Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2193/92 περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (Διαμετακόμιση)»

(98/C 73/05)

Στις 4 Δεκεμβρίου 1997, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, να ζητήσει τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο είχε ανατεθεί η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Δεκεμβρίου 1997 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Giesecke.

Κατά την 350ή σύνοδο ολομέλειας της 10ης και 11ης Δεκεμβρίου 1997 (συνεδρίαση της 10ης Δεκεμβρίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 106 ψήφους υπέρ, 2 ψήφους κατά και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Ο τελωνειακός κώδικας της ΕΟΚ, που τέθηκε σε ισχύ την 1.1.1994, περιλαμβάνει τις προϋποθέσεις για τη θέσπιση της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας. Από τότε που τέθηκε σε ισχύ ο κώδικας, οι συνθήκες έχουν αλλάξει σημαντικά, πράγμα που σημαίνει ότι είναι απαραίτητο να επέλθουν τροποποιήσεις.

1.2. Τόσο από την άποψη των ενδιαφερόμενων οικονομικών κύκλων όσο και από την άποψη των τελωνειακών αρχών, επιβάλλεται οι κανόνες να καταστούν σαφέστεροι και απλούστεροι.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Η πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα περιλαμβάνει προσαρμογές του τομέα της διαμετακόμισης. Οι προσαρμογές αυτές είναι στην ουσία αποτέλεσμα του σχεδίου δράσης για τη διαμετακόμιση στην Ευρώπη ().

2.2. Με τις εξωτερικές διαμετακομίσεις επιδιώκεται κατά κύριο λόγο η διευκόλυνση της διέλευσης εμπορευμάτων που προέρχονται από τρίτες χώρες στον ευρωπαϊκό τελωνειακό χώρο. Για την περίπτωση κοινοτικών εμπορευμάτων, η διαδικασία αυτή θα χρησιμοποιείται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, πράγμα που σημαίνει ότι προσαρμόζεται το άρθρο 91, παράγραφος 1β σε αυτές τις νέες προϋποθέσεις.

2.3. Με την τροποποίηση του άρθρου 92, ολοκληρώνεται διαδικαστικά το θέμα της ρύθμισης του καθεστώτος διαμετακόμισης.

2.4. Όσον αφορά το θέμα της ασφάλειας, οι θαλάσσιες μεταφορές θα αντιμετωπιστούν με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζονται οι οδικές μεταφορές. Με την τροποποίηση του άρθρου 94, παράγραφος 2, καταργείται η γενική απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής εγγύησης.

2.5. Με την αναδιατύπωση του άρθρου 95 περιλαμβάνονται στις διατάξεις εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα τα κριτήρια για την απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής εγγυήσεων.

2.6. Καταργείται η παράγραφος 2 του άρθρου 96, επειδή το ενδεχόμενο της δημιουργίας τελωνειακής οφειλής λόγω αποφυγής των τελωνειακών ελέγχων ρυθμίζεται ήδη σε άλλα σημεία (άρθρο 203).

2.7. Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια για τη θέσπιση εθνικών ρυθμίσεων στον τομέα της διαμετακόμισης, η κατάργηση της παραγράφου 2 του άρθρου 97 προάγει τη διαφάνεια και την ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας από τα κράτη μέλη.

2.8. Με την τροποποίηση του άρθρου 192 λαμβάνεται μέριμνα για τις ιδιαίτερες απαιτήσεις όσον αφορά την παροχή εγγυήσεων στις διεθνείς διαμετακομίσεις.

2.9. Με την τροποποίηση του άρθρου 215 επιδιώκεται η διευκόλυνση του ακριβούς καθορισμού των αρμοδιοτήτων σε περίπτωση που προκύψει τελωνειακή οφειλή.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Με την πρότασή της, η Επιτροπή επιδιώκει να καλύψει ορισμένες ελλείψεις του τελωνειακού κώδικα που ίσχυε μέχρι σήμερα, οι οποίες κατέστησαν σαφείς κατά τον έλεγχο του καθεστώτος διαμετακόμισης που πραγματοποιήθηκε τον τελευταίο καιρό.

3.2. Η προτεινόμενη μεταβίβαση των διαδικαστικών κανόνων από την αρμοδιότητα του Συμβουλίου (τελωνειακός κώδικας) στην αρμοδιότητα της Επιτροπής (κανονισμός περί εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα) περιλαμβάνει πλεονεκτήματα αλλά και κινδύνους.

3.3. Ένα από τα πλεονεκτήματα θα μπορούσε να είναι η ταχύτερη και περισσότερο ευέλικτη προσαρμογή των κανόνων στις ανάγκες των ενδιαφερόμενων οικονομικών κύκλων.

3.4. Από την άλλη πλευρά, σε σχέση με τη μέχρι τούδε σταθερότητα του τελωνειακού κώδικα, η εμφάνιση συχνών αλλαγών θα μπορούσε να εκληφθεί ως μειονέκτημα.

3.5. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, η μετάθεση της αρμοδιότητας περί εφαρμογής των κανόνων στην Επιτροπή θα μπορούσε να θεωρηθεί σκόπιμη μόνον εφόσον η κάθε επιμέρους απόφαση ληφθεί σύμφωνα με τη διαδικασία επιτροπολογίας, δηλαδή αφού ακουστεί η άποψη των ενδιαφερόμενων οικονομικών κύκλων και των τελωνειακών αρχών.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 91, παράγραφος 1

4.1.1. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η τροποποίηση αυτή δεν πρόκειται να επιφέρει καμία απολύτως αλλαγή στην πράξη. Παρόλα αυτά, το πεδίο εφαρμογής πρέπει να ρυθμιστεί με συγκεκριμένο τρόπο στον κανονισμό περί εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα.

4.1.2. Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας των εξωκοινοτικών εμπορευμάτων, ο οποίος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην περίπτωση προϊόντων που εμπίπτουν σε μία κοινή οργάνωση αγοράς, μπορεί να αποδειχτεί μόνο στα πλαίσια της διαδικασίας διαμετακόμισης. Για τον σκοπό αυτό δεν επαρκούν τα έγγραφα ελέγχου για την οργάνωση αγοράς (έντυπο Τ5).

4.2. Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 92

4.2.1. Η πρόταση αναδιατύπωσης του άρθρου επικροτείται, επειδή κατ'αυτόν τον τρόπο καλύπτεται ένα εννοιολογικό κενό που υφίστατο μέχρι στιγμής.

4.3. Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 94

4.3.1. Με βάση τα πορίσματα μιας ομάδας δράσης που ασχολήθηκε με το θέμα επί δυόμιση χρόνια, η Επιτροπή κρίνει ότι είναι απαραίτητο να τροποποιηθεί το καθεστώς διαμετακόμισης που ισχύει για τις θαλάσσιες μεταφορές. Εκτός αυτού, το καθεστώς διαμετακόμισης για τις θαλάσσιες μεταφορές προϋποθέτει και την παροχή εγγυήσεων. Στα πλαίσια αυτά θα πρέπει να γίνει μια διάκριση μεταξύ μεταφορών με πλοία γραμμής (τακτική διακίνηση πλοίων αποκλειστικά μεταξύ λιμένων που εμπίπτουν στην τελωνειακή επικράτεια της Κοινότητας) και μεταφορών με άλλα πλοία.

4.3.2. Όπως συμβαίνει και στις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων, στην περίπτωση των μεταφορών με πλοία της γραμμής - ένα είδος «γέφυρας» που έχει επιμηκυνθεί - ο κοινοτικός χαρακτήρας των μεταφερόμενων εμπορευμάτων θεωρείται δεδομένος. Επειδή οι διαδικασίες διαμετακόμισης ισχύουν μόνο για την περίπτωση εξωκοινοτικών εμπορευμάτων, η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 94 δεν πρόκειται να οδηγήσει σε οποιαδήποτε επιβάρυνση των ενδοκοινοτικών μεταφορών εμπορευμάτων.

4.3.3. Όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα, στην περίπτωση μεταφορών με άλλα πλοία θεωρείται δεδομένο ότι τα εμπορεύματα δεν προέρχονται από την Κοινότητα (καθεστώς τρίτης χώρας).

4.4. Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 95

4.4.1. Η πρόταση τροποποίησης του άρθρου 95 ευθυγραμμίζεται με το σημείο 4.6.2 της γνωμοδότησης της ΟΚΕ για την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το «Πρόγραμμα Δράσης για το καθεστώς διαμετακόμισης στην Ευρώπη» (). Συνεπώς, η πρόταση επιδοκιμάζεται. Στον κανονισμό περί εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα θα πρέπει να διασαφηνιστούν τα κριτήρια για την παροχή εγγυήσεων κατά ενότητα.

4.5. Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 96

4.5.1. Η κατάργηση της παραγράφου 2 του άρθρου 96 δεν έχει νομικές επιπτώσεις, επειδή η τελωνειακή οφειλή που προκύπτει από την απουσία τελωνειακού ελέγχου ρυθμίζεται στο άρθρο 203 του τελωνειακού κώδικα. Σε περίπτωση ακόμη και μερικής υπέρβασης των προθεσμιών πρέπει να είναι εξασφαλισμένη η παροχή αποζημίωσης. Η τροποποίηση του άρθρου επιδοκιμάζεται.

4.6. Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 97

4.6.1. Η κατάργηση της παραγράφου 2 του άρθρου 97 δεν προσκρούει σε επιφυλάξεις επειδή δεν προσφέρονται πλέον περιθώρια για τη θέσπιση εθνικών ρυθμίσεων όσον αφορά το καθεστώς διαμετακόμισης. Η ευελιξία που απαιτείται και για την περίπτωση των κρατών μελών είναι εγγυημένη από τον κώδικα (άρθρο 91).

4.7. Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 192

4.7.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση τροποποίησης.

4.8. Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 215

4.8.1. Λαμβανομένων υπόψη των διαφορετικών συντελεστών για το φόρο κύκλου εργασιών και τον φόρο κατανάλωσης που ισχύουν στα διάφορα κράτη μέλη, η ΟΚΕ θεωρεί εύστοχη την αναδιατύπωση του άρθρου.

Βρυξέλλες, 10 Δεκεμβρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() COM(97) 188 τελικό.

() ΕΕ αριθ C 355 της 21.11.1997.