Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Χτίζοντας μια ισχυρότερη Ευρώπη: ο ρόλος των πολιτικών για τη νεολαία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό»

[COM(2018) 268 final]

«Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των πτυχίων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και των αποτελεσμάτων περιόδων μάθησης στο εξωτερικό»

[COM(2018) 270 final — 2018/0126 (NLE)]

«Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας»

[COM(2018) 271 final — 2018/0127 (NLE)]

και «Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σχετικά με τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών»

[COM(2018) 272 final — 2018/0128 (NLE)]

(2019/C 62/23)

Εισηγήτρια: η κ. Tatjana BABRAUSKIENĖ

Αίτηση γνωμοδότησης Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 18.6.2018 Νομική βάση Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αρμόδιο τμήμα Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη Υιοθετήθηκε από το τμήμα 26.9.2018 Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια 18.10.2018 Σύνοδος ολομέλειας αριθ. 538 Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές) 117/0/2

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

Η ΕΟΚΕ:

1.1. εκφράζει την ικανοποίηση της για την πρωτοβουλία ως ένα επόμενο βήμα προς την κατεύθυνση της υλοποίησης του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ώστε να διασφαλιστεί το δικαίωμα της ίσης πρόσβασης σε ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση. Αυτό είναι απαραίτητο για την περαιτέρω και στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, διασφαλίζοντας παράλληλα την εθνική τους αρμοδιότητα στον τομέα της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της διά βίου μάθησης·

1.2. πιστεύει ότι η νέα πρωτοβουλία θα πρέπει να αποτελέσει μέρος ενός μακροπρόθεσμου οράματος για τις διά βίου και ως προς όλες τις πτυχές της ζωής πολιτικές της ΕΕ στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, στο πλαίσιο της στρατηγικής ΕΕ 2020 και του στρατηγικού πλαισίου ΕΚ 2020 ( Εκπαίδευση και Κατάρτιση 2020 /ΕΚ 2020), καθώς και ως προετοιμασία για τις επόμενες στρατηγικές της ΕΕ. Στην προτεινόμενη πρωτοβουλία περιλαμβάνονται τα οράματα και οι στρατηγικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και για την εκπαίδευση ενηλίκων·

1.3. υπογραμμίζει ότι η εκπαίδευση πρέπει να επικεντρώνεται πρωτίστως στην ολιστική μάθηση, στη δημοκρατική ιδιότητα του πολίτη και στις κοινές ευρωπαϊκές αξίες με στόχο τη διασφάλιση ειρήνης, ασφάλειας, ελευθερίας, δημοκρατίας, ισότητας, κράτους δικαίου, αλληλεγγύης και αμοιβαίου σεβασμού, ανοικτών αγορών, αειφόρου ανάπτυξης και κοινωνικής ένταξης και δικαιοσύνης, με παράλληλο σεβασμό και εμπλουτισμό της πολιτιστικής πολυμορφίας και ενθάρρυνση της αίσθησης του ανήκειν·

1.4. επισημαίνει ότι ρόλος της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της διά βίου μάθησης είναι να προετοιμάζουν και να υποστηρίζουν τους νέους και τους ενήλικες ώστε να είναι υπεύθυνοι δημοκρατικοί πολίτες και ικανοί προς απασχόληση σε δίκαιες, ποιοτικές και παραγωγικές θέσεις εργασίας, αλλά και εφοδιασμένοι με επαρκείς δεξιότητες·

1.5. πιστεύει ότι ο Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης (ΕΧΕ) πρέπει να είναι περιεκτικός έναντι όλων και, ως εκ τούτου, ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις να λάβουν μέτρα για την επίτευξη πραγματικής συμμετοχής στην τυπική και τη μη τυπική μάθηση και επίσης να προωθήσουν και να αξιοποιήσουν την άτυπη μάθηση·

1.6. εφιστά την προσοχή των κυβερνήσεων στα κενά που εξακολουθούν να υφίστανται σε ό,τι αφορά την ίση πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση για τα παιδιά από κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούντα περιβάλλοντα, ιδίως όσον αφορά μειονοτικές ομάδες, μετανάστες, παιδιά με αναπηρίες και παιδιά που ζουν σε αγροτικές περιοχές σε διάφορες περιφέρειες της Ευρώπης. Είναι θεμελιώδους σημασίας ο ΕΧΕ να υποστηρίζει ενεργά την ένταξη των μεταναστών και των προσφύγων στην εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην επικύρωση και την αναγνώριση της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και των επαγγελματικών εμπειριών τους·

1.7. είναι της άποψης ότι η επίτευξη των στόχων της παρούσας πρωτοβουλίας απαιτεί βιώσιμες εθνικές επενδύσεις για την εκπαίδευση ύψους άνω του 5 % του ΑΕγχΠ ανά χώρα και τη στήριξη των διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος Erasmus+ και της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου·

1.8. πιστεύει ότι, όσον αφορά το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις βασικές ικανότητες, η εκμάθηση γλωσσών και η επικύρωση των γλωσσικών δεξιοτήτων που έχουν αποκτηθεί μη τυπικά και άτυπα πρέπει να υποστηρίζονται από βιώσιμα δημόσια οικονομικά . Η εκμάθηση γλωσσών θα πρέπει να απευθύνεται σε όλους, νέους και ενήλικες, και να υποστηρίζει όσους έχουν ανάγκη , ενώ παράλληλα θα πρέπει να προωθείται ως μέρος της μάθησης στην οικογένεια και να βελτιώνεται στο πλαίσιο της τυπικής και της μη τυπικής μάθησης·

1.9. υποστηρίζει το αίτημα που διατυπώνεται στην παρούσα πρόταση για περισσότερες επενδύσεις στην αρχική και τη συνεχή επαγγελματική εξέλιξη των καθηγητών ξένων γλωσσών ώστε να αντιμετωπιστεί η έλλειψη ειδικευμένων καθηγητών γλωσσών·

1.10. εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η πρόταση στοχεύει να ενθαρρύνει περαιτέρω τις κυβερνήσεις να βελτιώσουν την πρόσβαση και την ποιότητα της προσχολικής εκπαίδευσης . Όντως απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες ώστε να διασφαλίζεται η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής , να εξασφαλίζεται ότι η υψηλής ποιότητας και οικονομικά προσιτή προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα αποτελεί δικαίωμα όλων των παιδιών και των οικογενειών και να εξετάζεται ο σημαντικός ρόλος της μάθησης στην οικογένεια , η οποία βοηθά τους γονείς να αποκτήσουν εμπιστοσύνη στον ρόλο τους και συμβάλλει στην εκπαίδευση ενηλίκων·

1.11. υποστηρίζει την πρόταση το προσωπικό της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας να έχει υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον και να βελτιωθεί η επαγγελματοποίησή του και ζητεί να διασφαλιστούν η ελκυστικότητα του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού, καθώς και η ισότητα των φύλων, αλλά και η ισορροπία μεταξύ ανδρών και γυναικών στον κλάδο·

1.12. αναγνωρίζει τη σημασία της διασυνοριακής αναγνώρισης των περιόδων μάθησης σε όλες τις μορφές τίτλων σπουδών δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο της γενικής και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και οι οποίοι παρέχουν πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στη χώρα καταγωγής. Η μαθησιακή κινητικότητα είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας και θα πρέπει να ενισχυθεί με την εμπιστοσύνη στα προγράμματα και τους τίτλους σπουδών και να βασίζεται σε καλά αναπτυγμένα συστήματα διασφάλισης της ποιότητας·

1.13. επισημαίνει ότι τα ευρωπαϊκά εργαλεία, μέσα και οι αντίστοιχες ευρωπαϊκές αρχές για την τριτοβάθμια και την επαγγελματική εκπαίδευση θα πρέπει να αλληλοσυμπληρώνονται και να αλληλοϋποστηρίζονται (ΕΠΕΠ [ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων], ECVET [ευρωπαϊκό σύστημα ακαδημαϊκών μονάδων για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση — European Credit System for Vocational Education and Training ], EQAVET [ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς για τη διασφάλιση της ποιότητας στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση — European Framework for Quality Assurance in Vocational Education and Training ], EQAR [ευρωπαϊκό μητρώο οργανισμών διασφάλισης της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση — European Quality Assurance Register for Higher Education ] κ.λπ.), ενώ η αρχή των μαθησιακών αποτελεσμάτων θα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως στην Ευρώπη ώστε να επιτυγχάνεται αυτόματη αναγνώριση της μαθησιακής κινητικότητας στην Ευρώπη·

1.14. υπογραμμίζει ότι η πρωτοβουλία θα πρέπει επίσης να επικεντρώνεται στην αναγνώριση της τυπικής, της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης στο εξωτερικό και να αναγνωρίζει τον ρόλο των ενδιαφερομένων, των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών στην αναγνώριση των μαθησιακών αποτελεσμάτων και του ρόλου του προσωπικού καθοδήγησης για τη στήριξη της διαδικασίας. Ενθαρρύνει τη συμβουλευτική ομάδα για το ΕΠΕΠ και το Cedefop να βελτιώσουν τον ευρωπαϊκό κατάλογο για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης (VNFIL/ Validation of non-formal and informal learning ) και τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές για την VNFIL ως πρότυπα ποιότητας για τις κυβερνήσεις, τους κοινωνικούς εταίρους και τους ενδιαφερομένους, προκειμένου να βελτιωθούν οι διαδικασίες επικύρωσης·

1.15. τονίζει ότι η επίτευξη υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευσης στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, η βελτίωση της εκμάθησης γλωσσών και η διασφάλιση της αμοιβαίας αναγνώρισης των απολυτηρίων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης πρέπει να συζητηθούν σε όλα τα επίπεδα μεταξύ των κυβερνήσεων, των εργοδοτών και των συνδικαλιστικών οργανώσεων στο πλαίσιο αποτελεσματικού κοινωνικού διαλόγου μαζί με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.

2. Πολιτικό πλαίσιο

2.1. Η πρωταρχική ευθύνη για τις πολιτικές εκπαίδευσης και πολιτισμού εναπόκειται στα κράτη μέλη. Ωστόσο, με την πάροδο των ετών η Ευρωπαϊκή Ένωση διαδραματίζει σημαντικό συμπληρωματικό ρόλο, όπως ορίζεται στο άρθρο 165 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι προς το κοινό συμφέρον όλων των κρατών μελών να αξιοποιήσουν πλήρως το δυναμικό της εκπαίδευσης και του πολιτισμού ως κινητήριων δυνάμεων για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική δικαιοσύνη, καθώς και να βιώσουν την ευρωπαϊκή ταυτότητα σε όλη της την πολυμορφία.

2.2. Κατά την κοινωνική σύνοδο κορυφής του Γκέτεμποργκ τον Νοέμβριο του 2017, διακηρύχθηκε η θέσπιση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος κατοχυρώνει το δικαίωμα ίσης πρόσβασης στην εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη διά βίου μάθηση με γνώμονα την ανακοίνωση της Επιτροπής COM(2017) 673. Αποτέλεσμα αυτών ήταν τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 2017, με τα οποία καλούνται τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο και η Επιτροπή να προωθήσουν το θεματολόγιο που συζητήθηκε στο Γκέτεμποργκ.

2.3. Η λεγόμενη πρώτη δέσμη μέτρων για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης (ΕΧΕ) πρότεινε τη σύσταση του Συμβουλίου COM(2018) 23 (εγκρίθηκε στις 22 Μαΐου 2018), με βάση τη Δήλωση του Παρισιού σχετικά με την προώθηση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και των κοινών αξιών της ελευθερίας, της ανεκτικότητας και της αποφυγής των διακρίσεων μέσω της εκπαίδευσης των υπουργών Παιδείας το 2015. Ανακοινώθηκε στην ανακοίνωση COM(2016) 379 της Επιτροπής της 14ης Ιουνίου 2016.

2.4. Στις 22 Μαΐου, η Επιτροπή δημοσίευσε τη δεύτερη δέσμη μέτρων για την εκπαίδευση, στην οποία περιλαμβάνονταν περαιτέρω προτάσεις για τη δημιουργία ενός ΕΧΕ έως το 2025.

2.5. Η παρούσα γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ καλύπτει τη δεύτερη δέσμη μέτρων για την εκπαίδευση , η οποία επικεντρώνεται σε περαιτέρω προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν ώστε να επιτευχθεί ένας υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς ΕΧΕ, όπως είναι η εκμάθηση γλωσσών, η αυτόματη αμοιβαία αναγνώριση των δευτεροβάθμιων σπουδών και η ποιοτική προσχολική εκπαίδευση.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η δημιουργία του ΕΧΕ για περαιτέρω συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, διασφαλίζοντας παράλληλα την εθνική τους αρμοδιότητα στον τομέα της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της διά βίου μάθησης, αποτελεί βασική στρατηγική για την αντιμετώπιση και την προώθηση κοινωνικής, οικονομικής, δημογραφικής, περιβαλλοντικής και τεχνολογικής ανάπτυξης προκειμένου να επιτευχθεί η ανταγωνιστική ολοκλήρωση της Ευρώπης ως οικονομικής δύναμης στον κόσμο, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα μια ισχυρή κοινωνική διάσταση.

3.2. δικαίωμα ίσης πρόσβασης σε ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς γενική και επαγγελματική εκπαίδευση και καθοδήγηση καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής των ανθρώπων Η πρωτοβουλία αποτελεί ένα εξαιρετικό επόμενο βήμα προς την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. ώστε να διασφαλιστεί το ( 1 ) , με γνώμονα την ανακοίνωση της Επιτροπής COM(2017) 673, με την οποία διακηρύσσεται η θέσπιση του ΕΧΕ.

3.3. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι κοινός μας στόχος είναι η εκπαίδευση να επικεντρώνεται στην ολιστική εκπαίδευση , κατάρτιση και διά βίου μάθηση, με ιδιαίτερη προσοχή στη δημοκρατική ιδιότητα του πολίτη και στις κοινές ευρωπαϊκές αξίες και την ευρωπαϊκή ταυτότητα με στόχο τη διασφάλιση ειρήνης, ασφάλειας, ελευθερίας, δημοκρατίας, ισότητας, κράτους δικαίου, αλληλεγγύης και αμοιβαίου σεβασμού, αειφόρου ανάπτυξης και κοινωνικής ένταξης και δικαιοσύνης, με παράλληλο σεβασμό και εμπλουτισμό της πολιτιστικής πολυμορφίας και ενθάρρυνση της αίσθησης του ανήκειν στην ΕΕ.

3.4. Υπογραμμίζοντας τον ζωτικό ρόλο της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της διά βίου μάθησης στην προετοιμασία των νέων και των ενηλίκων ώστε να είναι δημοκρατικοί πολίτες και να απασχολούνται σε δίκαιες και ποιοτικές θέσεις εργασίας , ο ΕΧΕ θα πρέπει επίσης να είναι περιεκτικός έναντι όλων, με ιδιαίτερη προσοχή στην ισότητα των φύλων, αλλά και να ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις να λαμβάνουν μέτρα για την επίτευξη πραγματικής ενσωμάτωσης στην τυπική, την άτυπη και τη μη τυπική μάθηση, με σεβασμό της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (CRPD).

3.5. ένταξη των μεταναστών και των προσφύγων στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην επικύρωση και αναγνώριση της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και των επαγγελματικών εμπειριών τους. Υπό την έννοια αυτή, και υπενθυμίζοντας τη γνωμοδότησή της ( 2 ) , η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο ΕΧΕ θα πρέπει επίσης να προτείνει στις κυβερνήσεις τρόπους να υποστηρίζουν ενεργά τηνστην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην επικύρωση και αναγνώριση της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και των επαγγελματικών εμπειριών τους.

3.6. Τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης χρειάζονται χρόνο για μεταρρυθμίσεις και προσαρμογές. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να θεωρεί τη νέα πρωτοβουλία μέρος ενός μακροπρόθεσμου οράματος για τις πολιτικές εκπαίδευσης, κατάρτισης και διά βίου μάθησης της ΕΕ, υπό την ονομασία «Ευρωπαϊκός χώρος διά βίου μάθησης 2025», το οποίο εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής ΕΕ 2020 και του στρατηγικού πλαισίου ΕΚ 2020, καθώς και προετοιμασία για τις επόμενες στρατηγικές της ΕΕ.

3.7. Προκειμένου να επιτευχθούν μια υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, η βελτίωση της εκμάθησης γλωσσών, καθώς και η αμοιβαία αναγνώριση των πιστοποιητικών αποφοίτησης της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι πρωτοβουλίες αυτές πρέπει να συζητηθούν σε όλα τα επίπεδα μεταξύ κυβερνήσεων, εκπροσώπων των εργοδοτών και συνδικαλιστικών οργανώσεων, στο πλαίσιο ενός αποδοτικού κοινωνικού διαλόγου , σε συνεργασία με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, κυρίως καθηγητές και άλλους εκπαιδευτές, γονείς, προσωπικό καθοδήγησης και μαθητευόμενους, αλλά και σε συνεργασία με κοινοτικούς φορείς και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

3.8. Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια » ως μια διαδικασία από τη βάση προς την κορυφή με σκοπό να παρακινηθούν τα πανεπιστήμια να δημιουργήσουν δίκτυα για τη δημιουργία κοινών πτυχίων, την ενίσχυση της κινητικότητας των σπουδαστών και τη διευκόλυνση της εκμάθησης γλωσσών. Υπενθυμίζοντας τη γνωμοδότησή της συμμετοχικότητα και την ποικιλομορφία στη δημιουργία δικτύων διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού και φοιτητών, αλλά και την προώθηση της δυνατότητας καθιέρωσης δικτύων σε όλα τα πανεπιστήμια σύμφωνα με τη διαδικασία της Μπολόνια. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την πρωτοβουλία «» ως μια διαδικασία από τη βάση προς την κορυφή με σκοπό να παρακινηθούν τα πανεπιστήμια να δημιουργήσουν δίκτυα για τη δημιουργία κοινών πτυχίων, την ενίσχυση της κινητικότητας των σπουδαστών και τη διευκόλυνση της εκμάθησης γλωσσών. Υπενθυμίζοντας τη γνωμοδότησή της ( 3 ) , ενθαρρύνει τηστη δημιουργία δικτύων διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού και φοιτητών, αλλά και την προώθηση της δυνατότητας καθιέρωσης δικτύων σε όλα τα πανεπιστήμια σύμφωνα με τη διαδικασία της Μπολόνια.

3.9. ευρωπαϊκής φοιτητικής ταυτότητας, η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την πρόθεση η εν λόγω πρωτοβουλία να βασίζεται στο επιτυχημένο σύστημα φοιτητικών ταυτοτήτων και να επικαιροποιεί τις ήδη υφιστάμενες φοιτητικές ταυτότητες. Παραπέμπει στη γνωμοδότησή της Λαμβάνοντας υπόψη την ιδέα τηςενθαρρύνει την πρόθεση η εν λόγω πρωτοβουλία να βασίζεται στο επιτυχημένο σύστημα φοιτητικών ταυτοτήτων και να επικαιροποιεί τις ήδη υφιστάμενες φοιτητικές ταυτότητες. Παραπέμπει στη γνωμοδότησή της ( 4 ) και επαναβεβαιώνει ότι η προστιθέμενη αξία της τυχόν νέας ταυτότητας θα πρέπει να είναι σαφώς προσδιορισμένη και συμπληρωματική με τις υφιστάμενες.

3.10. Η επίτευξη των στόχων της παρούσας πρωτοβουλίας απαιτεί βιώσιμες εθνικές επενδύσεις για την εκπαίδευση ύψους άνω του 5 % του ΑΕγχΠ ανά χώρα και τη στήριξη των διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ, στο πλαίσιο του επόμενου ΠΔΠ, κυρίως το πρόγραμμα Erasmus+ και το ΕΤΣΕ. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί το μελλοντικό πρόγραμμα Erasmus+ και η μελλοντική στρατηγική για τη νεολαία να συμπεριλαμβάνουν στις προτεραιότητές τους την ολιστική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση. Η ΕΟΚΕ επικροτεί τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου ως προς τη στήριξη των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με στόχο τη βελτίωση της εκπαιδευτικής πολιτικής σύμφωνα με την παρούσα πρωτοβουλία.

3.11. Βελτίωση της διδασκαλίας και της εκμάθησης γλωσσών

3.11.1. η πολυγλωσσία πραγματικό πλεονέκτημα της ΕΕ . Στις γλώσσες θα πρέπει να αποδίδεται ισότιμη αξία , ως εκ τούτου πρέπει να υποστηριχθεί η εκμάθηση γλωσσών της ΕΕ και εκτός ΕΕ. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η παρούσα πρωτοβουλία είναι σημαντική, δεδομένου ότι τα επίπεδα γλωσσικής επάρκειας των σπουδαστών στο τέλος της υποχρεωτικής εκπαίδευσης είναι γενικά χαμηλά και υπάρχουν πολύ μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών ( 5 ) . Με την αυξανόμενη ενδοευρωπαϊκή κινητικότητα, καθώς και με τους πρωτοφανείς αριθμούς παιδιών σχολικής ηλικίας που φθάνουν από τρίτες χώρες και μιλούν διαφορετικές γλώσσες, πρέπει να επανεξετασθούν οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες που θα ακολουθήσουν προκειμένου να καταστεί, ως εκ τούτου πρέπει να υποστηριχθεί η εκμάθηση γλωσσών της ΕΕ και εκτός ΕΕ.

3.11.2. Τα σχολεία χρειάζονται υποστήριξη για τη δημιουργία ενός πολυγλωσσικού μαθησιακού περιβάλλοντος , επιτυγχάνοντας παράλληλα τη σωστή ισορροπία μεταξύ της εκμάθησης ξένων γλωσσών και ενός υψηλού επιπέδου γραμματισμού και ανάπτυξης επικοινωνίας στη μητρική(ές) γλώσσα(ες) . Η διδασκαλία μη γλωσσικού μαθήματος μέσω μιας ξένης γλώσσας μπορεί να προωθήσει την κινητικότητα και την ένταξη. Για την εκμάθηση γλωσσών είναι απαραίτητη η αποτελεσματικότερη χρήση ψηφιακών και διαδικτυακών εργαλείων. Κάτι τέτοιο απαιτεί διασφάλιση της ποιότητας και της πιστοποίησής τους, καθώς και της πρόσβασης, της υποστήριξης και της οικονομικής προσιτότητας για όλους, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα άτομα μπορεί να χρειάζονται υποστήριξη ώστε να μπορούν να προμηθεύονται, να επιλέγουν και να χρησιμοποιούν τα κατάλληλα εργαλεία προς όφελός τους.

3.11.3. εκμάθηση γλωσσών από την άποψη της ενίσχυσης της αμοιβαίας κατανόησης, της κινητικότητας και, κατά συνέπεια, της ευρωπαϊκής ιθαγένειας . 64 εκατομμύρια ενήλικες με χαμηλή ειδίκευση πρέπει να βελτιώσουν τις βασικές τους δεξιότητες, συμπεριλαμβανομένων των γλωσσικών τους δεξιοτήτων Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την έμφαση που αποδίδεται στηναπό την άποψη της ενίσχυσης τηςκαι, κατά συνέπεια, της. 64 εκατομμύρια ενήλικες με χαμηλή ειδίκευση πρέπει να βελτιώσουν τις βασικές τους δεξιότητες, συμπεριλαμβανομένων των γλωσσικών τους δεξιοτήτων ( 6 ) , ώστε να καταστούν ενεργοί Ευρωπαίοι πολίτες, να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας τους και να βελτιώσουν τις προοπτικές απασχόλησής τους. Για τα άτομα, η εκμάθηση γλωσσών δημιουργεί προσωπικές και επαγγελματικές ευκαιρίες, για την κοινωνία ενθαρρύνει την πολιτιστική ευαισθητοποίηση, την αμοιβαία κατανόηση και την κοινωνική συνοχή, ενώ για τις επιχειρήσεις, οι εργαζόμενοι με γλωσσικές και διαπολιτισμικές ικανότητες τις βοηθούν να επιτύχουν και να αναπτυχθούν στις παγκόσμιες αγορές.

3.11.4. Η εκμάθηση γλωσσών θα πρέπει να απευθύνεται σε όλους και να στηρίζει όσους έχουν ανάγκη , ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να βελτιώνεται στο πλαίσιο της τυπικής, της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης και να εφαρμόζεται εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου για τις βασικές ικανότητες ( European Framework for Key Competences ) και να υποστηρίζεται από βιώσιμα δημόσια οικονομικά .

3.11.5. «η κινητικότητα των εκπαιδευομένων και των εργαζομένων θα πρέπει να προωθηθεί με στόχο την ενίσχυση των δεξιοτήτων απασχολησιμότητας και την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας» . Η έλλειψη γλωσσικών ικανοτήτων μπορεί να θεωρηθεί βασικό εμπόδιο στην κινητικότητα. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η πρόταση θα πρέπει να στοχεύει σε σπουδαστές πολύ πέραν όσων φοιτούν στην υποχρεωτική εκπαίδευση και να δίδει έμφαση στην εκμάθηση γλωσσών για όλους , από νεαρή ηλικία έως και πέρα από τη συνταξιοδότηση, με ιδιαίτερη προσοχή στην ΑΕΕΚ (αρχική επαγγελματική κατάρτιση και εκπαίδευση — initial vocational education and training /IVET) και τη ΣΕΕΚ (συνεχής επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση — continuous vocational education and training /CVET) , στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και στην εκπαίδευση ενηλίκων. Στις κατευθυντήριες γραμμές του 2018 για την απασχόληση ( 7 ) προτείνεται ότι. Η έλλειψη γλωσσικών ικανοτήτων μπορεί να θεωρηθεί βασικό εμπόδιο στην κινητικότητα. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η πρόταση θα πρέπει να στοχεύει σε σπουδαστές πολύ πέραν όσων φοιτούν στην υποχρεωτική εκπαίδευση και να δίδει έμφαση στην, από νεαρή ηλικία έως και πέρα από τη συνταξιοδότηση, με ιδιαίτερη προσοχή στην, στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και στην εκπαίδευση ενηλίκων.

3.11.6. Η πολιτική εκμάθησης γλωσσών θα πρέπει να στοχεύει στη διδασκαλία της μάθησης στην πράξη μέσω ανταλλαγών φοιτητών και εθελοντικών και άλλων δραστηριοτήτων, όπως, για παράδειγμα, το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης, που υποστηρίζονται από το τρέχον και το μελλοντικό πρόγραμμα Erasmus+.

3.11.7. Η έλλειψη ειδικευμένων καθηγητών γλωσσών αποτελεί πράγματι σοβαρό πρόβλημα και η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το αίτημα της πρότασης για μεγαλύτερη επένδυση στην αρχική και τη συνεχή επαγγελματική εξέλιξη των καθηγητών γλωσσών, προκειμένου να πληρούνται οι απαιτήσεις επαγγελματικών προσόντων των χωρών της ΕΕ.

3.12. Συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας

3.12.1. Το σημείο αναφοράς της στρατηγικής ΕΚ 2020 για τη συμμετοχή ποσοστού 95 % των παιδιών μεταξύ της ηλικίας των 4 ετών και της ηλικίας υποχρεωτικής φοίτησης στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα έχει σχεδόν εκπληρωθεί. Ωστόσο, 17 εκατομμύρια παιδιά από περισσότερα από 32 εκατομμύρια παιδιά κάτω της ηλικίας υποχρεωτικής εκπαίδευσης στην ΕΕ εξακολουθούν να μην διαθέτουν πρόσβαση σε υπηρεσίες παιδικής μέριμνας. Επιπλέον, εξακολουθούν να υπάρχουν χάσματα στην ισότιμη πρόσβαση για τα παιδιά από κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούντα περιβάλλοντα, ιδίως όσον αφορά μειονοτικές ομάδες, μετανάστες, παιδιά με αναπηρίες και παιδιά που ζουν σε αγροτικές περιοχές και σε διάφορες περιφέρειες της Ευρώπης.

3.12.2. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η πρόταση στοχεύει να ενθαρρύνει περαιτέρω τις κυβερνήσεις να βελτιώσουν την πρόσβαση και την ποιότητα της προσχολικής εκπαίδευσης. Όντως απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες ώστε να διασφαλιστεί ότι η υψηλής ποιότητας και οικονομικά προσιτή προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα αποτελεί δικαίωμα όλων των παιδιών. Οι υπηρεσίες υψηλής ποιότητας διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης κοινωνικών ικανοτήτων. Η συμμετοχή σε υψηλής ποιότητας προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα οδηγεί σε υψηλότερο επίπεδο επίτευξης βασικών δεξιοτήτων και αποτελεί ισχυρό εργαλείο πρόληψης κατά της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου.

3.12.3. Πρόταση οδηγίας σχετικά με την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής για τους γονείς και τους φροντιστές Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναδεικνύει τη μεγάλη συνοχή της πρότασής της με τις λοιπές πολιτικές της Ένωσης. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ιδιαίτερα τη σύνδεση με την ( 8 ) στην οποία αναγνωρίζεται η ανάγκη παροχής ποιοτικών επίσημων υπηρεσιών φροντίδας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η ΕΟΚΕ υποστήριξε αυτήν την αμοιβαία αλληλεπίδραση σε πολλές από τις γνωμοδοτήσεις της για την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και τη μείωση των αδικαιολόγητων μισθολογικών διαφορών, καθώς και για την εξέταση του σημαντικού ρόλου της μάθησης στην οικογένεια, η οποία βοηθά τους γονείς να αποκτήσουν εμπιστοσύνη στον ρόλο τους και συμβάλλει στην εκπαίδευση των ενηλίκων.

3.12.4. Το προσωπικό της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας , πρέπει να υποστηριχθεί ώστε να βελτιώσει την επαγγελματοποίησή του και να αναπτύξει ένα υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον. Η αρχική εκπαίδευση και η συνεχής επαγγελματική εξέλιξη του διδακτικού προσωπικού της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας, ανταποκρινόμενες παράλληλα στις ανάγκες των εκπαιδευτικών και των παιδιών, π.χ. πώς να διασφαλιστεί η συμμετοχικότητα, η διδασκαλία των δημοκρατικών αξιών κ.λπ.

3.12.5. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ (2015) ( 9 ) , το επάγγελμα του εκπαιδευτικού αντιμετωπίζει μεγάλη ανισορροπία μεταξύ των φύλων, καθώς οι 7 στους 10 εκπαιδευτικούς είναι γυναίκες. Στις χώρες του ΟΟΣΑ (2015), το 97 % των εκπαιδευτικών στη στην προσχολική εκπαίδευση, και το 83 % των εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση είναι γυναίκες, ενώ, στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, μόλις το 43 % των εκπαιδευτικών είναι γυναίκες. Η άνιση εκπροσώπηση των φύλων στο εκπαιδευτικό προσωπικό και η προσέλκυση περισσότερων ανδρών δασκάλων προκειμένου να εξασφαλιστεί η παρουσίαση των ανδρικών προτύπων στα παιδιά που συμμετέχουν στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα είναι ζητήματα που εξακολουθούν να απαιτούν επείγουσα δράση, καθότι η ανισορροπία μεταξύ των δύο φύλων συνδέεται με το υφιστάμενο καθεστώς, τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας των διδασκόντων στον συγκεκριμένο τομέα.

3.13. Αυτόματη αμοιβαία αναγνώριση των πτυχίων και των περιόδων μάθησης στο εξωτερικό

3.13.1. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η πρωτοβουλία αποσκοπεί στο να διασφαλιστεί ότι για κάθε σπουδαστή, μαθητευόμενο ή μαθητή που έχει ολοκληρώσει κάποια εμπειρία μάθησης στο εξωτερικό, είτε για την απόκτηση τίτλου σπουδών είτε στο πλαίσιο μαθησιακής κινητικότητας, μπορεί να αναγνωριστεί αυτομάτως η εμπειρία αυτή για σκοπούς περαιτέρω μάθησης. Η μαθησιακή κινητικότητα ενισχύει τις ικανότητες και τις εμπειρίες που είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας και πρέπει να ενισχυθεί με την προώθηση της εμπιστοσύνης στα προγράμματα και τους τίτλους σπουδών.

3.13.2. Προκειμένου να αποφεύγεται η επανάληψη ολόκληρων σχολικών τάξεων/περιόδων, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της διασυνοριακής αναγνώρισης των περιόδων μάθησης στη δευτεροβάθμια και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και των τίτλων σπουδών της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι παρέχουν πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στη χώρα καταγωγής.

3.13.3. αναγνώριση της τυπικής, της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης στο εξωτερικό και να αναγνωρίζει τον ρόλο των ενδιαφερομένων, των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών στην αναγνώριση των σπουδών και των μαθησιακών αποτελεσμάτων ευρωπαϊκό κατάλογο για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης ( European Inventory on VNFIL ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές για τον VNFIL ( European guidelines for VNFIL Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θα πρέπει επίσης να επικεντρώνεται στηνκαι να αναγνωρίζει τον ρόλο των ενδιαφερομένων, των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών στην αναγνώριση των σπουδών και των μαθησιακών αποτελεσμάτων ( 10 ) . Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζει τον καθοριστικό ρόλο της σύστασης του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 2012 σχετικά με την VNFIL και με την περαιτέρω βελτίωση των εθνικών συστημάτων επικύρωσης. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει τη συμβουλευτική ομάδα για το ΕΠΕΠ και το Cedefop να βελτιώσουν τον ( 11 ) ) και τις ( 12 ) ) ως πρότυπα ποιότητας για τις κυβερνήσεις, τους κοινωνικούς εταίρους και τους ενδιαφερόμενους φορείς προκειμένου να βελτιωθούν οι διαδικασίες επικύρωσης. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην κατανόηση των απαραίτητων συνθηκών, συνεργειών και ωφελειών από τη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ της VNFIL και των υπηρεσιών καθοδήγησης και παροχής συμβουλών ( 13 )

3.13.4. Η διασύνδεση και η εμπιστοσύνη μεταξύ της επαγγελματικής και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση, μεταξύ αλλά και εντός των χωρών. Η ακαδημαϊκή και η επαγγελματική εκπαίδευση θα πρέπει να έχουν την ίδια αξία. Τα ευρωπαϊκά εργαλεία και όργανα και οι αρχές για την τριτοβάθμια και την επαγγελματική εκπαίδευση θα πρέπει να υποστηρίζουν το ένα το άλλο (ΕΠΕΠ, ECVET, EQAVET, EQAR κ.λπ.), ενώ η αρχή των μαθησιακών αποτελεσμάτων θα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως, ώστε να επιτυγχάνεται αυτόματη αναγνώριση της μαθησιακής κινητικότητας στην Ευρώπη.

Βρυξέλλες, 18 Οκτωβρίου 2018. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Luca JAHIER

(1) ΕΕ C 173 της 31.5.2017, σ. 1.

(2) ΕΕ C 264 της 20.7. 2016, σ. 19.

(3) ΕΕ C 71 της 24.2. 2016, σ. 11.

(4) ΕΕ C 132 της 3.5. 2011, σ. 55.

(5) Eurydice: «Key Data on Teaching Languages at School in Europe — 2017 Edition» (Βασικά δεδομένα σχετικά με τη διδασκαλία γλωσσών στα σχολεία — Έκδοση 2017).

(6) Cedefop (2017). «Investing in skills pays off: The economic and social cost of low-skilled adults in the EU» (Η επένδυση στις δεξιότητες αποφέρει οφέλη: Το οικονομικό και το κοινωνικό κόστος των ενήλικων εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης στην ΕΕ). Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων. Έγγραφο έρευνας του Cedefop, αριθ. 60.

(7) https://ec.europa.eu/info/publications/2018-european-semester-employment-guidelines_en

(8) COM(2017) 253 final — 2017/085 (COD).

(9) ΟΟΣΑ: Education at a Glance, 2017 («Η εκπαίδευση με μια ματιά» — 2017).

(10) ΕΕ C 13 της 15.1.2016, σ. 49.

(11) http://www.cedefop.europa.eu/el/events-and-projects/projects/validation-non-formal-and-informal-learning/european-inventory

(12) http://www.cedefop.europa.eu/el/publications-and-resources/publications/3073

(13) Cedefop (υπό κατάρτιση), «Validation of non-formal and informal learning and career guidance» (Επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης και της καθοδήγησης προς μια επαγγελματική σταδιοδρομία)