Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με το πολυετές πρόγραμμα (1994-1996) εργασίας υπέρ των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης, των ενώσεων και των ιδρυμάτων στην Κοινότητα () (94/C 388/05)

Στις 10 Μαρτίου 1994, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

To τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 8 Ιουνίου 1994 με βάση έκθεση του κ. Ramaekers.

Κατά την 317η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 6ης Ιουλίου 1994), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Προτείνοντας το πρόγραμμα αυτό, η Επιτροπή ακολουθεί τους στόχους που διεκήρυξε στην ανακοίνωση του 1989 για τις «Επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας και την υλοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς χωρίς σύνορα» (). Η αιτιολογική έκθεση υπενθυμίζει ακριβώς ότι οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης και οι ενώσεις, παρόλες τις ιδιαιτερότητές τους, συμμετέχουν πλήρως στην αγορά και στον κόσμο των επιχειρήσεων. Παράλληλα, ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν με στόχο την υπέρβαση της οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη έχει πράγματι αναγνωριστεί. Η κοινωνική οικονομία ανακτά ολόκληρη την αξία της και αναφέρεται ιδιαίτερα στο κεφάλαιο σχετικά με την απασχόληση της Λευκής Βίβλου της Επιτροπής, «Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση» ().

1.2. Η ΟΚΕ δεν μπορεί παρά να υποστηρίξει ένα παρόμοιο στόχο. Πάντοτε αναγνώριζε και υποστήριζε το σημαντικό ρόλο που παίζουν οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης και οι ενώσεις, στην οικονομική δραστηριότητα της Ευρώπης, στην ανάπτυξη των περιφερειών και τη συμβολή τους στην οικοδόμηση μιας κοινωνικής Ευρώπης. Και τούτο, τηρώντας ορισμένες αξίες που συνιστούν την ιδιαιτερότητα των επιχειρήσεων αυτών, δηλ. υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, ελεύθερη ανάπτυξη του ατόμου, ελεύθερος συνεταιρισμός, δημοκρατική διαχείριση και αξίες της αυτονομίας και της ιδιότητας του πολίτη. Η ΟΚΕ εξάλλου, με διάφορες εκθέσεις ή γνωμοδοτήσεις της, συνέτεινε στην καλύτερη γνώση αυτού του τομέα και των αναγκών του ().

1.3. Η ΟΚΕ διερωτάται, εντούτοις, για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε. Φαίνεται ότι κατά την προηγούμενη φάση κατάρτισης του προγράμματος δεν έγιναν διαβουλεύσεις με ορισμένες σχετικές κατηγορίες στο βαθμό που αυτό ήταν επιθυμητό. Εξάλλου, ζητήθηκε η γνωμοδότηση της ΟΚΕ στις 10 Μαρτίου ενώ, από το Δεκέμβριο ήδη, είχε δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα (ΕΕ αριθ. C 332/93) δήλωση ενδιαφέροντος που περιλαμβάνει τους κύριους άξονες του προγράμματος αυτού. Δεν θα ήταν περισσότερο λογικό να συνέβαινε αυτό προηγουμένως;

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1.

Αναφορά των ιδρυμάτων στον τίτλο του προγράμματος

2.1.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι τα ιδρύματα συμπεριελήφθησαν στον τίτλο του προγράμματος μαζί με τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενώσεις. Η ΟΚΕ δεν μπορεί να αποσιωπήσει το γεγονός αυτό που εμπεριέχει την τάση για αναγνώριση των ιδρυμάτων αυτών ως τέταρτη ομοειδή κατηγορία, χωρίς να επιρρίπτει την ευθύνη στην Επιτροπή. Διερωτάται κατά πόσο αυτό είναι βάσιμο ή σκόπιμο.

2.1.2. Βέβαια, τα ιδρύματα δεν αποτελούν νέους οργανισμούς. Αναφέρονται στην 23η δήλωση που επισυνάπτεται στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, συμμετέχουν στη χρηματοδότηση σχεδίων που αφορούν την ανάπτυξη των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης ή των ενώσεων. Όμως, μπορούμε να διερωτηθούμε σχετικά με το αν τούτο αφορά όλα τα ιδρύματα. Ο σκοπός, οι δραστηριότητες και η οργάνωση των ιδρυμάτων είναι εξαιρετικά ποικίλοι. Τα ιδρύματα χρησιμοποιούνται ορισμένες φορές ως νομικό ή φορολογικό ένδυμα από επιχειρήσεις στις οποίες, δεν αποτελούν προτεραιότητα οι αξίες που είναι κοινές για τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενώσεις.

2.1.3. Το νομικό καθεστώς των ιδρυμάτων ποικίλλει ανάλογα με την εκάστοτε χώρα και πολλές φορές δεν διακρίνεται από εκείνο που διέπει τις ενώσεις. Έτσι, στη Γαλλία το καθεστώς τους διαφέρει από το καθεστώς των ενώσεων, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο στο Βέλγιο. Είναι, εξάλλου, ενδεικτικό για το θέμα αυτό, ότι δεν υπάρχει σχέδιο καταστατικού ευρωπαϊκού ιδρύματος, αλλά ότι τα ιδρύματα αναφέρονται απλώς μαζί με το σχέδιο των ευρωπαϊκών ενώσεων ως νομικά πρόσωπα, τα οποία μπορεί να συμβάλουν στη σύσταση μιας ευρωπαϊκής ενώσεως.

2.1.4. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι ένας παρόμοιος προσανατολισμός δεν μπορεί να γίνει χωρίς, τουλάχιστον, να διευκρινισθεί τι εννοούνται ως ιδρύματα που μπορούν να διεκδικήσουν μια θέση στον τομέα αυτό, και εάν πρέπει να θεωρηθούν ως η τέταρτη συνιστώσα.

2.2.

Αμφισημία μεταξύ συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης, ενώσεων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων

2.2.1. Διατρέχοντας το περιεχόμενο του προγράμματος, δεν μπορεί παρά να διαπιστωθεί μια ορισμένη αμφισημία μεταξύ των εν λόγω επιχειρήσεων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Στην αιτιολογική έκθεση καθορίζεται ότι η «πλειονότητα των δομών του τομέα των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και των ενώσεων αποτελείται από ΜΜΕ ή είναι στην υπηρεσία ΜΜΕ». Στη συνέχεια του κειμένου η ακόλουθη πρόταση μετριάζει τη θέση αυτή: «τέλος, στον τομέα αυτό συνυπάρχουν οντότητες οι οποίες δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να θεωρηθούν όλες ως ΜΜΕ».

2.2.2. Μπορούμε να κατανοήσουμε ότι για στρατηγικούς και δημοσιονομικούς λόγους είναι απαραίτητη μια αναφορά στις ΜΜΕ, και είναι αλήθεια ότι ένας αριθμός συνεταιρισμών, π.χ. είναι ΜΜΕ. Αλλά δεν πρέπει γι`αυτό να υποτιμούνται οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης και ενώσεις, με πιο σημαντικές διαστάσεις και να αποκλείονται εφόσον δρουν σύμφωνα με τα κοινοτικά και διεθνικά πρότυπα και συμβάλλουν στη γενική δυναμική του τομέα των συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης και ενώσεων.

2.3.

Ένα φιλόδοξο πρόγραμμα

2.3.1. Το πρόγραμμα είναι τεράστιο και φιλόδοξο. Υπάρχουν τέσσερις κύριες κατευθυντήριες γραμμές 7 η καλύτερη γνώση του τομέα αυτού, η αποφασιστικότητα και η ενδεχόμενη άρση εμποδίων για την ανάπτυξη του τομέα, οι διεθνικές συνεργασίες και η προώθηση προτύπων δράσεων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή δικαίως αναφέρει την απαγόρευση της ιδρύσεως ενός φαρμακείου με τη μορφή συνεταιρισμού, σε ορισμένα κράτη. Εντούτοις, η ΟΚΕ διερωτάται το κατά πόσο είναι ρεαλιστικό ένα παρόμοιο πρόγραμμα και φοβάται μήπως η επιδίωξη τόσο μεγάλων και κυρίως τόσο πολυάριθμων στόχων παραβλάψει την πραγματοποίηση του επιδιωκόμενου τελικού σκοπού.

2.3.2. Εκτός από τις ειδικές δράσεις για τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενώσεις, το πρόγραμμα αναφέρει, επίσης, την ενίσχυση δράσεων μέσα σε άλλες κοινοτικές πολιτικές, όπου μπορούν να πραγματοποιηθούν δράσεις ευνοϊκές γι`αυτούς (). Η ΟΚΕ υποστηρίζει μια παρόμοια πρωτοβουλία, επειδή οι στοχευόμενες επιχειρήσεις αγνοούν τις δυνατότητες που προσφέρουν αυτές οι πολιτικές, ενώ θα μπορούσαν να συνεργάζονται ενεργά για την υλοποίηση των επιδιωκόμενων στόχων.

2.3.3. Εξάλλου, η Επιτροπή εμμένει ευρέως στη διασυνοριακή όψη της συνεργασίας. Είναι, πράγματι, μία ουσιαστική προϋπόθεση για την ανάπτυξη του τομέα αυτού. Τούτο, όμως, δεν μπορεί να συμβεί παρά μόνο στα πλαίσια μιας συνεργασίας στον ίδιο τομέα που και η ίδια θα βασίζεται σε μια εθνική συνεργασία του ίδιου τομέα.

2.3.4. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι δεν αποκλείσθηκαν τρίτες χώρες και μελλοντικά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πράγματι, τα τελευταία θα επιφέρουν μια αξιόλογη ενίσχυση στη δυναμική του τομέα αυτού καθώς και των επιδιωκόμενων στόχων.

2.4.

Έλλειψη αναφοράς στο καταστατικό

Το πρόγραμμα δεν κάνει ουδεμία αναφορά στα σχέδια καταστατικού των συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης και ενώσεων, όπως, εξάλλου, και οι οδηγίες που αναφέρονται στο ρόλο των εργαζομένων. Η ΟΚΕ γνωρίζει ότι η διαδικασία συνεχίζεται και ότι το πρόγραμμα δεν μπορεί να παρέμβει στο θέμα αυτό. Όμως, χρήσιμο θα ήταν να αναφερθεί η σημασία του, ακόμη και σε μια αιτιολογική έκθεση γιατί οι εν λόγω επιχειρήσεις χρειάζονται ένα κατάλληλο νομικό μέσο.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1.

Βασικά στοιχεία για μια δυναμική των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και ενώσεων

3.1.1.

Κατάρτιση

3.1.1.1. Η ΟΚΕ εγκρίνει απόλυτα τη συμπερίληψη μιας παραγράφου η οποία να αναφέρεται στην κατάρτιση. Αν είναι δικαιολογημένο να επαληθεύεται η χρήση των υφισταμένων προγραμμάτων από τους συνεταιρισμούς, ταμεία αλληλασφάλισης και ενώσεις, αποδεικνύεται ακόμη πιο πρωταρχικό να αναγνωριστεί η ιδιαιτερότητα του τομέα αυτού με την διεξαγωγή προτύπων δράσεων στον τομέα.

3.1.1.2. Αυτή η κατάρτιση δεν πρέπει να περιοριστεί σε επίπεδο στελεχών επιχειρήσεων ή ενώσεων. θα πρέπει, επίσης, να αφορά τους επιχειρηματίες, τα μέλη των ενώσεων ή των ταμείων αλληλασφάλισης, καθώς επίσης και τους μισθωτούς ή τα στελέχη. Η ΟΚΕ ξεκινά από την υπόθεση ότι κάθε ζήτημα κατάρτισης θα συζητείται από τους εκπροσώπους των μισθωτών. Οι τελευταίοι πρέπει να έχουν συναίσθηση ότι ανήκουν σε κάτι το διαφορετικό, το ιδιαίτερο μέσα σε μια ευρωπαϊκή προοπτική. Και για τον λόγο αυτό, μια από τις πρώτες φροντίδες είναι να δοθεί σ`αυτά τα στοχευόμενα άτομα μια γνώση όχι μόνο για το σύνολο του τομέα των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και ενώσεων, αλλά επίσης και του δικού τους τομέα δραστηριότητας.

3.1.1.3. Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι αυτή η προσπάθεια ειδικής κατάρτισης δεν θα μπορέσει να πραγματοποιηθεί και δεν θα αποδώσει καρπούς παρά μόνον αν ενισχύεται, σε επίπεδο των επί μέρους κρατών, από μια συμπεριφορά που θα αποδίδει σημασία στην ειδική αυτή εκπαίδευση και ιδιαίτερα μέσα στα πλαίσια των συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης και ενώσεων.

3.1.1.4. Εξάλλου, καλό θα ήταν το πρόγραμμα να υποστηρίζει την προετοιμασία προτύπων ειδικής κατάρτισης, με σκοπό την προώθηση, στο ευρύ κοινό, της έννοιας της οικονομικής δημοκρατίας. Αυτό, βέβαια, μπορεί να συμβεί και μέσω της εκπαίδευσης, και μάλιστα από το σχολικό ήδη επίπεδο. Τούτο θα επέτρεπε να υπερνικηθεί η ανεπαρκής γνώση, θύματα της οποίας είναι ο τομέας των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και των ενώσεων. Εξυπακούεται ότι, όσον αφορά την τελευταία πτυχή, η εκπαίδευση πρέπει να συνοδεύεται και από την αντίστοιχη ενημέρωση.

3.1.2.

Ένα κατάλληλο νομικό μέσο

Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι ένα κατάλληλο νομικό μέσο είναι ουσιαστικής σημασίας, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι διεθνικές εμπειρίες που προβλέπονται στο πρόγραμμα.

3.1.3.

Χρηματοδοτική πτυχή

3.1.3.1. Οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης και οι ενώσεις συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες χρηματοδότησης. Πράγματι, οι χρηματοδοτικοί πόροι αποτελούν ένα βασικό θέμα για τις επιχειρήσεις αυτές, ιδιαίτερα σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης, την στιγμή που είναι απαραίτητο να αυξήσουν το μέγεθός τους και να ομαδοποιηθούν οι επιχειρήσεις προκειμένου να έχουν κάποια θέση στην μεγάλη αγορά. Το πρόγραμμα εργασίας προβλέπει την επαλήθευση του βαθμού χρήσης των υφιστάμενων κοινοτικών πόρων, προκειμένου οι τελευταίοι να βελτιωθούν, αν χρειασθεί. Ένας παρόμοιος στόχος είναι απαραίτητος.

3.1.3.2. Θα ήταν, πάντως, χρήσιμο να υπενθυμίσουμε τα άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα που εφαρμόσθηκαν ή που προβλέπεται η εφαρμογή τους. Το Soficatra είναι το παράδειγμα για τη σύσταση ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοδότησης με οιονεί κεφαλαία προς τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλοσφάλισης και τις ενώσεις. Υπάρχουν σε εθνικό επίπεδο πρωτοβουλίες χρηματοοικονομικής συγκρότησης για την υλοποίηση προγραμμάτων που ανταποκρίνονται στις αξίες αυτού του τομέα. Χρήσιμο θα ήταν να πραγματοποιηθεί μια διάδοση των εμπειριών αυτών και να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε αυτές σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

3.2.

Δυνατότητα εφαρμογής και παρακολούθηση του προγράμματος

3.2.1.

Ένα απαραίτητο συμβουλευτικό όργανο

3.2.1.1. Η Επιτροπή αναφέρει την ανάγκη σύστασης μιας μόνιμης δομής επαφών των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης, των ενώσεων και των ιδρυμάτων, με τα κοινοτικά όργανα.

3.2.1.2. Είναι λυπηρό που μια παρόμοια δομή δεν υπήρχε πριν τη σύνταξη αυτού του σχεδίου γνωμοδότησης, γιατί θα επέτρεπε στην Επιτροπή να επωφεληθεί από μια καλύτερη διαβούλευση με τους εκπροσώπους συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης και ενώσεων σχετικά με τις ανάγκες τους.

3.2.1.3. Στα πλαίσια της υλοποίησης του προγράμματος αυτού είναι επίσης απαραίτητη η σύσταση μιας παρόμοιας δομής. Μπορούμε, μάλιστα, να υποστηρίξουμε ότι το πρόγραμμα αυτό δεν θα έχει κανένα αντίκτυπο, παρά μόνο μετά τη σύσταση αυτής της δομής επαφών. Πράγματι, συχνά γίνεται αναφορά στον προσδιορισμό και διάδοση των προτύπων δράσεων, στη δημιουργία συμπράξεων, διεθνικών συνεργασιών ή στην καταγραφή των δυσχερειών που συναντήθηκαν στην πορεία. Μια συμβουλευτική επιτροπή όπου θα εκφράζεται η Επιτροπή και οι εκπρόσωποι του τομέα αυτού, αποτελεί ένα απαραίτητο χώρο ανταλλαγών και συντονισμού όχι μόνον απέναντι στα ευρωπαϊκά όργανα αλλά επίσης και μεταξύ των διαφόρων χωρών. Ελλείψει μιας παρόμοιας δομής, η Επιτροπή δεν θα μπορέσει να πραγματοποιήσει τους στόχους που έχει χαράξει, παρά κατά τρόπο αποσπασματικό, επί τη βάσει ελλιπών στοιχείων.

3.2.1.4. Η συμβουλευτική αυτή επιτροπή αποτελεί ουσιαστικό φορέα για την παρακολούθηση του προγράμματος. Βέβαια, προβλέπεται η σύνταξη μιας έκθεσης αξιολόγησης και εφαρμογής του προγράμματος, που πρέπει να υποβληθεί στο Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο και την ΟΚΕ. Είναι, όμως, απαραίτητο, εάν υπάρχει επιθυμία για πραγματική αποτελεσματικότητα, να διαπιστωθεί αν αυτό που συμβαίνει ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τη ζήτηση του τομέα αυτού. Όμως, μόνον τα πρόσωπα που ανήκουν σ`αυτόν τον τομέα είναι κατ`εξοχήν ικανά να εκπληρώσουν αυτόν τον ρόλο, εξ ού και η χρησιμότης της επιτροπής αυτής.

3.2.1.5. Ως εκ τούτου, η ΟΚΕ ζητά με εμμονή τη σύσταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μιας ευρωπαϊκής συμβουλευτικής επιτροπής για τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενώσεις. Μέλημα της εν λόγω επιτροπής θα είναι να γνωμοδοτεί για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για όλα τα προβλήματα που είναι σχετικά με τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και ενώσεις καθώς και να αποφαίνεται σχετικά με τις επιπτώσεις που θα έχουν στους τομείς των επιχειρήσεων αυτών, δραστηριότητες που αναπτύσσει η Επιτροπή σε άλλους τομείς, ενώ δεν πρέπει να παραμεληθούν τα συμφέροντα των εργαζομένων στις επιχειρήσεις αυτές. Η επιτροπή που θα συσταθεί θα πρέπει, εξάλλου, να προσπαθήσει για τη διατήρηση συνεχών επαφών με τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς και κοινωνικούς κύκλους.

3.2.2.

Δημοσιονομικά μέσα του προγράμματος

3.2.2.1. Πρέπει να υπενθυμισθεί ότι, παράλληλα με τον προϋπολογισμό που αφορά το πρόγραμμα, υπάρχει δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν άλλα κονδύλια του προϋπολογισμού που είναι συναφή με την εφαρμογή άλλων κοινοτικών πολιτικών, όπως είναι η κατάρτιση, το πρόγραμμα ΜΜΕ ή η πολιτική κατανάλωσης. Έτσι, αυξάνονται τα διαθέσιμα μέσα για την ενίσχυση της ανάπτυξης των συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης και ενώσεων, και καθίσταται δυνατή η υποστήριξη της απαραίτητης κάθετης προσέγγισης.

3.2.2.2. Ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός ανέρχεται σε 5,6 εκατομμύρια Ecu για μια τριετία. Όπως αναφέρεται από την Επιτροπή, πρόκειται για ένα «πρόγραμμα φιλόδοξο από πολιτική άποψη αν και τα μέσα του παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένα». Λόγω της σημασίας που αποδίδεται στους συνεταιρισμούς, ταμεία αλληλασφάλισης και ενώσεις καθώς και στον κοινωνικοοικονομικό τους ρόλο, η ΟΚΕ θεωρεί ότι ο προϋπολογισμός αυτός θα έπρεπε να αναθεωρηθεί και να αυξηθεί. Θα έπρεπε τουλάχιστον να υπάρξει σύμπτωση απόψεων μεταξύ των κοινοτικών οργάνων. Έτσι, το Κοινοβούλιο απεφάνθη υπέρ της αύξησης του κονδυλίου για την κοινωνική οικονομία. Τίθεται το ερώτημα γιατί αυτό δεν εκδηλώθηκε και στον προϋπολογισμό που έχει προταθεί με βάση πλέον το νέο κονδύλιο που ψήφισε το Κοινοβούλιο.

4. Συμπεράσματα

Εν κατακλείδι, η OKE θεωρεί ως προτεραιότητες για τα προγράμματα εργασίας:

- την εισαγωγή προγραμμάτων εκπαίδευσης και πληροφόρησης,

- τη δημιουργία μέσων και πόρων για τη χρηματοδότηση των συνεταιρισμών των ταμείων αλληλασφάλισης, και των ενώσεων,

- τη σύσταση μιας συμβουλευτικής επιτροπής για τη διεξαγωγή εκτενών και κατάλληλων διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς και κοινωνικούς κύκλους,

- την πραγματοποίηση καινοτόμων προτύπων δράσεων.

Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 1994

Η Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

() EE αριθ. C 87 της 24. 3. 1994, σ. 6.

() Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, έγγρ. SEC(89) 2187 τελικό.

() Ενημερωτικό δελτίο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Προσθήκη 6/93.

() Βλέπε κυρίως τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ σχετικά με την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο «Oι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας και η υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Αγοράς χωρίς σύνορα» (ΕΕ αριθ. C 332/1990)» ή την έκθεση της ΟΚΕ του 1986 για «Tους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενώσεις στην Κοινότητα».

() Πχ = Εξέλιξη της κοινοτικής στατιστικής (σ. 22), ή πολιτική ανάπτυξης της συνεργασίας με τρίτους (σ. 25).