ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - Εξηγώντας τη διεύρυνση της Ευρώπης

1. Εισαγωγή

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν, τον Δεκέμβριο του 2001, επιβεβαίωσε ότι η Ένωση είναι αποφασισμένη "να φέρει μέχρι το τέλος του 2002 σε αίσιο πέρας τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης με τις υποψήφιες χώρες που είναι έτοιμες, ούτως ώστε αυτές οι χώρες να μπορέσουν να συμμετάσχουν ως μέλη στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 2004." Επίσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφωνεί με την Επιτροπή η οποία εκτιμά ότι "εάν διατηρηθεί ο σημερινός ρυθμός προόδου, η Κύπρος, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Σλοβακική Δημοκρατία, η Τσεχική Δημοκρατία και η Σλοβενία θα είναι ενδεχομένως έτοιμες."

Όσο πλησιάζει η 5η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση, τόσο αυξάνεται το ενδιαφέρον των πολιτών στα σημερινά και μελλοντικά κράτη μέλη. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς, όπως, ομάδες συμφερόντων, επιχειρηματικές οργανώσεις και μη κυβερνητικές οργανώσεις, εκδηλώνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη διεύρυνση, δεδομένου ότι προκύπτουν θέματα που τους αφορούν άμεσα. Οι εν λόγω ομάδες ενδέχεται να διαδραματίσουν όλο και σημαντικότερο ρόλο με την πρόοδο της διαδικασίας διεύρυνσης.

Η διεύρυνση θα αλλάξει το πρόσωπο της Ευρώπης και θα επηρεάσει όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα καθώς και τομείς πολιτικής. Οι δύο στρατηγικοί στόχοι της διεύρυνσης, η προστασία της πολιτικής σταθερότητας και η ενίσχυση της Ευρώπης ως οικονομικής δύναμης, μπορούν να επιτευχθούν.

Τα πλεονεκτήματα της διεύρυνσης είναι ήδη ορατά. Σταθερά δημοκρατικά καθεστώτα έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η επιτυχία αυτή αποδίδεται κυρίως στους ίδιους τους πολίτες αυτών των χωρών. Οι ίδιοι αποφάσισαν να αναπτύξουν ανοικτές κοινωνίες, σύγχρονες δημοκρατίες και λειτουργούσες οικονομίες αγοράς. Αναμφίβολα όμως η διαδικασία υποστηρίχθηκε και ενθαρρύνθηκε από την προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Η διεύρυνση της Ένωσης θα ενισχύσει την ικανότητά της να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις του νέου αιώνα. Η προσχώρηση νέων κρατών μελών, που ασπάζονται τους κανόνες και τις πολιτικές της, θα βελτιώσει την ικανότητα της Ένωσης να διασφαλίσει το ευρωπαϊκό περιβάλλον, να καταπολεμήσει το έγκλημα, να βελτιώσει τις κοινωνικές συνθήκες και να διαχειριστεί τις μεταναστευτικές πιέσεις.

Μια διεύρυνση παρόμοιας κλίμακας απαιτεί τη διάδοση μιας στρατηγικής επικοινωνίας για ορισμένα χρόνια προκειμένου να ενημερωθούν οι πολίτες της Ένωσης και των υποψήφιων χωρών, να εξασφαλισθεί η συμμετοχή τους στη διαδικασία αυτή καθώς και η υποστήριξή τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την πραγματική συμμετοχή. Πρόκειται για σημαντικό έργο για όλες τις κυβερνήσεις των κρατών μελών και των υποψηφίων χωρών, στο οποίο η Επιτροπή είναι έτοιμη να συνεισφέρει.

Καθώς οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις βαίνουν προς την τελική τους έκβαση, καθίσταται ακόμη πιο σημαντική η ανάγκη καλύτερης επεξήγησης των θεμάτων, τόσο στο γενικό κοινό, όσο και σε μια σημαντική και όλο και πιο ενεργό κοινότητα άμεσα ενδιαφερομένων. Κατά την περίοδο της κύρωσης, η κοινή γνώμη θα διαδραματίσει ενεργό ρόλο, δεδομένου ότι θα διεξαχθούν ενδεχομένως δημοψηφίσματα στις περισσότερες υποψήφιες χώρες. Η συμμετοχή των κοινοβουλίων θα είναι άμεση, αρχής γενομένης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το οποίο θα κληθεί να διατυπώσει σύμφωνη γνώμη. Η διαδικασία κύρωσης πρέπει να διεξαχθεί με βάση μια πλήρη και καλά τεκμηριωμένη συζήτηση, η δε ολοκληρωτική συμμετοχή των πολιτών και των άμεσα ενδιαφερόμενων φορέων κρίνεται ουσιαστική.

Για να ανταποκριθεί σ' αυτό το μεταβαλλόμενο περιβάλλον και για να είναι καλύτερα προετοιμασμένη για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων, η στρατηγική επικοινωνίας της Επιτροπής για τη διεύρυνση μεταβαίνει σε ένα νέο στάδιο δραστηριοτήτων. Η παρούσα έκθεση σκιαγραφεί συνοπτικά όσα έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα, και παρουσιάζει τις μελλοντικές κατευθύνσεις της στρατηγικής, ενώ συμπεραίνει ότι απαιτείται η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ένωσης στην κοινή προσπάθεια παροχής εξηγήσεων για τη διεύρυνση της Ευρώπης.

Η Επιτροπή υποβάλλει την παρούσα έκθεση ανταποκρινόμενη στο αίτημα του Συμβουλίου (Γενικών Υποθέσεων) της 10ης Δεκεμβρίου 2001.

2. Ιστορικό

Η Επιτροπή εκπόνησε τη στρατηγική επικοινωνίας για τη διεύρυνση το Μάιο του 2000. Το Φεβρουάριο 2002, επέδωσε στη διοργανική ομάδα πληροφόρησης έγγραφο με τίτλο "Εξηγήσεις για τη διεύρυνση" το οποίο εκθέτει λεπτομερώς την εφαρμογή της στρατηγικής μέχρι σήμερα [1]. Η Επιτροπή ανακοίνωσε τους στόχους της στρατηγικής επικοινωνίας το Μάιο του 2000. Η στρατηγική επικοινωνίας της Επιτροπής, τόσο στα σημερινά όσο και στα μελλοντικά κράτη μέλη, συνίσταται στην παροχή εξηγήσεων όσον αφορά τη διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ και τα πλεονεκτήματα που συνεπάγεται για τους πολίτες.

[1] http://www.europa.eu.int/comm/enlargement/communication/index.htm

Την ευθύνη της εφαρμογής έχουν κυρίως οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής στα κράτη μέλη και στις υποψήφιες χώρες, αλλά η ΓΔ Διεύρυνσης στις Βρυξέλλες συντονίζει την εφαρμογή της στρατηγικής, διαχειρίζεται το δικτυακό τόπο στο διακομιστή Europa [2] και παράγει προϊόντα πληροφόρησης που θα χρησιμοποιηθούν στη στρατηγική επικοινωνίας.

[2] Βλ. http://europa.eu.int/comm/enlargement/index.htm

Μετά την επιτυχή εισαγωγή του ευρώ, οι δραστηριότητες των αντιπροσωπειών της Επιτροπής στα κράτη μέλη επικεντρώνονται όλο και περισσότερο στη διεύρυνση, εξηγώντας τη διαδικασία και τις συνέπειές της και παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με τα μελλοντικά κράτη μέλη. Στο πλαίσιο της στρατηγικής που ακολουθούν γενικά οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής, σε ένα πρώτο στάδιο, συνεργάζονται με ενημερωμένους ή σημαντικούς φορείς, ανταποκρίνονται στους φόβους ή στις ανησυχίες ορισμένων τμημάτων του πληθυσμού και, σε ένα μεταγενέστερο στάδιο, θα απευθυνθούν αμεσότερα στο γενικό κοινό.

Οι αντιπροσωπείες, συνεργαζόμενες συχνά με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υλοποιούν έργα σε σύμπραξη με δίκτυα πληροφοριών και κέντρα αναδιανομής πληροφοριών, όπως τα Carrefours ruraux, Info-Points Europe και τα μεγάλα κέντρα πληροφοριών που διαχειρίζονται από κοινού οι εθνικές κυβερνήσεις και η Επιτροπή.

Μεταξύ των άλλων εταίρων περιλαμβάνονται οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και, όλο και περισσότερο, οι εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές. Η συνεργασία αυτή σε ορισμένες περιπτώσεις έχει υλοποιηθεί με τη σύναψη "σύμβασης" με τις αρχές του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Παρόμοιες συμβάσεις, οι οποίες προσδιορίζουν τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν και τον προϋπολογισμό που απαιτείται, έχουν μέχρι σήμερα υπογραφεί με την Αυστρία, τη Γαλλία, το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες και το γερμανικό κρατίδιο Niedersachsen, καθώς και με τη γερμανική ομοσπονδιακή υπηρεσία πολιτικής εκπαίδευσης.

Οι μέχρι σήμερα δραστηριότητες περιλαμβάνουν ερευνητικά έργα, δημόσιες συζητήσεις, σεμινάρια και διαλέξεις με τη συμμετοχή ειδικών ομάδων όπως ατόμων που ζουν σε περιοχές που συνορεύουν με τα μελλοντικά κράτη μέλη, ΜΚΟ, νέων, επιχειρηματιών, αγροτών, εργατικών ενώσεων, κ.λπ. Έχουν τυπωθεί πολλά ενημερωτικά φυλλάδια, τόσο γενικού χαρακτήρα για διανομή στο ευρύ κοινό, όσο και ειδικού, μεταξύ άλλων, φυλλάδια που αφορούν τα μέσα ενημέρωσης, προοριζόμενα για δημοσιογράφους. Πολλά είναι τα έργα στον τομέα των μέσων ενημέρωσης, που περιλαμβάνουν ενημέρωση και κατάρτιση των δημοσιογράφων, επισκέψεις μελέτης στις υποψήφιες χώρες, κ.λπ. Η έρευνα κατέδειξε τη σπουδαιότητα της στενότερης συνεργασίας με τα μέσα ενημέρωσης, καθώς πρόκειται για τη σημαντικότερη πηγή πληροφόρησης και, ειδικότερα, με την τηλεόραση.

Στις υποψήφιες χώρες, η δράση των αντιπροσωπειών, από την παροχή γενικών πληροφοριών σχετικά με την Ένωση, έχει μεταβεί στο πολυπλοκότερο έργο της αποσαφήνισης των γενικών επιπτώσεων της προσχώρησης και των ειδικών επιπτώσεών της σε επιμέρους ομάδες που ενδιαφέρονται για ορισμένες πτυχές της διαδικασίας διεύρυνσης. Σήμερα οι αντιπροσωπείες στις υποψήφιες χώρες βασίζονται κατά μεγάλο μέρος στην ίδια υποδομή για την εφαρμογή της στρατηγικής όπως και οι αντιπροσωπείες στα κράτη μέλη, δηλ. σε ένα δίκτυο με επίκεντρο τα κέντρα ενημέρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία έχουν δημιουργηθεί σε όλες τις πρωτεύουσες των υποψηφίων χωρών της Κεντρικής Ευρώπης. Τα εν λόγω κέντρα δέχονται κατά μέσο όρο 10.000 επισκέπτες ετησίως και συνεργάζονται με ένα εκτεταμένο δίκτυο συνδεδεμένων φορέων για την εξυπηρέτηση του κοινού στις περιφέρειες.

Οι δικτυακοί τόποι που έχουν δημιουργήσει όλες οι αντιπροσωπείες στις υποψήφιες χώρες είναι από τους πλέον δημοφιλείς και δέχονται μέχρι και 30.000 επισκέπτες το μήνα. Για να πλησιάσουν περισσότερους ανθρώπους στη χώρα, η ομάδα ομιλητών του δικτύου με την ονομασία Ομάδα Ευρώπη (Team Europe) επεκτείνεται σταδιακά στα σχολεία, τις τοπικές ενώσεις και στο ευρύτερο κοινό.

Το έγγραφο υλικό που παράγεται από τις αντιπροσωπείες περιλαμβάνει ειδικά φυλλάδια, όπως "Η επιχείρησή σας και το ευρώ", δελτία ("Εξηγήσεις για το πρόγραμμα Sapard" ... "Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων" ...) καθώς και ψυχαγωγικά και εύχρηστα φυλλάδια. Ενημερωτικά δελτία διαφορετικού τύπου αποστέλλονται, συχνά με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο σε ενδιαφερόμενους αναγνώστες, παρέχοντας τακτική ενημέρωση σχετικά με τις εξελίξεις της διαδικασίας διεύρυνσης, αλλά και των πολιτικών της ΕΕ γενικότερα.

Η διαχείριση των έργων πραγματοποιείται σε συνεργασία με ειδικές ομάδες, π.χ., την Εκκλησία (στην Πολωνία και τη Λιθουανία), τους γεωργούς, τα εργατικά συνδικάτα (Ουγγαρία...), τους ηλικιωμένους, τους νέους (π.χ., η αντιπροσωπεία στη Λετονία εξέδωσε διδακτικό υλικό για σχολεία). Οι κυριότερες πολιτιστικές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ Κινηματογράφου (π.χ., στην Τσεχική Δημοκρατία και στη Ρουμανία). Οι ομάδες προβληματισμού παρέχουν εταίρους για σεμινάρια (Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Κύπρου, Κέντρο Ενημέρωσης Μάλτας-ΕΕ...), και δημιουργούνται συχνά κέντρα αναδιανομής πληροφοριών σε υφιστάμενα δίκτυα (εμπορικά επιμελητήρια, βιβλιοθήκες, κ.λπ.).

Η κοινή γνώμη

Η ανάπτυξη της κοινής γνώμης κατά τα τελευταία έτη επηρέασε άμεσα τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή διαχειρίζεται τις στρατηγικές επικοινωνίας. Κατά βάση παρατηρούνται τα εξής:

* Στις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, μετά το γενικό ενθουσιασμό που επεκράτησε μετά το 1989 όσον αφορά την προσχώρηση στην ΕΕ, οι αποστάσεις μεταξύ των υπέρμαχων και των πολέμιων της προσχώρησης μειώθηκαν. Υπάρχει συχνά και μια σημαντική μειονότητα που αυτοχαρακτηρίζεται "οι αναποφάσιστοι". Το ζήτημα της προσχώρησης δεν είναι ποτέ μακριά από το επίκεντρο των πολιτικών συζητήσεων και, ως εκ τούτου, υπόκειται στη συνήθη διάσταση απόψεων που χαρακτηρίζει τα σημαντικά πολιτικά θέματα.

* Η κυριότερη αιτία των διακυμάνσεων στις σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης στις υποψήφιες χώρες είναι οι εξελίξεις των διαπραγματεύσεων προσχώρησης, κατά τη διάρκεια των οποίων η αντίληψη περί μειονεκτικότερης θέσης οδήγησε στη μείωση του αριθμού των υποστηρικτών της προσχώρησης μέχρι και κατά 10 μονάδες.

* Στα κράτη μέλη, το επίπεδο των γνώσεων τόσο για τη διεύρυνση ως διαδικασία όσο και για τα ίδια τα μελλοντικά κράτη μέλη δεν είναι ικανοποιητικό. Οι πολίτες των κρατών μελών που συνορεύουν με υποψήφιες χώρες είναι πιθανότερο να ανησυχούν για τις επιπτώσεις της διεύρυνσης. Γενικά, οι πολίτες ασχολούνται λιγότερο με την ίδια τη διεύρυνση και περισσότερο με συγκεκριμένα θέματα, όπως η ανεργία, η εγκληματικότητα και το περιβάλλον. Πολλοί συνδέουν τους φόβους και τις ανησυχίες σ' αυτούς τους τομείς με τη διεύρυνση.

* Παρά τη διαθέσιμη πληροφόρηση, πολλοί άνθρωποι τόσο στα σημερινά όσο και στα μελλοντικά κράτη μέλη δεν αισθάνονται πλήρως ενημερωμένοι. Συνεπάγεται επομένως ότι η εστίαση της ενημέρωσης μπορεί να βελτιωθεί.

3. Προηγούμενη εμπειρία

Καθώς οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης αναμένεται να περατωθούν στα τέλη του 2002, η πλειονότητα των χωρών που καλύπτει η στρατηγική επικοινωνίας θα μεταβούν στο στάδιο κύρωσης. Οι ειδικές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η στρατηγική επικοινωνίας, στο στάδιο αυτό, θα είναι οι εξής:

Είναι σημαντικό να αυξηθεί, στα κράτη μέλη, η ευαισθητοποίηση και η γνώση για τις χώρες οι οποίες θα προσχωρήσουν σύντομα στην Ένωση. Χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες για να εξηγηθούν τα αποτελέσματα του συνόλου της διαδικασίας διεύρυνσης, καθώς και η επιτυχία των 13 χρόνων του προγράμματος Phare και η θετική εμπειρία των νέων προενταξιακών μέσων, Ispa και Sapard, και να επιδειχθεί η τεράστια πρόοδος των πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων από το 1989. με αυτές τις προσπάθειες, θα διαλυθούν οι φόβοι σχετικά με την ετοιμότητα των υποψηφίων να προσχωρήσουν στην Ένωση.

Στις υποψήφιες χώρες και στα κράτη μέλη, οι προσπάθειες θα πρέπει να εστιαστούν στην ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την εν εξελίξει και πολύπλοκη διαδικασία, που γίνεται αντιληπτή με διαφορετικό τρόπο σε κάθε χώρα. Επομένως, η Επιτροπή υιοθέτησε και θα συνεχίσει να ακολουθεί μια ευρέως αποκεντρωμένη προσέγγιση, η οποία ανταποκρίνεται στις συγκεκριμένες ανησυχίες των πολιτών στις διάφορες χώρες.

4. Μελλοντικές ενέργειες - συνεργασία για επιτυχή διεύρυνση

1. Συνεργασία με τις κυβερνήσεις:

* Το βασικό ρόλο όσον αφορά την παροχή εξηγήσεων για τη διεύρυνση στους πολίτες των υποψήφιων χωρών, όπως και των κρατών μελών, θα πρέπει να έχουν οι εθνικές κυβερνήσεις. Η συμβολή της Επιτροπής συνίσταται στην ενθάρρυνση ή στην ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων προκειμένου να εμπλουτίσει τη δημόσια συζήτηση με επαρκή και αντικειμενική ενημέρωση.

* Η ενημέρωση του πληθυσμού των κρατών μελών σχετικά με κάθε υποψήφια χώρα αποτελεί ευθύνη των κυβερνήσεων των αντίστοιχων χωρών. Στον τομέα αυτό χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες.

* Τα κράτη μέλη (σημερινά και μελλοντικά), η Επιτροπή και το Κοινοβούλιο πρέπει να συνεργαστούν στο πλαίσιο της νέας γενικής στρατηγικής επικοινωνίας της Ένωσης που βρίσκεται στο στάδιο της προπαρασκευής. Η συμπληρωματικότητα των προσεγγίσεων στα σημερινά και μελλοντικά κράτη μέλη καθώς και η συνεργασία σε όλα τα κατάλληλα επίπεδα θεωρείται σημαντική. Η Επιτροπή συνιστά προστιθέμενη αξία στην εν λόγω στρατηγική δεδομένου ότι διαδραματίζει μοναδικό ρόλο στην προενταξιακή διαδικασία.

* Είναι σημαντικό να προωθηθεί η συνεργασία μεταξύ των υποψηφίων χωρών. Καθώς οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής και το προσωπικό τους σε θέματα ενημέρωσης θα επιδίδονται στο έργο αυτό, η Επιτροπή θα επιδιώξει να προωθήσει μεγαλύτερη ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ των φορέων που ενέχονται στη στρατηγική επικοινωνίας για τη διεύρυνση στις υποψήφιες χώρες.

2. Συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών:

* Η επιτυχής στρατηγική επικοινωνίας συνεπάγεται όχι μόνο επικοινωνία εκ μέρους της Επιτροπής και των κρατών μελών, αλλά και μια ανοιχτή συζήτηση στην οποία να συμμετέχουν όλα τα κοινωνικά στρώματα. Κρίνεται επομένως σημαντική η ανάπτυξη ή η υποστήριξη δικτύων ΜΚΟ και άλλων οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, τόσο στο εσωτερικό των χωρών όσο και μεταξύ αυτών. Για την υλοποίηση αυτού του στόχου χρειάζονται μεγαλύτερες προσπάθειες ιδίως με τις βασικές ομάδες στόχους όπως τα μέσα ενημέρωσης.

3. Εμφανής προσήλωση στη σαφήνεια και στη διαφάνεια:

* Η Επιτροπή θα προωθήσει τη δημοσίευση των πληροφοριών σχετικά με τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, την προενταξιακή στρατηγική και τις υποψήφιες χώρες στο Διαδίκτυο προκειμένου να ενθαρρύνει τη συζήτηση. Οι ενέργειες αυτές αντικατοπτρίζουν την προσήλωσή της στη διαφάνεια της διαδικασίας διεύρυνσης.

4. Συνεχής προσήλωση στην ενημέρωση:

* Το κυριότερο συμπέρασμα όλων των μελετών που δημοσιεύθηκαν σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο είναι ότι η διεύρυνση, αν διεξαχθεί ομαλά, θα αποφέρει σημαντικότατα πλεονεκτήματα τόσο στη σημερινή Ένωση όσο και στις υποψήφιες χώρες. Η διεύρυνση αποτελεί διαδικασία θετικού αποτελέσματος, στην οποία τα πλεονεκτήματα υπερκαλύπτουν το κόστος. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εν λόγω αναλύσεις θα πρέπει να συμπεριληφθούν σε μια ολοκληρωμένη μελέτη ώστε τα αποτελέσματά τους να γίνουν ευρύτερα διαθέσιμα στους πολίτες της Ευρώπης.

* Κρίνεται σημαντικό να διατηρηθεί η προσπάθεια διαρκούς επικοινωνίας και μετά την προσχώρηση, προκειμένου να διασφαλισθεί η ομαλή μετάβαση στη διευρυμένη Ένωση.

5. Δημοψηφίσματα στις υποψήφιες χώρες:

* Θα διεξαχθούν δημοψηφίσματα σε όλες ή στις περισσότερες υποψήφιες χώρες. Όσο προχωρούν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις, θα καθίσταται όλο και πιο εύκολο να προσδιορισθούν τα θέματα εκείνα τα οποία θα πρέπει να αποτελέσουν τη βάση για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, όπως θέματα εθνικής κυριαρχίας, εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας ή χρηματοοικονομικά και γεωργικά θέματα. Επομένως, η στρατηγική πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτη για να λαμβάνει υπόψη της αυτές τις διαφορές.

5. Συμπέρασμα

Αν και η στρατηγική επικοινωνίας για τη διεύρυνση θα έπρεπε να παραμείνει αποκεντρωμένη σε μεγάλο βαθμό, ούτως ώστε να αντιμετωπίσει τα ιδιαίτερα προβλήματα κάθε χώρας, χρειάζεται ένα θεμελιώδες μήνυμα εκ μέρους της Ένωσης ως συνόλου, περιλαμβανομένων των θεσμικών οργάνων, των κρατών μελών και των περιφερειών. Αυτό κρίνεται άκρως σημαντικό για να πεισθούν οι πολίτες.

Το σαφές μήνυμα που θα πρέπει να δοθεί από όλους τους φορείς που είναι υπεύθυνοι για την επιτυχία αυτής της διαδικασίας, είναι ότι η διεύρυνση είναι ένα παιχνίδι στο οποίο δεν υπάρχουν ηττημένοι, και στο οποίο η ενοποίηση της Ευρώπης θα επεκτείνει το χώρο ειρήνης, ευημερίας και ασφάλειας στο σύνολο της ηπείρου.

Η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο να υποστηρίξει ανεπιφύλακτα αυτό το μήνυμα σχετικά με τα πλεονεκτήματα της διεύρυνσης για την Ένωση, και να τονίσει ότι η επιτυχής διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτεί συνδυασμένη συνεργασία για την εφαρμογή μιας σφαιρικής στρατηγικής επικοινωνίας, μεταξύ των σημερινών και των μελλοντικών κρατών μελών, αφενός, και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, αφετέρου.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Eυρωβαρόμετρο 56

Υποστήριξη της διεύρυνσης [3] σε ποσοστιαίες μονάδες στα κράτη μέλη της ΕΕ

[3] Έρευνα των μηνών Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 2001, δημοσίευση Απρίλιος 2002. Ερώτηση: "Ποια είναι η γνώμη σας για κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις; Να δηλώσετε για κάθε πρόταση εάν είστε υπέρ ή κατά. «Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ένταξη νέων χωρών».

(σε παρένθεση: εξελιξεισ από το EB 55, Άνοιξη 2001)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Ευρωβαρόμετρο υποψηφίων χωρών (Φθινόπωρο 2001)

Προτιμήσεις στο πλαίσιο δημοψηφίσματος για την ΕΕ [4]

[4] Έρευνα του Οκτωβρίου 2001, η έκθεση δημοσιεύθηκε το Μάρτιο 2002 (έκτοτε τα στοιχεία είναι δυνατόν να έχουν κατά τι μεταβληθεί) Ερώτηση: "Αν αύριο γινόταν δημοψήφισμα για την προσχώρηση της χώρας σας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα ψηφίζατε υπέρ ή κατά;"

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>