Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για το Πράσινο Βιβλίο «Οι δημόσιες συμβάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση: κατευθύνσεις και προβληματισμοί για το μέλλον»

(97/C 244/06)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη το Πράσινο Βιβλίο «Οι δημόσιες συμβάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση: κατευθύνσεις και προβληματισμοί για το μέλλον» [COM (96) 583 τελικό] 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 16ης Δεκεμβρίου 1996, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ για το θέμα αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ, παράγραφος 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της ΕΤΠ της 15ης Ιανουαρίου 1997, να αναθέσει στην υποεπιτροπή 1 «Τοπικά και περιφερειακά οικονομικά» την κατάρτιση της εν λόγω γνωμοδότησης 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 81/97 rev.) που υιοθετήθηκε από την υποεπιτροπή 1 στις 14 Μαΐου 1997 (εισηγητές: η κ. Evalisa Birath Lindvall και ο κ. Marcus Humphrey),

υιοθέτησε κατά τη 18η σύνοδο ολομέλειας της 11 και 12ης Ιουνίου 1997 (συνεδρίαση της 12ης Ιουνίου), την ακόλουθη γνωμοδότηση ομόφωνα.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Επιτροπή εξέδωσε ένα Πράσινο Βιβλίο σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για μια ευρύτερη συζήτηση πάνω στο εν λόγω θέμα. Αφετηρία του Πράσινου Βιβλίου αποτελούν τα προβλήματα θέσπισης των οδηγιών, καθώς και τα περιορισμένα μέχρι σήμερα οικονομικά αποτελέσματα που είχαν οι διάφοροι κανόνες.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Εισαγωγή

2.1.1. Η οδηγία της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις έχει πολύ μεγάλη σημασία για τις αναθέτουσες υπηρεσίες των τοπικών και περιφερειακών αρχών, αφού η ετήσια συνολική αξία των συμβάσεων ανέρχεται σε σημαντικό ποσό. H ETΠ ελπίζει ότι το Πράσινο Βιβλίο θα συμβάλει στη διεξαγωγή μιας αντικειμενικής και εποικοδομητικής συζήτησης όσον αφορά τους μελλοντικούς κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις.

2.1.2. Στο κεφάλαιο 2 του Πράσινου Βιβλίου εξετάζονται διάφοροι παράγοντες που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις και το σύνολο των συμβάσεων που έχουν ανακοινωθεί. Δεν είναι σαφές κατά πόσον έχει ερευνηθεί και αναλυθεί η σχέση μεταξύ του κόστους που απαιτείται για την εφαρμογή των διαδικασιών των δημοσίων συμβάσεων και της αξίας αυτών. Για τις αναθέτουσες αρχές παρόμοια πληροφορία θα ήταν πολύτιμη, αφού θα τις παρείχε μια ένδειξη για τις αναμενόμενες οικονομίες.

2.1.3. Η ΕΤΠ φρονεί ότι η Επιτροπή οφείλει να προβεί στην ανάλυση των οικονομικών επιπτώσεων που είχε η οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις για τις αναθέτουσες αρχές. Μια παρόμοια ανάλυση θα πρέπει να δείξει κατά πόσο οι προβλεπόμενες χαμηλές συμβατικές τιμές αντιστοιχούν στην αύξηση των δαπανών που προβλέπεται ότι θα έχει ως συνέπεια οι επιπλέον διοικητικές εργασίες για την εφαρμογή των οδηγιών.

2.1.4. Επειδή η συνολική αξία των δημοσίων συμβάσεων που συνάπτονται από τις κοινοτικές και περιφερειακές αρχές είναι τόσο υψηλή, η ΕΤΠ φρονεί ότι είναι πολύ σημαντικό να συμπεριληφθούν μέλη των τοπικών και περιφερειακών αρχών στις συμβουλευτικές επιτροπές του τομέα των δημόσιων συμβάσεων που έχουν συγκροτηθεί από την Επιτροπή.

2.2. Απλούστευση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις

2.2.1. Οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις θα παρέχουν τα εχέγγυα ότι όλες οι δημόσιες συμβάσεις θα συνάπτονται βάσει νόμιμων και αντικειμενικών κριτηρίων, χωρίς αυθαίρετες παρεκκλίσεις.

2.2.2. Η ΕΤΠ δεν συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι δεν πρέπει η οδηγία να υποστεί τώρα μεγάλες μεταβολές, μεταξύ άλλων εξ αιτίας της ανεπαρκούς εφαρμογής της στα κράτη μέλη. Η ΕΤΠ φρονεί ότι είναι πολύ σημαντικό να προβεί σύντομα η Επιτροπή στην αναθεώρηση της οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις, αντικειμενικός στόχος της οποίας θα πρέπει να είναι η απλούστευση του νομοθετικού πλαισίου, διατηρώντας τις βασικές αρχές των δημοσίων συμβάσεων.

2.2.3. Οι οδηγίες για την κατακύρωση πρέπει όμως να επανεξετασθούν με στόχο να απλουστευθούν οι υφιστάμενες ρυθμίσεις, ώστε το περιεχόμενό τους να καταστεί σαφέστερο και οι οδηγίες να τηρούνται καλύτερα. Με τον τρόπο αυτό θα ήταν δυνατό να αποφευχθούν παρερμηνείες.

2.2.4. Η ΕΤΠ φρονεί ότι όλες οι οδηγίες πρέπει να κωδικοποιηθούν σε μια ακόμη πιό απλουστευμένη οδηγία η οποία θα πρέπει να συμπληρωθεί με γραπτές οδηγίες για να δημιουργηθεί ένα αποτελεσματικό σύστημα με το οποίο θα πρέπει να διασφαλίζεται η αντικειμενικότητα και η ευκολότερη παρακολούθηση της διαδικασίας. Η ΕΤΠ είναι πρόθυμη για μεταβατικές λύσεις οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση της ενημέρωσης και της σαφήνειας.

2.2.5. Η απλούστευση θα έχει επίσης ως αποτέλεσμα ότι όλες οι επιχειρήσεις, ακόμη και οι μικρομεσαίες, θα έχουν τη δυνατότητα, χωρίς να προσφεύγουν σε ειδικούς, επί νομικών θεμάτων, να υποβάλουν προσφορές οι οποίες θα εκτιμώνται σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται από τις οδηγίες.

2.2.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι οι διορθρωτικές οδηγίες μπορεί να αποτελέσουν μια δυσανάλογη λύση για ένα σχετικά μικρό πρόβλημα. Ενώ η ΕΤΠ δεν θεωρεί αναγκαία μία ανεξάρτητη εποπτική αρχή για ολόκληρη την ΕΕ, μια λύση θα μπορούσε να είναι η καθιέρωση ανεξάρτητων εποπτικών αρχών. Είναι, συνεπώς, σημαντικό να ενδιαφερθούν τα κράτη μέλη και να εξετάσουν κατά πόσο ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας γνωρίζουν καλά τις οδηγίες. Η ΕΤΠ φρονεί ότι οι διορθωτικές οδηγίες πρέπει να κωδικοποιηθούν με τον ίδιο τρόπο όπως και οι λοιπές οδηγίες.

2.2.7. Η ΕΤΠ φρονεί ότι το όριο για την ελάχιστη αξία των συμβάσεων έχει τεθεί πολύ χαμηλά. Δημόσιες συμβάσεις τόσο χαμηλής αξίας είναι πολύ απλά αδιάφορες για τους αλλοδαπούς προμηθευτές. Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την αύξηση του ορίου τους. Πρέπει ακόμη να εξετασθεί μια άλλη δυνατότητα, δηλαδή η υπαγωγή τους στους δείκτες τιμών σύμφωνα με το μέσο ετήσιο ποσοστό πληθωρισμού των κρατών μελών, λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του ΠΟΕ. Αυτό σε συνδυασμό με την απλούστευση των κανόνων πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του ποσοστού των διεθνών συμβάσεων.

2.2.8. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει ότι η προτεινόμενη εξέλιξη όσον αφορά τις ενδείξεις τιμών πρέπει να διαρθρωθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να είναι δυνατή η σύγκριση των δαπανών στα διάφορα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλισθεί η δικαιοσύνη και η ανταγωνιστικότητα.

2.2.9. Όλες οι οδηγίες πρέπει να επιτρέπουν ρητώς τις συμφωνίες-πλαίσιο, αφού αυτές αποφέρουν οφέλη για την αναθέτουσα αρχή λόγω του περιορισμού των δοικητικών δαπανών και των δαπανών για τις δημόσιες συμβάσεις.

2.2.10. Πρέπει επίσης να εξετασθεί η μεταφορά ορισμένων υπηρεσιών από την κατηγορία Α στην Β. Ορισμένες οικονομικές υπηρεσίες αποτελούν κλασικές περιπτώσεις υπηρεσιών οι οποίες δεν προσφέρονται για μειοδοτικούς διαγωνισμούς λόγω των πολύ τυπικών κανόνων που εφαρμόζονται στην κατηγορία Α, διότι π.χ. οι προθεσμίες που ορίζονται δεν επιτρέπουν την αντιμετώπιση του θέματος με επιχειρηματικά κριτήρια.

2.2.11. Ένα άλλο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπισθεί, πράγμα το οποίο θα σημαίνει την ευκολότερη εφαρμογή των κανόνων, είναι η εισαγωγή ενός ευρύτερου και βελτιωμένου ορισμού του όρου «εργασία». Ο ορισμός αυτός θα διευκολύνει τις αναθέτουσες αρχές. Με το σημερινό ορισμό, είναι, σε μερικές περιπτώσεις, δύσκολο να αντιληφθεί κανείς εάν πρόκειται για συμβάσεις προμήθειας, παροχής υπηρεσιών ή εργασίας. Με τον παρόντα ορισμό είναι δύσκολο να γίνει διάκριση, π.χ. εάν μία επισκευή υπάγεται στις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών ή στις συμβάσεις εργασίας, πράγμα που οδηγεί σε νομική ανασφάλεια ή σε άσκοπες διαδικασίες.

2.2.12. Η ΕΤΠ συνηγορεί υπέρ της μεγαλύτερης ευελιξίας όταν πρόκειται για την εφαρμογή των κανόνων όσον αφορά τις διαδικασίες διαπραγματεύσεων, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη διαφάνεια. Δεν θα πρέπει να θεωρείται αναγκαία η ματαίωση της διαδικασίας προμηθειών, διότι η προσφερόμενη τιμή είναι υψηλότερη από αυτήν που μπορεί να καταβάλει η αναθέτουσα αρχή, στην περίπτωση που η διεξαγωγή διαπραγματεύσεων θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα μια χαμηλότερη τιμή που θα ήταν αποδεκτή τόσο από τον αγοραστή όσο και από τον πωλητή. Διατάξεις αντίστοιχες με αυτές που περιέχονται στην οδηγία για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, όσον αφορά τη σύναψη συμβάσεων κατόπιν διαπραγματεύσεων, πρέπει να εισαχθούν και σε άλλες οδηγίες.

2.2.13. Οι κανόνες για τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων κατόπιν διαπραγματεύσεων πρέπει να είναι σαφείς για να παρέχουν εχέγγυα αντικειμενικότητας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν συστήματα όπως το βρετανικό «Private finance initiative» εφαρμόζονται σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, στα οποία οι διαπραγματεύσεις συνεχίζουν να διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην κατανομή των μεγάλων συμβάσεων για έργα υποδομής.

2.3. Σύστημα κυρώσεων

2.3.1. Η Επιτροπή αναφέρει στο Πράσινο Βιβλίο ότι οι δημόσιες συμβάσεις αποτελούν έναν τομέα, στον οποίον είναι δυνατόν να εισαχθεί ένα σύστημα ενιαίων κυρώσεων, μεταξύ άλλων, επειδή οι διαφορές κυρώσεων στα κράτη μέλη εμποδίζουν την αποτελεσματικότητα της πολιτικής στον εν λόγω τομέα.

2.3.2. Καταρχάς θα πρέπει να αναφερθεί ότι είναι πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί κατά πόσον υπάρχουν μεγάλες διαφορές στα συστήματα κυρώσεων των κρατών, αφού μόνο λίγα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει πλήρως τις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις.

2.3.3. Η ΕΤΠ αμφιβάλλει όσον αφορά την εισαγωγή ενός λεπτομερούς συστήματος ενιαίων κυρώσεων. Σύμφωνα με την άποψη της ΕΤΠ, οι δημόσιες συμβάσεις θα πρέπει να εξετάζονται από τις εθνικές δικαιοδοτικές αρχές οι οποίες θα εξετάζουν επί της ουσίας, όσον αφορά την εφαρμογή των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις.

2.3.4. Όσον αφορά την παρακολούθηση, μπορεί ακόμη να εξετασθεί, για τις αρχές που δεν έχουν εφαρμόσει τις οδηγίες περί ελέγχου, η δυνατότητα εισαγωγής ενός ενιαίου πλαισίου κανόνων όσον αφορά τις κυρώσεις, οι οποίες θα εξετάζονται ανάλογα με την κάθε περίπτωση από τις εθνικές αρχές. Θα πρέπει να εξετασθεί επίσης κατά πόσον το θέμα αυτό είναι συμβατό με την αρχή της επικουρικότητας που προβλέπεται στο άρθρο 3Β της Συνθήκης της Ρώμης. Η ΕΤΠ επιθυμεί να επισημάνει ότι ένα αποτελεσματικό σύστημα δημόσιων συμβάσεων δημιουργείται με σαφείς και απλούς κανόνες και όχι με κυρώσεις.

2.3.5. Η EΤΠ φρονεί ότι είναι λογικό να αποζημιώνεται ένας προμηθευτής για τα έξοδα συμμετοχής του στο μειοδοτικό διαγωνισμό εφόσον αποδειχθεί παράβαση των κανόνων. Από την άλλη πλευρά, είναι παράλογο να εξισούνται οι ζημίες με το αναμενόμενο κέρδος από τη σύμβαση και είναι τελείως παράλογο να εισπράτει ο προμηθευτής μεγαλύτερη αποζημίωση από την πραγματική ζημία που υπέστη.

2.3.6. Η ΕΤΠ φρονεί επίσης ότι είναι παράλογο να εισαχθούν κανόνες οι οποίοι θα ματαιώνουν τη συναφθείσα σύμβαση λόγω παραβίασης των κανόνων. Οι δημόσιες συμβάσεις είναι δεσμευτικές βάσει του αστικού δικαίου, πράγμα που συνεπάγεται ότι ο προμηθευτής με τον οποίο η αναθέτουσα αρχή έχει συνάψει σύμβαση μπορεί να προσφύγει στις αρμόδιες αρχές ζητώντας την καταβολή αποζημιώσεως.

2.3.7. Η ΕΤΠ είναι αντίθετη με την εισαγωγή διαδικασίας για τις δημόσιες συμβάσεις ανάλογης με εκείνη του κανονισμού αριθ. 17/62 περί ανταγωνισμού (). Σε περίπτωση που απαιτούνται μεγαλύτερες αρμοδιότητες όσον αφορά την έρευνα υποθέσεων δημοσίων συμβάσεων, αυτές θα πρέπει χορηγούνται σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη θα πληρούν τις υποχρεώσεις τους σύμφωνα με την οδηγία. Η ΕΤΠ επιθυμεί επίσης να υπενθυμίσει ότι τα όργανα της ΕΕ είναι υπεύθυνα όσον αφορά τη συνολική παρακολούθηση των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου.

2.4. Δημοτικές επιχειρήσεις

2.4.1. Στην Πράσινη Βίβλο της, η Επιτροπή δεν αναφέρεται καθόλου στις κοινοτικές και δημοτικές επιχειρήσεις. Για το θέμα αυτό έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή ερωτήσεις τόσο από τους ολλανδούς όσο και από τους δανούς ευρωβουλευτές, όπως π.χ. από την κ. Karin Riis-Jψrgensen.

2.4.2. Σύμφωνα με την άποψη της ΕΤΠ, οι επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και οι επιχειρήσεις που ανήκουν στους δήμους και τις κοινότητες, πρέπει να θεωρούνται ως αναθέτουσες αρχές σύμφωνα με τους κανόνες και τις εξαιρέσεις που ορίζονται στις οδηγίες.

2.4.3. Αντίθετα, η ΕΤΠ φρονεί ότι πρέπει να τονισθεί ότι οι δημόσιες συμβάσεις τις οποίες συνάπτουν οι αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης μέσω των δικών τους ανεξάρτητων νομικών προσώπων, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και πρέπει να θεωρούνται ως έργο που εκτελείται μεμονωμένα. Η επιλογή της νομικής μορφής της επιχείρησης δεν πρέπει στις περιπτώσεις αυτές να έχει καμία σημασία όσον αφορά την εφαρμογή ή όχι της οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις. Από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας πρέπει, επίσης, να αποκλεισθεί η οργανωτική συνεργασία μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών επιχειρήσεων και των νομικών προσώπων που απορρέουν από αυτές. Το ίδιο ισχύει και για τη συνεργασία μεταξύ δήμων.

2.4.4. Η ΕΤΠ επιθυμεί να επισύρει την προσοχή της Επιτροπής σε ένα πρόβλημα που μπορεί να προκύψει κατά την ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεων του δημοσίου, καθώς και στις περιπτώσεις που προσφέρεται η δυνατότητα στους εργαζόμενους να δημιουργήσουν τις δικές τους επιχειρήσεις, οι οποίες θα αναλαμβάνουν την εκτέλεση έργων από τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης. Η ΕΤΠ φρονεί ότι οι κανόνες για την ανάθεση συμβάσεων παροχής υπηρεσιών δεν θα πρέπει να δυσχεραίνουν τις διαδικασίες αυτές.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Πιστοποίηση

3.1.1. Η Επιτροπή προτείνει, με βάση τους κανόνες της διορθωτικής οδηγίας για τον τομέα των επιχειρήσεων προμηθειών να προωθηθεί η χρησιμοποίηση της εθελοντικής πιστοποίησης. Το σύστημα αυτό συνεπάγεται ότι ο αναθέτων φορέας, ο οποίος αποδεικνύει ότι εφαρμόζει διαδικασίες οι οποίες είναι σύμφωνες με τους κανόνες, μπορεί να αποκτήσει τα πιστοποιητικά αυτά. Εξετάζεται κατά πόσον το σύστημα θα πρέπει να γίνει υποχρεωτικό και εάν θα πρέπει να επεκταθεί και σε άλλους τομείς.

3.1.2. Από την άλλη πλευρά, αναμένεται ότι οι αναθέτοντες φορείς τηρούν τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις στις χώρες που έχουν εφαρμόσει την οδηγία. Στην περίπτωση που οι αναθέτοντες φορείς δεν τηρούν τους κανόνες, τότε εναπόκειται στις εθνικές δικαιοδοτικές αρχές να επιληφθούν του θέματος.

3.1.3. Επιπλέον, υπάρχουν και πρακτικές δυσκολίες για την εισαγωγή του συστήματος πιστοποίησης, συμπεριλαμβανομένων και διοικητικών δυσκολιών.

3.1.4. Η ΕΤΠ δεν συμφωνεί με την πρόταση για την υποχρεωτική πιστοποίηση, τηρεί όμως θετική στάση όσον αφορά τη συνέχιση της πιστοποίησης σε εθελοντική βάση.

3.2. Κατάρτιση για τις δημόσιες συμβάσεις στην ΕΤΠ

3.2.1. Η Επιτροπή ισχυρίζεται στο Πράσινο Βιβλίο ότι η κατάρτιση και η ενημέρωση σχετικά με τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις μπορεί να βελτιώσει την πρόσβαση σ'αυτές. Η Επιτροπή προτείνει ένα πρόγραμμα ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Εκτός από την πρόταση αυτή, η Επιτροπή δεν υποβάλλει καμία άλλη πρόταση σχετικά με το θέμα αυτό.

3.2.2. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι για την ερμηνεία των διατάξεων περί δημοσίων συμβάσεων χρειάζεται σαφής και λεπτομερής ενημέρωση, ιδίως των ΜΜΕ, και συνιστά στην Επιτροπή να επεξεργασθεί κανόνες που να είναι κατανοητοί και να εφαρμόζονται με ευκολία.

3.2.3. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της σχετικά με την πρόταση για βελτιωμένη πρόσβαση στις πληροφορίες όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις. Οι πληροφορίες που παρέχονται σήμερα θα πρέπει να γίνουν πιο εύχρηστες.

3.2.4. Η ΕΤΠ τάσσεται επίσης υπέρ της πρότασης να χορηγούνται πληροφορίες σε τακτικά χρονικά διαστήματα όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις.

3.3. Η τεχνολογία των πληροφοριών

3.3.1. Από το Πράσινο Βιβλίο συνάγεται ότι η Επιτροπή θα εντείνει τις προσπάθειές της για τη χρησιμοποίηση της τεχνολογίας των πληροφοριών στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων. Η εν λόγω τεχνολογία μπορεί να διευκολύνει την ανακοίνωση/δημοσίευση των προκηρύξεων, την ανταλλαγή εγγράφων (ανταλλαγή ηλεκτρονικών δεδομένων - ΑΗΔ) και να διευκολύνει την πρόσβαση των προμηθευτών στις δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ.

3.3.2. Η ΕΤΠ, στη γνωμοδότησή της για την εκτίμηση των διαδικασιών σχετικά με τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων για την παροχή υπηρεσιών, επέσυρε, μεταξύ άλλων, την προσοχή στο θέμα της χάραξης κατευθυντήριων γραμμών οι οποίες θα διασφαλίζουν την πλήρη εκμετάλλευση των δυνατοτήτων της τεχνολογίας των πληροφοριών για την πρόσκληση και την υποβολή προσφορών με ηλεκτρονικά μέσα, καθώς και την αναγνώριση της υπογραφής με ηλεκτρονικό τρόπο. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει ότι είναι σημαντικό να λειτουργεί ασφαλώς το σύστημα, έτσι ώστε οι προμηθευτές να μη διατρέχουν τον κίνδυνο διαρροής ευαίσθητων πληροφοριών, εμπορικής φύσεως.

3.3.3. Η ΕΤΠ φρονεί ότι η Επιτροπή οφείλει να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών με στόχο να διευκολύνει τη χρήση του. Η χρησιμοποίηση όμως της τεχνολογίας των πληροφοριών πρέπει να είναι εθελοντική, εφόσον όλες οι τοπικές και περιφερειακές αρχές δεν έχουν τις ίδιες δυνατότητες. Στο πλαίσιο αυτό, τα Ταμεία της ΕΕ πρέπει να υποστηρίξουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, την ταχεία ανάπτυξη των σχετικών δυνατοτήτων. Η Επιτροπή και οι εθνικές αρχές οφείλουν να θεσπίσουν διατάξεις για τη μεταβατική περίοδο, οι οποίες να επιτρέπουν μια παράλληλη διαδικασία τόσο με ηλεκτρονικά όσο και με τα συνήθη μέσα επικοινωνίας, προκειμένου να επιτύχουν το μεγαλύτερο δυνατό βαθμό ανταγωνισμού.

3.3.4. Η ΕΤΠ επιθυμεί επίσης να επισημάνει ότι οι δαπάνες για τη χρησιμοποίηση της βάσης δεδομένων TED (Tenders Electronic Daily) και της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν σοβαρό εμπόδιο για την πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις, ιδιαίτερα για τις ΜΜΕ. Επίσης, πρέπει να εξετασθούν οι δυνατότητες μείωσης του κόστους πρόσβασης στην ενημέρωση που παρέχουν τα μέσα αυτά.

3.3.5. Η Επιτροπή πρέπει επίσης να εκτιμήσει τις εμπειρίες που έχουν αποκτηθεί από το πρόγραμμα Simap («Σύστημα πληροφόρησης για τις δημόσιες συμβάσεις»). Στο πρόγραμμα Simap προβλέπεται ότι οι πληροφορίες για τις δημόσιες συμβάσεις διαβιβάζονται ηλεκτρονικά απευθείας στο Λουξεμβούργο. Η ΕΤΠ φρονεί ότι θα ήταν καλό για τις αναθέτουσες αρχές να διαβιβάζουν ηλεκτρονικά τις προκηρύξεις διαγωνισμών. Και οι προμηθευτές θα είχαν πλεονεκτήματα από την άμεση πρόσβαση στις πληροφορίες του δικτύου. Η χρησιμοποίηση της τεχνικής CD-ROM απαιτεί τη λύση ορισμένων προβλημάτων διανομής. Η χρησιμοποίηση του Internet δεν δημιουργεί προβλήματα διανομής. Αντίθετα, τοποθετεί τις δημόσιες συμβάσεις σε ένα παγκόσμιο, μάλλον, πλαίσιο παρά ευρωπαϊκό, πράγμα που πρέπει να εξετασθεί στο κεφάλαιο 6 του Πράσινου Βιβλίου.

3.4. Κοινή ονοματολογία για τις δημόσιες συμβάσεις (CPV)

3.4.1. Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η χρησιμοποίηση της κοινής ονοματολογίας για τις δημόσιες συμβάσεις CPV δεν είναι ικανοποιητική και για το λόγο αυτό, εξετάζεται η επιβολή τελών στις αρχές που δεν το χρησιμοποιούν κατά τη δημοσίευση.

3.4.2. Όμως μπορεί και για τις αναθέτουσες αρχές να είναι δύσκολη η χρησιμοποίηση της κοινής ονοματολογίας για τις δημόσιες συμβάσεις. Η Επιτροπή πρέπει, για τους λόγους αυτούς, να αναπτύξει ένα διοικητικό μέσο με το οποίο θα καθίσταται ευκολότερος, για τις αναθέτουσες αρχές, ο εντοπισμός των διαφόρων κατηγοριών της κοινής ονοματολογίας, η οποία είναι συγχρόνως προσιτή σε όλες τις δημόσιες αρχές.

3.4.3. Η ΕΤΠ δεν μπορεί να συμφωνήσει όσον αφορά την υποχρεωτική χρήση της κοινής ονοματολογίας για τις δημόσιες συμβάσεις εάν η Επιτροπή δεν τη συμπληρώσει με κανόνες και κατευθυντήριες γραμμές που να είναι σαφείς και αναμφισβήτητοι. Η κοινή ονοματολογία για τις δημόσιες συμβάσεις θα πρέπει να ενημερώνεται συνεχώς προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν θα γίνει διοικητικά δύσκολη η χρήση της και ότι θα γίνονται οι απαραίτητες προσαρμογές για να χρησιμοποιείται στο εμπόριο.

3.5. Ικανότητα παροχής συμβουλών

3.5.1. Ένα ιδιαίτερο πρόβλημα που πρέπει να διερευνηθεί είναι η συμμετοχή των συμβούλων στην προκαταρκτική φάση της υποβολής προσφορών. Οι σύμβουλοι έχουν αναφέρει ότι δεν επιθυμούν να συμμετέχουν στις συνομιλίες και στις έρευνες που διεξάγονται πριν από την υποβολή των προσφορών από φόβο μήπως η συμμετοχή τους θεωρηθεί ότι αντιβαίνει στην αρχή της ίσης μεταχείρισης.

3.5.2. Η Επιτροπή έχει παλαιότερα αναγνωρίσει ότι σε ορισμένες καταστάσεις μπορεί ένας τεχνικός διάλογος να είναι απαραίτητος στην προκαταρκτική φάση του διαγωνισμού. Εάν ο σύμβουλος δεν αποκτήσει πρόσβαση σε πληροφορίες που περιορίζουν τον ανταγωνισμό, τότε δεν παραβιάζεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης.

3.5.3. Η Επιτροπή πρέπει περαιτέρω να διευκρινίσει και να προσδιορίσει τις επιθυμητές διαδικασίες για έναν παρόμοιο διάλογο.

3.6. Οι δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ και το περιβάλλον

3.6.1. Πολλοί αναθέτοντες φορείς επιθυμούν να έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν υπόψη τους τις περιβαλλοντικές πτυχές κατά τη σύναψη των δημόσιων συμβάσεων. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή πρέπει να καταστήσει σαφές ποιες δυνατότητες υπάρχουν σχετικά και να άρει πιθανά εμπόδια ώστε να λαμβάνονται υπόψη και οι περιβαλλοντικές πτυχές.

3.6.2. Η ΕΤΠ φρονεί ότι η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει πιο διεξοδικά τον τρόπο με τον οποίο ήδη υπάρχουσες αρχές στην περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ, π.χ. η αρχή «Ο ρυπαίνων πληρώνει» μπορούν να συμπεριληφθούν στην οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις.

3.6.3. Η Επιτροπή μπορεί ακόμη να ενεργήσει για τη δημιουργία ενός κοινού συστήματος περιβαλλοντικής επισήμανσης.

3.7. Πτυχές της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής

3.7.1. Στο Πράσινο Βιβλίο εξετάζονται επίσης οι δημόσιες συμβάσεις και οι πτυχές τους όσον αφορά την απασχόληση και την κοινωνική πολιτική. Από τότε που η οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις τέθηκε σε ισχύ τίθεται το ερώτημα εάν και σε ποια έκταση οι στόχοι της Συνθήκης της Ρώμης όσον αφορά την απασχόληση και την κοινωνική πολιτική μπορούν ή πρέπει να επιτευχθούν έχοντας υπόψη τους ειδικούς περιορισμούς που θέτει η οδηγία προκειμένου να μην τεθούν υπό αμφισβήτηση οι στόχοι της.

3.7.2. Η ΕΤΠ φρονεί ότι χρειάζεται μια ερμηνευτική ανακοίνωση για να διευκρινισθούν οι δυνατότητες που παρέχουν οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις στις διάφορες κατηγορίες που ενδιαφέρονται για την επίτευξη των στόχων της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο.

3.8. Σχέσεις με την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη

3.8.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την πρόταση ότι η βοήθεια της ΕΕ που δίδεται σήμερα στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης πρέπει να συμπεριλάβει επίσης και την κατάρτιση σχετικά με τους κανόνες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις και τη σχετική τεχνική υποστήριξη. Η βοήθεια αυτή είναι ουσιαστικής σημασίας για την προετοιμασία της ένταξης των χωρών αυτών στην Ένωση.

4. Συνοπτικά συμπεράσματα

4.1. Η οδηγία της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις έχει πολύ μεγάλη σημασία για τις τοπικές και περιφερειακές αναθέτουσες αρχές, αφού η αξία των προμηθειών τους ανέρχεται σε σημαντικά ποσά κάθε χρόνο.

4.2. Η ΕΤΠ ζητεί από την Επιτροπή να αρχίσει το ταχύτερον δυνατόν την αναθεώρηση των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις με στόχο την απλούστευση του νομοθετικού πλαισίου τους. Οι οδηγίες, όπως έχουν σήμερα, είναι υπερβολικά ασαφείς και λεπτομερείς και δημιουργούν πρόβλημα όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής τους.

4.3. Κατά την αναθεώρηση αυτή θα πρέπει να εξετασθεί η κωδικοποίηση των διαφόρων οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις. Επιπλέον, θα πρέπει να αυξηθούν μακροπρόθεσμα τα κατώτατα όρια, λαμβάνοντας υπόψη τους κανόνες του ΠΟΕ, και να διασαφηνισθούν μερικοί ορισμοί.

4.4. Στις περιπτώσεις που μια αναθέτουσα αρχή αναθέτει έργα στις δικές της επιχειρήσεις, τότε θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι οι συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ της αναθέτουσας αρχής και των επιχειρήσεών της όσον αφορά την ανάθεση έργου και τη συνεργασία μεταξύ τους δεν θα θεωρούνται ως παροχή υπηρεσιών, η οποία περιλαμβάνεται στην οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις. Παρόμοιες συμβάσεις θα πρέπει να θεωρούνται ότι αποτελούν εσωτερικό θέμα για την εκτέλεση έργου σύμφωνα με ειδικό καθεστώς.

4.5. Η ΕΤΠ θεωρεί ως θετικό γεγονός την προσπάθεια της Επιτροπής για την εφαρμογή της τεχνολογίας των πληροφοριών στις δημόσιες συμβάσεις.

Βρυξέλλες, 12 Ιουνίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA

() ΕΕ C 13 της 21. 2. 1962, σ. 204.