EL 
 
 
ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ  ΤΡΑΠΕΖΑΣ  
της 8ης Μαΐου  2007 
κατόπιν  αιτή µατος  της Τράπεζας  της Ελλάδος  σχετικά  µε τροποποιήσεις  του καταστατικού  της 
(CON/2007/13) 
 
Εισαγωγή  και νοµική βάση  
Στις 29 Μαρτίου  2007 η Ευρωπαϊκή  Κεντρική  Τράπεζα  (ΕΚΤ ) έλαβε  αίτηµα της Τράπεζας  της Ελλάδος  
για τη διατύπωση  γνώµης σχετικά  µε σχέδιο  τροποποιήσεων  του καταστατικού  της (εφεξής  «σχέδιο  
τροποποιήσεων »). 
Η αρµοδιότητα  της ΕΚΤ  για τη διατύπωση  γνώµης βασίζεται  στο άρθρο  105 παράγραφος  4 της συνθήκης  
για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  και στο άρθρο  2 παράγραφος  1, τρίτη  και πέµπτη περίπτωση , 
της απόφασης  98/415/EK του Συµβουλίου , της 29ης Ιουνίου  1998, σχετικά  µε τη διαβούλευση  της 
Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  µε τις εθνικές  αρχές  για τα σχέδια  νοµοθετικών  διατάξεων1, καθώς  το 
σχέδιο  τροποποιήσεων  αφορά  την Τράπεζα  της Ελλάδος  και συστή µατα πληρω µών και διακανονισ µού. 
Η παρούσα  γνώµη εκδόθηκε  από το διοικητικό  συµβούλιο , σύµφωνα  µε το άρθρο  17.5 πρώτη  περίοδος  
του εσωτερικού  κανονισ µού της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας . 
 1.  Σκοπός  του σχεδίου  τροποποιήσεων  
Όπως  αναφέρεται  στην  
εισηγητική  έκθεση  που συνοδεύει  το σχέδιο  τροποποιήσεων , οι περισσότερες  από 
τις προτεινό µενες τροποποιήσεις  σκοπούν  στην  προσαρ µογή του καταστατικού  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος  στις πρόσφατες  εξελίξεις  στο πλαίσιο  του Ευρωσυστή µατος που διέπει  τη σύσταση  ασφαλειών  
το οποίο  καθορίζει  τα περιουσιακά  στοιχεία  που γίνονται  αποδεκτά  ως ασφάλειες  για τις πιστοδοτικές  
πράξεις  του Ευρωσυστή µατος. Εν προκει µένω, το σχέδιο  τροποποιήσεων  υποστηρίζει  την αποδοχή  από 
την Τράπεζα  της Ελλάδος  δανειακών  απαιτήσεων  ως ασφαλειών  για τις πράξεις  νοµισµατικής  πολιτικής  
και την παροχή  ενδοη µερήσιας  πίστωσης , σύµφωνα  µε την κατευθυντήρια  γραµµή ΕΚΤ /2000/7, της 
31ης Αυγούστου  2000, σχετικά  µε τα µέσα και τις διαδικασίες  νοµισµατικής  πολιτικής  του 
Ευρωσυστή µατος2, όπως  ενσω µατώθηκε  στο ελληνικό  δίκαιο  µε την υπ’ αριθ. ΣΝΠ  61/6.12.2006 πράξη . 
Επίσης , µε το σχέδιο  τροποποιήσεων  σκοπείται  η βελτίωση  της λειτουργίας  των συστη µάτων  πληρω µών 
µέσω της ενίσχυσης  της προστασίας  των κεφαλαίων  που τηρούνται  σε λογαριασ µούς στα εν λόγω  
συστή µατα, συµπεριλα µβανο µένης της µελλοντικής  ελληνικής  συνιστώσας  του TARGET2, το οποίο  
                                                 
1  EE L 189 της 3.7.1998, σ. 42.  
2  EE L 310 της 11.12.2000, σ. 1. Κατευθυντήρια  γραµµή όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  µε την κατευθυντήρια  γραµµή 
ΕΚΤ /2006/12 ( ΕΕ L 352 της 13.12.2006, σ. 1). 
2 είναι  το νέο σύστη µα πληρω µών κεντρικών  τραπεζών  που δηµιουργεί  το Ευρωσύστη µα κατά  την 
παρούσα  περίοδο . Τέλος , το σχέδιο  τροποποιήσεων  στόχο  έχει να επιτρέψει  στην  Τράπεζα  της Ελλάδος , 
υπό την προϋπόθεση  ότι θα υπάρξει  και άλλη  µεταβολή  στο ελληνικό  δίκαιο , να διασφαλίσει  τον έλεγχο  
της διαχείρισης  των παροχών  κοινωνικής  ασφάλισης  προς  το προσωπικό  της, ο οποίος  θα διενεργείται  
µέσω νοµικού προσώπου  ειδικού  σκοπού  που θα ελέγχεται  από την Τράπεζα  της Ελλάδος . 
 2. Γενικές  παρατηρήσεις   
Οι περισσότερες  από τις διατάξεις  του σχεδίου  τροποποιήσεων  αφορούν  στη διενέργεια  πράξεων  
νοµισµατικής  πολιτικής  και την παροχή  ενδοη µερήσιας  πίστωσης  από
 την Τράπεζα  της Ελλάδος . Άλλες  
διατάξεις  του σχεδίου  τροποποιήσεων  στόχο  έχουν  την περαιτέρω  διασφάλιση  της ασφάλειας  των 
συστη µάτων  πληρω µών και την παροχή  αυξη µένης προστασίας  έναντι  του συστη µικού κινδύνου . Η ΕΚΤ  
γενικά  επιδοκι µάζει τις εν λόγω  διατάξεις  του σχεδίου  τροποποιήσεων , καθώς  αυτές  στηρίζουν  την 
άσκηση  της νοµισµατικής  πολιτικής  στην  Ελλάδα  σύµφωνα  µε τις πρόσφατες  µεταβολές  στο πλαίσιο  του 
Ευρωσυστή µατος που διέπει  τη σύσταση  ασφαλειών  και ενισχύουν  περαιτέρω  την οµαλή λειτουργία  των 
ελληνικών  συστη µάτων  πληρω µών λαµβάνοντας  ήδη υπόψη  το µελλοντικό  νοµικό πλαίσιο  του 
TARGET2.  
 3. Συγκεκρι µένες αλλαγές  που εισάγει
 το σχέδιο  τροποποιήσεων  
3.1 Στα είδη των περιουσιακών  στοιχείων  που γίνονται  αποδεκτά  από την Τράπεζα  της Ελλάδος  ως 
ασφάλειες  θα περιλα µβάνονται  και οι δανειακές  απαιτήσεις , όπως  απαιτήσεις  εκ τραπεζικών  
δανείων  και λοιπών  πιστώσεων . Η ΕΚΤ  αντιλα µβάνεται  ότι η εν λόγω  τροποποίηση  
αντικατοπτρίζει  τις πρόσφατες  µεταβολές  στο πλαίσιο  του Ευρωσυστή µατος που διέπει  τη 
σύσταση  ασφαλειών  κατά  το οποίο  οι δανειακές  απαιτήσεις  γίνονται  αποδεκτές  από την 
1η Ιανουαρίου  2007 για τις πιστοδοτικές  πράξεις  του Ευρωσυστή µατος σε όλες τις χώρες  της 
ζώνης  του ευρώ  σύµφωνα  µε την τελευταία  τροποποίηση  της κατευθυντήριας  γραµµής 
ΕΚΤ /2000/7 της 31ης Αυγούστου  2000 σχετικά  µε τα µέσα και της διαδικασίες  νοµισµατικής  
πολιτικής  του Ευρωσυστή µατος. 
3.2 Επίσης , το νόµιµο ενέχυρο  της Τράπεζας  της Ελλάδος  για την εξασφάλιση  των απαιτήσεών  της 
που προκύπτουν  από την παροχή  πιστώσεων  στο πλαίσιο  άσκησης  της νοµισµατικής  πολιτικής  ή 
από συναλλαγές  µέσω των συστη µάτων  του άρθρου  55 παράγραφος  5 του καταστατικού  της 
Τράπεζας  της Ελλάδος3 θα διευρυνθεί  ώστε  να καταλα µβάνει  όλα τα περιουσιακά  στοιχεία  που 
κατατίθενται  στην  Τράπεζα  της Ελλάδος . Η ΕΚΤ  παρατηρεί  ότι τα δικαιώ µατα ενεχύρου  της 
Τράπεζας  της Ελλάδος  όσον  αφορά  συναλλαγές  που διενεργούνται  µέσω της δικής  της 
συνιστώσας  του TARGET2 θα διέπονται  από το µελλοντικό  νοµικό πλαίσιο  του TARGET2. Η 
                                                 
3  Το δεύτερο  εδάφιο  του άρθρου  55 παράγραφος  5 του καταστατικού  της Τράπεζας  της Ελλάδος  αναφέρεται  σε 
συστή µατα συµψηφισ µού, διακανονισ µού και εν γένει  εκκαθάρισης  πληρω µών, καθώς  και σε συστή µατα διενέργειας , 
συµψηφισ µού, διακανονισ µού και εν γένει  εκκαθάρισης  εξωχρη µατιστηριακών  συναλλαγών  επί τίτλων  σε αξιογραφική  
ή λογιστική  µορφή  και λοιπών  χρηµατοπιστωτικών  µέσων . 
3 σύσταση  ενεχύρου  επί απαιτήσεων  εκ τραπεζικών  δανείων  και λοιπών  πιστώσεων  επιτρέπεται  
βάσει  του ελληνικού  δικαίου . 
3.3 Η διαδικασία  για την αναγκαστική  εκποίηση  των αποδεκτών  περιουσιακών  στοιχείων  θα καταστεί  
πιο ευέλικτη  για την Τράπεζα  της Ελλάδος . Ειδικότερα , η Τράπεζα  της Ελλάδος  θα αποκτήσει  τη 
διακριτική  ευχέρεια  να προχωρεί  στην  εκποίηση  ή είσπραξη  των ενεχυρασ µένων  τίτλων  ή 
απαιτήσεων  αµέσως  µόλις οι απαιτήσεις  της καταστούν  ληξιπρόθεσ µες, χωρίς  να κοινοποιεί  
έγγραφη  ειδοποίηση  στον  οφειλέτη  πριν προβεί  στην  εκποίηση  ή είσπραξη , σύµφωνα  µε το 
κοινοτικό  δίκαιο , το οποίο  ενσω µατώθηκε  στο ελληνικό  δίκαιο  (άρθρο  4 του Ν. 3301/2004). Η 
ΕΚΤ  προτείνει  να εισαχθεί  αναφορά  και στις απαιτήσεις  στο σχέδιο  τροποποίησης  της δεύτερης  
παραγράφου  του άρθρου  57Α του καταστατικού  της Τράπεζας  της Ελλάδος , όπου  αναφέρεται  ότι 
«ή, εφόσον  οι τίτλοι  είναι  ληξιπρόθεσ µοι και απαιτητοί , να εισπράττει  ιδίω ονόµατι τις εξ αυτών  
απαιτήσεις ». 
3.4 Βάσει  των γενικών  διατάξεων  του ελληνικού  δικαίου , η κατάσχεση  δεν θίγει  υφιστά µενα 
δικαιώ µατα ασφάλειας  ή συµψηφισ µού, ώστε  συναλλαγές  υπό επεξεργασία  σε συστή µατα 
πληρω µών ή ποσά  που ήδη αντιστοιχούν  σε συγκεκρι µένη συναλλαγή  θα προστατεύονται  από την 
κατάσχεση . Προκει µένου να ενισχυθεί  η προστασία  των εν λόγω  συστη µάτων , ακόµη και σε 
περίπτωση  κατάσχεσης , το σχέδιο  τροποποιήσεων  προβλέπει  ότι οι λογαριασ µοί που τηρούνται  σε 
συστή µατα πληρω µών στην  Τράπεζα  της Ελλάδος  δεν υπόκεινται  σε κατάσχεση  από τρίτους . Η 
ΕΚΤ  αντιλα µβάνεται  ότι το σχέδιο  τροποποιήσεων  αποτελεί  συνεπώς  εξαίρεση  από τις γενικές  
διατάξεις  περί συµψηφισ µού του ελληνικού  Αστικού  Κώδικα , και ειδικότερα  από το άρθρο  ΑΚ 
451 που απαγορεύει  το συµψηφισ µό ακατάσχετων  απαιτήσεων , και δεν θίγει  την ισχύ και 
εκτελεστότητα  των δικαιω µάτων  συµψηφισ µού της Τράπεζας  της Ελλάδος . Πράγ µατι, το σχέδιο  
τροποποιήσεων , το οποίο  περιορίζεται  στη συγκεκρι µένη περίπτωση  λογαριασ µών που τηρούνται  
σε συστή µατα ή συνιστώσες  συστη µάτων  πληρω µών, δεν επιβάλλει  γενική  απαγόρευση  
κατάσχεσης , ενώ, σε κάθε  περίπτωση , οι απαιτήσεις  στις οποίες  αφορά  το άρθρο  57A του 
καταστατικού  της Τράπεζας  της Ελλάδος  είναι  σαφώς  διακριτές  από εκείνες  που απαριθ µούνται  ως 
ακατάσχετες  στο άρθρο  982 του ελληνικού  Κώδικα  Πολιτικής  ∆ικονο µίας. Συνεπώς , 
λαµβανο µένων  ιδίως  υπόψη  των µελλοντικών  σχετικών  απαιτήσεων  στο πλαίσιο  του TARGET2, η 
ΕΚΤ  επιδοκι µάζει την εν λόγω  τροποποίηση . Επίσης , η ΕΚΤ  προτείνει  η διατύπωση  του σχεδίου  
τροποποιήσεων  να διευρυνθεί  ώστε  να καταλα µβάνει  ρητά  και τα συστή µατα διακανονισ µού που 
διαχειρίζεται  η Τράπεζα  της Ελλάδος , καθώς  η ίδια επιχειρη µατολογία  ισχύει  και ως προς  τα 
συστή µατα αυτά .  
3.5 Τέλος , το σχέδιο  τροποποιήσεων  θα επιτρέπει  στην  Τράπεζα  της Ελλάδος , κατόπιν  περαιτέρω  
σχετικής  νοµοθετικής  πρόβλεψης , να συνιστά  ή να µετέχει  σε εξειδικευ µένα νοµικά πρόσωπα  τα 
οποία  αναλα µβάνουν  την υποστήριξη  ή ειδικότερη  επιδίωξη  σκοπών  που αφορούν  στην  κοινωνική  
ασφάλιση  του προσωπικού  της, κατά  παρέκκλιση  των διατάξεων  που της απαγορεύουν  να ασκεί  
εµπορία , να µετέχει  άµεσα σε εµπορική , βιοµηχανική  ή άλλη  επιχείρηση  και να αγοράζει  µετοχές  
άλλων  τραπεζών  ή εταιριών . Παρόλο  που η σχέση  ανάµεσα στην  Τράπεζα  της Ελλάδος  και σε 
4 τέτοιου  είδους  εξειδικευ µένα νοµικά πρόσωπα  δεν είναι  ακόµη καθορισ µένη, η ΕΚΤ  
αντιλα µβάνεται  ότι, σε περίπτωση  που η Τράπεζα  της Ελλάδος  ασκούσε  ή ήλεγχε  τέτοιου  είδους  
λειτουργίες , θα αναλά µβανε  πλήρως  την ευθύνη  για αυτές , υπό την επιφύλαξη  των διατάξεων  της 
συνθήκης  και του καταστατικού , ιδίως  εκείνων  που αφορούν  την οικονο µική ανεξαρτησία  των 
κεντρικών  τραπεζών  και την απαγόρευση  της νοµισµατικής  χρηµατοδότησης . 
 
Η παρούσα  γνώµη θα δηµοσιευθεί  στο δικτυακό  τόπο  της ΕΚΤ .  
  Φρανκφούρτη , 8 Μαΐου  2007. 
 
[υπογραφή ] 
 
Ο πρόεδρος  της ΕΚΤ 
Jean-Claude TRICHET