[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 28.09.2005

COM(2005) 466 τελικό

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Βελτίωση της νομοθεσίας και οι θεματικές στρατηγικές για το περιβάλλον {SEC(2005) 1197}

Την τελευταία τετραετία, η Ευρωπαϊκή Ένωση (EΕ) δρομολόγησε και εφάρμοσε ένα ευρύ πρόγραμμα που αποσκοπεί στη βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος.

Τώρα χαράσσεται η επόμενη γενεά περιβαλλοντικής πολιτικής – οι θεματικές στρατηγικές – σύμφωνα με τις αρχές του εν λόγω προγράμματος "Βελτίωση της νομοθεσίας". Το παρόν έγγραφο περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται οι αρχές αυτές και θα χρησιμεύσει ως αφετηρία για τον πολιτικό διάλογο με θέμα «Βελτίωση της νομοθεσίας και οι θεματικές στρατηγικές», που έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί στη σύνοδο του Συμβουλίου Υπουργών Περιβάλλοντος του Οκτωβρίου του 2005.

1. Εισαγωγή

Σε συνέχεια της Λευκής Βίβλου για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση[1], η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει ενεργά, από ετών, τη βελτίωση των νομοπαρασκευαστικών πρακτικών της, ώστε να εξασφαλιστούν νομοθετικές προτάσεις υψηλής ποιότητας – απλές, κατάλληλες και αποτελεσματικές. Η διαδικασία αυτή συνεπάγεται την άνοδο της ποιότητας των νομοθετικών προτάσεων με τη βελτίωση της γνωστικής βάσης[2], τη διενέργεια εκτενών διαβουλεύσεων κατά την κατάρτιση νομοθετικών προτάσεων[3] και την υποχρεωτική πλήρη εκτίμηση του αντίκτυπου όλων των σημαντικών προτάσεων πολιτικής και σχεδίων νομοθεσίας[4]. Η Επιτροπή, επίσης, απλουστεύει το δίκαιο της ΕΕ[5] και περιορίζει τη γραφειοκρατία, μεριμνώντας για την ανάλυση του διοικητικού κόστους[6] στις εκτιμήσεις αντίκτυπου που υποστηρίζουν τις προτάσεις, τροποποιώντας τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις για να ληφθεί υπόψη η πρακτική πείρα και αποσύροντας εκκρεμούσες προτάσεις οι οποίες, ενδεχομένως, δεν συμβιβάζονται με τις προτεραιότητες της Επιτροπής στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισσαβόνας και δεν ανταποκρίνονται πλήρως στα πρότυπα της "βελτίωσης της νομοθεσίας". Ένα σκέλος της διαδικασίας "Βελτίωση της νομοθεσίας" οδήγησε στην πληρέστερη επεξήγηση της αναγκαιότητας και της προστιθέμενης αξίας της παρέμβασης σε κοινοτικό επίπεδο, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση του περιεχομένου της αιτιολογικής έκθεσης που επισυνάπτεται στις προτάσεις. Υιοθετήθηκε ευέλικτη στάση όσον αφορά την αναθεώρηση της νομοθεσίας σε συνάρτηση με τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις, με τη συστηματική προσθήκη, στις νομοθετικές πράξεις, διατάξεων που προβλέπουν επανεξέταση και αναθεώρηση.

Όπως έχει τονίσει κατ’ επανάληψη η Επιτροπή, η "βελτίωση της νομοθεσίας" δεν ταυτίζεται με την απορρύθμιση. Σημαίνει βελτίωση των ευρωπαϊκών πολιτικών και υλοποίηση πολιτικών στόχων προς όφελος όλων των οικονομικών παραγόντων (επιχειρήσεις, δημόσιες αρχές) με την ελάχιστη δυνατή επιβάρυνση και την καλύτερη δυνατή σχέση κόστους-αποτελέσματος. Η "βελτίωση της νομοθεσίας" απαιτεί την αλληλοϋποστήριξη των πολιτικών που ασκούνται σε διαφορετικούς τομείς και τη μεταξύ τους συνέπεια, καθώς και τον σαφή προσδιορισμό των συμβιβαστικών λύσεων. Σκοπός της είναι να διευκολύνει την οικονομική μεγέθυνση και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, διατηρώντας, ταυτόχρονα, υψηλά επίπεδα τόσο κοινωνικής, όσο και περιβαλλοντικής προστασίας, σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη. Αυτά τονίστηκαν στην ανακοίνωση του Μαρτίου του 2005 με τον τίτλο «Βελτίωση της νομοθεσίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση»[7], μια συνεισφορά στην αποτελεσματική εφαρμογή της στρατηγικής της Λισσαβόνας.

Στην ευρωπαϊκή πολιτική στον τομέα του περιβάλλοντος, που χρονολογείται από τριακονταετίας περίπου, εφαρμόστηκαν σταδιακά αντιλήψεις που έχουν γίνει πλέον συνήθης πρακτική στη "βελτίωση της νομοθεσίας". Η διαδικασία εκσυγχρονισμού και απλούστευσης αντικατοπτρίζεται στην έκδοση της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα[8] το 2000, η οποία συνιστά εξορθολογισμό της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα των υδάτων, αντικαθιστώντας επτά παλαιότερες οδηγίες που κάλυπταν τα επιφανειακά ύδατα, τα ύδατα για τη διατήρηση της ζωής των ιχθύων, τα ύδατα για οστρακοειδή, τα υπόγεια ύδατα και τις απορρίψεις επικίνδυνων ουσιών.

Η μεγάλη προσπάθεια για τη "βελτίωση της νομοθεσίας" στον τομέα του περιβάλλοντος θα αποτυπωθεί στις επτά θεματικές στρατηγικές που θα υποβληθούν τους επόμενους μήνες. Κατωτέρω εκτίθεται ο τρόπος με τον οποίο καταστρώνονται, με ιδιαίτερη αναφορά στην εκτίμηση του αντίκτυπου, στις διαβουλεύσεις και στην απλούστευση.

2. Οι επτα θεματικεσ στρατηγικέσ

Το 6ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον[9] απαιτεί να καταστρωθούν επτά θεματικές στρατηγικές με τα ακόλουθα αντικείμενα:

- Ατμοσφαιρική ρύπανση

- Θαλάσσιο περιβάλλον

- Αειφόρος χρήση των φυσικών πόρων

- Πρόληψη και ανακύκλωση των αποβλήτων

- Χρήση των γεωργικών φαρμάκων με μέριμνα για το περιβάλλον

- Προστασία του εδάφους

- Αστικό περιβάλλον

Με τις στρατηγικές για τον ατμοσφαιρικό αέρα, τα απόβλητα και τα γεωργικά φάρμακα, θα επανεξεταστούν και θα αναθεωρηθούν η πολιτική ή/και η νομοθεσία στα πεδία όπου έχει θεσπιστεί από μακρού σημαντικός όγκος κοινοτικών νομοθετημάτων. Στις υπόλοιπες θα ενταχθούν νέες περιβαλλοντικές προκλήσεις με ολοκληρωμένη προοπτική. Η στρατηγική για τους φυσικούς πόρους θα προσφέρει ένα πλαίσιο ανάλυσης για την άσκηση πολιτικών παραγωγής και κατανάλωσης, σύμφωνων με τις αρχές της αειφορίας, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης των αποβλήτων. Οι στρατηγικές για το έδαφος και το θαλάσσιο περιβάλλον θα συμπληρώνουν την πολιτική για τον ατμοσφαιρικό αέρα και τα ύδατα, ώστε να καλυφθούν τα βασικά στοιχεία του περιβάλλοντος. Στη στρατηγική για το αστικό περιβάλλον θα αναλύονται τα ειδικά προβλήματα των πόλεων και θα εξετάζονται οι αειφόρες μεταφορές, οι αειφόρες κατασκευές και η ολοκληρωμένη διαχείριση του περιβάλλοντος. Οι θεματικές στρατηγικές θα αποτελέσουν τους κύριους μηχανισμούς επίτευξης αποτελεσμάτων στο πλαίσιο του 6ου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον, το οποίο, με τη σειρά του, αντιπροσωπεύει τη σχετική με το περιβάλλον συνεισφορά στη στρατηγική της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη (βλ. παράρτημα).

Οι θεματικές στρατηγικές θα παρέχουν μια διεξοδική ανάλυση των προβλημάτων κατά θέμα, κατά την οποία θα εξετάζονται οι πιέσεις και οι επιπτώσεις σε συγκεκριμένα στοιχεία του περιβάλλοντος (π.χ. δυσμενείς επιδράσεις των ατμοσφαιρικών ρύπων, όπως τα αιωρούμενα σωματίδια, στην υγεία, απώλεια βιοποικιλότητας), οι εγκάρσιες επιπτώσεις σε διάφορα στοιχεία του περιβάλλοντος (αλλαγή του κλίματος, απώλεια βιοποικιλότητας) και οι σχέσεις μεταξύ των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και των κλαδικών πολιτικών (π.χ. οι επιπτώσεις των μεταφορών, της ενέργειας, της γεωργίας στον ατμοσφαιρικό αέρα, στο έδαφος, στα ύδατα κτλ.). Οι εν λόγω στρατηγικές αποσκοπούν στην επίτευξη κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ της προστασίας του περιβάλλοντος και των στόχων της Λισσαβόνας όσον αφορά την οικονομική μεγέθυνση και την απασχόληση. Θα εξετάζουν ένα ευρύ φάσμα επιλογών και έναν συνδυασμό διαφόρων πολιτικών, όπου συμπεριλαμβάνονται η χρήση αγορακεντρικών μέσων, η διάδοση της τεχνολογίας και η καινοτομία, για τη στρατηγική και αποτελεσματική αντιμετώπιση των προσδιορισμένων προβλημάτων. Θα κινούνται σε πιο μακροπρόθεσμη προοπτική, ορίζοντας το πλαίσιο της δράσης της Κοινότητας και των κρατών μελών για τις δύο επόμενες δεκαετίες, δηλ. προτείνοντας στρατηγικούς στόχους, αλλά και προβλέποντας βραχυμεσοπρόθεσμα μέτρα που θα έχουν μελετηθεί σε βάθος με εκτιμήσεις αντίκτυπου. Σκοπός τους θα είναι να συμβάλουν στην εκπλήρωση των διεθνών υποχρεώσεων της ΕΕ. Αυτό προβλέπεται να συντελέσει στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και ρυθμίσεων και στην παροχή ενός σταθερού πλαισίου, το οποίο θα επιτρέπει στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, καθώς και στα άτομα να προγραμματίζουν καλύτερα τις δραστηριότητές τους.

Κάθε στρατηγική θα έχει τη μορφή δέσμης, αποτελούμενης από

- συνολική προσέγγιση του θεματικού ζητήματος, που θα εκτίθεται σε ανακοίνωση, στην οποία θα προβάλλονται τα προβλήματα και οι προτεινόμενες λύσεις·

- νομοθετικές προτάσεις, σε ορισμένες από τις στρατηγικές·

- εκτίμηση του αντίκτυπου.

3. Εφαρμογή της βελτιωσης της νομοθεσίας

Οι θεματικές στρατηγικές βασίζονται σε εκτιμήσεις αντίκτυπου και κατά τη χάραξή τους αποδίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους, στην απλούστευση, καθώς και στα διακλαδικά ζητήματα και τις διασυνδέσεις.

3.1. Εκτίμηση του αντίκτυπου

Για όλες τις θεματικές στρατηγικές διενεργήθηκαν ή βρίσκονται σε εξέλιξη εκτιμήσεις αντίκτυπου, ώστε να εξασφαλιστεί η λήψη αποφάσεων με βάση τα βέλτιστα διαθέσιμα στοιχεία. Στις εκτιμήσεις αντίκτυπου αναλύονται τα προβλήματα, οι σχέσεις αιτιώδους συνδέσμου και οι διασυνδέσεις, οι θιγόμενοι πληθυσμοί και η καταλληλότητα της παρέμβασης σε επίπεδο ΕΕ. Με την ανάλυση αυτή επιδιώκεται η πληρέστερη κατανόηση, αφενός των ζητημάτων και των αιτίων των περιβαλλοντικών προβλημάτων και, αφετέρου, των κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών των προτεινόμενων λύσεων.

Αξιολογείται μια σειρά πιθανών πολιτικών επιλογών, στις οποίες περιλαμβάνεται και η διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης. Εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις αντί της κανονιστικής ρύθμισης, όπως η χρήση αγορακεντρικών μέσων. Στην περίπτωση των γεωργικών φαρμάκων, λόγου χάριν, διενεργήθηκε λεπτομερής ανάλυση τόσο της φορολογικής επιλογής, όσο και της επιβολής τέλους διάθεσης συσκευασιών. Στις στρατηγικές θα εξετάζονται διάφορα μέσα που μπορούν να ενταχθούν στο συνδυασμό πολιτικών, μεταξύ των οποίων η έρευνα και η τεχνολογική ανάπτυξη.

Στην επιλογή λύσεων θα ληφθούν υπόψη οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Λόγου χάριν, βάσει των στρατηγικών για τους φυσικούς πόρους και για την πρόληψη και ανακύκλωση των αποβλήτων, με δεδομένες τις σημαντικές διαφορές στην ΕΕ ως προς τη χρήση των πόρων και τα πρότυπα παραγωγής, θα επαφίεται στα κράτη μέλη να επιλέξουν τον πιο ενδεδειγμένο τρόπο επίτευξης των επιθυμητών στόχων. Η στρατηγική για το θαλάσσιο περιβάλλον θα είναι προσαρμοσμένη έτσι ώστε να ληφθεί υπόψη η ποικιλία των θαλασσών και θα προτείνει περιφερειακή προσέγγιση των οικοσυστημάτων.

Εξετάζονται οι οικονομικές επιπτώσεις των πολιτικών επιλογών ( και στην ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της ΕΕ (, οι κοινωνικές και οι περιβαλλοντικές. Η εξέταση αυτή περιλαμβάνει ανάλυση κόστους-οφέλους. Ο βαθμός ποσοτικοποίησης των επιπτώσεων και χρηματικής αποτίμησης του κόστους και των οφελών διαφέρει μεταξύ των στρατηγικών. Σε ορισμένες (φυσικοί πόροι, αστικό περιβάλλον) θα διατυπώνονται γενικές αρχές και θα υποδεικνύονται νέες προσεγγίσεις, ενώ η ανάλυση του αντίκτυπου έχει ποιοτικό χαρακτήρα, επειδή δεν θα προτείνονται δεσμευτικά μέτρα εφαρμογής. Σε άλλες στρατηγικές, όπως στην περίπτωση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και του εδάφους, θα καθορίζονται μεσομακροπροθεσμοι στόχοι, ενώ ο λεπτομερής ορισμός των συγκεκριμένων μέτρων και η ποσοτικοποίηση του αντικτύπου τους θα παραπέμπονται στην πιο ενδεδειγμένη βαθμίδα διακυβέρνησης και σε μελλοντικό χρόνο.

Αντίθετα, οι εκτιμήσεις του αντίκτυπου των στρατηγικών για τον ατμοσφαιρικό αέρα και για τα γεωργικά φάρμακα θα περιλαμβάνουν πιο ποσοτική ανάλυση, με χρηματική αποτίμηση του κόστους και των οφελών. Η ολοκληρωμένη εκπόνηση μοντέλων, λόγου χάριν, που πραγματοποιήθηκε κατά την κατάστρωση της θεματικής στρατηγικής για τον ατμοσφαιρικό αέρα, διευκόλυνε τη διατύπωση ορισμένων μακροπρόθεσμων υποθέσεων (σενάρια) με διαφορετικές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, στο περιβάλλον και στην ανταγωνιστικότητα, με το κόστος και τα οφέλη που αντιστοιχούν στην καθεμία.

Οι εκτιμήσεις αντίκτυπου που διενεργήθηκαν κατά την κατάστρωση των στρατηγικών θα επιτρέψουν να προτιμηθούν επιλογές με τις οποίες τα αναμενόμενα οφέλη υπερβαίνουν το κόστος. Δεδομένου ότι η εφαρμογή διορθωτικών μέτρων μπορεί να έχει υψηλότερο κόστος από την έγκαιρη ανάληψη καινοτόμου προληπτικής δράσης, εξετάζεται επίσης το κόστος της αδράνειας. Επιπλέον, στις εκτιμήσεις αντίκτυπου λαμβάνεται υπόψη ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν οι σωστά μελετημένες ρυθμίσεις σε θέματα περιβάλλοντος στην τόνωση της καινοτομίας και την ανάπτυξη καθαρής τεχνολογίας.

3.2. Διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους

Η κατάστρωση των στρατηγικών εμπεριέχει εντατικές προσπάθειες για διαβουλεύσεις με ένα ευρύτατο φάσμα ενδιαφερομένων και για την αξιοποίηση της εμπειρογνωμοσύνης τους. Κάθε στρατηγική προέκυψε από πλήρη διαδικασία διαβουλεύσεων – πρώτα, δημοσιεύθηκε ένα έγγραφο τύπου Πράσινης Βίβλου, στο οποίο περιγράφονταν τα ζητήματα και οι πιθανές προσεγγίσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα έγγραφα αυτά έγιναν κατόπιν αντικείμενο εκτενών διαβουλεύσεων, στο πλαίσιο ομάδων εργασίας αποτελούμενων από ειδικούς, κατά τις εκτιμήσεις επιπτώσεων και στο Διαδίκτυο – διαδικασία που διήρκεσε αρκετά έτη. Τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όσο και το Συμβούλιο συζήτησαν τα εν λόγω έγγραφα και ενέκριναν συμπεράσματα.

Ζητήθηκε η γνώμη ευρέος φάσματος ενδιαφερομένων – εμπειρογνώμονες, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, επιχειρηματικές και επαγγελματικές οργανώσεις, μεμονωμένες εταιρείες των κρατών μελών, μη κυβερνητικές οργανώσεις, άλλοι εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών και το ευρύ κοινό. Τα μέσα διαβούλευσης περιλάμβαναν τακτικές συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, συνέδρια, εξειδικευμένες ημερίδες και διάλογο στο Διαδίκτυο για όλες τις στρατηγικές. Το τελευταίο μέσο προσέλκυσε μεγάλο ενδιαφέρον, με περισσότερες από 11.000 απαντήσεις να έχουν σταλεί μόνο για τη στρατηγική για τον ατμοσφαιρικό αέρα.

Οι ανωτέρω εκτενείς διαβουλεύσεις έδωσαν τη δυνατότητα να καταρτιστούν οι στρατηγικές με βάση τα καλύτερα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία και λαμβάνοντας υπόψη τον προβληματισμό των επαγγελματιών, γεγονός που αναμένεται να διευκολύνει την καλύτερη εφαρμογή τους στο μέλλον.

3.3. Απλούστευση

Στα πεδία όπου ασκείται πολιτική και υπάρχει νομοθεσία, όπως ο ατμοσφαιρικός αέρας και τα απόβλητα, οι θεματικές στρατηγικές αποσκοπούν στην απλούστευση. Θα απλοποιήσουν την ισχύουσα νομοθεσία, θα αποσαφηνίσουν τους ορισμούς, θα απαλείψουν τα διφορούμενα σημεία και θα περιλαμβάνουν προτάσεις για τη βελτίωση της εφαρμογής. Η στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση, λόγου χάριν, θα κωδικοποιεί πέντε χωριστά νομοθετήματα για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα σε μία ενιαία οδηγία, εναρμονίζοντας τους ορισμούς, καταργώντας και αναθεωρώντας παρωχημένες διατάξεις και εξαλείφοντας τις επαναλήψεις.

Στο μέτρο του δυνατού, οι θεματικές στρατηγικές θα χρησιμοποιούν υφιστάμενα μέσα και πολιτικές για την επίτευξη νέων πολιτικών στόχων και όχι νέες πολιτικές προτάσεις. Για παράδειγμα, η κατάρτιση της σχετικής με τα γεωργικά φάρμακα στρατηγικής συνδυάζεται στενά με την αναθεώρηση της οδηγίας 91/414/EΟΚ όσον αφορά την έγκριση των δραστικών ουσιών γεωργικών φαρμάκων. Στις περιπτώσεις όπου οι στρατηγικές απαιτούν δράση έναντι συγκεκριμένων προϊόντων, αυτή θα αναληφθεί πρωτίστως σε εθελούσια βάση στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης πολιτικής για τα προϊόντα και, όπου είναι αναγκαία η προώθηση αποδοτικών από οικολογικής πλευράς τεχνολογιών, στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες[10].

Κατά την κατάστρωση των θεματικών στρατηγικών εξετάζεται επίσης, με γνώμονα την απλούστευση και, ταυτόχρονα, τη μείωση του διοικητικού κόστους, η ενοποίηση, ο εκσυγχρονισμός και η απλοποίηση των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας όσον αφορά την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων. Το μέλλον ανήκει στον εκσυγχρονισμό – πρόοδος προς την από κοινού χρήση πληροφορικών συστημάτων που θα καλύπτουν τις ανάγκες της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής, των πολιτικών ιθυνόντων και του κοινού, ελαχιστοποιώντας, ταυτόχρονα, τη διοικητική επιβάρυνση. Κατά την κατάστρωση κάθε θεματικής στρατηγικής εξετάζονται τα υφιστάμενα συστήματα και απαιτήσεις, οι δε τυχόν νέες πρωτοβουλίες προσαρμόζονται προς την κατεύθυνση της προσφοράς εύκολα προσιτών δεδομένων, τα οποία θα παρέχουν μια εικόνα της πραγματικής κατάστασης του περιβάλλοντος σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα συμβάλλουν στη βελτίωση της χάραξης πολιτικής.

3.4. Αξιοποίηση των συνεργιών και των διασυνδέσεων

Η παράλληλη κατάστρωση των θεματικών στρατηγικών έδωσε την ευκαιρία να εξεταστούν λεπτομερώς οι διασυνδέσεις μεταξύ των διαφόρων πεδίων άσκησης πολιτικής και να σχεδιαστούν και προγραμματιστούν συστηματικότερα οι τροποποιήσεις άλλων νομοθετημάτων σχετικών με το περιβάλλον. Η πληρέστερη κατανόηση των διασυνδέσεων θα καταστήσει δυνατή την αξιοποίηση των συνεργιών και την υιοθέτηση αλληλοϋποστηριζόμενων μέτρων στις διάφορες στρατηγικές. Το τροποσφαιρικό όζον, για παράδειγμα, είναι ατμοσφαιρικός ρύπος που επιδρά στην υγεία του ανθρώπου, ιδίως των κατοίκων αστικών περιοχών, και στη βιοποικιλότητα. Αποτελεί όμως και αέριο που ευθύνεται άμεσα για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ως εκ τούτου, τα μέτρα για τον περιορισμό της συγκέντρωσης αυτής της ουσίας θα διευκολύνουν την επίτευξη στόχων της πολιτικής στα πεδία της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, της αλλαγής του κλίματος και του αστικού περιβάλλοντος. Στη θεματική στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση θα προτείνονται αλλαγές στην παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα, ώστε η εν λόγω στρατηγική να καλύπτει και τις ανάγκες συγκέντρωσης στοιχείων για τη σχέση περιβάλλοντος και υγείας, τη βιοποικιλότητα, το έδαφος, το αστικό και το θαλάσσιο περιβάλλον.

Η κατάστρωση των θεματικών στρατηγικών κατέδειξε για άλλη μια φορά ότι η επίλυση των περιβαλλοντικών προβλημάτων απαιτεί την ένταξη του περιβαλλοντικού προβληματισμού στις πολιτικές που ασκούνται σε άλλους τομείς, όπως της γεωργίας, των μεταφορών της ενέργειας και της έρευνας. Αυτό είναι απαραίτητο, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμβολή των στρατηγικών στην υλοποίηση των ευρύτερων στόχων της αειφόρου ανάπτυξης. Οι θεματικές στρατηγικές θα ορίσουν το πλαίσιο των προσπαθειών ένταξης της περιβαλλοντικής συνιστώσας για τα επόμενα έτη – θα δείχνουν επακριβώς σε ποια πεδία είναι εοιτακτικότερες οι προσπάθειες ένταξης, με μακροπρόθεσμη προοπτική. Οι θεματικές στρατηγικές θα προσφέρουν, επίσης, ένα συνεκτικό πολιτικό πλαίσιο για την κοινοτική χρηματοδότηση βάσει των επόμενων δημοσιονομικών προοπτικών. Για παράδειγμα, οι προτεραιότητες όσον αφορά τη διεξαγωγή έρευνας στα διάφορα θεματικά πεδία θα καλυφθούν από το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας, ενώ οι περιβαλλοντικές τεχνολογίες από το ίδιο αυτό πρόγραμμα, καθώς και από το πρόγραμμα "Ανταγωνιστικότητα και καινοτομία".

4. Συμπέρασμα

Κατά την κατάστρωση των θεματικών στρατηγικών, αποδίδεται ιδιαίτερη προσοχή στη βελτίωση του σχεδιασμού των κανονιστικών ρυθμίσεων, ώστε να διευκολύνουν την αποτελεσματική εφαρμογή, την ελαχιστοποίηση του κόστους και τη μεγιστοποίηση των οφελών. Με τον τρόπο αυτό οι θεματικές στρατηγικές θα ανταποκριθούν στην πρόκληση της "βελτίωσης της νομοθεσίας", που αποτελεί προτεραιότητα της παρούσας Επιτροπής[11]. Σκοπός των εν λόγω στρατηγικών είναι να θέσουν τα θεμέλια για την επίτευξη υγιούς περιβάλλοντος στην Ευρώπη με ικανοποιητική σχέση κόστους-αποτελέσματος, ώστε η επιδίωξη περιβαλλοντικών στόχων να μπορεί να συμβαδίζει με σταθερή οικονομική μεγέθυνση και δημιουργία θέσεων εργασίας, για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της υγείας των ευρωπαίων πολιτών, με αποτέλεσμα την τήρηση της δέσμευσής μας για αειφόρο ανάπτυξη.

[1] COM (2001) 428 τελικό (Λευκή Βίβλος για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση), COM (2002) 275 τελικό (Ευρωπαϊκή διακυβέρνηση: Βελτίωση της νομοθεσίας), COM (2002) 278 (Σχέδιο δράσης «Απλούστευση και βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος»), COM (2003) 71 τελικό (Ενημέρωση και απλούστευση του κοινοτικού κεκτημένου)

[2] COM (2002) 713 (Συγκέντρωση και χρήση εμπειρογνωσίας από την Επιτροπή: Αρχές και κατευθυντήριες γραμμές - Βελτίωση της βάσης γνώσεων για καλύτερες πολιτικές)

[3] COM (2002) 277 τελικό (Προς ενίσχυση της διαβούλευσης και του διαλόγου - Πρόταση σχετικά με τις γενικές αρχές και τις ελάχιστες προδιαγραφές για τη διαβούλευση των ενδιαφερομένων μερών από την Επιτροπή)

[4] COM (2002) 276 τελικό (Αξιολόγηση του αντίκτυπου)

[5] COM (2003) 71 τελικό (Ενημέρωση και απλούστευση του κοινοτικού κεκτημένου)

[6] Στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής « Ελαχιστοποίηση του διοικητικού κόστους που επιβάλλεται από τη νομοθεσία» (SEC (2005) 175 της 16ης Μαρτίου 2005), η Επιτροπή εξήγγειλε την έναρξη δοκιμαστικής φάσης με προοπτική την ανάπτυξη κοινής μεθοδολογίας για τη μέτρηση της διοικητικής επιβάρυνσης.

[7] Πρβλ. έγγραφο COM (2005) 97.

[8] Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000 για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων

[9] Απόφαση αριθ. 1600/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2002, για τη θέσπιση του έκτου κοινοτικού προγράμματος δράσης για το περιβάλλον (ΕΕ L 242 της 10.9.2002)

[10] COM(2004)38 (Τόνωση των τεχνολογιών υπέρ της αειφόρου ανάπτυξης: πρόγραμμα δράσης για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση)

[11] COM(2005)97 τελικό (Βελτίωση της νομοθεσίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση).