P6_TA(2004)0076

Παγκόσμια ημέρα για το AIDS

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την παγκόσμια ημέρα για το AIDS

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη ότι την 1η Δεκεμβρίου 2004 εορτάζεται η Παγκόσμια ημέρα για το AIDS με θέμα: γυναίκες, κορίτσια και HIV/AIDS,

- έχοντας υπόψη το Έγγραφο Εργασίας της Επιτροπής σχετικά με μια συντονισμένη και ολοκληρωμένη προσέγγιση στην καταπολέμηση του HIV/AIDS μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις γειτονικές χώρες,

- έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη του Δουβλίνου σχετικά με την εταιρική σχέση για την καταπολέμηση του HIV/AIDS στην Ευρώπη και στην Κεντρική Ασία, η οποία εγκρίθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2004,

- έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών της 27ης Ιουνίου 2001 σχετικά με τη δέσμευση για το HIV/AIDS και το συνεχιζόμενο πρόγραμμα UNAIDS,

- έχοντας υπόψη το στόχο για μείωση της νόσου έως το 2015, ο οποίος περιλαμβάνεται στη Διακήρυξη της Χιλιετίας που υπογράφτηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στις 8 Σεπτεμβρίου 2000,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 103, παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των ατόμων με HIV/AIDS αυξήθηκε το 2004 σε κάθε περιοχή για να φθάσει σε επίπεδο που υπολογίζεται σε 40 εκ. άτομα· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ποσοστά προσβολής των γυναικών αυξάνουν συνεχώς σε όλο τον κόσμο·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 1997, το 41 % των οροθετικών HIV ατόμων ήταν γυναίκες και κορίτσια ενώ σήμερα, από τον συνολικό πληθυσμό που έχει προσβληθεί από το HIV/AIDS παγκοσμίως περίπου το ήμισυ είναι γυναίκες και κορίτσια, και ότι στην Υποσαχάρια Αφρική το ποσοστό αυτό φτάνει το 57 %· λαμβάνοντας υπόψη ότι, μέχρι στιγμής, τα προσβεβλημένα από AIDS άτομα ανέρχονται σε 40 εκατομμύρια και σχεδόν το 90 % από αυτά προέρχονται από αναπτυσσόμενες χώρες,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω των ανισοτήτων με βάση το φύλο που συνδέονται με τον ιό HIV/AIDS, η εξεύρεση εμβολίων που θα είναι διαθέσιμα σε γυναίκες και κορίτσια πριν από την έναρξη της ενεργού σεξουαλικής ζωής πρέπει να αποτελέσει δημοσιονομική και πολιτική προτεραιότητα· επισημαίνοντας επίσης ότι οι γυναίκες πρέπει να συμμετάσχουν σε όλες τις κατάλληλες κλινικές έρευνες, συμπεριλαμβανομένων και των δοκιμαστικών εμβολίων,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ρυθμός των νεοαναφερόμενων περιστατικών HIV στη Δυτική Ευρώπη έχει διπλασιαστεί από το 1995, και ότι μερικοί από τους υψηλότερους ρυθμούς νέων περιστατικών παρατηρούνται σε ορισμένα νέα κράτη μέλη και στις τρίτες χώρες στα ανατολικά σύνορα της Ένωσης,

Ε. εκτιμώντας ότι οι αυξημένες επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη με στόχο τα πιο αποτελεσματικά θεραπευτικά και προληπτικά φάρμακα είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να διασφαλισθεί η μακροπρόθεσμη επιτυχία της δράσης κατά του ιού ΗΙV/AIDS,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι επιβάλλεται να προωθηθούν οι ασφαλείς σεξουαλικές πρακτικές και τα μικροβιοκτόνα, τα οποία θεωρούνται ελπιδοφόρο μέσο πρόληψης,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δικαιώματα σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας συνδέονται άρρηκτα με την πρόληψη του ιού HIV/AIDS και άλλων ασθενειών συνδεόμενων με τη φτώχεια και ότι οι αναπτυξιακοί στόχοι της Χιλιετίας γενικώς και, ειδικότερα, αυτοί που αναφέρονται στην προώθηση της ισότητας των φύλων και των δικαιωμάτων των γυναικών, τον περιορισμό της παιδικής θνησιμότητας, τη βελτίωση της μητρικής υγείας και την καταπολέμηση του ιού HIV/AIDS, δεν θα επιτευχθούν παρά μόνο εάν τα θέματα της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας τεθούν στο επίκεντρο της Ατζέντας των αναπτυξιακών στόχων της Χιλιετίας,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι και τα πρόσφατα στοιχεία του UNAID παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα εξάπλωσης της νόσου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως στην ηλικιακή ομάδα των 15-25 ετών,

Θ. εκτιμώντας ότι οι φαρμακευτικές εταιρίες θα πρέπει να διερευνήσουν τρόπους για μείωση των τιμών, εφόσον οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν μπορούν να προμηθευτούν τα αντι-ιικά φάρμακα που διατίθενται στον βιομηχανοποιημένο κόσμο,

Ι. εκτιμώντας ότι σε ορισμένες χώρες το σχετικό με τον ιό ΗΙV/AIDS κόστος θα καταλήξει σύντομα να απορροφά περισσότερο από το ήμισυ του προϋπολογισμού για την υγεία,

ΙΑ. εκτιμώντας ότι η ανεπαρκής δράση κατά της επιδημίας του ΗΙV/AIDS μπορεί να οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου κρίση, ιδιαίτερα στη Νότια Αφρική, υποσκάπτοντας όχι μόνο την υγεία και την ανάπτυξη αλλά και την εθνική ασφάλεια και την πολιτική σταθερότητα σε πολλές χώρες,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Γενικό Συμβούλιο του ΠΟΕ ενέκρινε την άρση του άρθρου 31(στ) της Συμφωνίας TRIPS, παρέχοντας στα μέλη του ΠΟΕ τη δυνατότητα χορήγησης υποχρεωτικών αδειών για την παρασκευή και διανομή φαρμακευτικών προϊόντων που προστατεύονται από διπλώματα ευρεσιτεχνίας και προορίζονται για εξαγωγές σε τρίτες χώρες, οι οποίες διαθέτουν ανεπαρκή ή ουδεμία μεταποιητική ικανότητα στον τομέα αυτό, γεγονός που θα πρέπει να αυξήσει τη δυνατότητα πρόσβασης σε χαμηλού κόστους φάρμακα στις χώρες αυτές,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, με την έναρξη ισχύος των κανόνων της TRIPS από 1ης Ιανουαρίου 2005, πολλές αναπτυσσόμενες χώρες θα χάσουν τη δυνατότητα παραγωγής φαρμάκων μη αποκλειστικής εκμετάλλευσης,

1. τονίζει εκ νέου το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να έχει πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη και τη θεραπεία·

2. υπενθυμίζει ότι εάν δεν αναστραφεί η τάση για όλο και μεγαλύτερη αύξηση των κρουσμάτων ΗΙV/AIDS, δεν υπάρχει περίπτωση να επιτευχθεί ο πρωταρχικός αναπτυξιακός στόχος της χιλιετίας, ο οποίος αποσκοπεί στην εξάλειψη της μεγάλης φτώχειας και της πείνας έως το 2015 και στη μείωση κατά το ήμισυ του ποσοστού των ατόμων που ζουν με λιγότερο από 1 δολάριο την ημέρα και υποφέρουν από την πείνα·

3. προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προσφέρουν στο Παγκόσμιο Ταμείο για την Καταπολέμηση του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας συνεισφορά τουλάχιστον 1 δισεκ. ευρώ σε μόνιμη βάση· υπενθυμίζει τη δέσμευση της Ομάδας G8 και της υπόλοιπης διεθνούς κοινότητας να τηρήσουν συνολικό στόχο ετήσιων δαπανών μεταξύ 7 και 10 δισεκ. ευρώ·

4. τονίζει ότι οι στρατηγικές που είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική καταπολέμηση της επιδημίας του ιού HIV/AIDS πρέπει να περιλάβουν μια συνολική προσέγγιση όσον αφορά την πρόληψη, την εκπαίδευση, την περίθαλψη και τη θεραπεία, συμπεριλαμβάνοντας και τις χρησιμοποιούμενες σήμερα τεχνολογίες, τη διευρυμένη πρόσβαση στη θεραπεία, καθώς επίσης και την επείγουσα ανάπτυξη εμβολίων και μικροβιοκτόνων·

5. ανησυχεί επίσης από τον αυξανόμενο ρυθμό εξάπλωσης σε ορισμένες κοινωνίες οι οποίες καταρχάς έχουν πλήρη πρόσβαση σε όλη την απαραίτητη πληροφόρηση για την πρόληψη και την αποφυγή του κινδύνου, και ιδίως στην ηλικιακή ομάδα των 15-25 ετών·

6. επισημαίνει ότι η Διεθνής Πρωτοβουλία Εμβολιασμού για το AIDS επέσυρε την προσοχή στην έλλειψη χρηματοδότησης από τον ιδιωτικό τομέα· καλεί, συνεπώς, τους ιδιώτες χρηματοδότες να συνδράμουν τα φιλανθρωπικά ιδρύματα και τον δημόσιο τομέα στην προσπάθεια ανάπτυξης εμβολίων, ιδίως στην Αφρική·

7. καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να αυξήσουν δραματικά τη χρηματοδότηση για την ανάπτυξη μικροβιοκτόνων, δεδομένου ότι, σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις, η προώθηση ενός έστω και εν μέρει μόνο αποτελεσματικού μικροβιοκτόνου θα έχει ως αποτέλεσμα την αποτροπή 2,5 εκατομμυρίων μολύνσεων HIV εντός τριών ετών και ότι, εάν παρασχεθεί αναγκαία οικονομική στήριξη, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας θα μπορούσε να αναπτυχθεί ένα αποτελεσματικό μικροβιοκτόνο·

8. τονίζει ότι η πρόσβαση στα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων και των εμβολίων και των διαγνωστικών προϊόντων, έχει κρίσιμη σημασία και ότι η μείωση του κόστους της θεραπείας αυτής θα πρέπει να αποτελέσει μία εκ των προτεραιοτήτων· καλεί ως εκ τούτου την φαρμακευτική βιομηχανία να μειώσει τις τιμές·

9. προτρέπει την ευρωπαϊκή φαρμακευτική βιομηχανία να αφιερώσει σημαντικό μερίδιο των πόρων της σε αντιλοιμώδη φάρμακα και άλλα βασικά φάρμακα·

10. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη δέσμευσή τους όσον αφορά την έρευνα και την ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών θεραπευτικών και προληπτικών φαρμάκων, προκειμένου να εξασφαλισθεί η μακροπρόθεσμη επιτυχία της δράσης κατά του ΗΙV/AIDS· καλεί συγκεκριμένα την ΕΕ και την κράτη μέλη της να κινητοποιήσουν πρόσθετες πιστώσεις για να καταστήσουν δυνατή την αποτελεσματική εταιρική σύμπραξη με τις φαρμακευτικές εταιρίες για την ανάπτυξη των εμβολίων·

11. επισημαίνει με μεγάλο ενδιαφέρον το πρόσφατο εύρημα, ότι ένα σχετικά φτηνό αντιβιοτικό (η κοτριμοξαζόλη) έχει μειώσει σχεδόν στο μισό τους θανάτους παιδιών στην Αφρική λόγω AIDS· επισημαίνει ότι αν και το φάρμακο δεν καταπολεμά τον ιό HIV, διαδραματίζει σαφώς κεφαλαιώδη ρόλο στην πρόληψη δευτερογενών λοιμώξεων οι οποίες στοιχίζουν τη ζωή σε πολλά οροθετικά παιδιά που έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ το ετήσιο κόστος του είναι μόνο 7-12 δολάρια ανά παιδί σε σύγκριση με 300 δολάρια για το φτηνότερο αντιρετροιικό φάρμακο·

12. εκφράζει τη λύπη του διότι για πολλά χρόνια στο παρελθόν οι προκαταλήψεις που επικρατούσαν σε ορισμένους τομείς σε σχέση με τη χρήση προφυλακτικών δεν επέτρεψαν να δοθεί η δέουσα προσοχή στην καταπολέμηση του HIV/AIDS·

13. καλεί τα Ηνωμένα Έθνη και τα κράτη μέλη του να αυξήσουν δραματικά την προβολή και τη σημασία των ζητημάτων σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, στο πλαίσιο της ανασκόπησης των αναπτυξιακών στόχων της Χιλιετίας που θα διενεργηθεί τον επόμενο χρόνο·

14. καλεί την ΕΕ να συνεχίσει να δίνει προτεραιότητα σε θέματα σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, μέσω της χρηματοδότησης προγραμμάτων για τον οικογενειακό προγραμματισμό, ιδίως για να επηρεαστεί η σεξουαλική συμπεριφορά μέσω στρατηγικών για τη μείωση του κινδύνου, την εκπαίδευση των νέων και ιδίως των κοριτσιών και των νεαρών γυναικών σχετικά με τις σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες, τον HIV και να ενθαρρυνθεί η χρήση προφυλακτικών από κοινού με άλλες αντισυλληπτικές μεθόδους και να καταπολεμηθεί η παραπληροφόρηση όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των προφυλακτικών·

15. καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τις αναπτυσσόμενες χώρες να αποκαταστήσουν και να αναπτύξουν τις δημόσιες υπηρεσίες σε βασικούς τομείς όπως η πρόσβαση στο νερό και την υγειονομική περίθαλψη, καθώς και την εκπαίδευση·

16. τονίζει ότι ο ιός ΗΙV/AIDS δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί μεμονωμένα και συχνά συμβαδίζει με άλλες ασθένειες όπως η φυματίωση, η ηπατίτιδα Γ και διανοητικές διαταραχές όπως είναι η κατάθλιψη και ότι θα πρέπει να επιδιωχθούν για όλα αυτά τα προβλήματα λύσεις όσον αφορά την περίθαλψη και την θεραπεία·

17. καλεί επειγόντως την Επιτροπή να δημιουργήσει ειδικά νομοθετικά μέσα προκειμένου να ενθαρρυνθεί η Έρευνα και Ανάπτυξη για τις παραμελημένες και οφειλόμενες στη φτώχεια ασθένειες εξασφαλίζοντας ότι τα αποτελέσματα της έρευνας θα ανταποκρίνονται στις συγκεκριμένες ανάγκες των αναπτυσσομένων χωρών και θα συμβάλλουν στην ταχεία βελτίωση της κατάστασης όσον αφορά τη δημόσια υγεία·

18. ζητεί από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να επιταχύνουν τη λήψη μέτρων για την έγκριση νέων φαρμάκων και εμβολίων και να εξασφαλίσουν ότι οι ασθενείς στις φτωχότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν και εκείνοι πρόσβαση στην θεραπεία σε προσιτές τιμές·

19. εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη παρηγορητικής αγωγής για τα άτομα που πεθαίνουν από τον ιό του AIDS και παρακινεί να εκπαιδευθούν και να στηριχθούν ομάδες παρηγορητικής αγωγής·

20. χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής για την καθιέρωση ενιαίου πλαισίου έκδοσης υποχρεωτικών αδειών παραγωγής και εξαγωγής φθηνότερων φαρμάκων στις δικαιούχες χώρες που τα έχουν ανάγκη·

21. επιμένει ότι πρέπει να δοθεί σημασία στο να εξασφαλιστεί ότι ο στόχος της παροχής στις αναπτυσσόμενες χώρες προσιτών φαρμάκων δεν θα υπονομευθεί από υπερβολικά περιοριστικές ή πολύπλοκες διαδικασίες ούτε από την επανεισαγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση φαρμακευτικών προϊόντων που παρασκευάζονται με βάση υποχρεωτικές άδειες·

22. καλεί μετ' επιτάσεως τις ανεπτυγμένες χώρες να υιοθετήσουν την αναστολή εφαρμογής της συμφωνίας TRIPS στον τομέα αυτό, ούτως ώστε να δώσουν τη δυνατότητα στις φαρμακευτικές εταιρείες στις αναπτυσσόμενες χώρες να συνεχίσουν την παραγωγή χαμηλού κόστους φαρμάκων μη αποκλειστικής εκμετάλλευσης·

23. παροτρύνει την Επιτροπή να αντιταχθεί, τόσο σε επίπεδο ΠΟΕ όσο και στις διμερείς σχέσεις της, στην πρακτική των ΗΠΑ να περιλαμβάνουν στις διμερείς συμφωνίες τους με αναπτυσσόμενες χώρες, διατάξεις που υποχρεώνουν τις χώρες αυτές να παραιτηθούν από το δικαίωμά τους που αναγνωρίζεται στη διακήρυξη της Ντόχα για χρήση ή εισαγωγή φαρμάκων μη αποκλειστικής εκμετάλλευσηςπου είναι απαραίτητα για τη δημόσια υγεία του πληθυσμού τους· ζητεί επιμόνως από την ίδια την ΕΕ να μην πραγματοποιήσει κανένα βήμα σε αυτή την κατεύθυνση·

24. καλεί την ΕΕ να αναπτύξει πολιτικές και προγράμματα στον τομέα αυτό, και ζητεί από την Επιτροπή να εξασφαλίσει τη διάθεση περισσοτέρων πόρων στο πλαίσιο των Δημοσιονομικών Προοπτικών 2007-2013 προκειμένου να υποστηριχθεί μια σημαντική και κλιμακωμένη απάντηση στο HIV/AIDS, συμπεριλαμβανομένης της πολυετούς δέσμευσης στο Παγκόσμιο Ταμείο για την καταπολέμηση του HIV/AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας·

25. πιστεύει ακράδαντα ότι η ΕΕ πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο τόσο για τους πολίτες της όσο και για τους πολίτες τρίτων χωρών στον παγκόσμιο αγώνα εναντίον της νόσου· από την άποψη αυτή χαιρετίζει την ήδη υφιστάμενη κοινοτική χρηματοδότηση για ερευνητικά έργα, για ανταλλαγές βέλτιστης πρακτικής και για συμμετοχή των ΜΚΟ, ιδίως εκείνων που βρίσκονται σε καλύτερη θέση για αντιμετώπιση των ειδικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν ευάλωτες ομάδες όπως οι μετανάστες, οι εργαζόμενοι του σεξ, κτλ·

26. χαιρετίζει την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου, της Σουηδίας και των Κάτω Χωρών να συμφωνήσουν στο αίτημα πολλών ΜΚΟ να πραγματοποιήσουν περαιτέρω συνεισφορές στο Παγκόσμιο Ταμείο για την καταπολέμηση του HIV/AIDS·

27. καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ, και ιδίως την ιταλική κυβέρνηση, να σεβαστούν τη δέσμευσή τους για χορήγηση οικονομικών πόρων στο Παγκόσμιο Ταμείο για την καταπολέμηση του HIV/AIDS και να εξασφαλίσουν τη συνέχιση όλων των υπό εξέλιξη δράσεων·

28. καλεί τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι οι χρηματοδότριες χώρες θα καλύψουν το "χάσμα ευπρέπειας" που άφησε η απόσυρση των ΗΠΑ από τη χρηματοδότηση του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για τη Δημογραφία (UNFPA), όχι μόνο στον αναπτυσσόμενο κόσμο αλλά και στην Ανατολική Ευρώπη και την Κεντρική Ασία·

29. επιδοκιμάζει την δήλωση της Επιτροπής της 23ης Νοεμβρίου 2004 για την παρουσίαση τον Απρίλιο του 2005 προγράμματος δράσης για την καταπολέμηση του AIDS και προσμένει συγκεκριμένες ενέργειες·

30. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις των κρατών μελών, τους συμπροέδρους της Μικτής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης ΑΚΕ-ΕΕ, στην ΠΟΥ, στον ΠΟΕ και στο UNAIDS.

--------------------------------------------------