[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 29.10.2009

COM(2009)598 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για τη λειτουργία των Ευρωπαϊκών Σχολείων το 2008

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για τη λειτουργία των ευρωπαϊκών σχολείων το 2008

Εισαγωγή

Το 2008, η Επιτροπή σε στενή συνεργασία με το γραφείο συνδέσμου της Γενικής Γραμματείας και της φιλανδικής και σουηδικής προεδρίας[1], ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τις εργασίες που απαιτούσε η προώθηση της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων (ΣΕΕ) η οποία είχε αρχίσει το 2005, υπό την ώθηση της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η μεταρρύθμιση αυτή έχει ως στόχο να καταστήσει το σύστημα αποτελεσματικότερο και πιο ανοιχτό. Ουσιαστική σημασία είχε να παρασχεθούν ταυτόχρονα καλύτερες υπηρεσίες στο προσωπικό, αλλά και να καταστεί δυνατή η ευρύτερη διάδοση του ευρωπαϊκού προγράμματος, ως κινητήριου στοιχείου για τη καλύτερη συνειδητοποίηση της ευρωπαϊκής ιδέας από τους νέους και την προώθηση στα σχολεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης των αξιών της ποικιλομορφίας και της ευρύτητας πνεύματος.

Η Επιτροπή εξέφρασε ως εκ τούτου την ικανοποίησή της για τη θετική έκβαση, τον Απρίλιο του 2009, της φιλόδοξης αυτής διαδικασίας. Η μεταρρύθμιση αυτή όχι μόνο αποτελεί απλούστευση και βελτίωση της διαχείρισης των Ευρωπαϊκών Σχολείων (EE), αλλά και το πλαίσιο που καθορίστηκε θα παράσχει τη δυνατότητα να δοθεί στο μέλλον σε όλα τα παιδιά των οποίων οι γονείς εργάζονται στα ευρωπαϊκά όργανα και οργανισμούς την ευκαιρία να φοιτούν σε ένα σχολείο σύμφωνα με ένα πρόγραμμα που θα οδηγεί στο ευρωπαϊκό απολυτήριο. Αυτό θα συμβεί για ορισμένους μαθητές του σχολείου της Πάρμας, που έχει εγκριθεί από το 2007, οι οποίοι θα περάσουν τις εξετάσεις για το ευρωπαϊκό απολυτήριο ήδη από την περίοδο 2009. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη (ΚΜ) να διαδώσουν το πρόγραμμα και το ευρωπαϊκό απολυτήριο όσο το δυνατόν ευρύτερα στα εθνικά τους σχολεία.

Στην πράξη, και εν αναμονή της εφαρμογής της μεταρρύθμισης, οι ανεπάρκειες του ισχύοντος συστήματος συνέχισαν να υπάρχουν το 2008. Η Επιτροπή εξακολουθεί να ανησυχεί ιδιαίτερα για τα προβλήματα που οφείλονται στο πλεόνασμα μαθητών των ΕΕ των Βρυξελλών και από την περιοριστική, κατά συνέπεια, πολιτική που χρειάστηκε να εφαρμοσθεί. Επίσης ανησυχεί για τον πολλαπλασιασμό των περιπτώσεων μη τήρησης από ορισμένα κράτη μέλη των υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει βάσει της σύμβασης για το καταστατικό των ΕΕ. Η Επιτροπή ανέλαβε σταθερή δράση κατά ορισμένων ΕΕ που δεν τήρησαν τις υποχρεώσεις τους και πολλαπλασίασε τις πολιτικές της επαφές με σκοπό την εξεύρεση των κατάλληλων λύσεων.

Σημαντικές εξελίξεις του 2008

Επισκόπηση της γενικής κατάστασης στα ευρωπαϊκά σχολεία

Το 2008, το σύστημα αριθμούσε ουσιαστικά 21.649 μαθητές που φοιτούσαν στα 14 σχολεία τα οποία βρίσκονται σε 7 χώρες[2].

Βρυξέλλες

Ο μεταβατικός τόπος του Berkendael συνέχισε να δέχεται μαθητές το 2008 μέχρι να καταστούν διαθέσιμες οι οριστικές εγκαταστάσεις του τέταρτου σχολείου στο Laeken. Το Βέλγιο ανανέωσε τη δέσμευσή του σύμφωνα με την οποία το σχολείο του Laeken θα λειτουργήσει πλήρως τον Σεπτέμβριο 2012. Μέχρι την παράδοση των κτιρίων στον τόπο αυτό, οι επιπλέον χώροι που θα χρειάζονταν για τα ΕΕ θα έπρεπε να παρασχεθούν από τις βελγικές αρχές.

Λόγω του υπερβολικού αριθμού μαθητών, η πολιτική εγγραφής κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών ήταν ιδιαίτερα περιοριστική, ειδικότερα για τους μαθητές οι γονείς των οποίων δεν εργάζονταν στα κοινοτικά όργανα. Η Επιτροπή λυπάται γιατί η περιοριστική αυτή πολιτική θα πρέπει να διατηρηθεί λόγω της έλλειψης υποδομής.

Το Ανώτατο Συμβούλιο (ΑΣ) των ΕΣ δέχτηκε ομόφωνα, τον Ιανουάριο 2008, να ξεκινήσει διάλογο με τις βελγικές αρχές σχετικά με ένα πέμπτο ΕΕ στις Βρυξέλλες. Τον Ιούλιο 2008, το ιδιαίτερο γραφείο του πρωθυπουργού κου Leterme, το ιδιαίτερο γραφείο του αντιπροέδρου κου Kallas και του γενικού γραμματέα των Ευρωπαϊκών Σχολείων (ΓΓΕΕ) συμφώνησαν σχετικά με τον υπολογισμό του μελλοντικού μαθητικού πληθυσμού στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με τα αριθμητικά αυτά στοιχεία, θα χρειαστεί μεσοπρόθεσμα ένα πέμπτο σχολείο.

Δεδομένου ότι οι συνεχιζόμενες συζητήσεις για τη χωρητικότητα των ΕΣ καθιστούν δυσχερείς τις διαπραγματεύσεις με το βελγικό κράτος, συμφωνήθηκε[3] να πραγματοποιηθεί έλεγχος σχετικά με τη χωρητικότητα των ΕΕ των Βρυξελλών που θα παράσχει τη δυνατότητα αξιολόγησης των απαιτούμενων υποδομών σε συνάρτηση με τις μελλοντικές ανάγκες. Το ΑΕ κατά τη συνεδρίασή τον Οκτώβριο 2008 συμφώνησε για την πρόσκληση για την υποβολή προσφορών με σκοπό τη διεξαγωγή του ελέγχου αυτού και του καταμερισμού των εξόδων[4] μέσω μιας σύμβασης συγχρηματοδότησης.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι ο έλεγχος αυτός είναι τελείως ανεξάρτητος από τις πρόσθετες ανάγκες μεταβατικού εξοπλισμού εν αναμονή της έναρξης λειτουργίας του σχολείου του Laeken και το ότι τα αποτελέσματα του ελέγχου δεν θα είναι διαθέσιμα πριν από το 2010, δεν μπορεί να δικαιολογήσει καθυστέρηση στην προμήθεια του εξοπλισμού αυτού.

Δράση της κεντρικής αρχής εγγραφών στις Βρυξέλλες

Το ΓΓΕΕ υπέβαλε στο ΑΣ του Οκτωβρίου 2008 λεπτομερή απολογισμό της πολιτικής και της εκστρατείας εγγραφών 2008-2009 και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κεντρική αρχή είχε εκπληρώσει την εντολή που της είχε δοθεί με την εγγραφή στα ΕΕ των Βρυξελλών 9.048 μαθητών[5]. Κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς του 2008, 438 μαθητές είχαν εγγραφεί στο σχολείο «Βρυξέλλες IV»[6]. Εξάλλου, 200 μαθητές αρνήθηκαν τη δυνατότητα εγγραφής που τους εδόθη, ένας δε από τους λόγους της άρνησής τους ήταν η προοπτική μεταφοράς τους στο Laeken.

Η πολιτική εγγραφών για το 2009-2010[7] καθόρισε ως πρωταρχικό στόχο την ισοκατανομή των μαθητών μεταξύ των τεσσάρων ΕΣ. Κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής, το ΑΣ ενέκρινε επίσης την παρουσία ενός εκπροσώπου των γονέων των μελλοντικών μαθητών ως παρατηρητή στη συνεδρίαση της κεντρικής αρχής εγγραφών κατά τη διάρκεια της οποίας θα καθοριζόταν η πολιτική εγγραφών στα ΕΣ των Βρυξελλών από το 2009-2010.

Η Επιτροπή επεσήμανε την επιθυμία της να προωθήσει τη διαδικασία επιγραμμικών ( on-line ) εγγραφών. Για τη σχολική χρονιά 2009, οι γονείς μπόρεσαν πλέον να υποβάλουν την αίτηση με ηλεκτρονικό έντυπο.

Ασφάλεια

Η υπέρβαση των ονομαστικών δυνατοτήτων αριθμού μαθητών στα τρία από τα τέσσερα ΕΣ των Βρυξελλών ανησυχεί την Επιτροπή λόγω του αντίκτυπου που αυτό μπορεί να έχει όσον αφορά την ασφάλεια, ιδίως σε περίπτωση εκκένωσης, για τους μαθητές και το προσωπικό των σχολείων.

Η Επιτροπή επανέλαβε, κατά τα διοικητικά συμβούλια (ΔΣ) των ΕΣ των Βρυξελλών του Φεβρουαρίου 2008, το αίτημά της όσον αφορά τη διεξαγωγή μιας άσκησης εκκένωσης παρουσία πυροσβεστών, ώστε να έχει μια αξιολόγηση της ασφάλειας των εγκαταστάσεων και του αριθμού μαθητών για τον οποίον οι συνθήκες ασφάλειας μπορούν να τηρηθούν. Οι ασκήσεις αυτές εκκένωσης πραγματοποιήθηκαν στα ΕΣ των Βρυξελλών κατά το 2008. Η πυροσβεστική υπηρεσία και η υπηρεσία επείγουσας ιατρικής βοήθειας της περιφέρειας πρωτευούσης των Βρυξελλών υπέβαλε ορισμένες υποδείξεις χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει τον μέγιστο αριθμό μαθητών για τους οποίους είναι εγγυημένη η ασφάλεια. Επεσήμανε ότι η στάθμευση λεωφορείων και αυτοκινήτων στην εσωτερική αυλή του ΕΣ των «Βρυξελλών II-Woluwe» δυσχέραινε την πρόσβαση των πυροσβεστικών υπηρεσιών, η οποία δυσχεραίνει ήδη από την εκκένωση των ατόμων. Αυτό επέτρεψε στην Επιτροπή να ξεκινήσει εκ νέου διαπραγματεύσεις για τη στάθμευση των λεωφορείων του ΕΣ των «Βρυξελλών II-Woluwe» και να καταλήξει τον Ιανουάριο 2009 στην υπογραφή από τον υπουργό-πρόεδρο της περιφέρειας πρωτευούσης Βρυξελλών της άδειας της πολεοδομίας που παρέχει τη δυνατότητα περάτωσης ενός φακέλου που είχε ανοίξει από το 2002. Εξάλλου, ο έλεγχος σχετικά με τη χωρητικότητα των ΕΣ θα εισαγάγει τους όρους ασφαλείας.

Το 2008, η Επιτροπή επίσης συνέβαλε στο πλαίσιο του « Security business continuity plan » στη χάραξη των κατευθυντηρίων γραμμών όσον αφορά τις διαύλους επικοινωνίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ σε περίπτωση κρίσης.

Λουξεμβούργο

Στο Λουξεμβούργο, τα δύο ΕΣ συνέχισαν να συνυπάρχουν στον τόπο Kirchberg. Το ΕΣ του Λουξεμβούργου I δυστυχώς δεν μπόρεσε να επωφεληθεί από τους νέους αθλητικούς χώρους, η παράδοση των οποίων προβλεπόταν για τον Σεπτέμβριο 2008, πράγμα που περιέπλεξε τη διοργάνωση των μαθημάτων. Οι αθλητικοί χώροι θα πρέπει να είναι διαθέσιμοι για την έναρξη του σχολικού έτους 2009.

Οι χώροι που προβλέπονται στον μόνιμο τόπο του «Λουξεμβούργου II»[8], για τους οποίους ξεκίνησαν επίσημα οι εργασίες κατά τα τέλη Μαρτίου 2009, ανακοινώθηκε από τις αρχές του Λουξεμβούργου ότι θα είναι διαθέσιμοι το 2011. Κάθε καθυστέρηση στην ημερομηνία παράδοσης θα έχει ως συνέπεια την επιδείνωση των σημερινών δυσχερειών λόγω του υπερβολικού αριθμού μαθητών. Η πολιτική εγγραφών στα δύο ΕΣ θα πρέπει να καταστεί ακόμα πιο περιοριστική κατά τα προσεχή έτη όσον αφορά τους μαθητές οι γονείς των οποίων δεν εργάζονται στα κοινοτικά όργανα.

Οι σύλλογοι γονέων των μαθητών εξακολουθούν να υπερασπίζονται μια κατανομή των μαθητών μεταξύ των EE «Λουξεμβούργου I» και «Λουξεμβούργου II», ανά ομάδα ηλικίας μάλλον, παρά ανά γλωσσικό τμήμα. Ωστόσο, εξακολουθεί να εφαρμόζεται η απόφαση που έλαβε το ΑΣ τον Οκτώβριο 2003, οι δε εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει. Οι αρχές του Λουξεμβούργου υπέδειξαν εξάλλου σαφώς στο ΑΣ του Απριλίου 2009 να αντιταχθεί σε κάθε τροποποίηση της σχεδιασθείσας διάρθρωσης.

Άλλα ΕΣ

Αλικάντε

Το ΕΣ της Αλικάντε ιδρύθηκε για να δεχθεί τα παιδιά των υπαλλήλων του Γραφείου εναρμόνισης στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς (OHMI)[9]. Ο αριθμός των μαθητών -παιδιών του κοινοτικού προσωπικού- αυξήθηκε κατά 2% σε σχέση με το 2007 και αντιπροσωπεύει περίπου το 42% του συνόλου των μαθητών. Η αύξηση αυτή αφορά κυρίως το επίπεδο του νηπιαγωγείου και δημοτικού.

Bergen

Ο αριθμός μαθητών του ΕΣ του Bergen παρέμεινε σταθερός το 2008, σε σχέση με τα δύο προηγούμενα έτη. Όσον αφορά τις υποδομές, η Επιτροπή εξέφρασε τη λύπη της κατά τα διοικητικά συμβούλια γιατί η ανακαίνιση και η ασφάλεια των εργαστηρίων φυσικής και χημείας που είναι αναγκαία εδώ και πολλά χρόνια δεν έχει ακόμα πραγματοποιηθεί από τη χώρα υποδοχής.

Culham

Ο αριθμός μαθητών του σχολείου που γιόρτασε το 2008 τα 30 χρόνια της λειτουργίας του παραμένει σταθερός.

Μετά την απόφαση του ΑΣ του Απριλίου 2007 να κλείσει σταδιακά κατά τη διάρκεια επτά ετών από το 2010 το ΕΣ του Culham ως ΕΣ του τύπου I, το ΔΣ του ΕΣ πρότεινε τον Ιούνιο 2008 ένα προοδευτικό σχέδιο κλεισίματος στο οποίο λαμβάνεται υπόψη τόσο η ποιότητα της διδασκαλίας όσο και τα συμφέροντα του απασχολουμένου από το ΕΣ προσωπικού.

Το ΑΣ του Οκτωβρίου 2008 έδωσε εντολή στον ΓΓΕΣ να προβεί σε ανάλυση των συνεπειών του προτεινόμενου από το ΔΣ σχεδίου, τόσο όσον αφορά το προσωπικό όσο και τις οικονομικές πτυχές. Η ανάλυση αυτή υποβλήθηκε στο ΑΣ τον Ιανουάριο 2009, το οποίο την ενέκρινε.

Παράλληλα οι βρετανικές αρχές εργάζονται επί ενός σχεδίου ένταξης του σχολείου του Culham στο εθνικό πρόγραμμα «ακαδημιών» που είναι ιδρύματα επιδοτούμενα από το κράτος.

Φραγκφούρτη

Τον Ιούλιο 2008, η Ιταλία πληροφόρησε τον ΓΓΕΣ ότι θα έπαυε να καταβάλλει ειδική συνεισφορά, λόγω της εφαρμογής της τριμερούς συμφωνίας που υπογράφτηκε το 2002 με την ΕΚΤ και τα ΕΣ ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα της δημιουργίας του ιταλικού τμήματος. Η Ιταλία αναθεώρησε κατόπιν τη θέση της και υπέβαλε στις αρχές του 2009 μία αίτηση «ρύθμισης» του ιταλικού τμήματος, τη στιγμή που τα παιδιά του προσωπικού της ΕΚΤ αντιπροσώπευαν λιγότερο από το 27% των μαθητών. Η Επιτροπή ζήτησε τη διεξαγωγή μίας εμπεριστατωμένης ανάλυσης πριν από κάθε συζήτηση σχετικά με την τριμερή συμφωνία.

Καρλσρούη

Ο αριθμός μαθητών των ΕΣ παρουσίασε το 2008 μια κάποια αύξηση, κυρίως λόγω της παρουσίας πολυεθνικών επιχειρήσεων στην περιοχή. Οι μαθητές της κατηγορίας 2[10] αντιπροσωπεύουν το 29% του συνόλου, ενώ τα παιδιά του προσωπικού των ευρωπαϊκών οργάνων αντιπροσώπευαν πάντα περίπου το 16% του συνόλου των μαθητών. Το ΕΣ τυγχάνει εξάλλου συνεχούς και ευπρόσδεκτης χρηματοδοτικής στήριξης από τις αρχές της πόλης της Καρλσρούης και του κρατιδίου της Βάδης- Βιτεμβέργης. Το Μάρτιο 2009 εγκαινιάστηκε ένα νέο εστιατόριο.

Mol

Τον Ιανουάριο 2008, το ΑΣ ενέκρινε την ίδρυση ενός αγγλόφωνου γλωσσικού τμήματος στο ΕΣ του Μol από τον Σεπτέμβριο 2008. Το τμήμα αυτό αριθμεί σήμερα 214 μαθητές[11]. Η επιτυχία του νέου αυτού γλωσσικού τμήματος μείωσε τον αριθμό μαθητών στα άλλα τμήματα κυρίων γλωσσών[12]. Εάν η εξέλιξη αυτή συνεχισθεί η βιωσιμότητα του γαλλόφωνου και γερμανόφωνου τμήματος θα τεθεί υπό αμφισβήτηση. Η δημιουργία ενός επιπλέον γλωσσικού τμήματος δεν είχε επίδραση στον αριθμό παιδιών του προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που έχουν εγγραφεί στο ΕΣ του Μol και ο οποίος παρέμεινε ο ίδιος[13].

Μόναχο

Ο αριθμός μαθητών του ΕΣ του Μονάχου συνέχισε να αυξάνεται, το δε θέμα των υποδομών εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, δεδομένου ότι η διευθέτηση των προσωρινών επιπλέον χώρων μείωσε προσωρινά τους κοινούς διαθέσιμους χώρους και έκοψε ορισμένες διόδους. Οι νέοι οριστικοί χώροι στις σημερινές εγκαταστάσεις θα παραδοθούν με 6 μήνες καθυστέρηση[14], αλλά οι γερμανικές αρχές ανταποκρίθηκαν με αποτελεσματικότητα στις προσδοκίες του ΕΣ, προτείνοντας έναν επιπλέον προσαρμοσμένο χώρο στο Perlach, κοντά στο σημερινό ΕΣ, για την εγκατάσταση χώρων που να ανταποκρίνονται στις επιπλέον ανάγκες φοίτησης των μαθητών.

Βαρέζε

Στο Βαρέζε, το κύριο πρόβλημα έγκειται πάντα στην ακαταλληλότητα των υποδομών. Παρά τις επανειλημμένες αιτήσεις για συμπληρωματικό προϋπολογισμό του ΓΓΕΣ και του αντιπροέδρου κoυ Kallas από το 2006, καθώς και της αίτησης που είχαν υπογράψει περισσότεροι από 1200 γονείς, οι ιταλικές αρχές δεν ικανοποίησαν το αίτημα αυτό. Αντίθετα αναθεώρησαν προς τα κάτω το ποσό της συνήθους συνεισφοράς τους στη συντήρηση των κτιρίων. Η οικονομική κατάσταση του κυλικείου, που το διαχειρίζεται πλέον ένας συνεταιρισμός γονέων είναι καλή.

Υποχρεώσεις της χώρας υποδοχής

Διάθεση των αναγκαίων υποδομών

Βέλγιο

Οι βελγικές αρχές επιβεβαίωσαν επανειλημμένα το 2008 ότι η παράδοση των οριστικών χώρων του τετάρτου ΕΣ των Βρυξελλών θα πραγματοποιηθεί το 2012. Επίσης πληροφόρησαν τον ΓΓΕΣ για την έγκριση, τον Ιούλιο 2008, από μέρους του Συμβουλίου των Υπουργών του Βασιλείου του Βελγίου, του προϋπολογισμού που απαιτείται για την υλοποίηση των εργασιών και την εκτέλεση του προπαρασκευαστικού έργου, ιδίως της αφαίρεσης του αμιάντου, το 2009. Θα αποτελέσει ωστόσο επιτακτική ανάγκη η ύπαρξη μεταβατικών χώρων ήδη από την έναρξη του σχολικού έτους 2010, ελλείψει των οποίων ορισμένες αιτήσεις εγγραφής παιδιών του κοινοτικού προσωπικού μπορεί να μην ικανοποιηθούν.

Ιταλία

Οι χώροι του ΕΣ του Βαρέζε είναι ανεπαρκείς και ακατάλληλοι. Παρά τις διάφορες επίσημες επαφές που ανέλαβε ο ΓΓΕΣ και ο αντιπρόεδρος κος Kallas το 2008, καθώς και τις υποσχέσεις διαφόρων Ιταλών αρμοδίων, η ιταλική κυβέρνηση δεν αποδέσμευσε τις αναγκαίες πιστώσεις.

Γερμανία (Φραγκφούρτη)

Το ΕΣ της Φραγκφούρτης, ο αριθμός μαθητών του οποίου συνέχισε να αυξάνεται, εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρή έλλειψη χώρων. Φαίνεται σήμερα αδύνατη η εξεύρεση για τα ΕΣ ενός τόπου κοντά στις μελλοντικές εγκαταστάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), αλλά διεξάγονται διαπραγματεύσεις ώστε να καταστεί δυνατόν τα σημερινά κτίρια να αναδιαμορφωθούν για να ανταποκριθούν στις ανάγκες στέγασης των μαθητών. Οι δυσχερείς συζητήσεις με τις αρχές της πόλης, φαίνεται ότι προόδευσαν στις αρχές του 2009. Το θέμα αυτό εξακολουθεί να αποτελεί κύρια προτεραιότητα το 2009.

Απόσπαση διδασκόντων

Το πρόβλημα της μη απόσπασης διδασκόντων από ορισμένα κράτη μέλη επιδεινώθηκε το 2008. Ο αριθμός μη αποσπασθέντων διδασκόντων ανήλθε σε 59 το 2008-2009[15], πράγμα που επιβάρυνε επιπλέον τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Ουσιαστικά, για να πληρωθούν οι λόγω ανεπαρκών αποσπάσεων κενές θέσεις, το διδακτικό προσωπικό προσλαμβάνεται επί τόπου, πράγμα που έχει ως οικονομική συνέπεια τη μεταφορά του κόστους του προσωπικού αυτού από τους εθνικούς προϋπολογισμούς προς τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ο οποίος χρηματοδοτείται από όλα τα κράτη μέλη συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που τηρούν ήδη τις υποχρεώσεις τους.

Διαδικασία επί παραβάσει

Από τον Οκτώβριο 2006, οι βελγικές αρχές αρνούνται να αναγνωρίσουν την υποχρέωση του Βελγίου να αναλάβει τις δαπάνες επίπλωσης και εξοπλισμού των ΕΣ που βρίσκονται στην επικράτειά του και ιδίως να ρυθμίσει τα μη εξοφληθέντα τιμολόγια επίπλωσης και διδακτικού υλικού που τους έχουν απευθύνει πολλά ΕΣ των Βρυξελλών. Εκτιμώντας ότι η στάση αυτή αντίκειται προς τους βασικούς κανόνες της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή κίνησε διαδικασία επί παραβάσει η οποία οδήγησε στην αποστολή αιτήματος στο Δικαστήριο τον Μάρτιο 2009. Τούτο δείχνει τη σταθερή στάση της Επιτροπής έναντι των κρατών μελών που δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

Προϋπολογισμός και οικονομικά 2008

Για το 2008, η συνεισφορά που είχε αρχικά εγκριθεί για τα ΕΣ από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της ΕΕ είχε οριστεί σε 144 εκατ. ευρώ, επί συνολικού κονδυλίου του προϋπολογισμού 257,9 εκατ. ευρώ.

Βάσει των βεβαιωθέντων εσόδων, η πλέον πρόσφατη κατανομή των διαφόρων συνεισφορών στον συνολικό προϋπολογισμό (εκτός πλεονάσματος) ήταν η ακόλουθη:

- Προϋπολογισμός της ΕΕ: 56,4%,

- κράτη μέλη: 22,1%,

- ΕΓΔΕ[16]: 6,3%,

- συμφωνίες χρηματοδότησης από επιχειρήσεις που έχουν συνάψει σύμβαση με τα ΕΣ για τους μαθητές της κατηγορίας II: 5,7%,

- δίδακτρα για τους μαθητές της κατηγορίας ΙΙΙ (που δεν έχουν σχέση με τα κοινοτικά όργανα): 7,3%,

- άλλες πηγές: 2,2%.

Το μέσο ετήσιο κόστος ανά μαθητή για το σύνολο των ΕΣ ανήλθε το 2008 σε 11.700 ευρώ, περίπου. Το τμήμα του προϋπολογισμού που αφορά τα παιδιά με ειδικές ανάγκες (SEN)[17] αυξήθηκε κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών κατά 24%.

Διαχείριση και μεταρρύθμιση

Κατά τη συνεδρίαση του Απριλίου 2008 στο Ελσίνκι, το ΑΣ αποφάσισε να συμπτύξει τις διάφορες ομάδες εργασίας που είχαν συσταθεί το 2007, με στόχο μία σφαιρική αντιμετώπιση της μεταρρύθμισης, ήτοι:

1) εξορθολογισμό της συνολικής διαχείρισης του σημερινού συστήματος, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται στο ορθό επίπεδο,

2) εξασφάλιση της ορθής κατανομής των δαπανών που έχουν σχέση με τη λειτουργία του συστήματος μεταξύ όλων των ΕΚ,

3) διάνοιξη του συστήματος ώστε να παρέχεται το ευρωπαϊκό πρόγραμμα και απολυτήριο στα σχολεία που ανήκουν στα εθνικά εκπαιδευτικά συστήματα, εκεί όπου υπάρχουν όργανα/οργανισμοί της ΕΕ (σχολεία καλούμενα του τύπου II) ή αλλού, με πρωτοβουλία κάθε ενδιαφερόμενου ΚΜ (σχολεία καλούμενα του τύπου III).

Μετά από τέσσερα χρόνια λεπτών διαπραγματεύσεων, το ΕΑ του Απριλίου 2009 ενέκρινε χωρίς ανάγκη τροποποίησης της ισχύουσας σύμβασης μία σφαιρική συμφωνία γύρω από τα ακόλουθα στοιχεία:

Η αυτονομία των ΕΕ και η τοπική διαχείριση

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης, επετεύχθη πολιτική συμφωνία για την αυξημένη αυτονομία των ΕΣ: οι περισσότερες αποφάσεις θα λαμβάνονται σε επίπεδο ΔΣ των ΕΣ, οι δε γονείς, οι οποίοι έχουν δικαίωμα μίας ψήφου επί συνόλου έξι, θα έχουν αυξημένο ρόλο κατά τη λήψη των αποφάσεων. Η αυτονομία αυτή ωστόσο θα υπόκειται σε έλεγχο. Ουσιαστικά, θα ενταχθεί στο γενικό πλαίσιο που καθορίζει το ΑΣ, και το οποίο εντάσσεται στον ετήσιο χάρτη πορείας ανά ΕΣ, και περιλαμβάνει τους προς επίτευξη στόχους όσον αφορά τη διδασκαλία και τη διαχείριση, αλλά και τις υποχρεώσεις απόδοσης λογαριασμών (« accountability »).

Η διαχείριση του συστήματος

Σύμφωνα με τις επιθυμίες της Επιτροπής, η μεταρρύθμιση προβλέπει νέα εξισορρόπηση και απλούστευση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, με διασαφήνιση των αρμοδιοτήτων των διαφόρων οργάνων[18]. Τα στοιχεία αυτά θα παράσχουν τη δυνατότητα στο ΑΣ να επικεντρωθεί αποκλειστικά στις πολιτικές αποφάσεις, οι δε άλλες αποφάσεις θα λαμβάνονται στο κατάλληλο χαμηλότερο επίπεδο. Ο ΓΓΕΣ του οποίου ο συντονιστικός ρόλος θα αυξηθεί, θα βοηθείται σαφώς από τις προεδρίες και την Επιτροπή[19].

Οι υποχρεώσεις αναφοράς

Ο ορισμός των αρμοδιοτήτων, καθώς και η υποχρέωση αναφοράς (« reporting ») κάθε οργάνου θα εξασφαλίσει τη συνοχή του όλου συστήματος.

Ο καταμερισμός των δαπανών μεταξύ των κρατών μελών

Η κατανομή των δαπανών μεταξύ των ΚΜ μέσω της απόσπασης διδακτικού προσωπικού αποτελούσε ένα πολιτικά ευαίσθητο στοιχείο, στο περιθώριο της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας. Οι συζητήσεις κατά τις συνεδριάσεις της ομάδας εργασίας για τη μεταρρύθμιση του 2008 ήταν δυσχερείς, δεδομένου ότι τα ΚΜ δεν ήταν ιδιαίτερα ενθουσιώδη.

Κατά το ΑΣ του Απριλίου 2009, συμφωνήθηκε μία ισότιμη ενδεικτική παράμετρος, δηλαδή η αναλογία μεταξύ του προσωπικού από κάθε ΚΜ και του ποσοστού μαθητών στο πλαίσιο του ΣΕΣ που είναι υπήκοοι του ιδίου ΚΜ. Σε περίπτωση μη απόσπασης επαρκούς αριθμού διδασκόντων, δεν μπορεί να ζητηθεί άμεση χρηματοδοτική αντιστάθμιση, δεδομένου ότι όλα τα ΚΜ έχουν αντιταχθεί στη λύση αυτή. Ωστόσο, για να διευκολυνθεί η συμμετοχή όλων των ΚΜ στις αποσπάσεις, το ΑΣ ενέκρινε τη διαρθρωτική προσέγγιση που παρέχει δυνατότητα διδασκαλίας σε μία από τις κύριες γλώσσες του συστήματος[20], με διδακτικό προσωπικό μη μητρικής γλώσσας, υπό αυστηρό έλεγχο των γλωσσικών του προσόντων πριν από την πρόσληψη.

Σε περίπτωση ανεπαρκών αποσπάσεων, η κοινοτική συνεισφορά θα συνεχίσει να καλύπτει τις δαπάνες που προκύπτουν από την πρόσληψη διδακτικού προσωπικού επί συμβάσει. Η κοινοτική αυτή προσπάθεια θα εντατικοποιηθεί σαφώς και θα παρακολουθείται σε ετήσια βάση. Η Επιτροπή ελπίζει ότι με αυτή της μεταφορά καθηκόντων θα υποχρεωθούν τα ΚΜ να τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

Άνοιγμα του συστήματος και μεταρρύθμιση του απολυτηρίου

Έγκριση και χρηματοδότηση των εγκεκριμένων σχολείων

Το ΑΣ ενέκρινε την αρχή του ανοίγματος του ΣΕΣ με τη δυνατότητα δημιουργίας εγκεκριμένων από το ΑΣ σχολείων. Τα σχολεία αυτά των τύπων II και III είναι εθνικά εγκεκριμένα σχολεία που παρέχουν ευρωπαϊκό πρόγραμμα σπουδών και ευρωπαϊκό απολυτήριο τηρώντας αυστηρά παιδαγωγικά κριτήρια. Είναι διαφορετικά από τα 14 ΕΣ που λειτουργούν σήμερα και τα οποία καλούνται του τύπου I. Τα σχολεία του τύπου II είναι σχολεία που βρίσκονται πλησίον των οργάνων ή οργανισμών της ΕΕ, τα οποία μπορούν να δεχθούν παιδιά του προσωπικού, πράγμα που δεν συμβαίνει καταρχήν με τα σχολεία του τύπου III.

Το ΑΣ ενέκρινε επίσης τη συμπερίληψη στη σύμβαση έγκρισης ενός νέου άρθρου που αφορά τη συνεισφορά στη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση των σχολείων του τύπου ΙΙ, ανάλογα με τον αριθμό παιδιών του προσωπικού των ευρωπαϊκών οργάνων και οργανισμών που δέχονται. Η συνεισφορά αυτή θα στηρίζεται σε απλά, ισότιμα και γνωστά εκ των προτέρων κριτήρια και θα λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές στο εθνικό κόστος αναφοράς μεταξύ των κρατών μελών.

Χάρη στις προσπάθειες ορισμένων ΚΜ να επιταχύνουν τη διαδικασία αυτή ανοίγματος, έξι σχολεία εγκρίθηκαν ήδη ή πρόκειται να εγκριθούν[21]:

Ευρωπαϊκό απολυτήριο

Ένας από τους κύριους όρους για το άνοιγμα του συστήματος είναι η μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού απολυτηρίου για να εξασφαλιστεί ποιότητα και αναγνώριση στην ΕΕ και να ενισχυθεί η ήδη ευρέως αναγνωρισμένη αξία του όσον αφορά την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση.

Το ΑΣ του Ελσίνκι ενέκρινε τον Απρίλιο 2008 τροπολογίες που περιελάμβαναν τα εγκεκριμένα από το ΑΣ σχολεία στη συμφωνία για το ευρωπαϊκό απολυτήριο, του 1984. Το σχολείο της Πάρμας απολαύει μίας προσωρινής συμφωνίας που θα αρχίσει να ισχύει από το απολυτήριο του Ιουνίου 2009.

Με αίτηση του ΑΣ διεξήχθη μία εξωτερική αξιολόγηση από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, η δε τελική έκθεση παραδόθηκε τον Απρίλιο 2009. Το ΑΣ σύστησε μία ομάδα εργασίας για την προετοιμασία της μεταρρύθμισης του απολυτηρίου, η οποία άρχισε τις εργασίες της το 2009.

Επικοινωνία, διάλογος και πληροφόρηση

Το 2008, η Επιτροπή συνέχισε να επικεντρώνεται στην πληροφόρηση και επικοινωνία προς τους διάφορους ενδιαφερομένους εταίρους στα ΚΜ. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής ήρθαν συστηματικά σε επαφή με τους συλλόγους γονέων και με την τοπική επιτροπή του προσωπικού των Βρυξελλών προς εξασφάλιση ενός σαφούς και άμεσου διαλόγου.

Η ενημέρωση του προσωπικού εξασφαλίζεται ιδίως μέσω του Intranet . Έχουν δημοσιευθεί πολλά άρθρα στο εσωτερικό εβδομαδιαίο φύλλο « Commission en Direct » ειδικότερα προς ανακοίνωση στο προσωπικό των εξελίξεων της μεταρρύθμισης του ΣΕΣ.

Ο αντιπρόεδρος κος Kallas παρενέβη επανειλημμένα προς τις αρμόδιες εθνικές αρχές για να επιταχύνει τη ρύθμιση των προβλημάτων σχετικά με τα ΕΣ. Είχε συστηματικές συναντήσεις με το προσωπικό της Επιτροπής για να δώσει απαντήσεις σχετικά με τις ανησυχίες του όσον αφορά τα ΕΣ.

Ο πρόεδρος κος José Manuel Barroso εξέτασε το θέμα των ΕΣ με διάφορους αρχηγούς κρατών, καθώς και με τους εκπροσώπους του προσωπικού, ιδίως σχετικά με τα προβλήματα που αφορούν τον υπερβολικό αριθμό μαθητών στα ΕΣ των Βρυξελλών.

Το 2008, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επέδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα EE: Ο αντιπρόεδρος κος Kallas είχε την ευκαιρία να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με τη μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού απολυτηρίου, τη χρηματοδότηση των ΕΣ, τα μαθήματα θρησκευτικών, την ένταξη του ΣΕΣ στις εργασίες του δικτύου Eurydice , καθώς και την ένταξη των παιδιών με ειδικές ανάγκες (SEN)[22].

Δράσεις για τους μαθητές με ειδικές ανάκγες (SEN)

Τα ΕΣ συνέχισαν τις προσπάθειές τους για να πλαισιώσουν καλύτερα τα παιδιά SEN3, ώστε να τους παράσχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν σε ένα ΕΣ, ενδεχομένως με ένα κατάλληλα προσαρμοσμένο πρόγραμμα σπουδών.

Η Επιτροπή στηρίζει πλήρως την ένταξη των παιδιών SEN, θέτοντας στη διάθεσή τους τα απαιτούμενα μέσα, ακόμα και οικονομικά. Μεταξύ 2004 και 2008, ο προϋπολογισμός και ο αριθμός κατόχων απολυτηρίου SEN αυξήθηκε κατά περισσότερο από 50%[23]. Τον Σεπτέμβριο 2008, 49 μαθητές SEN εγγράφηκαν για να περάσουν τις εξετάσεις του ευρωπαϊκού απολυτηρίου, τον Ιούνιο 2009.

Το « Intergroupe Handicapés » του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ψήφισε ένα απόθεμα στον προϋπολογισμό ύψους 200.000 ευρώ για τα ΕΣ με σκοπό την προώθηση της διδασκαλίας για μαθητές SEN. Τούτο παρέσχε τη δυνατότητα στο ΑΣ να προβεί σε μία εξωτερική αξιολόγηση των ισχυόντων προγραμμάτων SEN, ώστε να καθορίσει τις δυνατότητες βελτίωσής τους.

Η δράση των προεδριών των ευρωπαϊκών σχολείων το 2008: Φινλανδία και Σουηδία

Η φινλανδική προεδρία του σχολικού έτους 2007-2008 συνέπεσε με ένα σημαντικό στάδιο της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας των ΕΣ, που συνίστατο στην επεξεργασία των απαιτούμενων διατάξεων για την υλοποίηση της μεταρρύθμισης.

Τον Αύγουστο 2008, η σουηδική προεδρία διεδέχθη τη φιλανδική προεδρία των ΕΣ. Η σουηδική προεδρία του σχολικού έτους 2008-2009 χαρακτηρίστηκε από την ολοκλήρωση της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας που είχε αρχίσει το 2005.

Μέλλον του συστήματος

Γενικά, η μεταρρυθμιστική διαδικασία αποτελεί μία μακρά και πολύπλοκη πορεία δεδομένου ότι είναι δύσκολο ένα σύστημα να μεταρρυθμίσει τον εαυτό του. Ωστόσο, παρά τις δυσχέρειες, η αποφασιστικότητα της Επιτροπής καθώς και των διαδοχικών προεδριών και του Γενικού Γραμματέα παρέσχον τη δυνατότητα αντιμετώπισης των δυσκολιών και διατήρησης των θεμελιωδών στόχων της μεταρρύθμισης αυτής.

Η μεταρρύθμιση του συστήματος έχει ως αντικείμενο μία σφαιρική συμφωνία του ΑΣ του Απριλίου 2009, σύμφωνα με τις επιθυμίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής. Η συμφωνία αυτή υποβλήθηκε στους υπουργούς παιδείας που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, στις 12 Μαΐου 2009.

Είναι θέμα της Σλοβενίας, που θα έχει την προεδρία των ΕΣ το 2009-2010, να θέσει σε εφαρμογή τη μεταρρύθμιση: Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο 2009 όσον αφορά τις πτυχές που δεν απαιτούν κανονιστικές αλλαγές και τον Σεπτέμβριο 2010 για εκείνες που απαιτούν τέτοιες αλλαγές.

[1] Η προεδρία του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων δεν ακολουθεί την ίδια σειρά με τις προεδρίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

[2] Ήτοι 2,98% αύξηση σε σχέση με το 2007.

[3] Κατά τη διάρκεια συνάντησης μεταξύ του ιδιαίτερου γραφείου του κου Leterme και του ιδιαίτερου γραφείου του κου Kallas τον Μάιο 2008.

[4] Μεταξύ της Επιτροπής, του γραφείου του ΓΓΕΕ και της Υπηρεσίας διαχείρισης κτιρίων (Régie des Bâtiments).

[5] Ήτοι 42% των μαθητών του ΣEE

[6] Ήτοι το ήμισυ σχεδόν της μέγιστης χωρητικότητας του μεταβατικού τόπου του Berkendael.

[7] Που αποφασίστηκε από το ΑΣ τον Οκτώβριο 2008.

[8] Στο Bertrange/Mamer.

[9] Το 2008, το 80% περίπου των παιδιών σχολικής ηλικίας του προσωπικού του OHMI φοιτούσαν σ’ αυτό το EE.

[10] Παιδιά του προσωπικού επιχειρήσεων που έχουν υπογράψει σύμβαση.

[11] Ήτοι 29,8% του συνολικού αριθμού μαθητών του ΕΕ.

[12] Κατά 23% στο γερμανόφωνο τμήμα και κατά 47% στο γαλλόφωνο τμήμα.

[13] 148, ήτοι το 20,3% των 718 μαθητών είναι παιδιά του προσωπικού.

[14] Παράδοση τον Ιανουάριο 2010.

[15] Το 2007-200 ήταν 39.

[16] Η παρέμβαση του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, (EΡΟ) αφορά το EΕ του Μονάχου.

[17] Οι μαθητές με ειδικές ανάγκες (SEN) είναι παιδιά που παρουσιάζουν μαθησιακές διαταραχές που οφείλονται σε υστέρηση σωματική, ψυχική ή συμπεριφοράς.

[18] Θα αυξηθεί η εξουσία λήψης αποφάσεων της επιτροπής προϋπολογισμού για θέματα προϋπολογισμού και οικονομικά, η δε μοναδική πλέον μικτή παιδαγωγική επιτροπή θα έχει εξουσία λήψης αποφάσεων για τα περισσότερα παιδαγωγικά θέματα. Οι γονείς, η επιτροπή του προσωπικού και η Επιτροπή θα έχουν από μία ψήφο έκαστος.

[19] Στο πλαίσιο της Τρόικας.

[20] Αγγλικά, γαλλικά ή γερμανικά.

[21] Το Σχολείο του Dunshaughlin (IR), που βρίσκεται κοντά στο Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων του Grange,

το Σχολείο του Ηρακλείου (GR), που βρίσκεται κοντά στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών,

το Σχολείο της Πάρμας (IT), που βρίσκεται κοντά Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων,

το Σχολείο του Ελσίνκι (FI), που βρίσκεται κοντά στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων,

το Σχολείο του Στρασβούργου (FR), που βρίσκεται κοντά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

το Σχολείο του Manosque (FR), που βρίσκεται κοντά στο Κέντρο Έρευνας ITER στο Cadarache.

Ανεξάρτητα από την παρουσία ενός ευρωπαϊκού οργάνου/οργανισμού, ετοιμάζεται ένα σχέδιο εγκεκριμένου σχολείου του τύπου III στη Χάγη (NL).

[22] Οι μαθητές με ειδικές ανάγκες (SEN) είναι παιδιά που παρουσιάζουν μαθησιακές διαταραχές που οφείλονται σε υστέρηση σωματική, ψυχική ή συμπεριφοράς.

.

[23] Ο αριθμός μαθητών με σύμβαση SEN αυξήθηκε από 274 το σχολικό έτος 2004-2005 σε 411 το 2007-2008.