Αριθ^191^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21791 
Ρν^ο^τ^^γ^τ^^^ν^νη^εςεξελ^ς^τ^ν^ο^τ^τ^το^^ 
^91^191^ 
ΣτιςΜΑεκεμβρίου 1990 και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθου 20, παράγραφος^του Εσωτερικού 
Κανονισμού,ηΟικονομική και ΚοινωνικήΕπιτροπή απεφάσισε να εκδώσει γνωμοδότηση για τις 
κοινωνικές εξελίξεις στην Κοινότητα το 1990. 
Τοτμήμακοινωνικών,οικογενειακών,εκπαιδευτικών και πολιτιστικών θεμάτων,στο οποίο ανατέθηκε 
ηπροετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, κατάρτισε τη γνωμοδότηση του στις 1]^αΐου 1991 
με8άσητηνεισηγητικήέκθεσητουκ.Ε.^ιι11^. 
Κατά την 2^7η σύνοδο ολομέλειας ^συνεδρίαση της 29ης ^αΐου1991^,ηθικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε με πλειοψηφία, δύο ψήφους κατά και ΙΟαπο^ές. την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1 Ε^γ^γή 
1.1. Είναι σκόπιμο να υπενθυμισθεί εξαρχής ότιηετήσια 
γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την εξέλιξη τηςκοινωνικήςκατα 
στάσεως στην Κοινότητα κατά το προηγούμενο έτος, περι^ 
λαμβάνει κατά κύριο λόγο την εξέταση των γεγονότων και 
των προβλημάτων που προέκυψαν στον κοινωνικό τομέα σε 
ορισμένη περίοδο, καθώς και τη λή^η θέσεως όσον αφορά 
τις σχετικές διαπιστώσεις που έγιναν.Επομένως,ηεν λόγω 
έκθεση δεν έπεισαν σκοπό μια επισταμένη και εμπεριστατω^ 
μένη εξέταση του τεράστιου τομέα της κοινωνικής πολιτικής, 
ωστόσο, με την ετήσια γνωμοδότηση της,ηΟΚΕ σκοπεύει 
να συμβάλει κατά τρόπο εποικοδομητικό στην προοδευτική 
και συνεκτική υλοποίηση της κοινωνικής αυτής πολιτικής, 
ηοποία θα πρέπει να εκφράζεται με τη γενική ευημερία όλων 
των πολιτών καιθααντικατοπτρί^ειτη γνήσια κοινωνική 
ταυτότητα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
1.2. ϋΟΚΕεκφρά^ειλύπηεπειδήηΕπιτροπήδενυπέβαλε 
ακόμη γραπτώς την ετήσια έκθεση της για τις κοινωνικές 
εξελίξεις κατάτο 199θ.ΚαλείτηνΕπιτροπή να εξετάσει 
την προοπτική δημοσίευσης της εκθέσεως σε εύθετο ^ρόνο, 
δηλαδή στις αρ^ές του έτους που ακολουθεί το υπό εξέταση 
έτος. 
1.1 Επειδή το πρόγραμμα εργασιών της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής προβλέπει την κατάρτιση γνωμοδό 
τησηςγιατηναπασ^όληση στην Ευρώπη το 1990,ηπαρούσα 
γνωμοδότηση για τις κοινωνικές εξελίξεις δεν περιλαμβάνει 
ουδεμία σύσταση σχετικά με την απασχόληση. Εντούτοις, 
είναι σκόπιμο να υπενθυμισθούνορισμέναβασικά^αρακτηρι 
στικά των εξελίξεων που παρατηρήθηκαν το 1990. 
1.11. 11 μείωση του ποσοστού ανεργίας στην Κοινότητα 
^εκτόςτης πρώην ΑΑΡ^ που παρατηρήθηκε κατά τα τελευταία 
χρόνια,δε συνετίσθηκε καθόλη τη διάρκεια του 1990. Ηράγ 
μάτι, από τον Ιούνιο και μετά το συνολικό ποσοστό ανεργίας 
σταθεροποιήθηκε στο^^του ενεργού πληθυσμού σχεδόν 
καθ^όλη τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου, και αυξήθηκε 
ελαφρώς από το Αεκέμβριο.11 επιβράδυνση της οικονομικής 
ανάπτυξης που παρατηρήθηκε σε ορισμένες ευρωπαϊκές 
^ώρες από τα τέλη του θέρους!990, και οι επιπτώσεις του 
πολέμου του Νερσικού Κόλπου σε ορισμένουςτομείςδραστη^ 
ριοτήτων.υπάρ^ει κίνδυνος να διατηρήσουντη δυσμενή αυτή 
εξέλιξη κατά το πρώτο εξάμηνο του 1991. Ημακρο^ρόνιαανεργία,ηοποία διατηρήθηκε σε περίοδο 
μειώσεως της συνολικής ανεργίας, υπάρξει κίνδυνος να επι 
δεινωθείσεμιαλιγότεροευνοϊκήγιατηναπασ^όλησησυγκυ 
ρία. 
Αντίθετα,ηεπιβράδυνση της αναπτύξεως δε φαίνεται να έ^ει 
επηρεάσει την εξέλιξη της απασχολήσεως κατά το δεύτερο 
εξάμηνοτου!990θιυπηρεσίεςτηςΕπιτροπής,στοτελευταίο 
τους σημείωμα σχετικά με τη συγκυρία τοΑεκέμβριο του 
1990,εί^αν μάλιστα προσαρμόσει προς τα πάνω τηνεκτίμησή 
τους όσον αφορά το συνολικό ποσοστό αύξησης της απασ^ο 
λήσεωςτο 1990, δηλαδή^Ι,^ αντί 1,4^ 
1.12. ^ολονότιη ευνοϊκή αυτή εξέλιξη μετάαπόδύο 
^ρόνιαέντονηςανάπτυξηςκατέστησεεπίσης δυνατή μια 
αλλαγή της δομής τωνπροσφερόμενωνθέσεων απασχόλησης 
με τη μείωση του ποσοστού των άτυπων μορφών απασ^όλη 
σης,πρέπει να σημειωθεί ότι οιπροοπτικέςγιατο 1991 
αναθεωρήθηκανέκτοτεπροςτακάτωόσοναφοράτοποσοστό 
συνολικής αύξησης της απασχόλησης που δεν θα υπερβεί το 
θ,^,αντίτουθ,9^ 
Τέλος, δεν πρέπει να λησμονείται ότι οι εν λόγω κοινοτικοί 
μέσοι όροι αποκρύπτουνσοβαρέςανισότητες μεταξύτων 
κρατών μελών.Σε ορισμένα από αυτά παρατηρείται ήδη επι 
δείνωση της ανεργίας και των δυσμενών εξελίξεων της απα 
σ^όλησης σε πολλούς τομείς της οικονομίας. 
Συνεπώς,ηΚοινότητα καλείται να μεριμνήσει για τη διατή 
ρήση και την ενίσχυση κατάλληλων παρεμβατικών μέτρων 
κοινωνικού και οικονομικού χαρακτήρα που να καταστήσουν 
δυνατή την αποτελεσματική δράση κατά της επιδεινώσεως 
της καταστάσεως απασχόλησης. 
1.4 ΗΟΚΕ, έχοντας επίγνωση της σημασίας και της οξύ 
τητας των προβλημάτων που προκαλούν τα φαινόμενα μετα^ 
νάστευσηςστηνΚοινότητα, υιοθέτησε πρόσφατα γνωμοδό 
τηση πρωτοβουλίας για το καθεστώς των διακινούμενων 
εργαζομένων των τρίτων ^ωρώνκαιπροετοιμά^ειδεύτερη 
γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για τις μεταναστευτικές πολιτι 
κές 
1.41 Επομένως,ηπαρούσα γνωμοδότηση δεν αναφέρεται 
στα θέματα αυτά, αν και αποτελούν μια από τις σημαντικότε^ 
ρες πτυχές των κοινωνικών εξελίξεων που παρατηρήθηκαν 
κατάτη διάρκειατουπαρελθόντοςέτους,καιμολονότιη 
πολιτική στον τομέα της μετανάστευσης,σε συνδυασμό με 
συνετές πολιτικές ένταξης των μεταναστών στην κοινωνία 
^.7.^ Επίσημη Εφημερίδα των ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.ΟΙ^ 
πρέπει να λαμβάνει οπωσδήποτε υπόι^η τα κοινωνικά φαινό^ 
μεναπουυπάρ^εικίνδυνος νατη συνοδεύουν, πρόκειται 
ειδικότερα για τα φαινόμενα του φυλετισμοΰ και της ^ενοφο-
βίας των οποίων πρέπει να γίνει ανάλυση τόσοτου αιτίου όσο 
καιτου αιτιατού καινά ευρεθούν τρόποι αποτελεσματικής 
καταπολέμησης τους 
Ακόμη περισσότερο ταφαινόμενα αυτά, που δενέ^ουνπάντα 
σ^έση με τα μεταναστευτικά δεν αποκλείεται ναεπηρεάσουν, 
λόγω του πολυσχιδούς και πολυσυνθέτου χαρακτήρα τους, 
τηνπολιτική όσον αφορά τηνιδιότητατουευρωπαίουπολίτη. 
Ρ^.1 Θετικά και με βάση την εμπειρία των πρόσφατων 
γεγονότων, το φαινόμενο των μεταναστευτικών ρευμάτων από 
τρίτες ^ώρες απαιτεί τη λή^η κατάλληλων μέτρων εκ μέρους 
της Κοινότητας.ΗΟΚΕ εκφράζει απογοήτευση επειδή δεν 
έ^ει δοθεί μέ^ρι σήμερα συνέπεια στη σύσταση που διατΰ^ 
πωσε επανειλημμένα και περιλαμβάνεται συγκεκριμένα στη 
γνωμοδότηση της για την ε^έλιςη της κοινωνικής καταστά 
σεως στην Κοινότητα το Ι^καιηοποία αποσκοπεί στη 
δημιουργία ενός εγκεκριμένου από τα κράτη μέλη νομικού 
πλαισίου όσοναφοράτη μετανάστευση καιτην ελεύθερη 
κυκλοφορίαστηνΕΚυπηκόωντρίτων^ωρων,συμπεριλαμβα 
νόμενωνκαιτων νομάδων όλων των εθνικοτήτων.Ευελπι 
στοΰμε ότι οι συστάσεις τις οποίεςηΟικονομική και Κοινω­
νική Επιτροπή διατυπώνει σ^ετικάμετιςπολιτικέςστον 
τομέατηςμετανάστευσης, θακινήσουν την προσοχή των 
κοινοτικών οργάνων. 
I ^εφ^ογ^του^οιν^νη^υΧά^ 
1Ρ ϋ συνειδητοποίηση εκ μέρους όλων της ανάγκης να 
δοθεί στηνευρωπαίκήκοινωνικήδιάστασησημασίαανάλογη 
με εκείνη που έ^ει δοθεί στην οικονομική διάσταση, συγκε­
κριμενοποιήθηκε με την υιοθέτηση,στο τέλος του 1^, του 
προγράμματος δράσης της Επιτροπής για τηνυλοποίηση του 
κοινοτικού ^άρτη των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων. 
Αυτό αποτελεί σημαντικό βήμα που μπορεί να δημιουργήσει 
ορισμένη αισιοδοξία στομέτροπουοι κοινοτικέςκαι οι 
εθνικέςαρ^ές,καθώςκαιοικοινωνικοίεταίροι,θαμπορέσουν 
ναεπιληφθοΰντωνπροβλημάτωνκαι να επισπεύσουν τις 
σχετικές ενέργειεςΜΟμως,ηαισιοδο^ία αυτή επηρεάζεται 
από τώρα και στο ε^ής από τις αμφιβολίες που εκδηλώνονται 
όσον αφορά το πρόγραμμα δράσης και την υλοποίηση του 
εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών 
^εποικοδομητικός ρόλος που διαδραμάτισεηΟικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή^ιδίως στο στάδιο της καταρτίσεως 
τουενλόγω^άρτη, είναι γνωστός και τυγχάνει γενικής 
αναγνωρίσεως.θα πρέπει, συνεπώς, να ληφθεί υπόι^ηηκρι-
τική στάση της ΟΚΕ έναντι των αποτελεσμάτων που επιτεΰ 
ώθησαν 
II ^^^^^^^^^^^^^ 
11Ρ σύμφωνα με την παράγραφο ^ του Κοινοτικού 
Χάρτη των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των εργα^ο 
μένων,ηΕπιτροπή καλείται να καταρτίζει ^κάθε^ρόνο, κατά 
τη διάρκεια του τελευταίου τριμήνου, έκθεση για την εφαρ­
μογή τουΧάρτη απότακράτη μέλη καιτηνΕυρωπαϊκή 
Κοινότητας 
^ εν λόγω έκθεση δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμη όσον 
αφορά το πρώτοέτοςεφαρμογήςτου Χάρτη.θα ήτανσκόπιμο οι ετήσιες αυτές εκθέσεις, που θα δημοσιεύονται εντός των 
προβλεπομένων προθεσμιών, να είναιαρκετάσαφείςώστε 
ναμπορεί να συνάγει κανείς συμπεράσματατόσογια τις 
προοπτικές ομαλής προόδου όσο και για τις πιθανές αιτίες 
των κωλυμάτωνήτων εμποδίων που αντιμετωπίζονται στους 
διάφορους τομείς του προγράμματος δράσης. 
111 Π δήλωση του Προέδρου της Επιτροπής, κ. Ι^ιι^ 
Ε^Ιοτ^,σύμφωναμετηνοποίαο Κοινοτικός Χάρτηςτων 
κοινωνικών δικαιωμάτων δεν θα μπορέσει να καταστεί κοινω­
νική πραγματικότητα ^ωρίς την ενεργό συμμετοχή των κοι^ 
νωνικώνεταίρων, στοχεύει προφανώς, μεταξύ των άλλων 
μέσων δράσεως, και την ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου. 
111Ρ ^το πλαίσιο αυτό, γίνεται συνήθως αναφορά στον 
κοινωνικό διάλογοοοποίοςδιε^άγεταιγενικότερα μεταξύ 
της^υνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών συνδικάτων ^Ε^, αφενός, 
και τηςΕνωσης Βιομηχανιών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
^υΝ^ΟΕ^ και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αημόσιων Επι^ειρή-
σεων^ΕΕ^, αφετέρου.Εξάλλου,κατά τη διάρκεια του ^θ, 
η Επιτροπή συνέτισε τις δραστηριότητες διαβουλεύσεων 
κατά τομείς. 
Αεν επιδέχεται αμφιβολία το γεγονός ότι, από τη μια πλευρά, 
οιδιάλογοιαυτοί,στουςοποίουςοιενλόγωοργανώσεις 
εκπροσωπούντουςκοινωνικούςεταίρους, κατέστησαν δυνατό 
να επιτευχθεί ομοφωνίαήνα ληφθούν κοινές θέσεις για τα 
διάφορα υπόε^έταση θέματα. Από την άλλη πλευρά, διατυπώ 
θηκαν ορισμένες επικρίσεις για διάφορους λόγους εκ μέρους 
των δύο πλευρών των κοινωνικών εταίρων, ενώ επίσης σε 
ορισμένους τομείς των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ^^Ε^ 
προέκυι^ετοερώτημακατάπόσοθαήτανσκόπιμοναε^ετάσει 
εμπεριστατωμέναηΟικονομική και Κοινωνική Επιτροπή τις 
πιο ενδεδειγμένες μορφές διαλόγου, τις μεθόδους που πρέπει 
να ^ρησιμοποιηθούν,το περιεχόμενο και την εμβέλεια των 
θεμάτων, το πρόβλημα του στόλου του κοινωνικού διαλόγου, 
το πρόβλημα των εξουσιών που έ^ουν δοθεί στους συνομιλη^ 
τές σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο, καθώς και τη σημασία 
και τις συνέπειες των συναινέσεων που έ^ουν επιτευχθεί και 
των αποφάσεων που έ^ουν ληφθεί 
Ενώδεναποσκοπεί μεκανένα τρόπο ναυπονομεύσει τη 
σαφή διάκριση που πρέπει να γίνεται μεταξύ της ΟΚΕ, ως 
συμβουλευτικού οργάνου της Κοινότητας, και των κοινωνά 
κώνεταίρωνστο ρόλοτωνδιαπραγματευτών,η ΟΚΕΘα 
πρέπει ναείναισεθέσηναεκφρά^ειτη γνώμη τηςστοπλαίσιο 
της προβληματικής αυτής. 
1111 θ κοινωνικός διάλογος που επισημαίνεται στο 
παραπάνω σημείοΙΡΙΙεί^ε ως αντικείμενο, μεταξύ άλλων, 
την Ενιαία Πρά^η,της οποίας το άρθροΙΙ^Βορίςειότι^ 
Επιτροπή προσπαθείνα αναπτύξει μεταξύ των κοινωνικών 
εταίρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο διάλογο που θα μπορούσε να 
καταλήγει, εφόσον οι εν λόγω κοινωνικοί εταίροι το επιθυ-
μούν,σε συμβατικές σ^έσεις^.Οι συμβατικές σχέσεις για 
τις οποίες γίνεται εν προκειμένω λόγος, μπορούν επίσης να 
προβλέπουν τησύναι^η συμφωνιών πλαίσιασε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. Επομένως, είναι αναγκαίο να ξεπεραστεί το στάδιο 
τουαπλού διαλόγου, ώστε να τεθούν οι βάσειςγια τηνεπιδίω-
^η της συνάψεως συμφωνιώνμετη μέθοδοτων διαπραγματεύ-
σεων,ωςβασικού στοιχείου ενόι^ειτηςυλοποιήσεωςτης 
ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. 
συνεπώς, δεν αποκλείεται,στις προσπάθειες για βελτίωση 
της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, να κατορθώσειη 
Αριθ. θ 191/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22791 
Κοινότητα να δημιουργήσει μια βάση για ^ιάλογο,ηοποια, 
αφοΰ ληφθούν υπό^η οι διαφορές των εθνικών συστημάτων, 
θα καταστήσει δυνατή τη λή^ηθέσεωνκαι σημείων προσέγ­
γισης όσον αφορά ορισμένα μείζονα προβλήματα του κοινω-
νικοΰ τομέα. 
Βάσει της θέσεως αυτής, οι κοινωνικές ρυθμίσεις ενδέχεται 
να έχουν μικτό χαρακτήρα, αφοΰ απορρέουν τόσο από οδη­
γίες και κανονισμούς όσο και από τα αποτελέσματα του κοι-
νωνικοΰ^ιαλόγου.Αυτόθαεπέτρεπεστουςκοινωνικουςεταί-
ρους, τηρούμενης της αρχής της ^τ^ομίας των διαπραγμα­
τεύσεων τους,να διαδραματίσουν έναν όλο και αυξανόμενο 
ρόλο,και νασυμβάλουνταμέγισταστη θέσπιση τωνκοινωνι-
κών αυτών ρυθμίσεων. 
Είναι αληθές ότιηπροσπάθεια αυτή θα πρέπει να γίνει με 
ρεαλισμόκαινασυν^υά^εταιτέλειαμετηνεξέλιξητωνάλλων 
κοινοτικών πολιτικών 
ΗΟΚΕ^^ιστά στη διακυβερνητική Αιάσκε^η να εγκύψει 
στο^^ό^η^ααυτότουκοινωνικοΰ^ιαλόγου,ωςμέσοεπιτευ-
ξεως^ρ^ου, καθώς και στο θέμα του ρόλου που οφείλει να 
^ια^ρ^ησειηΟΚΕ στο πλαίσιο αυτό. 
Βάσει της ί^ιαςλογικής,ηΟΚΕ προτείνει να επανεξετασθεί 
ηεφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας στον κοινωνικό 
τομέα, χωρίςναπαραβλέπεταιτογεγονόςότιοιπρωτοβουλίες 
πουπρέπεινααναληφθουνγιατηνεφαρμογήτωνκοινωνικών 
^ικαιωμάτωνεμπίπτουνστηναρμο^ιότητατωνκρατών μελών 
καιτωνκοινωνικώνεταίρωνκα^ςκαιηάποφηπουεξέφρασε 
ηΟΚΕ στη γνωμοδότηση της για τα θεμελιώδη κοινωνικά 
δικαιώματα στην Κοινότητα ότι «θα πρέπει να χρησιμοποιη­
θούν τα μέσα και οι διαδικασίες που ορί^ειησυνθήκη ώστε 
^ναεξασφαλισθείηπροστασία των θεμελιωδών κοινωνι­
κών δικαιωμάτων στα πλαίσια των νομικών συστημάτων των 
κρατώνμελώνκαι^β)να^ιευκολυνθείηεφαρμογήτωνκοινω-
νικών εκείνων μέτρων που είναι απαραίτητα για την ομαλή 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. 
21 Το προβλημάτων αρμοδιοτήτων καιτων νομικών 
βάσεων έχει αποφασιστική σημασία για την εφαρμογή του 
Κοινωνικού Χάρτη. 
^χετικά,ηΟΚΕ σημειώνει την πρόθεση της Κυβερνήσεως 
τουΑουξεμβοΰργουπουασκείσήμερατηνΙΤροε^ρίατου 
^υμβουλίου,ηοποίαέχειταεξής τρία χαρακτηριστικά^ 
^ να προωθηθούν κατά προτεραιότητα τα κοινωνικά θέματα 
ταοποίαείναι^υνατό να σημειώσουν πρόο^οκαι να 
περατωθούν ταχέως, 
^νασυ^ητηθείκατάκΰριολόγοηουσίατων θεμάτων, 
αποφεύγοντας την εμπλοκή σε συζητήσεις για τη νομική 
βάση, 
^να εξετασθούν τα προβλήματα αυτά περίτης νομικής 
βάσεως από τους αρμόδιους κύκλους, και να ^οθεί στη 
διακυβερνητική Αιάσκε^ηηευκαιρίαναπροβείσεσχετι-
κές εκτιμήσεις. Είναι προφανές ότι το πρόβλημα της νομικής βάσεως είναι 
άμεσα συνυφασμένο με εκείνο των αρμοδιοτήτων το οποίο, 
ουτωςήάλλως,θααποτελέσειτοαντικείμενοεξετάσεωςκατά 
τηΑιακυβερνητικήΑιάσκεφη. 
^αίνεται,σχετικά,εν^ειγμένο ναγίνειπαραπομπή στη 
«γνώμη της Επιτροπής, της 21ης Οκτωβρίου 1990, σχετικά 
με την αναθεώρηση της συνθήκης περί ιδρύσεως της ΕΟΚ 
που αφορά τηνπολιτικήένωση«^, στην οποία αναφέρονται 
μεταξΰάλλωνκαιταεξής^ 
«Τοθέμα των αρμοδιοτήτων πρέπει να εννοηθεί, όπως 
και στην Ενιαία Ηράξη, όχι σε γενικό πλαίσιο, αλλά 
σε συνάρτησημε μια επιλογήτων αναγκών διαμέσου 
κοινοτικών ^ράσεων,ώστε να καταστεί ^υνατήηισορρο 
πημένη ανάπτυξη κοινών πολιτικών.ΝΕπιτροπή, στο 
πλαίσιο της επιλεκτικής αυτής προσέγγισης, προτείνει 
να αφορά κατά κύριο λόγοη^ιεΰρυνση των αρμο^ιοτή^ 
των την κοινωνική διάσταση, τα μένοντα δίκτυα υπο^ο 
μών και την ελεύθερη κυκλοφορία των ατόμων, θέματα 
πουσυν^έονται όλα με την άριστη ανάπτυξη της μεγάλης 
αγοράς. 
ΗΟΚΕ εκφράζει λΰπηεπει^ήη^ιαοικασία που εφαρμό­
σθηκε για την προετοιμασία της εν λόγω^ιασκέι^εως^εν 
της ^ίνει τη δυνατότητα να αποφανθεί επί των θεμάτων 
αυτών, ωστόσο, ελπίζει ότι τα κοινοτικά όργανα θα 
λάβουν υπόνη τις ανησυχίες που εξέφρασε επανειλημ 
μένα και ειδικότερα στη γνωμοδότηση της για τα θεμελι­
ώδη κοινωνικά δικαιώματα στην Κοινότητας 
2.^,1. ΗΕπιτροπή υιοθέτησε πολλές προτάσεις οδηγιών 
το!990,ποι,αφορούνκυρίωςτηνπροστασίατωνεργα^ομένων 
στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας, την «άτυπη εργα­
σίας, την ενημέρωση και τη διαβούλευση των εργαζομένων 
στιςεπιχειρήσεις, τη γραπτή δήλωση περί σχέσεωνεργασίας 
καιτηνπροστασίατωνηλικιωμένωνατόμωνκαιτη βελτίωση 
τηςκινητικότηταςτων εργαζομένων μειονεκτοΰντωνατόμων. 
Ηπρότασηο^ηγίαςσχετικάμετηνομοθεσίαπουεφαρμό^εται 
για τους εργαζόμενους οι οποίοι μετακινούνται για να εργα­
σθούν σε ένα άλλο κράτος μέλος που προβλεπόταν για το 
1990, θα πρέπει να υιοθετηθεί από την Επιτροπή κατά το β^ 
εξάμηνο του 1991. 
2.^.2. Οσον αφορά τους άλλους τομείς δραστηριότητας, 
υπεβλήθησαν διάφορα προγράμματα που αφορούσαντην ίση 
μεταχείριση μεταξύ ανδρών και γυναικών, τη βελτίωση των 
συνθηκών ^ιαβίωσηςτωνμειονεκτούντωνατόμωνκαι τηχρη-
σιμοποίηση των κοινοτικών πόρων για την κατάρτιση των 
νέων, των γυναικών και των μακροχρόνια ανέργων. 
Είναι σκόπιμο να σημειωθεί ότι, λόγω της ελλείψεως νομικής 
βάσης, η Επιτροπή δεν υπέβαλε ουδεμία πρόταση σχετικά με 
Στη σημερινή κατάσταση των πραγμάτων, η ΟΚΕ μπορεί να 
ευθυγραμμισθεί με τον τρόπο αυτό δράσης. (!) €Μ.60.90.200ΡΚ.€.σ.2Ι. 
22. 7. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 191/31 
την εναρμόνιση των στόχων της κοινωνικής ασφάλειας ή το 
θέμα ενός ελάχιστου εισοδήματος ένταξης ή ενός ελάχιστου 
κοινωνικού εισοδήματος για τον περιορισμό της φτώχειας. 
Η ΟΚΕ παροτρύνει ένθερμα την Επιτροπή να εγκύψει στα 
θέματα αυτά, και επικροτεί τις πρωτοβουλίες που προβλέπο­
νται για το 1991 σχετικά με την υποβολή συστάσεως για τα 
«κοινά κριτήρια σχετικά με τους επαρκείς πόρους και παρο­
χές στα συστήματα κοινωνικής προστασίας», και ανακοινώ­
σεως για την «καθιέρωση ενός ελάχιστου εισοδήματος». 
Επίσης, η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόθεση που εξεδήλωσε η 
Επιτροπή σε πρόγραμμα εργασιών της για το 1991, να προτεί­
νει μια προσέγγιση για τα θέματα διατήρησης και δυνατότη­
τας μεταβιβάσεως των επικουρικών συντάξεων. 
2.4.3. Όσον αφορά την πρόοδο των εργασιών στο Συμβού­
λιο των Υπουργών, η λύπη που εξέφρασε επανειλημμένα ο 
Πρόεδρος της Επιτροπής για την καθυστέρηση όσον αφορά 
την υλοποίηση της κοινωνικής διαστάσεως, πιθανόν να έχει 
σχέση. π.χ. με το γεγονός ότι το Συμβούλιο έχει λάβει ελάχι­
στες επίσημες αποφάσεις. Επιβάλλεται όμως να διευκρινισθεί 
ότι το Συμβούλιο έχει αρχίσει τις συζητήσεις για τις περισσό­
τερες από τις προτάσεις που υπέβαλε η Επιτροπή. Έτσι, 
υιοθετήθηκε μια κοινή θέση για την πρόταση σχετικά με τον 
αμίαντο και για την οδηγία σχετικά με την υγεία και την 
ασφάλεια στο χώρο εργασίας των έκτακτων και προσωρινών 
εργαζομένων. Επίσης, το Συμβούλιο έλαβε απόφαση για σχέ­
διο κοινοτικής δράσης υπέρ των ηλικιωμένων. Η ΟΚΕ συμμε­
ρίζεται την ανησυχία αυτή και. κατά συνέπεια υποστηρίζει 
τη βούληση που έδειξε η Λουξεμβουργιανή προεδρία να 
επιταχύνει τις μελλοντικές εργασίες και να καταστήσει την 
«κοινωνική Ευρώπη» μια από τις προτεραιότητες της. 
3. Η οικονομική και κοινωνική συνοχή — ορισμένοι παράγο­
ντες που μπορούν να την ενισχύσουν 
3.1. Η ύπαρξη αλληλεπιδράσεων μεταξύ του οικονομικού 
και του κοινωνικού τομέα είναι προφανής. Η αρμονική εξέ­
λιξη στους δύο αυτούς τομείς εντός της Κοινότητας αποτελεί 
προϋπόθεση για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς. Η 
διαρκής επιδίωξη «σταδιακής βελτιώσεως» προϋποθέτει τη 
συνθεώρηση της αρμονικής αυτής εξελίξεως. Για την εφαρ­
μογή του Κοινωνικού Χάρτη, είναι ίσως σκόπιμο να τονι­
σθούν ορισμένα στοιχεία που αποτελούν ένα είδος συγκυρια­
κού πλέγματος που ενισχύει την οικονομική και κοινωνική 
συνοχή. Ταυτόχρονα, πρέπει να εντοπισθούν τα στοιχεία που 
υπάρχει κίνδυνος να αποδυναμώσουν τη συνοχή αυτή. 
3.2. Πρέπει καταρχάς να αναφερθούν τα κοινοτικά προ­
γράμματα άμεσης οικονομικής ενίσχυσης για την υλοποίηση 
πρωτοβουλιών σε διάφορους τομείς της κοινωνικής πολιτι­
κής, όπως τα προγράμματα υποστήριξης για την ανάληψη 
πειραματικών δραστηριοτήτων και ανταλλαγών πληροφο­
ριών. Τα εν λόγω προγράμματα μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμα 
συνοδευτικά μέτρα κατά την εφαρμογή της κοινοτικής νομο­
θεσίας σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο και σε όλους τους 
τομείς όπου αποδεικνύεται χρήσιμη η συνειδητοποίηση των 
κοινωνικών πτυχών εκ μέρους των πολιτών και των οικονομι­
κών κύκλων. Αυτό προϋποθέτει μια διαρκή προσπάθεια ενσω­
μάτωσης των κοινωνικών θεμάτων στις διάφορες δραστηριό­
τητες, ενδεδειγμένες εκτιμήσεις όσον αφορά την επίδραση 
των συνοδευτικών μέτρων και κατάλληλες ανακοινώσεις για 
τα μέτρα που αφορούν τους κοινωνικούς εταίρους. 
Μπορεί να αναφερθεί το παράδειγμα της θέσεως σε ισχύ των 
οδηγιών σχετικά με την ασφάλεια στο χώρο εργασίας. Ο 
υποχρεωτικός χαρακτήρας των μέτρων που λαμβάνονται στον 
τομέα αυτό δεν επαρκεί μόνον αυτός για να ενισχύσει την 
οικονομική και κοινωνική συνοχή, παρά την εμφανή σχέση 
που υπάρχει στον τομέα αυτό μεταξύ των κοινωνικών και 
των οικονομικών πτυχών. Οι δραστηριότητες κατάρτισης και 
ενημέρωσης για τα διάφορα θέματα ασφαλείας μπορούν να 
αποδειχθούν ωφέλιμες, ιδίως όσον αφορά πολλές μικρές και 
μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) της Κοινότητας, με στόχο τη 
γενική και διαρκή ενίσχυση της επιθυμούμενης συνοχής. 
3.3. Η έλλειψη κοινοτικών ρυθμίσεων μπορεί να δημιουρ­
γήσει ένα ορισμένο κενό μεταξύ των οικονομικών και των 
κοινωνικών θεμάτων. Για το λόγο αυτό, η επίδραση της 
ελευθέρωσης στον τομέα των δημοσίων αγορών είναι μειω­
μένη λόγω της έλλειψης σαφούς κοινοτικής ρυθμίσεως όσον 
αφορά την εφαρμογή του δικαιώματος εργασίας και κοινωνι­
κής ασφάλειας σε περίπτωση παρεμβάσεως ομάδων εργασίας 
από ένα κράτος μέλος με χαμηλότερο επίπεδο κοινωνικής 
προστασίας από εκείνο του κράτους εκτελέσεως των εργα­
σιών. 
Επίσης, με την προοπτική μεγαλύτερης συνοχής, είναι σκό­
πιμο να ληφθεί μέριμνα ώστε η εφαρμογή των διάφορων 
κοινοτικών πολιτικών να λαμβάνει περισσότερο υπόψη την 
κοινωνική διάσταση. Στο πλαίσιο αυτό. μπορούν να τεθούν 
τα κοινωνικά πρβλήματα που συνδέονται με τη μεταρρύθμιση 
της γεωργικής πολιτικής, καθώς και εκείνα που είναι συνυφα­
σμένα με την εφαρμογή της περιφερειακής πολιτικής. Η ΟΚΕ 
εκφράζει την ικανοποίηση της για τη σύσταση, στους κόλ­
πους της Επιτροπής, μιας ειδικής υπηρεσίας επιφορτισμένης 
με την εκτίμηση της επιδράσεως διάφορων κοινοτικών πρω­
τοβουλιών στην οικονομική και κοινωνική συνοχή. Η ΟΚΕ 
θα έχει την ευκαιρία να εξετάσει την προβληματική αυτή στη 
γνωμοδότηση πρωτοβουλίας που προτίθεται να καταρτίσει. 
3.4. Μια από τις κοινοτικές πολιτικές που μπορεί να χαρα­
κτηρισθεί ως κατ' εξοχήν συνδετικός κρίκος της οικονομικής 
και κοινωνικής συνοχής είναι η πολιτική στον τομέα της 
επαγγελματικής κατάρτισης. 
Μεταξύ των πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί στον τομέα 
της επαγγελματικής κατάρτισης, η ΟΚΕ θα ήθελε να επισημά­
νει ιδιαίτερα μια αξιόλογη δραστηριότητα που ανέλαβε η 
ειδική ομάδα εργασίας «Ανθρώπινοι πόροι, εκπαίδευση, επι­
μόρφωση και νεολαία», η οποία συστάθηκε πρόσφατα από 
την Επιτροπή. Η εν λόγω δραστηριότητα συνίσταται συγκε­
κριμένα στη χάραξη, βάσει ενός υπομνήματος κινήτρων και 
σκέψεων και λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα που επι­
τεύχθηκαν χάριν μιας νέας διαδικασίας τριμερών διαβουλεύ-
Αριθ. C 191/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22. 7. 91 
σεων στα 12 κράτη μέλη, νέων προσανατολισμών για μια 
κοινή πολιτική επαγγελματικής κατάρτισης κατά τη δεκαετία 
του' 90. 
Η πρωτοβουλία αυτή καθιστά έκδηλο ότι η αναβάθμιση των 
ανθρώπινων πόρων διαμέσου μιας κατάλληλης κατάρτισης, 
καταλαμβάνει κεντρική θέση στο πλαίσιο του διεθνούς αντα­
γωνισμού και διαδραματίζει πρωταρχικό ρόλο στη διαδικασία 
προωθήσεως της ανάπτυξης και της βελτίωσης των κοινωνι­
κών συνθηκών. 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει την Επιτροπή στη δραστηριότητα αυτή 
ανάκαμψης και εξορθολογισμού της πολιτικής επαγγελματι­
κής κατάρτισης. Ζητεί να ληφθούν τα απαιτούμενα μέτρα 
ώστε να μπορέσουν να προσαρμοσθούν στις ανάγκες των νέων 
δραστηριοτήτων οι τρόποι λειτουργίας της συμβουλευτικής 
επιτροπής και για να μπορέσει το όργανο αυτό διαλόγου 
να διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο στην προβλεπόμενη 
διαδικασία. 
3.5. Είναι γεγονός ότι οι κοινωνικές πολιτικές στα κράτη 
μέλη είναι πολύ βαθειά ριζωμένες στην ιστορία και στον 
πολιτισμό κάθε χώρας. Πρόκειται για γεγονός δεδομένο που 
καθιστά ελάχιστα ρεαλιστική την επιδίωξη ταχείας εναρμόνι­
σης των συστημάτων κοινωνικής προστασίας. Αντίθετα, 
υπάρχει μεταξύ των κρατών μελών ευρεία συμφωνία όσον 
αφορά την ανάγκη να προωθηθεί μια στρατηγική σύγκλισης 
των στόχων για την κοινωνική προστασία που έχουν πολιτικό 
χαρακτήρα. 
Η ΟΚΕ, έχοντας υπόψη τον περίπλοκο χαρακτήρα και τις 
δυσκολίες που παρουσιάζει η εφαρμογή των σχετικών συστά­
σεων, επιθυμεί να επισύρει την προσοχή σε ορισμένες σοβα­
ρές ανησυχίες, που αφορούν τους τομείς οι οποίοι μπορούν 
να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην παγίωση της επι­
διωκόμενης συνοχής. 
3.5.1. Οι ηλικιωμένοι 
Οι συνέπειες του αναπόφευκτου γηρασμού του πληθυσμού 
της Κοινότητας έχουν αναλυθεί επανειλημμένα από την ΟΚΕ, 
η οποία εφιστά, ωστόσο, την προσοχή στα ακόλουθα σημεία: 
Η απόφαση του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 1990, σχε­
τικά με τις κοινοτικές δράσεις υπέρ των ηλικιωμένων είναι η 
πρώτη πρωτοβουλία της Κοινότητας στον τομέα αυτό. Στη 
γνωμοδότηση της, της 8ης Ιουλίου 1990, η ΟΚΕ εξέφρασε 
την επιθυμία να είναι το πρόγραμμα αυτό πολύ πιο φιλόδοξο 
τόσο όσον αφορά το περιεχόμενο του. όσο και τη χρηματοδό­
τηση του. Ζητεί να καταστεί δυνατό να γίνουν σχετικές διευ­
θετήσεις μέχρι τη λήξη του προγράμματος στα πλαίσια των 
εκθέσεων περί υλοποιήσεως και των εκθέσεων με τα συμπε­
ράσματα από τις εργασίες της ΟΚΕ. Εκφράζει την επιθυμία 
να καταστεί στο άμεσο μέλλον δυνατό να ληφθούν ταχέως 
μέτρα για να απλουστευθούν τα προβλήματα μετακίνησης 
των ηλικιωμένων εντός της Κοινότητας. 
Η αυξημένη προσδοκία ζωής μετά την αποχώρηση από την 
ενεργό υπηρεσία επιδεινώνει τις δυσκολίες χρηματοδότησης 
των καθεστώτων συνταξιοδότησης ή αποχώρησης από την 
ενεργό υπηρεσία. Πράγματι, μπορεί να εκτιμηθεί ότι ένα 
άτομο που αποχωρεί σήμερα από την ενεργό υπηρεσία μπορεί κατά μέσο όρο να λαμβάνει τη σύνταξη του επί διπλάσιο 
χρονικό διάστημα σε σύγκριση με ό,τι συνέβαινε το 1950. Στις 
περισσότερες χώρες τα προβλήματα αυτά χρηματοδότησης θα 
οξυνθούν σοβαρά σε ορισμένα χρόνια. Μολονότι το θέμα 
αυτό εμπίπτει όσο οποιοδήποτε άλλο στις εθνικές πολιτικές, 
θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να εξετάζονται στις κοινοτικές 
μελέτες οι επιλεχθείσες λύσεις στα διάφορα κράτη, και να 
αναζητούνται σημεία συγκλίσεως. 
θα πρέπει επίσης να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις εμπειρίες 
που καθιστούν δυνατή την καλύτερη προσαρμογή στην απα­
σχόληση των εργαζομένων άνω των πενήντα ετών. Είναι 
πράγματι αναγκαίο να αναστραφεί, μεσοπρόθεσμα και μακρο­
πρόθεσμα, η τάση αποκλεισμού των εργαζομένων αυτών από 
την αγορά εργασίας. Εκτός από τη απάλειψη των διακρίσεων 
λόγω ηλικίας, είναι σημαντικό να επιδιωχθούν συνθήκες 
καλύτερης, τόσο μερικής όσο και πλήρους απασχόλησης των 
ηλικιωμένων, και να διευκολυνθεί η μετάβαση από τον ενεργό 
βίο στη σύνταξη. Αυτό μπορεί να απαιτεί τη θέσπιση προσαρ­
μοσμένων μεθόδων συνεχούς κατάρτισης καθώς και πιο 
συστηματικές πολιτικές παρακολούθησης της υγείας των 
εργαζομένων και επιδίωξης καλύτερης εργονομίας των 
θέσεων απασχόλησης. 
3.5.2. Δομές υποδοχής των παιδιών 
Με εξαίρεση την Ιρλανδία, όλες οι χώρες της Κοινότητας 
παρουσιάζουν ποσοστό γονιμότητας που δεν εξασφαλίζει την 
ανανέωση των γενεών, και το οποίο, χωρίς μετανάστευση, θα 
προκαλέσει τελικά μείωση του πληθυσμού των κρατών μελών. 
Ο δημογραφικός αυτός μαρασμός μπορεί να είναι λυπηρός, 
αλλά η επιλογή του να έχει κανείς ή να μην έχει παιδιά ή να 
περιορίσει τον αριθμό τους είναι στη συντριπτική πλειοψη­
φία των περιπτώσεων προσωπικό θέμα των γονέων, που δεν 
επηρεάζεται από τις προτροπές των κρατικών πολιτικών υπέρ 
της γεννητικότητας. 
Αντίθετα, φαίνεται σημαντικό να μην επιβαρύνουν οι κοινω­
νικές και δημοσιονομικές πολιτικές όσους έχουν επιλέξει να 
αποκτήσουν παιδιά. Ειδικότερα, θα είναι αναγκαίο να ληφθεί 
μέριμνα ώστε οι πολιτικές φορολογικής εναρμόνισης να μην 
αποβαίνουν εις βάρος των πολιτικών οικογενειακής ενίσχυ­
σης. 
Τα σχέδια οδηγιών σχετικά με την προστασία των εγκύων 
και τους τρόπους φύλαξης των παιδιών, που θα εξετασθούν το 
1991, πρέπει να επιτρέψουν στις χώρες που δεν απολαμβάνουν 
ακόμη των σχετικών διατάξεων, να συντελέσουν πρόοδο όσον 
αφορά την αναζήτηση ενός καλύτερου συμβιβασμού μεταξύ 
της δραστηριότητας και της επαγγελματικής επιτυχίας των 
γυναικών και της επιθυμίας τους να γίνουν μητέρες. 
Για να καταστεί δυνατή η μελέτη των μελλοντικών σχεδίων 
σε στέρεες βάσεις, η ΟΚΕ θεωρεί επίσης αναγκαίο να προω­
θήσει η Κοινότητα ένα πρόγραμμα μελετών με θέμα τη 
σύγκριση των διάφορων τρόπων αποζημίωσης των οικογε­
νειακών βαρών στην Ευρώπη. Πρόκειται για θέμα άκρως 
περίπλοκο, επειδή η σύγκριση αυτή δεν μπορεί να περιορισ­
θεί μόνο στα μέτρα που αφορούν αποκλειστικά τις οικογένειες 
(οικογενειακά επιδόματα, φορολογικές ελαφρύνσεις...), αλλά 
πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τα ευεργετικά μέτρα υπέρ 
των οικογενειών, μολονότι ο στόχος τους είναι γενικότερης 
φύσεως. Τούτο απαιτεί ανάλυση του συνόλου των σύστημα-
22. 7. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 191/33 
των κοινωνικής προστασίας και των φορολογικών διατάξεων 
που αφορούν τις οικογένειες. 
3.5.3. Η καταπολέμηση της φτώχειας 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει ζητήσει επανει­
λημμένα να εντατικοποιηθούν οι δραστηριότητες που απο­
σκοπούν στην καταπολέμηση της φτώχειας. Επομένως, δέχε­
ται με ικανοποίηση την εξαγγελία ενός σχεδίου σύστασης 
για κοινά κριτήρια σχετικά με τους πόρους και επαρκείς 
υπηρεσίες στα συστήματα κοινωνικής προστασίας που προα­
ναφέρθηκε στο σημείο 2.4.2, αλλά εκφράζει τη λύπη της για 
το γεγονός ότι η έλλειψη νομικής βάσης δεν επιτρέπει την 
υιοθέτηση ενός πιο δεσμευτικού κειμένου. Υπενθυμίζει σχε­
τικά τις συστάσεις που περιέχονται στη γνωμοδότηση της 
8ης Ιουλίου 1989, σχετικά με τη φτώχεια και στην ενημερω­
τική της έκθεση, της 15ης Μαρτίου 1989, και εκφράζει την 
ευχή ότι θα καταστεί δυνατό σε ορισμένες χώρες, με τη λήψη 
τονωτικών μέτρων, να επιτευχθεί ταχύτερη πρόοδος προς την 
κατεύθυνση αυτή. 
4. Συμπέρασμα 
4.1. Η ΟΚΕ εκδηλώνει το ενδιαφέρον της για την έκθεση 
που η Επιτροπή θα καταρτίσει όσον αφορά την εφαρμογή 
του Κοινωνικού Χάρτη, ακόμη περισσότερο επειδή η εν λόγω 
έκθεση, η οποία έχει ήδη καθυστερήσει, φαίνεται να εμπνέε­
ται από το πόρισμα μιας έρευνας που διενεργήθηκε υπό τη 
μορφή ερωτηματολογίου σε όλα τα κράτη μέλη και θα πρέπει 
Βρυξέλλες, 29 Μαΐου 1991. συνεπώς να περιλαμβάνει χρήσιμες υποδείξεις όσον αφορά 
τα μέσα επιτεύξεως προόδου στον κοινωνικό τομέα. 
Η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να της παρασχεθεί η δυνατότητα 
να αποφανθεί για την έκθεση αυτή, πράγμα για το οποίο 
συμφώνησε και ο Πρόεδρος της Επιτροπής κατά τη σύνοδο 
ολομέλειας της ΟΚΕ το Φεβρουάριο του 1991. 
4.2. Στα προηγούμενα κεφάλαια τονίσθηκαν ορισμένα προ­
βλήματα με έντονο κοινωνικό περιεχόμενο· άλλα προβλήματα 
μεγάλης κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής σημασίας 
εξετάζονται καθημερινά από την ΟΚΕ. Είναι σκόπιμο, στα 
πλαίσια των προσανατολισμών που πρέπει να ορισθούν για 
την οικοδόμηση :ης Ευρώπης, να υπάρχει μια σφαιρική και 
ολοκληρωμένη αντίληψη για τα προβλήματα αυτά, και να 
γίνει μια σωστή εκτίμηση της επιδράσεως όλων των στοι­
χείων αυτών στο βασικό στόχο που δεν είναι άλλος από την 
εξασφάλιση της ευημερίας όλων των πολιτών της Κοινότητας 
και την αντιμετώπιση οποιουδήποτε ανασταλτικού παράγο­
ντα. Υπό το πρίσμα αυτό, προβλήματα όπως η ανεργία, ο 
ρατσισμός, η ξενοφοβία, οι οικονομικές και κοινωνικές δια­
κρίσεις, λαμβάνουν αναγκαστικά διαφορετική διάσταση. 
Η ΟΚΕ εκδηλώνει επίσης το ζωηρό της ενδιαφέρον για τις 
εργασίες που έχουν ανατεθεί στη νέα υπηρεσία «Οικονομική 
και Κοινωνική συνοχή» για την οποία έγινε λόγος στο σημείο 
3.3. 
4.3. Μετά την επίσημη διακήρυξη του Κοινωνικού Χάρτη, 
επιβάλλεται να υιοθετηθεί μια συγκεκριμένη και ειδική προ­
σέγγιση για να ενισχυθεί το υπάρχον κοινωνικό υπόβαθρο 
και να τεθούν τα θεμέλια που απαιτούνται για την υλοποίηση 
της κοινωνικής πολιτικής που είναι αναγκαία για την ισορρο­
πημένη ανάπτυξη της Κοινότητας. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francois STAEDELIN 
Αριθ € 191 34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22 7 91 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Η ακόλουθη γνωμοδότηση που ε/αβε αριθμό ψήφων ίσο τουλάχιστον προς το ενα τέταρτο του συνόλου απορρίφθηκε 
κατά τη συίητηση 
Σημείο 2 2 2 2 
Να όια/ραφει η τε/ειταα φράση «Επομένως τη: ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης» και να αντικατασταθεί με την 
ακόλουθη πρόταση 
«Αιτο επιβα//ε^αι να εξετασθεί διεξοδικότερα σε συνέχεις συζητήσει^ ώστε να διαπιστωθεί αν η σύναψη 
σιμφον ιων σε ει ρωπαικο επίπεδο μπορεί να γίνει πραγματικότητα » 
Αι ΠΌΛΟ ιυ 
Η σι ν ομο/ ο /ηση συμφωνιών πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα απαιτήσει την ευρεία συναίνεση μεταξύ των εκπροσω 
πων των κοινωνικών εταίρων απο ολα τα κράτη με>η Χρειάζεται να διεξαχθούν σημαντικές συζητήσει: πριν να 
καταστεί σαφή. η ιπαρ^,η μιας τέτοιας συναίνεσης 
Ατο^ε^σμυ ψηφοφορία** 
Ψήφοι ιτρ η ψήφοι κατά 62 αποχές 14 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί των ελάχιστων προδιαγραφών για τη 
βελτίωση της προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων στις εξορυκτικές βιομηχα-
νίες(ι) 
(91 € 191/14) 
Στις 31 Ιανουαρίου 1991 και συμφωνά με το άρθρο 118 Α της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομική: Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει απο την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την ανωτέρω πρόταση 
Το τμήμα κοινωνικών οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων στο οποίο ανατέθηκε 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 13 Μαΐου 1991 
με βάση την εισήγηση του κ ΡΙυπι 
Κατά τη 287η συνοδό ολομέλειας (συνεδρίαση της 29ης Μαΐου 1991), η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε κατά πλειοψηφία και με 14 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση 
1 Περιγραφή του προγράμματος 
1 1 Η πρόταση οδηγίας της Επιτροπής των ΕΚ αποσκοπεί 
στη βελτίωση της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας 
των εργαζομένων στις εξορυκτικές βιομηχανίες Στις ελάχι­
στε; προδιάγραφε; πρέπει να καθορισθούν η οργάνωση των 
θέσεων απασχόλησης οι μέθοδοι τα όργανα εργασίας καθώς 
και η υπαρ:η σε ετοιμότητα ιγειονομικων και κοινωνικών 
μηχανισμών 
1 2 Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 118 Α της συνθήκης 
ΕΟΚ και εμπίπτει στα π/ αίσια της ανακοίνωσης της Επιτρο­
πή; για το πρόγραμμα εργασίας σ/ετικα με την προστασία 
τη; ασφάλεια; και τη; υ/εια; των εργαζομένων στο χώρο 
εργασία» 
(') ΕΕαριθ Ο 12 τη." 2 1991 σ ^ 1 3 Η πρόταση αποτελεί τμήμα των συνοδευτικών μέτρων 
στον κοινωνικό τομέα για την υλοποίηση της εσωτερικής 
αγοράς 
1 4 Αντικείμενο της πρότασης οδηγίας είναι οι εξορυκτι­
κές βιομηχανίες στους τρεις κυρίους τομείς, ήτοι της 
α) έρευνας και εξόρυξης μέσω γεωτρήσεων (π χ εξόρυξη 
πετρελαίου γαιαεριου αλμυρού νερού κ α ) 
β) έρευνα; και εξόρυξης ορυκτού πλούτου μέσω ανασκαφών 
τη; γήινης επιφάνειας (π χ παράγωγη άμμου, χαλικιών, 
σκύρου μάρμαρου γρανίτη σχιστολιθου γύψου άσβε­
στη λιγνίτη κ α ) 
γ) έρευνας και εξόρυξης του ορυκτού πλούτου στα υπόγεια 
ορυχεία (π χ εξόρυξη λιθάνθρακα, λιγνίτη, ορείχαλκου, 
ορυκτού αλατο; του άλατος καλίου γύψου, σχιστολιθου 
κα )