ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(93) 385 τελικό 
Βρυξέλλες, 28 Ιουλίου 1993 
ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
II. ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
Α. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 
Αποφάσεις βάσει των άρθρων 6, 7Γαράγραφο ι 1 και 8 
Παραπομπές βάσει του άρθρου 9, παράγραφος 2 και αιτήσεις του άρθρου 
22, παράγραφος 3 
Χαρακτηριστικά των κοινοπο ιηθε ισών υποθέσεων 
Β. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
Οι συνέπειες για τις συνθήκες του ανταγωνισμού 
Ειδικές επιπτώσεις στις εθνικές αγορές 
Σχέση μεταξύ κοινοτικής και εθνικής πολιτικής ελέγχου των 
συγκεντρώσεων 
Χρήση των διαδικασιών παραπομπής 
III. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
Α. ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 
Τα υφιστάμενα όρια 
Η ανάγκη για εξέταση κάθε περιπτώσεως από μια μόνον υπηρεσία και για 
αντιμετώπιση των συμμετεχόντων με ίσους όρους 
Πράξεις εκτός των ισχυόντων ορίων 
Αποτελέσματα ερευνών 
Προβλέψεις ως προς τον αριθμό των επιπλέον περιπτώσεων 
Ο κανόνας των δύο τρίτων 
θέση των κοινοτικών οργάνων 
θέση των εθνικών διοικητικών αρχών και οργανισμών ανταγωνισμού 
Παρατηρήσεις εθνικών συνδέσμων βιομηχανίας, μεμονωμένων επιχειρήσεων 
Επιπτώσεις του πρόσθετου φόρτου εργασίας για την Επιτροπή 
Συνολική αξιολόγηση 
Χρήση άλλων κριτηρίων για τον προσδιορισμό της δικαιοδοσίας 
Β. ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ 
ΑΡΘΡΟΥ 22, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 
Γ. ΑΛΛΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
Δεσμεύσεις κατά την πρώτη φάση 
Βελτίωση της διαφάνειας των δεσμεύσεων, κατά τη δεύτερη φάση 
Αλλαγές όσον αφορά τα τραπεζικά και πιστωτικά ιδρύματα 
Κριτήρια αξιολόγησης 
Δ. ΚΟΙΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 
IV. ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ 
Α. ΟΡΙΑ 
Β. ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ 
Γ. ΑΛΛΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
Δ. ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
Ε. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
/Ι*. 
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 : Ανάλυση ι ου συνολικού αριθμού πράξεων 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 : Ερευνα που διενεργήθηκε σε βιομηχανικούς συνδέσμους και 
μεμονωμένες επιχειρήσεις 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 : Ποιοτική αξιολόγηση των προκοινοποιήσεων και των υποθέσεων που 
γνωστοποιήθηκαν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, οι οποίες δεν 
εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των υφισταμένων ορίων 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 : Γραφικές παραστάσεις και πίνακες 
Ab 
I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Ο κανονισμός για τις συγκεντρώσεις που ψηφίστηκε από το Συμβούλιο στις 
21 Δεκεμβρίου 1989, δημιούργησε για πρώτη φορά σε κοινοτικό επίπεδο ένα 
κατάλληλο νομικό μηχανισμό για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων οι οποίες 
μπορούν να επηρεάσουν το διασυνοριακό εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Αυτό 
το νέο πλαίσιο του ελέγχου των συγκεντρώσεων στην Κοινότητα θεωρήθηκε 
πετυχημένο. Προσέφερε στις επιχειρήσεις που αναπτύσσουν διασυνοριακές 
δραστηριότητες στα κράτη μέλη ένα ταχύ και αποτελεσματικό σύστημα 
ελέγχου των συγκεντρώσεων ίο οποίο βασίζεται στην ενιαία εξέταση κάθε 
περιπτώσεως από μία υπηρεσία και μόνον και στην εφαρμογή των κανόνων 
στους συμμετέχοντες κατά τρόπο ισότιμο σε όλη την Κοινότητα. 
Ο κανονισμός θεσπίζει αποκλειστική αρμοδιότητα της Επιτροπής για την 
εκτίμηση των συγκεντρώσεων με κοινοτική διάσταση. Πρόκειται για 
συγχωνεύσεις, εξαγορές ή κοινές επιχειρήσεις διαρθρωτικού χαρακτήρα 
όπου ο ετήσιος κύκλος εργασιών των συμμετεχουσών εταιρειών υπερβαίνει 
ορισμένα όρια. Κάτω από τα όρια αυτά οι συγκεντρώσεις διέπονται μόνον 
από την εθνική νομοθεσία για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, εφόσον 
υπάρχει. 
Μετά από τρία σχεδόν χρόνια εφαρμογής(*) του κανονισμού είναι τώρα ο 
κατάλληλος χρόνος για να υποβληθεί από την Επιτροπή μία έκθεση στο 
Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για συγκεκριμένα ζητήματα σχετικά με την 
λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του. 
Υφίσταται, κατ'αρχάς, νομική υποχρέωση για επανεξέταση δύο σημαντικών 
πτυχών του κανονισμού^). Αυτές είναι τα όρια του κύκλου εργασιών που 
ορίζει το άρθρο 1, παράγραφος 3, και η παραπομπή υποθέσεων στις αρμόδιες 
εθνικές αρχές βάσει του άρθρου 9, παράγρφος 10. Τα όρια έχουν κεφαλαιώδη 
σημασία διότι προσδιορίζουν το πεδίο αποκλειστικής αρμοδιότητας της 
Επιτροπής· μεγάλη σημασία έχει επίσης και το θέμα της παραπομπής διότι 
θεσπίζει τις προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες μπορούν οι εθνικές αρχές 
να χειριστούν υποθέσεις που έχουν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή. 
Κατά τον χρόνο έκδοσης του κανονισμού, έγιναν ορισμένες δηλώσεις για την 
ειδικότερη ακολουθητέα πολιτική σε συνάρτηση με τις μελλοντικές 
μεταβολές που έπρεπε να επέλθουν στον κανονισμό: 
Οπως δήλωσε η ίδια η Επιτροπή: 
το κύριο (δηλαδή το παγκόσμιο) όριο κύκλου εργασιών θα πρέπει να 
μειωθεί από 5.000 σε 2.000 εκατ. ECU στο τέλος της αρχικής περιόδου 
εφαρμογής και το κοινοτικό όριο των 250 εκατ. ECU θα πρέπει επίσης 
να αναθεωρηθεί, υπό το φως των εμπειριών και των τάσεων που θα 
εμφανίζει το κύριο όριο. Εάν υπάρξει η ίδια αναλογική μείωση που θα 
ισχύσει και για το κύριο όριο, αυτό συνεπάγεται την εφαρμογή 
ελαχίστου ορίου 100 εκατ. ECU αντί των 250 εκατ. ECU. 
(1) Ο κανονισμός άρχισε να ισχύσει στις 21 Σεπτεμβρίου 1990. 
(2) Υπάρχει επίσης σιωπηρή αναθεώρηση της παραπομπής των συγκεντρώσεων που 
δεν έχουν κοινοτική διάσταση από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή με με βάση 
το άρθρο 22, παράγραφος 6. 
-f C 
- 2 -
Εξάλλου, η Επιτροπή και το Συμβούλιο δήλωσαν από κοινού ότι : 
θα ήταν διατεθειμένοι να εξετάσουν κατά πόσο θα λαμβάνονταν και 
άλλοι παράγοντες υπόψη, εκτός από τον κύκλο εργασιών, την εποχή της 
αναθεώρησης των ορίων· 
η αναθεώρηση του ορίου θα πρέπει να συνδυαστεί με την ειδικότερη 
επανεξέταση της μεθόδου υπολογισμού του κύκλου εργασιών των κοινών 
επιχειρήσεων, στις περιπτώσεις εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 5, 
παρ. 5· 
θα πρέπει να εφαρμοστεί μία ακριβέστερη έννοια των τραπεζικών εσόδων 
είτε έπειτα από την έναρξη ισχύος των ανάλογων διατάξεων της οδηγίας 
86/635 ή κατά τον χρόνο της αναθεώρησης των ορίων και 
- θα πρέπει να επανεξεταστούν οι ρυθμίσεις αναφορικά με τη δημοσίευση 
ιων απόψεων που διατυπώνει η Συμβουλευτική Επιτροπή. 
Οι δύο πρώτες δηλώσεις σχετίζονται με το άρθρο 1 του κανονισμού, ενώ η 
τρίτη δήλωση αφορά τις διατάξεις του άρθρου 5, παραγρ. 5. Οι δύο 
τελευταίες δηλώσεις αφορούν το άρθρο 5, παρ. 3, στοιχείο α και το άρθρο 
19, παρ. 7 αντιστοίχως. 
Μέσα στο πλαίσιο που καθορίζεται από τις παραπάνω σκέψεις το παρόν 
έγγραφο, 
συνοψίζει ι ην εφαρμογή του κανονισμού μέχρι σήμερα, 
- εξετάζει συγκεκριμένες διατάξεις του κανονισμού (συμπεριλαμβανομένων 
των ορίων του κύκλου εργασιών και της παραπομπής του άρθρου 9, που 
αποτελεί νομική υποχρέωση), και ερευνά το ενδεχόμενο να επιφέρει 
ορισμένες βελτιώσεις, με ή χωρίς τροποποιήσεις του κανονισμού, και 
σταθμίζει το ενδεχόμενο επίλυσης προβλημάτων μέσα στο πλαίσιο του 
υφιστάμενου κανονισμού. 
προτείνει, η Επιτροπή να αναβάλει οποιαδήποτε επίσημη πρόταση 
αναθεώρησης του κανονισμού το αργότερο μέχρι τέλος του 1996. 
II. ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
Α. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 
Αποφάσεις βάσει των άρθρων 6, παράγραφος 1, και 8 
1. Μέχρι την 30η Ιουνίου 1993 είχαν κοινοποιηθεί βάσει του κανονισμού για 
τις συγκεντρώσεις 165 πράξεις και εκδόθηκαν 159 αποφάσεις του άρθρου 6, 
παράγραφος 1 : 
3 -
Αρθρο 6, παρ.1,α 
(εκτός πεδίου 
εφαρμογής 
του κανονισμού) 
Αρθρο 6, παρ.Ι,β 
(συμβιβάζεται 
με κοινή αγορά) 
Αρθρο 6, παρ.Ι,γ 
(κίνηση δια-
δικασ ίας) Αριθμός 
H ε ρ ι π τ ώσι ων 
17 
131 
11 
159 % όλων των 
κοινοποι η θ ε ισών 
περιπτώσεων 
11 
82 % όλων των 
περιπτώσεων 
που εμπίπτουν 
στον κανονισμό 
92 
100 100 
Καθίσταται σαφές ότι από όλες τις περιπτώσεις που εμπίπτουν στον 
κανονισμό, 92ν. διευθετήθηκαν στη φάση 1 ενώ στο 8% των περιπτώσεων 
κινήθηκε η διαδικασία της φάσης 2. Πάντως, 8 περιπτώσεις εγκρίθηκαν 
βάσει του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο β, κατόπιν ειδικών δεσμεύσεων 
που ανέλαβαν τα μέρη. 
Η διαδικασία της φάσης 2 πρέπει να περατωθεί το πολύ μέσα σε τέσσερεις 
μήνες με την έκδοση κάποιας απόφασης βάσει του άρθρου 8 η οποία θα 
κρίνε ι 
είτε ότι η συγκέντρωση συμβιβάζεται με την κοινή αγορά, τηρουμένων 
ορισμένων προϋποθέσεων και εκπληρουμένων κάποιων υποχρεώσεων (άρθρο 
8, παράγραφος 2)· ή 
είτε ότι η συγκέντρωση δεν συμβιβάζεται 
απαγορεύεται (άρθρο 8, παράγραφος 3). με την κοινή αγορά και 
Μέχρι σήμερα υπήρξε μία μόνον απαγόρευση, αλλά σε επτά άλλες περιπτώσεις 
η τελική απόφαση εκδόθηκε υπό όρους ή και με βάση την ανάληψη 
δεσμεύσεων, ο ι δύο άλλες περιπτώσεις δεν εξαρτήθηκαν από όρους ή 
υποχρέωσε ι ς. 
Παραπομπές βάσει του άρθρου 9, παράγραφος 2 και αιτήσεις του άρθρου 22, 
παράγραφος 3 
Βάσει του άρθρου 9, παράγραφος 2, ένα κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει από 
την Επιτροπή να του παραπέμψει κοινοποιηθείσες συγκεντρώσεις που 
απειλούν να δημιουργήσουν ή να ενισχύσουν δεσπόζουσα θέση σε μιά 
διακεκριμένη αγορά στην επικράτεια του. Μέχρι σήμερα παρελήφθησαν πέντε 
τέτοιες αιτήσεις. Σε τρεις περιπτώσεις η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία 
της δεύτερης φάσης και σε μία περίπτωση η υπόθεση διευθετήθηκε στην 
πρώτη φάση. Στην εναπομένουσα περίπτωση υπήρξε μερική παραπομπή και 
μερική διευθέτηση. 
Βάσει του άρθρου 22, παράγραφος 3, ένα κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει 
εφαρμογή του κανονισμού σε συγκεντρώσεις που δεν έχουν κοινοτική 
διάσταση. Η μόνη αίτηση μέχρι σήμερα προήλθε από την Βελγική Κυβέρνηση η 
οποία ζήτησε από την Επιτροπή να εξετάσει τις επιπτώσεις που θα έχει 
στην βελγική αγορά η εξαγορά από την British Airways των 
προγραμματιζόμενων στον τομέα των αεροπορικών υπηρεσιών δραστηριοτήτων 
της Dan Air's. 
- 4 -
Χαρακτηριστικά των κοινοποιηθεισών υποθέσεων 
4. Οι περισσότερες από αυτές τις κοινοποιηθείσες περιπτώσεις αφορούσαν τους 
τομείς της βιομηχανίας, και ειδικότερα τον τομέα των τροφίμων και ποτών, 
των χημικών προϊόντων και του αυτοκινήτου. Ωστόσο, οι μισές σχεδόν από 
τις κοινοποιηθείσες πράξεις σχετίζονταν με τον τομέα παροχής υπηρεσιών, 
και ειδικότερα δραστηριότητες γύρω από το λιανικό εμπόριο, τις 
ασφάλειες, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, τις τραπεζικές υπηρεσίες και 
το χονδρεμπόριο. Τα αποτελέσματα αυτά αντικατοπτρίζουν τις γενικές 
τάσεις σε θέματα συγκεντρώσεων των κατά προσέγγιση χιλίων μεγαλυτέρων 
εταιρειών που ασκούν δραστηριότητες στην Κοινότητα. 
Οι περισσότερες από τις πράξεις αφορούσαν είτε την εξαγορά πλειοψηφικής 
συμμετοχής ή την ίδρυση κοινών επιχειρήσεων με ισότιμα μερίδια. 
5. Μεγάλος αριθμός κοινοποιήσεων αφορούσε επιχειρήσεις από τη Γαλλία, τη 
Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι δε γαλλικές επιχειρήσεις υπήρξαν 
ιδιαίτερα δραστήριες (εμπλεκόμενες σε περισσότερες από τις μισές 
κοινοποιηθείσες πράξεις). Η εικόνα αυτή ευσταθεί, σε γενικές γραμμές, 
για εξαγορές που έγιναν κατά την ίδια χρονική περίοδο. 
Οσον αφορά τις μη κοινοτικές επιχειρήσεις, οι πιό δραστήριες υπήρξαν 
εταιρείες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες ήσαν αναμεμειγμένες στο 
ένα τέταρτο περίπου όλων των κοινοποιήσεων, και ακολουθούσαν εταιρείες 
από τη Σουηδία, την Ελβετία και την Ιαπωνία. 
Σύμφωνα με τους στόχους του κανονισμού για τις συγκεντρώσεις, σχεδόν τα 
τρία τέταρτα του συνόλου των κοινοποιηθεισών πράξεων αφορούσαν 
επιχειρήσεις από διάφορα κράτη μέλη ή από ένα κράτος μέλος και ένα μη 
κράτος μέλος. Το υπόλοιπο μόνον αφορούσε εταιρείες της ίδιας 
εθνικότητας ή εξωκοινοτικές εταιρείες. 
6. Αντίστοιχα, ανάλυση των ατομικών αποφάσεων δείχνει ότι, τα δύο πρώτα 
χρόνια, το 64% των αποφάσεων αφορούσα αγορές κοινοτικής διάστασης και 
ένα 11% αγορές που επεκτείνονταν σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη. 
Β. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
Οι συνέπειες για τις συνθήκες του ανταγωνισμού 
7. Κατά τα τελευταία τρία χρόνια η Επιτροπή επεδίωξε να εφαρμόσει τον 
κανονισμό σύμφωνα με τους θεμελιώδεις στόχους του : να επιτρέπει τις 
συγκεντρώσεις που οδηγούν στις απαραίτητες αναδιαρθρώσεις των 
επιχειρήσεων στην Κοινότητα συνεπεία του ανοίγματος των εθνικών αγορών 
στις κοινοτικές και τις παγκόσμιες αγορές, απαγορεύοντας παράλληλα ή 
υποχρεώνοντας σε αλλαγές όσες συγκεντρώσεις είναι πιθανό να προκαλέσουν 
ζημίες διαρκείας στον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε 
σημαντικό τμήμα της. 
Η πρώτη κατηγορία συγκεντρώσεων είναι ευπρόσδεκτη διότι υποκινεί 
δυναμικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά, ανοίγει τις εθνικές αγορές και 
αυξάνει την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας βελτιώνοντας το 
διαρθρωτικό κόστος των επιχειρήσεων και υποκινεί τις καινοτομίες σε ένα 
ευρύτερο ανταγωνιστικό πλαίσιο. Η δεύτερη κατηγορία συγκεντρώσεων είναι 
επιβλαβής στην ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς διότι αίρει την πίεση του 
ανταγωνισμού που είναι απαραίτητη για να καταστεί εποικοδομητική η 
διαδικασία της αναδιάρθρωσης. Η διατήρηση και ανάπτυξη του 
- 5 -
αποτελεσματικού ανταγωνισμού παίζει κεντρικό ρόλο στη λειτουργία της 
εσωτερικής αγοράς από άποψη εμπορικών ρευμάτων και καλύτερης κατανομής 
των πόρων της οικονομίας. 
Η ύπαρξη νομοθεσίας ελέγχου των συγκεντρώσεων στην ΕΚ, όπως 
συμπληρώνεται από την ανεπίσημη καθοδήγηση των επιχειρήσεων στην οποία 
προβαίνουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, συνιστά προληπτική αντιμετώπιση 
κάθε επιχειρηματικής στρατηγικής στην Κοινότητα η οποία αντιβαίνει στον 
ανταγωνισμό. Από τις περιπτώσεις που κοινοποιήθηκαν επίσημα, η Επιτροπή 
πρόβαλε σοβαρές αντιρρήσεις στο 15% (20 περιπτώσεις από τις 142 μέχρι 
τις 30.06.93) που οδήγησαν είτε σε τροποποίηση του σχεδίου της 
συγκέντρωσης ήδη κατά τη φάοη 1 ή σε έναρξη της διαδικασίας της φάσης 2. 
Το ποσοστό αυτό είναι ανάλογο με το ποσοστό άλλων υπηρεσιών ελέγχου των 
συγκεντρώσεων. 
Η Επιτροπή απαγόρευσε μία συγκέντρωση επειδή δεν υπήρχε άλλος τρόπος να 
αντιμετωπιστεί η δεσπόζουσα θέση που θα δημιουργείτο με την συγκέντρωση 
(Alenia-Aérospatiale/de Havilland). Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, όπου 
οι σοβαρές αντιρρήσεις φάνηκαν δικαιολογημένες από την έκβαση της 
έρευνας, τα μέρη τροποποίησαν τα αρχικά τους σχέδια συγκέντρωσης κατά 
τρόπο ώστε εξέλιπε το πρόβλημα που ανέκυπτε ως προς τον ανταγωνισμό. 
Στις περιπτώσεις αυτές διαφυλάχθηκε ο αποτελεσματικός ανταγωνισμός και 
αναπτύχθηκε με τρεις τρόπους αντιμετώπισης : 
την άρση των εμποδίων στην είσοδο στη σχετική αγορά όπως ακύρωση των 
συμφωνιών αποκλειστικής διανομής, άνοιγμα των αγορών εφοδιασμού και 
πωλήσεων, οι οποίες προηγουμένως ήσαν κλειστές ή λύση των κάθετων 
δεσμών μεταξύ των συγχωνευομένων επιχειρήσεων και των τελικών πελατών 
(βλ. Fiat/Ford, TNT/Canada Post et al·., Grand Metropolitan/Cinzano, 
Elf Aquitaine/Minol·, Air France/Sabena, British Airways/TAT, και 
Alcatel/Telettra)· 
η λύση των δεσμών σχετικά με το κεφάλαιο, το προσωπικό ή των 
συμβατικών δεσμών μεταξύ ανταγωνιστών σε ολιγοπωλιακές αγορές (βλ. 
Courtaulds/SNIA, Varta/Bosch, Nestlé/Perrier)· 
η εκποίηση στοιχείων του ενεργητικού ή μετοχών ώστε να μειωθεί το 
μερίδιο αγοράς των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση και 
να διευκολυνθεί η είσοδος νέων ανταγωνιστών (βλ. Magneti 
Marelli/CEAc, Accor/Wagons-Lits, Nestlé/Perrier, Du Pont/ICI, 
KNP/BT/VRG). 
Ειδικές επιπτώσεις στις εθνικές αγορές 
Η νομοθεσία για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων εξετάζει συγκεντρώσεις κάτω 
από εθνικό πρίσμα (επιπτώσεις στην εθνική αγορά), συμπεριλαμβανομένων 
συγκεντρώσεων που έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις. Ο κανονισμός ΕΟΚ 
εξάλλου επιφόρτισε την Επιτροπή με το καθήκον να εξετάζει τις επιπτώσεις 
που έχουν οι συγκεντρώσεις στη δομή του ανταγωνισμού σε κοινοτικό 
επίπεδο, δηλαδή : 
τις επιπτώσεις που έχουν στην κατανομή των αγορών συγκεντρώσεις που 
προέρχονται από δεσπόζουσες θέσεις στις εθνικές αγορές (κίνδυνος να 
υπάρξουν εθνικοί πρωταθλητές) και 
τις αντιβαίνουσες στον ανταγωνισμό συνέπειες που έχουν συγκεντρώσεις 
οι οποίες δημιουργούν δεσπόζουσες θέσεις σε κοινοτικό επίπεδο δια της 
κυριαρχίας μιας μόνης επιχείρησης ή δια της ολιγοπωλιακής κυριαρχίας 
που απορρέει από συστήματα που περιορίζουν τον εφοδιασμό. 
- 6 -
Η Επιτροπή, κατά την εφαρμογή του κανονισμού, αντιμετώπισε προληπτικά 
οριμένες δεσπόζουσες θέσεις οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε 
αποκλεισμό εθνικών αγορών (π.χ. Fiat/Ford, Alcatel/Telettra, Magneti 
Marelli/CEAc, Varta/Bosch, Accor/Wagons-Lits, Nestlé/Perrier). Εξήτασε 
επίσης εκ του σύνεγγυς περιπτώσεις όπου υπήρχαν περιοριστικές δομές 
εφοδιασμού σε κοινοτικό επίπεδο (όπως Du Pont/ICI, Tetrapak/Alfa-Laval, 
Thorn EMI/Virgin, Rhône-Poulenc/SNIA). 
Σχέση μεταξύ κοινοτικής και εθνικής πολιτικής ελέγχου των συγκεντρώσεων 
9. Με την πρόοδο της ολοκλήρωσης των κοινοτικών αγορών μειώνεται σταθερά η 
καθαρά εθνική διάσταση των αγορών. Η τάση αυτή προς την ολοκλήρωση των 
εθνικών αγορών καθαυτή ευνοεί τον ανταγωνισμό και η εφαρμογή του 
κανονισμού πρέπει να λάβει αυτό το στοιχείο υπόψη της. Αυτό εν μέρει 
αντικατοπτρίζεται στον μεγάλο αριθμό αποφάσεων με τις οποίες εγκρίνονται 
οι πράξεις. Η Επιτροπή, ωστόσο, πρέπει να ορίζει με ρεαλισμό τις 
γεωγραφικές αγορές σε συνάρτηση με την περιοχή όπου ασκείται πράγματι 
ανταγωνισμός (εθνικές, κοινοτικές ή ακόμα και παγκόσμιες αγορές). 
Μετά την έκδοση του κανονισμού ΕΟΚ τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν 
σήμερα νομοθεσίες για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων όταν πρόκειται για 
όρια κατώτερα των προβλεπομένων από τον κανονισμό. Η Επιτροπή επικροτεί 
αυτή την εξέλιξη εφόσον εγγυάται ολοκληρωμένο σύστημα προστασίας του 
αποτελεσματικού ανταγωνισμού σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. 
Κύριος στόχος των εθνικών νομοθεσιών είναι, φυσικά, η προληπτική 
αντιμετώπιση της δεσπόζουσας θέσης σε εθνικό επίπεδο. 
Ο έλεγχος αυτός, ωστόσο, μπορεί να οδηγήσει σε : 
χορήγηση αδειών για συγκεντρώσεις χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι 
αρνητικές επιπτώσεις σε κοινοτικό επίπεδο, 
χορήγηση αδειών για συγκεντρώσεις σε ορισμένα κράτη μέλη χωρίς να 
λαμβάνονται υπόψη οι σωρευτικές συνέπειες αυτών των συγκεντρώσεων. 
Αυτές οι συνέπειες μπορούν να μετριαστούν με μείωση των ορίων ή με το να 
χορηγηθεί στην Επιτροπή το δικαίωμα να χειρίζεται συγκεντρώσεις που 
κοινοποιούνται βάσει της νομοθεσίας δύο ή περισσότερων κρατών μελών. 
Για να μπορούν οι εταιρείες μέσα στην Κοινότητα να αναπτύξουν τις 
δραστηριότητες τους σε κοινοτικό επίπεδο συμμορφούμενες προς ένα κοινό 
πλαίσιο κανόνων, έχει σημασία να συγκλίνουν όσο γίνεται περισσότερο οι 
στόχοι, η μεθοδολογία και οι διαδικασίες που ακολουθούνται από την 
εθνική και κοινοτική πολιτική σχετικά με τις συγκεντρώσεις. Υπάρχει, 
διαφορετικά, πραγματικός κίνδυνος οι επιχειρήσεις να προσπαθούν να 
προσαρμόσουν τις σχεδιαζόμενες συγκεντρώσεις τους κατά τρόπο ώστε να 
εμπίπτουν σε μια νομοθεσία αντί σε κάποια άλλη ("αναζήτηση του 
ευνοϊκότερου εφαρμοστέου δικαίου"), επιλέγοντας είτε μεταξύ εθνικών 
δικαιοδοσιών είτε μεταξύ εθνικής και κοινοτικής δικαιοδοσίας. 
Χρήση των διαδικασιών παραπομπής 
10. Ο κανονισμός διαθέτει έναν ενσωματωμένο μηχανισμό διασφάλισης για 
περιπτώσεις στις οποίες θα ήταν καλύτερο τα μέτρα να ληφθούν σε εθνική 
- 7 -
κλίμακα ακόμη και αν βρίσκονται μέσα στα όρια του κανονισμού ΕΟΚ. Το 
άρθρο 9 προβλέπει τη δυνατότητα παραπομπής τέτοιων περιπτώσεων από την 
Επιτροπή στις εθνικές αρχές σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας. 
Ανάμεσα στις πέντε αιτήσεις για παραπομπή που αναφέρθηκαν ανωτέρω 
τέσσερις προήλθαν από το Bundeskartellamt· μια από τις αρμόδιες αρχές 
του ΗΒ. Σε τρεις περιπτώσεις (Varta/Bosch, Mannesmann/Hoesch και 
Siemens/Philips) η Επιτροπή δέχτηκε ότι απειλείται ο ανταγωνισμός. Για 
το λόγο αυτό η Επιτροπή αποφάσισε να χειριστεί την περίπτωση μόνη της 
προχωρώντας στη διαδικασία της φάσης 2. Γενικά, ο λόγος για τον οποίο η 
Επιτροπή αποφάσισε να κινηθεί έτσι, παρά την ύπαρξη απειλής για τον 
αποτελεσματικό ανταγωνισμό στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, είναι ότι δεν 
ήταν γνωστή με βεβαιότητα η έκταση της γεωγραφικής αγοράς αναφοράς κατά 
το χρόνο της απόφασης ιδιαίτερα ενόψει του γεγονότος ότι οι αγορές 
βρισκόντουσαν σε φάση προοδευτικής ολοκλήρωσης. 
Σε μια από τις άλλες δύο αιτήσεις για παραπομπή (Alcatel/AEG Kabel), η 
Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε απειλή σε βάρος μια 
διακεκριμένης τοπικής ή περιφερειακής αγοράς. Για το λόγο αυτό η 
Επιτροπή ενέκρινε τη συγκέντρωση αφού προηγουμένως απηύθυνε σχετική 
απόφαση στις ενδιαφερόμενες εθνικές αρχές. 
Στην απομένουσα υπόθεση (Steeetley Tarmac) η Επιτροπή κατέληξε ότι για 
ορισμένες από τις αγορές του σχετικού προϊόντος (π.χ. οπτόπλινθοι) 
υφίστατο απειλή για τη γεωγραφική αγορά τοπικού χαρακτήρα. Εξάλλου, με 
βάση τα ειδικότερα χαρακτηριστικά των θιγομένων αγορών του σχετικού 
προϊόντος δεν διαγραφόταν κανένας κίνδυνος ή υπήρχε ασήμαντος κίνδυνος 
εξάπλωσης των αποτελεσμάτων σε αγορές εκτός του ενδιαφερομένου κράτους 
μέλους. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή παρέπεμψε την εκτίμηση σχετικά με 
τις αγορές αυτού του προϊόντος στην αρμόδια εθνική αρχή. 
III. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
Α. ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 
Τα υφιστάμενα όρια 
1. Η θέσπιση των υφισταμένων ορίων κύκλου εργασίων το 1989 έγινε με πολύ 
αβέβαιες προβλέψεις σχετικά με τον ακριβή αριθμό του όγκου και της φύσης 
των υποθέσεων που θα έπρεπε να κοινοποιούνται σε κοινοτικό επίπεδο και 
εκείνων που θα επαφίονταν στην εθνική δικαιοδοσία. Το Συμβούλιο 
αναγνώρισε αυτή την αβεβαιότητα δεσμευόμενο να επανεξετάσει τα 
υφιστάμενα όρια μέσα σε μια τετραετία από την έκδοση του κανονισμού αλλά 
και διακηρύσσοντας την προθυμία του εκτός από τον κύκλο εργασιών να 
λάβει επιπροσθέτως και άλλους παράγοντες υπόψη κατά την επανεξέταση των 
ορ ί ων. 
Οι αρχικές προτάσεις και δηλώσεις της Επιτροπής βασίζονταν στην παραδοχή 
ότι το κύριο όριο ύψους 2 δισεκατομμυρίων ECU και το κατώτατο όριο 
κοινοτικού κύκλου εργασιών 100 εκατ. ECU θα κάλυπταν υπό ομαλές συνθήκες 
τον κύριο όγκο των συγκεντρώσεων με σημαντικό αντίκτυπο στο κοινοτικό 
εμπόριο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα γίνονταν οποιεσδήποτε σημαντικές 
πράξεις κάτω από τα όρια αυτά. Το σκεπτικό ήταν ότι οι συγκεντρώσεις που 
- 8 -
ήταν κατώτερες από το επίπεδο αυτό θα είχαν κυρίως εθνικό αντίκτυπο και, 
σύμφωνα με ι ην αρχή της επικουρικότητας, θα τύχαιναν καλύτερης 
αν ι ιμετωπίσεως σε εθνικό επίπεδο. 
Η ανάγκη για εξέταση κάθε ιιερπιτώσεως από μία μόνον υπηρεσία και για 
αντιμετώπιση ι ων συμμετέχον ι ων με ίσους όρους 
Τα κύρια πλεονεκτήματα που συνεπαγόταν η αποκλειστική αρμοδιότητα της 
Κοινότητας για τις διασυνοριακές συγκεντρώσεις την εποχή που εκδόθηκε ο 
κανονισμός, θεωρήθηκε ότι ήταν η καθιέρωση ενιαίας εξέτασης κάθε 
υποθέσεως από μία μόνον υπηρεσία με αντιμετώπιση των συμμετεχόντων με 
ίσους όρους κατά τον έλεγχο των συγκεντρώσεων σε συνδυασμό με την ταχεία 
λήψη αποφάσεων. Η ανάγκη ενιαίας εξέτασης κάθε υποθέσεως από μία μόνο 
υπηρεσία και η αντιμετώπιση των συμμετεχόντων με ίσους όρους έχει 
καταστεί σήμερα ακόμη πιο επιτακτική. 
Μια από τις συνέπειες της εμφάνισης επιπροσθέτως εθνικών καθεστώτων 
ελέγχου των συγκεντρώσεων (π.χ. στο Βέλγιο, την Ιταλία και την 
Πορτογαλία) θα είναι η αύξηση του αριθμού των πιθανών "σταθμών" στους 
οποίους θα απαιτείται κανονιστική έγκριση για την πραγματοποίηση 
δεδομένης συγκέντρωσης. Αυτό αληθεύει ιδίως για τις πράξεις εκείνες με 
ανταγωνιστικό αντίκτυπο που υπερακοντίζουν τα όρια πολλών κρατών μελών 
οι οποίες όμως, επειδή δεν ανταποκρίνονται στα υφιστάμενα κριτήρια για 
τα όρια, δεν εμπίπτουν στην ευεργετική ρύθμιση για την πραγματοποίηση 
του ελέγχου από μια μόνον υπηρεσία, σύμφωνα με τον κανονισμό για τις 
συγκέντρωσε ι ς. 
Παράλληλα, η ανάγκη για αντιμετώπιση των συμμετεχόντων με ίσους όρους 
δεν περιορίζεται στις μεγαλύτερες εταιρείες και κλάδους. Με την 
προοδευτική ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, το διασυνοριακό εμπόριο θα 
αυξάνεται σε όλο και περισσότερους τομείς όπου θα εμπλέκονται εταιρείες 
μικρότερου μεγέθους. Η γεωγραφική αγορά αναφοράς(^) θα επεκτείνεται όλο 
και περισσότερο στο σύνολο της Κοινότητας. Οι μεταβολές τις οποίες 
συνεπάγεται το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά προκάλεσαν ήδη ένα άνευ 
προηγουμένου κύμα δραστηριοτήτων διασυνοριακών συγκεντρώσεων. Αυτό 
αποδεικνύεται περίτρανα από την ανάλυση της δραστηριότητας των 
συγκεντρώσεων(^) όπως προκύπτει από το Παράρτημα 1. Επειτα από την 
εγκαινίαση του προγράμματος για την ενιαία αγορά το 1985, η αύξηση των 
δραστηριοτήτων στο χώρο των συγχωνεύσεων υπήρξε σημαντικότατη, 
ενθαρρυνόμενη και από το ευνοϊκό οικονομικό κλίμα, αποκορυφούμενη στα 
έτη 1989/90. Λόγω της γενικότερης οικονομικής ύφεσης, οι δραστηριότητες 
αυτές μειώθηκαν σήμερα αλλά η δραστηριότητα σχετικά με τις συγκεντρώσεις 
συνεχίζεται σε επίπεδο που είναι κατά 25% περίπου ανώτερο του επιπέδου 
των ετών 1986/87. 
Πάντως το ουσιαστικότερο σημείο των εξελίξεων αυτών είναι ότι αυτό το 
αποκορύφωμα και το διατηρούμενο υψηλό επίπεδο των συνολικών 
δραστηριοτήτων συγκέντρωσης οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ιδιαίτερα 
σημαντική αύξηση σε κοινοτικό επίπεδο σε αντίθεση με τις εθνικές 
πράξεις. Οπως καταδεικνύεται από την εξέταση της πρώτης γραφικής 
παράστασης στο Παράρτημα 1, το αποκορύφωμα των εθνικών συγκεντρώσεων 
υπερέβη μόνο κατά 30% το επίπεδο των ετών 86/87 και ότι οι 
δραστηριότητες αυτές επανήλθαν σήμερα σ'αυτό το επίπεδο. Για τις 
συγκεντρώσεις με κοινοτική διάσταση το αποκορύφωμα ήταν 250% πάνω από το 
επίπεδο των ετών 86/87 και σήμερα εξακολουθεί να είναι διπλάσιο από τα 
επίπεδα εκείνα. Απ'ό,τι φαίνεται, εξάλλου, εξακολουθεί να υπάρχει 
μεγάλος αριθμός συγκεντρώσεων με κοινοτικό ενδιαφέρον εκτός του πεδίου 
(3) Θα εξακολουθήσουν φυσικά να υπάρχουν και εξαιρέσεις, όπως για παράδειγμα 
οι μη εμπορεύσιμες υπηρεσίες, π.χ. το τοπικό λιανικό εμπόριο ή οι 
οικοδομικές εργασίες. 
(4) Βλ. Ετήσια Εκθεση Ανταγωνισμού για τα αντίστοιχα έτη. 
- 9 -
εφαρμογής του κανονισμού. Τη στιγμή αυτή μόνον 50 έως 60 συγκεντρώσεις 
εμπίπτουν στις διατάξεις του κανονισμού. Αυτό πρέπει να συγκριθεί με τις 
282 κοινοτικές συγκεντρώσεις που αναφέρονταν στην τελευταία ετήσια 
έκθεση ανταγωνισμού της Επιτροπής για την περίοδο 1991/92. 
Πράξεις εκτός των ισχυόντων ορίων 
Εκτός από την αυξανόμενη διασυνοριακή δραστηριότητα στην Κοινότητα, 
προκύπτει και από άλλα στοιχεία ότι υπάρχουν ακόμη υποθέσεις κάτω των 
ισχυόντων ορίων, το μέγεθος και η φύση των οποίων είναι πιθανό να 
επηρεάσουν τις συνθήκες του ανταγωνισμού στην Κοινότητα ως σύνολο και 
συνεπώς, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, θα ήταν σκόπιμο να 
εξετάζονται από μια και μόνη κοινοτική δικαιοδοσία. 
Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του υπάρχοντος κανονισμού, οι υπηρεσίες 
της Επιτροπής αντιμετώπισαν συχνά περιπτώσεις, συνήθως κατά τις 
συνεδριάσεις πριν από την κοινοποίηση όπου τις παρουσιάζουν τα μέρη, οι 
οποίες, αν και οι σχετικές πράξεις ήταν πιθανό να έχουν σημαντικές 
επιπτώσεις στις συνθήκες του ανταγωνισμού σε κοινοτική κλίμακα, δεν 
ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού επειδή τα υφιστάμενα όρια 
των 5 δις, 250 εκατ. και του κανόνα των δύο τρίτων δεν καλύπτονταν. 
Συγκεκριμένες αποδείξεις ως προς το σημείο αυτό παρέχουν τα παραδείγματα 
στο Παράρτημα 3. 
Ο πίνακας του Παραρτήματος 3 καλύπτει μεγάλη ποικιλία τομέων. Πολύ 
χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις που αφορούν συγκεκριμένα χημικά 
προϊόντα ή προϊόντα υψηλής τεχνολογίας όπου ο συνολικός κύκλος εργασιών 
για το σύνολο της αγοράς του σχετικού προϊόντος μπορεί να είναι σχετικά 
μικρός σε σύγκριση με τα υφιστάμενα όρια ή όπου ο κύκλος εργασιών του 
τομέα είναι γενικά χαμηλός, π.χ. προϊόντα κλωστοϋφαντουργίας, 
ταπητουργίας και χαρτοποιίας. Σε τέτοιου είδους περιπτώσεις, ακόμη και 
αν μια μεγάλη εταιρεία με ετήσιο κύκλο εργασιών υπερβαίνοντα τα 2 δις 
ECU εξαγοράζει μια μικρότερη εταιρεία με υψηλό κοινοτικό μερίδιο αγοράς, 
το γεγονός ότι η τελευταία έχει κοινοτικό κύκλο εργασιών κάτω του ορίου 
των 250 εκατ. ECU, σημαίνει ότι η πράξη δεν εμπίπτει καθόλου στο πεδίο 
εφαρμογής του κοινοτικού κανονισμού για τις συγκεντρώσεις. Κατά 
συνέπεια, δεν αρκεί απλώς να μειωθεί το κύριο όριο του παγκοσμίου κύκλου 
εργασιών. Στην πραγματικότητα είναι απαραίτητη η μείωση του κοινοτικού 
ορ ί ου. 
Η ανάλυση επικεντρώνεται συνήθως στο βιομηχανικό τομέα αλλά θεωρείται 
σκόπιμο να εξεταστεί και ο τομέας των υπηρεσιών που αποκτά όλο και 
μεγαλύτερη σημασία. Παρόλο που ένα μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων στον 
τομέα των υπηρεσιών αφορά μη εμπορεύσιμες υπηρεσίες, εξακολουθούν να 
υπάρχουν στον τομέα των υπηρεσιών δραστηριότητες ζωτικής σημασίας όπως 
οι υπηρεσίες εκδόσεων, διαφήμισης και πληροφορικής, οι οποίες 
διαμορφώνονται όλο και περισσότερο σε διασυνοριακή βάση λόγω όμως των 
υφισταμένων ορίων, παραμένουν εκτός του πεδίου κοινοτικής δικαιοδοσίας. 
Αποτελέσματα ερευνών 
Για να διερευνηθούν οι πρακτικές επιπτώσεις της μείωσης των ορίων η 
Επιτροπή πραγματοποίησε μια ειδική έρευνα μεταξύ 300 σχεδόν από τις 
μεγαλύτερες επιχειρήσεις της Κοινότητας καθώς και μεταξύ οργανισμών που 
εκπροσωπούν τις απόψεις του επιχειρηματικού κόσμου. Η έρευνα αυτή 
θεωρήθηκε αναγκαία διότι οι διαθέσιμες βάσεις δεδομένων για τις 
συγκεντρώσεις και τις εξαγορές δεν ήταν κατάλληλα προσαρμοσμένες στην 
απαιτούμενη ανάλυση, κυρίως λόγω της απουσίας δεδομένων για την 
- 10 -
Κοινότητα και τα κράτη μέλη τα οποία έχουν αποφασιστική σημασία για την 
εφαρμογή του κανόνα των δύο τρίτων. Μια περαιτέρω δυσχέρεια ήταν η 
εξεύρεση στοιχείων όσον αφορά τις πράξεις για τη σύσταση κοινών 
επιχειρήσεων. 
Στόχος της έρευνας ήταν να προσδιοριστεί ποιες πρόσθετες πράξεις θα 
ενέπιπταν οιο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για τις συγκεντρώσεις το 
1991 και το 1992 εάν τα διάφορα όρια είχαν μειωθεί ως εξής : 
το όριο για τον κύκλο εργασιών σε διεθνή κλίμακα από 5 σε 2 δις ECU, 
το όριο για τον κύκλο εργασιών στην Κοινότητα από 250 σε 100 εκατ. 
ECU, 
- καταργείτο ο κανόνας των δύο τρίτων. 
Λαμβάνοντας υπόψη τις δυσχέρειες εφαρμογής των κανόνων περί του κύκλου 
εργασιών στο χρηματοπιστωτικό τομέα, δεν θεωρήθηκε σκόπιμο να 
συμπεριληφθούν στο παράδειγμα οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές 
επιχειρήσεις. Δεν συμπερι ελήφθησαν ούτε οι μη κοινοτικές επιχειρήσεις. 
Παρόλο που το παράδειγμα που προέκυψε δεν είναι εξαντλητικό, θεωρείται 
ότι καλύπτει, με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων που προαναφέρθηκαν, το 
μεγαλύτερο μέρος των κοινοτικών επιχειρήσεων που έχουν ετήσιο κύκλο 
εργασιών άνω των 2 δις ECU. 
Από τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο - τις τρεις χώρες 
που αντιπροσωπεύουν τον μεγαλύτερο όγκο δραστηριοτήτων σχετικά με τις 
συγκεντρώσεις στην Κοινότητα - προέρχεται άνω του 80% των 276 
επιχειρήσεων με τις οποίες υπήρξε επαφή. Η συμμετοχή στην έρευνα έγινε 
σε εκούσια βάση και μέχρι στιγμής απήντησαν 174 εταιρείες, ο αριθμός 
αυτός αντιστοιχεί σε ποσοστό ανταπόκρισης σε 63%. 
Πρόβλεψε ι ς ως ηρος ιον αριθμό ι ων εηι πλέον περ ιπτώσεων 
Ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα της έρευνας, μπορεί να γίνει κάποια 
πρόβλεψη ως προς τον αναμενόμενο αριθμό επιπλέον περιπτώσεων που θα 
εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού αν το όριο του παγκοσμίου 
κύκλου εργασιών μειωθεί από 5 σε 2 δις ECU, σύμφωνα με τη δήλωση της 
Επιτροπής κατά το χρόνο έκδοσης του κανονισμού, και αν υπάρξει 
αντίστοιχη μείωση του ορίου του κοινοτικού κύκλου εργασιών από 250 σε 
100 εκατ. ECU. Η πρόβλεψη για τον επιπλέον ετήσιο αριθμό περιπτώσεων που 
θα εμπίπτουν στον κανονισμό ανέρχεται σε 50 περιπτώσεις αν διατηρηθεί ο 
κανόνας των δύο τρίτων. 
Δεδομένου ότι η δραστηριότητα σχετικά με τις συγκεντρώσεις εμφανίζει 
σοβαρές διακυμάνσεις είναι αδύνατον να προβλεφθεί με ακρίβεια ο επιπλέον 
αριθμός περιπτώσεων που θα αντιμετωπιστούν. Τα ανωτέρω όμως μεγέθη 
μπορούν να συγκριθούν με τις προβλέψεις των βρετανικών και γερμανικών 
- 11 -
αρχών ελέγχου των συγκ* ντμώσι ων. Και οι δύο υπολογίζουν ότι αν τα 
ισχύοντα όρια μι ιωΟοΰν θα υπάρξι ι ιιερίπου διπλασιασμός των 50 έως 60 
irr μιπτώσεων που αντ ιμ* τωπ ίζον τα ι σήμερα από την Επιτροπή. 
Ο κανόνας ι ων δύο τρίιων 
6. Ο κανόνας των δύο τρίτων που εφαρμόζεται σήμερα δεν διαδραμάτισε στην 
επισκόπηση κανένα ρόλο σε 33 πράξεις, 24 από τις οποίες είχαν 
διασυνοριακό αντίκτυπο. 
Ο κανόνας αποκλεισμού των δύο τρίτων έπαιξε ρόλο σε 20 πράξεις. Εννέα 
υποθέσεις αφορούσαν κλάδους όπως το λιανικό εμπόριο ή τα είδη για 
κατασκευές και οικοδομές στους οποίους υπό κανονικές συνθήκες η 
γεωγραφική αγορά αναφοράς είναι είτε τοπική είτε περιφερειακή και στους 
οποίους η ανταγωνιστική αξιολόγηση των πράξεων αυτών θα μπορούσε σε 
γενικότερες γραμμές να αντιμετωπιστεί καλύτερα σε εθνική κλίμακα. Από 
την άλλη πλευρά, στις εναπομένουσες 11 υποθέσεις, η γεωγραφική αγορά 
αναφοράς που αφορούσε η σχετική πράξη ήταν σχεδόν πάντοτε πολύ ευρύτερη 
από το κράτος μέλος για το οποίο εφαρμόστηκε ο κανόνας των δύο τρίτων. 
Οι υποθέσεις αυτές σχετίζονταν για παράδειγμα με κλάδους όπως η 
χαλυβουργία, τα κλωστοϋφαντουργικά, τα εξαρτήματα των αυτοκινήτων, οι 
εργαλειομηχανές και ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός για σιδηροδρόμους. 
Εάν επρόκειτο να αντικατασταθεί ο κανόνας των δύο τρίτων από τον κανόνα 
των τριών τετάρτων, όλες οι εννέα υποθέσεις στις οποίες η γεωγραφική 
αγορά αναφοράς είχε εθνικό χαρακτήρα θα εξακολουθούσαν να αποκλείονται, 
ενώ από τις άλλες 11 υποθέσεις τώρα πλέον δεν θα αποκλείονταν οι επτά. 
Αυτό θα σήμαινε ειδικότερα ότι καθεμιά από τις συγκεκριμένες 
περιπτώσεις που μνημονεύθηκαν προηγουμένως σε σχέση με κάποιον κλάδο 
με γεωγραφική αγορά αναφοράς χαρακτηριστικά πολύ ευρύτερη από την 
εθνική αγορά, δεν θα αποκλειόταν. 
Οπως θα μπορούσε κατά συνέπεια να υποστηριχθεί, ο κανόνας των τριών 
τετάρτων θα αντιπροσώπευε ένα καλύτερο μέτρο στάθμισης του υφιστάμενου 
κανόνα για να διαχωρίζονται εκείνες οι περιπτώσεις που έχουν μόνο 
εθνικές διαστάσεις και να αντιμετωπίζονται καλύτερα σε εθνική κλίμακα 
από τις περιπτώσεις εκείνες που προσλαμβάνουν ευρύτερες κοινοτικές 
διαστάσεις. Μια άλλη δυνατότητα θα ήταν να προβλεφθεί κάποια παρέκκλιση 
από τον κανόνα των δύο τρίτων σε περιπτώσεις στις οποίες οι 
συγχωνευόμενες εταιρείες εμφανίζουν σημαντικό απόλυτο κύκλο εργασιών 
εκτός του κράτους μέλους στο οποίο πληρούνται οι απαιτούμενοι όροι του 
κανόνα των δύο τρίτων. Αυτό σημαίνει ότι ο κανόνας των δύο τρίτων δεν θα 
εφαρμοζόταν σε περιπτώσεις στις οποίες ο κύκλος εργασιών, σε άλλα κράτη 
μέλη, υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο. Η πρόταση αυτή θα έλυε ιδιαίτερα 
το πρόβλημα ότι μεγάλοι όμιλοι εταιρειών όπως η Siemens ή η Daimler Benz 
εμπίπτουν συχνά στον κανόνα των δύο τρίτων, λαμβανομένης υπόψη της 
ισχυρής θέσης στις εγχώριες αγορές τους και του σημαντικού μεγέθους των 
εξαγωγών προς χώρες εκτός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, παρά το γεγονός ότι 
οι συγχωνεύσεις στις οποίες ενέχονται έχουν συχνότατα ουσιαστικές 
επιπτώσεις σε διακοινοτική κλίμακα. 
θέση των κοινοτικών οργάνων 
7. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη διακηρύξει επίσημα ότι είναι υπέρ της 
μείωσης των ορίων. Ειδικότερα, στο ψήφισμα του για τη Δέκατη Ενατη 
Εκθεση επί της Πολιτικής Ανταγωνισμού(^), το οποίο υιοθετήθηκε στις 24 
(5) Βλ. σημείο 26 του ψηφίσματος καθώς και σημείο 25 της προηγηθείσας 
έκθεσης DESMONT (έγγραφο Α3-0374/90). 
- 12 -
Ιανουαρίου 1991, το Κοινοβούλιο έκρινε ότι το αθροιστικό παγκόσμιο όριο 
κύκλου εργασιών ύψους 5 6ις ECU ήταν εξωρεαλιστικά υψηλό και ότι, 
συνεκτιμώμενης της ανεπαρκούς βάσης που αποτελούσε το άρθρο 89 της 
συνθήκης ΕΟΚ για την αξιολόγηση συγκεντρώσεων κάτω των ορίων, θα 
υποστήριζε οποιαδήποτε πρόταση που κατέτεινε στη μείωση των ορίων που 
θεσπίζονταν στο άρθρο 1 του κανονισμού. 
Αλλά και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έθεσε παρομοίως το θέμα 
κατά πόσο το όριο στο οποίο αρχίζει να κινείται η διαδικασία ελέγχου της 
συγχώνευσης είναι άσκοπα υψηλό. Στη γνωμοδότηση της που εξέδωσε(*>) για 
την Εικοστή πρώτη Εκθεση επί της Πολιτικής Ανταγωνισμού, η Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι το κύριο όριο ύψους 5 δις 
ECU ήταν υπερβολικά υψηλό και ότι είχε προκαλέσει πολυάριθμες 
αμφιβολίες. Οπως έκρινε εξάλλου η ΟΚΕ, το όριο αυτό δεν θα μπορούσε να 
δικαιολογηθεί ούτε από οικονομική άποψη, αλλά ούτε και από την άποψη της 
πολιτικής του ανταγωνισμού. 
θέση των εθνικών διοικητικών αρχών και οργανισμών ανταγωνισμού 
8. Με τους εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη, καθώς και με τους εκπροσώπους 
των εθνικών οργανισμών ανταγωνισμού έγιναν ευρύτατες διαβουλεύσεις με 
αντικείμενο τα πορίσματα της επισκόπησης της Επιτροπής και το θέμα κατά 
πόσο ήταν συμβούλευαιμη η μείωση του ορίου, ιδίως μάλιστα στο πλαίσιο 
της πολυμερούς συνάντησης που πραγματοποιήθηκε την 21η Ιουνίου 1993. 
Οι περισσότερες από τις εθνικές αρχές εξέφρασαν την ικανοποίηση τους για 
τον υφιστάμενο κανονισμό, αλλά φάνηκαν απρόθυμες να εξετάσουν τη μείωση 
των ορίων χωρίς να έχουν αποκομιστεί περαιτέρω εμπειρίες αναφορικά με 
τον αντίκτυπο του κανονισμού. Παρά το γεγονός ότι αναγνώρισαν τα 
ευργετικά πλεονεκτήματα της ενιαίας εξέτασης από μια μόνο αρχή και της 
επικράτησης ισότιμων όρων για όλες τις πλευρές, οι αρχές δεν πείστηκαν 
κατά πόσο είχε υπάρξει ένας επαρκής αριθμός περιπτώσεων με υποδεέστερο 
κύκλο εργασιών από τα υφιστάμενα όρια που προκαλούσαν προβλήματα, είτε 
υπό το πρίσμα των πράξεων που ρυθμίζονταν από διάφορες δικαιοδοσίες είτε 
επειδή οι συγκεκριμένες πράξεις έθεταν πραγματικά σε κίνδυνο τις 
ανταγωνιστικές συνθήκες που επικρατούσαν σε όλη την Κοινότητα και δεν θα 
μπορούσαν να αντιμετωπιστούν επαρκώς από τις εθνικές αρχές. Στο πλαίσιο 
αυτό, οι αρμόδιες εθνικές αρχές υπενθύμισαν την πρόσφατη ενίσχυση των 
εφαρμοζόμενων εθνικών πολιτικών ελέγχου των συγχωνεύσεων στο Βέλγιο, την 
Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία. 
Ορισμένες εθνικές αρχές υπέδειξαν επίσης ότι ο πληθωρισμός θα διαβρώνε 
βαθμιαία την πραγματική αξία των ορίων και ότι η πρόσθεση του κύκλου 
εργασιών στα νέα κράτη μέλη έπειτα από τη διεύρυνση το 1995 θα σήμαινε 
ότι ορισμένες πράξεις που δεν είναι επιλέξιμες σήμερα, θα ήταν τότε. Η 
Επιτροπή έχει επίγνωση των παραγόντων αυτών, αλλά πρεσβεύει την άποψη 
ότι ο πιθανός τους αντίκτυπος στα θέματα δικαιοδοσίας θα είναι 
περιορισμένος. 
Δύο υπηρεσίες διασυνδέουν το ζήτημα της μείωσης των ορίων με τη θέσπιση 
μιας ανεξάρτητης διαδικασίας ερευνών που θα συμπεριλαμβάνει σε 
μακροπρόθεσμη βάση τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οργανισμού συμπράξεων 
και συγχωνεύσεων. 
Ορισμένες αρχές πιστεύουν ότι οποιαδήποτε επέκταση των κοινοτικών 
αρμοδιοτήτων στα θέματα των συγχωνεύσεων οφείλει να εξεταστεί μέσα στο 
ευρύτερο πλαίσιο της γενικότερης επανεξέτασης του επιμερισμού των 
καθηκόντων μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών κατά την εφαρμογή 
των άρθρων της συνθήκης για τον ανταγωνισμό. 
(6) Βλ. σημείο 1.3.2 της γνωμοδότησης για την Εικοστή πρώτη Εκθεση επί της 
Πολιτικής Ανταγωνισμού που εξέδωσε η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
στις 25 Νοεμβρίου 1992. 
- 13 -
Παρατήρησεις εθνικών συνδέσμων βιομηχανίας, μεμονωμένων επιχειρήσεων 
9. Ο UNICE και το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο ευνοούν μόνο τη μείωση του 
κυρίου ορίου από τα 5 στα 2 δις ECU, χωρίς να επέλθουν οποιεσδήποτε 
άλλες αλλαγές προς το παρόν. 
Ο BDI, ο CBI και ο VNO/NCW-Netherlands ευνοούν έντονα τη μείωση του 
ορίου για τον παγκόσμιο κύκλο εργασιών και την εξάλειψη/χαλάρωση του 
κανόνα των δύο τρίτων. Με την εξαίρεση του BDI δεν επιθυμούν να υπάρξει 
μείωση του κοινοτικού ορίου των 250 εκατ. ECU. Ο CNPF, ο AGREF και η 
Confindustrie είναι σε ευρείες γραμμές κατά τη μείωσης του ορίου, παρά 
το γεγονός ότι η Confindustria φαίνεται να ευνοεί τη σταδιακή αύξηση των 
μελλοντικών κοινοτικών αρμοδιοτήτων. Οι σύνδεσμοι βιομηχανιών της Δανίας 
και της Ελλάδας φαίνεται να είναι κατά της μείωσης των ορίων. 
Όλοι οι βιομηχανικοί σύνδεσμοι αντιτίθενται στη διεύρυνση του σημερινού 
πεδίου εφαμρογής του άρθρου 9, προβάλλοντας κατά κύριο λόγο το 
επιχείρημα ότι η πρακτική αυτή θα υπονόμευε την ενιαία εξέταση από μια 
μόνο αρχή. 
Οι θέσεις συνοψίζονται στο Παράρτημα 2, τμήμα Β. Τα μεμονωμένα σχόλια 
των μεγάλων επιχειρήσεων που παρατίθενται στο Παράρτημα 2, τμήμα Γ, 
αντικατοπτρίζουν εν γένει τις θέσεις των εθνικών συνδέσμων βιομηχανίας. 
Επιπτώσεις του πρόσθετου φόρτου εργασίας για την Επιτροπή 
10. Από εκπροσώπους επιχειρήσεων και νομικών εταιρειών, αλλά και από 
εκπροσώπους των εθνικών αρχών εκφράστηκαν ανησυχίες κατά πόσο η Επιτροπή 
θα ήταν σε θέση να εξασφαλίσει την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων 
διαδικασιών ελέγχου, σε περίπτωση που θα υποχρεωνόταν να αντιμετωπίσει 
τον αυξημένο φόρτο εργασίας από τη μείωση των ορίων. 
Για μια σειρά λόγων, η Επιτροπή πιστεύει ότι η αύξηση του προσωπικού που 
θα ήταν αναγκαία για το χειρισμό των πρόσθετων υποθέσεων συνεπεία της 
μείωσης του ορίου θα ήταν σημαντικά χαμηλότερη από την αντίστοιχη αύξηση 
του αριθμού των υποθέσεων (από t 60 σε 110 ετησίως). Ωστόσο, είναι σαφές 
ότι το Συμβούλιο και η Επιτροπή θα έπρεπε να λάβουν υπόψη τους τους 
πρόσθετους πόρους που απαιτούνται, τη στιγμή της έκδοσης της τελικής 
τους απόφασης για το θέμα αυτό. 
Συνολική αξιολόγηση 
11. Εάν μειώνονταν τα όρια του κύκλου εργασιών σε αρμονία με τη δήλωση της 
Επιτροπής, άλλες 50 επιπλέον υπόθεσεις(7) θα υπάγονταν στο πεδίο 
εφαρμογής του κανονισμού. Ωστόσο, εάν δεν επέρχονταν αλλαγές στο 
κοινοτικό όριο του κύκλου εργασιών, όπως σε γενικές γραμμές φαίνεται να 
το προτιμά η επιχειρηματική κοινότητα, ο αριθμός των πρόσθετων υποθέσεων 
ενδέχεται να είναι κατά πολύ μικρότερος (μέχρι 20 υποθέσεις). 
12. Υπάρχουν από οικονομική άποψη ισχυρά επιχειρήματα που συνηγορούν υπέρ 
της μείωσης των τρεχόντων ορίων του άρθρου 1, παράγραφος 2. Η 
προοδευτική ολοκλήρωση των αγορών στο πλαίσιο της Κοινότητας και, σε 
άρρηκτη συνάρτηση με την ολοκλήρωση αυτή, η αύξηση του αριθμού 
διασυνοριακών πράξεων καθιστούν αναγκαία την επέκταση του πεδίου 
(7) ή 60 υποθέσεις, σε περίπτωση που ο κανόνας των δύο τρίτων αντικατασταθεί 
από τον κανόνα των τριών τετάρτων. 
- 14 -
εφαρμογής των κοινοτικών κανόνων για τις συγχωνεύσεις, ούτως ώστε οι 
διασυνοριακές πράξεις να είναι δυνατόν να αντιμετωπίζονται ακριβοδίκαια 
με βάση ένα ενιαίο πλέγμα κανόνων που θα χειρίζεται μάλιστα μια υπηρεσία 
ανταγωνισμού σε όλη την Κοινότητα, και όχι πολυάριθμες. 
Πάντως οι αρμόδιες αρχές και οι υπηρεσίες ανταγωνισμού σε εθνική κλίμακα 
είναι σαφέστατα διστακτικότατες αναφορικά με την ανάγκη να υπάρξει μια 
άμεση μείωση των ορίων, χωρίς να έχουν αποκομιστεί άλλες εμπειρίες από 
την εφαρμογή των διατάξεων του υφιστάμενου κανονισμού. 
Η αρχική αυτή αξιολόγηση των ορίων αναπτύσσεται στα γενικότερα πορίσματα 
του εγγράφου, στο σημείο IV. 
Χρήση άλλων κριτηρίων για τον προσδιορισμό της δικαιοδοσίας 
13. Η εφαρμογή των καθορισμένων ποσοτικών ορίων αποτελεί αναπόφευκτα μια 
προσεγγιστική και κάπως χοντροκομμένη μέθοδο για τον επιμερισμό των 
δικαιοδοσιών σε εθνική και κοινοτική κλίμακα. Στην ιδανική περίπτωση θα 
ήταν δυνατόν να ληφθούν υπόψη τόσο τα κλαδικά, όσο και τα ποιοτικά 
κριτήρια. Η δυσχέρεια έγκειται στο γεγονός ότι τα κριτήρια αυτά 
προκαλούν αληθινά προβλήματα, ιδίως στο κοινοτικό πλαίσιο που υπάρχει 
για τον έλεγχο των συγχωνεύσεων, το οποίο βασίζεται στον εκ των προτέρων 
έλεγχο με ταχεία λήψη των αποφάσεων. 
Παρά το γεγονός ότι άλλα κριτήρια, όπως για παράδειγμα τα στοιχεία για 
το μερίδιο της αγοράς, μπορεί να είναι χρήσιμα για να υποβοηθηθεί ο 
προσδιορισμός της δικαιοδοσίας είναι συχνά ανύπαρκτα ή ανακριβή. 
Συνήθως, μπορεί να προσδιοριστούν με ακρίβεια μόνο έπειτα από 
εκτενέστατες αναλύσεις, και σε ορισμένες καίριες περιπτώσεις αποτελούν 
συχνά αντικείμενο αντιδικίας. 
Ενα άλλο θέμα που θα μπορούσε παρομοίως να εξεταστεί είναι και η 
καθιέρωση διαφοροποιημένων ορίων, σε κλαδική βάση. Και αυτό όμως θα 
προκαλούσε σημαντικότατα προβλήματα. Καταρχήν θα υπήρχε η δυσχέρεια της 
θέσπισης κυμαινόμενων ορίων, ανάλογα με τον εκάστοτε κλάδο, με κριτήριο 
τη θέσπιση ενός "ισοδύναμου" μέτρου για τους σκοπούς του ελέγχου των 
συγχωνεύσεων. Αλλά και η εφαρμογή των τρεχόντων ορίων θα γινόταν επίσης 
περισσότερο περίπλοκη, ιδίως σε περιπτώσεις που αφορούν επιχειρήσεις με 
δραστηριότητες σε κάμποσους τομείς. 
Στο επίπεδο των μεμονωμένων επιχειρήσεων, τα στοιχεία για τον κύκλο 
εργασιών είναι σχεδόν πάντα πλήρως διαθέσιμα και αντικειμενικά. Η εν 
λόγω προσέγγιση παρουσιάζει το μεγάλο πλεονέκτημα ότι παρέχει νομική 
βεβαιότητα, σε σύγκριση με τον καταμερισμό των δικαιοδοσιών. 
Τα θεωρητικά πλεονεκτήματα που θα προέκυπταν από την καθιέρωση άλλων 
κριτηρίων, όπως τα κλαδικά ή τα ποιοτικά στοιχεία, θα εκμηδενίζονταν ως 
εκ τούτου από τις σημαντικές πρακτικές δυσχέρειες που θα προκαλούσαν. 
Β. ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ 
ΑΡΘΡΟΥ 22, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 
14. Ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων και το μέγεθος της αγοράς των 
προϊόντων ποικίλλουν σε σημαντικότατο βαθμό από τον ένα οικονομικό κλάδο 
στον άλλο. Μια εταιρεία πετροχημικών έχει κατά μέσο όρο κατά πολύ 
υψηλότερο κύκλο εργασιών από μια εταιρεία κλωστοϋφαντουργικών. Το ενιαίο 
όριο θα έχει κατ'ανάγκη διαφορετικό αντίκτυπο σε κλαδική βάση. Ο μόνος 
τρόπος για να προκύψουν τα ίδια πλεονεκτήματα της ενιαίας κοινοτικής 
δικαιοδοσίας για εκείνους τους κλάδους που παρουσιάζουν κύκλους εργασιών 
χαμηλότερους από το μέσο όρο, είναι η μείωση των ορίων. Μια από τις 
- 15 -
συνέπειες της μείωσης του ορίου για τους τομείς στους οποίους ο μέσος 
κύκλος εργασιών είναι σχετικά υψηλός είναι από την άλλη πλευρά και το 
ενδεχόμενο ότι θα υπάρξει μάλλον αύξηση της κοινοποίησης συγχωνεύσεων με 
πιο εθνικό προσανατολισμό σε αυτούς τους ειδικότερους κλάδους. Η 
παραπομπή των υποθέσεων αυτών στα κράτη μέλη από την Επιτροπή διανοίγει 
τη δυνατότητα να υπάρξει κάποια λεπτομερέστη ευθυγράμμιση κατά τον 
επιμερισμό των υποθέσεων. Αυτό θέτει το πρόβλημα του κατά πόσο θα πρέπει 
να ισχύσει μια ελαστικότερη προσέγγιση στο θέμα των παραπομπών βάσει του 
άρθρου 9, προς ιο συμφέρον του περισσότερο εξισορροπημένου επιμερισμού 
των υποθέσεων μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών. 
Υπάρχουν πολλές τεχνικές αλλαγές που θα μπορούσαν να επέλθουν στο άρθρο 
9, για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, θα μπορούσε για παράδειγμα να 
εξεταστεί το ενδεχόμενο να γίνουν οι εξής αλλαγές : 
στις περιπτώσεις που κάποια πράξη αφορά μόνο αγορές που 
αντιπροσωπεύουν ένα μη σημαντικό τμήμα της Κοινότητας (δηλαδή τοπικές 
ή περιφερειακές αγορές) στο πλαίσιο ενός κράτους μέλους, θα μπορούσε 
να εξαλειφθεί η απαίτηση της απειλής. Αυτό θα σήμαινε στην πράξη ότι 
η Επιτροπή θα μπορούσε πάντα, έπειτα από την υποβολή της σχετικής 
αίτησης, να αναπέμψει την υπόθεση εκ νέου στο ενδιαφερόμενο κράτος 
μέλος, στις περιπτώσεις που η συγκέντρωση δεν ασκεί αντίκτυπο σε 
ουσιαστικό τμήμα της Κοινότητας, 
θα μπορούσε να εξαλειφθεί η απαίτηση της απειλής, για όλες εκείνες 
τις περιπτώσεις στις οποίες ένα κράτος μέλος καταδεικνύει ότι μια 
συγκεκριμένη πράξη αφορά μόνο μια διακεκριμένη αγορά εντός των ορίων 
αυτού του κράτους μέλους, είτε πρόκειται για ουσιαστικό τμήμα της 
κοινής αγοράς είτε και όχι. 
Ωστόσο, εφόσον η γενικότερη θέση της Επιτροπής είναι πλέον είτε να 
αναπέμπονται οι υποθέσεις στις εθνικές αρχές ή να κινούνται οι 
διαδικασίες της φάσης II, στις περιπτώσεις που έχει υποβληθεί η 
αιτιολογημένη αίτηση παραπομπής της υπόθεσης, επικρατεί γενικότερα η 
άποψη ότι η σημερινή διατύπωση του άρθρου 9 αποτελεί επαρκές μέσο, εάν 
διατηρηθούν τα υφιστάμενα όρια του κύκλου εργασιών. 
15. Τέλος, ορισμένες περιπτώσεις συγκεντρώσεων που υπολείπονται σαφώς των 
ορίων ενδέχεται να ασκήσουν παρόλα αυτά αξιοσημείωτο αντίκτυπο στον 
ανταγωνισμό και πέρα από τα εθνικά σύνορα, θα ήταν επομένως σκόπιμο να 
παραμείνει η δυνατότητα ανοικτή για τα κράτη μέλη να παραπέμψουν τις 
υποθέσεις στην Επιτροπή, βάσει των διατάξεων του άρθρου 22. 
Συμπέρασμα σχετικά με τις παραπομπές 
Τόσο από τις εμπειρίες που αποκομίστηκαν, όσο και από τις εξελίξεις που 
γνώρισε η πρακτική της Επιτροπής σε συνάρτηση με την εφαρμογή του άρθρου 
9, δεν φαίνεται να στοιχειοθετείται η περίπτωση τροποποίησης των 
διαδικασιών παραπομπής του κανονισμού, στο στάδιο αυτό. Το ζήτημα αυτό 
θα μπρούσε ωστόσο να μελετηθεί εκ νέου κατά την προτεινόμενη μελλοντική 
επανεξέταση του κανονισμού, με ορισμένες προσαρμογές των διαδικασιών για 
τις παραπομές. 
Γ. ΑΛΛΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
16. Στο πλαίσιο της επανεξέτασης του κανονισμού για τις συγχωνεύσεις, η 
Επιτροπή διερεύνησε επίσης ορισμένες άλλες πιθανές βελτιώσεις του 
κανονισμού, οι οποίες σχετίζονταν κυρίως με διαδικαστικά θέματα. 
Αναφορικά με ΊΟ ζήτημα αυτό πρέπει να διακρίνουμε μεταξύ των 
διαδικαστικών εκείνων μεταβολών που καθιστούν αναγκαία την τροποποίηση 
του κανονισμού, και των αλλαγών εκείνων που μπορεί να εφαρμόσει η 
Επιτροπή, βάσει των δικών της εξουσιών. 
- 16 -
i) Δεσμεύσεις κατά την πρώτη φάση 
17. Οπως ήδη αναπτύχθηκε προηγουμένως, κατά τα πρώτα έτη λειτουργίας του 
ελέγχου των συγχωνεύσεων, η Επιτροπή θεώρησε ότι ήταν δικαιολογημένο να 
αποδεχθεί τις δεσμεύσεις που ήθελαν να αναλάβουν οι εταιρείες, κατά την 
εξέταση της φάσης 1. Η Επιτροπή έπραξε το αυτό και στις περιπτώσεις στις 
οποίες οι θιγόμενες πτυχές του ανταγωνισμού ήταν σαφείς, μπορούσαν 
εύκολα να επανορθωθούν και στις οποίες η συμμόρφωση μπορούσε εύκολα να 
ελεγχθεί. Σχετικά παραδείγματα αποτελούν οι υποθέσεις Fiat/Ford New 
Holland, Elf/Minol, CourtauIds/snia και British Airways/TAT. Η πρακτική 
αυτή έδωσε στις κοινοποιούσες πλευρές την εναλλακτική λύση να 
τροποποι ήσουν τα σχέδια συγκέντρωσης τους, ούτως ώστε να εξαλείψουν τις 
σοβαρές αμφιβολίες που είχαν προκαλέσει τα αρχικά σχέδια, χωρίς να 
επιβαρυνθούν άσκοπα με την απώλεια χρόνου που συνεπάγεται η κίνηση των 
διαδικασιών της φάσης 2. 
Η προσέγγιση αυτή καθιερώνει μια ρυθμιστική αντίδραση ανάλογη με το 
μέγεθος των προβλημάτων για τον ανταγωνισμό και των μέσων επανόρθωσης 
που είναι ήδη διαθέσιμα. Ενα δεύτερο σημείο είναι και το γεγονός ότι το 
σημείο 8 του σκεπτικού του κανονισμού εκτέλεσης^") παρέχει στις 
υπηρεσίες της Επιτροπής τ η δυνατότητα να συζητούν για τις δυσχέρειες που 
έχουν προκύψει με τις ενδιαφερόμενες εταιρείες, σε οποιοδήποτε στάδιο 
της διαδικασίας. 
Η προσέγγιση θίγει παρόλα αυτά ορισμένα ζητήματα σε συνάρτηση με τη 
διαδικασία και ιδίως με τη διαφάνεια, αλλά και σε σχέση με την ικανότητα 
της Επιτροπής να εξαναγκάσει σε τήρηση των δεσμεύσεων, η εκπλήρωση των 
οποίων μπορεί να προχωρήσει μόνο έπειτα από την έκδοση της απόφασης 
αποδοχής. Με βάση άλλες νομοθετικές ρυθμίσεις του ανταγωνισμού, οι 
προτεινόμενες δεσμεύσεις οφείλουν να δημοσιοποιηθούν, πριν καταστεί 
δυνατόν να γίνουν αποδεκτές σε μια τελική απόφαση. Η δημοσίευση των 
προτεινόμενων δεσμεύσεων πριν από την έκδοση της τελικής απόφασης της 
Επιτροπής θεωρείται ότι δίνει στους ανταγωνιστές και σε τρίτους 
ενδιαφερόμενους ι η δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους. 
θα μπορούσε επομένως να εξεταστεί το ενδεχόμενο να υπάρξουν οι εξής 
τροποπΌ ιήσε ι ς του άρθρου 6, τιαράγραφος 1 β) : 
θα μπορούσε ρητά να ορισθεί ότι η Επιτροπή μπορεί να συνοδεύει την 
απόφαση της από όρους και υποχρεώσεις, 
οι δεσμεύσεις που προτείνονται από τις πλευρές θα μπορούσαν να 
γνωστοποιούνται σε τρίτους και, εάν αυτό κρίνεται σκόπιμο, να 
δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, υπό 
τον όρο της τήρησης των διατάξεων εχεμύθειας, 
επιπροσθέτως, εάν της έχουν περιέλθει προτάσεις διακανονισμού της 
υπόθεσης σε κάποια μεταγενέστερη φάση, θα μπορούσε να δοθεί στην 
Επιτροπή η εξουσία να παρατείνει τη συνήθη χρονική προθεσμία του ενός 
μηνός για τη φάση 1, κατ'ανώτατο όριο κατά ένα πρόσθετο μήνα, 
απόρροια αυτού θα ήταν ότι θα χρειαζόταν να προβλεφθεί η επιβολή των 
αυτών προστίμων, που ισχύουν και στις αποφάσεις του άρθρου 8, 
παράγραφος 2, στις περιπτώσεις αδυναμίας εκπλήρωσης των δεσμεύσεων. 
Η νέα αυτή διαδικασία όχι μόνο θα παρείχε στην Επιτροπή τη δυνατότητα να 
σχηματίσει καλύτερη εικόνα των έμπρακτων επιπτώσεων που θα είχαν οι 
προτεινόμενοι όροι, αλλά θα έδινε επίσης στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να 
ενημερώνονται πλήρως σχετικά με τις προτεινόμενες δεσμεύσεις και, σε 
περίπτωση που αυτό ήταν αναγκαίο, να γνωστοποιούν τις απόψεις τους σε 
εύθετο χρόνο. 
(8) Κανονισμός της Επιτροπής (ΕΟΚ) αριθ. 2367/90 της 25ης Ιουλίου 1990. 
- 17 -
ii) Βελτίωση της διαφάνειας των δεσμεύσεων, κατά τη δεύτερη φάση 
18. Για τους ίδιους λόγους με εκείνους που αναπτύχθηκαν παραπάνω στο σημείο 
17, η Επιτροπή θα μπορούσε να γνωστοποιεί σε τρίτους ενδιαφερόμενους τις 
προτάσεις διευθέτησης που έχουν υποβληθεί και, σε περιπτώσεις που αυτό 
κρίνεται αναγκαίο, να δημοσιεύει τις προτεινόμενες δεσμεύσεις στις 
υποθέσεις της φάσης 2 στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 
υπό τον όρο ότι θα τηρεί το επιχειρηματικό απόρρητο. Η πρακτική αυτή θα 
καθιστούσε ι η διαδικασία της Επιτροπής δ ιαφανέστερη και θα παρείχε σε 
τρίτους πληρέστερες δυνατότητες να διαβιβάσουν τις παρατηρήσεις τους. 
Οπως ωστόσο προκύπτει από την πείρα, οι ενδιαφερόμενες πλευρές 
προτείνουν συχνά να αναλάβουν δεσμεύσεις μόνο σε ένα σχετικά 
μεταγενέστερο στάδιο της δεύτερης φάσης. Στις περιπτώσεις που 
προτείνεται η ανάληψη της δέσμευσης αμέσως πριν ή μετά από τη συνεδρίαση 
της συμβουλευτικής επιτροπής, δεν θα είναι υπό κανονικές συνθήκες 
δυνατόν, λαμβανομένων υπόψη των διαδικαστικών περιορισμών που περικλείει 
η διαδικασία της φάσης 2, να δημοσιεύονται οι πρτεινόμενες δεσμεύσεις, 
να χορηγείται σε τρίτους ενδιαφερόμενους επαρκής χρόνος για τη διαβίβαση 
των παρατηρήσεων τους και να ζητείται η γνώμη των κρατών μελών πριν από 
την έκδοση οποιασδήποτε τελικής απόφασης, μέσα στην αρχική προθεσμία. Αν 
ληφθούν υπόψη οι προαπαιτούμενοι όροι διαφάνειας και τα δικαιώματα 
τρίτων, αφενός μεν, και οι διαδικαστικοί περιορισμοί, αφετέρου, η 
ενδεδειγμένη και ισόρροπη λύση που θα μπορούσε να εξευρεθεί, φαίνεται 
ότι θα μπορούσε να είναι : 
να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία παράτασης της συνήθους χρονικής 
προθεσμίας τεσσάρων μηνών, για τη φάση 2, κατά ένα πρόσθετο μήνα, 
κατ'ανώτατο όριο, στις περιπτώσεις που οι προτάσεις ανάληψης 
δεσμεύσεων δεν υποβλήθηκαν σε επαρκή χρόνο πριν από την 
πραγματοποίηση της συνεδρίασης της συμβουλευτικής επιτροπής, βάσει 
του άρθρου 18, παράγραφος 1, 
να δίνεται στην Επιτροπή η ευχέρεια να κοινοποιεί τις προτεινόμενες 
δεσμεύσεις σε τρίτους ενδιαφερόμενους και, στις περιπτώσεις που αυτό 
κρίνεται αναγκαίο, να τις δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα, πριν από 
την έκδοση της απόφασης έγκρισης. 
iii) Αλλαγές όσον αφορά τα τραπεζικά και πιστωτικά ιδρύματα 
19. Για τους σκοπούς της εφαρμογής των κανόνων για τον κύκλο εργασιών στις 
τράπεζες (δηλαδή επί τα πιστωτικά και τα άλλα χρηματοοικονομικά 
ιδρύματα), τα στοιχεία του ενεργητικού, καθώς και τα δάνεια και οι 
προκαταβολές χρησιμοποιούνται ως μηχανισμός για την παραγωγή ενός 
σχηματικού κύκλου εργασιών. Αυτό προδιαγράφεται από το υφιστάμενο άρθρο 
5, παράγραφος 3 α) του κανονισμού. Ωστόσο, από τη μέχρι τούδε εμπειρία 
της Επιτροπής στις τραπεζικές περιπτώσεις καταδείχτηκαν οι αδυναμίες που 
παρουσιάζει η προσέγγιση αυτή, κατά την εξεύρεση λύσεων σε προβλήματα 
όπως : 
- ο επιμερισμός του κύκλου εργασιών, κατά γεωγραφική περιοχή και 
- ο υπολογισμός του κύκλου εργασιών για ιδρύματα, οι δραστηριότητες των 
οποίων είτε δεν περιλαμβάνουν τις δανειοδοτικές δραστηριότητες ή την 
προκαταβολή χρημάτων ή οι οποίες είναι διαφοροποιημένες σε ευρύτατο 
βαθμό. 
Το Συμβούλιο και η Επιτροπή αντιμετώπισαν εν μέρει προκαταβολικά το 
πρόβλημα αυτό. Στην κοινή τους δήλωση θεώρησαν ότι "το κριτήριο που 
καθορίζεται σε αναλογία προς τα στοιχεία του ενεργητικού οφείλει να 
- 18 -
αντικατασταθεί από την έννοια των τραπεζικών εσόδων, όπως αυτή 
καθορίζεται στην οδηγία 86/635." Η οδηγία αυτή εφαρμόζεται σήμερα σε όλα 
τα κράτη μέλη. 
Η χρήση του κριτηρίου των τραπεζικών εσόδων που περιλαμβάνει κυρίως τα 
έσοδα από τόκους, τα έσοδα από τίτλους και χρεώγραφα, τις εισπρακτέες 
προμήθειες και τα καθαρά κέρδη από τις χρηματοοικονομικές εργασίες 
παρουσιάζει πολυάριθμα πλεονεκτήματα. Δίνει τη δυνατότητα οι πιστωτικοί 
και χρηματοοικονομικοί οργανισμοί να αντιμετωπίζονται σε ισότιμη βάση. 
Επιτρέπει το συνυπολογισμό των εσόδων που προέρχονται από μη 
δανειοδοτικές δραστηριότητες και αντικατοπτρίζει με καλύτερο τρόπο την 
οικονομική πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από τις δραστηριότητες των 
εν λόγω χρηματοοικονομικών οργανισμών. Η χρήση του κριτηρίου των 
τραπεζικών εσόδων εμφανίζεται επομένως ως ευλογότερη και συνεπέστερη. 
iv) Κριτήρια αξιολόγησης 
20. Στο ψήφισμα του της 10ης Οκτωβρίου 1991 (ΕΕ αριθ. C 280/140 της 
28.10.1991), ιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε καλέσει την Επιτροπή να 
υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο με την οποία θα τροποποιούσε τον 
κανονισμό για τις συγχωνεύσεις ούτως ώστε να συμπεριληφθούν στην 
αξιολόγηση των συγχωνεύσεων κριτήρια που αντικατοπτρίζουν τις συνιστώσες 
της κοινωνικής, τοπικής, περιφερειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής. 
Στο σημείο αυτό οφείλει να υπογραμμιστεί ότι ο κανονισμός για τις 
συγχωνεύσεις συμβάλλει στην υλοποίηση του θεμελιώδους στόχου που 
καθορίζεται στα άρθρα 3Α και 130 της Συνθήκης του Μάαστριχτ για την 
κατοχύρωση ενός ανταγωνισμού χωρίς στρεβλώσεις στο πλαίσιο μιας 
οικονομίας ανοικτής αγοράς. Κατά την άποψη της Επιτροπής, έχει ζωτική 
σημασία να συνεχιστούν οι προσπάθειες αυτές με την υλοποίηση του 
κανονισμού για τις συγχωνεύσεις, λαμβανομένης υπόψη της θεμελιώδους 
σημασίας που έχει η επικράτηση συνθηκών πραγματικού ανταγωνισμού για την 
εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Ο κανονισμός απαιτεί ωστόσο 
επίσης από την Επιτροπή να προχωρήσει από την πλευρά της στην αξιολόγηση 
των συγχωνεύσεων στο γενικότερο πλαίσιο για την υλοποίηση των θεμελιωδών 
στόχων που έχουν καθοριστεί στη Συνθήκη (βλ. σημείο 13 του σκεπτικού και 
άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού για τις συγχωνεύσεις). Στο πλαίσιο 
της υφιστάμενης συνθήκης, οι προαναφερόμενοι αντικειμενικοί στόχοι 
καλύπτουν τους τομείς της κοινωνικής, περιφερειακής και περιβαλλοντικής 
πολιτικής. Η Συνθήκη του Μάαστριχτ προσθέτει στους αντικειμενικούς 
αυτούς στόχους τη ρητή επιδίωξη της ενίσχυσης της βιομηχανικής 
ανιαγωνιστικότητας. 
Η Επιτροπή μπορεί επομένως να αξιολογεί τις ανταγωνιστικές συνθήκες και 
να δοκιμάζει ιδίως το κριτήριο κατά πόσο κατέχεται μια δεσπόζουσα θέση 
ελαστικά, κατά τρόπο που να λαμβάνει υπόψη του στο μεγαλύτερο δυνατό 
βαθμό τους άλλους στόχους της Κοινότητας, υπό τον όρο ότι τηρείται ο 
αντικειμενικός στόχος της κατοχύρωσης του πραγματικού ανταγωνισμού. 
Η Επιτροπή πιστεύει πάντως ότι θα ήταν εσφαλμένο να επιτρέψει τη 
δημιουργία δεσποζουσών θέσεων στην αγορά της Κοινότητας. Μια τέτοια 
πολιτική θα μπορούσε σε αρχική φάση να βλάψει τους καταναλωτές, ενώ, σε 
τελική φάση, θα επενεργούσε σε βάρος των ίδιων των ευρωπαϊκών εταιρειών. 
Διαβρωμένες από την έλλειψη ανταγωνιστικών πιέσεων, οι εταιρείες αυτές 
θα γίνονταν λιγότερο αποδοτικές από την πλευρά του κόστους και θα 
εφάρμοζαν σε μικρότερο βαθμό καινοτομίες από τους αλλοδαπούς 
ανταγωνιστές τους. Οπως είναι φυσικό, η Επιτροπή θα χρειαστεί παρόλα 
αυτά να λάβει υπόψη της την ισχύ των αλλοδαπών εταιρειών τόσο στην 
Κοινότητα, όσο και στην παγκόσμια αγορά, κατά την αξιολόγηση του 
αντίκτυπου της συγχώνευσης σε ενδοκοινοτική κλίμακα. Ταυτόχρονα, η 
ενίσχυση των κοινοτικών εταιρειών που θα τους δώσει τη δυνατότητα να 
- 19 -
γίνουν καλύτεροι ανταγωνιστές στην κοινοτική, αλλά και την παγκόσμια 
αγορά θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη, αλλά θα πρέπει και να συνεκτιμηθεί 
υπό τον όρο φυσικά ότι αυτό δεν θα συνεπαγόταν την εδραίωση της 
δεσπόζουσας τους θέσης, που θα παρεμπόδιζε τον αληθινό ανταγωνισμό. 
Υπό τις περιστάσεις αυτές, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι δεν υπάρχουν 
επαρκείς λόγοι που να δικαιολογούν την υποβολή κάποιας πρότασης στο 
Συμβούλιο, με στόχο την τροποποίηση των κριτηρίων αξιολόγησης που 
καθορίζονται στο άρθρο 2 του κανονισμού. Η Επιτροπή έχει ωστόσο πλήρη 
επίγνωση της ανάγκης οι αποφάσεις της για τις συγχωνεύσεις να διέπονται 
κατά πρώτο λόγο από βάσιμους λόγους, σε συνάρτηση με τους 
αντικειμενικούς στόχους και τα κριτήρια που έχουν καθοριστεί στον 
κανονισμό και, κατά δεύτερο λόγο, να επεξηγούνται με τη μεγαλύτερη 
δυνατή διαφάνεια, υπό τον όρο ότι θα προστατεύονται τα θεμιτά 
επιχειρηματικά μυστικά. 
Δ. ΚΟΙΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 
Διάκριση μεταξύ κοινών eji ιχε ιρήσεων με χαρακτήρα συγκέντρωσης και με 
χαρακτήρα συνεργασίας 
21. Η διάκριση μεταξύ κοινών επιχειρήσεων με χαρακτήρα συγκέντρωσης και 
εκείνων με χαρακτήρα συνεργασίας αποδείχθηκε ότι αποτελεί στην πράξη ένα 
από τα δυσχερέστερα προβλήματα εφαρμογής του κανονισμού για τις 
συγχωνεύσεις. Οι κοινές επιχειρήσεις διαρθρωτικού χαρακτήρα που 
εκπληρούν όλες τις λειτουργίες μιας αυτόνομης οικονομικής ενότητας 
εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού, υπό τον όρο 
ότι δεν οδηγούν σε συντονισμό της συμπεριφοράς σε θέματα ανταγωνισμού 
μεταξύ των μητρικών εταιρειών ή μεταξύ των εταιρειών αυτών και της 
κοινής επιχείρησης (άρθρο 3, παράγραφος 2, εδάφιο 2). Σε περίπτωση που 
εξακριβώνεται ότι υπάρχει ένας τέτοιος συντονισμός, η κοινή επιχείρηση 
καθίσταται επιχείρηση με χαρακτήρα συνεργασίας και εξετάζεται βάσει των 
ρυθμίσεων του κανονισμού 17 και των διατάξεων του άρθρου 85 της 
συνθήκης. 
Με βάση τις 70 περίπου αποφάσεις για κοινές επιχειρήσεις που εκδόθηκαν 
μέχρι σήμερα βάσει των διατάξεων του κανονισμού για τις συγχωνεύσεις, 
κατέστη δυνατόν να καθιερωθεί μια ορισμένη νομολογία και να χαραχθεί μια 
σαφέστερη και ρεαλιστικότερη διαχωριστική γραμμή μεταξύ των κοινών 
επιχειρήσεων με χαρακτήρα συγκέντρωσης και με χαρακτήρα συνεργασίας. Η 
εξέλιξη αυτή ευθυγραμμίζεται με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με 
τις κοινές επιχειρήσεις με χαρακτήρα συγκέντρωσης και με χαρακτήρα 
συνεργασίας στην οποία θεσπίζεται ότι οι αρχές που διατυπώνονται στο εν 
λόγω κείμενο θα τηρούνται και θα αναπτύσσονται περαιτέρω από την 
πρακτική που θα εφαρμόσει η Επιτροπή στις μεμονωμένες περιπτώσεις. 
Από τη νομολογία που αναπτύχθηκε στην πράξη μέχρι σήμερα παγιώθηκαν 
ιδίως οι εξής αρχές : 
στις περιπτώσεις που μόνο μια μητρική εταιρεία παραμένει στην αγορά 
της κοινής επιχείρησης, ενώ η άλλη μητρική εταιρεία παραμένει είτε 
ανενεργή είτε αποσύρεται μόνιμα από την αγορά αυτή, η κοινή 
επιχείρηση θεωρείται κανονικά ότι έχει χαρακτήρα συγκέντρωσης, 
τα στοιχεία συνεργασίας κάποιας κοινής επιχείρησης δεν οδηγούν στην 
απόρριψη της παραδοχής ότι πρόκειται για συγκέντρωση, στις 
περιπτώσεις που έχουν μόνο υποδεέστερη οικονομική σημασία (κανόνας 
"de minimis"), 
στις περιπτώσεις που ο συντονισμός της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς 
μεταξύ των μητρικών εταιρειών παράγει αποτελέσματα μόνο σε 
- 20 -
γεωγραφικές αγορές εκτός της Κοινότητας, και δεν έχει σημαντικές 
επιπτώσεις στον ανταγωνισμό εντός της Κοινότητας, η κοινή επιχείρηση 
λογίζεται ότι έχει χαρακτήρα συγκέντρωσης, παρά τον εν λόγω 
υυνιονισμό. 
Επομένως, για να εξασφαλιστεί λοιπόν νομική βεβαιότητα, η ανακοίνωση της 
Επιτροπής σχετικά με τις πράξεις συγκέντρωσης και συνεργασίας, θα πρέπει 
να τροποποιηθεί υπό το πρίσμα της νομολογίας που αναπτύχθηκε μέχρι 
σήμερα στην πράξη. 
Αντ ιμετώπιση κοινών εηιχειρήσεων με χαρακτήρα συνεργασίας 
22. Οπως έχει αναγνωριστεί, η αντιμετώπιση βάσει του κανονισμού αριθ. 17 
κοινών επιχειρήσεων με χαρακτήρα συνεργασίας που εκπληρούν όλες τις 
λειτουργίες μιας αυτόνομης οικονομικής ενότητας ήταν λιγότερο ευνοϊκή, 
σε σύγκριση με τις κοινές επιχειρήσεις με χαρακτήρα συγκέντρωσης, από 
την άποψη της ταχύτητας της διαδικασίας και της νομικής βεβαιότητας. 
Δεδομένου ότι ορισμένες από αυτές τις κοινές επιχειρήσεις συνεπάγονται 
σημαντικές μεταβολές στις δομές των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, η 
Επιτροπή αποφάσισε το Δεκέμβριο του 1992 να θεσπίσει ορισμένα μέτρα με 
τα οποία επιδιώκεται να διευκολυνθεί η σύσταση κοινών επιχειρήσεων με 
χαρακτήρα συνεργασίας. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται : 
η επέκταση των ισχυουσών απαλλαγών κατά κατηγορίες, 
η δημοσίευση ανακοίνωσης αναφορικά με την εκτίμηση των κοινών 
επιχειρήσεων με χαρακτήρα συνεργασίας, 
η επίσπευση της διαδικασίας βάσει του κανονισμού αριθ. 17, στις 
περιπτώσεις κοινών επιχειρήσεων με χαρακτήρα συνεργασίας που 
εκπληρούν όλες τις λειτουργίες μιας αυτόνομης οικονομικής ενότητας. 
Αυτά τα νέα μέτρα ενισχύουν τον παραλληλισμό στην αντιμετώπιση από 
μέρους της Επιτροπής των κοινών επιχειρήσεων αφενός βάσει των διατάξεων 
του κανονισμού για τις συγχωνεύσεις και αφετέρου βάσει του κανονισμού 
αριθ. 17. Πριν αξιολογηθεί η ανάγκη πραγματοποίησης περαιτέρω 
βελτιώσεων, θα χρειαστεί να αποκτηθεί κάποια πείρα κατά την εφαρμογή 
τους. 
Κοινές επιχειρήσει ς "de minimis" 
23. Εχει κοινοποιηθεί η σύσταση ορισμένων κοινών επιχειρήσεων, οι οποίες 
είτε είχαν ασήμαντη οικονομική βαρύτητα, ή ασκούσαν δραστηριότητες εκτός 
της Κοινότητας χωρίς κανένα ή με αμελητέο αντίκτυπο εντός της 
Κοινότητας. 
Η δυσκολία είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι κοινές επιχειρήσεις 
μπορεί να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο, ανεξάρτητα από τον ελάχιστο 
κύκλο εργασιών τους. Αυτό μπορεί να οφείλεται στη συγκεκριμένη αγορά του 
προϊόντος που θίγεται, π.χ. στην περίπτωση Péchiney/Viag η κοινή 
επιχείρηση πραγματοποιούσε κύκλο εργασιών ύψους μόνο 2 0 εκατ. ECU, αλλά 
κατείχε ήδη μερίδιο ύψους 33% της αγοράς της Κοινότητας. Σε άλλες 
περιπτώσεις αυτό μπορεί να οφείλεται στη σπουδαιότητα των μητρικών τους 
εταιρειών. Για το λόγο αυτό, δεν φαίνεται σκόπιμος ο πλήρης αποκλεισμός 
τους από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού - μόνο για να βρεθεί ένας 
αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης τους. 
Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με την αποδοχή πιο περιορισμένων 
απαιτήσεων κοινοποίησης για τις κοινές επιχειρήσεις που έχουν ετήσιο 
κύκλο εργασιών κατώτερο από κάποιο ορισμένο όριο. Με βάση τις εμπειρίες 
που αποκομίστηκαν, θεωρείται πρόσφορο ένα όριο μεταξύ 20 και 50 εκατ. 
- 21 -
ECU. Επίσης, θα μπορούσε να προβλεφθεί η θέσπιση ενός ορίου με βάση τα 
μερίδια αγοράς ι ης κοινής επιχείρησης. Τα ενδιαφερόμενα μέρη θα 
Xpf ιαζόταν να συμπληρώνουν μόνο τα τμήματα 1 και 2 του εντύπου CO και να 
χορηγούν επιπλέον ορισμένες βασικές πληροφορίες για την αγορά, ούτως 
ώστε να μπορέσει να εκτιμηθεί δεόντως η οικονομική σημασία της κοινής 
επιχε ίρησης. 
Εξάλλου, οι κοινές επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες μόνο εκτός της 
Κοινότητας θα πρέπει να εξετάζονται με βάση απλουστευμένες ρυθμίσεις. 
Σύμφωνα με ι ο "δόγμα των αποτελεσμάτων", μια αρχή του διεθνούς δικαίου, 
οι αρμόδιες για την καταπολέμηση του αθέμιτου ανταγωνισμού αρχές έχουν 
δικαιοδοσία για εκείνες τις πράξεις που ολοκληρώνονται εκτός των ορίων 
της επικρατείας τους οι οποίες έχουν άμεσες ή έμμεσες και ευλόγως 
προβλέψιμες επιπτώσεις στην επικράτεια τους. Υπό το πρίσμα του δόγματος 
αυτού, διατυπώθηκε το επιχείρημα ότι όταν κάποια κοινή επιχείρηση είναι 
προφανές ότι δεν έχει αντίκτυπο σε αγορές εντός της Κοινότητας, δεν θα 
ήταν απαραίτητο να κοινοποιεί τη σύσταση της, ακόμη και αν οι μητρικές 
της εταιρείες πληρούν τα κριτήρια του κύκλου εργασιών του άρθρου 1. 
Παρόλα αυτά ιίναι αναγκαίο να διενεργείται μια διερευνητική εκτίμηση για 
τις άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις μια πράξης στις κοινοτικές αγορές. 
Επιπλέον, εάν δεν υπάρχει κοινοποίηση, εξακολουθούν να υπάρχουν 
αμφιβολίες για το κατά πόσο η σχετική πράξη θα μπορούσε ενδεχομένως να 
υπόκειται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Υπό τις συνθήκες αυτές, 
είναι σκόπιμο να υιοθετηθεί μια πραγματιστική προσέγγιση, που θα 
περιλαμβάνει ιδίως περιορισμένες απαιτήσεις περί κοινοποίησης και, όταν 
θεωρείται αναγκαίο, μια ταχεία διαδικασίας λήψεως αποφάσεως βάσει του 
άρθρου 6 παράγραφος 1 σημείο β. 
Υπολογισμός του κύκλου εργασιών των κοινών επιχε ιρήσεων 
24. Στην κοινή τους δήλωση, τόσο το Συμβούλιο όσο και η Επιτροπή έκριναν ότι 
θα πρέπει να επανεξεταστεί η μέθοδος επιμερισμού του κύκλου εργασιών 
κάποιας κοινής επιχείρησης μεταξύ των μητρικών της εταιρειών. Σύμφωνα με 
τις ισχύουσες διατάξεις του άρθρου 5, παράγραφος 5, ο κύκλος εργασιών 
μιας κοινής επιχείρησης που ελέγχεται από κοινού επιμερίζεται σε ίσα 
μέρη μεταξύ των μητρικών της εταιρειών, ανεξάρτητα από το μέγεθος των 
οικονομικών συμφερόντων ή των κατεχομένων δικαιωμάτων ψήφου. 
Ο κανόνας αυτός εφαρμόστηκε μέχρι στιγμής μόνο σε λίγες περιπτώσεις. 
Αυτές δεν δημιούργησαν δυσχέρειες και ο κανόνας εξακολουθεί να παραμένει 
ισχυρός από την άποψη του διαμοιραζόμενου ελέγχου. Ο κανόνας θα πρέπει 
κατά συνέπεια να παραμείνει αμετάβλητος. 
IV. ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ 
Α. ΟΡΙΑ 
1. Οπως προσπάθησε να εξηγήσει η Επιτροπή στο υπόμνημα αυτό υπάρχουν ισχυρά 
οικονομικά επιχειρήματα για την μείωση του ορίου. Οι συγχωνεύσεις που 
ενδέχεται να έχουν σημαντικές διασυνοριακές επιπτώσεις εντός της ενιαίας 
αγοράς απασχολούν την Κοινότητα και είναι λογικό ότι με την προοδευτική 
ολοκλήρωση των κοινοτικών αγορών, η Κοινότητα θα πρέπει να τις 
παρακολουθεί και να τις ελέγχει η ίδια σύμφωνα με ένα ενιαίο σύνολο 
κανόνων που θα εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη. Η αρχή της ενιαίας 
εξέτασης από μία μόνο υπηρεσία είναι πρόσφορη τόσο από διοικητικής 
απόψεως όσο και για τις επιχειρήσεις. Η Επιτροπή πιστεύει ωστόσο ότι το 
ζήτημα αυτό απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Οπως αποδείχθηκε, ο κανονισμός 
όπως εκδόθηκε το 1989 αποτέλεσε σημαντική επιτυχία, παρά κάποιο 
σκεπτικισμό που είχε εκδηλωθεί αρχικά. Πράγματι, οι υπάρχουσες ρυθμίσεις 
- 22 -
για τον έλεγχο των συγχωνεύσεων από μέρους της Επιτροπής έχουν γίνει 
ευρύτατα αποδεκτές και θεωρούνται ικανοποιητικές όχι μόνο από τους 
επιχειρηματικούς και νομικούς κύκλους, αλλά και από τις εθνικές αρχές. 
Υπάρχει επίσης υψηλός βαθμός δέσμευσης τόσο σε εθνικό όσο και σε 
κοινοτικό επίπεδο για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του 
κανονισμού. 
Συνεπώς, οποιαδήποτε πρόταση τροποποίησης θα πρέπει να επιφέρει απτά 
πρόσθετα οφέλη χωρίς να διακυβεύεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί μέχρι 
στιγμής. Από την άποψη αυτή, η εγκυρότητα του επιχειρήματος για τη 
μείωση του ορίου στηρίζεται κυρίως στην εκτίμηση ότι οι συγχωνεύσεις που 
δεν καλύπτονται από τα υπάρχοντα όρια θα είναι αρκετά σημαντικές ως προς 
τις επιπτώσεις τους στο διασυνοριακό εμπόριο, ώστε να δικαιολογείται η 
επέκταση της κοινοτικής δικαιοδοσίας. Εάν οι διασυνοριακές επιπτώσεις 
τους είναι σημαντικές, τότε η μείωση των ορίων είναι απαραίτητη. 
Διαφορετικά, οι επιχειρήσεις θα υφίστανται τις αρνητικές συνέπειες από 
την έλλειψη μιας ενιαίας δικαιοδοσίας για όλα τα κράτη μέλη, και η 
Κοινότητα ως σύνολο και ιδίως οι καταναλωτές, θα ζημιώνονται από την 
έλλειψη ενός αποτελεσματικού ελέγχου των συγχωνεύσεων με πραγματικά 
κοινοτικές διαστάσεις. 
Πλην όμως, εάν οι διασυνοριακές επιπτώσεις τους αποδειχτούν λιγότερο 
σημαντικές, η μείωση των ορίων θα μπορούσε να οδηγήσει σε αιτήσεις 
παραπομπής στις αρχές των κρατών μελών, σε μείωση της νομικής 
βεβαιότητας για τις επιχειρήσεις, και κατά συνέπεια σε μια γενική 
επιδείνωση των εποικοδομητικών σχέσεων που δημιούργησε η Επιτροπή με τις 
εθνικές αρχές και τον επιχειρηματικό κόσμο. Οι εκάστοτε κίνδυνοι θα 
πρέπει να σταθμιστούν πολύ προσεκτικά. Κατά την άποψη της Επιτροπής, τα 
αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποίησε σε επιχειρήσεις υποδηλώνουν 
ότι οι απώλειες θα είναι μεγαλύτερες αν δεν μειωθούν τα όρια από ό,τι 
εάν παραμείνουν στα παρόντα επίπεδα. 
Συγχρόνως είναι σαφές για την Επιτροπή, από τις εκτεταμένες 
διαβουλεύσεις που πραγματοποίησε(^), ότι η πλειοψηφία των εθνικών 
διοικήσεων και των αρχών ανταγωνισμού πιστεύει ότι δεν υπάρχουν ακόμα 
επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι θα προκύψουν σημαντικά οφέλη από 
τη μείωση των ορίων, ώστε να υποβληθεί πρόταση μείωσης. Τονίζουν 
επιπλέον ότι η πρόταση τροποποίησης του κανονισμού στο στάδιο αυτό θα 
διακύβευε το πνεύμα συναίνεσης και προσήλωσης που έχει αναπτυχθεί όσον 
αφορά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Επισημαίνουν ιδίως την 
απουσία υποθέσεων που δεν εμπίπτουν στα ισχύοντα όρια στις οποίες η 
Επιτροπή θα είχε λάβει διαφορετική απόφαση για τη συγχώνευση από εκείνη 
που λήφθηκε από τις εθνικές αρχές ελέγχου, καθώς και την ενίσχυση των 
πολιτικών ελέγχου των συγχωνεύσεων από το 1989 σε αρκετά κράτη μέλη. 
Επίσης εφιστούν την προσοχή στις επιπτώσεις του πληθωρισμού στην 
πραγματική αξία των ισχυόντων ορίων (μείωση κατά 15-20%) καθώς και στο 
γεγονός ότι, εάν διευρυνθεί η Κοινότητα, θα υπάρξει αυτόματη αύξηση του 
κοινοτικού κύκλου εργασιών τους. Ο πληθωρισμός και η διεύρυνση δεν 
αποτελούν κατά την άποψη της Επιτροπής ιδιαίτερα σημαντικούς παράγοντες 
από απόψεως δικαιοδοσίας. Εντούτοις δεν είναι παράγονες που μπορούν να 
αγνοηθούν. Η Επιτροπή έχει επίσης επίγνωση του γεγονότος ότι ενώ ο 
επιχειρηματικός κόσμος υποστηρίζει σχεδόν ομόφωνα την μείωση του ορίου 
των 5 δις ECU για τον κύκλο εργασιών σε διεθνή κλίμακα, ένας μικρός μόνο 
αριθμός βιομηχανικών συνδέσμων είναι μέχρι στιγμής υπέρ της μείωσης στο 
στάδιο αυτό του ορίου των 250 εκατ. ECU για τον κύκλο εργασιών στην 
Κοινότητα. 
(9) Ιδίως τις πολυμερείς συνεδριάσεις της 21ης Ιουνίου και της 14ης Ιουλίου 
199 3 
- 23 -
Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή πιστεύει ότι θα ήταν φρόνιμο να 
αποκτηθεί περισσότερη πείρα όσον αφορά τη λειτουργία του υπάρχοντος 
κανονισμού και τον αντίκτυπο των εθνικών πολιτικών για τον έλεγχο των 
συγκεντρώσεων, πριν υποβληθεί οποιαδήποτε πρόταση αναθεώρησης. 
Ωστόσο, ο έλεγχος των συγχωνεύσεων σε κοινοτικό επίπεδο αποτελεί ένα 
ζωτικό στοιχείο για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και η αγορά αυτή 
ολοκληρώνεται με ταχύ ρυθμό. Η Επιτροπή πιστεύει συνεπώς ότι θα ήταν 
λάθος να αναβληθεί επ'αόριστον η επανεξέταση των ορίων. Σκοπεύει συνεπώς 
να επανεξετάσει τη δυνατότητα υποβολής προτάσεως στο Συμβούλιο για τη 
μείωση των ορίων το αργότερο μέχρι τα τέλη του 1996. 
Β. ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ 
2. Οσον αφορά τις διαδικασίες παραπομπής που προβλέπονται στο άρθρο 9, η 
Επιτροπή πιστεύει, ότι στο πλαίσιο της παρούσας εξέτασης, δεν υπάρχει 
λόγος στο στάδιο αυτό να πραγματοποιηθούν οποιεσδήποτε συγκεκριμένες 
μεταβολές στο άρθρο 9, παρόλο που το θέμα αυτό θα πρέπει να 
επανεξεταστεί συγχρόνως με την αναθεώρηση των ορίων. 
Δεδομένου ότι σύμφωνα με to άρθρο 26 παράγραφος 2 η αναθεώρηση του 
άρθρου 22 παράγραφος 3 έως 5 συνδέεται με την αναθεώρηση των ορίων, 
προτείνεται να διατηρηθούν οι κανόνες σχετικά με τις παραπομπές βάσει 
του άρθρου 22 μέχρις ότου αναθεωρηθούν τα όρια. 
Γ. ΑΛΛΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
3. Δεδομένου ότι δεν προτείνεται καμία μεταβολή στο στάδιο αυτό όσον αφορά 
τα βασικά στοιχεία της αναθεώρησης (δηλαδή τα όρια και τις διαδικασίες 
παραπομπής), η Επιτροπή προτείνει οι πιθανές βελτιώσεις της παρούσας 
διαδικασίας, συμπεριλαμβανόμενης της θέσπισης της έννοιας των τραπεζικών 
εσόδων για τον υπολογισμό των ορίων, οι οποίες θα απαιτούσαν 
τροποποίηση του κανονισμού για τις συγχωνεύσεις, να επανεξεταστούν και 
αυτές στο πλαίσιο οποιασδήποτε πρότασης τροποποιήσεως υποβάλει η 
Επιτροπή, ειδικότερα σε σχέση με τα όρια, από τώρα μέχρι τα τέλη του 
1996. 
Δ. ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 
4. Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή σκοπεύει να επιφέρει βελτιώσεις στην παρούσα 
διαδικασία που προβλέπεται στον κανονισμό για τις συγχωνεύσεις με μέτρα 
τα οποία μπορεί να εφαρμόσει στο πλαίσιο της διακριτικής της ευχέρειας. 
Από την άποψη αυτή, ένας βασικός στόχος είναι να αυξηθεί η διαφάνεια 
στην εφαρμογή του κανονισμού. 
Η βελτίωση της διαφάνειας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική όσον αφορά τις 
δεσμεύσεις που γίνονται αποδεκτές από την Επιτροπή κατά την πρώτη φάση. 
θα μπορούσε να προβλεφθεί η αποδοχή δεσμεύσεων κατά την πρώτη φάση μόνο 
όταν αυτές παρέχονται από τα μέρη σε ένα τέτοιο στάδιο της διαδικασίας 
που θα επέτρεπε ακόμη στα τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις 
απόψεις τους για τα προτεινόμενα μέτρα επανόρθωσης που γνωστοποιούνται 
εγκαίρως. Οταν τα μ^ρη αναλαμβάνουν δεσμεύσεις που δεν παρέχονται σε 
αρκετά έγκαιρο στάδιο της διαδικασίας, τα μέρη θα πρέπει είτε να 
αποσύρουν την αρχική τους κοινοπο(ηση και να κοινοποιήσουν εκ νέου 
τροποποιημένο σχέδιο συγκέντρωσης ή η Επιτροπή θα πρέπει να κινήσει τις 
διαδικασίες που προβλέτΓοντα ι στη φάση 2. 
Με βάση τις προτάσεις αυτές ο αριθμός των υποθέσεων στη φάση 2 θα 
μπορούσε ωστόσο να αυξηθεί, θα ήταν συνεπώς σκόπιμο να εξεταστεί από 
την Επιτροπή, σε συνεργασία με τη συμβουλευτική επιτροπή για τις 
- 24 -
συγκεντρώσεις, τη δυνατότητα μιας συνοπτικής διαδικασίας στη δεύτερη 
φάση σε σαφείς περιπτώσεις στις οποίες έχει προταθεί από τα μέρη ένα 
ικανοποιητικό επανορθωτικό μέτρο. Μια πιθανή λύση θα ήταν να διανεμηθεί 
η δήλωση βάσει του άρθρου 18, η οποία περιέχει τις δεσμεύσεις, σε ένα 
περιορισμένο αριθμό γλωσσών και η συμβουλευτική επιτροπή να συμφωνήσει 
να εκδώσει ορισμένες γνώμες στο πλαίσιο μιας συνοπτικής γραπτής 
διαδικασίας. Στην καλύτερη περίπτωση, η οριστική απόφαση βάσει του 
άρθρου 8 θα μπορούσε τότε να εκδοθεί σε υποθέσεις που δεν εμφανίζουν 
προβλήματα εντός δύο μηνών μετά την έναρξη της διαδικασίας της φάσης 2. 
Ως προς τις δεσμεύσεις που παρέχονται από τα μέρη σε καθυστερημένο 
στάδιο της φάσης 2, η πολιτική που θα εφαρμόζει η Επιτροπή θα είναι να 
μην αποδέχεται τις δεσμεύσεις που παρέχονται όταν δεν είναι πλέον 
δυνατό να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους τα τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη. 
Η Επιτροπή θα μπορούσε να επιφέρει περαιτέρω βελτιώσεις όσον αφορά τη 
διαφάνεια και τη νομική βεβαιότητα με την έκδοση κατευθυντηρίων γραμμών 
για την εφαρμογή του κανονισμού για τις συγχωνεύσεις. Αυτό ισχύει ιδίως 
για τεχνικά και νομικά θέματα που αφορούν τη δικαιοδοσία, τον υπολογισμό 
του κύκλου εργασιών και την έννοια της συγκέντρωσης. Στο πλαίσιο αυτό, η 
ανακοίνωση της Επιτροπής για τις πράξεις με χαρακτήρα συγκέντρωσης και 
συνεργασίας θα πρέπει να τροποποιηθεί υπό το πρίσμα της νομολογίας που 
διαμορφώθηκε μέχρι στιγμής στην πράξη. 
Οσον αφορά τις κοινές επιχειρήσεις ήσσονος σημασίας θα πρέπει να 
εξασφαλιστεί μια αποτελεσματικότερη λύση με την αποδοχή περιορισμένων 
υποχρεώσεων κοινοποίησης για κοινές επιχειρήσεις που έχουν ετήσιο κύκλο 
εργασιών ή μερίδιο αγοράς που δεν υπερβαίνει κάποιο όριο το οποίο θα 
προσδιορίσει η Επιτροπή. 
Τέλος, η διαδικασία λήψεως αποφάσεων θα μπορούσε να αποκτήσει 
περισσότερη διαφάνεια εάν η γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τα 
σχέδια αποφάσεων βάσει του άρθρου 8 δημοσιευόταν ταυτόχρονα με την πρώτη 
ανακοίνωση της οριστικής απόφασης της Επιτροπής. Επίσης, η Επιτροπή 
σκοπεύει να εξηγεί στην απόφαση της για ποιο λόγο έχει ενδεχομένως 
αποκλίνει από τη γνώμη που εξέδωσε η συμβουλευτική επιτροπή. 
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
Εν συμπεράσματι, η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να αναλάβει την 
αναθεώρηση που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 και στο άρθρο 9 του 
κανονισμού 4064/89 το αργότερο μέχρι τα τέλη του 1996. 
Η Επιτροπή διαβιβάζει επίσης για λόγους ενημέρωσης την παρούσα έκθεση 
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΑΡΙΟΜΟΥ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΩΝ 
11.Τα *ι5*ογράμυατα παρουσιάζουν την εξέλιξη του αριθμού των πράΗεων σε εθνικά 
κοινοτικό ή διεθνές επίπεδο με τη μορφή δείκτη με έτος βάσης ΐ98β/«7 ?.ιηηΐ ' 
περίοδο^00" αυΤή *σσΙζεται °τσ 3τ"ι^?σ τω5τ2τήσ?ων Κ2ί Α??^3, σμού°γ Ι α την ίδια 
3) Οι εξεταζόμενες πράξεις είναι η απόκτηση συμμετοχών πλειοωηωίαΓ κ«ι υπΓ>«ιη(ηίπΓ η. 
4ΪΥδωεβν?κΑςτα?!Λ£&Χ%Ζ 5°'ν& "'χε' Ρ««·ν ?'ομηχαν?£ού κ2ί ?£πο? κού χΖβρβ? 
Ζΐ 
ΟΑΡλΡΤΗΗΑ 2 
£ïï2SZi53_5*?2ï£2*î3_ï5ï_*2*?ZSïf 55_52I_5?2I5_è3*?li_!!5ïïi_iI!!5?*_îI2_5*èi£I2_*î**iSè?iè£_*I*12îiiIïi??Ë 
APKOilC I 
•OPEIZ 
* rENIKH 
6ECB 
ι 
ί 
ι 
i 
i 
I 
1 
I 5 6. t OP I A 
2 5 0 CMOT. 2 3 APepo s ACIQA/TEMIKA 
* Εμπιστευτικού χαραυτηρα ΐτληροφορία πον νοωαλνόθπυΐ Ι ι 
! ! ! 
! i Ι 
Ι ί Ι 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Ποιοτική εκτίμηση εκ των προτέρων κοινοποιήσεων και άλλων γνωστών 
περπιτώσεων που δεν εμπίπτουν στα υπάρχοντα όρια 
Το παρόν παράρτημα παραθέτει μια σειρά συγκεντρώσεων κάτω από τα 
ισχύοντα σε παγκόσμια και κοινοτική κλίμακα όρια κύκλου εργασιών, οι 
οποίες συζητήθηκαν σε συνεδριάσεις εκ των προτέρων κοινοποιήσεων μεταξύ 
των ενδιαφερόμενων μερών και της Task Force για τις Συγχωνεύσεις ή 
γνωστοποιήθηκαν με κάποιον άλλο τρόπο στην τελευταία κατά τη διάρκεια 
των πρώτων δυόμιση ετών της αρχικής φάσης εφαρμογής του κανονισμού 
4064/89 του Συμβουλίου. 
Ο κατάλογος δεν είναι, και δεν μπορεί πράγματι να θεωρηθεί ότι είναι, 
εξαντλητικός. Επιδιώκεται απλώς να παρουσιασθούν περιπτώσεις 
συγκεντρώσεων με σαφώς διασυνοριακές επιπτώσεις που επηρεάζουν τις 
αγορές αρκετών κρατών μελών. 
Πρέπει να θεωρηθεί ως συμπλήρωμα των αποτελεσμάτων της έρευνας και 
ορισμένες περιπτώσεις που αναφέρονται κατωτέρω περιλαμβάνονται στα 
αποτελέσματα της έρευνας. 
* Εμπιστευτικού χαραυι ήρα πληροφορία ιιον παραλήφθηυε 
ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ 
ΑΓΟΡΑΣ 
(όπως αναφέρεται στις αποφάσεις) 
unui/ ΊΜΜΚ/Ζ -β 
Ο Ό 
Q 
ο> 
Q -< "Ο Ο­ΤΙ 
τ: 
Q 
< Q 7, 
Ο) 
=3 Q Ό ΟΛ 
τ> 
Q 
ΕΟΚ περισσότερα εθνική υποδιαίρεση 
του ενός κράτη εθνικής μη κοινοτική μη ταξινομηθείσα 
OJ 
ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ 
0ΡΙΛ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΟΡΙΑ 
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ Ε.Κ. 5000 εκατ. ECU 
> 250 εκατ. ECU 
ΚΑΝΟΝΑΣ 2/3 
ΓΑΛΛΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 
ECU (7 000 εκατ. FF) 
ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΟΡΙΟ = 2 ΔΙΣ FF 
(2 5* ΜΕΡΙΔΙΟ ΑΓΟΡΑΣ) = 1 000 εκατ 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ = 250 εκατ. ECU 
(500 εκατ. DM) 
ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΟΡΙΟ = 50 εκατ. DM 
(4 εκατ. DM ΕΑΝ ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ > 1 000 εκατ. 
DM) 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΑΓΟΡΑΖΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ = 40 
εκατ. ECU (30 εκατ. UKL) 
(25% ΜΕΡΙΔΙΟ ΑΓΟΡΑΣ) 
ΙΤΑΛΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ = 250 εκατ. ECU 
(500 ΔΙΣ LIT) 
Ή ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΧΟΣ = 250 εκατ. ECU (50 
ΔΙΣ LIT) 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ = 2 5 εκατ. ECU 
(5 000 εκατ. ESCUDOS) 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 2 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΚΑΣΤΗ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ 
ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ = 4 εκατ. ECU ΣΤΟΙΧΕΙΑ 
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ (5 εκατ. IRL) 
Ή ΚΥΚΛΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 10 εκατ. IRL 
ΒΕΛΓΙΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ = 25 εκατ. ECU 
(1 000 εκατ. FB) 
ΚΑΙ 20% ΜΕΡΙΔΙΟ ΑΓΟΡΑΣ 
ΕΛΛΑΔΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 7 5 εκατ. ECU 
ΗΠΑ Ιο ΜΕΡΟΣ: Κ.Ε. Η ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ =75 
εκατ. ECU (100 εκατ. USD) 
2ο ΜΕΡΟΣ: 10 εκατ. USD 
Παράρτημα 4 σ. 3/3 
>? 
ISSN 0254-1483 
COM(93)385 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 08 
Apit). καταλόγου : CB-CO-93-439-GR-C 
ISBN 92-77-58802-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg