Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση ενός προγράμματος στήριξης στον τομέα του Βιβλίου και της Ανάγνωσης - ARIANE (94/C 324/04) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(94) 356 τελικό - 94/0189(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 25 Οκτωβρίου 1994)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 128,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Εκτιμώντας:

ότι η συνθήκη αναθέτει στην Κοινότητα την αποστολή:

- να συμβάλει στην ανάπτυξη των πολιτισμών των κρατών μελών σεβόμενη την εθνική και περιφερειακή πολυμορφία τους,

- να ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και, αν αυτό είναι αναγκαίο, να υποστηρίζει και να συμπληρώνει τη δράση τους ίδιως όσον αφορά την καλλιτεχνική και λογοτεχνική δημιουργία,

- να ευνοεί τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες και τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς στον πολιτιστικό τομέα, και ειδικότερα με το Συμβούλιο της Ευρώπης,

ότι η προώθηση της μετάφρασης συμβάλλει στη γνώση και διάδοση του πολιτισμού και της ιστορίας των ευρωπαϊκών λαών, καθώς και στη διατήρηση της πολυμορφίας της λογοτεχνικής δημιουργίας και της γραπτής κληρονομιάς στις διάφορες εθνικές και τοπικές γλώσσες, καθώς και στις διαπολιτιστικές ανταλλαγές και ευνοεί την πρόσβαση των πολιτών στον πολιτιστικό τομέα, ιδίως των λιγότερο ευνοημένων,

ότι πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την ενθάρρυνση της μετάφρασης ποιότητας των έργων μέσα στην Κοινότητα, ιδίως με την τελειοποίηση των επαγγελματιών αυτού του τομέα,

τη σημασία την οποία αποδίδουν τα όργανα της Κοινότητας στη γνώση και διάδοση της λογοτεχνικής δημιουργίας, ιδίως μέσω της μετάφρασης, όπως αποδεικνύουν:

- το ψήφισμα του Συμβουλίου και των αρμόδιων για τα πολιτιστικά θέματα υπουργών που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της 9ης Νοεμβρίου 1987 για την προώθηση της μετάφρασης σημαντικών έργων του ευρωπαϊκού πολιτισμού (1),

- το ψήφισμα του Συμβουλίου και των αρμόδιων για τα πολιτιστικά θέματα υπουργών που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της 18ης Μαΐου 1989 σχετικά με την προώθηση του βιβλίου και της ανάγνωσης (2),

- το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την προώθηση του βιβλίου και της ανάγνωσης στην Ευρώπη (3),

- τα συμπεράσματα του Συμβουλίου και των Υπουργών Πολιτισμού που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της 12ης Νοεμβρίου 1992 για τις κατευθυντήριες γραμμές μιας πολιτιστικής δράσης της Κοινότητας (4),

- το ψήφισμα του Συμβουλίου και των Υπουργών που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1993 για την προώθηση της μετάφρασης ευρωπαϊκών δραματικών έργων (5),

την ανακοίνωση της Επιτροπής της 27ης Ιουλίου 1994 για «τη δράση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στον πολιτιστικό τομέα», η οποία θεώρησε το βιβλίο και την ανάγνωση ως τομέα προτεραιότητας, και διευκρίνησε το πλαίσιο των δράσεων ενθάρρυνσης που μπορούν να στηρίξουν και να συμπληρώσουν τις προσπάθειες των κρατών μελών, στο πλαίσιο της αρχής της επικουρικότητας,

ότι, σε πρώτο στάδιο, οι δράσεις ενθάρρυνσης της Κοινότητας υπέρ του βιβλίου και της ανάγνωσης βασίζονται κατά προτεραιότητα στη μετάφραση λογοτεχνικών και θεατρικών έργων, καθώς και έργων αναφοράς στον πολιτιστικό τομέα, τα οποία συμπληρώνονται στο προηγούμενο και μετέπειτα στάδιο από συνοδευτικές ενέργειες,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θεσπίζεται, για περίοδο 5 ετών από το 1996 κοινοτικό πρόγραμμα δράσης σκοπός του οποίου είναι να προωθήσει τη γνώση και τη διάδοση της ευρωπαϊκής λογοτεχνικής δημιουργίας, ιδίως μέσω της μετάφρασης (πρόγραμμα ARIANE) το οποίο στο εξής καλείται «πρόγραμμα».

Άρθρο 2

Οι στόχοι του προγράμματος είναι οι εξής:

- να ενθαρρύνει τη μεγαλύτερη διάδοση σύγχρονων λογοτεχνικών έργων αντιπροσωπευτικών του πολιτισμού των κρατών μελών, παρέχοντας προτεραιότητα στις μεταφράσεις έργων που είναι γραμμένα σε λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες της Κοινότητας, και εξασφαλίζοντας την αξιοποίησή τους κυρίως με συμβολικές ενέργειες,

- να συμβάλει, μέσω της μετάφρασης, στην διάδοση σύγχρονων θεατρικών έργων, ώστε να παρουσιάζει στο ευρωπαϊκό κοινό ένα ποικίλο ρεπερτόριο αντιπροσωπευτικό των πολιτισμών των κρατών μελών,

- να ευνοήσει τη διάδοση έργων αναφοράς, ώστε να μπορέσει να βελτιωθεί η γνώση του πολιτισμού και της ιστορίας των ευρωπαϊκών λαών, ιδίως στους τομείς που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 4 του άρθρου 128 της συνθήκης,

- να συνοδεύσει και να συμπληρώσει τις προσπάθειες που καταβάλλοναται σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο με μία σειρά ενεργειών από κοινοτικής πλευράς που αφορούν ιδίως τη συνεργασία υπό μορφή δικτύων και την εταιρική σχέση, την κατάρτιση και την τελειοποίηση, την έρευνα και τις σπουδές.

Άρθρο 3

Οι ενέργειες που περιγράφονται στο παράρτημα εφαρμόζονται για την επίτευξη των στόχων που προβλέπονται στο άρθρο 2. Εφαρμόζονται δε σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6.

Άρθρο 4

Κατά την εφαρμογή του προγράμματος, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη ευνοούν τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες και τη συνεργασία με τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς στον πολιτιστικό τομέα και ειδικότερα με το Συμβούλιο της Ευρώπης 7 όσον αφορά τους εν λόγω οργανισμούς, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να αποφευχθεί κάθε επικάλυψη και να εξασφαλιστεί η συμπληρωματικότητα των αναπτυσσόμενων ενεργειών χωρίς να παραβιάζεται η ιδιαίτερη ταυτότητά τους και η αυτονομία δράσης κάθε οργάνου και οργανισμού.

Στο παράρτημα προβλέπονται ειδικές λεπτομέρειες για το άνοιγμα του προγράμματος στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, οι οποίες έχουν υπογράψει και κυρώσει συμφωνία σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα η οποία περιέχει πολιτιστική ρήτρα.

Επίσης αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία, στο πλαίσιο των αμοιβαίων σχέσεων της Κοινότητας και των κρατών μελών με τις τρίτες χώρες, σε ορισμένες χώρες που προτίθενται να καταστήσουν τη μετάφραση τομέα προτεραιότητας της πολιτιστικής τους συνεργασίας.

Άρθρο 5

Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή του προγράμματος. Κατά την εκτέλεση του έργου αυτού επικουρείται από την επιτροπή για τις ενέργειες ενθάρρυνσης στον πολιτιστικό τομέα, που προβλέπεται στο άρθρο 4 της απόφασης αριθ. . . . της . . . σχετικά με το πρόγραμμα Καλειδοσκόπιο 2000.

Άρθρο 6

Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό, μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, αν χρειασθεί, προβαίνει σε ψηφοφορία.

Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη της τη γνώμη της συμβουλευτικές επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 7

Μετά από δύο έτη εφαρμογής του προγράμματος, και εντός έξι μηνών μετά την παρέλευση αυτής της περιόδου, η Επιτροπή, αφού ζητήσει τη γνώμη της επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 5, υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο μια έκθεση αξιολόγησης σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα η οποία συνοδεύεται, ενδεχομένως, από ανάλογες προτάσεις.

Κατά τη λήξη του προγράμματος, και σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, μια έκθεση σχετικά με την πραγματοποίηση και τα αποτελέσματα του προγράμματος.

Άρθρο 8

Το πρόγραμμα, το οποίο περιέχει τις πρακτικές ενδείξεις σχετικά με τη διαδικασία, τις διαρθρώσεις οργάνωσης σε εθνικό επίπεδο με τις οποίες εξασφαλίζεται τεχνική βοήθεια για τα πολιτιστικά σχέδια, τις προθεσμίες υποβολής υποψηφιότητας, καθώς και την τεκμηρίωση που πρέπει να συνοδεύει την αίτηση, δημοσιεύεται κάθε έτος στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σειρά C.

Άρθρο 9

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 10

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ αριθ. C 309 της 19. 11. 1987, σ. 3.

(2) ΕΕ αριθ. C 183 της 20. 7. 1989, σ. 1.

(3) ΕΕ αριθ. C 42 της 15. 2. 1993, σ. 182.

(4) ΕΕ αριθ. C 336 της 19. 12. 1992, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. C 160 της 12. 6. 1993, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

Δράση ενθάρρυνσης του προγράμματος ARIANE

Οι ενέργειες του προγράμματος συνοδεύονται από σύντομες πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή τους, οι οποίες παρουσιάζονται ενδεικτικά. Οι λεπτομέρειες θα θεσπιστούν αργότερα, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6.

Τμήμα Ι: Αξιοποίηση και προβολή

1. Ενισχύσεις στη μετάφραση

α) Ενίσχυση στη μετάφραση σύγχρονων λογοτεχνικών έργων με στόχο την ευρύτερη διάδοση με τη δημοσίευση

Η ενίσχυση χορηγείται στη μετάφραση σύγχρονων λογοτεχνικών έργων (μυθιστόρημα, νουβέλα, δοκίμιο, ιστορία της λογοτεχνίας, βιογραφία, θέατρο, ποίηση) των αντιπροσωπευτικών του πολιτισμού της χώρας από την οποία προέρχονται και που είναι δυνατόν να ενδιαφέρουν ένα ευρύ ευρωπαϊκό κοινό.

Ως σύγχρονη λογοτεχνία νοείται η λογοτεχνία που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά κατά τον 20ό αιώνα και κατά προτίμηση εκείνη που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά μετά το 1945. Κατ' εξαίρεση, θα μπορούν να επιλεγούν και λογοτεχνικά έργα που δημοσιεύθηκαν στο τέλος του 19ου αιώνα.

Επιλέξιμα είναι τα έργα που έχουν ήδη μεταφραστεί και δημοσιευθεί σε δύο γλώσσες της Κοινότητας (εκτός από τη γλώσσα του πρωτοτύπου). Η ενίσχυση προορίζεται για την υποστήριξη της μετάφρασης σε δύο συμπληρωματικές γλώσσες.

Για να δοθεί προτεραιότητα στις λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες, τα έργα που έχουν γραφτεί στις γλώσσες αυτές μπορούν να τύχουν αμέσως της ενίσχυσης στη μετάφραση σε δύο άλλες γλώσσες της Κοινότητας χωρίς να έχουν προηγουμένως μεταφραστεί σε άλλες κοινοτικές γλώσσες.

Η ενίσχυση χορηγείται επίσης στη μετάφραση έργων των οποίων η δημοσίευση στην ευρωπαϊκή αγορά θεωρείται ως μη βιώσιμη χωρίς επιδότηση από την Κοινότητα.

Η αίτηση επιδότησης υποβάλλεται από ένα ή περισσότερους εκδότες υπηκόους κράτους μέλους της Κοινότητας στην Επιτροπή, Μονάδα Πολιτιστική Δράση (200 rue de la Loi, B-1049 Bruxelles). Η σύμφωνη γνώμη του ή των μεταφραστών πρέπει να αναφέρεται στην αίτηση που υποβάλλεται από τον ή τους εκδότες.

Η επιδότηση μπορεί να καλύψει μέχρι 100 % την αμοιβή του μεταφραστή η οποία καθορίζεται σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική της σχετικής αγοράς.

Ο εκδότης αναλαμβάνει τη δέσμευση να αναφέρει σε εμφανές σημείο το όνομα του μεταφραστή και τη συνεισφορά της Επιτροπής.

Οι εκδότες πρέπει να πιστοποιήσουν ότι κατέχουν τα δικαιώματα που συνδέονται ενδεχομένως με τη δημοσίευση ή/και τη μετάφραση του έργου που αποτελεί αντικείμενο της αίτησης.

Τα επιλέξιμα έργα επιλέγονται δύο φορές ανά έτος με βάση τις εξής προτεραιότητες:

- τη λογοτεχνική ποιότητα του έργου

- την αξιοποίηση και προβολή των λογοτεχνιών των χωρών της Κοινότητας και ιδίως των έργων που είναι γραμμένα σε λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες.

β) Ενίσχυση στη μετάφραση θεατρικών έργων με σκοπό την ευρύτερη διάδοση με την παρουσίαση στο κοινό

Η ενίσχυση παρέχεται στη μετάφραση θεατρικών έργων τα οποία έχουν παρουσιαστεί στη σκηνή ή σε οπτικοακουστική μετάδοση και τα οποία έχουν ήδη αναγνωριστεί ώς ένα βαθμό από τους κριτικούς και το κοινό.

Η ενίσχυση προορίζεται, κατά προτεραιότητα, για τα σύγχρονα έργα που έχουν γραφτεί μετά το 1945.

Τα προτεινόμενα για μετάφραση έργα πρέπει να βασίζονται σε συγκεκριμένο σχέδιο παρουσίασης στο κοινό.

Η αρχική αίτηση υποβάλλεται από τους διευθυντές, σκηνοθέτες ή παραγωγούς που είναι υπήκοοι κράτους μέλους της Κοινότητας, με σκοπό την παρουσίαση του θεατρικού έργου στο κοινό. Η αίτηση υποβάλλεται ταυτόχρονα στην Κοινότητα και στους αρμόδιους για τις επαφές που εκφέρουν γνώμη σχετικά με την προτεραιότητα των υποβαλλόμενων σχεδίων.

Η τελική επιλογή των έργων προς μετάφραση γίνεται αφού ληφθεί κυρίως υπόψη η ποιότητα των έργων που προτείνονται για μετάφραση. Όσον αφορά την επιλογή των γλωσσών μετάφρασης, πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις γλώσσες που είναι ευρέως διαδεδομένες και εκείνες που είναι λιγότερο διαδεδομένες, ώστε να αυξηθεί η δυνατότητα να γίνουν γνωστά τα έργα αυτά σε ένα ευρύ αλλά και διαφοροποιημένο κοινό.

Η ενίσχυση χορηγείται υπό μορφή επιδότησης μετάφρασης μέχρι ποσού 3 500 Ecu. Η επιδότηση δεν συνδέεται καθόλου με τα δικαιώματα που θα μπορούσαν να οφείλονται στους συγγραφείς και μεταφραστές στο πλαίσιο της ενδεχόμενης παράστασης, μετάδοσης ή δημοσίευσης του μεταφρασμένου έργου.

Οι αρμόδιοι για τις επαφές είναι οι θεματοφύλακες των μεταφράσεων που έγιναν με την υποστήριξη της Επιτροπής και έχουν την υποχρέωση να μεριμνούν ώστε οι μεταφράσεις να παραδίδονται μόνο στους επαγγελματίες που ενδιαφέρονται να παρουσιάσουν, να μεταφράσουν ή να δημοσιεύσουν το έργο και οι οποίοι έχουν λάβει, για το σκοπό αυτό, την άδεια των εχόντων τα δικαιώματα, ενώ η τελευταία αυτή πρόταση εφαρμόζεται τηρουμένων των αναλογιών για τα πρόσωπα που αναφέρονται ανωτέρω.

γ) Ενίσχυση στη μετάφραση έργων αναφοράς με σκοπό την ευρύτερη διάδοση των πληροφοριών μεταξύ των επαγγελματιών και των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών

Ενίσχυση στη μετάφραση έργων αναφοράς αποσκοπεί στο να διευκολύνει τις ανταλλαγές πληροφοριών και εμπειρίας και να ευνοήσει κατ' αυτό τον τρόπο τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών στους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 128 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, ιδιαίτερα δε στους τομείς που θα αναπτυχθούν κατά προτεραιότητα από την Κοινότητα στο πλαίσιο της πολιτιστικής της δράσης.

Αυτό το είδος δράσης παρουσιάζει δυνάμει μεγάλη κοινοτική προστιθέμενη αξία. Λαμβανομένου υπόψη ωστόσο του ευρύτατου πεδίου που καλείται να καλύψει η δράση αυτή, η ενίσχυση στη μετάφραση έργων αναφοράς θα αναπτυχθεί - τον πρώτο καιρό - υπό μορφή πειραματικής και περιορισμένης επιδεικτικής ενέργειας.

Η ενίσχυση στη μετάφραση έργων αναφοράς παρέχεται σε μελέτες ή εκθέσεις αφιερωμένες στις πρακτικές και τα συστήματα που υπάρχουν στα κράτη μέλη στον πολιτιστικό τομέα, τα οποία επιτρέπουν την προβολή των προβλημάτων κοινού ενδιαφέροντος που υπάγονται κυρίως στο άρθρο 128 παράγραφοι 2 και 4.

Η αίτηση συνοδεύεται από τις πληροφορίες που απαιτούνται για να αξιολογηθεί η ουσιαστική προσφορά του έργου του οποίου ζητείται η μετάφραση για τη γνώση του εξεταζόμενου τομέα. Επίσης αναφέρονται οι γλώσσες-στόχος και περιλαμβάνεται η γραπτή έγκριση του συγγραφέα και του μεταφραστή.

Μέχρι 100 έργα αναφοράς θα μπορούν να μεταφραστούν σε δύο γλώσσες τουλάχιστον, επί περίοδο πέντε ετών.

Η αίτηση συνοδεύεται από τις πληροφορίες που απαιτούνται για να αξιολογηθεί η ουσιαστική προσφορά του έργου του οποίου ζητείται η μετάφραση για τη γνώση του εξεταζόμενου τομέα και από γραπτή έγκριση του συγγραφέα.

Τα έργα προτείνονται στην Επιτροπή από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, ενώ η επιλογή γίνεται, με βάση το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν για τη μετάφραση τα έργα αυτά, από τους αντιπροσώπους που έχουν ορίσει τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής για τις δράσεις ενθάρρυνσης στον πολιτιστικό τομέα. Τα έργα θα μπορούν να μεταφραστούν στο μεγαλύτερο αριθμό γλωσσών που κρίνεται αναγκαίος.

Η κοινοτική συνεισφορά εγκρίνεται, μετά από γραπτή έγκριση του μεταφραστή, σύμφωνα με δύο διαφορετικούς τρόπους ανάλογα με την προέλευση του έργου:

- εάν το προτεινόμενο προς μετάφραση έργο υποβάλλεται μέσω του κράτους μέλους από ένα εκδότη προκειμένου να προταθεί στην ευρωπαϊκή αγορά, η κοινοτική ενίσχυση χορηγείται με όρους ανάλογους με εκείνους που προβλέπονται για την ενίσχυση στη μετάφραση σύγχρονων λογοτεχνικών έργων (τμήμα Ι-1α)

- εάν το έργο που προτείνεται για μετάφραση μέσω του κράτους μέλους δεν προορίζεται για εμπορική εκμετάλλευση (παραδείγματος χάρη πραγματοποιείται για λογαριασμό πανεπιστημίου, κέντρου ερευνών, ειδικευμένου ινστιτούτου κ.λπ.) η κοινοτική ενίσχυση χορηγείται υπό μορφή ποσού σκοπός που οποίου είναι να επιτρέψει στους μεταφραστές να διεκπεραιώσουν σωστά την εργασία τους με όρους ανάλογους με εκείνους που προβλέπονται για την ενίσχυση στη μετάφραση δραματικών έργων (τμήμα Ι-1β).

Η Επιτροπή θα δημοσιεύει κατά περιόδους τον κατάλογο και τις αναφορές των έργων που μεταφράζονται με αυτόν τον τρόπο.

2. Αντιπροσωπευτική ενέργεια: Βραβείο Αριστείο, συνδυασμός με την ενίσχυση στη μετάφραση

Βραβείο Αριστείο: ευρωπαϊκό λογοτεχνικό βραβείο και ευρωπαϊκό βραβείο μετάφρασης

Με την προβολή που παρέχουν σε ορισμένα έργα ποιότητας, τα βραβεία-Αριστείο (ευρωπαϊκό λογοτεχνικό βραβείο και ευρωπαϊκό βραβείο μετάφρασης) αποτελούν παράγοντα της γνώσης και διάδοσης της λογοτεχνικής δημιουργίας και ταυτόχρονα κίνητρο για τη μετάφραση και τη δημιουργία των έργων, ιδίως των έργων νέων δημιουργών.

Χωρίς να προδικάζουν ενδεχόμενες τροποποιήσεις που είναι δυνατόν να επέλθουν, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 της παρούσας απόφασης, στις λεπτομέρειες οργάνωσης αυτών των βραβείων, οι βασικοί κανόνες που διέπουν την ενέργεια αυτή, οι οποίοι δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 35 της 15. 2. 1990, σ. 4, επαναλαμβάνονται αυτούσιοι.

Γι' αυτό το λόγο, τα έργα που προτείνονται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού λογοτεχνικού βραβείου δικαιούνται αυτόματα να τύχουν της ενίσχυσης στη μετάφραση σε τουλάχιστον δύο επιπλέον γλώσσες, η οποία προβλέπεται με όρους ανάλογους με εκείνους που προβλέπονται για την ενίσχυση στη μετάφραση λογοτεχνικών έργων (τμήμα Ι-1α), εφόσον υποβληθεί για το σκοπό αυτό αίτηση από έναν εκδότη απευθείας στην Επιτροπή.

Τμήμα ΙΙ: Συνοδευτικά μέτρα

Η ενίσχυση στη μετάφραση δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά μέσο που επιτρέπει την προώθηση της γνώσης και της διάδοσης των ευρωπαϊκών πολιτισμών και ιδίως της λογοτεχνικής δημιουργίας, γι' αυτό οι κοινοτικές ενέργειες ενίσχυσης στη μετάφραση πρέπει να συνοδεύονται προηγουμένως και εν συνεχεία από άλλες κοινοτικές ενέργειες που αποσκοπούν στην τόνωση και υποστήριξη των προσπαθειών που έχουν αναλάβει οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και οι επαγγελματίες του σχετικού τομέα, αποδίδοντας σε αυτές ευρωπαϊκή διάσταση.

1. Ενθάρρυνση των συνεργιών σε ευρωπαϊκό πλαίσιο μέσω των δικτύων και ανάπτυξη της εταιρικής σχέσης

Ενθάρρυνση της ποιότητας της λογοτεχνικής μετάφρασης σε συνεργασία με επαγγελματικά δίκτυα και οργανισμούς όπως η Διεθνής Ομοσπονδία Μεταφραστών, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Ενώσεων Μεταφραστών Λογοτεχνικών Έργων, το ευρωπαϊκό δίκτυο των σωμάτων μεταφραστών λογοτεχνικών έργων για την υποστήριξη πρωτοβουλιών που αποσκοπούν κυρίως:

- στην προώθηση της λογοτεχνικής μετάφρασης, ιδίως της λογοτεχνικής μετάφρασης ποιότητας

- στην ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας μεταξύ επαγγελματιών της μετάφρασης

- στην ενθάρρυνση της ανάπτυξης πρωτοβουλιών εταιρικής σχέσης, σε συνάρτηση με την περιφερειακή διοίκηση ή/και με άλλους δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς, σκοπός των οποίων είναι να ενθαρρυνθεί η ενίσχυση στη μετάφραση έργων στην Ευρώπη

- στην ενθάρρυνση των πρωτοβουλιών που αναπτύσσονται με εταιρική σχέση με στόχο να καταστεί ευκολότερη η πρόσβαση, ιδίως με τη χρησιμοποίηση των νέων τεχνολογιών και άλλων δυνατοτήτων των πολλαπλών μέσων, στα δεδομένα και τις πληροφορίες που είναι αναγκαία για τη διάδοση των μεταφρασμένων έργων.

Ενθάρρυνση των πρωτοβουλιών που αναπτύσσονται από τα δίκτυα βιβλιοθηκών στην Ευρώπη, καθώς και των επαγγελματικών οργανώσεων του τομέα, που αποσκοπούν κυρίως στην ανταλλαγή εμπειριών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την προώθηση και προβολή της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, καθώς και για ορισμένα άλλα θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Η ενέργεια αυτή αποτελεί συμπλήρωμα των πρωτοβουλιών που αναπτύσσει η ΓΔ ΧΙΙΙ στον τομέα της μηχανοργάνωσης των βιβλιοθηκών.

Ενθάρρυνση των πρωτοβουλιών και συναντήσεων που πραγματοποιούνται από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης, ενδεχομένως σε συνεργασία με τα επαγγελματικά δίκτυα, ιδίως τα δίκτυα των μικρομεσαίων εκδοτών, τα δίκτυα βιβλιοπωλείων και τις μη κερδοσκοπικές ενώσεις ή ιδρύματα που εργάζονται στον τομέα του βιβλίου. Σκοπός της ενέργειας αυτής είναι κυρίως να προωθήσει και να διευκολύνει την πρόσβαση, διάδοση και γνώση των ευρωπαϊκών λογοτεχνιών και να το επιτύχει αυτό, μεταξύ άλλων, διευκολύνοντας την πρόσβαση στα μέσα που προσφέρουν οι νέες δυνατότητες των πολλαπλών μέσων.

Ενίσχυση στην αξιολόγηση και διάδοση των αποτελεσμάτων των ερευνών και πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί σ' αυτό το πλαίσιο.

2. Συνοδευτικές ενέργειες σκοπός των οποίων είναι κυρίως η πρόσβαση του πολίτη και ιδίως των νέων

Ειδικές ενέργειες που θα συνοδεύουν τις προσπάθειες ευαισθητοποίησης στην ανάγνωση, και ιδίως ενέργειες με τις οποίες γίνονται περισσότερο γνωστές μέσω μετάφρασης οι λογοτεχνίες των διαφόρων κρατών και περιφερειών της Κοινότητας, οι οποίες πραγματοποιούνται με πρωτοβουλία των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών (εκθέσεις, ευρωπαϊκές ημερίδες, εκδηλώσεις για το ευρύ κοινό κ.λπ.).

Ενίσχυση για την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών και των επαγγελματιών των κρατών μελών, ιδίως όσον αφορά την ευαισθητοποίηση των νέων στην ανάγνωση (θεματικές συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, μελέτες κ.λπ.).

Υποστήριξη των πρότυπων και καινοτόμων εμπειριών ευρωπαϊκής διάστασης στον τομέα της ευαισθητοποίησης των νέων στην ανάγνωση και τις ευρωπαϊκές λογοτεχνίες που πραγματοποιούνται από τις αρμόδιες αρχές, ιδίως τους οργανισμούς περιφερειακής διοίκησης και τις παραεκπαιδευτικές διαρθρώσεις ή ενώσεις, τα δίκτυα, ιδρύματα (συμπεριλαμβανομένων των μελετών και πρότυπων σχεδίων καταπολέμησης του αναλφαβητισμού).

Υποστήριξη της αξιολόγησης και διάδοσης των αποτελεσμάτων των εμπειριών και πρότυπων ερευνών που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο αυτό.

3. Τελειοποίηση και έρευνα

α) Τελειοποίηση των μεταφραστών λογοτεχνικών έργων

Λόγω κυρίως του περιορισμένου αριθμού μεταφραστών που είναι σε θέση να μεταφράσουν λογοτεχνικά έργα, τουλάχιστον προς ορισμένες λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες, και της ιδιαιτερότητας αυτού του είδους τελειοποίησης, χορηγείται κοινοτική υποστήριξη, ως συμπλήρωμα των προσπαθειών που έχουν αναλάβει οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, για την τελειοποίηση μεταφραστών λογοτεχνικών έργων ώστε να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας της μετάφρασης των λογοτεχνικών έργων.

Η υποστήριξη παρέχεται υπό μορφή υποτροφίας και επιδομάτων ταξιδίου, περιόδου πρακτικής άσκησης τελειοποίησης ή/και συνεισφορών σε ημερίδες ή θεματικές συναντήσεις για τη μετάφραση.

Οι υποτροφίες ή άλλες μορφές κοινοτικής ενίσχυσης που προβλέπονται στο πλαίσιο αυτό χορηγούνται με βάση παιδαγωγικό σχέδιο που υποβάλλει μία ένωση, ένα ίδρυμα, ένας εκδοτικός οίκος ή κολλέγιο που είναι ειδικευμένο στον τομέα της λογοτεχνικής μετάφρασης, μετά από διαβουλεύσεις με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών.

β) Συμπληρωματικές ενέργειες τελειοποίησης για τους επαγγελματίες που εργάζονται για την αμοιβαία γνώση και διάδοση των ευρωπαϊκών λογοτεχνιών.

Ως συμπλήρωμα των πρωτοβουλιών που αναπτύσσονται μέσω των δικτύων και, συγκεκριμένα, με βάση τα ειδικά αιτήματα που διατυπώνονται κατά τις συναντήσεις που οργανώνονται στο πλαίσιο αυτό (τμήμα ΙΙ-1), μπορεί, ενδεχομένως, να εγκριθεί μια κοινοτική στήριξη για ειδικά σεμινάρια τελειοποίησης που διοργανώνονται από τους επαγγελματίες ή τους δημόσιους οργανισμούς που εργάζονται για την προώθηση και διάδοση των ευρωπαϊκών λογοτεχνιών παρέχοντας προτεραιότητα στα θέματα κοινού ενδιαφέροντος που υπάγονται στο άρθρο 128 παράγραφος 4.

γ) Μελέτες και έρευνα

Πριν από την ενίσχυση στη μετάφραση έργων αναφοράς που αναφέρονται στο τμήμα ΙΙ-3.α), παρέχεται κοινοτική υποστήριξη σε σχέδια μελέτης ή έρευνας που έχουν γίνει από κοινού από διάφορα κράτη της Κοινότητας, και ιδιαίτερα στα σχέδια που έχουν πραγματοποιηθεί μέσω των δικτύων ή δημοσίων εταίρων που αναφέρονται στο τμήμα ΙΙ-1 και αφορούν θέματα κοινού ενδιαφέροντος στους τομείς που προβλέπονται από το άρθρο 128 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Προτεραιότητα παρέχεται στα σχέδια στόχος των οποίων είναι, με την κοινή διάθεση των αποτελεσμάτων και τη συνοπτική έκθεση των ερευνών που πραγματοποιούνται χωριστά από τα κράτη μέλη, να βοηθήσουν ώστε όλοι να επωφεληθούν όσο το δυνατόν περισσότερο από τα αποτελέσματα και τις εμπειρίες που έχουν συγκεντρωθεί στην Κοινότητα αποφεύγοντας τις αλληλεπικαλύψεις.

Οι κοινές μελέτες και έρευνες που είναι δυνατόν να τύχουν κοινοτικής υποστήριξης περιορίζονται - τον πρώτο καιρό - στον τομέα του βιβλίου και της ανάγνωσης, και, ιδίως, στην πρόσβαση και διάδοση της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας στην Κοινότητα, αφού ληφθούν υπόψη οι άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις των άλλων κοινοτικών πολιτικών στον τομέα αυτό.

Περιορισμένη και ειδική κοινοτική υποστήριξη μπορεί να εγκριθεί σε φορείς καινοτόμων ερευνητικών σχεδίων που βρίσκονται ακόμα σε προπαρασκευαστικό στάδιο, αλλά συνδυάζουν ήδη υπηκόους τουλάχιστον τριών κρατών μελών. Η υποστήριξη αυτή προορίζεται για την αναζήτηση νέων εταίρων, με σκοπό την ευκολότερη οργάνωση και πραγματική έναρξη της έρευνας (ταξίδια μελέτης, μελέτη σκοπιμότητας κ.λπ.).

Μία ενίσχυση προορίζεται για την αξιολόγηση και διάδοση των αποτελεσμάτων των μελετών και ερευνών που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο αυτό.

Τμήμα ΙΙΙ: Συνεργασία με τις τρίτες χώρες

1. Ειδική διαδικασία της έναρξης του προγράμματος ARIANE (τμήμα Ι και ΙΙ) στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που συμμετέχουν στις ευρωπαϊκές συμφωνίες

Δυνάμει των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης (21-22 Ιουνίου 1993) ορισμένα προγράμματα πρέπει να ανοίξουν για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που έχουν υπογράψει τις ευρωπαϊκές συμφωνίες (Πολωνία, Ουγγαρία, Βουλγαρία, Τσεχοσλοβακία, Σλοβενία, Ρουμανία) και ιδίως τις συμφωνίες του πολιτιστικού τομέα. Ο τίτλος 7 των ευρωπαϊκών συμφωνιών για τον πολιτιστικό τομέα αναφέρει ρητά τη μετάφραση. Τα τμήματα Ι και ΙΙ του προγράμματος ARIANE πρέπει κατά συνέπεια να ανοίξουν για αυτές τις χώρες. Τα συμβούλια σύνδεσης θα αποφασίσουν για τους όρους συμμετοχής. Οι ΧΚΑΕ θα αναλάβουν οι ίδιες τις επιπλέον επιβαρύνσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή τους. Εν ανάγκη, και υπό ορισμένους όρους, θα μπορεί να παρέμβει ο κοινοτικός προϋπολογισμός.

2. Προώθηση της γνώσης και της διάδοσης της λογοτεχνικής δημιουργίας, ιδίως μέσω της μετάφρασης στο διάλογο που πραγματοποιεί η Κοινότητα και τα κράτη μέλη με ορισμένες τρίτες χώρες

Στο πλαίσιο των αμοιβαίων σχέσεων της Κοινότητας και των κρατών μελών με ορισμένες τρίτες χώρες, τα συμβαλλόμενα μέρη προέβλεψαν να καταστήσουν τη μετάφραση τομέα προτεραιότητας της πολιτιστικής τους συνεργασίας. Συγκεκριμένα πρόκειται για τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί με ορισμένες χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Κοινοπολιτείας των Ανεξάρτητων Κρατών.

Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τις συμφωνίες αυτές, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη μπορούν να αναπτύξουν αυτή τη συνεργασία στον τομέα της μετάφρασης με βάση τα αιτήματα που διατυπώνονται στο πλαίσιο των μεικτών επιτροπών που προβλέπονται από τις προαναφερθείσες συμφωνίες.

Στο πλαίσιο αυτό, θα επιδιωχθεί η συνεργασία με τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς και ειδικότερα με το Συμβούλιο της Ευρώπης, χωρίς να παραβιάζεται η ιδιαίτερη ταυτότητα και αυτονομία δράσης κάθε οργάνου και οργανισμού.