P6_TA(2005)0052

Δράση κατά της πείνας και της φτώχειας

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη δράση κατά της πείνας και της φτώχειας

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- λαμβάνοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Νέας Υόρκης για τη δράση κατά της πείνας και της φτώχειας, της 20ής Σεπτεμβρίου 2004, την οποία έχουν υπογράψει 111 εθνικές κυβερνήσεις συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών μελών της ΕΕ,

- λαμβάνοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Χιλιετηρίδας από τον ΟΗΕ στις 8 Σεπτεμβρίου 2000, η οποία παρουσιάζει τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετηρίδας (ΑΣΧ) ως κριτήρια που καθόρισε από κοινού η διεθνής κοινότητα για την εξάλειψη της φτώχειας, καθώς και την έκθεση του ΟΗΕ για το Πρόγραμμα της Χιλιετηρίδας, με τίτλο "Επενδύοντας στην Ανάπτυξη: πρακτικό πρόγραμμα για την επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετηρίδας", που παρουσιάστηκε στις 18 Ιανουαρίου 2005 στις Βρυξέλλες,

- λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση του 2002 της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη σχετικά με τις Λιγότερο Ανεπτυγμένες Χώρες, με τίτλο "Δραπετεύοντας από την παγίδα της φτώχειας",

- έχοντας υπόψη το άρθρο 108, παράγραφος 5, του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έσχατη ένδεια πλήττει περισσότερους του ενός δισεκατομμυρίου ανθρώπους, οι οποίοι επιβιώνουν με λιγότερο του 1 δολαρίου την ημέρα και ότι η διαφορά στο κατά κεφαλήν εισόδημα ανάμεσα στις πλέον φτωχές και τις πλέον πλούσιες χώρες στον κόσμο έχει υπερδιπλασιαστεί στη διάρκεια της τελευταίας εικοσιπενταετίας,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η βοήθεια, η ελάφρυνση του χρέους και το εμπόριο αναγνωρίσθηκαν ως αλληλοσυνδεόμενες έννοιες και εκτιμώντας ότι οι δράσεις και στους τρεις αυτούς τομείς πρέπει να είναι συμπληρωματικές, με στόχο την επίτευξη πραγματικής ανάπτυξης,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι για να επιτευχθούν οι Αναπτυξιακοί Στόχοι της Χιλιετηρίδας, εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί τουλάχιστον να διπλασιασθούν οι διεθνείς συνεισφορές (που ανέρχονται σήμερα σε 50 δισ. δολάρια ΗΠΑ)· ότι τα δύο τρίτα των αναπτυσσομένων χωρών δαπανούν περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους τους παρά για βασικές κοινωνικές υπηρεσίες,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν σημειώσει καθυστέρηση στις υποχρεώσεις τους έναντι των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετηρίδας, και ότι όλα τα κράτη μέλη πλην τεσσάρων δεν έχουν ακόμη επιτύχει τον στόχο του 0,7% του ΑΕΠ για την αναπτυξιακή βοήθεια,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά το 2005 θα παρουσιαστούν μείζονες προκλήσεις, καθώς η Προεδρία των G8 θα εστιαστεί στην Αφρική και την αλλαγή του κλίματος, ο ΟΗΕ θα εξετάσει τη μικρή πρόοδο που σημειώνει ο κόσμος προς τους αναπτυξιακούς στόχους της Χιλιετηρίδας, ενώ επίσης υπάρχει η Συνάντηση Υπουργών του ΠΟΕ στο Χονγκ Κονγκ τον Δεκέμβριο, καίριο ορόσημο στον αναπτυξιακό Γύρο της Ντόχα,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι ο ΟΟΣΑ χωρίζει τις αναπτυσσόμενες χώρες σε πέντε κατηγορίες ανάλογα με το κατά κεφαλή ΑΕΠ, και οι φτωχότερες αυτών είναι οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και το μεγαλύτερο μέρος των κρατών μελών δεν επικεντρώνουν τη δαπάνη για την αναπτυξιακή βοήθειά τους προς τις φτωχότερες χώρες,

Επίπεδα και αποτελεσματικότητα των ενισχύσεων

1. εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για το γεγονός ότι, πέντε χρόνια μετά την υιοθέτηση των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετηρίδας από τα Ηνωμένα Έθνη, η υποσαχάριος Αφρική δεν έχει επιτύχει και ούτε είναι έτοιμη να επιτύχει έστω και έναν από τους οχτώ αναπτυξιακούς στόχους έως την προβλεπόμενη χρονολογία του 2015· υπογραμμίζει ότι εάν η διεθνή κοινότητα δεν αυξήσει ριζικά τόσο την ποιότητα όσο και την ποσότητα της αναπτυξιακής βοήθειάς που παρέχει, οι Αναπτυξιακοί Στόχοι της Χιλιετηρίδας θα είναι ανέφικτοι για μεγάλο αριθμό των ΛΑΧ, ιδίως στην υποσαχάριο Αφρική·

2. συγχαίρει τα τέσσερα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης [1] που έχουν ξεπεράσει τον στόχο του 0,7 % του ΑΕΠ για την αναπτυξιακή ενίσχυση και συγχαίρει επίσης τα πέντε κράτη μέλη [2] που όρισαν χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη αυτού του επιπέδου Επίσημης Αναπτυξιακής Αρωγής και κυρίως όσα νέα κράτη μέλη αύξησαν σημαντικά τους προϋπολογισμούς τους για την ανάπτυξη· προτρέπει τα υπόλοιπα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη επιτύχει αυτά τα επίπεδα και δεν έχουν ακόμη καθορίσει χρονοδιαγράμματα να το πράξουν χωρίς καθυστέρηση·

3. καλεί την Επιτροπή να κάνει χρήση της επικείμενης ανακοίνωσής της για την αναθεώρηση των δεσμεύσεων χρηματοδότησης για την ανάπτυξη με σκοπό να προτείνει την καθιέρωση χρονοδιαγράμματος σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για όσο το δυνατόν περισσότερα κράτη μέλη μπορούν να επιτύχουν το στόχο του 0,7 % έως το 2010, και να καθορίσει πιο μακροπρόθεσμους στόχους για τα νέα κράτη μέλη· ζητεί να καθιερωθούν ενδιάμεσοι ετήσιοι στόχοι με σκοπό την αύξηση της Επίσημης Αναπτυξιακής Αρωγής, υπό την παρακολούθηση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων ή του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων·

4. επισημαίνει τη συνεχιζόμενη συζήτηση και τις διάφορες πρωτοβουλίες για "καινοτόμους μηχανισμούς χρηματοδότησης της ανάπτυξης"· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δώσουν περαιτέρω προσοχή στο πλήρες φάσμα αυτών των πρωτοβουλιών, δημόσιων είτε ιδιωτικών, υποχρεωτικών ή εθελοντικών, καθολικών ή περιορισμένων· τονίζει ότι όλα αυτά τα ποσά πρέπει να είναι πρόσθετα στην πάγια δέσμευση που ανέλαβαν οι κυβερνήσεις να συνεισφέρουν με το 0,7% του ΑΕΠ τους στην Επίσημη Αναπτυξιακή Αρωγή·

5. εκφράζει τη λύπη του διότι κατά το 2003 μόνο το 2,4% της αναπτυξιακής δαπάνης της ΕΕ διατέθηκε στη στοιχειώδη εκπαίδευση και το 3,8 % στη δημόσια υγεία παρά τις επίμονες εκκλήσεις του Κοινοβουλίου το οποίο ζητούσε το μερίδιο των εν λόγω τομέων να ανέλθει τουλάχιστον στο 20 %· καλεί επ' αυτού την Επιτροπή να βελτιώσει την συνεισφορά της στους ΑΣΧ εξασφαλίζοντας ότι θα αυξηθεί στην πράξη σημαντικά η δαπάνη για την αναπτυξιακή βοήθεια στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης·

6. ζητεί καλύτερη χρήση της υφιστάμενης βοήθειας, ιδίως με αναδιάταξη των προτεραιοτήτων, θέτοντας τέρμα στην πρακτική του να συνδέεται η βοήθεια με το κράτος δωρητή και συγκεντρώνοντας σε διεθνή κλίμακα τα κονδύλια για να αποδεσμεύονται πρόσθετα ποσά υπέρ των φτωχότερων χωρών· προτρέπει τα κράτη δωρητές σε διμερή και πολύπλευρη βάση να εναρμονίσουν τις επιχειρησιακές διαδικασίες τους, να προσαρμόσουν τις ενισχύσεις στις προτεραιότητες των δικαιούχων χωρών και να εξασφαλίσουν μετρήσιμα αποτελέσματα·

7. επαναλαμβάνει την ανάγκη που προσδιορίζει το άρθρο 178 της Συνθήκης ΕΚ να αποτιμά η Κοινότητα επί συστηματικής βάσεως μέσω προκαταρκτικών μελετών επιπτώσεων εάν οι στόχοι της αναπτυξιακής πολιτικής της υπονομεύονται από άλλες δράσεις πολιτικής·

8. αναγνωρίζει ότι στο πρόβλημα της φτώχειας, δεν υπάρχει "ενιαία λύση για όλα"· ζητεί ειδικότερα βιώσιμη πολιτική δέσμευση, διαφάνεια και υποχρέωση λογοδοσίας για την πάταξη της διαφθοράς, δημιουργία υποδομής για την επίτευξη του στόχου της χρηστής διακυβέρνησης και εταιρική σχέση μεταξύ όλων των συμμετόχων·

9. καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της να εξασφαλίσουν ότι η αναπτυξιακή βοήθεια θα εξακολουθήσει να έχει στόχο την ανακούφιση από την φτώχεια και την επίτευξη των ΑΣΧ και προς τούτο ζητεί από την ΕΕ να πρωτοστατήσει στην τάχιστη θέση σε εφαρμογή της έκθεσης του ΟΗΕ για το Πρόγραμμα της Χιλιετηρίδας με τίτλο "Επενδύοντας στην ανάπτυξη: πρακτικό πρόγραμμα για την επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετηρίδας"·

10. καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή να καταστήσει τη δαπάνη για την αναπτυξιακή βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης πιο αποτελεσματική και ορατή εγγράφοντας στον προϋπολογισμό μεγαλύτερα ποσά νέων κονδυλίων, ώστε η βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποτελέσει την αιχμή του δόρατος συνολικών πρωτοβουλιών και να ληφθούν δεόντως υπόψη οι προτάσεις του Προγράμματος της Χιλιετηρίδας για πρωτοβουλίες ταχέος αποτελέσματος, (όπως να χορηγηθούν κουνουπιέρες και φάρμακα κατά της ελονοσίας, να καταργηθούν τα δίδακτρα για το δημοτικό σχολείο και να χορηγηθεί λίπασμα σε κατόχους μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων) που θα επιφέρει γρήγορη και μεγάλης κλίμακας πρόοδο στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου εκατομμυρίων ανθρώπων στις αναπτυσσόμενες χώρες·

Ελάφρυνση του χρέους

11. τονίζει ότι όλοι οι πιστωτές και ιδιαίτερα τα διεθνή θεσμικά όργανα και οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει να συμφωνήσουν στη διαγραφή του χρέους του αναπτυσσόμενου κόσμου με προτεραιότητα στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες· καλεί σχετικά την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ηγηθούν στα διμερή και πολυμερή φόρα της προσπαθείας για τη διαγραφή του εξωτερικού χρέους των αναπτυσσομένων χωρών·

12. χαιρετίζει το παράδειγμα των χωρών G-8 και άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεσμεύθηκαν να άρουν μέχρι και σε ποσοστό 100%το διμερές και πολυμερές χρέος για τις φτωχότερες χώρες του κόσμου·

13. υπογραμμίζει ότι η ελάφρυνση του χρέους πρέπει να αφορά κατά προτεραιότητα όλες τις ΛΑΧ και τις χώρες στις οποίες η ελάφρυνση αυτή είναι απαραίτητη για την επίτευξη των ΑΣΧ· τονίζει ότι η ελάφρυνση του χρέους πρέπει να πραγματοποιηθεί με κυβερνήσεις που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης και υπό την προϋπόθεση ότι τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από τις κυβερνήσεις μέσω της ελάφρυνσης να προορίζονται για τη βοήθεια των φτωχότερων πληθυσμών·

Διεθνές εμπόριο

14. θεωρεί ότι εφόσον το σύστημα πολυμερών εμπορικών συναλλαγών είναι ελεύθερο, δίκαιο και ευνοϊκό προς την ανάπτυξη αποτελεί αποτελεσματικό μηχανισμό για τη μείωση της φτώχειας και της πείνας· καλεί την ΕΕ να προωθήσει κάποιο αντίστοιχο σύστημα ως μέσο ανακούφισης της φτώχειας, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα καλύτερη πρόσβαση στην αγορά για τα φτωχότερα κράτη και παρέχοντας τη δέουσα τεχνική υποστήριξη σχετικά με το εμπόριο, περιλαμβανομένης της αποκτήσεως ικανοτήτων ώστε να αυξηθούν στο μέγιστο οι αναπτυξιακές δυνατότητες που προέρχονται από το εμπόριο·

15. υπογραμμίζει την ανάγκη οι αναπτυσσόμενες χώρες να προστατεύουν τους μόλις αναδυόμενους αγροτικούς τομείς τους και υπογραμμίζει ότι οι φτωχότερες χώρες δεν πρέπει να υπόκεινται σε αιτήματα για ελευθέρωση των εμπορικών ανταλλαγών επί αμοιβαίας βάσεως·

16. ζητεί από την ΕΕ να αναλάβει συγκεκριμένη δράση κατά της φτώχειας, υιοθετώντας συνεκτική πολιτική μεταξύ των εμπορικών πολιτικών, των πολιτικών συνεργασίας για την ανάπτυξη και των κοινών αγροτικών πολιτικών της, προκειμένου να αποφύγει άμεσες ή έμμεσες αρνητικές επιπτώσεις στις οικονομίες των αναπτυσσομένων χωρών·

Κατακλείδα

17. ζητεί από την ΕΕ και τη διεθνή κοινότητα να μη θεωρούν τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετηρίδας τελικό στόχο, αλλά απλώς ενδιάμεση στάση με τελικό προορισμό την κατάργηση της απόλυτης φτώχειας·

***

18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών και των υποψηφίων προς ένταξη χωρών, στο Συμβούλιο και στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ, στα Ηνωμένα Έθνη, στην Αφρικανική Ένωση, στο ΔΝΤ, στην Παγκόσμια Τράπεζα, στους αρχηγούς κρατών της G-8 και στις κυβερνήσεις της Λέσχης των Παρισίων.

[1] Δανία (0.84 %), Κάτω Χώρες (0.81 %), Λουξεμβούργο (0.8 %), Σουηδία (0.7 %).

[2] Βέλγιο (έως το 2010), Φινλανδία (έως το 2010), Γαλλία (έως το 2012), Ισπανία (έως το 2012), Ηνωμένο Βασίλειο (έως το 2013).

--------------------------------------------------