[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 6.9.2006

COM(2006) 480 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Ειδική διοικητική περιοχή του Μακάο: Ετήσια Έκθεση 2005

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Ειδική διοικητική περιοχή του Μακάο: Ετήσια Έκθεση 2005

Η πολιτική κατάσταση στην Ειδική Διοικητική Περιοχή του Μακάο (ΕΔΠ) παρέμεινε σταθερή καθόλη τη διάρκεια του 2005. Το σημαντικότερο πολιτικό γεγονός του έτους ήταν η διεξαγωγή κοινοβουλευτικών εκλογών. Παρά το ότι υπήρξαν ορισμένοι ισχυρισμοί για εκλογική νοθεία κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, οι ίδιες οι εκλογές διεξήχθησαν με δίκαιο και ομαλό τρόπο. Το πρωτοφανές υψηλό ποσοστό συμμετοχής ήταν ένας θετικός δείκτης για την πολιτική ανάπτυξη του Μακάο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της γι’αυτό το γεγονός και πιστεύει ότι η αυξανόμενη πολιτική ωριμότητα του λαού του Μακάο αποτελεί γερό θεμέλιο για την πρόοδο προς την καθολική ψηφοφορία.

Το Νοέμβριο, στο ετήσιο διάγγελμά του, ο Ανώτατος Διοικητής Edmund Ho εξήγγειλε σειρά νέων πρωτοβουλιών, μεταξύ άλλων, αύξηση των πόρων για την παιδεία, την κοινωνική πρόνοια και τη στέγαση. Επίσης, εξήγγειλε την πιθανή έναρξη σχεδίου για την ανάπτυξη της Δημοκρατίας, το 2007, αν και, ταυτόχρονα, απέκλεισε έμμεσα τη διεξαγωγή εκλογών με άμεση και καθολική ψηφοφορία για την εκλογή Ανώτατου Διοικητή και νομοθετικής συνέλευσης το θέρος του 2009. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τις νέες πρωτοβουλίες του κ. Ho και αναμένει την έναρξη του σχεδίου για την ανάπτυξη της Δημοκρατίας.

Τον Οκτώβριο του 2005, υποβλήθηκαν στη νομοθετική συνέλευση δύο νομοσχέδια, ένα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και ένα για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Και τα δύο νομοσχέδια ψηφίστηκαν επί της αρχής και αναμένεται να τεθούν σε ισχύ πριν από το θέρος του 2006. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την ταχεία αντίδραση της κυβέρνησης της Ειδικής Διοικητικής Περιοχής σε αυτά τα θέματα και, όσον αφορά το θέμα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, υπογραμμίζει τη σημασία της εξάλειψης των παράνομων δραστηριοτήτων που συνδέονται με την πρακτική αυτή.

Η οικονομία του Μακάο συνέχισε να αναπτύσσεται κατά το 2005, αν και με ρυθμό βραδύτερο απ’ό,τι τα προηγούμενα τρία έτη, κατά τα οποία σημειώθηκε διψήφιο ποσοστό ανάπτυξης. Παρόλα αυτά, σημειώθηκε έντονη αύξηση του ΑΕΠ, ήτοι 6,7%. Οι τομείς του τουρισμού και των τυχερών παιγνίων καθώς και της ψυχαγωγίας συνέχισαν να επεκτείνονται και οδήγησαν σε οικονομική ανάπτυξη. Από την άλλη πλευρά, το εμπόριο σημείωσε κάμψη, κυρίως, λόγω της άρσης των συνολικών ποσοστώσεων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, κατά το 2005. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Μακάο, οι εξαγωγές προς την ΕΕ μειώθηκαν κατά 31% και έφθασαν σε 3,4 δισεκατομμύρια patacas (340 εκατ. ευρώ), ποσό που αντιπροσωπεύει το 17% των συνολικών εξαγωγών.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει, σε θέματα εμπορίου, τις συνεχιζόμενες προσπάθειες που καταβάλλει η κυβέρνηση της Ειδικής Διοικητικής Περιοχής του Μακάο για να αναβαθμίσει το νομοθετικό πλαίσιο και τη δομή της εφαρμογής για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Εντούτοις, η Επιτροπή εξέφρασε την ανησυχία της για την πειρατεία τηλεοπτικών σημάτων. Η Επιτροπή προτρέπει την κυβέρνηση της Ειδικής Διοικητικής Περιοχής να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να προστατεύσει τους νόμιμους παρόχους σήματος και τους δικαιούχους δικαιωμάτων δημιουργού.

Το 2005 ήταν ένα καλό έτος για τις διμερείς σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και του Μακάο. Ο Πρόεδρος Barroso επισκέφθηκε το Μακάο, τον Ιούλιο – επρόκειτο για την πρώτη επίσκεψη προέδρου της Επιτροπής στο έδαφος του Μακάο. Ο Πρόεδρος Barroso και ο Ανώτατος Διοικητής υπογράμμισαν τη σημασία της περαιτέρω ενίσχυσης των διμερών σχέσεων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Η πολιτική κατάσταση στην Eιδική Διοικητική Περιοχή του Μακάο (ΕΔΠ) παρέμεινε σταθερή για μια ακόμη χρονιά, ενώ το σημαντικότερο πολιτικό γεγονός του έτους ήταν η διεξαγωγή κοινοβουλευτικών εκλογών.

Κοινοβουλευτικές εκλογές

Στην Eιδική Δοικητική Περιοχή του Μακάο (ΕΔΠ) έχουν ήδη διεξαχθεί κοινοβουλευτικές εκλογές δύο φορές, μία υπό την πορτογαλική διοίκηση και μία το 2001, δύο έτη δηλαδή μετά την επιστροφή του εδάφους του Μακάο στην Κίνα. Οι εκλογές του 2005 χαρακτηρίστηκαν από την προσθήκη στο νομοθετικό σώμα δύο επιπλέον εδρών εκλεγόμενων με άμεση ψηφοφορία, σύμφωνα με τις διατάξεις της βασικής νομοθεσίας της ΕΔΠ.

Στις 25 Σεπτεμβρίου, σημειώθηκε στη χώρα πρωτοφανής συμμετοχή εκλογέων στην εκλογή των 12 από τα 29 μέλη της νομοθετικής συνέλευσης. Η ημέρα της διεξαγωγής των εκλογών ήταν σχετικά ήρεμη, πέραν ορισμένων καταγγελιών στην εκλογική επιτροπή και ορισμένων μεμονωμένων συμπλοκών που είχαν σχέση με τις εκλογές. Στις τρίτες εκλογές του Μακάο για τη νομοθετική συνέλευση, οι οποίες διεξήχθησαν με άμεση ψηφοφορία, ψήφισαν περίπου 130.000 άτομα, πρωτοφανές δηλαδή ποσοστό συμμετοχής: 59% έναντι 52% στις εκλογές του 2001. Το κόμμα των δημοκρατικών αναδείχθηκε νικητής της άμεσης ψηφοφορίας, συγκεντρώνοντας την υποστήριξη του 25% περίπου του εκλογικού σώματος. Ωστόσο, εξαιτίας του περίπλοκου εκλογικού συστήματος που ισχύει στο Μακάο, το οποίο προβλέπει μικτή αναλογική εκπροσώπηση, το κόμμα αυτό κατόρθωσε να εξασφαλίσει μόνο δύο έδρες. Οι παραδοσιακές οργανώσεις εργοδοτών, συνδικαλιστών και δημοσίων υπαλλήλων έλαβαν έξι έδρες, ενώ οι υποψήφιοι που εκπροσωπούσαν τα καζίνο τις υπόλοιπες τέσσερις.

Δέκα ακόμη μέλη της νομοθετικής συνέλευσης εξελέγησαν με μεγάλη πλειοψηφία, με έμμεση ψηφοφορία που οργανώθηκε στις τέσσερις εκλογικές περιφέρειες του Μακάο. Οι υποψήφιοι αυτοί εξελέγησαν από μικρή ομάδα εκλογέων που προέρχονταν από οργανώσεις εργοδοτών, συνδικαλιστών και επαγγελματικές οργανώσεις με συνολικό αριθμό ψήφων που δεν υπερέβαινε τις 2.250. Τέλος, επτά μέλη της συνέλευσης διορίστηκαν απευθείας από τον Ανώτατο Διοικητή Εdmund Ho.

Αν και η ημέρα των εκλογών κύλησε ομαλά, οι δύο εβδομάδες της προεκλογικής εκστρατείας σηματοδοτήθηκαν από ορισμένους ισχυρισμούς για εκλογική νοθεία και αγορά ψήφων, καθώς και από τις προσπάθειες των αρχών για καταπολέμηση της εκλογικής διαφθοράς. Σύμφωνα με τους παρατηρητές, τα συμβάντα αυτά σχετίζονται με τον όλο και σημαντικότερο ρόλο που διαδραματίζουν στη γενικότερη πολιτική ζωή του Μακάο μέλη της συνέλευσης που συνδέονται με κύκλους των επιχειρήσεων και των καζίνων. Η προεκλογική εκστρατεία στράφηκε κυρίως γύρω από καθημερινά προβλήματα (δημόσιες μεταφορές, εκπαίδευση, υγεία, εισαγωγή εργατικού δυναμικού, ανεργία, κοινωνική πρόνοια, δημόσια ασφάλεια και περίθαλψη των ηλικιωμένων). Αντίθετα με το Χονγκ-Κονγκ, στην πολιτική ζωή του Μακάο κυριάρχησαν τα τοπικά θέματα, ενώ δεν δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στον εκδημοκρατισμό και τις σχέσεις με την ηπειρωτική Κίνα.

Παρά τα προαναφερθένα περιστατικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι, στο σύνολό τους, οι εκλογές διεξήχθησαν με δίκαιο και ομαλό τρόπο. Το πρωτοφανές ποσοστό συμμετοχής, παρά τις καταρρακτώδεις βροχές και την ανακοίνωση τυφώνα, αποτελεί θετικό δείκτη για την πολιτική ανάπτυξη του Μακάο, καθώς και ένδειξη ανάπτυξης της πολιτικής ενεργοποίησης του πληθυσμού και της προσήλωσής του στη δημοκρατία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της και, θεωρεί ότι η αυξανόμενη πολιτική ωριμότητα του λαού του Μακάο αποτελεί γερό θεμέλιο για την πρόοδο προς την καθολική ψηφοφορία.

Ειδικό διάγγελμα του Ανώτατου Διοικητή

Ο Ανώτατος Διοικητής του Μακάο εκφώνησε, στις 15 Νοεμβρίου 2005, το 7ο πολιτικό διάγγελμά του, το οποίο αναφέρθηκε κυρίως στην ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων, την κοινωνική πρόνοια, την οικονομική ανάπτυξη και τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης. Μια από τις κυριότερες καινοτομίες του διαγγέλματος συνίσταται στην καθιέρωση οικονομικής επιβάρυνσης στην εισαγωγή εργατικού δυναμικού, η οποία θα χρησιμοποιείται για την επανεκπαίδευση των μισθωτών και την επιδότηση των ΜΜΕ που απασχολούν τοπικό εργατικό δυναμικό. Το θέμα έχει καταστεί ιδιαίτερα ευαίσθητο με την πάροδο του χρόνου, επειδή το Μακάο, για να ανταποκριθεί στην οικονομική του ανάπτυξη, υποδέχεται αυξανόμενο αριθμό εξειδικευμένων εργαζόμενων. Το μέτρο αυτό, που εφαρμόζεται παράλληλα με ένα πρόγραμμα προτεραιότητας στην απασχόληση για τους πολίτες του Μακάο, αναμένεται να ανακουφίσει τον τοπικό πληθυσμό.

Σε πολιτικό επίπεδο, ο Ανώτατος Διοικητής έδωσε έμφαση στους στόχους του πολιτικού ρεαλισμού και των προοδευτικών μεταρρυθμίσεων. Επίσης, εξήγγειλε την πιθανή έναρξη σχεδίου για την ανάπτυξη της Δημοκρατίας, το 2007, αν και, ταυτόχρονα, απέκλεισε έμμεσα τη διεξαγωγή εκλογών με άμεση και καθολική ψηφοφορία για την εκλογή Ανώτατου Διοικητή και νομοθετικής συνέλευσης το θέρος του 2009. Σχετικά με την εθνική νομοθεσία για την ασφάλεια, βάσει του άρθρου 23 της βασικής νομοθεσίας, ανέφερε ότι βρίσκεται στο στάδιο της εκπόνησης.

Σήμερα, τα μέλη της νομοθετικής συνέλευσης εκλέγονται σε ποσοστό 41% με άμεση ψηφοφορία, ενώ ο Ανώτατος Διοικητής της ΕΔΠ εκλέγεται από εκλογική επιτροπή, αποτελούμενη από 300 επιλεγμένα μέλη. Η βασική νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα να αλλάξει το Μακάο τη μέθοδο σύνθεσης της νομοθετικής συνέλευσης «εφόσον υπάρχει ανάγκη και μετά το 2009». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για το συνολικό σχεδιασμό του Ανώτατου Διοικητή και τις νέες πρωτοβουλίες του για αύξηση των πόρων για την εκπαίδευση, την πρόνοια και τη στέγαση και αναμένει με μεγάλο ενδιαφέρον το εξαγγελθέν σχέδιο δημοκρατικής ανάπτυξης.

Προσπάθειες, σε νομοθετικό επίπεδο, για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας

Επιδιώκοντας την ενίσχυση του ρυθμιστικού πλαισίου που διέπει την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο υπέβαλε, τον Οκτώβριο του 2005, σχετικό νομοσχέδιο στη νομοθετική συνέλευση. Αντικείμενο του νομοσχεδίου είναι η καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, όπως η τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, το εμπορικό έγκλημα, η διαφθορά, η διακίνηση ναρκωτικών και η εμπορία ανθρώπων, καθώς και το παράνομο εμπόριο όπλων. Το Σεπτέμβριο του 2005, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών υποστήριξε ότι η τράπεζα Banco Delta Asia SARL συνιστά σοβαρό κίνδυνο όσον αφορά τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και ότι διατηρεί σχέσεις με οικονομικές δραστηριότητες της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας (Βόρειος Κορέα). Ο Ανώτατος Διοικητής Edmund Ho απάντησε ότι «δεν μπορεί κανείς χωρίς αποδείξεις να συνάγει συμπεράσματα σχετικά με τόσο σοβαρούς ισχυρισμούς». Η νομισματική αρχή του Μακάο προέβη αμέσως στη σύσταση ερευνητικής των πραγμάτων επιτροπής. Η τράπεζα τέθηκε υπό επιτήρηση επιτροπής διαχείρισης η οποία ορίστηκε από την κυβέρνηση του Μακάο.

Συγχρόνως, υποβλήθηκε στη νομοθετική συνέλευση νομοσχέδιο κατά της τρομοκρατίας. Και οι δύο νομοθετικές προτάσεις εγκρίθηκαν επί της αρχής μετά από γενική συζήτηση, ενώ η τελική θέσπιση αναμένεται πριν από το θέρος του 2006 αφού περατωθούν οι σχετικές νομοθετικές διαδικασίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την ταχεία αντίδραση της κυβέρνησης της ΕΔΠ στο θέμα αυτό και υπογραμμίζει τη σημασία της αποτελεσματικής εξάλειψης από το έδαφος του Μακάο κάθε παράνομης δραστηριότητας που συνδέεται με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

2. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Συνεχίστηκε η γοργή ανάπτυξη λόγω της απελευθέρωσης του καθεστώτος των καζίνων. Μετά το διψήφιο αριθμό ανάπτυξης κατά τα τρία προηγούμενα έτη, η οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται με βραδύτερους ρυθμούς το 2005, ενώ η αύξηση του ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους έφτασε το 6,7%. Οι κύριοι πόλοι ανάπτυξης το προηγούμενο έτος ήταν οι τεράστιες επενδυτικές ροές που σχετίζονταν με τα νέα καζίνα, τους χώρους διασκέδασης και τον τομέα των ακινήτων. Οι αφίξεις επισκεπτών έφθασαν στο απόγειο, πράγμα που συνέβαλε στην ανάπτυξη των τυχερών παιγνίων και του τουρισμού. Εξάλλου, το εμπόριο σημείωσε μεγάλη κάμψη λόγω της άρσης των συνολικών ποσοστώσεων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων κατά το 2005. Μετά τα πρώτα σημάδια πληθωριστικής πίεσης, η αγορά εργασίας βελτιώθηκε σημαντικά.

Οι επιχειρήσεις καζίνων αναμένεται ότι το 2006 θα αυξηθούν από τρεις σε έξι. Οι νέοι επενδυτές έχουν ήδη αρχίσει την εκπόνηση φιλόδοξων σχεδίων για τα προσεχή έτη. Οι ιδιωτικές επενδύσεις αυξήθηκαν σημαντικά και έχουν ήδη δρομολογηθεί πολλά σχέδια για ξενοδοχεία και καζίνα. Στα τέλη του 2005, είχε ήδη αρχίσει η ανέγερση 50 ξενοδοχείων ή αναμενόταν η έγκριση των σχεδίων από τις αρχές του Μακάο· έτσι στο ήδη υπάρχον δυναμικό των 11.000 δωματίων πρόκειται να προστεθούν περίπου 28.000 νέα δωμάτια. Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα αναμένονται επίσης σημαντικές αλλαγές στον τομέα της βιομηχανίας τυχερών παιγνίων, ο οποίος αναμένεται να καταστεί περισσότερο ανταγωνιστικός.

Παράλληλα με το άνοιγμα περισσότερων καζίνων και κέντρων διασκέδασης, το 2005 πολύ ικανοποιητικές ήταν οι επιδόσεις στον τομέα του τουρισμού. Οι αφίξεις επισκεπτών αυξήθηκαν κατά 12%, φθάνοντας στο πρωτοφανές επίπεδο των 18,7 εκατ. Οι περισσότεροι επισκέπτες προέρχονταν από την ηπειρωτική Κίνα (περίπου το ήμισυ και άνω των αφίξεων), ενώ ακολούθησαν το Χονγκ-Κονγκ (30%) και η Ταϊβάν (8%). Τον Ιούλιο του 2005, το «ιστορικό κέντρο του Μακάο» περιελήφθη στον κατάλογο των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς των Ηνωμένων Εθνών. Αυτό το ιδιαίτερα προνομιακό καθεστώς θα βοηθήσει να αυξηθεί η φήμη του Μακάο και ο αριθμός των επισκεπτών του.

Ο τομέας των τυχερών παιγνίων είχε άμεσο όφελος από την άνοδο της τουριστικής ανάπτυξης. Τα ακαθάριστα έσοδα από όλες τις δραστηριότητες των τυχερών παιγνίων ανήλθαν το 2005 σε 45,8 εκατ. patacas[1] (4,6 δις ευρώ), εκ των οποίων το 98% προερχόταν από 17 καζίνα. Τα καζίνα του Μακάο καταβάλλουν το 35% των ακαθάριστων εσόδων τους υπό την μορφή άμεσων φόρων για τα παίγνια, πράγμα που το περασμένο έτος αποτέλεσε το 72% των φορολογικών εσόδων. Το σημαντικό αυτό φορολογικό πλεόνασμα επέτρεψε στην κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο να εισαγάγει σειρά πολιτικών πρωτοβουλιών στους τομείς της κοινωνικής πρόνοιας και της εκπαίδευσης.

Λόγω του ευνοϊκού κλίματος των επενδύσεων και της σημαντικής οικονομικής απόδοσης, συνεχίστηκε η άνοδος της κτηματαγοράς. Οι μέσες τιμές των ακινήτων, καθώς και ο όγκος των συναλλαγών, σημείωσαν εμφανή άνοδο το 2005, της τάξης του 20% και 30% αντίστοιχα. Εξάλλου, η πληθωριστική πίεση αποτέλεσε αντικείμενο ανησυχίας επειδή ανήλθε ραγδαία από το 1% περίπου το 2004 στο 4,4% το 2005 λόγω της μεγάλης εσωτερικής ζήτησης, της αύξησης των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων και της αύξησης των τιμών του πετρελαίου.

Εμφανίστηκαν εντάσεις στην αγορά εργασίας, δεδομένου ότι αυξήθηκε η ζήτηση εργατικού δυναμικού σε μια ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά εργασίας. Το ποσοστό ανεργίας σημείωσε σταθερή πτώση και διαμορφώθηκε από 4,8% το 2004 σε 3,9% το τελευταίο τρίμηνο του 2005 – το χαμηλότερο τα τελευταία 8 έτη. Το Μακάο αντιμετωπίζει ορισμένα διαρθρωτικά προβλήματα στην αγορά εργασίας, στην οποία παρατηρείται έλλειψη εξειδικευμένου επαγγελματικού προσωπικού, ενώ μεγάλος είναι ο αριθμός των υποαπασχολούμενων ανειδίκευτων εργαζόμενων μέσης ηλικίας που δυσκολεύονται να βρουν εργασία στην αναπτυσσόμενη οικονομία των υπηρεσιών. Το τελευταίο τρίμηνο του προηγούμενου έτους καταγράφηκαν περίπου 10.000 άνεργοι και 39.000 εργαζόμενοι από άλλες χώρες.

Το εμπόριο υπήρξε ο ασθενέστερος τομέας της οικονομίας του Μακάο κατά το προηγούμενο έτος. Οι συνολικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 12% φθάνοντας τα 19,8 δις patacas (1,99 δις ευρώ) λόγω της άρσης των συνολικών ποσοστώσεων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων μετά τη συμφωνία του ΠΟΕ για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη ένδυσης που έληξε τον Ιανουάριο του 2005. Ωστόσο, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη ένδυσης παραμένουν ακόμη στην πρώτη θέση των εξαγωγών εμπορευμάτων του Μακάο και ανέρχονται στο 77% των συνολικών εξαγωγών. Η μεγάλη εσωτερική ζήτηση οδήγησε συγχρόνως σε αύξηση της τάξης του 12% τις εισαγωγές, που ανήλθαν σε 31,3 εκατ. patacas (3,1 δις ευρώ), πράγμα που οδήγησε σε μεγάλο εμπορικό έλλειμμα ύψους 11,5 δις patacas (1,15 δις ευρώ). Σύμφωνα με τις στατιστικές του Μακάο, οι εξαγωγές προς την ΕΕ μειώθηκαν αισθητά κατά 31%, και περιορίστηκαν σε 3,4 δις patacas (340 εκατ. ευρώ) ή στο 17% των συνολικών εξαγωγών. Οι άλλες σημαντικές αγορές, δηλαδή οι Ηνωμένες Πολιτείες, η ηπειρωτική Κίνα και το Χονγκ-Κονγκ, απορρόφησαν αντίστοιχα το 48,7%, το 14,9% κα το 9,8% των συνολικών εξαγωγών του Μακάο.

3. ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

CEPA III

Η ρύθμιση για στενότερη οικονομική εταιρική σχέση (CEPA) μεταξύ της ηπειρωτικής Κίνας και του Μακάο εισήλθε στην τρίτη φάση της το 2005. Το 2003 συνήφθη συμφωνία πλαίσιο (CEPA I), η οποία αποτελεί τη βάση για τις συζητήσεις σχετικά με την ελευθέρωση των συναλλαγών μεταξύ των μερών, ενώ το 2004 ακολούθησε ένα πρόσθετο πρωτόκολλο (CEPA II). Μέσω της CEPA III θα εξασφαλιστεί η δασμολογική απαλλαγή για όλα τα προϊόντα καταγωγής Μακάο. Αν ληφθούν υπόψη οι συμφωνηθέντες κανόνες καταγωγής που εφαρμόζονται σε 91 προϊόντα βάσει των κωδικών του κινέζικου δασμολογίου η διαπραγμάτευση των οποίων είχε γίνει το 2005, από 1ης Ιανουαρίου 2006 600 συνολικά προϊόντα του Μακάο απολαύουν δασμολογικής απαλλαγής. Όσον αφορά τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών, διευκολύνθηκε περαιτέρω η πρόσβαση στην αγορά των 10 από τους 26 τομείς υπηρεσιών. Επειδή η CEPA δεν περιέχει δεσμεύσεις ως προς ενδεχόμενες συναλλαγές ή «άλλες» δασμολογικές κλάσεις, η κάλυψη όσον αφορά τις δασμολογικές κλάσεις ή τα προϊόντα είναι μάλλον περιορισμένη.

Τα δύο πρώτα χρόνια εφαρμογής οι εξαγωγές εμπορευμάτων στο πλαίσιο της CEPA ήταν περιορισμένες (περίπου 8,3 εκατ. patacas ή 920.000 ευρώ). Ο τομέας των υπηρεσιών χρησιμοποίησε περισσότερο από τον τομέα της μεταποίησης τις δυνατότητες που προσέφερε η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών. Οι τομείς μεταφορών και εφοδιασμού ήταν οι πιο ενεργοί όσον αφορά την υποβολή αιτήσεων πιστοποίησης από τη CEPA, με σκοπό την επέκταση των δραστηριοτήτων τους στην ηπειρωτική Κίνα.

Αναθεώρηση του φορολογικού καθεστώτος offshore

Από τις 14 Ιουνίου 2005, η κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο τροποποίησε το φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται στις εξωχώριες επιχειρήσεις ούτως ώστε να σταματήσει την υπερθέρμανση της οικονομιας. Το καθεστώς offshore θεσπίστηκε το 1999 από την προηγούμενη κυβέρνηση του Μακάο για να βοηθήσει την ανάπτυξη του Μακάο ως εμπορικού κέντρου εξωχώριου εμπορίου. Οι εγκεκριμένες εξωχώριες δραστηριότητες μειώθηκαν από 20 αρχικά τομείς σε 8, και αφορούν κυρίως δραστηριότητες τεχνικής υποστήριξης. Οι περισσότερες εξωχώριες επιχειρήσεις έχουν την έδρα τους στο Χονγκ-Κονγκ και επωφελούνται από το ευνοϊκότερο φορολογικό καθεστώς. Η κυβέρνηση της Ειδικής Διοικητικής Περιοχής του Χονγκ-Κονγκ εξέφρασε την ικανοποίησή της για την αλλαγή.

Διασυνοριακό βιομηχανικό πάρκο Μακάο -Zhuhai

Η διασυνοριακή βιομηχανική ζώνη που βρίσκεται μεταξύ Μακάο και Zhuhai εγκρίθηκε από το εθνικό συμβούλιο της κεντρικής κυβέρνησης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας στα τέλη του 2003 και θεωρήθηκε ως μια καινοτόμος εμπειρία στον τομέα της περιφερειακής συνεργασίας στο Δέλτα του ποταμού Περλ. Η ζώνη χωρίζεται στο πάρκο του Zhuhai και στο πάρκο του Μακάο, τη διαχείριση των οποίων έχουν αναλάβει αντίστοιχα η δημοτική κυβέρνηση του Zhuhai και η Industrial Park Development Co. Ltd. του Μακάο. Ας σημειωθεί ότι οι επικαρπωτές της ζώνης δεν επωφελούνται από καμία προτιμησιακή μεταχείριση (όσον αφορά ρυθμίσεις για την εισαγωγή εργατικού δυναμικού και φορολογικές διευκολύνσεις). Όσον αφορά τους κανόνες καταγωγής, οι κανόνες καταγωγής της CEPA εφαρμόζονται στα προϊόντα που παράγονται στο πάρκο του Μακάο και εξάγονται στην ηπειρωτική Κίνα. Όσον αφορά τα προϊόντα που εξάγονται σε άλλους προορισμούς, εκδίδεται πιστοποιητικό καταγωγής του Μακάο σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ ή τους κανόνες καταγωγής των χωρών εισαγωγής.

Το πάρκο του Μακάο βρίσκεται στο στάδιο κατασκευής και αναμένεται να λειτουργήσει στα τέλη του 2006. Η κυβέρνηση του Μακάο ελπίζει ότι το βιομηχανικό πάρκο θα προσελκύσει στην ΕΔΠ βιομηχανίες παραγωγής προϊόντων υψηλής ποιότητας. Η πρώτη φάση έτυχε θετικής υποδοχής εκ μέρους της βιομηχανίας. Οι σημαντικότερες επιχειρήσεις κατασκευάζουν κυρίως φαρμακευτικά προϊόντα και είδη ένδυσης. Στο μέλλον θα φανεί εάν το βιομηχανικό πάρκο θα κατορθώσει να διαφοροποιήσει τη στενή βιομηχανική βάση και να εξομαλύνει τον αντίκτυπο της συνολικής κατάργησης των ποσοστώσεων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Ο τομέας των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ένδυσης απασχολεί περίπου το 80% του εργατικού δυναμικού του Μακάο στον τομέα της μεταποίησης και αντιπροσωπεύει το 77% των εξαγωγών του.

Προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αν και αναγνωρίζει τις συνεχείς προσπάθειες που καταβάλλει το Μακάο για να αναβαθμίσει το νομοθετικό πλαίσιο και τη δομή της εφαρμογής για την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, ανησυχεί σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί όσον αφορά την πειρατεία τηλεοπτικών σημάτων στο Μακάο. Η Επιτροπή αναφέρει ότι εταιρείες εγκατάστασης κεραιών παρέχουν εδώ και χρόνια πειρατικά τηλεοπτικά σήματα για κανάλια με ευρωπαϊκό και αμερικανικό περιεχόμενο, χωρίς άδεια ή έγκριση των αντίστοιχων κατόχων των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. H Macau Cable TV έχει υπογράψει συμφωνία με την κυβέρνηση της Ειδικής Διοικητικής Περιοχής του Μακάο για την αποκλειστική παροχή πληρωτέων τηλεοπτικών υπηρεσιών που καλύπτουν παγκόσμιους και ευρωπαϊκούς σταθμούς. Η εταιρεία υπέβαλε στις αρχές του Μακάο μήνυση κατά των εταιρειών εγκατάστασης κεραιών και επί σειρά ετών ζητεί αστική προστασία χωρίς να έχει επιτύχει μεγάλη πρόοδο. Παρά τις επαναλαμβανόμενες διπλωματικές προσπάθειες εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των χωρών υποδοχής των κατόχων των δικαιωμάτων, το Μακάο δεν έχει βρει ακόμη τον τρόπο αντιμετώπισης της κατάστασης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιέζει την κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να προστατεύσει αποτελεσματικά τους νόμιμους παρόχους σήματος και τους δικαιούχους δικαιωμάτων δημιουργού.

4. ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΕ ΚΑΙ ΜΑΚΑΟ

Για να υπογραμμίσει τη σημασία που προσδίδει στην αρχή «μία χώρα, δύο συστήματα» που εφαρμόζεται στην ΕΔΠ του Μακάο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατήρησε το 2005 τις διμερείς σχέσεις της με την κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jose Manuel Barroso επισκέφθηκε το Μακάο στις 17 και 18 Ιουλίου, ως τελευταίο σταθμό της πενθήμερης επίσκεψής του στην Κίνα, η οποία περιελάμβανε το Πεκίνο, τη Σαγκάη και την ΕΔΠ του Χονγκ-Κονγκ. Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη προέδρου της Επιτροπής στο έδαφος του Μακάο. Ο κ. Barroso επισκέφθηκε τις αξιοποιηθείσες για καλλιέργεια αποξηραμένες θαλάσσιες εκτάσεις, το καινούργιο καζίνο και τη βιομηχανική ζώνη και συνάντησε ευρωπαίους κατοίκους του Μακάο. Συνομίλησε με τον Ανώτατο Διοικητή, κ. Edmund Ho, και τη Γραμματέα σε θέματα Διοίκησης και Δικαιοσύνης, κ. Florinda Chan. Στο σύντομο διάγγελμά τους, οι δύο αρχηγοί τόνισαν τη σημασία της περαιτέρω ενίσχυσης των σχέσεων ΕΕ-Μακάο, προσδιορίζοντας νέους τομείς συνεργασίας και συνεχίζοντας το στενό συντονισμό σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

Στις 2 Ιουνίου, συνεδρίασε στις Βρυξέλλες η 11η μικτή επιτροπή Ευρωπαϊκής Επιτροπής-Μακάο. Και τα δύο μέρη εξέφρασαν τη βούληση να αναπτύξουν τη συνεργασία τους σε τομείς όπως το νέο γενικό σύστημα προτιμήσεων, η κατάρτιση μεταφραστών και διερμηνέων, καθώς και η συνεχιζόμενη νομική συνεργασία. Η Επιτροπή ενθάρρυνε το Μακάο να συμμετάσχει σε παγκόσμια προγράμματά της, όπως το πρόγραμμα ανωτάτης εκπαίδευσης Erasmus Mundus με αφετηρία το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το Μακάο ως σύνδεσμος μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Και τα δύο μέρη συμφώνησαν στη διερεύνηση νέων τομέων συνεργασίας.

Στις 26 Οκτωβρίου 2005, το Γραφείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Χονγκ-Κονγκ που είναι διαπιστευμένο στο Μακάο οργάνωσε στο Μακάο ένα σεμινάριο στο οποίο συμμετείχαν περισσότεροι από 30 εκρποσώπους διαφόρων τομέων της κοινωνίας του Μακάο.

[1] Μέση τιμή συναλλάγματος για 1 ευρώ το 2005=9.9721 patacas