ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΘΕΣΠΙΣΗ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

1998/0358 (COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΘΕΣΠΙΣΗ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

1. ιστορικο

Στις 17 Δεκεμβρίου 1998, η Επιτροπή απέστειλε την ανωτέρω πρόταση για την έκδοση σύστασης δυνάμει του άρθρου 175 παράγραφος 1 (πρώην άρθρο 130Σ σημείο 1) της συνθήκης, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο (COM(1998) 772 τελικό - 1998/0358 (COD)).

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 28 Aπριλίου 1999 (ΕΕ C 169, 16.6.1999, σελ. 12).

Η Επιτροπή των Περιφερειών γνωμοδότησε στις 16 Σεπτεμβρίου 1999 (ΕΕ C 374, 23.12.1999, σελ. 48).

Tο Eυρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε σε πρώτη ανάγνωση, στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης, κατά την ολομέλειά του της 16ης Σεπτεμβρίου 1999.

Μετά την γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης EΚ, η Επιτροπή εξέδωσε τροποποιημένη πρόταση (COM(1999)652 τελικό) στις 3 Δεκεμβρίου 1999.

Στις 30 Δεκεμβρίου 1999, το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή του θέση ομόφωνα. Η Επιτροπή έκανε δεκτή την κοινή θέση.

Στις 6 Ιουλίου 2000, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε δεύτερη ανάγνωση 18 τροπολογίες επί της κοινής θέσης του Συμβουλίου.

Η παρούσα γνώμη παρουσιάζει την θέση της Επιτροπής επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 στοιχείο γ της συνθήκης ΕΚ.

2. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η προτεινόμενη σύσταση θα συμβάλει στην διαφύλαξη, προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και στην προστασία της υγείας του ανθρώπου, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 174 της συνθήκης EΚ.

Σκοπός της πρότασης είναι η καθιέρωση κατευθυντηρίων γραμμών για τα ελάχιστα κριτήρια σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις των βιομηχανικών εγκαταστάσεων και των άλλων επιχειρήσεων και χώρων ("ελεγχόμενων εγκαταστάσεων"), των οποίων οι εκπομπές στην ατμόσφαιρα, οι απορρίψεις στο υδάτινο περιβάλλον ή οι σχετικές με τα απόβλητα δραστηριότητες υπόκεινται στην χορήγηση έγκρισης, άδειας ή εξουσιοδότησης στο πλαίσιο του κοινοτικού δικαίου. Οι κατευθυντήριες γραμμές αφορούν την οργάνωση και διεξαγωγή τέτοιων επιθεωρήσεων, καθώς επίσης και την παρακολούθηση και δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των επιθεωρήσεων. Σκοπός τους είναι να ενισχύσουν την συμμόρφωση όλων των κρατών μελών με την κοινοτική νομοθεσία για το περιβάλλον, καθώς και να συμβάλουν σε μια πιο συνεπή εφαρμογή και θέση σε ισχύ της εν λόγω νομοθεσίας.

Η πρόταση προβλέπει ότι οι περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις διενεργούνται προκειμένου να ελέγχεται και να προάγεται η συμμόρφωση των ελεγχόμενων εγκαταστάσεων με την κοινοτική νομοθεσία που έχει μεταφερθεί στο εσωτερικό δίκαιο ή εφαρμόζεται στα κράτη μέλη. Για τον σκοπό αυτόν, προβλέπεται ότι:

- οι επιθεωρήσεις, τακτικές ή έκτακτες, περιλαμβάνουν επιτόπιες επισκέψεις, επαλήθευση των εργασιών εσωτερικού ελέγχου που διενεργούνται από τους φορείς εκμετάλλευσης των ελεγχόμενων εγκαταστάσεων, έλεγχο των υποδομών, του εξοπλισμού και της καταλληλότητας της περιβαλλοντικής διαχείρισης του χώρου, καθώς και των εγγράφων που φυλάσσονται από τους φορείς εκμετάλλευσης.

- τα κράτη μέλη οφείλουν να προγραμματίζουν εκ των προτέρων τις δραστηριότητές τους σχετικά με την περιβαλλοντική επιθεώρηση, καλύπτοντας το σύνολο του εδάφους τους και τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται επ'αυτού.

-μετά από τις επιτόπιες επισκέψεις πρέπει το συντομότερο δυνατόν να καταρτίζονται εκθέσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται τα πορίσματα, οι εκτιμήσεις και τα συμπεράσματα.

Προκειμένου να ενισχυθεί η διαφάνεια και η συμμετοχή του κοινού, προβλέπεται ότι τα προγράμματα επιθεωρήσεων και οι εκθέσεις των επιτόπιων επισκέψεων θα τίθενται στην διάθεση του κοινού, σύμφωνα με την οδηγία σχετικά με την ελεύθερη πληροφόρηση για θέματα περιβάλλοντος (Οδηγία 90/313/EΟΚ).

Η Επιτροπή καλείται να επανεξετάσει το συντομότερο δυνατόν την λειτουργία και την αποτελεσματικότητα της σύστασης, αφού λάβει τις εκθέσεις των κρατών μελών με τις παρατηρήσεις τους για την λειτουργία της.

3. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΤΑΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

3.1. Σύνοψη της θέσης της Επιτροπής

Θέση της Επιτροπής: Καμία από τις τροπολογίες, με τις οποίες επιδιώκεται η αλλαγή της μορφής της πρότασης από σύσταση σε οδηγία, δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Ως προς την ουσία των τροπολογιών, θα μπορούσαν να γίνουν δεκτές τρεις εν μέρει, εφόσον η πρόταση παραμείνει ως σύσταση.

3.2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε δεύτερη ανάγνωση

Τροπολογίες σχετικά με τη αλλαγή της μορφής της πράξης από σύσταση σε οδηγία - Τροπολογίες 1, 3, 4, 7, 8, 9, 10(εν μέρει), 11, 12(εν μέρει), 13(εν μέρει), 15(εν μέρει), 16, 17, 18.

Οι εν λόγω τροπολογίες δεν είναι δυνατόν να γίνουν δεκτές από την Επιτροπή. Η μορφή την οποία πρέπει να πάρει η πρόταση αποτέλεσε αντικείμενο ενδελεχούς μελέτης. Αποφασίστηκε ότι η μορφή της σύστασης είναι ενδεχομένως κατάλληλη για τους εξής λόγους:

- Δεδομένης της μεγάλης διαφοράς που παρατηρείται όσον αφορά τις δραστηριότητες περιβαλλοντικής επιθεώρησης των κρατών μελών, κρίθηκε ευκταία, ως πρώτο βήμα, η διασφάλιση της διενέργειας ελαχίστων καθηκόντων επιθεώρησης, με σκοπό τη θέσπιση οδηγίας για τις επιθεωρήσεις εν γένει (ελάχιστα κριτήρια, συχνότητα επιθεωρήσεων, επιμόρφωση, κλπ.) που θα προταθεί εν ευθέτω χρόνω, υπό το φως των αποτελεσμάτων της λειτουργίας της σύστασης.

- Από τεχνική άποψη θα ήταν δύσκολο για εκείνα τα κράτη μέλη, τα οποία δεν διαθέτουν συστήματα επιθεώρησης ανεπτυγμένα σε μεγάλο βαθμό, να συμμορφωθούν πάραυτα με την οδηγία (μερικά ενδεχομένως να διέπρατταν παράβαση ευθύς εξ αρχής). Ήταν προτιμότερο, σε πρώτη φάση, να προβλεφθεί η βελτίωση της ικανότητας και η ανάπτυξη των λιγότερο ανεπτυγμένων συστημάτων.

- Το IMPEL (Implementing Community Environmental Law) και τα κράτη μέλη προέβαλαν σθεναρή αντίσταση στη θέσπιση οδηγίας. Θεωρούσαν την θέσπιση οδηγίας πρόωρη και προτιμούσαν μια σταδιακή προσέγγιση.

Τροπολογίες που επιδιώκουν να επιφέρουν αλλαγές στις απαιτήσεις σχετικά με την υποβολή εκθέσεων (τροπολογίες 12 (δεύτερο σημείο), 13 (δεύτερο σημείο) και 14).

- Η τροπολογία 12 (δεύτερο σημείο) είναι παρόμοια με την τροπολογία που απορρίφθηκε από την Επιτροπή σε πρώτη ανάγνωση, διότι δεν προσθέτει τίποτε. Η πρόταση ήδη προβλέπει ότι οι εκθέσεις των επιτόπιων επισκέψεων πρέπει να διατίθενται σε μια "βάση δεδομένων με ευκολία πρόσβασης".

- Η τροπολογία 13 (δεύτερο σημείο) έγινε δεκτή (υπό την επιφύλαξη αλλαγών στη διατύπωση) στην αναθεωρημένη πρόταση της Επιτροπής και ενισχύθηκε περαιτέρω στην κοινή θέση. Η Επιτροπή προτιμά τη διατύπωση της κοινής θέσης και συνεπώς δεν είναι σε θέση να αποδεχθεί την εν λόγω τροπολογία.

- Η τροπολογία 14 είναι παρόμοια με την τροπολογία που απέρριψε η Επιτροπή σε πρώτη ανάγνωση. Τα "συνοπτικά δεδομένα" σχετικά με την συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της ΕΚ δεν επαρκούν για να επιτρέψουν στην Επιτροπή να ελέγξει ουσιαστικά την συμμόρφωση.

Τροπολογίες που επιδιώκουν τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (τροπολογίες 2,15 (πρώτο και δεύτερο σημείο)).

Οι τροπολογίες 2 και 15 (πρώτο βασικό σημείο, αναφορά στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος) είναι παρόμοιες με τις τροπολογίες που προτάθηκαν σε πρώτη ανάγνωση και οι οποίες ενσωματώθηκαν από την Επιτροπή στην αναθεωρημένη της πρόταση. Εντούτοις, θα μπορούσαν θα γίνουν αποδεκτές μόνο εάν η πρόταση παρέμενε με μορφή σύστασης.

Η Επιτροπή θα μπορούσε να δεχθεί την ακόλουθη διατύπωση για την τροπολογία 2 η οποία θα μπορούσε να εισαχθεί ως νέα αιτιολογική σκέψη 15α στο κείμενο της κοινής θέσης:

"(15α) Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος μπορεί να συμβουλεύει τα κράτη μέλη όσον αφορά την ανάπτυξη, την καθιέρωση και την επέκταση των συστημάτων τους για την παρακολούθηση των περιβαλλοντικών διατάξεων και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος μπορεί να επικουρεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη όσον αφορά την παρακολούθηση περιβαλλοντικών διατάξεων παρέχοντας υποστήριξη κατά τη φάση της διαδικασίας σύνταξης εκθέσεων, ούτως ώστε η φάση αυτή να συντονίζεται."

Η Επιτροπή θα μπορούσε να δεχθεί την ακόλουθη διατύπωση για την τροπολογία 15 (πρώτο βασικό στοιχείο) σε σχέση με το σημείο IX παράγραφος 1 του κειμένου της κοινής θέσης.

"1. Η Επιτροπή πρέπει να επανεξετάσει τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα της εν λόγω σύστασης αμέσως μετά τη λήψη των εκθέσεων των κρατών μελών οι οποίες αναφέρονται στο σημείο VIII ανωτέρω, με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη των ελαχίστων συγκεκριμένων κριτηρίων υπό το φως της πείρας που απεκτήθη από την εφαρμογή τους και λαμβάνοντας υπόψη κάθε πρόσθετη συμβολή εκ μέρους των ενδιαφερομένων μερών, συμπεριλαμβανομένων του IMPEL και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος."

Η τροπολογία 15 (δεύτερο βασικό στοιχείο) δεν γίνεται δεκτή δεδομένου ότι η κοινή θέση βελτιώνει το αρχικό σχέδιο της Επιτροπής.

Τροπολογίες σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, του IMPEL και της Επιτροπής (τροπολογίες 6, 10 (δεύτερο σημείο) και 11)

- Οι τροπολογίες 6 και 11 αναφέρονται σε ένα σύστημα υποβολής εκθέσεων και παροχής συμβουλών (ένα είδος "αξιολόγησης από ομολόγους"), το οποίο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιθυμεί να καταστεί υποχρεωτικό και όχι εθελοντικό. Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αποδεχθεί ότι το εν λόγω σύστημα πρέπει να είναι υποχρεωτικό, δεδομένου ότι δεν αντανακλά το πνεύμα της σύστασης.

- Η τροπολογία 10 (δεύτερο σημείο) περιλαμβανόταν στην αναθεωρημένη πρόταση της Επιτροπής, υπό την επιφύλαξη ορισμένων αλλαγών διατύπωσης και μπορεί να γίνει δεκτή εφόσον η πρόταση παραμείνει υπό μορφή σύστασης. Η διατύπωση η οποία θα μπορούσε να γίνει δεκτή από την Επιτροπή στο σημείο III, ως νέα παράγραφος (2α) στο κείμενο της κοινής θέσης, είναι η εξής:

- "(2α) Για να προληφθούν παράνομες διασυνοριακές περιβαλλοντικές πρακτικές, τα κράτη μέλη πρέπει, σε συνεργασία με τον IMPEL και την Επιτροπή, να ενθαρρύνουν το συντονισμό επιθεωρήσεων και υπηρεσιών επιθεώρησης μεταξύ των κρατών μελών."

Άλλες τροπολογίες (αριθ. 5)

Η τροπολογία 5 είναι παρόμοια με την τροπολογία που απέρριψε η Επιτροπή σε πρώτη ανάγνωση. Η εν λόγω τροπολογία απαιτεί να καταρτιστεί χρονοδιάγραμμα για τα κράτη μέλη προκειμένου να αναπτύξουν συστήματα εγκρίσεων, με την υποστήριξη της Επιτροπής, στο πλαίσιο των οποίων μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ των κανονισμών της ΕΕ και των εθνικών κανονισμών με τους οποίους πρέπει να συμμορφούνται οι ελεγχόμενες εγκαταστάσεις. Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αποδεχθεί την εν λόγω τροπολογία, δεδομένου ότι επιτρέπεται στα κράτη μέλη να μεταφέρουν και να εφαρμόσουν τις κοινοτικές πράξεις κατά το δοκούν. Δεν δύναται η Επιτροπή να συνδράμει στην ανάπτυξη συστημάτων τα οποία εισάγουν διακρίσεις μεταξύ του δικαίου της ΕΕ και του εθνικού δικαίου.

3.3. Τροποποιημένη πρόταση

Έχοντας υπόψη το άρθρο 250 παράγραφος 2 της Συνθήκης, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της ως ανωτέρω.