Σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την υπογραφή της συνθήκης για τον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας και με την προσωρινή εφαρμογή της από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα και από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (94/C 344/02)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, και ιδίως το άρθρο 95 πρώτο εδάφιο,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 101 δεύτερο εδάφιο,

Με τη σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου,

Μετά από διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Έχοντας υπόψη την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που υπέβαλε η Επιτροπή,

Εκτιμώντας:

ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη της υπέγραψαν τον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας στις 17 Δεκεμβρίου 1991 7

ότι οι υπογράφοντες τον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας ανέλαβαν την υποχρέωση να καταρτίσουν συνθήκη για τον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας, ούτως ώστε να περιβάλουν τις βασικές αρχές και τους στόχους που καθορίζει ο εν λόγω χάρτης με ασφαλές διεθνές νομικό πλαίσιο δεσμευτικού χαρακτήρα 7

ότι ο ευρωπαϊκός χάρτης ενέργειας είναι αποφασιστικής σημασίας για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς είναι μία πρωτότυπη προσέγγιση η οποία θα επιτρέψει στα κράτη μέλη της ΚΑΚ και στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης να αναπτύξουν το ενεργειακό δυναμικό τους, συντελώντας στη βελτίωση της ασφάλειας ανεφοδιασμού 7

ότι τόσο ο ευρωπαϊκός χαρακτήρας της πρωτοβουλίας αυτής όσο και ο κεντρικός ρόλος της Κοινότητας πρέπει να παγιωθούν 7

ότι η υπογραφή και η εφαρμογή της συνθήκης για τον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας θα συμβάλουν στην υλοποίηση των στόχων των Κοινοτήτων ΕΚΑΧ και ΕΚΑΕ και ότι τα μέτρα που προβλέπονται στην εν λόγω συνθήκη ξεπερνούν το πεδίο αρμοδιότητας της ΕΚΑΧ, όπως αυτό προσδιορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 95 της συνθήκης ΕΚΑΧ 7

ότι, επομένως, κρίνεται σκόπιμο να υπογραφεί η συνθήκη εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χαλύβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, υπό τον όρο ότι θα εγκριθεί αργότερα, και να εφαρμοσθεί δε προσωρινά, σύμφωνα προς τις διατάξεις της, με την επιφύλαξη της διαδικασίας που απαιτείται για την μετέπειτα έγκρισή της,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

Άρθρο 1

1. Η συνθήκη για τον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας θα υπογραφεί από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας, υπό τον όρο ότι θα εγκριθεί αργότερα.

2. Το κείμενο της συνθήκης επισουνάπτεται στην παρούσα απόφαση.

Άρθρο 2

Η συνθήκη για τον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας θα εφαρμοσθεί, προσωρινά, αμέσως μετά την υπογραφή της.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΑΡΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Προοίμιο

ΤΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ:

ΤΟ ΧΑΡΤΗ των Παρισίων για μια Νέα Ευρώπη, που υπεγράφη στις 21 Νοεμβρίου 1990,

ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΑΡΤΗ ενέργειας που εγκρίθηκε με την τελική πράξη της διάσκεψης της Χάγης για τον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας, ο οποίος υπεγράφη στη Χάγη στις 17 Δεκεμβρίου 1991,

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ότι οι όλοι οι υπογράφοντες την τελική πράξη της διάσκεψης της Χάγης ανέλαβαν την υποχρέωση να επιδιώξουν την επίτευξη των στόχων και την εφαρμογή των αρχών του ευρωπαϊκού χάρτη ενέργειας, όπως και να υλοποιήσουν και να διευρύνουν το συντομότερο δυνατό τη συνεργασία τους, διαπραγματευόμενοι με καλή πίστη συνθήκη για ένα χάρτη ενέργειας και πρωτόκολλα, και σεπιθυμώντας να θέσουν τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο χάρτης αυτός σε μια ασφαλή και δεσμευτική διεθνή νομική βάση,

ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ επίσης να θεσπίσουν το διαρθρωτικό πλαίσιο που απαιτείται για την εφαρμογή των αρχών οι οποίες διακηρύσσονται στον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας,

ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να υλοποιήσουν το κύριο νόημα νόημα της πρωτοβουλίας του ευρωπαϊκού χάρτη ενέργειας, που είναι η προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης με μέτρα για την ελευθέρωση των επενδύσεων και των συναλλαγών στον τομέα της ενέργειας,

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ότι τα συμβαλλόμενα μέρη αποδίδουν υψίστη σημασία στην αποτελεσματική εφαρμογή των αρχών της πλήρους εθνικής μεταχείρισης και της μεταχείρισης του μάλλον ευνοούμενου κράτους, και ότι οι δεσμεύσεις αυτές θα διέπουν τη διενέργεια επενδύσεων βάσει συμπληρωματικής συνθήκης,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ το στόχο της προοδευτικής ελευθέρωσης του διεθνούς εμπορίου και την αρχή της αποφυγής διακρίσεων στο διεθνές εμπόριο όπως διακηρύσσεται στη Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου και στις συναφείς πράξεις, και όπως προβλέπεται επίσης στην παρούσα συνθήκη,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΙ να άρουν προοδευτικά τα τεχνικά, διοικητικά και άλλα εμπόδια στο εμπόριο ενεργειακών γλών και προϊόντων και των σχετικών εξοπλισμών, τεχνολογιών και υπηρεσιών,

ΠΡΟΣΒΛΕΠΟΝΤΑΣ στην ενδεχόμενη συμμετοχή στη Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου των συμβαλλομένων μερών τα οποία δεν είναι ακόμη μέλη της συμφωνίας αυτής και ενδιαφέρονται να συνάψουν προσωρινές εμπορικές συμφωνίες, οι οποίες θα συνδράμουν τα εν λόγω συμβαλλόμενα μέρη και δεν θα εμποδίσουν την προετοιμασία τους για τη συμμετοχή αυτή,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ΤΑ δικαιώματα και τις υποχρεώσεις ορισμένων συμβαλλομένων μερών που είναι επίσης μέλη της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου και των συναφών πράξεων,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τους κανόνες ανταγωνισμού σχετικά με τις συγχωνεύσεις, τα μονοπώλια, τις αντίθετες με τον ανταγωνισμό πρακτικές και την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΕΠΙΣΗΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων, τις κατευθυντήριες γραμμές για τους προμηθευτές πυρηνικών όπλων και τις άλλες διεθνείς υποχρεώσεις ή μνημόνια συμφωνίας για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων,

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ την ανάγκη για την αποδοτικότερη δυνατή εξερεύνηση, παραγωγή, μετατροπή, αποθήκευση, μεταφορά, διανομή και χρήση της ενέργειας,

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές, τη σύμβαση για τη διαμεθοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση και τα πρωτόκολλά της, καθώς και άλλες διεθνείς περιβαλλοντικές συμφωνίες, που αφορούν θέματα σχετικά με την ενέργεια και

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ την αυξανόμενη ανάγκη να ληφθούν επείγοντα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανόμενου και του παροπλισμού ενεργειακών εγκαταστάσεων και της διάθεσης αποβλήτων, και να καθοριστούν διεθνώς συμπεφωνημένοι στόχοι και κριτήρια προς τον σκοπό αυτό,

ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:

ΜΕΡΟΣ I ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας συνθήκης, νοούνται ως:

1. «Χάρτης», ο ευρωπαϊκός χάρτης ενέργειας, ο οποίος εγκρίθηκε με την τελική πράξη της διάσκεψης της Χάγης για τον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας, που υπεγράφη στη Χάγη στις 17 Δεκεμβρίου 1991 7 η υπογραφή της τελικής πράξης θεωρείται ως υπογραφή του Χάρτη.

2. «Συμβαλλόμενο μέρος», το κράτος ή ο περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης που έχει αποδεχθεί να δεσμευτεί από την παρούσα συνθήκη και στο οποίο ισχύει η συνθήκη.

3. «Περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης», ο οργανισμός που αποτελείται από κυρίαρχα κράτη και στον οποίο τα τελευταία έχουν εκχωρήσει αρμοδιότητες για μια σειρά θεμάτων, ορισμένα από τα οποία διέπονται από την παρούσα συνθήκη, συμπεριλαμβανόμενης και της αρμοδιότητας λήψης δεσμευτικών για τα εν λόγω κράτη αποφάσεων σχετικά με τα θέματα αυτά.

4. «Ενεργειακές ύλες και προϊόντα», βάσει του εναρμονισμένου συστήματος του συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας και της συνδυασμένης ονοματολογίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στο παράρτημα ΕΥ.

5. «Οικονομική δραστηριότητα στον ενεργειακό τομέα», μια οικονομική δραστηριότητα που αφορά την εξερεύνηση, την εξόρυξη, τη διύλιση, την παραγωγή, την αποθήκευση, τη χερσαία μεταφορά, τη μεταβίβαση, τη διανομή, την εμπορία, το μάρκετινγκ ή την πώληση ενεργειακών υλών και προϊόντων, εκτός από εκείνα που περιλαμβάνονται στο παράρτημα NI, ή τη διανομή θέρμανσης σε κτίρια.

6. «Επένδυση», κάθε είδους περιουσιακό στοιχείο, που κατέχει ή ελέγχει άμεσα ή έμμεσα ένας επενδυτής και το οποίο περιλαμβάνει:

α) υλικά και άυλα, κινητά και ακίνητα περιουσιακά στοιχεία, και οποιαδήποτε άλλα περιουσιακά δικαιώματα, όπως μισθώσεις, υποθήκες, εμπράγματες ασφάλειες ή άλλες προνομιούχες απαιτήσεις 7

β) εταιρεία ή επιχείρηση ή εταιρικά μερίδια, μετοχές ή άλλες μορφές συμμετοχής στο κεφάλαιο μιας εταιρείας ή επιχείρησης, και ομόλογα ή χρέη εταιρείας ή επιχείρησης 7

γ) χρηματικές απαιτήσεις καθώς και συμβατικές απαιτήσεις για παροχές που έχουν οικονομική αξία και αφορούν μια επένδυση 7

δ) πνευματική ιδιοκτησία 7

ε) προϊόν επενδύσεων 7

στ) κάθε εκ του νόμου, ή εκ συμβάσεως, δυνάμει των εκ του νόμου εγκρίσεων και αδειών, δικαίωμα αναλήψεως οποιασδήποτε οικονομικής δραστηριότητας στον ενεργειακό τομέα.

Τυχόν αλλαγή της μορφής επένδυσης των περιουσιακών στοιχείων δεν θίγει το χαρακτήρα τους ως επενδύσεων, ο δε όρος «επένδυση», καλύπτει όλες τις επενδύσεις, είτε τις ήδη υπάρχουσες, είτε εκείνες που έχουν διενεργηθεί μετά την τελευταία από τις ημερομηνίες έναρξης ισχύος της συνθήκης για το συμβαλλόμενο μέρος του επενδυτή που πραγματοποιεί την επένδυση και για το συμβαλλόμενο μέρος στην επικράτεια του οποίου διενεργείται η επένδυση (στο εξής αναφέρεται ως «ημερομηνία έναρξης της ισχύος»), υπό την προϋπόθεση ότι η παρούσα συνθήκη θα ισχύει μόνο για θέματα που αφορούν τις επενδύσεις αυτές μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος.

Με τον όρο «επένδυση», νοείται οποιαδήποτε επένδυση αφορά μια οικονομική δραστηριότητα στον ενεργειακό τομέα και επενδύσεις ή κατηγορίες επενδύσεων που χαρακτηρίζονται από ένα συμβαλλόμενο μέρος στην επικράτειά του ως «σχέδια αποδοτικότητας του χάρτη» και κοινοποιούνται σχετικά στη γραμματεία.

7. «Επενδυτής»:

α) όσον αφορά ένα συμβαλλόμενο μέρος:

i) φυσικό πρόσωπο που έχει την υπηκοότητα ή την ιθαγένεια του εν λόγω συμβαλλομένου μέρους σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία του ή διαμένει μόνιμα στην επικράτειά του,

ii) εταιρεία ή άλλος οργανισμός που διέπεται από τη νομοθεσία η οποία ισχύει στο εν λόγω συμβαλλόμενο μέρος 7

β) όσον αφροά ένα «τρίτο κράτος», ένα φυσικό πρόσωπο, εταιρεία ή άλλος οργανισμός που πληροί, mutatis mutandis, τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο στοιχείο (α) για ένα συμβαλλέμενο μέρος.

8. «Διενεργώ επενδύσεις» και «διενέργεια επενδύσεων», η πραγματοποίηση νέων επενδύσεων, η απόκτηση του συνόλου ή μέρους υφιστάμενων επενδύσεων ή μεταστροφή σε διαφορετικούς τομείς επενδυτικών δραστηριοτήτων.

9. «Προϊόν επενδύσεων», τα ποσά που προέρχονται από ή συνδέονται με μια επένδυση, ανεξάρτητα από τη μορφή με την οποία καταβάλλονται, συμπεριλαμβνόμενων των κερδών, των μερισμάτων, των τόκων, των κεφαλαιακών κερδών, των δικαιωμάτων, της διαχείρισης, της τεχνικής συνδρομής ή άλλων αμοιβών ή επιστροφών σε είδος.

10. Όσον αφορά ένα κράτος που είναι συμβαλλόμενο μέρος, ως «επικράτεια» νοείται:

α) το έδαφος που τελεί υπό την κυριαρχία του, συμπεριλαμβανόμενης της ξηράς, των εσωτερικών υδάτων και των χωρικών υδάτων και

β) δυνάμει και βάσει του διεθνούς δικαίου της θάλασσας: η θάλασσα, ο βυθός και το υπέδαφός του, στα οποία το εν λόγω συμβαλλόμενο μέρος ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα ή έχει δικαιοδοσία.

Όσον αφορά έναν περιφερειακό οργανισμό οικονομικής ολοκλήρωσης που είναι συμβαλλόμενο μέρος, ως «επικράτεια» νοείται η επικράτεια των κρατών μελών του εν λόγω οργανισμού, βάσει των διατάξεων της συμφωνίας για την ίδρυση του οργανισμού.

11. α) «GATT» ή «GATT 1947» ή/και «GATT 1994», ανάλογα με την περίπτωση:

«GATT 1947», η γενική συμφωνία δασμών και εμπορίου, που υπεγράφη στις 30 Οκτωβρίου 1947 και η οποία επισυνάπτεται στην τελική πράξη που εγκρίθηκε κατά τη λήξη της δεύτερης συνεδρίασης της προπαρασκευαστικής επιτροπής της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το εμπόριο και την απασχόληση, όπως αυτή αναθεωρήθηκε και τροποποιήθηκε αργότερα.

«GATT 1994», η γενική συμφωνία δασμών και εμπορίου, όπως ορίζεται στο παράρτημα 1Α της συμφωνίας για την ιδρυση του παγκόσμιου οργανισμού εμπορίου, όπως αυτή αναθεωρήθηκε και τροποποιήθηκε αργότερα.

Ένα μέλος της συμφωνίας για την ίδρυση του παγκόσμιου οργανισμού εμπορίου θεωρείται μέλος της GATT 1994 7

β) «συναφείς πράξεις», ανάλογα με την περίπτωση:

i) συμφωνίες, διακανονισμοί ή άλλες νομικές πράξεις, συμπεριλαμβανόμενων και των αποφάσεων, των διακηρύξεων και των δηλώσεων κοινών προθέσεων που έχουν συναφθεί στο πλαίσιο της GATT 1947, όπως αναθεωρήθηκαν και τροποποιήθηκαν αργότερα 7 ή/και

ii) η συμφωνία για την ίδρυση του παγκόσμιου οργανισμού εμπορίου, συμπεριλαμβανόμενων των παραρτημάτων της 1 (εκτός της GATT 1994), 2, 3, και 4, και οι σχετικές αποφάσεις, διακηρύξεις και μνημόνια συμφωνίας, όπως αναθεωρήθηκαν και τροποποιήθηκαν αργότερα.

12. Ο όρος «πνευματική ιδιοκτησία», καλύπτει το δικαίωμα δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα, τα εμπορικά σήματα, τις γεωγραφικές ενδείξεις, τα βιομηχανικά σχέδια, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τα σχέδια ολοκληρωμένων κυκλωμάτων και την προστασία απορρήτων πληροφοριών.

13. α) «Πρωτόκολλο του χάρτη ενέργειας» και «Πρωτόκολλο», συνθήκη της οποίας η διαπραγμάτευση επιτρέπεται και το κείμενο εγκρίνεται από τη διάσκεψη του χάρτη, και που συνάπτεται από δύο ή περισσότερα συμβαλλόμενα μέρη με σκοπό τη συμπλήρωση, την αύξηση, την επέκταση ή τη διεύρυνση των διατάξεων της παρούσας συνθήκης σε συγκεκριμένους τομείς ή κατηγορίες δραστηριότητας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας συνθήκης, συμπεριλαμβανομένων και των τομέων συνεργασίας που αναφέρονται στον τίτλο III του χάρτη 7

β) «διακήρυξη για τον χάρτη ενέργειας» και «διακήρυξη», μια νομικά μη δεσμευτική συμφωνία, της οποίας η διαπραγμάτευση και η έκδοση εγκρίνεται από τη διάσκεψη του χάρτη και η οποία συνάπτεται από δύο ή περισσότερα συμβαλλόμενα μέρη με σκοπό τη συμπλήρωση ή την επέκταση των διατάξεων της παρούσας συνθήκης.

14. «Ελευθέρως μετατρέψιμο νόμισμα», νόμισμα που ανταλλάσσεται ευρέως σε διεθνείς αγορές συναλλάγματος και χρησιμοποιείται επίσης ευρέως σε διεθνείς συναλλαγές.

Άρθρο 2

Στόχος της συνθήκης

Η παρούσα συνθήκη θεσπίζει ένα νομικό πλαίσιο για την προώθηση της μακροπρόθεσμης συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, με βάση συμπληρωματικές ενέργειες και αμοιβαία οφέλη και σύμφωνα με τους στόχους και τις αρχές του χάρτη.

ΜΕΡΟΣ II ΕΜΠΟΡΙΟ

Άρθρο 3

Διεσνείς αγορές

Τα συμβαλλόμενα μέρη θα καταβάλλουν προσπάθειες για να προωθήσουν την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές, βάσει εμπορικών κριτηρίων, και γενικότερα για την ανάπτυξη μιας ανοιχής και ανταγωνιστικής αγοράς ενεργειακών υλών και προϊόντων.

Άρθρο 4

Μη παρέκκλιση από τη GATT και τις συναφείς πράξεις

Η παρούσα συνθήκη δεν προβλέπει, όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ συγκεκριμένων συμβαλλομένων μερών που είναι μέλη της GATT, καμία παρέκκλιση από τις διατάξεις της GATT και των συναφών πράξεων, όπως αυτές εφαρμόζονται μεταξύ των εν λόγω συμβαλλομένων μερών.

Άρθρο 5

Επενδυτικά μέτρα στον τομέα του εμπορίου

1. Ένα συμβαλλόμενο μέρος δεν εφαρμόζει κανένα επενδυτικό μέτρο στον τομέα του εμπορίου που δεν συμβιβάζεται με τις διατάξεις του άρθρου III ή του άρθρου XI της GATT, υπό την επιφύλαξη των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων του συμβαλλομένου μέρους στο πλαίσιο της GATT και των συναφών πράξεων, καθώς επίσης και του άρθρου 29.

2. Τα μέτρα αυτά καλύπτουν οποιοδήποτε επενδυτικό μέτρο είναι υποχρεωτικό ή εκτελεστό βάσει της εσωτερικής νομοθεσίας ή βάσει οποιασδήποτε διοικητικής απόφασης ή η συμμόρφωση προς το οποίο είναι αναγκαία για την άντληση οφέλους και που απαιτεί:

α) την αγορά ή τη χρησιμοποίηση από μια επιχείρηση προϊόντων εγχώριας προέλευσης ή από οποιαδήποτε εγχώρια πηγή, είτε πρόκειται για συγκεκριμένο είδος, όγκο ή αξία προϊόντων, είτε για αναλογία όγκου ή αξίας της τοπικής παραγωγής της 7

β) η αγορά ή η χρησιμοποίηση εισαγόμενων προϊόντων από μια επιχείρηση να περιορίζεται σε ποσό που έχει σχέση με τον όγκο ή την αξία των τοπικών προϊόντων τα οποία εξάγει 7

ή το οποίο περιορίζει:

γ) την εισαγωγή από μια επιχείρηση προϊόντων που χρησιμοποιούνται ή έχουν σχέση με την τοπική της παραγωγή γενικά ή σε ποσό που έχει σχέση με τον όγκο ή την αξία των τοπικών προϊόντων τα οποία εξάγει 7

δ) την εισαγωγή από μια επιχείρηση προϊόντων που χρησιμοποιούνται ή έχουν σχέση με την τοπική της παραγωγή, περιορίζοντας την πρόσβασή της στο ξένο συνάλλαγμα σε ποσό που έχει σχέση με την εισροή ξένου συναλλάγματος η οποία μπορεί να αποδοθεί στην επιχείρηση 7

ε) την εξαγωγή ή την πώληση προϊόντων για εξαγωγή από μια επιχείρηση, είτε αυτά, αφορούν συγκεκριμένο είδος, όγκο ή αξία, είτε συγκεκριμένή αναλογία, όγκου ή αξίας της τοπικής της παραγωγής.

3. Καμία διάταξη της παραγράφου 1 δεν ερμηνεύεται με τρόπο ώστε να παρεμποδίζεται εφαρμογή από πλευράς ενός συμβαλλομένου μέρους των επενδυτικών μέτρων στον τομέα του εμπορίου που περιγράφονται στην παράγραφο 2 στοιχεία α) και γ), ως προϋπόθεση επιλεξιμότητας για προγράμματα προώθησης των εξαγωγών, ξένης βοήθειας, δημοσίων συμβάσεων ή προτιμησιακών δασμών ή ποσοστώσεων.

4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, ένα συμβαλλόμενο μέρος μπορεί προσωρινά να συνεχίσει να εφαρμόζει επενδυτικά μέτρα στον τομέα του εμπορίου τα οποία ίσχυαν περισσότερο από 180 ημέρες πριν από την υπογραφή της παρούσας συνθήκης, βάσει των διατάξεων περί κοινοποίησης και σταδιακής κατάργησης που παρατίθενται στο παράρτημα TRM.

Άρθρο 6

Ανταγωνισμός

1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος καταβάλλει προσπάθειες για την άμβλυνση των στρεβλώσεων της αγοράς και των εμποδίων του ανταγωνισμού στις οικονομικές δραστηριότητες στον ενεργειακό τομέα.

2. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος εξασφαλίζει ότι στο πλαίσιο της δικαιοδοσίας του διαθέτει και επιβάλλει τους νόμους που απαιτούνται και ενδείκνυνται ώστε να αντιμετωπίζονται οι μορφές μονομερούς και συντονισμένης αντιανταγωνιστικής συμπεριφοράς στις οικονομικές δραστηριότητες στον ενεργειακό τομέα.

3. Τα συμβαλλόμενα μέρη που έχουν πείρα στην εφαρμογή κανόνων ανταγωνισμού εξετάζουν με κάθε προσοχή, εάν τους ζητηθεί και εφόσον το επιτρέπουν οι διαθέσιμοι πόροι, τη δυνατότητα παροχής τεχνικής βοήθειας για την εκπόνηση και την εφαρμογή κανόνων ανταγωνισμού σε άλλα συμβαλλόμενα μέρη.

4. Τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν να συνεργάζονται στο πλαίσιο της εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού, διεξάγοντας διαβουλεύσεις και ανταλλάσσοντας πληροφορίες.

5. Εάν ένα συμβαλλόμενο μέρος κρίνει ότι κάποια συγκεκριμένη μορφή αντιανταγωνιστικής συμπεριφοράς ασκούμενη στην επικράτεια άλλου συμβαλλομένου μέρους θίγει κάποιο σημαντικό συμφέρον σχετικό με τους στόχους που αναφέρονται στο παρόν άρθρο, μπορεί να ειδοποιήσει το άλλο συμβαλλόμενο μέρος και να ζητήσει να λάβουν οι αρμόδιες για τον ανταγωνισμό αρχές του άλλου συμβαλλομένου μέρους τα δέοντα αναγκαστικά μέτρα. Το συμβαλλόμενο μέρος που ειδοποιεί, μεριμνά ώστε η ειδοποίηση να περιλαμβάνει επαρκείς πληροφορίες για να μπορεί το άλλο συμβαλλόμενο μέρος να εντοπίσει την αντιανταγωνιστική συμπεριφορά που αποτελεί αντικείμενο της ειδοποίησης, και να περιλαμβάνει επίσης την προσφορά παροχής περαιτέρω πληροφοριών και συνεργασίας, τις οποίες το συμβαλλόμενο μέρος που ειδοποιεί είναι σε θέση να παράσχει. Το συμβαλλόμενο μέρος που ειδοποιείται ή, ανάλογα με την περίπτωση, οι αρμόδιες για τον ανταγωνισμό αρχές, συνεννοείται με το συμβαλλόμενο μέρος που ειδοποιεί και εξετάζει με μεγάλη προσοχή το αίτημά του, προκειμένου να αποφασίσει εάν θα λάβει ή όχι αναγκαστικά μέτρα όσον αφορά την εικαζόμενη αντιανταγωνιστική συμπεριφορά που αναφέρει η ειδοποίηση. Το συμβαλλόμενο μέρος που ειδοποιείται ενημερώνει το άλλο για την απόφασή του ή για την απόφαση των αρμοδίων για τον ανταγωνισμό αρχών και μπορεί, εάν το επιθυμεί, να ενημερώσει το συμβαλλόμενο μέρος που ειδοποιεί για τους λόγους της απόφασης. Εάν έχει αρχίσει η εφαρμογή αναγκαστικών μέτρων, το συμβαλλόμενο μέρος που ειδοποιείται πληροφορεί το συμβαλλόμενο μέρος που ειδοποιεί σχετικά με την έκβασή τους και, ει δυνατόν, σχετικά με τις σημαντικές εξελίξεις που μεσολάβησαν.

6. Καμία διάταξη του άρθρου αυτού δεν απαιτεί την παροχή πληροφοριών από ένα συμβαλλόμενο μέρος που να αντίκειται στην νομοθεσία του σχετικά με την κοινοποίηση πληροφοριών, την εχεμύθεια ή το επαγγελματικό απόρρητο.

7. Οι διαδικασίες που ορίζονται στην ανωτέρω παράγραφο 5 και στο άρθρο 27 παράγραφος 1 είναι ο μόνος τρόπος επίλυσης, στο πλαίσιο της παρούσας συνθήκης, τυχόν διαφορών που ανακύπτουν σχετικά με την εφαρμογή ή την ερμηνεία του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 7

Διαμετακόμιση

1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε να διευκολύνει τη διαμετακόμιση ενεργειακών υλών και προϊόντων σύμφωνα με την αρχή της ελευθερίας της διαμετακόμισης, ανεξαρτήτως προέλευσης, προορισμού ή κυριότητας των εν λόγω ενεργειακών υλών και προϊόντων και χωρίς διακρίσεις ως προς τον καθορισμό των τιμών βάσει των παραπάνω κριτηρίων, και χωρίς να επιβάλλει παράλογες καθυστερήσεις, περιορισμούς ή επιβαρύνσεις.

2. Τα συμβαλλόμενα μέρη ενθαρρύνουν τους σχετικούς οργανισμούς να συνεργάζονται για:

α) τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων μεταφοράς ενέργειας που απαιτούνται για τη διαμετακόμιση ενεργειακών υλών και προϊόντων 7

β) την ανάπτυξη και τη λειτουργία εγκαταστάσεων μεταφοράς ενέργειας που να εξυπηρετούν την επικράτεια περισσοτέρων του ενός συμβαλλομένων μερών 7

γ) τη λήψη μέτρων για τον μετριασμό των επιπτώσεων των διακοπών του εφοδιασμού σε ενεργειακές ύλες και προϊόντα 7

δ) τη διευκόλυνση της διασύνδεσης με εγκαταστάσεις μεταφοράς ενέργειας.

3. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος μεριμνά ώστε οι διατάξεις της νομοθεσίας του όσον αφορά τη μεταφορά ενεργειακών υλών και προϊόντων και τη χρήση εγκαταστάσεων μεταφοράς ενέργειας να μην είναι λιγότερο ευνοϊκές για τις υπό διαμετακόμιση ενεργειακές ύλες και προϊόντα από, ό,τι για τις ενεργειακές ύλες και προϊόντα που προέρχονται από ή προορίζονται για τη δική του επικράτεια, εκτός και αν άλλη ισχύουσα διεθνής συμφωνία ορίζει διαφορετικά.

4. Σε περίπτωση που η διαμετακόμιση ενεργειακών υλών και προϊόντων είναι αδύνατον, από εμπορική άποψη, να πραγματοποιηθεί μέσω εγκαταστάσεων μεταφοράς ενέργειας, τα συμβαλλόμενα μέρη δεν παρεμποδίζουν την εγκατάσταση νέου δυναμικού, εκτός και εάν ορίζεται διαφορετικά σε ισχύουσα νομοθεσία που συμφωνεί με την παράγραφο 1.

5. Ένα συμβαλλόμενο μέρος, διαμέσου της επικράτειας του οποίου διαμετακομίζονται ενεργειακές ύλες και προϊόντα, δεν είναι υποχρεωμένο:

α) να επιτρέπει την κατασκευή ή την τροποποίηση εγκαταστάσεων μεταφοράς ενέργειας 7

ή

β) να επιτρέπει νέα ή συμπληρωματική διαμετακόμιση μέσω υφιστάμενων εγκαταστάσεων μεταφοράς ενέργειας,

όταν αποδεικνύει στα άλλα ενδιαφερόμενα συμβαλλόμενα μέρη ότι αυτό ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια ή την αποδοτικότητα των ενεργειακών συστημάτων του, συμπεριλαμβανόμενης και της ασφάλειας του εφοδιασμού.

Τα συμβαλλόμενα μέρη εξασφαλίζουν, σύμφωνα με τις παραγράφους 6 και 7, τις καθιερωμένες ροές ενεργειακών υλών και προϊόντων προς, από ή μεταξύ των επικρατειών άλλων συμβαλλομένων μερών.

6. Ένα συμβαλλόμενο μέρος, διαμέσου της επικράτειας του οποίου διαμετακομίζονται ενεργειακές ύλες και προϊόντα, σε περίπτωση διαφοράς για οποιοδήποτε θέμα προκύπτει από την εν λόγω διαμετακόμιση, δεν διακόπτει, ούτε μειώνει, ούτε επιτρέπει σε οργανισμό που υπόκειται στον έλεγχό του να διακόψει ή να μειώσει, ούτε απαιτεί από οργανισμό που υπάγεται στη δικαιοδοσία του να διακόψει ή να μειώσει την υφιστάμενη ροή ενεργειακών υλών και προϊόντων, πριν από την ολοκλήρωση των καθοριζόμενων στην παράγραφο 7 διαδικασιών επίλυσης διαφορών εκτός και αν αυτό προβλέπεται ρητά σε σύμβαση ή άλλη συμφωνία που διέπει την εν λόγω διαμετακόμιση ή επιτρέπεται βάσει απόφασης του μεσολαβητή.

7. Οι ακόλουθες διατάξεις ισχύουν για τη διαφορά που περιγράφεται στην παράγραφο 6, αλλά μόνον αφού εξαντληθούν όλα τα σχετικά συμβατικά ή άλλα μέσα επίλυσης διαφορών που έχουν συμφωνηθεί προηγουμένως μεταξύ των διαφωνούντων συμβαλλομένων μερών ή μεταξύ οποιουδήποτε οργανισμού αναφέρεται στην παράγραφο 6 και οργανισμού ενός άλλου διαφωνούντος συμβαλλομένου μέρους.

α) Ένα διαφωνούν συμβαλλόμενο μέρος δύναται να παραπέμψει τη διαφορά στον γενικό γραμματέα με κοινοποίηση στην οποία συνοψίζεται το αντικείμενο της διαφοράς. Ο γενικός γραμματέας κοινοποιεί σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη οποιαδήποτε παρόμοια προσφυγή 7

β) εντός 30 ημερών από την παραλαβή της κοινοποίησης αυτής, ο γενικός γραμματέας, αφού ζητήσει τη γνώμη των διαφωνούντων μερών και των άλλων συμβαλλομένων μερών, διορίζει μεσολαβητή. Ο εν λόγω μεσολαβητής πρέπει να έχει πείρα στα θέματα που αποτελούν αντικείμενο της διαφοράς και να μην είναι υπήκοος ή πολίτης ή μόνιμος κάτοικος στην επικράτεια ενός διαφωνούντος μέρους ή ενός των άλλων ενδιαφερόμενων συμβαλλομένων μερών 7

γ) ο μεσολαβητής επιδιώκει τη συμφωνία των διαφωνούντων μερών για την επίλυση της διαφοράς ή επί μιας διαδικασίας επίλυσής της. Εάν εντός 90 ημερών από τον διορισμό του αποτύχει να εξασφαλίσει την εν λόγω συμφωνία, εισηγείται επίλυση της διαφοράς ή διαδικασία επίλυσής της και αποφασίζει τα προσωρινά τιμολόγια και τους άλλους όρους και προϋποθέσεις που πρέπει να τηρούνται για τη διαμετακόμιση, αρχής γενομένης από μια ημερομηνία που προσδιορίζει μέχρι την επίλυση της διαφοράς αυτής 7

δ) τα συμβαλλόμενα μέρη αναλαμβάνουν να παρακολουθούν και να εξασφαλίζουν ότι οι οργανισμοί που τελούν υπό τον έλεγχο ή τη δικαιοδοσία τους τηρούν οποιαδήποτε προσωρινή απόφαση βάσει της παραγράφου 7 στοιχείο γ) σχετικά με τα τιμολόγια, τους όρους και τις προϋποθέσεις για χρονικό διάστημα 12 μηνών μετά την απόφαση του μεσολαβητή ή μέχρι την επίλυση της διαφοράς, αναλόγως του ποια από αυτές είναι προγενέστερη 7

ε) κατά παρέκκλιση από το στοιχείο β), ο γενικός γραμματέας μπορεί να μη διορίσει μεσολαβητή εάν κρίνει ότι η διαφορά αφορά διαμετακόμιση που αποτελεί ή έχει αποτελέσει αντικείμενο των καθοριζόμενων στα στοιχεία α) έως δ) διαδικασιών επίλυσης διαφορών και ότι οι διαδικασίες αυτές δεν θα οδηγήσουν σε επίλυση της διαφοράς 7

στ) η διάσκεψη του χάρτη εγκρίνει τις συνήθεις διατάξεις σχετικά με τη διεξαγωγή της μεσολάβησης και την αποζημίωση των μεσολαβητών.

8. Καμία διάταξη του παρόντος άρθρου δεν συνιστά παρέκκλιση από τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις ενός συμβαλλομένου μέρους βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανόμενου και του εθιμικού διεθνούς δικαίου και των ισχυουσών διμερών ή πολυμερών συμφωνιών, όπως, μεταξύ άλλων, των κανόνων σχετικά με τα υποβρύχια καλώδια και τους πετρελαιαγωγούς.

9. Το παρόν άρθρο δεν πρέπει να ερμηνεύεται κατά τρόπο που να υποχρεώνει οποιοδήποτε συμβαλλόμενο μέρος το οποίο δεν διαθέτει ένα ορισμένο είδος εγκαταστάσεων μεταφοράς ενέργειας για τη διαμετακόμιση, να λαμβάνει οποιαδήποτε μέτρα σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου όσον αφορά το εν λόγω είδος εγκαταστάσεων μεταφοράς ενέργειας. Ωστόσο, ένα συμβαλλόμενο μέρος είναι υποχρεωμένο να συμμορφώνεται με τις διατάξεις της παραγράφου 4.

10. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου:

α) Με τον όρο «διαμετακόμιση» νοείται:

i) Η μεταφορά, διαμέσου της επικράτειας ενός συμβαλλομένου μέρους, προς ή από λιμενικές εγκαταστάσεις που βρίσκονται στην επικράτειά του για τη φόρτωση ή εκφόρτωση, ενεργειακών υλών και προϊόντων που προέρχονται από την επικράτεια άλλου κράτους και προορίζονται για την επικράτεια τρίτου κράτους, εφόσον το άλλο κράτος ή το τρίτο κράτος είναι συμβαλλόμενο μέρος 7

ή

ii) η μεταφορά μέσω της επικράτειας ενός συμβαλλομένου μέρους ενεργειακών υλών και προϊόντων που προέρχονται από την επικράτεια άλλου συμβαλλομένου μέρους και προορίζονται για την επικράτεια του εν λόγω άλλου συμβαλλομένου μέρους, εκτός και αν τα δύο ενδιαφερόμενα συμβαλλόμενα μέρη αποφασίσουν διαφορετικά και καταχωρίσουν την απόφασή τους με κοινή εγγραφή στο παράρτημα N. Τα δύο συμβαλλόμενα μέρη μπορούν να διαγραφούν από τον κατάλογο του παραρτήματος N, προβαίνοντας σε κοινή έγγραφη κοινοποίηση των προθέσεών τους στη γραμματεία, η οποία διαβιβάζει την κοινοποίηση αυτή σε όλα τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη. Η διαγραφή αρχίζει να ισχύει 4 εβδομάδες μετά την εν λόγω προηγούμενη κοινοποίηση 7

β) οι «εγκαταστάσεις μεταφοράς ενέργειας» συνίστανται σε αγωγούς μεταφοράς αερίων υψηλής πίεσης, δίκτυα και γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσεως, αγωγούς μεταφοράς αργού πετρελαίου, αγωγούς υδαρούς άνθρακος, αγωγούς μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων και άλλες μόνιμες εγκαταστάσεις που προορίζονται αποκλειστικά για τη διακίνηση ενεργειακών υλών και προϊόντων.

Άρθρο 8

Μεταφορά τεχνολογίας

1. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν για την προώθηση της πρόσβασης στην ενεργειακή τεχνολογία και τη μεταφορά της, σε εμπορική βάση και χωρίς διακρίσεις, για την ενίσχυση του αποτελεσματικού εμπορίου ενεργειακών υλών και προϊόντων και των επενδύσεων, όπως και για την υλοποίηση των στόχων του χάρτη, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τους κανόνες τους, καθώς επίσης και για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

2. Προς τούτο, στο βαθμό που απαιτείται για την εφαρμογή της παραγράφου 1 τα συμβαλλόμενα μέρη εξαλείφουν τα υπάρχοντα και δεν δημιουργούν νέα εμπόδια στη μεταφορά τεχνολογίας στον τομέα των ενεργειακών υλών και προϊόντων και του σχετικού εξοπλισμού και υπηρεσιών, με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων και των λοιπών διεθνών υποχρεώσεων.

Άρθρο 9

Πρόσβαση σε κεφάλαια

1. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν τη σπουδαιότητα που έχουν οι ανοικτές κεφαλαιαγορές όσον αφορά την ενθάρρυνση της ροής κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση του εμπορίου ενεργειακών υλών και προϊόντων, καθώς και για τη διενέργεια και την ενίσχυση των επενδύσεων σε οικονομικές δραστηριότητες στον ενεργειακό τομέα στην επικράτεια άλλων συμβαλλομένων μερών, ιδίως εκείνων των οποίων οι οικονομίες βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο. Συνεπώς, κάθε συμβαλλόμενο μέρος προσπαθεί να προωθήσει προϋποθέσεις πρόσβασης εταιρειών και υπηκόων άλλων συμβαλλομένων μερών στην κεφαλαιαγορά του, με στόχο τη χρηματοδότηση του εμπορίου ενεργειακών υλών και προϊόντων και τη διενέργεια επενδύσεων σε οικονομικές δραστηριότητες στον ενεργειακό τομέα στην επικράτεια των εν λόγω άλλων συμβαλλομένων μερών, σε βάση όχι λιγότερο ευνοϊκή από εκείνη που παρέχει σε παρόμοιες περιπτώσεις στις ημεδαπές εταιρείες και υπηκόους και στις εταιρείες και υπηκόους οποιουδήποτε άλλου συμβαλλομένου μέρους ή τρίτου κράτους, αναλόγως του ποια είναι η πιο ευνοϊκή.

2. Ένα συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να εγκρίνει και να διατηρήσει προγράμματα που προβλέπουν την πρόσβαση σε κρατικές πιστώσεις, επιχορηγήσεις εγγυήσεις και ασφάλειες για τη διευκόλυνση του εμπορίου ή των επενδύσεων στο εξωτερικό. Καθιστά προσιτές παρόμοιες διευκολύνσεις, σύμφωνα με τους στόχους, τους περιορισμούς και τα κριτήρια των εν λόγω προγραμμάτων (που συμπεριλαμβάνουν, αλλά δεν αφορούν μόνο, για οποιοδήποτε λόγο στόχους, περιορισμούς ή κριτήρια που έχουν σχέση με τον τόπο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων ενός αιτούντος για παροχή οποιασδήποτε παρόμοιας διευκόλυνσης ή τον τόπο παράδοσης των αγαθών ή παροχής των υπηρεσιών μέσω μιας παρόμοιας διευκόλυνσης) για επενδύσεις σε οικονομικές δραστηριότητες στον ενεργειακό τομέα άλλων συμβαλλομένων μερών ή για χρηματοδότηση του εμπορίου ενεργειακών υλών και προϊόντων με άλλα συμβαλλόμενα μέρη.

3. Κατά την εφαρμογή προγραμμάτων οικονομικών δραστηριοτήτων στον ενεργειακό τομέα, τα συμβαλλόμενα μέρη βελτιώνουν την οικονομική σταθερότητα και το επενδυτικό κλίμα, επιδιώκουν δε να ενθαρρύνουν κατά τον ενδεδειγμένο τρόπο τις σχετικές δραστηριότητες και αξιοποιούν την εμπειρογνωμοσύνη των σχετιών διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

4. Καμία διάταξη του άρθρου αυτού δεν εμποδίζει:

α) τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς να εφαρμόζουν τις δικές τους πρακτικές δανειοδότησης και ασφάλισης, με βάση τις αρχές της αγοράς και για προληπτικούς λόγους 7

ή

β) ένα συμβαλλόμενο μέρος να λαμβάνει:

i) προληπτικά μέτρα, συμπεριλαμβανόμενης της προστασίας των επενδυτών, των καταναλωτών, των καταθετών, των κατόχων ασφαλιστηρίων συμβολαίων ή των προσώπων στα οποία ανήκει μια καταπιστευματική οφειλή, από έναν προσφέροντα χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες,

ή

ii) να εξασφαλίζει την ακεραιότητα και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού του συστήματος και κεφαλαιαγορών.

ΜΕΡΟΣ III ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

Άρθρο 10

Προώθηση, προστασία και μεταχείριση των επενδύσεων

1. Βάσει των διατάξεων της παρούσας συνθήκης, κάθε συμβαλλόμενο μέρος, ενθαρρύνει και δημιουργεί σταθερές, δίκαιες, ευνοϊκές και διαφανείς συνθήκες για τη διενέργεια επενδύσεων στην επικράτειά του από επενδυτές των άλλων συμβαλλομένων μερών. Μεταξύ άλλων, κάθε συμβαλλόμενο μέρος αναλαμβάνει την υποχρέωση να παρέχει πάντοτε ίση και δίκαιη μεταχείριση στις επενδύσεις των επενδυτών άλλων συμβαλλομένων μερών. Οι επενδύσεις αυτές απολαύουν επίσης απολύτως σταθερής, προστασίας και ασφάλειας και κανένα συμβαλλόμενο μέρος δεν θίγει κατά κανένα τρόπο με παράλογα ή άνισα μέτρα τη διαχείριση, διατήρηση, χρήση, εκμετάλλευση ή διάθεσή τους. Ουδέποτε επιφυλάσσεται σε τέτοιες επενδύσεις μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από εκείνη που απαιτείται βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανόμενων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συνθήκη. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος τηρεί οποιεσδήποτε υποχρεώσεις έχει αναλάβει έναντι ενός επενδυτή ή μιας επένδυσης ενός επενδυτού οποιουδήποτε άλλου συμβαλλομένου μέρους.

2. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος προσπαθεί να παράσχει σε επενδυτές άλλων συμβαλλομένων μερών όσον αφορά τη διενέργεια επενδύσεων στην επικράτειά του, τη μεταχείριση που περιγράφεται στην παράγραφο 3.

3. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, με τον όρο «μεταχείριση» νοείται η μεταχείριση που παρέχεται από ένα συμβαλλόμενο μέρος και η οποία δεν είναι λιγότερο ευνοϊκή από εκείνη που το εν λόγω συμβαλλόμενο μέρος παρέχει στους ημεδαπούς επενδυτές ή στους επενδυτές οποιουδήποτε άλλου συμβαλλομένου μέρους ή τρίτου κράτους, αναλόγως του ποια είναι η πιο ευνοϊκή.

4. Μια συμπληρωματική συνθήκη θα υποχρεώνει κάθε μέρος της, υπό την επιφύλαξη των προϋποθέσεων που θεσπίζονται σε αυτή, να παραχωρεί στους επενδυτές των άλλων μερών, όσον αφορά τη διενέργεια επενδύσεων στην επικράτειά του, τη μεταχείριση που περιγράφεται στην παράγραφο 3. Τη συνθήκη αυτή θα μπορούν να υπογράψουν τα κράτη και οι περιφερειακοί οργανισμοί οικονομικής ολοκλήρωσης που έχουν υπογράψει ή προσχωρήσει στην παρούσα συνθήκη. Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη της συμπληρωματικής συνθήκης θα αρχίσουν το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 1995, με σκοπό να ολοκληρωθούν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1998.

5. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος επιδιώκει, όσον αφορά τη διενέργεια επενδύσεων στην επικράτειά του, τα ακόλουθα:

α) να περιορίζει στο ελάχιστο τις εξαιρέσεις όσον αφορά τη μεταχείριση που περιγράφεται στην παράγραφο 3.

β) να αρθούν προοδευτικά οι υφιστάμενοι περιορισμοί που θίγουν τους επενδυτές άλλων συμβαλλομένων μερών.

6. α) Ένα συμβαλλόμενο μέρος μπορεί, όσον αφορά τη διενέργεια επενδύσεων στην επικράτειά του, να δηλώσει ανά πάσα στιγμή εθελουσίως στη διάσκεψη του χάρτη, μέσω της γραμματείας, την πρόθεσή του να μην παρέχει νέες εξαιρέσεις από τη μεταχείριση που περιγράφεται στην παράγραφο 3.

β) Ένα συμβαλλόμενο μέρος μπορεί επίσης, ανά πάσα στιγμή να αναλάβει εθελοντικά την υποχρέωση να παρέχει στους επενδυτές άλλων συμβαλλομένων μερών όσον αφορά τη διενέργεια επενδύσεων για ορισμένες ή όλες τις οικονομικές δραστηριότητες στον ενεργειακό τομέα στην επικράτειά του, η μεταχείριση η οποία περιγράφεται στην παράγραφο 3. Οι υποχρεώσεις αυτές κοινοποιούνται στη γραμματεία, αναφέρονται στο παράρτημα VC και είναι δεσμευτικές βάσει της παρούσας συνθήκης.

7. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος παρέχει στις επενδύσεις που διενεργούν στην επικράτειά του επενδυτές από άλλο συμβαλλόμενο μέρος, και στις σχετικές δραστηριότητές τους, συμπεριλαμβανόμενης και της διαχείρισης, διατήρησης, χρήσης, εκμετάλλευσης ή διάθεσής τους, μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από εκείνη που επιφυλάσσει στις επενδύσεις των ημεδαπών της επενδυτών ή των επενδυτών οποιουδήποτε άλλου συμβαλλομένου μέρους ή τρίτου κράτους και στις σχετικές δραστηριότητές τους, συμπεριλαμβανόμενης και της διαχείρισης, διατήρησης, χρήσης εκμετάλλευσης ή διάθεσής τους, αναλόγως του ποια είναι η πιο ευνοϊκή.

8. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής της παραγράφου 7 όσον αφορά προγράμματα, βάσει των οποίων ένα συμβαλλόμενο μέρος παρέχει επιχορηγήσεις ή άλλη οικονομική βοήθεια ή συνάπτει συμβάσεις έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της ενεργειακής τεχνολογίας, θεσπίζονται αποκλειστικά στη συμπληρωματική συνθήκη που περιγράφεται στην παράγραφο 4. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος τηρεί ενήμερη τη διάσκεψη του χάρτη, μέσω της γραμματείας, για τις λεπτομέρειες που ισχύουν όσον αφορά τα προγράμματα για τα οποία γίνεται λόγος στην παράγραφο αυτή.

9. Κάθε κράτος ή περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης που υπογράφει ή προσχωρεί στην παρούσα συνθήκη, υποβάλλει στη γραμματεία, κατά την ημερομηνία υπογραφής της συνθήκης ή κατάθεσης της πράξης προσχώρησής του, έκθεση στην οποία συνοψίζονται όλοι οι νόμοι, οι κανονισμοί, ή άλλα μέτρα σχετικά με:

α) τις εξαιρέσεις από την παράγραφο 2 7

ή

β) τα προγράμματα που αναφέρονται στην παράγραφο 8.

Ένα συμβαλλόμενο μέρος ενημερώνει την έκθεσή του, υποβάλλοντας αμέσως τροπολογίες στη γραμματεία. Η διάσκεψη του χάρτη αναθεωρεί τις εκθέσεις αυτές σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Όσον αφορά το στοιχείο α), στην έκθεση μπορεί να υποδεικνύονται κλάδοι του ενεργειακού τομέα στους οποίους ένα συμβαλλόμενο μέρος παρέχει στους επενδυτές άλλων συμβαλλομένων μερών τη μεταχείριση που περιγράφεται στην παράγραφο 3.

Όσον αφορά το στοιχείο β), στην εξέταση από τη διάσκεψη του χάρτη μπορεί να λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις τέτοιων προγραμμάτων στον ανταγωνισμό και τις επενδύσεις.

10. Κατά παρέκκλιση από οποιαδήποτε άλλη διάταξη του παρόντος άρθρου, η μεταχείριση που περιγράφεται στην παράγραφο 3 δεν ισχύει για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας 7 αντίθετα, η μεταχείριση θα είναι εκείνη που ορίζεται στις αντίστοιχες διατάξεις των διεθνών συμφωνιών που διέπουν την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και τις οποίες έχουν υπογράψει τα οικεία συμβαλλόμενα μέρη.

11. Για τους σκοπούς του άρθρου 26, η εφαρμογή από ένα συμβαλλόμενο μέρος ενός επενδυτικού μέτρου στον τομέα του εμπορίου όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2 σε μια επένδυση ενός επενδυτού άλλου συμβαλλομένου μέρους, η οποία υπάρχει κατά τη στιγμή της εφαρμογής αυτής, θεωρείται, με την επιφύλαξη του άρθρου 5 παράγραφοι 3 και 4, ως παράβαση μιας υποχρέωσης του προηγούμενου συμβαλλομένου μέρους βάσει του παρόντος μέρους.

12. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος εξασφαλίζει ότι η εσωτερική του νομοθεσία προβλέπει αποτελεσματικά μέσα για την προβολή απαιτήσεων και την άσκηση δικαιωμάτων όσον αφορά τις επενδύσεις, τις συμφωνίες επενδύσεων και τις άδειες πραγματοποίησης επενδύσεων.

Άρθρο 11

Στελέχη

1. Ένα συμβαλλόμενο μέρος, με την επιφύλαξη των νόμων και κανονισμών του όσον αφορά την είσοδο, την παραμονή και την εργασία ενός φυσικού προσώπου, εξετάζει με καλή πίστη τις αιτήσεις επενδυτών από άλλα συμβαλλόμενη μέρη και στελεχών που απασχολούνται από τους εν λόγω επενδυτές ή κατά τις επενδύσεις των επενδυτών αυτών για είσοδο και προσωρινή παραμονή στην επικράτειά του προκειμένου να αναλάβουν δραστηριότητες που αφορούν την πραγματοποίηση ή την ανάπτυξη, διαχείριση, διατήρηση, χρήση, επικαρπία ή διάθεση των σχετικών επενδύσεων, συμπεριλαμβανόμενης και της παροχής συμβουλών ή βασικών τεχνικών υπηρεσιών.

2. Ένα συμβαλλόμενο μέρος επιτρέπει στους επενδυτές άλλων συμβαλλομένων μερών που έχουν πραγματοποιήσει επενδύσεις στην επικράτειά του, και για τις επενδύσεις των επενδυτών αυτών, να απασχολούν οποιοδήποτε στέλεχος της επιλογής του επενδυτή ή της επένδυσης, άσχετα από την ιθαγένεια και την υπηκοότητά του, υπό τον όρο ότι το εν λόγω στέλεχος έχει άδεια εισόδου, παραμονής και εργασίας στην επικράτεια του πρώτου συμβαλλομένου μέρους, και ότι η σχετική θέση εργασίας πληροί τις προϋποθέσεις, τους όρους και τις προθεσμίες της άδειας που χορηγείται στο εν λόγω στέλεχος.

Άρθρο 12

Αποζημιώσεις

1. Εκτός από τις περιπτώσεις όπου εφαρμόζεται το άρθρο 13, σε έναν επενδυτή οποιουδήποτε συμβαλλομένου μέρους ο οποίος υφίσταται ζημία όσον αφορά οποιαδήποτε επένδυση στην επικράτεια ενός άλλου συμβαλλομένου μέρους λόγω πολέμου ή άλλης ένοπλης σύγκρουσης, κατάστασης εθνικής ανάγκης, ταραχών ή άλλων παρόμοιων γεγονότων στην εν λόγω επικράτεια, επιφυλλάσσεται από το δεύτερο συμβαλλόμενο μέρος, όσον αφορά αποκατάσταση, αποζημίωση, αντισταθμιστική παροχή ή άλλη διευθέτηση, η πλέον ευνοϊκή μεταχείριση την οποία το δεύτερο αυτό συμβαλλόμενο μέρος παρέχει σε οποιονδήποτε άλλο επενδυτή, είτε πρόκειται για ημεδαπό επενδυτή, επενδυτή, οποιουδήποτε άλλου συμβαλλομένου μέρους ή επενδυτή από οποιαδήποτε τρίτο κράτος.

2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, ένας επενδυτής συμβαλλομένου μέρους ο οποίος, σε οποιαδήποτε από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο αυτή, υφίσταται ζημία στην επικράτεια άλλου συμβαλλομένου μέρους λόγω:

α) επίταξης της επένδυσής του ή μέρους αυτής από τις ένοπλες δινάμεις ή τις αρχές του εν λόγω άλλου συμβαλλομένου μέρους 7

ή

β) καταστροφής της επένδυσής του ή μέρους αυτής από τις ένοπλες δυνάμεις ή τις αρχές του εν λόγω άλλου συμβαλλομένου μέρους, η οποία δεν επιβάλλεται από τις ανάγκες των περιστάσεων.

δικαιούναι αποκατάστασης ή αποζημίωσης, που και στις δύο περιπτώσεις θα είναι άμεση, επαρκής και πραγματική.

Άρθρο 13

Απαλλοτρίωση

1. Οι επενδύσεις των επενδυτών ενός συμβαλλομένου μέρους στην επικράτεια άλλου συμβαλλομένου μέρους δεν εθνικοποιούνται, δεν απαλλοτριώνονται, ούτε υπόκεινται σε μέτρο ή μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος με την εθνικοποίηση ή την απαλλοτρίωση (εφεξής αναφέρονται ως «απαλλοτρίωση»), εκτός εάν η απαλλοτρίωση:

α) πραγματοποιείται για λόγους δημοσίου συμφέροντος 7

β) γίνεται άνευ διακρίσεων 7

γ) τηρεί όλες τις νόμιμες διατυπώσεις 7

δ) συνοδεύεται από την άμεση καταβολή επαρκούς και πραγματικής αποζημίωσης.

Η αποζημίωση αυτή ισούται προς τη δίκαιη αγοραία αξία την οποία είχε η απαλλοτριωμένη επένδυση αμέσως πριν γίνει γνωστή η απαλλοτρίωση ή η επικείμενη απαλλοτρίωση κατά τρόπο ώστε να επηρεαστεί η αξία της επένδυσης (εφεξής αναφέρεται ως «ημερομηνία αποτίμησης»).

Η εν λόγω δίκαιη αγοραία αξία υπολογίζεται, κατόπιν αιτήματος του επενδυτή, σε ελευθέρως μετατρέψιμο νόμισμα βάσει της αγοραίας τιμής συναλλάγματος που ισχύει για το νόμισμα αυτό κατά την ημερομηνία αποτίμησης. Η αποζημίωση αυτή περιλαμβάνει επίσης τόκους υπολογιζόμενους με εμπορικό επιτόκιο, καθοριζόμενο βάσει της αγοράς από την ημερομηνία απαλλοτρίωσης έως την ημερομηνία καταβολής.

2. Ο θιγόμενος επενδυτής δικαιούται να ζητήσει από δικαστική ή άλλη αρμόδια και ανεξάρτητη αρχή του εν λόγω συμβαλλομένου μέρους να εξετάσει αμέσως, και βάσει της νομοθεσίας του συμβαλλομένου μέρους που προβαίνει στην απαλλοτρίωση, την περίπτωσή του, την αποτίμηση της επένδυσής του και την καταβολή της αποζημίωσης, σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στην παράγραφο 1.

3. Προς αποφυγήν αμφισβητήσεων, η απαλλοτρίωση περιλαμβάνει καταστάσεις κατά τις οποίες ένα συμβαλλόμενο μέρος απαλλοτριώνει τα περιουσιακά στοιχεία μιας εταιρείας ή επιχείρησης στην επικράτειά του, στην οποιά ένας επενδυτής οποιουδήποτε άλλου συμβαλλομένου μέρους έχει επένδυση, συμπεριλαμβανόμενης και της κυριότητας μετοχών.

Άρθρο 14

Μεταφορά ποσών που αφορούν επενδύσεις

1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος εγγυάται, όσον αφορά τις επενδύσεις που διενεργούνται στην επικράτειά του από επενδυτές οποιουδήποτε άλλου συμβαλλομένου μέρους, την ελευθερία των σχετικών μεταφορών χρηματικών ποσών προς και από την επικράτειά του. Οι μεταφορές αυτές περιλαμβάνουν:

α) το αρχικό κεφάλαιο και κάθε συμπληρωματικό κεφάλαιο για τη διατήρηση και την ανάπτυξη μιας επένδυσης 7

β) το προϊόν των επενδύσεων 7

γ) τις πληρωμές που καταβάλλονται βάσει συμβάσεως, συμπεριλαμβανόμενου και του ποσού που καταβάλλεται για την απόσβεση του κεφαλαίου και την εξυπηρέτηση των δεδουλευμένων τόκων δυνάμει συμβάσεως δανείου 7

δ) το αδαπάνητο μέρος των αποδοχών και άλλων αμοιβών προσωπικού που έχει προσληφθεί στο εξωτερικό στο πλαίσιο της επένδυσης αυτής 7

ε) το προϊόν της πώλησης ή της ρευστοποίησης της επένδυσης ή τμήματος αυτής 7

στ) τις πληρωμές που προέρχονται από τη διευθέτηση διαφορών 7

ζ) τις καταβολές αποζημιώσεων σύμφωνα με τα άρθρα 12 και 13.

2. Οι μεταφορές, σύμφωνα με την παράγραφο 1, εκτελούνται χωρίς καθυστέρηση και σε ελευθέρως μετατρέψιμο νόμισμα.

3. Οι μεταφορές εκτελούνται με την τιμή συναλλάγματος «spot» που επικρατεί στην αγορά για το συγκεκριμένο νόμισμα κατά την ημερομηνία μεταφοράς. Ελλείψει αγοράς συναλλάγματος, χρησιμοποιείται η πιο πρόσφατη τιμή που έχει εφαρμοσθεί για τις ξένες επενδύσεις ή η πιο πρόσφατη συναλλαγματική ισοτιμία για τη μετατροπή νομισμάτων σε ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα, ανάλογα με το ποια τιμή είναι η πιο συμφέρουσα για τον επενδυτή.

4. Κατά παρέκκλιση από τις παραγράφους 1 έως 3, ένα συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να προστατεύει τα δικαιώματα των πιστωτών ή να εξασφαλίζει την τήρηση των νόμων για την έκδοση, την αγοραπωλησία και τη διαχείριση τίτλων και την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, εκδιδομένων σε αστικές, διοικητικές και ποινικές υποθέσεις, μέσω της αντικειμενικής, αμερόληπτης και καλόπιστης εφαρμογής της νομοθεσίας του και των κανονισμών του.

5. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2, τα συμβαλλόμενα μέρη τα οποία είναι κράτη που αποτελούσαν την πρώην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών μπορούν να προβλέπουν στις συμφωνίες που συνάπτουν μεταξύ τους ότι οι μεταφορές χρηματικών ποσών λαμβάνουν χώρα στα νομίσματα των εν λόγω συμβαλλομένων μερών, υπό τον όρο ότι οι συμφωνίες αυτές δεν επιφυλάσσουν στις επενδύσεις που διενεργούνται στην επικράτειά τους από επενδυτές άλλων συμβαλλομένων μερών λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση από εκείνη που παρέχεται είτε για τις επενδύσεις επενδυτών των συμβαλλομένων μερών που έχουν συνάψει τις εν λόγω συμφωνίες ή για τις επενδύσεις επενδυτών οποιουδήποτε τρίτου κράτους.

6. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1 στοιχείο β) ένα συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να περιορίσει τη μεταφορά του προϊόντος μιας επένδυσης σε είδος, όταν συντρέχουν περιστάσεις κατά τις οποίες το συμβαλλόμενο μέρος έχει το δικαίωμα, βάσει της GATT και των συναφών πράξεων ή του άρθρου 29 παράγραφος 2 στοιχείο α) της παρούσας συνθήκης, να περιορίσει ή να απαγορεύσει την εξαγωγή ή την πώληση για εξαγωγή του προϊόντος της επένδυσης σε είδος, υπό τον όρο ότι ένα συμβαλλόμενο μέρος επιτρέπει τη μεταφορά του προϊόντος της επένδυσης σε είδος δυνάμει και βάσει μιας συμφωνίας επενδύσεων άδειας πραγματοποίησης επενδύσεων ή άλλης γραπτής συμφωνίας μεταξύ του συμβαλλομένου μέρους και, είτε ενός επενδυτή άλλου συμβαλλομένου μέρους, είτε της επένδυσής του.

Άρθρο 15

Υποκατάσταση

1. Εάν συμβαλλόμενο μέρος ή ο αρμόδιος οργανισμός του (εφεξής αναφέρεται ως «μέρος που κατέβαλε αποζημίωση») καταβάλει χρηματικό ποσό ως αποζημίωση ή εγγύηση που δίδεται για επένδυση ενός επενδυτή (εφεξής αναφέρεται ως το «μέρος που εισέπραξε αποζημίωση») στην επικράτεια ενός άλλου συμβαλλομένου μέρους (στη συνέχεια αναφέρεται ως το «μέρος υποδοχής»), το μέρος υποδοχής αναγνωρίζει:

α) τη μεταβίβαση στο μέρος που κατέβαλε αποζημίωση όλων των δικαιωμάτων και απαιτήσεων που προκύπτουν από την εν λόγω επένδυση 7

και

β) το δικαίωμα του μέρους που κατέβαλε αποζημίωση να ασκεί όλα τα εν λόγω δικαιώματα και να προβάλει τις απαιτήσεις αυτές δυνάμει υποκατάστασης.

2. Το μέρος που κατέβαλε αποζημίωση δικαιούται πάντοτε:

α) της ίδιας μεταχείρισης όσον αφορά τα δικαιώματα και τις απαιτήσεις που αποκτά δυνάμει της μεταβίβασης η οποία προβλέπεται στην ανωτέρω παράγραφο 1 7

και

β) των ιδίων πληρωμών που απορρέουν από τα εν λόγω δικαιώματα και απαιτήσεις,

με εκείνες τις οποίες το μέρος που εισέπραξε αποζημίωση εδικαιούντο να λάβει δυνάμει της παρούσας συνθήκης στο πλαίσιο της σχετικής επένδυσης.

3. Σε οποιαδήποτε διαδικασία βάσει του άρθρου 26, ένα συμβαλλόμενο μέρος δεν υποστηρίζει ως υπεράσπιση, ανταπαίτηση, δικαίωμα αποκατάστασης ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο ότι έχει εισπράξει ή πρόκειται να εισπράξει, βάσει σύμβασης ασφάλισης ή εγγύησης, αποζημίωση ή άλλη αντιστάθμιση για όλες ή ορισμένες από τις εικαζόμενες ζημίες.

Άρθρο 16

Σχέση με άλλες συμφωνίες

Εάν δύο ή περισσότερα συμβαλλόμενα μέρη έχουν συνάψει προηγουμένως ή συνάψουν αργότερα διεθνή σημφωνία για θέματα που αφορούν τα μέρη III ή V της παρούσας συνθήκης,

1. καμία διάταξη του μέρους III ή V της παρούσας συνθήκης δεν ερμηνεύεται ως παρέκκλιση από οποιαδήποτε σχετική διάταξη της άλλης συμφωνίας ή από οποιαδήποτε δικαίωμα αμφισβήτησης σχετικής αποφάσεως βάσει της συμφωνίας αυτής 7 και

2. καμία σχετική διάταξη της άλλης συμφωνίας δεν ερμηνεύεται ως παρέκκλιση από οποιαδήποτε διάταξη τους μέρους III ή V της παρούσας συνθήκης ή από οποιοδήποτε δικαίωμα αμφισβήτησης σχετικής αποφάσεως βάσει της παρούσας συνθήκης,

όταν οποιαδήποτε παρόμοια διάταξη είναι πιο ευνοϊκή για τον επενδυτή ή την επένδυση.

Άρθρο 17

Μη εφαρμογή του μέρους III σε ορισμένες περιπτώσεις

Κάθε συμβαλλόμενο μέρος επιφυλάσσεται του δικαιώματος να εξαιρεί από τα ευεργετήματα του μέρους αυτού:

1. ένα νομικό πρόσωπο, εάν αυτό ανήκει σε ή ελέγχεται από πολίτες ή υπηκόους τρίτου κράτους και εάν δεν αναπτύσσει σημαντικές επιχειρηματικές δραστηριότητες στην επικράτεια του συμβαλλομένου μέρους στο οποίο είναι οργανωμένο 7

ή

2. μια επένδυση, εάν το συμβαλλόμενο μέρος που προβαίνει στην εξαίρεση αποδείξει ότι η επένδυση αυτή έχει διενεργηθεί από επενδυτή τρίτου κράτους με ή ως προς την οποία το συμβαλλόμενο μέρος που προβαίνει στην εξαίρεση:

α) δεν διατηρεί διπλωματικές σχέσεις 7

ή

β) θεσπίζει ή διατηρεί μέτρα τα οποία:

i) απαγορεύουν την πραγματοποίηση συναλλαγών με τον επενδυτή του εν λόγω κράτους, ή

ii) θα παραβιάζονταν ή θα παρακάμπτονταν εάν τα πλεονεκτήματα του μέρους III παρέχονταν στους επενδυτές του εν λόγω κράτους ή στις επενδύσεις τους.

ΜΕΡΟΣ IV ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Άρθρο 18

Κυριαρχία επί των ενεργειακών πόρων

1. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν την κρατική κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα επί των ενεργειακών πόρων. Επιβεβαιώνουν ότι τα δικαιώματα αυτά πρέπει να ασκούνται σύμφωνα και με την επιφύλαξη των κανόνων του διεθνούς δικαίου.

2. Με την επιφύλαξη των στόχων της προώθησης της πρόσβασης στους ενεργειακούς πόρους καθώς και της εξερεύνησης και ανάπτυξής τους σε εμπορική βάση, η συνθήκη δεν θίγει σε καμία περίπτωση τους κανόνες των συμβαλλομένων μερών του διέπουν το σύστημα ιδιοκτησίας των ενεργειακών πόρων.

3. Κάθε κράτος διατηρεί ειδικότερα το δικαίωμα να καθορίζει τις γεωγραφικές περιοχές στην επικράτειά του στις οποίες θα επιτραπεί η εξερεύνηση και η ανάπτυξη των ενεργειακών του πόρων, καθώς και τον ρυθμό εξάντλησης ή εκμετάλλευσής τους, να προσδιορίζει και να εισπράττει οποιουσδήποτε φόρους, δικαιώματα ή άλλα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται στο πλαίσιο μιας τέτοιας εξερεύνησης και εκμετάλλευσης, όπως και να ρυθμίζει τη διατήρηση των πόρων και τα περιβαλλοντικά θέματα και τα θέματα ασφάλειας της εν λόγω εξερεύνησης, ανάπτυξης και αξιοποίησης στην επικράτειά του, καθώς επίσης και να συμμετέχει στην υπόψη εξερεύνηση και εκμετάλλευση, μεταξύ άλλων, με την άμεση συμμετοχή του δημοσίου ή μέσω κρατικών επιχειρήσεων.

4. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διευκολύνουν την πρόσβαση στους ενεργειακούς πόρους, μεταξύ άλλων, με τη χορήγηση, χωρίς την εισαγωγή διακρίσεων και σύμφωνα με γνωστοποιηθέντα κριτήρια, εγκρίσεων, αδειών, παραχωρήσεων και συμβάσεων για την αναζήτηση και την εξερεύνηση ενεργειακών πόρων, με στόχο την εκμετάλλευση ή την εξόρυξή τους.

Άρθρο 19

Περιβαλλοντικές πτυχές

1. Για την επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης και λαμβάνοντας υπόψη τις υποχρεώσεις του βάσει των διεθνών περιβαλλοντικών συμφωνιών στις οποίες συμμετέχει, κάθε συμβαλλόμενο μέρος προσπαθεί να μειώσει στο ελάχιστο, κατά οικονομικώς αποδοτικό τρόπο, τις δυσμενείς επιπτώσεις που έχουν στο περιβάλλον, τόσο εντός, όσο και εκτός της επικράτειάς του, όλες οι δραστηριοτήτες οι οποίες αναπτύσσονται εντός της επικράτειάς του και στο πλαίσιο του ενεργειακού κύκλου, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την ασφάλεια. Στην προσπάθειά του αυτή, κάθε συμβαλλόμενο μέρος ενεργεί κατά αποδοτικό ως προς το κόστος τρόπο. Στις πολιτικές και τις δράσεις του, κάθε συμβαλλόμενο μέρος μεριμνά για τη λήψη προληπτικών μέτρων ώστε να προλαμβάνεται ή να μειώνεται στο ελάχιστο η υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι ο ρυπαίνων στις επικράτειες των συμβαλλομένων μερών πρέπει καταρχήν, να βαρύνεται με το κόστος της ρύπανσης, συμπεριλαμβανόμενης και της διαμεθοριακής ρύπανσης, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη το δημόσιο συμφέρον και χωρίς στρέβλωση των επενδύσεων τον ενεργειακό κύκλο ή το διεθνές εμπόριο. Συνεπώς, τα συμβαλλόμενα μέρη:

α) λαμβάνουν υπόψη τα περιβαλλοντικά ζητήματα κατά τη χάραξη και εφαρμογή των ενεργειακών τους πολιτικών 7

β) προωθούν στο πλαίσιο του ενεργειακού κύκλου τη διαμόρφωση τιμών βάσει των κανόνων της αγοράς και φροντίζουν ώστε οι τιμές αυτές να απηχούν πληρέστερα το περιβαλλοντικό κόστος και όφελος 7

γ) έχοντας υπόψη το άρθρο 34 παράγραφος 4, ενθαρρύνουν τη συνεργασία για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων του χάρτη και τη συνεργασία στον τομέα των διεθνών περιβαλλοντικών προτύπων για τον ενεργειακό κύκλο, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές μεταξύ των συμβαλλομένων μερών όσον αφορά τις δυσμενείς επιπτώσεις και το κόστος ελάττωσης 7

δ) μεριμνούν ιδιαίτερα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, για την ανάπτυξη και τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, για την προώθηση και τη χρήση καθαρότερων καυσίμων και για τη χρησιμοποίηση τεχνολογιών και τεχνολογικών μέσων που περιορίζουν τη ρύπανση 7

ε) προωθούν τη συλλογή και τη διάδοση πληροφοριών μεταξύ συμβαλλομένων μερών σχετικά με περιβαλοντικώς ορθές και οικονομικώς αποδοτικές ενεργειακές πολιτικές και αποδοτικές ως προς το κόστος πρακτικές και τεχνολογίες 7

στ) προωθούν την επίγνωση του κοινού όσον αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ενεργειακών συστημάτων, την εμβέλεια της πρόληψης ή της ελάττωσης των δυσμενών επιπτώσεών τους και το κόστος που συνδέεται με διάφορα μέτρα πρόληψης ή ελάττωσης των επιπτώσεων 7

ζ) προωθούν και συνεργάζονται για την έρευνα, την ανάπτυξη και την εφαρμογή ενεργειακώς αποτελεσματικών και περιβαλλοντικώς ορθών τεχνολογιών, πρακτικών και μεθόδων που ελαχιστοποιούν τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε όλο το φάσμα του ενεργειακού κύκλου κατά οικονομικώς αποδοτικό τρόπο 7

η) ενθαρρύνουν τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για τη μεταφορά και διάδοση των εν λόγω τεχνολογιών, παράλληλα με την κατάλληλη και αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας 7

θ) προωθούν τη διαφανή εκτίμση, σε πρώιμο στάδιο και πριν από τη λήψη αποφάσεων, και την εκ των υστέρων παρακολούθηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από σημαντικά για το περιβάλλον έργα ενεργειακών επενδύσεων 7

ι) προωθούν τη διεθνή ενημέρωση και την ανταλλαγή πληροφοριών για τα σχετικά περιβαλλοντικά προγράμματα και πρότυπα των συμβαλλομένων μερών και για την εφαρμογή των εν λόγω προγραμμάτων και προτύπων 7

ια) συμμετέχουν, εάν τους ζητηθεί και στο πλαίσιο των διαθεσίμων πόρων τους, στην ανάπτυξη και την εφαρμογή καταλλήλων περιβαλλοντικών προγραμμάτων στα συμβαλλόμενα μέρη.

2. Κατόπιν αιτήματος ενός ή περισσότερων συμβαλλομένων μερών οι διαφορές όσον αφορά την εφαρμογή ή την ερμηνεία των διατάξεων του παρόντος άρθρου εξετάζονται από τη διάσκεψη του χάρτη με σκοπό την εξεύρεση λύσεως, εφόσον δεν υφίστανται σε άλλα σχετικά διεθνή όργανα διακανονισμοί για την εξέταση των εν λόγω διαφορών.

3. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου νοείται ως:

α) «Ενεργειακός κύκλος», το σύνολο της ενεργειακής αλυσίδας, περιλαμβανομένων δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την αναζήτηση, εξερεύνηση, παραγωγή, μετατροπή, αποθήκευση, μεταφορά, διανομή και κατανάλωση των διαφόρων μορφών ενέργειας και την επεξεργασία και διάθεση αποβλήτων, καθώς και τον παροπλισμό, διακοπή ή τερματισμό των εν λόγω δραστηριοτήτων, ελαχιστοποιώντας τις επιβλαβείς επιπτώσεις στο περιβάλλον 7

β) «περιβαλλοντικές επιπτώσεις», οποιοδήποτε αποτέλεσμα που προκαλείται από δεδομένη δραστηριότητα στο περιβάλλον, περιλαμβανομένων της ανθρώπινης υγείας και ασφάλειας, της πανίδας, της χλωρίδας, του εδάφους, του αέρα, των υδάτων, του κλίματος, του τοπίου και των ιστορικών μνημείων ή άλλων φυσικών δομών ή των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των παραγόντων αυτών 7 επίσης, περιλαμβάνονται επιπτώσεις επί της πολιτιστικής κληρονομιάς ή των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών που προκύπτουν από αλλαγές στους παράγοντες αυτούς 7

γ) «βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης», δράση για τη διατήρηση της ίδιας ποσότητας τελικού αποτελέσματος (ενός εμπορεύματος ή υπηρεσίας), χωρίς να μειωθεί η ποιότητα ή οι επιδόσεις του τελικού αποτελέσματος, μειώνοντας παράλληλα την ποσότητα ενέργειας που απαιτείται για την παραγωγή του εν λόγω τελικού αποτελέσματος 7

δ) «Αποδοτικός ως προς το κόστος», η επίτευξη συγκεκριμένου στόχου με το χαμηλότερο κόστος ή η επίτευξη του μεγίστου οφέλους για δεδομένο κόστος.

Άρθρο 20

Διαφάνεια

1. Οι νόμοι, οι κανονισμοί και οι δικαστικές και διοικητικές αποφάσεις γενικής ισχύος που αφορούν το εμπόριο ενεργειακών υλών και προϊόντων συγκαταλέγονται, σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 2 στοιχείο α), στα μέτρα που υπόκεινται στους κανόνες διαφάνειας της GATT και των σχετικών συναφών πράξεων.

2. Οι νόμοι, οι κανονισμοί και οι δικαστικές και διοικητικές αποφάσεις γενικής ισχύος που θέτει σε εφαρμογή ένα συμβαλλόμενο μέρος, καθώς και οι συμφωνίες που ισχύουν μεταξύ συμβαλλομένων μερών και συνδέονται με άλλα θέματα που καλύπτει η παρούσα συνθήκη, δημοσιεύονται επίσης αμέσως, ούτως ώστε τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη και επενδυτές να είναι σε θέση να λάβουν γνώση αυτών. Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου δεν υποχρεώνουν τα συμβαλλόμενα μέρη να γνωστοποιούν εμπιστευτικές πληροφορίες, οι οποίες θα παρεμπόδιζαν την εφαρμογή του νόμου ή άλλως θα ήταν αντίθετες προς το δημόσιο συμφέρον ή θα παρέβλαπταν τα νόμιμα εμπορικά συμφέροντα οποιουδήποτε επενδυτή.

3. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος ορίζει ένα ή περισσότερα γραφεία πληροφόρησης, όπου μπορούν να υποβάλλονται οι αιτήσεις παροχής πληροφοριών όσον αφορά τους προαναφερόμενους νόμους, κανονισμούς, δικαστικές και διοικητικές αποφάσεις, και ανακοινώνει αμέσως τα στοιχεία των γραφείων αυτών στη γραμματεία, η οποία τα γνωστοποιεί εάν της ζητηθεί.

Άρθρο 21

Φορολογία

1. Εκτός από τα οριζόμενα στο παρόν άρθρο, καμία διάταξη της παρούσας συνθήκης δεν θα εφαρμόζεται για την επιβολή υποχρεώσεων όσον αφορά τα φορολογικά μέτρα των συμβαλλομένων μερών. Σε περίπτωση οποιασδήποτε ανακολουθίας μεταξύ του παρόντος άρθρου και άλλων τυχόν διατάξεων της παρούσας συνθήκης, το άρθρο αυτό υπερισχύει, εφόσον υπάρχει ανακολουθία.

2. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1,

α) το άρθρο 29 ισχύει για τα φορολογικά μέτρα, εκτός από εκείνα που αφορούν τη φορολογία εισοδήματος ή κεφαλαίου

και

β) οι διατάξεις της παρούσας συνθήκης, βάσει των οποίων απαιτείται ένα συμβαλλόμενο μέρος να παρέχει μεταχείριση μάλλον ευνοούμενου κράτους όσον αφορά την εμπορία προϊόντων και την παροχή υπηρεσιών, ισχύουν για τα φορολογικά μέτρα, εκτός από εκείνα που αφορούν τη φορολογία εισοδήματος ή κεφαλαίου, ενώ οι διατάξεις αυτές δεν ισχύουν κατ' εξαίρεση στις ακόλουθες περιπτώσεις:

i) για πλεονέκτημα που παραχωρείται από συμβαλλόμενο μέρος δυνάμει των φορολογικών διατάξεων οποιασδήποτε σύμβασης, συμφωνίας ή διακανονισμού που περιγράφεται στην παράγραφο 6 στοιχείο α) σημείο ii)

ή

ii) για οποιοδήποτε φορολογικό μέτρο με το οποίο επιδιώκεται η αποτελεσματική είσπραξη των φόρων, εκτός εάν το μέτρο εισάγει αυθαίρετη διάκριση μεταξύ προϊόντων των συμβαλλομένων μερών ή περιορίζει αυθαίρετα τα ευεργετήματα που παρέχονται δυνάμει των ανωτέρω διατάξεων της παρούσας συνθήκης.

3. Οι διατάξεις που επιβάλλουν υποχρεώσεις εθνικής μεταχείρισης ή υποχρεώσεις μεταχείρισης ως μάλλον ευνοούμενου κράτους, σύμφωνα με το μέρος III, ισχύουν για τα φορολογικά μέτρα των συμβαλλομένων μερών, εκτός από εκείνα που αφορούν την φορολόγηση εισοδήματος ή κεφαλαίου, ενώ οι διατάξεις αυτές δεν ισχύουν κατ' εξαίρεση στις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) για την επιβολή υποχρεώσεων μεταχείρισης ως μάλλον ευνοούμενου κράτους όσον αφορά πλεονεκτήματα που παραχωρούνται από συμβαλλόμενο μέρος δυνάμει των φορολογικών διατάξεων οποιασδήποτε σύμβασης, συμφωνίας ή διακανονισμού στο πλαίσιο της παραγράφου 6 στοιχείο α) σημείο ii) ή τα οποία προκύπτουν από τη συμμετοχή σε οποιοδήποτε περιφεριακό οργανισμό οικονομικής ολοκλήρωσης 7

β) για οποιοδήποτε φορολογικό μέτρο με το οποίο επιδιώκεται η αποτελεσματική είσπραξη φόρων, εκτός εάν το μέτρο αυτό εισάγει αυθαίρετη αυθαίρετη διάκριση μεταξύ προϊόντων των συμβαλλομένων μερών ή περιορίζει αυθαίρετα τα ευεργετήματα που παρέχονται δυνάμει των επενδυτικών διατάξεων της παρούσας συνθήκης.

4. α) Το άρθρο 13 ισχύει για τη φορολογία 7

β) οποτεδήποτε ανακύπτει θέμα δυνάμει του άρθρου 13, και εφόσον αυτό αφορά το κατά πόσον ένας φόρος συνιστά απαλλοτρίωση ή το κατά πόσον ένας φόρος ο οποίος εικάζεται ότι συνιστά απαλλοτρίωση εισάγει διακρίσεις, ισχύουν οι ακόλουθες διατάξεις:

i) Ο επενδυτής ή το συμβαλλόμενο μέρος που διατείνεται ότι πρόκειται για απαλλοτρίωση, παραπέμπει το θέμα του κατά πόσον το μέτρο αυτό συνιστά η όχι απαλλοτρίωση ή εισάγει δακρίσεις στις αρμόδιες φορολογικές αρχές. Σε περίπτωση που ο επενδυτής ή το συμβαλλόμενο μέρος δεν προβούν στην εν λόγω παραπομπή, τα όργανα που είναι αρμόδια για την επίλυση διαφορών δυνάμει του άρθρου 26 παράγραφος 2 στοιχείο γ) ή του άρθρου 27 παράγραφος 2, παραπέμπουν το θέμα στις σχετικές αρμόδιες φορολογικές αρχές,

ii) οι αρμόδιες φορολογικές αρχές προσπαθούν να επιλύσουν τα παραπεμφθέντα ζητήματα εντός χρονικής περιόδου έξι μηνών. Όταν πρόκειται για θέματα μη εισαγωγής διακρίσεων, οι αρμόδιες φορολογικές αρχές εφαρμόζουν τις διατάξεις περί μη εισαγωγής διακρίσεων της οικείας φορολογικής σύμβασης ή, εάν η εν λόγω σύμβαση δεν περιέχει τέτοιες διατάξεις που να είναι δυνατό να εφαρμοσθούν για τον φόρο αυτό ή εάν δεν ισχύει καμία τέτοια φορολογική σύμβαση μεταξύ των ενδιαφερόμενων συμβαλλομένων μερών εφαρμόζουν τις αρχές περί μη εισαγωγής διακρίσεων βάσει της πρότυπης φορολογικής σύμβασης του ΟΟΣΑ για το εισόδημα και το κεφάλαιο,

iii) τα όργανα που είναι αρμόδια για την επίλυση διαφορών δυνάμει του άρθρου 26 παράγραφος 2 στοιχείο γ) ή του άρθρου 27 στοιχείο α), μπορούν να λαμβάνουν υπόψη τυχόν πορίσματα στα οποία έχουν καταλήξει οι αρμόδιες φορολογικές αρχές ως προς το εάν το μέτρο συνιστά ή όχι απαλλοτρίωση. Τα όργανα αυτά οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τυχόν πορίσματα στα οποία έχουν καταλήξει οι αρμόδιες φορολογικές αρχές στην εξάμηνη περίοδο που αναφέρεται στο σημείο ii) όσον αφορά το κατά πόσον ο φόρος εισάγει διακρίσεις.

Τα εν λόγω όργανα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τυχόν πορίσματα στα οποία έχουν καταλήξει οι αρμόδιες φορολογικές αρχές μετά την παρέλευση της εξάμηνης περιόδου,

iv) η παρέμβαση των αρμόδιων φορολογικών αρχών μετά την παρέλευση της εξάμηνης περιόδου που αναφέρεται στο σημείο ii), δεν πρέπει να έχει σε καμία περίπτωση ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση των διαδικασιών βάσει των άρθρων 26 και 27.

5. Προς αποφυγήν αμφιβολιών, το άρθρο 14 δεν περιορίζει το δικαίωμα συμβαλλομένου μέρους να επιβάλλει ή να εισπράττει φόρους μέσω παρακράτησης ή άλλων μέσων.

6. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου:

α) Ο όρος «Φορολογικό μέτρο» περιλαμβάνει:

i) τις φορολογικές διατάξεις του εθνικού δικαίου του συμβαλλομένου μέρους ή μιας πολιτικής του υποδιαίρεσης ή ενός οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης

και

ii) τις φορολογικές διατάξεις κάθε σύμβασης για την αποφυγή της διπλής φορολογίας ή κάθε διεθνούς συμφωνίας ή διακανονισμού που δεσμεύει το συμβαλλόμενο μέρος 7

β) ως «φόροι εισοδήματος ή κεφαλαίου», θεωρούνται όλοι οι φόροι που επιβάλλονται επί του συνολικού εισοδήματος ή του συνολικού κεφαλαίου ή επί στοιχείων αυτών, συμπεριλαμβανόμενων και των φόρων επί προϊόντων εκποίησης ακινήτων, των φόρων ακινήτου περιουσίας, των φόρων κληρονομίας και δωρεών ή των κατ' ουσίαν παρομοίων φόρων, των φόρων επί του συνολικού ποσού μισθών ή ημερομισθίων καταβαλλομένων από τις επιχειρήσεις, καθώς και των φόρων υπεραξίας κεφαλαίου 7

γ) ως «αρμόδια φορολογική αρχή», νοείται η αρχή που είναι αρμόδια, δυνάμει συμφωνίας αποφυγής της διπλής φορολογίας μεταξύ συμβαλλομένων μερών ή, ελλείψει τέτοιας συμφωνίας μεταξύ των υπόψη χωρών, ο υπουργός ή το υπουργείο οικονομικών ή οι εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποί τους 7

δ) προς αποφυγή αμφιβολιών, οι όροι «φορολογικές διατάξεις» και «φόροι» δεν περιλαμβάνουν τους δασμούς.

Άρθρο 22

Κρατικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις με ειδικά προνόμια

1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος διασφαλίζει ότι οποιαδήποτε κρατική επιχείρηση, την οποία διατηρεί ή ιδρύει, ασκεί τις δραστηριότητές της όσον αφορά την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών στην επικράτειά του κατά τρόπο σύμφωνο προς τις υποχρεώσεις του συμβαλλομένου μέρους βάσει του Μέρους III της παρούσας συνθήκης.

2. Κανένα συμβαλλόμενο μέρος δεν ενθαρρύνει, ούτε απαιτεί από μια κρατική επιχείρηση να ασκεί τις δραστηριότητές της στην επικράτειά του κατά τρόπο που δεν συμβιβάζεται με τις υποχρεώσεις του συμβαλλομένου μέρους βάσει άλλων διατάξεων της παρούσας συνθήκης.

3. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος μεριμνά ώστε, εάν ιδρύει ή διατηρεί κρατικό φορέα και αναθέτει στον φορέα αυτό κανονιστικές, διοικητικές ή άλλες κυβερνητικές εξουσίες, να ασκεί ο φορέας αυτός τις εν λόγω εξουσίες κατά τρόπο σύμφωνο προς τις υποχρεώσεις του συμβαλλομένου μέρους βάσει της παρούσας συνθήκης.

4. Κανένα συμβαλλόμενο μέρος δεν ενθαρρύνει, ούτε απαιτεί από οποιοδήποτε φορέα στον οποίο παραχωρεί αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα, να ασκεί τις δραστηριότητές του στην επικράτειά του με τρόπο που δεν συμβιβάζεται με τις υποχρεώσεις του συμβαλλομένου μέρους βάσει της παρούσας συνθήκης.

5. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ο όρος «φορέας» καλύπτει οποιαδήποτε επιχείρηση, υπηρεσία ή άλλον οργανισμό ή πρόσωπο.

Άρθρο 23

Τήρηση των αιατάξεων από αρχές κατώτερες των εθνικών

1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος είναι πλήρως υπεύθυνο, βάσει της παρούσας συνθήκης, για την τήρηση όλων των διατάξεων της συνθήκης αυτής και λαμβάνει τα εύλογα μέτρα που έχει στη διάθεσή του για να εξασφαλίσει την τήρηση στην επικράτειά του των εν λόγω διατάξεων από τις περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις.

2. Η επίκληση των διατάξεων για την επίλυση των διαφορών, που αναφέρονται στα μέρη II, IV και V της παρούσας συνθήκης, είναι δυνατή για μέτρα που αφορούν την τήρηση της παρούσας συνθήκης από ένα συμβαλλόμενο μέρος και τα οποία έχουν ληφθεί από περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις και αρχές επικράτεια του συμβαλλομένου μέρους.

Άρθρο 24

Εξαιρέσεις

1. Το παρόν άρθρο δεν ισχύει για τα άρθρα 12, 13 και 29.

2. Οι διατάξεις της παρούσας συνθήκης πλην:

α) εκείνων που αναφέρονται στην παράγραφο 1

και

β) του σημείου i) του μέρους III της παρούσας συνθήκης,

δεν εμποδίζουν τα συμβαλλόμενα μέρη να λαμβάνουν ή να επιβάλλουν μέτρα:

i) που είναι απαραίτητα για την προστασία της ζωής ή της υγείας των ανθρώπων, των ζώων ή των φυτών,

ii) που απαιτούνται για την απόκτηση ή τη διανομή ενεργειακών υλών και προϊόντων σε περίπτωση ελλιπούς εφοδιασμού, ο οποίος οφείλεται σε λόγους που διαφεύγουν του ελέγχου του συμβαλλομένου αυτού μέρους εφόσον τα μέτρα αυτά είναι συνεπή προς τις ακόλουθες αρχές:

Α. ότι όλα τα λοιπά συμβαλλόμενα μέρη δικαιούνται ισότιμου μεριδίου από τη διεθνή προσφορά των ενεργειακών αυτών υλών και προϊόντων 7

και

Β. ότι τυχόν μέτρα που αντίκεινται προς τη παρούσα συνθήκη θα παύσουν να εφαρμόζονται μόλις εκλείψουν οι λόγοι που προκάλεσαν τη λήψη του 7

ή

iii) που έχουν ως στόχο να ωφελήσουν επενδυτές οι οποίοι είναι αυτόχθονες ή κοινωνικώς και οικονομικώς μειονεκτούντα άτομα ή ομάδες και τα οποία κοινοποιούνται σχετικά στη γραμματεία, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα αυτά,

Α. δεν έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία του συμβαλλομένου μέρους 7

Β. δεν εισάγουν διακρίσεις μεταξύ επενδυτών οποιουδήποτε άλλου συμβαλλομένου μέρους και επενδυτών του εν λόγω συμβαλλομένου μέρους που δεν συγκαταλέγονται σε εκείνους για τους οποίους προορίζονται τα εν λόγω μέτρα,

υπό τον όρο ότι τα μέτρα αυτά δεν αποτελούν συγκεκαλυμμένους περιορισμούς των οικονομικών δραστηριοτήτων στον ενεργειακό τομέα, ούτε εισάγουν αυθαίρετη ή αδικαιολόγητη διάκριση μεταξύ συμβαλλομένων μερών ή μεταξύ επενδυτών ή άλλων ενδιαφερόμενων προσώπων συμβαλλομένων μερών. Τα μέτρα αυτά είναι δεόντως αιτιολογημένα και δεν εξουδετερώνουν, ούτε θίγουν τα ευεργετήματα τα οποία ευλόγως ένα ή περισσότερα από τα λοιπά συμβαλλόμενα μέρη ενδέχεται να προσδοκούν δυνάμει της παρούσας συνθήκης, πέραν του βαθμού που είναι αυστηρώς απαραίτητα για την επίτευξη του δηλωθέντος σκοπού.

3. Οι διατάξεις της παρούσας συνθήκης, πλην των αναφερόμνων στην παράγραφο 1, δεν ερμηνεύονται κατά τρόπο ώστε να παρεμποδίζεται οποιοδήποτε συμβαλλόμενο μέρος από το να λάβει τα μέτρα που θεωρεί αναγκαία:

α) για την προστασία των βασικών συμφερόντων του στον τομέα της ασφάλειας, συμπεριλαμβανόμενων και εκείνων,

i) σχετικά με την προμήθεια ενεργειακών υλών και προϊόντων σε μια στρατιωτική μονάδα,

ή

ii) που έχουν ληφθεί σε περίοδο πολέμου, ένοπλης σύγκρουσης ή άλλης κατάστασης έκτακτης ανάγκης στις διεθνείς σχέσεις 7

β) για την εφαρμογή εθνικών πολιτικών όσον αφορά τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων ή άλλων πυρηνικών εκρηκτικών μηχανισμών ή απαραίτητων για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους στο πλαίσιο της συμφωνίας για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων, των κατευθυντηρίων γραμμών για τους προμηθευτές πυρηνικών όπλων, και άλλων διεθνών υποχρεώσεων ή ερμηνευτικών δηλώσεων για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων 7

ή

γ) για τη διατήρηση της δημοσίας τάξεως.

Τα μέτρα αυτά δεν συνιστούν συγκεκαλυμμένο περιορισμό της διαμετακόμισης.

4. Οι διατάξεις της παρούσας συνθήκης βάσει των οποίων παραχωρείται μεταχείριση μάλλον ευνοούμενου κράτους δεν υποχρεώνουν κανένα συμβαλλόμενο μέρος να επεκτείνει στους επενδυτές άλλου συμβαλλομένου μέρους οποιαδήποτε προτιμησιακή μεταχείριση:

α) που προκύπτει από τη συμμετοχή τους σε μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου ή τελωνειακή ένωση 7

ή

β) που παραχωρείται από διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες οικονομικής συνεργασίας μεταξύ κρατών που αποτελούσαν την πρώην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών, εφόσον εκκρεμεί η σύναψη των αμοιβαίων οικονομικών σχέσεων μεταξύ τους σε οριστική βάση.

Άρθρο 25

Συμφωνίες οικονομικής ολοκλαήρωσης

1. Οι διατάξεις της παρούσας συνθήκης δεν ερμηνεύονται κατά τρόπο ώστε να υποχρεώνεται ένα συμβαλλόμενο μέρος που συμμετέχει σε συμφωνία οικονομικής ολοκλήρωσης (εφεξής αναφέρεται ως «ΣΟΟ») να επεκτείνει, μέσω της μεταχείρισης του μάλλον ευνοούμενου κράτους, σε άλλο συμβαλλόμενο μέρος που δεν συμμετέχει στη ΣΟΟ, οποιαδήποτε προτιμησιακή μεταχείριση που εφαρμόζεται μεταξύ των μερών της εν λόγω ΣΟΟ, επειδή συμμετέχουν σε αυτήν.

2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, με τον όρο «ΣΟΟ» νοείται μια συμφωνία που ελευθερώνει σημαντικά μεταξύ άλλων, το εμπόριο και τις επενδύσεις, προβλέποντας διατάξεις περί μη εισαγωγής ή κατάρτισης κατ' ουσία όλων των διακρίσεων μεταξύ των μερών της, μέσω της κατάργησης των υφισταμένων μέτρων που δημιουργούν διακρίσεις ή/και της απαγόρευσης νέων ή περαιτέρω μέτρων που δημιουργούν διακρίσεις, είτε κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας αυτής, είτε βάσει εύλογου χρονοδιαγράμματος.

3. Το παρόν άρθρο δεν επηρεάζει την εφαρμογή της GATT σύμφωνα με το άρθρο 29.

ΜΕΡΟΣ V ΕΠΙΛΥΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ

Άρθρο 26

Επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτού και συμβαλλομένου μέρους

1. Διαφορές μεταξύ ενός συμβαλλομένου μέρους και επενδυτού άλλου συμβαλλομένου μέρους όσον αφορά μια επένδυση του τελευταίου στην επικράτεια του πρώτου, οι οποίες αφορούν μια εικαζόμενη αθέτηση υποχρέωσης του πρώτου, βάσει του μέρους III, επιλύονται, εί δυνατόν φιλικά.

2. Εάν οι διαφορές αυτές δεν είναι δυνατόν να επιλυθούν σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1, εντός χρονικής περιόδου τριών μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία ένα από τα διαφωνούντα μέρη ζήτησε φιλική διευθέτηση, ο επενδυτής δύναται να επιλέξει την παραπομπή της διαφοράς για επίλυση:

α) στα δικαστήρια ή στα διοικητικά δικαστήρια του διαφωνούντος συμβαλλομένου μέρους 7

β) σύμφωνα με κάθε εφαρμοστέα, προηγουμένως συμφωνηθείσα διαδικασία επίλυσης διαφορών 7

ή

γ) σύμφωνα με τις ακόλουθες παραγράφους του παρόντος άρθρου.

3. α) Με την επιφύλαξη μόνον των στοιχείων β) και γ), κάθε συμβαλλόμενο μέρος συναινεί διά της παρούσης ανεπιφύλακτα στην παραπομπή μιας διαφοράς σε διεθνή διαιτησία ή συνδιαλλαγή σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου 7

β) i) τα Συμβαλλόμενα μέρη που αναφέρονται στο παράρτημα ID δεν συναινούν ανεπιφύλακτα για την παραπομπή της εν λόγω διαφοράς, όταν ο επενδυτής έχει προηγουμένως παραπέμψει τη διαφορά βάσει της παραγράφου 2 στοιχείο α) ή β),

ii) για λόγους διαφάνειας, κάθε συμβαλλόμενο μέρος που αναφέρεται στο παράρτημα ID προβαίνει σε γραπτή δήλωση στη γραμματεία όσον αφορά τις σχετικές πολιτικές, πρακτικές και όρους του, το αργότερο έως την ημερομηνία κατάθεσης της πράξης κύρωσης, αποδοχής ή έγκρισης, σύμφωνα με το άρθρο 39, ή την ημερομηνία κατάθεσης της πράξης προσχώρησής του, σύμφωνα με το άρθρο 41 7

γ) ένα συμβαλλόμενο μέρος που αναφέρεται στο παράρτημα IA δεν συναινεί ανεπιφύλακτα για την παραπομπή μιας διαφοράς, όταν αυτή βασίζεται στην τελευταία φράση του άρθρου 10 παράγραφος 1.

4. Σε περίπτωση που ένας επενδυτής επιλέξει να παραπέμψει τη διαφορά για επίλυση βάσει της παραγράφου 2 στοιχείο γ), ο επενδυτής δηλώνει επίσης εγγράφως ότι συναινεί να υποβληθεί η διαφορά:

είτε

α) i) Στο διεθνές κέντρο επίλυσης επενδυτικών διαφορών, που έχει ιδρυθεί σύμφωνα με τη σύμβαση για την επίλυση επενδυτικών διαφορών μεταξύ κρατών και υπηκόων άλλων κρατών που ανοίχτηκε προς υπογραφή στην Ουάσιγκτον στις 18 Μαρτίου 1965 (σύμβαση ICSID»), εφόσον το συμβαλλόμενο μέρος του επενδυτού και το διαφωνούν συμβαλλόμενο μέρος έχουν αμφότερα προσχωρήσει στη σύμβαση ICSID,

ή

ii) στο διεθνές κέντρο επίλυσης επενδυτικών διαφορών που έχει ιδρυθεί σύμφωνα με τη σύμβαση που αναφέρεται στο στοιχείο α) σημείο i), κατ' εφαρμογή των κανόνων που διέπουν την πρόσθετη διευκόλυνση για τη διεκπεραίωση προσφυγών από τη Γραμματεία του κέντρου (εφεξής «κανόνες πρόσθετης διευκόλυνσης»), εφόσον, το συμβαλλόμενο μέρος του επενδυτού ή το διαφωνούν συμβαλλόμενο μέρος, όχι όμως αμφότερα, έχει προσχωρήσει στη σύμβαση ICSID 7

είτε

β) σε ένα μοναδικό διαιτητή ή ad hoc διαιτητικό δικαστήριο, που συνιστάται σύμφωνα με τους κανόνες διαιτησίας της επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για το διεθνές εμπορικό Δίκαιο (εφεξής «Uncitral) 7

γ) σε διαιτησία ενώπιον του ινστιτούτου διαιτησίας του εμπορικού επιμελητηρίου της Στοκχόλμης.

5. α) Η συναίνεση που προβλέπεται στην παράγραφο 3, καθώς επίσης και η γραπτή συναίνεση του επενδυτή που προέρχεται σύμφωνα με την παράγραφο 4, πληροί τις απαιτήσεις όσον αφορά:

i) τη γραπτή συναίνεση των διαφωνούντων μερών για τους σκοπούς του κεφαλαίου II της σύμβασης ISCID και για τους σκοπούς των κανόνων πρόσθετης διευκόλυνσης,

ii) τη «γραπτή συμφωνία», για τους σκοπούς του άρθρου II της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την αναγνώριση και την εκτέλεση διαιτητικών αποφάσεων, η οποία συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 10 Ιουνίου 1958 (εφεξής «σύμβαση της Νέας Υόρκης»),

και

iii) «τα μέρη μιας σύμβασης που συμφώνησαν εγγράφως» για τους σκοπούς του άρθρου 1 των κανόνων διαιτησίας της Uncitral 7

β) κάθε διαιτησία δυνάμει του παρόντος άρθρου πραγματοποιείται, κατόπιν αιτήματος οποιουδήποτε διαφωνούντος μέρους σε κράτος που είναι μέρος της σύμβασης της Νέας Υόρκης. Οι αιτήσεις που υποβάλλονται σε διαιτησία βάσει των ανωτέρω θεωρείται ότι προκύπτουν από εμπορική σχέση ή συναλλαγή για τους σκοπούς του άρθρου 1 της εν λόγω σύμβασης.

6. Το δικαστήριο που συνιστάται δυνάμει της παραγράφου 4, αποφαίνεται επί της διαφοράς βάσει της παρούσας συνθήκης και των εφαρμοστέων κανόνων και αρχών του διεθνούς δικαίου.

7. Ένας επενδυτής, εκτός των φυσικών προσώπων τα οποία έχουν την ιθαγένεια ενός διαφωνούντος συμβαλλομένου μέρους κατά την ημερομηνία υποβολής της γραπτής αίτησης, για την οποία γίνεται λόγος στην παράγραφο 4 και ο οποίος, πριν από την μεταξύ αυτού και του εν λόγω συμβαλλομένου μέρους γένεση της διαφοράς ελέγχεται από επενδυτές άλλου συμβαλλομένου μέρους, θεωρείται για τους σκοπούς του άρθρου 25 παράγραφος 2 στοιχείο β) της σύμβασης ICSID ως «υπήκοος άλλου συμβαλλομένου κράτους» και για τους σκοπούς του άρθρου 1 παράγραφος 6 των κανόνων πρόσθετης διευκόλυνσης υφίσταται μεταχείριση «υπηκόου άλλου συμβαλλομένου κράτους».

8. Οι διαιτητικές αποφάσεις, οι οποίες μπορεί να προβλέπουν και την καταβολή τόκων, είναι οριστικές και δεσμευτικές για τα διαφωνούντα μέρη. Μια διαιτητική απόφαση σχετικά με μέτρο κυβέρνησης ή αρχής κατώτερης της εθνικής του διαφωνούντος συμβαλλομένου μέρους προβλέπει ότι το συμβαλλόμενο μέρος καταβάλλει χρηματική αποζημίωση αντί οποιασδήποτε άλλης επανόρθωσης. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος εκτελεί χωρίς καθυστέρηση τις αποφάσεις αυτές και φροντίζει για την αποτελεσματική επιβολή τους στην επικράτειά του.

Άρθρο 27

Επίλυση διαφορών μεταξύ συμβαλλομένων μερών

1. Τα συμβαλλόμενα μέρη επιδιώκουν να επιλύουν τις διαφορές σχετικά με την εφαρμογή ή την ερμηνεία της παρούσας συνθήκης διά της διπλωματικής οδού.

2. Εάν η διαφορά δεν έχει επιλυθεί σύμφωνα με την παράγραφο 1 εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, και εκτός εάν η παρούσα συνθήκη προβλέπει άλλως ή υπάρχει άλλη γραπτή συμφωνία μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, ή το θέμα αφορά την εφαρμογή ή ερμηνεία του άρθρου 6 ή του άρθρου 19 ή, για τα συμβαλλόμενα μέρη που αναφέρονται στο παράρτημα IA, την τελευταία πρόταση του άρθρου 10 παράγραφος 1, κάθε συμβαλλόμενο μέρος δύναται, μετά από γραπτή προειδοποίηση προς το άλλο διαφωνούν μέρος να παραπέμψει το θέμα σε ad hoc διαιτητικό δικαστήριο δυνάμει του παρόντος άρθρου.

3. Αυτό το ad hoc διαιτητικό δικαστήριο συνιστάται ως εξής:

α) Το συμβαλλόμενο μέρος που κινεί τη διαδικασία διορίζει ένα μέλος του δικαστηρίου και ενημερώνει το άλλο διάδικο συμβαλλόμενο μέρος σχετικά με τον διορισμό αυτό, εντός 30 ημερών από την παραλαβή της προειδοποίησης που αναφέρεται στην παράγραφο 2, από το άλλο συμβαλλόμενο μέρος 7

β) εντός 60 ημερών από την παραλαβή της γραπτής προειδοποίησης που αναφέρεται στην παράγραφο 2, το άλλο διάδικο συμβαλλόμενο μέρος διορίζει ένα μέλος. Εάν ο διορισμός δεν πραγματοποιηθεί εντός της προβλεπομένης προθεσμίας το συμβαλλόμενο μέρος που κίνησε τη διαδικασία δύναται, εντός προθεσμίας 90 ημερών από τη γραπτή προειδοποίηση που αναφέρεται στην παράγραφο 2, να ζητήσει να πραγματοποιηθεί ο διορισμός σύμφωνα με την παράγραφο 3 στοιχείο δ) 7

γ) τότε, ένα τρίτο μέλος, που πρέπει να είναι υπήκοος ή πολίτης διαδίκου συμβαλλομένου μέρους, διορίζεται μεταξύ των μερών αυτών. Το εν λόγω μέλος προεδρεύει του δικαστηρίου. Εάν, εντός 150 ημερών από την παραλαβή της προβλεπόμενης στην παράγραφο 2, προειδοποίησης, τα συμβαλλόμενα μέρη δεν καταλήξουν σε συμφωνία για τον διορισμό ενός τρίτου μέλους, ο διορισμός αυτός διενεργείται σύμφωνα με την παράγραφο 3 στοιχείο δ), μετά από αίτηση οποιουδήποτε εκ των δύο συμβαλλομένων μερών, υποβαλλόμενη εντός 180 ημερών από την παραλαβή της εν λόγω προειδοποίησης 7

δ) οι διορισμοί που ζητείται να πραγματοποιηθούν σύμφωνα με την παράγραφο αυτή διενεργούνται από το γενικό γραμματέα του διαρκούς δικαστηρίου διεθνούς διαιτησίας, εντός 30 ημερών από την παραλαβή της σχετικής αίτησης. Εάν ο γενικός γραμματέας αδυνατεί να επιληφθεί του θέματος, στους διορισμούς προβαίνει ο πρώτος γραμματέας του προεδρείου, Εάν και αυτός αδυνατεί να επιληφθεί του θέματος, στους διορισμούς προβαίνει ο αρχαιότερος αναπληρωτής 7

ε) κατά τους διορισμούς που διενεργούνται σύμφωνα με την παράγραφο 3 στοιχεία α) έως δ), λαμβάνονται υπόψη τα προσόντα και η εμπειρία των υποψηφίων μελών, ιδίως επί θεμάτων της παρούσας συνθήκης 7

στ) πλην αντιθέτου συμφωνίας μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, εφαρμόζονται οι περί διαιτησίας κανόνες της επιτροπής Ηνωμένων Εθνών για το διεθνές εμπορικό δίκαιο (Uncitral), τροποποιημένοι, ενδεχομένως, από τα διάδικα συμβαλλόμενα μέρη ή τους διαιτητές. Το δικαστήριο αποφασίζει με πλειοψηφία των μελών του 7

ζ) το δικαστήριο εκδικάζει τη διαφορά βάσει της παρούσας συνθήκης και των εφαρμοστέων κανόνων και αρχών του διεθνούς δικαίου 7

η) η διαιτητική απόφαση είναι οριστική και δεσμευτική για τα διάδικα συμβαλλόμενα μέρη 7

θ) όταν, σύμφωνα με την απόφαση του δικαστηρίου, ένα μέτρο μιας περιφερειακής ή τοπικής κυβέρνησης ή αρχής εντός της επικράτειας ενός συμβαλλομένου μέρους που αναφέρεται στο μέρος I του παραρτήματος P, αντίκειται προς την παρούσα συνθήκη, οποιοσδήποτε εκ των δύο διαδίκων δύναται να επικαλεσθεί τις διατάξεις του μέρους II του παραρτήματος P 7

ι) τα έξοδα του δικαστηρίου, περιλαμβανομένης και της αμοιβής των μελών του, βαρύνουν κατ' ισομοιρία τα διάδικα συμβαλλόμενα μέρη. Εντούτοις, το δικαστήριο είναι ελεύθερο να διατάξει ότι ένα από τα διάδικα συμβαλλόμενα μέρη θα καταβάλει μεγαλύτερο τμήμα των εξόδων 7

ια) πλην αντιθέτου συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων συμβαλλομένων μερών, το δικαστήριο εδρεύει στη Χάγη και χρησιμοποιεί τα κτίρια και τις εγκαταστάσεις του διαρκούς διαιτητικού δικαστηρίου 7

ιβ) αντίγραφο της απόφασης κατατίθεται στη γραμματεία, η οποία και την καθιστά ευρέως διαθέσιμη.

Άρθρο 28

Μη εφαρμογή του άρθρου 27 στις εμπορικές διαφορές

Διαφορά μεταξύ συμβαλλομένων μερών όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 5 ή του άρθρου 29 δεν επιλύεται δυνάμει του άρθρου 27, πλην αντιθέτου συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων συμβαλλομένων μερών.

ΜΕΡΟΣ VI ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 29

Προσωρινές διατάξεις σχετικά με θέματα που αφορούν το εμπόριο

1. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου ισχύουν για το εμπόριο ενεργειακών υλών και προϊόντων, εφόσον οποιοδήποτε συμβαλλόμενο μέρος δεν έχει προσχωρήσει στη GATT και τις συναφείς πράξεις.

2. α) Το εμπόριο ενεργειακών υλών και προϊόντων μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, ένα τουλάχιστον εκ των οποίων δεν είναι μέλος της GATT ή σχετικής συναφούς πράξης, διέπεται, υπό την επιφύλαξη των στοιχείων β) και γ) και των εξαιρέσεων και κανόνων που προβλέπονται στο παράρτημα G, από τις διατάξεις της GATT και των συναφών πράξεων, οι οποίες άρχισαν να ισχύουν την 1η Μαρτίου 1994 και εφαρμόζονται μεταξύ τους, όσον αφορά τις ενεργειακές ύλες και προϊόντα από τα μέλη της GATT, ως εάν όλα τα συμβαλλόμενα μέρη να ήταν μέλη της GATT και εφήρμοζαν τις συναφείς πράξεις 7

β) αντιθέτως, το εν λόγω εμπόριο ενός συμβαλλομένου μέρους που είναι κράτος το οποίο αποτελούσε τμήμα της πρώην Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών μπορεί να διέπεται, με την επιφύλαξη των διατάξεων του παραρτήματος TFU, από συμφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων εκ των εν λόγω κρατών, έως την 1η Δεκεμβρίου 1999 ή την ημερομηνία ένταξης αυτού του συμβαλλόμενου μέρους στη GATT, οποιαδήποτε εξ αυτών προηγείται της άλλης 7

γ) όσον αφορά το εμπόριο μεταξύ δύο οποιωνδήποτε μελών της GATT, το στοιχείο α) δεν ισχύει εάν οποιοδήποτε εκ των δύο μερών δεν είναι μέλος της GATT 1947.

3. Κάθε υπογράφων την παρούσα συνθήκη, καθώς και κάθε κράτος ή περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης που προσχωρεί σε αυτή, καταθέτει στη γραμματεία, κατά την ημερομηνία υπογραφής ή κατάθεσης της πράξης προσχώρησης, κατάλογο όλων των δασμών και άλλων επιβαρύνσεων που επιβάλλονται στις ενεργειακές ύλες και προϊόντα κατά την εισαγωγή ή εξαγωγή, γνωστοποιώντας το επίπεδο των εν λόγω δασμών και επιβαρύνσεων κατά την εν λόγω ημερομηνία υπογραφής ή κατάθεσης. Τυχόν μεταβολές των υπόψη δασμών ή άλλων επιβαρύνσεων κοινοποιούνται στη γραμματεία, η οποία ενημερώνει τα συμβαλλόμενα μέρη σχετικά.

4. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος επιδιώκει να μην αυξήσει τους δασμούς ή τις λοιπές επιβαρύνσεις που επιβάλλονται κατά την εισαγωγή ή εξαγωγή:

α) στην περίπτωση εισαγωγής ενεργειακών υλών και προϊόντων τα οποία αναφέρονται στο μέρος I του πίνακα που αφορά το συμβαλλόμενο μέρος για το οποίο γίνεται λόγος στο άρθρο II της GATT, πέραν του επιπέδου που αναφέρεται στον εν λόγω πίνακα, εάν το συμβαλλόμενο μέρος είναι μέλος της GATT 7

β) στην περίπτωση εξαγωγής ενεργειακών υλών και προϊόντων, καθώς και στην περίπτωση εισαγωγής τους, εάν το συμβαλλόμενο μέρος δεν είναι μέλος της GATT, πέραν του επιπέδου που κοινοποιήθηκε πλέον πρόσφατα στη γραμματεία, εκτός εάν αυτό επιτρέπεται από τις διατάξεις που εφαρμόζονται βάσει της παραγράφου 2 στοιχείο α).

5. Ένα συμβαλλόμενο μέρος δύναται να αυξήσει τους εν λόγω δασμούς ή λοιπές επιβαρύνσεις πέραν του επιπέδου που αναφέρεται στην παράγραφο 4, μόνον εάν:

α) στην περίπτωση δασμών ή άλλων επιβαρύνσεων που εισπράττονται κατά την εισαγωγή, μια διάταξη της GATT ή μιας συναφούς πράξης, εκτός από εκείνες που αναφέρονται στο παράρτημα G, επιτρέπει την αύξηση αυτή 7

ή

β) έχει κοινοποιήσει στη γραμματεία, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό που επιτρέπουν οι νομοθετικές του διαδικασίες, την πρότασή του για την εν λόγω αύξηση, έχει δώσει σε άλλα ενδιαφερόμενα συμβαλλόμενα μέρη λογικές δυνατότητες διαβουλεύσεων όσον αφορά την πρόταση και έχει λάβει υπόψη τυχόν απόψεις και παρατηρήσεις που έχουν διατυπώσει τα εν λόγω συμβαλλόμενα μέρη.

6. Οι υπογράφοντες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να αρχίσουν διαπραγματεύσεις πριν από την 1η Ιανουαρίου 1995, με σκοπό να καταλήξουν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1998, ανάλογα με τις διάφορες εξελίξεις του παγκόσμιου εμπορικού συστήματος, σε ένα κείμενο για την τροποποίηση της παρούσας συνθήκης το οποίο με την επιφύλαξη των διατάξεων που θα ορίζονται σε αυτή, θα δεσμεύει κάθε συμβαλλόμενο μέρος να μην αυξήσει τους εν λόγω δασμούς ή επιβαρύνσεις πέραν του επιπέδου που θα ορίζει η εν λόγω τροποποίηση.

7. Το παράρτημα D της παρούσας συνθήκης ισχύει για τις διαφορές σχετικά με την τήρηση των διατάξεων που εφαρμόζονται στις εμπορικές συναλλαγές βάσει του παρόντος άρθρου και, εκτός εάν αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνήσουν διαφορετικά, για τις διαφορές σχετικά με την τήρηση του άρθρου 5 μεταξύ συμβαλλομένων μερών από τα οποία ένα τουλάχιστον δεν είναι μέλος της GATT, πλην της περιπτώσεως που το παράρτημα D δεν ισχύει για τυχόν διαφορά μεταξύ συμβαλλομένων μερών που προκύπτει κυρίως από συμφωνία η οποία:

α) έχει κοινοποιηθεί σύμφωνα με τις λοιπές απαιτήσεις της παραγράφου 2 στοιχείο β) και του παραρτήματος TFU και πληροί της απαιτήσεις αυτές 7

ή

β) εγκαθιδρύει ζώνη ελεύθερων συναλλαγών ή τελωνειακή ένωση, όπως περιγράφεται στο άρθρο XXIV της GATT.

Άρθρο 30

Εξελίξεις στις διεθνείς εμπορικές ρυθμίσεις

Τα συμβαλλόμενα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση, υπό το φως των αποτελεσμάτων των πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων του Γύρου της Ουρουγουάης, που περιλαμβάνονται κυρίως στη σχετική τελική πράξη, η οποία υπεγράφη στο Μαρακές, στις 15 Απριλίου 1994, να αρχίσουν να εξετάζουν, το αργότερο έως την 1η Ιουλίου 1995 ή τη θέση σε ισχύ της παρούσας σύνθήκης, οποιαδήποτε από αυτές είναι μεταγενέστερη, τις κατάλληλες τροποποιήσεις της παρούσας συνθήκης, με σκοπό την έγκριση των τροποποιήσεων αυτών από τη διάσκεψη του χάρτη.

Άρθρο 31

Εξοπλισμός σχετικός με την ενέργεια

Κατά την πρώτη συνεδρίασή της, η προσωρινή διάσκεψη του χάρτη θα αρχίσει να εξετάζει τη συμπερίληψη σχετικού με την ενέργεια εξοπλισμού στις εμπορικές διατάξεις της παρούσας συνθήκης.

Άρθρο 32

Μεταβατικές διατάξεις

1. Δεδομένου ότι απαιτείται χρόνος για την προσαρμογή στις απαιτήσεις της οικονομίας της αγοράς, τα συμβαλλόμενα μέρη που περιλαμβάνονται στο παράρτημα T μπορούν να αναστέλλουν προσωρινά την πλήρη τήρηση των υποχρεώσεών τους, οι οποίες απορρέουν από μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες διατάξεις της παρούσας συνθήκης, με την επιφύλαξη των όρων των παραγράφων 3 έως 6:

- άρθρο 6 παράγραφοι 2, και 5,

- άρθρο 7 παράγραφος 4,

- άρθρο 9 παράγραφος 1,

- άρθρο 10 παράγραφος 7 7 ειδικά μέτρα,

- άρθρο 14 παράγραφος 1 στοιχείο δ) (αφορά μόνον τη μεταφορά αδαπάνητων αποδοχών),

- άρθρο 20 παράγραφος 3,

- άρθρο 22 παράγραφοι 1 και 3.

Άλλα συμβαλλόμενα μέρη βοηθούν ένα συμβαλλόμενο μέρος, το οποίο έχει αναστείλει την πλήρη τήρηση των υποχρεώσεών του δυνάμει της παραγράφου 1, να επιτύχει τους όρους υπό τους οποίους μπορεί να δοθεί τέλος στην αναστολή αυτή. Η εν λόγω βοήθεια δίδεται σε οποιαδήποτε μορφή τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη θεωρούν αποτελεσματικότερη για την ανταπόκριση στις ανάγκες που κοινοποιούνται δυνάμει της παραγράφου 4 στοιχείο γ), συμπεριλαμβανομένης, όπου ενδείκνυται, και της προσφυγής σε διμερείς ή πολυμερείς διακανονισμούς.

3. Οι εφαρμοστέες διατάξεις, τα στάδια έως την πλήρη εφαρμογή κάθε διάταξης, τα ληπτέα μέτρα και η ημερομηνία ή, κατ' εξαίρεση, η συγκυρία κατά την οποία ολοκληρώνεται κάθε στάδιο και λαμβάνεται κάθε μέτρο παρατίθενται για κάθε συμβαλλόμενο μέρος, το οποίο επικαλείται μεταβατικές διατάξεις, το παράρτημα T της παρούσας συνθήκης. Καθένα από αυτά τα συμβαλλόμενα μέρη λαμβάνει το αναφερόμενο μέτρο έως την ημερομηνία που προβλέπεται στο παράρτημα T για τη σχετική διάταξη ή και στάδιο. Τα συμβαλλόμενα μέρη, τα οποία έχουν αναστείλει προσωρινά την πλήρη τήρηση των υποχρεώσεών τους δυνάμει της παραγράφου 1, αναλαμβάνουν τη δέσμευση να συμμορφωθούν πλήρως προς τις σχετικές υποχρεώσεις τους έως την 1η Ιουλίου 2001. Σε περίπτωση που ένα συμβαλλόμενο μέρος θεωρήσει αναγκαίο, λόγω εξαιρετικών περιστάσεων, να ζητήσει είτε την παράταση της περιόδου της εν λόγω προσωρινής αναστολής, είτε την καθιέρωση οποιασδήποτε περαιτέρω προσωρινής αναστολής που δεν προβλεπόταν προηγουμένως στο παράρτημα T, η απόφαση για το αίτημα τροποποίησης του παραρτήματος T, η απόφαση για το αίτημα τροποποίησης του παραρτήματος T λαμβάνεται από τη διάσκεψη του χάρτη.

4. Ένα συμβαλλόμενο μέρος το οποίο έχει επικαλεσθεί μεταβατικές διατάξεις κοινοποιεί στη γραμματεία τουλάχιστον μία φορά κάθε δώδεκα μήνες:

α) την εφαρμογή τυχόν μέτρων που παρατίθενται στο παράρτημα T και τη γενική πρόοδο ως προς την πλήρη τήρηση των υποχρεώσεών του 7

β) την πρόοδο που προβλέπει ότι θα πραγματοποιήσει κατά τους επόμενους δώδεκα μήνες ως προς την πλήρη τήρηση των υποχρεώσεών του, τυχόν προβλήματα τα οποία προβλέπει και τις προτάσεις του για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών 7

γ) την ανάγκη τεχνικής βοήθειας για τη διευκόλυνση της ολοκλήρωσης των σταδίων που εκτίθενται στο παράρτημα T, η οποία είναι απαραίτητη για την πλήρη εφαρμογή της παρούσας συνθήκης ή την αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων που κοινοποιούνται σύμφωνα με το στοιχείο β), καθώς και για την προώθηση άλλων απαραιτήτων μεταρρυθμίσεων προς την κατεύθυνση της οικονομίας της αγοράς και του εκσυγχρονισμού του ενεργειακού του τομέα 7

δ) οποιαδήποτε ενδεχόμενη ανάγκη υποβολής αιτήματος του είδους που αναφέρεται στην παράγραφο 3.

5. Η γραμματεία:

α) διανέμει σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη τις κοινοποιήσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 4 7

β) διανέμει και προωθεί ενεργά, βάσει, όπου ενδείκνυται, ρυθμίσεων άλλων διεθνών οργανισμών, την αντιστοιχία των αναγκών και των προσφορών τεχνικής βοήθειας που αναφέρεται στην παράγραφο 2 και στην παράγραφο 4 στοιχείο γ) 7

γ) διανέμει σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη, κατά το τέλος κάθε εξαμήνου, σύνοψη όλων των κοινοποιήσεων που έγιναν βάσει της παραγράφου 4 στοιχείο α) ή δ).

6. Η διάσκεψη του χάρτη εξετάζει σε ετήσια βάση την πρόοδο που έχουν σημειώσει τα συμβαλλόμενα μέρη όσον αφορά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος άρθρου και την αντιστοιχία των αναγκών και των προσφορών τεχνικής βοήθειας που αναφέρεται στην παραγράφο 2 και στην παράγραφο 4 στοιχείο γ). Κατά την εξέταση αυτή, μπορεί να αποφασίσει να αναλάβει κατάλληλη δράση.

ΜΕΡΟΣ VII ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Άρθρο 33

Πρωτόκολλα και διακηρύξεις του χάρτη ενέργειας

1. Η διάσκεψη του χάρτη μπορεί να επιτρέπει τη διαπραγμάτευση ορισμένων πρωτοκόλλων ή διακηρύξεων του χάρτη ενέργειας, προκειμένου να επιδιωχθεί επίτευξη των στόχων και των αρχών του χάρτη.

2. Κάθε υπογράφον μέρος του χάρτη μπορεί να συμμετάσχει στις εν λόγω διαπραγματεύσεις.

3. Ένα κράτος ή ένας περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης δεν μπορεί να καταστεί συμβαλλόμενο μέρος ενός πρωτοκόλλου ή διακήρυξης, εκτός εάν είναι, ή καταστεί ταυτόχρονα, υπογράφον μέρος του χάρτη και συμβαλλόμενο μέρος της παρούσας συνθήκης.

4. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3 και της παραγράφου 6 στοιχείο α), οι τελικές διατάξεις που ισχύουν για ένα πρωτόκολλο ορίζονται στο πρωτόκολλο αυτό.

5. Ένα πρωτόκολλο εφαρμόζεται μόνο για τα συμβαλλόμενα μέρη τα οποία συμφωνούν να δεσμεύονται από αυτό και δεν παρεκκλίνει από τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών που δεν είναι μέρη του πρωτοκόλλου αυτού.

6. α) Βάσει ενός πρωτοκόλλου μπορεί να ανατίθενται καθήκοντα στη διάσκεψη του χάρτη και εργασίες στη γραμματεία, υπό τον όρο ότι η εν λόγω ανάθεση δεν μπορεί να γίνει με τροποποίηση ενός πρωτοκόλλου, εκτός εάν η τροποποίηση αυτή εγκρίνεται από τη διάσκεψη του χάρτη, έγκριση που δεν υπόκειται σε διατάξεις του πρωτοκόλλου θεσπιζόμενες βάσει του στοιχείου β).

β) Σε ένα πρωτόκολλο, στο οποίο προβλέπεται η λήψη αποφάσεων από τη διάσκεψη του χάρτη, είναι δυνατό, με την επιφύλαξη του στοιχείου α), να προβλέπονται όσον αφορά τις αποφάσεις αυτές:

i) κανόνες ψηφοφορίας διαφορετικοί από εκείνους που ορίζονται στο άρθρο 36,

ii) ότι μόνον τα μέρη του πρωτοκόλλου θεωρούνται συμβαλλόμενα μέρη για τους σκοπούς του άρθρου 36 ή έχοντα δικαίωμα ψήφου, βάσει των κανόνων που προβλέπονται στο πρωτόκολλο.

Άρθρο 34

Διάσκεψη του χάρτη

1. Τα συμβαλλόμενα μέρη συνεδριάζουν σε τακτά χρονικά διαστήματα στο πλαίσιο διάσκεψης (εφεξής καλείται «διάσκεψη του χάρτη»), στην οποία κάθε συμβαλλόμενο μέρος δικαιούται να έχει έναν εκπρόσωπο. Οι τακτικές συνεδριάσεις διεξάγονται κατά διαστήματα που καθορίζονται από τη διάσκεψη του χάρτη.

2. Η διάσκεψη του χάρτη μπορεί να συνέρχεται εκτάκτως σε ημερομηνίες που μπορεί να καθορίζει η ίδια ή κατόπιν γραπτού αιτήματος ενός συμβαλλομένου μέρους, υπό την προϋπόθεση ότι, εντός έξι εβδομάδων από τη διαβίβαση του αιτήματος στα συμβαλλόμενα μέρη από τη γραμματεία, την υποστηρίζει το ένα τρίτο τουλάχιστον των συμβαλλομένων μερών.

3. Τα καθήκοντα της διάσκεψης του χάρτη είναι τα ακόλουθα:

α) ασκεί τα καθήκοντα που της έχουν ανατεθεί με την παρούσα συνθήκη και τα πρωτόκολλα 7

β) παρακολουθεί και διευκολύνει την εφαρμογή των αρχών του χάρτη και των διατάξεων της παρούσας συνθήκης και των πρωτοκόλλων 7

γ) διευκολύνει, σύμφωνα με την παρούσα συνθήκη και τα πρωτόκολλα, το συντονισμό των κατάλληλων γενικών μέτρων για την εφαρμογή των αρχών του χάρτη 7

δ) εξετάζει και εγκρίνει προγράμματα εργασίας που εκτελεί η γραμματεία 7

ε) εξετάζει και εγκρίνει τους ετήσιους λογαριασμούς και τον προϋπολογισμό της γραμματείας 7

στ) εξετάζει και εγκρίνει ή θεσπίζει τους όρους κάθε συμφωνίας περί έδρας ή άλλης συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων των προνομίων και ασυλιών που θεωρούνται απαραίτητα για τη διάσκεψη του χάρτη και τη γραμματεία 7

ζ) ενθαρρύνει προσπάθειες συνεργασίας με σκοπό τη διευκόλυνση και την προώθηση μεταρρυθμίσεων προς την κατεύθυνση της οικονομίας της αγοράς και του εκσυγχρονισμού των ενεργειακών τομέων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και στην πρώην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών, των οποίων η οικονομία βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο 7

η) επιτρέπει και εγκρίνει τα όρια αρμοδιοτήτων για τη διαπραγμάτευση των πρωτοκόλλων, όπως και εξετάζει και εγκρίνει τα σχετικά κείμενα και τροποποιήσεις 7

θ) επιτρέπει τη διαπραγμάτευση των διακηρύξεων και εγκρίνει την εκδοσή τους 7

ι) αποφασίζει για προσχωρήσεις στην παρούσα συνθήκη 7

ια) επιτρέπει τη διαπραγμάτευση συμφωνιών σύνδεσης και εξετάζει και εγκρίνει ή θεσπίζει τις συμφωνίες αυτές 7

ιβ) εξετάζει και εγκρίνει κείμενα τροποποιήσεων της παρούσας συνθήκης 7

ιγ) εξετάζει και εγκρίνει τροποποιήσεις και τεχνικές αλλαγές των παραρτημάτων της παρούσας συνθήκης 7

ιδ) διορίζει τον γενικό γραμματέα και λαμβάνει οποιαδήποτε απόφαση απαιτείται για τη σύσταση και τη λειτουργία της γραμματείας, συμπεριλαμβανομένης της διάρθρωσης, των βαθμίδων ιεραρχίας του προσωπικού και των όρων απασχόλησης των υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού.

4. Κατά την άσκηση των καθηκόντων της, η κατά το δυνατόν πληρεστέρα διάσκεψη του χάρτη, μέσω της γραμματείας, συνεργάζεται και χρησιμοποιεί, με οικονομικό και αποτελεσματικό τρόπο, τις υπηρεσίες και τα προγράμματα άλλων ιδρυμάτων και οργανισμών με καθιερωμένη αρμοδιότητα σε θέματα σχετικά με τους στόχους της παρούσας συνθήκης.

5. Η διάσκεψη του χάρτη μπορεί να συγκροτεί επικουρικά όργανα που κρίνει απαραίτητα για την εκτέλεση των καθηκόντων της.

6. Η διάσκεψη του χάρτη εξετάζει και θεσπίζει διαδικαστικούς και δημοσιονομικούς κανόνες.

7. Το 1999 και, στη συνέχεια, κατά διαστήματα (όχι μεγαλύτερα των πέντε ετών) τα οποία καθορίζει η διάσκεψη του χάρτη, η διάσκεψη του χάρτη προβαίνει σε διεξοδική εξέταση των καθηκόντων που προβλέπονται στην παρούσα συνθήκη, ανάλογα με τον βαθμό στον οποίο θα έχουν υλοποιηθεί οι διατάξεις της παρούσας συνθήκης και των πρωτοκόλλων. Στο τέλος κάθε εξέτασης, η διάσκεψη του χάρτη μπορεί να τροποποιεί ή να καταργεί τα καθήκοντα που ορίζονται στην παράγραφο 3 και να απαλλάσσει τη γραμματεία των καθηκόντων της.

Άρθρο 35

Γραμματεία

1. Για την εκτέλεση των καθηκόντων της, η διάσκεψη του χάρτη διαθέτει γραμματεία, αποτελούμενη από ένα γενικό γραμματέα και το απολύτως αναγκαίο για την αποτελεσματική λειτουργία της προσωπικό.

2. Ο γενικός γραμματέας διορίζεται από τη διάσκεψη του χάρτη. Ο πρώτος αυτός διορισμός ισχύει για περίοδο το πολύ πέντε ετών.

3. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της, η γραμματεία είναι υπεύθυνη έναντι της διάσκεψης του χάρτη και της υποβάλλει σχετικές εκθέσεις.

4. Η γραμματεία παρέχει στη διάσκεψη του χάρτη κάθε αναγκαία συνδρομή για την εκτέλεση των καθηκόντων της και διεκπεραιώνει τα καθήκοντα που της ανατίθενται βάσει της παρούσας συνθήκης ή οποιουδήποτε πρωτοκόλλου, καθώς και κάθε άλλο καθήκον το οποίο της αναθέτει η διάσκεψη του χάρτη.

5. Η γραμματεία μπορεί να προβεί στις διοικητικές και συμβατικές ρυθμίσεις που απαιτούνται για την ουσιαστική εκτέλεση των καθηκόντων της.

Άρθρο 36

Ψηφοφορία

1. Απαιτείται ομοφωνία των συμβαλλομένων μερών που παρίστανται και λαμβάνουν μέρος στην ψηφοφορία κατά τη συνεδρίαση της διάσκεψης του χάρτη, όταν οι αποφάσεις της διάσκεψης του χάρτη αφορούν τα ακόλουθα θέματα:

α) την έγκριση τροποποιήσεων της παρούσας συνθήκης εκτός των τροποποιήσεων των άρθρων 34 και 35 και του παραρτήματος T 7

β) την έγκριση της προσχώρησης στην παρούσα συνθήκη, βάσει του άρθρου 41, κρατών ή περιφερειακών οργανισμών οικονομικής ολοκλήρωσης που δεν ήταν υπογράφοντα μέρη του χάρτη στις 16 Ιουνίου 1995 7

γ) την εντολή διαπραγμάτευσης και την έγκρισή ή έκδοση των κειμένων των συμφωνιών σύνδεσης 7

δ) την έγκριση τροποποιήσεων των παραρτημάτων EM, NS, G και B 7

ε) την έγκριση τεχνικών αλλαγών των παραρτημάτων της παρούσας συνθήκης 7

στ) την έγκριση του διορισμού μελών των ειδικών επιτροπών από το γενικό γραμματέα, βάσει του παραρτήματος D παράγραφος 7.

Τα συμβαλλόμενα μέρη καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να καταλήγουν σε συμφωνία με συναίνεση για κάθε άλλο ζήτημα που απαιτεί να λάβουν απόφαση βάσει της παρούσας συνθήκης. Εάν δεν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία με συναίνεση, εφαρμόζονται οι παράγραφοι 2 έως 5.

2. Οι αποφάσεις σχετικά με θέματα προϋπολογισμού που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 3 στοιχείο ε) λαμβάνονται με ειδική πλειοψηφία των συμβαλλομένων μερών των οποίων το άθροισμα των εκτιμώμενων συνεισφορών, που υπολογίζονται βάσει του παραρτήματος B, αντιπροσωπεύει τουλάχιστον τα τρία τέταρτα των συνολικών εκτιμώμενων συνεισφορών οι οποίες υπολογίζονται σε αυτό.

3. Οι αποφάσεις σχετικά με τα θέματα που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 7, λαμβάνονται με πλειοψηφία τριών τετάρτων των συμβαλλομένων μερών.

4. Εκτός των περιπτώσεων που διευκρινίζονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α) έως στ) και στις παραγράφους 2 και 3 ή εάν δεν ορίζεται διαφορετικά στην παρούσα συνθήκη, οι αποφάσεις που προβλέπονται στην παρούσα συνθήκη, λαμβάνονται με πλειοψηφία τριών τετάρτων των συμβαλλομένων μερών που παρίστανται και λαμβάνουν μέρος στην ψηφοφορία κατά τη συνεδρίαση της διάσκεψης του χάρτη στην οποία αποφασίζονται τα εν λόγω θέματα.

5. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως «συμβαλλόμενα μέρη που παρίστανται και λαμβάνουν μέρος στην ψηφοφορία», νοούνται τα συμβαλλόμενα μέρη που παρίστανται και δίνουν θετική ή αρνητική ψήφο, με την προϋπόθεση ότι η διάσκεψη του χάρτη μπορεί να θεσπίσει διαδικαστικούς κανόνες ώστε τα συμβαλλόμενα μέρη να μπορούν να λαμβάνουν τέτοιες αποφάσεις δι' αλληλογραφίας.

6. Με εξαίρεση τις διατάξεις της παραγράφου 2, καμία απόφαση που αναφέρεται στο παρόν άρθρο δεν είναι έγκυρη χωρίς την υποστήριξη της απλής πλειοψηφίας των συμβαλλομένων μερών.

7. Όταν λαμβάνουν μέρος στην ψηφοφορία, οι περιφερειακοί οργανισμοί οικονομικής ολοκλήρωσης έχουν ψήφους ισάριθμες με τα κράτη μέλη τους που είναι συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συνθήκης, με την προϋπόθεση ότι ένας τέτοιος οργανισμός δεν ασκεί το δικαίωμα ψήφου του, εάν τα κράτη μέλη του ασκήσουν το δικό τους, και αντιστρόφως.

8. Σε περίπτωση συνεχών καθυστερήσεων όσον αφορά την εκπλήρωση των οικονομικών υποχρεώσεων ενός συμβαλλομέν