[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 29.3.2007

COM(2007) 147 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης (δυνάμει του άρθρου 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς)

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης (δυνάμει του άρθρου 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς)

1. Εισαγωγή

Η πολλαπλή συμμόρφωση αποτελεί μία από τις κύριες συνιστώσες της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) του 2003. Το σύστημα της πολλαπλής συμμόρφωσης συνδέει την πλήρη καταβολή των ενισχύσεων με την τήρηση ορισμένων κανόνων σχετικά με τη γεωργική γη και τη γεωργική παραγωγή και δραστηριότητα στους τομείς του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας και της υγείας των ζώων και των φυτών, της καλής μεταχείρισης των ζώων και των καλών γεωργικών και περιβαλλοντικών συνθηκών. Αυτό σημαίνει ότι, σε περίπτωση μη τήρησης των εν λόγω κανόνων, υπάρχει η δυνατότητα παρακράτησης του συνόλου ή μέρους ορισμένων ενισχύσεων που καταβάλλει η ΕΕ στους γεωργούς. Η μείωση των ενισχύσεων εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως τη σοβαρότητα και την έκταση της παρατυπίας, το αν έχει διαρκή ή επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα, καθώς και από την ύπαρξη ή όχι πρόθεσης.

Η πολλαπλή συμμόρφωση έχει δύο στόχους . Πρώτον, να συμβάλει στην ανάπτυξη της αειφόρου γεωργίας. Για τον σκοπό αυτό, οι γεωργοί οφείλουν να τηρούν τους κανόνες που συνδέονται με διάφορες πτυχές της πολλαπλής συμμόρφωσης. Δεύτερος στόχος είναι να μπορέσει η ΚΓΠ να ανταποκριθεί καλύτερα στις προσδοκίες της κοινωνίας στο σύνολό της. Σήμερα, όλο και περισσότεροι είναι αυτοί που πιστεύουν πως δεν θα πρέπει να χορηγούνται πλέον ενισχύσεις στους γεωργούς που δεν τηρούν βασικούς κανόνες σε ορισμένους σημαντικούς τομείς δημοσίου συμφέροντος. Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι η υλοποίηση των δύο αυτών στόχων θα συμβάλει στην διασφάλιση του μέλλοντος της ΚΓΠ.

Τα κράτη μέλη είναι πλέον υποχρεωμένα να εφαρμόζουν το σύστημα αυτό για το σύνολο των άμεσων ενισχύσεων – και εκείνων που έχουν αποσυνδεθεί και εκείνων που συνδέονται ακόμη με την παραγωγή – στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα της ΚΓΠ[1]. Οφείλουν επίσης να εφαρμόζουν τους κανόνες πολλαπλής συμμόρφωσης σε οκτώ μέτρα του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ[2].

Η φάση εκκίνησης προκάλεσε διάφορες συζητήσεις και ο ευαίσθητος χαρακτήρας του θέματος αυτού είναι ενδεικτικός του ότι η πολλαπλή συμμόρφωση δεν είναι απλώς θέμα παρουσίασης. Αυτό πρέπει να θεωρηθεί θετική εξέλιξη εφόσον η πολλαπλή συμμόρφωση θα συμβάλει, όπως αναμένεται, στη βελτίωση της βιωσιμότητας της ΚΓΠ καθώς και της στήριξης της πολιτικής αυτής από το κοινό. Συνεπώς, δεν τίθεται θέμα αποδυνάμωσης του συστήματος αυτού. Αντιθέτως, θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να βελτιωθεί η αποδοχή του από το σύνολο των εμπλεκόμενων φορέων, για το καλό όλων.

Δεδομένου ότι οι γεωργοί είναι οι πρώτοι τους οποίους αφορά το σύστημα αυτό και ότι η αποδοχή της πολλαπλής συμμόρφωσης από αυτούς είναι καίριας σημασίας για την επιτυχία του, είναι πολύ σημαντικό να δει κανείς τα πράγματα από την πλευρά τους. Η πολλαπλή συμμόρφωση μπορεί πράγματι να δημιουργεί ορισμένες δυσχέρειες, δεδομένου ότι συχνά συνεπάγεται την τήρηση μεγάλου αριθμού κανόνων που στο παρελθόν εφαρμόζονταν ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο αλλά τώρα έχουν συγκεντρωθεί σε ένα ενιαίο πλαίσιο που αφορά τομείς διαφορετικούς μεταξύ τους όπως το περιβάλλον, η δημόσια υγεία, η υγεία και η καλή διαβίωση των ζώων. Το κεντρικό στοιχείο του συστήματος, δηλαδή η δυνατότητα μείωσης των ενισχύσεων, προκαλεί επίσης ανησυχίες.

Για τις εθνικές διοικήσεις, η εφαρμογή του συστήματος της πολλαπλής συμμόρφωσης δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Πιο συγκεκριμένα, έπρεπε να καθορίσουν με κάθε λεπτομέρεια τις απαιτήσεις και τα πρότυπα που έπρεπε να τηρούν και στη συνέχεια να ενημερώσουν σχετικά, με κατανοητό τρόπο, τους γεωργούς, να θέσουν σε εφαρμογή το σύστημα διαχείρισης, ελέγχου και μείωσης των ενισχύσεων και να διασφαλίσουν τον συντονισμό μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Είναι σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ των θεμάτων που απορρέουν από το κοινοτικό πλαίσιο και εκείνων που συνδέονται με την εφαρμογή του πλαισίου αυτού σε εθνικό επίπεδο. Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε σχετικά ότι η επικουρικότητα είναι μία από τις αρχές στις οποίες στηρίζεται η πολλαπλή συμμόρφωση. Το κοινοτικό πλαίσιο προβλέπει ότι οι απαιτήσεις και τα πρότυπα πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στους τοπικούς κινδύνους και περιορισμούς, και αυτό σημαίνει πως διαφέρουν ανάλογα με το κράτος μέλος ή την περιφέρεια. Το κοινοτικό πλαίσιο ενθαρρύνει επίσης την ευρεία χρήση ήδη υφιστάμενων εθνικών συστημάτων διαχείρισης και επομένως η λειτουργία των μηχανισμών ελέγχου διαφέρει επίσης ανάλογα με το κράτος μέλος. Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί η ισότιμη μεταχείριση όλων των γεωργών της ΕΕ όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση. Για τον σκοπό αυτό έχει προβλεφθεί ένα κοινό πλαίσιο που πρέπει να τηρείται υποχρεωτικά και το οποίο αφορά όχι μόνο τον καθορισμό των προτύπων και των απαιτήσεων που πρέπει να πληρούν οι γεωργοί αλλά και το σύστημα διαχείρισης, ελέγχου και μείωσης. Η επίτευξη της κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ του κοινού κοινοτικού πλαισίου, αφενός και της συνεκτίμησης των τοπικών συνθηκών, αφετέρου, αποτελεί μία από τις κυριότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα.

Η Επιτροπή έχει υπόψη της τις ιδιαίτερες ευαισθησίες των εμπλεκομένων και για τον λόγο αυτό, η παρούσα έκθεση επικεντρώνεται κυρίως στις προτάσεις για την εξεύρεση άμεσων λύσεων στα προβλήματα που έχουν εντοπισθεί μέχρι στιγμής. Η Επιτροπή χρηματοδοτεί την εκπόνηση μελετών σχετικά με την εφαρμογή της πολλαπλής συμμόρφωσης από τα κράτη μέλη. Καμία από τις μελέτες αυτές δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και συνεπώς δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής οριστικά συμπεράσματα. Επομένως είναι πολύ νωρίς για να προβλεφθεί οποιαδήποτε τροποποίηση του πεδίου εφαρμογής της πολλαπλής συμμόρφωσης, αν και το θέμα αυτό θα εξεταστεί στο πλαίσιο της επανεξέτασης της ΚΓΠ.

2. Ορισμός της πολλαπλής συμμόρφωσης στο επίπεδο της ΕΕ

Το πεδίο εφαρμογής της πολλαπλής συμμόρφωσης (οι κανόνες τους οποίους οφείλουν να τηρούν οι γεωργοί) περιλαμβάνει δύο συνιστώσες: τις “κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης” (ΚΑΔ) και τις “καλές γεωργικές και περιβαλλοντικές συνθήκες” (ΚΓΠΣ). Οι ΚΓΠΣ αφορούν δύο τύπους υποχρεώσεων: την υποχρέωση των γεωργών να τηρούν μία σειρά προτύπων σε τέσσερις τομείς και την υποχρέωση για το κράτος μέλος να διατηρεί το ποσοστό των γεωργικών εκτάσεων που αποτελούν μόνιμους βοσκότοπους.

- Η εισαγωγή των ΚΑΔ στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης δεν δημιουργεί νέες υποχρεώσεις για τους γεωργούς, δεδομένου ότι η εν λόγω νομοθεσία και οι διατάξεις εφαρμογής της υπήρχαν ήδη αρκετό καιρό πριν, ανεξαρτήτως της πολλαπλής συμμόρφωσης, και ότι οι μειώσεις στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης ισχύουν με την επιφύλαξη του ανεξάρτητου συστήματος κυρώσεων που προβλέπει η νομοθεσία αυτή. Ωστόσο, η πολλαπλή συμμόρφωση μπορεί να συμβάλει αισθητά στη βελτίωση της εφαρμογής της νομοθεσίας αυτής, ιδίως με την ευαισθητοποίηση των γεωργών. Δεκατέσσερις από τις δεκαοκτώ κοινοτικές νομοθετικές πράξεις που αποτελούν ΚΑΔ είναι οδηγίες οι οποίες, από την φύση τους, αφήνουν στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών την επιλογή των μέσων για την επίτευξη των στόχων τους οποίους προβλέπουν, πράγμα που επηρεάζει ως ένα βαθμό, την εφαρμογή τους στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης.

- Όταν τέθηκε σε ισχύ το σύστημα πολλαπλής συμμόρφωσης, τα πρότυπα των ΚΓΠΣ αποτελούσαν καινοτομία, τουλάχιστον για τους γεωργούς οι οποίοι δεν ήταν μέχρι τότε υποχρεωμένοι, όπως οι δικαιούχοι γεωργοπεριβαλλοντικών μέτρων αγροτικής ανάπτυξης ή στήριξης για τις μειονεκτικές περιοχές, να εφαρμόζουν τις ορθές γεωργικές πρακτικές. Τα κράτη μέλη οφείλουν να καθορίσουν ελάχιστες απαιτήσεις για όλα τα πρότυπα βάσει του πλαισίου που προβλέπεται στο παράρτημα IV του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου, εκτός από εκείνα που δεν έχουν εφαρμογή στο αντίστοιχο εθνικό πλαίσιο. Από έρευνα που διεξήχθη στα κράτη μέλη, οι υπηρεσίες της Επιτροπή διαπίστωσαν την ύπαρξη ορισμένων προβλημάτων που συνδέονται με τον καθορισμό των ελάχιστων απαιτήσεων από τα κράτη μέλη καθώς και με το εύρος των απαιτήσεων αυτών. Τα προβλήματα αυτά θα εξεταστούν από κοινού με τα κράτη μέλη με σκοπό να βρεθούν οι κατάλληλες λύσεις.

3. Παρατηρήσεις σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης

3.1. Συνοπτικά στοιχεία σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος

Ο έντονος χαρακτήρας των συζητήσεων σχετικά με την πολλαπλή συμμόρφωση δεν αποτελεί τη μόνη ένδειξη ότι, παρά τις δυσχέρειες που αναφέρθηκαν πιο πάνω, το σύστημα εφαρμόζεται στην πράξη. Η Επιτροπή έχει λάβει από 23 κράτη μέλη αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τους ελέγχους και τις μειώσεις, τα οποία επιβεβαιώνουν τα ανωτέρω. Τα στοιχεία αυτά (για το 2005) συνοψίζονται ως εξής:

- επιτόπιοι έλεγχοι (240.898 συνολικά) διενεργήθηκαν σε ποσοστό 4,92% των γεωργών τους οποίους αφορά η πολλαπλή συμμόρφωση. Το ποσοστό για τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το σύστημα πολλαπλής συμμόρφωσης στο σύνολό του (4,4%) οφείλεται στην ύπαρξη ειδικού συντελεστή για τους ελέγχους που αφορούν την αναγνώριση και καταγραφή των βοοειδών (5 ή 10% των εκμεταλλεύσεων). Το ποσοστό ελέγχου (5,7%) για τα κράτη μέλη τα οποία αφορά το καθεστώς της ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης (ΚΕΣΕ), τα οποία εφαρμόζουν μόνο τις ΚΓΠΣ, οφείλεται στο γεγονός ότι στα περισσότερα από αυτά διενεργούνται κοινοί έλεγχοι για την πολλαπλή συμμόρφωση και την επιλεξιμότητα·

- μειώσεις επιβλήθηκαν σε 11,9% των γεωργών που αποτέλεσαν το αντικείμενο επιτόπιων ελέγχων: το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο για τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν πλήρως το σύστημα πολλαπλής συμμόρφωσης (16,4%) απ’ ό,τι για τα υπόλοιπα κράτη μέλη (6,1%) τα οποία είχαν να ελέγξουν μόνο την τήρηση των ΚΓΠΣ. Για το σύνολο της ΕΕ, το συνολικό ποσό των μειώσεων ανήλθε σε 9,84 εκατ. ευρώ·

- στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το σύστημα πολλαπλής συμμόρφωσης[3] στο σύνολό του, οι περισσότερες παρατυπίες (71%) αφορούσαν την αναγνώριση και καταγραφή των βοοειδών, ενώ οι υπόλοιπες αφορούσαν κυρίως τις ΚΓΠΣ (13%) και την οδηγία για τη νιτρορύπανση (10%)·

- οι περισσότερες μειώσεις (68% κατά μέσο όρο – έως και 98% σε ορισμένα κράτη μέλη) είχαν εφαρμοστεί στο ελάχιστο ποσοστό 1% των άμεσων ενισχύσεων. Σε περίπου 14% των περιπτώσεων μειώθηκαν οι ενισχύσεις κατά 3% και σε 12% κατά 5%.

3.2. Θέματα που έθεσαν τα κράτη μέλη

Στις αρχές του 2006, οι υπηρεσίες της Επιτροπής και τα κράτη μέλη προέβησαν σε ανταλλαγή απόψεων όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση (βάσει ερωτηματολογίου που είχε εκπονηθεί ειδικά για τον σκοπό αυτό) στο πλαίσιο της Επιτροπής Διαχείρισης Άμεσων Ενισχύσεων. Τα κράτη μέλη εξέθεσαν τα προβλήματα που είχαν ανακύψει κατά το πρώτο έτος εφαρμογής, τα οποία συνοψίζονται ως εξής:

- Γενικά. Η διαχείριση του συστήματος θεωρήθηκε γενικά πολύπλοκη. Υπήρξαν δυσκολίες όσον αφορά τον προσδιορισμό των συγκεκριμένων στοιχείων που έπρεπε να τηρούν οι γεωργοί και τα οποία θα έπρεπε στη συνέχεια να αποτελέσουν το αντικείμενο ελέγχων. Η ενημέρωση των γεωργών σχετικά με τους νέους κανόνες δεν ήταν πάντα εύκολη. Δεν υπήρχαν επίσης στοιχεία για το παρελθόν.

- Αποδοχή από τους γεωργούς. Η ευαισθητοποίηση των γεωργών ήταν δύσκολη λόγω του αριθμού και της τεχνικής φύσεως των πληροφοριών για την πολλαπλή συμμόρφωση. Μερικοί γεωργοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με νέες υποχρεώσεις. Είχαν επίσης την εντύπωση ότι διέτρεχαν κίνδυνο επιβολής “διπλών κυρώσεων” : μίας στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης και μίας δεύτερης στο πλαίσιο της ειδικής νομοθεσίας.

- Οργάνωση του συστήματος. Μερικές φορές αποδείχθηκε ότι ήταν δύσκολο να συνδυαστεί η χρήση του υφιστάμενου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου με τις νομοθετικές διατάξεις της ΕΕ. Οι αποφάσεις που είχαν ληφθεί στο παρελθόν από τα κράτη μέλη όσον αφορά την οργάνωση των ελέγχων δυσχέραναν ή δημιούργησαν προβλήματα σε ορισμένες περιπτώσεις, π.χ. στην περίπτωση της ύπαρξης υπερβολικά μεγάλου ή ανεπαρκούς αριθμού αρμόδιων για τον έλεγχο αρχών.

- Δειγματοληψία και ποσοστό ελέγχου. Ο πληθυσμός που έπρεπε να αποτελέσει το αντικείμενο ελέγχου έγινε γνωστός με καθυστέρηση και δεν ήταν δυνατόν να εξακριβωθεί η τήρηση ορισμένων απαιτήσεων. Προτάθηκε να θεσπιστούν κανόνες σχετικά με τη δυνατότητα επιλογής τυχαίου δείγματος. Το ποσοστό ελέγχου θα μπορούσε να ήταν υψηλότερο σε ορισμένες περιπτώσεις (κάλυψη του ιδίου πληθυσμού από διαφορετικές αρχές ελέγχου με ποσοστό 1% εκάστη, εφαρμογή ειδικών ποσοστών ελέγχου, π.χ. όσον αφορά τα βοοειδή, κλπ). Τα ειδικά ποσοστά ελέγχου που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο της τομεακής νομοθεσίας είναι δυνατόν να δημιουργήσουν οργανωτικά προβλήματα.

- Επιτόπιοι έλεγχοι και υποβολή εκθέσεων. Οι κανόνες δεν ήταν αρκετά σαφείς όσον αφορά την κατάλληλη στιγμή διενέργειας των επιτόπιων ελέγχων, τα στοιχεία που έπρεπε να εξακριβώνονται στο πλαίσιο του ελέγχου και τον απαιτούμενο αριθμό ελέγχων. Η εντύπωση που είχε σχηματιστεί για τους ελέγχους είναι ότι απαιτούσαν πολύ χρόνο, ιδίως στην περίπτωση των εκμεταλλεύσεων που ήταν διασκορπισμένες σε πολλές τοποθεσίες και ότι απαιτούσαν την συμμετοχή του γεωργού. Ορισμένες απαιτήσεις ήταν δύσκολο να εξακριβωθούν. Οι εκθέσεις ελέγχου ήταν μακροσκελείς και όχι πάντα αρκετά κατανοητές.

- Υπολογισμός των μειώσεων . Λόγω του αριθμού και της έκτασης των απαιτήσεων, ο υπολογισμός των μειώσεων φάνηκε ιδιαίτερα πολύπλοκος και δυσνόητος για τους γεωργούς. Ήταν δύσκολο να προσδιοριστούν οι έννοιες της “σοβαρότητας”, της “έκτασης”, του “διαρκούς χαρακτήρα”, της “επανάληψης” και κυρίως της “σκοπιμότητας”. Επίσης, επικρατούσε η άποψη ότι η έννοια της επανάληψης χρησιμοποιούνταν αυτόματα. Υπήρχε κίνδυνος δημιουργίας ανισοτήτων μεταξύ των κρατών μελών. Στην πράξη, ήταν δύσκολο να απαλλαγούν από την επιβολή κυρώσεων οι παρατυπίες ήσσονος σημασίας, με αποτέλεσμα να περιοριστεί ο βαθμός αποδοχής του συστήματος από τους ενδιαφερόμενους.

3.3. Πρώτη αξιολόγηση των ελέγχων που διενήργησε η Επιτροπή

Το 2005 και το 2006, οι υπηρεσίες της Επιτροπής διενέργησαν 13 ελέγχους σχετικά με την εφαρμογή της πολλαπλής συμμόρφωσης σε δέκα κράτη μέλη. Οι κυριότερες διαπιστώσεις είναι οι ακόλουθες:

- Πληροφορίες που παρέχονται στους γεωργούς. Η πληροφόρηση των γεωργών γινόταν μέσω φυλλαδίων, υλικού στο Διαδίκτυο και ειδικών σεμιναρίων. Τα καλυπτόμενα θέματα περιελάμβαναν τις υποχρεώσεις στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης, τους ελέγχους και τον υπολογισμό των μειώσεων (σχετικά με το τελευταίο αυτό σημείο η ενημέρωση ήταν ενίοτε πολύ γενική). Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ενημέρωση γινόταν με μεγάλη καθυστέρηση.

- Ορισμός των αρμόδιων για τον έλεγχο αρχών. Μερικά κράτη μέλη έχουν ορίσει τον Οργανισμό Πληρωμών ως μόνη αρμόδια για τον έλεγχο αρχή όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, ο εν λόγω οργανισμός έχει κατά κανόνα συντονιστικό ρόλο. Η συμμετοχή των ειδικευμένων φορέων ελέγχου διασφαλίζει υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας αλλά δημιουργεί προβλήματα συντονισμού. Διαπιστώθηκε επίσης ότι οι αρμόδιες για τον έλεγχο αρχές αναθέτουν τη διενέργεια των επιτόπιων ελέγχων σε άλλους φορείς (δημόσιους ή ιδιωτικούς).

- Επιλογή των δειγμάτων ελέγχου και ανάλυση κινδύνου. Δυσκολίες προέκυψαν στις περιπτώσεις που ο πληθυσμός τον οποίο καλύπτει η αρμόδια για τον έλεγχο αρχή είναι υπερβολικά μικρός για τη διεξαγωγή της απαιτούμενης ανάλυσης κινδύνου στις περιπτώσεις που η εν λόγω αρχή ήταν επιφορτισμένη με την εξακρίβωση της συμμόρφωσης με μεγάλο αριθμό απαιτήσεων. Σε πολλές περιπτώσεις είχε χρησιμοποιηθεί μικρός αριθμός ειδικών κριτηρίων επικινδυνότητας, παρόλο που οι πληροφορίες ήταν διαθέσιμες. Τέλος, ορισμένα προβλήματα ανέκυψαν λόγω της ύπαρξης διαφορετικών ποσοστών ελέγχου στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης.

- Στοιχεία των επιτόπιων ελέγχων και των εκθέσεων. Οι κυριότερες δυσκολίες αφορούσαν τους ελέγχους σχετικά με τις ΚΑΔ 2 (υπόγεια ύδατα), ΚΑΔ 1 και 5 (άγρια πτηνά και ενδιαιτήματα), ΚΑΔ 4 (νιτρικά) και ΚΑΔ 6 και 8α (αναγνώριση και καταγραφή των ζώων) για τα αιγοπρόβατα και τους χοίρους. Προβλήματα διαπιστώθηκαν επίσης όσον αφορά την εναρμόνιση των εκθέσεων, την περιγραφή της φύσης και της έκτασης των διενεργηθέντων ελέγχων καθώς και όσον αφορά την αξιολόγηση των παρατυπιών που διαπιστώθηκαν.

- Επιβολή μειώσεων. Ορισμένα κράτη μέλη είχαν ήδη καθορίσει τα επίπεδα μειώσεων, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πλέον κανένα περιθώριο αξιολόγησης από τον ελεγκτή, ενώ άλλα κράτη μέλη παρείχαν μόνο κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των μειώσεων. Ορισμένες από τις χρησιμοποιούμενες μήτρες είναι απίθανο να οδηγήσουν σε μειώσεις άνω του 1%. Επίσης, σε πολλά από τα κράτη μέλη στα οποία διενεργήθηκαν επισκέψεις ελέγχου, δεν επιβάλλονται μειώσεις για ήσσονος σημασίας παρατυπίες. Τέλος, στις παρατυπίες που εντοπίζονται εκτός του δείγματος ελέγχου 1% δεν δίνεται πάντα συνέχεια.

Οι διαπιστώσεις αυτές πρόκειται να αξιολογηθούν στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών για τις δαπάνες του ΕΓΤΕ.

4. Βελτίωση του συστήματος

4.1. Ανάπτυξη και απλοποίηση του συστήματος διαχείρισης, ελέγχου και μειώσεων

Τα προβλήματα που αφορούν τα συστήματα διαχείρισης, ελέγχου και μειώσεων εντοπίστηκαν βάσει των πληροφοριών που εκτέθηκαν ανωτέρω. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες για να στηρίξουν τις προσπάθειες των κρατών μελών για την εφαρμογή της πολλαπλής συμμόρφωσης και, από το 2005 μέχρι σήμερα, έχουν εκδοθεί εφτά έγγραφα κατευθυντηρίων γραμμών. Έχουν επίσης διοργανώσει ανταλλαγές μεταξύ κρατών μελών για την διάδοση των βέλτιστων πρακτικών και την σύγκριση της εμπειρίας τους όσον αφορά την εφαρμογή της πολλαπλής συμμόρφωσης. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ενθαρρύνει τις επαφές αυτές, ιδίως όσον αφορά:

- τη δυνατότητα διενέργειας ελέγχων στα “σημεία υποχρεωτικής διέλευσης”, π.χ. στο επίπεδο των γαλακτοκομείων ή των σφαγείων, η οποία θα μπορούσε να διευκολύνει τους επιτόπιους ελέγχους στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις,

- τα συστήματα μειώσεων (π.χ. εφαρμογή συστημάτων βαθμών ποινής - points systems),

- τις πληροφορίες που παρέχονται στους γεωργούς,

- το μεγαλύτερο κίνδυνο μείωσης που διατρέχουν ορισμένοι γεωργοί έναντι άλλων.

Η Επιτροπή είναι πρόθυμη να αναλάβει άμεσα περαιτέρω δράση ώστε να βρεθεί λύση για κάθε πρόβλημα που είναι δυνατόν να ρυθμιστεί στο επίπεδο της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, τα ακόλουθα θέματα θα αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης στο επίπεδο του Συμβουλίου ή της Επιτροπής.

4.1.1. Ανοχή στις περιπτώσεις παρατυπιών ήσσονος σημασίας, νέος κανόνας de minimis

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διαπιστωθείσες στο πλαίσιο των ελέγχων παρατυπίες δεν οδηγούν σε μείωση στο πλαίσιο του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης[4]. Ωστόσο, οι ισχύοντες κανόνες δεν προβλέπουν ρητά κάποιο περιθώριο διακριτικής ευχέρειας όσον αφορά την αντιμετώπιση των εν λόγω παραβάσεων ήσσονος σημασίας. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, θα πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη να μην δίνουν συνέχεια στις παραβάσεις που δεν οδηγούν σε μείωση 3%, η οποία προβλέπεται για την περίπτωση αμέλειας, και η οποία είναι δυνατόν να περιοριστεί σε 1% σε ορισμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, στις περιπτώσεις αυτές, πρέπει να αποστέλλεται στον γεωργό προειδοποιητική επιστολή στην οποία θα αναφέρεται ότι είναι αναγκαία η λήψη διορθωτικών μέτρων. Οι παραβάσεις αυτές θα αποτελούν το αντικείμενο παρακολούθησης και θα λαμβάνονται υπόψη σε περίπτωση επανάληψής τους. Στο πλαίσιο του προσδιορισμού ενός περιθωρίου ανοχής όσον αφορά την εφαρμογή των εν λόγω απαλλαγών, ενδέχεται να εξεταστεί η γενίκευση ενός συστήματος βαθμών ποινής (point system), το οποίο ισχύει ήδη σε ορισμένα κράτη μέλη.

Η επιβολή μειώσεων σε πολύ χαμηλά αρχικά ποσά ενδέχεται να θεωρηθεί αδικαιολόγητη και επαχθής για την διοίκηση. Συνεπώς, θα πρέπει να καθιερωθεί ένας κανόνας de minimis ο οποίος θα προβλέπει την απαλλαγή από την επιβολή μειώσεων στο πλαίσιο του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης, όταν το ποσό της μείωσης είναι μικρότερο από ένα κατώτατο όριο περίπου 50 ευρώ. Έτσι, οι γεωργοί που εισπράττουν λιγότερο από 5.000 ευρώ θα απαλλάσσονται από τις άμεσες μειώσεις 1%. Ωστόσο, η προειδοποιητική επιστολή και η παρακολούθηση που αναφέρθηκαν πιο πάνω ισχύουν και για τις περιπτώσεις αυτές.

Και στις δύο περιπτώσεις, πρέπει να διασφαλίζεται η παρακολούθηση των διορθωτικών μέτρων που λαμβάνονται σε περιπτώσεις που δεν περιλαμβάνονται στο κανονικό δείγμα ελέγχου 1%. Εντούτοις, αυτό δεν θα πρέπει να οδηγήσει στην εισαγωγή ενός νέου επιπέδου ελέγχου.

Η εφαρμογή των εν λόγω κανόνων πρέπει να γίνεται με την επιφύλαξη της επιβολής κυρώσεων δυνάμει της ειδικής νομοθεσίας.

4.1.2. Εναρμόνιση των ποσοστών ελέγχου

Όταν η ειδική νομοθεσία για ορισμένους τομείς καθορίζει ελάχιστο ποσοστό ελέγχου, πρέπει να εφαρμόζεται το ποσοστό αυτό και όχι το ελάχιστο ποσοστό 1% που προβλέπεται στο πλαίσιο του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης. Όπως ανέφεραν πολλά κράτη μέλη, η ύπαρξη διαφορετικών ποσοστών ελέγχου ενδέχεται να δυσχεράνει την διοργάνωση των ελέγχων στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης. Η Επιτροπή προτίθεται να εισαγάγει στον σχετικό κανονισμό της Επιτροπής ενιαίο ποσοστό ελέγχου, τουλάχιστον 1%, για τους επιτόπιους ελέγχους στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης. Παρόλα αυτά, κάθε παρατυπία που διαπιστώνεται στο πλαίσιο των επιτόπιων ελέγχων βάσει της τομεακής νομοθεσίας πρέπει να αναφέρεται και να παρακολουθείται στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης. Το ελάχιστο αυτό ποσοστό 1% ισχύει με την επιφύλαξη των ελέγχων παρακολούθησης στο πλαίσιο της ανοχής για τις παρατυπίες ήσσονος σημασίας και του κανόνα de minimis .

Σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία, αν στο πλαίσιο των επιτόπιων ελέγχων διαπιστωθεί υψηλό ποσοστό μη συμμόρφωσης, ο αριθμός των ελέγχων αυτών αυξάνεται κατά την επόμενη περίοδο ελέγχου. Οι εν λόγω έλεγχοι παρακολούθησης αφορούν το σύνολο των απαιτήσεων και προτύπων για τα οποία είναι υπεύθυνη η αρμόδια για τον έλεγχο αρχή και, ανάλογα με τη διοικητική δομή του κράτους μέλους, το ποσοστό ενισχυμένου ελέγχου μπορεί να αφορά αρκετούς τομείς της πολλαπλής συμμόρφωσης. Είναι ωστόσο προτιμότερο να επικεντρωθεί η αύξηση των ελέγχων μόνο στους τομείς κινδύνου. Επομένως, η Επιτροπή προτίθεται να τροποποιήσει τους κανόνες, έτσι ώστε να περιορίζεται η αύξηση του ποσοστού ελέγχου στο συγκεκριμένο τομέα στον οποίο διαπιστώθηκε υψηλό ποσοστό μη συμμόρφωσης.

4.1.3. Προειδοποίηση για τους επιτόπιους ελέγχους

Η ισχύουσα νομοθεσία δεν προβλέπει καμία διάταξη σχετικά με την εκ των προτέρων αναγγελία των επιτόπιων ελέγχων στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης. Ωστόσο, όταν διενεργούνται από κοινού έλεγχοι για την επιλεξιμότητα και την πολλαπλή συμμόρφωση, η αρχή των αιφνιδιαστικών ελέγχων όσον αφορά την επιλεξιμότητα επιβάλλει de facto κάποιους περιορισμούς στους ελέγχους που συνδέονται με την πολλαπλή συμμόρφωση. Η χαλάρωση του περιορισμού αυτού στην περίπτωση των ελέγχων για την επιλεξιμότητα των εκτάσεων θα συμβάλει στη βελτίωση του συντονισμού των ελέγχων χωρίς να υπονομεύει την αποτελεσματικότητά τους. Έτσι, όσον αφορά το ΚΕΕ, το ΚΕΣΕ και την πολλαπλή συμμόρφωση (περιλαμβανομένων των 8 μέτρων αγροτικής ανάπτυξης), η Επιτροπή θα προβλέψει τη δυνατότητα αναγγελίας των ελέγχων έως και 14 ημέρες πριν από την ημερομηνία διεξαγωγής τους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπονομεύεται ο σκοπός των ελέγχων. Η δυνατότητα επέκτασης του κανόνα αυτού σε άλλα καθεστώτα θα αποτελέσει το αντικείμενο διεξοδικότερης εξέτασης. Ωστόσο, οι έλεγχοι σχετικά με την αναγνώριση και καταγραφή των ζώων (για την επιλεξιμότητα ή την πολλαπλή συμμόρφωση) και σχετικά με την τήρηση της νομοθεσίας για τις ζωοτροφές και τα τρόφιμα καθώς και των κανόνων όσον αφορά την υγεία και την καλή μεταχείριση των ζώων θα εξακολουθήσουν, κατ’ αρχήν, να είναι αιφνιδιαστικοί, όπως απαιτεί η κοινοτική νομοθεσία.

4.1.4. Χρονοδιάγραμμα και στοιχεία των επιτόπιων ελέγχων και των εκθέσεων

Η ισχύουσα νομοθεσία δεν καθορίζει χρονοδιάγραμμα για τους επιτόπιους ελέγχους και τα κράτη μέλη έχουν υποβάλει πολλά ερωτήματα σχετικά με το θέμα αυτό. Η Επιτροπή πρόκειται να αποσαφηνίσει τους κανόνες αυτούς ώστε να διευκρινιστεί ότι οι εθνικές αρχές οφείλουν να καθορίσουν την περίοδο του έτους κατά την οποία οι περισσότερες από τις υποχρεώσεις, ή οι πλέον αντιπροσωπευτικές από αυτές, πρέπει να αποτελέσουν το αντικείμενο ελέγχων. Η πλειονότητα των ελέγχων θα διενεργείται κατά την περίοδο αυτή. Οι λοιπές υποχρεώσεις θα ελέγχονται σε διαφορετικές χρονικές στιγμές του έτους, τηρώντας το ελάχιστο απαιτούμενο δείγμα του 1%.

Επιπλέον, η Επιτροπή πρόκειται να προβεί στις απαιτούμενες αλλαγές ώστε να καταστεί δυνατή η διενέργεια των επιτόπιων ελέγχων (όπως ισχύει για τους ελέγχους στο πλαίσιο της επιλεξιμότητας), μόνο στα μισά αγροτεμάχια και όχι στο σύνολο της γεωργικής εκμετάλλευσης.

Τέλος, οι κανόνες πρέπει να προβλέπουν σαφώς ότι ο γεωργός λαμβάνει την έκθεση ελέγχου το αργότερο τρεις μήνες μετά τη διενέργειά του.

4.1.5. Βελτίωση της επιλογής του δείγματος ελέγχου

Η ισχύουσα νομοθεσία για τους επιτόπιους ελέγχους δεν επιτρέπει την επιλογή ενός μέρους των γεωργικών εκμεταλλεύσεων βάσει τυχαίου δείγματος. Δεδομένου ότι η τυχαία δειγματοληψία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στο πλαίσιο των ελέγχων επιλεξιμότητας, η Επιτροπή προτίθεται να τροποποιήσει τους κανόνες ώστε να προβλεφθεί η διενέργεια επιτόπιων ελέγχων βάσει τυχαίου δείγματος και στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης.

4.1.6. Βελτίωση της πληροφόρησης των γεωργών

Η κατάλληλη πληροφόρηση των γεωργών όσον αφορά τις ειδικές και συγκεκριμένες απαιτήσεις που πρέπει να πληρούν στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης έχει ουσιαστική σημασία. Η Επιτροπή προτίθεται να διευκρινίσει τους ισχύοντες κανόνες όσον αφορά τις πληροφορίες που τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να παρέχουν στους γεωργούς.

4.1.7. Χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή των νέων ή τροποποιημένων απαιτήσεων στο πλαίσιο του σημερινού πεδίου εφαρμογής του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης

Από τις μέχρι στιγμής εμπειρίες φαίνεται ότι δεν είναι πάντα εύκολο για τους γεωργούς να εφαρμόζουν τις νέες απαιτήσεις στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης. Η δυσκολία αυτή έχει ληφθεί υπόψη όσον αφορά τις ισχύουσες απαιτήσεις με την πρόβλεψη τριετούς περιόδου σταδιακής εφαρμογής των ΚΑΔ. Η Επιτροπή προτίθεται να διατηρήσει την αρχή της σταδιακής εφαρμογής με την καθιέρωση ενός ρεαλιστικού χρονοδιαγράμματος για κάθε νέα ή τροποποιημένη απαίτηση στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης.

4.2. Συνεκτίμηση των συστημάτων παροχής γεωργικών συμβουλών

Τα κράτη μέλη όφειλαν να θέσουν σε εφαρμογή, έως την 1η Ιανουαρίου 2007, ένα σύστημα γεωργικών συμβουλών (ΣΓΣ) το οποίο θα καλύπτει τουλάχιστον τις απαιτήσεις και τα πρότυπα της πολλαπλής συμμόρφωσης. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής κρίνουν ότι το σύστημα αυτό είναι ζωτικής σημασίας για τη βελτίωση της αποδοχής του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης από τους γεωργούς. Πράγματι, ορισμένα από τα προβλήματα που ανέκυψαν στη διάρκεια της περιόδου εκκίνησης συνδέονται με τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι γεωργοί όσον αφορά την κατανόηση και την υλοποίηση των υποχρεώσεων στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης. Δεδομένου ότι ένας γεωργός στον οποίο παρέχονται συμβουλές είναι πιθανότερο να κατανοήσει, και κατ’ επέκταση να τηρήσει, τις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης, η συμμετοχή του στο σύστημα γεωργικών συμβουλών θα μπορούσε να αποτελέσει έναν από τους παράγοντες της ανάλυσης κινδύνου. Η Επιτροπή πρόκειται να διευκρινίσει τους κανόνες αναλόγως.

4.3. Συνεκτίμηση των συστημάτων πιστοποίησης για τη διαχείριση της πολλαπλής συμμόρφωσης

Ορισμένοι γεωργοί συμμετέχουν επί του παρόντος σε καθεστώτα πιστοποίησης της ποιότητας, τα οποία προβλέπουν κατά κανόνα τη διενέργεια ελέγχων από τον οργανισμό πιστοποίησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επιτόπιοι έλεγχοι που διενεργούνται στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης θεωρούνται από τους γεωργούς περιττοί εφόσον αφορούν τα ίδια στοιχεία με ορισμένα πρότυπα που έχουν ήδη πιστοποιηθεί στο πλαίσιο ιδιωτικών καθεστώτων. Κρίνεται σκόπιμο να επιδιωχθούν συνέργειες μεταξύ των επιτόπιων ελέγχων που διενεργούνται στο πλαίσιο των καθεστώτων πιστοποίησης και εκείνων που διενεργούνται στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης, με την προϋπόθεση ωστόσο ότι τα καθεστώτα αυτά αναγνωρίζονται επισήμως και ότι έχουν σημασία για την πολλαπλή συμμόρφωση. Συνεπώς, η Επιτροπή προτίθεται να προσαρμόσει τους κανόνες ώστε να μπορούν οι αρμόδιες αρχές να χρησιμοποιούν τα δεδομένα σχετικά με τους γεωργούς που έχουν λάβει πιστοποίηση για την ανάλυση κινδύνου με σκοπό την επιλογή του δείγματος γεωργών που θα αποτελέσουν το αντικείμενο ελέγχου.

4.4. Απλοποίηση του κανόνα “δέκα μηνών”

Ο ονομαζόμενος κανόνας των “δέκα μηνών”, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 44 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου, αποδείχθηκε ότι είναι δύσκολο να εφαρμοστεί από τα κράτη μέλη και ότι έχει δυσανάλογες επιπτώσεις στην κτηματαγορά. Ο κανόνας αυτός, ο οποίος υποχρεώνει τους γεωργούς να διατηρούν στην κατοχή τους για 10 μήνες τα αγροτεμάχια που έχουν δηλώσει για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ), δημιουργεί αρκετά προβλήματα διαχείρισης. Η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση που θα στοχεύει στην ικανοποιητική επίλυση του προβλήματος αυτού, είτε πρόκειται για το ΚΕΕ είτε πρόκειται για το ΚΕΣΕ. Επιπλέον, πρόκειται να διευκρινιστεί η ευθύνη του μεταβιβάζοντος ως προς τις απαιτήσεις πολλαπλής συμμόρφωσης σε περίπτωση μεταβίβασης γαιών στη διάρκεια του έτους.

4.5. Σταδιακή εισαγωγή των κανονιστικών απαιτήσεων διαχείρισης στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το ΚΕΣΕ

Δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2012/2006 του Συμβουλίου, τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το ΚΕΣΕ θα πρέπει, από το 2009, να εφαρμόζουν τις ΚΑΔ στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης. Από τις εμπειρίες των άλλων κρατών μελών προκύπτει ότι μία τριετής περίοδος σταδιακής εφαρμογής θα διευκόλυνε την εφαρμογή αυτού του στοιχείου της πολλαπλής συμμόρφωσης. Η Επιτροπή πρόκειται να προτείνει την ίδια τριετή περίοδο σταδιακής εφαρμογής για τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το ΚΕΣΕ. Η περίοδος αυτή θα μπορούσε να αρχίσει το 2009 για όλα τα κράτη μέλη, εκτός από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία για τις οποίες θα μπορούσε να αρχίσει το 2012.

5. Συμπεράσματα

Βάσει της αξιολόγησης που αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας έκθεσης, η Επιτροπή προτίθεται, πριν από το τέλος του 2007:

α. να παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης στα κράτη μέλη·

β. να υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο ή σχέδιο ρυθμίσεως την Επιτροπή Διαχείρισης Άμεσων Ενισχύσεων με σκοπό:

- να καταστεί δυνατή η σταδιακή εισαγωγή των ΚΑΔ για τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το ΚΕΣΕ,

- να θεσπιστούν διατάξεις για την απλοποίηση του “κανόνα των 10 μηνών”,

- να αυξηθεί το περιθώριο ανοχής για τις παρατυπίες ήσσονος σημασίας και να θεσπιστεί νέος κανόνας de minimis ,

- να εναρμονιστούν τα ποσοστά ελέγχου,

- να προβλεφθεί η προειδοποίηση για τη διενέργεια των επιτόπιων ελέγχων, στις περιπτώσεις που αυτό είναι δυνατό,

- να διευκρινιστεί το χρονοδιάγραμμα και τα στοιχεία των επιτόπιων ελέγχων και των εκθέσεων,

- να βελτιωθεί η επιλογή του δείγματος ελέγχου, επίσης όσον αφορά το ΣΓΣ και τα συστήματα πιστοποίησης και

- να βελτιωθεί η πληροφόρηση των γεωργών.

[1] Βλέπε Παράρτημα I του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου.

[2] Βλέπε άρθρο 51 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου.

[3] Για να μην αλλοιωθούν τα στοιχεία, δεν έχουν ληφθεί υπόψη τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν μόνο τις ΚΓΠΣ.

[4] Για παράδειγμα, τα ζώα που εκτρέφονται για κτηνοτροφικούς σκοπούς αναγνωρίζονται σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες για την υγεία των ζώων. Η απώλεια ενωτίου ή διαβατηρίου βοοειδών δεν συνεπάγεται απαραίτητα την επιβολή κυρώσεων, εφόσον υπάρχουν άλλα στοιχεία που καθιστούν δυνατή την αναγνώριση του ζώου (δεύτερο ενώτιο ή μητρώο εκμετάλλευσης). Στην περίπτωση αυτή, οι εθνικές αρχές μπορούν να θεωρήσουν ότι δεν πρόκειται για παρατυπία που επισύρει μείωση στο πλαίσιο του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης.