσή τους από το κεφάλαιο. Η παρούσα πρόταση διευκρινίζει ότι οι εν λόγω αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν και αυτές που μετατρέπονται αυτόματα σε απαίτηση έναντι του κράτους όταν μια εταιρεία έχει ζημίες δεν είναι απαραίτητο να αφαιρεθούν, εφόσον διασφαλίζεται η ικανότητά τους για απορρόφηση ζημιών όποτε απαιτείται. 5.3. Αντιμετώπιση ειδικών ανοιγμάτων (Μέρος τρία, Τίτλος ΙΙ, Κεφάλαιο 2) 5.3.1. Αντιμετώπιση ανοιγμάτων σε ΜΜΕ Δυνάμει της τρέχουσας νομοθεσίας της ΕΕ, οι τράπεζες μπορούν να επωφεληθούν από προνομιακό συντελεστή στάθμισης που εφαρμόζεται στα ανοίγματα σε ΜΜΕ. Αυτή η προνομιακή αντιμετώπιση θα εξακολουθήσει να ισχύει τόσο δυνάμει της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ όσο και δυνάμει του σχεδίου πρότασης. Για πιο επωφελείς κεφαλαιακές απαιτήσεις για ανοίγματα σε ΜΜΕ θα απαιτούνταν εξαρχής η αναθεώρηση του διεθνούς πλαισίου της Βασιλείας. Αυτό το ζήτημα υπόκειται σε μια ρήτρα επανεξέτασης στην πρόταση. Είναι σημαντικό να αξιολογούνται προσεκτικά οι συντελεστές στάθμισης κινδύνου του δανεισμού σε ΜΜΕ. Για αυτό, ζητείται από την ΕΑΤ να αναλύσει και να υποβάλει μια έκθεση έως την 1η Σεπτεμβρίου του 2012 σχετικά με τους τρέχοντες συντελεστές στάθμισης, στην οποία θα ελέγχονται οι δυνατότητες μείωσης και θα λαμβάνεται υπόψη ένα σενάριο που περιλαμβάνει μείωση κατά ένα τρίτο σε σύγκριση με την τρέχουσα κατάσταση. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την ανωτέρω ανάλυση και θα υποβάλει κατάλληλες νομοθετικές προτάσεις για την αναθεώρηση του συντελεστή στάθμισης κινδύνου των ΜΜΕ. Επιπλέον, η Επιτροπή, κατόπιν διαβούλευσης με την ΕΑΤ, εντός 24 μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, θα καταρτίσει έκθεση σχετικά με τη δανειοδότηση μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων και θα υποβάλει την εν λόγω έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μαζί με την κατάλληλη πρόταση. 5.3.2. Αντιμετώπιση ανοιγμάτων που προκύπτουν από χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες στον τομέα του διεθνούς εμπορίου Η BCBS αναμένεται να ολοκληρώσει τη γνωμοδότησή της σχετικά με το αν πρέπει να θεσπιστούν πιο επωφελείς κεφαλαιακές απαιτήσεις για τις χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες στον τομέα του διεθνούς εμπορίου μόλις στα τέλη του 2011. Κατά συνέπεια, το ζήτημα αυτό δεν περιέχεται στην παρούσα πρόταση, αλλά έχει προβλεφθεί μια ρήτρα επανεξέτασης σχετικά με την αντιμετώπιση των εν λόγω ανοιγμάτων. 5.4. Πιστωτικός κίνδυνος του αντισυμβαλλομένου (Μέρος τρία, Τίτλος ΙΙ, Κεφάλαιο 6) Στη συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ, οι τράπεζες υποχρεούνται να διατηρούν επιπλέον κεφάλαιο κατά του κινδύνου επιδείνωσης της πιστοληπτικής ικανότητας του αντισυμβαλλομένου. Η παρούσα πρόταση θα εισαγάγει αυτές τις νέες κεφαλαιακές απαιτήσεις. Ωστόσο, η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ αναγνωρίζει μόνο σε πολύ περιορισμένο βαθμό τις ζημίες που εγγράφει προκαταβολικά μια τράπεζα με άμεσο αντίκτυπο στον λογαριασμό κερδών και ζημιών (αναληφθείσες προσαρμογές πιστωτικής αποτίμησης). Βάσει των σχολίων σε μια διαβούλευση που διοργάνωσε η Επιτροπή τον Φεβρουάριο/Μάρτιο 2011 σχετικά με το εν λόγω ζήτημα και με την υποστήριξη της συντριπτικής πλειοψηφίας των κρατών μελών, η παρούσα πρόταση θα παρέχει στις τράπεζες που χρησιμοποιούν την προηγμένη προσέγγιση του πιστωτικού κινδύνου μεγαλύτερη αλλά προληπτική αναγνώριση των σχετικών ζημιών και συνεπώς θα αντικατοπτρίζει καλύτερα την κοινή πρακτική της πρόβλεψης μελλοντικών ζημιών που ασκείται από πολλές τράπεζες της ΕΕ. 5.5. Ρευστότητα (Μέρος έξι) 5.5.1. Απαίτηση κάλυψης της ρευστότητας Η Επιτροπή είναι προσηλωμένη στην επίτευξη μιας εναρμονισμένης απαίτησης κάλυψης της ρευστότητας μέχρι το 2015. Ταυτόχρονα, οι αβεβαιότητες που αφορούν πιθανές ανεπιθύμητες επιπτώσεις και την περίοδο παρατήρησης της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ πρέπει να ληφθούν πολύ σοβαρά υπόψη. Τα ακόλουθα στοιχεία διασφαλίζουν την υιοθέτηση μιας δεσμευτικής απαίτησης μόνο μετά από κατάλληλη εξέταση των δεδομένων: – σαν πρώτο βήμα, πρόκειται να εφαρμοστεί μια γενική απαίτηση από το 2013 για την τήρηση κατάλληλης κάλυψης της ρευστότητας από τις τράπεζες· – μια υποχρέωση αναφοράς στις εθνικές αρχές των στοιχείων που απαιτούνται για να εξακριβωθεί αν τηρούν επαρκή κάλυψη της ρευστότητας βάσει των ομοιόμορφων μορφότυπων κοινοποίησης που ανέπτυξε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών με στόχο τον έλεγχο των κριτηρίων της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ· – η εξουσιοδότηση της Επιτροπής να προσδιορίσει περαιτέρω την Απαίτηση Κάλυψης της Ρευστότητας σύμφωνα με τα συμπεράσματα από την περίοδο παρατήρησης και με τις διεθνείς εξελίξεις. Η αποφυγή της χρονοβόρας συνήθους νομοθετικής διαδικασίας (μέσω συναπόφασης) θα επιτρέψει τη μέγιστη χρήση της περιόδου παρατήρησης και την αναβολή της διαμόρφωσης προς το τέλος της περιόδου παρατήρησης. Η απαίτηση κάλυψης της ρευστότητας θα εφαρμοστεί καταρχήν, όταν πρόκειται για ομίλους πιστωτικών ιδρυμάτων ή επιχειρήσεων επενδύσεων ή και τα δύο, στο επίπεδο κάθε μεμονωμένου πιστωτικού ιδρύματος ή επιχείρησης επενδύσεων. Σε αντίθεση με τα υποκαταστήματα, τα οποία δεν έχουν νομική προσωπικότητα, τα πιστωτικά ιδρύματα ή οι επιχειρήσεις επενδύσεων υπόκεινται σε υποχρεώσεις πληρωμής που δύνανται να οδηγήσουν σε εκροές ρευστότητας υπό ακραίες συνθήκες. Δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι τα πιστωτικά ιδρύματα ή οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα λάβουν υποστήριξη ρευστότητας από άλλα πιστωτικά ιδρύματα ή επιχειρήσεις επενδύσεων που ανήκουν στον ίδιο όμιλο όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων πληρωμής τους. Ωστόσο, δυνάμει αυστηρών προϋποθέσεων, οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να χορηγήσουν απαλλαγή από την εφαρμογή σε μεμονωμένα πιστωτικά ιδρύματα ή επιχειρήσεις επενδύσεων και να επιβάλουν ενοποιημένη απαίτηση στα εν λόγω ιδρύματα ή τις επιχειρήσεις. Οι ανωτέρω αυστηρές προϋποθέσεις περιέχονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 και διασφαλίζουν, μεταξύ άλλων, ότι τα πιστωτικά ιδρύματα ή οι επιχειρήσεις επενδύσεων υποχρεούνται και δεσμεύονται από τον νόμο να αλληλοϋποστηρίζονται και ότι έχουν την ικανότητα να το πράξουν. Σε περίπτωση ομίλου που διαθέτει πιστωτικά ιδρύματα ή επιχειρήσεις επενδύσεων σε διάφορα κράτη μέλη, όλες οι αρμόδιες αρχές των μεμονωμένων πιστωτικών ιδρυμάτων ή των επιχειρήσεων επενδύσεων οφείλουν, προκειμένου να είναι δυνατή η απαλλαγή από μεμονωμένες απαιτήσεις, να συμφωνήσουν από κοινού ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την απαλλαγή. Σε τέτοιες διασυνοριακές καταστάσεις προβλέπονται περαιτέρω προϋποθέσεις στο άρθρο 7 παράγραφος 2, εκτός από τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 παράγραφος 1. Οι εν λόγω περαιτέρω προϋποθέσεις απαιτούν όλες οι μεμονωμένες αρμόδιες αρχές να μείνουν ικανοποιημένες με την διαχείριση ρευστότητας του ομίλου και με το ύψος της ρευστότητας που έχουν τα μεμονωμένα πιστωτικά ιδρύματα ή οι επιχειρήσεις επενδύσεων του ομίλου. Σε περίπτωση διαφωνίας, κάθε αρμόδια αρχή ενός μεμονωμένου πιστωτικού ιδρύματος ή μιας επιχείρησης επενδύσεων θα αποφασίσει ανεξάρτητα αν θα εφαρμοστεί η απαλλαγή. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα διαμεσολάβησης της ΕΑΤ σε περίπτωση διαφωνίας των αρμόδιων αρχών. Εντούτοις, το αποτέλεσμα της διαμεσολάβησης είναι δεσμευτικό μόνο όσον αφορά τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 παράγραφος 1. Οι μεμονωμένες αρμόδιες αρχές έχουν την τελευταία λέξη όσον αφορά τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 παράγραφος 2, ήτοι αναφορικά με την επάρκεια της διαχείρισης ρευστότητας του ομίλου και με την επάρκεια ρευστότητας των μεμονωμένων πιστωτικών ιδρυμάτων ή επιχειρήσεων επενδύσεων. 5.5.2. Απαίτηση καθαρής σταθερής χρηματοδότησης Η Επιτροπή δεσμεύεται να επιτύχει ένα ελάχιστο πρότυπο σχετικά με την απαίτηση καθαρής σταθερής χρηματοδότησης μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2018. Καθώς η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ ορίζει περίοδο παρατήρησης μέχρι το 2018 από αυτή την άποψη, υπάρχει αρκετός χρόνος για την προετοιμασία μιας απαίτησης περί σταθερής χρηματοδότησης με τη μορφή πρότασης συναπόφασης που θα συμφωνηθεί μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου πριν από το τέλος της περιόδου παρατήρησης. 5.6. Μόχλευση (Μέρος επτά) Ο δείκτης μόχλευσης είναι ένα νέο κανονιστικό εργαλείο της ΕΕ. Σύμφωνα με τη συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ, η Επιτροπή δεν προτείνει τον δείκτη μόχλευσης ως δεσμευτικό εργαλείο σε αυτό το στάδιο, αλλά στην αρχή ως ένα επιπρόσθετο στοιχείο που μπορεί να εφαρμοστεί σε μεμονωμένες τράπεζες με τη διακριτική ευχέρεια των εποπτικών αρχών με στόχο τη μετάβαση σε ένα δεσμευτικό («πρώτος πυλώνας») μέτρο το 2018, βάσει κατάλληλης εξέτασης και διαμόρφωσης. Οι υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων θα δώσουν τη δυνατότητα αναθεώρησης και λήψης μιας ενημερωμένης απόφασης σχετικά με την εισαγωγή του ως δεσμευτικής απαίτησης το 2018. Σύμφωνα με τη συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ, προτείνεται τα ιδρύματα να δημοσιεύουν τους δείκτες μόχλευσής τους από το 2015. 5.7. Όριο συμφωνίας της Βασιλείας Ι (Μέρος δεκατρία) Η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙ απαιτεί τη διατήρηση περισσότερου κεφαλαίου για πιο ριψοκίνδυνες επιχειρήσεις από αυτό που θα απαιτούνταν δυνάμει της συμφωνίας της Βασιλείας Ι. Για συγκριτικά λιγότερο ριψοκίνδυνες επιχειρήσεις, η συμφωνία της Βασιλείας II απαιτεί τη διατήρηση λιγότερου κεφαλαίου από ό,τι η συμφωνία της Βασιλείας Ι. Αυτό συμβαίνει γιατί η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙ σχεδιάστηκε για να είναι πιο ευαίσθητη σε θέματα κινδύνων σε σχέση με τη συμφωνία της Βασιλείας Ι. Για να αποτραπεί η επιβολή ακατάλληλα χαμηλών κεφαλαιακών απαιτήσεων στις τράπεζες, η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙ δεν επιτρέπει κεφάλαιο χαμηλότερο από 80% του κεφαλαίου που θα απαιτούνταν δυνάμει της συμφωνίας της Βασιλείας Ι. Αυτή η απαίτηση έληξε στα τέλη του 2009, αλλά η οδηγία 2010/76/ΕΚ την ανανέωσε μέχρι τα τέλη του 2011. Βάσει της επέκτασης της εν λόγω απαίτησης από την BCBS τον Ιούλιο του 2009, το σχέδιο πρότασης την ανανεώνει μέχρι το 2015. Οι αρμόδιες αρχές δύνανται, αφού ζητήσουν τη γνώμη της ΕΑΤ, να χορηγήσουν απαλλαγή από το όριο της Βασιλείας Ι σε ένα ίδρυμα, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται όλοι οι όροι που διέπουν τη χρήση της προηγμένης προσέγγιση του πιστωτικού και του λειτουργικού κινδύνου. 6. Δημοσιονομικές Επιπτώσεις Η ΕΑΤ θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για την επίτευξη του σκοπού του εν λόγω Κανονισμού, καθώς οι προτάσεις απαιτούν να αναπτύξει περισσότερα από 50 δεσμευτικά τεχνικά πρότυπα σχετικά με διάφορα ζητήματα πολιτικής. Τα δεσμευτικά τεχνικά πρότυπα –τα οποία τελικά θα εγκριθούν από την Επιτροπή – θα είναι κρίσιμα ώστε να διασφαλιστεί ότι οι διατάξεις ιδιαίτερα τεχνικής φύσης εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε όλη την ΕΕ και ότι οι προτεινόμενες πολιτικές λειτουργούν όπως πρέπει. Για αυτό το σημαντικό φόρτο εργασίας, η ΕΑΤ θα χρειαστεί περισσότερους πόρους από αυτούς που προβλέπονται ήδη στο πλαίσιο της θέσπισής της δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 1093/2010. Περαιτέρω λεπτομέρειες αναφέρονται στο συνημμένο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο. 2011/0202 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 114, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[7], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Η διακήρυξη της Ομάδας των 20 (G-20) της 2ας Απριλίου 2009[8] σχετικά με την ενίσχυση του χρηματοοικονομικού συστήματος απηύθυνε έκκληση για διεθνώς συστηματικές προσπάθειες που στοχεύουν στην ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της εποπτείας μέσω της βελτίωσης της ποσότητας και της ποιότητας του κεφαλαίου στο τραπεζικό σύστημα μετά τη διασφάλιση της οικονομικής ανάκαμψης. Η δήλωση απηύθυνε επίσης έκκληση για τη θέσπιση ενός συμπληρωματικού μέτρου που δεν θα βασίζεται στον κίνδυνο, για τον περιορισμό της αύξησης της μόχλευσης στο τραπεζικό σύστημα και την ανάπτυξη ενός πλαισίου για ισχυρότερα αποθέματα ρευστότητας. Σε απάντηση στην εντολή που δόθηκε από την G20, τον Σεπτέμβριο του 2009 η Ομάδα Διευθυντών Κεντρικών Τραπεζών και Επικεφαλής Εποπτείας (Group of Central Bank Governors and Heads of Supervision - GHOS), συμφώνησε ορισμένα μέτρα για την ενίσχυση της ρύθμισης του τραπεζικού τομέα. Τα εν λόγω μέτρα εγκρίθηκαν από τους ηγέτες της G20 στη διάσκεψη κορυφής του Πίτσμπουργκ στις 24-25 Σεπτεμβρίου 2009 και ορίστηκαν λεπτομερώς τον Δεκέμβριο του 2009. Τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο του 2010, η GHOS εξέδωσε δύο περαιτέρω ανακοινώσεις σχετικά με τον σχεδιασμό και τη διαμόρφωση των εν λόγω νέων μέτρων και τον Δεκέμβριο του 2010, η επιτροπή της Βασιλείας για την τραπεζική εποπτεία (BCBS) δημοσίευσε τα τελικά μέτρα, τα οποία αναφέρονται ως συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ. (2) Η ομάδα υψηλού επιπέδου για τη χρηματοπιστωτική εποπτεία στην ΕΕ υπό τον Jacques de Larosière κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναπτύξει ένα πιο εναρμονισμένο σύνολο χρηματοπιστωτικής ρύθμισης. Στο πλαίσιο της μελλοντικής αρχιτεκτονικής του ευρωπαϊκού συστήματος εποπτείας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης και 19ης Ιουνίου 2009 τόνισε επίσης την ανάγκη εκπόνησης ενός «ενιαίου ευρωπαϊκού εγχειριδίου κανόνων» που θα εφαρμόζεται σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα και στις επιχειρήσεις επενδύσεων στην Ενιαία Αγορά. (3) Η οδηγία 2006/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2006[9] σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυμάτων και η οδηγία 2006/49/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2006[10] για την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρήσεων επενδύσεων και των πιστωτικών ιδρυμάτων («ιδρύματα») έχουν κατ’ επανάληψη υποστεί εκτεταμένες τροποποιήσεις. Πολλές από τις διατάξεις των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ τυγχάνουν εφαρμογής τόσο επί των πιστωτικών ιδρυμάτων όσο και επί των επιχειρήσεων επενδύσεων. Προς τον σκοπό της διασφάλισης της συνεπούς εφαρμογής των εν λόγω διατάξεων, θα ήταν σκόπιμη η συγκέντρωση των εν λόγω διατάξεων σε νέα νομοθεσία που θα τυγχάνει εφαρμογής τόσο επί των πιστωτικών ιδρυμάτων όσο και επί των επιχειρήσεων επενδύσεων. Χάριν σαφήνειας, οι διατάξεις που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα των ανωτέρω οδηγιών θα πρέπει να ενσωματωθούν στο διατακτικό της νέας αυτής νομοθεσίας. (4) Η εν λόγω νέα νομοθεσία πρέπει να αποτελείται από δύο ξεχωριστές νομικές πράξεις, μια Οδηγία και τον παρόντα Κανονισμό. Οι δύο αυτές νομικές πράξεις θα πρέπει να θέτουν από κοινού το νομικό πλαίσιο που θα διέπει την πρόσβαση σε δραστηριότητες, το εποπτικό πλαίσιο και τους κανόνες προληπτικής εποπτείας των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει, συνεπώς, να συνδυάζεται με την οδηγία. (5) Η οδηγία [εισαγωγή από OP], η οποία βασίζεται στο άρθρο 53 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ πρέπει να περιλαμβάνει διατάξεις που αφορούν την πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων, τους λεπτομερείς όρους της διακυβέρνησής τους και το εποπτικό τους πλαίσιο, όπως για παράδειγμα τις διατάξεις που διέπουν την άδεια λειτουργίας της επιχείρησης, την απόκτηση ειδικών συμμετοχών, την άσκηση της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, τις σχετικές εξουσίες των εποπτικών αρχών του κράτους μέλους καταγωγής και του κράτους μέλους υποδοχής και τις διατάξεις που διέπουν το αρχικό κεφάλαιο και τον εποπτικό έλεγχο των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων. (6) Ο παρών κανονισμός πρέπει να περιέχει τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για τα πιστωτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις επενδύσεων που αφορούν αποκλειστικά τη λειτουργία των αγορών τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και στοχεύουν στη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας των φορέων που δραστηριοποιούνται στις ανωτέρω αγορές καθώς και ένα υψηλό επίπεδο προστασίας επενδυτών και καταθετών. Αυτή η άμεσα εφαρμοστέα νομική πράξη στοχεύει να συνεισφέρει με καθοριστικό τρόπο στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και κατά συνέπεια πρέπει να βασίζεται στις διατάξεις του άρθρου 114 ΣΛΕΕ, όπως ερμηνεύονται σύμφωνα με τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (7) Οι οδηγίες 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ, παρότι προκάλεσαν την εναρμόνιση των κανόνων των κρατών μελών στον τομέα της προληπτικής εποπτείας ως κάποιο βαθμό, περιλαμβάνουν σημαντικό αριθμό δικαιωμάτων και διακριτικών ευχερειών και τα κράτη μέλη επιτρέπεται να επιβάλλουν κανόνες αυστηρότερους από αυτούς των ως άνω οδηγιών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών κανόνων, οι οποίες εμποδίζουν τις θεμελιώδεις ελευθερίες και έχουν άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, προκαλώντας σημαντικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Συγκεκριμένα, οι εν λόγω αποκλίσεις αποτελούν τροχοπέδη για τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών και την εγκατάσταση σε άλλο κράτος μέλος, γιατί κάθε φορά υπάρχουν διαφορετικοί κανόνες που πρέπει να αξιολογηθούν και να τηρηθούν από τους φορείς κατά τη διεξαγωγή επιχειρηματικών δραστηριοτήτων σε άλλο κράτος μέλος. Επιπλέον, τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων που λαμβάνουν άδεια λειτουργίας σε διαφορετικά κράτη μέλη συχνά υπόκεινται σε διαφορετικές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα σημαντικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Η αποκλίνουσα εξέλιξη της εθνικής νομοθεσίας θέτει πιθανά και πραγματικά εμπόδια στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς λόγω των άνισων συνθηκών λειτουργίας και των δυσχερειών που αντιμετωπίζουν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων που λειτουργούν υπό διαφορετικά δικαστικά συστήματα ανά την Ένωση. (8) Κατά συνέπεια, προκειμένου να εξαλειφθούν τα εμπόδια που απομένουν για το εμπόριο και οι σημαντικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που οφείλονται σε αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών και να αποτραπούν τυχόν περαιτέρω πιθανά εμπόδια για το εμπόριο και η δημιουργία σημαντικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, είναι απαραίτητη η θέσπιση ενός κανονισμού για τη δημιουργία ομοιόμορφων κανόνων εφαρμοστέων σε όλα τα κράτη μέλη. (9) Η διαμόρφωση απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας με τη μορφή ενός κανονισμού θα διασφαλίσει ότι οι εν λόγω απαιτήσεις θα είναι άμεσα εφαρμόσιμες σε αυτά. Έτσι θα διασφαλιστούν ομοιόμορφες συνθήκες αποτρέποντας τη θέσπιση αποκλινουσών εθνικών απαιτήσεων ως αποτέλεσμα της μεταφοράς μιας Οδηγίας. Ο παρών κανονισμός θα οδηγήσει όλα τα ιδρύματα να ακολουθούν τους ίδιους κανόνες σε όλη την Ένωση, γεγονός που θα ενισχύσει επίσης την εμπιστοσύνη στη σταθερότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων, ιδίως σε ακραίες συνθήκες. Ένας κανονισμός θα μειώσει επίσης την κανονιστική πολυπλοκότητα και το κόστος της συμμόρφωσης των εταιρειών, ιδιαίτερα για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων που λειτουργούν σε διασυνοριακή βάση, και θα συνεισφέρει στην εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Λόγω της ιδιαιτερότητας των αγορών ακίνητης περιουσίας που χαρακτηρίζονται από οικονομικές εξελίξεις και διαφορές ως προς τη δικαιοδοσία που διαφέρουν ανάλογα με το κράτος μέλος, την περιφέρεια ή την τοπική περιοχή, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να δύνανται να ορίζουν υψηλότερους συντελεστές στάθμισης κινδύνου ή να εφαρμόζουν αυστηρότερα κριτήρια βάσει της εσωτερικής εμπειρίας αθέτησης και βάσει των αναμενόμενων εξελίξεων της αγοράς σε ανοίγματα που εξασφαλίζονται με υποθήκες επί ακίνητης περιουσίας σε συγκεκριμένες περιοχές. (10) Τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν την εξουσία να διατηρούν ή να θεσπίζουν εθνικές διατάξεις στις περιπτώσεις που ο παρών κανονισμός δεν προβλέπει ομοιόμορφους κανόνες, με την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω εθνικές διατάξεις δεν αντίκεινται στη νομοθεσία της Ένωσης ή δεν υπονομεύουν την εφαρμογή της. (11) Σε περίπτωση που τα κράτη μέλη θεσπίσουν κατευθυντήριες γραμμές γενικής εμβέλειας, ιδιαίτερα σε τομείς όπου εκκρεμεί η θέσπιση σχεδίων τεχνικών προτύπων από την Επιτροπή, οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές δεν πρέπει να αντίκεινται στη νομοθεσία της Ένωσης ούτε να υπονομεύουν την εφαρμογή της. (12) Ο παρών κανονισμός δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη από την επιβολή ισοδύναμων απαιτήσεων σε επιχειρήσεις που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του. (13) Οι γενικές απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας που θεσπίζονται με τον κανονισμό συμπληρώνονται από εξατομικευμένες ρυθμίσεις που θεσπίζονται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές βάσει του εκ μέρους τους συνεχούς εποπτικού ελέγχου κάθε επιμέρους πιστωτικού ιδρύματος και επιχείρησης επενδύσεων. Η έκταση των εν λόγω εποπτικών ρυθμίσεων προβλέπεται να ρυθμίζεται σε μια οδηγία, καθώς θα πρέπει οι αρμόδιες αρχές να διαθέτουν τη δυνατότητα άσκησης της διακριτικής ευχέρειάς τους ως προς τις ρυθμίσεις που θα πρέπει να επιβληθούν. (14) Ο παρών κανονισμός δεν πρέπει να επηρεάζει την ικανότητα των αρμόδιων αρχών να επιβάλλουν ειδικές απαιτήσεις βάσει της διαδικασίας εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης που ορίζεται στην οδηγία [εισαγωγή από OP], οι οποίες πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στο ειδικό προφίλ κινδύνου των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων. (15) Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Νοεμβρίου 2010 σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής[11] θέσπισε την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ). Στόχος αυτού του κανονισμού είναι η αναβάθμιση της ποιότητας και της συνέπειας της εθνικής εποπτείας και η ενίσχυση της επίβλεψης διασυνοριακών ομίλων. (16) Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 επιβάλλει στην ΕΑΤ να ενεργεί στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ. Η ΕΑΤ οφείλει επίσης να ενεργεί στο πεδίο των δραστηριοτήτων των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων όσον αφορά ζητήματα τα οποία δεν καλύπτονται άμεσα στις εν λόγω οδηγίες, υπό τον όρο ότι εν λόγω δράσεις είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση αποτελεσματικής και συνεπούς εφαρμογής των εν λόγω πράξεων. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τον ρόλο και τη λειτουργία της ΕΑΤ και να διευκολύνει την άσκηση των αρμοδιοτήτων της ΕΑΤ που προβλέπονται στον ανωτέρω κανονισμό. (17) Είναι αναγκαίο να είναι ισότιμες οι οικονομικές προϋποθέσεις που απαιτούνται από τα πιστωτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις επενδύσεων για την εξασφάλιση όμοιων εγγυήσεων στους αποταμιευτές καθώς και ίσων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων της αυτής κατηγορίας. (18) Δεδομένου ότι τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων ευρίσκονται, εντός της εσωτερικής αγοράς, σε άμεσο ανταγωνισμό, θα πρέπει να υπάρχει αντιστοιχία των υποχρεώσεων σχετικά με την επιτήρηση που ισχύουν στο σύνολο της Ένωσης. (19) Οσάκις, στα πλαίσια της εποπτείας, είναι αναγκαίο να προσδιοριστεί η έκταση των ενοποιημένων ιδίων κεφαλαίων ομίλου πιστωτικών ιδρυμάτων, ο υπολογισμός αυτός θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. (20) Σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, οι απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων εφαρμόζονται σε μεμονωμένη και ενοποιημένη βάση, εκτός εάν οι αρμόδιες αρχές δεν εφαρμόζουν την εποπτεία σε μεμονωμένη βάση, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο. Η εποπτεία σε μεμονωμένη βάση, η ενοποιημένη εποπτεία και η διασυνοριακή ενοποιημένη εποπτεία αποτελούν χρήσιμα μέσα επιτήρησης των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων. (21) Προκειμένου να εξασφαλιστεί επαρκής φερεγγυότητα για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων που ανήκουν σε ομίλους επιχειρήσεων, είναι αναγκαίο οι κεφαλαιακές απαιτήσεις να διαμορφώνονται με βάση την ενοποιημένη οικονομική κατάσταση των ανωτέρω ιδρυμάτων στον όμιλο. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα κεφάλαια έχουν κατανεμηθεί καταλλήλως εντός του ομίλου και ότι είναι διαθέσιμα για την προστασία των καταθέσεων εφόσον χρειαστεί, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις θα πρέπει να ισχύουν για καθένα από τα πιστωτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις επενδύσεων ενός ομίλου, εκτός εάν ο στόχος αυτός είναι δυνατόν να επιτευχθεί αποτελεσματικά με άλλον τρόπο. (22) Η ακριβής λογιστική μέθοδος που είναι εφαρμοστέα για τον προσδιορισμό των ιδίων κεφαλαίων, την επάρκειά τους σε σχέση με τον κίνδυνο τον οποίο αναλαμβάνει ένα πιστωτικό ίδρυμα και για την αξιολόγηση της συγκέντρωσης των ανοιγμάτων θα πρέπει να λάβει υπόψη τις διατάξεις της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 1986, για τους ετήσιους και τους ενοποιημένους λογαριασμούς των τραπεζών και λοιπών άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων[12], στην οποία έχουν ενσωματωθεί ορισμένες προσαρμογές των διατάξεων της έβδομης οδηγίας 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1983 για τους ενοποιημένους λογαριασμούς[13] ή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 2002, για την εφαρμογή διεθνών λογιστικών προτύπων[14], αναλόγως του ποιο από τα δύο διέπει τη λογιστική των πιστωτικών ιδρυμάτων βάσει της εθνικής νομοθεσίας. (23) Προκειμένου να εξασφαλιστεί επαρκής φερεγγυότητα είναι σημαντικό να θεσπιστούν κεφαλαιακές απαιτήσεις που σταθμίζουν στοιχεία του ενεργητικού και στοιχεία εκτός ισολογισμού ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου. (24) Στις 26 Ιουνίου 2004 η BCBS εξέδωσε συμφωνία-πλαίσιο για τη διεθνή σύγκλιση των διατάξεων περί επάρκειας κεφαλαίου και κεφαλαιακών απαιτήσεων («πλαίσιο Βασιλείας ΙΙ»). Οι διατάξεις των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ που έχουν ενσωματωθεί στον παρόντα κανονισμό αποτελούν ισοδύναμο πλαίσιο με τις διατάξεις της συμφωνίας-πλαισίου της Βασιλείας ΙΙ. Κατά συνέπεια, ενσωματώνοντας τα συμπληρωματικά στοιχεία της συμφωνίας Βασιλεία III, ο παρών κανονισμός αποτελεί ισοδύναμο πλαίσιο με τις διατάξεις των συμφωνιών Βασιλεία ΙΙ και Βασιλεία ΙΙΙ. (25) Είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη η ποικιλομορφία των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων στην Ένωση παρέχοντας εναλλακτικές λύσεις ως προς τον υπολογισμό των κεφαλαιακών απαιτήσεων για πιστωτικό κίνδυνο ενσωματώνοντας διάφορα επίπεδα ευαισθησίας κινδύνου και απαιτώντας διαφορετικά επίπεδα πολυπλοκότητας. Η χρήση εξωτερικών πιστοληπτικών διαβαθμίσεων και εκτιμήσεων των ίδιων των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων όσον αφορά τις μεμονωμένες παραμέτρους πιστωτικού κινδύνου αντιπροσωπεύει σημαντική βελτίωση όσον αφορά την ευαισθησία κινδύνου και την ορθότητα, από άποψη προληπτικής εποπτείας, των κανόνων περί πιστωτικού κινδύνου. Θα πρέπει να παρέχονται τα κατάλληλα κίνητρα στα πιστωτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις επενδύσεων, ούτως ώστε να υιοθετούν μεθόδους μεγαλύτερης ευαισθησίας κινδύνου. Κατά την παραγωγή των εκτιμήσεων που χρειάζονται για την εφαρμογή των προβλεπόμενων στον παρόντα κανονισμό προσεγγίσεων του πιστωτικού κινδύνου, τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να ενισχύσουν τις διαδικασίες μέτρησης και διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων, ώστε να καταστήσουν διαθέσιμες μεθόδους προσδιορισμού των εκ του νόμου κεφαλαιακών απαιτήσεων των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων που να απηχούν την κατάσταση προόδου των διαδικασιών των επί μέρους πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων. Εν προκειμένω, η επεξεργασία δεδομένων σε σχέση με τη δημιουργία και τη διαχείριση ανοιγμάτων έναντι πελατών θα πρέπει να θεωρείται ως συμπεριλαμβάνουσα την ανάπτυξη και προσεπικύρωση των συστημάτων μέτρησης και διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου. Τούτο εξυπηρετεί τόσο την υλοποίηση του νόμιμου συμφέροντος των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων όσο και την επίτευξη του στόχου του κανονισμού για εφαρμογή βελτιωμένων μεθόδων μέτρησης και διαχείρισης του κινδύνου, οι οποίες θα αξιοποιούνται μεταξύ άλλων και για τους σκοπούς των εκ του νόμου κεφαλαιακών απαιτήσεων. (26) Οι κεφαλαιακές απαιτήσεις θα πρέπει να είναι αναλογικές προς τους κινδύνους τους οποίους προορίζονται να αντιμετωπίσουν. Συγκεκριμένα, η μείωση των επιπέδων κινδύνου που απορρέει από την ανάληψη ενός μεγάλου αριθμού σχετικά μικρών ανοιγμάτων θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στις απαιτήσεις. (27) Σύμφωνα με την απόφαση της BCBS, η οποία προσυπογράφηκε από την GHOS στις 10 Ιανουαρίου 2011, όλα τα Πρόσθετα μέσα της Κατηγορίας 1 και της Κατηγορίας 2 ενός ιδρύματος πρέπει να έχουν επανεκτιμηθεί πλήρως και μόνιμα ή να έχουν μετατραπεί σε Κεφάλαιο Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 κατά τη χρονική στιγμή της μη βιωσιμότητας του ιδρύματος. (28) Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού τηρούν την αρχή της αναλογικότητας, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την ποικιλομορφία των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων από άποψη μεγέθους, κλίμακας εργασιών και εύρους δραστηριοτήτων. Η τήρηση της αρχής της αναλογικότητας σημαίνει επίσης ότι για τα ανοίγματα λιανικής τραπεζικής αναγνωρίζονται, ακόμη και στη μέθοδο των εσωτερικών διαβαθμίσεων («μέθοδος IRB»), οι όσο το δυνατό απλούστερες δυνατές διαδικασίες πιστοληπτικής αξιολόγησης. (29) Η «εξελικτική φύση» του παρόντος κανονισμού παρέχει στα πιστωτικά ιδρύματα και στις επιχειρήσεις επενδύσεων τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ τριών προσεγγίσεων διαφορετικής πολυπλοκότητας. Προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα, ειδικά στα μικρά πιστωτικά ιδρύματα και στις μικρές επιχειρήσεις επενδύσεων, να επιλέξουν την πιο ευαίσθητη σε θέματα κινδύνων μέθοδο IRB, οι σχετικές διατάξεις πρέπει να ερμηνεύονται με την έννοια ότι οι κατηγορίες ανοιγμάτων περιλαμβάνουν όλα τα ανοίγματα που εξισώνονται άμεσα ή έμμεσα με αυτές στο σύνολο του παρόντος κανονισμού. Γενικώς, οι αρμόδιες αρχές δεν θα πρέπει να μεροληπτούν υπέρ οιασδήποτε εκ των τριών προσεγγίσεων όσον αφορά τη διαδικασία εποπτικής αξιολόγησης, δηλαδή τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων που λειτουργούν με βάση τις διατάξεις της τυποποιημένης προσέγγισης δεν θα πρέπει να διέπονται από αυστηρότερη βάση. (30) Πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη αναγνώριση στις τεχνικές μείωσης του πιστωτικού κινδύνου, μέσα σε ένα πλαίσιο κανόνων σχεδιασμένο να εξασφαλίσει ότι η φερεγγυότητα δεν θα υπονομεύεται από περιττή αναγνώρισή τους. Στο μέτρο του δυνατού θα πρέπει να αναγνωρίζονται στην τυποποιημένη μέθοδο, αλλά και στις άλλες μεθόδους, οι συνήθεις τραπεζικές εξασφαλίσεις για τη μείωση των πιστωτικών κινδύνων. (31) Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι κίνδυνοι και οι μειώσεις των κινδύνων που απορρέουν από δραστηριότητες τιτλοποίησης και από επενδύσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων αντικατοπτρίζονται κατάλληλα στις κεφαλαιακές απαιτήσεις για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων, είναι σκόπιμο να συμπεριληφθούν κανόνες που προβλέπουν την βάσει ευαισθησίας κινδύνου και ορθή από άποψη προληπτικής εποπτείας μεταχείριση των εν λόγω δραστηριοτήτων και επενδύσεων. (32) Ο λειτουργικός κίνδυνος αποτελεί σημαντικό κίνδυνο τον οποίο αντιμετωπίζουν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων, για τον οποίο απαιτείται κάλυψη με ίδια κεφάλαια. Είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη η ποικιλομορφία των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων στην Ένωση παρέχοντας εναλλακτικές λύσεις ως προς τον υπολογισμό των κεφαλαιακών απαιτήσεων για λειτουργικούς κινδύνους ενσωματώνοντας διάφορα επίπεδα ευαισθησίας κινδύνου και απαιτώντας διαφορετικά επίπεδα πολυπλοκότητας. Θα πρέπει να παρέχονται τα κατάλληλα κίνητρα στα πιστωτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις επενδύσεων, ούτως ώστε να υιοθετούν μεθόδους μεγαλύτερης ευαισθησίας κινδύνου. Λαμβάνοντας υπόψη το πολύ πρώιμο στάδιο ανάπτυξης της μέτρησης και της διαχείρισης λειτουργικού κινδύνου , οι κανόνες θα πρέπει να εξετάζονται και να επικαιροποιούνται καταλλήλως, μεταξύ άλλων, και σε σχέση με τις απαιτήσεις για διαφορετικές επιχειρηματικές δραστηριότητες και την αναγνώριση των τεχνικών μείωσης του κινδύνου. Ως προς το θέμα αυτό θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο να λαμβάνεται υπόψη, στις απλές μεθόδους υπολογισμού των κεφαλαιακών απαιτήσεων ως προς τον λειτουργικό κίνδυνο, η ύπαρξη ασφαλίσεων. (33) Η επιτήρηση και ο έλεγχος των ανοιγμάτων των πιστωτικών ιδρυμάτων θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της εποπτείας τους. Συνεπώς, η υπερβολική συγκέντρωση ανοιγμάτων σε ένα μόνο πελάτη ή σε μία μόνο ομάδα συνδεδεμένων πελατών μπορεί να οδηγήσει σε απαράδεκτη πιθανότητα ζημιών. Μια τέτοια κατάσταση μπορεί να θεωρηθεί επιζήμια για τη φερεγγυότητα ενός πιστωτικού ιδρύματος. (34) Προκειμένου να εντοπιστεί η ύπαρξη ομάδας συνδεδεμένων πελατών και συνεπώς χρηματοδοτικών ανοιγμάτων που συνιστούν ενιαίο κίνδυνο, είναι σημαντικό να λαμβάνονται επίσης υπόψη οι κίνδυνοι που προκύπτουν από κοινή πηγή σημαντικής χρηματοδότησης που παρέχεται από το πιστωτικό ίδρυμα ή την ίδια την επιχείρηση επενδύσεων, το χρηματοοικονομικό της όμιλο ή τα συνδεδεμένα μέρη. (35) Ενώ είναι επιθυμητό να βασίζεται ο υπολογισμός της αξίας του χρηματοδοτικού ανοίγματος σε εκείνη που προβλέπεται για τους σκοπούς των απαιτήσεων σε ίδια κεφάλαια, είναι πρέπον να θεσπιστούν κανόνες για την επιτήρηση των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων χωρίς να εφαρμόζονται συντελεστές στάθμισης ή βαθμοί κινδύνου. Επιπλέον, οι τεχνικές μείωσης πιστωτικού κινδύνου που εφαρμόζονται στο καθεστώς φερεγγυότητας σχεδιάστηκαν με την υπόθεση ότι ο πιστωτικός κίνδυνος είναι αρκετά διευρυμένος. Στην περίπτωση μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων, όπου αντιμετωπίζεται ο κίνδυνος συγκέντρωσης σε μία μόνον επιχείρηση, ο πιστωτικός κίνδυνος δεν είναι αρκετά διευρυμένος. Ως εκ τούτου, οι συνέπειες αυτών των τεχνικών θα πρέπει να υπόκεινται σε προληπτικές εποπτικές δικλίδες. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητο να προβλέπεται αποτελεσματική αποκατάσταση της πιστωτικής προστασίας για τους σκοπούς των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων. (36) Δεδομένου ότι η ζημία που προκύπτει από χρηματοδοτικό άνοιγμα σε πιστωτικό ίδρυμα ή επιχείρηση επενδύσεων μπορεί να είναι εξίσου σοβαρή με τη ζημία από οποιοδήποτε άλλο άνοιγμα, αυτά τα ανοίγματα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται και να δηλώνονται όπως και όλα τα άλλα χρηματοδοτικά ανοίγματα. Ωστόσο, για να μετριαστούν οι δυσανάλογες επιπτώσεις της προσέγγισης αυτής στα μικρότερα ιδρύματα, έχει εισαχθεί εναλλακτικό ποσοτικό όριο. Επιπλέον, εξαιρούνται τα πολύ βραχυπρόθεσμα ανοίγματα που σχετίζονται με μεταβίβαση χρηματικών ποσών, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών πληρωμής, εκκαθάρισης, διακανονισμού και φύλαξης προς πελάτες, ώστε να διευκολύνεται η ομαλή λειτουργία των χρηματοοικονομικών αγορών και της σχετικής υποδομής. Οι υπηρεσίες αυτές καλύπτουν, για παράδειγμα, την εκτέλεση πράξεων εκκαθάρισης και διακανονισμού σε μετρητά και παρόμοιων δραστηριοτήτων για τη διευκόλυνση του διακανονισμού. Τα σχετικά ανοίγματα περιλαμβάνουν ανοίγματα που δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν και συνεπώς δεν ελέγχονται πλήρως από το πιστωτικό ίδρυμα, όπως, μεταξύ άλλων, υπόλοιπα σε διατραπεζικούς λογαριασμούς που προκύπτουν από πληρωμές πελατών, περιλαμβανομένων των τελών ή τόκων που πιστώνονται ή χρεώνονται, άλλες πληρωμές για υπηρεσίες προς πελάτες, καθώς και εξασφαλίσεις που δίδονται ή λαμβάνονται. (37) Είναι σημαντική η κατάργηση της απόκλισης συμφερόντων μεταξύ επιχειρήσεων που «επανασυσκευάζουν» δάνεια σε διαπραγματεύσιμους τίτλους και άλλα χρηματοπιστωτικά μέσα (μεταβιβάζοντα ή ανάδοχα ιδρύματα) και επιχειρήσεων που επενδύουν σε αυτούς τους τίτλους ή αυτά τα μέσα (επενδυτές). Είναι επίσης σημαντικό να υπάρχει ευθυγράμμιση συμφερόντων ανάμεσα στο μεταβιβάζον ή ανάδοχο ίδρυμα και τους επενδυτές. Για να επιτευχθεί αυτό, το μεταβιβάζον ή ανάδοχο ίδρυμα θα πρέπει να διατηρεί σημαντική συμμετοχή στα υποκείμενα στοιχεία ενεργητικού. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να διατηρούν τα μεταβιβάζοντα ή ανάδοχα ιδρύματα άνοιγμα στον κίνδυνο των εν λόγω δανείων. Γενικότερα, οι πράξεις τιτλοποίησης δεν θα πρέπει να διαρθρώνονται κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται η εφαρμογή της υποχρέωσης διατήρησης, ιδίως μέσω οιασδήποτε διάρθρωσης προμήθειας ή περιθωρίου ή και των δύο. Η διατήρηση αυτή θα πρέπει να εφαρμόζεται σε όλες τις περιστάσεις στις οποίες εφαρμόζεται η οικονομική ουσία της τιτλοποίησης, ανεξαρτήτως των συγκεκριμένων νομικών δομών ή μέσων που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη αυτής της οικονομικής ουσίας. Ειδικότερα στις περιπτώσεις στις οποίες ο πιστωτικός κίνδυνος μεταφέρεται μέσω τιτλοποίησης, οι επενδυτές θα πρέπει να λαμβάνουν τις αποφάσεις τους μόνον αφού έχουν επιδείξει τη δέουσα εις βάθος επιμέλεια, για την οποία χρειάζονται επαρκή πληροφόρηση σχετικά με τις τιτλοποιήσεις. (38) Δεν θα πρέπει να υπάρχει πολλαπλή εφαρμογή των απαιτήσεων διατήρησης. Για οποιαδήποτε συγκεκριμένη τιτλοποίηση αρκεί να υπόκειται στην απαίτηση αυτή ένας μόνον από το μεταβιβάζον ίδρυμα, το ανάδοχο ίδρυμα ή τον αρχικό δανειοδότη. Ομοίως, όταν οι πράξεις τιτλοποίησης εμπεριέχουν άλλες τιτλοποιήσεις ως υποκείμενο στοιχείο, η υποχρέωση διατήρησης θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στην τιτλοποίηση που υπόκειται στην επένδυση. Οι αγορασθείσες απαιτήσεις δεν θα πρέπει να υπόκεινται στην υποχρέωση διατήρησης αν προκύπτουν από επιχειρηματική δραστηριότητα στο πλαίσιο της οποίας μεταβιβάζονται ή πωλούνται με έκπτωση για να χρηματοδοτηθεί η δραστηριότητα αυτή. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εφαρμόζουν τη στάθμιση κινδύνου σε σχέση με τη μη συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας και διαχείρισης κινδύνου σε περίπτωση τιτλοποίησης, για μη ασήμαντες παραβιάσεις πολιτικών και διαδικασιών οι οποίες αφορούν την ανάλυση των υποκείμενων κινδύνων. (39) Η δέουσα επιμέλεια θα πρέπει να χρησιμοποιείται για να εκτιμώνται καταλλήλως οι κίνδυνοι από ανοίγματα σε τιτλοποιήσεις είτε εντός είτε εκτός του χαρτοφυλακίου συναλλαγών. Επιπροσθέτως, οι υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας πρέπει να είναι αναλογικές. Οι διαδικασίες δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να συμβάλλουν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ μεταβιβαζόντων ιδρυμάτων, ανάδοχων ιδρυμάτων και επενδυτών. Ενδείκνυται συνεπώς να υπάρχει κατάλληλη δημοσιοποίηση των πληροφοριών που αφορούν τις διαδικασίες δέουσας επιμέλειας. (40) Όταν ένα πιστωτικό ίδρυμα ή μια επιχείρηση επενδύσεων αναλαμβάνει χρηματοδοτικό άνοιγμα έναντι της μητρικής του επιχείρησης ή έναντι των άλλων θυγατρικών αυτής της μητρικής επιχείρησης, πρέπει να επιδεικνύεται ιδιαίτερη σύνεση. Η διαχείριση χρηματοδοτικών ανοιγμάτων που αναλαμβάνονται από τα πιστωτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να γίνεται εντελώς αυτόνομα, στο πλαίσιο της τήρησης των αρχών της υγιούς διαχείρισης, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη κανένας άλλος παράγοντας. Στον τομέα των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων, ενδείκνυται επίσης να προβλεφθούν ειδικοί κανόνες, περιλαμβανομένων και αυστηρότερων περιορισμών, για τα χρηματοδοτικά ανοίγματα που αναλαμβάνονται από ένα πιστωτικό ίδρυμα έναντι επιχειρήσεων του ιδίου ομίλου. Τέτοιοι κανόνες δεν πρέπει, πάντως, να εφαρμόζονται όταν η μητρική επιχείρηση είναι χρηματοδοτική εταιρεία συμμετοχών ή πιστωτικό ίδρυμα, ή όταν οι άλλες θυγατρικές είναι πιστωτικά ιδρύματα, χρηματοοικονομικά ιδρύματα, ή επιχειρήσεις παροχής επικουρικών υπηρεσιών, εφόσον όλες αυτές οι επιχειρήσεις υπόκεινται στην εποπτεία του πιστωτικού ιδρύματος σε ενοποιημένη βάση. (41) Λαμβάνοντας υπόψη την ευαισθησία κινδύνου των κανόνων σχετικά με τις κεφαλαιακές απαιτήσεις είναι επιθυμητό να εξετάζεται αν οι εν λόγω κανόνες έχουν σημαντικές επιπτώσεις στον οικονομικό κύκλο. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, θα πρέπει να υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με τα θέματα αυτά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. (42) Οι κεφαλαιακές απαιτήσεις για τους διαπραγματευτές βασικών εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένων όσων διαπραγματευτών εξαιρούνται επί του παρόντος από τις απαιτήσεις της οδηγίας 2004/39/ΕΚ, θα πρέπει να εξεταστούν εκ νέου. (43) Ο στόχος της ελευθέρωσης των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού είναι σημαντικός για την Ένωση, τόσο από οικονομικής όσο και από πολιτικής απόψεως. Ως εκ τούτου, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις και οι λοιποί κανόνες συνετής διαχείρισης που εφαρμόζονται στις δραστηριοποιούμενες σε αυτόν τον τομέα εταιρείες πρέπει να είναι αναλογικοί και να μη θέτουν ατόπως προσκόμματα στην επίτευξη του στόχου της ελευθέρωσης. Ο στόχος αυτός θα πρέπει, ιδίως, να λαμβάνεται υπόψη κατά τη διεξαγωγή αναθεωρήσεων του παρόντος κανονισμού. (44) Τα πιστωτικά ιδρύματα που επενδύουν σε επανατιτλοποιήσεις πρέπει επίσης να επιδεικνύουν δέουσα επιμέλεια σε σχέση με τις υποκείμενες τιτλοποιήσεις, και τα μη τιτλοποιημένα ανοίγματα στα οποία βασίζονται τελικά οι επανατιτλοποιήσεις. Τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων πρέπει επίσης να αξιολογούν αν τα ανοίγματα στο πλαίσιο προγραμμάτων έκδοσης εμπορικών χρεωγράφων εξασφαλισμένων με στοιχεία ενεργητικού συνιστούν ανοίγματα επανατιτλοποίησης, συμπεριλαμβανομένων των ανοιγμάτων στο πλαίσιο προγραμμάτων για την απόκτηση τμημάτων υψηλότερης εξασφάλισης χωριστών ομάδων ολόκληρων δανείων, όπου κανένα από τα δάνεια αυτά δεν συνιστά άνοιγμα τιτλοποίησης ή επανατιτλοποίησης, και η προστασία κατά των πρώτων ζημιών για κάθε επένδυση παρέχεται από τον πωλητή των δανείων. Στην τελευταία περίπτωση, η ειδική για κάθε ομάδα ταμειακή διευκόλυνση δεν θα πρέπει γενικά να θεωρείται ως άνοιγμα επανατιτλοποίησης διότι αντιπροσωπεύει τμήμα ομάδας που αποτελείται από ένα μοναδικό περιουσιακό στοιχείο (ήτοι της ομάδας ολόκληρων δανείων) η οποία δεν περιέχει ανοίγματα τιτλοποίησης. Αντιθέτως, μία πιστωτική ενίσχυση σε επίπεδο προγράμματος που καλύπτει ορισμένες μόνο από τις ζημίες, πέραν της προστασίας που παρέχεται από τον πωλητή για τις διάφορες ομάδες, θα συνιστούσε γενικά κατάτμηση του κινδύνου μιας ομάδας πολλαπλών περιουσιακών στοιχείων που περιλαμβάνει τουλάχιστον ένα άνοιγμα τιτλοποίησης, και επομένως συνιστά άνοιγμα επανατιτλοποίησης. Ωστόσο, εάν παρόμοιο πρόγραμμα αυτού του είδους χρηματοδοτείται αποκλειστικά από μία και μόνη κατηγορία εμπορικών χρεογράφων, και όταν ούτε η πιστωτική ενίσχυση σε επίπεδο προγράμματος συνιστά επανατιτλοποίηση ούτε τα εμπορικά χρεόγραφα καλύπτονται πλήρως από το ανάδοχο πιστωτικό ίδρυμα ή την ανάδοχη επιχείρηση επενδύσεων, αφήνοντας τον επενδυτή στην ουσία εκτεθειμένο στον πιστωτικό κίνδυνο του αναδόχου και όχι των υποκείμενων ομάδων ή περιουσιακών στοιχείων, τότε τα εν λόγω χρεόγραφα δεν θα πρέπει να θεωρούνται ως ανοίγματα επανατιτλοποίησης. (45) Οι διατάξεις σχετικά με τη συνετή αποτίμηση του χαρτοφυλακίου συναλλαγών θα πρέπει να εφαρμόζονται σε όλα τα μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, είτε στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών είτε σε άλλο χαρτοφυλάκιο πέραν του χαρτοφυλακίου συναλλαγών των πιστωτικών ιδρυμάτων ή επιχειρήσεων επενδύσεων. Θα πρέπει να αποσαφηνισθεί ότι, εάν η εφαρμογή της συνετής αποτίμησης συνεπάγεται κατώτερη λογιστική αξία από αυτήν που αναγνωρίζεται πραγματικά κατά τη λογιστική καταχώριση, η απόλυτη τιμή της διαφοράς πρέπει να αφαιρείται από τα ίδια κεφάλαια. (46) Τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων πρέπει να μπορούν να επιλέξουν κατά πόσον θα υπολογίσουν κεφαλαιακή απαίτηση ή θα αφαιρέσουν από τα κεφάλαια κοινών μετοχών κατηγορίας 1 τις θέσεις τιτλοποίησης που σταθμίζονται με συντελεστή στάθμισης κινδύνου 1 250% βάσει του παρόντος κανονισμού, ανεξάρτητα από το κατά πόσον οι θέσεις βρίσκονται στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών ή εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών. (47) Το μεταβιβάζον ή το ανάδοχο ίδρυμα δεν θα πρέπει να είναι σε θέση να παρακάμπτει την απαγόρευση της έμμεσης υποστήριξης χρησιμοποιώντας τα χαρτοφυλάκια συναλλαγών του προκειμένου να παράσχει την εν λόγω υποστήριξη. (48) Η οδηγία 2006/48/EΚ θέσπισε ένα προνομιακό συντελεστή στάθμισης βάσει της τυποποιημένης μεθόδου για ανοίγματα σε μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις ή σε φυσικά πρόσωπα και βάσει της δυνατότητας των ιδρυμάτων να εφαρμόζουν προσεγγίσεις που βασίζονται σε εσωτερικές διαβαθμίσεις στις οποίες τα ίδια τα ιδρύματα εκτιμούν τον συντελεστή στάθμισης, ο οποίος αντικατοπτρίζει την αξιοπιστία των δικών τους κριτηρίων αναδοχής. Οι προνομιακοί συντελεστές στάθμισης πρέπει να εξακολουθήσουν να ισχύουν δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Ωστόσο, τα ενδεχόμενα πλεονεκτήματα της μείωσης των συντελεστών κινδύνου ή της επέκτασης της εφαρμογής τους σε περισσότερα ανοίγματα πρέπει να αξιολογηθούν εντός 24 μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού. Η εν λόγω αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται σε αποδείξεις και να λαμβάνει υπόψη αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με πιστωτικές ζημίες από ανοίγματα σε μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις ή σε φυσικά πρόσωπα κατά τη διάρκεια ενός πλήρους οικονομικού κύκλου. Ο αντίκτυπος του δανεισμού στους καταναλωτές πρέπει να λάβει ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο της ως άνω αναθεώρησης. (49) Με την επιφύλαξη των δημοσιοποιήσεων που απαιτούνται ρητά από τον παρόντα κανονισμό, στόχος των απαιτήσεων δημοσιοποίησης πρέπει να είναι το να παρέχονται στους συμμετέχοντες στην αγορά ακριβείς και λεπτομερείς πληροφορίες όσον αφορά το προφίλ κινδύνου κάθε μεμονωμένου ιδρύματος. Επομένως, τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων πρέπει να υποχρεούνται να δημοσιοποιούν πρόσθετες πληροφορίες οι οποίες δεν αναφέρονται ρητά στον παρόντα κανονισμό, όποτε παρόμοια δημοσιοποίηση είναι αναγκαία για την επίτευξη του εν λόγω στόχου. (50) Σε περίπτωση που υπάρχει εξωτερική πιστοληπτική αξιολόγηση θέσης τιτλοποίησης που ενσωματώνει τις επιπτώσεις από την πιστωτική προστασία που παρέχεται από το ίδιο το ίδρυμα που επενδύει, το εν λόγω ίδρυμα δεν πρέπει να μπορεί να επωφεληθεί από τον χαμηλότερο συντελεστή στάθμισης κινδύνου που προκύπτει από τη συγκεκριμένη προστασία. Τούτο δεν πρέπει να οδηγεί σε μείωση του κεφαλαίου της τιτλοποίησης, εφόσον υπάρχουν τρόποι καθορισμού ενός συντελεστή στάθμισης κινδύνου που αποτυπώνει τον πραγματικό κίνδυνο της θέσης, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η εν λόγω πιστωτική προστασία. (51) Δεδομένων των πρόσφατων ασθενών επιδόσεών τους, θα πρέπει να ενισχυθούν τα πρότυπα που εφαρμόζονται στα εσωτερικά υποδείγματα για τον υπολογισμό των κεφαλαιακών απαιτήσεων του κινδύνου αγοράς. Ειδικότερα, η αποτύπωση των κινδύνων θα πρέπει να ολοκληρωθεί όσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών. Επιπλέον, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις πρέπει να περιλαμβάνουν μια συνιστώσα κατάλληλη για ακραίες συνθήκες προκειμένου να ενισχυθούν οι κεφαλαιακές απαιτήσεις σε περίπτωση επιδείνωσης των συνθηκών της αγοράς και με σκοπό τη μείωση του φαινομένου της φιλοκυκλικότητας. Τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει επίσης να διενεργούν «αντίστροφες» ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (reverse stress tests) έτσι ώστε να εξετάζουν ποια είναι τα σενάρια που μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα τους, εκτός εάν μπορούν να αποδείξουν ότι τέτοια δοκιμή είναι περιττή. Λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες ιδιαίτερες δυσκολίες χειρισμού των θέσεων τιτλοποίησης χρησιμοποιώντας προσεγγίσεις βασισμένες σε εσωτερικά υποδείγματα, η ικανότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων να κατασκευάζουν υποδείγματα για τους κινδύνους τιτλοποίησης στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών πρέπει να περιορισθεί και να απαιτείται, εξ ορισμού, μια τυποποιημένη κεφαλαιακή απαίτηση για θέσεις τιτλοποίησης στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών. (52) Ο παρών κανονισμός θεσπίζει περιορισμένες εξαιρέσεις για ορισμένες συναλλαγές διαπραγμάτευσης συσχετίσεων, σύμφωνα με τις οποίες η εποπτική αρχή επιτρέπει στα ιδρύματα να υπολογίζουν μια συνολική κεφαλαιακή επιβάρυνση που υπόκειται σε αυστηρές απαιτήσεις. Στις περιπτώσεις αυτές, θα πρέπει να απαιτείται από τα ιδρύματα να επιβάλλουν, σε αυτές τις συναλλαγές, κεφαλαιακή επιβάρυνση ίση προς το υψηλότερο ποσό μεταξύ της κεφαλαιακής επιβάρυνσης σύμφωνα με την εσωτερικά αναπτυχθείσα προσέγγιση και του 8% της κεφαλαιακής επιβάρυνσης για ειδικό κίνδυνο σύμφωνα με την τυποποιημένη μέθοδο μέτρησης. Δεν θα πρέπει να απαιτείται τα ανοίγματα αυτά να υπόκεινται στην κεφαλαιακή απαίτηση πρόσθετου κινδύνου, αλλά θα πρέπει να ενσωματώνονται στις μετρήσεις τόσο της δυνητικής ζημίας όσο και της δυνητικής ζημίας ακραίων συνθηκών. (53) Λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και το μέγεθος των μη αναμενόμενων ζημιών που έπληξαν τα πιστωτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις επενδύσεων κατά τη διάρκεια της χρηματοοικονομικής και οικονομικής κρίσης, είναι αναγκαίο να βελτιωθεί περαιτέρω η ποιότητα και η εναρμόνιση των ίδιων κεφαλαίων που υποχρεούνται να τηρούν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνεται η εισαγωγή ενός νέου ορισμού των βασικών στοιχείων κεφαλαίου που είναι διαθέσιμα για την απορρόφηση μη αναμενόμενων ζημιών καθώς αυτές προκύπτουν, βελτιώσεις στον ορισμό των υβριδικών κεφαλαίων και ομοιόμορφες προληπτικές προσαρμογές στα ίδια κεφάλαια. Επίσης, είναι απαραίτητο να αυξηθεί σημαντικά το επίπεδο των ίδιων κεφαλαίων, συμπεριλαμβανομένων νέων λόγων κεφαλαίων που θα εστιάζουν στα βασικά στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων που είναι διαθέσιμα για την απορρόφηση των ζημιών καθώς αυτές προκύπτουν. (54) Για την ενίσχυση της πειθαρχίας στην αγορά και την ενδυνάμωση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας είναι απαραίτητη η δημιουργία πιο λεπτομερών απαιτήσεων γνωστοποίησης της μορφής και της φύσης του υποχρεωτικού κεφαλαίου και των προληπτικών προσαρμογών προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι επενδυτές και οι καταθέτες είναι επαρκώς ενημερωμένοι σχετικά με τη φερεγγυότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων. (55) Ο νέος ορισμός του ελάχιστου κεφαλαίου και του υποχρεωτικού κεφαλαίου πρέπει να γίνει κατά τρόπο ώστε να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι υπάρχουν διαφορετικά εθνικά σημεία εκκίνησης και διαφορετικές περιστάσεις, και ότι η αρχική διαφοροποίηση όσον αφορά τα νέα πρότυπα θα μειωθεί κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. Προκειμένου να διασφαλιστεί η κατάλληλη συνέχεια στο επίπεδο των ιδίων κεφαλαίων, οι υπάρχουσες εισφορές κεφαλαίου από το κράτος θα ανανεώνονται καθόλη τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. (56) Η οδηγία 2006/48/ΕΚ απαιτούσε από τα πιστωτικά ιδρύματα να παρέχουν ίδια κεφάλαια τουλάχιστον ίσα με τα καθορισμένα κατώτατα ποσά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2011. Υπό το φως των συνεχιζόμενων επιπτώσεων της χρηματοπιστωτικής κρίσης στον τραπεζικό τομέα και της παράτασης των μεταβατικών ρυθμίσεων περί ελαχίστου κεφαλαίου, οι οποίες θεσπίστηκαν από την Επιτροπή της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία, είναι σκόπιμη η εισαγωγή ενός χαμηλότερου ορίου για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα μέχρι να δημιουργηθούν επαρκή ποσά ιδίων κεφαλαίων σύμφωνα με τις μεταβατικές ρυθμίσεις περί ιδίων κεφαλαίων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, οι οποίες θα επιβληθούν σταδιακά από το 2013 έως το 2019. Για τους ομίλους που περιλαμβάνουν σημαντικές τραπεζικές ή επενδυτικές επιχειρηματικές δραστηριότητες και ασφαλιστικές επιχειρηματικές δραστηριότητες, η οδηγία 2002/87/ΕΚ για τους χρηματοπιστωτικούς ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες για την αντιμετώπιση αυτού του είδους «διπλού υπολογισμού» του κεφαλαίου. Η οδηγία 2002/87/ΕΚ βασίζεται σε διεθνώς συμφωνηθείσες αρχές για την αντιμετώπιση των κινδύνων σε όλους τους τομείς. Η παρούσα πρόταση ενισχύει τον τρόπο με τον οποίο αυτοί οι κανόνες για τους χρηματοπιστωτικούς ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων θα εφαρμόζονται σε ομίλους τραπεζών και επιχειρήσεων επενδύσεων, εξασφαλίζοντας την άρτια και συνεκτική εφαρμογή τους. Τυχόν περαιτέρω αλλαγές που θα αποδειχθούν απαραίτητες θα αντιμετωπιστούν κατά την επανεξέταση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ, που προβλέπεται για το 2012. (57) Η χρηματοπιστωτική κρίση αποκάλυψε ότι τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων υποτιμούσαν σε μεγάλο βαθμό το επίπεδο του πιστωτικού κινδύνου του αντισυμβαλλόμενου που ενέχουν τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα. Το γεγονός αυτό οδήγησε τους Ηγέτες της Ομάδας των G20, τον Σεπτέμβριο του 2009, να ζητήσει την εκκαθάριση περισσότερων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων μέσω ενός κεντρικού αντισυμβαλλόμενου. Επιπλέον, ζήτησε την υπαγωγή των εν λόγω παραγώγων που δεν ήταν δυνατό να εκκαθαριστούν σε κεντρικό επίπεδο σε υψηλότερες απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων, προκειμένου να αντικατοπτρίζονται κατάλληλα οι υψηλότεροι κίνδυνοι που σχετίζονται με αυτά. (58) Μετά την έκκληση των Ηγετών της Ομάδας των G20, η BCBS άλλαξε ουσιωδώς το καθεστώς πιστωτικού κινδύνου του αντισυμβαλλόμενου στο πλαίσιο της συμφωνίας της Βασιλείας ΙΙΙ. Η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τις απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων που σχετίζονται με τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα και τις συναλλαγές χρηματοδότησης τίτλων των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων και να δημιουργήσει σημαντικά κίνητρα ώστε τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων να χρησιμοποιούν κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους. Η συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ αναμένεται επίσης να προσφέρει περαιτέρω κίνητρα για την ενίσχυση της διαχείρισης κινδύνου των πιστωτικών ανοιγμάτων του αντισυμβαλλόμενου και να αναθεωρήσει το τρέχον καθεστώς αντιμετώπισης των ανοιγμάτων πιστωτικού κινδύνου του αντισυμβαλλόμενου σε κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους. (59) Τα ιδρύματα πρέπει να τηρούν πρόσθετα ίδια κεφάλαια λόγω του κινδύνου προσαρμογής πιστωτικής αποτίμησης που σχετίζεται με εξωχρηματιστηριακά παράγωγα. Τα ιδρύματα πρέπει επίσης να εφαρμόζουν υψηλότερο συσχετισμό αξίας στοιχείων ενεργητικού κατά τον υπολογισμό των απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων για τα ανοίγματα πιστωτικού κινδύνου αντισυμβαλλόμενου που σχετίζονται με εξωχρηματιστηριακά παράγωγα και συναλλαγές χρηματοδότησης τίτλων σε ορισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων πρέπει επίσης να βελτιώσουν σημαντικά τη μέτρηση και τη διαχείριση του κινδύνου αντισυμβαλλόμενου μέσω της καλύτερης αντιμετώπισης του κινδύνου δυσμενούς συσχέτισης, των υψηλά μοχλευμένων αντισυμβαλλόμενων και εξασφαλίσεων, σε συνδυασμό με αντίστοιχες βελτιώσεις στους τομείς των δοκιμαστικών εκ των υστέρων ελέγχων και των προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων. (60) Τα εμπορικά ανοίγματα σε κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους συνήθως επωφελούνται από πολυμερείς συμψηφισμούς και τον μηχανισμό επιμερισμού των ζημιών που παρέχουν οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι. Κατά συνέπεια, ενέχουν πολύ χαμηλό πι