ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(92) 563 τελικό 
Βρυξέλλες, 18 Δεκεμβρίου 1992 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΕΙ ΤΗΜ ΟΔΗΓΙΑ 88/609/ΕΟΚ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ 
ΤΟΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΡΥΠΩΝ 
ΑΠΟ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΥΣΗΣ 
ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΓΙΑ ΤΗ 
ΔΙΑΘΕΣΙΗΟΤΑ ΓΑΙΑΝΘΡΑΚΩΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΘΕΙΟ 
(υποβληθείσες από την Επιτροπή) 

ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΕΙ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 88/609/ΕΟΚ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ 
ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΡΥΠΩΝ 
ΑΠΟ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΥΣΗΣ 
(2) 1 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Η πρόταση οδηγίας αποβλέπει στην τροποποίηση της οδηγίας 88/609/ΕΟΚ για 
τον περιορισμό των εκπομπών στην ατμόσφαιρα ορισμένων ρύπων από μεγάλες 
εγκαταστάσεις καύσης, συμπληρώνοντας, στο παράρτημα III, τις οριακές 
τιμές για τις εκπομπές διοξειδίου του θείου που προέρχονται από νέες 
εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν στερεά καύσιμα, για τις εγκαταστάσεις 
ονομαστικής θερμικής ισχύος μεταξύ 50 και 100 Megawatt. 
Η οριακή τιμή των 2000 mgSO^m3, που καθορίστηκε βασίζεται στη χρήση 
καυσίμου χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο χωρίς ν'απαιτείται πρόσθετο 
μέτρο ελέγχου. 
Ι 
Αιτιολογική 'EKtoon 
Η οδηγία 88/609/ΕΟΚ, για τον περιορισμό των εκπομπών στην ατμόσφαιρα 
ορισμένων ρύπων από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης, δεν καθορίζει οριακές 
τιμές SO3 για τις νέες εγκαταστάσεις μεταξύ 50 και 100 MWth που 
λειτουργούν με στερεά καύσιμα. 
Απαιτεί ωστόσο από τους υπεύθυνους των εγκαταστάσεων αυτών να υποβάλουν 
αργότερα πρόταση στην Επιτροπή συνοδευόμενη από έκθεση σχετικά με τη 
δυνατότητα διάθεσης στερεών καυσίμων με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο 
(BTS). 
Η εν λόγω έκθεση επισυνάπτεται στην παρούσα αιτιολογική έκθεση. 
Το όριο που αναφέρεται στην έκθεση αυτή γιά την περιεκτικότητα σε θείο 
ενός άνθρακα BTS είναι 1,5 g ανά θερμίδα. Η καύση άνθρακα αυ,του του 
τύπου επιτρέπει τον περιορισμό των εκπομπών σε 2000 mg/m χωρίς 
πρόσθετους ελέγχους. 
Η συνολική ετήσια παραγωγή άνθρακα BTS στην Κοινότητα είναι 35.106 
τόνοι. 
Ωστόσο, οι τόποι παραγωγής, κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, 
δυσχεραίνουν τη χρήση του άνθρακα αυτού από τις βιομηχανίες, των οποίων 
οι λέβητες αντιστοιχούν σε αυτό το φάσμα ισχύος. 
Για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους σε άνθρακα BTS, οι βιομηχανίες 
αυτές θα πρέπει να στραφούν προς τη διεθνή αγορά όπου εξάγουν την 
παραγωγή τους πολλές χώρες (Αυστραλία, Κολομβία, Ινδονησία, Κίνα κλπ.). 
Στους 200.106 τόνους άνθρακα που διατίθενται στην αγορά και 
προορίζονται γιά τις εγκαταστάσεις καύσης, το 80% έχει περιεκτικότητα 
σε θείο χαμηλότερη του 1% κατά βάρος, ήτοι 1,5 g ανά θερμίδα, οπότε θα 
μπορούσαν κάλλιστα να καλυφθούν οι ανάγκες εισαγωγής της Κοινότητας, οι 
οποίες ανέρχονται συνολικά σε 90.106 τόνους ανά έτος. 
Εν είδε ι σύγκρισης, οι ανάγκες σε άνθρακα του φάσματος ισχύος των 
εγκαταστάσεων μεταξύ 50 και 100 MW εκτιμώνται σε 3-5.106 τ/έτος. 
Από οικονομική άποψη, ο άνθρακας αυτός διατίθεται σε φθηνότερη τιμή από 
εκείνον που παράγεται στην Κοινότητα, διότι τα μεταφορικά έξοδα 
αντισταθμίζονται από το κόστος παραγωγής που είναι πολύ χαμηλότερο από 
εκείνο στην Κοινότητα. 
Πρέπει πάντως να ληφθούν υπόψη οι περιορισμοί (ποσοστώσεις 
εφαρμοζόμενες από ορισμένα κράτη μέλη), οι οποίοι αυξάνουν με τεχνητό 
τρόπο την τιμή του εισαγόμενου άνθρακα ή ελαττώνουν τις επιτρεπτές 
ποσότητες εισαγωγής. 
Το κύριο συμπέρασμα που εξάγει η Επιτροπή από την παρούσα έκθεση είναι 
ότι διατίθεται άνθρακας BTS σε επαρκή ποσότητα και σε αποδεκτές τιμές. 
3 
Με βάση άλλωστε τη μειωμένη ποσότητα που θα προκύψει από τη ζήτηση των 
βιομηχανιών που χρησιμοποιούν λέβητες αυτού του φάσματος ισχύος, οι 
επιπτώσεις στην εθνική παραγωγή των κρατών μελών, παραγωγών αυτού του 
τύπου άνθρακα, θα είναι αμελητέες. 
Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι η οριακή τιμή 2000 mg/m3 γιά τις νέες 
εγκαταστάσεις αυτής της ισχύος μπορεί να τηρηθεί με τη χρήση κατάλληλου 
καυσίμου χωρίς πρόσθετα μέτρα ελέγχου. 
Πάντως, δεν κρίνεται δικαιολογημένο προς το παρόν να μειωθεί αυτό το 
όριο των 2000 mg/m . 
Πράγματι, οι υπάρχουσες τεχνικές καθαρισμού των καυσαερίων είναι 
δαπανηρές γι' αυτό το μέγεθος εγκαταστάσεων, οι δε τεχνικές καύσης 
(καύση σε ρευστοστερεά κλίνη) που κοστίζουν λίγότερο δεν έχουν 
αναπτυχθεί μέχρι σήμερα γι'αυτήν την κατηγορία ισχύος. 
Η Επιτροπή κρίνει λοιπόν ότι δεν πρέπει να μειωθεί προς το παρόν η τιμή 
των 2000 mg/m για χις εγκαταστάσεις μεταξύ 50 και 100 MWth. 
Κατά συνέπεια, επέλεξε αυτήν την τιμή στην πρόταση της, την οποία όμως 
θα επανεξετάσει στο πλαίσιο της γενικής αναθεώρησης των οριακών τιμών 
των νέων εγκαταστάσεων που προβλέπεται από την οδηγία 88/609 και 
πρόκειται να πραγματοποιηθεί πριν τον Ιούλιο του 1995. 
1 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 88/609/ΕΟΚ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ 
ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΡΥΠΩΝ ΑΠΟ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΥΣΗΣ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Έχονχας υπόψη: 
χη συνθήκη ίδρυσης χης Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινόχηχας, και ιδίως χο 
άρθρο 130 Ρ, 
χην πρόχαση χης Επιτροπής^1) 
χ η γνώμη χου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου^) 
χη γνώμη χης Οικονομικής και Κοινωνικής Επιχροπής(3) 
Εκτιμώντας: 
όχι χα προγράμμαχα δράσης χης Ευρωπαϊκής Κοινόχηχας γιά χο περιβάλλον 
χου 1973<4), χου 1977(5), χου 1983(6) και χου 1987Î7) χονίζουν 
χη σημασία πρόληψης και μείωσης χης ατμοσφαιρικής ρύπανσης* 
όχι, σχο ψήφισμα χους σχεχικά με χο πρόγραμμα δράσης 1987-1992, χο 
Συμβούλιο και οι ανχι πρόσωποι χων κυβερνήσεων χων κραχών μελών που 
συνεδρίασαν σχο πλαίσιο χου Συμβουλίου, χόνισαν όχι η δράση χης 
Κοινόχηχας πρέπει να έχει ως αντικείμενο, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή 
των κατάλληλων προτύπων γιά να εξασφαλισθεί υψηλό επίπεδο στη δημόσια 
υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος· 
ότι η οδηγία 88/609/ΕΟΚ, γιά τον περιορισμό των εκπομπών στην 
ατμόσφαιρα ορισμένων ρύπων από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης, δεν 
καθορίζει οριακές τιμές του SO2 γιά τις νέες εγκαταστάσεις μεταξύ 50 
και 100 MWth που χρησιμοποιούν στερεά καύσιμα· 
ότι η οδηγία 88/609/ΕΟΚ στο παράρτημα III ορίζει ότι το Συμβούλιο θα 
καθορίσει, κατόπιν έκθεσης της Επιτροπής, τις οριακές τιμές εκπομπής 
γιά τις εγκαταστάσεις θερμικής ισχύος 50 έως 100 megawatt· 
ότι η Επιτροπή στην έκθεση της προς το Συμβούλιο, σχετικά με τις 
δυνατότητες διάθεσης καυσίμων με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο, 
διαπιστώνει ότι έχει βελτιωθεί η κατάσταση εξ αιτίας της οποίας είχε 
καθυστερήσει ο καθορισμός αυτών των οριακών τιμών και, ιδίως, ότι 
διατίθενται στην παγκόσμια αγορά επαρκείς ποσότητες άνθρακα με χαμηλή 
περιεκτικότητα σε θείο· 
ότι η καύση άνθρακα αυ,τού του τύπου επιτρέπει να επιτευχθούν εκπομπές 
S02 κάτω των 2000 mg/m 
ότι, λόγω των ζημιών που προκαλεί η ατμοσφαιρική ρύπανση στο 
περιβάλλον, είναι αναγκαίο να καθορισθούν στο επίπεδο αυτό οι οριακές 
τιμές των εκπομπών που προέρχονται από τις εγκαταστάσεις θερμικής 
ισχύος 50 έως 100 megawatt· 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
(1) 
(2) 
(3) 
(4) 
(5) 
(6) 
(7) EE 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 0 
ΕΕ 0 
ΕΕ 0 
ΕΕ 0 112 
139 
46 
328 της 
της 
της 
της 20. 
20. 
13. 
07. ,12. 
,12. 
.06. 
.02. 1983, 
1983, 
1977, 
1987, oeX. 
oeA. 
oeX. 
oeX. 1 
1 
1 
1 $• 
'Αρθρο 1 
Η οδηγία 88/609/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής: 
Στο άρθρο 1, παράγραφος 1 προστίθεται η κάτωθι παράγραφος: 
1α). Οι οριακές τιμές εκπομπής διοξείδιου του θείου γιά τις νέες 
εγκαταστάσεις καύσης που χρησιμοποιούν στερεά καύσιμα, τις 
οποίες καθορίζει το παράρτημα III, συμπληρώνονται ούτως ώστε η 
οριακή τιμή εκπομπής των εγκαταστάσεων ονομαστικής θερμικής 
ισχύος μεταξύ 50 και 100 MWth να ανέρχεται σε 2000 mg S02/m'. 
Άρθρο 2 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και 
διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες γιά να συμμορφωθούν στην 
παρούσα οδηγία το αργότερο μέχρι τις 30 Ιουνίου 1993 και αμέσως 
ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή. 
2. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες 
αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία η συνοδεύονται από 
παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευση τους. 0 τρόπος της 
παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη. 
3. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων 
εσωτερικού δικαίου που εκδίδουν στον τομέα που διέπεται από την 
παρούσα οδηγία. 
Άρθρο 3 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Βρυξέλλες, 
Γιά το Συμβούλιο 
0 Πρόεδρος 
ί 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ TQN ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
ΕΚΘΕΕΗΕ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΓΙΑ ΤΗ 
ΔΙΑΘΕΣΙΗΟΤΑ ΓΑΙΑΝΘΡΑΚΩΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ! ΣΕ ΘΕΙΟ 
? 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΓΙΑ ΤΗ 
ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΓΑΙΑΘΡΑΚΩΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΘΕΙΟ 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
2. ΓΕΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 
2.1. Μέθοδοι ελέγχου των εκπομπών θείου. 
2.2. Ορισμός γαιάθρακα χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, 
2.2. Καθαρισμός γαιανθράκων. 
3. ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΓΑΑΙΑΘΡΡΑΚΟΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΘΕΙΟ 
3.1. Διαθεσιμότητα εγχωρίου λιθάνθρακα χαμηλής περιεκτικότητας 
σε θείο εντός της Κοινότητας. 3 
3.1.1. Ηνωμένο Βασίλειο. 5 
3.1.2. Γερμανία. 6 
3.1.3. Ισπανία. 7 
3.1.4. Γαλλία. 7 
3.1.5. Βέλγιο. 8 
3.2. Η κατάσταση σήμερα στον τομέα εισαγωγών λιθάνθρακα. 8 
3.3. Διαθεσιμότητα λιθάνθρακα χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο 
στη διεθνή αγορά. 10 
3.3.1. Ηνωμένες Πολιτείες. 12 
3.3.2. Νότια Αφρική. 15 
3.3.3. Αυστραλία. 16 
3.3.4. Κολομβία. 17 
3.3.5. Καναδάς. 17 
3.3.6. Ινδονησία. 18 
3.3.7. Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών. 19 
3.3.8. Πολωνία. 19 
3.3.9. Κίνα. 20 
4.0 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
f 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
I. 
II. 
III. 
IV. 
V. 
VI. 
VII. 
VIII. 
IX. 
χ. 
XI. 
XII. 
XIII. 
XIV. 
XV. 
XVI. 
XVII. 
XVIII. Κοινοτική παραγωγή, εισαγωγές και παραδόσεις λιθάνθρακα. 
Χαρακτηριστικά του βρετανικού λιθάνθρακα (βιομηχανικοί άνθρακες). 
Χαρακτηριστικά του γερμανικού λιθάνθρακα. 
Χαρακτηριστικά του ισπανικού λιθάνθρακα. 
Παραδόσεις θερμικού άνθρακα ανά περιεκτικότητα σε θείο. 
Χαρακτηριστικά του γαλλικού λιθάνθρακα. 
Κύριες χώρες εξαγωγών λιθάνθρακα (1991). 
Τυπικό φάσμα περιεκτικότητας σε θείο. 
Φορτία και ποιότητες των κυρίων εξαγουσών χωρών, 
λιθάνθρακας. Θερμικός 
Ηνωμένες Πολιτείες. Παραγωγή και εξαγωγές το 1991. 
Ηνωμένες Πολιτείες. Εξαγωγές λιθάνθρακα ανά λιμένα το 1991. 
Χαρακτηριστικά του λιθάνθρακα Νότιας Αφρικής. 
Νότια Αφρική. Παραγωγή και εξαγωγές το 1991. 
Αυστραλία. Παραγωγή και εξαγωγές το 1991. 
Χαρακτηριστικά του λιθάνθρακα Κολομβίας. 
Χαρακτηριστικά του λιθάνθρακα Καναδά 
Παραγωγή και εξαγωγές του Καναδά το 1991. 
ΚΑΚ. Περιεκτικότητα σε θείο επιλεγμένων ορυχείων. 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 
II. Τιμές παράδοσης λιθάνθρακα σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και 
βιομηχανικούς καταναλωτές. 
Μέσο κόστος CIF των κοινοτικών εισαγωγών άνθρακα ατμοπαραγωγής. 
(3) 1 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΓΙΑ ΤΗ 
ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΓΑΙΑΝΘΡΑΚΩΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΘΕΙΟ 
1. ΕΙΣΑΓΟΓΗ 
Το Συμβούλιο, κατά τη συνεδρίαση της 24ης Νοεμβρίου 1988, ενέκρινε την οδηγία 
88/609/ΕΟΚ για τον περιορισμό των εκπομπών ορισμένων ρύπων στην ατμόσφαιρα από 
μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις καύσης (1). Στο παράρτημα III της ως άνω 
οδηγίας αναφέρεται ότι : "Κατά το 1990, βάσει της έκθεσης της Επιτροπής για τη 
διαθεσιμότητα των καυσίμων γαιανθράκων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο και 
κατόπιν υποβολής αντιστοίχου έκθεσης της Επιτροπής, το Συμβούλιο θα αποφασίσει 
οριακές τιμές εκπομπής για τις εγκαταστάσεις ισχύος 50 έως 100 MWn. 
Ος εκ τούτου η παρούσα έκθεση αποσκοπεί στην ικανοποίηση της εν λόγω απαίτησης 
του Συμβουλίου με την παρουσίαση αναλυτικής έκθεσης για τη διαθεσιμότητα 
γαιανθράκων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο στην Κοινότητα και στη διεθνή 
αγορά γαιανθράκων. 
2. ΓΕΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 
2.1 Μέθοδοι ελέγχου των εκπομπών θείου 
Οι εκπομπές θείου προκύπτουν από την οξείδωση του θείου που περιέχεται στους 
γαιάνθρακες και τα άλλα καύσιμα κατά την καύση τους. Υπάρχουν πολλοί τύποι 
δράσης Υΐ-σ τον έλεγχο των εκπομπών θείου, που μπορούν να εφαρμοστούν σε 
διαφορετικά στάδια της διαδικασίας καύσης. Οιαδήποτε των δράσεων αυτών μπορεί 
να χρησιμοποιηθεί μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με μία ή περισσότερες άλλες κατά 
τη διάρκεια του κύκλου καύσης. Για παράδειγμα υπάρχει η δυνατότητα επιλογής 
του καταλλήλου καυσίμου εισροής, επιλογές στο στάδιο της καθαυτό καύσης Με τη 
χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας καύσης και τέλος η επιλογή αντιμετώπισης των 
εκπομπών με τον καθαρισμό των καυσαερίων. 
Βασικά οι κύριες επιλογές έχουν ως εξής : 
Χρήση καυσίμου χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο. 
Προσθήκη απορροφητικών (π.χ. καύση ρευστοστερεάς κλίνης) και 
διαδικασίες ψεκασμού. 
Αποθείωση καυσαερίων. 
Είναι προφανές ότι, ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιείται κατά την 
καύση του άνθρακα, και/ή τις δράσεις που επιλέγονται για την αντιμετώπιση των 
αερίων εκπομπών, μπορεί να ποικίλλει σοβαρά η ποιότητα του άνθρακα σε σχέση Με 
την περιεκτικότητα σε θείο από μία εγκατάσταση σε άλλη. Ος εκ τούτου, οι 
άνθρακες κατάλληλοι για μία εγκατάσταση ενδέχεται να είναι ακατάλληλοι για 
κάποια άλλη μολονότι ισχύουν τα ίδια όρια εκπομπής S02. 
Ος εκ τούτου ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις γαιάνθρακες που επιτρέπει να 
χρησιμοποιηθούν θα είναι αποκλειστικά και μόνο χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο 
σε άλλες περιπτώσεις ενδέχεται να θεωρούνται κατάλληλοι γαιάνθρακες μέσης 
περιεκτικότητας σε θείο και οι ανάγκες να καλύπτονται είτε άμεσα με την 
κατανάλωση ειδικού τύπου γαιάνθρακα ή την ανάμιξη γαιανθράκων διαφορετικής 
προέλευσης και περιεκτικότητας σε θείο. Τέλος ορισμένες εγκαταστάσεις θα είναι 
σε θέση να χρησιμοποιούν γαιάνθρακες μέσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, 
υψηλής περιεκτικότητας σε θείο. 
(1) ΕΕ L 336 της 07.12.88, σ. 1 
b 
2.2 Ορισμός των γαιανθράκων χαυηλής περιεκτικότηταο σε θείο 
Μολονότι ορισμένο ποσοστό του περιεχομένου θείου κατακρατείται στην τέφρα 
(συνήθως 5 έως 10% ή και ακόμη υψηλότερο για ορισμένα καύσιμα χαμηλής 
βαθμίδας) υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ του περιεχομένου σε θείο και των εκπομπών 
S02. Για παράδειγμα υπό κανονικές συνθήκες μετατροπής και δίχως να επιτρέπεται 
n δέσμευση θείου στην τέφρα οι ανεξέλεγκτες εκπομπές S02 από γαιάνθρακες 
περιεκτικότητας 1% σε θείο ανέρχονται περίπου σε 2000 mg/m3. Τα εν λόγω 
αριθμητικά στοιχεία αντιστοιχούν σε όγκο των καυσαερίων περίπου 1,5 m3 ανά 
1000 Kcal (βρετανική θερμίδα) σε θερμοκρασία 0°C, υπό πίεση 101,3 kPa, και 
περιεκτικότητα 6% σε οξυγόνο. 
Ως εκ τούτου κατά νόημα της παρούσας έκθεσης οι άνθρακες που προκαλούν 
ανεξέλεγκτες εκπομπές 802 χαμηλότερες των 2000 mg/m3 θεωρούνται χαμηλής 
περιεκτικότητας σε θείο. Το εν λόγω πρότυπο εκπομπής οδηγεί σε ένα είδος 
γαιανθράκων με ποσοστιαία περιεκτικότητα σε θείο, εκφρασμένη σε γραμμάρια, ανά 
θερμίδα θερμικού περιεχομένου περίπου 1,5. 
Δεδομένων των περιορισμών της παρούσας έκθεσης, η προσοχή επικεντρώνεται 
αποκλειστικά στην πρώτη εκ των προαναφερθεισών επιλογών, και ιδίως στη 
διαθεσιμότητα γαιανθράκων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο στην αγορά από το 
εσωτερικό της Κοινότητας και από τις τρίτες χώρες που αποτελούν τους κύριους 
εφοδιαστές της διεθνούς αγοράς εμπορίας γαιανθράκων. 
2.3 Καθαρισμός των YaiffiYftp6K<ttV 
Οι τεχνικές μέθοδοι καθαρισμού των γαιανθράκων πρωτοχρησιμοποιήθηκαν σε ευρεία 
κλίμακα στην Ευρώπη κατά το πρώτο ήμισυ του αιώνα. Στον αντίστοιχο τομέα 
έρευνας και ανάπτυξης καταβλήθηκαν εντατικές προσπάθειες στη Γαλλία, τη 
Γερμανία, την Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Εντούτοις οι προσπάθειες αυτές 
επιβραδύνθηκαν εξαιτίας της διαθεσιμότητας προσιτού πετρελαίου στις δεκαετίες 
του '50 και του '60. Συγκριτικά στις ΗΠΑ που μέχρι πρόσφατα και για δεκαετίες 
αποτελούσαν τον κύριο εξαγωγέα γαιανθράκων, οι γαιάθρακες αντιμετωπίζονταν σαν 
ένα προσιτό καύσιμο για το οποίο δεν θα δικαιολογείτο να καταβληθούν σοβαρές 
προσπάθειες υπέρ της αναβάθμισης της αξίας του. 
Η σκοπούμενη χρήση των γαιανθράκων, η τιμή των ανταγωνιστικών γαιανθράκων και 
το κόστος μεταφοράς είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν τις απαιτήσεις 
προπαρασκευής/καθαρισμού. Σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρείται σημαντική 
αποκλειστικά και μόνο n ποσότητα της τέφρας. Σε άλλες όμως ως πλέον σημαντικός 
παράγων θεωρείται η απομάκρυνση του θείου πριν από τη χρήση του γαιάνθρακα. 
Εξαιτίας της ευρύτατης χρήσης γαιανθράκων σε βιομηχανικούς καυστήρες και 
καυστήρες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, της ύπαρξης ανταγωνιστικών καυσίμων 
και της κλιμάκωσης των περιορισμών που αφορούν τις εκπομπές καθίσταται ολοένα 
επιτακτικότερη η αναθεώρηση των οικονομικών ορίων της απομάκρυσης της τέφρας 
και του θείου. Οι χρήσεις γαιανθράκων γίνονται ολοένα απαιτητικότεροι όσον 
αφορά την ποιότητα των γαιανθράκων που χρησιμοποιούν με στόχο να βελτιώσουν 
την αποδοτικότητα των δραστηριοτήτων τους μειώνοντας τις δαπάνες καθώς και να 
συμμορφωθούν προς τα θεσπισθέντα όρια εκπομπών. 
Κατά συνέπεια καθοριστικής σημασίας παράγοντες για τη χρήση άνθρακα χαμηλής 
περιεκτικότητας σε θείο στον έλεγχο των εκπομπών αποτελούν η διαθεσιμότητα και 
το κόστος εν σχέσει με τις άλλες διαθέσιμες εναλλακτικές δυνατότητες ελέγχου. 
Ο άνθρακας είναι ένα εχερογενές υλικό χο οποίο επιβαρύνεχαι από ευρύχαχο φάσμα 
προσμίξεων. Οι ως άνω προσμίξεις επηρεάζουν χις ιδιόχηχές χου και καχά 
συνέπεια χις δυναχόχηχες χρησιμοποίησης χου. Η παρουσία επιβαρυνχικών 
προσμίξεων, κυρίως χεφρογόνων μεχάλλων και θείου, έχει ως αποχέλεσμα χην 
υποβάθμιση χης αξίας καύσης του. Ορισμένες μεταλλικές προσμίξεις διασπείρονται 
στο σύνολο της δομής των ανθρακοφόρων στρωμάτων, ορισμένες οφείλονται 
αποκλειστικά και μόνο στην ίδια τη διαδικασία εξόρυξης ενώ άλλες (όπως το 
οργανικό θείο, το άζωτο και ορισμένα μεταλλικά άλατα) αποτελούν συστατικό 
μέρος της οργανικής δομής. 
Ως εκ τούχου χρεις είναι οι μορφές υπό χις οποίες απανχάνχαι συνήθως χο θείο 
σχους γαιάνθρακες : 
οργανικό θείο, που είναι ενσωμαχωμένο σχους υδρογονάνθρακες χης δομής 
χου γαιάνθρακα* 
θειούχα άλαχα μεχάλλων σχο ανόργανο κλάσμα (πυριχικό θείο)' 
θειικά άλλα μεχάλλων σχο ανόργανο κλάσμα (θειικό θείο). 
Συνήθως με χις παραδοσιακές χεχνικές καθαρισμού χων γαιανθράκων καχά μέσο όρο 
απομακρύνεχαι ποσοσχό 10 έως 50% χης συνολικής περιεκχικόχηχάς χους σε θείο, 
παραχηρούνχαι όμως και εξαιρέσεις. 
II 
Χρησιμοποιώνχας χις χεχνικές καθαρισμού και άλλες μεθόδους προπαρασκευής, οι 
φυσικές ιδιόχηχες χων γαιανθράκων μπορούν να χροποποιηθούν, κυρίως ως 
αποχέλεσμα χης μερικής απομάκρυνσης προσμίξεων όπως n τέφρα και το θείο. 
Ωστόσο οι μέθοδοι αυτοί συνεπάγονται μεγαλύτερη επεξεργασία και απώλειες τόσο 
κατά βάρος όσο και στο τελικό ενεργειακό ισοζύγιο του γαιάνθρακα ενώ παράλληλα 
προκαλούν την αύξηση του ειδικού θερμικού περιεχομένου ανά μονάδα βάρους 
καθαρισμένου γαιάνθρακα. 
Το εναπομένον θείο αποτελεί ως επί το πλείστον οργανικό θείο που παραμένει 
συνδεδεμένο με τον γαιάνθρακα κατά τη διάρκεια ολόκληρης της διαδικασίας 
φυσικού καθαρισμού. Επί του παρόντος καταβάλλονται προσπάθειες ανάπτυξης 
χημικών και βιολογικών μεθόδων απομάκρυνσης και του οργανικού θείου οι οποίες 
εντούτοις αναμένεται ότι δε θα είναι διαθέσιμες εμπορικά για πολλά ακόμ 
χρόνια. 
Στην πράξη οι περισσότεροι των βιομηχανικών γαιανθράκων που χρησιμοποιούνται 
στην Κοινότητα έχουν υποστεί μερική ή ολική πλύση και ως εκ τούτου 
περιορισμένοι λόγοι συντρέχουν για την περαιτέρω μείωση τπς περιεκτικότητας 
τους σε θείο με τη μέθοδο αυτή. 
3. Η ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΓΑΙΑΝΘΡΑΚΩΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΘΕΙΟ 
Εφόσον εξετάζεται n διαθεσιμότητα γαιανθράκων, επιβάλλεται να ληφθούν υπόψη 
τόσο οι εγχώριοι όσο και οι εισαγόμενοι γαιάνθρακες. 
Επί του παρόντος οι εισαγόμενοι λιθάνθρακες καλύπτουν περίπου 40% της 
συνολικής ζήτησης λιθάνθρακα στο εσωτερικό της Κοινότητας επί συνολικών 
παραδόσεων 320 εκατομμυρίων τόννων. Επιπλέον το εν λόγω μερίδιο αναμένεται να 
αυξηθεί περαιτέρω κατά τα επόμενα χρόνια δεδομένου ότι προβλέπεται μείωση της 
εγχώριας παραγωγής λιθάνθρακα στην Κοινότητα συνεπεία των αναδιαρθρωτικών 
προγραμμάτων που εκτελούν τα κράτη μέλη και της αύξησης της ζήτησης 
γαιανθράκων κυρίως από τον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. 
3.1. Διαθεσιυότπτα εγχωρίου ανθρακίτη χαυηλής περιεκτικότηχαο σε θείο σχην 
Κσ^γότηχα 
Τέσσερα κράχη μέλη της Κοινόχηχας παράγουν σημανχικές ποσόχηχες ανθρακίχη : το 
Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Ισπανία και η Γαλλία. Στο Βέλγιο είναι πολύ 
πιθανό το τελευταίο ορυχείο να κλείσει πριν το τέλος του τρέχοντος έτους ενώ η 
Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Ιταλία παράγουν περιορισμένες ποσότητες. 
Η συνολική κοινοτική παραγωγή υπολογίζεται ότι ανήλθε σε 193,5 εκατομμύρια 
τόννους κατά το 1991, εκ των οποίων το 96% είναι θερμαντικής ποιότητας, ενώ το 
υπόλοιπο της κοινοτικής παραγωγής είναι ποιότητας οπτανθρακοποίησης. Από τη 
συγκεκριμένη κοινοτική παραγωγή περίπου 139 εκατομμύρια τόννοι (72% επί του 
συνόλου) είναι γαιάνθρακας που χρησιμοποιείται σε δημόσιους σταθμούς 
ηλεκτροπαραγωγής. 
13 
niNAKAE I. nAPATQTH, EIEATOrEE KAI nAPAAOEEIE ETHN KOINOTHTA (£Kax. x6vvoi) 
KPATOE MEAOI 
BfeAyio 
Aavta 
reppavta 
Ionavta 
TaAAta 
EAAd6a 
IpAav6ta 
IxaAla 
AouJ-eiiBoOpyo 
0AAav6la 
nopxoyaAta 
Hv.BaolAeio 
E(»voAo ΠΑΡΑΓΩΓΗ 
0.6 
--
72.6 
18.9 
9.8 
--
0.0 
0.0 
--
— 
0.3 
91.2 
193.5 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ 
12.6 
13.5 
9.5 
10.6 
20.2 
1.5 
2.7 
18.9 
0.2 
15.7 
4.1 
19.5 
129.0 ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ 
ΣΤΟΥΣ ΣΤΑΘΜΟΥΣ 
ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 
5.7 
12.3 
45.4 
22.7 
10.5 
0.1 
2.0 
9.4 
— 
9.0 
3.4 
85.0 
205.5 nAPAAOZEIZ ETH 
BIOMHXANIA» 
1.0 
0.5 
7.7 
2.6 
4 
1.3 
0.4 
1.3 
0.2 
2.0 
0.8 
7.5 
29.3 
Άλλες παραδόσεις εκχός χων προοριζοΜένων για χη χαλυβουργία και χον κλάδο 
οπχανθρακοποίησης. 
Ιϊ 
Εντούτοις όσον αφορά τον εγχώριο λιθάνθρακα παρατηρούνται σημαντικότατες 
διαφορές ποιότηχας (θερμικό περιεχόμενο, περιεκχικόχηχα σε θείο, κλπ). 
Μολονότι υπάρχει και σημαντική παραγωγή λιγνίτη στην Κοινότητα κυρίως στην 
Γερμανία, την Ελλάδα, την Ισπανία και σε μικρότερο βαθμό στην Ιρλανδία, τη 
Γαλλία και την Ιταλία, αυτό το είδος γαιανθράκων δεν εξετάζεται εξαιτίας της 
υψηλής περιεκτικότητας του σε θείο έναντι του θερμιδικού του περιεχομένου. 
Η υφιστάμενη τεχνολογία καυστήρων καμίνων φάσματος ισχύος 50 έως 100 MU 
επιτρέπει τη χρήση όχι μόνο ταξινομημένων γαιανθράκων αλλά επίσης και μη 
ταξινομημένων γαιανθράκων ευρέος φάσματος μεγέθους σωματιδίων. 
Όσον αφορά τις τιμές υπάρχουν σημαντικότατες διαφορές μεταξύ των τιμών που 
ισχύουν στα επί μέρους κράτη μέλη Υΐα τους γαιάνθρακες εγχωρίου παραγωγής 
καθώς και μεταξύ των γαιανθράκων εγχώριας παραγωγής και των γαιανθράκων από 
τρίτες χώρες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τιμών παράδοσης σε σταθμούς 
ηλεκτροπαραγωγής και σε βιομηχανικούς καταναλωτές, για γαιάνθρακες εγχωρίου 
παραγωγής καθώς και γαιάνθρακες από τρίτες χώρες, παρατίθεται κατωτέρω. Στην 
περίπτωση της Γερμανίας στις τιμές παράδοσης σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής 
περιλαμβάνεται n ενίσχυση που χορηγείται βάσει του τρίτου νόμου για την 
ηλεκτρική ενέργεια. 
Κατά την εξέταση των βιομηχανικών γαιανθράκων θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι 
παραγωγοί συχνά διαθέτουν τους βιομηχανικούς γαιάνθρακες σε τιμές κατά πολύ 
χαμηλότερες των επισήμων και ότι οι εν λόγω μειωμένες τιμές δεν ελήφθησαν 
υπόψη στο κατωτέρω διάγραμμα. Το μέγεθος της εκάστοτε έκπτωσης για τους 
γαιάνθρακες εγχωρίου παραγωγής εξαρτάχαι από χο βαθμό παραγωγής ένανχι 
εξωχερικών εφοδιασχών ήχοι χη διαθεσιμόχητα γαιανθράκων από χρίχες χώρες, χην 
υποδομή, χις χερσαίες αποστάσεις και τη μεταφορά, κλπ. Σε πολλές περιπτώσεις η 
τελική τιμή των βιομηχανικών γαιανθράκων εγχωρίου παραγωγής δεν είναι κατά 
πολύ υψηλότερη των αντίστοιχων εισαγωγής. 
ΤΙΜΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΣΤΑΘΜΟΥΣ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 
ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ » 
Τιμή παράδοσης (ECU ανά ισοδύναμο τόννο άνθρακα) 
- ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ (Άνθρακας 
ατμοπαραγωγής) *** 
ED ΣΤΑΘΜΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ** 
™ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ·· 
ΒΕΛΓΙΟ ΓΑΛΛΙΑ ΗΝ.ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΙΣΠΑΝΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
ΙΓ 
* Εξαιρουμένων χων φόρων 
** Λιθάνθρακας εγχώριας παραγωγής 
*** Μέση χιμή CIF για την Κοινόχητα 
Όπως διαπισχώνεχαι οι άνθρακες που προέρχονχαι από χρίχες χώρες πλεονεκχούν 
σαφώς όσον αφορά χις χιμές. Η διαφορά χιμής χων παραδιδομένων γαιανθράκων 
εγχωρίου παραγωγής οφείλεχαι σχο υψηλόχερο κόστος παραγωγής χης κοινοχικής 
βιομηχανίας γαιανθράκων μολονόχι παραχηρούνχαι και σημανχικές διαφορές μεχαξύ 
χων επί μέρους κραχών μελών. Σε ορισμένες περιπχώσεις οι διαφορές επίσης 
οφείλονχαι σχην ύπαρξη μηχανισμών έμμεσης ενίσχυσης, μέσω χων χιμών ή της 
καχανάλωσης, προς χη Βιομηχανία γαιανθράκων. 
* 
3.1.1. Ηνωμένο Βασίλειο 
Το Ηνωμένο Βασίλειο αποχελεί χον μεγαλύχερο παραγωγό λιθάνθρακα της Ευρωπαϊκής 
Κοινότηχας με συνολική παραγωγή περίπου 91,2 εκατομμυρίων τόννων κατά το 1991. 
Εμφανίζει επίσης και το χαμηλότερο μέσο κόστος παραγωγής της Κοινότητας χάρη 
στις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί προκειμένου να καταστεί ανταγωνιστική n 
βιομηχανία γαιανθράκων. Από τη συνολική παραγωγή περίπου 85% καταλήγει σχους 
σχαθμούς ηλεκτροπαραγωγής και 8% στη βιομηχανία. Το υπόλοιπο 7% της παραγωγής 
απορροφείται από άλλες αγορές όπως οι φούρνοι οπτανθρακοποίησης, η παραγωγή 
ανθρακόπλινθων, n οικιακή κατανάλωση κλπ. 
Παρά τη μεγάλη παραγωγή n ποιότηχα χων γαιαθράκων είναι σχεχικά ομοιογενής. Η 
διαπίσχωσπ αυχή ισχύει ιδιαίχερα για χην περιεκχικόχηχα σε θείο. Οι χιμές 
περιεκχικόχηχας σε θείο υπολογίζονχαι σε περίπου 1,5-1,6 κατά βάρος για 
θερμανχική αξία ελαφρώς υψηλόχερη χων 5800 Keal/kg' ήγουν 2,6-2,8 γραμμάρια 
θείου ανά καθαρή βρεχανική θερμίδα. Η συγκεκριμένη περιεκχικόχηχα σε θείο 
συνεπάγεται μέση εκπομπή S02 περίπου 3500 mg/tn3. 
Στον ακόλουθο πίνακα παρατίθενται ορισμένες τιμές αναφοράς για την ποιότητα, 
την περιεκτικότητα σε θείο, το θερμικό περιεχόμενο καθώς και οι υπολογιζόμενες 
τιμές βιομηχανικών θερμικών γαιανθράκων, εξαιρουμένων εκείνων που 
συγκαταλέγονται μεταξύ των γαιανθράκων μεγέθους διαλογής μεγαλυτέρου των 50 * 
0 π«ΐ| οι τιμές αυτές αναφέρονται σε σχέση με τα διάφορα ανθρακοφόρα πεδία, 
niNAKAE II. XAPAAKTHPIETIKA TOY BPETANIKOY AN0PAKITH 
(BIOMHXANIKOI rAIANGPAKEZ) 
AN9PAK0*0P0Z 
nEPIOXH 
EKUTIO 
BopeiavaToAiKn 
AwAta 
Cumbria 
Yorkshire 
N6TIO Yorrkshire 
nepioxn TOU 
Nottingham 
nepioxn TOU 
B6peiou Percy 
S. Derbyshire, 
Leicestersire KOI 
Warwickshire 
Cannock Qhase 
Lancashire 
N. Staffordshire KOI 
OuaAta 
N6Tia OuaAta ΚΑΘΑΡΗ 
ΘΕΡΜΑΝΤΙΚΗ 
ΑΞΙΑ 
(Κοθΐ/Κβ) 
5980-5751 
5436-5715 
6566 
5800-6434 
6439 
5336-6313 
5486-7280 
5460-6781 
5692-6903 
5183-6400 
5270-6660 
5860-6990 
5720-6580 
5850-6110 ΘΕΙΟ 
(%) 
0.6-0.9 
0.95-1.6 
1.0 
1.3-2.8 
1.93 
1.4-2.0 
1.05-2.2 
1.15-1.9 
1.7-2.1 
1.4-2.25 
0.85-1.6 
1.4-2.0 
1.0-2.7 
0.75-1.05 ΘΕΙΟ ΑΝΑ 
ΘΕΡΜΙΔΑ 
(β) 
1.0-1.5 
1.75-2.8 
1.52 
2.24-4.4 
3.0 
2.3-3.6 
1.9-3.7 
2.1-3.4 
2.5-3.6 
2.26-4.34 
1.3-3.0 
2.0-3.1 
1.5-4.7 
1,26-1,79 YnOAOriZOMENH 
TIMH 
(ECU avd IOO-
6uvauo x6vvo 
dvtoaKa 
92-100 
92 
96 
86-87 
87 
87-95 
87-85 
87-95 
87-95 
86-95 
86-95 
1 89-95 
1 76-103 
l j 
88 
Τιμές φρεαχίου που δεν συμπεριλαμβάνουν μειώσεις και εκπχώσεις. 
Μέγισχα μεγέθη διαλογής έως 50*0 mm 
(4) * 
Το μεγαλύχερο μέρος χων γαιανθράκων χαμηλής περιεκχικόχηχας σε θείο 
(χαμηλόχερης χου 1,5 gr ανά θερμίδα) σχο Ηνωμένο Βασίλειο συνανχώνχαι σχη 
Σκωχία (σχο ορυχείο Longannet καθώς και oe ορισμένες επιφανειακές 
εκμεχαλλεύσεις) και, σε πολύ μικρόχερο βαθμό, σχη Νόχια Ουαλία. Και οι δύο 
περιοχές αυχές υφίσχανχαι πολύ μεγάλη πίεση εξαιχίας χου σχεχικά υψηλού 
κόσχους παραγωγής. Επιπλέον n συνολική εχήσια παραγωγή από χις περιοχές αυχές 
είναι επίσης αρκεχά περιορισμένη. 
Όσον αφορά χις χιμές παράδοσης σχη βιομηχανία, πρέπει να αναφερθεί όχι και 
εκεί συχνά συμβαίνουν εκπχώσεις σε σημείο που σε ορισμένες περιπχώσεις οι 
ι* 
τιμές προσεγγίζουν τις αντίστοιχες των γαιανθράκων από τρίτες χώρες. Εντούτοις 
η τελικήτιμή παράδοσης εξαρτάται από τη θέση καύσης του άνθρακα. Όντως σε 
ορισμένες περιπτώσεις οι τιμές επιβαρύνονται σοβαρά εξαιτίας γεωγραφικών 
ιδιομορφιών (όπως οι μεγάλες αποστάσεις από τους διαθέσιμους λιμένες) και σε 
ορισμένες περιπτώσεις καθίσταται καθοριστικής σημασίας ακόμη και η 
περιοριστική υποδομή για την εισαγωγή γαιανθράκων. 
3.1.2. Γερμανία 
Η Γερμανία έρχεται δεύτερη στην παραγωγή γαιανθράκων εντός της Κοινότητας. Η 
συνολική παραγωγή λιθάνθρακα ανήλθε περίπου σε 72,6 εκατομμύρια τόννους το 
1991 εκ των οποίων περίπου 55% κατέληξε σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, 28% στην 
χαλυβουργία ενώ το υπόλοιπο απορροφήθηκε από "άλλους βιομηχανικούς τομείς", 
μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι βιομχανικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής και 
άλλοι κλάδοι. 
ΠΙΝΑΚΑΣ III. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΗΙΚΟΥ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ 
ΑΝΘΡΑΚΟΦΟΡΟΙ 
ΠΕΡΙΟΧΗ Ή ΟΡΥΧΕΙΟ ΚΑΘΑΡΟ 
ΘΕΡΜΙΔΙΚΟ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 
<KC3l/kE? ΘΕΙΟ 
(%) ΘΕΙΟ ΑΝΑ 
ΘΕΡΜΙΔΑ * 
(g) 
Friedi. Heinrich # 
Niederbcrg # 
Rheinland 
Walsum # 
Lohber/Gsterfeld 
Prosper 
Fûrst Leopold # 
WesterhoH # 
Consolidation 
Hugo 
Ewald/Schl.&Eisen 
Gen. Β lumen thai # 
Min. Achenbach # 
Haus Aden 
Monopol 
Heinrich Robert 6900 0.74-1.24 1.07-1.80 
0.80-1.20 1.16-1.74 
0.89-1.29 1.29-1.87 
0.86-1.26 1.25-1.83 
0.79-1.19 1.15-1.73 
1.01-131 1.46-1.90 
0.90-1.20 1.30-1.74 
0.93-1.53 1.35-2.22 
0.72-1.12 1.04-1.62 
0.60-1.15 0.87-1.67 
0.90-1.20 1.30-1.74 
0.76-1.26 1.10-1.83 
0.90-1.60 1.30-2.32 
1.10-1.70 1.59-2.46 
0.70-1.65 1.01-2.39 
0.70-1.20 J 1.01-1.74 
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ RAG 
Ανθρακοφόρος 
περιοχή Saarberg 
* To θείο ανά θερμίδα για το RAG υπολογίζεται επί του μέσου θερμιδικού 
περιεχομένου. 
Τ^ Ορυχεία παραγωγής ταξινομημένων γαιανθράκων (5% της συνολικής παραγωγής 
RAG, ήτοι περίπου 3 εκατομμύρια τόννοι) 
Η μέση περιεκτικότητα σε θείο υπολογίζεται σε περίπου 1,05%, ήτοι περίπου 1,5 
γραμμάρια ανά θερμίδα. Κατά συνέπεια n Γερμανία παράγει περίπου 30 εκατομμύρια 
τόννους ετησίως (εκ των οποίων οι ταξινομημένοι γαιάνθρακες ανέρχονται περίπου 
σε 3 εκατομμύρια τόννους ετησίως) που δεν υπερβαίνουν το όριο εκπομπής S02 των 
2000 mg/m3. 
ι? 
Όσον αφορά τις τιμές παράδοσης στη Βιομηχανία οι πελάτες ανήκουν σε δύο 
κατηγορίες. Πρώτον υπάρχουν εκείνες οι βιομηχανίες που παράγουν την ηλεκτρική 
τους ενέργεια και/ή καλύπτουν τις θερμικές τους απαιτήσεις και, στη δεύτερη 
περίπτωση, εκείνες οι εταιρείες που χρησιμοποιούν τους γαιάνθρακες 
αποκλειστικά και μόνο για θέρμανση. 
Οι γαιάνθρακες που χρησιμοποιούνται για κάλυψη των αναγκών της πρώτης ομάδας 
μπορεί να θεωρηθεί ότι καλύπτονται από τη συμφωνία μεταξύ παραγωγών 
γαιανθράκων και παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, υπό την επωνυμία 
"Jahrhundertvertrag", Βάση της οποίας προβλέπεται χρηματοοικονομική 
αντιστάθμιση και μηχανισμός διαμόρφωσης τιμών κατά την πώληση των γερμανικών 
γαιανθράκων στη Βιομηχανία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι σχέσεις αυτές 
ρυθμίζονται από το τρίτο νόμο παραγωγής ηλεκτρισμού από άνθρακα. 
2ο 
Οι τιμές παραδόσεις γαιανθράκων της δεύτερης ομάδας παρατίθενται στον κατάλογο 
τιμών. Εντούτοις δεδομένου ότι η Βιομηχανία έχει πρόσβαση σε εισαγόμενους 
γαιάνθρακες συχνά πραγματοποιούνται σημαντικές εκπτώσεις. Οι εκπτώσεις αυτές 
έχουν ως αποτέλεσμα να περιορίζεται η διαφορά τιμής έναντι των εισαγομένων 
γαιανθράκων. 
3.1.3. Ισπανία 
Η Ισπανία είναι ο τρίτος παραγωγός λιθάνθρακα στην Κοινότητα. Κατά το 1991, η 
παραγωγή ανήλθε περίπου σε 18,9 εκατομμύρια τόννους. Εξ αυτών ποσοστό 
μεγαλύτερο του 95% απορροφήθηκε από τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής ενώ το 
υπόλοιπο κατέληξε κυρίως στην αγορά θέρμανσης εξαιρουμένων μικρών φορτίων που 
απορροφήθηκαν από τη Βιομηχανία. 
Οι παραγόμενοι γαιάνθρακες είναι ευρέος φάσματος όσον αφορά την περιεκτικότητα 
τους σε θείο ανά θερμίδα. Η περιεκτικότητα αυτή κυμαίνεται από 0,26 έως 22 
γραμμάρια για ορισμένες μικρές ποσότητες μαύρου λιγνίτη. 
Υπολογίζεται ότι κατά μέσο όρο η περιεκτικότητα σε θείο του παραγόμενου 
λιθάνθρακα είναι κατά τι υψηλότερη του 2% κατά βάρος. Η κατανομή του θείου ανά 
ανθρακοφόρο περιοχή έχει ως εξής : 
niNAKAI IV. XAPAKTHPIETIKA TOY IZnANIKOY AI8AN9PAKA 
AN0PAKO*OPOE 
nEPIOXH 
AOTOOOIOQ 
Ae6v-BaA6vdia 
N6TOC 
KgTaAwYta-Teruel ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΘΕΡΜΙΔΙΚΟ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ (Κθ3ΐ/κκ) 
3400-7010 
3100-6200 
3400-5360 
2800-4400 ΘΕΙΟ 
0.5-2.8 
0.3-3.8 
0.1-1.2 
2.7-7,0 ΘΕΙΟ ΑΝΑ ΘΕΡΜΙΔΑ 
(β) 
1.0-6.0 
0.6-7.0 
0.2-2.3 
5.8-22.0 
Η παραγωγή λιθάνθρακα περιεκτικότητας σε θείο χαμηλότερης του 1,5 γραμμαρίου 
ανά Βρετανική θερμίδα υπολογίζεται περίπου σε 3,1 εκατομμύρια τόννους (2,2 
εκατομμύρια τόννους ισοδύναμου άνθρακα). Ωστόσο είναι σημαντικό να σημειωθεί 
ότι σχεδόν για ολόκληρη την παραγωγή ισχύει μια κάθετη συμφωνία μεταξύ των 
φορέων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και των φορέων παραγωγής γαιανθράκων. 
Επιπλέον οι τιμές πώλησης των φορέων παραγωγής γαιανθράκων για τους σταθμούς 
ηλεκτροπαραγωγής ανέρχονται στο διπλάσιο της τιμής CIF των γαιανθράκων που 
προέρχονται από τρίτες χώρες. 
Ος εκ τούτου, λόγω της κάθετης συμφωνίας και των τιμών διάθεσης, μπορεί να 
^ε(ύρηύεί ότι οι φορείς παραγωγής γαιανθράκων αντιμετωπίζουν προτιμησιακά τους 
σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Αποκλειστικά και μόνο μικρά φορτία 
χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, εξαιρουμένων εκείνων που καταναλώνονται λόγω 
οικιακής χρήσης ή από τον τριτογενή τομέα, μπορούν να διατεθούν στην αγορά 
εφόσον οι τιμές τους είναι ανταγωνιστικές έναντι των γαιανθράκων από τρίτες 
χώρες. Τα εν λόγω μικρά φορτία πρέπει να προέρχονται είτε από επιφανειακές ή 
υπόγειες εκμεταλλεύσεις που δεν καλύπτονται από τις ισχύουσες συμφωνίες με 
τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. 
Εντούτοις λόγω του υψηλού κόστους παραγωγής και κατά συνέπεια της υψηλής τιμής 
παράδοσης Βιομηχανικού άνθρακα ουσιαστικά το σύνολο των γαιανθράκων που 
καταναλώνει η Βιομηχανία εισάγεται από τρίτες χώρες. Επιπλέον εξαιτίας των 
εθνικών κανονιστικών διατάξεων ο εισαγόμενος θερμαντικός άνθρακας από τρίτες 
χώρες που καταναλώνεται από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής πρέπει να έχει 
περιεκτικότητα σε θείο χαμηλότερη του 1 γραμμαρίου ανά βρετανική θερμίδα. 
ν 
3.1.4. Γαλλία 
Η συνολική παραγωγή λιθάνθρακα ανήλθε κατά το 1991 σε 9,75 εκατομμύρια 
τόννους. Η σημαντικότερη ανθρακοφόρος περιοχή βρίσκεται στη Λωρραίνη ενώ 
παράλληλα υφίσταται και μία δεύτερη μικρότερη στην κεντρική μεσημβρινή Γαλλία. 
Η παραγωγή των επιφανειακών εκμεταλλεύσεων αντιπροσωπεύει το 13% της 
συνολικής. 
Από τη συνολική παραγωγή θερμαντικού άνθρακα 6,4 εκατομμύρια τόννοι 
χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας απορροφούμενου είτε από 
την EdF ή από τις "ιδιωτικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας" της CdF. 
Ποσότητα κατά τι μεγαλύτερη των 0,6 εκατομμυρίων τόννων κατέληξε σε 
βιομηχανικούς χρήστες. 
21 
niNAKAE V. nAPAAOIEII 6EPMANTIK0Y AN6PAKA 
ETH TAAAIA (eKaToppopia 
napa66oeic : 
EYKaTaoTdoeic CdF 
EvKaTaoTdoeic EdF 
Biounxavta 
EuvoAo 0.8 
3.16 
0.37 
-
3.53 0.8-1.0 1 
0.58 
1.80 
-
2.38 ANA nEPIEKTIKOTHTA 
T6VVOI) 
.0-1.5 
0.38 
0.09 
0.53 
1.90 1.5 
-
-
0.13 
0.13 6EI0Y * 
EuvoAo 
4.12 
2.26 
0.66 
7.04 
* Η περιεκτικότητα σε θείο εκφράζεται ως ποσοστό επί του βάρους. 
Όσον αφορά την ποιότητα του άνθρακα, περίπου 5,9 εκατομμύρια τόννοι 
γαιανθράκων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο παράγονται κυρίως στην ανθρακοφόρο 
περιοχή της ΛωρραΙνης" το σύνολο της εν λόγω παραγωγής καταλήγει σε σταθμούς 
ηλεκτροπαραγωγής. Σε άλλα ορυχεία οι παραγόμενοι γαιάνθρακες χαρακτηρίζονται 
από τόσο υψηλή σχέση περιεκτικότητας σε θείο έναντι του θερμικού περιεχομένου 
που υπό φυσιολογικές συνθήκες καύσης οι εκπομπές S02 θα υπερέβαιναν τη 
συγκέντρωση των 2000 mgr/m3. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται ορισμένες 
ιδιότητες αναφοράς για χαρακτηριστικά ορυχεία : 
ΠΙΝΑΚΑΣ VI. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ ΓΙΑ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΟΡΥΧΕΙΑ 
ΑΝΘΡΑΚΟΦΌΡΟΣ 
ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΘΑΡΟ ΘΕΡΜΙΔΙΚΟ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 
(Kcal/kg) ΘΕΙΟ 
<%> ΘΕΙΟ ΑΝΑ 
ΘΕΡΜΙΔΑ 
ί&Ι 
Λωρραίνη (υψηλής 
(χαμηλής πτητικότητας) 
πτητικότηταο) 7160-7245 
6500-6730 0.95 
1,1-1,2 1.3 
1.6-1,9 
Ορυχείο Le Mans 5959 JL3 2Λ 
Ορυχείο Decazeville 6400-6609 1,6-1.7 2,4-2,6 
QpVXçÇq Slangy 6735 _LJ_ 1^9 
Οι τιμές παράδοσης γαιανθράκων στη βιομηχανία συμπεριλαμβανομένων των μειώσεων 
συμφωνούν με τις αντίστοιχες των γαιανθράκων που εισάγονται από τρίτες χώρες. 
3.1.5. Βέλγιο 
Στο Βέλγιο αναμένεται ότι το τελευταίο ορυχείο θα παροπλιστεί έως τα τέλη του 
1992. Η συνολική παραγωγή κατά το 1991 ανήλθε περίπου σε 0,6 εκατομμύρια 
τόννους ενώ n μέση περιεκτικότητα σε θείο υπολογίζεται σε περίπου 0,95% ή 1,6 
γραμμάρια ανά βρετανική θερμίδα. 
3.2. Επικρατούσα κατάσταση όσον αφορά TIC εισανωνέο λιθάνθρακα 
Οι εισαγόμενοι γαιάνθρακες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση 
των ενεργειακών αναγκών της Κοινότητας. Το σύνολο των εισαγωγών λιθάνθρακα από 
τρίτες χώρες ανήλθε σε 129 εκατομμύρια τόννους κατά το 1991 αντιπροσωπεύοντας 
περίπου 40% της συνολικής ποσότητας γαιανθράκων που διατέθηκε στην αγορά της 
Κοινότητας. Από τις εισαγωγές αυτές περίπου 69% ήταν θερμικοί γαιάνθρακες. 
Κατά την εξέταση των εισαγωγών πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ των 
γαιανθράκων "που προέρχονται απόη και εκείνων που είναι "προέλευσης" δεδομένου 
ότι το αντίστοιχο νομικό πλαίσιο μπορεί να διαφέρει. 
Καταρχήν το άρθρο 71 της Συνθήκης ΕΚΑΕ επιτρέπει στις κυβερνήσεις των κρατών 
Ή 
μελών να διατηρήσουν στο ακέραιο τις εξουσίες τους σε θέματα εμπορικής 
πολιτικής. Ως εκ τούτου οι εθνικοί κανόνες που αφορούν τις άμεσες εισαγωγές 
από τρίτες χώρες εξακολουθούν να ισχύουν. Εντούτοις τα κράτη μέλη επιβάλλεται 
να αλληλοενισχύοντα ι εφόσον η αλληλοβοήθεια αυτή είναι απαραίτητη για την 
εφαρμογή μέτρων που αναγνωρίζονται από την Επιτροπή ως σύμφωνα προς τη Συνθήκη 
ΕΚΑΕ και προς τις υφιστάμενες διεθνείς συμφωνίες. Βάσει των διατάξεων της 
Συνθήκης ΕΚΑΕ η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας εφαρμόζεται για τα προϊόντα που 
κυκλοφορούν ελευθέρως στα κράτη μέλη. 
Από την άλλη πλευρά το διακοινοτικό εμπόριο γνωρίζει μία συνεχή συρρίκνωση. Η 
τάση αυτή αναμένεται να συνεχισθεί κατά το μέλλον ενώ παράλληλα υπάρχει 
ενδεχόμενο κλιμάκωσης της. Οι περισσότερες των διακοινοτικών συναλλαγών 
εγχωρίων γαιαθράκων κοινοτικής παραγωγής αφορά τους γαιάνθρακες 
οπτανθρακοποίησης. Επίσης παρατηρείται ότι αυξάνουν οι ποσότητες θερμικών 
λιθανθράκων από τρίτες χώρες που κυκλοφορούν ελευθέρως στο εσωτερικό της 
Κοινότητας. Στην περίπτωση αυτή οι πωλήσεις κυρίως προέρχονται από την 
Ολλανδία, το Βέλγιο και πρόσφατα από το Ηνωμένο Βασίλειο. 
Μολονότι οι γαιάνθρακες διακινούνται ελευθέρως εντός της Κοινότητας, το 
διακοινοτικό εμπόριο εγχώριου ανθρακίτη θερμικής ποιότητας ουσιαστικά δεν 
υφίσταται επειδή οι εθνικοί διακανονισμοί καθώς και τα συστήματα κατανάλωσης 
και καθορισμού των τιμών δεν ευνοούν ανάλογη διακίνηση. Παράλληλα οι τιμές που 
καταβάλλονται στους παραγωγούς για τις εξαγωγές εντός της Κοινότητας είναι ως 
επί το πλείστον ανάλογες εκείνων που αφορούν τις μη κοινοτικές χώρες. Εάν 
ληφθεί υπόψη το υψηλότερο κόστος παραγωγής στην Κοινότητα (107 ECU ανά τόννο 
ισοδύναμου άνθρακα κατά το 1991), καθίσταται προφανές ότι ανάλογες εμπορικές 
δοσοληψίες δεν είναι επικερδείς αφής στιγμής οι μέσες τιμές CIF για εισαγωγές 
μη κοινοτικού γαιάνθρακα ατμοπαραγωγής ανήλθαν το 1991 περίπου σε 42 ECU ανά 
ισοδύναμου τόννο άνθρακα. 
Οι ισχύουσες κανονιστικές διατάξεις στα κράτη μέλη όσον αφορά τις άμεσες 
εισαγωγές ανθρακίτη από τρίτες χώρες έχουν ως εξής : 
Βέλγιο : Σύστημα αδειών "καθολικής χορήγησης αδειών" (ALG). 
Δανία : Δεν υφίστανται περιορισμοί 
Γερμανία : Οι εισαγωγές λιθάνθρακα από τρίτες χώρες διέπονται από τις 
κανονιστικές διατάξει: περί εισαγωγών Βάσει του επονομαζόμενου 
"Kohlen-ZollkontingentGesetz" (Νόμος για τις δασμολογικές 
ποσοστώσεις άνθρακα) μολονότι οι εν λόγω κανονιστικές διατάξεις 
δεν έχουν διευρυνθεί κατά τρόπο που να καλύπτουν και τις 
ανατολικές επαρχίες. Πέραν των ποσοστώσεων εισαγωγής 7.1 
εκατομμυρίων τόννων για όλες τις κατηγορίες καταναλωτών, υπάρχει 
και μία ποσόστωση 12 εκατομμυρίων τόννων για τον κλάδο 
ηλεκτροπαραγωγής, που ρυθμίζεται βάσει των όρων του 
"Jahrhundertvertrag", καθώς και άλλη ποσόστωση 12 περίπου 
εκατομμυρίων τόννων για την αγορά (υπέρ της υποκατάστασης του 
πετρελαίου και του φυσικού αερίου) καθώς επίσης και ορισμένες 
ποσότητες για την υγροποίηση και την αεριοποίηση στην χαλυβουργία 
(που επί του παρόντος δεν χρησιμοποιούται). Φορτία που υπερβαίνουν 
τα ως άνω όρια επιβαρύνονται δασμολογικά κατά 6 γερμανικά μάρκα 
ανά τόννο. Οι εν λόγω ποσοστώσεις δεν εξαντλήθηκαν ουδέποτε κατά 
το παρελθόν. 
2V 
Ελλάδα : Δεν υπάρχουν περιορισμοί 
Ισπανία : Ισχύει σύστημα ποσοστώσεων δίχως δασμολογική επιβάρυνση και αδειών 
που καθορίζονται εκ τω προτέρων. Οι ποσοστώσεις εισαγωγής κατά το 
1992 καθορίσθηκαν σε 14,2 εκατομμύρια τόννους, εκ των οποίων 2,7 
εκατομμύρια τόννοι προορίζονται για βιομηχανική χρήση ι εκτός των 
κλάδων της χαλυβουργίας και της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι 
ως άνω ποσοστώσεις ουδέποτε εξαντλήθηκαν κατά το παρελθόν. Η 
οριακή περιεκτικότητα σε θείο για τους γαιάνθρακες που 
προορίζονται για κατανάλωση σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και 
εισάγονται από τρίτες χώρες επί του παρόντος έχει καθοριστεί σε 1 
* γραμμάριο ανά 1000 Kcal θερμικού περιεχομένου. 
Γαλλία : Ισχύει σύστημα αδειών εισαγωγής. Οι αιτήσεις εισαγωγής 
συγκεντρώνονται από το Υπουργείο Βιομηχανίας το οποίο εν συνεχεία 
καθορίζει τις ποσοστώσεις λαμβάνοντας υπόψη τη διάρθρωση της 
εγχώριας αγοράς. 0 παράλληλος κρατικός οργανισμός ATIC, έχει το 
μονοπώλιο της τεχνικής πτυχής τωνν εισαγωγών. 
Ιρλανδία : Δεν υπάρχουν περιορισμοί. 
& 
Ιταλία : Δεν υφίστανται περιορισμοί 
Λουξεμβούργο : Δεν υφίστανται περιορισμοί 
Ολλαδία : Σύστημα αδειών AL6 
Πορτογαλία : Δεν υφίστανται περιορισμοί 
Ην.Βασίλειο : Σύστημα αδειών AL6 
Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι τα μοναδικά κράτη μέλη τα οποία 
χρησιμοποιούν συστήματα ποσοστώσεων είναι εκείνα στα οποία ισχύουν κάθετες 
συμφωνίες ήγουν π Γερμανία και n Ισπανία. 
3.3. Η διαθεσιυότητα λιθάνθρακα xau^nc n8Pi8KTiKOTnTac σε θείο στη διεθνή 
αΥΡΡά 
Το διεθνές εμπόριο γαιαθράκων κινήθηκε γύρω στα 412 εκατομμύρια τόννους κατά 
το 1991, εκ των οποίων 369 εκατομμύρια τόννοι διακινήθηκαν θαλάσσια. Περίπου 
45% ήταν γαιάνθρακες οπτανθρακοποίησης ενώ το υπόλοιπο ανήκε σε άλλες 
ποιότητες, κυρίως άνθρακες ατμοπαραγωγής. Αναμένεται ουσιαστική αύξηση του 
διεθνούς εμπορίου κατά την επόμενη δεκαετία. 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα που αποτελεί παγκοσμίως το μεγαλύτερο εισαγωγέα 
γαιανθράκων απορροφά περίπου 35% (129 εκατομμύρια τόννοι) των γαιανθράκων που 
διακινούνται συνολικά ετησίως θαλάσσια, εξ αυτών περίπου 69% είναι θερμικοί 
γαιάνθρακες. Οστόσο υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές σε σχέση ρε τις ποσότητες 
και την τελική χρήοη μεταξύ των κρατών μελών που εξαρτώνται τόσο από την 
ενεργεακή τους πολιτική όσο και από το κατά πόσο διαθέτουν εγχώρια παραγωγή. 
Είναι προφανές ότι εκείνα από τα κράτη Μέλη που δε διαθέτουν εγχώρια παραγωγή 
λιθάνθρακα ικανοποιούν ως επί το πλείστον τις αντίστοιχες ανάγκες τους από τη 
διεθνή αγορά γαιαθράκων. Η διαπίστωση αυτή ισχύει ιδιαίτερα για τις ανάγκες 
τους σε θερμικό λιθάνθρακα δεδομένου ότι δεν υπάρχουν πολλές δυνατότητες 
διακοινοτικού εμπορίου για το συγκεκριμένο είδος λιθάνθρακα. Παράλληλα οι 
κοινοτικοί παραγωγοί προμηθεύονται ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες από τη διεθνή 
αγορά για να εξισορροπήσουν τις απαιτήσεις και να αντισταθμίσουν τα κενά που 
δημιουργεί η αναδιάρθρωση των κλάδων τους. 
Όσον αφορά τις εισαγωγές λιθάνθρακα οκτώ χόρες εξαγωγής γαιάνθρακα καλύπτουν 
το 96% των συνολικών εισαγωγών της Κοινότητας στον τομέα αυτό. Οι χώρες αυτές 
είναι: οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Νότια Αφρική, n Αυστραλία, n Κολομβία, n 
Πολωνία, n ΚΑΚ, ο Καναδάς και n Κίνα. Εξ αυτών οι τέσσερεις (ήτοι n ΗΠΑ, n 
Νότιος Αφρική, n Αυστραλία και n Κολομβία) καλύπτουν το 82% των συνολικών 
εισαγωγών γαιανθράκων της Κοινότητας. 
Il· 
I niNAKAE VII. 
XQPA 
HnA 
N6Tia AcppiKn. 
AuoTpaAta 
KoAoMBta 
noAwvta 
KAK 
Kava6dc 
Klva KYPIEZ XQPEZ EHATOrHZ AI6AN0PAKA (1991) (eKOToppopia T6VVOI) 
ΠΑΡΑΓΩΓΗ 
830 
171 
175 
23 
139 
480 
40 
1086 ΕΞΑΓΩΓΕΣ 
ΣΥΝΟΛΟ 
98 
46 
120 
15 
13 
25 
34 
12 ΑΝΘΡΑΚΑΣ 
ΑΤΜΟΠΑΡΑΓΟΓΗΣ 
(%) 
39 
93 
46 
100 
62 
50 
16 
77 ESArOXEZ ZTHN EOK 
ZYNOAO 
50.6 
25.2 
20.1 
10.1 
6.1 
5.3 
3.8 
3.0 AN6PAKAZ 
ATMOnAPArQTHZ 
(%) 
48 
98 
48 
99 
80 
98 
79 
100 
Η περιεκτικότητα σε θείο των γαιανθράκων που παράγουν οι κύριες χώρες εξαγωγής 
κυμαίνεται ιδιαίτερα στις επί μέρους χώρες και μεταξύ των διαφορετικών χωρών. 
Ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις μικρό μόνο ποσοστό των παραγόμενων γαιανθράκων 
προορίζεται για εξαγωγές (Βλέπε ανωτέρω πίνακα). 
?> 
Οι γαιάθρακες που προορίζονται για εξαγωγές συχνά καθορίζονται κατά τρόπο που 
οι χαρακτηριστικές τους ιδιότητες σε συνδυασμό με το θερμαντικό περιεχόμενο 
και την περιεκτικότητα σε θείο, να είναι κατά πολύ ανώτερες του μέσου όρου των 
αντιστοίχων χαρακτηριστικών ιδιοτήτων των γαιανθράκων που παράγονται από τις 
χώρες αυτές. 
Το φάσμα περιεκτικοτήτων σε θείο επιλεγμένων λιθανθράκων που παράγονται από 
τις κύριες χώρες εξαγωγής έχει ως εξής : 
] niNAKAZ 8. TYTTKO *AZMA nEPIEKTIKOTHTAZ ZE GEIO 
XOPA nEPIEKTIKOTHTA ZE 8EI0 (%) 
__ 0.2-4.8 
N6TIO<; A<ppiKn 0.6-1.6 
AuoTpaAta 0.2-4.0 
KoAonBta 0.4-0.9 
noAwvta 0.4-2.2 
KAK 0.5-3.1 
Kava6dc 0.4-2.5 
Ktva 0.3-2.9 
Iv6ovno(a 0,08-1,0 
Αντιθέτως περίπου 80% των θερμικών γαιανθράκων που διακινούνται εμπορικά 
παγκοσμίως έχει περιεκτικότητα σε θείο χαμηλότερη του 1%, ενώ ποσοστό 
μεγαλύτερο του 10% έχει περιεκτικότητα σε θείο χαμηλότερη του 0,7%. Οι 
γαιάνθρακες χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο προέρχονται από την Αυστραλία, την 
Κολομβία, τον Καναδά, τη Νότιο Αφρική και την Ινδονησία. Μόνο οι Ηνωμένες 
Πολιτείες διακινούν εμπορικά μεγάλες ποσότητες γαιανθράκων με περιεκτικότητα 
σε θείο υψηλότερη του 1%. 
Οι περισσότεροι των θερμικών γαιαθράκων που εισάγει η Κοινότητα είναι 
περιεκτικότητας σε θείο χαμηλότερης του 1% και μόνο ένα περιθωριακό ποσοστό 
εισαγωγών υπερβαίνει το όριο αυτό. 
Προκειμένου να σχηματισθεί μία γενική ιδέα όσον αφορά την μέση περιεκτικότητα 
σε θείο των διά θαλάσσης διακινούμεων ανθράκων ατμοπαραγωγής, ο ακόλουθος 
πίνακας παραθέτει υπολογισμό των φορτίων κατά το 1991 και προβλέψεις για το 
2000, καθώς και το μέσο καθαρό θερμιδικό περιεχόμενο για τις κύριες χώρες 
εξαγωγής ανθράκων ατμοπαραγωγής. 
niNAKAZ IX. *OPTIA KAI nOIOTHTEZ TON KYPIQN XQPQN EEATOrHZ 
ESArQTEAE 
AuoTpaAta 
N6TIOC AtppiKn 
HnA 
KoAopBta 
noAwvta 
Hv6ovno(a 
Beve^oueAa 
Ktva 
ZYNOAO ΕΞΑΓΩΓΕΣ 
1991 
(Μι) 
54 
43 
34 
15 
8 
7 
3 
12 
176 ΘΕΡΜΙΚΟΥ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ 
ΕΞΑΓΩΓΕΣ 
2000 
(Μι) 
85 
65 
40 
35 
5 
30 
10 
20 ΚΘΠ 
(Κ031/Κ6) 
6600 
6200 
6800 
6700 
6500 
6000 
6700 
6300 
6500 0EIO 
(%) 
0.75 
0.90 
1.15 
0.8 
1.00 
0.80 
0.80 
0.95 
0.90 9EI0 ANA 
9EPMIAA 
(fi) 
1.14 
1 .45 
1.69 
1.19 
1.54 
1.33 
1.19 
1.51 
1,39 
Καθίσταται προφανές ότι είναι διαθέσιμη τεράστια ποσότητα γαιάνθρακα χαμηλής 
περιεκτικότητας σε θείο τόσο όσον αφορά τα αποθέματα όσο και όσον αφορά το 
διεθνές εμπόριο σήμερα. ηυ 
Τα αποδεδειγμένα αποθέματα λιθάνθρακα χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο στις 
κύριες χώρες εξαγωγής, εξαιρουμένων των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, της ΚΑΚ 
και της Κίνας, υπολογίζονται ότι υπερβαίνουν κατά πολύ τα 100 δισεκατομμύρια. 
Τα περισσότερα εξ αυτών βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και, σε μικρότερο 
βαθμό, την Αυστραλία και την Νότιο Αφρική. Επιπλέον πρέπει να σημειωθεί το 
μεγάλο δυναμικό νέων ανθρακοφόρων περιοχών, και κατά συνέπεια η αντίστοιχη 
κλιμάκωση αποθεμάτων, στην Κολομβία, τη Βενεζουέλα και την Ινδονησία. 
Όσον αφορά τις τιμές των εισαγόμενων ανθράκων ατμοπαραγωγής επιβάλλεται να 
σημειωθεί ότι καθοριστικής σημασίας είναι η ισχύς και η σταθερότητα της 
διεθνούς αγοράς γαιανθράκων συγκριτικά προς τις διακυμάνσεις και την αστάθεια 
που εμφανίζουν άλλες ενεργειακές αγορές, τουλάχιστον όσον αφορά τα σύντομα 
χρονικά διαστήματα. Όντως, οι μέσες τιμές CIF ανθράκων ατμοπαραγωγής υπήρξαν 
σημαντικά σταθερότερες των αντιστοίχων τιμών καυσίμου πετρελαίου, σε 
πραγματικούς όρους, κατά την τελευταία εικοσαετία. Το φαινόμενο εξηγείται τόσο 
από τη βραδύτητα της αγοράς μετρητοίς όσο και από την ευρύτητα και τη 
διαφοροποίηση του εφοδιασμού σε συνδυασμό με τον πραγματικό ανταγωνισμό μεταξύ 
των φορέων εφοδιασμού. Μεγάλο μέρος των διακυμάνσεων της τιμής οφείλεται στις 
μεταβολές των νομισματικών ισοτιμιών μεταξύ των κοινοτικών νομισμάτων και του 
αμερικανικού δολαρίου. 
Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί το σχετικό κόστος των γαιαθράκων υψηλής και χαμηλής 
περιεκτικότητας σε θείο, ιδιαίτερα δεδομένου ότι παράγοντες όπως οι ποιοτικές 
ποικιλίες και η αντιπαράθεση εγχώριας προς εισαγόμενη παραγωγή μπορεί να 
επηρεάσουν τις διαφορές που οφείλονται στην περιεκτικότητα σε θείο. Επί του 
παρόντος φαίνεται ότι κατά την εμπορική διακίνηση γαιανθράκων η περιεκτικότητα 
σε θείο ελάχιστα επηρεάζει την τιμή. Επιπλέον σε ορισμένες κοινοτικές χώρες οι 
εισαγόμενοι γαιάνθρακες χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο μπορεί να έχουν 
χαμηλότερες τιμές από τους γαιάνθρακες εγχώριας παραγωγής υψηλής 
περιεκτικότητας σε θείο εξαιτίας του υψηλότερου κόστους της εγχώριας 
παραγωγής. 
Επί του παρόντος είναι ιδιαζόντως δύσκολο να προσδιοριστεί οιοσδήποτε τύπος 
άριστης ποιότητας κατά τη διεθνή εμπορική διακίνηση γαιανθράκων, εξαιρουμένων 
των περιπτώσεων κατά τις οποίες οι γαιάνθρακες χαμηλής και υψηλής 
περιεκτικότητας σε θείο παράγονται σε περιοχές που δεν απέχουν πολύ μεταξύ 
τους ή χρησιμοποιούνται προκειμένου να επιτευχθεί συμμόρφωση προς συγκεκριμένα 
όρια εκπομπής. Εντούτοις δεν μπορεί να αποκλεισθεί εντελώς το ενδεχόμενο 
πριμοδότησης της χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο όταν μοναδική εναλλακτική 
λύση είναι η εγκατάσταση εξοπλισμού για τον έλεγχο των εκπομπών. Το ανώτερο 
όριο οιουδήποτε άριστης ποιότητας γαιάνθρακα χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο 
εν τοιαύτη περιπτώσει θα καθοριζόταν από το κόστος των εναλλακτικών 
προσεγγίσεων για τον έλεγχο εκπομπών θείου. 
Μ 
ΜΕΣΟ ΚΟΣΤΟΣ CIF ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΓΙΑ 
ΓΑΙΆΝΘΡΑΚΕΣ ΑΤΜΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 
Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι 1 Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι 1 Ι Ι Ι Ι Ί Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι 1 Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι 1 ι ι ι ι ι 
123412341234123412 3412341234123412 3412341234123412 3412341234 
I978ll979ll980l 198111982 ! 1983119841198511986119871198811989119901199111993* 
Γαιάνθρακες ατμοπαραγωγής ($ ανά 
ισοδύναμο τόννο γαιάνθρακα) — Γαιάνθρακες ατμοπαραγωγής(ECU ανά 
ισοδύναμο τόννο γαιανθράκων) 
3.3.1 ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ 
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν ένα από τους σημαντικότερους παραγωγούς 
γαιανθράκων παγκοσμίως κατά την τελευταία εκατονταετία. Επίσης οι Ηνωμένες 
Πολιτείες αποτελούν σημαντική χώρα εξαγωγής γαιανθράκων. Κατά παράδοση οι 
εξαγωγές γαιανθράκων από τις ΗΠΑ αφορούσαν κυρίως τη μεταλλουργία μολονότι το 
93% της ενεργειακής κατανάλωσης προέρχεται από την παραγωγή ηλεκτρικής 
ενέργειας. 
\ 
Οι Hv<0Méveq Πολιτε^ επtσnq αποτελούν το σημαντικότερο εφοδιαστή λιθάνθρακα 
της Κοινότητας και μοιράζονται την πρώτη θέση Με την Νότια Αφρική σε ό,τι 
είναι n μοναδική χώρα που 
υψηλότερης του 1% σε τρίτες 
εξαγόμενου θερμικού γαιάνθρακα 
ή 1,69 γραμμάρια ανά βρετανική JS iwuruupwv, ^«t |*« «.l-wSwr » ν» ». il/» Mfwnj wwij με 
αφορά τους γαιάνθρακες θερμικής ποιότητας. Παράλληλα 
διαθέτει σημαντικά φορτία περιεκτικότητας σε θείο υ^ 
χώρες. Η μέση περιεκτικότητα σε θείο του -""—Α· 
υπολογίζεται ότι κατά το 1991 ανήλθε σε 1,15% 
θερμίδα. 
niNAKAZ X. HNQMENEE nOAITEIEZ. nAPATOTH KAI ESATOTEE KATA TO 1991 
(oe eKOTopgOpia Tdvvouq) 
nAPATOTH ESATOTEZ 
ZYNOAO « I nPOZ THN EOK 
TaidvdpaKaq aTponapaYWYHq 740 40.2 23.9 
raidvfrpaKae onTavflpaKonotnone 2fi 58.6 28.8 
l EYNOAO 830 I 98.8 I $ZJ. * Συμπεριλαμβανομένων των εξαγωγών στον Καναδά 
Οι n8piaoOT8p8q των γαιανθρακοφόρων περιοχών βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από 
Ίονς λιμέvεq εξaγωγήq και ο συvδυaσμόq των δαπανών εξόpυξnq και των δαπανών 
εσωτερι^ μετaφopάq καθιστούν Tiq ΗΠΑ εν γένει υψηλού κόστoυq εφοδιαστή 
εξαγώγιμου θερμικού γαιάνθρακα. Ετούτος δεδομένου ότι n παραγωγή είναι πολύ 
μεγάλη αρκεί ένα μικρό ποσοστό των παραγωγών των ΗΠΑ να επιτύχουν ιδιαίτερα 
χaμnλέq δαπάνες πaρaγωγήq και/ή μετaφopάq προκειμένου onpavTiKéq nooOTnT8q 
ανταγωνιστικού θερμαντικού γαιάνθρακα να διατεθούν npoq εξαγωγή. 0 κλάδος 
γαιανθράκων των ΗΠΑ έχει αποδείξει ότι μπορεί τάχιστα να αρχίζει ή να 
διακόπτει τις εξαγωγές εφόσον οι τιμές αντιστοίχως κινούνται ανοδικά ή 
καθοδικά. 
Παράλληλα υπάρχει επαρκώς ανεπτυγμένη λιμενική υποδομή στην ακτή του Κόλπου 
(για παράδειγμα Νέα Ορλεάνη, Mobile, κλπ), στην Ανατολική Ακτή (για παράδειγμα 
Hampton Roads, Βαλτιμόρη, Φιλαδέλφεια, κλπ.) και στη Δυτική Ακτή (Long 
Beach/Los Angeles). Εξ αυτών το Hampton Roads και n Βαλτιμόρη στην Ανατολική 
Ακτή διεκπεραιώνουν αντιστοίχως το 53% και το 9% των συνολικών εξαγωγών 
γαιανθράκων των ΗΠΑ. Εξάλλου οι εξαγωγές από τη Δυτική Ακτή αντιπροσωπεύουν 
ποσοστό χαμηλότερο του 3% επί του συνόλου των εξαγωγών και συνήθως τα φορτία 
αυτά εξυπηρετούν την περιοχή του Ειρηνικού Οκεανού. 
Γενικότερα μεγάλο μέρος των γαιανθράκων από τις Δυτικές ΗΠΑ είναι υποδεέστερο 
των ανατολικών γα ιανθρακοφόρων περιοχών όσον αφορά την ειδική ενέργεια, την 
ικανότητα οπτανθρακοποίησης και την εγγύτητα προς τις αγορές. Εντούτοις η 
πρώτη κατηγορία γαιανθράκων διαθέτει το πλεονέκτημα της χαμηλής 
περιεκτικότητας σε θείο και του περιορισμένου κόστους εξόρυξης Με αποτέλεσμα 
να υπέρ-αντισταθμίζονται τα πλεονεκτήματα της δεύτερης τουλάχιστον σε ό,τι 
αφορά Tiq ανάγ^ Tnq εγχώρ^ αγopάq θερμαντικών γαιανθράκων. 
Ί 
niNAKAZ XI. HNQMENEZ nOAITEIEZ. ESATQTEE AI8AN6PAKQN ANA AINENA TO 
(oe eKOToppupia tdvvouq) 
AIMENEZ 
Lower River 
Mobile 
*iAa6eA<peia 
BaATipdpn 
Hampton Roads 
AuTiKn AKTn 
'AAAec nepiox^q 
ZYNOAO ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ 
ΑΝΘΡΑΚΑΣ 
ΑΤΜΟΠΑ-
ΓΟΓΗΣ 
11.2 
1.4 
0.3 
6.3 
10.2 
2.7 
8.1 
40,2 ΑΝΘΡΑΚΑΣ 
ΟΠΤΑΝΘΡΑ-
ΚΟΠΟΙΗΣΗΣ 
2.8 
6.4 
2.6 
42.1 
0.1 
4.6 
58,6 ΣΥΝΟΛΟ 
14.0 
7.8 
0.3 
8.9 
52.3 
2.8 
12.7 
?8.8 ESArQTEZ ZTHN 
ANOPAKAZ 
ATMOnA-
PATOTHZ 
7.2 
0.6 
0.2 
5.4 
10.0 
0.5 
23,? ANOPAKAZ 
OnTANOPA-
KOnOIHZHZ 
0.6 
2.3 
0.9 
24.8 
0.1 
0.1 
28.8 1991 
EOK 
ZYNOAO 
7.8 
2.9 
0.2 
6.3 
34.8 
0.1 
0.6 
52.7 
3^ 
Τα Βόρεια Απαλάχια, η περιοχή του IAAivdïq και μέρoq των Νοτίων και Κεντρικών 
ΑπαλαχΙων μπορούν να θεωρηθούν n8pioxéq OTiq onoÎ8q είτε αμφισβητείται ότι da 
εξακολουθήσει n ευχερής διάθεση γαιανθράκων χaμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο σε 
πεpιopισμέvεq T^éq είτε αναμένεται ότι ο d<p$ovoq εφoόιaσμόq γαιανθράκων 
υψnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο θα καθίσταται ολοένα πλεvovaσμaτικότερoq έναντι 
των προτιμητέων εγχωρίων απαιτήσεων. Κατά συνέπεια είναι λογικό να υποτεθεί 
ότι οι γαιάνθρα^ χaμnλήq n8pi8KTiKOTHTaq σε θείο θα εξακολουθήσουν να 
εμφανίζουν εντονότερη ζήτηση έναντι των γαιανθράκων υψnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε 
θείο και ότι το γεγovόq αυτό θα έχει κατά πάσα πιθανότητα αντίκτυπο OTiq Tipéq 
των γαιανθράκων χaμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο. Επιπλέον ενδέχεται να κάνουν 
αισθητή την παρουσία Touq διάφοροι πapάγovτeq onaviOTnTaq κατά πρώτον όσον 
αφορά τη διαθεσιμότητα χαμηλού KOOTOuq γαιανθράκων n8piopiopévnq 
πεpιεκτικότnτaq σε θείο, που θα έχει σαν αποτέλεσμα τη μερική επιβάρυνση των 
δαπανών και κατά συνέπεια των τιμών. Το σημερινό χαμηλό KooToq των γαιανθράκων 
n8piopiapévnq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο θα μπορούσε 8ntonq να επηρεαστεί από την 
αύξηση των δαπανών για Tiq επί pépouq 6ia6iKaoÎ8q καθαρισμού που απαιτούνται 
προκειμένου να περιοριστούν τα επίπεδα θείου ώστε να επιτευχθεί η συμμόρφωση 
npoq Tiq avTÎOToiX8q KavoviOTiKéq διατάξει των ΗΠΑ. Κατά συνέπεια 
συvoψtζovτaq πρέπει να αναγνωριστεί ότι εν γένει οι T^éq των γαιανθράκων δεν 
αναμένεται να εμφανίσουν σημαντι^ ouoiaoTiKéq αυξήσεκ έωq το éToq 2000 
μολονότι n τιμή των ανατολικών γαιανθράκων χaμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο 
ενδέχεται να εμφανίσει σημαντικότερη αύξηση. 
Η παραγωγή γαιανθράκων των ΗΠΑ που προορίζεται για εξαγωγή μπορεί να χωριστεί 
Kuplûiq σε επτά σημαντι^ n8pioxéq : Βόρεια Απαλάχια, Κεντρικά Απαλάχια, Νότια 
Απαλάχια, περιοχή του Ιλλινόί^, Βραχώδη Όρη· περιοχή Powder River και Αλάσκα. 
α) Βόρεια Απαλάχια 
Qq επί το πλείστον n παραγωγή των Βορείων ΑπαλαχΙων αφορά ασφαλτώδεις 
γαιάνθρα^ ui|H^q και péonq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο που χρησιμοποιούνται από 
τους opγavισμoύq πapaγωγήq nλεκτpικήq εvέpγειaq και τη μεταλλουργική 
βιομηχανία για την παραγωγή οπτανθράκων. EvTOUToiq οι εν λόγω γαιάνθρα^ G>q 
επί το πλείστον εμφανίζουν υπερβολικά υψηλή περιεκτικότητα σε θείο για να 
προκαλέσουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον εκ μέpoυq των ευρωπαίων αγοραστών. Η περιοχή 
συνδέεται σιδηροδρομικά με ιονς λιμέvεq Tnq Baλτιμόpnq και Tnq Φιλαδέλφ^. 
Κατά κανόνα η περιεκτικότητα σε θείο των γαιανθράκων Tnq πεpιoχήq au^q 
κυμαίνεται μεταξύ 1,5-3,5% και μόλις 10% των αποθεμάτων εμφανίζουν 
περιεκτικότητα σε θείο χαμηλότερη του 1,5%. Ουσιαστικά δεν υπάρχουν 
γαιάνθρα^ με περιεκτικότητα σε θείο χαμηλότερη του 1,0%. 
β) Κεντρικά Απαλάχια 
Από την περιοχή αυτή ξεκινούν οι μεγaλύτεpεq εξaγωγέq γαιάνθρακα aτμoπapaγωγήq 
των ΗΠΑ. Η σιδηροδρομική σύνδεση Tnq πεpιoχήq είναι ικανοποιητική με Touq 
σnμavτικότεpoυq λιμέvεq στο Hampton Road, τη Βαλτιμόρη και το Τσάρλεστον ενώ 
οι παραγόμενοι γαιάνθρα^ βρίσκονται <i>q επί το πλείστον σχετικά κοντά OTiq 
a<p8TnpÎ8q φορτηγίδων του Ohio River. 
0 παpαγόμεvoq άνθρα^ είναι στην πλειοψηφία του ui|n^q noiOTnTaq, χaμnλήq 
n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο, γaιάvθpaκaq aτμoπaρaγωγήq και επ(λεκτnq noiOTnTaq 
μεταλλουργία γαιάνθρα^. Η μέση περιεκτικότητα σε θείο κυμαίνεται μεταξύ 
0,7 και 1,0% ενώ το θερμικό περιεχόμενο μεταξύ 7000 και 7500 Kcal/kg. 
"fc 
γ) Ιλλινό'1'q 
Στην περιοχή του IAAivôïq n ποιότητα των γαιανθράκων είναι μέτρια με τυπικό 
θερμιδικό περιεχόμενο 5800 έως 6400 Kcal/kg και περιεκτικότητα σε θείο που 
κυμαίνεται μεταξύ 1,5 é<oq 3,5%. Έχει ήδη εξορυχθεί το μεγαλύτερο μέpoq 
γαιανθράκων χαμnλήq n8pi8KTiKOTHTaq σε θείο (ήτοι γαιανθράκων με 
περιεκτικότητα σε θείο χαμηλότερη του 2%). Επιπρόσθετα, η περιεκτικότητα σε 
τέφρα είναι σχετικά υψηλή και n χαμηλή θερμοκρασία τήξnq Tnq Té<ppaq καθιστά 
ιονς εν λόγω γaιάvθpaκεq aκaτάλλnλoυq για πoλλoύq κaυστήpεq. Για το λόγο αυτό 
οι γαιάνθρα^ αυτοί δεν είναι ιδιαίτερα ελκυστικοί για εξαγωγή. Εντούτο^ 
υπάρχει εξαγωγική υποδομή με σιδηροδρομική σύνδεση στο Mobile ή μέσω 
φορτηγίδων στη Νέα Ορλεάνη-
* 
δ) Βραχώδη Όρη 
Στην περιοχή των Βραχωδών Ορέων, που βρίσκεται σε κεντροδυτικό τμήμα των ΗΠΑ, 
ΟΊΐς πoλιτείεq του Κολοράντο, του Utah και του νοτίου Wyoming, οι παραγόμενοι 
γαιάνθρα^ είναι εν γένει χαμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο (0,5-0,6% κατά 
μέσον όρο). Το θερμιδικό περιεχόμενο αυξάνει όσο κινούμαστε νότια και δυτικά. 
0 άνθρα^ του Νότιου Wyoming είναι υπo-aσφaλτoύχoq και περιέχει περίπου 5400 
Kcal/kg. 0 av*paKaq aτμoπapaγωγήq του Κολοράντο είναι εηίοης aσφaλτoύχoq αλλά 
έχει ειδικό ενεργειακό περιεχόμενο κατά τι υψηλότερο των 5800 Kcal/kg. 0 
άνθρα^ ατμoπαpαγωγήq Tnq Utah είναι ασφαλτoύχoq και περιέχει περίπου 6900 
Kcal/kg. 
Είναι npo<pavéq ότι ο υπo-ασφαλτoύχoq γαιάνθρα^ δεν είναι ιδιαίτερα 
ελκυστική για εξαγωγή. Επιπλέον ο εν λόγω γαιάνθρα^ επιβαρύνεται από Tiq 
μεγάλεq αποστάσει μέχρι ιούς ^piouq λιμέvεq που βασικά είναι οι λιμέvεq του 
Long Beach/Los Angeles στην Ακτή του Ειρηνικού. 
ε) Περιοχή Powder River 
Η περιοχή του Powder River, που βρίσκεται OTiq πολιτε^ του Wyoming και Tnq 
Μοντάνα, παράγει υπο-ασφαλτούχο γαιάνθρακα χαμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο 
(κατά μέσο όρο μεταξύ 0,3 και 0,5%) και χaμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε τέφρα με 
ειδικό ενεργειακό περιεχόμενο 4500 é<i>q 5300 Kcal/kg. Οι 6uvaTOTnT8q εξαγωγήq 
εντούτοκ eivai ιδιαιτέρας χaμnλέq εξaιτίaq Tnq noiOTnTaq των γαιανθράκων και 
του KoaTouq Tnq εσωτερι^ μετaφopάq (που κυμαίνεται μεταξύ του διπλάσιου και 
του τριπλάσιου του ήδη σημαντικού KOOTOuq πapaγωγήq). Qq εκ τούτου εάν δεν 
μειωθούν δραστικά τα έξοδα p8Taq>opaq ή καταστούν ιδιaιτέρωq δυσεύρετοι οι 
γαιάθρα^ (πράγμα που φαίνεται εντελώς απίθανο), το δυναμικό εξaγωγήq θα 
παραμείνει χαμηλό. Εντούτοκ η εν λόγω περιοχή συνδέεται σιδηροδρομικά με το 
βορειοδυτικό λιμένα Tnq Αστόρια και ιούς λιμέ^ Γκάλβεστον και Mobile του 
Κόλπου του Μεξικού σιδηροδρομικά και με φopτnγίδεq. 
3.3.2. ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗ 
Η Δημοκρατία Tnq NOTiaq A<ppt^q είναι επί του napovToq ο 68UT8poq 
σnμavτικότεpoq ανεφοδίασα λιθάνθρακα Tnq KoivOTnTaq και κατέχει την πρώτη 
θέση από κοινού με Tiq Hvû>pév8q Πoλιτείεq όσον αφορά τoυq θεpμavτικoύq 
γaιάvθpaκεq. 
Τα γαιανθρακικά κοιτάσματα Tnq Δnμoκpaτίaq Tnq NOTiaq Aφpικήq απαντώνται 
βασικά σε πέντε μεγάλεq n8pioxéq που εντοπίζονται στο βόρειο και το ανατολικό 
τμήμα Tnq x<î>paq. Μεταξύ αυτών n πλέον αναπτυγμένη και σημαντική παγκοσμίας 
είναι n περιοχή Main Karoo. 
Τα εν λόγω κοιτάσματα περιέχουν u\|H^q nTnTiKOTnTaq, αοΰενοϋς σύντηξης, 
ασφαλτούχο γαιάνθρακα και ανθρακίτη. Τα ενδεικτικά χαρακτηριστικά των 
γαιαθράκων Tnq NOTiaq Acppi^q συνοψίζονται στον κατωτέρω πίνακα. 
^Γ 
ΠΙΝΑΚΑΣ XII. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ 
ΝΟΤΙΑΣ ΑΦΡΙΚΗΣ (%) 
Τέφρα 12-18 
θείο 0.6-1.5 
Υγρασία 7.10 
θεοιαικό πεοιεχόυενο (Kcal/kg) 5800-6500 
Οι εξαγωγι^ 6paoTnpiOTnT8q Tnq NOTiaq Aφpικήq περιορίζονται από την 
πεπερασμένη λιμενική υποδομή με αποτέλεσμα οι εξaγωγέq να είναι ελαφροί; 
χaμnλότεpεq του πλήpoυq δυναμικού των τριών σημείων εξaγωγήq γαιάνθρακα. Με 
την απόφαση d^puvanq του λιμέvoq στο Richards Bay ώστε να εξυπηρετεί 
συνολικό δυναμικό περίπου 53 εκατομμυρίων τόννων ετησίας εγκαινιάζεται μία νέα 
φάση διεύρυνστκ Tnq παpαγωγήq γαιανθράκων για εξαγωγή. 
y> 
Η συνολική παραγωγή και εξαγωγή συνοψίζονται στον κατωτέρω πίνακα : 
niNAKAE XIII. nAPArOTH THE NOTIAE A4PIKHZ KAI EEATQrEE KATA TO 1991 
(oe eKOTOMMUpia idwouq) 
____ _____ 
EYNOAO I nPOE THN EOK 
'Av^paKaq aTUonapaywYOq #42.4 24.7 
'AvdpaKaq onTavdpaKonolnonq 3.3 0.5 
EYNOAO 171 I 45.7 35,? 
* Συμπεριλαμβανομένων περίπου 3.2 εκατομμυρίων τόννων λιθάνθρακα. 
Μολονάτι <ûq επί το πλείστον n περιεκτικότητα σε θείο των γαιανθράκων στη Νότια 
Αφρική κυμαίνεται μεταξύ 0,6 και 1,5% μόνο περιφερειακά φορτία εξάγονται με 
περιεκτικότητα σε θείο υψηλότερη του 1%. 'OvTioq οι μέσες n8pi8KTiKOTnT8q σε 
θείο για τον εξαγόμενο θερμαντικό άνθρακα ανέρχεται σε περίπου σε 0,9% ή 1,45 
γραμμάρια ανά θερμίδα κατά το 1991. 
Επιπλέον πρέπει να σημειωθεί ότι η Νότια Αφρική έχει το χαμηλότερο συνολικό 
KoaToq FOB μεταξύ των χωρών εξaγωγήq. 
3.3.3. ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ 
Η Αυστραλία είναι επί του napovToq ο anpavTiKOT8poq εξaγωγέaq γαιανθράκων, και 
ο TpÎToq εφοδίασα σε γαιάνθρα^ Tnq KoivOTnTaq. Επί του συνόλου των 20,1 
εκατομμυρίων τόννων που εισήγαγε n Κοινότητα κατά τη διάρκεια του 1991 η 
ποσότητα γαιανθράκων aτμoπapaγωγήq ήταν χαμηλότερη των 10 εκατομμυρίων τόννων. 
Οι πλέον σημαντι^ γaιavθpaκoφόpεq n8pioxéq βρίσκονται OTiq noAiT8Î8q Tnq 
Néaq NoTiaq Oυaλίaq και του Queensland. 
Η περιοχή του Queesland (Bowen) είναι n σημαντικότερη πηγή του άνθρακα 
oπταvθpακoπotnσnq που διατίθεται στη διεθνή αγορά γαιανθράκων. 0 dvtfpaKaq 
είναι uijn^q nTnTiKOTnTaq, ui|n^q σύντηξης με ποικίλη περιεκτικότητα σε τέφρα 
αλλά χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο, συνήθο^ χαμηλότερη του 0,7%, και θερμικό 
περιεχόμενο που κυμαίνεται από 6400 Kcal/kg εας 7780 Kcal/kg. Η περιοχή 
συνδέεται σιδηροδρομικά με Tiq Kupi8q εγκαταστάσε^ εξαγωγήq 6nft>q του 
Gladstone, του Hay Point και του Abbott Point. 
Η περιοχή Tnq πολιτε^ Tnq Néaq NOTiaq Oυaλίaq (Σύδνε'ι) διαθέτει γαιάθρα^ 
με αντίστοιχα χαρακτηριστικά onu>q εκείνα των περιοχών του Bowen, με 
περιεκτικότητα σε θείο, που κυμαίνεται μεταξύ 0,3% και 1%, με ποικίλη 
περιεκτικότητα σε τέφρα, που κυμαίνεται από 6% éû>q 20%, και θερμικό 
περιεχόμενο μεταξύ 6200 και 7800 Kcal/kg. Η εν λόγω περιοχή συνδέεται με Touq 
^piouq λιμέvεq εξαγωγήq που βρίσκονται στο Newcastle και στο Port Kembla. 
Vr 
m niNAKAE XIV. nAPATOTH KAI EHATQTEE THE AYETPAAIAE KATA TO 1991 
(oe eKOTOMMOpia Tdvvow;) 
nEPIOXH ITAPArQrH 
New South Wales 95.7 
Oueesland 79.0 
EYNOAO 174.7 
EK TWV onotwv : 
- 'Av^paKaq aTuonapaYWYte 104.0 
- MeiaAAouPYla 70.7 ΕΞΑΓΩΓΕΕ 
ΕΥΝΟΛΟ 
53.6 
66.0 
119.6 
55.0 
64.6 ΕΤΗΝ ΕΟΚ 
20.1 
9.9 
1,0.2 
Η μέση περιεκτικότητα σε θείο του εξαγόμενου θερμαντικού λιθάνθρακα ανήλθε 
περίπου σε 0,75% κατά Bapoq το 1991 ή 1.1Α γραμμάρια ανά βρετανική θερμίδα. 
Επιπλέον πρέπει να σημειωθεί ότι δεν πραγματοποιήθηκαν εξαγωγέq λιθανθράκων 
n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο u\J^OT8pnq του 1%. 
3.3.4. ΚΟΛΟΜΒΙΑ 
Υπάρχουν περίπου 35 γα ιανθρακοφόρα πεδία στη βορειοδυτική περιοχή Tnq 
Koλoμβίaq. Εντούτο^ n περιοχή El Cerrejon και n ιδιαίτερα το βόρειο Cerrejon 
είναι το περισσότερο αναπτυγμένο και σημαντικότερο διεθν<ί^ γα ι ανθρακοφόρο 
πεδίο. Υπάρχουν μεγάλεq ouvaTOTnT8q περαιτέρω avάπτυξnq των εξορυκτικών 
δραστηριοτήτων που αφορούν το λιθάνθρακα για εξαγωγή στη La Jagua de Ibirico 
όπου op^év8q εξορυκτι^ εκμεταλλεύσεκ όπωq στο El Descanso, El Boqueron, 
Calenturitas και La Jagua βρίσκονται σε διαφορετικό στάδιο εξέλιξnq. 
Τα ενδεικτικά χαρακτηριστικά που αφορούν τους γαιάvθpακεq από Tiq ωq άνω 
πεpιoχέq έχουν o>q εξήq : 
ΠΙΝΑΚΑΕ XV. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΕΤΙΚΑ ΤΟΥ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ ΚΟΛΟΜΒΙΑΣ 
ΓΑΙΑΝΘΡΑΚΟΦΟΡΟΣ 
ΠΕΡΙΟΧΗ ΘΕΙΟ (%) ΚΑΘΑΡΟ ΘΕΡΜΙΔΙΚΟ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ <Kcal/kfi> 
Cerrejon 
Calenturias 
La Jagua 
Oreganal 0.6-0.9 
0.4-0.6 
0.7 
0,5 6500-6800 
6500 
6800 
6700 
Οι εισαγωγέq γαιανθράκων ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 15 εκατομμύρια τόννους το 
1991 εκ των οποίων ποσοστό υψηλότερο του 80% προήρχετο από την περιοχή του 
βορείου Cerrejon. Οι εισaγωγέq Tnq Eυpωπaïκήq KoivOTnTaq από την Κολομβία 
ανήλθαν σε 8,4 εκατομμύρια TOvvouq το 1990 και υπολογίζονται σε 10,1 
εκατομμύρια τάννους για το 1991. 
Οι T^éq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο των συνολικών εξαγωγών λιθάθρακα ανήλθε σε 
0,8% ή 1,19 γραμμάρια ανά βρετανική θερμίδα το 1991. Δεν υπήρξαν εξaγωγέq με 
περιεκτικότητα σε θείο υψηλότερη του 1%. 
Οι εξaγωγέq Tnq Κολομβ^ αναμένεται να υπερβούν τα 35 εκατομμύρια TOvvouq é<i>q 
το 2000 και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναμένεται ότι θα απορροφήσει σημαντικό 
μέpoq τους. 
3.3.5. ΚΑΝΑΔΑΣ 
Η κύρια avθpaκoφόpoq περιοχή βρίσκεται στον Δυτικό Καναδά και εκτείνεται από 
τους λιγvtτεq του Southern Saskatchewan μέσω Tnq Aλβέpταq éû>q τη British 
Columbia. Ασφαλτούχοι γαιάνθρα^ απαντώνται στην βορειοανατολική και 
νοτιοδυτική British Columbia. Οι άλλες κύρ^ αvθρακoφόpεq πεpιoχέq βρίσκονται 
στον Ανατολικό Καναδά. 
V 
Οι κύρ^ n8pioxéq παpαγωγήq ασφαλτούχου άνθρακα με 6uvaTOTnT8q εξaγωγήq 
βρίσκονται oTiq πεpιφέpειεq Foothills και Mountains. 
Η περιοχή Foothills αποτελεί σημαντική διεθνί^ αναπτυσσόμενη περιοχή στην 
οποία συναντώνται γαιάvθpακεq υψnλήq nTnTiKOTnTaq και χaμnλήq σύvτnξnq με εν 
γένει χαμηλή περιεκτικότητα σε τέφρα και θείο. Μπορεί να θεωρηθεί ù>q 
εξαιρετική περιοχή εξόρυξnq άνθρακα aτμoπapaγωγήq. 
Η περιοχή Mountains είναι n άλλη σημαντική περιοχή. Τα κοιτάσματα βρίσκονται 
στην Alberta and British Columbia. Τα αποθέματα είναι û>q επί το πλείστον 
Ίο 
aocpAa^xoq avdpaKaq χaμnλήq nTnTiKOTnTaq, évTOvnq σύvτnξnq με χαμηλή 
περιεκτικότητα σε τέφρα και θείο. Mépoq των εν λόγω γαιανθράκων είναι 
κατάλληλο για μεταλλουργική οπτανθρακοποίηση. 
Στον Ανατολικό Καναδά υπάρχουν ορισμένα αποθέματα (New Brunswick και Nova 
Scotia) αλλά ως επί το πλείστον πρόκειται για γαιάνθρα^ οπτανθρακοποίηση^; 
υψnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο. 
TTINAKAE XVI. XAPAKTHPIETIKA TOY 
TTEPI*EPEIA 
- NoTioavaToAiKn nepioxn Tnq 
KoAouuma 
- BopeioavaToAiKn nepioxn Tnq 
KoAouunia Kai KevTpo6uTiKn 
AApnepTa 
(Mountain Belt) 
- KevTpo6uTiKn AAunepTa 
(Outer Foothills Belt) 
- AuTiKn nepioxn Tnq Ko­
Aouunia 
- New Brunswick 
- N9Va SCPtia ΘΕΙΟ 
(%) 
0.4-0.5 
0.37-0.5 
0.25-0.5 
1.0-1.1 
0.5 
0.6-1 .0 
1-2.5 AI9AN0PAKA KANAAA 
ΘΕΡΜΙΚΟ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 
Κ031/ΚΚ 
7700 
7700 
6100 
6800 
7350 
6450 
7400 ΘΕΙΟ ΑΝΑ ΒΡΕΤΑ­
ΝΙΚΗ ΘΕΡΜΙΔΑ 
(β) 
0.58 
0.56 
0.4-0.8 
1.5 
0.68 
1 .24 
1.4-3,4 
Οι εξαγωγικέq 6paoTnpiOTnTeq που αφορούν το θερμ τικό άνθρακα του Καναδά 
σχετίζονται άμεσα με Tiq avTÎOTOiX8q 6paoTnpiOTnT8q oπτavθpaκoπoίnσnq στη χώρα 
αυτή. Περίπου οι μισέq από Tiq εξaγωγέq θερμικού άνθρακα προέρχονται από 
ορυχεία τα οποία <i)q επί το πλείστον παράγουν άνθρακα oπτavθρaκoπoίnσnq. 0 
^pioq n8piopiopoq για τον γαιάνθρακα του Καναδά είναι η μεγάλη τιμή KOOTOuq 
FOB εξaιτίaq των σχετικά υψηλών δαπανών λειτουργά καθί^ και των μεγάλων 
αποστάσεων που καλύπτουν οι μετaφopέq npoq τους λιμέvεq παρά την 
αποτελεσματικότητα και την ελαστικότητα του σιδηροδρομικού δικτύου του Καναδά. 
Επιπλέον οι n8piooOT8p8q από Tiq εξaγωγέq του Καναδά προέρχονται από τη Δυτική 
Ακτή, ενώ μόνο μικρά φορτία εξάγονται από την Ανατολική Ακτή, κυρίου από την 
Nova Scotia και το New Brunswick. Επί του napovToq οι εισaγωγέq Tnq KoivOTnTaq 
άνθρα^ aτμoπaρaγωγήq αντιπροσωπεύουν ποσοστό κατά τι υψηλότερο του 1% των 
συνολικών εισαγωγών Tnq KoivOTnTaq σε θερμικό άνθρακα. 
niNAKAE XVII. nAPATOXH TIA ESATQTEE TOY KANAAA KATAA TO 1991 
(oe eKatoppupia T6vvouq) 
nAPArorH I ESArorEE 
EYNOAO I ETHN EOK 
'AvdpaKaq aTuonapaywynq 10.6 5.3 1.0 
'AvtfpaKaq onTavtfpaKonolnonq 29.3 28.2 2.8 
SYNOAQ 21x5 1 33.5 ^Q 
HI 
3.3.6. ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ 
Η Ινδονησία εμφανίστηκε πρόσφατα στο στερέωμα του διεθvoύq εμπορίου 
ατμoπαpαγωγήq αναμένεται όμως να καταστεί σημαντικότερη κατά τα επόμενα 
χρόνια. Κατά την τελευταία πενταετία, η Ινδονησία πενταπλασίασε την παραγωγή 
Tnq στον τομέα των γαιανθράκων και κατά την επόμενη τριετία η παραγωγή αυτή 
αναμένεται να διπλασιασθεί φθάvovτaq τα 35-40 εκατομμύρια τόννους. Το 
εξαγωγικό πλεόνασμα αναμένεται να αυξηθεί από μόλις 5 εκατομμύρια τδννους κατά 
το 1990 σε ποσότητα μεγαλύτερη των 25 εκατομμυρίων τόννων ετησίας κατά το 
1995. 
Οι κύρ^ πεpιoχέq πaρaγωγήq βρίσκονται OTiq Nήσoυq Σουμάτρα και Καλιματάν. 
Χαρακτηριστικά του γαιάνθρακα είναι η ιδιαιτέρου χαμηλή περιεκτικότητα σε 
τέφρα και θείο μολονότι, σε op^év8q περιπτώσει, η περιεκτικότητα του σε 
υγρασία είναι υψηλή. Σημαντικό μέpoq του παραγόμενου άνθρακα έχει 
περιεκτικότητα σε θείο χαμηλότερη του 0,6%, η οποία κυμαίνεται από 0,08 έως 
0,95% και θερμιδικό περιεχόμενο που κυμαίνεται μεταξύ 6000 και 7100 Kcal/kg. 
n 
To KooToq εξόpυξnq των εξαγωγικών ορυχείων είναι ιδιάζοντας χαμηλό ενώ χαμηλό 
είναι και το KOOToq μεταφopάq στους λιμέvεq. Υπολογίζεται ότι συνολικά οι 
δaπάvεq αυτές κυμαίνονται μεταξύ 13 δολαρίων και 25 δολαρίων ανά τόννο FOB. 
Η Ινδονησία επί του napovToq καταβάλλει aofiapéq προσπαθεί προκειμένου 
μεσοπρόθεσμα να καταστεί μία από Tiq πέντε σnμavτικότεpεq χώρες εξaγωγήq 
λιθάνθρακα. 
3.3.7. ΚΟΙΝΟΠΟΛΙΤΕΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ KPATQN (téliq ΕΣΣΔ) 
Η παραγωγή λιθανθράκων στην Κοινοπολιτεία των Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ) 
κατανέμεται ισότιμα μεταξύ του ευρωπαϊκού και του ασιατικού τμήμα^ Tnq 
X<î>paq. Στο ευρωπαϊκό τμήμα το μεγαλύτερο τμήμα των γαιανθράκων είναι 
ασφαλτούχο και εξορύσσεται υπογείου' στο ασιατικό τμήμα περίπου το ήμισυ των 
γαιανθράκων είναι ασφαλτούχο (και παράγεται υπογείου) ενώ το υπόλοιπο (i>q επί 
το πλείστον αφορά χaμnλήq βaθμίδaq άνθρα^. Ουσιαστικά στην ΚΑΚ δεν 
απαντώνται γαιάνθρα^ εξαίρει noiOTnTaq αντίστοιχοι npoq τους 
διaκιvoύμεvoυq διεθvώq. Οστόσο διατίθενται oofiapéq nooOTnT8q péonq noiOTnTaq 
γαιανθράκων χaμnλήq πεpιεκτικότnτaq σε θείο. 
Κατά τη μεταφορά των εξορυσσόμενων γαιανθράκων καλύπτονται μεγάλεq αποστάσει 
σιδηροδρομικά. Επιπλέον βασικά υπάρχουν τρεις λιμέvεq που ασχολούνται με τους 
γαιάνθρα^ : οι Vostochyy και Nakhodka στην Ακτή του Ειρηνικού και το πολύ 
μικρότερο λιμάνι του Il'ichevek στην Ακτή Tnq Maupnq OaAaoaaq. 
Οι συνολι^ εξaγωγέq npoq την Κοινότητα ανήλθαν περίπου σε 5,3 εκατομμύρια 
TOvvouq κατά το 1991, και ήταν σχεδόν στο σύνολο τoυq θεpμικήq noiOTnTaq. Εάν 
n τέως Σοβιετική Ένωση ακολουθήσει το πρότυπο Tnq Πόλωνiaq αναμένεται ότι θα 
μειωθεί σχεδόν σίγουρα n παραγωγή και n ζήτη< σε εκατομμύρια TOvvouq 
ισοδύναμου άνθρακα. Εντούτοκ δεν είναι oa<péq ποιο θα είναι το αποτέλεσμα για 
την παραγωγή που προορίζεται ειδικά για εξαγωγή. Φαίνεται εντούτο^ απίθανο να 
υπάρξει σοβαρή αύξηση δεδομένου ότι τα ορυχεία χαμηλού KOOTOuq βρίσκονται σε 
μεγάλη απόσταση από τους λιμέvεq ενώ υπάρχουν n8piop^év8q δυvaτότnτεq 
λιμενι^ oiaKÎvnonq περαιτέρω φορτίων γαιανθράκων. 
Γενικά η περιεκτικότητα σε θείο των γαιανθράκων Tnq Téa>q Σοβιετι^ 'Evcjonq 
που προορίζονται για εξαγωγή είναι χαμηλότερη του 1%. 
3.3.8 niNAKAE XVIII. 
AN6PAK0*0P0Z 
nEPIOXH 
Jautien 
Kuznetck 
Petscora 
. nOAQNIA KAK-ITEPIEKTIKOTHTA IE 9EI0 EniAEfMENQN OPYXEIQN 
ΘΕΙΟ (%) 
0.3 
0.4 
0.6 1 ΘΕΡΜΙΔΙΚΟ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 
(Κθ3ΐ/Κβ) 
6250 
6050 
6350 ΘΕΙΟ ΑΝΑ 
ΘΕΡΜΙΔΑ 
(β) 
0.48 
0.66 
0.95 
Η πολωνική παραγωγή λιθανθράκων προέρχεται καθ1 ολοκληρία από υπόγεια ορυχεία. 
Τα περισσότερα εξ αυτών συναντώνται στην ανθρακοφόρο περιοχή Tnq Άνω 
E^oiaq, μολονότι υπάρχουν ακόμη δύο μικpότεpnq σnμaσίaq avdpaKO<pop8q 
n8pioxéq, το ανθρακοφόρο πεδίο Tnq Κάτω Σιλεσίaq και το ανθρακοφόρο πεδίο 
Lublin/Che1m. 
Ό 
Ος επί το πλείστον η μεταφορά γαιανθράκων πραγματοποιείται σιδηροδρομικά και η 
χώρα διαθέτει εηαρ^ λιμενικό δυναμικό για την εξυπρέτηση των αναμενόμενων 
εξαγωγών λιθανθράκων. 
Η συνολική παραγωγή λιθανθράκων ανήλθε σε 139 εκατομμύρια TOvvouq περίπου κατά 
το 1991, με μέση περιεκτικότητα σε θείο περίπου 0,79% (paopaToq από 0,41% έως 
1,2%, και θερμιδικό περιεχόμενο μεταξύ 4.900 και 7250 Kcal/kg. 
Οι συvoλικέq εξαγωγέq ανήλθαν περίπου σε 13 εκατομμύρια τόννους κατά το 1991, 
εκ των οποίων 6,1 εκατομμύρια τόννοι κατέληξαν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
Περίπου 80% εξ αυτών ήταν θερμι^ noiOTnTaq. 
</·, 
Η μέση περιεκτικότητα σε θείο των εξαγωγών θερμικού άνθρακα είναι περίπου 40% 
κατά Bapoq ή 1,54 γραμμάρια ανά θερμίδα. 
Συνολικά οι noAtoviKéq εξαγωγέq κατά το μέλλον ενδέχεται να μειωθούν δεδομένου 
ότι n Πολωνία πραγματοποιεί ένα μvnμeιώδεq πείραμα στο πλαίσιο του οποίου 
αναμένεται η μετατροπή κάθε βιομηχανικού κλάδου. Η βιομηχανία γαιανθράκων 
συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων που θα υποστούν μετaβoλέq. Qq εκ τούτου είναι 
ιδιαιτέρας πιθανό ότι τα προγράμματα εξορθολογισμού θα οδηγήσουν σε μία 
μικpότεpnq κλίμα^ και υγιέστερη βιομηχανία γαιανθράκων η οποία θα 
επικεντρώνεται στα χαμηλού KOoTouq ορυχεία πapaγωγήq γαιανθράκων n8piopiopévnq 
πεpιεκτικότnτaq σε θείο. Βραχυπρόθεσμα ωστόσο είναι σχεδόν σίγουρο ότι η 
παραγωγή θα μειωθεί. 
3.3.9. ΚΙΝΑ 
Η Κίνα επί του napovToq αποτελεί pi^q or^aolaq εξαγωγέα γαιανθράκων ο onoioq 
στην αντίστοιχη διεθνή αγορά συμβάλλει περίπου κατά 3% μόνο. Ωστόσο n Κίνα 
έχει υποσκελίσει Tiq Hva^év8q Πολιτε^ και έχει καταστεί n χώρα με τη 
μεγαλύτερη παραγωγή γαιανθράκων παγκοσμίας και ως εκ τούτου, μολονότι είναι 
δύσκολο να διατυπωθούν οιαδήποτε αριθμητικά στοιχεία για Tiq μελλovτικέq 
εξaγωγέq γαιανθράκων από αυτήν, είναι npo<pavéq ότι έχει Tiq δυvaτότnτεq να 
καταστεί σnμavτικόq εξaγωγέaq γαιανθράκων aτμoπapaγωγήq. 0 σnμavτικότεpoq 
παράγων που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι η παροχή ιδιάζοντας χαμηλού 
KOOTouq αποθεμάτων από την Κίνα θα είχε σαν αποτέλεσμα οι ô^8Îq Tipéq va 
υποστούν σοβαρή πίεση για συρρίκνωση. Ωστόσο εάν η Κίνα επιχειρήσει να 
καταστήσει αισθητότερη την παρουσία Tnq στη διεθνή σκηνή γαιανθράκων εκτός των 
ανταγωνιστικών τιμών θα πρέπει να είναι σε θέση να προσφέρει και 
ανταγωνιστι^ noiOTnT8q (όσον αφορά για παράδειγμα την περιεκτικότητα σε 
θείο) συναρτήσει Tnq ζήτnσnq εκ μέpoυq των υποψηφίων αγοραστών γαιανθράκων 
ιδιαίτερα μάλιστα αν ληφθεί υπόψη ότι σήμερα στη διεθνή αγορά υπάρχουν 
πλεονάσματα. 
Εντούτοκ κάτι ανάλογο δεν αναμένεται να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα σε μία 
χώρα Tnq onoiaq n παραγωγή υπερβαίνει τους 1000 εκατομμύρια τόννους ετησίας με 
εξaγωγέq μόνο 12 εκατομμυρίων τόννων, ήτοι ποσοστό κατά τι υψηλότερο του 1% 
Tnq συνολι^ Tnq πapaγωγήq, δεδομένου ότι τα μικρά φορτία κατάλληλου άνθρακα 
μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εξαγωγή. 
Οι ^pieq πεpιoχέq πapaγωγήq εξαγώγιμου γαιάνθρακα βρίσκονται στο βόρειο τμήμα 
Tnq κεντριά n8pi<p8p8Îaq (Liaoning, Shansi, Shantung, κλπ) που συνδέονται με 
λιμεvικέq εγκαταστάσεκ στο Quihuangdao και Shijiusuo. 
Η μέση περιεκτικότητα σε θείο επί του συνόλου των εξαγωγών κατά το 1991 
υπολογίζεται ότι ήταν χαμηλότερη του 0,95% ή 1,51 γραμμάρια ανά βρετανική 
θερμίδα. 
4.0 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Όταν εξετάζεται n διαθεσιμότητα των γαιανθράκων χαμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε 
θείο (ήτοι χaμnλότεpnq του 1,5 γραμμάριο ανά θερμίδα) επιβάλλεται να αναλύεται 
η κατάσταση Tnq εγχώρ^ και Tnq διεθvoύq εμπορ^ γαιανθράκων. 
ί£· 
Η υφιστάμενη τεχνολογία για Kauo^p8q καμίνων φάσμα^ ισχύoq μεταξύ 50 και 
100 MW επιτρέπει την καύση τόσο ταξινομημένων όσο και αταξινόμητων γαιανθράκων 
eupéoq φάσματoq μεγέθoυq σωματιδίων. 
Επί του napovToq όλες οι KoivoTiKéq χώρες προσφεύγουν στη διεθνή αγορά 
γαιανθράκων για να καλύψουν τις συvoλικέq avάγκεq τους στον τομέα αυτό. 
Τέσσερε^ εξ αυτών (Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Ισπανία και Γαλλία) διαθέτουν 
σημαντική εγχώρια παραγωγή ενώ για Tiq n8piooOT8p8q εκ των υπολοίπων η διεθvήq 
αγορά είναι n μονή πηγή Tpo<po6ooiaq τους σε γaιάvθpaκεq. 
Η Γερμανία, η Γαλλία και n Ισπανία παράγουν σημαντικά φορτία χaμnλήq 
nepi8KTiKOTnTaq σε θείο. Στη Γερμανία ποσοστό κατά τι χαμηλότερο του 50% Tnq 
πaρaγωγήq, ϋψους 73 εκατομμυρίων τόννων κατά το 1991, εμφανίζει περιεκτικότητα 
σε θείο χαμηλότερη του 1,5 γραμμαρίων ανά βρετανική θερμίδα (εκ των οποίων 
περίπου 3 εκατομμύρια τόννοι θεωρούνται ταξινομημένοι άvθpaκεq) ενώ στη Γαλλία 
η ετήσια παραγωγή θερμικού γαιάνθρακα χaμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο 
ανέρχεται περίπου σε 5,9 εκατομμύρια TOvvouq. Η Ισπανία παράγει ετησίας 
περίπου 2,2 εκατομμύρια τόννους ισοδύναμου άνθρακα, ήτοι ποσοστό που 
αντιπροσωπεύει το ένα έκτο Tnq συvoλικήq πapaγωγήq. Το Ηνωμένο Βασίλειο 
παράγει μικpέq πoσότnτεq γαιανθράκων χaμnλήq H8pi8KTiKOTnTaq σε θείο. 
Qq εκ τούτου n συνολική ετήσια παραγωγή Tnq KoivOTnTaq λιθανθράκων οι οποίοι, 
λaμβάvovτaq υπόψη το περιεχόμενο τoυq σε θείο, κατά την ανεξέλεγκτη καύση τους 
θα είχαν επίπεδα εκπομπών σε διοξείδιο του θείου χαμηλότερα των 2000 mg/m3 
ανέρχεται περίπου σε 35 εκατομμύρια TOvvouq ετησίας. 
% 
Στην παραγματικότητα όλα τα διαθέσιμα φορτία γαιανθράκων χαμnλήq 
περιεκτικότητας σε θείο διέπονται από ήδη υφιστάμevεq συμβάσεις με τους 
σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος παραδείγματος χάρη στη Γαλλία και την 
Ισπανία. Επιπλέον στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία η παραγωγή γαιανθράκων 
χαμηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα εντοπίζεται σε περιφερειακές εθνικές 
περιοχές όπως η Σκωτία και η Λωρραίνη, αντιστοίχως, κατά τρόπο που οι 
δυνατότητες χρησιμοποίησης τους από βιομηχανίες που βρίσκονται σε κάποια 
απόσταση από τα εν λόγω ανθρακοφόρα πεδία δεν θα ήταν ρεαλιστική κυρίως 
εξαιτίας του κόστους της εσωτερικής μεταφοράς που θα είχε σαν αποτέλεσμα τη 
διαμόρφωση μη ανταγωνιστικών τιμών κατά την παράδοση συγκριτικά με τους 
γαιάνθρακες από τρίτες χώρες και τα εναλλακτικά καύσιμα, μολονότι οι ως άνω 
δύο χώρες εμφανίζουν το χαμηλότερο μέσο κόστος πaρaγωγήq στην Κοινότητα. 
0 μεγάλoq όγκος όμως παραγόμενου γαιάνθρακα θα μπορούσε να δώσει τη λανθασμένη 
εντύπωση ότι η εγχώρια παραγωγή λιθάνθρακα χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο 
σήμερα θα μπορούσε να ικανοποιήσει Tiq ενδεχόμενες μελλovτικέq KOivoTiKéq 
απαιτήσει από νέες εγκαταστάσεις φάσματος ισχύος μεταξύ 50 και 100 MW. 
Δεν υπάρχει τίποτα αναληθέστερο από τη δήλωση αυτή δεδομένων των υψηλών 
δαπανών παραγωγής άνθρακα στην πλειοψηφία των ορυχείων της KoivOTnTaq. Η χρήση 
εκ μέρους της βιομηχανίας κοινοτικών γαιανθράκων θα μπορούσε να αποδειχθεί μη 
ανταγωνιστική σε σύγκριση προς τη χρήση λιθανθράκων που εισάγονται από τρίτες 
χώρες ή ακόμη σε σύγκριση με τα εναλλακτικά καύσιμα, εάν δεν χορηγηθούν 
ενισχύσεις στους φορείς παραγωγής ή τους <pop8Îq κaτavάλωσnq γαιανθράκων. 
Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής είναι ότι, μολονότι αποτελεί γεγονός n 
ελεύθερη κυκλοφορία του άνθρακα στην Κοινότητα, το διακοινοτικό εμπόριο 
εγχωρίων γαιανθράκων θερμι^ noiOTnTaq ουσιαστικά είναι ανύπαρκτο. Οι T^éq 
που προσφέρονται στους παραγωγούς για τις εξαγωγές εντός της Κοινότητας είναι 
εν γένει ανάλογες εκείνων που προσφέρονται στις μη KoivoTiKéq χώρες και, 
λαμβάνοντας υπόψη τις υψηλότερες δαπάνες παραγωγής στην Κοινότητα, ως εκ 
τούτου δεν είναι επικερδείς. 
Κατά το 1991 διακινήθηκαν θαλασσίως περίπου 369 εκατομμύρια τόννοι λιθάνθρακα 
στη διεθνή αγορά, εκ των οποίων ποσότητα μεγαλύτερη των 200 εκατομμυρίων 
τόννων ήταν θερμικοί γαιάνθρακες. Στην ίδια περίοδο, η Κοινότητα 
πραγματοποίησε εισαγωγές περίπου 129 εκατομμυρίων τόννων λιθάνθρακα εκ των 
οποίων 90 εκατομμύρια τόννοι ήταν θερμαντικής ποιότητας. Οκτώ χώρες καλύπτουν 
από κοινού το 95% του συνολικού διεθvoύq εμπορίου λιθανθράκων και είναι οι 
κύριοι εξαγωγείς γαιανθράκων, πρόκειται για τις Ηνωμένες Πολιτείες, την 
Αυστραλία, τη Νότιο Αφρική, την Κολομβία, την Πολωνία, τον Καναδά, την ΚΑΚ και 
την Κίνα. Οι χώρες αυτές καλύπτουν 8nianq ποσοστό υψηλότερο του 96% των 
κοινοτικών εισαγωγών. 
Περίπου 80% των θερμαντικών γαιανθράκων που διακινούνται εμπορικά παγκοσμίας 
έχει περιεκτικότητα σε θείο χαμηλότερη του 1% κατά fiapoq ή περίπου 1,5 
γραμμάρια ανά βρετανική θερμίδα. Η ποιότητα αυτή ανταποκρίνεται στο όριο 
εκπομπής των 2000 mg/m3 κατά την καύση σε παραδοσιακό καυστήρα δίχως έλεγχο 
εκπομπών. Η πλειονότητα των λιθανθράκων Tnq διεθvoύq aγopάq που προέρχονται 
από την Αυστραλία, την Κολομβία, την Ινδονησία, την Κίνα και την ΚΑΚ είναι 
χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο. Στην ομάδα αυτή μπορούν επίσης να προστεθούν 
η Νότια Αφρική και ο Καναδάς, δεδομένου ότι μόνο πολύ περιφερειακά φορτία 
υπερβαίνουν την περιεκτικότητα σε θείο κατά 1%. Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες 
διακινούν εμπορικά σοβαρές ποσότητες λιθανθράκων περιεκτικότητας σε θείο 
υψηλότερης του 1%, μολονότι πρέπει να τονιστεί ότι οι εξαγωγές τους ως επί το 
πλείστον αφορούν άνθρακες χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο. 
V> 
Κατά συνέπεια προκύπτει το συμπέρασμα ότι δεν παρατηρείται έλλειψη γαιανθράκων 
χαμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο στη διεθνή αγορά. Ωστόσο δέον να σημειωθεί ότι 
η διαθεσιμότητα γαιανθράκων θα μειωνόταν δραματικά εάν καθορίζονταν εισέτι 
αυστηρότερα όρια για την περιεκτικότητα σε θείο. Για παράδειγμα, μόλ^ 10% των 
θερμαντικών γαιανθράκων Tnq o^vouq aγopάq έχει περιεκτικότητα σε θείο 
χαμηλότερη του 0,7%. 
Ακόμη και OTiq περιπτώσει κατά Tiq onoUq διατίθεται άvθpaκaq χaμnλήq 
n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο, από εξόρυξη ή έκπλυση· σε avτaγωvιστικέq Tipéq, 
ενδέχεται να εξακολουθήσουν να υφίστανται ορισμένοι φραγμοί στη χρησιμοποίηση 
του για τον έλεγχο των εκπομπών θείου. Οι φραγμοί στη χρησιμοποίηση 
γαιανθράκων χaμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο μπορούν 8ntonq να δημιουργηθούν 
εφόσον δεν υφίστανται τοπικά αποθέματα και η αρμόδια κυβέρνηση ασκεί 
ενεργειακή πολιτική περιορισμού των εισαγωγών γαιανθράκων. Ανάλογοι 
περιορισμοί μπορεί να έχουν τη μορφή ποσοστώσεων εισaγωγήq, αντιστοίχων npoq 
8K8Îv8q που υφίστανται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία Tnq Γερμανέ και την 
Ισπανία. Στις χώρες αυτές η κυβέρνηση καθορίζει ετησίας τη μέγιστη ποσότητα 
γαιανθράκων που μπορεί να εισαχθεί σε κάθε τομέα χρήσης. Στην Ισπανία για τον 
εισαγόμενο άνθρακα ισχύει και ένα σύστημα αδειών. Εντούτο^ πρέπει να 
σημειωθεί ότι οι ôiaftéoipeq ποσοστώσεκ ουδέποτε εξαντλήθηκαν κατά το παρελθόν 
και οι άδε^ χορηγούνται πρόθυμος επί του napovToq στη βιομηχανία. 
Επιπλέον φραγμό στη χρήση μη εντοπίου χaμnλήq H8pi8KTiKOTnTaq σε θείο άνθρακα 
αποτελεί η διαθεσιμότητα πρoσήκoυσaq υπoδoμήq για Tiq εισaγωγέq, ή n μεγάλη 
απόσταση από τον τόπο κατανάλωσης, που συχνά έχουν ως αποτέλεσμα να 
επιβαρύνουν το γαιάνθρακα με δαπάνες που τον καθιστούν μη ανταγωνιστικό έναντι 
άλλων εναλλακτικών λύσεων σε σχέση με το έλεγχο των εκπομπών. 
Η επιλογή μεταξύ των εναλλακτικών λύσεων της χρησιμοποίησης γαιανθράκων 
χaμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο ή Tnq εγκaτάστaσnq εξοπλισμού ελέγχου 
εξαρτάται από γεωγραφικά κριτήρια και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη σε οιαδήποτε 
μεταβολή των συνθηκών ανεφοδιασμού σε καύσιμα και του KOOTOuq των τεχνολογιών 
ελέγχου. Η χρήση γαιανθράκων χaμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο ενδέχεται να 
αποδειχθεί προσφορότερη οικονομικά εάν ελαχιστοποιηθούν οι 6anav8q μετaφopάq 
του εισαγόμενου γαινάθρακα χaμnλήq n8pi8KTiKOTnTaq σε θείο. 
Ht 

ISSN 0254-1483 
COM(92)563 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 14 
Apt«. καταλόγου : CB-CO-92-589-GR-C 
ISBN 92-77-50879-5 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων τον Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg