Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής για το (δεύτερο) ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και το βιοτεχνικό τομέα»

(97/C 56/03)

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε στις 26 Σεπτεμβρίου 1996, βάσει του άρθρο 23 (δεύτερο εδάφιο) του Εσωτερικού Κανονισμού, να εκδώσει γνωμοδότηση σχετικά με την παραπάνω ανακοίνωση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, κατήρτισε τη γνωμοδότηση του στις 2 Οκτωβρίου 1996, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Lustenhouwer.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, με 47 ψήφους υπέρ και 3 ψήφους κατά, κατά την 339η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 31ης Οκτωβρίου 1996), την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το δεύτερο ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τις ΜΜΕ αποτελεί συγκεκριμένο αποτέλεσμα του αιτήματος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης, στις 16 Δεκεμβρίου 1995, και της Απόφασης του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 1996. Στην εν λόγω Απόφαση, το Συμβούλιο ζητεί κυρίως τον καλύτερο συντονισμό των πολιτικών προσπαθειών, τόσο όσον αφορά τις ενέργειες των κρατών μελών όσο και των διαφόρων κοινοτικών οργάνων και προγραμμάτων, υπέρ των ΜΜΕ. Οπουδήποτε, στην παρούσα γνωμοδότηση, χρησιμοποιείται ο όρος ΜΜΕ, νοούνται οι μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό ορισμό για τις επιχειρήσεις όλων των τομέων της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένου του βιοτεχνικού, αλλά εξαιρουμένου του γεωργικού τομέα.

1.2. Το ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποτελείται από δύο μέρη:

- αφενός, από τις διάφορες αποκαλούμενες «concerted actions» από κοινού με τα κράτη μέλη,

- αφετέρου, από τις ενέργειες της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στην τελευταία κατηγορία δραστηριοτήτων ανήκει και το Πολυετές Πρόγραμμα για τις ΜΜΕ, για το οποίο η Επιτροπή υπέβαλε στις 20 Μαρτίου 1996 πρόταση στο Συμβούλιο. Στις 11 Ιουλίου 1996, η ΟΚΕ εξέδωσε γνωμοδότηση, με την οποία υποστήριζε θερμά την εν λόγω πρόταση ().

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φλωρεντίας, στις 21 και 22 Ιουνίου 1996, ζήτησε ρητά από το Συμβούλιο (Υπουργών Βιομηχανίας) την υιοθέτηση αυτού του Πολυετούς Προγράμματος πριν τα τέλη του 1996.

1.3. Σύμφωνα με την Επιτροπή, στόχο αυτού του ολοκληρωμένου προγράμματος αποτελεί η δημιουργία ενός συνεκτικού πλαισίου, μέσω του οποίου οι πολυάριθμες ενέργειες που πραγματοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με τις ΜΜΕ, θα καταστούν περισσότερο διαφανείς και θα αποκτήσουν μεγαλύτερη προτεραιότητα. Πρόκειται πάντα για ενέργειες, οι οποίες τελικά θα πρέπει να συμβάλουν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και την οικονομική ανάπτυξη.

2. Γενικά σχόλια

2.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την προσέγγιση της Επιτροπής. Εκφράζει ακόμη την ελπίδα ότι και το Συμβούλιο θα δεσμευθεί να υποστηρίξει τις ενέργειες που περιλαμβάνονται στο εν λόγω πρόγραμμα. Μόνο κατ' αυτόν τον τρόπο δίνεται το πολιτικό μήνυμα ότι σε όλες τις μορφές της ευρωπαϊκής πολιτικής θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή προς όφελος των ΜΜΕ. Από την άποψη αυτή, το εν λόγω πρόγραμμα έχει και μορφή σαφούς πολιτικού μηνύματος.

Επιπλέον, η ΟΚΕ πιστεύει ότι είναι σκόπιμο να συνεχιστούν οι δραστηριότητες, όπως ορίζονται στο πρώτο ολοκληρωμένο πρόγραμμα. Τα αποτελέσματα του προγράμματος παραμένουν ακόμη απτά σε μικρότερο βαθμό και απαιτούν περαιτέρω παρακολούθηση. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι το δεύτερο ολοκληρωμένο πρόγραμμα επιχειρεί να εμβαθύνει ορισμένες πτυχές του πρώτου προγράμματος, ώστε να γίνει δυνατή να βελτιωθεί το επιχειρηματικό κλίμα σε όλες τις φάσεις της ζωής μιας επιχείρησης.

3. Τα πέντε βασικά θέματα του προγράμματος

3.1. Οι αναφερόμενες στο δεύτερο ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τις ΜΜΕ δραστηριότητες εμπίπτουν στις παρακάτω 5 βασικές κατηγορίες:

I. Απλοποίηση και βελτίωση του διοικητικού και νομικού επιχειρηματικού κλίματος.

II. Βελτίωση του χρηματοδοτικού και φορολογικού κλίματος.

III. Ενίσχυση των ΜΜΕ για τη βελτίωση των στρατηγικών τους όσον αφορά την επέκτασή τους σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, κυρίως μέσω της παροχής καλύτερων υπηρεσιών στον τομέα της πληροφόρησης και της συνεργασίας.

IV. Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της πρόσβασης στην έρευνα, την καινοτομία, την τεχνολογία της πληροφορικής και την επαγγελματική κατάρτιση.

V. Προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος και υποστήριξη ειδικών ομάδων-στόχων.

3.2. Στο πρόσφατο παρελθόν η ΟΚΕ έχει αναφερθεί σε πολλές από τις περιλαμβανόμενες στις κατηγορίες αυτές ενέργειες. Έτσι, η ΟΚΕ έχει γνωμοδοτήσει ήδη σχετικά με την προβληματική της χρηματοδότησης των ΜΜΕ, πολλές φορές σχετικά με το ενδιαφέρον που παρουσιάζει η επαγγελματική κατάρτιση των επιχειρηματιών και των εργαζομένων στις ΜΜΕ, και πολλές φορές ακόμη για το όφελος που προκύπτει από τη διάδοση των αποτελεσμάτων των ερευνών σε μικρές επιχειρήσεις του βιομηχανικού και βιοτεχνικού τομέα, οι οποίες είναι υποχρεωμένες να ακολουθούν τις τεχνολογικές εξελίξεις.

Στη συνέχεια θα εξεταστούν αποκλειστικά τα νέα στοιχεία του ολοκληρωμένου προγράμματος, τα οποία προσφέρονται για σχολιασμό.

4. Ειδικά σχόλια

4.1. Στο κεφάλαιο II «Βελτίωση του χρηματοδοτικού και φορολογικού κλίματος για τις ΜΜΕ», στο σημείο Β.2 αναφέρεται ότι η Επιτροπή προτίθεται να απευθύνει μία σύσταση προς τα κράτη μέλη, με την οποία θα προσκαλούνται να ενισχύσουν τις ΜΜΕ, με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Περιφερειακή Ανάπτυξη (ΕΤΠΑ). Η ΟΚΕ υποστηρίζει πλήρως αυτή την ιδέα και συμμερίζεται τις σχετικές παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Φλωρεντίας, δηλ. ότι θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη χρησιμοποίηση των διαθέσιμων περιθωρίων των Διαρθρωτικών Ταμείων για την υποστήριξη των ΜΜΕ, σε συνεργασία και με την ΕΤΑ ().

4.2. Στο σημείο Β.4, η Επιτροπή προαναγγέλλει την έκδοση μίας ανακοίνωσης για άμεσους φόρους. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι σ' αυτή θα γίνονται πράγματι συγκεκριμένες προτάσεις για την απλοποίηση των διεθνικών δραστηριοτήτων των ΜΜΕ, καθώς και για τον περιορισμό των σχετιζόμενων με αυτές δαπανών.

4.3. Οι ιδέες της Επιτροπής σχετικά με την προετοιμασία των ΜΜΕ για την καθιέρωση του Ευρό, συμφωνούν άμεσα με τις σχετικές θέσεις της ΟΚΕ, όπως αυτές διατυπώνονται στη γνωμοδότηση για το Τρίτο Πολυετές Πρόγραμμα για τις ΜΜΕ ().

4.4. Στο κεφάλαιο III (Επέκταση σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο), στο σημείο Α, αναφέρεται ότι η Επιτροπή θα υποστηρίξει τη δημιουργία εκ μέρους των κρατών μελών ορισμένων σημείων επαφής, τα οποία θα αποτελούν μία σύνδεση τόσο μεταξύ των αρχών των αρμόδιων για την εφαρμογή των κανόνων των σχετικών με την εσωτερική αγορά στα κράτη μέλη, όσο και μεταξύ αυτών των κρατών μελών και της Επιτροπής. Η ΟΚΕ επιθυμεί ιδιαιτέρως να λάβει μέρος σ' αυτή τη δραστηριότητα, βάσει της αρμοδιότητάς της ως Παρατηρητηρίου της Ενιαίας Αγοράς (SMO).

4.5. Στο κεφάλαιο III γίνεται επίσης αναφορά στη στάση της Επιτροπής έναντι των κρατικών ενισχύσεων. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι θα ήταν σκόπιμο να πραγματοποιηθεί μία περισσότερο εντατική και κριτική εξέταση όλων των μορφών κρατικής ενίσχυσης, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν στρέβλωση του ανταγωνισμού, όχι μόνο αυτών που δίνονται από τις κεντρικές αρχές, αλλά κυρίως αυτών που δίνονται σε περιφερειακό επίπεδο. Πράγματι, και αυτές οι μορφές ενίσχυσης οφείλουν να τηρούν τους σχετικούς κοινοτικούς κανόνες.

Η ΟΚΕ ενδιαφέρεται επίσης ιδιαίτερα για την προτεινόμενη στο «Σύμφωνο εμπιστοσύνης» του προέδρου της Επιτροπής κ. Santer πρωτοβουλία για την εμπεριστατωμένη μελέτη των συνεπειών της τρέχουσας πολιτικής σε σχέση με τις κρατικές ενισχύσεις για την απασχόληση ().

4.6. Η Επιτροπή κρίνει ότι οι διεθνικές επενδύσεις και το άνοιγμα νέων αγορών (για εξαγωγές) σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ εκ μέρους των ΜΜΕ είναι προς το παρόν ελάχιστες. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη ενός κατάλληλου χρηματοδοτικού μέσου. Επομένως, θα πρέπει να υποστηριχθεί θερμά η πρόταση για τη χρησιμοποίηση και στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης της πείρας που αποκτήθηκε από την πρόοδο παρόμοιων επενδύσεων σε τρίτες χώρες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από την JOP (Joint Operation Program) για παράδειγμα. Η ΟΚΕ κρίνει συνεπώς ότι υπάρχει απόλυτη ανάγκη, στην προετοιμασία ενός παρόμοιου νέου χρηματοδοτικού μέσου, να συμμετάσχουν ο τραπεζικός τομέας, καθώς και κεφάλαια υψηλού κινδύνου, έτσι ώστε η εισαγωγή αυτού του μέσου στην αγορά να πραγματοποιηθεί σε αρμονία με τα υφιστάμενα μέσα και να προληφθεί η διατάραξη του ανταγωνισμού (ακόμη και μεταξύ των τραπεζών).

4.7. Στο κεφάλαιο IV, η Επιτροπή δίνει ορθώς ιδιαίτερη προσοχή στην καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη, καθώς και στο θέμα της πρόσβασης των επιχειρήσεων στην κοινωνία της πληροφορικής. Η ΟΚΕ είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη, επειδή όσον αφορά κυρίως το τελευταίο θέμα έχουν αναληφθεί ενέργειες για την καταγραφή των αναγκών των ΜΜΕ στον τομέα αυτό, καθώς και για την εξάλειψη των εμποδίων που εμποδίζουν την πρόσβασή τους στις τεχνολογίες της πληροφορικής. Πράγματι, σε πολλές περιπτώσεις υποστηρίχθηκε η διάθεση κονδυλίων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία για την ενίσχυση επιχειρήσεων, προκειμένου να αποκτήσουν μεγαλύτερη πρόσβαση στην κοινωνία της πληροφορικής. Ασφαλώς, στο σημείο αυτό θα έπρεπε να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης ή επανακατάρτισης των εργαζομένων.

Βρυξέλλες, 31 Οκτωβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ αριθ. C 295 της 7. 10. 1996.

() Αποτελέσματα της Προεδρίας - Φλωρεντία, 21 και 22 Ιουνίου 1996, SN300/96 - EL, σ. 4.

() ΕΕ αριθ. C 295 της 7. 10. 1996, παράγραφος 2.5.3.

() Action for employment in Europe, a confidence pact. Communication of the President, par. 2.15.