[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 21.9.2005

COM(2005) 442 τελικό

2005/0187 (CNS)

Πρόταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το ειδικό πρόγραμμα «Άνθρωποι» με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο (2007-2013) δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ (ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΚ)

Πλαίσιο των προτάσεων

Οι προτάσεις που αφορούν τα πέντε ειδικά προγράμματα αποτελούν συνέχεια της πρότασης της Επιτροπής για το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο (2007-13), το οποίο εγκρίθηκε στις 6 Απριλίου 2005[1]. Η διάρθρωση που προτάθηκε περιλαμβάνει τέσσερα κύρια ειδικά προγράμματα – ‘‘Συνεργασία’’, ‘‘Ιδέες’’, ‘‘Άνθρωποι’’ και ‘‘Ικανότητες’’, καθένα εκ των οποίων αντιστοιχεί σε έναν κύριο στόχο της ευρωπαϊκής πολιτικής για την έρευνα· ένα άλλο ειδικό πρόγραμμα αφορά τις άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει τις προτάσεις για τους ‘‘Κανόνες συμμετοχής και διάδοσης’’ που θα εφαρμοστούν στο 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο.

Το πολιτικό πλαίσιο και οι στόχοι παρουσιάστηκαν στην ανακοίνωση “Οικοδομώντας τον ΕΧΕ της γνώσης στην υπηρεσία της ανάπτυξης”[2]. Για την επίτευξη των εν λόγω στόχων και για την πλήρη εφαρμογή των ειδικών προγραμμάτων απαιτείται διπλασιασμός του προϋπολογισμού, όπως προτάθηκε από την Επιτροπή.

Η έρευνα, η τεχνολογία, η εκπαίδευση και η καινοτομία αποτελούν σημαντικό μέσο δημιουργίας θέσεων απασχόλησης σε μακροπρόθεσμη και σταθερή βάση. Αποτελούν επίσης το κλειδί για την οικονομική ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, την υγεία, την ποιότητα ζωής και το περιβάλλον. Ως εκ τούτου, το πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα, παράλληλα με τα κοινοτικά προγράμματα στους τομείς της εκπαίδευσης και της καινοτομίας, αποσκοπεί στην επίτευξη προόδου προς την κατεύθυνση της οικονομίας και της κοινωνίας της γνώσης. Τα ειδικά προγράμματα του 7ου προγράμματος πλαισίου αποσκοπούν να αντιμετωπίσουν, σε συνδυασμό με τις απαραίτητες εθνικές και ιδιωτικές προσπάθειες, τις μεγάλες αδυναμίες που παρουσιάζει η ευρωπαϊκή έρευνα από άποψη επιπέδου, ποιότητας και επιπτώσεων. Η διάδοση και η μεταφορά των γνώσεων αποτελεί κύρια προστιθέμενη αξία των δράσεων της ευρωπαϊκής έρευνας, και θα ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση της χρήσης των αποτελεσμάτων από τη βιομηχανία, τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής και την κοινωνία.

Η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει περισσότερα στην έρευνα και να της δώσει νέα ώθηση, εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να προωθήσει τον στόχο που συνίσταται να επενδυθεί το 3% του ΑΕΠ της στην έρευνα έως το 2010. Το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο θα συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση, τόσο μέσω της άμεσης χρηματοδότησης, όπως επίσης ενθαρρύνοντας τις επιπρόσθετες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην έρευνα.

Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερους ερευνητές προκειμένου να αυξήσει και να βελτιώσει τις ερευνητικές της προσπάθειες. Παράλληλα με άλλες δράσεις, όπως η Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή και τα εθνικά μέτρα πολιτικής, το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο αποσκοπεί να ωθήσει περισσότερα άτομα να δρομολογήσουν και να ακολουθήσουν ερευνητική σταδιοδρομία και, εκ νέου, να προσελκύσει στην Ευρώπη κορυφαίους και ταλαντούχους ερευνητές.

Η οικονομική ενίσχυση σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρέχει δυνατότητες για την αύξηση της αριστείας και της αποτελεσματικότητας της έρευνας που δεν μπορούν να επιτευχθούν σε εθνικό επίπεδο. Τα ειδικά προγράμματα του 7ου προγράμματος πλαισίου συνεισφέρουν στην περαιτέρω παγίωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας, επιτυγχάνοντας κρίσιμη μάζα και δημιουργώντας δομές σε νέους τομείς έρευνας και με νέα μέσα, καθώς και ενισχύοντας περαιτέρω την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, των γνώσεων και των ερευνητών.

Με την εκτέλεση των ειδικών προγραμμάτων, θα αξιοποιηθεί στο μέγιστο βαθμό το δυναμικό των δράσεων ευρωπαϊκού επιπέδου για την ενίσχυση της ερευνητικής αριστείας, κυρίως μέσω πανευρωπαϊκών διαγωνισμών στηριζόμενων στην αυστηρή και ανεξάρτητη αξιολόγηση των προτάσεων. Αυτό συνεπάγεται τον προσδιορισμό και την παροχή υποστήριξης στην υφιστάμενη αριστεία, οπουδήποτε αυτή υπάρχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς επίσης και την παροχή των αναγκαίων μέσων στη μελλοντική ερευνητική αριστεία.

Ο αντίκτυπος των ειδικών προγραμμάτων θα επαυξηθεί μέσω της συμπληρωματικότητάς τους με άλλες κοινοτικές πολιτικές και προγράμματα και, ιδίως, με τα Διαρθρωτικά Ταμεία, τα προγράμματα για την εκπαίδευση και το Πρόγραμμα για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία.

Προηγούμενη διαβούλευση

Κατά την προετοιμασία των προτάσεων του ειδικού προγράμματος ελήφθησαν υπόψη οι απόψεις που εξέφρασαν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, ιδίως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς και άλλοι άμεσα ενδιαφερόμενοι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των ερευνητών και των χρηστών της έρευνας. Στην εν λόγω διαβούλευση συμπεριλαμβάνονται οι εν εξελίξει διαβουλεύσεις και οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν σχετικά με την πρόταση για τις αποφάσεις του 7ου προγράμματος πλαισίου, οι εκτενείς διαβουλεύσεις και πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της εν λόγω πρότασης, και οι περαιτέρω εργασίες όσον αφορά τον καθορισμό των μελλοντικών προτεραιοτήτων στον τομέα της έρευνας, όπως αυτές που ανελήφθησαν από τις Ευρωπαϊκές Τεχνολογικές Πλατφόρμες.

Η πρόταση για το ειδικό πρόγραμμα βασίζεται σε μια εμπεριστατωμένη εκτίμηση των επιπτώσεων που πραγματοποιήθηκε ενόψει της πρότασης θέσπισης του 7ου προγράμματος πλαισίου[3], η οποία κατέδειξε την ισχυρή και ειδική προστιθέμενη αξία κάθε προτεινόμενου ειδικού προγράμματος. Επιπροσθέτως, οι προτάσεις λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα της πενταετούς εκτίμησης του προγράμματος πλαισίου[4].

Νομικές πτυχές

Η πρόταση για τα ειδικά προγράμματα βασίζεται στα άρθρα 163 έως 173 του τίτλου XVIII της Συνθήκης, και ιδίως στο άρθρο 166 παράγραφος 3, σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος πλαισίου μέσω ειδικών προγραμμάτων.

Εκτέλεση του προϋπολογισμού

[Το νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο που επισυνάπτεται σε κάθε πρόταση απόφασης παρουσιάζει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις και τους ανθρώπινους και διοικητικούς πόρους.]

Η Επιτροπή προτίθεται να συστήσει ένα εκτελεστικό οργανισμό στον οποίο θα ανατεθούν ορισμένα καθήκοντα που απαιτούνται για την εκτέλεση των ειδικών προγραμμάτων “Συνεργασία”, “Άνθρωποι” και “Ικανότητες”. Η συγκεκριμένη προσέγγιση θα υιοθετηθεί επίσης για την εκτέλεση του προγράμματος “Ιδέες” (βλέπε Τμήμα 7.2 παρακάτω).

Μία συνεκτική και ευέλικτη εφαρμογη

Προσαρμογή στις νέες ανάγκες και δυνατότητες

Είναι ζωτικό η εφαρμογή των ειδικών προγραμμάτων να είναι αρκούντως ευέλικτη, ώστε αυτά να παραμείνουν στην πρωτοπορία των επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων και να ανταποκριθούν στις νεοεμφανιζόμενες επιστημονικές, βιομηχανικές, πολιτικές και κοινωνικές ανάγκες. Από αυτή την άποψη, είναι ιδιαιτέρως σημαντικές οι δράσεις εκείνες που επιτρέπουν στους ερευνητές να προσδιορίζουν οι ίδιοι τα θέματα έρευνας. Για τις άλλες δράσεις αυτό επιτυγχάνεται πρωτίστως μέσω των προγραμμάτων εργασίας, τα οποία επικαιροποιούνται σε ετήσια βάση, με τη συνδρομή των επιτροπών εκπροσώπων των κρατών μελών· προβλέπεται ότι οι επιτροπές επικεντρώνονται κατά προτεραιότητα στα προγράμματα εργασίας. Ενδέχεται να πραγματοποιηθούν αναθεωρήσεις με ταχύτερο ρυθμό, σε περίπτωση νέων προτεραιοτήτων που απαιτούν επείγουσα αντίδραση, ιδίως εάν προκύπτουν από απρόβλεπτες πολιτικές ανάγκες.

Ο εν λόγω πολυετής προγραμματισμός θα αντλήσει οφέλη από ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι δραστηριότητες που ενισχύονται διατηρούν άμεση σχέση με τις εξελισσόμενες ερευνητικές ανάγκες της βιομηχανίας και των πολιτικών της ΕΕ. Θα επιδιωχθεί εξωτερική παροχή συμβουλών, μεταξύ άλλων για καθένα από τα θέματα του ειδικού προγράμματος ‘‘Συνεργασία’’, με αποτελεσματική πολυεπιστημονική κάλυψη και με εξισορρόπηση των πανεπιστημιακών και των βιομηχανικών απόψεων.

Για το πρόγραμμα ‘‘Ιδέες’’ θα υιοθετηθεί μια εντελώς νέα προσέγγιση, ενώ η προετοιμασία του ετήσιου προγράμματος εργασίας θα ανατεθεί σε ανεξάρτητο επιστημονικό συμβούλιο στο πλαίσιο της δημιουργίας ενός αυτόνομου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (βλέπε τμήμα 7.2 παρακάτω).

Θα διευκολυνθεί η παροχή επιπρόσθετων πληροφοριών από εξωτερικές πηγές, ιδίως για το πρόγραμμα ‘‘Συνεργασία’’, κυρίως από τις Ευρωπαϊκές Τεχνολογικές Πλατφόρμες που συγκροτήθηκαν σε διάφορους τομείς και οι οποίες θα πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό και ενεργό ρόλο προκειμένου να διασφαλιστεί η σημασία τους για τη βιομηχανία. Οι ερευνητικές προτεραιότητες που προσδιορίζονται στα Στρατηγικά Σχέδια Έρευνας, τα οποία καταρτίστηκαν από τις πλατφόρμες, αντικατοπτρίζονται επαρκώς στις προτάσεις για το ειδικό πρόγραμμα και θα αποτελέσουν σημαντική εισροή για τον πολυετή προγραμματισμό.

Διάφορα άλλα βήματα συζητήσεων και ομάδες θα παράσχουν ενδεχομένως στην Επιτροπή επίκαιρες συμβουλές σχετικά με τις νέες προτεραιότητες σε ειδικούς τομείς, όπως το Ευρωπαϊκό Στρατηγικό Φόρουμ για τις Υποδομές Έρευνας (EΣΦΥΕ) και οι πλατφόρμες που δημιουργήθηκαν προκειμένου να μελετηθούν τα Στρατηγικά Σχέδια Έρευνας που αφορούν κοινωνικούς ή περιβαλλοντικούς τομείς πολιτικής.

Μια σημαντική νέα δυνατότητα που παρέχει το πρόγραμμα πλαίσιο είναι ο καινοτόμος μηχανισμός χρηματοδότησης, η Χρηματοδοτική Διευκόλυνση Καταμερισμού του Κινδύνου, που αποσκοπεί στην προώθηση των δαπανών του ιδιωτικού τομέα στην ΕΤΑ, βελτιώνοντας την πρόσβαση στα δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕ) για μεγάλες ευρωπαϊκές δράσεις οι οποίες χρειάζεται να συνδυάζουν διάφορες πηγές χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δανείων. Στις εν λόγω μεγάλες ευρωπαϊκές δράσεις συγκαταλέγονται οι ‘‘Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες’’ και τα μεγάλα συνεργατικά έργα που χρηματοδοτούνται απ’ ευθείας από το πρόγραμμα ‘‘Συνεργασία’’ του προγράμματος πλαισίου, καθώς και τα νέα έργα ερευνητικών υποδομών στο πλαίσιο του προγράμματος ‘‘Ικανότητες’’. Θα μπορούσαν επίσης να ληφθούν υπόψη και άλλα μεγάλα ευρωπαϊκά συνεργατικά έργα, όπως το Eureka, με βάση τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Η προβλεπόμενη συνεισφορά των ειδικών προγραμμάτων στην ΕΤΕ θα βελτιώσει σημαντικά την πρόσβαση στη χρηματοδότηση δανείων και, ως εκ τούτου, θα λειτουργήσει ως μοχλός για τις ιδιωτικές επενδύσεις στην έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη.

Διαθεματικά ζητήματα

Η Επιτροπή θα διασφαλίσει τη συνολική συνοχή κατά την εκτέλεση του 7ου προγράμματος πλαισίου, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη την εγγυημένη αυτονομία και ανεξαρτησία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας στο πλαίσιο του προγράμματος ‘‘Ιδέες’’.

Τα προγράμματα εργασίας που επικαλύπτονται σε άλλα ειδικά προγράμματα θα αναθεωρηθούν με συντονισμένο τρόπο, ούτως ώστε να καταστεί δυνατόν να ληφθούν πλήρως υπόψη τα διαθεματικά ζητήματα. Οι επιτροπές των εκπροσώπων των κρατών μελών έχουν επίσης σημαντική ευθύνη να συνδράμουν την Επιτροπή στην αποτελεσματική συνοχή και συντονισμό της εκτέλεσης των εν λόγω ειδικών προγραμμάτων, εντός τους όσο και μεταξύ τους. Αυτό συνεπάγεται έναν υψηλό βαθμό συντονισμού εντός των κρατών μελών και μεταξύ των εκπροσώπων των διαφόρων ειδών επιτροπών.

Σε περίπτωση που οι δράσεις που πρέπει να ενισχυθούν έχουν μεγάλη σημασία για τα διάφορα τμήματα των ειδικών προγραμμάτων ‘‘Συνεργασία’’, ‘‘Άνθρωποι’’ και ‘Ικανότητες’’, θα χρησιμοποιηθούν κοινές προσκλήσεις, αξιοποιώντας την πείρα που αποκτήθηκε κατά την εκτέλεση του 6ου προγράμματος πλαισίου. Αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για ερευνητικά θέματα τα οποία παρουσιάζουν επικάλυψη με τα θέματα του προγράμματος ‘‘Συνεργασία’’, και τέτοιου είδους προσκλήσεις προσδιορίζονται σαφώς στο πρόγραμμα εργασίας.

Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζουν τα ακόλουθα θέματα, τα οποία επικαλύπτονται με τα ειδικά προγράμματα ‘‘Συνεργασία’’, ‘‘Άνθρωποι’’ και ‘‘Ικανότητες’’, και έχουν προβλεφθεί ειδικές ρυθμίσεις για μια συντονισμένη προσέγγιση:

- Διεθνής συνεργασία : όλα τα ειδικά προγράμματα είναι ανοικτά στη διεθνή συνεργασία και περιλαμβάνουν ειδικές για το σκοπό αυτό δράσεις. Στο πλαίσιο του προγράμματος πλαισίου θα υιοθετηθεί μια στρατηγική προσέγγιση με σκοπό την προώθηση της ευρωπαϊκής αριστείας στην έρευνα και της ανταγωνιστικότητας, καθώς και για να αντιμετωπιστούν ειδικά παγκόσμια ή περιφερειακά θέματα, όπου υπάρχει αμοιβαίο συμφέρον και όφελος. Θα διασφαλιστεί μια συνεκτική προσέγγιση μεταξύ των ειδικών προγραμμάτων σύμφωνα με την εν λόγω στρατηγική και εν προκειμένω το πρόγραμμα ‘‘Ικανότητες’’ θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο.

- Ερευνητικές υποδομές: η κύρια υποστήριξη στις ερευνητικές υποδομές θα υλοποιηθεί με το πρόγραμμα ‘‘Ικανότητες’’· το εν λόγω πρόγραμμα θα διασφαλίσει τη συντονισμένη προσέγγιση με τις σχετικές ερευνητικές δραστηριότητες των άλλων προγραμμάτων, ιδίως του προγράμματος ‘‘Συνεργασία’’.

- Έρευνα στο πεδίο των διαθεματικών πολιτικών : θα ληφθούν μέτρα για τον αποτελεσματικό συντονισμό των υπηρεσιών της Επιτροπής, ιδίως προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι δραστηριότητες εξακολουθούν να πληρούν τις ανάγκες των εξελίξεων όσον αφορά τις πολιτικές της ΕΕ. Για το σκοπό αυτό, ο πολυετής προγραμματισμός μπορεί να βασιστεί στη συνδρομή ομάδων χρηστών διαφόρων υπηρεσιών της Επιτροπής που συνδέονται με τις υπόψη πολιτικές και, σε αυτό το πλαίσιο, θα δημιουργηθεί ένας εσωτερικός φορέας για να διασφαλίσει τον συντονισμό των επιστημών και των τεχνολογιών της θάλασσας, στο σύνολο των σχετικών θεματικών τομέων.

- Συμμετοχή των ΜΜΕ: μέσω των ειδικών προγραμμάτων θα βελτιστοποιηθεί η συμμετοχή των ΜΜΕ. Εκτός από την ενίσχυση των ειδικών δράσεων για τις ΜΜΕ στο πλαίσιο του προγράμματος ‘‘Ικανότητες’’, τα ερευνητικά ενδιαφέροντα των ΜΜΕ συμπεριλαμβάνονται στο σύνολο του προγράμματος ‘‘Συνεργασία’’ και θα προσδιοριστούν περαιτέρω θέματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τις ΜΜΕ στα προγράμματα εργασίας και στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων· οι δραστηριότητες του προγράμματος ‘‘Άνθρωποι’’ δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή των ΜΜΕ· οι ΜΜΕ μπορούν επίσης να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ‘‘Ιδέες’’. Τα μέτρα απλοποίησης που προβλέπονται και η αυξημένη ευελιξία στην επιλογή του κατάλληλου χρηματοδοτικού καθεστώτος θα ευνοήσουν ιδιαιτέρως τη συμμετοχή των ΜΜΕ.

- Διάδοση και μεταφορά γνώσεων : η ανάγκη προώθησης της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων αποτελεί βασικό κοινό χαρακτηριστικό των ειδικών προγραμμάτων, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη μεταφορά γνώσεων μεταξύ χωρών, μεταξύ επιστημονικών κλάδων, από τα πανεπιστημιακά ιδρύματα στη βιομηχανία, καθώς και μέσω της κινητικότητας των ερευνητών. Εν προκειμένω, είναι σημαντική η συμμετοχή των δυνητικών χρηστών ώστε να βοηθήσουν στον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων (ιδίως μέσω των Ευρωπαϊκών Τεχνολογικών Πλατφορμών). Οι συμπληρωματικές δράσεις στο πλαίσιο του Προγράμματος για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία θα ενισχύσουν επίσης τη χρήση των ερευνητικών αποτελεσμάτων αίροντας τους φραγμούς στην καινοτομία και ενισχύοντας τις δυνατότητες καινοτομίας.

- Επιστήμη και κοινωνία : η εν λόγω δραστηριότητα του προγράμματος ‘‘Ικανότητες’’ θα διαδραματίσει επίσης ρόλο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι κοινωνικές πτυχές λαμβάνονται επαρκώς υπόψη από όλα τα ειδικά προγράμματα και ότι αναπτύσσεται η διάδραση μεταξύ επιστημόνων και ευρέος κοινού.

Απλοποίηση και μέθοδοι διαχείρισης

Η εκτέλεση του 7ου προγράμματος πλαισίου απλοποιείται σημαντικά, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδέες που διατυπώθηκαν στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 6ης Απριλίου 2005 και τον εκτενή διάλογο που ακολούθησε βάσει του εν λόγω εγγράφου με τα κράτη μέλη και τους άμεσα ενδιαφερόμενους φορείς. Πολλά από τα προτεινόμενα μέτρα πρέπει να συμπεριληφθούν στους Κανόνες Συμμετοχής και Διάδοσης, κυρίως προκειμένου να μειωθούν σημαντικά ‘‘οι γραφειοκρατικές διαδικασίες’’ και να απλοποιηθούν οι μηχανισμοί χρηματοδότησης και οι απαιτήσεις σχετικά με την υποβολή εκθέσεων.

Προτείνονται οι ακόλουθες βελτιώσεις εντός των ειδικών προγραμμάτων:

- Βελτιωμένη αποδοτικότητα και συνοχή όσον αφορά την εκτέλεση, μέσω εξωτερικής ανάθεσης διοικητικών καθηκόντων σε εκτελεστικό οργανισμό.

- Εξορθολογισμός των μηχανισμών χρηματοδότησης, γεγονός που συνεπάγεται την εκτέλεση κάθε ειδικού προγράμματος χρησιμοποιώντας τα μέσα που είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος.

- Σαφέστερη διατύπωση των κριτηρίων αξιολόγησης: πρέπει να συμπεριληφθούν στα προγράμματα εργασίας ακολουθώντας τις αρχές που ορίζονται σε κάθε ειδικό πρόγραμμα.

- Τα προγράμματα εργασίας πρέπει να είναι διατυπωμένα με σαφήνεια, ούτως ώστε οι πιθανοί συμμετέχοντες να ενημερώνονται σωστά για τις υπάρχουσες δυνατότητες που ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες και ενδιαφέροντά τους. Παραδείγματος χάριν, τα προγράμματα εργασίας και οι προσκλήσεις θα τονίζουν, όπου κρίνεται σκόπιμο, τα θέματα εκείνα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ΜΜΕ ή για τα οποία είναι επωφελής η συνεργασία με τρίτες χώρες.

- Απλοποιήσεις όσον αφορά άλλες πτυχές, όπως εξορθολογισμός της έγκρισης των έργων, νέοι μηχανισμοί χρηματοδότησης και ενίσχυσης, και περαιτέρω χρήση των βάσεων δεδομένων και των εργαλείων πληροφόρησης με σκοπό τη βελτίωση της επικοινωνίας.

Περιεχόμενο των ειδικών προγραμμάτων

Συνεργασία

Το ειδικό πρόγραμμα ‘‘Συνεργασία’’ αποσκοπεί να διασφαλίσει τον ηγετικό ρόλο της Ευρώπης σε καίριας σημασίας επιστημονικούς και τεχνολογικούς τομείς, υποστηρίζοντας τη συνεργασία μεταξύ των πανεπιστημίων, της βιομηχανίας, των ερευνητικών κέντρων και των δημοσίων αρχών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και με τον υπόλοιπο κόσμο. Τα προηγούμενα προγράμματα πλαίσια καταδεικνύουν τις επιπτώσεις τέτοιων δράσεων στην αναδιάρθρωση της έρευνας στην Ευρώπη, καθώς και στη συγκέντρωση και προώθηση των πόρων. Το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο θα επεκτείνει τις εν λόγω επιπτώσεις ευρύτερα· οι εννέα προτεινόμενοι θεματικοί τομείς αντιστοιχούν σε μείζονες τομείς προόδου των γνώσεων και της τεχνολογίας, στους οποίους πρέπει να ενισχυθεί η ερευνητική αριστεία προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις της κοινωνίας, της οικονομίας, της δημόσιας υγείας, του περιβάλλοντος και της βιομηχανίας στην Ευρώπη.

Το πρόγραμμα σε πολλά σημεία αποτελεί συνέχεια των προηγούμενων προγραμμάτων πλαισίων, βασιζόμενο στην αποδειχθείσα προστιθέμενη αξία αυτού του είδους ευρωπαϊκής ενίσχυσης. Επιπροσθέτως, υπάρχουν σημαντικές καινοτομίες στο παρόν ειδικό πρόγραμμα, οι οποίες απαιτούν ειδική μελέτη για την υλοποίησή τους:

- Ανταπόκριση στην ανάγκη για φιλόδοξες πανευρωπαϊκές εταιρικές συνεργασίες μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να επιταχυνθεί η ανάπτυξη μείζονος σημασίας τεχνολογιών, μέσω της δρομολόγησης Κοινών Τεχνολογικών Πρωτοβουλιών[5] . Προσδιορίστηκε μια πρώτη σειρά πρωτοβουλιών με σαφείς στόχους και παραδοτέα στοιχεία στους τομείς των καινοτόμων φαρμάκων, της νανοηλεκτρονικής, των ενσωματωμένων συστημάτων πληροφορικής, του υδρογόνου και των κυψελών καυσίμου, της αεροναυτικής και της διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας, της παγκόσμιας παρακολούθησης του περιβάλλοντος και της ασφάλειας. Κατά την εκτέλεση του 7ου προγράμματος πλαισίου μπορούν να καθιερωθούν περαιτέρω Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες, όπως στους τομείς της ηλεκτροπαραγωγής μηδενικών εκπομπών και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

- Ενισχυμένη προσέγγιση του συντονισμού των εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων. Ο επιτυχημένος μηχανισμός ERA-NET θα συνεχιστεί και θα εφαρμοστεί στους διάφορους θεματικούς τομείς. Θα επιτραπεί στους υφιστάμενους εταίρους ERA-NET του 6ου προγράμματος πλαισίου να υποβάλουν προτάσεις παρακολούθησης προκειμένου να ενισχύσουν τη συνεργασία τους ή να διευρύνουν τις κοινοπραξίες με νέους συμμετέχοντες, και θα υποστηριχθούν νέες δράσεις ERA-Net που αφορούν νέα αντικείμενα. Το καθεστώς θα είναι επίσης ανοικτό σε δημόσιους φορείς που σχεδιάζουν κάποιο ερευνητικό πρόγραμμα, το οποίο όμως δεν έχει ακόμη τεθεί σε εφαρμογή. Επιπροσθέτως, θα καθιερωθεί ένας μηχανισμός ERA-NET-Plus προκειμένου να παράσχει κίνητρα για κοινές προσκλήσεις διακρατικών ερευνητικών έργων που διοργανώνονται μεταξύ διαφόρων χωρών.

- Με βάση την εμπειρία της Σύμπραξης Ευρωπαϊκών και Αναπτυσσόμενων Χωρών για τις Κλινικές Δοκιμές (ΣΕΑΧΚΔ), η οποία συνιστά πρωτοβουλία βάσει του άρθρου 169, προσδιορίστηκαν τέσσερις περαιτέρω πρωτοβουλίες βάσει του άρθρου 169, με στενή συνεργασία των κρατών μελών. Τέτοιες πρωτοβουλίες στους τομείς της υποβοηθούμενης από το περιβάλλον αυτόνομης διαβίωσης, της έρευνας στη Βαλτική Θάλασσα και της μετρολογίας παρατίθενται στο πρόγραμμα ‘Συνεργασία’’, ενώ στο πρόγραμμα ‘‘Ικανότητες’’ αναφέρεται μια πρωτοβουλία βάσει του άρθρου 169 με σκοπό να ομαδοποιηθούν τα εθνικά προγράμματα έρευνας που αφορούν τις ΜΜΕ. Κατά την εκτέλεση του 7ου προγράμματος πλαισίου μπορούν να καθιερωθούν περαιτέρω πρωτοβουλίες.

- Προβλέπεται μια περισσότερο στοχοθετημένη προσέγγιση της διεθνούς συνεργασίας στο πλαίσιο εκάστου θεματικού τομέα και μεταξύ των θεματικών τομέων, με ειδικές δράσεις συνεργασίας που πρέπει να προσδιοριστούν στα προγράμματα εργασίας, σύμφωνα με την προβλεπόμενη στρατηγική προσέγγιση της διεθνούς συνεργασίας και μέσω διαλόγου και δικτύων σχετικά με τις πολιτικές με διαφορετικές περιφέρειες των χωρών εταίρων.

- Κάθε θεματικός τομέας περιλαμβάνει μια συνιστώσα που θα επιτρέπει την ευέλικτη ανταπόκριση σε νεοεμφανιζόμενες ανάγκες και σε απρόβλεπτες πολιτικές ανάγκες και η εφαρμογή της θα βασιστεί στην πείρα που αποκτήθηκε από τις δράσεις «Επιστημονική ενίσχυση στις πολιτικές» και «Νέες και αναδυόμενες επιστήμες και τεχνολογίες» του 6ου προγράμματος πλαισίου, καθώς επίσης και τη δράση «Μελλοντικές και αναδυόμενες τεχνολογίες» του τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ).

Ιδέες

Η Ευρώπη δεν διαπρέπει στην πραγματικά εξέχουσα έρευνα, ούτε διακρίνεται στους νέους ταχέως αναπτυσσόμενους επιστημονικούς τομείς. Το πρόγραμμα ‘‘Ιδέες’’ θα παράσχει έναν τέτοιο πανευρωπαϊκό μηχανισμό προκειμένου να υποστηριχθούν οι πραγματικά δημιουργικοί επιστήμονες, οι μηχανικοί και οι ακαδημαϊκοί, των οποίων η περιέργεια και η δίψα για γνώση είναι πολύ πιθανόν να οδηγήσουν σε απρόβλεπτες και θεαματικές ανακαλύψεις που μπορούν να αλλάξουν την πορεία των ανθρωπίνων γνώσεων, να ανοίξουν νέες προοπτικές για την τεχνολογική πρόοδο και την επίλυση μακροχρόνιων κοινωνικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων. Η άνοδος της ποιότητας της βασικής έρευνας μέσω ανταγωνισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα επιφέρει σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.[6]

Το πρόγραμμα “Ιδέες” υιοθετεί τον όρο “ έρευνα αιχμής ”, ο οποίος αντικατοπτρίζει μια νέα αντίληψη της βασικής έρευνας. Στην πρωτοπορία της δημιουργίας νέων γνώσεων, η “έρευνα αιχμής” αποτελεί ένα εγγενώς επικίνδυνο εγχείρημα που συνεπάγεται την επιδίωξη θεμελιωδών επιτευγμάτων στην επιστήμη, στην τεχνολογία και στη μηχανική, πέρα από τούς καθιερωμένους επιστημονικούς κλάδους ή τα εθνικά σύνορα.

Το πρόγραμμα θα ακολουθήσει μια προσέγγιση “κατ’έμπνευση των ίδιων των ερευνητών”, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να προτείνουν δικά τους θέματα. Θα δοθούν επιχορηγήσεις σε μεμονωμένες ομάδες, διασφαλίζοντας την ευελιξία σε κάθε ομάδα να συγκροτείται από όσες υποομάδες ερευνητών θεωρούνται απαραίτητες για τη διεξαγωγή των έργων, από ένα μόνο ίδρυμα ή από περισσότερα ιδρύματα, μίας μόνο χώρας ή πέραν των εθνικών συνόρων. Σε όλες τις περιπτώσεις, η επιστημονική αριστεία και όχι οι διοικητικές απαιτήσεις θα πρέπει να καθοδηγούν τη συγκρότηση των ομάδων. Το πρόγραμμα θα διασφαλίσει τη διαφοροποίηση από τις εθνικές δράσεις χρηματοδότησης της βασικής έρευνας μέσω των στρατηγικών του στόχων και της ευρωπαϊκής του διάστασης.

Η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ) για την εκτέλεση του προγράμματος ‘‘Ιδέες’’ αποτελεί μια νέα αφετηρία. Καθιερώνονται τα δύο βασικά συστατικά όργανα του ΕΣΕ– ένα ανεξάρτητο Επιστημονικό Συμβούλιο και μια ειδική εκτελεστική δομή – που θα λειτουργούν σύμφωνα με τις αρχές της εμπιστοσύνης, της αξιοπιστίας και της διαφάνειας· το ΕΣΕ θα πρέπει να παράσχει τα κατάλληλα χρηματοδοτικά μέσα και ένα έργο υψηλής αποδοτικότητας και θα πρέπει να εγγυάται έναν υψηλό βαθμό αυτονομίας και ακεραιότητας, ανταποκρινόμενο ταυτόχρονα στις απαιτήσεις λογοδοσίας.

Το Επιστημονικό Συμβούλιο θα απαρτίζεται από ανωτάτου επιπέδου εκπροσώπους της ευρωπαϊκής επιστημονικής κοινότητας, οι οποίοι θα ενεργούν υπό την προσωπική τους ιδιότητα, ανεξαρτήτως πολιτικών ή άλλων συμφερόντων. Τα μέλη του θα διορίζονται από την Επιτροπή κατόπιν ανεξάρτητης διαδικασίας επιλογής τους.

Στα καθήκοντα του Επιστημονικού Συμβουλίου περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

1. Επιστημονική στρατηγική: εκπόνηση της συνολικής επιστημονικής στρατηγικής του προγράμματος, υπό το πρίσμα των επιστημονικών προοπτικών και των ευρωπαϊκών επιστημονικών αναγκών. Σε μόνιμη βάση, σύμφωνα με την επιστημονική στρατηγική, εκπόνηση του προγράμματος εργασίας και των αναγκαίων τροποποιήσεων, συμπεριλαμβανομένων των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων και των κριτηρίων βάσει των οποίων θα χρηματοδοτηθούν οι προτάσεις, καθώς και, εάν απαιτηθεί, τον ορισμό ειδικών θεμάτων ή ομάδων αποδεκτών (π.χ. νέες/νεοεμφανιζόμενες ομάδες).

2. Παρακολούθηση και έλεγχος της ποιότητας: όπου κρίνεται σκόπιμο, από επιστημονική άποψη, διαμόρφωση θέσεων για την εκτέλεση και διαχείριση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, των κριτηρίων αξιολόγησης, των διαδικασιών αξιολόγησης από ομότιμους κριτές, όπου συμπεριλαμβάνονται η επιλογή εμπειρογνωμόνων και οι μέθοδοι αξιολόγησης από ομότιμους κριτές και αξιολόγησης προτάσεων, βάσει των οποίων θα προσδιορίζονται οι προς χρηματοδότηση προτάσεις· επίσης, οιαδήποτε άλλα θέματα που επηρεάζουν τα επιτεύγματα και τον αντίκτυπο του ειδικού προγράμματος, καθώς και την ποιότητα της διεξαγόμενης έρευνας. Παρακολούθηση της ποιότητας των ενεργειών και αξιολόγηση της εκτέλεσης του προγράμματος και των επιτευγμάτων του, και συστάσεις για διορθωτικές ή μελλοντικές δράσεις.

3. Επικοινωνία και διάδοση: επικοινωνία με την επιστημονική κοινότητα και τα άμεσα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τις δραστηριότητες και τα επιτεύγματα του προγράμματος και τις διαβουλεύσεις του ΕΣΕ. Τακτική υποβολή εκθέσεων στην Επιτροπή για τις δραστηριότητές του.

Η ειδική εκτελεστική δομή θα είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση του προγράμματος, όπως προβλέπεται στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας. Ειδικότερα, θα διενεργεί τις διαδικασίες αξιολόγησης, την αξιολόγηση από ομότιμους κριτές και τη διαδικασία επιλογής, σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζει το Επιστημονικό Συμβούλιο και θα διασφαλίζει την οικονομική και επιστημονική διαχείριση των επιχορηγήσεων. Από αυτή την άποψη, η Επιτροπή προτίθεται πρωτίστως να συγκροτήσει έναν εκτελεστικό οργανισμό στον οποίο θα εκχωρήσει εκτελεστικά καθήκοντα. Η εκτελεστική δομή θα διατηρεί συνεχή στενή σχέση με το Επιστημονικό Συμβούλιο επί όλων των πτυχών εκτέλεσης του προγράμματος. Μελλοντικά και κατόπιν ανεξάρτητης αξιολόγησης της αποδοτικότητας των δομών και μηχανισμών του ΕΣΕ μπορεί να συσταθεί ενδεχομένως εναλλακτικός φορέας, παραδείγματος χάριν στο πλαίσιο των διατάξεων του άρθρου 171 της Συνθήκης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενεργεί ως εγγυητής της πλήρους αυτονομίας και ακεραιότητας του EΣΕ. Αυτό σημαίνει ότι η ευθύνη της Επιτροπής για την εκτέλεση του προγράμματος συνίσταται στο να διασφαλίσει ότι η εκτελεστική δομή του EΣΕ έχει συσταθεί και ότι το πρόγραμμα εκτελείται από το EΣΕ σύμφωνα με τους στόχους που τέθηκαν, με βάση τους επιστημονικούς προσανατολισμούς και τις απαιτήσεις της επιστημονικής αριστείας, όπως ορίστηκαν από το Επιστημονικό Συμβούλιο, το οποίο ενεργεί ανεξάρτητα.

Η Επιτροπή θα είναι υπεύθυνη για την επίσημη έγκριση του προγράμματος εργασίας του προγράμματος “Ιδέες”. Αναλαμβάνει την εν λόγω ευθύνη σύμφωνα με την προσέγγιση που παρουσιάστηκε ανωτέρω. Κατά γενικό κανόνα, η Επιτροπή εγκρίνει το πρόγραμμα εργασίας όπως προτείνεται από το Επιστημονικό Συμβούλιο. Εάν η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να εγκρίνει το πρόγραμμα εργασίας όπως προτάθηκε, παραδείγματος χάριν διότι το τελευταίο δεν ανταποκρίνεται στους στόχους του προγράμματος, ή δεν συμβιβάζεται με την κοινοτική νομοθεσία, η Επιτροπή υποχρεούται να εκθέσει δημοσίως τους λόγους. Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει στόχο να διασφαλίσει ότι τηρούνται πλήρως και με διαφάνεια οι αρχές της αυτονομίας και της ακεραιότητας που διέπουν τη λειτουργία του ΕΣΕ.

Άνθρωποι

Το ειδικό πρόγραμμα ‘‘Άνθρωποι’’ αποτελεί μέρος μιας ευρείας και ολοκληρωμένης στρατηγικής με σκοπό την ανάπτυξη, από ποιοτική και ποσοτική άποψη, των ανθρωπίνων πόρων στον τομέα της Ε&Α στην Ευρώπη. Το πρόγραμμα παροτρύνει τα άτομα να δρομολογήσουν και να ακολουθήσουν ερευνητική σταδιοδρομία, ενθαρρύνει τους ερευνητές να παραμείνουν στην Ευρώπη και επιδιώκει να προσελκύσει στην Ευρώπη τους πλέον διακεκριμένους επιστήμονες. Παράγεται μια μοναδική προστιθέμενη αξία από τις ευρωπαϊκές δράσεις που διεξάγονται μέσω εναρμονισμένων μέσων, ισχυρότερες διαρθρωτικές επιπτώσεις και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα απ’ ό,τι οι διμερείς διακανονισμοί μεταξύ κρατών μελών.

Οι δραστηριότητες στηρίζονται στη μακρά και επιτυχή πείρα που αποκτήθηκε στο πλαίσιο των δράσεων «Mαρία Κιουρί» (Μarie Curie) προκειμένου να ανταποκριθούν στις ανάγκες των ερευνητών για επιμόρφωση, κινητικότητα και εξέλιξης της σταδιοδρομίας. Ενώ διασφαλίζεται ουσιαστική συνέχεια, δίνεται ισχυρότερη έμφαση στις ακόλουθες πτυχές:

- Ένα ενισχυμένο διαρθρωτικό αποτέλεσμα , παραδείγματος χάριν μέσω της καθιέρωσης της χρηματοδότησης των περιφερειακών, εθνικών και διεθνών προγραμμάτων της γραμμής δράσης ‘‘Δια βίου επιμόρφωση και εξέλιξη της σταδιοδρομίας”. Ο μηχανισμός “συγχρηματοδότησης” δεν πρόκειται να αντικαταστήσει τον μηχανισμό σύμφωνα με τον οποίο υποβάλλονται αιτήσεις και χορηγούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ατομικές υποτροφίες για σπουδές μεταδιδακτορικού επιπέδου, που επί του παρόντος αποτελεί αποκλειστικά πρακτική του 6ου προγράμματος πλαισίου. Ωστόσο, οι ατομικές υποτροφίες έχουν φθάσει σε ένα επίπεδο ωριμότητας στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα, οι εθνικές υποτροφίες στον εν λόγω τομέα παραμένουν αποσπασματικές όσον αφορά τους στόχους, τις μεθόδους αξιολόγησης και τους όρους εργασίας, και συχνά έχουν περιορισμένη διεθνή ή ευρωπαϊκή διάσταση. Ως εκ τούτου, προτείνεται να συγχρηματοδοτηθεί, στο πλαίσιο ανοικτών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, ένα επιλεγμένο σύνολο εκείνων των προγραμμάτων που ανταποκρίνονται στους στόχους του προγράμματος πλαισίου. Η αξιολόγηση και η επιλογή θα διεξαχθούν με κριτήριο την αξία τους, χωρίς περιορισμούς όσον αφορά την καταγωγή των επιλεγέντων υποτρόφων και εφαρμόζοντας αποδεκτούς όρους απασχόλησης και εργασίας (όσον αφορά παραδείγματος χάριν τον μισθό, την κοινωνική ασφάλιση, την συμβουλευτική καθοδήγηση, την επαγγελματική εξέλιξη).

- Συμμετοχή της βιομηχανίας: ενώ θα διατηρηθεί ο χαρακτήρας ‘από τη βάση προς την κορυφή’ των δράσεων «Μαρία Κιουρί», θα δοθεί μεγαλύτερη προτεραιότητα στην επιμόρφωση και στην εξέλιξη της σταδιοδρομίας για διαφορετικούς τομείς και σε διαφορετικούς τομείς, ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό θα επιτευχθεί δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη συμπληρωματικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων, που είναι κρίσιμες για την καλύτερη κατανόηση της έρευνας εντός των επιχειρήσεων και για την ποιότητα των ερευνητικών τους δραστηριοτήτων. Η προσπάθεια συνίσταται στην προαγωγή των διατομεακών εμπειριών μέσω της ενεργού συμμετοχής της βιομηχανίας σε όλες τις δράσεις και στην καθιέρωση ενός ειδικού μηχανισμού για τον καταμερισμό των γνώσεων υπό μορφή εταιρικών συνεργασιών μεταξύ του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των ΜΜΕ.

- Ενίσχυση της διεθνούς διάστασης. Εκτός από τις υποτροφίες εξωτερικού με υποχρεωτική επάνοδο, που έχουν σκοπό να συμβάλουν στη δια βίου επιμόρφωση και στην εξέλιξη της σταδιοδρομίας των ερευνητών της ΕΕ, επεκτείνεται περαιτέρω η διεθνής συνεργασία με ερευνητές από τρίτες χώρες. Επιπροσθέτως εισάγονται νέες διαστάσεις για τη συνεργασία με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ και με τις χώρες που έχουν υπογράψει τη συμφωνία Ε&Τ με την ΕΕ. Θα παρασχεθεί περαιτέρω υποστήριξη στους ‘‘επιστήμονες της διασποράς’’, τους Ευρωπαίους ερευνητές που εργάζονται στο εξωτερικό και τους ξένους ερευνητές που εργάζονται στην Ευρώπη.

Ικανότητες

Το ειδικό πρόγραμμα ‘‘Ικανότητες’’ θα ενισχύσει τις ικανότητες έρευνας και καινοτομίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το πρόγραμμα συνεχίζει και ενισχύει τις δράσεις των προηγουμένων προγραμμάτων πλαισίων και επιπλέον περιέχει σημαντικές καινοτομίες.

Ένα μείζονος σημασίας νέο στοιχείο είναι η προβλεπόμενη στρατηγική προσέγγιση για την ενίσχυση της κατασκευής νέας ερευνητικής υποδομής, η οποία θα συμπληρώνει τη συνεχή ενίσχυση που παρέχεται για τη βέλτιστη χρήση της υφιστάμενης ερευνητικής υποδομής. Η υποστήριξη για την κατασκευή νέας υποδομής θα υλοποιηθεί μέσω μιας προσέγγισης δύο σταδίων: μία προπαρασκευαστική φάση και μία φάση κατασκευής. Με βάση το έργο του EΣΦΕΥ (Ευρωπαϊκό Στρατηγικό Φόρουμ για την Ερευνητική Υποδομή) για την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χάρτη πορείας για τη νέα ερευνητική υποδομή, η Επιτροπή θα καθορίσει τα έργα προτεραιότητας στα οποία πιθανόν να δοθεί κοινοτική ενίσχυση, στο πλαίσιο του 7ου προγράμματος πλαισίου. Για τα εν λόγω έργα, η Επιτροπή διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο, διευκολύνοντας ιδίως τους μηχανισμούς της χρηματοδοτικής διαδικασίας κατά τη φάση κατασκευής, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στα δάνεια της ΕΤΕ μέσω της Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης Καταμερισμού του Κινδύνου. Το παράρτημα 1 περιλαμβάνει τον ‘‘κατάλογο δυνατοτήτων’’ του EΣΦΕΥ, ο οποίος παρουσιάζει συγκεκριμένα παραδείγματα νέων ερευνητικών υποδομών μεγάλης κλίμακας, τις οποίες η επιστημονική κοινότητα της Ευρώπης θα χρειαστεί κατά την επόμενη δεκαετία.

Τα δύο καθεστώτα ενίσχυσης της έρευνας προς όφελος των ΜΜΕ και των ενώσεων ΜΜΕ θα διατηρηθούν με μεγαλύτερο προϋπολογισμό ώστε να διασφαλιστεί η ανταπόκριση στις αυξανόμενες ανάγκες των ΜΜΕ για εξωτερική ανάθεση ερευνητικού έργου.

Οι δράσεις ‘Περιφέρειες της Γνώσης’ επωφελούνται από την επιτυχία της πιλοτικής δράσης. Σκοπός είναι τα διακρατικά δίκτυα περιφερειών να μπορέσουν να αξιοποιήσουν πλήρως τα ερευνητικά τους πλεονεκτήματα, να μπορέσουν να αφομοιώσουν τις νέες γνώσεις που παράγονται από την έρευνα, και να διευκολυνθεί η δημιουργία ‘‘συσπειρώσεων με επίκεντρο την έρευνα’’ στις οποίες θα συμμετέχουν πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις και περιφερειακές αρχές.

Ένα νέο σημαντικό στοιχείο είναι η δράση που αποσκοπεί στην απελευθέρωση του πλήρους ερευνητικού δυναμικού των περιφερειών ‘‘σύγκλισης’’ και των άκρως απόκεντρων περιφερειών της ΕΕ. Η πραγματοποίηση της οικονομίας και της κοινωνίας της γνώσης στηρίζεται στην ενίσχυση της αριστείας της ευρωπαϊκής έρευνας, αλλά και στην καλύτερη χρήση του “αναξιοποίητου” υψηλού ερευνητικού δυναμικού το οποίο υπάρχει σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι δράσεις θα επιτρέψουν την πρόσληψη ερευνητών από άλλες χώρες της ΕΕ, την απόσπαση ερευνητικού και διοικητικού προσωπικού, την οργάνωση μηχανισμών αξιολόγησης και την απόκτηση και ανάπτυξη ερευνητικού εξοπλισμού. Τέτοιες δράσεις έρχονται να συμπληρώσουν τις ανάγκες και τις δυνατότητες ενίσχυσης των ερευνητικών ικανοτήτων των υφιστάμενων και των νεοεμφανιζόμενων κέντρων αριστείας στις εν λόγω περιφέρειες, οι οποίες μπορούν να καλυφθούν από τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

Ο τομέας ‘‘Επιστήμη και Κοινωνία’’ αποτελεί σημαντική διεύρυνση των εργασιών του προηγούμενου προγράμματος πλαισίου. Αποσκοπεί να προαγάγει την ποιότητα των επιστημών, να οδηγήσει σε καλύτερες πολιτικές της ΕΕ και να ενισχύσει τη συμμετοχή και την ενημέρωση του κοινού.

Σημαντικός στόχος του 7ου προγράμματος πλαισίου είναι να οικοδομηθεί μια ισχυρή και συνεκτική διεθνής επιστημονική και τεχνολογική πολιτική, και οι δραστηριότητες του προγράμματος “Ικανότητες” θα υποστηρίξουν την εν λόγω προσέγγιση, ιδίως υποβοηθώντας τον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων συνεργασίας.

Η συνεκτική ανάπτυξη των πολιτικών θα δώσει μεγαλύτερη έμφαση στον συντονισμό των εθνικών και περιφερειακών ερευνητικών πολιτικών, μέσω ενός ειδικού καθεστώτος ενίσχυσης των διακρατικών πρωτοβουλιών πολιτικής συνεργασίας των κρατών μελών και των περιφερειών. Αυτό θα ενισχύσει την εφαρμογή μιας ανοικτής μεθόδου συντονισμού των ερευνητικών πολιτικών και θα προαγάγει τις εναρμονισμένες ή κοινές πρωτοβουλίες μεταξύ ομάδων χωρών και περιφερειών σε τομείς που εμπερικλείουν ισχυρή διακρατική διάσταση.

Δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών

Παράλληλα με τη συνέχιση της παροχής επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ, το ΚΚΕρ θα ενισχύσει περαιτέρω τον προσανατολισμό του με γνώμονα τον χρήστη και την ισχυρή του δικτύωση με την επιστημονική κοινότητα. Θα αναπτύξει τις δραστηριότητές του σε ένα ειδικό πλαίσιο οικονομικής μεγέθυνσης, αειφόρου ανάπτυξης και ασφάλειας.

Οι δράσεις του ΚΚΕρ θα ανταποκριθούν επίσης στην πρόσκληση για “καλύτερη κανονιστική ρύθμιση” του νέου θεματολογίου της Λισσαβόνας. Θα αντιμετωπιστούν οι νέες προκλήσεις σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ανάγκη αντιμετώπισης κρίσεων, καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης και πιεστικών πολιτικών επιταγών, οικοδομώντας ικανότητες και μηχανισμούς σε επιλεγμένους τομείς, με σκοπό την παροχή κατάλληλης υποστήριξης στο πλαίσιο της ΕΕ. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση της παροχής επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης στις πολιτικές θα αποτελέσει επίσης κύριο χαρακτηριστικό του παρόντος ειδικού προγράμματος.

Οικοδόμηση του ΕΧΕ της γνώσης στην υπηρεσια της ανάπτυξησ

Η επίτευξη της αναγκαίας ταχείας προόδου προς την οικονομία και την κοινωνία της γνώσης απαιτεί νέες φιλοδοξίες και αποτελεσματικότητα από την πλευρά της ευρωπαϊκής έρευνας. Όλοι οι φορείς στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – εθνικές κυβερνήσεις, ερευνητικά ιδρύματα, βιομηχανία – έχουν ρόλο να διαδραματίσουν στη συγκεκριμένη προσπάθεια.

Τα ειδικά προγράμματα για την εκτέλεση του 7ου προγράμματος πλαισίου αποσκοπούν να μεγιστοποιήσουν την κινητήριο δύναμη και τις επιπτώσεις των ερευνητικών δαπανών σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο πλαίσιο του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Κύρια χαρακτηριστικά είναι η επικέντρωση σε τέσσερις στόχους στα αντίστοιχα ειδικά προγράμματα, με δραστηριότητες και μέσα εκτέλεσης που έχουν σχεδιαστεί ώστε να διασφαλιστεί η επίτευξη των οι εν λόγω στόχων· ένα ισχυρό στοιχείο συνέχειας συνυπάρχει παράλληλα με σημαντικές νέες προσεγγίσεις· στόχος είναι η συνεκτική επικέντρωση στην υποστήριξη της υφιστάμενης αριστείας και στη δημιουργία ικανοτήτων για τη μελλοντική ερευνητική αριστεία· επιδιώκεται η εξορθολογισμένη και απλοποιημένη διαχείριση προκειμένου να διασφαλιστεί η φιλικότητα προς το χρήστη και η αποδοτικότητα ως προς το κόστος· διασφαλίζεται η εσωτερική ευελιξία ώστε το πρόγραμμα πλαίσιο να μπορέσει να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες και δυνατότητες.

Παράρτημα 1

“ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ” του EΣΦΕΥ [7]

- Μονάδα έρευνας αντιπρωτονίων και ιόντων (FAIR)

- Μονάδα εντατικών δευτερογενών ακτίνων ασταθών ισοτόπων (SPIRAL II)

- Ευρωπαϊκό τηλεσκόπιο νετρίνου βαθέων υδάτων (KM3NeT)

- Εξαιρετικά μεγάλο τηλεσκόπιο (ELT) οπτικής αστρονομίας

- Πανευρωπαϊκή Ερευνητική Υποδομή Νανοδομών (PRINS)

- Ευρωπαϊκή Πηγή Εκλυόμενης Ακτινοβολίας (ESS) – πηγή νετρονίων

- Ευρωπαϊκή Συσκευή Λέιζερ Ελευθέρων Ηλεκτρονίων (XFEL) –σκληρών ακτίνων X

- Δίκτυο IRUVX FEL– από τις υπέρυθρες ακτίνες στις μαλακές ακτίνες X

- Αναβάθμιση του Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Ακτινοβολίας Συγχρότρου (ESRF)

- Ευρωπαϊκός Υπολογιστής Υψηλών Επιδόσεων (HPCEUR)

- Θαλάσσιο σκάφος για παράκτιες έρευνες – βασικά για τη Βαλτική Θάλασσα

- Ερευνητικό Παγοθραυστικό Aurora Borealis

- Ευρωπαϊκό Πολυεπιστημονικό Παρατηρητήριο Θαλασσίου Πυθμένα (EMSO)

- Ευρωπαϊκή υποδομή έρευνας και προστασίας της βιοποικιλότητας

- Προηγμένη υποδομή απεικόνισης του εγκεφάλου και ολοκλήρου του σώματος

- Ευρωπαϊκή υποδομή βιοπληροφορικής

- Ευρωπαϊκό δίκτυο προηγμένων κέντρων κλινικής έρευνας

- Ευρωπαϊκό δίκτυο βιοτραπεζών και γονιδιωματικών πόρων

- Υψηλής ασφάλειας εργαστήρια νεοεμφανιζόμενων ασθενειών και απειλών κατά της δημόσιας υγείας

- Υποδομή για τη λειτουργική ανάλυση του συνόλου του γονιδιώματος θηλαστικού

- Μονάδα πρότυπου πειραματισμού για τη βιοϊατρική έρευνα

- Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Παρατηρητήριο Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών (EROHS)

- Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (ESS)

“ Έργα παγκόσμιας εμβέλειας”

- Διεθνής Θερμοπυρηνικός Πειραματικός Αντιδραστήρας (ITER )

- Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS)

- Διεθνής Γραμμικός Επιταχυντής Σωματιδίων (ILC)

- Ραδιοτηλεσκόπιο SKA (κεραιοστοιχία ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου)

- Διεθνής Μονάδα Ακτινοβόλησης Υλικών Σύντηξης (IFMIF)

2005/0187 (CNS)

Πρόταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το ειδικό πρόγραμμα «Άνθρωποι» με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο (2007-2013) δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 166,

την πρόταση της Επιτροπής[8],

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[9],

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[10],

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Σύμφωνα με το άρθρο 166 παράγραφος 3 της συνθήκης, η απόφαση /ΕΚ… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (2007-2013) (στο εξής ‘πρόγραμμα πλαίσιο’) θα εφαρμοστεί μέσω ειδικών προγραμμάτων τα οποία θα καθορίζουν λεπτομερώς τους κανόνες υλοποίησής τους, θα προσδιορίζουν τη διάρκειά τους και θα προβλέπουν τα μέσα που κρίνονται αναγκαία.

(2) Το πρόγραμμα πλαίσιο είναι δομημένο με τέσσερις τύπους δραστηριοτήτων: διακρατική συνεργασία σε θεματικά πεδία με πολιτική διάσταση (“Συνεργασία”), έρευνα καθοδηγούμενη από τους ίδιους τους ερευνητές και με πρωτοβουλία της ερευνητικής κοινότητας (“Ιδέες”), υποστήριξη της κατάρτισης και επαγγελματικής εξέλιξης ερευνητών (“Άνθρωποι”), και υποστήριξη των ικανοτήτων στον χώρο της έρευνας (“Ικανότητες”). Οι δραστηριότητες της συνιστώσας “Άνθρωποι” αναφορικά με τις έμμεσες δράσεις θα πρέπει να υπαχθούν στο ομώνυμο ειδικό πρόγραμμα.

(3) Στο πρόγραμμα έχουν εφαρμογή οι κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων και οι κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας, για τις ανάγκες υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου (στο εξής "κανόνες συμμετοχής και διάδοσης").

(4) Το πρόγραμμα πλαίσιο θα πρέπει να συμπληρώνει τις δραστηριότητες που διεξάγονται στα κράτη μέλη, καθώς και άλλες κοινοτικές δράσεις που κρίνονται αναγκαίες για τη συνολική στρατηγική προσπάθεια υλοποίησης των στόχων της Λισσαβόνας, παράλληλα ιδίως με όσες αφορούν τα διαρθρωτικά ταμεία, τη γεωργία, εκπαίδευση, κατάρτιση, ανταγωνιστικότητα και καινοτομία, βιομηχανία, υγεία, προστασία του καταναλωτή, απασχόληση, ενέργεια, μεταφορές και περιβάλλον.

(5) Δραστηριότητες που αφορούν καινοτομία και ΜΜΕ και υποστηρίζονται από το παρόν πρόγραμμα πλαίσιο θα πρέπει να είναι συμπληρωματικές εκείνων του προγράμματος πλαισίου για την Ανταγωνιστικότητα και Καινοτομία.

(6) Η υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου μπορεί να συνεπιφέρει συμπληρωματικά προγράμματα που θα προβλέπουν συμμετοχή ορισμένων μόνο κρατών μελών, συμμετοχή της Κοινότητας σε προγράμματα επιχειρούμενα από περισσότερα του ενός κράτη μέλη ή στη σύσταση κοινών επιχειρήσεων ή άλλων διευθετήσεων κατά την έννοια των άρθρων 168, 169 και 171 της συνθήκης.

(7) Η διεθνής διάσταση αποτελεί θεμελιώδη συνιστώσα των ανθρώπινων πόρων για την έρευνα και ανάπτυξη στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 170 της συνθήκης, αυτό το ειδικό πρόγραμμα είναι ανοιχτό στη συμμετοχή χωρών που έχουν συνάψει τις σχετικές συμφωνίες, καθώς επίσης, σε επίπεδο έργων και στη βάση του αμοιβαίου οφέλους, στη συμμετοχή φορέων τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών για τις ανάγκες της επιστημονικής συνεργασίας. Επιπλέον, όλες οι δράσεις, καθώς και δράσεις αποκλειστικού στόχου στο πλαίσιο του υπόψη ειδικού προγράμματος είναι ανοιχτές στη συμμετοχή μεμονωμένων ερευνητών από τρίτες χώρες.

(8) Κατά τη διεξαγωγή ερευνητικών δραστηριοτήτων βάσει του υπόψη προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται οι θεμελιώδεις αρχές δεοντολογίας, συμπεριλαμβανομένων όσων λογικά προκύπτουν από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(9) Το πρόγραμμα πλαίσιο θα πρέπει να συμβάλει στην προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης.

(10) Υγιής δημοσιονομική διαχείριση του προγράμματος πλαισίου και της υλοποίησής του πρέπει να εξασφαλιστεί με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο και φιλικό για τον χρήστη, καθώς και ευχερής πρόσβαση για όλους τους συμμετέχοντες, σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής της 23ης Δεκεμβρίου 2002 για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού και τυχόν μελλοντικές τροπολογίες.

(11) Επίσης, απαιτείται να λαμβάνονται ενδεδειγμένα μέτρα για την πρόληψη παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης, καθώς και να κινούνται οι αναγκαίες διαδικασίες για την ανάκτηση απολεσθέντων κεφαλαίων, ή άλλων που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως ή που δεν χρησιμοποιήθηκαν σωστά σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής της 23ης Δεκεμβρίου 2002 για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού και τυχόν μελλοντικές τροπολογίες. τους κανονισμούς (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1995 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[11], (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2185/96 της 11ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες[12] τέλος τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1074/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)[13].

(12) Τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[14].

(13) Κατά την υλοποίηση του προγράμματος, θα πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή στη διάσταση “ ισότητα των φύλων” , καθώς επίσης, μεταξύ άλλων, στις συνθήκες εργασίας, τη διαφάνεια στις προσλήψεις και την επαγγελματική εξέλιξη ερευνητών που προσλαμβάνονται για έργα και προγράμματα χρηματοδοτούμενα στο πλαίσιο δράσεων του προγράμματος, προσλήψεις για τις οποίες προβλέπεται σχετικό πλαίσιο αναφοράς στη σύσταση της Επιτροπής της 11ης Μαρτίου 2005 σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Χάρτη του Ερευνητή και έναν κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών [15].

(14) Στο πνεύμα της στρατηγικής για την κινητικότητα, το πρόγραμμα ενισχύει την περαιτέρω εξέλιξη και υλοποίηση της ολοκληρωμένης στρατηγικής για τους ανθρώπινους πόρους στην έρευνα και ανάπτυξη στην Ευρώπη με βάση τη “Στρατηγική κινητικότητας για τον Ευρωπαϊκό Χώρο της Έρευνας”[16] και το “ Ερευνητές στον Ευρωπαϊκό Χώρο της Έρευνας: ένα επάγγελμα, πληθώρα σταδιοδρομιών”[17], ενώ παράλληλα συνεκτιμά τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για τους ανθρώπινους πόρους στην έρευνα και ανάπτυξη, της 18ης Απριλίου 2005[18].

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θεσπίζεται, για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2007 έως 31 Δεκεμβρίου 2013, το ειδικό πρόγραμμα “Άνθρωποι” για κοινοτικές δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της επίδειξης, στο εξής “ειδικό πρόγραμμα”.

Άρθρο 2

Το ειδικό πρόγραμμα “Άνθρωποι”, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του, θα αναβαθμίζει, ποιοτικά και ποσοτικά, το ανθρώπινο δυναμικό έρευνας και τεχνολογίας στην Ευρώπη. Θα ενισχυθούν οι δραστηριότητες υποστήριξης της κατάρτισης και επαγγελματικής εξέλιξης ερευνητών, οι λεγόμενες “δράσεις Marie Curie”, οι οποίες πλέον θα εστιάζονται περισσότερο στις δεξιότητες και την επαγγελματική εξέλιξη ως νευραλγικές πτυχές, αλλά και στην εδραίωση ισχυρών δεσμών με τα εθνικά συστήματα.

Οι στόχοι και οι γενικές γραμμές των δραστηριοτήτων αυτών εκτίθενται σε παράρτημα.

Άρθρο 3

Ο προϋπολογισμός εκτέλεσης του ειδικού προγράμματος εκτιμήθηκε σε 7129 εκατομμύρια €, από τα οποία ποσοστό <6% προορίζεται για διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής.

Άρθρο 4

1. Όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες που αναλαμβάνονται βάσει του ειδικού προγράμματος πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές της δεοντολογίας.

2. Τα κάτωθι ερευνητικά πεδία δεν χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του εν λόγω ειδικού προγράμματος:

- έρευνα με αντικείμενο την κλωνοποίηση του ανθρώπου για αναπαραγωγικούς σκοπούς,

- έρευνα με αντικείμενο την τροποποίηση της γενετικής κληρονομιάς του ανθρώπου, με αποτέλεσμα τον κληρονομικό χαρακτήρα της τροποποίησης [19],

- έρευνα που αποβλέπει στη δημιουργία ανθρώπινων εμβρύων αποκλειστικά και μόνο για ερευνητικούς σκοπούς ή για την εξασφάλιση βλαστοκυττάρων, μεταξύ άλλων μέσω μεταφοράς πυρήνων σωματικών κυττάρων.

3. Οι κάτωθι δραστηριότητες δεν χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του εν λόγω ειδικού προγράμματος:

- ερευνητικές δραστηριότητες απαγορευμένες σε όλα τα κράτη μέλη,

- ερευνητικές δραστηριότητες που προβλέπεται να διεξαχθούν σε ένα κράτος μέλος όπου τέτοια έρευνα είναι απαγορευμένη.

Άρθρο 5

1. Η υλοποίηση του ειδικού προγράμματος θα γίνει μέσω των χρηματοδοτικών σχημάτων που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙΙ του έβδομου προγράμματος πλαισίου.

2. Στο ειδικό πρόγραμμα εφαρμόζονται οι κανόνες συμμετοχής και διάδοσης.

Άρθρο 6

1. Για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος, η Επιτροπή εκπονεί πρόγραμμα εργασίας όπου προσδιορίζει λεπτομερέστερα τους στόχους και τις επιστημονικές και τεχνολογικές προτεραιότητες που καθορίζονται στο παράρτημα, το σχήμα βάσει του οποίου θα χρηματοδοτείται το εκάστοτε αντικείμενο μιας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, καθώς και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

2. Το πρόγραμμα εργασίας συνεκτιμά συναφείς ερευνητικές δραστηριότητες κρατών μελών, συνδεδεμένων χωρών καθώς και ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών Το πρόγραμμα εργασίας ενημερώνεται κατά περίπτωση.

3. Το πρόγραμμα εργασίας προσδιορίζει τα κριτήρια βάσει των οποίων αξιολογούνται οι προτάσεις για έμμεσες δράσεις στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών σχημάτων και επιλέγονται τα έργα. Τα κριτήρια αυτά θα καλύπτουν: ποιοτικές πτυχές των υποψηφίων (ερευνητών/οργανισμών) και του δυναμικού τους για περαιτέρω πρόοδο, συμπεριλαμβανομένης κατά περίπτωση της εκτελεστικής τους ικανότητας· την ποιότητα της προτεινόμενης δραστηριότητας για επιστημονική κατάρτιση ή/και μεταφορά γνώσης· την προστιθέμενη κοινοτική αξία και το διαρθρωτικό αποτέλεσμα της προτεινόμενης δραστηριότητας από πλευράς συμβολής στην υλοποίηση των στόχων του ειδικού προγράμματος και του προγράμματος εργασίας. Τα κριτήρια και τυχόν διορθωτικοί συντελεστές και τιμές κατωφλίου ενδέχεται να προσδιορίζονται συμπληρωματικά στο πρόγραμμα εργασίας.

4. Το πρόγραμμα εργασίας έχει τη δυνατότητα να προσδιορίζει:

(a)οργανισμούς που λαμβάνουν επιχορήγηση υπό μορφή δικαιώματος μέλους·

(b)δράσεις υποστήριξης δραστηριοτήτων συγκεκριμένων νομικών προσώπων.

Άρθρο 7

1. Η ευθύνη υλοποίησης του ειδικού προγράμματος ανήκει στην Επιτροπή.

2. Για την έγκριση του προγράμματος εργασίας κατά την έννοια του άρθρου 6 παράγραφος 1, εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 8 παράγραφος 2.

3. Για την έγκριση δράσεων Ε&ΤΑ κατά τις οποίες χρησιμοποιούνται ανθρώπινα έμβρυα και βλαστοκύτταρα ανθρώπινων εμβρύων εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 8 παράγραφος 3.

Άρθρο 8

1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή.

2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται η διαδικασία της διαχειριστικής επιτροπής του άρθρου 4 της απόφασης 1999/468/ΕΚ,σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3 αυτής.

3. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 5 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ.

4. Το χρονικό διάστημα που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ είναι δύο μήνες.

5. Η Επιτροπή ενημερώνει σε τακτική βάση την επιτροπή σχετικά με τη συνολική πρόοδο υλοποίησης του ειδικού προγράμματος καθώς και σχετικά με όλες τις δράσεις Ε&ΤΑ που χρηματοδοτούνται δυνάμει του προγράμματος.

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ, ΤΑ ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

Εισαγωγή

Μία από τις κυριότερες αιχμές της επιστήμης και τεχνολογίας στο πεδίο του ανταγωνισμού είναι οι ανθρώπινοι πόροι τόσο από ποιοτικής όσο και ποσοτικής πλευράς. Ως προϋπόθεση για τη βελτίωση της επάρκειας και επίδοσης της Ευρώπης στην έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, και προκειμένου για την εμπέδωση και περαιτέρω ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας, ο συνολικός στρατηγικός στόχος του προγράμματος είναι να καταστεί η Ευρώπη ελκυστικότερη για τους ερευνητές. Απαιτείται προς τούτο η επιδίωξη ενός αξιοσημείωτου διαρθρωτικού αποτελέσματος σε ολόκληρη την Ευρώπη αναφορικά με την οργάνωση, επίδοση και ποιότητα της κατάρτισης στον χώρο της έρευνας, με την ουσιαστική εξέλιξη της σταδιοδρομίας των ερευνητών, την κοινοχρησία της γνώσης μεταξύ ερευνητών διαφόρων τομέων και ερευνητικών φορέων, αναφορικά τέλος με την ευρεία συμμετοχή των γυναικών στην έρευνα και ανάπτυξη.

Για την υλοποίηση του προγράμματος θα χρειαστούν συστηματικές επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό, μέσω κυρίως ενός συνεκτικού συνόλου δράσεων “Marie Curie”, με ερευνητές που θα κρίνονται βάσει δεξιοτήτων και επάρκειας σε όλα τα στάδια της σταδιοδρομίας τους, από την αρχική κατάρτιση στο πεδίο της έρευνας μέχρι την δια βίου κατάρτιση και επαγγελματική εξέλιξη. Η κινητικότητα, τόσο σε υπερεθνικό όσο και σε διατομεακό επίπεδο, η αναγνώριση πείρας που αποκτήθηκε σε διαφορετικούς τομείς και χώρες και οι κατάλληλες εργασιακές συνθήκες αποτελούν κεντρικά στοιχεία για τις δράσεις “Marie Curie”.

Οι δράσεις αυτές είναι ανοιχτές σε όλα τα πεδία έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης που καλύπτονται από τη συνθήκη. Τα ερευνητικά πεδία επιλέγονται ελεύθερα από τους ενδιαφερόμενους υποψηφίους. Διατηρείται ωστόσο η δυνατότητα να στοχοθετούνται ορισμένες δραστηριότητες δυνάμει του προγράμματος, π.χ. σε ό,τι αφορά επιστημονικούς κλάδους και τεχνολογικά πεδία, περιφέρειες που συμμετέχουν, τύπους ερευνητικών οργανισμών και πληθυσμών ερευνητών, έτσι ώστε να καλύπτονται οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις ως προς την κατάρτιση, την κινητικότητα, την επαγγελματική εξέλιξη και την κοινοχρησία της γνώσης. Συμπεριλαμβάνεται εδώ και η δυνατότητα κοινών προσκλήσεων με άλλα μέρη του προγράμματος πλαισίου.

Αισθητή συμμετοχή των επιχειρήσεων, ΜΜΕ συμπεριλαμβανομένων, θεωρείται ζωτικής σημασίας για το πρόγραμμα από πλευράς προστιθέμενης αξίας. Ενθαρρύνεται μέσω των δράσεων “Marie Curie” η ενδυνάμωση της συνεργασίας βιομηχανίας και ακαδημαϊκού χώρου ως προς την κατάρτιση στον χώρο της έρευνας, την επαγγελματική εξέλιξη και την κοινοχρησία της γνώσης, ενώ μια αποκλειστικού στόχου δράση αφορά εταιρικές σχέσεις ανάμεσα στη βιομηχανία και τον ακαδημαϊκό χώρο.

Η διεθνής διάσταση, ως θεμελιώδης συνιστώσα των ανθρώπινων πόρων στην έρευνα και ανάπτυξη στην Ευρώπη, υπεισέρχεται με όρους επαγγελματικής εξέλιξης, βελτίωσης και διεύρυνσης της διεθνούς συνεργασίας μεταξύ ερευνητών, προσέλκυσης κορυφαίων ερευνητών στην Ευρώπη. Η διεθνής διάσταση θα ενσωματωθεί μέσω των δράσεων “Marie Curie”, επιπλέον δε θα υπόκειται σε αυτόνομες δράσεις.

Δεόντως θα συνεκτιμηθούν η αειφόρος ανάπτυξη και η ισότητα των φύλων. Προκειμένου για την τελευταία, θα ενθαρρύνονται οι ίσες ευκαιρίες στο πλαίσιο των δράσεων “Marie Curie” και θα οροθετηθεί η συμμετοχή κατά φύλο (στόχος για ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής των γυναικών 40%). Επιπλέον, οι δράσεις θα σχεδιάζονται έτσι ώστε να εγγυώνται ότι οι ερευνητές θα είναι σε θέση να επιτύχουν την κατάλληλη ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την ιδιωτική τους ζωή και να διευκολύνουν την επιστροφή στην ερευνητική σταδιοδρομία μετά από τυχόν διακοπή. Επίσης, δυνάμει του παρόντος ειδικού προγράμματος θα αντιμετωπίζονται κατά περίπτωση δεοντολογικές, κοινωνικές, νομικές και ευρύτερα πολιτισμικές πτυχές της έρευνας και των δυνητικών εφαρμογών της, καθώς και οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της επιστημονικής και τεχνολογικής ανάπτυξης.

Με σκοπό την πλήρη εκμετάλλευση του δυναμικού που διαθέτει η Ευρώπη για μεγαλύτερη προσέλκυση ερευνητών, οι δράσεις “Marie Curie” θα δημιουργήσουν συγκεκριμένες συνέργειες με άλλες δράσεις τόσο στο πλαίσιο της κοινοτικής πολιτικής για έρευνα όσο και στο εσωτερικό δράσεων που υπάγονται σε άλλες κοινοτικές πολιτικές, π.χ. εκπαίδευση, συνοχή και απασχόληση. Ανάλογες συνέργειες θα επιδιωχθούν με δράσεις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Δεοντολογικές πτυχές

Στη διάρκεια υλοποίησης του παρόντος ειδικού προγράμματος και των ερευνητικών δραστηριοτήτων που απορρέουν από αυτό, αναμένεται ότι θα τηρούνται θεμελιώδεις δεοντολογικές αρχές. Σ’αυτές ανήκουν μεταξύ άλλων οι αρχές που απορρέουν από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, όπως: προστασία της ανθρώπινης δραστηριότητας και ζωής, προστασία προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής, προστασία των ζώων και του περιβάλλοντος σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία και τις πιο πρόσφατες εκδοχές σχετικών διεθνών συμβάσεων, κατευθυντήριων γραμμών και κωδίκων δεοντολογίας, π.χ. Διακήρυξη του Ελσίνκι, Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Βιοϊατρική που υπεγράφη στο Οβιέδο στις 4 Απριλίου 1997 και τα πρόσθετα πρωτόκολλα αυτής, Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Οικουμενική Διακήρυξη για το Ανθρώπινο Γονιδίωμα και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα που υιοθετήθηκε από την UNESCO, Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Βιολογικά και Τοξικά Όπλα (BTWC), Διεθνής Συνθήκη περί των Γενετικών Πόρων των Φυτών για τα Τρόφιμα και τη Γεωργία, τέλος τα συναφή ψηφίσματα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO).

Θα λαμβάνονται επίσης υπόψη οι γνώμες της Ευρωπαϊκής Ομάδας Συμβούλων για τις δεοντολογικές προεκτάσεις της Βιοτεχνολογίας (1991-1997) και οι γνώμες της Ευρωπαϊκής Ομάδας για τη δεοντολογία των επιστημών και νέων τεχνολογιών (η οποία υπάρχει από το 1998).

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και την ποικιλομορφία των προσεγγίσεων στην Ευρώπη, οι συμμετέχοντες σε ερευνητικά σχέδια πρέπει να συμμορφώνονται με τις ισχύουσες νομοθετικές, κανονιστικές και δεοντολογικές διατάξεις των χωρών στις οποίες διεξάγεται η έρευνα. Σε κάθε περίπτωση, εφαρμόζονται οι εθνικές διατάξεις και η Κοινότητα δεν χρηματοδοτεί σε κανένα κράτος μέλος ή χώρα καμία έρευνα που είναι απαγορευμένη στο εκάστοτε κράτος μέλος ή χώρα.

Κατά περίπτωση, οι συμμετέχοντες σε ερευνητικά έργα οφείλουν να ζητούν την έγκριση των οικείων κρατικών ή τοπικών επιτροπών δεοντολογίας πριν από την έναρξη των δραστηριοτήτων Ε&ΤΑ. Η Επιτροπή θα προβαίνει επίσης συστηματικά σε επανεξέταση των προτάσεων με βάση δεοντολογικά κριτήρια προκειμένου για ευαίσθητα ζητήματα ή για ζητήματα των οποίων οι δεοντολογικές πτυχές δεν έχουν εξεταστεί επαρκώς. Σε ειδικές περιπτώσεις, μπορεί να διενεργηθεί δεοντολογικός έλεγχος κατά τη διάρκεια εκτέλεσης ενός έργου.

Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης, καμία χρηματοδότηση δεν θα χορηγείται για έρευνα απαγορευμένη σε όλα τα κράτη μέλη.

Το πρωτόκολλο σχετικά με την προστασία και ορθή μεταχείριση των ζώων που έχει προσαρτηθεί στη συνθήκη προβλέπει ότι η Κοινότητα συνεκτιμά πλήρως τις απαιτήσεις τις σχετικές με την ορθή μεταχείριση των ζώων κατά τον σχεδιασμό και εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών, της έρευνας συμπεριλαμβανομένης. Σύμφωνα με ην οδηγία 86/609/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την προστασία των ζώων που χρησιμοποιούνται για πειραματικούς και άλλους επιστημονικούς σκοπούς, σε όλα τα πειράματα θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε τα ζώα να μην υποβάλλονται σε περιττές ταλαιπωρίες και να μην υποφέρουν· να χρησιμοποιείται ο ελάχιστος δυνατός αριθμός ζώων·να χρησιμοποιούνται ζώα με τον χαμηλότερο βαθμό νευροφυσιολογικής ευαισθησίας·και να τους προξενείται ο ελάχιστος δυνατός πόνος, ταλαιπωρία, αγωνία και βλάβες διαρκείας. Το ενδεχόμενο τροποποίησης της γενετικής κληρονομιάς ή της κλωνοποίησης ζώων θα εξετάζεται μόνο εφόσον αυτό υπαγορεύεται από δεοντολογικώς βάσιμους λόγους και πραγματοποιείται υπό συνθήκες που εγγυώνται την ορθή μεταχείριση των ζώων και την τήρηση των αρχών της βιοποικιλότητας.

Κατά την υλοποίηση του προγράμματος, η Επιτροπή θα παρακολουθεί σε τακτική βάση την επιστημονική πρόοδο καθώς και τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις έτσι ώστε να συνεκτιμά τις εξελίξεις.

Στο πλαίσιο του κεφαλαίου “ Η επιστήμη στην κοινωνία ” του ειδικού προγράμματος “ Ικανότητες ”, θα διεξαχθεί έρευνα για τη δεοντολογία που αφορά τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις.

Δραστηριότητες

Θα υποστηριχθούν οι ακόλουθες δράσεις “Marie Curie ”:

- Αρχική κατάρτιση ερευνητών

Η δράση αυτή υποστηρίζει την αρχική κατάρτιση ερευνητών, η οποία τυπικά καλύπτει τα πρώτα τέσσερα χρόνια της σταδιοδρομίας των ερευνητών, και ένα το πολύ επιπλέον έτος εφόσον αυτό κρίνεται αναγκαίο για την ολοκλήρωση της αρχικής κατάρτισης. Μέσω ενός υπερεθνικού δικτυακού μηχανισμού, που σκοπό έχει να συμβάλει σημαντικά στη δημιουργία ενός υψηλής ποιότητας δυναμικού αρχικής κατάρτισης στον χώρο της έρευνας σε όλα τα κράτη μέλη και τις συνδεδεμένες χώρες τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, η δράση αποβλέπει σε βελτίωση των προοπτικών για σταδιοδρομία ερευνητών τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ενισχύοντας έτσι την προσέλκυση νέων ερευνητών που θέλουν να σταδιοδρομήσουν στον χώρο της έρευνας.

Για την υλοποίηση της δράσης θα δοθεί υποστήριξη σε δίκτυα που επιλέγονται με όρους ανταγωνισμού και υπάγονται σε συμπληρωματικούς οργανισμούς από διαφορετικές χώρες που ασχολούνται με την κατάρτιση στον χώρο της έρευνας. Τα δίκτυα θα εδράζονται σε ένα κοινό πρόγραμμα κατάρτισης στον χώρο της έρευνας, ανταποκρινόμενα σε σαφώς προσδιορισμένες ανάγκες κατάρτισης σε καθορισμένα επιστημονικά ή τεχνολογικά πεδία, με ενδεδειγμένες αναφορές σε υπερ-επιστημονικά πεδία, διακλαδικά και νεοεμφανιζόμενα. Τα εν λόγω προγράμματα κατάρτισης θα αφορούν κυρίως την ανάπτυξη και διεύρυνση της ερευνητικής επάρκειας των πρωτόπειρων ερευνητών. Η κατάρτιση θα εστιάζεται κατά κύριο λόγο στην επιστημονική και τεχνολογική γνώση μέσω έρευνας σε μεμονωμένα έργα, και θα συμπληρώνεται με σχήματα κατάρτισης που θα αφορούν άλλες συναφείς δεξιότητες και επάρκεια, π.χ. διαχείριση και χρηματοδότηση ερευνητικών έργων και προγραμμάτων, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και άλλες μεθόδους αξιοποίησης των αποτελεσμάτων της έρευνας, επιχειρηματικότητα, δεοντολογικές πτυχές, επικοινωνία και κοινωνικές προεκτάσεις.

Το κοινό πρόγραμμα κατάρτισης θα πρέπει να είναι συνεκτικό ως προς τα ποιοτικά πρότυπα και να προνοεί για την επίβλεψη των ερευνητών. Στο πλαίσιο του κοινού προγράμματος κατάρτισης θα αξιοποιείται συμπληρωματικά η επάρκεια των συμμετεχόντων στο δίκτυο, ακόμη και όσων προέρχονται από επιχειρήσεις, καθώς και άλλες συνέργειες. Το κοινό πρόγραμμα κατάρτισης προϋποθέτει αμοιβαία αναγνώριση της ποιότητας της κατάρτισης και, κατά περίπτωση, των διπλωμάτων και λοιπών τίτλων που χορηγούνται.

Άμεση ή έμμεση συμμετοχή φορέων από διαφόρους τομείς θεωρείται ουσιαστικής σημασίας για τη δράση αυτή, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής ιδιωτικών επιχειρήσεων με καθοδηγητικό ρόλο σε κατάλληλα πεδία. Στο πλαίσιο της δράσης αυτής είναι επιλέξιμοι για συμμετοχή είτε ένας και μόνο ερευνητικός φορέας είτε συνδυασμός συμμετοχών εφόσον αποδειχτεί ότι μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική διαχείριση των αναγκαίων στοιχείων του προγράμματος κατάρτισης σε συνεργασία με ένα ευρύτερο σύνολο εταίρων, χωρίς κατ’ανάγκη οι τελευταίοι να είναι και τυπικά ενταγμένοι στο δίκτυο.

Η κοινοτική υποστήριξη στο πλαίσιο αυτής της δράσης περιλαμβάνει:

- πρόσληψη πρωτόπειρων ερευνητών με σκοπό την κατάρτιση,

- δυνατότητα δημιουργίας ακαδημαϊκών εδρών ή ισοδύναμων θέσεων σε επιχειρήσεις για πεπειραμένους ερευνητές με σκοπό τη μεταφορά νέας γνώσης και τη βελτίωση της επίβλεψης,

- διοργανώσεις κατάρτισης σύντομης διάρκειας (συνέδρια, θερινά σχολεία και μαθήματα εξειδικευμένης κατάρτισης), ανοιχτές τόσο για ασκουμένους του δικτύου όσο και για ερευνητές εκτός του δικτύου.

Δια βίου κατάρτιση και επαγγελματική εξέλιξη

Η δράση αφορά πεπειραμένους ερευνητές σε διαφορετικά στάδια της σταδιοδρομίας τους, και αποσκοπεί σε διεύρυνση της επάρκειάς τους ως προς την απόκτηση πολυεπιστημονικών ή διεπιστημονικών δεξιοτήτων ή διατομεακών εμπειριών. Σκοπός είναι η υποστήριξη ερευνητών ώστε να κερδίσουν ή/και να βελτιώσουν μια πρωταγωνιστική ανεξάρτητη θέση, π.χ. κύριου ερευνητή, καθηγητή ή άλλη ανώτερη θέση στην εκπαίδευση ή την επιχείρηση. Στο πλαίσιο της δράσης, οι ερευνητές θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να επιστρέφουν στην ερευνητική σταδιοδρομία μετά από κάποια διακοπή ή να (επαν)εντάσσονται στην έρευνα σε κράτη μέλη και συνδεδεμένες χώρες, ακόμη και στη χώρα καταγωγής τους, μετά από μια εμπειρία κινητικότητας.

Οι ερευνητές στους οποίους απευθύνεται η παρούσα δράση θα πρέπει να έχουν τετραετή τουλάχιστον ερευνητική πείρα πλήρους απασχόλησης· καθώς μάλιστα η δράση αφορά δια βίου κατάρτιση και επαγγελματική εξέλιξη, αναμένεται ότι οι ερευνητές θα διαθέτουν προφίλ αξιώσεων από πλευράς πείρας.

Για την υλοποίηση της δράσης θα χρησιμοποιηθούν τα παρακάτω μέσα:

i) Υποστήριξη για ατομικές διακρατικές ενδοευρωπαϊκές υποτροφίες χορηγούμενες απευθείας σε κοινοτικό επίπεδο σε κορυφαίους ή τα μάλα υποσχόμενους ερευνητές από κράτη μέλη και συνδεδεμένες χώρες, κατόπιν αιτήσεως που θα υποβάλουν οι ίδιοι από κοινού με τους οργανισμούς υποδοχής. Επιπλέον της παραμονής στο εξωτερικό, οι υποτροφίες κοινοτικής χρηματοδότησης ενδέχεται να προϋποθέτουν και επανένταξη.

ii) Συγχρηματοδότηση περιφερειακών, εθνικών ή διεθνών προγραμμάτων στο πεδίο της κατάρτισης και επαγγελματικής εξέλιξης, με στόχο την ανταγωνιστική επιλογή παλαιότερων ή νέων περιφερειακών, εθνικών και διεθνών προγραμμάτων χρηματοδότησης που εστιάζουν στους στόχους της δράσης, με βάση την κατ’άτομο κινητικότητα. Για τα προγράμματα αυτά, οι υποψήφιοι ερευνητές θα επιλέγονται με όρους ανοιχτού ανταγωνισμού βάσει προσόντων, επιπλέον δε και επί τη βάσει εισηγήσεων ομότιμων κριτών διεθνούς επιπέδου, χωρίς περιορισμούς ένεκα καταγωγής ή προορισμού. Τα προγράμματα αναμένεται να προσφέρουν κατάλληλες συνθήκες εργασίας για τους τελικούς δικαιούχους.

Οι υποψήφιοι για συγχρηματοδότηση θα έχουν κεντρικό ρόλο στη δημιουργία υποδομής ανθρώπινων πόρων για έρευνα στη χώρα τους. Ως τέτοιοι υποψήφιοι θα πρέπει να νοούνται τυπικά οργανισμοί που εμπίπτουν σε μία από τις κάτωθι κατηγορίες:

- Επίσημοι δημόσιοι φορείς αρμόδιοι για χρηματοδότηση και διαχείριση προγραμμάτων υποτροφιών, π.χ. υπουργεία, κρατικές επιτροπές έρευνας, ακαδημίες και οργανισμοί έρευνας.

- Άλλοι δημόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς, μεταξύ των οποίων μεγάλοι ερευνητικοί οργανισμοί, που χρηματοδοτούν και διαχειρίζονται προγράμματα υποτροφιών είτε με επίσημη εντολή ή είναι αναγνωρισμένοι από δημόσιες αρχές, όπως κυβερνητικοί οργανισμοί με καθεστώς ιδιωτικού δικαίου και με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, φιλανθρωπικοί οργανισμοί κλπ.

- Οργανισμοί σε διεθνές επίπεδο που διαχειρίζονται παρεμφερή προγράμματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο πλαίσιο της αποστολής τους.

Ως προς το σχήμα της συγχρηματοδότησης, η Κοινότητα θα συμβάλει πρωτίστως στη χρηματοδότηση υποτροφιών που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις και τους σκοπούς της δράσης αναφορικά κυρίως με τη διακρατική κινητικότητα ή την επανένταξη στη χώρα καταγωγής μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα παραμονής σε τρίτη χώρα.

Στην αρχή, και τα δύο σχήματα εφαρμογής έχουν παράλληλη πορεία. Στην πορεία του προγράμματος πλαισίου, μια αξιολόγηση επιπτώσεων των δύο σχημάτων θα καθορίσει τους τρόπους εφαρμογής για το υπόλοιπο του προγράμματος.

- Εταιρικές σχέσεις και δίοδοι επικοινωνίας

Η δράση αυτή επιδιώκει να ανοίξει και να δώσει ώθηση σε δυναμικά σχήματα επικοινωνίας ανάμεσα σε δημόσιους ερευνητικούς οργανισμούς και ιδιωτικές εμπορικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανόμενων κυρίως ΜΜΕ, που θα βασίζονται σε μακροπρόθεσμα προγράμματα συνεργασίας με μεγάλες δυνατότητες βελτίωσης της κοινοχρησίας της γνώσης και αμοιβαίας κατανόησης του διαφορετικού πολιτισμικού περιβάλλοντος και των απαιτήσεων για δεξιότητες στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.

Η δράση θα υλοποιηθεί με ευέλικτο τρόπο μέσω προγραμμάτων συνεργασίας ανάμεσα σε φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα από δύο τουλάχιστον διαφορετικά κράτη μέλη ή συνδεδεμένες χώρες, με υποστήριξη για ανταλλαγές ανθρώπινων πόρων σ’αυτό το πλαίσιο. Η υποστήριξη εκ μέρους της Κοινότητας θα έχει μία ή περισσότερες από τις κάτωθι μορφές:

- αποσπάσεις προσωπικού μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στο εσωτερικό της εταιρικής σχέσης, με προοπτική να ενισχυθεί η διατομεακή συνεργασία·

- προσωρινή υποδοχή και στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα πεπειραμένων ερευνητών οι οποίοι θα προσλαμβάνονται από πηγή εκτός της εταιρικής σχέσης·

- διοργάνωση εργαστηρίων και συνεδρίων που θα ενισχύουν τις διατομεακές ανταλλαγές πείρας και γνώσης, έτσι ώστε να αυξάνεται ο αριθμός των μελών προσωπικού τόσο από τον δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα·

- ως ειδικό μέτρο για ΜΜΕ, βοήθεια για την απόκτηση εξοπλισμού μικρής κλίμακας σχετικού με τη συμμετοχή τους στη συνεργασία.

Η διεθνής διάσταση

Η διεθνής διάσταση είναι θεμελιώδης συνιστώσα των ανθρώπινων πόρων για την έρευνα και ανάπτυξη στην Ευρώπη. Η διεθνής διάσταση καλύπτεται μέσω αποκλειστικών δράσεων τόσο σε ό,τι αφορά την επαγγελματική εξέλιξη ευρωπαίων ερευνητών όσο και σχετικά με τη βελτίωση της διεθνούς συνεργασίας μεταξύ ερευνητών.

Για να υποστηριχθεί η επαγγελματική εξέλιξη ερευνητών από κράτη μέλη και συνδεδεμένες χώρες θα χρησιμοποιηθούν τα παρακάτω μέσα:

i) διεθνείς υποτροφίες εξωτερικού, με την υποχρέωση επιστροφής, για πεπειραμένους ερευνητές στο πλαίσιο της δια βίου κατάρτισης και διεύρυνσης της επάρκειάς τους, για την απόκτηση νέων δεξιοτήτων και γνώσης·

ii) υποτροφίες επιστροφής και διεθνείς υποτροφίες επανένταξης για πεπειραμένους ερευνητές με διεθνή πείρα. Στο πλαίσιο της δράσης αυτής, προβλέπεται επίσης υποστήριξη για τη δικτύωση ερευνητών από κράτη μέλη και συνδεδεμένες χώρες στο εξωτερικό ώστε να τηρούνται ενήμεροι για τις εξελίξεις στον Ευρωπαϊκό Χώρο της Έρευνας και να συμμετέχουν σ’αυτές.

Για τη διεθνή συνεργασία μεταξύ ερευνητών η υποστήριξη θα δίδεται με τους εξής τρόπους:

i) Διεθνείς υποτροφίες εσωτερικού για την προσέλκυση σπουδαίων ερευνητών από τρίτες χώρες σε κράτη μέλη και σε συνδεδεμένες χώρες, με σκοπό τη διεύρυνση της γνώσης και τη δημιουργία υψηλού επιπέδου διασυνδέσεων. Ερευνητές από αναπτυσσόμενες χώρες ή από χώρες αναδυόμενης οικονομίας έχουν τη δυνατότητα να λάβουν υποστήριξη για επιστροφή στη χώρα τους. Υποστήριξη θα δοθεί επίσης για δικτύωση ερευνητών τρίτων χωρών σε κράτη μέλη και συνδεδεμένες χώρες, με σκοπό να δημιουργήσουν και να αναπτύξουν επαφές με τις χώρες καταγωγής τους.

ii) Εταιρικές σχέσεις μεταξύ διαφόρων ερευνητικών οργανισμών στην Ευρώπη και ενός ή περισσοτέρων οργανισμών:

- σε χώρες που καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας

- σε χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει συμφωνία Ε&Τ.

Επί τη βάσει κοινών προγραμμάτων, κοινοτική υποστήριξη θα παρέχεται για βραχυχρόνιες ανταλλαγές πρωτόπειρων και πεπειραμένων ερευνητών, για την οργάνωση αμοιβαίως επωφελών συνεδρίων και άλλων διοργανώσεων, καθώς επίσης για την ανάπτυξη συστηματικής ανταλλαγής ορθών πρακτικών με άμεση απήχηση σε ζητήματα σχετικά με τους ανθρώπινους πόρους στην έρευνα και ανάπτυξη.

Ειδικές δράσεις

Προς υποστήριξη της δημιουργίας μιας αυθεντικά ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας για ερευνητές, θα τεθεί σε εφαρμογή ένα συνεκτικό σύνολο συνοδευτικών μέτρων, με στόχο να αρθούν τα εμπόδια στην κινητικότητα και να βελτιωθούν οι προοπτικές σταδιοδρομίας των ερευνητών στην Ευρώπη. Οι δράσεις αυτές θα αποσκοπούν κυρίως στην ενημέρωση των φορέων συμφερόντων και του γενικού πληθυσμού (συμπεριλαμβάνονται οι συνοδευτικές δράσεις και τα βραβεία “Marie Curie”), στην τόνωση και υποστήριξη της δράσης σε επίπεδο κρατών μελών και στη συμπλήρωση των κοινοτικών δράσεων.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Πρόταση για ΑΠΟΦΑΣΗ του ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης: "Άνθρωποι" (2007-2013).

ΠΛΑΙΣΙΟ ΔβΔ / ΠβΔ ( διαχειριση βασει δραστηριοτητων / προϋπολογισμοσ βασει δραστηριοτητων)

ΕΡΕΥΝΑ

ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Γραμμές προϋπολογισμού: (επιχειρησιακές γραμμές και συναφείς γραμμές τεχνικής και οικονομικής βοήθειας) περιλαμβανομένων των ονομασιών τους:

08 10 01 02 Ανθρώπινοι πόροι (οριστική ονοματολογία προϋπολογισμού για το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο θα υπάρξει σε εύθετο χρόνο)

Διάρκεια της δράσης και της δημοσιονομικής επίπτωσης:

2007-2013 με την επιφύλαξη της έγκρισης νέου πλαισίου δημοσιονομικών προοπτικών

Δημοσιονομικά χαρακτηριστικά:

Γραμμή προϋπολογισμού | Είδος της δαπάνης | Νέα | Συμμετοχή ΕΖΕΣ | Συμμετοχή υποψήφιων χωρών | Τομέας δημοσιονομικών προοπτικών |

02, 06, 08, 09, και 11 | ΜΥΔ | ΔΠ[20]/ | ΝΑΙ | ΝΑΙ | ΝΑΙ | αριθ. [1a] |

XX.01 | ΜΥΔ | ΜΔΠ[21] | ΝΑΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | αριθ. [1a] |

XX.01.05 | ΜΥΔ | ΜΔΠ | ΝΑΙ | ΝΑΙ | ΝΑΙ | αριθ. [1a] |

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΡΩΝ

Δημοσιονομικοί πόροι

Ανακεφαλαιωτικό των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων (ΠΑΥ) και των πιστώσεων πληρωμών (ΠΠ) [22]

εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία)

Ανθρώπινοι πόροι και συναφείς δαπάνες (ΜΔΠ) | 8.2.5 d | 11,633 | 11,866 | 12,103 | 12,345 | 12,592 | 12,844 | 13,101 | 86,483 |

Διοικητικές δαπάνες, εκτός ανθρώπινων πόρων και συναφών δαπανών, μη περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς (ΜΔΠ) | 8.2.6 e | 0,807 | 0,824 | 0,840 | 0,857 | 0,874 | 0,891 | 0,909 | 6,002 |

Συνολικές ενδεικτικές δαπάνες της δράσης

ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΥ, περιλαμβανομένων των δαπανών για ανθρώπινους πόρους | α+γ+δ+ε | 5.674,377 | 7.183,791 | 8.677,340 | 10.316,316 | 11.981,867 | 13.605,871 | 15.378,756 | 72.818,319 |

ΣΥΝΟΛΟ ΠΠ, περιλαμβανομένων των δαπανών για ανθρώπινους πόρους | β+γ+δ+ε | 2.701,204 | 4.800,186 | 6.845,974 | 8.748,741 | 10.356,602 | 11.983,321 | 27.382,292 | 72.818,319 |

Λεπτομέρειες σχετικά με τη συγχρηματοδότηση

Εάν η πρόταση προβλέπει συγχρηματοδότηση από τα κράτη μέλη ή από άλλους οργανισμούς (διευκρινίστε ποιους), ο κατωτέρω πίνακας πρέπει να περιλαμβάνει εκτίμηση του επιπέδου της συγχρηματοδότησης (μπορούν να προστεθούν γραμμές εάν προβλέπεται ότι περισσότεροι οργανισμοί θα συμμετάσχουν στη συγχρηματοδότηση):

εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία)

Συγχρηματοδοτών οργανισμός | Έτος n | n +1 | n + 2 | n +3 | n +4 | n + 5 και επόμενα | Σύνολο |

στ |

ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΥ περιλαμβανομένης της συγχρηματοδότησης | α+γ+δ+ε+στ |

Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό

( Η πρόταση είναι συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό (ανακοίνωση της Επιτροπής (Φεβρουάριος 2004) για τις δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013 [COM (2004) 101].

( Η πρόταση απαιτεί επαναπρογραμματισμό του σχετικού τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών.

( Η πρόταση ενδέχεται να απαιτήσει την εφαρμογή των διατάξεων της Διοργανικής Συμφωνίας[28] (σχετικά με το μέσο ευελιξίας ή με την αναθεώρηση των δημοσιονομικών προοπτικών).

Δημοσιονομική επίπτωση στα έσοδα

( Η πρόταση δεν έχει δημοσιονομική επίπτωση στα έσοδα.

( Η πρόταση έχει δημοσιονομική επίπτωση – η επίπτωση στα έσοδα είναι η ακόλουθη:

Ορισμένα συνδεδεμένα κράτη ενδέχεται να συμβάλουν στη χρηματοδότηση των προγραμμάτων πλαισίων.

Σύμφωνα με το άρθρο 161 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, το Κοινό Κέντρο Ερευνών μπορεί να εισπράττει έσοδα από διαφόρων τύπων ανταγωνιστικές δραστηριότητες και από άλλες υπηρεσίες παρεχόμενες από εξωτερικούς φορείς.

Σύμφωνα με το άρθρο 18 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, ορισμένα έσοδα μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση ειδικών δαπανών.

εκατ. € (μέχρι πρώτου δεκαδικού)

Πριν από τη δράση(έτος n-1) | Κατάσταση μετά τη δράση |

Σύνολο ανθρώπινων πόρων[29] | 1.848 | 1.848 | 1.848 | 1.848 | 1.848 | 1.848 | 1.848 |

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ

Ανάγκη υλοποίησης βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα

Η Ευρώπη πρέπει να καταστεί ελκυστικότερη για τους ερευνητές ώστε να βελτιωθούν η δυναμικότητα και η επίδοσή της στην έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, να εδραιωθεί και να αναπτυχθεί περαιτέρω ο Ευρωπαϊκός Χώρος της Έρευνας. Με φόντο τον αυξανόμενο ανταγωνισμό σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχει ανάγκη να αναπτυχθεί μια ανοιχτή και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αγοράς εργασίας για ερευνητές με διαφοροποιημένες και ελκυστικές επαγγελματικές προοπτικές.

Προστιθέμενη αξία της κοινοτικής συμμετοχής, συνέπεια της πρότασης με άλλα δημοσιονομικά μέσα και δυνατή συνέργεια

Η προστιθέμενη αξία της υποστήριξης προς το ειδικό πρόγραμμα προκύπτει από την προώθηση της κινητικότητας, τόσο διακρατικής όσο και διατομεακής, από το διαρθρωτικό αποτέλεσμα στο σύνολο της ΕΕ πάνω στην οργάνωση, επίδοση και ποιότητα της κατάρτισης, στην ουσιαστική επαγγελματική εξέλιξη των ερευνητών και στην κοινοχρησία της γνώσης από ερευνητές διαφόρων τομέων και ερευνητικών οργανισμών, τέλος πάνω στην αξιόλογη συμμετοχή των γυναικών.

Στόχοι, αναμενόμενα αποτελέσματα και συναφείς δείκτες της πρότασης στο πλαίσιο της ΔβΔ (διαχείρισης βάσει δραστηριοτήτων)

Ο συνολικός στόχος είναι να αναβαθμιστεί, ποιοτικά και ποσοτικά, το ανθρώπινο δυναμικό στην έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη στην Ευρώπη, με παρότρυνση προς την επαγγελματική σταδιοδρομία στον χώρο της έρευνας, ενθάρρυνση των ευρωπαίων ερευνητών να παραμένουν στην Ευρώπη, προσέλκυση ερευνητών από όλο τον κόσμο και διαμόρφωση ελκυστικών συνθηκών για κορυφαίους ερευνητές. Στους στόχους περιλαμβάνονται η κοινοχρησία της γνώσης μεταξύ ερευνητών από διάφορες χώρες, τομείς, οργανισμούς και επιστημονικούς κλάδους, καθώς και μια αξιοσημείωτη συμμετοχή γυναικών στην έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη. Για την επίτευξη των στόχων θα χρειαστούν συστηματικές επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό, μέσω κυρίως ενός συνεκτικού συνόλου δράσεων Marie Curie, αναζήτηση ερευνητών με βάση την εξελικτική πορεία δεξιοτήτων και επάρκειας σε όλα τα στάδια της σταδιοδρομίας τους, από την αρχική κατάρτιση μέχρι την δια βίου κατάρτιση και επαγγελματική σταδιοδρομία. Η κινητικότητα, τόσο στη διακρατική όσο και στη διατομεακή της διάσταση, η αναγνώριση εμπειριών που αποκτήθηκαν σε διαφορετικούς τομείς και χώρες, τέλος δε οι κατάλληλες συνθήκες εργασίας, αποτελούν κομβικές παραμέτρους για τις δράσεις Marie Curie.

Οι στόχοι κάθε δράσης περιγράφονται αναλυτικότερα στο παράρτημα Ι της νομοθετικής πρότασης.

Δείκτες επιδόσεων θα αναπτυχθούν σε τρία επίπεδα:

- Ποσοτικοί και ποιοτικοί δείκτες που θα εκφράζουν το επίπεδο συμμόρφωσης σε ό,τι αφορά ανθρώπινους πόρους και επαγγελματική εξέλιξη Ε&Α, καθώς και σε ό,τι αφορά την επίτευξη διαρθρωτικής απήχησης σ’αυτά τα πεδία.

- Δείκτες διαχείρισης για την παρακολούθηση της επίδοσης εσωτερικά και την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων σε επίπεδο διευθυντικών στελεχών. Μεταξύ των δεικτών μπορούν να συμπεριληφθούν το επίπεδο εκτέλεσης του προϋπολογισμού, ο χρόνος μέχρι την ανάθεση και ο χρόνος μέχρι την πληρωμή.

- Δείκτες αποτελέσματος για την αξιολόγηση της συνολικής αποτελεσματικότητας έναντι στόχων υψηλού επιπέδου. Οι δείκτες αυτοί μπορούν να καλύπτουν και την αξιολόγηση του προγράμματος πλαισίου συνολικά (π.χ. απήχηση στην επίτευξη των στόχων της Λισσαβόνας, του Γκέτεμποργκ, της Βαρκελώνης και άλλων) αλλά και την αξιολόγηση σε επίπεδο ειδικού προγράμματος (π.χ. συμβολή στις επιδόσεις Ε&Τ και τις οικονομικές επιδόσεις της ΕΕ).

Μέθοδος υλοποίησης (ενδεικτική)

Αναφέρατε κατωτέρω τη μέθοδο ή τις μεθόδους που επιλέχθηκαν για την υλοποίηση της δράσης.

( Κεντρική διαχείριση

( άμεσα από την Επιτροπή

( έμμεσα με ανάθεση σε:

( εκτελεστικούς οργανισμούς

( οργανισμούς που έχουν συσταθεί από τις Κοινότητες σύμφωνα με το άρθρο185 του δημοσιονομικού κανονισμού

ڤ εθνικούς δημόσιους οργανισμούς / οργανισμούς με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας

ٱ Επιμερισμένη ή αποκεντρωμένη διαχείριση

ٱ με τα κράτη μέλη

ٱ με τρίτες χώρες

ٱ Από κοινού διαχείριση με διεθνείς οργανισμούς (διευκρινίστε)

Παρατηρήσεις

Η Επιτροπή προτείνει κεντρική διαχείριση αυτού του προγράμματος, τόσο απευθείας από την Επιτροπή όσο και εμμέσως με ανάθεση σε εκτελεστικό φορέα.

Αναφορικά με το κομμάτι της δράσης “Δια βίου κατάρτιση και επαγγελματική εξέλιξη”, για την υλοποίηση του οποίου χρησιμοποιείται το σχήμα της συγχρηματοδότησης περιφερειακών, εθνικών ή διεθνών προγραμμάτων κατάρτισης και σταδιοδρομίας στον χώρο της έρευνας, η Επιτροπή για λόγους τακτικής θα διατηρήσει στο ακέραιο την υλοποίηση της δράσης. Η Επιτροπή θα διατηρήσει επίσης την απευθείας διαχείριση ορισμένων ειδικών δράσεων.

Μεγάλο μέρος των άλλων δράσεων χαρακτηρίζεται από δραστηριότητες που απαιτούν μεγάλο αριθμό χειρισμών, εκεί όμως όπου η συνέχιση των εκάστοτε χρηματοδοτούμενων έργων δεν έχει άμεση σχέση - ή και καθόλου σχέση – με την ανάπτυξη της πολιτικής Ε&Τ. Η διαχείριση των δραστηριοτήτων αυτών θα ανατεθεί σε εκτελεστικό οργανισμό ο οποίος θα διαχειρίζεται τις προσκλήσεις και την παραλαβή των προτάσεων, θα εγκρίνει τα μέσα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, θα κατακυρώνει τις συμβάσεις και θα απονέμει τις επιχορηγήσεις, θα ασχολείται με τη διαχείριση και τις πληρωμές σε επίπεδο μεμονωμένων έργων, τέλος θα συγκεντρώνει, θα αναλύει και θα διαβιβάζει στην Επιτροπή όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται ώστε η τελευταία να κατευθύνει την υλοποίηση του προγράμματος. Η Επιτροπή θα διατηρήσει την πολιτική εποπτεία, το πρόγραμμα εργασίας, την επίβλεψη της διαδικασίας αξιολόγησης και την επιλογή (απόφαση χρηματοδότησης) των προτάσεων. Την ανατροφοδότηση του προγράμματος εργασίας, μελλοντικά προγράμματα και άλλες πολιτικές πρωτοβουλίες διασφαλίζει η Επιτροπή με παρακολούθηση και επανεξέταση σε επίπεδο φακέλου του έργου ή σε επίπεδο υποπρογράμματος. Η συνεχής δυνατότητα υπεργολαβικής ανάθεσης ειδικών καθηκόντων σε ιδιωτικές εταιρείες (π.χ. για την ανάπτυξη, επιχειρησιακή λειτουργία και υποστήριξη εργαλείων IT) δεν θα αποκλειστεί.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Οι σχετικές πτυχές περιγράφονται στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο της πρότασης του έβδομου προγράμματος πλαισίου, COM(2005) 119 τελικό.

μετρα για την καταπολεμηση της απατησ

Επίσης, απαιτείται να λαμβάνονται ενδεδειγμένα μέτρα για την πρόληψη παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης, καθώς και να κινούνται οι αναγκαίες διαδικασίες για την ανάκτηση απολεσθέντων κεφαλαίων, ή άλλων που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως ή που δεν χρησιμοποιήθηκαν σωστά σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [30], τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής της 23ης Δεκεμβρίου 2002 για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού 1605/2002[31], του Συμβουλίου, τους κανονισμούς (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1995 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [32], (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2185/96 της 11ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες [33] τέλος τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)[34].

ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΡΩΝ

Στόχοι της πρότασης από πλευράς δημοσιονομικού κόστους

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων σε εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία)

Περιγραφή των καθηκόντων που απορρέουν από τη δράση

Υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου

Πηγές ανθρώπινων πόρων (κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης)

(Εάν αναφέρονται περισσότερες της μιας πηγές ανθρώπινων πόρων, διευκρινίστε τον αριθμό θέσεων που προέρχονται από καθεμία από τις πηγές αυτές)

( Θέσεις που έχουν διατεθεί για τη διαχείριση του προγράμματος και πρέπει να αντικατασταθούν ή να παραταθούν

( Θέσεις που έχουν διατεθεί εκ των προτέρων στο πλαίσιο της διαδικασίας ΕΣΠ/ΠΣΠ (Ετήσιας Στρατηγικής Πολιτικής/Προσχεδίου Προϋπολογισμού) για το έτος n

( Θέσεις που θα ζητηθούν στο πλαίσιο της επόμενης διαδικασίας ΕΣΠ/ΠΣΠ

( Θέσεις προς αναδιάταξη με χρησιμοποίηση υφιστάμενων πόρων στη σχετική υπηρεσία (εσωτερική αναδιάταξη)

( Θέσεις που απαιτούνται για το έτος n αλλά δεν προβλέπονται στο πλαίσιο της διαδικασίας ΕΣΠ/ΠΣΠ του σχετικού οικονομικού έτους

Άλλες διοικητικές δαπάνες περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς (XX 01 05 – Δαπάνες διοικητικής διαχείρισης) [40]

εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία)

Έτος 2007 | Έτος 2008 | Έτος 2009 | Έτος 2010 | Έτος 2011 | Ετος Ετη 2012 και 2013 | ΣΥΝΟΛΟ |

XX 01 02 11 01 – Αποστολές | 0,320 | 0,326 | 0,333 | 0,339 | 0,346 | 0,713 | 2,376 |

XX 01 02 11 02 – Συνεδριάσεις και διασκέψεις | 0,010 | 0,010 | 0,011 | 0,011 | 0,011 | 0,023 | 0,076 |

XX 01 02 11 03 – επιτροπές[42] | 0,478 | 0,487 | 0,497 | 0,507 | 0,517 | 1,065 | 3,550 |

XX 01 02 11 04 – Μελέτες και παροχή συμβουλών |

XX 01 02 11 05 – Συστήματα πληροφοριών |

2 2 Σύνολο άλλων δαπανών διαχείρισης (XX 01 02 11) |

3 Άλλες δαπάνες διοικητικής φύσης (να προσδιοριστούν και να αναφερθεί η σχετική γραμμή του προϋπολογισμού) |

Σύνολο διοικητικών δαπανών εκτός των ανθρώπινων πόρων και των συναφών δαπανών (που ΔΕΝ περιλαμβάνονται στο ποσό αναφοράς) | 0,807 | 0,824 | 0,840 | 0,857 | 0,874 | 1,801 | 6,002 |

Υπολογισμός – Άλλες διοικητικές δαπάνες που δεν περιλαμβάνονται στο ποσό αναφοράς

Τα στοιχεία αυτά αποτελούν εκτίμηση με βάση τις αιτήσεις της ΓΔ Ε&ΤΑ για το 2006 αυξημένα κατά 2% σύμφωνα με τον ετήσιο προβλεπόμενο πληθωρισμό. (Fiche 1 REV)

Οι ανάγκες για ανθρώπινους και διοικητικούς πόρους θα καλυφθούν με την επιχορήγηση που παρέχεται στη διαχειρίστρια Γενική Διεύθυνση στα πλαίσια της ετήσιας διαδικασίας κατανομής. Για την κατανομή θέσεων θα πρέπει να συνεκτιμηθεί ενδεχόμενη επανακατανομή θέσεων μεταξύ υπηρεσιών με βάση τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές.

[1] COM(2005) 119.

[2] COM(2005) 118.

[3] SEC(2005) 430.

[4] COM(2005) 387.

[5] Όπως αναφέρεται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο ‘‘ Report on European Technology Platforms and Joint Technology Initiatives: Fostering Public-Private R&D Partnerships to Boost Europe’s Industrial Competitiveness’’ (Έκθεση για τις Ευρωπαϊκές Τεχνολογικές Πλατφόρμες και τις Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες: προώθηση των εταιρικών συνεργασιών στην Ε&Α μεταξύ του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, με σκοπό την προώθηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας) , SEC(2005) 800, 10 Ιουνίου 2005.

[6] Έρευνα αιχμής: η ευρωπαϊκή πρόκληση. Έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Μάιος 2005.

[7] Towards New Research Infrastructures for Europe: the ESFRI “List of Opportunities”(Νέες ερευνητικές υποδομές για την Ευρώπη: ο ‘‘Κατάλογος Δυνατοτήτων’’ του ΕΣΦΕΥ), Mάρτιος 2005, www.cordis.lu/esfri/

[8] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

[9] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

[10] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

[11] ΕΕ L 312, 23.12.1995, σ. 1.

[12] ΕΕ L 292, 15.11.1996, σ. 2.

[13] ΕΕ L 136, 31.5.1999, σ. 1.

[14] ΕΕ L 184, 17.7.1999, σ. 23.

[15] C(2005) 576.

[16] Ανακοίνωση της Επιτροπής “Μια στρατηγική κινητικότητας για τον Ευρωπαϊκό Χώρο της Έρευνας”: COM(2001) 331, 20.6.2001 και Ψήφισμα του Συμβουλίου 2001/C367/01.

[17] Ανακοίνωση της Επιτροπής “Ερευνητές στον Ευρωπαϊκό Χώρο της Έρευνας: ένα επάγγελμα, πληθώρα σταδιοδρομιών”: COM (2003) 436, 18.7.2003 και Ψήφισμα του Συμβουλίου, 10.11.2003, ΕΕ C 282, 25.11.2003.

[18] 7723/05 Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,.

[19] Έρευνα με αντικείμενο τη θεραπεία του καρκίνου των γονάδων μπορεί να χρηματοδοτηθεί.

[20] Διαχωριζόμενες πιστώσεις.

[21] Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις, εφεξής ΜΔΠ.

[22] Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στις δαπάνες για ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο ΕΚ (βλ. COM(2005) 119).

[23] Δαπάνες εκτός Κεφαλαίου xx 01 του σχετικού Τίτλου xx.

[24] Οι πιστώσεις πληρωμών αναφέρονται στο έτος 2013 και επόμενα.

[25] Δαπάνες του άρθρου xx 01 04 του Τίτλου xx.

[26] Οι πιστώσεις πληρωμών αναφέρονται στο έτος 2013 και επόμενα.

[27] Δαπάνες Κεφαλαίου xx 01 εκτός των δαπανών των άρθρων xx 01 04 ή xx 01 05.

[28] Βλέπε σημεία 19 και 24 της διοργανικής συμφωνίας.

[29] Τα αριθμητικά στοιχεία του πίνακα αναφέρονται μόνο σε προσωπικό που χρηματοδοτείται μέσω του πίνακα προσωπικού για όλες τις έμμεσες δράσεις η ευθύνη των οποίων ανήκει στις γενικές διευθύνσεις RTD, INFSO, TREN, ENTR και FISH. Κατά συνέπεια, τα στοιχεία αυτά δεν καλύπτουν τις θέσεις του πίνακα προσωπικού από τον προϋπολογισμό λειτουργίας ούτε τις θέσεις από τον πίνακα προσωπικού του ΚΚΕρ (βλ. έγγραφα COM(2005) 439 και 445).

[30] ΕΕ L 248, 16.9.2002, σ.1.

[31] ΕΕ L 357, 31.12.1995, σ. 1.

[32] ΕΕ L 312, 23.12.1995, σ. 1.

[33] ΕΕ L 292, 15.11.1996, σ. 2.

[34] ΕΕ L 136, 31.5.1999, σ. 1.

[35] Όπως περιγράφεται στο Τμήμα 5.3.

[36] Των οποίων το κόστος ΔΕΝ καλύπτεται από το ποσό αναφοράς.

[37] Των οποίων το κόστος ΔΕΝ καλύπτεται από το ποσό αναφοράς.

[38] Των οποίων το κόστος περιλαμβάνεται στο ποσό αναφοράς.

[39] Τα αριθμητικά στοιχεία του πίνακα αναφέρονται μόνο σε προσωπικό που χρηματοδοτείται μέσω του πίνακα προσωπικού για όλες τις έμμεσες δράσεις η ευθύνη των οποίων ανήκει στις γενικές διευθύνσεις RTD, INFSO, TREN, ENTR και FISH. Κατά συνέπεια, τα στοιχεία αυτά δεν καλύπτουν τις θέσεις του πίνακα προσωπικού από τον προϋπολογισμό λειτουργίας ούτε τις θέσεις από τον πίνακα προσωπικού του ΚΚΕρ (βλ. έγγραφα COM(2005) 439 και 445).

[40] Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στις δαπάνες για ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο ΕΚ (βλ. COM(2005) 119).

[41] Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στις δαπάνες για ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο ΕΚ (βλ. COM(2005) 119).

[42] Επιτροπή EURAB,