ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ετήσια έκθεση προς την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με τους εσωτερικούς ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν το 2011 (Άρθρο 86 παράγραφος 4 του δημοσιονομικού κανονισμού) /* COM/2012/0563 final */





ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ετήσια έκθεση προς την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με τους εσωτερικούς ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν το 2011 (Άρθρο 86 παράγραφος 4 του δημοσιονομικού κανονισμού) ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1........... Εισαγωγή...................................................................................................................... 4 2........... Η αποστολή της ΥΕΕ.................................................................................................... 5 3........... Εφαρμογή του προγράμματος συντονισμένων ελέγχων της ΥΕΕ................................ 6 3.1........ Στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους......................................................................... 6 3.2........ Κύρια πορίσματα και συστάσεις, αντίκτυπός τους και επακόλουθες διαχειριστικές ενέργειες 7 3.2.1..... Διακυβέρνηση............................................................................................................... 7 3.2.2..... Έλεγχοι σχετικά με τις επιδόσεις................................................................................. 9 3.2.3..... Στρατηγικές ελέγχου................................................................................................... 10 3.2.4..... Τα προγράμματα του «Παγκόσμιου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης» (GNSS) 11 3.2.5..... Μέθοδοι δημοσιονομικής διαχείρισης....................................................................... 13 3.2.6..... Τεχνολογίες της πληροφορίας.................................................................................... 13 4........... Διαβούλευση με την επιτροπή δημοσιονομικών παρατυπιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 14 5........... Συμπεράσματα............................................................................................................ 14 5.1........ Έλεγχοι σχετικά με τις επιδόσεις............................................................................... 14 5.2........ Στρατηγικές ελέγχου των υπηρεσιών της Επιτροπής................................................. 15 5.3........ Διαχείριση μειζόνων βιομηχανικών προγραμμάτων από μέρους της Επιτροπής....... 15 5.4........ Μέθοδοι δημοσιονομικής διαχείρισης της Επιτροπής............................................... 16 5.5........ Ηλεκτρονική διακυβέρνηση από μέρους της Επιτροπής............................................ 16 1. Εισαγωγή Η παρούσα έκθεση ενημερώνει την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με το έργο που έχει επιτελέσει η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου (ΥΕΕ) της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 86 παράγραφος 4 του δημοσιονομικού κανονισμού (στο εξής: «ΔΚ»). Βασίζεται στην έκθεση που συνέταξε η ΥΕΕ δυνάμει του άρθρου 86 παράγραφος 3 του ΔΚ σχετικά με τις βασικές διαπιστώσεις του ελέγχου και σημαντικά ζητήματα έκθεσης σε κινδύνους, ελέγχου και εταιρικής διακυβέρνησης. Στηρίζεται σε ελεγκτικό και συμβουλευτικό έργο το οποίο η ΥΕΕ έφερε σε πέρας το 2011[1] σε Γενικές Διευθύνσεις και εκτελεστικούς οργανισμούς της Επιτροπής. Δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας έκθεσης το ελεγκτικό έργο το οποίο πραγματοποιήθηκε σε αποκεντρωμένους ευρωπαϊκούς οργανισμούς, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και σε άλλους οργανισμούς ή υπηρεσίες που ελέγχονται από την ΥΕΕ, ως προς τα οποία καταρτίζονται αυτοτελείς ετήσιες εκθέσεις. Οι τοποθετήσεις της Επιτροπής επί των πορισμάτων και συμπερασμάτων του εσωτερικού ελεγκτή συμπεριελήφθησαν στη συγκεφαλαιωτική έκθεση[2], στην οποία η Επιτροπή διατυπώνει τις απόψεις της επί των εγκάρσιων θεμάτων που τέθηκαν από την ΥΕΕ, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) και την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή, καθώς και επί των ζητημάτων που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή Παρακολούθησης των Ελέγχων (ΕΠΕ). Το 2011, συμπληρώθηκαν δέκα έτη λειτουργίας της ΥΕΕ. Το ετήσιο συνέδριο αποτέλεσε την ευκαιρία για να επισημανθούν οι καρποί των προσπαθειών της Επιτροπής στον τομέα της διοικητικής μεταρρύθμισης, μεταξύ των οποίων σημαίνουσα θέση κατέχει η δημιουργία της ΥΕΕ και των κλιμακίων εσωτερικού ελέγχου (ΚΕΕ) που λειτουργούν στους κόλπους των επιμέρους υπηρεσιών. Ένα από τα συμπεράσματά του ήταν ότι το δυναμικό εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής[3] δεν είναι απλώς ένα από τα μεγαλύτερα δημόσια σώματα εσωτερικού ελέγχου, αλλά έχει επιπλέον αποκτήσει αξιοζήλευτο βαθμό ωριμότητας. Με βάση τα αποτελέσματα έρευνας μεταξύ των ενδιαφερομένων που διενήργησε η ΥΕΕ, το 87 % των συμμετασχόντων έχει την πεποίθηση ότι η ΥΕΕ επιτυγχάνει και προβάλλει προς τα έξω ένα σαφές όραμα στον τομέα της διακυβέρνησης και του εσωτερικού ελέγχου· το 87 % είναι επίσης πεπεισμένο ότι οι συστάσεις της ΥΕΕ οδηγούν σε καλύτερο έλεγχο των κινδύνων, τόσο στην Επιτροπή όσο και στους εκτελεστικούς οργανισμούς. 2. Η αποστολή της ΥΕΕ Η ΥΕΕ ελέγχει τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που λειτουργούν στους κόλπους της Επιτροπής και των εκτελεστικών οργανισμών της ΕΕ και παρέχει ανεξάρτητη και αντικειμενική διαβεβαίωση σχετικά με την επάρκεια και την αποτελεσματικότητά τους. Κατόπιν αιτήματος της διοίκησης, μπορεί επίσης να παρέχει συμβουλευτικό έργο. Η ΥΕΕ τελεί υπό την ευθύνη του μέλους της Επιτροπής που είναι αρμόδιο για τον έλεγχο, και λογοδοτεί στην ΕΠΕ. Η ανεξαρτησία της κατοχυρώνεται στον χάρτη αποστολής της, ο οποίος θεσπίζεται από την Επιτροπή. Ο χάρτης αποστολής ορίζει ότι η ΥΕΕ εκτελεί τα καθήκοντά της σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού, καθώς και σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα για την κατ’ επάγγελμα άσκηση εσωτερικού ελέγχου και τον κώδικα δεοντολογίας που έχει υιοθετήσει το Ινστιτούτο Εσωτερικών Ελεγκτών (Institute of Internal Auditors - IIA). Συνολική γνώμη σχετικά με τη δημοσιονομική διαχείριση από μέρους της Επιτροπής Όπως επιτάσσει ο χάρτης αποστολής της, η ΥΕΕ εξέδωσε, το 2011, συνολική γνώμη σχετικά με την κατάσταση της δημοσιονομικής διαχείρισης στην Επιτροπή το προηγούμενο έτος. Πρόκειται για θετική δήλωση αξιοπιστίας. Βασίζεται στο έργο το οποίο έφεραν σε πέρας η ΥΕΕ και τα ΚΕΕ κατά την προηγηθείσα τριετία και παρέχει τη διαβεβαίωση στην Επιτροπή (δηλαδή στο «Σώμα των Επιτρόπων») ότι οι δηλώσεις αξιοπιστίας που εκδόθηκαν από τους Γενικούς Διευθυντές θεωρούνται, από συνολική άποψη, σωστά τεκμηριωμένες, και ότι δεν υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες πέραν εκείνων που επισημαίνονται στην έκθεση η οποία καταρτίστηκε από την ΥΕΕ δυνάμει του άρθρου 86 παράγραφος 3 του ΔΚ. Συμβολή της ΥΕΕ σε μια θετικότερη δήλωση αξιοπιστίας Η δήλωση αξιοπιστίας συνίσταται στη γνώμη του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (στο εξής: «ΕΕΣ») σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών της ΕΕ, καθώς και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων. Μολονότι κατά τα τελευταία έτη διαπιστώθηκε ότι οι λογαριασμοί ήταν αξιόπιστοι, το ΕΕΣ εξέδωσε αρνητική γνώμη για ορισμένους τομείς δραστηριότητας. Τα περισσότερα σφάλματα διαπράττονται εκτός της Επιτροπής και εντοπίζονται ιδίως στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων, τα οποία υπόκεινται σε επιμερισμένη διαχείριση, καθώς και στους τομείς της αγροτικής ανάπτυξης (επιμερισμένη διαχείριση), της έρευνας (άμεση διαχείριση) και της εξωτερικής βοήθειας (αποκεντρωμένη διαχείριση). Οι σοβαρές περιπτώσεις παραβίασης των ενωσιακών και των εθνικών κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων αντιπροσωπεύουν μεγάλο μέρος των σφαλμάτων που διαπιστώθηκαν στον τομέα της «συνοχής». Για τον λόγο αυτό, το πρόγραμμα ελέγχων της ΥΕΕ δίνει προτεραιότητα σε ελέγχους με τους οποίους διασφαλίζεται η εφαρμογή συνεκτικής στρατηγικής για κάθε σημαντικό τομέα δαπανών, περιλαμβανομένων των Γενικών Διευθύνσεων που είναι αρμόδιες για τα διαρθρωτικά ταμεία, με το σκεπτικό ότι οι στρατηγικές ελέγχου αυτού του είδους αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του κινδύνου σφάλματος στο πλαίσιο των υποκείμενων πράξεων. 3. Εφαρμογή του προγράμματος συντονισμένων ελέγχων της ΥΕΕ 3.1. Στατιστικές σχετικά με τους ελέγχους Το 2011, η ΥΕΕ υλοποίησε το 88 % των αποστολών προτεραιότητας που είχε προγραμματίσει (οι αποστολές της κατηγορίας C1 είναι αυτές που πρέπει να ολοκληρώνονται εντός του έτους). Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονταν ορισμένες άλλες αποστολές, οι οποίες αντιστοιχούσαν στο 69 % περίπου των άνευ προτεραιότητας αποστολών ελέγχου (οι αποστολές της κατηγορίας C2 είναι αυτές που επιτρέπεται να ολοκληρωθούν το επόμενο έτος αν τούτο υπαγορευθεί από λόγους προγραμματισμού). Ολοκληρώθηκαν 29 αποστολές της κατηγορίας C1 και 36 αποστολές της κατηγορίας C2 (περιλαμβανομένων των ελέγχων, της μεταπαρακολούθησης και της παροχής συμβουλών), με αποτέλεσμα την κατάρτιση 77 εκθέσεων, ως εξής: Είδος || || Σύνολο 2011 || Σύνολο 2010 || Σύνολο 2009 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ || Αριθμός αποστολών || 20 || 24 || 26 Αριθμός εκθέσεων || 23 || 28 || 31 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ || Αριθμός αποστολών || 3 || 0 || 0 Αριθμός εκθέσεων || 3 || 0 || 0 ΠΑΡΟΧΗ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ || Αριθμός αποστολών || 1 || 6 || 5 Αριθμός εκθέσεων[4] || 1 || 6 || 5 ΜΕΤΑΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ || Αριθμός αποστολών || 41 || 44 || 31 Αριθμός εκθέσεων || 50 || 50 || 34 Συνολικός αριθμός αποστολών || 65 || 74 || 62 Συνολικός αριθμός εκθέσεων || || 77 || 84 || 70 Η ΥΕΕ εξέδωσε τον ακόλουθο αριθμό συστάσεων: || Καθεστώς αποδοχής || Ναι || Όχι Προτεραιότητα || Όχι || Όχι || % || Όχι || % Ζωτικής σημασίας || 0 || 0 || 100 % || 0 || 0 % Πολύ σημαντικές || 57 || 56 || 98 % || 1 || 2 % Σημαντικές || 102 || 101 || 99 % || 1 || 1 % Επιθυμητές || 1 || 1 || 100 % || 0 || 0 % Σύνολο || 160 || 158 || 99 % || 2 || 1 % Πλήρης κατάλογος των εκθέσεων ελέγχου περιλαμβάνεται στο συνημμένο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, μαζί με τις περιλήψεις, τα ποσοστά αποδοχής των συστάσεων ανά έκθεση, το στάδιο υλοποίησης των συστάσεων που εκδόθηκαν κατά τη χρονική περίοδο 2007-2011 και τις περιλήψεις των τελικών συμπερασμάτων των αποστολών μεταπαρακολούθησης. Για το σύνολο των συστάσεων που έγιναν δεκτές, οι ελεγχθείσες υπηρεσίες κατήρτισαν σχέδια δράσης, τα οποία υποβλήθηκαν στην ΥΕΕ και έλαβαν τη σύμφωνη γνώμη της. Οι ελεγχθείσες υπηρεσίες δήλωσαν ότι το 80 % του συνόλου των συστάσεων που έγιναν δεκτές κατά την περίοδο 2007-2011 είχε ήδη υλοποιηθεί έως τις αρχές του 2012. Μόνον 25[5] συστάσεις εμφάνιζαν καθυστέρηση υλοποίησης άνω του εξαμήνου. Ο συνολικός αριθμός συστάσεων που έγιναν δεκτές από τις ελεγχθείσες υπηρεσίες κατά την περίοδο 2007-2011 και για τις οποίες η ΥΕΕ είχε διενεργήσει ελέγχους μεταπαρακολούθησης έως τα τέλη του 2011 είναι 1.097. Η ΥΕΕ συμφώνησε ότι οι συστάσεις είχαν υλοποιηθεί και αρχειοθέτησε το 98 % των συστάσεων που αποτέλεσαν αντικείμενο μεταπαρακολούθησης κατά το ίδιο χρονικό διάστημα. Οι εργασίες μεταπαρακολούθησης της ΥΕΕ επιβεβαίωσαν ότι η υλοποίηση των συστάσεων είναι ικανοποιητική. Η ΕΠΕ ενημερώθηκε σχετικά με τις τυχόν συστάσεις ζωτικής σημασίας ή τις πολύ σημαντικές συστάσεις των οποίων η υλοποίηση εμφάνιζε σοβαρή καθυστέρηση. 3.2. Κύρια πορίσματα και συστάσεις, αντίκτυπός τους και επακόλουθες διαχειριστικές ενέργειες Συνοπτική παρουσίαση των στόχων και του αντικειμένου των αποστολών ελέγχου για τις οποίες γίνεται λόγος κατωτέρω παρατίθεται στο συνημμένο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, μαζί με τον αριθμό των συστάσεων οι οποίες εκδόθηκαν και έγιναν δεκτές. 3.2.1. Διακυβέρνηση Το 2011, η ΥΕΕ διενήργησε μια σειρά διαχειριστικών ελέγχων και πράξεων μεταπαρακολούθησης σχετικά με τη διακυβέρνηση στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. · Απάτη Η ΥΕΕ διατήρησε τη δέσμευσή της όσον αφορά την πρόληψη και την ανίχνευση της απάτης, και διενήργησε, το 2011, έναν έλεγχο στη ΓΔ AGRI. Η πρόληψη και η ανίχνευση της απάτης συμπεριλαμβάνονταν στο αντικείμενο[6] δύο ακόμη ελέγχων σχετικά με τις στρατηγικές ελέγχου των ΓΔ INFSO και RTD. Επιπλέον, ένας έλεγχος μεταπαρακολούθησης διενεργήθηκε, το 2011, με αντικείμενο τα συστήματα πληροφοριών για την καταπολέμηση της απάτης της ΓΔ OLAF. Ο έλεγχος που διενεργήθηκε στη ΓΔ AGRI επικεντρώθηκε στην αξιολόγηση της επάρκειας και της αποτελεσματικής εφαρμογής των διαδικασιών διακυβέρνησης, διαχείρισης κινδύνων και εσωτερικού ελέγχου με σκοπό την πρόληψη, την ανίχνευση και τη μεταπαρακολούθηση περιπτώσεων απάτης. Η ΥΕΕ συνέστησε την επακριβή ανάθεση ρόλων και ευθυνών στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης, την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον κίνδυνο απάτης σε ευάλωτους τομείς, την κατάστρωση στρατηγικής για την καταπολέμηση της απάτης, την ενίσχυση των ελέγχων που διεξάγονται σε επίπεδο κράτους μέλους για την πάταξη της απάτης στον τομέα της επιμερισμένης διαχείρισης, τη βελτίωση της μεταπαρακολούθησης και της υποβολής εκθέσεων σχετικά με εξακριβωμένες περιπτώσεις απάτης και την καταβολή προσπάθειας για τη βελτίωση της συνεργασίας με την OLAF. Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης, κατά τη διάρκεια του 2012, η AGRI θα διορίσει έναν υπεύθυνο πλήρους απασχόλησης για την καταπολέμηση της απάτης, θα εγκρίνει τη στρατηγική της κατά της απάτης με πρότυπο την αντίστοιχη στρατηγική της Επιτροπής και θα θεσπίσει καθεστώς συνεργασίας με την OLAF. Σε ό,τι αφορά τις ΓΔ INFSO και RTD, η ΥΕΕ διαπίστωσε ότι, ιδίως, η ΓΔ INFSO είχε αναπτύξει ρηξικέλευθες πρωτοβουλίες κατά της απάτης, οι οποίες, μάλιστα, είναι σκόπιμο να χρησιμεύσουν ως βάση για την κατάστρωση κοινής στρατηγικής κατά της απάτης προς εφαρμογή στο σύνολο του τομέα της έρευνας. Σε ό,τι αφορά τη ΓΔ RTD, η ΥΕΕ διαπίστωσε ότι εξακολουθούν να απαιτούνται ενέργειες σε ορισμένους τομείς, οι οποίοι συμπεριλαμβάνουν την ευαισθητοποίηση, τον προσδιορισμό «κόκκινων σημαιών», τη λήψη μέριμνας για την ενσωμάτωση στα συστήματα ελέγχου ειδικών ελέγχων για την καταπολέμηση της απάτης, τη συνεργασία με άλλες ΓΔ σχετικά με συγκεκριμένους κινδύνους, όπως η λογοκλοπή και οι διπλοχρηματοδοτήσεις, τη διασφάλιση της κατάλληλης άντλησης δεδομένων και την αξιοποίηση προηγμένων εργαλείων αναζήτησης δεδομένων. Εν τω μεταξύ, η στρατηγική της ΓΔ RTD κατά της απάτης αναθεωρήθηκε με σκοπό την κατάλληλη ρύθμιση ορισμένων κοινών στοιχείων· διοργανώθηκαν ενημερωτικά μαθήματα κατάρτισης για θέματα απάτης· η συνήθης εκτίμηση κινδύνων συμπεριλαμβάνει εξέταση των κινδύνων απάτης (πρόκειται, ως επί το πλείστον, για τον κίνδυνο διπλοχρηματοδότησης)· τέλος, θα εξετασθεί η σκοπιμότητα καθιέρωσης του εργαλείου πληροφορικής που έχει αναπτυχθεί από τη ΓΔ INFSO για την ανίχνευση περιπτώσεων λογοκλοπής, αφ’ ης στιγμής ολοκληρωθούν οι σχετικές πρακτικές δοκιμές. · Διαχείριση αδιάλειπτης λειτουργίας Το 2011, η ΥΕΕ διεξήγαγε ενδελεχή έλεγχο μεταπαρακολούθησης με αντικείμενο τον έλεγχο που διενήργησε το 2009 σε σχέση με το σύστημα διαχείρισης αδιάλειπτης λειτουργίας (Business Continuity Management - «ΔΑΛ») της Γενικής Γραμματείας (σε ό,τι αφορά τα συντονιστικά της καθήκοντα) καθώς και των επιχειρησιακών ΓΔ JLS[7], TAXUD και HR. Η ΥΕΕ δεν ήταν σε θέση να εκδώσει γνώμη μετά τον έλεγχο τον οποίο διενήργησε το 2009. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης μεταπαρακολούθησης, η ΥΕΕ δεν αξιολόγησε μόνον την πρόοδο την οποία έχει πραγματοποιήσει η καθεμιά από τις ελεγχθείσες υπηρεσίες όσον αφορά την εφαρμογή του οικείου σχεδίου δράσης, αλλά επιπλέον επαναξιολόγησε την επάρκεια των ελέγχων συνολικά. Ακολούθως, διατυπώθηκε γνώμη με επιφυλάξεις, με την οποία παρείχετο εύλογη διαβεβαίωση αναφορικά με την επίτευξη των επιχειρησιακών στόχων, με εξαίρεση ένα ζήτημα σχετικό με την εποπτεία της ΔΑΛ. Η Επιτροπή ήδη διενεργεί αξιολόγηση με σκοπό τον προσδιορισμό των πλέον ενδεδειγμένων και αποτελεσματικών μέτρων για τη διευθέτηση του συγκεκριμένου ζητήματος. 3.2.2. Έλεγχοι σχετικά με τις επιδόσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμα που εξέδωσε στις 10 Μαΐου 2011 σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής για το 2009, καλούσε «την ΥΕΕ να διαθέσει τμήμα των πόρων της σε μία εξέταση του εάν οι δαπάνες των κυρίων ΓΔ είναι αποδοτικές, έχουν γνώμονα την εξοικονόμηση πόρων και επιτυγχάνουν αποτέλεσμα και ούτως να συμπληρώσει τον δημοσιονομικό έλεγχο και τον έλεγχο συμμόρφωσης που διεξάγονται επί του παρόντος» (παράγραφος 59). Κατά συνέπεια, η ΥΕΕ συμπεριέλαβε μια σειρά ελέγχων των επιδόσεων στο στρατηγικό πρόγραμμα ελέγχων της για την περίοδο 2010-2012. Το 2011, η ΥΕΕ διενήργησε τους πρώτους της ελέγχους επιδόσεων με αντικείμενο το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία» (EIP) στη ΓΔ ENTR, καθώς και τις επιχειρησιακές δραστηριότητες της ΓΔ ECHO. Ο έλεγχος του προγράμματος EIP κατέδειξε την ανάγκη κατάρτισης από μέρους της ΓΔ ENTR περιορισμένου αριθμού χρήσιμων και σταθερών δεικτών για την ανάληψη παρεμφερούς δράσης στο πλαίσιο του προγράμματος που θα διαδεχθεί το EIP, προκειμένου να βελτιωθεί η μέτρηση των επιδόσεων κατά τις αξιολογήσεις και να αναβαθμισθεί η καθοδήγηση την οποία η ΓΔ παρέχει σε σχέση με θέματα επιδόσεων στον Εκτελεστικό Οργανισμό για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία, στον οποίο είναι πιθανό να ανατεθεί η υλοποίηση περισσότερων σχεδίων. Η πρόταση της Επιτροπής σε σχέση με το «Πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τις ΜΜΕ» (COSME) στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020 λαμβάνει δεόντως υπόψη τα πορίσματα του ελέγχου. Ο έλεγχος των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων της ECHO οδήγησε στο συμπέρασμα ότι, μολονότι είναι γεγονός ότι η εν λόγω ΓΔ αντιδρά γρήγορα στα γεγονότα, διαπιστώθηκαν ορισμένες αδυναμίες σε σχέση με τη μετάβαση από τις προσπάθειες ανακούφισης των πληγέντων στην παροχή αναπτυξιακής βοήθειας, καθώς και σε σχέση με την ένταξη στα σχέδια της συλλογιστικής που σχετίζεται με τη μείωση του κινδύνου καταστροφών και την ετοιμότητα αντιμετώπισης καταστροφών. Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης, έως το τέλος του 2012 θα είναι διαθέσιμη μια τελική μεθοδολογία, καθώς και ένα κατάλληλο σύνολο εργαλείων για την ένταξη στη διαδικασία που η εφαρμόζει η ECHO για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων της συλλογιστικής που σχετίζεται με τη μείωση του κινδύνου καταστροφών. Η ΥΕΕ συνέστησε επίσης στις ΓΔ ECHO και DEVCO να καταστρώσουν κοινή στρατηγική σχετικά με τη σύνδεση μεταξύ αρωγής, αποκατάστασης και ανάπτυξης, καθώς επίσης να διευθετηθεί καταλλήλως το ζήτημα της σύνδεσης αυτής στο πλαίσιο της επικαιροποίησης των σχετικών νομικών πράξεων, ιδίως δε εκείνων που αφορούν το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης και τον Μηχανισμό για την Αναπτυξιακή Συνεργασία. Ήδη διεξάγονται διοργανικές συζητήσεις σχετικά με τις προτάσεις της Επιτροπής για τις νέες νομικές πράξεις στο πλαίσιο του νέου ΠΔΠ, η δε κοινή στρατηγική των ECHO, DEVCO και EEAS για το θέμα της σύνδεσης μεταξύ αρωγής, αποκατάστασης και ανάπτυξης αποτελεί αντικείμενο επεξεργασίας, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας τόσο της ανθρωπιστικής βοήθειας όσο και της αναπτυξιακής βοήθειας, χάρη στον καλύτερο συντονισμό, την αποφυγή των αλληλεπικαλύψεων και την ενίσχυση των συνεργιών. Η κοινή μεθοδολογία αναμένεται να θεσπισθεί μέχρι τα τέλη του 2012. Το 2011, η ΥΕΕ διενήργησε έλεγχο με αντικείμενο την αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα της παρακολούθησης από μέρους της ΓΔ MARKT της εφαρμογής των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων στα κράτη μέλη. Ο έλεγχος αυτός οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω ΓΔ είναι σκόπιμο να υιοθετήσει μια πιο προδραστική και αποτρεπτική προσέγγιση, στο πλαίσιο κοινής προσπάθειας με τα κράτη μέλη. Ειδικότερα, η συλλογή, ανάλυση και υποβολή πληροφοριών θα πρέπει να αναβαθμισθούν, και να υπάρξει καλύτερη ιεράρχηση και στοχοθέτηση των ενεργειών επιβολής του νόμου, με γνώμονα το ελεγκτικό έργο του ΕΕΣ και της OLAF και τα πορίσματα των εκ των υστέρων ελέγχων. Η ΓΔ MARKT είναι σκόπιμο να τεθεί επικεφαλής της ανταλλαγής πληροφοριών, εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών, καθώς και της συγκριτικής αξιολόγησης των εθνικών συστημάτων δημοσίων συμβάσεων. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις συστάσεις ελέγχου της ΥΕΕ για την κατάρτιση των προτάσεών της σχετικά με την αναθεώρηση της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων, ιδίως αναφορικά με τις απαιτήσεις που απευθύνονται στα κράτη μέλη για την υποβολή ετήσιων εκθέσεων και τη σύσταση εξειδικευμένων οργάνων σε εθνικό επίπεδο, επιφορτισμένων με τον γενικό συντονισμό και την εποπτεία. 3.2.3. Στρατηγικές ελέγχου Μετά τους ελέγχους που διενήργησε το 2010 με αντικείμενο τα διαρθρωτικά ταμεία, η ΥΕΕ, το 2011, ασχολήθηκε με την εξέταση των στρατηγικών ελέγχου που εφαρμόζονται στους τομείς της έρευνας (ΓΔ RTD και ΓΔ INFSO), της εξωτερικής βοήθειας (ΓΔ DEVCO), των προενταξιακών προγραμμάτων (IPARD) και στο πλαίσιο του προγράμματος TEN-T (διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών). Σε ό,τι αφορά τους ελέγχους στις ΓΔ RTD και INFSO, ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα υπήρξε η καθιέρωση, με ισχύ από το 2012, κοινού αντιπροσωπευτικού δείγματος ελέγχου (CRAS) σε ολόκληρο τον τομέα της πολιτικής για την έρευνα. Με τον τρόπο αυτό θα αντιμετωπισθούν αναποτελεσματικότητες και θα περιορισθεί ο ελεγκτικός φόρτος, αλλά και τα προβλήματα συντονισμού που απορρέουν από το γεγονός ότι οι ίδιοι δικαιούχοι πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο από οκτώ διαφορετικές αρμόδιες για την έρευνα υπηρεσίες της Επιτροπής. Για να διαφυλαχθεί η λογοδοσία και οι ανάγκες διαβεβαίωσης, το μερίδιο του ενιαίου δείγματος το οποίο αντιστοιχεί στην κάθε υπηρεσία είναι δυνατό να αυξάνεται εφόσον τούτο κρίνεται αναγκαίο, ενώ οι διάφορες υπηρεσίες θα πρέπει να εξακολουθήσουν να σχηματίζουν τα δικά τους ειδικά δείγματα με γνώμονα τους υφιστάμενους κινδύνους. Στον τομέα της εξωτερικής βοήθειας, η ΥΕΕ συνέστησε στη ΓΔ DEVCO να ενισχύσει την από μέρους της εποπτεία και τους ελέγχους που διενεργεί τόσο επί των αποκεντρωμένων όσο και επί των κεντρικά δημοσιευόμενων προκηρύξεων για την υποβολή προτάσεων, καθώς επίσης, πιο συγκεκριμένα, να συγκροτήσει ή να ενισχύσει τους μηχανισμούς παρακολούθησης και τους ελέγχους που εφαρμόζει, προκειμένου να σχηματίζει βεβαιότητα σε σχέση με την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια της διαδικασίας καταβολής επιχορηγήσεων και τη συμμόρφωσή της με τους ισχύοντες κανόνες. Ορισμένες άλλες από τις συστάσεις της ΥΕΕ αφορούσαν τις ανάγκες κατάρτισης του προσωπικού, την ενίσχυση των ελέγχων επί της καταχώρισης δεδομένων στο σύστημα CRIS μέσω της βελτίωσης της κατάρτισης, καθώς και την καθιέρωση αυστηρότερου μηχανισμού επισκόπησης δεδομένων, που να καλύπτει τόσο την έδρα της ΓΔ DEVCO όσο και τις Αντιπροσωπείες της ΕΕ. Η ΓΔ DEVCO ενίσχυσε την εποπτεία και τους ελέγχους που διενεργεί επί των προκηρύξεων για την υποβολή προτάσεων, μέσω της αναβάθμισης των οδηγιών που περιλαμβάνονται στον πρακτικό οδηγό των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στο πλαίσιο των εξωτερικών δράσεων (PRAG), της αναθεώρησης των ισχυουσών κατευθυντήριων γραμμών και την καταβολή σταθερής προσπάθειας στο πεδίο της κατάρτισης του προσωπικού. Υπό ανάθεση βρίσκεται μελέτη με αντικείμενο την ποιότητα των δεδομένων, με στόχο την ταξινόμηση των διαφόρων σφαλμάτων που έχουν διαπιστωθεί, την εξακρίβωση των βασικών αιτίων της εσφαλμένης εγκωδίκευσης και την υποβολή πρότασης για τη θέσπιση διορθωτικών και προληπτικών μέτρων. Θα εκπονηθεί ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων στο σύστημα CRIS στο πλαίσιο του ειδικού ελέγχου του συστήματος αυτού από το ΕΕΣ. Ο έλεγχος σχετικά με το «Μέσο για προενταξιακή βοήθεια στην αγροτική ανάπτυξη» (IPARD), με τη διαχείριση του οποίου είναι επιφορτισμένη η ΓΔ AGRI, αποκάλυψε καθυστερήσεις κατά την εφαρμογή προγραμμάτων του IPARD, οι οποίες είχαν ως επακόλουθο πλημμελή δημοσιονομική εκτέλεση και πιθανή απώλεια κονδυλίων κατ’ εφαρμογή του κανόνα αποδέσμευσης n+3. Η ΥΕΕ συνέστησε στη ΓΔ AGRI να καταβάλει πρόσθετες προσπάθειες για τον καθορισμό των βημάτων και του χρονοδιαγράμματος της διαδικασίας προκαταρκτικής διαπίστευσης μέχρι την έκδοση της απόφασης ανάθεσης, καθώς επίσης να βελτιώσει την καθοδήγηση που παρέχει και την επικοινωνία της με τις υποψήφιες χώρες και με τους φορείς προκαταρκτικής διαπίστευσης των χωρών αυτών. Η ΓΔ εξέφρασε την άποψη ότι η ανάθεση της διαχείρισης του προγράμματος IPARD στην Κροατία ήταν ο καλύτερος τρόπος για να προετοιμασθεί η εν λόγω χώρα για τη διαχείριση των ταμείων αγροτικής ανάπτυξης (η άποψη αυτή επιβεβαιώθηκε και από το ΕΕΣ), αλλά θα βελτιώσει την καθοδήγηση που παρέχει, θα αναθεωρήσει τη διαδικασία ανάθεσης και θα προβαίνει σε τακτική αξιολόγηση των σημείων συμφόρησης μέχρι τα τέλη του 2012. Ο «Εκτελεστικός Οργανισμός Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών» συνεστήθη το 2006 με αποστολή τη διαχείριση της τεχνικής και χρηματοδοτικής υλοποίησης του προγράμματος TEN-T (αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 1,2 δισεκ. ευρώ το 2011). Ο έλεγχος με αντικείμενο τη στρατηγική ελέγχων του εκτελεστικού οργανισμού του TEN-T οδήγησε στην έκδοση ευμενούς ελεγκτικής γνώμης, με την οποία επιβεβαιωνόταν ότι οι εκτελεστικοί οργανισμοί είναι δυνατό να αποτελούν ένα λειτουργικό και αποτελεσματικό μοντέλο διαχείρισης, το οποίο θα μπορούσε να αναπτυχθεί περαιτέρω στο επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. 3.2.4. Τα προγράμματα του «Παγκόσμιου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης» (GNSS) Η Επιτροπή συμμετέχει ολοένα και περισσότερο στη διαχείριση και υλοποίηση μειζόνων βιομηχανικών προγραμμάτων (π.χ. ITER και Galileo), καθώς και συστημάτων τεχνολογίας πληροφοριών ενωσιακής εμβέλειας, τα οποία συνεπάγονται ιδιαίτερες προκλήσεις και κινδύνους. Για να υποστηριχθούν οι διαχειριστικές δραστηριότητες της Επιτροπής στον συγκεκριμένο τομέα, η ΥΕΕ ολοκλήρωσε, το 2011, σειρά τριών ελέγχων με αντικείμενο τα προγράμματα EGNOS και Galileo, τα οποία εντάσσονται στο «Παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα πλοήγησης» (GNSS). Λόγω των σημαντικών καθυστερήσεων που παρατηρήθηκαν, της αύξησης του κόστους και της αποχώρησης ιδιωτών επενδυτών, τα προγράμματα αυτά αναδιοργανώθηκαν το 2007-2008 με τη θέσπιση αναθεωρημένου σχεδίου, νέου προγράμματος χρηματοδότησης και νέου μοντέλου διακυβέρνησης, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την Επιτροπή, ως διαχειρίστρια του προγράμματος, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), ως διαχειριστή έργου, και τα κράτη μέλη, αντιπροσωπευόμενα από μια πλειάδα φορέων. Η Επιτροπή πρότεινε τη δέσμευση 7 δισεκ. ευρώ προκειμένου να διασφαλισθεί η ολοκλήρωση της υποδομής δορυφορικής πλοήγησης της ΕΕ και η λειτουργία των συστημάτων έως το 2020. Η πρώτη αποστολή της ΥΕΕ με θέμα «Διακυβέρνηση, διαχείριση κινδύνων και διαχείριση έργων» οδήγησε στην έκδοση αρνητικής ελεγκτικής γνώμης, με τη διατύπωση σύστασης για μεγαλύτερη σταθερότητα όσον αφορά τα εν λόγω διαστημικά προγράμματα και τη δομή διακυβέρνησής τους. Άλλες συστάσεις αφορούσαν τα εξής: ενίσχυση της ηγεσίας του διαχειριστή προγράμματος της Επιτροπής· μεγαλύτερη εστίαση από μέρους της Επιτροπής και του ESA στους αντίστοιχους ρόλους τους· αποσαφήνιση και σταθεροποίηση της αποστολής του οργανισμού του GNSS· και βελτίωση της στρατηγικής ανθρώπινων πόρων σε ό,τι αφορά το έκτακτο προσωπικό, προκειμένου να διασφαλισθεί η άνευ κενών στελέχωση. Η δεύτερη αποστολή της ΥΕΕ με θέμα «Δράσεις, επιχορηγήσεις και διαχείριση δημοσίων συμβάσεων» οδήγησε στην έκδοση γνώμης με επιφυλάξεις. Η ΥΕΕ συνέστησε τη διοργάνωση νέας επανεξέτασης του συστήματος εσωτερικού ελέγχου του ESA σε συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού όσον αφορά την έμμεση κεντρική διαχείριση. Είναι επίσης σκόπιμο να ενισχυθούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες επιτρέπεται η διεξαγωγή ανοικτών διαγωνισμών, ενώ η προσφυγή σε διαδικασίες με διαπραγμάτευση θα πρέπει να περιορίζεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Τέλος, η ΥΕΕ συνέστησε να τροποποιηθούν επί το αυστηρότερο οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων οι οποίες ισχύουν για τον ESA, κατά τρόπον ώστε να υπάρξει καλύτερη σύνδεση μεταξύ πληρωμών και παραδοτέων στοιχείων και να επιτευχθεί βελτίωση του προγραμματισμού, της εποπτείας και της παρακολούθησης του ESA. Η ΓΔ ENTR δεσμεύτηκε να διενεργήσει εκ νέου (με εξωτερική ανάθεση) τη βάσει έξι αξόνων αξιολόγηση των συστημάτων και διαδικασιών του ESA. Η τρίτη αποστολή με θέμα «Λογιστική καταχώριση των πάγιων περιουσιακών στοιχείων, χρηματοπιστωτικά κυκλώματα και δημοσιονομική διαχείριση» οδήγησε στην έκδοση αρνητικής ελεγκτικής γνώμης όσον αφορά την πληρότητα και την αποτίμηση των πάγιων περιουσιακών στοιχείων. Η ΥΕΕ συνέστησε στη ΓΔ ENTR να ενισχύσει την από μέρους της εποπτεία της διαχείρισης των πάγιων περιουσιακών στοιχείων και να καταστρώσει κατάλληλη στρατηγική λογιστικής. Η ΓΔ ENTR καλείται να εργασθεί από κοινού με τη ΓΔ BUDG και τον Υπόλογο με στόχο τον καθορισμό κατάλληλων μεθοδολογιών αποτίμησης και λογιστικής καταχώρισης των διαφόρων ροών πάγιων περιουσιακών στοιχείων. Εκτός από την προαναφερθείσα νέα αξιολόγηση του συστήματος εσωτερικού ελέγχου του ESA, οι εκ των υστέρων έλεγχοι που διενεργεί η ΓΔ ENTR θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το σύνολο των διαθέσιμων πληροφοριών, ιδίως δε τις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν από το Συμβούλιο Ελεγκτών του ESA αναφορικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του οργανισμού. Η Επιτροπή έλαβε πάραυτα μέτρα για τη διευθέτηση των προαναφερθέντων ζητημάτων. Διορίστηκε νέος αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής, για την επίβλεψη του όλου προγράμματος. Λήφθηκαν μέτρα για τη βελτίωση των διοικητικών διαδικασιών. Συνήφθη σύμβαση με εξωτερικούς συμβούλους, προκειμένου να υποβοηθήσουν το έργο της αποτίμησης και της λογιστικής καταχώρισης. Τον Οκτώβριο του 2011, εκτοξεύτηκαν με επιτυχία οι πρώτοι δύο επιχειρησιακοί δορυφόροι. Τον Νοέμβριο, η Επιτροπή υιοθέτησε πρόταση για την έκδοση νέου κανονισμού για τη δημιουργία και τη λειτουργία των ευρωπαϊκών συστημάτων δορυφορικής ραδιοπλοήγησης. 3.2.5. Μέθοδοι δημοσιονομικής διαχείρισης Το 2011, η ΥΕΕ επικεντρώθηκε κατά βάση σε δύο μεθόδους σε επίπεδο Επιτροπής (διαχείριση εγγυήσεων και ανακτήσεων) και στη διαχείριση της ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων σε τρεις επιχειρησιακές υπηρεσίες (OIB, ΓΔ HR και JRC). Εξάλλου, η σειρά ελέγχων με αντικείμενο το πρόγραμμα GNSS κάλυψε ομοίως ορισμένες δραστηριότητες δημοσιονομικής φύσεως, όπως η διαχείριση επιχορηγήσεων και δημόσιων συμβάσεων, τα χρηματοπιστωτικά κυκλώματα και η δημοσιονομική διαχείριση (βλ. λεπτομερέστερη ανάλυση στην παράγραφο 3.2.4). Ο έλεγχος που διενεργήθηκε το 2011 και αφορούσε περισσότερες ΓΔ επέτρεψε τον εντοπισμό τομέων όπου απαιτείται βελτίωση της διαχείρισης των χρηματοοικονομικών εγγυήσεων. Η μεταπαρακολούθηση σχετικά με τις διαδικασίες ανάκτησης οδήγησε στη διαπίστωση ότι υπάρχει ικανοποιητική υλοποίηση των συστάσεων, συμβάλλοντας στην εφαρμογή αυστηρότερων μεθόδων στις ελεγχθείσες ΓΔ. Από τους ελέγχους μεταπαρακολούθησης που διενεργήθηκαν το 2011 με αντικείμενο τις διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων προέκυψε ότι τα συστήματα και οι διαδικασίες που εφαρμόζονται στις ελεγχθείσες υπηρεσίες βελτιώθηκαν σημαντικά. Συνολικά, τα συμπεράσματα της ΥΕΕ σχετικά με τις μεθόδους δημοσιονομικής διαχείρισης στην Επιτροπή είναι θετικά. 3.2.6. Τεχνολογίες της πληροφορίας Οι τεχνολογίες της πληροφορίας (ΤΠ) επηρεάζουν ολοένα περισσότερο τις λειτουργίες της Επιτροπής, οι δε δραστηριότητες που τις αφορούν απορροφούν περισσότερα χρήματα και προσωπικό (ετήσια δαπάνη 500 εκατ. ευρώ και προσωπικό 3.800 ατόμων για τον τομέα των ΤΠ). Με βάση τις συστάσεις της ΥΕΕ, η Επιτροπή δρομολόγησε διάφορες πρωτοβουλίες το 2010 με σκοπό να διασφαλισθεί η βέλτιστη αξιοποίηση των επενδύσεων που πραγματοποιεί στον τομέα των ΤΠ από την άποψη της αποδοτικότητας των δαπανών και των υπηρεσιών, περιλαμβανομένης της σύστασης διευθύνουσας επιτροπής για τις ΤΠ. Το ενδιαφέρον της Επιτροπής εστιάζεται τώρα, αφενός, στην κατάστρωση ολοκληρωμένης στρατηγικής για τις ΤΠ και μιας πιο στρατηγικού χαρακτήρα προσέγγισης έναντι των ΤΠ, μέσω της στενότερης παρακολούθησης των δαπανών που πραγματοποιεί στον συγκεκριμένο τομέα, για να διασφαλισθεί ότι αυτές συμπορεύονται με τις βασικές επιχειρησιακές λειτουργίες και, αφετέρου, στον εντοπισμό συνεργειών οι οποίες προάγουν την αποτελεσματικότητα. Οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν το 2011[8] επικεντρώθηκαν στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση, στην ηλεκτρονική διαχείριση σχεδίων και στην ασφάλεια των ΤΠ. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στη διαχείριση δραστηριοτήτων που αποτελούν αντικείμενο υπεργολαβίας, όπου η εξωτερική ανάθεση υπηρεσιών ενδέχεται να οξύνει τους εγγενείς κινδύνους αδυναμίας κάλυψης των επιχειρησιακών αναγκών, υπέρβασης του προϋπολογισμού και παραβίασης της ασφάλειας των συστημάτων. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν κατέδειξαν την ανάγκη ενίσχυσης της διακυβέρνησης και της διαχείρισης κινδύνων στον τομέα των ΤΠ, τόσο στις διοικητικές υπηρεσίες όσο και σε σχέση με τα οικεία σχέδια. Ειδικότερα, είναι σκόπιμο να ενισχυθεί ο ρόλος των διευθυντικών στελεχών όσον αφορά την επίβλεψη των επενδύσεων στον τομέα των ΤΠ. Ορισμένοι άλλοι τομείς που επιδέχονται βελτίωση σχετίζονται με την ασφάλεια των ΤΠ. 4. Διαβούλευση με την επιτροπή δημοσιονομικών παρατυπιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κατά το 2011, η επιτροπή δημοσιονομικών παρατυπιών δεν ανέφερε συστημικά προβλήματα κατ’ εφαρμογή του άρθρου 66 παράγραφος 4 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 5. Συμπεράσματα Η Επιτροπή εκφράζει την εκτίμησή της τόσο προς τον εσωτερικό ελεγκτή όσο και προς τις ελεγχθείσες Γενικές Διευθύνσεις και υπηρεσίες για την εποικοδομητική συνεργασία τους και για τα σχέδια δράσης τα οποία κατήρτισαν προκειμένου να ανταποκριθούν στις συστάσεις της ΥΕΕ. Με την υλοποίηση των σχεδίων δράσης τόσο για το τρέχον έτος όσο και για τα προηγούμενα έτη, η Επιτροπή αναβαθμίζει σταθερά τους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου που διαθέτει. Με βάση τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν το 2011, εξάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα: 5.1. Έλεγχοι σχετικά με τις επιδόσεις Οι πρώτοι δύο έλεγχοι επιδόσεων της ΥΕΕ αποσκοπούσαν περισσότερο στη βελτίωση της αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας των μεθόδων παρά στον έλεγχο της συμμόρφωσής τους με τις ισχύουσες διαδικασίες και τους κανόνες. Το συγκεκριμένο είδος ελέγχου παρουσιάζει ιδιαίτερη χρησιμότητα κατά τον παρόντα χρόνο: υπάρχουν δοκιμασμένα συστήματα εσωτερικού ελέγχου για τη διευθέτηση του ζητήματος της συμμόρφωσης, πλην όμως η Επιτροπή οφείλει να καταβάλλει προσπάθειες για να επιτυγχάνει περισσότερα αποτελέσματα με λιγότερους πόρους, καθώς επίσης να καταστήσει σαφή την αύξηση της αποτελεσματικότητάς της, με γνώμονα την τρέχουσα οικονομική συγκυρία. Η ΥΕΕ έχει επίσης καταβάλει μείζονες προσπάθειες για τον καθορισμό ενός πλαισίου ελέγχου των επιδόσεων και την επεξεργασία ενός εσωτερικού προγράμματος κατάρτισης για ελεγκτές. Από τους πρώτους ελέγχους των επιδόσεων προέκυψαν θετικά αποτελέσματα, αλλά συγχρόνως διαπιστώθηκε η ανάγκη για: · καλύτερες συνδέσεις μεταξύ των δραστηριοτήτων των ΓΔ, · καταλληλότερους δείκτες επιδόσεων ως προς ορισμένα προγράμματα, · καλύτερη μέτρηση των επιδόσεων στο πλαίσιο των αξιολογήσεων. Στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020, η Επιτροπή πρότεινε δραστικές απλουστεύσεις και συμπεριέλαβε σε όλα τα τομεακά προγράμματα γενικούς και ειδικούς στόχους και βασικούς δείκτες επιδόσεων, με στόχο τη βελτίωση της υποβολής στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις. Εξάλλου, τυποποιημένη ρήτρα περί αξιολόγησης καθιστά υποχρεωτική την υποβολή τελικής έκθεσης αξιολόγησης σχετικά με την επίτευξη ή μη των στόχων εκάστου προγράμματος. 5.2. Στρατηγικές ελέγχου των υπηρεσιών της Επιτροπής Η ΥΕΕ εξακολούθησε να εργάζεται με σκοπό να βοηθήσει την Επιτροπή να επιτύχει μια πιο θετική δήλωση αξιοπιστίας, υιοθετώντας αποτελεσματική αλλά αναλογική στάση έναντι του κινδύνου σφάλματος στις υποκείμενες πράξεις. Προκειμένου να ενισχυθούν οι έλεγχοι με αντικείμενο τον τρόπο εφαρμογής της πολιτικής έρευνας της ΕΕ, η ΥΕΕ διενήργησε, το 2011, έλεγχο σε δύο υπηρεσίες της Επιτροπής που ασχολούνται με θέματα έρευνας· ο έλεγχος αυτός κατέστησε εμφανή την αναγκαιότητα μιας κοινής στρατηγικής ελέγχου στον χώρο της έρευνας, στον οποίον εμπλέκονται οκτώ τουλάχιστον υπηρεσίες της Επιτροπής. Ο διασυνδεδεμένος χαρακτήρας της έρευνας σημαίνει ότι είναι πολύ πιθανό να υπάρχουν κοινοί δικαιούχοι, πράγμα που επιβάλλει μια πιο συντονισμένη προσέγγιση στον τομέα των ελέγχων. Στον τομέα των εξωτερικών ελέγχων, η ΥΕΕ εισηγήθηκε την ενίσχυση της εποπτείας και των ελέγχων όσον αφορά τις διαδικασίες διαχείρισης των επιχορηγήσεων του ΕΤΑ, τόσο στην έδρα της Επιτροπής όσο και στις Αντιπροσωπείες της ΕΕ. Τα σχέδια δράσης εκπονήθηκαν με στόχο να βελτιωθεί η εποπτεία των αποκεντρωμένων δαπανών, π.χ. με τη βελτίωση της υποβολής εκθέσεων από τις Αντιπροσωπείες, τον εξορθολογισμό των προγραμμάτων ελέγχου και την παρακολούθηση των ελεγκτικών δραστηριοτήτων. Τα σχετικά μέτρα κρίθηκαν μεν επαρκή, αλλά δεν έχουν αποφέρει ακόμη καρπούς. Ο διαχωρισμός καθηκόντων μεταξύ Επιτροπής και ΕΥΕΔ εγκυμονεί νέους κινδύνους, για την αντιμετώπιση των οποίων ήδη λαμβάνονται μέτρα. Το 2010, η ΥΕΕ διενέργησε ελέγχους με αντικείμενο τις στρατηγικές ελέγχου των ΓΔ που είναι αρμόδιες για τα διαρθρωτικά ταμεία, και το συμπέρασμα που εξήχθη ήταν ότι οι στρατηγικές αυτές βρίσκονται στη σωστή τροχιά. Οι σχετικές εργασίες θα συνεχισθούν το 2012 στον τομέα της συνοχής, με τη διενέργεια ελέγχων που θα καλύψουν το κλείσιμο της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού για το ΕΤΠΑ, το Ταμείο Συνοχής και το ΕΚΤ, καθώς και τη διενέργεια ελέγχων με αντικείμενο την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, έτσι ώστε να επιτευχθεί εύλογη αξιοπιστία για το ότι οι ΓΔ λαμβάνουν αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμετώπιση του επίμονα υψηλού ποσοστού σφάλματος. 5.3. Διαχείριση μειζόνων βιομηχανικών προγραμμάτων από μέρους της Επιτροπής Η ΥΕΕ, με βάση τους ελέγχους που διενήργησε με αντικείμενο τα προγράμματα που αφορούν τα Παγκόσμια Δορυφορικά Συστήματα Πλοήγησης (GNSS), κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει ότι έχει την ικανότητα να διαχειρίζεται τέτοια περίπλοκα προγράμματα, δεδομένου ότι αυτά προϋποθέτουν δεξιότητες διαχείρισης μεγάλων σχεδίων, οι οποίες δεν είναι άμεσα διαθέσιμες ενδοϋπηρεσιακώς. Τα προγράμματα αυτού του τύπου προϋποθέτουν επίσης την ανάθεση της ευθύνης διαχείρισης σε αρκούντως υψηλό επίπεδο, καθώς και σταθερή δομή διακυβέρνησης. Η Επιτροπή ανέλαβε πάραυτα δράση για τη διευθέτηση των προαναφερθέντων ζητημάτων και υιοθέτησε πρόταση για την έκδοση νέου κανονισμού σχετικά με τη δημιουργία και τη λειτουργία των ευρωπαϊκών συστημάτων δορυφορικής ραδιοπλοήγησης. Ο εν λόγω κανονισμός προβλέπει ένα νέο καθεστώς για τη χρηματοδότηση και διακυβέρνηση των προγραμμάτων EGNOS και Galileo για την περίοδο 2014-2020. 5.4. Μέθοδοι δημοσιονομικής διαχείρισης της Επιτροπής Οι έλεγχοι μεταπαρακολούθησης σχετικά με τις μεθόδους δημοσιονομικής διαχείρισης οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι κατά τα τελευταία έτη συντελέστηκε σημαντική πρόοδος και, συνεπώς, τα συμπεράσματα της ΥΕΕ στον συγκεκριμένο τομέα είναι θετικά. Απαιτούνται επιπλέον προσπάθειες για να διασφαλισθεί η στιβαρότητα του ελεγκτικού πλαισίου σε βάθος χρόνου παρά τη στενότητα πόρων. 5.5. Ηλεκτρονική διακυβέρνηση από μέρους της Επιτροπής Με βάση τις συστάσεις της ΥΕΕ για τον τομέα των ΤΠ, η Επιτροπή ανέλαβε σειρά πρωτοβουλιών, όπως η σύσταση διευθυνουσών επιτροπών ABM (διαχείριση βάσει δραστηριοτήτων) και ΤΠ, της ομάδας υψηλού επιπέδου για θέματα πληροφορικής, του διοικητικού συμβουλίου του σχεδίου IS και της ειδικής ομάδας εργασίας πληροφορικής για τη μηχανοργάνωση γραφείου, δηλαδή οργάνων τα οποία, στο σύνολό τους, συνέβαλαν στη βελτίωση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Το 2010/2011, δρομολογήθηκε η διαδικασία εξορθολογισμού των συστημάτων πληροφορικής[9]. Προς τον σκοπό αυτό, το 2011 επανεξετάστηκαν και αξιολογήθηκαν τα συστήματα πληροφορικής της Επιτροπής, με στόχο, αφενός, τη μείωση του αριθμού των τοπικών συστημάτων πληροφορικής και του προσωπικού που ασχολείται με την πληροφορική και, αφετέρου, τον εξορθολογισμό των υπαρχόντων συστημάτων. Οι σχετικές εργασίες συνεχίζονται. Έχει πρωταρχική σημασία οποιαδήποτε απόφαση περί εξορθολογισμού να βασίζεται σε διεξοδική και αντικειμενική ανάλυση του κόστους και της ωφέλειας κάθε σχετικής δυνατής επιλογής. [1] Οι εκθέσεις σχετικά με το ελεγκτικό και συμβουλευτικό έργο οι οποίες είχαν ολοκληρωθεί έως την 1η Φεβρουαρίου 2011 και η επιστολή διαχείρισης σχετικά με την κατάτμηση των ΓΔ, η οποία οριστικοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2011, συμπεριελήφθησαν στην έκθεση του 2010 και, κατά συνέπεια, δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας έκθεσης. Οι εκθέσεις που εκδόθηκαν το 2011 αλλά οριστικοποιήθηκαν έως τις 31 Ιανουαρίου 2012 συμπεριλαμβάνονται, βάσει της ιδίας λογικής, στην έκθεση του 2011. [2] COM(2012) 0281 της 6ης Ιουνίου 2012. [3] ΥΕΕ και κλιμάκια εσωτερικού ελέγχου (ΚΕΕ). [4] Περιλαμβανομένων των επιστολών διαχείρισης. [5] Από τις εν λόγω 25 συστάσεις, μία εκδόθηκε το 2006 (βλ. παρατηρήσεις στο συνημμένο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής). [6] Περισσότερες λεπτομέρειες στην ενότητα 3.2.3. [7] Το 2010, η ΓΔ JLS διασπάστηκε στις ΓΔ HOME και JUST. [8] Διαχείριση τοπικών ΤΠ στη ΓΔ EMPL, ασφάλεια του περιβάλλοντος ΤΠ σε σχέδια της ΓΔ REGIO τα οποία υλοποιούνται βάσει υπεργολαβίας, διαχείριση της υποδομής και των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών sTESTA στη ΓΔ DIGIT, εργαλεία πληροφορικής στο πλαίσιο του Enterprise Europe Network στον Εκτελεστικό Οργανισμό για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία (EACI). [9] Η ανακοίνωση του Επιτρόπου M. Šefčovič προς την Επιτροπή «Βέλτιστη αξιοποίηση των ΤΠ στην Επιτροπή», της 7.10.2010, προέβλεπε τη σύσταση των διευθυνουσών επιτροπών ABM και ΤΠ. Η ανακοίνωση του Επιτρόπου M. Šefčovič προς την Επιτροπή «Συνέχεια στην ανακοίνωση «Βέλτιστη αξιοποίηση των ΤΠ στην Επιτροπή»», της 30.11.2011, πρότεινε τη διαδικασία εξορθολογισμού των συστημάτων πληροφορικής της Επιτροπής.