Βρυξέλλες, 11.1.2005

SEC(2005) 11 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ' εφαρμογή του άρθρου 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών, 2004-2007

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ορίζει ότι τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο ενιαίο νόμισμα υποχρεούντο να υποβάλουν προγράμματα σταθερότητας στο Συμβούλιο και την Επιτροπή έως την 1η Μαρτίου 1999. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού το Συμβούλιο όφειλε να εξετάσει κάθε πρόγραμμα σταθερότητας με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 114 της συνθήκης (Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή). Βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, το Συμβούλιο, αφού εξέτασε το πρόγραμμα, εξέδωσε σχετική γνώμη. Σύμφωνα με τον κανονισμό, τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλουν ετήσιες επικαιροποιήσεις των προγραμμάτων σταθερότητας που δύνανται, επίσης, να εξετασθούν από το Συμβούλιο σύμφωνα με τις ίδιες διαδικασίες.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2003 καταγράφηκε έλλειμμα γενικής κυβέρνησης ύψους 3,2% του ΑΕΠ, το Συμβούλιο αποφάσισε στις 2 Ιουνίου 2004 ότι οι Κάτω Χώρες παρουσιάζουν υπερβολικό έλλειμμα και συνέστησε τη διόρθωση της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο έως το 2005. Συγκεκριμένα, έγινε η σύσταση τα διορθωτικά μέτρα που θα ληφθούν μέχρι το 2005 να είναι κυρίως διαρθρωτικού χαρακτήρα και να ισοδυναμούν, τουλάχιστον, με 0,5% του ΑΕΠ. Στη συνεδρίαση της 21ης Οκτωβρίου 2004 το Συμβούλιο Ecofin επανεξέτασε τα μέτρα που έλαβαν οι Κάτω Χώρες και κατέληξε, βάσει της αξιολόγησης της Επιτροπής, στο συμπέρασμα ότι στη φάση εκείνη τα μέτρα φαίνονταν επαρκή για την εμπρόθεσμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Η Επιτροπή και το Συμβούλιο θα συνεχίσουν να παρακολουθούν την εκτέλεση των ληφθέντων μέτρων. Η αξιολόγηση του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας αποτελεί μέρος της συνεχούς αυτής παρακολούθησης.

Το πρώτο πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για την περίοδο 1999-2002 υποβλήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 1998 και εξετάσθηκε από το Συμβούλιο την 1η Δεκεμβρίου 1998. Έκτοτε υποβάλλονται κατ’ έτος επικαιροποιημένα προγράμματα, το πλέον πρόσφατο των οποίων υποβλήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2004. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε τεχνική αξιολόγηση του εν λόγω επικαιροποιημένου προγράμματος βασιζόμενες στα πορίσματα των δικών τους φθινοπωρινών οικονομικών προβλέψεων του 2004 αφού έλαβαν υπόψη τον Κώδικα Δεοντολογίας[2], την συμφωνηθείσα μεθοδολογία υπολογισμού της δυνητικής παραγωγής και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων, τις συστάσεις στους Γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής για την περίοδο 2003-2005 και τις αρχές που θεσπίζονται με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 27ης Νοεμβρίου 2002 για την ενίσχυση του συντονισμού των δημοσιονομικών πολιτικών, αρχές τις οποίες αναγνώρισε το Συμβούλιο[3]. Η αξιολόγηση έχει ως εξής:

- Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών του 2004, για την περίοδο 2004-2007, υποβλήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2004 αφού πρώτα εγκρίθηκε από την κυβέρνηση της χώρας. Οι πολυετείς προβλέψεις του επικαιροποιημένου προγράμματος απορρέουν κυρίως από τον προϋπολογισμό του 2005 ο οποίος υποβλήθηκε στο κοινοβούλιο της χώρας στις 21 Σεπτεμβρίου 2004[4] .Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα ανταποκρίνεται γενικά στις απαιτήσεις του «κώδικα δεοντολογίας όσον αφορά το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης». Καλύπτει όλους τους απαιτούμενους τομείς και παρέχει όλες τις υποχρεωτικές μεταβλητές, καθώς και τις περισσότερες από τις προαιρετικές εκτός από ορισμένα στοιχεία που αφορούν τη δυνητική παραγωγή.

- Το μακροοικονομικό σενάριο του επικαιροποιημένου προγράμματος προέρχεται από την υπηρεσία κεντρικού προγραμματισμού των Κάτω Χωρών (Centraal Plan Bureau - CPB). Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα βασίζεται στην παραδοχή μιας βαθμιαίας ανάκαμψης με αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ σε 1½% το 2005, και σε 2½% από το 2006 και μετά. Για την περίοδο 2004-2006, οι προβλέψεις όσον αφορά τις βασικές μεταβλητές πλησιάζουν αρκετά εκείνες που αναφέρονται στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής το 2004. Ωστόσο, από τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία για τις τιμές των βασικών εμπορευμάτων, των συναλλαγματικών ισοτιμιών και του όγκου των εμπορικών συναλλαγών συνάγεται ότι το μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος για τα έτη 2005 και 2006 είναι μάλλον αισιόδοξο. Oι παραδοχές, ιδίως όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη το 2005, φαίνονται ευνοϊκές. Οι παραδοχές όσον αφορά την ανάπτυξη της οικονομίας το 2007 φαίνονται εύλογες αν ληφθεί υπόψη η εκτιμώμενη δυνητική ανάπτυξη και η προσδοκία της βαθμιαίας μείωσης του αρνητικού κενού παραγωγής κατά τη διάρκεια της ανάκαμψης. Τα ποσοστά δυνητικής ανάπτυξης και του κενού παραγωγής όπως υπολογίζονται με βάση το μακροοικονομικό σενάριο του επικαιροποιημένου προγράμματος και την συμφωνηθείσα μεθοδολογία, φαίνονται εύλογα. Οι προβλέψεις του προγράμματος όσον αφορά τον πληθωρισμό κρίνονται ρεαλιστικές.

- Πρωταρχικός στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής του επικαιροποιημένου προγράμματος είναι η μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης, 3% του ΑΕΠ, έως το 2005. Προς τούτο, προβλέπεται η συγκέντρωση των προσπαθειών εξυγίανσης στα έτη 2004 και 2005. Τα διορθωτικά μέτρα για το 2005 συνολικά ισοδυναμούν με 0,5% του ΑΕΠ. Λαμβάνοντας υπόψη τον συνδυασμένο αντίκτυπο της δημοσιονομικής εξυγίανσης και της αναμενόμενης βαθμιαίας οικονομικής ανάκαμψης, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα μειωθεί από 3,0% του ΑΕΠ το 2004 σε 2,6% του ΑΕΠ το 2005, 2,1% του ΑΕΠ το 2006 και σε 1,9% του ΑΕΠ το 2007. Το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα αναμένεται ότι θα είναι μικρότερο καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς και ότι θα μειωθεί από 1,6% του ΑΕΠ το 2004 σε 1,2% του ΑΕΠ το 2005. Ωστόσο, αναμένεται ότι το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα δεν πρόκειται να βελτιωθεί περαιτέρω το 2006 και ότι, μάλιστα, θα επιδεινωθεί κάπως το 2007, οπότε θα σημειωθεί έλλειμμα ύψους 1,3% του ΑΕΠ. Όπως και στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, η δημοσιονομική στρατηγική βασίζεται, αφενός, στην εφαρμογή ανώτατων ορίων ως προς τις πραγματικές δαπάνες προκειμένου να τεθεί υπό έλεγχο η αύξηση των δαπανών και, αφετέρου, στον πιο μακροπρόθεσμο στόχο της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Ο δείκτης δημοσίων επενδύσεων αναμένεται ότι θα παραμείνει σταθερός κατά την περίοδο αναφοράς, σε επίπεδο κατά τι ανώτερο άνω του 3% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με τον μέσο όρο 2,4% του ΑΕΠ στην ΕΕ, το 2004.

- Οι δημοσιονομικές προβλέψεις του επικαιροποιημένου προγράμματος φαίνονται εύλογες ενώ οι αβεβαιότητες που περιβάλλουν τις προβλέψεις είναι γενικά ισορροπημένες. Ορισμένοι κίνδυνοι που συνδέονται με τις προβλέψεις για το έλλειμμα απορρέουν από τους κινδύνους των μακροοικονομικών προοπτικών. Επιπλέον, το δημοσιονομικό κόστος της συμφωνίας που συνάφθηκε μεταξύ κυβερνήσεως και κοινωνικών εταίρων στις 5 Νοεμβρίου 2004, δεν ενσωματώθηκε στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, ενώ η αβεβαιότητα όσον αφορά την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων σε τομείς όπως η υγεία και οι συντάξεις μπορεί, επίσης, να έχει ως συνέπεια την αύξηση του ελλείμματος. Ωστόσο, τους κινδύνους αυτούς μετριάζει ο θετικός αντίκτυπος των αυξημένων τιμών του πετρελαίου στα έσοδα από τις πωλήσεις φυσικού αερίου, καθώς και το γεγονός ότι οι παραδοχές όσον αφορά την ένταση φορολογίας της οικονομικής δραστηριότητας που χρησιμοποιούνται στο βασικό σενάριο του επικαιροποιημένου προγράμματος είναι επιφυλακτικές. Λαμβάνοντας υπόψη τον συσχετισμό κινδύνων και δημοσιονομικών στόχων, οι Κάτω Χώρες φαίνεται ότι θα διορθώσουν εγκαίρως την κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος έως το 2005 που αποτελεί την προθεσμία που έχει τάξει το Συμβούλιο. Εντούτοις, η πορεία που προβλέπεται όσον αφορά την δημοσιονομική εξυγίανση μετά την διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος δεν είναι φιλόδοξη, καθώς δεν εξασφαλίζει την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου της σχεδόν ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης εντός της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Εκτός αυτού, κατά την ίδια περίοδο (2006-2007), ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος δεν φαίνεται να προσφέρει αρκετό περιθώριο ασφαλείας ώστε το έλλειμμα να μην υπερβεί την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ υπό κανονικές συνθήκες μακροοικονομικών διακυμάνσεων.

- Στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπεται ότι ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ θα παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς 60% του ΑΕΠ, και ότι θα αυξηθεί από ποσοστό κατά τι ανώτερο 56% του ΑΕΠ το 2002 σε κάτι παραπάνω από 58% του ΑΕΠ και κατά τα τρία έτη της περιόδου 2005-2007. Ταυτόχρονα, η επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ αντισταθμίζει κατά μεγάλο μέρος τον ανοδικό αντίκτυπο των επίμονων ελλειμμάτων στον δείκτη χρέους. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει ότι οι προσαρμογές αποθεμάτων-ροών θα συντελέσουν κάπως στην αύξηση του χρέους την περίοδο 2005-2007 μετά τη μείωσή του την περίοδο 2000-2003 χάρη σε προσαρμογές αποθεμάτων-ροών οφειλόμενες στα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις. Ωστόσο, οι προσαρμογές θα είναι σχετικά περιορισμένες και συνολικά θα ανέλθουν σε λιγότερο από 0,5% του ΑΕΠ. Οι προβλέψεις αυτές πλησιάζουν αρκετά τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής το 2004. Οι κίνδυνοι του δείκτη χρέους αντιστοιχούν σε εκείνους των προβλέψεων ως προς το έλλειμμα και φαίνονται γενικά ισορροπημένοι.

- Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα επανεξετάζει εν συντομία το πρόγραμμα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης της κυβέρνησης το οποίο περιλαμβάνει διεξοδική αναμόρφωση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, συντάξεων και υγείας με στόχο τη βελτίωση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό. Περιγράφει επίσης σε γενικές γραμμές τον θετικό αντίκτυπο της μείωσης των φορολογικών βαρών στην απασχόληση και στην οικονομική δραστηριότητα. Συνολικά, αναμένεται ότι οι μεταρρυθμίσεις θα συμβάλουν στη βελτίωση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών των Κάτω Χωρών. Αλλά σε διάφορους τομείς, όπως η μεταρρύθμιση των συστημάτων υγείας και συντάξεων, υπάρχουν ορισμένες αμφιβολίες ως προς το πόσο αποτελεσματικά θα επηρεάσουν τα προτεινόμενα μέτρα την πραγματική συμπεριφορά των οικονομικών συντελεστών και κατά πόσο θα εξασφαλιστούν οι επιδιωκόμενες δημοσιονομικές οικονομίες. Επιπλέον, φαίνεται ότι ο θετικός δημοσιονομικός αντίκτυπος των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν τη δυνητική ανάπτυξη θα γίνει αισθητός κυρίως μετά την περίοδο που καλύπτει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα, ενώ ορισμένα από τα μέτρα που αυξάνουν βραχυπρόθεσμα τα καθαρά έσοδα ενδέχεται να μην αποδειχθούν ως τα καλύτερα από άποψη βελτίωσης της διάρθρωσης της οικονομίας, π.χ. η αύξηση του οριακού συντελεστή για τα χαμηλά έως μεσαία εισοδήματα.

- Οι Κάτω Χώρες βρίσκονται σε σχετικά ευνοϊκή θέση από άποψη μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών τους παρά το σημαντικό προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Ωστόσο, παρά τις συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις στους τομείς της κοινωνικής ασφάλισης, των συντάξεων και της υγείας, οι τρέχουσες πολιτικές της χώρας φέρουν ορισμένους κινδύνους βιωσιμότητας. Η στρατηγική που περιγράφεται στο πρόγραμμα βασίζεται κυρίως σε μέτρα που αποβλέπουν στην αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και στη συγκράτηση των δαπανών που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού. Λαμβάνοντας υπόψη την προβλεπόμενη αύξηση του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων, η εφαρμογή περαιτέρω μεταρρυθμίσεων που θα μεταβάλουν τις τάσεις στον τομέα των δαπανών που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού και θα αυξήσουν περισσότερο τα ποσοστά συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό αποτελεί βασικό παράγοντα για την εξασφάλιση βιωσιμότητας μακροπρόθεσμα.

- Συνολικά, οι οικονομικές πολιτικές που περιγράφονται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα συμβαδίζουν εν μέρει με τους Γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής για τη συγκεκριμένη χώρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών. Το δημοσιονομικό πλαίσιο με τα ανώτατα όρια δαπανών τηρείται ενώ η δημοσιονομική προσαρμογή για τη διόρθωση της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος βρίσκεται υπό εξέλιξη. Ωστόσο, η αναμενόμενη μείωση του ονομαστικού ελλείμματος το 2006 και ιδίως το 2007 είναι μάλλον βραδεία ενώ το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα δεν πρόκειται να μειωθεί κατά τουλάχιστον 0,5% του ΑΕΠ κατ' έτος. Πέραν αυτού, δεν προβλέπεται η επίτευξη σχεδόν ισοσκελισμένης ή πλεονασματικής δημοσιονομικής θέσης εντός του χρονικού ορίζοντα του επικαιροποιημένου προγράμματος.

- Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση, συνιστάται στις Κάτω Χώρες να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσουν την επίτευξη σχεδόν ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης και να τη διατηρήσουν μετά τη διόρθωση της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολής) | ΠΣ Νοεμ. 2004 | 1¼ | 1½ | 2½ | 2½ |

COM | 1,4 | 1,7 | 2,4 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Οκτ. 2003 | 1 | 2½ | 2½ | 2½ |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Νοεμ. 2004 | 1¼ | 1¼ | 1½ | 1½ |

COM | 1,2 | 1,3 | 1,4 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Oκτ. 2003 | 1,5 | 1½ | 1½ | 1½ |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοεμ. 2004 | -3,0 | -2,6 | -2.1 | -1,9 |

COM | -2,9 | -2,4 | -2,1 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Oκτ. 2003 | -2,3 | -1,6 | -0,9 | -0,6 |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοεμ. 2004 | -0,1 | 0,3 | 0,7 | 0,8 |

COM | 0,0 | ½ | 0.9 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Oκτ. 2003 | 0,6 | 1,2 | 1,8 | 2,1 |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοεμ. 20041 | -1,6 | -1,2 | -1,2 | -1,3 |

COM | -1,4 | -1,0 | -1,0 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Oκτ. 20031 | -0,7 | -0,3 | -0,2 | -0,2 |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοεμ. 2004 | 56,3 | 58,1 | 58,6 | 58,3 |

COM | 55,7 | 58 | 58,4 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Oκτ. 2003 | 54, 5 | 53,7 | 53,0 | 52,2 |

1Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει των στοιχείων που περιέχονται στο πρόγραμμα. Πηγές: Προγράμματα σταθερότητας (ΠΣ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής το 2004 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. Τα προβλεπόμενα ποσοστά ανάπτυξης που αναφέρονται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα έχουν στρογγυλοποιηθεί στο πλησιέστερο τέταρτο εκατοστιαίας μονάδας. |

Με βάση την αξιολόγηση αυτή, η Επιτροπή εξέδωσε τη συνημμένη σύσταση για γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών και τη διαβιβάζει στο Συμβούλιο.

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ' εφαρμογή του άρθρου 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών, 2004-2007

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

Στις [18 Ιανουαρίου] 2005 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για την περίοδο 2004-2007. Το πρόγραμμα ανταποκρίνεται γενικά στις απαιτήσεις του αναθεωρημένου «κώδικα δεοντολογίας» όσον αφορά το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης.

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ από 1% το 2004 θα φθάσει το 1½% το 2005 και το 2½% κατά μέσο όρο για το υπόλοιπο της περιόδου του προγράμματος. Το σενάριο αυτό φαίνεται ότι αντικατοπτρίζει μάλλον ευνοϊκές παραδοχές όσον αφορά την ανάπτυξη με βάση τις πρόσφατες τάσεις στις τιμές των βασικών εμπορευμάτων, στις συναλλαγματικές ισοτιμίες και στους αντίστοιχους όγκους εμπορικών συναλλαγών. Οι προβλέψεις του προγράμματος όσον αφορά τον πληθωρισμό κρίνονται ρεαλιστικές.

Στις 2 Ιουνίου 2004, το Συμβούλιο αποφάσισε ότι οι Κάτω Χώρες παρουσίαζαν υπερβολικό έλλειμμα και συνέστησε τη διόρθωση της κατάστασης αυτής έως το 2005. Ακολουθώντας τη σύσταση αυτή, πρωταρχικός στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι η μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης, 3% του ΑΕΠ, έως το 2005. Προς τούτο, προβλέπεται η συγκέντρωση των προσπαθειών εξυγίανσης στα έτη 2004 και 2005. Η δημοσιονομική στρατηγική περιλαμβάνει, επίσης, την εφαρμογή ανώτατων ορίων για τις πραγματικές δαπάνες προκειμένου να τεθεί υπό έλεγχο η αύξηση των δαπανών, καθώς και τον πιο μακροπρόθεσμο στόχο της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Ταυτόχρονα, η πραγματοποίηση σημαντικών δημόσιων επενδύσεων θα συνεχιστεί, πράγμα το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα ότι ο μέσος δείκτης δημοσίων επενδύσεων κατά την περίοδο αναφοράς θα υπερβεί κατά τι το 3% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με μέσο όρο 2,4% του ΑΕΠ στην ΕΕ, το 2004.

Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος φαίνονται ισορροπημένοι σε γενικές γραμμές. Συγκεκριμένα, τους κινδύνους που πηγάζουν από το μακροοικονομικό σενάριο και το δημοσιονομικό κόστος της συμφωνίας μεταξύ κυβερνήσεως και κοινωνικών εταίρων, της 5ης Νοεμβρίου 2004, αντισταθμίζει σε μεγάλο βαθμό ο θετικός αντίκτυπος των αυξημένων τιμών του πετρελαίου στα έσοδα από τις πωλήσεις φυσικού αερίου, καθώς και οι επιφυλακτικές παραδοχές όσον αφορά την ένταση φορολογίας της οικονομικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια της ανάκαμψης. Με βάση αυτή την εκτίμηση κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται μεν επαρκής για τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2005, αλλά δεν φαίνεται να προσφέρει αρκετό περιθώριο ασφαλείας ώστε το έλλειμμα να μην υπερβεί την τιμή αναφοράς υπό κανονικές συνθήκες μακροοικονομικών διακυμάνσεων κατά τα επόμενα έτη. Επίσης, δεν φαίνεται να εξασφαλίζει την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δηλαδή σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση, εντός της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα.

Ο δείκτης χρέους εκτιμάται ότι το 2004 ανήλθε σε 56,3% του ΑΕΠ, δηλαδή κάτω από την τιμή αναφοράς 60% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο δείκτης χρέους θα αυξηθεί κατά δύο εκατοστιαίες μονάδες κατά την περίοδο του προγράμματος.

Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος θέτει τις Κάτω Χώρες σε σχετικά ευνοϊκή θέση από άποψη μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών τους παρά το σημαντικό προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Λαμβάνοντας υπόψη την προβλεπόμενη αύξηση του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων και την έλλειψη περαιτέρω δημοσιονομικής εξυγίανσης που να οδηγεί σε σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική δημοσιονομική θέση μεσοπρόθεσμα, η εφαρμογή περαιτέρω μεταρρυθμίσεων που θα μεταβάλουν τις τάσεις στον τομέα των δαπανών που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού και θα αυξήσουν περισσότερο τα ποσοστά συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό θα μειώσει μακροπρόθεσμα τους κινδύνους βιωσιμότητας.

Οι οικονομικές πολιτικές που περιγράφονται στο πρόγραμμα συμβαδίζουν εν μέρει με τους Γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής για τη συγκεκριμένη χώρα, στον τομέα των δημόσιων οικονομικών. Το δημοσιονομικό πλαίσιο με τα ανώτατα όρια δαπανών τηρείται ενώ η δημοσιονομική προσαρμογή για τη διόρθωση της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος βρίσκεται υπό εξέλιξη. Ωστόσο, η αναμενόμενη μείωση του ονομαστικού ελλείμματος το 2006 και ιδίως το 2007 είναι μάλλον βραδεία ενώ το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα δεν πρόκειται να πλησιάσει τον μεσοπρόθεσμο στόχο της επίτευξης σχεδόν ισοσκελισμένης θέσης μετά το 2005.

* * *

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση, συνιστάται στις Κάτω Χώρες να συνεχίσουν τις προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η μείωση του ελλείμματος κάτω από 3% του ΑΕΠ έως το 2005 και να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την επίτευξη σχεδόν ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης και κατά τα επόμενα έτη.

Βασικές προβλέψεις από το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ (%) Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ)1 Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | -0,9 2,2 -3,2 -0,3 -1,9 54,1 | 1¼ 1¼ -3,0 -0,1 -1,6 56,3 | 1½ 1¼ -2,6 0,3 -1,2 58,1 | 2½ 1½ -2,1 0,7 -1,2 58,6 | 2½ 1½ -1,9 0,8 -1,3 58,3 |

1 Οι υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής βασίζονται στην εφαρμογή της κοινής μεθόδου στα στοιχεία που παρέχονται στο πρόγραμμα. |

[1] ΕΕ L 209, της 2.8.1997. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Αναθεωρημένη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης, που εγκρίθηκε στο Συμβούλιο Ecofin στις 10.7.2001.

[3] COM(2002) 668 τελικό, 27.11.2002.

[4] Ο προϋπολογισμός του 2005 εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο με διάφορες τροποποιήσεις που δεν είχαν αισθητό αντίκτυπο στους κύριους δημοσιονομικούς δείκτες.

[5] ΕΕ L 209, της 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.