Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για τις θεσμικές πτυχές της διεύρυνσης "Η τοπική και περιφερειακή διοίκηση στην καρδιά της Ευρώπης"

(1999/C 374/05)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της της 15ης Ιουλίου 1998, σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ παράγραφος 4 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να καταρτίσει γνωμοδότηση για το θέμα και να αναθέσει την προετοιμασία των σχετικών εργασιών στην Επιτροπή Θεσμικών Θεμάτων·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 52/99 rev. 2) που υιοθέτησε η επιτροπή θεσμικών θεμάτων στις 6 Ιουλίου 1999 με βάση εισηγητική έκθεση του Λόρδου Hanningfield και της κας Louppen-Laurant·

υιοθέτησε κατά την 30ή σύνοδο ολομέλειας της 15ης και 16ης Σεπτεμβρίου 1999 (συνεδρίαση της 15ης Σεπτεμβρίου), την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

Η προσεχής προσχώρηση νέων κρατών μελών θα αποτελέσει τον μεγαλύτερο γύρο διεύρυνσης στην ιστορία της Ένωσης, τόσο από άποψη αριθμού των νέων κρατών μελών όσο και από άποψη αύξησης του πληθυσμού.

Αναγνωρίζεται γενικά ότι οι διαρθρώσεις που δημιουργήθηκαν πριν από τέσσερις δεκαετίες για μία οικονομική Ένωση έξι μελών δεν ενδείκνυνται πλέον για μία Ένωση δεκαπέντε, πόσο μάλλον είκοσι ή περισσότερων. Τα πρόσφατα γεγονότα έδειξαν καθαρά την επείγουσα ανάγκη για ριζική επανεξέταση των θεσμών και της διοίκησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για περισσότερη δημοκρατία και διαφάνεια.

Εκτός αυτού, ο "ιστός" της Ένωσης σήμερα είναι πολύ πιο στενά συνυφασμένος από ό,τι πριν από σαράντα χρόνια. Η Ένωση δεν είναι πια μία ένωση πρωτευουσών, αλλά έχει γίνει και μία Ευρώπη των περιφερειών και των δήμων. Η ίδρυση της ΕΤΠ αποτελεί την υπέρτατη αναγνώριση αυτού του γεγονότος. Οι περιφέρειες και οι πόλεις θεωρούνται συστατικά μέρη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αδιάλειπτη ανάπτυξή της.

Η επόμενη Διακυβερνητική Διάσκεψη πρέπει να καταλήξει σε μία δημοκρατική, αποκεντρωμένη, και αποτελεσματική Ευρωπαϊκή Ένωση με όργανα καλά εξοπλισμένα για να εξυπηρετούν τις ανάγκες άνω των 500 εκατ. Ευρωπαίων πολιτών τον 21ο αιώνα.

Ενόψει της περαιτέρω διεύρυνσης της ΕΕ, υπάρχει σαφώς περιθώριο να επανεξετασθούν οι ρόλοι των διάφορων κοινοτικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της ΕΤΠ.

1.1. Η παρούσα γνωμοδότηση αναφέρεται στις θεσμικές πτυχές της διεύρυνσης σε σχέση με την Επιτροπή των Περιφερειών (ΕΤΠ).

Εξετάζονται δύο βασικά πεδία ανησυχίας:

- ο άμεσος αντίκτυπος της διεύρυνσης στις εργασίες της ΕΤΠ

και

- ο ρόλος και τα καθήκοντα της ΕΤΠ σε σχέση με τα άλλα όργανα της EE.

1.1.1. Η γνωμοδότηση είναι ως επί το πλείστον έγγραφο εργασίας, διότι η διαδικασία της μετάβασης προς μία διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εξελικτική και οι ακριβείς λεπτομέρειες αλλά και η χρονική στιγμή της διεύρυνσης δεν είναι γνωστές επί του παρόντος.

1.1.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών προβλέπει ότι θα χρειαστεί να εκδοθεί και άλλη γνωμοδότηση της ΕΤΠ, όταν διευκρινισθεί περισσότερο πότε και πώς θα διευρυνθεί η ΕΕ.

1.1.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών οφείλει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην προαγωγή της αρχής της επικουρικότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

2. Η ΕΤΠ και η διεύρυνση - Η τρέχουσα κατάσταση

2.1. Η τοπική και περιφερειακή διοίκηση έχει αναπτύξει από καιρό επαφές με χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. H ETΠ διαδραματίζει, επίσης, πρωταγωνιστικό ρόλο στην επικοινωνία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές εθνικών κρατών που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για προσχώρηση στην ΕΕ, μέσω των διάφορων κοινοτικών προγραμμάτων.

2.1.1. Η ΕΤΠ έχει ήδη συστήσει μία "ομάδα επαφής", για να ανοίξει διάλογο με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές των ΧΚΑΕ και της Κύπρου. Το Προεδρείο της ΕΤΠ συνέστησε αυτήν την ομάδα επαφής στις 13 Μαΐου 1998. Η ομάδα έχει πραγματοποιήσει μία σειρά συναντήσεων και διασκέψεων στις διάφορες υποψήφιες χώρες και τον Νοέμβριο του 1999 πρόκειται να διοργανώσει μια μεγάλη διάσκεψη, στην οποία θα ανακοινώσει τα πορίσματά της.

2.1.2. Παράλληλα με τις εργασίες της ΕΤΠ, τα άλλα όργανα της ΕΕ έχουν επίσης ανοίξει εδώ και ορισμένο καιρό διάλογο με τις διάφορες υποψήφιες χώρες. Τα μεμονωμένα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν επίσης αναπτύξει διμερείς επαφές με αυτές τις χώρες.

2.1.3. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι θα ήταν, επίσης, σκόπιμη μία περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου της ΕΤΠ, στο πλαίσιο της προσαρμογής των οργάνων σε μία διευρυμένη ΕΕ. Ομοίως, αλλαγές θα πρέπει να γίνουν και στα άλλα όργανα της ΕΕ, προκειμένου να αντικατοπτρίζονται περισσότερο οι αλλαγές των ρόλων και των σχέσεων που συνεπάγονται η αύξηση του αριθμού των μελών και η όλο και μεγαλύτερη ολοκλήρωση της Ένωσης. Το βασικό ζήτημα για την ΕΤΠ, ωστόσο, είναι ότι η ΕΕ θα πρέπει και στο μέλλον να δίνει μεγάλη έμφαση στην αρχή της επικουρικότητας με αποτέλεσμα να ενισχυθεί ο ρόλος της ΕΤΠ κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων καθώς επίσης κατά τον έλεγχο της εφαρμογής της εν λόγω αρχής.

2.1.4. Στις 25 Μαρτίου 1998, η Επιτροπή ενέκρινε εταιρικές σχέσεις προσχώρησης για 10 υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι η ΕΤΠ θα πρέπει να διαδραματίσει ορισμένο ρόλο σ' αυτές τις εταιρικές σχέσεις προσχώρησης, προκειμένου να αναπτυχθεί η τοπική και περιφερειακή δημοκρατία στις υποψήφιες για ένταξη χώρες και να ενισχυθεί η αρχή της επικουρικότητας.

3. Ο άμεσος αντίκτυπος της διεύρυνσης στις εργασίες της ΕΤΠ

Το παρόν τμήμα τονίζει τις κυριότερες εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, τις οποίες θα πρέπει να αντιμετωπίσει η ΕΤΠ πριν την περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ.

3.1. Ο αριθμός των μελών της ΕΤΠ

3.1.1. Σύμφωνα με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, η ΕΤΠ συστάθηκε με 189 μέλη, αντιγράφοντας το μέγεθος και τη διάρθρωση της ΟΚΕ. Ο αριθμός αυτός αυξήθηκε αργότερα στο σημερινό επίπεδο των 222 μελών, όταν η ΕΕ διευρύνθηκε από 12 σε 15 κράτη μέλη. Μία περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ ενδέχεται να επιβάλει περαιτέρω διεύρυνση του μεγέθους της ΕΤΠ.

Το σημερινό μέγεθος κάθε εθνικής αντιπροσωπείας παρέχεται στο Παράρτημα 1.

3.2. Το μέγεθος των κοινοτικών οργάνων και η διεύρυνση

3.2.1. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ περιορίζει το μέγεθος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε 700 μέλη. Ο αριθμός των μελών της Επιτροπής τελεί ακόμη υπό συζήτηση.

3.3. Η διεύρυνση και το μέγεθος της ΕΤΠ

Στην ΕΤΠ ανοίγεται ένας αριθμός επιλογών.

3.3.1. Κατ' αρχάς, θα μπορούσε να επικρατήσει το status quo: να παραμείνει η ΕΤΠ με 222 μέλη και να μειωθεί ο αριθμός των μελών κάθε εθνικής αντιπροσωπείας προκειμένου να εξασφαλισθούν θέσεις για τα νέα κράτη μέλη. Σε αυτή την περίπτωση, το μέγεθος κάθε εθνικής αντιπροσωπείας θα μειωνόταν με κάθε μεταγενέστερο γύρο διεύρυνσης.

3.3.2. Η δεύτερη επιλογή είναι να αυξηθεί η ΕΤΠ με νέες εθνικές αντιπροσωπείες μεγέθους ανάλογου με τις σημερινές. Το μέγεθος των εθνικών αντιπροσωπειών των υποψήφιων χωρών θα οριζόταν σε επίπεδα ανάλογα με τα επίπεδα των σημερινών αντιπροσωπειών (βλ. Παράρτημα 2). Αυτό θα κατέληγε σε σύνολο 351 μελών.

3.3.3. Η τρίτη επιλογή είναι να πραγματοποιηθεί ριζική επανεξέταση και μεταβολή του συστήματος, ούτως ώστε το μέγεθος της αντιπροσωπείας να συνδέεται στενότερα με τον πληθυσμό, όπως συμβαίνει με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτό θα κατέληγε σε σύνολο 206 ή 318 μελών (βλ. Παράρτημα 3).

3.3.4. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι μία αύξηση του συνολικού αριθμού των μελών θα διασφάλιζε επαρκή εκπροσώπηση των μελών τόσο των τοπικών όσο και των περιφερειακών διοικήσεων των νέων χωρών που θα προσχωρήσουν στην ΕΕ.

3.3.5. Η ΕΤΠ προτείνει το μέγιστο μέγεθος της ΕΤΠ να είναι γύρω στα 350 μέλη. Ο αριθμός αυτός θα επέτρεπε να υπάρχουν λογικού μεγέθους εθνικές αντιπροσωπείες με λογική εκπροσώπηση τόσο των περιφερειακών όσο και των τοπικών αρχών και λογική γεωγραφική κατανομή στο εσωτερικό των κρατών μελών. Στην προκειμένη περίπτωση πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι μια τέτοια λογική αντιπροσώπευση και γεωγραφική κατανομή είναι εφικτή και για τις μικρότερες εθνικές αντιπροσωπείες.

3.3.6. Η ΕΤΠ κατέστρωσε δύο σενάρια, για να δείξει τις πιθανές αυξήσεις του μεγέθους της ΕΤΠ με βάση τα αναμενόμενα δύο "κύματα" διεύρυνσης. Στόχος αυτών των σεναρίων είναι να αποτελέσουν έναν οδηγό σχετικά με το πώς θα επηρεάσει η διεύρυνση το συνολικό μέγεθος της ΕΤΠ (βλ. Παράρτημα 4).

3.4. Τα μέλη και η σύνθεση της ΕΤΠ

3.4.1. Οι μέθοδοι διορισμού των μελών της ΕΤΠ θα πρέπει να επανεξετασθούν. Οι τρέχουσες πρακτικές διορισμού των μελών ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Ενόψει της προσχώρησης νέων κρατών μελών, η ΕΤΠ πιστεύει ότι το σημαντικό αυτό θέμα απαιτεί εις βάθος συζήτηση, προκειμένου να διατυπωθεί συγκεκριμένη θέση για την επόμενη Διακυβερνητική Διάσκεψη. Σ' αυτή τη συζήτηση πρέπει να συμμετάσχουν και οι υποψήφιες χώρες.

3.4.2. Οι χώρες που υποβάλλουν αίτηση για προσχώρηση στην ΕΕ παρουσιάζουν ευρεία ποικιλία διαρθρώσεων και οποιεσδήποτε μεταρρυθμίσεις γίνουν στην ΕΤΠ θα πρέπει να επιτρέπουν τη συμμετοχή τόσο των τοπικών όσο και των περιφερειακών αρχών.

3.4.3. Η σύνθεση της ΕΤΠ είναι εξ ορισμού παράγωγη του ρόλου και των καθηκόντων της. Όσο η ΕΤΠ προσδιορίζει περαιτέρω τον ρόλο της ως πολιτικού οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όσο αναπτύσσεται στα κράτη μέλη η διαδικασία περιφερειοποίησης και αποκέντρωσης και αυξάνεται η αυτονομία των τοπικών και περιφερειακών αρχών, η συζήτηση για τη σύνθεση και την εκπροσώπηση στους κόλπους της ΕΤΠ πρέπει να παραμείνει ανοιχτή. Στη συζήτηση πρέπει να ληφθεί υπόψη η εσωτερική οργάνωση των μελλοντικών κρατών μελών και να παρακολουθούνται στενά οι συζητήσεις για τις θεσμικές αλλαγές στην ΕΕ.

3.4.4. Η γνωμοδότηση της ΕΤΠ για τη Διακυβερνητική Διάσκεψη του 1996 (εισηγητής: Pujol)(1) ζητούσε ήδη ρητή αναφορά στην πολιτική εντολή και την πολιτική νομιμότητα των μελών της ΕΤΠ, καθώς και στο γεγονός ότι τα μέλη αυτά διορίζονται ύστερα από πρόταση των τοπικών κοινοτήτων τις οποίες εκπροσωπούν. Το αίτημα αυτό δεν έγινε δεκτό από τη ΔΔ. Η ΕΤΠ επιθυμεί να επαναλάβει την απαίτησή της όπως τα μέλη της να είναι εφοδιασμένα με πολιτική εντολή.

3.4.5. Σε περίπτωση περαιτέρω αναθεωρήσεων της Συνθήκης ή της θέσπισης ενός Συντάγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπό το φως οποιωνδήποτε πιθανών βημάτων προς μεγαλύτερη εναρμόνιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΕΤΠ θα πρέπει να διατυπώσει και να διασαφηνίσει τον ρόλο και τη θέση της. Θα ήθελε να συμμετάσχουν στενά τα υποψήφια κράτη μέλη της ΕΕ σ' αυτή τη συζήτηση.

3.4.6. Οποιαδήποτε επανεξέταση των μεθόδων διορισμού των μελών θα πρέπει να περιλαμβάνει την πτυχή των ίσων ευκαιριών.

3.4.7. Οι εισηγητές προτείνουν, μόλις διευκρινισθεί ποια ή ποιες χώρες θα ενταχθούν στην ΕΕ στον επόμενο γύρο, να επεκταθεί σ' αυτές τις χώρες το καθεστώς του "παρατηρητή". Οι παρατηρητές θα έχουν το δικαίωμα να στέλνουν αντιπροσωπεία στις συνεδριάσεις της ΕΤΠ. Έτσι, θα έχουν τη δυνατότητα να δουν από κοντά τις εργασίες της.

3.5. Λειτουργικά και οργανωτικά θέματα

3.5.1. Υπάρχουν, φυσικά, πολυάριθμα λειτουργικά θέματα που θα τεθούν μετά από οποιεσδήποτε αλλαγές στην ΕΤΠ.

3.5.2. Θα χρειαστεί να επανεξετασθούν οι εσωτερικές διαρθρώσεις, το μέγεθος και ο αριθμός των επιτροπών, το μέγεθος και η σύνθεση του Προεδρείου, η σύνθεση του προσωπικού και άλλες εσωτερικές ρυθμίσεις. Τα θέματα αυτά συζητώνται ήδη στους κόλπους της επιτροπής "Εσωτερικός Κανονισμός".

3.5.3. Καθώς θα διασαφηνίζεται η διαδικασία και η χρονική στιγμή του επόμενου γύρου διεύρυνσης, η ΕΤΠ θα συνιστούσε να λάβει η Γραμματεία της ΕΤΠ μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι δημοσιονομικές συνέπειες της διεύρυνσης θα τεθούν υπόψη του Προεδρείου όσο το δυνατόν ενωρίτερα. Πρέπει να καταρτισθεί ένας μεσοπρόθεσμος προγραμματισμός, λαμβάνοντας υπόψη τις ενδεχόμενες επιπτώσεις της διεύρυνσης.

3.5.4. Όπως και τα άλλα όργανα, έτσι και η ΕΤΠ θα πρέπει να λάβει μία απόφαση για το γλωσσικό ζήτημα. Σήμερα προβλέπεται μετάφραση και διερμηνεία σε έντεκα γλώσσες. Το θέμα αυτό θα πρέπει να διερευνηθεί στο πλαίσιο της διοργανικής συνεργασίας και λαμβάνοντας υπόψη τις γλώσσες των περιφερειών.

3.5.5. Θα πρέπει να μελετηθεί η δυνατότητα γλωσσικών μαθημάτων, προγραμμάτων ανταλλαγής και κοινών δραστηριοτήτων τόσο στο επίπεδο των μελών όσο και της διοίκησης. Τα μέτρα αυτά θα διασφαλίσουν ομαλή προσχώρηση και καλύτερη ενδοοργανική και διοργανική επικοινωνία.

4. Η ΕΤΠ, ο ρόλος της και η ταυτότητά της σε σχέση με τα άλλα όργανα της ΕΕ

Το παρόν τμήμα εξετάζει τις διοργανικές πτυχές των επιπτώσεων της διεύρυνσης στην ΕΤΠ.

4.1.1. Η διεύρυνση της ΕΕ θα οδηγήσει στην επανεξέταση ορισμένων σημαντικών θεμάτων σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας της Ένωσης. Μία διευρυμένη ΕΕ θα πρέπει να εξετάσει μία ποικιλία θεμάτων, μεταξύ των οποίων πιθανώς είναι η στάθμιση των ψήφων στο Συμβούλιο, ο ρόλος και οι διαρθρώσεις της Επιτροπής, κ.λπ. Το παρόν τμήμα επικεντρώνεται σε ορισμένα βασικά θέματα σχετικά με τον ρόλο της ΕΤΠ μεταξύ των κοινοτικών οργάνων.

4.1.2. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι με την έλευση ενός νέου γύρου διεύρυνσης και τις αναμενόμενες μεταρρυθμίσεις των θεσμικών διαρθρώσεων της Ένωσης, ο ρόλος και η θέση της ΕΤΠ θα πρέπει να ενισχυθούν και ότι η ΕΤΠ θα πρέπει να ασκεί μεγαλύτερη επιρροή στις διαδικασίες χάραξης πολιτικής και λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Όλο και μεγαλύτερος αριθμός αποφάσεων για ποικίλους τομείς πολιτικής λαμβάνεται πλέον σε υποεθνικό επίπεδο και η σημασία και η επιρροή της τοπικής και περιφερειακής διοίκησης στην ΕΕ αυξάνει. Το γεγονός αυτό πρέπει να αντικατοπτριστεί στον ρόλο της ΕΤΠ.

4.1.3. Αναμένοντας την επόμενη ΔΔ, είναι ευκταίο να πραγματοποιηθούν βήματα προς την ενίσχυση του ρόλου της ΕΤΠ σε έναν αριθμό τομέων.

5. Τομείς αρμοδιότητας

5.1. Η έλευση της διεύρυνσης παρέχει την ευκαιρία να επανεξετασθούν και να επανεκτιμηθούν οι τομείς πολιτικής όπου απαιτείται σήμερα διαβούλευση με την ΕΤΠ. Η προσχώρηση νέων χωρών δικαιολογεί σαφώς μία ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της ΕΤΠ σε έναν αριθμό τομέων ιδιαίτερα σημαντικών για τις νέες χώρες.

5.2. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι καθώς η τοπική και περιφερειακή διοίκηση διαδραματίζει όλο και μεγαλύτερο ρόλο στην ασφάλεια της τοπικής κοινότητας, ο τομέας αυτός θα πρέπει να συμπεριληφθεί στις αρμοδιότητές της κατά την επόμενη ΔΔ. Η εγκληματικότητα και γενικά η ασφάλεια της τοπικής κοινότητας είναι θέματα όπου οι τοπικές και περιφερειακές αρχές αναμιγνύονται όλο και περισσότερο και η εξεύρεση λύσεων για την ασφάλεια της τοπικής κοινότητας συχνά επιτυγχάνεται με εργασία στο επίπεδο των τοπικών κοινοτήτων, ώστε να βρεθούν λύσεις που ταιριάζουν καλύτερα στα προβλήματα της συγκεκριμένης περιφέρειας ή τοποθεσίας. Εξάλλου η ΕΤΠ αναγνωρίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές συμμετέχουν όλο και περισσότερο σε ένα μεγάλο σύνολο άλλων θεμάτων, όπως π.χ. στο θέμα της ενέργειας, της τεχνολογίας της πληροφόρησης και των ΜΜΕ.

5.3. Οι ευρείς, γενικόλογοι όροι της Συνθήκης επιτρέπουν τη διαβούλευση με την ΕΤΠ και σε νέους τομείς πολιτικής, που θα εμφανισθούν στο μέλλον και που δεν είναι πάντοτε εύκολο να προσδιορισθούν. Η διεύρυνση θα φέρει νέα και μέχρι στιγμής απρόβλεπτα θέματα και πτυχές της πολιτικής της ΕΕ, οπότε θα πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει αυτή η ευελιξία όσον αφορά τη διαβούλευση με την ΕΤΠ σε ευρύ φάσμα πολιτικών.

6. Η ΕΤΠ και η διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ

6.1. Η Συνθήκη ΕΚ προσδιορίζει τις περιπτώσεις στις οποίες η ΕΤΠ έχει δικαίωμα να εκδώσει γνωμοδότηση για ένα νομοθετικό σχέδιο της ΕΕ, κατά το διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα στην πρότασή του από την Επιτροπή και την υιοθέτησή του από το Συμβούλιο Υπουργών.

Η ενίσχυση του ρόλου της ΕΤΠ στη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ θα αποτελούσε δίκαιη αναγνώριση της εξελισσόμενης διαδικασίας περιφερειοποίησης και αποκέντρωσης και των μεταβαλλόμενων σχέσεων μεταξύ των εθνικών κρατών και των τοπικών και περιφερειακών αρχών, τόσο στις χώρες της ΕΕ όσο και στις εκτός αυτής χώρες.

Από αυτήν την άποψη, η ΕΤΠ θα ήθελε να επαναλάβει το αίτημα της γνωμοδότησης CdR 136/95 (εισηγητής: Pujol) να αναγνωρισθεί ως πλήρες θεσμικό όργανο της ΕΕ.

Επίσης, αν η Επιτροπή η το Συμβούλιο επιλέγουν να μην ακολουθήσουν τις συστάσεις της ΕΤΠ, να υποχρεούνται να αιτιολογήσουν αυτή την επιλογή τους.

6.2. Η αύξησης της συνεργασίας της ΕΤΠ και των άλλων κοινοτικών οργάνων εγκρίνεται. Στις Πολιτικές Προτεραιότητες της ΕΤΠ (που υιοθετήθηκαν στις 18.11.1998), η εντατικοποίηση των επαφών σε επίπεδο επιτροπών (με τις επιτροπές του ΕΚ), εισηγητών, πολιτικών ομάδων και εθνικών αντιπροσωπειών προσδιορίζεται ως το βασικό μέσο για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των οργάνων. Σε ειδικές περιπτώσεις θα μπορούσαν να εξετασθούν ειδικές διοργανικές ομάδες εργασίας.

7. Η ΕΤΠ και τα άλλα όργανα της ΕΕ

Αν και η διεύρυνση δεν είναι ο μόνος λόγος για ριζικές μεταρρυθμίσεις των διαρθρώσεων της Ένωσης, ασφαλώς αληθεύει ότι αν δεν αλλάξει τίποτα, τα υφιστάμενα θεμέλια θα καταρρεύσουν υπό το βάρος μιας διευρυμένης Ένωσης. Οι πρώτες ρωγμές είναι ήδη ορατές.

Η προσεχής ΔΔ ενδέχεται να καταλήξει σε περαιτέρω αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας και διάρθρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής θεσπίσεως ενός Συντάγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο διαχωρισμός των εξουσιών θα είναι αναμφίβολα σημαντικό θέμα των συζητήσεων. Σε ένα νέο οικοδόμημα για την ΕΕ θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ο σημαντικός ρόλος και οι αρμοδιότητες των περιφερειών και των δήμων της Ευρώπης. Σε μία τέτοια αποκεντρωμένη Ευρώπη, η ΕΤΠ θα έχει σημαντικό έργο και οι σχέσεις της με τα άλλα όργανα θα πρέπει να προσδιορισθούν με σαφήνεια.

8. Συμπεράσματα

8.1. Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση διασφαλίζει την αποδοχή της αρχής της επικουρικότητας από τις υποψήφιες χώρες. Με αυτό το δεδομένο, η ΕΤΠ θεωρεί σημαντική την ενίσχυση της τοπικής και περιφερειακής δημοκρατίας στις υποψήφιες χώρες, η οποία στοχεύει σε μια λειτουργία της διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο το δυνατόν εγγύτερη στους πολίτες. Για το λόγο αυτό η ΕΤΠ καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να υποστηρίξει την ανάλογη πρόοδο της προενταξιακής στρατηγικής στις εν λόγω χώρες.

8.2. Μέγεθος

Η Επιτροπή των Περιφερειών πιστεύει ότι η διεύρυνση της Ένωσης επιβάλλει περαιτέρω αύξηση του μεγέθους της ΕΤΠ. Η ΕΤΠ θεωρεί ενδεδειγμένο έναν μέγιστο αριθμό 350 περίπου μελών και θα εξετάσει διάφορα σενάρια σχετικά με το πώς μπορεί να επιτευχθεί κατάλληλη εκπροσώπηση.

8.3. Σύνθεση

Ενόψει της διεύρυνσης της Ένωσης και της προσεχούς Διακυβερνητικής Διάσκεψης, η Επιτροπή των Περιφερειών πιστεύει ότι πρέπει να επανεξετασθούν οι αρχές που διέπουν τον ορισμό των μελών. Στη συζήτηση για τη σύνθεση και τον ορισμό των μελών της ΕΤΠ θα πρέπει να συμμετάσχουν και εκπρόσωποι των υποψήφιων χωρών.

8.4. H ETΠ επαναλαμβάνει το αίτημά της από τη γνωμοδότηση Pujol, σε μία νέα Συνθήκη να συμπεριληφθεί αναφορά στην πολιτική εντολή και την πολιτική νομιμότητα των μελών της.

8.5. Οι υποψήφιες χώρες για τον πρώτο γύρο προσχωρήσεων πρέπει να έχουν καθεστώς παρατηρητή, που να τους επιτρέπει να στέλνουν εκπρόσωπο στις συνεδριάσεις της ΕΤΠ.

8.6. Στις νέες μεθόδους καθορισμού των μελών πρέπει να ληφθεί υπόψη η πτυχή των ίσων ευκαιριών.

8.7. Λειτουργικά και οργανωτικά θέματα

Πρέπει να αναπτυχθεί όσο το δυνατόν συντομότερα μία μεσοπρόθεσμη στρατηγική για τις δημοσιονομικές και τις οργανωτικές πτυχές.

Η στρατηγική αυτή πρέπει να περιλαμβάνει:

- μέγεθος και σύνθεση των οργάνων της ΕΤΠ (Προεδρείο, επιτροπές κ.λπ.)

- δημοσιονομικές επιπτώσεις

- προπαρασκευαστικές δραστηριότητες, όπως γλωσσικά μαθήματα

- μετάφραση και διερμηνεία.

8.8. Η ΕΤΠ και η διαδικασία λήψης αποφάσεων

Η ΕΤΠ ζητεί περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου της στη διαδικασία ανάπτυξης της νομοθεσίας της ΕΕ. Οι τομείς πολιτικής, στους οποίους πρέπει να συμμετέχει η ΕΤΠ, πρέπει επίσης να επεκταθούν όπως και οι τομείς, με τους οποίους ασχολείται η ΕΤΠ επί του παρόντος, πρέπει να διασαφηνισθούν περισσότερο στις συμφωνίες για τη Συνθήκη. Η δυνατότητα διαβούλευσης και σε άλλους τομείς θα πρέπει να διατηρηθεί.

8.9. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει τη σύσταση της γνωμοδότησης Pujol, να αναγνωρισθεί ως πλήρες θεσμικό όργανο. Επιπλέον, η Επιτροπή και το Συμβούλιο πρέπει να υποχρεούνται να αιτιολογούν γιατί δεν ακολούθησαν τις συστάσεις της ΕΤΠ, αν και όταν επιλέγουν να μην τις ακολουθήσουν.

8.10. Η θέση της ΕΤΠ στο θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ

Η ΕΤΠ σκοπεύει να αναπτύξει τη συνεργασία της με τα άλλα όργανα της ΕΕ, ιδίως ενόψει της διεύρυνσης και της Διακυβερνητικής Διάσκεψης. Ένας πρακτικός τρόπος να το κάνει αυτό θα ήταν να συστήσει μικτές επιτροπές με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι εισηγητές συνιστούν να προβεί η γραμματεία της ΕΤΠ στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε οι συναντήσεις αυτές να μπορέσουν να αρχίσουν το συντομότερο δυνατό. Εκτός αυτού, η ΕΤΠ θα συνεχίσει να προσδιορίζει και να τονίζει περαιτέρω τον ρόλο και τη θέση της, ιδίως σε σχέση με ενδεχόμενη περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

8.11. Η ΕΤΠ πρέπει να συνεχίσει να διευρύνει τη συνδρομή της στις χώρες που επιδιώκουν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΕΤΠ θα πρέπει να παρέχει υποστήριξη, βοήθεια και ενημέρωση, παράλληλα με τα άλλα όργανα της ΕΕ. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές των υποψήφιων χωρών πρέπει να συμμετάσχουν πλήρως και εξ αρχής στη διαδικασία της διεύρυνσης. Για το σκοπό αυτό συστήνονται μεικτές επιτροπές στις οποίες θα συζητούνται ζητήματα που αφορούν τις εν λόγω αρχές.

Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

(1) CdR 136/95 - ΕΕ C 100 της 2.4.1996, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

στη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών

To παρόν παράρτημα παρουσιάζει το σημερινό μέγεθος των αντιπροσωπειών που είναι μέλη της ΕΤΠ.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Η ΕΤΠ διαθέτει σήμερα συνολικά 222 μέλη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

στη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών

Μεγέθη των αντιπροσωπειών των υποψήφιων χωρών με βάση αντιπροσωπείες παρόμοιου μεγέθους σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

Πληθυσμός υποψήφιων χωρών - Εκτιμήσεις Ιουλίου 1998

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αυτά είναι τα κατά προσέγγιση μεγέθη των αντιπροσωπειών με βάση τον συνολικό πληθυσμό των υποψήφιων κρατών. Αν χρησιμοποιούνταν αυτοί οι αριθμοί, ο συνολικός αριθμός των μελών της ΕΤΠ θα ήταν 351.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

στη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών

Αναθεώρηση του μεγέθους των αντιπροσωπειών με βάση τη μέθοδο που χρησιμοποιείται για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ο πίνακας αυτός δείχνει το μέγεθος της ΕΤΠ, αν οι εθνικές αντιπροσωπείες βασισθούν σε πολλαπλασιασμό επί δύο και επί τρία του πληθυσμού ανά ευρωβουλευτή των σημερινών κρατών μελών της ΕΕ.

Επιλογή 1: αριθμός κατοίκων ανά ευρωβουλευτή x 2

Επιλογή 2: αριθμός κατοίκων ανά ευρωβουλευτή x 3

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV

στη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών

Το παράρτημα αυτό δείχνει πώς ενδέχεται να αυξηθεί το μέγεθος της ΕΤΠ, αν υπάρξουν δύο περαιτέρω κύματα διεύρυνσης της ΕΕ. Προφανώς είναι κάπως εικοτολογικό επί του παρόντος, διότι οι περιστάσεις των υποψήφιων χωρών ενδέχεται να αλλάξουν, αλλά θεωρήθηκε ότι η παροχή ορισμένων επιλογών θα μπορούσε να βοηθήσει τα μέλη της ΕΤΠ να εξετάσουν το ζήτημα του μεγέθους της.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Στην περίπτωση αυτή, το συνολικό μέγεθος της ΕΤΠ θα ήταν: 222 + 69 = 291

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Τότε το συνολικό μέγεθος της ΕΤΠ θα ήταν: 222 + 129 (60+ 69) = 351

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V

στη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών

Εσωτερική οργάνωση των χωρών που είναι υποψήφιες για τον πρώτο γύρο προσχώρησης

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>