ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Πλαίσιο της πρότασης

Κρίσεις και συγκρούσεις πλήττουν τις χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο και θέτουν σε κίνδυνο την παγκόσμια ασφάλεια και σταθερότητα. Οι συγκρούσεις συνδέονται συχνά με την ευπάθεια των κρατών και επιτείνονται εξαιτίας της αδύναμης διακυβέρνησης και της φτώχειας. Επιπλέον, ορισμένες από τις σοβαρότερες προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας έχουν παγκόσμια εμβέλεια, πλήττοντας τόσο τις αναπτυσσόμενες όσο και τις βιομηχανικές χώρες. Οι φυσικές και οι ανθρωπογενείς καταστροφές, η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών, το οργανωμένο έγκλημα, η τρομοκρατία, καθώς και οι προκλήσεις και απειλές της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και οι σχετικές αναταράξεις αυξάνουν την ανασφάλεια, εμποδίζουν την ανάπτυξη, αποδυναμώνουν το κράτος δικαίου και συντείνουν στην αστάθεια. Η αυξανόμενη πρόκληση της κλιματικής αλλαγής έχει πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στις υφιστάμενες απειλές και προσδίδει νέα διάσταση, υπό μορφή ανθρωπογενών φυσικών καταστροφών και κινδύνων, στον τομέα της ασφάλειας.

Για να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικές αυτές προκλήσεις απαιτούνται σημαντικές συλλογικές προσπάθειες, βασιζόμενες σε ισχυρές εταιρικές σχέσεις με άλλα κράτη, με φορείς της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και με πολυμερείς και περιφερειακούς εταίρους, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις που θα επιτρέπουν στις χώρες να προλαμβάνουν την υποτροπή των συγκρούσεων. Επομένως, η ΕΕ πρέπει να διαμορφώσει, έναντι των διεθνών κρίσεων, συνολική προσέγγιση που θα υπερβαίνει την ανθρωπιστική βοήθεια και θα ενισχύει την ετοιμότητα της ΕΕ έναντι των κρίσεων, τα προληπτικά μέτρα και τα μέτρα αντίδρασης. Επιπλέον, πρέπει να αναπτυχθεί η ικανότητα κινητοποίησης εμπειρογνωμόνων σε διάφορες μη στρατιωτικές αποστολές βασιζόμενες στη διαλειτουργικότητα μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και διαφόρων άλλων διεθνών φορέων, παράλληλα με διάλογο με τους μη κρατικούς φορείς.

Η νέα Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (άρθρο 21) έχει ορίσει κοινές γενικές αρχές και στόχους για την εξωτερική δράση της Ένωσης, μεταξύ άλλων με σκοπό «τη διατήρηση της ειρήνης, την πρόληψη των συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας» . Προς αυτή την κατεύθυνση στρέφονται και διάφορα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής δράσης (2004), την ασφάλεια και την ανάπτυξη (2007), καθώς και τα γενικά συμπεράσματα (2010) στα οποία γίνεται έκκληση για νέα ενίσχυση των μέσων διαχείρισης των κρίσεων που διαθέτει η ΕΕ, ώστε να υποστηριχθεί η Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας. Επιπλέον πολιτικές κατευθύνσεις δόθηκαν με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της 20ής Ιουνίου 2011 για την πρόληψη των συγκρούσεων. Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της 18ης Ιουλίου 2011 χαρακτήρισε το σύμπλεγμα κλίματος-ασφάλειας ως βασικό τομέα που απαιτεί νέα μέτρα. Η Επιτροπή εκπόνησε επίσης, το 2011, πρόγραμμα εφαρμογής της στρατηγικής της ΕΕ για τη στήριξη του περιορισμού των κινδύνων καταστροφών στις αναπτυσσόμενες χώρες[1], όπου η ανάπτυξη εκτιμήσεων των αναγκών την επομένη μιας καταστροφής (PDNA) ανάγεται σε προτεραιότητα για την ενσωμάτωση του περιορισμού των κινδύνων καταστροφών στα πλαίσια ανασυγκρότησης των πληγεισών χωρών, καθώς και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ετοιμότητας έναντι των κρίσεων.

Συνεπώς, ο νέος Μηχανισμός Σταθερότητας που θα αντικαταστήσει τον προηγούμενο κανονισμό ο οποίος λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2013 πρέπει να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται για να βελτιωθούν οι συντονισμένες προσπάθειες της ΕΕ σε όλους τους προαναφερόμενους τομείς.

2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

1. Δημόσια διαβούλευση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε δημόσια διαβούλευση σχετικά με τη μελλοντική χρηματοδότηση της εξωτερικής δράσης της ΕΕ μεταξύ της 26ης Νοεμβρίου 2010 και της 31ης Ιανουάριου 2011. Η εν λόγω διαδικασία βασίστηκε σε επιγραμμικό ερωτηματολόγιο που συνοδευόταν από έγγραφο αναφοράς με τίτλο «Τι είδους χρηματοδότηση για την εξωτερική δράση της ΕΕ μετά το 2013;» το οποίο εκπονήθηκε από την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ. Οι 220 απαντήσεις που ελήφθησαν αντανακλούσαν το ευρύ και διαφοροποιημένο φάσμα των διαρθρώσεων, απόψεων και παραδόσεων που χαρακτηρίζει την κοινότητα της εξωτερικής δράσης.

Όσον αφορά την εξωτερική δράση της ΕΕ σχετικά με την ειρήνη και τη διεθνή ασφάλεια, καθώς και την οικοδόμηση της ειρήνης και την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων, πολλά από τα άτομα που απάντησαν έδωσαν επίσης έμφαση στη σημασία επένδυσης στη μακροπρόθεσμη σταθερότητα, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην οικονομική ανάπτυξη. Ο Μηχανισμός Σταθερότητας χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης και πολλά από τα άτομα που απάντησαν ζήτησαν από την ΕΕ να ενισχύσει το δυναμικό του, ενώ έθιξαν ιδίως την ανάγκη να διασφαλιστούν τα πλεονεκτήματά του, και συγκεκριμένα η ταχύτητα εφαρμογής του και η άμεση χρηματοδότηση.

2. Προσφυγή στη γνώμη εμπειρογνωμόνων

Μια αξιολόγηση του 2011 για τις συνιστώσες του Μηχανισμού Σταθερότητας όσον αφορά την αντίδραση στις κρίσεις και την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων (άρθρο 3 και άρθρο 4 παράγραφος 3) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο εν λόγω μηχανισμός είναι μοναδικός στην αρχιτεκτονική της ΕΕ για την ειρήνη, την ασφάλεια και την ανάπτυξη και επιτρέπει στην ΕΕ να στηρίξει ευρύ φάσμα ζωτικών πρωτοβουλιών ετοιμότητας και αντίδρασης στις κρίσεις. Η ικανότητα της ΕΕ να παρεμβαίνει σε καταστάσεις κρίσης έχει επεκταθεί ενώ συγχρόνως έχουν ενισχυθεί η συνοχή και η αποτελεσματικότητα των πρωτοβουλιών πρόληψης των κρίσεων και οικοδόμησης της ειρήνης, όπως έχει ενισχυθεί και η ικανότητα ετοιμότητας και αντίδρασης των εταίρων έναντι των κρίσεων.

Οι αξιολογήσεις των δράσεων που αποβλέπουν στο να μετριάσουν τους κινδύνους που συνδέονται με τα χημικά, βιολογικά, ραδιολογικά και πυρηνικά υλικά (ΧΒΡΠ) (άρθρο 4 παράγραφος 2) υπογραμμίζουν τη σημασία που αποδίδουν τα κράτη μέλη στην εφαρμογή προγράμματος της ΕΕ που συμβάλλει στη δημιουργία ικανοτήτων στις χώρες-εταίρους για την καταπολέμηση της διασποράς ευαίσθητων υλικών και εμπειρογνωσίας. Οι δράσεις που αποβλέπουν στο να μετριάσουν του κινδύνους ΧΒΡΠ επιτρέπουν στην ΕΕ να συμβάλει συλλογικά στη μείωση της απειλής κακόβουλης χρήσης όπλων μαζικής καταστροφής και τεχνογνωσίας.

Μια διερευνητική μελέτη του 2009 σχετικά με τη συνιστώσα της ετοιμότητας έναντι των κρίσεων (άρθρο 4, Εταιρική σχέση για την οικοδόμηση της ειρήνης) συνιστούσε να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στη δημιουργία ικανοτήτων των τοπικών εταίρων και στον πολιτικό διάλογο με τους μη κρατικούς φορείς, παράλληλα με τη μεγιστοποίηση των θεματικών συνεργειών με τις πολιτικές προτεραιότητες της ΕΕ και τις δράσεις που στηρίζονται. Είναι σκόπιμο να υιοθετηθεί μια πιο ευέλικτη μορφή χρηματοδότησης που να επιτρέπει στους μη κρατικούς φορείς και στα κράτη μέλη της ΕΕ να ωφεληθούν από τη βοήθεια αυτή.

Μια δημοσίευση, το 2009, του Ινστιτούτου Μελετών της ΕΕ για Θέματα Ασφάλειας, που παρέσχε την πρώτη εξέταση εφ’ όλης της ύλης των επιχειρήσεων της ΕΠΑΑ μεταξύ του 1999 και του 2009 τόνισε την καταλυτική δράση του μηχανισμού, αναγνωρίζοντας την προστιθέμενη αξία του ως προς την προετοιμασία και τη βελτίωση της παροχής της μακροπρόθεσμης εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ και των δράσεων στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ.

Παρότι είναι γενικά θετική σχετικά με την μέχρι σήμερα εφαρμογή, η δημοσίευση τονίζει ωστόσο διάφορες πτυχές που πρέπει να βελτιωθούν. Συγκεκριμένα, αναφέρεται στην ταχύτητα εφαρμογής του μηχανισμού που μπορεί να βελτιωθεί με την αύξηση της γενικής ευελιξίας του σε σχέση με τον χρόνο εφαρμογής των μέτρων έκτακτης βοήθειας και των προγραμμάτων προσωρινής αντίδρασης, την επανεξέταση των ποσών των κατώτατων ορίων και την αύξηση των χρηματοδοτικών και ανθρώπινων πόρων.

3. Εκτίμηση επιπτώσεων

Η Επιτροπή προέβη σε εκτίμηση επιπτώσεων στην οποία εξετάστηκαν 4 βασικές εναλλακτικές επιλογές πολιτικής: (Επιλογή 0) διακοπή του ΜΣ, (επιλογή 1) διατήρηση του σημερινού πεδίου εφαρμογής του μηχανισμού χωρίς καμία μεταβολή, (επιλογή 2) αναθεώρηση του μηχανισμού για να αυξηθούν οι διατάξεις ευελιξίας του και (επιλογή 3) δημιουργία ενός ή περισσοτέρων νέων μηχανισμών με τα ακόλουθα στοιχεία: α) χωριστή εξέταση των ζητημάτων αντίδρασης στις κρίσεις και ετοιμότητας έναντι των κρίσεων, αφενός, και των ζητημάτων ασφαλείας, ιδίως της τρομοκρατίας, των διαπεριφερειακών απειλών και των κινδύνων ΧΒΡΠ, αφετέρου, και β) συνεκτίμηση των μέσων εξωτερικής δράσης της ΕΕ που εφαρμόζονται επί του παρόντος στο πλαίσιο άλλων μηχανισμών (π.χ. αποστολών εκλογικών παρατηρητών της ΕΕ ή του Ειρηνευτικού Μέσου για την Αφρική).

Η επιλογή 0 απορρίφθηκε αμέσως, δεδομένου ότι η κατάργηση του σημερινού μηχανισμού χωρίς την αντικατάστασή του θα συνεπαγόταν για την ΕΕ απώλεια της διεθνούς αξιοπιστίας της, καθώς και παράλειψη των υποχρεώσεών της δυνάμει του άρθρου 21 της Συνθήκης. Με την επιλογή 1, θα χανόταν η ευκαιρία να βελτιωθεί και να ενισχυθεί η αξία του μηχανισμού με βάση την αποκτηθείσα πείρα. Η επιλογή 3, για τη δημιουργία νέων μηχανισμών που συνεπάγονται τον διαχωρισμό μεταξύ της αντίδρασης στις κρίσεις και της ετοιμότητας έναντι των κρίσεων, αφενός, και των παγκόσμιων και διακρατικών απειλών της ασφάλειας, αφετέρου, δεν κρίθηκε σκόπιμη. Πέραν του ότι έρχεται σε αντίθεση προς τον γενικό στόχο της ορθολογικής οργάνωσης του αριθμού των υφιστάμενων μηχανισμών, ο διαχωρισμός αυτός θα μπορούσε να υποβαθμίσει τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα των μέτρων για την καταπολέμηση των παραγόντων που τροφοδοτούν τις συγκρούσεις. Η επιλογή 2, δηλαδή να διατηρηθούν τα κυριότερα χαρακτηριστικά του μηχανισμού και συγχρόνως να απλουστευθούν οι διατάξεις του για να ενισχυθεί η ευελιξία του, είναι εκείνη που προτιμήθηκε. Η επιλογή αυτή επιτρέπει στην ΕΕ να ανταποκριθεί αποτελεσματικότερα και ταχύτερα στις μελλοντικές διεθνείς προκλήσεις στον τομέα της ειρήνης και ασφάλειας. Η επιλογή 2 θα δώσει ιδίως τη δυνατότητα να επεκταθούν και να ανανεωθούν τα μέτρα έκτακτης βοήθειας για την αντίδραση στις κρίσεις και στις παρατεταμένες συγκρούσεις και θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εγκρίνει γρήγορα τα αρχικά μέτρα αντίδρασης, ώστε να ενισχυθεί η στρατηγική θέση της ΕΕ για την αντιμετώπιση μιας δεδομένης κρίσης.

Οι πολιτικές επιλογές που εξετάστηκαν αποβλέπουν στην παγίωση και, όπου είναι δυνατό, στη βελτίωση της σημερινής λειτουργίας του Μηχανισμού Σταθερότητας.

3. Νομικά στοιχεία της πρότασης

Νομική βάση

Το Μέρος V, Τίτλος ΙΙΙ, Κεφάλαια 1 και 2 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (η Συνθήκη) προβλέπει το νομικό πλαίσιο της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες, τους περιφερειακούς και διεθνείς οργανισμούς, και τους κρατικούς και μη κρατικούς φορείς. Ο προτεινόμενος κανονισμός βασίζεται ιδίως στο άρθρο 209 παράγραφος 1 και στο άρθρο 212 παράγραφος 2 της Συνθήκης και υποβάλλεται από την Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 294 της Συνθήκης.

Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Ο μηχανισμός έχει παγκόσμια εμβέλεια και διττή νομική βάση δυνάμει της Συνθήκης (« συνεργασία για την ανάπτυξη » και « οικονομική, χρηματοδοτική και τεχνική συνεργασία με τις τρίτες χώρες ») και, δεδομένου ότι δεν δεσμεύεται με κριτήρια επιλεξιμότητας επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας, επιτρέπει στην ΕΕ να εξετάζει κατάλληλα το σύμπλεγμα ασφάλειας-ανάπτυξης.

Ως παγκόσμιος παράγοντας, η ΕΕ διαθέτει αξιοπιστία και ακολουθεί την αρχή της ουδετερότητας, γεγονός που της παρέχει το συγκριτικό πλεονέκτημα για να παρεμβαίνει σε πολυάριθμες περιοχές συγκρούσεων με σκοπό να αποτρέπει την κλιμάκωση ή να παρέχει τις υπηρεσίες της για την αποτροπή σύγκρουσης. Ο αντίκτυπος είναι μεγαλύτερος όταν η αντίδραση αναλαμβάνεται στο επίπεδο της ΕΕ, δεδομένου ότι οι συνδυασμένες προσπάθειες επιδρούν πολλαπλασιαστικά στις αρχές και τους διεθνείς εταίρους. Όταν οι δράσεις αντίδρασης στις κρίσεις υλοποιούνται στο επίπεδο της ΕΕ, μεγιστοποιούν τη συνοχή της αντίδρασης και την αποτελεσματικότητα της βοήθειας. Οι συνέργειες και η συνεργασία είναι όλο και περισσότερο αναγκαίες σε διεθνές επίπεδο, δεδομένου ότι οι δωρητές αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα ανεπάρκειας πόρων. Εν προκειμένω, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ελάχιστα είναι τα κράτη μέλη της ΕΕ που διαθέτουν μηχανισμό αντίδρασης στις κρίσεις ή οικοδόμησης της ειρήνης με εμβέλεια εφάμιλλη με εκείνη του Μηχανισμού Σταθερότητας.

Επιλογή μηχανισμού

Ο Μηχανισμός Σταθερότητας επιχειρεί να ανταποκριθεί σε ανάγκες που κανένας άλλος μηχανισμός δεν μπορεί να καλύψει, είτε λόγω: α) της κατεπείγουσας ανάγκης αντίδρασης, β) του παγκόσμιου ή διαπεριφερειακού χαρακτήρα του προβλήματος, που υπερβαίνει την εμβέλεια ενός γεωγραφικού μηχανισμού· γ) του αποκλεισμού του στηριζόμενου τομέα από τη χρηματοδότηση στο πλαίσιο των μηχανισμών που συνδέονται με την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (για παράδειγμα των αντιτρομοκρατικών μηχανισμών), ή λόγω δ) του μη ειδικού χαρακτήρα της βοήθειας σε μια συγκεκριμένη χώρα (για παράδειγμα σχεδίων για την ανάπτυξη διεθνών προτύπων ή πολιτικών στον τομέα της πρόληψης των συγκρούσεων και της οικοδόμησης της ειρήνης).

Επιπλέον, ο μηχανισμός αυτός έχει αποδείξει την καταλυτική του δράση κατά την προετοιμασία και τη βελτίωση της παροχής της μακροπρόθεσμης εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ και των μέτρων που θεσπίζει η ΕΕ για την πραγματοποίηση των στόχων της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας στο πλαίσιο του τίτλου V της ΣΛΕΕ.

4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕισ

Η Επιτροπή προτείνει να χορηγηθεί ποσό 70 δισεκ. ευρώ για την περίοδο 2014-2020 στους μηχανισμούς εξωτερικής δράσης[2]. Η προβλεπόμενη χορήγηση για τον ΜΣ ανέρχεται σε 2 828,9 εκατ. ευρώ για επτά έτη.

5. Προαιρετικά στοιχεία

4. Απλούστευση

Μια από τις προτεραιότητες της Επιτροπής στο πλαίσιο του νέου αυτού κανονισμού, όπως και σε άλλα προγράμματα του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ), είναι, μεταξύ άλλων, να απλουστευθεί το κανονιστικό πλαίσιο και να καταστεί προσιτή η βοήθεια στις χώρες και περιοχές-εταίρους, στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών κ.λπ., στον βαθμό που επιδιώκουν τους στόχους του κανονισμού.

Η απλούστευση θα επιτευχθεί με τη σαφέστερη οριοθέτηση όλων των μηχανισμών εξωτερικής δράσης και τη μείωση των επικαλύψεων μεταξύ αυτών, έτσι ώστε κάθε μηχανισμός να χαρακτηρίζεται από σαφώς προσδιορισμένους στόχους πολιτικής. Η πρόταση να απλουστευθούν οι κανόνες και οι διαδικασίες παροχής της ενωσιακής βοήθειας προβλέπει ιδίως την παρέκκλιση από την επιτροπολογία για τη θέσπιση δεύτερου μέτρου έκτακτης βοήθειας, δυνάμει του άρθρου 7, και νέας πρόσθετης διάταξης που επιτρέπει στην Επιτροπή να θεσπίζει, δυνάμει του ίδιου άρθρου, μέτρα έκτακτης βοήθειας έως 3 εκατ. EUR χωρίς να ενημερώνει προηγουμένως το Συμβούλιο.

Επιπλέον, η αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού, που είναι ιδιαίτερα σημαντική όσον αφορά την ειδική διάταξη για τις εξωτερικές δράσεις, θα διευκολύνει τη συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών σε χρηματοδοτικά προγράμματα, για παράδειγμα με την απλούστευση των κανόνων, τη μείωση του κόστους συμμετοχής και την επιτάχυνση των διαδικασιών ανάθεσης. Η Επιτροπή σκοπεύει να εφαρμόσει τον παρόντα κανονισμό χρησιμοποιώντας τις νέες ευέλικτες διαδικασίες που προβλέπει ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός.

5. Κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις

Κρίνεται ότι πρέπει να βελτιωθεί ο δημοκρατικός έλεγχος της εξωτερικής βοήθειας. Ενώ διατηρούνται τα στοιχεία του υφιστάμενου ΜΣ, προτείνεται να ενισχυθεί ο δημοκρατικός έλεγχος με τη χρησιμοποίηση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης, όσον αφορά ορισμένες πτυχές των προγραμμάτων. Οι διατάξεις που περιγράφουν λεπτομερώς τα μέτρα βοήθειας δυνάμει των άρθρων 3, 4 και 5 υπόκεινται σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.

6. Αναλυτική επεξήγηση

Η νέα δομή των μηχανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποβλέπουν στην εφαρμογή της εξωτερικής αναπτυξιακής βοήθειας στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2014-2020 παρουσιάζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής «Προϋπολογισμός για την Ευρώπη 2020»[3]. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους γενικούς και ειδικούς στόχους, καθώς και με τους όρους εφαρμογής του χρηματοδοτικού Μηχανισμού Σταθερότητας παρέχονται στο δημοσιονομικό δελτίο που προσαρτάται στον κανονισμό.

2011/0413 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση Μηχανισμού Σταθερότητας

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 209 παράγραφος 1 και το άρθρο 212 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβιβάσεως του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

7. Ο παρών κανονισμός αποτελεί έναν από τους μηχανισμούς για την άμεση στήριξη των εξωτερικών πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα αντικαταστήσει τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1717/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 2006, για τη θέσπιση Μηχανισμού Σταθερότητας[4] που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2013.

8. Η διατήρηση της ειρήνης, η πρόληψη των συγκρούσεων, η ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας, η παροχή συνδρομής σε πληθυσμούς, χώρες και περιοχές που πλήττονται από φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές περιλαμβάνονται μεταξύ των πρωταρχικών στόχων της εξωτερικής δράσης της Ένωσης, όπως καθορίζεται στο άρθρο 21 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι κρίσεις και οι συγκρούσεις που πλήττουν τις χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο και διάφοροι άλλοι παράγοντες όπως η τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, η κλιματική αλλαγή, καθώς και οι προκλήσεις και απειλές της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και οι φυσικές καταστροφές συνιστούν κίνδυνο για την παγκόσμια ασφάλεια και σταθερότητα. Για να αντιμετωπιστούν τα προαναφερθέντα προβλήματα εγκαίρως και αποτελεσματικά, απαιτούνται ειδικοί χρηματοδοτικοί πόροι και μηχανισμοί που συμπληρώνουν την ανθρωπιστική βοήθεια και τους μακροπρόθεσμους μηχανισμούς συνεργασίας.

9. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1717/2006 θεσπίστηκε με στόχο να δοθεί η δυνατότητα στην Ένωση να παρέχει συνεπή και ολοκληρωμένη απάντηση σε καταστάσεις κρίσης και αναδυόμενης κρίσης, να αντιμετωπίζει συγκεκριμένες διαπεριφερειακές απειλές για την ασφάλεια και να ενισχύει την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων. Στόχος του παρόντος κανονισμού είναι να θεσπιστεί αναθεωρημένος μηχανισμός, βασιζόμενος στην πείρα που έχει αποκτηθεί από τον προηγούμενο μηχανισμό, ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και η συνοχή των δράσεων της Ένωσης όσον αφορά την πρόληψη των συγκρούσεων και την αντίδραση στις κρίσεις, την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης, καθώς και την αντιμετώπιση των απειλών της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας του κλίματος.

10. Τα μέτρα που λαμβάνονται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού επιδιώκουν τους στόχους του άρθρου 21 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των άρθρων 208 και 212 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα εν λόγω μέτρα θα μπορούν να συμπληρώνουν και θα πρέπει να συνάδουν προς τα μέτρα της Ένωσης για την επίτευξη των στόχων της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, στο πλαίσιο του τίτλου V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και προς τα μέτρα που θεσπίζονται στο πλαίσιο του τίτλου V της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Συμβούλιο και η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργάζονται για τη διασφάλιση της συνοχής αυτής, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.

11. Το πρόγραμμα της ΕΕ για την πρόληψη των βίαιων συγκρούσεων[5], που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, υπογραμμίζει την «πολιτική δέσμευση της ΕΕ για τη συνέχιση της πρόληψης των συγκρούσεων ως ενός από τους κυριότερους στόχους των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ» και δηλώνει ότι οι μηχανισμοί αναπτυξιακής συνεργασίας μπορούν να συμβάλουν στον στόχο αυτό και στην ανάδειξη της ΕΕ σε παγκόσμιο παράγοντα. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την πρόληψη των συγκρούσεων της 20ής Ιουνίου 2011 επανέλαβαν την ισχύ του εν λόγω προγράμματος ως έγκυρης βάσης για περαιτέρω δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της πρόληψης των συγκρούσεων.

12. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την ασφάλεια και την ανάπτυξη[6] (καθώς και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την αντίδραση της ΕΕ σε καταστάσεις αστάθειας) υπογραμμίζουν ότι το σύμπλεγμα ανάπτυξης-ασφάλειας θα πρέπει να διέπει τις στρατηγικές και τις πολιτικές της ΕΕ προκειμένου να συμβάλλει στη συνοχή της εξωτερικής δράσης της ΕΕ. Ειδικότερα, το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι μελλοντικές εργασίες στον τομέα της ασφάλειας και της ανάπτυξης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις της ασφάλειας και ανάπτυξης στην κλιματική αλλαγή, τα περιβαλλοντικά ζητήματα και τα ζητήματα διαχείρισης των φυσικών πόρων, καθώς και τη μετανάστευση.

13. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφαλείας στις 12 Δεκεμβρίου 2003 και την έκθεση εφαρμογής της στις 11 Δεκεμβρίου 2008. Η στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ, που υιοθετήθηκε στο τέλος του 2010[7], υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της συνεργασίας με τρίτες χώρες και περιφερειακούς οργανισμούς, ιδίως για την καταπολέμηση πολλαπλών απειλών, όπως της εμπορίας ανθρώπων, της διακίνησης ναρκωτικών και της τρομοκρατίας.

14. Στη δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, της 25ης Μαρτίου 2004, έγινε έκκληση για την ενσωμάτωση των αντιτρομοκρατικών στόχων στα προγράμματα εξωτερικής βοήθειας· στην ευρωπαϊκή αντιτρομοκρατική στρατηγική της ΕΕ που υιοθέτησε το Συμβούλιο στις 30 Νοεμβρίου 2005 έγινε έκκληση για αυξημένη αντιτρομοκρατική συνεργασία με τις τρίτες χώρες και τα Ηνωμένα Έθνη, και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των εσωτερικών και των εξωτερικών πτυχών του αγώνα κατά της τρομοκρατίας έγινε έκκληση για την ενίσχυση της δυνατότητας των αρμόδιων αρχών που δραστηριοποιούνται στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας σε τρίτες χώρες στα πλαίσια του στρατηγικού προγραμματισμού του Μηχανισμού Σταθερότητας.

15. Επειδή οι στόχοι του εν λόγω κανονισμού δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορούν κατά συνέπεια, λόγω της κλίμακας της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να εκδίδει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των στόχων αυτών.

16. Ενώ οι ανάγκες χρηματοδότησης της εξωτερικής βοήθειας της Ένωσης αυξάνονται συνεχώς, οι διαθέσιμοι προς τον σκοπό αυτό πόροι περιορίζονται λόγω της οικονομικής και δημοσιονομικής κατάστασης της Ένωσης. Η Επιτροπή πρέπει, συνεπώς, να επιδιώξει την αποδοτικότερη δυνατή χρήση των διαθέσιμων πόρων, προσφεύγοντας ιδίως σε χρηματοδοτικά μέσα που έχουν αποτέλεσμα μόχλευσης. Αυτό το αποτέλεσμα μόχλευσης αυξάνεται, όταν παρέχεται η δυνατότητα χρησιμοποίησης και επαναχρησιμοποίησης των κεφαλαίων που επενδύονται και κινητοποιούνται από τα χρηματοδοτικά μέσα.

17. Για να προσαρμοστεί το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού στην ταχέως εξελισσόμενη πραγματικότητα, θα πρέπει να ανατεθεί η εξουσία στην Επιτροπή να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τους συγκεκριμένους τομείς τεχνικής και χρηματοδοτικής βοήθειας που αναφέρονται αναλυτικά στα παραρτήματα του παρόντος κανονισμού, καθώς και να θεσπιστούν πρόσθετες διαδικασίες για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προβαίνει η Επιτροπή σε κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, σε επίπεδο, επίσης, εμπειρογνωμόνων. Κατά την προετοιμασία και τη σύνταξη των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει επίσης την έγκαιρη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

18. Για να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή.

19. Οι εκτελεστικές αρμοδιότητες που αφορούν τα μέτρα προγραμματισμού και εκτέλεσης που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[8]. Λαμβανομένου υπόψη του χαρακτήρα των εν λόγω εκτελεστικών πράξεων, ιδίως του χαρακτήρα προσανατολισμού της πολιτικής ή των δημοσιονομικών τους επιπτώσεων, θα πρέπει καταρχήν να εφαρμόζεται η διαδικασία εξέτασης για τη θέσπισή τους, εξαιρουμένων των μέτρων μικρής οικονομικής κλίμακας. Η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει αμέσως εφαρμοστέες εκτελεστικές πράξεις όταν το επιβάλλουν λόγοι επιτακτικής ανάγκης, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις που συνδέονται με την ανάγκη έγκαιρης αντίδρασης της Ένωσης.

20. Οι κοινοί κανόνες και διαδικασίες για την εφαρμογή των μέσων εξωτερικής δράσης της Ένωσης[9] θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. …/… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της … [10], στο εξής αναφερόμενος ως «ο κοινός εκτελεστικός κανονισμός».

21. Η οργάνωση και η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης περιγράφονται στην απόφαση 2010/427/EΕ του Συμβουλίου,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΤΙΤΛΟΣ I

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Άρθρο 1 Στόχοι

22. Η Ένωση λαμβάνει μέτρα αναπτυξιακής συνεργασίας, καθώς και μέτρα δημοσιονομικής, οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας με τρίτες χώρες, περιφερειακούς και διεθνείς οργανισμούς και άλλους κρατικούς και μη κρατικούς παράγοντες, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

23. Σύμφωνα με τους στόχους της συνεργασίας αυτής, οι συγκεκριμένοι στόχοι του παρόντος κανονισμού είναι οι εξής:

α) σε καταστάσεις κρίσης ή αναδυόμενης κρίσης, να συμβάλλει γρήγορα στη σταθερότητα, προβλέποντας αποτελεσματική αντίδραση με σκοπό τη διατήρηση, τη θέσπιση ή την αποκατάσταση των απαραίτητων προϋποθέσεων για την αποτελεσματική εφαρμογή των πολιτικών ανάπτυξης και συνεργασίας της Ένωσης·

β) να προλαμβάνει συγκρούσεις, να διασφαλίζει την ετοιμότητα έναντι καταστάσεων πριν και μετά την κρίση και να οικοδομεί την ειρήνη·

γ) να αντιμετωπίζει συγκεκριμένες παγκόσμιες και διαπεριφερειακές απειλές που έχουν αποσταθεροποιητική επίδραση, όπως, μεταξύ άλλων, την κλιματική αλλαγή.

Άρθρο 2 Συνοχή και συμπληρωματικότητα της ενωσιακής βοήθειας

24. Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι τα μέτρα που εγκρίνονται βάσει του παρόντος κανονισμού συνάδουν με το συνολικό στρατηγικό πλαίσιο πολιτικής της Ένωσης για την εκάστοτε χώρα-εταίρο και ειδικότερα με τους στόχους των μηχανισμών της παραγράφου 2, καθώς και με άλλα σχετικά μέτρα της Ένωσης

25. Τα μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό μπορούν να συμπληρώνουν και πρέπει να συνάδουν με τα μέτρα που θεσπίζονται στο πλαίσιο του τίτλου V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στο πλαίσιο του τίτλου V της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

26. Η ενωσιακή βοήθεια βάσει του παρόντος κανονισμού είναι συμπληρωματική προς τη βοήθεια που προβλέπεται στο πλαίσιο σχετικών μηχανισμών εξωτερικής βοήθειας της Ένωσης. Η βοήθεια αυτή παρέχεται μόνον εφόσον δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί κατάλληλη και αποτελεσματική αντίδραση από τους προαναφερόμενους μηχανισμούς.

27. Οι δραστηριότητες που καλύπτονται από τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1257/96, της 20ής Ιουνίου 1996, σχετικά με την ανθρωπιστική βοήθεια, και από την απόφαση (EΚ, Eυρατόμ) αριθ. 162/2007, της 5ης Μαρτίου 2007. για τη θέσπιση χρηματοδοτικού μέσου πολιτικής προστασίας, οι οποίες είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση δυνάμει του εν λόγω κανονισμού και της εν λόγω απόφασης, δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

28. Προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα και η συνοχή των ενωσιακών και των εθνικών μέτρων παροχής βοήθειας, καθώς και για να αποφευχθεί η διπλή χρηματοδότηση, η Επιτροπή προωθεί τον στενό συντονισμό μεταξύ των δικών της δραστηριοτήτων και των δραστηριοτήτων των κρατών μελών, τόσο σε επίπεδο λήψεως αποφάσεων όσο και επιτόπου. Προς τούτο, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θέτουν σε λειτουργία σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών. Ενδεχομένως, η Επιτροπή μπορεί να θεσπίσει, σύμφωνα με το άρθρο 9, πρόσθετες διαδικασίες για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία.

Άρθρο 3 Παροχή βοήθειας σε καταστάσεις κρίσης ή αναδυόμενης κρίσης για την πρόληψη συγκρούσεων

29. Η Ένωση μπορεί να παράσχει τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια προς επιδίωξη των ειδικών στόχων που εκτίθενται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α), ως αντίδραση σε επείγουσα κατάσταση, κρίση ή αναδυόμενη κρίση, σε κατάσταση που αποτελεί κίνδυνο για τη δημοκρατία, την έννομη και δημόσια τάξη, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών ή την ασφάλεια και προστασία των ατόμων ή σε κατάσταση που απειλεί να κλιμακωθεί σε ένοπλη σύγκρουση ή να αποσταθεροποιήσει σοβαρά την ή τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες. Τα μέτρα αυτά μπορούν επίσης να αντιμετωπίσουν καταστάσεις κατά τις οποίες η Ένωση έχει επικαλεσθεί τις ρήτρες «ουσιωδών στοιχείων» διεθνών συμφωνιών με σκοπό την πλήρη ή εν μέρει διακοπή της συνεργασίας με τρίτες χώρες.

30. Η τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια της παραγράφου 1 καλύπτει τους συγκεκριμένους τομείς που αναφέρονται αναλυτικά στο παράρτημα Ι. Ο δείκτης επιδόσεων της παρεχόμενης βοήθειας είναι το ποσοστό των έργων που υιοθετούνται εντός τριών μηνών από τη στιγμή της κρίσης.

31. Στις εξαιρετικές και απρόβλεπτες καταστάσεις της παραγράφου 1, η Ένωση μπορεί επίσης να παράσχει τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια σε τομείς που δεν καλύπτονται ρητά από τους συγκεκριμένους τομείς βοήθειας που προβλέπονται στην παράγραφο 2. Η βοήθεια αυτή περιορίζεται στα μέτρα έκτακτης βοήθειας του άρθρου 7 παράγραφος 2, τα οποία:

α) εμπίπτουν στο γενικό πεδίο εφαρμογής και στους ειδικούς στόχους του άρθρου 1 παράγραφος 2 στοιχείο α), και

β) περιορίζονται σε διάρκεια στο χρονικό διάστημα που ορίζει το άρθρο 7 παράγραφος 2, και

γ) θα ήσαν υπό κανονικές συνθήκες επιλέξιμα στο πλαίσιο άλλων μηχανισμών εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ ή άλλων συνιστωσών του παρόντος μηχανισμού, αλλά τα οποία, σύμφωνα με το άρθρο 2, θα πρέπει να εξετάζονται στο πλαίσιο των ληπτέων μέτρων σε περίπτωση κρίσης ή αναδυόμενης κρίσης λόγω της ανάγκης ταχείας αντίδρασης στις καταστάσεις αυτές.

Άρθρο 4 Παροχή βοήθειας για την πρόληψη των συγκρούσεων, την ετοιμότητα έναντι κρίσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης

32. Η Ένωση μπορεί να παράσχει τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια προς επιδίωξη των ειδικών στόχων που εκτίθενται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο β) στον τομέα της πρόληψης των συγκρούσεων, της ετοιμότητας έναντι κρίσεων και της οικοδόμησης της ειρήνης.

33. Η τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια της παραγράφου 1 καλύπτει τους συγκεκριμένους τομείς που αναφέρονται αναλυτικά στο παράρτημα ΙΙ. Ο δείκτης επιδόσεων της παρεχόμενης βοήθειας είναι ο βαθμός στον οποίο έχουν ενισχυθεί οι ικανότητες πρόληψης των συγκρούσεων, αντιμετώπισης των καταστάσεων πριν και μετά τη σύγκρουση και οικοδόμησης της ειρήνης.

Άρθρο 5 Παροχή βοήθειας για την αντιμετώπιση παγκόσμιων και διαπεριφερειακών απειλών

Η Ένωση μπορεί να παράσχει τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια προς επιδίωξη των ειδικών στόχων που εκτίθενται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ) στους συγκεκριμένους τομείς που αναφέρονται αναλυτικά στο παράρτημα ΙΙΙ. Ο δείκτης επιδόσεων για την παρεχόμενη βοήθεια θα είναι ο βαθμός ευθυγράμμισης με την εξωτερική πολιτική ασφαλείας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής διάστασης της εσωτερικής ασφάλειας.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Άρθρο 6 Γενικό πλαίσιο προγραμματισμού και εφαρμογής

34. Η βοήθεια της Ένωσης εφαρμόζεται σύμφωνα με τον κοινό εκτελεστικό κανονισμό και με τα ακόλουθα έγγραφα προγραμματισμού και μέτρα δημοσιονομικής εκτέλεσης:

α) θεματικά έγγραφα στρατηγικής και πολυετή ενδεικτικά προγράμματα·

β) μέτρα έκτακτης βοήθειας και προγράμματα προσωρινής αντίδρασης·

γ) ετήσια προγράμματα δράσης και μεμονωμένα μέτρα·

δ) ειδικά μέτρα.

Άρθρο 7 Μέτρα έκτακτης βοήθειας και προγράμματα προσωρινής αντίδρασης

35. Η ενωσιακή βοήθεια βάσει του άρθρου 3 παρέχεται με μέτρα έκτακτης βοήθειας και με προγράμματα προσωρινής αντίδρασης.

36. Η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει μέτρα έκτακτης βοήθειας σε καταστάσεις κρίσης, όπως οι καταστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1, καθώς και σε εξαιρετικές ή απρόβλεπτες καταστάσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 3, όταν η αποτελεσματικότητα των μέτρων εξαρτάται κυρίως από την ταχεία ή ευέλικτη εφαρμογή τους. Τα μέτρα αυτά μπορούν να έχουν μέγιστη διάρκεια 18 μηνών. Η διάρκεια των μέτρων μπορεί να παραταθεί δύο φορές σε επιπλέον έξι μήνες (έως 30 μήνες κατά ανώτατο όριο) σε περίπτωση αντικειμενικών και απρόβλεπτων εμποδίων στην εφαρμογή τους, υπό τον όρο ότι δεν αυξάνεται το ύψος της χρηματοδότησης του μέτρου. Σε περιπτώσεις παρατεταμένων κρίσεων και συγκρούσεων, η Επιτροπή μπορεί να θεσπίσει δεύτερο μέτρο έκτακτης βοήθειας.

37. Όταν το κόστος ενός μέτρου έκτακτης βοήθειας υπερβαίνει τα 30 000 000 EUR, τότε το μέτρο αυτό θεσπίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 15 παράγραφος 3 του κοινού εκτελεστικού κανονισμού.

38. Σύμφωνα με την ίδια διαδικασία, η Επιτροπή μπορεί να θεσπίσει προγράμματα προσωρινής αντίδρασης με σκοπό να προσδιορίσει ή να επαναπροσδιορίσει τις βασικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για την αποτελεσματική εφαρμογή των πολιτικών εξωτερικής συνεργασίας της Ένωσης. Τα προγράμματα προσωρινής αντίδρασης βασίζονται στα μέτρα έκτακτης βοήθειας.

39. Πριν από τη θέσπιση ή την ανανέωση μέτρων έκτακτης βοήθειας με κόστος έως 30 000 000 EUR, η Επιτροπή ενημερώνει το Συμβούλιο σχετικά με τον χαρακτήρα και τους στόχους τους, καθώς και για τα προβλεπόμενα ποσά χρηματοδότησης. Η Επιτροπή ενημερώνει ομοίως το Συμβούλιο πριν επιφέρει σημαντικές και ουσιαστικές τροποποιήσεις στα ήδη εγκριθέντα μέτρα έκτακτης βοήθειας. Λαμβάνει υπόψη της τη σχετική πολιτική προσέγγιση του Συμβουλίου τόσο κατά τον προγραμματισμό όσο και κατά τη συνακόλουθη εφαρμογή αυτών των μέτρων, χάριν συνοχής της εξωτερικής δράσης της ΕΕ.

40. Ωστόσο, στις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1, η Επιτροπή μπορεί να θεσπίσει μέτρα έκτακτης βοήθειας με κόστος έως 3 000 000 EUR χωρίς να ενημερώσει προηγουμένως το Συμβούλιο.

41. Το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση μέτρων έκτακτης βοήθειας, και οπωσδήποτε εντός επτά μηνών μετά την έγκρισή τους, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο περιγράφοντας γενικά τον χαρακτήρα του μέτρου που έχει θεσπιστεί και το πλαίσιό του.

42. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον προγραμματισμό της ενωσιακής βοήθειας, σύμφωνα με το άρθρο 3.

Άρθρο 8 Θεματικά έγγραφα στρατηγικής και πολυετή ενδεικτικά προγράμματα

43. Τα θεματικά έγγραφα στρατηγικής αποτελούν τη γενική βάση για την εφαρμογή της βοήθειας σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5. Τα θεματικά έγγραφα στρατηγικής εξασφαλίζουν πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης και των συγκεκριμένων χωρών ή περιοχών-εταίρων, το οποίο συνάδει με τον συνολικό σκοπό και το πεδίο αρμοδιοτήτων, τους στόχους, τις αρχές και τις πολιτικές της Ένωσης.

44. Κατά την κατάρτιση και εφαρμογή των εγγράφων στρατηγικής, εφαρμόζονται οι αρχές αποτελεσματικότητας της βοήθειας: εταιρική σχέση, συντονισμός και εναρμόνιση. Προς τον σκοπό αυτό, τα θεματικά έγγραφα στρατηγικής πρέπει να συνάδουν, χωρίς να αλληλεπικαλύπτονται, προς τα έγγραφα προγραμματισμού τα οποία έχουν εγκριθεί ή θεσπιστεί στο πλαίσιο άλλων μηχανισμών εξωτερικής βοήθειας της Ένωσης. Τα θεματικά έγγραφα στρατηγικής καταρτίζονται, κατ’ αρχήν, βάσει διαλόγου μεταξύ της ΕΕ και, κατά περίπτωση, των ενδιαφερομένων κρατών μελών, αφενός, και, αφετέρου, των χωρών ή περιοχών-εταίρων, με τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και των περιφερειακών και τοπικών αρχών, ώστε να διασφαλίζεται η επαρκής οικειοποίηση της διαδικασίας από την ενδιαφερόμενη χώρα ή περιοχή. Η Ένωση και τα κράτη μέλη της διαβουλεύονται μεταξύ τους σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας προγραμματισμού για να προαγάγουν τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των δραστηριοτήτων συνεργασίας τους.

45. Κάθε θεματικό έγγραφο στρατηγικής συνοδεύεται από πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα στο οποίο συνοψίζονται οι τομείς προτεραιότητας που έχουν επιλεγεί για χρηματοδότηση εκ μέρους της Ένωσης, οι ειδικοί στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα και το χρονοδιάγραμμα στήριξης εκ μέρους της Ένωσης. Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα καθορίζουν τις ενδεικτικές κατανομές για κάθε πρόγραμμα με γνώμονα τις ανάγκες και τις ιδιαίτερες δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν οι ενδιαφερόμενες χώρες ή περιοχές. Εάν κρίνεται σκόπιμο, οι χρηματοδοτήσεις μπορούν να παρατίθενται υπό μορφή ψαλίδας.

46. Η Επιτροπή εγκρίνει τα θεματικά έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 15 παράγραφος 3 του κοινού εκτελεστικού κανονισμού. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται επίσης σε ουσιαστικές αναθεωρήσεις, που έχουν ως αποτέλεσμα τη σημαντική τροποποίηση της στρατηγικής ή του προγραμματισμού της.

47. Η διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στην παράγραφο 4 δεν ισχύει για μη ουσιώδεις τροποποιήσεις των θεματικών εγγράφων στρατηγικής και των πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων, που συνεπάγονται τεχνικές προσαρμογές, την ανακατανομή κονδυλίων εντός του πλαισίου των ενδεικτικών κατανομών ανά τομέα προτεραιότητας και την αύξηση ή τη μείωση του μεγέθους της αρχικής ενδεικτικής κατανομής κατά ποσοστό μικρότερο του 20 %, με την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν θίγουν τους τομείς και τους στόχους προτεραιότητας που καθορίζονται στα εν λόγω έγγραφα. Σε αυτή την περίπτωση, οι τροποποιήσεις κοινοποιούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός ενός μηνός.

48. Η διαδικασία επείγοντος του άρθρου 15 παράγραφος 4 του κοινού εκτελεστικού κανονισμού μπορεί να εφαρμόζεται για την τροποποίηση των θεματικών εγγράφων στρατηγικής και των πολυετών ενδεικτικών εγγράφων όταν, για δεόντως αιτιολογημένους λόγους επιτακτικής ανάγκης, απαιτείται ταχεία αντίδραση της Ένωσης.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 9 Ανάθεση εξουσίας στην Επιτροπή

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 10 με στόχο την τροποποίηση ή τη συμπλήρωση των παραρτημάτων Ι, ΙΙ και ΙΙΙ του παρόντος κανονισμού, καθώς και να θεσπίζει πρόσθετες διαδικασίες για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία.

Άρθρο 10 Άσκηση της ανατιθέμενης εξουσίας

49. Η αναφερόμενη στο άρθρο 9 εξουσία ανατίθεται για την περίοδο ισχύος του παρόντος κανονισμού.

50. Η ανατιθέμενη εξουσία μπορεί να ανακληθεί οποτεδήποτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την ανάθεση εξουσίας που ορίζεται στη συγκεκριμένη απόφαση. Η ανάκληση τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσης της σχετικής απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν επηρεάζει το κύρος των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ήδη ισχύουν.

51. Μόλις η Επιτροπή εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

52. Μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο δεν εκφράσουν αντιρρήσεις εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης αυτής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή, εάν πριν από την εκπνοή αυτής της προθεσμίας, τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο ενημερώσουν την Επιτροπή ότι δεν θα εκφράσουν αντιρρήσεις. Η ανωτέρω προθεσμία παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.

Άρθρο 11 Διαδικασία επιτροπής

Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή του Μηχανισμού Σταθερότητας. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

Άρθρο 12 Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης

Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/EΕ του Συμβουλίου για τον καθορισμό της οργάνωσης και της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης.

Άρθρο 13 Ποσό δημοσιονομικής αναφοράς

Το χρηματοδοτικό κονδύλιο για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά το χρονικό διάστημα 2014-2020 ανέρχεται σε 2 828 900 000 EUR. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων του δημοσιονομικού πλαισίου.

Κατά την περίοδο 2014-2020 τουλάχιστον το 65% του χρηματοδοτικού κονδυλίου διατίθεται για μέτρα που εμπίπτουν στο άρθρο 3.

Άρθρο 14 Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και εφαρμόζεται άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Τομείς τεχνικής και χρηματοδοτικής βοήθειας κατά το άρθρο 3

Η τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 καλύπτει τους ακόλουθους τομείς:

α) στήριξη, με την παροχή τεχνικής και υλικοτεχνικής βοήθειας, των προσπαθειών που αναλαμβάνουν διεθνείς και περιφερειακοί οργανισμοί, καθώς και κρατικοί και μη κρατικοί παράγοντες, για την προώθηση της οικοδόμησης εμπιστοσύνης, της διαμεσολάβησης, του διαλόγου και της συμφιλίωσης·

β) στήριξη της δημιουργίας και της λειτουργίας προσωρινών διοικήσεων που ορίζονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο·

γ) στήριξη της ανάπτυξης δημοκρατικών, πλουραλιστικών κρατικών θεσμών, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται μέτρα για την ενίσχυση του ρόλου των γυναικών σε αυτούς τους θεσμούς, καθώς και της αποτελεσματικής πολιτικής διοίκησης και των σχετικών νομικών πλαισίων σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, της ανεξάρτητης δικαστικής εξουσίας, της χρηστής διακυβέρνησης, του κράτους δικαίου και της δημόσιας τάξης, συμπεριλαμβανομένης της μη στρατιωτικής τεχνικής βοήθειας για την ενίσχυση του συνολικού πολιτικού ελέγχου και την εποπτεία του συστήματος ασφαλείας, καθώς και των μέτρων για την ενίσχυση της ικανότητας επιβολής του νόμου και της εξουσίας των δικαστικών αρχών που συμμετέχουν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, του οργανωμένου εγκλήματος και όλων των μορφών παράνομης διακίνησης·

δ) στήριξη των διεθνών ποινικών δικαστηρίων και των εκτάκτων εθνικών δικαστηρίων, των επιτροπών εξακρίβωσης της αλήθειας και τη συμφιλίωσης καθώς και των μηχανισμών για τη νομική διευθέτηση των καταγγελιών στον τομέα των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των μηχανισμών για τη διεκδίκηση και επιδίκαση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, που έχουν συσταθεί σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κράτους δικαίου·

ε) στήριξη των αναγκαίων μέτρων για την αποκατάσταση και ανοικοδόμηση των βασικών υποδομών, καταλυμάτων, δημόσιων κτιρίων και οικονομικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς και της βασικής παραγωγικής ικανότητας, και άλλων μέτρων για την αναθέρμανση της οικονομικής δραστηριότητας, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την εξασφάλιση των αναγκαίων ελάχιστων προϋποθέσεων για μια διαρκή κοινωνική ανάπτυξη·

στ) στήριξη των πολιτικών μέτρων που συνδέονται με την αποστράτευση και την επανένταξη των πρώην μαχητών στην κοινωνία των πολιτών και, κατά περίπτωση, του επαναπατρισμού τους, καθώς και των μέτρων για τη διευθέτηση της κατάστασης των παιδιών στρατιωτών και των γυναικών μαχητών·

ζ) στήριξη μέτρων που αποβλέπουν στον μετριασμό των κοινωνικών επιπτώσεων της αναδιάρθρωσης των ένοπλων δυνάμεων·

η) στήριξη μέτρων για την αντιμετώπιση, στο πλαίσιο των πολιτικών συνεργασίας της Ένωσης και των στόχων τους, των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων στους πολίτες από τις νάρκες ξηράς κατά προσωπικού, μη εκραγέντες μηχανισμούς ή εκρηκτικά κατάλοιπα του πολέμου· οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται βάσει του παρόντος κανονισμού καλύπτουν την εκπαίδευση στους κινδύνους, την αρωγή των θυμάτων, τη ναρκαλίευση και την εκκαθάριση ναρκοπεδίων, καθώς και την καταστροφή των αποθεμάτων·

θ) στήριξη μέτρων για την καταπολέμηση, στο πλαίσιο των ενωσιακών πολιτικών συνεργασίας και των στόχων τους, της παράνομης χρήσης και πρόσβασης σε φορητά όπλα και ελαφρύ οπλισμό· η στήριξη αυτή μπορεί ακόμη να περιλαμβάνει δραστηριότητες έρευνας, αρωγής των θυμάτων, επαύξησης της ευαισθητοποίησης του κοινού και ανάπτυξης νομικής και διοικητικής τεχνογνωσίας και καλής πρακτικής·

ι) στήριξη μέτρων για την εξασφάλιση της επαρκούς κάλυψης των ειδικών αναγκών γυναικών και παιδιών σε καταστάσεις κρίσης και σύγκρουσης, περιλαμβανομένης της έκθεσής τους σε πράξεις βίας λόγω φύλου·

ια) στήριξη της αποκατάστασης και της επανένταξης των θυμάτων ένοπλων συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την αντιμετώπιση των ειδικών αναγκών γυναικών και παιδιών·

ιβ) στήριξη μέτρων για την προώθηση και προάσπιση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου και των συναφών διεθνών πράξεων·

ιγ) στήριξη των κοινωνικοοικονομικών μέτρων για την προώθηση της δίκαιης πρόσβασης στους φυσικούς πόρους, και της διαφανούς διαχείρισής τους, σε καταστάσεις κρίσης ή αναδυόμενης κρίσης·

ιδ) στήριξη των κοινωνικοοικονομικών μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων λόγω των αιφνιδίων μετακινήσεων των πληθυσμών, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για την αντιμετώπιση των αναγκών των κοινοτήτων υποδοχής σε καταστάσεις κρίσης ή αναδυόμενης κρίσης·

ιε) στήριξη μέτρων με σκοπό την προαγωγή και την οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών και της συμμετοχής της στην πολιτική διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την προαγωγή ανεξάρτητων, πολυφωνικών και επαγγελματικών μέσων ενημέρωσης·

ιστ) στήριξη των μέτρων που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση των φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών και των απειλών κατά της δημόσιας υγείας σε περίπτωση ελλείψεως ανθρωπιστικής βοήθειας και βοήθειας πολιτικής προστασίας εκ μέρους της Ένωσης, ή συμπληρωματικά προς αυτήν, σύμφωνα με το άρθρο 2.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Τομείς τεχνικής και χρηματοδοτικής βοήθειας κατά το άρθρο 4

Η τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια που αναφέρεται στο άρθρο 4 μπορεί να καλύπτει την παροχή στήριξης για μέτρα που αποσκοπούν στην οικοδόμηση και την ενίσχυση των ικανοτήτων της ΕΕ και των εταίρων της για την πρόληψη των συγκρούσεων, την οικοδόμηση της ειρήνης και την αντιμετώπιση των αναγκών πριν και μετά τη σύγκρουση, σε στενό συντονισμό με τους διεθνείς περιφερειακούς και υποπεριφερειακούς οργανισμούς, καθώς και με τους κρατικούς και μη κρατικούς φορείς σε σχέση με τις προσπάθειές τους για:

α) την προαγωγή της έγκαιρης προειδοποίησης και της ανάλυσης των κινδύνων με τη συνειδητοποίηση της προβληματικής των συγκρούσεων κατά τη χάραξη των πολιτικών·

β) τη διευκόλυνση της οικοδόμησης εμπιστοσύνης, της διαμεσολάβησης και της συμφιλίωσης, με ιδιαίτερη προσοχή στις αναδυόμενες εντάσεις μεταξύ των κοινοτήτων·

γ) την ενίσχυση των ικανοτήτων συμμετοχής σε μη στρατιωτικές αποστολές σταθεροποίησης·

δ) τη βελτίωση της ανάκαμψης μετά τις συγκρούσεις και τις καταστροφές.

Τα μέτρα που αναφέρονται στο παρόν σημείο περιλαμβάνουν τη μεταφορά τεχνογνωσίας, την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών, την αξιολόγηση των κινδύνων/απειλών, την έρευνα και την ανάλυση, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, την κατάρτιση και την παροχή υπηρεσιών. Τα μέτρα αυτά μπορούν επίσης να περιλάβουν χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια για την εφαρμογή των δράσεων στήριξης της οικοδόμησης της ειρήνης και της συγκρότησης κράτους.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

Τομείς τεχνικής και χρηματοδοτικής βοήθειας κατά το άρθρου 5

Η τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια που αναφέρεται στο άρθρο 5 καλύπτει τους ακόλουθους τομείς:

53. απειλές κατά της έννομης και δημόσιας τάξης, της ασφάλειας και προστασίας προσώπων, των υποδομών ζωτικής σημασίας και της δημόσιας υγείας·

η βοήθεια μπορεί να καλύπτει τη στήριξη μέτρων για:

α) την ενίσχυση της ικανότητας επιβολής του νόμου και των δικαστικών και πολιτικών αρχών που συμμετέχουν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, του οργανωμένου εγκλήματος και όλων των μορφών παράνομης διακίνησης, καθώς και στον αποτελεσματικό έλεγχο του παράνομου εμπορίου και της παράνομης διαμετακόμισης.

Προτεραιότητα δίδεται στη διαπεριφερειακή συνεργασία με τη συμμετοχή δύο ή περισσότερων τρίτων χωρών που έχουν καταδείξει σαφή πολιτική βούληση για την επίλυση αυτών των προβλημάτων. Η συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας μπορεί επίσης να διεξαχθεί με επιμέρους χώρες, περιοχές ή διεθνείς, περιφερειακούς και υποπεριφερειακούς οργανισμούς.

Τα μέτρα σε αυτό τον τομέα αποδίδουν ιδιαίτερη έμφαση στη χρηστή διακυβέρνηση και είναι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ιδίως με το δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.

Όσον αφορά τη συνδρομή προς τις αρχές που συμμετέχουν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, προτεραιότητα δίδεται σε υποστηρικτικά μέτρα για την ανάπτυξη και ενίσχυση της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας, την εκτέλεση και έμπρακτη εφαρμογή του δημοσιονομικού, τελωνειακού και μεταναστευτικού δικαίου, την ανάπτυξη διαδικασιών επιβολής του νόμου εναρμονισμένων με τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα, την ενίσχυση των μηχανισμών δημοκρατικού ελέγχου και θεσμικής εποπτείας, καθώς και την πρόληψη του ριζοσπαστισμού.

Όσον αφορά τη συνδρομή στο πρόβλημα των ναρκωτικών, αποδίδεται η δέουσα προσοχή στη διεθνή συνεργασία που αποσκοπεί στην προώθηση των καλύτερων πρακτικών σχετικά με τον περιορισμό της ζήτησης, της παραγωγής και των βλαπτικών επιπτώσεων·

β) την αντιμετώπιση των απειλών των υποδομών ζωτικής σημασίας, μεταξύ των οποίων μπορεί να περιλαμβάνονται οι διεθνείς μεταφορές, καθώς και οι επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές, οι δράσεις στον τομέα της ενέργειας και η διανομή ενέργειας, καθώς και τα ηλεκτρονικά δίκτυα πληροφοριών και επικοινωνιών.

Τα μέτρα που θεσπίζονται σε αυτόν τον τομέα αποδίδουν ιδιαίτερη έμφαση στη διαπεριφερειακή συνεργασία και στην εφαρμογή διεθνών προτύπων στα θέματα συνειδητοποίησης των κινδύνων, ανάλυσης της προσβλητότητας, ετοιμότητας έναντι των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, διαχείρισης συναγερμικών ειδοποιήσεων και των συνεπειών τους·

γ) την εξασφάλιση επαρκούς αντιμετώπισης σοβαρών απειλών κατά της δημόσιας υγείας, όπως αιφνίδιων επιδημιών με ενδεχόμενες διακρατικές επιπτώσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στον σχεδιασμό των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, στη διαχείριση των αποθεμάτων εμβολίων και φαρμάκων, στη διεθνή συνεργασία, στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και συναγερμού·

δ) την αντιμετώπιση των παγκόσμιων και διαπεριφερειακών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής που ενδέχεται να έχουν αποσταθεροποιητικό αντίκτυπο·

54. μετριασμό των κινδύνων που προκαλούνται εκ προθέσεως, λόγω ατυχήματος ή φυσικών αιτιών, και συνδέονται με χημικά, βιολογικά, ραδιολογικά και πυρηνικά υλικά ή παράγοντες, καθώς και ετοιμότητα έναντι των κινδύνων αυτών·

η βοήθεια μπορεί να καλύπτει τη στήριξη μέτρων για:

α) την προώθηση δράσεων μη στρατιωτικής έρευνας ως εναλλακτικής λύσης στην έρευνα που συνδέεται με αμυντικούς σκοπούς· τη στήριξη και την ευαισθητοποίηση (για παράδειγμα ευαισθητοποίηση ως προς την ευαισθησία των πληροφοριών) των επιστημόνων, για την επιμόρφωση και εναλλακτική απασχόληση επιστημόνων και μηχανικών που απασχολούνταν προηγουμένως στον τομέα των εξοπλισμών (για παράδειγμα αποστρατιωτικοποίηση επιστημονικών προγραμμάτων, διαχωρισμό κύκλων ζωής πυρηνικών καυσίμων για στρατιωτικούς και μη στρατιωτικούς σκοπούς)·

β) την ενίσχυση πρακτικών ασφάλειας που συνδέονται με μη στρατιωτικές εγκαταστάσεις, όπου αποθεματοποιούνται ευαίσθητα χημικά, βιολογικά, ραδιολογικά και πυρηνικά υλικά ή παράγοντες, ή διακινούνται στο πλαίσιο μη στρατιωτικών ερευνητικών προγραμμάτων·

γ) την παροχή στήριξης, στο πλαίσιο ενωσιακών πολιτικών συνεργασίας και των στόχων τους, για τη δημιουργία μη στρατιωτικών υποδομών και την εκπόνηση των σχετικών μελετών που απαιτούνται για την αποξήλωση, την αποκατάσταση ή την αλλαγή χρήσης διευκολύνσεων και εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούνταν προηγουμένως για εξοπλισμούς, εφόσον θεωρούνται ως μη ανήκουσες σε συγκεκριμένο αμυντικό πρόγραμμα·

δ) την ενίσχυση της ικανότητας των αρμοδίων μη στρατιωτικών αρχών που συμμετέχουν στην ανάπτυξη και επιβολή αποτελεσματικού ελέγχου παράνομης διακίνησης χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών υλικών ή παραγόντων (συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού για την παραγωγή ή την παράδοσή τους), μεταξύ άλλων, με την εγκατάσταση σύγχρονου υλικοτεχνικού εξοπλισμού αξιολόγησης και ελέγχου·

ε) την ανάπτυξη νομικού πλαισίου και θεσμικών ικανοτήτων για την καθιέρωση και επιβολή αποτελεσματικών ελέγχων στις εξαγωγές αγαθών διπλής χρήσης, συμπεριλαμβανομένων μέτρων περιφερειακής συνεργασίας·

στ) την ανάπτυξη αποτελεσματικών μη στρατιωτικών μέτρων στον τομέα της ετοιμότητας έναντι των καταστροφών, σχεδιασμού των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, αντίδρασης στις κρίσεις και δυνατοτήτων μέτρων εξυγίανσης σε σχέση με ενδεχόμενες περιβαλλοντικές καταστροφές στον τομέα αυτό·

ζ) όσον αφορά τα μέτρα που καλύπτονται από τα στοιχεία β) και δ), δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στη συνδρομή εκείνων των περιοχών ή χωρών στις οποίες υπάρχουν ακόμη αποθέματα των υλικών ή παραγόντων που αναφέρονται στα στοιχεία β) και δ), και όπου υπάρχει κίνδυνος διασποράς των εν λόγω υλικών ή παραγόντων.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

1.1. Ονομασία της πρότασης/πρωτοβουλίας

1.2. Σχετικός(οί) τομέας(είς) πολιτικής που αφορά(ούν) τη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ

1.3. Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας

1.4. Στόχος(οι)

1.5. Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας

1.6. Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις

1.7. Προβλεπόμενος(οι) τρόπος(οι) διαχείρισης

2. ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

2.1. Διατάξεις στον τομέα της παρακολούθησης και της υποβολής εκθέσεων

2.2. Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου

2.3. Μέτρα πρόληψης περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών

3. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

3.1. Τομέας(είς) του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμή(ές) των δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται

3.2. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες

3.2.1. Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις δαπάνες

3.2.2. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις επιχειρησιακές πιστώσεις

3.2.3. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα

3.2.4. Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο

3.2.5. Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση

3.3. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

Ονομασία της πρότασης/πρωτοβουλίας

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Μηχανισμού Σταθερότητας

Σχετικός(οί) τομέας(είς) πολιτικής που αφορά(ούν) τη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ[11]

Tίτλος 19: Εξωτερικές σχέσεις

Δραστηριότητα 19 06: Αντιμετώπιση των κρίσεων και απειλές για την παγκόσμια ασφάλεια

Ο τίτλος του εν λόγω κεφαλαίου του προϋπολογισμού (19 06) αντιστοιχεί στην τρέχουσα δομή των χρηματοδοτικών μέσων της περιόδου 2007-2013 Προτείνεται να διατηρήσει την ίδια δραστηριότητα και την ίδια ονομασία 19 06

Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας

( Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση

( Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση μετά από πιλοτικό έργο/προπαρασκευαστική δράση[12]

( Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά την παράταση υφιστάμενης δράσης

( Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά δράση προσανατολισμένη προς νέα δράση

Στόχοι

Ο(οι) πολυετής(είς) στρατηγικός(οί) στόχος(οι) της Επιτροπής που αφορά η πρόταση/πρωτοβουλία

Στόχος του παρόντος χρηματοδοτικού μέσου είναι να στηρίξει τον ακόλουθο στρατηγικό στόχο, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020» – Μέρος ΙΙ» της 29ης Ιουνίου 2011 (COM/2011/500 – Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020» – Μέρος II. Δελτίο πολιτικής «Εξωτερική δράση», σ. 43):

«Βελτίωση των ικανοτήτων πρόληψης και επίλυσης των κρίσεων». Η δράση της ΕΕ για την πρόληψη και την επίλυση των κρίσεων, τη διατήρηση της ειρήνης και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας, καθώς και την ενίσχυση των ικανοτήτων της ΕΕ για την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων, θα αυξηθεί.

Επιπλέον, ανταποκρίνεται στη γενική ένδειξη που δίδεται σχετικά με όλους τους εξωτερικούς μηχανισμούς στην ανακοίνωση του Ιουνίου που αναφέρεται ανωτέρω (σ. 19), η οποία πρότεινε «οι νέοι μηχανισμοί επιτρέπουν στην ΕΕ να ανταποκρίνεται γρήγορα και αποτελεσματικά σε ανθρωπογενείς και φυσικές καταστροφές».

Ειδικός(οί) στόχος(οι) και σχετική(ές) δραστηριότητα(ες) ΔΒΔ/ΠΒΔ

Ειδικός στόχος αριθ. 1

Σε καταστάσεις κρίσης ή αναδυόμενης κρίσης, είτε ανθρωπογενούς είτε λόγω φυσικής καταστροφής , να συμβάλλει στη σταθερότητα προβλέποντας αποτελεσματική αντίδραση με σκοπό τη διατήρηση, τη θέσπιση ή την αποκατάσταση των απαραίτητων προϋποθέσεων για την αποτελεσματική εφαρμογή των πολιτικών ανάπτυξης και συνεργασίας της Ένωσης.

Ειδικός στόχος αριθ. 2

Να συμβάλλει στην ενίσχυση της ικανότητας διασφάλισης της ετοιμότητας της ΕΕ και των εταίρων της για την πρόληψη των συγκρούσεων, την οικοδόμηση της ειρήνης και την αντιμετώπιση καταστάσεων πριν και μετά την κρίση , σε στενό συντονισμό με διεθνείς, περιφερειακούς και υποπεριφερειακούς οργανισμούς, καθώς και κρατικούς και μη κρατικούς εταίρους.

Ειδικός στόχος αριθ. 3

Να αντιμετωπίζει τις παγκόσμιες και διαπεριφερειακές απειλές για την ασφάλεια που θέτουν σε κίνδυνο την ειρήνη και τη σταθερότητα.

Σχετικές δραστηριότητες ΔΒΔ/ΠΒΔ

19.06 : Αντιμετώπιση των κρίσεων και απειλές για την παγκόσμια ασφάλεια

Αναμενόμενο(α) αποτέλεσμα(τα) και επιπτώσεις

Να προσδιοριστούν τα αποτελέσματα που θα πρέπει να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους στοχοθετημένους(ες) δικαιούχους/ομάδες.

- Να συμβάλλει σε συνολική αντίδραση της ΕΕ για την αντιμετώπιση καταστάσεων ευπάθειας και αστάθειας, όπως αναδυόμενων κρίσεων, φυσικών καταστροφών, με στοχοθετημένα και συμπληρωματικά μέτρα στο πλαίσιο της πτυχής του ΜΣ για την αντίδραση στις κρίσεις.

- Να ενισχύει την ικανότητα της ΕΕ να συμβάλλει αποτελεσματικά στις πολυμερείς και διεθνείς προσπάθειες για την πρόληψη και τη διευθέτηση των συγκρούσεων παγκοσμίως.

- Να στηρίζει την πρόληψη των συγκρούσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης με σκοπό τη μείωση του αριθμού των ενόπλων συγκρούσεων παγκοσμίως και τη μείωση του αριθμού των χωρών που υποτροπιάζουν σε συγκρούσεις.

- Να αντιμετωπίζει παγκόσμιες και διαπεριφερειακές απειλές συμπληρωματικά με άλλους μηχανισμούς της ΕΕ και με τη δράση διεθνών φορέων, με τη δημιουργία των ικανοτήτων που αποβλέπουν στην καλύτερη ένταξη των δικαιούχων στη διεθνή κοινότητα (συμπεριλαμβανομένων της ανάπτυξης δικτύων, βελτιωμένης ικανότητας συγκέντρωσης και ανταλλαγής πληροφοριών, στήριξης της περιφερειακής συνεργασίας και των περιφερειακών πλατφορμών).

Δείκτες αποτελεσμάτων και επιπτώσεων

Να προσδιορισθούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της υλοποίησης της πρότασης/πρωτοβουλίας.

- Σε καταστάσεις κρίσης ή αναδυόμενης κρίσης, το ποσοστό των έργων που εγκρίνονται εντός τριών μηνών από τη στιγμή της κρίσης, τα οποία επιτρέπουν στην ΕΕ να συμβάλλει αποτελεσματικά στην πρόληψη, στη διευθέτηση ή στη σταθεροποίηση της κρίσης.

- Η ενισχυμένη ικανότητα των δικαιούχων της παρεχόμενης βοήθειας για την πρόληψη των συγκρούσεων, την αντιμετώπιση καταστάσεων πριν και μετά την κρίση και την οικοδόμηση της ειρήνης.

- Ο βαθμός ευθυγράμμισης με την εξωτερική πολιτική ασφαλείας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής διάστασης της εσωτερικής ασφάλειας.

Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών

Το τμήμα 1 της αιτιολογικής έκθεσης περιγράφει τις απαιτήσεις πολιτικής στις οποίες πρέπει να ανταποκρίνεται ο μηχανισμός σε ένα πλαίσιο εξελισσόμενης πολιτικής καθοδήγησης. Λαμβανομένου υπόψη του ειδικού χαρακτήρα και του πλαισίου των μέτρων ετοιμότητας έναντι των κρίσεων και των μέτρων αντίδρασης, καθώς και των μέτρων για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων και διακρατικών απειλών της ασφάλειας, οι ανάγκες που πρέπει να καλυφθούν θα είναι τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες.

Προστιθέμενη αξία της παρέμβασης της ΕΕ

Ως παγκόσμιος παράγοντας, η ΕΕ διαθέτει αξιοπιστία και ακολουθεί την αρχή της ουδετερότητας ως αμερόληπτος διαμεσολαβητής, γεγονός που της παρέχει το συγκριτικό πλεονέκτημα να παρεμβαίνει σε πολυάριθμες περιοχές συγκρούσεων με σκοπό να αποτρέπει την κλιμάκωση ή να παρέχει τις υπηρεσίες της για την πρόληψη των συγκρούσεων. Ο αντίκτυπος είναι μεγαλύτερος όταν η αντίδραση αναλαμβάνεται στο επίπεδο της ΕΕ, δεδομένου ότι οι συνδυασμένες προσπάθειες επιδρούν πολλαπλασιαστικά στις αρχές και τους διεθνείς εταίρους. Όταν οι δράσεις αντίδρασης στις κρίσεις υλοποιούνται στο επίπεδο της ΕΕ, μεγιστοποιούν τη συνοχή της αντίδρασης και την αποτελεσματικότητα της βοήθειας. Οι συνέργειες και η συνεργασία είναι όλο και περισσότερο αναγκαίες σε διεθνές επίπεδο, δεδομένου ότι οι δωρητές αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα ανεπάρκειας πόρων. Εν προκειμένω, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ελάχιστα είναι τα κράτη μέλη της ΕΕ που διαθέτουν μηχανισμό αντιμετώπισης των κρίσεων ή οικοδόμησης της ειρήνης με εμβέλεια εφάμιλλη με εκείνη του Μηχανισμού Σταθερότητας.

Ενόψει των διαρκώς πολυπλοκότερων προκλήσεων, δεν θα μπορέσουμε να επιτύχουμε καμία από τις εσωτερικές προτεραιότητες της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας, της ανάπτυξης, της δημιουργίας θέσεων εργασίας, της κλιματικής αλλαγής, της πρόσβασης στην ενέργεια, της υγείας και των πανδημιών, καθώς και της μετανάστευσης, μένοντας απομονωμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο. Σε καιρούς οικονομικής κρίσης, μια πιο συντονισμένη και ολοκληρωμένη προσέγγιση μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών της μέσω κοινού προγραμματισμού, θα προσφέρει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, μεγαλύτερη δύναμη και νομιμότητα, εντονότερο αντίκτυπο και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Ο Μηχανισμός Σταθερότητας 2007-2013 έχει αποδείξει την καταλυτική του δράση κατά την προετοιμασία και τη βελτίωση της παροχής της μακροπρόθεσμης εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ και των μέτρων που θεσπίζει η ΕΕ για την πραγματοποίηση των στόχων της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας στο πλαίσιο του τίτλου V της ΣΛΕΕ.

Διδάγματα που αποκομίστηκαν από ανάλογες εμπειρίες στο παρελθόν

Τέσσερα έτη μετά τη δρομολόγησή του, το 2007, ο Μηχανισμός Σταθερότητας έχει πλέον εδραιωθεί ως σημαντικός συμπληρωματικός μηχανισμός της ΕΕ για την αντίδραση στις κρίσεις.

Μέχρι σήμερα, ο μηχανισμός αυτός έχει επιτρέψει στην ΕΕ να χρηματοδοτήσει ολόκληρη σειρά πρωτοβουλιών ζωτικής σημασίας για την πρόληψη των κρίσεων, την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων και την αντίδραση στις κρίσεις στο πλαίσιο της πολιτικής της για την ειρήνη, την ασφάλεια και την ανάπτυξη, όταν δεν υπήρχαν άλλοι μηχανισμοί συνεργασίας της ΕΕ ή συμπληρωματικά με παρεμβάσεις που διεξάγονταν στο πλαίσιο άλλων μηχανισμών. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να επισπευσθεί η ανάπτυξή του και να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία εν γένει στον προγραμματισμό και την εφαρμογή του ώστε να ανταποκριθεί καλύτερα, μεταξύ άλλων, στην πολιτική καθοδήγηση του Συμβουλίου και να αντιμετωπίζει με βιώσιμο τρόπο τις μελλοντικές προκλήσεις στον τομέα της ειρήνης και της ασφάλειας.

Το ανώτατο ποσό που καθορίζεται στον κανονισμό για δράσεις σε σχέση με τις απειλές της έννομης και δημόσιας τάξης, της ασφάλειας και της προστασίας προσώπων, των υποδομών ζωτικής σημασίας και της δημόσιας υγείας έχει επίσης αποδειχθεί ανεπαρκές. Τα ανώτατα ποσά που καθορίζονται σε σχέση με τις παγκόσμιες απειλές της ασφάλειας (μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται τα μέτρα για τον μετριασμό των κινδύνων και την ετοιμότητα σε σχέση με χημικά, βιολογικά, ραδιολογικά και πυρηνικά υλικά ή παράγοντες) θα πρέπει να επανεξεταστούν σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης του κανονισμού το 2009, κατά τρόπο ώστε να αντιμετωπιστούν με κατάλληλο τρόπο οι μετεξελισσόμενες απειλές.

Συνοχή και ενδεχόμενη συνέργεια με άλλους συναφείς μηχανισμούς

Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (άρθρο 21) έχει ορίσει κοινές γενικές αρχές και στόχους για την εξωτερική δράση της Ένωσης, μεταξύ άλλων με σκοπό « τη διατήρηση της ειρήνης, την πρόληψη των συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας ». Ο Μηχανισμός Σταθερότητας θα στηρίξει τη δράση της ΕΕ για την ενίσχυση της ασφάλειας, τη διατήρηση της ειρήνης και την πρόληψη των συγκρούσεων και, όπως όλοι οι μηχανισμοί εξωτερικής συνεργασίας της ΕΕ, τη διαφύλαξη των αξιών της ΕΕ, ιδίως των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας. Θα συμβάλει σε συμπληρωματική και συνεκτική αντίδραση της ΕΕ έναντι των κρίσεων και, στο πλαίσιο αυτό, θα μπορεί να χρησιμοποιείται παράλληλα με τις επιχειρήσεις της ΚΕΠΠΑ, την παροχή της ανθρωπιστικής βοήθειας και της βοήθειας στον τομέα της πολιτικής προστασίας, της μακροοικονομικής συνδρομής και του Μηχανισμού Συνεργασίας στον τομέα της Πυρηνικής Ασφάλειας. Θα συμβάλει επίσης στην πρόληψη των συγκρούσεων, στην οικοδόμηση της ειρήνης και τη συγκρότηση κράτους, σε συνέργεια με τους κυριότερους γεωγραφικούς μηχανισμούς της ΕΕ (ΕΜΓ, ΜΑΣ, ΕΤΑ, ΜΠΒ) και τους θεματικούς μηχανισμούς, όπως το Ευρωπαϊκό Μέσο για τη Δημοκρατία και τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΜΔΔΑ). Στην περίπτωση πολιτικών κρίσεων ή φυσικών καταστροφών, θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί για τη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων, των δράσεων που συνδέουν την ανθρωπιστική βοήθεια με την αναπτυξιακή (Σύνδεση Αρωγής, Αποκατάστασης και Ανάπτυξης ή ΣΑΑΑ) με επικουρικό τρόπο, δηλαδή στις περιπτώσεις που δεν μπορούν να κινητοποιηθούν σε εύθετο χρόνο οι κυριότεροι γεωγραφικοί ή θεματικοί μηχανισμοί ή στις περιπτώσεις που απαιτούνται συμπληρωματικές παρεμβάσεις για την παροχή αποτελεσματικής απάντησης.

Η εξωτερική δράση της ΕΕ για την αντίδραση στις κρίσεις και την πρόληψη, καθώς και για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων απειλών της ασφάλειας συνδέεται προφανώς με τις εσωτερικές πολιτικές της ΕΕ στον τομέα της μετανάστευσης, της ελευθερίας και της ασφάλειας. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των εσωτερικών και εξωτερικών πτυχών της αντιτρομοκρατίας, της 9ης Ιουνίου 2011, είναι ιδιαίτερα σημαντικά, όπως και η μέθοδος εργασίας για την ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού στον τομέα της εξωτερικής ασφάλειας, της 6ης Ιουνίου 2011. Αν ληφθεί υπόψη ότι πολλές διαπεριφερειακές απειλές και κίνδυνοι αποτελούν επίσης απόλυτη προτεραιότητα για την εξωτερική ασφάλεια της ΕΕ, ο παρών μηχανισμός θα πρέπει επίσης να συμβάλει στην εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Ασφάλειας (όπως αναθεωρήθηκε το 2008) και στην «εξωτερική διάσταση» της Στρατηγικής Εσωτερικής Ασφάλειας της ΕΕ (2010). Οι φυσικές καταστροφές, η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και ο ανταγωνισμός για τους πόρους επιτείνουν τις συγκρούσεις, ιδίως σε καταστάσεις ένδειας και πληθυσμιακής αύξησης, με επιπτώσεις στον ανθρωπιστικό και τον πολιτικό τομέα, καθώς και στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της μετανάστευσης.

Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις

( Πρόταση/πρωτοβουλία περιορισμένης διάρκειας

- ( Πρόταση/πρωτοβουλία από 1/1/2014 έως 31/12/2020

- ( Δημοσιονομικές επιπτώσεις από 1/1/2014 έως 31/12/2020

- ( Πρόταση/πρωτοβουλία απεριόριστης διάρκειας

- Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το ΕΕΕΕ μέχρι το ΕΕΕΕ,

- και στη συνέχεια λειτουργία με κανονικό ρυθμό.

Προβλεπόμενος(οι) τρόπος(οι) διαχείρισης[13]

( Άμεση κεντρική διαχείριση από την Επιτροπή

( Έμμεση κεντρική διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης σε:

- ( εκτελεστικούς οργανισμούς

- ( οργανισμούς που έχουν συστήσει οι Κοινότητες[14]

- ( εθνικούς δημόσιους οργανισμούς/οργανισμούς με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας

- ( πρόσωπα επιφορτισμένα με την εκτέλεση συγκεκριμένων δράσεων δυνάμει του τίτλου V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη κατά την έννοια του άρθρου 49 του δημοσιονομικού κανονισμού

( Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη

( Αποκεντρωμένη διαχείριση με τρίτες χώρες

( Από κοινού διαχείριση με διεθνείς οργανισμούς (να προσδιοριστεί)

Αν αναφέρονται περισσότεροι τρόποι διαχείρισης, παρακαλείσθε να τους διευκρινίσετε στο τμήμα «Παρατηρήσεις».

Παρατηρήσεις

Λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα του μηχανισμού που αποβλέπει στην αντίδραση στις κρίσεις και τις συγκρούσεις, καθώς και στην ενίσχυση των δράσεων ετοιμότητας έναντι των κρίσεων και στην αντιμετώπιση των παγκόσμιων και διακρατικών απειλών της ασφάλειας, είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούνται όσο το δυνατό περισσότεροι τρόποι διαχείρισης.

ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Διατάξεις στον τομέα της παρακολούθησης και της υποβολής εκθέσεων

Να προσδιοριστούν η συχνότητα και οι όροι των διατάξεων αυτών.

Τα συστήματα παρακολούθησης και αξιολόγησης της Επιτροπής εστιάζονται σε συνεχώς αυξανόμενο βαθμό στα αποτελέσματα. Στα συστήματα αυτά συμμετέχουν εσωτερικό προσωπικό, καθώς και εξωτερικοί εμπειρογνώμονες.

Υπεύθυνοι διαχείρισης σε αντιπροσωπείες και έδρες παρακολουθούν διαρκώς την εκτέλεση των έργων και των προγραμμάτων με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων, και με επιτόπιες επισκέψεις όποτε είναι εφικτό. Η παρακολούθηση εξασφαλίζει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο· διευκολύνει τους υπεύθυνους διαχείρισης να εντοπίζουν τα πραγματικά και δυνητικά σημεία που αποτελούν τροχοπέδη και να αναλαμβάνουν διορθωτικές ενέργειες.

Συνάπτονται συμβάσεις με εξωτερικούς, ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες για την αξιολόγηση των επιδόσεων των εξωτερικών δράσεων της ΕΕ μέσω τριών διαφορετικών συστημάτων. Οι εν λόγω αξιολογήσεις συμβάλλουν στη λογοδοσία και στη βελτίωση των υπό εξέλιξη παρεμβάσεων· αντλούν επίσης διδάγματα από προηγούμενες εμπειρίες για τη διαμόρφωση μελλοντικών πολιτικών και δράσεων. Όλα τα εργαλεία χρησιμοποιούν τα διεθνώς αναγνωρισμένα κριτήρια αξιολόγησης ΟΟΣΑ-ΕΑΒ, μεταξύ των οποίων και τον (δυνητικό) αντίκτυπο.

Πρώτον, σε επίπεδο έργου, το προσανατολισμένο στα αποτελέσματα σύστημα παρακολούθησης (Results Oriented Monitoring System - ROM), το οποίο τελεί υπό τη διαχείριση της έδρας παρέχει μία σύντομη, στοχευμένη εικόνα της ποιότητας, βάσει δείγματος παρεμβάσεων. Με τη χρησιμοποίηση εξαιρετικά δομημένης και τυποποιημένης μεθοδολογίας, οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες του συστήματος ROM αποδίδουν βαθμολογία βάσει της οποίας επισημαίνουν τα ισχυρά και τα αδύνατα σημεία του έργου και διατυπώνουν συστάσεις για τους τρόπους βελτίωσης της αποτελεσματικότητας.

Οι αξιολογήσεις στο επίπεδο του έργου, τις οποίες διαχειρίζεται η αντιπροσωπεία της ΕΕ που είναι αρμόδια για το εκάστοτε έργο, παρέχουν λεπτομερέστερη, εις βάθος ανάλυση και βοηθούν τους υπεύθυνους του έργου να βελτιώσουν τις υπό εξέλιξη παρεμβάσεις και να προετοιμάσουν καλύτερα τις μελλοντικές. Προσλαμβάνονται εξωτερικοί, ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες με θεματική και γεωγραφική εμπειρογνωσία για τη διεξαγωγή αναλύσεων και τη συγκέντρωση υλικού και αποδεικτικών στοιχείων από όλους τους ενδιαφερόμενους, και φυσικά από τους τελικούς δικαιούχους.

Η Επιτροπή διεξάγει επίσης στρατηγικές αξιολογήσεις των πολιτικών της, από τον προγραμματισμό και τη στρατηγική έως την υλοποίηση των παρεμβάσεων σε συγκεκριμένο τομέα (όπως στον τομέα της υγείας, της εκπαίδευσης κ.λπ.), σε μια χώρα ή περιοχή, ή συγκεκριμένου μηχανισμού. Οι εν λόγω αξιολογήσεις συμβάλλουν καθοριστικά στη διαμόρφωση πολιτικών και στον σχεδιασμό μηχανισμών και έργων. Όλες οι αξιολογήσεις αυτές δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής, ενώ σύνοψη των συμπερασμάτων περιλαμβάνεται στην ετήσια έκθεση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Οι συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με το ποσό των δαπανών που αφορούν το κλίμα, οι οποίες υπολογίζονται σύμφωνα με τη μέθοδο που βασίζεται στους δείκτες του Ρίο, όπως διευκρινίστηκε στην ανακοίνωση του Ιουνίου του 2011 για το ΠΔΠ, θα συμπεριληφθούν στο επίπεδο των γραμμών του προϋπολογισμού που αφορούν τις δαπάνες για τον ΜΣ, όπως περιλαμβάνονται στις ετήσιες δηλώσεις δραστηριοτήτων ΠΒΔ/ΔΒΔ, σε όλα τα έγγραφα προγραμματισμού, καθώς και στις αξιολογήσεις που πραγματοποιούνται σε όλα τα επίπεδα, καθώς και στις ετήσιες εκθέσεις.

Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου

Κίνδυνος(οι) που έχει(ουν) επισημανθεί

Περιβάλλον κινδύνου

Το επιχειρησιακό περιβάλλον στο οποίο εντάσσεται η βοήθεια που παρέχεται δυνάμει του παρόντος μηχανισμού χαρακτηρίζεται από τους ακόλουθους κινδύνους μη επίτευξης των στόχων του μηχανισμού, πλημμελούς δημοσιονομικής διαχείρισης και/ή μη συμμόρφωσης προς τους εφαρμοστέους κανόνες (σφάλματα νομιμότητας και κανονικότητας):

- η οικονομική/πολιτική αστάθεια και/ή οι φυσικές καταστροφές ενδέχεται να οδηγήσουν σε δυσκολίες και καθυστερήσεις στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των παρεμβάσεων, ιδίως σε ευάλωτα κράτη·

- οι ελλείψεις σε θεσμικές και διοικητικές ικανότητες εντός των χωρών εταίρων ενδέχεται να οδηγήσουν σε δυσκολίες και καθυστερήσεις στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των παρεμβάσεων·

- τα γεωγραφικώς διασκορπισμένα έργα και προγράμματα (τα οποία καλύπτουν κατά προσέγγιση πολλά κράτη/εδάφη/περιοχές) ενδέχεται να παρεμποδίζουν την παρακολούθηση ως προς θέματα υλικοτεχνικής υποστήριξης/πόρων, ιδίως σε περιπτώσεις που διενεργούνται επιτόπιες δραστηριότητες παρακολούθησης·

- η ποικιλομορφία των δυνητικών εταίρων/δικαιούχων με διαφορετικές δομές και ικανότητες εσωτερικού ελέγχου ενδέχεται να κατακερματίσει και, κατά συνέπεια, να μειώσει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των διαθέσιμων πόρων της Επιτροπής για τη στήριξη και την παρακολούθηση της υλοποίησης·

- οι ποιοτικές και ποσοτικές ελλείψεις των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με τα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις της εφαρμογής της εξωτερικής βοήθειας/του εθνικού σχεδίου ανάπτυξης στις χώρες-εταίρους ενδέχεται να παρεμποδίσει την ικανότητα της Επιτροπής να υποβάλλει αναφορές και να λογοδοτεί για τα αποτελέσματα·

Αναμενόμενο επίπεδο κινδύνου μη συμμόρφωσης προς τους εφαρμοστέους κανόνες

Ο στόχος συμμόρφωσης του Μηχανισμού Στήριξης συνίσταται στη διατήρηση του ιστορικού επιπέδου κινδύνου μη συμμόρφωσης (ποσοστού σφάλματος) για το χαρτοφυλάκιο FPI/DEVCO, το οποίο είναι ένα εναπομένον «καθαρό» επίπεδο σφάλματος (υπολογιζόμενο σε πολυετή βάση μετά την εκτέλεση όλων των προγραμματισμένων ελέγχων και διορθώσεων σε συμβάσεις που έχουν κλείσει) κατώτερο του 2%. Αυτό κατά παράδοση συνεπάγεται εκτιμώμενο εύρος σφάλματος 2-5 % σε ετήσιο τυχαίο δείγμα συναλλαγών που λαμβάνεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της ετήσιας δήλωσης αξιοπιστίας (DAS). Οι FPI/DEVCO θεωρούν ότι αυτός είναι ο χαμηλότερος κίνδυνος μη συμμόρφωσης που μπορεί να επιτευχθεί σε περιβάλλον υψηλού κινδύνου, λαμβανομένων υπόψη του διοικητικού φόρτου και της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας των ελέγχων συμμόρφωσης.

Προβλεπόμενη(ες) μέθοδος(οι) ελέγχου

Αρχιτεκτονική εσωτερικού ελέγχου των FPI/DEVCO

Η διαδικασία εσωτερικού ελέγχου/διαχείρισης των FPI/DEVCO έχει σχεδιασθεί για την παροχή εύλογης αξιοπιστίας όσον αφορά την επίτευξη των στόχων αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των πράξεών τους, την αξιοπιστία των χρηματοοικονομικών τους αναφορών και τη συμμόρφωση προς το σχετικό νομοθετικό και διαδικαστικό πλαίσιο.

Αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα

Για να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα των πράξεών τους (και να μετριάζεται το υψηλό επίπεδο κινδύνου στο περιβάλλον της εξωτερικής τους βοήθειας), πέραν όλων των στοιχείων της διαδικασίας στρατηγικής πολιτικής και σχεδιασμού στο σύνολο της Επιτροπής, του περιβάλλοντος εσωτερικού ελέγχου και των λοιπών απαιτήσεων των προτύπων εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής, οι FPI/DEVCO θα εξακολουθήσουν να διαθέτουν ένα προσαρμοσμένο πλαίσιο διαχείρισης της βοήθειας στο πλαίσιο όλων των μηχανισμών τους, το οποίο θα περιλαμβάνει:

- αποκεντρωμένη διαχείριση του μεγαλύτερου μέρους της εξωτερικής βοήθειας από τις αντιπροσωπείες της ΕΕ επιτόπου·

- σαφείς και επίσημες γραμμές δημοσιονομικής λογοδοσίας (του κύριου διατάκτη) με υπεξουσιοδότηση προς τον επικεφαλής της αντιπροσωπείας (όσον αφορά την FPI)·

- σαφείς και επίσημες γραμμές δημοσιονομικής λογοδοσίας (του κύριου διατάκτη (Γενικού Διευθυντή)) με υπεξουσιοδότηση του δευτερεύοντος διατάκτη (Διευθυντή), στην έδρα, προς τον επικεφαλής της αντιπροσωπείας (όσον αφορά την DEVCO)·

- τακτικές εκθέσεις των αντιπροσωπειών της ΕΕ στην έδρα (εκθέσεις διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας όσον αφορά τη DEVCO), οι οποίες περιλαμβάνουν ετήσια δήλωση αξιοπιστίας του επικεφαλής της αντιπροσωπείας·

- διοργάνωση ουσιαστικού προγράμματος κατάρτισης του προσωπικού τόσο στην έδρα όσο και στις αντιπροσωπείες·

- σημαντική στήριξη και καθοδήγηση της έδρας προς τις αντιπροσωπείες (ακόμη και μέσω Διαδικτύου)·

- τακτικές επισκέψεις «επαλήθευσης» σε «αποκεντρωμένες» αντιπροσωπείες ανά 3 έως 6 έτη·

- μέθοδο διαχείρισης κύκλου έργων και προγραμμάτων που περιλαμβάνει:

- κατά περίπτωση, εργαλεία στήριξης της ποιότητας για τον σχεδιασμό της παρέμβασης, τη μέθοδο εκτέλεσής της, τον χρηματοδοτικό μηχανισμό, το σύστημα διαχείρισης, την αξιολόγηση και την επιλογή των διαφόρων εταίρων υλοποίησης, κ.λπ.

- διαχείριση προγραμμάτων και έργων, εργαλεία παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων με γνώμονα την αποτελεσματική υλοποίηση συμπεριλαμβανομένης της τακτικής εξωτερικής επιτόπιας παρακολούθησης των έργων.

- σημαντικές συνιστώσες αξιολόγησης και ελέγχου.

Χρηματοοικονομική πληροφόρηση και λογιστική

Οι FPI/DEVCO θα συνεχίσουν να επιδιώκουν τα υψηλότερα πρότυπα λογιστικής και χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, χρησιμοποιώντας το σύστημα λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση (ABAC) της Επιτροπής, καθώς και τα ειδικά εργαλεία εξωτερικής βοήθειας, όπως το Κοινό Σύστημα Πληροφόρησης RELEX (CRIS).

Σε σχέση με τη συμμόρφωση προς το σχετικό νομοθετικό και διαδικαστικό πλαίσιο, οι μέθοδοι ελέγχου της συμμόρφωσης περιγράφονται στο τμήμα 2.2 (μέτρα πρόληψης περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών).

Μέτρα πρόληψης περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών

Να προσδιοριστούν τα ισχύοντα ή τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας.

Δεδομένου του περιβάλλοντος υψηλού κινδύνου στο οποίο δραστηριοποιούνται οι FPI/EuropeAid, τα συστήματά τους πρέπει να προβλέπουν μεγάλη συχνότητα δυνητικών σφαλμάτων συμμόρφωσης (παρατυπιών) στις συναλλακτικές πράξεις και υψηλού επιπέδου έλεγχος πρόληψης, ανίχνευσης και διόρθωσής τους το συντομότερο δυνατό κατά τη διαδικασία πληρωμών. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι οι έλεγχοι συμμόρφωσης των FPI/EuropeAid θα βασίζονται κυρίως σε σημαντικούς εκ των προτέρων ελέγχους σε πολυετή βάση, οι οποίοι θα διενεργούνται τόσο από εξωτερικούς ελεγκτές όσο και από το επιτόπιο προσωπικό της Επιτροπής, πριν από την τελική καταβολή των ποσών για τα έργα (ενώ θα συνεχίσουν να διενεργούνται εκ των υστέρων έλεγχοι), γεγονός που υπερβαίνει κατά πολύ τις δημοσιονομικές διασφαλίσεις που απαιτεί ο δημοσιονομικός κανονισμός. Το πλαίσιο συμμόρφωσης των FPI/EuropeAid συνίσταται μεταξύ άλλων στις ακόλουθες σημαντικές συνιστώσες:

Προληπτικά μέτρα

- Υποχρεωτική βασική κατάρτιση σε θέματα απάτης για το προσωπικό διαχείρισης της βοήθειας και τους ελεγκτές·

- παροχή κατευθυντηρίων γραμμών (μεταξύ άλλων μέσω του διαδικτύου), συμπεριλαμβανομένων του πρακτικού οδηγού για τη σύναψη συμβάσεων, του συνοδευτικού εγχειριδίου της EuropeAid και της εργαλειοθήκης δημοσιονομικής διαχείρισης (για τους εταίρους υλοποίησης)·

- εκ των προτέρων εκτίμηση για να διασφαλιστεί ότι οι αρχές που διαχειρίζονται τα οικεία κεφάλαια στο πλαίσιο κοινής και αποκεντρωμένης διαχείρισης έχουν δημιουργήσει τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη και την ανίχνευση κρουσμάτων απάτης κατά τη διαχείριση των κεφαλαίων της ΕΕ·

- εκ των προτέρων διεξοδική εξέταση των μηχανισμών για την καταπολέμηση της απάτης που διαθέτει η χώρα-εταίρος στο πλαίσιο της εκτίμησης του κριτηρίου επιλεξιμότητας της διαχείρισης δημόσιων οικονομικών για τη λήψη δημοσιονομικής στήριξης (δηλαδή έμπρακτη δέσμευση για την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς, κατάλληλες ελεγκτικές αρχές, επαρκές επίπεδο δικαστικής ικανότητας και αποτελεσματικοί μηχανισμοί αντίδρασης και επιβολής κυρώσεων)·

- η Επιτροπή υπέγραψε το 2008 στην Άκρα την Πρωτοβουλία για τη Διαφάνεια της Διεθνούς Βοήθειας (ΠΔΔΒ), συναινώντας στη θέσπιση προτύπου για τη διαφάνεια της βοήθειας το οποίο εξασφαλίζει την έγκαιρη και τακτική παροχή λεπτομερών δεδομένων για τις ροές βοήθειας και τα συναφή έγγραφα.

- η Επιτροπή εφαρμόζει, από τις 14 Οκτωβρίου 2011, την πρώτη φάση του προτύπου ΠΔΔΒ σχετικά με τη διαφανή δημοσίευση των πληροφοριών σχετικά με τη βοήθεια πριν από το επόμενο φόρουμ υψηλού επιπέδου για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας στο Busan τον Νοέμβριο του 2011. Επιπλέον, η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη της ΕΕ για την ανάπτυξη κοινής διαδικτυακής εφαρμογής ΤΠ, με το όνομα TR-AID, η οποία μετασχηματίζει τα δεδομένα για τη βοήθεια της ΕΕ, τα οποία παρέχονται από το πρότυπο ΠΔΔΒ και άλλες πηγές, σε εύχρηστες πληροφορίες σχετικά με τη βοήθεια.

Μέτρα ανίχνευσης και διόρθωσης

- Εξωτερικοί λογιστικοί έλεγχοι και επαληθεύσεις (υποχρεωτικοί, αλλά και βασιζόμενοι σε ανάλυση κινδύνων), μεταξύ άλλων και από το Ελεγκτικό Συνέδριο·

- αναδρομικοί έλεγχοι (βάσει κινδύνου) και ανακτήσεις·

- αναστολή της χρηματοδότησης της ΕΕ σε περιπτώσεις σοβαρής απάτης, όπως διαφθοράς μεγάλης κλίμακας, έως την ανάληψη της κατάλληλης δράσης από τις αρχές για την καταπολέμηση και την πρόληψη παρόμοιων περιπτώσεων απάτης στο μέλλον.

Οι FPI/EuropeAid θα αναπτύξουν περαιτέρω τη στρατηγική τους για την καταπολέμηση της απάτης, σύμφωνα με τη νέα στρατηγική της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης (CAFS) που εγκρίθηκε στις 24 Ιουνίου 2011, για να διασφαλίσουν μεταξύ άλλων ότι:

- οι εσωτερικοί έλεγχοι για την καταπολέμηση της απάτης που διενεργούν οι FPI/EuropeAid συνάδουν απόλυτα με την CAFS·

- η προσέγγιση των FPI/EuropeAid για τη διαχείριση του κινδύνου απάτης στοχεύει στον εντοπισμό τομέων κινδύνου απάτης και στην εξεύρεση κατάλληλων λύσεων για την αντιμετώπισή τους·

- τα συστήματα που χρησιμοποιούνται για τη διάθεση των κεφαλαίων της ΕΕ σε τρίτες χώρες επιτρέπουν την ανάκτηση των κατάλληλων δεδομένων που πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση των κινδύνων απάτης (π.χ. διπλή χρηματοδότηση)·

- ενδεχομένως, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν ομάδες δικτύωσης και κατάλληλα εργαλεία ΤΠ ειδικά σχεδιασμένα για την ανάλυση περιπτώσεων απάτης που σχετίζονται με τον τομέα εξωτερικής βοήθειας.

Εκτίμηση του κόστους και του οφέλους των ελέγχων

Οι δαπάνες εσωτερικού ελέγχου/διαχείρισης του Μηχανισμού Σταθερότητας θα πρέπει να είναι παρόμοιες με τις δαπάνες που έχει υπολογίσει η EuropeAid για τη διαχείριση των μηχανισμών εξωτερικής δράσης της (ήτοι 6% του κονδυλίου):

Για το συνολικό χαρτοφυλάκιο της EuropeAid, οι δαπάνες εσωτερικού ελέγχου/διαχείρισης εκτιμάται ότι ανέρχονται συνολικά κατά μέσο όρο 658 εκατ. EUR ετησίως σε αναλήψεις υποχρεώσεων στον δημοσιονομικό προγραμματισμό για την περίοδο 2014-2020. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται η διαχείριση του ΕΤΑ το οποίο λειτουργεί ολοκληρωμένα στο πλαίσιο της διαχειριστικής δομής της EuropeAid. Οι συγκεκριμένες «μη επιχειρησιακές» δαπάνες αντιπροσωπεύουν κατά προσέγγιση το 6,4% του εκτιμώμενου ετήσιου μέσου όρου των 10,2 δισεκατ. EUR που προβλέπει η EuropeAid για τις συνολικές (επιχειρησιακές + διοικητικές) αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο του χαρτοφυλακίου δαπανών, το οποίο χρηματοδοτείται από τον γενικό προϋπολογισμό της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης για την περίοδο 2014-2020.

Οι εν λόγω δαπάνες διαχείρισης λαμβάνουν υπόψη όλο το προσωπικό της EuropeAid στην έδρα και στις αντιπροσωπείες, την υποδομή, τις μετακινήσεις, την κατάρτιση, την παρακολούθηση, και τις συμβάσεις αξιολόγησης και λογιστικού ελέγχου (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνάπτονται από τους δικαιούχους).

Η EuropeAid σκοπεύει να μειώσει σταδιακά το ποσοστό δραστηριοτήτων διαχείρισης/και επιχειρησιακών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των βελτιωμένων και απλουστευμένων ρυθμίσεων των νέων μηχανισμών, με βάση τις τροποποιήσεις που ενδέχεται να επιφέρει ο αναθεωρημένος δημοσιονομικός κανονισμός. Τα βασικά οφέλη των εν λόγω δαπανών διαχείρισης έγκεινται στην επίτευξη των στόχων πολιτικής, στην αποδοτική και αποτελεσματική χρήση των πόρων και στην εφαρμογή αξιόπιστων, οικονομικώς αποδοτικών, προληπτικών μέτρων και λοιπών ελέγχων για τη διασφάλιση της νόμιμης και τακτικής χρήσης των κονδυλίων.

Παρότι θα εξακολουθήσουν να επιδιώκονται βελτιώσεις του χαρακτήρα και της στοχοθέτησης των δραστηριοτήτων διαχείρισης και των ελέγχων συμμόρφωσης σε σχέση με το χαρτοφυλάκιο, οι δαπάνες αυτές είναι αναγκαίες στο σύνολό τους για την αποτελεσματική και αποδοτική επίτευξη των στόχων των μηχανισμών με έναν ελάχιστο κίνδυνο μη συμμόρφωσης (εναπομένον ποσοστό σφάλματος κάτω του 2%). Είναι δε σημαντικά μικρότερες από τους κινδύνους που ενέχει η κατάργηση ή ο περιορισμός των εσωτερικών ελέγχων σε αυτόν τον τομέα υψηλού κινδύνου.

ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

Τομέας(είς) του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμή(ές) δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται

- Υφιστάμενες γραμμές του προϋπολογισμού

Σύμφωνα με τη σειρά των τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και των γραμμών του προϋπολογισμού.

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου | Γραμμή του προϋπολογισμού | Είδος δαπάνης | Συμμετοχή |

Αριθμός [Περιγραφή………………………...……….] | ΔΠ/ΜΔΠ ([15]) | χωρών ΕΖΕΣ[16] | υποψηφίων χωρών[17] | τρίτων χωρών | κατά την έννοια του άρθρου 18 παράγραφος 1 στοιχείο αα) του δημοσιονομικού κανονισμού |

IV | 19 06 : Αντιμετώπιση κρίσεων και παγκόσμιες απειλές της ασφάλειας 19 06 01 Αντιμετώπιση κρίσεων και ετοιμότητα 19 06 01 01 Αντιμετώπιση κρίσεων και ετοιμότητα 19 06 01 02 Περάτωση της προηγούμενης συνεργασίας 19 06 02 Δράσεις για την προστασία των χωρών και των πληθυσμών τους από κρίσιμες τεχνολογικές απειλές 19 06 02 01 Δράσεις στον τομέα του μετριασμού των κινδύνων και της ετοιμότητας όσον αφορά χημικά, πυρηνικά και βιολογικά υλικά ή παράγοντες 19 06 02 02 Προπαρασκευαστική δράση για τη μείωση των πυρηνικών, βιολογικών και χημικών όπλων, καθώς και των ελαφρών όπλων 19 06 02 03 Πολιτική της Ένωσης για την καταπολέμηση της διάδοσης των ελαφρών όπλων 19 06 03 Διαπεριφερειακές ενέργειες στους τομείς του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας ανθρώπων, της προστασίας των υποδομών ζωτικής σημασίας και των απειλών στη δημόσια υγεία καθώς και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας 19 06 09 Δοκιμαστικό σχέδιο: Πρόγραμμα για ειρηνευτικές δραστηριότητες ΜΚΟ | ΔΠ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ |

- Νέες γραμμές του προϋπολογισμού, των οποίων έχει ζητηθεί η δημιουργία

Σύμφωνα με τη σειρά των τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και των γραμμών του προϋπολογισμού.

Τομέας του πολυετούς δημοσιο-νομικού πλαισίου | Γραμμή του προϋπολογισμού | Είδος δαπάνης | Συμμετοχή |

Αριθμός [Ονομασία……………………………………..] | ΔΠ/ΜΔΠ | χωρών ΕΖΕΣ | υποψήφιων χωρών | τρίτων χωρών | κατά την έννοια του άρθρου 18 παράγραφος 1 στοιχείο αα) του δημοσιονομικού κανονισμού |

IV | 19 06: Αντιμετώπιση κρίσεων και παγκόσμιες απειλές της ασφάλειας 19 06 01 Αντιμετώπιση κρίσεων και ετοιμότητα 19 06 02 Πρόληψη των συγκρούσεων, ετοιμότητα έναντι των κρίσεων και οικοδόμηση της ειρήνης 19 06 03 Παγκόσμιες και διαπεριφερειακές απειλές της ασφάλειας | ΔΠ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ |

Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες

Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις δαπάνες

σε εκατ. ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία)

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου: | Αριθμός | Τομέας IV – Η Ευρώπη στον κόσμο |

σε εκατ. ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία)

Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως εξηγείται κατωτέρω:

Εκτίμηση η οποία πρέπει να διατυπωθεί σε ακέραιο αριθμό (ή το πολύ με ένα δεκαδικό ψηφίο)

Έτος N | Έτος N+1 | Έτος Ν+2 | Έτος Ν+3 | …να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να αντικατοπτρίζεται η διάρκεια των επιπτώσεων (βλ. σημείο 1.6) |

( Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων) |

XX 01 01 01 (Έδρα και γραφεία αντιπροσωπείας της Επιτροπής) | 40,9 | 40,5 | 40,1 | 39,7 | 39,7 | 39,7 | 39,7 |

XX 01 01 02 (Αντιπροσωπείες) |

XX 01 05 01 (Έμμεση έρευνα) |

10 01 05 01 (Άμεση έρευνα) |

( Εξωτερικό προσωπικό (σε Ισοδύναμο Πλήρους Απασχόλησης - ΙΠΑ)[25] |

XX 01 02 01 (ΣΥ, ΠΥ, ΑΕΕ από το «συνολικό κονδύλιο») | 19,4 | 19,2 | 19,0 | 18,9 | 18,9 | 18,9 | 18,9 |

XX 01 02 02 (ΣΥ, ΠΥ, ΝΕΑ, TΥ και ΑΕΕ στις αντιπροσωπείες) |

10 01 05 02 (ΣΥ, ΠΥ, ΑΕΕ - Άμεση έρευνα) |

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) |

ΣΥΝΟΛΟ | 95,5 | 94,6 | 93,7 | 92,8 | 92,8 | 92,8 | 92,8 |

To 2014, οι ανθρώπινοι πόροι του τομέα 5 διαχωρίζονται ως εξής μεταξύ των DEVCO και FPI:

- Πίνακας προσωπικού: 18,7 ΙΠΑ για την FPI και 22,2 ΙΠΑ για την DEVCO (Σύνολο = 40,9 ΙΠΑ)

- Εξωτερικό προσωπικό: : 17,9 ΙΠΑ για την FPI και 1,5 ΙΠΑ για την DEVCO (Σύνολο = 19,4)

Όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους του τομέα 4 (γραμμή BA του προγράμματος ΜΣ). Πρέπει να σημειωθεί ότι, επί του παρόντος, μέρος του προσωπικού που εργάζεται στις αντιπροσωπείες χρησιμοποιείται για τη διαχείριση έργων αντίδρασης στις κρίσεις που εμπίπτουν στην ευθύνη της FPI. Τη στιγμή αυτή βρίσκονται υπό διεξαγωγή περίπου 46 έργα σε 30 διαφορετικές αντιπροσωπείες. Το εξουσιοδοτημένο προσωπικό που αποστέλλεται σε αντιπροσωπείες δυνάμει του προσχεδίου προϋπολογισμού για το 2012 και χρηματοδοτείται από τη γραμμή BA αποτελείται από 35 συμβασιούχους υπαλλήλους, εκ των οποίων 30 για την FPI και 5 για την DEVCO.

19 είναι ο τομέας πολιτικής ή ο σχετικός τίτλος του προϋπολογισμού.

Οι ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους θα καλυφθούν από το προσωπικό της ΓΔ που έχει ήδη διατεθεί στη διαχείριση της δράσης και/ή που έχει ανακατανεμηθεί στο πλαίσιο της ίδιας ΓΔ και θα συμπληρωθούν, ενδεχομένως, από όλα τα συμπληρωματικά κονδύλια που μπορεί να διατεθούν στη διαχειρίστρια της δράσης ΓΔ, στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας χορήγησης και με βάση τους ισχύοντες δημοσιονομικούς περιορισμούς.

Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:

Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι |

Εξωτερικό προσωπικό |

Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2014-2020

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία είναι συμβατή με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2014-2020.

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία απαιτεί επαναπρογραμματισμό του σχετικού τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

Να εξηγηθεί ο απαιτούμενος αναπρογραμματισμός με τον προσδιορισμό των σχετικών γραμμών του προϋπολογισμού και των αντίστοιχων ποσών.

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία απαιτεί τη χρησιμοποίηση του μέσου ευελιξίας ή την αναθεώρηση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου[27].

Να εξηγηθεί η ανάγκη με τον προσδιορισμό των σχετικών τομέων και γραμμών του προϋπολογισμού, καθώς και των αντίστοιχων ποσών.

Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση

- Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτα μέρη

- Η πρόταση/πρωτοβουλία προβλέπει τη συγχρηματοδότηση που εκτιμάται κατωτέρω:

Πιστώσεις σε εκατ. ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία)

Έτος N | Έτος N+1 | Έτος N+2 | Έτος N+3 | …να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να αντικατοπτρίζεται η διάρκεια των επιπτώσεων (βλ. σημείο 1.6) | Σύνολο |

Έτος N | Έτος N+1 | Έτος N+2 | Έτος N+3 | … να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να αντικατοπτρίζεται η διάρκεια του αντικτύπου (βλ. σημείο 1.6) |

Άρθρο …………. | | | | | | | | | |Για τα διάφορα έσοδα «για ειδικό προορισμό», να προσδιοριστεί(ούν) η(οι) γραμμή(ές) δαπανών του προϋπολογισμού που έχει(ουν) επηρεαστεί.

Να προσδιοριστεί η μέθοδος υπολογισμού των επιπτώσεων στα έσοδα.[pic][pic][pic]

[1] SEC(2011) 215 τελικό

[2] Το ΕΤΑ, το Παγκόσμιο Ταμείο Κλίματος και Βιοποικιλότητας και το Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα και παραμένουν εκτός του προϋπολογισμού της ΕΕ.

[3] COM(2011) 500 της 29ης Ιουνίου 2011.

[4] ΕΕ L 327 της 24.11.2006, σ. 1-11.

[5] Συμπεράσματα της Προεδρίας, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Γκέτεμποργκ, 15-16 Ιουνίου 2001.

[6] Έγγραφο του Συμβουλίου 15097/07 της 20.11.2007.

[7] Η στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της EE στην πράξη: πέντε βήματα για μια ασφαλέστερη Ευρώπη, COM (2010) 673 τελικό της 22.11.2010.

[8] ΕΕ L 55 της 28.02.2011, σ.13.

[9]

[10]

[11] ΔΒΔ: Διαχείριση βάσει δραστηριοτήτων – ΠΒΔ: Προϋπολογισμός βάσει δραστηριοτήτων.

[12] Όπως αναφέρονται στο άρθρο 49 παράγραφος 6 στοιχείο α) ή β) του δημοσιονομικού κανονισμού.

[13] Λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τους τρόπους διαχείρισης, καθώς και οι παραπομπές στον δημοσιονομικό κανονισμό είναι διαθέσιμες στον δικτυακό τόπο BudgWeb: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html

[14] Όπως αναφέρεται στο άρθρο 185 του δημοσιονομικού κανονισμού.

[15] ΔΠ = Διαχωριζόμενες πιστώσεις / ΜΔΠ = Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις.

[16] ΕΖΕΣ: Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών.

[17] Υποψήφιες χώρες και, κατά περίπτωση, δυνάμει υποψήφιες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

[18] Το έτος N είναι το έτος έναρξης εφαρμογής της πρότασης/πρωτοβουλίας.

[19] Τεχνική και/ή διοικητική βοήθεια και δαπάνες στήριξης της εφαρμογής προγραμμάτων και/ή δράσεων της ΕΕ (πρώην γραμμές «ΒΑ»), έμμεση έρευνα, άμεση έρευνα.

[20] Το έτος N είναι το έτος έναρξης εφαρμογής της πρότασης/πρωτοβουλίας.

[21] Τα επιμέρους αποτελέσματα αναφέρονται στα προϊόντα και τις υπηρεσίες που θα παρασχεθούν (παράδειγμα: αριθμός συμμετεχόντων σπουδαστών σε χρηματοδοτούμενες ανταλλαγές, αριθμός χλμ. οδών που κατασκευάστηκαν, κ.λπ.).

[22] Όπως περιγράφεται στο τμήμα 1.4.2. «Ειδικός(οί) στόχος(οι)…»

[23] Το έτος N είναι το έτος έναρξης εφαρμογής της πρότασης/πρωτοβουλίας.

[24] Τεχνική και/ή διοικητική βοήθεια και δαπάνες για τη στήριξη της εφαρμογής προγραμμάτων και/ή δράσεων της ΕΕ (πρώην γραμμές «ΒΑ»), έμμεση έρευνα, άμεση έρευνα.

[25] ΣΥ = Συμβασιούχος υπάλληλος· ΠΥ = προσωρινός υπάλληλος («Intérimaire»)· ΝΕΑ = νεαρός εμπειρογνώμονας σε αντιπροσωπεία (« Jeune Expert en Délégation »)· ΤΥ= τοπικός υπάλληλος· SNE= αποσπασμένος εθνικός εμπειρογνώμονας.

[26] Επιμέρους ανώτατο όριο εξωτερικού προσωπικού βάσει επιχειρησιακών πιστώσεων (πρώην γραμμές «BA»)

[27] Βλ. σημεία 19 και 24 της διοργανικής συμφωνίας.

[28] Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους (δασμοί, εισφορές ζάχαρης), τα αναγραφόμενα ποσά πρέπει να είναι καθαρά ποσά, δηλ. τα ακαθάριστα ποσά μετά την αφαίρεση του 25% για έξοδα είσπραξης.