[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 9.11.2007

SEC(2007) 1482

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Συνοδευτικό της Πρότασης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί τροποποιήσεως του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1782/2003 για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς, όσον αφορά το καθεστώς στήριξης για το βαμβάκι Περίληψη εκτίμησης αντικτύπου {COM(2007) 701 τελικό} {SEC(2007) 1481}

Ορισμόσ του προβλήματοσ

Η εκτίμηση του αντικτύπου εντάσσεται στα πλαίσια της εξεύρεσης κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ τήρησης των συμφωνηθέντων πρωτοκόλλων κατά την προσχώρηση των βαμβακοπαραγωγών κρατών μελών στην ΕΚ και μετάβασης στην αποσυνδεδεμένη ενίσχυση που ξεκίνησε με τη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) το 2003.

Τα πρωτόκολλα αναφέρουν ότι η Κοινότητα στηρίζει την παραγωγή βαμβακιού στις περιφέρειες στις οποίες είναι σημαντική για την αγροτική οικονομία. Το καθεστώς στήριξης θα πρέπει να εξασφαλίζει στους οικείους βαμβακοπαραγωγούς αξιοπρεπές εισόδημα και περιλαμβάνει ενίσχυση στην παραγωγή.

Το πρώτο καθεστώς για το βαμβάκι θεσπίστηκε με την προσχώρηση της Ελλάδας στην ΕΕ το 1981, και επεκτάθηκε στην Ισπανία και την Πορτογαλία το 1986. Το καθεστώς βασιζόταν σε μία «αντισταθμιστική ενίσχυση» στους μεταποιητές, οι οποίοι κατέβαλλαν μια ελάχιστη τιμή στους γεωργούς που τους εφοδίαζαν με μη εκκοκκισμένο βάμβακα. Η ενίσχυση και η ελάχιστη τιμή βασίζονταν στη διαφορά μεταξύ μιας εσωτερικής τιμής στόχου και της παγκόσμιας αγοραίας τιμής.

Το καθεστώς αυτό προκάλεσε μεγάλη επέκταση ολόκληρου του τομέα του βαμβακιού της ΕΕ.

Η βασική κατευθυντήρια αρχή της διαδικασίας μεταρρύθμισης της ΚΓΠ είναι η απομάκρυνση από τη στήριξη της τιμής και της παραγωγής προς μία αποσυνδεδεμένη από την παραγωγή στήριξη του εισοδήματος.

Για να ευθυγραμμιστεί καλύτερα ο τομέας του βαμβακιού με τη μεταρρυθμισμένη ΚΓΠ, το Συμβούλιο καθιέρωσε το 2004 ένα νέο καθεστώς βασισμένο σε μία αποσυνδεδεμένη από την παραγωγή εισοδηματική ενίσχυση και σε μια ειδική στρεμματική ενίσχυση καλλιέργειας, που καταβάλλονταν απευθείας στους παραγωγούς βαμβακιού. Το νέο αυτό καθεστώς άρχισε να ισχύει τον Ιανουάριο του 2006.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 2006, μετά από προσφυγή της Ισπανίας, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ακύρωσε τη μεταρρύθμιση.

Η απόφαση του Δικαστηρίου βασίστηκε στην παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας καθόσον:

- η ΕΚ παρέλειψε να διεξαγάγει μελέτη αντικτύπου·

- η ΕΚ παρέλειψε να λάβει υπόψη το κόστος της οικογενειακής εργασίας στη διαδικασία αξιολόγησης και λήψης αποφάσεων·

- η ΕΚ παρέλειψε να λάβει υπόψη τον αντίκτυπο του νέου καθεστώτος στην εκκοκκιστική βιομηχανία η οποία, μολονότι δεν περιλαμβάνεται στο πρωτόκολλο, συνδέεται άμεσα με τις δραστηριότητες παραγωγής βαμβακιού.

Στην εκτίμηση του αντικτύπου δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στα τελευταία δύο σημεία.

Στόχοι

Λαμβάνοντας υπόψη τα διάφορα αυτά στοιχεία, το νέο καθεστώς για το βαμβάκι θα πρέπει να ενθαρρύνει την καθιέρωση ενός ανταγωνιστικού, βιώσιμου και προσανατολισμένου στην αγορά τομέα του βάμβακα, με παράλληλη τήρηση των δεσμεύσεων του πρωτοκόλλου. Ειδικότερα, θα πρέπει να εξασφαλίσει:

- τη συνέχιση της γεωργικής δραστηριότητας ως συνιστώσας της βιώσιμης ανάπτυξης των βαμβακοπαραγωγών περιοχών,

- τη συμβατότητα της στήριξης των βαμβακοπαραγωγών με τις αρχές της αναθεωρημένης ΚΓΠ,

- τη συμβατότητα της στήριξης των παραγωγών βαμβακιού με τις δεσμεύσεις της ΕΕ στα πλαίσια του ΠΟΕ και τον περιορισμό τυχόν αρνητικών επιπτώσεων σε αναπτυσσόμενες χώρες,

- τη σταθερότητα και τον έλεγχο του προϋπολογισμού της ΕΕ,

- την ανταγωνιστικότητα και τον προσανατολισμό του τομέα του βαμβακιού προς την αγορά,

- τη μείωση του αντικτύπου της παραγωγής βάμβακα στο περιβάλλον,

- την απλοποίηση του καθεστώτος στήριξης για τους βαμβακοπαραγωγούς.

Στρατηγικεσ επιλογέσ

Αξιολογήθηκαν τρεις επιλογές οι οποίες αντιπροσώπευαν τρεις διαφορετικές στρατηγικές προσεγγίσεις. Τυχόν εναλλακτικές λύσεις ή παραλλαγές εμπίπτουν σε μία από τις εν λόγω «οικογένειες» επιλογών.

Η επιλογή ενίσχυσης στην παραγωγή (σενάριο προ-μεταρρύθμισης) επιστρέφει στο καθεστώς που ίσχυε πριν από τη μεταρρύθμιση του 2004. Προβλέπει μία «αντισταθμιστική» ενίσχυση στον μεταποιητή (εκκοκκιστή) υπό τον όρο ότι θα καταβάλλεται στους βαμβακοπαραγωγούς μια ελάχιστη τιμή για το σύσπορο βάμβακα.

Η επιλογή της σχεδόν πλήρους αποσύνδεσης (σενάριο μεταρρύθμισης του 2004) είναι παρόμοια με το καθεστώς που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2006.

Η προηγούμενη αντισταθμιστική ενίσχυση χωρίζεται 65%–35% σε μια αποσυνδεδεμένη ενίσχυση και σε μία ειδική στρεμματική ενίσχυση καλλιέργειας, οι οποίες καταβάλλονται απευθείας στον βαμβακοπαραγωγό. Ο εναπομένων προϋπολογισμός διατίθεται σε μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, όπως είναι η αναδιάρθρωση της βιομηχανίας και η εμπορία, στις περιοχές που επλήγησαν από τη μεταρρύθμιση.

Μελετώνται οι επιπτώσεις των διαφόρων επιπέδων συνδεδεμένης ενίσχυσης.

Η επιλογή αυτή περιλαμβάνει επίσης τη δυνατότητα επιβολής υποχρέωσης συγκομιδής, καθώς και τήρησης ελάχιστων ποιοτικών προτύπων.

Η επιλογή της πλήρους αποσύνδεσης προβλέπει την πλήρη κατάργηση όλων των συνδεδεμένων ενισχύσεων για το βαμβάκι, συμπεριλαμβανομένης της τρέχουσας ειδικής στρεμματικής ενίσχυσης καλλιέργειας.

Βάσει της επιλογής αυτής, μέρος της προηγουμένως συνδεδεμένης ενίσχυσης προορίζεται για μέτρα αγροτικής ανάπτυξης στις περιοχές που εθίγησαν από τη μεταρρύθμιση, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων αναδιάρθρωσης του κλάδου, διαφοροποίησης και καινοτομίας.

Αναλυση του αντικτυπου

Οικονομικός αντίκτυπος

Η απόφαση των γεωργών για το αν θα συνεχίσουν να καλλιεργούν βαμβάκι θα βασιστεί κυρίως στην αποδοτικότητα της καλλιέργειας βαμβακιού σε σύγκριση με την αποδοτικότητα άλλων εναλλακτικών καλλιεργειών. Ο κυριότερος δείκτης αποδοτικότητας που χρησιμοποιείται για την ανάλυση αυτή είναι το μεικτό κέρδος.

Πραγματοποιήθηκε ανάλυση των μεικτών κερδών για διαφορετικές μεθόδους παραγωγής βάμβακα και καθεστώτα στήριξης (δηλαδή οι τρεις επιλογές) και για τις εναλλακτικές καλλιέργειες που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στις θιγόμενες περιοχές.

Δεδομένου ότι το μεικτό κέρδος δεν λαμβάνει υπόψη το κόστος της μη αμειβόμενης οικογενειακής εργασίας, το πρώτο αυτό βήμα συμπληρώθηκε με περαιτέρω ανάλυση του αντικτύπου των τριών επιλογών στο οικογενειακό γεωργικό εισόδημα. Αυτό αντιπροσωπεύει την αμοιβή της οικογενειακής εργασίας.

Η διαθεσιμότητα γεωργοπεριβαλλοντικών ενισχύσεων μπορεί να επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τις αποφάσεις των γεωργών όσον αφορά τις καλλιέργειες που θα επιλέξουν. Μολονότι δεν περιλαμβάνεται στο καθεστώς ενίσχυσης στο βαμβάκι, η ενδεχόμενη συμμετοχή των γεωργών σε γεωργοπεριβαλλοντικά προγράμματα έχει ληφθεί υπόψη.

Για την επιλογή 2, διενεργήθηκε ανάλυση ευαισθησίας του αντικτύπου των διαφόρων επιπέδων σύνδεσης στην παραγωγή βάμβακα, σε σύγκριση με το 35% που αποφασίστηκε από το Συμβούλιο τον Απρίλιο του 2004.

Επιλογή της ενίσχυσης στην παραγωγή (Επιλογή 1)

- Καθώς η στήριξη είναι συνδεδεμένη με την παραγωγή, η καλλιέργεια βαμβακιού είναι πολύ πιο αποδοτική από οιαδήποτε άλλη εναλλακτική καλλιέργεια.

- Η αντικατάσταση της καλλιέργειας βαμβακιού από την καλλιέργεια δημητριακών οδηγεί σε εισοδηματική απώλεια άνω των 1.500 ευρώ ανά εκτάριο στην Ισπανία και 700–1.000 ευρώ ανά εκτάριο στην Ελλάδα.

- Είναι πιθανό να υπάρξει υπέρβαση των εθνικών εγγυημένων ποσοτήτων και να μειωθεί η ενίσχυση ανά τόνο, με αποτέλεσμα να ζημιωθούν οι πιο ευάλωτοι γεωργοί και να επιταχυνθεί η διαδικασία συγκέντρωσης μεταξύ των πλέον ανταγωνιστικών.

- Το υψηλό κίνητρο για την καλλιέργεια βαμβακιού εξασφαλίζει ότι το βαμβάκι εξακολουθεί να καλλιεργείται στις οικείες περιοχές.

- Το καθεστώς συνδεδεμένης ενίσχυσης για το βαμβάκι αποτελεί ανωμαλία, καθώς η ενίσχυση για ανταγωνιστικές καλλιέργειες είναι πλέον σε μεγάλο βαθμό αποσυνδεδεμένη από την παραγωγή.

- Η επιλογή αυτή δεν προσφέρει καμία δυνατότητα αντιμετώπισης του υπερβάλλοντος δυναμικού στην εκκοκκιστική βιομηχανία και καθυστερεί την αναδιάρθρωση. Την περίοδο 2003–2005, με βάση το προηγούμενο παρόμοιο καθεστώς, ο ρυθμός χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας στην Ισπανία ήταν 41% ενώ στην Ελλάδα ανερχόταν σε 70%.

Επιλογή της σχεδόν πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 2)

- Το 2006, η καλλιεργούμενη με βαμβάκι έκταση στην Ισπανία έπεσε στα επίπεδα πριν από την ένταξη, ενώ οι αποδόσεις μειώθηκαν κατά περίπου ένα τρίτο. Στην Ελλάδα, η αντίστοιχη καλλιεργούμενη έκταση παρέμεινε σταθερή και οι αποδόσεις μειώθηκαν μόνον κατά ένα πέμπτο.

- Εκεί όπου υπάρχουν γεωργοπεριβαλλοντικά προγράμματα, το βαμβάκι εξακολουθεί να αποτελεί την περισσότερο κερδοφόρο καλλιέργεια.

- Στην Ισπανία, ακόμα και όταν δεν προβλέπονται γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις, η καλλιέργεια βαμβακιού είναι περισσότερο αποδοτική σε σχέση με τις εναλλακτικές καλλιέργειες. Η κατάσταση αυτή θα ενισχυθεί περαιτέρω με την κατάργηση των εναπομενουσών συνδεδεμένων ενισχύσεων στις εναλλακτικές καλλιέργειες.

- Στην Ελλάδα, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μειωθούν οι εκτάσεις στις οποίες καλλιεργείται βαμβάκι και να αντικατασταθεί το βαμβάκι από τον αραβόσιτο και, σε κάποιο βαθμό, από το σιτάρι.

- Και στις δύο χώρες είναι μάλλον απίθανο οι εκτάσεις που χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια του βαμβακιού να πέσουν κάτω από τα επίπεδα πριν από την ένταξη.

- Οι βαμβακοπαραγωγοί μπορούν να επιλέξουν εναλλακτικές δυνατότητες, χωρίς να απολέσουν τα δικαιώματά τους για αποσυνδεδεμένη ενίσχυση.

- Η ανάλυση ευαισθησίας δείχνει ότι είναι περιττό να αυξηθεί το ποσοστό της συνδεδεμένης ενίσχυσης στο 40% προκειμένου να διατηρηθεί η παραγωγή βαμβακιού σε λογικά επίπεδα. Εάν το ποσοστό μειωνόταν σε 30% ή 25%, θα υπήρχε απότομη μείωση.

- Θα ήταν δυνατό να βελτιωθεί η ποιότητα του βαμβακιού εάν συνδυαζόταν η υποχρέωση συγκομιδής – αντί της τρέχουσας προϋπόθεσης διατήρησης της εδαφικής έκτασης μέχρι το άνοιγμα της κάψας – με απαίτηση ελάχιστης ποιότητας.

- Ο αντίκτυπος στην εκκοκκιστική βιομηχανία και στις δύο χώρες θα δημιουργήσει την ανάγκη σημαντικής αναδιάρθρωση και ενοποίησης. Το 2006, η χρήση της εκκοκκιστικής ικανότητας στην Ισπανία έπεσε στο 17%, ενώ στην Ελλάδα έπεσε στο 56%. Οι δραστηριότητες για ένα μέρος της εκκοκκιστικής βιομηχανίας θα πάψουν, ενώ το υπόλοιπο μέρος θα πρέπει να αυξήσει το ποσοστό χρησιμοποίησης του δυναμικού προκειμένου να αυξηθεί η αποδοτικότητα.

- Η ύπαρξη πρόσθετων κεφαλαίων για την αγροτική ανάπτυξη θα μπορούσε να συμβάλει στη χρηματοδότηση μέτρων προσαρμογής και διαφοροποίησης των βαμβακοπαραγωγών περιοχών.

Επιλογή της πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 3)

- Στην Ελλάδα, η παραγωγή βαμβακιού είναι πιθανόν ότι θα περιοριστεί σε μία εκτατική παραγωγή στο πλαίσιο γεωργοπεριβαλλοντικών προγραμμάτων, γεγονός που θα έχει θετικές επιπτώσεις για το περιβάλλον.

- Στην Ισπανία, η παραγωγή θα πάψει μάλλον εντελώς επειδή δεν θα είναι πλέον οικονομικά βιώσιμη.

- Η αντικατάσταση με σιτάρι θα έχει περιβαλλοντικά οφέλη σε σύγκριση με το βαμβάκι· η στροφή προς τον αραβόσιτο δεν θα επιφέρει σοβαρά περιβαλλοντικά οφέλη και οι ανάγκες σε νερό θα είναι υψηλότερες.

- Οι περισσότερες μονάδες εκκοκκισμού θα αναγκαστούν να κλείσουν.

- Η πλήρης αποσύνδεση της ενίσχυσης στο βαμβάκι, μολονότι εντάσσεται στη διαδικασία μεταρρύθμισης της ΚΓΠ, δεν εξασφαλίζει τη συνέχιση της παραγωγής βαμβακιού στις οικείες περιοχές. Χωρίς ειδική ενίσχυση για το βαμβάκι, η επιλογή αυτή δεν επιτρέπει την επίτευξη των στόχων των πρωτοκόλλων.

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Η παραγωγή βαμβακιού συνδέεται με ορισμένες αρνητικές επιπτώσεις για το περιβάλλον.

Ποσότητα των υδάτων : όλες σχεδόν οι περιοχές στις οποίες καλλιεργείται βαμβάκι στην ΕΕ αρδεύονται. Το βαμβάκι καλλιεργείται σε περιοχές στις οποίες οι υδάτινοι πόροι είναι πεπερασμένοι.

Ποιότητα των υδάτων : αυξημένη χρήση φυτοφαρμάκων, ζιζανιοκτόνων, αναστολέων αύξησης των φυτών και αποφυλλωτικών προϊόντων, των οποίων η δράση επιδεινώνεται σε καταστάσεις μονοκαλλιέργειας.

Έδαφος : τα υψηλά επίπεδα εισροών, οι πρακτικές άρδευσης και η μονοκαλλιέργεια προκαλούν υποβάθμιση της ποιότητας του εδάφους.

Βιοποικιλότητα και ενδιαιτήματα : η μεγάλη χρήση εισροών και η μονοκαλλιέργεια έχουν αρνητική επίπτωση στη βιοποικιλότητα, τη διαθεσιμότητα ενδιαιτημάτων και τη βιολογική σταθερότητα.

Η σοβαρότητα των κινδύνων αυτών ποικίλλει ανάλογα με τις γεωργικές πρακτικές, το πόσο εντατικά καλλιεργείται το βαμβάκι και τον ευάλωτο χαρακτήρα του τόπου.

Μία σύγκριση με εναλλακτικές καλλιέργειες δείχνει ότι, ενώ η στροφή σε χειμερινά δημητριακά, ηλίανθο ή αρδευόμενες ζωοτροφές μπορούν να προσφέρουν περιβαλλοντικά οφέλη, ο αραβόσιτος και τα οπωροκηπευτικά δεν συνιστούν βελτίωση.

Επιλογή της ενίσχυσης στην παραγωγή (Επιλογή 1)

- Δεδομένου ότι η στήριξη της τιμής ενθαρρύνει την εντατικοποίηση, ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος της επιλογής αυτής είναι ιδιαίτερα έντονος.

- Η ρύπανση των υδάτων αναγνωρίζεται ως το μεγαλύτερο πρόβλημα, καθώς το βαμβάκι καλλιεργείται κυρίως σε ζώνες που είναι χαρακτηρισμένες ως ευαίσθητες από την οδηγία για τα νιτρικά.

- Η πολλαπλή συμμόρφωση δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε εκμεταλλεύσεις στις οποίες καλλιεργείται μόνο βαμβάκι.

- Τα γεωργοπεριβαλλοντικά προγράμματα είναι δυνατόν να αποδειχθούν πλέον πιο ελκυστικά για τους βαμβακοπαραγωγούς ορισμένων περιοχών.

Επιλογή της σχεδόν πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 2)

- Στην Ελλάδα, ο αργός ρυθμός αντίδρασης στην αλλαγή του καθεστώτος είχε ως αποτέλεσμα την μικρή επέκταση της καλλιεργούμενης με βαμβάκι έκτασης.

- Στην Ισπανία, οι καλλιεργούμενες εκτάσεις και οι αποδόσεις του βαμβακιού μειώθηκαν, με χαμηλότερη χρήση εισροών. Μεγαλύτερη συμμετοχή στα γεωργοπεριβαλλοντικά προγράμματα.

- Οι συνδεδεμένες και αποσυνδεδεμένες ενισχύσεις υπόκεινται στην πολλαπλή συμμόρφωση.

Επιλογή της πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 3)

- Στην Ελλάδα, η παραγωγή βαμβακιού θα περιοριστεί μάλλον σε μία εκτατική παραγωγή, στο πλαίσιο γεωργοπεριβαλλοντικών προγραμμάτων.

- Στην Ισπανία, η παραγωγή βαμβακιού θα εγκαταλειφθεί μάλλον πλήρως.

- Η αντικατάσταση από σίτο θα έχει περιβαλλοντικά οφέλη, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο για την αντικατάσταση από αραβόσιτο.

Ο κλάδος του εκκοκκισμού

Ο κλάδος του εκκοκκισμού δεν συνδέεται με συγκεκριμένα με περιβαλλοντικά προβλήματα.

Κοινωνικός αντίκτυπος

Η Ελλάδα έχει 79.700 βαμβακοπαραγωγούς και η Ισπανία περίπου 9.500.

Δεδομένου ότι η καλλιέργεια βαμβακιού είναι σχετικά εντάσεως εργασίας, η στροφή σε άλλες καλλιέργειες θα σήμαινε την ανάγκη λιγότερων ωρών ανά εκτάριο. Εν προκειμένω, η επιλογή 3 θα είχε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο.

Την περίοδο 2005/06, η εκκοκκιστική βιομηχανία απασχολούσε περίπου 3.200 άτομα στην Ελλάδα και 1.350 στην Ισπανία· ένα τρίτο με ένα τέταρτο των απασχολούμενων είναι εποχικοί.

Λόγω του πλεονάζοντος δυναμικού, ορισμένες απώλειες θέσεων απασχόλησης είναι αναπόφευκτες με όλες τις επιλογές. Ενώ οι απώλειες αυτές είναι μέτριες βάσει της επιλογής 2, με την επιλογή 3 οι απώλεια θέσεων απασχόλησης στην Ισπανία είναι πλήρης, ενώ στην Ελλάδα πρόκειται για απώλεια 2.600 μονάδων εργασίας.

Αντίκτυπος στις διεθνείς σχέσεις

Η παραγωγή της ΕΕ αντιπροσωπεύει το 2% μόνο της παγκόσμιας κατανάλωσης βαμβακιού. Το εμπόριο βαμβακιού της ΕΕ είναι απολύτως ελεύθερο: δεν επιβάλλονται εισαγωγικοί δασμοί ή ποσοτικοί περιορισμοί και δεν καταβάλλονται επιστροφές στις εξαγωγές. Η ΕΕ είναι καθαρός εισαγωγέας βαμβακιού.

Επιλογή της ενίσχυσης στην παραγωγή (Επιλογή 1) : η επιστροφή σε αντισταθμιστικές ενισχύσεις θα ήταν αντίθετη με τη διαπραγματευτική θέση της ΕΕ στο Γύρο της Ντόχα και θα θεωρείτο αρνητική.

Επιλογή της σχεδόν πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 2) : η μεταρρύθμιση του 2004 περιόρισε την στρεβλωτική για το εμπόριο επίπτωση των χορηγούμενων από την ΕΕ επιδοτήσεων στον τομέα του βαμβακιού και συνεπώς θεωρείται θετικό στοιχείο.

Επιλογή πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 3) : ένα καθεστώς πλήρους αποσυνδεδεμένης ενίσχυσης θα ήταν συνεπές με τη διαπραγματευτική θέση της ΕΕ στο Γύρο της Ντόχα και θα θεωρείτο ιδιαίτερα θετικό στοιχείο.

Αντίκτυπος στον προϋπολογισμό της ΕΕ

Και οι τρεις επιλογές είναι ουδέτερες από απόψεως προϋπολογισμού σε σχέση με την τρέχουσα δαπάνη, η οποία ανέρχεται περίπου σε 800 εκατ. ευρώ.

Επιλογή της ενίσχυσης στην παραγωγή (Επιλογή 1)

Δεδομένου ότι η επιλογή αυτή βασίζεται σε αντισταθμιστική ενίσχυση, εξαρτώμενη από τις διακυμάνσεις των παγκόσμιων τιμών, αναμένεται υψηλή μεταβλητότητα των κοινοτικών δαπανών καθώς και συμπληρωματικό κόστος ελέγχου.

Επιλογή της σχεδόν πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 2)

Οι δαπάνες είναι πολύ πιο σταθερές, δεδομένου ότι το αποσυνδεδεμένο μέρος της ενίσχυσης είναι σταθερό. Η συνδεδεμένη στρεμματική ενίσχυση περιορίζεται σε μια μέγιστη εγγυημένη έκταση και, ως εκ τούτου, υπόκειται μόνο σε πτωτικές μεταβολές.

Επιλογή της πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 3)

Δεδομένου ότι η αποσυνδεδεμένη ενίσχυση είναι καθορισμένη, η επιλογή αυτή είναι η περισσότερο σταθερή και προβλέψιμη από απόψεως δαπανών της ΕΕ.

Αντίκτυπος στα διοικητικά έξοδα και την απλοποίηση

Επιλογή της ενίσχυσης στην παραγωγή (Επιλογή 1)

Εφόσον θα πρέπει να συνυπάρχει με το καθεστώς της αναμορφωμένης ΚΓΠ (σε μεγάλο βαθμό αποσυνδεδεμένες ενισχύσεις), η εν λόγω επιλογή θα είναι πολύπλοκη και επαχθής για τους δικαιούχους και τις δημόσιες διοικήσεις. Απαιτεί χωριστά συστήματα πληροφόρησης, ελέγχου και παρακολούθησης. Το κόστος προσαρμογής θα είναι υψηλό για τις διοικητικές υπηρεσίες της Επιτροπής, τις εθνικές και περιφερειακές αρχές και για τις επιχειρήσεις οι οποίες έχουν προσαρμοστεί στο νέο σύστημα.

Επιλογή της σχεδόν πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 2)

Η εν λόγω επιλογή είναι απλούστερη από διοικητικής απόψεως. Δεδομένου ότι είναι παρόμοια με το καθεστώς μετά τη μεταρρύθμιση, το κόστος προσαρμογής θα είναι μικρό. Όλες οι άμεσες ενισχύσεις θα πρέπει να υπόκεινται σε κοινούς κανόνες για την άμεση στήριξη και κυρίως η ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση.

Επιλογή της πλήρους αποσύνδεσης (Επιλογή 3)

Η διαχείριση της επιλογής αυτής είναι ευκολότερη. Η απουσία ειδικών ενισχύσεων καλλιέργειας μειώνει τόσο το κόστος όσο και τους κινδύνους που συνδέονται με τους ελέγχους. Η παραγωγή βαμβακιού θα υπόκειται στους κοινούς κανόνες που ισχύουν για την ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση.

Διακυβέρνηση και συμμετοχή

Οι τρεις επιλογές δεν έχουν σημαντικά διαφορετικές επιπτώσεις στη διακυβέρνηση και τη συμμετοχή, μολονότι οι επιλογές 2 και 3 παρέχουν μεγαλύτερη αυτονομία στους επιχειρηματίες γεωργούς.

Συμπερασμα

Από τη σύγκριση των τριών επιλογών προκύπτει ότι η επιλογή 2 (επιλογή της σχεδόν πλήρους αποσύνδεσης) θεωρείται ότι ανταποκρίνεται καλύτερα στους διαφορετικούς στόχους της μεταρρύθμισης. Η επιλογή αυτή πληροί τις απαιτήσεις των πρωτοκόλλων και εντάσσεται στο πνεύμα της διαδικασίας μεταρρύθμισης της ΚΓΠ. Μολονότι θα ήταν εφικτό να αυξηθεί το επίπεδο της συνδεδεμένης ενίσχυσης, η διοικητική επιβάρυνση εξουδετερώνει τα μικρά πιθανά πλεονεκτήματα. Θα ήταν ευκταίο να επέλθουν ορισμένες τροποποιήσεις στο ισχύον καθεστώς, ιδιαίτερα προκειμένου να εξασφαλιστεί η ποιότητα.