Αριθ. C 248/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 17. 9. 84 
Β. Τα παρακάτω τμήματα της αναθεωρημένης γνωμοδότησης του τμήματος διαγράφηκαν μετά 
την υιοθέτηση τροπολογιών που εγκρίθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων 
Σημείο 1.1., 2η παράγραφος, τελευταία περίοδος 
« Πράγματι, σε ορισμένες χώρες μέλη οι παραγωγοί έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ 
κηπευτικών ή κομμένων λουλουδιών». 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: μεγάλη πλειοψηφία, Ψήφοι κατά: 2, Αποχές: 3. 
Σημείο 1.4., 2η παράγραφος, 1η και 2η περίοδος 
«Με βάση τις στατιστικές αυτές, η ΟΚΕ θα αντιμετωπίσει ευνοϊκά κάθε μέτρο που αποσκοπεί 
στην προστασία του εισοδήματος των παραγωγών που μέχρι σήμερα έχουν αποκλεισθεί από 
την οργάνωση των αγορών. Διαπιστώνει ότι η παραγωγή κομμένων λουλουδιών μοιάζει από 
πολλές απόψεις με την παραγωγή ορισμένων οπωροκηπευτικών». 
Αποτέλεσμα, της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: μεγάλη πλειοψηφία, Ψήφοι κατά: 4, Αποχές: 8. 
Γνωμοδότηση για την οικονομική κατάσταση στην Κοινότητα (μέσα 1984) 
(84/C 248/17) 
Η απόφαση του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 1974 σχετικά με την επίτευξη 
αυξημένου βαθμού σύγκλισης των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας ('). 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά την 212η σύνοδο της ολομέλειας της 
που πραγματοποιήθηκε στις 23 και 24 Νοεμβρίου 1983, αποφάσισε, ύστερα από πρό­
ταση του Προεδρείου της, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 εδάφιο 4 του 
εσωτερικού κανονισμού της, να καταρτίσει γνωμοδότηση για το θέμα που αναφέρε­
ται παραπάνω. 
Διαδικασία 
Το τμήμα οικονομικών και δημοσιονομικών υποθέσεων στο οποίο ανατέθηκε η προ­
ετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 26 Ιουνίου 
1984, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. R. Pelletier. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, 4 ψήφους 
κατά και 7 αποχές κατά τη 218η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση της 5ης Ιου­
λίου, την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Εισαγωγή 
Σε σύγκριση με την τελευταία ανάλυση της οικονο­
μικής κατάστασης που εκπόνησε η ΟΚΕ κατά το 
1983, διαπιστώνονται περισσότερα ενθαρρυντικά 
σημεία όσον αφορά την εξέλιξη της οικονομικής 
(1) ΕΕ αριθ. L 63 της 5. 3. 1974, σ. 16. δραστηριότητας. Η οικονομική ανάκαμψη αφορά, 
βέβαια σε διαφορετικό βαθμό, αλλά πάντως με τρό­
πο γενικό, το σύνολο των κρατών της Κοινότητας. 
Οι οικονομικοί παρατηρητές διερωτώνται όμως 
κατά πόσο μπορεί να διατηρηθεί μια τάση η οποία 
εξακολουθεί να επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από 
εξωτερικούς παράγοντες και ιδίως από την πολιτι­
κή προϋπολογισμού και τη νομισματική πολιτική 
17.9.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 248/33 
που ακολουθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Σε όλα τα 
κράτη μέλη η ανάκαμψη παρεμποδίζεται από την 
πολύ μεγάλη αβεβαιότητα της παγκόσμιας κατά­
στασης. 
Πέρα από αυτά τα ερωτήματα συγκυριακού χαρα­
κτήρα, επιτρέπεται να υπάρχει ανησυχία για τις 
διαρθρωτικές αδυναμίες μιας Ευρώπης που παρου­
σιάζει ενδείξεις απώλειας της ταχύτητας σ' ένα 
κόσμο ο οποίος υπόκειται σε εντονότατο ανταγω­
νισμό και στον οποίο επιτελούνται σημαντικές αν­
θρώπινες, κοινωνικές και τεχνικές μεταλλαγές. 
Η ΟΚΕ προτίμησε να υπερβεί το πλαίσιο της αυ­
στηρής περιγραφής της οικονομικής κατάστασης, 
ώστε να εξετάσει, έστω και με τρόπο περιληπτικό, 
ορισμένα προβλήματα ουσίας και να προσπαθήσει 
να διατυπώσει ορισμένες συγκεκριμένες προτά­
σεις. 
Ένα βασικό ερώτημα είναι αν η Κοινότητα μπορεί 
να θέσει σε εφαρμογή μια πραγματικά αποτελε­
σματική οικονομική στρατηγική. Η ΟΚΕ θεωρεί 
ότι μια παρόμοια στρατηγική είναι δυνατή στο ση­
μερινό πλαίσιο των κοινοτικών οργάνων. Το πρό­
βλημα μιας ενδεχόμενης αναμόρφωσης των οργά­
νων αυτών δεν τίθεται. 
Η επίλυση των διαρθρωτικών προβλημάτων που 
αντιμετωπίζει η Ευρώπη θα συνέτεινε σε μεγάλο 
βαθμό στην επιτάχυνση της οικονομικής ανάκαμ­
ψης και θα ελάττωνε το βάρος της ανεργίας. Κύρια 
μέριμνα της ΟΚΕ είναι να επιτευχθεί το συντομό­
τερο δυνατό μια σταθερή ανάκαμψη της ανάπτυξης 
που να επιτρέπει την καταπολέμηση της ανεργίας. 
Η προτεραιότητα αυτή καθιστά αναγκαίο να τε­
θούν σε πρώτο πλάνο οι οικονομικές εκείνες προ­
τάσεις που είναι δυνατό να οδηγήσουν σε αναθέρ­
μανση των επενδύσεων που δημιουργούν θέσεις α­
πασχόλησης. 
Μια άλλη σημαντική επιθυμία που εκφράζεται στη 
γνωμοδότηση είναι μια μεγαλύτερη επιβεβαίωση 
της ίδιας της ταυτότητας της Ευρώπης είτε έναντι 
του διεθνούς νομισματικού συστήματος είτε στο 
πλαίσιο της κοινής εμπορικής πολιτικής. 
2. Η οικονομική συγκυρία 
2.1. Αναθέρμανση της δραστηριότητας 
Κατά την επεξεργασία της προηγούμενης γνωμοδό­
τησης της ΟΚΕ τον Ιούλιο 1983, τα τότε διαθέσιμα 
στοιχεία δεν έδειχναν καμία αισθητή βελτίωση της 
οικονομικής κατάστασης της Κοινότητας. Τα απο­
τελέσματα που σημειώθηκαν το 1983 επιβεβαίωσαν 
και στην πράξη αυτή την τάση. 
Οι διαθέσιμοι σήμερα συγκυριακοί δείκτες και τα 
αποτελέσματα των ερευνών της Επιτροπής επιτρέ­
πουν να προβλεφθεί για το 1984 μια κατ' όγκο 
αύξηση του ΑΕΠ κατά 2 %, η κατάσταση όμως 
αυτή δεν πρέπει να συγκαλύψει τις σημαντικές δια­φορές που υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών της 
Κοινότητας. Εξάλλου η ανάκαμψη αυτή της ευρω­
παϊκής οικονομίας είναι πολύ κατώτερη από αυτή 
των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας. 
Η οικονομία της Κοινότητας συνεχίζει να χαρα­
κτηρίζεται στο σύνολο της από τη διαφοροποίηση 
των καταστάσεων κατά τομέα. Ένας μεγάλος α­
ριθμός τομέων εξακολουθεί πάντοτε να αντιμετω­
πίζει διαρθρωτικές δυσκολίες: μεταλλουργία, ναυ­
πηγεία, οικοδομικός τομέας, βιομηχανία πετρελαί­
ου. 
Η ανεργία αυξήθηκε ακόμη περισσότερο κατά το 
1983, ενώ οι δυνατότητες απασχόλησης μειώθηκαν 
και πάλι. Για το σύνολο της Κοινότητας δεν πρέπει 
να αναμένεται σημαντική βελτίωση της αγοράς ερ­
γασίας κατά το 1984. 
2.2. Mta εύθραυστη και πολΰ σχετική ανάκαμψη 
Η Κοινότητα αποκαθιστά σιγά σιγά το ισοζύγιο 
τρεχουσών συναλλαγών της χάρη στη βελτίωση 
του ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών. Το αρνητικό 
υπόλοιπο των εισοδημάτων των συντελεστών πα­
ραγωγής και των μονομερών μεταβιβάσεων, το ο­
ποίο επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο κατά το 
1983, παραμένει ανησυχητικό για το 1984. Η μαζι­
κή προσφυγή στον εξωτερικό δανεισμό έχει ως 
αποτέλεσμα η εξυπηρέτηση του δανείου να απορ­
ροφά σε πολλά κράτη μέλη σημαντικό μέρος των 
πόρων τους και των συναλλαγματικών τους αποθε­
μάτων. 
Η αδυναμία των εσωτερικών αγορών της Κοινότη­
τας αποτελεί ένα σημαντικό εμπόδιο για την ανά­
καμψη της κοινοτικής οικονομίας ενώ ο τεράστιος 
δανεισμός των αναπτυσσόμενων χωρών και ση­
μαντικού αριθμού χωρών κρατικού εμπορίου επη­
ρεάζει δυσμενώς την ανάκαμψη των κρατών μελών 
της Κοινότητας λόγω της σπουδαιότητας αυτών 
των παραδοσιακών διεξόδων για τη βιομηχανία 
τους. 
2.3. Περιορισμένη ελευθερία ελιγμών για τον επη­
ρεασμό της συγκυρίας 
Η ανάλυση της συγκυριακής κατάστασης της Κοι­
νότητας δείχνει ότι η τελευταία έχει χάσει ένα 
μεγάλο μέρος της ελευθερίας ελιγμών για να ανα­
ληφθεί δράση σχετικά με τη συγκυρία. Δεν απομέ­
νει παρά τα μέσα αυτά να χρησιμοποιηθούν με τον 
καλύτερο τρόπο. 
Η καταπολέμηση του πληθωρισμού αποτελεί κοινό 
στόχο σε όλα τα κράτη μέλη. Τα αποτελέσματα 
που έχουν επιτευχθεί είναι σημαντικά γιατί η προ­
βλεπόμενη αύξηση τιμών για το 1984 στην Κοινό­
τητα αναμένεται να υπερβεί κατά μέσο όρο ελα­
φρώς το 5 %. Η προσπάθεια αυτή επιβάλλει στα 
κράτη μέλη μια αυστηρή διαχείριση, μετριασμό 
του δανεισμού τους και των δαπανών του προϋπο­
λογισμού, συμπεριλαμβανομένου του τομέα των 
παγίων δαπανών (μισθοί δημοσίων υπαλλήλων, 
Αριθ. C 248/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 17. 9. 84 
άμυνα κλπ.). Η εξέλιξη των κοινωνικών δαπανών, 
και ιδιαίτερα των δαπανών στον τομέα της υγείας, 
δημιουργεί προβλήματα τα οποία είναι δύσκολο να 
επιλυθούν. 
Η νομισματική πολιτική, σημαντικό στοιχείο της 
συγκυριακής δράσης, επηρεάζεται σε μεγάλο βαθ­
μό από τους περιορισμούς που επιβάλλει η συναλ­
λαγματική αγορά και η καταπολέμηση του πληθω­
ρισμού. 
Παρατηρείται λοιπόν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
μια μεγάλη ομοιότητα στις μεθόδους της συγκυρια­
κής ρύθμισης, απέναντι σε περιορισμούς ίδιας 
φύσης. 
3. Διαρθρωτικές αδυναμίες της Κοινότητας 
3.1. Εξάρτηση της Κοινότητας από το εξωτερικό 
Η Κοινότητα συνεχίζει να εξαρτάται από τις εισα­
γωγές πρώτων υλών και ιδιαίτερα πετρελαίου. 
Η συμπεριφορά της Κοινότητας εξαρτάται σε με­
γάλο βαθμό από την αμερικανική οικονομική πολι­
τική και ιδιαίτερα από τις διακυμάνσεις των ισοτι­
μιών και των επιτοκίων του δολλαρίου. Αυτή η 
κατάσταση εξάρτησης είναι ιδιαίτερα επιζήμια για 
την Κοινότητα. 
3.2. Βιομηχανική παραγωγή και παραγωγικό­
τητα 
Η ευρωπαϊκή παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών 
συνδέεται περισσότερο απ' ό,τι η αμερικανική και 
ιαπωνική παραγωγή με τις παραδοσιακές βιομηχα­
νίες και προσαρμόζεται με βραδύτερο ρυθμό στις 
τεχνολογικές καινοτομίες. 
Κατ' όγκο (βάση 1975= 100), η βιομηχανική παρα­
γωγή της Κοινότητας έφθασε το δείκτη 116,0 το 
Δεκέμβριο 1983 έναντι 132,8 για τις Ηνωμένες Πο­
λιτείες και 152,3 για την Ιαπωνία. 
Αντίθετα, η αύξηση της παραγωγικότητας των χω­
ρών της Κοινότητας, αν χρησιμοποιηθούν τα τυπο­
ποιημένα στατιστικά στοιχεία του ΟΟΣΑ, είναι 
πολύ μεγαλύτερη από αυτή των Ηνωμένων Πολι­
τειών. Μια λεπτομερής όμως ανάλυση αυτών των 
στατιστικών δεδομένων αποκαλύπτει ότι το φαινό­
μενο συνδυάζεται συχνά με τη μαζική αύξηση των 
απολύσεων στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες που βρί­
σκονται σε παρακμή και όχι με την επέκταση των 
τομέων υψηλής παραγωγικότητας. Σε κάθε περί­
πτωση παραγωγικότητας της εργασίας στις Ηνωμέ­
νες Πολιτείες παραμένει μεγαλύτερη από την παρα­
γωγικότητα της εργασίας στην Ευρώπη. 
3.3. Ανεπάρκεια επενδύσεων και γηραομός τον 
μηχανικού εξοπλισμού 
Παράλληλα με την ύφεση ο μέσος καθαρός ρυθμός 
επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ στις χώρες της Κοινότητας συνέχισε να παρουσιάζει κάμψη κατά 
τα τελευταία έτη- από 12 % το 1974 έφθασε το 6,7 % 
το 1983. 
Η ανεπάρκεια αυτή του ρυθμού των επενδύσεων 
συνεπάγεται γηρασμό του μηχανικού εξοπλισμού, 
εξασθένιση της παραγωγικής ικανότητας, καθυστέ­
ρηση προσαρμογής στις νέες τεχνολογίες και έχει 
επίσης επιπτώσεις στη μέλλουσα ανταγωνιστικό­
τητα των επιχειρήσεων των κρατών μελών της Κοι­
νότητας. 
Παράλληλα με την αδυναμία της ζήτησης, η ανε­
παρκής αποδοτικότητα των επενδύσεων αποτελεί 
μια εξήγηση για την πτώση των επενδύσεων και 
την ανάσχεση της ανάκαμψης. Πράγματι, η αποτα­
μίευση βρήκε δυνατότητες τοποθέτησης μεγαλύτε­
ρης αποδοτικότητας και μικρότερου κινδύνου έξω 
από τα πλαίσια των παραγωγικών δραστηριοτή­
των. 
Γενικά η κρίση οδήγησε σε έλλειψη ρευστότητας 
και εξασθένιση των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρή­
σεων, ιδιαίτερα των Μ Μ Ε, πράγμα που έχει προ­
καλέσει μείωση της επενδυτικής ικανότητας. Όμως 
κατά το 1983 σημειώνεται κάποια μικρή βελτίωση 
στα αποτελέσματα των επιχειρήσεων της Κοινότη­
τας. 
3.4. Ιδιαίτερα αυξημένες δημόσιες δαπάνες 
Οι συνολικές δαπάνες των δημόσιων διοικήσεων, 
συμπεριλαμβανομένων αυτών που χρηματοδοτού­
νται από το έλλειμμα, έφθασαν το 1983 το 52 % 
κατά μέσο όρο του ΑΕΠ στις χώρες της Κοινότη­
τας, έναντι 35,4% στις Ηνωμένες Πολιτείες (το 
1981) και 34 % στην Ιαπωνία. 
Τα στοιχεία αυτά πρέπει να εξετασθούν με την 
αναγκαία προσοχή και αφού ληφθεί υπόψη ότι 
υπάρχει σημαντική διαφορά από κράτος σε κράτος 
όσον αφορά τη διάρθρωση των δαπανών. Αφενός 
πρέπει να αποφευχθεί όπως τα υπερβολικά δημο­
σιονομικά και εξωδημοσιονομικά βάρη βλάψουν 
τις επενδύσεις στην Κοινότητα και αφετέρου πρέ­
πει, αφού ληφθεί υπόψη η εξέλιξη της ανεργίας και 
οι κίνδυνοι περαιτέρω περιορισμών των κοινωνι­
κών παροχών, καθώς και η εξέλιξη της ζήτησης, να 
επιδειχθεί μεγάλη επιφυλακτικότητα σε σχέση με 
τη μείωση των δαπανών της κοινωνικής πολιτι­
κής. 
3.5. Επιστημονική epetwoc 
Η κατάσταση της έρευνας στην Κοινότητα δεν 
βρίσκεται στο ύψος της επιστημονικής πρόκλησης. 
Το μειονέκτημα δεν βρίσκεται στον όγκο των δα­
πανών που έχουν διατεθεί για το σκοπό αυτό, οι 
οποίες βρίσκονται στο ίδιο περίπου ύψος με αυτές 
των Ηνωμένων Πολιτειών ενώ είναι δύο φορές 
υψηλότερες από αυτές της Ιαπωνίας, αλλά στο 
συντονισμό των προσπαθειών μεταξύ ενός μεγά­
λου αριθμού επιχειρήσεων και οργανισμών οι ο­
ποίοι πραγματοποιούν έρευνες συχνά στον ίδιο το­
μέα αλλά με τρόπο διεσπαρμένο. 
17. 9. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 248/35 
Τα προβλήματα της έρευνας - επίπεδο και αποτε­
λεσματικότητα - συνδέονται στενά με ορισμένες 
αδυναμίες των εκπαιδευτικών συστημάτων των 
κρατών μελών της Κοινότητας. 
3.6. Δημογραφική εξασθένηση 
Τέλος, ένα άλλο πρόβλημα που πρέπει να μνημο­
νευθεί είναι το πρόβλημα της γήρανσης του πληθυ­
σμού και της δημογραφικής εξασθένησης της Κοι­
νότητας. Στο εγγύς μέλλον δεν θα υπάρχει πλέον 
σχεδόν καμία κοινοτική χώρα που να εξασφαλίζει 
με τις γεννήσεις την ανανέωση των γενεών. Πρό­
κειται για μια απειλή πολύ σοβαρή για το δυναμι­
σμό της Κοινότητας. 
4. Ανταποκρίνεται η κοινοτική δράση στις διαστά­
σεις της κρίσης; 
Αν και το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται στις πε­
ρισσότερες χώρες της Κοινότητας, η γενική εντύ­
πωση που αποκομίζει κανείς από την ανάλυση της 
κοινοτικής οικονομίας τόσο από συγκυριακή όσο 
και από διαρθρωτική άποψη δημιουργεί ένα αίσθη­
μα ανησυχίας. 
Σε όλες τις διαθέσιμες αναλύσεις, και ιδιαίτερα σ' 
αυτές της Επιτροπής, διαφαίνεται σαφώς η ανάγκη 
να συνδυαστεί η παρούσα ενίσχυση της δραστηριό­
τητας με μια συνεχή προσπάθεια εξυγίανσης. 
Η Επιτροπή η οποία έλαβε από το Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο της Στουτγάρδης την εντολή να αναλά­
βει «ευρεία δράση για να εξασφαλίσει την αναθέρ­
μανση της οικονομίας της Κοινότητας και να δη­
μιουργήσει μια στέρεη βάση για τη δυναμική συνέ­
χιση της ανάπτυξης της» πρέπει να αναλάβει και 
πάλι «το ρόλο της κινητήριας δύναμης του μέλλο­
ντος της Κοινότητας». Στην προσπάθεια της αυτή, 
θα έπρεπε τα κράτη μέλη να επιδείξουν περισσό­
τερη καλή θέληση. 
Είναι απόλυτα αναγκαίο να εντατικοποιηθούν οι 
προσπάθειες τόσο στο επίπεδο σχεδιασμού όσο 
και στο επίπεδο τεχνικής εφαρμογής. Η σχετική 
παθητικότητα της Επιτροπής έναντι μιας κρίσης 
μεγάλης διάρκειας, δύσκολα δικαιολογείται, ακό­
μη κι αν ληφθεί υπόψη η ευθύνη που έχει το 
Συμβούλιο γι' αυτή την κατάσταση των πραγμά­
των. 
5. Για μια ανανέωση της κοινής οικονομικής δρά­
σης 
Στη γνωμοδότηση της 6ης Ιουλίου 1983 η ΟΚΕ είχε 
εκφράσει με σαφήνεια τη γνώμη της για μια σειρά 
πολύ σημαντικών προβλημάτων, για τα οποία επα­
ναλαμβάνει με την ευκαιρία αυτή τις απόψεις που 
εκφράστηκαν. Η ΟΚΕ κρίνει ότι επείγει να διαχω­
ριστούν ορισμένοι μεγάλοι άξονες δράσης κατά 
προτεραιότητα, οι οποίοι θα μπορούσαν να τύχουν 
της έγκρισης των αρμοδίων για τη λήψη αποφά­
σεων κοινοτικών αρχών. Κατά την παρούσα χρονική στιγμή δεν είναι δυνα­
τό να αναπτυχθεί μια στρατηγική ανάπτυξης η ο­
ποία να επιτρέπει μόνη της να επιτευχθεί και να 
σταθεροποιηθεί ένα ικανοποιητικά υψηλό επίπεδο 
απασχόλησης. Για το λόγο αυτό η ειδική πολιτική 
για την απασχόληση συμπεριλαμβανόμενης της α­
ναδιοργάνωσης και της μείωσης του χρόνου εργα­
σίας, αποτελεί επίσης μέρος των δράσεων προτε­
ραιότητας που πρέπει να αναληφθούν. 
Μεταξύ αυτών των μεγάλων αξόνων, η ειδική πολι­
τική για την απασχόληση θα αποτελέσει αντικεί­
μενο ιδιαίτερης εξέτασης στα πλαίσια της γνωμο­
δότησης της ΟΚΕ σχετικά με την εξέλιξη της κοι­
νωνικής κατάστασης στην Κοινότητα. 
5.1. Η επιστροφή σε μια ιοχνρή και όίαρκή ανά­
πτυξη 
Η επιστροφή σε μια ισχυρή ανάπτυξη τόσο από 
ποσοτική όσο και από ποιοτική πλευρά θα συνέ­
βαλε στην επίλυση των βασικών προβλημάτων και 
ιδιαίτερα του προβλήματος της ανεργίας, το οποίο 
με τις διαστάσεις που έχει λάβει αντιπροσωπεύει 
μια ανυπόφορη σπατάλη ανθρώπινων και οικονο­
μικών πόρων, ενώ αποτελεί ένα πραγματικό 
κίνδυνο για τη δημοκρατία. 
Η Κοινότητα δεν θα μπορέσει να αντέξει, διασφα­
λίζοντας ταυτόχρονα την ανταγωνιστικότητα της, 
το σενεχώς αυξανόμενο βάρος των δαπανών της 
ανεργίας ούτε και τη σκληρότητα των συνθηκών 
διαβίωσης και την απόγνωση εκατομμυρίων αν­
δρών και γυναικών οι οποίοι παραμένουν άνεργοι 
στην πλέον παραγωγική ηλικία. 
Δεν είναι επίσης δυνατό μια οικονομική πολιτική 
να στηρίζεται στη συνεχή μείωση ούτε ακόμη στη 
στασιμότητα του βιοτικού επιπέδου των πολιτών. 
Κατά συνέπεια είναι ευκταίο το Συμβούλιο να προ­
χωρήσει σε μια προσπάθεια θέσπισης ενός μέσου 
στα πλαίσια του οποίου θα ανταλλάσσονται από­
ψεις για την ευρωπαϊκή οικονομική ανάπτυξη με τη 
βοήθεια των κυριότερων οικονομικών και κοινωνι­
κών φορέων της Κοινότητας. Διαπιστώνεται σή­
μερα στην Ευρώπη μεγάλη σύγκλιση όσον αφορά 
τις βασικές ανησυχίες που υπάρχουν και τις προ­
κλήσεις που πρέπει να αντιμετωπισθούν, παρατη­
ρείται όμως δυστυχώς μεγάλη διάσταση στην 
πρακτική αντιμετώπιση της κατάστασης ανάλογα 
με τη χώρα. Μια προσπάθεια από κοινού εξέτασης 
των προβλημάτων θα ήταν οπωσδήποτε χρήσιμη. Η 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή μπορεί να 
χρησιμοποιηθεί σαν πλαίσιο για μια τέτοια εξέτα­
ση. 
5.2. Η αναθέρμανση των επενδύσεων > 
Πρέπει να καταβληθεί σημαντική προσπάθεια πα­
ρόμοια με εκείνη της μεταπολεμικής περιόδου για 
να προωθηθούν το συντομότερο οι παραγωγικές 
επενδύσεις ώστε να καταστεί δυνατό, σε σύντομο 
σχετικό διάστημα, να αναθερμανθεί η κατανά­
λωση με την ανακατανομή της αγοραστικής δύνα­
μης που οπωσδήποτε θα επιφέρει. 
Αριθ. C 248/36 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 17. 9. 84 
Για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται η δημιουργία 
ορισμένων προκαταρκτικών προϋποθέσεων: 
α) Μια συνεκτική και εκούσια πολιτική κινητο­
ποίησης της ιδιωτικής αποταμίευσης 
Πρέπει να εναρμονισθούν τα συστήματα δημο­
σιονομικής αντιμετώπισης της αποταμίευσης 
ώστε να εξασφαλισθεί για τους αποταμιεύοντες 
μια πραγματική καθαρή πρόοδος ανάλογη με 
την αποταμίευση που πραγματοποίησαν. Ακό­
μη θα έπρεπε να ληφθεί μέριμνα για την αποδο­
τικότητα των τοποθετήσεων αφού αφαιρεθούν 
οι φόροι, στις χώρες της Κοινότητας σε 
σύγκριση με τις επενδύσεις που πραγματοποι­
ούνται στις χώρες του εξωτεριού και ιδιαίτερα 
στις Ηνωμένες Πολιτείες. 
Η χρηματοδότηση των ΜΜΕ και της βιοτεχνί­
ας, τομείς που έχουν δυσκολίες πρόσβασης στις 
αγορές κεφαλαίων, με αυτό το είδος αποταμίευ­
σης, θα έπρεπε να εξετασθεί με πραγματισμό. 
β) Η αναθεώρηση του συστήματος αποθεματο­
ποίησης των επιχειρήσεων 
Η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων προέρχε­
ται κυρίως από την αποθεματοποίηση που 
πραγματοποιούν. 
Για το λόγο αυτό, το επίπεδο αποδοτικότητας 
και τα δημοσιονομικά συστήματα πρέπει να εί­
ναι τέτοια ώστε να επιτρέπουν τη διατήρηση 
των απαραίτητων για την αυτοχρηματοδότηση 
πόρων. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό επειδή 
ο έντονος διεθνής ανταγωνισμός καθιστά απα­
ραίτητο το σχηματισμό επικίνδυνων κεφαλαίων 
όλο και σε μεγαλύτερη έκταση. Παρόλο ότι δεν 
είναι δυνατή η πλήρης εναρμόνιση των διαφό­
ρων δημοσιονομικών συστημάτων των χωρών 
της Κοινότητας, θα έπρεπε τουλάχιστο οι χώρες 
αυτές να υιοθετήσουν ένα ικανοποιητικό αριθ­
μό κοινών βασικών αρχών ώστε να αποφεύγο­
νται σημαντικές στρεβλώσεις του ανταγωνι­
σμού. 
γ) Ο ρόλος των κοινοτικών επενδυτικών προγραμ­
μάτων ως κινητήρια δύναμη 
Οι ανάγκες της Κοινότητας, στον τομέα του 
περιβάλλοντος, σε έργα υποδομής, είναι σημα­
ντικές. Τα έργα που έχουν ως σκοπό να σταμα­
τήσουν τη φθορά των δασών και να εξυγιάνουν 
τα κανάλια και τις τεχνητές λίμνες, η πραγμα­
τοποίηση της υπόγειας σήραγγας κάτω από τη 
Μάγχη καθώς και μιας γέφυρας στο κενό της 
Messina των οποίων η χρησιμότητα και αποδο­
τικότητα δεν αμφισβητούνται πλέον από κανέ­
να, η δημιουργία υποδομής με τραίνα μεγάλης 
ταχύτητας, οι θαλάσσιες μεταφορές, ο ενεργει­
ακός τομές, οι τεράστιες προοπτικές που προ­
σφέρουν οι τηλεπικοινωνίες, καθώς και μια κοι­
νοτική δράση στον τομέα της ανακαίνισης των 
αστικών περιοχών, θα μπορούσαν εύκολα να 
κινητοποιήσουν την κοινοτική αποταμίευση 
και να δημιουργήσουν ένα σημαντικό αριθμό 
θέσεων απασχόλησης. 
Εξάλλου, η πραγματοποίηση παρόμοιων επεν­
δύσεων κοινοτικής χρησιμότητας θα είχε πολι­
τική σημασία για την Ευρώπη. 6. Για ένα κοινοτικό πρόγραμμα απλούστευσης 
των διαδικασιών 
Η διαδοχική προσθήκη κοινοτικών ρυθμίσεων στις 
εθνικές ρυθμίσεις, χωρίς οι τελευταίες να ανακου­
φίζονται, αντί να διευκολύνει την επιχειρηματική 
ελευθερία, καθιστά δύσκολη και μερικές φορές 
πολύπλοκη την άσκηση αυτής της δραστηριότη­
τας. 
Ο πολλαπλασιασμός των ρυθμίσεων συντελεί στην 
εξαφάνιση του βασικού στόχου της Κοινότητας, 
δηλαδή της υλοποίησης μιας λειτουργικής εσωτερι­
κής αγοράς. 
Είναι εντυπωσιακή η διαπίστωση της σειράς των 
εμποδίων που παρουσιάζει η δημιουργία μιας βιο­
μηχανικής εγκατάστασης στον κοινοτικό χώρο, αν 
ληφθεί υπόψη η πληθώρα των διατυπώσεων που 
πρέπει να εκπληρωθούν, σε σύγκριση με τις ευκο­
λίες που παρέχονται στις Η ΠΑ. 
Το Συμβούλιο θα μπορούσε να αναθέσει στην Επι­
τροπή να αναλύσει τα εμπόδια για τη σύσταση και 
τη λειτουργία των επιχειρήσεων και στη συνέχεια, 
χρησιμοποιώντας τη νομική πράξη της σύστασης, 
να προτείνει την απλούστευση των διαδικασιών 
και την κατάργηση των περιττών ρυθμίσεων, προ­
βάλλοντας την υπεροχή του κοινοτικού έναντι των 
εθνικών δικαίων, ώστε: 
- να αποδεσμευθεί το παραγωγικό δυναμικό που 
συνθλίβεται σήμερα από τις ρυθμίσεις' 
- να δοθεί και πάλι μεγαλύτερη ευελιξία στη χρη­
σιμοποίηση του παραγωγικού μηχανισμού. 
Επιβάλλεται να προσαρμοστεί η εργασία στους αν­
θρώπους και όχι το αντίθετο. 
7. Η προσαρμογή της πολιτικής του ανταγωνι­
σμού 
Η Επιτροπή δεν πρέπει να παρακωλύει τις απαραί­
τητες προσαρμογές των παραγωγικών δομών και 
θα πρέπει να παρέχει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις 
την ελευθερία να χρησιμοποιούν τα ίδια όπλα όπως 
και οι ανταγωνιστές τους των τρίτων χωρών. Αυτό 
συνεπάγεται μεγάλη ευελιξία κατά την εφαρμογή 
των άρθρων 85 και 86 της Συνθήκης της Ρώμης. 
8. Η συνέχιση και η συμπλήρωση μιας κοινής πο­
λιτικής στον τομέα της έρευνας 
Θα πρέπει να εξακολουθήσουν να αναπτύσσονται 
δυναμικά σε κοινοτικό επίπεδο οι πρωτοβουλίες 
για την υποστήριξη της βασικής έρευνας καθώς και 
της έρευνας για τη διατήρηση της ανταγωνιστικό­
τητας, με προγράμματα του τύπυ «ESPRIT». 
Εξάλλου, θα πρέπει να γίνουν ανακατατάξεις στα 
πλαίσια των ευρωπαϊκών διεπιχειρησιακών ομίλων 
(GIE) προκειμένου να διευκολυνθεί η από κοινού 
17. 9. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 248/37 
εργασία των ευρωπαίων ερευνητών. Θα πρέπει να 
δοθεί ιδιαίτερη προσοχή και αποτελεσματική βοή­
θεια στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ώστε να ανα­
πτύξουν όλη τη δημιουργική τους δυναμικότητα 
(πρόσβαση στο ΝΚΜ). 
Αντίθετα, οι επιχειρήσεις βρίσκονται σε πλεονεκτι­
κότερη θέση για να χαράξουν την κατεύθυνση της 
εφαρμοσμένης έρευνας και την ανάπτυξη της μέχρι 
το στάδιο της παραγωγής. Στο στάδιο αυτό, η διοι­
κητική παρέμβαση πρέπει απλώς να συμβάλει στη 
δημιουργία του περιβάλλοντος και των οικονομι­
κών συνθηκών που ευνοούν την έρευνα, χωρίς πα­
ρεμβολή στην επιλογή των προϊόντων. 
9. Για τη θαρραλέα και διαυγή αντιμετώπιση του 
κρίσιμου προβλήματος της διεθνούς νομισματι­
κής αταξίας 
Η αποδιοργάνωση του διεθνούς νομισματικού 
συστήματος, οι άστατες διακυμάνσεις της αξίας 
του δολλαρίου και το σύστημα των κυμαινόμενων 
συναλλαγματικών ισοτιμιών ασκούν σοβαρές πιέ­
σεις στο χειρισμό της οικονομικής πολιτικής των 
κρατών μελών της Κοινότητας και διαταράσσουν 
σοβαρά τις παγκόσμιες συναλλαγές. 
Η Κοινότητα, ως πρώτη εμπορική δύναμη στον 
κόσμο, θα πρέπει να διαδραματίσει πολύ πιο ενερ­
γό ρόλο στην αναζήτηση ουσιαστικής λύσης στην 
κρίση του διεθνούς νομισματικού συστήματος, με 
βάση τις υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν στο Wil­
liamsburg. 
Το ΕΝΣ αποτελεί ταυτόχρονα αμυντική γραμμή 
και εκδήλωση αλληλεγγύης, αλλά οι φιλοδοξίες 
του είναι στην πράξη περιορισμένες. Πρέπει να 
ενισχυθεί ο ρόλος του ΕΝΣ και να επιδιωχθεί 
συστηματικά η δημιουργία ενός αποθεματικού νο­
μίσματος, δηλαδή της ECU. Επιπλέον η είσοδος 
του Ηνωμένου Βασιλείου στο ΕΝΣ είναι πολύ ε­
πιθυμητή. 
Προς το παρόν, η Κοινότητα, σε συνεργασία με τις 
ΗΠΑ και την Ιαπωνία, θα πρέπει να παρέμβει προ­
κειμένου να αποφευχθεί ο στραγγαλισμός του τρί­
του κόσμου από τα υπερβολικά του χρέη. Οι ενδε­
χόμενες λύσεις θα πρέπει να συνίστανται ταυτό­
χρονα στην τροχοπέδηση και μείωση των επιτο­
κίων καθώς και σε αποδέσμευση συμπληρωματι­
κών ρευστών διαθεσίμων στο πλαίσιο του Διε­
θνούς Νομισματικού Ταμείου υπέρ των χωρών που 
έχουν τα μεγαλύτερα χρέη. 
10. Εκμετάλλευση των ευκαιριών για μια βιώσιμη 
γεωργία 
Η ΟΚΕ έχει εκφράσει σε πολλές περιπτώσεις την 
άποψη της για την ευρωπαϊκή γεωργία. Σήμερα, 
δεν έχουμε πρόθεση να προσθέσουμε νέα στοιχεία, 
αλλά επιθυμούμε να επιβεβαιώσουμε ότι η γεωργία αποτελεί από κοινωνική και οικονομική άποψη μια 
ευκαιρία για την Ευρώπη. Δεν είναι δυνατό να 
αφήσουμε να χαθεί αυτή η ευκαιρία. Εξακολουθεί 
προφανώς να είναι αναγκαία η διασφάλιση ενός 
συνεκτικού δεσμού ανάμεσα στην κοινή γεωργική 
πολιτική και τους άλλους παράγοντες οικοδόμησης 
της Ευρώπης. 
11. Η εμπορική πολιτική της Κοινότητας έναντι 
του λοιπού κόσμου 
Η Κοινότητα θα πρέπει να αφιερώσει, με τρόπο 
εμπεριστατωμένο, σκέψη σε ορισμένα θεμελιώδη 
προβλήματα και κυρίως: 
- Στην ανάγκη κάλυψης των καθυστερήσεων 
στον τεχνολογικό τομέα, με την αποδοχή στην 
περίπτωση αυτή ενός περιορισμού κοινοτικών 
διαστάσεων και προσωρινού χαρακτήρα των ει­
σαγωγών ευαίσθητων προϊόντων χωρίς τη στε­
γανοποίηση της κοινοτικής αγοράς' 
- στα όρια που δεν πρέπει να ξεπεραστούν κατά 
την εφαρμογή της αρχής του διεθνούς καταμε­
ρισμού εργασίας. Η πείρα δείχνει πράγματι ότι 
κανένας τομέας δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι 
βρίσκεται οριστικά εκτός ανταγωνισμού, αν λη­
φθεί υπόψη η σημερινή ή η μελλοντική πρόοδος 
στον τεχνολογικό τομέα' 
- Στον κίνδυνο η Ευρώπη να βρεθεί συνυπαίτια 
σε απαράδεκτες μορφές εκμετάλλευσης των ερ­
γαζομένων, ασυμβίβαστες με τους κανόνες της 
Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, διαμέσου φθη­
νών εισαγωγών από τις νέες βιομηχανικές χώ­
ρες. Η ΟΚΕ παραπέμπει μεταξύ των άλλων στη 
σχετική γνωμοδότηση που υιοθέτησε στις 3 
Ιουλίου 1980 (') για την πολιτική συνεργασίας 
στην ανάπτυξη και στις οικονομικές και κοινω­
νικές συνέπειες από την εφαρμογή ορισμένων 
διεθνών συνθηκών στον τομέα των όρων εργα­
σίας. 
Η παροχή βοήθειας στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις 
από την Επιτροπή, όταν ενάγονται με τρόπο κατα­
φανώς άδικο ενώπιον δικαστηρίων τρίτων χωρών, 
θα έπρεπε να αποτελεί ένα από τα θεμελειώδη χα­
ρακτηριστικά της εμπορικής πολιτικής της Κοινό­
τητας. 
12. Ενίσχυση της ταυτότητας της Ευρώπης έναντι 
του υπόλοιπου κόσμου 
Η Κοινότητα οφείλει να επιβεβαιώσει την παρου­
σία της σαν ιδιαίτερη οντότητα έναντι των άλλων 
και δεν πρέπει πια να διστάσει να προβάλει το 
σύνολο των πλεονεκτημάτων που διαθέτει στο οι­
κονομικό και στο πολιτικό επίπεδο. 
Τέλος, ένα από τα παράδοξα της σημερινής κατά­
στασης της Κοινότητας στην παγκόσμια οικονομία 
(Ι) ΕΕ αριθ. C 230 της 8. 9. 1980. 
Αριθ. C 248/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 17. 9. 84 
οφείλεται στο γεγονός ότι η τελευταία αρνείται να ποίηση της κατάστασης στον τομέα αυτό δεν θα 
διαδραματίσει το ρόλο και να ασκήσει την επί- απαιτούσε τελικά παρά μια μέτρια και απόλυτα 
δράση που της επιτρέπει η ισχύς της. Η σενειδητο- εφικτή ενίσχυση της κοινοτικής βούλησης. 
Βρυξέλλες, 5 Ιουλίου 1984. 
0 ΙΖρόεόρος 
της Οικονομικής κοα Κοινωνικής Επιτροπής 
Fran<?ois CEYRAC 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροπολογία που απορρίφθηκε 
Η ακόλουθη τροπολογία που διατυπώθηκε με βάση την γνωμοδότηση του τμήματος και κατα­
τέθηκε σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό, απορρίφθηκε από την ΟΚ.Ε κατά τη διάρκεια 
των συζητήσεων: 
Σελίδα 10, 1η παράγραφος 
Η πρώτη παράγραφος να τροποποιηθεί ως εξής: 
«Η εντατικοποίηση των προσπαθειών τόσο στο επίπεδο σχεδιασμού όσο και στο επίπεδο των 
προτάσεων που πρέπει να κάνει η Επιτροπή είναι απόλυτα αναγκαία. Οι προσπάθειες όμως 
αυτές θα μείνουν χωρίς αποτέλεσμα αν το Συμβούλιο δεν λάβει αποφάσεις». 
Αιτιολογία 
Η παθητική στάση που παρατηρείται δεν οφείλεται στην έλλειψη προτάσεων της Επιτροπής 
αλλά στην έλλειψη αποφάσεων του Συμβουλίου. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Υπέρ: 12, Κατά: μεγάλη πλειοψηφία, Αποχές: 10.