Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Η Σλοβακία στο πλαίσιο της ενίσχυσης της προενταξιακής στρατηγικής»

(98/C 407/42)

Κατά τη συνεδρίαση της 29ης Ιανουαρίου 1998, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε, βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 3 του Εσωτερικού Κανονισμού, να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας με θέμα: «Η Σλοβακία στο πλαίσιο της ενίσχυσης της προενταξιακής στρατηγικής»

Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 23 Ιουλίου 1998 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Henri Malosse.

Κατά την 357η σύνοδο ολομέλειας της 9ης και 10ης Σεπτεμβρίου 1998 (συνεδρίαση της 9ης Σεπτεμβρίου), η ΟΚΕ υιοθέτησε, με 112 ψήφους υπέρ και μία αποχή, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου 1997 αποτελεί ένα ιστορικό βήμα για το μέλλον της ένωσης και της Ευρώπης ολόκληρης. Η έναρξη της διαδικασίας διεύρυνσης εγκαινιάζει μία νέα εποχή θέτοντας οριστικά τέλος στις διαιρέσεις του παρελθόντος. Η επέκταση σε ηπειρωτική κλίμακα του προτύπου ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης αποτελεί εγγύηση σταθερότητας και ευημερίας για το μέλλον» (απόσπασμα των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου 1997 σχετικά με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης).

1.2. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου 1997 καθόρισε μία μέθοδο για την ιστορική διαδικασία της διεύρυνσης η οποία μπορεί να συνοψισθεί στις εξής τέσσερις πτυχές:

1.2.1. Μία ετήσια διάσκεψη μεταξύ των δεκαπέντε και όλων των υποψηφίων χωρών, ως forum συνεργασίας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας καθώς και στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων και ως βήμα για την οικονομική συνεργασία και την περιφερειακή συνεργασία (η πρώτη διάσκεψη πραγματοποιήθηκε στις 12 Μαρτίου 1998, στο Λονδίνο).

1.2.2. Πρόκειται για μία ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική για τις δέκα υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (μεταξύ των οποίων η Σλοβακία) και για την Κύπρο. Η στρατηγική αυτή βασίζεται συγχρόνως στους υπάρχοντες μηχανισμούς - τις ευρωπαϊκές συμφωνίες, το πρόγραμμα Phare, το Λευκό Βιβλίο για την εσωτερική αγορά - και στο νέο μέσο «οι εταιρικές σχέσης για την ένταξη».

1.2.3. Οι καθεαυτού διαπραγματεύσεις, άρχισαν στις 30 Μαρτίου 1998, με την Τσεχική Δημοκρατία, την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Εσθονία και τη Σλοβενία, όχι όμως με τη Σλοβακία.

1.2.4. Και οι δέκα υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, και η Κύπρος, υποβάλλονται στο μηχανισμό εξέτασης που παρακολουθεί την πρόοδο του κοινοτικού κεκτημένου και την τήρηση των κριτηρίων του Συμβουλίου της Κοπεγχάγης, του αποκαλούμενου «screening». Δεν είναι ακόμη σαφές εάν η διαδικασία αυτή θα είναι ταυτόσημη, σε επίπεδο όρων και χρονοδιαγράμματος, για τις χώρες που έγιναν δεκτές στις διαπραγματεύσεις ήδη από τις 30 Μαρτίου και για τις χώρες, όπως η Σλοβακία, για τις οποίες σύμφωνα με το Συμβούλιο του Λουξεμβούργου της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου, πρόκειται για την «ενταξιακή προετοιμασία». Η άσκηση αυτή θα έχει επιτρέψει τη σύναψη τακτικών σχέσεων όσον αφορά την εφαρμογή της συνεργασίας για την προσχώρηση και τις προόδους που έχουν σημειωθεί από την υποψήφια χώρα. Θα αποτελέσει μία ιδιαίτερα σοβαρή άσκηση για μία χώρα όπως η Σλοβακία διότι η άσκηση αυτή μοιάζει με «προαγωγικές εξετάσεις» το αποτέλεσμα των οποίων εάν είναι θετικό θα ανοίξει οριστικά τις πόρτες για τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων ένταξης.

1.3. Οι συνεργασίες για την ένταξη

Απαρτίζονται από δύο στοιχεία: έναν κανονισμό πλαίσιο που έχει υιοθετηθεί ομόφωνα από το Συμβούλιο στον οποίο ορίζονται οι βασικές αρχές και οι αποφάσεις του Συμβουλίου (οι οποίες έχουν εγκριθεί με ειδική πλειοψηφία) για κάθε υποψήφια χώρα της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Κάθε απόφαση συνεργασίας περιλαμβάνει:

1.3.1. Ενδιάμεσους στόχους οι οποίοι πρέπει να βοηθήσουν κάθε χώρα να ετοιμαστεί για την προσχώρησή της σε ένα πλαίσιο οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης, να εκσυγχρονίσει το εθνικό της πρόγραμμα ενσωμάτωσης του κοινοτικού κεκτημένου και να καταρτίσει ένα ακριβές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.

1.3.2. Τις προτεραιότητες τεχνικής και χρηματοοικονομικής ενίσχυσης [πρόγραμμα Phare, υπηρεσία ανταλλαγής πληροφοριών σε θέματα τεχνικής βοήθειας (ΤΑΙΕΧ)] με τη μορφή χρηματοοικονομικού προγραμματισμού.

1.3.3. Την επιβεβαίωση της αρχής ότι η βοήθεια θα παρασχεθεί υπό τον όρο ότι έχουν τηρηθεί οι υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στις ευρωπαϊκές συμφωνίες και εφόσον έχουν σημειωθεί πρόοδοι.

1.4. Επισημαίνει ότι το Συμβούλιο καθορίζει τις προτεραιότητες της συνεργασίας και όχι η Επιτροπή. Μόνο ο χρηματοοικονομικός προγραμματισμός είναι της αρμοδιότητας της Επιτροπής η οποία επικουρείται από μία επιτροπή διαχείρισης, η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών.

1.5. Οι συνεργασίες για την προσχώρηση αποτελούν το αντικείμενο διαβούλευσης με κάθε υποψήφιο κράτος το οποίο πρέπει να παρουσιάσει ένα εθνικό πρόγραμμα υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου (νομοθετικά και κανονιστικά μέτρα, θεσμικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις, διάθεση ανθρώπινων και δημοσιοοικονομικών πόρων) στο πλαίσιο του «screening».

Θα εφαρμοσθούν και άλλα μέσα αξιολόγησης όπως π.χ. η συνεκτίμηση των προτεραιοτήτων στον τομέα της οικονομικής πολιτικής, η συμφωνία κατά του οργανωμένου εγκλήματος ή ο «οδικός χάρτης της εσωτερικής αγοράς» τον οποίο επινόησε ο Επίτροπος κ. Monti το 1997 για να βοηθήσει τις υποψήφιες χώρες να υιοθετήσουν το κοινοτικό κεκτημένο.

2. Η εφαρμογή της προενταξιακής στρατηγικής στη Σλοβακία

2.1. Η Σλοβακία, χώρα με 5,3 εκατ. κατοίκους είναι το νεότερο προς ένταξη υποψήφιο κράτος. Οι Σλοβάκοι ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα υπό ουγγρική κυριαρχία (αρχικά, εν συνεχεία στο πλαίσιο της Αυστρο-Ουγγρικής Αυτοκρατορίας) πριν να σχηματίσουν την Τσεχοσλοβακία μετά την ένωσή τους με τη Βοημία-Μοραβία μετά το τέλος του πρώτου παγκοσμίου πολέμου. Η ένωση αυτή δεν επέζησε της επανάστασης που αποκαλείται «βελούδινη» του Νοεμβρίου 1989, όταν υπό την πίεση κυρίως των κατοίκων της Πράγας και της Μπρατισλάβας, η κομμουνιστική εξουσία κατέρρευσε. Με τη μορφή της «κοινής συναίνεσης» οι δύο ενωμένες δημοκρατίες αποφασίζουν να διαλύσουν την ομοσπονδία και δημιουργούν δύο ανεξάρτητα κράτη την 1η Ιανουαρίου 1993. Έτσι, οι Σλοβάκοι για πρώτη φορά στην ιστορία τους έβλεπαν μέσα σ'ένα δημοκρατικό πλαίσιο το όνειρό τους για ένα κράτος - έθνος να λαμβάνει σάρκα και οστά. Ήταν εμφανές ότι οι Τσέχοι δεν δυσαρεστήθηκαν και πολύ από τη διάλυση της Ένωσης διότι ο εταίρος τους ήταν εμφανώς λιγότερο ανεπτυγμένος οικονομικά. Στην πραγματικότητα πολλά στοιχεία χωρίζουν τους δύο λαούς, παρά την κοινή σλαβική τους προέλευση, όπως π.χ. η ιστορία, η θρησκεία και ένα διαφορετικό γεωγραφικό περιβάλλον. Η Σλοβακία γειτονεύει με την Ουκρανία στα ανατολικά και τα μεγαλύτερα σύνορά της είναι εκείνα που τη χωρίζουν στα νότια από την Ουγγαρία στην οποία ήταν υποδουλωμένη επί αιώνες. Μπορεί επίσης να επιβεβαιωθεί ότι την εποχή της Τσεχοσλοβακίας οι Τσέχοι πολύ συχνά ως πολυαριθμότεροι, με καλύτερη εκπαίδευση και πλουσιότεροι οικονομικά δέσποζαν, ακόμη και στον πολιτικό και διοικητικό βίο, σε σχέση με τη Σλοβακία που είναι απομακρυσμένη από την Πράγα και έχει γεωργικό χαρακτήρα.

2.2. Επιλέγοντας τη Σλοβακία για την πρωτοβουλία αυτή, η ΟΚΕ επιθυμεί να μελετήσει μία ενταξιακή στρατηγική, για μία χώρα την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έκρινε ικανή στη γνώμη της για τη διεύρυνση να αρχίσει σήμερα διαπραγματεύσεις με βάση τα κριτήρια που καθορίστηκαν στη διάσκεψη κορυφής της Κοπεγχάγης. Είναι η μόνη χώρα για την οποία η κρίση αυτή διατυπώθηκε με βάση την αρνητική αξιολόγηση του πολιτικού κριτηρίου. Πράγματι η Επιτροπή έκρινε ότι η λειτουργία των θεσμών της Σλοβακίας δεν ήταν ικανοποιητική, δηλαδή, τα δικαιώματα της αντιπολίτευσης, η τήρηση του συντάγματος, η ισορροπία των εξουσιών, η οργάνωση των εκλογών, η ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας. Προέβη επίσης σε παρατηρήσεις όσον αφορά τα δικαιώματα των εθνικών μειονοτήτων, κυρίως της Ουγγρικής (10 % του πληθυσμού) και των Τσιγγάνων.

2.3. Είναι όμως σημαντικό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε ότι σε όρους οικονομικών μεταρρυθμίσεων και μεταφοράς του κοινοτικού κεκτημένου η Σλοβακία βρισκόταν συνολικά σε πολύ ικανοποιητική θέση, πράγμα που θα της επέτρεπε να γίνει δεκτή στην ομάδα πέντε + μία που έγινε δεκτή στις διαπραγματεύσεις, εάν δεν υπήρχε το εμπόδιο του πολιτικού κριτηρίου. Πράγματι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεώρησε ότι η Σλοβακία πρέπει να αντιμετωπίσει η ίδια μεσοπρόθεσμα την ανταγωνιστική πίεση και τις δυνάμεις αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης την ικανοποίησή της που η Σλοβακία έχει ακολουθήσει με αποφασιστικότητα την ενσωμάτωση του κοινοτικού κεκτημένου στο εσωτερικό της δίκαιο.

2.4. Μία ταχεία εξέταση των οικονομικών επιδόσεων και των οικονομικών μεταρρυθμίσεων εμφανίζει πράγματι πολύ καλά αποτελέσματα κυρίως εάν υπομνησθεί η καθυστέρηση που είχε σημειώσει η Σλοβακία σε σύγκριση με την Τσεχία καθώς και τα ενδεχόμενα αποτελέσματα του χωρισμού. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αριθμοί που αφορούν τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης (στα τέλη του 1997 ο ιδιωτικός τομέας αντιπροσώπευε το 82,6 % του ΑΕγχΠ και το 73 % της βιομηχανίας) την ανάπτυξη (6,5 % το 1997) και το γεγονός ότι η χώρα αυτή δεν γνώρισε καταστροφικό πληθωρισμό με τις γνωστές καταστροφικές κοινωνικές συνέπειες στους πλέον μειονεκτικούς κύκλους (6,4 % το 1997). Οι εξαγωγές της ΕΕ στη Σλοβακία αυξάνονται κατά σχεδόν 50 % το χρόνο από το 1993, παρουσιάζουν αρκετό πλεόνασμα υπέρ της ΕΕ της οποίας το εμπορικό πλεόνασμα δεκαπλασιάστηκε σε τρία χρόνια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέστη πολύ γρήγορα ο κυριότερος εταίρος της Σλοβακίας (39 % του εμπορίου το 1996).

2.5. Παρόλα αυτά, παρατηρείται ότι ορισμένες παράμετροι είναι λιγότερο ενθαρρυντικές και η εξέλιξή τους είναι μάλλον αρνητική και πολλές φορές επικίνδυνη, όπως το εμπορικό έλλειμμα (περίπου 25 % το 1997) που δεν απορροφάται παρά τα προσωρινά προστατευτικά μέτρα (παρουσιάζει αύξηση τους πρώτους μήνες του 1998), η αύξηση του εξωτερικού χρέους (11 δισεκατ. δολάρια στα τέλη του 1997), η αφερεγγυότητα πολλών βιομηχανικών επιχειρήσεων, η διατήρηση υψηλού ποσοστού ανεργίας γύρω στο 12 % του ενεργού πληθυσμού και τέλος ο σχηματισμός εσωτερικών ανισοζυγίων στον προϋπολογισμό (κρατικά ελλείμματα και στο καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης ...). Πρέπει επίσης να σημειωθεί, αυτό που προφανώς αποτελεί συνέπεια των πολιτικών αβεβαιοτήτων και των οικονομικών πρακτικών, δηλαδή το πολύ ισχνό ποσοστό ξένων επενδύσεων (0,8 % του ΑΕγχΠ) το οποίο είναι πολύ κατώτερο του αντίστοιχου της Πολωνίας ή της Τσεχικής Δημοκρατίας, χώρες οι οποίες απορροφούν το μεγαλύτερο ποσοστό των ξένων επενδύσεων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (το 90 % των επενδύσεων αυτών το 1995). Εξάλλου, μπορεί να διαπιστωθεί ότι ορισμένος αριθμός των κειμένων που διέπουν την οικονομική ζωή (ο νόμος περί τιμών, ο νόμος για την ανασυγκρότηση, ο νόμος περί πτωχεύσεων) είναι αμφισβητήσιμοι, και δυσεφάρμοστοι ή δεν επιτρέπουν την ομαλή λειτουργία των νόμων της αγοράς. Η ανεξαρτησία και σταθερότητα ορισμένων ιδρυμάτων, όπως της Κεντρικής Τράπεζας, της Στατιστικής Υπηρεσίας και της υπηρεσίας αντιμονοπωλίων δεν είναι ακόμη πλήρως εγγυημένες. Οι ιδιωτικοποιήσεις χαρακτηρίσθηκαν από έλλειψη διαφάνειας. Στον χρηματοοικονομικό τομέα, παρατηρούνται ακόμη πολυάριθμες δυσλειτουργίες, όπως π.χ. διαφάνεια, ανταγωνισμός, όγκος των χαρτοφυλακίων αξιόγραφων των πιστωτικών ιδρυμάτων, κακή λειτουργία της αγοράς κεφαλαίων... Ο τραπεζικός τομέας πρέπει επίσης να αποτελέσει αντικείμενο πραγματικής αναδιάρθρωσης, απαραίτητης για να δημιουργηθούν οι απαραίτητες συνθήκες σταθερότητας και προβλεψιμότητας.

2.6. Ο τριμερής κοινωνικός διάλογος έχει διακοπεί σε εθνικό επίπεδο εδώ και ένα χρόνο. Η σημαντικότερη συνδικαλιστική οργάνωση της χώρας αρνείται να συμμετάσχει στο διάλογο αφού η Κυβέρνηση έλαβε μέτρα οικονομικής και κοινωνικής φύσεως χωρίς να διαβουλευθεί με τους κοινωνικούς εταίρους. Παρατηρούνται μάλιστα απόπειρες της εξουσίας να παρακάμψει τις πλέον αντιπροσωπευτικές οργανώσεις, διοργανώνοντας πολυμερή διάλογο χωρίς τη συμμετοχή τους. Στον τομέα της τοπικής αυτοδιοίκησης, τα τελευταία χρόνια σημειώθηκαν επίσης τάσεις διατήρησης ή ενίσχυσης της εξουσίας της κεντρικής διοίκησης, κυρίως στον τομέα του προϋπολογισμού όσον αφορά τις δαπάνες όσων εκλέγονται σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Ο πραγματικός εκδημοκρατισμός των τοπικών και περιφερειακών οργάνων θα καθυστερήσει ακόμη πολύ.

2.7. Η ΟΚΕ διαπίστωσε επίσης ότι δεν έχουν εκπληρωθεί οι προϋποθέσεις που θα βοηθήσουν την εξέλιξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων οι οποίες διαδραματίζουν, ιδιαίτερα κατά τη μεταβατική διαδικασία προς την οικονομία της αγοράς, σημαντικότατο ρόλο στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης οι οποίες θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν τις θέσεις που χάνονται από τη διάλυση των μεγάλων κρατικών ομίλων. Η ομάδα πίεσης των μεγάλων επιχειρήσεων είναι παντοδύναμη και εισακούγεται, πράγμα που δεν συμβαίνει με τις ΜΜΕ. Από τα νέα ταμεία για τη βοήθεια των επιχειρήσεων επωφελούνται κυρίως οι μεγάλοι όμιλοι, οι οποίοι διαθέτουν εξάλλου προνομιακή πρόσβαση στην παροχή πιστώσεων ενώ τα επιτόκια για τις ΜΜΕ είναι απαγορευτικά.

2.8. Μέσα σε ένα αβέβαιο πολιτικό κλίμα, οι οικονομικές και κοινωνικές προοπτικές φαίνονται σήμερα λιγότερο ευνοϊκές. Για να διασφαλισθεί η συνέχιση της ανάπτυξης, η οικονομική και κοινωνική συνοχή της χώρας και η επιτυχία της προενταξιακής στρατηγικής πρέπει να αρθεί ορισμένος αριθμός υποθηκών.

3. Η συνεργασία για την ένταξη της Σλοβακίας

Η απόφαση του Συμβουλίου καθορίζει βραχυπρόθεσμους στόχους (από τώρα έως το τέλος 1998) και μεσοπρόθεσμους (χωρίς προσδιορισμό ημερομηνίας).

3.1. Βραχυπρόθεσμα, η συνεργασία εμμένει κυρίως στα εξής σημεία τα οποία η ΟΚΕ θεωρεί σημαντικά:

- πολιτικά κριτήρια: διεξαγωγή εθνικών και τοπικών εκλογών, δικαιώματα της αντιπολίτευσης, θέσπιση διατάξεων σχετικών με τις γλώσσες των μειονοτήτων,

- οικονομικά κριτήρια: απορρόφηση των εσωτερικών και εξωτερικών ανισοζυγίων, διευθέτηση των μονοπωλίων, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας, μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα,

- ενίσχυση των θεσμικών και διοικητικών δυνατοτήτων: θέσπιση νομοθεσίας στον τομέα της δημόσιας διοίκησης, στον τομέα του περιβάλλοντος,

- εσωτερική αγορά: δημόσιες συμβάσεις, νομοθεσία για τις κρατικές ενισχύσεις, εναρμόνιση στον κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό τομέα,

- δικαιοσύνη και εσωτερική πολιτική: καταπολέμηση της διαφθοράς και της εγκληματικότητας.

3.2. Μεσοπρόθεσμα, η συνεργασία αφορά πολυάριθμα σημεία, δίνεται όμως εντελώς ιδιαίτερη προσοχή στη σταθερότητα των δημοκρατικών θεσμών. Η ΟΚΕ επισημαίνει κυρίως:

- την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, την υποστήριξη των μη κυβερνητικών οργανώσεων και την ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης 7

- την ενίσχυση των θεσμικών δομών στον τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης 7

- τη μεταφορά του κοινοτικού κεκτημένου της ενιαίας αγοράς στους τομείς όπως π.χ. τα πνευματικά δικαιώματα, η προστασία των δεδομένων ή των οπτικοακουστικών μέσων 7

- τη συνεχή μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης και των δυνάμεων για την τήρηση της τάξης 7

- την ενίσχυση των αρχών ελέγχου στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας, την ολοκλήρωση του σταθμού πυρηνικής ενέργειας του Μοσχοβέτσε, σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές ασφάλειας 7

- τον τομέα των μεταφορών 7

- το περιβάλλον.

3.3. Σε χρηματοοικονομικούς όρους, τα κονδύλια για τη Σλοβακία ανήλθαν για την περίοδο 1995-1997 στο ποσό των 95 εκατ. Ecu βάσει του προγράμματος Phare. Από το 1998, η Σλοβακία δικαιούται της διευκόλυνσης για την αναπροσαρμογή που προβλέπεται για τις χώρες που δε θα συμμετάσχουν στις πρώτες διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπεται ένα ποσό 145 εκατ. Ecu για την περίοδο 1998/1999 (Phare + διευκόλυνση αναπροσαρμογής). Η Σλοβακία μπορεί επίσης να επωφεληθεί των διευκολύνσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων όσον αφορά τα δάνεια που είναι καλυμμένα με εμπράγματες ασφάλειες και να επωφεληθεί από τα ταμεία του προγράμματος Phare με τα διάφορα εσωτερικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Leonardo, Πρόγραμμα για τις ΜΜΕ, 5ο Πρόγραμμα-πλαίσιο για την Ε& ΤΑ). Από το έτος 2000, η Σλοβακία θα μπορέσει επίσης να επωφεληθεί από το μέσο ενίσχυσης της γεωργίας και από το διαρθρωτικό μέσο του τύπου των ταμείων συνοχής, (ISPA) για το περιβάλλον και τις υποδομές.

4. Πρώτες γενικές παρατηρήσεις για την προενταξιακή στρατηγική

4.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ανησυχεί σοβαρά για τη συμμετοχή των οικονομικών και κοινωνικών δυνάμεων στη διαδικασία διεύρυνσης, (βλ. γνωμοδότηση του κ. Masucci με θέμα «η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης» έγγραφο. CES 1197/97 και γνωμοδότηση του κ. Hamro-Drotz για την «Ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική» έγγρ. CES 456/98). Διαπιστώνει ότι ο πολύπλοκος μηχανισμός που καθιέρωσε το Συμβούλιο δεν προβλέπει τη συμμετοχή των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των υποψήφιων χωρών και η ΟΚΕ διατυπώνει συστάσεις να ληφθεί μέριμνα σχετικά.

4.2. Γενικότερα, η ΟΚΕ ανησυχεί για τη συνέπεια που θα έχει στους πολίτες τόσο στις υποψήφιες χώρες όσο και στις χώρες της Ένωσης ένας τόσο πολύπλοκος και αδιαφανής μηχανισμός. Ζητεί συνεπώς την απλούστευση των διαδικασιών, μία πραγματική στρατηγική επικοινωνίας και παροχής πληροφοριών προς τους πολίτες χρησιμοποιώντας τα μέσα ενημέρωσης και τους φυσιολογικούς φορείς της κοινής γνώμης που είναι οι κοινωνικοοικονομικές οργανώσεις.

4.3. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της που οι συνεργασίες για την ένταξη αναφέρονται ακροθιγώς ή παραμελούν τις πολύ σημαντικές έννοιες όπως η Ευρώπη των πολιτών, οι πολιτικές υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η πολιτική για την έρευνα και ανάπτυξη, η κοινή εξωτερική εμπορική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ). Πράγματι, η προσχώρηση είναι μία διαδικασία μακράς διαρκείας με τεράστιες συνέπειες για τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους και για όλους τους πολίτες γενικά.

4.4. Η ΟΚΕ προτείνει να συμπεριληφθεί στις συνεργασίες ένα μέσο οικονομικής και κοινωνικής αξιολόγησης της προενταξιακής στρατηγικής. Ένα παρόμοιο μέσο πρέπει να είναι ανεξάρτητο από τις κυβερνήσεις και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μπορεί να προταθεί η δημιουργία ενός παρατηρητηρίου για τον οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο της προενταξιακής στρατηγικής. Μπορεί να λάβει τη μορφή ενός δικτύου ανεξαρτήτων ομάδων, που θα συνεργάζονται στενά σε κάθε υποψήφια χώρα με τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους. Στο παρατηρητήριο αυτό θα πρέπει επίσης να ανατεθεί η υποβολή ανεξάρτητων γνωμών όσον αφορά την προετοιμασία των νομοθετικών μέτρων προσαρμογής των νομοθεσιών στο κοινοτικό κεκτημένο. Η ΟΚΕ μπορεί να δώσει την απαραίτητη ώθηση για την καθιέρωση των εν λόγω παρατηρητηρίων και να αποτελέσει το σύνδεσμο των οικονομικών και κοινωνικών κύκλων των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5. Αποτελέσματα της ακρόασης της ΟΚΕ με τους οικονομικούς και κοινωνικούς κύκλους και με την κοινωνία των πολιτών

Στις 8 και 9 Ιουνίου 1998 η ομάδα μελέτης της ΟΚΕ διοργάνωσε στην Μπρατισλάβα ακρόαση μεταξύ των σημαντικότερων κοινωνικοοικονομικών οργανώσεων της χώρας [βλ. παράρτημα ΙΙ ()]. Προηγουμένως, ένα ερωτηματολόγιο είχε διαβιβασθεί στις οργανώσεις αυτές [παράρτημα Ι ()]. Η εκδήλωση αυτή που διοργανώθηκε χάρη στην υποστήριξη της αντιπροσωπείας της Επιτροπής επέτρεψε να διαπιστωθούν τα εξής:

5.1. Οι περισσότερες οργανώσεις τόνισαν τις δυσκολίες που συναντούν όσον αφορά την παροχή πληροφοριών για τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση εξαιτίας της στάσης των κυβερνητικών αρχών. Παρόλα αυτά, οι εν λόγω οργανώσεις κατόρθωσαν να συνάψουν εξαιρετικές σχέσεις με τις ομολόγους τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ενσωματώθηκαν στις ευρωπαϊκές δομές (Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικαλιστικών Οργανώσεων, Ένωση Βιομηχανιών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, Ευρωεπιμελητήρια, COPA ...), πράγμα που τους παρέχει πρόσβαση στις πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στα Ευρωπαϊκά Προγράμματα Συνεργασίας. Λόγω της αρνητικής στάσης των αρχών, η πληροφόρηση και η ενίσχυση των εν λόγω οργανώσεων από τα ευρωπαϊκά όργανα και από την αντιπροσωπεία της Επιτροπής στην Μπρατισλάβα θεωρούνται ως ουσιαστικές για να μπορέσουν να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της προενταξιακής στρατηγικής. Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω, ορισμένες οργανώσεις εξέφρασαν την επιθυμία για μία σταθερότερη και ενεργητικότερη υποστήριξη εκ μέρους της αντιπροσωπείας.

5.2. Η ανάγκη για τη διεξαγωγή πραγματικών αναλύσεων επιστημονικού χαρακτήρα και ανεξάρτητων όσον αφορά τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες που θα έχει η διαδικασία ένταξης έχει γίνει σοβαρά αισθητή κυρίως στους ευαίσθητους τομείς της βιομηχανίας ή της γεωργίας. Πρέπει να διεξαχθεί μία αληθινή συζήτηση με την κοινωνία των πολιτών όσον αφορά τους όρους της προενταξιακής στρατηγικής. Της συζήτησης αυτής θα πρέπει να προηγηθεί μία ευρεία εκστρατεία πληροφόρησης και να συμμετάσχουν στη συζήτηση οι οικονομικές και κοινωνικές δυνάμεις καθώς και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

5.3. Οι οικονομικές και κοινωνικές οργανώσεις και η κοινωνία των πολιτών, οι οποίες παρευρέθησαν στην ακρόαση τάχθηκαν ομόφωνα υπέρ της αρχής της ένταξης της χώρας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ζητούν όμως από τα ευρωπαϊκά όργανα να απευθύνουν στο σλοβακικό λαό θετικά μηνύματα όσον αφορά το δικαίωμα ένταξης της Σλοβακίας και τη δυνατότητα να συμμετάσχει στην πρώτη ομάδα των χωρών που έγιναν δεκτές στις διαπραγματεύσεις για τη διεύρυνση χωρίς άλλες προϋποθέσεις παρά μόνο την τήρηση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης και την επιτυχία της προενταξιακής διαδικασίας.

5.4. Οι οικονομικές και κοινωνικές οργανώσεις και η αστική κοινωνία της Σλοβακίας θεωρούν την ένταξή τους στις ευρωπαϊκές δομές και τη συνεργασία τους με τις ομολόγους τους στα κράτη-μέλη ως καθοριστικής σημασίας προκειμένου να ενισχύσουν τη θέση τους στη σλοβακική κοινωνία και να διασφαλίσουν τις προϋποθέσεις για την επιτυχία της ένταξης. Αναμένουν συνεπώς, από την Ευρωπαϊκή Ένωση την ενίσχυση των προγραμμάτων και των δράσεων ανταλλαγών και συνεργασίας υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν άμεση πρόσβαση. Παράλληλα, οι οργανώσεις αυτές εκφράζουν την έντονη επιθυμία όπως τα προγράμματα και οι δράσεις συνεργασίας της Ένωσης κατευθύνονται από κοινού με τις οργανώσεις των γειτονικών χωρών με τρόπο ώστε να ενισχυθεί η περιφερειακή συνεργασία και να ενισχυθούν οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές σχέσεις της Σλοβακίας ιδιαίτερα με την Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, την Αυστρία και την Ουκρανία.

5.5. Οι περισσότερες οργανώσεις της Σλοβακίας απευθύνουν έκκληση στους πολιτικούς υπεύθυνους της χώρας τους υπέρ ενός ευρύτατου εκδημοκρατισμού και για μία πραγματική αποκέντρωση των μεθόδων της κυβέρνησης πράγμα που θα οδηγούσε στην αναγνώριση του ρόλου των κοινωνικών εταίρων, των κοινωνικοοικονομικών οργανώσεων και της κοινωνίας των πολιτών ως σημαντικών και ανεξάρτητων παραγόντων της δημοκρατικής ζωής της χώρας.

6. Παρατηρήσεις όσον αφορά τη συνεργασία για την ένταξη της Σλοβακίας

6.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υποστηρίζει, λόγω αρχών, την ιδέα ενσωμάτωσης της Σλοβακίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκφράζει τη λύπη της που το σημερινό πολιτικό πλαίσιο οδήγησε στην αναβολή της έναρξης των διαπραγματεύσεων. Με τη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας, η ΟΚΕ προτίθεται να υποστηρίξει την εγκαθίδρυση ενός κράτους δικαίου στη Σλοβακία, σύμφωνα με τις δημοκρατικές αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΟΚΕ επιθυμεί με τον τρόπο αυτό να συμβάλει εποικοδομητικά και να απευθύνει ένα θετικό μήνυμα στις κοινωνικοοικονομικές οργανώσεις και στη σλοβακική κοινωνία.

6.2. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της που το θέμα της διατήρησης και της ενίσχυσης των σχέσεων μεταξύ των ΧΚΑΕ και των γειτόνων τους δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των προτεραιοτήτων των εταιρικών σχέσεων. Το θέμα αυτό της φαίνεται ιδιαίτερα σημαντικό στην περίπτωση της Σλοβακίας, χώρας που έχει κοινά σύνορα με την Αυστρία, την Ουκρανία, την Πολωνία, την Τσεχική Δημοκρατία με την οποία μόλις χωρίστηκαν και με την Ουγγαρία, χώρα με την οποία έχει ένα δυσάρεστο παρελθόν και πρόσφατες διαφορές. Η ΟΚΕ φρονεί ότι η περιφερειακή ολοκλήρωση και τα προγράμματα μεθοριακής συνεργασίας πρέπει να αποτελούν τις σημαντικότερες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για τη Σλοβακία, αλλά και για τους γειτόνους της, ούτως ώστε να προωθηθεί ένα περιφερειακό πλαίσιο συνεργασίας, αμοιβαίας εμπιστοσύνης και σταθερότητας.

6.3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ανησυχεί επίσης μήπως η διαδικασία διεύρυνσης αναζωογονήσει περιφερειακές εντάσεις ιδίως μεταξύ των υποψηφίων χωρών. Με το πνεύμα αυτό και έχοντας υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση και την ιστορία των δύο οντοτήτων που κάποτε αποτελούσαν την Τσεχοσλοβακία κρίνει ότι θα ήταν προτιμότερο εάν το επιτρέπει η κατάσταση, πράγμα που δεν ισχύει προς το παρόν, να προβλεφθεί η ταυτόχρονη ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

6.4. Όσον αφορά το περιεχόμενο των εταιρικών σχέσεων για την ένταξη της Σλοβακίας, η ΟΚΕ προτείνει την ανάπτυξη ή την ενίσχυση των εξής τομέων:

- την οργάνωση του κοινωνικού διαλόγου, των πολιτικών υπέρ της απασχόλησης και της εφαρμογής του κοινωνικού κεφαλαίου. Πράγματι, στη Σλοβακία η πολύ συστηματική εφαρμογή της τριμερούς, η οποία έχει διακοπεί σήμερα, δεν αφήνει αρκετή θέση στις άμεσες σχέσεις μεταξύ των κοινωνικών εταίρων χωρίς την κρατική παρέμβαση. Πρέπει συνεπώς να υποστηριχθεί ο ανεξάρτητος κοινωνικός διάλογος, να του χορηγηθούν τα μέσα λειτουργίας του και να συνδεθεί πολύ στενά στη διαδικασία προένταξης κυρίως όσον αφορά το κοινωνικό κεφάλαιο της Συνθήκης 7

- την καθιέρωση ενός ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για τις ΜΜΕ, για τη βιοτεχνία και το επιχειρηματικό πνεύμα: πρόκειται κυρίως για νέους νόμους οι οποίοι εξασφαλίζουν μεγαλύτερη διαφάνεια και την «αποπολιτικοποίηση» της οικονομικής ζωής (π.χ. διαφάνεια και διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ στις δημόσιες συμβάσεις), την ίδρυση σταθερών και ανεξάρτητων φορέων, τη μεταρρύθμιση του τραπεζικού συστήματος για να διευκολυνθεί και να βελτιωθεί η πρόσβαση στην παροχή πιστώσεων και τέλος τη βοήθεια για να αναπτυχθούν οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των ΜΜΕ 7

- την οργάνωση των τοπικών αρχών αναθέτοντας στους τοπικά εκλεγμένους αρμοδιότητες και περισσότερους πόρους. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να εφαρμοσθεί μία δραστήρια περιφερειακή πολιτική προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι διαφορές του βιοτικού επιπέδου και των ποσοστών ανεργίας, οι οποίοι σήμερα είναι πολύ διαφορετικοί μεταξύ του ανατολικού και δυτικού τμήματος της χώρας 7

- την άσκηση δραστήριων πολιτικών στον τομέα της εκπαίδευσης, της έρευνας και του πολιτισμού.

6.5. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απευθύνεται συστηματικότερα προς τις οικονομικές και κοινωνικές οργανώσεις και στην κοινωνία των πολιτών της Σλοβακίας.

6.5.1. Όσον αφορά την επικοινωνία και την πληροφόρηση, η αντιπροσωπεία της Επιτροπής στην Μπρατισλάβα πρέπει να εφοδιαστεί με τα απαραίτητα μέσα για τη σύσταση ενός κέντρου επαφών με τις οικονομικές και κοινωνικές οργανώσεις και με την κοινωνία των πολιτών. Το κέντρο αυτό πρέπει να παρέχει, ιδία πρωτοβουλία, όλες τις απαραίτητες πληροφορίες στην κοινωνία των πολιτών της Σλοβακίας όσον αφορά τους όρους και την προενταξιακή διαδικασία και για να βελτιωθεί από τους πολίτες ο έλεγχος της διαδικασίας ένταξης. Τα κείμενα που υιοθετήθηκαν στο πλαίσιο της προενταξιακής διαδικασίας (νόμοι, κανονισμοί, προδιαγραφές κ.λπ.) πρέπει να διαβιβασθούν το ταχύτερο χωρίς έξοδα και ιδιαίτερες διατυπώσεις, μεταφρασμένα στη σλοβακική γλώσσα, στις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των οικονομικών και κοινωνικών κύκλων και στις οργανώσεις των πολιτών της Σλοβακίας.

6.5.2. Σχετικά με τα προγράμματα συνεργασίας και αρωγής το μεγαλύτερο μέρος των χρηματοδοτούμενων σχεδίων από τα μέσα προένταξης πρέπει να αφιερωθεί για την υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών και των αντιπροσωπευτικών της οργανώσεων. Οι δικαιούχοι της ευρωπαϊκής βοήθειας πρέπει να εγγυηθούν την πρόσβαση στις πληροφορίες για τις τρέχουσες μελέτες και τα τρέχοντα προγράμματα. Πάντως, πρέπει να παρασχεθεί μία συστηματικότερη και λεπτομερέστερη πληροφόρηση όσον αφορά τα αποτελέσματα των χρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση προγραμμάτων.

6.5.3. Καθόσον αφορά την κοινωνικοοικονομική ανάλυση σχετικά με τις επιπτώσεις της ένταξης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να υποστηρίξει στη Σλοβακία τη δραστηριότητα των ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι εργάζονται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου και διατηρούν στενές σχέσεις με τις οικονομικές και κοινωνικές οργανώσεις και με την κοινωνία των πολιτών.

6.5.4. Σχετικά με την περιφερειακή συνεργασία, η ΟΚΕ συνιστά να ενισχυθούν τα προγράμματα συνεργασίας που αφορούν κυρίως την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τις κοινωνικές σχέσεις και τις οικονομικές συναλλαγές. Προγράμματα του τύπου «Interreg» πρέπει να ενισχυθούν, και η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει τη δραστήρια συμμετοχή των τοπικά εκλεγμένων στις σχετικές παραμεθόριες περιφέρειες.

6.6. Η ΟΚΕ απευθύνει έκκληση προς την Κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο της Σλοβακικής Δημοκρατίας να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των συμπολιτών τους, των οποίων η πλειοψηφία διάκειται ευνοϊκά όσον αφορά την ενσωμάτωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πράγματι, το Κοινοβούλιο και η Κυβέρνηση είναι οι αρμόδιοι φορείς για να προβούν στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η συμμετοχή της Σλοβακίας στην ομάδα των πρώτων προς ένταξη χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η ΟΚΕ εντυπωσιάστηκε πολύ από το δυναμισμό και τη βούληση για την ενσωμάτωση στην Ένωση που έδειξαν οι οικονομικές και κοινωνικές οργανώσεις και η κοινωνία των πολιτών της Σλοβακίας. Μεταξύ όλων των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων, ο εκδημοκρατισμός της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ζωής θα είναι κατά την άποψη της ΟΚΕ ο σημαντικότερος παράγων επιτυχίας. Η πραγματική επανάληψη του κοινωνικού διαλόγου, η αναγνώριση του βασικού ρόλου των οικονομικών και κοινωνικών οργανώσεων ως διαρθρωτικών στοιχείων της κοινωνίας, η διαβούλευση και η ακρόαση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και η εγκατάσταση ισχυρών τοπικών και περιφερειακών αρχών αποτελούν το υπόβαθρο του εκδημοκρατισμού αυτού. Με τον τρόπο αυτό η Σλοβακία θα μπορέσει να απελευθερώσει την απαραίτητη ενέργεια και δυναμικότητα που διαθέτει προκειμένου να προσελκύσει περισσότερες ξένες επενδύσεις. Η Ευρωπαϊκή ΟΚΕ προτίθεται να συνεχίσει τον καρποφόρο διάλογο που καθιερώθηκε με τις κοινωνικοοικονομικές οργανώσεις της χώρας.

Βρυξέλλες, 9 Σεπτεμβρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() Βλ. στο παράρτημα κατάλογο με τις οργανώσεις που συμμετείχαν στην ακρόαση ή απάντησαν στο ερωτηματολόγιο.

() Βλ. στο παράρτημα το ερωτηματολόγιο που διαβιβάσθηκε στις οικονομικές και κοινωνικές οργανώσεις και στην κοινωνία των πολιτών της Σλοβακικής Δημοκρατίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Ερωτηματολόγιο προς τις οικονομικές και κοινωνικές οργανώσεις και προς την κοινωνία των πολιτών της Σλοβακικής Δημοκρατίας

1. Έχετε αρκετές πληροφορίες όσον αφορά τη διαδικασία ενσωμάτωσης και την εταιρική σχέση για την ένταξη της Σλοβακίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Μήπως υπάρχουν πληροφορίες που δεν σας έχουν δοθεί;

2. Πώς κρίνετε τις προετοιμασίες για την ένταξη της χώρας σας στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Έχετε μήπως κάτι να προτείνετε όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα ή τις προτεραιότητες;

3. Ποιες δυσκολίες νομίζετε ότι θα αντιμετωπίσει η Σλοβακία προκειμένου να ανταποκριθεί στα κριτήρια ένταξης και στην εφαρμογή των μέτρων προσαρμογής στη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

4. Ποιες μπορεί να είναι κατά τη γνώμη σας οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις εξαιτίας της προενταξιακής στρατηγικής της Σλοβακίας; Μήπως έχετε προτάσεις όσον αφορά τα συνοδευτικά μέτρα;

5. Μήπως μέσω της Κυβέρνησής σας συμμετέχετε στις προετοιμασίες ένταξης της χώρας σας στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Ποια είναι η μορφή της εν λόγω συμμετοχής ή τι μορφή θα μπορούσε να λάβει;

6. Πώς κρίνεται την πρωτοβουλία της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΟΚΕ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης να σας συμβουλευθεί και να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας όσον αφορά την προενταξιακή στρατηγική της Σλοβακίας; Συμφωνείτε να συνεχισθούν οι σχέσεις σας με την ΟΚΕ; Με ποια μορφή;

7. Έχετε συνάψει σχέσεις με τις ομολόγους σας στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Προτίθεστε να τις αναπτύξετε τα προσεχή χρόνια και επιθυμείτε να υποστηριχθείτε για το σκοπό αυτό;

8. Πως κρίνετε σήμερα την πορεία των σχέσεων της χώρας σας με τις γειτονικές χώρες (Δημοκρατία της Τσεχίας, Πολωνία, Ουκρανία, Ουγγαρία, Αυστρία); Ποιες είναι οι σχέσεις σας με τις ομολόγους σας των εν λόγω χωρών; Επιθυμείτε να τις αναπτύξετε ή να τις ενισχύσετε στο μέλλον;

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Κατάλογος των φορέων οι οποίοι συμμετείχαν στην ακρόαση και/ή απάντησαν στο ερωτηματολόγιο

Εργοδοτικές οργανώσεις:

- Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργοδοτών της Σλοβακικής Δημοκρατίας

- Σλοβακικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο

Οργανώσεις των εργαζομένων:

- Συνομοσπονδία των Συνδικαλιστικών Ενώσεων της Σλοβακικής Δημοκρατίας

Διάφορες ομάδες συμφερόντων:

- Slovak Academic Information Agency: Κέντρο για τον Τριτογενή Τομέα

- Ένωση των Πόλεων και Κοινοτήτων της Σλοβακίας

- Ένωση των Γεωργικών Συνεταιρισμών της Σλοβακικής Δημοκρατίας

- Οίκος της Ευρώπης, Μπρατισλάβα

- Focus - Κέντρο κοινωνικών αναλύσεων και αναλύσεων marketing

Αντιπρόσωποι των κυβερνητικών υπηρεσιών της Σλοβακίας:

- του Υπουργείου Εργασίας

- της Κυβερνητικής Υπηρεσίας της Σλοβακικής Δημοκρατίας: Ινστιτούτο για την προσέγγιση των νομοθεσιών

- του Συμβουλίου της Κυβέρνησης για τις οικονομικές και κοινωνικές συμφωνίες

- της Εθνικής Υπηρεσίας για την Ανάπτυξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων

Λοιποί:

- Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Σλοβακική Δημοκρατία

- M.E.S.A. 10 - Κέντρο Οικονομικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

- Κέντρο Οικονομικής Ανάπτυξης