Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις διατάξεις για τη θερινή ώρα"

(2001/C 116/07)

Στις 12 Ιουλίου 2000, και σύμφωνα με το άρθρο 95 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 9 Νοεμβρίου 2000 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Levaux.

Κατά την 337η σύνοδο ολομέλειας που πραγματοποιήθηκε στις 29 και 30 Νοεμβρίου 2000 (συνεδρίαση της 29ης Νοεμβρίου), η ΟΚΕ υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 106 ψήφους υπέρ και μία αποχή.

1. Εισαγωγή

1.1. Εάν ληφθούν ως σημείο αναφοράς οι ωριαίες άτρακτοι, τα 15 κράτη μέλη της ΕΕ διαιρούνται σήμερα σε τρεις χρονικές ζώνες που δεν συμπίπτουν αναγκαστικά με τις ζώνες του μεσημβρινού. Η Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Πορτογαλία βρίσκονται στη ζώνη της ώρας Greenwich (TU). Η Ελλάδα και η Φινλανδία βρίσκονται στην ωριαία ζώνη TU + 2. Τέλος, η Σουηδία, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο, η Δανία, η Αυστρία, η Ισπανία, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, το Βέλγιο και η Ιταλία βρίσκονται στην ωριαία ζώνη TU + 1.

1.2. Κατά τη δεκαετία του '60, ιδίως μετά την πρώτη ενεργειακή κρίση, τα περισσότερα κράτη μέλη καθιέρωσαν διατάξεις σχετικά με τη θερινή ώρα.

1.3. Η ύπαρξη διαφορετικών εθνικών διατάξεων σχετικά με τη θερινή ώρα έχει καταστήσει αναγκαία την εξέταση του θέματος αυτού σε κοινοτικό επίπεδο.

1.4. Η πρώτη οδηγία όσον αφορά τις διατάξεις σχετικά με τη θερινή ώρα(1) τέθηκε σε ισχύ το 1981 και είχε ως μοναδικό στόχο την προοδευτική εναρμόνιση των ημερομηνιών έναρξης και λήξης της περιόδου της θερινής ώρας, ώστε να αρθούν τα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, των υπηρεσιών και των προσώπων τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν οι αποκλίνουσες εθνικές διατάξεις.

1.5. Ο στόχος αυτός είχε επιτευχθεί εν μέρει από την πρώτη οδηγία, δεδομένου ότι μόνο η ημερομηνία έναρξης είχε εναρμονιστεί σε όλα τα κράτη μέλη.

1.6. Οι ακόλουθες οδηγίες(2) προέβλεπαν δύο ημερομηνίες λήξεως:

- την τελευταία Κυριακή του Σεπτεμβρίου για τα κράτη μέλη της ηπειρωτικής Ευρώπης, και

- την τέταρτη Κυριακή του Οκτωβρίου για την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

1.7. Η πλήρης εναρμόνιση του χρονοδιαγράμματος της περιόδου της θερινής ώρας πραγματοποιήθηκε με την υιοθέτηση της έβδομης οδηγίας 94/21/ΕΚ(3) που προέβλεπε, από το 1996, μια κοινή ημερομηνία έναρξης και λήξης της περιόδου της θερινής ώρας σε όλα τα κράτη μέλη ανεξαιρέτως.

1.8. Τέλος, η όγδοη οδηγία 97/44/ΕΚ(4) ανανέωσε, και την περίοδο από το 1998 έως και το 2001, τις διατάξεις της έβδομης οδηγίας, σύμφωνα με τις οποίες η περίοδος της θερινής ώρας αρχίζει την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου και τελειώνει την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1.9. Κατά την υιοθέτηση της όγδοης οδηγίας η Επιτροπή ανέλαβε την υποχρέωση να προβεί σε εμπεριστατωμένη εξέταση των επιπτώσεων της θερινής ώρας σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπώς, από το 1998 μέχρι το 1999 πραγματοποιήθηκε μια εκτενής έρευνα από μια ανεξάρτητη εταιρεία συμβούλων(5), με στόχο να ληφθούν υπόψη οι διάφορες μελέτες και τα συμπεράσματα υφιστάμενων εκθέσεων για το θέμα αυτό τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο, να ζητηθεί η άποψη εμπειρογνωμόνων στους διάφορους σχετικούς τομείς ώστε να διατυπωθούν συμπεράσματα, και να υποβληθούν συστάσεις βάσει των πραγματοποιηθεισών αναλύσεων και εξετάσεων. Η μελέτη έπρεπε να περιορίζεται αποκλειστικά και μόνο στις επιδράσεις και επιπτώσεις της θερινής ώρας και δεν είχε ως στόχο την εξέταση της σύνθεσης ή της τροποποίησης των ωριαίων ατράκτων στην Ευρώπη, πράγμα που εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών (ακόμη λιγότερο την καθιέρωση μιας ενιαίας ώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση).

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Η παρούσα πρόταση οδηγίας, που λαμβάνει σε μεγάλο βαθμό υπόψη τα συμπεράσματα της μελέτης για τη θερινή ώρα, προβλέπει την καθιέρωση για απεριόριστο διάστημα, των διατάξεων σχετικά με την περίοδο της θερινής ώρας από το έτος 2002· πράγματι, σύμφωνα με την Επιτροπή, η εύρυθμη λειτουργία ορισμένων τομέων και όχι μόνο του τομέα των μεταφορών και εκείνου των τηλεπικοινωνιών αλλά και άλλων τομέων της βιομηχανίας, απαιτεί ένα σταθερό μακροπρόθεσμο προγραμματισμό.

2.2. Επίσης, για λόγους σαφήνειας και ακρίβειας των πληροφοριών, η Επιτροπή προτείνει να θεσπίζεται και να δημοσιεύεται κάθε πενταετία το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της περιόδου της θερινής ώρας για τα επόμενα πέντε χρόνια.

2.3. Τέλος, η πρόταση προβλέπει ότι η εφαρμογή της μελλοντικής οδηγίας θα παρακολουθείται βάσει μιας έκθεσης που θα υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Η έκθεση αυτή θα αφορά τις επιπτώσεις των ισχυουσών διατάξεων για την ώρα σε όλους τους ενδιαφερόμενους τομείς βάσει των πληροφοριών που θα γνωστοποιούνται σε εύθετο χρόνο από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή για να καταστεί δυνατή η εκ νέου υποβολή της έκθεσης αυτής κατά την προκαθορισμένη ημερομηνία, δηλαδή στις 31 Δεκεμβρίου 2007.

3. Παρατηρήσεις της ΟΚΕ

3.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή εκπόνησε εμπεριστατωμένη μελέτη για τις επιπτώσεις της θερινής ώρας σε όλους τους κυριότερους ενδιαφερόμενους οικονομικούς τομείς, όπως η γεωργία, η βιομηχανία, το εμπόριο, οι τράπεζες, οι μεταφορές, καθώς επίσης και για τις επιπτώσεις στην υγεία ορισμένων κατηγοριών του πληθυσμού, την οδική ασφάλεια, τον τουρισμό και τις ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

3.2. Αν και η μελέτη δεν επέτρεψε να διατυπωθούν οριστικά συμπεράσματα για τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, είτε αρνητικές, είτε θετικές, του συστήματος της θερινής ώρας, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, όπως έπραξε και στις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις σχετικά με το θέμα αυτό, τάσσεται υπέρ της πρότασης της Επιτροπής στο μέτρο που διευκολύνει την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, των υπηρεσιών και των προσώπων, καθώς επίσης και την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

3.3. Τέλος, η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή προβλέπει στο άρθρο 5 της πρότασης οδηγίας ότι οι επιπτώσεις των διατάξεών της θα αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης με έκθεση (που θα υποβληθεί το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2007), και ότι η έκθεση αυτή θα υποβληθεί υποχρεωτικά στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Βρυξέλλες, 29 Νοεμβρίου 2000.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) Οδηγία 80/737/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 1980, σχετικά με τις διατάξεις για τη θερινή ώρα (ΕΕ L 205 της 7.8.1980, σ. 17). Γνωμοδότηση της ΟΚΕ: ΕΕ C 131 της 12.6.1976, σ. 12.

(2) Οδηγία 82/399/ΕΟΚ (ΕΕ L 173 της 19.6.1982, σ. 17)· οδηγία 84/634/ΕΟΚ (ΕΕ L 331 της 19.12.1984, σ. 33)· οδηγία 88/14/ΕΟΚ (ΕΕ L 6 της 9.1.1988, σ. 38)· οδηγία 89/47/CEE (ΕΕ L 17 της 21.1.1989, σ. 57)· οδηγία 92/20/CEE (ΕΕ L 89 της 4.4.1992, σ. 28).

(3) Έβδομη οδηγία 94/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 1994, σχετικά με τις διατάξεις για τη θερινή ώρα (ΕΕ L 164 της 30.6.1994, σ. 1). Γνωμοδότηση της ΟΚΕ: ΕΕ C 34 της 2.2.1994, σ. 21.

(4) Όγδοη οδηγία 97/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 1997, σχετικά με τις διατάξεις για τη θερινή ώρα (ΕΕ L 206 της 1.8.1997, σ. 62). Γνωμοδότηση της ΟΚΕ: ΕΕ C 30 της 30.1.1997, σ. 20.

(5) Research voor Beleid International (RvB), Leiden, Ολλανδία, Ιούνιος 1999.