EL    EL EL 
 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 4.12.2008 
SEC(2008) 2938 
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
Συνοδευτικό  έγγραφο  στην  
ΠΡΟΤΑΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ   
 
για οδηγία  σχετικά  µε τη φάση  ΙΙ της ανάκτησης  ατµών βενζίνης  κατά  τη διάρκεια  του 
ανεφοδιασ µού επιβατικών  οχηµάτων  σε πρατήρια  καυσί µων 
 
Σύνοψη  – Εκτί µηση επιπτώσεων  
  
{COM(2008) 812 τελικό } 
{SEC(2008) 2937} 
 
EL 2   EL ΣΥΝΟΨΗ  
Η παρούσα  εκτίµηση επιπτώσεων  συνοδεύει  νοµοθετική  πρόταση  µε στόχο  την ανάκτηση  
ατµών βενζίνης  που εκπέµπονται  στην  ατµόσφαιρα  κατά  τη διάρκεια  του ανεφοδιασ µού 
επιβατικών  οχηµάτων  σε πρατήρια  καυσί µων (φάση  ΙΙ της ανάκτησης  ατµών βενζίνης , ή 
φάση  ΙΙ ΑΑΒ ). Οι εκπο µπές πτητικών  οργανικών  ενώσεων  που περιέχονται  στη βενζίνη  
συµβάλλουν  στα τοπικά  και περιφερειακά  προβλή µατα ποιότητας  του αέρα  (βενζόλιο  και 
όζον), για τα οποία  ισχύουν  κοινοτικά  πρότυπα  και στόχοι  ποιότητας  του αέρα . Το όζον της 
τροπόσφαιρας  είναι  ρύπος  που διασχίζει  τα εθνικά  σύνορα  και είναι  επίσης  το τρίτο  
σηµαντικότερο  αέριο  θερµοκηπίου . Το βενζόλιο  είναι  γνωστή  καρκινογόνος  ουσία  για τον 
άνθρωπο , για την οποία  δεν υπάρχει  γνωστό  ασφαλές  κατώτερο  όριο. 
Τα προβλή µατα ρύπανσης  του αέρα  που έχουν  διασυνοριακή  διάσταση  πρέπει  να 
αντιµετωπίζονται  συλλογικά  από τα κράτη  µέλη, προκει µένου η δράση  να είναι  
αποτελεσ µατική . Σηµειώνεται  σε µεγάλο  βαθµό υπέρβαση  του ποιοτικού  στόχου  που 
προβλέπεται  στο κοινοτικό  δίκαιο  για το όζον της τροπόσφαιρας . Η υπέρβαση  αυτή  
πιθανότατα  θα συνεχιστεί  παρά  τις µειώσεις  των εκπο µπών πρόδρο µων αερίων  όζοντος  που 
προβλέπονται  στην  οδηγία  2001/81/ ΕΚ σχετικά  µε τα εθνικά  ανώτατα  όρια εκπο µπών και 
στους  στόχους  της θεµατικής  στρατηγικής  για την ατµοσφαιρική  ρύπανση . 
Η πρόταση  εκπονήθηκε  σε συνέχεια  των δεσµεύσεων  που ανέλαβε  η Επιτροπή  µε: 
– τη θεµατική  στρατηγική  για την ατµοσφαιρική  ρύπανση1·  
– την πρότασή  της για τροποποίηση  της οδηγίας  98/70/ΕΚ σχετικά  µε την ποιότητα  της 
βενζίνης  και του ντίζελ2, µε στόχο  τη διευκόλυνση  της ευρύτερης  αποδοχής  των 
βιοκαυσί µων (και ιδίως  της βιοαιθανόλης ) χαλαρώνοντας  τις απαιτήσεις  για την τάση  των 
ατµών της βενζίνης . Η οδηγία  για την ποιότητα  των καυσί µων βασίζεται  στο άρθρο  95 της 
Συνθήκης  και οι προδιαγραφές  της εφαρ µόζονται  οµοιόµορφα  σε ολόκληρη  την Ευρώπη . 
Η Επιτροπή  αναγνώρισε  ότι οιαδήποτε  χαλάρωση  των ορίων  της τάσης  των ατµών µπορεί  
να έχει ως αποτέλεσ µα περισσότερες  εκπο µπές πτητικών  οργανικών  ενώσεων  κατά  τον 
ανεφοδιασ µό και εκπο µπές εξαερού µενων  καυσί µων από τα συστή µατα καυσί µων των 
οχηµάτων , ακόµη και στις χώρες  στις οποίες  εφαρ µόζεται  ήδη φάση  ΙΙ της ανάκτησης  
ατµών βενζίνης  . Ως εκ τούτου , η Επιτροπή  ανέφερε  ότι θα προτείνει  την ανάκτηση  ατµών 
βενζίνης  κατά  τη διάρκεια  του ανεφοδιασ µού των οχηµάτων  για την αντιστάθ µιση της 
αύξησης  των εκπο µπών πτητικών  οργανικών  ενώσεων  σε ολόκληρη  την ΕΕ· 
– τη δήλωση  που συνοδεύει  την έγκριση  σε δεύτερη  ανάγνωση  της νέας οδηγίας  για την 
ποιότητα  του ατµοσφαιρικού  αέρα3, στην  οποία : (i) η Επιτροπή  αναγνώρισε  τη σηµασία 
της αντιµετώπισης  της ρύπανσης  του αέρα  στην  πηγή  προκει µένου να βελτιωθεί  η 
ποιότητα  του αέρα · και (ii) πρότεινε  αρκετά  νέα κοινοτικά  µέτρα βασισ µένα στις εκπο µπές 
στην  πηγή , συµπεριλα µβανο µένης της ανάκτησης  ατµών βενζίνης  σε πρατήρια  καυσί µων. 
                                                 
1 Σηµείο 4.2.1.2 στη σελίδα  9 της ανακοίνωσης  COM(2005) 446 της 21ης Σεπτε µβρίου  2005. 
2 Σηµείο 3 παράγραφος  4στις σελίδες  7 και 8 του COM(2007) 18 της 31ης Ιανουαρίου  2007. 
3 Οδηγία  2008/50/ ΕΚ για την ποιότητα  του ατµοσφαιρικού  αέρα  και καθαρότερο  αέρα  για την Ευρώπη , 
ΕΕ L152 της 11.6.2008, σ. 1 – 43. 
 
EL 3   EL Η ανάλυση  των επιπτώσεων  βασίσθηκε  σε πληροφορίες  από δύο διαφορετικές  εκθέσεις  
παροχής  συµβουλών , από την ENTEC και την COWI4, καθώς  και σε πρόσφατες  εκτιµήσεις  
των επιπτώσεων  των κανονιστικών  ρυθµίσεων  που συνοδεύουν  εθνικά  µέτρα για την φάση  ΙΙ 
της ανάκτησης  ατµών βενζίνης  . Για την εκτίµηση αναλύθηκε  το κόστος , η σχέση  κόστους -
αποτελεσ µατικότητας  και τα οφέλη  της θέσπισης  µέτρων  φάσης  ΙΙ µε συνεκτικό  τρόπο  σε 
ολόκληρη  την ΕΕ, µε τρόπο  συνεπή  προς  την ισχύουσα  κοινοτική  νοµοθεσία  για την φάση  Ι 
της ανάκτησης  ατµών βενζίνης  (η οποία  καλύπτει  την αποθήκευση  και τη διανο µή βενζίνης  
από τερµατικές  εγκαταστάσεις  σε πρατήρια  καυσί µων) και αναγνωρίζοντας  το γεγονός  ότι 
περισσότερα  από τα µισά κράτη  µέλη έχουν  ήδη θεσπίσει  εθνικά  µέτρα φάσης  ΙΙ της ΑΑΒ . 
Εξάλλου , η φάση  ΙΙ της ΑΑΒ  απαιτείται  βάσει  διεθνούς  πρωτοκόλλου , το οποίο  η Κοινότητα  
έχει υπογράψει , αλλά  δεν έχει κυρώσει . 
Εξετάσθηκαν  διάφορες  επιλογές , συµπεριλα µβανο µένων  «συµβατικών » συστη µάτων  
ανάκτησης  ατµών βενζίνης , τα οποία  δεσµεύουν  τους διαφεύγοντες  ατµούς βενζίνης  µέσω 
αντλίας  κενού  και τους επαναδιοχετεύουν  στις υπόγειες  δεξαµενές αποθήκευσης  των 
πρατηρίων  καυσί µων. Οι εν λόγω  ατµοί επιστρέφονται  τελικά  στο διυλιστήριο , όταν 
ανεφοδιάζονται  οι υπόγειες  δεξαµενές του πρατηρίων  καυσί µων. Εξετάστηκε  επίσης  ένα 
νεότερο  σύστη µα φάσης  ΙΙ ΑΑΒ  «στην  αντλία », το οποίο  δεσµεύει τους διαφεύγοντες  
ατµούς, τους ψύχει  και τους ανακυκλώνει  κατευθείαν  στον  διανο µέα, από όπου  διανέ µονται  
εκ νέου ως υγρή  βενζίνη . Το σύστη µα αυτό  δεν απαιτεί  καµία ανακαίνιση  των υπόγειων  
δεξαµενών  ή των αγωγών  και συνεπάγεται , εποµένως , µικρότερη  αναστάτωση  για τον 
διαχειριστή  του πρατηρίου  καυσί µων, ιδίως  όταν  απαιτείται  µη προγρα µµατισµένος εκ των 
υστέρων  εξοπλισ µός. 
Το κόστος  εγκατάστασης  συστη µάτων  φάσης  ΙΙ της ΑΑΒ  υπολογίσθηκε  λαµβάνοντας  υπόψη  
τον αριθµό των πρατηρίων  καυσί µων, το µέγεθος  των εν λόγω  πρατηρίων , το κόστος  του 
εξοπλισ µού της φάσης  ΙΙ (και το κόστος  εγκατάστασής  του), την οικονο µική ζωή του 
εξοπλισ µού και την οικονο µική αξία των ανακτηθέντων  ατµών βενζίνης , µη 
συµπεριλα µβανο µένων  φόρων . Εξετάσθηκε  µόνον  το κόστος  που συνδέεται  άµεσα µε την 
φάση  ΙΙ ΑΑΒ  (δηλαδή , το κόστος  που υπερβαίνει  τη συνήθη  νέα κατασκευή  ή ανακαίνιση , το 
οποίο  σε κάθε  περίπτωση  απαιτεί  νέο εξοπλισ µό διανο µής καυσί µων). Τα οφέλη  της µείωσης  
των εκπο µπών εκτιµήθηκαν  χρησι µοποιώντας  το απλό  κόστος  των ζηµιών ανά τόνο 
εκπο µπών ατµών βενζίνης  και λαµβάνοντας  υπόψη  τις επιπτώσεις  του όζοντος  στην  υγεία  και 
στις καλλιέργειες , αλλά  χωρίς  συνεκτί µηση των επιπτώσεων  του όζοντος  στο φυσικό  
περιβάλλον  και του βενζολίου  στην  υγεία . 
Οι επιλογές  άσκησης  πολιτικής  που εξετάσθηκαν  ήταν  οι εξής: 
(1) Καµία ενέργεια . 
(2) Εγκατάσταση  διάταξης  ανάκτησης  ατµών ανεφοδιασ µού (Onboard Refuelling Vapour 
Recovery, ORVR) επί των επιβατικών  οχηµάτων  και των ελαφρών  επαγγελ µατικών  
οχηµάτων . 
(3) Εγκατάσταση  εξοπλισ µού της φάσης  ΙΙ της ΑΑΒ  σε:  
α) όλα τα νέα και τα σηµαντικά  ανακαινιζό µενα πρατήρια  καυσί µων µε 
διακίνηση  βενζίνης  άνω των 500 m3 ετησίως · 
                                                 
4 http://ec.europa.eu/environment/air/transport/petrol.htm   
 
EL 4   EL β) όλα τα νέα και τα σηµαντικά  ανακαινιζό µενα πρατήρια  καυσί µων µε 
διακίνηση  βενζίνης  άνω των 500 m3 ετησίως  και σε µεγαλύτερα  υφιστά µενα 
πρατήρια  καυσί µων (δηλαδή  µε διακίνηση  άνω των 3000 m3 ετησίως )· 
γ) επιλογή  β) και πρατήρια  καυσί µων που βρίσκονται  σε ή κάτω  από κατοικίες , 
ανεξαρτήτως  µεγέθους · 
δ) αυτό µατη παρακολούθηση  κάθε  εξοπλισ µού της φάσης  ΙΙ, µε την οποία  θα 
περιορίζονται  οι πωλήσεις  βενζίνης  εάν ο εξοπλισ µός δεν λειτουργεί  ορθά  
(εφαρ µογή σε συνδυασ µό µε όλες τις προαναφερθείσες  επιλογές ). 
Οι επιλογές  (1) και (2) απορρίφθηκαν  σε πρώι µο στάδιο , ενώ η επιλογή  3γ) αποτελεί  την 
προτι µώµενη επιλογή . Η επιλογή  3δ) απορρίφθηκε  λόγω  αβεβαιότητας  σχετικά  µε το κόστος  
και λόγω  του δυσµενούς  αντικτύπου  της στη σχέση  κόστους -αποτελεσ µατικότητας , ιδίως  
επειδή  ενδέχεται  να υπάρχουν  άλλα  φθηνότερα  µέσα που θα εξασφαλίζουν  την αξιόπιστη  
λειτουργία  του εξοπλισ µού της φάσης  ΙΙ της ΑΑΒ  στα πρατήρια  καυσί µων. 
Στον  πίνακα  που ακολουθεί  παρατίθενται  συνοπτικά  το κόστος  και η σχέση  κόστους -
αποτελεσ µατικότητας  των διαφόρων  επιλογών , όπου  αυτό  είναι  εφικτό . 
Σχέση  κόστους -
αποτελεσ µατικότητας  (€/τόνος ) Επιλογή  Συνολικό  
κόστος  
εκατ . € Μείωση  
εκπο µπών 
(τόνοι ) 
Μη 
συµπεριλα µβα-
νοµένης της 
ανακτηθείσας  
βενζίνης  Συµπεριλα µβα-
νοµένης της 
λιανικής  αξίας  
της 
ανακτηθείσας  
βενζίνης  Ετησιοποιη µένο 
κόστος *  
[και κέρδη ] το 2020
εκατ . € 
3α (στην  αντλία ) 179,5 12 141 1540 915 11,1 [ 11,5-34,0 ] 
3α (συµβατικό ) 209,5 12 141 1760 1140 13,8[ 11,5-34,0 ] 
3β (στην  αντλία ) 317,4 17 769 1798 1171 20,8 [ 16,9-49,7 ] 
3β (συµβατικό ) 389 17 769 2160 1533 27,2 [ 16,9-49,7 ] 
3γ (στην  αντλία ) ∆εν υπολο -
γίσθηκε  ∆εν υπολο -
γίσθηκε  Εκτίµηση 1500 Εκτίµηση 960 ∆εν υπολογίσθηκε  
3γ (συµβατικό ) ∆εν υπολο -
γίσθηκε  ∆εν υπολο -
γίσθηκε  Εκτίµηση 1890 Εκτίµηση 1340 ∆εν υπολογίσθηκε  
3δ Περιορισ µένες πληροφορίες  διαθέσι µες 
α – µέτρα της φάσης  ΙΙ σε νέα και σηµαντικά  ανακαινισ µένα πρατήρια  καυσί µων  
β – επιλογή  α) συν τα υφιστά µενα πρατήρια  καυσί µων µε διακίνηση  άνω των 3000 m3 ετησίως  το 2020 
γ – επιλογή  β) συν όλα τα πρατήρια  καυσί µων που βρίσκονται  σε κατοικίες , ανεξάρτητα  από το µέγεθος /τη διακινού µενη 
ποσότητα   
δ – επιλογή  γ) συν η εγκατάσταση  εξοπλισ µού αυτόµατης παρακολούθησης   
*-περιλα µβάνεται  η οικονο µική αξία της ανακτηθείσας  βενζίνης  (λιανική  τιµή) 
Οι διαθέσι µες πληροφορίες  σχετικά  µε τον αριθµό των πρατηρίων  καυσί µων που βρίσκονται  
κάτω  από κατοικίες  είναι  περιορισ µένες, εποµένως  δεν είναι  εφικτό  να υπολογισθεί  το 
συνολικό  κόστος  κ.λπ. Ωστόσο , εκτιµήθηκαν  οι συνέπειες  κόστους  για ένα πρατήριο  
 
EL 5   EL καυσί µων µε διακίνηση  περίπου  500 m3, το δε κόστος  και η σχέση  κόστους -
αποτελεσ µατικότητας  για µια προγρα µµατισµένη ανακαίνιση  είναι  παρε µφερή  µε τους 
µέσους  όρους  που σχετίζονται  µε τις επιλογές  3 α) και 3 β) ανωτέρω . 
Το συνολικό  κόστος  και το ετησιοποιη µένο κόστος  το 2020 (µεταξύ  20-30 εκατο µµυρίων  
ευρώ ) είναι  µέτριο . Η σχέση  κόστους -αποτελεσ µατικότητας  είναι  ευνοϊκή  σε σύγκριση  µε 
άλλα  διαθέσι µα µέτρα για τη µείωση  των εκπο µπών πτητικών  οργανικών  ενώσεων . 
Στις 28 Φεβρουαρίου , η Επιτροπή  κάλεσε  τους βασικούς  ενδιαφερο µένους  να απαντήσουν  
άµεσα σε σειρά  ερωτήσεων  σχετικά  µε την ενδεχό µενη θέσπιση  της φάσης  ΙΙ της ΑΑΒ . Η 
πρόσκληση  δηµοσιεύθηκε  επίσης  στον  δικτυακό  τόπο  Europa, προκει µένου να 
πραγ µατοποιηθούν  διαβουλεύσεις  µε το ευρύ  κοινό . Η διαβούλευση  δηµοσιοποιήθηκε  επίσης  
από την «ENDS Daily» στις 17 Μαρτίου  2008. Λήφθηκαν  16 απαντήσεις  από περιφέρειες  
κρατών  µελών , περιβαλλοντικούς  οργανισ µούς, ΜΚΟ , προµηθευτές  εξοπλισ µού, φορείς  
εκµετάλλευσης  πρατηρίων  καυσί µων, οργανώσεις  του πετρελαϊκού  κλάδου  και 
κατασκευαστές  οχηµάτων . Η σύνοψη  των απαντήσεων  είναι  διαθέσι µη επιγρα µµικά5. Οι 
απαντήσεις  κάλυπταν  θέµατα που αφορούν  τις επιπτώσεις  των ατµών βενζίνης  στην  υγεία , 
την αποδοτικότητα  του εξοπλισ µού της φάσης  ΙΙ, τα θετικά  στοιχεία  του εξοπλισ µού 
αυτό µατης παρακολούθησης  και τη σχέση  κόστους -αποτελεσ µατικότητας  των διάφορων  
επιλογών  εγκατάστασης  εξοπλισ µού της φάσης  ΙΙ της ΑΑΒ . Οι απαντήσεις  λήφθηκαν  άµεσα 
υπόψη  κατά  την κατάρτιση  των βασικών  στοιχείων  της συνη µµένης πρότασης , ιδίως  όσον  
αφορά  τα πρατήρια  καυσί µων που βρίσκονται  κάτω  από κατοικίες , τον καθορισ µό κατώτερου  
ορίου  ανάκτησης  ατµών για τα θιγόµενα πρατήρια  καυσί µων και την αυτό µατη 
παρακολούθηση  των επιδόσεων  του εξοπλισ µού στα πρατήρια  καυσί µων. 
                                                 
5 http://ec.europa.eu/environment/air/transport/petrol.htm