EL 
 
 
ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ  ΤΡΑΠΕΖΑΣ  
της 15ης Ιανουαρίου  2007  
κατόπιν  αιτή µατος  του Υπουργείου  Οικονο µικών  Κύπρου  
 σχετικά  µε νοµοσχέδιο  που ρυθµίζει την υιοθέτηση  του ευρώ  και τη µετάβαση  από το ένα 
νόµισµα στο άλλο   
(CON/2007/1) 
 
Εισαγωγή  και νοµική βάση  
Στις 27 Νοεµβρίου  2006 η Ευρωπαϊκή  Κεντρική  Τράπεζα  (ΕΚΤ ) έλαβε  αίτηµα του Υπουργείου  
Οικονο µικών  Κύπρου  για τη διατύπωση  γνώµης σχετικά  µε νοµοσχέδιο  που ρυθµίζει θέµατα σχετικά  µε 
την υιοθέτηση  του ευρώ  και την οµαλή µετάβαση  από την κυπριακή  λίρα στο ευρώ  (εφεξής  
«νοµοσχέδιο »).  
Η αρµοδιότητα  της ΕΚΤ  για τη διατύπωση  γνώµης βασίζεται  στο άρθρο  105 παράγραφος  4 της συνθήκης  
για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας , καθώς  και στην  πρώτη  και τη δεύτερη  περίπτωση  του 
άρθρου  2 παράγραφος  1 της απόφασης  98/415/ΕΚ του Συµβουλίου  της 29ης Ιουνίου  1998 σχετικά  µε τη 
διαβούλευση  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  µε τις εθνικές  αρχές  για τα σχέδια  νοµοθετικών  
διατάξεων1, καθώς  το νοµοσχέδιο  αφορά  νοµισµατικά  θέµατα και µέσα πληρω µής. Η παρούσα  γνώµη 
εκδόθηκε  από το διοικητικό  συµβούλιο , σύµφωνα  µε το άρθρο  17.5 πρώτη  περίοδος  του εσωτερικού  
κανονισ µού της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας . 
 1. Σκοπός  του νοµοσχεδίου  και γενικές  παρατηρήσεις  
1.1 Σκοπός  του νο
µοσχεδίου  είναι  η πλήρης  προσαρ µογή του κυπριακού  δικαίου  προκει µένου  να 
υλοποιηθεί  το εθνικό  σχέδιο  αντικατάστασης  της κυπριακής  λίρας  από το ευρώ  και να 
διευκολυνθεί  η οµαλή µετάβαση  στο ευρώ  (άρθρο  3 του νοµοσχεδίου ). Το νοµοσχέδιο  περιέχει  
διατάξεις  που αφορούν  ένα ευρύ  φάσµα θεµάτων  που άπτονται  της µετάβασης , στα οποία  
συµπεριλα µβάνονται  η θέσπιση  περιόδου  παράλληλης  κυκλοφορίας  και η διάρκεια  αυτής  
(άρθρο  4), οι κανόνες  µετατροπής  και στρογγυλοποίησης  (άρθρο  5), η διπλή  αναγραφή  τιµών 
(άρθρο  7), οι αναφορές  σε εθνικά  διατραπεζικά  επιτόκια  (άρθρο  8), οι αναφορές , σε νοµικές 
πράξεις , σε χρηµατικά  ποσά  (άρθρο  9), η απόσυρση  τραπεζογρα µµατίων  και κερµάτων  που έχουν  
την ιδιότητα  νοµίµου χρήµατος (άρθρο  10), η επανέκφραση  του δηµόσιου  και του εταιρικού  
χρέους  (άρθρα  15 και 16) και η επανέκφραση  µετοχικού  κεφαλαίου  (άρθρα  18 και 19). Το 
                                                      
1  ΕΕ L 189 της 3.7.1998, σ. 42.  
 
2 νοµοσχέδιο  εξουσιοδοτεί  επίσης  το Υπουργικό  Συµβούλιο  και τον Υπουργό  Οικονο µικών  να 
εκδίδουν  ορισµένες νοµικές πράξεις  για τη λεπτο µερέστερη  ρύθµιση θεµάτων  που αφορούν  την 
εφαρ µογή των διατάξεών  του (άρθρα  21 και 22). 
1.2 Η ΕΚΤ  χαιρετίζει  την πρωτοβουλία  της Κυβέρνησης  της Κυπριακής  ∆ηµοκρατίας  να 
προετοι µαστεί  για την υιοθέτηση  και την υλοποίηση  των αναγκαίων  και κατάλληλων  για την 
εισαγωγή  του ευρώ  µέτρων  που πρόκειται  να εφαρ µοστούν  αφού  πληρωθούν  οι προϋποθέσεις  
εισαγωγής  του.  
1.3 Τα ακόλουθα  σχόλια  επί του νοµοσχεδίου  γίνονται  µε βάση  τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1103/97 του 
Συµβουλίου  της 17ης Ιουνίου  1997 σχετικά  µε ορισµένες διατάξεις  που αφορούν  την εισαγωγή  του 
ευρώ2, τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 974/98 του Συµβουλίου  της 3ης Μαΐου  1998 για την εισαγωγή  
του ευρώ3 και τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 2866/98 του Συµβουλίου  της 31ης ∆εκε µβρίου  1998 
σχετικά  µε τις τιµές µετατροπής  του ευρώ  και των νοµισµάτων  των κρατών  µελών  που υιοθετούν  
το ευρώ4.  
 2.  Σχόλια  τεχνικής  φύσης  
2.1 Το άρθρο  5(1) του νοµοσχεδίου  προβλέπει  ότι κάθε  χρηµατικό  ποσό  που είναι  εκφρασ µένο σε 
κυπριακές  λίρες  και πρόκειται  να καταβληθεί  ή να καταλογισθεί  σε ευρώ  ή κάθε  χρηµατικό  ποσό  
που είναι  εκφρασ µένο σε ευρώ  και πρόκειται  κατά  τη διάρκεια  της περιόδου  παράλληλης  
κυκλοφορίας  να καταβληθεί  ή να καταλογισθεί  σε κυπριακές  λίρες  µετατρέπεται  και 
στρογγυλοποιείται  σύµφωνα  µε τις διατάξεις  των άρθρων  4 και 5 του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1103/97. Η ΕΚΤ  κατανοεί  τη χρησι µότητα  της διάταξης  αυτής  ως µέτρου  που στοχεύει  στην  
πληροφόρηση  του κοινού  και την ασφάλεια  δικαίου . Ωστόσο  θα πρέπει , γενικότερα , να 
αποφεύγεται  η επανάληψη , σε εθνικές  νοµικές πράξεις , άµεσα εφαρ µοστέων  διατάξεων  του 
κοινοτικού  δικαίου , ενώ θα ήταν  προτι µότερο  να αποφεύγονται  και ειδικές  αναφορές  σε τέτοιου  
είδους  διατάξεις . Η αιτούσα  αρχή  θα µπορούσε  ενδεχο µένως  να εξετάσει  εάν και µια γενικότερη  
αναφορά  στη σχετική  κοινοτική  νοµική πράξη  θα εξυπηρετούσε  τους έννοµους σκοπούς  του 
άρθρου  5(1) του νοµοσχεδίου . Οµοίως, τα άρθρα  15(1), 16(1) και 18(1) του νοµοσχεδίου  
επαναλα µβάνουν  το περιεχό µενο του άρθρου  14 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 974/98, ενώ το 
άρθρο  15(3) του νοµοσχεδίου  επαναλα µβάνει  µέρος του άρθρου  5 του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1103/97. 
2.2 Το άρθρο  5(2) του νοµοσχεδίου  θεσπίζει  τους κανόνες  στρογγυλοποίησης  που θα εφαρ µόζονται  σε 
χρηµατικά  ποσά  σε ενδιά µεσους  υπολογισ µούς, τα οποία  δεν πρόκειται  να καταβληθούν  ή να 
                                                      
2  ΕΕ L 162 της 19.6.1997, σ. 1. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 2595/2000 του 
Συµβουλίου  (ΕΕ L 300 της 29.11.2000, σ. 1). 
3  ΕΕ L 139 της 11.5.1998, σ. 1. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1647/2006 του 
Συµβουλίου  (ΕΕ L 309 της 9.11.2006, σ. 2). 
4  ΕΕ L 359 της 31.12.1998, σ. 1. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  µε τον κανονισ µό (EΚ) αριθ. 1086/2006 του 
Συµβουλίου  (ΕΕ L 195 της 15.7.2006, σ. 1). 
 
3 καταλογισθούν . Όσον  αφορά  την εν λόγω  διάταξη , η ΕΚΤ  αντιλα µβάνεται  ότι αυτή  περιέχει  
πρόβλεψη  για τις µετατροπές  από κυπριακές  λίρες  σε ευρώ , όχι όµως και για το αντίστροφο . Για 
λόγους  σαφήνειας  και ασφάλειας  δικαίου , προτείνεται  να προβλέψει  η αιτούσα  αρχή  και για τις 
πραγ µατοποιού µενες κατά  τη διάρκεια  της περιόδου  παράλληλης  κυκλοφορίας  µετατροπές  από 
ευρώ  σε κυπριακές  λίρες . 
2.3 Το άρθρο  6(1) του νοµοσχεδίου  προβλέπει  ότι, σε περίπτωση  κατά  την οποία  διάταξη  εθνικού  
δικαίου  υιοθετήθηκε  για σκοπούς  εναρ µόνισης  µε κοινοτική  νοµική πράξη , και στη συγκεκρι µένη 
κοινοτική  νοµική πράξη  γίνεται  αναφορά  σε ποσό  εκφρασ µένο σε ευρώ  το οποίο  στην  εθνική  
διάταξη  έχει εκφραστεί  σε κυπριακές  λίρες , η αρχική  αναφορά  σε ευρώ  που περιέχεται  στην  εν 
λόγω  κοινοτική  νοµική πράξη  επαναφέρεται , από την ηµεροµηνία υιοθέτησης  του ευρώ , «µε τη 
διαγραφή  του ποσού  που είναι  εκφρασ µένο σε λίρες  και την αντικατάστασή  του µε ποσό  
εκφρασ µένο σε ευρώ », όπως  αυτό  περιέχεται  στην  κοινοτική  νοµική πράξη . Επίσης , το άρθρο  6(2) 
του νοµοσχεδίου  προβλέπει  ότι, σε περίπτωση  κατά  την οποία  σε οποιαδήποτε  εθνική  διάταξη  που 
υιοθετήθηκε  για σκοπούς  εναρ µόνισης  µε το κοινοτικό  κεκτη µένο γίνεται  αναφορά  σε ποσό  
εκφρασ µένο τόσο  σε λίρες  όσο και σε ευρώ , η αναφορά  σε λίρες  διαγράφεται  από την ηµεροµηνία 
υιοθέτησης  του ευρώ . ∆εν είναι  σαφές  εάν σκοπός  των ανωτέρω  διατάξεων  είναι  να διασφαλισθεί  
ότι χρηµατικά  ποσά  εκφρασ µένα σε κυπριακές  λίρες  στην  εθνική  νοµοθεσία  που υιοθετείται  κατ’ 
εφαρ µογή κοινοτικών  νοµικών  πράξεων  θα νοούνται  αυτο µάτως  ως αναφερό µενα στα 
καθοριζό µενα στην  κοινοτική  νοµοθεσία  ποσά  σε ευρώ  ή εάν απαιτούνται  επίση µες περαιτέρω  
τροποποιήσεις  των διατάξεων  του εθνικού  δικαίου . Καθώς  η διατύπωση  των εν λόγω  διατάξεων  θα 
µπορούσε  να ερµηνευθεί  και υπό την έννοια  ότι απαιτείται  επίση µη περαιτέρω  τροποποίηση  των 
επηρεαζό µενων  διατάξεων  του εθνικού  δικαίου , η ΕΚΤ  προτείνει  να αποσαφηνιστεί  η διατύπωσή  
τους.  
2.4 Το άρθρο  10(2) του νοµοσχεδίου  προβλέπει  ότι, κατά  τη διάρκεια  περιόδου  έξι µηνών  που αρχίζει  
από την ηµεροµηνία υιοθέτησης  του ευρώ , τράπεζες  και συνεργατικά  πιστωτικά  ιδρύµατα 
δέχονται  προς  κατάθεση  τραπεζογρα µµάτια και κέρµατα σε κυπριακές  λίρες  χωρίς  ποσοτικό  
περιορισ µό (υποπαράγραφος  (α)) και ανταλλάσσουν  τραπεζογρα µµάτια και κέρµατα σε κυπριακές  
λίρες  µε τραπεζογρα µµάτια και κέρµατα σε ευρώ  µε ορισµένους  ποσοτικούς  περιορισ µούς 
(υποπαράγραφος  (β)). Η ΕΚΤ  αντιλα µβάνεται  ότι χρονική  αφετηρία  της περιόδου  των έξι µηνών  
που προβλέπεται  στο άρθρο  10(2) πρόκειται  να είναι  η ηµεροµηνία µετάβασης  στο ευρώ  σε 
φυσική  µορφή  (ήτοι η ηµεροµηνία κατά  την οποία  τα τραπεζογρα µµάτια και κέρµατα ευρώ  θα 
αποκτήσουν  την ιδιότητα  νοµίµως κυκλοφορούντος  χρήµατος στην  Κύπρο ) και όχι η ηµεροµηνία 
υιοθέτησης  του ευρώ , παρά  το γεγονός  ότι, στην  περίπτωση  της Κύπρου , οι δύο αυτές  ηµεροµηνίες  
προβλέπεται  ότι θα συµπίπτουν5. Η ΕΚΤ  εφιστά  την προσοχή  της αιτούσας  αρχής  στη σηµασία της 
                                                      
5   Όπως  προκύπτει  από την Ανακοίνωση  της Επιτροπής  στο Συµβούλιο , στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , στην  Ευρωπαϊκή  
Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή , στην  Επιτροπή  των Περιφερειών  και στην  Ευρωπαϊκή  Κεντρική  Τράπεζα  - 
Τέταρτη  έκθεση  σχετικά  µε τις πρακτικές  προετοι µασίες  για την µελλοντική  διεύρυνση  της ζώνης  του ευρώ  
(COM(2006) 671 τελικό  της 10.11.2006 , διαθέσι µο στη διεύθυνση  
«http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/euro_related/2006/com2006_671final_en.pdf»), δεν σκοπείται  η 
 
4 πραγ µατικής  τους ταύτισης  ως προϋπόθεσης  για την εφαρ µογή του άρθρου  10(2) και, για το λόγο  
αυτό , καλεί  την αιτούσα  αρχή  να εξετάσει  κατά  πόσο  θα ήταν  ενδεδειγ µένη η προσαρ µογή του 
διαλα µβανό µενου στο άρθρο  2 του νοµοσχεδίου  ορισµού της έννοιας  «ηµεροµηνία υιοθέτησης  του 
ευρώ », ώστε  αυτός  να περιλα µβάνει  τόσο  την ηµεροµηνία έναρξης  ισχύος  της κατάργησης  της 
παρέκκλισης  όσο και την ηµεροµηνία κατά  την οποία  τα τραπεζογρα µµάτια και κέρµατα ευρώ  θα 
αποκτήσουν  την ιδιότητα  νοµίµως κυκλοφορούντος  χρήµατος στην  Κυπριακή  ∆ηµοκρατία .  
2.5 Το άρθρο  14 του νοµοσχεδίου  προβλέπει , µεταξύ  άλλων , ότι «επιταγή  εκφρασ µένη σε λίρες , µε 
ηµεροµηνία εντός  των πρώτων  έξι µηνών  από την ηµεροµηνία υιοθέτησης  του ευρώ , τεκµαίρεται  
ότι εκδόθηκε  πριν την ηµεροµηνία υιοθέτησης  του ευρώ , και ισχύει  ως επιταγή  πληρωτέα  µε το 
αντίστοιχο  ποσό  σε ευρώ , µέχρι και έξι (6) µήνες µετά την ηµεροµηνία υιοθέτησης  του ευρώ ». Αν 
και κατανοεί  τις πρακτικές  δυσκολίες  που θα συνεπαγόταν  τυχόν  απαίτηση  προηγού µενης παροχής  
αποδείξεων  προκει µένου µία µεταχρονολογη µένη επιταγή  να θεωρηθεί  έγκυρη , η ΕΚΤ  εφιστά  την 
προσοχή  της αιτούσας  αρχής  στο γεγονός  ότι µε τη διάταξη  αυτή  ουσιαστικά  παρατείνεται  η ισχύς  
επιταγών  που εκδόθηκαν  σε κυπριακές  λίρες  ως έγκυρων  µέσων  πληρω µής, κατά  πέντε  µήνες 
πέραν  του ενός µηνός της περιόδου  παράλληλης  κυκλοφορίας  που προβλέπεται  στο άρθρο  4 του 
νοµοσχεδίου . Επιπλέον , καθώς  από το νοµοσχέδιο  δεν προκύπτει  η ύπαρξη  περιόδου  σταδιακής  
απόσυρσης , η εν λόγω  διάταξη  δεν είναι  απόλυτα  σύµφωνη  προς  το εθνικό  σχέδιο  µετάβασης  στο 
ευρώ , ως έχει σήµερα. Τέλος , παρόλο  που η συµφωνία  µεταξύ  του σχεδίου  µετάβασης  και του 
εθνικού  δικαίου  είναι  θέµα που αφορά  το συντονισ µό σε εθνικό  επίπεδο , πρέπει  να υπάρχει  
συµφωνία  και µεταξύ  των διατάξεων  του κοινοτικού  δικαίου  (ήτοι τροποποιήσεων  του κανονισ µού 
(ΕΚ) αριθ. 974/98 που θα διαµορφώνουν  το σενάριο  µετάβασης  στο ευρώ  για την Κύπρο ) και του 
εθνικού  δικαίου . Εποµένως , η υφιστά µενη διάταξη  παρουσιάζεται  συµβατή  µόνον  µε την εισαγωγή  
του ευρώ  µε βάση  το σενάριο  τύπου  «big-bang» σε συνδυασ µό µε την εφαρ µογή περιόδου  
σταδιακής  απόσυρσης .  
 3.  Λοιπές  παρατηρήσεις   
3.1  Η ΕΚΤ  αντιλα µβάνεται  ότι, στην  κυπριακή  έννοµη τάξη , όλες οι νοµικές πράξεις  (νόµοι και 
κανονισ µοί) τίθενται  σε ισχύ κατά  την ηµεροµηνία δηµοσίευσής  τους στην  Επίση µη Εφηµερίδα  
της ∆ηµοκρατίας , εκτός  εάν 
προβλέπεται  σε αυτές  διαφορετικά .6 Μολονότι  οι περισσότερες  από 
τις διατάξεις  του νοµοσχεδίου  συνδέουν  ρητά  την έναρξη  των σκοπού µενων  έννοµων 
αποτελεσ µάτων  τους µε την ηµεροµηνία υιοθέτησης  του ευρώ , ορισµένες άλλες  διατάξεις  του (π.χ. 
τα άρθρα  7 και 17 ) δεν περιέχουν  ειδική  πρόνοια  σχετικά  µε την έναρξη  ισχύος  τους. Οι εν λόγω  
διατάξεις  θα είχαν  νόηµα µόνον  (i) εάν συνοδεύονταν  από σαφή  αναφορά  στο γεγονός  από την 
επέλευση  του οποίου  εξαρτάται  η έναρξη  ισχύος  τους (η ηµέρα που έπεται  της δηµοσίευσης  της 
                                                                                                                                                                           
εισαγωγή  του ευρώ  στην  Κύπρο  σε λογιστική  µόνον  µορφή  για ορισµένη µεταβατική  περίοδο  πριν από τη µετάβαση  στο 
ενιαίο  νόµισµα σε φυσική  µορφή . 
6  Βλ. άρθρο  7 του περί Ερµηνείας  Νόµου (Κεφ. 1), όπως  τροποποιήθηκε  µε το Νόµο 11 του1989. 
 
5 απόφασης  για την κατάργηση  της παρέκκλισης  που απολαύει  η Κύπρος ) και (ii) εάν η ηµεροµηνία 
αυτή  προηγείται  της ηµεροµηνίας  υιοθέτησης  του ευρώ  στην  πράξη , της µετάβασης  δηλαδή  στο 
ευρώ  σε φυσική  µορφή , κατά  χρονικό  διάστη µα ικανό  ώστε  οι εν λόγω  διατάξεις  να µπορέσουν  να 
αναπτύξουν  τα σκοπού µενα έννοµα αποτελέσ µατά τους. Στην  περίπτωση  του άρθρου  7, ένα 
επιπρόσθετο  πρακτικό  ζήτηµα είναι  εκείνο  του καθορισ µού της τιµής µετατροπής  που θα 
χρησι µοποιηθεί  για τη διπλή  αναγραφή  τιµών για το διάστη µα µετά την κατάργηση  της 
παρέκκλισης  και πριν από την ηµεροµηνία υιοθέτησης  του ευρώ , ήτοι πριν να τεθεί  σε ισχύ η 
αµετάκλητη  τιµή µετατροπής  µεταξύ  του ευρώ  και της κυπριακής  λίρας . Η ΕΚΤ  θεωρεί  παρόλα  
αυτά  ότι το άρθρο  7(4) του νοµοσχεδίου  αντιµετωπίζει  επαρκώς  το εν λόγω  ζήτηµα.  
3.2 Η χρησι µοποιού µενη σε ολόκληρο  το κείµενο του νοµοσχεδίου  ονοµασία της υποδιαίρεσης  του 
ευρώ  είναι  «σεντ/ς» και αποδίδεται  µε ελληνικούς  χαρακτήρες . Παρόλο  που ο µόνος δυνατός  
τρόπος  µεταγραφής  σε ελληνικούς  χαρακτήρες  της ονοµασίας  της υποδιαίρεσης  του ενιαίου  
νοµίσµατος είναι  «σεντ/ς» και µολονότι  ο όρος  «cent/s» είχε διατηρηθεί  και στην  ελληνική  έκδοση  
των κανονισ µών (ΕΚ) αριθµ. 1103/97 και (ΕΚ) αριθ. 974/98 έως το χρόνο  κατά  τον οποίο  
εκδόθηκαν  διορθωτικά  στις ελληνικές  εκδόσεις  των εν λόγω  κανονισ µών, η χρήση  της ονοµασίας  
«σεντ/ς» µε ελληνικούς  χαρακτήρες  δεν βρίσκει  έρεισ µα στην  κοινοτική  νοµοθεσία .7 Έπεται  ότι η 
µόνη ονοµασία για την υποδιαίρεση  του ενιαίου  νοµίσµατος που ο νοµοθέτης  δύναται  να 
χρησι µοποιεί  στην  Κύπρο , εκτός  από την ονοµασία «λεπτό /ά», είναι  «cents» µ ε λατινικούς  
χαρακτήρες .  
 Η παρούσα  γνώµη θα δηµοσιευθεί  στο δικτυακό  τόπο  της ΕΚΤ . 
  Φρανκφούρτη , 15 Ιανουαρίου  2007. 
 
[υπογραφή ] 
 
Ο πρόεδρος  της ΕΚΤ 
Jean-Claude TRICHET 
                                                      
7  Η σταθερή  αναφορά  των κοινοτικών  νοµικών  πράξεων  στην  ύπαρξη  «διαφορετικών  αλφαβήτων » υποδηλώνει  ότι 
πρωταρχικός  σκοπός  δεν ήταν  απλά  και µόνο να αποτραπούν  τα κράτη  µέλη από τη µονοµερή υιοθέτηση  αποκλινουσών  
ονοµασιών  για το ενιαίο  νόµισµα και τις υποδιαιρέσεις  του, αλλά  και να υποχρεωθούν  στην  ορθογράφηση  της ονοµασίας  
του ενιαίου  νοµίσµατος µε ενιαίο  τρόπο , µε την επιφύλαξη  ωστόσο  των περιορισ µών που συνεπάγεται  η χρήση  
διαφορετικών  αλφαβήτων  στα διάφορα  κράτη  µέλη.