Πρόταση κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) του Συμβουλίου για τη χορήγηση συνδρομής με σκοπό την οικονομική μεταρρύθμιση και ανάκαμψη στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη και τη Μογγολία (95/C 134/09) COM(95) 12 τελικό - 95/0056(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 18 Απριλίου 1995) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 203,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Εκτιμώντας:

ότι, μετά από τις συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Δουβλίνο και τη Ρώμη το 1990, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εισήγαγε ένα πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας υπέρ της οικονομικής μεταρρύθμισης και ανάκαμψης στην πρώην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών 7 ότι ο κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΟΚ) αριθ. 2053/93 του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 1993 για τη χορήγηση τεχνικής συνδρομής στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και τη Μογγολία (1) για την προσπάθεια εξυγίανσης και ανάκαμψης των οικονομιών τους θέσπισε τους όρους για τη χορήγηση της παρούσας τεχνικής βοήθειας και καθόρισε ότι η ενέργεια θα διαρκέσει από την 1η Ιανουαρίου 1993 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1995 7 ότι η εν λόγω συνδρομή θα αποβεί πλήρως αποτελεσματική μόνο στα πλαίσια της επίτευξης προόδου προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ελεύθερων και ανοικτών δημοκρατικών συστημάτων που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και συστημάτων οικονομίας της αγοράς 7 ότι θα πρέπει να συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια, δεδομένου ότι η εν λόγω συνδρομή ήδη έχει σημαντικό αντίκτυπο για τη μεταρρύθμιση των Νέων Ανεξάρτητων Κρατών και της Μογγολίας, και ότι απαιτείται περαιτέρω βοήθεια για να εξασφαλίζεται ο μακροπρόθεσμος χαρακτήρας της μεταρρύθμισης 7 ότι η χορήγηση της εν λόγω συνδρομής θα πρέπει να δημιουργήσει συνθήκες ευνοϊκές για τις ιδιωτικές επενδύσεις 7 ότι είναι σκόπιμο να καθοριστούν προτεραιότητες για την εν λόγω τεχνική συνδρομή 7 ότι η κοινοτική βοήθεια θα είναι αποτελεσματικότερη εάν υλοποιηθεί με αποκεντρωτικό τρόπο σε κάθε δικαιούχο χώρα 7 ότι θα πρέπει να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη διακρατικών οικονομικών δεσμών και εμπορικών ρευμάτων που συμβάλουν στην οικονομική μεταρρύθμιση και αναδιάρθρωση 7 ότι, για να καλυφθούν δεόντως οι πιο πιεστικές ανάγκες των Νέων Ανεξαρτήτων Κρατών και της Μογγολίας στο παρόν στάδιο της οικονομικής τους μεταρρύθμισης, είναι ανάγκη να επιτραπεί η χρησιμοποίηση περιορισμένου ποσού της χρηματοδοτικής βοήθειας για έργα υποδομής μικρής κλίμακας στο πλαίσιο των διασυνοριακών διευκολύνσεων 7 ότι η ανάπτυξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων αποτελεί προτεραιότητα σε όλα τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη και τη Μογγολία και ότι είναι, συνεπώς, σκόπιμο να προβλεφθεί παροχή ιδίων κεφαλαίων για αυτές τις εταιρείες 7 ότι η ένταξη των περιβαλλοντικών θεμάτων στο πρόγραμμα εξασφαλίζει τη μακρόπνοη βιωσιμότητα των οικονομικών μεταρρυθμίσεων 7 ότι, κατά τη σύνοδό του στη Ρώμη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε επίσης τη σπουδαιότητα ενός αποτελεσματικού συντονισμού, από την Επιτροπή, των προσπαθειών που καταβάλλονται στην πρώην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών εκ μέρους τη Κοινότητας και των μεμονωμένων κρατών μελών της 7 ότι, κατά την υλοποίηση της κοινοτικής βοήθειας είναι σκόπιμο η Επιτροπή να επικουρείται από επιτροπή αποτελούμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών 7 ότι οι απαιτήσεις της μεταρρύθμισης και αναδιάρθρωσης των οικονομιών που βρίσκονται σε εξέλιξη και η αποτελεσματική διαχείριση αυτού του προγράμματος επιβάλλουν πολυετή προσέγγιση 7 ότι η βοήθεια για την οικονομική μεταρρύθμιση και ανάκαμψη μπορεί να απαιτεί ειδικούς τύπους πραγματογνωμοσύνης που είναι ιδίως διαθέσιμοι στις χώρες που επωφελούνται του προγράμματος Phare και σε ορισμένα άλλα κράτη 7 ότι η συνεχής παροχή βοήθειας θα συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της Κοινότητας, ιδίως στο πλαίσιο των συμφωνιών εταιρικής σχέσεως και συνεργασίας 7 ότι οι συνθήκες δεν προβλέπουν, για την έκδοση του παρόντος κανονισμού, εξουσίες άλλες από αυτές του άρθρου 235 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 203 της συνθήκης ΕΚΑΕ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

1. Η Κοινότητα εφαρμόζει πρόγραμμα για να συνδράμει στην οικονομική μεταρρύθμιση και ανάκαμψη στα κράτη εταίρους που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι (που εφεξής καλούνται «κράτη εταίροι» από την 1η Ιανουαρίου 1996 σύμφωνα με τα κριτήρια που θεσπίζει ο παρών κανονισμός.

2. Η συνδρομή συγκεντρώνεται σε τομείς και, ενδεχομένως, σε γεωγραφικές περιοχές όπου τα κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει συγκεκριμένα μέτρα για την προώθηση της μεταρρύθμισης ή/και μπορούν να υποβάλουν χρονοδιάγραμμα. Οι λεπτομέρειες χορήγησης της συνδρομής αποφασίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 3.

Άρθρο 2

1. Το πρόγραμμα που αναφέρεται στο άρθρο 1 λαμβάνει κυρίως τη μορφή τεχνικής συνδρομής στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη αρχίσει στα δικαιούχα κράτη και ειδικότερα στα μέτρα τα οποία αποσκοπούν στη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς και την ως εκ τούτου ενδυνάμωση της δημοκρατίας 7 αυτό επιτυχγάνεται μεταξύ άλλων με το να ενθαρρύνεται ο διάλογος μεταξύ κοινωνικών εταίρων. Καλύπτει επίσης, κατά περίπτωση, και σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 7 παράγραφοι 2 και 3, το εύλογο κόστος των προμηθειών που απαιτούνται για τη στήριξη της εκτέλεσης της τεχνικής συνδρομής. Σε ειδικές περιπτώσεις, όπως στα προγράμματα πυρηνικής ασφάλειας, είναι δυνατόν να περιληφθούν σε σημαντικό βαθμό και οι προμήθειες.

Το κόστος των έργων σε τοπικό νόμισμα καλύπτεται από την Κοινότητα μόνο στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο.

2. Για κάθε περίπτωση ξεχωριστά και σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2, η συνδρομή μπορεί να καλύψει τις δαπάνες που σχετίζονται με έργα υποδομής μικρής κλίμακας στο πλαίσιο των διασυνοριακών διευκολύνσεων που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 9.

3. Το πρόγραμμα προωθεί τη βιομηχανική συνεργασία και υποστηρίζει τη σύσταση κοινών επιχειρήσεων που θα χρηματοδοτούνται με εισφορές ιδίων κεφαλαίων μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

4. Η συνδρομή καλύπτει επίσης δαπάνες που σχετίζονται με την προετοιμασία, υλοποίηση, εποπτεία, λογιστικό έλεγχο και αξιολόγηση της εκτέλεσης αυτών των ενεργειών, καθώς και τις δαπάνες που σχετίζονται με την πληροφόρηση.

5. Η τεχνική συνδρομή επικεντρώνεται, ιδίως στους ενδεικτικούς τομείς που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ, λαμβανομένων υπόψη των εξελισσομένων αναγκών των δικαιούχων. Επιπλέον, τα περιβαλλοντικά θέματα εντάσσονται στην προετοιμασία και εφαρμογή του προγράμματος. Στη συνέχεια, μεταξύ άλλων παρέχεται βοήθεια στις χώρες εταίρους όσον αφορά την ενίσχυση των θεσμών, τη νομοθεσία και την κατάρτιση στον τομέα του περιβάλλοντος.

6. Ιδιαίτερη προσοχή θα αποδοθεί στο θέμα της προώθησης των γυναικών κατά την κατάρτιση και εφαρμογή προγραμμάτων.

7. Οι ενέργειες που χρηματοδοτούνται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό επιλέγονται αφού ληφθούν υπόψη, μεταξύ άλλων, οι προτιμήσεις των αποδεκτών και βάσει εκτίμησης της αποτελεσματικότητάς τους προς επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται μέσω της κοινοτικής βοήθειας.

8. Η συνδρομή υλοποιείται σε αποκεντρωτική βάση. Για το σκοπό αυτό, οι τελικοί δικαιούχοι της κοινοτικής συνδρομής συμμετέχουν στενά στην κατάρτιση και εκτέλεση των προγραμμάτων, και μόλις αποφασίσουν οι εθνικές αρχές των κρατών εταίρων τις τομεακές πολιτικές και στρατηγικές, καθώς και τις γεωγραφικές περιοχές συγκέντρωσης, ο προσδιορισμός και η κατάρτιση των προς στήριξη μέτρων πραγματοποιούνται αμέσως σε περιφερειακό επίπεδο όπου είναι δυνατόν.

Καθιερώνεται τακτικός συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένου του συντονισμού επιτόπου κατά τις επαφές τους με τα κράτη εταίρους, στα στάδια τόσο του ορισμού όσο και της εκτέλεσης του προγράμματος.

9. Μπορεί να χορηγηθεί συνδρομή για την στήριξη μέτρων που αποσκοπούν στην προώθηση της διακρατικής συνεργασίας. Ιδιαίτερη προσοχή θα αποδοθεί στις διασυνοριακές διευκολύνσεις στα σύνορα μεταξύ των Νέων Ανεξαρτήτων Κρατών και της Ένωσης, και των Νέων Ανεξαρτήτων Κρατών και της Κεντρικής Ευρώπης.

10. Στην περίπτωση που λείπει ένα σημαντικό στοιχείο για τη συνέχιση της συνεργασίας, το Συμβούλιο μπορεί, με ειδική πλειοψηφία, μετά από πρόταση της Επιτροπής, να αποφασίσει τα μέτρα σχετικά με τη χορήγηση συνδρομής σε ένα κράτος εταίρο.

Άρθρο 3

1. Η κοινοτική συνδρομή λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων που θα διατεθούν τμηματικά, παράλληλα με την υλοποίηση των έργων.

2. Οι χρηματοδοτικές αποφάσεις και οι προκύπτουσες συμβάσεις προβλέπουν ρητά, ότι η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο, μπορούν, κατά περίπτωση, να προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους.

Άρθρο 4

1. Καταρτίζονται ενδεικτικά προγράμματα που καλύπτουν τριετείς περιόδους για κάθε κράτος εταίρο σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6. Αυτά τα προγράμματα ορίζουν τους κύριους στόχους και τις κατευθύνσεις για την κοινοτική συνδρομή στους ενδεικτικούς τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 2. Μπορούν να τροποποιηθούν σύμφωνα με την ίδια διαδικασία κατά την περίοδο εφαρμογής του. Πριν την κατάρτιση ενδεικτικών προγραμμάτων, η Επιτροπή ενημερώνει την αρμόδια επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 6 σχετικά με τις προτεραιότητες που έχουν καθοριστεί σε συνεννόηση με τα κράτη εταίρους.

2. Τα προγράμματα δράσης που βασίζονται στα εν λόγω ενδεικτικά προγράμματα θεσπίζονται κάθε χρόνο σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 3. Αυτά τα προγράμματα δράσης περιλαμβάνουν κατάλογο των κυριότερων έργων που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν στους τομείς που αναφέρονται ενδεικτικά στο άρθρο 2. Το περιεχόμενο των προγραμμάτων καθορίζεται λεπτομερώς ούτως ώστε να παρέχονται στα κράτη μέλη οι κατάλληλες πληροφορίες που να επιτρέπουν στην επιτροπή του άρθρου 6 να διατυπώσει τη γνώμη της.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή πραγματοποιεί ενέργειες σύμφωνα με τα προγράμματα δράσης που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2.

2. Οι συμβάσεις προμηθειών και έργων συνάπτονται με ανοικτή πρόσκληση υποβολής προσφορών εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 116 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών συνάπτονται, κατά γενικό κανόνα με περιορισμένη πρόσκληση υποβολής προσφορών και με απευθείας ανάθεση για παρεμβάσεις μέχρι 300 000 Ecu.

Η συμμετοχή στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών και στις συμβάσεις είναι ανοικτή, με ίσους όρους, σε όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα, στα κράτη μέλη και στα δικαιούχα κράτη.

Η συμμετοχή φυσικών και νομικών προσώπων από τις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται το πρόγραμμα Phare καθώς και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, από μεσογειακές χώρες με παραδοσιακούς οικονομικούς, εμπορικούς ή γεωγραφικούς δεσμούς, μπορεί να επιτρέπεται από την Επιτροπή για κάθε περίπτωση ξεχωριστά αν τα σχετικά προγράμματα ή σχέδια απαιτούν ειδικές μορφές βοήθειας που υφίστανται ειδικότερα στις χώρες αυτές.

3. Η Κοινότητα δεν χρηματοδοτεί φόρους, δασμούς και την αγορά ακινήτων.

4. Σε περίπτωση συγχρηματοδότησης, η συμμετοχή ενδιαφερόμενων τρίτων χωρών σε διαγωνισμούς και σε συμβάσεις μπορεί να επιτραπεί από την Επιτροπή για κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Στις περιπτώσεις αυτές η συμμετοχή επιχειρήσεων από τρίτες χώρες είναι αποδεκτή μόνον εφόσον εξασφαλίζεται η αμοιβαιότητα.

Άρθρο 6

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή αποτελούμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής, καλούμενη εφεξής «επιτροπή».

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. Αποφασίζει με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ για την έκδοση των αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο βάσει πρότασης της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στην επιτροπή, οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία.

3. Η Επιτροπή θεσπίζει τα σχεδιαζόμενα μέτρα εφόσον είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής.

Εάν τα σχεδιαζόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής ή εάν δεν διατυπωθεί γνώμη, η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά με τα ληπτέα μέτρα. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία.

Εάν, κατά τη λήξη περιόδου έξι εβδομάδων, από την υποβολή της πρότασης, το Συμβούλιο δεν έχει αποφανθεί, τα προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή.

4. Η επιτροπή μπορεί να εξετάζει κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού το οποίο υποβάλλει ο πρόεδρός της, ενδεχομένως μετά από αίτηση του αντιπροσώπου κράτους μέλους, και ειδικότερα, κάθε ζήτημα σχετικό με τη γενική εκτέλεση, τη διαχείριση του προγράμματος, τη συγχρηματοδότηση και το συντονισμό που αναφέρεται στο άρθρο 7.

5. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της με ειδική πλειοψηφία.

6. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά την επιτροπή, παρέχοντας ειδικές και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις συμβάσεις που συνάπτονται για την εφαρμογή των σχεδίων και προγραμμάτων. Επιπλέον, για τα σχέδια για τα οποία πρέπει να γίνει περιορισμένη πρόσκληση υποβολής προσφορών σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2, η Επιτροπή, πριν από την κατάρτιση καταλόγων προεπιλογής, παρέχει εγκαίρως τις προκαταρκτικές πληροφορίες που περιλαμβάνουν κριτήρια επιλογής και αξιολόγηση προς διευκόλυνση της συμμετοχής των οικονομικών φορέων.

7. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται επίσης τακτικά σχετικά με την εφαρμογή των προγραμμάτων Tacis.

Άρθρο 7

Η Επιτροπή, μαζί με τα κράτη μέλη, διασφαλίζει τον αποτελεσματικό συντονισμό των ενεργειών τεχνικής συνδρομής που έχουν αναληφθεί στα δικαιούχα κράτη από την Κοινότητα και τα μεμονωμένα κράτη μέλη βάσει των πληροφοριών που παρέχονται από τα κράτη μέλη.

Επιπλέον προωθείται ο συντονισμός και η συνεργασία με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλους δωρητές.

Στο πλαίσιο της συνδρομής που παρέχεται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, η Επιτροπή προωθεί τη συγχρηματοδότηση από κοινού με δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς στα κράτη μέλη.

Άρθρο 8

Κάθε έτος η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την πρόοδο της εκτέλεσης του προγράμματος συνδρομής. Η εν λόγω έκθεση περιλαμβάνει, στο μέτρο του δυνατού, εκτίμηση της ήδη χορηγηθείσας βοήθειας. Η εν λόγω έκθεση απευθύνεται στα κράτη μέλη, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Άρθρο 9

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ αριθ. L 187 της 29. 7. 1993, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Κράτη εταίροι που αναφέρονται στο άρθρο 1

Αρμενία

Αζερμπαϊτζάν

Λευκορωσία

Γεωργία

Καζακστάν

Κιργιζία

Μολδαβία

Ουζμπεκιστάν

Ρωσική Ομοσπονδία

Τατζικιστάν

Τουρκμενιστάν

Ουκρανία

Μογγολία

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Παρέχεται συνδρομή στους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 5, με ιδιαίτερη προτεραιότητα στους ακόλουθους τομείς:

1. Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού:

- εκπαίδευση και κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης του εργατικού δυναμικού,

- αναδιάρθρωση δημόσιας διοίκησης,

- υπηρεσίες απασχόλησης και συμβουλές για την κοινωνική ασφάλεια,

- ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών,

- παροχή συμβουλών σε θέματα πολιτικής και μακροοικονομίας,

- δικαστική συνδρομή συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης των νομοθεσιών.

2. Αναδιάρθρωση και ανάπτυξη επιχειρήσεων:

- υποστήριξη για την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων,

- μετατροπή των βιομηχανιών που συνδέονται με την άμυνα,

- αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση,

- χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

3. Υποδομή:

- μεταφορές,

- τηλεπικοινωνίες.

4. Ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής ασφάλειας.

5. Παραγωγή, επεξεργασία και διανομή τροφίμων.

Πρόταση κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) του Συμβουλίου για τη χορήγηση συνδρομής με σκοπό την οικονομική μεταρρύθμιση και ανάκαμψη στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη και τη Μογγολία (95/C 134/09) COM(95) 12 τελικό - 95/0056(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 18 Απριλίου 1995) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 203,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Εκτιμώντας:

ότι, μετά από τις συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Δουβλίνο και τη Ρώμη το 1990, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εισήγαγε ένα πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας υπέρ της οικονομικής μεταρρύθμισης και ανάκαμψης στην πρώην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών 7 ότι ο κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΟΚ) αριθ. 2053/93 του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 1993 για τη χορήγηση τεχνικής συνδρομής στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και τη Μογγολία (1) για την προσπάθεια εξυγίανσης και ανάκαμψης των οικονομιών τους θέσπισε τους όρους για τη χορήγηση της παρούσας τεχνικής βοήθειας και καθόρισε ότι η ενέργεια θα διαρκέσει από την 1η Ιανουαρίου 1993 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1995 7 ότι η εν λόγω συνδρομή θα αποβεί πλήρως αποτελεσματική μόνο στα πλαίσια της επίτευξης προόδου προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ελεύθερων και ανοικτών δημοκρατικών συστημάτων που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και συστημάτων οικονομίας της αγοράς 7 ότι θα πρέπει να συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια, δεδομένου ότι η εν λόγω συνδρομή ήδη έχει σημαντικό αντίκτυπο για τη μεταρρύθμιση των Νέων Ανεξάρτητων Κρατών και της Μογγολίας, και ότι απαιτείται περαιτέρω βοήθεια για να εξασφαλίζεται ο μακροπρόθεσμος χαρακτήρας της μεταρρύθμισης 7 ότι η χορήγηση της εν λόγω συνδρομής θα πρέπει να δημιουργήσει συνθήκες ευνοϊκές για τις ιδιωτικές επενδύσεις 7 ότι είναι σκόπιμο να καθοριστούν προτεραιότητες για την εν λόγω τεχνική συνδρομή 7 ότι η κοινοτική βοήθεια θα είναι αποτελεσματικότερη εάν υλοποιηθεί με αποκεντρωτικό τρόπο σε κάθε δικαιούχο χώρα 7 ότι θα πρέπει να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη διακρατικών οικονομικών δεσμών και εμπορικών ρευμάτων που συμβάλουν στην οικονομική μεταρρύθμιση και αναδιάρθρωση 7 ότι, για να καλυφθούν δεόντως οι πιο πιεστικές ανάγκες των Νέων Ανεξαρτήτων Κρατών και της Μογγολίας στο παρόν στάδιο της οικονομικής τους μεταρρύθμισης, είναι ανάγκη να επιτραπεί η χρησιμοποίηση περιορισμένου ποσού της χρηματοδοτικής βοήθειας για έργα υποδομής μικρής κλίμακας στο πλαίσιο των διασυνοριακών διευκολύνσεων 7 ότι η ανάπτυξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων αποτελεί προτεραιότητα σε όλα τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη και τη Μογγολία και ότι είναι, συνεπώς, σκόπιμο να προβλεφθεί παροχή ιδίων κεφαλαίων για αυτές τις εταιρείες 7 ότι η ένταξη των περιβαλλοντικών θεμάτων στο πρόγραμμα εξασφαλίζει τη μακρόπνοη βιωσιμότητα των οικονομικών μεταρρυθμίσεων 7 ότι, κατά τη σύνοδό του στη Ρώμη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε επίσης τη σπουδαιότητα ενός αποτελεσματικού συντονισμού, από την Επιτροπή, των προσπαθειών που καταβάλλονται στην πρώην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών εκ μέρους τη Κοινότητας και των μεμονωμένων κρατών μελών της 7 ότι, κατά την υλοποίηση της κοινοτικής βοήθειας είναι σκόπιμο η Επιτροπή να επικουρείται από επιτροπή αποτελούμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών 7 ότι οι απαιτήσεις της μεταρρύθμισης και αναδιάρθρωσης των οικονομιών που βρίσκονται σε εξέλιξη και η αποτελεσματική διαχείριση αυτού του προγράμματος επιβάλλουν πολυετή προσέγγιση 7 ότι η βοήθεια για την οικονομική μεταρρύθμιση και ανάκαμψη μπορεί να απαιτεί ειδικούς τύπους πραγματογνωμοσύνης που είναι ιδίως διαθέσιμοι στις χώρες που επωφελούνται του προγράμματος Phare και σε ορισμένα άλλα κράτη 7 ότι η συνεχής παροχή βοήθειας θα συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της Κοινότητας, ιδίως στο πλαίσιο των συμφωνιών εταιρικής σχέσεως και συνεργασίας 7 ότι οι συνθήκες δεν προβλέπουν, για την έκδοση του παρόντος κανονισμού, εξουσίες άλλες από αυτές του άρθρου 235 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 203 της συνθήκης ΕΚΑΕ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

1. Η Κοινότητα εφαρμόζει πρόγραμμα για να συνδράμει στην οικονομική μεταρρύθμιση και ανάκαμψη στα κράτη εταίρους που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι (που εφεξής καλούνται «κράτη εταίροι» από την 1η Ιανουαρίου 1996 σύμφωνα με τα κριτήρια που θεσπίζει ο παρών κανονισμός.

2. Η συνδρομή συγκεντρώνεται σε τομείς και, ενδεχομένως, σε γεωγραφικές περιοχές όπου τα κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει συγκεκριμένα μέτρα για την προώθηση της μεταρρύθμισης ή/και μπορούν να υποβάλουν χρονοδιάγραμμα. Οι λεπτομέρειες χορήγησης της συνδρομής αποφασίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 3.

Άρθρο 2

1. Το πρόγραμμα που αναφέρεται στο άρθρο 1 λαμβάνει κυρίως τη μορφή τεχνικής συνδρομής στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη αρχίσει στα δικαιούχα κράτη και ειδικότερα στα μέτρα τα οποία αποσκοπούν στη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς και την ως εκ τούτου ενδυνάμωση της δημοκρατίας 7 αυτό επιτυχγάνεται μεταξύ άλλων με το να ενθαρρύνεται ο διάλογος μεταξύ κοινωνικών εταίρων. Καλύπτει επίσης, κατά περίπτωση, και σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 7 παράγραφοι 2 και 3, το εύλογο κόστος των προμηθειών που απαιτούνται για τη στήριξη της εκτέλεσης της τεχνικής συνδρομής. Σε ειδικές περιπτώσεις, όπως στα προγράμματα πυρηνικής ασφάλειας, είναι δυνατόν να περιληφθούν σε σημαντικό βαθμό και οι προμήθειες.

Το κόστος των έργων σε τοπικό νόμισμα καλύπτεται από την Κοινότητα μόνο στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο.

2. Για κάθε περίπτωση ξεχωριστά και σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2, η συνδρομή μπορεί να καλύψει τις δαπάνες που σχετίζονται με έργα υποδομής μικρής κλίμακας στο πλαίσιο των διασυνοριακών διευκολύνσεων που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 9.

3. Το πρόγραμμα προωθεί τη βιομηχανική συνεργασία και υποστηρίζει τη σύσταση κοινών επιχειρήσεων που θα χρηματοδοτούνται με εισφορές ιδίων κεφαλαίων μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

4. Η συνδρομή καλύπτει επίσης δαπάνες που σχετίζονται με την προετοιμασία, υλοποίηση, εποπτεία, λογιστικό έλεγχο και αξιολόγηση της εκτέλεσης αυτών των ενεργειών, καθώς και τις δαπάνες που σχετίζονται με την πληροφόρηση.

5. Η τεχνική συνδρομή επικεντρώνεται, ιδίως στους ενδεικτικούς τομείς που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ, λαμβανομένων υπόψη των εξελισσομένων αναγκών των δικαιούχων. Επιπλέον, τα περιβαλλοντικά θέματα εντάσσονται στην προετοιμασία και εφαρμογή του προγράμματος. Στη συνέχεια, μεταξύ άλλων παρέχεται βοήθεια στις χώρες εταίρους όσον αφορά την ενίσχυση των θεσμών, τη νομοθεσία και την κατάρτιση στον τομέα του περιβάλλοντος.

6. Ιδιαίτερη προσοχή θα αποδοθεί στο θέμα της προώθησης των γυναικών κατά την κατάρτιση και εφαρμογή προγραμμάτων.

7. Οι ενέργειες που χρηματοδοτούνται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό επιλέγονται αφού ληφθούν υπόψη, μεταξύ άλλων, οι προτιμήσεις των αποδεκτών και βάσει εκτίμησης της αποτελεσματικότητάς τους προς επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται μέσω της κοινοτικής βοήθειας.

8. Η συνδρομή υλοποιείται σε αποκεντρωτική βάση. Για το σκοπό αυτό, οι τελικοί δικαιούχοι της κοινοτικής συνδρομής συμμετέχουν στενά στην κατάρτιση και εκτέλεση των προγραμμάτων, και μόλις αποφασίσουν οι εθνικές αρχές των κρατών εταίρων τις τομεακές πολιτικές και στρατηγικές, καθώς και τις γεωγραφικές περιοχές συγκέντρωσης, ο προσδιορισμός και η κατάρτιση των προς στήριξη μέτρων πραγματοποιούνται αμέσως σε περιφερειακό επίπεδο όπου είναι δυνατόν.

Καθιερώνεται τακτικός συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένου του συντονισμού επιτόπου κατά τις επαφές τους με τα κράτη εταίρους, στα στάδια τόσο του ορισμού όσο και της εκτέλεσης του προγράμματος.

9. Μπορεί να χορηγηθεί συνδρομή για την στήριξη μέτρων που αποσκοπούν στην προώθηση της διακρατικής συνεργασίας. Ιδιαίτερη προσοχή θα αποδοθεί στις διασυνοριακές διευκολύνσεις στα σύνορα μεταξύ των Νέων Ανεξαρτήτων Κρατών και της Ένωσης, και των Νέων Ανεξαρτήτων Κρατών και της Κεντρικής Ευρώπης.

10. Στην περίπτωση που λείπει ένα σημαντικό στοιχείο για τη συνέχιση της συνεργασίας, το Συμβούλιο μπορεί, με ειδική πλειοψηφία, μετά από πρόταση της Επιτροπής, να αποφασίσει τα μέτρα σχετικά με τη χορήγηση συνδρομής σε ένα κράτος εταίρο.

Άρθρο 3

1. Η κοινοτική συνδρομή λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων που θα διατεθούν τμηματικά, παράλληλα με την υλοποίηση των έργων.

2. Οι χρηματοδοτικές αποφάσεις και οι προκύπτουσες συμβάσεις προβλέπουν ρητά, ότι η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο, μπορούν, κατά περίπτωση, να προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους.

Άρθρο 4

1. Καταρτίζονται ενδεικτικά προγράμματα που καλύπτουν τριετείς περιόδους για κάθε κράτος εταίρο σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6. Αυτά τα προγράμματα ορίζουν τους κύριους στόχους και τις κατευθύνσεις για την κοινοτική συνδρομή στους ενδεικτικούς τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 2. Μπορούν να τροποποιηθούν σύμφωνα με την ίδια διαδικασία κατά την περίοδο εφαρμογής του. Πριν την κατάρτιση ενδεικτικών προγραμμάτων, η Επιτροπή ενημερώνει την αρμόδια επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 6 σχετικά με τις προτεραιότητες που έχουν καθοριστεί σε συνεννόηση με τα κράτη εταίρους.

2. Τα προγράμματα δράσης που βασίζονται στα εν λόγω ενδεικτικά προγράμματα θεσπίζονται κάθε χρόνο σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 3. Αυτά τα προγράμματα δράσης περιλαμβάνουν κατάλογο των κυριότερων έργων που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν στους τομείς που αναφέρονται ενδεικτικά στο άρθρο 2. Το περιεχόμενο των προγραμμάτων καθορίζεται λεπτομερώς ούτως ώστε να παρέχονται στα κράτη μέλη οι κατάλληλες πληροφορίες που να επιτρέπουν στην επιτροπή του άρθρου 6 να διατυπώσει τη γνώμη της.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή πραγματοποιεί ενέργειες σύμφωνα με τα προγράμματα δράσης που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2.

2. Οι συμβάσεις προμηθειών και έργων συνάπτονται με ανοικτή πρόσκληση υποβολής προσφορών εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 116 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών συνάπτονται, κατά γενικό κανόνα με περιορισμένη πρόσκληση υποβολής προσφορών και με απευθείας ανάθεση για παρεμβάσεις μέχρι 300 000 Ecu.

Η συμμετοχή στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών και στις συμβάσεις είναι ανοικτή, με ίσους όρους, σε όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα, στα κράτη μέλη και στα δικαιούχα κράτη.

Η συμμετοχή φυσικών και νομικών προσώπων από τις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται το πρόγραμμα Phare καθώς και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, από μεσογειακές χώρες με παραδοσιακούς οικονομικούς, εμπορικούς ή γεωγραφικούς δεσμούς, μπορεί να επιτρέπεται από την Επιτροπή για κάθε περίπτωση ξεχωριστά αν τα σχετικά προγράμματα ή σχέδια απαιτούν ειδικές μορφές βοήθειας που υφίστανται ειδικότερα στις χώρες αυτές.

3. Η Κοινότητα δεν χρηματοδοτεί φόρους, δασμούς και την αγορά ακινήτων.

4. Σε περίπτωση συγχρηματοδότησης, η συμμετοχή ενδιαφερόμενων τρίτων χωρών σε διαγωνισμούς και σε συμβάσεις μπορεί να επιτραπεί από την Επιτροπή για κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Στις περιπτώσεις αυτές η συμμετοχή επιχειρήσεων από τρίτες χώρες είναι αποδεκτή μόνον εφόσον εξασφαλίζεται η αμοιβαιότητα.

Άρθρο 6

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή αποτελούμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής, καλούμενη εφεξής «επιτροπή».

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. Αποφασίζει με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ για την έκδοση των αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο βάσει πρότασης της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στην επιτροπή, οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία.

3. Η Επιτροπή θεσπίζει τα σχεδιαζόμενα μέτρα εφόσον είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής.

Εάν τα σχεδιαζόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής ή εάν δεν διατυπωθεί γνώμη, η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά με τα ληπτέα μέτρα. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία.

Εάν, κατά τη λήξη περιόδου έξι εβδομάδων, από την υποβολή της πρότασης, το Συμβούλιο δεν έχει αποφανθεί, τα προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή.

4. Η επιτροπή μπορεί να εξετάζει κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού το οποίο υποβάλλει ο πρόεδρός της, ενδεχομένως μετά από αίτηση του αντιπροσώπου κράτους μέλους, και ειδικότερα, κάθε ζήτημα σχετικό με τη γενική εκτέλεση, τη διαχείριση του προγράμματος, τη συγχρηματοδότηση και το συντονισμό που αναφέρεται στο άρθρο 7.

5. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της με ειδική πλειοψηφία.

6. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά την επιτροπή, παρέχοντας ειδικές και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις συμβάσεις που συνάπτονται για την εφαρμογή των σχεδίων και προγραμμάτων. Επιπλέον, για τα σχέδια για τα οποία πρέπει να γίνει περιορισμένη πρόσκληση υποβολής προσφορών σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2, η Επιτροπή, πριν από την κατάρτιση καταλόγων προεπιλογής, παρέχει εγκαίρως τις προκαταρκτικές πληροφορίες που περιλαμβάνουν κριτήρια επιλογής και αξιολόγηση προς διευκόλυνση της συμμετοχής των οικονομικών φορέων.

7. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται επίσης τακτικά σχετικά με την εφαρμογή των προγραμμάτων Tacis.

Άρθρο 7

Η Επιτροπή, μαζί με τα κράτη μέλη, διασφαλίζει τον αποτελεσματικό συντονισμό των ενεργειών τεχνικής συνδρομής που έχουν αναληφθεί στα δικαιούχα κράτη από την Κοινότητα και τα μεμονωμένα κράτη μέλη βάσει των πληροφοριών που παρέχονται από τα κράτη μέλη.

Επιπλέον προωθείται ο συντονισμός και η συνεργασία με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλους δωρητές.

Στο πλαίσιο της συνδρομής που παρέχεται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, η Επιτροπή προωθεί τη συγχρηματοδότηση από κοινού με δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς στα κράτη μέλη.

Άρθρο 8

Κάθε έτος η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την πρόοδο της εκτέλεσης του προγράμματος συνδρομής. Η εν λόγω έκθεση περιλαμβάνει, στο μέτρο του δυνατού, εκτίμηση της ήδη χορηγηθείσας βοήθειας. Η εν λόγω έκθεση απευθύνεται στα κράτη μέλη, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Άρθρο 9

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ αριθ. L 187 της 29. 7. 1993, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Κράτη εταίροι που αναφέρονται στο άρθρο 1

Αρμενία

Αζερμπαϊτζάν

Λευκορωσία

Γεωργία

Καζακστάν

Κιργιζία

Μολδαβία

Ουζμπεκιστάν

Ρωσική Ομοσπονδία

Τατζικιστάν

Τουρκμενιστάν

Ουκρανία

Μογγολία

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Παρέχεται συνδρομή στους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 5, με ιδιαίτερη προτεραιότητα στους ακόλουθους τομείς:

1. Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού:

- εκπαίδευση και κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης του εργατικού δυναμικού,

- αναδιάρθρωση δημόσιας διοίκησης,

- υπηρεσίες απασχόλησης και συμβουλές για την κοινωνική ασφάλεια,

- ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών,

- παροχή συμβουλών σε θέματα πολιτικής και μακροοικονομίας,

- δικαστική συνδρομή συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης των νομοθεσιών.

2. Αναδιάρθρωση και ανάπτυξη επιχειρήσεων:

- υποστήριξη για την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων,

- μετατροπή των βιομηχανιών που συνδέονται με την άμυνα,

- αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση,

- χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

3. Υποδομή:

- μεταφορές,

- τηλεπικοινωνίες.

4. Ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής ασφάλειας.

5. Παραγωγή, επεξεργασία και διανομή τροφίμων.