ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

I. ΑΚΟΥΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ;

1. Η διατήρηση του ζητήματος των μικρών επιχειρήσεων στην κορυφή των προτεραιοτήτων

2. Προσεκτική ακρόαση των μικρών επιχειρήσεων

3. Αμοιβαία μάθηση

4. Η γεφύρωση του χάσματος των επιδόσεων

5. Η επικέντρωση σε βασικούς τομείς

6. Η κατανομή αρμοδιοτήτων

II. ΣΕ ΠΟΙΟ ΣΗΜΕΙΟ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ;

III. ΤΙ ΕΧΟΥΜΕ ΠΕΤΥΧΕΙ ΜΕΧΡΙ ΤΩΡΑ;

Εισαγωγή

1. Εκπαίδευση και επιμόρφωση για το επιχειρηματικό πνεύμα

2. Φθηνότερη και ταχύτερη εκκίνηση

3. Καλύτερη νομοθεσία και ρυθμίσεις

4. Διαθεσιμότητα των ικανοτήτων

5. Βελτίωση της πρόσβασης σε απευθείας σύνδεση

6. Περισσότερα οφέλη από την ενιαία αγορά

7. Φορολογία και χρηματοοικονομικά ζητήματα

8. Ενίσχυση των τεχνολογικών δυνατοτήτων των μικρών επιχειρήσεων

9. Επιτυχημένα πρότυπα ηλεκτρονικών επιχειρήσεων και υποστήριξη κορυφαίων μικρών επιχειρήσεων

10. Ανάπτυξη ισχυρότερης και αποτελεσματικότερης εκπροσώπησης των συμφερόντων των μικρών επιχειρήσεων σε επίπεδο της Ένωσης και σε εθνικό επίπεδο

I. Ακούει κανείσ τισ μικρέσ επιχειρήσεισ;

1. Η διατήρηση του ζητήματος των μικρών επιχειρήσεων στην κορυφή των προτεραιοτήτων

Δυόμισι χρόνια μετά την υπογραφή του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στη Santa Maria da Feira τον Ιούνιο του 2000 [1], η πρόοδος όσον αφορά την επίτευξη των συστάσεών της είναι ενθαρρυντική. Όμως, εξακολουθεί η ΕΕ να τηρεί τις δεσμεύσεις της που περιέχονται σε αυτόν το Χάρτη;

[1] Παράρτημα ΙΙΙ των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σάντα Μαρία ντα Φέιρα της 19-20 Ιουνίου 2000. Ο Χάρτης ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει ετήσια έκθεση εφαρμογής στην εαρινή σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Οι δεσμεύσεις του Χάρτη περιλαμβάνουν την αρχή «Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις» και αναγνωρίζουν ότι οι μικρές επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας και το καθοριστικό στοιχείο της ανταγωνιστικότητάς μας. Γι' αυτό το λόγο, ο Χάρτης έχει ζωτική σημασία για την επίτευξη του στόχου της Λισσαβώνας να καταστεί η Ευρώπη παγκοσμίως η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία που βασίζεται στη γνώση. Η διατήρηση της εγκυρότητας αυτών των δεσμεύσεων έχει θεμελιώδη σημασία.

Η Σύνοδος Υπουργών αρμόδιων για τις ΜΜΕ, που οργανώθηκε από την Ισπανική Προεδρία τον Φεβρουάριο του 2002 στο Aranjuez συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στη διατήρηση αυτής της δυναμικής. Το αίτημα της Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης [2] να επιταχύνουν τα κράτη μέλη την εφαρμογή του Χάρτη έδωσε νέα ώθηση στη διαδικασία του Χάρτη.

[2] Συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης της 15-16 Μαρτίου 2002, σημείο 15.

Επεκτείνεται η επίδραση του Χάρτη. Μετά την υπογραφή του από τις υποψήφιες χώρες τον Απρίλιο του 2002 στο Maribor [3], ο Χάρτης αποτελεί πλέον τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής για τις μικρές επιχειρήσεις στη μελλοντική διευρυμένη Ευρώπη. Εναπόκειται πλέον στα κράτη μέλη να αποτελέσουν το πρότυπο σε αυτή τη διαδικασία.

[3] Η πρόοδος που σημείωσαν οι υποψήφιες χώρες αναλύεται στην έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις Μικρομεσαίας Επιχειρήσεις στις υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες, 21.1.2003, SEC (2003) 57.

Τα περισσότερα μέτρα δεν παράγουν ορατά βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα και η πρόοδος σε όλους τους τομείς δεν είναι δυνατό να αξιολογείται πλήρως σε ετήσια βάση. Ούτε τα κράτη μέλη προσπαθούν να θέτουν σε εφαρμογή πολλά μέτρα κάθε έτος. Η σταθεροποίηση και βελτίωση των υφισταμένων μέτρων είναι εξίσου σημαντική. Οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να κάνουν τα πάντα με μιας. Αυτό που μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη πραγματικής προόδου είναι οι προσπάθειες που επικεντρώνονται σε κάποιο στόχο. Είναι προτιμότερο να βασιζόμαστε σε αυτά που έχουμε επιτύχει και να επικεντρωνόμαστε σε λίγους τομείς κάθε φορά, παρά να διαχέονται οι προσπάθειες σε όλα τα μέτωπα με ελάχιστα αποτελέσματα.

Ο εκούσιος καθορισμός ποσοτικών στόχων στο πλαίσιο της πολιτικής επιχειρήσεων μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη να εστιάσουν την προσοχή τους σε βασικά θέματα και να μετρούν την πρόοδο. Οι διακηρυχθέντες από τα κράτη μέλη στόχοι το 2002 αποτελούν ενθαρρυντικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση [4].

[4] «Ποσοτικοί στόχοι της πολιτικής επιχειρήσεων: Βήματα προς την επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας», SEC (2002) 1214 της 7.11.2002.

2. Προσεκτική ακρόαση των μικρών επιχειρήσεων

Η περυσινή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του Χάρτη [5] έδωσε έμφαση στην ανάγκη να υπάρξει καλύτερη εκπροσώπηση των συμφερόντων των μικρών επιχειρήσεων. Τόνισε, επίσης, ότι αν οι κυβερνήσεις δεν μεριμνήσουν πρώτα για τις μικρές επιχειρήσεις, ενδέχεται να μην το πράξουν ποτέ.

[5] Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις, COM (2002) 68 τελικό της 6.2.2002.

Το ερώτημα είναι αν ακούει κανείς τη φωνή των μικρών επιχειρήσεων. Η απάντηση είναι ναι. Εφαρμόζονται ορισμένα εντυπωσιακά μέτρα σε κράτη μέλη όπως η Δανία, η Σουηδία, η Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία θα μπορούσαν να εμπνεύσουν και άλλες χώρες. Όμως, εξακολουθεί να υπάρχει διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στα κράτη μέλη τα οποία συμβουλεύονται συστηματικά τις μικρές επιχειρήσεις για τη διαμόρφωση της νομοθεσίας και της πολιτικής και σε εκείνα που δεν το πράττουν. Ορισμένα κράτη μέλη συνεχίζουν να μην δίνουν ευκαιρίες στις μικρές επιχειρήσεις να εκφράσουν τα συμφέροντά τους. Η πρόοδος που σημειώθηκε σύμφωνα με τις εκθέσεις σε αυτόν τον τομέα κατά το προηγούμενο έτος ήταν ελάχιστη. Πώς λοιπόν θα μεριμνήσουν τα κράτη μέλη για τις μικρές επιχειρήσεις, εάν δεν εισακούουν τη γνώμη τους;

Οι μικρές επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν την τεράστια πλειοψηφία των επιχειρήσεων στην Ευρώπη. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή οφείλουν να συνομιλήσουν πρώτα με τις μικρές επιχειρήσεις, ώστε να είναι σε θέση να μεριμνήσουν γι'αυτές. Διαφορετικά, δεν θα εισακούεται καθόλου η φωνή του μεγαλύτερου μέρους των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Η Επιτροπή έχει αναλάβει τη δέσμευση να προωθήσει την έγκαιρη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων στη διαμόρφωση νομοθεσίας και πολιτικής.

3. Αμοιβαία μάθηση

Τα κράτη μέλη ολοένα και περισσότερο αναζητούν λύσεις που έχουν δοθεί σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Η παρούσα έκθεση δείχνει ότι τα κράτη μέλη αρχίζουν να μαθαίνουν το ένα από το άλλο και να ανταλλάσσουν ορθές πρακτικές μεταξύ τους. Ολοένα και περισσότερα κράτη μέλη επηρεάζονται από ιδέες άλλων χωρών κατά τη διαμόρφωση των μέτρων της εθνικής πολιτικής τους. Αυτό αποτελεί πραγματική πρόοδο.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η Σουηδία έχει δημιουργήσει ένα σύστημα εγγύησης δανείων για ΜΜΕ με βάση πρακτικές που αναπτύχθηκαν στις Κάτω Χώρες και τη Φινλανδία. Το Βέλγιο εμπνεύστηκε από την Δανία, τη Γαλλία, τις Κάτω Χώρες και την Αυστρία ως προς την πολιτική για τους ομίλους επιχειρήσεων. Η Δανία, εμπνεόμενη από τα αποτελέσματα του σχεδίου της διαδικασίας Best, δημιούργησε ιστότοπο για την ηλεκτρονική καταχώριση επιχειρήσεων.

Αυτή η εμφανιζόμενη τάση θα πρέπει να ενθαρρυνθεί περαιτέρω. Η Επιτροπή εξακολουθεί να προωθεί αυτή τη διαδικασία μάθησης από τις ορθές πρακτικές, η οποία έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς.

4. Η γεφύρωση του χάσματος των επιδόσεων

Η ανταλλαγή ορθών πρακτικών είναι ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη των μεγάλων διαφορών ως προς τις επιδόσεις στην Ευρώπη. Οι μικρές επιχειρήσεις πρέπει να επωφελούνται από ένα ευνοϊκό περιβάλλον σε ολόκληρη την ΕΕ. Τα κράτη μέλη αρχίζουν να αποκομίζουν γνώσεις το ένα από το άλλο, αλλά οι επιδόσεις εξακολουθούν να είναι άνισες στην ΕΕ. Μήπως οι άριστοι τα πηγαίνουν καλύτερα και οι χειρότεροι δεν σημειώνουν πρόοδο;

Παραδείγματος χάρη, η ηλεκτρονική καταχώριση μιας εταιρείας είναι ήδη δυνατή σε ορισμένα κράτη μέλη, αλλά ορισμένα άλλα εξακολουθούν να ταλαιπωρούνται με χρονοβόρες και πολύπλοκες διαδικασίες την έναρξη δραστηριοτήτων. Ορισμένα κράτη μέλη παρέχουν στις μικρές επιχειρήσεις την ευκαιρία να εκπληρώνουν διάφορες υποχρεώσεις μέσω υπολογιστή, ενώ ορισμένα άλλα μόλις τώρα αρχίζουν την ηλεκτρονική εισαγωγή εντύπων.

5. Η επικέντρωση σε βασικούς τομείς

Η εκπαίδευση και η καλύτερη κανονιστική ρύθμιση αποτελούν σαφώς δύο τομείς στους οποίους οι κυβερνήσεις έχουν επιταχύνει σημαντικά τις προσπάθειές τους. Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει πολλά παραδείγματα προόδου.

Ο Χάρτης τονίζει ότι οι επιχειρηματικές δεξιότητες πρέπει να αναπτύσσονται από μικρή ηλικία. Πριν από ένα έτος, μόνο δύο κράτη μέλη ανέφεραν ότι αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για να στηρίξουν την ανάπτυξη επιχειρηματικών ικανοτήτων στα δημοτικά σχολεία. Σήμερα, τουλάχιστον πέντε χώρες εφαρμόζουν μέτρα σε δημοτικά σχολεία και περισσότερες χώρες προτίθενται να το πράξουν. Έχουν τεθεί σε εφαρμογή διάφορα νέα μέτρα που εστιάζονται στα σχολεία μέσης εκπαίδευσης. Η Ευρώπη αρχίζει επιτέλους να αποκτά επιχειρηματική αντίληψη.

Οι εθνικές κυβερνήσεις και η Επιτροπή έχουν αναλάβει δέσμευση να περιορίσουν τα βάρη των επιχειρήσεων. Τα κράτη μέλη αναφέρουν ότι λαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα νομοθετικών μέτρων, από την παγίωση και απλούστευση της νομοθεσίας μέχρι την ανάπτυξη κανονιστικών συστημάτων αξιολόγησης των επιπτώσεων. Επίσης, η Επιτροπή επικεντρώνεται σε αυτόν τον τομέα με το νέο σχέδιο δράσης για την απλούστευση και τη βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου.

6. Η κατανομή αρμοδιοτήτων

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέφερε ότι «την ευθύνη για την εφαρμογή όλων σχεδόν των σημείων δράσης του Χάρτη την έχουν τα κράτη μέλη» [6]. Το πλαίσιο λειτουργίας των μικρών επιχειρήσεων υπάγεται πράγματι κατά κύριο λόγο στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Για το λόγο αυτό, η έκθεση συνάγει κυρίως συμπεράσματα για την πρόοδο των κρατών μελών, ενώ παρουσιάζει και την πρόοδο που σημείωσε η Επιτροπή [7].

[6] Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 20ής Μαρτίου 2002 για τα αποτελέσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης.

[7] Λεπτομερής περιγραφή των μέτρων της Επιτροπής περιέχεται στην έκθεση για τη "Δημιουργία μιας επιχειρηματικής Ευρώπης: Οι δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)", SEC(2003)58που αποτελεί συνοδευτικό έγγραφο της παρούσας έκθεσης.

Οι οργανώσεις επιχειρήσεων συμμετέχουν ολοένα και περισσότερο στη διαδικασία του Χάρτη. Η συμβολή τους στην επισήμανση των πραγματικών προβλημάτων θα είναι σημαντική όσον αφορά την αξιολόγηση του αντίκτυπου των μέτρων και τη διάδοση ορθών πρακτικών. Η συμμετοχή περισσότερων χωρών και ενδιαφερομένων στη διαδικασία του Χάρτη απαιτεί συστηματικοποίηση των προσπαθειών που καταβάλλονται και δημιουργία συνεργειών. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να ανταποκριθεί σε αυτήν την πρόκληση.

Η δέσμευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής να εξασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή του Χάρτη έχει συμβάλει σημαντικά στο να διατηρηθεί το ζήτημα των μικρών επιχειρήσεων στη κορυφή των προτεραιοτήτων.

Η Επιτροπή έχει λάβει υπόψη δύο ψηφίσματα του Κοινοβουλίου τα οποία ζητούν από το Συμβούλιο να δώσει «νομικό κύρος» στο Χάρτη [8]. Εντούτοις, οι περισσότεροι τομείς που αποτελούν αντικείμενο του Χάρτη υπόκεινται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Ο ίδιος ο Χάρτης αποτελεί μέρος των πολιτικών των κρατών μελών για την «ανοικτή μέθοδο συντονισμού», η οποία ανταποκρίνεται στο αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβώνας.

[8] Ψήφισμα του ΕΚ για την ανακοίνωση της Επιτροπής «Ανάληψη των δεσμεύσεων, επιτάχυνση του ρυθμού» της 13.6.2002 και Ψήφισμα του ΕΚ για την έκθεση της Επιτροπής «Πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και την απασχόληση» της 10.10.2002.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή [9] έχουν επίσης ζητήσει ένα νέο πολυετές σχέδιο δράσης για την εφαρμογή του Χάρτη. Η Επιτροπή αναλαμβάνει τη δέσμευση να εκπληρώσει τη σημαντικότερη αποστολή της βάσει του Χάρτη: να συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη για να τα βοηθήσει να βελτιώσουν το πλαίσιο λειτουργίας των μικρών επιχειρήσεων. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή έχει ένα φάσμα διαφόρων μέτρων πολιτικής, περιλαμβανομένου του πολυετούς προγράμματος για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα και τα χρηματοδοτικά μέσα του, τα οποία συνδέονται στενότατα με τους στόχους του Χάρτη. Επιπλέον, η Επιτροπή κάνει χρήση των εξουσιών που της παρέχει η Συνθήκη για να βελτιώσει τη νομοθεσία της ΕΕ.

[9] Δεύτερη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις, 28 Νοεμβρίου 2001.

Με βάση τα αποτελέσματα αυτών των προσπαθειών και την καθιερωθείσα διαδικασία του Χάρτη, αρχίζει ένας ευρύτερος διάλογος με αφορμή την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για την επιχειρηματικότητα, ο οποίος θέτει ζητήματα για το πώς θα «παράγονται» περισσότεροι επιχειρηματίες και πώς θα αναπτύσσονται οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη. Η συνέχεια που θα δοθεί στην Πράσινη Βίβλο εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην υλοποίηση των στόχων του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις μικρές επιχειρήσεις.

***

Το παρόν έγγραφο έχει στόχο να παρουσιάσει μια σύντομη επισκόπηση των βασικών μέτρων που έλαβαν τα κράτη μέλη, η Νορβηγία και η Επιτροπή για την εφαρμογή του Χάρτη κατά το προηγούμενο έτος. Έτσι, προσπαθεί να εντοπίσει τα ισχυρά στοιχεία και τις αδυναμίες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, να παρουσιάσει ενθαρρυντικά εθνικά μέτρα και να διατυπώσει συστάσεις για μελλοντική δράση.

Η παρούσα έκθεση έχει στόχο να διατηρηθεί η δυναμική και να ενθαρρυνθούν οι ανταλλαγές εμπειριών και ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών.

II. Σε ποιο σημείο βρισκόμαστε και ποια πρέπει να είναι τα επόμενα βήματα;

Η πρόοδος που σημειώθηκε από την περυσινή έκθεση είναι ενθαρρυντική. Η ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών συνιστά από μόνη της επιτυχία. Παρόλα αυτά, πρέπει να επιταχυνθεί ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων. Για το λόγο αυτό, καλούνται τα κράτη μέλη να εστιάσουν τις προσπάθειές τους στην παγίωση και τη βελτίωση των υφισταμένων μέτρων, αντί να αναλαμβάνουν μεγάλο αριθμό πρωτοβουλιών κάθε έτος. Αν και είναι δύσκολο να αξιολογείται η πρόοδος σε όλους τους τομείς σε ετήσια βάση, στη συνέχεια του παρόντος εγγράφου παρουσιάζονται οι βασικές τάσεις. Η τρέχουσα επισκόπηση, όπως και η λεπτομερής περιγραφή στο μέρος ΙΙΙ, δείχνουν πώς αντιλαμβάνεται η Επιτροπή την κατάσταση με βάση τις πληροφορίες που κοινοποιούνται από τα κράτη μέλη.

1. Εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση για την επιχειρηματικότητα

Τα κράτη μέλη συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο την ανάγκη προώθησης του επιχειρηματικού πνεύματος στην εκπαίδευση και έχουν λάβει σημαντικό αριθμό πρωτοβουλιών σε αυτόν τον τομέα. Η Ιρλανδία, η Φινλανδία, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία έχουν αναπτύξει νέες πρωτοβουλίες, σύμφωνα με τις συστάσεις της περυσινής έκθεσης, για να αναπτυχθούν επιχειρηματικές δεξιότητες στα δημοτικά σχολεία. Χώρες όπως το Βέλγιο, η Δανία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο επιτάχυναν τις προσπάθειές τους στα σχολεία της μέσης εκπαίδευσης. Όμως, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί η πραγματική επίπτωση αυτών των μέτρων.

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να αναλάβουν περαιτέρω δράση για να προωθήσουν τις επιχειρηματικές δεξιότητες στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Τα παρουσιαζόμενα στην παρούσα έκθεση μέτρα και εκείνα που αναλύονται στο σχέδιο της διαδικασίας Best σχετικά με την εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση για την ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος πρέπει να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης. Επειδή θα χρειαστεί καιρός για να υπάρξουν ορατά αποτελέσματα, απαιτείται επείγουσα δράση.

Υπάρχει πρόοδος στον τομέα της κατάρτισης για την ανάπτυξη επιχειρηματικού πνεύματος, αλλά αυτός είναι ένας τομέας στον οποίο όλα τα κράτη μέλη πρέπει να βελτιωθούν. Οι περισσότερες πρότυπες πρωτοβουλίες έχουν περιορισμένο πεδίο εφαρμογής, εφόσον αντιμετωπίζουν την επαγγελματική κατάρτιση σε ένα πολύ ειδικό τομέα ή γεωγραφική περιοχή. Είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτες πρωτοβουλίες που απευθύνονται σε επιχειρηματίες μικροεπιχειρήσεων ή μικρών επιχειρήσεων, όπως οι πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται στην Ελλάδα και την Πορτογαλία.

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να παγιώσουν περαιτέρω και να επεκτείνουν τις στρατηγικές τους στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης για διευθυντές μικρών επιχειρήσεων.

Η Επιτροπή δεσμεύεται να εξακολουθήσει να στηρίζει τις προσπάθειες των κρατών μελών για την προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος.

2. Φθηνότερη και ταχύτερη εκκίνηση

Μετά την αξιοσημείωτη πρόοδο που σημειώθηκε πέρυσι ως προς τη μείωση του απαιτούμενου χρόνου και κόστους για τη δημιουργία μιας εταιρείας, πολλά κράτη μέλη βασίζονται τώρα στα επιτεύγματά τους. Η ηλεκτρονική καταχώριση αποτελεί πλέον πραγματικότητα στη Δανία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία και την Αυστρία. Επίσης η Ισπανία και η Γαλλία εργάζονται για να επιτύχουν αυτό το στόχο. Όμως, το χάσμα των επιδόσεων διευρύνεται στην ΕΕ. Τη στιγμή που σε ορισμένα κράτη μέλη υπάρχει δυνατότητα ηλεκτρονικής καταχώρισης σε, ορισμένα άλλα εξακολουθούν ακόμα να αγωνίζονται για να μειώσουν τις χρονοβόρες διαδικασίες έναρξης της λειτουργίας.

Τα κράτη μέλη καλούνται να σημειώσουν πρόοδο στον τομέα της ηλεκτρονικής καταχώρισης των επιχειρήσεων, αξιοποιώντας την εμπειρία των προαναφερθέντων κρατών μελών. Υπάρχει μεγάλο περιθώριο ανταλλαγής ορθών πρακτικών σε αυτόν τον τομέα.

Τα κράτη μέλη με υψηλό κόστος καταχώρισης καλούνται να το περιορίσουν επειγόντως.

Τα κράτη μέλη πρέπει να απλουστεύσουν περαιτέρω και να επιταχύνουν τις διαδικασίες για να περιοριστεί στο ελάχιστο απαιτούμενο ο μέσος όρος για την έναρξη λειτουργίας μιας επιχείρησης.

3. Καλύτερη νομοθεσία και ρυθμίσεις

Όλες οι κυβερνήσεις έχουν αναλάβει τη δέσμευση να βελτιώσουν και να απλουστεύσουν τις κανονιστικές ρυθμίσεις και η πρόοδος που έχει επιτευχθεί από την περυσινή έκθεση είναι ενθαρρυντική. Συνειδητοποιείται όλο και περισσότερο η ανάγκη να μειωθούν οι διοικητικές επιβαρύνσεις στις επιχειρήσεις. Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη έχουν κινήσει διαδικασία αναθεώρησης των νομοθεσιών τους περί πτωχεύσεων.

Τα κράτη μέλη καλούνται να εκδώσουν διατάξεις που να διευκολύνουν ένα δεύτερο ξεκίνημα μετά την πτώχευση. Τα κράτη μέλη, και ιδίως αυτά που βρίσκονται στο στάδιο αναθεώρησης της νομοθεσίας τους περί της αφερεγγυότητας των επιχειρήσεων, ενθαρρύνονται να ανταλλάξουν εμπειρίες και ορθές πρακτικές στο πλαίσιο του προγράμματος της διαδικασίας Best για τις πτωχεύσεις και για ένα νέο ξεκίνημα.

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει εγκαίρως ορισμένα ευπρόσδεκτα μέτρα για την εισαγωγή συστημάτων αξιολόγησης του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων (ΑΑΚΡ). Εντούτοις, ενώ ορισμένα κράτη μέλη όπως η Δανία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο αναθεωρούν τα συστήματα ΑΑΚΡ τα οποία εφαρμόζουν επί ορισμένα έτη, άλλα κράτη μέλη δεν χρησιμοποιούν αξιολογήσεις του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων πριν να εκδώσουν νομοθεσία.

Ζητείται από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν συστήματα συστηματικής αξιολόγησης του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων και να ενθαρρύνουν την έγκαιρη συμμετοχή μικρών επιχειρήσεων στη διαμόρφωση της νομοθεσίας. Πρέπει να δημιουργηθούν συστήματα τακτικής διαβούλευσης με τις μικρές επιχειρήσεις πριν από την έκδοση της σχετικής νομοθεσίας.

Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την κατάργηση της περιττής νομοθεσίας και για την ενοποίηση της νομοθεσίας.

Η Επιτροπή δίνει μεγάλη έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας της νομοθεσίας και της μέτρησης του δυνητικού αντίκτυπου της νομοθεσίας στις μικρές επιχειρήσεις. Το σχέδιο δράσης για την απλούστευση και βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου αποτελεί ένα φιλόδοξο πρόγραμμα γι' αυτόν το σκοπό.

4. Διαθεσιμότητα δεξιοτήτων

Οι μικρές και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις θεωρούν ολοένα και περισσότερο ότι η έλλειψη ειδικευμένου εργατικού δυναμικού αποτελεί σοβαρό εμπόδιο. Ποσοστό άνω του 20% των πολύ μικρών επιχειρήσεων και σχεδόν το 30% των μικρών επιχειρήσεων θεωρούν ότι το πρόβλημα αυτό αποτελεί το υπ' αριθμόν ένα εμπόδιό τους [10]. Ενώ η Ευρώπη εξακολουθεί να μην ασχολείται με το πρόβλημα του χάσματος των επαγγελματικών δεξιοτήτων μετά την περυσινή έκθεση, από ορισμένες πρωτοβουλίες συνάγεται ότι κράτη μέλη όπως η Γερμανία, η Ιρλανδία και η Ιταλία αντιλαμβάνονται περισσότερο αυτό το χάσμα και την ανάγκη να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα.

[10] Ο αριθμός πολύ μικρών επιχειρήσεων που θεωρούν ότι η έλλειψη ειδικευμένου εργατικού δυναμικού αποτελεί σοβαρό εμπόδιο αυξήθηκε κατά 150% από το 1999 έως το 2001. Πηγή: Παρατηρητήριο Ευρωπαϊκών ΜΜΕ 2002/1 «Τα σημαντικότερα στοιχεία της έρευνας του 2001».

Καλούνται όλα τα κράτη μέλη να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για τον συστηματικό εντοπισμό και την αντιμετώπιση του χάσματος των δεξιοτήτων.

Οι νέες πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη συνδέσεων μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων είναι ευπρόσδεκτες και πρέπει να συνεχιστούν.

Η Επιτροπή ανέλάβε τη δέσμευση να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών να γεφυρωθεί το χάσμα των δεξιοτήτων στην Ευρώπη, μέσω της εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Απασχόληση και του Σχεδίου Δράσης για τις δεξιότητες και την κινητικότητα.

5. Βελτίωση της ηλεκτρονικής πρόσβασης

Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στον τομέα της eGovernment (ηλεκτρονικής διακυβέρνησης) και όλα τα κράτη μέλη καταβάλλουν προσπάθειες να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους. Όμως, φαίνεται ότι το χάσμα επιδόσεων σε αυτόν τον τομέα διευρύνεται. Σε μία περίοδο κατά την οποία σε ορισμένα κράτη μέλη αρκετές διαδικασίες είναι δυνατόν να ολοκληρωθούν μέσω Διαδικτύου, ορισμένα άλλα κράτη μέλη πραγματοποιούν τα πρώτα βήματα για να παρουσιάσουν βασικές πληροφορίες και έντυπα στο Διαδίκτυο. Ακόμα και στα κράτη μέλη τα οποία είναι περισσότερο φιλικά προς τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες, η χρησιμοποίηση ορισμένων δυνατοτήτων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι κατώτερη των προσδοκιών, γεγονός που ενδεχομένως σημαίνει ότι πρέπει να προβληθούν περισσότερο οι δυνατότητες αυτές και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων σε αυτές.

Τα κράτη μέλη που πραγματοποιούν τα πρώτα βήματά τους στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης έχουν περιθώριο να εμπνευστούν από τις υπηρεσίες τις οποίες παρέχουν διάφορα κράτη μέλη, όπως η Ιρλανδία και η Σουηδία. Πρέπει να δοθεί προσοχή στον τρόπο κατανομής των πληροφοριών στις πύλες εισόδου στο Διαδίκτυο που να παρέχει ένα ενιαίο σημείο πρόσβασης στις διάφορες υπηρεσίες.

Η eGovernment πρέπει να διευκολύνει τη δραστηριότητα των μικρών επιχειρήσεων. Η παροχή πληροφοριών και διοικητικών εγγράφων μέσω υπολογιστή αποτελεί ευκαιρία για την περαιτέρω απλούστευση των διαδικασιών. Εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια προόδου σε αυτόν τον τομέα.

Η Επιτροπή έχει αναλάβει τη δέσμευση να χρησιμοποιεί περισσότερο το Διαδίκτυο ως μέσο διαδραστικής και αποτελεσματικής επικοινωνίας με τους ενδιαφερομένους. Οι νεοδημιουργηθέντες μηχανισμοί ηλεκτρονικής διαβούλευσης αποτελούν βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση.

6. Περισσότερα οφέλη από την ενιαία αγορά

Η εσωτερική αγορά είναι πλέον ηλικίας άνω των 10 ετών και έχει βοηθήσει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να λειτουργούν σε μια όλο και πιο ανοικτή και διαφανή ευρωπαϊκή αγορά. Η εσωτερική αγορά, στην οποία υπάρχει ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ΕΕ και παρέχει το νομοθετικό πλαίσιο που επιτρέπει την ελεύθερη, απαλλαγμένη από εμπόδια, εγκατάσταση επιχειρήσεων πέρα από τα εθνικά σύνορα. Όμως, σε ορισμένους τομείς όπως οι υπηρεσίες, η πραγματική εσωτερική αγορά απέχει πολύ από την πραγμάτωσή της. Οι προσπάθειες για να διασφαλιστεί μια αποτελεσματική ενσωμάτωση της νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά πρέπει να συνεχιστούν. Τα δύο τρίτα των κρατών μελών - όλες οι χώρες πλην της Δανίας, των Κάτω Χωρών, της Φινλανδίας, της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου - δεν έχουν εκπληρώσει ακόμη το στόχο ενσωμάτωσης του 1,5%. Επιπλέον, η ενσωμάτωση επιβραδύνθηκε περισσότερο το 2002. Μόνο η Φινλανδία έχει συμμορφωθεί πλήρως με το νέο στόχο ο οποίος καθορίστηκε στη Βαρκελώνη.

Τα μισά κράτη μέλη θα πρέπει να ενσωματώσουν στη νομοθεσία τους περισσότερες από 50 νομοθετικές πράξεις για να συμμορφωθούν με το στόχο του 1,5% μέχρι την άνοιξη του 2003. Αυτό απαιτεί αποφασιστική δράση, ιδίως για τα κράτη μέλη που απέχουν περισσότερο από την ικανοποίηση αυτού του στόχου.

Υπενθυμίζεται στα κράτη μέλη ο νέος στόχος που καθορίστηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης να έχουν τεθεί πλήρως σε εφαρμογή μέχρι την άνοιξη του 2003 όλες οι οδηγίες η εφαρμογή των οποίων έχει καθυστερήσει για διάστημα άνω των δύο ετών.

Ζητείται από τα κράτη μέλη να άρουν τα εμπόδια για την εσωτερική αγορά και να εξασφαλίσουν ότι δεν θα δημιουργηθούν νέα εμπόδια μέσω της θέσπισης εθνικών νομικών και διοικητικών μέτρων.

Η Επιτροπή, με την ιδιότητα του θεματοφύλακα των συνθηκών, οφείλει να διασφαλίζει την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίων και προσώπων και να προσπαθεί να βελτιώσει τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου.

7. Φορολογία και χρηματοοικονομικά ζητήματα

Τα μέτρα για την ελάφρυνση των φορολογικών επιβαρύνσεων για τις μικρές επιχειρήσεις σε ορισμένες χώρες όπως το Βέλγιο, η Δανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ευπρόσδεκτα και θα μπορούσαν να αποτελέσουν παράδειγμα ορθής πρακτικής.

Καλούνται τα κράτη μέλη να εξετάσουν παραδείγματα ορθής πρακτικής ως προς την ελάφρυνση των φορολογικών επιβαρύνσεων για τις μικρές επιχειρήσεις, έτσι ώστε να ενθαρρύνουν περαιτέρω τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, να βοηθήσουν τις μικρές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν και να διευκολύνουν τη μεταβίβαση επιχειρήσεων.

Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τις επιχειρήσεις στην ΕΕ. Η δημιουργία ευέλικτων μηχανισμών μικροδανείων από τη Γερμανία, την Ισπανία και τη Σουηδία είναι ενθαρρυντική. Τα δάνεια αυτά αποτελούν μεγάλη βοήθεια για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και παρέχουν στις μικρότερες επιχειρήσεις την ευκαιρία να αναπτυχθούν.

Καλούνται τα κράτη μέλη να στηρίξουν περαιτέρω τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να βελτιώσουν την πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, ιδίως σε μικροδάνεια, σύμφωνα με το ισχύον εθνικό κανονιστικό πλαίσιο.

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να εφαρμόσουν τις απαραίτητες φορολογικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την προώθηση των επενδύσεων σε εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών όπως προτείνεται στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

Οι ιδιώτες επενδυτές («Business angels») αποτελούν ολοένα και σημαντικότερη πηγή χρηματοδότησης για μικρές επιχειρήσεις.

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους ιδιώτες επενδυτές, να προωθήσουν ένα ευνοϊκό φορολογικό περιβάλλον για επενδύσεις υψηλού κινδύνου σε μικρές επιχειρήσεις και να στηρίξουν τοπικά και περιφερειακά δίκτυα ιδιωτών επενδυτών.

Ελάχιστα στοιχεία έχουν αναφερθεί σχετικά με τα κίνητρα ατομικών επιδόσεων σε μικρές επιχειρήσεις (π.χ. δικαιώματα προαίρεσης των εργαζομένων σε μετοχές ή πρόσθετες αμοιβές), γεγονός που θέτει το ερώτημα αν έχει ή δεν έχει σημειωθεί πρόοδος σε αυτόν τον τομέα. Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να βοηθήσουν τις μικρές επιχειρήσεις να προσελκύσουν ειδικευμένο προσωπικό.

Τα κράτη μέλη καλούνται να εξετάσουν διεξοδικότερα το θέμα της ανταμοιβής ατομικών επιδόσεων.

Η Επιτροπή συμμετέχει σε πολλές διαφορετικές πρωτοβουλίες σχετικά με χρηματοπιστωτικά θέματα, που κυμαίνονται από μελέτες μέχρι σχέδια δράσης, χρηματοδοτικά μέσα και σχέδια ανταλλαγής ορθών πρακτικών. Αυτό ισχύει και με τα κράτη μέλη. Οι προσπάθειες σ' αυτόν τον τομέα αρχίζουν πλέον να αποφέρουν καρπούς.

8. Ενίσχυση των τεχνολογικών δυνατοτήτων των μικρών επιχειρήσεων

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην προώθηση ομάδων επιχειρήσεων και δικτύων τεχνολογίας με τη συμμετοχή μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι ενθαρρυντικές: έχουν αναληφθεί διάφορες φιλόδοξες πρωτοβουλίες, ιδίως στη Δανία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Αυστρία. Τα κράτη μέλη έχουν δεσμευθεί να προωθήσουν τη διάδοση της τεχνολογίας και την εμπορική της αξιοποίηση. Υπάρχει ευρύ πεδίο ανταλλαγής ορθών πρακτικών σε τομείς όπως η προώθηση μεταφοράς τεχνολογίας από πανεπιστήμια σε μικρές επιχειρήσεις και η στήριξη της καινοτομίας τόσο σε μικρές επιχειρήσεις που βασίζονται στην τεχνολογία, αλλά και σε περισσότερο παραδοσιακούς τομείς.

Τα κράτη μέλη καλούνται να συμβάλουν ενεργά στο πρόγραμμα της διαδικασίας Best για τη βελτίωση των ιδρυμάτων μεταφοράς τεχνολογίας.

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να αναπτύξουν περαιτέρω ομάδες επιχειρήσεων τεχνολογίας και δίκτυα επιχειρήσεων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να εφαρμοστούν με μακροπρόθεσμη προοπτική για να εξασφαλιστούν πραγματικά αποτελέσματα.

9. Επιτυχημένα πρότυπα ηλεκτρονικών επιχειρήσεων και υποστήριξη κορυφαίων μικρών επιχειρήσεων

Ενώ αυξάνεται το ποσοστό μικρών εταιρειών που χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο, οι επιχειρήσεις αυτές εξακολουθούν να διστάζουν να πραγματοποιούν εμπορικές συναλλαγές μέσω του Διαδικτύου και να ανταλλάσσουν τις επιχειρηματικές μεθόδους τους για να αποκομίσουν το μέγιστο όφελος από τις νέες τεχνολογίες. Είναι ευπρόσδεκτα τα ειδικά μέτρα που έχουν στόχο να βοηθήσουν τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και τις μικρές επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν το ηλεκτρονικό εμπόριο, όπως τα μέτρα που εφαρμόζονται στην Ιρλανδία, την Ισπανία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Υπάρχει κίνδυνος να διευρυνθεί το χάσμα των επιδόσεων στην ΕΕ και ευρύ πεδίο για περαιτέρω ανταλλαγή ορθών πρακτικών.

Ζητείται από τα κράτη μέλη να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για να βοηθήσουν τις μικρές επιχειρήσεις να κάνουν επαρκή χρήση των μεθόδων ηλεκτρονικών επιχειρηματικών συναλλαγών και να αξιοποιήσουν τις ορθές πρακτικές οι οποίες αναλύονται στο πλαίσιο της διαδικασίας Best σχετικά με τις πολιτικές στήριξης των ηλεκτρονικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων για τις ΜΜΕ.

Παρατηρείται αυξανόμενη κατανόηση της ανάγκης για παροχή επαγγελματικών, φιλικών προς τις επιχειρήσεις και ειδικά προσαρμοσμένων στις ανάγκες των επιχειρήσεων υπηρεσιών σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Ορισμένα κράτη μέλη αναπτύσσουν υπηρεσίες ειδικά προσαρμοσμένες στις ανάγκες επιχειρήσεων ορισμένων περιοχών.

Τα κράτη μέλη καλούνται να επεξεργαστούν περισσότερο τις υπηρεσίες στήριξης, να τις διαφημίσουν στις μικρές επιχειρήσεις και να αξιολογούν σε τακτά διαστήματα την αποτελεσματικότητά τους. Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για να καταστούν αυτές οι υπηρεσίες στήριξης φιλικότερες προς τον πελάτη.

Παράλληλα με τον αυξανόμενο αριθμό «συμβουλευτικών» υπηρεσιών οι οποίες παρέχονται σε άμεση σύνδεση, θα πρέπει να συνεχιστεί η παροχή υπηρεσιών στήριξης με αποδέκτες τις μικρότερες επιχειρήσεις, μέσω παραδοσιακότερων διαύλων, όπως τα «guichets» (θυρίδες).

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ανάπτυξη ηλεκτρονικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων αποτελεί σημαντική πολιτική προτεραιότητα. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή έχει θέσει σε λειτουργία ένα «ευρωπαϊκό δίκτυο στήριξης ηλεκτρονικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων για ΜΜΕ», με στόχο την ενίσχυση των ενεργειών στήριξης των ΜΜΕ σε αυτόν τον τομέα.

10. Ανάπτυξη ισχυρότερης και αποτελεσματικότερης εκπροσώπησης των συμφερόντων των μικρών επιχειρήσεων σε επίπεδο της Ένωσης και σε εθνικό επίπεδο

Η παρούσα έκθεση επαναλαμβάνει και τονίζει το συμπέρασμα της περυσινής έκθεσης ότι είναι ανεπαρκής ο ρυθμός τακτικής διαβούλευσης με τις μικρές υπηρεσίες για τη διαμόρφωση νομοθεσίας και πολιτικής στην ΕΕ. Ελάχιστα κράτη μέλη παρουσίασαν εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα. Και σ' αυτήν την περίπτωση, οι επιδόσεις εξακολουθούν να είναι μάλλον άνισες. Ενώ, παραδείγματος χάρη στη Φινλανδία, οργανώσεις επιχειρήσεων συμμετέχουν σε νομοπαρασκευαστικές επιτροπές, σε άλλα κράτη μέλη δεν πραγματοποιείται συστηματική διαβούλευση με τις επιχειρήσεις πριν από την έκδοση νομοθετικών πράξεων. Η Δανία, η Φινλανδία, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία είναι πρωτοπόροι όσον αφορά τη συστηματική διαβούλευση με τις μικρές επιχειρήσεις. Επίσης, η Γερμανία, η Ισπανία, το Λουξεμβούργο και η Αυστρία ζητούν τη γνώμη οργανώσεων επιχειρήσεων, περιλαμβανομένων των εμπορικών επιμελητηρίων, πριν από την έκδοση νομοθεσίας.

Συνιστάται επειγόντως στα κράτη μέλη να δώσουν τη δυνατότητα στις μικρές επιχειρήσεις να εκφράζουν τα συμφέροντά τους κατά τη διαδικασία εκπόνησης νομοθεσίας και χάραξης πολιτικής. Αυτό πρέπει να πραγματοποιείται με συστηματικό τρόπο.

Η Επιτροπή δεσμεύεται να βελτιώσει το διάλογο με τις μικρές επιχειρήσεις. Μέτρα όπως ο διορισμός του ηλεκτρονικού απεσταλμένου για τις ΜΜΕ, συστήματα ηλεκτρονικής διαβούλευσης και η αύξηση του αριθμού των συνεδριάσεων με τους ενδιαφερομένους δείχνουν ότι υπάρχει πρόοδος προς αυτήν την κατεύθυνση.

III. Τι έχουμε πετύχει μέχρι τώρα;

Εισαγωγή

Το μέρος ΙΙΙ της παρούσας έκθεσης έχει στόχο να παρουσιάσει μια σύντομη επισκόπηση των βασικών μέτρων τα οποία έλαβαν τα κράτη μέλη, η Νορβηγία και η Επιτροπή για την εφαρμογή του χάρτη κατά το προηγούμενο έτος. Η Νορβηγία αποδέχθηκε πρόσκληση της Επιτροπής να συμμετάσχει στη διαδικασία του Χάρτη. Τα άλλα μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, η Ισλανδία και το Λιχτενστάιν δεν εκδήλωσαν επιθυμία να συμμετάσχουν. Μετά την έγκριση του Χάρτη από όλες τις υποψήφιες χώρες τον Απρίλιο του 2002, η πρόοδος που σημείωσαν αναλύεται σε χωριστή έκθεση [11].

[11] Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις στις υποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ χώρες, 21.1. 2003.

Η παρούσα έκθεση καλύπτει κυρίως την περίοδο από το φθινόπωρο του 2001 μέχρι το φθινόπωρο του 2002, όμως, λόγω του μακροπρόθεσμου χαρακτήρα των περισσότερων μέτρων, είναι αναπόφευκτο να υπάρξει σχετική επικάλυψη μεταξύ των ετήσιων εκθέσεων.

Λόγω του σκοπού και του μεγέθους του, το μέρος ΙΙΙ δεν παρουσιάζει πλήρη ή αναλυτικό κατάλογο μέτρων. Λεπτομερείς περιγραφές εθνικών μέτρων παρουσιάζονται στις εθνικές εκθέσεις που δημοσιεύονται στον ιστότοπο της Επιτροπής [12], και σε Κατάλογο Μέτρων στο Διαδίκτυο [13]. Λεπτομερής περιγραφή των μέτρων της Επιτροπής παρουσιάζεται στην «Έκθεση δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις» [14], που αποτελεί ενισχυτικό έγγραφο της παρούσας έκθεσης.

[12] Μπορείτε να βρείτε τις πλήρεις εκθέσεις στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/enterprise/ enterprise_policy/charter/charter2003.htm

[13] Για τον κατάλογο των μέτρων υπέρ του επιχειρηματικού πνεύματος και της ανταγωνιστικότητας μπορείτε να ανατρέξετε στη διεύθυνση http://europa.eu.int/comm/enterprise/ enterprise_policy/charter_directory/index.htm

[14] «Η δημιουργία μιας επιχειρηματικής Ευρώπης: Οι δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)", SEC (2003)58, 21.1.2003

Με βάση τη δέσμευση του Χάρτη για τη χρησιμοποίηση «αποτελεσματικών δεικτών αξιολόγησης της προόδου σε βάθος χρόνου», το μέρος ΙΙΙ δίνει έμφαση στους σχετικά φιλόδοξους ποσοτικούς στόχους της πολιτικής επιχειρήσεων, τους οποίους διακήρυξαν τα κράτη μέλη το 2002 [15]. Οι στόχοι αυτοί πηγάζουν από τη συμφωνία των κρατών μελών για τους δείκτες της πολιτικής επιχειρήσεων οι οποίοι συνδέονται στενά με τις συστάσεις του Χάρτη.

[15] «Ποσοτικοί στόχοι της πολιτικής επιχειρήσεων: Βήματα προς την υλοποίηση των στόχων της Λισσαβώνας», SEC (2002) 1214 της 7.11.2002.

Η ανάλυση της προόδου στα κράτη μέλη και τη Νορβηγία βασίζεται σε λεπτομερείς εθνικές εκθέσεις και στις διμερείς συνεδριάσεις μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών αρχών, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο Ιουνίου - Σεπτεμβρίου 2002. Για πρώτη φορά, εθνικές οργανώσεις επιχειρήσεων έλαβαν μέρος ενεργά και εξέφρασαν τις απόψεις τους σε όλες τις διμερείς συνεδριάσεις. Σε διαδικασία διαβούλευσης μέσω του Διαδικτύου για τις εθνικές εκθέσεις, η οποία ανακοινώθηκε σε συνεδρίαση με ευρωπαϊκές οργανώσεις επιχειρήσεων το Σεπτέμβριο [16], έλαβαν ελεύθερα μέρος όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Σε επίπεδο Επιτροπής, μια διυπηρεσιακή ομάδα στην οποία συμμετέχουν όλες οι υπηρεσίες που ασχολούνται με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις επεξεργάστηκε την ανάλυση της προόδου που σημείωσε η Επιτροπή.

[16] Βλέπε: http://europa.eu.int/comm/enterprise/ enterprise_policy/ charter/charter2003.htm. Οι ακόλουθες οργανώσεις επιχειρήσεων διατύπωσαν παρατηρήσεις που δημοσιεύτηκαν επίσης σε αυτόν τον ιστότοπο: Fιdιration Franηaise des Centres de Gestion et d'Economie de l'Artisanat, Confcommercio, Confederazione Nazionale dell'Artigianato e della piccola e Media Impresa (CNA), Chambre de Mιtiers APCM, European Association of Public Banks και Confιdιration gιnιrale des petites et moyennes enterprises.

Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει λεπτομερέστερα τους δύο τομείς «εκπαίδευση και επιμόρφωση για το επιχειρηματικό πνεύμα» και «καλύτερες κανονιστικές ρυθμίσεις» στους οποίους τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν επιταχύνει σημαντικά τις προσπάθειές τους. Ο ρόλος της Επιτροπής ήταν ιδιαίτερα ενεργός στο δεύτερο τομέα. Τα περισσότερα κράτη μέλη εστιάζουν τις εθνικές εκθέσεις τους σε αυτούς τους τομείς, οι οποίοι συζητήθηκαν επίσης διεξοδικά σε διμερείς συνεδριάσεις.

Αν και η παρούσα έκθεση παρουσιάζει τα μέτρα που αφορούν ειδικά τις πολύ μικρές επιχειρήσεις ή τις μικρές επιχειρήσεις, πολλές από τις αναλυόμενες πρωτοβουλίες έχουν σχεδιαστεί για να στηρίξουν τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η Επιτροπή έχει την άποψη ότι, ακόμη και αν τα μέτρα αυτά δεν απευθύνονται αποκλειστικά στις επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 εργαζομένους, αυτό δεν μειώνει την αξία τους ή τον αντίκτυπό τους στις μικρές επιχειρήσεις. Τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη υιοθέτησαν την προσέγγιση του να περιληφθούν στην παρούσα έκθεση όλες οι πρωτοβουλίες που έχουν επίπτωση στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ενώ επιλέγουν να παρουσιάσουν τα μέτρα εκείνα που θεωρείται ότι έχουν την μεγαλύτερη δυνατή επίπτωση τις μικρές επιχειρήσεις.

Τέλος, η παρούσα έκθεση επιδιώκει να ενθαρρύνει την ανταλλαγή εμπειριών και ορθών πρακτικών στην Ευρώπη [17].

[17] Μια εθνική πρωτοβουλία είναι δυνατόν να θεωρηθεί ως πραγματική «ορθή πρακτική», εάν είναι απολύτως σύμφωνη με τη σχετική κοινοτική νομοθεσία, περιλαμβανομένης της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού και κρατικών ενισχύσεων. Η αναφορά σε μεμονωμένες πρωτοβουλίες στην παρούσα έκθεση δεν σημαίνει καθαυτή ότι τα αναφερόμενα μέτρα είναι σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της Συνθήκης.

1. Εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση για την επιχειρηματικότητα

«Η Ευρώπη θα συμβάλει στην ανάπτυξη επιχειρηματικού πνεύματος και νέων δεξιοτήτων από τη μικρή ηλικία. Οι γενικές γνώσεις για την επιχειρηματική δραστηριότητα και το επιχειρηματικό πνεύμα πρέπει να διδάσκονται σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Ειδικά προγράμματα σπουδών που να αφορούν τις επιχειρήσεις θα πρέπει να αποτελούν βασικό συστατικό των εκπαιδευτικών συστημάτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και στα κολέγια και στα πανεπιστήμια.

Θα ενθαρρύνουμε και θα προωθήσουμε τις επιχειρηματικές προσπάθειες των νέων και θα αναπτύξουμε τα κατάλληλα συστήματα κατάρτισης διευθυντικών στελεχών μικρών επιχειρήσεων».

Κράτη μέλη

Τα κράτη μέλη δίνουν όλο και μεγαλύτερη προτεραιότητα στην προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού συστήματος. Έχουν τεθεί σε εφαρμογή διάφορα νέα μέτρα από την προηγούμενη έκθεση, ενώ οι προηγούμενες πρωτοβουλίες αρχίζουν να αποδίδουν καρπούς. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναπτύξει πρωτοβουλίες για την ενθάρρυνση του επιχειρηματικού πνεύματος και των δεξιοτήτων στα δημοτικά σχολεία, σύμφωνα με το συμπέρασμα της προηγούμενης έκθεσης ότι πρέπει να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες για να αναπτύσσονται οι δεξιότητες αυτές από μικρή ηλικία.

Στην Ιρλανδία, η πρωτοβουλία "Bi Gnσthach" για παιδιά ηλικίας 10-12 ετών ενσωματώνει στο πρόγραμμα σπουδών την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την προοπτική δημιουργίας επιχειρήσεων, ενώ το πρόγραμμα «Junior Achievement» για νέους ηλικίας 5-18 ετών βοηθά τους σπουδαστές να κατανοήσουν τον κόσμο της εργασίας.

Στη Φινλανδία, το θέμα «πολίτες που συμμετέχουν στα κοινά και επιχειρηματικό πνεύμα» εντάσσεται στα προγράμματα σπουδών της βασικής εκπαίδευσης και μια νέα εποπτική επιτροπή έχει στόχο να συμβάλλει στην περαιτέρω ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος μέσω της εκπαίδευσης.

Η Σουηδία προετοιμάζει τα «Δημοτικά Κέντρα Επιχειρηματικότητας και Τεχνολογίας» (που θα αρχίσουν να λειτουργούν το πρώτο τρίμηνο του 2003) με στόχο να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη μελλοντικών μηχανικών και εφευρετών μέσα από ευχάριστες δραστηριότητες που συνδέονται με την τεχνολογία και απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας άνω των 10 ετών (κυρίως κορίτσια).

Το "Schools Enterprise Programme" της Σκωτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο [18] βοηθάει περισσότερους από 400 000 μαθητές δημοτικών σχολείων σε περισσότερα από 2 000 σχολεία να αναπτύξουν δεξιότητες που σχετίζονται με την εργασία. Τέλος, η Νορβηγία έχει αναπτύξει διδακτικό υλικό για την ενθάρρυνση της δημιουργικότητας στα δημοτικά σχολεία.

[18] Το μέτρο αυτό είχε ήδη αναφερθεί στην έκθεση του ΗΒ του 2001.

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν επιταχύνει το ρυθμό εφαρμογής μέτρων που απευθύνονται στα σχολεία μέσης εκπαίδευσης και έχουν αναφέρει ένα ευρύ φάσμα μέτρων που έχουν ληφθεί πρόσφατα ή σχεδιάζονται.

Στην Ιρλανδία, το νέο "Enterprise Encounter programme", που τέθηκε σε εφαρμογή το Δεκέμβριο του 2001, παρέχει στους σπουδαστές την ευκαιρία να συνδιαλέγονται με επιχειρηματίες. Το πρόγραμμα συνδέεται με το "Leaving certificate vocational programme" σε σχολεία μέσης εκπαίδευσης, το οποίο περιλαμβάνει θέματα όπως η «επαγγελματική εκπαίδευση» και η «προετοιμασία για τον κόσμο της εργασίας». Επίσης το ετήσιο "Transition Year Programme" και το διετές "Leaving Certificate Applied" προσπαθούν να διδάξουν επιχειρηματικές δεξιότητες και να βοηθήσουν τους σπουδαστές να διαχειρίζονται πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Το Βέλγιο σχεδιάζει να δημοσιεύσει ένα «μυθιστόρημα» που θα διδάσκει παιδιά 12 έως 14 ετών να ιδρύουν μία εταιρεία στο πλαίσιο του προγράμματος "4X4 pour entreprendre".

Το Λουξεμβούργο ανέπτυξε την πρωτοβουλία "girls' day" για να προσελκύσει μαθήτριες στον κόσμο της εργασίας και σε δραστηριότητες που συνδέονται με την τεχνολογία, ιδίως μέσω οργανωμένων επισκέψεων σε επιχειρήσεις.

Η Ουαλία στο Ηνωμένο Βασίλειο ανέπτυξε το σχέδιο "Enterprise insight Cymru", που περιλαμβάνει επισκέψεις εκπροσώπων επιχειρήσεων σε σχολεία για να διδάξουν τους μαθητές σχετικά με την επιχειρηματική δραστηριότητα στον πραγματικό κόσμο.

Επιπλέον, η Δανία οργανώνει εκστρατείες ευαισθητοποίησης που απευθύνονται ειδικά στα λύκεια την περίοδο 2002-04 και η Ελλάδα παρήγαγε διδακτικό υλικό για μαθήματα που αφορούν την επιχειρηματικότητα και το πρόγραμμα "Επιχειρηματικότητα για τους νέους". Τέλος, η Σουηδία έθεσε σε εφαρμογή έργο για την ανάπτυξη επιχειρηματικού τρόπου σκέψης στα λύκεια. Εφαρμόζονται σήμερα προγράμματα που βοηθούν τους σπουδαστές να δημιουργήσουν μια μικροεταιρεία σε διάφορες χώρες όπως το Βέλγιο [19], η Γερμανία [20], η Ισπανία [21], η Ιταλία [22], το Λουξεμβούργο [23], οι Κάτω Χώρες [24], η Αυστρία [25], καθώς και η Νορβηγία [26].

[19] Βέλγιο: "Small business projects" στη Φλάνδρα. Πηγή: Εθνική έκθεση του Βελγίου για το Χάρτη. Όλες οι εθνικές εκθέσεις είναι διαθέσιμες στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/enterprise/ enterprise_policy/charter/charter2003.htm

[20] Γερμανία: 200 πολύ μικρές επιχειρήσεις συστάθηκαν από 2 500 σπουδαστές το 2002 στο πλαίσιο του "Junior project". Πηγή: Εθνική έκθεση της Γερμανίας για το Χάρτη.

[21] Ισπανία: Πρόγραμμα SEFED. Πηγή: Εθνική έκθεση της Ισπανίας για το Χάρτη.

[22] Ιταλία: Δίκτυο εικονικών επιχειρήσεων. Πηγή: Εθνική έκθεση της Ιταλίας για το Χάρτη.

[23] Λουξεμβούργο: μέτρο "Esprit d'entreprise" για νέους ηλικίας 16-25 ετών. Πηγή: Εθνική έκθεση του Λουξεμβούργου για το Χάρτη

[24] Πρόγραμμα εταιρείας για νέους επιχειρηματίες των Κάτων Χωρών. Πηγή: Εθνική έκθεση των Κάτω Χωρών για το Χάρτη.

[25] Αυστρία: Έργο "JUNIOR - Pupils create businesses" Πηγή: Εθνική έκθεση της Αυστρίας για το Χάρτη.

[26] Νορβηγία: "Company programme", 6 000 σπουδαστές συνέστησαν 850 επιχειρήσεις το 2002. Πηγή: εθνική έκθεση της Νορβηγίας για το Χάρτη.

Η βελτίωση των γνώσεων των διδασκόντων σε θέματα επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι το πνεύμα που χαρακτηρίζει τα μέτρα τα οποία εφαρμόζονται στη Δανία, τη Γαλλία, τη Φινλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία. Η Φινλανδία προώθησε σχέδιο για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των καθηγητών και για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευτικού προσωπικού και επιχειρηματιών.

Παρέχεται ένα ευρύ φάσμα πανεπιστημιακών και μεταπτυχιακών μαθημάτων σε πανεπιστήμια και σε ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Αυστρία, την Πορτογαλία, τη Φινλανδία, τη Σουηδία [27] και τη Νορβηγία. Στη Γαλλία, το Σεπτέμβριο του 2002, πραγματοποιήθηκε σειρά θερινών ευρωπαϊκών πανεπιστημιακών μαθημάτων για την επιχειρηματικότητα.

[27] Η Σουηδία έχει ειδικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στην Πολυτεχνική Σχολή με θέμα "SME Entrepreneurship". Πηγή: Εθνική έκθεση της Σουηδίας για το Χάρτη.

Μέτρα για την ανάπτυξη στενότερων σχέσεων ανάμεσα σε ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις αναπτύσσονται μεταξύ άλλων στη Δανία και τη Γερμανία. Για να αυξηθεί το ενδιαφέρον για μια επιχειρηματική σταδιοδρομία και για να βοηθηθούν οι σπουδαστές να δημιουργήσουν μια επιχείρηση, η Ελλάδα επεκτείνει τα «κέντρα επιχειρηματικότητας» και η Αυστρία ανέπτυξε το πρόγραμμα "UNIUN 2002-4" [28].

[28] Η Αυστρία ανέπτυξε το πρόγραμμα αυτό βάσει του προηγούμενου προγράμματος UNIUN 1999-2001. Πηγή: Εθνική έκθεση της Αυστρίας για το Χάρτη.

Στα μέτρα που αφορούν όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης περιλαμβάνεται το ολλανδικό πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και Εκπαίδευση» που έχει στόχο την ανάπτυξη μεθόδων διδασκαλίας από τα δημοτικά μέχρι το πανεπιστήμιο.

Η Αυστρία θέσπισε δύο μέτρα για να προωθήσει το επιχειρηματικό πνεύμα από τα δημοτικά σχολεία μέχρι το πανεπιστήμιο: την εκπαιδευτική πρωτοβουλία για ομάδες επιχειρήσεων ("Initiative Bildungscluster") που αφορά τη δημιουργία περιφερειακών γραφείων εταιρικών σχέσεων, στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις και εκπαιδευτικά ιδρύματα, και την πρωτοβουλία που αφορά την κατάρτιση για την επιχειρηματικότητα ("Unternehmen-Bildung Initiative"), η οποία περιλαμβάνει παρουσιάσεις σε σχολεία από διευθυντές επιχειρήσεων.

Ορισμένα κράτη μέλη πραγματοποίησαν διαγωνισμούς απονομής βραβείου στα καλύτερα επιχειρηματικά σχέδια. Σε αυτά περιλαμβάνονται ο διαγωνισμός επιχειρηματικού σχεδίου ("Ondernemersplanwedstrijd") στο Βέλγιο, το "1,2,3 Go" στο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, το "Venture 2002" στην Ελλάδα, το "Venture Cup" στη Σουηδία και το "Europrise" στη Νορβηγία. Επιπλέον, η Γαλλία θέσπισε το βραβείο "jeunes crιateurs de demain" (νέοι δημιουργοί του αύριο) για να βοηθήσει νέους ηλικίας 15 έως 25 ετών να αναπτύξουν επιχειρηματικές ιδέες, ενώ οι υποτροφίες για νέους επιχειρηματίες "New Entrepreneur Scholarships" [29] του Ηνωμένου Βασιλείου χρηματοδότησαν 200 νέους εν δυνάμει επιχειρηματίες από μειονεκτικές περιοχές, από το Σεπτέμβριο του 2001 έως το Μάρτιο του 2002.

[29] Το μέτρο αυτό είχε ήδη αναφερθεί στην έκθεση του ΗΒ του 2001.

Από την περυσινή έκθεση υπήρξαν θετικές εξελίξεις στον τομέα της κατάρτισης για επιχειρηματίες. Στα μέτρα επαγγελματικής κατάρτισης που απευθύνονται ειδικά στις μικρές επιχειρήσεις περιλαμβάνονται τα ακόλουθα.

Η Ελλάδα άρχισε να εφαρμόζει μαθήματα κατάρτισης που συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), όπου περιλαμβάνονται συστήματα κατάρτισης με αποδέκτες 11 000 πολύ μικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους, τα οποία παρέχονται από Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης («ΚΕΚ»).

Η Πορτογαλία ξεκίνησε την εφαρμογή του προγράμματος "GERIR" 2002-2004 για την παροχή κατάρτισης σε 300 περίπου πολύ μικρές επιχειρήσεις και μικρές επιχειρήσεις στους τομείς του εμπορίου, της βιομηχανίας, των υπηρεσιών και των κατασκευών.

Το ΗΒ δημιούργησε το "Small Firms Development Account" για τη χρηματοδότηση ενεργειών κατάρτισης σε μικρές επιχειρήσεις.

Στα μέτρα για τη στήριξη της κατάρτισης σχετικά με τους τρόπους ίδρυσης μιας επιχείρησης περιλαμβάνονται το «Chθque formation ΰ la crιation d'entreprise" στην περιοχή της Βαλονίας και το εκπαιδευτικό κονδύλιο της Άνω Αυστρίας ("Bildungskonto fόr Jungunternehmer"). Επιπλέον, η Γερμανία έχει αρχίσει εκστρατεία για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και η Ισπανία ανέπτυξε το πρόγραμμα "CRECE" 2001-2006, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το ΕΚΤ για την κατάρτιση περισσότερων από 10 000 επιχειρηματιών σε παραδοσιακούς τομείς. Η Ιρλανδία έθεσε σε εφαρμογή το πρόγραμμα "Excellerator" 2002 για την κατάρτιση διευθυντικών στελεχών εταιρειών που είναι προσανατολισμένες προς τις εξαγωγές, στο οποίο έλαβαν μέρος περισσότερα από 15 άτομα, και η Φινλανδία επεξεργάστηκε το πρόγραμμα "well-being at work" για την προώθηση της εμπειρικής μάθησης. Σχέδια για τη στήριξη του επιχειρηματικού πνεύματος των γυναικών αναπτύχθηκαν στη Γερμανία [30], την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Ουαλία στο ΗΒ.

[30] Πρόγραμμα της Γερμανίας για να αυξηθούν οι επιχειρηματικές δραστηριότητες των γυναικών από το 25% στο 40% το 2005. Πηγή: Εθνική έκθεση της Γερμανίας για το Χάρτη.

Για την περαιτέρω προώθηση και στήριξη της επιχειρηματικότητας, ορισμένα κράτη μέλη έχουν εγκρίνει προγράμματα γενικής πολιτικής.

Αυτό αφορά το πρόγραμμα "4x4 pour entreprendre" του Βελγίου, στην περιοχή της Βαλονίας, το οποίο στηρίζει την επιχειρηματική πρωτοβουλία και τη θετική στάση απέναντι στην επιχειρηματικότητα.

Το νομοσχέδιο "Initiative Economique" της Γαλλίας εντάσσει στις προτεραιότητές της την προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος. Καταρτίζεται σχέδιο δράσης για την έναρξη λειτουργίας επιχειρήσεων που προωθεί το επιχειρηματικό πνεύμα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Η Δανία καταρτίζει επίσης σχέδιο δράσης για την επιχειρηματικότητα το οποίο εστιάζεται στην επιχειρηματική αντίληψη και την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών. Στην Ισπανία, νόμος του Ιουνίου του 2002 εισάγει διατάξεις για την κατάρτιση επιχειρηματιών. Στη Σουηδία, ένα νέο πρόγραμμα έχει στόχο να βελτιώσει το περιβάλλον των επιχειρήσεων και να προωθήσει τη θετική αντιμετώπιση των επιχειρηματιών. Τέλος, η πρόσφατη επισκόπηση "Review of enterprise and the economy in schools" υπογραμμίζει την ανάγκη να ενθαρρυνθεί η επιχειρηματική αντίληψη στα σχολεία και να ευαισθητοποιηθούν οι διδάσκοντες στη σημασία του επιχειρηματικού πνεύματος.

Επιτροπή

Το πρόγραμμα διαδικασίας Best σχετικά με την εκπαίδευση και κατάρτιση για την επιχειρηματικότητα, που εγκρίθηκε το Νοέμβριο του 2002, έχει στόχο τον εντοπισμό και τη σύγκριση πρωτοβουλιών που προωθούν τη διδασκαλία της επιχειρηματικότητας στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα, από το δημοτικό σχολείο μέχρι το πανεπιστήμιο. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το επιχειρηματικό πνεύμα είναι πλέον ευρέως αναγνωρισμένο ως σημαντικό θέμα που πρέπει να διδάσκεται και, αν και έχουν αναληφθεί πολλές πρωτοβουλίες, υπάρχει περιθώριο να γίνουν ακόμη πολλά.

Στο τέλος του 2001, επίσης εντός του πλαισίου της διαδικασίας Best, τέθηκε σε εφαρμογή το έργο «Προώθηση της επιχειρηματικότητας μεταξύ των γυναικών». Αφορά τη δημιουργία βάσης δεδομένων που περιλαμβάνει 132 μέτρα τα οποία ελήφθησαν από τις εθνικές διοικήσεις και καλύπτουν τις νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις, την παροχή πληροφοριών και συμβουλών, τη χρηματοδότηση, την κατάρτιση, την εποπτεία και τη δημιουργία δικτύων στην ΕΕ και στις χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ. Τα μέτρα αυτά θα αξιολογηθούν για να εντοπιστούν οι ορθές πρακτικές [31].

[31] Θα καταγραφούν οι συναφείς ορθές πρακτικές που έχουν υιοθετηθεί από τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Ιαπωνία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Στο πλαίσιο των προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) της περιόδου 2000-2006, τα περισσότερα κράτη μέλη αναπτύσσουν δραστηριότητες που αφορούν τις ΜΜΕ και έχουν στόχο να ενισχύσουν το επιχειρηματικό πνεύμα. Ένα μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι η δημιουργία δικτύων ΜΜΕ.

Η ανακοίνωση για τη δια βίου κατάρτιση και το «λεπτομερές πρόγραμμα εργασίας για την επίτευξη των στόχων των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στην Ευρώπη» (βλέπε σημείο 4) ορίζουν το επιχειρηματικό πνεύμα ως βασική δεξιότητα. Τα προγράμματα Leonardo da Vinci και Socrates χρηματοδοτούν διάφορα έργα που αφορούν την επιχειρηματικότητα, από την προώθηση επιχειρηματικού πνεύματος στα σχολεία μέχρι τη στήριξη προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών στον τομέα της επιχειρηματικότητας. Επιπλέον, το 2002, η Επιτροπή δημοσίευσε τα αποτελέσματα του έργου για την «Κατάρτιση και εφαρμογή ευρωπαϊκών προγραμμάτων κατάρτισης στον τομέα της επιχειρηματικότητας» [32].

[32] EUR 17047, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Έγγραφα καινοτομίας αριθ. 24, 2002.

Τον Ιούνιο του 2002, η Επιτροπή οργάνωσε συνάντηση εμπειρογνωμόνων με αντικείμενο την επίπτωση της μετανάστευσης στην επιχειρηματική δραστηριότητα, τόσο για να εντοπιστούν τα σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι επιχειρηματίες εθνικών μειονοτήτων όταν ιδρύουν και αναπτύσσουν την επιχείρησή τους όσο και για να συζητηθούν τα δυνητικά μέτρα στήριξης.

Το Μάρτιο του 2002, η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή έργο για τη δημιουργία ικανοτήτων διαχείρισης. Το έργο αυτό, που υλοποιείται σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και τις υποψήφιες χώρες, έχει στόχο να καταγράψει τα πλεονεκτήματα και τις αδυναμίες πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην αύξηση των διαχειριστικών ικανοτήτων των ΜΜΕ ή στην παροχή κατάρτισης για την επιχειρηματικότητα. Για το σκοπό αυτό, ομάδα εμπειρογνωμόνων θα υποβάλει έκθεση για την ακολουθητέα πολιτική μέχρι το Μάρτιο του 2003.

Τέλος, με τη στήριξη της πρωτοβουλίας Gate2Growth της Επιτροπής (βλέπε σημείο 7), το 2002, η Ευρωπαϊκή Ένωση Ιδιωτικών Μετοχικών Κεφαλαίων και Κεφαλαίων Επιχειρηματικών Συμμετοχών (EVCA) επεξεργάστηκε το πρόγραμμα "Entrepreneurship Education Toolkit" (Φάσμα εκπαιδευτικών μέτρων για την επιχειρηματικότητα) σχετικά με τις δυνατότητες χρηματοδότησης επιχειρηματικού κεφαλαίου για επιχειρηματικές δραστηριότητες. Αυτό το φάσμα μέτρων διατέθηκε σε 150 ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

2. Φθηνότερη και ταχύτερη εκκίνηση

«Το κόστος της εκκίνησης των επιχειρήσεων πρέπει να συγκαταλέγεται μεταξύ των ανταγωνιστικότερων στον κόσμο. Οι χώρες με τις μεγαλύτερες καθυστερήσεις και τις πιο πολύπλοκες διαδικασίες για την έγκριση νέων εταιρειών πρέπει να ενθαρρυνθούν να συμβαδίσουν με τις ταχύτερες. Πρέπει να αυξηθεί η πρόσβαση στην ηλεκτρονική καταχώριση».

Κράτη μέλη

Από τότε που δημοσιεύτηκε η προηγούμενη έκθεση για το Χάρτη, ορισμένα κράτη μέλη ενέτειναν τις προσπάθειές τους για να απλουστεύσουν περισσότερο τις διαδικασίες έναρξης της λειτουργίας επιχειρήσεων. Τέσσερα κράτη μέλη έχουν θέσει στόχους σε αυτόν τον τομέα. Η Ισπανία και η Πορτογαλία για να μειώσουν το χρόνο έναρξης της λειτουργίας των επιχειρήσεων κατά 50% μέχρι το 2006 και το 2003 αντίστοιχα [33]. Η Γαλλία έχει στόχο τη δημιουργία 220 000 νέων επιχειρήσεων ετησίως το 2007, ενώ η Σουηδία στοχεύει τη δημιουργία 150 000 νέων επιχειρήσεων κατά την περίοδο 2003-2006. Επιπλέον, η Ιρλανδία επιθυμεί να δημιουργήσει 520 «νέες επιχειρήσεις ταχείας ανάπτυξης» μέχρι το 2006.

[33] Ισπανία, μείωση 50% έως το 2006· Πορτογαλία μείωση 50% έως το 2004. Πηγή: Ανακοίνωση για την «Βελτίωση του περιβάλλοντος των επιχειρήσεων» COM (2002) 610 τελικό της 07.11.2002.

Το 2003, η έναρξη της λειτουργίας μιας επιχείρησης με άμεση σύνδεση θα αποτελεί πραγματικότητα στη Δανία, τη Σουηδία και τη Νορβηγία. Αυτό είναι ήδη δυνατό, με περιορισμούς, στη Δανία και την Αυστρία. Επίσης, η Ισπανία και η Γαλλία επεξεργάζονται μέτρα σε αυτόν τον τομέα.

Στη Δανία είναι ήδη δυνατή η ηλεκτρονική καταχώριση μιας εταιρείας περιορισμένης ευθύνης μέσω του κόμβου "Webreg" [34], η οποία επεκτείνεται και σε όλους τους τύπους εταιρειών. Η εξέλιξη αυτή βασίστηκε στο πρόγραμμα διαδικασίας Best για την ίδρυση επιχειρήσεων.

[34] www.webreg.dk

Στη Σουηδία, ο ιστότοπος "Kontakt-N" [35] εκτιμάται ότι θα διευκολύνει την ηλεκτρονική καταχώριση το 2003.

[35] www.kontakt-n.nu

Στη Νορβηγία, εκτιμάται ότι θα πραγματοποιείται την άνοιξη του 2003 ηλεκτρονική καταγραφή επτά διαφορετικών τύπων εταιρειών [36].

[36] www.brreg.no

Η Ισπανία προτίθεται να διευκολύνει την καταχώριση στο Διαδίκτυο εταιρειών περιορισμένης ευθύνης με λιγότερους από πέντε εταίρους, με τη βοήθεια του σχεδίου "nueva empresa", που βρίσκεται στο στάδιο της έγκρισης και θα τεθεί σε πειραματική εφαρμογή το πρώτο εξάμηνο του 2003 [37].

[37] Το "Nueva empresa" εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών και επρόκειτο να συζητηθεί στο Κοινοβούλιο τον Οκτώβριο του 2002. Πηγή: Εθνική έκθεση της Ισπανίας για το Χάρτη.

Στη Γαλλία το νομοσχέδιο "Initiative Economique" έχει στόχο να διευκολύνει την ίδρυση εταιρειών στο Διαδίκτυο (μέσω ενός εικονικού κέντρου διεκπεραίωσης διατυπώσεων για επιχειρήσεις) εντός μίας ημέρας, με κεφάλαιο ενός ευρώ και την καταβολή μειωμένων τελών. Καταρτίζεται σχέδιο δράσης για την προώθηση της δημιουργίας εταιρειών.

Στην Αυστρία, έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 100 ηλεκτρονικές καταχωρίσεις στη Βιέννη το 2001 και το 2002. Η τροποποίηση της εμπορικής νομοθεσίας θέτει τις βάσεις για την ηλεκτρονική καταγραφή σε εθνικό επίπεδο.

Το Βέλγο καταρτίζει σχέδιο δράσης για τη δημιουργία υπηρεσιών άμεσης εξυπηρέτησης, για ένα ενιαίο ηλεκτρονικό έντυπο ίδρυσης επιχειρήσεων και για μια κεντρική βάση δεδομένων των επιχειρήσεων. Τα αποτελέσματα θα αξιολογηθούν βάσει δεικτών που έχουν καθοριστεί στο πρόγραμμα διαδικασίας Best για την ίδρυση επιχειρήσεων. Το Ηνωμένο Βασίλειο επεξεργάζεται επίσης σχέδιο δράσης για την άρση των εμποδίων που αποθαρρύνουν άτομα από υποεκπροσωπούμενες ομάδες και μειονεκτικές περιοχές να δημιουργήσουν μια επιχείρηση. Σε περιφερειακό επίπεδο, το πρόγραμμα "Potentia" στην Ουαλία έχει τους ίδιους στόχους. Τέλος, η βελγική περιφέρεια της Βαλονίας, όπως και η Γερμανία και η Ιταλία, θέτουν σε λειτουργία ιστότοπους που παρέχουν συμβουλές για τον τρόπο έναρξης λειτουργίας μιας εταιρείας. Άλλες εξελίξεις αφορούν την επέκταση των υφιστάμενων δικτύων υπηρεσιών άμεσης εξυπηρέτησης στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία [38], καθώς και την απλούστευση των συμβολαιογραφικών διαδικασιών στην Πορτογαλία.

[38] Πρόκειται για τα ακόλουθα δίκτυα: "KYE" στην Ελλάδα, "Ventanillas unicas" στην Ισπανία και τα "Centros de Formalidades de Empresas" στην Πορτογαλία.

Σε πέντε κράτη μέλη (Γερμανία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες, Αυστρία και Ηνωμένο Βασίλειο), είναι σήμερα δυνατή η καταχώριση μιας ατομικής επιχείρησης σε μία ημέρα, σε εννέα κράτη μέλη είναι δυνατή σε δύο ημέρες και σε έντεκα κράτη μέλη είναι δυνατή σε τρεις ημέρες. Όμως, υπάρχει πολύ μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον ελάχιστο απαιτούμενο χρόνο και στον πραγματικό χρόνο που αναλώνεται για την καταχώριση μιας εταιρείας. Παραδείγματος χάρη, τόσο στην Ισπανία όσο και στην Ιταλία ο ελάχιστος χρόνος καταχώρισης είναι δύο ημέρες, αλλά ο μέσος χρόνος που δαπανάται είναι αντίστοιχα 24 και 35 ημέρες.

Ο χρόνος καταχώρισης μιας εταιρείας περιορισμένης ευθύνης ποικίλλει από 2 έως 15 ημέρες. Σε 10 κράτη μέλη η καταγραφή μιας τέτοιας εταιρείας είναι δυνατή σε οκτώ ημέρες και σε όλα τα κράτη μέλη πλην τεσσάρων (Βέλγιο, Ισπανία, Λουξεμβούργο και Πορτογαλία) ο απαιτούμενος ελάχιστος χρόνος δεν υπερβαίνει τις 2 εβδομάδες. Το ελάχιστο κόστος καταχώρισης εξακολουθεί να κυμαίνεται από μηδέν στη Δανία μέχρι ποσό άνω των 1700 EUR στην Ελλάδα. Σε επτά κράτη μέλη το κόστος δεν υπερβαίνει τα 500 EUR [39]. Στη Νορβηγία, ο χρόνος καταχώρισης είναι πέντε ημέρες και το ελάχιστο κόστος κυμαίνεται σε 700 EUR περίπου [40].

[39] Πηγή των στοιχείων στις δύο παραγράφους: Συγκριτική αξιολόγηση της πολιτικής επιχειρήσεων: Αποτελέσματα από τον πίνακα επιδόσεων του 2002, SEC (2002) 1213 της 7.11.2002.

[40] Πηγή: Εθνική έκθεση της Νορβηγίας για το Χάρτη.

Επιτροπή

Από την ολοκλήρωση του προγράμματος διαδικασίας Best για τη συγκριτική αξιολόγηση των υπηρεσιών που είναι υπεύθυνες για τις νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις, τον Ιανουάριο του 2002 [41], τα συμπεράσματα του προγράμματος αυτού έχουν μελετηθεί διεξοδικά στα κατάλληλα διεθνή φόρα.

[41] Περισσότερες πληροφορίες για τη συγκριτική αξιολόγηση της διοίκησης των νεοϊδρυόμενων επιχειρήσεων μπορείτε να βρείτε στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/enterprise/ entrepreneurship/support_measures/start-ups/bench_admin_business_start-up_final_2002.pdf.

3. Καλύτερη νομοθεσία και ρυθμίσεις

«Οι εθνικές νομοθεσίες περί πτωχεύσεων θα πρέπει να αξιολογούνται βάσει της ορθής πρακτικής. Η γνώση που αποκομίζεται από τις διαδικασίες συγκριτικής αξιολόγησης θα πρέπει να συμβάλει στη βελτίωση των τρεχουσών πρακτικών στην ΕΕ.

Θα πρέπει να εξετασθούν προσεκτικά οι νέες κανονιστικές ρυθμίσεις σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο, ώστε να αξιολογηθεί ο αντίκτυπός τους στις μικρές επιχειρήσεις και τους επιχειρηματίες. Στο βαθμό που είναι δυνατό, θα πρέπει να απλουστευθούν οι εθνικές διατάξεις και οι κοινοτικές διατάξεις. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να χρησιμοποιούν φιλικά προς τους χρήστες διοικητικά έγγραφα.

Οι μικρές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να απαλλαγούν από ορισμένες υποχρεώσεις κανονιστικού χαρακτήρα. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θα μπορούσε να απλουστεύσει τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού για να μειώσει το κόστος συμμόρφωσης για τις μικρές επιχειρήσεις».

Κράτη μέλη

Η τεράστια πλειοψηφία των κρατών μελών δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα σε αυτόν τον τομέα. Όλα τα κράτη μέλη αναφέρουν ένα φάσμα διαφορετικών μέτρων. Εντούτοις, το 13% των ΜΜΕ εξακολουθεί να δηλώνει ότι οι περίπλοκες διοικητικές διαδικασίες αποτελούν σοβαρή δυσκολία γι' αυτές [42].

[42] «Τα σημαντικά στοιχεία της έρευνας του 2001», Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο ΜΜΕ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2001/1.

Στον τομέα της νομοθεσίας περί πτωχεύσεων, η τελευταία έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι ήταν απαραίτητο να εξευρεθούν περισσότερες κανονιστικές λύσεις για αφερέγγυες αλλά βιώσιμες επιχειρήσεις καθώς και για την ελάφρυνση των χρηματικών ποινών για μια «έντιμη πτώχευση». Από τότε, ορισμένα κράτη μέλη έχουν επιταχύνει τις προσπάθειές τους σε αυτόν τον τομέα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει υποβάλει προτάσεις για να διευκολύνει τη διάσωση βιώσιμων εταιρειών και να ενθαρρύνει την επανέναρξη της λειτουργίας εταιρειών μετά από πτώχευση (νομοσχέδιο για τις επιχειρήσεις του Μαρτίου 2002). Επιπλέον, το "Company rescue pilot project", του ΗΒ, που ολοκληρώθηκε το Σεπτέμβριο του 2002, προσδιόρισε τα κριτήρια βάσει των οποίων καθορίζεται αν μια μικρή εταιρεία είναι κατάλληλη για διάσωση και παρουσίασε διάφορες λύσεις ανάκαμψης των επιχειρήσεων.

Το 2002, το Βέλγιο υπέβαλε νομοσχέδιο περί πτωχεύσεων που τροποποιεί τους «κανόνες επιείκειας», επιτρέποντας τη διαγραφή εκκρεμών χρεών σε ορισμένες περιπτώσεις. Οι Κάτω Χώρες πρόκειται να αναθεωρήσουν το 2003-2004 τη νομοθεσία για να διευκολύνουν τη διάσωση και επανέναρξη της λειτουργίας επιχειρήσεων. Η Αυστρία κατάργησε την πτώχευση ως αιτία αποκλεισμού επιχειρήσεων και αναθεώρησε τη νομοθεσία της περί αφερεγγυότητας για να αποτρέψει την κατάχρηση της πτώχευσης σε βάρος των πιστωτών. Η Φινλανδία συντάσσει ένα νέο νόμο περί πτωχεύσεων που ορίζει τα δικαιώματα των πτωχευσάντων επιχειρηματιών και προβλέπει αναδιάρθρωση του χρέους.

Ορισμένα κράτη μέλη, περιλαμβανομένων της Δανίας, της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου και της Πορτογαλίας, έχουν κινήσει διαδικασίες αναθεώρησης των πτωχευτικών νομοθεσιών τους. Η Δανία επιδιώκει κυρίως την αναθεώρηση διατάξεων περί αναδιάρθρωσης χρεών, για να διευκολύνει ένα δεύτερο ξεκίνημα, ενώ η Ισπανία και η Πορτογαλία εστιάζονται στην προστασία των απασχολουμένων διαλυόμενων εταιρειών και στη διευκόλυνση της διάσωσης των βιώσιμων εταιρειών, όπως προέτρεπε η περυσινή έκθεση για το Χάρτη. Επιπλέον, ο νόμος της Γαλλίας "Initiative Economique" παρέχει μερική προστασία στα περιουσιακά στοιχεία ενός «πτωχεύσαντος» επιχειρηματία.

Τα συστήματα αξιολόγησης του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων (ΑΑΚΡ) έχουν ενισχυθεί σε ορισμένα κράτη μέλη και εισάγονται και σε άλλα. Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη έχουν εγκρίνει σχέδια δράσης για τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων. Η Ιρλανδία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν διακηρύξει το στόχο να εφαρμόζουν αξιολόγηση του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων σε όλους τους προτεινόμενους νόμους [43]. Η Δανία, οι Κάτω Χώρες, η Φινλανδία, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία ενισχύουν τα συστήματα αξιολόγησης του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων μέσω των ειδικών μονάδων συντονισμού ΑΑΚΡ.

[43] Η Ιρλανδία από 0% το 2001 σε 100% για όλη την πρωτογενή νομοθεσία μέχρι το 2006· η Σουηδία 100% χωρίς προσδιορισμό ημερομηνίας· το Ηνωμένο Βασίλειο 100% μέχρι το 2005. Πηγή: Ανακοίνωση σχετικά με τη «Βελτίωση του περιβάλλοντος των επιχειρήσεων», COM (2002) 610 τελικό της 7.11.2002.

Η Δανία, όπου ο συντονισμός των ΑΑΚΡ ασκείται από τη μονάδα για την καλύτερη κανονιστική ρύθμιση για τις επιχειρήσεις, ομάδες ελέγχου επιχειρήσεων αξιολογούν τη διοικητική επιβάρυνση που συνεπάγονται για τις επιχειρήσεις οι υπό επεξεργασία νομοθετικές πράξεις. Τον Αύγουστο του 2002, η Δανία παρουσίασε σχέδιο δράσης για τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων. Επιπλέον, νέες «πρότυπες ομάδες» από εκπροσώπους επιχειρήσεων παρέχουν συμβουλές στην κυβέρνηση σχετικά με την επίπτωση της νομοθεσίας και με εναλλακτικές διατυπώσεις σύνθετων νομοθετικών πράξεων. Από ετήσιες συνεντεύξεις με 1 000 «πειραματικές ομάδες» συνάγεται ότι τα διοικητικά βάρη πλήττουν περισσότερο τις μικρές εταιρείες.

Η Σουηδία αναπτύσσει μέθοδο μέτρησης των διοικητικών επιβαρύνσεων που επιφέρουν οι νομοθετικές πράξεις στις μικρές επιχειρήσεις, βάσει απόφασης του Ιουνίου του 2002. Οι πρώτες μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν το 2003. Το 2001, μετά από τη διενέργεια 80 ΑΑΚΡ καταργήθηκαν ή τροποποιήθηκαν ουσιαστικά 24 προτάσεις. Όλα τα νομοσχέδια περιλαμβάνουν ανάλυση κόστους - συμμόρφωσης μιας μικρής επιχείρησης που εγκρίνεται από τη μονάδα Simplex.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εκδώσει νέες οδηγίες για την ΑΑΚΡ για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, οι οποίες ενισχύουν τον έλεγχο του αντίκτυπου στις μικρές εταιρείες και την ανάλυση εναλλακτικών δυνατοτήτων προς την κανονιστική ρύθμιση. Έχει επίσης συσταθεί «ομάδα κανονιστικής ρύθμισης για τις επιχειρήσεις» και έχουν πραγματοποιηθεί αποσπάσεις από τον ιδιωτικό τομέα για να εντοπιστούν οι περιττές κανονιστικές επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις. Η Σκοτία έχει αναπτύξει ένα «σύστημα δοκιμής πολύ μικρών επιχειρήσεων» και οι προτεινόμενοι νόμοι περιέχουν αξιολόγηση του δυνητικού αντίκτυπού τους στις επιχειρήσεις οι οποίες απασχολούν μέχρι πέντε άτομα.

Στις Κάτω Χώρες, το Κέντρο Κοινής Στήριξης για προταθείσες νομοθετικές πράξεις συνέβαλε σε 48 ΑΑΚΡ το 2001. Η Φινλανδία σχεδιάζει να ενισχύσει περαιτέρω την ΑΑΚΡ στις επικείμενες αναθεωρημένες οδηγίες της σχετικά με την νομοπαρασκευαστική διαδικασία. Τέλος, η Νορβηγία έχει συστήσει μια «ομάδα εργασίας» που θα συνεπικουρεί όλα τα υπουργεία για την ΑΑΚΡ και για τις διαβουλεύσεις με τις πειραματικές ομάδες εκπροσώπησης επιχειρήσεων.

Το Βέλγιο, η Ιρλανδία και η Ιταλία εισάγουν συστήματα αξιολόγησης του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων. Το 2002, το Βέλγιο κατέστησε υποχρεωτικό το να περιλαμβάνουν τα νομοσχέδια εκτίμηση του αντίκτυπού τους στις επιχειρήσεις και χρησιμοποιείται δοκιμαστικά ένα έντυπο για την ΑΑΚΡ. Η Ιρλανδία εφαρμόζει πειραματικά ένα νέο σύστημα ΑΑΚΡ και η Ιταλία, της οποίας η νεοσυσταθείσα διοικητική μονάδα απλούστευσης έχει εφαρμόσει πειραματικά το σύστημα ΑΑΚΡ σε πέντε πρότυπα νομοθετικά κείμενα, εξέδωσε διάταγμα για τη σταδιακή εφαρμογή ΑΑΚΡ σε όλους τους νόμους.

Όλο και περισσότερα κράτη μέλη εντάσσουν την απλούστευση της νομοθεσίας στις προτεραιότητές τους. Το Βέλγιο, η Δανία και οι Κάτω Χώρες έχουν θέσει το στόχο να μειωθούν οι διοικητικές επιβαρύνσεις στις επιχειρήσεις κατά 25% [44].

[44] Πηγή: Ανακοίνωση σχετικά με «Βελτίωση του περιβάλλοντος των επιχειρήσεων», COM (2002) 610 τελικό της 7.11.2002.

Η Γερμανία συνέστησε μια διοικητική μονάδα περιορισμού της γραφειοκρατίας ("Projektgruppe Bόrokratieabbau") για να αναλύει τις καταγγελίες των ενδιαφερομένων και να προτείνει τρόπους άρσης των νομοθετικών εμποδίων. Η πρόσφατη εργασία εστιάζεται στη βελτίωση της επικοινωνίας ανάμεσα στις δημόσιες υπηρεσίες και τις επιχειρήσεις.

Το Ηνωμένο Βασίλειο θέσπισε ένα «σχέδιο δράσης μεταρρύθμισης των κανονιστικών ρυθμίσεων» που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα τομέων, το Φεβρουάριο του 2002, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερες από 260 προτάσεις νομοθετικών τροποποιήσεων.

Η Νορβηγία έθεσε σε εφαρμογή ένα νέο πρόγραμμα για τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων μέσω της απλούστευσης της νομοθεσίας, της αξιολόγησης του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων, της μείωσης των γραφειοκρατικών διατυπώσεων και της καλύτερης κανονιστικής ρύθμισης.

Το 2002, το Βέλγιο δημιούργησε διευθύνσεις για την απλούστευση των διοικητικών και κανονιστικών ρυθμίσεων στις περιφέρειες της Βαλονίας και της Φλάνδρας και δημοσίευσε μελέτη από την οποία συνάγεται ότι το 2000 οι πολύ μικρές επιχειρήσεις κατέβαλαν το 69% του συνόλου των διοικητικών επιβαρύνσεων. Η Ελλάδα εφαρμόζει το πρόγραμμα «ΠΟΛΙΤΕΙΑ» για την απλούστευση 700 διαδικασιών και η Ισπανία ενέκρινε ένα δεύτερο σχέδιο δράσης για την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών. Η Γαλλία έχει απλουστεύσει διάφορες διαδικασίες βάσει του προγράμματός της για την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και οι Κάτω Χώρες έχουν θέσει σε εφαρμογή διάφορα σχέδια για τη βελτίωση της ποιότητας της νομοθεσίας. Επίσης ο νόμος της Αυστρίας του 2001 για τη διοικητική μεταρρύθμιση και η τροποποίηση της εμπορικής νομοθεσίας του 2002 απλούστευσαν μεγάλο φάσμα διαδικασιών.

Επιπλέον, η Ιρλανδία και η Φινλανδία απλουστεύουν την εταιρική νομοθεσία τους και οι Κάτω Χώρες πραγματοποιούν έρευνα γι' αυτό το σκοπό. Η Πορτογαλία αναθεωρεί τον κώδικα αδειοδότησης επιχειρήσεων για να μειωθεί κατά το ήμισυ ο απαιτούμενος χρόνος για την έκδοση άδειας [45]. Ορισμένες χώρες έχουν επίσης δεσμευθεί να ενοποιήσουν τη νομοθεσία τους και να καταργήσουν τους ανεπίκαιρους νόμους.

[45] Η Πορτογαλία ανέλαβε τη δέσμευση να μειώσει από 150 σε 75 ημέρες τον απαιτούμενο χρόνο για την έκδοση άδειας λειτουργίας βιομηχανίας. Πηγή: Ανακοίνωση για «Βελτίωση του περιβάλλοντος των επιχειρήσεων», COM (2002) 610 τελικό της 7.11.2002.

Η Ιρλανδία εργάζεται εντατικά για την ενοποίηση της νομοθεσίας ανταγωνισμού, της νομοθεσίας περί φορολογίας εισοδήματος και της νομοθεσίας για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης.

Η Νορβηγία, βάσει πρότασης των ενδιαφερομένων, προσπαθεί να κωδικοποιήσει 250 κανονισμούς για την υγεία σε 6 κανονισμούς και κατάργησε 420 νόμους από το 2000.

Επιτροπή

Το καλοκαίρι του 2002, η Επιτροπή, με βάση τα συμπεράσματα σεμιναρίου για την πτώχευση επιχειρήσεων, που πραγματοποιήθηκε στο Noordwijk το Μάιο του 2001, ολοκλήρωσε μελέτη για τις νομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της αφερεγγυότητας επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο της διαδικασίας Best, η Επιτροπή συνέστησε ομάδα εργασίας στην οποία συμμετέχουν εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη με στόχο τον καθορισμό στοιχείων συγκριτικής αξιολόγησης και κατευθυντήριων γραμμών για την «Αναδιάρθρωση, πτώχευση και νέο ξεκίνημα». Επιπλέον, για να γίνει περισσότερο κατανοητή η ανάγκη λήψης μέτρων για την αποτροπή της αφερεγγυότητας, η Επιτροπή δημοσίευσε τον οδηγό «Παροχή βοήθειας στις επιχειρήσεις για να υπερβούν τις δυσκολίες χρηματοδότησης».

Η δέσμη μέτρων για τη βελτίωση των κανονιστικών ρυθμίσεων, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 5 Ιουνίου 2020, έχει στόχο να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο νομοθετούν τα όργανα, μεμονωμένα ή από κοινού, σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθώς και τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη ενσωματώνουν και εφαρμόζουν αυτή τη νομοθεσία σε εθνικό επίπεδο.

Αυτή η φιλόδοξη δέσμη μέτρων ανταποκρίνεται στο αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβώνας και αποσκοπεί στην απλούστευση και βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου. Επιπλέον, απαντά στις επικρίσεις που διατυπώνονται συχνά από ορισμένες εθνικές αρχές και ενδιαφερομένους σε βάρος μιας υποτιθέμενης υπερβολικής και ογκώδους κοινοτικής νομοθεσίας.

Έτσι, η Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο δράσης [46] που περιλαμβάνει, αφενός, σειρά μέτρων τα οποία δεσμεύεται να εφαρμόσει σύντομα για να βελτιώσει την ποιότητα των νομοθετικών της προτάσεων και, αφετέρου, μέτρα που θα συζητηθούν με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη (που είναι συνυπεύθυνα για την ποιότητα της νομοθεσίας).

[46] «Σχέδιο δράσης 'Απλούστευση και βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος'», COM (2002) 278 τελικό, 5.6.2002.

Η Επιτροπή αποφάσισε να δώσει το παράδειγμα αναπτύσσοντας στο εσωτερικό των υπηρεσιών της μια νέα αντίληψη περί «ποιότητας της νομοθεσίας» και θεσπίζοντας ορισμένα μέτρα. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης, ορισμένα από τα μέτρα που προτείνονται στο σχέδιο δράσης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο αποτελούν αντικείμενο συνομιλιών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με στόχο να υπάρξει συμφωνία το νωρίτερο δυνατό εντός του 2002. Η συμφωνία αυτή θα αφορά κυρίως τον τρόπο χρησιμοποίησης των οδηγιών πλαισίων, της από κοινού ρύθμισης, της αυτορρύθμισης και ενός φιλόδοξου προγράμματος για την απλούστευση και τη μείωση του όγκου του κοινοτικού κεκτημένου.

Η Επιτροπή θέτει σε λειτουργία, ως μέρος του σχεδίου δράσης, μια νέα διαδικασία αξιολόγησης του αντίκτυπου η οποία θα ενσωματώσει σε ένα μόνο σύστημα όλους τους υφιστάμενους μηχανισμούς αξιολόγησης του αντίκτυπου. Ο στόχος της νέας διαδικασίας είναι να βελτιωθεί η ποιότητα των προτάσεων της Επιτροπής, Η νέα διαδικασία λαμβάνει υπόψη τις συστάσεις του πρότυπου σχεδίου αξιολόγησης του αντίκτυπου στις επιχειρήσεις [47] σχετικά με τον τρόπο ανάλυσης του αντίκτυπου στις ΜΜΕ και τον τρόπο εξασφάλισης μιας σωστής ανάλυσης του αντίκτυπου στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου συστήματος. Συνδυάζοντας στοιχεία τόσο της αξιολόγησης του αντίκτυπου για τη βιώσιμη ανάπτυξη όσο και της αξιολόγησης του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων, η νέα διαδικασία θα συμβάλει στη δημιουργία ενός αποτελεσματικού κανονιστικού πλαισίου για τη συνεπέστερη εφαρμογή της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

[47] Μπορείτε να βρείτε την τελική έκθεση του πρότυπου έργου για την αξιολόγηση επιπτώσεων στις επιχειρήσεις (ΑΕΕ) σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/enterprise/ library/enterprise-papers/paper9.htm. Ένα πρόγραμμα διαδικασίας Best για την ΑΕΕ υλοποιήθηκε ως μέρος του πρότυπου έργου.

Η Επιτροπή εκσυγχρονίζει την ελεγκτική ομάδα επιχειρήσεων, αναπόσπαστο μέρος της οποίας θα αποτελεί η πρωτοβουλία διαλογικής χάραξης πολιτικής (ΔΧΠ) (βλέπε σημείο 5). Η ελεγκτική ομάδα επιχειρήσεων θα επεκταθεί για να καλύψει μέχρι 4000 επιχειρήσεις από ένα ευρύ φάσμα τομέων και από όλα τα κράτη μέλη. Από την άνοιξη του 2003 θα υπάρχει ηλεκτρονική διαβούλευση με τις επιχειρήσεις μέσω της ελεγκτικής ομάδας επιχειρήσεων.

Στις 17 Ιουλίου του 2002, η Επιτροπή εξέδωσε το νέο κανονισμό απαλλαγής ανά κατηγορία για τις κάθετες συμφωνίες στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας [48]. Ο κανονισμός αυτός βελτιώνει τις ευκαιρίες των ΜΜΕ να ανταγωνιστούν στις αγορές για τη διανομή των νέων αυτοκινήτων. Οι νέοι κανόνες διευκολύνουν την πώληση αυτοκινήτων διαφορετικών εταιρειών από τον ίδιο εμπορικό αντιπρόσωπο και ανοίγουν την αγορά για την παροχή υπηρεσιών μετά την πώληση, επιτρέποντας σε ειδικευμένες ΜΜΕ να ενταχθούν σε ένα εγκεκριμένο δίκτυο εργασιών συντήρησης ενός κατασκευαστή αυτοκινήτων. Επιπλέον, οι ανεξάρτητες επιχειρήσεις υπηρεσιών επισκευής, που είναι κυρίως ΜΜΕ, θα αποκτήσουν πρόσβαση στην πληροφόρηση και την κατάρτιση για να είναι σε θέση να ανταγωνιστούν με τους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές σε ένα δίκτυο κατασκευαστών.

[48] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 της Επιτροπής, της 31ης Ιουλίου 2002, για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της Συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, ΕΕ L 203, 1.8.2002, σ. 30.

4. Διαθεσιμότητα δεξιοτήτων

«Θα προσπαθήσουμε να εξασφαλίσουμε ότι τα ιδρύματα επαγγελματικής κατάρτισης, τα οποία θα συμπληρώνονται από προγράμματα κατάρτισης στο χώρο εργασίας, θα παρέχουν κατάλληλες δεξιότητες προσαρμοσμένες στις ανάγκες των μικρών επιχειρήσεων και θα προσφέρουν δια βίου κατάρτιση και παροχή συμβουλών».

Κράτη μέλη

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναπτύξει προγράμματα επικέντρωσης της κατάρτισης σε μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις.

Η Γερμανία έθεσε σε εφαρμογή το πρόγραμμα «πνεύμα μάθησης για την ανάπτυξη δεξιοτήτων» ("Lernkultur Kompetenzentwicklung") για την παροχή μαθημάτων κατάρτισης και τη μάθηση στο χώρο εργασίας για μικρές επιχειρήσεις στους τομείς της βιοτεχνίας, των υπηρεσιών και της βιομηχανίας.

Η Ιταλία έχει δημιουργήσει ταμεία επαγγελματικής κατάρτισης για τη στήριξη ΜΜΕ: το Ταμείο Βιοτεχνιών, το Ταμείο Συνεταιρισμών και το Ταμείο ΜΜΕ ("Fondo Artigiani, Fondo della Cooperazione, Fondo delle PMI").

Η Σουηδία έχει θέσει σε εφαρμογή το πρόγραμμα "On the job-training" (κατάρτιση στο χώρο εργασίας) για τη στήριξη της βελτίωσης των επαγγελματικών δεξιοτήτων στις ΜΜΕ. Η Αυστρία χρηματοδοτεί επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 απασχολούμενους για να εντοπίσουν μέτρα ανάπτυξης του προσωπικού μέσω της «υπηρεσίας της αγοράς εργασίας» ("Arbeitsmarktservice"). Η Βόρεια Ιρλανδία στο ΗΒ ανέπτυξε το «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Εταιρειών» για τις ΜΜΕ,

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν επίσης θέσει σε εφαρμογή μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις δεξιοτήτων στους τομείς της τεχνολογίας και των τεχνικών εφαρμογών. Παραδείγματος χάρη, η Σουηδία έχει αναλάβει τη δέσμευση να αυξήσει τον αριθμό των σπουδαστών μηχανολογίας, τον αριθμό των πτυχιούχων ερευνητών και τον αριθμό των καθηγητών μαθηματικών, επιστημών και τεχνολογίας.

Η Ιρλανδία έθεσε σε εφαρμογή το πρόγραμμα "STEPS" για να γίνουν ευρύτερα γνωστά τα οφέλη μιας σταδιοδρομίας στους τομείς των επιστημών, της τεχνολογίας και της μηχανολογίας, δημιούργησε το Ταμείο Ανάπτυξης Δεξιοτήτων στον τομέα των τεχνολογιών της πληροφόρησης (σε μεταπτυχιακό επίπεδο) και εξέδωσε μελέτη για τη μείωση του αριθμού των σπουδαστών φυσικών επιστημών.

Επιπλέον, η Ιταλία εισήγατε πρόγραμμα κατάρτισης στον τομέα της Ε&ΤΑ, το πρόγραμμα "PIA Innovazione". Το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Γαλλία, η Φινλανδία, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία [49] εφαρμόζουν προγράμματα για τη στήριξη της χρησιμοποίησης των ΤΠΕ είτε από ιδιώτες είτε από επιχειρήσεις. Τέλος, το πρότυπο έργο "τηλεξάσκηση" στη Φλάνδρα του Βελγίου αναπτύσσει μεθόδους επιμόρφωσης διευθυντικών στελεχών ΜΜΕ στη χρησιμοποίηση των εργαλείων των ΤΠΕ.

[49] Το νορβηγικό πρόγραμμα εστιάζεται στους καθηγητές: "Η ΤΠΕ στην κατάρτιση διδασκόντων ". Πηγή: Εθνική έκθεση της Νορβηγίας για το Χάρτη.

Στις πρωτοβουλίες για την προώθηση της γενικής κατάρτισης περιλαμβάνονται το πρόγραμμα κουπονιών του Βελγίου "Opleidingscheques" στη Φλάνδρα, με στόχο να ενθαρρυνθούν οι επιχειρήσεις να επενδύουν στην κατάρτιση, και το πρότυπο έργο "BRAWO" στη γερμανόφωνη κοινότητα του Βελγίου για τη χρηματοδότηση ενεργειών κατάρτισης εργοδοτών και εργαζομένων. Επιπλέον, η Ιρλανδία εκπόνησε το πρόγραμμα "Skillnets" για τη βελτίωση των δεξιοτήτων των απασχολουμένων. Η Ιταλία έθεσε σε εφαρμογή το πρόγραμμα "PIA Formazione" για τη στήριξη της κατάρτισης στις επιχειρήσεις και το ΗΒ δημιούργησε το δίκτυο "Sector Skills Council" (Συμβούλιο Δεξιοτήτων ανά Τομέα) για την εκτίμηση των αναγκών σε δεξιότητες.

Άλλες γενικές πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν τη συγχώνευση των εκπαιδευτικών κέντρων για την αγορά εργασίας και των σχολών επαγγελματικής κατάρτισης στη Δανία, τη δημιουργία συμβουλευτικών επιτροπών για την επαγγελματική κατάρτιση στη Φινλανδία και τη σύσταση επιτροπής για την ανάλυση των σχολικών προγραμμάτων σπουδών από την σκοπιά της δια βίου κατάρτισης στη Νορβηγία. Φορολογικά κίνητρα για την προώθηση της κατάρτισης έχουν θεσπιστεί μεταξύ άλλων στην Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία και τη Σουηδία. Επιπλέον, η Αυστρία επεξεργάστηκε σύστημα ("Begabtenfφrderung") για τη χρηματοδότηση συστημάτων μαθητείας, θέσπισε τις επιδοτήσεις κατάρτισης στα πλαίσια μαθητείας και βραβείο για επιχειρήσεις που παρέχουν καινοτόμες υπηρεσίες πρακτικής εξάσκησης.

Επιτροπή

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης, το Μάρτιο του 2002, καθόρισε το στόχο να καταστούν τα συστήματα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης της ΕΕ παγκόσμια συστήματα αναφοράς μέχρι το 2010.

Στις 14 Φεβρουαρίου 2002, το Συμβούλιο και η Επιτροπή ενέκριναν από κοινού λεπτομερές πρόγραμμα εργασίας για την επιδίωξη των στόχων των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στην Ευρώπη [50]. Το πρόγραμμα εστιάζεται στους τρεις ακόλουθους στόχους: τη βελτίωση της ποιότητας και αποτελεσματικότητας των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στην ΕΕ, τη διευκόλυνση της πρόσβασης όλων στα συστήματα αυτά και το άνοιγμα των συστημάτων στο ευρύ κοινό. Η ανάπτυξη των απαραίτητων δεξιοτήτων για την κοινωνία της γνώσης είναι ένας από τους βασικούς στόχους του.

[50] Έγγραφο του Συμβουλίου αριθ. 6365/02, 20.2.2002. Το πρόγραμμα εργασίας έγινε δεκτό με ικανοποίηση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης της 15-16 Μαρτίου 2002. http://europa.eu.int/comm/education/ policy_en.html

programme

Επίσης το Φεβρουάριο του 2002, η Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο δράσης της για τις δεξιότητες και την κινητικότητα [51] που αποσκοπεί στη βελτίωση της επαγγελματικής και γεωγραφικής κινητικότητας στο εσωτερικό της ΕΕ. Το σχέδιο έχει στόχο μεταξύ άλλων, την καταπολέμηση της έλλειψης δεξιοτήτων στη βιομηχανία, την ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων και την ενθάρρυνση της εφαρμογής από τους κοινωνικούς εταίρους στρατηγικών ανάπτυξης των ικανοτήτων των εργαζομένων. Οι ετήσιες αξιολογήσεις της εφαρμογής θα υποβληθούν στην εαρινή σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

[51] Σχέδιο Δράσης της Επιτροπής για τις δεξιότητες και την κινητικότητα. COM (2002) 72 τελικό, 13.2.2002, http://europa.eu.int/comm/ employment_social/news/2002/feb/034_en.html

Πέντε έτη μετά τη θέσπισή της από τη Σύνοδο Κορυφής του Λουξεμβούργου για την απασχόληση, η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Απασχόληση (ΕΕΑ) επανεξετάστηκε το 2002 [52]. Από το 1997, παρατηρείται μετατόπιση του κέντρου βάρους προς ένα φιλικότερο για την απασχόληση φορολογικό σύστημα, δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στη δια βίου κατάρτιση και στο να ανταποκρίνονται περισσότερο τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Επιπλέον, τα κράτη μέλη ανέπτυξαν μέτρα για την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και τις μικρές επιχειρήσεις βάσει του πυλώνα των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση που αφορούν την επιχειρηματική δραστηριότητα. Επιπλέον, το σχέδιο της Κοινής Έκθεσης για την Απασχόληση [53] αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών από τα κράτη μέλη.

[52] Ανακοίνωση της Επιτροπής «Απολογισμός πέντε ετών ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση» COM (2002) 416 τελικό, 17.7.2002.

[53] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο. Σχέδιο κοινής έκθεσης για την απασχόληση 2002. COM (2002) 621 της 13.11.2002.

Επιπλέον, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τη δια βίου μάθηση [54], τέθηκε σε εφαρμογή η «διαδικασία της Bruges», για τη βελτίωση της συνεργασίας στους τομείς της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, των υποψήφιων χωρών και της Επιτροπής.

[54] Ανακοίνωση της Επιτροπής «Η πραγμάτωση μιας ευρωπαϊκής περιοχής δια βίου μάθησης», COM (2001)678 τελικό, 21.11.2001.

Το Σχέδιο Δράσης eEurope 2002 [55] δίνει μεγάλη έμφαση σε μέτρα για τη βελτίωση της χρησιμοποίησης των τεχνολογιών της κοινωνίας της πληροφορίας (ΤΚΠ) στην εκπαίδευση, προσέγγιση που επαναλαμβάνεται στην πρωτοβουλία eEurope 2005 [56]. Υλοποιούνται έργα ΤΚΠ στους τομείς της «αυτοτελούς μάθησης για εργασία» και «της κατάρτισης στο χώρο εργασίας για τις ΜΜΕ». Η χρησιμοποίηση των ΤΚΠ για τη στήριξη της εικονικής μάθησης θα αποτελέσουν σημαντικό στοιχείο του έκτου προγράμματος πλαισίου για την Ε&ΤΑ (βλέπε κατωτέρω σημείο 8).

[55] eEurope 2002, Κοινωνία της Πληροφορίας για όλους, Σχέδιο δράσης, 14.6.2002, διατίθεται στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/ eeurope.

[56] Ανακοίνωση της Επιτροπής «eEurope 2002: Κοινωνία της Πληροφορίας για όλους», COM (2002) 263 τελικό 28.5.2002.

Τον Οκτώβριο του 2002, σε διάσκεψη υψηλού επιπέδου που οργανώθηκε στην Κοπεγχάγη, σε συνεργασία με τη δανική προεδρία, η Επιτροπή παρουσίασε την τελική έκθεση της ομάδας παρακολούθησης των δεξιοτήτων ΤΠΕ στο πλαίσιο της διαδικασίας Best, (τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών), για τις «δεξιότητες στον ηλεκτρονικό τομέα στην Ευρώπη: συγκριτική αξιολόγηση των πολιτικών πρωτοβουλιών των κρατών μελών» [57]. Τον Απρίλιο του 2002 αναλήφθηκε συμπληρωματική πρωτοβουλία για τις «Τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών και δεξιότητες ηλεκτρονικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων για τις βιομηχανίες και ΜΜΕ χρήστες» για να εντοπιστούν οι δεξιότητες ΤΠΕ και ηλεκτρονικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και να περιγραφούν τα καθήκοντα διαφόρων θέσεων εργασίας σε διάφορους βιομηχανικούς τομείς. Η πρωτοβουλία αυτή θα συμβάλει στην ανάπτυξη και προσαρμογή των δεξιοτήτων ΤΠΕ για να ικανοποιηθούν οι ειδικές ανάγκες των ΜΜΕ. Επιπλέον, στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης eLearning [58], έχει δοθεί ειδική έμφαση στην έλλειψη δεξιοτήτων ΤΠΕ. Σε αυτό το πλαίσιο, στις 19 Οκτωβρίου 2002, η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση προγράμματος σχετικά με τη χρησιμοποίηση των ΤΠΕ με στόχο να βελτιωθεί η πρόσβαση στην εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση (το πρόγραμμα eLearning [59]). Επιπλέον, η Επιτροπή παρουσίασε τις απαιτούμενες δράσεις που θα διασφαλίσουν την προσφορά ειδικευμένου εργατικού δυναμικού σε έκθεση με τίτλο «Αύξηση της συμμετοχής του εργατικού δυναμικού και προώθηση της παράτασης του ενεργού επαγγελματικού βίου», που εγκρίθηκε από τη Διάσκεψη Κορυφής της Βαρκελώνης [60].

[57] Περισσότερες πληροφορίες για την ομάδα παρακολούθησης δεξιοτήτων στον τομέα των ΤΠΕ παρέχονται στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/enterprise/ict/ policy/ict-skills/wshop/synthesis-report-v1.pdf

[58] Ανακοίνωση της Επιτροπής «Σχέδιο Δράσης eLearning: Να σκεφτούμε την εκπαίδευση του αύριο», COM(2001), 172 τελικό, 28.3.2001.

[59] Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πολυετούς προγράμματος (2004-2006) για την αποτελεσματική εισαγωγή των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) στα συστήματα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης στην Ευρώπη (Πρόγραμμα eLearning), COM (2002) 751 τελικό, 19.12.2002

[60] Έκθεση της Επιτροπής «Έκθεση που ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης: Αύξηση της συμμετοχής του εργατικού δυναμικού και προώθηση της παράτασης του ενεργού επαγγελματικού βίου», COM (2002) 9, 24.01.2002.

Το Μάρτιο του 2002, οι ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι υπέβαλαν πλαίσιο δράσης για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων, αναλαμβάνοντας τη δέσμευση να παρακολουθούν την εφαρμογή του και να πραγματοποιήσουν αξιολόγηση το 2006. Οι κοινωνικοί εταίροι ενέκριναν επίσης ένα πολυετές πρόγραμμα εργασίας (2003-2005) που αφορά, μεταξύ άλλων, την υλοποίηση της ΕΣΑ, τη δια βίου κατάρτιση, την αντιμετώπιση των κοινωνικών συνεπειών της αλλαγής και πιθανά μέτρα για τη στήριξη του Σχεδίου Δράσης για τις δεξιότητες και την κινητικότητα.

Τα περισσότερα κράτη μέλη αναπτύσσουν δραστηριότητες στο πλαίσιο προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) για την περίοδο 2000-2006, από τις οποίες οι ΜΜΕ επωφελούνται αποκλειστικά ή παράλληλα με άλλες ομάδες στόχους στον τομέα της κατάρτισης και της ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού. Γενικά παρέχεται στήριξη με τη μορφή κατάρτισης σε εργαζόμενους σε ΜΜΕ.

5. Βελτίωση της ηλεκτρονικής πρόσβασης

«Οι δημόσιες αρχές πρέπει να παροτρυνθούν να αυξήσουν την ηλεκτρονική επικοινωνία τους με τον τομέα των μικρών επιχειρήσεων. Έτσι, οι εταιρείες θα είναι σε θέση να λαμβάνουν συμβουλές, να υποβάλουν αιτήσεις, να καταθέτουν φορολογικές δηλώσεις ή να λαμβάνουν απλές πληροφορίες σε απευθείας σύνδεση και, επομένως, ταχύτερα και φθηνότερα. Η Επιτροπή πρέπει να δώσει το παράδειγμα σε αυτόν τον τομέα»

Κράτη μέλη

Η πρόσβαση των ΜΜΕ στο Διαδίκτυο αυξάνεται σημαντικά σε ορισμένα κράτη μέλη όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία και το ΗΒ. Η πρόοδος είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή στην Ελλάδα, όπου η πρόσβαση των ΜΜΕ στο Διαδίκτυο αυξήθηκε από 24% το 1999 σε 78% το 2001. Το 2001, το 70% όλων των πολύ μικρών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και ποσοστό άνω του 80% των μικρών επιχειρήσεων είχε πρόσβαση στο Διαδίκτυο [61].

[61] Πηγή: Παρατηρητήριο των Ευρωπαϊκών ΜΜΕ 2002/1 «Τα σημαντικά στοιχεία της έρευνας του 2001».

Όλες οι κυβερνήσεις έχουν δεσμευθεί να βελτιώσουν την πρόσβαση στο Διαδίκτυο και η Γερμανία, η Πορτογαλία και το ΗΒ έχουν θέσει στόχο να προσφέρουν το 100% των κυβερνητικών υπηρεσιών μέσω του Διαδικτύου μέχρι το 2005 και η Ισπανία το 40% μέχρι το 2006 [62]. Τα περισσότερα κράτη μέλη εστιάζουν τις προσπάθειές τους στη βελτίωση και εξομάλυνση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών για τη καλύτερη ικανοποίηση των αναγκών των επιχειρήσεων (σύσταση που διατυπώνεται στην περυσινή έκθεση για τον Χάρτη), αυξάνοντας τη φιλική τους αντιμετώπιση προς τους χρήστες και διευρύνοντας το παρεχόμενο φάσμα υπηρεσιών. Ορισμένα κράτη μέλη αναπτύσσουν συστήματα ηλεκτρονικής υποβολής, υπογραφής και επεξεργασίας εντύπων.

[62] Και η Ισπανία έχει υιοθετήσει το στόχο της παροχής του 40% των υπηρεσιών της στο Διαδίκτυο μέχρι το 2006. Πηγή: Ανακοίνωση για τη «Βελτίωση του περιβάλλοντος των επιχειρήσεων», COM (2002)610 τελικό της 7.11.2002.

Οι ακόλουθες χώρες έχουν αναφέρει ότι διαθέτουν ιστότοπους στο Διαδίκτυο που συμβουλεύουν τους επιχειρηματίες και παρέχουν αυξανόμενο αριθμό υπηρεσιών σε απευθείας σύνδεση: Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες, Αυστρία [63], Πορτογαλία, Φινλανδία, Σουηδία, ΗΒ και Νορβηγία. Το Λουξεμβούργο προετοιμάζει το νέο του ιστότοπο "Guichet unique" για την παροχή πληροφοριών σχετικά με την έναρξη της λειτουργίας, την ανάπτυξη και την αναδιάρθρωση μιας εταιρείας και έχει θέσει σε εφαρμογή σχέδιο για την ηλεκτρονική καταχώρηση όλων των διοικητικών εντύπων.

[63] Η Αυστρία εκτιμά ότι θα είναι σε θέση να διαθέσει τις περισσότερες διοικητικές διαδικασίες σε απευθείας σύνδεση το 2003. Ο αριθμός των ηλεκτρονικών διαδικασιών αυξήθηκε από 3 το 2001 σε 7 το 2002. Πηγή. Εθνική Έκθεση της Αυστρίας για τον Χάρτη.

Ιδιαίτερα φιλική προς τους χρήστες είναι η διαδικτυακή πύλη [64] με BASIS της Ιρλανδίας ("Business Access to State Information and Services") που παρέχει ένα ενιαίο σημείο πρόσβασης σε όλες τις κυβερνητικές υπηρεσίες που αφορούν τις επιχειρήσεις και οργανώνεται με άξονα «γεγονότα» που αφορούν τις επιχειρήσεις, όπως η έναρξη της λειτουργίας μιας εταιρείας, η απασχόληση προσωπικού, η πληρωμή φόρων, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση και την καινοτομία.

[64] Βλέπε www.basis.ie

Η Δανία αναπτύσσει διαδικτυακή πύλη που θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις να διεκπεραιώνουν ηλεκτρονικά τις περισσότερες διοικητικές διαδικασίες χρησιμοποιώντας μια δωρεάν ψηφιακή υπογραφή. Η πύλη αυτή, που θα τεθεί σε λειτουργία στα μέσα του 2003, έχει στόχο να παρέχει αυτόματη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των δημοσίων διοικήσεων, με τρόπο ώστε οι επιχειρήσεις να δηλώνουν την ίδια πληροφορία σε μία μόνο διοικητική υπηρεσία.

Ένα άλλο καλό παράδειγμα είναι η πύλη «Οδηγός επιχειρηματιών» ("Fφretagarguiden"), της Σουηδίας, που τέθηκε σε λειτουργία τον Οκτώβριο του 2001 και παρέχει απαντήσεις σε ηλεκτρονικές ερωτήσεις εντός 48 ωρών [65].

[65] Βλέπε www.foretagarguiden.se

Οι δηλώσεις και πληρωμές ΦΠΑ είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά στο Βέλγιο [66], την Ελλάδα [67], την Ιρλανδία [68], τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Παρόμοιες διευκολύνσεις αναπτύσσονται στη Φλάνδρα του Βελγίου [69], στη Δανία και στο Λουξεμβούργο. Στην Αυστρία, περισσότερες από 7 000 δηλώσεις εισοδήματος υποβλήθηκαν ηλεκτρονικά από το Μάιο του 2001.

[66] Έργα EDIFACT και INTERVAT του Βελγίου. Πηγή: Εθνική έκθεση του Βελγίου για το Χάρτη.

[67] Ιστότοπος TAXIS της Ελλάδας. είναι επίσης δυνατή η ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων εισοδήματος. Πηγή: Εθνική έκθεση της Ελλάδας για το Χάρτη.

[68] Ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων εισοδήματος ROS, ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος της Ιρλανδίας. Πηγή: Εθνική έκθεση της Ιρλανδίας για το Χάρτη.

[69] Η ομοσπονδιακή βάση δεδομένων FISCONET του Βελγίου είναι διαθέσιμη στο Διαδίκτυο από την άνοιξη του 2002. Πηγή: Εθνική έκθεση του Βελγίου για το Χάρτη.

Οι άλλες καινοτόμες ηλεκτρονικές υπηρεσίες περιλαμβάνουν έναν ιρλανδικό ιστότοπο που επιτρέπει την ηλεκτρονική επεξεργασία αιτήσεων χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και εμπορικών σημάτων, καθώς και την ανάπτυξη ενός φινλανδικού διαδικτυακού συστήματος που επιτρέπει στις πολύ μικρές επιχειρήσεις οι οποίες απασχολούν μέχρι 5 εργαζομένους να προβαίνουν στην ηλεκτρονική πληρωμή των μισθών από το φθινόπωρο του 2003. Πληροφορίες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις παρέχονται ηλεκτρονικά σε ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Αυστρία και η Φινλανδία. Στη Φινλανδία, από τον Οκτώβριο του 2001 έχουν εισαχθεί 900 προκηρύξεις προμηθειών στον ιστότοπο "JULMA". Η Ελλάδα επεκτείνει το Ολοκληρωμένο Σύστημα Τελωνειακής Πληροφόρησης ("ICIS") για να διευκολύνει την υποβολή τελωνειακών διασαφηνίσεων.

Επιτροπή

Το Πρόγραμμα για τις Τεχνολογίες της Κοινωνίας της Πληροφορίας (ΤΚΠ) [70] αποτελεί μέρος του Πέμπτου και Έκτου Προγράμματος Πλαισίου για την Ε&ΤΑ. Συμπληρώνει την πρωτοβουλία GoDigital, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή τον Απρίλιο του 2001 [71], και αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, να κάνει ευρύτερα γνωστή και να διαδώσει τη βέλτιστη πρακτική για το ηλεκτρονικό εμπόριο μεταξύ των ΜΜΕ. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή εφαρμόζει περίπου 70 έργα αφομοίωσης ΤΚΠ στα οποία συμμετέχουν εκατοντάδες ευρωπαϊκών ΜΜΕ. Παρέχοντας ευρεία πρόσβαση στις εμπειρίες από τα έργα αφομοίωσης των τεχνολογιών, το πρόγραμμα ΤΚΠ συμβάλλει σημαντικά στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας για τη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή (eEurope Go Digital). Το Σχέδιο Δράσης eEurope 2005 [72] επισημαίνει την ανάγκη να προωθηθεί ένα δυναμικό περιβάλλον για τις ηλεκτρονικές επιχειρηματικές δραστηριότητες. Ορισμένες δράσεις για τις ΜΜΕ που περιλαμβάνονται στο Έκτο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ε&ΤΑ στηρίζουν αυτή τη διαδικασία (βλέπε σημείο 8).

[70] www.cordis.lu/ist

[71] "Βοήθεια προς τις ΜΜΕ για τη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή", COM (2001) 136 τελικό, 13.3.2001, www.europa.eu.int/godigital. Η πρωτοβουλία «Μετάβαση στην ψηφιακή εποχή» είναι μέρος του Σχεδίου Δράσης eEurope 2002.

[72] Ανακοίνωση της Επιτροπής «eEurope 2005: Κοινωνία της πληροφορίας για όλους» COM(2002) 263 τελικό, 28.5.2002. www.europa.eu.int/information_society/eeurope.

Τον Οκτώβριο του 2002 δημιουργήθηκε μια «πύλη νομικών συμβουλών για ηλεκτρονικές επιχειρηματικές δραστηριότητες» η διαχείριση της οποίας ασκείται από ένα δίκτυο 16 ευρωπαϊκών κέντρων πληροφόρησης σε 13 ευρωπαϊκές χώρες. Η πύλη είναι μια ηλεκτρονική υπηρεσία ενημέρωσης, που παρουσιάζει μια επισκόπηση της σχετικής νομοθεσίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο, για τις πρωτοβουλίες αυτορρύθμισης και παρέχει νομικές συμβουλές για διάφορα θέματα. Η πύλη αυτή θα βοηθήσει την Επιτροπή να εντοπίσει τα σημαντικότερα νομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες όταν πραγματοποιούν επιχειρηματικές δραστηριότητες μέσω του Διαδικτύου. Προβλέπεται να επεκταθεί σε όλα τα κράτη μέλη και, ενδεχομένως, στις υποψήφιες χώρες.

Το 2001, στο πλαίσιο του προγράμματος IDA (Ανταλλαγή Δεδομένων μεταξύ Δημόσιων Διοικήσεων) αναλήφθηκε πρωτοβουλία για τη δημιουργία της πύλης public-services.eu (για τις δημόσιες υπηρεσίες). Η πύλη αυτή, που βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο, θα εξασφαλίσει ένα ενιαίο σημείο εισόδου για όλες τις δημόσιες πληροφορίες και υπηρεσίες στο Διαδίκτυο, με στόχο να διευκολύνει τις επιχειρήσεις να πραγματοποιούν τις διασυνοριακές τους δραστηριότητες.

Το Νοέμβριο του 2001, η Επιτροπή και η Βελγική Προεδρία οργάνωσαν από κοινού υπουργική διάσκεψη υψηλού επιπέδου για τις αιτήσεις eGovernment (ηλεκτρονικής διακυβέρνησης). Με την ευκαιρία αυτή, θεσπίστηκε ένα βραβείο "ηλεκτρονική Ευρώπη για την καινοτομία στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης" και εκδόθηκε η πρώτη μελέτη συγκριτικής αξιολόγησης των δημοσίων υπηρεσιών που παρέχονται στο Διαδίκτυο. Η υπουργική δήλωση παρουσιάζει τα συμπεράσματα αυτής της εκδήλωσης [73].

[73] Υπουργική διακήρυξη για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση της 29ης Νοεμβρίου 2001, περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/information_society/ eeurope/egovconf/index_en.htm.

6. Περισσότερα οφέλη από την ενιαία αγορά

«Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιούνται ήδη, με σκοπό τη ολοκλήρωση, στην Ένωση, μιας πραγματικής εσωτερικής αγοράς, φιλικής προς τις μικρές επιχειρήσεις, σε τομείς που έχουν ζωτική σημασία για την ανάπτυξη των μικρών επιχειρήσεων, περιλαμβανομένου του ηλεκτρονικού εμπορίου, των τηλεπικοινωνιών, των επιχειρήσεων κοινής ωφελείας, των δημοσίων συμβάσεων και των συστημάτων διασυνοριακών πληρωμών.

Πρέπει να εφαρμόζονται αυστηρά οι ευρωπαϊκοί και εθνικοί κανόνες περί ανταγωνισμού για να εξασφαλιστεί ότι οι μικρές επιχειρήσεις θα έχουν όλες τις δυνατότητες να εισέρχονται σε νέες αγορές και να ανταγωνίζονται σε ισότιμη βάση».

Κράτη μέλη

Το φθινόπωρο του 2002, πέντε κράτη μέλη - Δανία, Κάτω Χώρες, Φινλανδία, Σουηδία και ΗΒ - ενσωμάτωσαν στο εθνικό τους δίκαιο ποσοστό άνω του 98,5% του συνόλου των οδηγιών για την εσωτερική αγορά, επιτυγχάνοντας με τον τρόπο αυτό το στόχο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Στοκχόλμης να μειωθεί το ποσοστό μη ενσωμάτωσης στο 1,5%. Την άνοιξη του 2002, το Βέλγιο και η Ισπανία πέτυχαν επίσης αυτόν το στόχο. Η Σουηδία παρουσιάζει σήμερα το χαμηλότερο ποσοστό μη ενσωμάτωσης (0,4%) και ακολουθούν η Φινλανδία (0,6%) και η Δανία (0,7%) [74].

[74] Πίνακας επιδόσεων για την εσωτερική αγορά, αριθ. 11 του Νοεμβρίου 2002 και αριθ. 10 της 16ης Μαΐου 2002.

Κατά τη διάρκεια του 2002 μεγάλωσε περαιτέρω η απόκλιση για τα κράτη μέλη που απείχαν περισσότερο από την εκπλήρωση αυτού του στόχου: Γαλλία, ακολουθούμενη από την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Αυστρία [75]. Η Φινλανδία είναι το μόνο κράτος μέλος που θα ικανοποιήσει το νέο στόχο του ελλείμματος 0% (μέχρι την άνοιξη του 2003) ως προς την εφαρμογή των οδηγιών που έχουν εκδοθεί πριν από διάστημα μεγαλύτερο των δύο ετών. Για να επιτύχουν αυτόν το στόχο, τα άλλα κράτη μέλη πρέπει να ενσωματώσουν αριθμό οδηγιών που κυμαίνεται από 1 για τη Σουηδία μέχρι 14 για τη Γαλλία.

[75] Γαλλία: το έλλειμμα είναι σήμερα 3,8% από 3,1% την άνοιξη του 2002· Ελλάδα: 3,3% από 2,7%· Πορτογαλία: 3,1% από 2,1%· Αυστρία 2,7% από 2,1%. Πηγή: Η ίδια με αυτήν της προηγούμενης υποσημείωσης.

Η Δανία εφαρμόζει διαδικασία συγκριτικής αξιολόγησης για να αναλύσει τις διαφορές και τις ομοιότητες στον τρόπο με τον οποίο τα διάφορα κράτη μέλη ενσωματώνουν και εφαρμόζουν τις ίδιες οδηγίες της ΕΚ.

Το πρότυπο πρόγραμμα «Ευκαιρίες στην ενιαία αγορά» ("Chance Binnenmarkt") της Αυστρίας [76], έχει στόχο να γνωρίσουν καλύτερα οι ΜΜΕ τις ευκαιρίες της ενιαίας αγοράς και να παρέχει δωρεάν συμβουλευτικές υπηρεσίες.

[76] Το μέτρο αυτό είχε ήδη αναφερθεί στην έκθεση της Αυστρίας του 2001.

Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ότι εφαρμόζουν το πρόγραμμα SOLVIT (βλέπε κατωτέρω) σε εθνικό επίπεδο. Τα κράτη αυτά είναι η Γερμανία, η Πορτογαλία, η Φινλανδία, η Σουηδία, το ΗΒ και η Νορβηγία.

Ορισμένα μόνο κράτη μέλη ανέφεραν πρόοδο όσον αφορά την απελευθέρωση των εθνικών αγορών. Η Ιρλανδία και η Αυστρία εξέδωσαν νομοθετικές πράξεις για την περαιτέρω απελευθέρωση των αγορών φυσικού αερίου. Η Φινλανδία πρότεινε διάφορα μέτρα για την ανάπτυξη της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία είναι πλέον εξ ολοκλήρου ανοικτή στον ανταγωνισμό. Η νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων αναθεωρείται στην Ελλάδα και την Πορτογαλία και η Δανία έχει δημιουργήσει έναν ιστότοπο για τις εταιρείες που θεωρούν ότι τυγχάνουν άνισης μεταχείρισης στις υποθέσεις δημοσίων προμηθειών.

Όσον αφορά το δίκαιο ανταγωνισμού, η Δανία τροποποίησε το νόμο της περί ανταγωνισμού για να αυξηθεί το ποσό των προστίμων που επιβάλλονται για παραβάσεις, η Ιρλανδία κωδικοποίησε όλες τις καταστατικές ρυθμίσεις για τον ανταγωνισμό και τις συγκεντρώσεις επιχειρήσεων στο νόμο περί ανταγωνισμού του 2002 και η Αυστρία δημιούργησε μια Ομοσπονδιακή Αρχή Ανταγωνισμού. Η Σουηδία πρότεινε την έκδοση νέου κανονισμού με διατάξεις κατά των δημοσίων φορέων που βλάπτουν τον ανταγωνισμό. Επιπλέον, το νέο νομοσχέδιο του ΗΒ για τις επιχειρήσεις βελτιώνει την προστασία των μικρών επιχειρήσεων έναντι του αθέμιτου ανταγωνισμού [77].

[77] Στο ΗΒ, οι αξιολογήσεις του αντίκτυπου των κανονιστικών ρυθμίσεων θα περιλαμβάνουν ανάλυση των επιπτώσεων του ανταγωνισμού. Πηγή: Εθνική έκθεση του ΗΒ για το Χάρτη.

Επιτροπή

Η τρέχουσα Στρατηγική της Επιτροπής για την εσωτερική αγορά είναι ένα πενταετές πρόγραμμα που αναθεωρήθηκε τελευταία φορά τον Απρίλιο του 2002 [78] και εστιάζει την προσοχή σε τομείς όπου απαιτείται επειγόντως πρόοδος, έτσι ώστε να γίνουν οι επιχειρήσεις της ΕΕ περισσότερο ανταγωνιστ