[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 19.1.2011

COM(2011) 13 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

σχετικά με τη θεματική στρατηγική για την πρόληψη και την ανακύκλωση των αποβλήτωνSEC(2011) 70 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

σχετικά με τη θεματική στρατηγική για την πρόληψη και την ανακύκλωση των αποβλήτων

Εισαγωγή

Η πολιτική αποβλήτων της ΕΕ συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των πόρων στην ΕΕ και τη μείωση των αρνητικών περιβαλλοντικών και υγειονομικών επιπτώσεων καθόλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των πόρων. Η θεματική στρατηγική για την πρόληψη και την ανακύκλωση των αποβλήτων (εφεξής «στρατηγική»)[1] εγκρίθηκε το 2005 και καθορίζει ως μακροπρόθεσμο στόχο ότι η ΕΕ θα καταστεί κοινωνία ανακύκλωσης η οποία θα επιδιώκει να αποφεύγει την παραγωγή των αποβλήτων και θα τα αξιοποιεί ως πόρο. Προς τούτο η στρατηγική καθορίζει ζωτικής σημασίας δράσεις για τον εκσυγχρονισμό του ήδη υφιστάμενου νομικού πλαισίου και την προαγωγή της πρόληψης, της αξιοποίησης και της ανακύκλωσης των αποβλήτων, προβλέποντας μόνο ως ύστατη λύση την οριστική τους διάθεση.

Η παρούσα ανακοίνωση επιχειρεί ανασκόπηση της προόδου όσον αφορά την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής και θα τροφοδοτήσει την αξιολόγηση του 6ου Προγράμματος Δράσης για το Περιβάλλον[2].

Συνοδεύεται από υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας που παρέχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις κύριες δράσεις του τμήματος 2 και λεπτομερείς αναφορές στα δεδομένα που χρησιμοποιούνται στο τμήμα 3 και στις εν συνεχεία αναφερόμενες νομοθετικές πράξεις. Ενώ παράλληλα συνοψίζει τα βασικά πορίσματα της διαβούλευσης με τους άμεσα ενδιαφερομένους.

Η πρόοδος των βασικών δρασεων της στρατηγικής

Η στρατηγική προσδιόρισε 7 δράσεις κλειδιά για την επίτευξη των στόχων της. Στο τμήμα αυτό εκτιμάται η πρόοδος στην υλοποίηση των εν λόγω δράσεων.

Εφαρμογή και επιβολή της υφιστάμενης νομοθεσίας ΕΕ για τα απόβλητα

Από το 2005, η Επιτροπή αναβάθμισε τις δράσεις υποστήριξης με στόχο να βελτιωθεί η εφαρμογή και η επιβολή σε εθνικό επίπεδο του κεκτημένου της νομοθεσίας της ΕΕ όσον αφορά τα απόβλητα. Παράλληλα οργάνωσε περισσότερες από 60 συναντήσεις και περισσότερες από 40 συμβάντα ευαισθητοποίησης του κοινού και ανταλλαγής πληροφοριών σε όλα τα κράτη μέλη. Δημοσιεύθηκαν πέντε κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την ερμηνεία και την εφαρμογή καθοριστικής σημασίας διατάξεων της νομοθεσίας για τα απόβλητα, με στόχο να αντιμετωπισθούν υφιστάμενα προβλήματα ερμηνείας.

Διενεργήθηκαν περισσότερες από 10.000 επιθεωρήσεις φορτίων αποβλήτων, σε συνεργασία με τους αρμόδιους εθνικούς φορείς επιθεώρησης καθώς και τη συμμετοχή 22 κρατών μελών και γειτονικών χωρών, από τις οποίες προέκυψε ότι περίπου 19% των διασυνοριακών μεταφορών αποβλήτων πραγματοποιούνταν κατά παράβαση της κείμενης νομοθεσίας για τα απόβλητα. Χορηγήθηκε χρηματοοικονομική στήριξη για τη βελτίωση της διαχείρισης των αποβλήτων μέσω της πολιτικής συνοχής. Μεταξύ 2005 και 2006 περίπου 4,1 δισ. € δαπανήθηκαν για την υποστήριξη του κλεισίματος ή της αποκατάστασης ανεξέλεγκτων χωματερών, την ανάπτυξη των υποδομών διαχείρισης των αποβλήτων και την υποστήριξη των συστημάτων χωριστής συλλογής και ανακύκλωσης αποβλήτων.

Πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής επιβεβαιώνει ότι η ελλιπής εφαρμογή εξακολουθεί να παρεμποδίζει σοβαρότατα στην πράξη την επίτευξη των τεθέντων στόχων περιβαλλοντικής προστασίας και επισημαίνει σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Στο τέλος του 2009, τα απόβλητα αντιπροσώπευαν κατά μέσο όρο το 20% του συνόλου των περιβαλλοντικών παραβάσεων.

Απλοποίηση και εκσυγχρονισμός

Μετά την έγκριση της στρατηγικής, η Επιτροπή έχει αναλάβει συνεχή δράση ώστε να καταστεί αποδοτικότερη η νομοθεσία της ΕΕ περί αποβλήτων, ώστε να αποτελέσει τη βάση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Ο αναθεωρημένος κανονισμός για τη μεταφορά των αποβλήτων[3] τέθηκε σε ισχύ το 2007, ενισχύοντας και απλοποιώντας τις υφιστάμενες διαδικασίες για τον έλεγχο των φορτίων τους και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών. Οι οδηγίες για τα βιομηχανικά απόβλητα διοξειδίου του τιτανίου, περιλήφθηκαν στη νέα οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές[4], η οποία μειώνει τη διοικητική επιβάρυνση σε επίπεδο ΕΕ κατά 32 εκατ. ευρώ. Όσον αφορά τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της.

Το 2008, η Επιτροπή πρότεινε τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό και την απλοποίηση των οδηγιών για τα ηλεκτρονικά απόβλητα (WEEE[5] και RoHS[6]) καθώς και την εξασφάλιση της συνέπειας μεταξύ των πλέον πρόσφατων νομοθετημάτων, όπως η πρόταση REACH[7] και η αναθεωρημένη οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα (WFD-ΟΠΑ)[8]. Η πρόταση της Επιτροπής για τις απαιτήσεις εγγραφής στο πλαίσιο της οδηγίας WEEE θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την ελάφρυνση των διοικητικών επιβαρύνσεων έως και κατά 66 εκατομμύρια ευρώ.

Η ΟΠΑ έχει εκσυγχρονίσει και απλοποιήσει περαιτέρω το κοινοτικό κεκτημένο για τα απόβλητα. Για παράδειγμα οι οδηγίες σχετικά με τα επικίνδυνα απόβλητα και τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια ενσωματώθηκαν στην ΟΠΑ ενώ παράλληλα απλοποιήθηκαν οι απαιτήσεις για τα εθνικά σχέδια διαχείρισης αποβλήτων. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει περαιτέρω κατά πόσο είναι δυνατόν να βελτιωθεί η συνέπεια του νομοθετικού κεκτημένου της ΕΕ για τα απόβλητα δρομολογώντας το 2011 εκ των υστέρων αξιολόγηση. Τέλος, ελήφθησαν υπόψη πολλές από τις συστάσεις που διατύπωσε η ομάδα υψηλού επιπέδου για τη μείωση του διοικητικού φόρτου.

Ενσωμάτωση της ανάλυσης του κύκλου ζωής των προϊόντων στην πολιτική για τα απόβλητα

Η ανάλυση βάσει του κύκλου ζωής εξετάζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις καθόλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής ενός προϊόντος, από το στάδιο της άντλησης πόρων μέχρι το στάδιο της τελικής διάθεσης. Στην ιεράρχηση των τρόπων διαχείρισης των αποβλήτων ευνοείται πρωτίστως η πρόληψη, ακολουθούμενη από την επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση, την ανάκτηση και, ως ύστατη λύση, τη διάθεση των αποβλήτων. Ωστόσο, δεδομένου ότι διαφορετικές μέθοδοι επεξεργασίας των αποβλήτων μπορεί να έχουν διαφορετικά αποτελέσματα για το περιβάλλον και την υγεία, τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από την ιεράρχηση των τρόπων διαχείρισης των αποβλήτων, εφόσον αυτό δικαιολογείται από την ανάλυση του κύκλου ζωής των προϊόντων. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τη συγκεκριμένη προσέγγιση ως μέσο για την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων και θα δημοσιεύσει το 2011 έγγραφα χάραξης κατευθύνσεων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίον μπορεί να αξιοποιηθεί στις πολιτικές για τα απόβλητα.

Η ΟΠΑ εκσυγχρόνισε επίσης την έννοια των «αποβλήτων» ώστε να ενθαρρυνθεί η προσέγγιση που βασίζεται στον κύκλο ζωής των προϊόντων, για παράδειγμα, διευκρινίζοντας την διαφορά μεταξύ αποβλήτων και «υποπροϊόντων» και καθιερώνοντας κριτήρια «αποχαρακτηρισμού» των αποβλήτων. Ο ορισμός για την «ανάκτηση ενέργειας» απλοποιήθηκε και εκσυγχρονίστηκε καθιερώνοντας σαφές κατώφλι ενεργειακής απόδοσης που διευκολύνει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η οδηγία για τον οικολογικό σχεδιασμό[9] βασίζεται στην ανάλυση του κύκλου ζωής για την κατάρτιση μέτρων οικολογικού σχεδιασμού με στόχο τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων των προϊόντων.

Πρόληψη των αποβλήτων

Η πρόληψη των αποβλήτων εξακολουθεί να αποτελεί σαφή προτεραιότητα για τη διαχείριση τους. Μετά την έγκριση της στρατηγικής, η ΟΠΑ καθιερώνει ορισμένες νέες διατάξεις που αποσκοπούν στη μεγιστοποίηση των προσπαθειών στον τομέα της πρόληψης, ιδίως, με τη θέσπιση εθνικών προγραμμάτων για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων. Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει κατευθυντήριες γραμμές για την πρόληψη και θα ενημερώσει τον κατάλογο των παραδειγμάτων βέλτιστων πρακτικών από ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Άλλες νομοθετικές πράξεις όπως η οδηγία για τις ηλεκτρικές στήλες[10] και η οδηγία για τη διαχείριση εξορυκτικών αποβλήτων[11] που αμφότερες εγκρίθηκαν το 2006, καθώς και η καταχώριση, αξιολόγηση, αδειοδότηση και οι περιορισμοί των χημικών προϊόντων (REACH) παράλληλα με την οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές και τον οικολογικό σχεδιασμό, παρέχουν επίσης δυνατότητες βελτίωσης της πρόληψης των αποβλήτων. Επιπλέον πρωτοβουλίες για θέματα σχεδιασμού, παραγωγής και κατανάλωσης δρομολογήθηκαν με την έγκριση σχεδίου δράσης για την αειφόρο κατανάλωση και παραγωγή[12] το 2008.

Το 2009 δρομολογήθηκε με την υποστήριξη της Επιτροπής, η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Πρόληψης των αποβλήτων στην ΕΕ.

Βελτίωση του γνωστικού υποβάθρου

Η τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής παραμένει μία από τις αρχές της Επιτροπής, ακόμη και στο σύνθετο πεδίο των πολιτικών για τη διαχείριση των αποβλήτων. Η απαιτούμενη εμπειρογνωμοσύνη όσον αφορά την ανάλυση και την αξιολόγηση του κύκλου ζωής των προϊόντων εξασφαλίζεται από ειδική πλατφόρμα του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ). Η Επιτροπή συνεργάζεται επίσης με τη στατιστική υπηρεσία (Eurostat), τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΧ) και διεθνείς οργανισμούς. Η Eurostat διαθέτει κέντρο δεδομένων για τα απόβλητα το οποίο αποτελεί κύρια πύλη εισόδου για την υποβολή και την πρόσβαση στοιχείων σχετικά με τα απόβλητα. Ο ΕΟΧ πραγματοποιεί τακτικές δημοσιεύσεις σχετικά με τις εξελίξεις στον τομέα των αποβλήτων και της ανακύκλωσης, με την υποστήριξη του θεματικού του κέντρου.

Για τη βελτίωση της ποιότητας των εθνικών εκθέσεων, η Επιτροπή δρομολόγησε το 2010 διαδικασία που εστιάζεται στην οδηγία για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους[13]. Ανάλογες διαδικασίες θα μπορούσαν να δρομολογηθούν μελλοντικά για τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων δυνάμει άλλων νομοθετικών πράξεων σχετικά με τα απόβλητα.

Ανάπτυξη προτύπων ανακύκλωσης

Η στρατηγική προτείνει σειρά μέτρων για τον καθορισμό ελάχιστων προτύπων της ΕΕ όσον αφορά τις δραστηριότητες ανακύκλωσης, ώστε να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς για την ανακύκλωση και τη διάδοση ορθών πρακτικών σε ολόκληρη την ΕΕ, ιδίως για τα προϊόντα που προέρχονται από τα βιολογικά απόβλητα.

Το 2006 δημοσιεύθηκε έγγραφο αναφοράς σχετικά με τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές επεξεργασίας των αποβλήτων[14]. Η πρόταση που διατύπωσε η Επιτροπή το 2007 για οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών[15], περιλαμβάνει λεπτομερείς προδιαγραφές σχετικά με την έκδοση αδειών για μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων.

Η Επιτροπή έχει αρχίσει να αναπτύσσει "κριτήρια αποχαρακτηρισμού" για τα προϊόντα της ανάκτησης που δεν θεωρούνται πλέον απόβλητα, αρχής γενομένης από τα απορριπτόμενα θραύσματα χάλυβα και αλουμινίου, τα οποία θα ακολουθήσουν ο χαλκός, το γυαλί, το χαρτί, και τα προϊόντα λιπασματοποίησης.

Περαιτέρω διαμόρφωση της πολιτικής ανακύκλωσης της ΕΕ

Από το 2005, νέοι ή αναθεωρημένοι στόχοι συλλογής και ανακύκλωσης σε επίπεδο ΕΕ έχουν ενισχύσει περαιτέρω την εσωτερική αγορά ανακύκλωσης.

Το 2006, εξετάστηκε το 85% των στόχων ανακύκλωσης, ανάκτησης και επαναχρησιμοποίησης που θεσπίστηκαν βάσει της οδηγίας για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους, οι οποίοι συμπληρώνονται με τις σχεδιαστικές απαιτήσεις νομοθετικού χαρακτήρα όσον αφορά την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση των οχημάτων που διατίθενται στην αγορά[16], με αποτέλεσμα να διατηρηθεί το υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας τους. Η οδηγία για τις ηλεκτρικές στήλες που εγκρίθηκε το 2006, περιλαμβάνει και στόχους για την ανακύκλωση και τη συλλογή όλων των τύπων ηλεκτρικών στηλών.

Το 2008 με την αναθεωρημένη οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα καθιερώθηκε ο στόχος της ανακύκλωσης κατά 50% των αστικών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον των αποβλήτων από χαρτί, μέταλλα, πλαστικά και γυαλί καθώς και αντίστοιχος στόχος ανακύκλωσης κατά 70% των αποβλήτων από κατασκευές και κατεδαφίσεις (που θα πρέπει να επιτευχθούν μέχρι το 2020). Την ίδια χρονιά, η Επιτροπή πρότεινε την αναθεώρηση των στόχων ανακύκλωσης και συλλογής για τα ηλεκτρονικά απόβλητα, συμπεριλαμβανομένου στόχου για την επαναχρησιμοποίηση.

Η εφαρμογή των στόχων της οδηγίας περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων[17] έχει συμβάλει στην προώθηση της αποκατάστασης των πόρων από τα απόβλητα με τη σταδιακή εκτροπή ορισμένων αποβλήτων από την υγειονομική ταφή. Μέχρι το 2006 (ή 4 χρόνια αργότερα, για ορισμένα κράτη μέλη για τα οποία έχει προβλεφθεί παρέκκλιση), η ποσότητα των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής έπρεπε να μειωθεί στο 75% των επιπέδων του 1995 και μέχρι το 2009 στο 50%. Δεν έχουν ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως οι δυνατότητες της διαχείρισης των βιολογικών αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά συνέπεια, η ανακοίνωση που εξεδόθη το 2010 για τη διαχείριση των βιολογικών αποβλήτων στην ΕΕ[18] προτείνει την ανάληψη περαιτέρω δράσης και ιδίως τη χάραξη κατευθυντήριων γραμμών για την πρόληψη των βιολογικών αποβλήτων και την εφαρμογή της ανάλυσης του κύκλου ζωής των προϊόντων στη διαχείριση τους. Έχει δρομολογηθεί μελέτη για την περαιτέρω ανάλυση των δυνατοτήτων καθορισμού στόχων σε επίπεδο ΕΕ, όσον αφορά τη συλλογή και την ανακύκλωση των βιολογικών αποβλήτων. Οι επόμενες πρωτοβουλίες αφορούν τα πρότυπα λιπασματοποίησης, με τη θέσπιση κριτηρίων αποχαρακτηρισμού των αποβλήτων, και τα πρότυπα για τη χρήση των προϊόντων της στο έδαφος, μέσω της αναθεώρησης της οδηγίας για τα λύματα από ιλύ καθαρισμού[19].

Συντελεσθείσα πρόοδος για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων

Ένα από τα κύρια προσδοκώμενα επιτεύγματα της στρατηγικής ήταν η επίτευξη προόδου με στόχο τη δημιουργία μιας κοινωνίας ανακύκλωσης στην ΕΕ η οποία να αποφεύγει τα απόβλητα και να τα αξιοποιεί ως πόρο. Η περισσότερη και καλύτερη ανακύκλωση, τα λιγότερα απόβλητα στις χωματερές καθώς και η μεγαλύτερη παραγωγή προϊόντων λιπασματοποίησης με παράλληλη αύξηση της ενεργειακής ανάκτησης από τα απόβλητα, αναμενόταν να εξασφαλίσουν ουσιώδη περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη. Το παρόν τμήμα αξιολογεί τις επιτευχθείσες προόδους όσον αφορά τους εν λόγω μακροπρόθεσμους στόχους της στρατηγικής.

Στα περισσότερα κράτη μέλη η παραγωγή αποβλήτων φαίνεται να αυξάνει, ή, στην καλύτερη περίπτωση, να σταθεροποιείται. Ωστόσο, λόγω της σοβαρής μείωσης σε τέσσερα κράτη μέλη, η συνολική ετήσια παραγωγή αποβλήτων για την ΕΕ-27, μειώθηκε κατά 10% μεταξύ 2006 και 2008. Χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση για να εξακριβωθεί κατά πόσον οι εν λόγω μειώσεις οφείλονται στις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, στην αλλαγή των μεθόδων αναφοράς δεδομένων και/ή στις προόδους σχετικά με την πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων. Το 2008, η ετήσια μέση κατά κεφαλήν παραγωγή στερεών αστικών αποβλήτων (MSW) , που αντιπροσωπεύουν το 7% στο σύνολο των αποβλήτων, έχει πλέον σταθεροποιηθεί περίπου σε 524 kg στην ΕΕ-27. Παρατηρείται σχετική αποσύνδεση της παραγωγής των αποβλήτων από την κατανάλωση (η οποία αυξήθηκε κατά 16,3% μεταξύ 1999 και 2007). Υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών - από περίπου 400 έως 800 kg ανά κάτοικο. Οι αντίστοιχες διακυμάνσεις στις ΗΠΑ ανέρχονται σε 750 kg και στην Ιαπωνία σε 400 kg.

Αν και η σαφής πρόοδος ως προς την ποσοτική πρόληψη των αποβλήτων είναι περιορισμένη, έχουν επιτευχθεί καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά την πρόληψη των αποβλήτων από ποιοτική σκοπιά. Για παράδειγμα, η εφαρμογή της απαγόρευσης ουσιών βάσει της οδηγίας RoHS από το 2006, μείωσε την ποσότητα των δυνητικά επιβλαβών ουσιών σε ηλεκτρονικά είδη που διακινούνται στην αγορά της ΕΕ, περίπου κατά 110.000 τόνους ετησίως.

Τα επικίνδυνα απόβλητα (3% του συνόλου), εξακολουθούν να μειώνονται στην ΕΕ-12, κυρίως λόγω της καθιέρωσης καθαρότερης τεχνολογίας και τον παροπλισμό ορυχείων, μολονότι σε επίπεδο ΕΕ-27 εξακολουθεί να παρατηρείται ετήσια αύξηση της τάξης του 0,5%. Αυτό αντιπροσωπεύει επίσης σχετική αποσύνδεση από την αύξηση του ΑΕΠ.

Η παραγωγή μεταποιητικών αποβλήτων (12% του συνόλου) μειώθηκε κατά 5,4% μεταξύ 2004 και 2006. Τα απόβλητα λατομείων και ορυχείων (25% στο σύνολο των αποβλήτων) μειώθηκαν κατά 14% την ίδια περίοδο. Πρόκειται μάλλον για το αποτέλεσμα των μέτρων που έλαβε ο αντίστοιχος κλάδος με στόχο τη βελτίωση των αποδόσεων του ή για το αποτέλεσμα οικονομικών αλλαγών στην ΕΕ που ευνοούν τον τομέα της παροχής υπηρεσιών περισσότερο από τους βιομηχανικούς κλάδους της μεταποίησης και των εξορυκτικών δραστηριοτήτων. Παράλληλα τα απόβλητα από άλλους οικονομικούς τομείς ( παροχή υπηρεσιών ) αυξήθηκαν κατά 6,2%.

Σε ορισμένες περιοχές, οι αγορές επαναχρησιμοποίησης υποστηρίζονται από τις δημόσιες αρχές. Σαφής ορισμός της "επαναχρησιμοποίησης" εμπεριέχεται στην ΟΠΑ , παράλληλα με νέους στόχους επαναχρησιμοποίησης που καθιερώνονται με την αναδιατύπωση της οδηγίας σχετικά με τα απόβλητα από είδη ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ). Ως εκ τούτου, αναμένεται να καταστούν διαθέσιμα αντίστοιχα δεδομένα κατά τα επόμενα έτη. Η επαναχρησιμοποίηση συνεπάγεται και άλλα οφέλη όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, τη μείωση της υπερκατανάλωσης και την παροχή μεταχειρισμένων προϊόντων σε προσιτές τιμές.

Μολονότι τα ποσοστά ανακύκλωσης διαφέρουν ανάλογα με την κατηγορία των αποβλήτων, έχει εν γένει αυξηθεί η ανακύκλωση αποβλήτων στην ΕΕ. Το 2008, η ανακύκλωση αποβλήτων, εκτιμήθηκε σε 38%, πρόκειται για πρόοδο κατά 5% σε σύγκριση με το 2005 και κατά 18% σε σύγκριση με το 1995. Το 40% των αστικών αποβλήτων ανακυκλώθηκαν ή λιπασματοποιήθηκαν το 2008, πρόκειται για πρόοδο κατά 11,4% μεταξύ 2005 και 2008, με σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών (από λίγες εκατοστιαίες μονάδες έως 70%).

H ανάκτηση ενέργειας από απόβλητα έχει αυξηθεί (από 96 κιλά κατά κεφαλήν το 2005 σε 102 kg το 2008), οδηγώντας σε αύξηση της παραγωγής ενέργειας. Περίπου το 1,3% της συνολικά παραγόμενης ενέργειας στην ΕΕ 27 προέρχεται από την καύση των στερεών αστικών αποβλήτων. Έχει υπολογιστεί ότι 50 με 60% των αποτεφρωτήρων αστικών αποβλήτων στην ΕΕ, θα ανταποκριθεί στα νέα κριτήρια για την ενεργειακή απόδοση, βάσει της ΟΠΑ.

Μετά την έγκριση της στρατηγικής, λιγότερα απόβλητα κατέληξαν σε χώρους υγειονομικής ταφής : περίπου 40% το 2008, συγκριτικά με 49% το 2005, και 65% το 1995. Ο εκσυγχρονισμός και η απλοποίηση του κεκτημένου για τα απόβλητα το καθιστούν οικονομικά αποδοτικότερο ως προς τις δαπάνες. Ωστόσο μεταξύ των κρατών μελών εξακολουθούν να υφίστανται μεγάλες διαφορές στην εφαρμογή και την επιβολή της νομοθεσίας . Ανάλογα με τους στόχους και τις ροές (κατηγορίες) αποβλήτων, ορισμένα κράτη μέλη έχουν προχωρήσει πολύ πέρα από την επίτευξη των ελάχιστων ευρωπαϊκών στόχων ανακύκλωσης ή εκτροπής από τους χώρους υγειονομικής ταφής, ενώ άλλα θα πρέπει να καταβάλουν επιπλέον προσπάθειες για να τηρηθούν οι απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκτός από την καλή διακυβέρνηση και την ισχυρή πολιτική βούληση, τα προηγμένα κράτη μέλη έχουν δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες για τις αγορές ανακύκλωσης, με τη βέλτιστη αξιοποίηση νομικών και οικονομικών μέσων, όπως οι απαγορεύσεις υγειονομικής ταφής, η επιβολή τελών και επιβαρύνσεων σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων και η εφαρμογή της έννοιας της ευθύνης του παραγωγού για διάφορες ροές αποβλήτων. Αυτό οδήγησε σε σταδιακή εσωτερίκευση του κόστους διαχείρισης των αποβλήτων που συνυπολογίζεται πλέον στην τιμή των προϊόντων και των υπηρεσιών.

Η βελτίωση της διαχείρισης των αποβλήτων μειώνει τις αρνητικές περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις εξαιτίας εκπομπών στον αέρα, το έδαφος και το νερό, καθώς και των αερίων του θερμοκηπίου (GHG), από τη διάθεση αποβλήτων. Οι άμεσες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) στην ΕΕ-27 αντιπροσώπευαν το 2,8% των συνολικών εκπομπών το 2007 και μειώθηκαν κατά ποσοστό υψηλότερο του 30% μεταξύ 1995 και 2007.

Μετά την έγκριση της στρατηγικής, το κλείσιμο χωματερών και αποτεφρωτήρων που δεν ανταποκρίνονταν στις ισχύουσες προδιαγραφές οδήγησε σε ουσιαστική μείωση της ρύπανσης του νερού, του εδάφους και του αέρα. Πολλές χωματερές που δεν ανταποκρίνονταν στις ισχύουσες προδιαγραφές έχουν κλείσει (περίπου 3.300 μεταξύ 2004 και 2006). Εντούτοις εξακολουθούν να υφίστανται περίπου 1.000 χωματερές που δεν ανταποκρίνονται στις θεσπισθείσες προδιαγραφές, για τις οποίες η Επιτροπή θεωρεί ότι θα πρέπει να αναβαθμιστούν ή να κλείσουν το συντομότερο δυνατόν.

Η ανακύκλωση παρέχει νέες οικονομικές ευκαιρίες και συμβάλλει σε διαφορετικό βαθμό στην αύξηση του εφοδιασμού με πολύτιμες πρώτες ύλες, απαραίτητες για την οικονομία της ΕΕ. Για παράδειγμα τα λογής θραυσματικά απόβλητα αποτελούν πλέον 40 με 56% των εισερχομένων υλικών για τη χύδην παραγωγή μετάλλων στην ΕΕ. Ωστόσο, η ανακύκλωση συγκεκριμένων μετάλλων στην ΕΕ, που είναι απαραίτητα για ορισμένες καθοριστικής σημασίας εφαρμογές, εξακολουθεί να είναι περιορισμένη. Υπολογίστηκε ότι το 2009 ο κύκλος εργασιών των κλάδων διαχείρισης και ανακύκλωσης των αποβλήτων στην ΕΕ ανήλθε σε 95 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο συγκεκριμένος τομέας παρέχει 1,2 με 1,5 εκατ. θέσεις εργασίας, συμβάλλοντας τοιουτοτρόπως στο στόχο που έχει θεσπίσει η ΕΕ για το 2020 για ποσοστό απασχόλησης 75%, ενώ παράλληλα αντιπροσωπεύει περίπου 1% του ΑΕΠ. Εκτός από την αποφυγή αποβλήτων, η επαναχρησιμοποίηση δημιουργεί άλλα οφέλη από την άποψη της δημιουργίας θέσεων εργασίας, τη μείωση της υπερκατανάλωσης και την παροχή μεταχειρισμένων προϊόντων σε προσιτές τιμές.

Διεθνείς πτυχές

Το διεθνές πλαίσιο καθίσταται ολοένα και σημαντικότερο. Η εξέλιξη της παγκοσμιοποίησης και οι αλλαγές της οικονομίας της ΕΕ οδήγησαν στην αύξηση των εισαγωγών πρώτων και ημικατεργασμένων υλών. Παράλληλα αυξήθηκαν οι εξαγωγές αποβλήτων που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο μεταποιητικών δραστηριοτήτων, καθιστάμενες τοιουτοτρόπως πολύτιμες δευτερογενείς πρώτες ύλες. Η κατάσταση αυτή προκαλεί ερωτηματικά σε ό,τι αφορά τον εφοδιασμό της ΕΕ με πρώτες ύλες καθώς και το ενδεχόμενο εξαγωγής περιβαλλοντικών προβλημάτων σε τρίτες ώρες όταν οι πόροι ή οι ημικατεργασμένες ύλες εισάγονται από παραγωγικές μονάδες που δεν ανταποκρίνονται στις υφιστάμενες προδιαγραφές η σε περιπτώσεις κατά τις οποίες τα εξαγόμενα απόβλητα καταλήγουν σε μονάδες διαχείρισης αποβλήτων που δεν ανταποκρίνονται στις κείμενες προδιαγραφές.

Η Επιτροπή έχει αναλάβει ποικίλες πρωτοβουλίες για την προώθηση της υγιούς διαχείρισης των αποβλήτων, ιδίως μέσω του θεματικού προγράμματος για το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους. Στους Ευρωπαίους γείτονες της ΕΕ έχουν επίσης χρηματοδοτηθεί πολλές δράσεις ώστε να εναρμονισθούν περαιτέρω με το κεκτημένο της όσον αφορά τα απόβλητα.

Η Επιτροπή αντιμετωπίζει επίσης τα ως άνω θέματα με την πρωτοβουλία για τις πρώτες ύλες[20], στο πλαίσιο της οποίας διαδραματίζουν σοβαρό ρόλο οι πολιτικές ανακύκλωσης, καθώς και μέσω της καλύτερης επιβολής των διατάξεων του κανονισμού της ΕΕ για τη μεταφορά των αποβλήτων. Παρά τις εν λόγω προσπάθειες, η παράνομη εξαγωγή αποβλήτων εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα που είναι εξ ορισμού δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί. Η Επιτροπή συμμετέχει επίσης ενεργά στις διεθνείς συζητήσεις σχετικά με την απαγόρευση της εξαγωγής επικίνδυνων αποβλήτων σε χώρες εκτός ΟΟΣΑ, που αποφασίστηκε στη Βασιλεία.

Μετά την έγκριση της στρατηγικής, τρίτες χώρες καθιερώνουν ανάλογες προς την ΕΕ πολιτικές διαχείρισης και ανακύκλωσης των αποβλήτων, εξασφαλίζοντας τοιουτοτρόπως πλεονεκτήματα στον αντίστοιχο προπορευόμενο κλάδο της ΕΕ. Για παράδειγμα η Κίνα, οι ΗΠΑ και η Ινδία έχουν καθιερώσει παρεμφερείς διατάξεις για τον περιορισμό της χρήσης επικίνδυνων ουσιών στα είδη ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

Μελλοντικές τάσεις

Με τη συνεχιζόμενη αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού σε συνδυασμό με την περαιτέρω ενίσχυση των αναδυόμενων οικονομιών, η συνολική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί ουσιαστικά. Η κατάσταση αυτή θα οδηγήσει στην άσκηση μεγαλύτερων πιέσεων στους χρησιμοποιούμενους πόρους με συνακόλουθες περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις, ιδίως σε ό,τι αφορά τα βιολογικά υλικά, τα μέταλλα και τα ορυκτά. Ενόσω συνεχίζει να αυξάνεται η ζήτηση για πρώτες ύλες στην ΕΕ και δεδομένης της εξάρτησης της ΕΕ από την εισαγωγή πολλών πρώτων υλών, ο ρόλος της ανακύκλωσης, θα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Από τις προβλέψεις για τις μελλοντικές τάσεις στον τομέα της παραγωγής και της επεξεργασίας των αποβλήτων προκύπτει ότι αν δεν εφαρμοσθούν συμπληρωματικές πολιτικές πρόληψης των αποβλήτων, η παραγωγή τους αναμένεται να αυξηθεί κατά 7% την περίοδο 2008-2020. Η εφαρμογή της REACH σε συνδυασμό με εθνικές πολιτικές πρόληψης αναμένεται να συμβάλει στη μείωση της παραγωγής επικίνδυνων αποβλήτων. Με την πλήρη εφαρμογή του ήδη υφιστάμενου κεκτημένου, η ανακύκλωση θα αυξηθεί από 40% το 2008 σε 49% το 2020. Η υγειονομική ταφή των αποβλήτων θα μειωθεί κατά 10% και θα σταθεροποιηθεί στο 28%. Περισσότερα βιολογικά απόβλητα θα πρέπει να εκτρέπονται από την υγειονομική ταφή κατά τα επόμενα χρόνια, προσφέροντας νέες προοπτικές ανάπτυξης της λιπασματοποίησης και της παραγωγής αερίου.

Πέραν των αναμενόμενων επιπτώσεων της οδηγίας για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων, η μεγαλύτερη πρόληψη και ανακύκλωση θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επιπρόσθετα ουσιαστικά οφέλη. Η πλήρης εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ για τα απόβλητα καθώς και η αύξηση της πρόληψης και της ανακύκλωσης θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επιπρόσθετη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου , καλύπτοντας σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών στόχων για τη μείωση των κλιματικών επιπτώσεων μέχρι το 2020. Η ανακύκλωση θα συνεχίσει να προσφέρει οικονομικές ευκαιρίες συμβάλλοντας παράλληλα στην αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων εκ μέρους της οικονομίας της ΕΕ. Εκτιμάται ότι στον τομέα της ανακύκλωσης των αποβλήτων μπορεί να δημιουργηθούν μέχρι και μισό εκατομμύριο θέσεις εργασίας .

Αναμένεται ότι θα συνεχισθούν οι μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών ως προς την εφαρμογή και την επιβολή των υφιστάμενων διατάξεων, αν δε ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα σε επίπεδο ΕΕ με στόχο να υποστηριχθούν τα κράτη μέλη και να εξασφαλισθούν ισότιμες συνθήκες ιδίως στον τομέα των εθνικών επιθεωρήσεων. Η συμμόρφωση προς τους στόχους της ΕΕ σε ό,τι αφορά τη συλλογή, την ανακύκλωση και την εκτροπή από την υγειονομική ταφή των αποβλήτων, θα παραμείνει προτεραιότητα και ορισμένα κράτη μέλη θα υποχρεωθούν να καταβάλουν σοβαρές προσπάθειες για να τους επιτύχουν.

Συμπεράσματα

Η στρατηγική έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην καθοδήγηση της ανάπτυξης της πολιτικής. Σε ορισμένα μέτωπα έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος, κυρίως στη βελτίωση και απλούστευση της νομοθεσίας, την καθιέρωση και τη διάδοση των βασικών εννοιών, όπως η ιεράρχηση των αποβλήτων και ο κύκλος ζωής των προϊόντων, σχετικά με την απόδοση έμφασης στην πρόληψη των αποβλήτων, το συντονισμό των προσπαθειών για τη βελτίωση των γνώσεων, καθώς και όσον αφορά τους νέους ευρωπαϊκούς στόχους συλλογής και ανακύκλωσης.

Συνολικά, τα ποσοστά ανακύκλωσης έχουν βελτιωθεί, οι ποσότητες των αποβλήτων που καταλήγουν στους χώρους υγειονομικής ταφής έχουν μειωθεί και η χρήση επικίνδυνων ουσιών σε ορισμένες ροές αποβλήτων έχει περιορισθεί. Οι ασκούμενες πολιτικές οδήγησαν στη μείωση των σχετικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων ανά τόνο επεξεργασμένων αποβλήτων. Ωστόσο, η ως άνω βελτίωση αντισταθμίζεται από τις αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα προκαλέσει η αναμενόμενη αύξηση της παραγωγής αποβλήτων.

Εάν δεν αναληφθούν περαιτέρω και συμπληρωματικές πρωτοβουλίες, θα χαθούν ευκαιρίες για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων εν γένει, καθώς και για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την αντιμετώπιση των μελλοντικών απαιτήσεων σε πόρους.

Απαιτούνται συνεχείς προσπάθειες για τη βελτίωση του αντίστοιχου γνωστικού υποβάθρου : χρειάζονται νέοι δείκτες για την αποτίμηση των προόδων προς μια κοινωνία ανακύκλωσης και για τη χαρτογράφηση των αποβλήτων και των ροών πόρων. Θα πρέπει να βελτιωθούν οι πληροφορίες και οι βάσει του κύκλου ζωής προβλέψεις όσον αφορά τις περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις των πολιτικών σχετικά με τα απόβλητα, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις πολιτικές για τους πόρους και το κλίμα.

Η ορθή εφαρμογή και επιβολή του ήδη υφιστάμενου κεκτημένου της ΕΕ για τα απόβλητα θα πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα, εξασφαλίζοντας ιδίως τη συμμόρφωση προς τους καθοριστικής σημασίας στόχους της ΕΕ και την πλήρη εφαρμογή των ΟΠΑ (οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα) και WSR (κανονισμός για τη μεταφορά των αποβλήτων). Σε αυτό το πλαίσιο, θα αναπτυχθεί προκαταληπτική διαδικασία εξακρίβωσης σε συνδυασμό με σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης όσον αφορά τη συμμόρφωση προς καθοριστικής σημασίας στόχους της ΕΕ, βάσει των εθνικών σχεδίων διαχείρισης για τα απόβλητα. Η Επιτροπή θα λάβει μέτρα για την περαιτέρω υποστήριξη των εθνικών πολιτικών προληπτικής αντιμετώπισης των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης των βιολογικών αποβλήτων και της περιστολής της κατασπατάλησης των τροφίμων.

Η Επιτροπή θα διερευνήσει νέα μέσα υπέρ της εφαρμογής και της εκτέλεσης των αντίστοιχων δραστηριοτήτων, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τα πρόσφατα ατυχήματα στην Ουγγαρία. Εν προκειμένω θα αποδοθεί ιδιαίτερη σημασία στο συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ των εθνικών δραστηριοτήτων επιθεώρησης, που θα πρέπει να βασιστεί σε στρατηγικές προσανατολισμένες στα αποτελέσματα και στην προαγωγή των επιθεωρήσεων εκ μέρους ισότιμων καθώς και τη χρήση ανεξάρτητων συστημάτων ελέγχου, ιδίως για τις εγκαταστάσεις που ενδέχεται να έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις.

Εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρά περιθώρια προόδου, πέραν των ήδη υφιστάμενων ελάχιστων στόχων της ΕΕ, για τη συλλογή και την ανακύκλωση. Προς τούτο θα πρέπει να ενθαρρυνθεί ιδιαίτερα η καθιέρωση των χρησιμοποιούμενων μέσων από τα πλέον υψηλών επιδόσεων κράτη μέλη, κυρίως στα χαμηλότερων επιδόσεων κράτη μέλη. Ο βέλτιστος συνδυασμός οικονομικών και νομικών μέσων θα πρέπει να ενθαρρυνθεί πρωτίστως μέσω της απαγόρευσης της υγειονομικής ταφής αποβλήτων και της εφαρμογής της έννοιας της ευθύνης του παραγωγού για επιπλέον ροές αποβλήτων, βάσει κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης.

Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου της ανακύκλωσης στην ΕΕ είναι καθοριστικής σημασίας για τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην ΕΕ. Ως εκ τούτου έχει καταστεί καθοριστικής σημασίας προτεραιότητα για την Επιτροπή να εξασφαλισθεί ότι ο ανταγωνισμός λαμβάνει χώρα εντός πλαισίου που συνεπάγεται τη διατήρηση υψηλών επιπέδων προστασίας του περιβάλλοντος. Επιπλέον, η Επιτροπή θα εξετάσει τρόπους για να αποτρέψει την επιδείνωση των παράνομων εξαγωγών αποβλήτων και να εξασφαλίσει ότι τα απόβλητα που εξάγονται σε τρίτες χώρες καταλήγουν σε υψηλών προδιαγραφών εγκαταστάσεις, ιδιαίτερα όσον αφορά τη διάλυση των πλοίων.

Οι πολιτικές για τα απόβλητα μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη των αγορών δευτερογενών πρώτων υλών και να ενισχύσουν τον εφοδιασμό της ΕΕ με αυτές, καθιστώντας τοιουτοτρόπως αποτελεσματικότερη την αξιοποίηση των πόρων εκ μέρους της οικονομίας της ΕΕ. Θα πρέπει να διερευνηθούν νέοι μηχανισμοί της αγοράς υπέρ των δευτερογενών πρώτων υλών, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών κινήτρων, με στόχο ειδικότερα να ληφθούν καλύτερα υπόψη οι μεγάλες δυνατότητες που προσφέρει η ανακύκλωση όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ο καθορισμός νέων και πιο φιλόδοξων στόχων για την ανακύκλωση και την πρόληψη των αποβλήτων θα μπορούσε να συμβάλει άμεσα στην πραγμάτωση του στόχου Ευρώπη 2020 για την «προαγωγή μιας οικονομίας αποτελεσματικής αξιοποίησης των πόρων» και της αντίστοιχης εμβληματικής πρωτοβουλίας . Από αυτήν την άποψη, θα πρέπει να στοχευθούν ακόμη περισσότερο τα υλικά που έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία καθόλη τη διάρκεια ζωής τους, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής χρήσης και της αλλαγής του κλίματος. Οι στόχοι αυτοί θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στην παρακολούθηση της προόδου των κρατών μελών προς την αποδοτική ανάπτυξη των πόρων, στο πλαίσιο των εθνικών εκθέσεων για την Ευρώπη του 2020. Δεδομένου ότι η επίτευξη φιλόδοξων στόχων ανακύκλωσης και πρόληψης προϋποθέτει τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας των πολιτών θα πρέπει να καταβληθούν συνεχείς προσπάθειες ώστε να βελτιωθεί η συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερομένων και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης .

Αξίζει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στις νέες πρωτοβουλίες για την υποστήριξη της καινοτομίας μέσω του προγράμματος πλαισίου και των συνεργασιών για την καινοτομία καθώς και της καλύτερης ενσωμάτωσης των αναλύσεων βάσει του κύκλου ζωής στην ανάπτυξη των πολιτικών. Αυτό προϋποθέτει μεγαλύτερη συνέπεια μεταξύ των πολιτικών για τα απόβλητα και το σχεδιασμό των προϊόντων , εξετάζοντας, μεταξύ άλλων, κανόνες για την ελάχιστη περιεκτικότητα σε ανακυκλωμένα υλικά των προϊόντων με υψηλή προτεραιότητα, την ανακυκλωσιμότητα και τη διάρκεια των προϊόντων καθώς και τη μείωση της χρήσης επικίνδυνων ουσιών. Η χρήση των διαρθρωτικών ταμείων και των ταμείων συνοχής θα πρέπει να ενθαρρυνθεί ανάλογα με την ιεράρχηση των αποβλήτων και για την υιοθέτηση των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών.

Μετά από 5 χρόνια, εξακολουθούν να ισχύουν οι κύριοι στόχοι της στρατηγικής. Η παρέμβαση έχει εστιασθεί στην καλύτερη εφαρμογή και επιβολή, αναδεικνύοντας την ιεράρχηση των αποβλήτων, την προώθηση της πρόληψης σε όλες τις πτυχές της και τη στροφή σε ολιστικότερες και πιο ενοποιημένες πολιτικές πόρων που να περιλαμβάνουν τη διαχείριση των αποβλήτων ως βασικό στοιχείο μιας ευρύτερης εικόνας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω εδραίωση των πολιτικών αποβλήτων και θα υποβάλει νέες προτάσεις το 2012, στις οποίες θα περιλαμβάνονται τα συγκεκριμένα μέτρα που προτίθεται να λάβει ώστε η ΕΕ να συνεχίσει ακόμη εντατικότερα την πορεία της προς μια κοινωνία ανακύκλωσης και αποτελεσματικής αξιοποίησης των πόρων.

[1] COM(2005) 666.

[2] Απόφαση 1600/2002/EΚ.

[3] Κανονισμός 1013/2006.

[4] COM(2007) 843.

[5] 2002/96/ΕΚ.

[6] 2002/95/ΕΚ.

[7] Κανονισμός 1907/2006.

[8] 2008/98/ΕΚ.

[9] 2009/125/ΕΚ.

[10] 2006/66/ΕΚ.

[11] 2006/21/ΕΚ.

[12] COM(2008) 0397.

[13] 2000/53/ΕΚ.

[14] Βλέπε: http://eippcb.jrc.es/reference/wt.html

[15] COM (2007)0844.

[16] Οδηγία 2005/64/ΕΚ.

[17] 99/31/ΕΚ.

[18] COM (2010)235.

[19] 86/278/ΕΚ.

[20] COM (2008)699.