Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την επανεξέταση της κοινοτικής στρατηγικής διαχείρισης αποβλήτων»

(97/C 116/10)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την επανεξέταση της κοινοτικής στρατηγικής διαχείρισης αποβλήτων» (CΟΜ(96) 399 τελικό) 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 2ας Αυγούστου 1996 να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής των Περιφερειών της 8ης Μαρτίου 1996 να ζητήσει από την επιτροπή 5 να καταρτίσει σχετική γνωμοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ της Συνθήκης 7

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της επιτροπής 5 με εισηγητή τον κ. Jens Kramer Mikkelsen που υιοθετήθηκε (ομόφωνα) στις 20 Νοεμβρίου 1996 7

υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση στη 16η σύνοδο ολομέλειας της 15ης και 16ης Ιανουαρίου 1997 (συνεδρίαση της 16ης Ιανουαρίου).

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Το Σεπτέμβριο 1989, η Επιτροπή υπέβαλε το πρώτο σχέδιο ανακοίνωσης προς το Συμβούλιο με θέμα την κοινοτική στρατηγική διαχείρισης αποβλήτων (). Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκριναν τη στρατηγική αυτή στα αντίστοιχα ψηφίσματά τους της 7ης Μαΐου 1990 () και της 19ης Φεβρουαρίου 1991 (). Επιπλέον, σε δεύτερο ψήφισμα της 22ας Απριλίου 1994 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστήριξε την ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης της κοινοτικής στρατηγικής για τη διαχείριση των αποβλήτων ().

2. Η πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την επανεξέταση της κοινοτικής στρατηγικής διαχείρισης αποβλήτων διατηρεί την ιεράρχηση στη διαχείριση αποβλήτων που είχε υιοθετηθεί κατά το παρελθόν. Στην επανεξέταση δίνεται έμφαση στις εξής προτεραιότητες: αρχικά, στην πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων, στη συνέχεια, στην ανάκτηση και, τέλος, στη διάθεση (συμπεριλαμβανομένης της αποτέφρωσης χωρίς ανάκτηση ενέργειας). Ένα νέο στοιχείο στην επανεξέταση είναι ότι, σε γενικές γραμμές, πρέπει να προτιμάται η ανάκτηση υλικών από την διάθεση με διαδικασίες ανάκτησης ενέργειας.

3. Η επανεξέταση περιλαμβάνει περίληψη των αρχών που εφαρμόζονται σήμερα στη διαχείριση αποβλήτων: πρώτον, τα απόβλητα πρέπει να διατίθενται όσο το δυνατόν εγγύτερα στην πηγή (αρχή της εγγύτητας) και, δεύτερον, ότι κάθε κράτος μέλος πρέπει να είναι αυτάρκες όσον αφορά τις εγκαταστάσεις διάθεσης των αποβλήτων (αρχή της αυτάρκειας).

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

4. Η στρατηγική διάθεσης των αποβλήτων έχει αποδειχθεί σαφώς αναποτελεσματική. Η παραγωγή αποβλήτων συνεχίζει να αυξάνεται σε κοινοτικό επίπεδο και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι σχετικές κοινοτικές πολιτικές είχαν κάποια αποδεδειγμένα αποτελέσματα. Τα απόβλητα αποτελούν μια μορφή ρύπανσης που προκαλεί πολύ σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα. Η ρύπανση των υπογείων υδάτων ως αποτέλεσμα της ακατάλληλης διάθεσης αποβλήτων και η ατμοσφαιρική ρύπανση ως αποτέλεσμα της ακατάλληλης αποτέφρωσης, είναι μόνο δύο από τα προβλήματα που προκαλούνται από τα απόβλητα σε καθημερινή βάση. Επίσης, τεράστιες ποσότητες αποβλήτων παράγονται λόγω της τυφλής και αδίστακτης εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, οι οποίοι δεν είναι απεριόριστοι και τούτο θα αποβεί εις βάρος των επόμενων γενεών.

5. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρωτοβουλία της Επιτροπής. Εδώ και πολλά χρόνια είχε παρουσιαστεί η ανάγκη να προσαρμοστεί στην επικαιρότητα η στρατηγική διαχείρισης αποβλήτων. Αν και οι βασικές αρχές πρέπει να διατηρηθούν, οι εμπειρίες που αποκτήθηκαν από την εφαρμογή της δείχνουν ότι η προσαρμογή και η ανανέωση της στρατηγικής είναι απαραίτητη.

6. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η στρατηγική διαχείρισης αποβλήτων της Επιτροπής πρέπει να αναμείνει τα αποτελέσματα της τρέχουσας αναθεώρησης του πέμπτου περιβαλλοντικού προγράμματος δράσης. Το πέμπτο περιβαλλοντικό πρόγραμμα δράσης αφορά πολλούς ουσιαστικούς τομείς της μελλοντικής στρατηγικής διαχείρισης των αποβλήτων. Συνεπώς, σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη νομοτυπία που θα αποκτήσει το πρόγραμμα δράσης αφού υιοθετηθεί σύμφωνα με το άρθρο 189 Β της Συνθήκης, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η στρατηγική διαχείρισης των αποβλήτων και οι εφαρμογές της θα πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να συμμορφωθούν προς το πρόγραμμα δράσης.

7. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί επίσης ότι ο κεντρικός ρόλος που διαδραματίζουν οι περιφέρειες στο σχεδιασμό, την εφαρμογή και τις διαδικασίες της διαχείρισης των αποβλήτων, πρέπει να καταγραφεί σαφέστερα στην αναθεωρημένη στρατηγική. Σε αυτό δεν συμπεριλαμβάνεται η ενίσχυση των μέσων για την επίτευξη των στόχων. Τα μέσα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για να εξασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης των αποβλήτων που ανταποκρίνονται στους περιβαλλοντικούς στόχους της Κοινότητας.

8. Οι περιφέρειες της Ευρώπης είναι συχνά υπεύθυνες για τη διαχείριση των αποβλήτων και ο εν λόγω τομέας, κατά κύριο λόγο, υπόκειται στη διαχείριση και το συντονισμό των τοπικών και περιφερειακών αρχών και, με τον τρόπο αυτό, διασφαλίζεται ότι τα συστήματα διαχείρισης των αποβλήτων είναι προσαρμοσμένα στις τοπικές συνθήκες.

9. Στο πλαίσιο αυτό, ο σχεδιασμός της διαχείρισης των αποβλήτων αποτελεί σημαντικό μέσο των τοπικών και περιφερειακών αρχών που τις βοηθά να σχεδιάζουν τα κατάλληλα συστήματα και υπηρεσίες. Από την άποψη της Επιτροπής των Περιφερειών, στο μέλλον θα χρειαστεί να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στο εν λόγω μέσον.

10. Σύμφωνα με την επανεξέταση, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προτεραιότητα στην ανάκτηση υλικών εν σχέσει προς την ανάκτηση ενέργειας. Επίσης, και η Επιτροπή είναι της άποψης ότι τα απόβλητα πρέπει να ταξινομούνται στην πηγή. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί και με τις δύο απόψεις αλλά επιθυμεί να τονίσει ότι, προκειμένου να επιτευχθεί ικανοποιητικός βαθμός διαχωρισμού στην πηγή, θα πρέπει να σχεδιασθούν ρυθμιστικά συστήματα που να εξασφαλίζουν την πραγματοποίηση του διαχωρισμού αυτού.

11. Στην επανεξέταση, οι κατασκευαστές προϊόντων διαδραματίζουν κυρίαρχο ρόλο διότι αποφασίζουν για τα προϊόντά τους και, συνεπώς, για το μέγεθος και τη σύνθεση των αποβλήτων που προκύπτουν. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί αλλά και υπογραμμίζει ότι ο ρόλος του παραγωγού αποβλήτων πρέπει να θεωρείται καθοριστικός στη διαχείρισή τους. Ο παραγωγός αποβλήτων είναι ο μοναδικός παράγων του ρεύματος αποβλήτων που μπορεί να διασφαλίσει τον καθαρό διαχωρισμό των υλικών στην πηγή για ανακύκλωση. Αν τα απόβλητα που παράγονται στην πηγή είναι αναμεμειγμένα, τότε οι πιθανότητες να προκύψουν υλικά υψηλής ποιότητας από την επακόλουθη ανακύκλωση είναι περιορισμένες.

12. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι για να καταστεί δυνατή η τήρηση των αυστηρών απαιτήσεων επεξεργασίας των αποβλήτων, είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν προηγουμένως οργανωμένα και συνεκτικά συστήματα διαχείρισης αποβλήτων στις περιφέρειες της Ευρώπης. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η διαχείριση των αποβλήτων αποτελεί ζήτημα υψηλού βαθμού επικουρικότητας.

13. Η επανεξέταση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ιδιότητα των αποβλήτων ως αγαθών. Στο σημείο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να υπογραμμίσει την ιδιαίτερη φύση των αγαθών αυτών: μπορούν να προκαλέσουν περιβαλλοντική ζημία. Συνεπώς, ο παράγων της περιβαλλοντικής προστασίας μπορεί να οδηγήσει σε εξαιρέσεις από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών.

14. Τα απόβλητα θα πρέπει να θεωρούνται κυρίως περιβαλλοντικό πρόβλημα και η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι το ζήτημα της φύσεως των αποβλήτων ως εμπορικού αγαθού δεν θα πρέπει να παρεμποδίζει τη φροντίδα για την προστασία του περιβάλλοντος. Η άποψη αυτή συμβαδίζει με το γεγονός ότι τόσο η γενική οδηγία για τα απόβλητα (Οδηγία του Συμβουλίου 75/442/ΕΟΚ () όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ) () όσο και ο κανονισμός για τη μεταφορά αποβλήτων (93/259/ΕΟΚ) () βασίζεται στο άρθρο 130 Σ της Συνθήκης.

15. Η ιδιαίτερη φύση των αποβλήτων σημαίνει επίσης ότι δεν υπάρχουν κανονικές ρυθμίσεις της αγοράς στο εμπόριο των αγαθών αυτών. Δεδομένου ότι τα απόβλητα για ανακύκλωση μπορεί να έχουν αρνητική αξία, υφίσταται συχνά ο κίνδυνος να υπόκεινται σε διαχείριση τόσο ανεξέλεγκτη όσο και περιβαλλοντικά επιβλαβή. Ως αποτέλεσμα, είναι σημαντικό να διασφαλισθεί η ρύθμιση των ρευμάτων αποβλήτων που να βασίζεται σε υγιή περιβαλλοντικά κριτήρια.

16. Η Επιτροπή βασίζει την επανεξέταση στην αρχή της εγγύτητας, η οποία εφαρμόζεται μόνο στα απόβλητα που προορίζονται για τελική διάθεση και όχι στα απόβλητα για ανάκτηση. Η Επιτροπή των Περιφερειών πρέπει να υπογραμμίσει ότι σύμφωνα με την απόφαση C-155/91 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να περιορίσουν τόσο τη μεταφορά αποβλήτων για ανάκτηση όσο και την τελική διάθεση βάσει υιοθετημένων σχεδίων διαχείρισης (βλ. άρθρο 7 της οδηγίας για τη διαχείριση των αποβλήτων). Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η δυνατότητα αυτή είναι ουσιαστική και για το μέλλον. Είναι σημαντικό να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο για την προώθηση της ανακύκλωσης των δευτερευόντων πρώτων υλών.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ

1. Εισαγωγή

17. Η Επιτροπή των Περιφερειών σημειώνει με ικανοποίηση ότι η επανεξέταση της στρατηγικής διαχείρισης των αποβλήτων προσδιορίζει ότι η στρατηγική θα πρέπει να αναθεωρηθεί με την πάροδο πενταετίας. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η στρατηγική διαχείρισης αποβλήτων θα πρέπει να αποτελεί ένα δυναμικό μέσο που θέτει τις κατευθυντήριες γραμμές για τις μελλοντικές εργασίες.

18. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι έχει μεγάλη σημασία να προσαρμοστεί η στρατηγική και η εφαρμογή της στο Πέμπτο πρόγραμμα περιβαλλοντικής δράσης όταν διαμορφωθεί η τελική μορφή του προγράμματος.

2. Το περιεχόμενο

19. Στην επανεξέταση, η Επιτροπή αναλύει τις αρχές της εγγύτητας και αυτάρκειας και αναφέρει ότι έχουν ενσωματωθεί στην κοινοτική νομοθεσία για τη διαχείριση των αποβλήτων που θεσπίστηκε με την υιοθέτηση της στρατηγικής. Ωστόσο, η Επιτροπή υπογραμμίζει επίσης ότι οι εν λόγω αρχές δεν εφαρμόζονται στην ανάκτηση των αποβλήτων.

20. Η Επιτροπή των Περιφερειών εφιστά την προσοχή στο άρθρο 7 της οδηγίας για τη διαχείριση των αποβλήτων (75/442/ΕΟΚ όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ), η οποία επιτρέπει στα κράτη μέλη ή τις αρμόδιες αρχές να περιορίζουν τη μεταφορά αποβλήτων για ανάκτηση και αποβλήτων για διάθεση, εφόσον η εν λόγω μεταφορά δεν συμμορφώνεται με τα σχέδια τους στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων. Η αρχή αυτή έχει ενσωματωθεί πλήρως στα άρθρα 4 και 7 του κανονισμού του Συμβουλίου για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταφορών αποβλήτων (93/259/ΕΟΚ). Συνεπώς, τα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων αποτελούν σημαντικό μέσο διασφάλισης της κατάλληλης μεταχείρισης και επεξεργασίας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. (Βλ. επίσης 3.4 κάτωθι σχετικά με τις μεταφορές αποβλήτων δια θαλάσσης).

21. Η ανάθεση της ευθύνης για τον σχεδιασμό της διαχείρισης των αποβλήτων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, δημιουργεί επίσης την καλύτερη βάση για να αποφευχθούν επιπτώσεις του τύπου NIMBY (not in my back yard: «όχι στην αυλή μου») που εμπόδισαν την εφαρμογή ουσιαστικών λύσεων σε ορισμένες περιοχές. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο όσον αφορά τη συμμετοχή των κοινοτήτων τους στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων και στις προσπάθειες επίτευξης συναίνεσης σε αυτό το περίπλοκο και αμφισβητούμενο θέμα. Οι εργασίες για την τοπική Agenda 21 συνεχίζονται από πολλές τοπικές αρχές σε όλη την Ευρώπη και αποτελούν μηχανισμό αποφασιστικής σημασίας για τη διαβούλευση με τους διάφορους τομείς στο εσωτερικό της κοινότητας και την επιδίωξη συμμετοχής του κοινού.

22. Στην επανεξέταση, η Επιτροπή ερμηνεύει επίσης την αρχή της αυτάρκειας κατά τρόπο ώστε να θεωρείται ότι εφαρμόζεται κατ'αρχήν σε επίπεδο Κοινότητας. Η Επιτροπή των Περιφερειών διαφωνεί με την ερμηνεία αυτή. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει ότι η αρχή της αυτάρκειας έχει ουσιαστική σημασία για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές προκειμένου να μπορέσουν να διασφαλίσουν την τήρηση των στόχων στην διαχείριση των αποβλήτων. Η εν λόγω αρχή υποχρεώνει τα κράτη μέλη να παρέχουν ένα ολοκληρωμένο και κατάλληλο δίκτυο εγκαταστάσεων για τη διάθεση των αποβλήτων (βλ. άρθρο 5 της οδηγίας για τη διαχείριση των αποβλήτων). Ο λόγος ύπαρξης ενός τέτοιου δικτύου είναι να διασφαλισθεί ότι τα απόβλητα θα διατίθενται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στην πηγή.

23. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της διότι στόχος της Επιτροπής είναι να διασφαλίσει ότι τα ίδια πρότυπα ισχύουν για την επεξεργασία αποβλήτων στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις όσο και για την επεξεργασία αποβλήτων σε ειδικές εγκαταστάσεις. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η εν λόγω αρχή θα πρέπει να περιληφθεί στη μελλοντική νομοθεσία σχετικά με τα απόβλητα, π.χ. την προσεχή θέσπιση νέων κανόνων για την αποτέφρωση αποβλήτων.

24. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί επίσης ότι η ορολογία που χρησιμοποιείται στον τομέα των αποβλήτων πρέπει να προσαρμοστεί. Σύμφωνα με την επανεξέταση, εάν τα κράτη μέλη κρίνουν ότι ο κατάλογος επικίνδυνων αποβλήτων δεν είναι ικανοποιητικός, τότε θα πρέπει να προσθέσουν και άλλους τύπους αποβλήτων. Ωστόσο, θα πρέπει να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή τις ενδεχόμενες προσθήκες. Δεδομένου ότι ο κατάλογος επικίνδυνων αποβλήτων καταρτίσθηκε με βάση το άρθρο 130 Σ της Συνθήκης, η Επιτροπή των Περιφερειών συμπεραίνει ότι η διαδικασία διαβούλευσης με την ΟΚΕ δεν θα εμποδίσει τέτοιες προσθήκες στον κατάλογο από τα κράτη μέλη.

25. Ο κύριος ρόλος που διαδραματίζουν στον τομέα των αποβλήτων οι τοπικές και περιφερειακές αρχές παρέχει σημαντικές ευκαιρίες συντονισμού των προσπαθειών με τις δραστηριότητες της τοπικής Agenda 21. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η στρατηγική της Επιτροπής θα πρέπει να τονίσει τη σημασία του θέματος αυτού και, συνεπώς, να συμβάλει στην ενεργό συμμετοχή των πολιτών στην επίτευξη των στόχων στον τομέα των αποβλήτων.

26. Τέλος, η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει τις προσπάθειες της Επιτροπής για τη διασφάλιση της συλλογής επαρκών δεδομένων που θα χρησιμεύσουν στις μελλοντικές προσπάθειες.

3. Στόχοι

3.1. Γενικές αρχές της κοινοτικής πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων

27. Η επανεξέταση επιβεβαιώνει την ιεράρχηση των αρχών της διαχείρισης των αποβλήτων που έχει θεσπισθεί από το έγγραφο της στρατηγικής του 1989. Η πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων παραμένει κύρια προτεραιότητα και ακολουθούν η ανάκτηση και η διάθεση.

28. Από την επανεξέταση προκύπτει ότι η Επιτροπή προτίθεται να διατυπώσει προτάσεις για συγκεκριμένους στόχους όσον αφορά την παραγωγή και την ανάκτηση αποβλήτων. Η ΕΤΠ υποστηρίζει τον καθορισμό ελάχιστων στόχων. Ωστόσο, στην επανεξέταση δεν περιγράφεται πώς θα επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι. Η αξιοπιστία των καθορισμένων ελάχιστων στόχων στον τομέα αυτό συνδέεται στενά με το κατά πόσον υφίστανται τα κατάλληλα ρυθμιστικά μέσα στις τοπικές και περιφερειακές αρχές που επιτυγχάνουν τους εν λόγω στόχους. Είναι δυνατό να απαιτηθούν συμπληρωματικά μέτρα όταν άλλοι φορείς, π.χ. κατασκευαστές προϊόντων, πρέπει να επιτύχουν συναφείς στόχους.

29. Στην επανεξέταση αναφέρεται ότι ο κατασκευαστής του προϊόντος διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο όσον αφορά τον κύκλο ζωής ενός προϊόντος, από την παραγωγή στην πώληση, την κατανάλωση, τη συλλογή και την επεξεργασία αποβλήτων. Δεδομένου ότι ο κατασκευαστής λαμβάνει υπόψη το σχεδιασμό και τη σύνθεση του προϊόντος, μπορεί επομένως να επηρεάζει σημαντικά τη δυνατότητα ανάκτησης και διάθεσης του προϊόντος όταν αυτό μεταβληθεί σε απόβλητο.

30. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την αρχή ότι οι κατασκευαστές προϊόντων θα πρέπει να αναλάβουν σημαντικό μέρος της ευθύνης προκειμένου να διασφαλισθεί ότι η παραγωγή, η χρήση και η τελική διάθεση των προϊόντων τους προκαλεί όσο το δυνατόν λιγότερα περιβαλλοντικά προβλήματα και τη μικρότερη δυνατή κατανάλωση πόρων. Ακόμη, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο κατασκευαστής θα πρέπει να εξασφαλίζει την ύπαρξη κατάλληλων εγκαταστάσεων για την επεξεργασία των υλικών, και τούτο σε συμφωνία με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

31. Ωστόσο, η Επιτροπή των Περιφερειών πρέπει να υπογραμμίσει ότι ο ρόλος του κατασκευαστή προϊόντων περιορίζεται διότι δεν μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο μεταχείρισης των αποβλήτων από τον παραγωγό αποβλήτων. Το κατά πόσον τμήματα των αποβλήτων μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, ανακυκλωθούν κ.λπ., εξαρτάται από τις ενέργειες της επιχείρησης ή τη δραστηριότητα που παράγει τα απόβλητα και χαρακτηρίζει ένα προϊόν απόβλητο. Ο παραγωγός αποβλήτων αποφασίζει επίσης εάν θα αναμείξει ή όχι τα τμήματα αποβλήτων που παράγει. Εάν τα τμήματα αυτά αναμειγνύονται κατά τρόπο ασύμφορο, τούτο θα οδηγήσει σε ρύπανση άλλων καθαρών και εύκολα ανακυκλώσιμων τμημάτων, γεγονός που σημαίνει ότι η ανακύκλωση των αποβλήτων εμποδίζεται ή καθίσταται εξαιρετικά δυσχερής ή δαπανηρή.

32. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι ο παραγωγός αποβλήτων, μοναδικός παράγων που μπορεί να διασφαλίσει ότι διενεργείται προσεκτικός διαχωρισμός των αποβλήτων, θα πρέπει να αναλάβει την κύρια ευθύνη. Εάν ο παραγωγός αποβλήτων κατανοήσει μέσω του διαχωρισμού, τα διάφορα είδη και τον όγκο των αποβλήτων, τότε θα μεταβάλει τη συμπεριφορά του έναντι του κατασκευαστή προϊόντων. Κατ'αυτόν τον τρόπο, ο παραγωγός αποβλήτων, όπως και ο κατασκευαστής προϊόντων θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο.

33. Εάν ο κατασκευαστής προϊόντων αναλάβει την ευθύνη για τη συλλογή και το διαχωρισμό, τούτο θα οδηγήσει στη χειρότερη περίπτωση, στην δημιουργία δαπανηρών παράλληλων συστημάτων που θα συλλέγουν και θα διαχωρίζουν τα απόβλητα ενώ παράλληλα θα λειτουργούν αντίστοιχα συστήματα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η πρακτική αυτή θα οδηγήσει σε ανώφελο διπλασιασμό του κόστους συλλογής, αλλά και θα καταστήσει επίσης δύσκολη τη διατήρηση της ποιότητας των συλλεγομένων ανακυκλώσιμων υλικών.

34. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί επίσης να τονίσει ότι είναι ασύμφορη η δημιουργία παράλληλων συστημάτων και να υπογραμμίσει τη σημασία συντονισμού των ευθυνών για τη δημιουργία συστημάτων συλλογής με τις αρμόδιες αρχές για το σχεδιασμό της διαχείρισης των αποβλήτων. Πρέπει να τονισθεί ότι τούτο είναι απαράδεκτο στο βαθμό που η εισαγωγή τόσο της ευθύνης του παραγωγού όσο και ενδεχόμενων παράλληλων συστημάτων οδηγούν στην αύξηση του κόστους που βαρύνει τις τοπικές αρχές.

35. Από την άποψη της Επιτροπής των Περιφερειών, η άμεση ανάθεση της ευθύνης συλλογής στον κατασκευαστή των προϊόντων, θα έχει τις σημαντικότερες επιπτώσεις στις περιπτώσεις που στην πράξη ο κατασκευαστής δύναται να παραλαμβάνει τα προϊόντα του. Για παράδειγμα τούτο ισχύει για τμήματα από παλαιά αυτοκίνητα ή από ψυγεία που εύκολα μπορούν να διαχωρισθούν.

36. Στην επανεξέταση, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η ευθύνη του κατασκευαστή όσον αφορά την ανάκτηση ή τη σωστή διάθεση του προϊόντος μετά τη χρήση είναι σύμφωνη με την αρχή της κοινής ευθύνης όπως περιγράφεται στο Πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον.

37. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να τονίσει ότι η αρχή της κοινής ευθύνης, όπως διατυπώνεται στο Πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον, απαιτεί προσπάθειες από όλους τους οικονομικούς παράγοντες. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι η εν λόγω αρχή πρέπει επίσης να εφαρμοστεί στη θέσπιση στρατηγικής για τη διαχείριση των αποβλήτων, έτσι ώστε ο κατασκευαστής προϊόντων, ο παραγωγός αποβλήτων και οι άλλοι οικονομικοί παράγοντες να λαμβάνονται υπόψη στον απαιτούμενο βαθμό από τους διαχειριστές της στρατηγικής στην Επιτροπή.

38. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί επίσης ότι η αρχή της κοινής ευθύνης που αναμένεται να εφαρμοστεί στον τομέα των αποβλήτων, θα είναι απαραίτητη στις αρχές για την παρακολούθηση των ενεργειών των διαφόρων παραγόντων και για την εξασφάλιση της κατάλληλης ικανότητας επεξεργασίας ανακυκλώσιμων υλικών και, ιδίως, περίπλοκων τμημάτων αποβλήτων. Οι αρμόδιες αρχές για την διαχείριση των αποβλήτων πρέπει συνεπώς να εξοπλισθούν με κατάλληλα ρυθμιστικά μέσα ώστε να μπορέσουν να φέρουν εις πέρας την αποστολή αυτή.

39. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι οι συμφωνίες μεταξύ Κοινότητας και, για παράδειγμα, εμπορικών οργανώσεων σχετικά με τη θέσπιση συστημάτων επιστροφής κ.λπ., για τα ανακυκλώσιμα προϊόντα (ενόψει της εφαρμογής της αρχής της ευθύνης του παραγωγού), πρέπει να θεωρούνται μερική επίτευξη των στόχων της Κοινότητας στον τομέα του περιβάλλοντος σύμφωνα με το άρθρο 130 Ρ της Συνθήκης. Για το λόγο αυτό, η εφαρμογή τέτοιων συμφωνιών πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 130 Σ της Συνθήκης, να αποφασίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 189 Γ της Συνθήκης.

40. Τούτο θα πρέπει να διασφαλίζει ότι καμία από τις ανωτέρω δαπανηρές επιπτώσεις τέτοιων συμφωνιών, δεν θα προκύψει ως αποτέλεσμα κοινοτικών αποφάσεων.

3.2. Ειδικοί στόχοι δια θαλάσσης

41. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την Επιτροπή όσον αφορά την προστασία από τη δημιουργία αποβλήτων. Είναι σαφές ότι οι μέχρι σήμερα προσπάθειες στον εν λόγω τομέα αποδείχθηκαν ανεπαρκείς και, συνεπώς, χρειάζεται βελτίωσή τους.

42. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει ιδιαίτερα τις προσπάθειες της Επιτροπής να μειώσει το βαθμό κινδύνου των αποβλήτων. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί ότι θα πρέπει να εισαχθούν σε κοινοτική κλίμακα απαγορεύσεις καθώς και χαμηλά ανώτατα επιτρεπόμενα όρια για ορισμένες ουσίες που περιλαμβάνονται στα απόβλητα.

43. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί επίσης με την επιθυμία της Επιτροπής να πραγματοποιούνται μετρήσεις προκειμένου να μειωθούν τα επίπεδα βαρέων μετάλλων σε συγκεκριμένα προϊόντα και διαδικασίες παραγωγής. Ωστόσο, κατά τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών, θα πρέπει επίσης να καταστεί δυνατή η θέσπιση παρόμοιων μέτρων και για άλλες επικίνδυνες ουσίες.

44. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την Επιτροπή ότι πρέπει να προωθηθεί η επαναχρησιμοποίηση, δεδομένου ότι περιορίζει τη δημιουργία αποβλήτων. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η επαναχρησιμοποίηση θα πρέπει να αποτελέσει σημαντικότερη προτεραιότητα από την ανακύκλωση των προϊόντων.

45. Σύμφωνα με την επανεξέταση, η ανάκτηση των υλικών θα πρέπει να αποτελέσει σημαντικότερη προτεραιότητα από την ανάκτηση ενέργειας. Γενικώς, η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί, αλλά επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι οι θετικές επιπτώσεις της ανάκτησης υλικών που αναφέρει η Επιτροπή εξαρτώνται από το διαχωρισμό των υλικών στην πηγή. Ωστόσο, η Ανακοίνωση δεν προσδιορίζει τους τρόπους που διασφαλίζουν ότι όντως πραγματοποιείται ο διαχωρισμός στην πηγή. Επίσης, η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι η αρχή της προτεραιότητας στην ανάκτηση υλικών πρέπει να εφαρμόζεται με ευελιξία προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι γεωγραφικές συνθήκες, όπως η πυκνότητα του πληθυσμού και η ύπαρξη εγκαταστάσεων επεξεργασίας καθώς και οι ιδιότητες των υλικών.

46. Ένας αποτελεσματικός και κατάλληλος διαχωρισμός στην πηγή δημιουργίας των αποβλήτων εξαρτάται από την ύπαρξη ρυθμιστικών μηχανισμών που επηρεάζουν τους παραγωγούς αποβλήτων. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να υπογραμμίσει για μια ακόμη φορά ότι είναι ανάγκη να δοθούν τα κατάλληλα μέσα στις αρμόδιες αρχές.

47. Για τον περιορισμό του όγκου των αποβλήτων προς απόρριψη σε χωματερές, καίριος παράγων - σύμφωνα με την Επιτροπή - θα είναι η διατύπωση ποιοτικών κριτηρίων για τα απόβλητα που πρόκειται να διατεθούν κατά τον τρόπο αυτό. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι παρόμοιες ενέργειες πρέπει να αναληφθούν όσον αφορά την αποτέφρωση έτσι ώστε ο όγκος ανακυκλώσιμων ή μη καυσίμων αποβλήτων που αποτεφρώνονται να περιορίζεται μέσω κατάλληλων προγραμμάτων διαχωρισμού στην πηγή. Τα προγράμματα αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνονται στα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων. Κατά την επιδίωξη αυτού του στόχου, η ΕΤΠ παραδέχεται ότι πρέπει να αναγνωρίζονται με προσοχή και να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικές καταστάσεις στα κράτη μέλη.

48. Η Επιτροπή αναφέρει στην επανεξέταση ότι ως αποτέλεσμα της αρχής της εγγύτητας, θα πρέπει να θεσπισθεί σε όλη την Κοινότητα ένα ολοκληρωμένο και κατάλληλο δίκτυο εγκαταστάσεων διάθεσης των αποβλήτων. Όπως επίσης αναφέρεται από την Επιτροπή, τα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων θα έχουν μεγάλη σημασία στη διασφάλιση της δημιουργίας του εν λόγω δικτύου. Όμως, ούτε ο ρόλος του σχεδιασμού της διαχείρισης των αποβλήτων δεν καθορίζεται από τη στρατηγική, ούτε περιγράφεται η λειτουργία του στο άρθρο 7 της οδηγίας για τη διαχείριση των αποβλήτων. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι απαιτείται ακριβέστερος ορισμός των δυνατών τρόπων με τους οποίους ο σχεδιασμός της διαχείρισης των αποβλήτων μπορεί να θεσπίσει ένα συνεκτικό και λειτουργικό σύστημα. Πρέπει επίσης να υπογραμμισθεί ότι τα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων θα πρέπει να προσαρμόσουν τα εν λόγω συστήματα στις τοπικές και περιφερειακές συνθήκες.

Με βάση την αρχή της εγγύτητας θα έπρεπε να καθίσταται δυνατή στις μεθοριακές περιοχές μεταξύ των κρατών μελών η ύπαρξη ενός σχεδίου για τη διαχείριση των αποβλήτων σε μια διαμεθοριακή περιφέρεια, υπό τον όρο ότι οι συνθήκες είναι κατάλληλες και οι αρμόδιες αρχές συμφωνούν.

49. Από την άποψη της Επιτροπής των Περιφερειών, τα κράτη μέλη και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να εφαρμόσουν τη στρατηγική σύμφωνα με τις τοπικές συνθήκες και να διασφαλίσουν την ανάπτυξη βιώσιμων πρακτικών διαχείρισης των αποβλήτων. Δεν πρέπει να λησμονείται ότι η πολιτική που επιδιώκει την πραγματοποίηση θεμελιωδών μεταβολών στις μεθόδους διαχείρισης των αποβλήτων σε περιορισμένο χρονικό διάστημα, μπορεί να προκαλέσει έντονα δημοσιονομικά προβλήματα στις τοπικές αρχές.

3.3. Προτεραιότητα των ρευμάτων αποβλήτων

50. Σύμφωνα με την επανεξέταση, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν πρέπει να τεθεί νέα προτεραιότητα στα σχέδια που αφορούν τα ρεύματα των αποβλήτων. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την ανωτέρω εκτίμηση. Η προηγούμενη εμπειρία με αυτή τη μορφή σχεδίων δείχνει ότι είναι ανάγκη να πραγματοποιηθούν σημαντικές αλλαγές στη σύλληψη π.χ. όσον αφορά την εκπροσώπηση των διαφόρων ομάδων συμφερόντων στις ομάδες των σχεδίων.

51. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι πρέπει να αναπτυχθεί νέα διαδικασία προς αντικατάσταση των υφισταμένων όσον αφορά τη νέα προτεραιότητα στα ρεύματα των αποβλήτων. Μετά τη θέσπιση νέων διαδικασιών, ορισμένα τμήματα αποβλήτων μπορούν να χαρακτηρίζονται εργαστηριακά απόβλητα, απόβλητα από δραστηριότητες γενετικής μηχανικής, απόβλητα πλοίων και απόβλητα από τη χρήση χημικών παρασιτοκτόνων στη γεωργία.

3.4. Η μεταφορά των αποβλήτων δια θαλάσσης

52. Στην επανεξέταση, η Επιτροπή παρουσιάζει μια νέα ερμηνεία πολλών υφιστάμενων κοινοτικών ρυθμίσεων και αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Σε αυτήν αναφέρεται ότι οι αρχές της εγγύτητας και της αυτάρκειας ισχύουν μόνο για τη διάθεση των αποβλήτων. Με τη βάση αυτή, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει ελεύθερη κυκλοφορία αποβλήτων για ανάκτηση στην ΕΕ. Η Επιτροπή των Περιφερειών δεν συμφωνεί με την ανωτέρω ερμηνεία.

53. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών πρέπει να τονίσει ότι η ερμηνεία αυτή θα οδηγήσει σε πολλά νέα και μεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα και θα θέσει σε κίνδυνο τη βάση ενός ικανοποιητικού και συνεκτικού σχεδιασμού για τη διαχείριση των αποβλήτων όπως θεσπίζεται από τους κοινοτικούς κανόνες και νομοθεσία. Ακόμη, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η ερμηνεία αυτή δεν συμβαδίζει με την παρούσα οδηγία για τη διαχείριση των αποβλήτων (75/442/ΕΟΚ όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ) και ότι η τελευταία ερμηνεία αντικρούει προηγούμενες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (τμήμα 14, Υπόθεση C-155/91).

54. Η προαναφερθείσα νομολογία και οι κοινοτικοί κανόνες και νομοθεσία υπογραμμίζουν πόσο σημαντικό είναι να περιοριστεί η μεταφορά αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων και των αποβλήτων για ανάκτηση, εάν η μεταφορά αυτή είναι σε αντίθεση με ένα υιοθετημένο σχέδιο διαχείρισης των αποβλήτων. Συνεπώς, σύμφωνα με την ανωτέρω νομολογία, η μεταφορά αποβλήτων για ανάκτηση μπορεί να περιοριστεί σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας για τη διαχείριση των αποβλήτων, εάν η εν λόγω μεταφορά δεν συμβαδίζει με τα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων.

55. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι εάν υιοθετηθεί η ερμηνεία της Επιτροπής (η οποία αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των αποβλήτων στην ΕΕ), τούτο θα οδηγήσει σε σημαντική βλάβη του περιβάλλοντος. Η ειδική φύση των αποβλήτων ως αγαθών καταλήγει, λόγω ελλείψεως κανονικών ρυθμίσεων της αγοράς, σε ρεύματα αποβλήτων (αγαθών). Ο «πωλητής» των αποβλήτων για ανάκτηση δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα εάν τα απόβλητα υποβληθούν σε επεξεργασία που σέβεται ή όχι το περιβάλλον. Κύρια φροντίδα του είναι να αποφύγει τη συνέχιση της ευθύνης του για τα απόβλητα. Ακόμη, ο «αγοραστής» των αποβλήτων συχνά δεν θα ενδιαφέρεται για τη σύνθεση και τη φύση των αποβλήτων στο βαθμό που αναζητεί μικρά ή συγκεκριμένα τμήματα των αποβλήτων.

56. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί επομένως ότι η ειδική φύση των αποβλήτων ως αγαθών ενδέχεται να οδηγήσει σε μια πιεστική ανάγκη ρύθμισης των ρευμάτων αποβλήτων κατά τρόπο οικονομικό και σύμφωνο με περιβαλλοντικά κριτήρια.

57. Οι σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον από τη μεταφορά βαρέων φορτίων αποβλήτων αποτελούν λόγο για να περιοριστούν, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, οι δια θαλάσσης μεταφορές μεγάλου όγκου αποβλήτων.

58. Εάν οι παρόντες στόχοι της ανάκτησης και ανακύκλωσης υλικών υπερβαίνουν τις δυνατότητες της οικονομίας της αγοράς, τότε θα χρειαστεί να εξευρεθούν τρόποι διασφάλισης της απαιτούμενης ικανότητας επεξεργασίας αποβλήτων. Εφόσον η εν λόγω ικανότητα πρέπει να υλοποιηθεί σύμφωνα με τις αρχές της οικονομίας της αγοράς, τότε θα είναι απαραίτητο να διασφαλισθεί ή να καταστεί πιθανή η προσφορά αποβλήτων. Τούτο σημαίνει ότι θα είναι επίσης απαραίτητος ένας ελεγχόμενος σχεδιασμός των διαθέσιμων ρευμάτων αποβλήτων.

59. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών, παράδοξο είναι το γεγονός ότι οι δραστηριότητες ανακύκλωσης που είναι αποτέλεσμα του σχεδιασμού διαχείρισης των αποβλήτων, θα μπορούσαν, σε περίπτωση υιοθέτησης της επανεξέτασης, να καταλήξουν στο να μην περιλαμβάνονται στα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων και, συνεπώς, να παρέχουν ολοένα και λιγότερο σημαντικές συνθήκες για τη δημιουργία νέων μηχανισμών ανακύκλωσης και να προκαλούν μεγαλύτερες δυσκολίες στη διατήρηση των ήδη επιτευχθέντων αποτελεσμάτων.

60. Ανεξάρτητα από την ερμηνεία που δίνεται στις αρχές της εγγύτητας και της αυτάρκειας, η επανεξέταση ορίζει ότι θα πρέπει να διασφαλισθεί περιβαλλοντικά συμβατή διαχείριση των αποβλήτων προς ανάκτηση. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν αυστηρά πρότυπα για την επεξεργασία των αποβλήτων σε όλη την Κοινότητα. Ωστόσο, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι οι περιβαλλοντικοί στόχοι για τη ρύθμιση του ζητήματος των αποβλήτων μας οδηγούν συγκεκριμένα στο συμπέρασμα ότι τα εναρμονισμένα πρότυπα δεν θα πρέπει να είναι καθορισμένα πρότυπα αλλά, σύμφωνα με το άρθρο 130 Τ της Συνθήκης, ελάχιστα πρότυπα που θα επιτρέπουν στα κράτη μέλη να θέτουν σε εφαρμογή αυστηρότερες απαιτήσεις από εκείνες που ισχύουν στην Κοινότητα ως σύνολο.

4. Μέσα

4.1. Ρυθμιστικά μέσα

61. Η Επιτροπή προτείνει να τεθούν στόχοι που να οδηγούν σε μετρήσιμα αποτελέσματα στον τομέα των αποβλήτων. Δεν αναφέρεται ποια είναι τα μέσα που διαθέτουν οι αρμόδιες αρχές για να επιτύχουν τους εν λόγω στόχους. Αποφασιστικά στοιχεία όπως σχεδιασμός της διαχείρισης των αποβλήτων, κανονισμοί, επιθεώρηση, συμμόρφωση, συλλογή και επεξεργασία αποβλήτων συχνά εμπίπτουν στις αρμοδιότητες των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι δεν εξηγείται με ποιο τρόπο διασφαλίζεται ότι με τα εν λόγω μέσα θα επιτευχθούν οι επιδιωκόμενοι στόχοι. Η Επιτροπή δεν αναφέρει ποια είναι η σχέση μεταξύ των προτεινομένων στόχων, των σχετικών μέσων και των υιοθετηθέντων σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων.

62. Η Επιτροπή των Περιφερειών πρέπει να υπογραμμίσει εκ νέου ότι εάν οι παρόντες στόχοι αφορούν την ανάκτηση και την ανακύκλωση των αποβλήτων, τότε είναι κρίσιμο να παρακολουθούνται από κατάλληλα μέσα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι αρμόδιες αρχές. Επίσης, είναι σημαντικό τα υιοθετηθέντα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων να λαμβάνουν υπόψη τους στόχους και να προσδιορίζουν τον τρόπο επίτευξής τους. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί απαραίτητη τη θέσπιση ρυθμιστικών μέσων πριν από την εγκαθίδρυση ενός συστήματος διαχωρισμού στην πηγή ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη των εν λόγω στόχων.

4.2. Οικονομικά μέσα

63. Η Επιτροπή ζητεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μέσα που συγκεκριμένα προωθούν την ανακύκλωση των αποβλήτων. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη συμφωνία της.

4.3. Στατιστικές αποβλήτων

64. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη λύπη της για τα περιορισμένα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία για τα απόβλητα σε κοινοτικό επίπεδο. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η στατιστική βάση μπορεί να βελτιωθεί με την καλύτερη συνεργασία σε επίπεδο τοπικών και περιφερειακών αρχών.

4.4. Άλλα διαχειριστικά μέσα

65. Σύμφωνα με την επανεξέταση, τα κράτη μέλη έχουν καταρτίσει περιορισμένης κλίμακας εθνικά σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων. Τα σχέδια αυτά θα αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι αυτός ο τρόπος οργάνωσης είναι εξαιρετικός προκειμένου να διασφαλισθεί ότι λαμβάνονται υπόψη οι τοπικές και περιφερειακές συνθήκες τόσο κατά την προπαρασκευή όσο και κατά την εφαρμογή των σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων. Συνεπώς, η υιοθέτηση σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων αποτελεί πεδίο που θα συνεχίσει να υπόκειται στην αρχή της επικουρικότητας.

66. Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να υπογραμμίσει την ανάγκη διασαφήνισης του μελλοντικού ρόλου των σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων. Η έλλειψη ορισμού του ρόλου που θα πρέπει να διαδραματίσει το σημαντικό αυτό μέσο στην στρατηγική διαχείρισης των αποβλήτων μπορεί να οδηγήσει στο να του δοθεί πολύ χαμηλή προτεραιότητα. Εάν οι μελλοντικοί στόχοι για την ανάκτηση και την ανακύκλωση επιτευχθούν, τότε η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί απαραίτητο να καταρτίσουν οι αρμόδιες αρχές ένα ικανοποιητικό σχέδιο και να διαθέσουν τα κατάλληλα ρυθμιστικά μέσα για την εφαρμογή του. Όπως σημειώνει η Επιτροπή, τούτο θα έχει αντίκτυπο στη συμμόρφωση με τις αρχές της εγγύτητας και της αυτάρκειας.

67. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί εξάλλου με την ανάγκη ουσιαστικού ελέγχου και συμμόρφωσης με τις υφιστάμενες σχετικές ρυθμίσεις.

5. Παράγοντες

68. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για την άποψη της Επιτροπής ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη θέσπιση υγιούς πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων. Ωστόσο, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι στην επανεξέταση δεν γίνεται σαφές ότι κατανοείται πλήρως ο κεντρικός ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε όλα τα τμήματα του συστήματος διαχείρισης των αποβλήτων και, κατά συνέπεια, το σύστημα δεν περιλαμβάνει προτάσεις για πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη των στόχων.

6. Σχόλια σχετικά με τα συμπεράσματα της στρατηγικής

69. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρωτοβουλία της Επιτροπής να προτείνει μια νέα στρατηγική διαχείρισης των αποβλήτων. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει ότι υφίσταται ανάγκη αναθεώρησης της στρατηγικής και ιδίως διασφάλισης της ουσιαστικότερης εφαρμογής των σχετικών πολιτικών.

70. Η Επιτροπή των Περιφερειών είναι έτοιμη να συνεργαστεί με την Επιτροπή προκειμένου να ενισχυθεί η εν λόγω εφαρμογή, μεταξύ άλλων, με τη βελτίωση της συνεκτικότητας μεταξύ πολιτικής διαχείρισης των αποβλήτων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και σε κοινοτικό επίπεδο.

Βρυξέλλες, 16 Ιανουαρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA

() SEC(89) 934 τελικό της 18. 9. 1989.

() ΕΕ αριθ. C 122 της 18. 5. 1990, σ. 2.

() ΕΕ αριθ. C 72 της 13. 3. 1991, σ. 34.

() ΕΕ αριθ. C 128 της 9. 5. 1994, σ. 471.

() ΕΕ αριθ. L 194 της 25. 7. 1975, σ. 39.

() ΕΕ αριθ. L 78 της 26. 3. 1991, σ. 32.

() ΕΕ αριθ. L 30 της 6. 2. 1993, σ. 1.