ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚH ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ - Απολογισμός και αναθεώρηση των προτεραιοτήτων της στρατηγικής για τον ΦΠΑ

Πίνακας περιεχομένων

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2. ενδιαμεση εκθεση

2.1. απλουστευση του συστηματοσ

2.1.1. Απλούστευση των φορολογικών υποχρεώσεων

2.1.2. Απλούστευση μέσω της χρησιμοποίησης νέων τεχνολογιών

2.2. μια πιο ομοιομορφη εφαρμογη του κοινου συστηματοσ φπα

2.3. εκσυγχρονισμοσ του σημερινου καθεστωτοσ

2.4. διοικητικη συνεργασια

3. μελλοντικεσ προοπτικεσ

3.1. κατευθυντηριεσ γραμμεσ για τις μελλοντικεσ εργασιεσ

3.1.1. Φορολόγηση στον τόπο κατανάλωσης

3.1.2. Απλούστευση των φορολογικών υποχρεώσεων

3.2. αναθεωρηση των κανονων σχετικα με τον τοπο φορολογησησ

3.2.1. Αναθεώρηση των κανόνων σχετικά με τον τόπο φορολόγησης της παροχής υπηρεσιών

3.2.2. Αναθεώρηση των κανόνων σχετικά με τον τόπο φορολόγησης των παραδόσεων αγαθών

3.3. συνεκτικοτητα με το οριστικο καθεστωσ

4. καταπολεμηση τησ απατησ

5. συμπερασματα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Τον Ιούνιο του 2000 η Επιτροπή είχε υποβάλει ανακοίνωση στην οποία παρουσίαζε τη στρατηγική της για τη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος ΦΠΑ στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς [1].

[1] COM(2000)348 τελικό.

Η στρατηγική αυτή προέβλεπε ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα δράσης, το οποίο επικεντρωνόταν σε τέσσερις βασικούς στόχους: την απλούστευση των υφιστάμενων κανόνων, τον εκσυγχρονισμό τους, μια πιο ομοιόμορφη εφαρμογή των ισχυουσών διατάξεων και μια νέα μορφή διοικητικής συνεργασίας.

Η εν λόγω στρατηγική βασιζόταν στη διαπίστωση ότι, εξ αιτίας των ενδοιασμών των κρατών μελών, ήταν μάλλον απίθανο ότι στο εγγύς μέλλον θα σημειωνόταν σημαντική πρόοδος προς την κατεύθυνση ενός κοινού συστήματος ΦΠΑ που να βασίζεται στην αρχή της φορολόγησης στο κράτος μέλος καταγωγής.

Κύριος στόχος της στρατηγικής ήταν να δώσει, σε επίπεδο Συμβουλίου, νέα ώθηση στο θέμα προκειμένου να γίνουν βραχυπρόθεσμα οι αναγκαίες βελτιώσεις στο ισχύον καθεστώς φορολόγησης χωρίς όμως να τεθεί υπό αμφισβήτηση η ιδέα καθεαυτή του οριστικού καθεστώτος φορολόγησης στο κράτος μέλος καταγωγής, η οποία αποτελεί μακροπρόθεσμο στόχο της Κοινότητας.

Σήμερα, τρία χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος δράσης, οφείλουμε να κάνουμε έναν πρώτο απολογισμό της σημειωθείσας προόδου. Παράλληλα, η παρούσα ανακοίνωση έχει ως στόχο να παρουσιάσει τις νέες πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή κατά τα προσεχή έτη στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού, καθώς και να καθορίσει ορισμένες κατευθυντήριες γραμμές που άρχισαν ήδη να διαμορφώνονται για τις μελλοντικές δράσεις. Τέλος, θέτει ερωτήματα σχετικά με το χαρακτήρα που πρέπει να έχει ένα κοινό σύστημα ΦΠΑ ώστε να ανταποκρίνεται κατά τον καλύτερο τρόπο στις ανάγκες μιας εσωτερικής αγοράς 25 κρατών μελών.

2. ενδιαμεση εκθεση

Η ενδιάμεση έκθεση έχει καταρτιστεί με βάση τους τέσσερις στόχους που επιδιώκονται στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής. Ωστόσο, ο διαχωρισμός αυτός δεν είναι απόλυτος, δεδομένου ότι ορισμένες προτάσεις αποσκοπούν στην επίτευξη πολλών συγχρόνως στόχων. Στο παράρτημα Ι επισυνάπτεται πλήρης κατάλογος των προτάσεων - που έχουν γίνει στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής - οι οποίες είτε έχουν εγκριθεί είτε εξακολουθούν να συζητούνται στο Συμβούλιο.

Εκτός από τον απολογισμό των προτάσεων που έχουν γίνει, το κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει και ορισμένες νέες πρωτοβουλίες για τις οποίες έχουν ήδη αρχίσει προπαρασκευαστικές εργασίες.

2.1. απλουστευση του συστηματοσ

2.1.1. Απλούστευση των φορολογικών υποχρεώσεων

Η απλούστευση των υποχρεώσεων όσον αφορά τον ΦΠΑ είχε αποτελέσει αντικείμενο πολλών συστάσεων της ομάδας SLIM [2] στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης του σχετικού προγράμματος [3]. Πράγματι οι χρονοβόρες διαδικασίες των υποχρεώσεων αυτών επέβαλλαν στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, κατά γενική ομολογία, δυσανάλογες επιβαρύνσεις οι οποίες κατά συνέπεια έπρεπε να μειωθούν.

[2] Simplifier la Lιgislation sur le Marchι Intιrieur (Απλούστευση της νομοθεσίας σχετικά με την εσωτερική αγορά).

[3] COM(1997)618 - Τελική έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τα αποτελέσματα της δεύτερης φάσης του SLIM και της παρακολούθησης της εφαρμογής των συστάσεων της πρώτης φάσης.

Ως συνέχεια των συστάσεων αυτών, η Επιτροπή υπέβαλε πολλές προτάσεις οδηγιών οι οποίες, σε γενικές γραμμές, έγιναν αποδεκτές από το Συμβούλιο.

Πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί

Κατάργηση του φορολογικού αντιπροσώπου

Το Συμβούλιο εξέδωσε οδηγία σχετικά με τον υπόχρεο του ΦΠΑ [4], με την οποία από 1ης Ιανουαρίου 2003 καταργήθηκε η δυνατότητα που είχαν τα κράτη μέλη να απαιτούν από τις ενδοκοινοτικές επιχειρήσεις τον καθορισμό φορολογικού αντιπροσώπου για τις πράξεις που πραγματοποιούσαν σε κράτη μέλη διαφορετικά από το κράτος μέλος εγκατάστασής τους. Η υποχρέωση αυτή, αρκετά δαπανηρή και πολύπλοκη, εθεωρείτο συχνά από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ως εμπόδιο για την ανάπτυξη των φορολογητέων δραστηριοτήτων τους σε κράτη μέλη διαφορετικά από το κράτος μέλος εγκατάστασής τους.

[4] Οδηγία 2000/65/EΚ της 17.10.2000 (ΕΕ L 269 της 21.10.2000).

Φορολογικές υποχρεώσεις με ηλεκτρονικά μέσα

Από 1ης Ιουλίου 2003 κάθε φορολογούμενος (εγκατεστημένος ή μη) έχει το δικαίωμα να εκπληρώνει με ηλεκτρονικά μέσα τις φορολογικές του υποχρεώσεις σε ό,τι αφορά την απόκτηση αριθμού ΦΠΑ και τη δήλωση των συναλλαγών του. Πρόκειται για μια από τις λιγότερο γνωστές πτυχές της οδηγίας σχετικά με τις υπηρεσίες που παρέχονται με ηλεκτρονικά μέσα [5], σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εφαρμόζουν αυτή τη διευκόλυνση. Ωστόσο, το μέτρο αυτό εντάσσεται σε μια γενικότερη διαδικασία εκσυγχρονισμού και διευκολύνσεων και, συνεπώς, δεν περιορίζεται μόνο στις επιχειρήσεις ηλεκτρονικού εμπορίου.

[5] Οδηγία 2002/38/ΕΚ της 7.5.2002 (ΕΕ L 128 της 15.5.2002).

Εναρμόνιση του περιεχομένου των τιμολογίων και αποδοχή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης

Η οδηγία σχετικά με την τιμολόγηση [6] δημιουργεί στο φορολογικό τομέα ένα νομικό πλαίσιο για την ηλεκτρονική τιμολόγηση και καταχώρηση των τιμολογίων, ενώ παράλληλα θεσπίζει εναρμονισμένους κανόνες σχετικά με το περιεχόμενο των τιμολογίων ΦΠΑ, την υπεργολαβία έκδοσης τιμολογίων και την αυτοτιμολόγηση.

[6] Οδηγία 2001/115/ΕΚ της 20.12.2001 (ΕΕ L 15 της 17.1.2002).

Σχεδιαζόμενες πρωτοβουλίες

Μελέτη σχετικά με τις υποχρεώσεις ΦΠΑ

Η μελέτη της Επιτροπής σχετικά με την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των φορολογικών υποχρεώσεων αποτελεί την τελική φάση στη διαδικασία παρακολούθησης των συστάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος SLIM. Στόχος της είναι να καθορίσει έναν τρόπο απλούστευσης και εκσυγχρονισμού, σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο, όλων αυτών των υποχρεώσεων (εκτός από τις προαναφερθείσες πτυχές που έχουν ήδη εξεταστεί ξεχωριστά), τόσο για το σύνολο των επιχειρήσεων όσο και ειδικότερα για τις μικρές επιχειρήσεις.

Τα αποτελέσματα της μελέτης υπήρξαν αντικείμενο ανοιχτής δημόσιας διαβούλευσης στον ιστότοπο "Η φωνή σας στην Ευρώπη" [7], ο οποίος δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας "Διαλογική χάραξη πολιτικών".

[7] http://europa.eu.int/ yourvoice ή

Τα αποτελέσματα της δημόσιας αυτής διαβούλευσης θα ληφθούν υπόψη στο περιεχόμενο των νομοθετικών πρωτοβουλιών που θα αναληφθούν μελλοντικά στο συγκεκριμένο τομέα.

2.1.2. Απλούστευση μέσω της χρησιμοποίησης νέων τεχνολογιών

Πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί

Ηλεκτρονικό εμπόριο

Η οδηγία για τις υπηρεσίες που παρέχονται με ηλεκτρονικά μέσα αποκατέστησε την ισορροπία, από πλευράς ανταγωνισμού, ανάμεσα στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις τις μη εγκατεστημένες στην ΕΕ, σε ό,τι αφορά τις εξαγωγές σε διεθνή κλίμακα ή τις πωλήσεις εντός της ΕΕ.

Η οδηγία δεν επιβάλλει καμία πρόσθετη υποχρέωση στους παροχείς υπηρεσιών, οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες σε επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην ΕΕ, δεδομένου ότι ο ΦΠΑ πρέπει να καταβάλλεται από τις τελευταίες με βάση το σύστημα της αντίστροφης επιβάρυνσης. Αντίθετα, οι παροχείς υπηρεσιών τρίτων χωρών, οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες με ηλεκτρονικά μέσα, πρέπει να εφαρμόζουν τον ΦΠΑ στις πωλήσεις προς ιδιώτες εγκατεστημένους στην ΕΕ, ακριβώς όπως πρέπει να το πράττουν και οι παροχείς υπηρεσιών της ΕΕ. Για να μπορούν οι επιχειρήσεις οι μη εγκατεστημένες στην Κοινότητα να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους σε ό,τι αφορά τον ΦΠΑ, η οδηγία προβλέπει γι'αυτές ένα ειδικό καθεστώς σύμφωνα με το οποίο μια επιχείρηση υποχρεούται να διαθέτει αριθμό ΦΠΑ σ' ένα μόνο κράτος μέλος για όλες τις φορολογητέες πράξεις της στην Ένωση. Έτσι, οι πράξεις αυτές φορολογούνται στον τόπο κατανάλωσης της υπηρεσίας και με τον συντελεστή του κράτους μέλους κατανάλωσης, αλλά η μη εγκατεστημένη επιχείρηση πρέπει να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις δήλωσης των συναλλαγών της και να καταβάλλει τον οφειλόμενο φόρο - για το σύνολο των πράξεων που πραγματοποίησε στην Κοινότητα - στο κράτος μέλος στο οποίο διαθέτει αριθμό ΦΠΑ. Εν συνεχεία, το κράτος μέλος αυτό ανακατανέμει τα έσοδα ΦΠΑ μεταξύ των κρατών μελών κατανάλωσης (μία και μόνη θυρίδα).

Ωστόσο, το Συμβούλιο αποφάσισε ότι οι διατάξεις αυτές ισχύουν για μια περίοδο τριών ετών, η οποία αρχίζει από 1ης Ιουλίου 2003. Η οδηγία προβλέπει επίσης ότι το Συμβούλιο θα πρέπει, πριν από τις 30 Ιουνίου 2006, είτε να θεσπίσει ένα κατάλληλο και άνευ διακρίσεων ηλεκτρονικό σύστημα για τον υπολογισμό, τη δήλωση, την είσπραξη και τη διάθεση των φόρων που αντιστοιχούν στις υπηρεσίες που παρέχονται με ηλεκτρονικά μέσα στον τόπο κατανάλωσης, είτε να παρατείνει, για πρακτικούς λόγους, την περίοδο των τριών ετών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί την πρώτη φορολογική δικαιοδοσία στον κόσμο, η οποία δημιούργησε και έθεσε σε εφαρμογή ένα απλουστευμένο πλαίσιο καταβολής των φόρων κατανάλωσης στο ηλεκτρονικό εμπόριο, σύμφωνα με τις αρχές που συμφωνήθηκαν στον ΟΟΣΑ.

Εξάλλου, με την έκδοση της οδηγίας αυτής, το Συμβούλιο πραγματοποίησε ένα σημαντικό βήμα όσον αφορά τη λειτουργία του κοινού συστήματος ΦΠΑ. Συγκεκριμένα, τα κράτη μέλη εγκατέλειψαν την αρχή σύμφωνα με την οποία ο τόπος φορολόγησης μιας φορολογητέας πράξης προσδιορίζει και το κράτος μέλος στο οποίο πρέπει να εκπληρώνονται οι φορολογικές υποχρεώσεις δήλωσης των συναλλαγών και καταβολής του φόρου για τη συγκεκριμένη πράξη.

Το ειδικό καθεστώς των πρακτορείων ταξιδίων

Άλλωστε, μετά τη σχετική γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή τροποποίησε την αρχική της πρόταση για το ειδικό καθεστώς των πρακτορείων ταξιδίων [8] ώστε να συμπεριλάβει σ'αυτήν και το μηχανισμό της μίας και μόνης θυρίδας για τις επιχειρήσεις τρίτων χωρών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ειδικού αυτού καθεστώτος (βλέπε σημείο 2.3).

[8] COM(2002) 64 τελικό της 8.2.2002 και COM(2003)78 της 24.3.2003.

Αντικατάσταση της 8ης οδηγίας

Τέλος, η πρόταση οδηγίας, που προβλέπει τη διασυνοριακή έκπτωση αντί της διαδικασίας της 8ης οδηγίας [9], περιέχει στοιχεία ανάλογα με τη μία και μόνη θυρίδα, δεδομένου ότι ο φορολογούμενος μπορεί να εκπίπτει, στο κράτος μέλος εγκατάστασής του, του ΦΠΑ που επιβάλλεται στις δαπάνες που πραγματοποίησε στα κράτη μέλη όπου δεν είναι εγκατεστημένος. Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων στο Συμβούλιο για την πρόταση αυτή, η Προεδρία πρότεινε την εφαρμογή ενός συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών και ανακατανομής των σχετικών ποσών μεταξύ των κρατών μελών, ανάλογου με εκείνο που προβλέπεται για το ηλεκτρονικό εμπόριο.

[9] COM(1998) 377 τελικό της 17.6.1998.

2.2. μια πιο ομοιομορφη εφαρμογη του κοινου συστηματοσ φπα

Πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί

Συντελεστές ΦΠΑ

Για να αποφευχθούν οι διαρθρωτικές ανισορροπίες στο εσωτερικό της ΕΕ καθώς και οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού σε ορισμένους τομείς δραστηριοτήτων, λόγω της όλο και μεγαλύτερης απόκλισης μεταξύ των κανονικών συντελεστών που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη, εξασφαλίστηκε ότι μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2005 ο κανονικός συντελεστής δεν θα μπορεί να είναι μικρότερος του 15% [10].

[10] Οδηγία 2001/4/EΚ του Συμβουλίου της 19.1.2001 (ΕΕ L 22 της 24.1.2001, διορθωτικό ΕΕ L 26 της 27.1.2001).

Επίσης, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση [11] σχετικά με το πεδίο εφαρμογής των μειωμένων συντελεστών, με σκοπό την απλούστευση των σχετικών κανόνων και την πιο ομοιόμορφη εφαρμογή του φόρου. Η πρόταση αποσκοπεί στο να δώσει στα κράτη μέλη ίσες δυνατότητες εφαρμογής μειωμένων συντελεστών σε ορισμένους τομείς (π.χ. εστιατόρια, στέγαση, προμήθεια αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και υπηρεσίες φροντίδας κατ'οίκον). Eπιπλέον, έχει ως στόχο να εξορθολογίσει τις πολυάριθμες παρεκκλίσεις που ισχύουν αυτή τη στιγμή σε ορισμένα κράτη μέλη σε ό,τι αφορά τους συντελεστές. Προς το σκοπό αυτό, προτείνεται να γίνει το παράρτημα Η ο μοναδικός κατάλογος αναφοράς για όλες τις παρεκκλίσεις εφαρμογής του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ. Στόχος είναι η βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και η αποφυγή πιθανών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

[11] COM(2003)397 τελικό της 23.7.2003.

Η πρόταση λαμβάνει επίσης υπόψη της την έκθεση αξιολόγησης της πειραματικής εφαρμογής για τις υπηρεσίες υψηλής εντάσεως εργατικού δυναμικού, η οποία έκθεση καταρτίστηκε με βάση τις εκθέσεις των συμμετασχόντων κρατών μελών. Η έκθεση, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που παρείχαν τα κράτη μέλη αλλά και τα όρια των μεθόδων ανάλυσης που εφαρμόστηκαν, καταλήγει στο ότι δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστούν, με κάθε βεβαιότητα, θετικά αποτελέσματα υπέρ της απασχόλησης ούτε μείωση της παραοικονομίας, ως αποτέλεσμα της μείωσης του συντελεστή ΦΠΑ, η οποία έγινε στο πλαίσιο της πειραματικής εφαρμογής για τις υπηρεσίες υψηλής εντάσεως εργατικού δυναμικού. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ορισμένες κατηγορίες υπηρεσιών, και ιδίως η ανακαίνιση και επισκευή ιδιωτικών κατοικιών, καλύπτονται από την πρόταση περί νέου παραρτήματος Η.

Θέσπιση μέτρων εφαρμογής και εκσυγχρονισμός της διαδικασίας θέσπισης μέτρων παρέκκλισης

Η έκτη οδηγία αποτελεί το γενικό πλαίσιο ενός κοινού συστήματος ΦΠΑ αλλά δεν προβλέπει μηχανισμό για τη θέσπιση μέτρων εφαρμογής.

Τα διάφορα θέματα όσον αφορά την εφαρμογή του κοινού συστήματος ΦΠΑ συζητούνται στο πλαίσιο της Επιτροπής ΦΠΑ. Η τρέχουσα πρακτική συνίσταται στο ότι τα αποτελέσματα των συζητήσεων επιβεβαιώνονται στις κατευθυντήριες γραμμές. Ωστόσο, η Επιτροπή ΦΠΑ δεν διαθέτει αρμοδιότητες που θα της επέτρεπαν να δώσει δεσμευτική ισχύ στις κατευθυντήριες αυτές γραμμές.

Με βάση τα παραπάνω, η Επιτροπή υπέβαλε το 1997 πρόταση για την τροποποίηση του κανονισμού λειτουργίας της Επιτροπής ΦΠΑ. Όμως, το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να επιτύχει συμφωνία στο θέμα αυτό, ενώ είναι μάλλον απίθανο ότι στο άμεσο μέλλον θα σημειωθεί σημαντική πρόοδος. Πράγματι, η θέσπιση μέτρων εφαρμογής στον τομέα της φορολογίας, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται από την επιτροπολογία, παραμένει το βασικό εμπόδιο για την έγκριση της πρότασης αυτής. Μόνο η τροποποίηση της συνθήκης θα μπορούσε, ενδεχομένως, να δώσει νέα ώθηση στο ζήτημα αυτό.

Ωστόσο, λόγω της σημασίας που έχει η ομοιόμορφη εφαρμογή του κοινού καθεστώτος ΦΠΑ, ιδίως για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, η Επιτροπή πρότεινε [12], σύμφωνα με το άρθρο 202 της συνθήκης, να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στο Συμβούλιο αντί της Επιτροπής. Στην πράξη, τα θέματα ερμηνείας θα εξακολουθήσουν να συζητούνται στην Επιτροπή ΦΠΑ. Όταν από τη συζήτηση προκύπτει ότι το αποτέλεσμα των συζητήσεων πρέπει να λάβει μορφή δεσμευτικού νομικού εγγράφου, η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση απόφασης για ομόφωνη έγκριση από το Συμβούλιο.

[12] COM(2003)335 τελικό της 10.6.2003.

Η θέσπιση μέτρων εφαρμογής σε κοινοτικό επίπεδο προσφέρει πλεονεκτήματα για τις επιχειρήσεις και τις εθνικές διοικήσεις σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια και τη νομική ασφάλεια.

Στην ίδια πρόταση η Επιτροπή προτείνει τον εκσυγχρονισμό της διαδικασίας θέσπισης μέτρων παρέκκλισης. Συγκεκριμένα, το Συμβούλιο μπορεί να εξουσιοδοτήσει ένα κράτος μέλος να εφαρμόσει μέτρα παρέκκλισης για να απλουστευθεί η είσπραξη του φόρου ή να αποφευχθούν ορισμένες μορφές φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής.

Σήμερα, το Συμβούλιο μπορεί να χορηγεί την εξουσιοδότηση αυτή σύμφωνα με μια διαδικασία σιωπηρής έγκρισης μετά την παρέλευση ορισμένης προθεσμίας.

Η πρόταση έχει σκοπό να κατοχυρώσει ότι κάθε επιμέρους μέτρο αποτελεί αντικείμενο δεόντως αιτιολογημένης απόφασης του Συμβουλίου. Η διαδικασία αυτή πρέπει να εξασφαλίζει διαφάνεια και νομική ασφάλεια για τα κράτη μέλη και τις επιχειρήσεις.

Σχεδιαζόμενες πρωτοβουλίες

Μηχανισμός εξάλειψης της διπλής φορολόγησης σε μεμονωμένες περιπτώσεις

Η λήψη μέτρων εφαρμογής είναι ιδιαίτερα σημαντική για να αποφεύγονται περιπτώσεις διπλής φορολόγησης. Ωστόσο, η Επιτροπή λαμβάνει συχνά καταγγελίες και επιστολές για περιπτώσεις διπλής φορολόγησης, παρόλο που η εξέταση του φακέλου αποδεικνύει τις περισσότερες φορές ότι οι σχετικές νομοθεσίες των κρατών μελών είναι σύμφωνες με την έκτη οδηγία ΦΠΑ. Συνεπώς, το πρόβλημα δημιουργείται από την αποκλίνουσα ερμηνεία των περιστατικών σε μια δεδομένη περίπτωση.

Έτσι, δεν υπάρχει λόγος κίνησης διαδικασίας παράβασης κατά των κρατών μελών. Από την άλλη, στο βαθμό που τα κράτη μέλη εμμένουν στις θέσεις τους, ο ενδιαφερόμενος εξακολουθεί να υφίσταται τη διπλή φορολόγηση. Η Επιτροπή θεωρεί την κατάσταση αυτή μη ικανοποιητική και αντίθετη προς τις αρχές της εσωτερικής αγοράς. Συνεπώς, θα πρέπει να εξεταστούν οι δυνατότητες μετάβασης από το στάδιο των μέτρων εφαρμογής, που έχουν γενικότερο χαρακτήρα, σε ένα επόμενο στάδιο όπου θα προβλέπεται, σε κοινοτικό επίπεδο, ένας μηχανισμός για την επίλυση μεμονωμένων περιπτώσεων διπλής φορολόγησης.

Ένας τέτοιος μηχανισμός υπάρχει ήδη στον τομέα της άμεσης φορολογίας. Οι διμερείς συμβάσεις διπλής φορολόγησης, που έχουν καταρτιστεί με βάση το υπόδειγμα σύμβασης του ΟΟΣΑ, προβλέπουν μια διαδικασία συμβιβασμού για την κατάργηση των περιπτώσεων διπλής φορολόγησης. Η κτηθείσα εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα δείχνει ότι το γεγονός ότι οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών συζητούν για μια συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί, τις περισσότερες φορές, στην επίλυσή της.

Εξάλλου, στον τομέα πάντα της άμεσης φορολογίας σχετικά με το πρόβλημα των τιμών μεταβίβασης, η "σύμβαση διαιτησίας" αριθ. 436/ΕΟΚ της 23ης Ιουλίου 1990 προβλέπει μια υποχρεωτική διαδικασία διαιτησίας, δεσμευτική για τα κράτη μέλη που έχουν υπογράψει τη σύμβαση, για την εξάλειψη της διπλής φορολόγησης σε περίπτωση που η συμβιβαστική διαδικασία δεν έχει επιτρέψει την εξάλειψη της διπλής φορολόγησης εντός χρονικού διαστήματος δύο ετών.

Η Επιτροπή εξετάζει αυτή τη στιγμή τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να ληφθούν σε κοινοτικό επίπεδο για τη βελτίωση της σημερινής κατάστασης όσον αφορά τις περιπτώσεις διπλής φορολόγησης ΦΠΑ.

Εξορθολογισμός των ισχυουσών παρεκκλίσεων

Η Επιτροπή έχει επίσης αρχίσει προπαρασκευαστικές εργασίες προκειμένου να προβεί σε κάποιο εξορθολογισμό του μεγάλου αριθμού παρεκκλίσεων που ισχύουν σήμερα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο εξορθολογισμός αυτός μπορεί να συνίσταται και στην επέκταση σε όλα τα κράτη μέλη ορισμένων ιδιαίτερα αποτελεσματικών παρεκκλίσεων.

Πράγματι, υπάρχουν ορισμένα κοινά σημεία μεταξύ των πολλών εξουσιοδοτήσεων που ισχύουν.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο καθορισμός της φορολογικής βάσης του ΦΠΑ για τις φορολογητέες πράξεις μεταξύ συνδεδεμένων προσώπων στα οποία έχουν χορηγηθεί πολλές εξουσιοδοτήσεις. Πρόκειται για πράξεις μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων, μεταξύ μιας επιχείρησης και του προσωπικού της ή μεταξύ ενός φορολογουμένου (φυσικό πρόσωπο) και της οικογένειάς του. Οι εθνικές διοικήσεις αντιμετωπίζουν στην πράξη μεγάλες δυσκολίες σε ό,τι αφορά τη λήψη μέτρων σε περιπτώσεις όπου η επιβληθείσα τιμή ορίστηκε σε ασυνήθιστα χαμηλό επίπεδο για λόγους φοροαποφυγής.

Ωστόσο, είναι προφανές ότι ορισμένα ειδικά μέτρα προορίζονται για την αποκατάσταση μιας δεδομένης κατάστασης σε ένα μόνο κράτος μέλος και δεν υπάρχει λόγος οι εξουσιοδοτήσεις αυτές να τεθούν υπό αμφισβήτηση στο πλαίσιο του προγράμματος εξορθολογισμού.

Eξέταση των διαφόρων δυνατοτήτων και μεταβατικών διατάξεων

Μετά τον εξορθολογισμό των παρεκκλίσεων που βασίζονται στο άρθρο 27, θα επακολουθήσει εξέταση των διαφόρων δυνατοτήτων και μεταβατικών διατάξεων που προβλέπονται στην οδηγία. Στόχος είναι να εξεταστούν, για κάθε περίπτωση ξεχωριστά, οι λόγοι διατήρησης των παρεκκλίσεων, με γνώμονα την εσωτερική αγορά, και να δοθούν στα κράτη μέλη ίσες δυνατότητες εφαρμογής τους, εφόσον δικαιολογείται η διατήρηση αυτή.

Επαναδιατύπωση της έκτης οδηγίας για τον ΦΠΑ

Η έκτη οδηγία ΦΠΑ αποτελεί το νομικό πλαίσιο του ισχύοντος κοινού συστήματος ΦΠΑ. Ωστόσο, η εν λόγω οδηγία, από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της και εντεύθεν, έχει υποστεί περισσότερες από είκοσι νομοθετικές τροποποιήσεις με αποτέλεσμα να έχει γίνει μια πολύπλοκη νομική πράξη που δύσκολα μπορεί κανείς να συμβουλευθεί.

Η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να προβεί σε επαναδιατύπωση της πράξης αυτής προκειμένου να γίνει ένα αποτελεσματικό μέσο που θα παρέχει μια σαφή εικόνα της ισχύουσας νομοθεσίας.

Η επαναδιατύπωση δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε έναρξη διαλόγου επί της ουσίας: ένας τέτοιος διάλογος θα πρέπει να γίνεται στο πλαίσιο των συγκεκριμένων προτάσεων που θα υποβληθούν κατ' εφαρμογή της νέας στρατηγικής.

Συνεπώς, η επαναδιατύπωση δεν σημαίνει με κανένα τρόπο εγκατάλειψη του τελικού στόχου (ένα καθεστώς ΦΠΑ που να βασίζεται στην αρχή του ενός και μοναδικού τόπου φορολόγησης). σκοπός της είναι η δημιουργία ενός κατάλληλου εργαλείου για την περίοδο κατά την οποία παραμένει σε ισχύ το σημερινό καθεστώς.

Η Επιτροπή εγκαινίασε μια δημόσια ανοιχτή διαβούλευση μέσω Διαδικτύου [13] με βάση το προσχέδιο επαναδιατύπωσης που ετοίμασαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής. Στόχος είναι η συγκέντρωση θετικών συνεισφορών οι οποίες θα επιτρέψουν τη βελτίωση της ποιότητας του νομοθετικού κειμένου.

[13] http://europa.eu.int/ yourvoice ή

2.3. εκσυγχρονισμοσ του σημερινου καθεστωτοσ

Οι εξελίξεις της τεχνολογίας, οι αλλαγές στις εμπορικές πρακτικές καθώς και οι τάσεις ιδιωτικοποίησης και απελευθέρωσης σε ορισμένους τομείς επιβάλλουν την αναθεώρηση ορισμένων διατάξεων της έκτης οδηγίας ΦΠΑ, οι οποίες δεν έχουν προσαρμοστεί στις οικονομικές συναλλαγές.

Πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί

Απελευθέρωση της αγοράς του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας

Η διαδικασία απελευθέρωσης της αγοράς του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας έφερε στην επιφάνεια τις δυσκολίες που προκύπτουν από την εφαρμογή των κανόνων στον τομέα του ΦΠΑ. Λαμβανομένης υπόψη της διαδικασίας αυτής, χρειάστηκε να εξεταστεί ξεχωριστά και κατά προτεραιότητα το θέμα του τόπου φορολόγησης των παραδόσεων αγαθών. Η οδηγία για τους κανόνες σχετικά με τον τόπο παράδοσης του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας [14] έχει ως στόχο να διευκολύνει τις συναλλαγές μεταξύ των εμπόρων που δραστηριοποιούνται στους τομείς αυτούς και να εξασφαλίσει ότι ο τόπος φορολόγησης αντιστοιχεί στον τόπο κατανάλωσης της ενέργειας. Με βάση τους κανόνες που θεσπίστηκαν, αν ο αγοραστής αποκτά το φυσικό αέριο ή την ηλεκτρική ενέργεια με σκοπό την επαναπώλησή τους, ως τόπος φορολόγησης θεωρείται το μέρος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο αγοραστής. Αν η πώληση του φυσικού αερίου ή της ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται με σκοπό την τελική τους κατανάλωση, ως τόπος φορολόγησης θεωρείται ο τόπος κατανάλωσης.

[14] Οδηγία 2003/92/ΕΚ της 7.10.2003 (ΕΕ L 260 της 11.10.2003).

Εξελίξεις στον ταξιδιωτικό τομέα

Η πρόταση οδηγίας όσον αφορά το καθεστώς των πρακτορείων ταξιδίων (βλ. σημείο 2.1.2) αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό του εν λόγω καθεστώτος και στην πιο ομοιόμορφη εφαρμογή του. Συγχρόνως, η πρόταση αυτή αναμένεται ότι θα οδηγήσει σε εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ των κοινοτικών επιχειρήσεων και των επιχειρήσεων τρίτων χωρών. Πράγματι, οι εμπορικές εξελίξεις στον συγκεκριμένο τομέα είχαν ως αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται πλέον ένας από τους πρωταρχικούς στόχους του ειδικού καθεστώτος, δηλαδή η κατανομή των εσόδων του ΦΠΑ μεταξύ των κρατών μελών όπου γίνεται το ταξίδι και του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένο το πρακτορείο ταξιδιών.

Ανταγωνισμός στον ταχυδρομικό τομέα

Η Επιτροπή υπέβαλε επίσης πρόταση για αναθεώρηση των κανόνων ΦΠΑ που εφαρμόζονται στις ταχυδρομικές υπηρεσίες [15] προκειμένου να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη του τομέα αυτού. Όταν είχε εγκριθεί η έκτη οδηγία στη δεκαετία του '70, ο ταχυδρομικός τομέας κατείχε μονοπωλιακή θέση πραγματοποιώντας περιορισμένο αριθμό υπηρεσιών για τις οποίες δεν υπήρχε κανένας ανταγωνισμός. Ως αποτέλεσμα των αλλαγών που σημειώθηκαν στο τομέα αυτόν, η απαλλαγή των σχετικών υπηρεσιών από τον ΦΠΑ - η οποία είχε αποφασιστεί τότε - σήμερα δημιουργεί προβλήματα λόγω στρέβλωσης του ανταγωνισμού.

[15] COM(2003) 234 τελικό της 5.5.2003.

Σχεδιαζόμενες πρωτοβουλίες

Συστήματα προώθησης πωλήσεων με δωροεπιταγές και κάρτες πληρωμής

Η φορολογική μεταχείριση των δωροεπιταγών, οι οποίες χρησιμοποιούνται συνήθως στις εκστρατείες προώθησης των πωλήσεων, υπήρξε αντικείμενο πολλών αποφάσεων του Δικαστηρίου τα τελευταία χρόνια.

Από τη νομολογία αυτή, η οποία αφορά συγκεκριμένες περιπτώσεις, προκύπτουν ορισμένες αρχές η εφαρμογή των οποίων, στις διάφορες μορφές που τα συστήματα προώθησης μπορούν να λάβουν, εξακολουθεί να δημιουργεί σοβαρά προβλήματα.

Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη έχουν διαπιστώσει ότι πολλοί εκμεταλλεύονται την απουσία ξεκάθαρων κανόνων για να εφαρμόζουν μεθόδους τεχνητής μείωσης της φορολογικής βάσης του ΦΠΑ για ορισμένες παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών.

Εξάλλου, οι αλλαγές στη διαδικασία πληρωμών ορισμένων παραδόσεων αγαθών και παροχών υπηρεσιών - για παράδειγμα οι πληρωμές με τηλεφωνικές κάρτες - δημιουργούν προβλήματα ερμηνείας σε ό,τι αφορά τον καθορισμό του χρόνου κατά τον οποίον ο φόρος γίνεται απαιτητός, καθώς και σε ό,τι αφορά τον καθορισμό της φύσης και της φορολογικής βάσης των συναλλαγών που πραγματοποιούνται από μεσάζοντες.

Τα θέματα αυτά έχουν κατ'επανάληψη συζητηθεί με τα κράτη μέλη προκειμένου να υπάρξει μια κοινή ερμηνεία των σημερινών κανόνων. Ωστόσο, από τις συζητήσεις αυτές, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα δύο θέματα συνδέονται μεταξύ τους και θα πρέπει να συνεχίσουν να εξετάζονται μέσα σ' ένα ευρύτερο πλαίσιο, με σκοπό τη διατύπωση σχετικής πρότασης οδηγίας.

Άλλα θέματα

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προτάσεις που έχουν γίνει μέχρι στιγμής στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού στοχεύουν συγκεκριμένους τομείς δραστηριότητας και, συνεπώς, δεν επηρεάζουν παρά έναν περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων.

Ωστόσο, επί του παρόντος, γίνονται προπαρασκευαστικές εργασίες σε ευρύτερους τομείς, όπως είναι το καθεστώς ΦΠΑ που εφαρμόζεται στις δημόσιες αρχές και στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Πρόκειται για σύνθετα ζητήματα τα οποία έχουν αντίκτυπο και σε άλλους τομείς. Η ενδεχόμενη αναθεώρηση, ιδίως, του καθεστώτος ΦΠΑ που εφαρμόζεται στις δημόσιες αρχές θα πρέπει να λάβει υπόψη της τις επιπτώσεις των σχετικών αλλαγών στο καθεστώς φοροαπαλλαγών υπέρ των κοινωφελών δραστηριοτήτων που προβλέπονται στο άρθρο 13 της έκτης οδηγίας, στο καθεστώς μεταχείρισης των επιδοτήσεων καθώς και στο δικαίωμα σε έκπτωση.

Η Επιτροπή είχε αρχικά την πρόθεση να υποβάλει πρόταση για το καθεστώς ΦΠΑ που εφαρμόζεται στις δημόσιες αρχές, το 2003. Ωστόσο, λόγω της αλλαγής των προτεραιοτήτων (ανάγκη επίσπευσης των εργασιών για τον τόπο φορολόγησης της παροχής υπηρεσιών) και της απόφασης να υποβληθεί η πρόταση σε λεπτομερή εκτίμηση επιπτώσεων, η υποβολή της αναβλήθηκε για το 2004. Η εκτίμηση επιπτώσεων έχει ως στόχο την ανάλυση των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων της πρότασης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων στον τελικό καταναλωτή.

2.4. διοικητικη συνεργασια

Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στον τομέα αυτόν.

Πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί

Αμοιβαία συνδρομή για την είσπραξη των απαιτήσεων

Πρώτον, το Συμβούλιο ενέκρινε την οδηγία σχετικά με τη βελτίωση της αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη των απαιτήσεων [16]. Η εν λόγω οδηγία αποτελεί στοιχείο καθοριστικής σημασίας για την ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας καθώς και σημαντικότατο συμπλήρωμα για την κατάργηση της υποχρεωτικής φορολογικής αντιπροσώπευσης (βλέπε σημείο 2.1.1).

[16] Οδηγία 2001/44/ΕΚ του Συμβουλίου της 15.06.2001 (ΕΕ L 175 της 28.6.2001).

Η διοικητική συνεργασία στον τομέα του ΦΠΑ

Δεύτερον, το Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση περί καθιέρωσης ενός και μοναδικού νομικού μέσου για την κάλυψη όλων των πτυχών της διοικητικής συνεργασίας στον τομέα του ΦΠΑ [17]. Συγκεκριμένα, είχε διαπιστωθεί ότι η ύπαρξη δύο διαφορετικών νομικών βάσεων είχε αρνητικές επιπτώσεις στη συνεργασία όσον αφορά τον έλεγχο του ΦΠΑ. Ο νέος κανονισμός όχι μόνο αντικαθιστά τον παλιό κανονισμό 218/92 και τις διατάξεις της οδηγίας 77/799/ΕΟΚ για τον ΦΠΑ, αλλά συγχρόνως ενισχύεται και το περιεχόμενό του. Κυρίως προβλέπει πιο ξεκάθαρους και πιο δεσμευτικούς κανόνες για τα κράτη μέλη, ευκολότερη και αμεσότερη επικοινωνία μεταξύ των υπαλλήλων και εντατικότερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των διοικητικών υπηρεσιών.

[17] Κανονισμός (EK) 1798/2003 της 7.10.2003 (ΕΕ L 264 της 15.10.2003).

Πρόγραμμα Fiscalis

Τρίτον, το πρόγραμμα Fiscalis 2003-2007 [18] εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης. Το πρόγραμμα αυτό έχει σκοπό να βοηθήσει τα κράτη μέλη να συνεργάζονται στενότερα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, χάρη στα βελτιωμένα ηλεκτρονικά συστήματα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ εθνικών διοικήσεων, την καθιέρωση της μεταξύ τους συνεργασίας στο πλαίσιο ερευνών, τα σεμινάρια επιμόρφωσης υπαλλήλων και εμπειρογνωμόνων των φορολογικών διοικήσεων και, τέλος, χάρη στις ανταλλαγές υπαλλήλων μεταξύ εθνικών διοικήσεων.

[18] Απόφαση 2235/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3.12.2002 (ΕΕ L 341 της 17.12.2002).

Οι εργασίες της Επιτροπής SCAC

Στο πλαίσιο της Επιτροπής SCAC (Μόνιμη Επιτροπή Διοικητικής Συνεργασίας) διεξάγονται εντατικές εργασίες, σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, για την ανάλυση του κινδύνου, τον ηλεκτρονικό λογιστικό έλεγχο καθώς και τον στοχοθετημένο έλεγχο για την καταπολέμηση της απάτης τύπου "carrousel" .

Τέλος, έχει συναφθεί πολυμερής συμφωνία - την οποία επεξεργάστηκε η Επιτροπή SCAC - μεταξύ των εθνικών αρχών 14 κρατών μελών για την εντατικότερη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις ενδοκοινοτικές παραδόσεις καινούργιων μεταφορικών μέσων, με σκοπό την καταπολέμηση της φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής του ΦΠΑ στον συγκεκριμένο τομέα.

Σχεδιαζόμενες πρωτοβουλίες

Αναθεώρηση του συστήματος VIES

Το σύστημα VIES δημιουργήθηκε το 1993 για να μπορούν τα κράτη μέλη να ασκούν έλεγχο επί των ενδοκοινοτικών συναλλαγών μεταξύ φορολογουμένων. Το εν λόγω σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών είχε κριθεί αναγκαίο λόγω της κατάργησης, από 1ης Ιανουαρίου 1993, των διοικητικών διατυπώσεων της διέλευσης των εσωτερικών συνόρων της Κοινότητας.

Το σύστημα VIES είχε δημιουργηθεί για μια περίοδο διάρκειας 4 ετών, χρονικό διάστημα το οποίο προβλεπόταν αρχικά για την εφαρμογή του μεταβατικού καθεστώτος. Ωστόσο, η παράταση της χρησιμοποίησης του εν λόγω συστήματος έχει ως αποτέλεσμα να καθίστανται όλο και πιο προφανή τα μειονεκτήματά του.

Έτσι, προτού αποφασίσει την επέκταση της χρησιμοποίησης του συστήματος αυτού, ιδίως στις παροχές υπηρεσιών, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι θα πρέπει να αντικαταστήσει το σημερινό σύστημα VIES με ένα σύστημα το οποίο θα έχει καλύτερες επιδόσεις και θα είναι πιο ευέλικτο. Το νέο αυτό σύστημα θα πρέπει όχι μόνο να παράγει δεδομένα που να αξιοποιούνται ευκολότερα από τις φορολογικές διοικήσεις αλλά και να διευκολύνει τις επιχειρήσεις στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.

Το σχέδιο αυτό, το οποίο βρίσκεται ακόμα στο αρχικό του στάδιο, θα απαιτήσει σημαντικές εργασίες τόσο από πλευράς πληροφορικής όσο και από πλευράς νομοθετικής. Συνεπώς, η υλοποίησή του αποτελεί μεσοπρόθεσμο στόχο.

3. μελλοντικεσ προοπτικεσ

Ήδη αναφέραμε πολλά θέματα για τα οποία η Επιτροπή προτίθεται να αναλάβει νομοθετικές πρωτοβουλίες μεσοπρόθεσμα. Ο σχετικός πίνακας, με τις πρωτοβουλίες τις οποίες σκοπεύει ακόμα να αναλάβει η Επιτροπή καθώς και το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, περιλαμβάνεται στο παράρτημα 2.

Θα πρέπει ωστόσο, στο κεφάλαιο αυτό, να υπογραμμιστούν οι εργασίες που διεξάγονται αυτή τη στιγμή και οι οποίες αφορούν ένα στοιχείο-κλειδί του κοινού συστήματος ΦΠΑ, δηλαδή τον τόπο φορολόγησης των φορολογητέων πράξεων. Στο πλαίσιο των εργασιών αυτών καθορίστηκαν δύο βασικές αρχές: η αρχή της φορολόγησης στον τόπο κατανάλωσης και η αρχή της απλούστευσης των υποχρεώσεων των επιχειρήσεων.

3.1. κατευθυντηριεσ γραμμεσ για τις μελλοντικεσ εργασιεσ

3.1.1. Φορολόγηση στον τόπο κατανάλωσης

Η θεμελιώδης αρχή του ΦΠΑ συνίσταται στο ότι πρόκειται για ένα γενικό φόρο κατανάλωσης του οποίου τα έσοδα πρέπει να περιέρχονται στο κράτος μέλος στο οποίο πραγματοποιείται η κατανάλωση.

Το ισχύον κοινό σύστημα ΦΠΑ βασίζεται στην αρχή σύμφωνα με την οποία η καταβολή του φόρου γίνεται άμεσα, μέσω της λειτουργίας του ίδιου του συστήματος, στο κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου θεωρείται ότι λαμβάνει χώρα η τελική κατανάλωση ενός αγαθού ή μιας υπηρεσίας. Συγκεκριμένα, η άμεση καταβολή του φόρου στο κράτος μέλος κατανάλωσης εξασφαλίζεται με τον καθορισμό κανόνων όσον αφορά τον τόπο των φορολογητέων πράξεων.

Εντούτοις, υπάρχουν όρια στην εφαρμογή αυτής της αρχής. Συγκεκριμένα, οι σχετικοί κανόνες δεν μπορούν να οδηγούν σε υπερβολική επιβάρυνση των επιχειρήσεων από πλευράς φορολογικών υποχρεώσεων, γεγονός το οποίο δυσχεραίνει την ομαλή διεξαγωγή των εμπορικών δραστηριοτήτων. Τέτοιοι κανόνες θα ήταν ασυμβίβαστοι με τις αρχές της εσωτερικής αγοράς.

Ωστόσο, η παγκοσμιοποίηση, η άρση των κανονιστικών ρυθμίσεων και οι αλλαγές της τεχνολογίας αποτελούν παράγοντες οι οποίοι έχουν τροποποιήσει ριζικά την οικονομική αγορά, και ιδίως τον όγκο και τη δομή του εμπορίου των υπηρεσιών. Όλο και περισσότερο παρέχονται υπηρεσίες εξ αποστάσεως. Επιπλέον, ορισμένες πράξεις, οι οποίες συνιστούσαν παραδόσεις αγαθών στο παρελθόν (παραδόσεις λογισμικού) σήμερα έχουν γίνει παροχές υπηρεσιών.

Ενώ στο παρελθόν η καθιέρωση της αρχής της φορολόγησης στον τόπο εγκατάστασης του παροχέα μιας υπηρεσίας - με ορισμένες εξαιρέσεις - επέτρεπε συνολικά την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου σε ό,τι αφορά την κατανομή των εσόδων, αυτό σήμερα συμβαίνει όλο και λιγότερο. Συγκεκριμένα, όσον αφορά τις υπηρεσίες εξ αποστάσεως, έχει διαπιστωθεί στην πράξη ότι η επιλογή του τόπου εγκατάστασης ορισμένων επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών εξ αποστάσεως υπαγορεύεται σε μεγάλο βαθμό από λόγους φορολογικού σχεδιασμού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, για όλες τις πράξεις των οποίων η φορολόγηση γίνεται στον τόπο κατανάλωσης, εξασφαλίζεται ουδετερότητα από πλευράς συντελεστών ΦΠΑ. Συγκεκριμένα, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης του φορολογουμένου που πραγματοποιεί μια φορολογητέα πράξη, η πράξη φορολογείται με τον συντελεστή που εφαρμόζεται στο κράτος μέλος κατανάλωσης. Έτσι, η ελευθερία που έχουν τα κράτη μέλη με το ισχύον καθεστώς ΦΠΑ, σε ό,τι αφορά τον καθορισμό του επιπέδου των συντελεστών ΦΠΑ, ουδέποτε μπορεί να οδηγήσει σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού για τις συγκεκριμένες πράξεις.

3.1.2. Απλούστευση των φορολογικών υποχρεώσεων

Μηχανισμός αντίστροφης επιβάρυνσης

Στις πράξεις μεταξύ φορολογουμένων (πράξεις "B2B"), υπόχρεος του φόρου καθίσταται ο πελάτης-φορολογούμενος ο οποίος καταβάλλει τον ΦΠΑ σύμφωνα με το μηχανισμό αντίστροφης επιβάρυνσης και, έτσι, η φορολόγηση γίνεται στον τόπο κατανάλωσης χωρίς ο προμηθευτής να έχει φορολογικές υποχρεώσεις στο κράτος μέλος κατανάλωσης. Συνεπώς, για τις πράξεις B2B, θα πρέπει να διερευνηθεί η δυνατότητα μιας πιο γενικευμένης εφαρμογής του μηχανισμού αυτού για τις περιπτώσεις στις οποίες ο φορολογούμενος που πραγματοποιεί μια φορολογητέα πράξη δεν είναι εγκατεστημένος στο κράτος μέλος φορολόγησης.

Ο μηχανισμός της "μίας και μόνης θυρίδας"

Όσον αφορά τις πράξεις "B2C", δηλαδή μεταξύ φορολογουμένων και τελικών καταναλωτών - κυρίως ιδιωτών - η φορολογία στον τόπο κατανάλωσης επιβάλλει στις επιχειρήσεις την υποχρέωση να έχουν αριθμό φορολογικού μητρώου και να κάνουν δηλώσεις και πληρωμές σε όλα τα κράτη μέλη στα οποία πραγματοποιούν φορολογητέες πράξεις.

Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη είναι εν πολλοίς ελεύθερα να καθορίζουν τις φορολογικές υποχρεώσεις, τόσο το περιεχόμενο των δηλώσεων όσο και η συχνότητά τους διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Το ζήτημα αυτό υπήρξε αντικείμενο της προαναφερθείσας (σημείο 2.1.1) μελέτης σχετικά με τις υποχρεώσεις του ΦΠΑ.

Το γεγονός ότι ο επιχειρηματίας βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπος με μια σειρά υποχρεώσεων ενδέχεται να τον αποθαρρύνει να αναπτύξει εμπορικές δραστηριότητες σε κράτη μέλη διαφορετικά από το κράτος εγκατάστασής του και έτσι να επωφεληθεί στο μέγιστο από τα οφέλη της εσωτερικής αγοράς. Αυτό ισχύει κυρίως για τις ΜΜΕ. Αποτέλεσμα αυτού είναι να υπάρχουν δυσκολίες πρόσβασης στη δεδομένη υπηρεσία για τους καταναλωτές που έχουν την κατοικία τους σε άλλο κράτος μέλος από το κράτος εγκατάστασης του παροχέα της υπηρεσίας, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε άρνηση της πώλησης. Έτσι, η εσωτερική αγορά δεν μπορεί να απελευθερώσει όλο το δυναμικό της σε ό,τι αφορά την επιλογή των αγαθών και υπηρεσιών που προσφέρονται στον καταναλωτή.

Πράγματι, όπως προκύπτει από έρευνες που διεξήγαγε η Επιτροπή, το 26% των επιχειρήσεων θεωρούν το καθεστώς ΦΠΑ και τις υποχρεώσεις του ΦΠΑ ως εμπόδιο για την εσωτερική αγορά. Το 10% των επιχειρήσεων θεωρούν ότι ο ΦΠΑ είναι ο τομέας στον οποίον οι υποχρεώσεις είναι οι πιο επαχθείς. Σε γενικές γραμμές, οι επιχειρήσεις κατέταξαν τη νομοθεσία του ΦΠΑ στην τέταρτη θέση (μετά τη νομοθεσία για την απασχόληση, για τη συμμόρφωση των προϊόντων και για το περιβάλλον) από την άποψη του κόστους που συνεπάγεται η εκπλήρωση των εν λόγω υποχρεώσεων.

Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η εφαρμογή του μηχανισμού της μίας και μόνης θυρίδας, που μέχρι στιγμής περιοριζόταν στις επιχειρήσεις τρίτων χωρών, θα συμβάλει στην επίλυση των διοικητικών αυτών δυσκολιών προς όφελος των κοινοτικών επιχειρήσεων. Συνεπώς, αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της απλούστευσης, μελλοντικά, της διεκπεραίωσης των συναλλαγών που πραγματοποιούνται σε ένα κράτος μέλος διαφορετικό από το κράτος εγκατάστασης της επιχείρησης.

Τα αποτελέσματα της μελέτης σχετικά με τις υποχρεώσεις του ΦΠΑ επιβεβαιώνουν την άποψη της Επιτροπής, δεδομένου ότι ο μηχανισμός της μίας και μόνης θυρίδας είναι μία από τις κυριότερες συστάσεις που έγιναν στο πλαίσιο της μελέτης.

Επιπλέον, η Επιτροπή συμμερίζεται τη σύσταση για μια προσέγγιση βήμα προς βήμα όσον αφορά την καθιέρωση του μηχανισμού αυτού. Συγκεκριμένα, ο μηχανισμός της μίας και μόνης θυρίδας αναμένεται ότι θα έχει ως ένα πρώτο αποτέλεσμα την απλούστευση στις περιπτώσεις όπου μια επιχείρηση πραγματοποιεί φορολογητέες πράξεις για τις οποίες είναι η ίδια υπόχρεος του φόρου, σε ένα κράτος μέλος στο οποίο δεν είναι εγκατεστημένη.

Η εφαρμογή του μηχανισμού της μίας και μόνης θυρίδας στις προαναφερθείσες περιπτώσεις δεν ενέχει αυξημένο κίνδυνο σε ό,τι αφορά τον έλεγχο και την είσπραξη, σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση, δεδομένου ότι ο μη εγκατεστημένος φορολογούμενος έχει ήδη το δικαίωμα να εκπληρώνει τις φορολογικές του υποχρεώσεις από το κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος. Συγκεκριμένα, το κράτος μέλος στο οποίο φορολογείται μια πράξη θα πρέπει να διατηρήσει τις ίδιες με τις σημερινές δυνατότητες ελέγχου (υποβολή λογιστικών καταστάσεων κλπ.) για τον έλεγχο της ακρίβειας των ποσών που δηλώνονται σχετικά με τις πράξεις που είναι φορολογητέες στο έδαφός του. Από την άλλη, η διευκόλυνση της μίας και μόνης θυρίδας αναμένεται ότι θα ενισχύσει την εκούσια συμμόρφωση.

Η λειτουργία του συστήματος της μίας και μόνης θυρίδας προϋποθέτει ένα σύστημα πληροφορικής μεγάλης εμβέλειας ούτως ώστε όλα τα κράτη μέλη να λαμβάνουν τις απαιτούμενες πληροφορίες. Όπως έχει ήδη προαναφερθεί (βλ. σημείο 2.1.2), το Συμβούλιο προβλέπει, στο πλαίσιο της οδηγίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο, την εξέταση ενός ηλεκτρονικού συστήματος κατάλληλου για τον υπολογισμό, τη δήλωση, την είσπραξη και τη διάθεση του ΦΠΑ.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι το θέμα αυτό θα πρέπει να εξεταστεί όχι μόνο για τις υπηρεσίες που παρέχονται με ηλεκτρονικά μέσα αλλά και για όλες τις πράξεις για τις οποίες ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος του φόρου στο κράτος μέλος στο οποίο δεν είναι εγκατεστημένος. Προβλέπεται δε να αρχίσουν οι σχετικές συζητήσεις με τα κράτη μέλη εντός του τρέχοντος έτους.

Βεβαίως, η προσθήκη νέων λειτουργιών σε ένα σύστημα "μίας και μόνης θυρίδας" θα έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του. Ωστόσο, μια μεγαλύτερη χρησιμοποίηση του συστήματος πληροφορικής θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να βελτιώσει την αποδοτικότητα της επένδυσης.

Ως προς αυτό, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι στις ΗΠΑ πρόκειται να εγκατασταθεί προσεχώς ένα παρόμοιο σύστημα, το SSTP (Streamlined Sales Tax Plan). Το σύστημα αυτό θα επιτρέπει κυρίως την είσπραξη του φόρου επί των πωλήσεων σε 38 πολιτείες της Αμερικής για πωλήσεις εξ αποστάσεως, όταν ο πωλητής δεν είναι εγκατεστημένος στην πολιτεία του πελάτη.

Τέλος, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εφαρμογή του μηχανισμού της μίας και μόνης θυρίδας θα ήταν δυνατή ακόμα και χωρίς τη συμμετοχή όλων των κρατών μελών. Συγκεκριμένα, πρόκειται για έναν τομέα ο οποίος προσφέρεται για την εφαρμογή της διαδικασίας της ενισχυμένης συνεργασίας. Η Συνθήκη της Νίκαιας διευκόλυνε την προσφυγή στην εν λόγω διαδικασία. Η απλούστευση των υποχρεώσεων των επιχειρήσεων, χωρίς αυτό να έχει αντίκτυπο στα έσοδα των κρατών μελών, φαίνεται ένα θέμα το οποίο συνάδει απόλυτα με τους στόχους του μηχανισμού αυτού, ο οποίος επιτρέπει σε έναν περιορισμένο αριθμό κρατών μελών - τα οποία είναι σε θέση και επιθυμούν να προχωρήσουν - να συνεχίσουν προς την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα οφέλη που θα προκύψουν από τον μηχανισμό της μίας και μόνης θυρίδας θα μπορέσουν να αξιοποιηθούν πλήρως εφόσον συνοδεύονται και από το δικαίωμα διασυνοριακής έκπτωσης, χάρη στο οποίο ο φορολογούμενος θα μπορεί να εκπίπτει από τον ΦΠΑ στο κράτος μέλος εγκατάστασής του για τις δαπάνες που πραγματοποιεί σε κράτη μέλη όπου δεν είναι εγκατεστημένος (βλέπε σημείο 2.1.2).

Πράγματι, συνδυάζοντας τη χρησιμοποίηση της μίας και μόνης θυρίδας, για την καταβολή του φόρου επί των φορολογητέων πράξεων στην ΕΕ, με το δικαίωμα διασυνοριακής έκπτωσης, το οποίο επιτρέπει την ανάκτηση του ΦΠΑ για τις δαπάνες που πραγματοποιούνται σε κράτη μέλη όπου δεν είναι εγκατεστημένος, ο φορολογούμενος δεν θα χρειάζεται πλέον να απευθύνεται παρά μόνο στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εγκατάστασής του για το σύνολο των υποχρεώσεών του σχετικά με τον ΦΠΑ. Επίσης, οι αρχές αυτές θα έχουν μια πληρέστερη εικόνα για τις δραστηριότητες του φορολογουμένου, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει σήμερα.

Αναθεώρηση του ειδικού καθεστώτος των μικρών επιχειρήσεων

Στο πλαίσιο της απλούστευσης των υποχρεώσεων του ΦΠΑ, η Επιτροπή προτίθεται να εξετάσει και το ειδικό καθεστώς των μικρών επιχειρήσεων, το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν απαλλαγή του φόρου για φορολογουμένους των οποίων ο κύκλος εργασιών δεν υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο κατώτατο όριο. Ωστόσο, οι σημερινοί σχετικοί κανόνες της έκτης οδηγίας είναι αρκετά δεσμευτικοί, εις βάρος ορισμένων κρατών μελών τα οποία επιθυμούν να επεκταθεί το ειδικό αυτό καθεστώς σε ένα μεγαλύτερο αριθμό φορολογουμένων. Ο στόχος είναι να εξασφαλιστεί μια μεγαλύτερη συνεκτικότητα σε ό,τι αφορά τα κατώτατα όρια και, συγχρόνως, να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη μέλη για τον καθορισμό του πεδίου εφαρμογής του ειδικού αυτού καθεστώτος.

3.2. αναθεωρηση των κανονων σχετικα με τον τοπο φορολογησησ

3.2.1. Αναθεώρηση των κανόνων σχετικά με τον τόπο φορολόγησης της παροχής υπηρεσιών

Κατά τις πρώτες συζητήσεις με τα κράτη μέλη, διαπιστώθηκε ότι οι εργασίες θα έπρεπε κατ'αρχάς να επικεντρωθούν στις διατάξεις σχετικά με την παροχή υπηρεσιών προς τους φορολογουμένους (B2B).

Οι επιμέρους τροποποιήσεις, οι οποίες έγιναν στους κανόνες αυτούς από την εγκαθίδρυση της εσωτερικής αγοράς και εντεύθεν, έχουν ένα κοινό στοιχείο: την αλλαγή της φορολογίας από τον τόπο του παροχέα της υπηρεσίας στον τόπο του παραλήπτη.

Ορισμένες τροποποιήσεις ήταν επιβεβλημένες, προκειμένου να καταργηθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού εις βάρος κοινοτικών επιχειρήσεων, αφορούσαν δε την εξασφάλιση ίσης φορολογικής μεταχείρισης μεταξύ επιχειρήσεων εγκατεστημένων εκτός της Κοινότητας και επιχειρήσεων εγκατεστημένων εντός της Κοινότητας (υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών, υπηρεσίες ραδιοφωνίας και τηλεόρασης, υπηρεσίες παρεχόμενες με ηλεκτρονικά μέσα).

Ορισμένες άλλες τροποποιήσεις έγιναν με σκοπό την απλούστευση των φορολογικών υποχρεώσεων στο πλαίσιο των ενδοκοινοτικών παροχών υπηρεσιών (παροχές υπηρεσιών για ενδοκοινοτικές μεταφορές αγαθών και παροχές συναφείς με τις μεταφορές αυτές, παροχές υπηρεσιών από μεσάζοντες).

Με βάση τις εξελίξεις αυτές, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο μιας γενικότερης τροποποίησης, σύμφωνα με την οποία η φορολόγηση στον τόπο του παραλήπτη θα αποτελεί τον γενικό κανόνα. Βεβαίως, όπως και σήμερα, θα υπάρξουν ορισμένες εξαιρέσεις από τον γενικό αυτόν κανόνα.

Έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία διαβουλεύσεων με τις επιχειρήσεις, ενώ το σχετικό έγγραφο προβληματισμού αποτέλεσε αντικείμενο ανοιχτής δημόσιας διαβούλευσης μέσω του ιστοτόπου "Η φωνή σας στην Ευρώπη". Η δημόσια αυτή διαβούλευση προκάλεσε πολλές αντιδράσεις από την πλευρά των επιχειρήσεων, των οποίων η συμμετοχή υπήρξε εποικοδομητική, γεγονός που αποδεικνύει το ενδιαφέρον του επιχειρηματικού κόσμου για την πρόταση αυτή.

Μετά τη δημόσια διαβούλευση θα ακολουθήσει, πριν από το τέλος του έτους, πρόταση οδηγίας σχετικά με τις πράξεις B2B, η οποία θα καλύπτει οπωσδήποτε και τα ειδικά προβλήματα ορισμένων κρατών μελών, και ιδίως τη διασυνοριακή χρηματοδοτική μίσθωση των μεταφορικών μέσων.

Εν συνεχεία, η Επιτροπή θα αρχίσει τις εργασίες σχετικά με την αναθεώρηση του τόπου φορολόγησης των πράξεων B2C.

Ο γενικός κανόνας που ισχύει για τις πράξεις B2C, δηλαδή για τη φορολόγηση στον τόπο εγκατάστασης του παροχέα υπηρεσιών, είναι πολύ απλός για τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, όταν οι υπηρεσίες παρέχονται εξ αποστάσεως, ο κανόνας αυτός δεν εξασφαλίζει ότι ο φόρος περιέρχεται στο κράτος μέλος κατανάλωσης, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται όλο και περισσότερο στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Ως προς αυτό, το Συμβούλιο, στο πλαίσιο της οδηγίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο, προβλέπει την επανεξέταση των διατάξεων αυτών - πριν από τις 30 Ιουνίου 2006 - προκειμένου να εξασφαλιστεί, για τις υπηρεσίες που παρέχονται με ηλεκτρονικά μέσα, η φορολόγηση στον τόπο κατανάλωσης.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό θα πρέπει να επεκταθεί σε όλες τις υπηρεσίες που απευθύνονται σε τελικούς καταναλωτές. Η επανεξέταση του γενικού κανόνα θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η αρχή της φορολόγησης στον τόπο κατανάλωσης εφαρμόζεται με ακριβέστερο τρόπο, χωρίς αυτό όμως να συνεπάγεται σημαντική αύξηση του διοικητικού κόστους για τις επιχειρήσεις.

Η Επιτροπή φρονεί ότι ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί με την εφαρμογή του μηχανισμού της μίας και μόνης θυρίδας για τις παροχές υπηρεσιών "B2C" που πραγματοποιούνται εξ αποστάσεως.

Στο πλαίσιο αυτό θα εξεταστεί επίσης και το θέμα της φορολόγησης της μεταφοράς προσώπων. Εκτός από το ζήτημα του τόπου φορολόγησης, θα πρέπει να εξεταστούν και οι απαλλαγές που εφαρμόζονται σήμερα στον συγκεκριμένο τομέα, ιδίως από την άποψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού οι οποίες μπορεί να προκύψουν μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς.

3.2.2. Αναθεώρηση των κανόνων σχετικά με τον τόπο φορολόγησης των παραδόσεων αγαθών

Με την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς, από 1ης Ιανουαρίου 1993, θεσπίστηκαν στο πλαίσιο του κοινού συστήματος ΦΠΑ ειδικά καθεστώτα φορολόγησης στον τόπο προορισμού για τις ενδοκοινοτικές πωλήσεις καινούργιων μεταφορικών μέσων, τις ενδοκοινοτικές πωλήσεις σε απαλλασσόμενους φορολογούμενους ή σε μη υποκείμενα στο φόρο νομικά πρόσωπα, καθώς και τις πωλήσεις εξ αποστάσεως.

Είναι γεγονός ότι ο βασικός λόγος που καθιερώθηκαν τα ειδικά αυτά καθεστώτα το 1993, δηλαδή ο κίνδυνος στρέβλωσης του ανταγωνισμού λόγω ανεπαρκούς εναρμόνισης των συντελεστών, εξακολουθεί να υφίσταται. Συνεπώς, θα πρέπει, αντί να προταθεί η κατάργηση των ειδικών αυτών καθεστώτων, να εξεταστούν οι τροποποιήσεις που πρέπει να γίνουν ώστε να απλουστευθεί η εφαρμογή τους και να εξασφαλιστεί ο σχετικός έλεγχος.

Εξάλλου, οι προβλεπόμενες τροποποιήσεις όσον αφορά τον τόπο φορολόγησης των παραδόσεων των αγαθών θα αφορούν κυρίως τις παραδόσεις που γίνονται σε ιδιώτες (B2C). Επιπλέον, δεν προβλέπονται ριζικές αλλαγές σε ό,τι αφορά τον προσδιορισμό του τόπου φορολόγησης, αλλά κυρίως απλούστευση των υποχρεώσεων για τις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν παραδόσεις αγαθών σε πολλά κράτη μέλη.

Το ειδικό καθεστώς των πωλήσεων εξ αποστάσεως αποτελεί χαρακτηριστικό τομέα στον οποίον ο μηχανισμός της μίας και μόνης θυρίδας αναμένεται ότι θα επιφέρει σημαντικές απλουστεύσεις για τις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στην Κοινότητα.

Έτσι, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρόταση σχετικά με τον τόπο φορολόγησης των παραδόσεων αγαθών θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην προβλεπόμενη πρωτοβουλία για την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των φορολογικών υποχρεώσεων, της οποίας σημαντικό στοιχείο αποτελεί ο μηχανισμός της μίας και μόνης θυρίδας.

Η πρόταση σχετικά με τον τόπο παράδοσης των αγαθών προβλεπόταν αρχικά για το 2003. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι προτιμότερο να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή να αξιολογήσουν τη λειτουργία του μηχανισμού της μίας και μόνης θυρίδας, ο οποίος εφαρμόζεται για τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες από 1ης Ιουλίου 2003.

Συνεπώς, θα πρέπει να προγραμματιστεί για το 3ο τρίμηνο του 2004 η πρόταση περί απλούστευσης των φορολογικών υποχρεώσεων, η οποία θα περιλαμβάνει και ένα σκέλος για τον τόπο φορολόγησης της παράδοσης των αγαθών.

3.3. συνεκτικοτητα με το οριστικο καθεστωσ

Η Επιτροπή παραδέχεται ότι η εξέλιξη του κοινού συστήματος ΦΠΑ, όπως αυτή περιγράφεται ανωτέρω, φαίνεται να απομακρύνεται από τις αρχές ενός καθεστώτος ΦΠΑ το οποίο βασίζεται στην αρχή της φορολογίας στον τόπο καταγωγής.

Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι σ'ένα σύστημα φορολογίας στον τόπο καταγωγής, όπως το παρουσίασε η Επιτροπή το 1996, οι κανόνες για τον τόπο φορολόγησης των πράξεων καθορίζουν μόνο το κράτος μέλος στο οποίο ο φορολογούμενος πρέπει να καταβάλει τον οφειλόμενο φόρο. Εν συνεχεία, το σύστημα ανακατανομής εσόδων ΦΠΑ πρέπει να εξασφαλίσει ότι κάθε κράτος μέλος θα λάβει τα έσοδα του ΦΠΑ που του αντιστοιχούν.

Σ' ένα τέτοιο καθεστώς, η συγκέντρωση του ΦΠΑ από ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος, μέσω των πληρωμών των φορολογουμένων στο Δημόσιο Ταμείο, είναι ανεξάρτητη από το αν η πραγματική κατανάλωση έγινε στο έδαφος αυτού του κράτους μέλους και, κατά συνέπεια, από το ποσό ΦΠΑ που το κράτος αυτό έχει τελικά δικαίωμα να εισπράξει. Το εν λόγω καθεστώς, το οποίο διαφέρει ριζικά από τις αρχές στις οποίες στηρίζεται το σημερινό καθεστώς, απαιτεί βαθμό εναρμόνισης των συντελεστών ΦΠΑ πολύ μεγαλύτερο απ'ό,τι συμβαίνει σήμερα (βλέπε σημείο 3.1.1).

Όσο δεν υπάρχει η πολιτική βούληση για τη μετάβαση σε ένα καθεστώς φορολόγησης στον τόπο καταγωγής, οι βελτιώσεις της λειτουργίας του κοινού συστήματος ΦΠΑ θα πρέπει οπωσδήποτε να κάνουν σεβαστή τη σημερινή δομή του καθεστώτος. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί ότι ο φόρος περιέρχεται στο κράτος μέλος κατανάλωσης, ο τόπος φορολόγησης των πράξεων θα πρέπει να πλησιάζει όσο το δυνατό περισσότερο τον τόπο εγκατάστασης του παραλήπτη και όχι τον τόπο καταγωγής εκείνου που πραγματοποιεί τη συναλλαγή. Συγχρόνως, η λειτουργία του εν λόγω καθεστώτος επιτρέπει τη διατήρηση μιας κάποιας ευελιξίας για τα κράτη μέλη σε ό,τι αφορά τον καθορισμό των συντελεστών.

4. καταπολεμηση τησ απατησ

Η απάτη σε σχέση με τον ΦΠΑ, και πιο συγκεκριμένα η απάτη τύπου "carrousel" (γαϊτανάκι), έχει γίνει μια πραγματική πηγή ανησυχίας για τα κράτη μέλη. Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία σχετικά με την εν λόγω απάτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι όμως βέβαιο ότι τα υπεξαιρούμενα ποσά του ΦΠΑ είναι σημαντικά.

Στοιχείο-κλειδί της απάτης τύπου "carrousel" είναι η εκμετάλλευση του συνδυασμού των συναλλαγών στις οποίες ο προμηθευτής απαιτεί τον ΦΠΑ από τον πελάτη του (συνήθως, συναλλαγές στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους) με συναλλαγές στις οποίες δεν υπάρχει τέτοια απαίτηση μεταξύ των συναλλασσομένων (συνήθως ενδο-κοινοτικές συναλλαγές). Ο συνδυασμός αυτός, ο οποίος έχει τις ρίζες του στην ίδια τη φύση του σημερινού καθεστώτος, επιτρέπει σ' ένα φορολογούμενο να αποκτά αγαθά χωρίς να προκαταβάλει τον ΦΠΑ και, εν συνεχεία, να επιβάλλει τον ΦΠΑ για την παράδοση των αγαθών αυτών στο εσωτερικό. Κατόπιν, ο εν λόγω φορολογούμενος εξαφανίζεται και δεν καταβάλλει τον οφειλόμενο αυτόν ΦΠΑ στο Δημόσιο Ταμείο, ενώ ο αγοραστής των αγαθών κάνει χρήση του δικαιώματός του σε έκπτωση.

Πέρα από το δημοσιονομικό της αντίκτυπο, η απάτη σχετικά με τον ΦΠΑ δημιουργεί στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό ευνοώντας τους μη έντιμους επιχειρηματίες.

Η ανησυχία των κρατών μελών για το θέμα της απάτης οδήγησε στη δημιουργία μιας ομάδας ad hoc στο Συμβούλιο. Στον τομέα του ΦΠΑ, η ομάδα ad hoc υποστήριξε κυρίως τα συμπεράσματα της Επιτροπής, τα οποία είχαν υποβληθεί στο πλαίσιο της τρίτης έκθεσής της για την εφαρμογή του κανονισμού 218/92 σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα του ΦΠΑ [19]. Στα συμπεράσματα αυτά στηρίχθηκαν η πρόταση της Επιτροπής καθώς και ο νέος κανονισμός, τον οποίον εξέδωσε αμέσως μετά το Συμβούλιο, σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα του ΦΠΑ (βλέπε σημείο 2.4).

[19] COM(2000)28 τελικό.

Πιο πρόσφατα, οι ανησυχίες αυτές οδήγησαν στη συνέχιση των προσπαθειών για ουσιαστικές αλλαγές του σημερινού καθεστώτος ΦΠΑ. Οι προσπάθειες αυτές γίνονται σε επίπεδο εθνικών αρχών και εκπροσώπων των επιχειρήσεων και του ακαδημαϊκού χώρου.

Οι εναλλακτικές λύσεις που προτείνονται βασίζονται στην κατάργηση του συνδυασμού των συναλλαγών με πραγματική καταβολή του φόρου με τις συναλλαγές χωρίς πραγματική καταβολή. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι προσπάθειες αυτές επικεντρώνονται στις συναλλαγές μεταξύ φορολογουμένων ("B2B") και στόχος τους είναι κυρίως να εξασφαλίσουν, στο εσωτερικό της Ένωσης, την ισότιμη μεταχείριση των εσωτερικών συναλλαγών ενός κράτους μέλους με τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.

Πραγματική καταβολή του ΦΠΑ για όλες τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στην ΕΕ

Μια πρώτη δυνατότητα είναι η πραγματική επιβολή του ΦΠΑ σε όλες τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατ'αρχάς, έχει σημασία να υπενθυμίσουμε ότι ένα καθεστώς ΦΠΑ που βασίζεται σε έναν και μόνο τόπο φορολόγησης, όπως παρουσιάστηκε από την Επιτροπή το 1996 [20], αποκλείει οριστικά τις δυνατότητες απάτης τύπου "carrousel", οι οποίες δημιουργούνται με το σημερινό καθεστώς. Όμως, η εφαρμογή του απαιτεί μια πολύ μεγαλύτερη εναρμόνιση σε σχέση με το ισχύον κοινό σύστημα ΦΠΑ.

[20] Ένα κοινό σύστημα ΦΠΑ - Πρόγραμμα εργασίας για την ενιαία αγορά (COM(1996)328 τελικό της 22.7.1996).

Το εναλλακτικό σύστημα, το οποίο έχει προταθεί ως αποτελεσματικό μέσο καταπολέμησης της απάτης τύπου "carrousel", είναι ένα σύστημα που βασίζεται στην αρχή της πραγματικής καταβολής του ΦΠΑ, για όλες τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, με το συντελεστή του κράτους μέλους προορισμού.

Καθεστώς αναστολής ΦΠΑ

Μια άλλη δυνατότητα είναι να μην απαιτείται πλέον ο ΦΠΑ για όλες τις συναλλαγές μεταξύ φορολογουμένων στο εσωτερικό της Κοινότητας.

Μια τέτοια προσέγγιση είχε ακολουθήσει κυρίως η Αυστρία, όπου οι αρχές εξέταζαν το ενδεχόμενο εφαρμογής ενός καθεστώτος ΦΠΑ σύμφωνα με το οποίο οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν, σε εθελοντική βάση, να επιλέγουν τη μη καταβολή και έκπτωση του ΦΠΑ για τις εσωτερικές συναλλαγές μεταξύ φορολογουμένων.

Στη Γερμανία, οι αρχές ορισμένων Lδnder έχουν ταχθεί υπέρ της επέκτασης του μηχανισμού αντίστροφης επιβάρυνσης είτε μέχρι το στάδιο της πώλησης στο λιανοπωλητή είτε μέχρι το επόμενο στάδιο της πώλησης στον ιδιώτη.

Οι προσεγγίσεις αυτές θέτουν υπό αμφισβήτηση μια θεμελιώδη αρχή του ΦΠΑ, δηλαδή τον μηχανισμό τμηματικής καταβολής του φόρου. Ο εν λόγω μηχανισμός έχει σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να εγγυάται την αυτοδιαχείριση του φορολογικού συστήματος και να εξασφαλίζει τον σαφή καταμερισμό των ευθυνών ανάμεσα στον πωλητή και τον αγοραστή.

Από την άλλη, είναι αλήθεια ότι οι προσεγγίσεις αυτές έχουν ορισμένα πλεονεκτήματα σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση της απάτης τύπου "carrousel". Ωστόσο, επιβάλλουν σημαντικές πρόσθετες διοικητικές υποχρεώσεις στις επιχειρήσεις οι οποίες πρέπει, για όλες τις εσωτερικές τους συναλλαγές, να ελέγχουν το καθεστώς του πελάτη και να το γνωστοποιούν στις αρμόδιες αρχές. Επιπλέον, τα συστήματα αυτά ενδέχεται να δημιουργήσουν άλλες δυνατότητες απάτης, επειδή όλο το βάρος της συγκέντρωσης του φόρου πέφτει στο στάδιο της πώλησης στο λιανοπωλητή.

Καταπολέμηση της απάτης στο πλαίσιο του σημερινού καθεστώτος

Η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχουν πολλές μέθοδοι για την καταπολέμηση της απάτης τύπου "carrousel". Εδώ, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι μόνο ένας περιορισμένος αριθμός επιχειρήσεων εμπλέκεται σ´αυτού του είδους τις συναλλαγές.

Η πρώτη μέθοδος συνίσταται στη βελτίωση της διοικητικής συνεργασίας. Το νέο νομικό πλαίσιο, το οποίο θα αρχίσει να ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 2004, αναμένεται ότι θα εφοδιάσει τα κράτη μέλη με τα αναγκαία νομικά μέσα για την ενίσχυση της συνεργασίας. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα πράξει τα δέοντα ώστε να εξασφαλίσει την αποτελεσματική χρησιμοποίηση των μέσων αυτών.

Δεύτερον, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα κράτη μέλη είναι σε θέση να βελτιώσουν τις μεθόδους ελέγχου που εφαρμόζουν, επωφελούμενα της εμπειρίας των άλλων κρατών μελών, με τη χρησιμοποίηση μεθόδων ανάλυσης του κινδύνου, με τη διάθεση των απαιτούμενων ανθρώπινων πόρων σ' αυτό το είδος της απάτης κ.λπ.

Με βάση τα παραπάνω αποφασίστηκε, στο πλαίσιο της Επιτροπής SCAC, να εξεταστεί σε βάθος η απάτη τύπου "carrousel". Οι σχετικές εργασίες κατέληξαν σε έναν οδηγό ο οποίος δίνει μια γενική εικόνα ορισμένων εθνικών πρακτικών που εφαρμόζονται για την καταπολέμηση αυτού του είδους της απάτης.

Δεν πρόκειται για έναν πλήρη και οριστικό κατάλογο μέτρων που συνιστάται να εφαρμόζονται σε κοινοτικό επίπεδο. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι τα μέτρα που θεωρούνται ιδιαίτερα αποτελεσματικά σ' ένα κράτος μέλος δεν μπορούν αυτομάτως να μεταφερθούν σ' ένα άλλο, λόγω των διαφορών που υφίστανται από πλευράς διοικητικής δομής και εθνικής νομοθεσίας.

Εντούτοις, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η στοχοθετημένη χρήση των πρακτικών αυτών, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε κράτους μέλους, θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική μείωση της απάτης τύπου "carrousel". Στο πλαίσιο αυτό, είναι ενδιαφέρον να επισημάνουμε την πρόσφατη εμπειρία ορισμένων κρατών μελών στα οποία η εφαρμογή μιας εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση του φαινομένου των επιχειρήσεων που παρατυπούν - οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν στοιχείο-κλειδί της απάτης τύπου "carrousel" - είχε ως αποτέλεσμα τη σταδιακή μείωση των υπεξαιρούμενων ποσών.

Τα μέτρα αυτά μπορούν να αναπτυχθούν και να βελτιωθούν ακόμη περισσότερο. Η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα συνεχίσει να καταβάλλει εντατικές προσπάθειες για το θέμα αυτό μέσω της SCAC και του Fiscalis 2007. Εξάλλου, η Επιτροπή θα υποβάλει προσεχώς την τέταρτη έκθεσή της σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού 218/92 περί της διοικητικής συνεργασίας στον τομέα του ΦΠΑ, της οποίας έκθεσης το μεγαλύτερο μέρος θα είναι αφιερωμένο στην απάτη τύπου "carrousel".

5. συμπερασματα

Από την έναρξη εφαρμογής της νέας στρατηγικής, εδώ και 3 χρόνια περίπου, μέχρι σήμερα το Συμβούλιο έχει εγκρίνει εννέα προτάσεις σχετικά με τον ΦΠΑ.

Συνεπώς, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η ρεαλιστική προσέγγιση της στρατηγικής πέτυχε έναν πρωταρχικό στόχο, δηλαδή να δώσει νέα ώθηση στις εργασίες που διεξάγονται στο Συμβούλιο όσον αφορά τον ΦΠΑ.

Εντούτοις, η διατήρηση, σε μια διευρυμένη ένωση, της αρχής της ομοφωνίας για τη λήψη αποφάσεων στον τομέα της φορολογίας, αποτελεί σοβαρή απειλή για τα θετικά αυτά βήματα που έχουν αρχίσει να γίνονται. Στο βαθμό που οι μελλοντικές εργασίες εντάσσονται στο πλαίσιο του άρθρου 93 της Συνθήκης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδείξουν - ακόμα περισσότερο απ'ό,τι σήμερα - ευελιξία στις διαπραγματεύσεις ώστε η ώθηση αυτή να έχει συνέχεια. Η εν λόγω ευελιξία καθίσταται ακόμη πιο αναγκαία από το γεγονός ότι οι μελλοντικές δράσεις θα αφορούν ένα στοιχείο-κλειδί του συστήματος ΦΠΑ, δηλαδή τον καθορισμό του τόπου φορολόγησης των συναλλαγών.

Η μεγαλύτερη χρησιμοποίηση των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας, στις σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων και φορολογικής διοίκησης καθώς και μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων των κρατών μελών, θα επιτρέψει την περαιτέρω απλούστευση του καθεστώτος ΦΠΑ για τις επιχειρήσεις, διατηρώντας ή ακόμα και διευρύνοντας τα μέσα ελέγχου.

Πράγματι, με την εφαρμογή του μηχανισμού της μίας και μόνης θυρίδας, μια επιχείρηση εγκατεστημένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορεί να απευθύνεται στις αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους μέλους εγκατάστασής της προκειμένου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της σε ό,τι αφορά τη δήλωση των συναλλαγών της και την καταβολή του φόρου. Η καθιέρωση του μηχανισμού αυτού, κατ'αρχάς, θα διευκολύνει σημαντικά τις περιπτώσεις που μια επιχείρηση πραγματοποιεί φορολογητέες πράξεις για τις οποίες οφείλει να καταβάλει τον φόρο στα κράτη μέλη στα οποία δεν είναι εγκατεστημένη.

Με τη χρησιμοποίηση του μηχανισμού αυτού επιβεβαιώνεται η αρχή της φορολογίας στον τόπο κατανάλωσης χωρίς την επιβολή διοικητικών επιβαρύνσεων στις κοινοτικές επιχειρήσεις, πράγμα το οποίο θα επηρέαζε αρνητικά την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Επίσης, η φορολογία στον τόπο κατανάλωσης - με το συντελεστή ΦΠΑ που εφαρμόζεται στο κράτος μέλος κατανάλωσης - εξασφαλίζει την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς παρέχοντας συγχρόνως μια κάποια ελευθερία στα κράτη μέλη να καθορίζουν τους συντελεστές ΦΠΑ που πρέπει να εφαρμόζονται στο έδαφός τους.

Εξάλλου, η Επιτροπή εξακολουθεί να καταβάλλει προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό του σημερινού καθεστώτος και την εξασφάλιση της πιο ομοιόμορφης εφαρμογής του. Συγκεκριμένα, η πρόταση που αποσκοπεί στο να αποκτήσουν νομική ισχύ οι συζητήσεις της Επιτροπής ΦΠΑ, και κυρίως η πρωτοβουλία για την καθιέρωση ενός μηχανισμού διαχείρισης μεμονωμένων περιπτώσεων, αναμένεται ότι θα οδηγήσει στην αποκατάσταση περιπτώσεων διπλής φορολόγησης, οι οποίες παρατηρούνται και σήμερα στην πράξη, παρόλο που είναι αδιανόητες σε μια πραγματική εσωτερική αγορά.

Η διαπίστωση ότι το σημερινό καθεστώς έχει ορισμένα μειονεκτήματα, ιδίως επειδή μπορεί να οδηγήσει σε απάτες, δεν είναι καινούργια. Η απάτη τύπου "carrousel" (γαϊτανάκι) εκμεταλλεύεται τα μειονεκτήματα αυτά, τα οποία έχουν τις ρίζες τους στις βασικές αρχές πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί το σημερινό καθεστώς.

Ωστόσο, η Επιτροπή φρονεί ότι μια μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, με τη στήριξη της Επιτροπής, θα επιτρέψει να περιοριστεί η απάτη μέσα σε αποδεκτά όρια.

Αν, παρά τις προσπάθειες των αρχών, η απάτη τύπου "carrousel" αποκτήσει στο μέλλον τέτοιες διαστάσεις ώστε να επηρεάζει την ομαλή λειτουργία της οικονομικής αγοράς, δημιουργώντας στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό απαράδεκτες για τις έντιμες επιχειρήσεις, τότε θα χρειαστεί να διεξαχθούν συζητήσεις σε κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά το μέλλον του κοινού συστήματος ΦΠΑ. Η Επιτροπή είναι πρόθυμη να συμμετάσχει στις συζητήσεις αυτές με ευρύτητα πνεύματος.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

Προτάσεις ενώπιον του Συμβουλίου κατά την έναρξη εφαρμογής της νέας στρατηγικής

Αντικείμενο της πρότασης // Κατάσταση προόδου στο Συμβούλιο

Τροποποίηση του κανονισμού λειτουργίας της Επιτροπής ΦΠΑ [COM(1997) 325] // Καμία πρόοδος

Βελτίωση της αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη των απαιτήσεων [COM(1998) 364] // Εγκρίθηκε με την οδηγία 2001/44/ΕΚ του Συμβουλίου της 15.06.2001 (ΕΕ L 175 της 28.6.2001)

Δικαίωμα σε έκπτωση [COM(1998) 377] // Συζητείται ακόμα στο Συμβούλιο

Προσδιορισμός του υπόχρεου του φόρου [COM(1998) 660] // Εγκρίθηκε με την οδηγία 2000/65/ΕΚ της 17.10.2000 (ΕΕ L 269 της 21.10.2000)

Προτάσεις που υποβλήθηκαν μετά την έναρξη εφαρμογής της νέας στρατηγικής (Ιούνιος 2000)

Αντικείμενο της πρότασης // Κατάσταση προόδου στο Συμβούλιο

Υπηρεσίες παρεχόμενες με ηλεκτρονικά μέσα [COM(2000) 349] // Εγκρίθηκε με την οδηγία 2002/38/ΕΚ και τον κανονισμό 792/2002 της 7.5.2002 (ΕΕ L 128 της 15.5.2002)

Καθορισμός του ελάχιστου ύψους του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ [COM(2000) 537] // Εγκρίθηκε με την οδηγία 2001/41/ΕΚ της 19.1.2001 (ΕΕ L 22 της 24.1.2001)

Τιμολόγηση [COM(2000) 650] // Εγκρίθηκε με την οδηγία 2001/115/ΕΚ της 20.12.2001 (ΕΕ L 15 της 17.1.2002)

Διοικητική συνεργασία στον τομέα του ΦΠΑ [COM(2001) 294] // Εγκρίθηκε με τον κανονισμό (EK) 1798/2003 της 7.10.2003 (ΕΕ L 264 της 15.10.2003)

Eπέκταση του προγράμματος Fiscalis [COM(2002) 10 // Εγκρίθηκε με την απόφαση 2235/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3.12.2002 (ΕΕ L 341 της 17.12.2002)

Ειδικό καθεστώς των πρακτορείων ταξιδίων [COM(2002) 64] // Συζητείται ακόμα στο Συμβούλιο

Παράταση της δυνατότητας να επιτραπεί στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ σε ορισμένες υπηρεσίες υψηλής εντάσεως εργατικού δυναμικού [COM(2002) 525] // Εγκρίθηκε με την οδηγία 2002/93/ΕΚ της 3.12.2002 (ΕΕ L 331 της 7.12.2002) και διορθωτικό της 23.1.2003 (ΕΕ L 18 της 23.1.2003).

Τόπος παροχής του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας [COM(2002) 688] // Εγκρίθηκε με την οδηγία 2003/92/ΕΚ της 7.10.2003 (ΕΕ L 260 της 11.10.2003).

Ταχυδρομικές υπηρεσίες [COM(2003) 234] // Συζητείται ακόμα στο Συμβούλιο

Διαδικασία έγκρισης μέτρων παρέκκλισης καθώς και ανάθεση εκτελεστικών αρμοδιοτήτων [COM(2003) 335] // Συζητείται ακόμα στο Συμβούλιο

Πεδίο εφαρμογής των μειωμένων συντελεστών [COM(2003) 397] // Συζητείται ακόμα στο Συμβούλιο

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

Νομοθετικές προτάσεις που προτίθεται να υποβάλει η Επιτροπή βραχυπρόθεσμα

Αντικείμενο // Προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα

Τόπος φορολόγησης της παροχής υπηρεσιών (B2B) // 4ο τρίμηνο 2003

Επαναδιατύπωση της έκτης οδηγίας // 4ο τρίμηνο 2003

Εξορθολογισμός των μέτρων παρέκκλισης // 2ο τρίμηνο 2004

Συστήματα προώθησης πωλήσεων και κάρτες πληρωμής // 2ο τρίμηνο 2004

Απλούστευση των υποχρεώσεων (συμπεριλαμβανομένης της αναθεώρησης του τόπου φορολόγησης των αγαθών καθώς και του καθεστώτος των ΜΜΕ) // 3ο τρίμηνο 2004

Εξάλειψη της διπλής φορολόγησης σε μεμονωμένες περιπτώσεις // 3ο τρίμηνο 2004

Το καθεστώς ΦΠΑ των δημοσίων αρχών // 4ο τρίμηνο 2004

Τόπος φορολόγησης της παροχής υπηρεσιών (B2C) // 2005

Eξέταση των διαφόρων δυνατοτήτων και μεταβατικών διατάξεων // 2005

Φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών // 2005

Αναθεώρηση του συστήματος VIES // p.m. (προς υπόμνηση)