Βρυξέλλες, 14.3.2005

COM(2005) 85 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 37 της Συνθήκης ΕΥΡΑΤΟΜ, Ιούλιος 1994 - Δεκέμβριος 2003 {SEC(2005)343}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

2. Διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 37 3

2.1. Ιστορικό 3

2.2. Τα διάφορα στάδια της διαδικασίας 4

2.3. Δομή της έκθεσης των εμπειρογνωμόνων 5

2.4. Παρατηρήσεις σχετικά με τις προθεσμίες 6

3. Εφαρμογή τησ διαδικασίας 6

3.1. Χρονοδιάγραμμα κοινοποιήσεων και γνωμοδοτήσεων 7

3.2. Περιεχόμενο των γνωμοδοτήσεων 7

4. Παραβάσεις 8

5. Συμπέρασμα 8

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ : Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής SEC(2005)343

Παράρτημα I | Σύσταση της Επιτροπής 1999/829/Ευρατόμ |

Παράρτημα II | Η ομάδα εμπειρογνωμόνων του άρθρου 37 |

Παράρτημα III | Δραστηριότητες που κοινοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου |

Παράρτημα IV | Λεπτομερή στοιχεία των κοινοποιήσεων |

Παράρτημα V | Ειδικά σημεία που απορρέουν από τις γνωμοδοτήσεις |

Παράρτημα VI | Σύνοψη των παραβάσεων του άρθρου 37 |

1. Εισαγωγή

Στο ψήφισμά του της 20ής Νοεμβρίου 1980 σχετικά με τη χωροθέτηση πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής σε παραμεθόριες περιοχές[1], το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να συντάσσει ετησίως έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 37 της συνθήκης ΕΥΡΑΤΟΜ.

Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, επιβάλλεται στα κράτη μέλη η ακόλουθη υποχρέωση όσον αφορά την απόρριψη ραδιενεργών καταλοίπων:

Άρθρο 37

«Κάθε κράτος μέλος υποχρεούται να παρέχει στην Επιτροπή τα γενικά δεδομένα παντός σχεδίου απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων οποιασδήποτε μορφής, τα οποία επιτρέπουν να διαπιστώνεται αν η πραγματοποίηση του σχεδίου αυτού θα ηδύνατο να προκαλέσει ραδιενεργό μόλυνση των υδάτων, του εδάφους ή του εναερίου χώρου άλλου κράτους μέλους.

Η Επιτροπή, κατόπιν διαβουλεύσεως με την ομάδα εμπειρογνωμόνων που προβλέπεται στο άρθρο 31, εκφέρει τη γνώμη της εντός προθεσμίας έξι μηνών.»

Η μείωση του αριθμού των σχεδίων που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη και η συστηματική δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα, από το 1986 και έπειτα, των γνωμών που διατυπώνει η Επιτροπή κατ’εφαρμογή του άρθρου 37, είχε ως αποτέλεσμα τη μεταβολή της συχνότητας υποβολής των εκθέσεων στο Κοινοβούλιο.

Η παρούσα έκθεση συνοψίζει την ισχύουσα διαδικασία λαμβάνοντας υπόψη τις τροποποιήσεις που εισήγαγε η σύσταση της Επιτροπής της 6ης Δεκεμβρίου 1999 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 37[2].

2. Διαδικασία εφαρμογήσ του άρθρου 37

2.1. Ιστορικό

Στη σύσταση της Επιτροπής της 12ης Δεκεμβρίου 1990[3] σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 37 περιελήφθησαν ορισμένα διευκρινιστικά σημεία όσον αφορά την υποβολή νέων γενικών δεδομένων σε περίπτωση τροποποίησης ενός ήδη υποβληθέντος σχεδίου απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων, η οποία θα μπορούσε να συνεπάγεται αισθητή αύξηση της έκθεσης του πληθυσμού άλλου κράτους μέλους. Η σύσταση αυτή υπογράμμισε επίσης τη σημασία της ενημέρωσης της Επιτροπής για την εκ μέρους των κρατών μελών εφαρμογή των συστάσεών της και για τις άδειες απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων που χορηγούν τα κράτη μέλη.

Η πείρα που αποκτήθηκε στο διάστημα που μεσολάβησε από την έκδοση της σύστασης αυτής, καθώς και το κλείσιμο και η επικείμενη αποξήλωση ενός σημαντικού αριθμού πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής στη διευρυμένη ΕΕ, οδήγησαν την Επιτροπή να ξεκινήσει ήδη από το 1997, την επανεξέταση της σύστασής της. Η επανεξέταση αυτή είχε ως αποτέλεσμα την κατάρτιση νέας σύστασης που εκδόθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 1999 και της οποίας το πλήρες κείμενο παρατίθεται στο παράρτημα I.

Οι σπουδαιότερες τροποποιήσεις σε σχέση με την προηγούμενη σύσταση έχουν ως εξής:

- Διευκρίνιση της κατάστασης όσον αφορά διάφορα είδη δραστηριοτήτων για τις οποίες δεν επιβάλλεται υποβολή γενικών δεδομένων και ενσωμάτωση των μονάδων μετατροπής ραδιενεργών ουσιών οι οποίες εκπέμπουν φυσική ραδιενέργεια, σύμφωνα με τους βασικούς κανόνες (οδηγία 96/29/Ευρατόμ του Συμβουλίου).

- Αποσαφήνιση των απαιτήσεων για τα γενικά δεδομένα σε περίπτωση μετατροπής υφισταμένων εγκαταστάσεων, ιδίως όταν αυτές δεν αποτέλεσαν στο παρελθόν αντικείμενο διαδικασιών κατ’εφαρμογή του άρθρου 37, δεδομένου ότι η χώρα υποδοχής δεν αποτελούσε κράτος μέλος κατά την εξεταζόμενη χρονική περίοδο.

- Απλοποίηση των γενικών δεδομένων για τις μετατροπές υφισταμένων εγκαταστάσεων όταν αυτές έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο διαδικασιών κατ’εφαρμογή του άρθρου 37.

- Λεπτομερέστερες διατάξεις όσον αφορά τα γενικά δεδομένα για τις εργασίες αποξήλωσης και για την εναπόθεση ραδιενεργών αποβλήτων σε γεωλογικούς σχηματισμούς.

- Αυστηρότερες απαιτήσεις για τις πληροφορίες που διαβιβάζουν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή σχετικά με τις ετήσιες απορρίψεις ραδιενεργών καταλοίπων στον περιβάλλοντα χώρο.

2.2. Τα διάφορα στάδια της διαδικασίας

Τα διάφορα στάδια που οδηγούν στη γνωμοδότηση της Επιτροπής είναι, με χρονολογική σειρά, τα εξής:

- Υποβολή, από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, των γενικών δεδομένων στην Γενική Γραμματεία της Επιτροπής·

- Πρώτη εξέταση των εγγράφων από την αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής, η οποία εξασφαλίζει τη γραμματεία της ομάδας εμπειρογνωμόνων (βλ. παράρτημα ΙΙ). Στο πλαίσιο της πρώτης αυτής εξέτασης εξακριβώνεται κατά πόσον έχουν διαβιβαστεί τα δεδομένα που απαριθμούνται στη σύσταση και εάν είναι επαρκή για μια εις βάθος εξέταση του σχεδίου·

- Διαβίβαση, από τη γραμματεία, του πρωτοτύπου και της αγγλικής μετάφρασης των γενικών δεδομένων στους εμπειρογνώμονες και στις συναρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής·

- Εκπόνηση, από τη γραμματεία, με βάση τα γενικά δεδομένα, μελέτης ή σχεδίου έκθεσης των εμπειρογνωμόνων προς την Επιτροπή (βλ. κατωτέρω) και κατάρτιση καταλόγου των ελλειπόντων δεδομένων και των απαιτούμενων διευκρινίσεων·

- Διαβούλευση με την ομάδα εμπειρογνωμόνων και επεξεργασία των συμπερασμάτων και της γνώμης της ομάδας. Η διαδικασία διαβούλευσης με την ομάδα εμπειρογνωμόνων διαφέρει ανάλογα με την κατηγορία δραστηριοτήτων (κατά την έννοια του σημείου 1 της σύστασης) στην οποία εντάσσεται το σχέδιο:

- για τις δύο πρώτες κατηγορίες δραστηριοτήτων (εκμετάλλευση πυρηνικών αντιδραστήρων και εκ νέου επεξεργασία ακτιβοληθέντων πυρηνικών καυσίμων), η γραμματεία διαβιβάζει στους εμπειρογνώμονες και στις συναρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής τη μελέτη που έχει εκπονήσει, στην αγγλική ή στη γαλλική γλώσσα, και στη συνέχεια συγκαλεί σε συνεδρίαση τους εμπειρογνώμονες και τις συναρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής. Αντιπροσωπεία του κράτους μέλους που υπέβαλε το σχέδιο καλείται επίσης να συμμετάσχει σε τμήμα της συνεδρίασης ώστε να παράσχει συμπληρωματικές πληροφορίες και τις διευκρινίσεις που ζητούνται από τους εμπειρογνώμονες και την Επιτροπή. Μετά την αποχώρηση της αντιπροσωπείας, οι εμπειρογνώμονες, σε συνεργασία με τη γραμματεία τροποποιούν, εφόσον είναι αναγκαίο, τη μελέτη και τη συμπληρώνουν συντάσσοντας την παράγραφο "συμπεράσματα και γνώμη των εμπειρογνωμόνων". Στη συνέχεια, εγκρίνουν την "έκθεση των εμπειρογνωμόνων προς την Επιτροπή" η οποία συνίσταται στην ολοκληρωμένη πλέον μελέτη·

- για όλες τις άλλες κατηγορίες, η γραμματεία συγκεντρώνει τις ερωτήσεις της καθώς και τις ερωτήσεις που διαβίβασαν οι εμπειρογνώμονες μετά την ανάγνωση των γενικών δεδομένων, τις διαβιβάζει εγγράφως στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και καταρτίζει "σχέδιο έκθεσης της ομάδας εμπειρογνωμόνων προς την Επιτροπή". Το έγγραφο αυτό, το οποίο έχει συνταχθεί στην αγγλική ή στη γαλλική γλώσσα και περιλαμβάνει επίσης το σχέδιο συμπερασμάτων και γνώμης των εμπειρογνωμόνων, διαβιβάζεται στα μέλη της ομάδας για διατύπωση παρατηρήσεων και έγκριση. Εφόσον είναι αναγκαίο, η γραμματεία συμπληρώνει το σχέδιο της έκθεσης με βάση τις απαντήσεις που έλαβε από το κράτος μέλος και ενδεχομένως, συμβουλεύεται μια ακόμη φορά τα μέλη της ομάδας σχετικά με το τροποποιημένο σχέδιο της έκθεσης. Το έγγραφο αυτό εγκρίνεται στη συνέχεια ως "έκθεση των εμπειρογνωμόνων προς την Επιτροπή"·

- Μετάφραση της έκθεσης των εμπειρογνωμόνων ώστε να διατίθεται στην αγγλική, γαλλική και γερμανική γλώσσα καθώς και στη γλώσσα του κράτους μέλους που υπέβαλε το σχέδιο·

- Σύνταξη, από τη γραμματεία, του σχεδίου γνώμης·

- Διϋπηρεσιακή διαβούλευση σχετικά με το σχέδιο γνώμης της Επιτροπής (το οποίο συνοδεύεται από την έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων, για λόγους ενημέρωσης)·

- Μετάφραση της γνώμης σε όλες τις γλώσσες και έγκριση του σχεδίου γνώμης της Επιτροπής με γραπτή διαδικασία·

- Γνωστοποίηση, στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, της γνώμης της Επιτροπής υπό μορφή επιστολής καθώς και της έκθεσης της ομάδας εμπειρογνωμόνων (για λόγους αιτιολόγησης)·

- Δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2.3. Δομή της έκθεσης των εμπειρογνωμόνων

Για κάθε νέο σχέδιο ή για κάθε νέα τροποποίηση υφιστάμενου σχεδίου για το οποίο δεν έχει ήδη εκδοθεί γνώμη, η έκθεση περιλαμβάνει σύντομη περιγραφή του χώρου, των εγκαταστάσεων, των μηχανισμών ελέγχου και ασφαλείας, των σχεδίων καταστάσεως ανάγκης, των προγραμμάτων παρακολούθησης του περιβάλλοντος και ανάλυση των ενδεχόμενων ραδιολογικών συνεπειών:

- από την απόρριψη αερίων και υγρών ραδιενεργών καταλοίπων σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας

- από την απομάκρυνση των στερεών ραδιενεργών αποβλήτων σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας

- από ενδεχόμενες μη προγραμματισμένες απορρίψεις ραδιενεργών καταλοίπων που θα μπορούσαν να σημειωθούν σε περίπτωση ατυχήματος.

Εφόσον κατά τη σύνταξη της έκθεσης των εμπειρογνωμόνων διατίθενται ήδη στοιχεία σχετικά με τις άδειες απόρριψης που έχει ζητήσει ο φορέας εκμετάλλευσης, αυτά λαμβάνονται υπόψη.

Για κάθε τροποποίηση ενός υφισταμένου σχεδίου για το οποίο έχει ήδη διατυπωθεί γνώμη και απαιτείται υποβολή απλοποιημένων γενικών δεδομένων σύμφωνα με το σημείο 4.1.α) της σύστασης, η έκθεση περιλαμβάνει τα στοιχεία αναφοράς της έκθεσης των εμπειρογνωμόνων και της γνώμης για το υφιστάμενο σχέδιο, καθώς και σύντομη περιγραφή των προβλεπόμενων μετατροπών, τα ετήσια όρια επιτρεπομένων απορρίψεων στο πλαίσιο του υφισταμένου σχεδίου, τα νέα όρια απορρίψεων που προβλέπονται συνεπεία των τροποποιήσεων και σύντομη ανάλυση των ραδιολογικών συνεπειών των μετατροπών:

- για τις απορρίψεις αερίων και υγρών ραδιενεργών καταλοίπων σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας·

- για τα ατυχήματα αναφοράς που λαμβάνονται υπόψη·

- για τα σχέδια καταστάσεων ανάγκης και την παρακολούθηση του περιβάλλοντος.

Η έκθεση καταλήγει διαπιστώνοντας αν και κατά πόσο οι μετατροπές ενδέχεται να προκαλέσουν, σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας ή σε περίπτωση ατυχήματος, σημαντική, από πλευράς υγείας, μόλυνση του εδάφους άλλου κράτους μέλους.

2.4. Παρατηρήσεις σχετικά με τις προθεσμίες

Τα γενικά δεδομένα υποβάλλονται συνήθως στην Επιτροπή μόνο στη γλώσσα του κράτους μέλους που τα διαβιβάζει. Ο χρόνος που απαιτείται για τη μετάφρασή τους καθώς και για την μετάφραση των επακόλουθων εγγράφων (μελέτη ή σχέδιο έκθεσης των εμπειρογνωμόνων, έκθεση των εμπειρογνωμόνων, αίτηση της γραμματείας ή των εμπειρογνωμόνων για συμπληρωματικές πληροφορίες και συμπληρωματικές πληροφορίες που διαβιβάζουν τα κράτη μέλη, γνώμη της Επιτροπής) αντιπροσωπεύει σημαντικό τμήμα της συνολικής διάρκειας της διαδικασίας γνωμοδότησης της Επιτροπής (6 μήνες).

3. Εφαρμογή τησ διαδικασιασ

Τα δεδομένα που πρέπει να υποβάλλονται από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή προσδιορίζονται στα παραρτήματα 1 έως 4 της σύστασης, το σημείο 5 της οποίας προβλέπει ότι τα δεδομένα αυτά πρέπει να υποβάλλονται, εν γένει, ει δυνατόν ένα έτος, αλλά τουλάχιστον έξι μήνες πριν από τη χορήγηση οποιασδήποτε εγκρίσεως για την απόρριψη ραδιενεργών καταλοίπων από μέρους των αρμοδίων αρχών ή πριν από την ημερομηνία ενάρξεως των δραστηριοτήτων για τις οποίες δεν προβλέπεται έγκριση για την απόρριψη.

Συνολικά, στο διάστημα μεταξύ Ιουλίου 1994 και Δεκεμβρίου 2003, η Επιτροπή εξέφερε πενήντα δυο γνώμες.

Οι διατυπωθείσες γνώμες αφορούν σχέδια προερχόμενα από οκτώ κράτη μέλη. Οι δραστηριότητες τις οποίες αφορούν τα σχέδια απαριθμούνται στον πίνακα που παρατίθεται στο παράρτημα ΙΙΙ και παρουσιάζονται αναλυτικά στο παράρτημα IV.

3.1. Χρονοδιάγραμμα κοινοποιήσεων και γνωμοδοτήσεων

Όσον αφορά τα σχέδια για τα οποία διατυπώθηκε γνώμη στη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, τηρήθηκε, εν γένει, η ταχθείσα στην Επιτροπή προθεσμία των έξι μηνών. Οι ενίοτε διαπιστωθείσες ελαφρές καθυστερήσεις οφείλονται κατά μεγάλο μέρος στο υπέρμετρα μακρύ χρονικό διάστημα που καμία φορά χρειάζονται οι αρμόδιες αρχές για να απαντήσουν στις αιτήσεις παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών τις οποίες υποβάλλει η γραμματεία. Πρόκειται συχνότατα για πληροφορίες οι οποίες, σύμφωνα με τη σύσταση, θα έπρεπε να περιλαμβάνονται στα γενικά δεδομένα ή για διευκρινίσεις που κρίνονται αναγκαίες για την κατανόηση των διαβιβασθέντων στοιχείων. Η παρεχόμενη στις αρχές διορία ανέρχεται κατά μέσον όρο σε τρεις εβδομάδες. Σε πολλές όμως περιπτώσεις, το πραγματικό χρονικό διάστημα που μεσολαβεί έως την κοινοποίηση των απαντήσεων προς την Επιτροπή είναι μεγαλύτερο. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, στη γνώμη της Επιτροπής εμφαίνεται γενικώς η ημερομηνία κατά την οποία το υποβάλλον τα στοιχεία κράτος μέλος της κοινοποίησε τις συμπληρωματικές πληροφορίες. Η τασσόμενη από τη συνθήκη Ευρατόμ προθεσμία των 6 μηνών είναι πολύ σύντομη, ιδιαίτερα εάν ληφθεί υπόψη το πλήθος των σταδίων που οδηγούν στην έγκριση της γνώμης εκ μέρους του σώματος των Επιτρόπων. Είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι, εφόσον το κράτος μέλος χρειάζεται 4 έως 8 ή και περισσότερες εβδομάδες για να κοινοποιήσει τις συμπληρωματικές πληροφορίες που ζήτησε η Επιτροπή, καθίσταται δυσχερέστατη, αν όχι αδύνατη, η τήρηση της προθεσμίας των έξι μηνών που προβλέπεται από τη συνθήκη για την έκδοση της γνώμης. Η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο να θεωρηθεί η ημερομηνία κοινοποίησης των εν λόγω πληροφοριών ως νέα ημερομηνία από την οποία αρχίζει να λογίζεται η προθεσμία των 6 μηνών την οποία τάσσει η συνθήκη, όταν καθίσταται δυσανάλογα μακρύ το χρονικό διάστημα έως την κοινοποίηση ουσιαστικών συμπληρωματικών πληροφοριών.

3.2. Περιεχόμενο των γνωμοδοτήσεων

Για όλα τα εξεταζόμενα σχέδια στο διάστημα της οικείας περιόδου, η Επιτροπή εξέφερε γνώμη σύμφωνα με την οποία «το σχέδιο απόρριψης ραδιενεργών καταλοίπων υπό οιαδήποτε μορφή, τόσο στο πλαίσιο κανονικής λειτουργίας όσο και σε περίπτωση ατυχήματος του τύπου και της έκτασης που λαμβάνονται υπόψη στα γενικά δεδομένα, δεν ενδέχεται να προκαλέσει σημαντική, από πλευράς υγείας, μόλυνση των υδάτων, του εδάφους ή του εναερίου χώρου άλλου κράτους μέλους».

Ορισμένες γνώμες περιλαμβάνουν ωστόσο συγκεκριμένα σημεία που αφορούν τόσο τις κανονικές συνθήκες λειτουργίας όσο και τις καταστάσεις κατόπιν ατυχήματος:

Όσον αφορά τα στερεά ραδιενεργά απόβλητα που προέρχονται από δραστηριότητες αποξήλωσης, η Επιτροπή διαπιστώνει, κατά γενικό κανόνα, ότι τα μη ραδιενεργά στερεά απόβλητα ή οι υπολειμματικές ουσίες που δεν υπόκεινται πλέον σε κανονιστικό έλεγχο θα απομακρύνονται υπό μορφή συμβατικών αποβλήτων ή θα επαναχρησιμοποιούνται ή ανακυκλώνονται, τηρώντας κριτήρια οριζόμενα στην κοινοτική νομοθεσία. Δύο φορές, η Επιτροπή έκρινε αναγκαίο να υπενθυμίσει ότι τα όρια αποδέσμευσης των υλικών που δεν υπόκεινται σε κανονιστικό έλεγχο πρέπει να καθορίζονται κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται η τήρηση των κριτηρίων που ορίζονται στην κοινοτική νομοθεσία. Σε δύο άλλες περιπτώσεις, κάλεσε τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να την πληροφορήσουν για τις ποσότητες και τους τύπους των υλικών που αφορούσε η ανακύκλωση στερεών αποβλήτων.

Στο πλαίσιο των πιθανών καταστάσεων συνεπεία ατυχήματος, η Επιτροπή συνέστησε σε δύο περιπτώσεις να ενισχυθεί η συνεργασία σε θέματα διμερούς διακυβερνητικής ενημέρωσης με την εφαρμογή υφισταμένων συμφωνιών και, κατά περίπτωση, τη σύναψη νέων συμφωνιών.

Στο παράρτημα V εμφαίνονται αναλυτικά τα ειδικά σημεία που προκύπτουν από τις γνωμοδοτήσεις.

4. Παραβάσεις

Από τον Ιούλιο 1994 και έπειτα, η Επιτροπή κίνησε δώδεκα διαδικασίες επί παραβάσει όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 37 (βλ. παράρτημα VI). Σε οκτώ περιπτώσεις, ο διάλογος μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους κατά τη διάρκεια της προδικαστικής διαδικασίας επέτρεψε την επίλυση των υποθέσεων. Τρεις διαδικασίες επί παραβάσει οδήγησαν σε προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Οι υποθέσεις εκκρεμούν ακόμη ενώπιον του Δικαστηρίου.

5. Συμπέρασμα

Στη διάρκεια της περιόδου από τον Ιούλιο 1994 έως τον Δεκέμβριο 2003, η Επιτροπή εξέδωσε πενήντα δυο γνώμες. Οι γνωμοδοτήσεις αφορούν σχέδια που προέρχονται από οκτώ κράτη μέλη και καλύπτουν το σύνολο σχεδόν του κύκλου του πυρηνικού καυσίμου. Διαπιστώνεται σημαντική αύξηση του αριθμού υποβληθέντων σχεδίων που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή από τα κράτη μέλη μετά το έτος 1997, ιδιαίτερα όσον αφορά σχέδια συνδεόμενα άμεσα ή έμμεσα με τον παροπλισμό και την αποξήλωση πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και ερευνητικών αντιδραστήρων.

Σε όλες τις γνώμες, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι απορρίψεις ραδιενεργών καταλοίπων δεν ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρή, από πλευράς υγείας, ραδιενεργό μόλυνση του εδάφους άλλου κράτους μέλους. Η Επιτροπή περιέλαβε πάντως, επανειλημμένως, παρατηρήσεις ή συστάσεις που αφορούσαν δύο σημαντικές πτυχές απορρέουσες από τα σχέδια που της είχαν υποβληθεί. Πρόκειται αφενός μεν για τη συνεπή εφαρμογή των κριτηρίων αποδέσμευσης για τα στερεά απόβλητα που προέρχονται από δραστηριότητες αποξήλωσης, αφετέρου δε για τη διμερή διακυβερνητική συνεργασία σε πιθανές καταστάσεις συνεπεία ατυχήματος. Εξάλλου, συνέστησε, δύο φορές, την ολοκλήρωση του προγράμματος παρακολούθησης του περιβάλλοντος, το οποίο προέβλεπαν οι αρμόδιες αρχές.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-29/99[4] υιοθετεί νέα προσέγγιση ως προς τις πτυχές που συνδέονται με την ασφάλεια υπό το κεφάλαιο 3 της συνθήκης Ευρατόμ. Μέχρι στιγμής, οι εμπειρογνώμονες δεν καλούνταν να αποφανθούν σχετικά με την καταλληλότητα των ατυχημάτων που λαμβάνονται υπόψη στα γενικά δεδομένα για την αξιολόγηση των μη προγραμματισμένων απορρίψεων ραδιενεργών καταλοίπων. Η απόφαση αυτή διανοίγει νέες προοπτικές, συμπεριλαμβανομένων προοπτικών στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 37.

Τέλος, η Επιτροπή μεριμνά για την αυστηρή εφαρμογή του άρθρου 37 και για το λόγο αυτό έχει κινήσει δώδεκα διαδικασίες επί παραβάσει.

[1] ΕΕ C 327 της 5ης Δεκεμβρίου 1980, σ. 34.

[2] 99/829/Ευρατόμ, ΕΕ L 324 της 16/12/1999, σ. 23

[3] 91/4/Ευρατόμ, ΕΕ L 6 της 9/1/1991, σ. 16

[4] Απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Δεκεμβρίου 2002, Επιτροπή κατά Συμβουλίου, Υπόθεση C-29/99.