C 80/66 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το «Πράσινο Βιβλίο για
τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας »
(COM(2003) 270 τελικό )
(2004/C 80/20)
Στις 22 Μαΐου 2003, και σύµφωνα µε το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,
η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπήςσχετικά µε το «Πράσινο Βιβλίο για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας ».
Το ειδικευµένο τµήµα «Μεταφορές, Ενέργεια, Υποδοµές, Κοινωνία των Πληροφοριών »,στο οποίο ανατέθηκε η
προετοιµασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωµοδότησή του στις 24 Νοεµβρίου 2003, µε βάση
εισηγητική έκθεση του κ. Hernández Bataller ( συνεισηγητής ο κ. Hencks).
Κατά την 404η σύνοδο ολοµέλειας της 10ης και 11ης ∆εκεµβρίου 2003 (συνεδρίαση της 11ης ∆εκεµβρίου ),
η Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωµοδότηση µε 72 ψήφους υπέρ,
7 ψήφους κατά και6 αποχές.
1.Εισαγωγή
1.1. Στην έννοια των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας δίδονται
διαφορετικές ερµηνείες στην ΕΕ και οι απόψεις των γερµανόφωνων,
των σκανδιναβών, των λατίνων και των αγγλοσαξόνων δεν ταυτί-
ζονται. Σε ορισµένα κράτη µέλη της ΕΕ, η ίδια η ιδέα της δηµόσιαςυπηρεσίας είναι ανύπαρκτη. Εν πάση περιπτώσει, υφίστανται
αρκετές έννοιες παρόµοιες και πραγµατικότητες µε κοινά χαρακτη-
ριστικά που αντιστοιχούν σε κοινές για όλες τις ευρωπαϊκές χώρεςαξίες. (Έχουµε λοιπόν, στις Κάτω Χώρες, την έννοια των «beheer
van diensten»· στην Ιταλική ∆ηµοκρατία, αυτήν της «gestione di
pubblica utilità»· στο Ηνωµένο Βασίλειο, τις «public utilities»·
στην Οµοσπονδιακή ∆ηµοκρατία της Γερµανίας, τις«Daseinsvorsorge»· και στη Γαλλική ∆ηµοκρατία, την έννοια του
«service public») (
1).
1.2. Η έννοια και τα χαρακτηριστικά της υπηρεσίας κοινής
ωφέλειας έχουν αποτελέσει αντικείµενο ορισµού, που επί του
παρόντος δεν έχει παγιωθεί, σε διάφορες θεσµικές πράξεις της
Κοινότητας, ενός ορισµού που στην ουσία εξακολουθεί να είναιέγκυρος και σήµερα και, συνεπώς, θεωρείται ότι:
— οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας περιλαµβάνουν τις υπηρεσίες
οικονοµικού και µη οικονοµικού χαρακτήρα τις οποίες οι
δηµόσιες αρχές θεωρούν γενικού συµφέροντος και για τις
οποίες επιβάλλουν συγκεκριµένες υποχρεώσεις δηµόσιαςυπηρεσίας ·
— οι υπηρεσίες γενικού οικονοµικού συµφέροντος αναφέρονται
στις υπηρεσίες οικονοµικού χαρακτήρα για τις οποίες τακράτη µέλη και η Ένωση επιβάλλουν συγκεκριµένες υποχρεώ-σεις δηµόσιας υπηρεσίας σύµφωνα µε κριτήρια γενικού
συµφέροντος (
2),ειδικότερα δε την υποχρέωση παροχής
καθολικής υπηρεσίας, σε τοµείς όπως οι ηλεκτρονικές επικοι-νωνίες, η ενέργεια και οι ταχυδροµικές υπηρεσίες.
(1)ΕΕC 368 της 20.12.1999, σηµείο 1.1.
(2)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 1.1.1.2.1. Στις ανακοινώσεις που παρουσίασε το 1996 (3)καιτο
2000 (4)σχετικά µε τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στην Ευρώπη,
η Επιτροπή υπογράµµισε τη σηµασία των εν λόγω υπηρεσιών, οιοποίες αποτελούν θεµελιώδες στοιχείο του ευρωπαϊκού κοινωνικού
προτύπου. Ενδεικτικό του απαραβίαστου χαρακτήρα του προτύπου
αυτού είναιτο γεγονός ότιη Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε ναεξαιρεθούν οι τοµείς της εκπαίδευσης, της υγείας και του
πολιτισµού από τις διαπραγµατεύσεις της Κανκούν στο πλαίσιο
του ΠΟΕ (10-15 Σεπτεµβρίου 2003 ),ακριβώς για να διαφυλαχθεί
το γενικό συµφέρον.
1.2.2. Στις προαναφερόµενες ανακοινώσεις, η Επιτροπή θέτει
ουσιαστικά τέσσερις στόχους:
— την εξασφάλιση της αποτελεσµατικής λειτουργίας των υπηρε-
σιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος ·
— τη µέριµνα για τον ορθό χαρακτηρισµό µίας υπηρεσίας ως
υπηρεσίας γενικού οικονοµικού συµφέροντος ·
— τη µέριµνα για την αποτροπή, στο περιθώριο των υπηρεσιών
κοινής ωφέλειας, αρνητικών παρεµβολών στις αγορές πουείναι ανοικτές στον ανταγωνισµό ·
— τη διασφάλιση της πρόσβασης κάθε πολίτη στις θεµελιώδους
σηµασίας υπηρεσίες.
1.3. Το κοινοτικό δίκαιο συνεπάγεται την τήρηση συγκεκρι-
µένων διαδικασιών και αρχών, ειδικότερα δε των αρχών της
διαφάνειας, της µη διάκρισης και της αναλογικότητας, και δεν
αντιτίθεται στην εγκαθίδρυση και την ορθή λειτουργία τωνυπηρεσιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος. Ελλείψει της έγκρι-
σης ειδικών κανονιστικών ρυθµίσεων από το Συµβούλιο, τα κράτη
µέλη διαθέτουν ευρεία αρµοδιότητα να καθορίζουν τον κατάλογοτων υπηρεσιών που χαρακτηρίζονται ως υπηρεσίες γενικού οικονο-
µικού συµφέροντος (ΥΓΟΣ ),καθώς καιτον τρόπο λει τουργίας
αυτών των υπηρεσιών, συµπεριλαµβανοµένης ενδεχοµένως και τηςχορήγησης κρατικών ενισχύσεων στις περιπτώσεις όπου αυτές είναι
αναγκαίες.
(3)ΕΕC 281 της 26.9.1996.
(4)ΕΕC1 7 της 19.1.2001.
30.3.2004 EL C 80/67 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Παρατηρείται, ωστόσο, στις Συνθήκες µία ανακολουθία: αφενός,
το δίκαιο περί ανταγωνισµού που εφαρµόζεται στην πράξη θεωρεί
τις υπηρεσίες γενικού οικονοµικού συµφέροντος ως παρεκκλίσεις
από το άρθρο 86,παράγραφος 2,καιεπόµενα ·αφετέρου όµως, η
θετική αναγνώριση των ΥΓΟΣ στο άρθρο 16,δεν συνιστά νοµική
βάση.
Τόσο η πολιτική των κρατικών ενισχύσεων όσο και η πολιτική για
την κοινωνική και εδαφική συνοχή συµβάλλουν στην κάλυψη τωναδυναµιών που διαπιστώνονται στην αγορά, καθώς σκοπός της
πρώτης πολιτικής είναι η αποτροπή των στρεβλώσεων του ανταγω-
νισµού, ενώ η δεύτερη πολιτική αποσκοπεί στην ενίσχυση τηςκοινωνικής και εδαφικής συνοχής µέσω δράσεων ενθάρρυνσης.
Το άρθρο 36 του Χάρτη των Θεµελιωδών ∆ικαιωµάτων (
1)αναγνω-
ρίζει και σέβεται την πρόσβαση στις ΥΓΟΣ, προκειµένου να
προαχθεί η κοινωνική και εδαφική συνοχή. Επιπλέον, η πρόσβασηστις ΥΓΟΣ συνεπάγεται, κατά κανόνα, την ενίσχυση και άλλων
θεµελιωδών δικαιωµάτων —για παράδειγµα, της ελεύθερης
κυκλοφορίας των προσώπων στις υπηρεσίες µεταφορών, ή ακόµητου δικαιώµατος στην ιδιωτική ζωή και του σεβασµού τουαπορρήτου των επικοινωνιών κατά την παροχή ταχυδροµικών
υπηρεσιών.
1.4. Ανταποκρινόµενη στο αίτηµα του Ευρωπαϊκού Συµβου-
λίου της Νίκαιας του ∆εκεµβρίου του 2000, η Επιτροπή υπέβαλε,
τον ∆εκέµβριο του 2001, στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο του Λάακεν,
έκθεση σχετικά µε τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (
2),όπου επιση-
µαίνει ότι, µε στόχο την αύξηση της ασφάλειας δικαίου σταπλαίσια της αντιστάθµισης για την επιβολή υποχρεώσεων παροχής
δηµόσιας υπηρεσίας, προτίθεται να θεσπίσει ένα κοινοτικό πλαίσιο
για τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται στις επιχειρήσειςστις οποίες έχει ανατεθεί η διαχείριση των υπηρεσιών γενικού
οικονοµικού συµφέροντος και για την προώθηση της αξιολόγησης
των αντίστοιχων αποτελεσµάτων.
1.4.1. Πάγια εκτίµηση της Επιτροπής είναι ότι οι αντισταθµίσεις
που καταβάλλονται από ένα κράτος στις επιχειρήσεις στις οποίες
έχει ανατεθεί η διαχείριση µίας υπηρεσίας γενικού οικονοµικού
συµφέροντος δεν αποτελούν ενισχύσεις, εφόσον περιορίζονταιστην αντιστάθµιση του πραγµατικού κόστους που προϋποθέτει η
τήρηση των υποχρεώσεων παροχής δηµόσιας υπηρεσίας.
1.4.2. Το Πρωτοδικείο, στις αποφάσεις που εξέδωσε στις
υποθέσεις της FFSA (
3),της 27ης Φεβρουαρίου 1997, καιτης
Πορτογαλικής Τηλεόρασης, της 10ης Μαΐου 2000 (4),έκρινε ότι
οι αντισταθµίσεις του πραγµατικού κόστους που συνεπάγεται
η εκπλήρωση της υποχρέωσης παροχής δηµόσιας υπηρεσίαςσυνιστούν κρατική ενίσχυση υπό την έννοια των διατάξεων του
άρθρου 87, παράγραφος 1,της Συνθήκης, ακόµη κιεάν το
ύψος τους δεν υπερβαίνειτο απολύτως αναγκαίο ποσό γι α τηνεκπλήρωση της υποχρεώσεως παροχής δηµόσιας υπηρεσίας.
(1)Το άρθρο 36του Χάρτη ορίζειότι «η Ένωση αναγνωρίζεικαισέβεται
την πρόσβαση στις υπηρεσίες γενικού οικονοµικού ενδιαφέροντος,όπως αυτό προβλέπεται στις εθνικές νοµοθεσίες και πρακτικές,σύµφωνα µε τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,προκειµένου να προαχθεί η κοινωνική και εδαφική συνοχή τηςΈνωσης ».
(
2) COM(2001) 598 — τελικό.
(3)Υπόθεση T-106/95· απόφαση που επικυρώθηκε µε την Απόφαση του
∆ικαστηρίου της 25ης Μαρτίου 1998 (υπόθεση C-174/97).
(4)Υπόθεση T-46/97.1.4.3. Παρά ταύτα, το ∆ικαστήριο, στην απόφασή του στην
υπόθεση Ferring (5),της 22ας Νοεµβρίου 2001, έκρινε ότι οι
χορηγούµενες από τα κράτη αντισταθµίσεις, των οποίων το ύψος
δεν υπερβαίνειτο απολύτως αναγκαίο ποσό γι α την εκπλήρωση τηςυποχρέωσης παροχής δηµόσιας υπηρεσίας, δεν αντιπροσωπεύουνπλεονέκτηµα για τις δικαιούχους επιχειρήσεις και, συνεπώς, δεν
αποτελούν κρατική ενίσχυση. Το ∆ικαστήριο υπογράµµισε ότι το
ποσόν της αντιστάθµισης που υπερβαίνει το απολύτως αναγκαίογια την εκπλήρωση της υποχρέωσης δηµόσιας υπηρεσίας ενδέχεται
να συνιστά κρατική ενίσχυση, η χορήγηση της οποίας δεν
επιτρέπεται δυνάµει του άρθρου 86της Συνθήκης.
1.4.4. Το ∆ικαστήριο, συνεδριάζοντας σε ολοµέλεια, εξέδωσε
στις 24 Ιουλίου 2003 (
6),την απόφασή του µε την οποία
αναθεωρεί προγενέστερη νοµολογία του (7),καιορίζειότιπρέπει
να πληρούνται εξ ολοκλήρου συγκεκριµένες απαιτήσεις προκειµέ-
νου να εξαιρούνται οι εν λόγω κρατικές επιδοτήσεις (αντισταθµί-
σεις )από το πεδίο εφαρµογής του άρθρου 87,παράγραφος 1,της
Συνθήκης ΕΚ:
— η δικαιούχος επιχείρηση πρέπει να είναι πράγµατι επιφορ-
τισµένη µε την εκπλήρωση υποχρεώσεως παροχής δηµόσιας
υπηρεσίας, ενώ η υποχρέωση αυτή πρέπεινα είναισαφώςκαθορισµένη ·
— οιβασι κές παράµετροιβάσειτων οποίων υπολογίζεταιη
αντιστάθµιση πρέπει να έχουν προσδιορισθεί προηγουµένως
αντικειµενικά και µε διαφάνεια ·
— η αντιστάθµιση δεν µπορεί να υπερβαίνει το ύψος που
απαιτείται για την κάλυψη του συνόλου ή µέρους των
δαπανών που πραγµατοποιούνται για την εκπλήρωση υπο-χρεώσεως παροχής δηµόσιας υπηρεσίας, µε συνεκτίµησητων σχετικών εσόδων και ενός ευλόγου κέρδους για την
εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών ·
— όταν η επιλογή της επιχειρήσεως στην οποία πρόκειται να
ανατεθεί η εκπλήρωση υποχρεώσεως παροχής δηµόσιας
υπηρεσίας σε συγκεκριµένη περίπτωση δεν πραγµατοποιείται
στο πλαίσιο διαδικασίας συνάψεως δηµοσίας συµβάσεως, τοεπίπεδο της απαραίτητης αντισταθµίσεως πρέπει να καθορί-
ζεται βάσει αναλύσεως των δαπανών στις οποίες θα προέβαινε
µια µέση επιχείρηση, µε χρηστή διαχείριση και κατάλληλαεξοπλισµένη προς ικανοποίηση των απαιτήσεων σχετικά µε
την παροχή δηµόσιας υπηρεσίας προκειµένου να εκπληρώσει
τις ως άνω υποχρεώσεις, µε συνεκτίµηση των σχετικώνεσόδων καιενός εύλογου κέρδους από την εκπλήρωση τωνυποχρεώσεων αυτών.
(5)Υπόθεση C-53/00.
(6)Υπόθεση C-280/00, Altmark Trans GmbH. Προτάσεις του Γενικού
Εισαγγελέα Léger που παρουσιάσθηκαν στις 19 Μαρτίου 2002.
(7)Υπόθεση C-53/00, Απόφαση της 22ας Νοεµβρίου 2001. Ιδιαίτερα
επικριτικό είναι το περιεχόµενο των Προτάσεων του Γενικού Εισαγγε-λέα Léger στην υπόθεση C-280/00, ειδικότερα δε στα σηµεία 58-61,
76-82 και 87-89.
C 80/68 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
2.Το Πράσινο Βιβλίο για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας
2.1. Το Πράσινο Βιβλίο αποτελείται από πέντε κύρια µέρη,
συν την εισαγωγή και τα συµπεράσµατα. Στο πρώτο µέρος
παρουσιάζεται το ιστορικό, στο δεύτερο µέρος εξετάζεται το πεδίοτης κοινοτικής παρέµβασης στον τοµέα των υπηρεσιών κοινήςωφέλειας, στο τρίτο µέρος περιγράφονται ορισµένα στοιχεία µε
σκοπό τη διατύπωση κοινού ορισµού των υπηρεσιών κοινής
ωφέλειας βάσει της ισχύουσας τοµεακής νοµοθεσίας, στο τέταρτοµέρος εξετάζονταιζητήµατα που αφορούν τον τρόπο µε τον οποίο
οργανώνονται, χρηµατοδοτούνται και αξιολογούνται οι υπηρεσίες
κοινής ωφέλειας, και το πέµπτο µέρος αφορά τη διεθνή διάστασητων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Το Πράσινο Βιβλίο συνοδεύεται
από παράρτηµα στο οποίο παρουσιάζεται λεπτοµερέστερα ένα
σύνολο υποχρεώσεων για την παροχή δηµόσιας υπηρεσίας οιοποίες απορρέουν από την ισχύουσα νοµοθεσία για τους συγκεκρι-
µένους τοµείς, καθώς και τα πολιτικά µέσα που είναι διαθέσιµα
για την εξασφάλιση της συµµόρφωσης µε τις υποχρεώσεις αυτές (
1).
2.2. Η πραγµατικότητα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, στις
οποίες περιλαµβάνονται υπηρεσίες τόσο οικονοµικού όσο και
µη οικονοµικού συµφέροντος, είναι περίπλοκη και εξελίσσεταιδιαρκώς. Καλύπτει ένα ευρύ φάσµα διαφόρων τύπων δραστηριοτή-
των, διαφορετικών διαστάσεων και διαφορετικής φύσεως. Η οργά-
νωση των υπηρεσιών αυτών ποικίλλει ανάλογα µε τις πολιτιστικέςπαραδόσεις, την ιστορία και τις γεωγραφικές συνθήκες κάθε
κράτους µέλους και ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά της συγκεκρι-
µένης δραστηριότητας, ιδίως όσον αφορά την τεχνολογικήανάπτυξη (
2).
2.3. Η Ευρωπαϊκή Ένωση σέβεται αυτή την ποικιλοµορφία και
τους ρόλους των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών στηνεξασφάλιση της ευηµερίας των πολιτών τους και των δηµοκρατικών
δυνατοτήτων επιλογής που αφορούν, µεταξύ άλλων, το επίπεδο
της ποιότητας των υπηρεσιών. Εξαιτίας της ποικιλοµορφίας αυτήςυπάρχουν διάφοροι βαθµοί κοινοτικής παρέµβασης και χρησιµο-
ποιούνται διαφορετικά µέσα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης να
διαδραµατίσει το δικό της ρόλο στο πλαίσιο των αποκλειστικώντης αρµοδιοτήτων. Επιπλέον, στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας θέτουν µια σειρά ζητηµάτων και
προβληµάτων που αντιµετωπίζουν από κοινού οι διάφορες υπηρε-σίες και οι διάφορες αρµόδιες αρχές (
3).
2.4. Ο προβληµατισµός που προωθεί το Πράσινο Βιβλίο
επικεντρώνεται, µεταξύ άλλων, στα ακόλουθα ζητήµατα:
(1)Σηµείο 13του Πράσινου Βιβλίου.
(2)Σηµείο 10του Πράσινου Βιβλίου.
(3)Σηµείο 11του Πράσινου Βιβλίου.— στο πεδίο εφαρµογής ενδεχόµενης κοινοτικής ενέργειας
σύµφωνα µε τη Συνθήκη µε πλήρη τήρηση της αρχής
της επικουρικότητας, καθώς και στην ενδεχόµενη ανάθεση
επιπρόσθετων νοµικών αρµοδιοτήτων στην Κοινότητα ·
— στις αρχές που θα µπορούσαν να περιληφθούν σε ενδεχόµενη
οδηγία -πλαίσιο ή σε άλλο γενικό νοµικό µέσο σχετικά µε τις
υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και στην προστιθέµενη αξία ενός
τέτοιου µέσου ·
— στον ορισµό της ορθής διακυβέρνησης στον τοµέα της
οργάνωσης, της ρύθµισης, της χρηµατοδότησης και τηςαξιολόγησης των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, προκειµένου
να εξασφαλισθεί η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της
οικονοµίας και η αποτελεσµατική και δίκαια πρόσβαση όλωντων πολιτών σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας οι οποίες να
ικανοποιούν τις ανάγκες τους ·
— σε κάθε µέτρο που θα µπορούσε να συµβάλειστην αύξηση
της νοµικής ασφάλειας και στην εξασφάλιση της συνεκτικήςκαι αρµονικής διάρθρωσης µεταξύ του στόχου της διατή-
ρησης υπηρεσιών κοινής ωφέλειας υψηλής ποιότητας, αφε-
νός, καιτης αυστηρής εφαρµογής των κανόνων γι α τονανταγωνισµό και την εσωτερική αγορά, αφετέρου (
4).
3.Γενικές παρατηρήσεις
3.1. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη εκφέρει γνώµη για τα περισσότερα
ερωτήµατα που θέτει η Επιτροπή στο Πράσινο Βιβλίο. Στις
γνωµοδοτήσεις της µε αριθµό CES 949/99 και CES 860/2002,
καιι δίως στην τελευταία (5),θεωρούσε αναγκαίο:
«...να υποβάλειη Επι τροπή πρόταση οδηγίας -πλαίσιο που θα
παγιώνει τις πολιτικές αρχές που αφορούν τις υπηρεσίες γενικούοικονοµικού συµφέροντος και θα παρέχει στα κράτη µέλη την
απαραίτητη σχετική ευελιξία. Αυτό το νοµικό µέσο θα πρέπει να
τονίζειτη σηµασία που αποδίδειη Ευρωπαϊκή Ένωση στι ςυπηρεσίες γενικού συµφέροντος και την πρόσβαση στις υπηρεσίες
αυτές ως εγγενές δικαίωµα της ευρωπαϊκής ιθαγένειας και να
διευκρινίζει ορισµένες σηµαντικές έννοιες του κοινοτικού δικαίου,προκειµένου να επιτευχθεί µεγαλύτερη νοµική ασφάλεια µε πλήρη
σεβασµό της αρχής της επικουρικότητας ».
Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι επιβάλλεται να υιοθετηθεί η προαναφερόµενη
οδηγία -πλαίσιο (
6),προκειµένου να προσδιοριστούν επακριβώς οι
έννοιες που χρησιµοποιούνται στις Συνθήκες και τις τοµεακές
οδηγίες, καθώς καιοιόροιπαρέµβασης των δι αφόρων φορέων καισυγκεκριµένα των επιφορτισµένων µε την παροχή υπηρεσιών
κοινής ωφέλειας σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.
(4)Σηµείο 12του Πράσινου Βιβλίου.
(5)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.4.
(6)Νόµος -πλαίσιο στην ορολογία που χρησιµοποιείται στο Σχέδιο Συντά-
γµατος για την Ευρώπη.
30.3.2004 EL C 80/69 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
3.1.1. Σε ό,τι αφορά το πεδίο εφαρµογής µίας κοινοτικής
δράσης, πέραν της παρουσίασης µιας πρότασης οδηγίας -πλαίσιο
—που θα συµπληρώνεται µε άλλες ειδικές τοµεακές οδηγίες —η
ΕΟΚΕ (1)έκρινε ότι «θα πρέπεινα συµπερι ληφθεί στο άρθρο 3της
ΣΕΚ µία αναφορά στην παροχή υπηρεσιών γενικού συµφέροντος,µεταξύ των δράσεων που πρέπεινα αναπτύξειη Ένωση γι α την
εκπλήρωση των σκοπών της ».Η ΕΟΚΕ εκφράζειτην ι κανοποίησή
της για το γεγονός ότι το Σχέδιο Συντάγµατος που παρουσίασε ηΣυνέλευση για το µέλλον της Ευρώπης ενισχύει και συµπληρώνει
το σηµερινό άρθρο 16,µε σκοπό την καθιέρωση επαρκούς νοµικής
βάσης για την ανάπτυξη της νοµοθεσίας.
3.1.2. Όπως έχειήδη επι σηµάνειη ΕΟΚΕ (
2),η Επιτροπή θα
έπρεπε να καθορίσει, π.χ. µε την έκδοση ανακοίνωσης, τα κριτήριαβάσει των οποίων οργανώσεις µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που
παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας θα έχουν τη δυνατότητα να
εξακολουθήσουν να το πράττουν, προκειµένου να εξασφαλιστεί ηαπαραίτητη σαφήνεια και διαφάνεια. Ο κοινός στόχος των εν λόγω
κριτηρίων θα είναι, πάντως, η εξασφάλιση της αποτελεσµατικής
παροχής υπηρεσιών.
3.1.3. Η ΕΟΚΕ αποδίδειµεγάλη σηµασία στην εφαρµογή της
αρχής της συµµετοχικής δηµοκρατίας εκ µέρους των δηµοσίωναρχών, προκειµένου να προωθηθεί µια νοοτροπία διαλόγου και
συµµετοχής (
3),ιδιαίτερα µε τις οργανώσεις που παρέχουν µη
κερδοσκοπικές κοινωνικές υπηρεσίες. Οι οργανώσεις αυτές θαπρέπεινα συνεχίσουν να παρέχουν τι ς εν λόγω υπηρεσίες,
δεδοµένου ότι αποτελούν προστασία για τα πιο ευπαθή άτοµα,
δηµιουργούν ή ανακυκλώνουν τον κοινωνικό ιστό και ενεργο-ποιούν την αλληλεγγύη µεταξύ των πολιτών. Για το λόγο αυτό,επαναλαµβάνει ότι επιβάλλεται να διαχωριστούν οι κοινωνικές
υπηρεσίες από το σύνολο των φορέων που έχουν αρµοδιότητα για
την παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (
4).
3.1.4. Οι απαιτήσεις επικουρικότητας και αναλογικότητας —
ή τα ζητήµατα συνάφειας και κλίµακας —είναιστενά συνδεδεµένες
καιπρέπεινα λαµβάνονταιπλήρως υπόψη. Η ΕΟΚΕ έκρι νε ότι (5)...
το µελλοντικό κοινοτικό πλαίσιο θα πρέπει να διαρθρώσει ένα
µηχανισµό που θα επιτρέπει την εφαρµογή της επικουρικότηταςστο πλαίσιο αυτό µε κριτήρια που καθιερώνουν τη «λειτουργική
επικουρικότητα »καιόχιαπλώς την εδαφι κή.
Εποµένως, η ΕΟΚΕ υπογραµµίζειότι , µε βάση την αρχή της
επικουρικότητας, στις αρµόδιες εθνικές αρχές εναπόκειται οκαθορισµός, η οργάνωση, η χρηµατοδότηση και ο έλεγχος των
υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
(1)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.1.2.
(2)Γνωµοδότηση της ΕΟΚΕ µε θέµα «Οι ιδιωτικές µη κερδοσκοπικές
κοινωνικές υπηρεσίες στο πλαίσιο των υπηρεσιών κοινής ωφέλειαςστην Ευρώπη ».
(
3)Ανακοίνωση της Επιτροπής «Ευρωπαϊκή διακυβέρνηση: Βελτίωση της
νοµοθεσίας » COM(2002) 275 τελικό, σ. 3.
(4)Γνωµοδότηση της ΕΟΚΕ µε θέµα «Οι ιδιωτικές µη κερδοσκοπικές
κοινωνικές υπηρεσίες στο πλαίσιο των υπηρεσιών κοινής ωφέλειαςστην Ευρώπη »— σηµείο 4.1.δ).
(
5)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.3.3.1.5. Η ΕΟΚΕ επισύρει την προσοχή στο γεγονός ότι ο
πρωταρχικός στόχος της υπηρεσίας κοινής ωφέλειας είναι η
πρόσβαση όλων των πολιτών, καταναλωτών και επιχειρήσεων στη
δηµόσια υπηρεσία. Όταν η υπηρεσία αυτή εξασφαλίζεται απόδηµόσια ή ιδιωτική επιχείρηση οικονοµικού χαρακτήρα, το µέληµατης επιζήτησης αποδοτικότητας και ανταγωνιστικότητας δεν πρέ-
πει, σε καµία περίπτωση, να οδηγεί σε απώλεια της εν λόγω
υπηρεσίας για ορισµένους πολίτες. Η υπηρεσία πρέπει να είναισυνεχής και εξίσου προσιτή σε όλους, ακόµη κι εάν, για λόγους
κυρίως γεωγραφικών ή τεχνικών συνθηκών, η παροχή της εν λόγω
υπηρεσίας δεν αποβαίνει οικονοµικά αποδοτική. Στην περίπτωσηαυτή, πρέπεινα γίνονταιδεκτές καινα ενθαρρύνονταιοικατά
παρέκκλισιν διατάξεις διοικητικού, φορολογικού, νοµικού και
τεχνικού χαρακτήρα που απαιτούνται για την παροχή της υπηρε-σίας αυτής, συµπεριλαµβανοµένων και των κρατικών ενισχύσεων
που παρεκκλίνουν από το κοινοτικό σύστηµα.
3.2. Όσον αφορά τις αρχές που θα µπορούσαν να διέπουν µία
ενδεχόµενη οδηγία -πλαίσιο ή άλλο γενικό µέσο παρέµβασης στον
τοµέα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, η ΕΟΚΕ έχει ήδη εκφραστείσχετικά ως εξής (
6):
«Όσον αφορά τα δικαιώµατα των πολιτών, οι υπηρεσίες γενικού
οικονοµικού συµφέροντος θα πρέπει να λειτουργούν σύµφωνα µετις ακόλουθες κατευθυντήριες αρχές:
Ισότητα: όλοιοιπολίτες είναιίσοιόσον αφορά την πρόσβαση στι ς
υπηρεσίες γενικού οικονοµικού συµφέροντος. Ο όρος ισότητα
πρέπει να νοηθεί ως απαγόρευση κάθε αδικαιολόγητης διάκρισης,λόγω της οικονοµικής ή προσωπικής κατάστασης όσον αφορά την
παροχή υπηρεσιών, και όχι ως υποχρέωση οµοιοµορφίας.
Καθολικότητα: µεταξύ των παρεχόµενων υπηρεσιών, οι βασικές
υπηρεσίες πρέπεινα παρέχονταικαθολι κά.
Αξιοπιστία: η παροχή υπηρεσιών γενικού συµφέροντος θα πρέπει
να είναι συνεχής, τακτική και αδιάκοπη. Ενδεχόµενες λειτουργικέςανωµαλίες ή διακοπές των υπηρεσιών θα περιορίζονται στις
περιπτώσεις που προβλέπονται ειδικά στον κανονισµό που διέπει
τον κάθε τοµέα.
Συµµετοχή: οιχρήστες θα πρέπεινα έχουν ενεργό συµµετοχή
στην ανάπτυξη υπηρεσιών γενικού συµφέροντος. Στόχος της
συµµετοχής είναι τόσο η προστασία των δικαιωµάτων των πολιτών
για την ορθή παροχή των υπηρεσιών όσο και η προώθηση τηςσυνεργασίας των παρόχων υπηρεσιών.
∆ιαφάνεια: οι πάροχοι υπηρεσιών θα φροντίζουν ώστε να παρέχεται
στους χρήστες πλήρης πληροφόρηση σχετικά µε την παροχή
υπηρεσιών, και ιδιαίτερα σχετικά µε τις υποχρεώσεις δηµόσιας
υπηρεσίας και τα τιµολόγια.
(6)ΕΕC 368 της 20.12.1999, σηµείο 5.3 ( πλήρες κείµενο ).
C 80/70 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Για το σκοπό αυτό, οι πάροχοι οφείλουν να ενηµερώνουν τους
χρήστες για τις οικονοµικές και τεχνικές συνθήκες καθώς και για
κάθε µεταβολή που επηρεάζειτην παροχή υπηρεσι ών καινα
δηµοσιεύουν κείµενα που να προσδιορίζουν τους κανονισµούς τηςυπηρεσίας.
Απλοποίηση των διαδικασιών: οι πάροχοι πρέπει να απλοποιήσουν,
στο µέτρο του δυνατού, τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθή-
σουν οι χρήστες και να παρέχουν τις κατάλληλες διευκρινίσεις.
Ακόµη, θα χρησιµοποιούν, στο µέτρο του δυνατού, οµοιόµορφα
έντυπα και θα καταβάλλουν προσπάθειες για την απλοποίηση και
δηµοσιοποίηση των καθεστώτων συνδροµής στις υπηρεσίες καθώς
καιτης πληρωµής των εν λόγω υπηρεσι ών.
Σε κάθε περίπτωση, οιπάροχοιθα πρέπεινα θεσπίσουν εσωτερι κές
διαδικασίες για τη διευθέτηση των θεµάτων για τα οποία έχουν
εκφραστεί παράπονα εκ µέρους των χρηστών. Οι διαδικασίεςπρέπεινα είναιανοι χτές σε όλους, εύκολα κατανοητές καιεφαρµόσιµες και να διασφαλίζουν οριστικά ότι οι πάροχοι λαµβά-
νουν υπόψη τα παράπονα των χρηστών ή των οργανώσεων
καταναλωτών και ότι θα διευκολύνουν το δικαίωµα υποβολήςπαραπόνων στον διαµεσολαβητή, και γενικότερα, την πρόσβαση
στη δικαιοσύνη.
Απόδοση και αποτελεσµατικότητα: οι υπηρεσίες γενικού οικονοµι-
κού συµφέροντος θα παρέχονταικατά τρόπο αποτελεσµατι κό και
αποδοτικό. Οι πάροχοι θα πρέπει να υιοθετήσουν τα απαραίτηταµέτρα για την υλοποίηση των στόχων αυτών.
Ποιότητα των υπηρεσιών: οι πάροχοι θα προσδιορίσουν τους
καθοριστικούς παράγοντες της ποιότητας των υπηρεσιών και, µε
βάση τους παράγοντες αυτούς, θα δηµοσιεύσουν τα ποιοτικά και
ποσοτικά πρότυπα που δεσµεύονται να τηρήσουν.
Η τήρηση των προτύπων δεν θα υπόκειται σε κανέναν όρο.
Ενδεχόµενες παρεκκλίσεις από τα πρότυπα θα επιτρέπονται µόνο
εάν συνεπάγονται πλεονεκτήµατα για τους χρήστες και θα υπόκει-νται στον έλεγχό τους στο πλαίσιο των περιοδικών συνελεύσεων.
Παροχή κατάλληλης υπηρεσίας: οι υπηρεσίες γενικού οικονοµικού
συµφέροντος θα προσαρµόζονται στην εξέλιξη των συλλογικών
αναγκών και στα αποτελέσµατα της τεχνικής και οικονοµικήςπροόδου.
Αξιολόγηση των αποτελεσµάτων: οι συνθήκες παροχής δηµοσίων
υπηρεσιών θα αξιολογούνται περιοδικά από τους παρόχους. Για
το σκοπό αυτό, οιπάροχοιθα συγκεντρώνουν, µεταξύ άλλων, καιπληροφορίες σχετικά µε το βαθµό ικανοποίησης των χρηστών.
Συνεργασία µεταξύ παρόχων: ακόµη καιεάν η υπηρεσία παρέχεται
σε ένα ανταγωνιστικό πλαίσιο, οι πάροχοι θα καταβάλλουν
προσπάθειες για να συνεργασθούν προκειµένου να τηρηθούν οι ενλόγω αρχές.
Προσιτό κόστος: οι όροι πρόσβασης στις υπηρεσίες αυτές θα
πρέπει να είναι αντίστοιχοι µε τις οικονοµικές δυνατότητες των
πολιτών. Θα πρέπει να προσανατολίζονται προς µια έννοια“λογικού κόστους ”.Προστασία του περιβάλλοντος: ο προσδιορισµός και η λειτουργία
υπηρεσιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος πρέπει να λαµβάνει
υπόψη τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος ως καθο-
ριστικό στοιχείο για την κοινωνική και εδαφική συνοχή. »
Η ΕΟΚΕ επαναβεβαιώνει την πεποίθησή της ότι πρέπει να ενσω-
µατωθούν οι παραπάνω αρχές, στις οποίες και θα πρέπει, κατά τηγνώµη της, να προστεθεί η αρχής της αντιστρεψιµότητας των ΥΚΩ.
Στα πλαίσια αυτά, η ΕΟΚΕ ζητά να θεσπιστεί η αρχή της
«αντιστρεψιµότητας »,δηλαδή, µε συνεκτίµηση της αρχής της
επικουρικότητας και του άρθρου 295 της Συνθήκης, αφενός να
εξασφαλίζεται στους χρήστες των υπηρεσιών ότι οποιαδήποτε
πραγµατική ή νοµική κατάσταση καθιερώνεται θα επανεξετάζεταιτακτικά από τις αρχές των κρατών µελών και, αφετέρου, ναπαρέχεται στα κράτη µέλη και τις περιφερειακές και τοπικές τους
αρχές, η δυνατότητα να αποφασίζουν µε ποιόν τρόπο επιθυµούν
να οργανώσουν την παροχή των ΥΚΩ. Τούτο συνεπάγεται,συγκεκριµένα, τη δυνατότητα να αποφασίζουν, µετά από αντικειµε-
νική πραγµατογνωµοσύνη προς το συµφέρον των χρηστών και του
ενδιαφερόµενου προσωπικού, την επιστροφή της ιδιοκτησίας τουςαπό τον ιδιωτικό στο δηµόσιο τοµέα.
3.3. Σχετικά µε την οργάνωση (
1),τη ρύθµιση (2),τη χρηµατο-
δότηση (3)και την αξιολόγηση των υπηρεσιών αυτών, η ΕΟΚΕ έχει
ήδη εκφράσει τις απόψεις της, προσδιορίζοντας τις ακόλουθες
κατευθύνσεις:
— σχετικά µε την οργάνωση, κάθε δηµόσια αρχή, βάσει της
αρχής της «ελευθερίας επιλογής του τρόπου διαχείρισης »,θα
επιλέγει είτε την άµεση διαχείριση είτε την έµµεση διαχείριση ·
στην τελευταία περίπτωση, θα επιλέγει τις διάφορες υπηρεσίες
κοινής ωφέλειας για τις οποίες θα αναλαµβάνει την ευθύνη ·
— σχετικά µε τη ρύθµιση, οι ρυθµιστικοί φορείς θα µπορούν να
έχουν ατοµική ή συλλογική δοµή, προκειµένου να επιτελούνκαθήκοντα αξιολόγησης, ελέγχου και παρέµβασης ·
— όσον αφορά τη χρηµατοδότηση, οισχέσει ς µεταξύ των
φορέων παροχής αυτών των υπηρεσιών και των αρχών πρέπεινα επισηµοποιούνται σε µία σύµβαση που θα θεσπίζει, µεταξύάλλων, τις αρχές τιµολόγησης και τους βασικούς τρόπους
χρηµατοδότησης.
Η ΕΟΚΕ επαναλαµβάνειότικρίνεισκόπι µο να εφαρµοστεί η αρχή
της ελεύθερης διοίκησης των περιφερειακών δηµόσιων αρχών και
εκφράζει την ευχή, τα κριτήρια που εφαρµόζονται για την
αξιολόγηση των ΥΚΩ να διαφοροποιηθούν και να λαµβάνουνυπόψη, ιδιαίτερα, την ποιότητα της υπηρεσίας. Σε ό,τι αφοράτη χρηµατοδότηση, θα πρέπει να προσδιοριστεί η έννοια της
αντιστάθµισης του κόστους των υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρε-
σίας.
(1)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.12.
(2)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.11.
(3)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.13.
30.3.2004 EL C 80/71 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
3.4. Σε ό,τιαφορά τα µέτρα που θα µπορούσαν να συµβάλουν
στην ενίσχυση της νοµικής ασφάλειας, η ΕΟΚΕ έχει ήδη επισηµάνει
τα ακόλουθα:
— ο ορισµός µιας υπηρεσίας ως υπηρεσίας γενικού συµφέ-
ροντος θα πρέπεινα γίνεταιστο πι ο κατάλληλο επίπεδο καιµε συµπληρωµατικότητα µεταξύ των διαφόρων επιπέδων:ευρωπαϊκού, εθνικού και τοπικού. Επίσης, οι δηµόσιες αρχές
θα πρέπει να λαµβάνουν υπόψη τις νέες κοινωνικές ανάγκες
και τις τεχνολογικές εξελίξεις, ιδίως αυτές που απορρέουναπό την κοινωνία των πληροφοριών, κατά τον καθορισµό των
στόχων καιτων υποχρεώσεων δηµόσι ας υπηρεσίας, καθώς
και αυτές που αφορούν το περιεχόµενο της καθολικήςυπηρεσίας (
1)·
— όταν οιδηµόσι ες αρχές αποφασίζουν να αναθέσουν σε τρίτο
τη διαχείριση µίας υπηρεσίας, η πράξη ανάθεσης θα πρέπει
να βασίζεται, όταν πρόκειται για την εκχώρηση των ειδικών ήαποκλειστικών δικαιωµάτων, στους κανόνες για τις δηµόσιες
προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών (
2)·
— πρέπει να αναπτυχθεί η δηµοκρατική συµµετοχή των πολιτών,
µέσω της διαβούλευσης µε τους χρήστες (3)·
— πρέπεινα υπάρχειενηµέρωση, καισυµµετοχή των εργαζοµέ-
νων καιτων εκπροσώπων τους καθώς καιδι αβούλευση µεαυτούς (
4)·
— βάσει της διάκρισης µεταξύ οικονοµικών και µη οικονοµικών
δραστηριοτήτων, θα πρέπει να αποκλεισθεί ρητώς η εφαρµογή
των κανόνων του ανταγωνισµού και των διατάξεων σχετικάµε την εσωτερική αγορά, αλλά όχι η εφαρµογή των αρχών
του κοινοτικού δικαίου, στις υπηρεσίες που συνδέονται µε
τα εθνικά εκπαιδευτικά συστήµατα και µε την υποχρεωτικήένταξη στο βασικό καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης, καθώς
καισε εκείνες που παρέχονταιαπό µη κερδοσκοπι κούς
κοινωνικούς, φιλανθρωπικούς και πολιτιστικούς φορείς (
5).
3.5. Η ΕΟΚΕ συµµερίζεταιτην άποψη ότιη Ένωση πρέπεινα
προωθήσειυψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών σε όλα
τα στάδια παροχής αυτών των υπηρεσιών, και συγκεκριµένα:
— κατά το προσυµβατικό στάδιο, µέσω προσιτής, κατάλληλης
καιπροσήκουσας ενηµέρωσης καιµη παραπλανητι κής
διαφήµισης ·
— κατά το στάδιο σύναψης της σύµβασης, µέσω της κατάρτισης
σαφών συµβάσεων που δεν θα περιλαµβάνουν καταχρηστικές
ρήτρες, µε προσιτές τιµές και συγκεκριµένες προϋποθέσεις
ποιότητας που θα καθορίζονται εκ των προτέρων ·
— κατά το στάδιο εφαρµογής της σύµβασης, µέσω της θέσπισης
εξωδικαστικών διαδικασιών υποβολής παραπόνων, οι οποίες
θα είναι ευέλικτες, απλές και αποτελεσµατικές, µε τη χρήσηενιαίων εντύπων και µε την αυτόµατη καταβολή αποζη-
µιώσεων για δυσλειτουργίες της παρεχόµενης υπηρεσίας,
εκτός από περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή τυχαίου συµβάντος.
(1)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.8.2.
(2)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.12.1.
(3)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.14.
(4)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.15.
(5)ΕΕC 241 της 7.10.2002, σηµείο 4.17.4.Απαντήσεις στο Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής
Το Πράσινο Βιβλίο για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, που
δηµοσιεύθηκε από την Επιτροπή στις 21 Μαΐου 2003, προτείνει
την έναρξη ευρείας διαβούλευσης για τα τέσσερα ζητήµατα που
αναφέρονταιστο σηµείο 2.4ανωτέρω. Η ΕΟΚΕ υπογραµµίζειτη
σηµασία του προβληµατισµού αυτού σε µια περίοδο κατά τηνοποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναπροσδιορίζει τους προσανατο-
λισµούς και τους θεσµούς της για το µέλλον και ετοιµάζεται να
ενσωµατώσειδέκα νέα κράτη µέλη.
Η ΕΟΚΕ εκτιµά ότι τα ζητήµατα που θέτει η Επιτροπή στο Πράσινο
Βιβλίο θα αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη του κοινωνικού
διαλόγου και της διαβούλευσης µε την κοινωνία των πολιτών που
εξαγγέλθηκαν από τον Πρόεδρο Romano Prodi τον Οκτώβριο
του 2002, µε σκοπό τη χάραξη της στρατηγικής στον τοµέα
των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Στον εν λόγω διάλογο και
διαβούλευση πρέπει να συµµετάσχουν όλοι οι ενδιαφερόµενοι καιη ΕΟΚΕ είναιπρόθυµη να συµβάλεισε αυτόν.
Πάντως, ο κατάλογος των τοµέων στους οποίους αναφέρονται
οι ερωτήσεις του Πράσινου Βιβλίου δεν πρέπει να θεωρηθεί
εξαντλητικός, αλλά πρέπει να συµπληρωθεί, µεταξύ άλλων, µε ένα
κεφάλαιο σχετικά µε τα δικαιώµατα των πολιτών όσον αφορά τιςυπηρεσίες κοινής ωφέλειας.
Εξάλλου, το Πράσινο Βιβλίο δεν πραγµατεύεται παρά µόνον
επιφανειακά τις κοινωνικές υπηρεσίες. Οι υπηρεσίες αυτές, µολο-
νότι αναφέρονται χωριστά στον Χάρτη των Θεµελιωδών ∆ικαιωµά-των, συγκαταλέγονται στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας καισυνιστούν καθοριστικό στοιχείο του ευρωπαϊκού κοινωνικού προ-
τύπου, παρ' όλο που υπάρχεισήµερα η τάση να υπάγονταιόλο και
περισσότερο στο δίκαιο του ανταγωνισµού.
Το Πράσινο Βιβλίο περιλαµβάνει 30 ερωτήσεις, που κατανέµονται
σε 10 κεφάλαια, και για τις οποίες η Επιτροπή ζητά απαντήσεις
καιγνώµες.
Εκτός από τις απαντήσεις που έχουν ήδη δοθεί σε προγενέστερες
γνωµοδοτήσεις της, και οι οποίες µνηµονεύθηκαν ανωτέρω, η
ΕΟΚΕ επιθυµεί να τονίσει ειδικότερα τα ακόλουθα ζητήµατα.
4.1.Τι είδους επικουρικότητα;
4.1.1. Οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, ο βασικός ρόλος των
οποίων είναινα συµβάλουν στην ανάπτυξη της ποι ότητας ζωής
όλων των πολιτών, εντάσσονται σε έναν τοµέα στον οποίο
πρέπει να αναπτυχθεί λειτουργική εφαρµογή της αρχής τηςεπικουρικότητας, της αναλογικότητας και της εγγύτητας.
4.1.2. Το ζητούµενο είναινα επι τευχθεί ο συνδυασµός της
ποικιλοµορφίας των τρόπων οργάνωσης και ρύθµισης, που απορ-
ρέουν από τις ιστορικές διαδροµές, τις παραδόσεις και τους
θεσµούς, αλλά και από το είδος των υπηρεσιών, µε την διαδικασίατης ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Ο συνδυασµός αυτός πρέπειναοδηγήσει σε διαφοροποιηµένες απαντήσεις ανάλογα µε το είδος
των υπηρεσιών, προκειµένου να επιτευχθεί η µέγιστη δυνατή
αποτελεσµατικότητα: υπηρεσίες διευρωπαϊκής, διασυνοριακής,εθνικής, περιφερειακής, δηµοτικής ή τοπικής εµβέλειας.
C 80/72 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.1.3. Οι αντίστοιχες αρµοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
των κρατών µελών και των υποεθνικών οργανισµών, καθώς και οι
τρόποισυνεργασίας µεταξύ τους πρέπεινα αποσαφηνίζονταισε
συνάρτηση µε τα παραπάνω δεδοµένα. Πρέπεινα αναγνωρίζεταισεκάθε δηµόσια αρχή η διακριτική ευχέρεια να επιλέγει τους τρόπουςοργάνωσης και διαχείρισης των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας για
τις οποίες είναι υπεύθυνη, προκειµένου να εξασφαλίζεται το
απαραίτητο επίπεδο ποιότητας για την ικανοποίηση των θεµελιω-δών και ουσιαστικών αναγκών των χρηστών και των πολιτών.
4.1.4. Όσον αφορά τις αρµοδιότητες της Ένωσης αναφορικά
µε τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, αυτές δεν µπορούν να περιο-
ρίζονται στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς και στην αιτιολο-
γηµένη εφαρµογή του δικαίου του ανταγωνισµού. Η Ένωσηοφείλει να εγγυάται τα θεµελιώδη δικαιώµατα, να συµβάλλει στην
επίτευξη της οικονοµικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής της
Ένωσης και της κοινωνικής ένταξης, καθώς και στην προώθησητης ισόρροπης και αειφόρου ανάπτυξης µέσω της προαγωγής της
ποιότητας και της αποτελεσµατικότητας των υπηρεσιών κοινής
ωφέλειας, καθώς και να διασφαλίζει δυνατότητες προσφυγής στηδικαιοσύνη για τους πολίτες.
4.1.5. Η Ένωση πρέπειεπίσης να εξετάσειτο ενδεχόµενο
ανάπτυξης υπηρεσιών κοινής ωφέλειας κοινών σε ευρωπαϊκόεπίπεδο, όπως στα πλαίσια του προγράµµατος Galileo καιτης
συµφωνίας «ανοικτοί ουρανοί ».
4.1.6. Από την άποψη αυτή, η ΕΟΚΕ, υπενθυµίζοντας την
επιθυµία της να περιληφθεί η προώθηση των υπηρεσιών κοινής
ωφέλειας στους στόχους της ΕΕ στο πλαίσιο του άρθρου 3του
µελλοντικού Συντάγµατος, εκφράζει την ικανοποίησή της για την
πρόοδο που έχει επιτευχθεί, καθώς το σχέδιο της Συνέλευσης για
το µέλλον της Ευρώπης συµπληρώνει και ενισχύει το σηµερινόάρθρο 16που αφορά τις υπηρεσίες γενικού οικονοµικού συµφέ-
ροντος, τις µετατρέπει σε νοµική βάση («ευρωπαϊκός νόµος
καθορίζει τις εν λόγω αρχές και προϋποθέσεις »,άρθρο III.6), και
τις συµπεριλαµβάνει στις «ρήτρες γενικής εφαρµογής ».
4.2.Τοµεακή νοµοθεσία και γενικό νοµικό πλαίσιο
4.2.1. Η ΕΟΚΕ ζητεί να εκδοθεί οδηγία ή νόµος -πλαίσιο, µε
στόχο την παγίωση
— των αρχών που διέπουν τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας,
— των κύριων προσανατολισµών του κοινοτικού δικαίου,
— των τρόπων χρηµατοδότησης της υποχρέωσης παροχής
δηµόσιας υπηρεσίας ή καθολικής υπηρεσίας,
— της επιλογής των τρόπων οργάνωσης και ρύθµισης,
— των διαδικασιών αξιολόγησης των επιδόσεων,
— των δικαιωµάτων των χρηστών,
προκειµένου να εξασφαλίζεται αυξηµένη νοµική και οικονοµική
ασφάλεια για όλους τους ενδιαφερόµενους παράγοντες και ναπαρέχεται συγχρόνως στα κράτη µέλη η σχετική αναγκαία ευελιξία.4.2.2. Σε ό,τι αφορά τις κοινωνικές υπηρεσίες, η ΕΟΚΕ τάσσεται
υπέρ µιας δυναµικής προσέγγισης και µιας διεξοδικής διερεύνησης.
Όλοι οι ενδιαφερόµενοι πρέπει να συµµετάσχουν στη διαδικασία,
στο πλαίσιο διαλόγου µε την κοινωνία των πολιτών.
4.2.3. Η ΕΟΚΕ ζητά, εξάλλου, να ληφθεί υπόψη η άποψη των
επιχειρήσεων ως χρηστών των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Όποιακι εάν είναι η γεωγραφική τους εγκατάσταση, και κυρίως στις
αγροτικές περιοχές και τις περιοχές µε δύσκολη πρόσβαση, όπως
οι νησιωτικές ή οι ορεινές, οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουνπρόσβαση στις υπηρεσίες υπό τις ίδιες συνθήκες διαθεσιµότητας
και κόστους όπως κι εκείνες που βρίσκονται στις περιοχές, κυρίως
τις αστικές, όπου η πρόσβαση στις υπηρεσίες είναι πιο εύκολη. Τακράτη µέλη πρέπεινα εξουσι οδοτηθούν καινα ενθαρρυνθούν να
λάβουν ειδικά κατά παρέκκλισιν µέτρα, συµπεριλαµβανοµένων και
µέτρων φορολογικού χαρακτήρα, καθώς και να δηµιουργήσουνκατ' εξαίρεσιν συνθήκες θετικής διάκρισης, οι οποίες θα επιτρέπουντη διατήρηση των υπηρεσιών αυτών στις περιοχές µε δύσκολη
πρόσβαση, καθώς και ειδικά µέτρα υπέρ των επιχειρήσεων που
είναι εγκατεστηµένες στις περιοχές αυτές. Η ΕΟΚΕ ζητά ναπεριλαµβάνεται η διάταξη αυτή στην οδηγία πλαίσιο.
4.2.4. Η ΕΟΚΕ δεν αντιπαραθέτει γενικό νοµικό πλαίσιο και
τοµεακή νοµοθεσία ·προτείνει, αντίθετα, τον συγκερασµό των
αντίστοιχων πλεονεκτηµάτων τους.
4.3.Οικονοµικές και µη οικονοµικές υπηρεσίες
4.3.1. Τα όρια µεταξύ υπηρεσιών οικονοµικού και µη οικονοµι-
κού χαρακτήρα είναι ασαφή, παρακινδυνευµένα και αβέβαια,γεγονός που οδηγεί σήµερα σε µορφές εντεινόµενης νοµικήςανασφάλειας. Στο σηµείο αυτό επιβάλλεται µια αποσαφήνιση.
4.3.2. Οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας κάθε είδους, ακόµη και
εκείνες που παρέχονται εθελοντικά ή χωρίς κερδοσκοπικούςσκοπούς, έχουν κάποια οικονοµική αξία, χωρίς ωστόσο αυτό να
σηµαίνει ότι πρέπει να υπάγονται στο δίκαιο του ανταγωνισµού.
Εξάλλου, η ίδια υπηρεσία ενδέχεται να έχει ταυτόχρονα εµπορευµα-τικό και µη εµπορευµατικό χαρακτήρα. Όπως επίσης, µία υπηρεσία
µπορεί να έχειεµπορευµατι κό χαρακτήρα, χωρίς ωστόσο να έχειη
αγορά τη δυνατότητα να εξασφαλίζειτην παροχή της σύµφωνα µετο πνεύµα και τις αρχές που διέπουν τις υπηρεσίες κοινήςωφέλειας.
4.3.3. Εποµένως, το ζήτηµα δεν είναι να γίνεται διάκριση
µεταξύ «οικονοµικής »ή«µη οικονοµικής »υπηρεσίας, αλλά να
επιτευχθεί λειτουργική εφαρµογή της αρχής της επικουρικότητας.
Η Ένωση πρέπεινα υπενθυµίσειτα είδη παρεχόµενων υπηρεσι ών
(υπηρεσίες δηµόσιες ή εθνικού, περιφερειακού ή τοπικού ενδιαφέ-
ροντος, υποχρεωτικό σύστηµα εκπαίδευσης, υγείας και κοινωνικήςπρόνοιας, δραστηριότητες πολιτιστικές, φιλανθρωπικές, κοινωνι-
κού χαρακτήρα ή δραστηριότητες που διεξάγονται χάρη στην
αλληλεγγύη ή σε δωρεές κ.λπ. )για τις οποίες δεν εφαρµόζεται το
κοινό δίκαιο του ανταγωνισµού.
30.3.2004 EL C 80/73 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.3.4. Όσον αφορά τις υπόλοιπες υπηρεσίες, ο νόµος -πλαίσιο
και οι τοµεακές ρυθµίσεις πρέπει να προσδιορίζουν µε σαφήνεια
τις αρχές και τις διαδικασίες ρύθµισης που θα συµπληρώνουν το
κοινό δίκαιο του ανταγωνισµού ·ο νοµοθετικός αυτός προσδιο-
ρισµός παρέχει τη δυνατότητα να πραγµατοποιούνται οι αναγκαίεςδιαδοχικές εξελίξεις.
4.4.Κοινό σύνολο υποχρεώσεων
4.4.1. Πολύ συχνά οι υποχρεώσεις παροχής δηµόσιας υπηρε-
σίας που καταγράφονται στο Πράσινο Βιβλίο εξακολουθούν νααναπέµπονται στα κράτη µέλη και στις ενδεχόµενες παρεµβάσεις
τους, ενώ οι αρµοδιότητες της Ένωσης έχουν αναπτυχθεί ελάχιστα
(µε εξαίρεση την καθολική υπηρεσία, η οποία ορίζεται σε κοινοτικό
επίπεδο ).
4.4.2. Σε ό,τι αφορά την προαγωγή της οικονοµικής, κοινω-
νικής και εδαφικής συνοχής της Ένωσης, η τελευταία οφείλει να
αναλάβειτι ς ευθύνες της ·το ίδιο ισχύει και όσον αφορά την
υλοποίηση των διευρωπαϊκών δικτύων, την προστασία του περιβάλ-λοντος καιτους τοµείς της υγείας καιτης ασφάλει ας.
4.4.3. Κατά τη γνώµη της ΕΟΚΕ, η Ένωση οφείλεινα ενσω-
µατώσει περαιτέρω τον εξελικτικό χαρακτήρα του ορισµού τηςκαθολικής υπηρεσίας. Από τη µια πλευρά, στους τοµείς στους
οποίους η συγκεκριµένη έννοια έχει ορισθεί, παρέµεινε µέχρι
σήµερα καθηλωµένη στο αρχικό της περιεχόµενο, µολονότι µεσο-λάβησαν πολυάριθµες και ταχείες τεχνολογικές και οικονοµικές
αλλαγές.
4.4.4. Από την άλλη πλευρά, η Ένωση πρέπεινα ξεκι νήσειέναν
ενδελεχή προβληµατισµό σχετικά µε τους λοιπούς τοµείς στους
οποίους θα µπορούσε να προβλέψει, για όλους τους πολίτες, τηνεξασφάλιση της πρόσβασης στις θεµελιώδεις υπηρεσίες γενικού
συµφέροντος (ύδρευση και αποχέτευση, βασικές τραπεζικές υπηρε-
σίες, στέγαση κ.λπ. ).
4.5.Τοµεακές υποχρεώσεις
4.5.1. Τα θέµατα της ασφάλειας, της ασφάλειας του εφοδια-
σµού καιτης προστασίας του περι βάλλοντος έχουν προφανώς
τοµεακό χαρακτήρα, αλλά συχνά καιευρύτερη δι άσταση ·ορισµένα
από αυτά θα µπορούσαν, λοιπόν, να συγκαταλεχθούν στο κοινόσύνολο υποχρεώσεων.
4.5.2. Επίσης, τα θέµατα της πρόσβασης στα δίκτυα, της
διαλειτουργικότητας και διασύνδεσης, όπως και εκείνα που
αφορούν ειδικότερα τις παραµεθόριες περιοχές, δεν περιορίζονται
σε επιµέρους τοµείς, αλλά πρέπει να αποτελέσουν αντικείµενοπερισσότερο ανεπτυγµένων κοινοτικών πολιτικών.
4.6.Καθορισµός των υποχρεώσεων και επιλογή του οργα-
νισµού
4.6.1. Στα πλαίσια της ενεργού εφαρµογής της αρχής της
επικουρικότητας, κάθε ενδιαφερόµενη δηµόσια αρχή καθορίζει, µεδιαφάνεια, τους στόχους των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας πουεµπίπτουν στην αρµοδιότητά της, καθώς και τις αντίστοιχες
υποχρεώσεις παροχής δηµόσιας υπηρεσίας ή καθολικής υπηρεσίας.
Αποφασίζειεάν θα αναλάβειη ίδι α την παροχή της υπηρεσίας(σύστηµα εσωτερικής διαχείρισης, «in house») ή εάν θα τηναναθέσει σε εξωτερικό φορέα παροχής υπηρεσιών, γεγονός που
συνεπάγεται διαδικασία πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών.
Και στις δύο περιπτώσεις, η δηµόσια αρχή διαχωρίζει τις ρυθµιστι-
κές αρµοδιότητες και δραστηριότητες από τις λειτουργικές αρµο-διότητες του φορέα εκµετάλλευσης.
4.7.Χρηµατοδότηση
4.7.1. Η ενδιαφερόµενη δηµόσια αρχή καθορίζει, µε διαφάνεια
καισύµφωνα µε την αρχή της αναλογι κότητας, τους τρόπουςχρηµατοδότησης της υποχρέωσης παροχής δηµόσιας υπηρεσίας ή
καθολικής υπηρεσίας. Οι ευρωπαϊκές κανονιστικές διατάξεις πρέπει
να παρέχουν τη δυνατότητα µακροπρόθεσµης εξασφάλισης τηςχρηµατοδότησης των εν λόγω υποχρεώσεων.
4.7.2. Κατά την εκτίµηση της ΕΟΚΕ, δεν συντρέχουν λόγοι
περιορισµού των δυνατών τρόπων χρηµατοδότησης των υποχρεώ-σεων ή πρόκρισης αποκλειστικά και µόνον της άµεσης δηµόσιας
χρηµατοδότησης από τον προϋπολογισµό, κάτι που θα ήταν
αντίθετο προς τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικό-τητας. Η κάθε µορφή χρηµατοδότησης εµφανίζει χαρακτηριστικάπου ενδέχεται να προσιδιάζουν καλύτερα σε συγκεκριµένο τοµέα
ή στόχο, εποµένως ο φορέας που είναι αρµόδιος για να µεριµνά
για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινήςωφέλειας πρέπει να έχει την ευχέρεια να επιλέγει τους τρόπους
διαχείρισης και χρηµατοδότησης και να συνδυάζει τα αντίστοιχα
πλεονεκτήµατά τους.
4.7.3. Λόγω των περιορισµένων δυνατοτήτων χρηµατοδότησης
που διαθέτει ένα τµήµα των νέων κρατών µελών, η Ένωση θαπρέπει να θέσει στη διάθεσή τους τα απαραίτητα µέσα για την
προώθηση της ανάπτυξης αποτελεσµατικών υπηρεσιών κοινής
ωφέλειας.
4.8.Αξιολόγηση
4.8.1. Ο ορισµός των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, των στόχων
που επιδιώκουν, των τρόπων οργάνωσης και ρύθµισης και των
µορφών χρηµατοδότησης εξελίσσεται χρονικά και γεωγραφικά.
Ταυτόχρονα, οι κοινοτικοί κανόνες επιζητούν την καλύτερηεξελικτική ισορροπία ανάµεσα στην εφαρµογή του κοινού δικαίου
του ανταγωνισµού και στους προαναφερόµενους στόχους.
4.8.2. Για τους δύο λόγους που προαναφέρονται, εκτός από
την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και τη συγκριτική ανάλυση των
επιδόσεων, η αξιολόγηση των επιδόσεων των υπηρεσιών κοινήςωφέλειας συνιστά ουσιαστικό στόχο που ωθεί την Ευρωπαϊκή
Ένωση να δραστηριοποιείται για τη βελτίωση της ποιότητας και
της αποτελεσµατικότητάς τους. Κατά τη θέσπιση των κριτηρίωναξιολόγησης πρέπει, εκτός από τις οικονοµικές πτυχές, να λαµβά-νονταιεπίσης υπόψη ο καθορι σµός των αναγκών των χρηστών και
των πολιτών —κάτιπου προϋποθέτειότιοιπολίτες δι αθέτουν
τρόπους έκφρασης της γνώµης τους —,η ποιότητα της υπηρεσίας
καιοιόροιπαροχής της.
C 80/74 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.8.3. Εφόσον οι στόχοι των διαφορετικών παραγόντων που
εµπλέκονται στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας δεν είναι ταυτόσηµοι,
θα πρέπειόλοινα συµµετέχουν στην επεξεργασία των µεθόδων
αξιολόγησης και στην εκτίµηση των αποτελεσµάτων τους. Ηαξιολόγηση δεν πρέπει να µονοπωλείται από κανέναν εµπλεκόµενοπαράγοντα.
4.8.4. Οιχρήστες στους οποίους απευθύνονταιοιυπηρεσίες
κοινής ωφέλειας πρέπει να συµµετέχουν στις διαδικασίες αξιολόγη-
σης µέσω των εκπροσώπων τους καισε συνάρτηση µε τι ς ανάγκες
καιτι ς προσδοκίες τους.
4.8.5. Από την άποψη αυτή, η ΕΟΚΕ, που εκπροσωπεί την
πλειονότητα των παραγόντων που εµπλέκονται στις υπηρεσίεςκοινής ωφέλειας, θα µπορούσε να διαδραµατίσει κάποιο ρόλο στις
συγκεκριµένες διαδικασίες αξιολόγησης.
4.9.Εµπορική πολιτική
4.9.1. Οι εξαιρέσεις που προβλέπονται για τις υπηρεσίες
γενικού οικονοµικού συµφέροντος πρέπει να αποτελέσουν αντικεί-
Βρυξέλλες, 11 ∆εκεµβρίου 2003.
Ο Πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Roger BRIESCHµενο σαφών διεκδικήσεων και να διατηρηθούν από την ΕυρωπαϊκήΈνωση στα πλαίσια των διαπραγµατεύσεων για τη Γενική Συµφωνία
για τις συναλλαγές στον τοµέα των υπηρεσιών (GATS).
4.9.2. Γενικότερα, κατά τις διαπραγµατεύσεις αυτές, η Ευρω-
παϊκή Ένωση πρέπει να αρνηθεί οποιαδήποτε αµφισβήτηση των
τρόπων οργάνωσης και ρύθµισης των υπηρεσιών γενικού οικονοµι-
κού συµφέροντος που έχειορίσεικαινα δι ασφαλίσειτην προώθησητων θεµελιωδών αξιών της, ιδίως στις σχέσεις της µε τις αναπτυσσό-µενες χώρες.
4.10.Συνεργασία και ανάπτυξη
4.10.1. Σε διάφορους τοµείς των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας,
η υλοποίηση έργων υποδοµής απαιτεί υψηλές επενδύσεις µε
χαµηλή βραχυπρόθεσµη απόδοση. Το γεγονός αυτό επιβαρύνειειδικότερα τις υπερχρεωµένες αναπτυσσόµενες χώρες που έχουν
µεγάλη ανάγκη αναπτυξιακών έργων (λόγου χάρη, στον τοµέα του
ύδατος ).Η δράση της Κοινότητας πρέπει, συνεπώς, να αναπτυχθεί
κυρίως στον τοµέα της συνεργασίας για την υλοποίηση αυτών των
έργων υποδοµής.
30.3.2004 EL C 80/75 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
στη γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής
Οι ακόλουθες τροπολογίες, που έλαβαν άνω του ενός τετάρτου των εκπεφρασµένων ψήφων, απερρίφθησαν κατά τη διάρκεια
των συζητήσεων (άρθρο 54,παράγραφος 3του ΕΚ ).
Σηµείο 3.1
Να αντικατασταθεί µε το εξής κείµενο:
«3.1. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη εκφέρει γνώµη για τα περισσότερα ζητήµατα που θίγει η Επιτροπή στο Πράσινο Βιβλίο στις
γνωµοδοτήσεις της αριθ. CES 949/99 και CES 860/2002. Στη δεύτερη έλεγε, συγκεκριµένα, ότι θεωρεί αναγκαίο να
υποβάλειη Επι τροπή πρόταση οδηγίας -πλαίσιο που θα παγιώνει τις πολιτικές αρχές που διέπουν τις υπηρεσίες γενικού
οικονοµικού συµφέροντος και θα παρέχει στα κράτη µέλη την απαραίτητη σχετική ευελιξία. »
Σηµείο 3.1.1
Να αντικατασταθεί µε το εξής κείµενο:
«3.1.1. Αφού µελέτησε το Πράσινο Βιβλίο και τις σχετικές αποφάσεις του ∆ικαστηρίου (σηµεία 1.4.2 — 1.4.4), η ΕΟΚΕ
κατέληξε σε διαφορετικό συµπέρασµα. Ο πρωταρχικός στόχος πρέπει να είναι η διασφάλιση των αυτόνοµων δικαιωµάτωνκαι υποχρεώσεων των κρατών µελών και των περιφερειακών και τοπικών αρχών να εξασφαλίζουν και να ρυθµίζουν τηνπαροχή των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Όπως επισηµαίνεται λεπτοµερέστερα σε άλλο σηµείο της παρούσας γνωµοδότησης,
οι ίδιες οι υπηρεσίες διαφέρουν και συνεχώς εξελίσσονται, καθιστώντας αδύνατη την παροχή σαφών ορισµών. Επιπροσθέτως,
οι αποφάσεις του ∆ικαστηρίου έχουν διευκρινίσει τα προβλήµατα που αφορούν τη συµβατότητα µε τους κανόνες για τιςκρατικές ενισχύσεις. Υπό τις συνθήκες αυτές, µια οδηγία -πλαίσιο ή ένα άλλο γενικό µέσο επιπέδου ΕΕ θα επέφερε µόνο
σύγχυση, ασάφεια και δυσκολίες ερµηνείας µεταξύ των διάφορων νοµοθετικών επιπέδων. »
Παρεµβολήνέου σηµείου 3.1.2
Να προστεθεί νέο σηµείο 3.1.2 µε το εξής περιεχόµενο:
«3.1.2. Νέα νοµοθεσία στο επίπεδο της Ένωσης θα πρέπει να αναπτυχθεί µόνο για συγκεκριµένους τοµείς, προκειµένου
να ανοίξουν και να εναρµονιστούν οι αγορές όταν αυτό κρίνεται επωφελές για τους Ευρωπαίους καταναλωτές και άλλουςπαράγοντες, όπως συµβαίνει στην περίπτωση των τηλεπικοινωνιών, της ενέργειας και µερικών ακόµη τοµέων. Στις περιπτώσειςαυτές, εµπεριέχονται και πρέπει να εµπεριέχονται στις σχετικές τοµεακές οδηγίες αυστηροί κανόνες για την παροχή καθολικής
καιδηµόσι ας υπηρεσίας. »
Αιτιολογία
Εξυπακούεται.
Σηµείο 3.2 (ισχύον )
Να τροποποιηθεί η πρώτη πρόταση ως εξής:
«3.2. Όσον αφορά τις αρχές που θα πρέπει να τηρούνται από τις αρµόδιες αρχές και τους ενεχόµενους παράγοντες,
µπορούσαν να διέπουν µία ενδεχόµενη οδηγία -πλαίσιο ή άλλο γενικό µέσο παρέµβασης στον τοµέα των υπηρεσιών κοινής
ωφέλειας ,η ΕΟΚΕ έχειήδη εκφραστεί σχετι κά ως εξής: »
Αιτιολογία
Σύµφωνα µε τις τροπολογίες στο σηµείο 3.1.
C 80/76 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Σηµείο 4.1.6
Να τροποποιηθεί ως εξής το τελευταίο τµήµα του σηµείου:
«4.1.6. Από την άποψη αυτή, η ΕΟΚΕ, υπενθυµίζοντας την επιθυµία της να περιληφθεί η προώθηση των υπηρεσιών
κοινής ωφέλειας στους στόχους της ΕΕ στο πλαίσιο του άρθρου 3του µελλοντικού Συντάγµατος, εκφράζει την ικανοποίησή
της για τη σχετική πρόοδο που έχει επιτευχθεί, καθώς επιτεύχθηκε µε το σχέδιο της Συνέλευσης. για το µέλλον της Ευρώπης
συµπληρώνει και ενισχύει το σηµερινό άρθρο 16που αφορά τις υπηρεσίες γενικού οικονοµικού συµφέροντος, τις µετατρέπει
σε νοµική βάση (“ευρωπαϊκός νόµος καθορίζει τις εν λόγω αρχές και προϋποθέσεις ”,άρθρο III.6), και τις συµπεριλαµβάνει
στις “ρήτρες γενικής εφαρµογής ”.»
Αιτιολογία
Σύµφωνα µε τις τροπολογίες για το σηµείο 3.1., δεν είναιεπι θυµητή µία (γενική )Ευρωπαϊκή νοµοθεσία.
Σηµείο 4.2
Να διαγραφεί ολόκληρο το σηµείο.
Αιτιολογία
Συµφωνεί µε την τροπολογία στο σηµείο 3.1. Το σηµαντικό θέµα των κοινωνικών υπηρεσιών εξετάζεται σε άλλο σηµείο της
γνωµοδότησης του τµήµατος καιτο µήνυµα του σηµείου 4.2.2 θα µπορούσε να συµπεριληφθεί εκεί.
Σηµείο 4.3.4
Να διαγραφούν οι εξής λέξεις:
«4.3.4. Όσον αφορά τις υπόλοιπες υπηρεσίες, ο νόµος -πλαίσιο και οι τοµεακές ρυθµίσεις πρέπει να προσδιορίζουν µε
σαφήνεια τις αρχές και τις διαδικασίες ρύθµισης που θα συµπληρώνουν το κοινό δίκαιο του ανταγωνισµού ·ο νοµοθετικός
αυτός προσδιορισµός παρέχει τη δυνατότητα να πραγµατοποιούνται οι αναγκαίες διαδοχικές εξελίξεις. »
Αιτιολογία
Σύµφωνα µε τις τροπολογίες στο σηµείο 3.1.
Αποτέλεσµα της ψηφοφορίας
Ψήφοιυπέρ: 28, ψήφοικατά: 52, αποχές: 5.