ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 16.04.1997 
COM(97) 156 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΓΙΑ ΤΙΣ 
ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ 

ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΓΙΑ ΤΙΣ 
ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ 
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Το ζήτημα 
Οι διεθνείς προσανατολισμοί 
Οι στόχοι για την Ευρώπη 
1. Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΚ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΑΧ 
1.1. Όροι πρόσβασης στην αγορά 
- οι δικαιούχοι 
- το εμπορικό καθεστώς της Λομέ για τις ΛΑΧ από τις χώρες ΑΚΕ 
- εμπορικό καθεστώς του ΣΓΠ που εφαρμόζεται στις ΛΑΧ εκτός των 
χωρών ΑΚΕ 
- σφαιρική αξιολόγηση 
1 Λ. Το δυναμικό για περαιτέρω ελευθέρωση 
- συναλλαγές στον γεωργικό τομέα 
- εφαρμογή των προτιμήσεων του ΣΓΠ από τις ΛΑΧ εκτός των 
χωρών ΑΚΕ 
- η πράσινη βίβλος για το μέλλον των σχέσεων μεταξύ της ΕΚ και 
των χωρών ΑΚΕ 
2. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΛΟΥ ΣΤΗ 
ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚ 
2.1. Το σχέδιο δράσης του ΠΟΕ 
2.2. Οι εναλλακτικές λύσεις για την περαιτέρω βελτίωση της πρόσβασης στην 
αγορά : οι προκλήσεις για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ/ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 
9 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1997 
ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΓΙΑ ΤΙΣ 
ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η αυξανόμενη περιθωριοποίηση των ΛΑΧ στις διεθνείς συναλλαγές και στο 
διεθνές εμπορικό σύστημα αναγνωρίστηκε από τη διεθνή κοινότητα ως ένα σοβαρό 
πρόβλημα. Οι Υπουργοί του ΠΟΕ στη Σιγκαπούρη συμφώνησαν σχετικά με 
πρωτοβουλίες που αφορούν τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά και τον 
συντονισμό της τεχνικής βοήθειας με την υιοθέτηση ενός σχεδίου δράσης υπέρ των 
ΛΑΧ και την οργάνωση μιας συνάντησης υψηλού επιπέδου για τα τέλη Ιουνίου. 
Η παρούσα ανακοίνωση συστήνει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για τη βελτίωση 
της προτιμησιακής πρόσβασης στην αγορά που παρέχει η ΕΚ στις ΛΑΧ με βάση τις 
εναλλακτικές λύσεις που προτείνονται στο σχέδιο δράσης του ΠΟΕ. Το πρώτο 
στοιχείο αυτής της στρατηγικής προβλέπει την εναρμόνιση των προτιμήσεων που 
παρέχονται στις ΛΑΧ οι οποίες ωφελούνται σήμερα από δύο διαφορετικά 
συστήματα ΛΟΜΕ και ΣΓΠ - και συμβάλλει σε πιο ευέλικτη εφαρμογή των 
κανόνων καταγωγής. Τέλος, η επιλογή ενός παγιοποιημένου προτιμησιακού 
συστήματος μπορεί να εξεταστεί σε μεταγενέστερο στάδιο κατά τον προσεχή γύρο 
των διαπραγματεύσεων για τους δασμούς. 
Αυτό το έγγραφο δεν ασχολείται με το ευρύτερο ζήτημα της τεχνικής βοήθειας που 
χρειάζονται οι ΛΑΧ, για να μπορέσουν να επωφεληθούν καλύτερα από τις 
ευκαιρίες που τους προσφέρονται με την ελευθέρωση των συναλλαγών. Οι 
πρωτοβουλίες σ'αυτόν τον τομέα αποτελούν το επίκεντρο της συνάντησης σε υψηλό 
επίπεδο που συμφωνήθηκε κατά την υπουργική σύνοδο του ΠΟΕ στη Σιγκαπούρη 
και που θα λάβει χώρα αργότερα εντός του έτους στη Γενεύη. 
Το tmnua 
1. Η συμμετοχή των ΛΑΧ1 στις διεθνείς συναλλαγές και επενδύσεις παραμένει 
ανησυχητικά χαμηλή. Μέσα σ'ένα πλαίσιο αναπτυσσόμενου διεθνούς 
εμπορίου, τόσο το μερίδιο τους στις συνολικές παγκόσμιες εξαγωγές όσο 
και η ιπόλυτη αξία αυτών των εξαγωγών έχουν μειωθεί τα τελευταία 
χρόνια, ενώ οι εισαγωγές τους έχουν παραμείνει στάσιμες. Με βάση το 
μερίδιο τους στις παγκόσμιες συναλλαγές, που μειώνεται συνεχώς, την 
συνεχή εξασθένηση των τιμών και την εξαιρετικά υψηλή αστάθεια των τιμών 
των βασικών προϊόντων, η συνεχής εξάρτηση των ΛΑΧ σε αυτά τα 
προϊόντα εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τις ασθενείς εξαγωγικές και αναπτυξιακές 
ι Όπως καθορίστηκε από τα κριτήρια των Ηνωμένων Εθνών (που 
απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και II). 
επιδόσεις τους καθώς και την ευάλωτη οικονομική τους θέση. Το ίδιο 
συμβαίνει με τις επενδύσεις : ενώ οι αναπτυσσόμενες χώρες ως σύνολο 
έχουν αυξήσει εντυπωσιακά το τμήμα τους στις άμεσες ξένες επενδύσεις τα 
τελευταία χρόνια, αυτό αφορούσε ουσιαστικά περίπου είκοσι χώρες στην 
Ανατολική και Νοτιο-ανατολική Ασία και στην Λατινική Αμερική, ενώ οι 
ΛΑΧ ωφελήθηκαν από ελάχιστες άμεσες ξένες επενδύσεις. 
2. Σε ό,τι αφορά τις συναλλαγές, οι ΛΑΧ αντιπροσωπεύουν ένα χαμηλό 
ποσοστό του διεθνούς εμπορίου, χαμηλότερο από το ήμισυ του 1% το 1993 
που είναι το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν στατιστικά στοιχεία. 
Ωστόσο, αυτό μπορεί να αντιστοιχεί σε μεγάλο μερίδιο των αναγκών τους σε 
ξένο συνάλλαγμα. Οι εξαγωγές των ΛΑΧ, εκφρασμένες ως αναλογία του 
ΑΕΠ, αντιστοιχούν στο 9% του ΑΕΠ, ενώ οι εισαγωγές ισοδυναμούν με το 
16% του ΑΕΠ. Είναι προφανές ότι κάθε βελτίωση της πρόσβασης των ΛΑΧ 
στις εξαγωγικές αγορές θα τις βοηθήσει να μειώσουν αυτήν την σοβαρή 
ανισορροπία. Για λόγους σύγκρισης, η δημόσια βοήθεια για την ανάπτυξη 
ισοδυναμούσε στο 8.5% του ΑΕΠ των ΛΑΧ το 1993. 
Η διάρθρωση και η κλίμακα των εισαγωγών από τις ΛΑΧ εξηγείται εν μέρει 
από τις παραγωγικές δομές τους, που είναι γενικά ασθενείς, και από τις 
εμπορικές προτιμήσεις που τους έχουν ήδη χορηγηθεί από τα αναπτυγμένα 
έθνη. 
Οι εισαγωγές των αναπτυγμένων χωρών από τις ΛΑΧ σημείωσαν ορισμένες 
διακυμάνσεις παράλληλα με τις τιμές των βασικών προϊόντων. Ενώ η 
σύνθεση των συναλλαγών ποικίλλει μεταξύ των ΛΑΧ, οι εξαγωγές βασικών 
προϊόντων είναι σημαντικές για τις περισσότερες από αυτές ενώ έχουν 
επίσης κάποια σημασία και τα βιομηχανικά προϊόντα. Ο βαθμός κατά τον 
οποίο γίνονται οι συναλλαγές για τα τελευταία, εξαρτάται από την αγορά 
υποδοχής και από το εμπορικό καθεστώς που ισχύει επί τόπου. 
Οι δίεθνεία προσανατολισμοί 
3. Οι αρχηγοί της Ομάδας των 7, στη Διάσκεψη Κορυφής του 1996 στη Λυών, 
αναγνώρισαν τη σοβαρότητα αυτού του προβλήματος και επικέντρωσαν την 
προσοχή τους στην ένταξη των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών στην 
παγκόσμια οικονομία. Αναγνώρισαν το ότι πρέπει να συγκεντρωθούν όλα 
τα μέσα πολιτικής - όχι μόνον της εμπορικής πολιτικής - για να υλοποιηθεί 
αυτός ο στόχος αλλά θεώρησαν τη βελτιωμένη πρόσβαση των εξαγωγών των 
ΛΑΧ στην αγορά ως ένα σημαντικό στοιχείο της διαδικασίας και δήλωσαν: 
"Σ'αυτό το πλαίσιο, θα εξετάσουμε τί μπορεί να κάνει ο καθένας από 
εμάς για να βελτιώσει την πρόσβαση αυτών των χωρών στις αγορές 
μας και να ενθαρρύνει και άλλους να κάνουν το ίδιο, 
συμπεριλαμβανομένων των άλλων αναπτυγμένων κρατών." 
4. Αυτές οι ιδέες μεταφέρθηκαν και στις εργασίες του ΠΟΕ και αποτέλεσαν τις 
κατευθυντήριες γραμμές για την υπουργική δήλωση της Σιγκαπούρης με την 
οποία τα μέλη του ΠΟΕ συμφώνησαν σχετικά με τις ακόλουθες 
πρωτοβουλίες για τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες : 
"ένα σχέδιο δράσης, καθώς και μία διάταξη που λαμβάνει θετικά 
μέτρα, για παράδειγμα πρόσβαση, με απαλλαγή από τους δασμούς, σε 
αυτόνομη βάση, με σκοπό να βελτιωθεί η γενική ικανότητα τους να 
ανταποκρίνονται στις ευκαιρίες που προσφέρει το εμπορικό 
σύστημα· 
να δοθεί λειτουργικό περιεχόμενο στο σχέδιο δράσης, για 
παράδειγμα, με την βελτίωση των συνθηκών για επενδύσεις και με την 
παροχή προβλέψιμων και ευνοϊκών όρων πρόσβασης στην αγορά για 
τα προϊόντα των ΛΑΧ, και να ενθαρρυνθούν η ανάπτυξη και η 
διαφοροποίηση των εξαγωγών τους στις αγορές όλων των 
αναπτυγμένων χωρών- και στην περίπτωση των αναπτυσσομένων 
χωρών στο πλαίσιο του σφαιρικού συστήματος εμπορικών 
προτιμήσεων· και 
να οργανωθεί μία συνεδρίαση με την Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων 
Εθνών για το εμπόριο και την ανάπτυξη (UNCTAD) και με το Κέντρο 
Διεθνούς Εμπορίου το ταχύτερο δυνατό μέσα στο 1997, με την 
συμμετοχή οργανισμών παροχής βοήθειας, πολυμερών 
χρηματοπιστωτικών οργανισμών και λιγότερο αναπτυγμένων χωρών 
για να ενισχυθεί μία ολοκληρωμένη προσέγγιση παροχής βοήθειας 
σ'αυτές τις χώρες προωθώντας τις εμπορικές τους ευκαιρίες." 
Οι στό/οι για την Ευρώπη 
5. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έπαιξε ενεργό ρόλο στη συζήτηση που ξεκίνησε 
στο πλαίσιο του ΠΟΕ όσον αφορά τις ΛΑΧ και συνέβαλε στην επιτυχή 
κατάληξη της Υπουργικής Διάσκεψης. Με αυτήν την ευκαιρία, το Συμβούλιο 
επανέλαβε την πολιτική της δέσμευση απέναντι στις φτωχότερες χώρες με 
την ακόλουθη δήλωση : 
"Σ'αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι το σχέδιο δράσης που 
υποβλήθηκε προς έγκριση στην Υπουργική Διάσκεψη του ΠΟΕ και 
περιλαμβάνεται στην έκθεση του ΠΟΕ για το εμπόριο και την ανάπτυξη, 
αποτελεί ένα χρήσιμο μέσο για την καταβολή περαιτέρω προσπαθεκόν 
προκειμένου να βελτιωθεί η πρόσβαση των ΛΑΧ στην αγορά. Η Ευρωπαϊκή 
Ένωση από την πλευρά της είναι έτοιμη να αναλάβει δεσμεύσεις για 
περαΐ'ύρω άνοιγμα της αγοράς της στις εισαγωγές από όλες τις ΛΑΧ και, 
επομένως θα μελετήσει, με εποικοδομητικό πνεύμα, με όλους τους εταίρους 
της τις διάφορες εναλλακτικές λύσεις που προτείνονται στο σχέδιο δράσης 
προκειμένου να καθοριστούν με συντονισμένο τρόπο, εντός του ΠΟΕ, 
συγκεκριμένες συνεισφορές όλων των ενεχομένων με σκοπό την ταχεία 
εφαρμογή". 
6. Είναι σημαντικό να μην υπερεκτιμηθεί η οικονομική σημασία που έχουν για 
τις ΛΑΧ οι πιθανές βελτιώσεις της πρόσβασης στις αγορές των 
αναπτυγμένων χωρών. Κατ'αρχήν, η πρόσβαση είναι ήδη αρκετά μεγάλη· 
δεύτερον, το ουσιαστικό πρόβλημα αυτών των χωρών είναι περισσότερο η 
παραγωγή και όχι η πρόσβαση· τέλος οι ΛΑΧ αντιμετωπίζουν επίσης 
δυσκολίες στο να ανταποκρίνονται στις εξαγωγικές ευκαιρίες λόγω 
προβλημάτων διανομής και εμπορίας, αδυναμίας να ανταποκριθούν στα 
διεθνή πρότυπα, κλπ. Ωστόσο, το εμπόριο και η ανάπτυξη δεν πρέπει να 
εξετάζονται χωριστά και το περαιτέρω άνοιγμα των αγορών πρέπει να 
συνδυάζεται με την παροχή τεχνικής βοήθειας για να μπορέσουν οι ΛΑΧ να 
προωθήσουν τις εμπορικές ευκαιρίες. 
Σχετικά με αυτό η Κοινότητα εργάζεται σκληρά για την επιτυχία της 
συνάντησης υψηλού επιπέδου που θα λάβει χώρα στη Γενεύη αργότερα εντός 
του έτους. Αυτή η συνάντηση θα επικεντρωθεί σε μία συντονισμένη 
προσέγγιση της διεθνούς τεχνικής βοήθειας, ιδίως μεταξύ των 
δραστηριοτήτων της εμπορικής πολιτικής και των κοινοτήτων παροχής 
βοήθειας. Οι Γραμματείες του ΠΟΕ, του κέντρου Διεθνούς Εμπορίου και 
της UNCTAD, με τη στήριξη της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ, 
συνεργάζονται στενά για συγκεκριμένες συνεισφορές που θα συζητηθούν 
στο πλαίσιο της επιτροπής του ΠΟΕ για το εμπόριο και την ανάπτυξη. Η 
Κοινότητα αποσκοπεί στο να επιτύχει συγκεκριμένα αποτελέσματα που θα 
συμβάλουν στο να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες του αναπτυσσόμενου 
κόσμου (με ιδιαίτερη έμφαση στην κατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού) 
και θα διαμοιράσουν τα καθήκοντα μεταξύ των εκτελεστικών οργανισμών. 
Επιπλέον, βοηθώντας τις ΛΑΧ να συμμετέχουν περισσότερο στον ΠΟΕ και 
σε άλλους αντίστοιχους οργανισμούς, θα κάνουμε μία χρήσιμη πολιτική 
χειρονομία ακόμη και αν τα οικονομικά αποτελέσματα παραμείνουν μέτρια 
βραχυπρόθεσμα. Εντός του ΠΟΕ η στήριξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
στις ΛΑΧ υπό μορφή μιας πρωτοβουλίας για την πρόσβαση στην αγορά, θα 
είναι μία σημαντική πολιτική απόδειξη της δέσμευσης μας, όχι μόνον έναντι 
των ΛΑΧ, αλλά και έναντι της αρχής ότι η συμμετοχή στον ΠΟΕ ωφελεί όλα 
τα μέλη του. Πρέπει επίσης να ενθαρρύνουμε τις πλουσιότερες 
αναπτυσσόμενες χώρες να ανοίξουν τις αγορές τους στις λιγότερο 
αναπτυγμένες χώρες - ευθυγραμμιζόμενες με αυτό που έχει ήδη κάνει η ΕΚ 
με σημαντικό τρόπο. 
1. Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ 
ΤΙΣ ΛΑΧ 
1.1. ΟΡΟΙ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ 
Οι δικαιούχοι 
Το ευρωπαϊκό σύστημα των γενικευμένων προτιμήσεων περιέχει έναν κατάλογο 
πενήντα λιγότερο αναπτυγμένων χωρών (παράρτημα Ι) οι οποίες ωφελούνται από 
εκτεταμένες δασμολογικές προτιμήσεις για βιομηχανικά και γεωργικά προϊόντα, 
εκτός εκείνων που χορηγούνται σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες που καλύπτουν τα 
κριτήρια του ΣΓΠ. Αυτός ο κατάλογος μοιάζει πολύ με τον κατάλογο που έχει 
καταρτιστεί από τα Ηνωμένα Έθνη (48 ΛΑΧ : Παράρτημα II), με δύο εξαιρέσεις : 
με βάση το ευρωπαϊκό ΣΓΠ η Μποτσουάνα και η Τόνγκα είναι επιλέξιμες ως ΛΑΧ 
ενώ η Ανγκόλα όχι. 
Από τις 50 ΛΑΧ που υπάγονται στο ευρωπαϊκό ΣΓΠ, οι 41 έχουν υπογράψει τη 
σύμβαση της Λομέ και επομένως ωφελούνται επίσης από τους εμπορικούς όρους 
που καθορίζονται σ'αυτή τη συμφωνία. Από τα δύο συστήματα, η σύμβαση της 
Λομέ είναι πιό ευνοϊκή σε ό,τι αφορά τις διατάξεις πρόσβασης στην αγορά και, 
επομένως, στην πρακτική μόνον οι υπόλοιπες 9 ΛΑΧ2 εκτός των χωρών ΑΚΕ 
ωφελούνται από τις εκτεταμένες προτιμήσεις του ΣΓΠ. Η λεπτομερής ανάλυση των 
δύο καθεστώτων έχει ως εξής: 
- Εμπορικό καθεστακ rnc ΛΟΜΕ νια τις ΛΑΧ ΑΚΕ 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ : Η σύμβαση της Λομέ παρέχει ελεύθερη πρόσβαση 
χωρίς ποσοστώσεις για όλα τα βιομηχανικά προϊόντα. Ένα αποτέλεσμα αυτού του 
καθεστώτος είναι ότι η ΕΚ είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας βιομηχανικών αγαθών 
από τις ΛΑΧ ΑΚΕ. Το 1994 η ΕΚ εισήγαγε 1.8 δισ. ECU βιομηχανικών προϊόντων 
από αυτές τις χώρες. Οι συνολικές εισαγωγές όλων των βιομηχανικών προϊόντων 
(Κεφάλαια της 25-97 ΣΟ συμπεριλαμβανομένων των εξής : πετρέλαιο, ορυκτά 
προϊόντα και βασικά μέταλλα) ανέρχονταν σε περίπου 2.9 δισ. ECU το 1994. 
ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ : Από τις συνολικές εισαγωγές γεωργικών προϊόντων της 
ΕΚ από τις ΛΑΧ ΑΚΕ (1.3 δισ. ECU το 1994) περίπου το 97% εισάγονται με 
απαλλαγή από τους δασμούς λόγω του εμπορικού καθεστώτος της Λομέ. Για τις 
υπόλοιπες εισαγωγές (προϊόντα που υπάγονται σε Κοινή Οργάνωση Αγοράς), οι 
περισσότερες λαμβάνουν ορισμένο βαθμό προτιμησιακής πρόσβασης υπό μορφή 
απεριόριστων δασμολογικών προτιμήσεων ή, σε ελάχιστες περιπτώσεις, για 
παράδειγμα φρούτα και λαχανικά, με δασμολογική προτίμηση στο εσωτερικό μιας 
ποσόστωσης. Πρέπει να αναφερθεί ότι η σύμβαση της Λομέ προβλέπει επίσης 
πρόσβαση με απαλλαγή από δασμούς σε αλιευτικά προϊόντα (εισαγωγές ύψους 267 
εκατ. ECU το 1994). 
ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ : Εκτός από το γενικό εμπορικό καθεστώς της Λομέ, τα 
πρωτόκολλα της Λομέ προσφέρουν πρόσθετα οφέλη σε ορισμένα κράτη ΑΚΕ. Μία 
ΛΑΧ ΑΚΕ, η Μαγαδασκάρη, ωφελείται, στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου για το 
βοδινό και μοσχαρίσιο κρέας, από μείωση 92% των ειδικών δασμών (το κατ'αξία 
στοιχείο του δασμού δεν εφαρμόζεται για όλα τα κράτη ΑΚΕ) για τις εξαγωγές της 
βοδινού κρέατος χωρίς κόκαλα στην ΕΚ στο εσωτερικό μίας ετήσιας ποσόστωσης 
7579 τόνων. Επιπλέον, τέσσερεις ΛΑΧ ΑΚΕ - η Μαδαγασκάρη, το Μαλάουι, η 
Ουγκάντα και η Τανζανία - ωφελούνται, στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου για την 
2Κατάλογος των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών εκτός των χωρών ΑΚΕ: Υεμένη, 
Αφγανιστάν, Μπαγκλαντές, Μαλδίβες, Νεπάλ, Μπουτάν, Μυανμάρ, Λάος, 
Καμπότζη. 
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο να αποσύρει τις 
προτιμήσεις του ΣΓΠ για τη Μυανμάρ λόγω της παραβίασης των διεθνών 
συμβάσεων σχετικά με την απαγόρευση της καταναγκαστικής εργασίας. 
ζάχαρη, από τις πωλήσεις στην ΕΚ σε εγγυημένες τιμές ειδικών αλλά διαφορετικών 
ετήσιων ποσοτήτων ζάχαρης (10000, 20000, 5000 και 10000 τόνων αντιστοίχως). 
- Εμπορικό καθεστώς ΣΓΠ που εφαρμόζεται σε ΛΑΧ εκτός των γα)θών ΑΚΕ 
Οι ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ ωφελούνται από το ειδικό καθεστώς ΣΓΠ στο 
πλαίσιο του οποίου : 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ : Η πρόσβαση με απαλλαγή από τους δασμούς 
προβλέπεται πρακτικά για όλες τις εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων προς την 
Κοινότητα. Οι μόνες εξαιρέσεις είναι ορισμένα βασικά προϊόντα και τα μη 
σιδηρούχα μέταλλα3. Ωστόσο στην πραγματικότητα αυτές οι εξαιρέσεις αφορούν 
ελάχιστες από τις πραγματικές εμπορικές συναλλαγές των ΛΑΧ εκτός των χωρών 
ΑΚΕ με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 1994 οι μόνες 
εισαγωγές βιομηχανικών προϊόντων που δεν κάλυπταν τα κριτήρια για τις 
δασμολογικές προτιμήσεις, ανέρχονταν σε 7 εκατ. ECU (Παράρτημα III). Επιπλέον 
αφορούσαν τις εισαγωγές δέρματος για τις οποίες οι δασμοί θα μειωθούν 
περαιτέρω ως το αποτέλεσμα του Γύρου της Ουρουγουάης. 
Στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ειδών ένδυσης, οι ΛΑΧ 
ωφελούνται επίσης από απαλλαγή από δασμούς (πράγμα που δεν συμβαίνει με τον 
άλλο σημαντικό εισαγωγέα κλωστοϋφαντουργικών, τις ΗΠΑ, που δεν χορηγούν 
οφέλη ΣΓΠ για τις εισαγωγές κλωστοϋφαντουργικών και ειδών ένδυσης). 
ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ : Η πρόσβαση με απαλλαγή από δασμούς προβλέπεται 
πρακτικά για όλα τα γεωργικά προϊόντα, με εξαίρεση τα περισσότερα προϊόντα τα 
οποία υπάγονται σε κοινή οργάνωση αγοράς. Και πάλι, αυτές οι εξαιρέσεις 
αφορούν ελάχιστα τις πραγματικές συναλλαγές. Στο πλαίσιο του αναθεωρημένου 
ΣΓΠ που τέθηκε σε ισχύ το 1997, υπολογίζεται ότι μόνο 0.3 εκατ. ECU των 
γεωργικών συναλλαγών του 1994 με τις ΛΑΧ εκτός των ΑΚΕ δεν θα καλύπτουν τα 
κριτήρια για προτιμησιακή μεταχείριση. 
- Σφαιρική αξιολόγηση 
Η ΕΚ μέσω της σύμβασης της Λομέ και του συστήματος της ΣΓΠ για τα 
βιομηχανικά προϊόντα υποστηρίζει τη βιομηχανική δραστηριότητα στις ΛΑΧ. 
Κατά συνέπεια οι εισαγωγές της Κοινότητας από τις ΛΑΧ περιέχουν μεγαλύτερο 
τμήμα βιομηχανικών προϊόντων κυρίως κλωστοϋφαντουργικών και ει,δών ένδυσης, 
από ό,τι τα άλλα μέλη της τετραμερούς ομάδας. Ως το πλέον χαρακτηριστικό 
παράδειγμα μπορούμε να αναφέρουμε ότι το 1995 η ΕΚ εισήγαγε από τις ΛΑΧ 
βιομηχανικά προϊόντα αξίας 3.5 δισ. $ έναντι των εισαγωγών ύψους 1.5 δισ. $ των 
ΗΠΑ και 0.06 $ της Ιαπωνίας (παράρτημα IV). Από τα μέλη της τετραμερούς 
ομάδας η Ένωση είναι εκείνη που κατέχει το μεγαλύτερο τμήμα των εισαγωγών 
βιομηχανικών προϊόντων στις συνολικές εισαγωγές της από τις ΛΑΧ εκτός των 
χωρών ΑΚΕ. 
Παράρτημα IX του κανονισμού του ΣΓΠ (ΕΚ) αριθ. 3281/94. 
Παρόλο που τα γεωργικά προϊόντα δεν ωφελούνται από τους ίδιους ευνοϊκούς 
όρους όπως τα βιομηχανικά προϊόντα, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα σημειώνει ακόμη 
καλύτερα αποτελέσματα από τις άλλες χώρες της τετραμερούς ομάδας. Αυτό ισχύει 
σε απόλυτες τιμές για το εμπόριο αξιών αλλά επίσης και σε σχετικές τιμές εφόσον η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα εισάγει από τις ΛΑΧ ±4% των συνολικών γεωργικών 
εισαγωγών της. 
Ωστόσο πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για να αναπτυχθούν οι 
πιθανές αγορές για τους εξαγωγείς των ΛΑΧ. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι σε 
θέση να βελτιώσει τη μεταχείριση που προβλέπεται για τις ΛΑΧ όχι μόνο με τις 
προσπάθειες που έχουμε καταβάλει μέχρι σήμερα. Σχετικά με αυτό, τα 
αποτελέσματα της συνάντησης υψηλού επιπέδου για την τεχνική βοήθεια θα είναι 
εξαιρετικά χρήσιμα στο ότι θα βοηθήσουν τις ΛΑΧ να επωφεληθούν από τις 
προσφερόμενες ευκαιρίες. 
12. ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ 
- Συναλλαγές στον γεωργικό τοιχέα 
Σήμερα ελάχιστες από τις συναλλαγές της ΕΚ με τις ΛΑΧ στον γεωργικό τομέα δεν 
ωφελούνται από κάποια προτίμηση. Ωστόσο, τα ειδικά προϊόντα που δεν 
καλύπτονται από προτιμησιακο εμπόριο, αντιπροσωπεύουν πολλές εκατοντάδες 
δασμολογικών ορίων. Τα πιθανά αποτελέσματα της ελευθέρωσης γι'αυτά τα 
προϊόντα δεν μπορούν να προβλεφθούν. Για όλα τα σχετικά κεφάλαια οι ΛΑΧ δεν 
εξάγουν τίποτε στην ΕΚ. Είναι δύσκολο να πούμε αν αυτό οφείλεται στα 
προστατευτικά μέτρα που εφαρμόζουμε ή εάν οι ΛΑΧ δεν θα ήταν ανταγωνιστικές 
σ'αυτά τα προϊόντα. 
Είναι αλήθεια ότι είναι δύσκολη μία ανάλυση των αποτελεσμάτων που θα είχε η 
άρση των περιορισμών, αλλά οποιαδήποτε ανησυχία σχετικά με το ότι η αγορά της 
ΕΚ θα "κατακλυστεί από τις εισαγωγές" πρέπει να λαμβάνει υπόψη το δυναμικό 
των ΛΑΧ να αναπτύξουν τις εξαγωγές τους στο μέλλον. Τουλάχιστον 
βραχυπρόθεσμα, αυτό το δυναμικό φαίνεται πολύ περιορισμένο : 
Η συνολική γεωργική παραγωγή των ΛΑΧ τοποθετείται γύρω στα 40 
δισ. ECU (στοιχείο του 19934) (που ισοδυναμεί περίπου στα δύο 
τρίτα των ετήσιων γεωργικών εισαγωγών της ΕΚ) 
Το 1994 οι εξαγωγές γεωργικών προϊόντων των ΛΑΧ στις χώρες της 
τετραμερούς ομάδας ανέρχονταν σε περίπου 5.2 δισ. ECU. Ακόμη και 
(Γ* εξαγόταν το διπλό αυτού του ποσού μόνον στην ΕΚ, θα 
ισοδυναμούσε με περίπου 7.7% των συνολικών εισαγωγών γεωργικών 
προϊόντων της ΕΚ. 
Επιπλέον, οποιαδήποτε αύξηση του εξαγωγικού δυναμικού που 
μπορεί να αναπτυχθεί ως το αποτέλεσμα της άρσης των περιορισμών 
θα αναπτυσσόταν μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα και, δεν θα 
ο υπολογισμός στηρίχτηκε στα στοιχεία της UNCTAD 1994. 
συγκεντρωνόταν μόνον στην ΕΚ. Η Δήλωση της Σιγκαπούρης 
σημαίνει ότι οι χώρες της τετραμερούς ομάδας καθώς και άλλες 
αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες μέλη του ΠΟΕ πρέπει 
επίσης να φροντίσουν να ελευθερώσουν το εμπόριο τους και άλλες 
αγορές με υψηλά επίπεδα προστασίας (π.χ. η Ιαπωνία) θα 
αντιμετωπίσουν ενδεχομένως μεγάλη αύξηση εισαγωγών από τις 
ΛΑΧ. (Η ΕΚ ήδη κατέχει το μεγαλύτερο τμήμα και τη μεγαλύτερη 
αξία των εισαγωγών των ΛΑΧ στις συνολικές γεωργικές εισαγωγές 
της). 
Υπάρχουν ωστόσο ορισμένα προϊόντα τα οποία διαθέτουν δυναμικό ανάπτυξης 
της παραγωγής σε επίπεδα που μπορούν να προκαλέσουν δυσκολίες στην 
ευρωπαϊκή αγορά (αν η παραγωγή μετατραπεί σε εξαγωγές προς την ΕΚ). Το ρύζι, 
οι μπανάνες, η μανιόκα και το βοδινό κρέας είναι ίσως τα πιό εμφανή 
παραδείγματα. Οι τρέχουσες εισαγωγές αυτών των προϊόντων από τις ΛΑΧ 
διαφέρουν σημαντικά σε όγκο : 48 εκατ. ECU για το βοδινό κρέας, 10.3 εκατ. ECU 
για τις μπανάνες, 6.5 εκατ. ECU για τη μανιόκα και για το ρύζι μόνον 50,000 ECU. 
Ωστόσο, υπάρχει η ανησυχία σχετικά με το ότι η παραγωγή αυτών των προϊόντων 
μπορεί να αυξηθεί ταχέως εάν γίνει η ελευθέρωση : παράδειγμα αποτελεί η αύξηση 
της παραγωγής μανιόκας μετά την ελευθέρωση που συμφωνήθηκε κατά το Γύρο 
Κένεντυ5. 
Οποιαδήποτε δέσμη μέτρων ελευθέρωσης πρέπει να περιλαμβάνει τους 
κατάλληλους μηχανισμούς διασφάλισης για να υπάρξει προστασία από 
απρόβλεπτες αυξήσεις των συναλλαγών. Μια δέσμη ελευθέρωσης πρέπει, για 
παράδειγμα να περιλαμβάνει την απαλλαγή από δασμούς για ορισμένα γεωργικά 
προϊόντα που ωστόσο θα υπόκεινται σε ποσοτικούς περιορισμούς (όπως συμβαίνει 
για ορισμένα προϊόντα στο πλαίσιο της σύμβασης της Λομέ) ή να προβλέπει τη 
σταδιακή ελευθέρωση προτού επιτευχθεί η πλήρης απαλλαγή από τους δασμούς. Η 
ΕΚ μπορεί επίσης, με βάση τις γνώσεις που διαθέτει για το παραγωγικό δυναμικό 
των ΛΑΧ και με περαιτέρω ανάλυση, να καταρτίσει έναν κατάλογο προϊόντων που 
πρέπει να αποκλεισθούν από τη δέσμη μέτρων ελευθέρωσης. Η ΕΚ που θα τύχει 
αυτής της προστασίας, θα είναι σε θέση να προωθήσει το θέμα της προτιμησιακής 
ελευθέρωσης για τις ΛΑΧ στον γεωργικό τομέα στο πλαίσιο του ΠΟΕ. 
- ΕφαοιχογτΊ των προτιμήσεων του ΣΓΠ από τις ΛΑΧ εκτός των νωοών ΑΚΕ 
Κανόνες καταγωγής 
Στην πρακτική είναι δύσκολο για τις ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ να ωφεληθούν 
από αυτούς τους ευνοϊκούς όρους πρόσβασης, δεδομένου ότι ο πιό συχνός λόγος 
είναι οι περίπλοκοι κανόνες καταγωγής. Έτσι οι ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ 
αντιμετωπίζουν, στο πλαίσιο του συστήματος ΣΓΠ, ανελαστικούς κανόνες 
καταγωγής όπως είναι η απαίτηση διπλής μετατροπής στον κλωστοϋφαντουργικό 
5 Για μία ευρεία τομεακή ανάλυση του γεωργικού δυναμικού των ΛΑΧ, όπου 
συμπεριλαμβάνονται τα φρούτα και τα λαχανικά, τα λίπη, τα έλαια και τα 
γαλακτοκομικά προϊόντα, βλ. παράρτημα V. 
10 
τομέα. Οι ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ αντιμετωπίζουν επίσης την απαίτηση της 
διπλής μετατροπής αλλά ωφελούνται από τη δυνατότητα σώρευσης μεταξύ των 
χωρών ΑΚΕ και της ΕΕ. Αλλες χώρες του ΣΓΠ επωφελούνται από τη δυνατότητα 
σώρευσης με τις χώρες της ΕΕ, αλλά σε ατομική βάση, ενώ δεν προβλέπεται η 
σώρευση μεταξύ τους, με εξαίρεση ορισμένες περιπτώσεις περιφερειακής σώρευσης 
(ASEAN). 
Ο σκοπός των ειδικών κανόνων καταγωγής αιτολογείται από την ανάγκη να 
εξασφαλιστεί το ότι τα οφέλη από το σύστημα όντως αφορούν τους δικαιούχους 
του ΣΓΠ και συμβάλουν στο να προσελκύονται και να διατηρούνται οι επενδύσεις 
στο εσωτερικό των χωρών που τις χρειάζονται περισσότερο. Μία χαλάρωση αυτών 
των κανόνων μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων 
που παράγουν ελάχιστη ή καθόλου προστιθέμενη αξία. 
Το 1994, που είναι το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, το 
41,2% των εισαγωγών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ένδυσης από 
ΛΑΧ εκτός των ΑΚΕ ζήτησαν προτιμησιακή μεταχείριση της ΕΕ_ επομένως το 
υπόλοιπο 58.8% έπρεπε να καταβάλει το κανονικό δασμό του μάλλον ευνοουμένου 
έθνους που ισοδυναμεί με το 12-13%. Επειδή οι εισαγωγές κλωστοϋφαντουργικών 
προϊόντων και ειδών ένδυσης ισοδυναμούν σε πάνω από το 60% όλων των 
εισαγωγών μας από τις ΛΑΧ εκτός των χοορών ΑΚΕ, η σημασία των κανόνων 
καταγωγής είναι προφανής. Το Λάος, η Καμπότζη και άλλες χώρες που 
αντιμετωπίζουν δυσκολίες με αυτούς τους κανόνες καταγωγής για μέρος των 
εξαγωγών τους, υπέβαλαν αίτηση για παρέκκλιση (όπως προβλέπεται στον 
κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2454/93) για να μπορούν να εξάγουν με προτιμησιακούς 
όρους. 
Επομένως πρέπει να εξεταστεί η βελτίωση των κανόνων καταγωγής. Αυτή η 
βελτίωση πρέπει να λάβει δύο μορφές: 
απλούστευση, στην οποία το πρώτο στάδιο θα είναι οι παρεκκλίσεις, καθώς 
και η εφαρμογή των διευκολύνσεων περιφερειακής σώρευσης υπέρ των 
ΛΑΧ, και 
διευκρίνιση των όρων εφαρμογής των προτιμήσεων στην πρακτική (δόλος, 
διαφορές). 
Για το τελευταίο σημείο, η Επιτροπή θα προωθήσει τις απόψεις της σχετικά με την 
κατάσταση και θα προτείνει μεθόδους για να αποτραπούν αυτές οι δυσκολίες^ 
αυτό θα είναι προς το συμφέρον των δικαιούχων χωρών (εφόσον θα αποτρέψει 
άλλες χώρες από τη χρησιμοποίηση των προτιμήσεων αντ'αυτών), των κοινοτικών 
εισαγωγέων (που είναι υποχρεωμένοι να καταβάλουν τελωνειακούς δασμούς) και 
θα διασφαλίζει τους ίδιους πόρους της Κοινότητας. 
Μόνο με αυτούς τους όρους θα γίνουν πιο ευέλικτοι οι κανόνες καταγωγής, χωρίς 
να επιβαρύνουν περαιτέρω την εφαρμογή των προτιμήσεων. 
Αλλοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την προτιμησιακή πρόσβαση στην 
αγορά μας για τις ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ είναι: 
η ατελής κάλυψη του συστήματος μας ΣΓΠ. Μόνον το 0.45% των εισαγωγών 
μας το 1994 από τις ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ δεν έτυχαν προτιμησιακής 
μεταχείρισης. Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να υπολογιστούν ποσοτικά οι 
επιπτώσεις στο εμπόριο της μη χορήγησης προτιμήσεων για τα προϊόντα 
που δεν συμπεριλαμβάνονται ήδη στο ΣΓΠ. Για ορισμένες περιπτώσεις οι 
επιπτώσεις μπορεί να είναι περιορισμένες εφόσον δεν υπάρχει επαρκής 
παραγωγή. Σε άλλες περιπτώσεις νέες προτιμήσεις μπορούν να αποτελέσουν 
το κίνητρο για αύξηση της παραγωγής. 
η κακή νρησιμοποίηση του ΣΓΠ: υπάρχουν επίσης τομείς στους οποίους η 
χρησιμοποίηση του ΣΓΠ είναι μάλλον μικρή (για παράδειγμα μόνον τα δύο 
τρίτα των μη ευαίσθητων βιομηχανικών προϊόντων που εισάγονται, 
τυγχάνουν προτιμησιακής μεταχείρισης), είτε επειδή το προτιμησιακο όριο 
είναι ιδιαίτερα μικρό λόγω του ότι δεν γνωρίζουν ότι μπορούν να ζητήσουν 
προτιμησιακή μεταχείριση, είτε επειδή το διοικητικό κόστος εφαρμογής των 
αναγκαίων διαδικασιών είναι ιδιαίτερα υψηλό. 
- Η πράσινη βίβλος για το μέλλον των σχέσεων μεταξύ της ΕΚ και των χωρών 
ΑΚΕ 
Η σημερινή σύμβαση της Λομέ, που περιλαμβάνει το εμπορικό καθεστώς που 
εφαρμόζει η ΕΚ για τις χώρες ΑΚΕ, λήγει το Φεβρουάριο 2000. Για να 
προετοιμαστεί για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τις σχέσεις πέραν της 
ημερομηνίας αυτής, που θα αρχίσουν το 1998, η Επιτροπή απέστειλε στο 
Συμβούλιο μία πράσινη βίβλο για το μέλλον αυτών των σχέσεων (έγγραφο αριθ. 
262/96 (ΑΚΕ)). Αυτή η πράσινη βίβλος προορίζεται να καταλήξει σε μία ευρεία 
συζήτηση στο εσωτερικό της Κοινότητας και στις χώρες ΑΚΕ καθώς και μεταξύ 
όλων των άλλων ενδιαφερομένων πληθυσμών σχετικά με τις εναλλακτικές λύσεις 
που ανοίγονται στις αρχές του προσεχούς αιώνα. Η πράσινη βίβλος παρουσιάζει 
μόνο τις διάφορες πιθανές εναλλακτικές λύσεις χωρίς να δεσμεύει την ΕΚ, σ'αυτό 
το στάδιο, υπέρ μιας συγκεκριμένης λύσης. Η Επιτροπή ωστόσο οφείλει να 
καθορίσει με βάση τα αποτελέσματα της συζήτησης, τις εναλλακτικές λύσεις που 
πρέπει να εφαρμοστούν φέτος, όταν θα παρουσιάσει στο Συμβούλιο μία πρόταση 
οδηγιών διαπραγμάτευσης με τα κράτη ΑΚΕ. 
Στον εμπορικό τομέα, η πράσινη βίβλος παρουσιάζει τρεις βασικές εναλλακτικές 
λύσεις για το μέλλον : 
μία αμοιβαία εμπορική συμφωνία ή πολλές αμοιβαίες συμφωνίες 
σύμφωνα με τους κανόνες της ΘΑΤΤ/ΠΟΕ_ 
τη διατήρηση των κρατών ΑΚΕ μόνον υπό μεταχείριση ΣΓΠ_ 
ή τη διατήρηση των σημερινών χαρακτηριστικών του εμπορικού 
καθεστώτος με ορισμένες βελτιώσεις. 
12 
Καθεμία από αυτές τις βασικές εναλλακτικές λύσεις θα έχει διαφορετικές συνέπειες 
για τη μελλοντική εμπορική μεταχείριση των χωρών ΑΚΕ και συνεπώς των ΛΑΧ, 
εφόσον 41 από τις 49 που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των HE είναι κράτη 
ΑΚΕ. Η πράσινη βίβλος αναφέρει επίσης την εναλλακτική λύση ενοποίησης της 
εμπορικής μεταχείρισης για όλες τις ΛΑΧ συμπεριλαμβάνοντας στη μελλοντική 
εμπορική συμφωνία τις εννέα ΛΑΧ που δεν είναι χώρες ΑΚΕ. 
* * * 
2. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΛΟΥ ΣΤΗ 
ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
2.1. ΤΟ ΣΧΕΑΙΟ ΑΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΕ 
Η υπουργική δήλωση της Σιγκαπούρης καθορίζει σαφώς ως ουσιαστικό στόχο την 
ένταξη των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών στο πολυμερές περιβάλλον που έχει 
δημουργηθεί με τις διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης. Για να 
υλοποιηθεί αυτός ο στόχος τα μέλη του ΠΟΕ έχουν υιοθετήσει ένα πλήρες και 
ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης ΠΟΕ για τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες. 
Επομένως, τα μέλη του ΠΟΕ αναγνώρισαν το ότι, παρόλο που οι λόγοι 
περιθωριοποίησης των ΛΑΧ μπορούν να οφείλονται στην αδυναμία των 
οικονομικών δομών τους να παράγουν και να εξάγουν, οι πολιτικές που 
εφαρμόζουν οι αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες, μπορούν να βοηθήσουν 
τις φτωχότερες χώρες να ωφεληθούν από τις εμπορικές ευκαιρίες που τους 
προσφέρονται και να προσελκύσουν τις επενδύσεις. 
Το σχέδιο δράσης του ΠΟΕ καλύπτει μέτρα και προτείνει εναλλακτικές λύσεις που 
αποσκοπούν όχι μόνο στο να βελτιώσουν τις εμπορικές επιδόσεις των ΛΑΧ αλλά 
και στη καλύτερη ένταξη τους και συμμετοχή στο πολυμερές εμπορικό σύστημα. 
Επομένως καλύπτει με σφαιρική προσέγγιση την πραγματική εφαρμογή των μέτρων 
που αποφασίστηκαν υπέρ των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών στο πλαίσιο του 
πολυμερούς πλαισίου που είναι οι φορείς και οι επιτροπές του ΠΟΕ. 
Δεύτερον, το σχέδιο δράσης του ΠΟΕ αναφέρεται στον τομέα δημιουργίας θεσμών 
και ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού υπογραμμίζοντας την ανάγκη 
συνεργασίας μεταξύ της γραμματείας του ΠΟΕ και άλλων διεθνών οργανισμών σε 
θέματα τεχνικής βοήθειας. 
Τέλος, σε ό,τι αφορά τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά, το σχέδιο δράσης του 
ΠΟΕ προτείνει διάφορες λύσεις που πρέπει να εξεταστούν από τα μέλη του ΠΟΕ, 
για να λάβουν πρωτοβουλίες σε αυτόνομη βάση. Οι διατάξεις του σχεδίου δράσης 
του ΠΟΕ για την πρόσβαση στην αγορά αποτελούν προτάσεις για εθελοντικές 
συνεισφορές. 
Στον τομέα της πρόσβασης στην αγορά το σχέδιο δράσης του ΠΟΕ εισάγει δύο 
ποιοτικά στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη : 
* ιιία πολυμερής προσέγγιση : 
13 
Το σχέδιο δράσης του ΠΟΕ αποτελεί ήδη ένα πλαίσιο για πολυμερή συντονισμό 
των αυτόνομων δράσεων που αναλαμβάνουν τα μέλη του ΠΟΕ και αναφέρει ότι 
"πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή σε πρόσθετη πολυμερή δράση και 
συντονισμό προς αυτήν την κατεύθυνση". Επιπλέον στο τμήμα IV προτείνεται 
επίσης να μελετήσουν τα μέλη τη σκοπιμότητα καθορισμού ενός παγιοποιημένου 
πολυμερούς προτιμησιακού συστήματος που θα εφαρμόζεται μόνον στις ΛΑΧ. 
* καταμερισμός των καθηκόντων: 
Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης, όχι μόνον οι αναπτυγμένες χώρες αλλά και οι 
αναπτυσσόμενες θα εξετάσουν τη δυνατότητα χορήγησης προτιμήσεων στις ΛΑΧ. 
Το σχέδιο δεν δίνει κανένα στόχο για το εύρος αυτών των προτιμήσεων αλλά 
παρέχει τη δυνατότητα εξαιρέσεων. 
2.2. ΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ 
ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ : ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
Εάν οι λιγότερο αναπτυγμένες χώρες θέλουν να διαφοροποιήσουν τις εξαγωγές 
τους και να μειώσουν την εξάρτηση τους από τις εξαγωγές βασικών προϊόντων, 
οφείλουν να αντιμετωπίσουν το διεθνές εμπορικό περιβάλλον που οδηγεί σ'αυτήν 
τη διαδικασία. 
Οι διάφορες εναλλακτικές λύσεις που προτείνονται από το σχέδιο δράσης για την 
πρόσβαση στην αγορά, αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία η Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα με άλλα μέλη του ΠΟΕ μπορούν να στηρίξουν μία πολυμερή στρατηγική 
για να υλοποιήσουν τους στόχους που καθορίστηκαν από τη Δήλωση του 
Συμβουλίου για τις ΛΑΧ. 
Για να είναι στην καλύτερη δυνατή θέση για να προσφέρει το άνοιγμα των αγορών 
για τις εξαγωγές των ΛΑΧ σε άλλες αναπτυγμένες και πιό προηγμένες 
αναπτυσσόμενες χώρες, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα πρέπει να λάβει η ίδια άλλα 
μέτρα προς την εμπορική ελευθέρωση. 
α) "οι αναπτυγμένες χώρες ιιέλη και οι αναπτυσσόιιενες χώρες ιιέλη. σε 
αυτόνομη βάση, θα εξετάσουν τις δυνατότητες παροχής προτιιιησιακής 
πρόσβασης με απαλλανή από τους δασμούς νια τις εξάγωνες των λιγότερο 
αναπτυγμένων χωρών. Και στις Ούο περιπτώσεις, μπορούν να προβλεφθούν 
εξαιρέσεις." 
Προτιμησιακή πρόσβαση με απαλλαγή από τους δασμούς: 
Η καθιέρωση πρόσβασης με απαλλαγή από τους δασμούς για όλες τις 
εισαγωγές των ΛΑΧ δεν έχει τις ίδιες οικονομικές και νομικές συνέπειες για 
τα βιομηχανικά και γεωργικά προϊόντα είτε για τις χώρες ΑΚΕ είτε για τις 
ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ. 
Για τα βιομηχανικά προϊόντα, η καθιέρουση πρόσβασης με απαλλαγή από τους 
δασμούς θα σημαίνει ότι οι ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ θα (οφεληθούν από τους 
14 
ίδιους όρους με εκείνους που ισχύουν για τις χώρες ΑΚΕ και θα αφορούν, 
σύμφωνα με τα στοιχεία του 1994, συναλλαγές ύψους 7 εκατ. ECU. 
Για τα γεωργικά προϊόντα, η καθιέρωση πρόσβασης με απαλλαγή από τους 
δασμούς θα σημαίνει ότι όλες οι ΛΑΧ θα τύχουν βελτιωμένων προτιμήσεων έναντι 
εκείνων που είχαν προβλεφθεί για τη σύμβαση της Λομέ ή του συστήματος ΣΓΠ. 
Εκτός από τους κινδύνους που εγκυμονεί η περαιτέρω γεωργική ελευθέρωση και οι 
οποίοι έχουν ήδη εξηγηθεί, και την ανάγκη να υπάρξουν εξαιρέσεις, υπάρχουν 
επίσης άλλα προβλήματα που συνδέονται με το συμβατικό χαρακτήρα της 
σύμβασης της Λομέ. 
Αντίθετα από το ΣΓΠ, οι εμπορικές προτιμήσεις που χορηγούνται στα κράτη ΑΚΕ, 
καθιερώθηκαν στη σύμβαση της Λομέ που είναι μία συμβατική συμφωνία μεταξύ 
όλων των μελών που την έχουν υπογράψει. Μία από τις βασικές αρχές της στον 
εμπορικό τομέα είναι η ρήτρα μη εισαγωγής διακρίσεων μεταξύ των κρατών ΑΚΕ 
όπως προβλέπεται στο άρθρο 174 α) της σύμβασης ("Η Κοινότητα δεν θα κάνει 
διάκριση μεταξύ των κρατών ΑΚΕ στον τομέα του εμπορίου"). Αυτό δεν επιτρέπει, 
από νομικής πλευράς, στην Κοινότητα, κατά τη διάρκεια ισχύος της παρούσας 
σύμβασης της Λομέ, να επεκτείνει το πεδίο των εμπορικών προτιμήσεων για τις 
ΛΑΧ ΑΚΕ χωρίς να τις επεκτείνει ταυτόχρονα στις άλλες 29 χώρες ΑΚΕ, πράγμα 
που θα υπερβεί την προτιθέμενη δράση της ΕΚ σ'αυτό το έγγραφο. 
Όπως αναφέρθηκε νωρίτερα, η παρούσα σύμβαση της Λομέ λήγει το Φεβρουάριο 
2000. Εν τω μεταξύ, η (ΕΚ) μπορεί να επεκτείνει στις ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ 
αντίστοιχες εμπορικές προτιμήσεις με εκείνες που έχουν χορηγηθεί στις χώρες 
ΑΚΕ_ αυτό θα απαιτήσει ορισμένες ποσοστώσεις και χρονοδιαγράμματα για τις 
εισαγωγές ορισμένων ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων που τυγχάνουν 
προτιμησιακής πρόσβασης στο εσωτερικό των ποσοστώσεων και 
χρονοδιαγραμμάτων στο εμπορικό καθεστώς της Λομέ. 
Αυτές οι γεωργικές παραχωρήσεις για τα ευαίσθητα προϊόντα που χορηγούνται στο 
πλαίσιο των ειδικών πρωτοκόλλων της Λομέ και οι ποσοστώσεις της Λομέ 
(ζάχαρη, μπανάνες, ρύζι, ρούμι, μοσχαρίσιο και βοδινό κρέας) και εφαρμόζονται 
μόνον σε λίγες χώρες ΑΚΕ, δεν πρέπει να επεκταθούν στις ΛΑΧ εκτός των χωρών 
ΑΚΕ. 
Κανόνες καταγωγής 
Η βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά δεν σημαίνει μόνον ότι θα εφαρμοστούν 
μηδενικοί oat μοί και θα καταργηθούν οι ποσοτικοί περιορισμοί αλλά ότι θα 
διευκολυνθεί η πρόσβαση των ΛΑΧ με αυτούς τους ανοικτούς όρους. 
Ο τομέας στον οποίο η Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορεί να σημειώσει πραγματική 
πρόοδο, είναι το τομέας των κανόνων καταγωγής ο οποίος, όπως περιγράφεται 
ανωτέρω, περιορίζει την προσχώρηση των ΛΑΧ εκτός των χωρών ΑΚΕ στις 
προτιμήσεις του ΣΓΠ. Ωστόσο, οποιαδήποτε βελτίωση στον τομέα των κανόνων 
καταγωγής πρέπει να εξεταστεί με προσοχή για να εξασφαλιστεί το ότι συμβάλλει 
στην επίτευξη του σωστού στόχου που είναι η ανάπτυξη της υπάρχουσας 
βιομηχανικής υποδομής και η δημιουργία νέων βιομηχανιών στις δικαιούχες 
15 
χώρες. Για να αποτραπεί ο κίνδυνος να ωφεληθούν άλλες χώρες από τις νέες 
παραχωρήσεις, τα κατάλληλα διοικητικά μέσα (δηλ. διμερείς συμφωνίες ελέγχου 
στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών με χώρες που δεν είναι μέλη του ΠΟΕ ή 
διοικητικοί διακανονισμοί για το εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, 
καθώς και η ενίσχυση των μηχανισμών τελωνειακής συνεργασίας) πρέπει να 
θεωρηθούν ως χρήσιμα ή αναγκαία συνοδευτικά μέτρα. 
Μπορεί να αναζητηθεί λύση προς την κατεύθυνση παροχής περιφερειακής 
σώρευσης (όπως συμβαίνει ήδη για παράδειγμα με την ASEAN και όπως μπορεί να 
συμβεί με τη SAARC6). Αυτό ήδη προβλέπεται στο πλαίσιο των παρεκκλίσεων που 
θα προτείνει η Επιτροπή στην επιτροπή τελωνειακού κώδικα. Επιπλέον, αυτό θα 
ενθαρρύνει επίσης τη διαδικασία της περιφερειακής ολοκλήρωσης μεταξύ των ΛΑΧ 
και των αναπτυσσομένων χωρών που αποτελεί έναν από τους στόχους της 
αναπτυξιακής πολιτικής της Κοινότητας. 
Συμμέτοχη άλλων μελών του ΠΟΕ 
Όπως αναφέρεται στο σχέδιο δράσης, οι αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες 
μέλη μπορούν να συμβάλουν στην βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά για τις 
λιγότερο αναπτυγμένες χώρες. Όντως, οι αναπτυσσόμενες και οι λιγότερο 
αναπτυγμένες χώρες παρέχουν προτιμήσεις μεταξύ τους στο πλαίσιο της 
περιφερειακής ολοκλήρωσης, δηλαδή σε αμοιβαία βάση. 
Οι αναπτυσσόμενες χώρες, και ειδικότερα οι πιό προηγμένες από αυτές7, πρέπει να 
συμμετέχουν αλλά σύμφωνα με το αναπτυξιακό του επίπεδο. Για παράδειγμα, ο 
βαθμός των εξαιρέσεων στα συστήματα τους προτιμήσεων μπορεί να είναι 
μεγαλύτερος από ό,τι στην περίπτωση των αναπτυγμένων χωρών. Αυτό μπορεί να 
μειώσει την αντίφαση μεταξύ των αυτόνομων προτιμήσεων και της περιφερειακής 
ολοκλήρωσης εφόσον στην τελευταία περίπτωση, η κάλυψη των προϊόντων θα 
είναι μεγαλύτερη. Η καθιέρωση προτιμησιακών αυτόνομων συστημάτων μπορεί 
επίσης να αποτελέσει κίνητρο για την ένταξη στον ελεύθερο εμπορικό χώρο που θα 
δώσει την ευκαιρία στους εταίρους να επιτύχουν περισσότερη ελευθέρωση από 
εκείνην που θα είχαν επιτύχει στο πλαίσιο των προτιμησιακών συστημάτων. 
β) τα μέλη του ΠΟΕ πρέπει να προσπαθήσουν να χρησιμοποιήσουν, όταν αυτό 
είναι δυνατό, τις σχετικές διατάξεις της συμφωνίας νια το εμπόριο 
κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ένδυσης για να αυξήσουν τις 
ευκαιρίες πρόσβασης στην αγορά για τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δεν εφαρμόζει ποσοτικούς περιορισμούς στα 
κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα καταγωγής των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών. 
Στο πλαίσιο της συμφωνίας κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ένδυσης 
η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έχει μόνο μία διμερή συμφωνία με το Μπαγκλαντές που 
αφορά ένα σύστημα ελέγχου. 
6ASEAN : Σύνδεσμος των κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας. 
SAARC : Νοτιοασιατικός σύνδεσμος περιφερειακής συνεργασίας. 
7Για παράδειγμα, οι χώρες που αναφέρονται στο παράρτημα VII των κανονισμών 
του ΣΓΠ. 
Επιπλέον, οι ΛΑΧ ωφελούνται από δασμολογικές προτιμήσεις για όλα τα 
κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα στο πλαίσιο της σύμβασης της Λομέ και του 
συστήματος ΣΓΠ. 
Όπως συμβαίνει με τις εισαγωγές βιομηχανικών αγαθών ως σύνολο, ήταν ωφέλιμο 
το άνοιγμα του εμπορικού καθεστώτος της ΕΚ σε ό,τι αφορά τις εισαγωγές 
κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ένδυσης από τις ΛΑΧ. Σε απόλυτες 
τιμές και σε τμήμα των εισαγωγών στον τομέα αυτό, η ΕΚ είναι η σημαντικότερη 
αγορά της τετραμερούς ομάδας για τις ΛΑΧ. 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορεί νομίμως να καθορίσει ως στόχο, στο πολυμερές 
πλαίσιο, τη λήψη μέτρων ελευθέρωσης από άλλες αναπτυγμένες χώρες που 
διατηρούν διμερείς συμφωνίες κλωστοϋφαντουργικών με τις οποίες επιβάλλονται 
ποσοτικοί περιορισμοί. Με την ίδια ευκαιρία η Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορεί να 
επιδιώξει τη βελτίωση των προτιμησιακών συστημάτων που εφαρμόζουν άλλα μέλη 
του ΠΟΕ με την επέκταση της κάλυψης στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. 
Ωστόσο, η κατάργηση των ποσοτικών περιορισμών για τα κλωστοϋφαντουργικά 
προϊόντα καταγωγής των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών μπορεί να προκαλέσει 
αντιδράσεις από τις αναπτυσσόμενες χώρες που εξάγουν κλωστοϋφαντουργικά 
προϊόντα, για τις οποίες θα εξακολουθήσουν να ισχύουν οι ποσοτικοί περιορισμοί. 
Οι τελευταίες αυτές χώρες μπορούν να προβάλουν το επιχείρημα ότι η διατήρηση 
των ποσοστώσεων για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, καθιερώνει ένα ανώτατο 
όριο στο τμήμα της αγοράς που κατέχουν, και δημιουργεί τεχνητά ένα χώρο της 
αγοράς για τα προϊόντα των ΛΑΧ για τα οποία καταργούνται οι ποσοστώσεις. 
γ) "Όταν προβλέπεται στις συμφωνίες του ΠΟΕ. τα μέλη αποοούν να 
αποφασίσουν να επεκτείνουν μονομερώς και σε αυτόνομη βάση οοισμένα 
οφέλη στους προμηθευτές των λιγότερο αναπτυγμένων χωοών." 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορεί να εξετάσει εάν, στην περίπτωση της συμφωνίας 
για τις κρατικές προμήθειες, τα οφέλη από το άνοιγμα της αγοράς μπορούν να 
επεκταθούν σε προμηθευτές στις ΛΑΧ, είτε αυτές είναι μέλη είτε όχι της 
συμφωνίας. Αυτή η επέκταση πρέπει να γίνει σε αυτόνομη βάση και δεν θα είναι 
δεσμευτική από νομικής άποψης. Πρέπει να αποτελέσει διμερή ή πολυμερή δράση 
αν συμφωνήσουν σχετικά με αυτό τα άλλα μέλη του ΠΟΕ. 
δ) Μέρος IV σημείο 17 του σχεδίου δράσης του ΠΟΕ: 
"Τα μέλη μπορούν, σε ατομική βάση, να μελετήσουν τη σκοπιμότητα των 
ποοτιμίίσιακών δασμών στο πλαίσιο του προτιμησιακού καθεστώτος του 
ΠΟΕ και να τους εφαρμόσουν ιιόνον στις λιγότερο αναπτυγμένες χώοες." 
Η παγιοποίηση των προτιμησιακών δασμών για τις ΛΑΧ θα εισαγάγει ένα στοιχείο 
σταθερότητας και τη δυνατότητα πρόβλεψης για τις εξαγωγές των ΛΑΧ, που θα 
αποτελέσουν το κίνητρο για την προσέλκυση των επενδύσεων και θα επιτρέψουν 
τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό. Εξάλλου, θα εισαγάγει ένα στοιχείο 
αυστηρότητας για την χίόρα παροχής βοήθειας. Όντως, οι δασμολογικές 
προτιμήσεις δεν θα χορηγηθούν σε αυτόνομη βάση αλλά θα αποτελέσουν 
17 
περιοριστική υποχρέωση. Σ'ένα παγιοποιημένο προτιμησιακο σύστημα, ούτε ο 
κατάλογος των προϊόντων ούτε οι δασμοί ούτε οι δικαιούχοι δεν μπορούν να 
μεταβληθούν8. 
Επομένως, οι παγιοποιημένες προτιμήσεις θα συμβάλουν με την σταθερότητα τους 
στην αναπτυξιακή διαδικασία, αλλά, αντίθετα, δεν επιτρέπουν στις χώρες παροχής 
βοήθειας να τις χρησιμοποιήσουν για τους σκοπούς της αναπτυξιακής πολιτικής. 
Η καθιέρωση ενός προτιμησιακού συστήματος του ΠΟΕ αποκτά σημασία μόνον 
εαν όλα τα μέλη εκτός των ΛΑΧ αναλάβουν αυτήν τη δέσμευση. Βέβαια, το επίπεδο 
των δεσμεύσεων και το χρονοδιάγραμμα μπορούν να ποικίλλουν ανάλογα με το 
αναπτυξιακό επίπεδο του χορηγού. 
Ωστόσο, υπάρχουν επίσης ζητήματα που αφορούν τη νομική βάση, στο πλαίσιο του 
ΠΟΕ, ενός μη αυτόνομου προτιμησιακού συστήματος που θα αποτελέσει 
παγιοποιημένη εξαίρεση της μεταχείρισης του μάλλον ευνοουμένου έθνους. Η 
υιοθέτηση μιας τέτοιας λύσης απαιτεί μία ισχυρή πολιτική πρωτοβουλία, στην 
οποία θα αντιδράσουν πολλά μέλη του ΠΟΕ. Όντως, τα άλλα μέλη της 
τετραμερούς ομάδας έχουν ήδη εκφράσει πολλές επιφυλάξεις στην ιδέα ενός 
μεγαλύτερου ανοίγματος των αγορών για τις ΛΑΧ. Αυτές οι επιφυλάξεις 
μετατράπηκαν σε εντελώς αρνητική στάση σε ό,τι αφορά την πρόταση για ένα 
παγιοποιημένο προτιμησιακο σύστημα για την πρόσβαση στην αγορά. Η μεγάλη 
εμμονή στην καθιέρωση ενός περιοριστικού συστήματος, σ'αυτό το στάδιο, απειλεί 
την ελάχιστη πρόοδο που έχει σημειωθεί υπέρ του προοδευτικού ανοίγματος των 
αγορών σε αυτόνομη βάση. 
Τέλος, ένα περιοριστικό προτιμησιακο σύστημα που θα εφαρμόζεται μόνο στις 
λιγότερο αναπτυγμένες χώρες, αποτελεί μία παγιοποιημένη παραχώρηση. Ως τέτοιο 
δεν πρόκειται πλέον για πλεονέκτημα που έχει χορηγήσει μονομερώς μία χώρα 
παροχής βοήθειας, αλλά αποτελεί αναπόσπαστο μέρος ενός ισόρροπου συνόλου 
δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των μελών του ΠΟΕ. 
Για όλους αυτούς τους λόγους, η ιδέα ενός παγιοποιημένου προτιμησιακού 
συστήματος θα εξεταστεί καλύτερα μόνο στο πλαίσιο του επόμενου γύρου των 
διαπραγματεύσεων ως πιθανό τμήμα των συμπερασμάτων. 
III. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ/ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δίνει προτεραιότητα στο πρόβλημα των λιγότερο 
αναπτυγμένων χωρών και καθόρισε ως στόχο να συμβάλει στην ένταξη αυτών των 
χωρών στο διεθνές εμπόριο και στο διεθνές εμπορικό σύστημα. Μέσα στο 
πολυμερές πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα στήριξε το σφαιρικό σχέδιο δράσης 
του ΠΟΕ καθώς και την οργάνωση μίας συνεδρίασης υψηλού επιπέδου για τον 
συντονισμό της τεχνικής βοήθειας, για να τις βοηθήσει να επωφεληθούν από τις 
ευκαιρίες που προσφέρει η ελευθέρωση του εμπορίου. 
8Όπως συμβαίνει σήμερα, για παράδειγμα, για την Μυανμάρ, για την οποία θα 
αποσυρθούν οι προτιμήσεις του ΣΓΠ. 
Για την Ευρώπη, το εμπόριο και η ανάπτυξη συνδέονται στενά και αυτός ο δεσμός 
εκφράζεται μέσω της πολιτικής που εφαρμόζεται έναντι των φτωχότερων χωρών. 
Επομένως, κάθε πρωτοβουλία ή αναπροσανατολισμός των προτιμήσεων που 
χορηγούνται στις ΛΑΧ πρέπει να συμβιβάζονται με την γενική εξέλιξη της 
ευρωπαϊκής αναπτυξιακής πολιτικής. Κάθε πρωτοβουλία για τις λιγότερο 
αναπτυγμένες χώρες πρέπει να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι η σύμβαση της 
Λομέ, που δεν καλύπτει μόνον τις ΛΑΧ αλλά και άλλες αναπτυσσόμενες χώρες, θα 
λήξει το έτος 2000. 
Με βάση την ανάλυση που έχει γίνει στην παρούσα ανακοίνωση, το εμπορικό 
καθεστώς που εφαρμόζει ήδη η Ευρωπαϊκή Κοινότητα φαίνεται μάλλον ευνοϊκό 
αλλά υπάρχει ακόμη περιθώριο για περαιτέρω ελευθέρωση. Αυτά τα περιθώρια 
αφορούν περιορισμένους όγκους των συναλλαγών, αλλά είναι δύσκολο να 
εκτιμηθούν οι επιπτώσεις που θα έχει η ελευθέρωση του εμπορίου στις ροές των 
συναλλαγών, κυρίως επειδή τα περισσότερα από τα προϊόντα τα οποία υπόκεινται 
ακόμη σε περιορισμούς και τελωνειακούς δασμούς, είναι γεωργικά προϊόντα. 
Επομένως η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να υιοθετήσει μία σταδιακή 
στρατηγική με πρωτοβουλίες οι οποίες: 
θα αποσκοπούν στο να δοθούν σε όλες τις ΛΑΧ η ίδια προτιμησιακή 
μεταχείριση και ίσες ευκαιρίες στην αγορά της Κοινότητας^ 
θα είναι σε αυτόνομη βάση αλλά θα συντονίζονται και θα αξιοποιούνται στο 
πολυμερές πλαίσιο_ 
θα χρησιμοποιήσουν τις δυνατότητες που προσφέρονται ήδη από τα μέσα 
προτιμησιακής εμπορικής πολιτικής της Κοινότητας. 
Βραχυπρόθεσμα, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα πρέπει να παρουσιάσει, στο πλαίσιο της 
επιτροπής για το εμπόριο και την ανάπτυξη, αυτόνομες πρωτοβουλίες στους 
ακόλουθους τομείς: 
η εναρμόνιση της εμπορικής προτιμησιακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας έναντι των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών. Αυτό μπορεί να 
υλοποιηθεί βραχυπρόθεσμα προσαρμόζοντας το καθεστώς ΣΓΠ που 
προβλέπεται για τις ΛΑΧ στο επίπεδο των δασμολογικών προτιμήσεων της 
Λομέ, με ορισμένες εξαιρέσεις για ευαίσθητα προϊόντα, ιδίως τα γεωργικά 
προϊόντα στο πλαίσιο των ποσοστώσεων της Λομέ και των πρωτοκόλλων 
της Λομέ_ 
σε ό,τι αφορά τους κανόνες καταγωγής, η Κοινότητα μπορεί να προωθήσει 
την εφαρμογή των διευκολύνσεων περιφερειακής σώρευσης που ισχύουν 
σήμερα, προς όφελος των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών_ πρέπει να δώσει 
θετικές απαντήσεις στις παρεκκλίσεις που ζητήθηκαν από ορισμένες ΛΑΧ_ 
ενώ στο εγγύς μέλλον μία ειδική ανακοίνωση προς το Συμβούλιο μπορεί να 
συμβάλει, μεταξύ άλλων, στη διευκρίνιση των όρων για την εφαρμογή των 
προτιμήσεων στην πράξη. 
19 
Με βάση αυτές τις πρωτοβουλίες η Ευρωπαϊκή Κοινότητα πρέπει να καλέσει τα 
άλλα μέλη του ΠΟΕ, συμπεριλαμβανομένων των προηγμένων αναπτυσσομένων 
χωρών, να παρουσιάσουν περαιτέρω βελτιώσεις με βάση το σχέδιο δράσης του 
ΠΟΕ για περαιτέρω άνοιγμα των αγορών τους που πρέπει να είναι συγκρίσιμο με 
εκείνο που έχει ήδη υλοποιήσει η ΕΚ. 
Τέλος, η ιδέα ενός παγιοποιημένου προτιμησιακού συστήματος θα εξεταστεί 
καλύτερα μόνο στο πλαίσιο του επόμενου γύρου των διαπραγματεύσεων ως ένα 
πιθανό μέρος της δέσμης των συμπερασμάτων. 
20 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
Κατάλογος των λιγότερο ανανπτυγμένων γωρών 
Σουδάν 
Μαυριτανία 
Μαλί 
Μπουρκίνα Φάσο 
Νίγηρ 
Τσάδ 
Δημοκρατία Πράσινου Ακρωτηρίου 
Γκάμπια 
Γουϊνέα-Μπισσάου 
Γουϊνέα 
Σιέρρα Λεόνε 
Λιβερία 
Τόγκο 
Μπενίν 
Δημοκρατία της Κεντρ. Αφρικής 
Ι σημερινή Γουϊνέα 
Σάο Τομέ και Πρίνσιπε 
Ζαΐρ 
Ρουάντα 
Μπουρούντι 
Αιθιοπία 
Ερυθραία 
Τζιμπουτί 
Σομαλία 
Ουγκάντα Τανζανία 
Μοζαμβίκη 
Μαδαγασκάρη 
Κομόρες 
Ζάμπια 
Μαλάουϊ 
Μποτσουάνα 
Λεσότο 
Αϊτή 
Υεμένη 
Αφγανιστάν 
Μπαγκλαντές 
Μαλδίβες 
Νεπάλ 
Μπουτάν 
Μπούρμα (Βιρμανία) 
Λάος 
Καμπότζη 
Νήσοι του Σολομώντος 
Τουβαλού 
Κιριμπάτι 
Βανουάτου 
Τόνγκα 
Δυτική Σαμόα 
Ανγκόλα 
II 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ H 
Ορισμός των Ην. Εθνών για τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) 
Το καθεστώς της λιγότερο ανεπτυγμένης χώρας παρέχεται στις χώρες από τη Γενική 
Συνέλευση των Ην. Εθνών, μετά από συστάσεις της Επιτροπής για τον σχεδιασμό της 
ανάπτυξης μέσω του ECOSOC. 
Ο κατάλογος των ΛΑΧ καθώς και τα κριτήρια αναθεωρούνται ανά τριετία - η επόμενη 
αναθεώρηση θα γίνει το 1997. 
Τα κριτήρια είναι τα ακόλουθα: 
1) ανά κεφαλή ΑΕΠ 
2) αυξημένος δείκτης ποιότητας ζωής (APOLI) που περιλαμβάνει τέσσερεις δείκτες: 
μέσο χρόνο ζωής, ανά κεφαλή ποσότητα θερμίδων, συνδυασμένο ποσοστό εγγραφής 
στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ποσοστό στοιχειώδους παιδείας 
ενηλίκων 
3) ο δείκτης οικονομικής διαφοροποίησης περιλαμβάνει: 
το τμήμα της βιομηχανίας στο ΑΕΠ, το τμήμα της απασχόλησης στη βιομηχανία, την 
κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος ανά κεφαλή και ένα ποσοστό συγκέντρωσης εξαγωγών. 
Κατάλογος των Ην. Εθνών των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών 
Αφγανιστάν 
Αγκόλα 
Μπαγκλαντές 
Μπενίν 
Μπουτάν 
Μπουρκίνα Φάσο 
Μπουρούντι 
Καμπότζη 
Πράσινο Ακρωτήρι 
Κεντρική Αφρικανική 
Δημοκρατία 
Τσαντ 
Κομόρες 
Τζιμπουτί 
Ισημερινή Γουϊνέα 
Ερυθραία 
Αιθιοπία Γκάμπια 
Γουϊνέα 
Γουϊνέα-Μπισσάου 
Αϊτή 
Κιριμπάτι Νίγηρ 
Ρουάντα 
Σαμόα 
Σάο Τομέ και Πριντσίπε 
Σιέρρα Λεόνε 
Λαϊκή Δημοκρατία τ.Λάος Νήσοι του Σολομώντος 
Λεσότο 
Λιβερία 
Μαδαγασκάρη 
Μαλάουϊ 
Μαλδίβες 
Μαλί 
Μαυριτανία 
Μοζαμβίκη 
Βιρμανία 
Νεπάλ Σομαλία 
Σουδάν 
Τόγκο 
Τουβαλού 
Ουγκάντα 
Ηνωμένη 
Δημοκρατία της Τανζανίας 
Βανουάτου 
Υεμένη 
Ζαΐρ 
Ζάμπια 
η 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
Εισαγωγές ΕΚ από μη χώρες ΑΚΕ-ΛΑΧ 1 που δεν λαμβάνουν προτιμησιακο καθεστώς, 
1994 (σε χιλιάδες ECU) 
ιως ΚΟΛΙΚΟΙ ΕΒΡΙΠ>ΑΦΗ 
41061900 Δέρματα αιγοειδών, άλλα 
41061200 Δέρματα αιγοειδών, αλλιι 
προδεψασμένα 
41051990 Δέρματα προβατοειδών, άλλα, σχισμένα 
κατά μήκος 
41051910 Δέρματα προβατοειδών, άλλα, μη 
σχισμένα κατά μήκος 
07032000 Σκόρδα 
41061190 Δέρματα αιγοειδών, που έχουν υποστεί 
φυσική πρόδεψη 
41051210 Δέρματα προβατοειδών, αλλιώς 
προδεψασμένα, μη σχισμένα κατά μήκος 
41041091 Δέρματα απλώς δεψασμένα 
10063025 Ρύζι μισολευκασμένο ή λευκασμένο ΕΙ2Α-
Τ&ΤΒΣ 
4,237 
2,039 
485 
226 
118 
58 
39 
35 
25 ΔΑ2Μ0Ι-mm 1996 * 
2.4 
2.4 
2.2 
2.2 
11.6 
2.4 
2.2 
6.7 
611 ECU/τόνο 533 ECU/τόνο Τ$λ*κή awymw Γόρου 
της Ουρα^^άι^ 
10.8 9.6 
2 
6.5 
416 ECU/τόνο 
1 Υεμένη, Αφγανιστάν, Μπαγκλαντές, Μαλδίβες, Νεπάλ, Μπουτάν, Βιρμανία, Λάος, Καμπότζη. 
2 Βιομηχανικά προϊόντα: 1 Ιανουαρίου 1999 
Γεωργικά προϊόντα: 1 Ιουλίου 2000 (εάν δεν ορίζεται διαφορετικά) 
ΚΩΔΙΚΟΣ 
ΣΟ 
10063044 
02013000 
41072910 
17039000 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 
Ρύζι μισολευκασμένο ή λευκασμένο 
Κρέας χωρίς κόκαλα 
Αλλα δέρματα 
Μελάσες, άλλες •Β 
mÊÊm 
10063094 Ρύζι μισολευκασμένο ή λευκασμένο 
10063063 Ρύζι μισολευκασμένο ή λευκασμένο 
10063092 Ρύζι μισολευκασμένο ή λευκασμένο 
ΣΥΝΟΛΟ χωρίς προτιμήσεις 7,320 
ΣΥΝΟΛΟ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ 1,624,477 ΔΑΣΜΟΙ 
1996 ΔΑΣΜΟΙ 
mm 
14 oiïËCU/TOvo 533 ECU/τόνο 
10 18.8+445.6 
ECU/100 κιλά 
9 2.5 
8 43 ECU/100 
κιλά 
7 611 ECU/τόνο 
5 611 ECU/τόνο 
4 611 ECU/τόνο 16.4 + 388.7 
ECU/100 κιλά 
καθαρά 
0.4 ECU /100 
κιλά/καθαρά 
533 ECU/τόνο 
533 ECU/τόνο 
533 ECU/τόνο Tû,mi\ δέσμευση Γύρου 
4ϊ6Ε£ϋ/τόνο 
12.8+ 303.4 ECU/100 
κιλά 
0.35 ECU/100 κιλά 
416 ECU/τόνο 
416 ECU/τόνο 
416 ECU/τόνο 
3 Βιομηχανικά προϊόντα: 1η Ιανουαρίου 2000 
Γεωργικά προϊόντα: 1 Ιουλίου 2000 (εάν δεν ορίζεται διαφορετικά). 
1^ 
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 
ΤΗΣ ΤΕΤΡΑΜΕΡΟΥΣ 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα (15) ΗΠΛ 
Αξία (000 Ecu) Τμήμα (%) Αξία(000 Ecu) Τμήμα (%) 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 7833161 
7552554 
6509104 
6418896 
5682344 
6373539 
7199627 1,8028 
1,6986 
1,3753 
1,3787 
1,1946 
1,2232 
1,3217 1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 3924983 
3614505 
3195236 
3429351 
3771629 
3893464 
3807810 0,8771 
0,8894 
0,7780 
0,8043 
0,7322 
0,6722 
0,6461 
ΙΑΠΩΝΙΑ ΚΑΝΑΑΑΣ 
Αξία(ΟΟΟΕαι) Τμήμα(%) Αξία(ΟΟΟ-Εαι) Τμήμα(%) 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 1326159 
981687 
992215 
909998 
1111100 
1057997 
1207520 0,6930 
0,5324 
0,5194 
0,5069 
0,5406 
0,4581 
0,4699 1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 215209 
160619 
196469 
155182 
130472 
145303 
171995 0,2080 
0,1756 
0,2062 
0,1643 
0,1163 
0,1166 
0,1369 
Πηγή. EUROSTAT (COMTRADE) 
Σημ. : Τμήμα σε ποσοστό επί τοις εκατό των συνολικών εισαγωγών του τομέα. 
ΕΕ15: 1995 EUROSTAT (COMEXT) 
%< 
ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΕΣ 
ΧΩΡΕΣ 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα (15) ΗΠΑ 
Αξία (000 Ecu) Τμήμα (%) Αξία(000 Ecu) Τμήμα (%) 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 2216127 
2058076 
2035229 
2459246 
2690863 
2979195 
3427255 0,8477 
0,7586 
0,6809 
0,8181 
0,8500 
0,8538 
0,9394 1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 958971 
884882 
821180 
954470 
1119112 
1222489 
1349103 0,2878 
0,2995 
0,2674 
0,2949 
0,2812 
0,2690 
0,2900 
ΙΑΠΩΝΙΑ 
Αξία(ΟΟΟΕαι) Τμήμα(%) ΚΑΝΑΑΑΣ 
ΑξίαίΟΟΟ Ecu) Τμήμα(%) 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 36090 
43251 
42501 
41999 
43748 
55253 
61514 0,0449 
0,0550 
0,0509 
0,0529 
0,0459 
0,0484 
0,0451 1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 33259 
42108 
37900 
42464 
51036 
59435 
72430 0,0394 
0,0575 
0,0490 
0,0550 
0,0554 
0,0574 
0,0696 
Πηγή: EUROSTAT 
Σημ. : Τμήμα σε ποσοστό επί τοις εκατό των συνολικών εισαγωγών του τομέα. 
Κατεργασμένα προϊόντα: SITC κεcpάλαια 5+6-68+7+8 
ΕΕ15: 1995 EUROSTAT (COMEXT) 
U* 
ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΕΝΔ ΥΣΗΣΑΠΟ ΤΙΣ 
ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα (15) ΗΠΑ 
Αξία (000 Ecu) Τμήμα (%) Αξία(000 Ecu) Τμήμα (%) 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 438971 
546437 
811747 
899235 
1157041 
1299428 
1492743 1,4784 
1,6513 
2,0837 
2,2591 
2,6996 
2,8477 
3,3865 1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 627957 
649156 
645131 
807717 
978702 
1085350 
1164889 2,1325 
2,4524 
2,2824 
2,5470 
2,5778 
2,6729 
2,9410 
ΙΑΠΩΝΙΑ 
Αξία(000 Ecu) Τμήμα(%) ΚΛΝΑΑΛΣ 
Αξία(ΟΟΟΕ^) Τμήμα(%) 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 13666 
14528 
13949 
17577 
16069 
17686 
20704 0,1130 
0,1441 
0,1260 
0,1485 
0,1139 
0,1030 
0,1094 1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 21S73 
31024 
28346 
35463 
43200 
51204 
63091 0,5189 
0,8382 
0,7583 
0,9312 
0,9682 
1,1207 
1,4000 
Πηγή: EUROSTAT 
Σημ. : Τμήμα σε ποσοστό επί τοις εκατό των συνολικών εισαγωγών του τομέα. 
Κλωστοϋφαντουργικά και είδη ένδυσης: SITC κεφάλαια 65+84. 
Μη διαθέσιμα δεδομένα για την ΕΕ (15) ή την Ιαπωνία 
ΕΕ15: 1995 EUROSTAT (COMEXT) 
Ό 
ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα (15) ΗΠΑ 
Αξία (000 Ecu) Τμήμα (%) Αξία(000 Ecu) Τμήμα (%) 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1995 
1994 2316272 
1938796 
1685524 
1560369 
1557512 
2027531 
2762421 3,9840 
3,5026 
2,9719 
2,7881 
2,8308 
3,1549 
4,3018 1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 415342 
285059 
261501 
236171 
260658 
336454 
262060 1,3094 
1,0054 
0,8987 
0,7899 
0,7421 
0,8877 
0,7170 
ΙΑΠΩΝΙΑ ΚΑΝΑΑΑΣ 
Αξία(ΟΟΟΕαι) Τμήμα(%) Αξία(000 Ecu) Τμήμα(%) 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 639325 
424167 
431211 
434148 
523323 
607642 
629270 1,4352 
1,1207 
1,0568 
1,0526 
1,0662 
1,1047 
1,1535 1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 41767 
28256 
28258 
22578 
26311 
26625 
31213 0,5813 
0,4264 
0,4020 
0,3261 
0,3232 
0,3046 
0,3686 
Πηγή: EUROSTAT 
Σημ. : Τμήμα σε ποσοστό επί τοις εκατό των συνολικών εισαγωγών του τομέα. 
Γεωργία : SITC κεφάλαια 0 + 1 + 21 + 22 + 231 + 24 + 261 + έως 265 + 268 + 29 + 4 
ΕΕ15: 1995 EUROSTAT (COMEXT) 
Ί* 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V 
Ελευθέρωση των γεωργικών συναλλαγών με τις ΑΑΧ: προσδιορισμός των 
εξαιρέσεων 
Δυσκολίες που παρουσιάζονται, κατά τον καθορισμό των εξαιρέσεων 
Το αρχικό πρόβλημα είναι ότι δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί το επίπεδο και ο 
στόχος της σημερινής προστασίας των γεωργικών εισαγωγών της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. Η ΓΛ VI ανέφερε περίπου 5.000 δασμολογικές κλάσεις για τις οποίες 
υπάρχει κάποια μορφή προστασίας. Για ένα μεγάλο τμήμα τους, οι συναλλαγές 
είναι περιορισμένες ή ανύπαρκτες, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι ΛΑΧ δεν 
μπορούν να αλλάξουν την παραγωγική τους δομή με τον χρόνο και μπορεί, 
συνεπώς, να ενθαρρυνθεί κάποιος βαθμός ελευθέρωσης. 
II μανιόκα αποτελεί ένα καλό παράδειγμα. Κατά τον γύρο του Kennedy, η 
Βραζιλία που δεν ήταν ποτέ μεγάλη εξαγωγέας μανιόκας, διαπραγματεύθηκε και 
επέτυχε μείωση του δασμού που εφαρμοζόταν σ' αυτό το προϊόν. Οι επιχειρήσεις 
της ΕΕ επεδίωξαν να μεγιστοποιήσουν την παραχώρηση αυτή με την εκμετάλλευση 
άλλων παραγωγικών κέντρων. Στόχο αποτέλεσε η Ταΰλάνδη η οποία, σύντομα, 
χάρη στις κατάλληλες επενδύσεις, ιδίως σε υποδομές και, κυρίως, σε λιμενικό 
εξοπλισμό, έγινε σημαντική εξαγωγέας προς την Ευρωπαϊκή 'Ενωση. Μετά τη 
γρήγορη αύξηση των εισαγωγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα τέλη της δεκαετίας 
του 70, χρειάστηκε να γίνει διαπραγμάτευση μιας συμφωνίας αυτοπεριορισμού με 
την κυβέρνηση της Ταύλάνδης. 
'Γο παράδειγμα αυτό δείχνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζονται κατά την 
αξιολόγηση των δυνατοτήτων των διαφόρων προϊόντων, στο μέτρο που η 
εισαγωγή νέων καλλιεργειών μπορεί να αλλάξει τον προσανατολισμό των 
εξαγωγών. Λυτό αποτελεί επιχείρημα για την υιοθέτηση ενός ευαίσθητου 
μηχανισμού διασφάλισης με σκοπό την προστασία μεμονωμένων τομέων της 
αγοράς, χωρίς να υπάρχει, γενικά αντίθεση στην ελευθέρωση από τον φόβο ότι θα 
κατακλυσθούν οι αγορές μας: είναι σαφές ότι οι ΛΛΧ δεν διαθέτουν την αναγκία 
ικανότητα για να αυξήσουν γρήγορα το τμήμα των συνολικών εισαγωγών 
γεωργικών προϊόντων. 
Προσδιορισμός ενδεχομένων προϊόντων που παρουσιάζουν πρόβλημα 
Κάθε προσπάθεια προσδιορισμού προϊόντων για την εκπόνηση καταλόγου 
εξαιρέσεων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τις παραγωγικές δυνατότητες των 
ΛΛΧ και τις συνθήκες της ευρωπαϊκής αγοράς. Όσον αφορά το πρώτο σημείο, δεν 
διαθέτουμε παρά λίγες γενικές πληροφορίες. Τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν 
για τον παρόν έγγραφο προέρχονται από την επετηρίδα βασικών προϊόντων της 
CNUCED, που γενικά αποτελεί την πηγή γι αυτού του είδους τις πληροφορίες. 
Ακόμα και στην περίπτωση αυτή, τα στοιχεία δεν είναι πλήρη, και συνεπώς η 
ανάλυση δεν είναι πλήρης (καλύπτει 15 τομείς για τους οποίους παρέχονται 
στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση ή (και την παραγωγή). Λίνει, ωστόσο, μια 
γενική ιδέα για τα προϊόντα τα οποία θα [Απορέσουν να αποτελέσουν αντικείμενο 
περαιτέρω μελέτης. 
II παρούσα ανάλυση στηρίζεται σε μια σύγκριση μεταξύ των γενικών στοιχείων 
κατανάλωσης, παραγωγής και εξαγωγών των ΛΛΧ (προς τον υπόλοιπο κόσμο) και 
Zf 
των γενικών στοιχείων κατανάλωσης, παραγωγής και εισαγωγών της ΕΕ (από τον 
υπόλοιπο κόσμο). 
Εννοείται ότι κάθε ανάλυση παρέχεται κατά προσέγγιση αλλά δίνει μια γενική ιδέα 
των τομέων στους οποίους ενδέχεται να παρουσιασθεί κάποιο πρόβλημα. 
Είναι σαφές ότι δεν πρέπει να υπάρξουν δυσκολίες για τους τομείς στους οποίους 
η κοινοτική παραγωγή είναι ουσιαστικά ή πλήρως ανύπαρκτη γιατί το επίπεδο 
προστασίας τους είναι πολύ χαμηλό: καφές, σπέρματα κακάο, τσάϊ, πιπέρι, 
αράπικα φιστίκια, αμύγδαλα φοινίκων, φοινικέλαια και κοπρά. 
Διαθέτουμε στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση και την παραγωγή για τους τρείς 
υπόλοιπους τομείς: 
Βόειο κρέας: αν και η ΕΕ είναι εξαγωγέας βοείου κρέατος, οι εισαγωγές της είναι 
σχετικά υψηλές και αντιστοιχούν στο 28% της συνολικής κοινοτικής παραγωγής. 
Η συνολική παραγωγή των ΛΑΧ αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο της 
συνολικής παραγωγής της ΕΕ, πράγμα που, εκ πρώτης όψεως, αφήνει να 
διαγραφούν προοπτικές αύξησης των εξαγωγών τους. Λν και η κατανάλωση των 
ΛΑΧ είναι κατά 28% μεγαλύτερη από την παραγωγή τους, κάθε αύξηση της 
παραγωγής θα μπορούσε να επιφέρει αύξηση των εξαγωγών προς της ΕΕ. Αυτό θα 
γινόταν εάν οι ΛΑΧ μπορούσαν να εξάγουν τα υψηλότερα εκτιμώμενα κομμάτια 
και να κρατούν το υπόλοιπο της παραγωγής τους, πράγμα που θα τους επέτρεπε 
να εισάγουν τα λιγότερο ακριβά κομμάτια από άλλες πηγές, καλύπτοντας την 
εσωτερική ζήτηση. 
Μπανάνες: Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μεγάλος εισαγωγέας μπανανών, ενώ η 
παραγωγή της μόλις καλύπτει το 10% της κατανάλωσης. Οι ΛΑΧ καταναλώνουν 
όσο παράγουν και εξάγουν σήμερα πολύ μικρές ποσότητες. Η ελευθέρωση του 
τομέα αυτού θα μπορούσε να εκφραστεί σε αύξηση των συναλλαγών με την ΕΕ. 
Ζάχαρη: η κατανάλωση ζάχαρης στις ΛΛΧ είναι σημαντικά ανώτερη από την 
παραγωγή τους. Αυτό συνεπάγεται μικρότερες δυνατότητες εξαγωγής απ'ότι για 
το βόειο κρέας, ακόμα και αν η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει σημαντικές ποσότητες 
ζάχαρης. 
Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για την κατανάλωση για τα ακόλουθα πέντε 
προϊόντα, αν και η ανάλυση είναι περισσότερο αβέβαιη: 
Σίτος: II Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει ποσότητα σίτου ισοδύναμη με λιγότερο του 
5% της παραγωγής της, πράγμα που, σε συνδυασμό με την πολύ χαμηλή παραγωγή 
των ΛΑΧ, δείχνει ότι οι δυνατότητες αύξησης των εξαγωγών προς την Ευρωπαϊκή 
Ένωση είναι περιορισμένες. 
Ρύζι: Η ΕΕ είναι σημαντικός εισαγωγέας ρυζιού και η παραγωγή των ΛΛΧ είναι 
πολύ υψηλότερη, από την κοινοτική παραγωγή. Οι δυνατότητες αύξησης των 
εξαγωγών είναι ιδιαίτερα σημαντικές. 
Σπέρματα λαχανικών και φυτικό έλαιο: η ΕΕ είναι εισαγωγέας ευρείας κλίμακας 
αν και η ίδια παράγει μεγάλες ποσότητες. Η παραγωγή των ΛΑΧ ισοδυναμεί 
περίπου με το ήμισυ της κοινοτικής παραγωγής και οι εξαγωγές τους είναι πολύ 
περιορισμένες. Επειδή δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για την κατανάλωση, 
είναι δύσκολο να είναι κανείς κατηγορηματικός, αλλά ενδέχεται να έχουν οι ΛΑΧ 
τις απαραίτητες δυνατότητες για να αυξήσουν τις εξαγωγές τους προς της ΕΕ και 
να ανταγωνιστούν άμεσα τους κοινοτικούς παραγωγούς. Αν και τα σπέρματα 
λαχανικών εισάγονται ήδη ατελώς, δεν γίνεται το ίδιο για το φυτικό έλαιο. Για το 
3» 
λόγο αυτό ο τομέας χρειάζεται λεπτομερέστερη έρευνα, αν και πρέπει να αναφερθεί 
ότι, κατά τον γύρο των διαπραγματεύσεων της Ουρουγουάης, η ευρωπαϊκή 
βιομηχανία ήταν υπέρ της σχέσης "μηδέν προς μηδέν" για το φυτικό έλαιο, 
προσφορά που τελικά απέρριψαν οι Ην. Πολιτείες. 
Κουκιά σόγιας: η ανάλυση είναι η ίδια όπως και για τα σπέρματα λαχανικών. 
Ωστόσο, οι συναλλαγές των κουκιών σόγιας και του αλεύρου σόγιας που 
προέρχεται από αυτά, γίνονται ήδη ατελώς. 
Συμπέρασμα 
Τρία από τα τέσσερα προϊόντα που θεωρούνται ευαίσθητα από την ΓΔ VI, 
εξετάστηκαν στο πλαίσιο της προαναφερθείσας ανάλυσης. Από τα τρία το ρύζι και 
οι μπανάνες έχουν σαφώς δυνατότητες εξαγωγής. Λιγότερο σαφής είναι η 
κατάσταση όσον αφορά το βόειο κρέας. Η κατάταξη του στα ενδεχομένως 
προβληματικά προϊόντα, όπως και οι μπανάνες (και η μανιόκα, προϊόν που δεν 
εξετάζεται εδώ) συνδέεται περισσότερο με πολιτικές ευαισθησίες παρά με 
οικονομικές παρατηρήσεις. Η ανάλυση δείχνει επίσης ότι το φυτικό έλαιο, όπως 
και η ζάχαρη μπορεί να συμπεριληφθεί σε έναν κατάλογο εξαιρέσεων ακόμα και αν 
θα έπρεπε να γίνει μεγαλύτερη ανάλυση σε βάθος πριν από τη λήψη οριστικής 
απόφασης. 
Τα συμπεράσματα που συνάγονται, επομένως, είναι συγχρόνως μερικά και γενικά. 
Δείχνουν, ωστόσο, τους τομείς που θα έπρεπε, ενδεχομένως, να εισαχθούν στον 
κατάλογο των εξαιρουμένων προϊόντων. Μόνο ένας κατάλληλος μηχανισμός, 
διασφάλισης θα προσφέρει αποτελεσματική προστασία από κάθε απρόβλεπτη 
αύξηση των εισαγωγών σαν αποτέλεσμα επαναπροσανατολισμού των 
παραγωγικών δυνατοτήτων των ΛΑΧ. Εάν η παροχή προτιμήσεων στις ΛΑΧ γίνει 
σε αυτόνομη βάση, ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να εγγραφεί στο σύστημα 
των προτιμήσεων. 
V 
L/-VA rvi 1 1 11Ϊ1/Λ 
Δυναμικό συναλλαγών ΛΑΧ-ΕΕ (στοιχεία του 1993) 
ΠΡΟΪΟΝ 
Βόειο κρέας 
Σίτος 
Ρύζι 
Μπανάνες 
Ζάχαρη 
Καφές 
Σπέρματα κακάο 
Τσάι 
Πιπέρι 
Σπέρματα λαχανικώ 
Αράπικα φιστίκια 
Κουκιά σόγιας 
Κοπρά 
Αμύγδαλα φοινίκων 
Φοινικέλαιο 
Καπνός Παραγωγή 
(000 εκατ.Τ) 
1670 
4610 
57382 
5686 
1638 
701 
54 
146 
4,4 
2655 
2978 
244 
236 
222 
424 
313 ΛΑΧ 
Κατανάλωση 
(000 εκατ.Τ) 
2147 
5693 
2855 
2462 σάκκοι 
65,8 
185.6 μ./ατ. 
Πηγή UNCTAD προϊόντα επετηρίδας 1995 Εξαγωγές 
(000 εκατ.Τ) 
3,6 
9.3 
212,7 
2.5 
147.3 
463,3 
38.7 
110.3 
2,1 
160 εκατ. δολ. 
22.2 
7,4 
66.3 
15,4 
33,2 
117,3 Παραγωγή 
(000 εκατ.Τ) 
8000 
80978 
1944 
410 
16614 
0 
ο 
0 
0 
5594 
5 
734 
1 
0 
0 
396 ΕΕ 
Κατανάλωση 
7347 
3699 
13116 
31699 σάκκοι 
868,4 
223,1 
702.4 μ./ατ. Εισαγωγές 
(000 εκατ.Τ) 
1624.70 
17136,7 
1493,7 
3973,6 
3028,2 
2237,6 
1049,9 
295 
54,3 
8599.2 εκατ. δολ. 
508,6 
13403,7 
65.7 
34,5 
1735.5 
553,2 ΛΑΧ 
καταν./παρα 
128,56 
100.12 
174,30 
45.07 ΕΕ 
καταν./παρα 
91.84 
902,20 
78,95 
δεν παράγετα 
δεν παράγετα 
δεν παράγετα 
δεν παράγετα 
δεν παράγετα 
δεν παράγετα 
(i) στην περίπτωση που δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία για την κατανάλωση, παρέχονται στοιχεία σχετικά με την παραγωγή. Το κενό σημαίνει : μη διαθέσιμα στοιχεία. εισ./παραγ. 
20,31 
21,16 
76,84 
969,17 
18,23 παραγ. ΛΑΧ 
/καταν. ΕΕ (i) 
22,73 
5.69 
2951,75 
153,72 
12,49 
δεν παράγεται 
δεν παράγετα 
δεν παράγετα 6,22 
65,44 
δεν παράγεται 
10172,00 
1826,12 
6570,00 47,46 
59560,00 
33.24 
23600,00 
δεν παράγεται 
δεν παράγεται 
139,70 
Σελ. 1 
ISSN 0254-1483 
COM(97) 156 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR il 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-159-GR-C 
ISBN 92-78-18725-9 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο