A4-0158/95

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για τους προσανατολισμούς της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Βαλτικές Χώρες (SEC(94)1747 - C4-0011/95)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 25ης Οκτωβρίου 1994 προς το Συμβούλιο σχετικά με τους προσανατολισμούς της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Βαλτικές Χώρες (SEC(94)1747 - C4-0011/95),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Καννών, στις 26 και 27 Ιουνίου 1995, σχετικά με τη συνεργασία στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 1995 σχετικά με την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της περιφέρειας της Βαλτικής Θάλασσας,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 13ης Ιουλίου 1994 προς το Συμβούλιο με τίτλο «Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες και η μελλοντική πορεία: μια στρατηγική προετοιμασίας των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης για την προσχώρηση» (CΟΜ(94)0320) και το έγγραφο της Επιτροπής της 27ης Ιουλίου 1994 που αποτελεί συμπλήρωμα αυτής της ανακοίνωσης (COM(94)0361),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 30ής Νοεμβρίου 1994 σχετικά με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προετοιμασία της προσχώρησης των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσσεν (9-10 Δεκεμβρίου 1994) ((ΕΕ C 363 της 19.12.1994, σελ. 16)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Φεβρουαρίου 1994 σχετικά με το Καλίνινγκραντ, ένα ρωσικό θύλακα στην περιοχή της Βαλτικής: Η κατάσταση και οι προοπτικές από την ευρωπαϊκή σκοπιά ((ΕΕ C 61 της 28.02.1994, σελ. 74)),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης τον Ιούνιο του 1993 και του Έσσεν το Δεκέμβριο του 1994 σχετικά με τη στρατηγική προσχώρησης των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων και της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής (Α4-0158/95),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι προς το συμφέρον ολόκληρης της Ένωσης να συμβάλει στην ευνοϊκή και σταθερή πολιτική, οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Πολωνίας, των τριών κρατών της Βαλτικής, καθώς και των περιοχών Καλίνινγκραντ και Αγίας Πετρούπολης στη βορειοδυτική Ρωσία, και ταυτόχρονα να ξαναγίνουν τα κράτη αυτά σημαντικοί πρωταγωνιστές της ανάπτυξης και της στενότερης συνεργασίας στην Ευρώπη,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Βαλτική Θάλασσα περιβάλλεται από εννέα κράτη, ότι τέσσερα από αυτά είναι κράτη μέλη της Ένωσης, ότι η Πολωνία συνδέεται με την Ένωση με συμφωνία σύνδεσης και συνεργασίας και θα την ακολουθήσουν σύντομα η Εσθονία, η Λεττονία και η Λιθουανία, ότι το ένατο κράτος, η Ρωσία, δεν είναι μέλος της Ένωσης αλλά έχει συνάψει με αυτή συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας ((Η συμφωνία εταιρικής σχέσης με τη Ρωσία δεν έχει επικυρωθεί ακόμη.)),

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμβάθυνση της περιφερειακής συνεργασίας πολλαπλασιάζει την ισχύ και την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων της Ένωσης και ότι αυτή η διαπίστωση ισχύει τόσο για την πολιτική της Ένωσης όσον αφορά τη Βαλτική όσο και για την εταιρική της σχέση με την περιφέρεια της Μεσογείου,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε αυτήν την οικονομική μεταβατική περίοδο, οι ελεύθερες συναλλαγές, η πρόσβαση στις αγορές και η οικονομική, κοινωνική και οικολογική ανάπτυξη είναι αποφασιστικής σημασίας για την κάλυψη των διαφορών του βιοτικού επιπέδου μεταξύ του δυτικού και του ανατολικού τμήματος της Ευρώπης,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κάθε είδους ρυπάνσεις, οι οποίες αυτές καθαυτές αποτελούν προϊόν της υποβάθμισης του περιβάλλοντος στην ξηρά, αποτελούν το μεγαλύτερο κίνδυνο για τη Βαλτική Θάλασσα και τις ακτές της,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κάτοικοι της περιφέρειας της Βαλτικής έχουν κοινή πολιτιστική κληρονομιά η οποία πρέπει να αποκατασταθεί και να ενεργοποιηθεί,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιφέρεια της Βαλτικής αποτελεί το μοναδικό μέρος του κόσμου όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χερσαία σύνορα με τη Ρωσία και ότι αυτή η κατάσταση της προσδίδει μία ιδιαίτερη διάσταση στον τομέα της ασφάλειας,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η σταθερότητα σε αυτήν την περιφέρεια πρέπει να οικοδομηθεί σε συνεργασία με τη Ρωσία και όχι κατά αυτής, και ότι ένας μηχανισμός διαρκούς ασφάλειας μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή μόνον στο πλαίσιο της συμμαχίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και σε συνεργασία με μια δημοκρατική Ρωσία,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Εσθονία, η Λεττονία, η Λιθουανία και η Πολωνία είναι ήδη συνδεδεμένοι εταίροι της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης και ότι όλα τα κράτη που βρέχονται από τη Βαλτική Θάλασσα συμμετέχουν στη Σύμπραξη του ΝΑΤΟ για την Ειρήνη,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική συνεργασία στην περιφέρεια της Βαλτικής χρειάζεται μια προσέγγιση περιφερειακού χαρακτήρα και οπουδήποτε η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί φυσικό εταίρο λόγω της μεγάλης πείρας της στον τομέα αυτό,

Η περιφέρεια της Βαλτικής Θάλασσας - Ένα έδαφος της νέας Ευρώπης

1. θεωρεί ότι η περιφέρεια της Βαλτικής Θάλασσας αποτελεί σημαντικό έδαφος της νέας Ευρώπης[semigr ] ως εκ τούτου, τάσσεται υπέρ μιας σύνολης πολιτικής της Ένωσης προς αυτήν προκειμένου να προωθηθούν η σταθερότητα, η δημοκρατία, η οικονομική, κοινωνική και οικολογική ανάπτυξη, ο σεβασμός των αρχών που αποτελούν ίδιον ενός κράτους δικαίου και να ενθαρρυνθεί η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση των υποψηφίων χωρών που είναι η Πολωνία και τα τρία κράτη της Βαλτικής, εν προκειμένω δε να στηριχθεί η στρατηγική τους για την προσχώρηση[semigr ]

2. εκφράζει ικανοποίηση για την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με τους προσανατολισμούς όσον αφορά την προσέγγιση της περιφέρειας της Βαλτικής Θάλασσας από την Ευρωπαϊκή Ένωση (SEC(94)1747)[semigr ]

3. εκφράζει ικανοποίηση για τη σύναψη ευρωπαϊκών συμφωνιών με τα τρία κράτη της Βαλτικής οι οποίες ορίζουν ότι τα τελευταία πρέπει στο εξής να περιληφθούν στη στρατηγική προσχώρησης της Ένωσης για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στα συμπεράσματα των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων της Κοπεγχάγης (Ιούνιος 1993) και του Έσσεν (Δεκέμβριος 1994) και ζητεί η προσχώρηση να βασισθεί στις δυνατότητες κάθε υποψήφιου κράτους[semigr ]

Δημιουργία πλαισίου ανάπτυξης

4. εκφράζει ικανοποίηση για τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ένωσης και των τριών κρατών της Βαλτικής και προτείνει το προσεχές στάδιο να συνίσταται στη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής ζώνης ελεύθερων συναλλαγών προκειμένου όλα τα κράτη που βρέχονται από τη Βαλτική Θάλασσα να συμμετάσχουν στο στίβο του ανταγωνισμού των ευρωπαϊκών αγορών και, επίσης, να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης[semigr ]

5. εκφράζει ικανοποίηση για την οικονομική που έχει χορηγήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι σήμερα για την ανάπτυξη αυτής της περιφέρειας μέσω των διαρθρωτικών ταμείων και των προγραμμάτων PHARE και TACIS[semigr ] πιστεύει ότι η μελλοντική ενίσχυση θα πρέπει να χρησιμεύσει κατά προτεραιότητα στη συνεργασία με τις κοινωνικές οργανώσεις και μεταξύ αυτών με στόχο τη δημιουργία δικαίων κοινωνικών συνθηκών, ενώ πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ανάπτυξη κράτους δικαίου, στις υλικές και πνευματικές υποδομές και στην προστασία του περιβάλλοντος στην εν λόγω περιφέρεια[semigr ]

6. πιστεύει ότι όλη η περιφέρεια της Βαλτικής Θάλασσας πρέπει να περιληφθεί στους σχεδιασμούς των διευρωπαϊκών δικτύων και επισημαίνει ότι η Via Baltica και ο διάδρομος μεταξύ του Ελσίνκι και της Αγίας Πετρούπολης έχουν αναγνωρισθεί ήδη ως σημαντικοί διάδρομοι στο πλαίσιο των εν λόγω δικτύων[semigr ]

7. υπογραμμίζει ότι είναι ανάγκη τα μεταφορικά και λιμενικά δίκτυα να υποβληθούν σε μία στρατηγική αξιολόγηση όσον αφορά τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον[semigr ]

8. υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα των επενδύσεων και των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων για την οικονομική ανάπτυξη της περιφέρειας[semigr ] επισημαίνει ειδικότερα τα θετικά αποτελέσματα της συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων στον τομέα της μεταφοράς γνώσεων, της γλωσσικής κατάρτισης και των πολιτιστικών ανταλλαγών και ζητεί να αναληφθούν ανάλογες προσπάθειες για την περαιτέρω κατάρτιση των δημοσίων υπαλλήλων, ιδιαίτερα στις πρώην κομμουνιστικές χώρες[semigr ]

Βιώσιμη ανάπτυξη στην ευρύτερη περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας

9. προτείνει, το πρόγραμμα της Ένωσης για την περιοχή της Βαλτικής να αποσκοπεί, κατά προτεραιότητα, στη διατήρηση του περιβάλλοντος[semigr ] να γίνεται μεγαλύτερη χρήση του προγράμματος LIFE για τα περιβαλλοντικά σχέδια, εφόσον είναι πλέον ανοικτό και σε προγράμματα που αφορούν τη συγκεκριμένη περιοχή[semigr ] υπενθυμίζει ότι το τμήμα του προγράμματος PHARE για τα περιβαλλοντικά μέτρα δεν είναι αρκετά επαρκές και πρέπει να ενισχυθεί, και υπογραμμίζει ότι τα εν λόγω μέτρα είναι δυνατό να υλοποιηθούν ενδεχομένως με τροποποιήσεις στις προτεραιότητες που έχουν τεθεί από τα υφιστάμενα προγράμματα της Ένωσης[semigr ]

10. ζητεί να τεθεί ως στόχος η απορρύπανση της Βαλτικής Θάλασσας και να εφαρμοσθεί το πρόγραμμα δράσης το οποίο είχε εκπονηθεί στο πλαίσιο της Επιτροπής του Ελσίνκι (HELCOM)[semigr ]

11. θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να συνεργασθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της για την επίτευξη πυρηνικής ασφάλειας στην περιοχή και για τη βελτίωση της πρόσβασης των παραθαλασσίων χωρών της Ανατολικής Ευρώπης σε λιγότερο ρυπαντικές και ασφαλέστερες ενεργειακές πηγές[semigr ]

Αποκατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς

12. προτείνει να ευνοήσει η Ένωση τις πολιτιστικές ανταλλαγές στην περιοχή, δεσμευόμενη ιδίως να αναπτύξει τις ανταλλαγές στον τομέα των μέσων ενημέρωσης[semigr ]

13. προτείνει να αυξηθεί η επιδότηση του προγράμματος «Ευρωπανεπιστήμια» και να διευρυνθεί ώστε να συμπεριλάβει την ανάπτυξη των πανεπιστημίων του Καλίνινγραντ και της Αγίας Πετρούπολης[semigr ] υπογραμμίζει ότι οι πόροι πρέπει να προέρχονται από τα προγράμματα TEMPUS/PHARE και TEMPUS/TACIS[semigr ]

Ασφάλεια των πολιτών

14. υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να δημιουργηθούν νομικές προϋποθέσεις στην περιφέρεια για την καταπολέμηση και την αντιμετώπιση των προβλημάτων λαθρεμπορίου και εγκληματικότητας[semigr ]

15. επικροτεί το γεγονός ότι η καταπολέμηση της εγκληματικότητας αποτελεί πλευρά της συνεργασίας στις ευρωπαϊκές συμφωνίες με την Εσθονία, τη Λεττονία και τη Λιθουανία[semigr ] τάσσεται υπέρ της διεύρυνσης της EUROPOL και προτείνει την ίδρυση περιφερειακού γραφείου της EUROPOL στην ανατολική ακτή της Βαλτικής Θάλασσας, π.χ. στη Ρίγα[semigr ]

16. φρονεί ότι πρέπει να φυλάσσονται καλύτερα τα θαλάσσια σύνορα και ότι πρέπει να ενισχυθεί η φρούρηση των ακτών της Βαλτικής, καθώς και να ενισχυθούν οι δράσεις για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου όπλων και ναρκωτικών[semigr ]

Θέσπιση διατάξεων περί κοινής ασφαλείας

17. θεωρεί ότι το σύμφωνο σταθερότητας επέτρεψε έναν εποικοδομητικό διάλογο μέσω της στρογγυλής τραπέζης της περιφέρειας της Βαλτικής[semigr ] υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητο να συνεχισθεί αυτός ο διάλογος στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ μέσω της πολιτικής της Ένωσης έναντι αυτής της περιοχής[semigr ]

18. υπογραμμίζει την ανάγκη επιτυχούς ένταξης των μειονοτήτων που ζουν στα κράτη της Βαλτικής, ιδίως των ρωσόφωνων κατοίκων τους[semigr ] επισημαίνει ότι το Συμβούλιο των Κρατών της Βαλτικής Θάλασσας (Σ.Κ.Β.Θ.) διαθέτει πλέον τον δικό του διαμεσολαβητή ο οποίος έχει ως αποστολή να φροντίζει για την ανάπτυξη της δημοκρατίας και τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου[semigr ]

19. καλεί όλα τα κράτη της Βαλτικής να προσχωρήσουν στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, και να αναγνωρίσουν τόσο το δικαίωμα της υποβολής ατομικών αιτήσεων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (άρθρο 25 της Σύμβασης) όσο και τη δεσμευτική νομοθεσία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (άρθρο 46 της Σύμβασης), και να εγγυηθούν την τήρηση των αρχών του κράτους δικαίου, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, περιλαμβανομένων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων[semigr ]

20. πιστεύει ότι η μείωση των στρατευμάτων που σταθμεύουν σήμερα στην περιοχή του Καλίνινγκραντ θα συνέβαλε ουσιαστικά στην επίτευξη σταθερότητας στην περιοχή και θα αποτελούσε σημαντικό βήμα για τη συμμετοχή του Καλίνινγκραντ στην περιφερειακή συνεργασία[semigr ]

21. επισημαίνει ότι οι περιοχές Καλίνιγκραντ, Καρελία, Αγ. Πετρούπολη και Κόλα συνιστούν ιδιαίτερη πρόκληση για μια ισόρροπη κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, και καλεί την Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τα συνεκτικά προβλήματα της μετατροπής του στρατιωτικού τομέα και της πυρηνικής ασφάλειας, να περιλάβει τις περιοχές αυτές στα κατάλληλα προγράμματα βοήθειας και συνεργασίας της ΕΕ[semigr ]

22. επιδοκιμάζει τη συμμετοχή των κρατών μελών και των συνδεδεμένων χωρών σε όλα τα συστήματα ασφαλείας στα οποία συμμετέχουν ήδη άλλα κράτη μέλη της ΕΕ αναγνωρίζοντας, ταυτόχρονα, τα δικαιώματα κάθε έθνους να αποφασίζει την πολιτική ασφάλειάς του[semigr ]

Προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας

23. φρονεί ότι το Συμβούλιο των Κρατών της Βαλτικής Θάλασσας και το Συμβούλιο της Θάλασσας Μπάρεντς αποτελούν σημαντικούς εταίρους συνεργασίας όσον αφορά την πολιτική της Ένωσης έναντι της περιφέρειας της Βαλτικής Θάλασσας, κυρίως διότι αποτελούν τη διασυνοριακή γέφυρα μεταξύ των κρατών μελών και των μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης[semigr ]

24. φρονεί ότι η οικονομική συνεργασία στην περιοχή της Βαλτικής πρέπει να έχει περιφερειακή βάση[semigr ] προτείνει, κατά συνέπεια, τη θέσπιση προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας προσαρμοσμένου στο σύνολο της περιοχής το οποίο να λαμβάνει υπόψη την πολυμερή και διαπεριφερειακή συνεργασία[semigr ]

25. προτείνει να διατεθεί μέρος των πόρων που διατίθενται για τα περιφερειακά προγράμματα της Ένωσης, επί τη βάσει κοινώς εφαρμόσιμων κανόνων, υπέρ της συνεργασίας με τις περιοχές της Βαλτικής[semigr ] ζητεί από την Επιτροπή Προϋπολογισμών να μελετήσει τους τρόπους αυτής της μεταφοράς πόρων στο πλαίσιο του υφιστάμενου συνολικού προϋπολογισμού[semigr ]

26. ζητεί από την Επιτροπή να διευρύνει και να εκσυγχρονίσει τη διακρατική συνεργασία στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE προκειμένου να την προσαρμόσει πλήρως στην εν λόγω περιοχή, και να ανοίξει το πρόγραμμα TACIS στα διασυνοριακά έργα[semigr ] προτείνει να αναπτυχθούν συγκεκριμένες μορφές συνεργασίας, να υπάρξει κοινός προγραμματισμός PHARE CBC των διαρθρωτικών ταμείων INTERRREG II και TACIS και να θεωρούνται τα θαλάσσια σύνορα ως επίσημα σύνορα σε όλα τα διασυνοριακά προγράμματα[semigr ]

Διακρατική συνεργασία

27. φρονεί ότι θα πρέπει να εγκατασταθούν σύντομα διπλωματικές αντιπροσωπείες της Ένωσης στις πρωτεύουσες των κρατών της Βαλτικής, διότι έχουν καθοριστική σημασία για την ανάπτυξη του διαλόγου με τις χώρες αυτές, την εποπτεία των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE, τη συμβολή για τη γνωριμία με την Ένωση και τη διάδοση των σχετικών με αυτήν πληροφοριών[semigr ]

28. προτείνει να αναθέσει η Ένωση σημαντικότερο ρόλο στο Σ.Κ.Β.Θ. σε ό,τι αφορά την επιλογή των προγραμμάτων και των προτεραιοτήτων για την περιοχή[semigr ] υποδεικνύει στην Επιτροπή να αξιοποιεί με καλύτερο τρόπο τις δραστηριότητες και τις αποφάσεις του Σ.Κ.Β.Θ. και πιστεύει ότι το τελευταίο πρέπει να συνεχίσει το διάλογό του με τους διεθνείς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς προκειμένου να βελτιωθεί ο συντονισμός μεταξύ των διαφόρων μορφών συνεργασίας[semigr ]

29. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή καθώς και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και των κρατών μελών του Συμβουλίου των Κρατών της Βαλτικής Θάλασσας.