Από την πλευρά της πολιτικής, η Επιτροπή προώθησε διεξοδικές ανταλλαγές απόψεων σχετικά με την εφαρμογή των διαφόρων διαστάσεων της σύστασης, φέρνοντας σε επαφή εκπροσώπους των κρατών μελών, κοινωνικούς εταίρους και ενδιαφερόμενα μέρη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί επίσης θέματα κοινωνικής προστασίας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Το 2020, με στόχο την άμβλυνση του κοινωνικού αντίκτυπου της πανδημίας COVID-19, η Επιτροπή συνέστησε σε εννέα κράτη μέλη να βελτιώσουν την κάλυψη της κοινωνικής προστασίας για τους εργαζομένους με άτυπη απασχόληση και τους αυτοαπασχολουμένους (EST, ES, IT, CY, LT, NL, PL, PT, SI) και, το 2022, τέσσερα κράτη μέλη έλαβαν ειδική σύσταση ανά χώρα σε τομείς που καλύπτονται από τη σύσταση του Συμβουλίου του 2019 (EST, HU, NL και PL). Επιπλέον, η παρακολούθηση της ΕΚΠ επισημαίνει σε ετήσια βάση τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν βασικές κοινωνικές προκλήσεις όσον αφορά την πρόσβαση στην κοινωνική προστασία.

Η επισκόπηση των 26 ΕΣΕ δείχνει ότι σχεδόν όλα τα ΕΣΕ αναφέρονται έμμεσα ή ρητά σε υφιστάμενα/εναπομένοντα κενά στην πρόσβαση στην κοινωνική προστασία σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, μόνο στα μισά κράτη μέλη καλύπτονται όλες οι ομάδες και όλοι οι τύποι κενών. Επιπλέον, τα ΕΣΕ επικεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στην κατάσταση όσον αφορά την επίσημη κάλυψη, ενώ άλλες διαστάσεις της πρόσβασης στην κοινωνική προστασία καλύπτονται λιγότερο, παρά τους υφιστάμενους δείκτες που συμφωνήθηκαν σε επίπεδο ΕΕ για την παρακολούθηση της αποτελεσματικής πρόσβασης ή της επάρκειας. Είναι σημαντικό ότι ορισμένα κράτη μέλη θεωρούν ότι έχουν ήδη εφαρμόσει όλες τις διατάξεις της σύστασης (BG, SE) ή σχεδόν όλες (CZ, FR, HU, AT, PL), βλ. επίσης πίνακα στο παράρτημα.

Ενώ το συνολικό ποσοστό των αυτοαπασχολουμένων στο εργατικό δυναμικό έχει παραμείνει σταθερό τα τελευταία 25 έτη (περίπου στο 14 % του εργατικού δυναμικού), το ποσοστό των αυτοαπασχολουμένων χωρίς υπαλλήλους αυξάνεται (περίπου 68,3 % των 27 εκατομμυρίων αυτοαπασχολουμένων στην ΕΕ). Τα διαθέσιμα στοιχεία για 7 κράτη μέλη (BE, DE, IT, LU, NL, PL και SE) καταδεικνύουν υψηλά ποσοστά φτώχειας των εργαζομένων μεταξύ των αυτοαπασχολουμένων χωρίς υπαλλήλους. Η τάση αυτή αυξάνει την ανάγκη να εξασφαλιστεί η πρόσβαση των αυτοαπασχολουμένων στην κοινωνική προστασία.

AT, BG, CZ, DK, DE, HR, LV, HU, SI, SK, FI και SE

BE, EST, IE, CY, LU, RO

EL, FR, IT, LT, MT, NL

Η πρόσβαση των εργαζομένων σε πλατφόρμες στην κοινωνική προστασία εξετάζεται σε 11 ΕΣΕ (BE, DE, EST, FR, HR, IT, CY, LT, PT, RO και SI) και στα περισσότερα από αυτά θεωρείται πρόκληση. Πέντε κράτη μέλη (BE, IT, CY, RO και SI) συμπεριέλαβαν συγκεκριμένα μέτρα στα οικεία ΕΣΕ, ενώ τέσσερα κράτη μέλη αναφέρονται γενικά στην ανάγκη να αναλάβουν δράση στον τομέα αυτό στο μέλλον (DE, EST, LT και PT). Για παράδειγμα, η Κύπρος συγκαταλέγει τους εργαζομένους σε πλατφόρμες στην ομάδα των ατόμων με άτυπες συμβάσεις, στους οποίους θα πρέπει να επεκταθεί η πρόσβαση σε παροχές (ανεργία, εργατικά ατυχήματα) μέσω της μεταρρύθμισης της κοινωνικής ασφάλισης· το Βέλγιο και η Ρουμανία ανακοινώνουν νομοθετικές αλλαγές για να εξασφαλίσουν επαρκή κοινωνική προστασία για τους εργαζομένους σε πλατφόρμες, συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολουμένων (βλ. επίσης ανωτέρω).

Υλική και κοινωνική στέρηση, EΕ-27 — 2021 (%)

Πηγή: Eurostat, EU-SILC, 16-64

Σε πολλά κράτη μέλη, οι κοινωνικές μεταβιβάσεις διαδραματίζουν καίριο ρόλο στον περιορισμό της φτώχειας και, όπως είναι αναμενόμενο, έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στους εργαζομένους σε άτυπες μορφές απασχόλησης και στους αυτοαπασχολουμένους από ό,τι στους εργαζομένους με τυπική απασχόληση. Για παράδειγμα, το 2021, το ποσοστό κινδύνου φτώχειας μεταξύ των ατόμων με συμβάσεις ορισμένου χρόνου ήταν 30,0 % χαμηλότερο μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις από ό,τι πριν από αυτές. Ο αντίκτυπος είναι επίσης υψηλός για τους εργαζομένους μερικής απασχόλησης (27,4 %) και τους αυτοαπασχολουμένους (29,2 %).

Οι πλέον πρόσφατοι δείκτες επάρκειας δείχνουν μια εξομάλυνση των ποσοστών κοινωνικής και υλικής στέρησης για όλες τις κατηγορίες, έπειτα από σταθερή μείωση μεταξύ 2014 και 2020, ιδίως μεταξύ των ανέργων και των αυτοαπασχολουμένων. Επιπλέον, το ποσοστό AROP (μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις) εξακολουθεί να είναι περισσότερο από τέσσερις φορές υψηλότερο για τους αυτοαπασχολουμένους από ό,τι για τους τυπικούς εργαζομένους και περισσότερο από 3,5 φορές υψηλότερο για τους μισθωτούς με σύμβαση ορισμένου χρόνου από ό,τι για τους εργαζομένους με τυπική απασχόληση.

Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία ανάγονται στο 2021 και αφορούν γενικά την εισοδηματική κατάσταση του 2020. Αναγνωρίζεται ότι τα συστήματα κοινωνικής προστασίας βοήθησαν τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν την κρίση λόγω της νόσου COVID-19 χωρίς σημαντικότερη αύξηση των κινδύνων φτώχειας ή των εισοδηματικών ανισοτήτων, χάρη στις πολύ ισχυρές πολιτικές αποκρίσεις (συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης κάλυψης, των έκτακτων μέτρων στήριξης και των δαπανών). Ωστόσο, μια άλλη κρίση, που προκλήθηκε από την κατάσταση στην Ουκρανία, έχει αρχίσει να έχει σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, ιδίως μέσω του πληθωρισμού και της αυξανόμενης ενεργειακής φτώχειας. Λόγω των καθυστερήσεων στη διαθεσιμότητα των δεδομένων, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να μετρηθεί το εύρος του αντίκτυπου αυτών των κρίσεων.

2.4.2.Μέτρα πολιτικής

Ο τομέας της επάρκειας εξετάζεται σε κάποιο βαθμό στα ΕΣΕ (16 κράτη μέλη παρουσιάζουν μέτρα για τη βελτίωση της επάρκειας). Λίγα κράτη μέλη επικεντρώνονται στο επίπεδο επάρκειας της κοινωνικής προστασίας των εργαζομένων σε θέσεις εργασίας μη τυπικής απασχόλησης. Ωστόσο, πολλά έχουν θεσπίσει ή σχεδιάζουν να θεσπίσουν μέτρα για τη βελτίωση της επάρκειας, εστιάζοντας στις συντάξεις για τους αυτοαπασχολουμένους ή για ειδικές κατηγορίες εργαζομένων.. Εφαρμόζονται επίσης ορισμένα μέτρα για τη βελτίωση της επάρκειας των παροχών ανεργίας.

Ο βαθμός στον οποίο οι διάφορες κατηγορίες αυτοαπασχολουμένων και εργαζομένων σε άτυπες μορφές απασχόλησης συνεισφέρουν στις συντάξεις θα καθορίσει τις μελλοντικές παροχές τους. Για τους αυτοαπασχολουμένους, οι διακυμάνσεις στην εργασία και τις απολαβές αποτελούν πρόκληση για την τακτική καταβολή εισφορών. Η Ισπανία και η Λετονία αποφάσισαν να προσαρμόσουν τη μέθοδο υπολογισμού των εισφορών για τους αυτοαπασχολουμένους, για να στηρίξουν την επάρκεια των μελλοντικών συντάξεων, ενώ το Βέλγιο σχεδιάζει να ευθυγραμμίσει τα συνταξιοδοτικά συστήματα των αυτοαπασχολουμένων και των μισθωτών και να προσαρμόσει τις εισφορές των αυτοαπασχολουμένων ώστε να αντικατοπτρίζουν καλύτερα την ικανότητα συνεισφοράς τους. Για τον ίδιο λόγο, και για να δώσει κίνητρα συμμετοχής στο σύστημα, η Πορτογαλία μείωσε επίσης τα ποσοστά εισφορών και υπολογίζει πλέον τη βάση εισφορών ανά τρίμηνο, με βάση το εισόδημα που αποκτήθηκε το προηγούμενο τρίμηνο. Η Αυστρία και η Εσθονία έλαβαν μέτρα για την αύξηση της επάρκειας των συντάξεων, ιδίως για τα άτομα με περιορισμένα δικαιώματα, όπως και η Γερμανία, όπου οι γυναίκες θα είναι οι κύριοι δικαιούχοι. Η Τσεχία υπέβαλε συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση για τη βελτίωση του δίκαιου χαρακτήρα του συνταξιοδοτικού συστήματος (π.χ. με την αντιμετώπιση των διαφορών μεταξύ των δύο φύλων). Το 2021 η Γαλλία ενέκρινε νομοθετικά μέτρα με στόχο την αύξηση του επιπέδου των συντάξεων για τους βοηθούς των γεωργών και το 2022 η Φινλανδία τροποποίησε τη συνταξιοδοτική ασφάλιση για τους αυτοαπασχολουμένους.

Η αύξηση του ποσοστού κάλυψης ή της διάρκειας των παροχών ανεργίας συμβάλλει στη βελτίωση της επάρκειάς τους, και η Εσθονία και η Λιθουανία έλαβαν μέτρα προς αυτήν την κατεύθυνση. Το Βέλγιο αύξησε επίσης το ελάχιστο επίπεδο των παροχών ανεργίας, καθώς και άλλες ελάχιστες παροχές κοινωνικής ασφάλισης και πρόνοιας. Ειδικότερα σε αυτόν τον τομέα, έχουν ληφθεί πολλά μέτρα ως απόκριση πολιτικής στη νόσο COVID-19. Ενδεικτικά, η διάρκεια των παροχών ανεργίας παρατάθηκε προσωρινά το 2020-21 (και το 2022 σε ορισμένες περιπτώσεις) στη Βουλγαρία, τη Γερμανία, τη Δανία, την Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και τη Σουηδία. Το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ιταλία ανέστειλαν τη σταδιακή μείωση των παροχών με την πάροδο του χρόνου («προοδευτική μείωση»), ενώ το επίπεδο των παροχών αυξήθηκε προσωρινά στην Ιρλανδία, στο Λουξεμβούργο (για όσους βρίσκονται σε μερική ανεργία), στη Μάλτα (με συμπλήρωμα) και μόνιμα σε ορισμένες χώρες (Βέλγιο, Βουλγαρία, Εσθονία, εν μέρει στην Πορτογαλία). Ενώ τα περισσότερα από αυτά τα μέτρα έχουν πλέον καταργηθεί ή θα καταργηθούν, ορισμένα κράτη μέλη επέλεξαν να τα καταστήσουν διαρθρωτικά. Ειδικότερα για τον πολιτιστικό τομέα, έχουν ληφθεί νέα μέτρα σε πολλά κράτη μέλη. Περιορισμένος αριθμός μέτρων επικεντρώθηκε στην επάρκεια σε άλλους κλάδους πέραν των συντάξεων ή της ανεργίας. Ορισμένα παραδείγματα υπάρχουν στο ΕΣΕ του Βελγίου (ασθένεια, αναπηρία) και στο ΕΣΕ της Μάλτας (στην υγειονομική περίθαλψη, οι θεραπείες για νέες χρόνιες παθήσεις θα είναι δωρεάν από το 2023).

Πλαίσιο 4: Κενά στην κοινωνική προστασία που επηρεάζουν τους νέους Τα κενά στην πρόσβαση των εργαζομένων και των αυτοαπασχολουμένων στην κοινωνική προστασία είναι ιδιαίτερα έντονα σε ορισμένες κατηγορίες, όπως για παράδειγμα στους νέους. Το 2021, οι νέοι (16-29 ετών) που ήταν άνεργοι και διέτρεχαν κίνδυνο φτώχειας (πριν από τις κοινωνικές μεταβιβάσεις) είχαν πολύ λιγότερες πιθανότητες (38 %) από τα άτομα ηλικίας 30-64 ετών (57 %) να λάβουν κοινωνικές παροχές στην ΕΕ. Πρόσφατη έκθεση επιβεβαιώνει ότι οι νέοι εργαζόμενοι συχνά δεν έχουν επίσημη πρόσβαση σε παροχές ανεργίας, ασθένειας ή μητρότητας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα κενά αυτά δεν οφείλονται άμεσα σε ειδικούς για την ηλικία κανόνες. Μάλλον οφείλονται είτε: στην έλλειψη επίσημης κάλυψης για συγκεκριμένες κατηγορίες (ασκούμενοι, μαθητευόμενοι, περιστασιακοί εργαζόμενοι, εργαζόμενοι σε πλατφόρμες, εξαρτώμενοι αυτοαπασχολούμενοι) στις οποίες υπάρχουν πολλοί νέοι· ή σε ζητήματα αποτελεσματικής κάλυψης (ιδίως όταν οι κανόνες —ελάχιστη περίοδος κατοχύρωσης ή περιορισμοί στις ελάχιστες καταβαλλόμενες εισφορές ή δεδουλευμένες ώρες— αποκλείουν ουσιαστικά τους νέους με σύντομο ιστορικό απασχόλησης και επισφαλείς συμβάσεις από τις παροχές κοινωνικής προστασίας). Για παράδειγμα, είναι δυσκολότερο για τους νέους εργαζομένους να πληρούν τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας για παροχές ανεργίας όταν χάνουν τη θέση εργασίας τους. Το ίδιο ισχύει και για τις παροχές ασθένειας. Παρουσιάζει ενδιαφέρον ότι η Αυστρία, το Βέλγιο και η Σλοβενία εφαρμόζουν μικρότερες ελάχιστες περιόδους εισφορών για τους νέους. Αυτό ισχύει και στην Ισπανία για τις παροχές μητρότητας. Ενώ ελάχιστα ΕΣΕ περιλαμβάνουν μεταρρυθμίσεις ειδικά για τη νεολαία, υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις: η τροποποίηση του νόμου για την κοινωνική ασφάλιση των σπουδαστών και των ασκουμένων στην Ελλάδα και η μεταρρύθμιση της άδειας μητρότητας για τις σπουδάστριες στην Κροατία. Επιπλέον, ορισμένα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης λόγω της νόσου COVID-19 επικεντρώθηκαν στους νέους, π.χ. στους σπουδαστές. Η Αυστρία θέσπισε επίδομα κατάρτισης επιπλέον των παροχών ανεργίας και επέκτεινε το ταμείο αντιμετώπισης δυσκολιών στους σπουδαστές. Το Βέλγιο εισήγαγε επιδόματα ανεργίας για τους σπουδαστές που έχασαν τη θέση εργασίας τους λόγω της πανδημίας· και η Λετονία είχε θέσει σε εφαρμογή προσωρινή παροχή ανεργίας για νέους πτυχιούχους που είναι εγγεγραμμένοι ως άνεργοι. Επιπλέον, ορισμένα γενικά μέτρα (όχι ειδικά για τη νεολαία) είναι ωστόσο ιδιαίτερα σημαντικά για τους νέους λόγω της ιδιαίτερης κατάστασής τους (π.χ. ως εργαζόμενοι με σύμβαση ορισμένου χρόνου ή ως εργαζόμενοι σε πλατφόρμες). Παραδείγματα αποτελούν, μεταξύ άλλων: οι μεταρρυθμίσεις που αφορούν την επίσημη κάλυψη των εργαζομένων με άτυπη απασχόληση (ή την αποτελεσματική πρόσβαση) και αναφέρθηκαν ανωτέρω· η επέκταση της ασφάλισης υγειονομικής περίθαλψης από την Εσθονία σε όλους τους κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων των σπουδαστών· και η προσωρινή στήριξη στην Ισπανία (κατά τη διάρκεια της νόσου COVID-19) σε εργαζομένους με σύμβαση ορισμένου χρόνου, η οποία τους παρέχει ευκολότερη πρόσβαση σε ανταποδοτικές παροχές ανεργίας.

2.5.Διαφάνεια

Η διαφάνεια είναι η τέταρτη διάσταση που εξετάζεται στη σύσταση του Συμβουλίου. Η διαφάνεια έχει ζωτική σημασία για τη διασφάλιση της πρόσβασης των εργαζομένων και των αυτοαπασχολουμένων στην κοινωνική προστασία. Οι άνθρωποι ενδέχεται να μην έχουν επαρκή επίγνωση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεών τους, καθώς και των διαφορετικών τρόπων άσκησης αυτών των δικαιωμάτων και συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις τους. Οι κανόνες μπορεί να είναι υπερβολικά πολύπλοκοι ή να μην είναι αρκετά σαφείς. Αυτό μπορεί να αποθαρρύνει τη συμμετοχή στα συστήματα κοινωνικής προστασίας και να συμβάλει στο χαμηλό ποσοστό χρήσης ορισμένων κοινωνικών παροχών. Οι αυτοαπασχολούμενοι και οι απασχολούμενοι σε άτυπες μορφές απασχόλησης ενδέχεται να επηρεάζονται περισσότερο, διότι, όπως προαναφέρθηκε, συχνά υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες και περισσότερο σύνθετες διαδικασίες. Επιπλέον, οι κατηγορίες αυτές μπορεί συχνά να μην διαθέτουν οργανώσεις που να εκπροσωπούν τα συμφέροντά τους, όπως κάνουν οι κοινωνικοί εταίροι για άλλες κατηγορίες.

Η έντονη πολυμορφία των συστημάτων κοινωνικής προστασίας μεταξύ των κρατών μελών εξηγεί επίσης τις διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά τη διαφάνεια των συστημάτων και των παροχών κοινωνικής προστασίας. Για παράδειγμα, ορισμένες χώρες έχουν πολύ γενικά συστήματα που καλύπτουν σχεδόν όλους τους πολίτες, ενώ άλλες έχουν μόλις αρχίσει να μεταβαίνουν από ένα σύνολο πολύ συγκεκριμένων συστημάτων προστασίας σε πιο γενικά συστήματα. Μια άλλη αξιοσημείωτη διαφορά είναι ότι ορισμένες χώρες έχουν δρομολογήσει την ψηφιακή μετάβαση εδώ και πολύ καιρό, ενώ άλλες παρακινήθηκαν από την πανδημία COVID-19. Ορισμένα κράτη μέλη δηλώνουν στα οικεία ΕΣΕ ότι οι κανόνες για την πρόσβαση στην κοινωνική προστασία είναι ήδη σαφείς και διαφανείς και ότι οι πληροφορίες είναι προσβάσιμες (π.χ. BE, EE, FR, HR, MT, SE), ενώ κάποια υπογραμμίζουν επίσης τη σημασία της διατήρησης/βελτίωσης αυτής της κατάστασης (BE, MT, NL, SE). Σε ορισμένες χώρες, η πρόσβαση στην πληροφόρηση (συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών σχετικά με τους έξι κλάδους της κοινωνικής προστασίας) είναι κατοχυρωμένη στη νομοθεσία (π.χ. BE, CZ, EE, LV, RO, SI, SK). Ορισμένες έχουν συμπεριλάβει τη διαφάνεια και την απλούστευση ως στόχους στα οικεία ΣΑΑ τους, όπως στην περίπτωση της προγραμματισμένης από την Κύπρο μεταρρύθμισης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και της αναδιάρθρωσης και ψηφιοποίησης των υπηρεσιών κοινωνικής ασφάλισης. Κατά γενικό κανόνα, ωστόσο, η διαφάνεια δεν αντικατοπτρίζεται επαρκώς στα ΕΣΕ, αλλά μια σειρά από μεταρρυθμίσεις και μέτρα έχουν πραγματοποιηθεί ή δρομολογηθεί σε ολόκληρη την ΕΕ για τη στήριξη της πρόσβασης σε σαφείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες και της ευαισθητοποίησης σχετικά με τα κοινωνικά δικαιώματα, καθώς και για την απλούστευση των διαδικασιών, σε πολλές περιπτώσεις και μέσω των ΣΑΑ.

2.5.1.Πρόσβαση σε πληροφορίες

Η πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με την κοινωνική προστασία είναι απαραίτητη για να γνωρίζουν οι πολίτες τα υφιστάμενα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. Η παροχή πληροφοριών μπορεί να είναι «παθητική», για παράδειγμα με τη μορφή ενημερωτικών φυλλαδίων ή διαδικτυακών πυλών, ή πιο «ενεργητική», κυρίως μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης, γενικών ή στοχευμένων.

Όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 22 της σύστασης του Συμβουλίου, «η ψηφιοποίηση μπορεί, ειδικότερα, να συμβάλλει στη βελτίωση της διαφάνειας για τα άτομα», και η ψηφιακή παροχή πληροφοριών αποτελεί πράγματι βασικό μέρος των προσπαθειών των κρατών μελών για τη βελτίωση της πρόσβασης. Μολονότι οι πρακτικές εξακολουθούν να ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό, οι λεγόμενες πύλες υπάρχουν πλέον σε όλα τα κράτη μέλη, είτε πρόκειται για γενικές/κυβερνητικές ή ενοποιημένες διαδικτυακές πύλες μίας στάσης για την κοινωνική ασφάλιση, είτε για πύλες που αφορούν συγκεκριμένους κλάδους κοινωνικής προστασίας.

Στις περιπτώσεις στις οποίες παρέχονται πληροφορίες για τα διάφορα καθεστώτα εργασίας, δίνεται γενικά ιδιαίτερη προσοχή (σε διαφορετικό βαθμό) στην κατάσταση των αυτοαπασχολουμένων (ανάλογα εν μέρει με το αν οι αυτοαπασχολούμενοι έχουν επίσημη πρόσβαση στους διάφορους κλάδους κοινωνικής ασφάλισης και αν η πρόσβαση αυτή παρέχεται με τους ίδιους ή διαφορετικούς όρους σε σχέση με άλλες κατηγορίες). Ωστόσο, σε αρκετά κράτη μέλη παρατηρούνται κενά και ελλείψεις πληροφόρησης που επηρεάζουν ειδικά τις (υποομάδες) των εργαζομένων με άτυπη απασχόληση και των αυτοαπασχολουμένων, για τις οποίες μπορεί να παρέχονται ή να μην παρέχονται λεπτομερείς πληροφορίες (ιδίως σε γενικούς κυβερνητικούς ιστότοπους): οι πληροφορίες που απευθύνονται στους αυτοαπασχολουμένους και στα άτομα με άτυπες μορφές απασχόλησης εξακολουθούν να είναι γενικά περιορισμένες (Ρουμανία), ή οι διάφορες κατηγορίες δεν διαφοροποιούνται επαρκώς (Κύπρος), ή δεν διατίθενται πληροφορίες για ορισμένα συστήματα, για παράδειγμα πληροφορίες για τα προαιρετικά συστήματα (Αυστρία). Γενικότερα, σε 17 κράτη μέλη (BE, CZ, DE, EST, IE, EL, FR, HR, CY, LT, NL, AT, RO, SI, SK FI, SE) επισημάνθηκαν ρητά ως πρόβλημα τα κενά και οι ελλείψεις στις πληροφορίες που διατίθενται από τις δημόσιες διοικήσεις και/ή τους (δημόσιους ή ιδιωτικούς) παρόχους υπηρεσιών που εμπλέκονται στους διάφορους κλάδους κοινωνικής προστασίας. Μια άλλη πιθανή ανεπάρκεια αφορά παρωχημένους ιστότοπους, οι οποίοι δημιουργήθηκαν ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων προγραμμάτων/έργων, ενεργοποιήθηκαν λόγω συγκεκριμένων καταστάσεων (όπως η κρίση της νόσου COVID-19) και χρηματοδοτήθηκαν σε προσωρινή βάση, αλλά στη συνέχεια σταμάτησε η συντήρηση και η ενημέρωσή τους.

Η πλέον ανεπτυγμένη εξατομικευμένη πληροφόρηση αφορά τις παροχές γήρατος, η οποία συχνά παρέχεται μέσω διαδικτυακών εργαλείων υπολογισμού. Πράγματι, 21 κράτη μέλη αναφέρουν ότι παρέχουν υπολογιστές (ή προσομοιωτές) συντάξεων άμεσα προσβάσιμους στους πολίτες, οι οποίοι μπορούν να τους χρησιμοποιούν για να λαμβάνουν εκτιμήσεις των μελλοντικών συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων με βάση τις πραγματικές εισφορές και περιόδους (BE, CZ, DK, DE, EST, ES, FR, IT, CY, LV, LT, HU, MT, AT, NL, PL, PT, SI, SK, FI, SE). Ωστόσο, οι πληροφορίες σχετικά με τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά συστήματα και τα προαιρετικά συστήματα φαίνεται να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και, ακόμη και στον πιο προηγμένο τομέα των παροχών γήρατος, δεν είναι σαφές αν υπάρχει επαρκής πληροφόρηση για όσους εργάζονται με άτυπες μορφές απασχόλησης.