A4-0145/99

Ψήφισμα σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3381/94 περί κοινοτικού καθεστώτος ελέγχου της εξαγωγής αγαθών διπλής χρήσης από την Κοινότητα (COM(98) 0258 - C4-0443/98)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής (COM(98)0258 - C4-0443/98),

- έχοντας υπόψη την υποβληθείσα με την έκθεση πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού καθεστώτος ελέγχου της εξαγωγής αγαθών και τεχνολογίας διπλής χρήσης, της 15 Μαΐου 1998 (COM(98) 0257) ((ΕΕ C 399 της 21.12.1998, σελ. 1.)),

- έχοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το άρθρο 18 του κανονισμού η Επιτροπή υποβάλλει κάθε δύο χρόνια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού,

- έχοντας υπόψη τις τελευταίες αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης της Συμφωνίας του Wassenaar, της 2/3 Δεκεμβρίου 1998 σχετικά με το νέο καθεστώς ελέγχου εξαγωγής των τεχνολογιών κρυπτογράφησης,

- έχοντας υπόψη τον κώδικα συμπεριφοράς τη ΕΕ που συμφωνήθηκε στις 11 Ιουνίου 1998 και οποίος εφαρμόζεται στις εξαγωγές αγαθών διπλής χρήσης, στον στρατιωτικό τομέα και τον τομέα της ασφάλειας.

- έχοντας υπόψη την μεταβίβαση της αρμοδιότητας λήψης αποφάσεων σύμφωνα με το άρθρο 52 του Κανονισμού στην Επιτροπή Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων, της Επιτροπής Ενέργειας, Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης και της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Αμυντικής Πολιτικής (A4-0145/99)

Α. εκτιμώντας ότι τα αγαθά διπλής χρήσης αποτελούν λίαν ευαίσθητα αγαθά που κατέχουν σημαντικό μερίδιο της αγοράς,

Β. εκτιμώντας ότι είναι αναγκαία η περαιτέρω εναρμόνιση των εξαγωγών σε ευρωπαϊκό επίπεδο,

Γ. εκτιμώντας ότι οι ισχύουσες σήμερα εθνικές παρεκκλίσεις στα διάφορα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν δυσχεράνει την ενιαία ευρωπαϊκή αντιμετώπιση του θέματος,

Δ. εκτιμώντας ότι έως σήμερα δεν κατέστη δυνατόν να επιτευχθεί συμφωνία επί αυτού του κανονισμού του Συμβουλίου λόγω των αποκλινόντων συμφερόντων των κρατών μελών και της διαφορετικής αξιολόγησης των επιμέρους προτάσεων της Επιτροπής,

Ε. εκτιμώντας ότι οι έλεγχοι των εξαγωγών αποτελούν σημαντική πτυχή των εμπορικών συναλλαγών που άπτονται της διεθνούς ασφάλειας,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεξαγωγή ελέγχου της εξαγωγής αγαθών διπλής χρήσης αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της κοινής εμπορικής πολιτικής της ΕΕ,

Ζ. εκτιμώντας ότι οι προτάσεις της έκθεσης αποσκοπούν να καταστήσουν δυνατή την ενιαία και απλούστερη διενέργεια των ελέγχων εξαγωγής,

Η. εκτιμώντας ότι έχουν ριζικά μεταβληθεί την τελευταία δεκαετία, με τον τερματισμό του ψυχρού πολέμου, την ελευθέρωση του παγκοσμίου εμπορίου και των τεχνολογιών, η μορφή και ο σκοπός των ελέγχων εξαγωγής,

Θ. εκτιμώντας ότι έχουν δραματικά επισπευθεί ο ρυθμός της τεχνολογικής εξέλιξης και το μέγεθος της ανταλλαγής δεδομένων σε διεθνές επίπεδο,

Ι. εκτιμώντας ότι οι κύριες βελτιώσεις από την ενοποίηση κανονισμού και καταλόγου ελέγχων και η δημιουργία κοινού καταλόγου προϊόντων, η θέσπιση της γενικής κοινοτικής άδειας για ορισμένες εξαγωγές, η υποχρέωση των κρατών μελών να εγκρίνουν συνολικές άδειες και να χρησιμοποιούν πρότυπες μορφές αδειών, η κατάργηση των διαδικασιών στην ενδοκοινοτική κυκλοφορία εμπορευμάτων και η εντατικότερη συνεργασία μεταξύ διοικητικών αρχών των κρατών μελών θα οδηγήσουν στην επίτευξη προόδου όσον αφορά την εναρμόνιση,

ΙΑ. εκτιμώντας ότι έχουν εν τω μεταξύ εκδοθεί ορισμένες αποφάσεις του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες αποφαίνονται αδιαμφισβήτητα ότι η αρμοδιότητα ρύθμισης του ελέγχου εξαγωγής αγαθών διπλής χρήσης εμπίπτει στη δικαιοδοσία της Κοινότητας,

1. χαιρετίζει την έκθεση της Επιτροπής και προσυπογράφει τις εκτιμήσεις της[semigr ]

2. εκφράζει την λύπη του για το γεγονός ότι δεν είχε κληθεί από το Συμβούλιο να συμμετάσχει σε διαβουλεύσεις επί της πρότασης του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού βάσης[semigr ]

3. ζητεί από το Συμβούλιο να καλέσει το Κοινοβούλιο να γνωμοδοτήσει επί της πρότασης σχετικά με την αναθεώρηση του βασικού κανονισμού, όπως είχε πράξει κατά την θέσπιση του βασικού κανονισμού [semigr ]

4. χαιρετίζει την πρόταση νέου κανονισμού της Επιτροπής σχετικά με τον έλεγχο των προϊόντων και των τεχνολογιών διπλής χρήσης και υποστηρίζει τη συνολική προσέγγιση του προβλήματος του ελέγχου των προϊόντων και των τεχνολογιών αυτών, όπως διατυπώνεται στην πρόταση αυτή[semigr ]

5. συνδέει με το υποβληθέν σχέδιο της Επιτροπής για την αναθεώρηση του κανονισμού σχετικά με τα αγαθά διπλής χρήσης τη προσδοκία ότι η εναρμόνιση θα προχωρήσει σε καθοριστικά θέματα[semigr ]

6. πιστεύει, ωστόσο, ότι οι κατευθυντήριες γραμμές των προτεινόμενων κανονισμών που αφορούν τις αποφάσεις των κρατών μελών για παροχή ή όχι αδειών εξαγωγών θα πρέπει να πληρούν τα κριτήρια του Κώδικα Συμπεριφοράς για τις Εξαγωγές Όπλων της ΕΕ[semigr ] ζητεί, κατά συνέπεια, την υπαγωγή στο άρθρο 8 του κανονισμού μιας σχετικής ρήτρας που θα αφορά την αναγνώριση και τη σημασία αυτών των κριτηρίων, συμπεριλαμβανομένου του κριτηρίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων[semigr ]

7. συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι ο ισχύων σήμερα κανονισμός δεν λειτουργεί ακόμη ικανοποιητικά, έστω και αν υπήρξε ασφαλώς επιτυχής ως προς τους στόχους της εσωτερικής αγοράς και οτι δεν κατέστη δυνατόν, λόγω έλλειψης μιας κοινής πολιτικής της ΕΕ στο θέμα του ελέγχου των εξαγωγών όπλων και αγαθών διπλής χρήσης, να δημιουργηθεί ενιαίο και αξιόπιστο σύστημα ελέγχου των εξαγωγών σε ευρωπαϊκό επίπεδο[semigr ]

8. χαιρετίζει την προβλεπόμενη επέκταση του ενιαίου κοινοτικού ελέγχου στη λεγόμενη άυλη μεταφορά τεχνολογίας και συνεπώς σε τεχνολογίες και λογισμικά που μπορούν να διαβιβάζονται ηλεκτρονικά ή προφορικά και δεν καλύπτονταν έως σήμερα από τον κοινοτικό κανονισμό.

9. εφιστά την προσοχή στις διεθνείς διαπραγματεύσεις για το εμπόριο προϊόντων του κλάδου της τεχνολογίας της πληροφορίας, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων διπλής χρήσης, οι οποίες διεξάγονται στο πλαίσιο της Διεθνούς Συμφωνίας για τις Τεχνολογίες της Πληροφορίας (ITA II)[semigr ] υπογραμμίζει, κατά συνέπεια, τη σημασία της έκδοσης σαφούς, ευκρινούς και διαφανούς ευρωπαϊκού κανονισμού για τον εν λόγω τομέα[semigr ]

10. επισημαίνει ότι, επειδή η πρόοδος της τεχνολογίας είναι τέτοια που ορισμένα είδη τεχνολογιών, τα οποία χαρακτηρίζονταν «ευαίσθητα» μόλις πριν από λίγα χρόνια, έχουν σήμερα καταστεί αγαθά καθημερινής χρήσης, απαιτείται τακτική και συχνή αναθεώρηση των προϊόντων που έχουν χαρακτηρισθεί ως ευαίσθητα, προκειμένου να αποτρέπεται η παρεμπόδιση της ανάπτυξης εταιρειών που κατασκευάζουν τέτοια προϊόντα[semigr ]

11. υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η χρήση και η εξαγωγή της στρατιωτικής τεχνογνωσίας διπλής χρήσης και των τεχνολογιών και προτύπων για ειρηνικούς σκοπούς - π.χ. ηλεκτρονικές υπογραφές, κωδικοποίηση και ασφάλεια συστημάτων πληρωμών - για την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου[semigr ]

12. τονίζει ότι τα ενισχυμένα συστήματα κρυπτογράφησης θα αποτελούν ένα από τα ουσιαστικότερα μέσα, αφενός για την διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής και της προστασίας του εμπορίου στην Ευρώπη και, αφετέρου, για την εξασφάλιση της δυνατότητας στους πολίτες να επωφελούνται από την προηγμένη τεχνολογία της πληροφορίας και τις υπηρεσίες που αυτή προσφέρει, και ότι, κατά συνέπεια, δεν θα πρέπει να τίθενται περιττά εμπόδια στην ανάπτυξη τέτοιων μέσων[semigr ]

13. ζητεί την επέκταση των ενιαίων κοινοτικών ελέγχων σε αγαθά διπλής χρήσης που δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο, εφόσον τα αγαθά αυτά χρησιμοποιούνται για σκοπούς συμβατικού εξοπλισμού[semigr ]

14. θεωρεί ότι η εφαρμογή της ρήτρας γενικής ισχύος των μέτρων θα οδηγήσει σε απαράδεκτες διαφορές ανάμεσα στα κράτη μέλη όσον αφορά τη μεταχείριση των εξαγωγέων και, ως εκ τούτου, στη στρέβλωση του ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς[semigr ] επισημαίνει, επιπροσθέτως, ότι οποιαδήποτε τέτοια ρήτρα είναι ιδιαίτερα αντιφατική και άφηνε περιθώρια για απάτες[semigr ] η ρήτρα γενικής ισχύος πρέπει να αποβλέπει στην εξάλειψη των παραγόντων που προκαλούν στρέβλωση του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά[semigr ]

15. υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής να προβλέψει στο πλαίσιο της αναθεώρησης του άρθρου 5 του κοινοτικού κανονισμού τον περιορισμό των δυνατοτήτων διενέργειας πρόσθετων εθνικών ελέγχων και να επιτρέπει τέτοιους ελέγχους μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις[semigr ]

16. καλεί στο πλαίσιο αυτό την Επιτροπή να εξασφαλίσει τα δίκαια αιτήματα των κρατών μελών σε εξαιρετικές περιπτώσεις[semigr ]

17. χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής για την έκδοση ενιαίας κοινοτικής γενικής άδειας για την εξαγωγή μη ευαίσθητων αγαθών σε χώρες που διαθέτουν παρόμοιο με εκείνο της ΕΕ καθεστώς ελέγχου των εξαγωγών[semigr ]

18. χαιρετίζει την ενσωμάτωση του κοινού καταλόγου προϊόντων στον κοινοτικό κανονισμό και συνεπώς την παραίτηση από την εφαρμογή χωριστών αποφάσεων της ΚΕΠΠΑ[semigr ] επισημαίνει σχετικά ότι η ενημέρωση του καταλόγου αγαθών πρέπει τώρα να πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 12 της πρότασης της Επιτροπής[semigr ]

19. επισημαίνει ότι, λόγω της συνύπαρξης διαφορετικών συστημάτων έκδοσης αδειών στα κράτη μέλη, δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί μία συγκρίσιμη κατάσταση για τους ευρωπαίους εξαγωγείς[semigr ] δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί αποτελεσματικό καθεστώς ελέγχου των εξαγωγών το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει με χαμηλό κόστος[semigr ] ότι η έλλειψη μιας τέτοιας συγκρίσιμης κατάστασης δημιουργεί ευκαιρίες για αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών μελών[semigr ]

20. αναγνωρίζει ότι πρέπει να θεσπιστεί εναρμονισμένο κοινοτικό σύστημα έκδοσης αδειών, κυρίως επειδή ήδη υφίσταται αρκετή de facto σύγκλιση ανάμεσα στις πολιτικές των κρατών μελών στον εν λόγω τομέα, κυρίως όσον αφορά την Αυστραλία, τον Καναδά, την Ιαπωνία, τη Ν. Ζηλανδία, τη Νορβηγία, την Ελβετία και τις ΗΠΑ[semigr ] τονίζει ότι μια τέτοια άδεια δεν πρέπει να αποτελέσει φραγμό στη διεξαγωγή του διεθνούς εμπορίου, τη διεθνή επιστημονική συνεργασία και την κοινή ανάπτυξη των τεχνολογιών[semigr ]

21. υποστηρίζει τον προβλεπόμενο περιορισμό των δυνατοτήτων των κρατών μελών να διενεργούν υπό ορισμένες προϋποθέσεις ελέγχους και στην ενδοκοινοτική κυκλοφορία εμπορευμάτων[semigr ] ζητεί ωστόσο να καταστεί αδύνατη η απλή καταστρατήγηση αυστηρότερων εθνικών ειδικών ρυθμίσεων η οποία επιτυγχάνεται απλώς με την μεταφορά των αγαθών, χωρίς ελέγχους αλλά νομίμως, σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ προκειμένου η αίτηση για χορήγηση αδείας εξαγωγής να υποβληθεί εκεί[semigr ]

22. καλεί την Επιτροπή να εξεύρει συμβιβαστική λύση στο σχέδιο πρότασης για το άρθρο 22 του ως άνω κανονισμού, καθώς επίσης όσον αφορά την κατάργηση του άρθρου 20 του κοινοτικού κανονισμού, η οποία θα ανταποκρίνεται στα δίκαια συμφέροντα των κρατών μελών και θα δυσχεραίνει αντί να διευκολύνει τις απόπειρες παράκαμψης[semigr ]

23. υποστηρίζει την απλούστευση της διαδικασίας με τη θέσπιση ευρωπαϊκής γενικής άδειας, η οποία αποτελεί σημαντικό βήμα στην πορεία προς την εναρμόνιση του εν λόγω τομέα[semigr ]

24. ζητεί να επιβληθεί στην πράξη η προβλεπόμενη μείωση των εθνικών παρεκκλίσεων, διότι τούτο αποτελεί σημαντική πτυχή στο πλαίσιο της πλήρους εναρμόνισης[semigr ]

25. υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να διατηρηθεί ένα ενιαίο προστατευτικό πλέγμα γύρω από την ΕΕ που θα αποτρέπει την διάδοση, όχι μόνο πρέπει να προωθηθεί η εναρμόνιση των διατάξεων που διέπουν τους ελέγχους εξαγωγών αλλά πρέπει να χαραχθεί εναρμονισμένη πολιτική χορήγησης αδειών μέσω της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής στον τομέα της ασφάλειας[semigr ]

26. καλεί, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη να μην προβάλουν αντιρρήσεις στην θέσπιση κοινής πολιτικής ελέγχου της εξαγωγής αγαθών διπλής χρήσης και να δημιουργήσουν πάραυτα στο Συμβούλιο τις απαιτούμενες προς τούτο νομικές βάσεις[semigr ]

27. θεωρεί παραδεκτούς τους πρόσθετους ελέγχους κατά την άυλη μεταφορά τεχνολογίας σε στρατιωτικούς «τελικούς»χρήστες στις χώρες στις οποίες έχει επιβληθεί εμπάργκο από τον ΟΗΕ[semigr ] επισημαίνει ωστόσο τα προβλήματα που μπορεί να συνεπάγεται ο έλεγχος της εν λόγω μεταφοράς[semigr ] θεωρεί προβληματική τη γενική ρήτρα δυσπιστίας, διότι αφήνει περιθώρια ερμηνείας και θα μπορούσε ενδεχομένως να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στις επιχειρήσεις[semigr ]

28. καλεί την Επιτροπή να περιλάβει στην επόμενη έκθεσή της σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος ελέγχου των εξαγωγών, αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του εν λόγω συστήματος, σε σχέση με τον στόχο του αποκλεισμού της πρόσβασης ορισμένων κρατών ή άλλων φορέων σε προϊόντα διπλής χρήσης[semigr ]

29. θεωρεί ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλλει κάθε χρόνο στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο εκθέσεις περί της εφαρμογής του συστήματος ελέγχου των εξαγωγών της ΕΕ, καθώς και περί της εφαρμογής του Κώδικα Συμπεριφοράς για τις Εξαγωγές Όπλων της ΕΕ.

30. ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει στο Συμβούλιο επεξεργασμένο σχέδιο κανονισμού, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τα αιτήματά του[semigr ]

31. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή το Συμβούλιο, τις κυβερνήσεις των κρατών μελών και τη Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση.