Αριθ. C 232/88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 8. 87 
Γνωμοδότηση για την κατάργηση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που έχουν φορολογική φύση 
στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές: Μελέτη των φόρων στα οχήματα, των φόρων στα καύσιμα και 
των διοδίων 
(Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο) 
(87/C 232/24) 
Στις 5 Φεβρουαρίου 1987 και σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο του άρθρου 198 της συνθήκης για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με το έγγραφο «Κατάργηση των στρεβλώσεων 
του ανταγωνισμού που έχουν φορολογική φύση στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές: Μελέτη των 
φόρων στα οχήματα, των φόρων στα καύσιμα και των διοδίων (Ανακοίνωση της Επιτροπής στο 
Συμβούλιο». 
Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών 
της ΟΚΕ, προγραμμάτισε τις εργασίες του κατά την 175η συνεδρίαση του, στις 11 Φεβρουαρίου 1987, 
και υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του κατά την 178η συνεδρίαση του, στις 10 Ιουνίου 1987, με βάση 
προφορική εισήγηση του κ. Moreland, εισηγητή. 
Κατά την 247η σύνοδο ολομέλειας, την 1η και 2α Ιουλίου 1987 (συνεδρίαση της 2ας Ιουλίου 1987), η 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την παρακάτω γνωμοδότηση: 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής η ΟΚΕ 
πιστεύει ότι η κοινή πολιτική μεταφορών θέτει πέντε κύριους 
στόχους όσον αφορά τη φορολογία των εμπορικών οχημά­
των: 
α) εναρμόνιση των όρων ανταγωνισμού μεταξύ των διαφό­
ρων τρόπων μεταφοράς, και στο εσωτερικό τους-
β) κατανομή του οικονομικού και κοινωνικού κόστους των 
έργων υποδομής στους χρήστες· 
γ) επαρκή φορολογικά έσοδα για τα κράτη μέλη· 
δ) ελεύθερη ροή αγαθών και προσώπων στην Κοινότητα* 
και 
ε) επίτευξη λογικών συμφωνιών με μη κράτη μέλη για την 
κυκλοφορία υπό διαμετακόμιση (παράγραφος 44). 
1.2. Επειδή παρόμοιοι στόχοι δεν είναι πάντοτε συμβιβά­
σιμοι, η ΟΚΕ δεν εκπλήσσεται από το γεγονός ότι προέκυψαν 
δυσκολίες για την επίτευξη συμφωνίας σε κοινοτικό επίπεδο, 
όσον αφορά τη φορολογία των εμπορικών οχημάτων. Πράγ­
ματι οι διαφορές ως προς το ύφος της φορολογίας των 
οχημάτων και η διαφορετική έμφαση που δίνουν τα κράτη 
μέλη στους φόρους επί των οχημάτων, επί των καυσίμων, και 
στα διόδια, συνέβαλαν στο γεγονός ότι το Συμβούλιο μολο­
νότι συζητεί επί 20 χρόνια για τη φορολογία των εμπορικών 
οχημάτων, δεν έχει καταλήξει ακόμη σε απόφαση. 
1.3. Μια ενέργεια του Συμβουλίου ήταν η απαγόρευση 
επιβολής ορισμένων ειδικών φόρων στις εμπορικές μεταφο­
ρές, όπως ο φόρος ανά τόνο/χλμ. μεταφοράς (αν και ο φόρος 
αυτός εφαρμόζεται σε τρίτες χώρες, όπως π.χ. Αυστρία, 
Σουηδία, Γιουγκοσλαβία). 
1.4. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι το Συμβούλιο ζήτησε από την 
Επιτροπή να εξετάσει περαιτέρω την εξάλειψη των στρεβλώ­
σεων του ανταγωνισμού που έχουν φορολογική φύση στις 
εμπορευματικές οδικές μεταφορές. Η έκθεση στην οποία αναφέρεται το παρόν έγγραφο είναι το αποτέλεσμα της 
έρευνας της Επιτροπής. Η έκθεση της Επιτροπής καθώς και 
οι σχετικές παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και του Συμβου­
λίου, θα αποτελέσουν τη βάση για τις νομοθετικές προτάσεις 
κατά το τέλος του 1987. 
1.5. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής (παρά­
γραφος 29), σε γενικές γραμμές οι φόροι στα καύσιμα και στα 
οχήματα αντιπροσωπεύουν μαζί το 4 έως 10% του κόστους 
των διεθνών μεταφορών, ενώ μόνο οι φόροι στα οχήματα 
αντιπροσωπεύουν περίπου το 1 έως 5%. Η σημασία των 
διοδίων εξαρτάται σημαντικά από τις αποστάσεις που δια­
νύονται, εκεί όπου υπάρχουν. Έτσι μπορούν να αντιπροσω­
πεύουν το 4% του κόστους μεταφοράς στη Γαλλία, για 
μεγάλα οχήματα που χρησιμοποιούν πάρα πολύ δρόμους με 
διόδια μέχρι λίγο πάνω από 1 % για έναν ολλανδό ή άγγλο 
μεταφορέα ο οποίος διανύει μόνο το 25% των συνολικών 
ετήσιων διαδρομών του σε αυτοκινητόδρομους με διόδια. 
1.6. Φορολογία εμπορικών οχημάτων 
1.6.1. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι η Επιτροπή στην ανακοίνωση 
της προτείνει τρεις εναλλακτικές λύσεις για την επίλυση του 
προβλήματος της φορολογίας των εμπορικών οχημάτων: 
1.6.1.1. (Πρώτη εναλλακτική λύση) Η πρόταση του 1968 
σχετικά με τους φόρους οχημάτων ('), την οποία υποστήρι­
ξαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2) και η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή (3), και που έγινε καταρχήν δεκτή από 
το Συμβούλιο (4) (κατά της οποίας, όμως, ένα κράτος μέλος 
αντέταξε το δικαίωμα αρνησικυρίας). Η πρόταση αυτή είχε 
ως στόχο κατά πρώτον την προσέγγιση των φορολογικών 
δασμών ώστε να εξασφαλίζεται η κάλυψη τουλάχιστον του 
(•) ΕΕ αριθ. C 95 της 21. 9. 1968, σ. 41. 
(2) ΕΕ αριθ. C 63 της 28. 5. 1969. 
(3) ΕΕ αριθ. C 48 της 16. 4. 1969, σ. 5. 
(4) Έγγραφο του Συμβουλίου Τ/512/78 της 20ής Ιουνίου 1978. 
3ί. 8. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 232/89 
οριακού κόστους και να προβλέπεται παράλληλα η κάλυψη 
του συνολικού κόστους από τους φόρους καυσίμων και 
οχημάτων. 
1.6.1.2. (Δεύτερη εναλλακτική λύση) Προσέγγιση του 
ύψους των φόρων με βάση ένα κοινοτικό μέσο όρο. Εννοείται 
ότι οι φόροι θα πρέπει να καλύπτουν τις σχετικές δαπάνες 
υποδομής. Η Επιτροπή προτείνει η «προσέγγιση» να έχει ως 
αντικείμενο την αύξηση των χαμηλών φόρων ενώ οι υψηλό­
τεροι φόροι θα παραμένουν αμετάβλητοι (ενδεχομένως θα 
ακινητοποιούνται κατόπιν συμφωνίας). 
1.6.1.3. (Τρίτη εναλλακτική λύση) Σήμερα οι φόροι επι­
βάλλονται σύμφωνα με την αρχή της «εθνικότητας», δηλαδή 
τα οχήματα επιβαρύνονται με το φόρο οχημάτων μόνο στη 
χώρα της οποίας φέρουν την πινακίδα κυκλοφορίας. Αντίθε­
τα, η Επιτροπή προτείνει μια φορολογία με βάση την «εδα-
φικότητα», δηλαδή στη χώρα στην οποία το όχημα κινείται, 
όπως, για παράδειγμα, φόρος ανά κιλιόμετρο μεταφοράς που 
υπάρχει στη Σουηδία. 
1.6.1.4. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή προτείνει σιωπηρά 
και μια τέταρτη εναλλακτική λύση (παράγραφος 63) η οποία 
συνίσταται στην προσπάθεια προσέγγισης της φορολογίας 
οχημάτων ώστε να καλύπτεται το μέσο κόστος οδοποιίας 
στις χώρες της Κοινότητας και να αναγωνρίζεται έτσι η ήδη 
εναρμονισμένη φορολογία καυσίμων. 
1.7. Φόροι στα καύσιμα 
1.7.1. Όσον αφορά τους φόρους στα καύσιμα η ΟΚΕ 
σημειώνει ότι: 
— η Επιτροπή επαναλαμβάνει την πρόταση της του 1973, για 
τη δομή της φορολογίας των ορυκτελαίων ί1), η οποία 
σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής μπορεί και πρέπει να 
υιοθετηθεί στο άμεσο μέλλον 
— η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η μεγάλη διαφορά των φόρων 
στο καύσιμο πετρέλαιο, τόσο σε σχέση με το φόρο στην 
βενζίνη όσο και ανάμεσα στα κράτη μέλη, αποτελεί 
βασικό πρόβλημα και προτείνει την προσέγγιση των 
φόρων στο καύσιμο πετρέλαιο που ισχύουν σήμερα, μέσα 
σε κάποια στενά όρια. Υπογραμμίζει ότι μια ζώνη διακύ­
μανσης των φόρων στο καύσιμο πετρέλαιο που θα πλη­
σιάζει τους υψηλότερους συντελεστές, θα καλύπτει 
καλύτερα το κόστος των έργων υποδομής. 
1.8. Διόδια 
1.8.1. Όσον αφορά τα διόδια, η Επιτροπή δεν καταλήγει 
σε σταθερά συμπεράσματα και κρίνει (παράγραφος 67) ότι η 
δίκαιη επίλυση του θέματος αυτού θα εξαρτηθεί από τη λύση 
που θα δοθεί στο θέμα των φόρων επί των εμπορικών 
οχημάτων. Ωστόσο, παρατηρεί η ΟΚΕ, η Επιτροπή δεν 
αναφέρει ότι υπάρχει ανάγκη να καταργηθούν τα διόδια. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις (προτεινόμενη λύση) 
2.1. Η επίλυση των προβλημάτων ως προς τη φορολογία 
των εμπορικών οχημάτων είναι σημαντική για την εξάλειψη 
0) ΕΕ αριθ. C 92 της 31. 10. 1973, σ. 36. των στρεβλώσεων ανταγωνισμού ενόψει της ολοκλήρωσης 
της εσωτερικής αγοράς το 1992. Η Επιτροπή θα πρέπει στη 
συνέχεια, με βάση την έκθεση της, να διατυπώσει αναλυτικές 
προτάσεις και το Συμβούλιο θα πρέπει να τις εξετάσει 
επειγόντως ώστε να εξασφαλισθεί άμεση συμφωνία για τις 
προτάσεις αυτές. 
2.2. Η επιτακτική ανάγκη που υπάρχει για συμφωνία ως 
προς τη φορολογία των εμπορικών οχημάτων, τους φόρους 
στα καύσιμα και τα διόδια, τονίζεται περισσότερο από τα 
προβλήματα που αντιμετωπίζει η Κοινότητα κατά τη διέλευ­
ση των οχημάτων από την Αυστρία, την Ελβετία και τη 
Γιουγκοσλαβία. Η κοινή στάση στα φορολογικά θέματα θα 
ενισχύσει τη θέση της Κοινότητας κατά τις διαπραγματεύσεις 
με αυτές τις χώρες. 
2.3. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, στις αναλυτικές προτάσεις 
της Επιτροπής θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα εξής 
σημεία: 
— οποιαδήποτε λύση υιοθετηθεί δεν θα πρέπει να θέτει 
εμπόδια στον ανταγωνισμό με άλλους τρόπους μεταφο­
ρών, ιδιαίτερα στα πλαίσια του κόστους των υποδομών. 
Ειδικότερα, θα πρέπει να εφαρμοσθούν οι προτάσεις που 
περιλαμβάνονται στην ενημερωτική έκθεση και στη γνω­
μοδότηση της ΟΚΕ για μια κοινή σιδηροδρομική πολιτι­
κή (2). Θα πρέπει ακόμη να εφαρμοσθούν οι προτάσεις 
της Επιτροπής που αφορούν την υποδομή στον τομέα των 
. σιδηροδρομικών μεταφορών (3), 
— η φορολογία θα πρέπει, εφόσον είναι εφικτό, να εξασφα­
λίζει ότι το όχημα θα καλύπτει πλήρως τα έξοδα που 
δημιουργεί, 
— η «εδαφική» βάση της φορολογίας έχει το πλεονέκτημα 
ότι συνδέει τα έσοδα με τα έξοδα που έχουν καταβληθεί. 
Μία δίκαιη λύση για να ληφθεί υπόψη το γεγονός καθώς 
επίσης και η ανάγκη για εξοικονόμηση ενέργειας, θα 
περιελάμβανε ενδεχομένως τη μετατόπιση του βάρους 
από τη φορολογία των οχημάτων στη φορολογία των 
καυσίμων, 
— στη φορολογία οχημάτων και τη φορολογία καυσίμων δεν 
θα πρέπει να επιτρέπονται εκπτώσεις που κάνουν διακρί­
σεις, 
— οποιαδήποτε λύση υιοθετηθεί δεν θα πρέπει να περιπλέκει 
ακόμη περισσότερο τη φορολογία ή να προσθέτει επι­
πλέον διοικητικά εμπόδια. 
2.4. Φορολογία των εμπορικών οχημάτων 
2.4.1. Στα πλαίσια των σημείων 2.2 και 2.3 η ΟΚΕ πιστεύει 
ότι η πρώτη εναλλακτική λύση αποτελεί αποδεκτή βάση για 
προτάσεις όσον αφορά τη φορολογία των οχημάτων. 
2.4.2. Στα πλαίσια των σημείων 2.2 και 2.3, η ΟΚΕ πιστεύει 
πως, σε ό,τι αφορά τη φορολογία οχημάτων, η δεύτερη 
εναλλακτική λύση αποτελεί μια αποδεκτή συμβιβαστική 
λύση. Κάτι τέτοιο δεν είναι απλώς μια «εξισωτική αύξηση» 
(2) ΕΕ αριθ. C 105 της 21. 4. 1987, σ. 13. 
(3) ΕΕ αριθ. C 36 της 10. 2. 1984, σσ. 5 και 11 (προτάσεις)· ΕΕ αριθ. 
C 87 της 9. 4. 1985, σ. 1 (γνωμοδοτήσεις της ΟΚΕ). 
Αριθ. C 232/90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 8. 87 
των φόρων των κρατών μελών που επιβάλλουν σήμερα 
χαμηλούς φόρους. Μια πιθανή λύση θα ήταν η καθιέρωση 
ζώνης διακύμανσης όπου ο μικρότερος δυνατός φόρος θα 
βασίζεται στην κάλυψη του οριακού κόστους. 
2.4.3. Καθώς η τρίτη εναλλακτική λύση είναι πολύπλοκη 
και συνεπάγεται συνοριακούς ελέγχους και αυστηρότερες 
διοικητικές διαδικασίες, δεν αποτελεί κατάλληλη λύση για 
το άμεσο μέλλον. Ωστόσο η αρχή της «εδαφικότητας» έχει 
προτερήματα και θα μπορούσε να είναι μία δίκαιη λύση· ως 
εκ τούτου η τρίτη εναλλακτική λύση θα μπορούσε να 
αποτελέσει τη βάση για μια μακροπρόθεσμη επίλυση. Παρά 
το γεγονός ότι η κοινοτική πολιτική δεν θα πρέπει προς το 
παρόν να βασιστεί σ' αυτή την εναλλακτική λύση, η Επιτρο­
πή θα πρέπει να εξετάσει περαιτέρω αυτό το θέμα σ' ένα 
μεταγενέστερο στάδιο, έχοντας υπόψη ότι θα πρέπει να 
εξαλειφθούν τα εμπόδια κατά την εισαγωγή της. 
2.4.4. Η τέταρτη (σιωπηρή) εναλλακτική λύση για την 
οποία γίνεται λόγος παραπάνω θα μπορούσε να είναι μια 
αποδεκτή βάση για προτάσεις· η ΟΚΕ όμως διαβλέπει 
δυσκολίες στον προσδιορισμό «του μέσου κόστους οδο­
ποιίας στις χώρες της Κοινότητας». 
2.4.5. Μια λύση για τη φορολογία των εμπορικών οχημά­
των μπορεί να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές σε ορισμέ­
να κράτη μέλη. Κατά συνέπεια, οι μεταβολές θα πρέπει 
να πραγματοποιηθούν σταδιακά σε μία πενταετή π.χ. 
περίοδο. 
2.5. Φόροι στα καύσιμα 
2.5.1. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει τις παρατηρήσεις της Επιτρο­
πής για τη φορολογία των ορυκτελαίων και την ανάγκη για 
συνεχή μελέτη του θέματος από το Συμβούλιο. Το Συμβούλιο 
καλείται να συμφωνήσει. 
2.5.2. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η πρόταση της Επιτροπής 
επιδιώκει την προσέγγιση των φόρων στο καύσιμο πετρέλαιο 
μέσα σε σχετικά στενά όρια που θα πλησιάζουν τους υψηλό­
τερους συντελεστές ώστε να καλύπτεται το κόστος των 
έργων υποδομής, και πιστεύει ότι οι άμεσοι φόροι μπορούν 
τουλάχιστον να καλύψουν καλύτερα το κόστος των έργων 
υποδομής. 
2.5.3. Η έλλειψη εναρμόνισης δεν θα πρέπει να αποτελέσει 
δικαιολογία για οποιαδήποτε καθυστέρηση στην κατάργηση 
Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 1987. του ανώτατου ορίου της ποσότητας καυσίμου πετρελαίου 
ντήζελ που επιτρέπεται να μεταφέρεται ατελώς διά μέσου των 
συνόρων. 
2.6. Διόδια 
2.6.1. Εκτός από τα διόδια για τις γέφυρες, τα οχηματα­
γωγά και τις σήραγγες, όλα τα διόδια θα πρέπει να καταρ­
γηθούν το συντομότερο δυνατόν ή μετά τη λήξη των συμβα­
τικών διακανονισμών. 
2.6.2. Η Επιτροπή θα πρέπει να συμπεριλάβει στις προτά­
σεις της ότι στα διόδια δεν επιτρέπονται εκπτώσεις που 
κάνουν διακρίσεις. 
2.7. Άλλες παρατηρήσεις 
2.1 Λ. Υπενθυμίζεται στο Συμβούλιο ότι οι περιορισμοί και 
οι καθεστερήσεις στην επιστροφή του ΦΠΑ από ορισμένα 
κράτη μέλη συνεπάγονται στρεβλώσεις στις οδικές μεταφο­
ρές. 
2.7.2. Η Επιτροπή στις προτάσεις της θα πρέπει να λάβει 
επίσης υπόψη της τις στερβλώσεις του ανταγωνισμού που 
προκαλούνται από τους φόρους επί της αγοράς που επιβάλ­
λονται στα εμπορικά οχήματα επιπλέον του ΦΠΑ, και από 
τις εκπτώσεις φόρων και τις πιστωτικές διευκολύνσεις που 
παρέχονται για την αγορά εμπορικών οχημάτων από ορισμέ­
να κράτη μέλη. 
2.7.3. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει ακόμη την 
περίπτωση των διαφορετικών τελών ασφάλισης, ιδιαίτερα 
από τη σκοπιά της φορολογίας στα διάφορα κράτη μέλη που 
ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν τους όρους του ανταγωνι­
σμού. 
2.7.4. Υψηλότερη φορολογία των εμπορικών οχημάτων θα 
επιβαρύνει το ήδη υψηλό κόστος των μεταφορών στον τομέα 
της βιομηχανίας για τις απομακρυσμένες και λιγότερο ευνοη­
μένες περιοχές της Κοινότητας. Μολονότι η Επιτροπή στην 
πρόταση της δεν θα πρέπει να προβλέψει εξαιρέσεις για τις 
φορολογικές πλευρές της μεταφοράς προϊόντων, η Κοινότη­
τα θα πρέπει να εξετάσει σοβαρά και επειγόντως αυτό το 
πρόβλημα, μέσω αυξανομένης ενίσχυσης από το Περιφερει­
ακό Ταμείο. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT