Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή στα κράτη μέλη της οδηγίας 82/501/EΟΚ της 24ης Ιουνίου 1982 περί του κινδύνου ατυχημάτων μεγάλης εκτάσεως τον οποίο περικλείουν ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες για την περίοδο 1997-1999

(2002/C 28/01)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η οδηγία 82/501/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1982, περί του κινδύνου ατυχημάτων μεγάλης εκτάσεως τον οποίον περικλείουν ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες(1) (κοινώς γνωστή ως οδηγία Seveso) αποσκοπεί στην πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων που σχετίζονται με επικίνδυνες ουσίες και στον περιορισμό των επιπτώσεών τους στον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Σύμφωνα με την οδηγία, οι βιομηχανικοί φορείς, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή υποχρεούνται να λάβουν ορισμένα μέτρα.

Το άρθρο 18 της οδηγίας πρόβλεπε ότι τα κράτη μέλη και η Επιτροπή ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τις αποκτώμενες εμπειρίες όσον αφορά την πρόληψη ατυχημάτων μεγάλης εκτάσεως και τον περιορισμό των συνεπειών τους· πέντε χρόνια μετά την κοινοποίηση της οδηγίας, η Επιτροπή έπρεπε να υποβάλει στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της με βάση την ανταλλαγή αυτή πληροφοριών.

Στις 18 Μαΐου 1988, η Επιτροπή υπέβαλε την πρώτη έκθεσή της(2) σχετικά με την εφαρμογή στα κράτη μέλη της οδηγίας Seveso.

Με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ του Συμβουλίου(3) αντικαταστάθηκε το άρθρο 18 της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ και καθιερώθηκε νέα απαίτηση βάσει της οποίας η Επιτροπή έχει την υποχρέωση να εκπονεί μία έκθεση ανά τριετία αρχίζοντας από την περίοδο 1994/1996.

Σύμφωνα με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ, η έκθεση αυτή συντάσσεται με βάση ερωτηματολόγιο ή περίγραμμα καταρτιζόμενο από την Επιτροπή και η Επιτροπή δημοσιεύει έκθεση της Κοινότητας σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας μέσα σε εννέα μήνες από την παραλαβή των εκθέσεων από τα κράτη μέλη.

Στις 12 Οκτωβρίου 1999, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση(4) για την περίοδο 1994-1996. Το παρόν κείμενο είναι η έκθεση για την περίοδο 1997-1999.

Η οδηγία 82/501/ΕΟΚ καταργήθηκε από τις 3 Φεβρουαρίου 1999 και αντικαταστάθηκε από την οδηγία 96/82/ΕΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 4 της δεύτερης, ο τρόπος υποβολής εκθέσεων παραμένει αμετάβλητος. Η έκθεση καλύπτει την οδηγία Seveso I και έχουν επίσης προστεθεί, όποτε είναι διαθέσιμες, πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας Seveso II. Οι εκθέσεις υποβάλλονται σύμφωνα με το τροποποιημένο σχέδιο εντύπου (βλέπε 4.1.1).

Η παρούσα έκθεση αρχίζει με μια γενική επισκόπηση των βασικών υποχρεώσεων που απορρέουν από την οδηγία Seveso και στη συνέχεια περιγράφει συνοπτικά τις τροποποιήσεις στην οδηγία αυτή. Περιλαμβάνει επίσης πληροφορίες σχετικά με τη νέα οδηγία Seveso II που αντικατέστησε την αρχική οδηγία Seveso από τις 3 Φεβρουαρίου 1999 (κεφάλαιο 2).

Το επόμενο τμήμα της έκθεσης καλύπτει τη μεταφορά των διατάξεων της οδηγίας Seveso και των τροποποιήσεών της στις εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις στα επιμέρους κράτη μέλη (κεφάλαιο 3).

Το κεφάλαιο 4 αρχίζει με τα ερωτηματολόγια που χρησιμοποιήθηκαν για την περίοδο 1997-1999 και στη συνέχεια αναφέρεται στις συγκεκριμένες καταστάσεις στα κράτη μέλη.

Τα επόμενα κεφάλαια καλύπτουν το έργο της επιτροπής των αρμοδίων αρχών (κεφάλαιο 5) και άλλες δραστηριότητες της Επιτροπής κατά την περίοδο 1997-1999, όπως τη συλλογή δεδομένων σχετικά με ατυχήματα και τη διάδοση πληροφοριών, οι οποίες αναλήφθηκαν από το Γραφείο κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων (ΓΚΜΑ), καθώς και δραστηριότητες όπως συναντήσεις ανταλλαγής απόψεων, σεμινάρια και διασκέψεις (κεφάλαιο 6).

Η έκθεση τελειώνει με μια σύνοψη στην οποία γίνεται προσπάθεια σύγκρισης της κατάστασης που επικρατεί στα διάφορα κράτη μέλη (κεφάλαιο 7).

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη διαβίβασαν πληροφορίες που αφορούν το χρονικό διάστημα πέραν του 1999. Όπου χρησιμοποιούνται πληροφορίες που αφορούν το χρονικό διάστημα πέραν του 1999, αυτό αναφέρεται σαφώς και, ως εκ τούτου, στην έκθεση, σε περιορισμένο βαθμό, σχολιάζεται η κατάσταση που αφορά το χρονικό διάστημα μετά το 1999.

2. Η ΟΔΗΓΙΑ SEVESO

2.1. Γενική επισκόπηση των βασικών υποχρεώσεων που απορρέουν από την οδηγία Seveso

Η οδηγία Seveso ισχύει τόσο για υφιστάμενες βιομηχανικές δραστηριότητες, δηλαδή δραστηριότητες που είχαν ξεκινήσει πριν από τις 8 Ιανουαρίου 1984, όσο και για νέες βιομηχανικές δραστηριότητες, δηλαδή δραστηριότητες που ξεκίνησαν μετά τις 8 Ιανουαρίου 1984.

Η οδηγία προβλέπει δύο τύπους υποχρεώσεων:

- Γενικές υποχρεώσεις σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 4 σχετικά με μέτρα ασφαλείας και μέτρα για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις των κατηγοριών που καλύπτονται από τα παραρτήματα I και IV ή από το παράρτημα II (πρώτη στήλη).

- Ειδικές υποχρεώσεις σχετικές με εγκαταστάσεις που καλύπτονται από τα παραρτήματα I και III ή το παράρτημα II (δεύτερη στήλη).

Στις ειδικές υποχρεώσεις περιλαμβάνονται τα κάτωθι τρία ιδιαίτερα σημεία:

- Κοινοποίηση από τον κατασκευαστή - μέσω της έκθεσης ασφαλείας και του εσωτερικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης - στις αρμόδιες αρχές, των πληροφοριών που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας, δηλαδή πληροφορίες σχετικά με ουσίες, πληροφορίες για τις εγκαταστάσεις και πληροφορίες σχετικά με πιθανά ατυχήματα μεγάλης έκτασης.

- Εκπόνηση από τις υπεύθυνες αρχές σχεδίων δράσης έκτακτης ανάγκης εκτός εγκαταστάσεων (άρθρο 7 παράγραφος 1), που αναφέρονται στο τμήμα 2 παρακάτω ως εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης.

- Παροχή, σε άτομα που είναι πιθανόν να θιγούν από μεγάλο ατύχημα, πληροφοριών σχετικά με μέτρα ασφαλείας και οδηγιών σχετικά με το τι θα πρέπει να κάνουν σε περίπτωση ατυχήματος (άρθρο 8 παράγραφος 1).

Η οδηγία Seveso προβλέπει επίσης ότι οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εκτελούν επιθεωρήσεις ή να λαμβάνουν και άλλα μέτρα ελέγχου ανάλογα με το είδος της υπόψη δραστηριότητας (άρθρο 7 παράγραφος 2).

Σε περίπτωση μεγάλου ατυχήματος, ο φορέας εκμετάλλευσης πρέπει να ενημερώνει σχετικά αμέσως τις αρμόδιες αρχές και να τους παρέχει κάθε δυνατή σχετική πληροφορία. Οι αρμόδιες αρχές, με τη σειρά τους, πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή και να αποστέλλουν έκθεση σχετικά με το ατύχημα. Η υποχρέωση αυτή αναφέρεται στα άρθρα 10 και 11 της οδηγίας.

2.2. Τροποποιήσεις της οδηγίας Seveso

2.2.1. Οδηγία 87/216/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Μαρτίου 1987(5)

Η πρώτη αυτή αναθεώρηση της οδηγίας Seveso περιοριζόταν στη διόρθωση και διευκρίνιση ορισμένων σημείων και κατωτέρων ορίων στα παραρτήματα I, II και III της εν λόγω οδηγίας. Στόχος ήταν να αποφευχθούν αποκλίνουσες ερμηνείες του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας, εξασφαλίζοντας τοιουτοτρόπως τη συνεκτικότερη και αποτελεσματικότερη εφαρμογή της από πλευράς κρατών μελών.

Η μείωση των κατωτέρων επιπέδων ποσοτήτων στα παραρτήματα II και III θεωρήθηκε αναγκαία προκειμένου να καταστούν αυστηρότερες οι διατάξεις της οδηγίας σε ό,τι αφορά βιομηχανικές δραστηριότητες στις οποίες εμπλέκονται ιδιαζόντως επικίνδυνες ουσίες, όπως το χλώριο, το φωσγένιο ή ο ισοκυανικός μεθυλεστέρας.

Άλλες τροποποιήσεις αφορούσαν τη συμπερίληψη του υγρού οξυγόνου και του τριοξειδίου του θείου και τον πληρέστερο ορισμό ορισμένων ουσιών ή ομάδων ουσιών.

2.2.2. Οδηγία 88/610/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 1988(6)

Η δεύτερη τροποποίηση της οδηγίας Seveso, η οποία έγινε μετά την πυρκαγιά που ξέσπασε στους αποθηκευτικούς χώρους της εταιρείας Sandoz στη Βασιλεία της Ελβετίας την 1η Νοεμβρίου 1986, αποσκοπούσε να περιληφθεί σε αυτή και η χωριστή αποθήκευση των επικινδύνων ουσιών.

Η τροποποίηση αυτή οδήγησε στην εισαγωγή και ενός νέου καταλόγου επικινδύνων ουσιών (νέο παράρτημα II), καθώς και μιας νέας κατηγορίας ουσιών (οξειδωτικές ουσίες - τροποποίηση του παραρτήματος IV, μεταξύ άλλων).

Περαιτέρω, σε ένα νέο παράρτημα VII της οδηγίας(7), περιλήφθηκαν οι πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στο κοινό σε περίπτωση ατυχήματος.

2.2.3. Οδηγία 91/692/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 1991(8)

Η εν λόγω οριζόντια οδηγία-πλαίσιο σχετικά με την τυποποίηση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων που αφορούν την εφαρμογή ορισμένων οδηγιών για το περιβάλλον αντικατέστησε το άρθρο 18 της οδηγίας Seveso και εισήγαγε μια νέα απαίτηση βάσει της οποίας η Επιτροπή υποχρεούται να εκπονεί εκθέσεις ανά τριετία, αρχής γενομένης από την περίοδο 1994-1996.

2.3. Η νέα οδηγία Seveso II

Στις 9 Δεκεμβρίου 1996, το Συμβούλιο εξέδωσε την οδηγία 96/82/EΚ για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζομένων με επικίνδυνες ουσίες(9) (την οδηγία "Seveso II"). Η οδηγία, μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άρχισε να ισχύει στις 3 Φεβρουαρίου 1997.

Τα κράτη μέλη είχαν διορία δύο ετών προκειμένου να θέσουν σε ισχύ τις εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για συμμόρφωση με την οδηγία (περίοδος μεταφοράς της οδηγίας). Από τις 3 Φεβρουαρίου 1999 το αργότερο, οι υποχρεώσεις της οδηγίας κατέστησαν υποχρεωτικές για τη βιομηχανία, καθώς και για τις δημόσιες αρχές των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για τη μεταφορά και εφαρμογή της οδηγίας.

Η οδηγία Seveso II αντικατέστησε την αρχική οδηγία Seveso. Η αναθεώρηση αυτή της αρχικής οδηγίας Seveso δεν είχε τη μορφή τροποποίησης της πρώτης οδηγίας, αλλά ήταν μια τελείως νέα οδηγία, αφού είχαν γίνει σημαντικότατες αλλαγές και είχαν εισαχθεί στο κείμενο αυτό νέες έννοιες. Σε αυτές περιλαμβάνονταν η αναθεώρηση και διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής, η εισαγωγή νέων απαιτήσεων σχετικά με τα συστήματα διαχείρισης ασφαλείας, ο σχεδιασμός αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και χρήσεων γης, καθώς και η επί το αυστηρότερο διατύπωση των διατάξεων για τις επιθεωρήσεις που πρέπει να εκτελούν τα κράτη μέλη.

3. ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ SEVESO ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

3.1. Εισαγωγή

Η Επιτροπή έχει δύο καθήκοντα όσον αφορά τον έλεγχο της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας στα κράτη μέλη:

- να ελέγχει την ορθή και πλήρη μεταφορά των κοινοτικών οδηγιών στις εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις και

- να ελέγχει την εφαρμογή στην πράξη των εθνικών νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων στα κράτη μέλη.

Δυνάμει του άρθρου 226 της συνθήκης, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασία μέτρων για μη συμμόρφωση κατά κρατών μελών που δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους. Η διαδικασία αυτή αρχίζει με επίσημη προειδοποιητική επιστολή, ακολουθούμενη από αιτιολογημένη γνώμη με τελική κατάληξη την παραπομπή της υπόθεσης στο ΔΕΚ.

3.2. Κατάσταση σχετικά με καταγγελίες και παραβάσεις της οδηγίας Seveso II (κατάσταση το Σεπτέμβριο του 2001)

Η προθεσμία για τη μεταφορά έληγε στις 3 Φεβρουαρίου 1999. Η Επιτροπή χρειάστηκε να κινήσει ορισμένες διαδικασίες λήψης μέτρων κατά κρατών μελών για τη μη έγκαιρη συμμόρφωσή τους στην υποχρέωση μεταφοράς της οδηγίας για τους κινδύνους από μεγάλα ατυχήματα (Seveso II).

Ορισμένα κράτη μέλη παραπέμφθηκαν από την Επιτροπή στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, επειδή δεν έχουν ακόμη μεταφέρει πλήρως την οδηγία ή, εν πάση περιπτώσει, δεν έχουν κοινοποιήσει τα αναγκαία νομοθετικά μέτρα στην Επιτροπή (μη κοινοποίηση).

Το Σεπτέμβριο του 2001, αναμένονται οι αποφάσεις του δικαστηρίου για την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γερμανία και την Ιρλανδία για ατελή κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς της οδηγίας.

Περαιτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε επίσης, τον Ιούλιο του 2001, να παραπέμψει τη Γαλλία στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, λόγω ατελούς κοινοποίησης.

4. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

4.1. Ερωτηματολόγια

4.1.1. Τα ερωτηματολόγια για την περίοδο 1997-1999

Η διαδικασία που θεσπίζεται με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την κατάρτιση και επίσημη υιοθέτηση ερωτηματολογίου δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Αν και η οδηγία Seveso II τέθηκε υποχρεωτικά σε εφαρμογή στις 3 Φεβρουαρίου 1999 - δηλαδή κατά τη διάρκεια της καλυπτόμενης από την έκθεση περιόδου - είχε αποφασιστεί, για να διασφαλιστεί η συνεπής χρονικώς υποβολή εκθέσεως, να χρησιμοποιηθεί το τροποποιημένο σχέδιο εντύπου για το σύνολο της καλυπτόμενης από την έκθεση περιόδου. Το έντυπο αυτό σχεδιάστηκε ως έντυπο ανεπίσημης συγκέντρωσης πληροφοριών από τα κράτη μέλη κάθε χρόνο.

Τα κράτη μέλη ανέλαβαν να παράσχουν στην Επιτροπή πληροφορίες βάσει αυτής της τροποποιημένης μορφής εντύπου για τα έτη 1997-1999. Το χρησιμοποιηθέν ερωτηματολόγιο βρίσκεται στο παράρτημα I.

4.1.2. Απαντήσεις στα ερωτηματολόγια για την περίοδο 1997-1999

Οι απαντήσεις των κρατών μελών συνοψίζονται και παρουσιάζονται σε τρεις πίνακες, έναν για κάθε χρόνο, που βρίσκονται στα παραρτήματα.

Σημείωση:

Τα κενά πεδία σημαίνουν είτε ότι δεν δόθηκαν απαντήσεις, είτε ότι οι απαντήσεις δεν ανταποκρίνονταν απόλυτα στην τεθείσα ερώτηση. Στις περιπτώσεις αυτές, δίδονται περαιτέρω εξηγήσεις και διατυπώνονται συμπληρωματικά σχόλια στο επιμέρους κεφάλαιο που αφορά το κράτος μέλος.

4.2. Η κατάσταση στα κράτη μέλη

Αυτό και το επόμενο τμήμα βασίζονται στις πληροφορίες που περιέχονται στα ερωτηματολόγια και καλύπτουν την περίοδο 1997-1999.

Οι πληροφορίες για κάθε κράτος μέλος παρατίθενται κάτω από τους εξής τίτλους:

- Γενικές παρατηρήσεις (εφόσον κρίνονται απαραίτητες)

- Βασική εθνική νομοθεσία

- Αρχές

- Αρμόδιες αρχές

- Εκτελεστικές αρχές (όπου αναφέρονται)

- Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ)

- Κατά τόπους δραστηριότητες

- Εκθέσεις ασφαλείας

- Εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

- Νομικές ενέργειες/επίσημες απαιτήσεις

- Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

- Επιθεωρήσεις

- Ενημέρωση του κοινού

- Κοινοποίηση ατυχημάτων

- Παρατηρήσεις

4.2.1. Βέλγιο

Βασική εθνική νομοθεσία

Ομοσπονδιακό επίπεδο

Κεφάλαιο VI Ειδικότερα μέτρα σχετικά με εκθέσεις για ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες, τα οποία εισήχθησαν στο γενικό κανονισμό για την προστασία στην εργασία (RGPT) με το βασιλικό διάταγμα της 1ης Φεβρουαρίου 1985(10).

Νόμος της 21ης Ιανουαρίου 1987 για τους κινδύνους μεγάλων ατυχημάτων από ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες(11).

Περιφερειακό επίπεδο

Η οδηγία έχει ενταχθεί στα διάφορα συστήματα χορήγησης αδειών σε ταξινομημένες εγκαταστάσεις:

- Διάταγμα της 28ης Ιουνίου 1985 για την περιφέρεια της Φλάνδρας(12).

- Διάταγμα της 11ης Σεπτεμβρίου 1985 για την περιφέρεια της Βαλλονίας(13).

- Διάταγμα της 30ής Ιουλίου 1992 για την περιφέρεια των Βρυξελλών(14).

Αρμόδιες αρχές

Ομοσπονδιακό επίπεδο

Ομοσπονδιακό Υπουργείο Απασχόλησης και Εργασίας - Διοίκηση Εργασιακής Ασφάλειας - Διεύθυνση Χημικών Κινδύνων

Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εσωτερικών - Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας

Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών Υποθέσεων - Διοίκηση Ποιότητας και Ασφάλειας

Περιφερειακό επίπεδο

Υπουργείο της Φλαμανδικής Κοινότητας - Διοίκηση για το Περιβάλλον, τη Φύση, τη Γη και τη Διαχείριση Αποβλήτων (AMINAL)

Υπουργείο της Περιφέρειας της Βαλλονίας - Γενική Διεύθυνση Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (DGRNE)

Ινστιτούτο των Βρυξελλών για τη Διαχείριση του Περιβάλλοντος (IBGE)

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Στο Βέλγιο, στα τέλη του 1996, από το άρθρο 5 καλύπτονταν 85 τόποι, στα τέλη του 1997 και 1998 καλύπτονταν 89 και στα τέλη του 1999 καλύπτονταν 84 τόποι.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Το 1996, υποδείχθηκαν 266 δραστηριότητες ως ασκούμενες σε τόπους Seveso, αριθμός ο οποίος αυξήθηκε σε 293 το 1998 και έπεσε στις 289 το 1999.

Τα εν λόγω αριθμητικά δεδομένα αναφέρονται σε "εγκαταστάσεις" και, δεδομένου ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μια δραστηριότητα καλύπτει περισσότερες από μία εγκαταστάσεις, υπολογίζεται ότι ο αριθμός των δραστηριοτήτων είναι στην πραγματικότητα περίπου 20 % μικρότερος.

Οι περισσότερες εγκαταστάσεις συγκεντρώνονται σε μερικές πολύ μεγάλες χημικές εταιρείες και στα διυλιστήρια πετρελαίου της Αμβέρσας. Ο αριθμός των εγκαταστάσεων στους μεγάλους αυτούς τόπους μεταβάλλεται συνεχώς.

Την περίοδο 1994-1999, ο συνολικός αριθμός των τόπων παρέμεινε σταθερός, ενώ ο αριθμός των δραστηριοτήτων αυξήθηκε, οδηγώντας έτσι σε αύξηση του αριθμού των δραστηριοτήτων κατά τόπο, όπως φαίνεται από την κατωτέρω εικόνα:

Εικόνα 1

Αριθμός δραστηριοτήτων κατά τόπο στο Βέλγιο

>PIC FILE= "C_2002028EL.000701.TIF">

Εκθέσεις ασφαλείας

Όλες οι εκθέσεις ασφαλείας περιελάμβαναν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης ή παρέπεμπαν σε κάποιο εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Το ποσοστό των εκθέσεων ασφαλείας που εξετάστηκαν από τις αρμόδιες αρχές όσον αφορά την ασφάλεια και κρίθηκαν επαρκείς για σωστή διοικητική παρακολούθηση ήταν 92 % το 1996, 91 % το 1997, 90 % το 1998 και 100 % το 1999.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η διαπίστωση ότι, κατά την περίοδο αναφοράς, όπως και σε πολλά άλλα κράτη μέλη, το ποσοστό των τόπων για τους οποίους υπήρξαν επίσημα αιτήματα ή νομικές απαιτήσεις παρουσίασε αύξηση κατά την περίοδο 1994-1996 και στη συνέχεια μειώθηκε. Μια πιθανή εξήγηση μπορεί να είναι η αυξημένη μέριμνα στον έλεγχο των εκθέσεων ασφαλείας και, κατά συνέπεια, η βελτίωση της ποιότητας των εκθέσεων ασφαλείας, με τελικό αποτέλεσμα τη μείωση του αριθμού των επίσημων αιτημάτων και νομικών απαιτήσεων για τόπους Seveso.

Εικόνα 2

Αποδεκτές εκθέσεις ασφαλείας και τόποι με επίσημες απαιτήσεις

>PIC FILE= "C_2002028EL.000702.TIF">

Ο αριθμός των αναμενόμενων εκθέσεων ασφαλείας στο Βέλγιο αυξήθηκε την περίοδο 1994-1999 σε παρόμοια αναλογία με τον αριθμό δραστηριοτήτων, πράγμα που φαίνεται από το κόκκινο διάγραμμα (στα δεξιά) όπου εμφανίζεται σταθερή σχέση μεταξύ του αριθμού εκθέσεων ασφαλείας και δραστηριοτήτων. Ωστόσο, η σχέση μεταξύ του αριθμού των παραληφθεισών εκθέσεων ασφαλείας και του αριθμού των τόπων αυξήθηκε κατά την περίοδο 1994-1999. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί από το συνδυασμό δύο παραγόντων:

- σταθερότητα του αριθμού των τόπων και αυξημένος αριθμός δραστηριοτήτων

- στο Βέλγιο, μια έκθεση ασφαλείας μπορεί να συσχετιστεί με έναν τόπο ή δραστηριότητα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι εκθέσεις ασφαλείας σχετίζονται με τις δραστηριότητες.

Εικόνα 3

Παραληφθείσες εκθέσεις ασφαλείας κατά τόπους και δραστηριότητες

>PIC FILE= "C_2002028EL.000703.TIF">

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Το ποσοστό των τόπων με εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης αυξήθηκε από 69 % το 1997 σε 86 % το 1999.

Επιθεωρήσεις

Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, κάθε χρόνο, όλοι οι τόποι υπόκεινται σε επιθεώρηση.

Ενημέρωση του κοινού

Ο αριθμός των τόπων που έδωσαν πληροφορίες στο κοινό αυξήθηκε κατά την περίοδο 1994-1999, όπως και στα περισσότερα κράτη μέλη, και έφθασε το 86 % των τόπων, την υψηλότερη τιμή στην ΕΕ.

Στο Βέλγιο, οι πληροφορίες στο κοινό πρέπει να δίδονται όχι από τους φορείς εκμετάλλευσης αλλά από την Πολιτική Προστασία του Υπουργείου Εσωτερικών.

Εικόνα 4

Ποσοστό τόπων για τους οποίους έγινε ενημέρωση του κοινού

>PIC FILE= "C_2002028EL.000704.TIF">

4.2.2. Δανία

Βασική εθνική νομοθεσία

Διάταγμα αριθ. 520 του Υπουργείου Περιβάλλοντος, της 5ης Ιουλίου 1990, για την εκτίμηση της ασφάλειας σε σχέση με επικίνδυνες δραστηριότητες

Διάταγμα αριθ. 867 του Υπουργείου Εργασίας, της 13ης Οκτωβρίου 1994, για την εκτέλεση της εργασίας, όπως τροποποιήθηκε από το διάταγμα αριθ. 1017, της 17ης Δεκεμβρίου 1997

Δανική πράξη περί καταστάσεως ετοιμότητας αριθ. 1054, της 23ης Δεκεμβρίου 1992

Νόμος αριθ. 567, της 1ης Σεπτεμβρίου 1986, σχετικά με τη διοίκηση της δικαιοσύνης

Αρμόδιες αρχές

Υπουργείο Περιβάλλοντος, Οργανισμός Προστασίας του Περιβάλλοντος

Υπουργείο Εργασίας, Υπηρεσία Εργασιακού Περιβάλλοντος

Υπουργείο Δικαιοσύνης

Υπουργείο Εσωτερικών, Οργανισμός Διαχείρισης Εκτάκτων Καταστάσεων

Εκτελεστικές αρχές

Οργανισμός Προστασίας του Περιβάλλοντος

Συμβούλια Κομητειών

Δημοτικές Υπηρεσίες Διάσωσης και Κατάστασης Ετοιμότητας, Οργανισμός Διαχείρισης Εκτάκτων Καταστάσεων

Υπηρεσία Εργασιακού Περιβάλλοντος

Αστυνομία

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Ο αριθμός των τόπων που καλύπτονται από το άρθρο 5 στη Δανία μειώθηκε από 24 στα τέλη του 1994 σε 21 στα τέλη του 1996 και έφθασε τους 18 στα τέλη του 1999.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Στα τέλη του 1999, στους 18 τόπους υπήρχαν 24 ασκούμενες δραστηριότητες.

Εκθέσεις ασφαλείας

Οι δανικές αρμόδιες αρχές παρέλαβαν συνολικά 44 εκθέσεις ασφαλείας και δεν αναμένονται άλλες. 19 εκθέσεις ασφαλείας περιέχουν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Όλες οι εκθέσεις ασφαλείας εξετάστηκαν από την αρμόδια αρχή και κρίθηκαν επαρκείς.

Ο διδόμενος αριθμός είναι το σύνολο όλων των εκθέσεων ασφαλείας που παραλήφθηκαν από τους τόπους που καλύπτονται πραγματικά από την οδηγία μέχρι τώρα, συμπεριλαμβανομένων και ενημερωμένων εκδόσεων. Αυτό εξηγεί τον μεγάλο αριθμό εκθέσεων ασφαλείας.

Οι αρμόδιες αρχές διατύπωσαν επίσημες απαιτήσεις ή προέβησαν σε νομικές ενέργειες μετά από εξέταση της έκθεσης ασφαλείας σχετικά με τις υποχρεώσεις βάσει του άρθρου 7 παράγραφος. 1 τελευταία περίπτωση, για 16 τόπους.

Στη Δανία, ο όρος "επίσημες απαιτήσεις" ερμηνεύεται ως περιλαμβάνων αιτήσεις για παροχή περαιτέρω πληροφοριών πέραν των παραληφθεισών εκθέσεων ασφαλείας ή επιστολές με τις οποίες δίδεται εντολή στην εταιρεία να λάβει πρόσθετα μέτρα για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων.

Νομικές ενέργειες, με την έννοια της παραπομπής μιας εταιρείας στα δικαστήρια, στο πλαίσιο της επιβολής της νομοθεσίας με την οποία έγινε εναρμόνιση προς την οδηγία, δεν έχουν αναληφθεί στη Δανία.

Εικόνα 5

Παραληφθείσες εκθέσεις ασφαλείας κατά τόπους και δραστηριότητες

>PIC FILE= "C_2002028EL.000801.TIF">

Ο αριθμός των παραληφθεισών εκθέσεων ασφαλείας κατά τόπους και δραστηριότητες αυξήθηκε κατά την περίοδο 1994-1999, ενώ ο αριθμός των τόπων για τις οποίες υπήρξαν νομικές ή επίσημες απαιτήσεις παραμένει πολύ υψηλός (γύρω στο 86 %) για την περίοδο 1994-1999.

Όλοι οι τόποι διαθέτουν εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Υφίστανται 18 εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, έτσι όλοι οι τόποι έχουν εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης.

Επιθεωρήσεις

Στη Δανία, κατά τη διάρκεια της καλυπτόμενης από την έκθεση περιόδου, όλοι οι τόποι υποβλήθηκαν σε επιθεωρήσεις σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2.

Ενημέρωση του κοινού

Το κοινό ενημερώθηκε για 11 τόπους, σύμφωνα με το άρθρο 8. Στη Δανία, η ενημέρωση του κοινού, σύμφωνα με το παράρτημα Β της οδηγίας 88/610/ΕΟΚ, πραγματοποιείται από την αστυνομία βάσει πληροφοριών που παρέχονται από την εταιρεία.

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Κατά τη διάρκεια της καλυπτόμενης περιόδου αναφέρθηκε ένα ατύχημα.

Παρατηρήσεις

Η εφαρμογή της οδηγίας Seveso βελτιώθηκε και πάλι σημαντικά κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, ιδίως σε ό,τι αφορά την εκπόνηση των εκθέσεων ασφαλείας από πλευράς των κατασκευαστών και τη συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων αρχών σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο σχετικά με την τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την οδηγία.

Ο αριθμός των τόπων που καλύπτονται από την οδηγία μειώθηκε κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, κυρίως λόγω των μειωμένων αποθηκευτικών δυνατοτήτων για υγρή αμμωνία και LPG.

4.2.3. Γερμανία

Γενικές παρατηρήσεις

Η πράξη για την εφαρμογή της οδηγίας Seveso στη Γερμανία, η λεγόμενη "Störfall-Verordnung", δεν αναφέρεται σε τόπους αλλά σε εγκαταστάσεις. Ως εκ τούτου, όλες οι απαντήσεις που δόθηκαν στα ερωτηματολόγια για την περίοδο 1997-1999 αναφέρονται σε εγκαταστάσεις. Για τις εγκαταστάσεις που καλύπτονται από την πράξη Störfall-Verordnung απαιτείται ειδική άδεια πριν από την κατασκευή ή/και την επιχειρησιακή τους λειτουργία. Στο πλαίσιο της διαδικασίας για τη χορήγηση άδειας, εξετάζονται οι εκθέσεις ασφαλείας και, όπου κρίνεται απαραίτητο, οι αρμόδιες αρχές διατυπώνουν επίσημες απαιτήσεις ή προβαίνουν σε νομικές ενέργειες. Οι εκθέσεις ασφαλείας συνιστούν επίσης ένα πολύ σημαντικό όργανο για περαιτέρω επιθεωρήσεις και εξέταση σημαντικών μεταβολών στις ως άνω εγκαταστάσεις.

Μέχρι σήμερα, δεν συλλέγονταν χωριστά στοιχεία για τα εσωτερικά και εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Κατά συνέπεια, είναι αδύνατον να δοθούν απαντήσεις στις αντίστοιχες ερωτήσεις. Ωστόσο, για όλες τις εγκαταστάσεις που καλύπτονται από το άρθρο 5 προβλέπεται εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης, το οποίο εκπονείται κατόπιν διαβουλεύσεων με τις αρμόδιες αρχές. Όλα τα στοιχεία που παρατίθενται εν συνεχεία αναφέρονται στο 1999.

Βασική εθνική νομοθεσία

Ομοσπονδιακός νόμος για τον έλεγχο των εκπομπών

Διάταγμα για τα επικίνδυνα συμβάντα

Πρώτη, δεύτερη και τρίτη γενική διοικητική διάταξη σχετικά με το διάταγμα περί επικινδύνων συμβάντων

Αρμόδιες αρχές

Ομοσπονδιακές αρχές

Ομοσπονδιακό Υπουργείο Περιβάλλοντος, Προστασίας της Φύσης και Πυρηνικής Ασφάλειας

Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων

Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εσωτερικών

Αρχές των ομόσπονδων κρατών

Διάφορα υπουργεία και τοπικές αρχές

Τόποι/δραστηριότητες καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Στη Γερμανία, υπήρχαν 1955 εγκαταστάσεις καλυπτόμενες από το άρθρο 5 το 1997, 1893 το 1998 και 1903 το 1999. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τον αριθμό των τόπων, όπως διευκρινίστηκε ανωτέρω. Το ποσοστό των "νέων" εγκαταστάσεων ήταν γύρω στο 14 % κάθε χρόνο.

Εικόνα 6

Συνολικός αριθμός τόπων/εγκαταστάσεων

>PIC FILE= "C_2002028EL.000901.TIF">

Μετά από σημαντική μείωση μεταξύ των ετών 1994 και 1995, ο αριθμός των τόπων στη Γερμανία κατά την εξεταζόμενη περίοδο 1997-1999 παραμένει περίπου 1900.

Εκθέσεις ασφαλείας

Το 1999, είχαν ήδη υποβληθεί στις αρμόδιες αρχές 1874 εκθέσεις ασφαλείας από τις οποίες εξετάστηκαν 1849. Το 1997, σε σύνολο 1955 εξετάστηκαν 1754 εκθέσεις ασφαλείας, ενώ, το 1998, σε σύνολο 1893 εκθέσεων ασφαλείας, εξετάστηκαν 1869. Μέχρι τώρα, δεν αναμένονται άλλες εκθέσεις ασφαλείας.

Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, δεδομένου ότι δεν υπήρχε μέχρι τώρα χωριστή συλλογή ανάλογων στοιχείων, όπως διευκρινίστηκε ανωτέρω. Το 1997, ο αριθμός αυτός ήταν 1955 και το 1998 ήταν 1893.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, δεδομένου ότι δεν υπήρχε μέχρι τώρα χωριστή συλλογή ανάλογων στοιχείων, όπως διευκρινίστηκε παραπάνω.

Επιθεωρήσεις

Εξετάστηκαν 1849 εκθέσεις ασφαλείας και θεωρήθηκαν ικανοποιητικές. Ο αριθμός των επιθεωρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 δεν είναι γνωστός επί του παρόντος (ερώτηση 6β). Δεν υπάρχουν διαθέσιμα χωριστά στοιχεία για επίσημες απαιτήσεις ή νομικές ενέργειες από πλευράς αρμοδίων αρχών συνεπεία της εξέτασης εκθέσεων ασφαλείας σχετικά με τις υποχρεώσεις βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 1 (ερώτηση 5). Επίσης, δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία όσον αφορά την εξέταση των εκθέσεων ασφαλείας από ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες (ερώτηση 7α).

Ενημέρωση του κοινού

Ενημέρωση του κοινού πραγματοποιήθηκε σε 1610 περιπτώσεις το 1997, σε 1559 περιπτώσεις το 1998 και σε 1562 περιπτώσεις το 1999. Στο πλαίσιο της μεταφοράς του άρθρου 8 της οδηγίας Seveso I, δημοσιεύθηκε κείμενο οδηγιών και μελέτη του Ομοσπονδιακού Γραφείου Περιβάλλοντος σχετικά με την αποτελεσματικότητα της ενημέρωσης του κοινού. Το ευρύτερο κοινό ενημερώνεται από τον φορέα της εκμετάλλευσης, οι πληροφορίες όμως αυτές υποβάλλονται για έγκριση στις τοπικές αρμόδιες αρχές.

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Στην τράπεζα δεδομένων MARS, κοινοποιήθηκαν 30 μεγάλα ατυχήματα που συνέβησαν κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

Παρατηρήσεις

Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, δεν υπήρξαν ουσιώδεις μεταβολές σε ό,τι αφορά την πολιτική ελέγχου των σοβαρών ατυχημάτων στη Γερμανία. Η αρμόδια αρχή ετοιμάζει τώρα τη μετάβαση στην οδηγία Seveso II.

4.2.4. Ελλάδα

Βασική εθνική νομοθεσία

Νόμος πλαίσιο 1650/1986 για το περιβάλλον

Νόμος 1568/1985 για την υγεία και τη ασφάλεια

Κοινή υπουργική απόφαση 18187/272 της 24ης Φεβρουαρίου 1988 (μεταφορά της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ καθώς και της πρώτης τροποποίησής της στην ελληνική νομοθεσία)

Κοινή υπουργική απόφαση 77119/4607 της 19ης Ιουλίου 1993 (μεταφορά της δεύτερης τροποποίησης της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ και ορισμένες τροποποιήσεις)

Αρμόδιες αρχές

Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (κεντρική αρχή για την Ελλάδα)

Αρχηγείο Πυροσβεστικού Σώματος, Διεύθυνση Πυρασφαλείας

Υπουργείο Βιομηχανίας

Υπουργείο Υγείας

Υπουργείο Εργασίας

Εκτελεστικές αρχές

Υπουργείο Εσωτερικών

Υπουργείο Γεωργίας

Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών

Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας

Τοπικές αρχές (νομαρχίες)

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Υπάρχουν 56 τόποι που καλύπτονται από το άρθρο 5, από τους οποίους τέσσερις κατασκευάστηκαν πρόσφατα.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Στις ως άνω τοποθεσίες ασκούνται 56 δραστηριότητες, εκ των οποίων τέσσερις νέες.

Εκθέσεις ασφαλείας

Έχουν ήδη υποβληθεί 56 εκθέσεις ασφαλείας και δεν αναμένονται άλλες. Οι 49 εκθέσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης και οι 45 εκθέσεις ασφαλείας θεωρήθηκαν επαρκείς από τις αρμόδιες αρχές. Το ποσοστό των εκθέσεων ασφαλείας που περιλάμβαναν εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης ήταν γύρω στο 92 %.

Εικόνα 7

Εξετασθείσες και γενόμενες αποδεκτές εκθέσεις ασφαλείας

>PIC FILE= "C_2002028EL.001001.TIF">

Το ποσοστό των εκθέσεων ασφαλείας που εξετάστηκαν από τις αρμόδιες αρχές και κρίθηκαν επαρκείς για την άσκηση σωστής διοικητικής παρακολούθησης αυξήθηκε κατά την περίοδο 1994-1999, φθάνοντας το 1999 το 80 %.

Το ποσοστό των τόπων για τους οποίους οι αρμόδιες αρχές διατύπωσαν επίσημες απαιτήσεις ή προέβησαν σε νομικές ενέργειες μετά από εξέταση της έκθεσης ασφαλείας ήταν γύρω στο 89 % για την εξεταζόμενη περίοδο.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

2 τόποι διαθέτουν εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, σε συνεργασία με τις νομαρχίες των πλέον εκβιομηχανισμένων περιοχών (Αττική, Θεσσαλονίκη, Πειραιάς) και εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, έχει ολοκληρώσει τα γενικά σχέδια έκτακτης ανάγκης για την περίπτωση βιομηχανικού ατυχήματος στις περιοχές αυτές και προσβλέπει στη σύνταξη των εξωτερικών σχεδίων έκτακτης ανάγκης κάθε βιομηχανικής εγκατάστασης που καλύπτεται από το άρθρο 5 της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ του Συμβουλίου. Ο συνολικός αριθμός των εξωτερικών σχεδίων έκτακτης ανάγκης που θα συνταχθούν στις τρεις αυτές περιοχές αναμένεται να φθάσει τα 30.

Επιθεωρήσεις

45 (80 %) από τους τόπους έχουν αποτελέσει αντικείμενο επιθεώρησης κατά την διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου.

Εικόνα 8

Τόποι που αποτέλεσαν αντικείμενο επιθεώρησης

>PIC FILE= "C_2002028EL.001101.TIF">

Το ποσοστό των τόπων που αποτέλεσαν αντικείμενο επιθεώρησης δεν άλλαξε σημαντικά από το 1996.

Ενημέρωση του κοινού

Πληροφορίες για ενημέρωση του κοινού δόθηκαν για έναν μόνον τόπο.

Γενική παρατήρηση

Ακόμη κι αν το ποσοστό των εκθέσεων ασφαλείας που εξετάστηκαν από τις αρμόδιες αρχές και κρίθηκαν επαρκείς αυξήθηκε, εξακολουθεί να παραμένει ένας σημαντικός αριθμός προβληματικών σημείων στον τομέα της ενημέρωσης του κοινού και του εξωτερικού σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης. Όπως εξηγήθηκε παραπάνω, τα σημεία αυτά θα επιλυθούν στο προσεχές μέλλον.

4.2.5. Ισπανία

Βασική εθνική νομοθεσία

Εθνική νομοθεσία

Βασιλικό διάταγμα 1254/1999, της 21ης Ιουλίου 1999.

Νομοθεσία των διαφόρων αυτονόμων κοινοτήτων

Στην Ισπανία, υφίστανται 19 αρμόδιες αρχές στις αυτόνομες κοινότητες, με καταστατικές εξουσίες στις αντίστοιχες γεωγραφικές περιφέρειες. Αυτό σημαίνει ότι οι κοινότητες αυτές πρέπει να θέτουν σε ισχύ ειδικούς κανονισμούς για την εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας. Κάθε κοινότητα έχει εκδώσει χωριστό διάταγμα, ορίζοντας τον αρμόδιο διοικητικό φορέα που επιφορτίζεται με την επίβλεψη της συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την οδηγία.

Αρμόδιες αρχές

Εθνική αρμόδια αρχή

Η Dirección General de Protección Civil - Ministerio de Interior (Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας - Υπουργείο Εσωτερικών), σε συντονισμό με την Εθνική Υπηρεσία Βιομηχανίας, Περιβάλλοντος και Εργασίας και με τις εθνικές υπηρεσίες πολιτικής προστασίας κάθε επαρχίας.

Αυτόνομες κοινότητες

Εν γένει, η εφαρμογή της οδηγίας συντονίζεται από την υπηρεσία που είναι επιφορτισμένη σε κάθε κοινότητα με το έργο της πολιτικής προστασίας στη γεωγραφική της περιφέρεια, από κοινού με άλλες περιφερειακές υπηρεσίες όπως αυτές της βιομηχανίας, του περιβάλλοντος, της εργασίας κ.λπ.

Τοπικές αρχές

Οι επιμέρους δήμοι καλούνται να αναπτύξουν τα δικά τους εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, σύμφωνα προς τις κατευθυντήριες γραμμές που δίνονται από την αυτόνομη κοινότητά τους.

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Στα τέλη του 1999, από το άρθρο 5 καλύπτονταν 152 βιομηχανικοί τόποι από του οποίους οι πέντε ήταν νεόδμητοι.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Στους ως άνω τόπους, εκτελούνται 164 δραστηριότητες, από τις οποίες οι πέντε καινούργιες.

Εκθέσεις ασφαλείας

Οι αρμόδιες αρχές έχουν ήδη λάβει 160 εκθέσεις ασφαλείας, ενώ αναμένονται ακόμη άλλες πέντε. Όλες οι παραληφθείσες εκθέσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Ο λόγος για τον οποίο ο αριθμός των εκθέσεων ασφαλείας είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των καλυπτόμενων βιομηχανικών τόπων είναι γιατί ορισμένοι βιομηχανικοί τόποι καλυπτόμενοι μόνον από το άρθρο 3 και 4 έχουν υποβάλει εκθέσεις ασφαλείας εθελοντικά στις αρμόδιες αρχές, προκειμένου να συμπεριληφθούν στον σχεδιασμό της μη επιτόπιας αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων.

Εικόνα 9

Εξετασθείσες και γενόμενες αποδεκτές εκθέσεις ασφαλείας

>PIC FILE= "C_2002028EL.001201.TIF">

Το ποσοστό των εξετασθεισών και γενόμενων αποδεκτών εκθέσεων ασφαλείας δεν ακολούθησε την ίδια πορεία με εκείνη στα περισσότερα κράτη μέλη, καθώς το ποσοστό αυτό μειώθηκε κατά την εξεταζόμενη περίοδο 1997-1999. Το ποσοστό των τόπων με επίσημες απαιτήσεις παραμένει σταθερό κατά τις δύο περιόδους υποβολής εκθέσεων.

Νομικές ενέργειες/επίσημες απαιτήσεις

Το ποσοστό των τόπων για τους οποίους οι αρμόδιες αρχές διατύπωσαν επίσημες απαιτήσεις ή προέβησαν σε νομικές ενέργειες μετά από εξέταση της έκθεσης ασφαλείας ήταν γύρω στο 36 % για την εξεταζόμενη περίοδο.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Για τους τόπους αυτούς, υπάρχουν 108 εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, έτσι το ποσοστό των τόπων με εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης είναι γύρω στο 71 %.

Επιθεωρήσεις

Κατά τη διάρκεια της τριετούς περιόδου, 80 τόποι αποτέλεσαν αντικείμενο επιθεωρήσεων, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2, δηλαδή γύρω στο 18 % κατά μέσον όρο το χρόνο.

Ενημέρωση του κοινού

Το ποσοστό των τόπων που προέβησαν σε ενημέρωση του κοινού κατά τη διάρκεια της τριετούς περιόδου ήταν γύρω στο 26 %. Το ισπανικό βασιλικό διάταγμα μεταφοράς της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ και των τροποποιήσεών της προβλέπει ότι "η ενημέρωση του κοινού θα πρέπει να γίνεται από τις αρμόδιες αρχές στις περιφερειακές κοινότητες με συνεργασία των φορέων εκμετάλλευσης των υπόψη τόπων".

Η πληροφόρηση παρέχεται μέσω εκστρατειών ενημέρωσης του κοινού (φυλλάδια, συνεντεύξεις, παρουσιάσεις κ.ο.κ.).

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Στο ΓΚΜΑ κοινοποιήθηκαν τέσσερα μεγάλα ατυχήματα. Δύο από αυτά αφορούσαν μονάδες μεγάλου μεγέθους και τα άλλα δύο μονάδες μικρότερου μεγέθους.

4.2.6. Γαλλία

Βασική εθνική νομοθεσία

Νόμος της 19ης Ιουλίου 1976 για τις ταξινομημένες εγκαταστάσεις όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος.

Νόμος της 22ας Ιουλίου 1987 για την πρόληψη μεγάλων κινδύνων.

Αρμόδιες αρχές

Υπεύθυνο για τη νομοθεσία σχετικά με τις ταξινομημένες εγκαταστάσεις είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος.

Υπεύθυνο για τη γενικότερη οργάνωση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και την ετοιμότητα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης είναι το Υπουργείο Εσωτερικών.

Υπεύθυνος για την έκδοση αδειών είναι ο οικείος νομάρχης. Οι επιθεωρητές ταξινομημένων εγκαταστάσεων στο DRIRE συνδράμουν το νομάρχη σε τεχνικό επίπεδο. Το εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης εκπονείται από τον οικείο νομάρχη.

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Το 1996, από το άρθρο 5 της οδηγίας Seveso καλύπτονταν 392 τόποι. Στα τέλη του 1998, από το άρθρο 5 καλύπτονταν 371 τόποι.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Το 1996, εκτελούνταν 698 δραστηριότητες και στους τόπους που παρατίθενται στην ερώτηση 1α εκτελούνταν 740 δραστηριότητες.

Εκθέσεις ασφαλείας

Στις αρμόδιες αρχές έχουν υποβληθεί 850 εκθέσεις ασφαλείας και δεν αναμένονται άλλες. Όλες οι εκθέσεις ασφαλείας εξετάστθηκαν από τις επιθεωρήσεις. Ποσοστό γύρω στο 52 % των εκθέσεων ασφαλείας περιλαμβάνουν και εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης.

Εικόνα 10

Παραληφθείσες εκθέσεις ασφαλείας κατά τόπους και δραστηριότητες

>PIC FILE= "C_2002028EL.001301.TIF">

Ο αριθμός των παραληφθεισών εκθέσεων ασφαλείας, κατά την περίοδο 1994-1999, αυξήθηκε στο 34 %, ενώ ο αριθμός των τόπων μειώθηκε ελαφρά, οδηγώντας έτσι σε αύξηση του αριθμού των παραληφθεισών κατά τόπους εκθέσεων ασφαλείας. Καθώς ο αριθμός των δραστηριοτήτων αυξήθηκε επίσης κατά την περίοδο 1994-1999, ο αριθμός των παραληφθεισών εκθέσεων ασφαλείας για δραστηριότητες αυξήθηκε ελαφρά.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Μέχρι τα τέλη του 1998, εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης είχαν 280 τόποι.

Εικόνα 11

Τόποι με εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

>PIC FILE= "C_2002028EL.001302.TIF">

Το ποσοστό των τόπων με εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης αυξήθηκε και έφθασε το 75 % στα τέλη του 1999.

Επιθεωρήσεις

Δεν υπάρχουν ουσιαστικώς διαθέσιμα στοιχεία ούτε για τις επιθεωρήσεις που προβλέπει το άρθρο 7 παράγραφος 2, ούτε για τις κατά το νόμο ενέργειες στις οποίες προέβησαν οι αρμόδιες αρχές.

Για όλες τις μονάδες που καλύπτονται από το νόμο της 16ης Ιουλίου 1976 (63000 μονάδες που λειτουργούν βάσει αδείας) πραγματοποιούνται κατά μέσον όρο 20000 επιθεωρήσεις ετησίως.

Ενημέρωση του κοινού

Το κοινό ενημερώθηκε σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας Seveso σε 280 περιπτώσεις.

Εικόνα 12

Ποσοστό τόπων για τους οποίους έγινε ενημέρωση του κοινού

>PIC FILE= "C_2002028EL.001303.TIF">

Το ποσοστό των τόπων για τους οποίους υπήρξε ενημέρωση του κοινού αυξήθηκε κατά την περίοδο 1997-1999, φθάνοντας το 75 % το 1999.

Παρατηρήσεις

63000 μονάδες καλύπτονται από το νόμο της 16ης Ιουλίου 1996 και για τη λειτουργία τους απαιτείται άδεια. Η αίτηση για τη χορήγηση άδειας πρέπει να περιλαμβάνει, ειδικότερα, μελέτη εκτίμησης των επιπτώσεων και μελέτη αξιολόγησης των κινδύνων. Οι μελέτες αυτές είναι καθοριστικής σημασίας στην υλοποίηση της πρόληψης μεγάλων ατυχημάτων από πλευράς μείωσης των κινδύνων στην πηγή τους, σχεδιασμού αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, ελέγχου της αστικοποίησης και ενημέρωσης του κοινού.

4.2.7. Ιρλανδία

Βασική εθνική νομοθεσία

Κανονισμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Κίνδυνοι μεγάλων ατυχημάτων από ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες), 1986(15)

Κανονισμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Κίνδυνοι μεγάλων ατυχημάτων από ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες) (Τροποποίηση), 1989(16)

Κανονισμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Κίνδυνοι μεγάλων ατυχημάτων από ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες) (Τροποποίηση), 1992(17)

Αρχές

Κεντρική αρμόδια αρχή:

- Εθνική αρχή για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία

Τοπικές αρμόδιες αρχές

- Garda Síochána (αστυνομία)

- Τοπικές αρχές

- Περιφερειακά υγειονομικά συμβούλια

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Στην Ιρλανδία, στα τέλη του 1996, από το άρθρο 5 της οδηγίας καλύπτονταν 20 τόποι, στα τέλη του 1997 καλύπτονταν 19 και στα τέλη του 1999 καλύπτονταν 16. Η διαγραφή δύο τόπων οφείλεται στο κλείσιμο δύο εταιρειών.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Η Ιρλανδία εφαρμόζει την οδηγία Seveso σε επίπεδο τόπου συνολικής μονάδας και όχι σε επίπεδο επιμέρους βιομηχανικών δραστηριοτήτων, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για βιομηχανικές δραστηριότητες. Ωστόσο, με μία εξαίρεση, σε κάθε τόπο υπάρχει μία και μόνη δραστηριότητα. Έτσι, οι αριθμοί για τις δραστηριότητες είναι ίδιοι με τους παραπάνω συν ένα.

Εκθέσεις ασφαλείας

Το 1997, παραλήφθηκαν 18 εκθέσεις ασφαλείας σε σύνολο 19 αναμενομένων. Το 1998, παραλήφθηκαν 17 εκθέσεις ασφαλείας σε σύνολο 18 αναμενομένων και το 1999 παραλήφθηκαν 16 σε σύνολο 16 αναμενομένων. Όλες οι εκθέσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης και κρίνονται επαρκείς για την άσκηση διοικητικής παρακολούθησης.

Εικόνα 13

Τόποι με επίσημες απαιτήσεις και γενόμενες αποδεκτές εκθέσεις ασφαλείας

>PIC FILE= "C_2002028EL.001401.TIF">

Ενώ το ποσοστό των τόπων με επίσημες ή νομικές απαιτήσεις μειώθηκε κατά την περίοδο 1994-1999, το ποσοστό των εξετασθεισών και γενόμενων αποδεκτών εκθέσεων ασφαλείας (που ήταν ήδη σχετικά υψηλό σε σύγκριση με το μέσο όρο της ΕΕ το 94) αυξήθηκε και έφθασε το 100 % το 1999.

Η εξέταση των εκθέσεων ασφαλείας δεν είχε ως αποτέλεσμα τη διατύπωση επίσημων απαιτήσεων ή νομικές ενέργειες κατά την υπό εξέταση περίοδο.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Το 1997 και 1998, σχετικό εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης διέθεταν 13 τόποι. Το 1999, σχετικό εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης διέθεταν 12 τόποι, δηλαδή το 75 % των τόπων. Από πλευράς εξωτερικών σχεδίων έκτακτης ανάγκης, τρεις τόποι κρίθηκαν ότι δεν παρουσιάζουν εκτός εγκαταστάσεως κινδύνους για το κοινό.

Επιθεωρήσεις

Το 1997 και 1998, 16 τόποι αποτέλεσαν αντικείμενο επιθεωρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 7, δηλαδή γύρω στο 85 % των τόπων. Το 1999, σε επιθεώρηση υποβλήθηκαν 12 τόποι, δηλαδή το 75 % των τόπων.

Ενημέρωση του κοινού

Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, για τρεις τόπους δεν έγινε η απαιτούμενη ενημέρωση του κοινού. Έτσι, το ποσοστό των τόπων για τους οποίους υπήρξε ενημέρωση του κοινού είναι γύρω στο 80 %. Κριτήριο καθορισμού για το αν είχε γίνει ή όχι ενημέρωση του κοινού για ένα τόπο αποτέλεσε το αποτέλεσμα επισκέψεων επιθεωρητών σε έναν ορισμένο αριθμό ατόμων που διέμεναν κοντά στον τόπο αυτό για να διαπιστωθεί αν είχαν λάβει σχετικές πληροφορίες.

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Κατά την εξεταζόμενη περίοδο δεν συνέβησαν μεγάλα ατυχήματα.

4.2.8. Ιταλία

Βασική εθνική νομοθεσία

Διάταγμα του Προέδρου της Δημοκρατίας αριθ. 175, της 17ης Μαΐου 1998, για εναρμόνιση με την οδηγία 82/501/ΕΟΚ, σχετικά με τους κινδύνους από ατυχήματα που σχετίζονται με συγκεκριμένες βιομηχανικές δραστηριότητες.

Διάταγμα του Προέδρου του Υπουργικού Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 12 του Π.Δ. 175/88.

Διάταγμα του Υπουργείου Περιβάλλοντος, της 20ής Μαΐου 1991, σχετικά με τροποποιήσεις και προσθήκες στο Π.Δ. 175 της 17/05/1988, κατ' εφαρμογή της οδηγίας 86/610/ΕΟΚ, η οποία τροποποιεί την οδηγία 82/501/ΕΟΚ σχετικά με κινδύνους από ατυχήματα που σχετίζονται με συγκεκριμένες βιομηχανικές δραστηριότητες.

Νομοθετικά διατάγματα που δεν μετατράπηκαν σε νόμους: ΝΔ αριθ. 13 της 10ης Ιανουαρίου 1994, αριθ. 278 της 10ης Μαρτίου 1994, αριθ. 437 της 8ης Ιουλίου 1994, αριθ. 529 της 7ης Σεπτεμβρίου 1994, αριθ. 618 της 7ης Νοεμβρίου 1994, αριθ. 2 της 7ης Ιανουαρίου 1995, αριθ. 65 της 9ης Μαρτίου 1995, αριθ. 160 της 10ης Μαΐου 1995, αριθ. 271 της 7ης Ιουλίου 1995, αριθ. 371 της 7ης Σεπτεμβρίου 1995, αριθ. 5 της 8ης Νοεμβρίου 1996, αριθ. 111 της 8ης Μαρτίου 1996, αριθ. 245 της 3ης Μαΐου 1996, αριθ. 351 της 8ης Ιουλίου 1996, αριθ. 461 της 6ης Σεπτεμβρίου 1996.

Αρμόδιες αρχές

Υπουργείο Περιβάλλοντος - Υπηρεσία Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης, Ηχητικών Οχλήσεων και Επικινδύνων Βιομηχανιών. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος είναι η κεντρική αρχή για τον έλεγχο των δραστηριοτήτων που συνδέονται με την οδηγία Seveso I.

Υπουργείο Βιομηχανίας, Γενική Διεύθυνση Ενεργειακών Πηγών.

Υπουργείο Εσωτερικών, Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας και Υπηρεσιών Πυρασφαλείας.

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Το 1999, οι ιταλικές αρχές ανέφεραν 313 τόπους καλυπτόμενους από το άρθρο 5. Τα στοιχεία αυτά εμφανίζονται να μη συμβαδίζουν με τον αριθμό των 430 τόπων που αναφέρεται για το έτος 1996. Αυτό οφείλεται σε μεταβολή του τρόπου υπολογισμού του αριθμού των τόπων.

Εικόνα 14

Αριθμός τόπων

>PIC FILE= "C_2002028EL.001501.TIF">

Κατά τόπους δραστηριότητες

Δεν δόθηκαν στοιχεία.

Εκθέσεις ασφαλείας

Οι αρμόδιες αρχές έλαβαν 301 εκθέσεις ασφαλείας και λείπουν 12 εκθέσεις ασφαλείας. Εξετάστηκε το 64 % των εκθέσεων ασφαλείας.

Νομικές ενέργειες/επίσημες απαιτήσεις

12 τόποι αποτέλεσαν δέκτες επίσημων απαιτήσεων λόγω έλλειψης κοινοποίησης. Πολλές εκθέσεις ασφαλείας είναι ακόμη υπό σύνταξη.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Καταρτίστηκαν 272 εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης σε σύνολο 313 τόπων, πολλά όμως εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης είναι προσωρινά, καθώς 192 σχέδια είναι ακόμη υπό μελέτη.

Επιθεωρήσεις

Το 1994, υποβλήθηκαν σε επιθεώρηση, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2, 40 τόποι. Ο αριθμός αυτός αυξήθηκε σε 179 επιθεωρήσεις κατά το 1996. Το 1999, πραγματοποιήθηκαν 65 επιθεωρήσεις. Καμμία έκθεση ασφαλείας δεν εξετάστηκε από εξωτερικούς ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των εκθέσεων ασφαλείας που εξετάστηκαν από τις αρμόδιες αρχές και κρίθηκαν επαρκείς για να δοθεί η δέουσα διοικητική συνέχεια ως προς την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 7.

Ενημέρωση του κοινού

Όλοι οι τόποι προέβησαν σε ενημέρωση του κοινού (εκστρατεία πληροφόρησης, δημοσιεύσεις σε τοπικές εφημερίδες, δημόσιες συναθροίσεις, δημόσιες συναντήσεις).

4.2.9. Λουξεμβούργο

Βασική εθνική νομοθεσία

Νόμος της 17ης Ιουνίου 1994 για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία(18)

Νόμος της 17ης Ιουνίου 1994 για την υγεία και τις υπηρεσίες πρόνοιας στην εργασία(19)

Νόμος της 8ης Ιουνίου 1994 για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων στο δημόσιο τομέα(20)

Νόμος της 9ης Μαΐου 1990 σχετικά με επικίνδυνες, ανθυγιεινές ή επιβλαβείς μονάδες(21)

Κανονισμός του Μεγάλου Δουκάτου, της 18ης Μαΐου 1990, για την παράθεση και ταξινόμηση των επικινδύνων, ανθυγιεινών ή επιβλαβών μονάδων(22), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό του Μεγάλου Δουκάτου της 9ης Νοεμβρίου 1993(23)

Κανονισμός του Μεγάλου Δουκάτου, της 10ης Απριλίου 1987, σχετικά με τους κινδύνους μεγάλων ατυχημάτων από ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες(24), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό του Μεγάλου Δουκάτου της 19ης Ιουλίου 1991(25)

Νόμος της 27ης Φεβρουαρίου 1986 σχετικά με την παροχή ιατρικής συνδρομής σε περίπτωση έκτακτων περιστατικών

Νόμος της 18ης Νοεμβρίου 1976 σχετικά με την οργάνωση επιχειρήσεων παροχής βοήθειας σε περίπτωση καταστροφών(26), όπως τροποποιήθηκε από το νόμο της 11ης Ιανουαρίου 1990(27)

Νόμος της 4ης Απριλίου 1974 για την οργάνωση της επιθεώρησης εργασίας και ορυχείων(28), όπως τροποποιήθηκε από τον νόμο της 9ης Μαΐου 1990 (βλέπε ανωτέρω) και το νόμο της 17ης Ιουνίου 1994 (βλέπε ανωτέρω)

Αρμόδιες αρχές

Διυπουργική επιτροπή, υπό την προεδρία εκπροσώπου του Υπουργείου Εργασίας και Απασχόλησης και με μέλη εκπροσώπους των υπηρεσιών περιβάλλοντος, υγείας, εσωτερικών υποθέσεων, εργασίας, της επιθεώρησης εργασίας και ορυχείων και εμπειρογνώμονες.

Υπουργείο Εργασίας και Απασχόλησης

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Στο Λουξεμβούργο, υπάρχουν συνολικά τέσσερις τόποι.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Σε κάθε τόπο υπάρχει μία μόνη δραστηριότητα.

Εκθέσεις ασφαλείας

Υποβλήθηκαν δύο εκθέσεις ασφαλείας στις αρμόδιες αρχές.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Δύο τόποι διαθέτουν εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης.

Επιθεωρήσεις

Δύο τόποι έχουν υποβληθεί σε επιθεωρήσεις σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2.

Ενημέρωση του κοινού

Για κανένα τόπο δεν υπήρξε ενημέρωση του κοινού.

4.2.10. Κάτω Χώρες

Βασική εθνική νομοθεσία

Νόμος για τη διαχείριση του περιβάλλοντος(29)

Διάταγμα περί εγκαταστάσεων και παροχής αδειών(30)

Διάταγμα για τους κινδύνους από μεγάλα ατυχήματα(31)

Νόμος για τις συνθήκες εργασίας(32)

Διάταγμα για τις συνθήκες εργασίας (κεφάλαιο 2, τμήμα 2)(33)

Πράξεις περί καταστροφών και μεγάλων ατυχημάτων(34)

Διάταγμα για την ενημέρωση σχετικά με καταστροφές και μεγάλα ατυχήματα(35)

Πράξη για το δημόσιο χαρακτήρα της κυβέρνησης(36)

Αρμόδιες αρχές

Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης

Υπουργείο Στέγασης, Χωροταξίας και Περιβάλλοντος

Υπουργείο Εσωτερικών

Εκτελεστικές αρχές

Σύμβουλοι κομητειών (επαρχίες)

Δημοτικά συμβούλια (δήμοι)

Επιθεώρηση εργασίας

Δήμαρχοι

Εκτελεστικές επιτροπές των περιφερειακών πυροσβεστικών υπηρεσιών

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Το 1994, από το άρθρο 5 καλύπτονταν 115 τόποι, 91 εκ των οποίων υποχρεούνταν να συντάξουν εκθέσεις εργασιακής ασφάλειας. Οι τρεις αφορούσαν νεόδμητες εγκαταστάσεις, ενώ οι 46 πρωτοκαλύφθηκαν μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας 88/610/ΕΟΚ. Ο αριθμός των τόπων αυξήθηκε σε 124 το 1996 και σε 129 το 1999. Από την τελευταία εξετασθείσα περίοδο, αναφέρθηκαν πέντε νέοι τόποι.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Στους τόπους αυτούς, το 1999, ασκούνταν 611 δραστηριότητες, 15 από τις οποίες είναι νέες.

Εικόνα 15

Αριθμός δραστηριοτήτων κατά τόπο

>PIC FILE= "C_2002028EL.001701.TIF">

Ο αριθμός δραστηριοτήτων κατά τόπο μειώθηκε κατά τις δύο περιόδους υποβολής εκθέσεων και, ιδιαίτερα, κατά την περίοδο 1995-1996. Ωστόσο, ο λόγος των δραστηριοτήτων δια του αριθμού των τόπων παραμένει ο υψηλότερος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εκθέσεις ασφαλείας

Από τις αρμόδιες αρχές έχουν παραληφθεί 129 εκθέσεις ασφαλείας, ενώ πέντε ακόμη παραλήφθηκαν υπό μορφή σχεδίου. Οι 124 εκθέσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Εξετάστηκαν 109 εκθέσεις ασφαλείας.

Εικόνα 16

Εκθέσεις ασφαλείας που έγιναν αποδεκτές και τόποι με επίσημες απαιτήσεις

>PIC FILE= "C_2002028EL.001702.TIF">

Το ποσοστό των εξετασθεισών και γενόμενων αποδεκτών εκθέσεων ασφαλείας μειώθηκε κατά τις δύο καλυπτόμενες από έκθεση περιόδους, καθώς και το ποσοστό των τόπων με επίσημες απαιτήσεις.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

103 τόποι διαθέτουν εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης.

Ενημέρωση του κοινού

Σε 80 περιπτώσεις, το κοινό ενημερώθηκε για τους κινδύνους επί τόπου. Σε επτά περιπτώσεις, οι αρχές έκδοσης αδειών εξέδωσαν δελτία με βάση τις πληροφορίες που περιλαμβάνονταν στην έκθεση ασφαλείας.

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, στη βάση δεδομένων MARS κοινοποιήθηκαν τέσσερα ατυχήματα.

Παρατηρήσεις

Η εφαρμογή της οδηγίας Seveso II χρησιμοποιήθηκε ως ευκαιρία διαχείρισης του θέματος των μεγάλων κινδύνων με πιο ολοκληρωμένο τρόπο. Έτσι, ο βασικός κανονισμός BRZO 1999 είναι ένα ολοκληρωμένο διάταγμα που βασίζεται σε τέσσερις νόμους και υπογράφεται από τρεις υπουργούς. Οι τρεις συμμετέχουσες επιθεωρήσεις συνεργάζονται στενά για την αξιολόγηση των εκθέσεων ασφαλείας και των επιθεωρήσεων των τόπων. Αναμένεται να δώσουν τη συνδυασμένη ετυμηγορία τους σχετικά το αποδεκτό των κινδύνων όπως φαίνεται στην έκθεση. Η ετυμηγορία αυτή είναι δημόσια.

Για διευκόλυνση της ομαλής εφαρμογής, αναλήφθηκαν οι ακόλουθες δράσεις: στις επιθεωρήσεις προσλήφθηκε καινούργιο προσωπικό, συντάχθηκαν οδηγίες για τους επιθεωρητές, όπου περιγράφεται η ολοκληρωμένη προσέγγιση, παρασχέθηκε κατάρτιση στους επιθεωρητές, ενώ, τέλος, εντατικές συζητήσεις με τη βιομηχανία, τους εργαζομένους και τις επιθεωρήσεις κατέληξαν στη σύνταξη κοινού κειμένου με τίτλο: "Έκθεση για το διάταγμα του 1999 για τις απαιτήσεις πληροφόρησης σχετικά με μεγάλα ατυχήματα", το οποίο χρησιμοποιείται ως ερμηνευτικό κείμενο του κανονισμού. Η μεγάλη πρόκληση είναι η διαχείριση του μεγάλου αριθμού εκθέσεων ασφαλείας που αναμένονται να υποβληθούν πριν από το Φεβρουάριο του 2001. Τέλος, τα υπουργεία εργάζονται επί διατάγματος σχετικού με τους μεγάλους κινδύνους στις μεταφορικές εγκαταστάσεις με τρόπο παρόμοιο με εκείνο της οδηγίας Seveso II.

4.2.11. Αυστρία

Γενικές παρατηρήσεις

Η Αυστρία εισήλθε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1995. Είχε ήδη ενσωματώσει στη νομοθεσία της ορισμένα τμήματα της οδηγίας Seveso I με το "Διάταγμα για τα μεγάλα ατυχήματα" του 1991, ως προσθήκη στον εμπορικό και βιομηχανικό κώδικα, που είναι η βασική νομοθεσία για το σύστημα παροχής αδειών σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Σε αντίθεση με άλλες χώρες, ο όρος "τόπος" (ή "μονάδα", όπως ορίζεται τώρα στην οδηγία Seveso II) δεν υπήρχε στην αυστριακή νομοθεσία, ενώ οι όροι "εγκατάσταση" ή "δραστηριότητα" δεν χρησιμοποιούνταν ομοιόμορφα από τις διάφορες αρχές και δεν ορίζονταν νομικώς πριν από τη μεταφορά στην εθνική νομοθεσία της οδηγίας Seveso II (βλέπε κατωτέρω). Το νομικό πλαίσιο παρέμεινε όπως ήταν για την προηγούμενη καλυπτόμενη από έκθεση περίοδο.

Βασική εθνική νομοθεσία

Διάταγμα σχετικά με τα μεγάλα ατυχήματα, της 28ης Νοεμβρίου 1991(37), βασιζόμενο στον Εμπορικό και Βιομηχανικό Κώδικα(38).

Διάταγμα σχετικά με την ενημέρωση για τα βιομηχανικά ατυχήματα, της 25ης Μαΐου 1994(39), βασιζόμενο στον νόμο για την ενημέρωση σχετικά με το περιβάλλον(40).

Αρμόδιες αρχές

Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών Υποθέσεων

Ομοσπονδιακό Υπουργείο Περιβαλλοντικών Υποθέσεων

Τόποι/δραστηριότητες καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Ο συνολικός αριθμός των τόπων που καλύπτονταν από το άρθρο 5 στην Αυστρία, στα τέλη του 1996, ήταν 140 και έφθασε στους 133, λόγω μειώσεων δυναμικότητας σε ορισμένους τόπους.

Εκθέσεις ασφαλείας

Όπως αναφέρεταιθηκε στην προηγούμενη περίοδο υποβολής εκθέσεως, λόγω της έλλειψης γνώσης από τους φορείς εκμετάλλευσης σχετικά με τις απαιτήσεις της Seveso I, πολλές εκθέσεις ασφαλείας υποβληθείσες στις αρχές δεν ήταν επαρκείς και χρειάστηκε να σταλούν πίσω (106 το 1995/1996). Αφότου βελτιώθηκε η ποιότητα των εκθέσεων ασφαλείας, ο αριθμός των υποβληθεισών εκθέσεων στις αρχές αυξήθηκε σημαντικά. Ένας άλλος λόγος για την αύξηση αυτή είναι το γεγονός ότι απαιτείται ενημέρωση των εκθέσεων ασφαλείας, ειδικά στην περίπτωση μεγάλων αλλαγών στην εγκατάσταση.

Μέχρι τα τέλη του 1999, υποβλήθηκαν 219 εκθέσεις ασφαλείας (από 231 συνολικά αναμενόμενες) από τις οποίες κρίθηκαν επαρκείς 141 συνολικά. 37 εκθέσεις ασφαλείας 24 τόπων επεστράφησαν για περαιτέρω πληροφορίες ή λόγω ανεπαρκών μέτρων.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αναμένονταν 231 εκθέσεις, γιατί πολλές εταιρείες συντάσσουν μία έκθεση ασφαλείας ανά εγκατάσταση ή δραστηριότητα. Όλες οι εκθέσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης.

Εικόνα 17

Εξετασθείσες και γενόμενες αποδεκτές εκθέσεις ασφαλείας

>PIC FILE= "C_2002028EL.001801.TIF">

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Στα τέλη του 1999, αναφέρθηκε ότι υπήρχαν 23 εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Η μείωση αυτή σε σύγκριση με τα αριθμητικά στοιχεία της προηγούμενης περιόδου προκλήθηκε από την ανακοίνωση ότι η μεταφορά της οδηγίας Seveso II θα παρέμενε εκκρεμής για δύο χρόνια περίπου και τη μη διασαφήνιση του τρόπου σύνταξης των εξωτερικών σχεδίων έκτακτης ανάγκης.

Επιθεωρήσεις

Το 1995, αναφέρθηκε ότι εκτελέστηκαν 73 επιθεωρήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2. Ορισμένες από αυτές επαναλαμβάνονται κατ' έτος, ενώ οι περισσότερες αναφέρονται στη, βάσει της εθνικής νομοθεσίας, υποχρέωση για επιθεώρηση ανά τριετία. Το 1996, επιθεωρήθηκαν συνολικά 78 τόποι. Μεταξύ 1996 και 1999, αναφέρεται ότι διενεργήθηκαν 61 επιθεωρήσεις. Ορισμένες επαναλαμβάνονται ετησίως, ενώ οι περισσότερες αναφέρονται στη, βάσει της εθνικής νομοθεσίας, υποχρέωση για επιθεώρηση ανά τριετία. Συνολικά, το 1999 επιθεωρήθηκαν 50 τόποι.

Ενημέρωση του κοινού

Το άρθρο 8 εφαρμόστηκε στην Αυστρία με χωριστή νομοθεσία, συγκεκριμένα με το "διάταγμα για την ενημέρωση σχετικά με μεγάλα ατυχήματα". Αναφέρθηκε ότι υπήρξε ενημέρωση του κοινού για 69 τόπους.

Εικόνα 18

Τόποι για τους οποίους υπήρξε ενημέρωση του κοινού

>PIC FILE= "C_2002028EL.001901.TIF">

Το ποσοστό των τόπων για τους οποίους υπήρξε ενημέρωση του κοινού αυξήθηκε μεταξύ των δύο τελευταίων περιόδων αναφοράς και αναμένεται το ποσοστό αυτό να αυξηθεί και πάλι στο πλαίσιο της οδηγίας Seveso II.

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Πρέπει να σημειωθεί ότι το αυστριακό σημείο επαφής για την αναφορά ατυχημάτων εγκαταστάθηκε μόλις το 1997. Από την εγκατάστασή του, στην Επιτροπή αναφέρθηκαν τρία μεγάλα ατυχήματα.

Παρατηρήσεις

Το ομοσπονδιακό σύστημα της Αυστρίας καθιστά δύσκολη την αποτελεσματική κατ' έτος συλλογή στοιχείων. Το όλο σύστημα αναφοράς είναι σχετικά νέο και θα βελτιωθεί με την καθιέρωση ενός μόνου σημείου επαφής ανά επαρχία.

Η Αυστρία διέθετε νομοθεσία τύπου Seveso πολύ πριν την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι αρμοδιότητες κατανέμονται μεταξύ διαφόρων αρχών. Η εφαρμογή της οδηγίας Seveso II θεωρείται ως ευκαιρία προκειμένου να καταστεί συνεκτικότερο το νομοθετικό πλαίσιο.

4.2.12. Πορτογαλία

Βασική εθνική νομοθεσία

Νομοθετικό διάταγμα αριθ. 204/93, της 3ης Ιουνίου 1993 (Εφημερίδα της Δημοκρατίας αριθ. 129 I-A). Ο νόμος αυτός μεταφέρει την οδηγία Seveso στην τροποποιημένη της μορφή (οδηγίες 87/216/ΕΟΚ και 88/610/ΕΟΚ).

Αρμόδια αρχή

Τεχνική αρχή για μείζονες βιομηχανικούς κινδύνους (ATRIG). Είναι διυπουργικό όργανο υπό την προεδρία του Γενικού Διευθυντή Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος της Πορτογαλίας με έδρα τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος.

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Στην Πορτογαλία, στα τέλη του 1999, από το άρθρο 5 καλύπτονταν 36 τόποι, τρεις από τους οποίους νεόδμητοι. Από τους 36 καλυπτόμενους από το άρθρο 5 τόπους, μόνον ο ένας ήταν νέος.

Εικόνα 19

Αριθμός τόπων

>PIC FILE= "C_2002028EL.001902.TIF">

Η μείωση του αριθμού των τόπων που καλύπτονται από το άρθρο 5 προβλέφθηκε στην προηγούμενη έκθεση, οφειλόμενος στην υποκατάσταση ουσιών σε βιομηχανικές διεργασίες όπως η υαλουργία και η παραγωγή πολτού και χαρτιού, στην αντικατάσταση του LPG από φυσικό αέριο, καθώς και στη μείωση των αποθεμάτων σε ορισμένες περιπτώσεις.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Στην Πορτογαλία, η οδηγία Seveso I εφαρμόζεται σε όλον το χώρο μιας μονάδας και όχι σε μεμονωμένως θεωρούμενες δραστηριότητες. Ο φορέας εκμετάλλευσης του τόπου χρειάζεται να υποβάλλει μία μόνο έκθεση ασφαλείας ανά τόπο, ανεξάρτητα από τις εκτελούμενες σε αυτόν δραστηριότητες. Συνεπώς, δεν υπάρχουν διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία για τις δραστηριότητες.

Εκθέσεις ασφαλείας

Έχουν ήδη υποβληθεί 36 εκθέσεις ασφαλείας. Όλες οι εκθέσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Το 1997, από την ATRIG (εθνική αρμόδια αρχή) εξετάστηκαν 35 εκθέσεις ασφαλείας, εξέταση που οδήγησε σε 26 περιπτώσεις επίσημων απαιτήσεων ή νομικών ενεργειών από τις αρμόδιες αρχές. Το 1998, από την ATRIG (εθνική αρμόδια αρχή) εξετάστηκαν 33 εκθέσεις ασφαλείας, εξέταση που οδήγησε σε 18 περιπτώσεις επίσημων απαιτήσεων ή νομικών ενεργειών από τις αρμόδιες αρχές. Το 1999, από την ATRIG εξετάστηκαν 34 εκθέσεις ασφαλείας, εξέταση που οδήγησε σε 18 περιπτώσεις στη διατύπωση επίσημων απαιτήσεων ή σε νομικές ενέργειες από τις αρμόδιες αρχές. Το 1999 υποβλήθηκαν τρεις νέες εκθέσεις ασφαλείας, δύο όμως από αυτές ήταν για πρωτοκαλυπτόμενες υφιστάμενες μονάδες.

Εικόνα 20

Ποσοστό τόπων με επίσημες απαιτήσεις

>PIC FILE= "C_2002028EL.001903.TIF">

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Στα τέλη του 1999, ήταν διαθέσιμα 18 εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης.

Εικόνα 21

Ποσοστό τόπων με εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

>PIC FILE= "C_2002028EL.002001.TIF">

Επιθεωρήσεις

Εικόνα 22

Επιθεωρηθέντες τόποι

>PIC FILE= "C_2002028EL.002002.TIF">

Το ποσοστό των τόπων που αποτέλεσαν αντικείμενο επιθεωρήσεων μειώθηκε κατά την εξεταζόμενη περίοδο και αυτό αποτελεί σημείο προβληματισμού. Καθώς οι απαιτήσεις της Seveso II για την επιθεώρηση είναι απολύτως σαφείς, αναμένεται βελτίωση στον τομέα αυτόν.

Ενημέρωση του κοινού

Υπήρξε ενημέρωση του κοινού για 18 τόπους, έτσι η κατάσταση βελτιώθηκε ελαφρά από την τελευταία περίοδο αναφοράς, όμως οι πληροφορίες προς το κοινό αποτελούν ένα σημείο το οποίο χρειάζεται βελτίωση στο πλαίσιο της οδηγίας Seveso II.

Εικόνα 23

Τόποι για τους οποίους υπήρξε ενημέρωση του κοινού

>PIC FILE= "C_2002028EL.002003.TIF">

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου συνέβησαν τρία μεγάλα ατυχήματα και οι αντίστοιχες πληροφορίες περιελήφθησαν στη βάση δεδομένων MARS.

4.2.13. Φινλανδία

Γενικές παρατηρήσεις

Η Φινλανδία είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την 1η Ιανουαρίου 1995. Ενσωμάτωσε την οδηγία Seveso στη φινλανδική νομοθεσία πριν καταστεί μέλος, ως συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας ΕΟΧ. Η ενσωμάτωση έγινε με τροποποίηση της νομοθεσίας για το χειρισμό χημικών ουσιών, τις υπηρεσίες πυρόσβεσης και διάσωσης, καθώς και την εργασιακή ασφάλεια. Η κεντρική αρχή που επιβλέπει τη συμμόρφωση με τους κανονισμούς για την πρόληψη κινδύνων από μεγάλα ατυχήματα είναι η Τεχνολογική Αρχή Ασφαλείας (TUKES). Την επίβλεψη εφαρμογής των κανονισμών σχετικά με την ετοιμότητα και την επέμβαση σε έκτακτες καταστάσεις έχουν οι τοπικές πυροσβεστικές και σωστικές υπηρεσίες. Οι αρχές εργασιακής ασφάλειας (επιθεωρητές εργασίας) επιβλέπουν την τήρηση των κανονισμών όσον αφορά την ασφάλεια των εργαζομένων.

Οι φορείς εκμετάλλευσης τόπων όπου υπάρχει κίνδυνος μεγάλου ατυχήματος υποχρεούντο να υποβάλλουν αίτηση για λήψη αδείας από την TUKES κατά το στάδιο σχεδιασμού των εγκαταστάσεων. Η αίτηση κάλυπτε μεγάλο μέρος των πληροφοριών που αναφέρονται στα στοιχεία α) και β) του άρθρου 5 παράγραφος 1 της οδηγίας. Εκτός τούτου, η αίτηση περιελάμβανε λεπτομερείς τεχνικές περιγραφές της μονάδας και αξιολόγηση κινδύνων της σχεδιαζόμενης δραστηριότητας. Η αξιολόγηση περιελάμβανε σενάρια για συνήθεις και χείριστες περιπτώσεις ατυχημάτων. Στην περίπτωση μονάδων στις οποίες έχουν εφαρμογή τα κατώτατα όρια του άρθρου 5 παράγραφος 1, οι φορείς είχαν την υποχρέωση να συνοδεύουν την αίτηση αδείας με συστηματική έκθεση ασφαλείας στην οποία εξετάζονταν λεπτομερώς οι πιθανές πηγές κινδύνου και οι συνέπειες από ατυχήματα εντός και εκτός τόπου. Επιπλέον, η έκθεση ασφαλείας έπρεπε να περιγράφει τον τρόπο πρόληψης ατυχημάτων και μετριασμού των επιπτώσεών τους στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις. Περαιτέρω, οι φορείς εκμετάλλευσης έπρεπε να κοινοποιούν και τυχόν αλλαγές στις εγκαταστάσεις τους στην TUKES. Η TUKES, πριν δώσει άδεια έναρξης λειτουργίας, συνοδευόμενη από τις τοπικές αρχές, προέβαινε σε επιθεώρηση του εξοπλισμού της νέας ή της τροποποιημένης μονάδας.

Από τη στιγμή που τέθηκαν σε ισχύ οι διατάξεις σχετικά με την έκθεση ασφαλείας, οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις υποχρεώθηκαν να εκπονήσουν χωριστή έκθεση ασφαλείας έως την 1η Σεπτεμβρίου 1995. Στη συνέχεια, εξετάστηκαν οι εκθέσεις ασφαλείας και αξιολογήθηκαν τα συμπεράσματά τους από την TUKES στο πλαίσιο χωριστής διαδικασίας.

Κάθε φορέας εκμετάλλευσης τόπου που παρουσιάζει κίνδυνο μεγάλου ατυχήματος ήταν υποχρεωμένος να συντάξει εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης και να το διαβιβάσει μαζί με όλες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τα εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης στις τοπικές πυροσβεστικές και σωστικές αρχές, οι οποίες ήταν υπεύθυνες για τη σύνταξη των εξωτερικών αυτών σχεδίων. Όπως προβλέπεται στην οδηγία, ο φορέας εκμετάλλευσης έπρεπε να ενημερώνει το κοινό σύμφωνα και με τις φινλανδικές κανονιστικές διατάξεις. Οι υποχρεώσεις αυτές τέθηκαν σε ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου 1995.

Οδηγία Seveso II

Μεγάλο μέρος της οδηγίας Seveso II μεταφέρθηκε στη φινλανδική νομοθεσία με τροποποίηση ορισμένων κανονισμών σχετικά με την ασφάλεια των χημικών ουσιών και την έκδοση του διατάγματος για το βιομηχανικό χειρισμό και αποθήκευση επικίνδυνων χημικών ουσιών. Τα άρθρα σχετικά με το σχεδιασμό χρήσεων γης και τα εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης μεταφέρθηκαν ως τμήμα άλλης σχετικής νομοθεσίας. Τροποποιήθηκαν επίσης και οι κανονισμοί για την εργασιακή ασφάλεια.

Το διάταγμα για το βιομηχανικό χειρισμό και την αποθήκευση επικίνδυνων χημικών ουσιών και οι τροποποιήσεις άλλων χημικών κανονισμών σχετικών με αυτό, τέθηκαν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 1999. Την κύρια ευθύνη για την υπόψη νομοθεσία φέρει το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας. Στη Φινλανδία, η νομοθεσία καλύπτει ακόμη και μικρής κλίμακας βιομηχανικό χειρισμό και αποθήκευση επικίνδυνων χημικών. Την κύρια ευθύνη σχετικά με την επιβολή της εφαρμογής στην πράξη έχει η TUKES, με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου μικρής κλίμακας χειρισμοί και αποθήκευση επιβλέπονται από τις τοπικές αρχές. Η πρακτική εφαρμογή της νέας νομοθεσίας άρχισε αμέσως μετά τη θέση της σε ισχύ. Κατά τη διάρκεια της περιόδου κατάρτισης της οδηγίας και της φινλανδικής νομοθεσίας, η TUKES παρείχε πληροφορίες για τις νέες υποχρεώσεις στη βιομηχανία και στις ενδιαφερόμενες αρχές με κατευθυντήριες οδηγίες και δημοσιεύσεις, καθώς και στο Διαδίκτυο. Το προσωπικό της TUKES έδωσε επίσης πολυάριθμες διαλέξεις για το θέμα σε κύκλους μαθημάτων κατάρτισης και σε σεμινάρια.

Υπεύθυνο για το σχεδιασμό χρήσεων γης (σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2000) είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος ενώ, αντίστοιχα, για τον σχεδιασμό της αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων (σε ισχύ από τις 15 Σεπτεμβρίου 1999), υπεύθυνο είναι το Υπουργείο Εσωτερικών και για τη νομοθεσία σχετικά με την ασφάλεια των εργαζομένων (σε ισχύ από τις 23 Σεπτεμβρίου 1999), το Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων και Υγείας.

Όσον αφορά τις μονάδες που καλύπτονται από την οδηγία Seveso II, αυτές, σύμφωνα με τους ανανεωμένους κανονισμούς, πρέπει να υποβάλλουν αίτηση για λήψη αδείας πριν από την έναρξη κατασκευής τους. Η TUKES προβαίνει σε επιθεώρηση των εγκαταστάσεων πριν από την έναρξη λειτουργίας. Σε υποβολή αιτήσεως για άδεια και επιθεώρηση πριν από την έναρξη λειτουργίας υποχρεούται και κάθε μονάδα στην οποία έγιναν εκτεταμένες τροποποιήσεις και επεκτάσεις. Εφόσον πρόκειται για ήσσονος σημασίας, αλλά οπωσδήποτε σημαντικές, αλλαγές σε μια εγκατάσταση, ο φορέας πρέπει να στέλνει σχετική κοινοποίηση στην TUKES. Κατά την εξέταση αιτήσεων για χορήγηση αδείας, η TUKES ζητά τη γνώμη των τοπικών σωστικών αρχών, καθώς και των περιφερειακών αρχών που είναι υπεύθυνες για την εργασιακή ασφάλεια και το περιβάλλον. Δικαίωμα έκφρασης γνώμης σχετικά με την αίτηση έχει επίσης και το κοινό.

Όλοι οι υφιστάμενοι τόποι Seveso είχαν ήδη λάβει άδεια και επιθεωρηθεί σύμφωνα με την πρότερη νομοθεσία και η TUKES ήταν απολύτως ενήμερη για τις δραστηριότητές τους.

Στη Φινλανδία, οι τόποι Seveso επιθεωρούνται περιοδικώς σύμφωνα με πρόγραμμα καταρτιζόμενο από την TUKES. Οι υψηλής βαθμίδας μονάδες πρέπει να επιθεωρούνται κάθε χρόνο και οι χαμηλότερης κάθε τρίτο χρόνο. Οι ανωτέρω αναφερόμενες αρχές έχουν το δικαίωμα να σχολιάζουν το πρόγραμμα και, κατά κανόνα, συμμετέχουν στις επιθεωρήσεις. Κατά τη διάρκεια του 1999, εντοπίστηκαν οι μονάδες και εκτελέστηκε για πρώτη φορά το πρόγραμμα επιθεωρήσεων.

Οι χαμηλής βαθμίδας μονάδες υποχρεούνται να συντάσσουν κείμενο με την πολιτική τους για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων. Πρέπει επίσης να διορίζουν άτομο υπεύθυνο να επιβλέπει αν ακολουθείται και τηρείται η πολιτική αυτή. Οι υφιστάμενες μονάδες έπρεπε να εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους αυτή μέχρι την 1η Ιουλίου 2000.

Τόσο οι υψηλής όσο και οι χαμηλότερης βαθμίδας μονάδες πρέπει να προσλαμβάνουν άτομο (ή άτομα στην περίπτωση μεγάλης μονάδας) που να γνωρίζει τη νομοθεσία και τους κανονισμούς σχετικά με τα χημικά (διορισμένος επόπτης). Πριν από το διορισμό, ο επόπτης πρέπει να περνά από εξετάσεις στην TUKES.

Οι υψηλής βαθμίδας μονάδες υποχρεούνται να συντάσσουν έκθεση ασφαλείας, στην οποία, μεταξύ άλλων, να περιλαμβάνεται και περιγραφή του συστήματός τους διαχείρισης ασφάλειας. Κάθε νέα μονάδα, πριν από την έναρξη των εργασιών της, πρέπει να στέλνει σε εύθετο χρόνο έκθεση ασφαλείας. Οι υφιστάμενες μονάδες έχουν διορία μέχρι την 1η Φεβρουαρίου 2001 και 1η Φεβρουαρίου 2002 - ανάλογα με την κατάστασή τους στα πλαίσια της πρότερης νομοθεσίας - να στείλουν τις εκθέσεις τους στην TUKES. Κατά την αξιολόγηση των εκθέσεων, η TUKES ζητά τη γνώμη και των υπόλοιπων ενδιαφερομένων αρχών. Η έκθεση ασφαλείας και ο σχετικός κατάλογος των επικίνδυνων χημικών ουσιών πρέπει να είναι διαθέσιμος για εξέταση από το κοινό, κατά προτίμηση στο εργοστάσιο.

Οι μονάδες υψηλής βαθμίδας πρέπει να ενημερώνουν τους γύρω κατοίκους και κοινότητες για κάθε πιθανό μεγάλο ατύχημα που μπορεί να συμβεί. Οι υφιστάμενες μονάδες, μετά τη σύνταξη της έκθεσης ασφαλείας, πρέπει να εκδώσουν και σχετική εγκύκλιο ασφαλείας.

Τόσο οι χαμηλής, όσο και οι υψηλής βαθμίδας μονάδες πρέπει να καταρτίζουν εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης και να το διαβιβάζουν στην TUKES για εξέταση. Για τις υφιστάμενες μονάδες, ισχύουν οι ίδιες διορίες όπως και για τις εκθέσεις ασφαλείας.

Στη Φινλανδία, ο επικεφαλής της τοπικής πυροσβεστικής υπηρεσίας είναι υπεύθυνος για τη σύνταξη εξωτερικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης, το οποίο να βασίζεται σε πληροφορίες λαμβανόμενες από την έκθεση ασφαλείας της μονάδας και τα σχετικά σχόλια της TUKES.

Σε περίπτωση που συμβεί ατύχημα σε κάποια μονάδα, ο φορέας υποχρεούται από τον νόμο να ενημερώσει την TUKES με την πρώτη ευκαιρία. Εφόσον είναι αναγκαίο, η TUKES ερευνά τις συνθήκες του ατυχήματος και λαμβάνει βάσει της έρευνας τα κατάλληλα μέτρα.

Βασική εθνική νομοθεσία

Διάταγμα σχετικά με τον βιομηχανικό χειρισμό και αποθήκευση επικινδύνων χημικών ουσιών (682/90, τροποποίηση 703/92)

Διάταγμα για τα υγραέρια (LPG) (711/93)

Διάταγμα για το φυσικό αέριο (1058/93)

Διάταγμα για τα εκρηκτικά (473/93)

Απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης χημικών ατυχημάτων (7/94)

Απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με την πρόληψη κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων από χημικές ουσίες (1705/91)

Το πρώτο διάταγμα βασίζεται στη νομοθετική πράξη για τις χημικές ουσίες (744/89) και την πράξη για τις εκρηκτικές ουσίες (263/53). Τα διατάγματα 2-4 βασίζονται αποκλειστικά και μόνον στην πράξη για τις εκρηκτικές ουσίες. Η απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών εκδόθηκε βάσει του νόμου για τις πυροσβεστικές και σωστικές υπηρεσίες (559/75). Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας βασίζεται στη νομοθετική πράξη για την εργασιακή ασφάλεια (299/58).

Αρμόδιες αρχές

Η Τεχνολογική Αρχή Ασφάλειας (TUKES) της Φινλανδίας είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή των διαταγμάτων 1-5. Η TUKES υπάγεται στο Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας.

Όσον αφορά το σχεδιασμό χρήσεων γης (6), η επιβολή του εναπόκειται στις τοπικές αρχές σχεδιασμού, σε συνεργασία με τα περιφερειακά κέντρα περιβάλλοντος. Τις αρχές αυτές επιβλέπει το Υπουργείο Περιβάλλοντος. Αρμόδια αρχή για διαβουλεύσεις στην περίπτωση τόπων Seveso είναι η TUKES.

Η απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών (7) εφαρμόζεται από τις τοπικές πυροσβεστικές και σωστικές αρχές υπό την καθοδήγηση του Υπουργείου Εσωτερικών.

Το Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων και Υγείας με τις περιφερειακές οργανώσεις του, εποπτεύει την εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Στα τέλη του 1998, ο αριθμός των τόπων που καλύπτονταν από το άρθρο 5 ήταν 76.

Εικόνα 24

Αριθμός τόπων

>PIC FILE= "C_2002028EL.002201.TIF">

Τα στοιχεία για το 1999 και 1998 δεν είναι πλήρως συγκρίσιμα, λόγω της θέσης σε ισχύ των διατάξεων της Seveso II στη Φινλανδία το 1999. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν σημαντική αύξηση του αριθμού των τόπων Seveso, κυρίως μεταξύ 1995 και 1997.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Λόγω της νομοθεσίας της Φινλανδίας και της διαφορετικής πιθανής ερμηνείας του ορισμού της "δραστηριότητας", δεν μπορεί να δοθεί επακριβής αριθμός.

Εκθέσεις ασφαλείας

Οδηγία Seveso I

Μέχρι τα τέλη του 1998, η Τεχνολογική Αρχή Ασφάλειας έλαβε 76 εκθέσεις ασφαλείας από μονάδες Seveso I. Ακόμη 22 εκθέσεις ασφαλείας ελήφθησαν από άλλες εγκαταστάσεις βάσει της φινλανδικής εθνικής νομοθεσίας.

Η Τεχνολογική Αρχή Ασφάλειας ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες για 30 τόπους και έθεσε επίσημες απαιτήσεις για βελτιώσεις σε έναν τόπο, κατόπιν εξέτασης των εκθέσεων ασφαλείας.

Η Τεχνολογική Αρχή Ασφάλειας έκρινε 76 εκθέσεις ασφαλείας επαρκείς ως προς την τήρηση των υποχρεώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 7 της Seveso I. Αριθμός για τις εκθέσεις ασφαλείας που περιελάμβαναν εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης δεν δόθηκε από τις φινλανδικές αρχές.

Οδηγία Seveso II

Μέχρι τα τέλη του 1999, ο συνολικός αριθμός των μονάδων που είχαν υποβάλει εκθέσεις ασφαλείας, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 9 της οδηγίας Seveso II, ήταν 2. Μέχρι τα τέλη του 1999, ο συνολικός αριθμός των μονάδων που είχαν υποβάλει εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 11 της οδηγίας Seveso II, ήταν 1. Το υπόψη σχέδιο είχε εξεταστεί από την TUKES και κρίθηκε επαρκές.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από τις τοπικές αρχές, εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης διέθεταν 36 τόποι. Ωστόσο, ο χαμηλός αυτός αριθμός αντικατοπτρίζει απλώς, κατά πάσα πιθανότητα, κενά των εκθέσεων και όχι κενά στην προετοιμασία των σχεδίων έκτακτης ανάγκης.

Επιθεωρήσεις

Οδηγία Seveso I

Όλες οι τοποθεσίες είχαν επιθεωρηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης αδειών κατά την ίδρυση νέων ή την τροποποίηση ήδη υφισταμένων εγκαταστάσεων.

Οδηγία Seveso II

Όλες οι μονάδες υψηλής βαθμίδας (80) επιθεωρήθηκαν για πρώτη φορά σύμφωνα με τη διαδικασία που θεσπίζεται στο άρθρο 18 της οδηγίας. Επιπλέον, η TUKES προέβη σε επιθεώρηση 67 μονάδων χαμηλής βαθμίδας.

Ενημέρωση του κοινού

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Στη Φινλανδία έχουν συμβεί δύο μεγάλα ατυχήματα που πληρούν τα κριτήρια της οδηγίας Seveso I (ένα το 1996 και το άλλο το 1998).

Κατά τη διάρκεια του 1999, στη Φινλανδία συνέβησαν δύο μεγάλα ατυχήματα που πληρούν τα κριτήρια της οδηγίας Seveso II.

4.2.14. Σουηδία

Γενικές παρατηρήσεις

Για την εφαρμογή της οδηγίας Seveso, υπάρχει μια σειρά κανονιστικών διατάξεων. Αρμόδιες για την εποπτεία των ως άνω κανονιστικών διατάξεων είναι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές. Οι αρχές αντιμετώπισαν δυσκολίες σχετικά με το πώς θα πρέπει να κρίνεται αν η οδηγία καλύπτει ή όχι έναν τόπο. Τα προβλήματα αυτά θα επιλυθούν μόλις μεταφερθεί στην εθνική νομοθεσία η οδηγία 96/82/ΕΚ. Τη στιγμή αυτή είναι στη φάση του σχεδιασμού σύστημα αναφοράς στοιχείων που θα αυξήσει την ποιότητα των στοιχείων των εκθέσεων.

Για την εξεταζόμενη περίοδο 1997-1999, οι σουηδικές αρχές δεν έδωσαν ενημερωμένα στοιχεία.

Βασική εθνική νομοθεσία και αρμόδιες αρχές

Arbetarskyddsstyrelsens kungörelse med föreskrifter om storskalig kemikaliehantering, AFS 1989:6(41) (Κανονισμός του Εθνικού Συμβουλίου Εργασιακής Ασφάλειας και Υγείας σχετικά με τη χρήση χημικών ουσιών σε μεγάλη κλίμακα), σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1991.

Αρμόδια αρχή: Arbetarskyddsstyrelsen (Εθνικό Συμβούλιο Εργασιακής Ασφάλειας και Υγείας).

Kungörelse med föreskrifter om skydd av den yttre miljön vid storolyckor vid industriell kemikaliehantering, SNFS 1994:1, MS:71(42) (Κανονισμός της Υπηρεσίας Περιβαλλοντικής Προστασίας της Σουηδίας σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος σε περίπτωση μεγάλων ατυχημάτων κατά τη βιομηχανική χρήση χημικών ουσιών), σε ισχύ από τις 25 Μαΐου 1994.

Αρμόδια αρχή: Statens Naturvårdsverk (Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Προστασίας της Σουηδίας).

Lagen om brandfarliga och explosiva varor, SFS 1988:868(43) (Νομοθετική πράξη για τα εύφλεκτα και εκρηκτικά προϊόντα), σε ισχύ από την 1η Ιουλίου 1989 και Förordningen om brandfarliga och explosiva varor, SFS 1988:1145(44) (Διάταγμα για τα εύφλεκτα και εκρηκτικά προϊόντα), σε ισχύ από την 1η Ιουλίου 1989.

Αρμόδια αρχή: Sprängämnesinspektionen (Εθνική επιθεώρηση εκρηκτικών και ευφλέκτων υλικών).

Räddningstjänstlagen, SFS 1986:1102(45) (Νομοθετική πράξη για τις σωστικές υπηρεσίες), σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1987, Räddningstjänstförordningen, SFS 1986:1107(46) (Διάταγμα για τις σωστικές υπηρεσίες), σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1987 και Statens Räddningsverks föreskrifter om informationsskyldighet i samband med kemikaliehantering, SRVFS 1994:1(47) (Κανονισμός της υπηρεσίας σωστικών υπηρεσιών της Σουηδίας σχετικά με την υποχρεωτική παροχή πληροφοριών όσον αφορά τη χρήση χημικών ουσιών), σε ισχύ από την 1η Ιουνίου 1994.

Αρμόδια αρχή: Statens Räddningsverk (Υπηρεσία σωστικών υπηρεσιών της Σουηδίας).

Οι σουηδικές αρχές δεν έδωσαν ενημερωμένα στοιχεία για την εξεταζόμενη περίοδο 1997-1999.

4.2.15. Ηνωμένο Βασίλειο

Βασική εθνική νομοθεσία

Πράξη περί Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων του 1972: Με την πράξη αυτή, διευρύνονται οι εξουσίες του Εκτελεστικού Συμβουλίου Ασφάλειας και Υγείας (HSE) και στον έλεγχο της εφαρμογής των απαιτήσεων για την προστασία του περιβάλλοντος για τους σκοπούς των κανονισμών CIMAH.

Πράξη για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία του 1974: πρόκειται για τον κύριο νόμο σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια που οφείλονται σε εργασιακές δραστηριότητες, ο οποίος δίνει στους επιθεωρητές HSE σχετικές εξουσίες (για επιθεωρήσεις, εξέταση εγγράφων, λήψη φωτογραφιών, λήψη δηλώσεων, παροχή εντολών για βελτιώσεις και απαγορεύσεις και άσκηση διώξεως), ενώ παράλληλα ποινικοποιείται η παράβαση, από πλευράς των εργοδοτών, των διατάξεων της πράξης ή οιωνδήποτε κανονιστικών διατάξεων που βασίζονται σε αυτήν.

Ρυθμίσεις του 1984 για τον έλεγχο των κινδύνων από μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα (CIMAH): Πρόκειται για κείμενο καταστατικού χαρακτήρα (S.I.) με αριθμό 1984/1902, που αποτελεί το βασικό δίκαιο εφαρμογής της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ του Συμβουλίου.

Ο CIMAH τροποποιήθηκε τρεις φορές ως εξής:

- Ρυθμίσεις (τροποποίηση) για τον έλεγχο των κινδύνων από μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα 1988: (S.I. 1988/1462): Με τις ρυθμίσεις αυτές έγινε η ενσωμάτωση της πρώτης τροποποίησης της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ του Συμβουλίου.

- Ρυθμίσεις (τροποποίηση) για τον έλεγχο των κινδύνων από μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα 1990: (S.I. 1990/2325): Με τις ρυθμίσεις αυτές έγινε η ενσωμάτωση της δεύτερης τροποποίησης της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ του Συμβουλίου.

- Ρυθμίσεις (τροποποίηση) για τον έλεγχο των κινδύνων από μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα 1994: (S.I. 1994/118): Με αυτές καταργήθηκε η εξαίρεση για τους τόπους τους οποίους εκμεταλλεύονταν αρχές διάθεσης αποβλήτων, η οποία προβλεπόταν στις βασικές κανονιστικές διατάξεις.

Αρμόδιες αρχές

Το Εκτελεστικό Συμβούλιο για την Υγεία και την Ασφάλεια (HSE) μεριμνά για την εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων σε όλους τους τόπους υψηλής και κατώτερης βαθμίδος όπου αναπτύσσονται βιομηχανικές δραστηριότητες. Οι τοπικές αρχές μεριμνούν για την εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων σε έναν μικρότερο αριθμό εγκαταστάσεων κατώτερης βαθμίδας στον τομέα της λιανικής πώλησης, της χονδρικής πώλησης και των εμπορικών δραστηριοτήτων.

Η Βόρεια Ιρλανδία έχει δικούς της κανονισμούς, που είναι όμως πανομοιότυποι με τους βρετανικούς κανονισμούς CIMAH.

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Κατά την τελευταία περίοδο αναφοράς, ο αριθμός των τόπων που καλύπτονταν από το άρθρο 5 είχε αυξηθεί από 303 το 1994 σε 308 το 1996. Ο αριθμός αυτός αυξήθηκε και πάλι κατά την παρούσα εξεταζόμενη περίοδο και στα μέσα του 1999, οι καταγεγραμμένοι τόποι CIMAH υψηλής βαθμίδας ήταν 320.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Δεν δόθηκαν στοιχεία σχετικά με τις δραστηριότητες.

Εκθέσεις ασφαλείας

Στις αρμόδιες αρχές υποβλήθηκαν 508 εκθέσεις ασφαλείας. Δεν δόθηκε αριθμός για τις αναμενόμενες εκθέσεις ασφαλείας.

Εικόνα 25

Aριθμός τόπων με επίσημες απαιτήσεις

>PIC FILE= "C_2002028EL.002401.TIF">

Ο αριθμός των τόπων για τους οποίους διατυπώθηκαν επίσημες απαιτήσεις ή έγιναν νομικές ενέργειες από τις αρμόδιες αρχές μετά την εξέταση των εκθέσεων ασφαλείας, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του άρθρου 7 παράγραφος 1, αυξήθηκε σημαντικά κατά την τελευταία περίοδο αναφοράς (1997-1999).

Ο αριθμός των εκθέσεων με εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης αυξήθηκε από 300 σε 488 κατά τη διάρκεια της τελευταίας εξεταζόμενης περιόδου. Για το 1999, 293 τόποι είχαν σχέδια έκτακτης ανάγκης.

Για 35 εκθέσεις δόθηκαν οδηγίες βελτίωσης.

Εικόνα 26

Tόποι με εσωτερικά και εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

>PIC FILE= "C_2002028EL.002501.TIF">

Οι αριθμοί δείχνουν ότι το ποσοστό των εκθέσεων ασφαλείας με εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης παρουσίασαν τάση μείωσης κατά την τελευταία περίοδο αναφοράς, ενώ το ποσοστό των τόπων με εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης παρέμεινε σταθερό.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

283 τόποι διαθέτουν εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης.

Επιθεωρήσεις

Δεν δόθηκαν πληροφορίες.

Ενημέρωση του κοινού

Έγινε ενημέρωση του κοινού για 255 τόπους, σύμφωνα με το άρθρο 8.

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, σημειώθηκαν 13 ατυχήματα, τα οποία και αναφέρθηκαν στη βάση δεδομένων MARS.

Παρατηρήσεις

Η οδηγία Seveso εφαρμόστηκε επιτυχώς στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τόσον οι εταιρείες, όσο και οι τοπικές αρχές είναι τώρα εξοικειωμένες με τους κανονισμούς CIMAH και αυτό θα διευκολύνει την εισαγωγή των νέων κανονισμών COMAH για την εφαρμογή της Seveso II. Υπάρχουν τώρα καλύτερες συνδέσεις μεταξύ HSE και τοπικών αρχών και οι αρχές έχουν μάθει από τις εμπειρίες μας των CIMAH στην αξιολόγηση των εκθέσεων ασφαλείας. Χάρη στις εμπειρίες που αποκτήθηκαν κατά την αξιολόγηση των εκθέσεων CIMAH έχει διαμορφωθεί πλέον μια αξιόπιστη δέσμη κριτηρίων αξιολόγησης για τις νέες εκθέσεις ασφαλείας COMAH.

4.2.16. Νορβηγία

Αρχές

Τη διαχείριση των κανονισμών σε κεντρικό επίπεδο έχουν τέσσερις διαφορετικές δημόσιες αρχές, συγκεκριμένα:

- Η Διεύθυνση Πρόληψης Πυρκαγιών και Εκρήξεων

- Η Διεύθυνση Επιθεώρησης Εργασίας

- Η Νορβηγική Αρχή Ελέγχου της Ρύπανσης και

- Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ασφάλειας.

Έχει συσταθεί συντονιστικό φόρουμ, με επικεφαλής τη Διεύθυνση Πρόληψης Πυρκαγιών και Εκρήξεων.

Τόποι καλυπτόμενοι από το άρθρο 5 (82/501/ΕΟΚ)

Στη Νορβηγία, από το άρθρο 5 καλύπτονται 25 τόποι, οι δύο από αυτούς νεόδμητοι.

Κατά τόπους δραστηριότητες

Στη Νορβηγία, δεν υπάρχουν διακρίσεις μεταξύ τόπων και δραστηριοτήτων.

Εκθέσεις ασφαλείας

Έχουν ήδη υποβληθεί 25 εκθέσεις ασφαλείας. Όλες οι εκθέσεις ασφαλείας συνοδεύονται από εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης και έχουν εξεταστεί και κριθεί επαρκείς από τις εθνικές αρμόδιες αρχές.

Νομικές ενέργειες/επίσημες απαιτήσεις

Κατά την εξέταση των εκθέσεων ασφαλείας, για τους περισσότερους από τους τόπους τέθηκαν ερωτήματα και εν συνεχεία απαιτήσεις. Τη στιγμή αυτή, δεν εκκρεμούν θέματα.

Εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Σε όλους τους δήμους όπου υπάρχουν εγκατεστημένες επικίνδυνες εγκαταστάσεις, υπάρχουν εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Έτσι, έχουν καταρτιστεί 25 εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Η κατάρτιση των σχεδίων αυτών αποτελεί ευθύνη των τοπικών αρχών σε κάθε αστυνομικό διαμέρισμα και πραγματοποιείται υπό την καθοδήγηση του τοπικού αστυνομικού διευθυντή.

Επιθεωρήσεις

Όλοι οι τόποι (25) έχουν υποβληθεί σε επιθεώρηση κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου.

Ενημέρωση του κοινού

Για όλους τους τόπους (25) έχει γίνει ενημέρωση του κοινού κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου.

5. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΡΜΟΔΙΩΝ ΑΡΧΩΝ (ΕΑΑ)

Για τη συνεπή εφαρμογή και υλοποίηση των διατάξεων της οδηγίας Seveso σε ολόκληρη την Κοινότητα απαιτείται η στενή συνεργασία των αρμοδίων αρχών όλων των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η οδηγία υποχρεώνει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να ανταλλάσσουν πληροφορίες για τις κτηθείσες εμπειρίες και τη λειτουργία της οδηγίας.

Το φόρουμ στα πλαίσια του οποίου εντός του οποίου αναπτύσσεται η εν λόγω διοικητική συνεργασία αποκαλείται επιτροπή αρμοδίων αρχών (ΕΑΑ) και απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών και των υπηρεσιών της Επιτροπής. Η ΕΑΑ προεδρεύεται από εκπρόσωπο της Επιτροπής και συνεδριάζει άπαξ σε κάθε προεδρία του Συμβουλίου, ήτοι μία φορά το εξάμηνο. Οι εργασίες της ΕΑΑ βασίζονται στην αρχή της συναίνεσης.

Από το 1995 και μετά, οι συναντήσεις γίνονται στο κράτος μέλος που έχει την προεδρία του Συμβουλίου. Κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου 1997-1999, έγιναν 6 συναντήσεις (1/1997 - Χάγη, Κάτω Χώρες 2/1997 - Mondorf-Les-Bains, Λουξεμβούργο, 1/1998 - Steyning, ΗΒ, 2/1998 - Γκρατς, Αυστρία, 1/1999 - Μόναχο, Γερμανία, 2/1999 - Turku, Φινλανδία).

Οι συνεδριάσεις αυτές διαρκούν δύο ημέρες: κατά την πρώτη ημέρα λαμβάνει χώρα η καθ' αυτό συνεδρίαση, ενώ κατά τη δεύτερη το κράτος μέλος που εκτελεί χρέη οικοδεσπότη παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζει την οδηγία Seveso. Η μέθοδος αυτή έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα επιτυχής για τους εξής λόγους:

- Το υπόψητο αντίστοιχο κράτος μέλος υποβάλλεται σε ανασκόπηση του συστήματός του από "ομοτίμους εξεταστές", πράγμα ιδιαίτερα επωφελές για την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας.

- Παρέχεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να αλληλοενημερώνονται, με ιδιαίτερα θετικές επιπτώσεις για τα κράτη μέλη με τις ελλιπέστερες προσεγγίσεις.

Με τη θέση σε ισχύ της οδηγίας Seveso II, αποφασίστηκε να ενισχυθεί το σύστημα και να προστεθεί ένα μονοήμερο σεμινάριο πριν από τη συνάντηση για την εξέταση σε μεγαλύτερο βάθος κάποιου θέματος σχετικού με την οδηγία Seveso. Στην πρώτη συνάντηση της Seveso II, έγιναν στο Μόναχο συζητήσεις με εμπειρογνώμονες από τον ασφαλιστικό κλάδο, ενώ το πρώτο μονοήμερο σεμινάριο οργανώθηκε στο Turku με θέμα "Εργαλεία λογισμικού σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας Seveso II".

Η ΕΑΑ εξετάζει όλα τα θέματα που αφορούν την εφαρμογή της οδηγίας Seveso και παρέχει καθοδήγηση σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της. Στα πλαίσια αυτά, τα σεμινάρια και οι συζητήσεις είναι μια καλή πλατφόρμα συζήτησης πιθανών προβλημάτων που ανακύπτουν στην κατανόηση ή την πρακτική εφαρμογή της οδηγίας.

Κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων που αναφέρονται στις διατάξεις περί επιτροπολογίας διατάξεις της συγκεκριμένης οδηγίας (άρθρα 15 και 16), η ΕΑΑ λειτουργεί ως κανονιστική επιτροπή (τύπου IIIα).

6. ΑΛΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

6.1. Γραφείο κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων (ΓΚΜΑ)

Το Γραφείο κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων (ΓΚΜΑ/MAHB) συστάθηκε επισήμως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Φεβρουάριο του 1996 στους κόλπους της Γενικής Διεύθυνσης ΚΟΙΝΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ, με αποστολή να προσφέρει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη σε όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής και (ιδίως, στη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος) για την επιτυχή εφαρμογή της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τον έλεγχο των κινδύνων από σοβαρά βιομηχανικά ατυχήματα, καθώς και την πρόληψη και τον μετριασμό των σοβαρών ατυχημάτων, ιδίως σε συνδυασμό με τις οδηγίες Seveso(48) (βλέπε: http://ΜΑΗΒsrv.jrc.it/). Στα καθήκοντα του συμπεριλαμβάνονται:

Η διαχείριση του συστήματος αναφοράς μεγάλων ατυχημάτων (MARS - Major Accident Reporting System) (βλέπε κεφάλαιο 6.2), συμπεριλαμβανομένων:

- του ελέγχου εισαγωγής των πληροφοριών,

- της άντλησης πληροφοριών και διδαγμάτων από τα αναφερόμενα ατυχήματα και συμβάντα και

- της διάδοσης πληροφοριών στις εθνικές αρχές, τη βιομηχανία και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.

Η διαχείριση του Κοινοτικού Κέντρου Τεκμηρίωσης Βιομηχανικών Κινδύνων (KKTBK) (βλέπε κεφάλαιο 6.4), συμπεριλαμβανομένων:

- της απόκτησης σχετικού υλικού από το δημόσιο τομέα, δημοσιευμένου και μη,

- της ετοιμασίας περιστασιακού δελτίου με λεπτομέρειες και συνόψεις του συγκεντρωθέντος υλικού,

- της διάθεσης στις αρχές και σε άλλα μέρη υλικού που δεν καλύπτεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας,

- της σύνταξης εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας,

- της παροχής τεχνικής και επιστημονικής στήριξης στις τεχνικές ομάδες εργασίας που μελετούν διάφορες πτυχές του ελέγχου των κινδύνων από μεγάλα ατυχήματα (βλέπε κεφάλαιο 6.5),

- της ανάληψης ειδικών καθηκόντων διάδοσης πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένης της διοργάνωσης σεμιναρίων και συναντήσεων ανταλλαγής απόψεων με τις αρμόδιες αρχές (με τη συμμετοχή της βιομηχανίας, όπου κρίνεται σκόπιμο) σε σημαντικά θέματα στους τομείς των βιομηχανικών κινδύνων, της διαχείρισης κινδύνων, της κανονιστικής ρύθμισης και χορήγησης αδειών και της επέμβασης έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση βιομηχανικών ατυχημάτων (βλέπε κεφάλαιο 6.5).

6.2. Ατυχήματα αναφερόμενα στη βάση δεδομένων MARS

6.2.1. Ιστορικό

Από την έναρξη εφαρμογής της οδηγίας Seveso, οι αρμόδιες αρχές όλων των κρατών μελών πρέπει να κοινοποιούν στην Επιτροπή όλα τα μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα στα οποία εμπλέκονται επικίνδυνες ουσίες. Προς τούτο, το 1984, η Επιτροπή δημιούργησε ένα σύστημα κοινοποίησης βιομηχανικών ατυχημάτων, το Σύστημα Αναφοράς Μεγάλων Ατυχημάτων (MARS), τη λειτουργία και συντήρηση του οποίου ανέλαβε το ΓΚΜΑ του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ) της ΕΚ στην Ispra της Ιταλίας. Τα αναφερόμενα ατυχήματα συγκεντρώνονται σε σύστημα καταχώρησης και πληροφόρησης ("βάση δεδομένων MARS") και αναλύονται προκειμένου:

- να ταξινομηθούν σύμφωνα με διάφορες παραμέτρους και, ιδίως, σύμφωνα με τις ουσίες που εμπλέκονται σε αυτά, τις συνέπειες και τα αίτιά τους,

- να εξαχθούν "διδάγματα" για την αποφυγή επανάληψης παρόμοιων ατυχημάτων και το μετριασμό των συνεπειών τους(49).

6.2.2. Αλλαγές λόγω της Seveso II

Η οδηγία Seveso II 96/82/EΚ, που αντικατέστησε την αρχική οδηγία Seveso, επήγαγε σοβαρές αλλαγές σε ό,τι αφορά το MARS, ιδίως όσον αφορά

- τα κριτήρια κοινοποίησης ατυχήματος στην Επιτροπή,

- τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των υποβαλλομένων πληροφοριών,

- το σύστημα πληροφόρησης και ανταλλαγής πληροφοριών.

Αν και αρχικά ο αριθμός των αναφερομένων συμβάντων δεν ήταν πολύ μεγάλος, υπήρχε πάντοτε υψηλός αριθμός λεπτομερειών, ικανός για τον εντοπισμό των λεπτομερών, άμεσων και έμμεσων, αιτίων ενός ατυχήματος. Με τη νέα οδηγία Seveso II και το χαμήλωμα του κατωφλίου πάνω από το οποίο υπάρχει υποχρέωση κοινοποίησης, αυξήθηκε ο αριθμός των αναφερομένων συμβάντων. Επίσης, από το 1996, η βάση δεδομένων MARS εξελίχθηκε προς την κατεύθυνση μιας πιο ανοικτής προσέγγισης στην παροχή πληροφοριών στο κοινό, τόσο από τα κράτη μέλη, όσο και από την Επιτροπή, χωρίς παραβίαση των επί της εμπιστευτικότητας πτυχών του συστήματος αναφοράς. Το νέο σύστημα εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τη βέλτιστη πρακτική του παλιού, εξελίχθηκε όμως σε κάτι περισσότερο από ένα σύνηθες σύστημα αναφοράς, σε κάτι περισσότερο από ένα απλό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρμοδίων αρχών και της Επιτροπής.

6.2.3. Δομή του συστήματος και της πληροφόρησης

Η διάθρωση της βάσης MARS στηρίζεται σε δύο μορφές αναφοράς:

- στη "βραχεία έκθεση", η οποία προορίζεται για την άμεση κοινοποίηση ενός ατυχήματος, και

- στην "πλήρη έκθεση", η οποία συντάσσεται όταν έχει γίνει πλήρης διερεύνηση του ατυχήματος και έχει υπάρξει πλήρης κατανόηση των αιτίων, της εξέλιξης του ατυχήματος και των συνεπειών του. Σε ορισμένες περιπτώσεις έρχονται στο φως περαιτέρω πληροφορίες - π.χ., κατά τη διάρκεια δικαστικής διαδικασίας - και υπάρχει πρόβλεψη για περαιτέρω τροποποίηση των στοιχείων της πλήρους εκθέσεως.

Οι βραχείες εκθέσεις, χωρίς ταυτοποιητικά στοιχεία, είναι διαθέσιμες στο Internet (http://ΜΑΗΒsrv.jrc.it), με τη μορφή έρευνας βάσης δεδομένων, ή μπορούν να ζητηθούν απευθείας από το ΓΚΜΑ.

Σήμερα, το MARS υφίσταται ως ένα διαμερισμένο πληροφοριακό δίκτυο, αποτελούμενο από 15 τοπικές βάσεις δεδομένων σε πλατφόρμα MS-Windows σε κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ως ένα κεντρικό σύστημα ανάλυσης στο ΓΚΜΑ, το οποίο επιτρέπει την ανάκτηση πολύπλοκων κειμένων και την ανάλυση προτύπων. Σήμερα, ο αριθμός των καταχωρήσεων στη βάση υπερβαίνει τις 450 και συνεχώς ενημερώνεται, (βλέπε εικόνα A).

Εικόνα A

Τάσεις συχνότητας εμφάνισης ατυχημάτων αναφερομένων στη MARS

>PIC FILE= "C_2002028EL.002801.TIF">

Ο αριθμός των αναφερομένων συμβάντων δεν είναι - ευτυχώς - ιδιαίτερα μεγάλος. Εκείνο, όμως, που διαφοροποιεί το MARS από τις άλλες βάσεις δεδομένων για ατυχήματα είναι ο υψηλός βαθμός λεπτομέρειας, γεγονός προσφερόμενο για την εξακρίβωση των λεπτομερών αιτίων, άμεσων ή έμμεσων, ενός ατυχήματος.

Έχουν γίνει πολλές αναλύσεις των περιεχομένων της βάσης MARS, παρέχοντας έτσι τη βάση για διατύπωση πρακτικών συστάσεων στη βιομηχανία για την αποφυγή μελλοντικών ατυχημάτων. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης των δεδομένων του MARS διανέμονται είτε με τη μορφή ανοικτών δημοσιεύσεων (χωρίς αναγραφή λεπτομερειών ταυτοποίησης), είτε ως τακτικές συνοπτικές αξιολογήσεις ατυχημάτων που έχουν κοινοποιηθεί στην ΕΑΑ, είτε ως εκθέσεις σχετικά με αξιολογήσεις ειδικών στοιχείων (π.χ. από το KKTBK). Κατά την παρούσα εξεταζόμενη περίοδο, ελήφθησαν από το ΓΚΜΑ πολλές τέτοιες αιτήσεις από τη βιομηχανία, τις κανονιστικές αρχές ή ερευνητικά ιδρύματα για την εκτέλεση ειδικών αναλύσεων μη εμπιστευτικών δεδομένων της βάσης MARS.

6.2.4. Χαρακτηριστικά των ατυχημάτων

Η σοβαρότητα των διαφόρων αναφερθέντων μεγάλων ατυχημάτων εμφαίνεται στην εικόνα B [η μέθοδος εξαγωγής των σχετικών αυτών τιμών σοβαρότητας περιγράφεται στην(50)]:

Εικόνα B

Βαθμός σοβαρότητας ατυχημάτων αναφερθέντων στη MARS

>PIC FILE= "C_2002028EL.002901.TIF">

Από το αριστερό τμήμα του παραπάνω γραφήματος φαίνεται ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα στην εμφάνιση συμβάντων πολύ μικρής σοβαρότητας, δηλαδή μεγάλος αριθμός παρ' ολίγο και προδρόμων ατυχημάτων που έχουν κοινοποιηθεί στη MARS σε εθελοντική βάση(51). Στο δεξιό τμήμα του γραφήματος φαίνεται ότι υπάρχει σχετικά υψηλή πιθανότητα τα ατυχήματα που συμβαίνουν σε εγκαταστάσεις Seveso να είναι πιο σοβαρά, με σπάνια την πιθανότητα εμφάνισης ατυχημάτων μέσης ή μικρής σοβαρότητας.

Ως ειδικότερο παράδειγμα, μπορούμε να εξετάσουμε τα βασικά αίτια που συντελούν στη σοβαρότητα για να διαπιστώσουμε ποιο έχει το μεγαλύτερο ειδικό βάρος υπό συγκεκριμένες συνθήκες, π.χ. ο άμεσος χειριστής ή η αστοχία εξαρτημάτων είναι οι πιθανότεροι συντελεστές για παρ' ολίγο ατυχήματα, ενώ τα ατυχήματα μεγάλης σοβαρότητας είναι πιθανότερο να συμβούν λόγω αιφνίδιας ταχείας αντίδρασης (βλέπε Εικόνα Γ).

Εικόνα G

Βασικές αιτίες ατυχημάτων που αναφέρθηκαν στη MARS

>PIC FILE= "C_2002028EL.002902.TIF">

Οι αναλύσεις αυτές δείχνουν με σαφήνεια τη συνεχή ανάγκη για εκτέλεση μελετών για την άντληση διδαγμάτων από ατυχήματα και τη σπουδαιότητα που έχει ένα σύστημα αναφοράς όπως η βάση δεδομένων MARS(52).

6.2.5. Τάσεις στα ατυχήματα και στα χαρακτηριστικά τους

Οι εμπλεκόμενοι στη διεργασία της διαχείρισης των βιομηχανικών κινδύνων (δημόσιοι και κυβερνητικοί παράγοντες, το ευρύ κοινό, τα μέσα ενημέρωσης, η βιομηχανία, πανεπιστημιακοί παράγοντες) θέλουν συχνά μιαν απάντηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε μια απλή ερώτηση: "Πόσο συχνά είναι τα μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα στην Ευρώπη;"

Η Seveso II απαιτεί να αναφέρουν τα κράτη μέλη στο MARS ατυχήματα που πληρούν ορισμένα κριτήρια. Ωστόσο, δεν απαιτείται ρητά από τα κράτη μέλη να αναφέρουν τον αριθμό των εργοστασίων Seveso και τα χαρακτηριστικά τους στην Επιτροπή και υπάρχουν μόνο χονδρικές εκτιμήσεις για τον αριθμό τους.

Ο αριθμός των μεγάλων ατυχημάτων και τα λεπτομερή τους χαρακτηριστικά είναι οι μόνες διαθέσιμες πληροφορίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Από τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την εκτίμηση της συχνότητας ενός συμβάντος, δηλαδή τον αριθμό των εμφανιζομένων συμβάντων ανά χρονική περίοδο (ονομαστής) και τον αριθμό των ευκαιριών που έχει ένα ατύχημα για να συμβεί (παρονομαστής), μόνον η τιμή του ονομαστή είναι γνωστή και έτσι δεν είναι σαφές αν τα μεγάλα ατυχήματα από εργοστάσια τύπου Seveso αποτελούν σχετικώς ασυνήθη ή όχι συμβάντα στην Ευρώπη.

Περαιτέρω, εκτός από την έλλειψη στοιχείων για τον παρονομαστή, το ερώτημα είναι ποιος παρονομαστής αντιπροσωπεύει καλύτερα τον αριθμό των πιθανοτήτων που έχει ένα ατύχημα για να συμβεί στο μεγάλο φάσμα των βιομηχανικών μονάδων που καλύπτονται από τη Seveso II. Τα "εργοστάσια Seveso" ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό από πλευράς μεγέθους, τύπου διεργασιών, τύπου και ποσοτήτων αποθηκευομένων και παραγομένων χημικών ουσιών, λειτουργικών χαρακτηριστικών, κ.λπ. Δεδομένου ότι, μέχρι τώρα, δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά των εργοστασίων Seveso, αυτά πρέπει, σε μια πρώτη προσέγγιση, να θεωρηθούν ως ένας ομοιογενής πληθυσμός. Η επιβαλλόμενη υπόθεση είναι ότι μια επικίνδυνη ουσία σε ένα εργοστάσιο Seveso έχει πάντοτε τις ίδιες πιθανότητες να απελευθερωθεί τυχαία με εκείνες μιας επικίνδυνης ουσίας σε άλλο εργοστάσιο. Αν και η προσέγγιση αυτή δεν είναι βεβαίως αληθής και οι προκύπτοντες δείκτες ατυχημάτων δεν είναι βεβαίως τέλειοι, φαίνεται ωστόσο να είναι η μόνη δυνατότητα που μας παρέχεται τη στιγμή αυτή για να εξαγάγουμε ποσοτικά συμπεράσματα όσον αφορά τη συχνότητα των μεγάλων ατυχημάτων από εργοστάσια Seveso στην Ευρώπη(53).

Για να προβλέψουμε τον αριθμό συμβάντων μεγάλων ατυχημάτων για ένα συγκεκριμένο εργοστάσιο Seveso, μπορούμε να πάρουμε τον απλό μέσον όρο όλων των προηγούμενων παρατηρήσεων, δηλαδή 419 αναφερθέντα ατυχήματα μεταξύ 1986-1999(54). Αυτό δίνει έναν δείκτη κινδύνου, λ, ως:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΙΚΟ>

(N είναι ο αριθμός των εργοστασίων και T=168 μήνες ο χρόνος παρατήρησής μας).

Για N = 10000(55), ο δείκτης μεγάλων ατυχημάτων ενός εργοστασίου θα ήταν [ap ]3 × 10-3 a-1, με μέσο χρόνο για το ατύχημα (Mean Time To Failure -MTTF) [ap ]333a. Για τον απλουστευτικό αυτό υπολογισμό έγιναν ορισμένες υποθέσεις όπως η εκτίμηση του Ν και ότι όλα τα εργοστάσια Seveso είναι ίδια.

6.2.6. Επέκταση του MARS εκτός ΕΕ

Για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, δεν υπάρχει μέχρι τώρα κάποια ενιαία πηγή αξιόπιστων πληροφοριών για βιομηχανικά ατυχήματα. Οι χώρες ΚΑΕ είναι χώρες υποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ και έτσι σύντομα θα πρέπει να συμμορφωθούν με την περιβαλλοντική νομοθεσία και, ιδιαίτερα, με την Seveso II.

Κατά την τρίτη συνάντηση των αρμοδίων αρχών (ΕΑΑ) της ΕΕ, το Μάιο του 2000, οι αρμόδιες αρχές ενέκριναν τη συνεργασία στην αναφορά και ανάλυση χημικών ατυχημάτων μεταξύ ΓΚΜΑ και ΟΟΣΑ. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι το τέλος αυτού του χρόνου, το εργαλείο MARS 4.0 θα χρησιμοποιείται από τις χώρες μέλη τόσο της ΕΕ, όσο και του ΟΟΣΑ για την αναφορά βιομηχανικών ατυχημάτων στην τυποποιημένη μορφή MARS προς το ΓΚΜΑ και για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ατυχήματα στη βάση αυτή. Περαιτέρω, συμφωνήθηκε να αποκατασταθεί παρόμοια συνεργασία και μεταξύ ΓΚΜΑ και Γραμματείας της ΟΕΕ των ΗΕ για την εφαρμογή της σύμβασης της ΟΕΕ των ΗΕ για τις διασυνοριακές επιπτώσεις βιομηχανικών ατυχημάτων.

Η MARS θα αποτελέσει έτσι, στο προσεχές μέλλον, ενιαία βάση δεδομένων για βιομηχανικά ατυχήματα για το σύνολο της Ευρώπης, με βάση τόσο τις υποχρεωτικές απαιτήσεις ΕΕ/ΟΕΕ των ΗΕ, όσο και τις εθελοντικές του ΟΟΣΑ, καθώς και ένα ανοικτό σύστημα ελέγχου στο οποίο θα συμμετέχουν βιομηχανικοί φορείς και αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ΟΟΣΑ και η ΟΕΕ των ΗΕ. Πουθενά αλλού δεν υπάρχουν παρόμοια διακρατικά σχήματα για τη διαχείριση βιομηχανικών κινδύνων.

Σύντομα το MARS θα χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την Ευρώπη και θα προσφέρει, χάρη στην ευρεία έκτασή του και τη συνεκτική του φύση, ολοκληρωμένη άποψη για την κατάσταση και τις τάσεις που επικρατούν στην Ευρώπη στον τομέα των βιομηχανικών ατυχημάτων.

6.3. Σύστημα ανάκτησης πληροφοριών για εργοστάσια τύπου Seveso (SPIRS - Seveso Plant Information Retrieval System)

Η βάση δεδομένων MARS της Επιτροπής συμπληρώνεται τώρα από το SPIRS, ένα διαμερισμένο σύστημα βάσης δεδομένων που δημιουργήθηκε για την παροχή σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με κινδύνους από μεγάλες επικίνδυνες βιομηχανικές μονάδες στην Ευρώπη.

6.3.1. Ιστορικό

Η ορθολογική λήψη αποφάσεων σε θέματα αξιολόγησης δυνητικών κινδύνων και διαχείρισης μεγάλων κινδύνων σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις έχει κεφαλαιώδη σημασία. Θα πρέπει να δίδεται η δυνατότητα μελέτης εναλλακτικών στρατηγικών, στις οποίες να γίνεται συνεχής και συνεπής μεταξύ αλλήλων σύγκριση. Για τον σκοπό αυτόν, είναι σημαντικό να αναπτυχθεί μια κοινή γλώσσα για την εκτίμηση και τη στάθμιση των πραγματικών και των δυνητικών κινδύνων από τέτοια εργοστάσια μεταξύ τους και την έκφραση κρίσης ως προς τη δυνατότητα αποδοχής τους. Η νέα οδηγία 96/82/ΕΚ κινείται προς την κατεύθυνση μιας τέτοιας κοινής γλώσσας στην αξιολόγηση και διαχείριση κινδύνων(56).

Η γεωγραφική συνιστώσα του κινδύνου είναι σημαντικός παράγοντας, ιδίως όταν η χωρική κατανομή των παραγόντων κόστος-οφέλη που σχετίζονται με τη λειτουργία βιομηχανικών εγκαταστάσεων με μεγάλο βαθμό κινδύνου διαφέρουν εντελώς στην ΕΕ ή σε σχέση με τα νέα κράτη μέλη στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η κοινή γλώσσα για την παρουσίαση χωρικώς κατανεμημένων δεδομένων είναι οι γεωγραφικοί χάρτες. Στο πλαίσιο της διαχείρισης βιομηχανικών κινδύνων, οι χάρτες προσφέρουν μια οπτική και συνεπώς "άμεση" κατανόηση των σχέσεων αιτίου/αποτελέσματος όσον αφορά υποθετικά μεγάλα ατυχήματα σε τόπους εργοστασίων Seveso και των επιπτώσεών τους στον άμεσο περίγυρό τους.

6.3.2. Χαρακτηριστικά του συστήματος

Χρησιμοποιώντας το SPIRS, το οποίο βασίζεται στις απαιτήσεις της οδηγίας Seveso II, είναι δυνατό να αναλύσουμε και να προσφέρουμε πληροφορίες για τη γεωγραφική συνιστώσα του κινδύνου στην Ευρώπη. Αυτό θα γίνει κυρίως με τη δημιουργία χάρτη όλων των μεγάλων επικίνδυνων βιομηχανικών μονάδων στην Ευρώπη, μαζί με πληροφορίες για τα βασικά τους χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τον κίνδυνο. Το SPIRS θα χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη των αρχών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε θέματα σχετιζόμενα με τη διαχείριση κινδύνων. Όπως και το MARS, το SPIRS αποτελείται από μια κεντρική βάση δεδομένων, εγκατεστημένη στο ΓΚΜΑ, και τοπικές βάσεις δεδομένων για τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών(57).

6.3.3. Υιοθέτηση του SPIRS από τις αρμόδιες αρχές

Στην τρίτη συνάντηση ΕΑΑ, το Μάιο του 2000, σε ειδικό σεμινάριο, παρουσιάστηκε στις αρμόδιες αρχές η νέα έκδοση SPIRS 2.0 μαζί με το νέο λογισμικό αναφοράς ατυχημάτων MARS 4.0. Όλοι οι παρόντες εκπρόσωποι (από κράτη μέλη της ΕΕ, χώρες υποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ και χώρες της ΕΖΕΣ) αναγνώρισαν την αξία μιας τέτοιας ευρωπαϊκής βάσης δεδομένων με περιεχόμενο τις ακόλουθες βασικές πληροφορίες για μονάδες τύπου Seveso:

- Γεωγραφικό στίγμα (γεωγραφικό μήκος, γεωγραφικό πλάτος)·

- Ονομασία της μονάδας·

- Ονομασία και ποσότητα χαρακτηρισμού επικίνδυνων ουσιών στη μονάδα, σύμφωνα με τη Seveso II.

Όλες οι χώρες εξέφρασαν την προθυμία τους να παράσχουν τις ελάχιστες αυτές πληροφορίες στο SPIRS. Τα στοιχεία θα επεξεργαστούν με εμπιστευτικό χαρακτήρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη.

6.3.4. Τρέχουσα κατάσταση αναφοράς

Με την επιτυχή δοκιμή τους από τις αρμόδιες αρχές, οι τελικές μορφ