Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης στον τομέα της πολιτικής άμυνας"

(1999/C 293/10)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος δράσης για την πολιτική άμυνα (COM(1998) 768 τελικό)(1)·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 9ης Φεβρουαρίου 1999, να ζητήσει, με βάση το άρθρο 198 Γ, πρώτη παράγραφος της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ για το θέμα αυτό·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της ΕΤΠ της 10ης Μαρτίου 1999 να αναθέσει την προετοιμασία των σχετικών εργασιών στην επιτροπή 4 "Χωροταξία, αστικές πολιτικές, ενέργεια, περιβάλλον"·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης της επιτροπής 4 (CDR 104/99 rev. 1) το οποίο υιοθετήθηκε στις 16 Απριλίου 1999, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Johan Sauwens·

υιοθέτησε κατά την 29η σύνοδο ολομέλειας της 2ας και 3ης Ιουνίου 1999 (συνεδρίαση της 3ης Ιουνίου), κατά πλειοψηφία, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Εισαγωγή

1. Η ΕΤΠ λαμβάνει γνώση της πρότασης απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης στον τομέα της πολιτικής άμυνας. Στόχος της απόφασης αυτής είναι να παραταθεί η εφαρμογή του υφιστάμενου προγράμματος δράσης και μετά την 1η Ιανουαρίου 2000, ώστε να διευκολυνθεί η περαιτέρω εδραίωση και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της πολιτικής άμυνας.

2. Το πρόγραμμα δράσης έχει ειδικότερα τους ακόλουθους στόχους:

- παροχή στήριξης στα κράτη μέλη για την πρόληψη του κινδύνου και της πρόκλησης ζημιών σε πρόσωπα, στο περιβάλλον και σε αγαθά σε περίπτωση φυσικής ή τεχνολογικής καταστροφής·

- υποστήριξη των προσπαθειών που καταβάλλονται για την αύξηση του βαθμού ετοιμότητας των εμπλεκόμενων στην πολιτική άμυνα στα κράτη μέλη, ώστε να αυξηθεί η ικανότητα επέμβασής τους σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης·

- βελτίωση των τεχνικών και μεθόδων επέμβασης·

- υποστήριξη της πληροφόρησης, της εκπαίδευσης και της συνειδητοποίησης του κοινού, ώστε οι πολίτες να αυτοπροστατεύονται αποτελεσματικότερα.

Γενικές παρατηρήσεις

3. Η ΕΤΠ συμφωνεί σε μεγάλο βαθμό με την πρόταση απόφασης, η οποία έχει συνταχθεί με επιμέλεια και ανταποκρίνεται σε σημαντικές προσδοκίες των πολιτών.

4. Οι κοινοτικές δράσεις που προτείνονται στο πρόγραμμα δεν προορίζονται να υποκαταστήσουν τις προσπάθειες των κρατών μελών στον τομέα της πολιτικής άμυνας. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, σκοπός των μέτρων αυτών είναι η υποστήριξη και συμπλήρωση των προσπαθειών των κρατών μελών μέσω της εκτεταμένης ανταλλαγής εμπειριών και της αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση ανάγκης.

5. Τα θεμέλια της συνεργασίας αυτής τέθηκαν το 1985 σε μία συνάντηση σε επίπεδο υπουργών. Από τότε έχουν εκδοθεί έξι ψηφίσματα από το Συμβούλιο και τους αρμόδιους υπουργούς, τα οποία οδήγησαν στην καθιέρωση της συνεργασίας σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα της πολιτικής άμυνας. Από το 1992 και μετά υλοποιήθηκαν σημαντικές ενέργειες οι οποίες κατέληξαν στο πρώτο πρόγραμμα δράσης στον τομέα της πολιτικής άμυνας.

6. Το νέο πρόγραμμα δράσης στηρίζεται στο πρόγραμμα που άρχισε να εφαρμόζεται την 1η Ιανουαρίου 1998 και λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Βασίζεται, επίσης στις εμπειρίες που αποκτήθηκαν με το πρώτο πρόγραμμα αλλά και στις νέες ανάγκες που προκύπτουν από τους νέους κινδύνους που προκαλούν ο εκσυγχρονισμός και η πρόοδος για τον άνθρωπο και για το περιβάλλον. Για το λόγο αυτό, ένας από τους στόχους του νέου προγράμματος είναι η ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την αυτοπροστασία τους και τη συμπεριφορά τους σε περίπτωση καταστροφής.

7. Το προτεινόμενο πρόγραμμα θα συμβάλει επίσης στην ένταξη των ζητημάτων πολιτικής άμυνας σε άλλες πολιτικές της Κοινότητας και των κρατών μελών, ιδιαίτερα όσον αφορά την πρόληψη των πυρκαγιών και των πλημμύρων.

8. Η προτεινόμενη μέθοδος εργασίας συμβάλλει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας της δράσης επειδή συνίσταται στην εκτέλεση έργων, των οποίων την εφαρμογή αναλαμβάνει μία επικεφαλής χώρα και προσδιορίζεται συγχρόνως επακριβώς ο στόχος τους αλλά και οι πόροι τους.

9. Η τριετής προοπτική που είχε εισαχθεί κατά τη θέσπιση του πρώτου προγράμματος δράσης ισχύει και για το νέο πρόγραμμα το οποίο λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2004.

10. Στο δημοσιονομικό δελτίο της πρότασης αιτιολογείται σαφώς το πρόγραμμα δράσης.

11. Η Επιτροπή των Περιφερειών επαναλαμβάνει τη θέση που διατύπωσε στο σημείο 4 σχετικά με την επικουρικότητα και επιθυμεί να υπογραμμίσει το ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στον τομέα της παροχής βοήθειας και της πολιτικής άμυνας. Οι αρχές αυτές γνωρίζουν καλύτερα από κάθε άλλη διοικητική βαθμίδα τις συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή τους και μπορούν να εκτιμήσουν καλύτερα τη βοήθεια που χρειάζεται. Το κοινοτικό πρόγραμμα δράσης πρέπει να στηρίζει τη βελτίωση των δράσεων των περιφερειακών και τοπικών οργανισμών και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να οδηγήσει στην υποκατάσταση των αρμοδιοτήτων των τοπικών και περιφερειακών αρχών από τις εθνικές υπηρεσίες των κρατών μελών. Ωστόσο, η Επιτροπή των Περιφερειών υπογραμμίζει το γεγονός ότι η εφαρμογή αυτού του προγράμματος δράσης θα έχει οικονομικές επιπτώσεις για τις τοπικές αρχές και ότι, για αυτόν τον λόγο, πρέπει να μπορούν να ωφεληθούν και αυτές από τις προβλεπόμενες χρηματοδοτήσεις.

12. Δεδομένου του μείζονος ρόλου που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές σε θέματα συνδρομής και πολιτικής άμυνας, η ΕΤΠ ζητεί τη συμμετοχή των μεγάλων συλλόγων αιρετών αντιπροσώπων, ως αντιπροσώπων των κρατών μελών, στη συμβουλευτική επιτροπή, που αναφέρεται στο άρθρο 4 της πρότασης απόφασης του Συμβουλίου, η οποία έχει ως καθήκον να συνδράμει την Επιτροπή στην εφαρμογή του προγράμματος δράσεως.

13. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να επισημάνει τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στις παραμεθόριες περιοχές: ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν ένα ανεπτυγμένο δίκτυο πολιτικής άμυνας το οποίο, για διοικητικούς και γραφειοκρατικούς λόγους, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις γειτονικές χώρες. Προτείνεται να προστεθεί στο πρόγραμμα δράσης ένα κεφάλαιο με στόχο να διευκολυνθεί και να αναπτυχθεί η διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της πολιτικής άμυνας.

Συμπέρασμα

14. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει την πρόταση απόφασης για τη θέσπιση νέου προγράμματος δράσης στον τομέα της πολιτικής άμυνας, με την επιφύλαξη ότι θα ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις που εκτέθηκαν στις παραγράφους 11, 12 και 13.

Βρυξέλλες, 3 Ιουνίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

(1) ΕΕ C 28 της 3.2.1999, σ. 29.