ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 28.9.2011 
SEC(2011) 1103 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΠΤΚΗ  ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΤΩΝ  ΕΠΙΙΠΤΩΣΕΩΝ  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
Πρόταση  οδηγίας  του Συµβουλίου  
για ένα κοινό  σύστη µα φόρου  επί των χρηµατοπιστωτικών  συναλλαγών  και για την 
τροποποίηση  της οδηγίας  2008/7/E Κ 
 
{COM(2011) 594 τελικό } 
{SEC(2011) 1102 τελικό }  
 
EL 2   EL  Συνοπτική  παρουσίαση  της έκθεσης  εκτίµησης  των επιπτώσεων  σχετικά  µε τα  
«µέσα φορολόγησης  του χρηµατοπιστωτικού  τοµέα» 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Στην  ανακοίνωσή  της µε τίτλο  «Φορολόγηση  του χρηµατοπιστωτικού  τοµέα», της 7ης 
Οκτωβρίου  2010, η Επιτροπή  ανακοίνωσε  τη δροµολόγηση  πλήρους  εκτίµησης  επιπτώσεων  
για την περαιτέρω  εξέταση  των λύσεων  για τη φορολόγηση  του χρηµατοπιστωτικού  τοµέα, 
προκει µένου να είναι  σε θέση  να υποβάλει  κατάλληλες  προτάσεις  πολιτικής . Εποµένως , στην  
παρούσα  εκτίµηση επιπτώσεων  αναλύονται  διάφορα  φορολογικά  καθεστώτα  και 
προσδιορίζονται  ο κατάλληλος  σχεδιασ µός ενός ΦΧΣ  και οι ενδεχό µενες επιπτώσεις  του. 
2. ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΤΙΚΑ  ΘΕΜΑΤΑ  ΚΑΙ  ∆ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ  ΜΕ ΤΟΥΣ  ΕΝ∆ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ  
Όπως  προβλέπεται  στις κατευθυντήριες  γραµµές για την εκτίµηση των επιπτώσεων , η 
παρούσα  εκτίµηση επιπτώσεων  επωφελήθηκε  από τη διαβούλευση  µε όλους  τους 
ενδιαφερο µένους . Επωφελήθηκε  επίσης  από τα αποτελέσ µατα ειδικών  εξωτερικών  µελετών . 
3. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  ΚΑΙ  ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ  
3.1. Ορισ µός του προβλή µατος  
Κόστος  της κρίσης  
Ένας  ισχυρισ µός που προβάλλεται  συχνά  στις δηµόσιες  συζητήσεις  είναι  ότι ο 
χρηµατοπιστωτικός  τοµέας θα πρέπει  να επωµισθεί  το µερίδιο  που του αναλογεί  στο κόστος  
της χρηµατοπιστωτικής  κρίσης . Τα κράτη  µέλη δεσµεύθηκαν  µεµονωµένα να στηρίξουν  τον 
χρηµατοπιστωτικό  τοµέα µε συνολικό  ποσό  περίπου  4,6 τρισεκατο µµυρίων  ευρώ  (39% του 
ΑΕΠ  της ΕΕ-27 το 2009). Το γεγονός  αυτό  επιδείνωσε  την κατάσταση  των δηµόσιων  
οικονο µικών  και η κατάσταση  αυτή  δεν είναι  βιώσι µη από φορολογική  άποψη  και 
συνεπάγεται  µεγάλη  επιβάρυνση  για την παρούσα  και τις µελλοντικές  γενεές . 
Εξαίρεση  των χρηµατοπιστωτικών  υπηρεσιών  από τον ΦΠΑ  
Το άρθρο  135 παράγραφος  1 της οδηγίας  περί ΦΠΑ  προβλέπει  την εξαίρεση  των 
περισσότερων  χρηµατοπιστωτικών  και ασφαλιστικών  υπηρεσιών  από τον ΦΠΑ . Η ανάλυση  
υποδεικνύει  ότι η εξαίρεση  από τον ΦΠΑ  συνεπάγεται  για τον χρηµατοπιστωτικό  κλάδο  
φορολογικό  πλεονέκτη µα της τάξης  του 0,15% του ΑΕΠ . Έχει ως αποτέλεσ µα προνο µιακή 
µεταχείριση  του χρηµατοπιστωτικού  τοµέα σε σχέση  µε άλλους  τοµείς της οικονο µίας και 
επιφέρει  στρεβλώσεις  των τιµών. 
∆υσλειτουργία  της αγοράς  και συστη µικοί κίνδυνοι  στον χρηµατοπιστωτικό  τοµέα 
Η κρίση  ήταν  αποτέλεσ µα των πολύπλοκων  αλληλεπιδράσεων  µεταξύ  δυσλειτουργιών  της 
αγοράς , παγκόσ µιων χρηµατοοικονο µικών  και νοµισµατικών  ανισορροπιών , ακατάλληλης  
ρύθµισης, αδύνα µης επίβλεψης  και κακής  µακροπροληπτικής  εποπτείας . Έχει διατυπωθεί  ο 
ισχυρισ µός ότι οι φόροι  µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  ως κανονιστικό  µέσο για την 
αντιµετώπιση  προβλη µάτων  όπως  οι άµεσες ή έµµεσες εγγυήσεις · οι αυτο µατοποιη µένες 
συναλλαγές  (και γενικότερα  η βραχυπρόθεσ µη επιδίωξη  προσόδων )· η διαφορετική  
 
EL 3   EL φορολογική  µεταχείριση  χρέους  και ιδίων  κεφαλαίων · τα καθεστώτα  υπερβολικών  αµοιβών  
τα οποία  ενθαρρύνουν  την ανάληψη  κινδύνων · οι µεγάλες  ποσότητες  πολύπλοκων  
παραγώγων , και η ύπαρξη  οικονο µικών  προσόδων , που οδηγούν  κυρίως  σε επιµίσθια  στον  
κλάδο . 
Πτυχές  της εσωτερικής  αγοράς  
Μετά  τη χρηµατοπιστωτική  κρίση , τα κράτη  µέλη αντέδρασαν , επιβάλλοντας  διάφορους  
φόρους  και εισφορές  στον  χρηµατοπιστωτικό  τοµέα. Η µονοµερής αυτή  δράση  µπορεί  να 
οδηγήσει  σε µετεγκαταστάσεις  και σε στρεβλώσεις  του ανταγωνισ µού στην  ενιαία  αγορά , και 
απαιτεί  πιο συντονισ µένες δράσεις . Ο συντονισ µός είναι  επίσης  επιβεβλη µένος λόγω  του 
κινδύνου  διπλής  φορολόγησης . 
3.2. ∆ικαίω µα δράσης  της ΕΕ και επικουρικότητα  
Το δικαίω µα της ΕΕ να δράσει  όσον  αφορά  τους φόρους  στον  χρηµατοπιστωτικό  τοµέα 
βασίζεται  στα άρθρα  113 και 115 της συνθήκης  για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  
(ΣΛΕΕ ). Κύριο  σκεπτικό  για την ανάληψη  δράσης  από την ΕΕ είναι  ότι η λειτουργία  της 
εσωτερικής  αγοράς  θα παρακωλυθεί  εάν τα κράτη  µέλη αποφασίσουν  να ενεργήσουν  
µονοµερώς  στον  συγκεκρι µένο τοµέα. Τουλάχιστον  12 κράτη  µέλη έχουν  καθιερώσει  ή 
αναλύουν  τη δυνατότητα  καθιέρωσης  τραπεζικών  εισφορών  για τα χρηµατοπιστωτικά  
ιδρύµατα. Αυτή  η µη συντονισ µένη θέσπιση  φόρων  στον  χρηµατοπιστωτικό  τοµέα 
κατακερ µατίζει  τη χρηµατοπιστωτική  αγορά  της ΕΕ, στρεβλώνει  τον ανταγωνισ µό και 
αυξάνει  τους κινδύνους  µετεγκατάστασης  των χρηµατοπιστωτικών  δραστηριοτήτων  τόσο  
εντός  όσο και εκτός  της ΕΕ. Αυξάνει  επίσης  τον κίνδυνο  υποβολής  του χρηµατοπιστωτικού  
τοµέα σε διπλή  φορολόγηση , πράγ µα το οποίο  θα εµποδίσει  µε τη σειρά  του την άσκηση  των 
θεµελιωδών  ελευθεριών  που προστατεύονται  από τη ΣΛΕΕ . 
Εποµένως , συµπεραίνεται  ότι η δράση  της ΕΕ θα τηρεί  την αρχή  της επικουρικότητας , καθώς  
οι στόχοι  πολιτικής  δεν µπορούν  να επιτευχθούν  επαρκώς  µε δράσεις  των κρατών  µελών  και 
µπορούν  να επιτευχθούν  καλύτερα  σε επίπεδο  ΕΕ. 
4. ΣΤΟΧΟΙ  
Μπορούν  να καθοριστούν  οι ακόλουθοι  γενικοί  στόχοι : 
• άντληση  εσόδων  και κατάλληλη  συνεισφορά  του χρηµατοπιστωτικού  τοµέα 
στα φορολογικά  έσοδα · 
• περιορισ µός ανεπιθύ µητης συµπεριφοράς  στην  αγορά  και, εποµένως , 
σταθεροποίηση  των αγορών · 
• διασφάλιση  της λειτουργίας  της εσωτερικής  αγοράς  (αποφυγή  διπλής  
φορολόγησης  και στρέβλωσης  του ανταγωνισ µού). 
Γενικά  προβλή µατα Ειδικά  προβλή µατα Γενικοί  στόχοι  Ειδικοί  στόχοι  
(1) Προσδιορισ µός νέων  
πηγών  εσόδων  Κόστος  της κρίσης  
(ζητήµατα 
δηµοσιονο µικής 
εξυγίανσης ) Η σηµαντική  δηµόσια 
οικονο µική στήριξη  και 
άλλες  δηµοσιονο µικές 
συνέπειες  της κρίσης  
οδήγησαν  στην  Άντληση  εσόδων  
 
Κατάλληλη  (δίκαιη  και (2) Ανάκτηση  του 
κόστους  της πρόσφατης  
 
EL 4   EL χρηµατοπιστωτικής  
κρίσης  
(3) Κάλυψη  του 
δηµοσιονο µικού κόστους  
δυνητικών  µελλοντικών  
χρηµατοπιστωτικών  
κρίσεων  Φορολογικό  
πλεονέκτη µα για τον 
χρηµατοπιστωτικό  
τοµέα αναγκαιότητα  
δηµοσιονο µικής 
εξυγίανσης  
 
Εξαίρεση  
χρηµατοπιστωτικών  
υπηρεσιών  από τον ΦΠΑ  ουσιαστική ) συνεισφορά  
του χρηµατοπιστωτικού  
τοµέα 
(4) Αντιστάθ µιση της 
εξαίρεσης  των 
χρηµατοπιστωτικών  
υπηρεσιών  από τον ΦΠΑ  
(1) Ανεπιθύ µητη 
συµπεριφορά  στην  αγορά  
λόγω  έµµεσων  εγγυήσεων  
(ηθικός  κίνδυνος ) Μείωση  κινήτρων  για 
πρωτοβουλίες  
υπερβολικής  ανάληψης  
κινδύνων  
(2) Ακατάλληλη  
διαχείριση  και εποπτεία  
των αυτο µατοποιη µένων  
συναλλαγών  Αντιµετώπιση  ειδικών  
κινδύνων  που θέτουν  οι 
αυτο µατοποιη µένες 
συναλλαγές  
(3) Στρεβλώσεις  της 
επιλογής  χρέος -ίδια 
κεφάλαια : µόχλευση  
(4) Σχέδια  υπερβολικής  
αποζη µίωσης  
εκτελεστικών  στελεχών  
ενθαρρύνουν  την 
ανάληψη  κινδύνων  Μείωση  ανεπιθύ µητης 
συµπεριφοράς  στην  αγορά  
και, εποµένως , 
σταθεροποίηση  των 
αγορών  Μείωση  της µόχλευσης  – 
λόγος  χρέους  προς  ίδια 
κεφάλαια  
(5) Πολύπλοκα  προϊόντα  
και κίνδυνος  
αντισυ µβαλλο µένου Αποφυγή  στρεβλώσεων  
στην  ΕΕ, διασφάλιση  της 
αποτελεσ µατικότητας  των 
µέτρων  και προστασία  της 
σχετικής  ανταγωνιστικής  
θέσης  στην  ΕΕ ∆υσλειτουργία  της 
αγοράς  και συστη µικοί 
κίνδυνοι  στον  
χρηµατοπιστωτικό  
τοµέα 
 
(6) Οικονο µικές πρόσοδοι  ∆ιασφάλιση  της 
λειτουργίας  της 
εσωτερικής  αγοράς  µέσω 
συντονισ µού των µέτρων  
που πρόκειται  να 
θεσπιστούν  
Αποφυγή  διπλής  
φορολόγησης  
5. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Οι επιλογές  πολιτικής  που αναλύονται  στην  εκτίµηση επιπτώσεων  (φόρος  επί των 
χρηµατοπιστωτικών  συναλλαγών  (ΦΧΣ ) και φόρος  επί των χρηµατοπιστωτικών  
δραστηριοτήτων  (ΦΧ∆ )) αξιολογούνται  ως προς  το βασικό  σενάριο .  
Βασικό  σενάριο  είναι  εκείνο  το οποίο  δεν προβλέπει  την καθιέρωση  φόρων . Χαρακτηρίζεται  
από την εξαίρεση  του τοµέα από τον ΦΠΑ , η οποία  αποτελεί  την κύρια  διαφορά  στη 
φορολογική  µεταχείριση  του χρηµατοπιστωτικού  τοµέα έναντι  των άλλων  τοµέων της 
οικονο µίας, από υψηλά  επίπεδα  αποζη µιώσεων  των εκτελεστικών  στελεχών  στον  
χρηµατοπιστωτικό  τοµέα, από τις πρόσφατες  µονοµερείς  δράσεις  κρατών  µελών  περί 
εφαρ µογής τραπεζικών  εισφορών , καθώς  και από ένα σύνολο  εθνικών  φόρων  είτε στον  τοµέα 
 
EL 5   EL είτε στις χρηµατοπιστωτικές  συναλλαγές , από κινδύνους  διπλής  φορολόγησης  και από πολλές  
πρόσφατες  πρωτοβουλίες  ρύθµισης του τοµέα. 
Το βασικό  σενάριο  λαµβάνει  επίσης  υπόψη  ορισµένα κανονιστικά  µέτρα για τον 
χρηµατοπιστωτικό  τοµέα, τα οποία  προτείνονται  επί του παρόντος  και αποσκοπούν  επίσης  
στην  επίτευξη  ορισµένων  από τους προαναφερθέντες  στόχους . Ειδικότερα , υποθέτει  τη 
θέσπιση  των εν λόγω  κανονιστικών  µέτρων , τα οποία  στοχεύουν  στη µείωση  του ατοµικού, 
καθώς  και του συστη µικού, κινδύνου  στον  χρηµατοπιστωτικό  τοµέα, µέσω της αύξησης  της 
κεφαλαιοποίησης  και των κεφαλαιακών  αποθε µάτων  ασφαλείας  τόσο  για τα 
χρηµατοπιστωτικά  ιδρύµατα όσο και για το χρηµατοπιστωτικό  σύστη µα στο σύνολό  του. 
Ορισ µένες άλλες  επιλογές  πολιτικής , όπως  η πρόσθετη  ρύθµιση, η κατάργηση  της εξαίρεσης  
από τον ΦΠΑ  ή η αντιµετώπιση  της διαφορετικής  φορολογικής  µεταχείρισης  για το χρέος  και 
τα ίδια κεφάλαια , µέσω αλλαγών  στα συστή µατα φορολόγησης  εταιρειών , δεν εξετάζονται , 
επειδή  δεν αντιµετωπίζουν  επαρκή  αριθµό προσδιορισθέντων  προβλη µάτων . 
6. ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
6.1. Άντληση  εσόδων  και κατάλληλη  συνεισφορά  του χρηµατοπιστωτικού  τοµέα 
στα φορολογικά  έσοδα  
Προσδιορισ µός νέων  πηγών  εσόδων  
Αµφότεροι  οι φορολογικοί  µηχανισ µοί –ΦΧΣ  και ΦΧ∆ – µπορούν  να αποτελέσουν  νέες πηγές  
εσόδων , καθώς  µπορούν  να παραγάγουν  σηµαντικά  φορολογικά  έσοδα  για τους δηµόσιους  
προϋπολογισ µούς. Ωστόσο , υπάρχει  µεγάλη  αβεβαιότητα  σχετικά  µε τις πραγ µατικές  
δυνατότητες  εσόδων , λόγω  του πλήθους  των άγνωστων  µεταβλητών  και των παραδοχών  στις 
εκτιµήσεις . 
Για τον ΦΧ∆ , µε ενδεικτικό  φορολογικό  συντελεστή  5%, τα έσοδα  κυµαίνονται  από 9,3 
δισεκατο µµύρια ευρώ  έως 30,3 δισεκατο µµύρια ευρώ , ανάλογα  µε τις παραδοχές  περί 
µετεγκατάστασης  και µε τον σχεδιασ µό. 
Ο ΦΧΣ  εµφανίζει  µεγαλύτερες  δυνατότητες  εσόδων . Οι εκτιµήσεις  κυµαίνονται  από 16,4 
δισεκατο µµύρια ευρώ  έως 400 δισεκατο µµύρια ευρώ , ανάλογα  µε τις παραδοχές  περί 
µείωσης  του όγκου , το εύρος  των καλυπτό µενων  προϊόντων  και τους φορολογικούς  
συντελεστές  (0,01% για την πρώτη  εκτίµηση και 0,1% για τη δεύτερη ). Η παραδοχή  της 
µετεγκατάστασης  καλύπτει  τη µετανάστευση  συναλλαγών  και τη µείωση  του όγκου  
δραστηριότητας , ιδίως  των συναλλαγών  που πραγ µατοποιούνται  µε υψηλή  ταχύτητα . 
Ανάκτηση  του κόστους  της πρόσφατης  και µελλοντικών  χρηµατοπιστωτικών  κρίσεων  
Η επιβολή  νέων  φόρων  στον  χρηµατοπιστωτικό  τοµέα θα συµβάλει  στην  ανάκτηση  του 
δηµοσιονο µικού κόστους  της πρόσφατης  κρίσης , εάν θεωρηθεί  ότι το σύνολο  του τοµέα 
επωφελήθηκε  έµµεσα από τις οικονο µικές ενισχύσεις  που χορηγήθηκαν  σε ορισµένα 
χρηµατοπιστωτικά  ιδρύµατα. Επιπλέον , η αρχή  «ο ρυπαίνων  πληρώνει » δικαιολογεί  την 
υποχρέωση  του χρηµατοπιστωτικού  τοµέα να συνεισφέρει  περαιτέρω  στον  προϋπολογισ µό 
του κράτους , µε στόχο  την κάλυψη  του κόστους  µελλοντικών  κρίσεων  οι οποίες  υπερβαίνουν  
τους µηχανισ µούς εξυγίανσης . 
 
EL 6   EL 6.2. Αντιστάθ µιση της εξαίρεσης  των χρηµατοπιστωτικών  υπηρεσιών  από τον ΦΠΑ  
Παρότι  ο ΦΧ∆  σταθερής  προσθήκης  θα αντιµετώπιζε  εν µέρει την εξαίρεση  του 
χρηµατοπιστωτικού  τοµέα από τον ΦΠΑ , η εκτίµηση επιπτώσεων  καταλήγει  στο 
συµπέρασ µα ότι το ζήτηµα αυτό  θα πρέπει  να επιλυθεί , υπό ιδανικές  συνθήκες , στο πλαίσιο  
της Πράσινης  Βίβλου  για τον ΦΠΑ . 
6.3. ∆ιόρθωση  ανεπιθύ µητης  συµπεριφοράς  στην  αγορά  και, εποµένως , 
σταθεροποίηση  των χρηµατοπιστωτικών  αγορών  
Μείωση  των κινήτρων  για υπερβολική  ανάληψη  κινδύνων   
Κανονιστικά  µέτρα τα οποία  συνδέονται  στενότερα  µε τις πηγές  συστη µικού κινδύνου  µπορεί  
να είναι  καταλληλότερα  για την αντιµετώπιση  της υπερβολικής  ανάληψης  κινδύνων . 
Ωστόσο , ο ΦΧΣ  ενδέχεται  να είναι  κατάλληλο  µέσο για τη µείωση  της υπερβολικής  
ανάληψης  κινδύνων , στον  βαθµό που οι βραχυπρόθεσ µες συναλλαγές  και οι συναλλαγές  
παραγώγων  υψηλής  µόχλευσης  δηµιουργούν  συστη µικούς  κινδύνους . Ο ΦΧ∆  θα είναι  
έµµεσο µόνον  µέτρο για την αντιµετώπιση  της ανάληψης  κινδύνων .  
Αντιµετώπιση  συγκεκρι µένων  κινδύνων  που θέτουν  οι αυτοµατοποιη µένες συναλλαγές  
Ο ΦΧΣ , ο οποίος  αυξάνει  εκ των πραγ µάτων  το κόστος  των συναλλαγών  στις 
χρηµατοπιστωτικές  αγορές , µπορεί  να χρησι µοποιηθεί  ως µέτρο για τη µείωση  των 
αυτο µατοποιη µένων  συναλλαγών , και ειδικότερα  της υποκατηγορίας  των συναλλαγών  που 
πραγ µατοποιούνται  µε υψηλή  συχνότητα . Οι συνέπειες  του πρόσθετου  κόστους  της 
συναλλαγής  µπορεί  να είναι  ιδιαίτερα  έντονες  σε ορισµένα τµήµατα της αγοράς  τα οποία  
χαρακτηρίζονται  από πολύ  στενά  περιθώρια . 
Ο ΦΧ∆  δεν έχει άµεση επίπτωση  στη συναλλακτική  συµπεριφορά  στις χρηµατοπιστωτικές  
αγορές . 
Μείωση  της µόχλευσης  – λόγος  χρέους  προς  ίδια κεφάλαια  
Ούτε  ο ΦΧΣ  ούτε ο ΦΧ∆  αντιµετωπίζουν  τις στρεβλώσεις  αποφάσεων  χρηµατοδότησης  και 
τα κίνητρα  για υπερβολική  µόχλευση , τα οποία  δηµιουργούνται  από τη διαφορετική  
µεταχείριση  χρέους  και ιδίων  κεφαλαίων  βάσει  των ισχυόντων  συστη µάτων  φορολόγησης  
των εταιρειών . Τα κανονιστικά  µέτρα είναι  καταλληλότερα  για τον σκοπό  αυτόν . 
Φορολόγηση  οικονο µικών  προσόδων  – Θέσπιση  µέτρων  για τη φορολόγηση  της προστιθέ µενης 
αξίας  στον χρηµατοπιστωτικό  τοµέα; 
Ο ΦΧΣ  εµφανίζει  περιορισ µένα οφέλη  ως φόρος  επί των οικονο µικών  προσόδων . Ο ΦΧ∆  
µπορεί  να σχεδιαστεί  ειδικά  για τη φορολόγηση  των οικονο µικών  προσόδων , παρότι  η 
αποτελεσ µατικότητά  του θα εξαρτηθεί  από την εφαρ µογή της έννοιας  των κανονικών  
αποδόσεων  στη φορολογική  βάση . 
6.4. ∆ιασφάλιση  της λειτουργίας  της εσωτερικής  αγοράς   
Προκει µένου να διασφαλιστεί  η λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς  και να ελαχιστοποιηθούν  
οι οικονο µικές στρεβλώσεις  στην  ΕΕ, αµφότερα  τα φορολογικά  µέσα θα πρέπει  να 
θεσπιστούν , υπό ιδανικές  συνθήκες , µε υψηλό  βαθµό εναρ µόνισης  των φορολογικών  βάσεων  
 
EL 7   EL και των φορολογικών  συντελεστών . Ειδικότερα , τόσο  ο ΦΧΣ  όσο και ο ΦΧ∆  πρέπει  να 
θεσπιστούν  µε εναρ µονισµένο τρόπο  για την αποφυγή  διπλής  φορολόγησης  ή µη 
φορολόγησης . 
6.5. Σωρευτικά  αποτελέσ µατα 
Παρότι  τα σωρευτικά  αποτελέσ µατα του φόρου  και των κανονιστικών  αλλαγών  µπορούν  να 
µετρηθούν  ευκολότερα  για τον ΦΧ∆  από ό,τι για τον ΦΧΣ , οι επιπτώσεις  τόσο  του ΦΧΣ  όσο 
και του ΦΧ∆  στις περισσότερες  οικονο µικές µεταβλητές  (κόστος  της πίστωσης , 
µακροοικονο µικές µεταβλητές , και σε τοµεακό  επίπεδο ) είναι  πιθανό  να είναι  απλώς  
πρόσθετες  των συνεπειών  των κανονιστικών  µέτρων  που προτείνονται  επί του παρόντος .  
6.6. Επισκόπηση  και συµπερασ µατικές  παρατηρήσεις  
Η ανάλυση  κατέδειξε  ότι αµφότερα  τα µέσα –ο ΦΧΣ  και ο ΦΧ∆ – είναι  τεχνικά  εφικτά , αλλά  
η επιλογή  του ενός σε σχέση  µε το άλλο  είναι  θέµα συµβιβασ µού των διαφορετικών  στόχων  
που επιδιώκονται  και εξαρτάται  επίσης  από τα συγκεκρι µένα χαρακτηριστικά  σχεδιασ µού 
του φόρου . 
Αµφότεροι  οι φόροι  φαίνεται  να παρέχουν  δυνατότητες  άντλησης  σηµαντικών  φορολογικών  
εσόδων  από τον χρηµατοπιστωτικό  τοµέα, παρότι  σε δυνητικά  µεγαλύτερο  βαθµό για τον 
ΦΧΣ . 
Ο ΦΧΣ  συνοδεύεται  από υψηλότερο  κίνδυνο  µετεγκατάστασης  ή εξαφάνισης  συναλλαγών , 
ιδίως  όσον  αφορά  τις συχνές  βραχυπρόθεσ µες συναλλαγές . Συναφώς , οι αυτο µατοποιη µένες 
συναλλαγές  σε χρηµατοπιστωτικές  αγορές  µπορούν  να επηρεαστούν  από την αύξηση  του 
κόστους  συναλλαγής  λόγω  του φόρου , µε αποτέλεσ µα το κόστος  να µειώσει  σηµαντικά  το 
οριακό  κέρδος , επηρεάζοντας  µε τον τρόπο  αυτό  το επιχειρη µατικό  πρότυπο  των συναλλαγών  
που πραγ µατοποιούνται  µε υψηλή  συχνότητα . 
Αµφότεροι  οι φόροι  αναµένεται  επίσης  να έχουν  µικρές  αλλά  όχι ασήµαντες  συνέπειες  στο 
ΑΕΠ  και στην  απασχόληση , και οι αρνητικές  συνέπειες  του ΦΧΣ  θα είναι  πιθανώς  κάπως  
µεγαλύτερες . Οι αρνητικές  αυτές  συνέπειες  οφείλονται  στην  αύξηση  του κόστους  του 
κεφαλαίου , καθώς  οι φορολογού µενοι θα προσπαθήσουν  να µετακυλήσουν  τον φόρο  στους  
πελάτες  τους, πράγ µα το οποίο  θα έχει ακολούθως  αρνητική  επίδραση  στις επενδύσεις . Οι 
διανε µητικές  συνέπειες  ενός φόρου  στον  χρηµατοπιστωτικό  τοµέα είναι  συνήθως  
προοδευτικές , δηλαδή  οι φόροι  αυτοί  αγγίζουν  περισσότερο  τα πιο εύπορα  τµήµατα της 
κοινωνίας  και λιγότερο  τα φτωχότερα  τµήµατά της, καθώς  τα πρώτα  χρησι µοποιούν  
περισσότερο  από τις υπηρεσίες  που παρέχει  ο χρηµατοπιστωτικός  τοµέας και επωφελούνται  
από αυτές . Αυτό  ισχύει  ιδίως  για τον ΦΧΣ , στην  περίπτωση  που περιοριστεί  σε συναλλαγές  
µε χρηµατοπιστωτικά  µέσα όπως  οµόλογα  και µετοχές  και παράγωγα  αυτών . 
Στις 29 Ιουνίου 2011, η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  παρουσίασε  πρόταση  για το πολυετές  
δηµοσιονο µικό πλαίσιο  2014-2020. Στο πλαίσιο  αυτό , πρότεινε  την καθιέρωση  ενός ΦΧΣ  
στην  ΕΕ ως πρώτο  βήµα, λαµβάνοντας  υπόψη  τις δυνατότητές  του για άντληση  εσόδων  και 
τις επιπτώσεις  του στην  υπερβολική  ανάληψη  συγκεκρι µένων  κινδύνων . Στο έγγραφο  
εργασίας  των υπηρεσιών  της Επιτροπής1, που συνοδεύει  την πρόταση , προσδιορίζονται  
αρκετά  στοιχεία  τα οποία  πρέπει  να ληφθούν  υπόψη  για την αντιστάθ µιση των κινδύνων  
                                                 
1 Ευρωπαϊκή  Επιτροπή , SEC(2011)876 τελικό , σ. 29-30. 
 
EL 8   EL µετεγκατάστασης  όταν  εφαρ µοστεί  ΦΧΣ  σε επίπεδο  ΕΕ, τα οποία  εξετάζονται  στην  επόµενη 
ενότητα . 
7. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  ∆ΙΑΦΟΡΩΝ  ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ  ΕΝΟΣ  ΦΧΣ   
7.1. Προϊόντα  και συναλλαγές  που υπόκεινται  στον  ΦΧΣ  
Οι επιλογές  πολιτικής  διακρίνουν  µεταξύ  i) ενός φόρου  επί των συναλλαγών  τοις 
µετρητοίς  σε νοµίσµατα και σε παράγωγα , ii) ενός φόρου  επί των συναλλαγών  σε τίτλους  
σε πρωτογενείς  και δευτερογενείς  αγορές , και iii) ενός φόρου  επί των αγορών  
παραγώγων , µη συµπεριλα µβανο µένων  παραγώγων  συναλλάγ µατος . Όλες  οι 
καλυπτό µενες αγορές  είναι  τόσο  ρυθµιζόµενες αγορές  συναλλάγ µατος  όσο και αγορές  
εξωχρη µατιστηριακών  συναλλαγών . 
Φόρος  επί των συναλλαγών  σε συνάλλαγ µα 
Η είσπραξη  θα πραγ µατοποιείται  σε κεντρικό  επίπεδο  σε συστή µατα συναλλαγών  σε 
συνάλλαγ µα, και συγκεκρι µένα σε σύστη µα διακανονισ µού σε συνεχή  χρόνο  (∆ΣΧ ). Για τις 
συναλλαγές  οι οποίες  παρακολουθούνται  σε τέτοια  συστή µατα, ο φόρος  µπορεί  να 
εισπράττεται  σε κεντρικό  επίπεδο . Σηµειώνεται  ότι η παρούσα  επιλογή  εγείρει  σηµαντικά  
νοµικά ζητήµατα. Για τον λόγο  αυτόν , διακρίνου µε µεταξύ  αγορών  νοµισµάτων  τοις 
µετρητοίς  και αγορών  παραγώγων  για νοµίσµατα. 
Φόρος  επί των συναλλαγών  σε τίτλους  χωρίς  συναλλαγές  παραγώγων  και συναλλάγ µατος 
Αντιστοιχεί  στον  φόρο  επί των συναλλαγών  µε στενή  βάση , ο οποίος  θα επιβάλλεται  µόνον  
στις συναλλαγές  τοις µετρητοίς  που αφορούν  µετοχές  και οµόλογα  (στις πρωτογενείς  και στις 
δευτερογενείς  αγορές ). Η επιλογή  αυτή  είναι  ανάλογη  του τέλους  χαρτοσή µου του Ηνωµένου 
Βασιλείου  όταν συνδυάζεται  µε την αρχή  της εγχώριας  έκδοσης . Εναλλακτικά , θα µπορούσαν  
να εξαιρεθούν  οι πρωτογενείς  αγορές , ώστε  να µην καταστεί  πιο δαπανηρή  η συγκεκρι µένη 
άντληση  κεφαλαίων . Στην  περίπτωση  αυτή , ένας τέτοιος  φόρος  επί των συναλλαγών  σε 
τίτλους  θα εισπράττεται  µόνον  στις συναλλαγές  µετοχών  και οµολόγων  σε δευτερογενείς  
αγορές . 
Χρηµατοπιστωτικός  φόρος  επί των παραγώγων  
Θα καλύπτει  όλα τα χρηµατοπιστωτικά  παράγωγα  τα οποία  παράγονται  άµεσα ή έµµεσα από 
προϊόντα  τα οποία  αποτελούν  αντικεί µενο συναλλαγών  σε ρυθµιζόµενες αγορές  ή 
εξωχρη µατιστηριακά . Κάτι  τέτοιο  µπορεί  να περιλα µβάνει  χρηµατοπιστωτικά  παράγωγα  για 
συναλλαγές  σε συνάλλαγ µα, τίτλους  ή παράγωγα  βασισ µένα σε βασικά  εµπορεύ µατα, 
βασισ µένα σε κίνδυνο  ή επιτόκια  ή οποιαδήποτε  άλλα  χρηµατοπιστωτικά  παράγωγα  που δεν 
αποτελούν  αµιγείς συναλλαγές  τοις µετρητοίς  ή συναλλαγές  για την άντληση  κεφαλαίων , 
όπως  η έκδοση  οµολόγων  και µετοχών . 
Φόρος  επί των χρηµατοπιστωτικών  συναλλαγών  
Η επιλογή  αυτή  θα αφορά  όλες τις χρηµατοπιστωτικές  συναλλαγές  όπως  περιγράφονται  
ανωτέρω  ή υποσύνολο  αυτών . Το εν λόγω  υποσύνολο  µπορεί , για παράδειγ µα, να µην 
περιλα µβάνει  τη φορολόγηση  αµιγών συναλλαγών  τοις µετρητοίς  σε αγορές  συναλλάγ µατος 
καθώς  και την άντληση  κεφαλαίων  µέσω της έκδοσης  οµολόγων  ή µετοχών . 
 
EL 9   EL Πλεονεκτή µατα και µειονεκτή µατα των διάφορων  επιλογών  
Η οδηγία  για τις αγορές  χρηµατοπιστωτικών  µέσων  περιέχει  ήδη µια καλά  καθιερω µένη 
ταξινό µηση των χρηµατοπιστωτικών  µέσων  και προϊόντων , η οποία  λαµβάνεται  ως αφετηρία  
για τον καθορισ µό του πεδίου  εφαρ µογής της πρότασης  του ΦΧΣ  σε σχέση  µε τα προϊόντα  
που θα υπόκεινται  στον  φόρο . 
Όλα τα προϊόντα  τα οποία  ορίζουν  χρηµατοπιστωτικές  αγορές  και χρηµατοπιστωτικές  
συναλλαγές  και τα οποία  µπορεί  να είναι  συγγενή  υποκατάστατα  πρέπει  να περιλα µβάνονται  
στο σύνολο  των καλυπτό µενων  προϊόντων . Η υιοθέτηση  στενότερων  ορισµών θα οδηγήσει  
σε δραστηριότητες  φοροαποφυγής  µεγάλης  κλίµακας . Έτσι , ένας ΦΧΣ  ο οποίος  θα καλύπτει  
όλους  τους τίτλους  και όλα τα παράγωγά  τους φαίνεται  να αποτελεί  την καταλληλότερη  λύση  
όσον  αφορά  τα φορολογητέα  προϊόντα  στο πλαίσιο  ενός ΦΧΣ . 
Όσον  αφορά  τις συναλλαγές  σε νοµίσµατα, ενδέχεται  να υπάρχει  σύγκρουση  µεταξύ  του 
στόχου  της άντλησης  πρόσθετων  εσόδων  και του στόχου  της µη επιβολής  περιορισ µών στην  
ελεύθερη  κυκλοφορία  κεφαλαίων . Αυτό  ισχύει  ιδίως  για τις συναλλαγές  τοις µετρητοίς  σε 
νοµίσµατα. Ειδικότερα , η φορολόγηση  συναλλαγών  σε νοµίσµατα οι οποίες  αφορούν  
διαφορετικά  νοµίσµατα της ΕΕ θεωρείται  συνήθως  ότι παραβιάζει  το άρθρο  63 ΣΛΕΕ , ενώ η 
φορολόγηση  συναλλαγών  σε νοµίσµατα οι οποίες  αφορούν  νοµίσµατα εκτός  της ΕΕ 
ενδέχεται  να καταστεί  συµβατή , εάν το Συµβούλιο  αποφασίσει  κάτι τέτοιο  εφαρ µόζοντας  το 
άρθρο  64 παράγραφος  3 ΣΛΕΕ  και τη δυνατότητα  που του παρέχει  αυτό . 
7.2. Γενεσιουργός  αιτία  του φόρου  
Η γενεσιουργός  αιτία  του φόρου  µπορεί  να βασίζεται  είτε στην  αρχή  της σώρευσης  είτε στην  
αρχή  της ροής  εσόδων  και εξόδων . Για ορισµένες συναλλαγές , η διάκριση  αυτή  µπορεί  να 
µην έχει σηµασία, καθώς  τα δύο γεγονότα  λαµβάνουν  χώρα  ταυτόχρονα , ιδίως  όταν  οι 
συναλλαγές  διενεργούνται  ηλεκτρονικά . Αυτό  συµβαίνει  συνήθως  στις χρηµατοπιστωτικές  
αγορές . Ωστόσο , σε περίπτωση  επιλογής  µόνον  της προσέγγισης  που βασίζεται  στη ροή 
εσόδων  και εξόδων , µπορεί  να υπάρχει  κίνητρο  αναβολής  της πληρω µών για την αποκό µιση 
οφέλους  από σηµαντικά  πλεονεκτή µατα ταµειακών  διαθεσί µων. Επίσης , στις περιπτώσεις  
στις οποίες  δεν υπάρχει  ανταλλαγή  µέσων , η γενεσιουργός  αιτία  του φόρου  θα εξακολουθεί  
να υπάρχει . Για τα παράγωγα , η γενεσιουργός  αιτία  του φόρου  θα είναι  συνήθως  ο χρόνος  
σύναψης  της σύµβασης . Η εκτίµηση των επιπτώσεων  θεωρεί  ότι η καλύτερη  επιλογή  θα είναι  
ένας υβριδικός  συνδυασ µός των αρχών  της σώρευσης  και της ροής  εσόδων  και εξόδων , 
ανάλογα  µε το υπό εξέταση  προϊόν . 
7.3. Τόπος  φορολόγησης  
Για τον καθορισ µό των χρηµατοπιστωτικών  συναλλαγών  τις οποίες  θα δικαιούται  να 
φορολογεί  κάθε  δικαιοδοσία  βάσει  του ΦΧΣ , µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  διάφορες  αρχές  
(κατοικία  των συµβαλλο µένων , τόπος  της συναλλαγής  και τόπος  έκδοσης  του 
χρηµατοπιστωτικού  µέσου ). Οι προσεγγίσεις  αυτές  συνεπάγονται  διαφορετικές  προκλήσεις  
όσον  αφορά  τους µηχανισ µούς είσπραξης  του φόρου , την εφαρ µογή της νοµοθεσίας  και την 
κατανο µή των εσόδων . Η εκτίµηση των επιπτώσεων  καταλήγει  στο συµπέρασ µα ότι η αρχή  
της κατοικίας  θεωρείται  η βέλτιστη  επιλογή , λαµβάνοντας  υπόψη  την αναγκαιότητα  
αντιστάθ µισης των κινδύνων  µετεγκατάστασης  και τις απαιτήσεις  για ένα απλό  καθεστώς  
διαχείρισης  του φόρου . 
 
EL 10   EL 7.4. Φορολογού µενος 
Μεταξύ  των διάφορων  επιλογών  που εξετάσθηκαν , ο ΦΧΣ  µπορεί  να εισπράττεται  επί των 
χρηµατοπιστωτικών  ιδρυµάτων  που είναι  συµβαλλό µενοι ή παρε µβαίνουν  εξ ονόµατος 
συµβαλλο µένου σε µια συναλλαγή . Αυτό  έχει ως πλεονέκτη µα τη στόχευση  της νοµικής 
επίπτωσης  στον  χρηµατοπιστωτικό  τοµέα και την αποφυγή  του προβλή µατος του δυνητικού  
υψηλού  διοικητικού  κόστους  ενός ΦΧΣ  για τους µη χρηµατοπιστωτικούς  παράγοντες . 
Προκει µένου να συµπεριλάβει  επίσης  την ενδοο µιλική  χρηµατοδότηση  και τις 
δραστηριότητες  του σκιώδους  τραπεζικού  συστή µατος, προτείνεται  να υπόκεινται  επίσης  
στον  ΦΧΣ  όλες οι επιχειρήσεις  οι οποίες  διενεργούν  χρηµατοπιστωτικές  δραστηριότητες  οι 
οποίες  υπερβαίνουν  ένα συγκεκρι µένο κατώτατο  όριο. 
Η εκτίµηση επιπτώσεων  θεωρεί  ότι η επιλογή  που καθιστά  τους εγκαταστη µένους  στην  ΕΕ 
συµβαλλο µένους  σε µια συναλλαγή  υπόχρεους  να καταβάλουν  τον οφειλό µενο φόρο  στην  
περίπτωση  που συναλλάσσονται  µε χρηµατοπιστωτικά  ιδρύµατα εκτός  ΕΕ είναι  κατάλληλος  
τρόπος  για την καταπολέ µηση της φοροαποφυγής .  
7.5. Φορολογητέα  βάση  
Ο καθορισ µός της φορολογητέας  βάσης  για τις συναλλαγές  τοις µετρητοίς  δεν αναµένεται  να 
δηµιουργήσει  σοβαρά  προβλή µατα. Παρότι  ορισµένα παράγωγα  έχουν  τη δική τους αξία 
κατά  τη σύναψη  της σύµβασης , για πολλά  εξ αυτών  η µόνη αµέσως  διαθέσι µη αξία 
αναφοράς , η οποία  µπορεί  να αποτελέσει  τη φορολογητέα  βάση , είναι  η αξία του 
υποκεί µενου µέσου  ή στοιχείου  ενεργητικού . Η έκθεση  επιπτώσεων  εισηγείται  να 
χρησι µοποιηθούν  (i) η ακαθάριστη  αξία της συναλλαγής  για τις συναλλαγές  τοις µετρητοίς , 
και (ii) η αξία του υποκεί µενου στοιχείου  ενεργητικού  µιας σύµβασης  παραγώγων  (δηλαδή  η 
ονοµαστική  αξία). 
7.6. Φορολογικός  συντελεστής  
Ένας  χαµηλός  πάγιος  θεσµοθετη µένος φορολογικός  συντελεστής  θεωρείται  απαραίτητος  για 
την αποφυγή  έντονων  αρνητικών  συνεπειών  στις αγορές  και για τη διασφάλιση  κάποιας  
είσπραξης  εσόδων , καθώς  τα κίνητρα  για αποφυγή  αυξάνονται  ανάλογα  προς  τον φορολογικό  
συντελεστή . Η έκθεση  επιπτώσεων  εισηγείται  επίσης  τη διαφοροποίηση  του συντελεστή  ανά 
κατηγορία  προϊόντων  ως µέσο αντιστάθ µισης των κινδύνων  µετεγκατάστασης  
διασφαλίζοντας  παράλληλα  κατάλληλα  έσοδα . 
7.7. Συµπεράσ µατα σχετικά  µε τον σχεδιασ µό 
Για την αποτελεσ µατική  εφαρ µογή οποιασδήποτε  µορφής  ΦΧΣ  στην  ΕΕ, συνιστάται  
ιδιαίτερα  ο κοινός  καθορισ µός του πεδίου  εφαρ µογής του φόρου , των φορολογικών  
συντελεστών  καθώς  και των συγκεκρι µένων  φορολογικών  βάσεων  και άλλων  βασικών  
χαρακτηριστικών  του φόρου . Πρώτον , υπάρχουν  ισχυροί  οικονο µικοί λόγοι  οι οποίοι  
επιτάσσουν  υψηλό  βαθµό εναρ µόνισης  και συντονισ µού για την αποφυγή  της υποκατάστασης  
και των νοµικών  κενών . ∆εύτερον , υπάρχουν  τεχνικά  επιχειρή µατα. Μερικά  εθνικά  
χρηµατιστήρια  συγχωνεύθηκαν  τα τελευταία  χρόνια  και χρησι µοποιούν  την ίδια τεχνική  
υποδο µή. Τα συστή µατα αυτά  εµφανίζουν  µεγάλη  ενοποίηση  και συνιστάται  ο συντονισ µός 
της διαχείρισης  και της επιβολής  του φόρου  µεταξύ  των χωρών . Και στην  περίπτωση  αυτή , η 
εφαρ µογή της αρχής  της κατοικίας , όπως  προαναφέρθηκε , µπορεί  να µετριάσει  τα 
προβλή µατα αυτά . Εποµένως , η προτι µώµενη επιλογή  για έναν εναρ µονισµένο ΦΧΣ  είναι  
 
EL 11   EL ένας φόρος  επί των συναλλαγών  χρηµατοπιστωτικών  µέσων  και παραγώγων  αυτών  που 
διενεργούνται  από χρηµατοπιστωτικά  ιδρύµατα, ο οποίος  θα αφορά  µετοχές , οµόλογα  και 
σχετικά  παράγωγα  –σε ονοµαστική  αξία– και θα βασίζεται  στην  αρχή  της κατοικίας . Η 
συµπερίληψη  συναλλαγών  τοις µετρητοίς  σε νοµίσµατα εξαρτάται  από τη νοµική εφικτότητά  
της. Οι πρωτογενείς  αγορές  οµολόγων  και µετοχών  θα εξαιρούνται , προκει µένου να 
µετριασθούν  οι άµεσες επιπτώσεις  στη χρηµατοδότηση  εταιρειών  στην  πραγ µατική  
οικονο µία. 
7.8. Επιπτώσεις  του ΦΧΣ  
Εκτιµήσεις  εσόδων  
Οι εκτιµήσεις  εσόδων  για έναν ΦΧΣ  µε φορολογικό  συντελεστή  π.χ. 0,01% κυµαίνονται  από 
16,4 δισεκατο µµύρια ευρώ  (µε ελαστικότητα  -2 και υψηλή  µείωση  του όγκου ) έως 43,4 
δισεκατο µµύρια ευρώ  (µε ελαστικότητα  0 και χαµηλή µείωση  του όγκου ) (0,13% έως 0,35% 
του ΑΕγχΠ ), λαµβάνοντας  υπόψη  όλες τις πηγές , και λαµβάνοντας  ως φορολογητέα  βάση  την 
αξία του υποκεί µενου στοιχείου  ενεργητικού  της συναλλαγής . Εάν ο συντελεστής  αυξηθεί  σε 
0,1%, τα συνολικά  εκτιµώµενα έσοδα  κυµαίνονται  από 73,3 δισεκατο µµύρια ευρώ  (µε 
ελαστικότητα  -2 και υψηλή  µείωση  του όγκου ) έως 433,9 δισεκατο µµύρια ευρώ  (µε 
ελαστικότητα  0 και χαµηλή µείωση  του όγκου ) (0,60% έως 3,54% του ΑΕγχΠ ).  
Μετεγκατάσταση  
Οι εκτιµήσεις  εσόδων  για τις παραλλαγές  του ΦΧΣ  εξαρτώνται  σε µεγάλο  βαθµό από τις 
παραδοχές  σχετικά  µε τη µείωση  του όγκου  και από την ελαστικότητα  των εναπο µενόντων  
όγκων  συναλλαγών  προς  φορολόγηση . Η έκθεση  επιπτώσεων  έλαβε  υπόψη  δύο παραδοχές  
εργασίας  σχετικά  µε τη µείωση  του όγκου  (συµπεριλα µβανο µένης της µετεγκατάστασης  και 
της εξαφάνισης ), µία (µείωση  70%) σύµφωνη  προς  τις υπάρχουσες  µελέτες  σχετικά  µε την 
αντίδραση  στις αγορές  παραγώγων  και µία ακόµη (µείωση  90%) ελαφρώς  υψηλότερη  και 
βασισ µένη στην  εµπειρία  της Σουηδίας . Οι παραδοχές  αυτές  βασίζονται  επίσης  στην  
ανάπτυξη  συναλλαγών  οι οποίες  πραγ µατοποιούνται  µε υψηλή  συχνότητα , οι οποίες  
αντιπροσωπεύουν  σήµερα περίπου  40% των αγορών  µετοχών  και θα επηρεασθούν  σοβαρά  
από έναν ΦΧΣ . Η έκθεση  επιπτώσεων  θεωρεί  επίσης  ότι ορισµένα στοιχεία  του σχεδιασ µού 
του φόρου , όπως  ο βασισ µένος στην  αρχή  της κατοικίας  τόπος  φορολόγησης  και το επίπεδο  
των συντελεστών , αποτελούν  τα καταλληλότερα  στοιχεία  για την αντιστάθ µιση των κινδύνων  
µετεγκατάστασης . 
Η καθιέρωση  πρόσθετων  φόρων  ενέχει  τον εγγενή  κίνδυνο  ορισµένοι παράγοντες  να 
µετεγκαταστήσουν  τις δραστηριότητές  τους προκει µένου να µειώσουν  τη φορολογική  
επιβάρυνσή  τους. Η µετεγκατάσταση  µπορεί  να λάβει  χώρα  µεταφέροντας  τις σχετικές  
δραστηριότητες  σε δικαιοδοσίες  στις οποίες  φορολογούνται  λιγότερο  ή µεταπηδώντας  σε 
προϊόντα /προµηθευτές  εκτός  του πεδίου  της φορολόγησης  στην  ίδια δικαιοδοσία . Προφανώς , 
ο κίνδυνος  φυσικής  µετεγκατάστασης  αγορών /παραγόντων  της αγοράς  και µετανάστευσης  σε 
µη φορολογού µενα προϊόντα  µειώνεται  όσο πιο ευρεία  είναι  η καθιέρωση  των φόρων  και όσο 
πιο ευρύ  είναι  το πεδίο  εφαρ µογής τους. 
Μακροοικονο µικές επιπτώσεις  και απασχόληση  
Το µοντέλο  που χρησι µοποιήθηκε  για την ανάλυση  των µακροοικονο µικών  επιπτώσεων  
υποδεικνύει  ότι, µε συντελεστή  0,1%, ένας φόρος  επί των συναλλαγών  σε τίτλους  θα 
µπορούσε , χωρίς  την εφαρ µογή µέτρων  αντιστάθ µισης, να µειώσει  την µελλοντική  αύξηση  
 
EL 12   EL του ΑΕΠ  µακροπρόθεσ µα κατά  1,76% του ΑΕΠ , και κατά  0,17%, µ ε συντελεστή  0,01%. 
Ωστόσο , τα αποτελέσ µατα αυτά  πρέπει  να ερµηνεύονται  µε επιφύλαξη , λαµβάνοντας  υπόψη  
ορισµένους  περιορισ µούς στα υποκεί µενα πρότυπα . Ο περιορισ µός του µοντέλου  είναι  ότι 
λαµβάνει  υπόψη  τις επιπτώσεις  του ΦΧΣ  µόνον  σε µία πηγή  χρηµατοδότησης , συγκεκρι µένα 
στην  έκδοση  µετοχών . ∆εν λαµβάνονται  υπόψη  οι επιπτώσεις  στο κόστος  της 
χρηµατοδότησης  του χρέους . Λόγω  αυτού  του περιορισ µού, το µοντέλο  µπορεί  να 
υπερεκτι µήσει τις αρνητικές  επιπτώσεις  του φόρου  στο ΑΕΠ . Επίσης , δεν υπάρχει  διαθέσι µο 
µοντέλο  για την εκτίµηση των προτεινό µενων  αποτελεσ µάτων  αντιστάθ µισης από τον 
σχεδιασ µό της πρότασης  (π.χ. εξαίρεση  των πρωτογενών  αγορών , εξαίρεση  των 
περισσότερων  συναλλαγών  όπου  δεν συµµετέχει  τουλάχιστον  ένα χρηµατοπιστωτικό  ίδρυµα, 
κ.λπ.) και τους διαύλους  µέσω των οποίων  έχουν  αντίκτυπο  στις µακροοικονο µικές 
µεταβλητές . Εποµένως , η µόνη διαθέσι µη προσέγγιση  είναι  να σταθ µιστούν  τα αποτελέσ µατα 
µε τα ανασταλτικά  στοιχεία  και τις αβεβαιότητες  που µπορεί  να συνεπάγεται  µια τέτοια  
διαδικασία . Υπό την παραδοχή  ότι όλα τα αποτελέσ µατα αντιστάθ µισης θα αποδώσουν  
πλήρως , οι απώλειες  στο προϊόν  βάσει  του σεναρίου  χωρίς  αποτελέσ µατα αντιστάθ µισης θα 
µπορούσαν  να µειωθούν  από το 1,76% στο 0,53% της µελλοντικής  αύξησης  του ΑΕΠ . Στα 
πρότυπα  σενάρια , οι φόροι  επί των συναλλαγών  σε τίτλους  µε συντελεστές  0,01% και 0,1% 
θα έχουν  περιορισ µένες αρνητικές  συνέπειες  στην  απασχόληση  σε ποσοστό  -0,03% και -
0,20% αντίστοιχα . 
Ανάληψη  κινδύνων  και συνέπειες  στη συµπεριφορά  
Οι πτυχές  του χειρισ µού των κινδύνων  και των συνεπειών  στη συµπεριφορά  του ΦΧΣ  
σχετίζονται  µε το ενδεχό µενο ο ΦΧΣ  να µειώσει  την κερδοσκοπία , τις µη ορθολογικές  
συναλλαγές  και τις τεχνικές  συναλλαγές , και να µειώσει  τη µεταβλητότητα  των αγορών . 
Παρότι  η οικονο µική βιβλιογραφία  καταλήγει  στο συµπέρασ µα ότι οι συνέπειες  του ΦΧΣ  στη 
µεταβλητότητα  είναι  σε µεγάλο  βαθµό αβέβαιες  και εξαρτώνται  από τη δοµή της αγοράς , ο 
ΦΧΣ  θα αποτελέσει  ιδιαίτερα  αποτελεσ µατικό  εργαλείο  για τη µείωση  των 
αυτο µατοποιη µένων  συναλλαγών  που πραγ µατοποιούνται  µε υψηλή  συχνότητα  και των 
παραγώγων  υψηλής  µόχλευσης . 
Επιπτώσεις  στο κόστος  κεφαλαίου  και στην ανάπτυξη  
Οι συνέπειες  των φόρων  επί των συναλλαγών  στο κόστος  κεφαλαίου  (και εποµένως  στην  
επενδυτική  συµπεριφορά  των εταιρειών ) έχουν  ερευνηθεί . Ένα γενικό  θεωρητικό  
συµπέρασ µα είναι  ότι το υψηλότερο  κόστος  των συναλλαγών , συµπεριλα µβανο µένου εκείνου  
που προκύπτει  από τους φόρους  επί των συναλλαγών , συνδέεται  µε χαµηλότερες  τιµές 
στοιχείων  ενεργητικού . Αυτό  µπορεί  να αυξήσει  το κόστος  κεφαλαίου  για τις εταιρείες . Οι 
συνέπειες  στις τιµές των τίτλων  και στο κόστος  κεφαλαίου  αυξάνονται  ανάλογα  προς  τον 
φορολογικό  συντελεστή  και µειώνονται  από τις µεγαλύτερες  περιόδους  διατήρησης . 
Εµπειρικές  µελέτες  σχετικά  µε τις συνέπειες  του φόρου  στις χρηµατοπιστωτικές  αγορές  
επιβεβαιώνουν  γενικά  το θεωρητικό  αποτέλεσ µα. Η µελέτη  επιπτώσεων  θεωρεί  ότι η 
εξαίρεση  των πρωτογενών  αγορών  οµολόγων  και µετοχών  από το πεδίο  εφαρ µογής του 
φόρου  µπορεί  να συµβάλει  στην  αντιστάθ µιση των επιπτώσεων  στο κόστος  κεφαλαίου . 
Επίπτωση  και διανε µητικές  συνέπειες   
Μεγάλο  µέρος της επιβάρυνσης  θα επωµισθούν  οι άµεσοι και έµµεσοι κύριοι  των 
χρηµατοπιστωτικών  µέσων  που αποτελούν  αντικεί µενο διαπραγ µάτευσης . Τα ειδικά  
χαρακτηριστικά  σχεδιασ µού του ΦΧΣ , όπως  αυτά  που προτείνονται  για τον ορισµό του 
 
EL 13   EL φορολογου µένου, µπορούν  να αντισταθ µίσουν  τις επιπτώσεις  της αύξησης  του κεφαλαιακού  
κόστους  στους  µη χρηµατοπιστωτικούς  τοµείς. 
Επιπτώσεις  στις δοµές των αγορών  και συνέπειες  στην ανταγωνιστικότητα  
Οι συνέπειες  ενός φόρου  επί των συναλλαγών  εξαρτώνται  από τη δοµή της αγοράς . Η εν 
λόγω  δοµή διαφέρει  µεταξύ  τµηµάτων  της αγοράς  καθώς  και µεταξύ  χωρών . Εάν η δοµή 
είναι  ανοµοιόµορφη , ο φόρος  µπορεί  να επηρεάσει  τις υπό εξέταση  αγορές  πολύ  διαφορετικά . 
Έτσι , η εµπειρική  βιβλιογραφία  καταλήγει  σε διαφορετικά  συµπεράσ µατα όταν αξιολογεί  τις 
συνέπειες  των φόρων  επί των συναλλαγών . Παρότι  οι περισσότερες  µελέτες  διαπιστώνουν  ότι 
ο όγκος  των συναλλαγών  µειώνεται , οι συνέπειες  στη µεταβλητότητα  και στις τιµές είναι  
λιγότερο  σαφείς , µολονότι  τα αποτελέσ µατα που βασίζονται  σε διαχρονικά  διαστρω µατικά  
δεδοµένα και προσεγγίσεις  εκτίµησης  που προσδιορίζουν  καλύτερα  τις συνέπειες  του 
κόστους  των συναλλαγών  φαίνεται  να διαπιστώνουν  συχνότερα  την ύπαρξη  θετικής  σχέσης  
µεταξύ  κόστους  συναλλαγής  και µεταβλητότητας . 
Οι επιπτώσεις  των φόρων  στην  ανταγωνιστικότητα  της πραγ µατικής  οικονο µίας (βιοµηχανία  
και υπηρεσίες ) εξαρτώνται  σε µεγάλο  βαθµό από τον σχεδιασ µό του φόρου . Η εκτίµηση 
επιπτώσεων  θεωρεί  ότι ο περιορισ µός των φορολογητέων  προϊόντων  στα χρηµατοπιστωτικά  
µέσα τα οποία  ορίζονται  στην  οδηγία  για τις αγορές  χρηµατοπιστωτικών  µέσων  (MiFID), 
εξαιρώντας  µε τον τρόπο  αυτό  τις καθη µερινές  χρηµατοπιστωτικές  συναλλαγές  (όπως  την 
πληρω µή λογαριασ µών ή µισθών ) και συναλλαγές  όπως  δάνεια  τραπεζών  προς  επιχειρήσεις  ή 
νοικοκυριά  (όπως  ενυπόθηκα  δάνεια  ή χορήγηση  καταναλωτικής  πίστης ), τείνει  προς  την 
κατεύθυνση  της προστασίας  της πραγ µατικής  οικονο µίας από τις άµεσες συνέπειες  της 
είσπραξης  του εν λόγω  φόρου . 
8. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Η αξιολόγηση  των µακροοικονο µικών  και µικροοικονο µικών  συνεπειών  της εφαρ µογής του 
νοµοθετικού  µέτρου  µπορεί  να πραγ µατοποιηθεί  τρία έτη µετά τη θέση  σε ισχύ των 
νοµοθετικών  µέτρων  εφαρ µογής της οδηγίας . Η Επιτροπή  µπορεί  να υποβάλει  τότε στο 
Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και στο Συµβούλιο  έκθεση  σχετικά  µε την τεχνική  λειτουργία  της 
οδηγίας .