Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ/ΕΚΑΧ/Ευρατόμ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2. ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

3. ΟΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ/ΕΚΑΧ/Ευρατόμ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση

του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των

Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

ΜΕΡΟΣ Ι - ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΤΙΤΛΟΣ I - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Κεφάλαιο 1 - Η αρχή της ενότητας

Κεφάλαιο 2 - Η αρχή της ετήσιας διάρκειας

Κεφάλαιο 3 - Η αρχή της ισοσκέλισης

Κεφάλαιο 4 - Η αρχή της ενιαίας νομισματικής μονάδας

Κεφάλαιο 5 - Η αρχή της καθολικότητας

Κεφάλαιο 6 - Η αρχή της ειδικότητας

Κεφάλαιο 7 - Η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης

Κεφάλαιο 8 - Η αρχή της διαφάνειας

TIΤΛΟΣ II - ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Κεφάλαιο 1 - Κατάρτιση του προϋπολογισμού

Κεφάλαιο 2 - Διάρθρωση και παρουσιάση του προϋπολογισμού

ΤΙΤΛΟΣ III - ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Κεφάλαιο 1 - Γενικές διατάξεις

Κεφάλαιο 2 - Τρόποι εκτέλεσης

Κεφάλαιο 3 - Δημοσιονομικοί παράγοντες

Τμήμα 1 - Η αρχή του διαχωρισμού των καθηκόντων

Τμήμα 2 - Ο διατάκτης

Τμήμα 3 - Ο υπόλογος

Τμήμα 4 - Ο υπόλογος παγίων προκαταβολών

Κεφάλαιο 4 - Ευθύνη των δημοσιονομικών παραγόντων

Τμήμα 1 - Γενικοί κανόνες

Τμήμα 2 - Κανόνες που εφαρμόζονται για τους υπολόγους και τους υπολόγους παγίων

προκαταβολών

Κεφάλαιο 5 - Πράξεις εσόδων

Τμήμα 1 - Απόδοση των ιδίων πόρων

Τμήμα 2 - Πρόβλεψη απαίτησης

Τμήμα 3 - Ένταλμα είσπραξης

Τμήμα 4 - Είσπραξη

Κεφάλαιο 6 - Πράξεις δαπανών

Τμήμα 1 - Ανάληψη των δαπανών

Τμήμα 2 - Εκκαθάριση των δαπανών

Τμήμα 3 - Εντολή πληρωμής των δαπανών

Τμήμα 4 - Πληρωμή των δαπανών

Τμήμα 5 - Προθεσμίες των πράξεων δαπανών

Κεφάλαιο 7 - Πληροφόρηση σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού

Κεφάλαιο 8 - Συστήματα πληροφορικής

Κεφάλαιο 9 - Ο εσωτερικός ελεγκτής

ΤΙΤΛΟΣ IV - ΣΥΝΑΨΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ

Κεφάλαιο 1 - Γενικές διατάξεις

Τμήμα 1 - Πεδίο εφαρμογής

Τμήμα 2 - Δημοσιότητα

Τμήμα 3 - Διαδικασίες σύναψης συμβάσεων

Τμήμα 4 - Αποκλεισμός από τις συμβάσεις

Τμήμα 5 - Ανάθεση των συμβάσεων

Τμήμα 6 - Κατάθεση, αποσφράγιση και αξιολόγηση των προσφορών

Τμήμα 7 - Εγγύηση

Κεφάλαιο 2 - Διατάξεις εφαρμοζόμενες στις συμβάσεις που συνάπτονται από τα κοινοτικά

όργανα για ίδιο λογαριασμό

ΤΙΤΛΟΣ V - EΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ

Κεφάλαιο 1 - Γενικές διατάξεις

Κεφάλαιο 2 - Αρχές χορήγησης

Κεφάλαιο 3 - Διαδικασία χορήγησης

Κεφάλαιο 4 - Πληρωμή

Κεφάλαιο 5 - Υλοποίηση

ΤΙΤΛΟΣ VI - ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

Κεφάλαιο 1 - Απόδοση των λογαριασμών

Κεφάλαιο 2 - Λογιστική

Κεφάλαιο 3 - Απογραφή των ακινητοποιήσεων

ΤΙΤΛΟΣ VII - ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΑΓΗ

Κεφάλαιο 1 - Εξωτερικός έλεγχος

Κεφάλαιο 2 - Απαλλαγή

ΜΕΡΟΣ ΙΙ - ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΤΙΤΛΟΣ I - ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ

ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ, ΤΜΗΜΑ "ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ"

ΤΙΤΛΟΣ II - ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ

ΤΙΤΛΟΣ III - ΕΡΕΥΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ IV - ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

Κεφάλαιο 1 - Γενικές διατάξεις

Κεφάλαιο 2 - Υλοποίηση των ενεργειών

Κεφάλαιο 3 - Σύναψη των συμβάσεων

Κεφάλαιο 4 - Χορήγηση των επιδοτήσεων

Κεφάλαιο 5 - Επαλήθευση των λογαριασμών

ΤΙΤΛΟΣ V - ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ

ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΤΙΤΛΟΣ VI - ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ VII - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ -ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΤΙΤΛΟΣ I - ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΤΙΤΛΟΣ II - ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Πίνακας αντιστοιχίας που αναφέρεται στο άρθρο

ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ - Παραπομπή στα άρθρα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Επιτροπή έδωσε στη διοικητική μεταρρύθμιση εξέχουσα προτεραιότητα. Δεδομένου ότι ο δημοσιονομικός κανονισμός περιλαμβάνει τους κανόνες που διέπουν τη δημοσιονομική διαχείριση και τον έλεγχο, η ανασύνταξη του δημοσιονομικού κανονισμού συνδέεται άρρηκτα με αυτή τη διαδικασία διοικητικής μεταρρύθμισης. Τα κύρια στοιχεία αυτής της μεταρρύθμισης, όπως η επιβεβαίωση της ευθύνης των διατακτών, υπό την εποπτεία της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου και, σε αντιστάθμισμα, η εγκατάλειψη των κεντρικών εκ των προτέρων ελέγχων (ιδίως των θεωρήσεων του δημοσιονομικού ελεγκτή επί των εσόδων και των δαπανών) δεν μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς την ουσιαστική τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού.

Ωστόσο η ανασύνταξη υπερβαίνει τους στόχους που εντοπίστηκαν από την εσωτερική μεταρρύθμιση της Επιτροπής. Η έκτασή της καλύπτει όλα τα θέματα τα οποία αναφέρει σήμερα ο δημοσιονομικός κανονισμός, ο οποίος είναι το εργαλείο που πλαισιώνει την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σε όλες τις πτυχές της, από την κατάρτισή του μέχρι την απαλλαγή.

Το ισχύον κείμενο του δημοσιονομικού κανονισμού εκδόθηκε πριν από 20 και πλέον έτη σε ένα πλαίσιο το οποίο εξελίχθηκε σημαντικά υπό την επήρεια των διαδοχικών διευρύνσεων, της πλαισίωσης του προϋπολογισμού από τις δημοσιονομικές προοπτικές και των θεσμικών μεταβολών που οδήγησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το κείμενο του 1977 υπέστη συνεπώς δεκατέσσερις επιμέρους τροποποιήσεις με σκοπό να ληφθούν υπόψη, αφενός, οι θεσμικές μεταβολές (συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ, συγχρηματοδότηση των χωρών της ΕΖΕΣ για τον ΕΟΧ) και, αφετέρου, το μέλημα της μεγαλύτερης αυστηρότητας κατά τη διαχείριση των οικονομικών της Κοινότητας.

Εξάλλου πρέπει να τονισθεί ότι το ισχύον άρθρο 140 του δημοσιονομικού κανονισμού προβλέπει, σε κάθε περίπτωση, την τριετή επανεξέταση του δημοσιονομικού κανονισμού κατά τρόπο ώστε αυτός να προσαρμόζεται συνεχώς στο θεσμικό πλαίσιο και στις απαιτήσεις της διαχείρισης.

Η Επιτροπή επέδειξε επίσης ευαισθησία στο μέλημα του Ελεγκτικού Συνεδρίου το οποίο εκφράστηκε στη γνωμοδότησή του 4/97 σύμφωνα με την οποία θα άρμοζε να ξεπεραστεί το στάδιο των επιμέρους τροποποιήσεων του δημοσιονομικού κανονισμού για να υποβληθεί πρόταση συνολικής αναθεώρησης του κειμένου αυτού.

Λαμβανομένου υπόψη του τεχνικού χαρακτήρα και της έκτασης του έργου, το οποίο αφορά όλους τους τομείς κοινοτικών δραστηριοτήτων και όλα τα όργανα, η Επιτροπή έκρινε σκόπιμο να υποβάλει, πριν από την παρούσα πρόταση, ένα έγγραφο εργασίας προοριζόμενο να τροφοδοτήσει την διοργανική συζήτηση σχετικά με τις λύσεις που σχεδιάζει η Επιτροπή (SEC(1998) 1228 τελικό της 22ας Ιουλίου 1998), το οποίο καλείται στο εξής το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής.

Αυτή η διαδικασία επιδοκιμάστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Τα δύο πρώτα όργανα τροφοδότησαν τη συζήτηση με σημαντικές συνεισφορές [1], οι οποίες προστέθηκαν στη γνωμοδότηση 4/97 του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

[1] Συμπεράσματα του Συμβουλίου της 25ης Ιανουαρίου 1999, έγγραφο 13807/98 και έκθεση Dell' Alba (ΡΕ 229.419 της 17ης Μαρτίου 1999).

2. ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

A. Απλούστευση του δημοσιονομικού κανονισμού

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο περιορισμός του δημοσιονομικού κανονισμού στις ουσιώδεις αρχές καθώς και η παραπομπή σε κανονισμούς κατώτερου επιπέδου για τον ορισμό των λεπτομερών κανόνων είναι απαραίτητοι.

Εξάλλου, η πρόταση αυτή έγινε ευνοϊκά δεκτή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του που αφορά τη δεύτερη έκθεση της Επιτροπής Ανεξάρτητων Εμπειρογνωμόνων. Πράγματι, η εν λόγω πρόταση φαίνεται ότι μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της διοργανικής λειτουργίας, επιτρέποντας στο νομοθέτη να επικεντρωθεί στο ουσιώδες κανονιστικό πλαίσιο και αφήνοντας στην Επιτροπή τη φροντίδα να καθορίζει τις τεχνικές λεπτομέρειες σε στενή διαβούλευση με τα άλλα όργανα. Βελτιώνει επιπλέον το ευανάγνωστο των κειμένων και μειώνει τους κινδύνους επικαλύψεων ή αντιφάσεων μεταξύ κανόνων.

Η Επιτροπή προτείνει συνεπώς να αναδιοργανωθεί ο δημοσιονομικός κανονισμός και να αλληλοσυνδεθεί καλύτερα με τον κανονισμό περί λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή ορισμένων διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού (καλούμενο στο εξής "Κανόνες Εφαρμογής") με σκοπό την αυστηρότερη και λογικότερη κατανομή μεταξύ των δύο αυτών κειμένων. Ο πρώτος κανονισμός θεσπίζει τους θεμελιώδεις κανόνες και ο δεύτερος διευκρινίζει τους συγκεκριμένους κανόνες εφαρμογής.

Το κύριο κριτήριο κατανομής μεταξύ του βασικού κανονισμού που είναι ο δημοσιονομικός κανονισμός και του εκτελεστικού κανονισμού που είναι οι Κανόνες Εφαρμογής είναι το εξής: ο κανονισμός του Συμβουλίου πρέπει να περιορίζεται στον καθορισμό των γενικών αρχών και των ουσιωδών στοιχείων του προς ρύθμιση θέματος. Αντίθετα, οι λεπτομέρειες, που είναι κανόνες τεχνικού χαρακτήρα ή εκτελεστικά ή επιχειρησιακά συμπληρώματα της πράξης του Συμβουλίου, πρέπει να καθορίζονται στους Κανόνες Εφαρμογής, που εκδίδονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων εκ μέρους του Συμβουλίου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δύσκολο να χαραχθεί η ακριβής διαχωριστική γραμμή μεταξύ των θεμάτων που ανήκουν στο βασικό κανονισμό και αυτών που ανήκουν στον εκτελεστικό κανονισμό. Για το λόγο αυτό, στις αμφίβολες περιπτώσεις, η Επιτροπή επέλεξε να διατηρήσει ορισμένες διατάξεις στο κυρίως κείμενο του δημοσιονομικού κανονισμού.

Εφαρμόζοντας τα κριτήρια αυτά, η Επιτροπή :

α) τήρησε τη συνθήκη, στο μέτρο που αυτή απαιτεί να ρυθμίζονται ορισμένα θέματα από τον ίδιο το δημοσιονομικό κανονισμό (π.χ. τα άρθρα 271 εδάφια 2 και 3, και 277 ή 271 εδάφιο 1) .

β) θεώρησε τις εξαιρέσεις από τις θεμελιώδεις αρχές του προϋπολογισμού (ενότητα, ετήσια διάρκεια) ως «ουσιώδη στοιχεία».

γ) έλαβε υπόψη, στο επίπεδο του δημοσιονομικού κανονισμού, τους κανόνες που αφορούν τα όργανα ως έχουν, και ιδίως τις σχέσεις μεταξύ οργάνων, προκειμένου να διαφυλάξει την αρχή της διοργανικής θεσμικής ισορροπίας της συνθήκης.

Η τήρηση αυτών των κριτηρίων και των ορίων οδήγησε την Επιτροπή να προτείνει τη σημαντική ελάφρυνση του δημοσιονομικού κανονισμού στον τίτλο που αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού (κατανομή και τρόπος άσκησης των καθηκόντων των διαφόρων δημοσιονομικών παραγόντων). Αντίθετα, η παραπομπή - σε σχέση με τον ισχύοντα δημοσιονομικό κανονισμό - στους Κανόνες Εφαρμογής είναι πολύ περιορισμένη, αν όχι ελάχιστη, στους τομείς που διέπουν τις αρχές του προϋπολογισμού, τις διαδικασίες κατάρτισης του προϋπολογισμού, απόδοσης και επαλήθευσης των λογαριασμών.

B. Βελτίωση της παρουσίασης και της σαφήνειας του κειμένου

Όσον αφορά τη διάρθρωση του κειμένου: η πρόταση διαιρεί τον κανονισμό σε τρία μέρη. Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει τις διατάξεις που αποτελούν το «κοινό δίκαιο» (αρχές του προϋπολογισμού, κατάρτιση, εκτέλεση και έλεγχος του προϋπολογισμού, συμβάσεις, επιδοτήσεις, λογιστική και απόδοση των λογαριασμών), ενώ οι ειδικότερες διατάξεις (έρευνα, εξωτερικές ενισχύσεις, ΕΓΤΠΕ, διαρθρωτικά ταμεία, OLAF, διοικητικές πιστώσεις, ΥΕΕΕΚ) περιλαμβάνονται στο δεύτερο μέρος. Το τρίτο μέρος αναφέρεται στις μεταβατικές και τελικές διατάξεις.

Στο πρώτο μέρος ο τίτλος Ι, που αφορά τις γενικές αρχές, παρουσιάζεται κατά πιο διδακτικό τρόπο εκθέτοντας τις αρχές και, στη συνέχεια, τις εξαιρέσεις τους. Η σύνταξη του κειμένου επανεξετάστηκε με βάση το ψήφισμα του Συμβουλίου της 8ης Ιουνίου 1993 που αφορά την ποιότητα της διατύπωσης της κοινοτικής νομοθεσίας, καθώς και τη δήλωση αριθ. 39 της συνθήκης του Άμστερνταμ για το ίδιο θέμα (κατάργηση των επαναλήψεων, διαίρεση σε τίτλους, κεφάλαια, τμήματα, άρθρα και παραγράφους). Πριν από το κείμενο υπάρχει σύνοψη και ευρετήριο για να διευκολυνθεί η αναζήτησή του.

Όσον αφορά τις ασαφείς διατυπώσεις: η Επιτροπή κατάργησε τις αμφιλεγόμενες εκφράσεις («κατ' αρχήν», «ιδίως», «κατά γενικό κανόνα») όταν οι εκφράσεις αυτές δεν εκφράζουν παρέκκλιση από μία αρχή, ένα παράδειγμα που δικαιολογείται για διδακτικούς λόγους ή από τη δυσχέρεια να προσδιορισθεί νομικά μία πραγματική κατάσταση.

Γ. Καλύτερη αλληλοσύνδεση μεταξύ του δημοσιονομικού κανονισμού και των υπόλοιπων κειμένων του δημοσιονομικού δικαίου

Η Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί η σημερινή μορφή του κειμένου η οποία συνεπώς δεν περιλαμβάνει :

-ούτε τον κανονισμό «ίδιοι πόροι» [2] (που αναφέρεται σε ειδικό θέμα),

[2] Κανονισμός αριθ. 1552/2000 του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2000 για την εφαρμογή της απόφασης για το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων.

-ούτε τις διοργανικές συμφωνίες, με εξαίρεση της συμφωνίας για τις νομικές βάσεις (συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999 για τη δημοσιονομική πειθαρχία) και της δήλωσης του 1975 σχετικά με τη διαδικασία διαβουλεύσεων, τα στοιχεία της οποίας περιλαμβάνονται στην πρόταση,

-ούτε τις τομεακές ρυθμίσεις. Ωστόσο αυτές έχουν στο εξής μία σαφή θεμελίωση ως προς τις ιδιαιτερότητές τους στο δεύτερο μέρος της πρότασης.

3. ΟΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Όσον αφορά τις ουσιαστικές πτυχές, η πρόταση τροποποιεί τον ισχύοντα δημοσιονομικό κανονισμό σε έξι τομείς που αντιστοιχούν στα θέματα τα οποία αναπτύσσονται στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής και στα νέα σημεία που εξετάστηκαν κατά τη διοργανική διαβούλευση και, στη συνέχεια, στο πλαίσιο των προβληματισμών για τη διοικητική μεταρρύθμιση.

-Επαναβεβαίωση των αρχών του δημοσιονομικού δικαίου

-Εκτέλεση του προϋπολογισμού, που καλύπτει το ρόλο των παραγόντων, την εξωτερική ανάθεση εργασιών και την επιμερισμένη ή αποκεντρωμένη διαχείριση, τις δεσμεύσεις πιστώσεων, τις προθεσμίες πληρωμής και τις εντολές είσπραξης

-Συμβάσεις, επιδοτήσεις

-Λογιστική και απόδοση λογαριασμών

-Εξωτερικές ενέργειες

-Άλλα θέματα: ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων, Διαρθρωτικά ταμεία, Έρευνα, δημιουργία της Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης, Διοικητικές πιστώσεις και Μεταβατικές διατάξεις.

A. Επαναβεβαίωση των αρχών του δημοσιονομικού δικαίου (πρώτο μέρος - τίτλοι I και II της πρότασης)

A.1. Οι προκλήσεις

Η συνθήκη διακρίνει επτά αρχές δημοσιονομικού δικαίου [3] που πλαισιώνουν την κατάρτιση και την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Οι αρχές αυτές είναι οι ακόλουθες:

[3] Το Ελεγκτικό Συνέδριο, στη γνωμοδότηση 4/97 για το δημοσιονομικό κανονισμό αναφέρει τις αρχές της ενότητας, της καθολικότητας, του ενιαυσίου και της ειδικότητας, που συμπληρώνονται από τις αρχές της ισοσκέλισης και της διαφάνειας.

-ενότητα του προϋπολογισμού (άρθρο 268 «όλα τα έσοδα και τα έξοδα της Κοινότητας (...) πρέπει να εγγράφονται στον προϋπολογισμό»).

-ετήσια διάρκεια (άρθρο 271: «Τα εγγεγραμμένα στον προϋπολογισμό έξοδα εγκρίνονται για τη διάρκεια ενός οικονομικού έτους»).

-ισοσκέλιση (άρθρο 268 : « Ο προϋπολογισμός πρέπει να είναι ισοσκελισμένος ως προς τα έσοδα και τα έξοδα »).

-ενιαία νομισματική μονάδα (άρθρο 277: «Ο προϋπολογισμός καταρτίζεται σε λογιστικές μονάδες (..) »).

-καθολικότητα του προϋπολογισμού (άρθρο 268 «όλα τα έσοδα και τα έξοδα της Κοινότητας (..) πρέπει να εγγράφονται στον προϋπολογισμό»).

-ειδικότητα (άρθρο 271 εδάφιο 3: «Οι πιστώσεις εξειδικεύονται κατά κεφάλαια (..) και υποδιαιρούνται εφόσον είναι αναγκαίο»).

-χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (άρθρο 274: «Η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό (..) σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Τα κράτη μέλη συνεργάζονται με την Επιτροπή προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι πιστώσεις χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης»).

Ωστόσο συχνά η συνθήκη συνοδεύει αυτές τις αρχές με εξαιρέσεις, εκτός σε ό,τι αφορά την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης η οποία δεν επιδέχεται παρεκκλίσεις. Η συνθήκη μπορεί είτε να ορίζει ρητά τις εξαιρέσεις είτε να παραπέμπει όσον αφορά τον ορισμό τους στον «κανονισμό ο οποίος εκδίδεται κατ' εφαρμογή του άρθρου 279», δηλ. στο δημοσιονομικό κανονισμό.

Έτσι ο δημοσιονομικός κανονισμός οργανώνει, στον πρώτο τίτλο, ένα σύστημα αναγγελίας των αρχών και των εξαιρέσεων τους.

Οι διάφορες εξαιρέσεις που προβλέφθηκαν, με τις διαδοχικές τροποποιήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού, όσον αφορά τις αρχές οδήγησαν, όπως τόνισε το Ελεγκτικό Συνέδριο στο να «ρυθμιστούν ή να επιτραπεί να αναπτυχθούν πολυάριθμες διευκολύνσεις θεωρούμενες ως χρήσιμες για το διαχειριστή- άποψη που θα πρέπει να αποδεικνύεται κατά περίπτωση - οι οποίες όμως μάλλον αντιβαίνουν στην πειθαρχία και καθιστούν ιδιαίτερα περίπλοκη τη λογιστική και δημοσιονομική διαχείριση, ιδίως δε τις πλευρές της που αφορούν την πληροφορική» (γνωμοδότηση 4/97, σημείο 14). Ο ισχύων δημοσιονομικός κανονισμός δεν ορίζει τις αρχές και δεν διευκρινίζει σαφώς ότι ορισμένες από τις τεχνικές εκτέλεσης τις οποίες επιτρέπει (επαναχρησιμοποίηση, επιστροφή προκαταβολών) αποτελούν εξαιρέσεις και επομένως πρέπει να ερμηνεύονται περιοριστικά.

Μεταξύ των εξαιρέσεων αυτών, πρέπει να αναφερθούν ιδιαίτερα :

-τα αρνητικά ποσά: τα αρνητικά έσοδα και δαπάνες, όπως και τα αρνητικά αποθεματικά, καθιστούν δυνατή τη διατήρηση του συνολικού ποσού του προϋπολογισμού σε επίπεδο χαμηλότερο από το άθροισμα των χορηγήσεων θεωρούμενων κατά κονδύλιο.

-το πλήθος και η περιπλοκότητα των μεταφορών μεταξύ ετών που αντιφάσκουν προς την αρχή της ετήσιας διάρκειας.

Συνεπώς, η Επιτροπή επανεξέτασε κάθε εξαίρεση, προκειμένου να αναλύσει το βάσιμο κάθε μίας από αυτές και να τη θέσει υπό αμφισβήτηση όταν είναι αναγκαίο.

A.2. Η πρόταση

α) Εξαιρέσεις από την αρχή της ενότητας

Η Επιτροπή υπενθυμίζει την προσκόλλησή της στην εγγραφή στον προϋπολογισμό του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν την προτείνει στο δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό εφόσον ο κανονισμός αυτός δεν αποτελεί το κατάλληλο νομικό μέσο για την εγγραφή του στον προϋπολογισμό. Το ίδιο συμβαίνει για τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ.

Οι δανειοληπτικές/δανειοδοτικές πράξεις αναφέρονται ήδη στον ισχύοντα δημοσιονομικό κανονισμό με την προοπτική της διαφάνειας (κατάρτιση του προϋπολογισμού : άρθρο 20. λογαριασμός διαχείρισης: άρθρο 135). Η Επιτροπή δεν κρίνει κατάλληλη την εγγραφή στον προϋπολογισμό αυτής της δραστηριότητας: μόνο η εγγύηση των χορηγούμενων δανείων εγγράφεται στον προϋπολογισμό.

Προτείνεται να διευκρινισθεί ότι ο δημοσιονομικός κανονισμός εφαρμόζεται στις δαπάνες της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) και του πυλώνα Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΔΕΥ) όταν επιβαρύνουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Πρόκειται για τη ρητή αντιστοίχιση του δημοσιονομικού κανονισμού με τη συνθήκη του Άμστερνταμ (άρθρο 268 εδάφιο 2 της συνθήκης).

Τέλος, υπάρχουν εύλογοι λόγοι για να υποβάλλονται στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή οι πίνακες προσωπικού των οργανισμών. Οι οργανισμοί είναι ασφαλώς αποκεντρωμένοι φορείς με νομική προσωπικότητα οι οποίοι έχουν δημοσιονομική αυτονομία. Η Επιτροπή κρίνει συνεπώς ότι δεν υπάρχει λόγος να ενταχθούν οι πράξεις των οργανισμών στο πλαίσιο του γενικού προϋπολογισμού των Κοινοτήτων, προκειμένου να μην θιγεί η δημοσιονομική αυτονομία τους. Ωστόσο οι οργανισμοί αντιπροσωπεύουν ένα επαναλαμβανόμενο κόστος για τον προϋπολογισμό μέσω των επιδοτήσεων ισορροπίας τις οποίες λαμβάνουν οι περισσότεροι από αυτούς. Επιπλέον, η νομοθετική αρχή αποφασίζει τους φόρους και τις εισφορές, που αποτελούν τους ίδιους πόρους ορισμένων οργανισμών, και εκδίδει επίσης τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης του προσωπικού τους. Επομένως αποδεικνύεται σκόπιμο, ακόμη και αν οι συντάξεις των υπαλλήλων ορισμένων αυτοχρηματοδοτούμενων οργανισμών επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό των οργανισμών ως προς τις εργοδοτικές εισφορές, να υποβάλλονται οι πίνακες προσωπικού τους στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, προκειμένου να παρακολουθείται από κοντά η εξέλιξή τους που οδηγεί σε μεγάλη αύξηση του αριθμού των κοινοτικών υπαλλήλων καθώς και οι συνέπειές τους για τον προϋπολογισμό.

Η εισαγωγή του πίνακα προσωπικού των οργανισμών στο γενικό προϋπολογισμό, συνεπάγεται παράλληλα την τροποποίηση των κανονισμών που εφαρμόζονται αντίστοιχα σε καθένα από τους οργανισμούς αυτούς.

β) Εξαιρέσεις από την αρχή της καθολικότητας

Προτείνεται ο εξορθολογισμός και η απλούστευση των διαφόρων εξαιρέσεων των αρχών αυτών. Έτσι, προτείνεται να διατηρηθούν τα έσοδα για ειδικό προορισμό, αλλά να καταργηθούν οι επιστροφές των προκαταβολών, που αποτελούν τεχνική με ασαφές πλαίσιο [4] η οποία επιτρέπει, με απόφαση της Επιτροπής, να διατίθενται εκ νέου σημαντικά ποσά στη γραμμή που επιβαρύνθηκε με την αρχική πληρωμή. Ωστόσο οι εν λόγω επιστροφές παραμένουν δυνατές, κατ' εξαίρεση, στον τομέα των διαρθρωτικών πολιτικών. Πράγματι, στον τομέα αυτό οι πιστώσεις αποτελούν στόχο δαπανών και συνεπώς η τομεακή ρύθμιση προβλέπει τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης των προκαταβολών που επιστρέφονται στον προϋπολογισμό. Στους άλλους τομείς, τα σχετικά ποσά που προκύπτουν από τις επιστροφές προκαταβολών θα θεωρούνται ως διάφορα έσοδα.

[4] Αυτή είναι περίπτωση ειδικότερα της έννοιας "δικαιούχοι των κοινοτικών ενισχύσεων" που αναφέρεται στο σημερινό άρθρο 7 παράγραφος 7.

Όσον αφορά την επαναχρησιμοποίηση, η τεχνική αυτή μπορεί να παρακινεί το διατάκτη να προβαίνει στην έκδοση εντολής είσπραξης όταν γνωρίζει ότι το ανακτώμενο ποσό μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί. Αυτή η εξαίρεση περιορίζεται αυστηρά και πρέπει γενικά να εφαρμόζεται με πνεύμα διαφάνειας. Οι παρατηρήσεις του προϋπολογισμού πρέπει να την προβλέπουν στις περισσότερες από τις περιπτώσεις (σημερινό άρθρο 27 παράγραφος 5 ΔΚ).

Ωστόσο η Επιτροπή θεωρεί ότι το ίδιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να επιτευχθεί, με περισσότερη διαφάνεια, μέσω του μηχανισμού των εσόδων για ειδικό προορισμό, εφόσον στην περίπτωση αυτή η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή πρέπει να προβλέπει, στην κατάσταση εσόδων, γραμμή που επιτρέπει την υποδοχή των εσόδων τα οποία ενδέχεται να διατεθούν. Επομένως προτείνεται να καταργηθεί η επαναχρησιμοποίηση και να αντικατασταθεί από τα έσοδα για ειδικό προορισμό, με την επιφύλαξη των κανόνων που εφαρμόζονται στα διαρθρωτικά ταμεία [5]. Με την ευκαιρία αυτή επισημαίνεται ότι οι σημερινές περιπτώσεις επαναχρησιμοποίησης είναι περιορισμένες [6].

[5] Στον τομέα αυτό οι πιστώσεις αποτελούν στόχους δαπανών και η ρύθμιση που εφαρμόζεται προβλέπει την επαναχρησιμοποίηση των επιστραφέντων ποσών.

[6] Στις περιπτώσεις κατά λάθος πληρωμής (σημερινό άρθρο 27 παράγραφος 2α), της αμοιβής των παροχών για λογαριασμό τρίτων (σημερινό άρθρο 27 παράγραφος 2β) , στις αποζημιώσεις ασφάλισης και μίσθωσης (σημερινό άρθρο 27 παράγραφος 2γ και δ) και στα έσοδα που προέρχονται από την πώληση δημοσιευμάτων και ταινιών (σημερινό άρθρο 27 παράγραφος 2ε).

γ) Εξαιρέσεις από την αρχή της ειδικότητας

Η Επιτροπή θεωρεί ευκταία την αναγκαία ευελιξία για τη διαχείριση των επιχειρησιακών πιστώσεων, ιδίως στο πλαίσιο της νέας ολοκληρωμένης παρουσίασης της διάθεσης των δημοσιονομικών και διοικητικών πόρων ανά προορισμό («κατάρτιση του προϋπολογισμού βάσει δραστηριοτήτων» ΠΒΔ ή ΑΒΒ στα αγγλικά (Activity Based Budgeting)). Αυτή η παρουσίαση του προϋπολογισμού ανά τομείς πολιτικής και δραστηριότητες συνεπάγεται την κατάργηση της αναφοράς στη διάκριση μεταξύ μέρους Α και Β του προϋπολογισμού που περιλαμβάνεται στον ισχύοντα δημοσιονομικό κανονισμό.

Η διάρθρωση αυτή θα επέτρεπε να παρουσιάζεται το πραγματικό κόστος κάθε πολιτικής και να εξασφαλίζεται η καλύτερη πληροφόρηση για τους πόρους που διατίθενται σε κάθε τομέα πολιτικής.

Η νέα διάρθρωση θα περιλαμβάνει τίτλους που αντιστοιχούν σε τομείς πολιτικής οι οποίοι αντικατοπτρίζουν σε μεγάλο βαθμό την οργανωτική δομή ανά Γενικές Διευθύνσεις. Κάθε τίτλος θα υποδιαιρείται σε κεφάλαια (συνολικά περίπου 200) που αντιστοιχούν κατά γενικό κανόνα στις δραστηριότητες των Γενικών Διευθύνσεων και Υπηρεσιών. Ένα από τα κεφάλαια αυτά θα περιέχει, για κάθε τίτλο, τους διοικητικούς πόρους που διατίθενται στο σχετικό τομέα πολιτικής.

Τα κεφάλαια θα υποδιαιρούνται σε άρθρα. Στην περίπτωση των κεφαλαίων που αφιερώνονται στους διοικητικούς πόρους, η διάρθρωση θα είναι η ίδια για όλους τους τίτλους και θα περιλαμβάνει τέσσερα άρθρα : τις πιστώσεις για το προσωπικό που διέπεται από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης, τις πιστώσεις για το εξωτερικό προσωπικό και τις λοιπές αποκεντρωμένες δαπάνες, τις πιστώσεις για τα ακίνητα και τις δαπάνες υποδομής και τις πιστώσεις διοικητικής φύσης που εμφανίζονται σήμερα στο μέρος Β, όπως οι πιστώσεις για δαπάνες τεχνικής πραγματογνωμοσύνης. Τα υπόλοιπα κεφάλαια θα αφιερώνονται αποκλειστικά στις επιχειρησιακές πιστώσεις και θα διαιρούνται σε άρθρα που αντιστοιχούν στα προγράμματα και τις λοιπές χρηματοδοτικές παρεμβάσεις.

Το απαραίτητο αντιστάθμισμα της παρουσίασης του προϋπολογισμού ανά κοινοτικές πολιτικές θα πρέπει να είναι να επιτραπεί στην Επιτροπή να προβαίνει σε μεταφορές διοικητικών πιστώσεων της ίδιας ονομασίας μεταξύ τίτλων. Επίσης, η Επιτροπή πρέπει να είναι σε θέση να προβαίνει σε μεταφορές πιστώσεων μεταξύ κεφαλαίων στο εσωτερικό του ίδιου τίτλου εντός του ορίου του 10% των πιστώσεων που είναι εγγεγραμμένες στις επιχειρησιακές γραμμές. Οι μεταφορές διοικητικών πιστώσεων διαφορετικής ονομασίας (π.χ. μισθώματα αντί εξοπλισμού πληροφορικής), ή που αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 10% μιας επιχειρησιακής γραμμής, θα εξακολουθήσουν να υποβάλλονται για απόφαση στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

Το σύστημα αυτό επιτρέπει την κατάλληλη διαχείριση των διοικητικών πόρων και ταυτόχρονα την παρουσίασή τους ανά τομέα πολιτικής.

Όσον αφορά τα τμήματα του προϋπολογισμού των άλλων οργάνων, προτείνεται να εναρμονισθούν οι διαδικασίες των μεταφορών διοικητικών πιστώσεων μεταξύ όλων των οργάνων : οι μεταφορές μεταξύ τίτλων θα εναπόκεινται στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, ενώ στο εσωτερικό των τίτλων θα εναπόκεινται σε κάθε όργανο.

Η σύσταση αποθεματικών από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή θα περιορίζεται σε δύο περιπτώσεις: στην απουσία νομικής βάση και στην αβεβαιότητα όσον αφορά την επάρκεια ή την αναγκαιότητα των πιστώσεων. Πρέπει επίσης να αναφερθεί η δυνατότητα της Επιτροπής να παγώνει, ως ασφαλιστικό μέτρο, πιστώσεις ή μέρος πιστώσεων των οποίων η εκτέλεση δεν φαίνεται ικανοποιητική.

Το αρνητικό αποθεματικό που προβλέπεται από το άρθρο 19 παράγραφος 5 του σημερινού δημοσιονομικού κανονισμού θα διατηρηθεί. Αυτό αποτελεί μέρος του τμήματος "Επιτροπή" του προϋπολογισμού, το ποσό του περιορίζεται σε 200 εκατ. ευρώ. Το αποθεματικό αυτό θα πρέπει να χρησιμοποιείται πριν από το τέλος του οικονομικού έτους μέσω μεταφορών πιστώσεων. Το αρνητικό αποθεματικό καθιερώθηκε από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ως μέσο διαπραγμάτευσης που διευκολύνει τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ των συμμετεχόντων στη διαδικασία του προϋπολογισμού οργάνων, και η εμπειρία απέδειξε τη χρησιμότητά του.

Τέλος, τα όργανα θα έπρεπε να διαθέτουν ορισμένη ευελιξία στη διαχείριση του πίνακα προσωπικού τους ο οποίος εξακολουθεί να αποτελεί όριο, όσον αφορά τόσο το ποσό των πιστώσεων όσο και το συνολικό αριθμό των διατιθέμενων θέσεων, αλλά στο εσωτερικό του οποίου κάθε όργανο θα μπορεί να επιφέρει τροποποιήσεις μέχρι ποσοστού 10%, εκτός σε ό,τι αφορά τους βαθμούς Α1 και Α2.

δ) Εξαιρέσεις από την αρχή της ετήσιας διάρκειας

Η πρόταση γενικεύει τις διαχωριζόμενες πιστώσεις. Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις θα εφαρμόζονται συνεπώς και στο ΕΓΤΠΕ, το οποίο θα διατηρήσει εξάλλου τις τεχνικές ιδιαιτερότητές του ως προς τη διαχείριση (βλ. κατωτέρω το σημείο ΣΤ2).

Το καθεστώς των μεταφορών πιστώσεων μεταξύ ετών, απαραίτητο μέσο διαχείρισης αναγνωριζόμενο από τις συνθήκες, θα απλοποιηθεί με την ευκαιρία της κατάργησης των μη διαχωριζόμενων πιστώσεων στον προϋπολογισμό. Οι μεταφορές πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων θα εξακολουθήσουν να αποφασίζονται από την Επιτροπή. οι πιστώσεις αυτές θα πρέπει να χρησιμοποιούνται πριν από τις 31 Μαρτίου του τρέχοντος οικονομικού έτους.

Οι μεταφορές, μεταξύ ετών, των πιστώσεων πληρωμών επίσης θα αποφασίζονται από την Επιτροπή. Επιτρέπονται μόνο για την κάλυψη των υφιστάμενων αναλήψεων υποχρεώσεων και όταν οι προβλεπόμενες πιστώσεις για τις σχετικές γραμμές στον προϋπολογισμό του επόμενου οικονομικού έτους δεν καλύπτουν τις ανάγκες. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιεί πρώτα τις νέες πιστώσεις, προκειμένου να αποφεύγει το αποτέλεσμα της χιονοστιβάδας που θα προέκυπτε από την διαδοχή των μεταφορών.

Οι συμπληρωματικές περίοδοι θα καταργηθούν για να επιταχυνθεί η απόδοση των λογαριασμών, εκτός σε ό,τι αφορά το ΕΓΤΠΕ, όπου η συμπληρωματική περίοδος ορίζεται μέχρι τις 31 Ιανουαρίου του επόμενου οικονομικού έτους. Η διατήρηση αυτής της συμπληρωματικής περιόδου για το ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων δικαιολογείται από τις ιδιαιτερότητες του συστήματος πληρωμής (προχρηματοδότηση των δαπανών από τα κράτη μέλη) που ισχύει στον τομέα αυτό. Είναι αναγκαίος ένα επιπλέον μήνας για την εγγραφή των δαπανών του ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων στη λογιστική, λόγω του χρόνου που απαιτείται για να μεταφερθούν στο κοινοτικό επίπεδο τα αριθμητικά στοιχεία που παρέχουν τα κράτη μέλη και για να γίνουν οι αναγκαίες μεταφορές πιστώσεων στο τέλος του οικονομικού έτους.

Ο μηχανισμός της ανασύστασης των πιστώσεων στη συνέχεια αποδέσμευσης καταργείται ως γενική εξαίρεση, με σκοπό την απλούστευση των διαδικασιών, την αυξημένη διαφάνεια στις δημοσιονομικές καταστάσεις και τη μεγαλύτερη πειθαρχία κατά τον προγραμματισμό και την εφαρμογή των προγραμμάτων. Ωστόσο διατηρείται, στον τίτλο που αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία, στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τη δήλωση της Επιτροπής τη συνημμένη στον κανονισμό για τα διαρθρωτικά ταμεία, δηλαδή στην περίπτωση σφάλματος της Επιτροπής και στην περίπτωση ανωτέρας βίας.

ε) Αρχή της διαφάνειας

Προτείνεται να προστεθεί αυτή η αρχή στις προαναφερόμενες επτά αρχές και να χρησιμοποιείται σε όλα τα στάδια, από την ταχεία δημοσίευση του εγκριθέντος από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προϋπολογισμού, ορίζοντας επιτακτική προθεσμία δύο μηνών, μέχρι την τήρηση της λογιστικής και τις διαδικασίες απόδοσης των λογαριασμών (βλ. κατωτέρω, σημείο Ε). Η αρχή αυτή εκφράζεται επίσης στις διατάξεις για τις συμβάσεις και τις επιδοτήσεις, οι οποίες υποβάλλονται ειδικότερα σε διαδικασίες συλλογικής επιλογής και σε δημοσιότητα εκ των προτέρων και εκ των υστέρων.

Η δημοσίευση των πληροφοριών που αφορούν τις δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις και τις πράξεις του Ταμείου Εγγυήσεων σχετικά με τις εξωτερικές δράσεις σε παράρτημα του προϋπολογισμού υπόκειται επίσης σε αυτή την αρχή της διαφάνειας.

Επιπλέον, προτείνεται να μετατραπούν σε έσοδα για ειδικό προορισμό "οι αρνητικές δαπάνες" που υπάρχουν σήμερα στο γεωργικό τομέα, κατά τρόπο ώστε να εισαχθεί μεγαλύτερη διαφάνεια στην παρουσίαση του προϋπολογισμού και στην λογιστική καταχώρηση, χωρίς να παραβλάπτεται η ικανότητα γεωργικών δαπανών. Αυτές οι αρνητικές δαπάνες προβλέπονται στη γεωργική τομεακή ρύθμιση και διαιρούνται σε πέντε κατηγορίες:

-τα ποσά που ανακτώνται στη συνέχεια περιπτώσεων απάτης ή παρατυπίας (60 εκατ. ευρώ το 1999).

-οι διορθώσεις επί προκαταβολών που πραγματοποιούνται βάσει του άρθρου 15 της διοργανικής συμφωνίας για τη δημοσιονομική πειθαρχία (126 εκατ. ευρώ το 1999).

-τα "κέρδη" που μπορούν να προέλθουν από τις πωλήσεις στο πλαίσιο της δημόσιας αποθεματοποίησης (286 εκατ. ευρώ το 1999).

-η συμπληρωματική εισφορά για το γάλα (498 εκατ. ευρώ το 1999).

-οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των αποφάσεων για την εκκαθάριση των λογαριασμών (606 εκατ. ευρώ το 1999).

Επομένως, ο δημοσιονομικός κανονισμός θα προβλέπει στο εξής δύο κατηγορίες εσόδων για ειδικό προορισμό: αυτά που ορίζονται στον ίδιο το δημοσιονομικό κανονισμό και αυτά που προβλέπονται στους ειδικούς κανονισμούς, όπως είναι οι σημερινές αρνητικές δαπάνες. Μία τροποποίηση του κανονισμού του Συμβουλίου 1258/1999 (ΕΓΤΠΕ) θα έπρεπε να προταθεί για το σκοπό αυτό, παράλληλα με την πρόταση ανασύνταξης του δημοσιονομικού κανονισμού.

Το σημείο 10 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 για τη δημοσιονομική πειθαρχία ορίζει ότι οι δημοσιονομικές προοπτικές δεν λαμβάνουν υπόψη τα κονδύλια του προϋπολογισμού τα οποία χρηματοδοτούνται με έσοδα που καταλογίζονται σύμφωνα με το άρθρο 4 του δημοσιονομικού κανονισμού. Η προτεινόμενη κατάργηση των αρνητικών δαπανών δεν θα δημιουργήσει επομένως προβλήματα για τη χρηματοδότηση της γεωργίας. Για λόγους ευκρίνειας η Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εγκρίνουν ερμηνευτική δήλωση η οποία θα επιβεβαιώνει τη δυνατότητα εφαρμογής του σημείου 10.2 της συμφωνίας στα έσοδα για ειδικό προορισμό που δημιουργήθηκαν πρόσφατα.

Τέλος, τα αρνητικά έσοδα, ποσά που αντιπροσωπεύουν τα έξοδα είσπραξης τα οποία τα κράτη μέλη παρακρατούν από τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους (σήμερα 10%, 25% στο σχέδιο νέας απόφασης για τους ίδιους πόρους), θα καταργηθούν.

Η τεχνική αυτή χρησιμεύει για να επισημανθεί ότι αυτά τα ποσά δεν μπορούν να θεωρούνται ως δαπάνες, εφόσον μειώνουν τα έσοδα, δεδομένου ότι η μείωση γίνεται στην πηγή από τα κράτη μέλη και αναφέρεται στον προϋπολογισμό ενημερωτικά. Το να θεωρούνται αυτά τα ποσά ως δαπάνες θα αύξανε τεχνητά το ποσό του προϋπολογισμού.

Συνεπώς, προτείνεται να παρουσιάζονται στον προϋπολογισμό μόνο τα καθαρά έσοδα. Προκειμένου να δοθεί νομική βάση σε αυτή την παρουσίαση, θα έπρεπε να προβλεφθεί αντίστοιχη διάταξη στο δημοσιονομικό κανονισμό εξασφαλίζοντας παράλληλα τη διαφάνεια όσον αφορά τα αφαιρούμενα έσοδα στο πλαίσιο των εξόδων είσπραξης.

στ) Αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης

Η πρόταση ορίζει την αρχή αυτή με αναφορά στις αρχές της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας.

Η επιχειρησιακή της έκφραση θα στηριχθεί στον ορισμό εξακριβώσιμων στόχων που θα παρακολουθούνται μέσω αριθμοδεικτών, με σκοπό τη μετάβαση, από μία διαχείριση βασιζόμενη στα μέσα, σε μία διαχείριση προσανατολιζόμενη περισσότερο προς τα αποτελέσματα.

Σε γενικές γραμμές, ο ρόλος της αξιολόγησης καθόλη τη διάρκεια του κύκλου ενός προγράμματος θα ενισχυθεί. Σκοπός είναι να τονιστεί ότι η αξιολόγηση δεν πρέπει να γίνεται μόνο εκ των προτέρων, αλλά και κατά τη διάρκεια εκτέλεσης, και εκ των υστέρων. Αυτό προϋποθέτει ότι, με τη βοήθεια του ΑΒΒ (προϋπολογισμού βασιζόμενου στις δραστηριότητες), η διάθεση των πόρων στις δραστηριότητες θα επιτρέψει να καθορίζεται το κόστος αυτών των δραστηριοτήτων καθώς και οι στόχοι τους.

ζ) Αρχή της ισοσκέλισης

Η πρόταση διευκρινίζει τη συγκεκριμένη σημασία αυτής της αρχής, δηλαδή ότι οι Κοινότητες δεν μπορούν να συνάπτουν δάνεια για να χρηματοδοτούν έλλειμμα του προϋπολογισμού. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι οι Κοινότητες θα μπορούσαν να λαμβάνουν δάνεια προκειμένου να χρηματοδοτούν επενδύσεις σε ακίνητα τα οποία θα χρησιμοποιούνται από τα όργανα. Οι τόκοι και η αποπληρωμή του κεφαλαίου των δανείων αυτών θα καταλογίζονται ετησίως εις βάρος του προϋπολογισμού.

B. Εκτέλεση του προϋπολογισμού (πρώτο μέρος, τίτλος III της πρότασης )

B.1. Ρόλος των παραγόντων

Η Επιτροπή κατέστησε πρωταρχικό στοιχείο της εσωτερικής της μεταρρύθμισης τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό της δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και την ανάπτυξη ενός νέου κλίματος επικεντρωμένου στα αποτελέσματα που θα επιτυγχάνονται με τη χρησιμοποίηση των κοινοτικών πόρων.

Πράγματι, τα συστήματα διαχείρισης και εκ των προτέρων ελέγχου της Επιτροπής δεν είναι πλέον προσαρμοσμένα στη φύση και στον αριθμό των πράξεων τις οποίες χειρίζεται. Το σύστημα διαχείρισης, ελέγχου και δημοσιονομικού ελέγχου θα αναμορφωθεί πλήρως, θα προσαρμοσθεί και θα ακολουθεί τα πρότυπα της βέλτιστης πρακτικής. Οι διατάκτες θα πρέπει να αναλαμβάνουν την πλήρη ευθύνη της ποιότητας, της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας της διαχείρισής τους. Δημιουργία ενός πραγματικού αισθήματος ευθύνης όσον αφορά τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση σημαίνει καθορισμό των καθηκόντων προς εκπλήρωση και ενσωμάτωση των ποιοτικών ελέγχων στη διαδικασία διαχείρισης. Επιπλέον, τα αποτελέσματα της διαχείρισης θα πρέπει να εκτιμώνται σε συνάρτηση με τους κινδύνους που παρουσιάζουν οι σχετικές πράξεις, και, κατά τρόπο ολοκληρωμένο, σε σχέση με τα αναμενόμενα αποτελέσματα και τους καθορισθέντες στόχους.

Το σημερινό σύστημα εκ των προτέρων δημοσιονομικού ελέγχου συνίσταται στην κεντρική επαλήθευση και έγκριση των δημοσιονομικών πράξεων σε συνάρτηση με κατ' ουσίαν διαδικαστικούς κανόνες. Κατά συνέπεια, παρέχει στους διατάκτες ένα αίσθημα ψευδούς ασφάλειας, δημιουργώντας ένα κλίμα που "απαλλάσσει από την ευθύνη" τους διαχειριστές. Το ίδιο συμβαίνει με τον έλεγχο της εξοφλητικής ισχύος των πληρωμών από τον υπόλογο που συνίσταται στην επαλήθευση του ότι πληρώνονται τα ορθά ποσά στον κατάλληλο δικαιούχο και ότι συνεπώς το όργανο απαλλάσσεται από την οφειλή του.

Παρόμοιες θεωρήσεις ως προς την αύξηση της ευθύνης των διατακτών δικαιολογούν την κατάργηση της κεντρικής εξέτασης που πραγματοποιεί η Συμβουλευτική Επιτροπή Αγορών και Συμβάσεων (ΣΕΑΣ) (βλ. κατωτέρω σημείο Γ 1).

Επιπλέον, ο ισχύων δημοσιονομικός κανονισμός απονέμει στο δημοσιονομικό ελεγκτή την ευθύνη τόσο της εκ των προτέρων εξέτασης των μεμονωμένων πράξεων (η εκ των προτέρων "θεώρηση") όσο και της αξιολόγησης των συστημάτων εκ των υστέρων ("έλεγχος"). Αυτό το διπλό καθήκον θα μπορούσε να εμπεριέχει ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων και δεν επιτρέπει να εξασφαλισθεί ούτε η βέλτιστη ισορροπία μεταξύ των δύο, ούτε η υψηλή ειδίκευση στα δύο καθήκοντα. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή πρότεινε ήδη, με χωριστή διαδικασία ("fast track"), το διαχωρισμό τους και τη δημιουργία ανεξάρτητου ελεγκτή στον οποίο θα ανατεθεί το έργο του ελέγχου των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου.

Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις έχουν ως στόχο να αναθέσουν μόνο στους διατάκτες την πλήρη ευθύνη των εσωτερικών ελέγχων στις υπηρεσίες τους και των δημοσιονομικών αποφάσεων τις οποίες λαμβάνουν στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων τους.

Επιπλέον, προτείνεται να διορισθεί εσωτερικός ελεγκτής σε κάθε όργανο ο οποίος θα είναι υπεύθυνος για την υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου (audit) και θα είναι επιφορτισμένος με τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου.

Ο εσωτερικός ελεγκτής θα διατυπώνει ανεξάρτητη γνώμη όσον αφορά τόσο την ποιότητα των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου που δημιουργούνται από τους διατάκτες όσο και τα αποτελέσματα της διαχείρισης σε συνάρτηση με το επίπεδο κινδύνου που συνεπάγονται οι πράξεις, καθώς και συστάσεις προκειμένου να βελτιωθεί η αποδοτικότητα των πράξεων και να προωθηθεί η κατάλληλη χρησιμοποίηση των πόρων σε σχέση με τους στόχους. Ο εσωτερικός ελεγκτής θα ασκεί τα καθήκοντα του Δημοσιονομικού Ελεγκτή κατά την έννοια των συνθηκών, σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού.

Τέλος, το απαραίτητο συνεπακόλουθο της ενισχυμένης ευθύνης των δημοσιονομικών παραγόντων είναι το να υπάρχουν εύλογα και ασφαλή μέσα και διαδικασίες για την αντιμετώπιση των παραβάσεων των ισχυόντων κανόνων.

Όσον αφορά την οικονομική ευθύνη, ο σημερινός δημοσιονομικός κανονισμός περιλαμβάνει κανόνες (άρθρα 73 έως 76) που καθορίζουν τις περιπτώσεις παραπτώματος στις οποίες οι διατάκτες και οι υπόλογοι υπέχουν πειθαρχική και χρηματική ευθύνη. Αντίθετα, ο δημοσιονομικός κανονισμός παραπέμπει στον "Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης" για τις διαδικασίες και τις κυρώσεις. Δεδομένου ότι η μεταρρύθμιση έχει ως κύριο άξονα να διευρύνει το πεδίο αρμοδιότητας των διατακτών, θα ήταν απρόσφορο να προταθεί ευθύνη ιδιαίτερης φύσης στο δημοσιονομικό τομέα, ακόμη δε περισσότερο διότι η εφαρμογή των διαδικασιών επίκλησης της ευθύνης βάσει του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης θα ενημερώνεται δεόντως και μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις με σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για τους σχετικούς υπαλλήλους. Επομένως, ο γενικός κανόνας παραμένει ότι η οι υπάλληλοι μπορεί να υπέχουν πειθαρχική ευθύνη λόγω αμέλειας και χρηματική ευθύνη λόγω σοβαρού προσωπικού παραπτώματος.

Επιπλέον, ο δημοσιονομικός κανονισμός προβλέπει στο εξής τη δυνατότητα ανάκλησης των καθηκόντων κάθε διατάκτη, υπόλογου ή υπόλογου πάγιων προκαταβολών.

Ωστόσο, δικαιολογείται να διατηρηθούν χάριν παραδείγματος οι περιπτώσεις παραπτώματος των υπολόγων και των υπολόγων παγίων προκαταβολών, λόγω της φύσης των αποστολών τους (π.χ., εκτέλεση των πληρωμών και διαχείριση των τραπεζικών λογαριασμών). πάντως, οι όροι και οι διαδικασίες επίκλησης της ευθύνης ορίζονται, και για τους υπαλλήλους αυτούς, από τον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης.

B.2. Δέσμευση

Ο σημερινός ορισμός της έννοιας "ανάληψη υποχρέωσης" αποτελεί πάγια πηγή δυσχερειών για την εκτέλεση του προϋπολογισμού και τη λογιστική. Η πρόταση παρουσιάζει σαφέστερο ορισμό της έννοιας της δημοσιονομικής δέσμευσης (κράτηση πιστώσεων) και της νομικής δέσμευσης (υποχρεώσεις αναλαμβανόμενες έναντι τρίτων). Η δημοσιονομική δέσμευση είναι η πρώτη φάση μιας πράξης δαπανών. Η έννοια της δέσμευσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε δύο διαφορετικά στάδια αυτής της πράξης. Το πρώτο στάδιο (συνολική δέσμευση) δηλώνει την πρόθεση πραγματοποίησης μιας πράξης, για την οποία δεν έχει προσδιοριστεί ο δικαιούχος, ή η οποία αφορά μια σειρά ατομικών δεσμεύσεων, ακόμη και αν οι δικαιούχοι έχουν προσδιοριστεί. Στο δεύτερο στάδιο (ατομική δέσμευση) ο δικαιούχος είναι γνωστός. Η συνολική δέσμευση επιτρέπει τη διάθεση ενός μέσου δημοσιονομικού προγραμματισμού. Επομένως η Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί αυτό το μέσο, αλλά να καθορισθεί, αυστηρότερα απ' ότι στο ισχύον άρθρο 36 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού, η προθεσμία σύναψης των ατομικών νομικών δεσμεύσεων, οι οποίες πρέπει να συνάπτονται το αργότερο στο τέλος του επόμενου οικονομικού έτους (Ν+1).

Μόνο για τον τομέα των εξωτερικών ενεργειών η περίοδος σύναψης των ατομικών νομικών δεσμεύσεων (εκτός από τις συμβάσεις που αφορούν τον έλεγχο και την αξιολόγηση) που υλοποιούν τις χρηματοδοτικές συμβάσεις θα μπορούσε να επεκταθεί μέχρι το τέλος του οικονομικού έτους Ν + 3. Οι χρηματοδοτικές συμβάσεις εξομοιώνονται με τις ατομικές νομικές δεσμεύσεις και θα πρέπει να συνάπτονται πριν από το τέλος του οικονομικού έτους που ακολουθεί τη δημοσιονομική δέσμευση σύμφωνα με το άρθρο 71 παράγραφος 2.

Η πρόταση διατηρεί επίσης τη δυνατότητα υποδιαίρεσης των δημοσιονομικών δεσμεύσεων σε δόσεις, στο μέτρο που η τεχνική αυτή προβλέπεται από την οικεία νομική βάση, δηλαδή την τομεακή ρύθμιση που αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία και τις αλιευτικές συμφωνίες.

B.3. Εξωτερική ανάθεση καθηκόντων

Με στόχο τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και προκειμένου να επιλυθούν οι δυσχέρειες που συνδέονται με τα γραφεία τεχνικής και διοικητικής βοήθειας, η πρόταση κανονισμού ορίζει τους διάφορους πιθανούς τρόπους εκτέλεσης των κοινοτικών πιστώσεων, τόσο στον τομέα των εσωτερικών πολιτικών όσο και στον τομέα των εξωτερικών ενεργειών:

-είτε κεντρική διαχείριση από την Επιτροπή, κατά τρόπο άμεσο στις υπηρεσίες της ή έμμεσο με την εξωτερική ανάθεση εργασιών, της οποίας τα όρια διευκρινίζονται,

-είτε επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη, ειδικότερα στο γεωργικό τομέα και για τα διαρθρωτικά ταμεία, ή αποκεντρωμένη διαχείριση στα κράτη που δικαιούνται εξωτερικών ενισχύσεων.

Στο κοινοτικό σύστημα, η εξωτερική ανάθεση καθηκόντων προσκρούει στα ακόλουθα όρια:

-Τα "προνόμια" των οργάνων, δηλαδή τα καθήκοντα δημόσιας εξουσίας που τους απονέμονται από τις συνθήκες, στο μέτρο που συνεπάγονται ευρύ περιθώριο εκτίμησης κατά τις πολιτικές επιλογές τους, πρέπει να αναλαμβάνονται άμεσα από αυτά. Κάθε μεταβίβαση των καθηκόντων αυτών σε εξωτερικούς φορείς θα έθιγε την ισορροπία των αρμοδιοτήτων μεταξύ οργάνων και τις συνδεδεμένες εγγυήσεις.

-Ορισμένα καθήκοντα δημόσιας εξουσίας, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι πράξεις εκτέλεσης του προϋπολογισμού, μπορούν να μεταβιβάζονται σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου ή επιφορτισμένους με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας υπό την εγγύηση των κρατών μελών, με τήρηση των θεμελιωδών αρχών της νομιμότητας, της διαφάνειας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Υπάγονται σ' αυτή την κατηγορία οι εκτελεστικοί οργανισμοί, οι οποίοι είναι κοινοτικού δικαίου και το καθεστώς των οποίων θα διευκρινιστεί και θα ορισθεί επακριβώς σε χωριστό κανονισμό στο πλαίσιο της τρέχουσας διοικητικής μεταρρύθμισης. Σε αυτές τις νέες δομές ενδέχεται να ανατεθεί εν όλω ή εν μέρει η εκτέλεση του κύκλου ενός προγράμματος, χωρίς η Επιτροπή να χάσει τον έλεγχο της λειτουργίας τους. Έτσι η Επιτροπή θα μπορούσε να συνεχίσει να αναλαμβάνει τις ευθύνες της, έναντι των αρχών ελέγχου του προϋπολογισμού, όσον αφορά την ορθή χρησιμοποίηση των κοινοτικών πόρων.

Στο πλαίσιο αυτό, οι εξωτερικοί οργανισμοί ιδιωτικού δικαίου, με εξαίρεση των επιφορτισμένων με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας υπό την εγγύηση των κρατών μελών, δεν θα πρέπει να παρεμβαίνουν στις πράξεις εκτέλεσης του κοινοτικού προϋπολογισμού. Επομένως μπορούν να τους μεταβιβασθούν καθήκοντα τεχνικής βοήθειας και διοικητικά, προπαρασκευαστικά ή δευτερεύοντα καθήκοντα (τεχνική πραγματογνωμοσύνη ή εργασίες επαναλαμβανόμενης φύσης) με αποκλεισμό κάθε καθήκοντος δημόσιας εξουσίας ή το οποίο συνεπάγεται διακριτική εξουσία εκτίμησης.

Τέλος, κάθε εξωτερικός οργανισμός ο οποίος εκτελεί αποστολές για την Επιτροπή θα πρέπει να εργάζεται με διαφάνεια, γεγονός που προϋποθέτει ιδίως διαφανή συστήματα σύναψης συμβάσεων, αποτελεσματικά συστήματα εσωτερικού ελέγχου καθώς και χωριστά από τις υπόλοιπες δραστηριότητές του συστήματα απόδοσης των λογαριασμών. Οι οργανισμοί αυτοί θα υπόκεινται στον έλεγχο της Επιτροπής και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Επιτροπή μπορεί να αναγνωρίσει την ισοτιμία μεταξύ των διαδικασιών ελέγχου, λογιστικής και σύναψης συμβάσεων των εξουσιοδοτουμένων και των αντίστοιχων δικών της διαδικασιών. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή μπορεί να λάβει υπόψη της την εν λόγω ισοτιμία όταν διενεργεί τους ελέγχους της.

B.4. Επιμερισμένη διαχείριση

Η προοδευτική επέκταση των καθηκόντων της Επιτροπής, η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ολοένα και μεγαλύτερη σημασία των προς διαχείριση προϋπολογισμών ανάγκασαν την Επιτροπή να αναπτύξει διαφοροποιημένους τρόπους διαχείρισης, μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση κατέχει η επιμερισμένη διαχείριση [7].

[7] Η επιμερισμένη διαχείριση μπορεί να ορισθεί, σύμφωνα με τη διατύπωση της επιτροπής ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων στη δεύτερη έκθεσή της "ως η διαχείριση των κοινοτικών προγραμμάτων με την οποία η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν χωριστά αλλά αλληλένδετα διοικητικά καθήκοντα καθοριζόμενα νομοθετικά, καθήκοντα τα οποία πρέπει να εκπληρώνουν για να εξασφαλίζουν την αίσια υλοποίηση των πολιτικών της Κοινότητας".

Η επιμερισμένη διαχείριση αναγνωρίζεται ελλιπώς από τη συνθήκη η οποία προβλέπει ότι "η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό με δική της ευθύνη", ακόμα και αν προσθέτει ότι "τα κράτη μέλη συνεργάζονται με την Επιτροπή προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι πιστώσεις χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης" (άρθρο 274, πρώην άρθρο 205). Πράγματι η απαλλαγή χορηγείται μόνο στην Επιτροπή (άρθρο 276, πρώην άρθρο 206).

Αυτή η διατύπωση της αρχής της συνεργασίας των κρατών μελών καλύπτει την άσκηση της επιμερισμένης διαχείρισης, που αποτελεί τον τρόπο διαχείρισης με τον οποίο εκτελείται το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού, στο πλαίσιο του ΕΓΤΠΕ - τμήμα εγγυήσεων (48% του προϋπολογισμού) και των διαρθρωτικών ταμείων (36% του προϋπολογισμού). Ωστόσο, η επιμερισμένη διαχείριση, μολονότι έχει καθιερωθεί από πολλά χρόνια, πλαισιώνεται μόνο από τις διατάξεις του άφθονου παραγώγου δικαίου, των κανονισμών που ορίζουν, για κάθε τομέα, τους αντίστοιχους ρόλους της Επιτροπής και των εθνικών αρχών.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο επέμεινε για τη μεγαλύτερη συμμετοχή των κρατών μελών στη βελτίωση της επιμερισμένης διαχείρισης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε να λάβει συγκεκριμένη μορφή η υποχρέωση συνεργασίας των κρατών μελών με την Επιτροπή καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας απαλλαγής. Η Επιτροπή Ανεξάρτητων Εμπειρογνωμόνων έθεσε, στην δεύτερη έκθεσή της, το θέμα της αρχής της ισορροπίας μεταξύ των ευθυνών της Επιτροπής και των νομικών και υλικών μέσων που τίθενται στη διάθεσή της για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της.

Η επιμερισμένη διαχείριση φαίνεται στον ισχύοντα δημοσιονομικό κανονισμό στον τίτλο που αφορά το ΕΓΤΠΕ - τμήμα εγγυήσεων. Επιπλέον θα φαίνεται στην πρόταση χάρη στο νέο τίτλο που αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία και στον τροποποιημένο τίτλο που αφορά τον εξωτερικό έλεγχο και την απαλλαγή. Επίσης στον τίτλο ΙΙΙ του πρώτου μέρους σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού, η πρόταση καθιερώνει τις αρχές της εκκαθάρισης των λογαριασμών ή των δημοσιονομικών διορθώσεων σε περίπτωση επιμερισμένης διαχείρισης.

Η Επιτροπή έχει πλήρη επίγνωση των προκλήσεων. Δεδομένου ότι η συνθήκη της αναθέτει την ευθύνη εκτέλεσης του προϋπολογισμού, ανεξάρτητα από τους τρόπους διαχείρισης, η Επιτροπή προτείνει να συμμετέχουν περισσότερο τα κράτη μέλη στο επίπεδο των διατάξεων περί απαλλαγής που περιέχονται στο δημοσιονομικό κανονισμό. Οι προτάσεις της ακολουθούν τη γραμμή των διατάξεων της συνθήκης, που ενισχύθηκαν με τη συνθήκη του Άμστερνταμ και που επιβάλλουν ήδη υποχρεώσεις στα κράτη μέλη κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού: καταπολέμηση της απάτης (άρθρο 280) και συνεργασία με την Επιτροπή με σκοπό τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (άρθρο 274).

Το πρώτο μέτρο συνίσταται στην επανάληψη, στο άρθρο 48 της πρότασης, των διατάξεων του άρθρου 274 της συνθήκης.

Επιπλέον, στο πλαίσιο του τίτλου που αφορά την απαλλαγή, προτείνονται τα εξής:

-τα κράτη μέλη θα πρέπει στο εξής να απαντούν στις παρατηρήσεις της ετήσιας έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αφορά την επιμερισμένη διαχείριση. η απάντηση αυτή θα απευθύνεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο μέσω της Επιτροπής, η οποία παραμένει ο μοναδικός συνομιλητής του Συνεδρίου λόγω της ευθύνης της για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

-τα κράτη μέλη θα συνεργάζονται με την Επιτροπή καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας απαλλαγής.

-τέλος, τα κράτη μέλη θα ενημερώνουν την Επιτροπή για τα μέτρα που λαμβάνουν στη συνέχεια των παρατηρήσεων που συνοδεύουν την απόφαση απαλλαγής, κατά τρόπο που να της επιτρέπουν να τα λαμβάνει υπόψη στις εκθέσεις παρακολούθησης.

B.5. Μορφές πληρωμής

Πολλές πράξεις του δημοσιονομικού δικαίου χρησιμοποιούν αδιακρίτως τις έννοιες της προκαταβολής και της προπληρωμής. Είναι αναγκαίο να διευκρινιστούν αυτές οι έννοιες, διότι η διάκριση είναι ουσιώδης όσον αφορά τη λογιστική (το καταβληθέν ποσό παραμένει στην κυριότητα των Κοινοτήτων;) και τους παραγόμενους τόκους (οι τόκοι επί των ποσών που είναι πάντα στην κυριότητα των Κοινοτήτων εγγράφονται στον προϋπολογισμό).

Για το σκοπό αυτό, προτείνεται να εγκαταλειφθεί η ασαφής ορολογία των προκαταβολών και των προπληρωμών και να γίνει διάκριση μεταξύ τεσσάρων τύπων πληρωμής:

-πληρωμή του συνόλου του οφειλόμενου ποσού,

-προχρηματοδότηση,

-ενδιάμεση πληρωμή για την επιστροφή των επιλέξιμων δαπανών,

-πληρωμή του υπολοίπου, βάσει δικαιολογητικών εγγράφων, που κλείνει τη δημοσιονομική δέσμευση.

Η λογιστική θα πρέπει να διακρίνει αυτούς τους διάφορους τύπους πληρωμής και η πληρωμή των προχρηματοδοτήσεων, με την οποία δεν γίνεται μεταβίβαση κυριότητας των πόρων στο δικαιούχο, θα εγγράφεται στο ενεργητικό του ισολογισμού.

Τα αχρησιμοποίητα ποσά παράγουν τόκους για τον προϋπολογισμό ενόσω δεν έχουν καταβληθεί στους τελικούς δικαιούχους, εκτός όταν η διαχείριση των πληρωμών γίνεται από τις αρχές των κρατών μελών.

Κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας, η Επιτροπή θα φροντίσει ιδιαίτερα ώστε το Ελεγκτικό Συνέδριο να συμφωνήσει για αυτή την τυπολογία πληρωμών καθώς και για την έννοια των δικαιολογητικών εγγράφων, που αποτελούν αντικείμενο συμφωνίας εκ μέρους του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

B.6. Προθεσμίες πληρωμής

Η πρόταση προσθέτει μία διάταξη, η οποία αναγγέλθηκε στην ανακοίνωση για τις προθεσμίες πληρωμής, και η οποία προβλέπει ότι οι πράξεις πληρωμής πρέπει να πραγματοποιούνται εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, που θα καθορισθεί στους κανόνες εφαρμογής. Κατά την εκπνοή της προθεσμίας αυτής, θα οφείλονται από το όργανο τόκοι υπερημερίας.

B.7. Εντολές είσπραξης και παραιτήσεις από τις απαιτήσεις

Η πρόταση διατηρεί τη δυνατότητα του διατάκτη να παραιτείται από βεβαιωμένη απαίτηση, εφόσον έχουν τηρηθεί τα κριτήρια της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Οι κανόνες εφαρμογής θα διευκρινίζουν τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να γίνει η παραίτηση (ανακάλυψη νέων στοιχείων, κόστος της ανάκτησης που υπερβαίνει το ποσό της απαίτησης, αφερεγγυότητα του οφειλέτη) και θα τονίζουν ότι η παραίτηση μπορεί να προέρχεται μόνο από τον κύριο διατάκτη (ο οποίος στην Επιτροπή είναι κατά γενικό κανόνα ένας γενικός διευθυντής), ο οποίος σε περίπτωση αμφιβολίας μπορεί να φέρει το θέμα στην προϊσταμένη αρχή του.

Γ. Συμβάσεις και επιδοτήσεις (πρώτο μέρος, τίτλοι IV και V της πρότασης)

Γ.1. Δημόσιες συμβάσεις

α) Προκλήσεις

Η πρόταση περιορίζεται ηθελημένα στις ουσιώδεις αρχές που διέπουν αυτές τις συμβάσεις, οι οποίες αποτελούν προς το παρόν αντικείμενο διασκορπισμένων, και ορισμένες φορές ελλιπών, διατάξεων σε πολλούς τίτλους του δημοσιονομικού κανονισμού.

β) Διάρθρωση του τίτλου "Συμβάσεις"

Ο τίτλος που αφορά τις συμβάσεις ορίζει το πεδίο εφαρμογής του, στη δε συνέχεια, τις γενικές αρχές και διαδικασίες που ισχύουν για όλες τις δημόσιες συμβάσεις (κεφάλαιο Ι).

Το κεφάλαιο II αναγγέλλει στη συνέχεια τις ιδιαίτερες διατάξεις που εφαρμόζονται στα όργανα τα οποία ενεργούν για ίδιο λογαριασμό.

Η ιδιαίτερη περίπτωση των συμβάσεων εξωτερικής βοήθειας παραμένει, όσον αφορά τις διατάξεις παρέκκλισης, στον τίτλο που ασχολείται με τις εξωτερικές ενέργειες.

γ) Περιεχόμενο του τίτλου "Συμβάσεις"

Η Επιτροπή επέλεξε, και σε αυτόν τον τομέα, να περιοριστεί στις ουσιώδεις αρχές τις οποίες πρέπει να τηρούν όλα τα όργανα, παραπέμποντας για τις λεπτομέρειες στους κανόνες εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού.

Εξάλλου, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι κοινοτικές οδηγίες πρέπει να εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβάσεις που συνάπτουν τα ίδια τα όργανα και ότι οι αρχές που απορρέουν από τις οδηγίες αυτές πρέπει επίσης να εφαρμόζονται και στις συμβάσεις που η Επιτροπή συνάπτει ως εντολοδόχος εξωτερικών δικαιούχων των κοινοτικών πόρων.

Οι κοινοτικές οδηγίες που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις δεν μπορούν, λόγω της νομικής τους φύσης, να ισχύουν άμεσα, αλλά πρέπει να μεταφέρονται στο εσωτερικό δίκαιο. Αυτή η μεταφορά, η οποία επιτρέπει εξάλλου να απλουστεύονται και να συγκεντρώνονται οι αρχές που περιέχονται σε πολλά κείμενα, θα πραγματοποιηθεί μέσω των δύο νομικών πράξεων, δηλ. του ίδιου του δημοσιονομικού κανονισμού και των Κανόνων Εφαρμογής του που θα θεσπισθούν μεταγενέστερα, το συντομότερο δυνατό. Το σύνολο που απαρτίζεται από το δημοσιονομικό κανονισμό και τους κανόνες εφαρμογής θα αποτελέσει επομένως την εκτεταμένη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο των οδηγιών, που θα εφαρμόζονται κατά αυτόν τον τρόπο σαφώς στα κοινοτικά όργανα όπως εφαρμόζονται στα κράτη μέλη.

Για το λόγο αυτό, το παρόν έγγραφο προσπαθεί να επαναλάβει τις αρχές των κοινοτικών οδηγιών που αφορούν τα έργα [8] [9], τις προμήθειες [10] και τις υπηρεσίες [11] τις οποίες πρέπει να ακολουθούν τα όργανα. Το κεφάλαιο Ι εκθέτει τους κανόνες που απορρέουν από τις ίδιες οδηγίες και που εφαρμόζονται σε όλες τις συμβάσεις τις χρηματοδοτούμενες εν όλω ή εν μέρει από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Σε συνάρτηση με τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες που προσιδιάζουν στα κοινοτικά όργανα, οι κανόνες αυτοί μπορούν να προχωρούν πέρα από όσα προβλέπουν οι οδηγίες.

[8] Οδηγία αριθ. 93/37/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993, περί συντονισμού των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων δημοσίων έργων.

[9] Αυτές οι τρεις οδηγίες τροποποιήθηκαν από την οδηγία αριθ. 97/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Οκτωβρίου 1997, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών, συμβάσεων δημοσίων προμηθειών και συμβάσεων δημοσίων έργων, αντιστοίχως.

[10] Οδηγία του Συμβουλίου αριθ. 93/36/ΕΟΚ, της 14ης Ιουνίου 1993, περί συντονισμού των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων δημοσίων προμηθειών.

[11] Οδηγία του Συμβουλίου αριθ. 92/50/ΕΟΚ της 18ης Ιουνίου 1992, για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων υπηρεσιών.

Εξάλλου, σε απάντηση των επικρίσεων που αφορούν την απουσία ορισμών και την αβεβαιότητα ως προς την έννοια ορισμένων όρων, δόθηκαν ορισμοί, ιδίως για την έννοια "σύμβαση" (πρώτο άρθρο του νέου τίτλου) και για τις διάφορες διαδικασίες σύναψης. Άλλοι συμπληρωματικοί ορισμοί θα περιληφθούν στους Κανόνες Εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού.

Στο γενικό πλαίσιο της ενισχυμένης ευθύνης των διατακτών και της κατάργησης των μηχανισμών εκ των προτέρων επικύρωσης των πράξεών τους ως προς την εκτέλεση του προϋπολογισμού, η Επιτροπή προτείνει επίσης να καταργηθεί η Συμβουλευτική Επιτροπή Αγορών και Συμβάσεων (ΣΕΑΣ). Θα ήταν χρήσιμο να δημιουργούσαν τα όργανα μέσα στις υπηρεσίες τους μια θυρίδα πληροφοριών η οποία θα παρείχε στους διατάκτες την τεχνική υποστήριξη για τη σύναψη των συμβάσεων.

Τέλος μία αυστηρή και υγιής δημοσιονομική διαχείριση απαιτεί την αυστηρότερη καταπολέμηση των πρακτικών που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την εκτροπή των κοινοτικών πόρων. Μία από τις πτυχές της πρόληψης των παρατυπιών και της καταπολέμησης της απάτης και της δωροδοκίας συνίσταται στο να προβλεφθεί, στο δημοσιονομικό κανονισμό, μέτρο αποκλεισμού της ανάθεσης μιας σύμβασης σε υποψηφίους ή προσφέροντες που κατέστησαν υπαίτιοι απάτης ή δωροδοκίας. Αυτός ο τύπος διάταξης εμφαίνεται ήδη στο εγχειρίδιο διαδικασιών που αφορά την "απλούστευση των συστημάτων διαχείρισης των συμβάσεων που συνάπτονται στο πλαίσιο των προγραμμάτων εξωτερικής συνεργασίας", στον τίτλο "ρήτρες δεοντολογίας".

Το ίδιο μέτρο επιλέγεται και για τις περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων, σύμφωνα με την ίδια γραμμή συμπεριφοράς.

Γ.2. Επιδοτήσεις

α) Προκλήσεις

Οι επιδοτήσεις έχουν καταστεί προοδευτικά σημαντικό μέσο παρέμβασης των Κοινοτήτων, τόσο στο εσωτερικό της επικράτειας της Ένωσης, όσο και στο εξωτερικό. Ο σημερινός δημοσιονομικός κανονισμός δεν περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για τη χορήγηση των επιδοτήσεων. Αυτές έχουν αναπτυχθεί συνεπώς χωρίς ακριβές κανονιστικό πλαίσιο.

Ήδη από το 1998 η Επιτροπή, έχοντας επίγνωση αυτού του κενού, είχε συντάξει ένα οδηγό [12] προς χρήση των υπηρεσιών. Ήταν απαραίτητο να θεσπιστεί, στο πλαίσιο του δημοσιονομικού κανονισμού, ένα γενικό πλαίσιο που να διέπει τη χορήγηση και τον έλεγχο των επιδοτήσεων. Η ανασύνταξη παρέχει την ευκαιρία να επανορθωθούν αυτές οι αδυναμίες, με τη δημιουργία ειδικού τίτλου για τις επιδοτήσεις.

[12] Οδηγός για τη διαχείριση των επιδοτήσεων της 14ης Ιουλίου 1998.

β) Περιεχόμενο του τίτλου "επιδοτήσεις"

Καταρχήν ο τίτλος αυτός αποβλέπει στη σαφή διάκριση μεταξύ συμβάσεων και επιδοτήσεων και στη συνέχεια στη δημιουργία πλαισίου χορήγησης, πληρωμής και υλοποίησης της χρησιμοποίησης των επιδοτήσεων υπό συνθήκες διαφάνειας.

Για να ανταποκριθεί στις ανάγκες αυτές, ο εν λόγω τίτλος διαρθρώνεται γύρω από τα ακόλουθα θέματα:

-ορισμός της έννοιας "επιδότηση" ως άμεσης συνεισφοράς των Κοινοτήτων σε ενέργεια ή σε οργανισμό ικανό να προωθήσει μία πολιτική της Ένωσης ή ένα στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών οργανισμών. Αυτός ο ορισμός καλύπτει τις χρηματοοικονομικές συνεισφορές, αλλά αποκλείει τις δαπάνες με τη μορφή προσωπικού των κοινοτικών οργάνων, τα χορηγούμενα δάνεια και τις συμμετοχές καθώς και τις συμβάσεις.

-επιβεβαίωση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, μέσω του προγραμματισμού και της δημοσιότητας των καταβαλλόμενων επιδοτήσεων καθώς και του συλλογικού χαρακτήρα και της αιτιολόγησης των αποφάσεων χορήγησης.

-επιβεβαίωση των αρχών της μη σώρευσης, της μη αναδρομικότητας και της συγχρηματοδότησης.

-επιβολή των ίδιων κριτηρίων αποκλεισμού όπως και στις συμβάσεις, δηλαδή, ειδικότερα, σε περίπτωση απάτης ή σύγκρουσης συμφερόντων.

-τέλος, επιπλέον του ελέγχου που ασκείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο έναντι των δικαιούχων επιδότησης, καθιέρωση αξιολόγησης των προγραμμάτων από κάθε όργανο.

Οι όροι λεπτομερούς εφαρμογής αυτών των αρχών και κανόνων θα εμφαίνονται στους Κανόνες Εφαρμογής.

Επίσης, προβλέπονται παρεκκλίσεις από τις διαδικασίες ως προς την αρχή του ετήσιου προγραμματισμού και των προσκλήσεων προς υποβολή προσφορών όταν ο επείγων χαρακτήρας, το είδος της ενέργειας ή τα χαρακτηριστικά του δικαιούχου θα εμπόδιζαν την τήρησή τους. Αυτό ισχύει ιδίως για τον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας.

Δ. Λογιστική και απόδοση των λογαριασμών (πρώτο μέρος, τίτλος VI της πρότασης)

Η Επιτροπή επιθυμεί, με την ευκαιρία της ανασύνταξης του δημοσιονομικού κανονισμού, να βελτιώσει τους λογιστικούς κανόνες που εφαρμόζονται στο γενικό προϋπολογισμό των Κοινοτήτων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επιθυμεί να ενισχύσει τη διαφάνεια των οικονομικών και δημοσιονομικών πληροφοριών τις οποίες παρουσιάζουν οι Κοινότητες, τόσο στις ελεγκτικές αρχές όσο και στο ευρύ κοινό, κατά τρόπο ώστε όλες οι πληροφορίες που αφορούν τη χρησιμοποίηση των δημόσιων πόρων και την περιουσιακή κατάσταση των οργάνων να είναι διαθέσιμες με τρόπο σαφή και κατανοητό.

Για την εκπλήρωση αυτού του στόχου, πρέπει οι λογιστικές πληροφορίες που αποτελούν τη βάση των δημοσιονομικών καταστάσεων να καταρτίζονται με εφαρμογή διεθνώς αναγνωρισμένων λογιστικών μεθόδων, όλες οι επιφορτισμένες με τη διαχείριση της λογιστικής αρχές να χρησιμοποιούν τις ίδιες μεθόδους, και τέλος, η σύνθεση και η διάρθρωση των δημοσιονομικών καταστάσεων πρέπει να είναι η κατάλληλη σε συνάρτηση με τους αποδέκτες.

Το μέλημα εναρμόνισης εξασφαλίζεται από το ρόλο που ανατίθεται στον υπόλογο της Επιτροπής, ο οποίος είναι επιφορτισμένος με τον καθορισμό των λογιστικών προτύπων (λογιστικών μεθόδων και μεθόδων ενοποίησης) που εφαρμόζονται στη λογιστική όλων των οργάνων.

Επιπλέον, όλα τα λογιστικά πρότυπα που εφαρμόζονται από τις Κοινότητες πρέπει να βασίζονται στις διεθνώς παραδεκτές λογιστικές αρχές για το δημόσιο τομέα, οι οποίες περιλαμβάνονται πλέον επίσημα στην πρόταση, δηλαδή :

-η συνέχεια των δραστηριοτήτων που απαιτεί να παρουσιάζονται οι λογαριασμοί με προοπτική μονιμότητας, με πληροφορίες για τις δραστηριότητες των προηγούμενων οικονομικών ετών και συγκριτικά στοιχεία με το προηγούμενο οικονομικό έτος στον ισολογισμό.

-η αρχή της σύνεσης, που επιβάλλει να μην υπερεκτιμάται το ενεργητικό και να μην υπεκτιμάται το παθητικό.

-η αρχή της σταθερότητας των λογιστικών μεθόδων, που οδηγεί στην εφαρμογή των ίδιων κανόνων ανεξάρτητα από τον τομέα, και στη μη τροποποίησή τους από το ένα οικονομικό έτος στο άλλο, ενώ κάθε μεταβολή κανόνων θα πρέπει να γνωστοποιείται στον αναγνώστη των δημοσιονομικών καταστάσεων για να μπορεί να εντοπίζει και να κατανοεί τις τροποποιήσεις.

-τέλος, η αρχή σύμφωνα με την οποία οι παρουσιαζόμενες πληροφορίες πρέπει να είναι αληθείς, πλήρεις, κατάλληλες και κατανοητές ώστε να παρέχεται στον αναγνώστη πιστή εικόνα της περιουσιακής κατάστασης, της δημοσιονομικής κατάστασης και του αποτελέσματος του οικονομικού έτους.

Λαμβάνονται επίσης υπόψη οι αρχές του μη συμψηφισμού, της αυτοτέλειας των οικονομικών ετών και της υπεροχής της πραγματικότητας σε σχέση με τη φαινομενική κατάσταση.

Όσον αφορά τις λογιστικές μεθόδους, η πρόταση ορίζει σαφώς ότι οι τεχνικές θα είναι διαφορετικές ανάλογα με τις πληροφορίες που επιδιώκουν να παράσχουν.

Αντίθετα, η γενική λογιστική που καταγράφει τις πράξεις με σκοπό την κατάρτιση του ισολογισμού των Κοινοτήτων είναι λογιστική σε περιουσιακή βάση («accrual accounting»).

Τέλος, όσον αφορά τις παρεχόμενες πληροφορίες και τους αποδέκτες τους, η πρόταση περιέχει σαφείς ενδείξεις προκειμένου να προσδιοριστεί τόσο η σύνθεση όσο και η διαδικασία απόδοσης των δημοσιονομικών καταστάσεων.

Έτσι, οι δημοσιονομικές καταστάσεις αποτελούνται από το λογαριασμό διαχείρισης, το δημοσιονομικό ισολογισμό και τα προσαρτήματα, καθένα δε από τα έγγραφα αυτά έχει σαφώς καθορισμένους στόχους: ο λογαριασμός διαχείρισης καταγράφει την εκτέλεση του προϋπολογισμού, ο δημοσιονομικός ισολογισμός παρουσιάζει την περιουσιακή κατάσταση των Κοινοτήτων (ακολουθώντας στο μέτρο του δυνατού τη μορφή που θεσπίστηκε με την τέταρτη οδηγία του Συμβουλίου) και τα προσαρτήματα εκθέτουν όλες τις αναγκαίες πληροφορίες για την καλύτερη κατανόηση των στοιχείων που παρουσιάζονται στον ισολογισμό.

Όσον αφορά τη διαδικασία απόδοσης των δημοσιονομικών καταστάσεων, η πρόταση επαναβεβαιώνει ότι ο υπόλογος κάθε οργάνου καταρτίζει τις δικές του δημοσιονομικές καταστάσεις και ότι τις ανακοινώνει στον υπόλογο της Επιτροπής ώστε αυτός να μπορέσει να τις ενοποιήσει. Οι ενοποιημένες καταστάσεις είναι αυτές που θα εξετάζονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο και από την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή και οι οποίες, αφού διορθωθούν ενδεχομένως με γνώμονα τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θα δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα μετά τις 30 Νοεμβρίου, ταυτόχρονα με τη δήλωση αξιοπιστίας και την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

E. Εξωτερικές ενέργειες (δεύτερο μέρος, τίτλος IV της πρότασης )

Η πρόταση απλοποιεί τον τίτλο που αφιερώνεται στις εξωτερικές ενέργειες, αναφέροντας μόνο τις παρεκκλίσεις της κοινοτικής διαχείρισης από το κοινό δίκαιο. Η πρόταση αναπροσαρμόζει τον τίτλο αυτό σε συνάρτηση με τους πρόσφατους κανονισμούς του Συμβουλίου που αποβλέπουν στην αποκέντρωση της διαχείρισης των ενισχύσεων, προκειμένου ιδίως να προετοιμάσει καλύτερα και να καταστήσει περισσότερο υπεύθυνες τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες.

Η διατύπωση διευκρινίζει επομένως τους διάφορους τρόπους διαχείρισης των εξωτερικών ενεργειών, ενώ ο ισχύων δημοσιονομικός κανονισμός ασχολείται μόνο με την κεντρική διαχείριση από την Επιτροπή, και συμπληρώνεται ενδεχομένως από μηχανισμό μεταβίβασης αρμοδιοτήτων στις δικαιούχους χώρες μετά από προηγούμενη έγκριση των ενεργειών. Εξειδικεύει τους διάφορους τύπους ελέγχου που εφαρμόζονται, εκ των προτέρων ή εκ των υστέρων, στη διαχείριση των ενεργειών για τις οποίες έχει μεταβιβασθεί η αρμοδιότητα αυτή στα τρίτα κράτη - δικαιούχους των ενισχύσεων ή σε διεθνείς οργανισμούς.

Σε όλες τις περιπτώσεις μεταβίβασης αρμοδιοτήτων (βλ. άρθρο 53 της πρότασης), οι υπογραφείσες με την Επιτροπή συμφωνίες μπορούν να αναγνωρίζουν τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων, τις λεπτομέρειες εσωτερικού ελέγχου και ελέγχου των συνυπογραψάντων οργανισμών ως εφαρμοζόμενες στη χρησιμοποίηση των κοινοτικών πόρων, υπό τον όρο ότι οι οργανισμοί αυτοί τηρούν τα συμφωνηθέντα με την Επιτροπή ελάχιστα πρότυπα.

Η πρόταση επιτρέπει την πλήρη ή μερική αποκέντρωση της διαχείρισης των εξωτερικών ενισχύσεων στα δικαιούχα κράτη υπό τον όρο ότι αυτά προσκομίζουν στην Επιτροπή την απόδειξη της τήρησης ενός ελαχίστου ορίου προτύπων χρηστής διαχείρισης (ύπαρξη διαφανών διαδικασιών σύναψης συμβάσεων, αποτελεσματικού συστήματος εσωτερικού ελέγχου και χωριστού από άλλες δραστηριότητες συστήματος απόδοσης λογαριασμών, εξωτερικών ελέγχων και όλα τα προαναφερόμενα υπό την ευθύνη του δικαιούχου κράτους).

Όσον αφορά τις συμβάσεις που συνάπτονται είτε απευθείας από τα δικαιούχα κράτη είτε από κάθε εξουσιοδοτημένο από αυτά οργανισμό, ή από την Επιτροπή εξ ονόματός τους και για λογαριασμό τους, αυτές πρέπει να συμμορφώνονται με τις γενικές αρχές και τις διαδικασίες που προβλέπονται για τις κοινοτικές συμβάσεις, με την επιφύλαξη ιδιαίτερων κανόνων, ιδίως ως προς την επιλεξιμότητα των προσφερόντων και τα κατώτατα όρια, που θα περιληφθούν στους Κανόνες Εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού. Δεδομένου ότι πριν από τη σύναψη των χρηματοδοτικών συμβάσεων πρέπει να γίνεται συνολική δημοσιονομική δέσμευση, που ισοδυναμεί με κράτηση πιστώσεων, δεν υπάρχει αντίρρηση να περιλαμβάνουν οι προσκλήσεις υποβολής προσφορών ρήτρα αναστολής σχετικά με τη διαθεσιμότητα των πιστώσεων.

ΣΤ. Άλλα θέματα

ΣΤ.1. Απαλλαγή (πρώτο μέρος, τίτλος VII κεφάλαιο 2)

Η πρόταση λαμβάνει υπόψη τη συμφωνία-πλαίσιο για τις σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Επιτροπής.

ΣΤ.2. ΕΓΤΠΕ, Τμήμα Εγγυήσεων (δεύτερο μέρος, τίτλος I )

Ο τίτλος Ι του δεύτερου μέρους συγκεντρώνει τις ιδιαίτερες διατάξεις που εφαρμόζονται στις διαχωριζόμενες πιστώσεις του "Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, τμήμα εγγυήσεων" (τίτλος VIII του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού). Αυτό το ιδιαίτερο καθεστώς συνίσταται στα εξής:

-οι πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων ισούνται με τις πιστώσεις πληρωμών, με αυτόματη μεταφορά στο επόμενο οικονομικό έτος των πιστώσεων πληρωμών που δεν χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη των αναλήψεων υποχρεώσεων προηγούμενων ετών.

-οι δαπάνες προχρηματοδοτούνται από τα κράτη μέλη και επιστρέφονται από την Επιτροπή.

-το χρονοδιάγραμμα διαχείρισης διατηρεί συμπληρωματική περίοδο και δυνατότητα μεταφορών πιστώσεων μέχρι τις 31 Ιανουαρίου του επόμενου οικονομικού έτους.

Ωστόσο, η διαχείριση των πιστώσεων που αφορούν την ανάπτυξη της υπαίθρου θα υπάγεται στο κοινό διαχειριστικό δίκαιο μετά τη λήξη των ισχυουσών δημοσιονομικών προοπτικών, δηλαδή από την 1η Ιανουαρίου 2007.

Επιπλέον, οι παραπομπές στην κατάλληλη τομεακή ρύθμιση προσαρμόζονται.

ΣΤ.3. Διαρθρωτικά ταμεία (δεύτερο μέρος, τίτλος IΙ )

Οι τομεακές ρυθμίσεις που αφορούν τις διαρθρωτικές ενέργειες και τις ενέργειες συνοχής περιλαμβάνουν δημοσιονομικές διατάξεις, οι οποίες εισάγουν ειδικούς κανόνες σε σχέση με το γενικό καθεστώς που δημιούργησε ο δημοσιονομικός κανονισμός. Αυτό συμβαίνει όσον αφορά τη δέσμευση (ανά ετήσιες δόσεις), το καθεστώς πληρωμών, τις επιστροφές προκαταβολών, τις αποδεσμεύσεις και ανασυστάσεις πιστώσεων, καθώς και τα συστήματα μεταφορών πιστώσεων.

Ο δημοσιονομικός κανονισμός πρέπει να λαμβάνει υπόψη αυτές τις ιδιαιτερότητες. Επομένως η πρόταση, προκειμένου να βελτιώσει την αλληλοσύνδεση μεταξύ της τομεακής ρύθμισης και του δημοσιονομικού κανονισμού, εισάγει στο δεύτερο μέρος ένα νέο τίτλο "διαρθρωτικά ταμεία".

Οι τομεακές ρυθμίσεις πρέπει να έχουν συνοχή με το δημοσιονομικό κανονισμό. Η Επιτροπή θα φροντίσει να εξασφαλίσει αυτή τη συνοχή, στο στάδιο της πρότασης των τομεακών διατάξεων.

ΣΤ.4. Έρευνα (δεύτερο μέρος, τίτλος IΙΙ )

Ο τίτλος III του δεύτερου μέρους που αφιερώνεται στις ιδιαίτερες διατάξεις που εφαρμόζονται στις πιστώσεις "έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης" (τίτλος VII του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού) έχει απλουστευθεί σε μεγάλο βαθμό λόγω της γενικευμένης παρουσίασης του προϋπολογισμού ανά δραστηριότητες. Η ευελιξία του 15%, που αναγνωρίζεται από τον ισχύοντα δημοσιονομικό κανονισμό για τις μεταφορές επιχειρησιακών πιστώσεων του ΚΚΕρ (άρθρο 95 ΔΚ), διατηρείται.

Οι κανόνες σύναψης των συμβάσεων που προβλέπονται στον τίτλο ΙV του πρώτου μέρους δεν εφαρμόζονται στο ΚΚΕρ ως προς τις δραστηριότητές του για λογαριασμό τρίτων. Η απόφαση του Συμβουλίου με την οποία θεσπίζεται το ερευνητικό πρόγραμμα-πλαίσιο διέπει εξάλλου τους εφαρμοζόμενους κανόνες στις διαδικασίες πρόσληψης εμπειρογνωμόνων αμειβόμενων από ερευνητικές πιστώσεις.

Οι διατάξεις του σημερινού άρθρου 92 παράγραφος 4 που εξομοιώνουν ορισμένες πιστώσεις του ΚΚΕρ προς τα έσοδα που προέρχονται από παροχή υπηρεσιών για λογαριασμό τρίτων - και επομένως σε έσοδα για ειδικό προορισμό - δεν διατηρούνται στην πρόταση. Αυτή όμως δεν θα αρχίσει να ισχύει πριν την εκπνοή του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου που θα μπορέσει επομένως να εκτελεστεί βάσει του σημερινού δημοσιονομικού κανονισμού, συμπεριλαμβανομένου του προαναφερόμενου άρθρου 92.

ΣΤ.5. OLAF (δεύτερο μέρος, τίτλος VΙ )

Η δημιουργία της Υπηρεσίας για την Καταπολέμηση της Απάτης (OLAF), με την απόφαση της Επιτροπής [13] της 28ης Απριλίου 1999 και τον κανονισμό του Συμβουλίου [14] της 25ης Μαΐου 1999, και τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1073/99 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [15] και Ευρατόμ αριθ. 1074/99 του Συμβουλίου [16], εισάγει ιδιαιτερότητες στην κατάρτιση του προϋπολογισμού: οι πιστώσεις της OLAF εντοπίζονται σε παράρτημα στο τμήμα του προϋπολογισμού της Επιτροπής - καθώς και στην εκτέλεση των πιστώσεων που τίθενται στη διάθεση της Υπηρεσίας για την εξασφάλιση της αυτονομίας της. Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να αντικατοπτρίζονται και στο δημοσιονομικό κανονισμό.

[13] Απόφαση της Επιτροπής 352/1999 της 28ης Απριλίου 1999 (ΕΕ L136, 31.5.1999, σ. 20).

[14] Κανονισμός του Συμβουλίου 1074/1999 της 25ης Μαΐου 1999 (ΕΕ L136, 31.5.1999, σ. 8).

[15] ΕΕ L 136, 31.5.1999, σ. 1.

[16] ΕΕ L 136, 31.5.1999, σ. 8.

Για το σκοπό αυτό προτείνεται να εισαχθεί νέος τίτλος που προβλέπει τη δομή υποδοχής στον προϋπολογισμό των πιστώσεων της OLAF (λεπτομερής γραμμή του προϋπολογισμού σε παράρτημα, πίνακας προσωπικού), τις ιδιαιτερότητες που αφορούν την εκτέλεση του προϋπολογισμού (μεταβίβαση αρμοδιοτήτων εκτέλεσης στο διευθυντή της Υπηρεσίας, καθεστώς μεταφοράς πιστώσεων) και την απόδοση των λογαριασμών της OLAF.

ΣΤ.6. Διοικητικές πιστώσεις (δεύτερο μέρος, τίτλος VΙΙ )

Η πρόταση περιλαμβάνει ένα νέο τίτλο που επαναλαμβάνει τις ειδικές διατάξεις τις εφαρμοζόμενες στις διοικητικές πιστώσεις : τις αναλήψεις υποχρεώσεων που πραγματοποιούνται για τις δαπάνες τρέχουσας διαχείρισης (σημερινό άρθρο 8 παράγραφος 2) και τις εκ των προτέρων πληρωμές για τις δαπάνες οι οποίες, όπως τα μισθώματα, θα πρέπει να προκαταβάλλονται (σημερινό άρθρο 8 παράγραφος 3), την ισότητα μεταξύ πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων και πιστώσεων πληρωμών, καθώς και τον καταλογισμό, στον προϋπολογισμό του τρέχοντος οικονομικού έτους, των δαπανών λειτουργίας που αναλαμβάνονται για περίοδο υπερβαίνουσα τη διάρκεια του οικονομικού έτους (σημερινό άρθρο 1 παράγραφος 3).

ΣΤ.7. Καταργούμενοι τίτλοι

Ο τίτλος IXα του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού, σχετικά με τις εφαρμοζόμενες διατάξεις στις κυρώσεις που επιβάλλονται στα κράτη μέλη με υπερβολικό έλλειμμα, καταργείται, διότι οι κυρώσεις αυτές αναφέρονται ήδη στο άρθρο 17 του δημοσιονομικού κανονισμού μεταξύ των εσόδων για ειδικό προορισμό.

Ο τίτλος X του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού που αφορά τις "ειδικές διατάξεις για τη διαχείριση των πιστώσεων που αφορούν το προσωπικό των γραφείων και παραρτημάτων εντός της Κοινότητας και των αντιπροσωπειών εκτός Κοινότητας" περιλαμβάνει μόνο μία απλή παραπομπή στους κανόνες εφαρμογής για τη σύναψη των συμβάσεων, την τήρηση βιβλίων απογραφών, τη λογιστική και τις πάγιες προκαταβολές. Η παραπομπή αυτή είναι περιττή εφόσον οι διατάξεις που χειρίζονται τα διάφορα αυτά θέματα στο δημοσιονομικό κανονισμό χρειάζονται ήδη κανόνες εφαρμογής. Κατά συνέπεια ο τίτλος αυτός καταργείται.

Το σημερινό μέρος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού "Διατάξεις εφαρμοζόμενες επί των δανειοληπτικών και δανειοδοτικών πράξεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων" καταργείται επίσης. Τα άρθρα 134 και 135 εντάσσονται στον τίτλο V " Λογιστική" του πρώτου μέρους, το δε άρθρο 137 προστίθεται στον τίτλο VIII "Εξωτερικός έλεγχος και απαλλαγή" του ίδιου μέρους, στις διατάξεις που αφορούν τις αρμοδιότητες του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το άρθρο 136, σχετικά με τον εσωτερικό έλεγχο που ασκεί ο δημοσιονομικός ελεγκτής στις πράξεις αυτές, καταργείται στο πλαίσιο των νέων διατάξεων περί εσωτερικού ελέγχου.

ΣΤ.8. Τρίτο Μέρος

Το τρίτο μέρος ("Μεταβατικές και τελικές διατάξεις") αποτελείται πρώτα από δύο μεταβατικές διατάξεις. Η πρώτη μεταβατική διάταξη αφορά το νομισματικό αποθεματικό, η κατάργηση του οποίου αναγγέλλεται στην πρόταση κανονισμού για τη δημοσιονομική πειθαρχία που βρίσκεται στο στάδιο της θέσπισης. Η δεύτερη μεταβατική διάταξη εντάσσει τις πιστώσεις για την ανάπτυξη της υπαίθρου στον ειδικό τίτλο του ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων, όπως πράττουν και οι ισχύουσες δημοσιονομικές προοπτικές (2000-2006) χωρίς όμως να προδικάζουν το καθεστώς που θα εφαρμόζεται στις πιστώσεις αυτές μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2006.

Οι τελικές διατάξεις επαναλαμβάνουν τα σημερινά άρθρα 138 έως 143 με δύο προσαρμογές. Η πρώτη προσαρμογή αιτιολογείται από την πρόταση ανασύνταξης που συνεπάγεται την κατάργηση του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977. Η δεύτερη προσαρμογή αναπτύσσει την αναφορά στη διαδικασία συνεννοήσεων στην οποία προβαίνει το σημερινό άρθρο 140. Οι διατάξεις της κοινής δήλωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την καθιέρωση διαδικασίας διαβουλεύσεων, της 4ης Μαρτίου 1975, επαναλαμβάνονται στο άρθρο 174. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ως προς το θέμα αυτό ότι στη γνωμοδότησή της προς τη Διακυβερνητική Διάσκεψη, πρότεινε από εδώ και στο εξής ο δημοσιονομικός κανονισμός να εγκρίνεται με τη διαδικασία συναπόφασης.

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ/ΕΚΑΧ/Ευρατόμ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 279,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και ιδίως το άρθρο 78η,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και ιδίως το άρθρο 183,

την πρόταση της Επιτροπής [17],

[17] ΕΕ C

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [18],

[18] ΕΕ C

τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου [19],

[19] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Οι συνθήκες υπό τις οποίες είχε εκδοθεί ο δημοσιονομικός κανονισμός της 21ης Δεκεμβρίου 1977 εφαρμοζόμενος επί του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [20] μετεβλήθησαν σημαντικά ιδίως με τις διαδοχικές διευρύνσεις, τις δημοσιονομικές προοπτικές και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις και κατά συνέπεια ο εν λόγω δημοσιονομικός κανονισμός υπέστη σημαντικές τροποποιήσεις. Επ´ευκαιρία νέων τροποποιήσεων που υπαγορεύονται από τις ανάγκες νομοθετικής και διοικητικής απλούστευσης, καθώς και μεγαλύτερης πειθαρχίας στη κοινοτική δημοσιονομική διαχείριση, είναι σκόπιμο, για λόγους σαφήνειας, να αναδιατυπωθεί ο δημοσιονομικός κανονισμός της 21ης Δεκεμβρίου 1977.

[20] ΕΕ L 356, 31.12.1977, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ,ΕΚΑΧ,Ευρατόμ) αριθ. 2673/1999 (ΕΕ L 326, 18.12.1999, σ. 1).

(2) Ο παρών κανονισμός πρέπει να περιορίζεται στην εξαγγελία των κύριων αρχών και των βασικών κανόνων που διέπουν το σύνολο των θεμάτων του προϋπολογισμού, τα οποία αναφέρονται στη συνθήκη, ενώ οι λεπτομερείς διατάξεις πρέπει να περιλαμβάνονται στον κανονισμό για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του παρόντος κανονισμού (εφεξής: "κανόνες εφαρμογής"), κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η καλύτερη ιεράρχηση των κανόνων και να βελτιώνεται το ευανάγνωστο του δημοσιονομικού κανονισμού.

(3) Όσον αφορά τις αρχές του προϋπολογισμού η κατάρτιση και η εκτέλεση του προϋπολογισμού πρέπει να τηρούν τις τέσσερις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου του προϋπολογισμού (ενότητα, καθολικότητα, ειδικότητα, ετήσια διάρκεια), καθώς και τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, της ισοσκέλισης της λογιστικής μονάδας και της διαφάνειας.

(4) Ο παρών κανονισμός πρέπει να επαναβεβαιώνει τις αρχές αυτές και να περιορίζει τις εξαιρέσεις σε αυτές που είναι απολύτως αναγκαίες, καθώς και να προβλέπει αυστηρή πλαισίωση των εξαιρέσεων.

(5) Όσον αφορά την αρχή της ενότητας, ο παρών κανονισμός πρέπει να αναφέρει ότι η αρχή αυτή εφαρμόζεται και στις δαπάνες που αφορούν την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και τη συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, όταν οι δαπάνες αυτές επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό. Ο πίνακας προσωπικού των κοινοτικών οργανισμών πρέπει να αποφασίζεται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού, ενόψει του αντίκτυπού του, πραγματικού ή υποθετικού, στο συνολικό προσωπικό της ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης και στο γενικό προϋπολογισμό μέσω της επιδότησης, που καταβάλλεται ή προβλέπεται για τους οργανισμούς αυτούς, ή ακόμη των συντάξεων που θα καταβληθούν στο προσωπικό τους.

(6) Όσον αφορά την αρχή της καθολικότητας, θα πρέπει να καταργηθούν οι δυνατότητες της επιστροφής των προκαταβολών και της επαναχρησιμοποίησης, που θα αντικατασταθούν εν μέρει από τα έσοδα για ειδικό προορισμό. οι ειδικοί κανόνες που εφαρμόζονται στα διαρθρωτικά ταμεία δεν πρέπει να επηρεάζονται από τις τροποποιήσεις αυτές.

(7) Όσον αφορά την αρχή της ειδικότητας, για την Επιτροπή είναι απαραίτητη ορισμένη ευελιξία διαχείρισης για τις μεταφορές πιστώσεων προσωπικού και λειτουργίας μεταξύ τίτλων αφιερωμένων σε διαφορετικούς πολιτικούς τομείς, καθώς και μεταξύ κεφαλαίων επιχειρησιακών δαπανών. Πράγματι ο παρών κανονισμός πρέπει να επιτρέπει την ολοκληρωμένη παρουσίαση της διάθεσης των δημοσιονομικών και διοικητικών πόρων ανά προορισμό. Επιπλέον, πρέπει να εναρμονισθούν οι διαδικασίες μεταφορών διοικητικών πιστώσεων μεταξύ όλων των λοιπών οργάνων κατά τρόπο ώστε να προβλέπεται ότι οι μεταφορές μεταξύ τίτλων υπάγονται στην αρμοδιότητα της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής και, εντός του τίτλου, στην αρμοδιότητα κάθε οργάνου. Η σύσταση των αποθεματικών από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή πρέπει να περιορίζεται εξάλλου σε δύο περιπτώσεις: την απουσία νομικής βάσης και την αβεβαιότητα ως προς την επάρκεια και την αναγκαιότητα των πιστώσεων.

(8) Όσον αφορά την αρχή της ετήσιας διάρκειας, πρέπει να γενικευθούν οι διαχωριζόμενες πιστώσεις, διατηρώντας παράλληλα το τεχνικό καθεστώς που ισχύει σήμερα για τις πιστώσεις του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ). Οι μεταφορές, μεταξύ ετών, των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων και πληρωμών θα αποφασίζονται από το όργανο, λόγω της απλούστευσης που επέρχεται με την κατάργηση των μη διαχωριζόμενων πιστώσεων. Οι συμπληρωματικές περίοδοι πρέπει να περιορίζονται μόνο στις απόλυτα αναγκαίες περιπτώσεις, δηλαδή στις πληρωμές του ΕΓΤΠΕ.

(9) Όσον αφορά τη διαφάνεια, σκοπός είναι να εξασφαλιστεί καλύτερη πληροφόρηση σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού και τη λογιστική. Επίσης πρέπει να καθοριστεί επιτακτική προθεσμία για τη δημοσίευση του προϋπολογισμού. Επιπλέον, οι αρνητικές δαπάνες και τα αρνητικά έσοδα θα πρέπει να καταργηθούν, οι δε πρώτες θεωρούνται στο εξής ως έσοδα για ειδικό προορισμό.

(10) Τέλος, όσον αφορά την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, πρέπει να ορισθεί η αρχή αυτή με αναφορά στις αρχές της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας και να εξασφαλισθεί η τήρησή της μέσω της παρακολούθησης αριθμοδεικτών ώστε να εκτιμώνται τα επιτευχθέντα αποτελέσματα. Η αξιολόγηση πρέπει να προβλέπεται καθόλη τη διάρκεια του κύκλου ενός προγράμματος.

(11) Όσον αφορά την κατάρτιση και την παρουσίαση του προϋπολογισμού θα πρέπει να εναρμονισθούν και να απλουστευθούν οι διαδικασίες του προϋπολογισμού καταργώντας τη διάκριση, χωρίς πρακτικές συνέπειες, μεταξύ συμπληρωματικών και διορθωτικών προϋπολογισμών.

(12) Το τμήμα του προϋπολογισμού που αφορά την Επιτροπή πρέπει να επιτρέπει την ανά προορισμό παρουσίαση ("activity-based budgeting") των πιστώσεων και πόρων, προκειμένου να ενισχυθεί η διαφάνεια της διαχείρισης του προϋπολογισμού σε συνάρτηση με τους στόχους της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και ιδίως της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας.

(13) Η Επιτροπή πρέπει να διαθέτει ορισμένη ευελιξία στη διαχείριση του προσωπικού σε σχέση με τις εγκρίσεις στον προϋπολογισμό, ιδίως στο πλαίσιο του νέου προσανατολισμού για μία διαχείριση με βάση τα αποτελέσματα και όχι τα μέσα. Ωστόσο η ελευθερία αυτή θα παραμείνει περιορισμένη από το διπλό όριο το οποίο αποτελούν οι πιστώσεις του προϋπολογισμού και ο συνολικός αριθμός των διατιθέμενων θέσεων. οι βαθμοί Α1 και Α2 θα αποκλείονται από το όριο αυτό.

(14) Όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού θα πρέπει να διευκρινιστούν οι διάφοροι δυνατοί τρόποι εκτέλεσης του προϋπολογισμού, είτε κεντρικά από την Επιτροπή, είτε σε επιμερισμένη ή αποκεντρωμένη βάση με τα κράτη μέλη ή τις τρίτες χώρες δικαιούχους εξωτερικών ενισχύσεων. Η κεντρική διαχείριση θα πρέπει να μπορεί να ασκείται είτε απευθείας από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, είτε να ανατίθεται σε εθνικούς, διεθνείς ή κοινοτικούς οργανισμούς δημοσίου δικαίου, ειδικότερα στους εκτελεστικούς οργανισμούς που ιδρύθηκαν από τις Κοινότητες. Στους τελευταίους θα πρέπει να μπορούν να εκτελούν ολόκληρο ή μέρος ενός προγράμματος υπό την ευθύνη και τον έλεγχο της Επιτροπής.

(15) Η ευθύνη της Επιτροπής όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της απαγορεύει την περαιτέρω ανάθεση δημόσιας εξουσίας που συνεπάγονται διακριτική εξουσία εκτίμησης. Ο παρών κανονισμός πρέπει να υπενθυμίζει την αρχή αυτή και να διευκρινίζει το πεδίο των μεταβιβάσιμων καθηκόντων. Επιπλέον πρέπει να διευκρινίζεται ότι οι οργανισμοί ιδιωτικού δικαίου, με εξαίρεση αυτούς στους οποίους έχει ανατεθεί δημόσια υπηρεσία υπό την εγγύηση των κρατών μελών, δεν μπορούν να διενεργούν καμία πράξη εκτέλεσης του προϋπολογισμού. μπορούν να παρέχουν μόνο υπηρεσίες τεχνικής ή διοικητικής πραγματογνωμοσύνης ή να ασκούν προπαρασκευαστικά ή δευτερεύοντα καθήκοντα.

(16) Η τήρηση των αρχών της διαφάνειας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης συνεπάγεται ότι οι οργανισμοί δημοσίου δικαίου ή οι επιφορτισμένοι με δημόσια υπηρεσία υπό την εγγύηση του κράτους στους οποίους ανατίθενται καθήκοντα εκτέλεσης για λογαριασμό της Επιτροπής πρέπει να διαθέτουν διαφανείς διαδικασίες σύναψης συμβάσεων, αποτελεσματικούς εσωτερικούς ελέγχους, σύστημα απόδοσης των λογαριασμών χωριστό από τις υπόλοιπες δραστηριότητές τους και σύστημα εξωτερικού ελέγχου.

(17) Όσον αφορά το ρόλο των διαφόρων παραγόντων, η ανάθεση ευθύνης στους διατάκτες πρέπει να ενισχυθεί με την κατάργηση των κεντρικών εκ των προτέρων ελέγχων και, ειδικότερα, της προηγούμενης θεώρησης του δημοσιονομικού ελεγκτή για τις πράξεις εσόδων και δαπανών και της επαλήθευσης της εξοφλητικής ισχύος των πληρωμών από τον υπόλογο. Σε αντιστάθμισμα, θα αναπτυχθεί το έργο του εσωτερικού ελέγχου (audit) των συστημάτων διαχείρισης και εσωτερικού ελέγχου, τα οποία δημιουργούνται από τους διατάκτες. Ο εσωτερικός ελεγκτής θα πρέπει να είναι ο δημοσιονομικός ελεγκτής κατά την έννοια των συνθηκών.

(18) Η ευθύνη των διατακτών, των υπολόγων και των υπολόγων παγίων προκαταβολών δεν είναι διαφορετικής φύσης από εκείνη των άλλων υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού και θα πρέπει να ρυθμίζεται στο πλαίσιο του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης των υπαλλήλων και του καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (εφεξής: "κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης") με τα ήδη ισχύοντα πειθαρχικά και χρηματικά μέτρα. Αντίθετα, ορισμένες ειδικές διατάξεις που ορίζουν τις ιδιαίτερες περιπτώσεις παραπτώματος των υπολόγων και υπολόγων παγίων προκαταβολών, λόγω της φύσης των αποστολών τους, διατηρούνται. αυτοί οι υπάλληλοι δεν θα διαθέτουν πλέον ούτε αποζημίωση ούτε ιδιαίτερη ασφάλιση. Επιπλέον, θα πρέπει στον παρόντα κανονισμό να γίνει παραπομπή στις ισχύουσες διατάξεις σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και της καταπολέμησης της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται υπάλληλοι των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή των κρατών μελών.

(19) Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να ορίζει τις έννοιες της δημοσιονομικής δέσμευσης και της νομικής δέσμευσης της δαπάνης και τους όρους εφαρμογής τους. Προκειμένου να περιορίζεται χρονικά ο πιθανός δημοσιονομικός αντίκτυπος των αποφάσεων της Επιτροπής και να μειώνεται ο όγκος των αδρανών αναλήψεων υποχρεώσεων, πρέπει να περιοριστεί η διάρκεια κατά την οποία μπορούν να αναλαμβάνονται ατομικές νομικές δεσμεύσεις βάσει των συνολικών δημοσιονομικών δεσμεύσεων.

(20) Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καθορίσει την τυπολογία των πληρωμών που επιχειρούνται από τους διατάκτες.

(21) Ο παρών κανονισμός πρέπει να διευκρινίζει ότι οι πράξεις εκκαθάρισης, εντολής πληρωμής και πληρωμής πρέπει να εκτελούνται εντός προθεσμίας, η οποία θα καθοριστεί στους κανόνες εφαρμογής και η υπέρβαση της οποίας παρέχει στους πιστωτές το δικαίωμα τόκων υπερημερίας εις βάρος του προϋπολογισμού.

(22) Όσον αφορά τις συμβάσεις οι οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών θα πρέπει να εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβάσεις που συνάπτονται από τα όργανα για ίδιο λογαριασμό. επιπλέον, οι αρχές τους θα πρέπει να διέπουν τους κανόνες που εφαρμόζονται σε όλες τις συμβάσεις που συνάπτονται για λογαριασμό τρίτου.

(23) Για την πρόληψη των παρατυπιών και την καταπολέμηση της απάτης και της δωροδοκίας και για την προώθηση της υγιούς και αποτελεσματικής διαχείρισης, θα πρέπει να θεσπισθούν ειδικοί κανόνες προκειμένου να αποκλείεται η ανάθεση των συμβάσεων σε υποψηφίους ή προσφέροντες, οι οποίοι είναι υπαίτιοι τέτοιων πράξεων ή βρίσκονται σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων.

(24) Εξάλλου θα πρέπει να προβλεφθεί, με στόχο τη διαφάνεια, η κατάλληλη ενημέρωση των υποψηφίων και προσφερόντων όσον αφορά την ανάθεση των συμβάσεων.

(25) Τέλος, στο πλαίσιο της ανάθεσης αυξημένων ευθυνών στους διατάκτες, προβλέπεται να καταργηθεί η Συμβουλευτική Επιτροπή Αγορών και Συμβάσεων.

(26) Όσον αφορά τις επιδοτήσεις θα πρέπει να πλαισιωθεί η χορήγηση και η παρακολούθηση των κοινοτικών επιδοτήσεων από ειδικές διατάξεις που υλοποιούν τις αρχές της νομικής βάσης, της διαφάνειας, του προγραμματισμού, της συγχρηματοδότησης, της συλλογικής εκτίμησης και του ελέγχου.

(27) Για να αποφευχθεί σώρευση επιδοτήσεων, αυτές δεν μπορούν να χορηγούνται για τη διπλή χρηματοδότηση της ίδιας ενέργειας ούτε για τη χρηματοδότηση ενεργειών που έχουν ήδη υλοποιηθεί πριν από την υποβολή της αίτησης επιδότησης.

(28) Θα πρέπει να διατυπωθούν κανόνες αποκλεισμού από τη χορήγηση των επιδοτήσεων, κατά τρόπο παρόμοιο με τους επιλεγέντες κανόνες για τη σύναψη των δημοσίων συμβάσεων, ώστε να δοθούν τα μέσα καταπολέμησης της απάτης και της δωροδοκίας.

(29) Προκειμένου να διευκρινίζονται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του οργάνου και του δικαιούχου επιδότησης, η χορήγησή της πρέπει να αποτελεί αντικείμενο έγγραφης σύμβασης.

(30) Όταν χορηγείται επιδότηση, ο διατάκτης υποχρεούται να εξασφαλίζει την παρακολούθηση της χρήσης της και να προβαίνει, ανά πρόγραμμα, σε συνολική αξιολόγηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων.

(31) Όσον αφορά τη λογιστική και την απόδοση των λογαριασμών θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η λογιστική αποτελείται από τη γενική λογιστική και τη λογιστική του προϋπολογισμού και να υπογραμμισθεί ότι η γενική λογιστική είναι λογιστική σε περιουσιακή βάση, ενώ η λογιστική του προϋπολογισμού προορίζεται για την κατάρτιση του λογαριασμού διαχείρισης και των εκθέσεων για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

(32) Θα πρέπει να ορισθούν, με αναφορά στις διεθνώς παραδεκτές λογιστικές αρχές και στις οδηγίες του Συμβουλίου που αφορούν τους ετήσιους λογαριασμούς ορισμένων μορφών εταιρειών, στο μέτρο που αυτές είναι πρόσφορες στο πλαίσιο της δημόσιας υπηρεσίας, οι αρχές βάσει των οποίων θεμελιώνεται η γενική λογιστική και παρουσιάζονται οι δημοσιονομικές καταστάσεις.

(33) Είναι αναγκαίο να προσαρμοστούν οι διατάξεις για την παροχή πληροφοριών σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού, κατά τρόπο ώστε να συμπεριλαμβάνουν οι πληροφορίες αυτές τη χρησιμοποίηση των πιστώσεων που αποτελούν αντικείμενο μεταφοράς μεταξύ ετών, ανασύστασης και επαναχρησιμοποίησης και να διοργανώνεται καλύτερα η παροχή των μηνιαίων στοιχείων και της έκθεσης για την εκτέλεση η οποία θα συντάσσεται τρεις φορές ετησίως προς την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

(34) Θα πρέπει να εναρμονισθούν οι λογιστικές μέθοδοι που χρησιμοποιούν τα όργανα και να αναγνωρισθεί, στον τομέα αυτό, δικαίωμα πρωτοβουλίας στον υπόλογο της Επιτροπής.

(35) Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η χρησιμοποίηση των συστημάτων πληροφορικής για τη δημοσιονομική διαχείριση δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να θίγονται τα δικαιώματα πρόσβασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου στα δικαιολογητικά έγγραφα.

(36) Οι έννοιες της προπληρωμής και της προκαταβολής, οι οποίες δεν είναι αρκετά σαφείς, καταργούνται. οι πληρωμές πραγματοποιούνται με τη μορφή προχρηματοδοτήσεων, ενδιάμεσων πληρωμών και πληρωμών του τελικού υπολοίπου, οσάκις το σύνολο του οφειλόμενου ποσού δεν καταβάλλεται εφάπαξ, και πρέπει να προβλεφθεί ότι οι παραγόμενοι από τις προχρηματοδοτήσεις τόκοι αποτελούν έσοδα του προϋπολογισμού.

(37) Όσον αφορά τον εξωτερικό έλεγχο και την απαλλαγή, μολονότι η Επιτροπή έχει την πλήρη ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, η σπουδαιότητα της επιμερισμένης διαχείρισης με τα κράτη μέλη ή της αποκεντρωμένης διαχείρισης με τις τρίτες χώρες επιβάλλει να προβλεφθεί η πλήρης συνεργασία τους καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, και, στη συνέχεια, κατά τη διαδικασία απαλλαγής από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

(38) Προκειμένου να βελτιωθεί η διοργανική λειτουργία, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μετά από αίτημά του, κάθε αναγκαία πληροφορία - που αφορά το εν λόγω οικονομικό έτος - για την αίσια περάτωση της διαδικασίας απαλλαγής, με παράλληλη τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ατόμου, της προστασίας του απόρρητου των υποθέσεων, των διατάξεων που διέπουν τις δικαστικές και πειθαρχικές διαδικασίες και των συμφερόντων της Ένωσης.

(39) Ορισμένες κοινοτικές πολιτικές πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ειδικών διατάξεων ώστε να εξασφαλίζεται η συνοχή του δημοσιονομικού κανονισμού με τις τομεακές κανονιστικές ρυθμίσεις.

(40) Όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ οι ιδιαιτερότητες διαχείρισης, που αφορούν ειδικότερα την ισότητα μεταξύ πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων και πιστώσεων πληρωμών και το καθεστώς των μεταφορών πιστώσεων μεταξύ ετών, διατηρούνται, με εξαίρεση των πιστώσεων που αφορούν την ανάπτυξη της υπαίθρου από την 1η Ιανουαρίου 2007.

(41) Προκειμένου να εξασφαλισθεί η συνολική διατήρηση των διαθέσιμων πιστώσεων, τα έσοδα για ειδικό προορισμό, τα προερχόμενα από το τμήμα "Εγγυήσεων" του ΕΓΤΠΕ θα καταλογίζονται σε αυτό συνολικά.

(42) Είναι αναγκαίο να προβλεφθεί η δυνατότητα προκαταβολικών αναλήψεων υποχρεώσεων από τις 15 Νοεμβρίου που προηγείται του σχετικού οικονομικού έτους.

(43) Όσον αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία, πρέπει να διατηρηθεί η επιστροφή των προκαταβολών και η ανασύσταση των πιστώσεων, υπό τους όρους που προβλέπονται στη δήλωση της Επιτροπής που επισυνάπτεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία.

(44) Όσον αφορά την έρευνα, πρέπει να εναρμονισθεί η παρουσίαση του προϋπολογισμού με τις διατάξεις που αφορούν τον προϋπολογισμό βάσει δραστηριοτήτων.

(45) Όσον αφορά τις εξωτερικές ενέργειες θα πρέπει να επιτρέπεται η αποκέντρωση της διαχείρισης των εξωτερικών ενισχύσεων, υπό τον όρο ότι η Επιτροπή διαθέτει εγγυήσεις χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και ότι το δικαιούχο κράτος αναλαμβάνει έναντι της Επιτροπής την ευθύνη των καταβαλλόμενων ποσών.

(46) Οι συμφωνίες χρηματοδότησης ή οι συμβάσεις που υπογράφονται με το κράτος δικαιούχο, ή με εθνικό, κοινοτικό ή διεθνή οργανισμό δημοσίου δικαίου, ή φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, θα πρέπει να τηρούν τις γενικές αρχές σύναψης συμβάσεων που περιλαμβάνονται στον τίτλο IV του μέρους Ι και στον τίτλο IV του μέρους ΙΙ του παρόντος κανονισμού σχετικά με τις εξωτερικές ενέργειες.

(47) Όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Δίωξης της Απάτης (OLAF), θα πρέπει να συγκεντρωθούν σε ένα ιδιαίτερο τίτλο οι ειδικές διατάξεις διαχείρισης που την αφορούν, ειδικότερα όσον αφορά τις πληροφορίες που εμφαίνονται σε παράρτημα του προϋπολογισμού και τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων που μεταβιβάζονται στον διευθυντή της Υπηρεσίας.

(48) Όσον αφορά τις διοικητικές πιστώσεις, πρέπει επίσης να συγκεντρωθούν σε ένα ιδιαίτερο τίτλο οι ειδικές διατάξεις που τις αφορούν.

(49) Θα πρέπει τέλος να προβλεφθεί μεταβατικά η διατήρηση του ειδικού νομισματικού αποθεματικού του ΕΓΤΠΕ μέχρι την έναρξη ισχύος του κανονισμού για τη δημοσιονομική πειθαρχία και θα πρέπει να προβλεφθεί, όσον αφορά την εξέλιξη των προγραμμάτων ανάπτυξης της υπαίθρου και των συνοδευτικών μέτρων, ότι οι ιδιαίτερες διατάξεις του ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων που αφορούν το καθεστώς των πιστώσεων θα εφαρμόζονται μόνο μέχρι το τέλος του τρέχοντος προγραμματισμού,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΜΕΡΟΣ Ι - ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΤΙΤΛΟΣ I ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1.

Ο παρών κανονισμός προσδιορίζει τους κανόνες που διέπουν την κατάρτιση του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στο εξής «ο προϋπολογισμός», και την εκτέλεσή του ως προς τα έσοδα και τις δαπάνες. Ακόμη, περιλαμβάνει και τους κανόνες που διέπουν την τήρηση της λογιστικής, τη σύναψη των συμβάσεων και τη χορήγηση των επιδοτήσεων από τις Κοινότητες. Προσδιορίζει τους κανόνες και οργανώνει τον έλεγχο της ευθύνης των διατακτών, των υπολόγων και των εσωτερικών ελεγκτών. Καθορίζει τις λεπτομέρειες της διεξαγωγής του εξωτερικού ελέγχου και της διαδικασίας απαλλαγής.

Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, η Επιτροπή των Περιφερειών και ο Διαμεσολαβητής εξομοιώνονται.

Άρθρο 2.

Υπό τους όρους που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό, η κατάρτιση και η εκτέλεση του προϋπολογισμού τηρούν τις αρχές της ενότητας, της ετήσιας διάρκειας, της ισοσκέλισης, της ενιαίας νομισματικής μονάδας, της καθολικότητας, της ειδικότητας, της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της διαφάνειας.

Κεφάλαιο 1 Η αρχή της ενότητας

Άρθρο 3.

1. Ο προϋπολογισμός είναι η πράξη που προβλέπει και εγκρίνει, σε ετήσια βάση, τα έσοδα και τις δαπάνες των Κοινοτήτων :

2. Οι δαπάνες και τα έσοδα των Κοινοτήτων περιλαμβάνουν:

α) τα έσοδα και τις δαπάνες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, συμπεριλαμβανόμενων των διοικητικών δαπανών της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, καθώς και της συνεργασίας στον τομέα της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών Υποθέσεων. ακόμη, τις αντίστοιχες επιχειρησιακές δαπάνες, εφόσον αυτές επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό.

β) τις διοικητικές δαπάνες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και τα αντίστοιχα έσοδα.

γ) τις δαπάνες και τα έσοδα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.

3. Ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει και την εγγραφή των εγγυήσεων των δανειοδοτικών και των δανειοληπτικών πράξεων των Κοινοτήτων, καθώς και την εγγραφή των ποσών που καταβάλλονται στο Ταμείο Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις, του οποίου οι πράξεις αποτελούν το αντικείμενο πληροφόρησης στον λογαριασμό διαχείρισης και στον ισολογισμό της Επιτροπής.

Άρθρο 4.

1. Κανένα έσοδο και καμία δαπάνη δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά μέσω καταλογισμού σε γραμμή του προϋπολογισμού, και με τη επιφύλαξη του άρθρου 69.

2. Καμία δαπάνη δεν μπορεί να αποτελέσει το αντικείμενο ούτε ανάληψης ούτε εντολής πέραν των εγκεκριμένων πιστώσεων.

Κεφάλαιο 2 Η αρχή της ετήσιας διάρκειας

Άρθρο 5.

Οι πιστώσεις που εγγράφονται στον προϋπολογισμό εγκρίνονται για τη διάρκεια ενός οικονομικού έτους.

Άρθρο 6.

1. Ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει διαχωριζόμενες πιστώσεις, οι οποίες οδηγούν σε πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και σε πιστώσεις πληρωμών.

Οι πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων καλύπτουν το συνολικό κόστος των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια του εκάστοτε οικονομικού έτους.

Οι πιστώσεις πληρωμών καλύπτουν τις πληρωμές που απορρέουν από την εκπλήρωση των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια του εκάστοτε οικονομικού έτους και /ή των προγενέστερων οικονομικών ετών.

2. Η παράγραφος 1 δεν θίγει τις ιδιαίτερες διατάξεις των τίτλων I και VII του μέρους ΙΙ. Δεν εμποδίζει τη δυνατότητα συνολικής δέσμευσης των πιστώσεων ή τη δυνατότητα δημοσιονομικής δέσμευσης ανά ετήσιες δόσεις.

3. Οι πιστώσεις εμφαίνονται στον προϋπολογισμό κατά τους ακόλουθους τρόπους:

α) οι πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων που εγκρίνονται για ένα οικονομικό έτος και οι πιστώσεις πληρωμών για το ίδιο οικονομικό έτος εγγράφονται στην αντίστοιχη γραμμή του προϋπολογισμού.

β) τα ετήσια ποσά που προβλέπονται για τις πιστώσεις πληρωμών που είναι αναγκαίες για τα μεταγενέστερα οικονομικά έτη σε συσχετισμό με τις πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων εμφαίνονται ενδεικτικά σε χρονοδιάγραμμα εντασσόμενο στις παρατηρήσεις του προϋπολογισμού.

Άρθρο 7.

1. Το οικονομικό έτος αρχίζει την 1η Ιανουαρίου και λήγει την 31η Δεκεμβρίου.

2. Τα έσοδα καταλογίζονται σε ένα οικονομικό έτος βάσει των ποσών που εισπράττονται κατά τη διάρκειά του. Ωστόσο, οι ίδιοι πόροι του Ιανουαρίου του επόμενου οικονομικού έτους μπορούν να καταβάλλονται εκ των προτέρων, δυνάμει του κανονισμού του Συμβουλίου για την εφαρμογή της απόφασης σχετικά με το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων.

3. Οι εγγραφές ιδίων πόρων που προέρχονται από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), από τον συμπληρωματικό πόρο που βασίζεται στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ) και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, από τις χρηματοδοτικές συνεισφορές μπορούν να αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με τον κανονισμό που αναφέρεται στην παράγραφο 2.

4. Οι πιστώσεις που κατανέμονται σε ένα οικονομικό έτος δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται παρά για την κάλυψη των δαπανών που αναλαμβάνονται και πληρώνονται κατά τη διάρκεια αυτού του οικονομικού έτους, με την επιφύλαξη των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στον τίτλο Ι του μέρους ΙΙ, καθώς και για την κάλυψη των ποσών που οφείλονται από αναλήψεις υποχρεώσεων προγενέστερων οικονομικών ετών.

5. Οι δεσμεύσεις πιστώσεων καταλογίζονται βάσει των νομικών δεσμεύσεων που αναλαμβάνονται μέχρι την 31η Δεκεμβρίου.

6. Οι πληρωμές καταλογίζονται στο πλαίσιο ενός οικονομικού έτους βάσει των πληρωμών που πραγματοποιούνται από τον υπόλογο το αργότερο την 31η Δεκεμβρίου αυτού του οικονομικού έτους.

7. Κατά παρέκκλιση των παραγράφων 5 και 6, οι δαπάνες του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), Τμήμα Εγγυήσεων, καταλογίζονται στο πλαίσιο ενός οικονομικού έτους σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζονται στον τίτλο Ι του μέρους ΙΙ.

Άρθρο 8.

1. Οι πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και οι πιστώσεις πληρωμών που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι τη λήξη του οικονομικ