ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(93)509 τελικό 
Βρυξέλλες, 15 Νοεμβρίου 1993 
ΠΡΑΓΙΜΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ Tir ΡΓΓΥΗΤΕΙΓ ΤΟΝ tCATAHAAOTHCQN ΑΓΑΑΟΜ 
ΚΑΙ ΤΗΜ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΤΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ UETA ΤΗΝ ΠΟΛΗΓΜ 
(υποβληθέν από την Επιτροπή) 
ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΙΓ ΕΓΓΥΉΓΕΙΓ ΤΟΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΟΝ 
ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΤΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗΣΗ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
Ι - EiXAfiO 
II - ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ ΚΑΙ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ 
ΠΟΛΗΣΗ 
Α. ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
Β. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
Γ. ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
III - Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
Α. ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
1. Η νομική βάση 
2. Η έννοια του ελαττώματος 
3. Υπεύθυνοι για την εγγύηση 
4. Δικαιούχοι της εγγύησης 
5. Συνέπειες της εγγύησης 
6. Προθεσμίες επίκλησης της εγγύησης και άσκησης της αγωγής 
7. Κανόνες σχετικά με το βάρος της απόδειξης 
Β. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
Γ. ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
IV - Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 
Α. ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
1. Η οδηγία 85/374/ΕΟΚ σχετικά με την ευθύνη λόγω ελαττωματικών 
προϊόντων 
2. Η οδηγία 93/13/ΕΟΚ σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων 
που συνάπτονται με καταναλωτές 
3. Η οδηγία 84/450/EOK σχετικά με την παραπλανητική διαφήμιση 
4. Η νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
4.1 Alsthom κατά Sulzer 
4.2 Jakob Handtke κατά TMCS 
5. Εκτίμηση 
Β. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
1. Η οδηγία του Συμβουλίου σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των 
συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 
2. Το δίκαιο του ανταγωνισμού 
2.1 Κανονισμοί αριθ. 1983/83 και 1984/84 σχετικά με κατηγορίες 
συμφωνιών αποκλειστικής διανομής και αποκλειστικής αγοράς 
αντίστοιχα 
2.2 Κανονισμός αριθ. 123/85 σχετικά με τις συμφωνίες διανομής και 
εξυπηρέτησης των πελατών πριν και μετά την πώληση αυτοκινήτων 
οχημάτων 
2.3 Κανονισμός αριθ. 4087/88 της Επιτροπής σχετικά με τις κατηγορίες 
συμφωνιών franchise 
2.4 Εκτίμηση 
Γ. ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
V - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ 
Α. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
1. 0 καθορισμός του εφαρμοστέου νόμου 
1.1 Εφαρμογή της Σύμβασης της Ρώμης στις καταναλωτικές συμβάσεις 
1.2 0 καθορισμός του εφαρμοστέου νόμου - γενικοί κανόνες 
1.3 0 καθορισμός του εφαρμοστέου δικαίου σε ορισμένες συμβάσεις που 
συνάπτουν οι καταναλωτές 
1.4 Πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης της Ρώμης σε θέματα προστασίας των 
καταναλωτών σε διασυνοριακές συμβάσεις 
1.5. Ειδικές εθνικές διατάξεις 
2. Η ποικιλομορφία των κανόνων δικαίου 
Β. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
1. Η ποικιλομορφία και η ασάφεια των εμπορικών εγγυήσεων 
1.1 Τα ελαττώματα που καλύπτονται από τις εμπορικές εγγυήσεις 
1.2 Υπεύθυνοι για την ενεργοποίηση της εγγύησης και δικαιούχοι αυτής 
1.3 Δικαιώματα των καταναλωτών που απορρέουν από την εφαρμογή της 
εγγύησης 
1.4 Διάρκεια της εγγύησης 
1.5 Τυπικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εγγύησης 
1.6 Ενημέρωση του καταναλωτή σχετικά με την εμπορική εγγύηση 
1.7 Άλλες υπηρεσίες 
1.8 Συγκριτική παρουσίαση της εμπορικής και της νόμιμης εγγύησης 
1.9 Εδαφική έκταση της ισχύος των εγγυήσεων 
1.10 Εκτίμηση 
2. Η έλλειψη γενικευμένου νομικού πλαισίου 
Γ. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
VI - Π ΙΡΑΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 
Α. ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΝΟΜΙΜΗΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ 
1. Η λύση του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου 
2. Η λύση της εναρμόνισης 
2.1 Γενική εναρμόνιση 
2.2 Εναρμόνιση με γνώμονα την προστασία του καταναλωτή 
2.2.1 Υποκειμενικό κριτήριο 
2.2.2 Αντικειμενικό κριτήριο 
3. Το καθεστώς της νόμιμης εγγύησης 
3.1 Αντικείμενο της εγγύησης (καλυπτόμενα ελαττώματα) 
3.2 Υπεύθυνοι για την εγγύηση 
3.3 Δικαιούχοι της εγγύησης 
3.4 Συνέπειες της εγγύησης 
3.5 Προϋποθέσεις ενεργοποίησης της εγγύησης 
3.5.1 Άγνοια του ελαττώματος 
3.5.2 Προτερόχρονο του ελαττώματος 
3.5.3 Γνωστοποίηση στον υπεύθυνο 
3.5.4 Προθεσμίες για την επίκληση της εγγύησης 
3.6 Σχέσεις με την εμπορική εγγύηση 
3.7 Επιτακτικός χαρακτήρας της νόμιμης εγγύησης 
3.8 Ενημέρωση του καταναλωτή 
Β. ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ 
1. Η κανονιστική και ενιαία επιλογή 
2. Η εθελοντική επιλογή 
3. Η μικτή επιλογή 
3.1 Το κοινοτικό νομικό καθεστώς που εφαρμόζεται στις εμπορικές 
εγγυήσεις 
3.1.1 Νομική φύση της εγγύησης 
3.1.2 Σχέσεις με τη νόμιμη εγγύηση 
3.1.3 Αντικείμενο της εγγύησης (καλυπτόμενα ελαττώματα) και 
διάρκεια 
3.1.4 Υπεύθυνοι για την εγγύηση 
3.1.5 Δικαιούχοι της εγγύησης 
3.1.6 Προϋποθέσεις ενεργοποίησης της εγγύησης 
3.1.7 Τυπικές προϋποθέσεις 
3.1.8 Διαφάνεια 
3.1.9 Διαφήμιση 
3.2 Η ευρωπαϊκή εγγύηση 
Γ. ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
VII - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Παραρτήματα 
Ι. Συγκριτικοί πίνακες των εθνικών νομοθεσιών 
II. Ιρλανδικός νόμος σχετικά με τις εμπορικές εγγυήσεις και την εξυπηρέτηση 
του πελάτη μετά την πώληση 
III. Κώδικας συναλλακτικών ηθών του δανού διαμεσολαβητή σχετικά με τις 
εμπορικές εγγυήσεις 
IV. Κώδικας συμπεριφοράς του British Retail Consortium σχετικά με τις 
εμπορικές εγγυήσεις 
V. Έγγραφο συζήτησης του βρετανικού D.T.i. σχετικά με τη νόμιμη και την 
εμπορική εγγύηση 
VI. Μερικές περιπτώσεις που διαφωτίζουν τα προβλήματα των καταναλωτών σχετικά 
με τις εγγυήσεις και την εξυπηρέτηση του πελάτη μετά την πώληση 
ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ TQM ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 
ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
Ι - ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Αυτό το Πράσινο Βιβλίο για τις εγγυήσεις των καταναλωτικών αγαθών και την 
εξυπηρέτησης του πελάτη μετά την πώληση έχει εξαγγελθεί από την Επιτροπή 
πολλές φορές· πιο πρόσφατα, στο τριετές πρόγραμμα δράσης της σχετικά με 
την πολιτική των καταναλωτών (1993-1995), που επονομάζεται "Να θέσουμε 
την ενιαία αγορά στην υπηρεσία των ευρωπαίων καταναλωτών" (COM (93)378 
τελικό της 28 Ιουλίου 1993). Στο έγγραφο αυτό η Επιτροπή δήλωσε ότι ο 
τομέας των όρων εγγύησης και εξυπηρέτησης του πελάτη μετά την πώληση 
αποδεικνύεται σημαντικός για την ενθάρρυνση του καταναλωτή ώστε να 
επωφεληθεί από τις δυνατότητες που του προσφέρει η ενιαία αγορά. Η 
διασυνοριακή αγορά δεν μπορεί να αναπτυχθεί με τις καλύτερες δυνατές 
συνθήκες, παρά μόνον εφόσον εξασφαλίζεται ότι ο καταναλωτής δικαιούται να 
έχει τους ίδιους όρους εγγύησης και εξυπηρέτησης μετά την πώληση, σε 
οποιαδήποτε χώρα και αν εδρεύει ο προμηθευτής του προϊόντος. 
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής διοργάνωσαν τον Ιανουάριο και το Φεβρουάριο 
του τρέχοντος έτους δύο ακροάσεις, τη μία με τα κράτη μέλη και την άλλη 
με τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς κύκλους. Τον Απρίλιο έγινε επίσης 
μια παρουσίαση των υπό εξέλιξη εργασιών στα πλαίσια της CCD (επιτροπής 
εμπορίου και διανομής). Οι διαβουλεύσεις αυτές συνοδεύτηκαν και 
ακολουθήθηκαν από διμερείς επαφές με όλους τους κοινωνικούς παράγοντες 
που εκδήλωσαν ενδιαφέρον για το ζήτημα αυτό. Το Πράσινο Βιβλίο 
περιλαμβάνει, στο μέτρο του δυνατού, τις προτάσεις που έγιναν κατά τις 
διαβουλεύσεις αυτές και αποσκοπεί στην ικανοποίηση των προσδοκιών που 
εκτέθηκαν. 
Η παρουσίαση του Πράσινου Βιβλίου ανταποκρίνεται επίσης στα επίσημα 
αιτήματα που υπέβαλαν τα διάφορα όργανα της Κοινότητας. Το Συμβούλιο, το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κάλεσαν 
πρόσφατα την Επιτροπή να λάβει μέτρα σχετικά με το πρόβλημα των εγγυήσεων 
και της εξυπηρέτησης του πελάτη μετά την πώληση. 
Οι προκαταρκτικές διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν δείχνουν ότι το 
Πράσινο Βιβλίο αναμένεται με ιδιαίτερη ανυπομονησία. Μερικές εθνικές 
αρχές αναπτύσσουν σχέδια μεταρρύθμισης του εσωτερικού δικαίου τους και 
αναμένουν τις συζητήσεις σε κοινοτικό επίπεδο για να συγκεκριμενοποιήσουν 
τις πρωτοβουλίες αυτές. Αυτό ισχύει συγκεκριμένα για τις βρετανικές αρχές 
που δημοσίευσαν, το Φεβρουάριο 1992, έγγραφο προς ενημέρωση του κοινού 
ενόψει της μεταρρύθμισης του εσωτερικού δικαίου τους. Το έγγραφο αυτό, 
εξαιτίας του μεγάλου γενικού ενδιαφέροντος του, δημοσιεύεται ως παράρτημα 
του Πράσινου Βιβλίου. Από πλευράς τους οι επιχειρήσεις αναμένουν ένα 
έγγραφο που να παρουσιάζει την υπάρχουσα νομική κατάσταση σε εθνικό και 
κοινοτικό επίπεδο και να μπορεί να αποτελεί τη βάση για μια γενική 
συζήτηση σχετικά με τις δυνατότητες απλούστευσης και βελτίωσης των 
υπαρχόντων κανόνων. Οι επιχειρήσεις έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την 
ιδέα της δημιουργίας μιας ευρωπαϊκής εγγύησης, που να ισχύει σε όλη την 
ενιαία αγορά, και στην οποία θα ήταν ελεύθερες να προσχωρήσουν οι 
επιχειρήσεις. Οι καταναλωτές περιμένουν τέλος ένα έγγραφο που να 
αξιοποιεί τις ειδικές ανησυχίες τους σχετικά με τη λειτουργία των 
εγγυήσεων και της εξυπηρέτησης μετά την πώληση στα πλαίσια της ενιαίας 
αγοράς και που να επιτρέπει να συζητηθούν τα μέτρα που θα μπορούν να 
βελτιώσουν την υπάρχουσα κατάσταση. Το Πράσινο Βιβλίο σκοπεύει να 
ανταποκριθεί σε όλες αυτές τις προσδοκίες. 
0 σκοπός του παρόντος Πράσινου Βιβλίου είναι πολλαπλός: ανάλυση της 
ισχύουσας κατάστασης, σκιαγράφηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι 
καταναλωτές και οι οικονομικοί παράγοντες και διατύπωση κάποιων πιθανών 
λύσεων σε κοινοτικό επίπεδο. 
Η Επιτροπή προτίθεται αφενός να θέσει στη διάθεση όλων των κοινοτικών 
οργάνων και των ενδιαφερόμενων κοινωνικών παραγόντων τις απαραίτητες 
πληροφορίες σχετικά με την παρούσα κατάσταση, τόσο σε κοινοτικό όσο και 
εθνικό επίπεδο καθώς και τόσο σε νόμιμο επίπεδο όσο και σε επίπεδο 
εμπορικών πρακτικών, και αφετέρου να υποκινήσει έναν ολοκληρωμένο δημόσιο 
διάλογο σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στο πλαίσιο της 
Κοινότητας για την επίλυση των ανακυπτόντων προβλημάτων. 
Αυτή η διαδικασία αποτελεί η ίδια παράδειγμα της εφαρμογής από την 
Επιτροπή μιας πολιτικής για τη διαφάνεια και για το σεβασμό της αρχής της 
επικουρικότητας και είναι μέρος της προσπάθειας που καταβάλλει σήμερα η 
Επιτροπή για να προωθήσει τις πλατύτερες δυνατές διαβουλεύσεις, και 
μάλιστα πριν από την προετοιμασία κάθε νέας πρωτοβουλίας. Η δημοσίευση 
του παρόντος πράσινου βιβλίου θα συμβάλει επίσης στη διευκρίνιση των 
σχέσεων ανάμεσα στην ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία που επηρεάζει τα θέματα 
σχετικά με την εγγύηση και στις ισχύουσες εθνικές νομοθεσίες. Με τη 
μέθοδο αυτή θα μπορέσουμε να αξιολογήσουμε τη σημερινή κατάσταση με βάση 
την αρχή της επικουρικότητας ώστε να απλοποιήσουμε ενδεχομένως τους 
κανόνες που υπάρχουν. 
Στο κεφάλαιο που ακολουθεί θα προσπαθήσουμε να καθορίσουμε τις έννοιες 
της νόμιμης εγγύησης, της εμπορικής εγγύησης και της υποστήριξης μετά την 
πώληση οι οποίες αποτελούν βασικές έννοιες που λαμβάνονται υπόψη σε κάθε 
περαιτέρω έκθεση. Με τον όρο "νόμιμη εγγύηση" νοείται η παραδοσιακή 
προστασία που υπάρχει σε όλα τα εθνικά δίκαια και απορρέει άμεσα από το 
νόμο, σύμφωνα με την οποία ο πωλητής (ή ενδεχομένως και άλλα πρόσωπα) 
είναι υπεύθυνος απέναντι στον αγοραστή για τα ελαττώματα των πωληθέντων 
προϊόντων. Οι συνέπειες και οι όροι εφαρμογής αυτής της εγγύησης 
ορίζονται απευθείας από κάθε εθνική νομοθεσία. Με τον όρο "εμπορική 
εγγύηση" νοούνται τα πρόσθετα πλεονεκτήματα που προσφέρει προαιρετικά ο 
παραγωγός, ο πωλητής του αγαθού ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο συμμετέχει 
στην αλυσίδα διανομής του προϊόντος. Οι συνέπειες και οι όροι εφαρμογής 
αυτής της εγγύησης ορίζονται ελεύθερα από το πρόσωπο που την παρέχει. Η 
εξυπηρέτηση του πελάτη μετά την πώληση λαμβάνεται, στο Πράσινο Βιβλίο, 
υπό τη στενή έννοια, δηλαδή, με τον όρο αυτό νοούνται οι υπηρεσίες που 
δεν συνδέονται με την εφαρμογή εγγύησης και οι οποίες, κατά συνέπεια, 
παρέχονται έναντι ορισμένης χρηματικής αμοιβής. 
Στο κεφάλαιο ill εκτίθεται και αναλύεται συνοπτικά το νομικό πλαίσιο που 
ισχύει σε κάθε κράτος μέλος. Προτιμήθηκε η θεματική μέθοδος αντί της 
διαδοχικής έκθεσης των νομικών συστημάτων των κρατών μελών. Η έκθεση θέμα 
προς θέμα συμπληρώνεται από αναλυτικούς πίνακες που σκοπό έχουν να 
συνοψίσουν τις κυριότερες ισχύουσες εθνικές διατάξεις (επισυνάπτονται στο 
παρόν Πράσινο Βιβλίο). Στο παράρτημα παρατίθενται επίσης η ιρλανδική 
νομοθεσία για την εμπορική εγγύηση και την υποστήριξη μετά την πώληση 
καθώς και οι σχετικές συστάσεις του δανού διαμεσολαβητή, που έχουν 
πρωτοποριακό χαρακτήρα και χρησιμεύουν ως υπόδειγμα για τις πρωτοβουλίες 
που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη στους τομείς αυτούς. 
Στο κεφάλαιο IV εκτίθεται η κατάσταση στην οποία βρίσκεται επί του 
παρόντος το κοινοτικό δίκαιο αναφορικά με τα ζητήματα αυτά και γίνεται 
μία συνθετική παρουσίαση των κυριότερων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι 
καταναλωτές και οι οικονομικοί παράγοντες στα πλαίσια της ενιαίας αγοράς. 
Στο κεφάλαιο V επιδιώκεται η σύνθεση των κυριοτέρων προβλημάτων που 
αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές και οι οικονομικοί φορείς στο πλαίσιο της 
ενιαίας αγοράς. Δίδεται η ευκαιρία να συζητηθεί το πρόβλημα της ισχύουσας 
εθνικής νομοθεσίας για τη νόμιμη εγγύηση στην περίπτωση διασυνοριακών 
συναλλαγών και εξετάζονται οι εμπορικές πρακτικές που αφορούν την εγγύηση 
που προσφέρουν οι οικονομικοί φορείς. 
Σκοπός του κεφαλαίου VI είναι να παρουσιάσει μερικές ιδέες για πιθανές 
ενέργειες σε κοινοτικό επίπεδο κατά τρόπο ώστε να υποκινήσει και να 
τροφοδοτήσει θεματικά το δημόσιο διάλογο που η Επιτροπή επιθυμεί να 
ανοίξει με αυτό το Πράσινο Βιβλίο. Σε εθνικό επίπεδο, οι βρετανικές αρχές 
(Department of Trade and Industry) έχουν δημοσιεύσει ένα πολύ ενδιαφέρον 
έγγραφο συζήτησης ενόψει μεταρρύθμισης του εσωτερικού δικαίου. Το εν λόγω 
έγγραφο επισυνάπτεται σε παράρτημα στο παρόν Πράσινο Βιβλίο. 
Προς το παρόν, τηρώντας την αρχή της επικουρικότητας, η Επιτροπή 
προτίμησε να επικεντρώσει το ενδιαφέρον της στα ζητήματα που προκύπτουν 
από την πώληση προϊόντων, αν και γνωρίζει πολύ καλά ότι παρόμοια 
προβλήματα μπορούν να ανακύψουν και στον τομέα των υπηρεσιών1. Ωστόσο, 
οι υπηρεσίες, λόγω της ετερογένειας και της πολυμορφίας τους δεν είναι 
εύκολο να εξεταστούν με σφαιρικό τρόπο. 
Παρ' όλα αυτά, όταν οι υπηρεσίες αφορούν καταναλωτικά αγαθά (εγκατάσταση, 
μίσθωση, επισκευή ενός αγαθού), προσεγγίζουν τα θέματα που περικλείει το 
πλαίσιο αυτού του Πράσινου Βιβλίου. Εξάλλου, στην εποχή μας δεν αποτελεί 
σπάνιο φαινόμενο η παραχώρηση εμπορικής εγγύησης σχετικά με την 
παρεχόμενη υηηρεοΐα και από τον υπόχρεο παροχής υπηρεσιών. Στο πλαίσιο 
αυτό, πρέπει να τεθεί το ερώτημα εάν είναι σκόπιμο ο εν λόγω 
προβληματισμός να επεκταθεί και στον τομέα των υπηρεσιών. 
Εξάλλου, στο πλαίσιο των προηγμένων ιδεών σχετικά με τις πιθανές λύσεις 
των προβλημάτων που τίθενται, το Πράσινο Βιβλίο περιορίζει τον 
προβληματισμό στην πώληση των "κινητών καταναλωτικών αγαθών, διαρκών και 
καινούργιων", που αποτελούν το είδος αγαθών των οποίων η διασυνοριακή 
αγορά παρουσιάζει τα περισσότερα προβλήματα για τους καταναλωτές. 
Αφήνεται ανοικτό το ζήτημα εάν το πεδίο εφαρμογής των μέτρων αυτών πρέπει 
να περιορίζεται ακόμη από την αναφορά στην παραδοσιακή έννοια του 
καταναλωτή. Από την ίδια άποψη της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας, 
η ανάλυση που γίνεται στο Πράσινο Βιβλίο σχετικά με τα προβλήματα που 
αφορούν την υποστήριξη μετά την πώληση κατά τη στενή έννοια 
επικεντρώνεται αποκλειστικά στην πλευρά της υποστήριξης μετά την πώληση 
που δείχνει να προκαλεί τα περισσότερα προβλήματα από την άποψη της 
απρόσκοπτης λειτουργίας της ενιαίας αγοράς: πρόκειται για το ζήτημα της 
διαθεσιμότητας των ανταλλακτικών που είναι απαραίτητα για την εξασφάλιση 
της λειτουργίας, της συντήρησης ή της επισκευής των αγαθών καθόλη την 
κανονική διάρκεια ζωής τους. 
Οσον αφορά τις ιδέες για πιθανές ενέργειες, το Πράσινο Βιβλίο καθιστά 
σαφές το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν διατείνεται ούτε ότι παρουσιάζει 
οριστικές λύσεις για τα μελετώμενα προβλήματα, ούτε ότι εξαγγέλλει στο 
εξής προτιμήσεις για κάποια από τις δυνατές λύσεις. Πρόκειται απλώς για 
την παρουσίαση ορισμένων κατευθύνσεων, ορισμένων δρόμων που θα μπορούσαν 
να αναπτυχθούν κατά τις προσεχείς εργασίες, έτσι ώστε να προκαλέσουν μια 
δημόσια συζήτηση, η οποία ασφαλώς θα επιφέρει νέα στοιχεία και θα ρίξει 
νέο φως στα διατυπωθέντα ερωτήματα. Το Πράσινο Βιβλίο περιορίζεται έτσι 
Οι προτάσεις, εξάλλου, της Επιτροπής σχετικά με την οδηγία για τις 
καταχρηστικές ρήτρες συμπεριλάμβαναν διάταξη σχετική με την εγγύηση των 
υπηρεσιών (βλ. άρθρο 6 παρ. 4 της τροποποιημένης πρότασης που παρατίθεται 
στο κεφάλαιο IV.2) 
9 
στην παρουσίαση ορισμένων επιλογών που φαίνονται πρόσφορες για τους 
επιδιωκόμενους στόχους. Οι υποθέσεις εργασίας που παρουσιάζονται μπορεί 
μερικές φορές να εμφανίζονται ως εναλλακτικές, αλλά και να θεωρούνται 
συμπληρωματικές ή να συνδυάζπνται μεταξύ τους. Σε κάθε περίπτωση, είναι 
σαφές ότι η Επιτροπή δεν αποκλείει εξαρχής καμιά άλλη πρόταση και τρέφει 
την προσδοκία ο δημόσιος αυτός διάλογος να διευρύνει τους ορίζοντες στο 
όλο ζήτημα. 
Οι επιλογές της Επιτροπής στο παρόν Πράσινο Βιβλίο, αναφορικά με τις 
πιθανές λύσεις, βασίζονται σε συλλογισμούς μεθοδολογίας και δεν 
προδικάζουν την ποιότητα της μιας ή της άλλης λύσης που αναλύεται. Η 
Επι τροπή αναμένε ι, προφανώς, σχόλια σχετικά με τις αναλύσει ς που 
αναπτύσσονται, όπως αναμένει επίσης από τους ίδιους τους ενδιαφερομένους 
να αναλύσουν και να αναπτύξουν, εάν το επιθυμούν, τις επιλογές στις 
οποίες η Επιτροπή δεν έχει σταθεί ιδιαίτερα. Σε κάθε περίπτωση, το 
Πράσινο Βιβλίο διατυπώνει μία δέσμη προτάσεων, που ξεκινούν από τα μέτρα 
εναρμόνισης των εθνικών νομοθεσιών και φθάνουν σε λύσεις βασισμένες 
καθαρά στην αυτορύθμιση εθελοντικού χαρακτήρα. 
Κάθε χρόνο χιλιάδες καταναλωτές αντιμετωπίζουν προβλήματα που σχετίζονται 
με παράπονα για ελαττωματικά προϊόντα. Το είδος αυτό των παραπόνων 
αποτελεί μια από τις σημαντικότερες διαφορές μεταξύ πωλητών και 
καταναλωτών και τροφοδοτεί με υλικό, σε μεγάλο βαθμό, τους φακέλλους των 
καταγγελιών που υποβάλλουν οι ενώσεις καταναλωτών. Στο Πράσινο Βιβλίο 
επισυνάπτονται ορισμένες περιπτώσεις που φωτίζουν τα προβλήματα αυτά. 
Το βρετανικό Γραφείο θεμιτού Εμπορίου (Office of Fair Trade) 
πραγματοποίησε κατά το τρέχον έτος μελέτη σχετικά με τα προβλήματα που 
αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές προκειμένου να ενεργοποιήσουν τις εμπορικές 
εγγυήσεις που προσφέρουν οι πωλητές ή οι κατασκευαστές προϊόντων. Σύμφωνα 
με τη μελέτη αυτή, το 24% των καταναλωτών που προσπάθησαν να 
εκμεταλλευθούν αυτές τις εγγυήσεις συνάντησαν δυσκολίες, ενώ δεν 
ικανοποιήθηκαν όπως θα έπρεπε2. Η περιπτωσιολογία των εν λόγω 
προβλημάτων ποικίλλει ανάλογα με τα προϊόντα, κατανέμεται δε ως εξής: 
- Επιπλα, χαλιά 47% 
- Αυτοκίνητα 28% 
- Βίντεο (συμπ. των μηχανών λήψης) 25% 
- Ραδιόφωνα, ακουστικά συστήματα, 
στερεοφωνικά συγκροτήματα 22% 
- Ηλεκτρονικοί υπολογιστές 22% 
Σε σχέση με τη μελέτη που εκπονήθηκε το 1984, το ποσοστό των 
δυσαρεστημένων έχει σήμερα αυξηθεί. Την εποχή εκείνη ήταν 22% περίπου. 
10 
- Ηλεκτρικές σκούπες 22% 
- Λευκά είδη γενικά 22% 
- Ρολόγια 20% 
- Πλυντήρια ρούχων, στεγνωτήρια 14% 
Τα προβλήματα που προκύπτουν σε εθνικό επίπεδο γίνονται ακόμα 
πολυπλοκότερα στην περίπτωση που οι καταναλωτές εμπλέκονται σε εμπορικές 
συναλλαγές διεθνούς χαρακτήρα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, εδώ και 
χρόνια, τα κοινοτικά όργανα έχουν επανειλημμένα αναγνωρίσει την ανάγκη να 
υποστηριχθεί ο καταναλωτής στην προσπάθεια του, σε κάποια δεδομένη 
περίπτωση, για αποτελεσματική ενεργοποίηση τόσο της νόμιμης όσο και της 
εμπορικής εγγύησης, η οποία παραχωρείται στο πλαίσιο κάποιας εμπορικής 
συναλλαγής. Η ύπαρξη αυτής της δυνατότητας έχει ουσιαστική σημασία 
προκειμένου να καταστεί ο καταναλωτής ολοκληρωμένος παράγοντας στην/στις 
αγορές της Κοινότητας. 
Και ενώ, έως εδώ, το πρόβλημα αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί κάπως 
θεωρητικό, τίθεται εντούτοις με πολύ συγκεκριμένο τρόπο, τουλάχιστον από 
την αρχή του 1993 με "το άνοιγμα της μεγάλης Ενιαίας Αγοράς". 
Για την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς καθίσταται 
απαραίτητο να υπάρχει δυνατότητα επίκλησης, χωρίς διακρίσεις στη χώρα του 
καταναλωτή, των εγγυήσεων που αφορούν προϊόντα που αγοράσθηκαν από τον 
καταναλωτή σε κάποια άλλη χώρα. 
Πρέπει να αναφέρομε σχετικά τα αποτελέσματα έρευνας που πραγματοποίησε το 
"Ευρωβαρόμετρο" το 19913. Η έρευνα αυτή έδειξε με σαφήνεια ότι οι 
δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές προκειμένου να αλλάξουν ή να 
επισκευάσουν προϊόντα που αγόρασαν από άλλες χώρες αποτελούν την πρώτη 
αιτία (53%) φόβου των καταναλωτών να προβούν σε αγορές στο εξωτερικό. 
Μελέτη που είχε, άλλωστε, πραγματοποιήσει η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων το 1990, σχετικά με τις καταγγελίες διασυνοριακού χαρακτήρα, 
τις οποίες εξετάζουν εθνικές υπηρεσίες, είχε δείξει ότι ένα μεγάλο 
ποσοστό των εν λόγω καταγγελιών είχαν, ως αντικείμενο, τουλάχιστον εν 
μέρει, προϊόντα ή υπηρεσίες που παρουσιάζουν ελάττωμα (ποσοστό που 
κυμαίνεται μεταξύ του 50 και 75%, ανάλογα το κράτος μέλος) ή 
συγκεκριμένες δυσκολίες κατά την ενεργοποίηση της εμπορικής εγγύησης ή 
της υποστήριξης μετά την πώληση (μεταξύ 10 και 75%). Είναι προφανές ότι 
"Ευρωβαρόμετρο", αριθ. 35, Ιούλιος 1991 
11 
οι καταναλωτές που θα έχουν κάποια κακή εμπειρία που συνδέεται με 
διασυνοριακή αγορά θα διστάσουν να επαναλάβουν τέτοια αγορά και θα γίνουν 
επιφυλακτικοί όσον αφορά τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και τη 
βαθύτερη έννοια της ενιαίας αγοράς. Εξάλλου διάφοροι ευρωβουλευτές έχουν 
ήδη εκφράσει αυτές τις ανησυχίες, ιδίως υποβάλλοντας ερωτήσεις στην 
Επιτροπή4. 
Η τελική ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς φαίνεται να απαιτεί, όλο και 
περισσότερο, την αντιμετώπιση σε κοινοτικό επίπεδο των προβλημάτων που 
συνδέονται με την εγγύηση των καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών καθώς 
και την υποστήριξη μετά την πώληση. Ο μεγάλος, χωρίς σύνορα, οικονομικός 
χώρος, δεν θα ολοκληρωθεί πλήρως εάν, παράλληλα με την ελεύθερη 
κυκλοφορία προϊόντων και υπηρεσιών, δεν εξασφαλισθεί και η "ελεύθερη 
κυκλοφορία" των καταναλωτών ως αγοραστών των αγαθών και αποδεκτών των 
υπηρεσιών. 
Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εξάλλου, έχει ήδη αναγνωρίσει 
σαφώς ότι "η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων είναι υπόθεση όχι μόνο 
του επαγγελματικού εμπορίου αλλά και των ιδιωτών. Συνεπάγεται [ ] ότι 
οι καταναλωτές που διαμένουν σε ένα κράτος μέλος μπορούν να μεταβαίνουν 
ελεύθερα στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους προκειμένου να κάνουν τις 
προμήθειες τους υπό τους αυτούς όρους με τον τοπικό πληθυσμό".5 
Η ελευθερία αυτή προσκρούει σε γλωσσικούς, πολιτιστικούς, ψυχολογικούς 
και άλλους φραγμούς που παρεμποδίζουν τους καταναλωτές να εκμεταλλευθούν 
τη μεγάλη αγορά προμηθευόμενοι προϊόντα και υπηρεσίες πέρα από τα εθνικά 
σύνορα. 
Η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στη μεγάλη αγορά, η 
παρακίνηση τους να συμμετέχουν ενεργά στη λειτουργία της προϋποθέτουν τη 
δημιουργία όρων οι οποίοι θα εξασφαλίζουν τα δικαιώματα των καταναλωτών 
και θα τους πείθουν ότι υπάρχει πραγματικά η δυνατότητα να τα 
αξιοποιήσουν παντού, στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς. 
Για το λόγο αυτό, το πρόβλημα αυτό προέκυψε πολύ πριν από την ολοκλήρωση 
της εσωτερικής αγοράς. Πράγματι, από το πρώτο προκαταρκτικό πρόγραμμα της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας για μια πολιτική προστασίας και 
ενημέρωσης των καταναλωτών, είχαν εξαγγελθεί σχετικές κοινοτικές 
ενέργειες6. 
4 Βλέπε τη γραπτή ερώτηση 1881/91 του κ. ΕΙ Ίο DI Rupo, ΕΕ C 66 της 
16.03.1992, σελ. 40. 
5 Απόφαση GB-INN0-BM της 7/3/90, υπόθ.0-362/88, Συλλ. 1990, σελ. 667, 
σκεπτικό 8 
6 Ψήφισμα του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 1975, ΕΕ C της 25ης Απριλίου 
1975, σελ. 1. 
12 
Στο εν λόγω πρόγραμμα, το Συμβούλιο επιβεβαίωνε ότι ο καταναλωτής έπρεπε 
να έχει τη δυνατότητα να επωφελείται από μια αποτελεσματική υποστήριξη 
μετά την πώληση για τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά. 
Αναγνωρίζοντας την ανάγκη αυτή, η πρωταρχική δράση που καθόρισε το 
Συμβούλιο, το 1975, ήταν διττή: αφενός καταπολέμηση των καταχρηστικών 
εμπορικών πρακτικών, ιδίως στον τομέα των όρων των εγγυήσεων και βασικά 
για τα διαρκή αγαθά και αφετέρου εναρμόνιση του δικαίου όσον αφορά την 
ευθύνη για τα προϊόντα προκειμένου να βελτιωθεί η προστασία του 
καταναλωτή.7 
Το 1981, στο πλαίσιο του δεύτερου προγράμματος της ΕΟΚ για μια πολιτική 
προστασίας και ενημέρωσης των καταναλωτών8, αναγνωρίσθηκε για μια ακόμα 
φορά η διπλή αυτή ανάγκη προστασίας των οικονομικών συμφερόντων έναντι 
ενός ελαττωματικού προϊόντος αφενός και ύπαρξης αποτελεσματικής 
υποστήριξης μετά την πώληση αφετέρου. Το Συμβούλιο επιπλέον ζήτησε 
συγκεκριμένα από την Επιτροπή να μελετήσει τις δυνατότητες για βελτίωση 
της υποστήριξης μετά την πώληση, την οποία προσφέρουν οι κατασκευαστές 
και προμηθευτές προϊόντων και υπηρεσιών, καθώς και οι επιχειρήσεις που 
συντήρησης και επισκευής, κυρίως όσον αφορά τη διάρκεια της εγγύησης, τα 
έξοδα μεταφοράς, την ακινητοποίηση των προϊόντων και τη διαθεσιμότητα των 
ανταλλακτικών. Το Συμβούλιο ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να μελετήσει 
τα αναγκαία μέτρα και να αναλάβει "τις κατάλληλες πρωτοβουλίες για τη 
βελτίωση των όρων των εγγυήσεων που προσφέρουν οι κατασκευαστές και/ή οι 
προμηθευτές καθώς και της υποστήριξης μετά την πώληση τόσο δια της 
νομικής οδού όσο και μέσω συμφωνιών μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών, όπου 
αυτό καθίσταται αναγκαίο και ιδίως όσον αφορά τη βελτίωση των όρων των 
συμβάσεων". 
Το Συμβούλιο έκρινε κάποια στιγμή ότι οι τομείς στους οποίους έπρεπε να 
δοθεί προτεραιότητα ήταν ο τομέας των οχημάτων με κινητήρα και ο τομέας 
των οικιακών ηλεκτρικών συσκευών9, με βάση το αίτημα που διατύπωσε το 
Γνωμοδοτικό Συμβούλιο των Καταναλωτών στη γνωμοδότηση του σχετικά με το 
πρόγραμμα δράσης10. Είναι εξάλλου ενδιαφέρουσα η διαπίστωση ότι το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στη γνωμοδότηση την οποία ενέκρινε αναφορικά με 
την ανακοίνωση της Επιτροπής για το εν λόγω πρόγραμμα, είχε καλέσει την 
Επιτροπή να συντάξει οδηγία σχετικά με την υποστήριξη μετά την πώληση 
υπενθυμίζοντας το μεγάλο ενδιαφέρον που είχε προσελκύσει παρόμοια 
πρωτοβουλία κατά τη διάρκεια δημόσιας ακρόασης με θέμα το δεύτερο 
κοινοτικό πρόγραμμα. 
7 Η δεύτερη αυτή δράση θα περιορισθεί στην αποκατάσταση της φυσικής ζημιάς 
μόνο (σωματικής και υλικής) και θα αποκλείσει την αποκατάσταση της ζημιάς 
που προκλήθηκε στο ίδιο το προϊόν που παρουσιάζει το ελάττωμα. 
8 Ψήφισμα του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 1981, ΕΕ αριθ. C 133 της 3ης 
Ιουνίου 1981. 
9 ό.π. σημείο 35 α). 
10 CCC/44/79 της 24ης Απριλίου 1979. 
13 
To 1986, με το ψήφισμα του Συμβουλίου της 23ης Ιουνίου σχετικά με τους 
μελλοντικούς προσανατολισμούς της κοινοτικής πολιτικής για την προστασία 
και την προαγωγή των συμφερόντων των καταναλωτών11, το οποίο παραπέμπει 
στην ανακοίνωση της Επιτροπής "Νέα ώθηση για την πολιτική προστασίας των 
καταναλωτών"12, εισάγεται ένα καινούριο στοιχείο. Πράγματι, στην 
ανακοίνωση της η Επιτροπή καθιστούσε απόλυτα σαφείς τις δυσκολίες που 
αντιμετωπίζει ο καταναλωτής όταν θελήσει να επικαλεσθεί την εγγύηση για 
προϊόντα που αγόρασε σε άλλα κράτη μέλη, ενώ προηγουμένως η δυνητικά 
διαμεθοριακή διάσταση του θέματος δεν είχε εξετασθεί με σαφήνεια. Με την 
ευκαιρία αυτή η Επιτροπή δήλωνε ότι η εγγύηση, ως υπηρεσία που συνδέεται 
με κάποιο προϊόν και η οποία αφορά κάποιο διαρκές καταναλωτικό αγαθό, θα 
έπρεπε να μπορεί να ενεργοποιείται στη χώρα διαμονής του καταναλωτή ακόμα 
και αν το προϊόν είχε αγορασθεί σε άλλη χώρα. Η Επιτροπή ανήγγελλε στο 
έγγραφο αυτό ότι θα μελετούσε τα "προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι 
καταναλωτές όσον αφορά τη δέσμη των εγγυήσεων και της υποστήριξης μετά 
την πώληση" και ότι επρόκειτο να υποβάλει ανάλογες προτάσεις. 
Το 1989, το Συμβούλιο, στο ψήφισμα του σχετικά με τις μελλοντικές 
προτεραιότητες προκειμένου να δοθεί νέα ώθηση στην πολιτική προστασίας 
των καταναλωτών13, κάλεσε ξανά την Επιτροπή να μελετήσει τη δυνατότητα 
να αναλάβει πρωτοβουλίες στον τομέα των εγγυήσεων και της υποστήριξης 
μετά την πώληση. 
Το τριετές πρόγραμμα δράσης για την πολιτική προστασίας των καταναλωτών 
στην ΕΟΚ, που η Επιτροπή δημοσίευσε το 199014 και το οποίο αποτελεί 
συνέχεια του ενλόγω ψηφίσματος, τόνιζε ακόμα περισσότερο και από το 
κείμενο του 1986 την ανάγκη για κοινοτική αντιμετώπιση του ζητήματος των 
εγγυήσεων για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Σημασία θα 
έχει να ληφθούν μέτρα τα οποία να επιτρέπουν στους καταναλωτές να 
επωφελούνται από την αγοραστική τους δύναμης σε ολόκληρη την Κοινότητα. 
11 ΕΕ αριθ. C 167 της 5ης Ιουλίου 1986. 
12 COM (85) 314 τελικό. 
13 ΕΕ αριθ. C294 της 22ας Νοεμβρίου 1989. 
14 COM (90) 98 τελικό της 3ης Μαΐου 1990. 
14 
Στο δίκαιο των συμβάσεων που ισχύει στα διάφορα κράτη μέλη θα πρέπει να 
εντοπισθούν τα στοιχεία που θα μπορούσαν να αποτρέψουν τους καταναλωτές 
να προβούν σε αγορές στο εξωτερικό και να απαλειφθούν στο μέτρο του 
δυνατού. Η Επιτροπή προτίθετο να εξετάσει τις πιθανές πρωτοβουλίες για 
την απλοποίηση των διασυνοριακών συμβάσεων, των εγγυήσεων και της 
υποστήριξης μετά την πώληση των καταναλωτών. 
Το 1992 τέλος, το Συμβούλιο, στο ψήφισμα του σχετικά με τις μελλοντικές 
προτεραιότητες για την ανάπτυξη της πολιτικής προστασίας των 
καταναλωτών15, θεωρεί ότι υπάρχει ανάγκη να ληφθούν συμπληρωματικά 
μέτρα προκειμένου να εδραιωθεί η εμπιστοσύνη τους στους μηχανισμούς της 
ενιαίας αγοράς και ιδίως όσον αφορά τις εγγυήσεις. Καλεί την Επιτροπή να 
προβεί σε εκτίμηση "της χρησιμότητας και του επίκαιρου χαρακτήρα της 
προσέγγισης των διάφορων καθεστώτων που ισχύουν στον τομέα των εγγυήσεων 
καθώς και της βελτίωσης της υποστήριξης μετά την πώληση αγαθών και 
υπηρεσιών στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς". 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επίσης, έχει επανανειλημμένα τονίσει την 
ανάγκη μιας κοινοτικής δράσης στον τομέα των εγγυήσεων και της 
υποστήριξης μετά την πώληση. Πολύ πρόσφατα μάλιστα, στο πλαίσιο του 
ψηφίσματος του της 11ης Μαρτίου 199216, το Κοινοβούλιο κάλεσε την 
Επιτροπή "να μελετήσει τα διάφορα εθνικά καθεστώτα σχετικά με τις 
εγγυήσεις και να προτείνει ρυθμίσεις οι οποίες να καθορίζουν ένα 
ελάχιστο κοινοτικό επίπεδο, διατηρώντας βέβαια τη δυνατότητα ευρύτερων 
συμβατικών εγγυήσεων, οι οποίες θεωρείται ότι αποτελούν ειδική μορφή 
ανταγωνισμού και δεν θα ρυθμίζονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία". 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, από την πλευρά της, στη γνωμοδότηση 
της, της 26ης Σεπτεμβρίου 199117, σχετικά με την ολοκλήρωση της 
εσωτερικής αγοράς και την προστασία των καταναλωτών, επέστησε ρητά την 
προσοχή σε ορισμένα σημεία που παρουσιάζουν ασυνέχεια και όπου η 
πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές δεν ανταποκρίνεται στις 
επίσημες εξαγγελίες, ιδιαίτερα στον τομέα των εγγυήσεων και των 
διασυνοριακών αγορών. Ζήτησε από την Επιτροπή να αναπτύξει δράση με 
στόχο την προστασία των καταναλωτών στον τομέα των εγγυήσεων και της 
υποστήριξης μετά την πώληση, στο πλαίσιο του ανοίγματος των ευρωπαϊκών 
συνόρων και της διεθνοποίησης των συμβάσεων που αφορούν καταναλωτικά 
15 ΕΕ αριθ. C186 της 23ης Ιουλίου 1992. 
16 Ψήφισμα σχετικά με τους κανόνες προστασίας των καταναλωτών και της 
δημόσιας υγείας ενόψει της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς (έκθεση 
Albert), ΕΕ C94 της 13ης Απριλίου 1992, σελ. 217. 
17 ΕΕ C339 της 31ης Δεκεμβρίου 1991, σελ. 16. 
15 
αγαθά. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, στη γνωμοδότηση της, της 24ης 
Νοεμβρίου 199218, σχετικά με τον καταναλωτή και την εσωτερική αγορά 
υποστήριξε και πάλι την άποψη ότι "θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή 
στον καθορισμό κοινοτικού συστήματος, το οποίο να ισχύει σε όλη την 
Ευρώπη και να επιτρέπει στον καταναλωτή να επωφελείται από εγγύηση κατά 
των κρυφών ελαττωμάτων". 
Μέτρα προς την κατεύθυνση αυτή έχουν ήδη ληφθεί, κατά κάποιο τρόπο, με 
την έγκριση της οδηγίας σχετικά με την ευθύνη λόγω ελαττωματικών 
προϊόντων19 καθώς και την έγκριση της οδηγίας που αφορά τις 
καταχρηστικές ρήτρες20. Με τη μεταφορά της τελευταίας αυτής οδηγίας στο 
εθνικό δίκαιο όλων των κρατών μελών, εξασφαλίζεται υπέρ των καταναλωτών η 
μη δυνατότητα επίκλησης, παντού στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς, 
καταχρηστικών ρητρών που υπάρχουν ενδεχομένως στις συμβάσεις προσχώρησης. 
Ωστόσο, υπάρχει ανάγκη το αρνητικό αυτό μέτρο να συμπληρωθεί από ένα 
θετικό το οποίο να αφορά τα δικαιώματα των καταναλωτών που πηγάζουν από 
την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών. Πρέπει να εξασφαλίζεται υπέρ των 
καταναλωτών ότι, ανεξάρτητα από τη χώρα αγοράς ενός προϊόντος, στο 
πλαίσιο όμως της ενιαίας αγοράς, θα μπορούν να επωφελούνται πάντα από 
αποτελεσματική υποστήριξη μετά την πώληση και να αντιδρούν κατά των τυχόν 
ελαττωμάτων του αγορασθέντος προϊόντος. Όσο θα λείπουν οι 
προαναφερθείσες εγγυήσεις, ο ευρωπαίος καταναλωτής θα περιορίζεται εντός 
των εθνικών, περιφερειακών ή και τοπικών συνόρων. 
Στο πλαίσιο των εργασιών σύμφωνα με την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου 
σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες που μπορεί να περιέχουν οι συμβάσεις 
που συνάπτουν οι καταναλωτές21, η Επιτροπή προέβλεπε ως και ένα πρώτο 
μέτρο εναρμόνισης το οποίο αφορούσε ορισμένες πτυχές της νόμιμης και 
εμπορικής εγγύησης για τα κινητά αγαθά καθώς και της νόμιμης εγγύησης για 
τις υπηρεσίες. Εντούτοις, το Συμβούλιο έκρινε ότι παρόμοια ζητήματα 
πρέπει να εξετάζονται με τρόπο αυτόνομο και πιο εμπεριστατωμένο, απέρριψε 
την πρόταση να συμπεριληφθούν οι εν λόγω ρυθμίσεις στην οδηγία για τις 
καταχρηστικές ρήτρες και κάλεσε την Επιτροπή "να εξετάσει τους όρους 
προσέγγισης των συστημάτων σχετικά με τις εγγυήσεις που ισχύουν στα 
18 ΕΕ C19 της 21ης Ιανουαρίου 1993. 
19 Οδηγία του Συμβουλίου αριθ. 85/374 της 25ης Ιουλίου 1985 σχετικά με την 
προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των 
κρατών μελών σε θέματα ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων, ΕΕ L210 της 
7/8/85, σελ. 29. 
20 Οδηγία του Συμβουλίου αριθ. 93/13 της 5ης Απριλίου 1993, ΕΕ αριθ. L95 της 
21ης Απριλίου 1993, σελ. 29. 
21 Αρχική πρόταση ΕΕ C243 της 28ης Σεπτεμβρίου 1990, σελ. 2. Τροποποιημένη 
πρόταση ΕΕ C73 της 24ης Μαρτίου 1992, σελ. 7. 
16 
κράτη μέλη στο πλαίσιο των συμβάσεων που συνάπτουν οι καταναλωτές και, 
βάσει αυτών, να του υποβάλει ενδεχομένως, πρόταση οδηγίας σχετικά με την 
εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών στον τομέα αυτό"22. 
22 Δήλωση του Συμβουλίου στα πρακτικά σχετικά με την έγκριση της οδηγίας που 
αφορά τις καταχρηστικές ρήτρες, της 5ης Απριλίου 1992. 
17 
II ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΓΗ ΚΑΙ Ρ=ΥΠΗΡΠΉΓΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ 
ΠΰΔΗΙΗ 
Οταν γίνεται λόγος για την "εγγύηση" των αγαθών, μιλάμε για δύο διαφορετικές 
νομικές πραγματικότητες: τη νόμιμη εγγύηση και την εμπορική εγγύηση. 
Η νόμιμη εγγύηση απορρέει ευθέως από το νόμο και υπάρχει πάντοτε. Η εμπορική 
εγγύηση προσφέρεται προαιρετικά από τον κατασκευαστή, τον πωλητή ή ακόμα 
οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο παρεμβάλλεται στην αλυσίδα της διανομής του 
προϊόντος. 
Η νόμιμη εγγύηση παράγει τα αποτελέσματα που καθορίζει ο νόμος και η 
ενεργοποίηση της γίνεται υπό τις προϋποθέσεις και σύμφωνα με τις διαδικασίες 
που αυτός καθορίζει. 
Η εμπορική εγγύηση παράγει αποτελέσματα που καθορίζονται μονομερώς από 
εκείνον που την προσφέρει και η ενεργοποίηση της γίνεται υπό τις προϋποθέσεις 
και σύμφωνα με τις διαδικασίες που επίσης αυτός καθορίζει. 
Οταν οι δύο μορφές εγγύησης συνυπάρχουν, αλληλοσυμπληρώνονται και ισχύουν 
παράλληλα. Σε κάποιες περιπτώσεις πληρούνται οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης 
και των δύο εγγυήσεων και σε κάποιες άλλες ο καταναλωτής μπορεί να 
επικαλεσθεί μόνο είτε τη νόμιμη είτε την εμπορική (είτε για λόγους που 
αφορούν τη διαδικασία, όπως είναι οι προθεσμίες, είτε για λόγους ουσίας, όπως 
είναι η έννοια του "ελαττώματος"). 
Παρ' όλα αυτά, οι σχέσεις μεταξύ των δύο μορφών εγγύησης δεν είναι ιδιαίτερα 
σαφείς ούτε για τη θεωρία ούτε για τη νομολογία και πολύ λιγότερο για το ευρύ 
κοινό. 0 καταναλωτής αγνοεί κατά κανόνα την ύπαρξη της νόμιμης εγγύησης και 
γνωρίζει μόνο την εμπορική. Ετσι όταν η τελευταία δεν υπάρχει ή είναι 
αδύνατον να γίνει επίκληση της, ο καταναλωτής πιστεύει ότι δεν διαθέτει 
κανένα δικαίωμα. Εξάλλου, τις περισσότερες φορές ο καταναλωτής πιστεύει ότι 
τα δικαιώματα του περιορίζονται στο περιεχόμενο της εμπορικής εγγύησης24. 
Α. ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
Κατά παράδοση η νόμιμη εγγύηση συνίσταται στην υποχρέωση του πωλητή να 
"εγγυηθεί" την καλή κατάσταση του πωλούμενου προϊόντος καθώς και τις 
ποιότητες του που έχουν συμφωνηθεί ειδικά. Οταν αυτό παρουσιάζει κάποιο 
<#/ 24 Παράδειγμα: συχνά τα εμπορικά έγγραφα περιλαμβάνουν ρήτρα σύμφωνα με την 
οποία "η ευθύνη του πωλητή περιορίζεται ρητά στην επισκευή των 
ελαττωματικών προϊόντων· ο πωλητής δεν μπορεί σε καμμία περίπτωση να 
θεωρηθεί υπόχρεος για την καταβολή αποζημίωσης λόγω ελαττώματος του 
πράγματος". Ομως η νόμιμη εγγύηση που εφαρμόζεται με βάση τον εθνικό νόμο 
είναι πολύ πιθανό, σε μια δεδομένη περίπτωση να περιλαμβάνει και το 
δικαίωμα προς αποζημίωση για κάθε ζημία που προκύπτει από το ελάττωμα του 
προϊόντος. 
18 
ελάττωμα, ο αγοραστής έχει δικαίωμα να ασκήσει αγωγή κατά του πωλητή. Σχετικά 
πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των ελαττωμάτων που αφορά η νόμιμη εγγύηση 
και των ελαττωμάτων στην ασφάλεια και στα οποία αναφέρεται το καθεστώς το 
σχετικό με την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων. Αν και οι δύο έννοιες εν 
μέρει ενδέχεται να επικαλύπτονται, όταν εδώ μιλάμε για νόμιμη εγγύηση 
αφήνουμε σαφώς κατά μέρος τα θέματα που σχετίζονται με την ασφάλεια των 
προϊόντων. 
Κατ' αυτό τον τρόπο, στο πλαίσιο των δικαίων της ηπειρωτικής Ευρώπης, η 
νόμιμη εγγύηση προκύπτει από τις διατάξεις που αναφέρονται στη σύμβαση της 
πώλησης και οι οποίες περιέχονται στους αστικούς κώδικες και στα πραδοσιακά 
δίκαια του Common Law, από τις διατάξεις των νόμων που αφορούν τη σύμβαση της 
πώλησης (Sales of goods acts). Αυτές οι διατάξεις ταίριαζαν στις 
παραδοσιακές κοινωνίες που στηρίζονταν σε σχέσεις εμπιστοσύνης και πίστης 
ανάμεσα στον καταναλωτή και στον πωλητή καθώς και ανάμεσα στον πωλητή και 
στους προμηθευτές του. Από τεχνική πλευρά τα πωλούμενα αγαθά στους 
καταναλωτές ήταν συνήθως απλά. Συχνά οι εθνικές νομοθετικές διατάξεις αυτές 
δεν ανταποκρίνονται πλέον στις σύγχρονες συνθήκες των καταναλωτικών κοινωνιών 
όπου, τουλάχιστον σε ορισμένους τομείς της κατανάλωσης, ούτε ο πωλητής ούτε ο 
καταναλωτής ελέγχουν το συγκεκριμένο αγαθό που αποτελεί αντικείμενο του 
συμβολαίου, το οποίο εξάλλου συχνά από τεχνολογική πλευρά είναι πολύπλοκο και 
όπου οι καταναλωτικές σχέσεις έχουν χάσει τον προσωπικό τους χαρακτήρα και 
συνάπτονται γενικά κάτω από συνθήκες ανωνυμίας σε μεγάλα καταστήματα. 
Οι εθνικοί νόμοι αποκλίνουν σημαντικά μεταξύ τους όσον αφορά τα συγκεκριμένα 
θέματα του καθεστώτος της νόμιμης εγγύησης. Οι αποκλίσεις αυτές εμφανίζονται 
σε επίπεδο κρυφών ελαττωμάτων, υπεύθυνων προσώπων, κατάλληλων διαδικασιών και 
προθεσμιών για την επίκληση της εγγύησης, εννόμων αποτελεσμάτων της εγγύησης 
κλπ.25 Οταν όμως ο καταναλωτής αγοράζει αγαθά κατά τη διάρκεια μετακίνησης 
του εξωτερικό, στη συναλλαγή αυτή συνήθως εφαρμόζεται ο νόμος της χώρας 
αγοράς26. 
Εξασφάλιση της "ελεύθερης κυκλοφορίας των καταναλωτών" σημαίνει επίσης 
δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών ούτως ώστε αυτοί να αποκτήσουν ένα 
ελάχιστο αριθμό δικαιωμάτων, τα οποία να ενεργοποιούνται από παρόμοιες 
διαδικασίες, ανεξάρτητα από τη χώρα αγοράς. Αυτά τα δικαιώματα δεν πρέπει να 
ελαττωθούν από το γεγονός ότι ο καταναλωτής αγόρασε τα προϊόντα ή τις 
υπηρεσίες σε άλλη χώρα από τη χώρα όπου κατοικεί. Έτσι μπορεί να είναι 
επιθυμητό ένα ελάχιστο σύνολο κοινών κανόνων του παιχνιδιού, που θα 
δημιουργεί δίκαιες προϋποθέσεις για τις διασυνοριακές αγορές των καταναλωτών. 
Β. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
Η εμπορική εγγύηση, αν και στην αρχή χρησιμοποιοταν κυρίως σε σχέση με τα 
ηλεκτρονικά προϊόντα, τις ηλεκτρικές οικιακές, συσκευές και τα αυτοκίνητα, 
τείνει στις μέρες μας να καλύψει σχεδόν όλους τους κλάδους της κατανάλωσης. 
25 Η ανάλυση των θεμάτων αυτών γίνεται στο σημείο Ι Μ.Α. 
26 Αυτή είναι η λύση που προκύπτει από το άρθρο 4 της Συνθήκης της Ρώμης της 
19ης Ιουνίου 1980 (ΕΕ L26§ της 9ης Οκτωβρίου 1980). 0 νόμος της χώρας 
διαμονής του καταναλωτή θα εφαρμοσθεί μόνο εάν το ταξίδι στο εξωτερικό 
οργανώθηκε από τον πωλητή με σκοπό την παρακίνηση του καταναλωτή να 
προβεί σε αγορά (άρθρο 5.3). Το ζήτημα αυτό αναλύεται λεπτομερώς στο 
σημείο IV.Α. 
19 
Ξεκινώντας από κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, περνώντας από μύλους για πιπέρι 
(!) και φθάνοντας μέχρι και ομπρέλες, όλο και περισσότερα προϊόντα 
συνοδεύονται από εμπορική εγγύηση την οποία προσφέρει συνήθως ο 
κατασκευαστής. Η εμπορική εγγύηση αναφέρεται πάντοτε σε μια προκαθορισμένη 
περίοδο η οποία υπολογίζεται συνήθως με βάση τη χρονική στιγμή της αγοράς: το 
προϊόν διαθέτει εγγύηση έξι μηνών, ενός έτους, δέκα ετών κλπ. Η περίοδος αυτή 
δεν αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση - όπως συμβαίνει συχνά στο πλαίσιο της 
νόμιμης εγγύησης - αλλά πραγματική προϋπόθεση ουσίας. Αντιστοιχεί με υπόσχεση 
"καλής λειτουργίας" του προϊόντος για μια ορισμένη περίοδο. 
Εάν κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής εμφανισθεί κάποιο ελάττωμα, ο 
καταναλωτής δεν χρειάζεται συνήθως να αποδείξει ότι αυτό υπήρχε ήδη κατά τη 
χρονική στιγμή της πώλησης. 
Η εμπορική εγγύηση έχει πολύ μεγάλη πρακτική onuooia για τον καταναλωτή. 
Σύμφωνα με την προαναφερθείσα έρευνα του Γραφείου θεμιτού Εμπορίου (O.F.T.) 
στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 1993, το 74% των ερωτηθέντων είχαν αγοράσει κατά τα 
τρία τελευταία χρόνια αγαθό συνοδευόμενο από εγγύηση, ενώ το 27% των 
καταναλωτών είχαν κάνει χρήση της εγγύησης αυτής. 
Η εγγύηση γίνεται κάθε μέρα και πιο ενδεικνυόμενο μέσο ανταγωνισμού μεταξύ 
επιχειρήσεων και αποτελεί ένα από τα πλέον χρησιμοποιούμενα επιχειρήματα στο 
χώρο της διαφήμισης (η εγγύηση θεωρείται από τον καταναλωτή ως "σφραγίδα" 
ποιότητας). Η προσφορά εγγύησης αντιστοιχεί κατά κάποιο τρόπο με την ανάγκη 
να αποκαταστήσουν οι επιχειρήσεις πιο εξατομικευμένες σχέσεις με τους 
πελάτες. Το ζητούμενο είναι οι επιχειρήσεις να πωλούν, ταυτόχρονα με το 
προϊόν, ειδική υπηρεσία που ισχυρίζεται ότι εγγυάται την καλή λειτουργία του 
προϊόντος. Κατά κάποιο τρόπο, η προσφορά των εμπορικών εγγυήσεων επιτρέπει 
να αντισταθμιστεί η τάση των σύγχρονων επιχειρήσεων να κάνουν τις 
καταναλωτικές σχέσεις αφηρημένες και ανώνυμες. Αυτές οι εγγυήσεις 
διαδραματίζουν έτσι θεμελιώδη οικονομικό και κοινωνικό ρόλο. Ωστόσο, πολύ 
λίγα είναι τα κράτη μέλη που διαθέτουν νομοθετικό πλαίσιο που να εφαρμόζεται 
ειδικά στην περίπτωση της εμπορικής εγγύησης που προσφέρει ο παραγωγός. 
Ενόψει όμως της εύρυθμης λειτουργίας της μεγάλης ενιαίας αγοράς, το πλαίσιο 
αυτό καθίσταται απαραίτητο, θα πρέπει να δημιουργηθεί κατά τρόπο που να 
ενισχύει το στοιχείο "ανταγωνισμού" που περιέχει η εγγύηση, να εξασφαλίζει 
την αποτελεσματική λειτουργία της εγγύησης του παραγωγού παντού εντός της 
κοινής αγοράς και να συμβάλλει στην ορθή και πλήρη ενημέρωση των καταναλωτών. 
Το εν λόγω πλαίσιο δεν θα πρέπει να μεταβάλει τον εκούσιο χαρακτήρα της 
εμπορικής εγγύησης, αλλά να εξασφαλίζει τη διαφάνεια και τη λειτουργία της 
αγοράς. 
Γ. ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
Με τον όρο αυτό εννοούνται οι υπηρεσίες που προσφέρονται μετά την πώληση με 
στενή έννοια, δηλαδή οι υπηρεσίες που δεν συνδέονται με την επίκληση κάποιας 
εγγύησης, αλλά προσφέρονται έναντι χρηματικής αντιπαροχής. Μια καλή 
εξυπηρέτηση μετά την πώληση η οποία να εξασφαλίζει τη συντήρηση και την 
επισκευή των προϊόντων κατά τη διάρκεια της ζωής τους είναι ουσιώδους 
σημασίας και αποτελεί συνεπώς σημαντικό πλεονέκτημα για τους καταναλωτές. 
20 
Στις σύγχρονες κοινωνίες μαζικής παραγωγής, η ποιότητα της εξυπηρέτησης μετά 
την πώληση που παρέχουν οι επιχειρήσεις περιβάλλεται καθημερινά με πιο 
σημαντικό οικονομικό ρόλο. Πράγματι οι επιχειρήσεις προσπαθούν όλο και 
περισσότερο να είναι ανταγωνιστικές όχι μόνο σχετικά με την εγγύηση των 
προϊόντων που παράγουν ή πωλούν αλλά επίσης σχετικά με την ποιότητα της 
υποστήριξης που μπορούν να εξασφαλίσουν στον καταναλωτή· οι σύγχρονες 
επιχειρήσεις δεν πωλούν πια απλώς τα προϊόντα τους αλλά επίσης τις υπηρεσίες 
που συνδέονται με τα προϊόντα τους. 
Στο πλαίσιο αυτού του πράσινου βιβλίου και σύμφωνα με την αρχή της 
επικουρικότητας, η Επιτροπή επέλεξε να επικεντρωθεί σε μια μόνο άποψη της 
εξυπηρέτησης μετά την πώληση, που φαίνεται ότι μπορεί να προκαλέσει 
προβλήματα για την καλή λειτουργία της κοινής αγοράς· το ζήτημα της 
διαθεσιμότητας των αναγκαίων ανταλλακτικών για να εξασφαλίζονται η 
λειτουργία, η συντήρηση και η επισκευή των προϊόντων σε όλη τη διάρκεια της 
κανονικής τους ζωής. Πράγματι ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει σχετικές 
διατάξεις, αλλά, στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς, οι διατάξεις αυτές 
κινδυνεύουν να αποδειχθούν αναποτελεσματικές προκαλώντας μάλιστα στρεβλώσεις 
του ανταγωνισμού. Σκόπιμο λοιπόν θα ήταν να εξευρεθεί λύση σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. 
21 
Ill - Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΓΓΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
Α. ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
Πρόκειται για τη συνθετική συγκριτική ανάλυση της απάντησης που δίδεται από 
τα διάφορα εθνικά νομικά συστήματα στα προβλήματα που ανακύπτουν από τη 
νόμιμη εγγύηση των καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών εφιστώντας την προσοχή 
τόσο στα σημεία σύγκλισης όσο και στα σημεία απόκλισης. 
Παρ' όλα αυτά, μερικές φορές είναι δύσκολο να υπάρξει σαφής διαχωρισμός 
μεταξύ των νόμιμων και των εμπορικών εγγυήσεων και μερικές φορές ο νομοθέτης 
συνδύασε, έστω σε ορισμένα σημεία, τις δύο απόψεις. Τα σημεία των εθνικών 
νομικών συστημάτων που αποτελούν σημεία συνόδου της νόμιμης και της εμπορικής 
εγγύησης εκτίθενται στο τμήμα Β. 
Η προσπάθεια αυτή συνίσταται στην ανάλυση των συγκεκριμένων σημείων της 
νομοθεσίας. Καθορίζονται κατ' αρχάς οι διαφορετικές νομικές βάσεις της 
νόμιμης εγγύησης που ισχύουν στα κράτη μέλη καθώς και ο επιτακτικός ή μη 
χαρακτήρας που της αποδίδεται είτε από το νομοθέτη, είτε από τα δικαστήρια 
(1). Στη συνέχεια γίνεται σύγκριση των διαφόρων ορισμών της έννοιας του 
ελαττώματος, ακρογωνιαίου λίθου του συστήματος της νόμιμης εγγύησης, καθώς 
και των χαρακτηριστικών που αυτό πρέπει να παρουσιάζει για να παρέχει το 
δικαίωμα επίκλησης της νόμιμης εγγύησης (2). Εξετάζεται επίσης μέχρι ποιου 
σημείου η εγγύηση βαρύνει μόνο τον πωλητή ή και άλλους από τους 
παρεμβαίνοντες στην αλυσίδα διανομής του προϊόντος και καθορίζονται οι 
υπόχρεοι της εγγύησης (3). Παράλληλα, διερευνάται εάν δικαιούχος της νόμιμης 
εγγύησης είναι μόνο ο αγοραστής ή και άλλοι χρήστες (4). Άλλα σημαντικά 
σημεία της συγκριτικής ανάλυσης του καθεστώτος της νόμιμης εγγύησης στο 
πλαίσιο των εθνικών νομικών συστημάτων είναι οι διάφορες δυνατότητες 
προσφυγής που διαθέτει ο καταναλωτής (5) καθώς και τα χρονικά όρια που 
τίθενται στις προσφυγές αυτές (6). Τέλος εξετάζεται ο καταμερισμός του βάρους 
της απόδειξης μεταξύ των διαφόρων μερών (7). 
1. Η vouiKiS Βάση 
Ολες οι εθνικές νομοθεσίες των κρατών μελών περιέχουν διατάξεις σχετικές με 
την εγγύηση του πωλητή σε περίπτωση ελαττώματος του πωληθέντος προϊόντος. Από 
την ανάλυση των διατάξεων αυτών, προκύπτει ότι, στα κράτη μέλη τα οποία βάσει 
της νομικής τους παράδοσης έχουν οργανώσει το αστικό τους δίκαιο με τη 
βοήθεια κάποιου κώδικα, οι βασικοί κανόνες του δικαίου της εγγύησης 
βρίσκονται στον κώδικα αυτό και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο που αφορά τη 
22 
σύμβαση της πώλησης. Εντούτοις, πολλοί εθνικοί νομοθέτες έχουν συμπληρώσει ή 
και τροποποιήσει τις διατάξεις του αστικού κώδικα με ειδική νομοθεσία η οποία 
αφορά άλλοτε τα γενικότερα ζητήματα της προστασίας των καταναλωτών και άλλοτε 
την προστασία των καταναλωτών από τις καταχρηστικές ρήτρες. Επιπλέον, στα 
κράτη μέλη που δεν διαθέτουν αστικό κώδικα, υπάρχει ειδική νομοθεσία για το 
δίκαιο της πώλησης η οποία συμπληρώνεται ανάλογα ή και τροποποιείται ελαφρά 
από ειδικότερες διατάξεις για την πώληση στον καταναλωτή καθώς και από τους 
κανόνες που αφορούν τις συμβάσεις που συνάπτουν οι καταναλωτές. 
Στο πλαίσιο αυτό, η περιγραφή των διαφόρων νομικών συστημάτων, λαμβανομένων 
υπόψη των ακολούθων ερωτημάτων, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τα 
ερωτήματα αυτά είναι: 
Το δίκαιο της νόμιμης εγγύησης προβλέπει ειδικό καθεστώς όταν η πώληση 
συνήφθη από καταναλωτή; 
Οι διατάξεις του νόμου για τη νόμιμη εγγύηση έχουν χαρακτήρα ενδοτικό -
μπορεί να υπάρξει απόκλιση εάν υπάρξει σχετική συμφωνία - ή αναγκαστικό 
-δεν μπορεί να υπάρξει απόκλιση με σχετική συμφωνία - ή μπορεί να υπάρξει 
απόκλιση μόνο υπέρ του καταναλωτή; 
Πριν προχωρήσουμε σε σύντομη περιγραφή των νομικών βάσεων που ισχύουν στις 
διάφορες εθνικές νομοθεσίες σχετικά με τη νόμιμη εγγύηση, πρέπει να κάνουμε 
δύο παρατηρήσεις: 
αφενός, στο πλαίσιο της παρούσας ανάλυσης περιοριζόμαστε στο δίκαιο της 
εγγύησης χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη τους άλλους τρόπους προσφυγής που 
διαθέτει ο καταναλωτής σε περίπτωση ελαττώματος του προϊόντος ή έλλειψης 
συμφωνημένης ιδιότητας. Δεν προβαίνουμε λοιπόν σε ανάλυση των ζητημάτων 
που συνδέονται με το δίκαιο της ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων 
(μεταφορά της οδηγίας της 25ης Ιουλίου 1985), ούτε εκείνων που 
σχετίζονται με την υποχρέωση παράδοσης. Τα εν λόγω ζητήματα είναι 
εννοιολογικά ανεξάρτητα από την εγγύηση, ακόμα και αν στην πράξη οι 
διάφορες αυτές μορφές προσφυγής μπορούν να παρουσιάζουν ομοιότητες και να 
επικαλύπτονται σε κάποια σημεία. Διατηρούν το ενδιαφέρον τους στο ακέραιο 
δεδομένου ότι παρέχουν στον καταναλωτή τη δυνατότητα να ενεργήσει με άλλο 
τρόπο αποφεύγοντας τους εγγενείς περιορισμούς που θέτει η νόμιμη εγγύηση. 
- αφετέρου, στο παρόν τμήμα 1, λαμβάνονται κατ'αρχήν υπόψη μόνο οι 
νομοθετικές διατάξεις και, εάν χρειασθεί, οι κανονιστικές. Παραβλέπονται 
οι νομολογιακές ή θεωρητικές αναλύσεις οι οποίες όμως σε ορισμένα κράτη 
μέλη αποτέλεσαν τη μοναδική πραγματική νομική βάση για τις προσφυγές του 
καταναλωτή στο πλαίσιο του δικαίου της εγγύησης. Οι αναλύσεις αυτές 
23 
σίγουρα διευκόλυναν την ερμηνεία, συμπλήρωση και προσαρμογή στις 
εξελίξεις των καταναλωτικών σχέσεων μιας νομοθεσίας η οποία σε κάποιες 
περιπτώσεις ήταν ιδιαίτερα σχηματική ή σε εμβρυακό ακόμα στάδιο. Συχνά 
αποτελούν τη βάση των πρόσφατων νομοθετικών αλλαγών και η συμβολή τους 
καθίσταται σαφής στις παραγράφους όπου γίνεται λεπτομερής αναφορά σε 
ορισμένα θέματα του δικαίου της εγγύησης. 
Το νομικό καθεστώς της νόμιμης εγγύησης στα διάφορα κράτη μέλη διαμορφώνεται 
ως εξής: 
Στη Γεουανία. τα άρθρα 459 και επόμ. του αστικού κώδικα προβλέπουν την 
υποχρέωση του πωλητή να προμηθεύει προϊόντα χωρίς ελαττώματα τα οποία θα 
μείωναν την αξία τους, την ικανότητα τους να ανταποκρίνονται στη συνήθη χρήση 
ή στη χρήση που ρητά ή σιωπηρά προκύπτει από τη σύμβαση. Οι διατάξεις αυτές 
συμπληρώνονται από το νόμο για τους γενικούς όρους των συμβάσεων του 1977 
(AGB) ο οποίος ρυθμίζει την προσφυγή σε ορισμένες τυποποιημένες, 
περιοριστικές ρήτρες είτε για τις προϋποθέσεις ύπαρξης της νόμιμης εγγύησης, 
είτε για τις προϋποθέσεις της επίκλησης της. 
Οι διατάξεις του αστικού κώδικα και του AGB σκοπό έχουν την προστασία όλων 
των αγοραστών προϊόντων. Η προστασία την οποία παρέχει ο γερμανικός αστικός 
κώδικας δεν είναι αναγκαστική. Όμως, δυνάμει του AGB, οι γενικοί όροι των 
συμβάσεων που περιορίζουν τα δικαιώματα του αγοραστή απαγορεύονται μέσα σε 
ορισμένα όρια: ο πωλητής οφείλει να παρέχει στον αγοραστή δικαίωμα επισκευής 
στην περίπτωση που περιορίζει ή αποκλείει τα δικαιώματα του δευτέρου που 
απορρέουν από τη νόμιμη εγγύηση (και το δικαίωμα υπαναχώρησης από τη σύμβαση 
ή μείωσης του τιμήματος εάν η επισκευή αποβεί ανεπιτυχής), ο πωλητής δεν 
μπορεί να περιορίσει την ευθύνη του σε περίπτωση αμέλειας ή απάτης, δεν 
μπορεί να καταργήσει το δικαίωμα του αγοραστή να ζητήσει αποζημίωση όταν το 
προϊόν δεν διαθέτει τις συμφωνημένες ιδιότητες ούτε και να μειώσει την 
προθεσμία προσφυγής σε λιγότερο από έξι μήνες όπως προβλέπει ο νόμος. 
Στο Βέλνιο. τα άρθρα 1641 και επόμ. του αστικού κώδικα προβλέπουν ότι ο 
πωλητής είναι υπόχρεος της εγγύησης για τα κρυφά ελαττώματα που καθιστούν το 
πωληθέν πράγμα ακατάλληλο για τη συνήθη χρήση για την οποία προορίζεται ή που 
περιορίζουν τη χρήση αυτή σε τέτοιο βαθμό ώστε εάν ο αγοραστής το εγνώριζε 
δεν θα προέβαινε στην αγορά ή θα κατέβαλε μικρότερο τίμημα. 0 αστικός κώδικας 
συμπληρώθηκε από το νόμο της 14ης Ιουλίου 1991 σχετικά με τις εμπορικές 
πρακτικές και την ενημέρωση και προστασία του καταναλωτή (LPC), ο οποίος στο 
άρθρο 32 προβλέπει ότι θεωρούνται καταχρηστικές ορισμένες ρήτρες σε συμβάσεις 
που συνάπτει ο καταναλωτής οι οποίες περιορίζουν τα δικαιώματα αυτού. 
24 
Οι διατάξεις του αστικού κώδικα εφαρμόζονται σε όλες τις πωλήσεις και δεν 
περιορίζονται μόνο στις συμβάσεις που συνάπτει ο καταναλωτής. Από την πλευρά 
τους, οι διατάξεις του LPC για τις καταχρηστικές ρήτρες περιορίζονται στις 
συμβάσεις που συνάπτουν οι καταναλωτές. 
Οι διατάξεις του αστικού κώδικα δεν ήταν αναγκαστικές μέχρι την καθιέρωση του 
LPC. Στο άρθρο 33 παρ. 2 του εν λόγω νόμου ορίζεται ότι οι καταχρηστικές 
ρήτρες που αναφέρει θεωρούνται άκυρες και απαγορεύονται. Το άρθρο 32 
παράγραφος 12 θεωρεί καταχρηστικές τις ρήτρες που αποβλέπουν στο να καταργούν 
ή να αμβλύνουν τη νόμιμη εγγύηση σχετικά με τα κρυφά ελαττώματα, η οποία 
προβλέπεται από τον αστικό κώδικα. Από αυτό προκύπτει ότι η προστασία που 
παρέχεται στον καταναλωτή από το συνδυασμό του Αστικού Κώδικα και του LCP 
έχει χαρακτήρα αναγκαστικού δικαίου. 
Τέλος, ένα προσχέδιο κωδικοποίησης του δικαίου της κατανάλωσης περιέχει 
επίσης σημαντικές διατάξεις για τη νόμιμη εγγύηση. 
Στη Δαν(α. οι διατάξεις για τη νόμιμη εγγύηση υπέρ του καταναλωτή 
θεμελιώνονται στο Sales of Goods Act (SGA) του 1906. To 1979, η γενική αυτή 
νομοθεσία για την πώληση υπέστη σημαντικές αλλαγές και επεκτάθηκε για να 
καλύψει τις συμβάσεις πώλησης που συνάπτουν οι καταναλωτές (Consumer Sales 
Amendment Act). Κατ' αυτό τον τρόπο, από το προαναφερθέν χρονικό σημείο, το 
δανικό δίκαιο διαθέτει ειδικό νομικό καθεστώς για τις καταναλωτικές σχέσεις 
το οποίο συμπληρώνει και αντικαθιστά σε κάποιο βαθμό τη γενικότερη νομοθεσία. 
0 νόμος καθορίζει με λεπτομέρειες την έννοια του ελαττώματος. Η νομοθεσία 
αυτή συμπληρώνεται από τον Contracts Act του 1975 και συγκεκριμένα από το 
άρθρο 36 αυτού που επιτρέπει τον έλεγχο των καταχρηστικών ρητρών στις 
συμβάσει ς. 
Πολλές διατάξεις του SGA σχετικά με τη νόμιμη εγγύηση είναι αναγκαστικού 
δικαίου με την έννοια ότι δεν μπορεί να υπάρξει απόκλιση από αυτές εκτός και 
αν αυτό γίνει προς όφελος του καταναλωτή. Οι υπόλοιπες διατάξεις είναι 
ενδοτικού δικαίου. 
Στην Ισπανία. τα άρθρα 1484 και επόμ. του αστικού κώδικα ορίζουν ότι ο 
αγοραστής είναι υπεύθυνος για τα κρυφά ελαττώματα του πωληθέντος πράγματος τα 
οποία το καθιστούν ακατάλληλο για τη συνήθη χρήση του ή μειώνουν την αξία του 
σε τέτοιο βαθμό ώστε αν ο αγοραστής γνώριζε το ελάττωμα θα είχε καταβάλει 
μικρότερο τίμημα. Η νόμιμη εγγύηση την οποία καθιερώνει ο αστικός κώδικας 
μπορεί να αποκλεισθεί με συμβατική διάταξη εκτός και αν ο πωλητής γνώριζε 
πραγματικά το ελάττωμα. Οι διατάξεις του αστικού κώδικα συμπληρώθηκαν με το 
γενικό νόμο για την προστασία των καταναλωτών και των χρηστών (LGDCU), της 
19ης Ιουλίου 1984. Εντούτοις, δεν έχει καταστεί σαφές εάν ο νόμος αυτός αφορά 
25 
τη ενδοσυμβατική ή την εξωσυμβατική ευθύνη των επαγγελματιών. 0 LGDCU δεν 
περιέχει μόνο ειδικές διατάξεις σχετικές με την εγγύηση, αλλά παρέχει επίσης 
προστασία από τις καταχρηστικές ρήτρες η οποία είναι εξίσου απαραίτητη στο 
πλαίσιο της νόμιμης εγγύησης. Ενδιαφέρουσα είναι επίσης η διαπίστωση ότι ο 
LGDCU αποτέλεσε αντικείμενο κανονιστικών εκτελεστικών κειμένων σε ορισμένους 
τομείς, τα οποία περιέχουν επίσης διατάξεις σχετικές με την εγγύηση. Ετσι, 
βασιλικό διάταγμα της 10ης Ιανουαρίου 1986 αφορά την προστασία του καταναλωτή 
στον τομέα της επισκευής των αυτοκινήτων, βασιλικό διάταγμα της 29ης 
Ιανουαρίου 1990 αφορά την προστασία του καταναλωτή κατά την παροχή υπηρεσιών 
επισκευής των οικιακών συσκευών, ενώ άλλο βασιλικό διάταγμα της 8ης Μαρτίου 
1991 δίνει των ορισμό των διαρκών αγαθών καθώς και περιοριστική λίστα των 
προϊόντων που θεωρούνται ως διαρκή με βάση τον LGDCU. Εξάλλου, τα νομοθετικά 
κείμενα που ισχύουν σε εθνικό επίπεδο πρέπει να συμπληρωθούν με νομοθετική 
πρωτοβουλία ορισμένων αυτόνομων κοινοτήτων και για την επικράτεια τους. Οι εν 
λόγω αυτόνομες κοινότητες διαθέτουν νομοθετική αρμοδιότητα στον τομέα της 
προστασίας του καταναλωτή η οποία, εάν χρειασθεί, υπερισχύει της εθνικής 
νομοθεσίας και με τον τρόπο αυτό έχουν εγκρίνει κείμενα ορισμένα από τα οποία 
αφορούν άμεσα το ζήτημα της νόμιμης εγγύησης. Ετσι μπορούμε να αναφέρουμε το 
νόμο της 18ης Νοεμβρίου 1981 στη Χώρα των Βάσκων, το νόμο της 28ης Δεκεμβρίου 
1984 στην αυτόνομη κοινότητα της Γαλικίας και το νόμο της 8ης Ιανουαρίου 1990 
στην Καταλονία. 
Οι διατάξεις του αστικού κώδικα ισχύουν για όλους τους αγοραστές. Αντίθετα, η 
κανονιστική διάταξη που βασίζεται στον LGDCU αφορά αποκλειστικά τις 
καταναλωτικές σχέσεις. 
Ενώ οι διατάξεις του αστικού κώδικα αποτελούν ενδοτικό δίκαιο, οι διατάξεις 
του LGDCU είναι αναγκαστικού δικαίου με την έννοια ότι δεν μπορεί να υπάρξει 
παρέκλιση από αυτές σε βάρος του καταναλωτή. 
Στη Γαλλία, ο αστικός κώδικας, στα άρθρα 1641 και επόμ., καθορίζει τα 
δικαιώματα του αγοραστή στην περίπτωση κρυφών ελαττωμάτων του πωληθέντος 
πράγματος. Συμπληρώνεται από τις διατάξεις του διατάγματος αριθ. 78-464 της 
24ης Μαρτίου 1978 που εκδόθηκε προς εκτέλεση του νόμου αριθ. 78-23 της 10ης 
Ιανουαρίου 1978 για τις καταχρηστικές ρήτρες και το οποίο καθιερώνει τον 
καταχρηστικό χαρακτήρα των ρητρών που περιορίζουν τα δικαιώματα του 
καταναλωτή στην περίπτωση που κάποιος επαγγελματίας δεν εκπληρώσει κάποια 
υποχρέωση του. Επιπλέον, πρέπει να διευκρινισθεί ότι, στο γαλλικό δίκαιο, 
υπάρχει κάποια σύγχιση μεταξύ της υποχρέωσης εγγύησης για κρυφά ελαττώματα 
και της υποχρέωσης ταύτισης του παραδι δομένου πράγματος με το αγορασθέν 
(obligation de délivrance). Η προσέγγιση των δύο υποχρεώσεων, η οποία 
υποστηρίζεται από σημαντική θεωρία, μάλλον ευνοεί τον καταναλωτή δεδομένου 
ότι διευρύνει και συμπληρώνει τις προϋποθέσεις προσφυγής του καταναλωτή στην 
περίπτωση ελαττωματικού προϊόντος. 
Οι διατάξεις του αστικού κώδικα εφαρμόζονται σε όλες τις συμβάσεις πώλησης, 
26 
αλλά ο αναγκαστικός χαρακτήρας της προστασίας η οποία καθιερώνεται 
περιορίζεται μόνο στις σχέσεις μεταξύ των επαγγελματιών πωλητών και του 
καταναλωτή ή μεταξύ επαγγελματιών που δεν έχουν την (δια ειδικότητα (βλ. 
σημείο IV.4.1). 
Στην Ελλάδα, το δίκαιο της νόμιμης εγγύησης θεμελιώνεται επίσης στον αστικό 
κώδικα και συγκεκριμένα στα άρθρα 513 και επόμ. Το 1991, ο έλληνας νομοθέτης 
εξέδωσε γενική νομοθεσία για την προστασία του καταναλωτή, κεφάλαιο της 
οποίας αφορά την εξυπηρέτηση μετά την πώληση, καθιερώνοντας την ειδική 
υποχρέωση για χορήγηση γραπτής εγγύησης για τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά η 
οποία βαρύνει τον πωλητή (νόμος αριθ. 1961/91). Η εγγύηση αυτή έρχεται να 
προστεθεί στη νόμιμη εγγύηση και, με δεδομένο τον υποχρεωτικό της χαρακτήρα, 
το καθεστώς που ισχύει πραγματικά όσον αφορά τα καινούρια καταναλωτικά αγαθά 
μπορεί να εννοηθεί μόνο ως σύγχρονη εφαρμογή και των δύο νομικών καθεστώτων. 
Ενώ ο αστικός κώδικας εφαρμόζεται σε όλες τις πωλήσεις, οι διατάξεις του 
νόμου 1961/91 αφορούν μόνο την προστασία του καταναλωτή. Οι διατάξεις του 
αστικού κώδικα αποτελούν ενδοτικό δίκαιο. Αντίθετα, η προστασία που προσφέρει 
ο νόμος του 1991 έχει αναγκαστικό χαρακτήρα με την έννοια ότι η ρήτρα με την 
οποία ο καταναλωτής παραιτείται από τα δικαιώματα τα οποία απολαμβάνει στο 
πλαίσιο της εν λόγω νομοθεσίας θεωρείται άκυρη. Επιπλέον, ο προαναφερθείς 
νόμος απαγορεύει τις καταχρηστικές ρήτρες στις συμβάσεις και σαφώς τις ρήτρες 
που περιορίζουν την ευθύνη του πωλητή που απορρέει από τη νόμιμη εγγύηση. 
Στην Ιολανδία. ο Sale of Goods and Supply of Services Act (SGSSA) του 1980 
παρέχει στον αγοραστή το δικαίωμα εγγύησης το οποίο βασίζεται στην έννοια της 
ύπαρξης στη σύμβαση της πώλησης ενός "implied term" (σιωπηρού όρου) σύμφωνα 
με τον οποίο τα αγαθά διαθέτουν "merchantable quality" (εμπορεύσιμη 
ποιότητα). 
Ολοι οι αγοραστές μπορούν να επικαλεσθούν τις διατάξεις του ιρλανδικού 
δικαίου, είτε η αγορά έγινε για ιδιωτική χρήση είτε όχι, με εξαίρεση τις 
ειδικές διατάξεις που σχετίζονται με την πώληση αυτοκινήτων οι οποίες δεν 
εφαρμόζονται όταν ο αγοραστής είναι επαγγελματίας διανομέας αυτοκινήτων. 
Το ιρλανδικό δίκαιο έχει αναγκαστικό χαρακτήρα όσον αφορά τις καταναλωτικές 
σχέσεις. Απαγορεύεται εξάλλου (με την απειλή επιβολής ποινικών κυρώσεων) να 
συμπεριλαμβάνονται στις συμβάσεις ή να τοιχοκολλιούνται στα καταστήματα 
συμβατικοί όροι που περιορίζουν ή αποκλείουν τα προαναφερθέντα δικαιώματα των 
καταναλωτών27. 
27 Τυπικό παράδειγμα αποτελεί η τοιχοκολλημένη ανακοίνωση ενός καταστήματος 
"δεν γίνονται δεκτές επιστροφές ούτε αλλαγές". 
27 
Στην Ιταλία, στον τομέα αυτό εφαρμόζονται δύο βασικά διατάξεις του αστικού 
κώδικα: αφενός το άρθρο 1490 σχετικά με την εγγύηση για κρυφά ελαττώματα και 
αφετέρου το άρθρο 1497 σχετικά με την εγγύηση για έλλειψη συνομολογηθείσας 
ιδιότητας. Η νομολογία δημιούργησε μια τρίτη νομική βάση για τις αγωγές με 
βάση την εγγύηση: aiiud pro alio. Πράγματι, πρόκειται για την ίδια μορφή 
προσέγγισης που κάνει η γαλλική νομολογία μεταξύ της υποχρέωσης εγγύησης και 
της υποχρέωσης ταύτισης του παραδι δομένου πράγματος με το αγορασθέν. 
Οι διατάξεις του αστικού κώδικα δεν κάνουν καμία διάκριση με βάση τον 
ιδιωτικό ή μη χαρακτήρα της συναλλαγής εκ μέρους του αγοραστή. 
Οι διατάξεις του αστικού κώδικα είναι κατ' αρχήν ενδοτικού δικαίου 
επιτρέποντας στα μέρη και ουσιαστικά στον πωλητή να παρεκλίνει από αυτές. Οι 
ρήτρες που περιορίζουν την εγγύηση επιτρέπονται από το ιταλικό δίκαιο με μια 
διπλή εξαίρεση: αφενός ο κακόπιστος πωλητής δεν μπορεί να περιορίσει τις 
υποχρεώσεις που απορρέουν από την εγγύηση και αφετέρου η νομολογία δέχεται 
τον αναγκαστικό χαρακτήρα της εγγύησης για έλλειψη συμφωνημένων ιδιοτήτων. 
Στο Λου^ευθούονο. τα άρθρα 1641 και επόμ. του αστικού κώδικα αποτελούν, όπως 
στο Βέλγιο και τη Γαλλία, την παραδοσιακή νομική βάση για τη νόμιμη εγγύηση. 
Οι διατάξεις αυτές συμπληρώθηκαν από το νόμο της 25ης Αυγούστου 1983 για τη 
νόμιμη προστασία του καταναλωτή, ο οποίος περιέχει ρύθμιση σχετικά με τις 
καταχρηστικές ρήτρες. 0 ίδιος αυτός νόμος συμπληρώθηκε από το νόμο της 15ης 
Μαΐου 1987 ο οποίος εξάλλου τροποποίησε τα άρθρα του Αστικού Κώδικα που 
αφορούν τη νόμιμη εγγύηση με σκοπό την κωδικοποίηση της εξέλιξης της σχετικής 
νομολογίας. 
Οι διατάξεις του αστικού κώδικα επιτρέπουν σε όλους τους αγοραστές να 
απολαμβάνουν την προστασία που παρέχει η νόμιμη εγγύηση. Ωστόσο, δεν 
αποτελούν αναγκαστικό δίκαιο στο πλαίσιο των καταναλωτικών σχέσεων και τούτο 
δυνάμει του άρθρου 2 του νόμου του 1983 καθώς και του άρθρου 1 παρ. 9 του 
νόμου του 1987. 
Στην Ολλανδία, η νόμιμη εγγύηση αποτελεί το αντικείμενο δύο κεφαλαίων του 
νέου αστικού κώδικα ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 1992: αφενός 
του τμήματος σχετικά με την πώληση (βιβλίο 7, μέρος 1 έως 48) και αφετέρου 
του τμήματος σχετικά με τους γενικούς όρους των συμβάσεων (βιβλίο 6, μέρος 
231 έως 247). 
Οι καταναλωτές επωφελούνται από τον αναγκαστικό χαρακτήρα της νόμιμης 
εγγύησης που προβλέπει ο αστικός κώδικας τόσο στις διατάξεις σχετικά με την 
πώληση όσο και στη νομοθεσία για τους γενικούς όρους των συμβάσεων. 
28 
Στην ΠοΡΤΟΥΑλία» τα άρθρα 913 και επόμ. του αστικού κώδικα εφαρμόζονται όσον 
αφορά την εγγύηση των προϊόντων. Εξάλλου, το νομοθετικό διάταγμα αριθ. 446/85 
της 25ης Οκτωβρίου 1985 σχετικά με τους γενικούς όρους των συμβάσεων εισήγαγε 
περιορισμούς όσον αφορά την εγκυρότητα ορισμένων ρητρών που περιορίζουν την 
εγγύηση. 
Οι διατάξεις του αστικού κώδικα αφορούν όλα τα μέρη, είτε αυτά δρουν ως 
επαγγελματίες είτε ως ιδιώτες. Οι ειδικές διατάξεις που περιλαμβάνονται στο 
προαναφερθέν νομοθετικό διάταγμα εφαρμόζονται επίσης κατά τρόπο γενικό, με 
ορισμένες ιδιαιτερότητες όσον αφορά τις καταναλωτικές σχέσεις. 
Στο πλαίσιο του πορτογαλικού δικαίου, ορισμένες διατάξεις του Αστικού Κώδικα 
σχετικά με την εγγύηση είναι αναγκαστικού δικαίου, ενώ άλλες ενδοτικού. 0 
αγοραστής δεν μπορεί να αποκλείσει το δικαίωμα αναστροφής της πώλησης ή 
μείωσης του τιμήματος σε περίπτωση που ο αγοραστής έσφαλε. Αντίθετα, μπορεί 
να αποκλείσει το δικαίωμα αντικατάστασης ή επισκευής του προϊόντος εκτός από 
την περίπτωση κακής πίστης του πωλητή (γνώση του ελαττώματος). 
Στο Ηνωυένο Βασίλειο, το δικαίωμα της νόμιμης εγγύησης προβλέπεται κυρίως από 
τον Sales of Goods Act του 1979. 0 νόμος αυτός παρέχει στον αγοραστή δικαίωμα 
εγγύησης το οποίο βασίζεται στην ιδέα της ύπαρξης εντός της σύμβασης της 
πώλησης ενός "implied term" (σιωπηρού όρου) σύμφωνα με τον οποίο τα αγαθά 
έχουν "merchantable quality" (εμπορεύσιμη ποιότητα). 0 εν λόγω νόμος 
συμπληρώνεται από τις διατάξεις του νόμου Unfair Contract Terms Act του 1977 
που περιέχει διατάξεις για τις ρήτρες που περιορίζουν τη νόμιμη εγγύηση. 
Ολοι οι αγοραστές μπορούν να επικαλεσθούν τις διατάξεις του αγγλικού δικαίου, 
είτε η αγορά έγινε για ιδιωτική χρήση είτε όχι. Εξάλλου, το αγγλικό δίκαιο 
έχει αναγκαστικό χαρακτήρα δυνάμει του Unfair Contract Terms Act. Κάθε φορά 
γίνεται και διαφορετική εκτίμηση του αναγκαστικού αυτού χαρακτήρα ανάλογα με 
το αν πρόκειται για καταναλωτική σχέση, για την οποία δεν υπάρχει καμία 
απαλλαγή, ή για επαγγελματική σχέση, κατά την οποία εφαρμόζεται το "test of 
reasonnabIeness". 
Πρέπει να επισημάνουμε ότι, στο Ηνωμένο Βασίλειο, επί του παρόντος, 
αναπτύσσεται κίνηση για τη μεταρρύθμιση του δικαίου της εγγύησης με βάση το 
έγγραφο συζήτησης που δημοσίευσε το υπουργείο Οικονομικών Υποθέσεων (DTI) το 
1992. Εξάλλου, ήδη από το 1989, έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου των Καταναλωτών 
περιείχε διάφορες συστάσεις που σκοπό είχαν τη βελτίωση της προστασίας των 
αγοραστών στο χώρο των αυτοκινήτων και των διαρκών καταναλωτικών προϊόντων. 
Με βάση την έκθεση αυτή, υποβλήθηκε πρόταση στα νομοθετικά σώματα η οποία 
όμως δεν έτυχε έγκρισης. 
Η συγκριτική αυτή επισκόπηση των διαφόρων εθνικών συστημάτων μας επιτρέπει να 
προβούμε σε ορισμένες διαπιστώσεις: 
29 
όλα τα κράτη μέλη, με εξαίρεση την Ιταλία, διαθέτουν κατά κάποιο τρόπο 
διττό σύστημα στο πλαίσιο του οποίου το κοινό δίκαιο, βασιζόμενο τις 
περισσότερες φορές στον αστικό κώδικα, διαμορφώνεται είτε ουσιαστικά, 
είτε περιθωριακά υπέρ μιας αποτελεσματικότερης προστασίας του αγοραστή. Η 
διαμόρφωση εμφανίζεται με διάφορες όψεις: ειδικές διατάξεις για τη νόμιμη 
εγγύηση, διατάξεις για το περιεχόμενο των συμβάσεων με σκοπό τη ρύθμιση 
και μάλιστα την απαγόρευση των ρητρών που περιορίζουν το δικαίωμα της 
νόμιμης εγγύησης. Κατ' αυτό τον τρόπο, η μεγάλη πλειοψηφία των κρατών 
μελών αναγνώρισαν την ανάγκη περιορισμού της ιδιωτικής βούλησης στον 
τομέα της νόμιμης εγγύησης· 
τα περισσότερα κράτη μέλη περιόρισαν το δικαίωμα των διατάξεων που ίσχυαν 
ως συμπλήρωμα του παραδοσιακού δικαίου υπέρ του καταναλωτή και μόνο, ενώ 
επιφυλάσσουν αυστηρότερη μεταχείριση στις ρήτρες που περιορίζουν τη 
νόμιμη εγγύηση όταν αυτές περιλαμβάνονται σε σύμβαση που συνάπτεται με 
τον καταναλωτή. 
2. Η έννοια του ελαττώματος 
Η έννοια του ελαττώματος αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο ολόκληρου του 
συστήματος της νόμιμης εγγύησης. Με το σκεπτικό αυτό δικαιολογείται το 
γεγονός ότι ο καθορισμός του περιεχομένου του υπήρξε αιτία σημαντικών 
νομολογιακών αλλά και νομοθετικών αναλύσεων στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας. 
Κατ'αρχήν πρέπει να σημειώσουμε ότι τα νομικά συστήματα χαρακτηρίζονται από 
υπερβολική σχολαστικότητα: η νομολογία οφείλει να καθορίζει κάθε φορά εάν το 
ελάττωμα που επηρεάζει το πράγμα αποτελεί όντως ελάττωμα στο πλαίσιο της 
νόμιμης εγγύησης. Ετσι: 
Στη Γεουανία. η νόμιμη εγγύηση καλύπτει τα ελαττώματα του πωληθέντος 
προϊόντος τα οποία (σωρευτικές προϋποθέσεις): 
υπάρχουν τη στιγμή της πώλησης, 
μειώνουν ή εκμηδενίζουν την αξία του προϊόντος ή το καθιστούν ακατάλληλο 
για τη χρήση που προβλέπεται από τη σύμβαση ή, αν κάτι τέτοιο δεν 
προβλέπεται, για τη συνήθη χρήση, 
έχουν κάποια σοβαρότητα και 
δεν είναι γνωστά στον αγοραστή κατά το χρόνο της πώλησης. 
Η γερμανική νομολογία έχει καθιερώσει, με βάση τους όρους του αστικού κώδικα, 
κριτήρια υποκειμενικά (αναφορά στο περιεχόμενο του συμβολαίου και ιδίως στην 
παρουσίαση ορισμένων ιδιοτήτων από τον πωλητή τη στιγμή της πώλησης) και 
αντικειμενικά (εάν δεν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις στη σύμβαση, σύγκριση με 
30 
μέσα προϊόντα του αυτού τύπου, αναφορά στους τεχνικούς κανόνες, αναφορά στις 
υποχρεώσεις σήμανσης, στη διαφήμιση κλπ.), χωρίς όμως να εξάγονται γενικοί 
κανόνες που να εφαρμόζονται σε κατηγορίες προϊόντων. Η αντιμετώπιση συνεπώς 
από τα γερμανικά δικαστήρια αποδεικνύεται εμπειρική και σχολαστική. Η 
νομολογία που αναφέρεται με τα ελαττώματα τόσο των καινούριων όσο και των 
μεταχειρισμένων αυτοκινήτων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα28. 
Στο Βέλνιο. οι διατάξεις του αστικού κώδικα που αφορούν τη νόμιμη εγγύηση δεν 
περιέχουν καμία ένδειξη σχετικά με την έκταση της ισχύος της έννοιας του 
ελαττώματος. Η βελγική νομολογία του προσέδωσε το ακόλουθο πεδίο εφαρμογής: 
θεωρείται ως ελάττωμα στο πλαίσιο της εγγύησης (σωρευτικά): 
κάθε ελάττωμα που υπάρχει κατά το χρόνο της πώλησης, 
που καθιστά το προϊόν ακατάλληλο για τη χρήση την οποία ο αγοραστής 
δικαιωματικά αναμένει ή που περιορίζει τη χρήση αυτή σε τέτοιο βαθμό ώστε 
ο αγοραστής, εάν το εγνώριζε, δεν θα είχε αγοράσει το προϊόν ή θα είχε 
καταβάλει ελάχιστο τίμημα, 
που παρουσιάζει κάποια σοβαρότητα και 
είναι κρυφό. 
Η βελγική νομολογία διαδραμάτισε πρωταρχικό ρόλο στην προσπάθεια να καταστούν 
περισσότερο ευπροσάρμοστες οι προϋποθέσεις της ύπαρξης ελαττώματος κατά την 
εφαρμογή της νόμιμης εγγύησης: κατ'αρχάς ερμήνευσε την έννοια του ελαττώματος 
προς μια κατεύθυνση όλο και περισσότερο λειτουργική, προσαρμοσμένη στην 
εξέλιξη του δικαίου της κατανάλωσης: το "εγγενές" ελάττωμα - φθορά του 
προϊόντος, λανθασμένη σύλληψη, σφάλματα στην κατασκευή - δεν αποτελεί πλέον 
τη μοναδική βάση για την άσκηση αγωγής δυνάμει της εγγύησης εκ μέρους του 
αγοραστή. Το "λειτουργικό" ελάττωμα που παρουσιάζει ένα προϊόν τέλειο 
καθεαυτό, αλλά το οποίο δεν ανταποκρίνεται στη συνήθη χρήση για την οποία 
προορίζεται, καθιστά επίσης δυνατή την προσφυγή με βάση την εγγύηση. 
Επιπλέον, η νομολογία αναγνωρίζει συχνά το τεκμήριο του προτεροχρόνου του 
ελαττώματος σε σχέση με την πώληση, γεγονός το οποίο αντιστρέφει το βάρος της 
απόδειξης εις βάρος του πωλητή. Τέλος η νομολογία θεωρεί ότι η εκτίμηση της 
σοβαρότητας του ελαττώματος εξαρτάται από τη χρήση για την οποία προορίζεται 
το προϊόν και συμβάλλει στη μεγαλύτερη προστασία του καταναλωτή 
διευκρινίζοντας ότι ένα ελάττωμα θεωρείται κρυφό όταν ο μέσος συνετός 
άνθρωπος με την πείρα που διαθέτει δεν θα μπορούσε να διαπιστώσει την ύπαρξη 
του με μια βασική εξέταση. 
28 Σύμφωνα με τη νομολογία αυτή, ένα αυτοκίνητο θεωρείται καινούριο μόνο 
όταν βγαίνει από το εργοστάσιο. Αυτοκίνητο που δεν είχε χρησιμοποιηθεί 
ακόμα, αλλά που ήταν παλαιότερο μοντέλο αποθηκευμένο για μήνες, θεωρήθηκε 
ότι παρουσίαζε ελάττωμα. Αντίθετη ήταν η αντιμετώπιση στην περίπτωση 
πώλησης επίπλων έκθεσης... 
31 
Στη Δανία. τα τμήματα 76-77 του SGA περιέχουν κανόνες σχετικά με το ελάττωμα 
που παρέχει δικαίωμα επίκλησης της εγγύησης. Έτσι, σύμφωνα με το δανικό 
δίκαιο, ένα προϊόν παρουσιάζει ελάττωμα όταν, τα το χρόνο μετάθεσης του 
κινδύνου (μεταβίβαση της κυριότητας) από τον πωλητή προς τον αγοραστή: 
το προϊόν δεν ανταποκρίνεται στην περιγραφή βάσει της οποίας πωλήθηκε 
(ενδοσυμβατική πληροφορία), 
ο πωλητής, κατά την πώληση, παρείχε πληροφορίες λανθασμένες και 
παραπλανητικές οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν αποφασιστικής σημασίας για 
την εκτίμηση του προϊόντος από τον αγοραστή (προσυμβατική πληροφορία), 
ο πωλητής ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο που παρεμβαίνει στην αλυσίδα 
διανομής γνωστοποίησε, με αναγραφή επί της συσκευασίας, στο κοινό ή στον 
αγοραστή πληροφορία που αφορά την περιγραφή του προϊόντος, με διαφήμιση ή 
άλλο τρόπο εξαγγελίας, ενώ το προϊόν δεν ανταποκρίνεται στην περιγραφή 
αυτή (προσυμβατική πληροφορία), 
ο πωλητής απέκρυψε από τον αγοραστή πληροφορίες που αφορούσαν στοιχεία 
του προϊόντος τα οποία ήταν σημαντικά για τον αγοραστή και τα οποία 
γνώριζε ο πωλητής ή όφειλε να τα γνωρίζει, 
το προϊόν δεν ανταποκρίνεται στους όρους της σύμβασης ή τις νόμιμες 
προσδοκίες του αγοραστή. 
Εξάλλου, ο SGA προβλέπει ειδικούς κανόνες για την πώληση προϊόντων "στην 
κατάσταση που πολύ καλά γνωρίζει ο αγοραστής": ακόμα και κατά τις πωλήσεις 
αυτές ο αγοραστής μπορεί να επικαλεσθεί τη νόμιμη εγγύηση, όταν η πληροφορία 
που παρείχε ο πωλητής ήταν εσφαλμένη ή απατηλή ή όταν το προϊόν έχει αζία 
σημαντικά κατώτερη από αυτή που ανέμενε ο αγοραστής με βάση την τιμή και τις 
λοιπές περιστάσεις. Ακόμα και αν οι κανόνες, δυνάμει των οποίων εκτιμάται ο 
ελαττωματικός χαρακτήρας παρόμοιων προϊόντων, παρέχουν μικρότερη προστασία 
από άλλες μορφές πώλησης, οι αγοραστές μπορούν να επωφεληθούν μιας ορισμένης 
προστασίας κατά των υπερβολικά γενικών απαλλακτικών ρητρών. 
Συμπερασματικά, το δανικό δίκαιο υιοθετεί αυστηρή στάση η οποία στηρίζεται 
κατά κύριο λόγο στην ενημέρωση του αγοραστή. Η αντιστοιχία του προϊόντος στις 
νόμιμες προσδοκίες του αγοραστή αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς. 
Στην Ισπαν(α. ο αστικός κώδικας διευκρινίζει ότι το πωληθέν προϊόν είναι 
ελαττωματικό όταν (σωρευτικά): 
32 
το ελάττωμα υφίσταται κατά το χρόνο της πώλησης, 
το ελάττωμα καθιστά το προϊόν ακατάλληλο προς χρήση ή η χρησιμότητα του 
προϊόντος περιορίζεται κατά τρόπο ώστε, αν ο αγοραστής γνώριζε το 
ελάττωμα, δεν θα είχε αγοράσει το προϊόν ή θα είχε καταβάλει μικρότερο 
τίμημα και 
το ελάττωμα είναι κρυφό. 
Στη Γαλλία, οι διατάξεις του αστικού κώδικα σχετικά με τη νόμιμη εγγύηση 
υπήρξαν η αιτία για μια πλούσια νομολογία. Στο πλαίσιο της νομολογίας αυτής, 
ο δυσαρεστημένος αγοραστής μπορεί να επικαλεσθεί τη νόμιμη εγγύηση όταν 
(σωρευτικά): 
το ελάττωμα προηγείται χρονικά της πώλησης. (Εντούτοις, όπως και στο 
Βέλγιο, οι δικαστές δέχθηκαν το τεκμήριο του προτεροχρόνου του 
ελαττώματος και έτσι ο πωλητής πρέπει να αποδείξει ότι το ελάττωμα 
προέκυψε μετά την πώληση, αποδεικνύοντας μάλιστα την ακατάλληλη ή 
ασυνήθιστη χρήση του προϊόντος από τον αγοραστή), 
το πράγμα παρουσιάζει ελάττωμα που το καθιστά ακατάλληλο για τη συνήθη 
χρήση την οποία λογικά ανέμενε ο αγοραστής λαμβανομένου υπόψη και του 
τιμήματος, της συμφωνημένης ιδιότητας και των γενικών όρων της σύμβασης, 
το ελάττωμα είναι σοβαρό (τα ασήμαντα ελαττώματα δεν λαμβάνονται υπόψη) 
και 
το ελάττωμα είναι κρυφό (ο αγοραστής όχι μόνο δεν μπορεί να το γνωρίζει, 
αλλά ούτε και θα μπορούσε να το πληροφορηθεί εύλογα μετά από βασική 
εξέταση. Πρέπει να παρατηρούμε σχετικά ότι η νομολογία υιοθετεί μια στάση 
περισσότερο ευνοϊκή προς τον αγοραστή όταν αυτός ενεργεί με μη 
επαγγελματικό σκοπό). 
Στην Ελλάδα, ο αστικός κώδικας προστατεύει τον αγοραστή από τα ελαττώματα των 
προϊόντων με τις εξής προϋποθέσεις (σωρευτικά): 
το ελάττωμα να προηγείται χρονικά της πώλησης, 
το ελάττωμα να εκμηδενίζει ή να μειώνει την αξία ή τη χρησιμότητα του 
προϊόντος ή το τελευταίο να μην έχει τις συμφωνημένες ιδιότητες, 
το ελάττωμα να χαρακτηρίζεται από κάποια σοβαρότητα και 
ο αγοραστής να μην γνωρίζει ή να μην όφειλε να γνωρίζει το ελάττωμα κατά 
το χρόνο σύναψης της σύμβασης. 
Η ελληνική θεωρία και νομολογία επεξεργάσθηκαν την έννοια του ελαττώματος, το 
οποίο χαρακτηρίζεται από δύο στοιχεία: κατ' αρχάς το προϊόν πρέπει να 
33 
παρουσιάζει συμφυές με αυτό ελάττωμα και, δεύτερον, το εν λόγω ελάττωμα 
πρέπει να επηρεάζει είτε την αξία του προϊόντος, είτε τη συνήθη χρήση του. 
Αφετέρου, ο νόμος 1961/91, οποίος περιγράφεται διεξοδικότερα στο δεύτερο 
μέρος, ορίζει ως ελάττωμα ενός διαρκούς αγαθού οτιδήποτε παρακωλύει τη συνήθη 
χρήση του. Επιπλέον, ο νόμος του 1991 σε καμία περίπτωση δεν απαιτεί το 
ελάττωμα να προηγείται χρονικά της πώλησης, αλλά απλά και μόνο να εκδηλωθεί 
κατά την περίοδο της εγγύησης. 
Στην Ιολανδία. ο SGSSA απαιτεί τα προϊόντα να έχουν εμπορεύσιμη ποιότητα: ένα 
προϊόν δεν έχει εμπορεύσιμη ποιότητα29 όταν δεν ανταποκρίνεται στη χρήση για 
την οποία συνήθως προορίζεται ή εάν δεν είναι τόσο διαρκές όσο λογικά 
αναμένεται, λαμβανομένης υπόψη της παρουσίασης που του έγινε και άλλων 
σχετικών στοιχείων όπως η τιμή κλπ. 
Επιπλέον το προϊόν πρέπει να ανταποκρίνεται στην ιδιαίτερη χρήση για την 
οποία το προορίζει ο αγοραστής και η οποία κατέστη γνωστή στον πωλητή. Δεν 
υπάρχει καμία απαίτηση σχετικά με τον "κρυφό" χαρακτήρα του ελαττώματος, 
αλλά, σε περίπτωση που ο αγοραστής εξέτασε το προϊόν πριν από την πώληση, 
αποκλείονται τα ελαττώματα τα οποία όφειλε να ανακαλύψει κατά την εξέταση 
(καθώς και τα ελαττώματα που του γνωστοποίησε ο πωλητής). 
Εξάλλου, το ιρλανδικό δίκαιο περιέχει ειδικές διατάξεις σχετικά με την πώληση 
κατόπιν περιγραφής, οι οποίες, κατά κάποιο τρόπο, διευρύνουν την έννοια του 
ελαττώματος. Σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις, ένα προϊόν πρέπει, κατ' αρχάς, 
να ανταποκρίνεται στην περιγραφή του η οποία αναφέρεται στη συσκευασία, στη 
διαφήμιση κλπ. 
Επίσης, το ιρλανδικό δίκαιο περιέχει ειδικές διατάξεις σχετικά με την πώληση 
αυτοκινήτων: σύμφωνα με αυτές, τα αυτοκίνητα οφείλουν, κατά το χρόνο 
παράδοσης, να μην παρουσιάζουν κανένα ελάττωμα που θα τα καθιστούσε 
επικίνδυνα για το κοινό, τον οδηγό και τους επιβάτες τους. Πρόκειται για την 
κωδικοποίηση, κατά κάποιο τρόπο, της υποχρέωσης ασφάλειας που προκύπτει από 
την ίδια την έννοια της εμπορεύσιμης ποιότητας. 
Στην Ιταλία, σύμφωνα με τον αστικό κώδικα, ελάττωμα θεωρείται (σωρευτικά): 
κάθε ελάττωμα του ίδιου του προϊόντος που καθιστά αδύνατη τη συνήθη χρήση 
αυτού ή μειώνει σημαντικά την αξία του, 
29 Για την εξέλιξη της έννοιας της εμπορεύσιμης ιδιότητας, βλ. παρακάτω, 
Ηνωμένο Βασίλειο. 
34 
το οποίο υπάρχει κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης και 
το οποίο δεν γνώριζε ο αγοραστής ή δεν μπορούσε να γνωρίζει. 
Επιπλέον, ο αστικός κώδικας παρέχει τη δυνατότητα προσφυγής δυνάμει της 
εγγύησης (έλλειψη ιδιότητας) κατά του πωλητή με βάση: 
το γεγονός ότι το προϊόν δεν παρουσιάζει τις συμφωνημένες (ρητά ή 
σιωπηρά) ιδιότητες ή εκείνες που θεωρούνται ουσιώδεις για τη χρήση για 
την οποία προορίζεται, αρκεί το ελάττωμα να υπερβαίνει τα συνήθη όρια της 
ανοχής. 
Εξάλλου, τα ιταλικά δικαστήρια έχουν διατυπώσει έναν άλλο νομικό συλλογισμό: 
aiiud pro alio. Πρόκειται για την εφαρμογή και επέκταση της αρχής της αγωγής 
για αδυναμία εκπλήρωσης της σύμβασης η οποία περιλαμβάνει έτσι όχι μόνο την 
περίπτωση που το παραδοθέν πράγμα δεν ανταποκρίνεται στο πωληθέν, αλλά επίσης 
την περίπτωση κατά την οποία το παραδοθέν δεν ανταποκρίνεται στην αναμενόμενη 
χρήση, γεγονός που είχε γνωστοποιηθεί στον πωλητή είτε με την ίδια τη 
σύμβαση, είτε κατά τις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη της σύμβασης. Επιπλέον, 
το ελάττωμα aiiud pro alio περιλαμβάνει την περίπτωση κατά την οποία το 
προϊόν αδυνατεί να εκπληρώσει τον κοινωνικοοικονομικό του σκοπό, ακόμα και αν 
δεν παρουσιάζει εγγενές ελάττωμα. 
Στο ΛουΕευΒούοΥο. οι διατάξεις του αστικού κώδικα είναι όμοιες με τη βελγική 
νομοθεσία. Η νομολογία στο Λουξεμβούργο φαίνεται να συγγενεύει με τη βελγική 
και τη γαλλική νομολογία. 
Στις Κάτω Χώοεο. οι διατάξεις του αστικού κώδικα, μετά τις πρόσφατες 
τροποποιήσεις, θεωρούν ένα προϊόν ελαττωματικό, στο πλαίσιο της νόμιμης 
εγγύησης, όταν κατά το χρόνο της παράδοσης: 
δεν διαθέτει τις ιδιότητες που ο αγοραστής δικαιωματικά αναμένει δυνάμει 
της σύμβασης ή τις ιδότητες που καθίστανται αναγκαίες για τη συνήθη 
χρήση, ενώ ο αγοραστής δικαιούται να μην αμφισβητήσει την ύπαρξη των εν 
λόγω ιδιοτήτων. 
Η τελευταία αυτή προϋπόθεση φαίνεται ότι επιβάλλει στον αγοραστή υποχρέωση 
εξέτασης του προϊόντος για την εξεύρεση ελαττωμάτων, ιδίως στην περίπτωση 
αγοράς μεταχειρισμένων προϊόντων. Ωστόσο η νομολογία θεωρεί ότι η υποχρέωση 
αυτή πρέπει να τυγχάνει διαφορετικής ερμηνείας ανάλογα με τις ικανότητες του 
αγοραστή. 
Επίσης, κατά την εκτίμηση των νόμιμων προσδοκιών του αγοραστή, λαμβάνονται 
υπόψη όλες οι περιστάσεις, όπως για παράδειγμα κυρίως οι προσυμβατικές 
πληροφορίες. Στο πλαίσιο των καταναλωτικών συναλλαγών και προκειμένου να 
καθορισθούν ,οι νόμιμες προσδοκίες του αγοραστή, μπορούν επίσης να ληφθούν 
35 
υπόψη οι πληροφορίες που παρέχονται από άλλους παρεμβαίνοντες στην αλυσίδα 
διανομής, οι οποίες όμως δεν μπορούν να αντιταχθούν στον πωλητή εάν αυτός δεν 
εγνώριζε ούτε και όφειλε να γνωρίζει τις δηλώσεις άλλων ή ακόμα και αν τις 
είχε αντικρούσει ρητά. 
Εχει σημασία να τονίσουμε ότι, κατ'αυτό τον τρόπο, ο ολλανδικός Αστικός 
Κώδικας καθιερώνει ρητά την εξέλιξη της υποχρέωσης της νόμιμης εγγύησης προς 
μια υποχρέωση ανταπόκρισης του προϊόντος στις νόμιμες προσδοκίες του 
αγοραστή. 
Στην Ποοτοναλία. ο αστικός κώδικας προβλέπει τέσσερις προϋποθέσεις: 
ελάττωμα που μειώνει την αξία του προϊόντος, 
ελάττωμα που παρακωλύει την επίτευξη του προβλεπόμενου σκοπού ή τη συνήθη 
χρήση για την οποία προορίζεται το προϊόν, 
έλλειψη των ιδιοτήτων τις οποίες είχε υποσχεθεί ο πωλητής, 
έλλειψη των απαραίτητων ιδιοτήτων για την επίτευξη του προβλεπόμενου 
σκοπού ή τη συνήθη χρήση για την οποία προορίζεται το προϊόν. 
Το ελάττωμα και η έλλειψη των ιδιοτήτων καθορίζονται με βάση μια λειτουργική 
αντίληψη και, κατ'αρχήν, κατά τρόπο συγκεκριμένο και υποκειμενικό, δεδομένου 
ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι όροι της σύμβασης. Μόνο στην περίπτωση που ο 
σκοπός για τον οποίο προορίζεται το πράγμα δεν μπορεί να καθορισθεί με βάση 
τη σύμβαση, ο νόμος καθορίζει ένα αντικειμενικό κριτήριο: τη συνήθη χρήση των 
πραγμάτων της αυτής κατηγορίας. 
Επιπλέον, το ελάττωμα πρέπει να υπάρχει κατά το χρόνο μεταβίβασης της 
κυριότητας. Αντίθετα, δεν απαιτείται να είναι κρυφό το ελάττωμα. Το εμφανές 
ελάττωμα περιορίζει απλώς το δικαίωμα του αγοραστή στη νόμιμη εγγύηση, εάν 
αυτός πράγματι γνώριζε την ύπαρξη του και παρ' όλα αυτά δέχθηκε να αγοράσει 
το ελαττωματικό πράγμα. 
Στο Ηνωυένο Βασίλειο, ένα ελαττωματικό προϊόν παρέχει δικαίωμα για άσκηση 
αγωγής με βάση την εγγύηση μόνο στην περίπτωση που θίγεται η σιωπηρή ρήτρα η 
οποία εγγυάται την "εμπορεύσιμη ποιότητα" των προϊόντων. 
Σύμφωνα με την αντίληψη αυτή, το προϊόν πρέπει να είναι ικανό να 
ανταποκρίνεται στη συνήθη χρήση αυτού ή αυτή που λογικά αναμένεται από 
προϊόντα αυτού του τύπου, λαμβανομένης υπόψη της περιγραφής του πράγματος και 
οποιασδήποτε άλλης περίστασης, κυρίως δε της τιμής. Η έλλειψη εμπορεύσιμης 
ποιότητας δεν παρέχει το δικαίωμα για την άσκηση αγωγής με βάση την εγγύηση, 
εάν ο πωλητής ενημέρωσε τον αγοραστή σχετικά με τα ελαττώματα, πριν από τη 
σύναψη της σύμβασης, ή εάν ο τελευταίος εξέτασε το προϊόν πριν από τη σύναψη 
της σύμβασης και δεν παρατήρησε τα ελαττώματα που όφειλε να παρατηρήσει. Εάν 
36 
δεν υπάρχει αμφισβήτηση ότι η έννοια της εμπορεύσιμης ποιότητας καλύπτει τα 
σημαντικά ελαττώματα, η αγγλική νομολογία εξακολουθεί να διχάζεται όσον αφορά 
το εύρος της εν λόγω έννοιας στην περίπτωση ελαττωμάτων "στην εμφάνιση" ή 
ασήμαντων ελαττωμάτων. 
Η έννοια της "εμπορεύσιμης ποιότητας" αποτέλεσε το θέμα πολλών κριτικών τόσο 
για τη χρησιμοποιηθείσα ορολογία, αλλά και εξαιτίας του περιορισμού της 
έννοιας αυτής στη συμφωνία με τη συνήθη χρήση αποκλείοντας άλλα 
χαρακτηριστικά του προϊόντος30. 
Ενα άλλο ουσιαστικό σημείο της κριτικής αφορά τις δυσκολίες που δημιουργεί η 
αναδρομή σε μια και μόνο νομική έννοια, προκειμένου να καλυφθεί μια μεγάλη 
ποικιλία συναλλαγών. Οι σύγχρονες προτάσεις για μεταρρύθμιση προβλέπουν την 
αντικατάσταση της έννοιας αυτής από την έννοια της "ικανοποιητικής 
ποιότητας". Η τελευταία δεν θα θεωρεί πλέον τη συμφωνία με τη συνήθη χρήση ως 
το μόνο κριτήριο, αλλά θα επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη και άλλα στοιχεία, 
όπως για παράδειγμα η εμφάνιση και η τελική παρουσίαση, η ύπαρξη ασήμαντων 
ελαττωμάτων ή ο διαρκής χαρακτήρας του προϊόντος. 
Οπως στην Ιρλανδία, οι διατάξεις του βρετανικού δικαίου σχετικά με την πώληση 
κατόπιν περιγραφής προσεγγίζουν το ζήτημα της νόμιμης εγγύησης και συμβάλλουν 
στη δυνατότητα παροχής επιπλέον προστασίας στον αγοραστή. 
Η ανάλυση των διαφόρων ορισμών που δίνουν τα νομικά συστήματα των κρατών 
μελών στην έννοια του ελαττώματος μας οδηγεί στις εξής σκέψεις: 
Το βασικό πλαίσιο του ορισμού που δίνουν στην έννοια του ελαττώματος τα 
περισσότερα κράτη μέλη είναι κοινό: το ελάττωμα που λαμβάνεται υπόψη 
είναι εκείνο που περιορίζει την ικανότητα του προϊόντος να ανταποκριθεί 
στη συνήθη χρήση που του γίνεται ή στη χρήση που προβλέπεται στη σύμβαση. 
Η έννοια λοιπόν του λειτουργικού ελαττώματος υπερισχύει, στο πλαίσιο της 
νομοθεσίας ή, ελλείψει αυτής στο πλαίσιο της νομολογίας, της έννοιας του 
εγγενούς ελαττώματος, η οποία είναι στενότερη. Η δεύτερη αυτή έννοια 
σημαίνει ότι το ίδιο το προϊόν φέρει ελάττωμα από τη σύλληψη ή την 
κατασκευή του. Πέρα όμως από το κοινό αυτό πλαίσιο υπάρχουν πολλά σημεία 
απόκλισης. 
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη σύμβαση που συνήψαν τα μέρη: η έννοια 
του ελαττώματος αναφέρεται συχνά στην ποιότητα ή στη χρήση οι οποίες 
έχουν συμφωνηθεί στη σύμβαση. 
30 Εντούτοις, μέρος της νομολογίας φαίνεται να αποκλίνει από αυτή την 
περιοριστική αντίληψη. 
37 
Οι πρόσφατες νομοθεσίες δίνουν έμφαση στη σημασία που έχει η 
ενημέρωση του αγοραστή για τον καθορισμό του ελαττώματος: φαίνεται να 
υπάρχει εξέλιξη από την υποχρέωση συμφωνίας με τη συνήθη χρήση προς 
μια υποχρέωση συμφωνίας με τις παρασχεθείσες πληροφορίες και συνεπώς 
στις νόμιμες προσδοκίες του αγοραστή. 
Αν και οι πρόσφατες νομοθεσίες περιέχουν περισσότερα δεδομένα που 
επιτρέπουν τον καθορισμό των στοιχείων τα οποία πρέπει να λαμβάνονται 
υπόψη για να εξαχθεί το συμπέρασμα της ύπαρξης ελαττώματος, το εν λόγω 
ζήτημα αποτελεί προνομιακό τομέα παρέμβασης του δικαστή: οι έννοιες της 
καταλληλότητας για τη συνήθη χρήση, του κρυφού ελαττώματος, του σοβαρού 
ελαττώματος, της λανθασμένης πληροφόρησης, της εμπορεύσιμης ποιότητας 
κλπ. αποτελούν έννοιες που υφίστανται μόνο από τη σημασία και την έκταση 
που τους δίδουν οι δικαστές εφαρμόζοντας τις σε συγκεκριμένες 
περιπτώσεις. Το δίκαιο της εγγύησης παραμένει εμπειρικό, όπου οι 
καθιερωμένες λύσεις αποτελούν σπάνιο φαινόμενο. 
Ορισμένα χαρακτηριστικά τα οποία πρέπει να παρουσιάζει το ελάττωμα για να 
ληφθεί υπόψη ομοιάζουν στα περισσότερα κράτη: παραδείγματος χάρη, το 
ελάττωμα πρέπει να προηγείται της μεταβίβασης της κυριότητας. Εντούτοις, 
σε ορισμένα κράτη, τα. δικαστήρια βελτίωσαν σημαντικά την προστασία του 
αγοραστή μέσω διευκόλυνσης που αφορά τα προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα 
και κυρίως μέσω της αντιστροφής του βάρους της απόδειξης31, ενώ σε άλλα 
κράτη δεν έχουν υπάρξει ακόμα παρόμοιες εξελίξεις. 
0 τρόπος αντιμετώπισης εκ μέρους των εθνικών νομοθεσιών άλλων 
χαρακτηριστικών, όπως ο κρυφός χαρακτήρας του ελαττώματος ή η γνώση της 
ύπαρξης του εκ μέρος του πωλητή, παρουσιάζει αντίθετα αρκετά σημεία 
απόκλισης. Ενώ ορισμένες νομοθεσίες απαιτούν την απόκρυψη του 
ελαττώματος, άλλες αποκλείουν την εφαρμογή της νόμιμης εγγύησης μόνο όταν 
ο αγοραστής εξέτασε καλά το πράγμα πριν από την πώληση (και θα έπρεπε να 
είχε ανακαλύψει το ελάττωμα) και άλλες ακόμα μόνο εάν ο αγοραστής ννώοιΕε 
ποανυατικά την ύπαρξη του ελαττώματος κατά το χρόνο της αγοράς. Ποικίλλει 
επίσης σε μεγάλο βαθμό, στα διάφορα κράτη μέλη, ο τρόπος κατά τον οποίο η 
γνώση ή η δυνατότητα γνώσης του ελαττώματος εκ μέρους του πωλητή 
επηρεάζει την εφαρμογή της νόμιμης εγγύησης. 
3. Υπεύθυνοι νια την εγγύηση 
Όταν πρόκειται να καθοριστεί το πρόσωπο έναντι του οποίου ο αγοραστής μπορεί 
να επικαλεσθεί το δικαίωμα που του προσφέρει η εγγύηση σε περίπτωση 
ελαττωματικού προϊόντος, καθίσταται εμφανής ο συμβατικός χαρακτήρας της 
αγωγής που απορρέει από την εγγύηση. Αυτό σημαίνει κατ' apxf\M ότι ο αγοραστής 
31 σχετικά με τις ειδικές διατάξεις, βλ. παρακάτω μέρος 7. 
38 
δεν διαθέτει άλλη προσφυγή παρά μόνο εκείνη κατά του πωλητή. Εν τούτοις, τα 
δικαστήρια ορισμένων κρατών μελών έχουν επεκτείνει, μέσω μιας νομολογιακής 
κατασκευής, την προσφυγή με βάση την εγγύηση και σε άλλους παρεμβαίνοντες 
στην αλυσίδα διανομής. Η κατάσταση στα διάφορα κράτη μπορεί να περιγραφεί ως 
εξής : 
Στη Γεουανία. ο αγοραστής διαθέτει μια προσφυγή με βάση τη νόμιμη εγγύηση 
κατά του πωλητή και μόνο. 0 νόμος επιτρέπει, όμως, ότι ο πρώτος μπορεί, με 
ρητή πρόβλεψη στο συμβόλαιο, να εκχωρήσει τα δικαιώματα του κατά του πωλητή 
"του" στον τελικό αγοραστή. 
Στο Βέλνιο. ενώ ο αστικός κώδικας αναφέρεται μόνο στον πωλητή, η νομολογία 
καθιέρωσε τη δυνατότητα ευθείας αγωγής και κατά του προηγούμενου πωλητή καθώς 
και κατά του κατασκευαστή, θεωρεί ότι η εγγύηση αποτελεί εγγενές 
χαρακτηριστικό του ίδιου του προϊόντος το οποίο και μεταβιβάζεται μαζί με 
αυτό. 0 καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να στραφεί κατά περισσότερων του ενός 
πωλητών από κοινού ή μόνο κατά του φερεγγυότερου. Παρ' όλα αυτά, η ευθεία 
αγωγή εξακολουθεί να εξαρτάται από δύο όρους : 
την απόδειξη της ύπαρξης του ελαττώματος κατά το χρόνο της πώλησης από 
τον επαγγελματία πωλητή, κατά του οποίου αυτή στρέφεται, και ενδεχομένως 
από τον κατασκευαστή, 
η εγγύηση της οποίας γίνεται επίκληση είναι εκείνη που μπορεί να 
προβληθεί κατά του επαγγελματία πωλητή έναντι του οποίου στρέφεται ο 
αγοραστής. Πρέπει να σημειωθεί σχετικά ότι οι ειδικές διατάξεις του LPC 
που καθιερώνουν τον καταχρηστικό χαρακτήρα των ρητρών που περιορίζουν τη 
νόμιμη εγγύηση εφαρμόζονται μόνο στις σχέσεις μεταξύ του πωλητή και του 
καταναλωτή. Σε αντίθετη περίπτωση, κάποιος κατασκευαστής ή χονδρέμπορος 
θα μπορούσε να αντιτάξει στον καταναλωτή όρους που περιορίζουν τη νόμιμη 
εγγύηση του τελευταίου και οι οποίες περιέχονται στην αρχική σύμβαση 
μεταξύ των επαγγελματιών. Ωστόσο, παρόμοιες ρήτρες θα μπορούσαν να 
αποτελέσουν αντικείμενο εκτίμησης με βάση το γενικό κανόνα που περιέχει ο 
LPC (γενικός ορισμός των "καταχρηστικών ρητρών") και ο οποίος εφαρμόζεται 
και στις σχέσεις μεταξύ επαγγελματιών. 
Στη Δανία. η αγωγή με βάση την εγγύηση που προβλέπεται από τον SGA και την 
οποία ασκεί ο καταναλωτής μπορεί να στραφεί μόνο κατά του πωλητή. Εν τούτοις, 
ο πωλητής μπορεί να στραφεί κατά του κατασκευαστή ή κάποιου άλλου 
παρεμβαίνοντος στην αλυσίδα διανομής σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες για την 
ευθύνη σε περίπτωση υπαίτιας συμπεριφοράς τους όσον αφορά την ενημέρωση που 
παρείχαν στον καταναλωτή (ή την έλλειψη ενημέρωσης) και λόγω της οποίας ο 
καταναλωτής υπέστη ζημιά. 
Στην Ι σπαν ί α. πριν από την καθιέρωση του LGDCU, το σύστημα που εφαρμοζόταν 
περιόριζε σαφώς την προσφυγή του αγοραστή κατά του πωλητή. Αντίθετα ο LGDCU 
39 
προβλέπει διατάξεις η σημασία των οποίων είναι δύσκολο να καθορισθεί. Σύμφωνα 
με αυτό το νόμο (άρθρο 27): 
ο κατασκευαστής, ο εισαγωγέας και ο πωλητής είναι υπεύθυνοι για την 
προέλευση, την ταυτότητα και την καταλληλότητα ("idoneidad") του 
πωληθέντος σύμφωνα με τη φύση του και τον προορισμό του καθώς και τα 
τεχνικά πρότυπα που εφαρμόζονται· 
για τα προϊόντα χονδρικής, η ευθύνη βαρύνει τον τελικό πωλητή· 
για τα προϊόντα σε συσκευασία, η ευθύνη βαρύνει την εταιρία η οποία 
αναγράφεται στην ετικέτα· 
στην περίπτωση που δύο ή περισσότερα πρόσωπα ευθύνονται για την (δια 
ζημιά εφαρμόζεται η αρχή της αλληλέγγυας ευθύνης. 
Επιπλέον, το άρθρο 25 του προαναφερθέντος νόμου ορίζει κατά τρόπο γενικό ότι 
ο καταναλωτής έχει δικαίωμα αποζημίωσης για τη ζημιά που υπέστη από τη χρήση 
των προϊόντων, εκτός και αν η ζημιά αυτή προέρχεται από δική του υπαιτιότητα. 
Το άρθρο 26 ορίζει με τη σειρά του ότι οι πράξεις και παραλείψεις των 
παραγωγών ή διανομέων οι οποίες προκαλούν ζημία στους χρήστες συνεπάγονται 
την ευθύνη των οικονομικών αυτών φορέων, εκτός και αν αυτοί τήρησαν όχι μόνο 
τις επιταγές του νόμου, αλλά και την υποχρέωση προσοχής και μέριμνας που 
έπρεπε να επιδείξουν λαμβανομένης υπόψη της φύσης του προϊόντος. 
Εξάλλου, η ισπανική νομοθεσία απαιτεί, όπως ήδη προαναφέρθηκε, να παρέχεται 
εμπορική εγγύηση στον καταναλωτή από τον κατασκευαστή ή τον πωλητή. Η εγγύηση 
αυτή λαμβάνει κατ' αυτό τον τρόπο οιονεί νόμιμο χαρακτήρα, δεδομένου ότι 
είναι υποχρεωτική. Όταν η εγγύηση, όπως συμβαίνει συχνά, προσφέρεται από τον 
κατασκευαστή, ο τελευταίος ευθύνεται σχεδόν όπως στην περίπτωση της νόμιμης 
εγγύησης. 
Στη Γαλλία, όπως και στο Βέλγιο, η νομολογία θεωρεί, ότι η εγγύηση είναι 
εγγενές χαρακτηριστικό του προϊόντος και ότι παρέχει δικαίωμα ευθείας αγωγής 
εκ μέρους του αγοραστή κατά του προηγούμενου πωλητή, κατά του εισαγωγέα ή 
κατά του κατασκευαστή, αρκεί να αποδείξει ο αγοραστής ότι το ελάττωμα υπήρχε 
κατά το χρόνο αγοράς από τον επαγγελματία κατά του οποίου στρέφεται. Ωστόσο, 
αντίθετα με τα ισχύοντα στο Βέλγιο, οι ρήτρες που περιορίζουν τη νόμιμη 
εγγύηση και οι οποίες περιέχονται στην αρχική σύμβαση μεταξύ των 
επαγγελματιών δεν μπορούν να προβληθούν κατά του αγοραστή-καταναλωτή. 
Στην Ελλάδα, το σύστημα που υιοθετεί ο νομοθέτης βασίζεται και αυτό στη στενή 
ερμηνεία της συμβατικής σχέσης και επιτρέπει στον καταναλωτή να στραφεί μόνο 
κατά του πωλητή. 
40 
Στην Ιολανδία. ο αγοραστής διαθέτει δικαίωμα αγωγής με βάση τη νόμιμη εγγύηση 
μόνο κατά του πωλητή, λόγω της θεωρίας του σχετικού αποτελέσματος των 
συμβάσεων (privity). Παρ' όλα αυτά, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η 
εξαίρεση από την αρχή αυτή στην περίπτωση πώλησης με δόσεις: σύμφωνα με τον 
SGSSA, ο αγοράζων προϊόν με δόσεις έχει δικαίωμα προσφυγής όχι μόνο κατά του 
αγοραστή αλλά και κατά εκείνου που χρηματοδοτεί την αγορά. Τα δύο μέρη 
ευθύνονται αλληλέγγυα σε περίπτωση ελαττώματος του πωληθέντος προϊόντος. 
Στην Ιταλία, η λύση που υιοθετείται είναι εκείνη που επιτρέπει την αγωγή κατά 
του πωλητή και μόνο. 
Στο ΑουΕευΒούονο. η νομολογία τάσσεται υπέρ της ευθείας αγωγής υπό τους 
ίδιους όρους τους οποίους προβλέπει η βελγική και η γαλλική νομολογία. 0 
νόμος του 1987 κωδικοποίησε σιωπηρά την πρακτική αυτή τροποποιώντας το άρθρο 
1645 του αστικού κώδικα, το οποίο προβλέπει ότι είναι πάντοτε δυνατόν να 
αποδώσει ο κατασκευαστής το τίμημα του πράγματος και να καταβάλει αποζημίωση 
στον τελικό καταναλωτή. 
Στις Κάτω χώοεο. ο νέος αστικός κώδικας δεν προβλέπει ευθεία αγωγή κατά του 
κατασκευαστή, ενώ ορισμένες εκδοχές του σχεδίου τροποποίησης του αστικού 
κώδικα προέβλεπαν την καθιέρωση της. 
Στην Ποοτοναλία. η νομοθεσία και η νομολογία δεν αναγνωρίζουν αγωγή με βάση 
την εγγύηση παρά μόνο κατά του πωλητή του προϊόντος, αποκλείοντας έτσι τους 
υπόλοιπους παρεμβαίνοντες στην αλυσίδα διανομής. 
Στο Ηνωυένο Βασίλειο, ο κανόνας του σχετικού αποτελέσματος των συμβάσεων 
αποκλείει την καθιέρωση ευθείας αγωγής κατά του κατασκευαστή. Κατ'αρχήν, η 
προσφυγή του αγοραστή περιορίζεται στον πωλητή. Το αγγλικό δίκαιο, ωστόσο, 
όπως και το ιρλανδικό, δημιουργεί ρήγμα στην εν λόγω συμβατική σχέση: σύμφωνα 
με τον SGA, ο αγοράζων προϊόν με δόσεις διαθέτει δικαίωμα προσφυγής όχι μόνο 
κατά του πωλητή, αλλά και κατά εκείνου που χρηματοδοτεί την αγορά. Τα δύο 
μέρη ευθύνονται αλληλέγγυα σε περίπτωση ελαττώματος του πωληθέντος προϊόντος. 
Εξάλλου, στις τρέχουσες προτάσεις μεταρρύθμισης προβλέπεται η ευθύνη του 
κατασκευαστή για ελαττώματα στην ποιότητα των προϊόντων του. Σύμφωνα με 
έρευνα που διεξήγαγε το Γραφείο θεμιτού Εμπορίου (O.F.T.), κατά το τρέχον 
έτος, το 96% των ερωτηθέντων θα κατέφευγαν στη λύση αυτή. 
Παρατηρούμε τα εξής: 
41 
Η πλειονότητα των κρατών μελών περιορίζει τη δυνατότητα άσκησης αγωγής με 
βάση την εγγύηση, που διαθέτει ο αγοραστής, στον αντισυμβαλλόμενο του και 
μόνο. Εντούτοις, τρεις χώρες επέλεξαν σαφώς να παρακάμψουν την αρχή της 
σχετικότητας των συμβάσεων: το Βέλγιο, η Γαλλία και το Λουξεμβούργο. Στο 
Λουξεμβούργο η εξαίρεση επιβεβαιώνεται και νομοθετικά. Στα άλλα δύο 
κράτη, η άμεση αγωγή είναι αποτέλεσμα μακράς και αναμφισβήτητης 
νομολογ(ας. 
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η διαπίστωση ότι το αγγλικό και 
το ιρλανδικό δίκαιο διευρύνουν το πλαίσιο της αρχικής σύμβασης στην 
περίπτωση πώλησης ή δανείου με δόσεις, επιτρέποντας την αγωγή κατά του 
χρηματοδότη. Τέλος, οι προτάσεις του DTI επιβεβαιώνουν την εξέλιξη προς 
την ευθύνη του κατασκευαστή για την ποιότητα των προϊόντων που θέτει σε 
κυκλοφορία στην αγορά. Επίσης, το σχέδιο που προηγήθηκε των νέων 
νομοθετικών διατάξεων, στις Κάτω Χώρες, εισήγε την αρχί\ της ευθύνης του 
κατασκευαστή. 
Ενδιαφέρουσες είναι επίσης και οι διατάξεις του ισπανικού LGDCU, αν και 
είναι δύσκολο να καθορισθεί εάν όντως υπάρχει δυνατότητα άμεσης προσφυγής 
κατά του κατασκευαστή με βάση τη νόμιμη εγγύηση. 
4. Δικαιούχοι της εγγύησης 
Το ζήτημα που τίθεται στην παράγραφο αυτή αφορά το δικαιούχο της προσφυγής η 
οποία απορρέει από το δικαίωμα της εγγύησης. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται 
δύο ερωτήματα: αφενός, εάν ο μεταγενέστερος αγοραστής προϊόντος δικαιούται 
τη νόμιμη εγγύηση έναντι του επαγγελματία πωλητή και, αφετέρου, εάν ένας μη 
αγοραστής χρήστης έχει δικαίωμα να την επικαλεσθεί. 
Στη Γεουανία. κατ' αρχήν, ούτε ο μεταγενέστερος αγοραστής, ούτε ο μη 
αγοραστής χρήστης έχουν δικαίωμα προσφυγής κατά του αρχικού πωλητή. 
Στο Βέλνιο. η νομολογία επεκτείνει τη θεωρία που εφαρμόζει όσον αφορά τα 
ευθυνόμενα μέρη (βλ. ανωτέρω, 3) και στους μεταγενέστερους αγοραστές του 
προϊόντος: η νόμιμη εγγύηση αποτελεί, βάσει της νομολογίας αυτής, εγγενές 
χαρακτηριστικό του ίδιου του προϊόντος. Αντίθετα, η νομολογία δεν επεκτείνει 
το δικαίωμα της εγγύησης στο μη αγοραστή χρήστη του προϊόντος. 
Στη Δανία, προκειμένου να καταστεί δυνατή η επίκληση της εγγύησης κατά του 
πωλητή, εφαρμόζεται η θεωρία της διαδοχής των συμβάσεων. Η λύση αυτή έρχεται 
σε αντίθεση με εκείνη που προκύπτει ανωτέρω, στην παράγραφο 3, δεδομένου ότι 
η ίδια αυτή θεωρία θα έπρεπε να επιτρέπει και στον καταναλωτή να επικαλείται 
την εγγύηση έναντι του κατασκευαστή. 
42 
Στην JLflUflyJLflt οι διατάξεις του αστικού κώδικα αφορούν μόνο τα μέρη της 
αρχικής σύμβασης. Ωστόσο, ο LGDCU, με βάση τη γενική υποχρέωση που επιβάλλει 
και σε άλλους παρεμβαίνοντες στο κύκλωμα της διανομής ενός προϊόντος και τον 
ιδιαίτερα ευρύ ορισμό της έννοιας του καταναλωτή που καθιερώνει, λογικά 
φαίνεται ότι επιτρέπει στον μεταγενέστερο αγοραστή, καθώς και στο χρήστη, να 
επικαλούνται τη νόμιμη εγγύηση έναντι του εισαγωγέα ή του κατασκευαστή υπό 
τους αυτούς όρους με τον αρχικό αγοραστή (εάν ο τελευταίος δικαιούται να το 
κάνει !). 
Στη Γαλλία, όπως και στο Βέλγιο, η νομολογία επεκτείνει το δικαίωμα της 
εγγύησης στο μεταγενέστερο αγοραστή, αλλά όχι στο μη αγοραστή χρήστη. 
Στην £ΛΑάδα, η εφαρμογή της παραδοσιακής θεωρίας της σχετικότητας των 
συμβάσεων δεν επιτρέπει την επέκταση του δικαιώματος της νόμιμης εγγύησης και 
σε άλλα μέρη εκτός του αγοραστή. 
Στην Ιολανδία. πάντα με βάση τη θεωρία της "privity of contract", μόνο ο 
αγοραστής μπορεί να επικαλεσθεί τη νόμιμη εγγύηση. Εντούτοις, εξαίρεση 
προβλέπεται στον τομέα των αυτοκινήτων: κάθε χρήστης οχήματος, 
συμπεριλαμβανομένων των επιβατών, που υπέστη ζημιά από την αθέτηση των 
υποχρεώσεων που προκύπτουν από την εγγύηση, έχει υπό όρους το δικαίωμα να 
στραφεί κατά του πωλητή δυνάμει της συμβατικής σχέσης που ο τελευταίος είχε 
με τον αγοραστή. Το ζήτημα αυτό βέβαια απομακρύνεται από την "αυστηρή" έννοια 
της νόμιμης εγγύησης η οποία αποτελεί αντικείμενο αυτού του Πράσινου Βιβλίου, 
δεδομένου η περίπτωση αυτή αφορά ελάττωμα στην ασφάλεια. 
Στην Ιταλία, μόνο ο αοραστής μπορεί να επικαλεσθεί τη νόμιμη εγγύηση κατά του 
πωλητή του. 
Στο ΛουΕευβούονο. η σχετική νομολογία ευθυγραμμίζεται με τις λύσεις που 
υιοθετούν τα γαλλικά και βελγικά δικαστήρια. 
Στις Κάτω Χώοεο. ο νέος αστικός κώδικας υιοθέτησε μια νεωτεριστική 
αντιμετώπιση, η οποία δεν περιορίζει τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται βάσει 
της νόμιμης εγγύησης μόνο στον αγοραστή. Ένα τέτοιο δικαίωμα μπορεί να 
μεταβιβασθεί σε κάποιο άλλο πρόσωπο, διαφορετικό από τον αγοραστή, όταν το 
δικαίωμα αυτό συνδέεται τόσο στενά με το προϊόν (η επισκευή του προϊόντος, 
για παράδειγμα) που μόνο αυτός που κατέχει το προϊόν έχει συμφέρον προσφυγής. 
Εξάλλου, η ρήτρα που περιορίζει το δικαίωμα της νόμιμης εγγύησης μόνο στον 
αγοραστή θεωρείται καταχρηστική δυνάμει νέων διατάξεων που αφορούν τους 
γενικούς όρους των συμβάσεων. 
Στην Ποοτοναλία. μόνο ο αγοραστής μπορεί να επικαλεσθεί τις διατάξεις για τη 
νόμιμη εγγύηση. 
43 
Στο Ηνωυένο ΒαοίλεΐΓ>Γ η θεωρία της privity of contract δεν επιτρέπει την 
επίκληση της νόμιμης εγγύησης από άλλα μέρη. Παρ' όλα αυτά, τα δικαστήρια 
διευρύνουν την έννοια αυτή, ιδίως όσον αφορά τα μέλη της οικογένειας, 
χρησιμοποιώντας τη θεωρία της εντολής (το αγαθό μπορούσε να είχε αγορασθεί με 
εντολή άλλων προσώπων τα οποία θα δικαιούνταν έτσι τη νόμιμη εγγύηση). 
Συμπεραίνουμε τα εξής: 
τα περισσότερα κράτη, που δεν έχουν αναγνωρίσει την ευθεία αγωγή κατά του 
κατασκευαστή, αρνούνται κατά συνέπεια να αναγνωρίσουν την αγωγή του 
μεταγενέστερου αγοραστή ή του μη αγοραστή χρήστη, δεδομένου ότι η 
θεμελίωση της υποχρέωσης παραμένει εντός της συμβατικής σχέσης. Ωστόσο, 
αυτό δεν ισχύει στην περίπτωση της Δανίας και των Κάτω Χωρών· 
τα κράτη, που αναγνωρίζουν παρόμοια ευθεία αγωγή, επεκτείνουν, και πολύ 
λογικά, τη θεωρία της εγγενούς στο προϊόν εγγύησης και στους 
μεταγενέστερους αγοραστές. Κατ'αυτό τον τρόπο, δημιουργείται νέο ρήγμα 
στο "φρούριο" της αρχής της σχετικότητας των συμβάσεων. Τα δικαστήρια 
όμως δεν φθάνουν μέχρι το τέλος της λογικής τους δεδομένου ότι δεν 
παρέχουν τη δυνατότητα άσκησης αγωγής με βάση την εγγύηση στο μη αγοραστή 
χρήστη· 
μόνο μια νομοθεσία αναγνωρίζει σαφώς το δικαίωμα αγωγής κατά του πωλητή 
τόσο στο μεταγενέστερο αγοραστή όσο και στο μη αγοραστή χρήστη: ο νέος 
ολλανδικός αστικός κώδικας· 
η νομολογία στο Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να παρέχει, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, τη δυνατότητα επίκλησης της νόμιμης εγγύησης και στα μέλη 
της οικογένειας. 
5. Συνέπειες της εγγΟηοης 
Πρόκειται για ανάλυση των δυνατοτήτων που προσφέρονται στον καταναλωτή, από 
τη στιγμή που ένα προϊόν αναγνωρίζεται ως ελαττωματικό στο πλαίσιο της 
νόμιμης εγγύησης, προκειμένου να επιτύχει την ανόρθωση της ζημιάς που υπέστη. 
Καθίσταται επίσης αναγκαίο να προσδιορισθεί, όταν υπάρχει εναλλακτική λύση, 
ποιος είναι αρμόδιος να επιλέξει μεταξύ των δυνατών προσφυγών. 
Μια άλλη διάκριση πρέπει να γίνει σχετικά με τις δύο δυνατές μορφές 
44 
προσφυγής: η πρώτη αφορά την αποκατάσταση της άμεσης ζημιάς που προκλήθηκε 
από την πώληση ελαττωματικού προϊόντος και η δεύτερη την αποζημίωση για το 
έμεσο διαφυγόν κέρδος λόγω του ελαττώματος του προϊόντος. 
Στη Γεουανία. ο αγοραστής μπορεί επιλεκτικά: 
να ζητήσει την αναστροφή της πώλησης και την επιστροφή του τιμήματος, 
να κρατήσει το προϊόν και να ζητήσει μείωση του τιμήματος ή 
να ζητήσει, στην περίπτωση φθαρτών αγαθών (αντικαταστατών) την 
αντικατάσταση του προϊόντος από άλλο μη ελαττωματικό. 
Αντίθετα, ο αγοραστής δεν μπορεί να ζητήσει αποζημίωση με βάση τη νόμιμη 
εγγύηση παρά μόνο όταν: 
ο πωλητής υποσχέθηκε την ύπαρξη ορισμένων χαρακτηριστικών ή ιδιοτήτων, ή 
γνώριζε την ύπαρξη ελαττώματος του προϊόντος και το αποσιώπησε. 
0 νόμος δεν προβλέπει το δικαίωμα επισκευής του προϊόντος. Εντούτοις, τα μέρη 
μπορούν να συμφωνήσουν τον περιορισμό των προσφυγών του αγοραστή στην 
επισκευή. Στην περίπτωση αυτή, ο πωλητής υποχρεούται να αναλάβει όλες τις 
σχετικές δαπάνες. Εάν η επισκευή αποτύχει, ο αγοραστής διατηρεί το δικαίωμα 
επίκλησης του κοινού δικαίου· το δικαίωμα του αυτό εξασφαλίζεται με 
αναγκαστική διάταξη του AGB. 
Στο Βέλνιο. ο αστικός κώδικας προβλέπει σε περίπτωση κρυφού ελαττώματος: 
την αναστροφή της πώλησης και την επιστροφή του τιμήματος, ενώ οι δαπάνες 
που προήλθαν από την πώληση βαρύνουν τον πωλητή· 
τη διατήρηση του πράγματος συνοδευόμενη από μείωση του τιμήματος. 
Η επιλογή μεταξύ των δύο προσφυγών ανήκει, σύμφωνα με τον αστικό κώδικα, στον 
αγοραστή. Ωστόσο, ορισμένα δικαστήρια κρίνουν ότι η ακύρωση της πώλησης είναι 
δυνατή μόνο εάν το ελάττωμα του προϊόντος είναι ιδιαίτερα σοβαρό, και αυτό 
έγκειται στην εκτίμηση του δικαστή. 
Με βάση το βελγικό δίκαιο, με βάση τη νόμιμη εγγύηση, ο αγοραστής δεν έχει 
δικαίωμα ούτε επισκευής, ούτε αντικατάστασης του ελαττωματικού προϊόντος. 
Παράλληλα, μπορεί να αρνηθεί παρόμοια πρόταση του πωλητή. 
45 
Ο αγοραστής μπορεί να ζητήσει αποζημίωση μόνο εάν ο πωλητής γνώριζε το 
ελάττωμα του πράγματος. Η νομολογία, όμως, έχει από καιρό καθιερώσει τεκμήριο 
γνώσης του ελαττώματος στην περίπτωση επαγγελματία πωλητή. Αυτό σημαίνει ότι 
ο επαγγελματίας πωλητής οφείλει αποζημίωση. Το τεκμήριο πάντως παραμένει 
μαχητό και ο πωλητής μπορεί να απαλλαγεί της υποχρέωσης του αποδεικνύοντας 
την πλήρη άγνοια του. 
Στη Âfly_Lfitt ο SGA περιέχει λεπτομερείς και πολυσύνθετους κανόνες σχετικά με 
τις προσφυγές που προσφέρονται στον καταναλωτή. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά 
τους είναι συνοπτικά τα εξής: 
το δικαίωμα αναστροφής της πώλησης, εκτός και αν πρόκειται για ελάττωμα 
άνευ σημασίας, προστατεύεται από αναγκαστική διάταξη του SGA. 0 ασήμαντος 
ή μη χαρακτήρας του ελαττώματος εκτιμάται βάσει της πραγματικής σημασίας 
του ελαττώματος για τον αγοραστή και λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα ο 
πωλητής να γνωρίζει αυτή τη σημασία· 
η μείωση του τιμήματος αποτελεί δικαίωμα του καταναλωτή απο το οποίο δεν 
μπορεί να υπάρξει παρέκκλιση. Η μείωση αυτή πάντως είναι ανάλογη της 
μείωσης της αξίας του προϊόντος και επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση που 
το ελάττωμα επηρεάζει αυτή την αξία. Η προσφυγή αυτή επιτρέπει επίσης την 
αποκατάσταση της ζημιάς που προκλήθηκε από ελαφρότερα ελαττώματα· 
η αντικατάσταση του προϊόντος από άλλο μη ελαττωματικό μπορεί να ζητηθεί 
από τον αγοραστή στην περίπτωση πώλησης φθαρτών αγαθών· οι σχετικές 
διατάξεις του SGA είναι αναγκαστικού δικαίου· 
ο αγοραστής μπορεί να ζητήσει την επισκευή του προϊόντος, ανεξάρτητα από 
τη σοβαρότητα του ελαττώματος, εκτός και αν η επισκευή δημιουργεί για τον 
πωλητή δυσανάλογες δαπάνες ή αποτελεί σημαντική επιβάρυνση. Στο πλαίσιο 
αυτό, καθιερώνονται διάφορα κριτήρια και ιδιαίτερα ο όρος ότι η τιμή της 
επισκευής δεν μπορεί να υπερβαίνει την αξία του ίδιου του προϊόντος. Εάν 
η επισκευή δεν εκτελεσθεί εντός εύλογης προθεσμίας, ο αγοραστής έχει το 
δικαίωμα να ακυρώσει την πώληση ή, εάν συντρέχει λόγος, να ζητήσει την 
αντικατάσταση του προϊόντος. Οι εν λόγω διατάξεις είναι, όπως και οι 
προηγούμενες, αναγκαστικού δικαίου. 
Σε γενικές γραμμές, ο αγοραστής επιλέγει τους διάφορους τρόπους επισκευής. 
Αποζημίωση μπορεί να ζητηθεί και για ζημιές λόγω του ελαττώματος, στην 
περίπτωση που ο πωλητής ήταν κακόπιστος, παρείχε παραπλανητικές πληροφορίες ή 
δεν ενημέρωσε τον αγοραστή για τα ελαττώματα την ύπαρξη των οποίων εγνώριζε ή 
όφειλε να γνωρίζει. Επιπλέον, όπως και στη Γερμανία, ο πωλητής υποχρεούται να 
αποζημιώσει τον αγοραστή όταν υποσχέθηκε την ύπαρξη κάποιων ιδιοτήτων που το 
προϊόν δεν έχει, ή ακόμα όταν το ελάττωμα οφείλεται στην αμέλεια του πωλητή 
46 
μετά τη σύναψη της σύμβασης. Η αποζημίωση όμως δεν καλύπτει τις ζημιές που 
υπέστησαν πρόσωπα ή πράγματα άλλα εκτός του προϊόντος (για τις ζημιές που 
καλύπτει η νομοθεσία για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων βλ. την 
οδηγία αριθ. 85/374). 
Στην Ισπανία, ο Αστικός Κώδικας επιτρέπει στον αγοραστή να επιλέξει κάποια 
από τις παρακάτω προσφυγές: 
αναστροφή της πώλησης και επιστροφή του τιμήματος· 
μείωση του τιμήματος· 
στην περίπτωση που ο πωλητής γνώριζε το ελάττωμα, ευθύνεται και για άλλες 
ζημιές που προκλήθηκαν εξαιτίας του ελαττώματος του προϊόντος. 
Οι διατάξεις αυτές, δυνάμει του LGDCU θα ήταν αναγκαστικές στις σχέσεις με 
τους καταναλωτές. Σύμφωνα όμως με τον ίδιο νόμο, στο πλαίσιο της υποχρεωτικής 
εμπορικής εγγύησης για τα διαρκή αγαθά, ο καταναλωτής έχει το ελάχιστο 
δικαίωμα για επισκευή του προϊόντος: 
ο καταναλωτής έχει συνεπώς δικαίωμα να ζητήσει την εντελώς δωρεάν 
επισκευή των αρχικών ελαττωμάτων και την ανόρθωση κάθε ζημιάς που προήλθε 
από τα ελαττώματα αυτά· 
στην περίπτωση που η επισκευή δεν είναι και τόσο επιτυχής, ο καταναλωτής 
έχει δικαίωμα αντικατάστασης του προϊόντος ή απόδοσης του καταβληθέντος 
τιμήματος. 
Στη Γαλλία, όπως και στο Βέλγιο, ο Αστικός Κώδικας δίνει στον αγοραστή τη 
δυνατότητα να επιλέξει μεταξύ: 
αναστροφής της πώλησης και απόδοσης του τιμήματος και ακόμα, εάν 
συντρέχει τέτοια περίπτωση, τις δαπάνες που προήλθαν από την πώληση· 
τη μείωση του τιμήματος. 
Ακόμα και αν ο αστικός κώδικας δεν προβλέπει το δικαίωμα του αγοραστή για 
αντικατάσταση ή επισκευή, τα μέρη μπορούν να συμφωνήσουν τη λύση αυτή, χωρίς 
όμως ο πωλητής να μπορεί να εξαναγκάσει τον καταναλωτή σε κάτι τέτοιο. 
Εξάλλου, ούτε ο αγοραστής μπορεί να ζητήσει επισκευή η οποία θα δημιουργούσε 
δαπάνες δυσανάλογες προς την αξία του προϊόντος. 
Η καταβολή αποζημίωσης εξαρτάται, με βάση τον αστικό κώδικα, από τη γνώση του 
ελαττώματος εκ μέρους του πωλητή. Η νομολογία συνέβαλε στην καλύτερη 
προστασία των αγοραστών καθιερώνοντας όσον αφορά τον επαγγελματία πωλητή 
47 
τεκμήριο γνώσης του ελαττώματος και εξομοιώνοντας τον, ως εκ τούτου, με 
κακόπιστο πωλητή. Η γαλλική νομολογία είναι αυστηρότερη από τη βελγική όσον 
αφορά τον επαγγελματία πωλητή, δεδομένου ότι θεωρεί το εν λόγω τεκμήριο 
αμάχητο και συνεπώς δεν επιτρέπει στον πωλητή να απαλλαγεί ακόμα και στην 
περίπτωση που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, το ελάττωμα δεν είναι δυνατόν να 
εντοπισθεί. 
Στην Ελλάδα, ο συνδυασμός των διατάξεων του αστικού κώδικα και του νόμου για 
την προστασία των καταναλωτών δημιουργούν την ακόλουθη κατάσταση: 
ο αγοραστής μπορεί να επιτύχει την αναστροφή της πώλησης και την απόδοση 
του τιμήματος το οποίο να συνοδεύεται, αν συντρέχει τέτοια περίπτωση, από 
την καταβολή των δαπανών· 
ο αγοραστής μπορεί να ζητήσει μείωση του τιμήματος με βάση τη 
συμφωνηθείσα τιμή, την εμπορική αξία και τα ελαττώματα· 
στην περίπτωση αντικαταστατών, ο καταναλωτής μπορεί επίσης να ζητήσει την 
αντικατάσταση του προϊόντος από άλλο, μη ελαττωματικό. Η λύση αυτή μπορεί 
να προταθεί και από τον πωλητή, ο δε αγοραστής δεν μπορεί να την 
απορρίψει παρά μόνο εάν είναι προφανώς αντίθετη προς τα συμφέροντα αυτού. 
Οι διατάξεις αυτές δεν καθορίζουν πάντοτε ποιο από τα μέρη έχει το δικαίωμα 
επιλογής μεταξύ των διαφόρων δυνατών προσφυγών. Οσον αφορά την αναστροφή της 
πώλησης ή την αντικατάσταση του προϊόντος, ο πωλητής μπορεί να προτείνει τη 
λύση αυτή στον αγοραστή, ο οποίος χάνει το δικαίωμα του εάν δεν απαντήσει 
εντός ορισμένης προθεσμίας. Εξάλλου, ακόμα και αν ο αγοραστής επέλεξε την 
αναστροφή της πώλησης, τα δικαστήρια έχουν κρίνει ότι έγκειται κάθε φορά στην 
αρμοδιότητα του δικαστή να αποφασίσει εάν δικαιολογείται μείωση του τιμήματος 
και όχι ακύρωση της σύμβασης. 
0 αστικός κώδικας δεν προβλέπει τη δυνατότητα επισκευής του προϊόντος, 
αλλά, πριν από την καθιέρωση του νόμου για την προστασία των καταναλωτών 
η νομολογία πάντα θεωρούσε ότι ο πωλητής είχε δικαίωμα να προτείνει 
παρόμοια λύση στον αγοραστή. Η θέση αυτή επιβεβαιώθηκε σιωπηρά από το 
νόμο 1961/91 ο οποίος, αναφέροντας τα δικαιώματα του καταναλωτή, αρχίζει 
από την περίπτωση κατά την οποία ο πωλητής αρνείται ή καθυστερεί την 
επισκευή αδικαιολόγητα. Στην περίπτωση αυτή προβλέπεται ότι ο καταναλωτής 
μπορεί να ζητήσει την αντικατάσταση του προϊόντος ή την αναστροφή της 
πώλησης, αρκεί το ελάττωμα του προϊόντος να παρακωλύει τη συνήθη χρήση 
του. 
0 αγοραστής μπορεί επίσης να ζητήσει αποζημίωση εάν ο πωλητής γνώριζε το 
ελάττωμα κατά το χρόνο της αγοράς ή της μετάθεσης του κινδύνου και δεν 
ενημέρωσε σχετικά τον αγοραστή, εάν το ελάττωμα οφείλεται σε σφάλμα του 
48 
πωλητή ή ακόμα εάν το ελάττωμα εμφανίσθηκε μετά τη σύναψη της σύμβασης αλλά 
πριν από την παράδοση και οφείλεται σε σφάλμα του πωλητή. 
Η λύση που υιοθετείται από το ιρλανδικό δίκαιο ταυτίζεται με τη λύση που 
δίνει το αγγλικό δίκαιο. Κάνει λοιπόν διαχωρισμό μεταξύ των ακολούθων 
περι πτώσεων : 
αναστροφή της πώλησης (right to reject). Εντούτοις, ο αγοραστής χάνει το 
δικαίωμα του να ζητήσει αναστροφή της πώλησης όταν θεωρείται ότι 
αποδέχθηκε το προϊόν σύμφωνα με τις διατάξεις του SGSSA σχετικά με την 
αποδοχή οι οποίες είναι όμοιες με εκείνες που ισχύουν στο Ηνωμένο 
Βασίλειο (βλ. κατωτέρω). Αυτό σημαίνει κυρίως ότι η αγωγή για αναστροφή 
της πώλησης μπορεί να υποβληθεί μόνο εντός σύντομης προθεσμίας μετά την 
παράδοση των προϊόντων· 
στην περίπτωση που ο αγοραστής απώλεσε το δικαίωμα του για αναστροφή της 
πώλησης ή αποφάσισε να μην κάνει επίκληση του, μπορεί να λάβει αποζημίωση 
για ζημιές που συνδέονται άμεσα με το ελάττωμα. Στην πραγματικότητα, σε 
πολλές περιπτώσεις, πρόκειται για μείωση της τιμής, δεδομένου ότι η 
αποζημίωση υπολογίζεται με βάση τη διαφορά μεταξύ της τιμής του προϊόντος 
με το ελάττωμα και της τιμής χωρίς το ελάττωμα. 
όταν ο αγοραστής είναι καταναλωτής, μπορεί να ζητήσει από τον πωλητή, 
εντός σύντομης προθεσμίας μετά την ανακάλυψη του ελαττώματος, να 
επισκευάσει ή να αντικαταστήσει το πράγμα. Εάν ο πωλητής αρνηθεί ή δεν 
κατορθώσει να επισκευάσει το προϊόν σε εύλογη προθεσμία, ο καταναλωτής 
έχει και πάλι το δικαίωμα για αναστροφή της πώλησης (μπορεί επίσης να 
επισκευάσει το πράγμα με δαπάνη του πωλητή). 
Επιπλέον, ο αγοραστής μπορεί να ζητήσει πάντοτε συμπληρωματική αποζημίωση 
όταν υπέστη και άλλες ζημίες. 
Στην Ιταλία, δυνάμει του αστικού κώδικα, ο αγοραστής μπορεί να επιλέξει 
μεταξύ: 
την υπαναχώρηση από τη σύμβαση με απόδοση του τιμήματος και, εάν 
συντρέχει περίπτωση, με επιστροφή των δαπανών που προήλθαν από την αγορά 
και 
μείωση του τιμήματος. 
Οταν η αγωγή με βάση την εγγύηση του αγοραστή βασίζεται σε ποιοτικό ελάττωμα 
(άρθρο 1479), έχει μόνο δικαίωμα υπαναχώρησης από τη σύμβαση. 
0 πωλητής υποχρεούται εξάλλου να καταβάλει αποζημίωση στον αγοραστή όταν δεν 
μπορεί να αποδείξει ότι αγνούσε το κρυφό ελάττωμα και ότι δεν μπορεί να του 
καταλογισθεί καμία υπαιτιότητα. Επιπλέον, όσον αφορά το ποιοτικό ελάττωμα, 
εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες της ευθύνης από υπαιτιότητα. 
49 
Στο ΛουΕευβούονο. οι λύσεις που υιοθετούνται είναι όμοιες με εκείνες που 
προτείνει το βελγικό δίκαιο. Έτσι ο αστικός κώδικας προβλέπει: 
την αναστροφή της πώλησης και την απόδοση του τιμήματος, ενώ οι δαπάνες 
που προήλθαν από την πώληση βαρύνουν τον πωλητή· 
τη διατήρηση του πράγματος με μείωση του τιμήματος. 
Σύμφωνα με τον αστικό κώδικα, το δικαίωμα επιλογής μεταξύ των δύο προσφυγών 
ανήκει στον αγοραστή. Εντούτοις, ορισμένα δικαστήρια κρίνουν ότι η αναστροφή 
της πώλησης δεν είναι δυνατή όταν το ελάττωμα παρουσιάζει ιδιαίτερη 
σοβαρότητα, την οποία καθορίζει ο δικαστής. 
0 αγοραστής, με βάση τη νόμιμη εγγύηση, δεν έχει δικαίωμα ούτε για επισκευή, 
ούτε για αντικατάσταση του ελαττωματικού προϊόντος. Παράλληλα, μπορεί να 
απορρίψει σχετική πρόταση του πωλητή. 
0 νομοθέτης παρενέβη το 1987 για να καθιερώσει την ισχύουσα νομολογία σχετικά 
με την καταβολή αποζημίωσης από τον πωλητή: ο αστικός κώδικας καθορίζει ότι, 
εάν ο πωλητής είναι κατασκευαστής ή επαγγελματίας πωλητής, ευθύνεται εφεξής 
έναντι του αγοραστή για κάθε ζημιά. 0 επαγγελματίας πωλητής δεν έχει συνεπώς 
το δικαίωμα να αποδείξει άγνοια του ελαττώματος. 
Στις Κάτω Χώοεο. ο νέος αστικός κώδικας προβλέπει τις ακόλουθες λύσεις, στο 
πλαίσιο της νόμιμης εγγύησης: 
ο καταναλωτής μπορεί να απαιτήσει την επισκευή του προϊόντος, εκτός και 
αν αυτή δεν έχει λογική βάση. Εξάλλου, εάν ο πωλητής αρνηθεί, ο αγοραστής 
μπορεί να επικοινωνήσει με κάποιον τρίτο για την επισκευή και να ζητήσει 
την απόδοση των δαπανών· 
ο καταναλωτής μπορεί επίσης να απαιτήσει την αντικατάσταη του προϊόντος, 
αρκεί το ελάττωμα να μην είναι εξαιρετικά ασήμαντο για να δικαιολογείται 
η λύση αυτή (όταν η επισκευή είναι πολύ απλή, για παράδειγμα). 
Ωστόσο, όσον αφορά την πώληση στον καταναλωτή, παρατηρούμε ότι ο πωλητής έχει 
δικαίωμα να επιλέξει συγχρόνως μεταξύ της αντικατάστασης και της απόδοσης του 
τιμήματος: αν ο αγοραστής ζητήσει την επισκευή, ο πωλητής μπορεί να του 
αντιπροτείνει την αντικατάσταση ή την απόδοση του τιμήματος· αν ο αγοραστής 
ζητήσει την αντικατάσταση, ο πωλητής μπορεί να του προτείνει την επιστροφή 
του τιμήματος. 
50 
Επιπλέον, σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες που διέπουν την εκτέλεση των 
συμβάσεων, 
όταν το ελάττωμα είναι σημαντικό, ο αγοραστής μπορεί να ζητήσει την 
απόδοση του τιμήματος και την αναστροφή της πώλησης με την καταβολή 
αποζημίωσης για άλλες ζημιές, αν συντρέχει παρόμοια περίπτωση. Παρ' όλα 
αυτά, πρέπει να δοθεί στον πωλητή η δυνατότητα να φροντίσει για την 
εξάλειψη του ελαττώματος· 
στις ίδιες περιπτώσεις, ο αγοραστής μπορεί επίσης να επιλέξει τη μείωση 
του τιμήματος. 
Η καταβολή αποζημίωσης είναι πάντα δυνατή με βάση τους γενικούς κανόνες του 
δικαίου των συμβάσεων, όταν ο αγοραστής υπέστη ζημιά εξαιτίας του ελαττώματος 
του προϊόντος. 
Στην Πορτογαλία, οι κανόνες σχετικά με την εγγύηση για κρυφά ελαττώματα είναι 
οι εξής: 
επισκευή ή, για τα φθαρτά αγαθά, αντικατάσταση του προϊόντος (εάν αυτό 
είναι ανανκαίο). εκτός εαν ο πωλητής αγνοούσε ανυπαίτια το ελάττωμα· 
αναστροφή της πώλησης ή μείωση του τιμήματος, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις 
της λανθασμένης δήλωσης βούλησης ή του δόλου, δηλαδή εάν ο πωλητής 
γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει τον καθοριστικό χαρακτήρα (ουσιώδη) που έχει 
για τον αγοραστή το στοιχείο σχετικά με το οποίο ο τελευταίος διέπραξε το 
σφάλμα. Οσον αφορά τη μείωση του τιμήματος, δεν είναι και τόσο σαφές εάν 
ο πωλητής μπορεί να την αρνηθεί αποδεικνύοντας ότι δεν θα πωλούσε σε 
χαμηλότερη τιμή· η απόδειξη αυτή θα είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη 
αναστροφή της πώλησης. Αντίθετα είναι σαφές ότι ο πωλητής μπορεί να 
αρνηθεί την αναστροφή εάν αποδείξει ότι το σφάλμα δεν έχει ουσιώδη 
χαρακτήρα· η απόδειξη αυτή επιφέρει τη μείωση του τιμήματος (όταν ο 
καταναλωτής θα αγόραζε σε κάθε περίπτωση το προϊόν, αλλά με μειωμένο 
τίμημα). 
ενδεχομένως αποζημίωση για τη ζημιά που υπέστη ο αγοραστής λόγω 
υπαιτιότητας του πωλητή. 
Στο Ηνωυένο Βασίλειο, ο αγοραστής δικαιούται: 
αναστροφή της πώλησης (right to reject). Εντούτοις, ο αγοραστής χάνει το 
δικαίωμα να ζητήσει αναστροφή της πώλησης όταν θεωρείται ότι αποδέχθηκε 
το προϊόν, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις για την αποδοχή του SGA. 
Δυνάμει των εν λόγω διατάξεων ο αγοραστής αποδέχθηκε το προϊόν όταν το 
δήλωσε ρητά (υπέγραψε δήλωση αποδοχής κατά την παράδοση, για παράδειγμα), 
όταν ενεργεί κατά τρόπο που δεν συμβιβάζεται με την αναγνώριση της 
κυριότητας του πωλητή επί του πράγματος (κάτι τέτοιο μπορεί να 
περιλαμβάνει την αποδοχή προσπάθειας επισκευής του πράγματος) ή ακόμα 
όταν παρήλθε κάποια προθεσμία μετά την παράδοση του προϊόντος. Η 
τελευταία αυτή προϋπόθεση αποκλείει, στην πράξη, την αναστροφή της 
51 
πώλησης για λανθάνοντα ελαττώματα που εμφανίζονται μόλις μερικές 
εβδομάδες ή μήνες μετά την παράδοση· 
εάν ο αγοραστής απώλεσε το δικαίωμα του για αναστροφή της πώλησης ή 
αποφάσισε να μην το επικαλεσθεί, μπορεί να ζητήσει αποζημίωση για ζημιές 
που συνδέονται άμεσα με το ελάττωμα. Στην πραγματικότητα, σε πολλές 
περιπτώσεις, πρόκειται για μείωση του τιμήματος, δεδομένου ότι η 
αποζημίωση υπολογίζεται με βάση τη διαφορά μεταξύ της τιμής του προϊόντος 
με το ελάττωμα και της τιμής χωρίς το ελάττωμα. 
Το αγγλικό δίκαιο δεν περιέχει διάταξη σχετική με την αντικατάσταση ή την 
επισκευή των προϊόντων32. Επιπλέον, η αποζημίωση μπορεί να συνοδεύει την 
αναστροφή της πώλησης, όταν ο αγοραστής έχει υποστεί και άλλες ζημιές. 
Συμπεραίνουμε τα εξής: 
όλα τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του αγοραστή να ζητήσει 
αναστροφή της πώλησης ή μείωση του τιμήματος, αν και οι αναγκαίες 
προϋποθέσεις για την άσκηση του ποικίλλουν: 
οι πρόσφατες νομοθεσίες υιοθετούν άποψη που ανταποκρίνεται στα πραγματικά 
δεδομένα αποδίδοντας σημασία στο δικαίωμα επισκευής υπέρ του αγοραστή. Το 
εν λόγω δικαίωμα αναγνωρίζεται στη Δανία, την Ισπανία, την Ελλάδα, την 
Ιρλανδία, τις Κάτω Χώρες και την Πορτογαλία. Παρατηρούμε επίσης ότι στις 
τέσσερις πρώτες χώρες προσφέρονται στον αγοραστή εναλλακτικές προσφυγές 
σε περίπτωση μη ικανοποιητικής ή καθυστερημένης επισκευής. Στην 
Πορτογαλία, αντίθετα, δεν υφίσταται δικαίωμα επισκευής εάν ο αγοραστής 
αγνοούσε το ελάττωμα άνευ υπαιτιότητας του· 
η αντικατάσταση του προϊόντος από άλλο μη ελαττωματικό προβλέπεται ρητά 
μόνο σε επτά κράτη μέλη: τη Γερμανία, τη Δανία, την Ισπανία, την Ελλάδα, 
την Ιρλανδία, τις Κάτω Χώρες και την Πορτογαλία. 
ο αγοραστής μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις έχει το δικαίωμα επιλογής μεταξύ 
των διαφόρων εναλλακτικών λύσεων. Εξάλλου, σε ορισμένα κράτη μέλη, οι 
προϋποθέσεις εφαρμογής των διαφόρων προσφυγών είναι τόσο ειδικές που, 
στην πραγματικότητα, αποκλείουν τη δυνατότητα επιλογής. Επιπλέον, 
ορισμένα δικαστήρια έχουν αποφανθεί ότι ο αγοραστής δεν μπορεί να κάνει 
κατάχρηση του δικαιώματος του για αναστροφή της πώλησης για ελαττώματα 
που δεν είναι επαρκώς σοβαρά. 
όλα τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν τη δυνατότητα του αγοραστή να ζητήσει 
αποζημίωση, κυρίως σε περιπτώσεις όπου τίθεται ζήτημα αμέλειας του πωλητή 
ή υπαίτιας συμπεριφοράς εκ μέρους του (απατηλές πληροφορίες, γνώση του 
32 Αξίζει να σημειωθεί σχετικά ότι το Ην. Βασίλειο διατύπωσε επιφύλαξη για 
το άρθρο 46 της σύμβασης της Βιέννης περί της διεθνούς πώλησης 
εμπορευμάτων του 1980, η οποία αφορά το δικαίωμα για επανόρθωση σε είδος. 
52 
ελαττώματος). Ωστόσο, στην Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ο αγοραστής 
μπορεί πάντα να ζητήσει αποζημίωση για τη ζημιά που υπέστη, ανεξάρτητα 
υπαιτιότητας εκ μέρους του πωλητή. Ενδιαφέρον παρουσιάζει, εξάλλου, η 
διαπίστωση ότι στη Γερμανία και τη Δανία, προβλέπεται ρητά η καταβολή 
αποζημίωσης όταν το προϊόν δεν έχει τις ιδιότητες που υποσχέθηκε ο 
πωλητής· 
ορισμένα κράτη μέλη διευκόλυναν την καθιέρωση της αξίωσης για 
συμπληρωματική αποζημίωση δημιουργώντας τεκμήριο γνώσης του ελαττώματος 
και, κατά συνέπεια, δόλου εκ μέρους του επαγγελματία πωλητή: η νομοθεσία 
στο Λουξεμβούργο και τα δικαστήρια στο Βέλγιο, τη Γαλλία και την Ιταλία. 
6. Προθερμίες επίκλποπς της Εγγύησης και άσκησης της αγ«νής 
Στην περίπτωση που ο αγοραστής επιθυμεί να επικαλεσθεί την εγγύηση λόγω των 
ελαττωμάτων που παρουσιάζει κάποιο προϊόν, το κυριότερο πρόβλημα που τίθεται, 
ανεξάρτητα από το ζήτημα της απόδειξης του ελαττώματος (βλ. κατωτέρω μέρος 
7), είναι η τήρηση της προθεσμίας για την άσκηση της αγωγής. Αν και σε 
θεωρητικό επίπεδο έπρεπε να γίνεται διάκριση μεταξύ της προθεσμίας για την 
επίκληση της εγγύησης (πραγματική προθεσμία) και της προθεσμίας για την 
άσκηση της αγωγής (διαδικαστική προθεσμία), καμία εθνική νομοθεσία δεν κάνει 
με σαφήνεια παρόμοια διάκριση. Οι εθνικοί νόμοι περιορίζονται στον καθορισμό 
της προθεσμίας εντός της οποίας μπορεί να ασκηθεί η αγωγή με βάση την 
εγγύηση. Βασική σημασία έχει η εξακρίβωση εάν το χρονικό σημείο έναρξης της 
προθεσμίας είναι αυτό της συνομολόγησης της σύμβασης, της παράδοσης του 
πράγματος ή της ανακάλυψης του ελαττώματος. 
Στη Γεουανία. ο αστικός κώδικας προβλέπει πολύ αυστηρή προθεσμία για την 
επίκληση της εγγύησης: 
ο αγοραστής διαθέτει φυσιολογικά μόνο έξι μήνες από την παράδοση 
προκειμένου να επικαλεσθεί τη νόμιμη εγγύηση κατά του πωλητή. 
Επιπλέον, η προθεσμία για την επίκληση της εγγύησης δεν αναστέλλεται από τη 
γνωστοποίηση του ελαττώματος στον πωλητή. 0 γερμανός καταναλωτής επομένως, 
προκειμένου να προστατεύσει τα δικαιώματα του, οφείλει να καταφύγει αμέσως 
στη δικαιοσύνη. 
Το σύστημα αυτό, παρόμοιο με τα συστήματα και άλλων κρατών μελών, ταυτίζει 
την προθεσμία για την επίκληση της εγγύησης με την προθεσμία για την άσκηση 
της αγωγής: τα κρυφά ελαττώματα παρέχουν δικαίωμα προσφυγής εντός έξι μηνών· 
μετά την παρέλευση της περιόδου αυτής, αποκλείεται κάθε προσφυγή, ακόμα και 
αν το ελάττωμα αποκαλύφθηκε κατά την προαναφερθείσα περίοδο. 
Εάν ο πωλητής προβεί σε έλεγχο ή επισκευή του επικαλούμενου ελαττώματος κατά 
την περίοδο της νόμιμης εγγύησης, προβλέπεται βέβαια ότι ο αγοραστής διαθέτε-ι 
συμπληρωματική προθεσμία η οποία αντιστοιχεί με το χρόνο διάρκειας της 
επισκευής. 
53 
Στο Βέλνιο. ο αστικός κώδικας δεν κάνει καμία αναφορά στην προθεσμία 
επίκλησης της εγγύησης. Στην πράξη, δεδομένου ότι ο αγοραστής πρέπει να 
αποδείξει ότι το ελάττωμα υπήρχε κατά το χρόνο της πώλησης, η απόδειξη 
γίνεται διαρκώς δυσκολότερη καθώς το προϊόν παλιώνει. 
Επιπλέον, ο κώδικας ορίζει ότι η αγωγή του αγοραστή με βάση την εγγύηση για 
λανθάνοντα ελαττώματα πρέπει να ασκηθεί εντός σύντομης προθεσμίας. Η έννοια 
της σύντομης προθεσμίας καθορίζεται ανάλογα με την περίπτωση και με αναδρομή 
στις τοπικές συνήθειες. Σύμφωνα με τη νομολογία, σημείο έναρξης της 
προθεσμίας της αγωγής αποτελεί η ανακάλυψη του ελαττώματος και όχι η παράδοση 
του προϊόντος. 
Στη Δανία, προβλέπεται ότι ο αγοραστής πρέπει να γνωστοποιήσει το ελάττωμα 
στον πωλητή εντός εύλογης προθεσμίας από τη στιγμή που θα ανακαλύψει το 
ελάττωμα. Εντούτοις, ο SGA προβλέπει προθεσμία αγωγής η οποία περιορίζεται 
στο ένα έτος μετά την παράδοση. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί όταν ο 
πωλητής παρείχε, ρητά ή σιωπηρά, εγγύηση για το προϊόν για μεγαλύτερη 
περίοδο. Δεν απαιτείται πραγματική "εμπορική εγγύηση"· οι υποσχέσεις του 
πωλητή αρκούν για την τροποποίηση της νόμιμης προθεσμίας της εγγύησης. 
Επιπλέον, η προθεσμία του ενός έτους δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση 
συμπεριφοράς του πωλητή αντίθετης προς τις αρχές της "έντιμης συμπεριφοράς". 
Στην Ισπαν ί α. οι αγωγές του αγοραστή, οι οποίες βασίζονται στην ενδοσυμβατική 
ευθύνη και προβλέπονται από τον αστικό κώδικα, πρέπει να ασκούνται εντός 
προθεσμίας έξι μηνών μετά την παράδοση. Αναφέραμε ήδη πολλές φορές ότι το 
καθεστώς που αποδίδει ο LGDCU στη νόμιμη εγγύηση του πωλητή και των υπόλοιπων 
παρεμβαινόντων στην αλυσίδα διανομής δεν είναι σαφές και ότι, συνεπώς, είναι 
δύσκολο να καθορισθεί η προθεσμία της αγωγής η οποία προβλέπεται στο πλαίσιο 
του προαναφερθέντος νόμου. 
Στη Γαλλία, ο νόμος δεν προβλέπει καμία προθεσμία για την επίκληση της 
εγγύησης, αλλά απαιτείται από τον αγοραστή να ενεργήσει εντός σύντομης 
προθεσμίας. Στο πλαίσιο του γαλλικού δικαίου, όπως και του βελγικού, η 
νομολογία εκτιμά ότι ο καθορισμός της έννοιας αυτής εξαρτάται από τη 
συγκεκριμένη περίπτωση. Σημείο έναρξης της σύντομης προθεσμίας, για τα 
γαλλικά δικαστήρια, είναι η στιγμή της ανακάλυψης του ελαττώματος και, στην 
ανάλογη περίπτωση, η ημερομηνία σύνταξης της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης η 
οποία εξακριβώνει την ύπαρξη του ελαττώματος. 
Στην Ελλάδα, οι διατάξεις του αστικού κώδικα δεν καθορίζουν προθεσμία για την 
επίκληση της εγγύησης, αλλά παρέχουν στον αγοραστή, όπως και στη Γερμανία, 
προθεσμία έξι μηνών από την παράδοση για την άσκηση αγωγής κατά του πωλητή. 0 
ίδιος ο αστικός κώδικας ορίζει ότι κάθε συμβατική ρήτρα που μειώνει την 
προθεσμία για την άσκηση της αγωγής η οποία προβλέπεται από τις διατάξεις του 
θεωρείται άκυρη. 0 νόμος 1961/91 απαιτεί η προθεσμία της γραπτής εγγύησης η 
54 
οποία παρέχεται υποχρεωτικά από τον πωλητή να είναι εύλογη. 
Στην Ιρλανδία, το κοινό δίκαιο αποτελεί απεικόνιση του αγγλικού: συνεπώς ο 
αγοραστής έχει στη διάθεση του ανάλογα με την περίπτωση, έξι μήνες μετά τη 
συνομολόγηση της σύμβασης προκειμένου να επικαλεσθεί τη νόμιμη εγγύηση. Εν 
τούτοις, το ειδικό δικαίωμα για αναστροφή της πώλησης μπορεί να ασκηθεί μόνο 
εντός σύντομης προθεσμίας μετά την παράδοση του προϊόντος δυνάμει των κανόνων 
ου ρυθμίζουν την αποδοχή. 
Στην Ιταλία, δεν προβλέπεται καμία προθεσμία για την επίκληση της εγγύησης, 
αλλά ο Αστικός Κώδικας ορίζει ότι η αγωγή για κεκρυμμένα ελαττώματα πρέπει να 
ασκείται εντός ενός έτους το αργότερο μετά την παράδοση του πράγματος. 
Επιπλέον, ο αγοραστής, με ποινή έκπτωσης, οφείλει να γνωστοποιήσει στον 
αγοραστή, εντός οκτώ ημερών από την ανακάλυψη, κάθε ελάττωμα το οποίο 
πρόκειται να επικαλεσθεί με βάση την εγγύηση για τα κρυφά και τα ποιοτικά 
ελαττώματα. 
Στο ΛουΕευΟούΡΥο. με βάση το νόμο του 1987, προβλέπονται τα εξής: 
ο αγοραστής, με ποινή έκπτωσης, οφείλει να καταγγείλει στον πωλητή το 
ελάττωμα εντός σύντομης προθεσμίας από τη στιγμή που διαπίστωσε ή όφειλε 
να διαπιστώσει την ύπαρξη του· 
η προθεσμία προσφυγής λήγει ένα χρόνο μετά την καταγγελία, εκτός από την 
περίπτωση απάτης εκ μέρους του πωλητή. Ωστόσο, η προθεσμία διακόπτεται 
για κάθε είδους διαπραγματεύσεις μεταξύ του πωλητή και του αγοραστή καθώς 
και με την έγερση αγωγής· 
νέα προθεσμία ενός έτους αρχίζει τη στιγμή που ο πωλητής θα γνωστοποιήσει 
στον αγοραστή, με συστημένη επιστολή, ότι διακόπτει τις διαπραγματεύσεις 
ή τη στιγμή που ο αγοραστής πληροφορείται το πέρας της δικαστικής 
έρευνας· 
μετά την παρέλευση της προθεσμίας του ενός έτους, ο αγοραστής δεν μπορεί 
πλέον να επικαλεσθεί το ελάττωμα παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, 
όταν δεν εξόφλησε ακόμη το τίμημα, και υπό τον όρο να έχει καταγγείλει 
νομότυπα το ελάττωμα εντός σύντομης προθεσμίας, προκειμένου να το 
προβάλει ως εξαίρεση κατά της αξίωσης πληρωμής, της αξίωσης για μείωση 
του τιμήματος ή της αξίωσης προς αποζημίωση. 
Στις Κάτω Χώοε<:. ο νέος αστικός κώδικας ορίζει ότι ο αγοραστής οφείλει, με 
ποινή έκπτωσης, να πληροφορήσει τον πωλητή για την ύπαρξη του ελαττώματος 
εντός εύλογης προθεσμίας από τη στιγμή που το ανακάλυψε ή που όφειλε να το 
ανακαλύψει. Σύμφωνα με το ολλανδικό δίκαιο, πρόκειται για έννοια η οποία 
πρέπει να αποτελεί αντικείμενο εμπειρικής ανάλυσης, δυνάμει των συγκεκριμένων 
περιστάσεων. Η προθεσμία παραγραφής της αγωγής ορίζεται στα δύο έτη μετά τη 
γνωστοποίηση στον πωλητή. 
55 
Στην Ποοτοναλία. ισχύουν τα εξής: 
ο αγοραστής οφείλει, με ποινή έκπτωσης, να ενημερώσει τον πωλητή εντός 30 
ημερών αφότου έλαβε γνώση του ελαττώματος και το αργότερο εντός 6 μηνών 
από την παράδοση του προϊόντος· 
η αγωγή πρέπει να ασκηθεί εντός 6 μηνών από την προαναφερθείσα δήλωση. 
Στο Ηνωυένο Βασίλειο, σύμφωνα με το εθιμικό δίκαιο, η αγωγή με βάση την 
ενδοσυμβατική ευθύνη μπορεί να ασκηθεί εντός περιόδου 6 μηνών μετά τη 
συνομολόγηση της σύμβασης. Η προθεσμία αυτή όμως δεν αφορά την αξίωση 
αποζημίωσης, δεδομένου ότι η αγωγή για αναστροφή της πώλησης, στην πράξη, 
μπορεί να ασκηθεί μόνο εντός σύντομης προθεσμίας μετά την παράδοση του 
προϊόντος, δυνάμει των κανόνων που ρυθμίζουν την αποδοχή. 
Οι προτάσεις μεταρρύθμισης του αγγλικού δικαίου που περιέχονται στο έγγραφο 
συζήτησης του DTI κλίνουν προς την καθιέρωση ενός "long term to reject" 
(δικαίωμα αναστροφής της πώλησης εντός μεγαλύτερης προθεσμίας). 
Οι λύσεις οι οποίες επιλέγονται από τα διάφορα κράτη μέλη είναι πολυσύνθετες: 
είναι δύσκολο να καθιερωθεί στην πράξη σαφής διάκριση μεταξύ της 
προθεσμίας για την επίκληση της εγγύησης και της προθεσμίας για την 
άσκηση της αγωγής, όπως αυτές προβλέπονται από τις νομοθεσίες των κρατών 
μελών· 
πολλά κράτη αναφέρονται σε ένα μόνο τύπο προθεσμίας: Γερμανία, Βέλγιο, 
Ισπανία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Η προθεσμία αυτή 
είναι άλλοτε καθορισμένη (6 μήνες, 1 έτος, 6 έτη) κσι άλλοτε εναπόκειται 
στην εκτίμηση του δικαστή (σύντομη προθεσμ(αθ)· σημείο έναρξης είναι 
άλλοτε η παράδοση του προϊόντος ή η συνομολόγηση της σύμβασης και άλλοτε 
η ανακάλυψη του ελαττώματος· 
άλλα κράτη προβλέπουν συνδυασμό των προθεσμιών : Δανία, Ιταλία, 
Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία. Ο συνδυασμός αυτός δεν 
ανταποκρίνεται στη διάκριση μεταξύ της προθεσμίας επίκλησης της εγγύησης 
και της προθεσμίας άσκησης της αγωγής· αναφέρεται μάλλον σε δύο χρόνους 
παραγραφής της αγωγής: κατ' αρχήν στην προθεσμία γνωστοποίησης στον 
πωλητή και στη συνέχεια στην προθεσμία άσκησης της αγωγής· 
η μεγάλη διάρκεια ορισμένων προθεσμιών ή η ασάφεια τους μετριάζεται από 
τις δυσκολίες στην απόδειξη που αντιμετωπίζει ο αγοραστής με την πάροδο 
του χρόνου, δεδομένου ότι επίκληση της νόμιμης εγγύησης μπορεί να γίνει 
μόνο για ελαττώματα που υπάρχουν κατά το χρόνο της αγοράς ή ενδεχομένως 
της παράδοσης· 
56 
τα σχόλια αυτά όμως δεν λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές διατάξεις για το 
δόλο ή την κακή πίστη εκ μέρους του πωλητή που περιέχουν οι εθνικές 
νομοθεσίες και οι οποίες μπορούν να έχουν ως συνέπεια τη σημαντική 
παράταση της προθεσμίας άσκησης της αγωγής εκ μέρους του αγοραστή· 
όσον αφορά την προθεσμία επίκλησης της εγγύησης (πραγματική προθεσμία) η 
κατάσταση στην πράξη διαγράφεται ως εξής: το Βέλγιο, η Γαλλία, το 
Λουξεμβούργο και οι Κάτω Χώρες δεν προβλέπουν κανένα χρονικό περιορισμό 
στην επίκληση της νόμιμης εγγύησης· η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο 
θέτουν όριο 6 ετών από την αγορά· η Δανία και η Ιταλία ορίζουν προθεσμία 
ενός έτους από την παράδοση· η αντίστοιχη προθεσμία για τη Γερμανία, την 
Ισπανία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία είναι 6 μήνες. 
7. Kav6v8C σχετικά U8 το Bàooc Tnc απόδειΕηο 
Το ζήτημα του βάρους της απόδειξης είναι σημαντικό στο μέτρο που τελικά το 
καθεστώς της απόδειξης θα επιτρέψει να καθορισθούν, στη συγκεκριμένη 
περίπτωση, οι πρωτοβουλίες που εξασφαλίζουν την πραγματικά αποτελεσματική 
προστασία των καταναλωτών. Στην ανάλυση που ακολουθεί περιέχονται ορισμένες 
ενδείξεις σχετικά με την εξέλιξη του δικαίου της απόδειξης στον τομέα της 
νόμιμης εγγύησης. 
Στη Γεουανία. το βάρος της απόδειξης βαρύνει τον αγοραστή και διαμορφώνεται 
ως εξής: 
προκειμένου να επωφεληθεί των δικαιωμάτων προσφυγής που διαθέτει, οφείλει 
να αποδείξει ότι το ελάττωμα υπήρχε κατά το χρόνο της πώλησης· 
προκειμένου να επικαλεσθεί το δικαίωμα για αναστροφή της πώλησης, ενώ η 
σύμβαση περιέχει ρήτρες που προβλέπουν την επισκευή, οφείλει να αποδείξει 
ότι η επισκευή ή η αντικατάσταση του προϊόντος δεν αποτελούν 
ικανοποιητική λύση. 
Στο Βέλνιο. ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει την ύπαρξη ελαττώματος που 
επηρεάζει τη χρήση του προϊόντος. Οσον αφορά τους υπόλοιπους όρους εφαρμογής 
της νόμιμης εγγύησης (χρήση που γνωρίζει ο πωλητής, σοβαρό ελάττωμα, κρυφό 
ελάττωμα, ελάττωμα υπάρχον κατά το χρόνο της πώλησης), η νομολογία μετάθεσε 
στον πωλητή μεγάλο μέρος του βάρους της απόδειξης. 
Στη Δανία, ο αγοραστής πρέπει να αποδείξει κατ'αρχήν: 
την ύπαρξη του ελαττώματος κατά το χρόνο της πώλησης. Εν τούτοις, στο 
πλαίσιο των καταναλωτικών συναλλαγών, η σαφής ύπαρξη ελαττώματος κατά το 
χρόνο της αγωγής δημιουργεί μαχητό τεκμήριο ότι το ελάττωμα προϋπήρχε της 
πώλησης. 
57 
Στην Ισπανία, σύμφωνα με τον αστικό κώδικα, ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει 
κατ' αρχήν τα διάφορα στοιχεία που συγκροτούν την έννοια της νόμιμης 
εγγύησης. 
Στη Γαλλία, τα δικαστήρια παραδέχονται ότι το βάρος της απόδειξης που βαρύνει 
τον αγοραστή είναι περιορισμένο. 0 τελευταίος οφείλει να αποδείξει την ύπαρξη 
κεκρυμμένου ελαττώματος το οποίο επηρεάζει τη συνήθη χρήση του προϊόντος. 
Η απόδειξη της ύπαρξης του ελαττώματος κατά το χρόνο της πώλησης 
διευκολύνεται στο μέτρο που η αιτία του ελαττώματος παραμένει άγνωστη : στην 
περίπτωση αυτή υπάρχει τεκμήριο ότι το ελάττωμα προηγείτο χρονικά της 
πώλησης. Αντίθετα, δεν χρειάζεται απόδειξη της γνώσης του ελαττώματος από τον 
πωλητή. 0 τελευταίος δεν μπορεί εξάλλου να αποδείξει τη δικαιολογημένη άγνοια 
του στο μέτρο που η γαλλική νομολογία επιβάλλει, όπως ήδη προαναφέρθηκε, 
αμάχητο τεκμήριο γνώσης του ελαττώματος εκ μέρους του επαγγελματία πωλητή. 
Στην Ελλάδα, εφαρμόζεται το κοινό δίκαιο της απόδειξης : στην περίπτωση αυτή, 
ο αγοραστής οφείλει κυρίως να αποδείξει το προτερόχρονο του ελαττώματος σε 
σχέση με την πώληση και το γεγονός ότι μειώνεται η χρησιμότητα του προϊόντος. 
Στην Ιρλανδία, ο ενάγων οφείλει να αποδείξει τα περιστατικά τα οποία 
επικαλείται. Οφείλει επίσης να αποδείξει ότι τα προϊόντα δεν διέθεταν 
"εμπορεύσιμη ποιότητα" κατά το χρόνο της πώλησης. 
Στην Ιταλία, επίσης, ο αγοραστής ο οποίος επικαλείται κάποιο ελάττωμα οφείλει 
και να το αποδείξει καταδεικνύοντας συγχρόνως ότι υπάρχουν πραγματικά οι 
διάφορες προϋποθέσεις που του παρέχουν το δικαίωμα επίκλησης της εγγύησης. 
Αντίθετα, δεν τεκμαίρεται η γνώση του ελαττώματος από τον πωλητή. 
Στο ΛουΕευΒούρνο. οι κανόνες της απόδειξης που περιέχει το κοινό δίκαιο έχουν 
διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό υπέρ του αγοραστή/καταναλωτή και ομοιάζουν με 
εκείνους που προβλέπονται από τα βελγικά δικαστήρια. 
Στις Κάτω Χώοες. κατά την επίκληση της νόμιμης εγγύησης από τον αγοραστή 
εφαρμόζεται το κοινό δίκαιο της απόδειξης: ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει 
κυρίως ότι, κατά το χρόνο της αγοράς, το προϊόν δεν ανταποκρινόταν στα 
συμφωνηθέντα και ότι γνωστοποίησε την ασυμφωνία αυτή στον πωλητή εντός 
εύλογης προθεσμίας. Παρ' όλα αυτά, η πρόσφατη νομολογία φαίνεται να 
τροποποιεί κάπως, με βάση τις περιστάσεις, το βάρος της απόδειξης 
επιβάλλοντας στον πωλητή να αποδείξει την ταύτιση του πωληθέντος με το 
παραδιδόμενο προϊόν κατά το χρόνο της πώλησης. 
Στην Ποοτοναλία. εφαρμόζεται το κοινό δίκαιο το οποίο επιβάλλει στον 
58 
καταναλωτή να αποδείξει την ύπαρξη και το προτερόχρονο του ελαττώματος σε 
σχέση με τη συνομολόγηση της σύμβασης. Αντίθετα, ο πωλητής οφείλει να 
αποδείξει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των ειδικών καθεστώτων 
που προβλέπονται όσον αφορά σφάλματα ή δόλο. 0 πωλητής οφείλει επίσης να 
αποδείξει, στην ανάλογη περίπτωση, την ανυπαίτια εκ μέρους του άγνοια του 
ελαττώματος. 
Στο Ηνωυένο Βασίλειο, ο ενάγων οφείλει να αποδείξει τα περιστατικά τα οποία 
επικαλείται. Τα δικαστήρια δεν διαμόρφωσαν ευνοϊκότερους κανόνες απόδειξης 
υπέρ του καταναλωτή. Κατά συνέπεια, ο τελευταίος οφείλει να αποδείξει ότι 
παραβιάσθηκε η "σιωπηρή ρήτρα" της "εμπορεύσιμης ποιότητας", δηλαδή ότι το 
προϊόν δεν είχε "εμπορεύσιμη ποιότητα" κατά το χρόνο της πώλησης. 
Β. Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
Στη Γεουανία. δεν υπάρχει ειδική νομοθετική διάταξη σχετικά με την εμπορική 
εγγύηση. Ωστόσο το Ανώτατο Δικαστήριο διαμόρφωσε ορισμένες σημαντικές αρχές 
προς την κατεύθυνση της προστασίας των καταναλωτών : 
όταν η εγγύηση προέρχεται από τον πωλητή αυτός οφείλει να ενημερώσει με 
σαφήνεια τον καταναλωτή σχετικά με το γεγονός ότι η εμπορική εγγύηση 
προστίθεται στη νόμιμη την οποία δικαιούται ο αγοραστής· 
η ύπαρξη εμπορικής εγγύησης θεωρείται ότι καλύπτει όχι μόνο τα ελαττώματα 
που υπάρχουν κατά το χρόνο της πώλησης, αλλά ότι περιλαμβάνει και το 
ζήτημα του διαρκούς χαρακτήρα του προϊόντος· 
όταν η εγγύηση προέρχεται από τον κατασκευαστή, αυτός δεν δεσμεύεται από 
τις διατάξεις του νόμου σχετικά με τις γενικές προϋποθέσεις, όπως 
συμβαίνει με τον πωλητή, και συνεπώς μπορεί κατ' αρχήν να περιορίσει τις 
προσφυγές του καταναλωτή. Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο εκτιμά ότι, στο 
μέτρο που η εγγύηση του κατασκευαστή προκαλεί σύγχιση στον καταναλωτή 
σχετικά με τις προσφυγές που διαθέτει κατά του πωλητή και κατά συνέπεια 
τον αποθαρρύνει να ασκήσει έφεση, παραβιάζεται ο γενικός κανόνας που 
περιέχεται στον AGB (γενικός ορισμός της "καταχρηστικής ρήτρας") και ο 
οποίος κατά κάποιο τρόπο επιβάλλει υποχρέωση διαφάνειας· 
ένα νέο νομολογιακό ρεύμα αρχίζει να δημιουργείται από το 1991, 
ημερομηνία κατά την οποία το Ανώτατο Δικαστήριο άρχισε να ελέγχει το ίδιο 
το περιεχόμενο των εγγυήσεων που παρέχει ο κατασκευαστής, με βάση το 
γενικό κανόνα του AGB. 
Στο Βέλνιο. σύμβαση-πρόγραμμα που συνήφθη μεταξύ του υπουργού Οικονομικών 
Υποθέσεων και ορισμένων επαγγελματικών ενώσεων στον τομέα των αυτοκινήτων, 
περιέχει ειδικές διατάξεις σχετικά με την εμπορική εγγύηση την οποία 
υποχρεούνται να αναφέρουν στα δελτία παραγγελίας οι επαγγελματίες του 
59 
προαναφερθέντος τομέα. Παρ' όλα αυτά, δεν υπάρχει καμία ειδική διάταξη η 
οποία να ρυθμίζει τις εμπορικές εγγυήσεις. 
Στη AfljLLfl, πολλές κανονιστικές ή οιονεί κανονιστικές διατάξεις αναφέρονται 
στην εμπορική εγγύηση. Κατά συνέπεια: 
τα τμήματα 80, μέρος 1, αριθ. 4 και 83 του SGA αφορούν αντίστοιχα την 
ευθύνη του πωλητή όταν το προϊόν δεν έχει τις συνομολογηθείσες ιδιότητες 
και την παράταση της προθεσμίας άσκησης της αγωγής με βάση την εμπορική 
εγγύηση προβλέποντας μεγαλύτερη προθεσμία· 
το άρθρο 4 του νόμου σχετικά με τις εμπορικές πρακτικές (Marketing 
Practices Act) του 1975 προβαίνει σε ερμηνεία του όρου "εγγύηση" : η 
χρήση του όρου αυτού ή παρόμοιας έκφρασης απαγορεύεται εκτός και αν ο 
αποδέκτης της δικαιούται με βάση αυτή τη δήλωση ευνοϊκότερης νομικής 
θέσης από εκείνης που του παρέχει το κοινό δίκαιο. Η διάταξη αυτή 
εφαρμόζεται τόσο σχετικά με την εγγύηση που παρέχει ο πωλητής όσο και 
εκείνη που δίδει ο κατασκευαστής· 
ο διαμεσολαβητής των καταναλωτών υπέβαλε το 1978 συστάσεις σχετικές με τη 
χρησιμοποίηση του όρου "εγγύηση" και το περιεχόμενο του. Οι συστάσεις 
αυτές τροποποιήθηκαν το 1987. Χωρίς να είναι υποχρεωτικές, θεωρούνται ως 
σημεία αναφοράς για τον καθορισμό χρηστών εμπορικών πρακτικών. Δεδομένου 
ότι απαγορεύονται οι εμπορικές πρακτικές που είναι αντίθετες στα χρηστά 
ήθη, οι εν λόγω συστάσεις έχουν επίσης "οιονεί κανονιστική" αξία. 
Προβλέπουν : 
ότι η εγγύηση δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να περιορίζει τα 
δικαιώματα του αγοραστή (απαγορεύεται η αντιστάθμιση των αρνητικών 
ρητών από ευνοϊκότερες)· 
ότι η λέξη "εγγύηση" δεν μπορεί να χρησιμοποιείται, όσον αφορά νέα 
προϊόντα, παρά μόνο στην περίπτωση που η περίοδος εγγύησης είναι 
σημαντικά μεγαλύτερη του ενός έτους· βραχύτερη περίοδος είναι 
αποδεκτή όσον αφορά τα μεταχειρισμένα προϊόντα αρκεί να καθορίζεται 
με σαφήνεια ότι είναι πάντα δυνατή για ένα έτος αγωγή με βάση το 
κοινό δίκαιο· 
τις πληροφορίες που πρέπει να περιέχει η διαφήμιση: προθεσμία, ειδικά 
όρια κλπ· 
ότι όμοια εγγύηση πρέπει να παρέχεται για τα μέρη που επισκευάζονται 
ή αντικαθίστανται με βάση την εμπορική εγγύηση που προβλέπει ο 
επαγγελματίας· 
τη δυνατότητα μεταβίβασης της εγγύησης σε τρίτους (μεταγενέστερους 
αγοραστές, δωρεοδόχους, χρήστες)· 
ότι η εγγύηση πρέπει να συντάσσεται στη δανική γλώσσα και να καθιστά 
σαφές στον καταναλωτή ότι διαφυλάσσονται τα δικαιώματα των οποίων 
απολαύει με βάση τη νόμιμη εγγύηση. Περαιτέρω υποχρεωτικές 
πληροφορίες αφορούν την έκταση της εγγύησης, την ταυτότητα του 
εγγυητή, την περίοδο της εγγύησης, το σημείο έναρξης αυτής (δηλαδή τη 
στιγμή της παράδοσης) και τις διαδικασίες επίκλησης της· 
ότι η επισκευή με βάση την εγγύηση είναι δωρεάν. Εν τούτοις, 
60 
περιορισμοί της εγγύησης όσον αφορά τα ανταλλακτικά καθώς και τα 
έξοδα μετακίνησης και αμοιβής του προσωπικού ισχύουν και μετά τη 
νόμιμη περίοδο της εγγύησης. 
Το δανικό δίκαιο προβλέπει επίσης ότι σε περίπτωση εμπορικής εγγύησης, κατά 
παρέκκλιση του κοινού δικαίου, ο καταναλωτής πρέπει να αποδείξει την έλλειψη 
και μόνο της συνομολογηθείσας ιδιότητας και ότι επαφίεται στον εγγυητή να 
αποδείξει ότι το εν λόγω ελάττωμα δεν υπήρχε κατά το χρόνο της πώλησης. Κατά 
συνέπεια, ακόμα και αν η εμπορική εγγύηση δεν προβλέπει περίοδο ισχύος της, 
αυτό ερμηνεύεται συνήθως ως εγγύηση για διάρκεια και καλή λειτουργία κατά τη 
συνήθη διάρκεια ζωής του προϊόντος. 
Στην Ισπαν ί α. ο LGDCU προβλέπει την υποχρέωση εμπορικής εγγύησης για τα 
διαρκή αγαθά εκ μέρους του κατασκευαστή ή του πωλητή. Η εγγύηση πρέπει να 
παρέχεται γραπτά και να περιέχει τα εξής στοιχεία : το αντικείμενο της 
εγγύησης, το όνομα του εγγυητή, το δικαιούχο, τα δικαιώματα αυτού και τη 
διάρκεια της εγγύησης. Η ελάχιστη διάρκεια της εγγύησης καθορίζεται 
υποχρεωτικά σε ορισμένους τομείς από ειδικές διατάξεις : 3 μήνες ή 2.000 χλμ. 
για τα αυτοκίνητα και 3 μήνες για τις οικιακές ηλεκτρικές συσκευές. 
Κατά την περίοδο της εγγύησης ο δικαιούχος μπορεί να ζητήσει την παροχή των 
εξής υπηρεσιών τουλάχιστον: 
την εντελώς δωρεάν επισκευή των προϊόντων καθώς και αποζημίωση για ζημιές 
που προκλήθηκαν από τα ελαττώματα· 
σε περίπτωση μη ικανοποιητικής επισκευής ο δικαιούχος μπορεί να επιλέξει 
μεταξύ της αντικατάστασης του προϊόντος από άλλο και της απόδοσης του 
τιμήματος. 
Στη Γαλλία, ο νομοθέτης παρενέβη πρόσφατα, δύο φορές, προκειμένου να 
προστατευθεί καλύτερα ο καταναλωτής στον τομέα της εμπορικής εγγύησης και να 
συμπληρωθεί η προστασία την οποία παρέχει το διάταγμα της 24ης Μαρτίου 1978· 
αυτό προβλέπει ότι ο πωλητής που προσφέρει συμβατική εγγύηση οφείλει να 
αναφέρει με σαφήνεια ότι εφαρμόζεται επίσης και η νόμιμη (το περιεχόμενο της 
τελευταίας δεν χρειάζεται διευκρίνιση). 
Οι δύο νέες πρωτοβουλίες είναι: 
αφενός, η απόφαση της 22ας Δεκεμβρίου 1987, η οποία καθιστά υποχρεωτικό 
το πρότυπο NFX 5002 το οποίο τυποποιεί την εξωτερική μορφή μιας σύμβασης 
εγγύησης για οικιακές ηλεκτρικές συσκευές ή οπτικο-ακουστικά συστήματα· 
61 
αφετέρου και ουσιαστικότερα, ο νόμος της 18ης Ιανουαρίου 1992 ο οποίος 
ενισχύει την προστασία των καταναλωτών προβλέποντας υποχρεωτικά τη 
δυνατότητα του καταναλωτή να επιτύχει παράταση της διάρκειας εγγύησης για 
κάθε περίοδο ακινητοποίησης των αγαθών για επτά τουλάχιστον ημέρες. 
Στην ΕΑλάδα, ο νόμος σχετικά με την προστασία των καταναλωτών, στο άρθρο του 
33, καθιερώνει υποχρεωτική εμπορική εγγύηση (εκ μέρους του πωλητή). Στην 
πραγματικότητα προβλέπει : 
υποχρέωση παροχής εμπορικής εγγύησης εκ μέρους του πωλητή για τα 
καινούρια διαρκή καταναλωτικά αγαθά· 
υποχρέωση αναγραφής στο έγγραφο της εγγύησης του ονόματος και της 
επαγγελματικής διεύθυνσης του πωλητή και του δικαιούχου της εγγύησης και 
καθορισμού του σχετικού προϊόντος, του περιεχομένου της εγγύησης και της 
διάρκειας αυτής η οποία πρέπει να είναι εύλογη. 
Εάν, κατά τη διάρκεια της περιόδου εγγύησης, εμφανισθεί ελάττωμα που 
παρακωλύει τη συνήθη χρήση του προϊόντος ο καταναλωτής μπορεί να ζητήσει την 
επισκευή του. Εάν ο πωλητής αρνηθεί την επισκευή ή καθυστερήσει την εκτέλεση 
της, ο καταναλωτής μπορεί να ζητήσει την αντικατάσταση του προϊόντος ή την 
αναστροφή της πώλησης. 
Οι διατάξεις αυτές αφορούν μόνο την εμπορική εγγύηση του πωλητή, αποκλείοντας 
την εγγύηση του κατασκευαστή η οποία καλύπτεται από τις διατάξεις του κοινού 
δικαίου των συμβάσεων. 
Στην Ιρλανδία, ο SGSA περιέχει λεπτομερείς διατάξεις σχετικά με τις εμπορικές 
εγγυήσεις. Ως εμπορική εγγύηση ορίζεται κάθε έγγραφο το οποίο χορηγείται κατά 
την πώληση προϊόντων και το οποίο καθορίζει ότι ο κατασκευαστής ή άλλος 
διανομέας θα συντηρεί, θα επισκευάζει ή θα μεριμνά με οποιοδήποτε τρόπο για 
τα προϊόντα μετά την πώληση. Η εγγύηση που παρέχεται από τον ίδιο τον πωλητή 
(εμπορική εγγύηση του πωλητή λιανικής) δεν περιλαμβάνεται; στον προαναφερθέντα 
ορισμό. Το περιεχόμενο της εμπορικής εγγύησης πρέπει να πληροί διάφορες 
προϋποθέσεις. Κατά συνέπεια η εγγύηση πρέπει : 
να είναι ευανάγνωστη και να αναφέρεται σε συγκεκριμένα αγαθά ή σε 
κατηγορίες αγαθών· 
να περιέχει σαφή ένδειξη του ονόματος και της διεύθυνσης του εγγυητή· 
να καθορίζει τη διάρκεια της εγγύησης με βάση την ημερομηνία αγοράς του 
προϊόντος· μπορούν να καθορίζονται διαφορετικές προθεσμίες για τα διάφορα 
συστατικά μέρη ενός προϊόντος· 
να καθορίζει την ακολουθητέα διαδικασία σε περίπτωση προσφυγής· η 
62 
διαδικασία αυτή δεν μπορεί να παρουσιάζει ασυνήθιστες δυσκολίες σε σχέση 
με τις συνήθεις εμπορικές πρακτικές. 
να καθορίζει με σαφήνεια το ακριβές μέτρο των υποχρεώσεων του εγγυητή και 
τα ενδεχόμενα βάρη για τα οποία ευθύνεται ο αγοραστής. 
Η προστασία η οποία παρέχεται στον αγοραστή στο πλαίσιο της εμπορικής 
εγγύησης είναι αναγκαστικής φύσης. Η έλλειψη της, μάλιστα, τιμωρείται 
ποινικά. Επιπλέον, η εμπορική εγγύηση δεν μπορεί να περιορίζει τα δικαιώματα 
του καταναλωτή δυνάμει του κοινού δικαίου, ούτε και να του επιβάλλει 
συμπληρωματικές υποχρεώσεις. Η ρήτρα η οποία θα περιείχε επιφύλαξη του 
δικαιώματος ελεύθερης εκτίμησης του ελαττώματος των προϊόντων υπέρ του 
εγγυητή είναι άκυρη. Εξάλλου, ο πωλητής που μεταβιβάζει στον αγοραστή την 
εγγύηση ενός τρίτου (συνήθως του κατασκευαστή) ευθύνεται έναντι του αγοραστή 
σαν να ήταν ο ίδιος εγγυητής, εκτός και εάν υπάρχουν διαφορετικές ενδείξεις 
κατά το χρόνο της παράδοσης. Ως διαφορετική ένδειξη θεωρείται η παροχή 
ανεξάρτητης εγγύησης από τον ίδιο τον πωλητή. ΐ)σον αφορά την ευθύνη του 
εγγυητή (του κατασκευαστή ή του εισαγωγέα, φυσιολογικά), η ιρλανδική 
νομολογία καθορίζει με σαφήνεια ότι αυτός ευθύνεται έναντι του αγοραστή όπως 
εάν ο ίδιος του είχε πωλήσει τα προϊόντα (ενδοσυμβατική ευθύνη). 
Κάθε μεταγενέστερος κύριος του προϊόντος κατά τη διάρκεια ισχύος της εγγύησης 
μπορεί να την επικαλεσθεί και να στραφεί κατά του εγγυητή. 
Στην Ιταλία, ο ίδιος ο αστικός κώδικας προβλέπει εγγύηση καλής λειτουργίας, η 
οποία ισχύει μόνο στις πωλήσεις ενσωμάτων κινητών πραγμάτων και μόνο εάν ο 
πωλητής εγγυήθηκε εκούσια την καλή λειτουργία του πράγματος για ορισμένη 
χρονική περίοδο ή εάν η εγγύηση αυτή επιβάλλεται από τα συναλλακτικά ήθη. 
Παρόλα αυτά, η προστασία που προσφέρει ο αστικός κώδικας δεν είναι 
υποχρεωτική. 0 αγοραστής μπορεί να επικαλεσθεί την εγγύηση υπό τις εξής 
προϋποθέσεις: 
καλύπτονται μόνο τα "ελαττώματα" των οποίων η εξακρίβωση ήταν αδύνατη 
κατά το χρόνο της πώλησης* 
η προθεσμία εγγύησης πρέπει να προβλέπεται στη σύμβαση, με ποινή 
ακυρότητας της εγγύησης· 
ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει μόνο την κακή λειτουργία του προϊόντος 
καθώς και την ύπαρξη εγγύησης καλής λειτουργίας· αντίθετα, ο πωλητής 
μπορεί να απαλλαγεί από την εγγύηση που παρείχε εάν αποδείξει ότι η κακή 
λειτουργία οφείλεται σε αιτία που προέκυψε μετά τη συνομολόγηση της 
σύμβασης ή στη μη φυσιολογική χρήση του πράγματος εκ μέρους του αγοραστή· 
με ποινή έκπτωσης, ο αγοραστής οφείλει να γνωστοποιήσει στον πωλητή την 
κακή λειτουργία εντός 30 ημερών από την ανακάλυψη της· η προθεσμία 
προσφυγής καθορίζεται σε έξι μήνες από την ανακάλυψη της κακής 
λειτουργίας· 
ο αγοραστής μπορεί να επιλέξει μεταξύ αντικατάστασης ή επισκευής του 
προϊόντος· 
63 
ο πωλητής δεν μπορεί, με βάση τον ίδιο τον αστικό κώδικα, να απαλλαγεί 
από την καταβολή αποζημίωσης. 
Κατ' αυτό τον τρόπο, οι ειδικές διατάξεις για την εμπορική εγγύηση που 
ισχύουν στην Ιταλία αφορούν μόνο τις σχέσεις μεταξύ πωλητή και αγοραστή. Ολα 
τα άλλα είδη εγγυήσεων που πιθανόν να προσφέρονται στην αγορά υπόκεινται 
στους κανόνες του κοινού δικαίου. 
ΣΤΟ ΛουΕευΒούονο. το δίκαιο δεν περιέχει ειδικές διατάξεις σχετικά με το 
περιεχόμενο της εμπορικής εγγύησης. Ωστόσο, ο νόμος του 1983 σχετικά με την 
προστασία του καταναλωτή ορίζει ότι: 
οποιαδήποτε διαφήμιση σχετική με την εγγύηση ενός προϊόντος, ακόμα και αν 
προέρχεται από τον κατασκευαστή ή κάποιο διανομέα που προηγείται του 
πωλητή στην αλυσίδα διανομής, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σύμβασης της 
πώλησης· 
όταν η εγγύηση δεν ανταποκρίνεται στη διαφήμιση, ο καταναλωτής μπορεί να 
ζητήσει την αναστροφή της πώλησης ή τη μείωση του τιμήματος. 
Στις Κάτω χώοεο. πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ: 
της εμπορικής εγγύησης που προσφέρει ο πωλητής και η οποία δεν μπορεί να 
περιορίσει τα δικαιώματα του καταναλωτή δυνάμει της νόμιμης εγγύησης και 
της εμπορικής εγγύησης που προσφέρει ο κατασκευαστής ο οποίος, μη 
δεσμευόμενος από τη νόμιμη εγγύηση μπορεί να περιορίσει τις υποχρεώσεις 
του, με την επιφύλαξη των γενικών διατάξεων για τις καταχρηστικές ρήτρες. 
Δεδομένου ότι η νομοθεσία αυτή είναι πολύ πρόσφατη, είναι δύσκολο να 
προβλεφθεί εάν η εφαρμογή της όσον αφορά την εμπορική εγγύηση του 
κατασκευαστή θα προσκρούσει σε δυσκολίες παρόμοιες με εκείνες που 
αντιμετωπίζει το γερμανικό σχετικό δίκαιο. 
Εξάλλου, οι διατάξεις του ολλανδικού δικαίου σχετικά με την παραπλανητική 
διαφήμιση απαγορεύουν ρητά την απατηλή διαφήμιση που αναφέρεται στην έκταση, 
το περιεχόμενο και τη διάρκεια της εγγύησης. 
Επιπλέον, ο κώδικας συναλλακτικών ηθών σε θέματα διαφήμισης που συνέταξαν οι 
οικονομικοί παράγοντες ("Nederlandse Reclame Code") περιέχει ειδικές 
διατάξεις που αφορούν τη διαφήμιση που αναφέρεται στις εμπορικές εγγυήσεις. Η 
64 
αρμόδια επιτροπή για την εφαρμογή του εν λόγω κώδικα ("Reclame Code 
Commissi β") δημοσίευσε, το 1976, σύσταση με σκοπό τη συγκεκριμενοποίηση των 
ισχυόντων γενικών κανόνων. Σύμφωνα με τη σύσταση αυτή: 
οι προσφερόμενες εγγυήσεις οφείλουν να παρέχουν στον καταναλωτή 
περισσότερα δικαιώματα από εκείνα που ήδη διαθέτει δυνάμει της νόμιμης 
εγγύησης· 
κάθε περιορισμός της προσφερόμενης εγγύησης πρέπει να αναφέρεται στη 
διαφήμιση. Διαφήμιση που εξαγγέλλει μόνο την ύπαρξη εγγύησης, χωρίς άλλες 
διευκρινίσεις, πρέπει να ερμηνεύεται ως "γενική εγγύηση" χωρίς κανένα 
περιορισμό (περιλαμβάνει όλα τα συστατικά μέρη και τις ιδιότητες του 
προϊόντος)· 
η χρήση του όρου εγγύηση σημαίνει ότι προβλέπονται συγκεκριμένα μέτρα για 
την αποκατάσταση των ενδεχόμενων ελαττωμάτων του προϊόντος· 
η διάρκεια της εγγύησης πρέπει να αναφέρεται υποχρεωτικά στη διαφήμιση. 
Στην Πορτογαλία, ο αστικός κώδικας ρυθμίζει την εγγύηση καλής λειτουργίας του 
πωληθέντος πράγματος, η οποία ορίζεται ως συμβατική εγγύηση που αναφέρεται 
στην καταλληλότητα του πράγματος για τη χρήση για την οποία προορίζεται, κατά 
τη διάρκεια ορισμένης περιόδου, για την οποία υπάρχει συμφωνία. Η εγγύηση 
αυτή υπάρχει όταν παραχωρείται από τον πωλητή ή όταν ζητείται από τους 
χρήστες. Εφαρμόζονται οι εξής κανόνες : 
η εγγύηση είναι χρονικά περιορισμένη: εάν δεν υπάρχει ανάλογη συμφωνία, η 
εγγύηση λήγει 6 μήνες μετά την παράδοση, εκτός και αν τα συναλλακτικά ήθη 
ορίζουν μεγαλύτερη προθεσμία* 
ο αγοραστής οφείλει να γνωστοποιήσει στον πωλητή την ύπαρξη του 
ελαττώματος, συνήθως εντός 30 ημερών από την ανακάλυψη αυτού (εκτός και 
αν ορίζεται διαφορετικά)· 
η αγωγή με βάση την εγγύηση παραγράφεται 6 μήνες μετά τη γνωστοποίηση του 
ελαττώματος εκ μέρους του αγοραστή· 
ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει την κακή λειτουργία του προϊόντος κατά 
το χρόνο ισχύος της εγγύησης· ο πωλητής μπορεί να απαλλαγεί μόνο εάν 
αποδείξει ότι το ελάττωμα είναι μεταγενέστερο της παράδοσης ή ότι 
οφείλεται σε υπαιτιότητα του αγοραστή ή τρίτου· 
η εγγύηση καλής λειτουργίας παρέχει δικαίωμα για επισκευή ή 
αντικατάσταση· ωστόσο, εάν ο πωλητής επιχειρήσει να επιδιορθώσει το 
προϊόν πολλές φορές, χωρίς επιτυχία, ο αγοραστής μπορεί να απαιτήσει την 
αντικάστασή του. 
Η εγγύηση καλής λειτουργίας θεωρείται συμπληρωματική της νόμιμης εκτός και 
65 
εάν ορίζεται διαφορετικά στη σύμβαση (στο βαθμό που οι όροι αυτοί γίνονται 
δεκτοί με βάση τον αστικό κώδικα ή τη νομοθεσία για τις καταχρηστικές 
ρήτρες). 
Στο Ηνωυένο Βασίλειο, ορίζεται επιτακτικά ότι η εμπορική εγγύηση που 
προσφέρεται από τον παραγωγό δεν μπορεί με κανένα τρόπο να περιορίσει τα 
δικαιώματα από τα οποία επωφελείται ο καταναλωτής με βάση τη νόμιμη εγγύηση. 
Κάθε έγγραφο εμπορικής εγγύησης οφείλει, με την απειλή επιβολής ποινικών 
κυρώσεων, να αναφέρει ότι τα δικαιώματα του καταναλωτή δυνάμει της νόμιμης 
εγγύησης ουδόλως περιορίζονται, και κατά μείζονα λόγο δεν εξαλείφονται μέσω 
της εμπορικής εγγύησης. 
Επιπλέον, πρέπει να επισημάνουμε ότι παράλληλα με την εξέλιξη του δικαίου της 
νόμιμης εγγύησης (βλ. μέρος 1), στο Ηνωμένο Βασίλειο και με βάση το ίδιο 
έγγραφο συζήτησης που δημοσίευσε το DTI το 1992, διαπιστώνεται σημαντική 
μεταρρυθμιστική τάση σχετικά με το ζήτημα των εμπορικών εγγυήσεων. Εξάλλου, 
ήδη έκθεση του Office of Fair Trading του 1986 και έγγραφο προβληματισμού του 
National Consumer Council του 1989 τόνιζαν τις ειδικές ανάγκες προστασίας των 
καταναλωτών σε θέματα εμπορικής εγγύησης κυρίως στον τομέα των διαρκών αγαθών 
και ιδίως των αυτοκινήτων. 
Διαπιστώνουμε ότι οι εμπορικές εγγυήσεις αποτελούν το αντικείμενο πολλών, 
έστω και δειλών, νομοθετικών πρωτοβουλιών στα κράτη μέλη. Τα κείμενα αυτά 
έχουν σκοπό κυρίως: 
την εξασφάλιση της ορθής ενημέρωσης του καταναλωτή σχετικά με τις 
προσφερόμενες εγγυήσεις και την παρεμπόδιση της παραπλανητικής 
πληροφόρησης· 
την εξασφάλιση της ενημέρωσης του καταναλωτή σχετικά με την υπάρξη 
νόμιμης εγγύησης και τον επιτακτικό χαρακτήρα της· 
την παραχώρηση ειδικής προστασίας στον καταναλωτή όσον αφορά τα διαρκή 
αγαθά· 
την καθιέρωση ορισμένων βασικών κανόνων δικαίου, οι οποίοι να πλαισιώνουν 
και να ρυθμίζουν τις εμπορικές εγγυήσεις και ιδίως να επιβάλλουν την 
αναγραφή κάποιων ελάχιστων ενδείξεων στα έγγραφα της εγγύησης. 
Γ. ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
Το ζήτημα του δικαιώματος του καταναλωτή στη νόμιμη εγγύηση συνδέεται στενά 
με εκείνο της ύπαρξης εξυπηρέτησης μετά την πώληση, (διάθεση ανταλλακτικών, 
παροχή υπηρεσιών συντήρησης κλπ). Η εξυπηρέτηση μετά την πώληση μπορεί επίσης 
να θεωρηθεί ως χαρακτηριστικό που συνοδεύει το προϊόν: αγαθό για το οποίο δεν 
66 
παρέχεται εξυπηρέτηση μετά την πώληση ή αυτή που παρέχεται είναι ελλιπής 
είναι δυνατόν να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με τη νόμιμη προσδοκία 
του αγοραστή και επομένως να θεωρηθεί ελαττωματικό στο πλαίσιο της νόμιμης 
εγγύησης. 
Κατά τον ίδιο τρόπο, τίθεται το ερώτημα εάν τα εθνικά νομικά συστήματα 
αναγνωρίζουν στον καταναλωτή το δικαίωμα να απαιτεί ορισμένα προϊόντα να 
παρουσιάζουν διαρκή χαρακτήρα : το γεγονός ότι ορισμένα διαρκή καταναλωτικά 
αγαθά δεν λειτουργούν πλέον κατά τρόπο ικανοποιητικό μετά την παρέλευση 
χρόνου μικρότερου από την "αναμενόμενη διάρκεια ζωής τους" θα μπορούσε να 
θεωρηθεί ελάττωμα. 
Στη Γεουανία. η νομοθεσία δεν προβλέπει καμία υποχρέωση εξυπηρέτησης μετά την 
πώληση. Ωστόσο, στον τομέα των αυτοκινήτων, η νομολογία με βάση την αρχή της 
καλής πίστης κατά τη σύναψη των συμβάσεων δημιούργησε υποχρέωση διάθεσης 
ανταλλακτικών. Επιπλέον, η εξαιρετικά σύντομη προθεσμία που διαθέτει ο 
καταναλωτής στο πλαίσιο της νόμιμης εγγύησης δεν του επιτρέπει με κανένα 
τρόπο να επωφεληθεί από την υποχρέωση τα προϊόντα να παρουσιάζουν διαρκή 
χαρακτήρα. 
Στο Βέλνιο. ο πωλητής δεν δεσμεύεται από καμία νόμιμη υποχρέωση εξυπηρέτησης 
μετά την πώληση ή εξασφάλισης του διαρκούς χαρακτήρα του προϊόντος. Εν 
τούτοις, καθώς δεν υπάρχει προθεσμία για την επίκληση της εγγύησης, ο 
καταναλωτής μπορεί να επωφεληθεί από το γεγονός ότι η έλλειψη μακράς 
διάρκειας ζωής του προϊόντος αποτελεί ελάττωμα πόυ αφορά τη μη εκπλήρωση των 
προσδοκιών του καταναλωτή σχετικά με το προϊόν. 
Οσον αφορά το δανικό δίκαιο, στην πράξη θεωρείται ότι μπορεί να γίνει 
επίκληση της νόμιμης εγγύησης εάν αποδειχθεί ότι κατά τη στιγμή της σύναψης 
της σύμβασης δεν υπήρχε εξυπηρέτηση μετά την πώληση για κάποιο διαρκές αγαθό. 
Εάν η αδυναμία παροχής εξυπηρέτησης μετά την πώληση εμφανισθεί μετά τη σύναψη 
της σύμβασης, ο καταναλωτής πρέπει να επικαλεσθεί τους γενικούς κανόνες 
δικαίου προκειμένου να ζητήσει την αναστροφή της πώλησης. Επιπλέον, αν και 
δεν υπάρχει νόμιμη υποχρέωση όσον αφορά το διαρκή χαρακτήρα των προϊόντων, η 
πρακτική αναγνωρίζει ότι τα προβλήματα ενός προϊόντος που συνδέονται με την 
μακροβιότητα του μπορούν να αποτελέσουν ελάττωμα (εντούτοις, η προθεσμία ενός 
έτους για την άσκηση αγωγής με βάση την εγγύηση περιορίζει σημαντικά το 
ενδιαφέρον του εν λόγω ζητήματος). 
Στην Ισπαν ί α. ο νόμος LGDCU προβλέπει ότι ο καταναλωτής δικαιούται την παροχή 
της κατάλληλης εξυπηρέτησης μετά την πώληση, όταν αγοράζει διαρκές αγαθό. 
Επιπλέον, ο εν λόγω νόμος ορίζει ότι για αυτό το είδος προϊόντων η διάθεση 
ανταλλακτικών πρέπει να εξασφαλίζεται για μια ορισμένη περίοδο. Παρ' όλα 
αυτά, οι διατάξεις αυτές αποτελούν διατάξεις-πλαίσιο οι οποίες πρέπει να 
αποτελέσουν αντικείμενο κανονιστικών πράξεων. Ετσι, υπάρχει βασιλικό διάταγμα 
σχετικό με τις ηλεκτρικές οικιακές συσκευές που προβλέπει την υποχρέωση 
67 
διάθεσης ανταλλακτικών για 7 έτη, ή 5 έτη εάν η τιμή των συσκευών είναι 
μικρότερη από 10.000 πεσέτες. 
Το ισπανικό δίκαιο περιέχει διατάξεις σχετικά με την ενημέρωση του καταναλωτή 
όσον αφορά την τιμή των ανταλλακτικών και προστατεύει τον αγοραστή έναντι 
υπερβολικών τιμών, δαπανών για εργατικά και μετακίνηση που συνδέονται με την 
επισκευή. 
Στη Γαλλία, δεν υπάρχει διάταξη νόμου η οποία να επιβάλλει στον πωλητή 
υποχρέωση εξυπηρέτησης του πελάτη μετά την πώληση. Εν τούτοις, δυνάμει του 
διατάγματος αριθ. 87-1045 της 22ας Δεκεμβρίου 1987, ο πωλητής ηλεκτρικών και 
ηλεκτρονικών οικιακών συσκευών οφείλει να παρουσιάζει συμβάσεις παροχής 
υπηρεσιών μετά την πώληση σύμφωνα με ορισμένο πρότυπο και να καθορίζει τους 
όρους της εξυπηρέτησης. Παράλληλα, δεν αναγνωρίζεται ρητά η υποχρέωση το 
προϊόν να έχει διαρκή χαρακτήρα. Ωστόσο, καθώς δεν καθορίζεται η προθεσμία 
παραγραφής της αγωγής με βάση την εγγύηση, ο καταναλωτής μπορεί να ισχυρισθεί 
ότι η έλλειψη διαρκούς χαρακτήρα αποτελεί ελάττωμα του προϊόντος. 
0 νόμος της 18ης Ιανουαρίου 1992, εξάλλου, καθιέρωσε υποχρέωση πληροφόρησης 
εκ μέρους του πωλητή σχετικά με την ύπαρξη ανταλλακτικών και τη διάρκεια 
διάθεσης αυτών. Παρ'όλα αυτά, η εν λόγω υποχρέωση πληροφόρησης δεν 
εξομοιώνεται με δέσμευση εκ μέρους του επαγγελματία. 
Στην Ελλάδα, ο νόμος του 1991 επιβάλλει στον πωλητή διαρκών αγαθών υποχρέωση 
εξυπηρέτησης μετά την πώληση, για εύλογο χρονικό διάστημα, με βάση τη συνήθη 
διάρκεια ζωής του προϊόντος. Επίσης, πρέπει να εξασφαλίζεται η διάθεση 
ανταλλακτικών ή εξαρτημάτων. 0 νόμος προβλέπει ότι ο υπουργός μπορεί να 
καθορίζει προθεσμίες για τις διάφορες κατηγορίες ή τύπους προϊόντων. 
Στην Ιρλανδία, ο νόμος SGSSA προβλέπει επιτακτικά την υποχρέωση εξυπηρέτησης 
μετά την πώληση και διάθεσης ανταλλακτικών για εύλογο χρονικό διάστημα το 
οποίο μπορεί να καθορισθεί από τον υπουργό Βιομηχανίας μετά από γνωμοδότηση 
των ενδιαφερομένων. Επιπλέον, κάθε υπόσχεση του πωλητή σχετικά με τη διάθεση 
ανταλλακτικών ή την παροχή εξυπηρέτησης μετά την πώληση δεσμεύει τον 
επαγγελματία. Εξάλλου, η ίδια η έννοια της "εμπορεύσιμης ποιότητας" 
περιλαμβάνει, όπως προαναφέρθηκε, αναφορά στο διαρκή χαρακτήρα των προϊόντων: 
ένα αγαθό θεωρείται ελαττωματικό όταν δεν διαρκεί τόσο όσο αναμένεται 
λαμβανομένων υπόψη της περιγραφής που του έγινε, της τιμής του ή κάθε άλλου 
σχετικού στοιχείου. 
Στην Ιταλία, καμία νομοθετική διάταξη δεν προβλέπει υποχρέωση εξυπηρέτησης 
68 
μετά την πώληση ούτε υποχρέωση μακροβιότητας του προϊόντος. Εάν όμως ο 
πωλητής υποσχέθηκε παρόμοια χαρακτηριστικά η μη τήρηση της υπόσχεσης του 
είναι δυνατόν να επιτρέψει στον καταναλωτή να στραφεί εναντίον του. 
Στο ΛουΕευΒούονο υπάρχει σύστημα όμοιο με εκείνο που ισχύει στο Βέλγιο και τη 
Γαλλία: καμία νομοθετική διάταξη δεν αναφέρεται στο ζήτημα της εξυπηρέτησης 
μετά την πώληση ούτε στην υποχρέωση τα προϊόντα να έχουν διαρκή χαρακτήρα, 
αλλά η διασταλτική ερμηνεία της έννοιας του ελαττώματος, σε συνδυασμό με την 
έλλειψη νόμιμης προθεσμίας για την επίκληση της εγγύησης, επιτρέπει στον 
καταναλωτή να επωφεληθεί υπό όρους από δικαίωμα στην παροχή εξυπηρέτησης μετά 
την πώληση και/ή από υποχρέωση το προϊόν να έχει διαρκή χαρακτήρα. 
Εξάλλου, ο νόμος της 25ης Αυγούστου 1983, ενίσχυσε την προστασία του 
καταναλωτή επιβάλλοντας ορισμένες υποχρεώσεις ενημέρωσης κατά την παροχή 
υπηρεσιών μετά την πώληση. 
Στις Κάτω Χώοεο. αν και δεν υπάρχει ειδική διάταξη στο νέο αστικό κώδικα η 
οποία να αναφέρεται στην εξυπηρέτηση μετά την πώληση και το διαρκή χαρακτήρα 
των προϊόντων, η υποχρέωση να ανταποκρίνεται το προϊόν στις νόμιμες 
προσδοκίες του αγοραστή επιτρέπει την αντιμετώπιση ορισμένων σχετικών 
θεμάτων, όπως είναι η διάθεση ανταλλακτικών. Αντίθετα, περαιτέρω ζητήματα, 
όπως για παράδειγμα η συντήρηση, δεν καλύπτονται από την υποχρέωση 
αντιστοιχίας του προϊόντος στις προσδοκίες του καταναλωτή. 
Στην Πορτογαλία, ο γενικός νόμος προστασίας των καταναλωτών αναγνωρίζει 
δικαίωμα παροχής ικανοποιητικής εξυπηρέτησης μετά την πώληση, εκ μέρους του 
προμηθευτή διαρκών καταναλωτικών αγαθών, η οποία περιλαμβάνει την διάθεση 
ανταλλακτικών κατά τη μέση διάρκεια ζωής των προϊόντων. 
Στο Ηνωυένο Βασίλειο, οι νομοθετικές διατάξεις δεν αναφέρονται στο ζήτημα της 
εξυπηρέτησης μετά την πώληση ούτε του διαρκούς χαρακτήρα των προϊόντων. 
Παρόλα αυτά, η εξυπηρέτηση μετά την πώληση αποτελεί αντικείμενο κανόνων που 
προβλέπονται από κώδικες συμπεριφοράς που καθιερώνουν οι ενδιαφερόμενοι 
επαγγελματίες, ενώ ο διαρκής χαρακτήρας του προϊόντος θεωρείται από τα 
δικαστήρια ως εγγενές στοιχείο της έννοιας της εμπορεύσιμης ποιότητας. Προϊόν 
που δεν έχει εύλογη διάρκεια ζωής δεν διαθέτει εμπορεύσιμη ποιότητα. 0 
ορισμός του ευλόγου της διάρκειας ζωής ενός προϊόντος εκτιμάται ανάλογα με 
την περίπτωση. Η αντικατάσταση της έννοιας της "εμπορεύσιμης ποιότητας" από 
την έννοια της "ικανοποιητικής ποιότητας" ("satisfactory quality"), την οποία 
προτείνει το έγγραφο προβληματισμού των βρετανικών αρχών, σκοπό έχει το να 
συμπεριληφθεί στην εν λόγω έννοια, με μεγαλύτερη σαφήνεια, η υποχρέωση μακράς 
ζωής του προϊόντος. 
69 
IV - Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 
Είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχει, σε κοινοτικό επίπεδο, κανονιστικό κείμενο το 
οποίο να αναφέρεται ειδικά στο ζήτημα της εγγύησης των προϊόντων και στην 
υποστήριξη μετά την πώληση. Δεν πρέπει όμως να λησμονούμε τη συμβολή άλλων 
κοινοτικών μέσων στην καθιέρωση ενός κοινοτικού καθεστώτος στον τομέα της 
εγγύησης. 
Α. ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
1. Η OftlYJqι 8S/374/EQK Οΐετίκά ue θέυατα cuBuvnc λόνω ελαττωυατ ι κών 
ÏÏPOTOVTEV33 
Η οδηγία αυτή συνδέεται στενά με το δίκαιο της εγγύησης, δεδομένου ότι τα 
θέματα ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων παρουσιάζουν πολλές ζώνες 
αλληλοεπίδρασης με την εγγύηση. Από αυτό συνεπάγεται ότι η οδηγία αυτή μπορεί 
να εφαρμοσθεί σε περιπτώσεις κατά τις οποίες πληρούνται επίσης και οι όροι 
εφαρμογής του δικαίου της εγγύησης. Ωστόσο, τα κριτήρια που έμμεσα συνάγονται 
από την εφαρμογή της οδηγίας είναι, από εννοιολογική άποψη, διαφορετικά από 
εκείνα που δικαιολογούν την εφαρμογή του δικαίου της εγγύησης. 
Κατ' αρχάς, σύμφωνα με την οδηγία 85/374/ΕΟΚ, "ένα προϊόν θεωρείται 
ελαττωματικό, εάν δεν παρέχει την ασφάλεια που δικαιούται κανείς να αναμένει 
[...]". Η έννοια του ελαττωματικού προϊόντος που περιέχεται στην οδηγία αυτή 
πρέπει να διακρίνεται έτσι από την έννοια του ελαττωματικού προϊόντος που 
υπάρχει στις εθνικές νομοθεσίες που αφορούν την εγγύηση για κρυφά ελαττώματα: 
στην περίπτωση αυτή αμφισβητείται η έννοια της συμφωνίας του προϊόντος με τη 
χρήση για την οποία προορίζεται και όχι η εκτίμηση της ασφάλειας του 
προϊόντος. Δεύτερον, η οδηγία 85/374/ΕΟΚ καθιερώνει σύστημα εξωσυμβατικής 
ευθύνης, σε αντίθεση με την ευθύνη που απορρέει από τη νόμιμη εγγύηση και η 
οποία έχει ενδοσυμβατικό χαρακτήρα. Τρίτον, πέρα από τη ζημιά που προκαλεί ο 
θάνατος ή οι σωματικές βλάβες, η οδηγία 85/374/ΕΟΚ έχει σαν στόχο μόνο τις 
ζημιές που προκαλούνται σε άλλα καταναλωτικά αγαθά, αποκλείοντας (με αφαίρεση 
ποσού 500 ECU ως απαλλαγής) την αποζημίωση ή την επισκευή της ζημιάς για το 
ίδιο το προϊόν. Συνεπώς, από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας αποκλείεται κάθε 
δικαίωμα για επισκευή λόγω χειροτέρευσης ή καταστροφής του ελαττωματικού 
πράγματος. 
Κατά την παρουσίαση της πρότασης οδηγίας σχετικά με την ευθύνη λόγω 
33 ΕΕ L 210 της 7ης Αυγούστου 1985. 
70 
ελαττωματικών προϊόντων34 , η Επιτροπή είχε την ευκαιρία να αναφερθεί 
εκτενώς στο ζήτημα της νόμιμης εγγύησης ων προϊόντων. Ενδιαφέρον παρουσιάζει 
το παρακάτω απόσπασμα από την αιτιολογική έκθεση της πρότασης αυτής: "Οσον 
αφορά την ποιότητα ενός καινούριου προϊόντος, την πιθανή χρήση του στο 
πλαίσιο του συμφωνηθέντος σκοπού, συμπεριλαμβανομένης της απουσίας 
ελαττωμάτων τέτοιων ώστε το ελάττωμα ενός μέρους να μην έχει σαν αποτέλεσμα 
τη χειροτέρευση ή την καταστροφή όλου του πράγματος, η ευθύνη διέπεται 
φυσιολογικά, στο πλαίσιο του νομικού καθεστώτος όλων των κρατών μελών, από το 
δίκαιο της πώλησης στο οποίο δεν παρεμβαίνει η παρούσα οδηγία. Εάν φαινόταν 
ότι υπάρχει ανάγκη για βελτίωση της νομικής κατάστασης του αγοραστή 
ελαττωματικού προϊόντος έναντι του πωλητή ή των δικαιωμάτων προσφυγής του 
τελευταίου κατά του κατασκευαστή, με στόχο την προστασία του καταναλωτή, θα 
ήταν δυνατόν να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, στο πλαίσιο του δικαίου των 
κρατών μελών, όπου και θα εκδηλωνόταν η εν λόγω ανάγκη. Στο μέτρο που θα το 
απαιτούσε η καλή λειτουργία της αγοράς, η κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί 
με την προσέγγιση των διατάξεων που διέπουν τους γενικούς όρους των 
συμβάσεων"35. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, στη γνωμοδότηση της σχετικά με την 
πρόταση της Επιτροπής και ως απάντηση στις δηλώσεις αυτές, ζήτησε ρητά από 
την Επιτροπή να "παρουσιάσει τάχιστα πρόταση οδηγίας σχετικά με την εγγύηση 
και την υποστήριξη μετά την πώληση"36. 
Εντούτοις, η οδηγία 85/374/ΕΟΚ περιέχει διάταξη που αφορά άμεσα το δικαίωμα 
της εγγύησης: στο άρθρο 13 αναφέρεται ότι η οδηγία δεν θίγει τα δικαιώματα 
που ενδέχεται να έχει ο ζημιωθείς βάσει του δικαίου περί συμβατικής ή 
εξωσυμβατικής ευθύνης ή βάσει ειδικού καθεστώτος ευθύνης που ισχύει κατά τη 
στιγμή κοινοποίησης της οδηγίας. Η διάταξη αυτή είναι σημαντική διότι αίρει 
κάθε αμφιβολία όσον αφορά το γεγονός ότι το καθεστώς ευθύνης λόγω 
ελαττωματικών προϊόντων δεν αντικαθιστά με κανένα τρόπο τα καθεστώτα εγγύησης 
που ισχύουν στα διάφορα κράτη μέλη. Στην πραγματικότητα, ο ζημιωθείς μπορεί, 
στην ανάλογη περίπτωση να επιλέξει μεταξύ της εφαρμογής της οδηγίας και του 
δικαίου της εγγύησης που, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να τον ευνοεί 
περισσότερο. 
34 C0M(76) 372 τελικό, της 23ης Ιουλίου 1976, ΕΕ αριθ. C241 της 14ης 
Οκτωβρίου 1976, σελ. 9. 
35 Αιτιολογική έκθεση της πρότασης οδηγίας, σημείο 20, Δελτίο των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων, συμπληρωματικό τεύχος 11/76. 
36 ΕΕ αριθ. C114 της 7ης Μαΐου 1979, σημείο 2.8.1. 
71 
2. Η οδηγία του Συμβουλίου σγετικά ue ne κατανοηοτιKéc orWpec των ουυΒάσεων 
«ou συνάπτονται υε καταναλωτ^Ρ37 
Αν και αυτή η οδηγία δεν παραχωρεί απευθείας δικαιώματα εγγύησης στους 
καταναλωτές, θα μπορέσει μετά τη μεταφορά της στα εθνικά δίκαια, να έχει 
σημαντικές συνέπειες στην καθιέρωση ενός κοινοτικού συστήματος του δικαίου 
της εγγύησης. Πράγματι, οι συμβατικές ρήτρες που σκοπό έχουν να περιορίσουν 
την εγγύηση την οποία δικαιούται ο καταναλωτής έχουν συχνά καταχρηστικό 
χαρακτήρα. Εξάλλου, η εν λόγω οδηγία περιέχει, σε παράρτημα, κατάλογο 
παραδειγμάτων με ρήτρες που μπορούν να θεωρηθούν καταχρηστικές. Μεταξύ των 
ρητρών αυτών, το άρθρο 1.β του παραρτήματος προβλέπει και εκείνη που έχει ως 
στόχο "να αποκλείει ή να περιορίζει κατά τρόπο ανάρμοστο τα νόμιμα δικαιώματα 
του καταναλωτή έναντι του επαγγελματία ή άλλου συμβαλλόμενου μέρους σε 
περίπτωση μη πλήρους ή μερικής εκπλήρωσης ή πλημμελούς εκπλήρωσης 
οποιασδήποτε από τις συμβατικές υποχρεώσεις εκ μέρους του επαγγελματία 
[...]". Η διάταξη αυτή αναφέρεται, επιπλέον, στις συμβατικές ρήτρες που 
περιορίζουν τη νόμιμη εγγύηση την οποία δικαιούται ο καταναλωτής δυνάμει των 
ισχυουσών εθνικών διατάξεων. Αυτό προέκυπτε άλλωστε ρητά και από το κείμενο 
της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής. 
Εντούτοις, η οδηγία που ενέκρινε το Συμβούλιο περιέχει λιγότερες ρητές 
αναφορές στο δίκαιο της εγγύησης από τις δύο άλλες προτάσεις που είχε 
υποβάλει η Επιτροπή και οι οποίες αποτελούσαν την απαρχή της ειδικής 
κοινοτικής προσέγγισης του δικαίου της εγγύησης. 
Πραγματικά, η "μαύρη λίστα" που επισυνάπτεται στην αρχική πρόταση38 περιείχε 
ρήτρα (γ) που θεωρούσε καταχρηστικές τις συμβατικές ρήτρες με στόχο ή 
συνέπεια τον περιορισμό των δικαιωμάτων του καταναλωτή όπως αυτά προβλέπονταν 
από την εν λόγω ρήτρα, και οι οποίες ήταν πολύ αναλυτικές: υποχρέωση 
συμφωνίας του αγορασθέντος προϊόντος με το παραδοθέν, εγγύηση για κρυφά 
ελαττώματα, δικαίωμα επιστροφής του τιμήματος, αντικατάστασης, επισκευής ή 
μείωσης του τιμήματος, δικαίωμα αποζημίωσης. 
Η τροποποιημένη πρόταση39 οδηγίας μετέφερε το ζήτημα της εγγύησης 
από το παράρτημα στο άρθρο 6. Η έννοια της εγγύησης διαχωρίσθηκε και εδώ από 
37 Οδηγία αριθ. 13/93 του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 1993, ΕΕ L95 της 21ης 
Απριλίου 1993, σελ. 29. 
38 COM(90) 322 τελικό της 3ης Σεπτεμβρίου 1990, ΕΕ αριθ. C243, της 28ης 
Σεπτεμβρίου 1990, σελ. 2. 
39 C0M(92) 66 τελικό της 4ης Μαρτίου 1992, ΕΕ αριθ. C73 της 24ης Μαρτίου 
1992. 
72 
την έννοια της καταχρηστικής ρήτρας, δεδομένου ότι το άρθρο 6 ανέθετε στα 
κράτη μέλη να εξασφαλίσουν με θετικό τρόπο ορισμένα σχετικά δικαιώματα υπέρ 
του καταναλωτή. 
Το περιεχόμενο του άρθρου 6 ήταν το εξής: 
"1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται στον 
καταναλωτή, ως αγοραστή στο πλαίσιο σύμβασης πώλησης κινητών αγαθών, το 
δικαίωμα να παραλαμβάνει αγαθά που ανταποκρίνονται στη σύμβαση και είναι 
αναγκαία για τη χρήση για την οποία πωλήθηκαν καθώς και να διαμαρτύρεται, 
εντός αρκετά μεγάλων προθεσμιών, για τα εγγενή ελαττώματα τα οποία 
ενδέχεται να παρουσιάζουν τα αγαθά. 
2. Στο πλαίσιο της άσκησης αυτών των δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη λαβάνουν τα 
αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται στον καταναλωτή η επιλογή ανάμεσα 
στα παρακάτω μέσα που τίθενται στη διάθεση του: 
- επιστροφή ολόκληρου του τιμήματος, 
- αντακατάσταση των αγαθών, 
- επισκευή των αγαθών με έξοδα του πωλητή, 
- μείωση του τιμήματος στην περίπτωση που ο καταναλωτής κρατήσει τα 
αγαθά, 
καθώς και το δικαίωμα να αποζημιώνεται για τις βλάβες που υφίσταται και 
οι οποίες προκύπτουν από τη σύμβαση. 
3. Στην περίπτωση που ο πωλητής διαβιβάζει στον καταναλωτή την εγγύηση του 
κατασκευαστή των αγαθών, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε 
να εξασφαλίζεται στον καταναλωτή το δικαίωμα να επωφελείται από την 
εγγύηση του κατασκευαστή για περίοδο δώδεκα μηνών ή κατά τη διάρκεια της 
κανονικής ζωής των αγαθών, όταν η ζωή αυτή είναι κατώτερη από δώδεκα 
μήνες, καθώς και το δικαίωμα για απαίτηση της επιστροφής των δαπανών στις 
οποίες υποβλήθηκε, είτε από τον πωλητή είτε από τον κατασκευαστή, για 
έξοδα που κατέβαλε ο καταναλωτής ώστε να κατορθώσει να ενεργοποιήσει την 
εγγύηση. 
4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται στον 
καταναλωτή, ως αγοραστή στο πλαίσιο σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών, το 
δικαίωμα: 
να του παρέχονται υπηρεσίες στο συμφωνημένο χρόνο και με την 
αποτελεσματικότητα που ενδείκνυται, 
να έχει την εγγύηση του προμηθευτή ότι κατέχει την απαιτούμενη 
73 
τεχνογνωσία και την αναγκαία ικανότητα για να παρέχει τις εν λόγω 
υπηρεσίες σύμφωνα με τον τρόπο που διευκρινίζεται στην προηγούμενη 
περίπτωση40 ." 
Το άρθρο αυτό αποτέλεσε αντικείμενο συζητήσεων στο πλαίσιο της ομάδας 
εργασίας του Συμβουλίου. 0 Πρόεδρος του Συμβουλίου υπέβαλε πρόταση 
συμβιβασμού μεταξύ των θέσεων των διαφόρων αντιπροσωπιών. Ωστόσο, οι 
συζητήσεις που διεξήχθησαν στο επίπεδο αυτό κατέδειξαν ότι η προσέγγιση που 
επεδίωκε η Επιτροπή ήταν υπερβολικά περιορισμένη αλλά και υπερβολικά 
φιλόδοξη. Υπερβολικά περιορισμένη θεωρήθηκε διότι προέβλεπε μόνο μια απαρχή 
εναρμόνισης και υπερβολικά φιλόδοξη διότι επεδίωκε το στόχο αυτό στο πλαίσιο 
μιας οδηγίας που στην πραγματικότητα αφορούσε άλλο ζήτημα. Για το λόγο αυτό, 
όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο Ι, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την 
Επιτροπή να μελετήσει τα εν λόγω θέματα εξειδικεύοντας τα και εμβαθύνοντας σε 
αυτά. 
3. Η οδηνία 847450/ΕΟΚ σνετικά ue την παραπλανητική 6ια<ρΛυιοη41 
Η οδηγία αυτή μπορεί να έχει επίσης επίδραση στη διαμόρφωση του δικαίου της 
εγγύησης. Τα διαφημιστικά μηνύματα που αφορούν τους όρους της εγγύησης θα 
πρέπει να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την πολύ γενική απαγόρευση των διαφημίσεων 
οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε πλάνη. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε τη 
σημασία της οδηγίας για την παραπλανητική διαφήμιση με δεδομένη την εμπειρία 
των καταναλωτών. Πράγματι οι πληροφορίες σχετικά με τους όρους της εγγύησης 
που ανακοινώνονται μέσω της διαφήμισης συχνά αποδεικνύονται ανεπαρκείς και 
περιορισμένες. Επιπλέον, ο αρκετά ευρύς ορισμός της διαφήμισης που υιοθετεί η 
εν λόγω οδηγία42 μπορεί φυσιολογικά να περιλάβει και τα ίδια τα έγγραφα 
της εγγύησης. 
Παρ' όλα αυτά, η οδηγία αυτή περιορίζεται στην καθιέρωση νομικών μηχανισμών 
που έχουν ως σκοπό να αποτρέψουν την παραπλανητική διαφήμιση, χωρίς να 
παρέχουν άλλα δικαιώματα στους ιδιώτες, κυρίως όσον αφορά την αποκατάσταση 
της ζημιάς που προκαλείται από τον παραπλανητικό χαρακτήρα της διαφήμισης. Η 
εν λόγω οδηγία δεν καθιερώνει εξάλλου ούτε την αρχή σύμφωνα με την οποία ο 
διαφημιζόμενος δεσμεύεται από τη διαφήμιση του όπως στην περίπτωση σύμβασης. 
Συνεπώς, δεν προσφέρει καμία συγκεκριμένη βοήθεια στο μεμονωμένο καταναλωτή 
στον οποίο δεν παραχωρούνται τα πλεονεκτήματα των υπηρεσιών τα οποία 
εκθειάζει κάποια διαφήμιση σχετική με την εγγύηση. 
40 Επιπλέον, η διάταξη της παρ. 1.β του παραρτήματος θεωρούσε πάντοτε 
καταχρηστικούς τους όρους με αντικείμενο ή συνέπεια "να αποκλείουν ή να 
περιορίζουν τα νόμιμα δικαιώματα του καταναλωτή σε σχέση με τον 
επαγγελματία ή με άλλο συμβαλλόμενο μέρος σε περίπτωση μη πλήρους ή 
μερικής εκπλήρωσης ή πλημμελούς εκπλήρωσης οποιασδήποτε από τις 
συμβατικές υποχρεώσεις και ιδίως τα δικαιώματα που παρατίθενται στο άρθρο 
6 της παρούσας οδηγίας". 
41 ΕΕ αριθ. L 250 της 19ης Σεπτεμβρίου 1984, σελ. 17. 
42 Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 6, ο όρος διαφήμιση θεωρείται ότι περιλαμβάνει 
"κάθε ανακοίνωση που γίνεται στο πλαίσιο εμπορικής, βιομηχανικής, 
βιοτεχνικής ή επαγγελματικής δραστηριότητας, με στόχο την προώθηση της 
προμήθειας αγαθών ή υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των ακινήτων, των 
δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων". 
74 
4. Νουολονία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων απεφάνθη δύο φορές σχετικά με τις 
εθνικές νομοθεσίες για τη νόμιμη εγγύηση. Και οι δύο περιπτώσεις αφορούν τη 
γαλλική νομοθεσία. Η πρώτη περίπτωση αναφέρεται στη αρχή του αμάχητου 
τεκμηρίου κακής πίστης του επαγγελματία πωλητή και η δεύτερη στην αρχή της 
ευθύνης του κατασκευαστή για την εγγύηση έναντι του μεταγενέστερου αγοραστή. 
4.1 ΑΙsthorn κατά Suizer43 
Η γαλλική νομολογία προβλεπτέι την ύπαρξη τεκμηρίου σύμφωνα με το οποίο ο 
κατασκευαστής ή ο πωλητής γνωρίζει τα ελαττώματα του πωληθέντος προϊόντος. 
Σύμφωνα με τη νομολογία αυτή, οι περιοριστικές ρήτρες της ευθύνης γίνονται 
δεκτές μόνο στην περίπτωση που περιλαμβάνονται σε παλαιότερες συμβάσεις 
μεταξύ επαγγελματιών του ίδιου κλάδου. 
Το ερώτημα που τέθηκε στο Δικαστήριο αφορούσε το γεγονός ότι η νομολογία αυτή 
είναι αυστηρότερη από το δίκαιο που εφαρμόζεται στα άλλα κράτη μέλη και ότι 
κατά συνέπεια μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα έναντι του κοινοτικού δικαίου 
και ειδικότερα των άρθρων 85, παρ. 1 και 34. 
Το προδικαστικό ερώτημα τέθηκε από το γαλλικό Cour de Cassation στο πλαίσιο 
διαφοράς που αφορούσε την προμήθεια σκαφών εξοπλισμένων με ελαττωματικούς 
κινητήρες από μια γαλλική ναυπηγική εταιρία (Alsthom) σε μια ολλανδική 
ναυτιλιακή εταιρία (HAT). Η περίπτωση είναι χαρακτηριστική διότι η παραγγελία 
των κινητήρων είχε γίνει από την Alsthom στη Suizer, γαλλική εταιρία 
μηχανικών κατασκευών η οποία με τη σειρά της απευθύνθηκε σε γερμανό 
υπεργολάβο. Εάν ενδεχομένως η εταιρία Suizer καταλόγιζε ευθύνη με βάση την 
εγγύηση στον εργολάβο αυτό, ο τελευταίος θα μπορούσε να της αντιτάξει τις 
ρήτρες που περιορίζουν την ευθύνη και τις οποίες αποδέχεται το γερμανικό 
δίκαιο. Αντίθετα, η εταιρία Alsthom δεν θα μπορούσε να αντιτάξει τέτοιου 
είδους ρήτρες στην εταιρία HAT. Από αυτό προκύπτει ότι οι γαλλικές εταιρίες 
θα βρίσκονταν σε μειονεκτικότερη θέση έναντι των ξένων αντισυμβαλλομένων 
τους. 
Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δεν αρνήθηκε ότι η γαλλική νομολογία 
θα μπορούσε να νοθεύσει τον ανταγωνισμό, αλλά έκρινε ότι δεν είναι αντίθετη 
προς το κοινοτικό δίκαιο. 
43 Απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 1991, υποθ. C-339/89, Συλλογή 1991, σελ. 120 
75 
Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι η νομολογία αυτή αναπτύχθηκε για λόγους 
προστασίας των αγοραστών και είναι αντίθετη με τη σύναψη συμφωνιών που 
αντιβαίνουν στο άρθρο 85 της Συνθήκης. Οσον αφορά το άρθρο 34, το οποίο 
απαγορεύει την επιβολή ποσοτικών περιορισμών επί των εξαγωγών καθώς και μέτρα 
ισοδυνάμου αποτελέσματος, το Δικαστήριο έκρινε ότι η γαλλική νομολογία 
εφαρμόζεται χωρίς διακρίσεις σε όλες τις εμπορικές σχέσεις που διέπονται από 
το γαλλικό δίκαιο καθώς και ότι δεν έχει ως αντικείμενο ούτε ως συνέπεια τον 
περιορισμό των εξαγωγών ειδικά, ευνοώντας έτσι την εγχώρια παραγωγή και 
αγορά. Το Δικαστήριο υπενθύμισε επίσης ότι, στο πλαίσιο των διεθνών 
συμβάσεων, οι συμβαλλόμενοι είναι γενικά ελεύθεροι να καθορίζουν το δίκαιο 
που θα διέπει τις συμβατικές τους σχέσεις και ότι, κατά συνέπεια, μπορούν να 
αποφύγουν την υπαγωγή στο γαλλικό δίκαιο. 
Είναι αλήθεια ότι η απόφαση αυτή αφορά εμπορική υπόθεση. Ωστόσο, προκειμένου 
να εξασφαλισθεί η προστασία των καταναλωτών, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι 
οι εθνικές διατάξεις που περιέχουν προϋποθέσεις εγγύησης, ευνοϊκότερες για 
τους καταναλωτές, δεν θεωρούνται a priori αντίθετες προς το κοινοτικό δίκαιο. 
Εξάλλου η υπόθεση αυτή αποδεικνύει ότι οι διαφορές μεταξύ των εθνικών νόμων 
μπορούν πράγματι να δημιουργήσουν θέματα σχετικά με την ανταγωνιστική θέση 
των διαφόρων οικονομικών φορέων. 
4.2 Jakob Handtke κατά TMCS44 
Στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υποβλήθηκε προδικαστικό ερώτημα που 
αφορούσε την ερμηνεία του άρθρου 5, εδάφιο 1 της σύμβασης των Βρυξελλών 
σχετικά με τη δικαιοδοσία των δικαστηρίων και την εκτέλεση των αποφάσεων σε 
θέματα αστικού και εμπορικού δικαίου. Το ζήτημα αφορούσε τον καθορισμό του 
αρμόδιου δικαστηρίου στην περίπτωση προσφυγής που ασκήθηκε από τον αγοραστή 
ενός προϊόντος κατά του κατασκευαστή. Το άρθρο 5, εδάφιο 1 της σύμβασης 
προβλέπει ότι, σε βεματα συμβάσεων, ο εναγόμενος που κατοικεί στην επικράτεια 
ενός κράτους μέλους μπορεί να εναχθεί σε άλλο κράτος μέλος, ενώπιον του 
δικαστηρίου του τόπου όπου εκπληρώθηκε ή πρέπει να εκπληρωθεί η υποχρέωση που 
χρησιμοποιείται ως βάση της αγωγής. 
Σύμφωνα με τη γαλλική νομολογία ο κατασκευαστής ευθύνεται αλληλέγγυα με τον 
πωλητή για τη νόμιμη εγγύηση των προϊόντων έναντι του τελικού αγοραστή. Η 
ευθύνη αυτή έχει συμβατική φύση. 
Στη συγκεκριμένη περίπτωση η οποία αφορά την πώληση βιομηχανικού εξοπλισμού, 
44 Απόφαση της 17ης Ιουνίου 1992, υποθ. C-26/91, Συλλογή 1992, σελ. 3967 
76 
ο γάλλος αγοραστής αξίωνε να ασκήσει κοινή αγωγή, ενώπιον των γαλλικών 
δικαστηρίων, τόσο κατά του γάλλου πωλητή όσο και του γερμανού κατασκευαστή. 
Το Δικαστήριο ερμήνευσε την έννοια "των θεμάτων που αφορούν τις συμβάσεις" με 
ανεξάρτητο τρόπο κάνοντας κυρίως αναφορά στο σύστημα και τους στόχους της 
Σύμβασης και δήλωσε ότι ο κανόνας της ειδικής δικαιοδοσίας που προβλέπεται 
από το άρθρο 5, εδάφιο 1 της Σύμβασης δεν μπορεί να εφαρμοσθεί στην εν λόγω 
διαφορά μεταξύ του μεταγενέστερου αγοραστή προϊόντος και του κατασκευαστή 
διότι παρόμοια εφαρμογή δεν προβλέπεται για τον τελευταίο και, ως εκ τούτου, 
είναι ασυμβίβαστη με την αρχή της ασφάλειας του δικαίου. Επιπλέον το 
Δικαστήριο διευκρίνισε ότι ο κατασκευαστής δεν έχει καμία συμβατική σχέση με 
το μεταγενέστερο αγοραστή και δεν έχει αναλάβει καμία υποχρέωση συμβατικής 
φύσης έναντι του αγοραστή αυτού, του οποίου την ταυτότητα και την κατοικία 
μπορεί δικαιολογημένα να αγνοεί. Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, στα 
περισσότερα από τα συμβαλλόμενα κράτη, η ευθύνη του κατασκευαστή έναντι του 
μεταγενέστερου αγοραστή για ελαττώματα του πωληθέντος δεν θεωρείται ότι 
προκύπτει από τη σύμβαση. Αρνήθηκε συνεπώς να επεκτείνει την εφαρμογή του 
άρθρου 5 της σύμβασης και στη σχέση μεταξύ του παραγωγού και του αγοραστή. 
Σύμφωνα με το Δικαστήριο, οι κανόνες της ειδικής δικαιοδοσίας που προβλέπει η 
σύμβαση και συγκεκριμένα το άρθρο 5, εδάφιο 1 πρέπει να ερμηνεύονται στενά 
δεδομένου ότι παρεκκλίνουν από τη γενική αρχή σύμφωνα με την οποία ο 
εναγόμενος προσάγεται ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους της 
κατοικίας του. 
Η Επιτροπή, στις παρατηρήσεις που υπέβαλε στο Δικαστήριο, είχε υιοθετήσει 
άλλη θέση ζητώντας από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει την ευθεία αγωγή του 
μεταγενέστερου αγοραστή κατά του κατασκευαστή ως αγωγή που προκύπτει από τη 
σύμβαση αρκεί ο χαρακτηρισμός αυτός να καθιστά αρμόδιο το ίδιο δικαστήριο με 
εκείνο ενώπιον του οποίου ασκήθηκε η αγωγή του πωλητή κατά του κατασκευαστή. 
Το Δικαστήριο δεν ανέλυσε με περισσότερες λεπτομέρειες τη σχέση που υπάρχει 
μεταξύ του άρθρου 5, εδάφιο 1 και του άρθρου 5, εδάφιο 3 της σύμβασης των 
Βρυξελλών, που προβλέπει ότι, όσον αφορά τις ενοχές από αδικοπραξία ή οιονεί 
αδικοπραξία, ο εναγόμενος μπορεί να προσαχθεί ενώπιον των δικαστηρίων του 
τόπου όπου έλαβε χώρα το ζημιογόνο γεγονός. Τόσο ο γενικός εισαγγελέας όσο 
και η Επιτροπή καθώς και η γερμανική κυβέρνηση επέστησαν την προσοχή του 
Δικαστηρίου στο τελευταίο αυτό σημείο. Το Δικαστήριο όμως δεν απάντησε στο 
ερώτημα εάν η ευθεία αγωγή για κρυφά ελαττώματα πρέπει συνεπώς να διέπεται 
από τους κανόνες για τη δικαιοδοσία που προβλέπει το άρθρο 5, εδάφιο 3. 
Μπορούμε να υποθέσουμε ότι η απάντηση θα ήταν καταφατική δεδομένου ότι η 
ευθύνη από αδικοπραξία είναι μια υπολειμματική έννοια που περιλαμβάνει όλες 
τις μορφές μη συμβατικής ευθύνης. Το προδικαστικό ερώτημα όμως δεν αναφερόταν 
στο σημείο αυτό. 
77 
Καθίσταται σαφές ότι η εκτίμηση του Δικαστηρίου όσον αφορά τη φύση της 
ευθύνης του κατασκευαστή έναντι του μεταγενέστερου αγοραστή του προϊόντος 
περιορίζεται στο σκοπό της εφαρμογής της σύμβασης των Βρυξελλών και ότι 
ουδόλως προσβάλλει την εγκυρότητα της κοινοποίησης που προβλέπει το γαλλικό 
πραγματικό δίκαιο. Παρ' όλα αυτά, η απόφαση αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό 
παράδειγμα των προβλημάτων που μπορούν να ανακύψουν λόγω της πολυμορφίας των 
εθνικών νόμων4^. 
5. Εκτίμηση 
Το νομοθετικό οπλοστάσιο που υπάρχει εν ονόματι της κοινοτικής πολιτικής υπέρ 
των καταναλωτών παραμένει ανίσχυρο και ελλιπές. Βέβαια, οι πρωτοβουλίες τις 
οποίες περιγράψαμε παραπάνω συμβάλλουν, με τρόπο κατά το μάλλον ή ήττον 
λεπτό, στην επεξεργασία ενός κοινοτικού πλαισίου σχετικά με την εγγύηση των 
προϊόντων, δεδομένου ότι σκοπό έχουν την καθιέρωση, σε ορισμένους τομείς, 
ενός ελάχιστου βαθμού προστασίας του καταναλωτή και επιδιώκουν την εξάλειψη, 
σε ορισμένες περιπτώσεις, συμβατικών όρων που περιορίζουν την εγγύηση την 
οποία δικαιούται ο καταναλωτής με βάση νομοθετικές και κανονιστικές 
διατάξεις. Μέχρι στιγμής, όμως, κανένα κοινοτικό μέσο σχετικό με την πολιτική 
έναντι των καταναλωτών δεν υπερέβη το συμπληρωματικό στάδιο το οποίο 
συνίσταται στη ρύθμιση, μέσω της εναρμόνισης, του ίδιου του περιεχομένου του 
δικαίου της εγγύησης, όπως αυτό προβλέπεται από τις εθνικές νομοθεσίες. 
Επιπλέον, πρέπει να επισημανθεί ότι, παρ'όλα τα κενά που υπάρχουν στον τομέα 
της ενημέρωσης των καταναλωτών για θέματα εγγύησης πριν και κατά τη σύναψη 
της σύμβασης, οι κοινοτικές πρωτοβουλίες που επιβάλλουν στον παραγωγό/πωλητή 
να παρέχει πληροφορίες που θα είναι περισσότερο ή λιγότερο σημαντικές δεν 
περιλαμβάνουν ως υποχρεωτικό περιεχόμενο την παροχή πληροφοριών σχετικά με 
τους όρους της εγγύησης46. 
Β. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
1. Η οδηγία τον IWBWMQO βχετικά με τ κ καταχρηστικές ρήτρες τ«ν ουμβάσε«ν 
που συνάπτονται με καταναλωτές 
45 Το γεγονός αυτό δεν θα είχε ως συνέπεια όμως αρμόδιο δικαστήριο να είναι 
εκείνο της κατοικίας του αγοραστή. 
Βλ. σχετικά τα συμπεράσματα του Γενικού Εισαγγελέα στην υπόθεση αυτή, 
σημείο 31. 
46 Βλέπε την οδηγία σχετικά με τις συμβάσεις με διαπραγματεύσεις που 
γίνονται εξ αποστάσεως C0M(92) 11, της 21ης Μαΐου 1992, ΕΕ αριθ. C156 της 
23ης Ιουνίου 1992, σελ. 14, η οποία προβλέπει μεν τις πληροφορίες που 
πρέπει να δίδονται πριν από τη σύναψη της σύμβασης καθώς και κατά την 
εκτέλεση αυτής, παραβλέπει όμως το ζήτημα της εγγύησης. 
78 
Το άρθρο 6 παράγραφος 3 της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής αφορούσε, 
στην πραγματικότητα, την εμπορική εγγύηση και καθιέρωνε μια ελάχιστη περίοδο 
για τη δυνατότητα επίκλησης της εγγύησης του κατασκευαστή. Ήταν μια πρώτη 
προσπάθεια για την θέσπιση νομικών κανόνων σε κοινοτικό επίπεδο σε θέματα 
εμπορικής εγγύησης. Οπως είδαμε, αυτή η διάταξη δεν υπάρχει πια μέσα στο 
τελικό κείμενο της οδηγίας. 
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η οδηγία δεν μπορεί πια να επηρεάζει τους όρους 
που διέπουν τις εμπορικές εγγυήσεις. Η εγγύηση, όπως αυτή προσφέρεται από τον 
διανομέα ή τον κατασκευαστή, δεν μπορεί να θεωρηθεί δώρο: αποτελεί μέρος μιας 
εμπορικής στρατηγικής η οποία έχει ως στόχο την πώληση του προϊόντος και 
συνεπώς περιλαμβάνεται στην τελική τιμή του. Κατ' αυτό τον τρόπο, οι όροι της 
εγγύησης μπορεί να αποδειχθεί ότι δημιουργούν "ανισορροπία μεταξύ των 
δικαιωμάτων και των υποχρεώσων των συμβαλλομένων που απορρέουν από τη 
σύμβαση, η οποία βλάπτει τον καταναλωτή". Αυτό θα ίσχυε στην περίπτωση όρων 
που θα αντέβαιναν στην ίδια την αρχή της εγγύησης (παράλογοι όροι σχετικά με 
την επίκληση ή τον αποκλεισμό της εγγύησης, για παράδειγμα) ή που θα 
κινδύνευαν να παραπλανήσουν τον καταναλωτή ως προς τα δικαιώματα του. 
Η εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες στον τομέα των 
εμπορικών εγγυήσεων είναι εν τούτοις τυχαία και ριψοκίνδυνη και συχνά 
εξαρτάται από τη στάση που υιοθετούν οι εθνικοί δικαστές (ή άλλες αρμόδιες 
αρχές) σχετικά με: 
το ίδιο το ζήτημα της εγγύησης ως δώρου το οποίο προσφέρεται εκούσια και 
ως εκ τούτου δεν μπορεί να υποβληθεί σε κανέναν έλεγχο σχετικά με 
"προϋποθέσεις" της παροχής του· 
τη διάκριση μεταξύ των όρων της εγγύησης οι οποίοι μπορούν να θεωρηθούν 
καταχρηστικοί και εκείνων που περιορίζονται στη στοιχειοθέτηση της 
εγγύησης, δηλαδή στον καθορισμό του "δώρου" που προσφέρεται στον 
καταναλωτή47· 
την ύπαρξη μιας πραγματικής σύμβασης (και συνεπώς συμβατικών ρητρών) 
μεταξύ του παραγωγού και του τελικού καταναλωτή, στην περίπτωση εγγύησης 
που προσφέρεται από τον παραγωγό. 
Εξάλλου, είναι πολύ γνωστό ότι η γερμανική νομολογία μόλις τώρα αρχίζει να 
βεβαιώνει δειλά ότι οι όροι των εμπορικών εγγυήσεων που προσφέρει ο 
κατασκευαστής μπορούν να υποβάλλονται στον έλεγχο του A.G.B. (νόμος σχετικός 
με τους γενικούς συμβατικούς όρους). 
47 Το άρθρο 4 παρ. 1 της οδηγίας ορίζει ότι η εκτίμηση του καταχρηστικού 
χαρακτήρα δεν αφορά τους όρους που καθορίζουν το αντικείμενο της 
σύμβασης. 
79 
2. Το δίκαιο του αντανωνιουού 
Μέχρι σήμερα, η κοινοτική πολιτική σχετικά με τις εγγυήσεις του κατασκευαστή 
περιστρεφόταν γύρω από την εφαρμογή του άρθρου 85 της Συνθήκης της Ρώμης 
σχετικά με την απαγόρευση συμφωνιών που περιορίζουν τον ανταγωνισμό4^. 
Πράγματι, από το 1977, η Επιτροπή, στην έβδομη έκθεση της σχετικά με την 
πολιτική του ανταγωνισμού καθόρισε την πολιτική της στον τομέα αυτό 
υπογραμμίζοντας ότι η εγγύηση που προσφέρεται στο πλαίσιο της εξυπηρέτησης 
μετά την πώληση εκ μέρους των κατασκευαστών διαρκών καταναλωτικών αγαθών 
πρέπει να ισχύει σε όλη την Κοινότητα, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος όπου 
αγοράσθηκε το προϊόν49. Η Επιτροπή, σε πολλές υποθέσεις με αντικείμενο 
συμφωνίες που έχουν κοινοποιηθεί, όπως και στην περίπτωση των κανονισμών για 
εξαίρεση ανά κατηγορία, ερμήνευσε ότι ο όρος της ισοδύναμης παροχής υπέρ των 
καταναλωτών, ο οποίος προβλέπεται από το άρθρο 85 παράγραφος 3 της Συνθήκης 
ΕΟΚ, επιβάλλει την εξαγωγή παρόμοιου συμπεράσματος^0. Πράγματι, η Επιτροπή 
θεωρεί - και η άποψη της επιβεβαιώθηκε επαρκώς από το Δικαστήριο των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων - ότι οι ρήτρες με τις οποίες κάποιος κατασκευαστής 
δεσμεύεται έναντι των διανομέων του ότι δεν θα παρέχει εγγύηση στους πελάτες 
των παράλληλων εισαγωγέων είναι κατ' αρχήν αντίθετες με το άρθρο 85 
παράγραφος 1 της Συνθήκης της Ρώμης και ότι οι σχετικές επιχειρήσεις μπορούν 
να υποχρεωθούν στην καταβολή προστίμου. Εξάλλου, η Επιτροπή είχε την ευκαιρία 
να προειδοποιήσει τους κατασκευαστές ότι οι συμφωνίες διανομής θα μπορούσαν 
να κριθούν ασυμβίβαστες με τους κανόνες του ανταγωνισμού στην περίπτωση που 
οι εγγυήσεις που προσφέρονται στους καταναλωτές δεν θα ίσχυαν σε όλη την 
Κοινότητα για προϊόντα που αγοράσθηκαν σε οποιοδήποτε κράτος51. 
Η θεμελιώδης αρχή που καθιερώνεται σε θέματα ανταγωνισμού είναι τέτοια ώστε ο 
παραγωγός δεν μπορεί να περιορίσει την εγγύηση μόνο στα προϊόντα που 
αγοράσθηκαν στο πλαίσιο οποιουδήποτε δικτύου διανομής. Επίσης, όταν ο 
παραγωγός διανέμει τα προϊόντα του με βάση σύστημα επιλεκτικής διανομής, 
οφείλει να επιβάλλει στα μέλη του δικτύου την υποχρέωση να ενεργοποιούν την 
εγγύηση ανεξάρτητα από τον τόπο της αγοράς. Οσον αφορά τους όρους της 
εγγύησης για κάποιο προϊόν που έτυχε παράλληλης εισαγωγής, η Επιτροπή 
τασσόταν πάντοτε υπέρ της αρχής σύμφωνα με την οποία οι υποχρεώσεις με βάση 
48 Ως έγγραφα σημαντικά για την πολιτική αυτή μπορούν να θεωρηθούν η απόφαση 
της Επιτροπής της 23/10/78 (Zanussi), ΕΕ L322 της 16/11/78, σελ. 36 και 
εκείνη της 10/12/84 (Ideal Standard), ΕΕ L20 της 24/1/85, σελ. 38- η 
απόφαση Hasselblad της 21/2/84, Υποθ. 86/92, Συλλ. 1984, σελ. 883· η 
απόφαση ETA (Swatch) της 10/12/85, Υποθ. 31/85, Συλλ. 85, σελ. 3933 και 
οι κανονισμοί της Επιτροπής αριθ. 123/85 της 12/12/84 (ΕΕ L17 της 
18/1/85, σελ. 16 - διανομή αυτοκινήτων οχημάτων) και 4087/88 της 30/11/88 
(ΕΕ L359 της 28/12/88, σελ. 46 - συμφωνίες franchise). 
49 7η έκθεση αριθ. 17-20 και ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση 
αρνητικής βεβαίωσης (όροι εγγύησης Zanussi), ΕΕ αριθ. C313 της 29ης 
Δεκεμβρίου 1977, σελ. 14. 
50 Βλ. πίνακα των σχετικών τομέων στη 16η έκθεση για την πολιτική 
ανταγωνισμού, 1986, σημείο 56. Στην εν λόγω έκθεση, η Επιτροπή 
επιβεβαίωσε και πάλι ρητά την αρχή της ισχύος της εγγύησης του παραγωγού 
σε όλη την Κοινότητα. 
51 Δελτίο των ΕΚ 11-1986, σημείο 2.1.77 
80 
την εγγύηση εκπληρώνονται από το διανομέα που είναι εγκαταστημένος στην 
επικράτεια κράτους μέλους της Κοινότητας όπου χρησιμοποιήθηκε η συσκευή, με 
βάση τους σχετικούς όρους. Η αρχή αυτή επιβεβαιώθηκε το 1987, στην υπόθεση 
Sony52. 
Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων επιβεβαίωσε τη θεωρία της Επιτροπής 
σε δύο θεμελιώδεις αποφάσεις του: την απόφαση Hasselblad53 , το 1984 και την 
απόφαση Swatch54 το επόμενο έτος. 
Στην πρώτη απόφαση, το Δικαστήριο έπρεπε να αποφανθεί αναφορικά με τη σχέση 
μεταξύ της εμπορικής εγγύησης που παραχωρεί ο παραγωγός και των περαιτέρω 
εγγυήσεων που προσφέρουν οι ίδιοι οι διανομείς. Το Δικαστήριο διευκρίνισε 
σχετικά ότι οι ρήτρες ή οι πρακτικές με τις οποίες παραχωρούνται ορισμένα 
ειδικά προνόμια στους πελάτες των αναγνωρισμένων διανομέων από τους ίδιους 
τους διανομείς αυτούς, όπως για παράδειγμα η παράταση της διάρκειας της 
εγγύησης ή η μεγαλύτερη ταχύτητα στην εξυπηρέτηση, πρέπει να θεωρούνται 
έγκυρες, αρκεί οι πελάτες των παράλληλων διανομέων να μπορούν να επωφελούνται 
από τη συνήθη εγγύηση του κατασκευαστή. Αντίθετα, το Δικαστήριο δήλωσε ότι 
είναι βασικό τα προϊόντα που εισάγονται παράλληλα να επωφελούνται πλήρως από 
τη συνήθη εγγύηση που προσφέρει ο κατασκευαστής. 
Στο πλαίσιο της εφαρμογής της πολιτικής του ανταγωνισμού σε θέματα εμπορικής 
εγγύησης του παραγωγού, η απόφαση Swatch έχει πρωταρχική σημασία. Τα ρολόγια 
Swatch τέθηκαν στο εμπόριο μέσω αποκλειστικών "πρακτόρων"-διανομέων, στους 
οποίους παραχωρούνταν μια ορισμένη "εδαφική επικράτεια". Οι συμβάσεις 
διανομής επέβαλαν στους πράκτορες ελάχιστες ποσοστώσεις αγοράς. Τα ρολόγια 
αυτά έφεραν εγγύηση του παραγωγού για 12 μήνες από την ημέρα της αγοράς τους 
από τον καταναλωτή, αλλά για 18 μήνες το πολύ μετά την παράδοση τους στους 
διανομείς55. Η συσκευασία κάθε ρολογιού περιείχε πιστοποιητικό εγγύησης του 
παραγωγού κατά οποιουδήποτε πραγματικού ελαττώματος ή κατασκευαστικού 
ελαττώματος για 12 μήνες από την ημέρα αγοράς. Σε περίπτωση ελαττώματος το 
ρολόι ανταλλασσόταν δεδομένου ότι αποκλειόταν η επισκευή λόγω του τρόπου 
κατασκευής του. 
Η υπόθεση έφθασε στο Δικαστήριο μέσω προδικαστικού ερωτήματος το οποίο 
υπέβαλε το Εμποροδικείο των Βρυξελλών στο πλαίσιο δίκης μεταξύ του παραγωγού 
(ΕΤΑ) και διαφόρων παράλληλων διανομέων. Η εταιρία ΕΤΑ αξίωνε να απαγορευθεί 
στους διανομείς αυτούς να συνοδεύουν τα ρολόγια Swatch με την εγγύηση της, 
δεδομένου ότι η τελευταία προέκυπτε από συμφωνία μεταξύ της ΕΤΑ και των 
αποκλειστικών της διανομέων και είχε συμβατικό χαρακτήρα, καθώς παραχωρούνταν 
μόνο για ρολόγια που πωλούνταν από το δίκτυο των διανομέων της. Η άρνηση 
παραχώρησης της εγγύησης δικαιολογιόταν και από την ανάγκη για έλεγχο της 
52 17η έκθεση σχετικά με την πολιτική του ανταγωνισμού, αριθ. 67. 
53 Απόφαση της 21ης Φεβρουαρίου 1984, HasseIblad/Επιτροπής, υποθ. 86/82, 
Συλλογή 1984, σελ. 883. 
54 Απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 1985, Etat Fabriques/SA DK Investments, υποθ. 
81/85, Συλλογή 1985, σελ. 3933. 
55 0 γενικός εισαγγελέας εξάλλου εξέφρασε την έκπληξη του για τη ρήτρα αυτή, 
διότι δεν υπήρχε τρόπος, δυνάμει της σχετικότητας των συμβάσεων, "να 
μπορέσει ο παραγωγός να αποδεσμευθεί από τη ρητή δέσμευση που συνοδεύει 
το πωληθέν, με την επίκληση του όρου για τη διάρκεια του αποθέματος, ο 
οποίος μπορεί να αντιταχθεί μόνο κατά του αντιπροσώπου". 
81 
τήρησης της μέγιστης προθεσμίας για τη διατήρηση αποθεμάτων που επιβαλλόταν 
στους διανομείς. Το Δικαστήριο δεν δέχθηκε την επιχειρηματολογία της ΕΤΑ και 
αποφάσισε ότι "ρήτρα η οποία περιλαμβάνεται σε σύμβαση αποκλειστικής 
διανομής, με την οποία ο κατασκευαστής δεσμεύεται έναντι του αποκλειστικού 
του αντιπροσώπου να παρέχει εγγύηση για τα προϊόντα του μετά την πώληση στον 
καταναλωτή και δυνάμει της οποίας αρνείται την παροχή εγγύησης στους πελάτες 
των παράλληλων διανομέων, είναι ασυμβίβαστη με το άρθρο 85 παράγραφος 1 της 
Συνθήκης ΕΟΚ, στο βαθμό που ο περιορισμός του ανταγωνισμού που πιθανώς να 
προκληθεί, επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών". 
Πολύ πρόσφατα, σε απόφαση56 σχετικά με προδικαστικό ερώτημα που αναφερόταν 
στην έννοια της παραπλανητικής διαφήμισης όπως αυτή καθορίζεται στην οδηγία 
84/450/ΕΟΚ, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε πλήρως αυτή τη νομολογία προχωρώντας 
ακόμη περισσότερο. Ένα από τα ερωτήματα που τέθηκε στο Δικαστήριο από το 
δικαστήριο της παραπομπής αφορούσε τον υποτιθέμενο παραπλανητικό χαρακτήρα 
μιας ανακοίνωσης που περιείχε η διαφήμιση ενός ανεξάρτητου πωλητή 
αυτοκινήτων, η οποία αναφερόταν στην εγγύηση του κατασκευαστή57 . Σύμφωνα με 
το Δικαστήριο, παρόμοια ανακοίνωση "δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ως 
παραπλανητική διαφήμιση δεδομένου ότι ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα". Το 
Δικαστήριο, προκειμένου να αιτιολογήσει τη λύση αυτή, περιορίσθηκε να 
αναφερθεί στην απόφαση Swatch δηλώνοντας "ότι ένα σύστημα εγγύησης σύμφωνα με 
το οποίο ο προμηθευτής αγαθών περιορίζει την εγγύηση μόνο στους πελάτες του 
αποκλειστικού του αντιπροσώπου θέτει τον τελευταίο και τους μεταπωλητές του 
σε πλεονεκτικότερη θέση σε σχέση με τους εισαγωγείς και παράλληλους διανομείς 
και, επομένως, πρέπει να θεωρείται ότι έχει ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τον 
περιορισμό του ανταγωνισμού με την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1 της 
Συνθήκης". Αξίζει να υπογραμμισθεί ότι το Δικαστήριο παρέβλεψε τα ειδικά 
χαρακτηριστικά των συγκεκριμένων προϊόντων και τους όρους ενεργοποίησης της 
εγγύησης. Πραγματικά, η υπόθεση Swatch αφορούσε προϊόντα μαζικής παραγωγής 
και χαμηλής τιμής τα οποία, σύμφωνα με το ίδιο το Δικαστήριο, " δεν εμπίπτουν 
στην κατηγορία των προϊόντων για τα οποία πρέπει να δεχόμαστε ορισμένους 
περιορισμούς εγγενείς με το σύστημα επιλεκτικής διανομής και τους οποίους 
επιβάλλει η ανάγκη να διατηρηθεί ένα εξειδικευμένο εμπόριο ικανό να παρέχει 
ειδικές υπηρεσίες για προϊόντα υψηλής ποιότητας και τεχνολογίας"58. 
Αντίθετα, η εν λόγω υπόθεση αφορούσε την εγγύηση αυτοκινήτων, δηλαδή αγαθών 
ιδιαίτερα πολύπλοκης τεχνολογίας, τα οποία κυκλοφορούσαν στην αγορά μέσω 
συστήματος επιλεκτικής και αποκλειστικής διανομής το οποίο εξάλλου ετύγχανε 
εξαίρεσης με βάση τον κανονισμό 123/85 ο οποίος περιέχει ειδικές διατάξεις σε 
βέματα εγγύησης. Το Δικαστήριο όμως, στο πλαίσιο της υπόθεσης αυτής, δεν 
αναφέρθηκε πιο συγκεκριμένα στις διατάξεις που περιέχει ο εν λόγω 
κανονισμός5^. 
56 Απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 1992. Διενέργεια ανακρίσεως κατά X, γνωστή ως 
απόφαση Bergerac, υποθ. C-373/90, Συλλογή 1992, σελ. 131. 
57 Σε διαφημίσεις στον τύπο αναγραφόταν "αγοράστε το καινούριο σας 
αυτοκίνητο φθηνότερα", με την ένδειξη "εγγύηση ενός έτους από τον 
κατασκευαστή". 
58 Σκεπτικό αριθ. 16. 
59 Μιμούμενο κατά κάποιο τρόπο την Επιτροπή, η οποία, στις προτάσεις της, 
εξέφρασε τη γνώμη ότι τα εισαγόμενα αυτοκίνητα έπρεπε να φέρουν την 
εγγύηση του κατασκευαστή και στη χώρα εισαγωγής, χωρίς να αναφέρεται με 
λεπτομέρειες στους αυστηρότερους όρους που προβλέπει ο κανονισμός 123/85. 
82 
2.1. Κανονισμοί 1983/83 και 1984/83 σχετικά με κατηγορίες συμφωνιών 
αποκλειστικής διανομής και αποκλειστικής αγοράς αντίστοιχα60. 
Οι εν λόγω κανονισμοί εξαίρεσης ανά κατηγορία περιέχουν μια απλή αναφορά στην 
εγγύηση που δεν επηρεάζει την προώθηση των συμφερόντων των καταναλωτών : 
πράγματι, περιορίζονται στην επισήμανση ότι οι υποχρεώσεις του διανομέα σε 
θέματα εξυπηρέτησης της πελατείας και εγγύησης οι οποίες του επιβάλλονται από 
τον αντισυμβαλλόμενο του δεν παρεμποδίζουν την εξαίρεση ανά κατηγορία. 
2.2. 0 κανονισμός 123/85 σχετικά με τις συμφωνίες διανομής και 
εξυπηρέτησης των πελατών πριν και μετά την πώληση αυτοκινήτων 
οχημάτων61. 
0 κανονισμός62 αυτός αναφέρεται στην εξαίρεση ανά κατηγορία των συμφωνιών 
αποκλειστικής και επιλεκτικής διανομής στον τομέα των αυτοκινήτων. Παρόμοιες 
συμφωνίες έχουν γίνει αποδεκτές από την Επιτροπή, κυρίως διότι φαίνονται να 
παρουσιάζουν, στα επίπεδα της πώλησης και της εξυπηρέτησης των πελατών μετά 
την πώληση, οικονομικά πλεονεκτήματα σε σχέση με το διαχωρισμό αυτών των δύο 
δραστηριοτήτων. 
Πάντως, σύμφωνα με την αρχή της απαγόρευσης των συμφωνιών που περιέχεται στο 
άρθρο 85 της Συνθήκης ΕΟΚ, οι συμφωνίες αυτές δεν μπορούν να έχουν ως τελικό 
αποτέλεσμα την κατάργηση του ανταγωνισμού ούτε τη στεγανοποίηση των εθνικών 
αγορών63 . Προκειμένου να αποτραπεί αυτό το αποτέλεσμα, ο κανονισμός έχει ως 
στόχο του να παρέχει στον καταναλωτή μια ελάχιστη προστασία επιτρέποντας του, 
στην περίπτωση που αγοράζει προϊόν στο εξωτερικό, να επικαλείται την εγγύηση 
έναντι του τοπικού του διανομέα. Πραγματικά, το άρθρο 5 παράγραφος 1 σημείο 1 
του εν λόγω κανονισμού θέτει ως προϋπόθεση της εξαίρεσης, όλες οι 
επιχειρήσεις του δικτύου διανομής κάποιας μάρκας να εξασφαλίζουν τη δωρεάν 
εγγύηση και την εξυπηρέτηση μετά από διάφορες ειδοποιήσεις, κάθε οχήματος 
αυτής της μάρκας, ανεξάρτητα από τον τόπο αγοράς του οχήματος στην κοινή 
αγορά. 
Πρόκειται για την έμμεση αναγνώριση του δικαιώματος του καταναλωτή να 
προβαίνει σε αγορές οπουδήποτε εντός της Κοινότητας και να επωφελείται από 
την εγγύηση κυρίως μέσω του τοπικού αντιπροσώπου του δικτύου. Εξάλλου, η 
ανακοίνωση της Επιτροπής που αφορά τον εν λόγω κανονισμό επισημαίνει ότι ο 
τελικός χρήστης δεν πρέπει να παρεμποδίζεται καταχρηστικά ως προς την 
ελευθερία επιλογής του τόπου αγοράς του οχήματος, στο πλαίσιο της κοινής 
αγοράς. Η ανακοίνωση αναφέρει ως παράδειγμα την άρνηση των διανομέων να 
παράσχουν εξυπηρέτηση με βάση την εγγύηση για οχήματα που δεν έχουν πωλήσει 
60 ΕΕ L 173 της 22ας Ιουνίου 1983, σελ. 1 επόμ. και 5 επόμ. 
61 ΕΕ C17 της 18ης Ιανουαρίου 1985. 
62 Οπως οι κανονισμοί 1983/83 και 1984/83, ο κανονισμός 123/85 περιέχει και 
αυτός διάταξη σύμφωνα με την οποία η δέσμευση του διανομέα να τηρεί την 
εγγύηση παρέχοντας δωρεάν εξυπηρέτηση μετά από σχετικές υποδείξεις δεν 
παρεμποδίζει τη χορήγηση του ευεργετήματος της εξαίρεσης. 
63 Πρέπει να τονισθεί σχετικά η σημασία που αποδίδεται στο έργο του 
ενδιαμέσου· βλ. την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το σαφή 
προσδιορισμό της δραστηριότητας των ενδιαμέσων στον τομέα των 
αυτοκινήτων. ΕΕ C329 της 18ης Δεκεμβρίου 1991. 
83 
οι ίδιοι, αλλά που έχουν εισαχθεί από άλλα κράτη μέλη. Είναι αλήθεια ότι στο 
παρελθόν η Επιτροπή είχε λάβει πολλές καταγγελίες καταναλωτών, κυρίως από το 
BEUC, οι οποίες αφορούσαν τις ανυπέρβλητες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι 
καταναλωτές κατά τις ιδιωτικές εισαγωγές οχημάτων, ιδίως με τη μορφή απειλών 
για μη παροχή υπηρεσιών με βάση την εγγύηση64. 
Πάντως, αυτή η δυνατότητα επιλογής του καταναλωτή περιορίζεται από το γεγονός 
ότι οι υποχρεώσεις του τοπικού αντιπροσώπου είναι διπλά περιορισμένες: αφενός 
όσον αφορά τις υποχρεώσεις που ο ίδιος ανέλαβε μέσα στη δική του σύμβαση 
διανομής και αφετέρου όσον αφορά τις υποχρεώσεις του διανομέα που πώλησε το 
όχημα ή εκείνες που ανέλαβε ο κατασκευαστής. Κατ'αυτό τον τρόπο εφαρμόζεται 
το λιγότερο ευνοϊκό καθεστώς εις βάρος του καταναλωτή. 
64 βλ. σχετικά την καταγγελία του BEUC στην υπόθεση Ford Garantie 
Deutschland, στη 13η έκθεση για τον ανταγωνισμό, αριθ. 104 και 105. Μετά 
από παρέμβαση της Επιτροπής, οι διανομείς έπαψαν να απειλούν με άρνηση 
παροχής υπηρεσιών με βάση την εγγύηση. 
84 
Η υποχρέωση αυτή καθιερώνεται από το άρθρο 10 το οποίο επισημαίνει ότι η 
Επιτροπή μπορεί να καταργήσει το προνόμιο της εξαίρεσης εάν διαπιστώσει ιδίως 
ότι ο κατασκευαστής ή κάποια επιχείρηση του δικτύου του παρεμποδίζει συνεχώς 
και συστηματικά, υπερβαίνοντας το πλαίσιο της εξαίρεσης που παρέχει ο 
κανονισμός, τους τελικούς χρήστες να επωφεληθούν από την εξυπηρέτηση μετά την 
πώληση για τα οχήματα που αγόρασαν μέσα στην κοινή αγορά. 
Αμέσως μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού 123/85, πολλοί καταναλωτές 
βρέθηκαν αντιμέτωποι με την άρνηση παροχής εξυπηρέτησης με βάση την εγγύηση 
στην περίπτωση παράλληλων εισαγωγών. Παρ'όλα αυτά, η Επιτροπή, στην οποία 
προσέφυγαν καταναλωτές ή ενδιάμεσα πρόσωπα, έχει συστηματικά ζητήσει από τις 
σχετικές επιχειρήσεις να θέσουν τέλος στις πρακτικές αυτές. Στις περισσότερες 
περιπτώσεις, οι καταγγελίες διευθετήθηκαν με αυτή την ανταλλαγή 
αλληλογραφΙ ας65. 
Μέχρι σήμερα, φαίνεται ότι η άρνηση της εγγύησης προέρχεται περισσότερο από 
μεμονωμένους διανομείς και ότι δεν είναι συμπεριφορά που έχει συμφωνηθεί 
μεταξύ των μελών του δικτύου διανομής. Εν τούτοις, δεν θέτει μεν βασικά 
προβλήματα στο πλαίσιο του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού, προκαλεί 
όμως πάντα σοβαρά προβλήματα στους καταναλωτές οι οποίοι πέφτουν θύματα 
μεμονομένων ιδιαζουσών συμπεριφορών. 
2.3. Ο κανονισμός αριθ. 4087/88 της Επιτροπής σχετικά με τις κατηγορίες 
συμφωνιών franchise66. 
Οπως και στην περίπτωση του προαναφερθέντος κανονισμού, ο κανονισμός 
εξαίρεσης σχετικά με τις συμφωνίες franchise σκοπό έχει να επιτρέψει στον 
καταναλωτή να προβεί σε ιδιωτικές εισαγωγές. Η δυνατότητα αυτή καθιερώνεται 
στο άρθρο 5(ζ) το οποίο προβλέπει ότι η εξαίρεση παραχωρείται μόνο υπό τον 
όρο ότι οι δικαιοδόχοι είναι ελεύθεροι να παρέχουν, στα πλαίσια της κοινής 
αγοράς, τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που αποτελούν το αντικείμενο της 
franchise προς τελικούς χρήστες ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους. 
Συνεπώς η Επιτροπή εκτιμά ότι στη δυνατότητα των καταναλωτών να προχωρήσουν 
σε παράλληλες εισαγωγές πρέπει να προστεθεί και η δυνατότητα να μπορούν να 
ζητούν την παροχή υπηρεσιών με βάση την εγγύηση και στις χώρες διαμονής 
τους. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία έχει να αναλάβει το δίκτυο των δικαιοδόχων 
65 βλ. 16η έκθεση για την πολιτική ανταγωνισμού, αριθ. 30. 
66 ΕΕ αριθ. L359 της 28ης Δεκεμβρίου 1988. 
85 
να προωθήσει την εικόνα του ενιαίου σήματος την οποία προσπαθεί να 
δημιουργήσει : πράγματι, ο καταναλωτής μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις 
αντιλαμβάνεται ότι συναλλάσσεται με έναν ανεξάρτητο έμπορο, ενώ τις 
περισσότερες φορές νομίζει ότι ο συνομιλητής του είναι απλώς ένας 
αντιπρόσωπος του παραγωγού/εμπόρου (δικαιοπαρόχου). Κατά συνέπεια, η Επιτροπή 
φρονεί ότι, εάν οι δικαιοδόχοι πρέπει να παρέχουν εγγύηση για τα προϊόντα του 
δικαιοπαρόχου τους, η υποχρέωση αυτή πρέπει να εφαρμόζεται και όσον αφορά τα 
προϊόντα που προμηθεύει ο δικαιοπάροχος, άλλοι δικαιοδόχοι ή άλλοι 
εξουσιοδοτημένοι διανομείς. Η αρχή αυτή καθιερώνεται από το άρθρο 4 β) 
σύμφωνα με το οποίο: "στην περίπτωση που ο δικαιοπάροχος υποχρεώνει το 
δικαιοδόχο να παρέχει εγγυήσεις για τα προϊόντα του δικαιοπαρόχου, η 
υποχρέωση αυτή ισχύει για προϊόντα που διατίθενται από οποιοδήποτε μέλος του 
δικτύου franchise ή από οποιονδήποτε άλλο διανομέα που παρέχει τέτοιες 
εγγυήσεις." Η υποχρέωση αυτή αποτελεί θεμελιώδη όρο για την εξαίρεση ανά 
κατηγορία. Κατ'αυτόν τον τρόπο, όσον αφορά τις εξαιρούμενες franchises, ο 
καταναλωτής πρέπει να έχει το δικαίωμα να ζητά την παροχή υπηρεσιών με βάση 
την εγγύηση από τον ενδιάμεσο οποιουδήποτε μέλους του δικτύου franchise όχι 
μόνο για τα προϊόντα που πωλούν οι δικαιοδόχοι, αλλά και για τα προϊόντα του 
δικαιοπαρόχου που πωλούν οι διανομείς οι οποίοι εμπίπτουν σε άλλες μορφές 
επιλεκτικής διανομής. 
2.4. Εκτίμηση 
Ένας από τους στόχους του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού είναι να 
καταστεί δυνατό για τον καταναλωτή να προβαίνει σε ιδιωτικές εισαγωγές. 
Παρόμοια δυνατότητα δεν του επιτρέπει μόνο να επωφελείται από μία συμφέρουσα 
τιμή βραχυπρόθεσμα, αλλά μεσοπρόθεσμα του αναγνωρίζει σημαντικό ρόλο κατά τη 
διαδικασία εξόδου των αγορών από την απομόνωση. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η 
δυνατότητα παροχής υπηρεσιών με βάση την εγγύηση και την εξυπηρέτηση μετά την 
πώληση στη χώρα διαμονής κάποιου προσώπου αποτελεί αναγκαίο επακόλουθο αυτής 
της δυνατότητας ιδιωτικών εισαγωγών. Η συμβολή του κοινοτικού δικαίου του 
ανταγωνισμού στην εφαρμογή ενός φορολογικού συστήματος εγγύησης φαίνεται όμως 
να είναι αρκετά περιορισμένη όσον αφορά την ειδική προστασία των καταναλωτών. 
Πράγματι, 
το δίκαιο του ανταγωνισμού περιορίζεται στην επιβολή υποχρέωσης στον 
παραγωγό, που προσφέρει μια εγγύηση, να εξασφαλίζει ότι η εγγύηση αυτή 
ισχύει σε όλη την Κοινότητα, χωρίς να ρυθμίζει την ύπαρξη της εγγύησης 
αυτής, το περιεχόμενο της ή τους όρους εφαρμογής της· 
86 
το δίκαιο του ανταγωνισμού αφορά μόνο τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων 
που διέπονται από το δίκαιο των συμφωνιών ή των δεσποζουσών θέσεων 
το δίκαιο του ανταγωνισμού επιβάλλει ορισμένες υποχρεώσεις στις 
επιχειρήσεις· αντίθετα, δεν δημιουργεί δικαιώματα από τα οποία να 
επωφελείται ο καταναλωτής. Οντως, η κύρωση η οποία επιβάλλεται στην 
περίπτωση μη τήρησης των υποχρεώσεων σε θέματα εγγύησης, στο πλαίσιο των 
κανονισμών, είναι η άρση της εξαίρεσης: παρόμοια κύρωση αφενός απαιτεί, 
για την επιβολή της, κατ'εξακολούθηση υπαίτια συμπεριφορά, αφετέρου δε 
δεν προστατεύει καθόλου τον καταναλωτή ο οποίος είναι θύμα είτε άρνησης 
της εγγύησης, είτε συμβατικής ρήτρας που απαγορεύεται από τον κανονισμό, 
δεδομένου ότι η μόνη πρωτοβουλία την οποία διαθέτει είναι να ζητήσει την 
άρση της εξαίρεσης· ο καταναλωτής δεν μπορεί ποτέ να απαιτήσει να 
ενεργοποιηθεί η εγγύηση την οποία θα μπορούσε να επικαλεσθεί δυνάμει του 
κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού δεδομένου ότι δεν διαθέτει πραγματικά 
ένα υποκειμενικό δικαίωμα έναντι του υπαίτιου διανομέα· 
το δίκαιο του ανταγωνισμού, ως τέτοιο, δεν συμβάλλει ούτε στην εναρμόνιση 
του καθεστώτος των εγγυήσεων ούτε στη διαφάνεια που είναι αναγκαία για 
την εφαρμογή του. Πράγματι, περιορίζεται στο να ορίζει ότι η εγγύηση η 
οποία προσφέρεται στον καταναλωτή στην περίπτωση διασυνοριακής αγοράς 
πρέπει να εκτελείται σύμφωνα με τις συνθήκες που επικρατούν στη χώρα όπου 
ζητείται η παροχή υπηρεσιών με βάση την εγγύηση, αναγνωρίζοντας ότι το 
καθεστώς της εγγύησης που προσφέρει ο Ιδιος κατασκευαστής για το ίδιο 
προϊόν δεν είναι κατ'ανάγκη το ίδιο σε όλη την Κοινότητα. 
Γ. ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΑΗΣΗ 
Η εξυπηρέτηση μετά την πώληση με τη στενή έννοια του όρου, δηλαδή οι 
υπηρεσίες που συνδέονται με την ενεργοποίηση της εγγύησης, δεν έχουν 
αποτελέσει μέχρι στιγμής θέμα ειδικού προβληματισμού εκ μέρους του κοινοτικού 
δικαίου. Το πρόβλημα εξετάζεται μερικές φορές, μόνο έμμεσα, και πάλι στο 
πλαίσιο της εφαρμογής των κανόνων του ανταγωνισμού. Στην πραγματικότητα, η 
Επιτροπή θεωρεί ότι η ανάγκη να εξασφαλισθεί υπέρ του καταναλωτή μια ποιοτική 
εξυπηρέτηση μετά την πώληση αποτελεί έναν από τους λόγους που μπορούν να 
δικαιολογήσουν την ύπαρξη συστήματος επιλεκτικής διανομής έναντι του άρθρου 
85 παράγραφος 3 της Συνθήκης της Ρώμης. Εντούτοις, οι κανονισμοί εξαίρεσης 
που ψηφίζονται σε θέματα επιλεκτικής διανομής δεν φθάνουν μέχρι του σημείου 
να επιβάλλουν, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της εμπορικής εγγύησης, την 
υποχρέωση όλων των διανομέων να παρέχουν εξυπηρέτηση μετά την πώληση για όλα 
τα προϊόντα της κατηγορίας που αφορά η συμφωνία, ανεξάρτητα από τον τόπο 
αγοράς. 0 κανονισμός αριθ. 123/85 σχετικά με τη διανομή αυτοκινήτων οχημάτων 
περιορίζεται στη δήλωση ότι "η δέσμευση με την οποία ο διανομέας υποχρεούται 
87 
να τηρεί τις ελάχιστες προϋποθέσεις για τη διανομή και την εξυπηρέτηση μετά 
την πώληση, οι οποίες αφορούν κυρίως [...] την επισκευή και τη συντήρηση των 
προϊόντων της σύμβασης και των παρεμφερών προϊόντων, ιδιαίτερα όσον αφορά την 
ασφαλή και σίγουρη λειτουργία του οχήματος", δεν παρακωλύει την παραχωρηθείσα 
εξαίρεση67. 
Επίσης, το ειδικό ζήτημα της διάθεσης ανταλλακτικών δεν έχει μελετηθεί παρά 
μόνο παρεπιπτόντως. Μπορούμε να αναφέρουμε σχετικά την απόφαση Viiieroy & 
Boch της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 198568, σε θέματα ανταγωνισμού, η 
οποία αναφέρεται στη δέσμευση του κατασκευαστή να εξασφαλίζει τη διάθεση 
ανταλλακτικών για 15 έτη. Η δέσμευση αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως 
αιτιολογική βάση για την εφαρμογή ενός συστήματος επιλεκτικής διανομής το 
οποίο θα εξασφάλιζε την συνέχεια της προμήθειας προϊόντων προς τον 
καταναλωτή. 
67 Αρθρο 4.1.γ). 
68 ΕΕ L376 της 31ης Δεκεμβρίου 1985 
88 
V - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΓ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΠΑΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΓ ΑΓΟΡΑΓ 
Α. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΝΟΜΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
1. 0 καθορισμός τον εφαρμοστέου νόμου 
Τα εθνικά νομικά συστήματα έχουν δώσει ποικίλες λύσεις στο κράβλ^μα της 
προστασίας του αγοραστή/καταναλωτή κατά των ελαττωμάτων των προϊόντων που 
αγοράζει. 
Στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς, η εν λόγω ποικιλία και μάλιστα ποικιλομορφία 
μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα κατά τις διασυνοριακές 
συναλλαγές. Το πρώτο από αυτά είναι το ζήτημα του καθορισμού του εφαρμοστέου 
δικαίου σε θέματα εγγύησης. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει εναρμονισμένο σύστημα 
κανόνων δικαίου, εφαρμόζεται σύνθετο σύστημα κανόνων ιδιωτικού διεθνούς 
δικαίου, οι βασικές αρχές του οποίου βρίσκονται στη Σύμβαση της Ρώμης της 
19ης Ιουνίου 1980 σχετικά με το νόμο που διέπει τις συμβατικές υποχρεώσεις. Η 
Σύμβαση αυτή ετέθη σε ισχύ το 1991 και διέπει τις συμβατικές σχέσεις μεταξύ 
των 10 από τα 12 κράτη μέλη. Δεν εφαρμόζεται ακόμα πλήρως μόνο στην 
Πορτογαλία και στην Ισπανία, δεδομένου ότι η σύμβαση προσχώρησης των δύο 
αυτών κρατών δεν έχει κυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη. 
1.1. Εφαρμογή της Σύμβασης της Ρώμης στις καταναλωτικές συμβάσεις 
Η ΣΡ εφαρμόζεται κατ'αρχήν σε όλες τις συμβατικές υποχρεώσεις 
συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που απορρέουν από τις καταναλωτικές 
συμβάσεις. Οι εξαιρέσεις τις οποίες προβλέπει στο άρθρο 1 παρ. 2 και 3 δεν 
έχουν άμεσες και σοβαρές επιπτώσεις στα θέματα που μας ενδιαφέρουν επί του 
παρόντος. Ωστόσο, πρέπει να επισημάνουμε ότι σε θέματα απόδειξης η ΣΡ 
εφαρμόζεται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις (αντικείμενο και βάρος της 
απόδειξης, παραδεκτό των μέσων απόδειξης των διαδικαστικών πράξεων)6^. Αυτό 
σημαίνει ότι, για το ίδιο συμβόλαιο οι κανόνες απόδειξης μπορούν να διέπονται 
από διαφορετικές νομοθεσίες. 
1.2. 0 καθορισμός του εφαρμοστέου νόμου - γενικοί κανόνες 
69 Βλ. άρθρο 14. 
89 
Η βασική αρχ^\ που διέπει τον καθορισμό του εφαρμοστέου νόμου είναι το 
δικαίωμα επιλογής εκ μέρους των συμβαλλομένων70 (άρθρο 3). Εν τούτοις, η 
ελευθερία αυτή επιλογής περιορίζεται όταν τα άλλα στοιχεία της κατάστασης 
εντοπίζονται, κατά το χρόνο της επιλογής, σε μία και μόνη χώρα: στην 
περίπτωση αυτή εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις αναγκαστικού δικαίου 
της χώρας αυτής (άρθρο 3 παρ.3). Εάν δεν υπάρχει συμφωνία των μερών, η 
σύμβαση διέπεται από το νόμο της χώρας με την οποία συνδέεται στενότερα 
(άρθρο 4). Τεκμαίρεται ότι η σύμβαση συνδέεται στενότερα με τη χώρα όπου έχει 
την κύρια εγκατάσταση του71, κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης, ο 
συμβαλλόμενος που οφείλει να εκπληρώσει τη χαρακτηριστική παροχή. Στον τομέα 
των καταναλωτικών συμβάσεων, τις περισσότερες φορές η χαρακτηριστική παροχή 
είναι αυτή του επαγγελματία. 
Παρ'όλα αυτά, πρέπει να εξετασθούν και οι αναγκαστικές διατάξεις (αστυνομικοί 
κανόνες) του κράτους με το οποίο συνδέεται στενά η υπόθεση, καθώς και οι 
διατάξεις που αφορούν τη δωσιδικία. Η ΣΡ περιέχει επίσης ειδικούς κανόνες 
υπαγωγής για τον καθορισμό της καθ'ύλην ισχύος της σύμβασης και της 
συναίνεσης των συμβαλλομένων, καθώς και για τον τύπο των συμβάσεων. 
1.3. Ο καθορισμός του εφαρμοστέου δικαίου σε ορισμένες συμβάσεις που 
συνάπτουν οι καταναλωτές 
Το άρθρο 5 της ΣΡ καθιερώνει ειδικό κανόνα για τη σύγκρουση νόμων σε 
οοισυένεο συμβάσεις που συνάπτονται από τους καταναλωτές. 0 κανόνας αυτός 
ορίζει ότι η επιλογή των συμβαλλομένων δεν μπορεί να παραβαίνει τις διατάξεις 
αναγκαστικού δικαίου του κράτους όπου ο καταναλωτής έχει τη συνήθη διαμονή 
του· επιπλέον σε περίπτωση που δεν υπάρχει συμφωνία των μερών, εφαρμόζεται το 
δίκαιο του κράτους όπου ο καταναλωτής έχει τη συνήθη διαμονή του. 
Η ειδική αυτή διάταξη εφαρμόζεται, υπό ορισμένους πολύ αυστηρούς όρους, σε 
κάθε πώληση αγαθού ή παροχή υπηρεσίας καθώς και στη σύμβαση πίστωσης που 
σχετίζεται με την εν λόγω πώληση ή παροχή. Από το καθεστώς αυτό όμως 
αποκλείονται οι συμβάσεις μεταφοράς και οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών όταν 
70 Για τους πρακτικούς όρους σχετικά με το ζήτημα της διαπίστωσης της 
ύπαρξης ή όχι συμφωνίας των μερών, βλ. άρθρο 3 και την έκθεση Giuliano 
και Lagarde, ΕΕ αριθ. C282 της 31ης Οκτωβρίου 1980, σελ. 17. 
71 Με εξαίρεση τις συμβάσεις που αφορούν δικαίωμα σε ακίνητο ή σε δικαίωμα 
χρήσης ακινήτου: στην περίπτωση αυτή η σύμβαση συνδέεται στενότερα με τη 
χώρα όπου βρίσκεται το ακίνητο. 
90 
αυτές πρέπει να παρασχεθούν αποκλειστικά σε χώρα διαφορετική από εκείνη όπου 
διαμένει συνήθως ο καταναλωτής. Αντίθετα, περιλαμβάνονται ρητά τα 
κατ'αποκοπήν ταξίδια (ειδικοί κανόνες του άρθρου 5). 
Οι προστατευτικές αυτές αρχές εφαρμόζονται μόνο υπό τους όρους της παραγράφου 
2: 
στην περίπτωση που ο έμπορος αναζήτησε τον καταναλωτή στη χώρα διαμονής 
του τελευταίου (αναζήτηση πελατών κατ'οίκον, πωλήσεις δι'αλληλογραφίας ή 
άλλες πωλήσεις εξ αποστάσεως, για παράδειγμα) όπου τελικά συνήφθη η 
σύμβαση. Το κείμενο ορίζει ότι: "στην εν λόγω χώρα, της σύναψης της 
σύμβασης προηγήθηκε ειδική πρόσκληση (προς τον καταναλωτή) ή διαφήμιση72 
και ότι στη χώρα αυτή προέβη σε όλες τις αναγκαίες πράξεις για τη σύναψη 
της σύμβασης"· 
στην περίπτωση που ο επαγγελματίας ή ο αντιπρόσωπος του δέχθηκε την 
παραγγελία του καταναλωτή στη χώρα διαμονής του τελευταίου. Αν και η 
περίπτωση αυτή συμπίπτει εν μέρει με την προηγούμενη, έχει ως σκοπό της 
τη συμπλήρωση της προστασίας σε περιπλοκότερες καταστάσεις, ιδίως σε 
περίπτωση εμποροπανήγυρης ή έκθεσης στη χώρα του καταναλωτή, ή στην 
περίπτωση παρεμβολής ενδιαμέσου ή μονίμου αντιπροσώπου αλλοδαπής 
εταιρίας· 
στην περίπτωση που η σύμβαση αφορά την πώληση ενσωμάτων κινητών 
αντικειμένων και ο καταναλωτής μετέβη από τη χώρα της διαμονής του σε 
άλλη όπου προέβη σε παραγγελία, υπό τον όρο ότι το ταξίδι αυτό 
διοργανώθηκε από τον πωλητή προκειμένου να πεισθεί ο καταναλωτής να 
προβεί σε αγορά. 
Εξάλλου, το άρθρο 9 παράγραφος 5 καθορίζει ότι, υπό τις προϋποθέσεις που 
προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2, ο τύπος των συμβάσεων διέπεται από το 
νόμο του κράτους της συνήθους διαμονής του καταναλωτή. 
1.4. Πεδίο εφαρμογής της ΣΡ σε θέματα προστασίας των καταναλωτών κατά τις 
διασυνοριακές συμβάσεις 
72 Βλ. εντούτοις την προαναφερθείσα έκθεση, σελ. 24, η οποία καθορίζει τα 
όρια προστασίας όσον αφορά ορισμένες κατηγορίες διαφήμισης που γίνονται 
σε παγκόσμιο επίπεδο. 
91 
Το καθεστώς που καθιερώνει η ΣΡ σε θέματα διασυνοριακών συμβάσεων των 
καταναλωτών μπορεί να συνοψισθεί ως εξής: 
Εάν ο καταναλωτής αγοράσει προϊόν, στη χώρα του, είτε αυτό είναι 
"εθνικό", εισαγόμενο, είτε προσφέρεται από το εξωτερικό, Π προστασία του 
με βάση την εγγύηση είναι η ακόλουθη: 
εάν οι συμβαλλόμενοι δεν έχουν συμφωνήσει ρητά ή σιωπηρά, εφαρμόζεται 
ο νόμος της χώρας διανομής του καταναλωτή* 
ρήτρα επιλογής του εφαρμοστέου δικαίου είναι λειτουργική μόνο στο 
βαθμό που δεν συγκρούεται με αναγκαστική διάταξη του δικαίου της 
χώρας διαμονής. 
Εάν ο καταναλωτής αγοράσει προϊόν στο εξωτερικό, διακρίνουμε Τις 
ακόλουθες περιπτώσεις: 
εμπίπτει σε μία από τις περιπτώσεις που προβλέπει το άρθρο 5 της ΣΡ: 
στην περίπτωση αυτή εφαρμόζονται οι ίδιοι κανόνες με αυτούς που 
αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο· 
πηγαίνει στο εξωτερικό με δική του πρωτοβουλία: στην περίπτωση αυτή 
εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες της ΣΡ: 
ελευθερία επιλογής των συμβαλλομένων με την επιφύλαξη των 
αναγκαστικών διατάξεων για τη δωσιδικία· 
σε περίπτωση που τα μέρη δεν έχουν επιλέξει εφαρμόζεται ο νόμος 
του τόπου εγκατάστασης του πωλητή. 
Από τα προηγούμενα συνεπάγεται ότι ο καθορισμός του εφαρμοστέου νόμου στις 
καταναλωτικές συμβάσεις αποτελεί αρκετά πολύπλοκο ζήτημα. Επιπλέον, δυνάμει 
των κανόνων για τη σύγκρουση νόμων που περιλαμβάνει η ΣΡ, η σύμβαση μπορεί να 
διέπεται από περισσότερες νομοθεσίες, γεγονός που ενισχύει ακόμη περισσότερο 
την πολυπλοκότητα και την έλλειψη διαφάνειας του ζητήματος του εφαρμοστέου 
δικαίου στις "διασυνοριακές" συμβάσεις. 
Η ΣΡ συμβάλλει βέβαια στην εξασφάλιση μεγαλύτερης προστασίας υπέρ των 
καταναλωτών που συμμετέχουν σε διεθνείς συμβάσεις προσδιορίζοντας ειδικά 
κριτήρια υπαγωγής και επιτρέποντας τους, υπό ορισμένους όρους, να 
επωφελούνται από την προστασία του κράτους διαμονής τους. Στην 
πραγματικότητα, αξίζει να επισημάνουμε ότι η προστασία που προσφέρει ο νόμος 
της συνήθους διαμονής αποτελεί την ελάχιστη προστασία στην οποία μπορεί να 
προστεθεί εκείνη που προσφέρει ο νόμος που επέλεξαν οι συμβαλλόμενοι: κατά 
κάποιο τρόπο εφαρμόζεται ο πλέον ευνοϊκός για τον καταναλωτή νόμος. Ωστόσο, 
92 
οι προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 5 διατυπώνονται και ερμηνεύονται κατά 
τρόπο ιδιαίτερα συσταλτικό περιορίζοντας κατά συνέπεια το πεδίο ειδικής 
προστασίας του καταναλωτή. 
Επιπλέον, η ειδική προστασία που παρέχει στον καταναλωτή η Σύμβαση της Ρώμης 
εφαρμόζεται μόνο στο βαθμό που οι κανόνες του κράτους μέλους της συνήθους 
διαμονής του, οι οποίοι εφαρμόζονται στη σύμβαση, είναι στην πραγματικότητα 
αναγκαστικοί κανόνες δημόσιας τάξης (αστυνομικοί κανόνες). Οι κανόνες 
προστασίας των καταναλωτών, στα διάφορα κράτη μέλη, όχι μόνο δεν αποκαλύπτουν 
συστηματικά το χαρακτήρα τους ως κανόνων αναγκαστικού δικαίου ή δημόσιας 
τάξης, αλλά επιπλέον αυτό τους το χαρακτηριστικό δημιουργεί σοβαρές 
θεωρητικές αμφισβητήσεις. Συγκεκριμένα, σε θέματα εγγύησης, το ζήτημα της 
προστασίας του καταναλωτή από τις διατάξεις του κράτους διαμονής του 
εξαρτάται από τον αναγκαστικό χαρακτήρα των εθνικών διατάξεων για τη νόμιμη 
εγγύηση. 
Επίσης, γενικότερα οι κανόνες που υπονοούνται πίσω από τη Σύμβαση της Ρώμης 
έχουν σαν συνέπεια, σε ορισμένες περιπτώσεις, την κατάτμηση της σύμβασης. Η 
κατάτμηση αυτή αποτελεί όχι μόνο τη συνέπεια του περιορισμού του πεδίου 
εφαρμογής της ΣΡ (βλ. κυρίως τους κανόνες για τον καθορισμό της απόδειξης), 
αλλά επίσης της αρχής της εφαρμογής του ευνοϊκότερου νόμου, η οποία μπορεί να 
οδηγήσει στη συνδυασμένη εφαρμογή πολλών κανονιστικών συστημάτων όσον αφορά 
την ίδια σύμβαση. 
Από τα αναφερθέντα προκύπτει ότι η ΣΡ, αν και αποτελεί σημαντικό βήμα προς 
την καλύτερη προστασία των καταναλωτών κατά τις διεθνείς συναλλαγές, αποτελεί 
απλά και μόνο ένα στάδιο προς την καθιέρωση ενός κοινοτικού συστήματος 
κανόνων δικαίου το οποίο να εφαρμόζεται στο δίκαιο των συμβάσεων. Πράγματι, 
λόγω των κενών που παρουσιάζει ή των αμφισβητήσεων που μπορούν να προκαλέσουν 
τα κριτήρια υπαγωγής που χρησιμοποιεί, δεν επιτρέπει να προσδιορισθεί με 
βεβαιότητα και στο σύνολο του το περιεχόμενο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων 
των συμβαλλομένων σε διεθνείς συναλλαγές. 
1.5. Ειδικές εθνικές διατάξεις 
Παράλληλα με τη ΣΡ ορισμένοι εθνικοί νομοθέτες έχουν καθορίσει τη διεθνή ισχύ 
των κανόνων της προστασίας των καταναλωτών τους οποίους έχουν θεσπίσει. 
Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να αναφέρουμε το άρθρο 6/247 του ολλανδικού αστικού 
κώδικα που προβλέπει ότι οι διατάξεις των νόμων σχετικά με τους γενικούς 
όρους των συμβάσεων εφαρμόζονται σε κάθε σύμβαση που συνάπτουν οι ολλανδοί 
93 
καταναλωτές, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής ή δραστηριότητας του 
επαγγελματία ή ακόμα το νόμο που εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη σύμβαση. Αυτό 
σημαίνει ότι, ακόμα και αν ο ολλανδός καταναλωτής αγοράσει προϊόν σε άλλη 
χώρα (όπου δεν ισχύουν οι όροι που προβλέπονται από το άρθρο 5 της ΣΡ) και 
ανακαλύψει κρυφό ελάττωμα, όταν επιστρέψει στις Κάτω Χώρες, του παρέχεται η 
προστασία της ολλανδικής νομοθεσίας για τις καταχρηστικές ρήτρες. Όμως η εν 
λόγω νομοθεσία περιέχει πολλές διατάξεις που προστατεύουν τον καταναλωτή από 
τις καταχρηστικές ρήτρες όσον αφορά τους όρους της εγγύησης. 
Κατά τον ίδιο τρόπο, στη Γερμανία, το άρθρο 12 του νόμου για τους γενικούς 
όρους των συμβάσεων καθορίζει τις περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόζεται ο εν 
λόγω νόμος ακόμα και αν η σύμβαση διέπεται από αλλοδαπό δίκαιο. 
Η εγκυρότητα παρόμοιας εθνικής διάταξης μπορεί να θεμελιωθεί στο άρθρο 7 της 
ΣΡ το οποίο προβλέπει την υπερίσχυση ορισμένων εθνικών διατάξεων αναγκαστικού 
δικαίου. 
Στην Ισπανία, το ζήτημα γίνεται περισσότερο πολύπλοκο στο βαθμό που το δίκαιο 
της εγγύησης υπάγεται εν μέρει στην αρμοδιότητα των αυτόνομων κοινοτήτων οι 
οποίες έχουν θεσπίσει σχετικά διαφορετικές διατάξεις. Αυτό σημαίνει για τον 
καταναλωτή, ότι ακόμα και όταν προβαίνει σε αγορές εντός της Ισπανίας, 
εφαρμόζονται διαφορετικοί κανόνες προστασίας. Ενδεχόμενες συγκρούσεις μεταξύ 
των νομοθεσιών των αυτόνομων κοινοτήτων πρέπει να επιλύονται δυνάμει των 
ισπανικών κανόνων "ιδιωτικού διεθνούς δικαίου". 
2. Η ποικιλουοοΦία των κανόνων δικαίου 
Πέρα από το ζήτημα του καθορισμού του εφαρμοστέου νόμου, το βασικό πρόβλημα 
που αντιμετωπίζει ο καταναλωτής πηγάζει από την άγνοια των διατάξεων του 
αλλοδαπού δικαίου. 0 καταναλωτής που προβαίνει σε αγορές στο εξωτερικό, 
δύσκολα μπορεί να εκτιμήσει το εύρος των δικαιωμάτων του και να γνωρίζει τις 
διαδικασίες που πρέπει να ακολουθήσει προκειμένου να επωφεληθεί από αυτά. 
Κατά συνέπεια, θα διστάσει να προβεί σε σημαντικές αγορές εκτός της χώρας 
καταγωγής του. Επιπλέον, οι διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών τόσο σε 
θέματα προθεσμιών της εγγύησης (ξεκινώντας από τους 6 μήνες του δικαίου της 
Γερμανίας ή της Πορτογαλίας, περνώντας από τα 6 έτη που προβλέπει το δίκαιο 
του Ηνωμένου Βασιλείου για να καταλήξουμε στην αόριστη προθεσμία που παρέχει 
το δίκαιο της Γαλλίας, του Βελγίου και του Λουξεμβούργου), όσο και σε θέματα 
των όρων ενεργοποίησης της (από το αμάχητο τεκμήριο κακής πίστης του πωλητή 
που καθιερώνει το γαλλικό δίκαιο μέχρι τους πολύ αυστηρούς όρους 
ενεργοποίησης του δικαιώματος που προβλέπει το πορτογαλικό δίκαιο) ή των 
μέσων προσφυγής που διαθέτει ο καταναλωτής αποθαρρύνουν τους καταναλωτές από 
94 
την αγορά αγαθών πέρα από τα εθνικά σύνορα. Εξάλλου, το 24% των καταναλωτών 
που ερωτήθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας του "Ευρωβαρομέτρου", τεύχος αριθ. 35 
του Ιουλίου 1991, ανέφεραν "την αβεβαιότητα όσον αφορά τους όρους πώλησης" ως 
το σημαντικότερο εμπόδιο για αγορές στο εξωτερικό σε συνδυασμό με τις 
"δυσκολίες σε θέματα διευθέτησης διαφορών" στις οποίες αναφέρθηκε το 29% των 
καταναλωτών. 
Η κατάσταση δεν είναι ικανοποιητική ούτε και για τους επαγγελματίες. Οι 
κατασκευαστές, κατά τη σύνταξη των όρων των εμπορικών εγγυήσεων που 
προσφέρουν, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους εθνικούς νόμους που αφορούν τη 
νόμιμη εγγύηση. Αυτό αποτελεί εμπόδιο για την εφαρμογή μιας γενικής 
στρατηγικής αγοράς και αναγκάζει τους κατασκευαστές να εφαρμόζουν 
διαφορετικούς όρους εγγύησης ανάλογα με το κράτος μέλος. Επίσης, η απόκλιση 
των εθνικών νομοθεσιών μεταξύ τους προκαλεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού 
μεταξύ των πωλητών και των κατασκευστών. 
Στο πλαίσιο αυτό οφείλουμε να υπενθυμίσουμε την υπόθεση Alstham/Sulzer73 η 
οποία ακριβώς ανακίνησε το ζήτημα της στρέβλωσης του ανταγωνισμού που 
προκαλείται από το γαλλικό νόμο για τη νόμιμη εγγύηση, ο οποίος είναι 
αυστηρότερος από άλλους εθνικούς νόμους. 
Β. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ 
1. Η ποικιλουοοωία και n ασάωεια των ευποοικών εγγυήσεων 
1.1. Τα ελαττώματα που καλύπτονται από τις εμπορικές εγγυήσεις 
Διαπιστώνουμε μια ορισμένη ομοιομορφία στο θετικό προσδιορισμό των 
ελαττωμάτων που καλύπτονται από την εμπορική εγγύηση που προσφέρουν οι 
επαγγελματίες. Η πλειοψηφία των εγγυήσεων που αναλύθηκαν αφορά ρητά τα 
ελαττώματα κατασκευής ή υλικών. Ορισμένοι επαγγελματίες όμως αναφέρονται μόνο 
στην έννοια του ελαττωματικού εξαρτήματος ή του ελαττωματικού προϊόντος. 
Ορισμένοι άλλοι καθορίζουν ότι καλύπτουν και ορισμένα ελαττώματα στην 
εμφάνιση. Κατ'αρχάς, παρατηρούμε το γεγονός ότι ορισμένοι επαγγελματίες 
προσφέρουν διαφορετική κάλυψη ανάλογα με τη χύ>ρα εμπορίας του προϊόντος. 
Επιπλέον, σημαντικό είναι να λάβουμε υπόψη τις εξαιρέσεις που προβλέπουν τα 
73 Βλ. κεφάλαιο IV.Α.4.1. 
95 
έγγραφα της εγγύησης πραγματικά πολλά ελαττώματα εξαιρούνται από την 
εγγύηση και οι εξαιρέσεις αυτές ποικίλουν ανάλογα με τον επαγγελματία ή τη 
χώρα. Ως σχετικά παραδείγματα μπορούμε να αναφέρουμε τα εξής: 
ελαττώματα που οφείλονται στη φυσική φθορά των προϊόντων-
ελαττώματα που οφείλονται σε εξωτερικά αίτια (ατυχήματα, φυσικά 
φαινόμενα, κ.τ.λ.)· 
κακή εγκατάσταση ή χρήση της συσκευής· 
επισκευή από τρίτους που δεν έχουν σχετική άδεια· 
ζημιές που οφείλονται στη μεταφορά· 
ελαττώματα που αφορούν ορισμένα εξαρτήματα· 
δευτερεύοντα ελαττώματα· 
κάθε ζημιά μετά την αγορά· 
αποκλεισμός των ζημιών που προκαλεί το ίδιο το προϊόν· 
δυσανάγνωστος χαρακτήρας του αριθμού σειράς της συσκευής. 
Πολλές εξαιρέσεις που προβλέπονται από τα έγγραφα της εγγύησης είναι απόλυτα 
δικαιολογημένες: πραγματικά, οι ζημιές που οφείλονται στη μη τήρηση των 
οδηγιών εγκατάστασης ή χρήσης ή τυχαίες ζημιές δεν μπορούν να καλύπτονται από 
την εγγύηση. Πρόκειται κατά κάποιο τρόπο για τον αρνητικό καθορισμό της 
έννοιας του ελαττώματος υλικού ή κατασκευής. Πστόσο, πρέπει να διατυπωθεί 
κάποια κριτική όσον αφορά ορισμένα έγγραφα εγγύησης: 
η διατύπωση είναι μερικές φορές πολύ ασαφής: βρισκόμαστε αντιμέτωποι και 
πάλι με το ζήτημα του καθορισμού, στην πράξη, της πραγματικής έκτασης της 
εγγύησης: η έννοια της ζημιάς που έπεται της αγοράς, η έννοια των 
ανταλλακτικών ή ακόμα η έννοια του ασήμαντου ελαττώματος μπορούν να 
δημιουργήσουν προβλήματα ερμηνείας· 
ορισμένα από τα ελαττώματα που εξαιρούνται εμπίπτουν στη σφαίρα ελέγχου 
του επαγγελματία και δεν θα πρέπει να του επιτρέπουν να αντιτάσσει το 
απαράδεκτο της επίκλησης της εγγύησης για ζημιές που οφείλονται στη 
μεταφορά, λόγω της κατ'αρχήν εξαίρεσης για ορισμένα είδη κλπ. 
Παρατηρούμε επίσης ότι οι εξαιρέσεις που προβλέπονται από τα έγγραφα της 
εγγύησης ποικίλλουν όχι μόνο ανάλογα με τις μάρκες που εξετάζονται κάθε φορά, 
αλλά επίσης και στο πλαίσιο της ίδιας μάρκας ανάλογα με τη χώρα εμπορίας. 
1.2. Υπεύθυνοι για την ενεργοποίηση της εγγύησης και δικαιούχοι της 
96 
Τα έγγραφα της εγγύησης προβλέπουν τους ακόλουθους όρους όσον αφορά τα μέρη 
στα οποία μπορεί να απευθυνθεί ο καταναλωτής επικαλούμενος την εγγύηση του: 
η εγγύηση παρέχεται από τον εισαγωγέα ή τον αντιπρόσωπο του κατασκευαστή, 
χωρίς περισσότερες λεπτομέρειες· 
- η εγγύηση παρέχεται από τον εισαγωγέα ο οποίος δίνει το δικαίωμα στον 
πελάτη να απαιτήσει την παροχή υπηρεσιών με βάση την εγγύηση από κάθε 
επίσημη υπηρεσία που σχετίζεται με τη συγκεκριμένη μάρκα· 
η εγγύηση παρέχεται από τον εισαγωγέα ο οποίος υποδεικνύει στον πελάτη να 
έλθει σε επαφή με τον πωλητή ή να αποστείλει το προϊόν, με δικά του 
έξοδα, στον εισαγωγέα· 
ορισμένα έγγραφα καθορίζουν ότι η εγγύηση παρέχεται από τον κατασκευαστή, 
αλλά μερικές φορές η επίκληση της εγγύησης πρέπει να απευθύνεται στον 
πωλητή· 
ορισμένες φορές, ο πελάτης διαθέτει μόνο έναν αριθμό τηλεφώνου μέσω του 
οποίου καθορίζεται το πρόσωπο θα αναλάβει την ευθύνη της εγγύησης. 
Κατ'αρχάς πρέπει να κάνουμε μια βασική παρατήρηση: συχνά είναι δύσκολο για 
τον καταναλωτή να καθορίσει με ακρίβεια τον εγγυητή του· αφενός, ο εισαγωγέας 
έχει το ίδιο όνομα με τον κατασκευαστή: αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για 
εγγύηση του κατασκευαστή ή ότι ο εισαγωγέας είναι νομικά ανεξάρτητος από τον 
κατασκευαστή; Αφετέρου, σε ορισμένες περιπτώσεις ο καταναλωτής ενημερώνεται 
ότι τις υπηρεσίες με βάση την εγγύηση θα παρέχει άλλο μέρος, χωρίς όμως να 
μπορεί να γνωρίζει το νομικό δεσμό μεταξύ των διαφόρων μερών και κατά 
συνέπεια χωρίς να μπορεί να προσδιορίζει την εγκυρότητα και το εύρος των 
υποχρεώσεων που προβλέπει το έγγραφο της εγγύησης και οι οποίες βαρύνουν 
τρίτους, ούτε και τη δυνατότητα που του παρέχεται από το δίκαιο ώστε να 
επωφεληθεί από αυτές. 
Η πραγματικότητα αυτή συνηγορεί υπέρ μεγαλύτερης διαφάνειας προς όφελος του 
καταναλωτή, όσον αφορά τους δεσμούς που συνδέουν τους διάφορους 
παρεμβαίνοντες στο δίκτυο διανομής του προϊόντος. Κατ'αυτό τον τρόπο, όταν 
κάποιο προϊόν ανήκει σε δίκτυο επιλεκτικής διανομής, δηλαδή σε δίκτυο 
franchise, ο καταναλωτής πρέπει να ενημερώνεται σχετικά, δεδομένου ότι οι 
συμφωνίες που συνάπτει με τους διάφορους συμμετέχοντες σε καθορισμένο δίκτυο 
μπορεί να είναι αυστηρότερες από εκείνες που εμπίπτουν σε συστήματα 
ανεξάρτητης διανομής. 
Επιπλέον, παρατηρούμε ότι οι διάφορες κατασκευαστικές εταιρίες δεν εφαρμόζουν 
κατ'ανάγκη την ίδια πολιτική, στα διάφορα κράτη μέλη που ελήφθησαν υπόψη, 
όσον αφορά την αντιμετώπιση του καταναλωτή σε περίπτωση επίκλησης της 
εγγύησης. 
Πρέπει επίσης να επισημάνουμε ότι λίγα έγγραφα εγγύησης αναφέρονται στο 
ζήτημα των δικαιούχων της σε περίπτωση μεταβίβασης της κυριότητας από τον 
97 
πρώτο αγοραστή. Εν τούτοις, τα έγγραφα της εγγύησης δεν περιορίζουν το 
δικαίωμα επίκλησης αυτής από τον πρώτο αγοραστή. Οι επιβαλλόμενοι όροι 
αφορούν περισσότερο την παράδοση του τιμολογίου του πρώτου χρήστη εκ μέρους 
του επικαλούμενου την εγγύηση ή ακόμα τον περιορισμό της διάρκειας της 
εγγύησης με βάση την ημερομηνία αγοράς από τον πρώτο αγοραστή. 
1.3. Δικαιώματα των καταναλωτών νου απορρέουν από την εφαρμογή της 
εγγύησης 
Διαβάζοντας τους όρους της εγγύησης έκπληξη προκαλεί το πολυσύνθετο των 
διαφόρων λύσεων που προτείνουν οι εγγυητές: χαρακτηριστικά είναι τα 
παραδείγματα που ακολουθούν. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι οι διάφορες 
αυτές περιστάσεις, μερικές φορές, συνδυάζονται μεταξύ τους ανάλογα με το 
βαθμό σοβαρότητας της βλάβης και ότι είναι δύσκολο για τον καταναλωτή να 
προσδιορίσει με σαφήνεια την έκταση των σχετικών του δικαιωμάτων. Ουσιαστικά, 
φαίνεται ότι οι πληροφορίες που περιέχονται στα έγγραφα της εγγύησης δεν 
αντιστοιχούν κατ'ανάγκη και κατά τρόπο απόλυτο στην πολιτική που ακολουθούν 
οι επαγγελματίες: για παράδειγμα, με βάση έγγραφο εγγύησης που φαίνεται να 
είναι ενιαίο, ορισμένες εταιρίες εφαρμόζουν στρατηγικές που αποκλίνουν αρκετά 
μεταξύ τους στα διάφορα κράτη μέλη. 0 καταναλωτής που πρόκειται να προβεί σε 
αγορά σε κάποιο κατάστημα δεν απολαύει του προνομίου παρόμοιας ενημέρωσης. 
Στο σημείο αυτό πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι δεν παρατηρείται ύπαρξη 
ενιαίας τάσης ανάλογα με τον κατασκευαστή/μάρκα και ότι οι όροι της εγγύησης 
ποικίλλουν στα διάφορα κράτη μέλη. 
Παραδείγματα : 
δεν δίδεται καμία ενημέρωση όσον αφορά τις συνέπειες ενός ελαττώματος· 
μόνο επισκευή· 
αντικατάσταση του ελαττωματικού εξαρτήματος· 
επισκευή ή αντικατάσταση, κατ'επιλογήν του επαγγελματία· 
επισκευή ή αντικατάσταση, κατ'επιλογήν του καταναλωτή· 
σωρευτικά με την τελευταία αυτή επιλογή, μείωση του τιμήματος ή 
αποζημίωση· 
επισκευή ή αντικατάσταση χωρίς να καθορίζονται τα κριτήρια επιλογής· 
επισκευή και, εάν αυτή δεν είναι αποτελεσματική ή δυνατή, αντικατάσταση, 
αναστροφή της πώλησης ή μείωση του τιμήματος· 
επισκευή της συσκευής, επισκευή ή αντικατάσταση των εξαρτημάτων. 
98 
Ορισμένα έγγραφα εγγύησης αποκλείουν ακόμα και κάθε προσφυγή του καταναλωτή 
για αναστροφή της πώλησης ή για αποζημίωση. 
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι δαπάνες για εργατικά για τις υπηρεσίες που 
παρέχονται με βάση την εγγύηση περιλαμβάνονται σε αυτήν και είναι επομένως 
δωρεάν. Ωστόσο, διαπιστώνουμε ότι ορισμένα έγγραφα εγγύησης δεν αναφέρουν 
τίποτα επ'αυτού. Επιπλέον, ορισμένα άλλα παρέχουν ρητή εγγύηση στον 
καταναλωτή έναντι των συνεπειών της επισκευής. 
Πέρα από τα βασικά αυτά θέματα, ορισμένα έγγραφα της εγγύησης καλύπτουν 
επίσης την παροχή συμπληρωματικών υπηρεσιών, όπως είναι τα έξοδα πρόχειρης 
επιδιόρθωσης ή ρυμούλκησης, μεταφοράς και μετακίνησης. 
Αντίθετα, όπως ήδη αναφέρθηκε, ορισμένες συνέπειες που απορρέουν άμεσα από το 
ελάττωμα, όπως είναι η βλάβη άλλων προϊόντων ή τα έξοδα που συνδέονται με τη 
μη λειτουργία της συσκευής, αποκλείονται ρητά από ορισμένα έγγραφα εγγύησης. 
Γενικά, δεν προβλέπεται η παράταση της διάρκειας της εγγύησης της συσκευής 
ενώ μερικές φορές αποκλείεται ρητά. 
Επίσης, ορισμένα έγγραφα προβλέπουν επέκταση της εγγύησης για την οποία 
μερικές φορές καταβάλλεται τίμημα ή η οποία εξαρτάται από ορισμένες 
προϋποθέσεις που συνδέονται κυρίως με τη συντήρηση του προϊόντος από τον 
εξουσιοδοτημένο πωλητή (βλ. τα έγγραφα εγγύησης στον τομέα των αυτοκινήτων 
και κυρίως την εγγύηση για τη διάβρωση). Μερικές φορές, οι επεκτάσεις αυτές 
της εγγύησης περιλαμβάνονται στην αρχική τιμή του προϊόντος και εξαρτώνται 
από ειδικές προϋποθέσεις. 
1.4. Διάρκεια της εγγύησης 
Ορισμένα έγγραφα εγγύησης δεν αναφέρονται στην διάρκεια ισχύος αυτής. Πολλά 
έγγραφα αναφέρονται σε περίοδο εγγύησης 12 μηνών, είτε από την ημερομηνία 
αγοράς, είτε από την έναρξη της λειτουργίας, αρκεί αυτή να πιστοποιείται από 
τον διανομέα. Κάποια άλλα καθιερώνουν διάκριση μεταξύ των 6 πρώτων μηνών της 
εγγύησης (εντελώς δωρεάν) και των 6 επόμενων μηνών (ανάληψη ορισμένων εξόδων 
από τον πελάτη). Άλλες εγγυήσεις έχουν πολύ μικρότερη διάρκεια, ενώ άλλες 
προβλέπουν ακόμα μεγαλύτερη. 
Η ποικιλομορφία αυτή στη διάρκεια της εγγύησης ερμηνεύεται από την 
υποτιθέμενη διάρκεια ζωής του προϊόντος καθώς και από τις εμπορικές 
στρατηγικές που εφαρμόζουν οι διάφορες κατασκευαστικές εταιρίες. Για 
παράδειγμα, στον τομέα των αυτοκινήτων, η εμπορική εγγύηση περιορίζεται συχνά 
99 
σε ένα έτος, αλλά ορισμένες εταιρίες προσφέρουν εγγυήσεις τριών ετών. 
Πράγματι, μερικές φορές διαπιστώνουμε, εντός του αυτού τομέα δραστηριοτήτων, 
σημαντικές διαφορές όσον αφορά τη διάρκεια της παρεχόμενης εγγύησης. Το 
ζήτημα αυτό μπορεί να αποτελέσει προσδιοριστικό στοιχείο για την επιλογή του 
καταναλωτή το οποίο είναι δυνατόν να τονώσει τον ανταγωνισμό στο πλαίσιο της 
αγοράς. 
Παρ'όλα αυτά, ο καταναλωτής οφείλει να συνδυάζει το εν λόγω πλεονέκτημα με 
άλλους όρους της εγγύησης που μπορούν να εφαρμόζονται και ενδεχομένως να 
περιορίζουν σημαντικά την έκταση της παρεχόμενης εγγύησης. Κατ'αυτό τον τρόπο 
μπορούν να δημιουργηθούν πολύ λεπτές ισορροπίες και είναι ιδιαίτερα δύσκολο 
για τον καταναλωτή να προβεί σε ανάλογη εκτίμηση. 
1.5. Τυπικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εγγύησης 
Πέρα από τις προϋποθέσεις ύπαρξης ενός ελαττώματος, πολλά έγγραφα εγγύησης 
προβλέπουν την τήρηση ορισμένων τυπικών προϋποθέσεων για την επίκληση μιας 
εγγύησης. Ως παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν: 
το διπλότυπο του τιμολογίου αγοράς· 
έγκυρη απόδειξη της αγοράς· 
πρωτότυπο τιμολόγιο ή πρωτότυπη απόδειξη· 
προσκόμιση της κάρτας εγγύησης ή του τιμολογίου αγοράς του πρώτου χρήστη· 
πιστοποιητικό εγγύησης με αναγραφή της ημερομηνίας αγοράς· 
αναγραφή επί του πιστοποιητικού αυτού του ονόματος του αγοραστή ή και 
άλλων στοιχείων· 
επιστροφή του πιστοποιητικού εγγύησης εντός 8 ημερών από την αγορά· 
πιστοποιητικό αγοράς που έχει συμπληρωθεί από τον αντιπρόσωπο/πωλητή· 
υποχρέωση του πελάτη να επισυνάψει τα έξοδα επιστροφής· 
αγορά από εξουσιοδοτημένο μέλος του δικτύου· 
εκτέλεση των εργασιών κατά την πρώτη επίσκεψη με βάση την εγγύηση από 
εξουσιοδοτημένο εργαστήριο· 
αντικατάσταση των εξαρτημάτων από αυθεντικά εξαρτήματα ή άλλα 
αναγνωρισμένα από τον κατασκευαστή· 
εγκατάσταση από εξουσιοδοτημένο πρόσωπο· 
επιστροφή του εμπορεύματος στην αρχική του συσκευασία. 
Επιπλέον, είναι σχεδόν μόνιμο το φαινόμενο ότι κάθε παρέμβαση τρίτου, κυρίως 
όσον αφορά μετατροπές ή επισκευές που συνδέονται με τη φθορά ορισμένων 
εξαρτημάτων, αποκλείει κάθε δικαίωμα επίκλησης της εγγύησης εκ μέρους του 
καταναλωτή, ακόμα και όταν η επίκληση της εγγύησης δεν αφορά τα στοιχεία επί 
των οποίων υπήρξε παρέμβαση τρίτου. 
100 
Συχνά, τα έγγραφα της εγγύησης ορίζουν ότι η μη τήρηση αυτών των τυπικών 
προϋποθέσεων αποκλείει κάθε δικαίωμα στην εγγύηση για τον καταναλωτή. Άλλα 
όμως είναι λιγότερο σαφή επί του θέματος αυτού. 
Οσον αφορά το ζήτημα των τυπικών προϋποθέσεων όπως και άλλων θεμάτων που 
αναφέρονται στις εμπορικές εγγυήσεις, παρατηρούμε ποικιλομορφία όχι μόνο 
μεταξύ των διαφόρων μαρκών αλλά και εντός της ίδιας μάρκας ανάλογα με τη χώρα 
εμπορίας. 
1.6. Ενημέρωση του καταναλωτή σχετικά με την εμπορική εγγύηση 
0 καταναλωτής σπάνια έχει πρόσβαση στο έγγραφο της εγγύησης πριν από την 
αγορά του προϊόντος προκειμένου να μπορέσει να προβεί σε ανάλυση των όρων της 
και σε εκτίμηση της πραγματικής έκτασης των προσφερόμενων πλεονεκτημάτων. Οι 
πληροφορίες που διαθέτει ο καταναλωτής κατά το χρόνο της αγοράς περιορίζονται 
συνήθως στην ύπαρξη και τη διάρκεια της εγγύησης. Η ενημέρωση αυτή 
προέρχεται από τη διαφήμιση, αναγράφεται επί της συσκευασίας του προϊόντος ή 
παρέχεται από τον πωλητή. Είναι επίσης ανεπαρκής ώστε να παρέχει στον 
καταναλωτή δυνατότητα σύγκρισης μεταξύ των εγγυήσεων που προσφέρουν οι 
διάφορες μάρκες προκειμένου να τονωθεί ο ανταγωνισμός σε θέματα ποιότητας των 
εγγυήσεων. 
1.7. Άλλες υπηρεσίες 
Τα έγγραφα που αφορούν την εγγύηση δεν προβλέπουν ρητά ειδική εξυπηρέτηση 
μετά την πώληση παρά μόνο εκείνη που προσφέρει η εγγύηση, εξαιρουμένων των 
επεκτάσεων της εγγύησης που αναφέρθηκαν παραπάνω. Η ενημέρωση σχετικά με την 
εξυπηρέτηση μετά την πώληση περιορίζεται συχνά στον καθορισμό του αρμοδίου 
για τις επισκευές. Συνήθως δεν παρέχεται καμία πληροφορία σχετικά με τη 
διάθεση ανταλλακτικών ή τις προσθεσμίες επισκευής. 
1.8. Συγκριτική παρουσίαση της εμπορικής και της νόμιμης εγγύησης 
Μια πρώτη παρατήρηση αφορά την ενημέρωση που παρέχει η εμπορική εγγύηση όσον 
αφορά τα δικαιώματα που διαθέτει ο καταναλωτής με βάση τη νόμιμη εγγύηση. Τα 
έγγραφα της εγγύησης δεν περιέχουν πληροφορίες όσον αφορά το περιεχόμενο των 
δικαιωμάτων του καταναλωτή δυνάμει της νόμιμης εγγύησης. Εξάλλου, λίγα 
έγγραφα διευκρινίζουν ότι η εμπορική εγγύηση ισχύει παράλληλα με τη νόμιμη, 
υπονοώντας έτσι ότι ο καταναλωτής διαθέτει ανεξάρτητα δικαιώματα, πέρα από το 
101 
έγγραφο της εγγύησης, χωρίς όμως να δίνουν περισσότερες λεπτομέρειες ως προς 
το περιεχόμενο των δικαιωμάτων αυτών. Η αναφορά αυτή γίνεται, σύμφωνα με τα 
έγγραφα αυτά, κατά δύο τρόπους: 
είτε το έγγραφο της εγγύησης καθορίζει ότι η εμπορική εγγύηση δεν 
επηρεάζει με κανένα τρόπο τα δικαιώματα που διαθέτει ο καταναλωτής 
δυνάμει της νόμιμης εγγύησης (παράδειγμα: η προσφερόμενη εγγύηση 
εφαρμόζεται "με επιφύλαξη άλλων εθνικών διατάξεων αναγκαστικού δικαίου")· 
είτε το έγγραφο της εγγύησης αναφέρει ότι συμπληρώνει τη νόμιμη εγγύηση 
και ότι τα δικαιώματα που αναγνωρίζει στον καταναλωτή προστίθενται σε 
εκείνα που διαθέτει δυνάμει της νόμιμης εγγύησης. 
Ωστόσο, συχνά εμφανίζεται το φαινόμενο οι περιοριστικοί όροι, στους οποίους 
υπόκειται η επίκληση των δικαιωμάτων εκ μέρους του καταναλωτή, να έρχονται σε 
αντίθεση με την αναφορά στο συμπληρωματικό χαρακτήρα της εμπορικής εγγύησης 
που γίνεται επί των αυτών εγγράφων74. 
Ομως ο καταναλωτής αντιμετωπίζει δυσκολίες όσον αφορά την εκτίμηση της 
έκτασης των δικαιωμάτων του με βάση τη νόμιμη εγγύηση καθώς και τη σχέση 
μεταξύ της νόμιμης και της εμπορικής εγγύησης. 
Παρατηρούμε εξάλλου ότι, για μια και την αυτή μάρκα, η ενημέρωση που γίνεται 
σχετικά για τη σχέση της νόμιμης εγγύησης με την εμπορική δεν είναι κατ'ανάκη 
όμοια. Για παράδειγμα, τα έγγραφα της εγγύησης μιας ορισμένης μάρκας, 
ιδιαίτερα γνωστής στο χώρο των οικιακών ηλεκτρικών συσκευών, δεν αναφέρουν 
τίποτα για την έκταση αυτής σε σχέση με τη νόμιμη εγγύηση στη Γερμανία. Στο 
Βέλγιο, διευκρινίζεται ότι αποκλείονται οι αγωγές για αναστροφή της πώλησης, 
για αποζημίωση λόγω μείωσης της αξίας ή για αποκατάσταση της ζημιάς, εκτός 
από τις περιπτώσεις που προβλέπει η σχετική νομοθεσία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, 
η συγκεκριμένη μάρκα ορίζει ότι η εμπορική εγγύηση συμπληρώνει τη νόμιμη και 
ότι δεν επηρεάζει τα σχετικά δικαιώματα του καταναλωτή, ενώ, στις Κάτω Χώρες, 
καθορίζει ότι οι υποχρεώσεις της περιορίζονται σε όσες αναφέρονται στο 
έγγραφο της εγγύησης. 
Οσον αφορά τη διάκριση μεταξύ των κρατών μελών, παρατηρούμε ότι το έγγραφο 
της εγγύησης αναφέρει τη σχέση της τελευταίας με τη νόμιμη εγγύηση ως επί το 
πλείστον στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το ίδιο ισχύει ενδεχομένως και για τη Γαλλία, 
δεδομένου ότι ο νομοθέτης επιβάλλει την υποχρέωση να γίνεται ρητή αναφορά στα 
άρθρα 1641 επομ. του αστικού κώδικα για τη νόμιμη εγγύηση: συνεπώς, κάθε 
έγγραφο εγγύησης πρέπει να φέρει σχετική αναφορά. 
Η έλλειψη κάθε αναφοράς - και κατά μείζονα λόγο αναφοράς συγκεκριμένης και 
λεπτομερούς - σχετικά με την ύπαρξη και το περιεχόμενο της νόμιμης εγγύησης 
74 Κυρίως όσον αφορά τα έξοδα μετακίνησης, προσωπικού και προσδιορισμού του 
ελαττώματος. 
102 
αποτελεί ιδιαίτερα επιζήμιο γεγονός για τον καταναλωτή και δίνει την εντύπωση 
ότι η εμπορική εγγύηση είναι η μοναδική δέσμευση με βάση την εγγύηση που 
ισχύει κατά την αγορά του συγκεκριμένου προϊόντος. 
1.1. Εδαφική έκταση της ισχύος των εγγυήσεων 
Λίγες εγγυήσεις περιέχουν ρητή και/ή σαφή αναφορά στην εδαφική έκταση της 
ισχύος της. Ορισμένες μάρκες αναγνωρίζουν τη διεθνή ισχύ της εγγύησης, κατά 
τον ίδιο τρόπο σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, αλλά οι περισσότεροι παραγωγοί, 
όταν προβλέπουν την επονομαζόμενη "ευρωπαϊκή εγγύηση", ορίζουν αντίθετα ότι η 
τελευταία εξαρτάται από τους όρους που ισχύουν στη χώρα χρήσης της συσκευής. 
Συχνά τα έγγραφα της εγγύησης προβλέπουν ότι αυτή ισχύει μέσα στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα υπό τον όρο ότι ο αγοραστής θα προβεί στις αναγκαίες τεχνικές 
προσαρμογές προκειμένου η συσκευή να λειτουργεί με βάση τους κανόνες 
ασφαλείας της χώρας χρήσης. Τελικά, σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων, τα έγγραφα 
προβλέπουν εγγύηση που περιορίζεται ρητά στην επικράτεια κάποιου κράτους 
μέλους και μόνο. 
Η πολιτική που ακολουθούν οι κατασκευαστικές εταιρίες σχετικά με την εδαφική 
έκταση της ισχύος των παρεχομένων εγγυήσεων ποικίλει ανάλογα με τη χώρα. Για 
παράδειγμα, μια μάρκα πολύ γνωστή στο χώρο των ηλεκτρικών οικιακών συσκευών 
εφαρμόζει πολιτικές που αποκλίνουν μεταξύ τους: ενώ σε ορισμένες χώρες δεν 
γίνεται καμία αναφορά στους εδαφικούς περιορισμούς της εγγύησης (Κάτω χώρες, 
Βέλγιο, Ισπανία), σε άλλες η εφαρμογή της εθνικής εγγύησης εξαρτάται από την 
καταχώρηση στο πελατολόγιο του εισαγωγέα (Ιρλανδία). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο 
κατασκευαστής ορίζει ότι η εγγύηση εφαρμόζεται για κάθε πωλούμενη από αυτόν 
συσκευή (πρόκειται για τον ίδιο ή για τον εισαγωγέα;) και περιορίζεται 
εδαφικά στο συγκεκριμένο κράτος. Ωστόσο, η προβλεπόμενη συμπληρωματική 
εγγύηση (double cover warranty) εφαρμόζεται μόνο στις συσκευές που 
κατασκευάζονται σύμφωνα με τις βρετανικές προδιαγραφές και πωλούνται στο 
Ηνωμένο Βασίλειο. Στη Δανία, η εγγύηση εφαρμόζεται στις συσκευές που 
αγοράζονται και χρησιμοποιούνται εντός της χώρας. Στη Γερμανία,το έγγραφο της 
εγγύησης προβλέπει διαφορετικούς όρους: εξαρτά την εφαρμογή της εγγύησης από 
τον όρο ότι η συσκευή έχει αγορασθεί από εξουσιοδοτημένο πωλητή λιανικής στη 
Γερμανία, βρίσκεται εντός της χώρας και η εγκατάσταση της έχει γίνει από 
πρόσωπο εξουσιοδοτημένο από τον κατασκευαστή. 
Ως παράδειγμα αυτής της ανομοιομορφίας των εφαρμοζομένων πολιτικών μπορεί να 
αναφερθεί η περίπτωση μιας εταιρίας κατασκευής αυτοκινήτων. Έτσι, στην 
Πορτογαλία, το έγγραφο ορίζει ότι η εγγύηση ισχύει μόνο στη χώρα αγοράς του 
103 
οχήματος, ενώ σε άλλες χώρες (Κάτω Χώρες, Δανία) το κριτήριο εφαρμογής της 
εγγύησης είναι η αγορά από εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο (χωρίς καθορισμό της 
χώρας) ή ακόμα η αγορά καινούριου αυτοκινήτου χωρίς να καθορίζεται η ανάγκη 
παρεμβολής αντιπροσώπου (Βέλγιο). Στην Ισπανία, ο αντιπρόσωπος του 
κατασκευαστή περιορίζει την εγγύηση στα οχήματα που κατασκευάζονται από αυτόν 
και επιτρέπει την εφαρμογή της μόνο εντός της εν λόγω χώρας. 
Άλλος κατασκευαστής αυτοκινήτων αντίθετα, αποτελεί παράδειγμα εφαρμογής μιας 
περισσότερο ευρωπαϊκής πολιτικής, δεδομένου ότι τα διάφορα έγγραφα της 
εγγύησης ορίζουν ότι πρόκειται για εγγύηση του κατασκευαστή η οποία ισχύει 
για κάθε όχημα που αγοράζεται από εξουσιοδοτημένο μέλος του δικτύου. Σε 
πολλές χώρες, το έγγραφο ορίζει ότι η εμπορική εγγύηση προστίθεται στη νόμιμη 
στις χώρες όπου υπάρχει σχετική πρόβλεψη (Βέλγιο, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, 
Δανία). Στην Πορτογαλία διευκρινίζεται ότι η εμπορική εγγύηση προστίθεται στη 
νόμιμη που ισχύει στη χώρα εμπορίας του αυτοκινήτου. 
Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι τα έγγραφα της εγγύησης, ακόμα και όταν 
καθορίζουν την εδαφική έκταση της ισχύος της, δεν αναφέρονται στην πρακτική 
εφαρμογή του δικαιώματος στην εγγύηση που διαθέτει ο καταναλωτής, όταν 
πρόκειται για διασυνοριακή σύμβαση. Η παροχή πληροφοριών σχετικά με τα 
στοιχεία των διαφόρων εισαγωγέων ή των αντιπροσώπων του κατασκευαστή στα 
διάφορα κράτη μέλη θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για τον 
καταναλωτή. 
1.10. Εκτίμηση 
Διαβάζοντας τα έγγραφα της εγγύησης, εντύπωση προκαλεί η μεγάλη ποικιλομορφία 
των σχετικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των καταναλωτών. Πραγματικά, 
ορισμένοι κατασκευαστές προσφέρουν όμοια ή σχεδόν όμοια εγγύηση στα διάφορα 
κράτη μέλη, οι περισσότεροι όμως από αυτούς προσφέρουν εγγυήσεις, για τα ίδια 
προϊόντα, που διαφέρουν πολύ μεταξύ τους, ανάλογα με το κράτος μέλος. Οι 
αποκλίσεις αυτές μπορούν να αναφέρονται συγχρόνως στη διάρκεια, την έκταση, 
τους όρους εξαίρεσης, τις διαδικασίες εφαρμογής κλπ. 
Έτσι, ακόμα και όταν κάποιος κατασκευαστής προσφέρει εγγύηση "που ισχύει σε 
όλη την κοινή αγορά", η εμπορική πρακτική έχει σαν αποτέλεσμα οι όροι της 
εγγύησης να ποικίλουν από τη μια χώρα στην άλλη και ο αγοραστής να μπορεί να 
επωφελείται μόνο από την εγγύηση που ισχύει στη χώρα του. Αυτό σημαίνει ότι 
κάποιος καταναλωτής που αγοράζει προϊόν σε άλλη χώρα από εκείνη της διαμονής 
του αγνοεί τελείως το περιεχόμενο της εγγύησης που μπορεί να επικαλεσθεί κατά 
την επιστροφή του και το οποίο, πολύ πιθανό, δεν αντιστοιχεί σε ό,τι 
αναγράφεται στο έγγραφο της εγγύησης που συνόδευε το προϊόν. 
104 
Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι το σημείο αυτό αποτελεί σοβαρή πηγή πιθανών 
διαφορών σε περίπτωση διασυνοριακών αγορών, δεδομένου ότι η ποικιλομορφία των 
όρων της εγγύησης στα διάφορα κράτη μέλη, σε συνδυασμό με τα θέματα που 
αναφέρονται στην εδαφική έκταση της ισχύος των εν λόγω εγγυήσεων, δημιουργεί 
πολυσύνθετες καταστάσεις στο πλαίσιο των οποίων ο κατασκευαστής αντιμετωπίζει 
ιδιαίτερες δυσκολίες προκειμένου να καθορίσει με ακρίβεια, πριν από την αγορά 
ή και μετά από αυτήν, ποια είναι η πραγματική έκταση του δικαιώματος στην 
εγγύηση που διαθέτει καθώς και ποιοί είναι οι πρακτικοί όροι εφαρμογής της. 
2. Η έλλειψη γενικευμένου νομικού πλαιοίου 
Μεταξύ των διαφόρων παραγόντων που επηρεάζουν την επιλογή του καταναλωτή κατά 
την αγορά κάποιου προϊόντος, η προσφορά εγγύησης είναι σίγουρα ένα από τα 
στοιχεία που διευκολύνουν την επιλογή του. Δίνει το αίσθημα ασφάλειας ότι ο 
κατασκευαστής είναι πρόθυμος να αναλάβει τις ευθύνες του όσον αφορά την 
ποιότητα του προϊόντος του και την ικανοποίηση του καταναλωτή και μπορεί να 
δημιουργήσει την εντύπωση στον καταναλωτή, που γνωρίζει τα δικαιώματα που του 
προσφέρει η νόμιμη εγγύηση, ότι τα εν λόγω δικαιώματα του διευρύνονται. 
Εν τούτοις, όπως παρατηρεί το βρετανικό "Office of Fair Trading": "διαρκώς 
συχνότερα, δημιουργείται η εντύπωση ότι οι εγγυήσεις χρησιμοποιούνται απλά 
και μόνο ως τέχνασμα προώθησης των πωλήσεων, ως πηγή επιπλέον εισοδήματος για 
τον προμηθευτή ή ακόμα ως μέσο απόσπασης της προσοχής του καταναλωτή από τα 
νόμιμα δικαιώματα του"75 . Αντίθετα, σε ιδανική περίπτωση, οι εγγυήσεις 
πρέπει να εκφράζουν την εμπιστοσύνη του κατασκευαστή στην ποιότητα του 
προϊόντος του και τη βεβαιότητα ότι το τελευταίο δεν θα δημιουργήσει κανένα 
πρόβλημα· η εμπιστοσύνη αυτή του κατασκευαστή θα έχει με τη σειρά της ως 
αποτέλεσμα την εμπιστοσύνη του καταναλωτή η οποία έχει ιδιαίτερη σημασία σε 
κάθε εμπορική στρατηγική. 
Τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο καταναλωτής απορρέουν από την 
έλλειψη γενικευμένου νομικού πλαισίου το οποίο να εφαρμόζεται σε θέματα 
εμπορικών εγγυήσεων. Είναι γνωστό ότι λίγες εθνικές νομοθεσίες περιέχουν 
ειδικές διατάξεις για τις εμπορικές εγγυήσεις και κυρίως εκείνες που 
προσφέρουν οι κατασκευαστές. Στο πλαίσιο αυτό, ακόμα και το βασικό πρόβλημα 
που σχετίζεται με τη δέσμευση του κατασκευαστή έναντι του τελικού καταναλωτή 
δεν επιδέχεται σαφή λύση σε πολλά κράτη μέλη. Χαρακτηριστική είναι η 
περίπτωση των βρετανικών αρχών οι οποίες προτείνουν να καθιερώσουν στη 
75 Office of Fair Traiding, Consumer Guarantees, Λονδίνο 1986, σελ. 27, 
105 
νομοθεσία τους την αρχή της ευθύνης του παραγωγού για τις εγγυήσεις που 
προσφέρει θέτοντας (στο προαναφερθέν έγγραφο γνωμοδότησης του ΟΤΙ) το ερώτημα 
του χαρακτήρα αυτής της ευθύνης: ενδοσυμβατική ή εξωσυμβατική. 
Η έλλειψη νομικού πλαισίου εμποδίζει επίσης την κάλυψη των κενών που 
παρουσιάζουν τα έγγραφα της εγγύησης, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση της 
πραγματικής τους αξίας. Επιπλέον, το νομοθετικό αυτό κενό επιτρέπει στις 
εμπορικές εγγυήσεις να εξαρτώνται από την αμιγή αρχή της οικονομικής 
ελευθερίας και είναι δυνατόν να ευνοήσει καταχρήσεις και απάτες εκ μέρους των 
λιγότερο ευσυνείδητων οικονομικών φορέων, σε βάρος των καταναλωτών καθώς και 
της άσκησης υγειούς ανταγωνισμού. 
Ορισμένα κράτη μέλη όμως έχουν θεσπίσει ορισμένες ειδικές διατάξεις για την 
κάλυψη του εν λόγω νομοθετικού κενού. Πιστεύουμε ότι το παράδειγμα αυτό θα 
ακολουθήσουν και άλλα κράτη μέλη. Η κατάσταση αυτή μπορεί να θέσει εμπόδια 
στην καθιέρωση μιας πραγματικά ευρωπαϊκής στρατηγικής επιχειρήσεων και να 
δημιουργήσει προβλήματα στους οικονομικούς φορείς οι οποίοι θα πρέπει να 
προσαρμόσουν τους εν λόγω όρους της εγγύησης στα διάφορα εθνικά δίκαια. 
Είναι βέβαιο επίσης ότι θα δημιουργήσει στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ 
των οικονομικών παραγόντων στην περίπτωση που οι εν λόγω εθνικές νομοθεσίες 
υιοθετήσουν λύσεις που αποκλίνουν μεταξύ τους σε μεγάλο βαθμό. 
Γ. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
Η εξυπηρέτηση του πελάτη μετά την πώληση εξασφαλίζεται φυσιολογικά είτε από 
τους ίδιους τους εμπόρους λιανικής, είτε από εταιρίες εξειδικευμένες στην 
παροχή αυτού του είδους υπηρεσιών. Σπάνια ο ίδιος ο παραγωγός παρέχει άμεσα 
εξυπηρέτηση μετά την πώληση στον τελικό καταναλωτή. Περιορίζεται συνήθως στην 
οργάνωση δικτύων εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων, στους οποίους παρέχει την 
απαραίτητη κατάρτιση και τεχνική υποστήριξη, και στην άμεση παρέμβαση σε πολύ 
ειδικές περιπτώσεις στις οποίες η παροχή υπηρεσιών από τους εν λόγω 
αντιπροσώπους αποδεικνύεται ανεπαρκής. Εν τούτοις, η συμβολή του παραγωγού 
είναι πρωταρχικής σημασίας για την ύπαρξη αποτελεσματικής εξυπηρέτησης μετά 
την πώληση. Τόσο οι πωλητές λιανικής όσο και οι υπεύθυνοι επισκευών 
εξαρτώνται συνήθως από τον κατασκευαστή, αν όχι όσον αφορά την τεχνική 
υποστήριξη, τουλάχιστον όσον αφορά την προμήθεια ανταλλακτικών. 
Ορισμένες εθνικές νομοθεσίες, έχοντας επίγνωση του προβλήματος, αποφάσισαν να 
θεσπίσουν διατάξεις προκειμένου να εξασφαλίσουν υπέρ του καταναλωτή την 
ύπαρξη της κατάλληλης εξυπηρέτησης μετά την πώληση όσον αφορά την επισκευή 
και την επιδιόρθωση των προϊόντων κατά τη διάρκεια της προβλεπόμενης ζωής 
τους. Σε εθνικό επίπεδο, έχουν ήδη αναληφθεί ανάλογες πρωτοβουλίες, όπως 
διαπιστώθηκε κατά τη μελέτη των συστημάτων που ισχύουν στην Πορτογαλία, την 
Ισπανία, τη Γαλλία, την Ελλάδα και κυρίως στην Ιρλανδία. Εξάλλου, το ζήτημα 
106 
αυτό δεν μπορεί να εξαιρεθεί από τις ανησυχίες των εθνικών αρχών και του 
κοινού γενικότερα σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος: εξασφαλίζοντας την 
καλύτερη δυνατή διάρκεια ζωής των προϊόντων συμβάλλουμε στη μείωση της 
ρύπανσης και της παραγωγής απορριμμάτων. 
Ωστόσο, σε μια αγορά χωρίς σύνορα, στο πλαίσιο της οποίας υποτίθεται ότι τα 
προϊόντα κυκλοφορούν ελεύθερα και έχει εξαφανισθεί η τυπική μορφή του 
"εισαγωγέα", κάθε εθνική νομοθεσία που επιβάλλει αυστηρές υποχρεώσεις στους 
παραγωγούς σχετικά με την ανάγκη εξασφάλισης εξυπηρέτησης μετά την πώληση για 
τα προϊόντα τους, στις οποίες περιλαμβάνεται και η υποχρέωση διατήρησης στην 
αγορά των απαραίτητων ανταλλακτικών για τη συντήρηση και την επισκευή των 
προϊόντων, διατρέχει τον κίνδυνο να αποδειχθεί αναποτελεσματική, προκαλώντας 
στρέβλωση του ανταγωνισμού ή παρακωλύοντας την ομαλή ροή του εμπορίου. 
Στο πλαίσιο των διασυνοριακών αγορών, το πρόβλημα της πρόσβασης στην 
κατάλληλη εξυπηρέτηση μετά την πώληση είναι πολυσύνθετο εξαιτίας του 
γεγονότος ότι ο καταναλωτής δεν μπορεί πλέον να απευθυνθεί στον πωλητή του 
και δεν είναι πάντα σε θέση να εκτιμήσει, κατά το χρόνο της αγοράς, τις 
προϋποθέσεις παροχής των υπηρεσιών αυτών που εφαρμόζονται στη χώρα διαμονής 
του. 
VI - niΡΑΝΕΙ ΛΥΣΕΙΣ 
Στα προηγούμενα κεφάλαια τονίστηκε η ποικιλομορφία αφενός των νομικών 
καθεστώτων σε θέματα νόμιμης και εμπορικής εγγύησης και αφετέρου αυτή των 
εμπορικών πρακτικών και προσδιορίσθηκαν τα προβλήματα που προέρχονται από 
αυτήν ενόψει της ενιαίας αγοράς και των διασυνοριακών αλλαγών. 
Διαπιστώθηκε επίσης ότι οι κοινοτικές πρωτοβουλίες που στόχο έχουν τη 
δημιουργία εναρμονισμένου και συνεχούς πλαισίου στον τομέα των εγγυήσεων 
βρίσκονται μόλις στις απαρχές τους και είναι ανεπαρκείς. 
Ομως, σε μια Ευρώπη που φιλοδοξεί να καταργήσει τα εσωτερικά της σύνορα, θα 
ήταν σωστό να υιοθετηθεί μια κοινή αντιμετώπιση των θεμάτων που σχετίζονται 
με τις εγγυήσεις που προσφέρονται στον καταναλωτή. Παρόμοια στάση 
δικαιολογείται από την προώθηση των συμφερόντων του καταναλωτή στο βαθμό που 
ο τελευταίος δεν πρέπει να τυγχάνει διαφορετικής αντιμετώπισης ανάλογα με τη 
χώρα όπου αγοράζει ή χρησιμοποιεί το προϊόν, ανάλογα με το αν μετακινείται ή 
όχι κλπ. Δικαιολογείται επίσης ενόψει της προώθησης των συμφερόντων των 
επαγγελματιών στο μέτρο που αυτοί θα μπορούν να προσφέρουν τα προϊόντα τους 
μέσα στην Κοινότητα σύμφωνα με όμοιους κανόνες. 
107 
Στο πλαίσιο των στόχων που επιδιώκει η δημοσίευση του ανά χείρας Πράσινου 
Βιβλίου, η Επιτροπή, στο κεφάλαιο αυτό, δεν φιλοδοξεί ούτε να παρουσιάσει 
οριστικές λύσεις για τα αναλυθέντα προβλήματα, ούτε και να αναγγείλει εφεξής 
προτιμήσεις για κάποια από τις πιθανές λύσεις. Πρόκειται απλά για παρουσίαση 
ορισμένων χαρακτηριστικών στοιχείων, ορισμένων τρόπων εργασίας για το μέλλον, 
με τρόπο ώστε να προκληθεί δημόσιος διάλογος ο οποίος σίγουρα θα φέρει νέα 
στοιχεία και θα φωτίσει από άλλη οπτική γωνία τα προαναφερθέντα ζητήματα. 
Η Επιτροπή, γνωρίζοντας ότι είναι αδύνατο να καταρτίσει, στη φάση αυτή, 
εξαντλητικό κατάλογο όλων των πιθανών λύσεων, περιορίζεται να παρουσιάσει 
ορισμένες εναλλακτικές λύσεις οι οποίες φαίνονται να εξυπηρετούν, στο στάδιο 
αυτό, τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Οι υποθετικές περιπτώσεις που 
παρουσιάσθηκαν μπορούν να θεωρηθούν, μερικές φορές, ως εναλλακτικές λύσεις, 
αλλά μπορούν να αλληλοσυμπληρωθούν ή ακόμα να συνδυαστούν μεταξύ τους. Σε 
κάθε περίπτωση όμως, η Επιτροπή δεν αποκλείει εξ αρχής καμία άλλη πρόταση και 
προσδοκά ο δημόσιος διάλογος να διευρύνει τους ορίζοντες της συζήτησης. 
Επίσης, είναι αδύνατο να επωφεληθεί κανείς πλήρως από όλες τις προτεινόμενες 
λύσεις στο πλαίσιο της παρούσας ανακοίνωσης. Κατ'αυτό τον τρόπο, η Επιτροπή 
τάχθηκε υπέρ ορισμένων επιλογών όσον αφορά τις υποθετικές εργασίες οι οποίες 
φαίνεται να αξίζουν ανάπτυξη σε βάθος. Οι επιλογές αυτές βασίζονται σε 
μεθοδολογικούς συλλογισμούς και δεν κρίνουν εκ των προτέρων την ποιότητα της 
μιας ή της άλλης λύσης. Η Επιτροπή αναμένει φυσικά σχόλια επί των γενομένων 
αναλύσεων όπως επίσης αναμένει ότι οι ενδιαφερόμενοι θα μπορέσουν να 
αναλύσουν και να αναπτύξουν οι ίδιοι, εάν το κρίνουν απαραίτητο, τις λύσεις 
"που έτυχαν λιγότερης εκτίμησης" εκ μέρους της Επιτροπής. 
Α. ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ NOMΙΜΗΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ 
Στο επίπεδο της νόμιμης εγγύησης, τα προβλήματα του ευρωπαίου καταναλωτή 
πηγάζουν από δύο πραγματικότητες : 
την ανομοιογένεια μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών· 
την ανεπάρκεια μέρους των παραδοσιακών κανόνων δικαίου έναντι των 
σύγχρονων συνθηκών της καταναλωτικής κοινωνίας. 
Για την αντιμετώπιση της κατάστασης δύο λύσεις εμφανίζονται κατ'αρχήν 
δυνατές: μια λύση η οποία να βασίζεται στην προσαρμογή των εφαρμοστέων 
κανόνων του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου (1.) και μια άλλη που να έχει ως 
κέντρο βάρους την εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών (2.). 
108 
1. Η λύση U8 Βάση το ιδιωτικό διεθνέο δίκαιο ÎIAAÏ 
Η λύση αυτή συνίσταται στην τροποποίηση των εφαρμοστέων κανόνων του ΙΔΔ, κατά 
τρόπο ώστε ο ευρωπαίος καταναλωτής να προστατεύεται πάντα από το νόμο του 
κράτους διαμονής του. Στην περίπτωση αυτή, ακόμα και ο ενεργός ευρωπαίος 
καταναλωτής που μετακινείται στο εξωτερικό θα παίρνει μαζί του το νόμο "του" 
σχετικά με τη νόμιμη εγγύηση. Η ποικιλομορφία των εθνικών νομοθεσιών δεν θα 
αποτελεί πλέον εμπόδιο προκειμένου να αποφασίσει ο καταναλωτής την αγορά 
προϊόντων στο εξωτερικό. 
Η λύση αυτή παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να 
προβούν σε αλλαγή των νομικών τους συστημάτων. Η ευθύνη μεταρρύθμισης ή όχι 
των μη εναρμονισμένων νόμων για τη νόμιμη εγγύηση θα βαρύνει αποκλειστικά τα 
κράτη μέλη, αυστηρά ενόψει της αρχής της επικουρικότητας. Η Επιτροπή, θα 
μπορούσε ενδεχομένως να εκδώσει σχετική σύσταση. 
Παρ'όλα αυτά, τέτοια λύση παρουσιάζει πολλά μειονεκτήματα: 
οι πωλητές (και σε ορισμένες περιπτώσεις οι κατασκευαστές) θα εκθέτονταν 
όχι μόνο στην εφαρμογή 12 εθνικών συστημάτων, ανάλογα με τον αγοραστή, 
των οποίων δεν μπορούν να γνωρίζουν όλους τους κανόνες, αλλά επιπλέον δεν 
θα ήταν σε θέση να γνωρίζουν προκαταβολικά ποιος εθνικός νόμος θα έπρεπε 
να εφαρμοστεί, δεδομένου ότι δεν είναι εύκολο να γνωρίζουν την ιθαγένεια 
του αγοραστή ή τη χώρα κατοικίας του· 
οι εθνικές νομοθεσίες μπορούν να συνεχίσουν την εξέλιξη τους προς 
διαφορετικές κατευθύνσεις, γεγονός που βλάπτει τη δημιουργία ενός 
πραγματικού ευρωπαϊκού νομικού χώρου· 
η απόκλιση των εθνικών νόμων μεταξύ τους εξακολουθεί να προκαλεί 
στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των πωλητών και των κατασκευαστών· 
οι καταναλωτές που κατοικούν σε χώρες με νομοθεσία η οποία προσφέρει 
μικρότερη προστασία γίνονται θύματα διακρίσεων όταν προσπαθούν να 
επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς, σε σχέση με τους 
καταναλωτές που διαμένουν σε χώρες με νομοθεσία που προσφέρει μεγαλύτερη 
προστασία. 
2. Η λΟοη της εναρμόνισης 
Η λύση της εναρμόνισης των εθνικών διατάξεων θα ήταν δυνατόν να επιτρέψει την 
υπερπήδηση αυτών των δυσκολιών. 0 ελάχιστος βαθμός εναρμόνισης αρκεί για την 
εξασφάλιση αποτελεσματικής προστασίας υπέρ του ευρωπαίου καταναλωτή, 
ανεξάρτητα από τον τόπο αγοράς ή το νόμο που ρυθμίζει τη συναλλαγή, καθώς και 
109 
για την αποτροπή σημαντικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ των πωλητών 
και των κατασκευαστών στα διάφορα κράτη μέλη. Η επιλογή αυτή είναι σύμφωνη με 
την αρχί\ της επικουρικότητας. 
Το πρώτο ερώτημα που θα μπορούσε να τεθεί σχετικά με την εναρμόνιση αυτή 
αφορά το πεδίο εφαρμογής της: πρέπει το ενδιαφέρον να επικεντρωθεί στα ειδικά 
προβλήματα της προστασίας του καταναλωτή; 
2.1. Γενική εναρμόνιση 
Η πρώτη αυτή λύση έχει το πλεονέκτημα ότι επιτρέπει την ύπαρξη κοινών κανόνων 
για τη νόμιμη εγγύηση, ανεξάρτητα από τα σχετικά προϊόντα και την ιδιότητα 
των συμβαλλομένων. Το αστικό δίκαιο των κρατών μελών θα μπορούσε να 
διατηρήσει τη μοναδικότητα του. 
Ωστόσο, η ύπαρξη ειδικών κανόνων που διέπουν τις "καταναλωτικές συμβάσεις" 
αποτελεί ήδη γεγονός, τόσο σε επίπεδο εθνικών δικαίων όσο και σε επίπεδο 
κοινοτικού δικαίου. Οι τελευταίες εθνικές πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό 
αποδεικνύουν εξάλλου ότι αυτός ο προσανατολισμός των ενεργειών δεν πρέπει να 
εγκαταληφθεί ακόμα. 
Η γενική εναρμόνιση παρουσιάζει επίσης το μειονέκτημα ότι θα μπορούσε να 
αποδειχθεί ως λύση υπερβολική και ελάχιστα ευέλικτη σε σχέση με τους 
επιδιωκόμενους σκοπούς. 
2.2. Εναρμόνιση με γνώμονα την προστασία των καταναλωτών 
0 περιορισμός του πεδίου εφαρμογής στις ειδικές ανάγκες που αφορούν την 
προστασία των καταναλωτών θα μπορούσε να γίνει, κατά γενικό τρόπο, σύμφωνα με 
δύο διαφορετικές προοπτικές μια υποκειμενική προοπτική που αφορά την 
ιδιότητα των συμβαλλομένων και μια αντικειμενική που αφορά τον τύπο των 
προϊόντων. 
2.2.1. Υποκειμενικό κριτήριο 
Το υποκειμενικό κριτήριο είναι αυτό που κατά παράδοση λαμβάνεται υπόψη στις 
διάφορες οδηγίες που εκδίδονται σχετικά με την προστασία των καταναλωτών76 : 
το πεδίο εφαρμογής των κειμένων καθορίζεται σε σχέση με την ιδιότητα υπό την 
οποία οι δύο συμβαλλόμενοι παρεμβαίνουν στις συγκεκριμένες συναλλαγές: 
76 Βλ., για παράδειγμα, τις οδηγίες 85/577 της 20ής Δεκεμβρίου 1985 σχετικά 
με την προστασία των καταναλωτών στην περίπτωση συμβάσεων με 
διαπραγματεύσεις εκτός εμπορικών καταστημάτων, ΕΕ L372 της 31ης 
Δεκεμβρίου 1985, σελ. 31, 87/102 της 22ας Δεκεμβρίου 1986 σχετικά με την 
προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των 
κρατών μελών σε θέματα χορηγήσεις πίστωσης στην κατανάλωση, ΕΕ L42 της 
12ης Φεβρουαρίου 1987, σελ. 48 και 93/13 της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με 
τις καταχρηστικές ρήτρες σε συμβάσεις που συνάπτουν οι καταναλωτές, ΕΕ 
L95 της 21ης Απριλίου 1993, σελ. 29. 
110 
επιβάλλεται ο ένας των συμβαλλομένων να ενεργεί ως επαγγελματίας και ο άλλος 
ως καταναλωτής77. Τα χαρακτηριστικά αυτά απορρέουν από κριτήρια 
που βρίσκονται στη Σύμβαση των Βρυξελλών του 1968 σχετικά με τη δωσιδικία και 
την εκτέλεση των αποφάσεων σε θέματα αστικού και εμπορικού δικαίου καθώς και 
στη Σύμβαση της Ρώμης του 1980 σχετικά με το νόμο που διέπει τις συμβατικές 
υποχρεώσεις. Ως παράδειγμα μπορούμε να αναφέρουμε τους ορισμούς που περιέχει 
η τελευταία οδηγία του Συμβουλίου στον τομέα της προστασίας του καταναλωτή78 
. Σύμφωνα με την οδηγία αυτή: 
καταναλωτής είναι: "κάθε φυσικό πρόσωπο που [...] ενεργεί για σκοπούς οι 
οποίοι είναι άσχετοι με τις επαγγελματικές του δραστηριότητες", 
επαγγελματίας είναι: "κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που [...] ενεργεί στο 
πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας, είτε δημόσιας είτε 
ιδιωτικής". 
Η λύση αυτή όμως παρουσιάζει δύο μειονεκτήματα στο πλαίσιο της εναρμόνισης 
της νόμιμης εγγύησης : 
Υπάγει τα ίδια αγαθά σε διαφορετικά νομικά καθεστώτα ανάλογα με την 
ιδιότητα του αγοραστή· πράγματι μπορούμε να αναρωτηθούμε εάν π.χ. ο 
αγοραστής κάποιου αυτοκινήτου πρέπει να υποβληθεί σε διαφορετικούς 
κανόνες όσον αφορά τη νόμιμη εγγύηση, ανάλογα με το εάν αγοράζει αυτό το 
αυτοκίνητο για τις ιδιωτικές ή για τις επαγγελματικές μετακινήσεις του. 
Έρχεται σε αντίθεση με τη σύγχρονη εικόνα της εγγύησης σύμφωνα με την 
οποία η τελευταία αποτελεί χαρακτηριστικό του ίδιου του προϊόντος. 
2.2.2. Αντικειμενικό κριτήριο 
Το αντικειμενικό κριτήριο επιλέχθηκε από το Συμβούλιο όταν επρόκειτο να 
εκδόσει κανονισμό που να αφορά άμεσα τα προϊόντα. Η οδηγία 92/59 του 
Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1992, σχετικά με τη γενική ασφάλεια των 
προϊόντων7^, οριοθετεί το πεδίο 
εφαρμογής της στα "προϊόντα που προορίζονται για τον καταναλωτή ή που είναι 
πιθανόν να χρησιμοποιηθούν από αυτόν" δηλαδή σε αυτό που ονομάζουμε 
"καταναλωτικά προϊόντα". 
Η οδηγία 85/374 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1985 σχετικά με την ευθύνη 
για ελαττωματικά προϊόντα περιέχει έναν άλλο έμμεσο ορισμό του "καταναλωτικού 
αγαθού" όταν αναφέρεται στο ζήτημα του περιορισμού της ευθύνης του 
κατασκευαστή 
σε σχέση με τη ζημιά που προκλήθηκε στα πράγματα. Σύμφωνα με τον ορισμό αυτό, 
καταναλωτικό αγαθό είναι το πράγμα που "συνήθως προορίζεται για ιδιωτική 
χρήση ή κατανάλωση"80. 
77 Ας σημειωθεί όμως ότι η οδηγία 90/314 του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 
1990 σχετικά με τα ταξίδια, τις διακοπές και τις οργανωμένες περιηγήσεις 
αποτελεί εξαίρεση του κανόνα αυτού και καθιερώνει κριτήριο μάλλον 
αντικειμενικό. Πράγματι, ως καταναλωτής ορίζεται απλά αυτός που 
"αγοράζει" ή δεσμεύεται να αγοράσει κατ'αποκοπή. 
78 Οδηγία 93/13 της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες 
των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές. 
79 ΕΕ L228 της 11ης Αυγούστου 1992, σελ. 84. 
80 Βλ. άρθρο 9 της οδηγίας. Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι η εν λόγω οδηγία 
προσθέτει ένα επιπλέον κριτήριο: το πράγμα πρέπει να "έχει χρησιμοποιηθεί 
από τον ίδιο παθόντα κυρίως για ιδιωτική χρήση ή κατανάλωση". Η αποδοχή 
όμως αυτής της συμπληρωματικής προϋπόθεσης θα μας οδηγούσε, στο πλαίσιο 
της νόμιμης εγγύησης, στην αποδοχή του υποκειμενικού κριτηρίου, κατά 
κάποιο τρόπο. 
111 
Η επιλογή της έννοιας του "καταναλωτικού αγαθού", ως κριτηρίου οριοθέτησης 
του πεδίου εφαρμογής ενός κοινοτικού μέτρου εναρμόνισης, φαίνεται ότι 
ενδείκνυται για τον προβληματισμό που ακολουθεί. Ωστόσο η Επιτροπή δεν 
επιθυμεί στο στάδιο αυτό να απορρίψει το παραδοσιακό κριτήριο (υποκειμενικό) 
που εδράζεται στην ποιότητα των μερών, το οποίο εξάλλου μπορεί να συνδυαστεί 
με το αντικειμενικό κριτήριο. Η έννοια του "καταναλωτικού αγαθού" δεν 
εξαντλεί καθόλου το ζήτημα του καθορισμού των προϊόντων τα οποία αφορά το 
μέτρο αυτό. Πραγματικά, η ανάγκη περιορισμού των κοινοτικών μέτρων στα 
αυστηρώς απαραίτητα για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων, μπορεί να 
οδηγήσει σε μεγαλύτερο περιορισμό του πεδίου εφαρμογής των μέτρων αυτών στα 
είδη καταναλωτικών αγαθών των οποίων η διασυνοριακή αγορά θέτει τα 
περισσότερα προβλήματα. 
Αποδεικνύεται ότι πρόκειται για κινητά καινούρια και διαρκή αγαθά, θα πάρουμε 
λοιπόν την υποθετική αυτή περίπτωση ως αφετηρία για την αναζήτηση ενός 
εναρμονισμένου καθεστώτος για τη νόμιμη εγγύηση. 
Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΕΧΕΙ ΩΣ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ 
ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ NOMΙΜΗ ΕΓΓΥΗΣΗ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΚΑΤΑ 
ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ. ΔΙΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΥΡΙΩΝ.81 
3. Το καθεοτώς της νόμιμης εγγύηοης 
3.1. Αντικείμενο της εγγύησης (καλυπτόμενα ελαττώματα) 
0 καθορισμός του αντικειμένου της νόμιμης εγγύησης αντιστοιχεί, σε αρχικό 
στάδιο, στον προσδιορισμό των ελαττωμάτων που καλύπτονται από την εγγύηση 
αυτή. Το ζήτημα του καθορισμού των δικαιωμάτων του αγοραστή προκειμένου να 
μπορέσει να αντιδράσει έναντι των ελαττωμάτων αυτών μπορεί να αποτελέσει 
προϋπόθεση ή συνέχεια το ορισμού του "καλυπτόμενου ελαττώματος". Το ζήτημα 
αυτό αποτελεί κατά παράδοση το σημείο εκκίνησης για τον καθορισμό της έννοιας 
του "ελαττώματος". Για παράδειγμα, στη Γαλλία ως καλυπτόμενα ελαττώματα 
θεωρούνται μόνο τα σοβαρά και κεκρυμμένα επειδή ο αστικός κώδικας ορίζει κατά 
παράδοση ως δικαιώματα του αγοραστή την αγωγή για αναστροφή της πώλησης 
81 Και μεταξύ επαγγελματία και τελικού καταναλωτή, εάν συμπεριληφθεί επίσης 
το υποκειμενικό κριτήριο. Πάντως οι πωλήσεις μεταξύ καταναλωτών αποκλείονται 
λόγω του "καινούργιου" χαρακτήρα των προϊόντων. 
112 
(ακύρωση της σύμβασης: απόδοση του πράγματος και επιστροφή του τιμήματος) και 
την αγωγή εκτίμησης (μερική επιστροφή του τιμήματος), δηλαδή δικαιώματα με 
αρκετά δραστικό χαρακτήρα. 
Αντίθετα, η σύγχρονη θεωρία, η οποία αντιστοιχεί στη νομοθετική και 
νομολογιακή εξέλιξη η οποία παρατηρείται στα περισσότερα κράτη μέλη, προτιμά 
να λαμβάνει ως βάση την ενιαία έννοια του καλυπτομένου ελαττώματος στην οποία 
προσαρμόζονται στη συνέχεια τα δικαιώματα και στη συνέχεια να προσαρμόζει τα 
δικαιώματα του αγοραστή στις διάφορες μορφές των συγκεκριμένων ελαττωμάτων. 
Η έννοια του ελαττώυατοο Tnc un ανταπόκρισης του προϊόντος OTIC V6UIU8C 
ποοοδοκίεϋ του καταναλωτή φαίνεται κατάλληλη για να επιτελέσει το ρόλο της: 
Αποτελεί καλή σύνθεση της πλέον πρόσφατης εξέλιξης των δικαίων στα κράτη 
μέλη. Πράγματι, στο δίκαιο του Βελγίου, της Γαλλίας και του Λουξεμβούργου 
η διάκριση μεταξύ της υποχρέωσης το παραδιδόμενο αγαθό να αντιστοιχεί με 
το αγορασθέν ή της υποχρέωσης το αγαθό να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες 
του καταναλωτή και της υποχρέωσης εγγύησης έχει απώλεσε ι την ορθότητα της 
με την εξέλιξη της νομολογίας και την καθιέρωση της λειτουργικής έννοιας 
του ελαττώματος. Γνωρίζουμε επίσης ότι στην Ιταλία, όπου υπάρχουν δύο 
ρητές διατάξεις στον αστικό κώδικα, μία για τα "κρυφά ελαττώματα" και μία 
για το "ποιοτικό ελάττωμα", η πλειοψηφία της θεωρίας αναγνωρίζει λίγες 
διαφορές μεταξύ των δύο αυτών διατάξεων στο πλαίσιο του καθορισμού της 
νόμιμης εγγύησης. Η αντίληψη του ελαττώματος της μη αντιστοιχίας του 
αγαθού στις προσδοκίες του καταναλωτή υιοθετήθηκε πρόσφατα και από το νέο 
ολλανδικό αστικό κώδικα. Η έννοια της αντιστοιχίας στις νόμιμες 
προσδοκίες του αγοραστή μπορεί επίσης να παραλληλισθεί με την έννοια της 
"εμπορεύσιμης ποιότητας" του αγγλικού και ιρλανδικού δικαίου, με τα 
αντικειμενικά και υποκειμενικά κριτήρια που ανέπτυξε η γερμανική 
νομολογία για να θεμελιώσει την ύπαρξη του ελαττώματος καθώς και με τα 
στοιχεία που λαμβάνει υπόψη ο δανικός νόμος. Η έννοια είναι παραπλήσια με 
την απουσία ιδιοτήτων τις οποίες εγγυάται ο πωλητής ή οι οποίες δεν 
επιτρέπουν στο πράγμα να χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με το σκοπό για τον οποίο 
αγοράσθηκε, όπως αναφέρει ο πορτογαλικός αστικός κώδικας. 
Το σχέδιο των βρετανικών αρχών για αντικατάσταση της έννοιας της 
"εμπορεύσιμης ποιότητας" από την έννοια της "ικανοποιητικής ποιότητας" 
προκειμένου να καλύπτονται σαφώς τόσο τα δευτερεύοντα ελαττώματα όσο και 
ο διαρκής χαρακτήρας των προϊόντων ενισχύει ακόμα περισσότερο τις 
προαναφερθείσες σκέψεις. 
Προσεγγίζει την έννοια του ελαττώματος όπως αυτή καθορίζεται στην οδηγία 
αριθ. 85/374, σχετικά με την ευθύνη για ελαττωματικά προϊόντα, η οποία 
ήδη αναφέρεται στην έννοια της "νόμιμης προσδοκίας". 
Για τη δημιουργία της έχουν ληφθεί υπόψη και άλλες έννοιες, όπως εκείνη 
του "κρυφού ελαττώματος", του "προφανούς ελαττώματος" ή του "γνωστού 
ελαττώματος". Πραγματικά, εάν το προϊόν έχει ελάττωμα το οποίο γνωρίζει ο 
αγοραστής, δεν υπάρχει το ελάττωμα της μη αντιστοιχίας αυτού στις 
προσδοκίες του καταναλωτή διότι οι προσδοκίες του καταναλωτή, με δεδομένη 
113' 
την α\ινπαρζία της αντιστοιχίας αυτής, δεν θα ήταν προφανώς "νόμιμες". 0 
προφανής χαρακτήρας του ελαττώματος επηρεάζει επίσης την εκτίμηση της 
"νομιμότητας" των προσδοκιών του καταναλωτή, χωρίς να τον αίρουν εντελώς 
(σε περίπτωση δόλου του πωλητή για παράδειγμα). 
Επιτρέπει τη διαφοροποίηση της εκτίμησης του ελαττώματος σε σχέση με τους 
διάφορους τυχόν υπευθύνους (βλ. σημείο 3.2.). 
Επιτρέπει το συνυπολογισμό των ειδικών τεχνικών γνώσεων του αγοραστή όσον 
αφορά το προϊόν. 
Επιτρέπει τη συνεκτίμηση όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ των ελαττωμάτων 
ενόψει του καθορισμού των δικαιωμάτων του αγοραστή (βλ. σημείο 3.4.). 
Εξυπακούεται ότι η έννοια της "νόμιμης προσδοκίας" πρέπει να θεωρηθεί ως 
έννοια δυναμική, η οποία εκτιμάται λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων και 
κυρίως των διατάξεων της σύμβασης, της παρουσίασης του προϊόντος, της τιμής, 
της μάρκας, της διαφήμισης ή κάθε άλλης πληροφορίας σχετικής με το προϊόν, τη 
φύση του, τον προορισμό του, τους νόμους και κανονισμούς που το διέπουν, 
κ.τ.λ. Η απαίτηση η προσδοκία να είναι "νόμιμη", μετατρέπει αυτό το κριτήριο 
το οποίο θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ουσιωδώς "υποκειμενικό", σε κριτήριο 
θεμελιωδώς "αντικειμενικό". 
3.2. Υπεύθυνοι για την εγγύηση 
Κατά παράδοση σε μια κοινωνία που βασιζόταν στη βιοτεχνία και στο 
μικρεμπόριο, η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ του αγοραστή και του πωλητή 
αποτελούσε το κύριο στοιχείο στη συμβατική σχέση. Στις σύγχρονες 
καταναλωτικές κοινωνίες, που βασίζονται σε συστήματα μαζικής παραγωγής και 
διανομής, η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στα προϊόντα που αγοράζουν συνδέεται 
περισσότερο με το βαθμό ικανότητας που αποδίδουν στους καταναλωτές παρά στους 
πωλητές : ο ανταγωνισμός μεταξύ παρόμοιων προϊόντων διεξάγεται περισσότερο σε 
επίπεδο μάρκας παρά σε επίπεδο πωλητή· οι τελευταίοι διαθέτουν, ως παράγοντες 
ανταγωνισμού, κυρίως τα στοιχεία "τιμή" και "εξυπηρέτηση μετά την πώληση" 
(χωρίς να αμφισβητείται τελείως ο "συμβουλευτικός" τους ρόλος). Οταν το 
ελάττωμα ενός προϊόντος οφείλεται στην κατασκευή του, είναι αντιφατικό να 
θεωρηθεί ο πωλητής ως ο μόνος υπεύθυνος κατά του οποίου μπορεί να στραφεί ο 
αγοραστής, δεδομένου ότι ο πρώτος δεν μπορεί να επηρεάσει καθόλου τη 
διαδικασία παραγωγής και, σε πολλές περιπτώσεις, δεν έχει καν ανοίξει τη 
συσκευασία του προϊόντος. 
Είναι επίσης αντιφατικό να θεωρηθεί υπεύθυνος ο παραγωγός, όταν ελαττωματικό 
προϊόν προκαλέσει ζημιά σε πρόσωπα ή (σε ορισμένες περιπτώσεις) σε άλλα 
αγαθά82 και να μην φέρει καμία ευθύνη όταν το προϊόν απλά και μόνο δεν 
λειτουργεί ή όταν ελάττωμα στην κατασκευή προκάλεσε ζημιές στο ίδιο το 
προϊόν. Επιπλέον, η διεύρυνση της αγωγής με βάση την εγγύηση κατά τρόπο ώστε 
να περιλαμβάνει και τον κατασκευαστή αυξάνει τις πιθανότητες του καταναλωτή 
για αποκατάσταση της ζημιάς του, δεδομένου ότι τα μέσα του κατασκευαστή 
είναι συχνά σημαντικότερα από εκείνα 
82 Βλ. άρθρο 9 της οδηγίας 85/374 σχετικά με την ευθύνη για ελαττωματικά 
προϊόντα. 
114 
του εμπόρου λιανικής. Για το λόγο αυτό ορισμένα νομικά συστήματα έχουν ήδη 
εξελιχθεί προς την κατεύθυνση της καθιέρωσης ενός ελάχιστου βαθμού άμεσης 
ευθύνης του κατασκευαστή στο πλαίσιο της νόμιμης εγγύησης. Οπως είδαμε, έτσι 
έχουν τα πράγματα στη Γαλλία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο. Το σχέδιο των 
βρετανικών αρχών που εκτίθεται στο έγγραφο προβληματισμού (βλ. παράρτημα), 
τείνει επίσης προς την (δια κατεύθυνση. 
Είναι πιθανόν να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο και άλλα κράτη μέλη. Αυτό 
συμβαίνει ήδη, κατά κάποιο τρόπο, στην Ισπανία. 
Η κατάσταση αυτή θα δημιουργήσει βέβαια στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ 
των κατασκευαστών στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς83 και θα αποτελέσει 
τροχοπέδη στην πραγματική δυνατότητα των καταναλωτών να επωφελούνται από τη 
νόμιμη εγγύηση στις περιπτώσεις διασυνοριακών αγορών. Θα είναι όντως πολύ 
δύσκολο για τον καταναλωτή να επιστρέψει στον αλλοδαπό πωλητή προκειμένου να 
διαμαρτυρηθεί για ελάττωμα του προϊόντος84, θα του είναι φυσιολογικά πολύ 
ευκολότερο να απευθυνθεί στον αντιπρόσωπο ή στο υποκατάστημα του κατασκευαστή 
στη χώρα του, κατά μείζονα λόγο επειδή υπεύθυνος για τα πραγματικά εκ 
κατασκευής ελαττώματα είναι τελικά ο κατασκευαστής και επειδή ο καταναλωτής 
με αυτόν δημιούργησε σχέση εμπιστοσύνης αγοράζοντας προϊόν της μάρκας του στο 
εξωτερικό. 
Η επιλογή αυτή έχει πραγματικά ως μόνο αποτέλεσμα να εναρμονίζει καλύτερα το 
δίκαιο με την πραγματικότητα. Η σχέση μεταξύ του καταναλωτή και του πωλητή 
έχει εξάλλου αντίκτυπο επί του κατασκευαστή στον οποίο ο πωλητής επιστρέφει 
συνήθως τα ελαττωματικά προϊόντα. Η αναγνώριση ότι ο καταναλωτής μπορεί να 
στραφεί άμεσα κατά του κατασκευαστή δεν θα μετέβαλε καθόλου την ήδη υπάρχουσα 
κατάσταση των πραγμάτων. 
Υπό αυτή την οπτική γωνία, οι υπεύθυνοι για τη νόμιμη εγγύηση είναι από 
κοινού ο πωλητής και ο κατασκευαστής. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι η ευθύνη 
τους είναι όμοια. Πρέπει να γίνει διαφοροποίηση σε επίπεδο εκτίμησης του 
ελαττώματος καθώς και σε επίπεδο δικαιωμάτων του αγοραστή : 
α) Σε επίπεδο εκτ^unσnc του ελαττώυατος 
Η έννοια της "νόμιμης προσδοκίας" μπορεί να προβληθεί έναντι του 
κατασκευαστή μόνο όσον αφορά τα στοιχεία για τα οποία είναι υπεύθυνος. Οι 
δηλώσεις του πωλητή σχετικά με τις ιδιότητες του προϊόντος καθώς και το 
83 Βλ. σχετικά την απόφαση Alstham/Sulzer που αναφέρεται στο κεφάλαιο 
IV.Α.4.1. 
84 Και ενδεχομένως να ασκήσει αγωγή κατ'αυτού. 
115 
περιεχόμενο της σύμβασης δεν μπορούν φυσιολογικά να ληφθούν υπόψη για την 
εκτίμηση της ύπαρξης ελαττώματος έναντι του κατασκευαστή. Αντίθετα, η 
διαφήμιση που κάνει ο κατασκευαστής αποτελεί καθοριστικό στοιχείο. 
β) Σε επίπεδο δικαιωμάτων του αγοραστή 
Δεδομένου ότι η πώληση αποτελεί σύμβαση μεταξύ του πωλητή και του 
αγοραστή, το τίμημα συμφωνείται μεταξύ αυτών των δύο και εισπράττεται από 
τον πωλητή. Σωστό είναι τα δικαιώματα του αγοραστή έναντι του 
κατασκευαστή να μην περιλαμβάνουν την αναστροφή της πώλησης ή τη μείωση 
του τιμήματος (βλ. σημείο 3.4.). 0 αγοραστής μπορεί λοιπόν να απαιτήσει 
από τον κατασκευαστή είτε την αντικατάσταση είτε την επισκευή του 
προϊόντος· ωστόσο, ο τελευταίος είναι επίσης υπεύθυνος για την άμεση 
ζημιά που υφίσταται ο καταναλωτής (καταβληθέν τίμημα ή μείωση της αξίας 
του προϊόντος) στην περίπτωση που η επισκευή ή η αντικατάσταση αυτή δεν 
πραγματοποιείται ή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί8^. 
Οσον αφορά το χαρακτηρισμό της "κοινής" ευθύνης του κατασκευαστή ως 
ευθύνης "αλληλέγγυας" ή "επικουρικής"88 μπορεί να υιοθετηθεί μια μέση 
λύση. Η ευθύνη αυτή μπορεί να Υαοακτηοισθεί ως "οιονεί επικουρική", 
δεδομένου ότι ο καταναλωτής έχει δικαίωμα να προσφύγει κατά του 
κατασκευαστή μόνο όταν η προσφυγή κατά του πωλητή είναι αδύνατη ή όταν 
αποδεικνύεται ιδιαίτερα επαχθής. Αυτό συμβαίνει συνήθως στην περίπτωση 
διασυνοριακών αγορών ή όταν ο πωλητής έχει εξαφανιστεί από την αγορά ή 
επτώχευσε. Η λύση αυτή υστερεί σε σχέση με τα νομικά συστήματα που έχουν 
αναγνωρίσει την πλήρη ευθύνη του κατασκευαστή και τα οποία, όπως 
διαπιστώσαμε, καθιερώνουν καθεστώς αλληλέγγυας ευθύνης. Ωστόσο, το 
σύστημα της "οιονεί επικουρικής" ευθύνης παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι 
επιλύει τα σημαντικότερα προβλήματα που παρουσιάζονται στο πλαίσιο της 
λειτουργίας της ενιαίας αγοράς, χωρίς να προϋποθέτει ριζική αλλαγή των 
κανόνων δικαίου που ισχύουν στα κράτη μέλη και οι οποίοι περιορίζουν την 
ευθύνη για τη νόμιμη εγγύηση στον πωλητή. 
3.3. Δικαιούχοι της εγγύησης 
Η λύση που συνάδει περισσότερο με τη σύγχρονη αντίληψη της εγγύησης ως 
στοιχείου που συνδέεται άρρηκτα με το προϊόν συνίσταται στο γεγονός ότι 
85 Πρέπει να σημειωθεί ότι πρόκειται για λύση που υστερεί σε σχέση με τα 
εθνικά δίκαια τα οποία επεκτείνουν την ευθύνη για την εγγύηση και στον 
κατασκευαστή. Στα κράτη αυτά προβλέπεται και η "επιστροφή του τιμήματος" 
από τον κατασκευαστή. 
86 Ορος που υπονοεί συνήθως την προηγούμενη δικαστική προσφυγή κατά του 
κυρίως υπευθύνου. 
116 
δικαιούχος της εγγύησης θεωρείται όχι μόνο ο πρώτος αλλά και κάθε διαδοχικός 
ιδιοκτήτης του προϊόντος αρκεί να είναι σε θέση να αποδείξει την πρώτη αγορά. 
Η λύση αυτή επιτρέπει να υπερνικηθούν τα προβλήματα που δημιουργεί η 
μεταβίβαση των αγαθών και τα οποία μπορούν εύκολα να προκύψουν στον "μέσο" 
καταναλωτή, για παράδειγμα όταν προσφέρει κάποιο προϊόν ως δώρο. Δεν 
επιδεινώνει με κανένα τρόπο τα βάρη των υπεύθυνων για την εγγύηση και μπορεί 
να ενσωματωθεί εύκολα στα εθνικά δίκαια με τη Βεωρία της "(νόμιμης) εκχώρησης 
δικαιώματος". Η λύση αυτή αντιστοιχεί στο δίκαιο που ισχύει ήδη στη Γαλλία, 
το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο στην περίπτωση διαδοχικών πωλήσεων. 0 
ολλανδικός αστικός κώδικας προχωρεί ακόμη περισσότερο επιτρέποντας να 
επωφελείται από τη νόμιμη εγγύηση ο απλός χρήστης του προϊόντος ακόμα και αν 
δεν είναι κύριος αυτού. 
3.4. Συνέπειες της εγγύησης 
Οι συνηθισμένες συνέπειες της νόμιμης εγγύησης είναι το δικαίωμα του πωλητή 
για αναστροφή της πώλησης ή μείωση του τιμήματος. Στις σύγχρονες 
καταναλωτικές σχέσεις, τα μέσα αυτά αποδεικνύονται καθόλου ευέλικα και 
ανεπαρκή. Υπάρχει συχνά ο κίνδυνος μη ικανοποίησης τόσο του καταναλωτή όσο 
και του πωλητή. Για το λόγο αυτό ορισμένα νομικά συστήματα κατέληξαν στην 
καθιέρωση, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και στο πλαίσιο της νόμιμης εγγύησης, 
των παραδοσιακών μέσων της εμπορικής εγγύησης, δηλαδή την αντικατάσταση ή την 
επισκευή του προϊόντος. Η αντικατάσταση ή η επισκευή πρέπει να προτιμούνται 
από τις άλλες λύσεις, στο μέτρο του δυνατού. Αυτό θα αποτελούσε τον αντίποδα 
μιας ευρύτερης αντίληψης για την έννοια του "ελαττώματος". 
Πρέπει λοιπόν να εξασφαλίζεται η προστασία του καταναλωτή χωρίς να 
επιβάλλεται στον καλόπιστο πωλητή87 υπερβολική επιβάρυνση. 
Η συμβιβαστική αυτή λύση μπορεί να επιδιωχθεί με βάση τις ακόλουθες αρχές: ο 
αγοραστής έχει κατ'αρχήν το δικαίωμα να ασκήσει ελεύθερα ένα από τα τέσσερα 
δικαιώματα που ακολουθούν: 
αναστροφή της πώλησης η οποία έχει σαν αποτέλεσμα την επιστροφή του 
τιμήματος και την απόδοση του πράγματος· 
επιστροφή μέρους του τιμήματος, δηλαδή της διαφοράς μεταξύ της τιμής 
πώλησης και της αξίας του ελαττωματικού προϊόντος· 
άμεση και δωρεάν αντικατάσταση του ελαττωματικού προϊόντος με άλλο που 
δεν παρουσιάζει ελάττωμα (στην περίπτωση αντικαταστατών πραγμάτων)· 
87 Καλόπιστος είναι ο πωλητής που δεν γνώριζε την ύπαρξη του ελαττώματος 
117 
δωρεάν επισκευή του προϊόντος σε σύντομη προθεσμία88. Η επισκευή 
οφείλει να επαναφέρει το προϊόν στην κατάσταση στην οποία θα 
βρισκόταν εάν δεν έφερε ελάττωμα. 
0 πωλητής έχει όμως τη δυνατότητα να αντιτάξει στις επιλογές αυτές τα εξής 
μέσα: 
στην αναστροφή της πώλησης: την αντικατάσταση ή την επισκευή του 
προϊόντος· 
στη μερική επιστροφή του τιμήματος: μία από τις τρεις άλλες λύσεις· 
στην αντικατάσταση: την αναστροφή της πώλησης ή την επισκευή, αλλά μόνο 
όταν η επισκευή μπορεί να γίνει αμέσως ή, όσον αφορά την αναστροφή της 
πώλησης, όταν η αντικατάσταση δεν είναι δυνατή ή δεν είναι αμέσως δυνατή 
και ο καταναλωτής δεν αποδέχεται τις προθεσμίες που χρειάζονται για την 
αντικατάσταση αυτή· 
στην επισκευή: την αντικατάσταση μέσα στις ίδιες προθεσμίες που 
χρειάζονται για την επισκευή ή, στην περίπτωση που δεν είναι δυνατή ούτε 
η επισκευή ούτε η αντικατάσταση, την αναστροφή της πώλησης. 
Επιπλέον, σε περίπτωση δευτερευόντων ελαττωμάτων, ο επαγγελματίας μπορεί να 
αντιτάξει στον καταναλωτή τη δεύτερη λύση (μείωση του τιμήματος), εκτός και 
αν ο τελευταίος αποδείξει ότι το ελάττωμα έχει γι'αυτόν μεγάλη σημασία. 
Αντίθετα, ο καταναλωτής υποχρεούται να δεχθεί περισσότερες από μία 
προσπάθειες επισκευής ή αντικατάστασης του προϊόντος. Στην περίπτωση που το 
προϊόν εξακολουθεί να παρουσιάζει ελάττωμα, ο αγοραστής έχει δικαίωμα στην 
αναστροφή της πώλησης. 
Οσον αφορά την αποκατάσταση άλλων ζημιών που προκάλεσε η αγορά ελαττωματικού 
προϊόντος (διαφυγόντα κέρδη, ενδεχόμενη μίσθωση προϊόντος προς αντικατάσταση 
του ελαττωματικού κλπ), η λύση επαφίεται πλήρως στα εθνικά δίκαια χωρίς 
προσπάθεια εναρμόνισης και σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας. Πρόκειται 
για δευτερεύον ζήτημα από την άποψη λειτουργίας της ενιαίας αγοράς. Αντίθετα, 
οι ζημιές που προκαλούνται από "ελάττωμα ασφαλείας" αντιμετωπίζονται ήδη στο 
πλαίσιο της οδηγίας αριθ. 85/374 σχετικά με την ευθύνη για ελαττωματικά 
προϊόντα. 
3.5. Προϋποθέσεις ενεργοποίησης της νομικής εγγύησης 
88 Η έννοια της "σύντομης προθεσμίας" θα μπορούσε ενδεχομένως να 
συγκεκριμενοποιηθεί με την καθιέρωση μιας μέγιστης προθεσμίας ανάλογα με 
τη φύση των προϊόντων. 
Η έννοια της επισκευής συνεπάγεται την επαναφορά του προϊόντος στην 
κατάσταση που θα βρισκόταν αν δεν παρουσίαζε το ελάττωμα. 
118 
3.5.1. Άγνοια του ελαττώματος 
Η άγνοια του ελαττώματος εκ μέρους του καταναλωτή αποτελεί προφανώς 
προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της νόμιμης εγγύησης. Το στοιχείο αυτό όμως 
δεν έχει αυτόνομο χαρακτήρα δεδομένου ότι λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό 
της έννοιας της "νόμιμης προσδοκίας". 
Αντίθετα, η υποχρέωση άγνοιας του ελαττώματος εκ μέρους του πωλητή δημιουργεί 
περαιτέρω δυσκολίες. Ορισμένες κλασικές λύσεις θεωρούσαν ότι ο πωλητής δεν θα 
ήταν υπεύθυνος παρά μόνο σε περίπτωση που γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει το 
ελάττωμα. Το πορτογαλικό δίκαιο ορίζει, για παράδειγμα, όπως είδαμε, ότι ο 
πωλητής δεν υποχρεούται να επισκευάσει ή αντικαταστήσει το προϊόν όταν 
ανυπαίτια αγνοούσε την ύπαρξη του ελαττώματος. Η λύση αυτή δεν ανταποκρίνεται 
καθόλου στις προϋποθέσεις εμπορίας στις σύγχρονες καταναλωτικές κοινωνίες. 
Πραγματικά, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πωλητής δεν γνωρίζει τα 
ελαττώματα ούτε και απαιτείται από αυτόν η γνώση τους. 0 πωλητής περιορίζεται 
να θέτει σε κυκλοφορία προϊόντα που κατασκευάζονται μαζικά, ανάλογα με αυτά 
που εκτίθενται στο κατάστημα του, χωρίς να τα δοκιμάζει ποτέ ούτε, κατά πάσα 
πιθανότητα, να ανοίγει τις συσκευασίες τους. Για το λόγο αυτό τα εθνικά 
νομικά συστήματα εξελίχθηκαν κατά τρόπο ώστε να μπορούν να παρακάμπτουν αυτή 
τη δυσκολία, συχνά με την καθιέρωση αμάχητων τεκμηρίων "κακής πίστης" του 
επαγγελματία πωλητή. 
Είναι συνεπώς προτιμότερο να ξεκινήσουμε από τις πραγματικές προϋποθέσεις 
άσκησης εμπορικής δραστηριότητας και να εγκαταλείψουμε κάθε ανάγκη ή κάθε 
υποχρέωση γνώσης ή άγνοιας του ελαττώματος εκ μέρους του πωλητή. 
Η πραγματική γνώση του ελαττώματος εκ μέρους του πωλητή έχει κατ'ανάγκη 
ιδιαίτερη σημασία. 0 πραγματικά "κακόπιστος" πωλητής89 
δεν μπορεί να επικαλεσθεί αμυντικά δικαιώματα έναντι των απαιτήσεων του 
καταναλωτή (βλ. παραπάνω σημείο 3.4.) : κατ'αυτό τον τρόπο ο τελευταίος έχει 
απόλυτο δικαίωμα να του επιβάλλει κατ'επιλογή, έναν από τους τέσσερις 
προβλεπόμενους τρόπους αποκατάστασης των πραγμάτων· και τούτο βέβαια δεν 
γίνεται ποτέ εις βάρος των σχετικών εθνικών διατάξεων, κυρίως εκείνων που 
αναφέρονται στο δόλο ή την απάτη. Η "κακή πίστη" του επαγγελματία πρέπει 
όμως να αποδεικνύεται από τον αγοραστή. 
3.5.2. Προτερόχρονο του ελαττώματος 
89 Δηλαδή αυτός που ποανυατικά γνώριζε το ελάττωμα του προϊόντος και όχι 
εκείνος που τεκμαίρεται ότι το γνώριζε. 
119 
Ο πωλητής ευθύνεται μόνο για τα ελαττώματα που υπάρχουν κατά το χρόνο της 
παράδοσης και θα έπρεπε να προτιμάται η ημερομηνία αυτή από την ημερομηνία 
πώλησης. 0 καταναλωτής πρέπει να λαμβάνει ένα προϊόν σε καλή κατάσταση και 
φαίνεται άδικο, όταν η ημερομηνία πώλησης προηγείται της παράδοσης, ο 
κίνδυνος της μεταφοράς να βαρύνει τον καταναλωτή. 
0 κατασκευαστής με τη σειρά του είναι υπεύθυνος μόνο για τα ελαττώματα που 
υπάρχουν κατά το χρόνο της θέσης του αγαθού στην κυκλοφορία. Τα ελαττώματα 
που εμφανίζονται αργότερα δεν προέρχονται από την κατασκευή του προϊόντος και 
είναι άδικο να θεωρείται γι'αυτά υπεύθυνος ο κατασκευαστής. 
Το βασικό ερώτημα που τίθεται σχετικά με την προϋπόθεση του προτερόχρονου του 
ελαττώματος αφορά το βάρος της απόδειξης. Οπως αναφέρθηκε ήδη, η νομολογία 
πολλών κρατών μελών διευκόλυνε την απόδειξη υπέρ του αγοραστή καθιερώνοντας 
τεκμήρια προΰπαρξης. Η λύση αυτή φαίνεται ικανοποιητική όσον αφορά τον 
καταναλωτή. Είναι ευκολότερο για τον πωλητή ή τον κατασκευαστή να αποδείξουν 
ότι το ελάττωμα είναι μεταγενέστερο της πώλησης ή της κυκλοφορίας στο εμπόριο 
παρά για τον καταναλωτή να αποδείξει το αντίθετο. Εξάλλου, η λύση αυτή 
υιοθετείται από τους ίδιους τους πωλητές και κατασκευαστές στο πλαίσιο των 
εμπορικών εγγυήσεων που προσφέρουν. Για την ενεργοποίηση της εμπορικής 
εγγύησης, ο καταναλωτής δεν υποχρεούται να αποδείξει το προτερόχρονο του 
ελαττώματος· αυτός που προσφέρει την εγγύηση διατηρεί απλά το δικαίωμα να την 
αρνηθεί σε ορισμένες περιπτώσεις και ιδίως όταν το ελάττωμα οφείλεται σε κακή 
χρήση του προϊόντος : το σχετικό βάρος της απόδειξης, σύμφωνα με τους 
γενικούς κανόνες το επωμίζεται ο επαγγελματίας. 
3.5.3. Γνωστοποίηση στον υπεύθυνο 
Καμία διαδικασία ή ειδική διατύπωση δεν θα έπρεπε να προβλέπεται όσον αφορά 
τη γνωστοποίηση του ελαττώματος και την επιλογή του καταναλωτή όσον αφορά την 
εκούσια "επισκευή". Εξυπακούεται ότι, για λόγους αποδεικτικούς, συνιστάται 
πάντοτε η χρησιμοποίηση του κλασικού συστήματος της "συστημένης" επιστολής. 
3.5.4. Προθεσμίες για την επίκληση της εγγύησης 
Πρόκειται για λεπτό ζήτημα στο μέτρο που, αφενός, οι λύσεις που δίνονται σε 
εθνικό επίπεδο διαφέρουν σημαντικά όσον αφορά τη διάρκεια και την αντίστοιχη 
αντιμετώπιση του θέματος και αφετέρου υπάρχει κάποια σύγχιση μεταξύ της 
προθεσμίας άσκησης προσφυγής και της προθεσμίας επίκλησης της εγγύησης. 
120 
Πρέπει να διακρίνονται δύο χρονικές περίοδοι: μία που να αρχίζει από τη 
στιγμή της παράδοσης του προϊόντος και κατά τη διάρκεια της οποίας η 
ανακάλυψη ελαττώματος να δίνει τη δυνατότητα άσκησης προσφυγής με βάση τη 
νόμιμη εγγύηση (προθεσμία επίκλησης της εγγύησης) και μία άλλη που να 
παραγράφει την αγωγή με βάση την εγγύηση και η οποία έχει ως σημείο εκκίνησης 
τη στιγμή της ανακάλυψης του ελαττώματος (προθεσμία παραγραφής). 
Αυτή είναι εξάλλου η λύση που υιοθετεί η οδηγία 85/374 σχετικά με την ευθύνη 
για ελαττωματικά προϊόντα90. 
Η προθεσμία επίκλησης της εγγύησης πρέπει να καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη 
αφενός την ανάγκη εξασφάλισης υψηλού βαθμού προστασίας υπέρ του καταναλωτή 
και αφετέρου το γεγονός ότι η νομοθεσία των μισών κρατών μελών προβλέπει, 
στην πράξη, αρκετά μεγάλη προθεσμία (σε τέσσερα κράτη μέλη η εγγύηση δεν 
υποβάλλεται σε καμία προθεσμία, ενώ σε δύο άλλα η προθεσμία επίκλησης της 
εγγύησης είναι 6 έτη). Στα υπόλοιπα κράτη καθιερώνονται αρκετά μικρές 
προθεσμίες (μεταξύ 6 μηνών και ενός έτους). Η Επιτροπή επιφυλάσσεται επί του 
παρόντος να προτείνει συγκεκριμένη προθεσμία. Εν πάση περιπτώσει όμως, 
οποιαδήποτε προθεσμία πρέπει να αυξάνεται σημαντικά όταν ο υπεύθυνος είναι 
κακόπιστος. 
Η προθεσμία παραγραφής της αγωγής πρέπει να είναι σύντομη, η γνωστοποίηση 
όμως στον υπεύθυνο πρέπει να αναστέλει την εν λόγω προθεσμία μέχρις ότου τα 
μέλη να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για την εξεύρεση συμβιβαστικής 
λύσης. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος προκειμένου να μην στερηθεί τα δικαιώματα 
του ο καλόπιστος καταναλωτής λόγω των επιβραδυντικών ελιγμών του υπεύθυνου. Η 
προθεσμία επίκλησης της εγγύησης αναβάλλεται, με τη σειρά της, κατά το χρόνο 
που κρίνεται αναγκαίος για την επισκευή του προϊόντος. Νέα προθεσμία για την 
επίκληση της εγγύησης πρέπει να αρχίζει στην περίπτωση: 
αντικατάστασης του προϊόντος ως να επρόκειτο για νέα σύμβαση πώλησης· 
επισκευής του προϊόντος και λαμβάνοντας υπόψη το συγκεκριμένο ελάττωμα 
που αποτέλεσε αντικείμενο της επισκευής. 
3.6. Σχέσεις με την εμπορική εγγύηση 
Οταν ο κατασκευαστής ή ο πωλητής ενός προϊόντος προσφέρει εμπορική εγγύηση, ο 
καταναλωτής δεν επικαλείται συνήθως τα νόμιμα δικαιώματα του που απορρέουν 
από τη νομική εγγύηση και αρχίζει με τη προσπάθεια ενεργοποίησης της 
εμπορικής εγγύησης. Η κατάσταση αυτή παρουσιάζει πλεονεκτήματα τόσο για τον 
καταναλωτή όσο και για την επιχείρηση, δεδομένου ότι γίνεται επίκληση 
"προηγούμενης συμφωνίας" μεταξύ των μερών και όχι του γράμματος του νόμου. 
90 Βλ. άρθρο 10 (παραγραφή της αγωγής) και άρθρο 11 (απόσβεση των 
δικαιωμάτων) 
121 
Ωστόσο, πρέπει να καθιερωθούν ενιαίες αρχές όσον αφορά τη σχέση της νόμιμης 
εγγγύησης με την εμπορική, κατά τρόπο ώστε να μην αποδυναμώνεται η θέση του 
καταναλωτή λόγω εφαρμογής (ή προσπάθειας για την εφαρμογή) της εμπορικής 
εγγύησης. 
Τα ανωτέρω μπορούν να επιτευχθούν βάσει δύο αρχών: 
Αρχή της συμπληρωματικότητας: δικαίωμα του καταναλωτή να ζητήσει τη 
σύγχρονη εφαρμογή τόσο της νόμιμης όσο και της εμπορικής εγγύσης 
προκειμένου να εξασφαλίσει την πλήρη αποκατάσταση της ζημιάς (π.χ. 
επίκληση της εμπορικής εγγύησης για την επισκευή του προϊόντος και της 
νόμιμης για την καταβολή αποζημίωσης για άλλες ζημιές που προκλήθηκαν από 
το ελάττωμα του προϊόντος). 
Αρχή της επικουρικότητας της νόμιμης εγγύησης: όταν ο καταναλωτής 
επιλέγει την ενεργοποίηση της εμπορικής εγγύησης, αυτό δεν πρέπει να 
παρακωλύει (λόγω παρέλευσης των προθεσμιών για παράδειγμα) την επίκληση 
της νόμιμης εγγύησης όταν αυτός δεν είναι ικανοποιημένος (π.χ. αναστροφή 
της πώλησης με βάση τη νόμιμη εγγύηση αφού ο πωλητής προσπαθήσει 
πραγματικά να επισκευάσει το προϊόν δυνάμει της εμπορικής εγγύησης). 
3.7. Αναγκαστικός χαρακτήρας της νόμιμης εγγύησης 
Στα περισσότερα κράτη μέλη, οι διατάξεις για τη νόμιμη εγγύηση αποτελούν 
αναγκαστικό δίκαιο, είτε αυτό καθορίζεται στο κείμενο του νόμου είτε σε 
διαφορετικό κείμενο το οποίο απαγορεύει - ή περιορίζει - τη χρήση συμβατικών 
ρητρών εξαίρεσης. Η λύση αυτή είναι η μόνη ικανή να εξασφαλίσει την επιθυμητή 
αποτελεσματικότητα του νόμου σε θέματα προστασίας του καταναλωτή. 
Συνεπώς, ένα κοινοτικό κείμενο θα καθιέρωνε σαφώς αναγκαστικό καθεστώς το 
οποίο δεν θα μπορούσε να παρακάμψει η βούληση των μερών. 
3.8. Ενημέρωση του καταναλωτή 
Προκειμένου να βοηθηθεί ο καταναλωτής κατά την επιβολή της υποχρέωσης 
αντιστοιχίας του προϊόντος στις νόμιμες προσδοκίες του, καθίσταται απαραίτητο 
να γνωρίζει τα δικαιώματα και τις προσφυγές που διαθέτει. Κατά μείζοντα λόγο 
διότι ο καταναλωτής συχνά ταυτίζει τη νόμιμη εγγύηση με την εμπορική χωρίς να 
συνειδητοποιεί ότι τα δικαιώματα του όσον αφορά την εγγύηση δεν εξαρτώνται 
αποκλειστικά και μόνο από την καλή θέληση του επαγγελματία. 
122 
Πολλές εθνικές νομοθεσίες προβλέπουν ήδη ότι, στην περίπτωση που ο 
επαγγελματίας προσφέρει εμπορική εγγύηση, αυτή πρέπει να αναφέρει την ύπαρξη 
της νόμιμης εγγύησης καθώς και το γεγονός ότι η εμπορική εγγύηση δεν 
προδικάζει με κανένα τρόπο τα δικαιώματα που απορρέουν από το νόμο. 
Η λύση αυτή θα μπορούσε να υιοθετηθεί σε επίπεδο κοινοτικού δικαίου αλλά 
τίθεται το ερώτημα μήπως θα ήταν καλύτερο να αναφέρει ο επαγγελματίας, μεταξύ 
των γενικών συμβατικών όρων (στην περίπτωση που χρησιμοποιεί τέτοιους), την 
ύπαρξη νόμιμης εγγύησης η οποία προστατεύει τον καταναλωτή κατά της εμφάνισης 
ελαττωμάτων ακόμα και αν ελλείπει η εμπορική εγγύηση. 
Η παραπάνω λύση θα μπορούσε να συμβάλλει επίσης στην ενημέρωση και την 
ευαισθητοποίηση των ίδιων των επαγγελματιών όσον αφορά την ύπαρξη και τη 
σημασία της νόμιμης εγγύησης διευκολύνοντας έτσι την εφαρμογή της με "φιλικό" 
τρόπο. Αυτό θα συνέτεινε σίγουρα στην εξάλειψη ορισμένων καταχρηστικών ρητρών 
που απαντώνται συχνά μεταξύ των γενικών όρων91. 
Β. ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ 
Τα προβλήματα που διαπιστώθηκαν αναφορικά με την εμπορική εγγύηση 
τοποθετούνται σε δύο επίπεδα : 
το πρώτο αναφέρεται στις εμπορικές πρακτικές σε θέματα όσον αφορά τις 
εγγυήσεις αυτές παρουσίαση της εγγύησης, εφαρμογή της, νομική φύση 
αυτής, σχέσεις με τη νόμιμη εγγύηση, σχετική διαφήμιση, ανεπαρκής 
ενημέρωση του καταναλωτή κλπ. Τα προβλήματα αυτά συνηγορούν υπέρ του 
καθορισμού ενός ευρωπαϊκού νομικού πλαισίου που να αφορά την εμπορική 
εγγύηση· 
το δεύτερο αναφέρεται στη λειτουργία της εμπορικής εγγύησης στο πλαίσιο 
της ενιαίας αγοράς και συνηγορεί υπέρ της δημιουργίας μιας πραγματικής 
"ευρωπαϊκής εγγύησης" η οποία να εφαρμόζεται εύκολα σε όλα τα κράτη μέλη 
ανεξάρτητα από τη χώρα αγοράς. 
Για την επίλυση των προβλημάτων αυτών μπορούμε να εντοπίσουμε τρεις επιλογές: 
91 Συχνά, μεταξύ των συμβατικών όρων που συνοδεύουν τα δελτία παραγγελίας, 
τα τιμολόγια ή τα δελτία παράδοσης, για παράδειγμα, βρίσκονται ρήτρες του 
τύπου: "οποιοδήποτε παράπονο πρέπει να διατυπωθεί εντός 48 ωρών". 
123 
μία κανονιστική και ενιαία επιλογή που σκοπό θα είχε την επίλυση των δύο 
ειδών προβλημάτων με την υιοθέτηση ενός κοινοτικού αναγκαστικού νομικού 
καθεστώτος το οποίο να διέπει την εμπορική εγγύηση· 
μία εθελοντική επιλογή που θα αποσκοπούσε στη επίλυση των δύο τύπων 
προβλημάτων μέσω εκούσιων συστημάτων· 
μία μικτή επιλογή που θα επεδίωκε την επίλυση του πρώτου τύπου 
προβλημάτων με την υιοθέτηση ενός κοινοτικού υποχρεωτικού νομικού 
καθεστώτος που θα συμπληρωθεί ενδεχομένως με εθελοντικούς κανόνες που 
προέρχονται από την αυτορύθμιση και του δεύτερου τύπου με πλήρως 
εθελοντικό σύστημα. 
1. Η κανονιστική και ενιαία επιλογή 
Η λύση αυτή έχει το πλεονέκτημα ότι επιλύει πλήρως τόσο τα προβλήματα που 
απορρέουν από την έλλειψη ενός νομικού καθεστώτος που να πλαισιώνει τις 
εμπορικές εγγυήσεις όσο και τα προβλήματα που προέρχονται από την εφαρμογή 
της εγγύησης σε διασυνοριακές συμβάσεις. Η απόφαση παραχώρησης ή μη της 
εγγύησης εξακολουθεί να υπόκειται πλήρως στην αρχή της ελευθερίας των 
συμβάσεων. Αντίθετα, παρόμοια προσέγγιση προϋποθέτει ότι οι εγγυήσεις που 
προσφέρονται από τους παραγωγούς πρέπει να ισχύουν σε όλη την κοινή αγορά και 
να εξαρτώνται από ενιαίες προϋποθέσεις. 
βλες οι εμπορικές εγγυήσεις που προσφέρει κάποιος παραγωγός σε κάποιο κράτος 
μέλος οφείλουν κατ'ανάγκη να αποτελούν "ευρωπαϊκή εγγύηση". 
Ωστόσο, τίθεται το ερώτημα μήπως η λύση αυτή αποτελεί υπερβολική επιβάρυνση 
για τους οικονομικούς φορείς και ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις οι 
οποίες συχνά περιορίζουν την εμπορική τους στρατηγική σε ορισμένα μόνο κράτη 
μέλη και συνεπώς δύσκολα μπορούν να εξασφαλίσουν εξυπηρέτηση μετά την πώληση, 
η οποία να συνδέεται με την εγγύηση, σε όλη την κοινή αγορά. Παρόμοια λύση θα 
ευνοούσε, κατ'αρχήν, τις μεγάλες επιχειρήσεις που βρίσκονται σε όλα τα κράτη 
μέλη και οι οποίες μπορούν να παραχωρούν εγγυήσεις για τα προϊόντα τους 
έναντι των μικρότερων επιχειρήσεων που, στην ουσία, στερούνται συχνά τη 
δυνατότητα για κάτι τέτοιο δεδομένου ότι δεν μπορούν πλέον να περιορίζουν 
εδαφικά το πεδίο ισχύος της εγγύησης τους. 
2. Η εθελοντικά επιλογή 
Η αντιμετώπιση αυτή συνίσταται στην άρνηση καθιέρωσης ενός νομικού 
καθεστώτος, το οποίο να επιβάλλει εμπορικές εγγυήσεις σε κοινοτικό επίπεδο. Η 
βελτίωση της ποιότητας των προσφερόμενων εγγυήσεων και η επίλυση του 
προβλήματος της επιλογής τους στη μεγάλη αγορά επιδιώκονται στο πλαίσιο 
εθελοντικού συστήματος όπου οι επαγγελματίες είναι ελεύθεροι να συμμετέχουν ή 
124 
όχι. Υπάρχουν δύο δυνατές επιλογές για να θεμελιωθεί η δημιουργία ενός 
τέτοιου εξελοντικού συστήματος: είτε ένα κοινοτικό νομοθετικό όργανο που θα 
επέτρεπε την πρόσβαση σε "σφραγίδα ποιότητας" σχετικά με την εγγύηση92 ή τη 
χρήση προστατευόμενης επωνυμίας ή σήματος, είτε η απλή εισαγωγή της 
αυτορύθμισης με τη μορφή κωδίκων συμπεριφοράς. Στην πρώτη περίπτωση, ο 
έλεγχος των όρων της εγγύησης που χρησιμοποιούνται από εκείνους που 
ισχυρίζονται ότι συμμετέχουν στο "σύστημα", θα γίνεται είτε πριν από την 
"κυκλοφορία τους στην αγορά", είτε εκ των υστέρων με βάση τους όρους της 
εγγύησης που ισχύουν στην αγορά93 από τους αρμόδιους εθνικούς οργανισμούς ή 
υπηρεσίες. Περαιτέρω προστασία των καταναλωτών έναντι των "απατηλών" όρων θα 
συνίσταται στην ακυρότητα των όρων της εγγύησης που αντιβαίνουν στους 
καθιερωμένους κανόνες ποιότητας. Στη δεύτερη περίπτωση (χρήοη της 
αυτορύθμισης) θα είναι αναγκαίο οι κώδικες συμπεριφοράς να προβλέπουν 
αποτελεσματικούς μηχανισμούς για να εξασφαλίζεται η τήρηση τους από τους 
συμμετέχοντες. 
Η ανάγκη δημιουργίας της δυνατότητας πρόσβασης στο εθελοντικό σύστημα σχετικά 
με τις εγγυήσεις "ποιότητας" προς όφελος κάθε επαγγελματία, χωρίς να του 
επιβάλλεται κατ'ανάγκη η παραχώρηση ευρωπαϊκής εγγύησης, προϋποθέτει τη 
δημιουργία ενός συμπληρωματικού εθελοντικού συστήματος σχετικά με τον 
"ευρωπαϊκό" χαρακτήρα της εγγύησης. 
Η λύση αυτή θα κατέληγε έτσι στην ύπαρξη στην αγορά τριών ειδών εγγυήσεων : 
της συνήθους εγγύησης η οποία διέπεται πλήρως από την ελευθερία των 
συμβάσεων, της εγγύησης ποιότητας που καθορίζεται από τους καθιερωμένους 
κανόνες εγγύησης και της ευρωπαϊκής εγγύησης για την οποία επιπλέον 
απαιτείται να ισχύει σε όλη την κοινή αγορά και υπό ομοιόμορφες προϋποθέσεις. 
Μια τέτοια προσέγγιση παρουσιάζει εν τούτοις δύο σημαντικά μειονεκτήματα : 
δεν δίνει καμία απάντηση στα προβλήματα των καταναλωτών σχετικά με τις 
"συνήθεις" εγγυήσεις ούτε στα εκκρεμή νομικά ζητήματα όσον αφορά τις 
εγγυήσεις αυτές· 
δημιουργείται προφανώς η ανάγκη στα κράτη μέλη για τη λήψη νομοθετικών 
μέτρων για τις εγγυήσεις με βάση το παράδειγμα των κρατών μελών όπου 
υπάρχει ήδη σχετική νομοθεσία, με κίνδυνο τη διαφοροποίηση της 
αντιμετώπισης η οποία μπορεί να δημιουργήσει στρεβλώσεις του ανταγωνισμού 
και να θέσει εμπόδια στο εμπόριο. 
3. Η μικτή επιλογή 
Η επιλογή αυτή καταλήγει στη δημιουργία : 
ενός νομικού πλαισίου το οποίο να εφαρμόζεται αναγκαστικά σε κάθε 
εμπορική εγγύηση· 
92 Η ιδέα προέρχεται από το κοινοτικό σύστημα της οικολογικής σφραγίδας. Βλ. 
επίσης σημείο 3.2. 
93 Η ιδέα αυτή προέρχεται από την κοινοτική οδηγία σχετικά με τις 
καταχρηστικές ρήτρες. 
125 
μιας προαιρετικής "ευρωπαϊκής εγγύησης" η οποία να διέπεται από 
ορισμένους συμπληρωματικούς κανόνες όσον αφορά τον ενιαίο χαρακτήρα της 
και η οποία να ισχύει σε όλη την Κοινότητα. 
3.1. Το κοινοτικό νομικό καθεστώς που εφαρμόζεται στις εμπορικές εγγυήσεις 
Το ζήτημα που τίθεται δεν είναι η τροποποίηση της εκούσιας φύσης της 
εμπορικής εγγύησης, αλλά η εξασφάλιση, μέσω απλών και σαφών βασικών κανόνων, 
της επαρκούς ενημέρωσης του καταναλωτή και της αναγκαίας διαφάνειας της 
αγοράς, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ύπαρξη υγιούς ανταγωνισμού που να 
βασίζεται σε έντιμες και νόμιμες εμπορικές πρακτικές. 
Οι κοινοτικοί κανόνες περιορίζονται στο ελάχιστα αναγκαίο μέτρο και μπορούν 
ενδεχομένως να αναπτυχθούν μέσω της τυποποίησης94 ή μέσω κωδίκων 
συμπεριφοράς. 
Για την καθιέρωση του κοινοτικού αυτού καθεστώτος φαίνεται σωστό να 
αναζητηθούν ιδέες στην ιρλανδική νομοθεσία και τις συστάσεις του δανού 
διαμεσολαβητή95 που αποτελούν τα δύο εθνικά κείμενα τα πλέον προοδευτικά του 
χώρου αυτού. Οι πρωτοβουλίες των ίδιων των οικονομικών παραγόντων, στο 
πλαίσιο της καθιέρωσης κανόνων συμπεριφοράς, θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως 
σημεία αναφοράς για τον κοινοτικό νομοθέτη. Αξίζει να αναφερθεί σχετικά ο 
κώδικας συναλλακτικών ηθών που καθιέρωσε το British Retail Consortium 
(Βρετανική Ένωση Λιανικού Εμπορίου)98. 
Το κοινοτικό νομικό σύστημα για τις εμπορικές εγγυήσει θα μπορούσε να 
βασίζεται σε τρεις αρχές : 
την καθιέρωση ορισμένων αναγκαστικών κανόνων σχετικά με το νομικό 
καθεστώς των εγγυήσεων καθώς και ορισμένων στοιχείων που πρέπει να 
αναφέρονται υποχρεωτικά στα έγγραφα της εγγύησης· 
την καθιέρωση κανόνων ενδοτικού δικαίου σχετικά με το καθεστώς των 
εγγυήσεων που εφαρμόζεται στην περίπτωση που υπάρχουν κενά στα εμπορικά 
έγγραφα· 
την καθιέρωση της αρχής σύμφωνα με την οποία η διαφήμιση σχετικά με την 
εγγύηση θεωρείται ότι αποτελεί μέρος των εγγράφων της εγγύησης, 
δημιουργώντας άμεση ευθύνη του διαφημιζόμενου έναντι κάθε καταναλωτή. 
94 Μέσω της εφαρμογής στον τομέα αυτό, του πνεύματος της "νέας αντίληψης" σε 
θέματα τεχνικής εναρμόνισης 
95 Βλ. κεφάλαιο Ι Μ.Β. Οι συστάσεις του δανού Διαμεσολαβητή και η "ιρλανδική 
νομοθεσία περιέχονται σε παράρτημα της παρούσας Πράσινης Βίβλου 
96 Το κείμενο αυτό περιέχεται επίσης σε παράρτημα 
126 
Οι αναγκαστικές διατάξεις ρυθμίζουν τις έννομες συνέπειες των εγγυήσεων και 
θεσπίζουν ορισμένους ελάχιστους κανόνες οι οποίοι να τις διέπουν. 
Οι ενδοτικοί κανόνες παρακινούν τους επαγγελματίες στη χρήση πληρέστερων και 
σαφέστερων εγγράφων εγγύησης και αποκλείουν την πιθανότητα οι επαγγελματίες 
να χρησιμοποιήσουν τα έγγραφα για να απαλλαγούν από την ευθύνη τους. 
Η αρχί\ της ανάληψης ευθύνης για τη διαφήμιση συμβάλλει στην εξυγείανση των 
διαφημιστικών πρακτικών και αποτρέπει την παραπλάνηση των καταναλωτών όσον 
αφορά εγγυήσεις συγκεκριμένες εγγυήσεις χωρίς να χρειάζεται επίκληση 
οποιασδήποτε νομοθεσίας σχετικής με τη διαφήμιση. 
Στις ανάγκες σε θέματα επικουρικότητας φαίνεται να ανταποκρίνεται σύστημα που 
βασίζεται στις τρεις αυτές αρχές. Ειδικότερα και με σκοπό την καθιέρωση του 
εν λόγω καθεστώτος, μπορούν να αναπτυχθούν ορισμένοι προβληματισμοί : 
3.1.1. Νομική φύση της εγγύησης 
Η εμπορική εγγύηση θεωρείται σαφώς ως σύμβαση μεταξύ του εγγυητή και του 
κατόχου του αγαθού, ακόμα και αν δεν υπάρχει καμία άμεση σχέση μεταξύ αυτών 
των δύο προσώπων. 0 καταναλωτής διαθέτει επίσης δικαίωμα το οποίο μπορεί να 
προβάλει άμεσα στον κατασκευαστή όταν προσφέρει αυτός την εγγύηση. Αυτό όμως 
δεν συνεπάγεται ότι ο καταναλωτής μπορεί να απευθύνεται άμεσα στον 
κατασκευαστή για την εφαρμογή της εγγύησης. 0 καταναλωτής υποχρεούται 
προφανώς να σέβεται τις ενδείξεις που περιέχονται σχετικά στο έγγραφο της 
εγγύησης και να απευθύνεται στον πωλητή ή στο διανομέα του προϊόντος, ανάλογα 
με την περίπτωση. Η άμεση προσφυγή στον κατασκευαστή πρέπει να γίνεται μόνο 
όταν έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικές όλες οι άλλες δυνατότητες. 
3.1.2. Σχέσεις με τη νόμιμη εγγύηση 
Η εμπορική εγγύηση οφείλει να παρέχει στον καταναλωτή περαιτέρω 
πλεονεκτήματα, πέρα από τα δικαιώματα που απορρέουν ήδη από τη νόμιμη 
εγγύηση. Επιπλέον, στα έγγραφα της εγγύησης πρέπει να γίνεται αναφορά στην 
ύπαρξη και το συνοπτικό περιεχόμενο της νόμιμης εγγύησης. 
127 
3.1.3. Αντικείμενο (καλυπτόμενα ελαττώματα) και διάρκεια της εγγύησης 
Το περιεχόμενο καθώς και η διάρκεια της εγγύησης πρέπει να καθορίζονται 
ελεύθερα από τον εγγυητή. Ωστόσο, πρέπει να θεωρούνται άκυρες οι 
περιοριστικές ρήτρες που παραβαίνουν την ίδια την αρχή της εγγύησης. 
Σε περίπτωση που το έγγραφο δεν καθορίζει την έκταση της εγγύησης, θεωρείται 
ότι αυτή καλύπτει το σύνολο του αγαθού έναντι κάθε ελαττώματος που θα 
μπορούσε να εμφανιστεί μετά την παράδοση, εκτός και αν το ελάττωμα οφείλεται 
σε υπαιτιότητα του χρήστη. Η εγγύηση θεωρείται επίσης ότι παρέχει δικαίωμα 
στην δωρεάν επισκευή ή την αντικατάσταση του πράγματος υπέρ του δικαιούχου. 
Σε περίπτωση που η εγγύηση δεν καθορίζει διάρκεια, θεωρείται ότι καλύπτει 
περίοδο ενός έτους μετά την παράδοση στον τελικό αγοραστή. Η εγγύηση 
παρατείνεται αυτόματα για όσο χρόνο απαιτεί η επισκευή του προϊόντος και τα 
νέα εξαρτήματα συνοδεύονται αυτόματα από νέα εγγύηση διάρκειας ανάλογης με 
εκείνη της αρχικής, εκτός και αν τα έγγραφα της εγγύησης ορίζουν σαφώς το 
αντίθετο. 
3.1.4. Υπεύθυνοι για την εγγύηση 
Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν θα ήταν προτιμότερο να θεωρηθεί νομικά 
υπεύθυνος, για την εγγύηση που προσφέρει ο κατασκευαστής, έναντι του τελικού 
καταναλωτή ο πωλητής. Το ζήτημα αυτό τέθηκε κυρίως από τις βρετανικές αρχές 
στο έγγρφο γνωμοδότησης σχετικά με τις εγγυήσεις. Η λύση αυτή υιοθετήθηκε από 
το ιρλανδικό δίκαιο όπου προβλέπεται ότι, όταν ο πωλητής μεταβιβάζει στον 
αγοραστή την εγγύηση τρίτου, είναι υπεύθυνος έναντι του αγοραστή ως να ήταν ο 
ίδιος εγγυητής εκτός και αν ορίστηκε διαφορετικά κατά το χρόνο της παράδοσης. 
Η επιλογή αυτή έχει το πλεονέκτημα ότι διευκολύνει την εφαρμογή των 
δικαιωμάτων του καταναλωτή που απορρέουν από την εμπορική εγγύηση του 
παραγωγού και ανταποκρίνεται κατά κάποιο τρόπο στις προσδοκίες του καταναλωτή 
και στις ισχύουσε εμπορικές πρακτικές. Ωστόσο, υποχρεώνει τους πωλητές να 
"ελέγχουν" όλες τις εγγυήσεις των κατασκευαστών για τα προϊόντα που πωλούν 
γεγονός το οποίο μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επαχθές. 
Στο πλαίσιο των συστημάτων επιλεκτικής διανομής, η λύση αυτή εμφανίζεται ως η 
καταλληλότερη δεδομένου ότι υπάρχουν ειδικότερες συμβατικές σχέσεις μεταξύ 
των πωλητών και των κατασκευαστών οι οποίες συνήθως περιλαμβάνουν διατάξεις 
σχετικά με την εφαρμογή της εγγύησης του παραγωγού. Ωστόσο, στο πλαίσιο αυτών 
των συστημάτων, πρέπει να αναρωτηθούμε μήπως μπορεί να γίνει ένα περαιτέρω 
βήμα: 
128 
καθιέρωση αλληλέγγυας ευθύνης κάθε πωλητή που ανήκει στο σύστημα επιλεκτικής 
διανομής που εφαρμόζει ο ίδιος κατασκευαστής. Παρόμοια λύση θα διευκόλυνε 
ιδιαίτερα την εφαρμογή των εγγυήσεων των παραγωγών, ιδίως στο πλαίσιο των 
διασυνοριακών αγορών. Αν και η λύση αυτή δεν αποτελεί νομική επανάσταση 
επεκτείνει τις λύσεις που προτείνονται ήδη στους κανονισμούς αριθ. 123/85 και 
4087/88 σε ζητήματα ανταγωνισμού σε όλους τους τομείς της επιλεκτικής 
διανομής προσθέτοντας ένα επιπλέον αλλά βασικό στοιχείο που δεν υπήρχε μέχρι 
στιγμής : ένα υποκειμενικό δικαίωμα υπέρ του καταναλωτή. 
3.1.5. Δικαιούχοι της εγγύησης 
Η νομική έννοια της "εγγύησης" πρέπει να αντιστοιχεί στο οικονομικό της 
περιεχόμενο : την ποιότητα του ίδιου του προϊόντος. Συνεπώς κάθε πρόσωπο που 
κατέχει έγγραφα εγγύησης και μπορεί να αποδείξει την πρώτη αγορά, δικαιούται 
να απαιτήσει την εφαρμογή της. 
3.1.6. Προϋπόθεσει ς ενεργοπο(ησης της εγγύησης 
Τα έγγραφα της εγγύησης οφείλουν να καθορίζουν σαφώς τα πρόσωπα με τα οποία 
πρέπει να έρθει σε επαφή ο καταναλωτής και την ακολουθητέα διαδικασία για την 
ενεργοποίηση της εγγύησης. Παράλογες διατυπώσεις ή διατυπώσεις που 
παρουσιάζουν ασυνήθιστες δυσκολίες σε σχέση με τις συνήθεις εμπορικές 
πρακτικές απαγορεύονται και οι σχετικές ρήτρες θεωρούνται άκυρες. 
3.1.7. Τυπικές προϋποθέσεις 
Κάθε έγγραφο εγγύησης οφείλει να αναφέρει, πέρα από τα στοιχεία που 
αναφέρθηκαν παραπάνω, τουλάχιστον το όνομα και τη διεύθυνση του προσώπου που 
προσφέρει την εγγύηση. Επιπλέον, κάθε έγγραφο εγγύησης πρέπει να συντάσσεται 
κατά τρόπο σαφή και κατανοητό. Κάθε ασαφής ρ^τρα πρέπει να ερμηνεύεται προς 
όφελος του δικαιούχου97. 
3.1.8. Διαφάνεια 
Οι καταναλωτές οφείλουν να μπορούν να ενημερώνονται για τους όρους της 
97 Σύμφωνα με τον κανόνα που καθιερώνεται ήδη στο άρθρο 5 της οδηγίας αριθ 
93/13 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες. 
129 
εγγύησης πριν από την αγορά των προϊόντων. Συνεπώς, πρέπει να διατίθενται από 
τα καταστήματα συγχρόνως με τα προϊόντα. 
3.1.9. Διαφήμιση 
Η διαφήμιση οφείλει να μην παραπλανά τους καταναλωτές όσον αφορά τους 
πραγματικούς όρους των εγγράφων της εγγύησης. Εάν συμβεί Κάτι τέτοιο, οι 
υπεύθυνοι οφείλουν να εκτελέσουν τις υποχρεώσεις τους από την εγγύηση όπως 
αυτή είχε αναγγελθεί98. Σε περίπτωση που η εγγύηση υπόκειται σε σημαντικούς 
περιορισμούς, ο εγγυητής οφείλει να το αναφέρει στη διαφήμιση του με την 
ποινή ότι, σε αντίθετη περίπτωση οι περιορισμοί αυτοί δεν θα μπορούν να 
προβληθούν έναντι των δικαιούχων της εγγύησης. 
3.2. Η ευρωπαϊκή εγγύηση 
Δύο όροι επιβάλλονται στους οικονομικούς φορείς προκειμένου οι εμπορικές 
εγγυήσεις τους να θεωρούνται "ευρωπαϊκές": 
- εφαρμογή ενιαίων όρων εγγύησης σε όλα τα κράτη μέλη στην περίπτωση των 
αυτών προϊόντων της ίδιας μάρκας· 
πραγματική δυνατότητα εφαρμογής της νόμιμης εγγύησης σε οποιοδήποτε 
κράτος μέλος, ανεξάρτητα από τον τόπο αγοράς του προϊόντος. 
Η ομοιομορφία των όρων της εγγύησης δεν υποχρεώνει τους παραγωγούς να θέτουν 
τα προϊόντα τους σε κυκλοφορία σε όλες τις χώρες της κοινής αγοράς. Αρκεί 
μόνο, στις χώρες που κυκλοφορούν τα προϊόντα αυτά να προσφέρεται η ίδια 
εγγύηση. 
Εξάλλου, η πραγματική δυνατότητα εφαρμογής της εγγύησης σε οποιοδήποτε κράτος 
μέλος δεν απαιτεί την παρουσία ή την εκπροσώπηση του παραγωγού σε όλα τα 
κράτη μέλη ούτε την ύπαρξη οργανωμένου κυκλώματος διανομής. Αρκεί ο 
κατασκευαστής να θέτει στη διάθεση του καταναλωτή, σε όλα τα κράτη μέλη, ένα 
οποιοδήποτε σύστημα το οποίο να του επιτρέπει την ενεργοποίηση της 
εγγύησης.Το σύστημα αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει ως και την επιστροφή του 
ελαττωματικού προϊόντος στον παραγωγό με έξοδα του τελευταίου. Είναι 
απαραίτητο το σύστημα που τίθεται στη διάθεση του καταναλωτή να είναι 
αποτελεσματικό καθώς επίσης να του παρέχονται σαφείς πληροφορίες για τις 
ακολουθητέες διαδικασίες. 
98 Η λύση αυτή υιοθετήθηκε, κατά κάποιο τρόπο, σε κοινοτικό επίπεδο από την 
οδηγία 90/314 του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1990, σχετικά με τα 
ταξίδια, τις διακοπές και τις κατ'αποκοπήν περιηγήσεις. Το άρθρο 3 παρ. 2 
της οδηγίας αυτής καθιερώνει την αρχή σύμφωνα με την οποία "οι 
πληροφορίες που περιλαμβάνοναι στο έντυπο δεσμεύουν τον οργανωτή και τον 
έμπορο λιανικής". 
130 
Εντός του προαναφερθέντος χαλαρού και γενικού πλαισίου η ευρωεγγύηση δεν 
αποτελεί πραγματικότητα προσιτή μόνο στις μεγάλες επιχειρήσεις αλλά και στις 
μικρομεσαίες. 
Δύο είναι οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την προώθηση αυτού του είδους 
εγγυήσεων: 
η δημιουργία σφραγίδας ή μιας προστατευόμενης επωνυμίας από την οποία θα 
προέκυπτε ο ευρωπαϊκός χαρακτήρας της εγγύησης. Η έκφραση "ευρωεγγύηση" 
μπορεί να θεωρηθεί ως πρόταση· 
η απαγόρευση της χρήσης όλων των επωνυμιών ή ενδείξεων που μπορούν να 
εκληφθούν ως "ευρωεγγύηση", όπως είναι η "ευρωπαϊκή εγγύηση", η "εγγύηση 
ΕΟΚ" κλπ. 
Οσον αφορά τα εφαρμοστέα συστήματα δύο είναι οι πιθανές λύσεις όπως ήδη 
αναφέρθηκε στο σημείο 2: 
σύστημα σφραγίδας όμοιο με εκείνο της οικολογικής σφραγίδας99 ή με 
εκείνο του συστήματος που εφαρμόζεται στις γεωγραφικές ενδείξεις και τις 
ονομασίες καταγωγής ή στις βεβαιώσεις ιδιαιτερότητας των τροφίμων100· 
σύστημα βασιζόμενο απλά στην προστασία της επωνυμίας "ευρωεγγύηση" η 
χρήση της οποίας θα εξαρτάται από κανόνες γνωστούς εκ των προτέρων. 
Το πρώτο σύστημα παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι τον προηγούμενο έλεγχο και ην 
παρακολούθηση των όρων της εγγύησης κατά την εφαρμογή της. Αντίθετα, έχει το 
μειονέκτημα ότι απαιατεί την καθιέρωση νέων "γραφειοκρατικών" δομών. 
Το δεύτερο σύστημα παρουσιάζει το πλεονέκτημα της απλότητας του και το 
μειονέκτημα ότι επιτρέπει ευκολότερα τις απάτες και τις καταχρήσεις. 
Γ. ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
99 Κανονισμός 880/92 του Συμβουλίου της 23ης Μαρτίου 1992, ΕΕ 99 της 11ης 
Απριλίου 1992, σελ. 1 
100 Κανονισμοί του Συμβουλίου 2081/92 και 2082/92, της 14ης Ιουλίου 1992, ΕΕ 
αριθ. L 208 της 24ης Ιουλίου 1992, σελ. 1 και 9 αντίστοιχα 
131 
Κάθε υποχρέωση που επιβάλλεται αποκλειστικά στους πωλητές σχετικά με τη 
διάθεση ανταλλακτικών, είναι άδικη και αναποτελεσματική. Αδικη διότι 
επιβαρύνει τον πωλητή με βάρος το οποίο δεν μπορεί να αναλάβει μόνος του και 
σε κάποιο τομέα στο πλαίσιο του οποίου δεν διαθέτει ιδιαίτερη δυνατότητα 
ελέγχου. Αναποτελεσματική διότι ο πωλητής είναι ανίκανος κατά κάποιο τρόπο να 
αναλάβει όλη την ευθύνη μόνος του είτε να εξασφαλίσει τη διάθεση 
ανταλλακτικών είτε να ενημερώσει σχετικά τον καταναλωτή. 
Ενόψει της αναζήτησης λύσης σε κοινοτικό επίπεδο, τρεις λύσεις εμφανίζονται 
αμέσως : 
Η πιο αυστηρή λύση θα ήταν να επιβληθεί στους κατασκευαστές η ομοιόμορφη 
υποχρέωση να διαθέτουν τα αναγκαία ανταλλακτικά για ορισμένη περίοδο με 
σημείο εκκίνησης το τέλος της εμπορίας ενός προϊόντος. Η προθεσμία αυτή η 
οποία μπορεί να ποικίλει ανάλογα με τα προϊόντα πρέπει να αντιστοιχεί στη 
διάρκεια της συνήθους ζωής των προϊόντων και θα μπορούσε να 
"συγκεκριμενοποιηθεί" με κώδικες συμπεριφοράς ή με την προσφυγή στην 
τυποποίηση101. 
Μια άλλη λύση θα μπορούσε να βασίζεται στην αναζήτηση, σε καθαρά εθελοντική 
βάση, δεσμεύσεων από τους διάφορους βιομηχανικούς κλάδους να σέβονται 
ορισμένους ελάχιστους όρους σχετικά με τη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών 
(κώδικες συμπεριφοράς, τυποποίηση ή ακόμη απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ 
όλλων των ενδιαφερομένων: δημόσιων υπηρεσιών, επιχειρήσεων, καταναλωτών). 
Η τελευταία λύση βασιζόμενη στην καθαρά ενημερωτική πλευρά, θα απαιτούσε την 
αναγραφή πάνω στην ετικέτα του προϊόντος της προθεσμίας κατά τη διάρκεια της 
οποίας ο κατασκευαστής δεσμεύεται να διατηρεί αποθέματα ανταλλακτικών. Η 
επιλογή αυτή παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι εξασφαλίζει τη διαφάνεια της 
αγοράς, δίδοντας την δυνατότητα στον ανταγωνισμό να αναπτυχθεί, χωρίς να 
απαιτεί την τήρηση ειδικών προθεσμιών από τους κατασκευαστές. 
101 Η επιλογή αυτή θα μπορούσε και πάλι να εμπνέεται από τη "νέα προσέγγιση" 
σε θέματα τεχνικής εναρμόνισης. Ας υπενθυμίσουμε σχετικά ότι οι οδηγίες 
τεχνικής εναρμόνισης σύμφωνα με τη "νέα προσέγγιση" περιορίζονται στο να 
καθορίζουν τις θεμελιώδεις απαιτήσεις στο κανονιστικό επίπεδο και 
αναθέτουν στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης το καθήκον να 
"συγκεκριμενοποιήσουν" τα τεχνικά ζητήματα μέσω προτύπων· αυτά τα πρότυπα 
δεν είναι ποτέ υποχρεωτικά αλλά ο σεβασμός τους εξασφαλίζει κατ'αρχήν 
στους οικονομικούς συντελεστές, την πιστότητα των προϊόντων με τις 
βασικές απαιτήσεις στο κανονιστικό επίπεδο. 
132 
VII. - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Το παρόν πράσινο βιβλίο φιλοδοξεί να αποτελέσει το έναυσμα εκτενούς δημόσιου 
διαλόγου σχετικού με τα εξετασθέντα ζητήματα, προκειμένου να παρασχεθούν στην 
Επιτροπή τα αναγκαία στοιχεία για τον καθορισμό των μελλοντικών ενεργειών 
στον τομέα αυτό. υλοι οι ενδιαφερόμενοι, ιδιαίτερα οι ενδιαφερόμενοι 
κοινωνικοί συντελεστές καλούνται λοιπόν: 
να διαβιβάσουν στην Επιτροπή κάθε πληροφορία ή στοιχείο που έχει 
οικονομικό, κοινωνικό και/ή νομικό χαρακτήρα, ανάλογα την κρίση τους, 
κυρίως όσον αφορά τη λειτουργία της εμπορικής εγγύησης, της σχέσης 
παραγωγών/διανομέων και τις καταγγελίες των καταναλωτών· 
να προτείνουν στην Επιτροπή κάθε δράση ικανή να βελτιώσει τη λειτουργία 
των εγγυήσεων και της εξυπηρέτησης των πελατών μετά την πώληση στο 
πλαίσιο της ενιαίας αγοράς· 
να καταθέσουν τις παρατηρήσεις που κρίνουν απαραίτητες σχετικά με την 
εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας όσον αφορά τις προτεινόμενες 
λύσεις, καθώς και σχετικά με την τυχόν απλοποίηση των σχέσεων μεταξύ της 
κοινοτικής νομοθεσίας και των εθνικών νομοθεσιών, με βάση την ανάλυση που 
γίνεται στο πλαίσιο αυτού του πράσινου βιβλίου· 
να λάβουν θέση έναντι των προτεινόμενων λύσεων στο πράσινο βιβλίο αυτό 
και κυρίως να απαντήσουν στις εξής ερωτήσεις : 
1. Κρίνεται αναγκαίο να υπάρξει εναρμόνιση των εθνικώ νομοθεσιών σχετικά 
με τη νόμιμη εγγύηση; 
α) oç περίπτωση θετικής απάντησης 
1. ποιο τύπο εναρμόνισης (ολικό ή ελάχιστο); 
2. ποιο πεδίο εφαρμογής; (βλ. σημείο VI.Α.2.) 
3. η ευθύνη για τη νόμιμη εγγύηση πρέπει να επεκταθεί και στον 
κατασκευαστή και σε ποιο βαθμό; (βλ. σημείο VI.Α.3.2.) 
β) σε περίπτωση αονητικήο απάντηοηο 
1. η τροποποίηση των κανόνων του διεθνούς ιδιωτικού δικαίου (βλ. 
σημείο VI.Α. 1.) αποτελεί την κατάλληλη λύση-, 
2. ποια άλλη λύση μπορεί να προταθεί; 
2. Η βελτίωση της κατάστασης όσον αφορά τη λειτουργία της εμπορικής 
εγγύησης στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς πρέπει να περάσει από ρύθμιση 
των εμπορικών εγγυήσεων ("hard law" βλ. σημείο VI.B.1.), από την 
υιοθέτηση εθελοντικής λύσης που να βασίζεται είτε σε κοινοτικό 
νομοθετικό όργανο είτε σε κώδικες συμπεριφοράς ("soft law", βλ. 
σημείο VI.Β.2.) ή από "μεικτή" λύση (βλ. σημείο VI.Β.3.); 
3. Στην περίπτωση προτίμησης για την "εθελοντική" ή "μεικτή" επιλογή, θα 
ήταν προτιμότερο να βασίσουμε τα εθελοντικά συστήματα σε κοινοτικό 
νομοθετικό όργανο ή να βασιστούμε πλήρως στην αυτορύθμιση; 
4. Στο πλαίσιο αυτής της τελευταίας λύσης πώς μπορεί να εξασφαλιστεί και 
133 
να ελεγχθεί η ορθή εφαρμογή των κωδίκων συμπεριφοράς και πώς είναι 
δυνατόν να συμμετέχουν στη σύνταξη τους όλοι οι ενδιαφερόμενοι (βλ. 
σημείο VI.Β.2.); 
5. Στο πλαίσιο των λύσεων που προαναφέρθηκαν, ενδείκνυνται να ζητηθεί η 
συνδρομή των Ευρωπαϊκών Οργανισμών Τυποποίησης; 
6. Η εκούσια ευρωπαϊκή εγγύηση πρέπει να βασίζεται σε σύστημα 
προηγούμενου ή μεταγενέστερου ελέγχου (βλ. σημείο VI.Β.3.2. καθώς και 
την παραπομπή που γίνεται στο σημείο VI.B.2); 
7. Η λύση του προβλήματος της διάθεσης ανταλλακτικών πρέπει να βασίζεται 
σε κανονιστική προσέγγιση (γενική υποχρέωση διάθεσης ανταλλακτικών 
για ορισμένη περίοδο από όλους τους παραγωγούς), σε εθελοντική 
προσέγγιση (κώδικες συμπεριφοράς που καθορίζουν τις προθεσμίες 
διαθεσιμότητας των ανταλλακτικών), ή σε ενημερωτική προσέγγιση 
(υποχρέωση ενημέρωσης του καταναλωτή σχετικά με την εφαρμοζόμενη 
πολιτική για τα αποθέματα ανταλλακτικών) (βλ. σημείο VI.Γ.); 
Η Επιτροπή αναμένει να της υποβληθούν οι ανακοινώσεις των ενδιαφερομένων έως 
τις 30 Απριλίου 1994* _ ,. 
στηνακόλουθφ ι εύθυνση : 
Commission des Communautés Européennes 
Service Politique des Consommateurs 
Rue de La Loi 200 
B- 1049 BruxeLLes 
134 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΩΝ 
siy? 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
A.l. Νομική βάση - Αρθρα 459 επόμ. του Αστικού Κώδικα: 
εγγύηση για όλα τα προϊόντα 
διατάξεις ενδοτικού δικαίου 
Νόμος του 1977 για τους γενικούς όρους των συμβάσεων (AGB): 
απαγόρευση των καταχρηστικών ρητρών 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου 
Α.2. Εννοια του ελαττώματος - έννοια του λειτουργικού ελαττώματος (εμπειρική εκτίμηση της 
και άλλες προϋποθέσεις νομολογίας) 
εφαρμογής - επιπλέον, το ελάττωμα πρέπει: 
να προϋπάρχει της πώλησης 
να χαρακτηρίζεται ως σοβαρό 
να μην το γνωρίζει ο αγοραστής κατά την αγορά 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η μόνο ο πωλητής ευθύνεται από τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης μόνο ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης 
Α.5. Λύσεις που προσφέρονται - αναστροφή της πώλησης και απόδοση των εξόδων αγοράς 
στον καταναλωτή - μείωση του τιμήματος του προϊόντος 
(συνέπειες της εγγύησης) - αντικατάσταση του προϊόντος αν πρόκειται για αντικαταστατό 
πράγμα 
καταβολή αποζημίωσης αν ο πωλητής είναι κακόπιστος ή αν 
υποσχέθηκε την ύπαρξη χαρακτηριστικών ή ιδιοτήτων που ελλείπουν 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης της - Προθεσμία άσκησης αγωγής: 
εγγύησης και άσκησης - 6 μήνες από την παράδοση 
αγωγής - διακοπή της προθεσμίας σε περίπτωση ελέγχου ή επισκευής 
του προϊόντος από τον πωλητή, αλλά όχι σε περίπτωση 
απλής γνωστοποίησης της ύπαρξης του ελαττώματος στον 
πωλητή 
Α.7. Κανόνες σχετικά με το ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει: 
βάρος της απόδειξης - την ύπαρξη του ελαττώματος κατά τη στιγμή της πώλησης 
τη συνδρομή των προϋποθέσεων επίκλησης της εγγύησης 
τον μη ικανοποιητικό χαρακτήρα των ενδεχόμενων επισκευών του 
προϊόντος 
Β. Εμπορική εγγύηση - δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία, ο AGB όμως περιέχει διατάξεις 
σχετικές με τις συμβατικές ρήτρες που αφορούν την εγγύηση και 
επιτρέπει κάποιο έλεγχο των όρων των εμπορικών εγγυήσεων 
Γ. Υποστήριξη μετά την - δεν υπάρχει υποχρέωση εκ του νόμου 
πώληση και διαρκής - η νομολογία καθιέρωσε την υποχρέωση διαθεσιμότητας των 
χαρακτήρας αυτής ανταλλακτικών στον τομέα των αυτοκινήτων 
/)')ί 
ΒΕΛΠΟ 
A.l. Νομική βάση - Αρθρα 1641 έως 1649 του Αστικού Κώδικα: 
εγγύηση για όλα τα προϊόντα 
Νομολογιακή επέκταση της εγγύησης προκειμένου να 
καλύψει την παροχή υπηρεσιών που συνοδεύουν την 
παράδοση ενός προϊόντος 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου όσον αφορά τις σχέσεις με 
τους καταναλωτές 
Αρθρο 32 του νόμου της 14ης Ιουλίου 1991: 
απαγόρευση των καταχρηστικών ρητρών 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου 
Α.2. Εννοια του ελαττώματος - έννοια του λειτουργικού ελαττώματος 
και άλλες προϋποθέσεις - προοδευτική εξομοίωση εκ μέρους της νομολογίας του ελαττώματος 
εφαρμογής της μη ταύτισης του πωληθέντος με το παραδιδόμενο (obligation dé 
délivrance) με το κε κρυμμένο ελάττωμα 
επιπλέον, το ελάττωμα πρέπει: 
να προηγείται της πώλησης 
να είναι κρυφό 
να παρουσιάζει ορισμένη σοβαρότητα 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η - σύμφωνα με τον αστικό κώδικα, η ευθύνη βαρύνει τον πωλητή 
νόμιμη εγγύηση - βαρύνονται επίσης τόσο ο προηγούμενος πωλητής όσο και ο 
κατασκευαστής με βάση ευθεία αγωγή που δημιούργησε η 
νομολογία και η οποία θεωρείται παρεπόμενο δικαίωμα του 
πωληθέντος 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης - ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης - ο αποκτών από τον αγοραστή τη δικαιούται επίσης μέσω της 
ευθείας αγωγής 
Α.5. Λύσεις που προσφέρονται - αναστροφή της πώλησης και επιστροφή των δαπανών 
στον καταναλωτή - μείωση του τιμήματος του προϊόντος 
(συνέπειες της εγγύησης) - καταβολή αποζημίωσης, εάν ο πωλητής είναι κακόπιστος, δηλαδή 
εάν γνώριζε το ελάττωμα κατά την πώληση· μαχητό τεκμήριο 
γνώσης της ύπαρξης του ελαττώματος σε βάρος του επαγγελματία 
πωλητή 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης της - η αγωγή πρέπει να ασκηθεί "εντός σύντομης προθεσμίας": 
εγγύησης και άσκησης της - η οποία καθορίζεται ανάλογα την περίπτωση όσον αφορά τη 
αγωγής νόμιμη εγγύηση του αστικού κώδικα 
με έναρξη τη στιγμή της ανακάλυψης του ελαττώματος 
Α.7. Κανόνες σχετικά με το - κατ'αρχήν ο πωλητής οφείλει να αποδείξει την ύπαρξη του 
βάρος της απόδειξης ελαττώματος κατά το χρόνο της πώλησης 
μετά την επίδραση πολλών σχετικών αποφάσεων, το υπόλοιπο του 
βάρους της απόδειξης ανήκει στον πωλητή· τεκμαίρεται η κακή 
πίστη του επαγγελματία πωλητή (γνώση του ελαττώματος) 
καθώς και, συχνά, το προτερόχρονο του ελαττώματος σε σχέση με 
την πώληση 
Β. Εμπορική εγγύηση δεν υπάρχουν ειδικές διατάξεις 
Γ. Τποστήριξη μετά την - δεν υπάρχει σχετική υποχρέωση εκ του νόμου 
πώληση και διαρκής - εντούτοις, η μη μονιμότητα ενός προϊόντος μπορεί να θεωρηθεί ως 
χαρακτήρας αυτής ελάττωμα 
/)> 
ΔΑΝΙΑ 
A.l. Νομική βάση - Consumer Sales amendments Act to the Sale of Goods Act (1979): 
καθεστώς της εγγύησης των προϊόντων στις καταναλωτικές 
σχέσεις 
ορισμένες διατάξεις είναι αναγκαστικού δικαίου 
Αρθρο 36 του Contracts Act του 1975: 
έλεγχος των καταχρηστικών ρητρών στις συμβάσεις 
διατάξεις αναγκαστικού **κ<*ίου 
Α.2. Εννοια του ελαττώματος - σύμφωνα με τα τμήματα 76 και 77 του S.G.A., το κριτήριο για την 
και άλλες προϋποθέσεις ύπαρξη του ελαττώματος βρίσκεται στη μη ανταπόκριση στις 
εφαρμογής νόμιμες προσδοκίες του καταναλωτή, λαμβανομένων υπόψη των 
πληροφοριών που είχε στη διάθεση του 
το ελάττωμα οφείλει να αφορά στοιχείο καθοριστικό για την 
εκτίμηση του αγοραστή 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η - ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση - ο κατασκευαστής ή κάποιος πωλητής που προηγήθηκε στην 
αλυσίδα διανομής μπορούν να θεωρηθούν υπόχρεοι, σύμφωνα με 
τους γενικούς κανόνες, σε περίπτωση υπαίτιας συμπεριφοράς 
ιδίως όσον αφορά την ενημέρωση του καταναλωτή 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης - ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης - ο αποκτών από τον αγοραστή τη δικαιούται επίσης δυνάμει της 
θεωρίας της διαδοχής στις συμβατικές σχέσεις 
Α.5. Λύσεις που προσφέρονται - αναστροφή της πώλησης, εάν το ελάττωμα είναι μείζονος 
στον καταναλωτή σημασίας 
(συνέπειες της εγγύησης) - μείωση του τιμήματος του προϊόντος 
αντικατάσταση του προϊόντος εάν πρόκειται για αντικαταστατό 
πράγμα 
επισκευή του προϊόντος 
καταβολή αποζημίωσης εάν ο πωλητής είναι κακόπιστος ή εάν 
υποσχέθηκε την ύπαρξη ορισμένων χαρακτηριστικών ή ιδιοτήτων 
που ελλείπουν 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης της - ο αγοραστής οφείλει να ειδοποιήσει τον πωλητή εντός εύλογης 
εγγύησης προθεσμίας μετά την ανακάλυψη του ελαττώματος 
η προθεσμία άσκησης της αγωγής περιορίζεται στο ένα έτος μετά 
την παράδοση του πράγματος εκτός από την περίπτωση 
μεγαλύτερης χρονικά εγγύησης, ρητής ή σιωπηρής, που παρείχε ο 
πωλητής 
Α.7. Κανόνες σχετικά με το - ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει την ύπαρξη του ελαττώματος 
βάρος της απόδειξης κατά το χρόνο της πώλησης 
η ύπαρξη του ελαττώματος κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής 
αποτελεί τεκμήριο ότι το ελάττωμα προϋπήρχε της πώλησης 
Β. Εμπορική εγγύηση - ο όρος "εγγύηση" μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο όταν ο 
δικαιούχος βρίσκεται σε θέση ευνοϊκότερη από εκείνη που 
απορρέει από τη νόμιμη εγγύηση 
συστάσεις (με οιονεί έννομες συνέπειες) του Διαμεσολαβητή 
καθορίζουν τις πληροφορίες που πρέπει να περιέχουν τα έγγραφα 
της εγγύησης καθώς και ορισμένες αρχές σχετικές με τη 
λειτουργία αυτής 
Γ. Εξυπηρέτηση μετά την πώληση - δεν υπάρχει νόμιμη υποχρέωση για υποστήριξη μετά την πώληση, 
και διαρκής χαρακτήρας της εντούτοις: 
σε περίπτωση που δεν παρέχεται εξυπηρέτηση μετά την πώληση 
κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης, το προϊόν θεωρείται 
ελαττωματικό (έλλειψη ανταλλακτικών για παράδειγμα) 
σε περίπτωση που δεν παρέχεται εξυπηρέτηση μετά την πώληση 
μετά τη σύναψη της σύμβασης, ο καταναλωτής μπορεί, υπό όρους, 
να επικαλεσθεί τους γενικούς κανόνες του δικαίου των συμβάσεων 
και να ζητήσει ακύρωση της σύμβασης 
δεν υπάρχει νόμιμη υποχρέωση για διάρκεια στην παροχή 
εξυπηρέτησης μετά την πώληση, τα ζητήματα όμως που 
συνδέονται με αυτήν μπορούν να αποτελέσουν ελάττωμα 
η* 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
A.l. Νομική βάση - Άρθρα 1484 επόμ. του αστικού κώδικα: 
καθεστώς της εγγύησης των προϊόντων 
διατάξεις ενδοτικού δικαίου 
L.G.D.C.U. της 19ης Ιουλίου 1984: 
απαγόρευση των καταχρηστικών ρητρών 
υποχρέωση παροχής εμπορικής εγγύησης για τα διαρκή 
αγαθά 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου 
Βασιλικά διατάγματα προς εκτέλεση του LGDCU: 
εφαρμόζονται μόνο στις καταναλωτικές σχέσεις 
εφαρμόζονται σε προϊόντα και υπηρεσίες 
Νομοθεσίες των Αυτόνομων Κοινοτήτων: 
εφαρμόζονται μόνο στις καταναλωτικές σχέσεις 
εφαρμόζονται είτε σε προϊόντα, είτε σε προϊόντα και 
υπηρεσίες 
Α.2. Έννοια του ελαττώματος - έννοια του λειτουργικού ελαττώματος 
και άλλες προϋποθέσεις - επιπλέον το ελάττωμα πρέπει να είναι: 
εφαρμογής - προτερόχρονο της πώλησης 
κρυφό 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η - ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση - ο εισαγωγέας ή ο κατασκευαστής είναι επίσης δυνατόν να 
θεωρηθούν υπεύθυνοι, κυρίως στο πλαίσιο της εμπορικής εγγύησης 
που απαιτεί ο νόμος 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης - ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης - ο αποκτών από τον αγοραστή και ο μη αγοραστής χρήστης τη 
δικαιούνται επίσης δυνάμει της γενικής υποχρέωσης που επιβάλλει 
ο LGDCU σε όλους όσους παρεμβαίνουν στο κύκλωμα διανομής 
του προϊόντος· αυτό όμως πρέπει να το επιβεβαιώσει και η 
νομολογία 
Α.5. Λύσεις που διαθέτει ο - αναστροφή της πώλησης 
καταναλωτής (συνέπειες - μείωση του τιμήματος του προϊόντος ή της υπηρεσίας 
της εγγύησης) - στο πλαίσιο της υποχρεωτικής εμπορικής εγγύησης: 
επισκευή ή αντικατάσταση του πράγματος 
καταβολή αποζημίωσης, εάν ο πωλητής ήταν κακόπιστος 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης της - σύμφωνα με τον αστικό κώδικα παρέχεται προθεσμία 6 μηνών 
εγγύησης και άσκησης της μετά την παράδοση 
«γωγής 
ι 
Α.7. Κανόνες σχετικοί με το - ο αγοραστής πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη του ελαττώματος 
βάρος της αποδείξεως κατά το χρόνο της πώλησης και της προϋποθέσεις επίκλησης της 
εγγύησης που θέτει ο αστικός κώδικας· στο πλαίσιο της εμπορικής 
εγγύησης, η απόδειξη αυτή είναι κατά κανόνα εύκολη 
Β. Εμπορική εγγύηση - υποχρεωτική εμπορική εγγύηση για ορισμένα διαρκή αγαθά. 0 
LGDCU προβλέπει επίσης ορισμένους κανόνες που αφορούν τα 
καθεστώτα αυτών των εγγυήσεων. 
Γ. Εξυπηρέτηση μετά την - διατάξεις-πλαίσιο στον LGDCU σχετικά με την υποχρέωση 
πώληση και διαρκής εξυπηρέτησης μετά την πώληση 
χαρακτήρας αυτής - ειδικές διατάξεις για την εξυπηρέτηση μετά την πώληση και την 
ύπαρξη ανταλλακτικών σε ορισμένους τομείς 
δεν υπάρχει υποχρέωση εκ του νόμου για τη διάρκεια στην παροχή 
αυτών 
m 
ΓΑΛΛΙΑ 
A.l. Νομική βάση - Άρθρα 1641 έως 1649 του αστικού κώδικα 
εγγύηση για κάθε προϊόν 
νομολογιακή επέκταση της εγγύησης στην παροχή των 
υπηρεσιών που συνοδεύουν την παράδοση ενός αγαθού 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου στις καταναλωτικές 
σχέσεις 
Διάταγμα αριθ. 78-464 της 24ης Απριλίου 1978: 
απαγόρευση των ρητρών που περιορίζουν τα δικαιώματα 
των καταναλωτών σε περίπτωση μη εκπλήρωσης των 
υποχρεώσεων εκ μέρους του επαγγελματία 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου 
Α.2. Έννοια του ελαττώματος - έννοια του λειτουργικού ελαττώματος 
και άλλες προϋποθέσεις - προοδευτική εξομοίωση εκ μέρους της νομολογίας του 
εφαρμογής ελαττώματος της μη ανταπόκρισης του προϊόντος στις νόμιμες 
προσδοκίες του καταναλωτή με το κε κρυμμένο ελάττωμα 
επιπλέον, το ελάττωμα πρέπει να είναι: 
προτερόχρονο της πώλησης 
κεκρυμμένο 
σημαντικό 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η - ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση - ο προηγούμενος πωλητής και ο κατασκευαστής ευθύνονται βάσει 
ευθείας αγωγής που δημιούργησε η νομολογία και θεωρείται 
παρεπόμενο του πωληθέντος 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης - ο αγοραστής δικαιούται την νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης - ο μεταγενέστερος αγοραστής τη δικαιούται επίσης μέσω της 
ευθείας αγωγής 
Α.5. Λύσεις που διαθέτει ο - αναστροφή της πώλησης και επιστροφή των εξόδων της πώλησης 
καταναλωτής (συνέπειες - μείωση του τιμήματος του προϊόντος 
της εγγύησης) - καταβολή αποζημίωσης εάν ο πωλητής είναι κακόπιστος -
αμάχητο τεκμήριο κακής πίστης του επαγγελματία πωλητή 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης της - άσκηση της αγωγής εντός "σύντομης προθεσμίας": 
εγγύησης και άσκησης της - εκτίμηση ανάλογα με την περίπτωση, συνήθως με βάση την 
αγωγής ανακάλυψη του ελαττώματος 
Α.7. Κανόνες σχετικοί με το - ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει την ύπαρξη του ελαττώματος 
βάρος της αποδείξεως κατά το χρόνο της πώλησης και τον κεκρυμμένο χαρακτήρα αυτού 
με βάση πλούσια σχετική νομολογία, το υπόλοιπο βάρος της 
απόδειξης ανήκει στον πωλητή 
αμάχητο τεκμήριο της γνώσης του ελαττώματος (κακή πίστη) εκ 
μέρους του επαγγελματία πωλητή 
Β. Εμπορική εγγύηση - υποχρέωση αναφοράς στα έγγραφα της εγγύησης ότι εξακολουθεί 
να εφαρμόζεται η νόμιμη εγγύηση 
τυποποιημένη παρουσίαση της εγγύησης για τις οικιακές 
ηλεκτρικές συσκευές και τα οπτικοακουστικά συστήματα 
κάθε περίοδος ακινητοποίησης του αγαθού για περισσότερες από 7 
ημέρες δίνει τη δυνατότητα για παράταση της εγγύησης 
Γ. Εξυπηρέτηση μετά την - δεν υπάρχει υποχρέωση εκ του νόμου- ο μη διαρκής χαρακτήρας 
πώληση και διαρκής προϊόντος μπορεί να θεωρηθεί ελάττωμα 
χαρακτήρας αυτής - επιβολή σύμβασης-προτύπου για τις συμβάσεις εξυπηρέτησης μετά 
την πώληση των οικιακών ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών 
υποχρέωση του πωλητή να ενημερώνει για τη διάρκεια της 
διάθεσης ανταλλακτικών 
Ιί,Ρ 
ΕΛΛΑΔΑ 
A.l. Νομική βάση - Άρθρα 513 επόμ. του αστικού κώδικα: 
εγγύηση για προϊόντα 
διατάξεις ενδοτικού δικαίου 
Νόμος του 1991 για την προστασία των καταναλωτών: 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου 
απαγόρευση των καταχρηστικών ρητρών, και ιδίως εκείνων 
που περιορίζουν ή αποκλείουν την ευθύνη του πωλητή με 
βάση τη νόμιμη εγγύηση 
Α.2. Έννοια του ελαττώματος - σύμφωνα με τη νομολογία, το ελάττωμα πρέπει να είναι εγγενές 
και άλλες προϋποθέσεις στο προϊόν και να επηρεάζει την αξία ή τη συνήθη χρήση του 
εφαρμογής - επιπλέον, το ελάττωμα πρέπει να είναι: 
προτερόχρονο της πώλησης 
κεκρυμμένο 
με ορισμένη σοβαρότητα 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η μόνο ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης μόνο ο αγοραστής δικαιούται, κατ'αρχήν, τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης 
Α.5. Λύσεις που διαθέτει ο - αναστροφή της πώλησης εάν το προϊόν δεν έχει τη συμφωνημένη 
καταναλωτής (συνέπειες ποιότητα 
της εγγύησης) - μείωση του τιμήματος 
αντικατάσταση του προϊόντος όταν πρόκειται για αντικαταστατό 
πράγμα 
ο πωλητής μπορεί να προτείνει επίσης την επισκευή του προϊόντος 
(στο πλαίσιο του νόμου του 1991 αποτελεί τη συνήθη λύση) 
καταβολή αποζημίωσης εάν ο πωλητής είναι κακόπιστος ή εάν 
διέπραξε σφάλμα που προκάλεσε το ελάττωμα 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης της - προθεσμία 6 μηνών για την άσκηση της αγωγής από την παράδοση 
εγγύησης και άσκησης της του προϊόντος 
αγωγής - η προθεσμία επίκλησης της εγγύησης καθορίζεται με βάση τη 
λογική στο πλαίσιο του νομού του 1991 
Α.7. Κανόνες σχετικοί με το ο αγοραστής φέρει μόνος του το βάρος της απόδειξης της ύπαρξης του 
βάρος της αποδείξεως ελαττώμματος κατά το χρόνο της πώλησης καθώς και της συνδρομής των 
προϋποθέσεων εφαρμογής της εγγύησης. Στο πλαίσιο της υποχρεωτικής 
εμπορικής εγγύησης, η απόδειξη αυτή διευκολύνεται. 
Β. Εμπορική εγγύηση - υποχρέωση του πωλητή να παρέχει εμπορική εγγύηση για τα 
καινούρια, διαρκή καταναλωτικά αγαθά 
κανόνες δικαίου για την παρουσίαση και το καθεστώς της 
εγγύησης 
[ί,Ι 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
A.l. Νομική βάση - Sale of Goods and Supply of Services Act του 1980: 
νόμιμη και εμπορική εγγύηση για τα προϊόντα και την 
παροχή υπηρεσιών 
περιέχει επίσης ειδικές διατάξεις για τον τομέα των 
αυτοκινήτων 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου για τις σχέσεις με τους 
καταναλωτές 
Α.2. Έννοια του - έλλειψη "εμπορεύσιμης ποιότητας" ή ακαταλληλότητα για 
ελαττώματος και άλλες την ειδική χρήση σχετικά με την οποία ο αγοραστής έχει 
προϋποθέσεις ενημερώσει τον πωλητή 
εφαρμογής - εμπορεύσιμη ποιότητα: το προϊόν ανταποκρίνεται στη 
χρήση για την οποία προορίζεται και έχει τη διάρκεια ζωής 
που αναμένεται λογικά 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η - ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση - ο χρηματοδότης αγοράς με δόσεις μπορεί επίσης να 
θεωρηθεί υπεύθυνος για την εγγύηση 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης - ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης - σε ορισμένες περιπτώσεις, ο χρήστης και οι επιβάτες 
αυτοκινήτου μπορούν να επωφεληθούν από αυτή 
(ελαττώματα ασφάλειας) 
Α.5. Λύσεις που διαθέτει ο - αναστροφή της πώλησης, εκτός αν ο καταναλωτής 
καταναλωτής (συνέπειες αποδέχθηκε" το προϊόν 
της εγγύησης) - καταβολή αποζημίωσης, συχνά με τη μορφή μείωσης του 
τιμήματος που είχε συμφωνηθεί με τη σύμβαση 
εάν ο αγοραστής είναι καταναλωτής, μπορεί να ζητήσει την 
επισκευή ή την αντικατάσταση του προϊόντος· εάν η 
επισκευή ή η αντικατάσταση αποβούν ανεπιτυχείς, ο 
καταναλωτής έχει και πάλι δικαίωμα για αναστροφή της 
πώλησης 
εάν χρειασθεί, συμπληρωματική αποζημίωση, ακόμα και 
στην περίπτωση έλλειψης σφάλματος 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης - μέγιστη προθεσμία 6 ετών από τη σύναψη της σύμβασης για 
της εγγύησης και την άσκηση της αγωγής 
άσκησης της αγωγής - η αγωγή αναστροφής της πώλησης ωστόσο πρέπει να 
ασκηθεί εντός σύντομης προθεσμίας από την παράδοση 
Α.7. Κανόνες σχετικοί με το ο αγοραστής φέρει το βάρος απόδειξης της ύπαρξης του 
βάρος της αποδείξεως ελαττώματος κατά το χρόνο της πώλησης 
Β. Εμπορική εγγύηση Αρκετά λεπτομερής ρύθμιση της εμπορικής εγγύησης του 
κατασκευαστή ή άλλου διανομέα (εξαιρουμένου του πωλητή). Ο 
εγγυητής ευθύνεται ως "να είχε πωλήσει ο ίδιος τα προϊόντα". 
Υποχρεωτικές ενδείξεις στο έγγραφο της εγγύησης. Ο πωλητής 
ευθύνεται με βάση την εγγύηση τρίτου (συνήθως του 
κατασκευαστή), εκτός και αν δηλώσει το αντίθετο κατά τη στιγμή 
της πώλησης. Οι μεταγενέστεροι αγοραστές δικαιούνται την 
εγγύηση. 
Γ. Εξυπηρέτηση μετά την - η υποχρέωση διαρκούς χαρακτήρα του προϊόντος 
πώληση και διαρκής αποτελεί μέρος της έννοιας της "εμπορεύσιμης ποιότητας" 
χαρακτήρας αυτής - υποχρέωση εκ του νόμου για την παροχή εξυπηρέτησης μετά 
την πώληση και τη διάθεση ανταλλακτικών για εύλογη 
περίοδο 
'U 
ΙΤΑΛΙΑ 
A.l. Νομική βάση - Άρθρα 1490 έως 1496 του αστικού κώδικα: 
εγγύηση για τα κεκρυμμένα ελαττώματα των προϊόντων 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου 
Άρθρο 1497 του Αστικού Κώδικα: 
εγγύηση για ελάττωμα πτην ποιότητα 
διάταξη αναγκαστικού δικαίου μέσω της νομολογίας 
Νομολογιακή επέκταση: aiiud pro alio (υποχρέωση το 
παραδιδόμενο να ανταποκρίνεται στο αγορασθέν) 
Α.2. Έννοια του - Άρθρα 1490 έως 1496: 
ελαττώματος και άλλες - έννοια του εγγενούς ελαττώματος που πρέπει να 
προϋποθέσεις προηγείται χρονικά της πώλησης, να είναι κρυφό και να 
εφαρμογής παρακωλύει τη συνήθη χρήση του πράγματος ή να μειώνει 
υπέρμετρα την αξία του 
Άρθρο 1497: 
έλλειψη συμφωνημένων ιδιοτήτων ή ιδιοτήτων ουσιωδών 
για τη χρήση του πράγματος, υπό τον όρο το ελάττωμα της 
ποιότητας να υπερβαίνει τα συνήθη όρια ανοχής 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η μόνο ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης μόνο ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης 
Α.5. Λύσεις που διαθέτει ο - αναστροφή της πώλησης και επιστροφή των εξόδων της 
καταναλωτής (συνέπειες πώλησης (μόνη λύση που προβλέπει το άρθρο 1497) 
της εγγύησης) - μείωση του τιμήματος του προϊόντος 
καταβολή αποζημίωσης εάν ο πωλητής είναι κακόπιστος, 
μαχητό τεκμήριο κακής πίστης: ο πωλητής οφείλει να 
αποδείξει ότι δεν γνώριζε καθόλου τα ελαττώματα 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης - διπλή προϋπόθεση για την προθεσμία άσκησης της αγωγής: 
της εγγύησης και - καταγγελία της ύπαρξης του ελαττώματος στον πωλητή με 
άσκησης της αγωγής κοινοποίηση εντός 8 ημερών από την ανακάλυψη του 
η αγωγή πρέπει να ασκηθεί εντός μέγιστης προθεσμίας 1 
έτους από την παράδοση 
Α.7. Κανόνες σχετικοί με το ο αγοραστής μόνο φέρει το βάρος της απόδειξης της ύπαρξης του 
βάρος της αποδείξεως ελαττώματος κατά το χρόνο της πώλησης και της συνδρομής των 
όρων ενεργοποίησης της εγγύησης· τεκμαίρεται η κακή πίστη του 
πωλητή (γνώση του ελαττώματος) 
Β. Εμπορική εγγύηση διατάξεις στον αστικό κώδικα για την εγγύηση που προσφέρει ο 
πωλητής ή που επιβάλλουν τα συναλλακτικά ήθη 
Γ. Εξυπηρέτηση μετά την δεν υπάρχει υποχρέωση εκ του νόμου 
πώληση και διαρκής 
χαρακτήρας του 
προϊόντος 
Μ 
ΛΟΤΞΕΜΒΟτΡΓΟ 
A.l. Νομική βάση - Άρθρα 1641 έως 1649 του αστικού κώδικα, όπως 
τροποποιήθηκαν από το νόμο της 15ης Μαίου 1987: 
εγγύηση για κάθε προϊόν 
νομολογιακή επέκταση της νόμιμης εγγύησης στις 
υπηρεσίες που συνοδεύουν την παράδοση προϊόντος 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου για τις καταναλωτικές 
σχέσεις 
Νόμος της 25ης Αυγούστου 1983: 
απαγόρευση των καταχρηστικών ρητρών 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου 
Α.2. Έννοια του - έννοια του λειτουργικού ελαττώματος 
ελαττώματος και άλλες - επιπλέον, το ελάττωμα πρέπει: 
προϋποθέσεις - να προηγείται χρονικά της πώλησης 
εφαρμογής - να είναι κρυφό 
να είναι σημαντικό 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η - ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση - ο προηγούμενος πωλητής και ο κατασκευαστής ευθύνονται 
επίσης βάσει ευθείας αγωγής την οποία δημιούργησε η 
νομολογία και θεωρείται παρεπόμενο του πωληθέντος 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης - ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης - ο μεταγενέστερος αγοραστής τη δικαιούται επίσης βάσει 
ευθείας αγωγής 
Α.5. Λύσεις που διαθέτει ο - αναστροφή της πώλησης και επιστροφής των εξόδων της 
καταναλωτής (συνέπειες πώλησης 
της εγγύησης) - μείωση του τιμήματος 
καταβολή αποζημίωσης εάν ο πωλητής είναι επαγγελματίας 
ή εάν πωλητής είναι ο κατασκευής ή εάν πρόκειται για 
περιστασιακό πωλητή που γνώριζε την ύπαρξη του 
ελαττώματος 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης - προθεσμία για την άσκηση της αγωγής σε δύο στάδια: 
της εγγύησης και - καταγγελία της ύπαρξης του ελαττώματος εντός 
άσκησης της αγωγής σύντομου χρόνου από την ανακάλυψη του 
προσφυγή στη δικαιοσύνη εντός προθεσμίας ενός έτους από 
την καταγγελία 
Α.7. Κανόνες σχετικοί με το - ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει την ύπαρξη του 
βάρος της απόδειξης ελαττώματος κατά το χρόνο της πώλησης 
με βάση την πλούσια νομολογία, το υπόλοιπο της 
απόδειξης βαρύνει στην πραγματικότητα τον πωλητή. 
Τπάρχει αμάχητο τεκμήριο κακής πίστης του επαγγελματία 
πωλητή (γνώση του ελαττώματος) 
Β. Εμπορική εγγύηση κάθε διαφήμιση που αφορά την εγγύηση προϊόντος αποτελεί μέρος 
της σύμβασης 
Γ. Εξυπηρέτηση μετά την - δεν υπάρχει υποχρέωση εκ του νόμου σχετικά με το διαρκή 
πώληση και διαρκής χαρακτήρα προϊόντος, η έλλειψη του όμως μπορεί να 
χαρακτήρας του θεωρηθεί ελάττωμα 
προϊόντος - υποχρέωση ενημέρωσης σχετικά με την έκταση της 
εξυπηρέτησης μετά την πώληση και τους όρους 
παροχής της 
\ψ 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
A.l. Νομική βάση - Τμήματα 1 έως 48 του βιβλίου 7 του αστικού κώδικα: 
εγγύηση για τα προϊόντα 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου στις καταναλωτικές σχέσεις 
Τμήματα 231 έως 147 του βιβλίου 6 του Αστικού Κώδικα: 
διατάξεις για τους γενικούς συμβατικούς όρους· απαγόρευση 
των καταχρηστικών ρητρών 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου. Λεπτομερέστερες διατάξεις 
που διέπουν τις σχέσεις με τους καταναλωτές. 
Α.2. Έννοια του - μη ανταπόκριση στις νόμιμες προσδοκίες του αγοραστή ή 
ελαττώματος και άλλες έλλειψη των ιδιοτήτων που απαιτούνται για τη συνήθη 
προϋποθέσεις χρήση του προϊόντος 
εφαρμογής - οι νόμιμες προσδοκίες του αγοραστή εκτιμώνται βάσει όλων 
των σχετικών στοιχείων: τη σύμβαση, τη διαφήμιση, τις 
δηλώσεις του πωλητή, τη μάρκα και την τιμή του προϊόντος 
κλπ. 
το ελάττωμα δεν οφείλει κατ'ανάγκη να είναι κεκρυμμένο 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η μόνο ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης - ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης - οποιοσδήποτε κάτοχος του προϊόντος ο οποίος μπορεί να 
αποδείξει έννομο συμφέρον 
Α.5. Λύσεις που διαθέτει ο - αναστροφή της πώλησης και επιστροφή των εξόδων της 
καταναλωτής (συνέπειες πώλησης, εάν το ελάττωμα είναι σημαντικό 
της εγγύησης) - μείωση του τιμήματος 
αντικατάσταση του προϊόντος, στην περίπτωση 
αντικαταστατού πράγματος, εκτός εάν το ελάττωμα είναι 
ασήμαντο 
επισκευή του προϊόντος, εάν αυτό έχει νόημα 
καταβολή αποζημίωσης βάσει των γενικών κανόνων του 
δικαίου των συμβάσεων 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης - διπλή προϋπόθεση για την προθεσμία άσκησης της αγωγής: 
της εγγύησης και - καταγγελία του ελαττώματος στον πωλητή εντός εύλογης 
άσκησης της αγωγής προθεσμίας από την ανακάλυψη του 
άσκηση αγωγής εντός μέγιστης προθεσμίας δύο ετών από 
την καταγγελία του ελαττώματος στον πωλητή 
Α.7. Κανόνες σχετικοί με το - ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει: 
βάρος της απόδειξης - _ την ύπαρξη του ελαττώματος κατά το χρόνο της πώλησης· 
ωστόσο, στην πρόσφατη νομολογία παρατηρείται 
αντιστροφή του βάρους της απόδειξης 
την καταγγελία του ελαττώματος στον πωλητή εντός 
εύλογης προθεσμίας 
Β. Εμπορική εγγύηση - δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία 
συστάσεις της "Reclame Code Couiiiiissic" σχετικά με τη 
διαφήμιση που αναφέρεται στην εγγύηση 
Γ. Εξυπηρέτηση μετά την δεν υπάρχουν υποχρεώσεις εκ του νόμου, αλλά η υποχρέωση 
πώληση και διαρκής ανταπόκρισης του προϊόντος στις νόμιμες προσδοκίες του 
χαρακτήρας του αγοραστή, που προβλέπει ο αστικός κώδικας, μπορεί να περιλάβει 
προϊόντος κυρίως τη διάθεση ανταλλακτικών 
MC 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
A.l. Νομική βάση - Άρθρα 913 επόμ. του αστικού κώδικα: 
εγγύηση για τα προϊόντα 
διατάξεις άλλοτε αναγκαστικού και άλλοτε ενδοτικού 
δικαίου 
Γενικός νόμος προστασίας των καταναλωτών του 1984 
Νομοθετικό διάταγμα αριθ. 446/85 σχετικά με τους γενικούς 
όρους των συμβάσεων: 
απαγόρευση των καταχρηστικών ρητρών λεπτομερέστερη 
σχετική ρύθμιση των σχέσεων με τους καταναλωτές 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου 
Α.2. Έννοια του - έννοιεςτου εγγενούς και του λειτουργικού ελαττώματος, 
ελαττώματος και άλλες που καθορίζονται με τρόπο συγκεκριμένο και υποκειμενικό 
προϋποθέσεις - το ελάττωμα πρέπει να προηγείται χρονικά της πώλησης, 
εφαρμογής αλλά δεν χρειάζεται κατ'ανάγκη να είναι κρυφό 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η μόνο ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης μόνο ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης 
Α.5. Λύσεις που διαθέτει ο - αναστροφή της πώλησης ή μείωση του τιμήματος σύμφωνα 
καταναλωτής (συνέπειες με τους κανόνες που ρυθμίζουν το σφάλμα ή το δόλο 
της εγγύησης) - ή ακόμα: 
αντικατάσταση του προϊόντος, εάν είναι αναγκαίο και εάν 
πρόκειται για αντικαταστατό πράγμα, ή επισκευή του εκτός 
εάν (και στις δύο περιπτώσεις ο πωλητής αγνοούσε σίγουρα 
το ελάττωμα 
καταβολή αποζημίωσης για τη ζημιά που υπέστη ο 
αγοραστής εάν έσφαλε ο πωλητής· το σφάλμα αυτό 
τεκμαίρεται 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης - διπλή προϋπόθεση για την προθεσμία άσκησης της αγωγής: 
της εγγύησης και - καταγγελία της ύπαρξης του ελαττώματος στον πωλητή 
άσκησης της αγωγής εντός μέγιστης προθεσμίας 30 ημερών μετά την ανακάλυψη 
του και 6 μήνες από την παράδοση του προϊόντος 
άσκηση αγωγής εντός προθεσμίας 6 μηνών από την 
καταγγελία του ελαττώματος 
Α.7. Κανόνες σχετικοί με το Ο αγοραστής οφείλει να αποδείξει το ελάττωμα και το 
βάρος της απόδειξης προτερόχρονο αυτού σε σχέση με την πώληση. Ο πωλητής οφείλει 
να αποδείξει ότι δεν υπήρξε σφάλμα εκ μέρους του, ότι το_σφάλμα 
αυτό δεν είναι ουσιώδες και ότι ο ίδιος (ο πωλητής) αγνοούσε 
αναμφισβήτητα το ελάττωμα. Τπάρχει δηλαδή τεκμήριο ότι ο 
πωλητής γνώριζε το ελάττωμα 
Β. Εμπορική εγγύηση Ο αστικός κώδικας περιέχει διατάξεις για την εμπορική εγγύηση 
που προσφέρει ο πωλητής ή που υποχρεούται να παρέχει με βάση 
τα συναλλακτικά ήθη 
Γ. Εξυπηρέτηση μετά την - δεν υπάρχει υποχρέωση εκ του νόμου για διαρκή χαρακτήρα 
πώληση και διαρκής των προϊόντων 
χαρακτήρας του - υποχρέωση εκ του νόμου για την παροχή εξυπηρέτησης μετά 
προϊόντος την πώληση εκ μέρους του προμηθευτή διαρκών 
καταναλωτικών αγαθών, συμπεριλαμβανομένης και της 
προμήθειας ανταλλακτικών για χρόνο ίσο με τη μέση 
διάρκεια ζωής των προϊόντων αυτών 
(hL 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
Α.1. Νομική βάση - Sale of Goods Act του 1979: 
εγγύηση για τα προϊόντα 
διατάξεις αναγκαστικού δικαίου όσον αφορά τις σχέσεις με 
τους καταναλωτές δυνάμει του Unfair Contract Terms Act 
Unfair Contract Terms Act του 1977: 
απαγόρευση των ρητρών που περιορίζουν την εγγύηση κατά 
τρόπο απόλυτο στις σχέσεις με τους καταναλωτές 
Α.2. Έννοια του - έλλειψη εμπορεύσιμης ποιότητας ή ακαταλληλότητα για 
ελαττώματος και άλλες την ειδική χρήση σχετικά με την οποία ο αγοραστής 
προϋποθέσεις ενημέρωσε τον πωλητή 
εφαρμογής - εμπορεύσιμη ποιότητα: το προϊόν ανταποκρίνεται στη 
χρήση για την οποία προορίζεται 
Α.3. Μέρη που βαρύνει η - ο πωλητής ευθύνεται για τη νόμιμη εγγύηση 
νόμιμη εγγύηση - ο χρηματοδότης της αγοράς με δόσεις μπορεί επίσης να 
θεωρηθεί υπεύθυνος για την εγγύηση 
Α.4. Δικαιούχοι της νόμιμης - ο αγοραστής δικαιούται τη νόμιμη εγγύηση 
εγγύησης - δυνατότητα επέκτασης του πλεονεκτήματος αυτού, με βάση 
τη θεωρία της εντολής, κυρίως και σε άλλη μέλη της 
οικογένειας 
Α.5. Λύσεις που διαθέτει ο - αναστροφή της πώλησης, εκτός και αν ο αγοραστής 
καταναλωτής (συνέπειες "αποδέχθηκε" το προϊόν 
της εγγύησης) - καταβολή αποζημίωσης, συχνά με τη μορφή μείωσης του 
τιμήματος 
εάν συντρέχει λόγος, καταβολή και άλλης αποζημίωσης 
ακόμα και ελλείψει ελαττώματος 
Α.6. Προθεσμίες επίκλησης - η αγωγή πρέπει να ασκηθεί εντός προθεσμίας 6 ετών από τη 
της εγγύησης και σύναψη της σύμβασης 
άσκησης της αγωγής - η αγωγή για αναστροφή της πώλησης, ωστόσο, πρέπει να 
ασκηθεί εντός εύλογης προθεσμίας από την παράδοση 
Α.7. Κανόνες σχετικοί με το ο αγοραστής φέρει το βάρος της απόδειξης της ύπαρξης του 
βάρος της απόδειξης ελαττώματος κατά το χρόνο της αγοράς 
Β. Εμπορική εγγύηση τα έγγραφα που αφορούν τις εμπορικές εγγυήσεις οφείλουν να 
αναφέρουν ότι δεν επηρεάζουν με κανάνα τρόπο τα δικαιώματα 
που απορρέουν από τη νόμιμη εγγύηση. Η παράλειψη της εν λόγω 
αναφοράς τιμωρείται. 
Γ· Εξυπηρέτηση μετά την - δεν υπάρχουν υποχρεώσεις εκ του νόμου 
πώληση και διαρκής - η νομολογία θεωρεί όμως ότι η υποχρέωση παροχής 
χαρακτήρας του εξυπηρέτησης μετά την πώληση είναι εγγενής με την έννοια 
προϊόντος της εμπορεύσιμης ποιότητας καθώς και την ανάγκη για 
εύλογο διαρκή χαρακτήρα του προϊόντος 
ιο 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
Ο ΙΡΛΑΝΔΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ ΠΑ ΉΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ 
ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
KS 
ΝΟΜΟΣ ΠΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. 1980 
Ανταλλακτικά και εξυπηρέτηση αετά την πώληση 
(Άρθρο 12) 
1. Η σύναψη σύμβασης πώλησης αγαθών συνεπάγεται την ύπαρξη εγγύησης ότι ο πωλητής θα διαθέτει 
ανταλλακτικά και θα παρέχει την αναγκαία εξυπηρέτηση μετά την πώληση κατά τον τρόπο που 
αναφέρει η προσφορά, η περιγραφή ή η διαφήμιση του πωλητή εκ μέρους του κατασκευαστή ή εκ 
μέρους του ιδίου και για την περίοδο που αναφέρεται ή, σε αντίθετη περίπτωση, για εύλογη περίοδο. 
2. Ο υπουργός μπορεί να καθορίσει, αφού ζητήσει τη γνώμη των ενδιαφερομένων κατά την κρίση του 
μερών, με κανονιστική πράξη και για οποιαδήποτε αγαθά αναφέρει η εν λόγω πράξη, ποια θεωρείται 
εύλογη περίοδος για τους σκοπούς του κεφαλαίου αυτού. 
3. Αντίθετα προς το τμήμα 55 του νόμου του 1983 (το οποίο περιλαμβάνεται στο τμήμα 22 του παρόντος 
νόμου) κάθε όρος της σύμβασης που παρέχει εξαίρεση από όλες ή μερικές διατάξεις του παρόντος 
τμήματος είναι άκυρος. 
Evwikreic 
(Αρθρο 15) 
1. Στα τμήματα 16 έως 19, ως "εγγύηση" νοείται κάθε έγγραφο, σημείωμα ή άλλη γραπτή δήλωση, που 
γίνεται με οποιονδήποτε τρόπο, παραχωρείται από τον κατασκευαστή ή άλλο προμηθευτή, εκτός από 
έμπορο λιανικής, σχετίζεται με την προμήθεια οποιουδήποτε προϊόντος και ορίζει ότι ο κατασκευαστής 
ή άλλος προμηθευτής θα συντηρεί, θα επισκευάζει ή θα ασχολείται με άλλο τρόπο με τα προϊόντα 
μετά την αγορά τους. 
(Άρθρο 16) 
1. Η εγγύηση είναι ευανάγνωστη και να αναφέρεται μόνο σε ορισμένα αγαυά ή σε μια κατηγορία αγαθών. 
2. Η εγγύηση αναφέρει με σαφήνεια το όνομα και τη διεύθυνση του προσώπου που παραχωρεί την 
εγγύηση. 
3. Η εγγύηση αναφέρει με σαφήνεια τη διάρκεια της από την ημέρα αγοράς, μπορούν ωστόσο να 
καθορισθούν διαφορετικές περίοδοι για τα διάφορα συνθετικά μέρη οποιουδήποτε προϊόντος. 
4. Η εγγύηση αναφέρει με σαφήνεια τη διαδικασία προσφυγής με βάση την ίδια, η οποία δεν πρέπει να 
είναι δυσκολότερη από τη συνήθη διαδικασία σε εμπορικές υποθέσεις. 
5. Η εγγύηση αναφέρει με σαφήνεια τις ενέργειες που αναλαμβάνει ο κατασκευαστής ή άλλος 
προμηθευτής σε σχέση με τα αγαθά και ποια είναι η επιβάρυνση, συμπεριλαμβανομένου του κόστους 
μεταφοράς, του αγοραστή στην περίπτωση παρόμοιων επεμβάσεων. 
6. Εάν ο κατασκευαστής ή άλλος προμηθευτής αγαθών παραχωρήσει εγγύηση για τα προϊόντα που δεν 
τηρεί τις διατάξεις του τμήματος αυτού, η συμπεριφορά του αυτή θεωρείται αδίκημα. 
(Άρθρο 17) 
1. Όταν ο πωλητής προϊόντων παραχωρεί εγγύηση στον αγοραστή, ανεξάρτητα από το χρόνο ή τον τρόπο 
παραχώρησης, ευθύνεται έναντι του αγοραστή για την τήρηση των όρων της εγγύησης ως 
Κ 7 
να ήταν ο ίδιος ο εγγυητής, εκτός και αν δηλώσει ρητά το αντίθετο κατά την παράδοση. 
2. Ωστόσο, στην περίπτωση που ο πωλητής λιανικής δεσμευθεί γραπτά έναντι του αγοραστή ότι θα 
συντηρεί, επισκευάζει ή θα ασχολείται με άλλοτρόπο με τα προϊόντα μετά την αγορά, τεκμαίρεται ότι 
δεν ευθύνεται έναντι του αγοραστή με βάση την εγγύηση που παραχωρείται με τον τρόπο αυτό, εκτός 
και αν αποδεικνύεται το αντίθετο. 
3. Τα τμήματα 16, 18 και 19 εφαρμόζονται σε κάθε παρόμοια δέσμευση όπως εφαρμόζονται και στην 
εγγύηση. 
4. Η ευθύνη του πωλητή έναντι του αγοραστή που ορίζεται στο παρόν τμήμα δεν βλάπτει τα δικαιώματα 
που παρέχονται στον αγοραστή με βάση το τμήμα 19. 
(Άρθρο 18) 
1. Τα δικαιώματα που παρέχονται από οποιαδήποτε εγγύηση δεν αποκλείουν ούτε περιορίζουν τα 
δικαιώματα του αγοραστή με βάση το κοινό δίκαιο ή δυνάμει του νόμου και κάθε διάταξη εγγύησης 
που επιβάλλει υποχρεώσεις στον αγοραστή οι οποίες προστίθενται σε εκείνες που απορρέουν από τη 
σύμβαση θεωρούνται άκυρες. 
2. Όρος εγγύησης που σκοπό έχει να καταστήσει τον εγγυητή ή άλλο πρόσωπο που ενεργεί στο όνομα 
του ως το μόνο αρμόδιο για να αποφασίσει εάν τα αγαθά είναι ελαττωματικά ή εάν ο αγοραστής έχει 
δικαίωμα να ασκήσει προσφυγή θεωρείται άκυρη. 
(Άρθρο 19) 
1. Ο αγοραστής προϊόντων μπορεί να στραφεί κατά του κατασκευαστή ή άλλου πωλητή, εάν αυτοί δεν 
τηρήσουν τους όρους της εγγύησης, ως τα προϊόντα να είχαν πωληθεί στον αγοραστή από τον 
κατασκευαστή ή τον προμηθευτή και να είχαν παραβεί την εγγύηση. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει 
τον κατασκευαστή ή τον προμηθευτή να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την τήρηση των όρων 
της εγγύησης ή να καταβάλει αποζημίωση στον αγοραστή. Στο μέρος αυτό, ο όρος "αγοραστής" 
περιλαμβάνει οποιοδήποτε πρόσωπο αποκτά δικαίωμα επί των προϊόντων κατά τη διάρκεια ισχύος της 
εγγύησης, ενώ στην περίπτωση που τα προϊόντα έχουν εισαχθεί ο όρος "κατασκευαστής" περιλαμβάνει 
και τον εισαγωγέα. 
2. Εάν ο εγγυητής ευθύνεται έναντι του κυρίου πράγματος με αποζημίωση, το δικαστήριο έχει την 
ευχέρεια να παράσχει, με όποιον τρόπο κρίνει κατάλληλο, τη δυνατότητα να εκπληρώσει τις 
υποχρεώσεις του με βάση την εγγύηση, ικανοποιώντας το δικαστήριο, εντός προθεσμίας που 
καθορίζεται από αυτό. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΙ 
ΚΩΔΙΚΑΣ ΣΥΝΑΛΑΑΚΉΚΩΝ ΗΘΩΝ ΤΟΥ ΔΑΝΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ 
(OMBUDSMAN) ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΉΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ 
/Γ/ 
Εγγύηση 
To 1987 και μετά από διαβουλεύσεις με επαγγελματικές οργανώσεις και οργανώσεις 
καταναλωτών, ο διαμεσολαβητής σε θέματα κατανάλωσης όρισε τις ακόλουθες νέες 
κατευθυντήριες γραμμές για εγγυήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες. 
Κατευθυντήριες γραμμές για τη χρησιμοποίηση της βεβαίωσης εγγύησης σε διαφημίσεις 
και όρους συμφωνιών 
Μετά από διαβουλεύσεις με τον Οργανισμό Σειρών Καταστημάτων Λιανικής Πώλησης 
Δανίας, το Κοινό Συμβούλιο Καταστηματαρχών, το Εμπορικό Επιμελητήριο Δανίας, το 
Βιομηχανικό Συμβούλιο, τον Εθνικό Σύνδεσμο Θεμιτού Εμπορίου, το Κρατικό Συμβούλιο 
Νοικοκυριών, την Επιτροπή Προσφυγών Καταναλωτών και το Συμβούλιο Καταναλωτών, 
όρισα τις κατωτέρω κατευθυντήριες γραμμές. Κατά τον ορισμό των εν λόγω 
κατευθυντήριων γραμμών έλαβα επίσης υπόψη έκθεση της Επιτροπής Δημοσίων Υπαλλήλων 
του Συμβουλίου Υπουργών των Σκανδιναβικών Χωρών (ΝΕΚ) όσον αφορά τις εγγυήσεις, 
με τίτλο "Εγγυήσεις - Προστασία και Προβλήματα των Καταναλωτών στις Σκανδιναβικές 
Χώρες". 
Σύμφωνα με την παράγραφο 4 του νόμου περί τεχνικών εμπορίας, η βεβαίωση παροχής 
εγγύησης ή παρόμοια βεβαίωση πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν παρέχει στο 
δικαιούχο καλύτερη νομική εξασφάλιση από ό,τι η νομοθεσία. 
Επιπλέον, σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο του νόμου περί τεχνικών εμπορίας που αφορά 
τα συναλλακτικά ήθη στον τομέα αυτό, η βεβαίωση εγγύησης απαγορεύεται να περιέχει 
όρους που θεωρούνται παράλογοι. 
Η διαφήμιση της εγγύησης πρέπει επίσης να εκτιμάται στα πλαίσια της παραγράφου 2, 
εδάφιο 1, του νόμου περί τεχνικών εμπορίας, σύμφωνα με την οποία οι επιχειρηματίες δεν 
μπορούν να χρησιμοποιούν λανθασμένες, παραπλανητικές ή υπερβολικά ελλιπείς 
πληροφορίες που επηρεάζουν για την προσφορά και τη ζήτηση. 
Από τις προκαταρκτικές εργασίες σχετικά με το νόμο περί τεχνικών εμπορίας (έκθεση II 
αριθ. 681/1973, σελίδα 22 της Επιτροπής Καταναλωτών) προκύπτει ότι η βεβαίωση 
εγγύησης πρέπει να επιφέρει πραγματικές βελτιώσεις για το δικαιούχο, και ότι η βεβαίωση 
αυτή πρέπει να λαμβάνεται γενικότερα υπόψη κατά την αξιολόγηση του κατά πόσο παρέχει 
στο δικαιούχο καλύτερη νομική εξασφάλιση από ό,τι η ισχύουσα νομοθεσία. 
Οι κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες, κατά την άποψη του διαμεσολαβητή σε θέματα 
κατανάλωσης, περιέχουν τις συνήθεις απαιτήσεις που μπορούν να τεθούν όσον αφορά το 
περιεχόμενο της βεβαίωσης εγγύησης, διέπουν τις εγγυήσεις για κινητές αξίες και 
συμφωνίες περί παροχής υπηρεσιών, συμπεριλαμβανόμενων και των εγγυήσεων των 
παραγωγών και των προμηθευτών. 
Επιπλέον, οι κατευθυντήριες γραμμές αποτελούν τη βάση της πώλησης τόσο καινουργων 
όσο και μεταχειρισμένων προϊόντων. Η διάρκεια εγγύησης για καινουργή προϊόντα πρέπει 
κατά κανόνα να υπερβαίνει τη μονοετή προθεσμία γνωστοποίησης ελαττωμάτων που 
προβλέπει ο νόμος περί αγοράς αγαθών. Αντίθετα, η εγγύηση για μεταχειρισμένα 
προϊόντα, όταν περιορίζεται σε χρονικό διάστημα ίσο ή μικρότερο της μονοετούς 
προθεσμίας γνωστοποίησης ελαττωμάτων που προβλέπει ο νόμος περί αγοράς αγαθών, 
θεωρείται ότι αποτελεί πραγματική βελτίωση της νομικής εξασφάλισης του αγοραστή, 
εφόσον προκύπτει σαφώς ότι μπορεί να γίνει χρήση της εγγύησης για τα ελαττώματα που 
προβλέπει ο νόμος περί αγοράς αγαθών εντός της μονοετούς προθεσμίας που ορίζει ο ίδιος 
νόμος. 
Διαφήμιση με εγγύηση 
1. Εάν η λέξη "εγγύηση" έχει έννοια διαφορετική από εκείνη της ποιότητας του 
προσφερόμενου προϊόντος από άποψης τεχνικών ιδιοτήτων (ευχρηστία, ασφάλεια 
κατά τη χρησιμοποίηση/ανθεκτικότητα), αυτό πρέπει να αναφέρεται σαφώς σε άμεση 
σχέση με τη λέξη "εγγύηση". Μπορεί, για παράδειγμα, να χρησιμοποιηθεί μια 
σύνθετη λέξη, της οποίας το δεύτερο συνθετικό θα εννοεί σαφώς την εγγύηση. 
2. Η διάρκεια ισχύος της εγγύησης πρέπει να αναφέρεται ήδη στη διαφήμιση. 
3. Εάν η εγγύηση περιέχει ειδικούς περιορισμούς που ο καταναλωτής δεν αναμένει 
συνήθως, πρέπει και στην περίπτωση αυτή να γίνεται σχετική αναφορά. 
Οι ελάχιστες απαιτήσεις για το περιεχόμενο των εγγυήσεων 
Ι. Από την απόδειξη της εγγύησης θα πρέπει να προκύπτουν τα εξής: 
α) Ποιο είναι το αντικείμενο της εγγύησης. 
β) Ποιος είναι ο εγγυητής. 
γ) Ποια είναι η διάρκεια ισχύος της εγγύησης. 
δ) Σε ποιες ενέργειες να προβεί ο αγοραστής εάν επιθυμεί να επικαλεσθεί την 
εγγύηση, 
ε) Οτι η εγγύηση αρχίζει να ισχύει από τη στιγμή της παράδοσης. 
II. Από την απόδειξη της εγγύησης θα πρέπει να προκύπτει ότι ο αγοραστής, εκτός από 
την εγγύηση, διατηρεί και τα δικαιώματα από την αγορά που απορρέουν από τους γενικούς 
κανόνες, συμπεριλαμβανόμενης και της ισχύουσας νομοθεσίας. 
Επίσης, η απόδειξη της εγγύησης πρέπει να είναι διατυπωμένη στα δανικά. 
III. Η εγγύηση πρέπει να καλύπτει όλα τα έξοδα για εξαρτήματα και αμοιβές 
προσωπικού, καθώς και τα πιθανά έξοδα ταξιδιού του συναρμολογητή εντός της 
επικράτειας της χώρας, εφόσον ο εγγυητής θεωρεί αναγκαία την επισκευή στον τόπο 
κατοικίας του αγοραστή. 
Εάν ο εγγυητής κρίνει ότι είναι αναγκαίο να αποσταλεί το αντικείμενο στο εργοστάσιο ή 
στο εργαστήριο για επισκευή, οφείλει να αναλάβει όλες τις δαπάνες αποστολής. 
Ωστόσο, πέραν της μονοετούς προθεσμίας γνωστοποίησης ελαττωμάτων που προβλέπει ο 
νόμος περί αγοράς αγαθών, η βάση της εγγύησης ευθύνη του εγγυητή για τα εξαρτήματα, 
n 
τις αμοιβές προσωπικού, τα έξοδα ταξιδιού ή τα έξοδα αποστολής, μπορεί να περιορισθεί. 
IV. Εάν η επισκευή πραγματοποιείται στα πλαίσια της εγγύησης, η περίοδος εγγύησης 
παρατείνεται κατά χρονικό διάστημα αντίστοιχο προς την περίοδο που θα παρέλθει από 
την υποβολή της απαίτησης μέχρι την εκπλήρωση της. 
V. Για τα εξαρτήματα που έχουν αντικατασταθεί ή επισκευασθεί βάσει της εγγύησης, 
πρέπει να προσφέρεται εγγύηση υπό τους ίδιους όρους και για ανάλογο χρονικό διάστημα 
με εκείνο που ισχύει για το όλο προϊόν. 
VI. Εάν, σύμφωνα με την εγγύηση, μια απαίτηση εξαρτάται από το κατά πόσο ο 
αγοραστής γνωστοποιεί, κατά τη διάρκεια ισχύος της εγγύησης, τα ελαττώματα, π.χ., στον 
έμπορο λιανικής πώλησης, η γνωστοποίηση ελαττωμάτων που πραγματοποιείται στον 
εγγυητή εντός της προθεσμίας αυτής θεωρείται ως έγκυρη έναντι του εμπόρου λιανικής 
πώλησης. 
VII. Η εγγύηση δεν πρέπει να αποσβέννυται σε περίπτωση μεταβίβασης του αντικειμένου 
σε τρίτους. 
VIII. Προϋπόθεση για την επιφύλαξη ότι η εγγύηση δεν ισχύει για ελαττώματα που έχουν 
προκληθεί από ελλιπή ή ανεπαρκή συντήρηση, είναι να έχει ενημερωθεί ο αγοραστής, εάν 
χρειασθεί, με γραπτές οδηγίες (οδηγίες χρήσεως), διατυπωμένες στα δανικά, όσον αφορά 
τον τρόπο συντήρησης του προϊόντος. 
IX. Η επιφύλαξη ότι η εγγύηση παύει να ισχύει ή ενδεχομένως αποσβέννυται εάν ο 
αγοραστής δεν τηρήσει τις υποχρεώσεις πληρωμής, δεν ισχύει σε περίπτωση που ο 
αγοραστής αρνηθεί να πληρώσει με την αιτιολογία ότι το αγαθό ήταν ελαττωματικό ή η 
υπηρεσία ελλιπής. 
Η εγγύηση μπορεί επίσης να αποσβεσθεί μόνο όταν έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα και, 
κατά συνέπεια, έχει δοθεί στον αγοραστή η δυνατότητα να πληρώσει. 
Χ. Οι ακόλουθες επιφυλάξεις, που δεν αναφέρονται αναλυτικά, δεν θεωρούνται λογικές: 
1. Ότι η έναρξη της ισχύος της εγγύησης εξαρτάται από το κατά πόσο μια 
απόδειξη εγγύησης κ.λ.π. συμπληρώνεται και αποστέλλεται στον πωλητή ή τον 
κατασκευαστή. 
2. Οτι προϋπόθεση για να ισχύει η εγγύηση είναι να μπορεί ο αγοραστής να 
προσκομίσει απόδειξη εγγύησης ή να δώσει τον αριθμό κατασκευής ή παρόμοια 
στοιχεία. 
Σημειωτέον σχετικά ότι εναπόκειται συνήθως στον αγοραστή να αποδείξει πού 
έχει αγορασθεί το αγαθό ή έχει παρασχεθεί η υπηρεσία, πότε διενεργήθηκε η 
αγορά και ότι είχε δοθεί εγγύηση. 
/ιη 
3. Οτι η ισχύς της εγγύησης εξαρτάται από το κατά πόσο ο εγγυοδότης 
καλύπτεται από εγγύηση του προμηθευτή του ή άλλου σχετικού ατόμου. 
4. Οτι η απόφαση του πωλητή ή του εγγυοδότη για το κατά πόσο υπάρχει 
ελάττωμα είναι τελεσίδικη και δεν μπορεί να παραπεμφθεί στα δικαστήρια. 
5. Οτι γίνεται παρέκκλιση από τις γενικές διατάξεις του νόμου περί αγοράς 
αγαθών που διέπουν τη μετάθεση του κινδύνου, σε βάρος του αγοραστή. 
6. Οτι τόπος εκδίκασης μιας υποθέσεως πρέπει να είναι ο τόπος προέλευσης του 
πωλητή ή εγγυοδότη. 
Οι κατευθυντήριες γραμμές αντικαθιστούν το προηγούμενο σημείωμα, του Ιουλίου 1978, 
που ίσχυε σχετικά με τη διατύπωση της απόδειξης εγγύησης. 
(Διαμεσολαβητής σε θέματα κατανάλωσης, Δεκέμβριος 1987). 
Νέες κατευθυντήριες γραμμές για την εγγύηση στα προϊόντα 
Κατόπιν διαβουλεύσεων με επαγγελματικές οργανώσεις και οργανώσεις καταναλωτών, ο 
διαμεσολαβητής σε θέματα κατανάλωσης ορίζει νέες κατευθυντήριες γραμμές για την 
εγγύηση στα αγαθά και τις παρεχόμενες υπηρεσίες. 
Η εγγύηση που δίδουν οι έμποροι πρέπει να παρέχει στο δικαιούχο μεγαλύτερη νομική 
εξασφάλιση. 
Οι κατευθυντήριες γραμμές ισχύουν τόσο για τα καινουργή όσο και τα μεταχειρισμένα 
αγαθά και περιέχουν τις απαιτήσεις που, σύμφωνα με το νόμο περί τεχνικών εμπορίας, 
πρέπει να ισχύουν όσον αφορά το περιεχόμενο της ίδιας της εγγύησης και τη διαφήμιση 
με εγγύηση. 
Η περίοδος ισχύος της εγγύησης για καινουργή αγαθά πρέπει συνήθως να υπερβαίνει 
αρκετά το ένα έτος. Η εγγύηση στα μεταχειρισμένα προϊόντα μπορεί να περιορίζεται σε 
μικρότερο χρονικό διάστημα. 
Η απόδειξη της εγγύησης πρέπει να είναι διατυπωμένη στα δανικά και να περιέχει 
πληροφορίες σχετικά με το αντικείμενο της εγγύησης, τον εγγυητή, το χρονικό διάστημα 
ισχύος της και τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβεί ο αγοραστής σε περίπτωση που 
κάνει χρήση της εγγύησης. Από την απόδειξη εγγύησης πρέπει επίσης να προκύπτει ότι η 
εγγύηση αυτή αρχίζει να ισχύει από τη στιγμή της παράδοσης, και ότι ο αγοραστής 
διατηρεί τα δικαιώματα του σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. 
Εκτός τούτου, οι κατευθυντήριες γραμμές περιέχουν, μεταξύ άλλων, διατάξεις σχετικά με 
το ποιος θα αναλάβει τα έξοδα για εξαρτήματα και αμοιβές προσωπικού σε περίπτωση 
επισκευής, ενώ προβλέπουν ότι η περίοδος εγγύησης θα παρατείνεται κατά το χρονικό 
διάστημα που παρέρχεται μέχρι την ολοκλήρωση της επισκευής και ότι θα παρέχεται νέα 
εγγύηση για εξαρτήματα που έχουν αντικατασταθεί ή επισκευασθεί. 
ιΚ 
Τέλος, αναφέρονται ορισμένες επιφυλάξεις που δεν θεωρούνται λογικές, π.χ. ότι η έναρξη 
ισχύος της εγγύησης εξαρτάται από το κατά πόσο η απόδειξη εγγύησης έχει συμπληρωθεί 
και αποσταλεί στον πωλητή ή τον κατασκευαστή, ότι προϋπόθεση για να ισχύει μια 
εγγύηση είναι να μπορεί ο αγοραστής να προσκομίσει απόδειξη εγγύησης, και ότι η 
εγγύηση ακυρώνεται κατά τη μετάβαση της κυριότητας. 
(Διαμεσολαβητής σε θέματα κατανάλωσης, Φεβρουάριος 1988). 
Πιστοποιητικό ασφάλειας και εγγύησης στις τεχνικές εμπορίας προϊόντων 
Κατόπιν ακρόασης και διαβουλεύσεων με τον Οργανισμό Σειρών Καταστημάτων Λιανικής 
Πώλησης, το Κοινό Συμβούλιο Καταστηματαρχών, τον Εθνικό Οργανισμό Καταναλωτών 
Δανίας, τον Εθνικό Οργανισμό Ιδιοκτητών Αυτοκινήτων, την Ενωση Εμπόρων Αυτοκινήτων 
Δανίας και το Συμβούλιο Καταναλωτών, ανακοινώνω τα ακόλουθα: 
Είχα πρόσφατα την ευκαιρία να εξετάσω τη χρήση πιστοποιητικών ασφάλειας και εγγύησης 
στην τεχνική εμπορίας προϊόντων. 
Σχετικά με τα προαναφερόμενα, μπορούν να δοθούν παραδείγματα διαφήμισης με 
"συνολική εγγύηση 5 ετών" και "5ετή ασφάλιση κατά κινδύνων". Και στις δύο περιπτώσεις, 
στα πλαίσια της αγοράς ενός αγαθού, προσφέρεται στον καταναλωτή 5ετής παροχή 
υπηρεσιών ή επισκευών έναντι πληρωμής ενός προκαθορισμένου ποσού για "εγγύηση" ή 
"ασφάλεια". Καμία από τις ρυθμίσεις αυτές δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εγγύηση σύμφωνα 
με τις παραγράφους 2 και 4 του νόμου περί τεχνικών εμπορίας, οι οποίες ορίζουν ότι ο 
όρος "εγγύηση" μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην περίπτωση αυτή μόνο εάν ο 
επιχειρηματίας, χωρίς ειδική αμοιβή, αναλαμβάνει τον κίνδυνο για τυχόν υλικά και τεχνικά 
ελαττώματα του αγορασθέντος αγαθού για συγκεκριμένη και μεγαλύτερη του έτους 
περίοδο. 
Εάν ο επιχειρηματίας χρησιμοποιεί στην τεχνική εμπορίας τον όρο "ασφάλεια", αυτό 
πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τη νομοθεσία περί ασφάλειας. 
Εάν στα πλαίσια αγοράς αγαθού ή παροχής υπηρεσίας προσφέρεται ταυτόχρονα μια κατά 
τα άλλα νόμιμη ασφάλεια, μπορεί να προκύψει θέμα πρόσθετων παροχών σύμφωνα με την 
παράγραφο 6, εδάφιο 1, του νόμου περί τεχνικών εμπορίας. 
Συνήθως, η προσφορά ασφάλειας στα πλαίσια της αγοράς ενός προϊόντος θεωρείται ως 
πρόσθετη παροχή. Εντούτοις, κατά τη γνώμη μου, οι εξελίξεις τα τελευταία χρόνια 
δείχνουν ότι όλοι οι κλάδοι προσπαθούν να προσφέρουν υπηρεσίες στους καταναλωτές κατά 
την πώληση συνδυασμένων προϊόντων. Ανάλογα με τις περιστάσεις και βάσει 
συγκεκριμένης εκτίμησης, η ρύθμιση αυτή θα μπορούσε να γίνει δεκτή ως νόμιμη πώληση 
συνδυασμένων προϊόντων. 
Ωστόσο, σαφής προϋπόθεση για να θεωρήσω μια πώληση συνδυασμένων προϊόντων ως 
νόμιμη είναι να έχει η παροχή υπηρεσιών φυσική σχέση με το πωληθέν προϊόν. Για 
παράδειγμα, θα μπορούσε κανείς να φαντασθεί ένα σύνολο ταξιδιών που προσφέρονται με 
συνδυασμένη ασφάλεια για περιπτώσεις ακύρωσης εισιτηρίων και ατυχημάτων στο ταξίδι. 
ÎS-6 
Επίσης, ένας παράγοντας που θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη είναι το κατά πόσο η 
χρησιμοποιηθείσα μέθοδος είναι ευρέως διαδεδομένη στο σχετικό τομέα. 
Ωστόσο, μια παρόμοια συνδυασμένη προσφορά μπορεί πάντα να έρχεται σε αντίθεση με την 
απαγόρευση πρόσθετων παροχών, εάν η δευτερεύουσα παροχή (ασφάλεια) στην τεχνική 
εμπορίας προϊόντων καθίσταται το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του προϊόντος, ή εάν 
η συνδυασμένη προσφορά έχει ως αποτέλεσμα τη συγκάλυψη της τιμής. 
Επισυνάπτεται προς ενημέρωση σας σχετική ανακοίνωση Τύπου. 
(Διαμεσολαβητής κατανάλωσης, Νοέμβριος 1990). 
κ> 
IJArAi ΙΜΗΜΑ Ι Y 
ΚΩΔΙΚΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΛΙΑΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΉΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ 
Κϊ 
ΕΝΩΣΗ ΛΙΑΝΠίΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ 
ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 
Δεν υπάρχει υποχρέωση παροχής εγγύησης, αλλά όταν αυτή προσφέρεται πρέπει να συμφωνεί με τις ακόλουθες 
αρχές, όπου αυτές εφαρμόζοντα.. 
Οι αρχές αυτές αποτελούν τους ελάχιστους κανόνες συναλλακτικών ηθών. Οι εγγυητές μπορούν να προσφέρουν 
περαιτέρω πλεονεκτήματα, ανάλογα με την περίπτωση. 
Οι αρχές αυτές αναπτύχθηκαν σύμφωνα με τις εγγυήσεις αγαθών, αλλά απευθύνονται επίσης και στις υπηρεσίες, 
όπου αυτό είναι δυνατό. 
1. Όλες οι εγγυήσεις πρέπει να είναι σαφείς και συγκεκριμένες και να αναφέρουν τουλάχιστον το επώνυμο και 
τη διεύθυνση του εγγυητή, την περίοδο διάρκειας της εγγύησης και κάθε άλλο σχετικό στοιχείο. 
2. Δεν πρέπει να υπάρχει περαιτέρω επιβάρυνση πέρα από την τιμή αγοράς για τα καινούρια προϊόντα, έστω 
και αν η εγγύηση δίδεται για ένα έτος ή λιγότερο. 
3. Όπου υπάρχει ειδική εγγύηση για ορισμένα προϊόντα, πρέπει να δίδεται στους αγοραστές έγγραφο το οποίο 
να αναφέρει με σαφήνεια τους όρους της εγγύησης. 
4. Οποιοδήποτε είδος εγγύησης, υποσχέσεων και παρόμοια ανάληψη ευθυνών, με οποιονδήποτε τρόπο και αν 
περιγράφονται, είτε είναι γενικές είτε ειδικές, πρέπει να δεσμεύουν τον εγγυητή. 
5. Πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα στους αγοραστές να μελετούν, εάν το επιθυμούν, τους όρους της εγγύησης 
πριν προβούν στην αγορά. . 
6. Η εγγύηση πρέπει να περιέχει δήλωση από την οποία να προκύπτει σαφώς ότι δεν επηρεάζει τα δικαιώματα 
του αγοραστή που απορρέουν από τη σύμβαση. 
7. Οι εγγυήσεις πρέπει να είναι μεταβιβάσιμες σε μεταγενέστερους κυρίους του πράγματος, για την περίοδο 
ισχύος της εγγύησης και με την εύλογη προϋπόθεση της απόδειξης της αρχικής αγοράς και της μεταβίβασης 
της κυριότητας. 
8. (α) 0» εγγυήσεις δεν πρέπει να εξαρτώνται από παράλογες ή επαχθείς προϋποθέσεις όπως: 
(i) επιστροφή στον εγγυητή στην "αρχική" συσκευασία. Παρόμοια απαίτηση θεωρείται 
εύλογη στην περίπτωση που ο εγγυητής δέχεται την επιστροφή του προϊόντος σε 
σύντομη περίοδο από την αγορά για το λόγο ότι δεν ζητούνται· 
(ii) επιστροφή στον εγγυητή αγαθών τα οποία δεν θεωρείται εύλογο ότι μπορούν να 
μεταφερθούν· 
(ni) εμμονή ο αγοραστής να καταχωρήσει την εγγύηση. 
(β) Εντούτοις μπορούν να επιβληθούν λογικές προϋποθέσεις όπως: 
(i) η εγγύηση δεν ισχύει εάν έγινε κακή χρήση του προϊόντος-
(ii) περιορισμός της μη χρήσης για εμπορικούς σκοπούς· 
(iii) εύλογη επιμέλεια κατά τη συσκευασία για επιστροφή. 
9. 0 εγγυητής οφείλει, με την προσκόμιση εύλογων γραπτών αποδείξεων, να παρατείνει την εγγύηση κατά το 
χρόνο που ο αγοραστής δεν χρησιμοποιούσε το προϊόν λόγω επισκευής με βάση την εγγύηση. 
10. Όσον αφορά ειδικές εγγυήσεις με χρόνο ισχύος μεγαλύτερο του ενός έτους, για τις οποίες ο καταναλωτής 
καταβάλλει επιπλέον ποσόν, πρέπει να καθορίζεται με σαφήνεια εάν η εγγύηση καλύπτεται ή όχι από 
ασφάλεια. 
11. Οι εγγυητές οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι οι ασφαλιστές που υπογράφουν τις εγγυήσεις έχουν την 
απαιτούμενη άδεια να προβαίνουν σε παρόμοιες δραστηριότητες στο Ηνωμένο Βασίλειο ή σε άλλο κράτος 
μέλος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
ί^η 
αραρτήματα 
V. 
Έγγραφο συζήτησης του βρετανικού D.T.I. σχετικά με τη 
νόμιμη και την εμπορική εγγύηση 
ίέ 
d t i 
ΠΑΡΟΧΗ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ 
Έγγραφο συζήτησης 
Φεβρουάρ t ος 1992 
U* 
- 1 -
ΠΑΡΟΧΗ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ 
1. Ο κ. Edward Leigh, υφυπουργός για θέματα Καταναλωτών, κατά την ομιλία του 
στο Ινστιτούτο Διαχείρισης Εμπορικών Προτύπων στο Ρόττερνταμ στις 4 
Ιουλίου 1991, ανακοίνωσε σχέδια για την ενίσχυση της θέσης των 
καταναλωτών όταν αγοράζουν προϊόντα ή υπηρεσίες. 
2. Με το έγγραφο αυτό επιζητείται η υποβολή των απόψεων των ενδιαφερόμενων 
μερών για ορισμένες προτάσεις σχετικά με τις εγγυήσεις και τις 
αποκαταστάσεις προς τους καταναλωτές τις οποίες ανέφερε ο κ. Leigh. 
3. Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο πραγματοποίησης των ακόλουθων αλλαγών 
στο νόμο: 
(1) 0 κατασκευαστής είναι αστικώς υπεύθυνος δυνάμει του νόμου για 
την εκτέλεση της εγγύησης που παρέχει στον καταναλωτή. Σε 
περίπτωση που ο κατασκευαστής βρίσκεται εκτός του Ην. 
Βασιλείου η εγγύηση του είναι εκτελεστή κατά του εισαγωγέα. 
(2) 0 έμπορος λιανικής πώλησης είναι αλληλέγγυα και εις ολόκληρο 
υπεύθυνος με τον κατασκευαστή για την εγγύηση που παρέχει ο 
κατασκευαστής στον καταναλωτή. 
(3) 0 κατασκευαστής ή, σε περίπτωση εισαγόμενων προϊόντων, οι 
εισαγωγείς είναι υπεύθυνοι μαζί με τον πωλητή για την 
ικανοποιητική ποιότητα των προϊόντων δυνάμει του νόμου περί 
πώλησης προϊόντων. 
Από τα ενδιαφερόμενα μέρη ζητείται η υποβολή απόψεων για τα θέματα αυτά και 
ειδικότερα είναι ευπρόσδεκτες απόψεις σχετικά με το ενδεχόμενο κόστος της 
τήρησης των αλλαγών που προτείνονται. 
- 2 -
Φύση και IOYOOV νουικό καθεστωΓ των evνοήσεων 
4. 0 γενικός διευθυντής του θεμιτού Εμπορίου στην έκθεση που υπέβαλε τον 
Ιούλιο 1986 με τίτλο "Consumer Guaranties" εντόπισε 5 ευρείες κατηγορίες 
εγγυήσεων. 
(α) Evvunoetc παοεγόυενεϋ από TOOC κατσοκευαστέο 
Συχνά οι κατασκευαστές παρέχουν εγγυήσεις με τη μορφή τυπωμένου 
δελτίου ή άλλου εγγράφου που εσωκλείεται στη συσκευασία των 
προϊόντων. Τυπικά, δυνάμει της εγγύησης αυτής ο κατασκευαστής 
υπόσχεται να επισκευάσει ή να αντικαταστήσει άνευ αμοιβής τα αγαθά 
κατά τη διάρκεια ορισμένης περιόδου, π.χ. εντός 12 μηνών από την 
ημερομηνία αγοράς. Η εγγύηση αυτή μπορεί να χορηγείται για προϊόντα 
που πωλήθηκαν και για προϊόντα που προσφέρθηκαν κατά την παροχή μιας 
υπηρεσίας. Η εγγύηση μπορεί να απαιτεί από τον αγοραστή να 
συμπληρώσει στο δελτίο την ημερομηνία και τον τόπο αγοράς και πιθανώς 
άλλες λεπτομέρειες και να αποστείλει την εγγύηση προκειμένου να 
καταστεί έγκυρη. 
Η εγγύηση αυτή είναι ο τύπος που θα επηρεαστεί από τις προτάσεις (1) 
και (2) που περιγράφησαν ανωτέρω στην §3. 
(β) Βραχυπρόθεσμες εγγυήσεκ που παρέχονται από τονς ?μπόρονς 
λιανικής πώλησης 
Ορισμένοι έμποροι λιανικής πώλησης παρέχουν εγγύηση για τα προϊόντα 
που πωλούν ανεξάρτητα από το εάν παρέχεται εγγύηση εκ μέρους του 
κατασκευαστή. Για παράδειγμα, ο κώδικας πρακτικής που τηρείται από 
τα μέλη της RETRA (Ένωση των Εμπόρων Λιανικής Πώλησης Ραδιοφώνων, 
Ηλεκτρικών Συσκευών και Τηλεοράσεων) απαιτεί την παροχή εγγύησης για 
τα καινούργια προϊόντα από πλευράς ανταλλακτικών και εργατικών για 12 
μήνες τουλάχιστον ακόμη και αν η εγγύηση του κατασκευαστή είναι 
μικρότερης διάρκειας. 
ΜΙ 
- 3 -
(γ) BocnfUirooBeouec εννόησε ι c irou παοένονται αϊτό TOUC παοέγοντεο 
vïïnpgqieç 
Ορισμένοι παρέχοντες υπηρεσίες παρέχουν βραχυπρόθεσμες εγγυήσεις 
συνήθως για τις επισκευές και τις εργασίες τεχνικού ελέγχου που 
εκτελούν. Π.χ., ο κώδικας πρακτικής της ΑΜΟΕΑ (Ένωση Κατασκευαστών 
Οικιακών Ηλεκτρικών Συσκευών) απαιτεί την παροχή 12μηνης εγγύησης για 
τις επισκευές τόσο όσον αφορά τα ανταλλακτικά όσο και τα εργατικά 
στις περισσότερες περιπτώσεις. 
(6) Μακροπρόθεσμο eyvono^ic 
Οι εγγυήσεις αυτές, οι οποίες απαντώνται τακτικά στον τομέα των 
οικοδομικών βελτιώσεων, εγγυώνται την εκτελεσθείσα εργασία και τα 
προμηθευθέντα υλικά για μακρές περιόδους, π.χ. για 10, 30 ή 50 έτη. 
(ε) ΠαοατεταυένεΓ εννυΛσειο 
Οι "παοατεταυένεο ενγυήσεκ:" είναι μια σχετικά διαφορετική κατηγορία 
από τις ανωτέρω. Στην περίπτωση αυτή ο καταναλωτής μπορεί να 
επιλέξει να πληρώσει για την προστασία κατά της βλάβης του προϊόντος 
για ορισμένη περίοδο μετά τη λήξη της εγγύησης του κατασκευαστή. Οι 
εγγυήσεις αυτές μπορούν επίσης να παρέχονται για προϊόντα από δεύτερο 
χέρι (ειδικότερα αυτοκίνητα) όπου η εγγύηση του κατασκευαστή μπορεί 
να έχει λήξει. Συνήθως σχετίζονται με ασφαλιστικά συμβόλαια που 
συνάπτονται με ένα τρίτο μέρος ως επιλογή μαζί με το ίδιο το προϊόν, 
ορισμένες όμως φορές περιλαμβάνονται στην τιμή πώλησης. 
Αντίθετα από τον πρώτο τύπο εγγύησης, οι άλλοι τύποι δεν φαίνεται να 
δημιουργούν τα ίδια προβλήματα νομικής ευθύνης όσον αφορά την επισκευή, την 
αντικατάσταση ή την επιστροφή χρημάτων στην περίπτωση που τα προϊόντα είναι 
ελαττωματικά ή όταν έχει κινηθεί διαδικασία για αποκατάσταση. Τούτο 
συμβαίνει λόγω της ύπαρξης σύμβασης μεταξύ του καταναλωτή και του προμηθευτή 
Λ (Ι* 
- 4 -
ή του εγγυητή. Για το λόγο αυτό δεν καλύπτονται από τις προτάσεις που 
παρουσιάζονται στο παρόν έγγραφο. 
Ισχύον vouiKO καθεοτώο νια TIC εννοήσει 
5. Ενώ η νομική θέση όσον αφορά την ευθύνη του κατασκευαστή των προϊόντων 
για την ασφάλεια τους είναι σαφής (ο κατασκευαστής μπορεί να είναι 
υπαίτιος αθέτησης των υποχρεώσεων εκ του νόμου δυνάμει του νόμου περί 
προστασίας των καταναλωτών του 1987 και/ή δυνάμει του αστικού δικαίου για 
την παράλειψη), η θέση όσον αφορά την ευθύνη του κατασκευαστή για την 
ποιότητα των προϊόντων και δυνάμει οποιασδήποτε εγγύησης που έχει 
παρασχεθεί, είναι λιγότερο βέβαιη. Με το νόμο που ισχύει σήμερα για την 
ποιότητα των προϊόντων ο καταναλωτής έχει δικαίωμα να απαιτήσει από τον 
πωλητή, ο οποίος είναι συνήθως έμπορος λιανικής πώλησης, αποκατάσταση της 
ζημιάς. Δυνάμει του Νόμου περί Πώλησης Προϊόντων του 1979 ο πωλητής 
ευθύνεται για την ποιότητα των προϊόντων που προσφέρει: δυνάμει του 
τμήματος 14 §2 τα προϊόντα πρέπει να είναι εμπορεύσιμης ποιότητας, Οι 
νομοθετικές επιτροπές πρότειναν (στην έκθεση σχετικά με την πώληση και 
προσφορά προϊόντων του 1987) ότι αυτός ο σιωπηρός όρος πρέπει να 
αναδιατυπωθεί προκειμένου να καταστεί σαφές ότι ισχύει για επουσιώδη 
ελαττώματα και καλύπτει την ανθεκτικότητα των προϊόντων. Πρότειναν 
επίσης ότι ο όρος "εμπορεύσιμο" πρέπει να αντικατασταθεί με τον όρο 
"αποδεκτό". Η κυβέρνηση αποδέκτηκε τις προτάσεις αυτές, αντικατέστησε 
όμως τον όρο "αποδεκτό" με τον όρο "ικανοποιητικό". Στο παράρτημα 
παρατίθεται αντίγραφο του τμήματος 14 §2 όπως τροποποιήθηκε με τις 
προτάσεις αυτές. Παρόμοιες αλλαγές θα πραγματοποιηθούν επίσης στο Νόμο 
περί Προσφοράς Προϊόντων και Υπηρεσιών του 1982. 
6. 0 κατασκευαστής δεν είναι νομικά υποχρεωμένος να παρέχει εγγύηση. Ούτε, 
στην περίπτωση που παρέχει εγγύηση, υπάρχουν νομικές υποχρεώσεις ως προς 
τη φύση και την έκταση της εγγύησης. Ενώ όμως η ευθύνη του κατασκευαστή 
έγκειται στο να προσφέρει προϊόντα ικανοποιητικής ποιότητας δυνάμει της 
σύμβασης δια της οποίας τα προϊόντα εισέρχονται στην αλυσίδα προσφοράς, ο 
καταναλωτής δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος και ως εκ τούτου δεν μπορεί να 
εγείρει αγωγή για υπαίτια αθέτηση των συμβατικών όρων. Ακόμη και όταν ο 
κατασκευαστής παρέχει εγγύηση, δεν είναι πάντοτε σαφές ότι ο καταναλωτής 
/Λ: 
- 5 -
έχει συμβατικό ένδικο μέσο κατά του κατασκευαστή. Όταν δεν καταβάλλεται 
ιδιαίτερη πληρωμή για την εγγύηση (γεγονός που αποτελεί τη συχνότερη 
περίπτωση) το ζήτημα του εάν η εγγύηση είναι εκτελεστή κατά του 
κατασκευαστή θα εξαρτάται από την επίδραση που έχει η εγγύηση στον 
καταναλωτή όταν αγοράζει τα προϊόντα από τον έμπορο λιανικής πώλησης. 
Κατά τον τρόπο αυτό, μια εγγύηση μπορεί να καταστεί εκτελεστή κατά του 
κατασκευαστή ως σύμβαση παροχής εμπράγματης ασφάλειας, π.χ. παράλληλη σε 
σύμβαση πώλησης. Και πάλι, ανάλογα με τις συνθήκες, μπορεί να προβληθεί 
το επιχείρημα ότι η εγγύηση αποτελεί μια ετεροβαρή σύμβαση για την οποία 
δεν απαιτείται η επίσημη ή άλλου είδους αποδοχή εκ μέρους του καταναλωτή. 
Αλλά και εδώ μπορεί κάλλιστα να υπάρξουν περιπτώσεις στις οποίες ο 
καταναλωτής δεν μπορεί να αξιώσει την έννομη εκτέλεση της εγγύησης. Η 
θέση θα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα γεγονότα της συγκεκριμένης 
περίπτωσης και μπορεί να διαφέρει στη Σκωτία από το υπόλοιπο Ην. 
Βασίλειο. 
Το ιστορικό των προτάσεων 
7. Το Εθνικό Συμβούλιο Καταναλωτών (NCC) στην έκθεση που υπέβαλε τον Απρίλιο 
1989 "Ανταγωνισμός για την ποιότητα" και στη συνέχεια το νομοσχέδιο 
σχετικά με την παροχή εγγυήσεων στους καταναλωτές (νομοσχέδιο που υπέβαλε 
μέλος του Κοινοβουλίου το 1989/90 και δεν κατέληξε σε νόμο) ευνόησε μια 
νομοθεσία η οποία προσδιορίζει διαφορετικές κατηγορίες εγγυήσεων και 
ορίζει ελάχιστες διατάξεις για καθεμία από αυτές. Η προσέγγιση αυτή, 
κατά την άποψη της κυβέρνησης, είναι περιττά γραφειοκρατική και ενέχει 
τον κίνδυνο να δημιουργήσει "παραθυράκια" που θα μπορούσαν να 
εκμεταλλευτούν οι κατασκευαστές οι οποίοι επιθυμούν να αποφύγουν την 
ανάληψη ευθύνης για την ποιότητα των προϊόντων τους. Μια καλύτερη 
προσέγγιση είναι η θέσπιση νόμων με επίκεντρο την ουσία της υπόσχεσης του 
κατασκευαστή, όπως και αν ονομάζεται η εγγύηση αυτή, που παρέχεται για τα 
εν λόγω προϊόντα. Αυτή είναι και η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στο νόμο 
περί αθέμιτων συμβατικών όρων το 1977 (τμήμα 5(2)(β)). 
8. Παρά το γεγονός ότι οι προτάσεις αναγνωρίζουν ότι κάποια νομική 
υποστήριξη μπορεί να είναι επιθυμητή, η κυβέρνηση δεν θεωρεί ορθό να 
καθορίσει με νόμο τις λεπτομέρειες διατάξεις που πρέπει να 
- 6 -
περιλαμβάνονται στις εγγυήσεις ή τις περιόδους που πρέπει να καλύπτουν. 
Τα θέματα αυτά επαφίενται καλύτερα στις δυνάμεις της αγοράς σε ένα 
ελεύθερο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Για παρόμοιους λόγους δεν ευνοείται 
επίσης η νομοθεσία που απαιτεί από τους κατασκευαστές να παρέχουν 
εγγυήσεις. Επίσης η κυβέρνηση δεν πιστεύει ότι οι παρούσες προτάσεις 
πρέπει να περιορίζονται σε συγκεκριμένα προϊόντα ή κατηγορίες προϊόντων. 
0 επιδιωκόμενος στόχος είναι οι προτάσεις αυτές να βρίσκουν γενική 
εφαρμογή και να μην εξετάζουν ειδικές περιπτώσεις. 
9. Οι εγγυήσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο εμπόριο των προϊόντων και 
στον ανταγωνισμό μεταξύ κατασκευαστών για την ποιότητα και τις υπηρεσίες 
που προσφέρουν. Η κυβέρνηση δεν αναμένει ότι οι παρούσες προτάσεις θα 
οδηγήσουν σε μείωση της παροχής εγγυήσεων από τους κατασκευαστές. Οι 
κατασκευαστές ανταγωνίζονται υεταΙ-ύ άλλων για την ποιότητα και οι 
εγγυήσεις θα παραμείνουν ένα μέτρο αυτής. Κάθε όμως απόφαση αλλαγής του 
νόμου πρέπει να λάβει υπόψη το σχετικό οικονομικό κόστος και όφελος (και 
όχι απλώς το άμεσο κόστος για την επιχείρηση που αναφέρεται στην §28 
κατωτέρω). Ειδικότερα, είναι ευπρόσδεκτες οι απόψεις σχετικά με το αν η 
λειτουργία της αγοράς θα βελτιωθεί επαρκώς μέσω της αυξημένης 
εμπιστοσύνης του καταναλωτή, ώστε να αντισταθμιστούν τα έξοδα της 
βιομηχανίας για την ικανοποίηση της αυξημένης ευθύνης των κατασκευαστών 
έναντι των καταναλωτών για την ποιότητα των προϊόντων τους, ως αποτέλεσμα 
της πρότασης (1). Θα υπάρξει άραγε μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη 
αποτελεσματικότητα στη χρήση των πόρων ή απλώς μεγαλύτερο πεδίο 
συγκρούσεων και αντιδικιών μεταξύ των κατασκευαστών και των εμπόρων 
λιανικής πώλησης; 
Πρόταση 1: 0 κατασκευαστής καθίσταται νουικά υπεύθυνος για την εκτέλεση της 
εγγύησης που παρέγεται στον καταναλωτή 
10. 0 κατασκευαστής ελέγχει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα των προϊόντων και 
μπορεί να έχει μεγαλύτερη ευχέρεια να τα επισκευάζει ή να τα αντικαθιστά. 
Η ύπαρξη και η έκταση της εγγύησης που μπορεί να επιλέξει να παρέχει ο 
κατασκευαστής μπορεί ως εκ τούτου να επηρεάσει την επιλογή του 
καταναλωτή. Έτσι, το γεγονός ότι ο κατασκευαστής καθίσταται υπεύθυνος 
έναντι του καταναλωτή για την εκτέλεση της εγγύησης του, βοηθά στο να 
εξασφαλιστεί ότι ο καταναλωτής θα λάβει αυτά που του υπόσχονται. 
/é? 
- 7 -
11. Η πρόταση αυτή αποσκοπεί στην αποσαφήνιση του νόμου και να καταστεί σαφές 
ότι η εγγύηση του κατασκευαστή γεννά ευθύνη η οποία μπορεί να αποτελέσει 
τη βάση για νόμιμη αξίωση, απαλλάσσοντας έτσι τον καταναλωτή από το βάρος 
της απόδειξης της συμβατικής ή άλλης ευθύνης. Η νέα ευθύνη είναι νομικής 
φύσης και ως εκ τούτου απεριόριστη και γεννάται από τις συμβατικές αρχές 
του αστικού δικαίου όπως το έννομο συμφέρον, η προσφορά, η αποδοχή και η 
αντιπαροχή. Το δικαίωμα για ουσιαστική αποκατάσταση πρέπει να βελτιωθεί. 
Όταν ο κατασκευαστής βρίσκεται εκτός του Ην. Βασιλείου, η κυβέρνηση 
πιστεύει ότι ο καταναλωτής δεν πρέπει να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση 
και ως εκ τούτου προτείνει ότι θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να στραφεί 
στον εισαγωγέα στο Ην. Βασίλειο για την εκτέλεση των όρων της εγγύησης 
του κατασκευαστή. 
12. Το ζήτημα που ανακύπτει έγκειται στην αποζημίωση που πρέπει να λαμβάνει ο 
καταναλωτής όταν ο κατασκευαστής αποτυγχάνει να εκπληρώσει την υπόσχεση 
του δυνάμει της εγγύησης. Η πρόταση γεννά μια ευθύνη "δυνάμει του νόμου" 
του κατασκευαστή, ανεξάρτητη και επιπρόσθετη κάθε συμβατικής ευθύνης η 
οποία ενδέχεται να προκύψει. Ποια πρέπει άραγε να είναι η έκταση τη 
αποζημίωσης στην περίπτωση που ένας καταναλωτής δεν λάβει την πλήρη και 
δέουσα ικανοποίηση που προβλέπεται από την εγγύηση; Πρέπει μήπως να 
είναι εκείνη που απορρέει από τη συμβατική ευθύνη (γενικά, η διαφορά 
μεταξύ της τιμής αγοράς και της αξίας των προϊόντων στην ελαττωματική 
τους κατάσταση) ή από την εξωσυμβατική (γενικά, για κάθε απώλεια που 
είναι λογικά προβλέψιμη, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει το κόστος 
επιδιόρθωσης του ελαττώματος και άλλες οικονομικές απώλειες που υπέστη ο 
καταναλωτής); Η τελευταία περίπτωση είναι δυνατόν να αντικατοπτρίζει 
καλύτερα την ιδέα του καταναλωτή για το τι είναι δίκαιο. Επί του θέματος 
όμως αυτού ζητείται να υποβληθούν προτάσεις. 
13. Η σχέση μεταξύ της άσκησης δικαιωμάτων ενός καταναλωτή δυνάμει της 
εγγύησης (και της αποκατάστασης σε περίπτωση που δεν μπορέσει να ασκήσει 
τα δικαιώματα του) και των δικαιωμάτων τα οποία μπορεί να έχει δυνάμει 
του Νόμου περί Πώλησης Προϊόντων έναντι του εμπόρου λιανικής πώλησης να 
απορρίπτει τα προϊόντα αποτελεί ιδιαίτερο ζήτημα. 0 καταναλωτής δεν 
πρέπει να είναι υποχρεωμένος να επιλέξει, με ενδεχομένως αρνητικές 
συνέπειες, μεταξύ του να απορρίψει τα προϊόντα, ή να τα επιστρέψει στον 
\<Α 
- 8 -
έμπορο λιανικής πώλησης, ή να προσπαθήσει να εκτελέσει την εγγύηση. Η 
κυβέρνηση έχει αποδεχθεί τις συστάσεις των νομοθετικών επιτροπών (τις 
οποίες διατύπωσαν στην προαναφερθείσα έκθεση του 1987) θεσπίζοντας το 
δικαίωμα της μερικής απόρριψης και αποσαφηνίζοντας τις συνθήκες που 
οδηγούν σε απώλεια του δικαιώματος απόρριψης: οι αλλαγές που επήλθαν στα 
τμήματα 34 και 35 του Νόμου περί Πώλησης Προϊόντων παρατίθενται στο 
παράρτημα. Το ζήτημα που προκύπτει με την παρούσα ηρόταοϊ) έγκειται στην 
επίδραση που πρέπει να έχει εάν έχει, στα δικαιώματα του καταναλωτή 
απέναντι στον έμπορο λιανικής πώλησης να απορρίπτει τα προϊόντα, η 
ενέργεια της επιστροφής των προϊόντων για επισκευή δυνάμει της εγγύησης ή 
ο χρόνος που αναλώνεται από τον καταναλωτή ο οποίος προσπαθεί με αυτόν ή 
άλλον τρόπο να επιτύχει την επιδιόρθωση του ελαττώματος δυνάμει της 
εγγύησης. Είναι δυνατόν να προβληθεί το επιχείρημα ότι εφόσον ο έμπορος 
λιανικής πώλησης γνωρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλει ο καταναλωτής 
για να λάβει ικανοποίηση δυνάμει της εγγύησης, οι ενέργειες του 
καταναλωτή και ο χρόνος που αναλώνει δεν πρέπει (όπως συμβαίνει όταν ο 
καταναλωτής προβαίνει σε κάποιο συμβιβασμό για την επισκευή με τον έμπορο 
λιανικής πώλησης -βλέπε την πρόταση των νομοθετικών επιτροπών για το 
τμήμα 35(5)(α)) να θίγουν το δικαίωμα του κατασκευαστή για απόρριψη. Η 
θέση όσον αφορά το αποκαλούμενο μακροχρόνιο δικαίωμα απόρριψης εξετάζεται 
περαιτέρω στην §25. 
Πρόταση 2: Ο έυποοος λιανικής πώλησης πρέπει να είναι αλληλέγγυα και εις 
ολόκληρο υπεύθυνος με τον κατασκευαστή για την εγγύηση που παρέχω ο 
κατασκευαστής στον καταναλωτή 
14. Καθιστώντας τον έμπορο λιανικής πώλησης αλληλέγγυα και εις ολόκληρο 
υπεύθυνο μαζί με τον εγγυητή για την εγγύηση που παρέχει ο κατασκευαστής 
στον καταναλωτή, καθίσταται ταυτόχρονα ευκολότερο για τον καταναλωτή να 
επιτύχει αποκατάσταση. Στην πράξη μπορεί κάλλιστα να χρειαστεί ο έμπορος 
λιανικής πώλησης να επιδιορθώσει τα ελαττώματα, ο οποίος δεν θα δύναται 
να αρνηθεί την ευθύνη με το επιχείρημα ότι βαρύνει αποκλειστικά τον 
κατασκευαστή, γεγονός το οποίο επιχειρούν σήμερα ορισμένοι έμποροι 
λιανικής πώλησης σε παρόμοιες καταστάσεις. Κατά τις συζητήσεις στο 
Κοινοβούλιο για το νομοσχέδιο περί παροχής εγγυήσεων στους καταναλωτές 
τονίσθηκε ότι επί του παρόντος ως αποτέλεσμα του νόμου μπορεί οι 
καταναλωτές να αντιμετωπίσουν την απροθυμία είτε του εμπόρου λιανικής 
ίΐ 
- 9 -
πώλησης είτε του κατασκευαστή να αναλάβει την ευθύνη της αντιμετώπισης 
των προβλημάτων τους όταν τους προσεγγίζουν προκειμένου να διεκδικήσουν 
την αποκατάσταση των ελαττωματικών προϊόντων. 0 έμπορος λιανικής πώλησης 
προσφέρει τα προϊόντα μαζί με την εγγύηση και μπορεί κάλλιστα να έχει 
ωφεληθεί από τη δυνατότητα αυτή. Με την πρόταση αυτή, ο έμπορος λιανικής 
πώλησης είναι όχι μόνο υπεύθυνος δυνάμει του Νόμου περί Παροχής Εγγυήσεων 
στους Καταναλωτές αλλά επίσης δυνάμει της εγγύησης, η οποία μπορεί να 
έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής απ'ό,τι ο νόμος. Το αποτέλεσμα, εάν 
συνδυασθεί με την πρώτη παράγραφο, είναι ότι, ανάλογα πάντοτε από τους 
όρους της εγγύησης που παρέχεται, ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να 
διεκδικήσει την επιδιόρθωση και την αντικατάσταση από τον κατασκευαστή 
και τον έμπορο λιανικής πώλησης. Τα δικαιώματα του καταναλωτή δεν πρέπει 
να περιορίζονται στην απόρριψη και/ή στη λήψη αποζημίωσης δυνάμει του 
Νόμου περί Πώλησης Προϊόντων. Ούτε, εάν γίνουν αποδεκτά τα επιχειρήματα 
της §13, πρέπει η εκτέλεση της εγγύησης να θίγει τα δικαιώματα αυτά. 
Όταν τα προϊόντα παρέχονται από προσφέροντα υπηρεσία μαζί με μια υπηρεσία 
προτείνεται ότι ο παρέχων υπηρεσία πρέπει να είναι αλληλέγγυα και εις 
ολόκληρον υπεύθυνος για την εγγύηση που παρέχει ο κατασκευαστής στον 
καταναλωτή. 
Πρόταοη 3; Κοινή svQOvn τον καταοκεναοτή ή τον εισαγωγέα και τον π«λητή για 
την ποιότητα TWV προϊόντων 
15. Καθιστώντας, δυνάμει του Νόμου περί Πώλησης Προϊόντων, κοινή την ευθύνη 
του κατασκευαστή ή, στην περίπτωση εισαγόμενων προϊόντων, του εισαγωγέα 
και του πωλητή για την ικανοποιητική ποιότητα των προϊόντων, 
διευκολύνεται και πάλι ο καταναλωτής να επιτύχει αποκατάσταση των 
ελαττωμάτων των προϊόντων που οφείλονται στον κατασκευαστή. Από τη 
στιγμή που ο έμπορος λιανικής πώλησης δεν συμμετέχει συνήθως στην 
κατασκευή των προϊόντων, σπάνια έχει τη δυνατότητα να ελέγχει άμεσα την 
ποιότητα τους και, όπως και στην περίπτωση του καταναλωτή, η επιρροή του 
είναι έμμεση μέσα από το παιχνίδι των δυνάμεων της αγοράς. Με το Νόμο 
περί Προστασίας των Καταναλωτών του 1987 ο κατασκευαστής είναι ήδη 
υπεύθυνος για τα ελαττώματα στην ασφάλεια των προϊόντων και ενδείκνυται η 
διεύρυνση του ώστε να καλύπτει ευρύτερη ευθύνη του κατασκευαστή για 
ελαττώματα στην ποιότητα. Δεν είναι αυτονόητο ότι το δικαίωμα του 
καταναλωτή για αποκατάσταση στην περίπτωση ελαττωματικής ποιότητας πρέπει 
να περιορίζεται στην έγερση αγωγής κατά του έμπορου λιανικής πώλησης. 
Προκειμένου να εξασφαλισθεί ο στόχος ότι ο καταναλωτής λαμβάνει ό,τι 
/?-û 
- 10 -
διαπραγματεύεται, κρίνεται σκόπιμο να εξουσιοδοτηθεί να λαμβάνει 
ικανοποίηση από το μέρος που κατασκευάζει τα προϊόντα και το οποίο, ως εκ 
τούτου, έχει το μεγαλύτερο έλεγχο της ποιότητας τους και μπορεί να έχει 
μεγαλύτερη ευχέρεια να παρέχει την απαιτούμενη επιδιόρθωση ή 
αντικατάσταση. Η πρόταση αυτή πρέπει να εφαρμόζεται και στην περίπτωση 
προσφοράς προϊόντων από προσφέροντα υπηρεσία μαζί με την παροχή 
υπηρεσίας. 
16. Η έκταση της πρότασης αυτής ίσως να πρέπει να καθοριστεί προσεκτικά. Για 
παράδειγμα, δυνάμει του τμήματος 14(2Α) του Νόμου περί Πώλησης Προϊόντων 
(χρησιμοποιώντας τη διατύπωση που παρατίθεται στο παράρτημα) τα προϊόντα 
είναι ικανοποιητικής ποιότητας εφόσον πληρούν το πρότυπο το οποίο ένα 
λογικό άτομο θεωρεί ικανοποιητικό, λαμβάνοντας υπόψη υεταΣίύ άλλων την 
τιμή, όταν έχει σημασία, και την περιγραφή που τους αποδίδεται. 0 
κατασκευαστής δεν ασκεί κανέναν έλεγχο πάνω στην τιμή παρά μόνο σε 
εξαιρετικές και περιορισμένες περιπτώσεις, και είναι δυνατόν να μην είναι 
σε θέση να ελέγξει την περιγραφή που πραγματοποιεί ο έμπορος λιανικής 
πώλησης για τα προϊόντα ή, πράγματι, την οποία παρέλειψε να 
πραγματοποιήσει παρά το γεγονός ότι ο κατασκευαστής του ζήτησησε να 
προβεί στην ενέργεια αυτή. Μπορεί ως εκ τούτου να προβληθεί το 
επιχείρημα ότι δεν είναι δυνατόν να αναμένεται από τον κατασκευαστή να 
φέρει πλήρη ευθύνη για τα θέματα αυτά. Από την άλλη πλευρά, εάν η ευθύνη 
του κατασκευαστή κατά κάποιον τρόπο περιορίζεται ή κατανέμεται, ο 
καταναλωτής μπορεί να αντιμετωπίσει περιττή και εκτεταμένη 
επιχειρηματολογία (και ενδεχομένως αντιδικία) κατά τον καθορισμό της 
έκτασης της ευθύνης αυτής. 
Άλλα προβλήυατα 
17. Υπάρχουν ορισμένα δευτερεύοντα προβλήματα που ανακύπτουν από τις 
προτάσεις αυτές και τα οποία θα περιγραφούν στη συνέχεια. Το Υπουργείο 
θα δεχθεί με ευχαρίστηση απόψεις επί των ζητημάτων αυτών. 
Οοισυός των καταναλωτικών προϊόντων και πιθανή διεύρυνση στους εύπορους 
18. Οι προτάσεις αυτές έχουν κατά πρώτο λόγο υποβληθεί για να βοηθήσουν τους 
καταναλωτές, προκύπτει όμως το ζήτημα του εάν πρέπει οπωσδήποτε να 
ωφελούνται επίσης ορισμένοι έμποροι. Πρέπει άραγε οι προτάσεις να 
περιορίζονται σε έναν τύπο προϊόντων που συνήθως προσφέρονται για 
/ΐΉ 
- 11 -
ιδιωτική χρήση ή κατανάλωση όταν αγοράζεται από έναν "καταναλωτή" π.χ. 
ένα άτομο που δεν διαπραγματεύεται ή διαπραγματεύεται στο πλαίσιο μιας 
επιχείρησης ή άλλης συναλλαγής καταναλωτικής φύσης-, Η απάντηση στο 
ερώτημα αυτό μπορεί να είναι διαφορετική για κάθε πρόταση. Σε άλλες 
δικαιοδοσίες υπάρχουν ορισμένες φορές διατάξεις στη νομοθεσία για την 
προστασία των καταναλωτών σχετικά με αγαθά και υπηρεσίες που πωλούνται σε 
ποσό χαμηλότερο από το καθορισμένο, ώστε να παρέχεται κάλυψη ακόμα και 
όταν προσφέρονται σε εμπόρους. 0 επικαλούμενος λόγος είναι ότι κατά τη 
διαπραγμάτευση οι μικροί έμποροι αντιμετωπίζουν συχνά την ίδια ανισότητα 
διαπραγματευτικών δυνάμεων με τους καταναλωτές. Ζητείται η υποβολή 
απόψεων σχετικά με το αν οι προτάσεις πρέπει να περιορίζονται στις αγορές 
που πραγματοποιούνται από καταναλωτές. 
Πιθανή εφαρμογή στα προϊόντα από δεύτερο γέρι (δικαιοδόγοι) 
19. Στο έγγραφο συζήτησης "Ανταγωνισμός για την ποιότητα" το Εθνικό Συμβούλιο 
Καταναλωτών (NCC) πρότεινε ότι το όφελος από την εγγύηση πρέπει να ισχύει 
για τον αγοραστή, το δωρεοδόχο ή το μεταγενέστερο κάτοχο του προϊόντων 
καθόλη τη διάρκεια της εγγύησης, διότι η εγγύηση είναι μια δήλωση για το 
προϊόν και όχι για τον αγοραστή του. Το μοναδικό πρόβλημα που υφίσταται 
επί του παρόντος είναι η περίπτωση κατά την οποία ένας κατασκευαστής 
επιλέγει να καταστήσει την εγγύηση μεταβιβάσιμη κατά την αγορά των εν 
λόγω προϊόντων εντός της περιόδου που ισχύει η εγγύηση. Π.χ. οι γενικές 
περί εγγυήσεων αρχές της Βρετανικής Κοινοπραξίας Εμπόρων Λιανικής Πώλησης 
προβλέπουν ότι οι εγγυήσεις πρέπει να είναι μεταβιβάσιμες στους 
μελλοντικούς κατόχους για την περίοδο που υπολείπεται και να υπόκεινται 
σε λογική απόδειξη της αρχικής αγοράς και της μεταβίβασης της 
ιδιοκτησίας. Ενώ πολλοί κατασκευαστές μπορεί να είναι πρόθυμοι να 
επεκτείνουν την κάλυψη της εγγύησης τους, το ζήτημα που ανακύπτει είναι 
εάν ο κατασκευαστής (ή ο εισαγωγέας) πρέπει να είναι νομικά υποχρεωμένος 
να το πράξει και συνεπώς να αποζημιώσει τον καταναλωτή ή τους 
δικαιοδόχους του για κάθε παράλειψη τήρησης των όρων των διατάξεων που 
προβλέπονται για τα προϊόντα. Το Υπουργείο θα δεχθεί ευχαρίστως απόψεις 
επί του προκειμένου. 
/Ri 
- 12 -
Η θέση των δώρων 
20. Η περίπτωση κατά την οποία προϊόντα αγοράζονται από έναν καταναλωτή για 
έναν άλλον, π.χ. ως δώρο γενεθλίων, είναι ίσως ειδική στο πλαίσιο αυτό. 
Συνήθως το χρονικό διάστημα μεταξύ της αγοράς και της δώρησης είναι μικρό 
και εν πάση περιπτώσει τα προϊόντα φθάνουν στον τελικό αποδέκτη 
καινούργια. Συχνά τα προϊόντα προσφέρονται και στον τελικό αποδέκτη μαζί 
με ένα δελτίο εγγύησης, το οποίο ο τελευταίος πρέπει να αποστείλει για να 
ισχύει η εγγύηση. Ανεξάρτητα από τη θεωρητική θέση στο νόμο, είναι 
συνήθως αδύνατο να γνωρίζει ο κατασκευαστής, ή ακόμη και ο έμπορος 
λιανικής πώλησης, ο οποίος αντιμετωπίζει στη συνέχεια αγωγή για το 
προϊόν, εάν ο ενάγων ήταν ο πραγματικός αγοραστής ή έλαβε το προϊόν ως 
δώρο. Η θέση στον αγγλικό νόμο πρέπει να διέπεται από την αρχή του 
έννομου συμφέροντος. Η ευθύνη δυνάμει του νόμου δεν χρειάζεται να 
βασίζεται σε αυτές τις έννοιες του αστικού δικαίου. Η αγγλική νομοθετική 
επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος το ζήτημα του έννομου συμφέροντος 
(έγγραφο συζήτησης αριθ. 121) και προτείνει προσωρινά ότι ένα τρίτο 
συμβαλλόμενο μέρος πρέπει να δύναται να εγείρει αγωγή εάν αυτή ήταν 
πρόθεση των συμβαλλομένων. Τούτο έχει συνέπειες για τις συμβάσεις 
πώλησης προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων με καταναλωτές. 
Πρέπει άραγε να εξαρτάται από την πραγματική ή τη δέουσα γνώση του 
έμπορου λιανικής πώλησης (π.χ. μέσω της περιτύλιξης για δώρο του 
αντικειμένου) για τις προθέσεις του αγοραστή; Το Υπουργείο δεν προτείνει 
να προεξοφληθεί η έκβαση της επανεξέτασης των νομικών επιτροπών, κάθε 
όμως άποψη από συμβούλους όσον αφορά τη θέση του αποδέκτη του δώρου 
σχετικά με τις τρεις προτάσεις που προαναφέρθησαν είναι ευπρόσδεκτη. 
Πιθανές εξαιρέσεις 
21. 0 νόμος περί αθέμιτων συμβατικών όρων προβλέπει τον έλεγχο των ρητρών που 
επιδιώκουν να περιορίσουν ή να αποκλείσουν την ευθύνη. Ορισμένες 
εξαιρέσεις (π.χ. σχετικά με το τμήμα 14(2) του Νόμου περί Πώλησης 
Προϊόντων στην περίπτωση συμβάσεων με καταναλωτές) απαγορεύονται απόλυτα. 
Βάσει του τμήματος 5 του νόμου του 1977 απαγορεύεται μια εγγύηση να 
η!1 
- 13 -
απαλλάσσει από την ευθύνη για απώλεια ή ζημία που απορρέει από προϊόντα 
καταναλωτικής χρήσης και οφείλεται στην αμέλεια του κατασκευαστή. 
Επιτρέπονται ορισμένες άλλες απαλλαγές μόνο στο βαθμό που ικανοποιούν 
δοκιμή λογικότητας, οι κατευθυντήριες γραμμές της οποίας προβλέπονται 
στον πίνακα 2 του νόμου. Το ζήτημα που προκύπτει είναι εάν δυνάμει της 
προαναφερθείσας πρότασης 3 πρέπει να επιτρέπεται η απαλλαγή της ευθύνης 
του κατασκευαστή ή των εισαγωγέων όσον αφορά την ποιότητα και, εάν 
επιτρέπεται, υπό ποιες συνθήκες. Παρόμοια, κατά πόσον πρέπει να 
επιτρέπεται οι έμποροι λιανικής πώλησης να αρνούνται να αναλάβουν οι 
ίδιοι την ευθύνη για την εγγύηση του κατασκευαστή, με τους ίδιους 
περιορισμούς. 
Άλλες υορφές προσφοράς 
22. Στις ανωτέρω παραγράφους εξετάσθηκε η εφαρμογή των τριών προτάσεων κατά 
πρώτο λόγο σχετικά με την προσφορά προϊόντων μέσω της πώλησης. Το ζήτημα 
που ανακύπτει είναι εάν το ωφελήματα των προτάσεων πρέπει επίσης να 
παρασχεθούν στον καταναλωτή όταν τα αγαθά του προσφέρονται με άλλα μέσα, 
π.χ. με σύμβαση εκμίσθωσης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης. Στις περιπτώσεις 
αυτές ο προμηθευτής είναι υπεύθυνος για την ποιότητα. Σύμφωνα με τις 
διατάξεις του Νόμου περί Προσφοράς Προϊόντων και Υπηρεσιών (ο οποίος δεν 
εφαρμόζεται επί του παρόντος στη Σκωτία) τα προσφερόμενα προϊόντα πρέπει 
να είναι εμπορεύσιμης ποιότητας. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο καταναλωτής 
μπορεί να αναμένει να του παρασχεθεί η εγγύηση του κατασκευαστή. Ως εκ 
τούτου ζητείται η υποβολή απόψεων σχετικά με το εάν οι προτάσεις πρέπει 
να περιοριστούν σε περιπτώσεις που η προσφορά στον καταναλωτή γίνεται με 
πώληση ή εάν ο καταναλωτής πρέπει να ωφελείται από τις προτάσεις 1 και 2 
σύμφωνα με τις οποίες παρέχεται εγγύηση σε καταναλωτές που αποκτούν τα 
προϊόντα με τρόπο διαφορετικό από την πώληση και από την πρόταση 3 
σύμφωνα με την οποία ο προμηθευτής είναι υποχρεωμένος να προσφέρει 
προϊόντα εμπορεύσιμης/ικανοποιητικής ποιότητας. 
Θέση των προϊόντων που αγοράζονται υε γρηυατοδοτική υίοθωση 
23. Πολλά από τα ακριβότερα καταναλωτικά προϊόντα αγοράζονται με πίστωση. Οι 
m 
- 14 -
αγορές μπορούν να χρηματοδοτηθούν με ποικιλία συμφωνιών πίστωσης: π.χ. με 
πώληση επί πιστώσει· με συμφωνία μεταξύ χρεώστη-πιστωτή και προμηθευτή 
και με χρηματοδοτική μίσθωση. Ορισμένες από τις συμφωνίες διέπονται από 
το Νόμο περί Καταναλωτικής Πίστης του 1974 και άλλες όχι. Η εφαρμογή των 
προτάσεων που παρουσιάζονται εδώ σε προϊόντα που αγοράζονται με πίστωση 
δημιουργεί αρκετά προβλήματα. Το πρώτο είναι κατά πόσο ο καταναλωτής που 
δεν έχει λάβει ικανοποίηση δυνάμει της εγγύησης του κατασκευαστή 
δικαιούται οπωσδήποτε αποζημίωσης από τον κατασκευαστή για τα έξοδα της 
απαλλαγής από την ευθύνη του δυνάμει μιας σχετικής συμφωνίας πίστωσης. 
Τούτο αποτελεί ένα ιδιαίτερο παράδειγμα του ζητήματος που εκτίθεται στην 
παράγραφο 12 για την έκταση της αποζημίωσης. Το δεύτερο πρόβλημα αφορά 
τα προϊόντα που χρηματοδοτούνται με συμφωνίες πίστωσης δυνάμει των οποίων 
ο πιστωτής στηρίζεται, για λόγους ασφάλειας, στο δικαίωμα που έχει για 
ανάκτηση των προϊόντων: π.χ. με χρηματοδοτική μίσθωση ή με πώληση με 
επιφύλαξη κυριότητας. Το ζήτημα είναι εάν, προκειμένου να προστατευθεί η 
ασφάλεια του πιστωτή στις περιπτώσεις αυτές, πρέπει να υπάρχουν 
περιορισμοί στο δικαίωμα του καταναλωτή να επιστρέφει τα αρχικά προϊόντα 
και είτε να αντικαθίστανται δυνάμει της εγγύησης του κατασκευαστή είτε να 
λαμβάνει αποζημίωση από τον κατασκευαστή εάν δεν λάβει ικανοποίηση με την 
εγγύηση. Το τρίτο πρόβλημα αφορά τις συμφωνίες πίστωσης, όπως είναι η 
χρηματοδοτική μίσθωση και η πώληση με επιφύλαξη κυριότητας, δυνάμει των 
οποίων ο πιστωτής διαθέτει τη νομική κυριότητα των προϊόντων έως ότου ο 
καταναλωτής ασκήσει το δικαίωμα αγοράς και αποκτήσει δικαίωμα αγοράς και 
χρήσης των προϊόντων. 0 πιστωτής μπορεί να είναι υπεύθυνος δυνάμει της 
σύμβασης και του Νόμου περί Προσφοράς Προϊόντων και Υπηρεσιών του 1982 
για την ποιότητα των προϊόντων. Το ζήτημα που προκύπτει είναι εάν ο 
πιστωτής πρέπει να αναλάβει την ευθύνη που έχει ο έμπορος λιανικής 
πώλησης δυνάμει της πρότασης (2). Ζητείται η υποβολή προτάσεων επί,των 
θεμάτων αυτών και γενικά σχετικά με την εφαρμογή των προτάσεων σε 
προϊόντα που αγοράζονται με πίστωση. 
θέση των υιοθωυένων προϊόντων 
24. Είναι δυνατόν να προβληθεί το επιχείρημα ότι η κατάλληλη λύση στην 
περίπτωση που τα μισθωμένα προϊόντα αποδειχθούν ελαττωματικά, είναι η 
αντικατάσταση τους από τον προμηθευτή χωρίς έξοδα για το άτομο που έχει 
μισθώσει τα εν λόγω προϊόντα. Και στην περίπτωση των περισσότερων 
^75" 
- 15 -
βραχυπρόθεσμων μισθώσεων (π.χ. αυτοκίνητο κατά τη διάρκεια διακοπών) 
είναι απίθανο ο καταναλωτής να είναι ο πραγματικός ή ο σκοπούμενος 
δικαιούχος δυνάμει της εγγύησης. Όταν η μίσθωση είναι μακρόχρονη η θέση 
και οι προσδοκίες των μερών μπορεί να διαφέρουν. Το Υπουργείο θα δεχθεί 
με ευχαρίστηση πληροφορίες όσον αφορά τη συχνότητα και τις συνθήκες στις 
οποίες ένας μισθωτής καταναλωτής μπορεί να αναμένει ότι θα έχει τη 
δυνατότητα να αξιώσει την εκτέλεση της εγγύησης του κατασκευαστή καθώς 
και απόψεις σχετικά με την εφαρμοσιμότητα των εν λόγω προτάσεων στις 
περιπτώσεις αυτές. 
Μακαογρόνιο δικαίωυα νια απόροιφη 
25. Το αποκαλούμενο μακροχρόνιο δικαίωμα για απόρριψη έχει στενή σχέση με το 
ζήτημα των ενισχύσεων και την ποιότητα των αγαθών. Δυνάμει του Νόμου 
περί Πώλησης Προϊόντων ο αγοραστής έχει δικαίωμα, πριν από την "αποδοχή" 
(με την αυστηρή νομική έννοια), να απορρίπτει ελαττωματικά προϊόντα και 
να λαμβάνει πλήρη επιστροφή χρημάτων από τον πωλητή. Εντούτοις, ακόμα 
και εάν δεν έχει αποδεχθεί ρητά ή σιωπηρά τα προϊόντα, ο αγοραστής 
θεωρείται ότι τα έχει αποδεχθεί μετά την πάροδο ενός "λογικού χρονικού 
διαστήματος". Μετά την αποδοχή ο αγοραστής δεν έχει πλέον το δικαίωμα 
για επιστροφή χρημάτων και το νομικό ένδικο μέσον του είναι η έγερση 
αγωγής αποζημίωσης. 0 αγοραστής δεν έχει ως εκ τούτου το κοινώς 
αποκαλούμενο μακροχρόνιο δικαίωμα να απορρίπτει τα προϊόντα ήτοι το 
δικαίωμα να τα απορρίπτει λόγω ελαττώματος οποτεδήποτε το ανακαλύψει μετά 
την αγορά. Η γένεση ενός μακροχρόνιου δικαιώματος για απόρριψη, άλλου 
από εκείνου που υπαγορεύεται από τις συνθήκες που αναφέρονται ή 
περιγράφονται στην παράγραφο 13 ανωτέρω, το οποίο διατηρείται έως ότου 
λάβει γνώση του ελαττώματος, θα δημιουργεί κατά την άποψη της κυβέρνησης, 
ένα απαράδεκτο στοιχείο εμπορικής αβεβαιότητας για τους πωλητές. 
Ενεση υε τα ισχύοντα νοιιικά δικαιώυατα 
26. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο στόχος των προτάσεων αυτών είναι παροχή 
πρόσθετων ένδικων μέσων στον καταναλωτή όταν ανακύπτουν προβλήματα και 
φαίνεται ότι δεν παίρνει αυτά που του υποσχέθηκαν. Οι εν λόγω προτάσεις 
·"?>£ 
- 16 -
δεν επηρεάζουν τα υπάρχοντα ένδικα μέσα δυνάμει είτε του νόμου είτε του 
αστικού δικαίου που μπορεί να διαθέτει ο καταναλωτής. Οι προτάσεις, όπως 
ήδη προαναφέρθηκε, προσδοκούν στην αλλαγή της έννοιας της "εμπορεύσιμης 
ποιότητας" στο νόμο περί πώλησης προϊόντων με την έννοια της 
"ικανοποιητικής ποιότητας" και την τροποποίηση των τμημάτων 33 και 34 του 
εν λόγω νόμου, αλλά κατά τα άλλα δεν περιλαμβάνουν καμία ουσιαστική 
τροποποίηση στη νομοθεσία και το αστικό δίκαιο που διέπει την ασφάλεια 
και την προσφορά των προϊόντων στους καταναλωτές. 
Πρόσκληση απόωεων 
27. Παρακαλείται να υποβληθούν απόψεις και παρατηρήσεις νια οποιοδήποτε 
σηυείο των προτάσεων της παραγράφου 3. Ιδιαίτερα ευπρόσδεκτες είναι 
απόψεις για τις νοιιικές και άλλες συνέπειες και το ενδεχόμενο όφελος, 
βάρος και κόστος που συνεπάγεται η εφαρμογή των προτάσεων αυτών με την 
παρούσα μορφή τους. 
Εκτίυηση των συνεπειών νια τις επινειοήσεις 
28. Κατά την εξέταση των προτάσεων για τη νέα νομοθεσία, η κυβέρνηση παρέχει 
μεγάλη σημασία στο να δοθεί το δέον βάρος στη γνώμη των επιχειρήσεων 
σχετικά με τις ενδεχόμενες επιπτώσεις των προτάσεων για τις 
επιχειρήσεις. Προκειμένου να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις αυτές, 
διενεργείται ο υπολογισμός του κόστους τήρησης (CCA) για όλες τις 
προτάσεις και διατίθεται στις επιχειρήσεις κατόπιν αιτήσεως. Ως εκ 
τούτου κατά την παροχή απόψεων για τις προτάσεις που περί εγράφησαν στο 
παρόν έγγραφο, ο εντοπισμός εκ μέρους των συμβούλων επιχειρήσεων και ο 
υπολογισμός του πρόσθετου ή άμεσου κόστους (περιοδικού ή μη) που 
ενδέχεται να προκύψει για τις επιχειρήσεις ή για τον τομέα της 
επιχείρησης τους εξ αιτίας της εωαρυονής των προτάσεων, μπορεί να αποβεί 
ιδιαίτερα χρήσιμος. 
29. Παράδειγμα περιοδικού κόστους είναι η ανάγκη πρόσθετου διοικητικού 
προσωπικού και αναλώσιμων υλικών. Μη περιοδικό κόστος μπορεί να αποτελεί 
η δαπάνη για νέα συστήματα πληροφορικής καθώς και άλλες κεφαλαιουχικές 
δαπάνες. Οι σύμβουλοι πρέπει να καταστήσουν σαφές εάν το κόστος που 
καθορίζουν μεταβιβάζεται απλά από το ένα μέρος στο άλλο, π.χ. η νέα 
ΐτ-Ί 
- 17 -
υποχρέωση που μπορεί να τεθεί για τον έμπορο λιανικής πώλησης εάν 
καταστεί αλληλέγγυα και εις ολόκληρο υπεύθυνος μαζί με τον εγγυητή για 
την εγγύηση του κατασκευαστή. 
Τρόπος νποβρλής TWV απόψ?<^ν 
30. Οι παρατηρήσεις πρέπει να υποβληθούν γραπτά μέχρι την Παρασκευή 30 
Οκτωβρίου 1992 στον: 
David Legg 
Consumer Affairs Division 3Α 
Department of Trade and Industry 
Room 413 
10-18 Victoria Street 
SW1H ONN 
Τηλ. : 071 215 3325 ή 071 215 3337 
ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ 
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ 
20 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1992 
/?? 
- 18 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Προταθείσα τροποποίηση στο τυήυα 14(2). τμήμα 34 και 35 του νόμου περί 
Πώλησης Προϊόντων του 1979 
14 - (2) Όταν ο πωλητής πωλεί προϊόν στο πλαίσιο μιας επιχείρησης, ορίζεται 
σιωπηρά ότι τα προσφερόμενα δυνάμει της σύμβασης προϊόντα είναι 
ικανοποιητικής ποιότητας. 
(2Α) Για τους σκοπούς του νόμου, τα προϊόντα είναι ικανοποιητικής ποιότητας 
εφόσον πληρούν το πρότυπο το οποίο ένα λογικό άτομο θεωρεί ικανοποιητικό, 
λαμβανομένης υπόψη της τυχόν περιγραφής των προϊόντων, της τιμής (εφόσον 
χρειάζεται) και όλων των λοιπών σχετικών καταστάσεων. 
(2Β) Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου, η ποιότητα των προϊόντων 
περιλαμβάνει την κατάσταση τους και ό,τι ακολουθεί (μεταξύ άλλων) αποτελεί 
στις δέουσες περιπτώσεις μέρος της ποιότητας των προϊόντων. 
(α) καταλληλότητα για όλους τους σκοπούς που προσφέρονται τα 
προϊόντα του εν λόγω είδους, 
(β) εμφάνιση και τελείωμα, 
(γ) απουσία επουσιωδών ελαττωμάτων, 
(δ) ασφάλεια και 
(ε) ανθεκτικότητα. 
(2Γ) 0 όρος που υπονοείται από το υποτμήμα 2 ανωτέρω δεν ισχύει για κανένα 
στοιχείο που καθιστά την ποιότητα των προϊόντων μη ικανοποιητική 
(α) στοιχείο το οποίο εμπίπτει ειδικά στην προσοχή του αγοραστή 
πριν από τη σύναψη της σύμβασης, 
η η 
- 19 -
(β) όταν ο αγοραστής εξετάζει τα προϊόντα πριν από τη σύναψη της 
αγοράς, στοιχείο το οποίο πρέπει να αποκαλύψει η εξέταση 
αυτή, ή 
(γ) στην περίπτωση σύμβασης πώλησης δια δειγματοληψίας, στοιχείο 
το οποίο πρέπει να καταστεί αντιληπτό κατά τη λογική εξέταση 
του δείγματος. 
34. [(1) Όταν τα προϊόντα παραδίδονται στον αγοραστή, χωρίς να τα έχει 
προηγουμένως εξετάσει, δεν θεωρείται ότι ο αγαστής τα έχει αποδεχθεί έως 
ότου έχει τη λογική ευκαιρία να τα εξετάσει προκειμένου να πιστοποιήσει 
εάν πληρούν τους όρους της σύμβασης. 
(2)] (ΔΙΑΓΡΑΦΕΤΑΙ) 
Πλην διαφορετικής συμφωνίας, όταν ο πωλητής παραδίδει εμπορεύματα στον 
αγοραστή, είναι υποχρεωμένος, εάν ο αγοραστής, το ζητήσει, να παράσχει 
στον αγοραστή μια λογική ευκαιρία να εξετάσει τα προϊόντα προκειμένου να 
πιστοποιήσει ότι πληρούν τους όρους της σύμβασης και, στην περίπτωση 
σύμβασης πώλησης δια δειγματοληψίας, να συγκρίνει το σύνολο με το δείγμα. 
35. - (1) 0 αγοραστής θεωρείται ότι έχει αποδεχθεί τα προϊόντα [όταν 
γνωστοποιεί στον πωλητή ότι τα έχει αποδεχθεί ή (εκτός αν προβλέπεται 
διαφορετικά στο τμήμα 34 ανωτέρω) όταν τα προϊόντα έχουν παραδοθεί σε 
αυτόν και δεν έχει προβεί σε καμία ενέργεια σχετικά με αυτά η οποία είναι 
ασυμβίβαστη με την κυριότητα του πωλητή ή όταν μετά την πάροδο λογικού 
χρονικού διαστήματος κρατεί τα εμπορεύματα χωρίς να γνωστοποιήσει στον 
πωλητή ότι τα απορρίπτει. 
(2)] (ΔΙΑΓΡΑΦΕΤΑΙ) 
με τους όρους που αναφέρονται στο υποτμήμα (2) κατωτέρω 
(α) όταν γνωστοποιεί στον πωλητή ότι τα αποδέχεται, ή 
(β) όταν τα προϊόντα του έχουν παραδοθεί και δεν προβαίνει σε 
καμία ενέργεια σχετικά με αυτά η οποία είναι ασυμβίβαστη με 
την κυριότητα του πωλητή. 
Ιί& 
20 
(2) Οταν τα προϊόντα παραδίδονται στον αγοραστή χωρίς να τα έχει προηγουμένως 
εξετάσει δεν θεωρείται ότι τα έχει αποδεχθεί δυνάμει του υποτμήματος (1) 
ανωτέρω έως ότου έχει μια λογική ευκαιρία να τα εξετάσει προκειμένου 
(α) να πιστοποιήσει ότι πληρούν τους όρους της σύμβασης και, 
(β) στην περίπτωση σύμβασης πώλησης με δειγματοληψία να συγκρίνει 
το σύνολο με το δείγμα. 
(3) Όταν ο αγοραστής συναλλάσσεται ως καταναλωτής ή (στη Σκωτία) η σύμβαση 
πώλησης είναι καταναλωτική σύμβαση, ο αγοραστής δεν χάνει το δικαίωμα να 
στηριχθεί στο υποτμήμα (2) ανωτέρω λόγω συμφωνίας, παραίτησης, ή οποιουδήποτε 
άλλου μέσου. 
(4) 0 αγοραστής θεωρείται ότι έχει αποδεχθεί τα προϊόντα όταν μετά την πάροδο 
λογικού χρονικού διαστήματος κρατεί τα προϊόντα χωρίς να γνωστοποιήσει 
στον πωλητή ότι τα έχει απορρίψει. 
(4Α)* Στα ζητήματα που είναι ουσιώδη για τον καθορισμό, για τους σκοπούς του 
υποτμήματος (4) ανωτέρω του εάν έχει παρέλθει ένα λογικό χρονικό διάστημα 
περιλαμβάνονται το εάν ο αγαστής είχε λογική ευκαιρία να εξετάσει τα προϊόντα 
για το σκοπό που αναφέρεται στο υποτμήμα (2) ανωτέρω. 
(5) 0 αγοραστής δεν θεωρείται δυνάμει του παρόντος τμήματος ότι έχει 
αποδεχθεί τα προϊόντα απλώς διότι (π.χ.) 
(α) ζητεί, ή συμφωνεί, να επιδιορθωθούν μέσω ή δυνάμει συμφωνίας 
με τον πωλητή, 
(β) τα προϊόντα παραδίδονται σε άλλον δυνάμει μεταπώλησης ή άλλης 
διάθεσης. 
* Η κυβέρνηση θα προτείνει την προσθήκη του εν λόγω υποτμήματος πι 
21 -
(6) Όταν η σύμβαση έχει ως αντικείμενο την πώληση προϊόντων τα οποία 
αποτελούν μια ή περισότερες εμπορικές μονάδες, ο αγοραστής που αποδέχεται 
τυχόν προϊόντα που περιλαμβάνονται στη μονάδα θεωρείται ότι έχει αποδεχθεί 
όλα τα προϊόντα που αποτελούν τη μονάδα αυτή. 
Στο παρόν υποτμήμα με τον όρο "εμπορική μονάδα" νοείται μια μονάδα, η 
διαίρεση της οποίας μειώνει ουσιαστικά την αξία των προϊόντων ή το χαρακτήρα 
της μονάδας. 
(7) Η παράγραφος 10 του Πίνακα 1 κατωτέρω εφαρμόζεται σε συμβάσεις που 
συνήφθησαν πριν από τις 22 Απριλίου 1967 ή (κατά την εφαρμογή του παρόντος 
νόμου στη Β. Ιρλανδία) πριν από τις 28 Ιουλίου 1967. 
35Α -(1)0 αγοραστής εάν 
(α) έχει το δικαίωμα να απορρίπτει τα προϊόντα λόγω αθέτησης εκ 
μέρους του πωλητή η οποία επηρεάζει ορισμένα ή όλα τα 
προϊόντα αυτά, 
(β) αποδέχεται ορισμένα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων, όταν 
πρόκειται για προϊόντα που δεν επηρεάζονται από την αθέτηση,, 
όλων των προϊόντων αυτών, 
δεν χάνει, αποδεχόμενος τα προϊόντα, το δικαίωμα να απορρίψει τα υπόλοιπα. 
(2) Στην περίπτωση αγοραστή που έχει το δικαίωμα να απορρίπτει μια παρτίδα 
των προϊόντων, το υποτμήμα (1) ανωτέρω εφαρμόζεται λαμβάνοντας υπόψη ότι οι 
αναφορές στα προϊόντα είναι αναφορές στα προϊόντα που περιλαμβάνονται στην 
παρτίδα. 
(3) Για τους σκοπούς του υποτμήματος (1) ανωτέρω, τα προϊόντα επηρεάζονται 
από αθέτηση εάν λόγω της αθέτησης δεν πληρούν τους όρους της σύμβασης. 
(4) Το παρόν τμήμα εφαρμόζεται εκτός εάν στο συμβόλαιο εκδηλώνεται, ή 
υπονοείται, αντίθετη πρόθεση. 
m 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Yl 
ΜΕΡΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΖΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ 
ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ 
ιχ\ 
1. Περίπτωση που αναωέοεται στα πλαίσια ενός από τα σγέδια που προωθεί η 
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων οε πολλά κράτη μέλη σχετικά με την 
ποοσωυνή στη δικαιοσύνη (Ελλάδα) 
0 κ. Χ αγοράζει το αυτοκίνητο των ονείρων του από αναγνωρισμένη 
αντιπροσωπεία. Την επόμενη όμως ημέρα αρχίζει ο εφιάλτης του. 0 κ. Χ 
ανακαλύπτει ότι το αυτοκίνητο έχει πολλά ελαττώματα. Απευθύνεται στον 
πωλητή του, ο οποίος προσπαθεί να επισκευάσει τα ελαττώματα αυτά. 
Παρ'όλες τις προσπάθειες για επισκευή, τα προβλήματα όχι μόνο 
εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά εμφανίζονται κι άλλα. 0 κ. Χ ζητεί τη 
βοήθεια του τοπικού γραφείου υποστήριξης του καταναλωτή. Ακολουθώντας τις 
συμβουλές τους, ο κ. Χ προβαίνει σε πραγματογνωμοσύνη. Βασιζόμενος στην 
έκθεση της πραγματογνωμοσύνης, ο κ. Χ γράφει στον πωλητή του και στον 
περιφερειακό διανομέα της μάρκας του αυτοκινήτου ζητώντας την 
αντικατάσταση του, δεν λαμβάνει όμως καμία απάντηση. Το "γραφείο" γράφει 
και αυτό, για το ίδιο θέμα, στον πωλητή, στο διανομέα σε εθνικό επίπεδο 
και στον κατασκευαστή. Απαντά ο περιφερειακός διανομέας, ο οποίος δέχεται 
να συζητήσει το θέμα προκειμένου να εξευρεθεί λύση. Αρνείται πάντως να 
αντικαταστήσει το αυτοκίνητο και προτείνει να καταβληθούν και πάλι 
προσπάθειες για επισκευή. Ασκείται αγωγή με την υποστήριξη του 
"γραφείου". Η υπόθεση δημοσιεύεται στην επιθεώρηση της τοπικής ένωσης των 
καταναλωτών. Η εταιρεία δέχεται τελικά να αντικαταστήσει το αυτοκίνητο. 
2. Διαυαοτυρία που διαβιβάστηκε στο ΕΓΕΚ (Ευρωπαϊκό Γραφείο Ενώσεων 
Καταναλωτών) από υέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
Η κ. Ζ, που κατοικεί στο Ην. Βασίλειο, παραγγέλλει μία κουζίνα από 
κατάλογο στην Α, βρετανική θυγατρική του γερμανού παραγωγού Β. Αυτή η 
θυγατρική παραγγέλλει την κουζίνα στον Γ, περιφερειακό διανομέα του Β. Η 
κουζίνα αποστέλλεται απευθείας από τη Γερμανία και παραδίδεται 
συσκευασμένη· η κ. Ζ καταβάλλει την πληρωμή και μόνον αργότερα εξετάζει 
το έπιπλο. Παρατηρεί τότε ότι τα χρώματα του εμφανίζουν ελαττώματα και 
δεν ανταποκρίνονται στην αναμενόμενη ποιότητα. 
0 Γ, στον οποίο επιρρίπτεται η ευθύνη, αναγνωρίζει ότι το έπιπλο είναι 
ελαττωματικό, αλλά δηλώνει ότι του είναι αδύνατον να εξεύρει λύση, 
ιδιαίτερα εφόσον η κ. Ζ δεν έχει υπογράψει σύμβαση μαζί του, αλλά με την 
Α. Η κ. Ζ γράφει στον Β (μητρική εταιρεία που κατασκεύασε και απέστειλε 
το προϊόν), αλλά δεν λαμβάνει καμιά απάντηση. 
1 
3. Διαυαατυρία απευθείας προς το ΕΓΕΚ 
0 κ. Υ, που κατοικεί σε κάποιο κράτος μέλος, αγοράζει έναν φορητό 
υπολογιστή στο κατάστημα αφορολόγητων ειδών, στο αεροδρόμιο ενός άλλου 
κράτους μέλους. Επιστρέφοντας στη χώρα του, αρχίζει να χρησιμοποιεί τον 
υπολογιστή. Μερικές μέρες αργότερα, χάνει όλα τα δεδομένα που είχε 
εισαγάγει στο μεταξύ. Μια πραγματογνωμοσύνη αποφαίνεται ότι ο υπολογιστής 
είναι ελαττωματικός. 0 κ. Υ έρχεται σε επαφή με τον πωλητή και του 
προτείνει να θεωρήσει άκυρη την πώληση (επιστροφή του υπολογιστή και 
απόδοση του ποσού). 0 πωλητής αρνείται και παραπέμπει στις "γενικές 
συνθήκες πώλησης", που εμφαίνονται στο πίσω μέρος της απόδειξης, σύμφωνα 
με τις οποίες "τα πωληθέντα αγαθά δεν επιστρέφονται ούτε ανταλλάσσονται". 
0 κ. Υ απευθύνεται σε έναν νομικό σύμβουλο, αλλά ο τελευταίος δηλώνει ότι 
αδυνατεί να ενημερώσει τον κ. Υ σχετικά με τα δικαιώματα του: δεν 
γνωρίζει καθόλου το εθνικό δίκαιο που εφαρμόζεται σε αυτή την περίπτωση. 
/??* 
4. Διαυαοτυρία απευθυνόυενη απευθείας στο ΕΓΕΚ. ούυωωνα υε ουυΒουλή της 
τοπικής ένωσης καταναλωτών 
Η κ. Ω, που κατοικεί στο Α κράτος μέλος, αγοράζει στο κράτος μέλος Β ένα 
πλήρες σερβίτσιο τραπεζιού από πορσελάνη γνωστής μάρκας, που έχει 
παραχθεί στο κράτος μέλος Γ. Το σερβίτσιο αυτό πωλήθηκε με εγγύηση 
"αντικατάστασης κομματιών", που ισχύει για ορισμένο χρονικό διάστημα. Ένα 
χρόνο πριν από τη λήξη της εγγύησης, τα παιδιά της κ. Ω σπάζουν την ωραία 
γαλατιέρα του σερβίτσιου. Η κ. Ω γράφει στον πωλητή της στην επικράτεια 
της Α, αλλά η αντικατάσταση της γαλατιέρας αποδεικνύεται αδύνατη: ο 
παραγωγός έχει σταματήσει ήδη την κατασκευή αυτού του κομματιού και δεν 
το διαθέτει πλέον σε απόθεμα. Η κ. Ω ερωτά ποια είναι η αξία της 
εγγύησης, ποιο είναι το εφαρμόσιμο δίκαιο και τι να κάνει για να 
αποζημιωθεί. 
5 Διαυαοτυρία προς το Βελγικό Υπουργείο Οικονουικών Υποθέσεων υε αντίγραφο 
προς τις υπηρεσίες της Επιτροπής 
0 κ. Φ, γάλλος υπήκοος που κατοικεί προσωρινά στο Βέλγιο, αγοράζει μια 
στερεοφωνική τηλεόραση διπλού συστήματος Pal/secam, σε ένα κατάστημα που 
στεγάζεται σε μεγάλο εμπορικό συγκρότημα. 0 πωλητής διαβεβαιώνει τον κ. Φ 
ότι η τηλεόραση αυτή θα λειτουργεί και στη Γαλλία, χώρα όπου αυτός θα 
επιστρέψει σύντομα. 
Επτά μήνες αργότερα, ο κ. Φ επιστρέφει στη Γαλλία. Η τηλεόραση παύει να 
λειτουργεί. 0 κ. Φ αναζητεί αναγνωρισμένο αντιπρόσωπο της μάρκας και 
αφήνει την τηλεόραση για επισκευή. Η τηλεόραση του επιστρέφεται έπειτα 
από μερικές εβδομάδες, με την ένδειξη: "πρόκειται για σύστημα Secam για 
ανατολικές χώρες: η τηλεόραση αυτή είναι αδύνατον να χρησιμοποιηθεί στη 
Γαλλία". 0 κ. Φ προσπαθεί να απευθυνθεί στον πωλητή του, αλλά το εν λόγω 
κατάστημα έχει κλείσει. 0 κ. Φ, έπειτα από μερικές έρευνες, κατορθώνει να 
έρθει σε τηλεφωνική επαφή με την κύρια έδρα της αλυσίδας στο Βέλγιο, η 
οποία υπόσχεται να υπενθυμίσει την περίπτωση. Ένα μήνα μετά, ο κ. Φ, που 
δεν έχει λάβει κανένα νέο, γράφει στον περιφερειακό υπεύθυνο της αλυσίδας 
στο Βέλγιο. Η εταιρεία κωφεύει. Ύστερα από μερικές εβδομάδες, ο κ. Φ 
αποστέλλει νέα επιστολή, συστημένη αυτή τη φορά. Ελλείψει απάντησης, ο κ. 
Φ επωφελείται ενός ταξιδιού του στο Βέλγιο για να συναντήσει αυτοπροσώπως 
τον υπεύθυνο: αυτός όμως υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν υπόκειται πλέον 
στην ευθύνη της εταιρείας, εφόσον η εγγύηση έχει στο μεταξύ λήξει. 
6. Περίπτωση που αντιυετωπ(?εται στα πλαίσια ενός από τα ογέδια που προωθεί 
η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σε πολλά κράτη ογετικά υε την 
πρόσβαση στη Δικαιοσύνη (Ιρλανδία) 
Η κ. Ι αγοράζει ένα πλυντήριο με εγγύηση ενός έτους. Έξι μήνες ύστερα, από 
την αγορά, το πλυντήριο παθαίνει την πρώτη βλάβη: είναι αδύνατον να 
ανοίξει η πόρτα μετά το πλύσιμο. Η τεχνική υπηρεσία που οφείλει να 
εξασφαλίζει την εξυπηρέτηση μετά την πώληση ειδοποιείται, αλλά έρχεται να 
επισκευάσει τη βλάβη μόνο 7 μέρες αργότερα. Εν τω μεταξύ, τα ρούχα 
παραμένουν μέσα στο πλυντήριο. Έπειτα από μερικές εβδομάδες, 
επαναλαμβάνεται το ίδιο σενάριο. Αυτή τη φορά, οι τεχνικοί καθυστερούν 10 
μέρες. Η κ. Ι έχει χάσει την εμπιστοσύνη στο πλυντήριο της και έχει 
απογοητευθεί από την τεχνική υπηρεσία. Αποφασίζει να ζητήσει την ακύρωση 
της πώλησης και να ζητήσει την επιστροφή του ποσού που έχει πληρώσει. Η 
κ. Ι παρουσιάζει την περίπτωση στην τοπική ένωση καταναλωτών, που έρχεται 
σε επαφή με τον πωλητή. Αφού προσφέρει παράταση της εγγύησης κατά ένα 
έτος, ο πωλητής δηλώνει έτοιμος να ακυρώσει την πώληση, αποδίδοντας όμως 
το καταβληθέν ποσό μέσω πιστωτικού σημειώματος. Η κ. Ι δεν δέχεται αυτή 
τη λύση, δεδομένου ότι δεν προτίθεται να αγοράσει νέο πλυντήριο από τον 
tf 
ίδιο πωλητή. Ύστερα από την επιμονή της ένωσης καταναλωτών, η λύση 
δίνεται τελικά προς όφελος της κ. Ι. 
7. Περίπτωση που καταδεικνύει τα ποοΒλήυατα που προκύπτουν ταυτόγρονα από 
my. έλλειωη εναουόνισης της vouiunc εννόησης &aj Από THV Φλλ€1ΨΠ 
παανυατικής ευρωπαϊκής ευποοικής εγγύησης 
0 κ. Η κατοικεί στο Στρασβούργο. Αποφασίζει να επωφεληθεί των 
πλεονεκτημάτων της ενιαίας αγοράς. Έτσι, αγοράζει ένα φούρνο μικροκυμάτων 
από ένα μεγάλο εμπορικό συγκρότημα του Ken Ι, που βρίσκεται στην άλλη 
πλευρά της γέφυρας και... των συνόρων. Πρόκειται για φούρνο 
κατασκευασμένο στη Γαλλία, που όμως πωλείται φθηνότερα στη Γερμανία. 0 
φούρνος αυτός έχει την εγγύηση του κατασκευαστή για ένα χρόνο. 0 κ. Η 
εξασφαλίζει ότι η εγγύηση ισχύει Μσε όλη την Ευρώπη" και, ήσυχος πια, τον 
αγοράζει και επιστρέφει στο σπίτι του. Οκτώ μήνες αργότερα, διαπιστώνεται 
ένα ελάττωμα στην κατασκευή και ο φούρνος παύει να λειτουργεί. 0 κ. Η 
αποφασίζει να απευθυνθεί στον πωλητή του, για να επωφεληθεί είτε της 
εμπορικής εγγύησης, είτε της νόμιμης εγγύησης. Ωστόσο, ο πωλητής του τον 
πληροφορεί ότι για την εμπορική εγγύηση πρέπει να απευθυνθεί στις 
τεχνικές υπηρεσίες του παραγωγού και ότι η νόμιμη εγγύηση δεν είναι πλέον 
εφαρμόσιμη, γιατί το γερμανικό δίκαιο περιορίζει αυτή την εγγύηση σε 6 
μήνες μετά την αγορά. 0 κ. Η απευθύνεται έτσι στις τεχνικές υπηρεσίες της 
μάρκας, οι οποίες όμως αρνούνται να εφαρμόσουν την εγγύηση: στην 
πραγματικότητα, η εγγύηση που διαθέτει ο κ. Η ισχύει εκτός Γερμανίας αλλά 
"υπό συνθήκες που ορίζονται στο κράτος χρήσης". Καθώς το κράτος χρήσης 
είναι η Γαλλία, προκύπτει ότι αυτή η μάρκα δεν προσφέρει στη χώρα αυτή 
παρά 6 μηνών εγγύηση μόνο. Έτσι, ο κ. Η στερείται κάθε προστασίας. 
Πράγματι : 
- εάν είχε αγοράσει το προϊόν στη Γαλλία, θα μπορούσε να ασκήσει τη 
νόμιμη εγγύηση απέναντι στον πωλητή και στον ίδιο τον κατασκευαστή· 
εάν δεν είχε εμπιστευτεί τη δήθεν "ευρωπαϊκή εγγύηση", θα μπορούσε να 
έχει ενημερωθεί προηγουμένως σχετικά με την ενδεχόμενη απόκλιση των 
όρων της εγγύησης. 
ιΐί. 
ISSN 0254-1483 
COM(93) 509 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR ίο 
Αρι*. καταλόγου : CB-CO-93-554-GR-C 
ISBN 92-77-60115-9 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg 
<%^