Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της Συνθήκης ΕΚ» () (98/C 284/04)

Στις 11 Μαρτίου 1998, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Ιουνίου 1998 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Sepi.

Κατά την 356η σύνοδο ολoμέλειας της 1ης Ιουλίου 1998, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 135 ψήφους υπέρ, μία κατά και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ΟΚΕ έχει επανειλημμένως τονίσει την ανάγκη θέσπισης κανονιστικών πράξεων οι οποίες να διέπουν κατά τρόπο πλήρη και νομικώς έγκυρο τον τομέα του ανταγωνισμού.

1.2. Εξάλλου, στη γνωμοδότηση σχετικά με τη XXII έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού () επισημαίνετο ήδη η σημασία και η ανάγκη ανάληψης κανονιστικής δράσης εκ μέρους της Επιτροπής, με στόχο να προσδοθεί διαφάνεια και να παρασχεθεί περισσότερη ασφάλεια δικαίου σε όλους τους ενδιαφερομένους.

1.3. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση επί θεμάτων ανταγωνισμού που επιδεικνύεται σε όλες τις χώρες της ΕΕ, τόσο μεταξύ των οικονομικών και νομικών φορέων όσο και, εν γένει, εκ μέρους της κοινής γνώμης όσον αφορά τα ικανοποιητικά αποτελέσματα που επετεύχθησαν στον τομέα της συγκράτησης των τιμών και της αύξησης της ανταγωνιστικότητας.

1.4. Σε αυτόν ακριβώς τον τομέα, έχει αποδειχθεί αναγκαίο να θεσπισθεί νομοθεσία η οποία να επιτυγχάνει να προσδώσει διαφάνεια και να συστηματοποιεί τη δράση της Επιτροπής.

1.5. Ο παρών κανονισμός έπεται, εξάλλου, του κανονισμού σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της Συνθήκης «για τον προσδιορισμό κατηγοριών όσον αφορά τις οριζόντιες κρατικές ενισχύσεις» ().

1.6. Η ΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή να εξακολουθήσει την εν λόγω κανονιστική δράση επεκτείνοντάς τη διαρκώς, κατά τρόπο ώστε να δημιουργηθεί μία «συλλογή» μέτρων η οποία να προσδίδει ομοιογένεια και σαφήνεια στο σύνολο του εν λόγω τομέα, ενόψει και της διεύρυνσης.

1.7. Στην εν λόγω δράση θα πρέπει να ληφθεί υπόψη σε ορισμένους νευραλγικούς τομείς της ευρωπαϊκής βιομηχανίας η κατάσταση που υφίσταται σχετικά με τις ενισχύσεις οι οποίες παρέχονται στις ανταγωνιστικές χώρες.

1.8. Η πρόταση κανονισμού επιδιώκει την επίτευξη δύσκολης ισορροπίας μεταξύ αποτελεσματικότητας και διαφάνειας. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι, κατά κανόνα, η διαφάνεια και τα δικαιώματα τρίτων οφείλουν να τύχουν μεγαλύτερης προσοχής εκ μέρους των κοινοτικών οργάνων.

2. Το έγγραφο της Επιτροπής

2.1. Η πρόταση κανονισμού συνιστά στην ουσία διαδικαστική πρόταση η οποία, αφενός, κωδικοποιεί μία ήδη δοκιμασμένη πρακτική και, αφετέρου, «διευκρινίζει ορισμένες πτυχές της και καθιστά αυστηρότερους τους κανόνες» για ένα αποτελεσματικότερο σύστημα ελέγχου.

2.2. Η εν λόγω πρόταση επιβεβαιώνει ότι η υποχρέωση της κοινοποίησης και το δικαίωμα αναστολής που θεσπίζει το άρθρο 93, παράγραφος 3, συνιστούν τον ακρογωνιαίο λίθο του συστήματος ελέγχου, ενώ στην Επιτροπή εναπόκειται η αποκλειστική αρμοδιότητα να αποφασίζει σχετικά (άρθρα 2 και 3).

2.3. Στο άρθρο 4 περιγράφεται η διαδικασία εξέτασης της κοινοποίησης εκ μέρους της Επιτροπής και καθορίζονται οι προθεσμίες για τις αποφάσεις εντός των οποίων, ελλείψει ρητής αποφάσεως, η ενίσχυση θεωρείται εγκριθείσα.

2.4. Κατά τον ίδιο τρόπο, η κοινοποίηση θεωρείται ότι έχει αποσυρθεί σε περίπτωση που το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν παρέχει τις πληροφορίες που ζητεί η Επιτροπή έπειτα από την πρώτη εξέταση (άρθρο 5).

2.5. Αφού ολοκληρωθεί η επίσημη ελεγκτική διαδικασία, η Επιτροπή μπορεί τότε να αποφασίσει ότι η ενίσχυση είναι συμβατή, μπορεί να την εγκρίνει υπό ορισμένους όρους ή μπορεί να αποφασίσει ότι δεν είναι συμβατή (άρθρο 7, άρθρο 11).

2.5.1. Σε περίπτωση κατά την οποία η ενίσχυση χορηγήθηκε παρανόμως και είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά, η Επιτροπή αποφασίζει ότι το κράτος μέλος πρέπει να ζητήσει την επιστροφή της ενισχύσεως από το δικαιούχο (άρθρο 14).

2.6. Τα άρθρα 10 και 11 άπτονται της διαδικασίας αναστολής και προσωρινής ανάκτησης, σε περίπτωση που οι ενισχύσεις θεωρηθούν παράνομες βάσει των παρεχομένων πληροφοριών, «ανεξαρτήτως της πηγής τους».

2.7. Η ανάκτηση των ενισχύσεων διέπεται από το άρθρο 14, το οποίο προβλέπει τη χρήση των έννομων μέσων που έχει στη διάθεσή του το ενδιαφερόμενο κράτος και ορίζει ότι «τα ένδικα μέσα που προβλέπει η εθνική νομοθεσία δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα».

2.8. Πέραν των παράνομων ενισχύσεων, θίγεται επίσης το θέμα των ενισχύσεων «καταχρηστικής εφαρμογής» (άρθρο 15) και εκείνων που δεν «συμβιβάζονται πλέον με την κοινή αγορά».

2.9. Βάσει του κανονισμού, αφενός, παρέχεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να υιοθετούν «τα κατάλληλα μέτρα» και, αφετέρου, καθορίζονται δύο συστήματα ελέγχου: η εξέταση των ετήσιων εκθέσεων των κρατών και η διενέργεια επιτόπιων ελέγχων (άρθρα 19 και 20).

2.10. Επιπλέον, ορίζεται ένα σύστημα συνεργασίας με τις «ανεξάρτητες» εθνικές αρχές επί θεμάτων ανταγωνισμού για ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις (άρθρο 21).

2.11. Οι κανόνες γενικού χαρακτήρα ορίζουν ότι αποδέκτες των αποφάσεων είναι μόνον τα κράτη μέλη και ότι η δημοσίευση των αποφάσεων στην Επίσημη Εφημερίδα πραγματοποιείται με συνοπτική μορφή, παρότι υπάρχει η δυνατότητα λήψης αντιγράφου του πλήρους κειμένου της απόφασης στη γλώσσα στην οποία είναι αυθεντικό το κείμενό της (άρθρο 25).

2.12. Τέλος, συστήνεται Συμβουλευτική Επιτροπή απαρτιζόμενη από εκπροσώπους των κρατών μελών η οποία επικουρεί την Επιτροπή μόνον όσον αφορά τους «κανόνες εφαρμογής» και, συνεπώς, όχι ως προς τις αποφάσεις (άρθρο 27).

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει τη σημασία του εν λόγω κανονισμού, δεδομένου ότι οργανώνει και καθιστά ορθολογικότερο ένα σύνολο πρακτικών και αρχών που διατυπώνονται στις αποφάσεις του Δικαστηρίου, προσδίδοντάς τους οργανική δομή.

3.2. Εντούτοις, εκτιμά ότι το εγχείρημα αυτό που άπτεται της νομικής οργάνωσης της κοινοτικής δράσης επί θεμάτων ανταγωνισμού θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω εμβάθυνσης, κατά τρόπο ώστε να επιτευχθεί εντός ολίγων ετών μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου επί θεμάτων ανταγωνισμού, ενόψει της επιτάχυνσης που επιβάλλεται λόγω τόσο της απτής υλοποίησης της ενιαίας αγοράς όσο και της ευρωπαϊκής νομισματικής ενοποίησης.

3.3. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού πρέπει να επεκταθεί και μάλιστα μετά την εφαρμογή του «κώδικα φορολογικής διαχείρισης», ούτως ώστε να περιληφθούν και οι φορολογικές εκείνες διατάξεις που προκαλούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών.

3.4. Πρέπει, δε, να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για την επακριβέστερη διευκρίνιση των χρησιμοποιούμενων νομικών εννοιών και για την ομοιογενή απόδοσή τους στις διάφορες γλώσσες προκειμένου να επιτευχθεί η ομοιογενής ερμηνεία τους από όλους. Παραδείγματος χάρη στον παρόντα κανονισμό, κρίνεται σκόπιμο να διασαφηνισθεί περαιτέρω η διαφορά μεταξύ παράνομων ενισχύσεων και ενισχύσεων «που εφαρμόζονται καταχρηστικά», υπό τον όρο ότι οι νομικές συνέπειες θα είναι οι αυτές.

3.5. Όσον αφορά τον ανταγωνισμό, η Επιτροπή διαθέτει εξουσία για την προετοιμασία και την εφαρμογή κανονισμών. Η ΟΚΕ έχει μεν ήδη εκφέρει ευνοϊκή γνώμη όσον αφορά την εν λόγω ενοποίηση, αλλά κρίνεται σκόπιμο να διασαφηνισθεί περισσότερο, σε αυτό το πλαίσιο, τόσο η διαδικασία προσφυγής όσο και η υποχρέωση της Επιτροπής να προβαίνει στην έκδοση αποφάσεως κατόπιν αιτήματος οποιουδήποτε ενδιαφερομένου. Ο ασαφής χαρακτήρας του άρθρου 10, παράγραφος 1, όσον αφορά τη συλλογή πληροφοριών φαίνεται να εκχωρεί στην Επιτροπή υπερβολικά μεγάλη ελευθερία αξιολόγησης. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, πρέπει να διασφαλισθεί δικαίωμα προσφυγής στους ενδιαφερόμενους τρίτους, με υποχρέωση εκ μέρους της Επιτροπής να ανταπαντά οπωσδήποτε.

3.6. Η εισαγωγή απαρέγκλιτων κανόνων συνιστά, επίσης, μοναδική ευκαιρία για τη δημιουργία νέου κλίματος αυξημένης διαφάνειας, κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται το δικαίωμα των τρίτων να ενημερώνονται, να διατυπώνουν την άποψή τους και να εκφέρουν γνώμη πριν από τη λήψη των αποφάσεων. Η ουσιαστική συμμετοχή των τρίτων θα συντελέσει σε βελτίωση της ποιότητας του έργου της Επιτροπής, σε ενδυνάμωση του ελέγχου και σε μείωση των φαινομένων στρέβλωσης του ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά.

3.7. Η επίτευξη μεγαλύτερης διαφάνειας και η εκχώρηση περισσοτέρων δικαιωμάτων στους τρίτους θα συμβάλει στην ενίσχυση του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων. Οι ανταγωνιστές και οι λοιποί ενδιαφερόμενοι θα μπορούσαν να συντελέσουν κατά τρόπο ώστε να καταστεί πληρέστερη η διερεύνηση σημαντικών υποθέσεων. Η παροχή πληροφοριών εκ μέρους ανταγωνιζόμενων εταιρειών θα παρείχε στην Επιτροπή τη δυνατότητα να αξιολογεί καλύτερα τον αντίκτυπο μιας δεδομένης ενίσχυσης στην αγορά. Κατά συνέπεια, η ενδυνάμωση των δικαιωμάτων των τρίτων θα συνέβαλε ενδεχομένως σε μείωση του συνολικού επιπέδου των ενισχύσεων.

3.8. Ο προσδιορισμός των κρατικών ενισχύσεων τόσο από το Δικαστήριο όσο και από τη Συνθήκη περιλαμβάνει και τις ενισχύσεις οι οποίες δεν αποτελούν επιχορηγήσεις αλλά στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό. Η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού σε ορισμένες από τις ενισχύσεις αυτές - ιδιαίτερα εάν τα κράτη μέλη δεν κρίνουν σκόπιμο να τις κοινοποιήσουν - πρέπει να υποχρεώνει την Επιτροπή σε επίδειξη μεγαλύτερης προσοχής και σε εισαγωγή ρυθμίσεων οι οποίες να προβάλλουν τις προαναφερθείσες συγκεκριμένες περιπτώσεις.

3.9. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τη σπουδαιότητα της δημοσιοποίησης των κοινοποιήσεων των κρατών μελών σχετικά με τις νέες ενισχύσεις, ακόμη και με συνοπτική μορφή.

3.10. Με την πρότασή της αυτή η Επιτροπή αγγίζει ορισμένους ευαίσθητους τομείς της κρατικής διαρθρωτικής πολιτικής. Ένεκα της πολιτικής του σημασίας, ο κανονισμός πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς διατάξεις, που να ανταποκρίνονται καλύτερα στα κριτήρια διαφάνειας και ενημέρωσης της κοινής γνώμης.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Όπως ορίζει το Δικαστήριο, ακόμη και τα μέτρα που δεν «έχουν χαρακτήρα επιδότησης αλλά προκαλούν πανομοιότυπα αποτελέσματα» (άρθρο 2), συνιστούν περίπτωση κρατικών ενισχύσεων. Ο ορισμός που περιλαμβάνεται στον κανονισμό (άρθρο 2), χρήζει μεγαλύτερης διασαφήνισης.

4.2. Στην παράγραφο 6 του άρθρου 4 προβλέπεται εκ των πραγμάτων διπλή κοινοποίηση, γεγονός το οποίο βαρύνει ασκόπως τη διαδικασία.

4.3. Όσον αφορά τα δικαιώματα των τρίτων εν γένει, η πρόταση δεν περιλαμβάνει καμία διάταξη η οποία να παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να δημοσιοποιεί ότι μία μεμονωμένη ενίσχυση έχει κοινοποιηθεί και ότι έχουν παρασχεθεί οι βασικές πληροφορίες σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση. Παρότι η δημοσίευση κάθε κοινοποίησης δεν μπορεί να αιτιολογείται, θα ήταν ωστόσο χρήσιμο να προβλεφθεί μία ευπροσάρμοστη παράγραφος η οποία να παρέχει τη δυνατότητα δημοσίευσης εξαιρετικά περίπλοκων ζητημάτων. Η απουσία μιας τέτοιας διάταξης πλήττει τη διαφάνεια, και παρακωλύει τα δικαιώματα των τρίτων και αντιδιαστέλλεται προς τη νομιμοποίηση των δικαιωμάτων των τρίτων.

4.3.1. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι κάθε συμμετέχων, ο οποίος έχει εκδώσει γνωμοδότηση, θα πρέπει να λάβει το κείμενο της τελικής απόφασης. Εξάλλου, είναι σκόπιμο να ορισθεί ότι κάθε συμμετέχων στην Επιτροπή θα έχει τη δυνατότητα να κοινοποιεί τις περιπτώσεις παράνομων ενισχύσεων ή ενισχύσεων των οποίων έγινε παράνομη χρήση. Σε περίπτωση που η Επιτροπή εκτιμήσει ότι οι διαβιβασθείσες πληροφορίες είναι ανεπαρκείς, οφείλει να ενημερώνει τους συμμετέχοντες. Θα πρέπει να υποχρεούται να διαβιβάζει στους συμμετέχοντες το πλήρες κείμενο της απόφασής της. Την ίδια γραμμή, άλλωστε, φαίνεται ότι ακολουθούν και ορισμένες αποφάσεις του Δικαστηρίου ().

4.4. Το πρόβλημα της ανάκτησης των παράνομων ενισχύσεων είναι οξύτατο, δεδομένου ότι οι νομικές και διοικητικές διαδικασίες είναι διαφορετικές στα κράτη μέλη. Η ΟΚΕ στηρίζει συνεπώς την προσπάθεια που καταβάλλει η Επιτροπή για να καταστεί αποτελεσματικότερη η κατάσταση ειδικότερα με τη διάταξη περί παύσεως των ενισχύσεων και επιστροφής αυτών σε προσωρινή βάση (άρθρο 11) καθώς και με τη διάταξη του άρθρου 14, παράγραφος 3 που προβλέπει ότι «οι προσφυγές σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα». Πράγματι οι δύο αυτές διατάξεις καθιστούν απλώς αποτελεσματικότερη τη δράση της Επιτροπής.

4.5. Ο κανονισμός δεν προβλέπει τι συμβαίνει σε περίπτωση που οι εθνικές νομικές διαδικασίες δεν επιτρέπουν την άμεση και πραγματική εκτέλεση της απόφασης. Προκειμένου να καθιερωθεί μία στοιχειώδης αρχή των ισότιμων συνθηκών, τα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να καταστεί εφικτή η άμεση ανάκτηση, ενώ η Επιτροπή πρέπει να παραμείνει άγρυπνη για να μην καθιερωθούν ή εφαρμοστούν διασταλτικές διαδικασίες.

4.6. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι οι ενισχύσεις καταχρηστικής εφαρμογής πρέπει να ανακτούνται από τη στιγμή που καθίστανται ασύμβατες προς τους κοινοτικούς κανόνες και, συνεπώς, ουσιαστικώς παράνομες.

4.7. Η ΟΚΕ κρίνει ότι ο επιτόπιος έλεγχος που προβλέπει το άρθρο 20 είναι εξαιρετικής σημασίας. Εντούτοις, για τη διενέργεια του ελέγχου αυτού προβλέπεται η σύμφωνη γνώμη του ενδιαφερομένου κράτους μέλους σχετικά με την επιλογή των εμπειρογνωμόνων, γεγονός το οποίο ενδέχεται να ευνοήσει προφάσεις και καθυστερήσεις. Ως εκ τούτου, θα ήταν σκόπιμο να ορισθεί μία προθεσμία και να δοθεί η δυνατότητα στην Επιτροπή να έχει, σε οιαδήποτε περίπτωση, τον τελευταίο λόγο όσον αφορά την επιλογή των εμπειρογνωμόνων.

4.8. Βάσει του ορισμού της Συνθήκης, στο άρθρο 25 του κανονισμού της Επιτροπής υποδεικνύεται η αποκλειστική επαφή με τις κρατικές αρχές. Δεδομένου, όμως, ότι σε ορισμένα κράτη μέλη πολυάριθμες ενισχύσεις αποφασίζονται και τίθενται σε εφαρμογή από αποκεντρωμένες αρχές - με στόχο να συντομευτούν οι διοικητικές καθυστερήσεις που συνεπάγεται η προαναφερθείσα αποκλειστική επαφή - θα πρέπει να καταστεί δυνατή μία ερμηνεία της Συνθήκης η οποία να παρέχει στα εν λόγω κράτη μέλη τη δυνατότητα να διεξάγουν απευθείας διάλογο με τις τοπικές αρχές. Εξάλλου, η ίδια αναλογία πρέπει να χρησιμοποιηθεί όσον αφορά την έννοια «κρατική ενίσχυση» που περιλαμβάνεται στη Συνθήκη, η οποία ερμηνεύεται κατ' επέκταση και περιλαμβάνει οποιαδήποτε δημόσια βοήθεια.

4.9. Η δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα «σύντομης περίληψης» της αποφάσεως επιταχύνει μεν τις διαδικασίες, αλλά τις καθιστά λιγότερο διαφανείς. Ωστόσο, τα προβλήματα της μετάφρασης που αναμένεται να αυξηθούν προσεχώς δύνανται να συνηγορήσουν υπέρ αυτής της συνοπτικής δημοσίευσης. Η ταχεία δημοσίευση είναι πράγματι κεφαλαιώδους σημασίας για την αποτελεσματικότητα των αποφάσεων, ενώ για την πλήρη δημοσίευση σε όλες τις γλώσσες εντός εύλογου χρονικού διαστήματος απαιτείται σημαντική αύξηση των τεχνικών μέσων που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή.

4.10. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η πρόταση δεν θέτει χρονικά όρια όταν η Επιτροπή διενεργεί δευτεροβάθμιους επίσημους ελέγχους, όπως είναι ασαφές το il terminus a quo για τη διέλευση των δύο μηνών, πράγμα το οποίο παρέχει στα ενδιαφερόμενα μέρη μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου. Οι περιορισμένες δυνατότητες της Επιτροπής δεν δικαιολογούν την απουσία χρονικών ορίων. Τούτο ισχύει ακόμη περισσότερο ενόψει του γεγονότος ότι η Επιτροπή σχεδιάζει μελλοντικά την εφαρμογή απαλλαγών κατά κατηγορία.

4.10.1. Το σχέδιο δεν διασαφηνίζει πότε η διαδικασία της αίτησης για ενίσχυση έχει ολοκληρωθεί, προκειμένου να αρχίσει να τρέχει η προθεσμία των δύο μηνών για την προκαταρκτική εξέταση. Η ΟΚΕ είναι υπέρ της θέσπισης ρύθμισης που δίνει τη δυνατότητα νομικής ασφάλειας σχετικά. Ένα υποχρεωτικό έντυπο, τη συμπλήρωση του οποίου θα μπορούσε να ζητήσει η Επιτροπή από τον υποψήφιο δικαιούχο ενίσχυσης, θα μπορούσε να συμβάλει σ' αυτό. Η ΟΚΕ επιθυμεί την υποβολή και άλλων εναλλακτικών λύσεων για τη διασφάλιση αυτής της νομικής ασφάλειας.

4.10.2. Προκειμένου να διασφαλισθεί η εν λόγω νομική ασφάλεια, η ΟΚΕ προτείνει οι ενισχύσεις που καταβλήθηκαν παράνομα πριν από περισσότερα από δέκα έτη να θεωρηθούν ως υφιστάμενες ενισχύσεις. Μετά την εκπνοή αυτής της προθεσμίας, δεν θα είναι πλέον αναγκαία η υποβολή αιτήσεων ή η απαίτηση καταβολής επιστροφών. Μία τέτοιου είδους ρύθμιση, είναι δυνατή, δεδομένου ότι μετά από την πάροδο δέκα ετών δεν υφίσταται κίνδυνος στρέβλωσης του ανταγωνισμού ή έμμεσης αθέτησης του ανταγωνισμού.

4.11. Η Επιτροπή θα πρέπει να οργανωθεί κατά τέτοιο τρόπο ούτως ώστε οι διαδικασίες να είναι ταχείες και διαφανείς και σε καμία περίπτωση να μην τίθενται σε αμφισβήτηση η νομική ασφάλεια και η ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων.

Βρυξέλλες, 1η Ιουλίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ C 116 της 16.4.1998, σ. 13.

() ΕΕ C 34 της 2.2.1994.

() ΕΕ L 129 της 27.4.1998.

() Απόφαση Sytraval.