ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - Διάλογος με τις ενώσεις φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης σχετικά με τη διαμόρφωση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Εισαγωγη

Ανταποκρινόμενη στα αιτήματα των παραγόντων της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, τα οποία διατυπώθηκαν κατά τις διαβουλεύσεις σχετικά με τη Λευκή Βίβλο για την Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση [1], η Επιτροπή δεσμεύτηκε να "καθιερώσει [...] σε πρώιμο στάδιο καθορισμού των διαφόρων πολιτικών, συστηματικότερο διάλογο με τις ευρωπαϊκές και εθνικές ενώσεις φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης". Κατά την έγκριση, στις 11 Δεκεμβρίου 2002, της έκθεσης για την Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση [2] και της ανακοίνωσης σχετικά με την ενίσχυση της διαβούλευσης και του διαλόγου [3], η Επιτροπή ανήγγειλε την έγκριση μιας ανακοίνωσης, η οποία θα καθορίζει το πλαίσιο, το αντικείμενο και τις λεπτομέρειες του διαλόγου αυτού με τις ενώσεις των φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης.

[1] COM(2001)428 τελικό, της 25ης Ιουλίου 2001.

[2] COM(2002)705 τελικό, της 11ης Δεκεμβρίου 2002.

[3] COM(2002)704 τελικό, της 11ης Δεκεμβρίου 2002.

Προκειμένου να προετοιμάσει την ανακοίνωση αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε, το Μάρτιο 2003, έγγραφο εργασίας [4] το οποίο καθορίζει το πεδίο διεξαγωγής του διαλόγου αυτού. Το εν λόγω έγγραφο εργασίας αποτέλεσε το αντικείμενο δημόσιας διαβούλευσης, η οποία διήρκεσε από τις 28 Μαρτίου έως τις 23 Μαΐου 2003, μέσω δημοσίευσης στο Διαδίκτυο [5]. Μεγάλος αριθμός ευρωπαϊκών και εθνικών ενώσεων φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης απέστειλαν στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις και συνεισφορές τους οι οποίες, χάρη στον πλούτο και την ποιότητα που τις διέκρινε, αποτέλεσαν σημαντικό βοήθημα για την εκπόνηση της ανακοίνωσης αυτής.

[4] C/2003/927 της 27ης Μαρτίου 2003.

[5] Το σύνολο των παρατηρήσεων που έλαβε η Επιτροπή στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης είναι διαθέσιμες στην ακόλουθη διεύθυνση στο Διαδίκτυο http://europa.eu.int/comm/regional_policy/ consultation/territorial_fr.htm

Λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων της δημόσιας διαβούλευσης, η παρούσα ανακοίνωση :

-διευκρινίζει το συμπληρωματικό χαρακτήρα του διαλόγου αυτού σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη μορφή διαβούλευσης των φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης.

-παρουσιάζει με σαφέστερο τρόπο το ρόλο που διαδραματίζει η Επιτροπή των Περιφερειών στο πλαίσιο του προτεινόμενου διαλόγου.

-καθορίζει ένα πλαίσιο αναφοράς για τον προσδιορισμό των ενώσεων που μπορούν να συμμετάσχουν στο διάλογο αυτό.

Ο διάλογος αυτός είναι συμπληρωματικός σε σχέση με τις υπόλοιπες διαδικασίες διαβούλευσης που καθορίζει η Συνθήκη και τα κανονιστικά κείμενα καθώς και εκείνες που προβλέπει η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ενίσχυση της διαβούλευσης και του διαλόγου. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, η Επιτροπή φρόντισε επίσης ώστε τα προτεινόμενα μέτρα να μην επιβάλλουν σε καμία περίπτωση δυσανάλογες διοικητικές ή δημοσιονομικές επιβαρύνσεις.

Στόχοι του νέου αυτού διαλόγου είναι:

-η συμμετοχή των παραγόντων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, μέσω των ευρωπαϊκών και εθνικών ενώσεων φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να διατυπώνουν τις απόψεις τους πριν από την έναρξη των τυπικών διαδικασιών λήψης αποφάσεων σχετικά με τις ευρωπαϊκές πολιτικές, στην εφαρμογή των οποίων άλλωστε συμβάλλουν.

-διασφάλιση καλύτερης ενημέρωσης όσον αφορά τις πολιτικές κατευθύνσεις της Ένωσης και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, επιτυγχάνοντας με τον τρόπο αυτό μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη κατανόηση των δραστηριοτήτων της Ένωσης από τους πολίτες.

Ο προτεινόμενος συστηματικός διάλογος θα γίνει βάσει της παρουσίασης :

-του ετήσιου προγράμματος εργασίας της Επιτροπής,

-των μεγάλων πολιτικών πρωτοβουλιών που έχουν σημαντικό αντίκτυπο, άμεσο ή έμμεσο, σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.

Για την επίτευξη των στόχων αυτών είναι απαραίτητος ο προσδιορισμός:

-του σκοπού του διαλόγου,

-των συμμετεχόντων,

-των θεμάτων,

καθώς επίσης και να θεσπιστούν οι κανόνες που θα διέπουν το διάλογο.

1. σκοποσ του διαλογου

Η Επιτροπή επιθυμεί να γίνει συστηματικότερος ο διάλογος που διεξάγει ήδη πριν από την έναρξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και σε ad hoc βάση με τις ενώσεις φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης.

Ο διάλογος αυτός θα συμπληρώσει και θα καταστήσει διεξοδικότερες τις διαδικασίες διαβούλευσης, τηρώντας τις γενικές αρχές και τις ελάχιστες προδιαγραφές διαβούλευσης που έχουν ήδη θεσπιστεί από την Επιτροπή και θα επιτρέψει να υλοποιηθούν οι αρχές της χρηστής διακυβέρνησης, όπως ορίζονται στη Λευκή Βίβλο: άνοιγμα, συμμετοχή, συνεκτικότητα και αποτελεσματικότητα.

1.1 Άνοιγμα

Η αρχή του ανοίγματος προς το κοινό στηρίζεται στη βούληση της Επιτροπής να διασφαλίσει καλύτερη ενημέρωση και εξοικείωση των πολιτών με τις πολιτικές κατευθύνσεις της Ένωσης και την κοινοτική νομοθεσία.

Για να γίνουν σαφέστερες οι δραστηριότητας της Κοινότητας, δεν αρκεί να βελτιωθούν οι ενέργειες στον τομέα της επικοινωνίας και της πληροφόρησης, παρόλο που είναι προφανές ότι αποτελούν εξίσου απαραίτητα μέσα. Οι φορείς τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, λόγω του ότι έχουν εκλεγεί με δημοκρατικές διαδικασίες και βρίσκονται πλησιέστερα προς τους πολίτες, μπορούν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο να διαβιβάσουν στους πολίτες τις πληροφορίες που χρειάζονται για την καλύτερη κατανόηση των πολιτικών και των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για το σκοπό αυτό, οι εν λόγω φορείς θα πρέπει να είναι σε θέση να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών. Με τη δράση τους θα βελτιωθεί η προβολή της Ένωσης στους πολίτες και θα ενισχυθεί η συμμετοχή τους στις πολιτικές που εφαρμόζει η Ένωση.

1.2 Συμμετοχή

Στη Λευκή της Βίβλο για την Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση, η Επιτροπή τόνισε ότι "η ποιότητα (...) των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαρτάται από την εξασφάλιση ευρείας συμμετοχής σε όλη την πορεία της πολιτικής, από τη χάραξή της έως την εφαρμογή της". Ανέλαβε λοιπόν τη δέσμευση να ακολουθήσει, όσον αφορά τη χάραξη και την υλοποίηση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μία προσέγγιση που στηρίζεται στη συμμετοχή όλων, μία προσέγγιση που συνεπάγεται τις ευρύτερες δυνατές διαβουλεύσεις σχετικά με τις κυριότερες πολιτικές πρωτοβουλίες.

Υπενθυμίζοντας τις αυξημένες ευθύνες των φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης στο πλαίσιο της εφαρμογής των κοινοτικών πολιτικών, η Επιτροπή τονίζει στη Λευκή Βίβλο ότι "[...] στο ευρωπαϊκό επίπεδο, η Επιτροπή πρέπει να εξασφαλίσει ότι η πείρα της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης και οι συνθήκες στο επίπεδο αυτό λαμβάνονται υπόψη κατά την προετοιμασία των προτάσεων πολιτικής. Προς το σκοπό αυτό, θα πρέπει να διοργανώνεται συστηματικός διάλογος με ευρωπαϊκές και εθνικές ενώσεις της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, ενώ παράλληλα θα τηρούνται οι εθνικές συνταγματικές και διοικητικές ρυθμίσεις. Η Επιτροπή ενθαρρύνει τις εν εξελίξει προσπάθειες για στενότερη συνεργασία μεταξύ των εν λόγω ενώσεων και της Επιτροπής των Περιφερειών [...]".

Αυτή είναι η αρχή της συμμετοχής την οποία η Επιτροπή προτίθεται να εφαρμόσει με το διάλογο που προτείνει η παρούσα ανακοίνωση.

1.3 Συνεκτικότητα

Οι διαβουλεύσεις που διεξήχθησαν για την προετοιμασία της Λευκής Βίβλου για την Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση, καθώς και οι διάφορες μελέτες και εκθέσεις που ζητήθηκαν ή εκπονήθηκαν από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, έδωσαν στην Επιτροπή την ευκαιρία να διαπιστώσει την ανάγκη καλύτερης εκτίμησης του τοπικού και περιφερειακού αντίκτυπου των κοινοτικών πολιτικών σε τομείς όπως οι μεταφορές, η ενέργεια ή το περιβάλλον.

Η Επιτροπή έχει ήδη προβεί στον καθορισμό μιας ολοκληρωμένης μεθόδου ανάλυσης των επιπτώσεων, με την οποία ενσωματώνονται "σε ένα ενιαίο έγγραφο όλες οι τομεακές αναλύσεις που αφορούν τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις ενός προτεινόμενου μέτρου, πράγμα που αποτελεί ρήξη με τη σημερινή κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από πλείονες τομεακές αναλύσεις αποσπασματικού χαρακτήρα" [6]. Το έγγραφο αυτό θα επιτρέψει επίσης στην Επιτροπή να ξεκινήσει διάλογο και συζητήσεις με τα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη.

[6] COM(2002)276 τελικό, της 5ης Ιουνίου 2002.

Η ανάλυση αντίκτυπου θα συμβάλει έτσι, αφενός στην ενημέρωση των διαφόρων κοινοτικών παραγόντων σχετικά με τις επιπτώσεις μιας κοινοτικής δραστηριότητας και, αφετέρου, στον προσανατολισμό και την προετοιμασία των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών παραγόντων για τη λήψη των αναγκαίων μέτρων με στόχο τη βέλτιστη εφαρμογή της κοινοτικής πράξης.

Επίσης, η Επιτροπή έχει υιοθετήσει γενικές αρχές και ελάχιστες προδιαγραφές για τη διαβούλευση με τα μη θεσμικά ενδιαφερόμενα μέρη όσον αφορά τις κυριότερες πολιτικές πρωτοβουλίες της. Αυτή η διαδικασία θα κινείται, εφόσον παρίσταται ανάγκη, από τις υπηρεσίες της Επιτροπής όταν επεξεργάζονται μια νέα πολιτική η οποία απαιτεί "ανάλυση επιπτώσεων".

Με την παρούσα ανακοίνωση προτείνεται να συμπληρωθούν οι περιστασιακές αυτές διαβουλεύσεις από τακτικές συζητήσεις με τις ευρωπαϊκές και εθνικές ενώσεις φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, ενώ η Επιτροπή των Περιφερειών καλείται να διαδραματίσει μεσολαβητικό ρόλο στο πλαίσιο του διαλόγου. Η προσέγγιση αυτή θα επιτρέψει στην Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη της με συνεκτικότερο τρόπο τις ειδικές ανάγκες και εμπειρίες σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο κατά την κατάρτιση των πολιτικών της προτάσεων.

1.4 Aποτελεσματικότητα

Ορισμένες κοινοτικές πολιτικές παράγουν τα αποτελέσματά τους ακριβώς σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Οι περιφερειακές και τοπικές αρχές βρίσκονται κατά συνέπεια σε βέλτιστη θέση για να εκτιμήσουν τη συνεκτικότητα και την αποτελεσματικότητα των κοινοτικών πολιτικών με ισχυρό τοπικό αντίκτυπο.

Εφόσον η Ένωση προτίθεται να βελτιώσει τη δράση της, ιδίως από την άποψη της συνεκτικότητας και της πρόσληψης εκ μέρους των πολιτών των κατευθύνσεων των πολιτικών της, οφείλει να τηρείται ενήμερη σχετικά με τον τοπικό και περιφερειακό αντίκτυπο των δράσεων της όσον το δυνατόν νωρίτερα, πριν από την υλοποίησή τους. Θα καθίσταται έτσι δυνατός ο καλύτερος προσδιορισμός της φύσης και της έντασης των μέτρων που πρέπει να ληφθούν, και η αξιολόγηση των μελλοντικών αποτελεσμάτων και αντίκτυπου των ενεργειών οι οποίες, εν τέλει, θα επηρεάζουν το τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Με την πρόβλεψη κατάλληλων μέσων για τη διεξαγωγή διαλόγου με τις ενώσεις που εκπροσωπούν τους φορείς τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, η Επιτροπή θα εξασφαλίσει την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή και μάλιστα τον κατάλληλο χρόνο -δηλαδή πριν από την επίσημη έναρξη της διαδικασίας λήψης απόφασης- των φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης που συμβάλλουν στην υλοποίηση ή επηρεάζονται από τις εν λόγω πολιτικές, για τις οποίες η απόφαση λαμβάνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

2. Οι συμμετεχοντεσ στο διαλογο

Για την επιλογή των συμμετεχόντων στο διάλογο αυτό, ο οποίος θα διεξαχθεί με τη μορφή ακροάσεων, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής στοιχεία :

-οι ισχύουσες διατάξεις της Συνθήκης και ιδίως η αρχή της επικουρικότητας,

-η θεσμική δομή της Ένωσης (δικαίωμα πρωτοβουλίας της Επιτροπής, νομοθετική εξουσία που διαθέτουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, το νέο συμβουλευτικό ρόλο της Επιτροπής των Περιφερειών μετά τη σύναψη του πρωτοκόλλου συνεργασίας με την Επιτροπή).

-η αρχή του σεβασμού της συνταγματικής αυτοτέλειας των κρατών μελών, τα οποία διοργανώνουν διαφορετικά τις σχέσεις τους με τους ημεδαπούς οργανισμούς τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης.

κάθε συνεδρίαση, καταλόγους των ευρωπαϊκών και εθνικών ενώσεων, ανάλογα με τα εξεταζόμενα θέματα. Ωστόσο, η Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα να προσκαλεί να συμμετάσχουν στις διάφορες συνεδριάσεις για τη διεξαγωγή διαλόγου ενώσεις της επιλογής της, τροποποιώντας και/ή συμπληρώνοντας τους καταλόγους που προτείνει η Επιτροπή των Περιφερειών.

Με τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή προτίθεται να συμβάλει στην ενίσχυση του Επιπλέον, μετά τη διεύρυνση, η Ένωση θα περιλαμβάνει περί τις 250 περιφέρειες και 100.000 φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης [7]. Λόγω του γεγονότος αυτού, και όπως αναφέρεται στη Λευκή Βίβλο για την Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση, οι ενδεδειγμένοι φορείς ενός διαλόγου, πριν από την έναρξη των τυπικών διαδικασιών για τη λήψη των αποφάσεων, δεν μπορεί παρά να είναι οι ενώσεις, εθνικές και ευρωπαϊκές, φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης. Θα πρέπει να υπάρξει ειδική μέριμνα για την εκπροσώπηση του συνόλου των συμφερόντων των φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης στο διάλογο αυτό, ιδίως προκειμένου να αντικατοπτρίζει τη μεγάλη ποικιλομορφία των συνθηκών που επικρατούν στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[7] Πηγή : Επιτροπή των Περιφερειών.

Η αποκτηθείσα πολυετής πείρα από την εφαρμογή της περιφερειακής πολιτικής και των πολιτικών για το περιβάλλον, τις μεταφορές, την έρευνα και την αγροτική ανάπτυξη, θα μπορούσε ασφαλώς να χρησιμεύσει ως αφετηρία για την ταυτοποίηση των "ομάδων-στόχου" [8] με τις οποίες θα μπορούσε να διεξαχθεί ο διάλογος αυτός χωρίς να κατακερματιστεί ο νέος αυτός διάλογος. Διότι η προσφορά των διαφόρων τομεακών οργανώσεων και των συγκεκριμένων συνεισφορών τους μπορεί να δικαιολογήσει, όταν ένα θέμα προκαλεί κοινό ενδιαφέρον, τη συνένωση πολλών ενώσεων και την υποβολή κοινής θέσης στο πλαίσιο των συνεδριάσεων αυτών.

[8] Πληροφορίες σχετικά με τις ευρωπαϊκές ενώσεις έχουν συγκεντρωθεί στη βάση δεδομένων CONECCS, η πρόσβαση στην οποία γίνεται από την ακόλουθη διεύθυνση στο Διαδίκτυο http://europa.eu.int/comm/civil_society/ coneccs/index_fr.htm. Ωστόσο, δεν πρόκειται για εξαντλητικό κατάλογο.

Η Επιτροπή πιστεύει ότι ο νέος αυτός διάλογος πρέπει να αποτελέσει την ευκαιρία ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ της Επιτροπής των Περιφερειών και των φορέων που εκπροσωπεί. Έτσι, σύμφωνα με τις συστάσεις της Λευκής Βίβλου για την Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση, η Επιτροπή καλεί όλους τους φορείς τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης και τις ενώσεις τους να ενισχύσουν τις επαφές τους με την Επιτροπή των Περιφερειών.

Η Επιτροπή των Περιφερειών διαδραματίζει ήδη σημαντικό ρόλο για τη διαβούλευση των παραγόντων αυτών, σύμφωνα με τις συνθήκες. Αυτός ο ρόλος μεσολαβητή μεταξύ των φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, αφενός, και των ευρωπαϊκών οργάνων αφετέρου, έχει ενισχυθεί με τη σύναψη μεταξύ της Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών ενός πρωτοκόλλου συνεργασίας, το οποίο προβλέπει τη διοργάνωση διαβουλεύσεων με την Επιτροπή των Περιφερειών κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής [9]. Οι προτάσεις που διατυπώνονται στο πλαίσιο της παρούσας ανακοίνωσης δεν θίγουν τις λεπτομέρειες μεθόδευσης των διαβουλεύσεων αυτών.

[9] Πρωτόκολλο συνεργασίας όσον αφορά τις λεπτομέρειες συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών, το οποίο συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 20 Σεπτεμβρίου 2001.

Όσον αφορά τις λεπτομέρειες επιλογής των ενώσεων αυτών, η Επιτροπή πιστεύει ότι η Επιτροπή των Περιφερειών μπορεί καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο να προσδιορίζει τις ενώσεις που αφορούν οι διάφορες πολιτικές και να προτείνει στην Επιτροπή, για μεσολαβητικού ρόλου της Επιτροπής των Περιφερειών με τους φορείς τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης και να αναπτύξει τη συνεργασία της με τις ενώσεις φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης.

Εναπόκειται στην Επιτροπή των Περιφερειών να συνεργαστεί με τις διάφορες ενώσεις για τον καθορισμό των κριτηρίων επιλογής των ενώσεων. Εν πάση περιπτώσει, οι οργανώσεις αυτές θα πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικές και ικανές να καταθέτουν γνώμες που να αποτελούν τον καρπό συλλογικής προσπάθειας, καθώς και τη δυνατότητα να απηχούν στους (εθνικούς) εντολείς τους τις προτάσεις και τις κατευθύνσεις της Επιτροπής. Επίσης, θα πρέπει να υιοθετηθούν διαφανείς και σαφείς διαδικασίες επιλογής, οι οποίες θα τηρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις διαβούλευσης που ισχύουν στην Επιτροπή.

Συνεπώς, θα πρέπει να συμμετέχουν στο διάλογο:

-οι ενώσεις τις οποίες αφορά η υπό εξέταση πολιτική,

-εκείνες των οποίων τα μέλη συμμετέχουν στην υλοποίηση της πολιτικής αυτής,

-και εκείνες που διαθέτουν, με τους στόχους που επιδιώκουν, άμεσο ενδιαφέρον για την εν λόγω πολιτική.

Ομοίως, θα είναι σκόπιμο να ληφθούν υπόψη οι κατωτέρω πτυχές:

-κατά περίπτωση, ανάγκη να διαθέτουν ειδικές επιστημονικές γνώσεις, εμπειρία, ή τεχνικές γνώσεις

-ανάγκη να διατηρείται, μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ των ενώσεων που εκπροσωπούν διάφορες κατηγορίες φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης

-συνεισφορές που έχουν κατατεθεί από τους συμμετέχοντες στη διάρκεια προηγούμενων διαβουλεύσεων σχετικά με την ίδια πολιτική χωρίς αυτό να αντιτίθεται στη συμμετοχή ενώσεων που έχουν συσταθεί πρόσφατα

-ο αριθμός των ενώσεων που επιλέγονται δεν πρέπει να είναι πολύ μεγάλος ώστε να εμποδίζει τη διεξαγωγή του διαλόγου ή την επίτευξη του στόχου της αποτελεσματικότητας που επιδιώκεται μέσω του διαλόγου αυτού.

3. Πεδίο και περιεχομενο του διαλογου

Ο διάλογος διεξάγεται πριν από την έναρξη των επίσημων διαδικασιών λήψης αποφάσεων. Ωστόσο, διαφέρει από τις επαφές που πραγματοποιεί η Επιτροπή με τους εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών.

Ο διάλογος αυτός θα πραγματοποιείται χωρίς να θίγονται οι προβλεπόμενες από τις συνθήκες ειδικότερες διαβουλεύσεις (π.χ., η διαβούλευση με τα θεσμοποιημένα γνωμοδοτικά όργανα [10], ο κοινωνικός διάλογος κατά την έννοια των άρθρων 137 έως 139 ΕΚ) ή οι προβλεπόμενες από άλλα κοινοτικά όργανα διαβουλεύσεις οι οποίες εντάσσονται στο πλαίσιο των επονομαζομένων διαδικασιών "επιτροπολογίας" [11]. Επιπλέον, οι προβλεπόμενες από το παρόν έγγραφο λεπτομέρειες όσον αφορά τις διαβουλεύσεις θα συμπληρώσουν, χωρίς όμως να τις αντικαταστήσουν, τις διατάξεις που θέσπισε η Επιτροπή στις 11 Δεκεμβρίου 2002 στην ανακοίνωσή της για τις γενικές αρχές και τις ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαβουλεύσεις [12].

[10] Όσον αφορά ειδικότερα την Επιτροπή των Περιφερειών και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, ο προτεινόμενος στο πλαίσιο του παρόντος εγγράφου διάλογος θα διεξάγεται χωρίς να θίγονται οι νέες αρμοδιότητές τους όσον αφορά τις διαβουλεύσεις (γνωμοδοτήσεις προοπτικής, διερευνητικές γνωμοδοτήσεις) που απορρέουν από τα πρωτόκολλα συνεργασίας που έχουν συναφθεί με την Επιτροπή το Σεπτέμβριο 2001.

[11] Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 1999/468/ΕΚ.

[12] COM(2002)704 τελικό, της 11ης Δεκεμβρίου 2002.

Τέλος, η νέα αυτή διαδικασία δεν θα αντικαταστήσει τις ad hoc επαφές και διαβουλεύσεις μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των ενώσεων. Συμπληρώνοντας τις επαφές αυτές, ο διάλογος θα συμβάλει στον εμπλουτισμό των προτάσεων της Επιτροπής εφόσον θα είναι τακτικός, καλύτερα οργανωμένος και περισσότερο πολιτικός.

Προτείνεται λοιπόν η καθιέρωση ενός συστηματικού διαλόγου βάσει της παρουσίασης:

1. του ετήσιου προγράμματος εργασίας της Επιτροπής,

2. των μεγάλων πρωτοβουλιών στο πλαίσιο των πολιτικών που έχουν άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο (οικονομική και κοινωνική συνοχή, περιφερειακή πολιτική, κοινωνική πολιτική, πολιτική απασχόλησης, μεταφορών, περιβάλλοντος, έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, κοινή γεωργική πολιτική, διευρωπαϊκά δίκτυα υποδομών, υγεία, εκπαίδευση και πολιτισμός, επαγγελματική κατάρτιση, δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις, πολιτική για τους καταναλωτές...).

4. Οργανωση και διεξαγωγη του διαλογου σε τοπικο και περιφερειακο επιπεδο

Η διοργάνωση και η διεξαγωγή των συνεδριάσεων εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής, η οποία βλέπει το διάλογο αυτό ως μία διαδικασία αμοιβαίων ανταλλαγών. Η σύνδεση του διαλόγου αυτού με την ευρωπαϊκή πολιτική ατζέντα μπορεί να γίνει κατά τον εξής τρόπο:

1. διοργάνωση ετήσιας συνάντησης που θα επιτρέπει τη διεξαγωγή πολιτικού διαλόγου στο υψηλότερο επίπεδο μεταξύ του προέδρου και/ή των αντιπροέδρων της Επιτροπής και των εκπροσώπων των ενώσεων. Ως συμπλήρωμα της παρουσίασης από τον πρόεδρο της Επιτροπής του ετήσιου προγράμματος εργασίας της Επιτροπής στην Επιτροπή των Περιφερειών, η επιπλέον αυτή συνάντηση θα αποτελεί για την Επιτροπή μία ευκαιρία για τη διεξαγωγή διεξοδικής συζήτησης με τους εκπροσώπους των ενώσεων φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης σχετικά με τις προβλεπόμενες κατευθύνσεις για τη δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. συναντήσεις με τα μέλη της Επιτροπής που είναι αρμόδια για τις πολιτικές που έχουν τοπικό αντίκτυπο. Οι συναντήσεις αυτές με τα μέλη της Επιτροπής, οι οποίες θα μπορούσαν να είναι ετήσιες αν το πρόγραμμα εργασίας το δικαιολογεί, θα αποτελέσουν την ευκαιρία για τη διεξαγωγή διαλόγου σχετικά με τις μεγάλες πρωτοβουλίες που προτείνονται στο πλαίσιο της υπό εξέταση πολιτικής.

Η ημερήσια διάταξη των συνεδριάσεων θα καθορίζεται συνεπώς από το γενικό πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής καθώς και από το χρονοδιάγραμμα των πρωτοβουλιών με ισχυρό τοπικό αντίκτυπο. Ο κατάλογος των ενώσεων που συμμετέχουν στις συναντήσεις αυτές θα αποφασίζεται από την Επιτροπή, για κάθε συνεδρίαση, βάσει των προτάσεων της Επιτροπής των Περιφερειών και ανάλογα με τον ειδικό χαρακτήρα των πρωτοβουλιών.

Για λόγους διαφάνειας και προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμετοχή των ενώσεων, η Επιτροπή θα φροντίζει ώστε οι ημερομηνίες των συζητήσεων να έχουν καθοριστεί έξι εβδομάδες νωρίτερα. Η Επιτροπή θα θέτει επίσης στη διάθεση των ενώσεων τα απαιτούμενα έγγραφα.

5. συμπερασμα

Η γραμμή την οποία ακολουθεί η Επιτροπή προτείνοντας την καθιέρωση ενός συστηματικότερου διαλόγου με τις ενώσεις φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης είναι να δώσει στα ενδιαφερόμενα μέρη τη δυνατότητα να εκφράζονται, χωρίς να τίθεται υπό αμφισβήτηση η διαδικασία λήψης των αποφάσεων. Σκοπός είναι να παρέχεται η δυνατότητα στην Επιτροπή να λαμβάνει γνώση των απόψεων τους, πριν κινηθούν οι τυπικές διαδικασίες λήψης των αποφάσεων σχετικά με τις ευρωπαϊκές πολιτικές στην εφαρμογή των οποίων συμβάλλουν οι ίδιες ή τη θέση σε εφαρμογή δράσεων οι οποίες, εν τέλει, θα έχουν επιπτώσεις στο τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Επίσης, η προτεινόμενη μέθοδος εργασίας θα δώσει στην Επιτροπή των Περιφερειών τη δυνατότητα να ενισχύσει τους δεσμούς της με τις διάφορες ενώσεις φορέων τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης.