ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0ΜΟ0) 585 τελικό 
Βρυξέλλες, 23 Ιανουαρίου 1991 
ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ 
ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
Σξλίφες 
Ε ισαγωγή 3 
1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 4 
1.1. Εντολή που ανέθεσε το Συμβούλιο στην Επιτροπή 4 
1.2. Εφαρμογή του ψηφ ί σματος του Συμβουλ ί ου 5 
2. Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ 
2.1. Η υλοποίηση ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα δημιουργεί 
την ανάγκη να δημιουργηθούν επειγόντως διευρωπαϊκά δίκτυα ... 5 
2.2. Προβλήματα που συνδέονται με την κατανομή των αρμοδιοτήτων .. 6 
2.3. Η συνεισφορά της Κοινότητας 7 
3. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ.. 7 
3.1. Η Γεωγραφική διάσταση 7 
3.2. Το περιεχόμενο των διευρωπαϊκών δικτύων 8 
4. Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ 9 
5. 01 ΦΡΑΓΜΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ 10 
5.1. Τα προβλήματα διαλειτουργικότητας σε διασυνοριακό επίπεδο .... 10 
5.2. Το κανονιστικό πλαίσιο 12 
5.3. Η ανταγωνιστική διάσταση 13 
5.4. Η έλλειψη συνολικής εικόνας σε ευρωπαϊκό επίπεδο της εξέλιξης 
της ζήτησης και των αντίστοιχων υποδομών 14 
5.5. Η σπουδαιότητα των προβλημάτων χρηματοδότησης 15 
6. ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ: ΣΧΕΔΙΑ ΚΑΤΑ 
ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ, ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩ­
ΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ 17 
6.1. Σχέδια κατά προτεραιότητα ανά τομέα εφαρμογής 17 
6.2. Μέτρα που μπορούν να επιταχύνουν τη δημιουργία διευρωπαϊκών 
δικτύων 26 
6.3. Οι πιθανές χρηματοδοτικές παρεμβάσεις 2S 
Παράρτημα 1 
Παράρτημα 2 
Παράρτημα 3 Δημιουργία του κανονιστικού πλαισίου 31 
Παρεμβάσε ι ς ΕΤΠΑ 33 
Παρεμβάσεις ETE 34 
Σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου 35 
Γλωσσάρ ι ο 38 
2) 

ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ 
ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η εσωτερική αγορά, που η υλοποίηση της εξελίσσεται επιτυχώς με βάση τις 
κατευθύνσεις του Λευκού Βιβλίου του Ιουνίου 1985 και τις διατάξεις της ενιαίας 
πράξης, θα παράγει όλα τα οικονομικά και κοινωνικά της αποτελέσματα μόνο αν η 
ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων 
σε ένα χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μπορεί να βασιστεί στην ύπαρξη πραγματικά 
διευρωπαϊκών δικτύων (υλικοτεχνικές υποδομές, υπηρεσίες και κανονιστικές 
ρυθμίσει ς). 
Αυτή η ανάγκη είναι ιδιαίτερα αισθητή σε τέσσερεις τομείς: στις μεταφορές, τις 
τηλεπικοινωνίες, την ενέργεια και την επαγγελματική κατάρτιση. Οι 
προπαρασκευαστικές εργασίες που έγιναν σε συνεργασία με τα κράτη μέλη κατά τη 
διάρκεια του 1990 επιβεβαίωσαν σε μεγάλο βαθμό την οξύτητα του προβλήματος που 
δημιουργεί η ανεπάρκεια διευρωπαϊκών δικτύων. Η γνώμη και μόνο των 
ενδιαφερόμενων οικονομικών κύκλων, που εκφράστηκε στο πλαίσιο δημοσκόπησης τον 
τελευταίο Οκτώβριο, θα είχε αρκέσει για να διαλυθεί και η παραμικρότερη 
αμφιβολία γύρω από αυτό το σημείο: οι κύκλοι αυτοί υποστηρίζουν στο σύνολο 
τους ότι τα οφέλη της μεγάλης αγοράς εξαρτώνται τόσο από την ύπαρξη ενός 
ευνοϊκού κανονιστικού πλαισίου όσο και από την ύπαρξη υποδομών και υπηρεοιών 
που να εξασφαλίζουν στην πράξη την ελεύθερη κυκλοφορία. 
Η Επιτροπή απηύθυνε ήδη στο Συμβούλιο ενδιάμεση έκθεση τον Ιούλιο 1990^^. 
Τώρα ε(ναι σε θέση να υποβάλει ανακοίνωση υπό μορφή κοινοτικού προγράμματος 
δράσης για τη δημιουργία διευρωπαϊκών δικτύων υποδομών. 
Αυτή η ανακοίνωση ανταποκρίνεται στις επιθυμίες που έχουν εκφραστεί στο 
πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (στο Στρασβούργο το Δεκέμβριο 1989 και οτο 
Δουβλίνο τον Ιούνιο 1990) καθώς και του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 22ας 
Ιανουαρίου 1990^2^. 
Μετά την παρουσίαση (ι) των λόγων για τους οποίους η ανάπτυξη διευρωπαϊκών 
δικτύων αποτελεί στόχο προτεραιότητας, (Μ) των κριτηρίων που αποδεικνύουν την 
ανεπάρκεια των υποδομών, (iii) της σπουδαιότητας της περιβαλλοντικής 
διάστασης, (ίν) των κυριότερων εμποδίων στη δημιουργία διευρωπαϊκών δικτύων 
και (ν) της φύσης του δημοσιονομικού περιορισμού, η ανακοίνωση προτείνει: 
ένα πρόγραμμα ενεργειών που αποσκοπεί στην υλοποίηση σχεδίων ή δικτύων, 
στη θέσπιση κατευθυντηρίων γραμμών όσον αφορά τη χρηματοδότηση καθώς και 
μιας σειράς μέτρων γενικού χαρακτήρα για να επιταχυνθεί η δημιουργία 
διευρωπαϊκών δικτύων· 
ένα σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου για την έγκριση του προγράμματος 
ενεργειών. 
(1) COM(90) 310 19.07.1990 
(2) ΕΕ C 27 της 06.02.1990 
1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 
1.1. Εντολή που ανέθεσε το Συμβούλιο οτην Επιτροπή 
Στο πλαίσιο των κοινοτικών οργάνων είχε συζητηθεί επανειλημμένως η επείγουσα 
ανάγκη προβληματισμού σχετικά με την προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στην 
έγκριση ενός προγράμματος δράσης. 
1.1.1. Μετά τις σκέψεις που διατυπώθηκαν σε υπουργικό επίπεδο κατά τη διάρκεια 
του δευτέρου εξαμήνου 1989, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (Δεκέμβριος 1989 και 
Ιούνιος 1990) τόνισε ότι θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό το ζήτημα των δικτύων 
ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος προσδιορίζοντας τη συνέχεια των εργασιών με τον 
ακόλουθο τρόπο: 
"Ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη και στη 
διασύνδεση των διευρωπαϊκών δικτύων, ιδίως στον τομέα του ελέγχου της 
εναέριας κυκλοφορίας, της σύνδεσης των κυριότερων αστικών κέντρων της 
Κοινότητας με δίκτυα τηλεπικοινωνιών ευρείας ζώνης, των όσο το δυνατόν 
αποτελεσματικότερων συνδέσεων εδάφους και της διανομής ενέργειας. Το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να προτείνει τα προσήκοντα μέτρα 
λαμβάνοντας υπόψη τη δυνατότητα επέκτασης αυτών των ενεργειών στο σύνολο 
της Κοινότητας και δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην κατάσταση των 
περιφερειών στο πλαίσιο της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής." 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου της 26ης Ιουνίου 1990 υπενθύμισε αυτά τα 
συμπεράσματα και ζήτησε "να θεσπιστούν ... οι κατευθυντήριες γραμμές πριν το 
τέλος του έτους". 
1.1.2. Το Δεκέμβριο 1989 η Επιτροπή εξέδωσε ήδη ανακοίνωση με τίτλο "Προς τη 
δημιουργία ευρωπαϊκών δικτύων: στόχοι και πιθανές εφαρμογές"(3). Αυτή η 
ανακοίνωση καθιστούσε εμφανή τα προβλήματα προσαρμογής των υποδομών ενόψει της 
νέας διάστασης της κοινοτικής αγοράς και έκρινε ότι "πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη 
προτεραιότητα στην ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων, ιδίως στους τομείς των 
μεταφορών, της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών και της κατάρτισης, δίνοντας 
ιδιαίτερη προσοχή στην διαλειτουργικότητα και στη διασύνδεση". 
1.1.3. Το Συμβούλιο (Ιανουάριος 1990), βασιζόμενο στα συμπεράσματα του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου καθώς και στην ανακοίνωση της Επιτροπής, κάλεσε την 
τελευταία να του υποβάλει, για τους τέσσερις τομείς που πρότεινε η Επιτροπή: 
"πριν από το τέλος του 1990, πρόγραμμα εργασίας και προτάσεις κατάλληλων 
μέτρων, λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα επέκτασης αυτών των δράσεων στο 
σύνολο της Κοινότητας και με την επιφύλαξη της κατανομής των εργασιών 
μεταξύ των διαφόρων επιμέρους συνθέσεων του Συμβουλίου. ... Η Επιτροπή 
θα υποβάλει μια πρώτη ενδιάμεση έκθεση κατά τη διάρκεια του πρώτου 
εξαμήνου του 1990." 
(3) C0M(89) 643 18.12.1989 
1.2. Εφαρμογή του ψηφίσματος του Συμβουλίου 
Κατά τη διάρκεια του 1990, η Επιτροπή βασίστηκε σε τρεις πηγές πληροφοριών και 
υποδείξεων, ιδίως με βάση την ενδιάμεση έκθεση του Ιουλίου 90, για να 
αξιολογήσει τις ανάγκες σε υποδομές στους τέσσερις τομείς εφαρμογής: 
- στα κράτη μέλη, μέσω μιας ομάδας μελέτης που αποτελείται από τους 
αντιπροσώπους τους και που η σύσταση της είχε ζητηθεί από το Συμβούλιο. 
Αυτή η ομάδα συνεδρίασε με πρωτοβουλία της Επιτροπής έξι φορές. Σε 
πολλές περιπτώσεις οι εθνικοί συντονιστές θεώρησαν σκόπιμο να υποβάλουν 
γραπτές προτάσεις οι οποίες αποδείχθηκαν πολύ χρήσιμες για την πρόοδο 
των εργασιών και τον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων (ιδίως Γαλλία, 
Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες και 
Δανία)· 
στους ενδιαφερόμενους οικονομικούς κύκλους, δηλαδή κυρίως στις πιο 
αντιπροσωπευτικές ευρωπαϊκές οργανώσεις του βιομηχανικού κλάδου και του 
κλάδου των υπηρεσιών που ενδιαφέρονται, ως χρήστες ή προμηθευτές αγαθών 
ή υπηρεσιών, για τα διευρωπαϊκά δίκτυα. Αυτή η διαβούλευση 
πραγματοποιήθηκε καθ'όλη τη διάρκεια του έτους και με την ευκαιρία μιας 
ανεπίσημης σύσκεψης, στις 8 Οκτωβρίου 1990, παρουσία των υπηρεσιών της 
Επιτροπής και των εθνικών συντονιστών· 
στις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο ειδικευμένων κοινοτικών 
φορέων σχετικά με τη δημιουργία ή τη βελτίωση διευρωπαϊκών δικτύων. Στις 
εργασίες αυτές περιλαμβάνονται και οι εργασίες που έχουν ήδη αποφασιστεί 
ή πρόκειται να αποφασιστούν από το Συμβούλιο στους διάφορους υπό εξέταση 
τομείς προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα των ενεργειών που 
έχουν ήδη αρχίσει ή πρόκειται να αρχίσουν και να αποφευχθεί κάθε 
επικάλυψη. 
2. Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ 
Η αξιολόγηση των υποδομών ενόψει της δημιουργίας ενός χώρου χωρίς σύνορα 
οδηγεί αναπόφευκτα στην αναγνώριση της ανάγκης να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες 
αυτής της αγοράς σε δίκτυα. Η κοινοτική αξιολόγηση αυτών των αναγκών δεν 
μπορεί να συνίσταται απλώς και μόνο στην πρόσθεση των εθνικών αναγκών με βάση 
τις εθνικές εκτιμήσεις. Με βάση την αρχή της επικουρικότητας, που πρέπει να 
επιτρέψει τον προσδιορισμό της κοινοτικής υπεραξίας, αυτή η διαπίστωση πρέπει 
να οδηγήσει τους ενδιαφερόμενους για το σχεδιασμό και την υλοποίηση των 
υποδομών και των υπηρεσιών να ενσωματώσουν στις εκτιμήσεις τους την κοινοτική 
διάσταση. Πράγματι, αυτή η διάσταση παρέχει πολλά πλεονεκτήματα που μπορούν να 
ευνοήσουν την ανάπτυξη τους. Αυτή η διαπίστωση συγκλίνει με τις κατευθυντήριες 
γραμμές που περιλαμβάνονται στο προκαταρκτικό έγγραφο "Ευρώπη 2000: οι 
προοπτικές ανάπτυξης του κοινοτικού εδάφους"^4) το οποίο καθιστά εμφανή την 
αύξηση των πιέσεων σε ένα κατακερματισμένο και εύθραυστο κοινοτικό χώρο και 
την ανάγκη να δημιουργηθεί ένα συνεκτικό πλαίσιο αναφοράς "που να παρέχει 
πληροφορίες για ό,τι συμβαίνει στο σύνολο της Κοινότητας". 
2.1. Η υλοποίηση ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα δημιουργεί την ανάγκη να 
δημιουργηθούν επειγόντως διευρωπαϊκά δίκτυα 
Το Λευκό Βιβλίο του Ιουνίου 1985 βασιζόταν στην εφαρμογή των τεσσάρων 
θεμελιωδών ελευθεριών για να προτείνει μια συνολική και ισόρροπη προσέγγιση σε 
όλους τους σχετικούς κλάδους. Σήμερα αναγνωρίζεται ότι οι οικονομικές 
επιπτώσεις από την εφαρμογή στην πράξη αυτών των ελευθεριών εξαρτώνται σε 
μεγάλο βαθμό από την ύπαρξη δικτύων που να διευκολύνουν τις τηλεπικοινωνίες 
και να σμικρύνουν, από χρονική άποψη όσο και από πλευράς αποστάσεων, τον 
κοινοτικό χώρο ενόψει της απαιτούμενης συνοχής. Μια στενότερη σύνδεση μεταξύ 
όλων των συνιστωσών του κοινοτικού χώρου θα τους επιτρέψει να συμμετάσχουν όσο 
(4) COM(90) 544 16.1 1.1990 
το δυνατόν πληρέστερα στη νέα κοινοτική διάσταση καθώς και στα οφέλη που θα 
προκύψουν από την κατάργηση των συνόρων. 
Πέντε λόγοι συνηγορούν υπέρ της ανάγκης να δημιουργηθούν τέτοια δίκτυα: 
η προβλεπόμενη και ήδη εν μέρει διαπιστωθείσα αύξηση των ενδοικοινοτικών 
συναλλαγών μετά την απαλλαγή τους από φυσικά, τεχνικά και, προσεχώς, 
φορολογικά εμπόδια (επίδραση στον όγκο των συναλλαγών)· 
η ανάγκη διασύνδεσης των υφιστάμενων υποδομών ώστε να ανταποκρίνονται 
στη νέα διάσταση της αγοράς (ανάγκη διαλειτουργικότητας)· 
η σημασία συνυπολογισμού της κοινοτικής διάστασης στο σχεδιασμό και στην 
ανάπτυξη των μελλοντικών δικτύων (επίδραση διάστασης)· 
η ανάγκη για παροχή καλύτερης ποιότητας υπηρεσιών σε όλο τον ευρωπαϊκό 
χώρο (ανάγκη ποιότητας)· 
η ανάγκη συνοχής μεταξύ όλων των συνιστωσών του κοινοτικού χώρου 
(επίδραση συνοχής). 
2.2. Προβλήματα που συνδέονται με την κατανομή των αρμοδιοτήτων 
2.2.1. Ρόλοο των δηυοοίων αογών 
Για ιστορικούς λόγους, ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη των υποδομών και των 
υπηρεσιών γινόταν παραδοσιακά σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο. Αυτό είχε σαν 
αποτέλεσμα τον κατακερματισμό των δικτύων αν τα εξετάσουμε από κοινοτική 
σκοπιά. Η νέα διάσταση της εσωτερικής αγοράς καθιστά αναγκαία την ενσωμάτωση 
αυτών των δικτύων στο ευρύτερο πλαίσιο της Κοινότητας και, πέραν αυτής, της 
ευρωπαϊκής ηπείρου. Για να εξασφαλιστεί η ενσωμάτωση αυτή, σε κάθε επίπεδο 
λήψης αποφάσεων (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό, κοινοτικό, ...) θα πρέπει να 
λαμβάνονται υπόψη τα άλλα επίπεδα, όταν η φύση των σχεδίων το δικαιολογεί. 
Αυτό πρέπει να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των φορέων λήψης 
αποφάσεων στα διάφορα πολιτικά επίπεδα. Για να βελτιστοποιηθεί αυτή η 
συνεργασία και να καταστεί όσο το δυνατόν περισσότερο αποτελεσματική, πρέπει 
να αναζητηθούν κατάλληλα οργανωτικά πλαίσια. 
2.2.2. Ευθύνη των οικονουικών οοοέων 
Μολονότι οι δημόσιες αρχές διαδραματίζουν μείζονα ρόλο στην επινόηση των 
δικτύων και συχνά στην υλοποίηση τους, ιδίως στον τομέα των μεταφορών και της 
κατάρτισης, οι οικονομικοί παράγοντες διαδραματίζουν όλο και μεγαλύτερο ρόλο 
στην ανάπτυξη και στην υλοποίηση νέων σχεδίων. Η αυξανόμενη διαφοροποίηση της 
προσφοράς, λόγω της τεχνολογικής εξέλιξης, παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον 
για τους οικονομικούς φορείς. Πάντως, αυτό το ενδιαφέρον συνδέεται στενά με 
την ανάπτυξη των αντίστοιχων αγορών και συνεπάγεται, ως εκ τούτου, μεγαλύτερη 
συμμετοχή των χρηστών. Η ανάπτυξη της έννοιας "υπηρεσίες/επιβάρυνση", βάσει 
της οποίας ο χρήστης είναι έτοιμος να πληρώσει για την καλή ποιοτικά υπηρεσία 
που του παρέχεται, θα πρέπει να εντείνει ακόμη περισσότερο αυτή την τάση, 
διευκολύνοντας έτσι την ιδιωτική χρηματοδότηση των δικτύων. 
Με άλλα λόγια, η ανάπτυξη διευρωπαϊκών δικτύων εξαρτάται τόσο από τις 
πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν ανεξάρτητοι οικονομικοί παράγοντες όσο και από 
την (δια τη δράση των δημοσίων αρχών. Αυτό παίρνει συχνά τη μορφή εταιρικής 
σχέσης μεταξύ των δύο. 
2.3. Η συνεισφορά της Κοινότητας 
Η ένταξη σε ένα κοινοτικό πλαίσιο της προβληματικής των δικτύων παρουσιάζει 
πολλά καθοριστικά πλεονεκτήματα. Οπως αποδείχθηκε στην έρευνα που έγινε 
σχετικά με τις απόψεις των οικονομικών παραγόντων, αυτά τα πλεονεκτήματα δεν 
αξιοποιούνται σήμερα επαρκώς. Πράγματι, η Κοινότητα μπορεί: 
να διευκολύνει, χάρη σε μια συνολική προοπτική, τον εντοπισμό του 
κοινοτικού ενδιαφέροντος που παρουσιάζουν τα υφιστάμενα ή υπό μελέτη 
σχέδια· 
να ενθαρρύνει την άριστη χρησιμοποίηση των υφιστάμενων δικτύων· 
να προωθήσει τη θέσπιση κανόνων που να εγγυώνται την διαλειτουργικότητα 
των δικτύων· 
να ενθαρρύνει την από κοινού υποβολή διεθνικών σχεδίων· 
να ενθαρρύνει την παραγωγή ενδεικτικών σχεδίων στο πλαίσιο μεσοπρόθεσμης 
και μαρκοπρόθεσμης στρατηγικής ανάπτυξης δικτύων και αριστοποίησης της 
χρησιμοποίησης του ευρωπαϊκού χώρου· 
να ευνοήσει τη συνειδητοποίηση της ανάγκης να υπάρξει ισορροπία μεταξύ 
του κέντρου και της περιφέρειας της Κοινότητας, στο πλαίσιο της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής· 
να αξιοποιήσει τις οικονομικές συνέπειες των δικτύων στις περιοχές 
λειτουργίας τους· 
να εντάξει στην ανάλυση της αποδοτικότητας των σχεδίων το ενδιαφέρον που 
παρουσιάζουν για το σύνολο της Κοινότητας· 
να παράσχει ένα πλαίσιο συντονισμού για τις στατιστικές που είναι 
αναγκαίες για την αξιολόγηση των αναγκών όσον αφορά τα δίκτυα· 
να διευκολύνει την προοπτική ανάπτυξης των κοινοτικών δικτύων σε 
πανευρωπαϊκή κλίμακα, ιδιαίτερα με τις χώρες της ΕΖΕΣ και της Ανατολικής 
Ευρώπης καθώς και την προέκταση τους στις μεσογειακές τρίτες χώρες· 
να προωθήσει νέες συνεργασίες μεταξύ περιοχών διαφορετικών κρατών και 
μεταξύ διαφορετικών βιομηχανικών κλάδων· 
να ευνοήσει ή να συμπληρώσει τη χρηματοδότηση σχεδίων κοινοτικού 
ενδιαφέροντος με τη βοήθεια των μέσων που έχει στη διάθεση της. 
3. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ 
3.1. Η γεωγραφική διάσταση 
Η δυνατότητα των δικτύων της Κοινότητας να ανταποκριθούν στη γρήγορη αύξηση 
των ενδοκοινοτικών συναλλαγών που θα προκαλέσει - και προκαλεί ήδη - η 
ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς είναι η πρώτη προτεραιότητα. Η προσπάθεια 
πρέπει να αφορά αρχικά τις υποδομές που βρίσκονται στο έδαφος της Κοινότητας. 
Αυτή η προσπάθεια πρέπει επίσης να συμβάλει στην επίτευξη καλύτερης ισορροπίας 
μεταξύ του κέντρου και της περιφέρειας προκειμένου να επωφεληθούν και οι 
περιφερειακές περιοχές από τα πλεονεκτήματα της εσωτερικής αγοράς. Πράγματι, 
ένα περισσότερο εκτεταμένο και με καλύτερες διασυνδέσεις δίκτυο ευνοεί τη 
συνοχή και είναι εξίσου ωφέλημο τόσο για τις περιφερειακές όσο και για τις 
κεντρικές περιοχές της Κοινότητας. 
8 
Όμως, η προβληματική των διευρωπαϊκών δικτύων δεν μπορεί να περιοριστεί στο 
κοινοτικό έδαφος. Η επιτακτική ανάγκη ολοκλήρωσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο 
πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη: 
η επέκταση των αρχών της ελεύθερης κυκλοφορίες στις χώρες μέλη της ΕΖΕΙ, 
για την οποία γίνονται διαπραγματεύσεις, δίνει μια νέα διάσταση στα 
σχέδια κοινοτικών δικτύων. Από την άποψη αυτή, πρέπει να δοθεί ακόμα 
μεγαλύτερη προτεραιότητα στα οξύτατα προβλήματα διαμετακόμισης με την 
Αυστρία και την Ελβετία στους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας· 
οι πρόσφατες εξελίξεις στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, 
που οδηγούν στη σύναψη όλο και πιο φιλόδοξων συμφωνιών, δικαιολογούν την 
ικανοποίηση των τεραστίων αναγκών σε υποδομές και υπηρεσίες αυτών των 
χωρών ενόψει της ολοκλήρωσης τους με την Κοινότητα και τις χώρες της 
ΕΖΕΣ. Οι πρόσφατες κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με το 
σχέδιο "ευρωπαϊκού χάρτη της ενέργειας", που ξεκίνησε με την πρωτοβουλία 
του ολλανδού πρωθυπουργού να υποβάλει υπόμνημα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
του Δουβλίνου και συγκεκριμενοποιήθηκε στο πλαίσιο της πρόσφατης 
διάσκεψης κορυφής του Παρισιού και της ΔΑΣΕ εντάσσονται σ'αυτό το 
πλαίσιο. Επίσης, η κατάσταση της Γιουγκοσλαβίας έχει ιδιαίτερη 
σπουδαιότητα για τη διαμετακόμιση στους τομείς των μεταφορών και της 
ενέργειας. 
Εξάλλου, η ανάπτυξη των σχέσεων με τις τρίτες μεσογειακές χώρες θα έπρεπε να 
οδηγήσει στην αναζήτηση μιας μεγαλύτερης διαλειτουργικότητας των δικτύων, 
ιδίως στους τομείς της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών. 
3.2. Το περιεχόμενο των διευρωπαϊκών δικτύων 
Η Κοινότητα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη προσοχή σε ορισμένες σημαντικές πτυχές 
των δικτύων, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις συνιστώσες ενός δικτύου: τους 
εξοπλισμούς διαβίβασης - τα τόξα - και μεταγωγής - τους κόμβους -, τις 
τερματικές εγκαταστάσεις, τις υπηρεσίες που παρέχονται μέσω αυτής της υποδομής 
και το κανονιστικό περιβάλλον. Οι ελλείψεις που διαπιστώθηκαν κατά τη διάρκεια 
των εργασιών δείχνουν ότι η ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων πρέπει να γίνει 
σε τέσσερις βασικές κατευθύνσεις. 
3.2.1. Ανάπτυξη της διευρωπαϊκής εκμετάλλευσης των υφιστάμενων δικτύων 
Τα υφιστάμενα εθνικά δίκτυα δεν αναπτύχθηκαν με την προοπτική σημαντικού όγκου 
συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών, πράγμα που είχε σαν αποτέλεσμα την 
ανεπάρκεια των διασυνδέσεων αφενός και αφετέρου τη θέσπιση ρυθμίσεων που 
παρεμποδίζουν αυτές τις συναλλαγές. 
* Η ανάπτυξη των ενδοκοινοτικών συναλλαγών προϋποθέτει συνεπώς την 
προσθήκη των κρίκων που λείπουν σήμερα από τα υφιστάμενα δίκτυα και την 
κατάργηση των σημείων συμφόρησης. Αυτό που πρέπει να γίνει λοιπόν είναι 
να διασυνδεθούν τα υφιστάμενα δίκτυα ή να δημιουργηθούν νέα δίκτυα. 
* Η άριστη εκμετάλλευση αυτών των δικτύων απαιτεί την κατάργηση των 
περιοριστικών εθνικών ρυθμίσεων και, εφόσον είναι ανάγκη, την εναρμόνιση 
των κανονιστικών ρυθμίσεων. 
* Η ιστορική ετερογένεια του οικονομικού ιστού της Κοινότητας πρέπει να 
αντισταθμιστεί με μια περισσότερο συνεκτική ή πληρέστερη εγκατάσταση των 
δικτύων στο σύνολο του εδάφους της Κοινότητας. Αυτό ισχύει κυρίως στους 
τομείς ' του αερίου, ορισμένων τρόπων μεταφοράς (αυτοκινητόδρομοι, 
σιδηρόδρομος) και των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών. 
3.2.2. Επινόηση των μελλοντικών δικτύων 
Οι τεχνολογικές εξελίξεις και η αυξανόμενη διεθνοποίηση των συναλλαγών πρέπει 
να οδηγήσουν την Κοινότητα και τα κράτη μέλη της σε συντονισμό των προσπαθειών 
τους για το σχεδιασμό των μελλοντικών δικτύων, σε όλους τους τομείς εφαρμογής. 
Αυτό ισχύει τόσο για τις σιδηροδρομικές συνδέσεις μεγάλης ταχύτητας και τις 
συνδέσεις μεταξύ θαλασσίων και χερσαίων μεταφορών όσο και για τις ζεύξεις 
ευρείας ζώνης, τον εναέριο έλεγχο, τις ανταλλαγές ενεργειακών πόρων και την 
κατάρτιση. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ανάπτυξη των διασυνδέσεων με τις 
χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 
3.2.3 Διευθέτηση των επικοινωνιακών κόμβων 
Η σπουδαιότητα του ρόλου των κόμβων των διευρωπαϊκών δικτύων δεν έχει ακόμη 
ενταχθεί σε μια ευρωπαϊκή προοπτική. Η σπουδαιότητα των επικοινωνιακών κόμβων 
για τα δίκτυα μεταφοράς προσώπων και εμπορευμάτων αυξάνεται συνεχώς, ιδίως αν 
ληφθούν υπόψη οι μελλοντικές σιδηροδρομικές συνδέσεις μεγάλης ταχύτητας μεταξύ 
των μεγάλων πόλεων της Ευρώπης (αστικά δίκτυα) και η ανάπτυξη της συνδυασμένης 
μεταφοράς μεταξύ διαφόρων μέσων μεταφοράς (τερματικά). 
3.2.4 Προώθηση των υπηρεσιών προς τον τελικό χρήστη 
Οι υποδομές καθεαυτές στερούνται σημασίας αν δεν επιτρέπουν την παροχή μιας 
υπηρεσίας. Οι παρεχόμενες υπηρεσίες μέσω των δικτύων πρέπει επίσης να είναι 
διευρωπαϊκές και να λαμβάνουν όσο το δυνατό υπόψη τις ανάγκες των χρηστών. 
Αυτό μπορεί να υλοποιηθεί με τη δημιουργία ενός πλαισίου διαχείρισης 
προσαρμοσμένου ο'αυτή τη διάσταση ή με την παροχή ειδικών υπηρεσιών (π. χ. 
συστήματα κράτησης θέσεων, συστήματα τιμολόγησης των υπηρεσιών, τιμολόγηση, 
γλωσσική προσαρμογή, χρηματιστήρια ανταλλαγής ενεργειακών πόρων). 
4. Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ 
Οι υποδομές που συνδέονται με τα διευρωπαϊκά δίκτυα δεν θέτους καθεαυτές 
διαφορετικά προβλήματα από εκείνα που ανακύπτουν κατά το σχεδιασμό και την 
υλοποίηση κάθε υλικοτεχνικής υποδομής, ιδίως τους τομείς των μεταφορών και της 
ενέργειας. Μολονότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί μια συνιστώσα των 
άλλων πολιτικών της Κοινότητας, τη βασική ευθύνη φέρουν τα κράτη μέλη και οι 
αρμόδιοι φορείς των διοικητικών υποδιαιρέσεων τους. 
Τηρώντας την αρχή του καταμερισμού των αρμοδιοτήτων σ'αυτόν τον τομέα, η 
Κοινότητα μπορεί να καθορίσει τις γενικές αρχές που πρέπει να ακολουθούν τα 
κράτη μέλη και να προβεί σε εμπεριστατωμένη εξέταση του θέματος.· 
* Για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων ή ιδιωτικών σχεδίων 
στο περιβάλλον η οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου^5^ έχει καθορίσει ένα 
γενικό κοινοτικό πλαίσιο για να εξασφαλιστεί ότι θα λαμβάνεται υπόψη το 
φυσικό περιβάλλον στα εθνικά και περιφερειακά σχέδια έργων υποδομής. 
(Αυτή η οδηγία θα μπορούσε να επεκταθεί προσεχώς στις πολιτικές, 
προγράμματα και σχέδια, όπως τα προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης, τα 
οικονομικά προγράμματα και τα σχέδια χωροταξίας που προτείνονται από τ ι ς 
δημόσιες αρχές). 
* Η Επιτροπή μελέτησε πρόσφατα σε βάθος τα προβλήματα του περιβάλλοντος 
και των μεταφορών λόγω των επιλογών που πρέπει να γίνουν μεταξύ των 
οχλήσεων που δημιουργούνται από την κυκλοφοριακή συμφόρηση και της 
δημιουργίας μιας υποδομής με στόχο την αντιμετώπιση αυτών των οχλήσεων, 
(5) ΕΕ L 175 05.07.1985 
3) 
10 
αλλά η οποία, μπορεί συγχρόνως να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα 
συνύπαρξης με άλλες πτυχές της κοινωνικής ζωής (κατοικία, εργασία) καθώς 
και καταστροφές στο κατοικήσιμο και φυσικό περιβάλλον. Βασικά, η 
διαφύλαξη του περιβάλλοντος συνεπάγεται ότι η επιλογή μεταξύ των μέοων 
καθώς και μεταξύ των διαφόρων δυνατών συστημάτων για την οργάνωση των 
μεταφορών πρέπει να ανταποκρίνεται σε νέα κριτήρια. Στο πλαίσιο αυτό, η 
Επιτροπή σκοπεύει να καταρτίσει ένα μακροπρόθεσμο κατευθυντήριο σχέδιο 
για έργα υποδομής που αφορούν πολλαπλά μέσα επικοινωνίας (που να 
επιτρέπει την εναλλαγή μεταξύ διαφορετικών μέσων μεταφοράς χωρίς 
τεχνικές δυσχέρειες) και να δημιουργήσει ένα δίκτυο παρατήρησης και 
διάδοσης των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται από τις πόλεις στον τομέα 
του ελέγχου των μεταφορών και της διαχείρισης των αστικών χώρων. 
* Όσον αφορά την ενέργεια, τις κυριότερες δυσχέρειες ενσωμάτωσης τους στο 
περιβάλλον παρουσιάζουν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Το παράδοξο είναι 
πάντως ότι οι εναέριες ηλεκτρικές συνδέσεις είναι όλο και πιο 
απαράδεκτες από αισθητική άποψη ενώ η ανάπτυξη των γραμμών διασύνδεσης 
αποτελεί co καλύτερο μέσο για την άριστη χρησιμοποίηση των υφιστάμενων 
παραγωγικών δυνατοτήτων και τη μείωση των ρυπογόνων για το περιβάλλον 
εκπομπών. Αυτό που προέχει λοιπόν είναι να επιλεγούν οι πλέον 
αποτελεσματικές λύσεις, δηλαδή αυτές που επιβαρύνουν λιγότερο το 
περιβάλλον. Αυτή η επιλογή θα πρέπει να αιτιολογείται καλύτερα. 
* Η προτεινόμενη προσέγγιση για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και 
ενέργειας πρέπει αυτή καθαυτή να αποτελέσει μια σημαντική συνεισφορά 
στην προστασία του περιβάλλοντος. Πράγματι, με μια ολοκληρωμένη 
προσέγγιση των διαφόρων τρόπων μεταφοράς και των ενεργειακών 
διασυνδέσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα, οι πολιτικές επιλογές θα στραφούν 
προς μία άριστη εκμετάλλευση των υποδομών που είναι διαθέσιμες oro 
κοινοτικό έδαφος. 
5. 01 ΦΡΑΓΜΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ 
Η παρούσα κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την ανεπάρκεια, αν όχι την 
ανυπαρξία διευρωπαϊκών δικτύων, οφείλεται στη συνδυασμένη επίπτωση πέντε τύπων 
εμποδίων. Χωρίς την ανάληψη αποφασιστικής και συντονισμένης πολιτικής δράσης, 
τίποτα δεν επιτρέπει να ελπίζεται μια αυτόματη εξάλειψη αυτών των εμποδίων. 
Αυτά συνίστανται κυρίως σε προβλήματα διαλειτουργικότητας, σε ένα μη 
ικανοποιητικό νομοθετικό περιβάλλον, σε περιορισμούς που συνδέονται με την 
ανταγωνιστική διάσταση και σε μια γενικευμένη έλλειψη συνολικής εικόνας σε 
κοινοτικό επίπεδο των υποδομών που ενισχύετα; από μια ανεπάρκεια στατιστικών 
που να έχουν κοινές βάσεις. Χωρίς τη θέσπιση περιορισμών ως προς τον όγκο των 
χρηματοδοτικών πόρων, ο; συνδυασμένες επιπτώσεις αυτών των εμποδίων 8α 
δυσχεράνουν την εξεύρεση λύσεων για τη χρηματοδότηση των διευρωπαϊκών δικτύων. 
5.1. Τα προβλήματα διαλειτουργικότητας σε διασυνοριακό επίπεδο 
Οι εργασίες που έγιναν στους τομείς των τηλεπικοινωνιών και των Μεταφορών 
αποδεικνύνουν ότι ο κατακερματισμός των δικτύων rai ο τρόπος διαχείρισης τους 
που βασίζεται σε ένα εθνικό πρότυπο παρεμποδίζουν την παροχή υπηρεσιών σε 
διασυνοριακό επίπεδο. 
Η έλλειψη διαλειτουργικότητας μεταξύ των διαφόρων δικτύων που έχουν 
εγκατασταθεί από τα κράτη μέλη δεν επιτρέπει το συνδυασμό τους πέρα από τα 
σύνορα ούτε την ταυτόχρονη ή επακόλουθη λειτουργία τους έτσι ώονε να μπορούν 
να παράσχουν μια συνεκτική, ικανοποιητική και λογική από πλευράς κόστους 
υπηρεσία στο · χρήστη. Αυτές οι δυσχέρειες αφορούν τόσο τους εξοπλισμούς και 
ιις εγκαταστάσεις όσο και τις παρεχόυενες υπηρεσίες. 
11 
Ο χρήστης που θα επιθυμούσε να χρησιμοποιήσει τις υποδομές πολλών χωρών για να 
παράσχει υπηρεσίες θα βρεθεί αντιμέτωπος με πλήθος φορέων καθώς και με μια 
τιμολόγηση βασιζόμενη σε διαφορετικές παραμέτρους. 
Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών τα κυριότερα εμπόδια είναι διοικητικής και, 
κυρίως, οικονομικής φύσεως. Σ'αυτό το συγκεκριμένο τομέα, η Επιτροπή έχει 
θέσει ως στόχο να προτρέψει τους αρμόδιους φορείς να προσαρμόσουν τις τιμές 
τους στο πραγματικό κόστος, πράγμα που πρέπει ιδίως να επιτρέψει τη μείωση των 
τιμών που πρέπει να καταβάλλονται για τη διέλευση των εσωτερικών συνόρων της 
Κοινότητας. Προτίθεται να δημοσιεύσει κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου 
1991 ανακοίνωση σχετικά με την τιμολόγηση στο πλαίσιο της οποίας θα γίνονται 
ορισμένες συστάσεις για την επιτάχυνση αυτής της εξέλιξης. 
Η ανεπάρκεια υπηρεσιών τηλεματικής σε πανευρωπαϊκό επίπεδο είναι ιδιαίτερα 
αισθητή ενόψει της υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς, ιδίως όταν πρόκειται για 
τόσο στοιχειώδεις υπηρεσίες όπως το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή το videotex. 
Μετά τη δημοσίευση του Λευκού Βιβλίου της Επιτροπής για τις τηλεπικοινωνίες 
έχουν ήδη ληφθεί μέτρα που αποσκοπούν στον καθορισμό των βασικών προϋποθέσεων 
στις οποίες πρέπει να ανταποκρίνονται τα δίκτυα, ιδίως με την οδηγία για την 
προμήθεια ενός ανοικτού δικτύου τηλεπικοινωνιών (ΟΝΡ)^^, και στην 
εξασφάλιση, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, της εφαρμογής ενός προγράμματος 
τυποποίησης από ένα νέο οργανισμό που δημιουργήθηκε γι'αυτό το σκοπό, το 
ινστιτούτο τυποποίησης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (ETSI). 
Σε ένα νέο Πράσινο Βιβλίο που εκδόθηκε πρόσφατα από την Επιτροπή στον τομέα 
των επικοινωνιών μέσω δορυφόρων^7) εξετάζονται ιδίως τα μέτρα που πρέπει να 
ληφθούν για να εξασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα των δικτύων τηλεπικοινωνιών 
μέσω δορυφόρων (VSAT). 
Σε ορισμένους τομείς όπως το videotex, οι διασυνοριακές προσαρμογές δεν 
προσκρούουν μόνο στη συνύπαρξη διαφορετικών τεχνικών προτύπων αλλά κυρίως σε 
εθνικές διοικητικές και κανονιστικές διατάξεις των οποίων η έλλειψη 
συμβατότητας παρεμποδίζει την ανάπτυξη αυτών των εφαρμογών. 
Για τις κινητές ραδιοεπικοινωνίες, όπου η έλλειψη συμβατότητας λόγω 
διαφορετικών εθνικών τεχνικών επιλογών επιβάλει στο χρήστη να αποκτήσει τόσους 
διαφορετικούς τερματικούς εξοπλισμούς όσους και οι εθνικές υπηρεσίες, η 
παραγωγή εναρμονισμένων προτύπων, που έχει ήδη αρχίσει, θα πρέπει να 
συνοδεύεται από έμπρακτη υλοποίηση με την πραγματοποίηση νέων επενδύσεων. Οι 
ημερομηνίες για τη λειτουργία αυτών των πανευρωπαϊκών υπηρεσιών είναι 1991 
για την κινητή ραδιοτηλεφωνία, τέλος 1992 για την κινητή διαβίβαση 
ραδιομηνυμάτων και για το ασύρματο τηλέφωνο. 
Τίθεται λοιπόν το ερώτημα κατά πόσο οι εργασίες τυποποίησης πραγματοποιούνται 
με αρκετά γρήγορο ρυθμό για να εξασφαλιστεί η συμβατότητα των δικτύων 
τηλεπικοινωνιών της Κοινότητας σε εύλογη προθεσμία σε σχέση με την εγκαθίδρυση 
της εσωτερικής αγοράς. Αυτή η διαπίστωση θέτει εντούτοις το πρόβλημα της 
διαθεσιμότητας των αναγκαίων τεχνικών γνώσεων και ικανοτήτων στην Κοινότητα. 
Όσον αφορά τις μεταφορές, οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με την 
τεχνική συμβατότητα στον σιδηροδρομικό τομέα, στο πλαίσιο των εργασιών για τις 
συνδέσεις μεγάλης ταχύτητας, κατέστησαν σαφές τις δυσχέρειες του εγχειρήματος 
λόγω της πληθώρας των τεχνικών εθνικών προδιαγραφών. Αυτό αποτελεί κλασσικό 
παράδειγμα καταστάσεων προς αποφυγή. Η μόνη άμεσα εφικτή λύση συνίσταται στην 
ταυτόχρονη χρησιμοποίηση διαφορετικών συστημάτων, πράγμα που συνεπάγεται τη 
συνύπαρξη εξαιρετικά περίπλοκων ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών δικτύων και 
σημαντικούς περιορισμούς λόγω βάρους και συμφόρησης. Η υλοποίηση τέτοιων 
βραδυκίνητων μηχανισμών έχει απαγορευτικό κόστος και συνεπάγεται καθυστερήσεις 
(6) ΕΕ L 192 24.07.1990. 
(7) C0M(90) 490 20.11.1990 
12 
και απώλεια αποτελεσματικότητας, παράγοντες που υπονομεύουν την ανταγωνιστική 
ικανότητα των σιδηροδρόμων στην Ευρώπη. 
Πάντως, αυτό που επείγει είναι να θέσει η Κοινότητα τέρμα στις διαπιστωθείσες 
εθνικές εξελίξεις και να εφαρμόσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα τυποποίησης για να 
εξασφαλιστεί μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα η συμβατότητα των υποδομών 
και των εξοπλισμών. 
Παρόμοιες καταστάσεις προβλέπονται και για τις συνδυασμένες μεταφορές που θα 
αποτελέσουν αντικείμενο ανάλογων εργασιών με εκείνες που πραγματοποιήθηκαν για 
τις συνδέσεις μεγάλης ταχύτητας κατά τη διάρκεια του έτους 1991. 
Οσον αφορά τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας, λειτουργούν στην Ευρώπη 22 
συστήματα μη συμβατά από τεχνική άποψη τα οποία διατηρούν έτσι εναέρια σύνορα 
που δεν συμβιβάζονται με το χώρο χωρίς σύνορα της ενιαίας ευρωπαϊκής πράξης. 
θα ήταν λοιπόν επιθυμητό να εκπονηθεί ένα πρόγραμμα τεχνικής τυποποίησης στο 
οποίο να συμμετάσχουν όλα τα ενδιαφερόμενα για τις εν λόγω υποδομές μέρη. Το 
πρόγραμμα αυτό πρέπει ιδίως να παρεμποδίσει την παραγωγή νέων εθνικών προτύπων 
και να προωθήσει μια ευρωπαϊκή προσέγγιση. Προς αυτή την κατεύθυνση συνηγορεί 
άλλωστε και το πρόσφατο Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής για την ευρωπαϊκή 
τυποποί ηση(^). 
Η διαχείριση αρκετών δικτύων δεν λαμβάνει υπόψη της τις ανάγκες ή την άνεση 
του χρήστη και οδηγεί σε διάφορες καταστάσεις, όπως ο διπλός έλεγχος των 
ταξιδιωτικών τίτλων στις διεθνείς σιδηροδρομικές γραμμές, η έλλειψη 
ολοκληρωμένων συστημάτων κράτησης ή σε περιορισμό των επιλογών. 
5.2. Το κανονιστικό πλαίσιο 
Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθούν δύο σημαντικές πτυχές: αφενός, οι 
κανονιστικές ρυθμίσεις που ευνοούν την ελεύθερη κυκλοφορία και την καλύτερη 
χρησιμοποίηση των δικτύων και αφετέρου εκείνες που καθιστούν δυσχερέστερη ή 
περισσότερο δαπανηρή την εγκατάσταση δικτύων. 
* Από τη μία πλευρά, οι εθνικοί κανόνες επηρεάζουν αρνητικά την ελεύθερη 
κυκλοφορία των εμπορευμάτων, την ελευθερία εγκατάστασης και την ελεύθερη 
παροχή υπηρεσιών στην Κοινότητα. Οι επιπτώσεις αυτών των κανόνων 
αποκαλύφθηκαν στο Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής τον Ιούνιο 1985 και 
αποτέλεσαν το αντικείμενο μέτρων τα οποία πρότεινε η Επιτροπή για τη 
φιλελευθεροποίηση αυτών των τομέων. 
Αυτά τα μέτρα αφορούν τόσο τους τρόπους μεταφοράς (εναέριες, οδικές, 
θαλάσσιες, πλωτή οδός, συνδυασμένες μεταφορές) όσο και τις 
τηλεπικοινωνίες και την ενέργεια (δικαίωμα διέλευσης για το ηλεκτρικό 
ρεύμα και το αέριο). 
Ένας μεγάλος αριθμός από τα αναγκαία μέτρα έχουν ήδη θεσπιστεί από το 
Συμβούλιο και πρόκειται να εφαρμοστούν σύντομα. Άλλα μέτρα συζητούνται 
ακόμη στο Συμβούλιο και σύντομα θα ληφθούν αποφάσεις (βλ. το τμήμα 
6.2.2., σελ. 26). 
* Από την άλλη πλευρά, η εγκατάσταση διευρωπαϊκών δικτύων προσκρούει σε 
σημαντικές δυσχέρειες νομοθετικού, διοικητικού και φορολογικού χαρακτήρα 
εξαιτίας των διαφορετικών εθνικών διατάξεων. 
Το παράδειγμα του Eurotunnel είναι ιδιαίτερα εύγλωττο: ο νομικός 
μηχανισμός που προβλέπεται από τη γαλλο-βρετανική συνθήκη περιλαμβάνει 
μια διπλή ανάθεση έργου που η μία διέπεται από το γαλλικό δίκαιο για το 
τμήμα του τούνελ που βρίσκεται στο γαλλικό έδαφος και η άλλη από το 
αγγλικό δίκαιο για το τμήμα που βρίσκεται στο αγγλικό έδαφος. Αυτός ο 
(8) COM(90) 456 08.10.1990. 
13 
μηχανισμός συνεπάγεται στην πράξη το διπλασιασμό όλων των διαδικασιών 
δεδομένου ότι πραγματοποιούνται από διαφορετικές εταιρείες σε κάθε μία 
από τις δύο χώρες, και τούτο όχι μόνο όσον αφορά την κατασκευή και την 
εκμετάλλευση του τούνελ αλλά επίσης και όλες τις αναγκαίες 
χρηματοδοτικές πράξεις, όπως για παράδειγμα η πρόσφατη αύξηση κεφαλαίου 
των δύο εταιρειών χαρτοφυλακίου, Eurotunnel Sa και Eurotunnel PLC. Η 
πρόσθετη επιβάρυνση που αυτό συνεπάγεται λόγω διοικητικών διαδικασιών, 
καθυστερήσεων, φακέλων που πρέπει να υποβληθούν, φορολογικών ανισοτήτων, 
κ.λπ. ... είναι φανερή. 
Επειδή τη στιγμή αυτή δεν υπάρχει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο, όπως το 
καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας που έχει προτείνει η Επιτροπή, η 
εκμετάλλευση του τούνελ θα γίνει από διαφορετικούς νομικούς φορείς που 
υπόκεινται σε διαφορετικές νομοθετικές και φορολογικές διατάξεις. 
Εξάλλου, ο μεγάλος αριθμός των διοικητικών διατάξεων, διαφορετικών από 
τη μία χώρα στην άλλη, που είναι αναγκαίος για να χορηγηθούν οι άδειες 
δημιουργίας υλικοτεχνικών υποδομών αποτελούν ένα παράγοντα καθυστέρησης 
και οικονομικής επιβάρυνσης που πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη, ιδίως στο 
επίπεδο της χρηματοδότησης. 
5.3. Η ανταγωνιστική διάσταση 
Η Κοινότητα βασίζεται στις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού. 
0 ρόλος των δημοσίων αρχών στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση έργων υποδομής 
στον τομέα των μεταφορών και στην κατάρτιση παραμένει σημαντικός. 
Όσον αφορά τις τηλεπικοινωνίες, ο διαχωρισμός των κανονιστικών και 
διαχειριστικών αρμοδιοτήτων που προκύπτει από τη δράση της Κοινότητας θα 
επιτρέψει τη δημιουργία ανταγωνιστικών συνθηκών σ'αυτόν τον κλάδο. 
Στον τομέα της ενέργειας (ηλεκτρικό ρεύμα και αέριο), η επιρροή των δημοσίων 
αρχών βάσει των κανονιστικών ρυθμίσεων είναι σημαντική λόγω της δυνατότητας 
τους να επιβάλλουν τιμολόγια, να χορηγούν άδειες επενδύσεων και να θεσπίζουν 
ρυθμίσεις για τον ανταγωνισμό. 
Στο πλαίσιο αυτό, το όριο παρέμβασης των δημοσίων αρχών για τα δίκτυα 
παραμένει αρκετά ασαφές. Αυτό μπορεί να έχει τις ακόλουθες συνέπειες: 
λόγω του καταμερισμού των αρμοδιοτήτων μεταξύ δημοσίων αρχών και 
οικονομικών φορέων, ένας ορισμένος αριθμός υπηρεσιών που ζητούνται από 
την αγορά είναι εκ φύσεως ανταγωνιστικές και η παρέμβαση των δημοσίων 
αρχών ενδέχεται να νοθεύσει αυτό τον ανταγωνισμό. 
Η ολοκλήρωση των δικτύων, που εξαρτάται από τη διαλειτουργικότητα των 
υφισταμένων ή μελλοντικών δικτύων, θα μπορούσε να διευκολυνθεί σε μεγάλο 
βαθμό από τη συνεργασία των οικονομικών παραγόντων· όμως, αυτή η 
συνεργασία δεν μπορεί να οδηγήσει σε συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων που θα 
είχε σαν αντικείμενο ή σαν αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού 
κατά τρόπο ασυμβίβαστο προς τη συνθήκη και τούτο ιδίως σε βάρος των 
χρηστών. 
Αυτά τα ζητήματα συζητούνται τώρα εκτενώς στον τομέα των τηλεπικοινωνιών μετά 
την πρόσφατη φιλελευθεροποίηση που πραγματοποιήθηκε σ'αυτόν τον κλάδο και την 
έναρξη της ισχύος των οδηγιών που εξεδόθησαν στο πλαίσιο του Λευκού Βιβλίου 
για τις τηλεπικοινωνίες (βλ. το σχέδιο οδηγίας για τις μισθωμένες γραμμές και 
το σχέδιο κατευθυντηρίων γραμμών για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού 
στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, που εφαρμόζονται στους δημοσίους φορείς οι 
οποίοι διαθέτουν αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα εκμετάλλευσης). 
14 
Οι κανόνες ανταγωνισμού πρέπει τώρα να εφαρμόζονται και στους άλλους τομείς: 
για παράδειγμα, η συνεργασία των παραγωγών και μεταφορέων ηλεκτρικού ρεύματος 
της Κοινότητας με στόχο την καλύτερη εκμετάλλευση του παραγωγικού δυναμικού 
(πράγμα επιθυμητό από κάθε άποψη) δεν μπορεί να οδηγήσει σε κατάργηση του 
ανταγωνισμού μεταξύ αυτών των επιχειρηματικών φορέων. 
Στον τομέα των μεταφορών, τα ίδια προβλήματα τίθενται τόσο στο πλαίσιο ενός 
ίδιου τρόπου μεταφοράς (συνεργασία των αεροπορικών εταιρειών, των 
σιδηροδρομικών εταιρειών, εκ περιτροπής πλόες των φορτηγίδων, κ.λπ. ...) όσο 
και στο πλαίσιο των συνδυασμένων τρόπων μεταφοράς (για παράδειγμα συνεργασία 
μεταξύ των σιδηροδρομικών και των οδικών μεταφορέων). 
Στον τομέα των συστημάτων πληρωμής, μια πιο προωθημένη ολοκλήρωση των δικτύων 
προϋποθέτει τη συνεργασία μεταξύ των συμμετεχόντων σε τέτοια συστήματα. Αυτό 
ισχύει, για παράδειγμα, για τη διαλειτουργικότητα των καρτών πληρωμής. Όσον 
αφορά τις χρηματικές μεταβιβάσεις, η Επιτροπή επιμένει, στο πλαίσιο της 
πρόσφατης πρωτοβουλίας της(9), στη δυνατότητα διασύνδεσης των κέντρων 
συμψηφισμού. Αυτή η προοπτική μπορεί να υλοποιηθεί μόνον με τη σύναψη 
συμφωνιών μεταξύ των διαφόρων συστημάτων τα οποία θα πρέπει να τηρούν τους 
κανόνες ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΟΚ. Στον τομέα αυτό κρίνεται απαραίτητο να 
αναληφθούν πρωτοβουλίες από τον ιδιωτικό τομέα, ιδίως από τα πιστωτικά 
ιδρύματα, για να δημιουργηθούν διευρωπαϊκά δίκτυα. Χωρίς να αναμένονται οι 
επιπτώσεις της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, θα έπρεπε να δοθεί στις 
δημόσιες αρχές, ιδίως στις κεντρικές τράπεζες, η δυνατότητα να συμμετέχουν 
σ'αυτά τα συστήματα και να μεριμνούν για την καλή λειτουργία τους· στο πλαίσιο 
αυτό αναμένεται ότι θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο το ευρωπαϊκό σύστημα 
κεντρικών τραπεζών. 
Συνολικά, η επιθυμία μιας μεγαλύτερης ολοκλήρωσης των δικτύων, που προϋποθέτει 
πάντα μια μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των διαφόρων παραγόντων, φθάνει στα 
όρια της με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που είναι απαραίτητη για να 
εξασφαλιστεί ότι τα οφέλη από την ελευθεροποίηση που πραγματοποιεί η μία 
πλευρά δεν θα τα καρπωθεί η άλλη με τη δημιουργία συμπράξεων ή νέων αθέμιτων 
μονοπωλίων. Είναι λοιπόν επιθυμητό να βρεθεί μια ισορροπία μεταξύ των δύο 
επιτακτικών αναγκών - δηλαδή της ολοκλήρωσης και του ανταγωνισμού - για να 
εξασφαλιστεί η ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων που χρειάζεται η εσωτερική 
αγορά. 
5.4. Η έλλειψη συνολικής εικόνας σε ευρωπαϊκό επίπεδο της εξέλιξης της 
ζήτησης και των αντίστοιχων υποδομών 
Η Επιτροπή τόνισε σε πολλές περιπτώσεις και για διάφορους τομείς την ανάγκη να 
διαμορφωθεί μια συνολική εικόνα της εξέλιξης των ευρωπαϊκών υποδομών και 
μάλιστα, σε προγενέστερο στάδιο, της εξέλιξης των αναγκών. Πρέπει ωστόσο να 
αναγνωριστεί ότι τα έργα υποδομής εξακολουθούν να επινοούνται και να 
σχεδιάζονται με βάση πληροφορίες στις οποίες λαμβάνεται υπόψη μόνο εν μέρει η 
ευρωπαϊκή διάσταση. 
Αυτή η κατάσταση αναγνωρίστηκε σχεδόν ομόφωνα από τους οικονομικούς φορείς 
(ιδίως UNICE, ERT, CLCA, FIEC) που συμμετείχαν στην ακρόαση της 8ης Οκτωβρίου 
1990 και οι οποίοι εξέφρασαν τη λύπη τους για την έλλειψη συνολικής εικόνας 
όσον αφορά τις ανάγκες για έργα υποδομής, ιδίως στον τομέα των μεταφορών, σε 
πανευρωπαϊκό επίπεδο. 
Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, μπορεί να αναφερθεί ενδεικτικά η δημιουργία 
από την Επιτροπή ενός οργανισμού των ευρωπαίων χρηστών του RNIS για να 
ενισχυθεί η ζήτηση και να ενταθεί η πίεση στους επιχειρηματικούς παράγοντες. 
(9) COM(90) 447 24.10.1990 
15 
Η ποιοτική μεταβολή που προκαλεί η νέα διάσταση της κοινοτικής αγοράς 
επιβάλλει παράλληλα τον επαναπροσδιορισμό των πλαισίων σχεδιασμού των 
υποδομών, με βάση την τήρηση της αρχής της επικουρικότητας: 
πρώτον, πρέπει να δημιουργηθούν καλύτερα προσαρμοσμένα μέσα στατιστικών 
μετρήσεων, περισσότερο αποτελεσματικά, πράγμα που προϋποθέτει τη 
δημιουργία κατάλληλων συστημάτων παροχής στατιστικών πληροφοριών από 
πλευράς μεθόδων, τυποποίησης και μέσων μέτρησης. Αυτά τα συστήματα 
πρέπει να βασιστούν στα διευρωπαϊκά δίκτυα υπηρεσιών τηλεματικής. Η 
στατιστική υπηρεσία των Κοινοτήτων αποτελεί το φυσικό πλαίσιο 
συντονισμού αυτών των ενεργειών· 
δεύτερον, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν 
την εξέλιξη του κοινοτικού χώρου ενόψει της ολοκλήρωσης της μεγάλης 
αγοράς, όπως έγινε στο πλαίσιο της πρώτης ενδιάμεσης έκθεσης που υπέβαλε 
η Επιτροπή στο Συμβούλιο (4) πριν από την παρουσίαση της πλήρους έκθεσης 
στο τέλος του 1991. 
Αυτές οι απόπειρες για την επίτευξη συνοχής είναι ίσως ανεπαρκείς αν ληφθεί 
υπόψη το μέγεθος των αλλαγών που προκαλεί η υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς 
και η ταχύρρυθμη ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ηπείρου. 
5.5. Η σπουδαιότητα των προβλημάτων χρηματοδότησης 
5.5.1, Qt ΟΡΟΊ τη<; ιδιωτικής χρηματοδότησης 
Οι αναλύσεις που έχουν γίνει δεν δείχνουν ότι ο απαιτούμενος όγκος 
χρηματοδότησης αποτελεί κατ'ανάγκη ένα εμπόδιο στην ανάπτυξη διευρωπαϊκών 
δικτύων. Το πραγματοποιούμενο άνοιγμα των χρηματαγορών αναμένεται ότι θα 
συμβάλει στη δημιουργία κινήτρων για τη συγκέντρωση των απαιτούμενων πόρων και 
οι χρηματοδοτικοί όμιλοι οργανώνονται όλο και περισσότερο για να εξασφαλίσουν 
τη χρηματοδότηση διεθνικών έργων. Η έλλειψη κινητοποίησης ιδιωτικών πόρων 
πρέπει μάλλον να αναζητηθεί στην σπανιότητα σχεδίων μεγάλης κλίμακας για τα 
οποία να έχει γίνει κατάλληλη μελέτη οικονομικής σκοπιμότητας. 
Όλες οι αναλύσεις δείχνουν ότι η λογική που διέπει τα διευρωπαϊκά δίκτυα 
μπορεί να βασίζεται στις αρχές της αγοράς επειδή το ζητούμενο είναι η 
ικανοποίηση των υφιστάμενων αναγκών. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όταν η 
αναμενόμενη αποδοτικότητα ενός σχεδίου είναι ικανοποιητική τότε διευκολύνεται 
η χρηματοδότηση του από ανεξάρτητους επιχειρηματικούς φορείς. Αλλά η 
αποδοτικότητα δεν πρέπει πάντα να εκλαμβάνεται με τη στενή οικονομική της 
έννοια. Πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη οι εξωτερικές οικονομίες, όπως οι 
γενικότερες θετικές επιπτώσεις ενός σχεδίου στις ζώνες στις οποίες υλοποιείται 
(μείωση των αποστάσεων, αποσυμφόρηση των υφιστάμενων υποδομών, οικονομική 
ανάπτυξη ορισμένων περιοχών, επιτόπου ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων, 
κ.λπ. ..,). Οι επιπτώσεις αυτές θα λαμβάνονται καλύτερα υπόψη όταν υπάρχει 
συνολική εικόνα του σχεδίου και ιδίως όταν αυτό το σχέδιο εντάσσεται στο 
συνολικό κοινοτικό του πλαίσιο. 
Αυτή η προσέγγιση δεν πρέπει πάντως να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει 
κανένα πρόβλημα χρηματοδοτικής φύσεως. Πράγματι: 
η σπουδαιότητα των κινδύνων για τον ιδιωτικό τομέα παραμένει υψηλή 
(μακροχρόνια δέσμευση, δυσχέρειες όσον αφορά την εκτίμηση του 
προσδοκώμενου εισοδήματος καθώς και του κόστους και της διάρκειας 
κατασκευής, μακροοικονομικές παράμετροι, περίπλοκο νομικό και διοικητικό 
περιβάλλον, αβεβαιότητες πολιτικής φύσεως)· 
τα χρηματοδοτικά δίκτυα δεν είναι πάντα διαρθρωμένα κατά τρόπο που να 
μπορούν να διεκπεραιώσουν εύκολα σχέδια διευρωπαϊκού χαρακτήρα, ιδίως αν 
ληφθεί υπόψη ότι ο προγραμματισμός αυτών των σχεδίων γίνεται γενικά σε 
περιφερειακή ή εθνική βάση· 
16 
η ανάπτυξη σχεδίων καθυστερεί συχνά, και μάλιστα αναστέλλεται πλήρως, 
από την έλλειψη μελετών σκοπιμότητας επειδή δεν υπάρχουν διαθέσιμοι 
πόροι για τέτοιες μελέτες· 
η ανεξάρτητη χρηματοδότηση δεν μπορεί να επιτευχθεί σε όλες τις 
περιπτώσεις και τότε καθίσταται αναγκαία η παρέμβαση του δημοσίου 
(ενδεχομένως με τη συνεισφορά ιδιωτικών κεφαλαίων): 
* όταν, παρά την αποδεδειγμένη κοινωνικοοικονομική τους αποδοτικότητα, τα 
σχέδια δεν εμφανίζουν επαρκή χρηματοοικονομική αποδοτικότητα: αυτό 
μπορεί να γίνει οε όλη την Κοινότητα αλλά συμβαίνει συνήθως στις 
περιφερειακές περιοχές που είναι αραιοκατοικημένες και που η απόσταση 
από τα μεγάλα οικονομικά κέντρα της Κοινότητας αποτελεί σοβαρό 
μειονέκτημα· 
* ή όταν δεν υπάρχει δυνατότητα να πληρώσει την αντίστοιχη υπηρεσία ο 
χρήστης (για παράδειγμα είναι δύσκολο να δημιουργηθούν διόδια οε 
αυτοκινητόδρομους που βρίσκονται στις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές της 
Κοινότητας). 
5.5.2. Η αγτϋέ&ιΑτποτΐ qyiwv xwv προβλημάτων «τις? την Κοινότητα 
Η Κοινότητα παρεμβαίνει με τα χρηματοδοτικά μέσα της (προϋπολογισμός και 
δάνεια) για να συμβάλει στην υλοποίηση σχεδίων που σε ορισμένες περιπτώσεις 
έχουν διευρωπαϊκό χαρακτήρα, ακόμη και όταν αυτά τα σχέδια αποβλέπουν στην 
επίτευξη άλλων στόχων, όπως η περιφερειακή ανάπτυξη. Η χρηματοδότηση 
διευρωπαϊκών δικτύων τα οποία ενδέχεται να περιορίσουν την απόσταση που 
χωρίζει ορισμένες περιοχές από τα οικονομικά κέντρα και να ευνοήσει την 
ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων εξυπηρετεί επίσης το στόχο της συνοχής της 
Κοινότητας. 
Αυτές οι παρεμβάσεις θα μπορούσαν να είναι περισσότερο αποτελεσματικές αν 
εντάσσονταν σαφώς σε μια κοινοτική πολιτική δημιουργίας δικτύων. Η ύπαρξη 
γνήσιων κατευθυντηρίων σχεδίων ευρωπαϊκών δικτύων στους διάφορους τομείς 6α 
βελτίωνε τη συνοχή των κοινοτικών παρεμβάσεων. Η αναμενόμενη έγκριση ενός 
κατευθυντηρίου σχεδίου για τις σιδηροδρομικές συνδέσεις μεγάλης ταχύτητας της 
Κοινότητας θα αποτελέσει ένα έγκυρο πλαίσιο αναφοράς για τις χρηματοδοτικές 
παρεμβάσεις της Κοινότητας, όταν αυτές είναι αναγκαίες. Η προτεραιότητα που 
δίνεται ήδη στο πλαίσιο των κοινοτικών χρηματοδοτικών μέσων για την υλοποίηση 
αυτού του δικτύου δεν είναι τυχαία. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να υπενθυμιστεί ο 
συμπληρωματικός χαρακτήρας των κοινοτικών πόρων, δεδομένου ότι αποσκοπούν στην 
ενίσχυση των εθνικών και/ή περιφερειακών παρεμβάσεων οι οποίες διαδραματίζουν 
παραδοσιακά σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των υποδομών. 
Στον ιδιαίτερο τομέα των τηλεπικοινωνιών, οι κατευθύνσεις της κοινοτικής 
πολιτικής που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο το 1986 επέτρεψαν την επίτευξη 
συνεκτικών χρηματοδοτικών παρεμβάσεων βασιζόμενων σε ένα συντονιομενο 
καθορισμό των κοινοτικών προτεραιοτήτων. 
Οι υφιστάμενες κοινοτικές παρεμβάσεις είναι οι εξής: 
(ί) Όσον αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία, μετά την αναμόρφωση του 1988, το ΕΙΠΑ θα 
διαθέσει, κατά την περίοδο 1988-1993, ένα τρίτο των προβλεπόμενων μέσων για τα 
βασικά έργα υποδομής, κυρίως της περιοχής του στόχου 1 (Ιρλανδία, Ισπανία, 
Πορτογαλία, Ισπανία) που περιλαμβάνονται οτα κοινοτικά πλαίσ-σ στήριξης και 
οτις κοινοτικές πρωτοβουλίες, ιδίως REGEN, INTERREG, STAR, TELEMATIQUE, 
EUROFORM, κ.λ-π. ... 
17 
Η κοινοτική συνδρομή (επιχορηγήσεις του ΕΤΠΑ) για μεγάλα έργα υποδομής στους 
τομείς των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών αναμένεται ότι θα ανέλθει σε 6,8 
εκατ. ECU, ενώ για την ενέργεια θα διατεθούν 1,5 δις ECU (βλ. αριθμητικά 
στοιχεία στο παράρτημα 2). 
(ii) Εκτός από τα διαρθρωτικά ταμεία, ο κοινοτικός προϋπολογισμός παρέχει, 
εξαιρουμένης της ενέργειας, ορισμένες δυνατότητες για τη δημιουργία 
διευρωπαϊκών δικτύων, ιδίως: 
* στον τομέα των τηλεπικοινωνιών με προγράμματα όπως το CADDIA, το INSIS, 
το TED IS, το IMPACT, τα οποία προορίζονται να ενισχύσουν τη διευρωπαϊκή 
συνεργασία μεταξύ των οικονομικών παραγόντων (διοικήσεις, επιχειρήσεις)· 
* στον τομέα των μεταφορών, όπου το Συμβούλιο μόλις ενέκρινε πολυετές 
πρόγραμμα (1990-1992) συνολικού προϋπολογισμού 328 εκατ. ECU για τη 
συγχρηματοδότηση σειράς μεγάλων ευρωπαϊκών σχεδίων (μελέτες ή έργα) με 
επιδοτήσεις ή κάθε άλλο κατάλληλο μέσο· 
* στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης, χάρη στα προγράμματα C0METT 
II, ERASMUS II, LINGUA, FORCE, EUROTECNET, PETRA· της κατάρτισης στον 
τομέα της έρευνας, μέσω της έρευνας, χάρη στο πρόγραμμα SCIENCE και σε 
ορισμένα ερευνητικά προγράμματα κοινής δαπάνης (DELTA που αποσκοπεί στην 
ανάπτυξη νέων εφαρμοσμένων τεχνολογιών στην εκπαίδευση και στην 
κατάρτι ση)· 
* στον τομέα της πληροφόρησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με τα Euro-
Info-Centres και το Business Co-operation-NET. 
(i ) Οι πόροι των κοινοτικών δανειοδοτικών μέσων διατίθενται κυρίως: 
* από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων η οποία, μόνο κατά το 1989, 
χορήγησε δάνεια ύψους άνω των 2.800 εκατ. ECU σε σχέδια κοινοτικού 
ενδιαφέροντος στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της 
ενέργειας (βλ. αριθμητικά στοιχεία στο παράρτημα 3)· 
* στο πλαίσιο των δανειοδοτήσεων ΕΚΑΧ που χρησιμεύουν για τη χρηματοδότηση 
υποδομών στον τομέα χάλυβα, πράγμα που επέτρεψε ιδίως τη χρηματοδότηση 
του ΤΜΧ του Ατλαντικού, τη Διώρυγα Ρήνου-Maίn-Δούναβη και το δίκτυο 
διανομής αερίου στην Ελλάδα. 
(ίν) Εξάλλου, το πρόγραμμα PHARE το οποίο ευνοεί τη συνεργασία με τις χώρες 
της Κεντρικής Ευρώπης παρέχει ήδη ορισμένες δυνατότητες για την ανάπτυξη 
δικτύων. 
6. ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ: ΣΧΕΔΙΑ ΚΑΤΑ 
ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΕΤΟΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ 
6.1. Σχέδια κατά προτεραιότητα ανά τομέα εφαρμογής 
Τα σχέδια που αναφέρονται παρακάτω συχνά έχουν φθάσει σε κάποιο στάδιο 
ωρίμανσης στα πλαίσια των υπηρεσιών της Επιτροπής και μπορούν, σε αρκετές 
περιπτώσεις, να αποτελέσουν αντικείμενο αποφάσεων από τα αρμόδια κοινοτικά 
όργανα. Τα σχέδια αυτά ίσως βρίσκονται στο στάδιο της έρευνας και της 
ανάπτυξης, της μελέτης του εφικτού ή της εφαρμογής, αλλά έχουν όλα ως στόχο το 
να ανταποκριθούν στις σκέψεις που εκφράζονται στην έκθεση αυτή, σχετικά με την 
ανεπάρκεια της εφαρμογής των διευρωπαϊκών δικτύων. Η προτεραιότητα που δόθηκε 
αξιολογήθηκε σε συνάρτηση με κριτήρια που αναφέρονται στη παρούσα ανακοίνωση, 
καθώς και βάσει της συμβολής των κρατών μελών κατά τη διάρκεια των εργασιών 
συντονισμού και των παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν από τις οικονομικούς 
κύκλους. 
\) 
- 18 -
6,1-1, οι μεταφορές 
Ενώ οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν ενόψει της παρούσας ανακοίνωσης 
αποκάλυψαν το ενδιαφέρον μιας σφαιρικής προσέγγισης όλων των μέσων μεταφοράς, 
λόγω της συμπληρωματικότητάς τους, η Κοινότητα δεν ανέπτυξε δράσεις παρά για 
ορισμένες υποδομές, παρά την πίεση της Επιτροπής να ξεπεράσει μια τέτοιου 
είδους προσέγγιση. Αυτό εξηγεί την απουσία σχεδίων στους τομείς λιμενικών και 
αερολιμενικών έργων, λαμβανομένης υπόψη της απουσίας απόφασης του Συμβουλίου 
σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής με περιεχόμενο την επέκταση των 
κοινοτικών αρμοδιοτήτων στους τομείς αυτούς. 
Πάντως, οι συζητήσεις που διεξάχθηκαν με τα κράτη μέλη κατέδειξαν ότι τα 
περισσότερα από αυτά επιθυμούν να αναπτύξουν μια τέτοια συνεννόηση, με 
προοπτική μια σφαιρικότερη και πιο ολοκληρωμένη θεώρηση. 
Στα πλαίσια αυτά, πρέπει να ενισχυθεί ιδιαίτερα η έγκριση του προγράμματος 
τεχνολογικής έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα των μεταφορών (EURET 1990-1993) 
που αποσκοπεί στο να βελτιστοποιήσει την εκμετάλλευση των δικτύων μεταφορών 
και της υλικοτεχνικής υποδομής (περιλαμβανομένων όλων των τομέων μεταφορών). 
6.1.1.1. Εναέριες μεταφορές 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι λύση στο θέμα της συνδιαχείρισης των εναέριων μεταφορών 
θα δοθεί μέσω των αποφάσεων ενοποίησης των συστημάτων ελέγχου. Τα μέτρα που 
λήφθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Πολιτικής Αεροπορίας (ΕΕΠΑ) τον Απρίλιο 
τ,ου 1990, καθώς και η δημιουργία, υπό την αιγίδα του EUROCONTROL,ενός ενιαίου 
κέντρου διαχείρισης του εναερίου ελέγχου δεν επαρκούν. Έστω και αν η Επιτροπή 
συμμετέχει στην εφαρμογή των μέτρων αυτών, τα θεωρεί σαν ένα πρώτο βήμα, στο 
βαθμό που περιορίζονται να εξασφαλίσουν τον συντονισμό μεταξύ των υπαρχόντων 
εθνικών συστημάτων. Προτίθεται λοιπόν να προωθήσει εργασίες μελέτης για να 
τροφοδοτήσει τις συμπληρωματικές αποφάσεις που θα πρέπει να ληφθούν πριν από 
το 1994. 
Μελέτες για ένα ενοποιημένο σύστημα εναερίου ελέγχου: συμμετοχή στο πρόγραμμα 
EUROCONTROL PHARE και μελέτη ATLAS (Ε&Α που αποσκοπεί στο να καθορίσει μία 
λύση η οποία θα επιτρέπει την εφαρμογή ενός ενοποιημένου συστήματος που θα 
χρησιμοποιεί τις τεχνικές αιχμής στον τομέα των τηλεπικοινωνιών - 1990-1992). 
6.1.1.2. Οδικές μεταφορές 
(ί) θα πραγματοποιηθεί μία μελέτη στα πλαίσια της Επιτροπής υποδομών σχετικά 
με τις μελλοντικές προοπτικές ενός κοινοτικού οδικού ενόψει του 2010(1991)· 
(Μ) Έχει ήδη προσδιοριστεί ότι ορισμένα σχέδια μετέχουν αμέσως στη διασύνδεση 
των υπαρχόντων δικτύων. Αυτό ισχύει για τα παρακάτω σχέδια που θα λάβουν 
κοινοτική οικονομική ενίσχυση: 
- διαπυρηναϊκές οδικές συνδέσεις 
* Τουλούζη-Μαδρίτη και Μπορντώ-Βαλένσια κατασκευή της σήραγγας 
του Somport (έναρξη λειτουργίας το 1995). 
* Τουλούζη-Βαρκελώνη μέσω της σήραγγας του Puymorens (έναρξη 
λειτουργίας το 1994) 
- ο άξονας του Brenner 
(Mi) Άλλα σχέδια συμβάλλουν στο να βγουν από την απομόνωση οι περιφερειακές 
περιοχές και η πραγματοποίηση τους θα διευκολύνει την πρόσβαση των περιοχών 
αυτών στα ευεργετικά αποτελέσματα της εσωτερικής αγοράς: 
- 19 -
- Ο οδικός άξονας προς την Ιρλανδία: Α5/Α55 (σύνδεση μεταξύ Crewe και Holyhead 
στο Ηνωμένο Βασίλειο) 
- Μπρίντιζι - Πάτρα - Αθήνα 
(ιν)Τέλος, ορισμένα άλλα σχέδια μπορούν να επιτρέψουν καλύτερη σύνδεση με τις 
γειτονικές χώρες της Κοινότητας: 
- Οι σκανδιναβικές συνδέσεις: 
* Αυτοκινητόδρομος Aalborg-Frederikshaven 
* Συνδέσεις Fermarn. 
- Αθήνα - Εύζωνοι - Γιουγκοσλαβία 
6.1.1.3. Σιδηροδρομικές μεταφορές 
(i) Η προσοχή επικεντρώνεται στις συνδέσεις μεγάλης ταχύτητας των οποίων η 
ανάπτυξη προβλέπει: 
-Σιδηροδρομικές συνδέσεις μεγάλης ταχδύτητας (1990- 2010): 
* Βορράς: Παρίσι-Λονδίνο-Βρυξέλλες-Άμστερνταμ-Κολονία και 
διασυνδέσεις με τα λοιπά κράτη μέλη· 
* Νότος: Σεβίλλη-Μαδρίτη-Βαρκελώνη-Λυών-Τορίνο-Μιλάνο-Βενετία και 
από εκεί προς Ταβίζιο και Τριέστη· Πόρτο-Λισαβώνα-Μαδρίτη. 
Εξάλλου, για να δοθεί στις συνδέσεις αυτές η πλήρης τους κοινοτική διάσταση, 
πρέπει να πραγματοποιηθεί: 
* Μία μελέτη των 15 προτάσεων-κλειδιών που θα εκπονήσει η ομάδα 
εργασίας υψηλού επιπέδου σχετικά με το σιδηροδρομικό δίκτυο 
μεγάλης ταχύτητας (τέλη 1991). 
(Μ) Το παρακάτω σχέδιο εγγράφεται στα πλαίσια της εξόδου από την απομόνωση: 
- 0 άξονας Δουβλίvo-Holyhead-Crewe και ο άξονας Δουβλίνο-Μπέλφαστ. 
6.1.1.4. Συνδυασμένη μεταφορά 
(ί) Ο άξονας Brenner (1990-2000) 
(ii) Εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου της 12ης Νοεμβρίου 1990 σχετικά με 
την υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού δικτύου συνδυασμένης μεταφοράς (καθορισμός 
ενός συνεκτικού σχήματος γραμμών και τερματικών κ.λπ. ...) και υποβολή 
μιας έκθεσης στο Συμβούλιο πριν από την 1η Ιουνίου 1991. 
Οι εργασίες αυτές που επικεντρώνονται στο σιδηροδρομικό και οδικό τομέα 
θα πρέπει να επεκταθούν στις ποτάμιες και θαλάσσιες μεταφορές, ιδίως 
ενόψει του ενδιαφέροντος που εκφράσθηκε για τις θαλάσσιες μεταφορές από 
την Πορτογαλία, την Ιρλανδία, τη Δανία, την Ελλάδα, την Ισπανία και το 
Βέλγιο. 
(Mi) Σχεδιασμός των αξόνων Ηνωμένο Βασίλειο-Μπενελούξ~Ιταλία και Γερμανία-
Ισπανία-Πορτογαλία (1991-1992) 
- 20 -
6.1.1.5. Ποτάμιες μεταφορές 
Η αξιολόγηση των υπαρχόντων δικτύων γίνεται μέσω των διασυνδέσεων, ιδίως 
στη Γαλλία (π.χ. μία μελέτη σχετικά με τη σύνδεση Seine-Nord θα 
πραγματοποιηθεί το 1991) και στη Γερμανία (Mit te I IandkanaI). 
6.1.1.6. θαλάσσιες μεταφορές 
Η απουσία πολιτικής συναίνεσης (ακτοπλοΐα, αρμοδιότητα σε θέματα λιμενικών 
υποδομών) για την αίσια ολοκλήρωση των συντονισμένων δράσεων σε κοινοτικό 
επίπεδο εμποδίζει την εξέταση μιας ορθολογιστικότερης εκμετάλλευσης των 
δικτύων χερσαίων μεταφορών. Παραδείγματος χάριν, η ανάπτυξη λιμενικών υποδομών 
κατά μήκος των ακτών του Ατλαντικού και της Μεσογείου θα έπρεπε να έχει 
μελετηθεί στα πλαίσια μιας τέτοιας προοπτικής, όπως και της προοπτικής της 
ανάπτυξης ορισμένων οικονομιών (π.χ. Ιρλανδία). 
Ανάπτυξη των σχέσεων προς την Ιρλανδία 
Μελέτη σχετικά με την ανάπτυξη των ακτοπλοϊκών θαλάσσιων μεταφορών. 
6.1.2. Τηλεπικοινωνίες και υπηοεσίεο τηλευατι^ 
Η ανάπτυξη των υπηρεσιών τηλεματικής εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από ένα 
ευνοϊκό κανονιστικό περιβάλλον και από κανόνες που εξασφαλίζουν τη 
διαλειτουργικότητα (βλέπε κατωτέρω τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν). Το λόγο 
έχουν οι οικονομικοί φορείς για να επωφεληθούν από αυτό το φιλελευθεροποιημένο 
περιβάλλον ώστε να δημιουργήσουν τις εφαρμογές που ανταποκρίνονται στις 
ανάγκες τους. Αντίθετα, οι δημόσιες διοικήσεις μπορούν να ενισχύσουν ορισμένες 
συγκεκριμένες εφαρμογές που επιτρέπουν μία καλύτερη διαχείριση των κοινοτικών 
υποθέσεων ή τομείς στους οποίους ο ρόλος των δημοσίων διοικήσεων είναι 
σημαντικός. Για τους λόγους αυτούς η Επιτροπή υποστηρίζει την υλοποίηση των 
εξής σχεδίων που έχουν καταταχθεί σε τρεις κατηγορίες: οι εφαρυογές, οι 
υπηρεσίες και η Έρευνα και Ανάπτυξη. 
6.1.2.1. Οι εφαρμογές 
(α) Η εξασφάλιση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς 
Η κατάργηση των φυσικών, τεχνικών και φορολογικών φραγμών συνεπάγεται νέες 
ανάγκες ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των διοικήσεων και των οικονομικών 
φορέων, ώστε να εξασφαλιστεί μια αποτελεσματική διαχείριση του χώρου χωρίς 
σύνορα σε μία σειρά τομέων-1°). Πρόκειται λοιπόν για την υλοποίηση των 
απαραίτητων δικτύων τηλεματικής για την πραγματοποίηση της εσωτερικής αγοράς, 
παραδείγματος χάριν συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κοινοτικών 
θεσμικών οργάνων και ιδίως με τα κράτη μέλη στα πλαίσια της νομοθετικής τους 
διαδικασίας, διαδικασιών (π.χ. κρατικές ενισχύσεις), συστημάτων κοινοποίησης 
(π.χ. η οδηγία 83/189/ΕΟΚ), συστημάτων ελέγχου κ.λπ. ... καθώς και συστημάτων 
πρόσβαοης στην πληροφόρηση (τράπεζες δεδομένων κ.λπ. ...). 
Το επείγον του πράγματος απαιτεί να επιδοθούν αμέσως στο έργο αυτό όλες οι 
ενδιαφερόμενες διοικήσεις των κρατών μελών. 
Οι τομείς που κρίθηκε ότι χρήζουν προτεραιότητας σε συνάρτηση με την υλοποίηση 
του χώρου χωρίς σύνορα είναι: 
(10) COM(90) 473 της 5.10.1990 
- 21 -
I) το τελωνειακός τομέας και η έμμεση φορολογία: 
Η ανάπτυξη των συστημάτων πληροφορικής στους τομείς αυτούς απαιτεί δίκτυα 
τηλεπικοινωνιών που να επιτρέπουν την ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων και 
μυνημάτων μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών και μεταξύ των ίδιων των 
κρατών μελών από τη μία πλευρά και των απαραίτητων συστημάτων διασύνδεσης για 
την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών διοικήσεων και των οικονομικών 
φορέων και των κεντρικών τραπεζών δεδομένων για την παροχή πληροφοριών 
τελωνειακής και φορολογικής φύσης στις διοικήσεις και στους φορείς από την 
άλλη πλευρά. 
Ορισμένα σχέδια έχουν ήδη αρχίσει να υλοποιούνται, αλλά μένουν ακόμη πολλά να 
γίνουν. Τα σχέδια που ακολουθούν είναι απαραίτητα σε θέματα που άπτονται του 
τελωνειακού τομέα: 
* TARIC (ενιαίο δασμολόγιο): βελτίωση των βάσεων δεδομένων και 
εφαρμογή των απαραίτητων συστημάτων διασύνδεσης· 
* Εφαρμογή ενός προηγμένου συστήματος τηλεπικοινωνιών για τη 
διαχείριση του TARIC, τον έλεγχο των ποσοστώσεων, των 
δεσμευτικών δασμολογικών πληροφοριών, την αμοιβαία αρωγή και τις 
ανταλλαγές πληροφοριών· 
* Ανάπτυξη του συστήματος SCENT (δίκτυο για την επιβολή 
τελωνειακών συστημάτων) για την ηλεκτρονική μεταβίβαση μηνυμάτων 
σχετικά με την αντιμετώπιση των αδικημάτων του τομέα αυτού· 
* Ένα σύστημα ελέγχου διαμετακόμισης· 
* Ένα σύστημα ελέγχων εξαγωγής. 
Όοον αφορά στην ανάπτυξη των συστημάτων πληροφορικής στον τομέα της έμμεσης 
φορολογίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει, βάσει των κατευθύνσεων που αποφασίσθηκαν 
από το Συμβούλιο τον Νοέμβριο του 1990, να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα που θα 
επιτρέψουν την ανταλλαγή πληροφοριών μέσω συστημάτων τηλεματικής και θα 
καταστήσουν τα συστήματα αυτά λειτουργικά έως την 1η Ιανουαρίου 1993. Αυτό 
προϋποθέτει την εγκατάσταση το συντομότερο: 
* ενός δικτύου τηλεματικής για την εξασφάλιση γρήγορης ανταλλαγής 
πληροφοριών μεταξύ των εθνικών διοικήσεων σχετικά με τον ΦΠΑ· 
* ενός συστήματος ελέγχου για τη μεταφορά αγαθών που υπόκεινται σε 
έμεσους φόρους μεταξύ αποθηκευτικών χώρων· 
* ενός συστήματος ανάλογου με το σύστημα SCENT για αγαθά που 
υπόκεινται σε έμμεση φορολογία γιο να ενισχυθεί η καταστολή ή η 
πρόληψη αδικημάτων του τομέα αυτού. 
il) ο κτηνιατρικός και φυτοϋγειονομικός τομέας: 
* To SHIFT (σύστημα για τον υγειονομικό έλεγχο των εισαγωγών από 
τρίτες χώρες στους μεθοριακούς σταθμούς ελέγχου) αποσκοπεί στην 
υλοποίηση ενός εντατικού συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών 
μεταξύ της Επιτροπής, των εθνικών κτηνιατρικών διοικητικών αρχών 
και των μονάδων ελέγχου στους μεθοριακούς σταθμούς για να 
διευκολυνθούν οι εισαγωγές κρέατος και προϊόντων με βάση το 
κρέας· 
* Το ΑΝ Ι MO (σύστημα διαχείρισης των μετακινήσεων των ζώων) είναι 
ένα σύστημα καταγραφής και εποπτείας όλων των μετακινήσεων των 
ζώων στην Κοινότητα με στόχο την εξασφάλιση της υγείας των ζώων 
και του κοινού. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό σύστημα 
- 22 -
διαχείρισης για τις κτηνιατρικές υπηρεσίες και προϋποθέτει την 
ένταξη όλων των ενδιαφερομένων διοικητικών αρχών σε ένα ενιαίο 
σύστημα. 
* FYSAN (σύστημα φυτοϋγειονομικού ελέγχου) είναι ένα σύστημα που 
στοχεύει στο να ασκεί εποπτεία στις ασθένειες των φυτών εντός 
των κρατών μελών ώστε να ελέγχει τις ασθένειες αυτές και να 
βελτιώνει την φυτοϋγειονομική κατάσταση της Ευρώπης. 
iΙ Ι) η κυκλοφορία των προσώπων 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε τη θέσπιση μιας σύμβασης σχετικά με την 
άσκηση ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Η εφαρμογή της 
σύμβασης αυτής θα προϋποθέτει μία σημαντική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ 
των ενδιαφερομένων εθνικών διοικητικών αρχών. Ήδη επί του παρόντος, η 
ανάγκη αυτή προέκυψε στα πλαίσια της συμφωνίας του Schengen και τίθεται 
σε εφαρμογή, για το σκοπό αυτό, ένα ειδικό σύστημα ανταλλαγής 
πληροφοριών (SIS), που αποτελεί προπομπό ενός συστήματος σε κοινοτική 
κλίμακα. Εφόσον η κοινοτική αρμοδιότητα δεν έχει αναγνωρισθεί επίσημα, η 
Επιτροπή, λαμβανομένης υπόψη της εμπειρίας που απέκτησε στην εκτέλεση 
διαφόρων προγραμμάτων, είναι πρόθυμη να υποστηρίξει την εγκατάσταση των 
δικτύων αυτών. 
Ι ν) ο στατιστικός τομέας 
* Δημιουργία υποδομών συλλογής στατιστικών δεδομένων (σχέδια 
STATEL και STADIUM) με τις Εθνικές Στατιστικές Υπηρεσίες των 
κρατών μελών· 
* Μελέτες των διαδικασιών που πρέπει να εφαρμοσθούν στα κράτη μέλη 
για την επεξεργασία και την μεταβίβαση δεδομένων διακοινοτικού 
εμπορίου προς τα στατιστικά συστήματα (σχέδιο COMEDi)· 
* Ανάπτυξη των υποδομών για τη διαχείριση, τη διάδοση και την 
προσέγγιση των ενδεικτικών πληροφοριών που χρησιμοποιούνται στα 
στατιστικά συστήματα (π.χ. στατιστικές ονοματολογίες). 
Τρία ήδη υπάρχοντα προγράμματα αναθεωρούνται ώστε να ληφθούν υπόψη οι 
αμεσότερες ανάγκες που συνδέονται με την κατάργηση των συνόρων. Προσφέρουν μία 
σημαντική εμπειρία συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερομένων διοικήσεων και 
επιτρέπουν να προσδιορισθούν οι αμεσότερες ανάγκες και τα προβλήματα προς 
επίλυση. Πρόκειται για τα προγράμματα: 
INSΙS (σε επίπεδο κοινοτικών οργάνων και κρατών μελών) που απαιτεί 
ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής των διοικήσεων των κρατών μελών· 
CADDIA που συνδέεται άμεσα με τη διαχείριση του χώρου χωρίς σύνορα στους 
τομείς τελωνειακό, γεωργικό και στατιστικό· 
TED IS, που η δεύτερη φάση του μόλις εγκρίθηκε από την Επιτροπή, το οποίο 
προσφέρει στους οικονομικούς φορείς τα μέσα να αναπτύξουν τα διατομεακά 
πανευρωπαϊκά συστήματα EDΙ που αφορούν αμέσως τις διοικήσεις, τις 
μεταφορές και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Η επιτυχία του TED ΙS στις 
επιχειρήσεις τονίζει λίγο περισσότερο τις καθυστερήσεις για τις οποίες 
γενικά κατηγορούνται οι διοικήσεις στον τομέα αυτό. 
- 23 -
β) Βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης της οδικής κυκλοφορίας στα πλαίσια 
του προγράμματος DRIVE : 
Το σύστημα IRIS (Ολοκληρωμένο Σύστημα Οδικής Ασφάλειας, Πληροφοριών και 
Ναυτιλίας), που αναπτύχθηκε από την ομάδα υποδομής DRIVE, με στόχο την επίλυση 
των προβλημάτων οδικής κυκλοφορίας, χρησίμευσε ήδη ως βάση για δύο 
συγκεκριμένες πρωτοβουλίες: 
(i) Το σχέδιο POLIS που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 1989 από πολλές πόλεις 
της Ευρώπης και αποσκοπεί στην ανάπτυξη συστημάτων διαχείρισης αστικής 
κυκλοφορίας (με στόχο τη μείωση της συμφόρησης και των κινδύνων 
ατυχήματος): διεξάγονται ήδη μελέτες του εφικτού, η οικονομική 
δυνατότητα θα μελετηθεί βάσει των κοινωνικοοικονομικών και 
περιβαλλοντικών οφελών. 
(ii) Σχέδιο CORRIDOR που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 1990 και αποσκοπεί στην 
ανάπτυξη συστημάτων διαχείρισης της υπεραστικής κυκλοφορίας (κατά 
προτεραιότητα στις ζώνες που δημιουργείται συμφόρηση). Μελέτες του 
εφικτού θα πραγματοποιηθούν το 1991. Πρότυπα προγράμματα προβλέπονται 
για το 1992 ενόψει της εφαρμογής τους από το 1994. Η οικονομική 
δυνατότητα θα μελετηθεί βάσει των κοινονικοοικονομικών και 
περιβαλλοντικών οφελών. 
(γ) Τα διευρωπαϊκά συστήματα πληρωμών 
Βάσει των κατευθύνσεων της Επιτροπής, τεχνικές μελέτες σκοπιμότητας που 
στοχεύουν να δώσουν κίνητρα στους ενδιαφερόμενους φορείς για τη 
δημιουργία διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα των συστημάτων πληρωμών και 
την κατασκευή διασυνδέσεων μεταξύ των υπαρχόντων κέντρων συμψηφισμού 
(1991). 
(δ) Ευρωπαϊκός Ηλεκτρονικός Τηλεφωνικός Κατάλογος 
Μελέτη σκοπιμότητας από νομική και τεχνική άποψη (1991). 
(ε) Υποστήριξη στην ανάπτυξη της αγοράς υπηρεσιών πληροφόρησης 
Πρότυπα σχέδια (1990) σχετικά με τη διασύνδεση των συστημάτων πληροφόρησης 
όσον αφορά την οδική μεταφορική ικανότητα και την ενοποίηση των βάσεων 
δεδομένων σχετικά με τα πρότυπα (πρόγραμμα IMPACT). 
6.1.2.2. Η ανάπτυξη νέων υπηρεσιών 
Ανάπτυξη του ψηφιακού δικτύου ενοποίησης των υπηρεσιών (RNIS) βάσει της 
σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την συντονισμένη εισαγωγή του RNIS 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Δέκα οκτώ χώρες της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης των 
Διοικήσεων των Ταχυδρομείων και των Τηλεπικοινωνιών (CEPT), 
περιλαμβανομένων όλων των κρατών μελών, υπέγραψαν τώρα ένα "Memorandum 
of Understanding" που προβλέπει την εφαρμογή της πρώτης φάσης της 
σύστασης του Συμβουλίου από τώρα μέχρι το 1993, βάσει των ευρωπαϊκών 
κανόνων τηλεπικοινωνιών που αναπτύχθηκαν από το ETSI . 
Καθορισμός των πρότυπων σχεδίων βάσει των αποτελεσμάτων των εργασιών του 
Forum των Ευρωπαίων χρηστών του RNIS. 
Ανάπτυξη των υπηρεσιών κινητών τηλεπικοινωνιών βάσει των συστάσεων του 
Συμβουλίου και των οδηγιών που αποσκοπούν στη διατήρηση των συχνοτήτων 
όσον αφορά το κυψελωτό τηλέφωνο (GSM), το ψηφιακό ασύρματο τηλέφωνο 
(DECT) και τις υπηρεσίες ραδιομηνυμάτων (ERMES). 
Εφαρμογή νέων υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών μέσω δορυφόρου, σύμφωνα με τις 
- 24 -
προτάσεις που περιέχονται στο Πράσινο Βιβλίο σχετικά με τις επικοινωνίες 
μέσω δορυφόρου. 
6.1.2.3. Έρευνα και ανάπτυξη 
(i) Τα συστήματα τηλεματικής γενικού ενδιαφέροντος 
Το πρόγραμμα πλαίσιο για την Έρευνα και Ανάπτυξη (1990-1994), προσφέρει, 
στα πλαίσια του ειδικού προγράμματος που είναι υπό συζήτηση στο 
Συμβούλιο σχετικά με τα συστήματα τηλεματικής γενικού ενδιαφέροντος, τη 
δυνατότητα καθορισμού των νέων αναγκών και των τεχνικών προβλημάτων, 
την εξεύρεση λύσεων στα προβλήματα αυτά και την εφαρμογή προτύπων 
σχεδίων στους τομείς της διοικητικής συνεργασίας (ευρωπαϊκά νευρικά 
συστήματα) των μεταφορών, της εκπαίδευσης και της ιατρικής. 
(ii) Η διαχείριση των μεταφορών 
Πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα και ανάπτυξη: μελέτη ATLAS και 
πρόγραμμα DRIVE· 
Εκτός του κοινοτικού πλαισίου (EYREKA), ανάπτυξη του σχεδίου PROMETHEUS. 
(Mi) Ανάπτυξη των ζεύξεων ευρείας ζώνης 
Η πραγματοποίηση του προγράμματος RACE που προορίζεται να καθορίσει τις 
εναλλακτικές υποθέσεις αναφοράς, να εξασφαλίσει την προκανονικοποίηση 
και να αξιολογήσει τις πρότυπες εφαρμογές (λήξη το 1995). 
Εφαρμογή του δικτύου METRAN (Managed European Transmission Network) στα 
πλαίσια του Memorandum of Understanding της CEPT, που βρίσκεται στο 
στάδιο της έγκρισης μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τους 
ηλεκτρονικούς αυτοκινητοδρόμους (C0M(88)341). 
6.1.3. Οι ενεργέ ιQKéc διασυνδέοειο 
Αρμόδιοι για τον καθορισμό των σχεδίων και της οικονομικής τους βιωσιμότητας 
είναι οι οικονομικοί φορείς. Η Επιτροπή θεωρεί ότι ορισμένα υπό μελέτη ή ήδη 
υλοποιούμενα σχέδια παρουσιάζουν ιδιαίτερο κοινοτικό ενδιαφέρον, είτε αφορούν 
την επέκταση του υπάρχοντος δικτύου σε νέα κράτη μέλη είτε συμβάλλουν στην 
ενίσχυση της ασφάλειας των προμηθειών και την βέλτιστη εκμετάλλευση των 
δυνατοτήτων παραγωγής. Στο στάδιο αυτό εξετάσθηκαν δύο τομείς εφαρμογών κατά 
προτεραιότητα. 
6.1.3.1. Οι διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας 
Διασύνδεση Δημοκρατίας της Ιρλανδίας/Ηνωμένου Βασιλείου (1995) 
Διασύνδεση Ελλάδος/Ιταλίας (1993) 
Ενίσχυση των διασυνδέσεων (1991-1995): 
* Γαλλίας προς Ισπανία και Πορτογαλία 
* Γαλλίας προς Γερμανία, Βέλγιο, Ιταλία, Ελβετία· 
* Ιταλίας προς Αυστρία και Ελβετία· 
* Γερμανίας προς Κάτω Χώρες, Δανία και Αυστρία 
Ενίσχυση των εσωτερικών διασυνδέσεων στη Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο και 
Κάτω Χώρες (1991-1995). 
6.1.3.2. Οι διασυνδέσεις φυσικού αερίου 
Εγκατάσταση δικτύου φυσικού αερίου στην Ελλάδα (1993) και στην 
Πορτογαλ ία (1994)· 
- 25 -
Διασυνδέσεις Ιρλανδίας/Ηνωμένου Βασιλείου (1993), Γαλλίας/Ισπανίας-
Πορτογαλ ίας· 
Σχέδια "Midal" μεταξύ Emden και Ludwigshafen (Γερμανία) και "Zeepipe" 
(Βέλγιο) που προορίζονται να ανοίξουν νέες οδούς διοχέτευσης του 
νορβηγικού φυσικού αερίου (1991-1993)· 
Τρία σχέδια στη Γερμανία για τη διασύνδεση των νέων Lander (1991-1993)· 
Διασυνδέσεις Βελγίου/Γερμανίας· Γερμανίας/Δανίας· Δανίας/Νορβηγίας 
("Scanpipe") και Ηνωμένου Βασιλείου/Ηπειρωτικής Ευρώπης. 
Ενίσχυση του δικτύου φυσικού αερίου Transmed (Ιταλία-Τυνησία - 1992)· 
Διασύνδεση ηπειρωτικής Ιταλίας - Κορσικής - Σαρδηνίας· 
Διασύνδεση iσπανίας - Μαρόκου (1995). 
Τα περισσότερα από τα προαναφερόμενα σχέδια απαιτούν την παροχή υπηρεσιών 
τηλεματικής (τηλεπληροφορικής) Ολες δε οι ενέργειες τεχνολογικής έρευνας και 
ανάπτυξης που προβλέπονται στο τρίτο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την 
ανάπτυξη (1990-1994) προβλέπουν ως συνοδευτικά μέτρα διάφορες ενέργειες 
επαγγελματικής εκπαίδευσης, από τις οποίες ορισμένες θα πραγματοποιηθούν μέσω 
δικτύου. Τούτο ισχύει ιδίως για το ειδικό πρόγραμμα "Ανθρώπινο δυναμικό και 
κ ινητικότητα". 
6.1.4.1. Ανταλλαγή πληροφοριών και βάσεις δεδομένων 
Όλα τα προτεινόμενα σχέδια αφορούν τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών σε 
κοινοτική κλίμακα, με σκοπό την επίτευξη της διαφάνειας των συστημάτων 
επαγγελματικής εκπαίδευσης, την αξιοποίηση της κτηθείσας εμπειρίας και τη 
βελτίωση των χρησιμοποιούμενων μεθόδων. Έτσι, είναι προφανείς οι δεσμοί με τις 
υπηρεσίες τηλεματικής. 
Ανάπτυξη του δικτύου EURYDICE καθώς και των δυνατοτήτων του για 
επεξεργασία δεδομένων και διαβίβαση πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων 
χωρών. 
Δημιουργία ενός δικτύου με ίδια χαρακτηριστικά και αναφερόμενου στα 
συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, σε συνεργασία με το κέντρο 
CEDEF0P. 
Ανάπτυξη του ηλεκτρονικού δικτύου EURYCLEE, μεταξύ των κέντρων αρχικής 
και διαρκούς επαγγελματικής εκπαίδευσης, με σκοπό την ανταλλαγή 
πληροφοριών και δεδομένων μεταξύ καθηγητών και μαθητών σε όλες τις 
κοινοτικές γλώσσες. 
Δημιουργία ή επέκταση των δικτύων εθνικών βάσεων δεδομένων σχετικά με τα 
μαθήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, την εκπαίδευση υψηλού επιπέδου και 
στις προηγμένες τεχνολογίες καθώς και τα ερευνητικά προγράμματα. 
Οργάνωση μιας τράπεζας δεδομένων με άμεση πρόσβαση εκ μέρους των 
δημόσιων και των ιδιωτικών οργανισμών και αναφερόμενης στην αντιστοιχία 
των επαγγελματικών προσόντων. 
Δημιουργία ενός δικτύου τηλεματικής για τις ανταλλαγές σπουδαστών και 
τις υποτροφίες των προγραμμάτων ERASMUS και C0METT, καθώς και για τις 
υποτροφίες ερευνητών (χρηματιστήριο υποτροφιών). 
- 26 -
Δημιουργία μιας τράπεζας δεδομένων για τις αιτήσεις συμμετοχής 
επιχειρήσεων στις διάφορες διακρατικές ενέργειες επαγγελματικής 
εκπαίδευσης στα πλαίσια των προγραμμάτων COMETT, EUROTECNET και FORCE. 
6.1.4.2. Συστήματα εκπαίδευσης εξ αποστάσεως 
Οργάνωση ενός δικτύου μεταξύ των δυναμικών πόλων εκπαίδευσης εζ 
αποστάσεως που έχουν εμφανισθεί στα πλαίσια των διαφόρων κοινοτικών 
προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης. 
Εφαρμογή πειραματικών σχεδίων, συνδυασμένων και μέσω δικτύου, με πλήοη 
αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών της πληροφόρησης και των επικοινωνιών. 
Ανάπτυξη των διακρατικών συστημάτων διδασκαλίας και εκπαίδευσης εξ 
αποστάσεως που έχουν εφαρμοσθεί πειραματικά είτε σε τομεακή είτε σε 
γεωγραφική βάση. 
Τόνωση της ανάπτυξης τηλεοπτικών προγραμμάτων γενικής και επαγγελματικής 
εκπαί δευσης. 
6.2. Μέτρα που μπορούν να επιταχύνουν τη δημιουργία διευρωπαϊκών δικτύων 
6.2.1. Κατάρτιση κατευθυντήριων σγεδίων 
Πρόκειται για μια μέθοδο εργασίας που μπορεί να εφαρμοσθεί για τις μεταφορές, 
τις τηλεπικοινωνίες και την ενέργεια. 
Συνίσταται δε στην ένταξη όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων σε ένα δίκτυο και 
στην αναζήτηση του πλέον κατάλληλου σε κοινοτική κλίμακα, και για όλους τους 
ενδιαφερόμενους, σχεδίου του δικτύου, με παράλληλο εντοπισμό των δυσχερειών 
που είναι δυνατόν να επηρεάσουν την υλοποίηση του δικτύου, τόσο από τεχνική 
όσο και από κανονιστική και διοικητική άποψη. 
Η μέθοδος αυτή πρέπει να μπορεί να συνοδεύεται από λεπτομερείς μελέτες για τα 
εντοπιζόμενα προβλήματα, και ιδίως μελέτες σκοπιμότητας πραγματοποιούμενες με 
κοινή πρωτοβουλία των ενδιαφερομένων κρατών και της Επιτροπής. Στην περίπτωση 
αυτή, η χρηματοδότηση από την Κοινότητα είναι ιδιαίτερα δικαιολογημένη. 
6,2,2, Ταχεία θέσπιση των κανονιστικών διατάξεων που απαιτούνται για τη 
δηυιουονία των διευρωπαϊκών δικτύων 
Κανονιστικά μέτρα για την εξασφάλιση της υπό ικανοποιητικές συνθήκες ανάπτυξης 
των διευρωπαϊκών δικτύων έχουν ήδη προταθεί ή πρόκειται να προταθούν. 
Ολα αυτά τα μέτρα αποσκοπούν στη δημιουργία ενός νομικού πλαισίου που να 
ευνοεί ταυτόχρονα την παροχή υπηρεσιών, την εγκατάσταση των επιχειρήσεων και 
την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, συνθήκες ουσιώδεις για τη δημιουργία 
και τη λειτουργία των διευρωπαϊκών δικτύων. 
Πίνακας με τα μέτρα αυτά περιλαμβάνεται στο παράρτημα της παρούσας 
ανακοί νωσης. 
6,2,3. Η ενίσχυση τωγ προγραμμάτων TVïïOÏÏOJnqnÇ 
Οι ανάγκες για ευρωπαϊκή τυποποίηση είναι σημαντικές, εάν θέλουμε να 
εξασφαλισθεί στο μέλλον η ολοκλήρωση των υποδομών. Αυτό το ουσιώδες έργο έχει 
ήδη αρχίσει να επιτελείται, απαιτείται όμως η ενίσχυση του με τη συμμετοχή 
- 27 -
όλων των ενδιαφερομένων. Ωστόσο, θα πρέπει να επισημανθούν οι ακόλουθες 
συνέπειες: ο φόρτος εργασίας που αναμένεται να προκύψει για τους ευρωπαϊκούς 
οργανισμούς τυποποίησης ενισχύει την ανάγκη αποκέντρωσης μέσω των συνδεδεμένων 
οργανισμών (ASB), ευνοώντας το προκαταρκτικό στάδιο τυποποίησης (βλ. το 
παράδειγμα του φορέα Edi fact Board για το πρότυπο EDI και του AECMA για την 
αεροναυπηγική βιομηχανία), με την πλήρη συμμετοχή των ενδιαφερομένων 
βιομηχανιών. Από την άλλη πλευρά, οι σημερινές δυσχέρειες στον προϋπολογισμό 
δεν επιτρέπουν να ληφθούν υπόψη και ενδεχόμενες συμπληρωματικές ανάγκες 
χρηματοδότησης. 
Εξάλλου θα πρέπει να ενισχυθεί και η στατιστική τυποποίηση (έννοιες, μέθοδοι, 
ορισμοί) σε όλους τους εμπλεκόμενους τομείς. 
6.2.3.1. Μεταφορές 
- Εναέριες μεταφορές 
* κατάρτιση τεχνικών προδιαγραφών για τον εξοπλισμό που 
προορίζεται για τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας, καθώς και 
για την πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις. 
- Σιδηροδρομικές μεταφορές 
* τυποποίηση, με βάση την οδηγία "νέα προσέγγιση", για το υλικό 
και την υποδομή του δικτύου υψηλής ταχύτητας. 
- Συνδυασμένες μεταφορές: 
* τυποποίηση των εμπορευματοκιβωτίων 
* πρωτοβουλίες ως συνέχεια των εργασιών της ομάδας υψηλού επιπέδου 
(Ιούνιος 1991). 
- θαλάσσιες μεταφορές 
* τυποποίηση με βάση την οδηγία εναρμόνισης που πρόκειται να 
προταθεί. 
6.2.3.2. Τηλεπικοινωνίες και υπηρεσίες τηλεματικής 
Η ταχεία ανάπτυξη των τεχνολογιών στον τομέα αυτόν επιβάλλει έναν αδιάπτωτο 
ρυθμό τυποποίησης και τη διαρκή προσαρμογή των προγραμμάτων που εφαρμόζονται 
από τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης, και ιδίως από το ινστιτούτο 
ETSI. Για παράδειγμα μπορούμε να επισημάνουμε τις ακόλουθες ανάγκες 
τυποποί ησης: 
Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: ορισμός των τελευταίων τεχνικών προδιαγραφών· 
Ορισμός της κρίσιμης ποσότητας για τα μηνύματα ED Ι , σύμφωνα με το 
διεθνές πρότυπο EDIFACT· 
Τηλεεικονογραφία (videotex): 
* καθορισμός των πρωτοκόλλων πρόσβασης του videotex στο δίκτυο 
RNIS 
* ορισμός των πρωτύπων videotex 2ης γενιάς 
RNIS: 
ολοκλήρωση της πραγματοποιούμενης αυτή τη στιγμή τυποποίησης 
πρότυπα για την εξασφάλιση της διάδοσης των εφαρμογών 
- 28 -
Δορυφόροι: επιτάχυνση των εργασιών τυποποίησης του ινστιτούτου ETSI 
σχετικά με τον εξοπλισμό δορυφορικών τηλεπικοινωνιών. 
Κινητές ραδιοεπικοινωνίες: τόνωση της παραγωγής κατάλληλων προτύπων για 
τα νέα κινητά συστήματα. 
6.2.3.3. Τελωνειακά και φορολογικά θέματα 
Οι εθνικές διοικητικές υπηρεσίες βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης 
στον τομέα αυτόν. Έτσι, είναι δύσκολη η εξασφάλιση της ομοιόμορφης δράσης που 
είναι αναγκαία για την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Ως εκ τούτου, τα 
μέτρα που είναι αναγκαία για την επίτευξη της ομοιόμορφης εφαρμογής των 
κοινοτικών κανόνων από τα κράτη μέλη θα πρέπει να τύχουν ενός υψηλού βαθμού 
προτεραιότητας κατά τους προσεχείς μήνες. Το ελάχιστο δε που πρέπει να 
εξασφαλισθεί είναι η συμβατότητα των συστημάτων, πράγμα που συνεπάγεται· 
* την άμεση μελέτη του εύρους των προβλημάτων και των συστάσεων 
για την επίλυση τους· 
* την ανάπτυξη τυποποιημένων ηλεκτρονικών μηνυμάτων για την 
ανταλλαγή δεδομένων βάσει του προτύπου EDIFACT· 
* την ανάπτυξη τυποποιημένων κωδίκων προς χρήση από όλα τα κράτη 
μέλη· 
* τη συμμετοχή στο πρόγραμμα PHARE και στις διεξαγόμενες με 
αντικείμενο την απαιτούμενη συμβατότητα διαπραγματεύσεις, στα 
πλαίσια της ανάπτυξης των συναλλαγών με τις χώρες ΕΖΕΣ καθώς και 
με τις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης. 
6.2.3.4. Ενέργεια 
- Πρότυπα για τα διάφορα είδη εξοπλισμού και ποιότητα των προϊόντων. 
6.2.4,- Η χορήγηση δΑλωοης ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος 
Το ενδιαφέρον που παρουσιάζει μια δήλωση ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ανεδείχθη 
κατά τη διάρκεια των επαφών που είχε η Επιτροπή με τους οικονομικούς και, 
ιδίως, τους τραπεζικούς κύκλους. 
Η δήλωση αυτή θα μπορούσε να χορηγείται σύμφωνα με μια κοινοτική διαδικασία, η 
οποία μένει να προσδιορισθεί, σε συγκεκριμένες και περιορισμένες αριθμητικά 
περιπτώσεις, για ένα διευρωπαϊκό δίκτυο ή για ένα σχέδιο εντασσόμενο σε ένα 
τέτοιο δίκτυο, με σκοπό την κινητοποίηση των δυνητικών επενδυτών. 
Οι όροι χορήγησης 9α πρέπει να είναι αυστηροί και να απευθύνονται μόνο σε 
σαφώς προσδιορισμένα και οικονομικά βιώσιμα σχέδια, τα οποία να συμβάλλουν 
στην ανάπτυξη της Κοινότητας και να έχουν αποτελέσει το αντικείμενο 
ανεξάρτητων μελετών ως προς τη σκοπιμότητα τους και την περιβαλλοντική 
επίδραση τους. 
Τα αποτελέσματα μιας τέτοιας δήλωσης αναμένεται να έχουν τρεις πτυχές: 
(ι) μείωση της πολιτικής αβεβαιότητας που επηρεάζει κάθε μεγάλο έργο υποδομής 
λόγω των δεσμεύσεων που εμπεριέχει· (ii) διευκόλυνση της πρόσβασης στη 
χρηματοδότηση χωρίς την αυτόματη τταρέμβααη της Κοινότητας· (Mi) διαβεβαίωση 
των επενδυτών ως προς την εξασφάλιση του αναγκαίου συντονισμού και διοικητικής 
συνεργασίας στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. 
- 29 -
Η διαδικασία χορήγησης της δήλωσης αυτής και οι τρόποι ανταλλαγής απόψεων θα 
πρέπει να προδι ορισθούν. 
Μια τέτοιου είδους δήλωση θα μπορούσε να ισχύει για όλους τους τύπους δικτύων 
και διευρωπαϊκών σχεδίων. 
Η προσέγγιση αυτή μόλις έλαβε συγκεκριμένη μορφή, ως "δήλωση ευρωπαϊκής 
ωφέλειας", στο πρόγραμμα δράσης για τον τομέα της υποδομής των μεταφορών 
(1990-1992), το οποίο εξεδόθη από το Συμβούλιο στις 20 Νοεμβρίου 1990. 
6.2.5. Îvqc QAQKAnpttuevQC noogAnugTiquoc 0Χ6Τΐκά us τ κ qvaYKSC και m* 
εΣέλιΕη των ευρωπαϊκών δικτύων, αϊτό κοινού υε 6Xouc TOUC ενδΙOOEDOUEVOUC 
îTqpaYOYTSc 
Κατά τη διάρκεια της ακρόασης της 8ης Οκτωβρίου 1990, οι κυριότεροι εκπρόσωποι 
της ευρωπαϊκής βιομηχανίας εξέφρασαν τη λύπη τους για την έλλειψη 
ολοκληρωμένου προβληματισμού σχετικά με τις ανάγκες και την εξέλιξη των 
ευρωπαϊκών δικτύων. 
Ένας τέτοιος προβληματισμός θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε πανευρωπαϊκή 
κλίμακα, έτσι ώστε να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες διασύνδεσης με τις χώρες ΕΖΕΣ 
και τις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, σε σχέση με τις οποίες 
αναπτύσσονται αυτή τη στιγμή πολυάριθμα σχέδια συνεργασίας τους με την 
Κοινότητα, καθώς και ο» ανάγκες επέκτασης προς τις μεσογειακές χώρες. 
0 προβληματισμός αυτός αναμένεται να επιτρέψει: 
την ανάλυση της μακροπρόθεσμης εξέλιξης των αναγκών των δικτύων, πράγμα 
που προϋποθέτει τη χρήση ικανοποιητικών στατιστικών και αξιόπιστων 
αναλύσεων για το μέλλον· 
τον προσδιορισμό της φύσης και του βέλτιστου σχεδιασμού των δικτύων που 
πρέπει να δημιουργηθούν· 
την ενεργό συμμετοχή όλων εκείνων του οποίους ενδιαφέρει η 
πραγματοποίηση αυτών των δικτύων. 
0 οργανισμός που θα αναλάβει τη διεκπεραίωση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας θα 
πρέπει να είναι ανεπηρέαστος από πολιτικούς φορείς και να μπορεί να 
αυτοχρηματοδοτείται μετά την περίοδο εκκίνησης. Ακόμη, θα πρέπει να αποτελέσει 
ένα χώρο προβληματισμού, στον οποίο να μπορούν να συμμετέχουν όλα τα 
ενδιαφερόμενα και αντιπροσωπευτικά μέρη (δημόσιοι φορείς, χρήστες, παραγωγοί, 
καταναλωτές). Είναι δε ιδιαίτερα σημαντικό να εξασφαλισθεί από την αρχή η 
συμμετοχή των κυριότερων παραγόντων που θα έχουν άμεση σχέση με τη διαχείριση 
των διευρωπαϊκών δικτύων (για παράδειγμα: για τις βιομηχανίες ναυτιλιακού 
χαρακτήρα, τούτο αφορά τη συμμετοχή της ναυπηγικής βιομηχανίας, τους 
κατασκευαστές εξοπλισμού, τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις, τους υπεύθυνους για τα 
λιμενικά έργα υποδομής και τα αντίστοιχα των άλλων μεταφορικών μέσων, τις 
επιχειρήσεις φορτοεκφόρτωσης). 
6.3. Οι πιθανές χρηματοδοτικές παρεμβάσεις 
Η θέσπιση και η εφαρμογή των οριζόντιων μέτρων που εξετέθησαν στο προηγούμενο 
τμήμα αναμένεται να ευνοήσουν τη δημιουργία διευρωπαϊκών δικτύων, την 
κινητοποίηση ανεξάρτητων χρηματοδοτικών φορέων και την αναδιάταξη των 
χρηματοπιστωτικών κυκλωμάτων. 
Όσον αφορά δε τη χρηματοδότηση από δημόσιους πόρους, και ιδίως από 
κοινοτικούς, θα πρέπει να εξετασθούν οι ακόλουθες λύσεις για την υπέρβαση των 
τριών δυσχερειών που έχουν ήδη επισημανθεί: χρηματοδότηση μελετών 
σκοπιμότητας, ανεπαρκής αποδοτικότητα με κίνδυνο διάσπασης της αλληλουχίας, 
χρηματοδότηση ευρωπαϊκών σχεδίων διακρατικού χαρακτήρα σε απομακρυσμένες 
περιφέρειες με σκοπό τη μείωση της απομόνωσης τους και την εξασφάλιση 
συνεκτικότητας. 
- 30 -
fi.3.1. Tq utog, ÏÏPOVTOAQVIQUOU 
Η Επιτροπή θα μπορούσε, στα πλαίσια όσων δυνατοτήτων της παρέχει ο 
προϋπολογισμός και βάσει των χρηματοδοτικών προοπτικών, να χρηματοδοτήσει κατά 
προτεραιότητα τα διευρωπαϊκά δίκτυα για: 
την πραγματοποίηση μελετών σκοπιμότητας όσον αφορά σχέδια ευρωπαϊκού 
ενδιαφέροντος εγγραφόμενα στη λογική των διευρωπαϊκών δικτύων* 
τη χορήγηση δανείων για σχέδια των οποίων η αποδοτικότητα παρουσιάζει 
έντονες χρονικές μεταπτώσεις· 
συνεισφορά του προϋπολογισμού στην υλοποίηση σχεδίων με την πιο 
ενδεδειγμένη μορφή (άμεσες ενισχύσεις, επιδοτήσεις επιτοκίου, κ.λπ.). 
Εξάλλου, υπενθυμίζεται ότι και οι διαρθρωτικές πολιτικές συμβάλλουν ουσιωδώς 
στην επίτευξη αυτού του στόχου, στα πλαίσια και στα όρια των συγκεκριμένων 
αποστολών τους. 
0 δε καθορισμός νέων χρηματοπιστωτικών προοπτικών για τη μετά το 1992 περίοδο 
θα μπορούσε να αποτελέσει την ευκαιρία για την ενίσχυση της προτεραιότητας που 
αποδίδεται στην πραγματοποίηση των διευρωπαϊκών δικτύων. 
6.3.2. Τα δανειοδοτικά υέοα ETE και EKAX 
» Η ETE είναι διατεθειμένη να συνεχίσει και να επεκτείνει όσο γίνεται 
περισσότερο τις ενέργειες της για τη χρηματοδότηση των διευρωπαϊκών 
δικτύων, στα πλαίσια της αποστολής που της έχει ανατεθεί με το άρθρο 130 
της Συνθήκης ΕΟΚ. Τούτο σημαίνει ότι είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει, 
όπως και κατά το παρελθόν, στην καθαυτό χρηματοδότηση των αντίστοιχων 
σχεδίων, λειτουργώντας ως κέντρισμα για τους χρηματοπιστωτικούς κύκλους. 
Τούτο συνεπάγεται και το ότι θα μπορούσε να διευκολύνει τη συγκρότηση 
και την ανάπτυξη των εν λόγω δικτύων παρεμβαίνοντας, με βάση την 
υπάρχουσα εμπειρία και με τις κατάλληλες πρωτοβουλίες, ήδη κατά τη φάση 
των προκαταρκτικών μελετών, ή συμβάλλοντας στη συγκρότηση του βέλτιστου 
χρηματοδοτικού πλαισίου. Τον ρόλο αυτόν θα μπορούσε να διαδραματίσει σε 
στενή συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους παράγοντες, και ιδίως με την 
Επιτροπή. 
* Τα δάνεια ΕΚΑΧ αναμένεται επίσης να συμβάλουν στη χρηματοδότηση 
διευρωπαϊκών δικτύων, μέσα στα όρια βέβαια που προβλέπονται για το μέσο 
αυτό. 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Το υποβαλλόμενο από την Επιτροπή πρόγραμμα απαιτεί συνεχή παρακολούθηση εκ 
μέρους της Επιτροπής και του Συμβουλίου. Ακόμη, απαιτεί τον ακριβή πολιτικό 
προσανατολισμό του Συμβουλίου καθώς και την όσο το δυνατόν ταχύτερη έκδοση 
ενός προγράμματος δράσης. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο 
να εγκρίνει το επισυναπτόμενο σχέδιο απόφασης, στη συνέχεια δε να του 
υποβάλει, κατ'εφαρμογή της απόφασης αυτής, τις ενδεικνυόμενες προτάσεις καθώς 
και τακτικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο των εργασιών. 
31 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ 
Πίνακας των κανονιστικών μέτρων που προτείνονται ή που πρέπει να προταθούν και 
τα οποία είναι αναγκαία για την εξασφάλιση της ανάπτυξης και της διαχείρισης 
των διευρωπαϊκών δικτύων. 
1. Γενικά μέτρα 
Ορισμένα μέτρα γενικού χαρακτήρα μπορούν να εφαρμοσθούν σε πολλούς από τους 
εμπλεκόμενους τομείς: 
Εφαρμογή των οδηγιών για την ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων, και ιδίως 
στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, των μεταφορών και της ενέργειας. 
Υποβολή και έκδοση της οδηγίας για την προστασία των δεδομένων. 
Προτάσεις σχετικά με τη συμβατική και τη νομική ισχύ των ηλεκτρονικών 
μηνυμάτων. 
Έκδοση του καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας. 
Πρόταση φορολογικής οδηγίας σχετικά με ένα καθεστώς συνεκτίμησης, εκ 
μέρους των επιχειρήσεων, των ζημιών που υφίστανται οι βασικές και οι 
θυγατρικές μονάδες τους που είναι εγκατεστημένες στα άλλα κράτη μέλη. 
2. Μεταφορές 
(i) Τα περισσότερα από τα κανονιστικά μέτρα στον τομέα αυτόν αφορούν το 
καθεστώς των ενδομεταφορων (cabotage), το οποίο αναμένεται να ισχύσει για όλα 
τα είδη μεταφορών (οδικές μεταφορές εμπορευμάτων και εν ι βατών, συνδυασμένες 
μεταφορές, θαλάσσιες και ποτάμιες μεταφορές). Οι σχετικές προτάσεις βρίσκονται 
ήδη στο Συμβούλιο και θα πρέπει να εγκριθούν σύντομα. 
(Μ) Εξετάζεται και η λήψη τεχνικού χαρακτήρα μέτρων, με σκοπό την επίτευξη 
της λειτουργικής εναλλάξ ιμότητας, ιδίως για: 
-τις σιδηροδρομικές μεταφορές: 
» πρόκειται να προταθεί από την Επιτροπή μια οδηγία "νέας 
προσέγγισης" σχετικά με τις ουσιώδεις απαιτήσεις της εξασφάλισης 
της συμβατότητας των τεχνολογιών και της υποδομής των συρμών που 
κινούνται στις διαδρομές υψηλής ταχύτητας. 
-τις θαλάσσιες μεταφορές: 
* πρόταση οδηγίας για την τεχνική εναρμόνιση του εξοπλισμού 
σκαφών(11). 
(Mi) Άλλα μέτρα αφορούν την καθιέρωση διαβουλεύσεων σε κοινοτικό επίπεδο και 
με αντικείμενο την υποδομή των εναέριων και των θαλάσσιων μεταφορών(12^. 
(11) C0M(89) 266 
(12) C0MC88) 577 16.01.1989 
- 32 -
3. Τηλεπικοινωνίες 
Σύνταξη και έκδοση των οδηγιών εφαρμογής της οδηγίας ΟΝΡ, της 28ης 
Ιουνίου 1990 (6), και συγκεκριμένα στους ακόλουθους τομείς: 
μισθωμένες γραμμές* 
υπηρεσίες διαβίβασης δεδομένων κατά δέσμες ή μέσω κυκλώματος* 
ψηφιακό δίκτυο ολοκληρωμένων υπηρεσιών* 
υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας* 
υπηρεσίες τέλεξ* 
υπηρεσίες κινητών τηλεπικοινωνιών, ενδεχομένως* 
με την επιφύλαξη συμπληρωματικών μελετών, νέος τύπος πρόσβασης 
στα δίκτυα και πρόσβαση στο δίκτυο ευρείας ζώνης. 
Εναρμόνιση των διαδικασιών δήλωσης και έγκρισης για την παροχή υπηρεσιών 
μέσω του δημοσίου δικτύου τηλεπικοινωνιών, ενόψει της θέσπισης των όρων 
για την αμοιβαία αναγνώριση των δηλώσεων και των εγκρίσεων. 
Προπαρασκευή των κανονιστικών προσανατολισμών για τις κινητές 
ραδιοεπικοινωνίες. 
Επεξεργασία και θέσπιση των μέτρων που προβλέπει η Πράσινη Βίβλος της 
14.11.1990 για τις τηλεπικοινωνίες μέσω δορυφόρου, και συγκεκριμένα 
στους ακόλουθους τομείς: 
αμοιβαία αναγνώριση των εγκρίσεων του τερματικού εξοπλισμού για 
τις τηλεπικοινωνίες μέσω δορυφόρου* 
αμοιβαία αναγνώριση των εγκρίσεων για το δίκτυο δορυφόρων μονής 
και διπλής κατεύθυνσης· 
εναρμόνιση των όρων δημιουργίας ενός ανοικτού δικτύου για τη 
σύνδεση των δικτύων των τερματικών για δορυφόρους* 
εναρμόνιση των ήδη προσδιορισμένων μελλοντικών τεχνικών 
διαβίβασης για τις δορυφορικές μεταδόσεις προς το ευρύ κοινό. 
Ενέργεια 
Έμπρακτη εφαρμογή των οδηγιών για τη διαμετακόμιση. 
Πορίσματα του προβληματισμού για την πρόσβαη τρίτων στα δίκτυα. 
Μελέτες και προτάσεις για την άρση των διοικητικών και των νομικών 
εμποδίων στην υλοποίηση των διασυνδέσεων. 
Διαδικασίες ανταλλαγής απόψεων σχετικά με τη βελτιστοποίηση της 
διαχείρισης των δικτύων. 
- 33 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΕΡΓΩΝ ΒΑΣΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ 
ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ ΑΡΙΘ. 1 (1989-93) 
(ΣΕ ΕΚΑΤ. ECU) 
GR 
Ε 
F 
TRL 
Ι 
Ρ 
UK 
ΣΥΝ. ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 
ΟΔΟ Ι-ΑΥΤΟ-
ΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΙ 
271 
2051 
3,7 
512 
300 
460 
14 
3611,7 Σ ΙΔΗΡΟ-
ΔΡΟΜΟΙ 
160 
636 
-
4 
66 
123 
27 
1016 ΛΙΜΈΝΕΣ 
-
102 
5,7 
35 
44 
-
67 
253,7 ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΕΣ 
-
104 
6,6 
63 
-
19 
29 
221,6 ΛΟΙΠΑ 
181 
18 
-
18 
15 
-
-
232 ΥΠΟΔΟΜΗ 
ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩ­
ΝΙΩΝ + STAR 
345 
809 
5,2 
25 
311 
121 
12 
1128,2 ΥΠΟΔΟΜΗ 
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
513 
117 
3,1 
13 
879 
172 
5 
1702,1 
- 34 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 
Χρηματοδότηση εκ μέρους της ETE (ατομικά δάνεια και πιστώσεις επί συνολικών 
δανείων) μέσα στην Κοινότητα, υπέρ δικτύων κοινοτικού ενδιαφέροντος^1* 
(τα ποσά σε εκατομ. ECU) 
********************************************************* 
* 1959-1984 1985-1989 1989 * 
***************************************************************************** 
* Α. Δίκτυα κοινοτικού ενδιαφέροντος 4817,3 8463,7 2836,7 * 
* * 
* * 
* Μεταφορές 1334,1 3663,4 1384,7 * 
* * 
* Σιδηρόδρομοι 103,9 1090,3 605,9 * 
* Οδοί 1148,4 1503,2 434,5 * 
* Λιμενικά έργα υποδομής 29,0 235,6 129,2 * 
* Αερολιμενικά έργα υποδομής 52,5 715,7 163,2 * 
* Κέντρα διασύνδεσης 83,1 16,4 * 
* Αστικές μεταφορές 35,5 35,5 * 
* * 
* Τηλεπικοινωνίες 269,8 1568,4 817,0 * 
* * 
* * 
* Μεταφορά και διανομή ενέργειας 3213,4 3231,9 635,0 * 
* , * 
* * 
***************************************************************************** 
* Β. Σύνολο δικτύων 11966,8 15031,8 4412,9 * 
* * 
* * 
* Μεταφορές 3927,7 7060,8 2206,5 * 
* * 
* Σιδηρόδρομοι 599,8 1475,9 606,8 * 
* Οδοί 2789,5 4002,2 1015.4 * 
* Λιμενικά έργα υποδομής 320,0 370,7 135,6 * 
* Αερολιμενικά έργα υποδομής 106,2 738,3 169,2 * 
* Κέντρα διασύνδεσης 83,2 16,4 * 
* Αστικές μεταφορές 107,3 326,5 228,2 * 
* Λοιπά 4,9 64,0 34,9 * 
* * 
* Τηλεπικοινωνίες 4245,5 4092,3 1258,2 * 
* * 
* * 
* Μεταφορά και διανομή ενέργειας 3793,6 3878,7 948,2 * 
* * 
* * 
***************************************************************************** 
* Γ. Σύνολο δραστηριοτήτων μέσα * 
* στην Κοινότητα 32432,8 40024,4 11265,9 * 
Α**************************************************************************** 
* Ι Α/Β 40,3 56,3 64,3 * 
* Ι Α/Γ 14,9 21,1 25,2 * 
* Ι Β/Γ 36,9 37,6 39,2 * 
***************************************************************************** 
(1) Δεν συμπεριλαμβάνονται 
Γιουγκοσλαβία: 
- μεταφορά ηλεκτρισμού 
- σιδηροδρομικές γραμμές 
- αυτοκινητόδρομοι 578 εκατομ. για συγκεκριμένα δίκτυα στη 
92 εκατομ. 
124,3 εκατομ. 
361,7 εκατομ. 
- 35 -
ΣΧΕΔΙΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ 
ΤΑ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΔΙΚΤΥΑ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, 
Εκτιμώντας: 
ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (στο Στρασβούργο, τον Δεκέμβριο του 1989, και στο 
Δουβλίνο, τον Ιούνιο του 1990) ζήτησε, οι "κατευθυντήριες γραμμές" για τα 
διευρωπαϊκά δίκτυα να θεσπισθούν πριν από το τέλος του 1990, καθώς και ότι το 
Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή, με την απόφαση της 22ας Ιανουαρίου 1990*, 
να του υποβάλει, μέσα στην (δια προθεσμία, ένα πρόγραμμα εργασίας και 
προτάσεις για τα ενδεικνυόμενα μέτρα* 
ότι η δημιουργία ενός χώρου χωρίς σύνορα και η πραγμάτωση της ελεύθερης 
κυκλοφορίας των προσώπων, των αγαθών και των υπηρεσιών απαιτούν διευρωπαϊκά 
δίκτυα μεταφορών, τηλεπικοινωνιών, ενέργειας και επαγγελματικής εκπαίδευσης, 
έτσι ώστε η εσωτερική αγορά να μπορέσει να ασκήσει όλες τις θετικές επιδράσεις 
της* 
ότι η δημιουργία διευρωπαϊκών δικτύων που να συνδέουν και τις απομακρυσμένες 
περιφέρειες με το κέντρο της Κοινότητας θα συμβάλει στην οικονομική και 
κοινωνική συνοχή της Κοινότητας* 
ότι τα διευρωπαϊκά δίκτυα πρέπει να δημιουργηθούν και με την προοπτική της 
αρμονικής ανάπτυξης των σχέσεων της Κοινότητας με τις χώρες ΕΖΕΣ καθώς και με 
τις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και με γνώμονα την 
επέκταση τους προς τις μεσογειακές χώρες* 
ότι η εξέταση που πραγματοποίησε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 1990, με τη 
βοήθεια των κρατών μελών και των οικονομικών παραγόντων, κατέδειξε τις 
ανεπάρκειες των υφισταμένων δικτύων και την ανάγκη για ευρύτερη ανταλλαγή 
απόψεων σχετικά με τη δημιουργία και τη βέλτιστη λειτουργία των μελλοντικών 
δικτύων* 
ότι οι λόγοι αυτών των ανεπαρκειών έχουν εντοπισθεί και ότι πρέπει να 
εξαλειφθούν μέσω των ενδεδειγμένων μέτρων, όπως αυτά προτείνονται από την 
Επιτροπή με τη μορφή ενός κοινοτικού προγράμματος δράσης* 
ότι ενδείκνυται να εγκριθεί το πρόγραμμα αυτό από το Συμβούλιο* 
ότι εναπόκειται στην Επιτροπή να υποβάλει τις συμπληρωματικές προτάσεις που 
είναι αναγκαίες για την εφαρμογή του προγράμματος αυτού* 
ότι το εν λόγω κοινοτικό πρόγραμμα δράσης πρέπει, αφού εγκριθεί, να αποτελέσει 
το αντικείμενο ετησίων εκθέσεων της Επιτροπής ως προς την εφαρμογή του* 
ΕΕ αριθ. C 27 της 6.2.1990, 
- 36 -
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: 
1. Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει ότι, με δεδομένες τις διαπιστώσεις που 
περιέχονται στην έκθεση της Επιτροπής, η πραγμάτωση ενός χώρου χωρίς εσωτερικά 
σύνορα, την οποία θέτει ως στόχο το άρθρο 8Α της Συνθήκης ΕΟΚ, πρέπει να 
συνοδεύεται από τη διάθεση, στους πολίτες, στις επιχειρήσεις και στις 
διοικήσεις, δικτύων πράγματι διευρωπαϊκών, δηλαδή διασυνδεόμενων και 
λειτουργικά εναλλάξιμων, στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών, της 
ενέργειας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης. 
2. Το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι οι υφιστάμενες ανεπάρκειες δικαιολογούν 
την άμεση εφαρμογή ενός προγράμματος δράσης. Κατά συνέπεια, εγκρίνει το 
υποβληθέν από την Επιτροπή πρόγραμμα, το οποίο διαρθρώνεται γύρω από τρία 
αλληλοσυμπληρούμενα και αδιαίρετα στοιχεία: σχέδια προτεραιότητας επιλεγμένα 
σε συνάρτηση με τη συμβολή τους στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και στην 
ενδυνάμωση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής* μέτρα γενικά, τα οποία 
αποσκοπούν στη διευκόλυνση του σχεδιασμού, της υλοποίησης και της βέλτιστης 
λειτουργίας των διευρωπαϊκών δικτύων* χρηματοοικονομικά μέτρα. 
3. Όσον αφορά τα σχέδια προτεραιότητας, και με την επιφύλαξη των διεξαγόμενων 
ή ήδη προγραμματισμένων εργασιών, το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να υποβάλει 
τις συμπληρωματικές προτάσεις που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή των σχεδίων 
αυτών και επιμένει ιδιαίτερα, με στόχο την πραγμάτωση της εσωτερικής αγοράς, 
στ ι ς ακόλουθες αρχές : 
3.1. Στον τομέα των μεταφορών, η καλή λειτουργία της αγοράς απαιτεί μια 
πολύπλευρη προσέγγιση όλων των τόπων μεταφορών, η οποία να επιτρέπει τη 
βέλτιστη χρήση των έργων υποδομής και ταυτόχρονα να συμβάλει στην 
ενδυνάμωση της προστασίας του περιβάλλοντος. Καλεί δε την Επιτροπή να 
συνεχίσει τις εργασίες στους διάφορους τομείς που προσδιορίζονται στην 
ανακοίνωση της. 
3.2. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και των υπηρεσιών τηλεματικής, καλεί 
την Επιτροπή να αναλάβει, πριν από τα μέσα του 1991 και με βάση τα 
υφιστάμενα προγράμματα, ιδίως δε το INS ΙS και το CADDIA, τις 
πρωτοβουλίες εκείνες που θα επιτρέψουν την υλοποίηση των δικτύων 
τηλεματικών υπηρεσιών τα οποία είναι αναγκαία για τη λειτουργία της 
εσωτερικής αγοράς, ιδίως μέσω της διασύνδεσης των πληροφοριακών 
συστημάτων των εμπλεκόμενων δημοσίων διοικήσεων. Καλεί δε την Επιτροπή 
να φροντίσει για την όσο το δυνατόν ταχύτερη εφαρμογή του ειδικού 
ερευνητικού προγράμματος για τα συστήματα τηλεματικής γενικού 
ενδιαφέροντος, και αφού τούτο εγκριθεί, έτσι ώστε να βελτιωθούν οι 
επιδόσεις των δικτύων υπηρεσιών τηλεματικής. 
3.3. Στον τομέα της ενέργειας, με στόχο την ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς και την προοπτική της κατάρτισης ενός ευρωπαϊκού χάρτη για την 
ενέργεια, καλεί την Επιτροπή να εξετάσει από κοινού με τα ενδιαφερόμενα 
μέρη το πώς τα εν λόγω δίκτυα είναι δυνατόν να αναπτυχθούν και να 
λειτουργήσουν καλύτερα σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, έτσι ώστε να 
εξασφαλισθεί η βέλτιστη χρήση του παραγωγικού δυναμικού και να ενισχυθεί 
η εξασφάλιση του εφοδιασμού της Κοινότητας. 
3.4. Στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης, καλεί την Επιτροπή να 
προωθήσει, από κοινού με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη, τη 
διασύνδεση των διαφόρων υφιστάμενων δικτύων μεταξύ των φορέων 
επαγγελματικής εκπαίδευσης, έτσι ώστε να επιτευχθούν όλα τα 
πολλαπλασιαστικά ίους αποτελέσματα σε όλες τις κοινοτικές καθώς και στις 
υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. 
- 37 -
4. Όσον αφορά τα μέτρα γενικού περιεχομένου, και με τήρηση της αρχής της 
επικουρικότητας, το Συμβούλιο θα ήθελε να συμβάλουν αυτά στη δημιουργία ενός 
περιβάλλοντος που να ευνοεί την ανάπτυξη διευρωπαϊκών δικτύων από όλους τους 
ενδιαφερόμενους. 
4.1. Το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι τα αναγκαία κανονιστικά μέτρα, τα 
οποία απαριθμούνται από την Επιτροπή στο παράρτημα της ανακοίνωσης της 
και αποοκοπούν στην εξασφάλιση της λειτουργικής εναλλάξιμότητας των 
δικτύων και στην παροχή διευρωπαϊκών υπηρεσιών, πρέπει να εγκριθούν και 
να τεθούν σε εφαρμογή αμελλητί, ή να προταθούν ταχέως από την Επιτροπή. 
4.2. Το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με όλα τα 
ενδιαφερόμενα μέρη, να προβεί: 
- στην τακτική κατάρτιση, και με την πλέον ενδεδειγμένη μορφή, 
κατευθυντηρίων σχεδίων για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στους τομείς των 
μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας* 
- στην κατάρτιση, σε ετήσια βάση, ενός προγράμματος ευρωπαϊκής 
τυποποίησης με σκοπό την εξασφάλιση της λειτουργικής εναλλάξ ιμότητας των 
δικτύων και έτσι ώστε να αποφευχθεί η θέσπιση αποκλινόντων νέων εθνικών 
προτύπων* 
- στη συλλογή όλων των δεδομένων που είναι αναγκαία για την αξιολόγηση 
των αναγκών σε δίκτυα και των τεχνικών και χρηματοοικονομικών δυσχερειών 
που επηρεάζουν τη δημιουργία τους, με σκοπό την τροφοδότηση των 
προαναφερθεισών εργασιών* 
- στη σύνταξη μελετών σκοπιμότητας που να επιτρέπουν τον εντοπισμό των 
σχεδίων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. 
4.3. Το Συμβούλιο δέχεται ευμενώς την apxf\ της δήλωσης ευρωπαϊκού 
ενδιαφέροντος και καλεί την Επιτροπή να του υποβάλει προτάσεις σχετικά 
με τη θέσπιση μιας κοινοτικής διαδικασίας που να επιτρέπει τη χορήγηση 
μιας τέτοιας δήλωσης για συγκεκριμένα σχέδια. 
5. Όσον αφορά τα χρηματοοικονομικά μέτρα, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι τα 
εκάστοτε σχέδια πρέπει να είναι αποδοτικά και υπενθυμίζει ότι προτίθεται να 
ευνοήσει την ιδιωτική χρηματοδότηση μέσω της δημιουργίας των πλέον ευνοϊκών 
συνθηκών για τη μελέτη, την υλοποίηση και τη λειτουργία των σχετικών 
διευρωπαϊκών δικτύων. Ωστόσο, θεωρεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, σαφώς 
προσδιοριζόμενες από την Επιτροπή, οι κρατικές παρεμβάσεις εξακολουθούν να 
είναι αναγκαίες, οπότε οι κοινοτικές παρεμβάσεις έχουν συμπληρωματικό 
χαρακτήρα. Πάντως, τούτο δεν εμποδίζει την Επιτροπή να χορηγεί, στα πλαίσια 
των δυνατοτήτων του προϋπολογισμού και των χρηματοοικονομικών προοπτικών, 
προτεραιότητα χρηματοδότησης στα διευρωπαϊκά δίκτυα. Αυτός ο χαρακτήρας 
προτεραιότητας θα μπορούσε να ενισχυθεί κατά τη χάραξη των νέων 
χρηματοοικονομικών προοπτικών για την περίοδο μετά το 1992. 
6. Καλεί, τέλος, την Επιτροπή: 
6.1. να του υποβάλει, κατά τη διάρκεια του 1991, τις προτάσεις που 
ενδείκυνται για την επίτευξη των προαναφερθέντων στόχων* 
6.2. να του υποβάλλει, σε ετήσια βάση, μια έκθεση σχετικά με την 
υλοποίηση των διευρωπαϊκών δικτύων. 
- 38 -
Γλωσσάριο συντομογραφιών, λογοτύπων και άλλων όρων που χρησιμοποιούνται 
στην τελική έκθεση, κατά αλφαβητική σειρά 
AECMA (Association Européenne des Constructeurs d'Equipements 
Aéronautiques): Ευρωπαϊκή ένωση κατασκευαστών αεροναυτικού 
εξοπλισμού 
AIM Κοινοτική δράση στον τομέα των τεχνολογιών της πληροφόρησης και 
των τηλεπικοινωνιών, εφαρμοσμένων στην υγεία - Προηγμένη 
πληροφορική στην ιατρική - Διερευνητική δράση 
ΑΝ Ι MO Σύστημα διαχείρισης της κίνησης των ζώων 
ASB Συνδεδεμένος οργανισμός τυποποίησης 
ATLAS Έλεγχος της εναέριας κυκλοφορίας/Σύστημα αέρος-εδάφους 
BC-NET Ευρωπαϊκό δίκτυο συνεργασίας και αλληλοπροσέγγισης των 
επιχειρήσεων 
CADDIA Συνεργασία στην αυτοματοποίηση των δεδομένων και της τεκμηρίωσης 
σχετικά με τις εισαγωγές/εξαγωγές και τη γεωργία 
CEAC (Conférence Européenne de l'Aviation Civile): Ευρωπαϊκή διάσκεψη 
πολιτικής αεροπορίας 
CEDEFOP Ευρωπαϊκό κέντρο επαγγελματικής εκπαίδευσης 
CEPT Ευρωπαϊκή διάσκεψη των διοικήσεων των ταχυδρομείων και των 
τηλεπικοινωνιών 
CLCA (Comité de Liaison des Constructeurs Automobiles): Επιτροπή 
συνδέσμου των κατασκευαστών αυτοκινήτων 
COMMET Πρόγραμμα κοινοτικής δράσης για την εκπαίδευση και την κατάρτιση 
σε βέματα τεχνολογίας 
CORRIDOR Συνεργασία στον τομέα της πληροφορικής που εφαρμόζεται για την 
επίλυση των οδικών προβλημάτων των περιφερειών 
ΔΑΣΕ Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη 
DECT Σχέδιο ψηφιακής ασύρματης τηλεφωνίας 
DELTA Ανάπτυξη της μαθητείας στην Ευρώπη μέσω της χρήσης προηγμένων 
τεχνολογιών 
DRIVE Ειδικά οδικά έργα υποδομής για την ασφάλεια των οχημάτων στην 
Ευρώπη 
EDI (Echange de Données Informatisées): Ανταλλαγή ηλεκτρονικών 
δεδομένων 
ED I FACT Διεθνές πρότυπο για την ανταλλαγή ηλεκτρονικών δεδομένων για τη 
διοίκηση, το εμπόριο και τις μεταφορές 
ΕΖΕΣ Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών 
EKAX Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα 
- 39 
ENS Σύστημα διασύνδεσης των ευρωπαϊκών ηλεκτρονικών δικτύων 
ERASMUS Πρόγραμμα δράσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με την 
κινητικότητα των σπουδαστών 
ERMES Πανευρωπαϊκό σύστημα επίγειας ραδιοτηλεειδοποίησης για το κοινό 
ERT Στρογγυλή τράπεζα των ευρωπαίων βιομηχάνων 
ETE Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 
ΕΤΠΑ Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης 
ETS! Ινστιτούτο ευρωπαϊκών τηλεπικοινωνιακών προτύπων 
ΕΥΡΗΚΑ Ευρωπαϊκός οργανισμός για τον συντονισμό της έρευνας 
EUROCONTROL Ευρωπαϊκός οργανισμός για τον έλεγχο της εναέριας κυλκλοφορίας 
EUROFORM Πρόγραμμα κοινοτικής πρωτοβουλίας (Κοινωνικό Ταμείο) για την 
επαγγελματική εκπαίδευση 
EUROTECNET Πρόγραμμα δράσης στους τομείς των νέων τεχνολογιών και της 
επαγγελματικής εκπαίδευσης 
EURYCLEE Δίκτυο των εθνικών κέντρων πληροφόρησης για τις νέες τεχνολογίες 
της πληροφόρησης και της εκπαίδευσης στα κράτη μέλη της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
EURYDICE Δίκτυο πληροφορικής για την εκπαίδευση μέσα στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα 
FI EC Ομοσπονδία των ευρωπαϊκών κατασκευαστικών βιομηχανιών 
FORCE Πρόγραμμα διαρκούς επαγγελματικής εκπαίδευσης 
FYSAN Σύστημα φυτο-υγειονομικής παρακολούθησης 
GSM (Group Spécial Mobile) Ειδική κινητή ομάδα (πολυκεντρική 
(κυψελωτή) τηλεφωνία) 
IMPACT Πρόγραμμα δράσης για τη δημιουργία μιας αγοράς των υπηρεσιών 
πληροφόρησης 
INSIS Ολοκληρωμένο κοινό σύστημα πληροφοριών μεταξύ των οργάνων της 
Κοινότητας 
INTERREG Πρόγραμμα κοινοτικής πρωτοβουλίας (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ΕΤΓΠΕ(FEOGA) -
Προσανατολισμοί) σχετικά με τις διασυνοριακές περιφέρειες 
LINGUA Δράση για την προώθηση της διδασκαλίας και της εκμάθησης των 
ξένων γλωσσών 
METRAN Ευρωπαϊκό δίκτυο μεταδόσεων 
ΟΝΡ (Open Network Provision): Παροχή ανοικτού δικτύου τηλεπικοινωνιών 
PCRD (Programme-Cadre de Recherche et Développement): Πρόγραμμα-
πλαίσιο για την έρευνα και την ανάπτυξη 
- 40 -
PETRA Πρόγραμμα δράσης για την εκπαίδευση και την προετοιμασία των 
νέων για την ενήλικη και επαγγελματική ζωή 
PHARE (Pologne-Hongrie Aide à la Reconstruction Economique): Σχέδιο 
δράσης για συντονισμένη βοήθεια προς την Πολωνία και την 
Ουγγαρία 
POLIS (Promotion des Liaisons Opérationnelles à Intégration de 
Services): Προώθηση των λειτουργικών συνδέσεων ολοκληρωμένων 
υπηρεσιών (πληροφορική εφαρμοζόμενη στις αστικές μεταφορές) 
PROMETHEUS Πρόγραμμα για ένα ευρωπαϊκό κυκλοφοριακό σύστημα υψηλής 
αποτελεσματικότητας και ασφάλειας 
REGEN Πρόγραμμα κοινοτικής πρωτοβουλίας (ΕΤΠΑ) σχετικά με τις 
ενεργειακές διασυνδέσεις 
RNIS (Réseau Numérique à Intégration de Services): Ψηφιακό δίκτυο 
ολοκληρωμένων υπηρεσιών 
SCENT (System Customs Enforcement Network): Δίκτυο επιβολής 
τελωνειακών συστημάτων 
SCIENCE Σχέδιο για την τόνωση της διεθνούς συνεργασίας και των 
ανταλλαγών που είναι αναγκαίες στους ευρωπαίους ερευνητές (1988-
1992) 
SHIFT Σύστημα υγειονομικού ελέγχου των εισαγωγών από τρίτες χώρες 
στους σταθμούς συνοριακού ελέγχου (σχέδιο SHIFT) 
SIS Σύστημα πληροφοριών Shengen 
STAR Κοινοτικό πρόγραμμα σχετικά με την ανάπτυξη ορισμένων 
μειονεκτουσών περιφερειών της Κοινότητας, μέσω της βελτίωσης της 
πρόσβασης τους στις προηγμένες υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών 
TARIC Κοινό δασμολόγιο 
TED ΙS Κοινοτικό πρόγραμμα σχετικό με την ηλεκτρονική διαβίβαση 
δεδομένων εμπορικής χρήσης, μέσω των τηλεπικοινωνιακών δικτύων 
TELEMATIQUE Πρόγραμμα κοινοτικής πρωτοβουλίας (ΕΤΠΑ) σχετικό με την πρόσβαση 
στις προηγμένες υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών 
UN ICE (Union des Confédérations de l'Industrie et des Employeurs 
d'Europe): Ένωση των συνομοσπονδιών βιομηχανιών και εργοδοτών 
της Ευρώπης 
VSAT (Very Small Aperture Terminals): Τερματικά ιδιαίτερα μικρού 
ανο ί γματος (δορυφόροι) 

ISSN 0254-1483 
COM(90) 585 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 15 ISSN 0254-1483 
COM(90) 585 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 15 
Aptt). καταλόγον : CB-CO-90-661-GR-C 
ISBN 92-77-67654-X 
TIHH ΠΩΛΗΣΗΣ μέχρι 30σελίβες: 3,50ECU για κάβε lOcamÎtovnrUfifi;· 1,75 FHT 
Yflvipcola EIUOOMMV E«*6«eav t»v ΚυρΜία^κον Κοινοτητνν 
L-2985 Luxembourg