Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές στην εσωτερική αγορά και για την τροποποίηση των οδηγιών 84/450/ΕΟΚ, 97/7/ΕΚ και 98/27/ΕΚ (oδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές) {SEC (2003) 724}

(υποβολή από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. iστορικο

1. Tο Πράσινο Βιβλίο για την προστασία των καταναλωτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση [1] αναφέρθηκε για πρώτη φορά στην ανάγκη μεταρρύθμισης της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών στην ΕΕ ώστε να αντιμετωπιστούν τα εμπόδια στη διασυνοριακή παροχή αγαθών και υπηρεσιών στους καταναλωτές. Το Πράσινο Βιβλίο συνέστησε, ως πιθανή βάση για τη μεταρρύθμιση, μια οδηγία-πλαίσιο που θα περιλαμβάνει μια γενική υποχρέωση σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

[1] COM (2001) 531 τελικό

2. Οι περισσότεροι αποδέκτες συμφώνησαν ως προς την ανάγκη μεταρρύθμισης, και η πλειονότητα εκείνων που εξέφρασαν την προτίμησή τους, μεταξύ των οποίων τα περισσότερα κράτη μέλη, τάχθηκαν υπέρ της μεταρρύθμισης με βάση μια οδηγία-πλαίσιο. [2] Στη συνέχεια, το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η αποτελεσματική εργασία παρακολούθησης του Πράσινου Βιβλίου πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα [3].

[2] βλ. Πράσινο Βιβλίο για την προστασία των καταναλωτών στην ΕΕ, COM (2001) 531 τελικό, ανακοίνωση σε συνέχεια του Πράσινου Βιβλίου για την προστασία των καταναλωτών στην ΕΕ, COM (2002) 289 τελικό, οι απαντήσεις στις διαβουλεύσεις και τις μελέτες βρίσκονται στο δικτυακό τόπο:

[3] Συμβούλιο Εσωτερικής Αγοράς, Τουρισμού και Καταναλωτών, 1 Μαρτίου 2002, βλ. 6503/02 (Presse 41)

3. Η ανάδραση για την αρχική διαβούλευση, μαζί με μια περιγραφή της ενδεχόμενης διάρθρωσης μιας οδηγίας-πλαίσιο, δημοσιεύτηκαν στην ανακοίνωση σε συνέχεια του Πράσινου Βιβλίου [4]. Σε αυτήν ζητήθηκαν οι απόψεις των αποδεκτών ως προς το περιεχόμενο της οδηγίας-πλαίσιο και οι απόψεις αυτές συνεκτιμήθηκαν κατά την προετοιμασία της παρούσας πρότασης. [5]

[4] CΟΜ (2002) 289 τελικό

[5] Οι απαντήσεις στην ανακοίνωση στη συνέχεια του Πράσινου Βιβλίου βρίσκονται στο δικτυακό τόπο:

4. Ένα ψήφισμα του Συμβουλίου που εγκρίθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2002 σχετικά με την στρατηγική για την πολιτική της Επιτροπής υπέρ των καταναλωτών 2002-2006 καλούσε την Επιτροπή να λάβει περαιτέρω μέτρα υπό το φως αυτής της δεύτερης διαβούλευσης, ενώ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 20-21 Μαρτίου 2003 στις Βρυξέλλες ζήτησε η πολιτική για τους καταναλωτές να θέσει τους ενημερωμένους και υπεύθυνους καταναλωτές στον πυρήνα μιας ανταγωνιστικής εσωτερικής αγοράς, και να δώσει κατάλληλη συνέχεια στο Πράσινο Βιβλίο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τρία ψηφίσματα σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο και μια ανακοίνωση σε συνέχεια του Πράσινου Βιβλίου, στις 13 Μαρτίου 2003. σε αυτά εκφράζει την υποστήριξή του στη μεταρρύθμιση με βάση μια οδηγία-πλαίσιο που θα ρυθμίζει τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση το συντομότερο δυνατόν.

5. Στις 22-23 Ιανουαρίου 2003 η Επιτροπή οργάνωσε ένα εργαστήριο στο οποίο συμμετείχαν πάνω από 150 άτομα, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων των κρατών μελών, ενώσεων των καταναλωτών και της βιομηχανίας και πανεπιστημιακών. Οι ομιλητές και οι άλλοι συμμετέχοντες συζήτησαν την ανάγκη μεταρρύθμισης και εναρμόνισης μέσω μιας οδηγίας-πλαίσιο, τη σχέση μεταξύ του αθέμιτου ανταγωνισμού και της προστασίας των καταναλωτών, και τον ρόλο των κωδίκων συμπεριφοράς [6].

[6] Λεπτομέρειες για τη διεύθυνση της έκθεσης στο Διαδίκτυο θα προστεθούν μόλις είναι διαθέσιμες

Η αναγκη αλλαγησ

Τα δυνητικά πλεονεκτήματα της εσωτερικής αγοράς

6. Η διασυνοριακή κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών ("προϊόντα") παρέχει στους καταναλωτές πρόσβαση σε ένα ευρύτερο φάσμα προϊόντων, στα οποία περιλαμβάνονται καινοτόμα προϊόντα που ενδέχεται να μην είναι διαθέσιμα στη χώρα τους. Αποτελεί επίσης ένα μέσο άσκησης πίεσης για μια αποτελεσματικότερη προσφορά με ανταγωνιστικότερες τιμές.

7. Παρά τα στοιχεία που αποδεικνύουν τα πλεονεκτήματα που παρείχε η εσωτερική αγορά μέχρι σήμερα, έχει αποδειχθεί ότι η εσωτερική αγορά δεν είναι ακόμη πλήρης από καμία άποψη. Για παράδειγμα, μια πρόσφατη έκθεση που καταρτίστηκε κατά παραγγελία του Στρογγυλού Τραπεζιού για τις Ευρωπαϊκές Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες [7] αναγνώρισε ότι η ύπαρξη διαφορετικών εθνικών κανόνων για την προστασία των καταναλωτών και εμπορικών πρακτικών αποτελούν σημαντικά εμπόδια τα οποία "καθιστούν αδύνατη μια πανευρωπαϊκή στρατηγική μάρκετινγκ και την τυποποίηση των προϊόντων". Η έκθεση εκτιμά ότι με μια λειτουργική αγορά λιανικού εμπορίου για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες θα ήταν δυνατό να εξοικονομoύνται 5 δις ευρώ το χρόνο και να προστίθεται 0,5% στην οικονομική μεγέθυνση.

[7] http://www.zew.de/erfstudyresults/

8. Η πιο πρόσφατη έκθεση του Κάρντιφ [8] κατέδειξε ότι η σύγκλιση των τιμών, κύριος δείκτης της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς, τον τελευταίο καιρό παραμένει στάσιμη. Η σύγκλιση που ακολούθησε τις αρχικές αλυσιδωτές συνέπειες της δημιουργίας της εσωτερικής αγοράς δεν συνεχίστηκε, ενώ παραμένουν σημαντικές διαφορές ως προς τις τιμές. Η προηγούμενη έκθεση του Κάρντιφ [9] τόνιζε το γεγονός ότι οι μέσες τιμές λιανικής για ένα προϊόν σε ένα κράτος μέλος μπορούν να είναι έως και 40% υψηλότερες ή χαμηλότερες του ευρωπαϊκού μέσου όρου, με μέση απόκλιση περίπου 30%. Tο στοιχείο αυτό μπορεί να συγκριθεί με μια διακύμανση περίπου 5% γύρω από τον εθνικό μέσο όρο στα κράτη μέλη.

[8] Οικονομική μεταρρύθμιση: έκθεση για τη λειτουργία των κοινοτικών αγορών προϊόντων και κεφαλαίων COM (2002) 743 τελικό

[9] COM (2001) 736 τελικό

9. Και οι δύο εκθέσεις του Κάρντιφ καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι περαιτέρω ενσωμάτωση και ανταγωνισμός θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη σύγκλιση, προς όφελος των καταναλωτών και της αποτελεσματικής λειτουργίας της αγοράς. Ένα άλλο συμπέρασμα των εκθέσεων είναι ότι οι διασυνοριακές αγορές διαδραματίζουν κάποιο ρόλο στην επίτευξη των παραπάνω. όπως αναφέρει η πιο πρόσφατη έκθεση, "Η μεγαλύτερη ανάπτυξη των διασυνοριακών αγορών από τους καταναλωτές και το ηλεκτρονικό εμπόριο μπορεί επίσης να συμβάλει στη σύγκλιση των τιμών μέσω της άσκησης πιέσεων για μείωση των τιμών".

10. Στοιχεία από δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η συνεχιζόμενη ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς εξαρτάται ταυτόχρονα από την ενθάρρυνση των επιχειρήσεων να διαφημίζονται και να εμπορεύονται τα προϊόντα τους διαμέσου των συνόρων και από την ενθάρρυνση των καταναλωτών, που καταρχάς είναι πρόθυμοι, να πραγματοποιούν διασυνοριακές συναλλαγές. Για παράδειγμα,

* το 55% των καταναλωτών στην ΕΕ δεν είχαν δει ή ακούσει διασυνοριακές διαφημίσεις ή πληροφορίες το τελευταίο δωδεκάμηνο [10].

[10] Ευρωβαρόμετρο 57.2 and Flash Ευρωβαρόμετρο 128: Public opinion in Europe: Views on business-to-consumer cross-border trade, 14 Noεμβρίου 2002

* το 53% των καταναλωτών στην ΕΕ θα εξέταζαν σίγουρα ή ενδεχομένως τη διασυνοριακή αγορά ενός προϊόντος αν ήταν φθηνότερο ή καλύτερο [11].

[11] http://europa.eu.int/comm/public_opinion/ flash/fl131_en.pdf

11. Τα δυνητικά πλεονεκτήματα, μαζί με τους κινδύνους που θα υπάρξουν αν η παρούσα κατάσταση συνεχιστεί, θα αυξηθούν στη διευρυμένη Ένωση των 25 ή παραπάνω κρατών μελών.

Εμπόδια και στρεβλώσεις

12. Η εκτενής αξιολόγηση του αντίκτυπου που δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα πρόταση εξετάζει αναλυτικότερα τα εμπόδια και τις πιθανές αλλαγές που συνοψίζονται εδώ, αντλώντας από πηγές που περιλαμβάνουν δημοσκοπήσεις του Ευρωβαρομέτρου, απαντήσεις σε διαβουλεύσεις, ακαδημαϊκές μελέτες της υφιστάμενης εθνικής νομοθεσίας, εργασίες της ομάδας εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών και μια εκ των προτέρων αξιολόγηση του αντίκτυπου που πραγματοποίησε η GFA [12].

[12] Βλ. την εκτενή αξιολόγηση του αντικτύπου, για μια συζήτηση σχετικά με τις πηγές των στοιχείων που χρησιμοποιήθηκαν. Η μελέτη της GFA βρίσκεται στο δικτυακό τόπο http://europa.eu.int/comm/consumers/ cons_int/safe_shop/fair_bus_pract/index_en.htm.

13. Η μελέτη της GFA διαπίστωσε ότι υπάρχουν ορισμένα εμπόδια, μερικά από τα οποία οφείλονται στην πολιτική ενώ άλλα όχι, που εμποδίζουν τους εμπόρους και τους καταναλωτές να επωφεληθούν από την εσωτερική αγορά πραγματοποιώντας διασυνοριακές αγορές. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι φόροι, ιδίως ο ΦΠΑ, ο χρόνος και η απόσταση (παρότι αυτά είναι παρόντα και στις εθνικές αγορές και περιορίζονται μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου), και οι γλωσσικοί φραγμοί. Σε αυτό το τελευταίο, το 53% των Ευρωπαίων δηλώνουν ότι μιλούν τουλάχιστον μία ευρωπαϊκή γλώσσα πέρα από τη μητρική τους, ενώ το 26% γνωρίζει δύο ξένες γλώσσες.

14. Ωστόσο, ακόμη και αν αντιμετωπιστούν όλα τα άλλα εμπόδια που προαναφέρθηκαν, οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές συνιστούν από μόνες τους σημαντικά εμπόδια για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

15. Πρώτον, οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, εάν δεν αντιμετωπιστούν μέσω της αποτελεσματικής προστασίας των καταναλωτών, ενδέχεται να κλονίσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Κατά μέσο όρο, το 18% των καταναλωτών σε μια πρόσφατη δημοσκόπηση ανέφεραν την ανεπαρκή νομική προστασία ως τον λόγο για τον οποίο δεν προτιμούν τη διασυνοριακή αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, σε ένα μάλιστα κράτος μέλος το ποσοστό έφτανε το 36% [13]. Σε μια άλλη δημοσκόπηση για τις διασυνοριακές αγορές γενικά, ζητήθηκε από τους καταναλωτές που δεν αισθάνονται την ίδια εμπιστοσύνη όταν αγοράζουν από μια άλλη χώρα της ΕΕ να αναφέρουν τους λόγους. Το 68% αυτών των καταναλωτών ανέφεραν ότι ένας πολύ ή αρκετά σημαντικός λόγος για την έλλειψη εμπιστοσύνης ήταν τα χαμηλότερα πρότυπα της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών, ενώ το 76% ανέφερε ως πολύ ή αρκετά σημαντικό παράγοντα την έλλειψη εμπιστοσύνης σε ξένους πωλητές και την αίσθηση μεγαλύτερου κινδύνου απάτης ή παραπλάνησης. [14]

[13] Ευρωβαρόμετρο 58.1 Financial Services

[14] Ευρωβαρόμετρο 57.2 και Flash Ευρωβαρόμετρο 128: Public opinion in Europe: Views on business-to-consumer cross-border trade, 14 Noεμβρίου 2002

16. Δεύτερον, αυτές οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές δημιουργούν ανεπάρκεια της αγοράς από τη στιγμή που εμποδίζουν την ικανότητα των καταναλωτών να πραγματοποιούν τις επιλογές τους ενημερωμένοι και επομένως με αποτελεσματικό τρόπο. Αυτή η στρέβλωση των προτιμήσεων των καταναλωτών αποβαίνει σε βάρος των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών, ακόμη και στην περίπτωση που ένας συγκεκριμένος καταναλωτής που επηρεάζεται από την πρακτική αυτή δεν υφίσταται οικονομική ζημία. Η στρέβλωση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων των καταναλωτών επίσης δημιουργεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, λόγω του ότι ο έμπορος που ενεργεί με αθέμιτα μέσα κερδίζει σε βάρος των ανταγωνιστών του που τηρούν τους κανόνες.

17. Οι συνέπειες καταδεικνύονται από τις εργασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Διαφημιστικών Προτύπων (EEΔΠ) η οποία, στην ετήσια έκθεσή της το 2002 σχετικά με την αντιμετώπιση των καταγγελιών στις διασυνοριακές διαφημίσεις, συμπεραίνει ότι "η μεγάλη πλειονότητα των διασυνοριακών καταγγελιών αναφέρονται σε δραστηριότητες 'απατεώνων εμπόρων' και άλλων παραβατών, οι οποίοι σκόπιμα επιχειρούν να εκμεταλλευθούν τα κενά μεταξύ των εθνικών ρυθμιστικών συστημάτων".

18. Για τους καταναλωτές, η αβεβαιότητα που συνεπάγεται η άγνοια της προστασίας των καταναλωτών που προβλέπει η νομοθεσία των άλλων χωρών της ΕΕ ήταν μεγαλύτερο εμπόδιο για τις διασυνοριακές αγορές -το 79% των ερωτηθέντων την θεωρεί πολύ ή αρκετά σημαντικό εμπόδιο- απ' ότι η ανησυχία τους για χαμηλότερα πρότυπα προστασίας σε άλλες χώρες [15].

[15] ομοίως. Το 68% των ερωτηθέντων ανέφεραν ως πολύ ή αρκετά σημαντικό παράγοντα τα χαμηλότερα επίπεδα προστασίας των καταναλωτών. Βάση σε κάθε περίπτωση: καταναλωτές που έχουν μικρότερη εμπιστοσύνη όταν αγοράζουν από άλλη χώρα της ΕΕ απ' ό,τι όταν αγοράζουν από τη δική τους χώρα

19. Ο αντίκτυπος αυτών των εμποδίων επιδεινώνεται από τις διαφορές στην κανονιστική ρύθμιση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών από τα κράτη μέλη. Οι ελάχιστες ρήτρες στην ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών, όπως η οδηγία για την παραπλανητική διαφήμιση [16], διαιωνίζουν αυτό το πρόβλημα καθώς επιτρέπουν στα κράτη μέλη να προσθέτουν αποκλίνουσες απαιτήσεις και να παρέχουν διαφορετικούς βαθμούς και είδη προστασίας.

[16] 1984/450/EΚ, όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από την οδηγία 1997/55/EΚ

20. Πολλά κράτη μέλη διαθέτουν μια γενική νομική αρχή (δηλ. μια γενική ρήτρα), που μερικές φορές υποστηρίζεται από ειδικούς κανόνες, κανονιστική ρύθμιση του μάρκετινγκ and απαγόρευση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών. Εντούτοις, το πεδίο και η εφαρμογή αυτών των γενικών αρχών παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές στην ΕΕ.

21. Για παράδειγμα,

* ενώ το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει καθορίσει μια δοκιμή του "μέσου καταναλωτή, ο οποίος έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικός και ενημερωμένος", αρκετά κράτη μέλη δεν εφαρμόζουν αυτή τη δοκιμή αλλά εξετάζουν τις συνέπειες των εμπορικών πρακτικών στους ευάλωτους καταναλωτές ή σε ένα μικρό ποσοστό καταναλωτών (π.χ. 10-15%) για να αξιολογήσουν το θεμιτό τους χαρακτήρα [17].

[17] Για περισσότερες πληροφορίες βλ. εκτενή αξιολόγηση του αντικτύπου που δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα πρόταση, κεφάλαιο 1.4

* μερικά κράτη μέλη υποθέτουν ότι όλες οι διαφημίσεις έχουν τη δυνατότητα να στρεβλώσουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων των καταναλωτών και επομένως οποιαδήποτε ανακρίβεια θα ήταν αντίθετη προς τις εθνικές διατάξεις, ακόμη και αν η ανακρίβεια αυτή δεν είχε επιρροή στις αποφάσεις των καταναλωτών [18].

[18] oμοίως.

22. Η ανάγκη συμμόρφωσης των επιχειρήσεων με μια περίπλοκη συρραφή διαφορετικών εθνικών απαιτήσεων προσθέτει κόστος σε όσους εμπορεύονται σε διασυνοριακό επίπεδο και, για πολλούς, αποτελεί στοιχείο που τους αποτρέπει ακόμη και να προσπαθήσουν:

* το 47% των επιχειρήσεων αναφέρουν την ανάγκη τήρησης διαφορετικών εθνικών κανονιστικών ρυθμίσεων για τις εμπορικές πρακτικές, τη διαφήμιση και άλλες ρυθμίσεις για την προστασία των καταναλωτών, ως πολύ ή αρκετά σημαντικά εμπόδια για τη διασυνοριακή διαφήμιση και το μάρκετινγκ.

* Tο εμπόδιο αυτό θεωρήθηκε εξίσου σημαντικό με την ανάγκη συμμόρφωσης προς τις φορολογικές απαιτήσεις (46%) και πιο σημαντικό από τους γλωσσικούς φραγμούς (38%) [19].

[19] Ευρωβαρόμετρο 57.2 and Flash Ευρωβαρόμετρο 128: Public opinion in Europe: Views on business-to-consumer cross-border trade, 14 Noεμβρίου 2002. Βλ. επίσης Extended Impact Assessment στο κεφάλαιο 1.3

23. Tο συμπέρασμα αυτό προέρχεται από μια έρευνα που πραγματοποίησε μεταξύ των μελών της η Ευρωπαϊκή Ένωση Πωλήσεων δι' Αλληλογραφίας το 2002. Από αυτήν προέκυψε ότι 5 από τα 10 σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα μέλη της στις διασυνοριακές πωλήσεις συνδέονται με τις διαφορές των εθνικών κανόνων σε ό,τι αφορά τις εμπορικές πρακτικές. [20]

[20] http://europa.eu.int/comm/consumers/ cons_int/safe/_shop/fair/bus/pract/green/pap/comm/responses/ followup/business_europe/emota.pdf

24. Επιπροσθέτως, οι διαφορές στη νομοθεσία αυξάνουν το κόστος και τον περίπλοκο χαρακτήρα της επιβολής, είτε από τις δημόσιες αρχές είτε από φορείς αυτορρύθμισης. Όπως τονίζει η EΕΔΠ, "Κάθε εθνικός κώδικας πρέπει να τηρεί την εθνική νομοθεσία. Οι μείζονες ανακολουθίες μεταξύ των εθνικών κωδίκων πηγάζουν άμεσα από διαφορές στις εθνικές νομοθεσίες και θα εξαλειφθούν μόνο εάν οι διαφορές αυτές παύσουν να υπάρχουν" [21]. Ο αντίκτυπος αυτής της αποσπασματικής ρύθμισης ήταν επίσης σαφής στη δημοσκόπηση του Ευρωβαρομέτρου της Επιτροπής, στην οποία το 65% των επιχειρήσεων που ερωτήθηκαν θεωρούν τους ευρωπαϊκούς κώδικες συμπεριφοράς ως πολύ ή αρκετά αποτελεσματικό τρόπο για να γίνει ευκολότερη η πραγματοποίηση πωλήσεων ή διαφημίσεων προϊόντων σε όλη την ΕΕ [22].

[21] http://europa.eu.int/comm/consumers/ cons_int/safe_shop/fair_bus_pract/green_pap_comm/responses_ followup/business_europe/easa.pdf

[22] Ευρωβαρόμετρο 57.2 και Flash Ευρωβαρόμετρο 128: Public opinion in Europe: Views on business-to-consumer cross-border trade, 14 Noεμβρίου 2002.

Συμπερασματα

25. Tα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι υπάρχουν ταυτόχρονα υπολογίσιμα εμπόδια στην εσωτερική αγορά και στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που πηγάζουν από τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και από εμπόδια που οφείλονται στην πολιτική και πηγάζουν από τις αποσπασματικές κανονιστικές ρυθμίσεις. Επειδή ο αντίκτυπος των αποσπασματικών ρυθμίσεων είναι τόσο σημαντικός, είναι αναγκαίο τα εμπόδια αυτά να αντιμετωπιστούν με ενέργειες σε επίπεδο ΕΕ.

26. Η εκ των προτέρων αξιολόγηση του αντικτύπου που πραγματοποίησε η GFA αξιολόγησε τις διαφορετικές νομοθετικές προσεγγίσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπισή τους. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ήταν ότι το καταλληλότερο εργαλείο θα ήταν μια οδηγία-πλαίσιο, που θα ορίζει γενικές αρχές οι οποίες θα συμπληρώνονται εάν είναι αναγκαίο από ειδική τομεακή νομοθεσία. Το συμπέρασμα αυτό προϋποθέτει ότι η οδηγία θα θεμελιώνεται σε μια προσέγγιση πλήρους εναρμόνισης και θα περιλαμβάνει διατάξεις για την αμοιβαία αναγνώριση με βάση τη χώρα προέλευσης (το θέμα αναλύεται περαιτέρω στο επόμενο κεφάλαιο). Θα πρέπει, επίσης, να συνταχθεί με τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται η αναγκαία διαφάνεια και νομική βεβαιότητα.

27. Προέκυψαν τα εξής στοιχεία:

* το 38% των επιχειρήσεων αναμένεται να αυξήσουν τον προϋπολογισμό τους για διασυνοριακή διαφήμιση και μάρκετινγκ ως αποτέλεσμα της εναρμόνισης.

* το 46% των επιχειρήσεων αναμένουν να αυξηθεί το μερίδιο των διασυνοριακών τους πωλήσεων εφόσον υπάρξει πλήρης εναρμόνιση όλων των κανονισμών για τη διαφήμιση, τις εμπορικές πρακτικές και άλλους κανονισμούς για την προστασία των καταναλωτών.

* 10 εκατ. καταναλωτές θα πραγματοποιούσαν πολύ περισσότερες διασυνοριακές αγορές αν είχαν την ίδια εμπιστοσύνη για την πραγματοποίηση αγορών από εμπόρους σε μια άλλη χώρα της ΕΕ, ενώ άλλα 70 εκατ. είναι πιθανό να πραγματοποιούσαν λίγο περισσότερες αγορές [23].

[23] Στοιχεία από μια ποσοτική δημοσκόπηση του Ευρωβαρομέτρου 57.2.

* Σύμφωνα με τις περισσότερες εθνικές ενώσεις επιχειρήσεων που απάντησαν σε μια δημοσκόπηση, η εισαγωγή μιας γενικής αρχής περί θεμιτών εμπορικών πρακτικών σε μια οδηγία-πλαίσιο θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους, όπως επίσης και ο συνδυασμός ενός επαρκούς επιπέδου εναρμόνισης και της εφαρμογής των αρχών της αμοιβαίας αναγνώρισης και της χώρας προέλευσης.

28. Αντιθέτως, εναλλακτικές προσεγγίσεις με βάση, π.χ., ειδικές οδηγίες χωρίς γενικό πλαίσιο, θα είχαν περιορισμούς, μεταξύ άλλων και τους εξής:

* Έλλειψη εναρμόνισης των ισχυουσών εθνικών γενικών ρητρών και νομικών αρχών, που συνεπάγεται ότι δεν αντιμετωπίζονται διάφορα σημαντικά εμπόδια στις εσωτερικές αγορές.

* Η διατήρηση της σημερινής προσέγγισης ελάχιστης εναρμόνισης θα αποτύχει να αντιμετωπίσει την έλλειψη εμπιστοσύνης των καταναλωτών στο θέμα της διασυνοριακής προστασίας των καταναλωτών, όπως έδειξαν οι δημοσκοπήσεις.

* Σχεδόν το ήμισυ των επιχειρήσεων που απάντησαν πιστεύουν ότι το κόστος εισόδου στην αγορά, συναλλαγής και μάρκετινγκ θα αυξηθεί.

29. Πολλοί από τους ενδιαφερομένους, που εκπροσωπούν τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, έχουν εκφράσει τη στήριξή τους σε μια πρωτοβουλία με βάση τη μεικτή προσέγγιση [24]. Μερικοί ενδιαφερόμενοι είχαν ασκήσει δριμεία κριτική στην πρωτοβουλία αυτή όταν βρισκόταν στα αρχικά της στάδια. Ορισμένες ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις εξακολουθούν να επικρίνουν την οδηγία. Πολλοί άλλοι, όμως, αναθεώρησαν τη στάση τους από τη στιγμή που η προτεινόμενη από την Επιτροπή προσέγγιση αποσαφηνίστηκε, ιδίως μετά το εργαστήριο που διοργανώθηκε τον Ιανουάριο του 2003, και έδειξαν ότι στηρίζουν την προσέγγιση που ακολουθείται στην παρούσα πρόταση.

[24] π.χ. Tιlefonica, Pernod Ricard, PartyLite, Nuskin, Nature's Own, Mary Kay, Herbalife, GNLD, Amway, Swedish Marketing Federation, BEUC, UK National Consumer Council and Consumers' Association, Federation of German Consumer Organisations (vzbv)

Επισκοπηση τησ οδηγιασ

30. Υπό το φως των στοιχείων που υποδεικνύουν ποια είναι τα εμπόδια που πρέπει να αντιμετωπιστούν, της εκ των προτέρων αξιολόγησης και των απαντήσεων στη διαβούλευση, η προσέγγιση που ακολουθείται στην οδηγία έχει τα εξής βασικά στοιχεία [25]:

[25] Περαιτέρω πληροφορίες για τις εναλλακτικές προσεγγίσεις που εξετάστηκαν και απορρίφθηκαν περιλαμβάνονται στην εκτενή αξιολόγηση του αντικτύπου η οποία δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα πρόταση.

* Καθορίζει τις συνθήκες που προσδιορίζουν αν μια εμπορική πρακτική είναι αθέμιτη. δεν επιβάλλει θετικές υποχρεώσεις που θα έπρεπε να τηρεί ο έμπορος για να δείξει ότι εφαρμόζει θεμιτές πρακτικές. Αυτό αντικατοπτρίζει τις απόψεις που εξέφρασαν πολλοί αποδέκτες, σύμφωνα με τις οποίες μπορεί να επιτευχθεί μεγαλύτερη νομική βεβαιότητα μέσω του προσδιορισμού των αθέμιτων παρά των θεμιτών πρακτικών, και εξασφαλίζει ότι η οδηγία αποτελεί ανάλογη απάντηση σε καταστάσεις που δημιουργούν υλική ζημία στους καταναλωτές.

* Περιλαμβάνει μια ρήτρα εσωτερικής αγοράς η οποία προβλέπει ότι οι έμποροι αρκεί να συμμορφώνονται μόνο με τις απαιτήσεις της χώρας προέλευσης, και εμποδίζει τα άλλα κράτη μέλη να επιβάλουν πρόσθετες απαιτήσεις για όσους εμπόρους το πράττουν (δηλ. αμοιβαία αναγνώριση). Αυτό απαιτείται ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι έμποροι διαθέτουν τη νομική βεβαιότητα που χρειάζονται για τις διασυνοριακές τους συναλλαγές με τους καταναλωτές χωρίς να τους επιβάλλονται άσκοπα βάρη. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξασφαλίζουν ότι οι έμποροι που είναι εγκατεστημένοι στο έδαφός τους συμμορφώνονται προς τις εθνικές τους διατάξεις, ανεξαρτήτως εάν οι καταναλωτές στους οποίους στοχεύουν ή τους οποίους επηρεάζουν οι εμπορικές τους πρακτικές κατοικούν στο έδαφός τους.

* Εναρμονίζει πλήρως τις απαιτήσεις της ΕΕ σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές και παρέχει δεόντως υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών. Αυτό είναι αναγκαίο για να αντιμετωπιστούν τα εμπόδια της εσωτερικής αγοράς που οφείλονται στις διαφορετικές εθνικές διατάξεις και να δοθεί η αναγκαία στήριξη στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών ώστε να καταστεί λειτουργική μια προσέγγιση αμοιβαίας αναγνώρισης. Τα κράτη μέλη δεν θα δύνανται να χρησιμοποιούν τις ελάχιστες ρήτρες άλλων οδηγιών για να επιβάλουν πρόσθετες απαιτήσεις στον τομέα που συντονίζει η παρούσα οδηγία.

* Περιλαμβάνει μια γενική απαγόρευση, που θα αντικαταστήσει τις σημερινές διαφορετικές γενικές ρήτρες και αρχές στα κράτη μέλη και θα καθορίσει ένα κοινό πλαίσιο για όλη την ΕΕ, γεγονός που θα απλουστεύσει σημαντικά το νομοθετικό περιβάλλον μέσα στο οποίο κινούνται οι έμποροι και οι καταναλωτές, όπως ζήτησαν ορισμένοι αποδέκτες. Οι συνιστώσες της γενικής απαγόρευσης επεξηγούνται στις παραγράφους 48 έως 54 που ακολουθούν.

* Ορίζει τον μέσο καταναλωτή σύμφωνα με το Δικαστήριο των ΕΚ, και όχι τον ευάλωτο ή μη τυπικό καταναλωτή, ως καταναλωτή-σημείο αναφοράς. Η δοκιμή αυτή, που εκφράζει την αρχή της αναλογικότητας, ισχύει όταν μια εμπορική πρακτική απευθύνεται ή επηρεάζει το γενικό σύνολο των καταναλωτών. Προσαρμόζεται όταν μια εμπορική πρακτική στοχεύει ειδικά σε μια συγκεκριμένη ομάδα (π.χ. παιδιά), οπότε εξετάζεται το μέσο μέλος της εν λόγω ομάδας. Mε αυτό τον τρόπο θα αποσαφηνιστεί το πρότυπο που πρέπει να εφαρμόζεται από τα εθνικά δικαστήρια και θα μειωθεί σημαντικά το περιθώριο για διαφορετικές αξιολογήσεις παρόμοιων πρακτικών σε όλη την ΕΕ, ενώ θα παρέχεται ένα μέσο για να συνεκτιμώνται τα σχετικά κοινωνικά, πολιτιστικά ή γλωσσικά χαρακτηριστικά των στοχευόμενων ομάδων, γεγονός που επιτρέπεται από το Δικαστήριο.

* Επεξεργάζεται δύο βασικά είδη αθέμιτων εμπορικών πρακτικών: τις 'παραπλανητικές' και τις 'επιθετικές' πρακτικές. Οι διατάξεις αυτές περιλαμβάνουν τα ίδια στοιχεία που προβλέπει η γενική απαγόρευση, αλλά εφαρμόζονται ανεξάρτητα από αυτήν. Αυτό σημαίνει ότι μια πρακτική που είναι είτε 'παραπλανητική' είτε 'επιθετική' σύμφωνα με τις αντίστοιχες διατάξεις είναι αυτομάτως αθέμιτη. αν η πρακτική δεν είναι ούτε 'παραπλανητική' ούτε 'επιθετική', η γενική απαγόρευση καθορίζει αν είναι αθέμιτη. Οι διατάξεις για τις 'παραπλανητικές' εμπορικές πρακτικές καθορίζουν τις ενέργειες και τις παραλείψεις που ενδέχεται να παραπλανήσουν και αποφεύγουν την ανάγκη θετικής υποχρέωσης παροχής πληροφοριών, καθώς πολλοί αποδέκτες υποστήριξαν ότι αυτό θα ήταν υπερβολικά δαπανηρό και η εκ των προτέρων αξιολόγηση του αντικτύπου έδειξε ότι θα επέβαλε σημαντικό κόστος στους εμπόρους. Παρόμοιες ανησυχίες εκφράστηκαν σχετικά με τον προσδιορισμό των θεμιτών ή αθέμιτων εμπορικών πρακτικών μετά την πώληση. κατά συνέπεια, η οδηγία δεν πραγματοποιεί τέτοιον προσδιορισμό, αλλά εφαρμόζει τις ίδιες αρχές, σε ό,τι αφορά το θεμιτό χαρακτήρα, για τις εμπορικές πρακτικές πριν και μετά την πώληση.

* Για λόγους σαφήνειας και απλότητας, ενσωματώνει τις διατάξεις για τις συναλλαγές από τις επιχειρήσεις προς τους καταναλωτές που περιλαμβάνονται στην οδηγία για την παραπλανητική διαφήμιση (δηλ. τις διατάξεις που ασχολούνται με τη διαφήμιση που επηρεάζει ή απευθύνεται στους καταναλωτές) και περιορίζει το πεδίο της ισχύουσας οδηγίας στη διαφήμιση από επιχειρήσεις προς επιχειρήσεις (δηλ. διατάξεις σχετικά με διαφημίσεις που επηρεάζουν ή απευθύνονται στις επιχειρήσεις) και στη συγκριτική διαφήμιση που ενδέχεται να βλάψει έναν ανταγωνιστή (για παράδειγμα, μέσω δυσφήμισης) χωρίς όμως να υπάρχει ζημία των καταναλωτών. Καταργούνται, επίσης, μερικές διατάξεις σχετικά με την παροχή μη παραγγελθέντων που προέρχονται από την οδηγία για τις συμβάσεις εξ αποστάσεως, και περιλαμβάνονται στην οδηγία-πλαίσιο.

* Ένα Παράρτημα της οδηγίας περιλαμβάνει σύντομο μαύρο πίνακα εμπορικών πρακτικών. Πρόκειται για πρακτικές οι οποίες σε κάθε περίσταση είναι αθέμιτες και, κατά συνέπεια, απαγορευμένες σε όλα τα κράτη μέλη. Αυτός ο ενιαίος κατάλογος θα ισχύει σε όλα τα κράτη μέλη και αλλαγές ή προσθήκες μπορούν να πραγματοποιούνται μόνο με τον ίδιο τρόπο που προβλέπεται για την υπόλοιπη οδηγία. Αυτό συμβάλλει στη νομική βεβαιότητα και στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών καθώς επιβάλλει μια εκ των προτέρων απαγόρευση αυτών των συγκεκριμένων πρακτικών, όπως συστήματα πυραμίδας, που σε κάθε περίπτωση στρεβλώνουν ουσιαστικά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων του μέσου καταναλωτή και αντιβαίνουν στις απαιτήσεις της επαγγελματικής ευσυνειδησίας.

Γενικεσ διαταξεισ (Κεφαλαιο 1)

Στόχος (άρθρο 1)

31. Ο στόχος, όπως ορίζεται στο άρθρο 1, είναι να επιτευχθεί υψηλός βαθμός προστασίας των καταναλωτών και να καταστεί δυνατή η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

32. Η μέθοδος που χρησιμοποιείται για να επιτευχθούν τα παραπάνω είναι η προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές μέσω της παρούσας οδηγίας.

33. Το άρθρο 1 καθιστά σαφές ότι η προσέγγιση αυτή συνδέεται με τις εμπορικές πρακτικές που βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών.

Ορισμοί (άρθρο 2)

34. Tο άρθρο αυτό παρέχει ορισμούς διαφόρων όρων που χρησιμοποιούνται στην οδηγία. Ο ορισμός του 'καταναλωτή' είναι ο τυπικός ορισμός που περιέχεται σε αρκετές οδηγίες για την προστασία των καταναλωτών [26].

[26] π.χ. οδηγία 1999/44/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με ορισμένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών (ΕΕ L 299 της 12.12.1995, σ. 11-12). οδηγία 97/7/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Μαΐου 1997 για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις. (ΕΕ L 144 της 04.06.1997, σ. 19-28). οδηγία 93/13/EΟΚ του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές (EE L 95 της 21.04.1993, σ. 29-34). οδηγία 85/577/EΟΚ του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1985 για την προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος (EE L 372 της 31.12.1985, σ. 31-33)

35. Παρέχεται επίσης ορισμός του 'μέσου καταναλωτή' ο οποίος ενσωματώνει το σημείο αναφοράς που καθορίζεται από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [27] σχετικά με τον καταναλωτή ο οποίος "έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικός και ενημερωμένος". ´Όπως εξηγήσαμε ανωτέρω, ο ορισμός αυτός προσαρμόζεται στο άρθρο 5 για να εξασφαλίζεται ότι όταν στόχος είναι μια ειδική ομάδα καταναλωτών, τα χαρακτηριστικά του μέσου μέλους αυτής της ομάδας λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση του αντικτύπου της πρακτικής.

[27] Βλ. για παράδειγμα υπόθεση C-315/92, Verband Sozialer Wettbewerb eV κατά Clinique Labatories SNC και Estιe Lauder Cosmetics GmbH (1994) Συλ. I-317. υπόθεση C-210/96, Gut Springheide GmbH κατά Oberkreisdirektor des Kreises Steinfurt (1998) Συλ. I-4657

36. Ο ορισμός της 'εμπορικής πρακτικής' περιλαμβάνει ρητά την εμπορική επικοινωνία και διαφήμιση, ώστε να γίνεται σαφής ο σύνδεσμος μεταξύ των κανονισμών για την προώθηση των πωλήσεων και των διατάξεων που ενσωματώνονται από την οδηγία για την παραπλανητική διαφήμιση. [28]

[28] Οδηγία 84/450/EΟΚ (EE L 250 της 19.09.1984) όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/55/EΚ

37. Παρέχεται, εδώ, ένας ορισμός που επεξηγεί τη σημασία της 'ουσιαστικής στρέβλωσης' της οικονομικής συμπεριφοράς των καταναλωτών, ενός από τους τρεις όρους της γενικής απαγόρευσης. Ο ορισμός έχει δύο συνιστώσες: πρώτον, η εμπορική πρακτική πρέπει να χρησιμοποιείται για να μειώσει την ικανότητα του καταναλωτή να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση, και δεύτερον, πρέπει να είναι αρκετά σημαντική ώστε να οδηγήσει τον καταναλωτή να λάβει μια απόφαση συναλλαγής που διαφορετικά δεν θα ελάμβανε. Η εφαρμογή αυτής της έννοιας επεξηγείται περαιτέρω στην παράγραφο 54 που ακολουθεί.

38. Το κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει επίσης ορισμούς της 'επαγγελματικής ευσυνειδησίας', της 'πρόσκλησης σε αγορά' και της 'κατάχρησης επιρροής', οι οποίοι επεξηγούνται στα κεφάλαια που ακολουθούν σχετικά με τα άρθρα 5 έως 9.

Πεδίο (άρθρο 3)

39. Η οδηγία ασχολείται μόνο με θέματα που επηρεάζουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών, όπως διευκρινίζεται στο άρθρο 1. Αυτό σημαίνει ότι θέματα προτίμησης, ευπρέπειας και κοινωνικής ευθύνης δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο, εκτός αν ο έμπορος προβλέπει ειδική σύνδεση μεταξύ των υποχρεώσεών του στους τομείς αυτούς και των προϊόντων που εμπορεύεται. Για παράδειγμα, αν ένας έμπορος ισχυριστεί ψευδώς ότι ορισμένο ποσοστό των κερδών του από την πώληση μιας χριστουγεννιάτικης κάρτας θα διατεθεί σε μια φιλανθρωπική οργάνωση, αυτό εμπίπτει στο πεδίο της οδηγίας.

40. Σημαίνει, επίσης, ότι οι ενέργειες που συνιστούν αθέμιτο ανταγωνισμό σε μερικά κράτη μέλη αλλά δεν βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών, όπως μη πρωτότυπες απομιμήσεις (δηλ. αντιγραφή, ανεξαρτήτως οποιασδήποτε πιθανότητας σύγχυσης των καταναλωτών) και δυσφήμιση ενός ανταγωνιστή, βρίσκονται εκτός του πεδίου της οδηγίας. Οι ενέργειες που σε μερικά κράτη μέλη θεωρούνται ως αθέμιτος ανταγωνισμός και οι οποίες βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών, όπως το μάρκετινγκ που δημιουργεί σκόπιμη σύγχυση (που προξενεί κίνδυνο σύγχυσης των καταναλωτών με τα διακριτικά σήματα και/ή προϊόντα ενός ανταγωνιστή) βρίσκονται εντός του πεδίου.

41. Η οδηγία δεν ασχολείται με αντιμονοπωλιακά θέματα όπως συμφωνίες που περιορίζουν τον ανταγωνισμό, κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, συγχωνεύσεις και εξαγορές. Εφαρμόζεται μόνο για τις εμπορικές πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων και τελικών καταναλωτών και, επομένως, δεν καλύπτει τις εμπορικές πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων, όπως το μποϊκοτάζ και η άρνηση προμήθειας.

42. Το δίκαιο των συμβάσεων βρίσκεται εκτός του πεδίου, και κατά συνέπεια η οδηγία δεν επηρεάζει τους κανόνες εγκυρότητας, διαμόρφωσης ή επίδρασης μιας σύμβασης.

43. Η παρούσα οδηγία ασχολείται με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των καταναλωτών και λόγω της φύσης τους οι πλευρές της υγείας και της ασφάλειας των προϊόντων δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Εντούτοις, οι παραπλανητικοί ισχυρισμοί σχετικά με την υγεία, δεδομένης της δυνατότητας που έχουν να μειώσουν την ικανότητα λήψης τεκμηριωμένων αποφάσεων από τους καταναλωτές, θα εκτιμώνται σύμφωνα με τις διατάξεις για τις παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές. Για παράδειγμα, αν ένα προϊόν υπόσχεται ότι επαναφέρει την τριχοφυία στους φαλακρούς αλλά δεν το πραγματοποιεί, ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός και εμπίπτει στο πεδίο της οδηγίας. Αν όμως το προϊόν προξενήσει βλάβη στην υγεία του καταναλωτή, αυτό δεν εμπίπτει στο πεδίο και δεν προβλέπεται αποκατάσταση στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας.

44. Η οδηγία-πλαίσιο θα εφαρμόζεται εάν η τομεακή νομοθεσία δεν διαθέτει ειδικές διατάξεις που ρυθμίζουν τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Εάν υπάρχουν τέτοιες διατάξεις, υπερισχύουν της οδηγίας-πλαίσιο. Ωστόσο, απλές αναφορές των τομεακών οδηγιών σε γενικές αρχές, όπως το "γενικό καλό" ή το "θεμιτό εμπόριο" δεν επαρκούν για να αιτιολογηθεί παρέκκλιση σε τομείς που εναρμονίζονται από την οδηγία-πλαίσιο για λόγους προστασίας των οικονομικών συμφερόντων των καταναλωτών.

45. Στην περίπτωση που μια τομεακή οδηγία ρυθμίζει μόνο θέματα εμπορικών πρακτικών, για παράδειγμα το περιεχόμενο των απαιτήσεων ενημέρωσης, η οδηγία-πλαίσιο θα ισχύει για άλλα στοιχεία, για παράδειγμα, αν οι πληροφορίες που απαιτούνται από την τομεακή νομοθεσία παρουσιάστηκαν κατά παραπλανητικό τρόπο. Κατά συνέπεια, η οδηγία συμπληρώνει την ισχύουσα αλλά και τη μελλοντική νομοθεσία, όπως η πρόταση κανονισμού για την προώθηση των πωλήσεων ή η οδηγία για την καταναλωτική πίστη [29], και η οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο. [30]

[29] Οδηγία 87/102/EΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1986 για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν την καταναλωτική πίστη και επόμενες τροποποιήσεις. (ΕΕ L 278 της 11/10/1988, σ. 33)

[30] Οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 8ης Ιουνίου 2000 για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά. (ΕΕ L 178 της 17.07.2000, σ. 1-16)

46. Η οδηγία δεν θίγει την εφαρμογή των κανόνων που διέπουν τις διατάξεις του διεθνούς ιδιωτικού δικαίου στους τομείς τους οποίους δεν προσεγγίζει.

Εσωτερική αγορά (άρθρο 4)

47. Η σύγκλιση στην οποία οδηγεί η πρόταση οδηγίας δημιουργεί τις συνθήκες για την εισαγωγή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των νόμων σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Έτσι, το άρθρο 4 ορίζει ότι οι έμποροι υποχρεούνται να συμμορφώνονται μόνο προς τους νόμους του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένοι και απαγορεύει στα άλλα κράτη μέλη να επιβάλλουν πρόσθετες απαιτήσεις σε αυτούς τους εμπόρους στον τομέα που συντονίζει η οδηγία ή να περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών εφόσον ο έμπορος τηρεί τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο έχει είναι εγκατεστημένος.

Αθεμιτεσ εμπορικεσ πρακτικεσ (Κεφαλαιο 2)

Γενική απαγόρευση (άρθρο 5)

48. Η γενική απαγόρευση αποτελεί το ουσιαστικό στοιχείο της οδηγίας που επιτυγχάνει τον αναγκαίο εναρμονισμό ώστε να εκλείψουν τα εμπόδια της εσωτερικής αγοράς και να εξασφαλιστεί ότι παρέχεται υψηλό κοινό επίπεδο προστασίας. Αυτό θα πραγματοποιηθεί αντικαθιστώντας τις υπάρχουσες εθνικές γενικές ρήτρες σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών και ορίζοντας κριτήρια για να κρίνεται ποια πρακτική είναι αθέμιτη, που είναι πολύ ακριβέστερα από οποιαδήποτε υπάρχουσα εθνική γενική ρήτρα. Αν δεν είχε συμπεριληφθεί αυτή η γενική απαγόρευση, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν τις αποκλίνουσες εθνικές τους ρήτρες οι οποίες θα υπονόμευαν τις επιπτώσεις εναρμόνισης της οδηγίας, ακόμη και σε σχέση με τις παραπλανητικές και τις επιθετικές πρακτικές που αντιμετωπίζονται ειδικότερα.

49. Στο πλαίσιο αυτό, η ρήτρα της εσωτερικής αγοράς διαδραματίζει ζωτικό ρόλο: αν μια πρακτική κρίνεται αθέμιτη σε ένα κράτος μέλος, θα εξακολουθεί να εμποδίζει τους εμπόρους που είναι εγκατεστημένοι στο έδαφος αυτού του κράτους να πραγματοποιούν πωλήσεις προς τους καταναλωτές. Όμως, αντίθετα απ' ότι συμβαίνει σήμερα, δεν θα μπορεί να εμποδίζει τους εμπόρους που είναι εγκατεστημένοι σε άλλη χώρα της ΕΕ να πωλούν στους καταναλωτές του. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρχει υψηλός βαθμός νομικής βεβαιότητας, αφού θα ισχύει μόνο μία δέσμη κανόνων και οι δοκιμές στη νομοθεσία θα είναι ακριβέστερες απ' ό,τι εκείνες που χρησιμοποιούνται σήμερα.

50. Μερικές πρακτικές που κρίνονται σήμερα αθέμιτες σε ορισμένα κράτη μέλη ενδέχεται να εμπίπτουν στη γενική ρήτρα ακόμη και αν δεν είναι παραπλανητικές ή επιθετικές (π.χ. δεσμευμένες πωλήσεις στη Γαλλία). Για παράδειγμα, ένας έμπορος πωλεί πακέτα διακοπών μόνο υπό τον όρο ότι οι καταναλωτές θα αγοράσουν και ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο που καλύπτει τον κίνδυνο ακύρωσης και την ταξιδιωτική ασφάλιση. Διάφορες περιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη δείχνουν ότι οι υπεύθυνοι για την επιβολή ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες προκειμένου να κρίνουν μια καινοτόμο πρακτική σύμφωνα με ειδικές διατάξεις για τις παραπλανητικές ή τις επιθετικές πρακτικές που είχαν καταρτιστεί πριν γίνουν γνωστές οι πρακτικές αυτές (π.χ. αν ένας δικτυακός τόπος σιωπηρά εκτρέπει τη σύνδεση ενός καταναλωτή με το διαδίκτυο σε έναν εξυπηρετητή που βρίσκεται σε μια μακρινή χώρα, με αποτέλεσμα την απροσδόκητα υψηλή τηλεφωνική χρέωση) και θα πρέπει να εφαρμόζουν τους όρους της γενικής ρήτρας άμεσα. Η ύπαρξη αυτής της δυνατότητας βοηθά να εξασφαλίζεται ότι η οδηγία μπορεί να προσαρμόζεται στις μεταβαλλόμενες τεχνολογίες και στις εξελίξεις της αγοράς.

51. Η γενική απαγόρευση καλύπτει τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Ορίζει τρεις όρους σύμφωνα με τους οποίους αποφασίζεται αν μια πρακτική είναι αθέμιτη. Ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει ότι και οι τρεις αυτοί όροι πληρούνται προκειμένου μια πρακτική να κριθεί αθέμιτη:

* η πρακτική πρέπει να αντιβαίνει στις απαιτήσεις της επαγγελματικής ευσυνειδησίας.

* Κατά την αξιολόγηση του αντικτύπου της πρακτικής, ο καταναλωτής-σημείο αναφοράς που πρέπει να εξετάζεται είναι ο «μέσος» καταναλωτής σύμφωνα με το Δικαστήριο των ΕΚ. και

* η πρακτική πρέπει να στρεβλώνει ουσιαστικά, ή να ενδέχεται να στρεβλώσει ουσιαστικά, την οικονομική συμπεριφορά των καταναλωτών.

52. Το σύνολο των τριών αυτών συνιστωσών απαρτίζουν μια αυτόνομη γενική απαγόρευση, στην οποία μπορεί να γίνεται επίκληση ακόμη και αν οι περιστάσεις μιας συγκεκριμένης περίπτωσης δεν καλύπτονται από τις ειδικές κατηγορίες αθέμιτων πρακτικών που ακολουθούν στην οδηγία ή στο Παράρτημα. Στην πράξη, η απαγόρευση αυτή δεν αναμένεται να εφαρμόζεται συχνά, γιατί η συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων εμπίπτει στις δύο κατηγορίες των παραπλανητικών και των επιθετικών εμπορικών πρακτικών.

53. Η έννοια της επαγγελματικής ευσυνειδησίας που αναφέρεται στον πρώτο όρο και ορίζεται στο άρθρο 2 είναι ανάλογη προς τις έννοιες της καλής επιχειρηματικής συμπεριφοράς που περιλαμβάνονται στα περισσότερα νομικά συστήματα των κρατών μελών. Αποτελεί το μέτρο της μέριμνας και της ικανότητας που εφαρμόζει ο καλός επιχειρηματίας, σύμφωνα με τα γενικά αναγνωρισμένα πρότυπα επιχειρηματικών πρακτικών στο συγκεκριμένο κλάδο των δραστηριοτήτων του. Η έννοια αυτή είναι αναγκαία ώστε να εξασφαλίζεται ότι στην οδηγία δεν θα εμπίπτουν συνήθεις εμπορικές πρακτικές που είναι σύμφωνες με τα εμπορικά ήθη και πρακτικές, όπως η διαφήμιση με βάση την αναγνώριση του εμπορικού σήματος ή η διάθεση του προϊόντος στην αγορά, ακόμη και αν είναι δυνατό να επηρεάσουν την οικονομική συμπεριφορά των καταναλωτών. Είναι σημαντικό να μη λησμονείται ότι, δεδομένου του σωρευτικού χαρακτήρα των όρων, ακόμη και αν μια πρακτική αποδειχθεί αντίθετη προς την επαγγελματική ευσυνειδησία, θα είναι αθέμιτη μόνον αν πληρούνται και οι άλλοι όροι της γενικής απαγόρευσης.

54. Ο τρίτος όρος σημαίνει ότι η εμπορική πρακτική, σε γενικά πλαίσια,

* πρέπει να έχει αρκετά σημαντικό αποτέλεσμα ώστε να αλλάξει, ή να ενδέχεται να αλλάξει, τη συμπεριφορά του καταναλωτή, οδηγώντας τον στη λήψη απόφασης συναλλαγής την οποία διαφορετικά δεν θα ελάμβανε, και

* πρέπει να έχει αυτό το αποτέλεσμα μέσω της μείωσης της ικανότητας του καταναλωτή να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση. Δεν περιλαμβάνονται, επομένως, κίνητρα όπως η προσφορά δωρεάν τσαγιού ή καφέ ή η δωρεάν μεταφορά στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης, διότι ο καταναλωτής έχει ελεύθερη επιλογή ως προς το αν θα εκμεταλλευθεί ή όχι το κίνητρο.

55. Μια απόφαση συναλλαγής μπορεί να περιλαμβάνει, για παράδειγμα, μια απόφαση για το αν θα πραγματοποιηθεί αγορά, και από ποιον προμηθευτή. μια απόφαση για την άσκηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από μια σύμβαση. ή μια απόφαση για τη συνέχιση ή τη διακοπή της εμπορικής σχέσης με ένα προμηθευτή.

Παραπλανητικές και επιθετικές εμπορικές πρακτικές (άρθρα 6-9)

56. Η συντριπτική πλειονότητα των πρακτικών που χαρακτηρίζονται αθέμιτες σύμφωνα με τη γενική απαγόρευση εμπίπτουν σε δύο κατηγορίες: 'παραπλανητικές' ή 'επιθετικές' πρακτικές. Για λόγους νομικής βεβαιότητας, αυτές οι δύο κατηγορίες επεξηγούνται πληρέστερα στα άρθρα 6 έως 9. Τα άρθρα αυτά εφαρμόζουν τους τρεις όρους της γενικής απαγόρευσης στους δύο αυτούς βασικούς τομείς. Αυτό σημαίνει ότι αν μια εμπορική πρακτική κριθεί 'παραπλανητική' ή 'επιθετική' θα είναι αυτομάτως και αθέμιτη, χωρίς περαιτέρω αναφορά στους όρους που περιλαμβάνει το άρθρο 5.

57. Οι τρεις όροι της γενικής απαγόρευσης περιλαμβάνονται στις κατηγορίες αθέμιτων πρακτικών ως εξής:

* Η παραπλάνηση του καταναλωτή ή η επιθετική συμπεριφορά προς τον καταναλωτή θεωρούνται περισσότερο ως στρεβλώσεις της συμπεριφοράς των καταναλωτών παρά ως νόμιμη επιρροή και κατά συνέπεια αντιβαίνουν προς τις απαιτήσεις της επαγγελματικής ευσυνειδησίας. Η συμπεριφορά η οποία στην πράξη εξαπατά, παρενοχλεί, συνιστά κατάχρηση επιρροής ή καταναγκασμό, παραβιάζει σε κάθε περίπτωση τις απαιτήσεις της επαγγελματικής ευσυνειδησίας και μειώνει σημαντικά την ικανότητα του καταναλωτή να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση. Για τον λόγο αυτό δεν πραγματοποιείται ξεχωριστή αναφορά στη δοκιμή επαγγελματικής ευσυνειδησίας ή στο στοιχείο της 'στρέβλωσης' του ορισμού για την 'ουσιαστική στρέβλωση'.

* Ο όρος της 'ουσιαστικότητας' περιλαμβάνεται στην απαίτηση των άρθρων 6 και 8 σύμφωνα με την οποία η εμπορική πρακτική "οδηγεί ή ενδέχεται να οδηγήσει τον μέσο καταναλωτή στη λήψη απόφασης συναλλαγής που διαφορετικά δεν θα ελάμβανε".

* Σε καθένα από τα άρθρα 6, 7, 8 και 9 θα αξιολογείται ο αντίκτυπος της εμπορικής πρακτικής στον "μέσο καταναλωτή", σύμφωνα με τους όρους της γενικής απαγόρευσης. Αυτό σημαίνει ότι όταν η πρακτική στοχεύει σε μια συγκεκριμένη ομάδα καταναλωτών, ο αντίκτυπος της εμπορικής πρακτικής θα αξιολογείται από την πλευρά του μέσου μέλους αυτής της ομάδας.

58. Αυτές οι ειδικές κατηγορίες δεν θίγουν την αυτόνομη λειτουργία της γενικής απαγόρευσης, η οποία θα εξακολουθήσει να λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας και με αυτό τον τρόπο θα παρέχει έναν τρόπο αξιολόγησης του θεμιτού χαρακτήρα οποιασδήποτε τρέχουσας ή μελλοντικής εμπορικής πρακτικής που δεν εμπίπτει σε ένα από τα δύο βασικά είδη που αναφέρονται ρητά.

59. Όπως εξηγήσαμε ανωτέρω, η πρόταση, αντί να επιβάλλει μια ειδική κατηγορία αθέμιτων πρακτικών σε σχέση με τις πρακτικές μετά την πώληση, εφαρμόζει τις διατάξεις της οδηγίας για τις εμπορικές πρακτικές πριν και μετά την πώληση. Επομένως, ο έμπορος πρέπει να εξασφαλίζει ότι οι εμπορικές πρακτικές μετά την πώληση πληρούν τα ίδια πρότυπα ως προς το θεμιτό τους χαρακτήρα με τις εμπορικές πρακτικές πριν από την πώληση. Εντούτοις, η έλλειψη παροχής υπηρεσιών μετά την πώληση δεν θεωρείται αθέμιτη εκτός εάν η συμπεριφορά του εμπόρου ενδέχεται να οδηγήσει τον μέσο καταναλωτή να έχει ουσιαστικά διαφορετικές προσδοκίες για τις διαθέσιμες υπηρεσίες μετά την πώληση. Για παράδειγμα, η πρόταση οδηγίας δεν περιλαμβάνει την υποχρέωση παροχής ειδικής τηλεφωνικής γραμμής τεχνικής υποστήριξης. Αν, όμως, ο έμπορος (π.χ. προμηθευτής ηλεκτρονικών υπολογιστών) ισχυρίζεται ότι θα παρέχει μια τέτοια υπηρεσία και αθετήσει την υπόσχεσή του, η πρακτική είναι παραπλανητική και συνεπώς αθέμιτη.

Παραπλανητικές πρακτικές (άρθρα 6 και 7)

60. Μια εμπορική πρακτική ενδέχεται να παραπλανά είτε με κάποια ενέργεια είτε με παράλειψη, και ο διαχωρισμός αυτός αντικατοπτρίζεται στη δομή των άρθρων.

61. Tα άρθρα περιλαμβάνουν τις τρέχουσες διατάξεις της οδηγίας για την παραπλανητική διαφήμιση και τις εφαρμόζουν σε άλλες εμπορικές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων των πρακτικών μετά την πώληση.

Οι διατάξεις αυτές επαναλαμβάνουν τις διατάξεις της ισχύουσας οδηγίας για την παραπλανητική διαφήμιση με τις αναγκαίες προσθήκες ώστε να επιτυγχάνεται η πλήρης εναρμόνιση. Για παράδειγμα, είναι αθέμιτη η εξαπάτηση των καταναλωτών ως προς τα αποτελέσματα που αναμένουν από το προϊόν, όπως απώλεια βάρους, επανεμφάνιση της τριχοφυίας ή αύξηση των επιδόσεων.

62. Μια σημαντική αρχή στο θέμα αυτό είναι ότι πρέπει να εξετάζονται οι συνέπειες της εμπορικής πρακτικής στο σύνολό τους. Αν η παρουσίαση είναι ασαφής, το άρθρο 7 διευκρινίζει ότι η πρακτική αυτή ισοδυναμεί με παράλειψη.

63. Οι διατάξεις δεν επιχειρούν να καθορίσουν ένα πλήρη κατάλογο πληροφοριών των οποίων η παροχή είναι υποχρεωτική σε κάθε περίπτωση. Αντί για υποχρέωση, η οδηγία-πλαίσιο επιβάλλει στους εμπόρους να μη παραλείπουν 'ουσιαστικές' πληροφορίες τις οποίες χρειάζεται ο μέσος καταναλωτής για να λάβει μια τεκμηριωμένη απόφαση συναλλαγής στην περίπτωση που αυτές οι πληροφορίες δεν συνάγονται από το γενικό πλαίσιο.

64. Σύμφωνα με το άρθρο 7, ο έμπορος υποχρεούται να αποκαλύπτει ένα περιορισμένο αριθμό βασικών πληροφοριών ώστε να δίνεται στον καταναλωτή η δυνατότητα να λάβει μια τεκμηριωμένη απόφαση αγοράς. Ο καταναλωτής χρειάζεται αυτές τις πληροφορίες στο στάδιο κατά το οποίο πρόκειται να λάβει απόφαση για την πραγματοποίηση αγοράς. Οι απαιτήσεις που προβλέπει το άρθρο 7 παράγραφος 3 εφαρμόζονται μόνο για την εμπορική επικοινωνία που αποτελεί πρόσκληση για αγορά, όπως ορίζει το άρθρο 2. Το μάρκετινγκ γενικών εμπορικών σημάτων ή ευαισθητοποίησης γύρω από ένα προϊόν, που δεν αντιστοιχεί στον ορισμό της πρόσκλησης για αγορά, δεν είναι αναγκαίο να περιλαμβάνει αυτές τις πληροφορίες. Στην περίπτωση που αυτές οι πληροφορίες δεν συνάγονται από το γενικό πλαίσιο, ο έμπορος οφείλει να τις κοινοποιήσει ώστε να αποφύγει τη διάπραξη παραπλανητικής παράλειψης.

65. Το άρθρο 7 ορίζει επίσης ότι οι απαιτήσεις ενημέρωσης που ορίζονται σε άλλες οδηγίες θα θεωρούνται ως 'ουσιαστικές' πληροφορίες σύμφωνα με την παρούσα οδηγία. Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να εξισορροπήσει τις ανάγκες ενημέρωσης των καταναλωτών με την αναγνώριση του γεγονότος ότι ο καταιγισμός του καταναλωτή με πληροφορίες μπορεί να αποτελεί εξίσου σημαντικό πρόβλημα με την έλλειψη ενημέρωσης.

66. Το άρθρο 6 ορίζει τους τρόπους με τους οποίους οι ενέργειες των εμπόρων ενδέχεται να παραπλανήσουν τους καταναλωτές, οπότε η συγκεκριμένη ενέργεια χαρακτηρίζεται ως αθέμιτη εμπορική πρακτική. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις της οδηγίας για την παραπλανητική διαφήμιση, με ορισμένες προσθήκες, μεταξύ των οποίων η εξυπηρέτηση του πελάτη μετά την πώληση και ο χειρισμός των καταγγελιών. η ανάγκη υπηρεσιών, αντικατάστασης ή επισκευής. και τα σύμβολα που αφορούν την άμεση ή έμμεση χορηγία.

67. Το άρθρο 6 καλύπτει, επίσης, το μάρκετινγκ ενός προϊόντος μέσω απομίμησης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών ενός άλλου προϊόντος με τρόπο ώστε να δημιουργείται σύγχυση μεταξύ των δύο. η μη τήρηση εκ μέρους του εμπόρου των δεσμεύσεων που έχει πραγματοποιήσει προς μια δημόσια αρχή για την διακοπή μιας αθέμιτης εμπορικής πρακτικής. και, υπό ορισμένες συνθήκες, η μη τήρηση εκ μέρους του εμπόρου των διατάξεων ενός κώδικα ο οποίος ισχύει για τον έμπορο.

68. Η διάταξη αναγνωρίζει ότι οι κώδικες συμπεριφοράς είναι βασικά εθελοντικοί από τη φύση τους και ορίζει κριτήρια για να προσδιορίζεται σε ποιες περιπτώσεις οι επιδόσεις του εμπόρου σε σχέση με τον κώδικα αναμένεται εύλογα να επηρεάσουν την απόφαση του καταναλωτή. Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται για κάθε κώδικα, ανεξαρτήτως αν πρόκειται για εθνικό κώδικα ή για κώδικα σε επίπεδο ΕΕ. Εντούτοις, θα συνεκτιμώνται μόνο τα στοιχεία εκείνα των κωδίκων τα οποία ενδέχεται ή είναι πιθανό να στρεβλώσουν ουσιαστικά την εύλογη οικονομική συμπεριφορά του καταναλωτή σε σχέση με το προϊόν. Eπομένως, θέματα προτίμησης, ευπρέπειας ή κοινωνικής ευθύνης, όπως προαναφέρθηκε, δεν εμπίπτουν στο πεδίο της οδηγίας εκτός αν ο έμπορος, στο υλικό του μάρκετινγκ, πραγματοποιεί ειδική σύνδεση μεταξύ των ενεργειών του σε αυτούς τους τομείς και του προϊόντος του.

69. Κατά γενικό κανόνα, το βάρος της απόδειξης του αθέμιτου μιας αμφιλεγόμενης εμπορικής πρακτικής εμπίπτει στον ενάγοντα. Το άρθρο 6 παρ. 1 στ) προβλέπει μια εξαίρεση στον κανόνα αυτόν. Αν ο έμπορος πραγματοποιήσει έναν ισχυρισμό για ένα προϊόν, τον οποίο δεν είναι σε θέση να τεκμηριώσει, αυτό λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο προκειμένου να καθοριστεί αν ο έμπορος άσκησε οποιαδήποτε παραπλανητική, άρα αθέμιτη, εμπορική πρακτική. Αυτή η ανατροπή του βάρους απόδειξης προβλέπεται ήδη ως δυνατότητα στην οδηγία για την παραπλανητική διαφήμιση και αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι οι καταναλωτές δεν είναι σε θέση να αποδείξουν ότι ένας ισχυρισμός είναι αναληθής. Από την άλλη, ένας έμπορος που ισχυρίζεται ότι το προϊόν του δεν έχει παρενέργειες ή ότι έχει υποβληθεί σε κλινικές ή επιστημονικές δοκιμές, είναι σε πολύ καλύτερη θέση για να αποδείξει την ακρίβεια των ισχυρισμών αυτών, π.χ. παρέχοντας τα αποτελέσματα των ερευνών. Αν δεν είναι σε θέση να το πράξει, δεν πρέπει να προβάλλει τέτοιους ισχυρισμούς.

Επιθετικές πρακτικές (άρθρα 8 και 9)

70. Τα άρθρα αυτά περιγράφουν τρεις τρόπους με τους οποίους μια εμπορική πρακτική μπορεί να είναι επιθετική. συγκεκριμένα, την παρενόχληση, τον καταναγκασμό και την κατάχρηση επιρροής. Ορίζονται κριτήρια τα οποία εφαρμόζονται για τη διαφοροποίηση μεταξύ των επιθετικών πρακτικών από τη μια και του νόμιμου μάρκετινγκ από την άλλη.

71. Η 'κατάχρηση επιρροής' που ορίζεται στο άρθρο 2 προϋποθέτει ότι ο έμπορος εκμεταλλεύεται τη θέση ισχύος που κατέχει με τρόπο ώστε να περιορίσει σημαντικά την ικανότητα του καταναλωτή να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση. Για παράδειγμα, αν ένας καταναλωτής έχει ήδη οφειλές προς έναν έμπορο και έχει καθυστερήσει τις πληρωμές του, ο έμπορος ασκεί κατάχρηση επιρροής αν δηλώσει ότι θα εφαρμόσει νέο χρονοδιάγραμμα εξόφλησης της οφειλής εφόσον ο καταναλωτής αγοράσει άλλο ένα προϊόν. Η παροχή κινήτρων στον καταναλωτή, όπως δωρεάν λεωφορείο για τη μετάβαση σε κατάστημα εκτός πόλης, ή προσφορά αναψυκτικού στη διάρκεια των αγορών, ενδέχεται να επηρεάσει τον καταναλωτή αλλά δεν συνιστά κατάχρηση επιρροής διότι, όπως προαναφέρθηκε, δεν εμποδίζει την ικανότητα του καταναλωτή να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση για τη συναλλαγή του. Με την ίδια λογική, μια ειδική εκπτωτική προσφορά δεν μπορεί από μόνη της να χαρακτηριστεί επιθετική πρακτική.

Κώδικες συμπεριφοράς (Κεφάλαιο 3)

72. Σε μερικά κράτη μέλη υπάρχει η παράδοση να χρησιμοποιούνται κώδικες συμπεριφοράς για τον καθορισμό κανόνων ή προτύπων συμπεριφοράς για τους εμπόρους που δεν προβλέπονται από τη νομοθεσία. Αυτοί μπορούν να χρησιμοποιούνται είτε για να επεξηγούν με περισσότερες λεπτομέρειες τον τρόπο εφαρμογής των νομοθετικών απαιτήσεων (δηλ. να επεξηγούν περίπλοκες έννοιες έτσι ώστε να γίνονται αντιληπτές από τους καταναλωτές) είτε σε τομείς στους οποίους δεν υπάρχουν ειδικές νομικές διατάξεις (π.χ. θέματα μέριμνας μετά την πώληση).

73. Υπάρχει δυναμικό για κώδικες με εφαρμογή σε όλη την ΕΕ ώστε να δοθεί προώθηση στη σύγκλιση των προσδοκιών σε ό,τι αφορά την επαγγελματική ευσυνειδησία και επομένως να μειωθούν περαιτέρω τα εμπόδια της εσωτερικής αγοράς, ενώ ταυτόχρονα θα εξασφαλίζεται ότι οι κώδικες αυτοί δεν εμποδίζουν, δεν περιορίζουν ή δεν στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό. Τέτοιοι κώδικες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προστιθέμενη αξία βοηθώντας τους εμπόρους να εφαρμόζουν αποτελεσματικά τις αρχές της οδηγίας στην προσωπική τους καθημερινή εργασία.

74. Οι κώδικες στο πλαίσιο του πεδίου που εναρμονίζει η οδηγία θα μπορούσαν να συνεκτιμώνται από τα κράτη μέλη όταν αυτά εκτιμούν αν ένας έμπορος παραβίασε τις διατάξεις της οδηγίας όπως εφαρμόζεται στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο έμπορος. Ο ακριβής τρόπος με τον οποίο θα λειτουργούσε ένας ευρωπαϊκός κώδικας συμπεριφοράς θα εξαρτάτο από τις ανάγκες και τις συνθήκες που επικρατούν σε διαφορετικούς κλάδους.

75. Tο κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για τον έλεγχο των απαιτήσεων της οδηγίας από τους ιδιοκτήτες των κωδίκων συμπεριφοράς υπό την προϋπόθεση ότι ο έλεγχος θα πραγματοποιείται επιπροσθέτως και όχι υποκαθιστώντας τους λοιπούς μηχανισμούς που προβλέπονται στο κεφάλαιο 4. Πρόκειται για μια διάταξη που μεταφέρεται από την ισχύουσα οδηγία για την παραπλανητική διαφήμιση.

Τελικές διατάξεις (Κεφάλαιο 4)

76. Tο κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει ορισμένες γενικές διατάξεις, καθώς επίσης και τα εξής:

* επιβολή και κυρώσεις.

* τροποποιήσεις του πεδίου της οδηγίας για την παραπλανητική διαφήμιση ώστε να επιτευχθεί η ενσωμάτωση των θεμάτων επιχειρήσεων-καταναλωτών στην οδηγία-πλαίσιο, όπως εξηγήσαμε παραπάνω. και

* αντικαθιστά την οδηγία για την παραπλανητική διαφήμιση με την παρούσα οδηγία στον κατάλογο που προσαρτάται στην οδηγία για τις αγωγές παράλειψης.

77. Οι διατάξεις για την επιβολή που περιέχονται στα άρθρα 11 έως 13 επαναλαμβάνουν διατάξεις από διάφορες ισχύουσες οδηγίες [31], συμπεριλαμβανομένων ιδίως των άρθρων 4 έως 6 της οδηγίας 84/450/EΟΚ για την παραπλανητική διαφήμιση, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/55/EΚ για την παραπλανητική διαφήμιση ώστε να συμπεριλάβει τη συγκριτική διαφήμιση. [32] Κατά συνέπεια, δεν επιβάλλει νέες υποχρεώσεις στα κράτη μέλη σε ό,τι αφορά την φύση ή τη μορφή της επιβολής που απαιτείται.

[31] για παράδειγμα, το άρθρο 11 της οδηγίας 97/7/EΚ

[32] προηγ.

78. Οι διατάξεις του άρθρου 13 για την επιβολή ποινών στους εμπόρους που παραβιάζουν τους κανόνες για το θεμιτό εμπόριο αντικατοπτρίζουν επίσης τις διατάξεις των ισχυουσών οδηγιών για τους καταναλωτές [33]. Το άρθρο ζητεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν τις επιπτώσεις της οδηγίας σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-68/88 (Επιτροπή κατά Ελλάδος).

[33] Άρθρο 10 της οδηγίας 90/314/EΟΚ, άρθρο 11(1) της οδηγίας 97/7/EΚ, άρθρο 8 της οδηγίας 98/6/EΚ, και άρθρο 31 της πρότασης για την καταναλωτική πίστη

79. Τα άρθρα 14 και 16 πραγματοποιούν τις αναγκαίες τροποποιήσεις για να περιοριστεί το πεδίο της οδηγίας για την παραπλανητική διαφήμιση στις διαφημίσεις που ζημιώνουν τις επιχειρήσεις αλλά όχι τους καταναλωτές. Η αλλαγή αυτή είναι επιβεβλημένη διότι όλες οι διατάξεις αυτής της οδηγίας που επηρεάζουν τους καταναλωτές έχουν ενσωματωθεί στην οδηγία-πλαίσιο. Το άρθρο 14 τροποποιεί το πεδίο και τις διατάξεις της οδηγίας 84/450/EΟΚ όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/55/EΚ. Το άρθρο 16 αντικαθιστά την εν λόγω οδηγία με την παρούσα οδηγία-πλαίσιο στο παράρτημα της οδηγίας για τις αγωγές παράλειψης έτσι ώστε να είναι δυνατό να ασκηθεί αγωγή κατά μιας παράλειψης με στόχο την προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών σε σχέση με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

80. Σύμφωνα με άλλες πρόσφατες οδηγίες για τους καταναλωτές, το άρθρο 17 επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση των πολιτών τους γύρω από το εναρμονισμένο εθνικό δίκαιο των καταναλωτών, ει δυνατόν σε συνεργασία με τις επιχειρήσεις [34].

[34] Άρθρο 16 της οδηγίας 97/7/EΚ, άρθρο 7 της οδηγίας 98/6/EΚ και άρθρο 9 της οδηγίας 1999/44/EΚ

Τελικεσ παρατηρησεισ

81. Η Επιτροπή κρίνει ότι το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο πρέπει να εγκρίνουν την προτεινόμενη οδηγία το συντομότερο δυνατό.

82. Μια συμπληρωματική πρόταση κανονισμού για τη συνεργασία για την προστασία των καταναλωτών θα καταστήσει δυνατή την αποτελεσματικότερη διοικητική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών για να δοθεί στήριξη στην αποτελεσματική επιβολή των αρχών που περιλαμβάνονται στην παρούσα πρόταση.

2003/0134 (COD)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές στην εσωτερική αγορά και για την τροποποίηση των οδηγιών 84/450/ΕΟΚ, 97/7/ΕΚ και 98/27/ΕΚ (οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 95,

την πρόταση της Επιτροπής [35],

[35] ΕΕ L [...], [...], σ. [...].

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [36],

[36] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

Ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 251 της Συνθήκης [37],

[37] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Σύμφωνα με το άρθρο 14(2) της Συνθήκης, η εσωτερική αγορά αποτελεί ένα χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, στον οποίο εξασφαλίζονται η ελεύθερη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών και η ελευθερία εγκατάστασης. Η ανάπτυξη θεμιτών εμπορικών πρακτικών στο χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη διασυνοριακών δραστηριοτήτων.

(2) Οι νόμοι των κρατών μελών που αφορούν τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές, οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν αισθητές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και εμπόδια στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Στον τομέα της διαφήμισης, η οδηγία του Συμβουλίου 84/450/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/55/ΕΚ, σχετικά με την παραπλανητική και συγκριτική διαφήμιση, θεσπίζει ελάχιστα κριτήρια για την εναρμόνιση των διατάξεων για την παραπλανητική διαφήμιση, όμως δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν μέτρα που παρέχουν εκτενέστερη προστασία στους καταναλωτές. Ως εκ τούτου, οι διατάξεις των κρατών μελών σχετικά με την παραπλανητική διαφήμιση διαφέρουν σημαντικά.

(3) Οι διαφορές αυτές δημιουργούν αβεβαιότητα ως προς τους εθνικούς κανόνες που ισχύουν για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών και δημιουργούν πολλά εμπόδια που πλήττουν τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. Τα εμπόδια αυτά αυξάνουν το κόστος των επιχειρήσεων κατά την άσκηση εκ μέρους τους των ελευθεριών της εσωτερικής αγοράς, ιδίως όταν επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν σε διασυνοριακό μάρκετινγκ, διαφημιστικές εκστρατείες και προσφορές πωλήσεων. Δημιουργούν επίσης αβεβαιότητα στους καταναλωτές όσον αφορά τα δικαιώματά τους και υποσκάπτουν την εμπιστοσύνη τους στην εσωτερική αγορά.

(4) Ελλείψει ενιαίων κανόνων σε κοινοτικό επίπεδο, τα εμπόδια στη διασυνοριακή προσφορά υπηρεσιών και αγαθών ή στην ελευθερία εγκατάστασης μπορούν να δικαιολογηθούν, υπό το πρίσμα της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, στο βαθμό που επιδιώκουν την προστασία αναγνωρισμένων στόχων του δημοσίου συμφέροντος και όντας αναλογικά προς τους στόχους αυτούς. Σύμφωνα με τους κοινοτικούς στόχους, όπως καθορίζονται στις διατάξεις της Συνθήκης που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία, του παράγωγου κοινοτικού δικαίου και την πολιτική της Επιτροπής για την εμπορική επικοινωνία [38], παρόμοια εμπόδια πρέπει να εξαλειφθούν. Τα εμπόδια αυτά μπορούν να εξαλειφθούν μόνο με τη θέσπιση ενιαίων κανόνων και με τη διασαφήνιση ορισμένων νομικών εννοιών σε κοινοτικό επίπεδο, στο βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο για την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και για τη συμμόρφωση με την απαίτηση νομικής βεβαιότητας.

[38] "Τα πορίσματα του Πράσινου Βιβλίου σχετικά με τις εμπορικές επικοινωνίες στην εσωτερική αγορά" - Ανακοίνωση της Επιτροπής. COM(1998) 121 τελικό της 04.03.1998.

(5) Ως εκ τούτου, η παρούσα οδηγία επιδιώκει την προσέγγιση της νομοθεσίας των κρατών μελών για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένης της αθέμιτης διαφήμισης, οι οποίες βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών. Δεν καλύπτει ούτε επηρεάζει τους εθνικούς νόμους για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές που βλάπτουν μόνο τα οικονομικά συμφέροντα των ανταγωνιστών ή τις πρακτικές που αφορούν συναλλαγές μεταξύ εμπόρων, ούτε επίσης και τις διατάξεις της οδηγίας 84/450/ΕΟΚ για τη διαφήμιση που είναι παραπλανητική για τις επιχειρήσεις, καθώς επίσης και για τη συγκριτική διαφήμιση. Δεν επηρεάζει επίσης αποδεκτές πρακτικές διαφήμισης και μάρκετινγκ, όπως η τοποθέτηση προϊόντων, η διαφοροποίηση του εμπορικού σήματος ή η προσφορά κινήτρων, οι οποίες μπορούν θεμιτά να επηρεάσουν τη γνώμη των καταναλωτών για προϊόντα καθώς και τη συμπεριφορά τους, χωρίς να εμποδίζεται η ικανότητα των καταναλωτών να λάβουν τεκμηριωμένη απόφαση. Η παρούσα οδηγία αφορά εμπορικές πρακτικές που αποβλέπουν άμεσα στον επηρεασμό των αποφάσεων των καταναλωτών σε σχέση με προϊόντα. Δεν αφορά εμπορικές πρακτικές που εκτελούνται κατ' αρχήν για άλλους σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης π.χ. της εμπορικής επικοινωνίας που στοχεύει σε επενδυτές, όπως ετήσιες εκθέσεις και εταιρικές διαφημιστικές δημοσιεύσεις.

(6) Η παρούσα οδηγία επιφυλάσσεται ατομικών ενεργειών στις οποίες προβαίνουν άτομα που έχουν πληγεί από αθέμιτη εμπορική πρακτική. Επιφυλάσσεται επίσης κοινοτικών και εθνικών κανόνων για το συμβατικό δίκαιο, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τους κανόνες που αφορούν θέματα υγείας και ασφάλειας των προϊόντων καθώς επίσης και των κοινοτικών κανόνων για τον ανταγωνισμό και των εθνικών διατάξεων για την εφαρμογή τους.

(7) Είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί η συνεπής σχέση της παρούσας οδηγίας και του υφιστάμενου κοινοτικού δικαίου, ειδικά για λεπτομερείς διατάξεις που αφορούν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και ισχύουν για συγκεκριμένους τομείς. Ως εκ τούτου, η παρούσα οδηγία τροποποιεί την οδηγία 84/450/ΕΟΚ [39], όπως έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 97/55/ΕΚ, σχετικά με την παραπλανητική και τη συγκριτική διαφήμιση, [40] την οδηγία 98/27/ΕΚ περί των αγωγών παραλείψεως στον τομέα της προστασίας των συμφερόντων των καταναλωτών [41] και την οδηγία 97/7/ΕΚ για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις. [42] Αντίστοιχα, η παρούσα οδηγία ισχύει μόνο στο βαθμό που δεν υφίστανται ειδικές κοινοτικές νομικές διατάξεις που να ρυθμίζουν συγκεκριμένες πτυχές αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, όπως οι απαιτήσεις πληροφόρησης και οι κανόνες για τον τρόπο παρουσίασης των πληροφοριών στον καταναλωτή. Παρέχει προστασία στον καταναλωτή όπου δεν υπάρχει ειδική τομεακή νομοθεσία σε κοινοτικό επίπεδο και απαγορεύει στους εμπόρους τη δημιουργία εσφαλμένων εντυπώσεων για τη φύση των προϊόντων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για σύνθετα προϊόντα με υψηλά επίπεδα κινδύνου για τους καταναλωτές, όπως ορισμένα προϊόντα οικονομικών υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, η οδηγία συμπληρώνει το κοινοτικό κεκτημένο που ισχύει για εμπορικές πρακτικές που βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών και, συγκεκριμένα, τον κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις πρακτικές προώθησης των πωλήσεων στην εσωτερική αγορά. Ο κανονισμός εξαλείφει ορισμένες απαγορεύσεις ή περιορισμούς όσον αφορά τις πρακτικές προώθησης των πωλήσεων καθώς και την αναφορά σε αυτές σε εμπορική επικοινωνία. Οι γενικές προδιαγραφές για την παραπλανητική διαφήμιση και άλλες αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, οι οποίες ισχύουν για τη χρήση και την επικοινωνία πρακτικών προώθησης των πωλήσεων, καλύπτονται από την παρούσα οδηγία.

[39] ΕΕ L 250 της 19.9.1984, σ. 17

[40] ΕΕ L 290 της 23.10.1997, σ. 18

[41] ΕΕ L 166 της 11.6.1998, σ. 51

[42] ΕΕ L 144 της 4.6.1997, σ. 19.

(8) Το υψηλό επίπεδο σύγκλισης που επιτυγχάνεται με την προσέγγιση των εθνικών διατάξεων μέσω της παρούσας οδηγίας, δημιουργεί ένα κοινό υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών. Η οδηγία θεσπίζει την ενιαία γενική απαγόρευση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών που στρεβλώνουν την οικονομική συμπεριφορά των καταναλωτών. Καθορίζει επίσης κανόνες για επιθετικές εμπορικές πρακτικές που αυτή τη στιγμή δεν ρυθμίζονται σε επίπεδο ΕΕ. Η εναρμόνιση που έχει επιτευχθεί και το υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών δημιουργούν με τη σειρά τους τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης στον τομέα που συντονίζει η οδηγία.

(9) Ως αποτέλεσμα αυτού, με το συνδυασμό της εναρμόνισης και της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης η νομική βεβαιότητα θα αυξηθεί σημαντικά τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις επιχειρήσεις. Τόσο οι καταναλωτές όσο και οι επιχειρήσεις θα μπορούν να βασίζονται σε ένα ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο που θα βασίζεται σε σαφώς καθορισμένες νομικές έννοιες που θα ρυθμίζουν όλες τις πτυχές αθέμιτων εμπορικών πρακτικών σε όλη την ΕΕ. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει απλώς να συμμορφώνονται με τους εθνικούς κανόνες για τη μεταφορά της οδηγίας στη χώρα στην οποία είναι εγκατεστημένες. Το αποτέλεσμα θα είναι η εξάλειψη των εμποδίων που δημιουργούνται από τον κατακερματισμό των κανόνων για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές που βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών και η δημιουργία των συνθηκών για την επίτευξη της εσωτερικής αγοράς σε αυτόν τον τομέα. Ο τόπος εγκατάστασης ενός εμπόρου θα καθορίζεται σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις του κοινοτικού δικαίου και τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

(10) Για την επίτευξη των κοινοτικών στόχων, μέσω της εξάλειψης των εμποδίων στην εσωτερική αγορά, είναι αναγκαίο να αντικατασταθούν οι υφιστάμενες αποκλίνουσες γενικές ρήτρες και νομικές αρχές των κρατών μελών. Επομένως, η παρούσα οδηγία θεσπίζει μια ενιαία, κοινή γενική απαγόρευση, η οποία καλύπτει τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές που στρεβλώνουν την οικονομική συμπεριφορά των καταναλωτών. Η γενική απαγόρευση έχει αναπτυχθεί βάσει κανόνων για τα δύο είδη εμπορικών πρακτικών που είναι οι πλέον συνήθεις, δηλαδή τις παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές και τις επιθετικές εμπορικές πρακτικές.

(11) Επιδίωξη είναι οι παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές να καλύπτουν τις πρακτικές αυτές, συμπεριλαμβανομένης της παραπλανητικής διαφήμισης, με τις οποίες εξαπατάται ο καταναλωτής και εμποδίζεται στη λήψη τεκμηριωμένης και, επομένως, αποτελεσματικής επιλογής. Σύμφωνα με τους νόμους και τις πρακτικές των κρατών μελών για την παραπλανητική διαφήμιση, η οδηγία ταξινομεί τις παραπλανητικές πρακτικές σε παραπλανητικές ενέργειες και σε παραπλανητικές παραλείψεις. Όσον αφορά τις παραλείψεις, η οδηγία καθορίζει έναν περιορισμένο αριθμό πληροφοριών που πρέπει να λαμβάνει ο καταναλωτής ώστε να λαμβάνει τεκμηριωμένη απόφαση συναλλαγής. Οι πληροφορίες αυτές δεν πρέπει να ανακοινώνονται σε όλες τις διαφημίσεις αλλά μόνο όπου ο έμπορος απευθύνει πρόσκληση για αγορά, έννοια που προσδιορίζεται σαφώς στην οδηγία.

(12) Οι διατάξεις για τις επιθετικές εμπορικές πρακτικές πρέπει να καλύπτουν τις πρακτικές εκείνες που περιορίζουν σημαντικά την ελευθερία επιλογής του καταναλωτή. Πρόκειται για πρακτικές που χρησιμοποιούν παρενόχληση, καταναγκασμό και κατάχρηση επιρροής.

(13) Η παρούσα οδηγία κωδικοποιεί τη δοκιμή μέσου καταναλωτή που ανέπτυξε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τα εθνικά δικαστήρια, κατά την εφαρμογή της δοκιμής, συνεκτιμούν επίσης κοινωνικούς, πολιτιστικούς ή γλωσσικούς παράγοντες. Όταν μια εμπορική πρακτική στοχεύει ειδικά σε μια συγκεκριμένη ομάδα καταναλωτών, όπως τα παιδιά, η επίδραση της εμπορικής πρακτικής πρέπει να εκτιμάται από την οπτική γωνία του μέσου μέλους αυτής της ομάδας.

(14) Πρέπει να θεσπιστούν κώδικες συμπεριφοράς, οι οποίοι θα δίνουν τη δυνατότητα στους εμπόρους να εφαρμόζουν τις αρχές της οδηγίας αποτελεσματικά σε συγκεκριμένους οικονομικούς τομείς. Παρόμοιοι κώδικες μπορούν να βοηθήσουν τις εθνικές αρχές στον προσδιορισμό προδιαγραφών για την επαγγελματική ευσυνειδησία σε ένα συγκεκριμένο τομέα. Με τον έλεγχο που ασκείται από ιδιοκτήτες κώδικα σε εθνικό ή κοινοτικό επίπεδο για την εξάλειψη αθέμιτων εμπορικών πρακτικών μπορεί να αποφευχθεί η ανάγκη προσφυγής σε διοικητικές ή νομικές ενέργειες και ως εκ τούτου θα πρέπει να ενθαρρυνθεί.

(15) Άτομα ή οργανισμοί, που στο πλαίσιο του εθνικού νόμου θεωρείται ότι έχουν έννομο συμφέρον στην υπόθεση, πρέπει να διαθέτουν ένδικα μέσα για την κίνηση διαδικασιών κατά αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, είτε ενώπιον δικαστηρίου είτε ενώπιον διοικητικής αρχής η οποία είναι αρμόδια για να αποφασίσει ως προς την αγωγή ή να κινήσει τις κατάλληλες νομικές διαδικασίες.

(16) Τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν ποινές για παραβάσεις των διατάξεων της παρούσας οδηγίας και πρέπει να εξασφαλίσουν την επιβολή τους. Οι ποινές αυτές πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

(17) Επειδή οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης, δηλαδή η εξάλειψη των εμποδίων για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς που προκύπτουν από τους εθνικούς νόμους για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και η παροχή ενός κοινού υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών μέσω της προσέγγισης των νόμων, κανονισμών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο αυτό, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει αυτό που είναι αναγκαίο για την εξάλειψη των εμποδίων της εσωτερικής αγοράς και την επίτευξη ενός κοινού υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών.

(18) Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αρχές που αναγνωρίζονται, ιδίως, στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Στόχος της οδηγίας

Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι να συμβάλει στην ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και η επίτευξη ενός υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών με την προσέγγιση των νόμων, των κανονισμών και των διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές που βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών, όπως ορίζονται στη συνέχεια.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας:

(α) "καταναλωτής": κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο, όσον αφορά τις εμπορικές πρακτικές που καλύπτει η παρούσα οδηγία, ενεργεί για λόγους οι οποίοι δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική του δραστηριότητα.

(β) "μέσος καταναλωτής": ο καταναλωτής ο οποίος έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικός και ενημερωμένος.

(γ) "πωλητής ή προμηθευτής" (στη συνέχεια "ο έμπορος"): κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο, όσον αφορά τις εμπορικές πρακτικές που καλύπτει η παρούσα οδηγία, ενεργεί για λόγους οι οποίοι σχετίζονται με την εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική του δραστηριότητα.

(δ) "προϊόν": κάθε αγαθό ή υπηρεσία, συμπεριλαμβανομένης ακίνητης ιδιοκτησίας.

(ε) "εμπορικές πρακτικές": κάθε πράξη, παράλειψη, τρόπος συμπεριφοράς ή εκπροσώπησης, εμπορική επικοινωνία συμπεριλαμβανομένης της διαφήμισης και του μάρκετινγκ, ενός εμπόρου, άμεσα συνδεόμενη με την προώθηση, πώληση ή προμήθεια ενός προϊόντος σε καταναλωτές.

(στ) "ουσιαστική στρέβλωση της οικονομικής συμπεριφοράς των καταναλωτών": η χρήση μιας εμπορικής πρακτικής με σκοπό τη σημαντική μείωση της ικανότητας του καταναλωτή να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση, οδηγώντας έτσι τον καταναλωτή να λάβει μια απόφαση συναλλαγής που διαφορετικά δεν θα ελάμβανε.

(ζ) "κώδικας συμπεριφοράς": κάθε συμφωνία η οποία καθορίζει τη συμπεριφορά των εμπόρων που δεσμεύονται από τον κώδικα σε σχέση με μια ή περισσότερες συγκεκριμένες εμπορικές πρακτικές ή επιχειρηματικούς τομείς.

(η) "κώδικας κοινοτικού επιπέδου": ο κώδικας συμπεριφοράς ο οποίος επιτρέπει σε κάθε έμπορο από κάθε κράτος μέλος, ο οποίος πληροί τις απαιτήσεις που ορίζει ο κώδικας, να συμμετέχει χωρίς διακρίσεις, και ο οποίος περιέχει κατάλληλους και αποτελεσματικούς μηχανισμούς για την παρακολούθηση και την επιβολή της συμμόρφωσης με τον κώδικα.

(θ) "ιδιοκτήτης κώδικα": κάθε οντότητα, συμπεριλαμβανομένων ενός εμπόρου ή μιας ομάδας εμπόρων, η οποία είναι υπεύθυνη για τη διατύπωση και την αναθεώρηση ενός κώδικα συμπεριφοράς ή/ και για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τον κώδικα όσων έχουν αναλάβει να δεσμεύονται από αυτόν.

(ι) "επαγγελματική ευσυνειδησία": ο βαθμός τεχνικής ικανότητας και μέριμνας που επιδεικνύει ένας έμπορος, σε σύγκριση με τις απαιτήσεις της συνήθους πρακτικής έναντι των καταναλωτών στον τομέα δραστηριοτήτων του στην εσωτερική αγορά.

(ια) "πρόσκληση σε αγορά": η εμπορική επικοινωνία στην οποία αναφέρονται τα κύρια χαρακτηριστικά του προϊόντος και η τιμή με τον ενδεδειγμένο τρόπο ως προς τα μέσα εμπορικής επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται, δίδοντας έτσι στον καταναλωτή τη δυνατότητα εκτέλεσης μιας αγοράς.

(ιβ) "κατάχρηση επιρροής": η εκμετάλλευση της θέσης ισχύος για την άσκηση πίεσης, χωρίς τη χρήση σωματικής βίας, με τρόπο ώστε να περιορίζεται σημαντικά η ικανότητα του καταναλωτή να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση.

Άρθρο 3

Πεδίο

1. Η παρούσα οδηγία ισχύει για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 5, πριν και μετά από μια εμπορική συναλλαγή σε σχέση με κάθε προϊόν.

2. Η παρούσα οδηγία επιφυλάσσεται των κανόνων εγκυρότητας, διαμόρφωσης ή επίδρασης μιας σύμβασης.

3. Η παρούσα οδηγία επιφυλάσσεται του ορισμού των ειδών βλάβης η οποία μπορεί να προκληθεί από αθέμιτη εμπορική πρακτική καθώς επίσης και της ποσοτικοποίησής της.

4. Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει κοινοτικούς ή εθνικούς κανόνες που αφορούν θέματα υγείας και ασφάλειας των προϊόντων.

5. Σε περίπτωση σύγκρουσης των διατάξεων της παρούσας οδηγίας με άλλους κοινοτικούς κανόνες που διέπουν συγκεκριμένες πτυχές αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, οι τελευταίοι είναι επικρατέστεροι και ισχύουν για τις συγκεκριμένες πτυχές αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.

6. Η οδηγία επιφυλάσσεται των κανόνων που καθορίζουν τη νομολογία των δικαστηρίων.

Άρθρο 4

Εσωτερική αγορά

1. Οι έμποροι συμμορφώνονται μόνο με τις εθνικές διατάξεις, που εμπίπτουν στον τομέα που εναρμονίζει η παρούσα οδηγία, του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένοι. Το κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο έμπορος εξασφαλίζει τη συμμόρφωση του τελευταίου.

2. Το κράτος μέλος δεν περιορίζει την ελευθερία παροχής υπηρεσιών ούτε και την ελεύθερη διακίνηση αγαθών για λόγους που εμπίπτουν στον τομέα που εναρμονίζει η παρούσα οδηγία.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΑΘΕΜΙΤΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Άρθρο 5

Απαγόρευση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών

1. Απαγορεύονται οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

2. Μια εμπορική πρακτική κρίνεται αθέμιτη όταν:

- είναι αντίθετη προς τις απαιτήσεις επαγγελματικής ευσυνειδησίας, και

- στρεβλώνει ουσιαστικά ή ενδέχεται να στρεβλώσει ουσιαστικά την οικονομική συμπεριφορά, όσον αφορά το προϊόν, του μέσου καταναλωτή στον οποίο απευθύνεται ή τον οποίο προσεγγίζει ή του μέσου μέλους της ομάδας, όταν μια εμπορική πρακτική απευθύνεται ειδικά σε μια συγκεκριμένη ομάδα καταναλωτών.

3. Συγκεκριμένα, εμπορικές πρακτικές κρίνονται αθέμιτες όταν

(α) είναι παραπλανητικές, ή

(β) είναι επιθετικές

όπως ορίζεται στη συνέχεια της παρούσας οδηγίας.

4. Το παράρτημα 1 περιέχει κατάλογο εμπορικών πρακτικών που κρίνονται αθέμιτες υπό κάθε συνθήκη.

ΤΜΗΜΑ 1: ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΤΙΚΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Άρθρο 6

Παραπλανητικές ενέργειες

1. Μια εμπορική πρακτική κρίνεται παραπλανητική όταν, με κάθε τρόπο, συμπεριλαμβανομένης της συνολικής παρουσίασής της, οδηγεί ή ενδέχεται να οδηγήσει το μέσο καταναλωτή στη λήψη απόφασης συναλλαγής την οποία διαφορετικά δεν θα ελάμβανε, διότι τον εξαπατά ή ενδέχεται να τον εξαπατήσει σχετικά με:

(α) τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα του προϊόντος, όπως η διαθεσιμότητα, τα οφέλη, οι κίνδυνοι, η εκτέλεση, η σύνθεση, τα συνοδευτικά εξαρτήματα, η υποστήριξη μετά την πώληση και η επεξεργασία παραπόνων, η μέθοδος και η ημερομηνία κατασκευής ή παροχής, η παράδοση, η καταλληλότητα, οι χρήσεις, η ποσότητα, οι προδιαγραφές, η γεωγραφική ή εμπορική προέλευση ή τα αναμενόμενα από τη χρήση τους αποτελέσματα, ή τα αποτελέσματα και τα ουσιώδη χαρακτηριστικά των δοκιμών ή ελέγχων του προϊόντος.

(β) κάθε δήλωση ή σύμβολο που να αφορά την άμεση ή έμμεση χορηγία ή έγκριση του εμπόρου ή του προϊόντος.

(γ) την τιμή ή τον τρόπο υπολογισμού της ή την ύπαρξη ειδικής έκπτωσης.

(δ) την ανάγκη υπηρεσίας, ανταλλακτικού, αντικατάστασης ή επισκευής.

(ε) τη φύση, τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα και τα δικαιώματα του εμπόρου ή του πράκτορά του, όπως η ταυτότητα και η περιουσία του, οι ικανότητες, το καθεστώς, η έγκριση, ο συνεταιρισμός ή η σύνδεση και η κατοχή δικαιωμάτων βιομηχανικής, εμπορικής ή πνευματικής ιδιοκτησίας, ή τα βραβεία και οι διακρίσεις του.

(στ) τους ισχυρισμούς για το προϊόν, τους οποίους ο έμπορος δεν μπορεί να τεκμηριώσει.

(ζ) τα δικαιώματα του καταναλωτή ή τους κινδύνους που μπορεί να αντιμετωπίσει.

2. Μια εμπορική πρακτική κρίνεται επίσης παραπλανητική όταν στη συγκεκριμένη περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα χαρακτηριστικά της και τις συνθήκες, οδηγεί ή ενδέχεται να οδηγήσει το μέσο καταναλωτή στη λήψη απόφασης συναλλαγής την οποία διαφορετικά δεν θα ελάμβανε, και η οποία περιλαμβάνει:

(α) κάθε μάρκετινγκ προϊόντος, συμπεριλαμβανομένης της συγκριτικής διαφήμισης, η οποία δημιουργεί σύγχυση με προϊόντα, εμπορικά σήματα, εμπορικές ονομασίες και άλλα διακριτικά σήματα ενός ανταγωνιστή.

(β) μη συμμόρφωση του εμπόρου με τις δεσμεύσεις που περιέχουν κώδικες συμπεριφοράς με τους οποίους ανέλαβε να δεσμευτεί, όταν:

- η δέσμευση είναι ρητή και μπορεί να πιστοποιηθεί, και

- είναι δημόσια διαθέσιμες οι πληροφορίες που προσδιορίζουν τους εμπόρους για τους οποίους ισχύει ο κώδικας καθώς και το περιεχόμενο του κώδικα. ή

(γ) μη συμμόρφωση με δέσμευση που έχει αναληφθεί έναντι δημόσιας αρχής για τη λήξη αθέμιτης εμπορικής πρακτικής στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 7

Παραπλανητικές παραλείψεις

1. Μια εμπορική πρακτική κρίνεται παραπλανητική όταν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα χαρακτηριστικά της και τις συνθήκες, παραλείπει ουσιαστικές πληροφορίες που χρειάζεται ο μέσος καταναλωτής, ανάλογα με την περίπτωση, για να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση συναλλαγής και ως εκ τούτου οδηγεί ή ενδέχεται να οδηγήσει το μέσο καταναλωτή στη λήψη απόφασης συναλλαγής την οποία διαφορετικά δεν θα ελάμβανε.

2. Παραπλανητική παράλειψη υπάρχει και στην περίπτωση που ο έμπορος αποκρύπτει ουσιαστικές πληροφορίες ή τις παρέχει κατά τρόπο ασαφή, ακατάληπτο, διφορούμενο ή εκτός χρόνου, ή όταν δεν αποκαλύπτει την εμπορική πρόθεση της εμπορικής πρακτικής.

3. Για εμπορικές πρακτικές πριν από μια εμπορική συναλλαγή, η ουσιαστική παράλειψη μπορεί να σημειωθεί μόνο εάν ο έμπορος απευθύνει πρόσκληση αγοράς. Στην περίπτωση της πρόσκλησης αγοράς, πρέπει να δίδονται οι ακόλουθες ουσιαστικές πληροφορίες, εάν δεν είναι ήδη προφανείς από το πλαίσιο:

(α) τα κύρια χαρακτηριστικά του προϊόντος.

(β) η εμπορική επωνυμία του εμπόρου και, όπου ενδείκνυται, η εμπορική επωνυμία του εμπόρου εξ ονόματος αυτός ενεργεί.

(γ) η τιμή, συμπεριλαμβανομένων των φόρων καθώς και, όπου ενδείκνυται, όλες οι πρόσθετες επιβαρύνσεις αποστολής, παράδοσης ή ταχυδρομείου ή, όταν αυτές οι επιβαρύνσεις δεν μπορούν αντικειμενικά να υπολογιστούν εκ των προτέρων, το γεγονός ότι μπορεί να καταβληθούν πρόσθετες επιβαρύνσεις.

(δ) οι ρυθμίσεις πληρωμής, παράδοσης, εκτέλεσης και αντιμετώπισης παραπόνων, εφόσον αποκλίνουν από τις απαιτήσεις της επαγγελματικής ευσυνειδησίας.

(ε) για προϊόντα και συναλλαγές με δικαίωμα απόσυρσης ή ακύρωσης, η ύπαρξη αυτού του δικαιώματος.

4. Οι απαιτήσεις ενημέρωσης σε σχέση με τη διαφήμιση, την εμπορική επικοινωνία ή το μάρκετινγκ που θεσπίζονται από το κοινοτικό δίκαιο είναι ουσιαστικές.

5. Το παράρτημα 2 περιλαμβάνει μη εξαντλητικό κατάλογο διατάξεων του κοινοτικού δικαίου στις οποίες ορίζονται οι απαιτήσεις ενημέρωσης σε σχέση με την εμπορική επικοινωνία, τη διαφήμιση ή το μάρκετινγκ.

ΤΜΗΜΑ 2: ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Άρθρο 8

Επιθετικές εμπορικές πρακτικές

Μια εμπορική πρακτική κρίνεται επιθετική εάν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα χαρακτηριστικά της και τις συνθήκες, με παρενόχληση, καταναγκασμό ή κατάχρηση επιρροής, παρεμποδίζει σημαντικά ή ενδέχεται να παρεμποδίσει σημαντικά την ελευθερία επιλογής ή συμπεριφοράς του καταναλωτή ως προς το προϊόν και ως εκ τούτου τον οδηγεί ή ενδέχεται να τον οδηγήσει στη λήψη απόφασης συναλλαγής που διαφορετικά δεν θα ελάμβανε.

Άρθρο 9

Άσκηση παρενόχλησης, καταναγκασμού ή κατάχρησης επιρροής

Για να προσδιοριστεί αν μια εμπορική πρακτική ασκεί παρενόχληση, καταναγκασμό ή κατάχρηση επιρροής πρέπει να συνεκτιμούνται τα εξής:

(α) η χρονική στιγμή, η φύση ή η επιμονή.

(β) η χρήση απειλητικής ή καταχρηστικής γλώσσας ή συμπεριφοράς.

(γ) η αξιοποίηση από τον έμπορο κάθε συγκεκριμένης ατυχίας ή περίστασης, που γνωρίζει ο έμπορος, τέτοιας σοβαρότητας που να παρεμποδίζει την κρίση του καταναλωτή, ώστε να επηρεάσει την απόφαση του καταναλωτή όσον αφορά το προϊόν.

(δ) κάθε σοβαρό ή δυσανάλογο μη συμβατικό εμπόδιο που θέτει ο έμπορος σε περίπτωση που ο καταναλωτής επιθυμεί να ασκήσει τα δικαιώματά του στο πλαίσιο της σύμβασης, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων λήξης της σύμβασης ή μετάβασης σε άλλο προϊόν ή σε άλλο έμπορο.

(ε) κάθε απειλή ανάληψης δράσης που νομικά δεν μπορεί να αναληφθεί.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΚΩΔΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

Άρθρο 10

Κώδικες συμπεριφοράς

Η παρούσα οδηγία δεν αποκλείει τον έλεγχο τον οποίο τα κράτη μέλη μπορούν να ενθαρρύνουν, αθέμιτων εμπορικών πρακτικών από ιδιοκτήτες κωδίκων εθνικού ή κοινοτικού επιπέδου καθώς και την προσφυγή σε παρόμοιους φορείς από άτομα ή οργανώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 11, εφόσον οι διαδικασίες ενώπιον παρόμοιων φορέων είναι πρόσθετες στις δικαστικές ή διοικητικές διαδικασίες που αναφέρονται στο εν λόγω άρθρο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 11

Επιβολή

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να υπάρχουν κατάλληλα και αποτελεσματικά μέσα για την καταπολέμηση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας προς το συμφέρον των καταναλωτών.

Τα μέσα αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν νομικές διατάξεις οι οποίες θα δίνουν το δικαίωμα σε πρόσωπα ή οργανώσεις που σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία έχουν νόμιμο δικαίωμα στην καταπολέμηση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών:

- να προσβάλλουν δικαστικά αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, ή/ και

- να φέρουν παρόμοιες αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ενώπιον διοικητικού οργάνου αρμόδιου είτε να αποφασίσει σχετικά με τις προσφυγές είτε να κινήσει τις κατάλληλες νόμιμες διαδικασίες.

Το κάθε κράτος μέλος αποφασίζει το ίδιο ποια από τις παραπάνω διαδικασίες θα ισχύσει και αν θα πρέπει το δικαστήριο ή το διοικητικό όργανο να έχει το δικαίωμα να απαιτήσει, προτού επιληφθεί της υποθέσεως, να έχει γίνει προηγουμένως προσφυγή σε άλλα υπάρχοντα μέσα διακανονισμού της διαφοράς, συμπεριλαμβανομένων και των αναφερομένων στο άρθρο 10.

Με τη δέουσα συνεκτίμηση των εθνικών νόμων, αυτές οι νομικές διαδικασίες μπορούν να στρέφονται χωριστά ή από κοινού κατά ενός αριθμού εμπόρων από τον ίδιο οικονομικό τομέα ή κατά ενός ιδιοκτήτη κώδικα.

2. Στα πλαίσια των νομικών διατάξεων της παραγράφου 1, τα κράτη μέλη παρέχουν στα δικαστήρια ή τα διοικητικά όργανα εξουσίες οι οποίες τους επιτρέπουν, στην περίπτωση που κρίνουν τα μέτρα αυτά αναγκαία για την προστασία όλων των εμπλεκομένων συμφερόντων και ιδιαίτερα του γενικού συμφέροντος:

- να διατάζουν την παύση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών ή να κινούν τις κατάλληλες νόμιμες διαδικασίες προκειμένου να διαταχθεί η παύση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, ή

- στην περίπτωση που η αθέμιτη εμπορική πρακτική δεν έχει ακόμη ασκηθεί αλλά επίκειται, να την απαγορεύουν ή να κινούν τις κατάλληλες νομικές διαδικασίες για τη διάταξη απαγόρευσης της πρακτικής,

έστω και αν δεν αποδεικνύεται ζημία ή πραγματική βλάβη, ούτε δόλος ή αμέλεια εκ μέρους του εμπόρου.

Τα κράτη μέλη προβλέπουν, επιπλέον, ότι τα μέτρα που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο μπορούν να ληφθούν στα πλαίσια της ταχείας διαδικασίας:

- είτε με προσωρινή ισχύ,

- είτε με οριστική ισχύ,

ενώ εννοείται ότι ανάγεται στην αρμοδιότητα κάθε κράτους μέλους να επιλέξει μεταξύ των δύο αυτών λύσεων.

Επιπλέον, προκειμένου να εξαλειφθούν τα εναπομένοντα αποτελέσματα αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, η παύση της οποίας έχει διαταχθεί με οριστική απόφαση, τα κράτη μέλη μπορούν να απονέμουν στα δικαστήρια ή τα διοικητικά όργανα εξουσίες οι οποίες τους επιτρέπουν:

- να απαιτούν τη δημοσίευση ολόκληρης της απόφασης ή μέρους της, με την μορφή που κρίνουν κατάλληλη,

- να απαιτούν, επιπλέον, τη δημοσίευση της επανορθωτικής δήλωσης.

3. Οι διοικητικές αρχές, οι οποίες προβλέπονται στην παράγραφο 1, πρέπει:

α) να έχουν τέτοια σύνθεση ώστε να μη γεννώνται αμφιβολίες ως προς την αμεροληψία τους.

β) να διαθέτουν επαρκείς εξουσίες όταν αποφαίνονται σχετικά με τις προσφυγές ώστε να ασκούν εποπτεία και να επιβάλλουν την τήρηση των αποφάσεών τους με αποτελεσματικό τρόπο.

γ) κατ' αρχήν, να αιτιολογούν τις αποφάσεις τους.

Εφόσον οι εξουσίες που προβλέπονται στην παράγραφο 2 ασκούνται αποκλειστικά από διοικητικό όργανο, οι αποφάσεις του πρέπει πάντοτε να είναι αιτιολογημένες. Ακόμη, στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να θεσπιστούν διαδικασίες με τις οποίες θα είναι δυνατό να προσβληθεί δικαστικά κάθε καταχρηστική ή αδικαιολόγητη άσκηση των εξουσιών του διοικητικού οργάνου ή κάθε καταχρηστική ή αδικαιολόγητη παράλειψη άσκησης των εξουσιών αυτών.

Άρθρο 12

Δικαστήρια και διοικητικές αρχές

Τα κράτη μέλη παρέχουν στα δικαστήρια ή στις διοικητικές αρχές τις κατάλληλες αρμοδιότητες που τους επιτρέπουν, κατά τη διάρκεια αστικής ή διοικητικής διαδικασίας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 11:

α) να απαιτούν να προσκομίζει ο έμπορος αποδείξεις για την αντικειμενική ακρίβεια των πραγματικών ισχυρισμών σε σχέση με μια εμπορική πρακτική, εφόσον αυτό κρίνεται αναγκαίο στη συγκεκριμένη περίπτωση για την προστασία των νόμιμων συμφερόντων του εμπόρου και των λοιπών μερών που συμμετέχουν στη διαδικασία. και

β) να θεωρούν ανακριβείς τους πραγματικούς ισχυρισμούς, εφόσον οι αποδείξεις που ζητούνται σύμφωνα με το στοιχείο α) δεν προσκομιστούν ή δεν επαρκούν για να πεισθεί το δικαστήριο ή η διοικητική αρχή.

Άρθρο 13

Κυρώσεις

Τα κράτη μέλη καθορίζουν κυρώσεις για παραβάσεις των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβολής αυτών των κυρώσεων. Οι κυρώσεις αυτές πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

Άρθρο 14

Τροποποιήσεις της οδηγίας 1984/450/ΕΟΚ όπως έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 1997/55/ΕΚ

Οι οδηγίες 1984/450/ΕΟΚ και 1997/55/ΕΚ τροποποιούνται ως εξής:

(1) Το άρθρο 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο:

"Άρθρο 1

Η παρούσα οδηγία σκοπό έχει την προστασία των εμπόρων από την παραπλανητική διαφήμιση και τις αθέμιτες συνέπειές της και ο καθορισμός των όρων υπό τους οποίους επιτρέπεται η συγκριτική διαφήμιση".

(2) Το άρθρο 2(3) αντικαθίσταται από το ακόλουθο:

"πωλητής ή προμηθευτής" (στη συνέχεια ο "έμπορος"): κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ενεργεί για λόγους οι οποίοι σχετίζονται με την εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική του δραστηριότητα."

(3) Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 2(4):

"ιδιοκτήτης κώδικα": κάθε οντότητα, συμπεριλαμβανομένων ενός εμπόρου ή μιας ομάδας εμπόρων, η οποία είναι υπεύθυνη για τη διατύπωση και την αναθεώρηση ενός κώδικα συμπεριφοράς ή/ και για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τον κώδικα όσων έχουν αναλάβει να δεσμεύονται από αυτόν.

(4) Το άρθρο 3α αντικαθίσταται από το ακόλουθο:

Άρθρο 3α

1. Η συγκριτική διαφήμιση επιτρέπεται, όσον αφορά τη σύγκριση, όταν πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

(α) συγκρίνει τα αγαθά ή υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις ίδιες ανάγκες ή έχουν τους ίδιους στόχους.

(β) συγκρίνει κατά τρόπο αντικειμενικό ένα ή περισσότερα χαρακτηριστικά που είναι ουσιώδη, συναφή, επαληθεύσιμα, και αντιπροσωπευτικά των εν λόγω αγαθών και υπηρεσιών, στα οποία μπορεί να συμπεριλαμβάνεται και η τιμή.

(γ) δεν έχει ως συνέπεια τη δυσφήμιση ή την υποτίμηση των σημάτων, των εμπορικών επωνυμιών, άλλων διακριτικών σημείων, αγαθών υπηρεσιών, δραστηριοτήτων ή καταστάσεων ενός ανταγωνιστή.

(δ) για προϊόντα με ονομασία προέλευσης, αφορά σε κάθε περίπτωση προϊόντα με την ίδια ονομασία προέλευσης.

(ε) δεν επιφέρει αθέμιτο όφελος από τη φήμη σήματος, εμπορικής επωνυμίας ή άλλων διακριτικών σημείων ενός ανταγωνιστή ή των δηλωτικών καταγωγής ανταγωνιστικών προϊόντων

(στ) δεν παρουσιάζει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία ως απομίμηση ή αντίγραφο αγαθού ή υπηρεσίας που φέρουν σήμα κατατεθέν ή εμπορική επωνυμία.

(5) Το άρθρο 4(1) αντικαθίσταται από το ακόλουθο:

"Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να υπάρχουν κατάλληλα και αποτελεσματικά μέσα καταπολέμησης της παραπλανητικής διαφήμισης και συμμόρφωσης με τις διατάξεις σε θέματα συγκριτικής διαφήμισης προς το συμφέρον τόσο των καταναλωτών όσο και των ανταγωνιστών. Τα μέσα αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν νομικές διατάξεις οι οποίες παρέχουν το δικαίωμα σε πρόσωπα ή οργανώσεις που, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, έχουν έννομο συμφέρον να απαγορευθεί η παραπλανητική διαφήμιση ή να ρυθμιστεί η συγκριτική διαφήμιση:

(α) να προσβάλουν δικαστικά την εν λόγω διαφήμιση. ή

(β) να προσφύγουν κατά της διαφήμισης αυτής ενώπιον διοικητικής αρχής αρμόδιας είτε να αποφασίζει σχετικά με τις καταγγελίες είτε να κινήσει τις κατάλληλες δικαστικές διαδικασίες.

Το κάθε κράτος μέλος αποφασίζει το ίδιο ποια από τις παραπάνω διαδικασίες θα ισχύσει και αν θα πρέπει το δικαστήριο ή το διοικητικό όργανο να έχει το δικαίωμα να απαιτήσει, προτού επιληφθεί της υποθέσεως, να έχει γίνει προηγουμένως προσφυγή σε άλλα υπάρχοντα μέσα διακανονισμού της διαφοράς, συμπεριλαμβανομένων και των αναφερομένων στο άρθρο 5.

Με τη δέουσα συνεκτίμηση των εθνικών νόμων, αυτές οι νομικές διαδικασίες μπορούν να στρέφονται χωριστά ή από κοινού κατά ενός αριθμού εμπόρων από τον ίδιο οικονομικό τομέα ή κατά ενός ιδιοκτήτη κώδικα."

(6) Στο άρθρο 6(α), οι λέξεις "να προσκομίζει αποδείξεις για την αντικειμενική ακρίβεια των πραγματικών ισχυρισμών" αντικαθίσταται από τις λέξεις "να τεκμηριώσει τους πραγματικούς ισχυρισμούς".

(7) Το άρθρο 7(1) αντικαθίσταται από το ακόλουθο:

"Η παρούσα οδηγία δεν κωλύει τα κράτη μέλη να διατηρούν ή να θεσπίζουν διατάξεις προκειμένου να παράσχουν, έναντι της παραπλανητικής διαφήμισης, μεγαλύτερη προστασία στους εμπόρους και τους ανταγωνιστές".

Άρθρο 15

Τροποποίηση της οδηγίας 1997/7/ΕΚ [εξ αποστάσεως πωλήσεις]

Το άρθρο 9 αντικαθίσταται από το ακόλουθο:

"Παροχή μη παραγγελθέντων

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να απαλλάσσεται ο καταναλωτής από κάθε είδους αντιπαροχή, στην περίπτωση παροχής μη παραγγελθέντων, ή έλλειψη απάντησης δεν ισοδυναμεί με συναίνεση."

Άρθρο 16

Τροποποίηση της οδηγίας 1998/27/ΕΚ [αγωγές παραλείψεως]

Στο παράρτημα της οδηγίας 1998/27/ΕΚ, το κείμενο στο σημείο 1αντικαθίσταται από το ακόλουθο:

"1. Οδηγία //ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ...... σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές που πλήττουν τους καταναλωτές στην εσωτερική αγορά (ΕΕ L της xx, σ. )".

Άρθρο 17

Πληροφόρηση

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την ενημέρωση του καταναλωτή σχετικά με την εθνική νομοθεσία για τη μεταφορά της οδηγίας και ενθαρρύνουν, όπου χρειάζεται, τους εμπόρους και τις επαγγελματικές οργανώσεις να ενημερώνουν τους καταναλωτές για τους κώδικες συμπεριφοράς τους.

Άρθρο 18

Μεταφορά της οδηγίας

Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν τους νόμους, τους κανονισμούς και τις διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για τη συμμόρφωση με την παρούσα οδηγία εντός [18 μηνών ύστερα από τη θέση σε ισχύ της παρούσας οδηγίας]. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά και ενημερώνουν την Επιτροπή χωρίς καθυστέρηση για κάθε επακόλουθη αλλαγή.

Εφαρμόζουν τις παρούσες διατάξεις εντός [2 ετών από τη θέση σε ισχύ της παρούσας οδηγίας].

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομέρειες της αναφοράς αυτής καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 19

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την [...] από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 20

Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

[...] [...]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1: Εμπορικές πρακτικές οι οποίες, υπό οποιαδήποτε συνθήκη, κρίνονται αθέμιτες

Παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές

(1) Ισχυρισμός ότι πρόκειται για συμβαλλόμενο σε κώδικα συμπεριφοράς ενώ ο έμπορος δεν είναι.

(2) Ισχυρισμός ότι ένας κώδικας συμπεριφοράς έχει την έγκριση δημόσιου ή άλλου φορέα ενώ δεν την έχει.

(3) Πρόσκληση σε αγορά προϊόντων σε μια καθορισμένη τιμή, ενώ υπάρχουν εύλογοι λόγοι για να πιστεύει κανείς ότι ο έμπορος δεν θα είναι σε θέση να προμηθεύσει ή να αναθέσει σε άλλο έμπορο να προμηθεύσει τα προϊόντα αυτά ή ισοδύναμά τους στην τιμή αυτή για μια περίοδο και σε ποσότητες που είναι εύλογες, λαμβάνοντας υπόψη το προϊόν και την τιμή που προσφέρεται (διαφήμιση "δόλωμα").

(4) Πρόσκληση σε αγορά προϊόντων σε καθορισμένη τιμή και στη συνέχεια:

α) άρνηση επίδειξης του διαφημιζόμενου προϊόντος στους καταναλωτές, ή

β) άρνηση λήψης παραγγελιών για το προϊόν ή παράδοσή τους σε εύλογο χρόνο, ή

γ) δυσφήμιση του προϊόντος,

δ) ή επίδειξη ενός ελαττωματικού δείγματός του

με πρόθεση προώθησης ενός άλλου προϊόντος ("δόλωμα και μεταστροφή").

(5) Εσφαλμένη δήλωση ότι το προϊόν θα είναι διαθέσιμο για μικρό χρονικό διάστημα, έτσι ώστε να προκληθεί η λήψη άμεσης απόφασης και να στερηθεί από τους καταναλωτές η δυνατότητα ή ο χρόνος να προβούν σε μια συνειδητή επιλογή.

(6) Ανάληψη της υποχρέωσης παροχής υπηρεσιών μετά την πώληση και στη συνέχεια διάθεση αυτής της υπηρεσίας μόνο σε γλώσσα διαφορετική από αυτήν που χρησιμοποίησε ο έμπορος στην επικοινωνία του με τον καταναλωτή πριν από τη συναλλαγή, χωρίς να έχει αναφερθεί αυτό σαφώς στον καταναλωτή πριν από τη συναλλαγή.

(7) Δήλωση ότι ένα προϊόν μπορεί να πωλείται νόμιμα ενώ δεν μπορεί.

(8) Χρήση ανακοινώσεων στα μέσα για την προώθηση ενός προϊόντος, για την οποία ο έμπορος έχει πληρώσει, χωρίς να γίνεται αυτό σαφές από το περιεχόμενο της ανακοίνωσης (κεκαλυμμένη διαφήμιση).

(9) Εσφαλμένος ισχυρισμός ότι η ατομική ασφάλεια του καταναλωτή και της οικογένειάς του βρίσκεται σε κίνδυνο αν ο καταναλωτής δεν αγοράσει το προϊόν.

(10) Δημιουργία, λειτουργία ή προώθηση ενός πυραμιδωτού συστήματος πωλήσεων, όπου ο καταναλωτής θεωρεί ότι μπορεί να έχει όφελος κυρίως με την εισαγωγή άλλων καταναλωτών στο σύστημα παρά με την πώληση ή την κατανάλωση των προϊόντων.

(11) Αδυναμία παροχής των πληροφοριών που προβλέπονται στο παράρτημα του κανονισμού για την προώθηση των πωλήσεων ή παροχή πληροφοριών που είναι εσφαλμένες, ασαφείς ή διφορούμενες, σε εκπλήρωση των απαιτήσεων του παραρτήματος.

(12) Χρήση της έκφρασης "πώληση λόγω διάλυσης" ή αντίστοιχης έκφρασης, όταν ο έμπορος δεν πρόκειται να σταματήσει τις εμπορικές δραστηριότητές του και τις πωλήσεις .

Επιθετικές εμπορικές πρακτικές

(1) Δημιουργία της εντύπωσης ότι ο καταναλωτής δεν μπορεί να εγκαταλείψει το χώρο έως ότου υπογραφεί η σύμβαση ή καταβληθεί η πληρωμή.

(2) Παρατεταμένες ή/ και επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στο σπίτι του καταναλωτή αγνοώντας το αίτημα του καταναλωτή για αποχώρηση.

(3) Συνεχείς και ανεπιθύμητες ενοχλήσεις μέσω τηλεφώνου, φαξ ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άλλων μέσων εξ αποστάσεως.

(4) Στόχευση καταναλωτών που πρόσφατα είχαν πένθος ή σοβαρή ασθένεια στην οικογένειά τους, για την πώληση προϊόντος που έχει άμεση σχέση με αυτή τη δυστυχία.

(5) Απαίτηση από τον καταναλωτή που θέλει να κάνει χρήση ασφαλιστήριου συμβολαίου να προσκομίσει έγγραφα που δεν θεωρούνται εύλογα συναφή για την απόδειξη της εγκυρότητας της απαίτησης, έτσι ώστε να αποθαρρυνθεί ο καταναλωτής από την άσκηση των συμβατικών του δικαιωμάτων.

(6) Διαφήμιση σε παιδιά με τρόπο που να υποβάλει ότι η αποδοχή τους από τους συνομήλικούς τους εξαρτάται από το αν οι γονείς τους θα τους αγοράσουν ένα συγκεκριμένο προϊόν. Η διάταξη αυτή επιφυλάσσεται του άρθρου 16 της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ για τις τηλεοπτικές εκπομπές. [43]

[43] Οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3ης Οκτωβρίου 1989 για το συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων, ΕΕ L 298 της 17.10.1989, σ. 23, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/36/ΕΚ.

(7) Απαίτηση πληρωμής για προϊόντα που έχει προμηθεύσει ο έμπορος αλλά δεν έχουν παραγγελθεί από τον καταναλωτή (Παροχή μη παραγγελθέντων).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 - Διατάξεις του κοινοτικού δικαίου που καθορίζουν τους κανόνες για τη διαφήμιση και την εμπορική επικοινωνία

Άρθρα 4 και 5 της οδηγίας 97/7/ΕΚ για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις [44]

[44] ΕΕ L 144 της 4.6.1997, σ. 19

Άρθρο 3 της οδηγίας 90/314/ΕΟΚ για τα οργανωμένα ταξίδια και τις οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις [45]

[45] ΕΕ L 158 της 23.6.1990, σ. 59

Άρθρο 3(3) της οδηγίας 94/47/ΕΚ περί της προστασίας των αγοραστών ως προς ορισμένες πλευρές των συμβάσεων που αφορούν την απόκτηση δικαιώματος χρήσης ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής μίσθωσης [46]

[46] ΕΕ L 280 της 29.10.1994, σ. 83

Άρθρο 3(4) της οδηγίας 98/6/ΕΚ περί της προστασίας των καταναλωτών όσον αφορά την αναγραφή των τιμών των προϊόντων που προσφέρονται στους καταναλωτές [47]

[47] ΕΕ L 80 της 18.3.1998, σ. 27

Άρθρα 86 έως 100 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση [48]

[48] ΕΕ L 311 της 28.11.2001, σ. 67

Άρθρο 6 της οδηγίας 2000/31/ΕΚ για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά («οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο») [49]

[49] ΕΕ L 178 της 17.7.2000, σ. 1

Άρθρο 4 και παράρτημα του παραρτήματος της πρότασης κανονισμού για την προώθηση των πωλήσεων στην εσωτερική αγορά

Άρθρο 4 της οδηγίας 20../../ΕΚ [πρόταση για την καταναλωτική πίστη [50] (που αντικαθιστά το άρθρο 3 της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ για την καταναλωτική πίστη [51], όπως έχει τροποποιηθεί με την οδηγία 90/88/ΕΟΚ [52] και την οδηγία 98/7/ΕΚ [53]]

[50] COM(2002) 443 τελικό

[51] ΕΕ L 42 της 12 .2.1987, σ. 48

[52] ΕΕ L 61 της 10.3.1990, σ. 14

[53] ΕΕ L 101 της 1.4.1998, σ. 17

Άρθρα 3 και 4 της οδηγίας 2002/65/ΕΚ σχετικά με την εξ αποστάσεως εμπορίας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών προς τους καταναλωτές και την τροποποίηση των οδηγιών 90/619/ΕΟΚ του Συμβουλίου, 97/7/ΕΚ και 98/27/ΕΚ [54]

[54] ΕΕ L 271 της 9.1.2002, σ. 16-24

Άρθρο 1.9 της οδηγίας 2001/107/ΕΚγια την τροποποίηση της οδηγίας 85/611/ΕΟΚ του Συμβουλίου για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με ορισμένους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ) όσον αφορά τη ρύθμιση των εταιρειών διαχείρισης και τα απλοποιημένα ενημερωτικά δελτία [55]

[55] ΕΕ L 41 της 13.2.2002, σ. 20-34

Άρθρα 12 και 13 της οδηγίας 2002/92/ΕΚ σχετικά με την ασφαλιστική μεσολάβηση [56]

[56] ΕΕ L 9 της 15.1.2003, σ. 3

Άρθρο 36 της οδηγίας 2002/83/ΕΚ σχετικά με την ασφάλιση ζωής [57]

[57] ΕΕ L 345 της 19.12.2002, σ. 1-51

[Άρθρο 18 της πρότασης οδηγίας για τις επενδυτικές υπηρεσίες και τις ρυθμιζόμενες αγορές, και για την τροποποίηση των οδηγιών 85/611/EΟΚ και 93/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου και 2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (COM(2002) 625 τελικό - 2002/0269 (COD))]

Άρθρα 31 και 43 της οδηγίας 92/49/ΕΟΚ για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την πρωτασφάλιση, εκτός της ασφάλειας ζωής και για την τροποποίηση των οδηγιών 73/239/ΕΟΚ και 88/357/ΕΟΚ (τρίτη οδηγία για την πρωτασφάλιση εκτός της ασφάλειας ζωής) [58]

[58] ΕΕ L 228 της 11.8.1992, σ. 1-23

Άρθρα 5, 7 και 8 της [τροποποιημένη πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το ενημερωτικό δελτίο που πρέπει να δημοσιεύεται κατά τη δημόσια προσφορά κινητών αξιών ή την εισαγωγή τους προς διαπραγμάτευση και για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/34/ΕΚ (COM (2002) 460 τελικό - 2001/0117(COD))]

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Τομείς πολιτικής: ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

Δραστηριότητα: Πολιτική για τον καταναλωτή

Tιτλοσ τησ δρασησ: Οδηγια για τισ αθεμιτεσ εμπορικεσ πρακτικεσ των επιχειρησεων προσ τουσ καταναλωτεσ

1. ΓΡΑΜΜΗ(-ΕΣ) ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ + ΟΝΟΜΑΣΙΑ

δ/υ

2. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

2.1. Συνολικό κονδύλιο δράσης (μέρος B): Ουδέν

2.2. Περίοδος υλοποίησης:

Ουδεμία

2.3. Συνολική πολυετής εκτίμηση των δαπανών:

(α) Χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων/των πιστώσεων πληρωμών (δημοσιονομική παρέμβαση) (πρβλ. σημείο 6.1.1)

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(β) Τεχνική και Διοικητική Συνδρομή (ΤΔΣ) και Δαπάνες Στήριξης (ΔΣ) (πρβλ. σημείο 6.1.2)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(γ) Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων και των άλλων δαπανών διοικητικής λειτουργίας (βλέπε σημεία 7.2 και 7.3)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4. Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό και με τις Δημοσιονομικές Προοπτικές

Πρόταση συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό.

2.5. Δημοσιονομικές επιπτώσεις επί των εσόδων

Ουδεμία δημοσιονομική επίπτωση

3. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Άρθρο 95 ΣΕΚ

5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

5.1. Αναγκαιότητα κο