EL    EL EL 
EL 1   EL  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 27.1.2011 
COM(2011) 15 τελικό  
  
ΠΡΑΣΙΝΗ  ΒΙΒΛΟΣ  
σχετικά  µε τον εκσυγχρονισ µό της πολιτικής  δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ 
Προς  µια αποτελεσ µατικότερη  ευρωπαϊκή  αγορά  δηµόσιων  συµβάσεων  
EL 2   EL ΠΙΝΑΚΑΣ  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ  
1. Τι διαπραγ µατεύονται  οι κανόνες  δηµόσιων  συµβάσεων ;........................................... 6 
1.1. ∆ραστηριότητες  αγορών .............................................................................................. 7 
1.2. ∆ηµόσιες  συµβάσεις ..................................................................................................... 7 
1.3. Αγοραστές  του δηµοσίου ........................................................................................... 11 
2. Βελτίωση  των εργαλείων  που διαθέτουν  οι αναθέτουσες  αρχές ............................... 14 
2.1. Εκσυγχρονισ µός διαδικασιών .................................................................................... 15 
2.2. Ειδικά  µέσα για µικρές  αναθέτουσες  αρχές ............................................................... 21 
2.3. Συνεργασία  µεταξύ  δηµόσιων  φορέων ...................................................................... 24 
2.4. Κατάλληλα  εργαλεία  για την συγκέντρωση  της ζήτησης  / σύναψη  συµβάσεων  από 
κοινού ......................................................................................................................... 26 
2.5. Αντιµετώπιση  προβλη µατισµών σχετικά  µε την εκτέλεση  των συµβάσεων ............. 28 
3. Μια προσιτότερη  ευρωπαϊκή  αγορά  δηµόσιων  συµβάσεων ...................................... 30 
3.1. Καλύτερη  πρόσβαση  για ΜΜΕ  και νεοσύστατες  επιχειρήσεις ................................. 31 
3.2. Εξασφάλιση  θεµιτού και αποτελεσ µατικού  ανταγωνισ µού....................................... 34 
3.3. ∆ηµόσιες  συµβάσεις  σε περίπτωση  µη υφιστά µενου ανταγωνισ µού / αποκλειστικών  
δικαιω µάτων ............................................................................................................... 37 
4. Στρατηγική  χρήση  των δηµόσιων  συµβάσεων  ως ανταπόκριση  σε νέες προκλήσεις 38 
4.1. « Πως πρέπει  να γίνονται  οι αγορές » για να επιτευχθούν  οι στόχοι  της στρατηγικής  
Ευρώπη  2020.............................................................................................................. 40 
4.2. « Τι πρέπει  να αγοράζεται » για να υποστηριχθούν  οι στόχοι  της στρατηγικής  Ευρώπη  
2020........................................................................................................................... . 47 
4.3. Καινοτο µία................................................................................................................. 51 
4.4. Κοινωνικές  υπηρεσίες ................................................................................................ 54 
5. Εξασφάλιση  ορθών  διαδικασιών ............................................................................... 56 
5.1. Πρόληψη  των συγκρούσεων  συµφερόντων ............................................................... 56 
5.2. Καταπολέ µηση της ευνοιοκρατίας  και της διαφθοράς .............................................. 57 
5.3. Αποκλεισ µός «επισφαλών » προσφερόντων .............................................................. 59 
5.4. Αποφυγή  αθέµιτων πλεονεκτη µάτων ......................................................................... 61 
6. Πρόσβαση  προµηθευτων  τρίτων  χωρών  στην  αγορά  της ΕΕ.................................... 62 
EL 3   EL ΠΡΑΣΙΝΗ  ΒΙΒΛΟΣ  
σχετικά  µε τον εκσυγχρονισ µό της πολιτικής  δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ 
Προς  µια αποτελεσ µατικότερη  ευρωπαϊκή  αγορά  δηµόσιων  συµβάσεων  
Η στρατηγική  «Ευρώπη  2020» για έξυπνη , αειφόρο  και χωρίς  αποκλεισ µούς ανάπτυξη1 
καθορίζει  ένα όραµα για µια κοινωνική  οικονο µία της αγοράς  στην  Ευρώπη  κατά  την 
επόµενη δεκαετία  που βασίζεται  σε τρεις  συναρθρω µένους  και αλληλοενισχυό µενους  τοµείς 
προτεραιότητας : ανάπτυξη  µιας οικονο µίας βασιζό µενης στη γνώση  και την καινοτο µία· 
προώθηση  µιας ανταγωνιστικής  οικονο µίας χαµηλών  εκπο µπών διοξειδίου  του άνθρακα  και 
αποτελεσ µατικής  αξιοποίησης  των πόρων · και προώθηση  µιας οικονο µίας µε υψηλή  
απασχόληση  που θα επιτυγχάνει  κοινωνική  και εδαφική  συνοχή . 
Οι δηµόσιες  συµβάσεις  διαδρα µατίζουν  ρόλο  ζωτικής  σηµασίας  στην  στρατηγική  «Ευρώπη  
2020» ως ένα από τα µέσα που βασίζονται  στην  αγορά  και πρέπει  να χρησι µοποιηθούν  για 
την επίτευξη  των στόχων  αυτών . Πιο συγκεκρι µένα, η στρατηγική  «Ευρώπη  2020» προβλέπει  
τη χρήση  των δηµόσιων  συµβάσεων  για: 
° να βελτιωθούν  οι συνθήκες -πλαίσιο  που θα επιτρέψουν  στις επιχειρήσεις  να 
καινοτο µήσουν , εκµεταλλευό µενες πλήρως  την πολιτική  της ζήτησης2,  
° να υποστηριχτεί  η µετάβαση  σε µια οικονο µία αποτελεσ µατικής  χρησι µοποίησης  των 
πόρων  και χαµηλών  εκπο µπών διοξειδίου  του άνθρακα , π.χ. µε την ευρύτερη  προώθηση  των 
οικολογικών  δηµοσίων  συµβάσεων , και  
° να βελτιωθεί  το επιχειρη µατικό  περιβάλλον , ειδικότερα  για τις καινοτό µες ΜΜΕ . 
Ταυτόχρονα , στην  στρατηγική  «Ευρώπη  2020» υπογρα µµίζεται  ότι η πολιτική  για τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  πρέπει  να διασφαλίζει  την αποδοτικότερη  χρησι µοποίηση  των δηµόσιων  
κονδυλίων  και ότι οι αγορές  δηµοσίων  συµβάσεων  πρέπει  να διατηρηθούν  ανοικτές  σε 
επίπεδο  ΕΕ. Η επίτευξη  των βέλτιστων  αποτελεσ µάτων  από τις δηµόσιες  συµβάσεις  µέσω 
αποτελεσ µατικών  διαδικασιών  είναι  ζωτικής  σηµασίας  στο πλαίσιο  των αυστηρών  
δηµοσιονο µικών  περιορισ µών και των οικονο µικών  δυσκολιών  που αντιµετωπίζουν  πολλά  
κράτη  µέλη. Ενώπιον  των εν λόγω  προκλήσεων  υπάρχει  η άνευ  προηγου µένου ανάγκη  για 
µια λειτουργούσα  και αποτελεσ µατική  ευρωπαϊκή  αγορά  δηµόσιων  συµβάσεων  που θα 
µπορεί  να υλοποιήσει  αυτούς  τους φιλόδοξους  στόχους .  
Πολλοί  ενδιαφερό µενοι διατύπωσαν  αιτήµατα για αναθεώρηση  του συστή µατος δηµόσιων  
συµβάσεων  της ΕΕ προκει µένου να καταστεί  αποτελεσ µατικότερο  και αποδοτικότερο . Κατά  
συνέπεια , η Επιτροπή  ανήγγειλε  στην  Πράξη  για την ενιαία  αγορά3 ότι θα πραγ µατοποιήσει  
                                                 
1 Βλέπε  ανακοίνωση  της Επιτροπής  της 3ης Μαρτίου  2010 - COM(2010) 2020. 
2 Η ιδέα αυτή  προέρχεται  επίσης  από την ανακοίνωση  της Επιτροπής  «Ένωση  καινοτο µίας» - SEC(2010) 
1161 -, εµβληµατική  πρωτοβουλία  στο πλαίσιο  της στρατηγικής  Ευρώπη  2020, η οποία  αφορά  την 
χρησι µοποίηση  των δηµοσίων  συµβάσεων  ως µέσο προώθησης  της έρευνας  και της καινοτο µίας. Η 
ανακοίνωση  αυτή  καλεί  τα κράτη  µέλη να διαθέσουν  ένα µέρος του προϋπολογισ µού τους για τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  στην  έρευνα  και την καινοτο µία και αναφέρει  ότι η Επιτροπή  θα δώσει  
κατευθύνσεις  και θα προβλέψει  µηχανισ µούς στήριξης  για τις αναθέτουσες  αρχές . 
3 Ανακοίνωση  της Επιτροπής  στο Συµβούλιο , το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , την Οικονο µική και 
Κοινωνική  Επιτροπή  και την Επιτροπή  των Περιφερειών : Προς  µια πράξη  για την ενιαία  αγορά  - Για 
EL 4   EL ευρεία  διαβούλευση  προκει µένου να υποβάλει  νοµοθετικές  προτάσεις  το αργότερο  στις αρχές  
του 2012, µε στόχο  την απλοποίηση  και την επικαιροποίηση  της ευρωπαϊκής  νοµοθεσίας  περί 
δηµόσιων  συµβάσεων  έτσι ώστε  η ανάθεση  των συµβάσεων  να καταστεί  πιο ευέλικτη  και να 
επιτρέψει  την καλύτερη  χρήση  των δηµόσιων  συµβάσεων  για την υποστήριξη  άλλων  
πολιτικών . 
Η υφιστά µενη γενιά  των οδηγιών  δηµόσιων  συµβάσεων , ήτοι οι οδηγίες  2004/17/ ΕΚ4 και 
2004/18/ΕΚ5 αποτελούν  το τελευταίο  βήµα µιας µακράς  εξελικτικής  διαδικασίας  που άρχισε  
το 1971 µε την έκδοση  της οδηγίας  71/305/ΕΟΚ6. ∆ιασφαλίζοντας  διαφανείς  και χωρίς  
διακρίσεις  διαδικασίες , οι εν λόγω  οδηγίες  έχουν  ως κύριο  στόχο  να εξασφαλίσουν  ότι οι 
οικονο µικοί φορείς  επωφελούνται  πλήρως  από τις βασικές  ελευθερίες  στον  τοµέα των 
δηµόσιων  συµβάσεων . Στις υφιστά µενες οδηγίες  αναφέρεται  επίσης  σειρά  στόχων  σχετικά  µε 
την ενσω µάτωση  και άλλων  πολιτικών  στο εν λόγω  πλαίσιο , όπως  η προστασία  του 
περιβάλλοντος  και τα κοινωνικά  πρότυπα7 ή η καταπολέ µηση της διαφθοράς8.  
Με δεδοµένο τον ζωτικό  ρόλο  των δηµόσιων  συµβάσεων  για την αντιµετώπιση  των 
σηµερινών  προκλήσεων , τα υφιστά µενα εργαλεία  και µέθοδοι  πρέπει  να εκσυγχρονιστούν  
προκει µένου να καταστούν  καταλληλότερα  για την αντιµετώπιση  του εξελισσό µενου 
πολιτικού , κοινωνικού  και οικονο µικού πλαισίου . Πρέπει  να επιτευχθούν  αρκετοί  
συµπληρω µατικοί  στόχοι : 
Ο πρώτος  στόχος  είναι  η αύξηση  της αποτελεσ µατικότητας  των δηµόσιων  δαπανών . Αυτό  
περιλα µβάνει  εν πρώτοις  την επιδίωξη  του βέλτιστου  δυνατού  αποτελέσ µατος των δηµόσιων  
συµβάσεων  (πλέον  συµφέρουσα  από οικονο µική άποψη  επιλογή ). Για να επιτευχθεί  ο στόχος  
αυτός , είναι  ιδιαίτερα  σηµαντικό  να αναπτυχθεί  ο εντονότερος  δυνατός  ανταγωνισ µός για τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  που ανατίθενται  στην  εσωτερική  αγορά . Στους  προσφέροντες  πρέπει  να 
δίδεται  η ευκαιρία  να ανταγωνιστούν  υπό ισότι µους όρους  και οι στρεβλώσεις  του 
ανταγωνισ µού πρέπει  να αποφεύγονται . Ταυτόχρονα , είναι  ζωτικής  σηµασίας  η αύξηση  της 
αποτελεσ µατικότητας  των ίδιων  των διαδικασιών  των δηµόσιων  συµβάσεων : Ο 
                                                                                                                                                         
µια κοινωνική  οικονο µία της αγοράς  µε υψηλό  βαθµό ανταγωνιστικότητας , COM(2010) 608 τελικό , 
της 27.10.2010. 
4 Οδηγία  2004/17/ ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου , της 31ης Μαρτίου  2004, περί 
συντονισ µού των διαδικασιών  σύναψης  συµβάσεων  στους  τοµείς του ύδατος , της ενέργειας , των 
µεταφορών  και των ταχυδρο µικών υπηρεσιών  (ΕΕ L 134 της 30.4.2004, σ. 1). Οδηγία  όπως  
τροποποιήθηκε  τελευταία  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1177/2009 της Επιτροπής , της 30ής Νοεµβρίου  
2009, για την τροποποίηση  των οδηγιών  2004/17/ ΕΚ, 2004/18/ ΕΚ και 2009/81/ ΕΚ του Ευρωπαϊκού  
Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  όσον  αφορά  τα κατώτατα  όρια εφαρ µογής τους κατά  τις διαδικασίες  
σύναψης  συµβάσεων  (ΕΕ L 314 της 1.12.2009, σ. 64). 
5 Οδηγία  2004/18/E Κ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου , της 31ης Μαρτίου  2004, περί 
συντονισ µού των διαδικασιών  σύναψης  δηµόσιων  συµβάσεων  έργων , προµηθειών  και υπηρεσιών  (ΕΕ 
L 134 της 30.4.2004, σ. 114). Οδηγία  όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) 
αριθ. 1177/2009. Η παρούσα  Πράσινη  Βίβλος  έχει ως σηµείο εκκίνησης  τις διατάξεις  της οδηγίας  
2004/18/ΕΚ. Ωστόσο , εκτός  αν ρητώς  αναφέρεται  διαφορετικά , είναι  δυνατό  να θεωρηθεί  ότι 
παραπέ µπει, κατ’ αναλογία , στις αντίστοιχες  διατάξεις  της οδηγίας  2004/17/E Κ. Ο όρος  «αναθέτουσα  
αρχή » είναι  συνεπώς  δυνατό  να θεωρηθεί  ότι αναφέρεται  τόσο  στους  οργανισ µούς των οποίων  οι 
δηµόσιες  συµβάσεις  υπόκεινται  στην  οδηγία  2004/18/ ΕΚ όσο και στους  «αναθέτοντες  φορείς » κατά  
την έννοια  της οδηγίας  2004/17/E Κ. 
6 Οδηγία  71/305/ΕΟΚ  του Συµβουλίου , της 26ης Ιουλίου  1971, περί συντονισ µού των διαδικασιών  για τη 
σύναψη  συµβάσεων  δηµοσίων  έργων  (ΕΕ L 185 της 16.8.1971, σ. 5). 
7 Βλέπε  τις αιτιολογικές  σκέψεις  5 και 46 της οδηγίας  2004/18/E Κ και τις αιτιολογικές  σκέψεις  12 και 55 
της οδηγίας  2004/17/E Κ. 
8 Βλέπε  την αιτιολογική  σκέψη  43 της οδηγίας  2004/18/E Κ και την αντίστοιχη  αιτιολογική  σκέψη  40 της 
οδηγίας  2004/17/E Κ. 
EL 5   EL εξορθολογισ µός των διαδικασιών  που συνδέονται  µε τις συµβάσεις  µέσω στοχευ µένων  
µέτρων  απλοποίησης  που να ανταποκρίνονται  στις συγκεκρι µένες ανάγκες  των µικρών  
αναθετουσών  αρχών  είναι  δυνατόν  να βοηθήσει  τους αγοραστές  του δηµοσίου  να πετύχουν  
τα βέλτιστα  αποτελέσ µατα των συµβάσεων  µε τη µικρότερη  δυνατή  επένδυση  από πλευράς  
χρόνου  και δηµόσιων  πόρων . Από τις αποτελεσ µατικότερες  διαδικασίες  θα επωφεληθούν  
όλοι οι οικονο µικοί φορείς  και θα διευκολυνθεί  η συµµετοχή  τόσο  των ΜΜΕ  όσο και των 
ενδιαφερό µενων  από άλλα  κράτη  µέλη. Στην  πραγ µατικότητα , η συµµετοχή  από άλλα  κράτη  
µέλη στις διαδικασίες  δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ παρα µένει χαµηλή9. Η σύγκριση  µε τον 
ιδιωτικό  τοµέα, όπου  το διασυνοριακό  εµπόριο  είναι  πολύ  υψηλότερο , δείχνει  ότι υπάρχει  
ακόµη σηµαντικό  ανεκ µετάλλευτο  δυνα µικό. Ο εν λόγω  στόχος  των αποτελεσ µατικότερων  
δηµόσιων  συµβάσεων  αντιµετωπίζεται  κυρίως  µέσω των ερωτήσεων  του µέρους  2 (βελτίωση  
των εργαλείων  που διαθέτουν  οι αναθέτουσες  αρχές ) και 3 (µια προσιτότερη  ευρωπαϊκή  
αγορά  δηµόσιων  συµβάσεων ) της Πράσινης  Βίβλου . 
Ένας  άλλος  συµπληρω µατικός  στόχος  είναι  να επιτραπεί  στους  αγοραστές  να αξιοποιήσουν  
καλύτερα  τις δηµόσιες  συµβάσεις  για την υποστήριξη  κοινών  κοινωνικών  στόχων : σε αυτούς  
περιλα µβάνονται  η προστασία  του περιβάλλοντος , η µεγαλύτερη  απόδοση  των πόρων  και της 
ενέργειας  και η καταπολέ µηση της κλιµατικής  αλλαγής , η προώθηση  της καινοτο µίας και της 
κοινωνικής  ένταξης , και η εξασφάλιση  των βέλτιστων  δυνατών  συνθηκών  για την παροχή  
δηµόσιων  υπηρεσιών  υψηλής  ποιότητας . Επιδιώκοντας  την επίτευξη  του εν λόγω  στόχου  
µπορεί  επίσης  να συµβάλλει  στην  επίτευξη  του πρώτου  στόχου , ήτοι αποτελεσ µατικότερες  
δηµόσιες  δαπάνες  µακροπρόθεσ µα, για παράδειγ µα µέσω της σταδιακής  επικέντρωσης  από 
την χαµηλότερη  αρχική  τιµή στο χαµηλότερο  κόστος  διάρκειας  ζωής10. Τα ζητήµατα που 
αφορούν  τον εν λόγω  στόχο  αναλύονται  στο µέρος 4 της Πράσινης  Βίβλου  (στρατηγική  
χρήση  των δηµόσιων  συµβάσεων ). 
Η περαιτέρω  ανάπτυξη  του δικαίου  των δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ µπορεί  επίσης  να 
εξεταστεί  προκει µένου να αντιµετωπιστούν  σηµαντικά  ζητήµατα που µέχρι σήµερα δεν 
αντιµετωπίζονται  επαρκώς , όπως  η πρόληψη  και η καταπολέ µηση της διαφθοράς  και της 
ευνοιοκρατίας  (µέρος 5) και το ερώτη µα του τρόπου  βελτίωσης  της πρόσβασης  των 
ευρωπαϊκών  επιχειρήσεων  στις αγορές  τρίτων  χωρών  (µέρος 6). Επιπλέον , η αναθεώρηση  του 
νοµοθετικού  πλαισίου  θα αποτελέσει  επίσης  ευκαιρία  να εξεταστεί  κατά  πόσο  ορισµένες 
βασικές  έννοιες  και αρχές  θα πρέπει  να τελειοποιηθούν  προκει µένου να εξασφαλιστεί  
καλύτερη  νοµική βεβαιότητα  για τις αναθέτουσες  αρχές  και τις επιχειρήσεις  (µέρος 1). Στο 
πλαίσιο  αυτό  η αναθεώρηση  ενδέχεται  να προσφέρει  ορισµένες ευκαιρίες  για αυξη µένη 
σύγκλιση  µεταξύ  της εφαρ µογής των κανόνων  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  και 
εκείνων  για τις κρατικές  ενισχύσεις . 
Στην  Πράσινη  Βίβλο  αντικατοπτρίζονται  ορισµένες ιδέες  για την καλύτερη  επίτευξη  των 
διαφόρων  στόχων . Εντούτοις , πρέπει  να έχουµε υπόψη  µας ότι ενδέχεται  ορισµένοι στόχοι  να 
είναι  αντικρουό µενοι (π.χ. απλοποίηση  των διαδικασιών  έναντι  της συνεκτί µησης  των 
στόχων  άλλων  πολιτικών ). Οι εν λόγω  διαφορετικοί  στόχοι  µεταφράζονται  σε επιλογές  
                                                 
9 Σύµφωνα  µε πρόσφατες  µελέτες  µόνο το 1,6% των δηµόσιων  συµβάσεων  κατακυρώνεται  σε 
επιχειρήσεις  από άλλα  κράτη  µέλη. Συχνότερη  είναι  η έµµεση διασυνοριακή  συµµετοχή  – µέσω 
θυγατρικών  εταιρειών  οµίλων ή εταίρων  εγκατεστη µένων  στο κράτος  µέλος της αναθέτουσας  αρχής . 
Ωστόσο , ακόµη και το ποσοστό  των έµµεσων  διασυνοριακών  αναθέσεων  παρα µένει σχετικά  χαµηλό 
(11%). 
10 Κλασσικό  παράδειγ µα αποτελεί  η µη πραγ µατοποίηση  επικερδών  επενδύσεων  στην  ενεργειακή  
απόδοση  επειδή  οι επενδύσεις  και οι λειτουργικές  δαπάνες  αποτελούν  αντικεί µενο χωριστής  
διαχείρισης  στο πλαίσιο  διαφορετικών  δηµοσιονο µικών  διαδικασιών . 
EL 6   EL πολιτικής  που οδεύουν  προς  διαφορετικές  κατευθύνσεις  και θα απαιτήσουν  αιτιολογη µένες 
επιλογές  σε µεταγενέστερο  στάδιο .  
Επιπλέον , το πεδίο  εφαρ µογής των πιθανών  νοµοθετικών  τροποποιήσεων  δεν είναι  
απεριόριστο . Οι νοµοθετικές  αλλαγές  θα πρέπει  να συνάδουν  µε τις διεθνείς  δεσµεύσεις  της 
ΕΕ ή ενδέχεται  να απαιτήσουν  την έναρξη  κατάλληλων  διαπραγ µατεύσεων  µε όλους  τους 
ενδιαφερό µενους  εταίρους  σχετικά  µε πιθανά  αιτήµατα αποζη µίωσης . Κατά  συνέπεια , οι εν 
λόγω  δεσµεύσεις , όπως  καθορίζονται  σε µια πολυ µερή συµφωνία11 και σε επτά διµερείς  
συµφωνίες12, ενδέχεται  να έχουν  ως αποτέλεσ µα τον περιορισ µό του πεδίου  εφαρ µογής των 
οιωνδήποτε  νοµοθετικών  προσαρ µογών . Αυτό  αφορά  ιδιαίτερα  τα κατώτατα  όρια για την 
εφαρ µογή των κανόνων  δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ, τους ορισµούς των αγοραστικών  
δραστηριοτήτων  και των αγοραστών  του δηµοσίου  και ορισµένα διαδικαστικά  ζητήµατα 
όπως  ο καθορισ µός της συγγραφής  υποχρεώσεων  και των προθεσ µιών. 
Η παρούσα  διαβούλευση  δεν καλύπτει  τις παραχωρήσεις , οι οποίες  απετέλεσαν  αντικεί µενο 
παλαιότερων  χωριστών  διαβουλεύσεων  και αξιολογήσεων  των επιπτώσεων . Η Επιτροπή  
σκοπεύει  να προτείνει  νοµοθεσία  µε στόχο  να εξασφαλιστεί  µεγαλύτερη  νοµική βεβαιότητα  
για τις περιφερειακές  και τοπικές  αρχές  και τους οικονο µικούς  φορείς  ανά την Ευρώπη  και να 
διευκολυνθεί  η ανάπτυξη  εταιρικών  σχέσεων  δηµόσιου -ιδιωτικού  τοµέα. Τα ζητήµατα που 
αφορούν  τις ηλεκτρονικές  δηµόσιες  συµβάσεις  καλύπτονται  σε χωριστή  πράσινη  βίβλο  που 
δηµοσιεύτηκε  στις 18 Οκτωβρίου  201013.  
Παράλληλα  µε την παρούσα  πράσινη  βίβλο , η Επιτροπή  προχωρεί  σε ενδελεχή  αξιολόγηση  
των επιπτώσεων  και της αποτελεσ µατικότητας  από πλευράς  κόστους  της πολιτικής  δηµόσιων  
συµβάσεων  της ΕΕ. Στο πλαίσιο  της εν λόγω  αξιολόγησης  θα συγκεντρωθούν  στοιχεία  από 
την αγορά  σχετικά  µε την λειτουργία  της υφιστά µενης νοµοθεσίας  περί δηµόσιων  συµβάσεων  
µε στόχο  να διαµορφωθούν  εµπειρικές  προοπτικές  στους  τοµείς για τους οποίους  απαιτούνται  
βελτιώσεις . Τα αποτελέσ µατα αυτής  της νέας έρευνας  θα δηµοσιευθούν  το καλοκαίρι  του 
2011. 
Σε συνδυασ µό µε τα αποτελέσ µατα της αξιολόγησης , οι εισηγήσεις  των ενδιαφερό µενων  
σχετικά  µε την παρούσα  πράσινη  βίβλο  θα τροφοδοτήσουν  την ανάλυση  της µελλοντικής  
µεταρρύθ µισης των κανόνων  περί δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ, από την οποία  θα προκύψει  
πρόταση  νοµοθετικής  µεταρρύθ µισης.  
1. ΤΙ ∆ΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΟΝΤΑΙ  ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ  ∆ΗΜΟΣΙΩΝ  ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ; 
Όταν  δαπανούν  δηµόσια κονδύλια , οι αρµόδιοι  αγοραστές  του δηµοσίου  οφείλουν  να 
συνεκτι µήσουν  διαφορετικά  κίνητρα  από εκείνα  των διαχειριστών  εκείνων  του ιδιωτικού  
τοµέα που αναλα µβάνουν  τον κίνδυνο  ζηµιών και ενδεχο µένως  χρεοκοπίας  και ελέγχονται  
άµεσα από τις δυνά µεις της αγοράς .  
Για τους λόγους  αυτούς , οι κανόνες  περί δηµόσιων  συµβάσεων  προβλέπουν  συγκεκρι µένες 
διαδικασίες  ανάθεσης  συµβάσεων  προκει µένου οι προµήθειες  του δηµοσίου  να 
                                                 
11 Συµφωνία  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  (Σ∆Σ) του ΠΟΕ , βλέπε  
http://ec.europa.eu/internal_market/publicprocurement/international_en.htm . 
12 Σχετικά  µε τις διµερείς  εµπορικές  συµφωνίες  βλέπε : http://ec.europa.e u/trade/creating-
opportunities/bilateral-relations/ . 
13 Σχέδιο  δράσης  για την εφαρ µογή του νοµοθετικού  πλαισίου  για τις ηλεκτρονικές  δηµόσιες  συµβάσεις  
στην  ΕΕ, SEC(2010) 1214 της 18.10.2010. 
EL 7   EL πραγ µατοποιούνται  κατά  τον πλέον  λογικό , διαφανή  και έντιµο τρόπο . Προβλέπονται  
διασφαλίσεις  για να αντισταθ µίζεται  η ενδεχό µενη έλλειψη  εµπορικής  πειθαρχίας  στις αγορές  
του δηµοσίου , καθώς  και για να εξασφαλίζεται  προφύλαξη  από δαπανηρή  προτι µησιακή  
αντιµετώπιση  που θα ευνοούσε  εθνικούς  ή τοπικούς  οικονο µικούς  φορείς . 
Κατά  συνέπεια , οι ευρωπαϊκοί  κανόνες  περί δηµόσιων  συµβάσεων  εφαρ µόζονται  σε όλες τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  που ενδιαφέρουν  δυνητικά  τις επιχειρήσεις  εντός  της εσωτερικής  
αγοράς , εξασφαλίζοντας  ισότι µη πρόσβαση  και συνθήκες  ισότι µου ανταγωνισ µού για τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  στο πλαίσιο  της Ευρωπαϊκής  Αγοράς  ∆ηµόσιων  Συµβάσεων . 
1.1. ∆ραστηριότητες  αγορών  
Βασικά , οι κανόνες  περί δηµόσιων  συµβάσεων  αποσκοπούν  στη ρύθµιση των 
δραστηριοτήτων  αγορών  των αναθετουσών  αρχών . Ωστόσο , οι οδηγίες  της ΕΕ για τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  δεν περιορίζουν  ρητά  το πεδίο  εφαρ µογής τους σε αγορές  που 
καλύπτουν  τις συγκεκρι µένες ανάγκες  της αναθέτουσας  αρχής14. Αυτό  προκάλεσε  συζήτηση  
σχετικά  µε την εφαρ µογή των οδηγιών  στις περιπτώσεις  που δηµόσιες  αρχές  συνάπτουν  
συµφωνίες  οι οποίες  προβλέπουν  νοµικά δεσµευτικές  υποχρεώσεις  για σκοπούς  που δεν 
συνδέονται  µε τις δικές  τους αγοραστικές  ανάγκες .  
Αυτό  αφορά , για παράδειγ µα, περιπτώσεις  στις οποίες  η συµφωνία  επιχορήγησης  για την 
παροχή  ενίσχυσης  περιλα µβάνει  νοµικά δεσµευτική  υποχρέωση  του δικαιούχου  να προσφέρει  
συγκεκρι µένες υπηρεσίες . Οι εν λόγω  υποχρεώσεις  προβλέπονται  συνήθως  για να 
εξασφαλιστεί  η ορθή  χρήση  των δηµόσιων  κονδυλίων  και δεν αποσκοπούν  στην  κάλυψη  
αγοραστικών  αναγκών  της δηµόσιας  αρχής  που χορηγεί  την ενίσχυση . 
Οι αρχές  των κρατών  µελών  και άλλοι  ενδιαφερό µενοι έχουν  διαµαρτυρηθεί  σχετικά  µε την 
έλλειψη  ασφάλειας  δικαίου  όσον  αφορά  το πεδίο  εφαρ µογής των κανόνων  περί δηµόσιων  
συµβάσεων  στις εν λόγω  περιπτώσεις  και ζήτησαν  αποσαφήνιση  του σκοπού  των κανόνων  
αυτών . Στην  πλέον  πρόσφατη  νοµολογία , το ∆ικαστήριο  αποφάσισε  ότι η έννοια  των 
δηµόσιων  συµβάσεων  απαιτεί  τα έργα , οι προµήθειες  και οι υπηρεσίες  που αποτελούν  
αντικεί µενο της σύµβασης  να εκτελούνται  προς  άµεσο οικονο µικό όφελος  της αναθέτουσας  
αρχής15.  
Ερώτηση : 
1. Πιστεύετε  ότι το πεδίο  εφαρ µογής των οδηγιών  δηµόσιων  συµβάσεων  πρέπει  να 
περιορίζεται  στις δραστηριότητες  αγοράς ; Ο ενδεχό µενος παρό µοιος περιορισ µός 
πρέπει  απλώς  να κωδικοποιεί  το κριτήριο  του άµεσου  οικονο µικού οφέλους  που 
ανέπτυξε  το ∆ικαστήριο  ή πρέπει  να προβλέπει  πρόσθετες /εναλλακτικές  
προϋποθέσεις  και έννοιες ; 
1.2. ∆ηµόσιες  συµβάσεις  
Η σηµερινή  κατηγοριοποίηση  των δηµόσιων  συµβάσεων  – σε συµβάσεις  έργων , συµβάσεις  
προµηθειών  και συµβάσεις  υπηρεσιών  – οφείλεται  εν µέρει σε ιστορικές  εξελίξεις . Η ανάγκη  
                                                 
14 Βλέπε  απόφαση  του ∆ικαστηρίου  της 18.11.2004 στην  υπόθεση  C-126/03 Επιτροπή  κατά  Γερµανίας , 
παράγραφος  18. 
15 Αποφάσεις  του ∆ικαστηρίου  της 25.3.2010 στην  Υπόθεση  C-451/08 Helmut Müller GmbH, 
παράγραφοι  47-54, και της 15ης Ιουλίου  2010 Επιτροπή  κατά  Γερµανίας , παράγραφος  75.  
EL 8   EL ένταξης  των δηµόσιων  συµβάσεων  σε µία από τις εν λόγω  κατηγορίες  σε πρώι µο στάδιο  
ενδέχεται  να προκαλέσει  δυσκολίες , για παράδειγ µα στην  περίπτωση  συµβάσεων  για την 
αγορά  εφαρ µογών  λογισ µικού που µπορεί  να θεωρηθούν  ως συµβάσεις  είτε προµηθειών  είτε 
υπηρεσιών , αναλόγως  των περιστάσεων . Η οδηγία  2004/18/ ΕΚ περιλα µβάνει  συγκεκρι µένους  
κανόνες  για µεικτές  συµβάσεις , οι οποίοι  βελτιώθηκαν  περαιτέρω  µέσω της νοµολογίας . 
Κατά  την άποψη  του ∆ικαστηρίου , στις περιπτώσεις  που µια σύµβαση  περιλα µβάνει  στοιχεία  
σχετιζό µενα µε διαφορετικές  κατηγορίες , οι εφαρ µοστέοι  κανόνες  πρέπει  να καθορίζονται  µε 
προσδιορισ µό του κυρίως  σκοπού  της σύµβασης . 
Ορισ µένα από τα προβλή µατα αυτά  είναι  δυνατόν  να αποφευχθούν  µε την απλοποίηση  της 
παρούσας  δοµής. Είναι  δυνατόν  για παράδειγ µα να προβλεφθούν  δύο µόνο τύποι  δηµόσιων  
συµβάσεων  όπως  ισχύει  στο πλαίσιο  του συστή µατος Σ∆Σ, στο οποίο  γίνεται  διάκριση  µόνο 
µεταξύ  συµβάσεων  προµηθειών  και υπηρεσιών , ενώ τα έργα  θεωρούνται  ως µορφή  
υπηρεσιών  («σύµβαση  υπηρεσιών  κατασκευής »). Μπορεί  επίσης  να εξεταστεί  το ενδεχό µενο 
χρησι µοποίησης  ενοποιη µένης έννοιας  της δηµόσιας  σύµβασης  και διαφοροποίηση  ανάλογα  
µε το αντικεί µενο µόνο στις περιπτώσεις  που αυτό  είναι  απολύτως  απαραίτητο  (για 
παράδειγ µα στις προβλέψεις  για τα ανώτατα /κατώτατα  όρια). 
Ερώτηση : 
2. Θεωρείτε  κατάλληλη  την υφιστά µενη δοµή του πεδίου  εφαρ µογής όσον  αφορά  το 
αντικεί µενο, µε την κατανο µή σε συµβάσεις  έργων , προµηθειών  και υπηρεσιών ; Εάν 
όχι, ποια εναλλακτική  δοµή προτείνετε ; 
Ανεξάρτητα  από την πιθανή  αναδιάρθρωση  των τύπων  των συµβάσεων , ίσως απαιτηθεί  
αναθεώρηση  και απλοποίηση  των υφιστά µενων  ορισµών των διάφορων  τύπων  συµβάσεων . 
Αυτό  αφορά  ιδιαίτερα  τους ορισµούς των «συµβάσεων  δηµόσιων  έργων » του άρθρου  1 
παράγραφος  2 στοιχείο  β) της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ που περιέχει  τρεις  εναλλακτικές  
προϋποθέσεις  οι οποίες  είναι  πολύπλοκες  και εν µέρει αλληλεπικαλυπτό µενες. Η έννοια  της 
σύµβασης  δηµόσιων  έργων  περιλα µβάνει  την εκτέλεση  ή αµφότερες  τη µελέτη  και την 
εκτέλεση , συγκεκρι µένων  έργων  των τύπων  που απαριθ µούνται  στο παράρτη µα της οδηγίας , 
την εκτέλεση  ή αµφότερες  τη µελέτη  και την εκτέλεση  έργων  όπως  ορίζονται  στο άρθρο  1 
παράγραφος  2 στοιχείο  β) της οδηγίας , και τέλος , «την πραγ µατοποίηση , µε οποιαδήποτε  
µέσα, ενός έργου  το οποίο  ανταποκρίνεται  στις επακριβώς  οριζό µενες από την αναθέτουσα  
αρχή  ανάγκες ». Η τελευταία  προϋπόθεση  προστέθηκε  προκει µένου να εξασφαλιστεί  ότι ο 
ορισµός περιλα µβάνει  περιπτώσεις  κατά  τις οποίες  τα έργα  εκτελούνται  όχι από τον ίδιο τον 
ανάδοχο  αλλά  από τρίτους  που ενεργούν  για λογαριασ µό του αναδόχου . 
Ενδέχεται  να εξεταστεί  η περίπτωση  απλοποίησης  του ορισµού µε αντικατάσταση  της 
υφιστά µενης δοµής από απλούστερο  και σαφέστερο  σύνολο  προϋποθέσεων  που θα καλύπτει  
όλα τα είδη των κατασκευαστικών  δραστηριοτήτων , ανεξάρτητα  από τον χαρακτήρα  τους και 
τον σκοπό  τους, συµπεριλα µβανο µένων  δραστηριοτήτων  που συνδέονται  µε την εκτέλεση  
συγκεκρι µένων  έργων , πιθανώς  από τρίτους .  
Ερώτηση : 
3. Πιστεύετε  ότι ο ορισµός της «σύµβασης  έργων » πρέπει  να αναθεωρηθεί  και να 
απλοποιηθεί ; Εάν ναι, θα προτείνατε  να παραλειφθεί  η αναφορά  σε συγκεκρι µένο 
κατάλογο  που επισυνάπτεται  στην  οδηγία ; Ποια  θα ήταν  τα στοιχεία  του 
προτεινό µενου ορισµού σας;  
EL 9   EL Υπηρεσίες  τύπου  Α/Β 
Ένα ακόµη σοβαρότερο  ζήτηµα αφορά  την κάλυψη  των επιλεγό µενων  συµβάσεων  
υπηρεσιών .  
Στις υφιστά µενες οδηγίες  γίνεται  σαφής  διάκριση  των επιλεγό µενων  «υπηρεσιών  τύπου  Α»16 
και των «υπηρεσιών  τύπου  Β»17. Παρόλο  που οι υπηρεσίες  υπόκεινται  στις πλήρεις  
διαδικασίες  των οδηγιών , οι αναθέσεις  συµβάσεων  για υπηρεσίες  τύπου  Β οφείλουν  να 
συµµορφώνονται  µόνον  µε τις διατάξεις  περί συγγραφής  υποχρεώσεων  και σχετικά  µε τη 
διαβίβαση  ανακοίνωσης  για τα αποτελέσ µατα της διαδικασίας  ανάθεσης18. Ωστόσο , σύµφωνα  
µε την νοµολογία  του ∆ΕΕ, οι αναθέτουσες  αρχές  που αναθέτουν  συµβάσεις  για υπηρεσίες  
τύπου  Β υποχρεούνται  να τηρούν  τους θεµελιώδεις  κανόνες  του πρωτογενούς  δικαίου  της ΕΕ, 
ιδίως  τις αρχές  της µη εισαγωγής  διακρίσεων , της ίσης µεταχείρισης  και της διαφάνειας , στις 
περιπτώσεις  που οι υπόψη  συµβάσεις  παρουσιάζουν  κάποιο  διασυνοριακό  ενδιαφέρον19. 
Αυτό  συνεπάγεται  υποχρέωση  εξασφάλισης  επαρκούς  προβολής  για να επιτραπεί  στους  
ενδιαφερό µενους  οικονο µικούς  φορείς  από άλλα  κράτη  µέλη να αποφασίσουν  εάν θα 
εκδηλώσουν  το ενδιαφέρον  τους για τη σύµβαση . 
Αρχικά  η πρόθεση  του νοµοθέτη  ήταν  να περιορίσει  την πλήρη  εφαρ µογή της οδηγίας , για 
µια µεταβατική  περίοδο , σε ορισµένες συγκεκρι µένες συµβάσεις  υπηρεσιών  που θεωρούνταν  
ότι παρουσίαζαν  αυξη µένο δυνα µικό για διασυνοριακό  εµπόριο20. Επιση µαίνεται  ότι, λόγω  
του ανοικτού  χαρακτήρα  του καταλόγου  των «υπηρεσιών  τύπου  Β» (βλέπε  κατηγορία  27: 
«λοιπές  υπηρεσίες ») η πλήρης  εφαρ µογή των οδηγιών  στις υπηρεσίες  αποτελεί  στην  
πραγ µατικότητα  την εξαίρεση , ενώ η αντιµετώπιση  ως «υπηρεσίες  τύπου  Β» αποτελεί  τον 
κανόνα . 
Υπάρχουν  ορισµένες αµφιβολίες  για το κατά  πόσο  η εν λόγω  κατάσταση  συνεχίζει  να ισχύει  
µε βάση  τις οικονο µικές και νοµικές εξελίξεις  στην  εσωτερική  αγορά . Για ορισµένες από τις 
υπηρεσίες  που αναφέρονται  ρητά  στον  κατάλογο  τύπου  «Β», όπως  οι υπηρεσίες  µεταφοράς  
ύδατος , οι ξενοδοχειακές  υπηρεσίες , οι υπηρεσίες  εξεύρεσης  και τοποθέτησης  προσωπικού  ή 
οι υπηρεσίες  ασφαλείας , φαίνεται  πράγ µατι δύσκολο  να υποτεθεί  ότι παρουσιάζουν  λιγότερο  
διασυνοριακό  ενδιαφέρον  σε σχέση  µε τις υπηρεσίες  του καταλόγου  τύπου  «Α». 
Εξάλλου , η διαφορά  µεταξύ  υπηρεσιών  τύπου  «Α» και «Β» αποτελεί  πηγή  δυσκολιών  και 
πιθανών  σφαλ µάτων  κατά  την εφαρ µογή των κανόνων . Όπως  και στην  περίπτωση  της 
κατηγοριοποίησης  των συµβάσεων  υφίστανται  τα προβλή µατα των οριακών  καταστάσεων  
και των µεικτών  συµβάσεων21. Επιπλέον , παρό µοια διάκριση  δεν υφίσταται  στα συστή µατα 
των περισσότερων  εµπορικών  εταίρων . Κατά  συνέπεια  το ισχύον  νοµικό καθεστώς  
δυσκολεύει  περισσότερο  την επίτευξη  περαιτέρω  δεσµεύσεων  των εµπορικών  εταίρων  για 
πρόσβαση  στην  αγορά  επειδή  η ΕΕ δεν είναι  σε θέση  να ανταποκριθεί , ιδίως  στο τοµέα των 
υπηρεσιών  που έχουν  καταστεί  ουσιαστικής  σηµασίας  για την εσωτερική  αγορά  και το 
διασυνοριακό  εµπόριο .  
                                                 
16 Οι υπηρεσίες  που περιλα µβάνονται  στο παράρτη µα II A της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ ή στο παράρτη µα 
XVII A της οδηγίας  2004/17/ ΕΚ. 
17 Οι υπηρεσίες  που περιλα µβάνονται  στο παράρτη µα II B της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ ή στο παράρτη µα 
XVII B της οδηγίας  2004/17/ ΕΚ. 
18 Βλέπε  τα άρθρα  20 και 21 της οδηγίας  2004/18/E Κ και τα άρθρα  31 και 32 της οδηγίας  2004/17/E Κ. 
19 Βλέπε  απόφαση  του ∆ικαστηρίου  της 13.11.2007 στην  υπόθεση  C-507/03 Επιτροπή  κατά  Ιρλανδίας , 
παράγραφοι  24-31. 
20 Βλέπε  αιτιολογική  σκέψη  19 της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ. 
21 Βλ. άρθρο  22 της οδηγίας  2004/18/E Κ. 
EL 10   EL Η συνεπέστερη  λύση  θα ήταν  η κατάργηση  της διάκρισης  µεταξύ  των υφιστά µενων  
υπηρεσιών  τύπου  «Β» και «Α» και η εφαρ µογή τυποποιη µένου καθεστώτος  σε όλες τις 
συµβάσεις  υπηρεσιών22. Αυτό  θα είχε το πλεονέκτη µα της απλοποίησης  των υφιστά µενων  
κανόνων . Εάν η παρούσα  διαβούλευση  δείξει  ότι το γενικό  καθεστώς  πρέπει  να απλοποιηθεί , 
η εν λόγω  απλοποίηση  θα µπορούσε  να διευκολύνει  και την κατάργηση  του υφιστά µενου  
ειδικού  καθεστώτος  για τις υπηρεσίες  τύπου  Β.  
Ερωτήσεις : 
4. Πιστεύετε  ότι η διάκριση  µεταξύ  υπηρεσιών  τύπου  Α και Β πρέπει  να αναθεωρηθεί ; 
5. Πιστεύετε  ότι οι οδηγίες  δηµόσιων  συµβάσεων  πρέπει  να εφαρ µόζονται  σε όλες τις 
υπηρεσίες  πιθανώς  βάσει  πιο ευέλικτου  τυποποιη µένου καθεστώτος ; Εάν όχι, 
παράκληση  να αναφέρετε  ποια υπηρεσία  (ή υπηρεσίες ) πρέπει  να συνεχίσει  να 
υπάγεται  στο υφιστά µενο καθεστώς  για τις υπηρεσίες  τύπου  Β και τους λόγους  γι' 
αυτό . 
Κατώτατα  όρια  
Προς  το παρόν , ορισµένοι ενδιαφερό µενοι θεωρούν  τα κατώτατα  όρια που ορίζονται  στις 
οδηγίες  ως πολύ  χαµηλά και κατά  συνέπεια  ζητούν  την αύξησή  τους επειδή  το διασυνοριακό  
ενδιαφέρον  θεωρείται  πολύ  περιορισ µένο για να δικαιολογεί  την διοικητική  επιβάρυνση  της 
διαδικασίας  ανάθεσης  σύµβασης  για συµβάσεις  σχετικά  µικρής  αξίας  που προς  το παρόν  
καλύπτονται  από τις οδηγίες .  
Ωστόσο , η αύξηση  των κατωτάτων  ορίων  θα εξαιρούσε  περισσότερες  συµβάσεις  από τις 
απαιτήσεις  πανευρωπαϊκής  δηµοσίευσης  προκήρυξης  διαγωνισ µού, περιορίζοντας  τις 
επιχειρη µατικές  ευκαιρίες  για τις επιχειρήσεις  ανά την Ευρώπη . 
Εν πάση  περιπτώσει , πρέπει  να σηµειωθεί  ότι όλες οι διεθνείς  δεσµεύσεις  που έχει αναλάβει  η 
ΕΕ συµπεριλα µβάνουν  κατώτατα  όρια που αντιστοιχούν  στις ίδιες ακριβώς  τιµές µε εκείνες  
των υφιστά µενων  οδηγιών , εκτός  για τις αποκαλού µενες υπηρεσίες  τύπου  Β (και ιδιαίτερα  τις 
κοινωνικές  υπηρεσίες )23. Τα εν λόγω  κατώτατα  όρια καθορίζουν  τις ευκαιρίες  πρόσβασης  
στην  αγορά  και αποτελούν  ένα από τα σηµαντικότερα  στοιχεία  σε όλες τις εν λόγω  
συµφωνίες . Κάθε  αύξηση  στα ισχύοντα  κατώτατα  όρια στην  ΕΕ θα επιφέρει  αυτό µατα 
αντίστοιχη  αύξηση  σε όλες τις συµφωνίες  που έχει συνάψει  η ΕΕ (αυτό  σηµαίνει  όχι µόνο 
στην  Σ∆Σ αλλά  επίσης  και σε όλες τις υπόλοιπες  διεθνείς  συµφωνίες ). Η κατάσταση  αυτή  
µπορεί  στη συνέχεια  να εγείρει  αιτήµατα αποζη µίωσης  από τους εταίρους  µας. Τα εν λόγω  
αιτήµατα µπορεί  να είναι  ιδιαίτερα  σηµαντικά .  
Ερώτηση : 
6. Θα υποστηρίζατε  την αύξηση  των κατωτάτων  ορίων  για την εφαρ µογή των οδηγιών  
της ΕΕ, παρά  το γεγονός  ότι αυτό  θα έχει τις προαναφερθείσες  συνέπειες  σε διεθνές  
επίπεδο ;  
                                                 
22 Για τις κοινωνικές  υπηρεσίες  βλ. παρακάτω  ενότητα  4.4. 
23 Για τις κοινωνικές  υπηρεσίες  βλ. παρακάτω  ενότητα  4.4. 
EL 11   EL Εξαιρέσεις  
Το τµήµα περί «εξαιρού µενων  συµβάσεων » της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ24 είναι  ιδιαίτερα  
ετερογενές . Ορισ µένες από τις εξαιρέσεις  στηρίζονται  σε παρεκκλίσεις /περιορισ µούς του 
πεδίου  εφαρ µογής της Συνθήκης  (άρθρο  14) ή σε ζητήµατα συνέπειας  µε την διεθνή  έννοµη 
τάξη  (άρθρο  15) ή µε άλλους  τοµείς δικαίου  (άρθρο  16 στοιχεία  γ, ε), ενώ άλλες  οφείλονται  
σε πολιτικές  επιλογές  (άρθρο  16 α, β, δ, στ, άρθρο  17). Αυτό  καθιστά  δύσκολη  την εφαρ µογή 
γενικότερης  προσέγγισης  κατά  εκτίµηση της ανάγκης  αναθεώρησης  των εν λόγω  διατάξεων . 
Εν πάση  περιπτώσει , η αναθεώρηση  των εν λόγω  εξαιρέσεων  πρέπει  να εξεταστεί  υπό το 
πρίσµα των διεθνών  δεσµεύσεων  της Ευρώπης  που αντικατοπτρίζουν  τις εξαιρέσεις  και τις 
παρεκκλίσεις  που περιλα µβάνονται  στις οδηγίες . Η εισαγωγή  οιασδήποτε  νέας εξαίρεσης  θα 
αποτελέσει  σίγουρα  ζήτηµα προβλη µατισµού από αυτή  την άποψη . Οι διεθνείς  δεσµεύσεις  
αφήνουν  εντούτοις  περιθώρια  για την επικαιροποίηση  ή την αποσαφήνιση  του περιεχο µένου 
και της παρουσίασης  των εξαιρέσεων . Μπορεί  επίσης  να εξεταστεί  η κατάργηση  των 
εξαιρέσεων  που ενδεχο µένως  να µην απαιτούνται  πλέον  λόγω  νοµικών , πολιτικών  ή 
οικονο µικών  εξελίξεων . 
Ερωτήσεις : 
7. Θεωρείτε  ότι οι υφιστά µενες διατάξεις  περί των εξαιρού µενων  συµβάσεων  είναι  οι 
ενδεικνυό µενες; Πιστεύετε  ότι το σχετικό  τµήµα πρέπει  να αναδιαρθρωθεί  ή ότι 
ορισµένες µεµονωµένες εξαιρέσεις  πρέπει  να αποσαφηνιστούν ;  
8. Πιστεύετε  ότι ορισµένες εξαιρέσεις  πρέπει  να καταργηθούν , να επανεξεταστούν  ή να 
επικαιροποιηθούν ; Αν ναι, ποιές ; Τι θα προτείνατε ; 
1.3. Αγοραστές  του δηµοσίου  
Προµήθειες  από οντότητες  που ανήκουν  στον δηµόσιο τοµέα 
Η οδηγία  2004/18/EK εφαρ µόζεται  σε συµβάσεις  που ανατίθενται  από το δηµόσιο 
(συµπεριλα µβανο µένων  όλων  των υποδιαιρέσεών  του), τις περιφερειακές  και τοπικές  αρχές  
και τους φορείς  δηµοσίου  δικαίου , καθώς  και από ενώσεις  στις οποίες  συµµετέχουν  µια ή 
περισσότερες  από τις εν λόγω  οντότητες25.  
Παρόλο  που οι έννοιες  «δηµόσιο» και «περιφερειακές  και τοπικές  αρχές » είναι  σχετικά  
σαφείς , η έννοια  «φορείς  δηµοσίου  δικαίου » είναι  πολυπλοκότερη . Στοχεύει  στην  κάλυψη  
νοµικά ανεξάρτητων  οργανισ µών που έχουν  στενούς  δεσµούς µε το δηµόσιο και ενεργούν  
ουσιαστικά  ως κρατικές  οντότητες . Ως παραδείγ µατα αναφέρονται , φορείς  δηµόσιας  
ραδιοτηλεόρασης , πανεπιστή µια, ταµεία ασφάλισης  ασθενείας  και δηµοτικές  επιχειρήσεις . 
Ο ορισµός που περιλα µβάνεται  στην  οδηγία  2004/18/ ΕΚ απετέλεσε  αντικεί µενο σειράς  
αποφάσεων  του ∆ΕΕ. Βάσει  αυτής  της νοµολογίας , οι προϋποθέσεις  συνοψίζονται  ως εξής: 
(1) Ο φορέας  έχει συσταθεί  µε συγκεκρι µένο σκοπό  την κάλυψη  αναγκών  γενικού  
συµφέροντος  που δεν εµπίπτουν  στον  βιοµηχανικό  ή εµπορικό  τοµέα. 
(2) Έχει ιδίαν  νοµική προσωπικότητα  (ιδιωτικού  ή δηµοσίου  δικαίου ). 
                                                 
24 Άρθρα  12 - 18 της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ. 
25 Για τις οντότητες  που οφείλουν  να εφαρ µόζουν  την οδηγία  2004/17ΕΚ βλέπε  κατωτέρω  σηµείο 7. 
EL 12   EL (3) Εξαρτάται  στενά  για την χρηµατοδότησή  του, την διαχείριση  ή την εποπτεία  από το 
κράτος , τις περιφερειακές  ή τοπικές  αρχές  ή άλλους  φορείς  δηµοσίου  δικαίου  (βλέπε  
τις ακριβείς  προϋποθέσεις  στο άρθρο  1 παράγραφος  9 δεύτερο  εδάφιο  στοιχείο  γ)).  
Η ορθή  εφαρ µογή των εν λόγω  στοιχείων  απαιτεί  λεπτο µερή κατά  περίπτωση  ανάλυση , 
λαµβανο µένων  υπόψη  παραγόντων  όπως  η έκταση  του ανταγωνισ µού στην  αγορά  και το 
ζήτηµα κατά  πόσον  ένας φορέας  ενεργεί  µε στόχο  το κέρδος  και αναλα µβάνει  τις ζηµίες και 
τους κινδύνους  που συνδέονται  µε τις δραστηριότητές  του.  
Ερώτηση : 
9. Θεωρείτε  ότι η σηµερινή  προσέγγιση  που ισχύει  για τον καθορισ µό των αγοραστών  
του δηµοσίου  είναι  η ενδεικνυό µενη; Ιδιαίτερα , πιστεύετε  ότι η έννοια  του «φορέα  
δηµόσιου  δικαίου » πρέπει  να αποσαφηνιστεί  και να επικαιροποιηθεί  βάσει  της 
νοµολογίας  του ∆ικαστηρίου  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης ; Αν ναι, τι είδους  
επικαιροποίηση  θεωρείτε  ως την ενδεικνυό µενη; 
Επιχειρήσεις  κοινής  ωφελείας  
Στο πλαίσιο  του ισχύοντος  καθεστώτος  περί δηµόσιων  συµβάσεων , οι συµβάσεις  στους  
κλάδους  του ύδατος , της ενέργειας , των µεταφορών  και των ταχυδρο µείων αποτελούν  
αντικεί µενο ρύθµισης της ειδικής  οδηγίας  2004/17/ ΕΚ. Οι κλάδοι  αυτοί  έχουν  ορισµένα 
κοινά  χαρακτηριστικά , ήτοι είναι  επιχειρήσεις  δικτύων  δηλ. περιλα µβάνουν  τη χρήση  
φυσικών  ή «νοητών » δικτύων  (π.χ. σωληναγωγοί , δίκτυα  µεταφοράς  ηλεκτρικής  ενέργειας , 
ταχυδρο µικές υποδο µές, σιδηροδρο µικές γραµµές, κ.λπ.) ή εκµεταλλεύονται  γεωγραφικές  
περιοχές , συνήθως  σε αποκλειστική  βάση , προκει µένου να παρέχουν  τερµατικές  
εγκαταστάσεις  ή για την έρευνα  και ενδεχο µένως  την εξόρυξη  ορυκτών  (πετρέλαιο , αέριο , 
γαιάνθρακας , κ.λπ.).  
Επιπλέον  χαρακτηριστικό  των εν λόγω  κλάδων  είναι  ότι οι υπόψη  δραστηριότητες  
υλοποιούνται  όχι µόνο από δηµόσιες  αρχές , αλλά  επίσης  – και σε ορισµένα κράτη  µέλη 
κυρίως  – από εµπορικές  επιχειρήσεις , ανεξάρτητα  του αν είναι  δηµόσιες  ή ιδιωτικές  εταιρείες  
που λειτουργούν  βάσει  ειδικών  ή αποκλειστικών  δικαιω µάτων . Ένας  σηµαντικός  λόγος  για 
την καθιέρωση  κανόνων  περί δηµοσίων  συµβάσεων  για τους εν λόγω  τοµείς ήταν  ο κλειστός  
χαρακτήρας  των αγορών  στις οποίες  δραστηριοποιούνται  οι φορείς , λόγω  της ύπαρξης  
ειδικών  ή αποκλειστικών  δικαιω µάτων  που έχουν  χορηγηθεί  από τα κράτη  µέλη όσον  αφορά  
την τροφοδότηση , τη διάθεση  ή τη λειτουργία  των δικτύων  για την παροχή  της οικείας  
υπηρεσίας . Η επέκταση  των ρυθµίσεων  των δηµόσιων  συµβάσεων  για να συµπεριλάβουν  τις 
δηµόσιες  και ιδιωτικές  (εµπορικές ) επιχειρήσεις  κοινής  ωφελείας  θεωρήθηκε  αναγκαία  
εξαιτίας  της ποικιλίας  των τρόπων  µε τους οποίους  οι εθνικές  αρχές  δύνανται  να επηρεάσουν  
την συµπεριφορά  των εν λόγω  φορέων , συµπεριλα µβανο µένης και της χορήγησης  (ή µη) 
ειδικών  ή αποκλειστικών  δικαιω µάτων  ή της συµµετοχής  στο κεφάλαιό  τους και της 
εκπροσώπησης  στα όργανα  διοίκησης , διαχείρισης  ή εποπτείας  των φορέων .  
Με άλλα  λόγια , εν απουσία  επαρκούς  ανταγωνιστικής  πίεσης , οι ρυθµίσεις  που επιβάλλονται  
µε την εφαρ µογή των διαδικαστικών  κανόνων  της οδηγίας  για τις επιχειρήσεις  κοινής  
ωφελείας  θεωρήθηκε  αναγκαία  για να εξασφαλιστεί  ότι οι προµήθειες  για την ανάπτυξη  των 
οικείων  δραστηριοτήτων  θα µπορούσαν  να διεξαχθούν  κατά  διαφανή  τρόπο  που να µην 
εισάγει  διακρίσεις . Εν απουσία  εξειδικευ µένων  κανόνων , υπήρχε  φόβος  ότι οι αποφάσεις  επί 
προµηθειών  των φορέων  κοινής  ωφελείας  θα ήταν  δυνατόν  να επηρεαστούν  από 
ευνοιοκρατία , τοπικές  προτι µήσεις  ή άλλους  παράγοντες . 
EL 13   EL Έκτοτε , προωθήθηκαν  διαδικασίες  απελευθέρωσης  σε ενωσιακό  ή σε εθνικό  επίπεδο  για 
πολλούς  από τους εν λόγω  κλάδους  (για παράδειγ µα σχετικά  µε την ηλεκτρική  ενέργεια  και 
το αέριο , την εξερεύνηση  και εκµετάλλευση  υδρογονανθράκων , τις ταχυδρο µικές υπηρεσίες , 
κ.λπ.). Εντούτοις , η εµπειρία  δείχνει  ότι η «απελευθέρωση », δηλ. η διαδικασία  που έχει ως 
στόχο  την επίτευξη  ελεύθερης  πρόσβασης  στην  οικεία  δραστηριότητα , δεν οδηγεί  
αναγκαστικά  ή αυτό µατα σε ισχυρό  ανταγωνισ µό – οι «καθιερω µένες επιχειρήσεις » συχνά  
διατηρούν  σηµαντικά  µερίδια  της αγοράς  και, σε ορισµένα κράτη  µέλη, η παρουσία  κρατικών  
επιχειρήσεων  ενδέχεται  να προκαλεί  στρέβλωση  της λειτουργίας  της αγοράς . 
Η υφιστά µενη οδηγία  περιλα µβάνει  διάταξη , στο άρθρο  30, που επιτρέπει  στην  Επιτροπή  να 
εξαιρέσει  ορισµένες συµβάσεις  από το πεδίο  εφαρ µογής της οδηγίας  στις περιπτώσεις  που το 
επίπεδο  του ανταγωνισ µού (σε αγορές  στις οποίες  δεν ισχύουν  περιορισ µοί πρόσβασης ) είναι  
τέτοιο  που η ανταγωνιστική  πίεση  θα εξασφαλίσει  την αναγκαία  διαφάνεια  και την απουσία  
διακρίσεων  κατά  την ανάθεση  δηµόσιων  συµβάσεων  στο πλαίσιο  της ανάπτυξης  των υπόψη  
δραστηριοτήτων . Μέχρι  σήµερα, η Επιτροπή  έχει εκδώσει  16 τέτοιες  αποφάσεις  σχετικά  µε 
εννέα  διαφορετικά  κράτη  µέλη και µια αίτηση  αποσύρθηκε . Οι σχετικοί  κλάδοι  µέχρι σήµερα 
ήταν  ο κλάδος  της ηλεκτρικής  ενέργειας  (παραγωγή  και πώληση ), του αερίου  (πώληση ), του 
πετρελαίου  και του (φυσικού ) αερίου , καθώς  και διάφορα  τµήµατα του κλάδου  των 
ταχυδρο µείων (συγκεκρι µένα εφοδιαστική , δέµατα, και χρηµατοοικονο µικές υπηρεσίες ).  
Ένα τελικό  σηµείο που πρέπει  να ληφθεί  υπόψη  είναι  ότι όλο και περισσότερες  ιδιωτικές  
οντότητες  αποκτούν  το δικαίω µα να λειτουργούν  µετά από ανοικτές  και διαφανείς  
διαδικασίες  και κατά  συνέπεια  δεν διαθέτουν  ειδικά  ή αποκλειστικά  δικαιώ µατα κατά  την 
έννοια  της οδηγίας .  
Πρέπει  επίσης  να σηµειωθεί  ότι το πλήρες  πεδίο  εφαρ µογής της οδηγίας  για τις επιχειρήσεις  
κοινής  ωφελείας  έχει ενσω µατωθεί  διεθνώς , είτε στην  Σ∆Σ είτε σε διµερείς  συµφωνίες . Οι 
πιθανοί  περιορισ µοί όσον  αφορά  την κάλυψη  ενδέχεται  να οδηγήσουν  σε τροποποίηση  των 
διεθνών  δεσµεύσεων  που έχει αναλάβει  η ΕΕ, που στη συνέχεια  µπορεί  να εγείρει  αιτήµατα 
αποζη µίωσης . 
Eρωτήσεις : 
10. Πιστεύετε  ότι εξακολουθεί  να υφίσταται  ανάγκη  για κανόνες  της ΕΕ σχετικά  µε τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  στους  υπόψη  κλάδους ; Παράκληση  να εξηγήσετε  τους λόγους  
της απάντησής  σας. 
10.1. Αν ναι: πρέπει  να εξαιρεθούν  ορισµένοι κλάδοι  που σήµερα καλύπτονται  ή, 
αντίστροφα , πρέπει  επίσης  να υπαχθούν  στις διατάξεις  και άλλοι  κλάδοι ; 
Παράκληση  να εξηγήσετε  ποιοι  κλάδοι  πρέπει  να καλυφθούν  και να αιτιολογήσετε  
την απάντησή  σας. 
11. Σήµερα, το πεδίο  εφαρ µογής της οδηγίας  ορίζεται  βάσει  των δραστηριοτήτων  που 
αναπτύσσουν  οι υπόψη  οντότητες , τη νοµική τους µορφή  (δηµόσιες  ή ιδιωτικές ) και 
στις περιπτώσεις  που είναι  ιδιωτικές , την ύπαρξη  ή απουσία  ειδικών  ή 
αποκλειστικών  δικαιω µάτων . Θεωρείτε  ότι τα εν λόγω  κριτήρια  είναι  συναφή  ή θα 
έπρεπε  να χρησι µοποιηθούν  άλλα  κριτήρια ; Παράκληση  να αιτιολογήσετε  την 
απάντησή  σας.  
12. Είναι  δυνατόν  η επιδίωξη  του κέρδους  ή η εµπορική  δεοντολογία  των ιδιωτικών  
εταιρειών  να θεωρηθεί  επαρκής  εγγύηση  για αντικει µενικές  και ισότι µες δηµόσιες  
EL 14   EL συµβάσεις  από τις εν λόγω  οντότητες  (ακόµη και στην  περίπτωση  που λειτουργούν  
βάσει  ειδικών  ή αποκλειστικών  δικαιω µάτων ) 
13. Η υφιστά µενη διάταξη  του άρθρου  30 της οδηγίας  αποτελεί  αποτελεσ µατικό  τρόπο  
προσαρ µογής του πεδίου  εφαρ µογής της οδηγίας  στις µεταβαλλό µενες δοµές όσον  
αφορά  τις κανονιστικές  ρυθµίσεις  και τον ανταγωνισ µό στις σχετικές  (εθνικές  και 
κλαδικές ) αγορές ; 
2. ΒΕΛΤΙΩΣΗ  ΤΩΝ  ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ  ΠΟΥ  ∆ΙΑΘΕΤΟΥΝ  ΟΙ ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΕΣ  ΑΡΧΕΣ  
Οι αναθέτουσες  αρχές  παραπονούνται  συχνά  ότι τα νοµοθετικά  εργαλεία  στο πλαίσιο  των 
κανόνων  της ΕΕ δεν είναι  πλήρως  προσαρ µοσµένα στις αγοραστικές  τους ανάγκες . 
Υποστηρίζουν , ιδιαίτερα , ότι απαιτούνται  απλούστερες  ή/και πιο ευέλικτες  διαδικασίες . 
Επίσης  υποστηρίζουν  ότι, σε ορισµένες περιπτώσεις , δεν είναι  πρακτικά  εφαρ µόσιµοι όλοι οι 
κανόνες  (ιδίως  στις περιπτώσεις  συµβάσεων  από πολύ  µικρές  αναθέτουσες  αρχές ), ενώ άλλες  
περιπτώσεις  (ορισµένες µορφές  συνεργασίας  δηµόσιων  αρχών ) πρέπει  να εξαιρεθούν  τελείως  
από την εφαρ µογή των εν λόγω  κανόνων . Υφίστανται  επίσης  τοµείς των αγορών  του 
δηµοσίου  για τους οποίους  τα µέσα που παρέχουν  οι κανόνες  δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ 
ίσως να είναι  ανεπαρκή  (αγορές  από κοινού , συγκεκρι µένα προβλή µατα που εγείρονται  µετά 
την ανάθεση  της σύµβασης ).  
Τα προβλή µατα αυτά  θα εξεταστούν  στο επόµενο κεφάλαιο . Καθίσταται  σαφές  από τις 
εισηγήσεις  των οικονο µικών  φορέων  ότι απαιτείται  η καθιέρωση  στους  κανόνες  της ΕΕ 
ορισµένων  βασικών  απαιτήσεων  για να εξασφαλιστούν  συνθήκες  ισότι µου ανταγωνισ µού 
στην  Ευρώπη , ενώ ορισµένοι λεπτο µερέστεροι  κανόνες  των υφιστά µενων  οδηγιών  είναι  
δυνατόν  να αναθεωρηθούν . Πρέπει  ωστόσο  να σηµειωθεί  ότι ο περιορισ µός των κανόνων  της 
ΕΕ θα αντιµετωπίσει  ορισµένα όρια. Αρκετές  διαδικαστικές  απαιτήσεις  προκύπτουν  άµεσα 
από την Σ∆Σ και τις διµερείς  συµφωνίες  που έχει υπογράψει  η ΕΕ, όπως  οι προθεσ µίες για τις 
διάφορες  διαδικασίες , οι προϋποθέσεις  χρησι µοποίησης  της διαδικασίας  µε διαπραγ µάτευση  
χωρίς  δηµοσίευση  ή µε τη δηµοσίευση  προκήρυξης  ανάθεσης  σύµβασης . Η κατάργηση  ή η 
τροποποίηση  των εν λόγω  απαιτήσεων  δεν είναι  δυνατή  χωρίς  επαναδιαπραγ µάτευση  των 
διεθνών  υποχρεώσεων  της ΕΕ. Πρέπει  επίσης  να µην λησµονείται  ότι οι κανόνες  της ΕΕ 
συµπληρώνονται  από πολυάριθ µους κανόνες  σε εθνικό  ή περιφερειακό  επίπεδο . Ένας  
κανονισ µός που καταργείται  σε επίπεδο  ΕΕ µπορεί  να αντικατασταθεί  σε άλλα  επίπεδα , µε 
αποτέλεσ µα να δηµιουργείται  κίνδυνος  πιο διαφοροποιη µένης εθνικής  νοµοθεσίας  και 
πιθανώς  περισσότερης  εθνικής  «επιχρύσωσης »26. Η ενδεχό µενη αναθεώρηση  των 
διαδικαστικών  κανόνων  θα πρέπει  επίσης  να ελεγχθεί  µε βάση  τον στόχο  εξασφάλισης  της 
µέγιστης  δυνατής  συνοχής  µεταξύ  δικαίου  περί δηµόσιων  συµβάσεων  και άλλων  τοµέων του 
δικαίου  της ΕΕ όπως  ο έλεγχος  των κρατικών  ενισχύσεων . 
Ερωτήσεις :  
14. Πιστεύετε  ότι το σηµερινό  επίπεδο  λεπτο µέρειας  των κανόνων  περί δηµόσιων  
συµβάσεων  της ΕΕ είναι  το ενδεικνυό µενο; Εάν όχι, είναι  ιδιαίτερα  λεπτο µερείς  ή 
όχι αρκετά  λεπτο µερείς ;  
                                                 
26 Ως «επιχρύσωση » θεωρείται  η εθνική  νοµοθεσία  που προσθέτει  επιπλέον  κανόνες  ή απαιτήσεις  στα 
πρότυπα  που απαιτούνται  από τους συναφείς  κανόνες  της ΕΕ. 
EL 15   EL 2.1. Εκσυγχρονισ µός διαδικασιών  
Ένα από τα κύρια  θέµατα του δηµόσιου  διαλόγου  αφορά  το εάν οι διαδικασίες  που 
προβλέπονται  στις οδηγίες  εξακολουθούν  να καλύπτουν  πλήρως  τις ανάγκες  των 
αναθετουσών  αρχών  και των οικονο µικών  φορέων  και εάν πρέπει  να τροποποιηθούν  – και αν 
ναι, πώς – ιδίως  µε στόχο  τη µείωση  της πολυπλοκότητας  και του διοικητικού  φόρτου , µε 
ταυτόχρονη  εξασφάλιση  θεµιτού ανταγωνισ µού για τις δηµόσιες  συµβάσεις  και βέλτιστα  
αποτελέσ µατα για τις αγορές .  
Γενικές  διαδικασίες   
Στις υφιστά µενες οδηγίες  προβλέπεται  ευρύ  φάσµα εργαλείων  και διαδικασιών . Αµφότερες  οι 
οδηγίες  2004/17/ ΕΚ και 2004/18/ ΕΚ παρέχουν  στους  αγοραστές  ελεύθερη  επιλογή  µεταξύ  
ανοικτής27 και κλειστής28 διαδικασίας . Η κατάσταση  είναι  κάπως  διαφορετική  όσον  αφορά  
την διαδικασία  µε διαπραγ µάτευση  µε προηγού µενη δηµοσίευση29 προκήρυξης  διαγωνισ µού. 
Η οδηγία  για τις επιχειρήσεις  κοινής  ωφελείας  προβλέπει  αυξη µένη ευελιξία30 και το 
αποτέλεσ µα είναι  οι επιχειρήσεις  κοινής  ωφελείας  να µπορούν  να επιλέξουν  ελεύθερα  την 
ανάθεση  των συµβάσεών  τους µε διαδικασίες  µε διαπραγ µάτευση , εφόσον  έχουν  δηµοσιεύσει  
προκήρυξη  διαγωνισ µού. Βάσει  της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ εξάλλου , οι διαδικασίες  µε 
διαπραγ µάτευση  µε προηγού µενη δηµοσίευση  µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  αποκλειστικά  
υπό τους συγκεκρι µένους  όρους  που αναφέρονται  στο άρθρο  30. Σε αµφότερες  τις οδηγίες  η 
χρήση  των διαδικασιών  µε διαπραγ µάτευση  χωρίς  προηγού µενη δηµοσίευση  προκήρυξης  
διαγωνισ µού περιορίζεται  σε εξαιρετικές  καταστάσεις  που απαριθ µούνται  λεπτο µερώς31 και 
ερµηνεύονται  περιοριστικά . 
Στον  τοµέα των υπηρεσιών  οι αγοραστές  µπορούν  να χρησι µοποιήσουν  επίσης  διαγωνισ µούς 
µελετών32. Το 2004 εντάχθηκαν  στις οδηγίες  αρκετές  ειδικές  διαδικαστικές  εναλλακτικές  
                                                 
27 Στο πλαίσιο  της ανοικτής  διαδικασίας  οι αναθέτουσες  αρχές  και φορείς  δηµοσιεύουν  προκήρυξη  
διαγωνισ µού, βάσει  της οποίας  όλα τα ενδιαφερό µενα µέρη µπορούν  να υποβάλλουν  τις προσφορές  
τους. Μεταξύ  των προσφερόντων  που ικανοποιούν  τα κριτήρια  ποιοτικής  επιλογής , η αναθέτουσα  αρχή  
επιλέγει  την προσφορά  που ικανοποιεί  µε τον καλύτερο  τρόπο  το κριτήριο  ανάθεσης  που αναφέρεται  
στην  προκήρυξη  του διαγωνισ µού (χαµηλότερη  τιµή ή πλέον  συµφέρουσα  οικονο µικώς προσφορά ). 
Στην  εν λόγω  διαδικασία  αντιστοιχούν  σχεδόν  τα ¾ όλων  των διαδικασιών  στο πλαίσιο  του πεδίου  
εφαρ µογής των οδηγιών . 
28 Στην  κλειστή  διαδικασία , όλοι οι οικονο µικοί φορείς  δύνανται  να απαντήσουν  στην  προκήρυξη  του 
διαγωνισ µού εκφράζοντας  το ενδιαφέρον  τους να συµµετάσχουν , αλλά  µόνο ορισµένοι υποψήφιοι , που 
επιλέγονται  βάσει  των κριτηρίων  τα οποία  αναφέρονται  στην  προκήρυξη  του διαγωνισ µού καλούνται  
να υποβάλλουν  προσφορές .  
29 Στην  διαδικασία  µε διαπραγ µάτευση , οι αναθέτουσες  αρχές  και οντότητες  συµβουλεύονται  τους 
οικονο µικούς  φορείς  της επιλογής  τους και διαπραγ µατεύονται  µε έναν ή περισσότερους  από αυτούς  
τους όρους  της σύµβασης  που θα συναφθεί . Παρό µοια διαπραγ µάτευση  των όρων  της προσφοράς  δεν 
είναι  δυνατή  στη ανοικτή  ούτε στην  κλειστή  διαδικασία . 
30 Η αυξη µένη ευελιξία  που προβλέπεται  στο πλαίσιο  της οδηγίας  για τις επιχειρήσεις  κοινής  ωφελείας  
οφείλεται  στο γεγονός  ότι εφαρ µόζεται  όχι µόνο στις δηµόσιες  αρχές  αλλά  και σε εµπορικές  εταιρείες , 
που είναι  δηµόσιες  επιχειρήσεις  ή ιδιωτικές  εταιρείες  και λειτουργούν  βάσει  ειδικών  ή αποκλειστικών  
δικαιω µάτων . Κατά  συνέπεια , οι διαδικασίες  της οδηγίας  έχουν  ως στόχο  να µοιάζουν  µε τις εµπορικές  
πρακτικές , διατηρώντας  ωστόσο  έναν ελάχιστο  βαθµό διαφάνειας  και ίσης µεταχείρισης . 
31 Άρθρο  31 της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ, άρθρο  40 παράγραφος  3 της οδηγίας  2004/17/ ΕΚ. 
32 Οι διαγωνισ µοί µελετών  είναι  διαδικασίες  που επιτρέπουν  στην  αναθέτουσα  αρχή  ή τον αναθέτοντα  
φορέα  να αγοράσει  σχέδιο  ή µελέτη  που επιλέγεται  από κριτική  επιτροπή  κατόπιν  συµµετοχής  σε 
διαγωνισ µό, για παράδειγ µα σε διαγωνισ µό ιδεών  για τη µελέτη  κοινοτικού  κέντρου  συνοικίας  που έχει 
ενταχθεί  σε πρόγρα µµα αστικής  ανάπλασης . Οι διαγωνισ µοί µελετών  µπορούν  επίσης  να 
χρησι µοποιηθούν  σε άλλους  τοµείς, για παράδειγ µα για την απόκτηση  σχεδίων  πιθανού  µελλοντικού  
δικτύου  επικοινωνιών  µεταξύ  διοικήσεων  διαφόρων  επιπέδων . 
EL 16   EL επιλογές , όπως  ο ανταγωνιστικός  διάλογος33, τα δυνα µικά συστή µατα αγορών34 ή οι 
ηλεκτρονικοί  πλειστηριασ µοί35. Επιπλέον , η διαδικαστική  ευελιξία  που εισήχθη  το 2004 
περιλα µβάνει  τη δυνατότητα  κεντρικών  αγορών  µε αγορά  από ή µέσω κεντρικού  φορέα  
αγορών36 ή µε σύναψη  συµφωνιών -πλαισίων37. Επιπλέον , στο πλαίσιο  της 
χρηµατοπιστωτικής  κρίσης , η Επιτροπή  εξέτασε  το ενδεχό µενο χρησι µοποίησης  επείγουσας  
διαδικασίας38 που πρέπει  να αιτιολογείται  για την εκτέλεση  µεγάλων  έργων  δηµοσίων  
επενδύσεων  το 2009 και το 2010. 
Αυτό  το αυξη µένο φάσµα των διαδικαστικών  εναλλακτικών  επιλογών  πρέπει  τώρα  να 
αναλυθεί  για να εξασφαλιστεί  ότι οι διαδικασίες  βάσει  της υφιστά µενης οδηγίας  
εξακολουθούν  να αποτελούν  τα βέλτιστα  δυνατά  εργαλεία  για αποτελεσ µατικές  αγορές , σε 
συνδυασ µό µε την αυξανό µενη σηµασία των εταιρικών  σχέσεων  δηµόσιου /ιδιωτικού  τοµέα. 
Τόσο  ο σχεδιασ µός των ίδιων  των διαδικασιών  διαφορετικών  τύπων , αλλά  και οι διάφορες  
απαιτήσεις  που επιβάλλουν  οι οδηγίες  για τα διάφορα  στάδια  της διαδικασίας39 πρέπει  να 
εξετασθούν  λεπτο µερώς  σχετικά  µε την αποτελεσ µατικότητά  τους να εξασφαλίσουν  τα 
βέλτιστα  αποτελέσ µατα όσον  αφορά  τις αγορές  µε την ελάχιστη  δυνατή  διοικητική  
επιβάρυνση40.  
Ερωτήσεις : 
15. Πιστεύετε  ότι οι διαδικασίες  όπως  καθορίζονται  στις υπάρχουσες  οδηγίες  επιτρέπουν  
στις αναθέτουσες  αρχές  την επίτευξη  των βέλτιστων  δυνατών  αποτελεσ µάτων  όσον  
αφορά  τις αγορές ; Αν όχι: πώς πρέπει  να βελτιωθούν  οι διαδικασίες  ώστε  να µειωθεί  
ο διοικητικός  φόρτος /να µειωθούν  οι δαπάνες  των συναλλαγών  και η διάρκεια  των 
διαδικασιών , ενώ ταυτόχρονα  να διασφαλιστεί  από τις αναθέτουσες  αρχές  η 
επίτευξη  των οικονο µικώς συµφερότερων  αποτελεσ µάτων ; 
16. Μπορείτε  να σκεφτείτε  διαδικασίες  άλλου  τύπου  που δεν διατίθενται  στο πλαίσιο  
των υφιστά µενων  οδηγιών  και οι οποίες  θα µπορούσαν , κατά  την άποψή  σας, να 
αυξήσουν  την αποτελεσ µατικότητα  από πλευράς  κόστους  των διαδικασιών  των 
δηµόσιων  συµβάσεων ;  
                                                 
33 Βάσει  της εν λόγω  διαδικασίας  για ιδιαίτερα  πολύπλοκες  συµβάσεις , οι λεπτο µερείς  όροι της σύµβασης  
µπορούν  να καθοριστούν  µέσω διαλόγου  µεταξύ  της αναθέτουσας  αρχής  και των υποψηφίων · άρθρο  29 
της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ (µόνο στην  οδηγία  2004/18/ ΕΚ). Ωστόσο , σύµφωνα  µε πρόσφατες  
στατιστικές , ο ανταγωνιστικός  διάλογος  χρησι µοποιήθηκε  σε λιγότερο  από το 0,4% των διαδικασιών . 
34 Άρθρο  33 της οδηγίας  2004/18/E Κ. 
35 Άρθρο  54 της οδηγίας  2004/18/E Κ. 
36 Άρθρο  11 της οδηγίας  2004/18/E Κ. 
37 Σχετικά , η νέα ευελιξία  εισήχθη  µόνο στην  οδηγία  2004/18/ ΕΚ (βλέπε  άρθρο  32) επειδή  οι ήδη 
υφιστά µενες (και διαφορετικές ) διατάξεις  της οδηγίας  για τις επιχειρήσεις  κοινής  ωφελείας  (άρθρο  14) 
θεωρήθηκαν  ικανοποιητικές  στο ιδιαίτερο  πλαίσιο  των αγορών  των επιχειρήσεων  κοινής  ωφελείας . 
38 Η εν λόγω  διαδικασία  προβλέπεται  στο άρθρο  38 παράγραφος  8 της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ στις 
περιπτώσεις  που ο επείγων  χαρακτήρας  καθιστά  πρακτικά  ανεφάρ µοστες  τις συνήθεις  χρονικές  
προθεσ µίες. Πρβλ . δελτίο  τύπου  IP/08/2040 της 19ης ∆εκε µβρίου  2008. 
39 Για παράδειγ µα, οι κανόνες  που αφορούν  τη δηµοσίευση  των προκηρύξεων , το περιεχό µενο των 
συγγραφών  υποχρεώσεων , το χρονοδιάγρα µµα της διαδικασίας , τα αποδεικτικά  στοιχεία  των κριτηρίων  
επιλογής , την τεκµηρίωση  και την επικοινωνία  µε τους προσφέροντες . 
40 Φυσικά , οι σύγχρονες  τεχνολογίες  πληροφοριών  και επικοινωνιών  εµφανίζουν  σηµαντικές  δυνατότητες  
αύξησης  των διαδικασιών  όλων  των µερών  και συµβάλλουν  στον  περιορισ µό της γραφειοκρατίας , 
ιδίως  όσον  αφορά  τη συλλογή  και έκδοση  πιστοποιητικών . Η εν λόγω  πτυχή  της συζήτησης  σχετικά  µε 
τον εκσυγχρονισ µό δεν καλύπτεται  στην  παρούσα  Πράσινη  Βίβλο , επειδή  καλύπτεται  από χωριστή  
διαβούλευση , την Πράσινη  Βίβλο  για την επέκταση  της χρήσης  των δηµόσιων  ηλεκτρονικών  
συµβάσεων  στην  ΕΕ, SEC(2010) 1214 της 18.10.2010. 
EL 17   EL 17. Πιστεύετε  ότι οι διαδικασίες  και τα εργαλεία  που προβλέπονται  στην  οδηγία  για την 
κάλυψη  συγκεκρι µένων  αναγκών  και για να διευκολύνουν  τη συµµετοχή  του 
ιδιωτικού  τοµέα στις δηµόσιες  επενδύσεις  µέσω εταιρικών  σχέσεων  δηµόσιου -
ιδιωτικού  τοµέα (π.χ. δυνα µικά συστή µατα αγορών , ανταγωνιστικός  διάλογος , 
ηλεκτρονικοί  πλειστηριασ µοί, διαγωνισ µοί µελετών ) πρέπει  να διατηρηθούν  υπό την 
παρούσα  µορφή  τους, να τροποποιηθούν  (εάν ναι, πώς) ή να καταργηθούν ;  
18. Βάσει  της εµπειρίας  σας από τη χρήση  της επείγουσας  διαδικασίας  το 2009 και το 
2010, θα υποστηρίζατε  τη γενίκευση  αυτής  της δυνατότητας  σύµπτυξης  των 
προθεσ µιών υπό ορισµένες προϋποθέσεις ; Αυτό  θα ήταν  κατά  τη γνώµη σας δυνατό  
χωρίς  να τεθεί  σε κίνδυνο  η ποιότητα  των προσφορών ; 
Περισσότερες  διαπραγ µατεύσεις  
Οι ενδιαφερό µενοι υποδεικνύουν  συχνά  ότι απαιτείται  περισσότερη  ευελιξία  στις διαδικασίες  
ανάθεσης  συµβάσεων  και ότι, συγκεκρι µένα, πρέπει  να επιτρέπεται  στις αναθέτουσες  αρχές  
να διαπραγ µατεύονται  τους όρους  της σύµβασης  µε τους δυνητικούς  προσφέροντες .  
Η χρήση  των διαπραγ µατεύσεων  επιτρέπεται  από την Σ∆Σ, υπό τον όρο ότι αυτό  
αναγγέλλεται  στην  προκήρυξη  του διαγωνισ µού. Κατά  συνέπεια , η εν λόγω  δυνατότητα  
µπορεί  να ενταχθεί  στη γενική  νοµοθεσία  περί δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ υπό τον όρο ότι 
συνάδει  µε τις αρχές  της µη εισαγωγής  διακρίσεων  και της δίκαιης  διαδικασίας . Αυτό  µπορεί  
να εξασφαλίσει  για τις αναθέτουσες  αρχές  µεγαλύτερη  ευελιξία  για την επίτευξη  των 
αποτελεσ µάτων  των συµβάσεων  που ανταποκρίνονται  πραγ µατικά  στις ανάγκες  τους. 
Η εναλλακτική  αυτή  επιλογή  πρέπει  να συζητηθεί  σε βάθος  µε όλους  τους ενδιαφερό µενους , 
τις αναθέτουσες  αρχές  και τους οικονο µικούς  φορείς . Τα πιθανά  πλεονεκτή µατα από 
περισσότερη  ευελιξία  και δυνητική  απλοποίηση  πρέπει  να αντιπαραβληθούν  µε τον αυξη µένο 
κίνδυνο  ευνοιοκρατίας , και, γενικότερα , από ιδιαίτερα  υποκει µενικές  αποφάσεις  που θα 
οφείλονται  στη µεγαλύτερη  διακριτική  ευχέρεια  των αναθετουσών  αρχών  στο πλαίσιο  της 
διαδικασίας  µε διαπραγ µάτευση . Η εν λόγω  υποκει µενικότητα  µε τη σειρά  της θα καταστήσει  
δυσκολότερη  την απόδειξη  ότι η προκύπτουσα  σύµβαση  δεν συνεπάγεται  κρατική  ενίσχυση . 
Επιπλέον , η παροχή  περισσότερων  περιθωρίων  στις αναθέτουσες  αρχές  θα αποδώσει  χρήσι µα 
αποτελέσ µατα µόνον  όταν  αυτές  διαθέτουν  την απαραίτητη  τεχνική  εµπειρογνω µοσύνη , τη 
γνώση  της αγοράς  και τις ικανότητες  να διαπραγ µατευτούν  καλές  συµφωνίες  µε τους 
προµηθευτές .  
Τέλος , πρέπει  να εκτιµηθεί προσεκτικά  για ποιους  τύπους  και µεγέθη  συµβάσεων  έχουν  
νόηµα οι διαπραγ µατεύσεις . Οι ενδιαφερό µενοι υποστηρίζουν  συχνά  ότι οι διαπραγ µατεύσεις  
µπορεί  να ενδείκνυνται  ιδιαίτερα  για την ανάθεση  µικρότερων  συµβάσεων . Εξάλλου , 
ενδεχο µένως  να είναι  χρήσι µη η προκήρυξη  διαγωνισ µών για έργα  µεγάλης  κλίµακας  ιδίως  
µέσω εταιρικών  σχέσεων  δηµόσιου -ιδιωτικού  τοµέα. ∆εδο µένης της πολυπλοκότητας  των 
συµβάσεων  για τέτοιου  είδους  έργα  ενδέχεται  να υπάρχει  ακόµη µεγαλύτερη  ανάγκη  για 
ιδιαίτερα  ευέλικτες  διαδικασίες  και µεγάλα  περιθώρια  διαπραγ µατεύσεων  και περισσότερη  
τεχνική  εµπειρογνω µοσύνη  από την πλευρά  της αναθέτουσας  αρχής  για την διεξαγωγή  των 
διαπραγ µατεύσεων .  
EL 18   EL Ερωτήσεις : 
19. Θα υποστηρίζατε  τη δυνατότητα  περισσότερων  διαπραγ µατεύσεων  στις διαδικασίες  
δηµόσιων  συµβάσεων  ή/και τη γενίκευση  της διαδικασίας  µε διαπραγ µάτευση  µε 
προηγού µενη δηµοσίευση ;  
20. Στη δεύτερη  περίπτωση , πιστεύετε  ότι πρέπει  να παρασχεθεί  η δυνατότητα  αυτή  για 
τις συµβάσεις  όλων  των τύπων /για τις αναθέτουσες  αρχές  όλων  των τύπων , ή µόνο 
υπό ορισµένες προϋποθέσεις ;  
21. Συµµερίζεστε  την άποψη  ότι η γενικευ µένη χρήση  της διαδικασίας  µε 
διαπραγ µάτευση  ενδέχεται  να συνεπιφέρει  κινδύνους  κατάχρησης /διακρίσεων ; 
Εκτός  των διασφαλίσεων  που προβλέπονται  ήδη στις οδηγίες  για την διαδικασία  µε 
διαπραγ µάτευση , θα απαιτηθούν  πρόσθετες  διασφαλίσεις  για διαφάνεια  και την µη 
εισαγωγή  διακρίσεων  προκει µένου να εξασφαλιστεί  υψηλότερο  επίπεδο  εχεµύθειας ; 
Εάν ναι, ποιες  θα έπρεπε  να είναι  οι εν λόγω  διασφαλίσεις ; 
Εµπορικά  αγαθά  και υπηρεσίες  
Η Σ∆Σ προβλέπει  ειδικούς  κανόνες  για «εµπορικά  αγαθά  ή υπηρεσίες  που γενικά  πωλούνται  
ή προτείνονται  προς  πώληση  στην  εµπορική  αγορά  σε, και συνήθως  αγοράζονται  από, µη 
δηµόσιους  φορείς -αγοραστές  για µη δηµόσιους  σκοπούς ». Τα εµπορικά  αγαθά  και υπηρεσίες  
θεωρούνται  ότι διατίθενται  στην  αγορά  υπό τυποποιη µένη µορφή  και, κατά  συνέπεια , η 
αγορά  των εν λόγω  αγαθών  και υπηρεσιών  απλοποιείται  επειδή  η τιµή, η ποιότητα  και οι όροι 
έχουν  καθοριστεί  ευρέως  στις αγορές . Ίσως  δικαιολογείται  η εισαγωγή  απλοποιη µένων  
διαδικασιών  για την αγορά  τέτοιων  αγαθών  και υπηρεσιών  (για παράδειγ µα 
εξορθολογισ µένες διαδικασίες  µε συντο µότερες  προθεσ µίες). 
Ερώτηση : 
22. Πιστεύετε  ότι ενδείκνυται  η πρόβλεψη  απλοποιη µένων  διαδικασιών  για την αγορά  
εµπορικών  αγαθών  και υπηρεσιών ; Εάν ναι, ποιες  µορφές  απλοποίησης  προτείνετε ; 
Επιλογή  και ανάθεση   
Βάσει  των υφιστά µενων  οδηγιών , η επιλογή  του επιτυχόντος  υποψηφίου  πρέπει  να 
πραγ µατοποιείται  σε δύο στάδια . Κατά  το στάδιο  της επιλογής , η αναθέτουσα  αρχή  αξιολογεί  
την ικανότητα  και την καταλληλότητα  των οικονο µικών  φορέων . Αυτό  γίνεται  βάσει  των 
κριτηρίων  αποκλεισ µού και των κριτηρίων  για την οικονο µική και χρηµατοοικονο µική 
κατάσταση , τις επαγγελ µατικές  και τεχνικές  γνώσεις  και ικανότητες . Στο στάδιο  της 
ανάθεσης , η αναθέτουσα  αρχή  εξετάζει  τις προσφορές  και επιλέγει  την καλύτερη . Αυτό  
επιτυγχάνεται  βάσει  αντικει µενικών  κριτηρίων  που αφορούν  την ποιότητα  των 
προσφερό µενων  προϊόντων  και υπηρεσιών .  
Σύµφωνα  µε τη νοµολογία  του ∆ΕΕ41, οι αναθέτουσες  αρχές  απαιτείται  να λειτουργούν  
διαχωρίζοντας  σαφώς  τα κριτήρια  επιλογής  από τα κριτήρια  ανάθεσης . Η απόφαση  
κατακύρωσης  της σύµβασης  πρέπει  να στηρίζεται  αποκλειστικά  σε κριτήρια  που αφορούν  τα 
                                                 
41 Βλέπε  αποφάσεις  του ∆ικαστηρίου  στις υποθέσεις  31/87 Beentjes, της 20.9.1988, παράγραφοι  15-19, 
C-532/06 Λιανάκης , της 24.1.2008, παράγραφος  30, και C-199/07 Επιτροπή  κατά  Ελλάδας , της 
12.11.2009, παράγραφοι  51 έως 55. 
EL 19   EL προσφερό µενα προϊόντα  και υπηρεσίες . ∆εν επιτρέπονται  σκοπι µότητες  που αφορούν  την 
ικανότητα  του προσφέροντος  να υλοποιήσει  τη σύµβαση , όπως  η εµπειρία , το ανθρώπινο  
δυνα µικό και ο εξοπλισ µός του.  
Στην  Σ∆Σ προβλέπεται  επίσης  διάκριση  µεταξύ  της επιλογής  και της απόφασης  κατακύρωσης  
της σύµβασης . Εντούτοις , η εν λόγω  διάκριση  είναι  λιγότερο  αυστηρή  σε σχέση  µε τη 
νοµολογία  που αναφέρθηκε  προηγου µένως , επειδή  η Σ∆Σ δεν απαγορεύει  ρητά  την 
συνεκτί µηση, κατά  το στάδιο  της ανάθεσης , κριτηρίων  που δεν συνδέονται  µε τα 
προσφερό µενα αγαθά  και υπηρεσίες  και, κατά  συνέπεια , επιτρέπει  τη συνεκτί µηση κριτηρίων  
που σχετίζονται  µε τον προσφέροντα . 
Οι αναθέτουσες  αρχές  παραπονούνται  µερικές  φορές  για τον διοικητικό  φόρτο  που προκύπτει  
από την ανάγκη  κατ' αρχάς  να επαληθευτούν  τα κριτήρια  επιλογής  για όλους  τους 
υποψήφιους  και προσφέροντες  πριν να εξεταστούν  τα κριτήρια  ανάθεσης . Υποστηρίζουν  ότι, 
σε ορισµένες περιστάσεις , εάν τους επιτρεπόταν  να εξετάσουν  πρώτα  τα κριτήρια  ανάθεσης , 
θα µπορούσαν  να επιταχύνουν  την διαδικασία , επειδή  τα κριτήρια  επιλογής  θα έπρεπε  να 
εξετασθούν  µόνο όσον  αφορά  τον επιτυχόντα  υποψήφιο .  
Εν προκει µένω, ενδέχεται  να προβληθεί  το επιχείρη µα επανεξέτασης  της οργάνωσης  και της 
σειράς  εξέτασης  των κριτηρίων  επιλογής  και ανάθεσης  στο πλαίσιο  της διαδικασίας . 
Υπόδειξη  προς  την κατεύθυνση  αυτή  περιλα µβάνεται  σε πρόσφατη  νοµολογία  του ∆ΕΕ που 
αναφέρει  ότι οι οδηγίες  περί δηµοσίων  συµβάσεων  «δεν αποκλείουν  τυπικά  την ταυτόχρονη  
διενέργεια  του ελέγχου  της καταλληλότητας  των υποψηφίων  και της αναθέσεως  της 
εκτελέσεως  της συµβάσεως , εντούτοις  οι δύο αυτές  διαδικασίες  είναι  αυτοτελείς  και 
διέπονται  από διαφορετικούς  κανόνες »42. Από αυτό  προκύπτει  ότι δεν µετρά τόσο  η σειρά  
των διαδικαστικών  βηµάτων , αλλά  ο κατ' αρχήν  διαχωρισ µός µεταξύ  κριτηρίων  επιλογής  και 
ανάθεσης . 
Ωστόσο , πρέπει  να αναλυθεί  προσεκτικά  η καταλληλότητα  µιας τέτοιας  δυνατότητας . Η 
γνήσια  άµβλυνση  του διοικητικού  φόρτου  µπορεί  να εξεταστεί  υπό συγκεκρι µένες 
προϋποθέσεις . Η εξέταση  των κριτηρίων  επιλογής  µετά τα κριτήρια  ανάθεσης  θα είχε νόηµα 
µόνο στις περιπτώσεις  που τα κριτήρια  ανάθεσης  µπορούν  να αξιολογηθούν  γρήγορα  και 
εύκολα  για όλες τις προσφορές . Αυτό  µπορεί  να ισχύσει  ιδίως  για αναθέσεις  συµβάσεων  που 
αφορούν  την αγορά  τυποποιη µένων  αγαθών  στη χαµηλότερη  τιµή. Επιπλέον , η εφαρ µογή της 
προσέγγισης  θα ήταν  δύσκολη  σε κλειστές  διαδικασίες  ή διαδικασίες  µε διαπραγ µάτευση , 
στις οποίες  οι υποψήφιοι  που πρόκειται  να κληθούν  να υποβάλουν  προσφορές  ή να 
διαπραγ µατευθούν  επιλέγονται  βάσει  κριτηρίων  ποιοτικής  επιλογής , καθώς  και στις 
περιπτώσεις  που χρησι µοποιούνται  συστή µατα προεπιλογής . 
Ορισ µένοι ενδιαφερό µενοι υποβάλλουν  πιο µακρόπνοες  προτάσεις  που θα µπορούσαν  να 
θέσουν  υπό αµφισβήτηση  τον κατ' αρχήν  διαχωρισ µό µεταξύ  κριτηρίων  επιλογής  και 
ανάθεσης . Υποστηρίζουν  ότι η δυνατότητα  συνυπολογισ µού κριτηρίων  που αφορούν  τον 
προσφέροντα , όπως  η εµπειρία  και τα προσόντα , ως κριτήρια  ανάθεσης  ενδέχεται  να 
συµβάλει  στη βελτίωση  των αποτελεσ µάτων  των συµβάσεων . 
Ωστόσο , πρέπει  να σηµειωθεί  ότι η παροχή  παρό µοιας δυνατότητας  θα οδηγήσει  σε µείζονα  
αλλαγή  του συστή µατος των διαδικασιών  που θεσπίζεται  από τις οδηγίες  περί δηµόσιων  
συµβάσεων . Ο διαχωρισ µός µεταξύ  κριτηρίων  επιλογής  και ανάθεσης  διασφαλίζει  τη δίκαιη  
                                                 
42 Βλέπε  αποφάσεις  του ∆ικαστηρίου  στις υποθέσεις  Λιανάκης , παράγραφος  27 και Επιτροπή  κατά  
Ελλάδας , παράγραφος  51. 
EL 20   EL και αντικει µενική  σύγκριση  των προσφορών . Εάν επιτραπεί  να συµπεριληφθούν  κριτήρια  που 
σχετίζονται  µε τον προσφέροντα  όπως  η εµπειρία  ή τα προσόντα  στα κριτήρια  ανάθεσης  της 
σύµβασης  ενδέχεται  να υπονο µευθεί  η συγκρισι µότητα  των παραγόντων  που πρέπει  να 
συνυπολογιστούν  και τελικά  να καταστρατηγηθεί  η αρχή  της ίσης µεταχείρισης . Κατά  
συνέπεια , η εξάρτηση  από κριτήρια  που συνδέονται  µε τον προσφέροντα  ενδέχεται  να 
οδηγήσει  επίσης  σε στρεβλώσεις  του ανταγωνισ µού. Συνεπώς , προς  την κατεύθυνση  αυτή  
πρέπει  να εξετάζονται  στο µέτρο του δυνατού  προτάσεις  µόνο για περιορισ µένες περιστάσεις , 
π.χ. για συγκεκρι µένους  τύπους  συµβάσεων , όπου  τα προσόντα  και τα βιογραφικά  του 
διαθέσι µου προσωπικού  είναι  ιδιαίτερα  σηµαντικά .  
Εν πάση  περιπτώσει , οι όποιες  αλλαγές  επηρεάζουν  την αρχή  του διαχωρισ µού των 
κριτηρίων  επιλογής  και ανάθεσης  πρέπει  να εξεταστούν  µε ιδιαίτερη  προσοχή . Ίσως  
απαιτηθεί  να παρασχεθούν  πρόσθετες  διασφαλίσεις  προκει µένου να εξασφαλιστούν  δίκαιες  
και αντικει µενικές  διαδικασίες .  
Ερωτήσεις : 
23. Θα ευνοούσατε  µια πιο ευέλικτη  προσέγγιση  της οργάνωσης  και της σειράς  
εξέτασης  των κριτηρίων  επιλογής  και ανάθεσης  ως µέρος της διαδικασίας  των 
δηµόσιων  συµβάσεων ; Εάν ναι, πιστεύετε  ότι θα ήταν  δυνατόν  να εξετάζονται  τα 
κριτήρια  ανάθεσης  πριν από τα κριτήρια  επιλογής ; 
24. Θεωρείτε  ότι θα δικαιολογείτο  σε εξαιρετικές  περιπτώσεις  να επιτρέπεται  στις 
αναθέτουσες  αρχές  να συνεκτι µούν κριτήρια  που αφορούν  τον ίδιο τον προσφέροντα  
στο στάδιο  της ανάθεσης ; Εάν ναι, σε ποιες  περιπτώσεις , και τι πρόσθετες  
διασφαλίσεις  απαιτούνται  κατά  τη γνώµη σας για να εξασφαλιστεί  δίκαια  και 
αντικει µενική  απόφαση  ανάθεσης  στο πλαίσιο  ενός τέτοιου  συστή µατος; 
Συνεκτί µηση προηγού µενων  επιδόσεων  
Οι ενδιαφερό µενοι υποστηρίζουν  επίσης  ότι οι υφιστά µενες οδηγίες  δεν προβλέπουν  
κατάλληλα  µέσα για την συνεκτί µηση προηγού µενων  εµπειριών  τις οποίες  ενδέχεται  να είχε 
στο παρελθόν  η αναθέτουσα  αρχή  όσον  αφορά  τις επιδόσεις  των προσφερόντων . Είναι  
αλήθεια  ότι η συνεκτί µηση τέτοιων  εµπειριών  µπορεί  να προσφέρει  χρήσι µες ενδείξεις  για 
την ποιότητα  του προσφέροντος  και την µελλοντική  του εργασία . Ωστόσο , η δυνατότητα  
αυτή  θα συνεπαγόταν  προφανείς  κινδύνους  διάκρισης  µεταξύ  των προσφερόντων . Κατά  
συνέπεια , απαιτείται  η καθιέρωση  κατάλληλων  διασφαλίσεων  για να εξασφαλιστεί  η ισότι µη 
µεταχείριση  των προσφερόντων , η διαφάνεια  και µια δίκαιη  διαδικασία . 
Ερώτηση : 
25. Πιστεύετε  ότι η οδηγία  πρέπει  να επιτρέπει  ρητά  την συνεκτί µηση της προηγού µενης 
εµπειρίας  µε έναν ή περισσότερους  προσφέροντες ; Εάν ναι, τι διασφαλίσεις  θα 
απαιτηθούν  για να προληφθούν  οι πρακτικές  που εισάγουν  διακρίσεις ; 
Συγκεκρι µένα εργαλεία  για επιχειρήσεις  κοινής  ωφελείας  
Τα διαδικαστικά  εργαλεία  της οδηγίας  για τις επιχειρήσεις  κοινής  ωφελείας  διαφέρουν  
ουσιαστικά  από εκείνα  της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ σε αρκετά  σηµεία. Μια πτυχή  είναι  ότι 
χαρακτηρίζονται  από µεγαλύτερη  διαδικαστική  ευελιξία  για τις αναθέτουσες  οντότητες . 
Εκτός  από την προαναφερθείσα  ελεύθερη  επιλογή  της διαδικασίας  µε διαπραγ µάτευση  µε 
EL 21   EL προκήρυξη  διαγωνισ µού, οι φορείς  κοινής  ωφελείας  διαθέτουν  επίσης  δύο εξειδικευ µένα 
εργαλεία  για την οργάνωση  των αγορών , ήτοι: τα συστή µατα προεπιλογής43 και τις 
περιοδικές  ενδεικτικές  προκηρύξεις44. 
Βάσει  των διατάξεων  της παρούσας  οδηγίας  για τις επιχειρήσεις  κοινής  ωφελείας  οι 
προκηρύξεις  για την ύπαρξη  συστή µατος προεπιλογής  µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  ως µέσο 
προκήρυξης  διαγωνισ µού για την αγορά  οιουδήποτε  τύπου  έργων , προµηθειών  ή υπηρεσιών  
που θα αγοραστούν  κατά  την διάρκεια  ισχύος  του συστή µατος προεπιλογής , ανεξάρτητα  από 
τον αριθµό των µεµονωµένων  διαδικασιών  συµβάσεων  που θα χρησι µοποιηθούν  για τον 
σκοπό  αυτό . Στην  περίπτωση  που η ανακοίνωση  περί ύπαρξης  συστή µατος προεπιλογής  
αποτελεί  το επιλεγέν  µέσο για την προκήρυξη  διαγωνισ µού, οι συγκεκρι µένες σχετικές  
συµβάσεις  µπορούν  να ανατεθούν  µόνο µε κλειστές  ή µε διαπραγ µάτευση  διαδικασίες , στο 
πλαίσιο  των οποίων  οι συµµετέχοντες  επιλέγονται  από εκείνους  – και αποκλειστικά  από 
εκείνους  – που έχουν  ήδη προεπιλεγεί  σύµφωνα  µε τους κανόνες  που διέπουν  το οικείο  
σύστη µα. Τα συστή µατα προεπιλογής  ενδέχεται  να είναι  χρήσι µα εργαλεία  σε σχέση  µε 
συµβάσεις  που αφορούν  την αγορά  τεχνικά  απαιτητικών  έργων , προµηθειών  ή υπηρεσιών45 
που απαιτούν  τόσο  µακροχρόνια  διαδικασία  για την προεπιλογή  των οικονο µικών  φορέων46 
που συµφέρει  όλους  τους εµπλεκό µενους  να χρησι µοποιήσουν  την ίδια διαδικασία  
προεπιλογής  για σειρά  µεµονωµένων  διαδικασιών  ανάθεσης  σύµβασης , αντί να υποχρεούνται  
να επαναλα µβάνουν  τη διαδικασία  προεπιλογής  για κάθε  διαδικασία  ανάθεσης  σύµβασης .  
Οι περιοδικές  ενδεικτικές  προκηρύξεις  µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  ως µέσο προκήρυξης  
διαγωνισ µού για δηµόσιες  συµβάσεις  οιουδήποτε  τύπου  έργων , προµηθειών  ή υπηρεσιών  που 
πρέπει  να ανατεθούν  επί περίοδο  δώδεκα  µηνών , ανεξάρτητα  από τον αριθµό των 
µεµονωµένων  διαδικασιών  ανάθεσης  συµβάσεων  που θα χρησι µοποιηθούν  για τον σκοπό  
αυτό . Όταν  η περιοδική  ενδεικτική  προκήρυξη  αποτελεί  το επιλεγέν  µέσο προκήρυξης  
διαγωνισ µού, οι επιµέρους  καλυπτό µενες συµβάσεις  δεν είναι  δυνατόν  να ανατεθούν  µε 
ανοικτές  διαδικασίες , αλλά  µόνο µε κλειστές  ή µε διαπραγ µάτευση  διαδικασίες  στις οποίες  οι 
συµµετέχοντες  επιλέγονται  από εκείνους  – και µόνον  εκείνους  – που εξεδήλωσαν  το 
ενδιαφέρον  τους απαντώντας  στην  περιοδική  ενδεικτική  προκήρυξη . Οι περιοδικές  
ενδεικτικές  προκηρύξεις  χρησι µοποιούνται  συχνά  ως µέσο προκήρυξης  διαγωνισ µού για 
επαναλα µβανό µενες αγορές  παρό µοιων  οµοιόµορφων  προϊόντων , υπηρεσιών  ή έργων  και, 
κατά  συνέπεια , µπορούν  να διευκολύνουν  τις καθη µερινές  εργασίες  των φορέων  κοινής  
ωφελείας . 
Ερώτηση : 
26. Θεωρείτε  ότι απαιτούνται  εξειδικευ µένοι κανόνες  για τις αναθέσεις  συµβάσεων  των 
φορέων  κοινής  ωφελείας ; Οι διαφορετικοί  κανόνες  που ισχύουν  για τους φορείς  
κοινής  ωφελείας  και τις δηµόσιες  επιχειρήσεις  αναγνωρίζουν  επαρκώς  τον ιδιαίτερο  
χαρακτήρα  των συµβάσεων  των φορέων  κοινής  ωφελείας ;  
2.2. Ειδικά  µέσα για µικρές  αναθέτουσες  αρχές  
Οι µικρές  αναθέτουσες  αρχές , ιδιαίτερα , συχνά  διαµαρτύρονται  ότι η εφαρ µογή του πλήρους  
καθεστώτος  των διαδικαστικών  κανόνων  και διασφαλίσεων  για την ανάθεση  των σχετικά  
                                                 
43 Βλέπε  ιδίως  άρθρο  53.  
44 Πρβλ . άρθρο  42 παράγραφος  3. 
45 Π.χ. τροχαίο  σιδηροδρο µικό υλικό , αγωγοί  αερίου  υψηλής  πίεσης , κ.λπ. 
46 Σε ορισµένες περιπτώσεις  άνω των έξι µηνών . 
EL 22   EL µικρών  συµβάσεών  τους απαιτεί  δυσανάλογο  χρόνο  και προσπάθεια . Για τις µικρές  
συµβάσεις  κάτω  των κατωτάτων  ορίων  των οδηγιών , παραπονούνται  επίσης  σχετικά  µε την 
έλλειψη  ασφάλειας  δικαίου  που σχετίζεται  µε την ανάγκη  συµµόρφωσης  ή µη µε τις 
απαιτήσεις  που προκύπτουν  από το πρωτογενές  δίκαιο . Αµφότεροι  οι προβλη µατισµοί είναι  
δυνατόν  να αντιµετωπιστούν  ως εξής: 
Ελαφρότερο  διαδικαστικό  πλαίσιο  για τοπικές  και περιφερειακές  αναθέτουσες  αρχές  όσον  
αφορά  την ανάθεση  συµβάσεων  άνω των κατώτατων  ορίων  των οδηγιών  
Ενδέχεται  να δικαιολογείται  η θέσπιση  ελαφρότερου  διαδικαστικού  πλαισίου  για τοπικές  και 
περιφερειακές  αναθέτουσες  αρχές  ώστε  να αξιοποιούνται  πλήρως  οι ευελιξίες  που υφίστανται  
στο πλαίσιο  της Σ∆Σ για µη κεντρικές  αρχές  και φορείς  κοινής  ωφελείας  χωρίς  να 
υποθηκεύεται  η ανάγκη  για διαφάνεια . Οι υφιστά µενες οδηγίες  παρέχουν  ευελιξία  µόνο για 
τους φορείς  κοινής  ωφελείας  αλλά  όχι για τις τοπικές  και περιφερειακές  αναθέτουσες  αρχές . 
Ένα τέτοιο  διαφοροποιη µένο σύστη µα θα παρείχε  στις τοπικές  αρχές  µεγαλύτερη  ελευθερία  
στις αγοραστικές  τους συναλλαγές  και θα µείωνε  τον διοικητικό  φόρτο , ακριβώς  στους  τοµείς 
εκείνους  όπου  αυτός  ίσως να είναι  δυσανάλογος . Παράλληλα , η δηµιουργία  διαδικαστικών  
απαιτήσεων  διαφόρων  επιπέδων  µπορεί  να προσθέσει  στην  πολυπλοκότητα  ολόκληρου  του 
νοµικού πλαισίου  και ενδέχεται  να δυσκολέψει  την µεταφορά  του (στην  εθνική  νοµοθεσία ) 
και την εφαρ µογή του στην  πράξη , ιδίως  όσον  αφορά  την εφαρ µογή των κανόνων  περί 
κρατικών  ενισχύσεων47. 
Ένα στοιχείο  ενός τέτοιου  ελαφρύτερου  διαδικαστικού  πλαισίου  θα µπορούσε  να είναι  οι 
λιγότερο  αυστηρές  απαιτήσεις  δηµοσίευσης : βάσει  της Σ∆Σ µια µη κεντρική  αναθέτουσα  
αρχή  µπορεί  να αναθέσει  σύµβαση  χωρίς  τη δηµοσίευση  µεµονωµένης προκήρυξης  
διαγωνισ µού, εφόσον  έχει αναγγείλει  την πρόθεσή  της και έχει δηµοσιεύσει  συγκεκρι µένες 
πληροφορίες  σε περιοδική  ενδεικτική  προκήρυξη  ή σε ανακοίνωση  για την ύπαρξη  
συστή µατος προεπιλογής48. Η δυνατότητα  αυτή  µπορεί  να περιορίσει  σηµαντικά  το 
διοικητικό  φόρτο  των αναθετουσών  αρχών . Ένα πιθανό  µειονέκτη µα ενδέχεται  να είναι  η 
µειωµένη προσβασι µότητα  των οικονο µικών  φορέων  στις συµβάσεις  λόγω  περιορισ µένου 
ανταγωνισ µού για τις µεµονωµένες συµβάσεις .  
Μια άλλη  δυνατότητα  θα µπορούσε  να ήταν  να επιτραπεί  η γενικευ µένη χρήση  της 
διαδικασίας  µε διαπραγ µατεύσεις  µε προηγού µενη δηµοσίευση  προκήρυξης  διαγωνισ µού. Η 
δυνατότητα  να επιτραπούν  οι διαπραγ µατεύσεις  γενικά  αναλύθηκε  ήδη προηγου µένως  
(ενότητα  2.1). Η καταλληλότητα  της δυνατότητας  αυτής  ιδιαίτερα  για τις τοπικές  και 
περιφερειακές  αναθέτουσες  αρχές  πρέπει  να αναλυθεί  προσεκτικά . Ίσως  να είναι  ένας καλός  
τρόπος  προσαρ µογής της σύµβασης  για να συνεκτι µηθούν  συγκεκρι µένοι προβλη µατισµοί 
και ανάγκες  παρό µοιων  αρχών . Ωστόσο , δεν είναι  βέβαιο  ότι οι µικρές  αναθέτουσες  αρχές  
έχουν  την αγοραστική  δύνα µη και την τεχνική  εµπειρογνω µοσύνη  διεξαγωγής  
διαπραγ µατεύσεων  επί ίσοις  όροις  µε τους προσφέροντες . 
                                                 
47 Οι κανόνες  περί κρατικών  ενισχύσεων  εστιάζονται  στη χορηγού µενη αντιστάθ µιση µάλλον  παρά  στο 
µέγεθος  της αναθέτουσας  αρχής . Η οιαδήποτε  ενδεχό µενη αναθεώρηση  προς  ένα απλούστερο  
διαδικαστικό  πλαίσιο  δεν θα επηρεάσει  την εφαρ µογή των κανόνων  περί κρατικών  ενισχύσεων . 
48 Για λεπτο µερείς  επεξηγήσεις  των µέσω αυτών  βλέπε  ενότητα  2.1 
EL 23   EL Ερωτήσεις : 
27. Πιστεύετε  ότι το πλήρες  καθεστώς  δηµόσιων  συµβάσεων  ενδείκνυται  ή αντίθετα  
είναι  ακατάλληλο  για τις ανάγκες  των µικρότερων  αναθετουσών  αρχών ; Παράκληση  
να εξηγήσετε  την απάντησή  σας. 
28. Εάν ναι, θα υποστηρίζατε  ένα απλοποιη µένο καθεστώς  δηµόσιων  συµβάσεων  για 
την ανάθεση  σχετικά  µικρών  συµβάσεων  από τις τοπικές  και τις περιφερειακές  
αρχές ; Κατά  την άποψη  σας, ποια πρέπει  να είναι  τα χαρακτηριστικά  ενός τέτοιου  
απλοποιη µένου καθεστώτος ;  
Μεγαλύτερη  ασφάλεια  δικαίου  για αναθέσεις  κάτω  των κατωτάτων  ορίων  των οδηγιών  
Πολλές  από τις συµβάσεις  που ανατίθενται  από µικρές  τοπικές  και περιφερειακές  
αναθέτουσες  αρχές  είναι  αξίας  µικρότερης  από τα κατώτατα  όρια των οδηγιών . Ωστόσο , 
σύµφωνα  µε την νοµολογία  του ∆ΕΕ, η ανάθεση  των εν λόγω  συµβάσεων  πρέπει  να συνάδει  
µε τις βασικές  αρχές  του δικαίου  της ΕΕ, όπως  η µη εισαγωγή  διακρίσεων  και η διαφάνεια , 
εάν παρουσιάζουν  διασυνοριακό  ενδιαφέρον . Η Επιτροπή  έχει δηλώσει  την άποψή  της 
σχετικά  µε τις απαιτήσεις  που προκύπτουν  από τη νοµολογία  του ∆ικαστηρίου  στην  
Ερµηνευτική  ανακοίνωση  σχετικά  µε το κοινοτικό  δίκαιο  που ισχύει  για την ανάθεση  
συµβάσεων  οι οποίες  δεν υπόκεινται  ή δεν υπόκεινται  πλήρως  στις διατάξεις  των οδηγιών  περί 
δηµοσίων  συµβάσεων49.  
Ωστόσο , πολλές  αναθέτουσες  αρχές  υποστηρίζουν  ότι η αποσαφήνιση  της εν λόγω  
ανακοίνωσης  ίσως να µην είναι  πάντα  επαρκής  στην  πράξη , ιδίως  όταν απαιτείται  ο 
καθορισ µός του εάν υπάρχει  ή όχι διασυνοριακό  ενδιαφέρον . Η αβεβαιότητα  του κατά  πόσο  
τα πρότυπα  των βασικών  αρχών  πρέπει  να εφαρ µόζονται  ή όχι σε συγκεκρι µένες περιπτώσεις  
θα δυσκολέψει  τη ζωή, ιδίως  των µικρότερων  αναθετουσών  αρχών . Η σπουδαιότητα  του εν 
λόγω  ζητήµατος είναι  επίσης  εµφανής  από τα µέτρα που έχουν  λάβει  σχετικά  τα κράτη  µέλη 
στο πλαίσιο  της χρηµατοπιστωτικής  κρίσης .  
Ακόµη και αν οι συµβάσεις  κάτω  των κατώτατων  ορίων  πιθανότατα  να µην καλυφθούν  από 
µια µελλοντική  νοµοθετική  πρόταση , είναι  δυνατόν  να εξεταστεί  το ενδεχό µενο περαιτέρω  
κατευθυντήριων  οδηγιών  για να βοηθηθούν  οι αναθέτουσες  αρχές  στην  αξιολόγηση  της 
ύπαρξης  ή όχι ορισµένου διασυνοριακού  ενδιαφέροντος  σε συγκεκρι µένες περιπτώσεις . 
Ερώτηση : 
29. Πιστεύετε  ότι η νοµολογία  του ∆ικαστηρίου  όπως  αναλύεται  στην  ερµηνευτική  
ανακοίνωση  της Επιτροπής  παρέχει  επαρκή  νοµική βεβαιότητα  για την ανάθεση  
συµβάσεων  κάτω  των κατώτατων  ορίων  των οδηγιών ; Ή θα θεωρούσατε  ότι 
ενδέχεται  να απαιτούνται  περαιτέρω  κατευθυντήριες  οδηγίες , ή οιαδήποτε  άλλη  
πρωτοβουλία  της ΕΕ για παράδειγ µα σχετικά  µε τις ενδείξεις  πιθανού  
διασυνοριακού  ενδιαφέροντος ; Για ποια σηµεία θα θεωρούσατε  τα παραπάνω  
σχετικά  ή αναγκαία ; 
                                                 
49 Ερµηνευτική  ανακοίνωση  της Επιτροπής  σχετικά  µε το κοινοτικό  δίκαιο  που ισχύει  για την ανάθεση  
συµβάσεων  οι οποίες  δεν υπόκεινται  ή δεν υπόκεινται  πλήρως  στις διατάξεις  των οδηγιών  περί 
δηµοσίων  συµβάσεων  της 1.8.2006 ( ΕΕ C 179 της 1.8.2006, σ. 2). Βλέπε  επίσης  την απόφαση  του 
∆ικαστηρίου , της 20ης Μαΐου  2010, στην  υπόθεση  T-258/06, Γερµανία κατά  Επιτροπής . 
EL 24   EL 2.3. Συνεργασία  µεταξύ  δηµόσιων  φορέων  
Ένα άλλο  ζήτηµα που αποτέλεσε  αντικεί µενο αµφιλεγό µενης συζήτησης  τις τελευταίες  
δεκαετίες  είναι  το ερώτη µα αν και σε ποια έκταση  οι κανόνες  των δηµόσιων  συµβάσεων  
πρέπει  να εφαρ µόζονται  σε συµβάσεις  που συνάπτονται  µεταξύ  δηµόσιων  αρχών .  
Η αρχή  του θεµιτού και ανοικτού  ανταγωνισ µού εµποδίζει  τις συµβάσεις  που συνάπτονται  
µεταξύ  δηµόσιων  αρχών  να εξαιρούνται  αυτόµατα από το πεδίο  εφαρ µογής των οδηγιών  της 
ΕΕ περί δηµόσιων  συµβάσεων . Εντούτοις , αληθεύει  ότι η εφαρ µογή των εν λόγω  κανόνων  
δεν ενδείκνυται  για ορισµένες µορφές  συνεργασίας  µεταξύ  δηµόσιων  αρχών  και, κατά  
συνέπεια , το ∆ικαστήριο  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  δεν τις θεωρεί  ως δηµόσιες  συµβάσεις .  
Ουσιαστικά , πρέπει  να τεθεί  µια διαχωριστική  γραµµή µεταξύ , αφενός , των διευθετήσεων  
ανάµεσα σε αναθέτουσες  αρχές  για την εκτέλεση  των εργασιών  που καλύπτονται  από το 
δικαίω µα της αυτο -οργάνωσης , και, αφετέρου , των διαδικασιών  δηµόσιων  συµβάσεων  που 
πρέπει  να επωφεληθούν  από τον ανοικτό  ανταγωνισ µό µεταξύ  οικονο µικών  φορέων . Το ∆ΕΕ 
έχει διακρίνει  ιδιαίτερα  µεταξύ  δύο σεναρίων  όσον  αφορά  τη συνεργασία  δηµόσιων  φορέων  
που δεν καλύπτονται  από τις οδηγίες  της ΕΕ περί δηµόσιων  συµβάσεων .  
Εσωτερικά : Οι συµβάσεις  που ανατίθενται  σε δηµόσια οντότητα  δεν θεωρούνται  δηµόσιες  
συµβάσεις  εάν η εν λόγω  οντότητα  ελέγχεται  από τις αναθέτουσες  αρχές  µε τρόπο  παρό µοιο 
µε εκείνον  µε τον οποίο  ελέγχουν  τις δικές  τους υπηρεσίες  και εάν εκτελεί  σηµαντικό  µέρος 
των δραστηριοτήτων  της µε τις αναθέτουσες  αρχές50. Μερικές  αναθέτουσες  αρχές  µπορούν  
να χρησι µοποιήσουν  ενιαία , ελεγχό µενη από κοινού  εσωτερική  οντότητα  
(κάθετη /θεσµοθετη µένη συνεργασία ). Ωστόσο , η εν λόγω  νοµολογία  του ∆ικαστηρίου  αφήνει  
ανοικτά  ορισµένα ζητήµατα, όπως  τι εννοείται  ακριβώς  µε τον όρο «παρό µοιος έλεγχος », η 
ανάθεση  συµβάσεων  από την ελεγχό µενη οντότητα  σε µητρικές  ή σε εσωτερική  αδελφή  
οντότητα  (δηλ. οντότητα  που ελέγχεται  από την ίδια µητρική ). 
«Οριζόντια  συνεργασία »: Σε πιο πρόσφατη  απόφαση51, το ∆ικαστήριο  διαπίστωσε  ότι η 
χρήση  από κοινού  ελεγχό µενων  εσωτερικών  οντοτήτων  δεν ήταν  ο µόνος τρόπος  υλοποίησης  
της συνεργασίας  δηµόσιων  φορέων , και ότι η εν λόγω  συνεργασία  µπορεί  να παρα µείνει σε 
καθαρά  συµβατικό  επίπεδο  (οριζόντια /µη θεσµοθετη µένη συνεργασία ). Αυτό  το είδος  της 
διευθέτησης  δεν καλύπτεται  από τους κανόνες  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  σε 
περίπτωση  από κοινού  εκτέλεσης  δηµόσιων  εργασιών  από καθαρά  δηµόσιες  οντότητες , µε 
χρήση  ίδιων  πόρων , µε κοινό  στόχο  και την ύπαρξη  αµοιβαίων  δικαιω µάτων  και 
υποχρεώσεων  που υπερβαίνουν  την «εκτέλεση  εργασίας  έναντι  αµοιβής » για την επίτευξη  
στόχων  υπέρ  του δηµοσίου  συµφέροντος . 
Εκτός  από τις δύο αυτές  µορφές  συνεργασίας , πρέπει  να αναφερθεί  µια επιπλέον  περίπτωση , 
η οποία  δεν αφορά  τη «συνεργασία » µε την αυστηρή  έννοια  του όρου  µεταξύ  αρκετών  
αναθετουσών  αρχών , αλλά  µάλλον  τη µεταφορά  αρµοδιοτήτων  για ένα δηµόσιο καθήκον  από 
µια αρχή  σε άλλη . Η εν λόγω  µεταφορά  αρµοδιοτήτων  παρα µένει εκτός  του πεδίου  
εφαρ µογής των οδηγιών  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις , εάν η ευθύνη  για το ίδιο το 
καθήκον  µεταβιβάζεται  εξ ολοκλήρου  (σε αντίθεση  µε την απλή  ανάθεση  της πραγ µατικής  
εκτέλεσης  του καθήκοντος  σε άλλη  αρχή ). 
                                                 
50 Βλέπε  π.χ. υποθέσεις  C-107/98, Teckal· C-324/07, Coditel και C-573/07, Sea . 
51 Υπόθεση  C-480/06, Επιτροπή  κατά  Γερµανίας . 
EL 25   EL Η εξελισσό µενη νοµολογία  του ∆ΕΕ έχει οδηγήσει  σε µιαν αρκετά  πολύπλοκη  εικόνα  των 
πιθανών  εξαιρέσεων  για συνεργασία  δηµόσιων  φορέων  και η εµπειρία  έχει δείξει  ότι οι 
αναθέτουσες  αρχές  δεν είναι  πάντοτε  σαφείς  σχετικά  µε το εάν και υπό ποιούς  όρους  οι 
σχέσεις  τους εµπίπτουν  στο πεδίο  εφαρ µογής του δικαίου  της ΕΕ περί δηµόσιων  συµβάσεων . 
Προκει µένου να ανταποκριθούν  στην  εν λόγω  ανάγκη  αποσαφήνισης  βραχυπρόθεσ µα, οι 
υπηρεσίες  της Επιτροπής  θα παράσχουν  καθοδήγηση  σχετικά  µε την ερµηνεία  της 
νοµολογίας  σε έγγραφο  των υπηρεσιών  που θα δηµοσιευθεί  το 2011.  
Το κύριο  ερώτη µα ωστόσο  είναι  εάν και πώς το ζήτηµα αυτό  θα πρέπει  να καλυφθεί  από 
νοµοθετικούς  κανόνες  που θα παρέχουν  συγκεκρι µένο και σαφή  ορισµό αυτών  των µορφών  
συνεργασίας  που βρίσκονται  εκτός  του πεδίου  εφαρ µογής των οδηγιών  της ΕΕ περί δηµόσιων  
συµβάσεων . 
Θα ήταν  ενδεχο µένως  χρήσι µο να διερευνηθεί  εάν υπάρχει  περιθώριο  για µια έννοια  σε 
συνδυασ µό µε ορισµένα κοινά  κριτήρια  για τις εξαιρού µενες συνεργασίες  µεταξύ  δηµόσιων  
φορέων . Η εν λόγω  έννοια  πρέπει  να συγκροτηθεί  έτσι ώστε  να διαφοροποιούνται  σαφώς  οι 
σύγχρονες  µορφές  οργάνωσης  της (από κοινού ) εκτέλεσης  δηµόσιων  καθηκόντων  από 
αναθέτουσες  αρχές  που παρακινούνται  αποκλειστικά , αφενός , από λόγους  δηµόσιου  
συµφέροντος  (δηλ. που δεν καλύπτονται  από τους κανόνες  περί δηµόσιων  συµβάσεων ) και, 
αφετέρου , από (καθαρά ) εµπορική  πώληση  και αγορά  αγαθών  και υπηρεσιών  στην  αγορά  
(που καλύπτονται  από τους κανόνες ). Πρέπει  να αναλυθεί  προσεκτικά  ο τρόπος  µε τον οποίο  
θα εφαρ µοστεί  στην  πράξη  η εν λόγω  διάκριση , λαµβανο µένων  επίσης  υπόψη  αυτών  που 
περιέχονται  σε πρόσφατες  αποφάσεις  του ∆ΕΕ. Στο πλαίσιο  αυτό  ιδιαίτερη  σηµασία έχουν  τα 
ακόλουθα  σηµεία.  
Πρώτον , φαίνεται  σαφές  από τη νοµολογία  του ∆ικαστηρίου52 ότι κάθε  συνεργασία  δηµόσιων  
φορέων  που εξαιρείται  από την εφαρ µογή των κανόνων  της ΕΕ περί δηµόσιων  συµβάσεων  
πρέπει  να παρα µείνει καθαρά  δηµόσια. Η συµµετοχή  ιδιωτικών  κεφαλαίων  σε µια από τις 
συνεργαζό µενες οντότητες  θα εµποδίσει  συνεπώς  την εξαίρεση  της συνεργασίας  από τους 
κανόνες  περί δηµόσιων  συµβάσεων . 
Ένα άλλο  στοιχείο  που φαίνεται  ότι είναι  σηµαντικό  είναι  το κριτήριο  του «περιορισ µένου 
αγοραίου  προσανατολισ µού» των υπόψη  οντοτήτων , όπως  ανέπτυξε  πρόσφατα  το ∆ΕΕ53. Εάν 
οι ενδιαφερό µενες οντότητες  έχουν  αγοραίο  προσανατολισ µό, δραστηριοποιούνται  στην  
αγορά  ανταγωνιζό µενες απευθείας  ιδιωτικούς  φορείς , επιδιώκοντας  τους ίδιους  ή παρό µοιους  
εµπορικούς  στόχους  και χρησι µοποιώντας  τα ίδια µέσα. Η συνεργασία  που εξαιρείται  από 
τους κανόνες  περί δηµόσιων  συµβάσεων  και αποσκοπεί  στην  εκπλήρωση  δηµόσιου  
καθήκοντος  πρέπει  κατ' αρχήν  να µην περιλα µβάνει  τέτοιες  οντότητες . Οι εσωτερικοί  
πάροχοι  µε αγοραίο  προσανατολισ µό ενδέχεται  να εγείρουν  ζητήµατα ανταγωνισ µού και 
κρατικών  ενισχύσεων .  
Τέλος , πρέπει  να εξεταστεί  ο τύπος  της σύνδεσης  µεταξύ  των συνεργαζό µενων  οντοτήτων . 
Στην  θεσµοθετη µένη συνεργασία , η παρουσία  (κοινού ) εσωτερικού  ελέγχου  είναι  δυνατόν  να 
οδηγήσει  στην  εξαίρεση  από το πεδίο  εφαρ µογής, ακόµη και συµφωνίας  που κανονικά  θα 
έπρεπε  να καλυφθεί  από το καθεστώς  των δηµόσιων  συµβάσεων . Ελλείψει  τέτοιου  ελέγχου , 
                                                 
52 Υπόθεση  C-26/03, Stadt Halle. 
53 Υπόθεση  C-573/07, SEA, σηµείο 73. Οι απαιτήσεις  της απόφασης  του ∆ικαστηρίου  στην  υπόθεση  C-
480/06, ότι η συνεργασία  πρέπει  να «διέπεται  αποκλειστικά  από στοιχεία  και επιταγές  που 
προσιδιάζουν  στην  επιδίωξη  σκοπών  δηµοσίου  συµφέροντος  και τηρείται  η αρχή  της ίσης 
µεταχειρίσεως  των ενδιαφερο µένων » οδηγεί  προς  τη ίδια κατεύθυνση . 
EL 26   EL και προκει µένου να διαφοροποιηθεί  η µη θεσµοθετη µένη συνεργασία  από τις κανονικές  
δηµόσιες  συµβάσεις , είναι  σηµαντικό  η πρώτη  να περιλα µβάνει  αµοιβαία  δικαιώ µατα και 
υποχρεώσεις  που υπερβαίνουν  την «εκτέλεση  εργασίας  έναντι  αµοιβής » και ο κύριος  στόχος  
της συνεργασίας  να µην είναι  εµπορικής  φύσης . 
Ερωτήσεις : 
30. Βάσει  των παραπάνω , θεωρείτε  χρήσι µη τη θέσπιση  νοµοθετικών  κανόνων  σε 
επίπεδο  ΕΕ σχετικά  µε το πεδίο  εφαρ µογής και τα κριτήρια  της συνεργασίας  
δηµόσιων  φορέων ;  
31. Θα συµφωνούσατε  ότι πρέπει  να καταρτιστεί  µια έννοια  µε ορισµένα κοινά  κριτήρια  
για τις εξαιρού µενες µορφές  συνεργασίας  δηµόσιων  φορέων ; Ποια  θα ήταν  κατά  την 
άποψή  σας τα σηµαντικά  στοιχεία  µιας τέτοιας  έννοιας ; 
32. Ή θα προτι µούσατε  συγκεκρι µένους  κανόνες  για τις διάφορες  µορφές  συνεργασίας , 
βάσει  της νοµολογίας  του ∆ΕΕ (π.χ. εσωτερική  και οριζόντια  συνεργασία ); Εάν ναι, 
παράκληση  να εξηγήσετε  γιατί  και ποιοί  θα έπρεπε  να είναι  αυτοί  οι κανόνες . 
33. Πρέπει  οι κανόνες  της ΕΕ να καλύπτουν  επίσης  και τις µεταφορές  αρµοδιοτήτων ; 
Παράκληση  να εξηγήσετε  τους λόγους . 
2.4. Κατάλληλα  εργαλεία  για την συγκέντρωση  της ζήτησης  / σύναψη  συµβάσεων  
από κοινού  
Ένα από τα ζητήµατα τα οποία  οι ενδιαφερό µενοι συχνά  θεωρούν  ως ανεπάρκεια  των µέσων  
σε επίπεδο  ΕΕ είναι  και το ζήτηµα της συγκέντρωσης  της ζήτησης  / του συντονισ µού των 
δηµόσιων  συµβάσεων  µεταξύ  αναθετουσών  αρχών .  
Όσοι  είναι  υπέρ  αυτής  της συγκέντρωσης  της ζήτησης , υπογρα µµίζουν  τις σηµαντικές  θετικές  
επιπτώσεις  για τους προµηθευτές  και τις αναθέτουσες  αρχές  που περιλα µβάνουν : οικονο µίες 
κλίµακας , χαµηλότερο  κόστος  παραγωγής  προς  όφελος  των επιχειρήσεων  και των 
Ευρωπαίων  φορολογού µενων , αυξη µένη αγοραστική  ισχύ από την πλευρά  των δηµόσιων  
αρχών  και δυνατότητα  που έχουν  για οµαδοποίηση  ικανοτήτων  και εµπειρογνω µοσύνης  και 
από κοινού  κατανο µής των συναφών  δαπανών  και κινδύνων  που σχετίζονται  µε τις 
προµήθειες . Ιδιαίτερα , η κατανο µή του κόστους  και των κινδύνων  θα διευκολύνει  επίσης  την 
αγορά  νέων , καινοτό µων προϊόντων  και υπηρεσιών , µε αποτέλεσ µα να ενθαρρύνεται  η 
ανάπτυξη  νέων  προϊόντων  και αγορών54. 
Η διασυνοριακή  συνεργασία  µεταξύ  αναθετουσών  αρχών  από διαφορετικά  κράτη  µέλη 
ιδιαίτερα  θα µπορούσε  να συµβάλλει  στη περαιτέρω  ενοποίηση  των αγορών  δηµόσιων  
συµβάσεων , προωθώντας  την εξάλειψη  του κατακερ µατισµού των ευρωπαϊκών  αγορών  κατά  
µήκος  των εθνικών  συνόρων  µε αποτέλεσ µα την δηµιουργία  µιας βιώσι µης, διεθνώς  
ανταγωνιστικής  ευρωπαϊκής  βιοµηχανικής  βάσης .  
                                                 
54 Αυτός  είναι  και ο λόγος  για τον οποίο  η εµβληµατική  πρωτοβουλία  «Ένωση  καινοτο µίας» - SEC(2010) 
1161 – η οποία  επιδιώκει  την επαναπροώθηση  των ευρωπαϊκών  πολιτικών  καινοτο µίας και έρευνας  στο 
πλαίσιο  της στρατηγικής  Ευρώπη  2020, προβλέπει  πρωτοβουλία  της ΕΕ για τη σύναψη  συµβάσεων  από 
κοινού .  
EL 27   EL Οι υφιστά µενες οδηγίες  παρέχουν  ήδη σειρά  εργαλείων  για τη συγκέντρωση  της ζήτησης  
συµπεριλα µβανο µένων  των κεντρικών  φορέων  αγορών55. Υπάρχουν  και άλλα  µέσα που δεν 
έχουν  σχεδιαστεί  ειδικά  για τη συγκέντρωση  της ζήτησης , αλλά  που µπορούν  να 
χρησι µοποιηθούν  για το σκοπό  αυτό , όπως  η δυνατότητα  σύναψης  συµβάσεων -πλαισίων  στις 
οποίες  συµµετέχουν  αρκετές  αναθέτουσες  αρχές . Φυσικά , οι αναθέτουσες  αρχές  µπορούν  
επίσης  να συντονίσουν  τις σχετικές  µε τις συµβάσεις  δραστηριότητές  τους ανταλλάσσοντας  
απλώς  τις εµπειρίες  τους ή συντονίζοντας  ορισµένες φάσεις  της διαδικασίες  δηµόσιων  
συµβάσεων . 
Ωστόσο , απαιτείται  να συζητηθεί  το επαναλα µβανό µενο αίτηµα για ειδικότερα  µέσα σε 
επίπεδο  ΕΕ για τη συγκέντρωση  της ζήτησης , ιδίως  για τη διασυνοριακή  κοινή  σύναψη  
συµβάσεων . Τα εν λόγω  µέσα και µηχανισ µοί θα πρέπει  να εξασφαλίσουν  τη σωστή  
ισορροπία  µεταξύ  της δυνατότητας  για µεγαλύτερη  συγκέντρωση  της ζήτησης  σε 
στρατηγικούς  τοµείς χωρίς  να περιορίζουν  τον ανταγωνισ µό στις αγορές  των δηµόσιων  
συµβάσεων  (ιδίως  σε βάρος  των ΜΜΕ ), π.χ. µε την κατανο µή των συµβάσεων  σε παρτίδες . 
Όσον  αφορά  τις διασυνοριακές  από κοινού  δηµόσιες  συµβάσεις , ενδέχεται  να ανακύψουν  
επιπλέον  νοµικά ζητήµατα που θα πρέπει  να αντιµετωπιστούν , όπως  για παράδειγ µα: ο 
εντοπισ µός της εθνικής  νοµοθεσίας  που εφαρ µόζεται  στη διαδικασία  για τις δηµόσιες  
συµβάσεις  και στη σύµβαση , η δυνατότητα  που έχουν  οι αναθέτουσες  αρχές  να 
χρησι µοποιούν  εθνική  νοµοθεσία  πέραν  της δικής  τους, ο καθορισ µός του αρµόδιου  φορέα  
και των εφαρ µοστέων  κανόνων  για την αναθεώρηση  των αποφάσεων  που αφορούν  τις 
δηµόσιες  προµήθειες , κ.λπ. 
Ερωτήσεις : 
34. Γενικά , είστε  υπέρ  της µεγαλύτερης  συγκέντρωσης  της ζήτησης /της σύναψης  
περισσότερων  συµβάσεων  από κοινού ; Ποια  είναι  κατά  την άποψή  σας τα οφέλη  
ή/και τα µειονεκτή µατα;  
35. Κατά  τη γνώµη σας υπάρχουν  εµπόδια  για την αποτελεσ µατική  συγκέντρωση  της 
ζήτησης /τη σύναψη  συµβάσεων  από κοινού ; Πιστεύετε  ότι τα µέσα που παρέχουν  
αυτές  οι οδηγίες  για τη συγκέντρωση  της ζήτησης  (κεντρικοί  φορείς  αγορών , 
συµβάσεις -πλαίσια ) λειτουργούν  σωστά  και είναι  επαρκή ; Εάν όχι, πώς πρέπει  να 
τροποποιηθούν  τα εν λόγω  µέσα; Τι άλλα  µέσα ή διατάξεις  θα απαιτούνταν  κατά  την 
γνώµη σας; 
36. Πιστεύετε  ότι η µεγαλύτερη  συγκέντρωση  της ζήτησης /σύναψη  συµβάσεων  από 
κοινού  ενδέχεται  να συνεπάγεται  ορισµένους  κινδύνους  περιορισ µού του 
ανταγωνισ µού και παρε µπόδισης  της πρόσβασης  στις δηµόσιες  συµβάσεις  των 
ΜΜΕ ; Εάν ναι, πώς είναι  δυνατόν  να αµβλυνθούν  οι επιπτώσεις  των πιθανών  
κινδύνων ;  
37. Πιστεύετε  ότι οι δηµόσιες  συµβάσεις  από κοινού  θα ταίριαζαν  περισσότερο  σε 
ορισµένες συγκεκρι µένες κατηγορίες  προϊόντων  παρά  σε άλλες ; Εάν ναι, παράκληση  
να προσδιορίσετε  ορισµένες από τις εν λόγω  κατηγορίες  και τους λόγους .  
38. ∆ιακρίνετε  συγκεκρι µένα προβλή µατα για τις διασυνοριακές  από κοινού  συµβάσεις  
(π.χ. από πλευράς  εφαρ µοστέας  νοµοθεσίας  και διαδικασιών  αναθεώρησης ); 
                                                 
55 Βλ. άρθρο  1 παράγραφος  10 της οδηγίας  2004/18/E Κ. 
EL 28   EL Συγκεκρι µένα, πιστεύετε  ότι το εθνικό  σας δίκαιο  θα επέτρεπε  σε µια αναθέτουσα  
αρχή  να υποστεί  διαδικασία  αναθεώρησης  σε άλλο  κράτος  µέλος; 
2.5. Αντι µετώπιση  προβλη µατισµών σχετικά  µε την εκτέλεση  των συµβάσεων   
Εκτός  από την απαίτηση  εκ των προτέρων  διαφάνειας  για τους όρους  εκτέλεσης  της 
σύµβασης  (αναφορά  στην  προκήρυξη  του διαγωνισ µού ή στη συγγραφή  υποχρεώσεων ), οι 
υφιστά µενες οδηγίες  δεν ρυθµίζουν  την εκτέλεση  της σύµβασης . Ωστόσο , ορισµένα 
προβλή µατα που ανακύπτουν  κατά  τη φάση  εκτέλεσης  της σύµβασης  ενδέχεται  να έχουν  
σοβαρές  συνέπειες  όσον  αφορά  τη µη διάκριση  µεταξύ  των προσφερόντων  και από πλευράς  
ορθότητας  των δηµόσιων  προµηθειών  γενικά . Τίθεται  το ερώτη µα κατά  πόσον  οι κανόνες  της 
ΕΕ θα έπρεπε  να προβλέπουν  συγκεκρι µένα νοµοθετικά  µέσα που θα µπορούσαν  να 
επιτρέψουν  στις συµβάσεις  να αντιµετωπίσουν  τα εν λόγω  προβλή µατα αποτελεσ µατικότερα . 
Ουσιαστικές  τροποποιήσεις  
Ένα ιδιαίτερα  πολύπλοκο  ζήτηµα είναι  το πρόβλη µα των µεταγενέστερων  εξελίξεων  που 
έχουν  επιπτώσεις  στην  ίδια τη σύµβαση  ή στην  εκτέλεσή  της. 
Σύµφωνα  µε τη νοµολογία  του ∆ΕΕ οι τροποποιήσεις  των όρων  δηµόσιας  σύµβασης  κατά  τη 
διάρκεια  της υλοποίησής  της απαιτούν  νέα διαδικασία  ανάθεσης  σύµβασης , εάν 
διαφοροποιούνται  ουσιαστικώς  από εκείνους  της αρχικής  σύµβασης56.  
Το ∆ΕΕ έχει ήδη δώσει  κάποιες  κατευθύνσεις  για το πότε οι τροποποιήσεις  πρέπει  να 
θεωρούνται  ουσιώδεις . Αυτό  ισχύει  ιδιαίτερα  όταν εισάγουν  όρους  που θα επέτρεπαν  τη 
συµµετοχή  ή την επιτυχία  άλλων  διαγωνιζό µενων , εάν επεκτείνουν  σηµαντικά  το πεδίο  
εφαρ µογής της σύµβασης  ή εάν αλλάζουν  την οικονο µική ισορροπία  της σύµβασης57. 
Ωστόσο , οι αναθέτουσες  αρχές  ανέφεραν  ότι για ορισµένους  τύπους  τροποποιήσεων  η 
νοµολογία  δεν φαίνεται  επαρκώς  σαφής  όσον  αφορά  την θεµελίωση  της απαίτησης  για νέα 
διαδικασία  διαγωνισ µού.  
Η παρούσα  διαβούλευση  επιδιώκει  να καθορίσει  εάν απαιτείται  νοµική αποσαφήνιση  σε 
επίπεδο  ΕΕ για τον καθορισ µό των προϋποθέσεων  υπό τις οποίες  η τροποποίηση  της 
σύµβασης  απαιτεί  νέα διαδικασία  διαγωνισ µού. Με την εν λόγω  αποσαφήνιση  θα µπορούσαν  
επίσης  να αντιµετωπιστούν  οι πιθανές  επιπτώσεις  τέτοιων  τροποποιήσεων  (π.χ. πρόβλεψη  
απλούστερης  διαδικασίας  για την προκήρυξη  του διαγωνισ µού όσον  αφορά  την 
τροποποιη µένη σύµβαση )58.  
Ερωτήσεις :  
39. Πρέπει  οι οδηγίες  περί δηµόσιων  συµβάσεων  να ρυθµίζουν  το ζήτηµα των 
ουσιαστικών  τροποποιήσεων  σύµβασης  που εξακολουθεί  να ισχύει ; Εάν ναι, ποια 
στοιχεία  αποσαφήνισης  θα προτείνατε ;  
                                                 
56 Βλέπε  αποφάσεις  του ∆ικαστηρίου  στις υποθέσεις  C-337/98 Επιτροπή  κατά  Γαλλίας  της 5.10.2000, 
παράγραφοι  44 και 46, C-454/06 pressetext Nachrichtenagentur, της 19.6.2008 παράγραφοι  34-37 και 
C-91/08, Wall AG, της 13.4.2010 παράγραφος  37. 
57 Βλέπε  απόφαση  του ∆ικαστηρίου  στην  υπόθεση  pressetext Nachrichtenagentur, παράγραφοι  35-37. 
58 Μια λύση  για ορισµένες συγκεκρι µένες αλλαγές  προβλέπεται  ήδη στο άρθρο  31 παράγραφος  4 της 
οδηγίας  2004/18/ ΕΚ, που επιτρέπει  τη χρήση  της διαδικασίας  µε διαπραγ µάτευση  µε προηγού µενη 
δηµοσίευση  για την εκτέλεση  πρόσθετων  έργων  ή υπηρεσιών  υπό ορισµένες προϋποθέσεις . 
EL 29   EL 40. Σε περίπτωση  που πρέπει  να οργανωθεί  νέος διαγωνισ µός µετά την τροποποίηση  
ενός ή περισσότερων  ουσιαστικών  όρων , δικαιολογείται  µια πιο ευέλικτη  
διαδικασία ; Ποια  θα µπορούσε  να είναι  αυτή  η διαδικασία ; 
Αλλαγές  σχετικά  µε τον ανάδοχο  και τον τερµατισµό συµβάσεων  
Από τις αλλαγές  που αφορούν  τον ίδιο τον ανάδοχο  προκύπτουν  επίσης  πολύπλοκα  
ζητήµατα. Σύµφωνα  µε την νοµολογία  του ∆ΕΕ, η υποκατάσταση  συµβατικού  εταίρου  στον  
οποίο  η αναθέτουσα  αρχή  ανέθεσε  αρχικά  τη σύµβαση  από νέο εταίρο  αποτελεί  ουσιαστική  
τροποποίηση  και, κατά  συνέπεια , απαιτείται  νέα ανάθεση , εκτός  εάν η υποκατάσταση  
προβλεπόταν  στους  όρους  της αρχικής  σύµβασης , για παράδειγ µα µε την πρόβλεψη  όρου  για 
την υπεργολαβία . Αυτό  ωστόσο  δεν ισχύει  για τη µεταβίβαση  σύµβασης  σε άλλον  ανάδοχο  
που ανήκει  στον  ίδιο όµιλο ως µέρος εσωτερικής  αναδιοργάνωσης59. Εξάλλου , σε εξαιρετικές  
περιπτώσεις  η αλλαγή  υπεργολάβου  µπορεί  να θεωρηθεί  ουσιαστική  τροποποίηση  της 
σύµβασης , ακόµη και αν η δυνατότητα  αλλαγής  προβλεπόταν  στους  όρους  της σύµβασης60. 
Από την εµπειρία  των ενδιαφερό µενων  προκύπτει  περαιτέρω  ότι όχι µόνο η υποκατάσταση  
του αναδόχου  από άλλη  νοµική οντότητα  αλλά  και οι αλλαγές  στο νοµικό του καθεστώς  
µπορούν  να έχουν  σηµαντικές  επιπτώσεις  στη συµβατική  ισορροπία  ή στην  ορθή  εκτέλεση  
(π.χ. συµβάντα  που επηρεάζουν  την ικανότητα  εκτέλεσης  της σύµβασης , όπως  χρεοκοπία , 
αποχώρηση  ζωτικών  στελεχών  από την εταιρεία  κ.λπ.).  
Και πάλι, θα πρέπει  να συζητηθεί  εάν απαιτούνται  νοµικά µέσα σε επίπεδο  ΕΕ για να 
βοηθηθούν  οι αναθέτουσες  αρχές  στην  κατάλληλη  αντιµετώπιση  παρό µοιων  καταστάσεων , 
π.χ. δικαίω µα των αναθετουσών  αρχών  να καταγγείλουν  τη σύµβαση  σε περίπτωση  
σηµαντικών  αλλαγών  που αφορούν  τον ανάδοχο , ή/και µια νέα απλοποιη µένη διαδικασία  για 
την αντικατάσταση  του προηγού µενου αναδόχου  σε τέτοιες  περιπτώσεις61. 
Μια τέτοια  ρητή  δυνατότητα  των αναθετουσών  αρχών  να καταγγείλουν  τη σύµβαση  
ενδέχεται  επίσης  να απαιτείται  και στις περιπτώσεις  που το ∆ΕΕ αποφάσισε  ότι η 
συγκεκρι µένη σύµβαση  ανατέθηκε  κατά  παράβαση  των κανόνων  της ΕΕ περί δηµόσιων  
συµβάσεων . Παρόλο  που τα κράτη  µέλη υποχρεούνται  να καταγγείλουν  τις συµβάσεις  που 
ανατέθηκαν  κατά  παράβαση  των κανόνων  της ΕΕ62, ορισµένες εθνικές  νοµοθεσίες  δεν 
προβλέπουν  κανένα  δικαίω µα ακύρωσης  τέτοιων  συµβάσεων , γεγονός  που δυσκολεύει  – εάν 
δεν καθιστά  εκ των πραγ µάτων  αδύνατη  – τη λήψη  από την πλευρά  των αναθετουσών  αρχών  
των ενδεικνυό µενων  µέτρων  για τη συµµόρφωση  µε τις αποφάσεις  του ∆ΕΕ σε περιπτώσεις  
παραβιάσεων .  
Ερωτήσεις : 
41. Πιστεύετε  ότι οι κανόνες  της ΕΕ περί αλλαγών  στο πλαίσιο  της εκτέλεσης  των 
συµβάσεων  θα είχαν  προστιθέ µενη αξία; Εάν ναι, ποια θα ήταν  η προστιθέ µενη αξία 
κανόνων  σε επίπεδο  ΕΕ; Ιδιαίτερα , πρέπει  οι κανόνες  της ΕΕ να προβλέπουν  ρητή  
                                                 
59 Απόφαση  του ∆ικαστηρίου  στην  υπόθεση  pressetext Nachrichtenagentur, παράγραφος  40. 
60 Βλέπε  απόφαση  του ∆ικαστηρίου  στην  υπόθεση  Wall AG, παράγραφος  39. 
61 Μια τέτοια  διαδικασία  ενδέχεται  επίσης  να προβλέπει  ενδιά µεσες λύσεις  όπως  η δυνατότητα  ανάθεσης  
στον  δεύτερο  επιτυχόντα  του αρχικού  διαγωνισ µού ή τη διεξαγωγή  νέου διαγωνισ µού µεταξύ  των 
προσφερόντων  που συµµετείχαν  στον  αρχικό  διαγωνισ µό, υπό τον όρο ότι ο αρχικός  διαγωνισ µός δεν 
πραγ µατοποιήθηκε  πολύ  καιρό  πριν. 
62 Βλέπε  υπόθεση  C-503/04, Επιτροπή  κατά  Γερµανίας . 
EL 30   EL υποχρέωση  ή δικαίω µα των αναθετουσών  αρχών  για αλλαγή  αναδόχου /καταγγελία  
της σύµβασης  σε ορισµένες περιπτώσεις ; Αν ναι, υπό ποιες  περιστάσεις ; Πρέπει  η 
ΕΕ να καθορίσει  συγκεκρι µένες διαδικασίες  για τον υποχρεωτικό /ενδεχό µενο τρόπο  
επιλογής  του νέου προµηθευτή ;  
42. Συµφωνείτε  πως οι οδηγίες  της ΕΕ περί δηµόσιων  συµβάσεων  πρέπει  να απαιτούν  
από τα κράτη  µέλη να προβλέπουν  στην  εθνική  τους νοµοθεσία  δικαίω µα ακύρωσης  
συµβάσεων  που ανατέθηκαν  κατά  παράβαση  της νοµοθεσίας  περί δηµόσιων  
συµβάσεων ;  
Γενικότερα , η εθνική  νοµοθεσία  περί υλοποίησης  των συµβάσεων  είναι  ιδιαίτερα  λεπτο µερής 
σε ορισµένα κράτη  µέλη και ενδέχεται  να αποτελεί  πηγή  διοικητικού  φόρτου  (π.χ. κανόνες  
περί εγγυήσεων  εκτέλεσης , όροι παράδοσης , καθυστερήσεις , αναπροσαρ µογές τιµών, κ.λπ.). 
Ο αριθµός των εθνικών  κανόνων  στον  τοµέα αυτό  θα µπορούσε  ενδεχο µένως  να µειωθεί  µε 
την εισαγωγή  κοινών  προτύπων  για ορισµένες πτυχές  σε επίπεδο  ΕΕ. 
Ερώτηση :  
43. Πιστεύετε  ότι ορισµένες πλευρές  της εκτέλεσης  των συµβάσεων  – και ποιες  – πρέπει  
να αποτελέσουν  αντικεί µενο ρύθµισης σε επίπεδο  ΕΕ; Παράκληση  να δοθούν  
εξηγήσεις . 
Υπεργολαβία  
Η υφιστά µενη νοµοθεσία  περιέχει  πολύ  περιορισ µένους  κανόνες  σχετικά  µε την 
υπεργολαβία . Το άρθρο  25 της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ προβλέπει  ότι οι αναθέτουσες  αρχές  
ενδέχεται  να υποχρεώσουν  τον προσφέροντα  να δώσει  ενδείξεις  σχετικά  µε προβλεπό µενες 
υπεργολαβίες . Ωστόσο , βάσει  της νοµολογίας  του ∆ΕΕ ο προσφέρων  δικαιούται  κατ' αρχήν  
να προσφύγει  σε υπεργολάβους  για την εκτέλεση  της σύµβασης , ακόµη και αν αυτό  σηµαίνει  
ότι µεγάλο  µέρος της σύµβασης  ή και ολόκληρη  η σύµβαση  εκτελείται  από υπεργολάβους . Η 
υπεργολαβία  ουσιωδών  τµηµάτων  της σύµβασης  µπορεί  να περιοριστεί  ή να απαγορευτεί  
µόνο σε περιπτώσεις  κατά  τις οποίες  η αναθέτουσα  αρχή  δεν ήταν  σε θέση  να επαληθεύσει  
τις τεχνικές  και οικονο µικές δυνατότητες  των υπεργολάβων . 
Ορισ µένοι ενδιαφερό µενοι απαιτούν  ισχυρότερους  περιορισ µούς της υπεργολαβίας  
προκει µένου να επιτραπεί  στις αναθέτουσες  αρχές  να επηρεάσουν  περισσότερο  την εκτέλεση  
της σύµβασης . Υποστηρίζουν , για παράδειγ µα, τη δυνατότητα  πλήρους  αποκλεισ µού της 
υπεργολαβίας  ή τουλάχιστον  για τα ουσιώδη  τµήµατα της σύµβασης , ή τον περιορισ µό της σε 
ορισµένο ποσοστό  της σύµβασης  ή την πρόβλεψη  γενικού  δικαιώ µατος της αναθέτουσας  
αρχής  να απορρίπτει  προτεινό µενους  υπεργολάβους . 
Ερώτηση : 
44. Πιστεύετε  ότι οι αναθέτουσες  αρχές  πρέπει  να διαθέτουν  περισσότερες  δυνατότητες  
επηρεασ µού της υπεργολαβίας  του επιτυχόντος  προσφέροντος ; Εάν ναι, ποια µέσα 
θα προτείνατε ; 
3. ΜΙΑ ΠΡΟΣΙΤΟΤΕΡΗ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΑΓΟΡΑ  ∆ΗΜΟΣΙΩΝ  ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ  
Ένας  από τους πρωταρχικούς  στόχους  της νοµοθεσίας  της ΕΕ περί δηµόσιων  συµβάσεων  
είναι  να επιτραπεί  στους  οικονο µικούς  φορείς  να διαγωνιστούν  αποτελεσ µατικά  για δηµόσιες  
EL 31   EL συµβάσεις  σε άλλα  κράτη  µέλη. Στον  τοµέα αυτό  έχει σηµειωθεί  σηµαντική  επιτυχία  από την 
θέσπιση  των πρώτων  οδηγιών  περί δηµόσιων  συµβάσεων  κατά  τη δεκαετία  του 1970. 
Ωστόσο , φαίνεται  πως υπάρχει  ακόµη περιθώριο  βελτιώσεων  για τη δηµιουργία  µιας 
πραγ µατικής  ευρωπαϊκής  αγοράς  δηµόσιων  συµβάσεων  που να είναι  πλήρως  προσβάσι µη σε 
όλες τις ευρωπαϊκές  επιχειρήσεις . Αυτό  αφορά , ιδιαίτερα , την καλύτερη  πρόσβαση  των ΜΜΕ  
και πιο ανταγωνιστικές  αγορές  δηµόσιων  συµβάσεων  γενικότερα . 
Ερώτηση : 
45. Πιστεύετε  ότι οι υφιστά µενες οδηγίες  επιτρέπουν  στους  οικονο µικούς  φορείς  να 
εκµεταλλευθούν  πλήρως  τις ευκαιρίες  ανάθεσης  δηµόσιων  συµβάσεων  στο πλαίσιο  
της εσωτερικής  αγοράς ; Αν όχι: ποιες  διατάξεις  θεωρείτε  ότι δεν έχουν  
προσαρ µοστεί  κατάλληλα  στις ανάγκες  των οικονο µικών  φορέων  και γιατί ;  
3.1. Καλύτερη  πρόσβαση  για ΜΜΕ  και νεοσύστατες  επιχειρήσεις   
Σκοπός  των οδηγιών  περί δηµόσιων  συµβάσεων  είναι  το άνοιγ µα της αγοράς  δηµόσιων  
συµβάσεων  σε όλους  τους οικονο µικούς  φορείς  ανεξάρτητα  από το µέγεθός  τους. Ωστόσο , 
πρέπει  να αποδοθεί  ιδιαίτερη  προσοχή  στο ζήτηµα της πρόσβασης  στις εν λόγω  αγορές  των 
µικρών  και µεσαίων  επιχειρήσεων  (ΜΜΕ )63.  
Οι ΜΜΕ  θεωρούνται  η ραχοκοκαλιά  της οικονο µίας της ΕΕ και εµφανίζουν  τεράστιο  
δυνα µικό για τη δηµιουργία  θέσεων  εργασίας , τη µεγέθυνση  και την καινοτο µία. Η εύκολη  
πρόσβαση  στις αγορές  των δηµόσιων  συµβάσεων  µπορεί  να τις βοηθήσει  να αποδεσ µεύσουν  
αυτό  το δυνα µικό για µεγέθυνση  και καινοτο µία, µε ταυτόχρονες  θετικές  επιπτώσεις  στην  
Ευρωπαϊκή  οικονο µία. Επιπλέον , η ισχυρή  εµπλοκή  των ΜΜΕ  στις αγορές  του δηµοσίου  
επιτρέπει  στις αναθέτουσες  αρχές  να διευρύνουν  σηµαντικά  την δυνητική  βάση  των 
προµηθευτών , µε θετικές  επιπτώσεις  στον  εντονότερο  ανταγωνισ µό για δηµόσιες  συµβάσεις  
και ως αντιστάθ µισµα στους  δεσπόζοντες  παίκτες  της αγοράς .  
Προκει µένου να καταστούν  οι δηµόσιες  συµβάσεις  όλων  των µεγεθών  όσον  το δυνατόν  πιο 
προσιτές  στις ΜΜΕ , η Επιτροπή  δηµοσίευσε  το 2008 τον «Ευρωπαϊκό  κώδικα  βέλτιστων  
πρακτικών  για τη διευκόλυνση  της πρόσβασης  των ΜΜΕ  στις δηµόσιες  συµβάσεις »64. Στον  
κώδικα  υπογρα µµίζεται  και αναπτύσσεται  σειρά  πρακτικών  στο πλαίσιο  του κανονιστικού  
πλαισίου  της ΕΕ µε τις οποίες  βελτιστοποιούνται  οι διαγωνισ µοί για τη συµµετοχή  ΜΜΕ  και 
εξασφαλίζονται  ίσες ευκαιρίες  για την εν λόγω  οµάδα υποψηφίων . 
Μια πρόσφατη  µελέτη  για λογαριασ µό της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής65 αποκαλύπτει  ότι από το 
2006 έως το 2008, το ποσοστό  των ΜΜΕ  από τις επιχειρήσεις  στις οποίες  ανατέθηκαν  
δηµόσιες  συµβάσεις  πάνω  από τα κατώτατα  όρια της ΕΕ ανήλθε  σε 58% έως 61% στην  ΕΕ 
των 27. Από πλευράς  εκτιµώµενης εξασφαλισ µένης συνολικής  αξίας  των συµβάσεων , οι 
ΜΜΕ  κάλυψαν  από το 31% έως το 38% των δηµόσιων  συµβάσεων  ενώ το συνολικό  τους 
                                                 
63 Βλέπε  επίσης  το αίτηµα του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  στην  Έκθεση  για τις νέες εξελίξεις  στον  τοµέα 
των δηµόσιων  συµβάσεων , σύµφωνα  µε το οποίο  η Επιτροπή  πρέπει  να καταβάλλει  περισσότερες  
προσπάθειες  προκει µένου να διευκολύνει  την πρόσβαση  των ΜΜΕ  στις αγορές  δηµόσιων  συµβάσεων  
(2009/2175(INI) ).  
64 Έγγραφο  εργασίας  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  SEC(2008)2193. 
65 Αξιολόγηση  της πρόσβασης  των ΜΜΕ  στις αγορές  δηµόσιων  συµβάσεων  στην  ΕΕ (επικαιροποίηση  
2009), παραγωγή  Σεπτέ µβριος  2010. Ανατέθηκε  από την Γενική  ∆ιεύθυνση  Επιχειρήσεων  και 
Βιοµηχανίας . Σύµβουλος : GHK.  
EL 32   EL µερίδιο  στην  οικονο µία, υπολογιζό µενο βάσει  του συνολικού  κύκλου  εργασιών  τους, είναι  
52%.  
Με βάση  τα παραπάνω , αξίζει  να αναλυθεί  εάν απαιτείται  να προβλεφθούν  νοµοθετικά  µέτρα 
σε επίπεδο  ΕΕ για να εξασφαλιστεί  ότι οι αναθέτουσες  αρχές  αξιοποιούν  πλήρως  το 
οικονο µικό και καινοτο µικό δυνα µικό των ΜΜΕ  στις δραστηριότητές  τους όσον  αφορά  τις 
δηµόσιες  συµβάσεις .  
Μείωση  του διοικητικού  φόρτου  κατά  τη φάση  της επιλογής  
Οι εισηγήσεις  από οικονο µικούς  φορείς  µικρού  και µεσαίου  µεγέθους  υποδεικνύουν  ότι τα 
µείζονα  εµπόδια  για τη συµµετοχή  των ΜΜΕ  στις δηµόσιες  συµβάσεις  εντοπίζονται  στη 
φάση  της επιλογής . Αυτό  σχετίζεται  αφενός  µε τα αποδεικτικά  στοιχεία  που πρέπει  να 
υποβληθούν . Ο µεγάλος  αριθµός πιστοποιητικών  που συχνά  απαιτούνται  κατά  την φάση  της 
επιλογής  συνεπάγεται  διοικητικό  φόρτο  που είναι  ίσως δύσκολο  να τον αντιµετωπίσουν  οι 
ΜΜΕ , ιδιαίτερα  σε διασυνοριακό  πλαίσιο  όταν τα πιστοποιητικά  πρέπει  ακόµη και να 
µεταφραστούν . Αφετέρου , τα ίδια τα κριτήρια  επιλογής  είναι  συχνά  πολύ  αυστηρά  (π.χ. 
απαιτήσεις  για τον κύκλο  εργασιών  ή αριθµός απαιτού µενων  συµβάσεων  αναφοράς ) που 
είναι  πρακτικά  αδύνατο  να τα εκπληρώσουν  οι ΜΜΕ . 
Για το πρώτο  ζήτηµα (αποδεικτικά  στοιχεία  για τα κριτήρια  επιλογής ), µια λύση  που 
προτείνεται  συχνά  θα µπορούσε  να είναι  να επιτραπεί  γενικά  σε όλες τις επιχειρήσεις  να 
υποβάλλουν  µόνο περίληψη  των σχετικών  πληροφοριών  για τη φάση  της επιλογής  ή/και να 
υποβάλλουν  υπεύθυνες  δηλώσεις  για την πλήρωση  των κριτηρίων  επιλογής  ως ένα πρώτο  
βήµα. Κατ' αρχήν , µόνο από τον επιτυχόντα  στον  διαγωνισ µό ή από τους προσφέροντες  που 
γίνονται  δεκτοί  στη φάση  ανάθεσης  θα ζητηθεί  να υποβάλλουν  τα πραγ µατικά  
δικαιολογητικά  (πιστοποιητικά ). Ωστόσο , η αναθέτουσα  αρχή  θα πρέπει  να έχει τη 
δυνατότητα  να ζητήσει  τα έγγραφα  ανά πάσα  στιγµή κατά  τη διάρκεια  ή ακόµη και µετά την 
διαδικασία  του διαγωνισ µού για σκοπούς  πρόληψης  της απάτης . Αυτό  θα µειώσει  το 
διοικητικό  φόρτο , ιδίως  για τις µικρές  και µεσαίες  επιχειρήσεις  χωρίς  να υποθηκεύονται  οι 
εγγυήσεις  για την λήψη  ορθών  αποφάσεων . 
Για το δεύτερο  ζήτηµα (υπερβολικά  απαιτητικά  κριτήρια  επιλογής ) ενδέχεται  να 
δικαιολογείται  η εισαγωγή  στους  κανόνες  της ΕΕ ανώτατου  ορίου  για ορισµένες απαιτήσεις  
όσον  αφορά  την ποιοτική  επιλογή  ιδίως  σχετικά  µε την χρηµατοοικονο µική κατάσταση . Αυτό  
θα εµπόδιζε  τις αναθέτουσες  αρχές  να καθορίζουν  υπερβολικά  απαιτητικά  κριτήρια  επιλογής  
(π.χ. σχετικά  µε τον κύκλο  εργασιών ) µε τα οποία  αναπόφευκτα  αποκλείονται  οι ΜΜΕ . Με 
ένα τέτοιο  µέτρο θα αναπτυχθεί  περαιτέρω  η ήδη υφιστά µενη υποχρέωση  εφαρ µογής 
αναλογικών  κριτηρίων  επιλογής . Αφετέρου , θα περιόριζε  την ελευθερία  των αναθετουσών  
αρχών  να καθορίζουν  τα πρότυπα  που κρίνουν  αναγκαία  για να εξασφαλιστεί  η ορθή  
εκτέλεση  της σύµβασης . 
Άλλες  προτάσεις  
Οι ενδιαφερό µενοι έχουν  επίσης  προτείνει  µερικές  φορές  τη θέσπιση  µέτρων  θετικής  
διάκρισης  όσον  αφορά  τις ΜΜΕ , όπως  ο εκ των προτέρων  καθορισ µός ποσοστώσεων  
συµβάσεων  που θα δεσµεύονται  αποκλειστικά  για ΜΜΕ . Σε αντίθεση  µε ορισµένους  από 
τους εµπορικούς  µας εταίρους  που έχουν  θεσπίσει  παρό µοια µέτρα, η ΕΕ δεν ευνοεί  την 
δέσµευση  αγορών  για συγκεκρι µένες επιχειρήσεις . Παρό µοιες ενέργειες  θα αντιστρατεύονταν  
την αρχή  της ίσης µεταχείρισης  των προσφερόντων , θεµελιώδη  πυλώνα  του καθεστώτος  
EL 33   EL δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ που θεµελιώνεται  από το ∆ικαστήριο  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  
στις ελευθερίες  της Συνθήκης .  
Εντούτοις , µια βιώσι µη δυνατότητα  θα µπορούσε  να περιλα µβάνει  εσωτερικά  διοικητικά  
µέτρα που θα ενθαρρύνουν  τις αναθέτουσες  αρχές  να καταβάλλουν  κάθε  δυνατή  προσπάθεια  
για να βελτιώσουν  την πρόσβαση  των ΜΜΕ  στις δηµόσιες  συµβάσεις  τους. Μια ιδέα για 
παράδειγ µα ίσως είναι  ο καθορισ µός στόχων  για µερίδια  των ΜΜΕ  στο σύνολο  των 
δηµόσιων  συµβάσεων . Ένα τέτοιο  σύστη µα δεν θα συνεπαγόταν  την δέσµευση συγκεκρι µένων  
συµβάσεων  για τις ΜΜΕ , αλλά  θα αποτελούσε  απλώς  κίνητρο  για τις αναθέτουσες  αρχές  να 
αξιοποιήσουν  µε τον καλύτερο  δυνατό  τρόπο  τα διαθέσι µα µέσα για δηµόσιες  συµβάσεις  
φιλικές  προς  τις ΜΜΕ . 
Άλλη  εναλλακτική  επιλογή  θα ήταν  να επιτραπεί  στις αναθέτουσες  αρχές  να απαιτούν  από 
τον επιτυχόντα  διαγωνιζό µενο να αναθέσει  υπεργολαβικά  δεδοµένο µερίδιο  της αξίας  της 
σύµβασης  σε τρίτους . Παρό µοια υποχρέωση  υφίσταται  ήδη στην  οδηγία  2004/18/ ΕΚ για 
παραχωρήσεις  δηµοσίων  έργων  (άρθρο  60) και στην  οδηγία  2009/81/ ΕΚ για δηµόσιες  
συµβάσεις  στους  τοµείς της άµυνας και της ασφάλειας  (άρθρο  21).  
Ερωτήσεις : 
46. Πιστεύετε  ότι οι κανόνες  και η πολιτική  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  είναι  ήδη 
επαρκώς  φιλικές  για τις ΜΜΕ ; Ή εναλλακτικά , πιστεύετε  ότι ορισµένοι κανόνες  της 
οδηγίας  πρέπει  να αναθεωρηθούν  ή να ληφθούν  πρόσθετα  µέτρα για να ενισχυθεί  η 
συµµετοχή  των ΜΜΕ  στις δηµόσιες  συµβάσεις ; Παράκληση  να επεξηγήσετε  την 
επιλογή  σας.  
47. Είστε  της γνώµης ότι µερικά  από τα µέτρα που προβλέπονται  στον  κώδικα  
βέλτιστων  πρακτικών  πρέπει  να καταστούν  υποχρεωτικά  για τις αναθέτουσες  αρχές , 
όπως  η υποδιαίρεση  σε παρτίδες  (υπό ορισµένες προϋποθέσεις ); 
48. Πιστεύετε  ότι οι κανόνες  που αφορούν  την επιλογή  του προσφέροντος  συνεπάγονται  
δυσανάλογο  διοικητικό  φόρτο  για τις ΜΜΕ ; Εάν ναι, πως θα µπορούσαν  να 
απλοποιηθούν  οι εν λόγω  κανόνες  χωρίς  να υποθηκευθούν  οι εγγυήσεις  για 
διαφάνεια , έλλειψη  διακρίσεων  και υψηλής  ποιότητας  εκτέλεση  των συµβάσεων ; 
49. Θα υποστηρίζατε  µια λύση  που θα απαιτούσε  την υποβολή  και επαλήθευση  
αποδεικτικών  στοιχείων  µόνο για τους προεπιλεγέντες  υποψήφιους /τον επιλεγέντα  
ανάδοχο ;  
50. Πιστεύετε  ότι οι υπεύθυνες  δηλώσεις  αποτελούν  κατάλληλο  τρόπο  ελάφρυνσης  του 
διοικητικού  φόρτου  όσον  αφορά  τα αποδεικτικά  στοιχεία  των κριτηρίων  επιλογής , ή 
είναι  αρκετά  αναξιόπιστες  για να αντικαταστήσουν  τα πιστοποιητικά ; Σε ποια 
ζητήµατα θα µπορούσαν  να αποδειχτούν  χρήσι µες οι υπεύθυνες  δηλώσεις  (ιδίως  για 
γεγονότα  που αφορούν  την ίδια την επιχείρηση ) και σε ποια όχι;  
51. Συµφωνείτε  ότι οι εξαιρετικά  αυστηρές  απαιτήσεις  όσον  αφορά  τον κύκλο  εργασιών  
για να αποδειχτεί  η χρηµατοοικονο µική ικανότητα  είναι  προβλη µατικές  για τις 
ΜΜΕ ; Θα έπρεπε  στη νοµοθεσία  της ΕΕ να καθοριστεί  µέγιστο  όριο για να 
εξασφαλιστεί  η αναλογικότητα  των κριτηρίων  επιλογής  (για παράδειγ µα: ο 
απαιτού µενος µέγιστος  κύκλος  εργασιών  δεν µπορεί  να υπερβεί  ορισµένο 
πολλαπλάσιο  της αξίας  της σύµβασης ); Θα προτείνατε  άλλα  µέσα για να 
EL 34   EL εξασφαλιστεί  η αναλογικότητα  των κριτηρίων  επιλογής  προς  την αξία και το 
αντικεί µενο της σύµβασης ; 
52. Ποια  είναι  τα πλεονεκτή µατα και τα µειονεκτή µατα µιας επιλογής  των κρατών  
µελών  να επιτρέψουν  στις αναθέτουσες  αρχές  τους ή να απαιτήσουν  από αυτές  να 
υποχρεώσουν  τον επιτυχόντα  διαγωνιζό µενο να αναθέσει  υπεργολαβικά  
συγκεκρι µένο µερίδιο  της κύριας  σύµβασης  σε τρίτους ; 
3.2. Εξασφάλιση  θεµιτού και αποτελεσ µατικού  ανταγωνισ µού  
Οι αγοραστές  του δηµοσίου  συχνά  αγοράζουν  από αγορές  µε αντι-ανταγωνιστικές  δοµές66. Σε 
τέτοιου  είδους  αγορές , ο στόχος  των κανόνων  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  – συγκεκρι µένα για 
ανοικτό  και αποτελεσ µατικό  ανταγωνισ µό – ίσως να είναι  δύσκολο  να επιτευχθεί  µε την απλή  
εφαρ µογή των διαδικαστικών  κανόνων  που προβλέπουν  οι υφιστά µενες οδηγίες . Οι 
αποφάσεις  για ανάθεση  δηµόσιων  συµβάσεων  που λαµβάνονται  χωρίς  να λαµβάνονται  
υπόψη  οι δοµές της αγοράς , ακόµη και αν ευθυγρα µµίζονται  πλήρως  µε τους κανόνες  των 
οδηγιών , ενέχουν  τον κίνδυνο  παγίωσης  ή ακόµη και επιδείνωσης  των αντι-ανταγωνιστικών  
δοµών. Αυτό  ισχύει  ιδιαίτερα  σε περιπτώσεις  µε συµβάσεις  υψηλής  αξίας  και σε τοµείς όπου  
οι δηµόσιες  αρχές  είναι  οι κύριοι  πελάτες  και η ιδιωτική  ζήτηση  δεν είναι  επαρκώς  µεγάλη  
για να αντισταθ µίσει τις επιπτώσεις  από τις αγορές  των δηµόσιων  αρχών  στην  αγορά .  
Οι ευφυείς  δηµόσιες  συµβάσεις  που αποσκοπούν  στην  µεγιστοποίηση  του ανταγωνισ µού σε 
αγορές  τέτοιου  είδους  θα απαιτήσουν  κατ' αρχάς  τη γνώση  της δοµής των υπόψη  αγορών  από 
τους αγοραστές . Επιπλέον , θα πρέπει  να προσαρ µόσουν  τις στρατηγικές  τους όσον  αφορά  τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  (σχεδιασ µός συµβάσεων  και διαδικαστικές  επιλογές ) αναλόγως . Για 
παράδειγ µα, οι αναθέτουσες  αρχές  πρέπει  να αποφύγουν  να προκηρύσσουν  διαγωνισ µούς για 
συµβάσεις  που µπορούν  να εκτελεστούν  µόνο από έναν ή από πολύ  µικρό αριθµό φορέων  της 
αγοράς , επειδή  αυτό  θα παγίωνε  τις ολιγοπωλιακές  δοµές και θα καθιστούσε  τις νέες 
εισόδους  στην  αγορά  σχεδόν  αδύνατες . Στη χειρότερη  περίπτωση , η αναθέτουσα  αρχή  θα 
καταλήξει  µε έναν δεσπόζοντα  προµηθευτή  που θα µπορούσε  να υπαγορεύσει  του όρους  της 
σύµβασης  και τις τιµές. 
Η ορθή  µορφή  των συµβάσεων  εξαρτάται  προφανώς  από τη δοµή της σχετικής  αγοράς . Εάν η 
υπόψη  υπηρεσία  ή τα σχετικά  προϊόντα  µπορούν  να παρασχεθούν  σε µικρότερη  κλίµακα από 
µικρότερους  ανταγωνιστές  στην  αγορά , οι αποτελεσ µατικότεροι  τρόποι  µεγιστοποίησης  του 
ανταγωνισ µού ενδεχο µένως  να περιλα µβάνουν  τη µείωση  του όγκου /της διάρκειας  των 
συµβάσεων . Αποτελεσ µατικός  ανταγωνισ µός µπορεί  επίσης  να επιτευχθεί  µέσω διαίρεσης  
των συµβάσεων  σε παρτίδες , ενδεχο µένως  σε συνδυασ µό µε µέγιστο  αριθµό παρτίδων  που 
µπορεί  να ανατεθεί  σε έναν ανάδοχο . Εάν δεν υπάρχουν  αρκετοί  ανταγωνιστές  µεταξύ  των 
µικρότερων  εταιρειών , ένας εναλλακτικός  τρόπος  για να εξασφαλιστεί  αποτελεσ µατικός  
ανταγωνισ µός θα µπορούσε  να είναι  η οµαδοποίηση  σειράς  αγορών  σε µία σύµβαση , 
προκει µένου να προσελκυστούν  δυνητικοί  ανταγωνιστές  από άλλα  κράτη  µέλη.  
                                                 
66 Στην  αγορά  της διάθεσης  αποβλήτων  σε πολλά  κράτη  µέλη κυριαρχεί  ένας ή δύο µεγάλοι  παίκτες . Ο 
κλάδος  των κατασκευών  είναι , τουλάχιστον  όσον  αφορά  τα µεγάλα  έργα υποδο µών, ολιγοπώλιο  και 
έχει την τάση  να δηµιουργεί  συµπράξεις  (καρτέλ ). Άλλα  παραδείγ µατα είναι  η προµήθεια  τεχνολογίας  
πληροφοριών , η αγορά  ηλεκτρικής  ενέργειας  σε ορισµένα κράτη  µέλη, όπως  προκύπτει  από τις 
αποφάσεις  του άρθρου  30 σχετικά  µε την αγορά  ηλεκτρισ µού στην  ∆ηµοκρατία  της Τσεχίας , στην  
Ισπανία  και στην  Ιταλία , και η αγορά  ορισµένων  ταχυδρο µικών  υπηρεσιών  σε αρκετά  κράτη  µέλη, 
όπως  προκύπτει  από τις αποφάσεις  άρθρου  30 σχετικά  µε τον κλάδο  των ταχυδρο µείων στη Σουηδία , 
την Φινλανδία  και την Αυστρία . 
EL 35   EL Συχνά  αναφέρονται  ορισµένα άλλα  µέσα ως χρήσι µες διασφαλίσεις  αποτελεσ µατικού  
ανταγωνισ µού στις αγορές  δηµόσιων  συµβάσεων , που θα µπορούσαν  να εισαχθούν  σε 
επίπεδο  ΕΕ ως εναλλακτικές  επιλογές  για τα κράτη  µέλη και τις αναθέτουσες  αρχές . Όπως  
αναφέρθηκε  προηγου µένως , τα λιγότερο  απαιτητικά  κριτήρια  επιλογής  συνήθως  αυξάνουν  
τον αριθµό των έγκυρων  προσφορών67. Οι δυσµενείς  συµβάσεις  που επιβάλλουν  οι 
δεσπόζοντες  προµηθευτές  µπορούν  να προληφθούν  µε τον εκ των προτέρων  ορισµό µέγιστης  
οριακής  τιµής, άνω της οποίας  η σύµβαση  δεν ανατίθεται , ή µε τη δυνατότητα  ακύρωσης  της 
διαδικασίας  σε περίπτωση  που το στάδιο  της επιλογής  περάσει  η προσφορά  (ή οι προσφορές ) 
ενός µόνο προσφέροντος .  
Γενικότερα , πρέπει  επίσης  να εξεταστεί , όπου  είναι  δυνατόν , το ενδεχό µενο µέτρων  που 
αποσκοπούν  στη διευκόλυνση  της συµµετοχής  διαγωνιζό µενων  από άλλα  κράτη  µέλη. Όπως  
υπογρα µµίστηκε  ήδη, υπάρχει  σηµαντικό  ανεκ µετάλλευτο  δυνα µικό αύξησης  του ενδο-
ευρωπαϊκού  εµπορίου  στον  τοµέα των δηµόσιων  συµβάσεων  προκει µένου να δηµιουργηθεί  
µια πραγ µατική  ευρωπαϊκή  αγορά  δηµόσιων  συµβάσεων . Αυτό  θα πολλαπλασιάσει  τις 
επιχειρη µατικές  ευκαιρίες  για τις ευρωπαϊκές  επιχειρήσεις  και ταυτόχρονα  θα αυξήσει  την 
βάση  των δυνητικών  προµηθευτών  για τις αναθέτουσες  αρχές . Στα µέτρα διευκόλυνσης  της 
διασυνοριακής  συµµετοχής  ενδέχεται  να περιλα µβάνεται  η καλύτερη  αµοιβαία  αναγνώριση  
των πιστοποιητικών  (ακόµη και η καθιέρωση  κοινού  ευρωπαϊκού  συστή µατος προεπιλογής ). 
Ορισ µένοι ενδιαφερό µενοι προτείνουν  ακόµη ότι για ορισµένες συµβάσεις  υψηλής  αξίας , 
ενδέχεται  να βοηθήσει  η σύνταξη  της συγγραφής  υποχρεώσεων  σε δεύτερη  γλώσσα  ή η 
αποδοχή  προσφορών  σε ξένη γλώσσα . Ενδέχεται  επίσης  να εξεταστεί  η χρήση  ενός 
συστή µατος αυτό µατης µετάφρασης  – τουλάχιστον  για σκοπούς  προκαταρκτικής  
πληροφόρησης  – για ορισµένα στάδια  της διαδικασίας . 
Όλα τα µέτρα που αποβλέπουν  στην  ενίσχυση  του ανταγωνισ µού στις αγορές  δηµόσιων  
συµβάσεων  προϋποθέτουν  ότι οι αναθέτουσες  αρχές  γνωρίζουν  καλώς  τις αγορές  από τις 
οποίες  αγοράζουν  (π.χ. µέσω µελετών  της δοµής και της µορφής  της αγοράς -στόχου  πριν από 
την πραγ µατική  σύµβαση ). Η πρακτική  εφαρ µογή αυτών  (ή και άλλων ) διασφαλίσεων  θα 
απαιτήσει  πρόσθετη  προσπάθεια  από την πλευρά  των αναθετουσών  αρχών , η οποία  πιθανώς  
να δικαιολογείται  µόνο για µεγάλες  συµβάσεις  µε τεράστιες  δυνητικές  επιπτώσεις  στη δοµή 
της αγοράς .  
Ερωτήσεις : 
53. Συµφωνείτε  ότι οι δηµόσιες  συµβάσεις  µπορούν  να έχουν  σηµαντική  επίπτωση  στις 
δοµές της αγοράς  και ότι οι αγοραστές  πρέπει , όπου  είναι  δυνατόν , να επιδιώκουν  
την προσαρ µογή των στρατηγικών  που εφαρ µόζουν  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  τους 
προκει µένου να καταπολε µήσουν  τις αντι-ανταγωνιστικές  δοµές της αγοράς ; 
54. Πιστεύετε  ότι οι ευρωπαϊκοί  κανόνες  και πολιτική  δηµόσιων  συµβάσεων  πρέπει  να 
προβλέπουν  (προαιρετικά ) µέσα ενθάρρυνσης  τέτοιων  στρατηγικών  δηµόσιων  
συµβάσεων  που προωθούν  τον ανταγωνισ µό; Εάν ναι, ποια µέσα θα προτείνατε ; 
55. Στο πλαίσιο  αυτό , πιστεύετε  ότι απαιτούνται  πιο συγκεκρι µένα µέσα ή πρωτοβουλίες  
για να ενθαρρυνθεί  η συµµετοχή  διαγωνιζό µενων  από άλλα  κράτη  µέλη; Αν ναι, 
περιγράψτε  τα. 
                                                 
67 Οι απαιτήσεις  για χαµηλότερο  κύκλο  εργασιών  διευκολύνει  τη συµµετοχή  µικρότερων  εταιρειών , οι 
χαµηλότερες  απαιτήσεις  σχετικά  µε την προηγού µενη εµπειρία  ευνοούν  τους νεοεισερχό µενους  στην  
αγορά , κ.λπ. 
EL 36   EL 56. Πιστεύετε  ότι η αµοιβαία  αναγνώριση  των πιστοποιητικών  πρέπει  να βελτιωθεί ; Θα 
υποστηρίζατε  τη δηµιουργία  πανευρωπαϊκού  συστή µατος προεπιλογής ;  
57. Πώς θα προτείνατε  να αντιµετωπιστεί  το ζήτηµα των γλωσσικών  φραγ µών; Είστε  
της άποψης  ότι οι αναθέτουσες  αρχές  πρέπει  να υποχρεωθούν  να συντάσσουν  τεύχη  
δηµοπράτησης  για συµβάσεις  υψηλής  αξίας  σε δεύτερη  γλώσσα  ή να αποδέχονται  
προσφορές  σε ξένες  γλώσσες ; 
58. Ποια  µέσα θα µπορούσαν  να θεσπιστούν  µε τους κανόνες  περί δηµόσιων  συµβάσεων  
για την πρόληψη  της ανάπτυξης  δεσποζόντων  προµηθευτών ; Πώς θα µπορούσαν  οι 
αναθέτουσες  αρχές  να προστατευθούν  καλύτερα  από την ισχύ των δεσποζόντων  
προµηθευτών ;  
Πρόληψη  αντι-ανταγωνιστικών  συµπεριφορών  
Σχετικό  πρόβλη µα είναι  οι αντι-ανταγωνιστικές  συµπεριφορές  στις αγορές  των δηµόσιων  
συµβάσεων . Οι αγορές  των δηµόσιων  συµβάσεων  φαίνεται  ότι είναι  ιδιαίτερα  επιρρεπείς  σε 
αθέµιτες συµπράξεις  των συµµετεχόντων  (νόθευση  διαγωνισ µών, κατανο µή της αγοράς , …)68 
µεταξύ  άλλων  παραγόντων , λόγω  της σταθερότητας  και της προβλεψι µότητας  της δηµόσιας  
ζήτησης . Ορισ µένοι αναλυτές  θεωρούν  επίσης  ότι η διαφάνεια  της διαδικασίας  ωθεί στην  
πραγ µατικότητα  στη δηµιουργία  συµπράξεων  (καρτέλ ).  
Αν και ο αριθµός των παραβιάσεων  του δικαίου  του ανταγωνισ µού στις διαδικασίες  
δηµόσιων  συµβάσεων  δεν είναι  καθόλου  περιθωριακός69, οι υφιστά µενοι κανόνες  της ΕΕ 
περί δηµόσιων  συµβάσεων  δεν καλύπτουν  ειδικά  το ζήτηµα αυτό . Μέχρι  τώρα  επικρατούσε  η 
άποψη  ότι το πρόβλη µα µπορούσε  να αντιµετωπιστεί  αποτελεσ µατικά  βάσει  των 
υφιστά µενων  κανόνων , π.χ. παρέχοντας  κατευθυντήριες  οδηγίες  στους  υπεύθυνους  
προµηθειών  για τον τρόπο  πρόληψης  και εντοπισ µού των αθέµιτων συµπράξεων .  
Ωστόσο , πρέπει  να διεξαχθεί  συζήτηση  για το κατά  πόσο  οι εν λόγω  κατευθυντήριες  οδηγίες  
επαρκούν  για την αποτελεσ µατική  καταπολέ µηση των αθέµιτων πρακτικών  στις αγορές  των 
δηµόσιων  συµβάσεων  ή εάν απαιτούνται  ειδικά  νοµοθετικά  µέσα όπως : αυστηρότερος  
αποκλεισ µός σε περίπτωση  νόθευσης  διαγωνισ µών· δυνατότητα  µη ανακοίνωσης  ορισµένων  
πληροφοριών  ή υποχρεωτικής  χρήσης  της διαδικασίας  µε διαπραγ µάτευση  σε τοµείς µε 
υψηλή  πιθανότητα  δηµιουργίας  συµπράξεων · χρήση  πιστοποιητικών  ανεξάρτητου  
καθορισ µού προσφορών · υποχρεώσεις  των αγοραστών  να συµβουλεύονται  τις αρχές  
ανταγωνισ µού σε περιπτώσεις  ύποπτης  εικόνας  στις προσφορές , κ.λπ.  
Από την εµπειρία  επίσης  προκύπτει  ότι ενδέχεται  να ήταν  χρήσι µο να καταστούν  
«ανθεκτικότερα  στις αθέµιτες πρακτικές » ορισµένα µέσα που εµφανίζουν  ιδιαίτερο  κίνδυνο  
κατάχρησης  για αθέµιτες πρακτικές . Για παράδειγ µα, η υπεργολαβία  ορισµένων  τµηµάτων  
της σύµβασης  αποτελεί  δηµοφιλή  τρόπο  για τον επιτυχόντα  ανάδοχο  να αντα µείψει  τα µέλη 
της σύµπραξης  για την τήρηση  της συµφωνίας  της σύµπραξης . Ένας  πιθανός  τρόπος  
αντιµετώπισης  αυτού  του προβλή µατος µπορεί  να είναι  η απαγόρευση  υπό ορισµένους  όρους  
                                                 
68 Βλέπε  επίσης  τις εκτετα µένες εργασίες  του ΟΟΣΑ , για παράδειγ µα τις κατευθυντήριες  γραµµές για την 
καταπολέ µηση της νόθευσης  των διαγωνισ µών στις δηµόσιες  συµβάσεις : 
http://www.oecd.org/document/29/0,3343,en_2649_40381615_42230813_1_1_1_1,00.html 
69 Για ορισµένες «διάση µες» συµπράξεις  σε αγορές  δηµόσιων  συµβάσεων , βλ. για παράδειγ µα την 
υπόθεση  των δελτίων  σίτισης  στην  Ιταλία  ή τη γαλλική  υπόθεση  Λύκεια  στην  Ile-de-France. 
EL 37   EL της υπεργολαβίας  προς  επιχειρήσεις  που συµµετείχαν  οι ίδιες στη διαδικασία  του 
διαγωνισ µού70.  
Είναι  σαφές  ότι οι πρόσθετες  διασφαλίσεις  κατά  των αντι-ανταγωνιστικών  συµπεριφορών  θα 
µπορούσαν  να συµβάλουν  στη διατήρηση  του δίκαιου  ανταγωνισ µού στις αγορές  των 
δηµόσιων  συµβάσεων . Και πάλι, το πλεονέκτη µα αυτό  πρέπει  να συγκριθεί  προσεκτικά  µε 
τον πρόσθετο  διοικητικό  φόρτο  που θα προκληθεί  από τους κανόνες  αυτούς  για τους 
αγοραστές  και τις επιχειρήσεις . 
Ερώτηση :  
59. Πιστεύετε  ότι στους  κανόνες  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  πρέπει  να 
εισαχθούν  ισχυρότερες  διασφαλίσεις  κατά  των αντι-ανταγωνιστικών  συµπεριφορών  
στις διαδικασίες  των διαγωνισ µών; Εάν ναι, τι νέα µέσα/διατάξεις  θα προτείνατε ;  
3.3. ∆ηµόσιες  συµβάσεις  σε περίπτωση  µη υφιστά µενου  
ανταγωνισ µού / αποκλειστικών  δικαιω µάτων  
Στην  πράξη , οι αναθέτουσες  αρχές  χρειάζεται  συχνά  να αγοράσουν  από ένα συγκεκρι µένο 
οικονο µικό φορέα  επειδή  η συγκεκρι µένη επιχείρηση  κατέχει  αποκλειστικά  δικαιώ µατα επί 
της παραγωγής  των υπόψη  αγαθών  ή την παροχή  των υπόψη  υπηρεσιών . Σε παρό µοιες 
περιπτώσεις  αποκλείεται  ο κανονικός  διαγωνισ µός για τις υπόψη  συµβάσεις . Αυτός  είναι  ο 
λόγος  για τον οποίο  οι οδηγίες  περί δηµόσιων  συµβάσεων  επιτρέπουν  την χρήση  της 
διαδικασίας  µε διαπραγ µάτευση  χωρίς  προηγού µενη δηµοσίευση  στις περιπτώσεις  κατά  τις 
οποίες  «για λόγους  τεχνικούς , καλλιτεχνικούς  ή σχετικούς  µε την προστασία  αποκλειστικών  
δικαιω µάτων , η σύµβαση  µπορεί  να ανατεθεί  µόνο σε συγκεκρι µένο οικονο µικό φορέα »71. 
Βέβαια , λόγω  της ύπαρξης  του αποκλειστικού  δικαιώ µατος, ο διαγωνισ µός θα αποτελούσε  
απλή  τυπική  διαδικασία  χωρίς  πρακτική  αξία. Αναµφισβήτητα  ωστόσο , η πρόσβαση  στην  
υπόψη  δηµόσια σύµβαση  έκλεισε  µε την προηγού µενη παραχώρηση  του αποκλειστικού  
δικαιώ µατος, αποκλείοντας  έτσι κάθε  δυνατότητα  ανταγωνισ µού ακόµη και πριν την έναρξη  
της διαδικασίας  της δηµόσιας  σύµβασης .  
Το ερώτη µα του πώς παραχωρήθηκε  το ίδιο το αποκλειστικό  δικαίω µα, και ιδίως  κατά  πόσον  
υφίστατο  θεµιτός ανταγωνισ µός στο στάδιο  της παραχώρησης  του αποκλειστικού  
δικαιώ µατος (που προκαταβάλλει  την µεταγενέστερη  απόφαση  προµήθειας ) δεν εξετάζεται  
στις υφιστά µενες οδηγίες  περί δηµόσιων  συµβάσεων  όσον  αφορά  τις συµβάσεις  που 
ανατίθενται  σε ιδιωτικούς  φορείς . 
Το ζήτηµα εξετάζεται  µόνο στο πλαίσιο  της συνεργασίας  δηµόσιων  φορέων , όπου  οι 
συµβάσεις  δηµόσιας  υπηρεσίας  µεταξύ  αναθετουσών  αρχών  εξαιρούνται  από την εφαρ µογή 
της οδηγίας  εάν ανατίθενται  βάσει  αποκλειστικού  δικαιώ µατος – αλλά  µόνο υπό τον όρο ότι 
το εν λόγω  αποκλειστικό  δικαίω µα είναι  συµβατό  µε τις αρχές  της Συνθήκης72.  
                                                 
70 Η συµµετοχή  των διαγωνιζό µενων  λόγω  κινδύνου  αθέµιτων πρακτικών  µπορεί  εντούτοις  να 
περιοριστεί  µόνο υπό σχετικά  περιορισ µένες προϋποθέσεις , βλ. την απόφαση  του ∆ΕΕ της 19.5.2009 
στη υπόθεση  C-538/07, Assitur ( σχετικά  µε προσωρινές  οµάδες επιχειρήσεων ).  
71 Άρθρο  31 παράγραφος  1 στοιχείο  β) της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ. 
72 Άρθρο  18 της οδηγίας  2004/18/E Κ. 
EL 38   EL Αυτή  η συγκεκρι µένη διάταξη  δεν θα χρειάζεται  πλέον  όταν θα βρεθεί  συνολική  λύση  στα 
ζητήµατα που σχετίζονται  µε την συνεργασία  δηµόσιων  φορέων . Θα πρέπει  ωστόσο  να 
εξεταστεί  κατά  πόσο , προς  χάριν  του ορθού  ανταγωνισ µού στις αγορές  των δηµόσιων  
συµβάσεων  θα πρέπει  να γενικευθεί  η βασική  ιδέα του άρθρου  αυτού . Με βάση  την αρχή  
αυτή  θα επιτρέπεται  η ανάθεση  συµβάσεων  χωρίς  ανταγωνιστική  διαδικασία  βάσει  
αποκλειστικών  δικαιω µάτων  µόνον  εάν τα εν λόγω  αποκλειστικά  δικαιώ µατα έχουν  επίσης  
αποτελέσει  αντικεί µενο ανταγωνιστικής  διαδικασίας . 
Ερωτήσεις : 
60. Κατά  την άποψή  σας µπορεί  η παραχώρηση  αποκλειστικών  δικαιω µάτων  να 
υποθηκεύσει  τον θεµιτό ανταγωνισ µό στις αγορές  των δηµόσιων  συµβάσεων ; 
61. Εάν ναι, ποια µέσα θα προτείνατε  για την άµβλυνση  των επιπτώσεων  από τέτοιους  
κινδύνους /την εξασφάλιση  θεµιτού ανταγωνισ µού; Πιστεύετε  ότι οι κανόνες  της ΕΕ 
για τις δηµόσιες  συµβάσεις  πρέπει  να επιτρέπουν  την ανάθεση  συµβάσεων  χωρίς  
διαδικασία  προµήθειας  βάσει  αποκλειστικών  δικαιω µάτων  µόνο υπό την 
προϋπόθεση  ότι το υπόψη  αποκλειστικό  δικαίω µα έχει το ίδιο παραχωρηθεί  µέσω 
διαφανούς , ανταγωνιστικής  διαδικασίας ; 
4. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ  ΧΡΗΣΗ  ΤΩΝ  ∆ΗΜΟΣΙΩΝ  ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ  ΩΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ  ΣΕ ΝΕΕΣ  
ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ   
Οι δηµόσιες  αρχές  έχουν  τη δυνατότητα  να συµβάλουν  σηµαντικά  στην  επίτευξη  των 
στρατηγικών  στόχων  της στρατηγικής  Ευρώπη  202073, χρησι µοποιώντας  την αγοραστική  
τους ισχύ για την αγορά  αγαθών  και υπηρεσιών  υψηλότερης  «κοινωνικής » αξίας  από πλευράς  
προώθησης  της καινοτο µίας, σεβασ µού του περιβάλλοντος  και καταπολέ µησης  της αλλαγής  
του κλίµατος, µείωσης  της κατανάλωσης  ενέργειας , βελτίωσης  της απασχόλησης , δηµόσιας  
υγείας74 και κοινωνικών  συνθηκών , και προώθησης  της ισότητας  µε ταυτόχρονη  βελτίωση  
της ένταξης  µειονεκτούντων  οµάδων75. Η σηµαντική  ζήτηση  των δηµόσιων  αρχών  για 
«οικολογικότερα », χαµηλής  περιεκτικότητας  σε άνθρακα , πιο καινοτό µα και κοινωνικά  
υπεύθυνα  αγαθά  και υπηρεσίες  µπορεί  επίσης  να διαµορφώσει  τις τάσεις  στην  παραγωγή  και 
την κατανάλωση  για το µέλλον . Φυσικά  η αντιµετώπιση  των κοινωνικών  προκλήσεων  δεν 
πρέπει  να µειώσει  την αποτελεσ µατικότητα  των δηµόσιων  συµβάσεων . Η συνεκτί µηση 
προβλη µατισµών που αφορούν  τις πολιτικές  στο πλαίσιο  των δηµόσιων  συµβάσεων  πρέπει  
να πραγ µατοποιείται  µε τρόπο  που να αποφεύγεται  η δηµιουργία  δυσανάλογα  επιπλέον  
διοικητικού  φόρτου  για τις αναθέτουσες  αρχές  ή η στρέβλωση  του ανταγωνισ µού στις αγορές  
των δηµόσιων  συµβάσεων . 
Υπάρχουν  δύο πιθανοί  τρόποι  χρησι µοποίησης  των δηµόσιων  συµβάσεων  για την επίτευξη  
των στόχων  της στρατηγικής  Ευρώπη  2020:  
                                                 
73 Βλέπε  ανακοίνωση  της Επιτροπής  της 3ης Μαρτίου  2010 - COM(2010) 2020. 
74 Βλέπε  συµπεράσ µατα του Συµβουλίου  της 13ης Σεπτε µβρίου  2010 σχετικά  µε τα διδάγ µατα από την 
πανδη µία A/H1N1. 
75 Ο εν λόγω  προβλη µατισµός συνάδει  ιδίως  µε το άρθρο  9 της ΣΛΕΕ  που καλεί  την Ένωση  να συνεκτι µά 
την προαγωγή  υψηλού  επιπέδου  απασχόλησης , τη διασφάλιση  της κατάλληλης  κοινωνικής  προστασίας  
και την καταπολέ µηση του κοινωνικού  αποκλεισ µού. 
EL 39   EL ° παροχή  στις αναθέτουσες  αρχές  των επιπλέον  πόρων  για να συνεκτι µούν τους εν λόγω  
στόχους  στο πλαίσιο  των διαδικαστικών  κανόνων  των δηµόσιων  συµβάσεων  («πώς πρέπει  να 
γίνονται  οι αγορές »)·  
° επιβολή  υποχρεωτικών  απαιτήσεων  στις αναθέτουσες  αρχές  ή πρόβλεψη  κινήτρων  
που θα κατευθύνουν  τις αποφάσεις  τους όσον  αφορά  την επιλογή  των αγαθών  και των 
υπηρεσιών  που πρέπει  να προµηθεύονται  («τι πρέπει  να αγοράζεται »). 
Οι οδηγίες  περί δηµόσιων  συµβάσεων  παρέχουν  ένα κοινό  πλαίσιο  για τις αγορές  του 
δηµοσίου  καθορίζοντας  διαδικαστικούς  κανόνες  σχετικά  µε το «πώς πρέπει  να γίνονται  οι 
αγορές » και αφήνουν  τις αναθέτουσες  αρχές  ελεύθερες  όσον  αφορά  τις βασικές  τους 
αποφάσεις  για το «τι πρέπει  να αγοράζεται », ώστε  να καθορίζουν  τα χαρακτηριστικά  των 
έργων , προϊόντων  και υπηρεσιών  που ταιριάζουν  καλύτερα  στις ανάγκες  τους και να 
καθορίζουν  τους πλέον  κατάλληλους  όρους  για τους στόχους  πολιτικής  που επιθυ µούν 
(εφόσον  είναι  διαφανείς  και δεν εισάγουν  διακρίσεις ).  
Η νοµοθεσία  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  επιτρέπει  επίσης  την παροχή  κινήτρων  για 
την ανάθεση  δηµοσίων  συµβάσεων  που εξυπηρετούν  τους στόχους  της στρατηγικής  Ευρώπη  
2020, ή την επιβολή  υποχρεώσεων  στις αναθέτουσες  αρχές  σχετικά  µε το «τι πρέπει  να 
αγοράζεται », σε ευρωπαϊκό  ή σε εθνικό  επίπεδο , προκει µένου να διασφαλιστεί  ότι οι 
στρατηγικές  για την ανάθεση  των δηµοσίων  συµβάσεων  συνάδουν  µε τους γενικούς  στόχους  
πολιτικής .  
Έχει ήδη δροµολογηθεί  κατά  τα τελευταία  χρόνια  σειρά  πρωτοβουλιών  για συγκεκρι µένες 
πολιτικές , σε ευρωπαϊκό  και εθνικό  επίπεδο , για να ενθαρρύνει  τη χρήση  της ανάθεσης  
δηµόσιων  συµβάσεων  προς  υποστήριξη  των ανωτέρω  υπογρα µµισθέντων  στόχων  πολιτικής  
όπως  οι εν εξελίξει  εργασίες  για την προώθηση  των οικολογικών  δηµόσιων  συµβάσεων  (Ο∆Σ  
ή GPP)76, για τους κοινωνικούς  προβλη µατισµούς στην  ανάθεση  δηµόσιων  συµβάσεων77 και 
για την καινοτο µία78.  
Ιδιαίτερα  οι οικολογικές  δηµόσιες  συµβάσεις  έχουν  τύχει  πρακτικής  εφαρ µογής στα κράτη  
µέλη για περισσότερο  από µια δεκαετία . Τα περισσότερα  κράτη  µέλη έχουν  θεσπίσει  εθνικά  
σχέδια  δράσης  για τις Ο∆Σ  µε εθελοντικούς  ή υποχρεωτικούς  στόχους  και συγκεκρι µένα 
                                                 
76 Πρβλ . Ανακοίνωση  της Επιτροπής  «Οι δηµόσιες  συµβάσεις  στην υπηρεσία  του περιβάλλοντος » - 
COM(2008) 400 – στην  οποία  καθορίζονται  στόχοι  για την υιοθέτηση  των Ο∆Σ  στα κράτη  µέλη και η 
οποία  εγκαινίασε  την ανάπτυξη  κοινών  εθελοντικών  ευρωπαϊκών  κριτηρίων  για τις Ο∆Σ . Πρβλ . επίσης  
το «Εγχειρίδιο  για περιβαλλοντικές  δηµόσιες  προµήθειες  (Πράσινες  Αγορές )», 
http://ec.europa.eu/environment/gpp/guideline_en.htm. 
77 Πρβλ . το εγχειρίδιο  «Οδηγός  για την συνεκτί µηση κοινωνικών  πτυχών  στις δηµόσιες  συµβάσεις  - 
Αγοράστε  µε κοινωνική  ευαισθησία !» - SEC(2010) 1258. 
78 Με βάση  τη δέσµευση  αριθ. 17 της ανακοίνωσης  «Ένωση  καινοτο µίας» η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  
παρακολουθεί  προς  το παρόν  µια µελέτη  (άρχισε  το Νοέµβριο του 2010 – ολοκληρώνεται  το Νοέµβριο 
του 2011) που έχει ως στόχο  την ανάπτυξη  ενός νέου µηχανισ µού στήριξης  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  
στον  τοµέα της καινοτο µίας. Το εν λόγω  καθεστώς  θα παρέχει  καθοδήγηση  και θα δηµιουργήσει  έναν 
(χρηµατοοικονο µικό) µηχανισ µό στήριξης  για να βοηθήσει  τις αναθέτουσες  αρχές  να εφαρ µόσουν  τις 
δηµόσιες  αυτές  συµβάσεις  µε ανοικτό  τρόπο , χωρίς  διακρίσεις , να οµαδοποιήσουν  τη ζήτηση , να 
καταρτίσουν  κοινά  τεύχη  δηµοπράτησης  και να προωθήσουν  την πρόσβαση  των ΜΜΕ . Σχετικά  µε τις 
προε µπορικές  δηµόσιες  συµβάσεις  πρβλ . την ανακοίνωση  της Επιτροπής  «Προ-εµπορικές  δηµόσιες  
συµβάσεις : προώθηση  της καινοτο µίας για την εξασφάλιση  βιώσι µων και ποιοτικών  δηµόσιων  
υπηρεσιών  στην Ευρώπη » - COM(2007) 799. 
EL 40   EL µέτρα για την προώθηση  και την εφαρ µογή των Ο∆Σ . Η ΕΕ έχει καταρτίσει  κριτήρια  Ο∆Σ  
για 18 οµάδες προϊόντων  και υπηρεσιών79 και θα ακολουθήσουν  και άλλες .  
Στην  ακόλουθη  ενότητα  αναλύεται  η ανάγκη  και το είδος  των αλλαγών  στους  κανόνες  της ΕΕ 
περί δηµόσιων  συµβάσεων  που απαιτούνται  για να εξασφαλιστεί  η συνοχή  και η 
καταλληλότητα  των διάφορων  µέτρων  που έχουν  ήδη ληφθεί  ή θα µπορούσαν  να ληφθούν  σε 
ενωσιακό  και εθνικό  επίπεδο . 
4.1. «Πως  πρέπει  να γίνονται  οι αγορές » για να επιτευχθούν  οι στόχοι  της 
στρατηγικής  Ευρώπη  2020 
Θέµατα που σχετίζονται  µε την προστασία  του περιβάλλοντος , την κοινωνική  ένταξη  ή την 
προώθηση  της καινοτο µίας ενδέχεται  να έχουν  σηµασία σε διάφορα  στάδια  της διαδικασίας  
ανάθεσης  δηµόσιας  σύµβασης , ανάλογα  µε τη φύση  τους. ∆εν µπορεί  να λαµβάνεται  υπόψη  
το σύνολο  των διαφορετικών  αυτών  θεµάτων  που συνδέονται  µε αυτούς  τους στόχους  
πολιτικής  σε κάθε  στάδιο  της διαδικασίας . Στην  ακόλουθη  ενότητα  αναλύεται  ο τρόπος  µε 
τον οποίο  κάθε  µεµονωµένος στόχος  πολιτικής  µπορεί  να συνεκτι µηθεί στα διαδοχικά  στάδια  
µιας διαδικασίας  ανάθεσης  δηµόσιας  σύµβασης .  
Περιγραφή  του κυρίου  αντικει µένου της σύµβασης  και των τεχνικών  προδιαγραφών  
Βάσει  των υφιστά µενων  κανόνων  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις , οι αναθέτουσες  αρχές  
οφείλουν  να εξασφαλίσουν  σαφή  και χωρίς  διακρίσεις  περιγραφή  του αντικει µένου της 
σύµβασης  και επίσης  να καθορίσουν  συγγραφή  υποχρεώσεων  που δεν έχει ως αποτέλεσ µα 
την ευνοϊκή  µεταχείριση  ορισµένων  επιχειρήσεων .  
Οι απαιτήσεις  όσον  αφορά  τις µεθόδους  επεξεργασίας  και παραγωγής  πρέπει  να έχουν  σχέση  
µε την παραγωγή  του προϊόντος  και να συµβάλλουν  στα χαρακτηριστικά  του, χωρίς  να είναι  
απαραιτήτως  εµφανείς . Βάσει  των υφιστά µενων  κανόνων  δεν είναι  δυνατόν  να απαιτούνται  
µέθοδοι  επεξεργασίας  και παραγωγής  που δεν συνδέονται  µε την παραγωγή  του προϊόντος  
και δεν αντικατοπτρίζονται  στα χαρακτηριστικά  του.  
Οι δηµόσιες  αρχές  και οι ενδιαφερό µενοι υποστηρίζουν  ενίοτε  ότι για λόγους  που αφορούν  το 
περιβάλλον  και την υγεία , ορισµένα προϊόντα  πρέπει  αναγκαστικά  ή θα έπρεπε  να 
αγοραστούν  τοπικά . Στο πλαίσιο  αυτό  πρέπει  να τονιστεί  ότι παρό µοιες απαιτήσεις  
αντιβαίνουν  στο δίκαιο  της ΕΕ εάν έχουν  ως αποτέλεσ µα αδικαιολόγητες  άµεσες ή έµµεσες 
διακρίσεις  µεταξύ  των προµηθευτών . Μπορούν  να δικαιολογηθούν  µόνο σε εξαιρετικές  
περιπτώσεις  όταν οι έννοµες και αντικει µενικές  ανάγκες  που δεν σχετίζονται  µε καθαρά  
οικονο µικά ζητήµατα µπορούν  να ικανοποιηθούν  µόνο από προϊόντα  συγκεκρι µένης 
περιοχής . 
Ερωτήσεις : 
62. Πιστεύετε  ότι οι κανόνες  για τη συγγραφή  υποχρεώσεων  επιτρέπουν  την 
ικανοποιητική  συνεκτί µηση θεµάτων  που συνδέονται  µε άλλους  στόχους  πολιτικής ; 
                                                 
79 Πρβλ . Ανακοίνωση  της Επιτροπής  «Οι δηµόσιες  συµβάσεις  στην υπηρεσία  του περιβάλλοντος » - 
COM(2008) 400 – στην  οποία  καθορίζονται  στόχοι  για την υιοθέτηση  των Ο∆Σ  στα κράτη  µέλη και η 
οποία  εγκαινίασε  την ανάπτυξη  κοινών  εθελοντικών  ευρωπαϊκών  κριτηρίων  για τις Ο∆Σ . Βλ. επίσης  το 
«Εγχειρίδιο  για περιβαλλοντικές  δηµόσιες  προµήθειες  (Πράσινες  Αγορές )»,  
http://ec.europa.eu/environment/gpp/guideline_en.htm. 
EL 41   EL 63. Συµµερίζεστε  την άποψη  ότι η δυνατότητα  καθορισ µού τεχνικών  προδιαγραφών  από 
την άποψη  των απαιτήσεων  επίδοσης  ή λειτουργίας  είναι  δυνατό  να επιτρέπει  στις 
αναθέτουσες  αρχές  να καλύψουν  καλύτερα  τις ανάγκες  τους όσον  αφορά  τις 
πολιτικές  σε σύγκριση  µε τον καθορισ µό τους βάσει  αυστηρά  τεχνικών  απαιτήσεων ; 
Αν ναι, θα υποστηρίζατε  την υποχρεωτική  επιβολή  απαιτήσεων  επιδόσεων  ή 
λειτουργίας  υπό ορισµένες προϋποθέσεις ; 
64. ∆ίνοντας  ένα παράδειγ µα, πιστεύετε  ότι οι αναθέτουσες  αρχές  κάνουν  επαρκή  χρήση  
των δυνατοτήτων  που προσφέρει  το άρθρο  23 της οδηγίας  2004/18/E Κ σχετικά  µε τα 
κριτήρια  προσβασι µότητας80 για άτοµα µε ειδικές  ανάγκες  ή τον σχεδιασ µό για 
όλους  τους χρήστες ; Αν όχι, τι πρέπει  να γίνει; 
65. Πιστεύετε  ότι µερικές  από τις διαδικασίες  που προβλέπονται  στις υφιστά µενες 
οδηγίες81 (ανταγωνιστικός  διάλογος , διαγωνισ µοί µελετών ) ενδείκνυνται  ιδιαίτερα  
για τη συνεκτί µηση θεµάτων  που συνδέονται  µε την περιβαλλοντική  και την 
κοινωνική  πολιτική  καθώς  και µε τις πολιτικές  που αφορούν  την προσβασι µότητα  
και την καινοτο µία;  
66. Ποιες  αλλαγές  θα προτείνατε  στις διαδικασίες  όπως  προβλέπονται  από τις 
υφιστά µενες οδηγίες  για να συνεκτι µηθούν  όσο το δυνατόν  περισσότερο  οι 
προαναφερό µενοι στόχοι  πολιτικής , διασφαλίζοντας  παράλληλα  την τήρηση  των 
αρχών  της µη εισαγωγής  διακρίσεων  και της διαφάνειας  οι οποίες  εξασφαλίζουν  
ισότι µους όρους  ανταγωνισ µού µεταξύ  των ευρωπαϊκών  επιχειρήσεων ; Θα 
µπορούσε  η χρήση  καινοτό µων τεχνολογιών  πληροφοριών  και επικοινωνιών  να 
συνδρά µει ειδικότερα  τους αγοραστές  στην  επιδίωξη  των στόχων  της στρατηγικής  
Ευρώπη  2020; 
67. Μπορείτε  να εντοπίσετε  περιπτώσεις  στις οποίες  ο περιορισ µός σε τοπικούς  ή 
περιφερειακούς  προµηθευτές  µπορεί  να δικαιολογηθεί  από έννοµους και 
αντικει µενικούς  λόγους  που δεν στηρίζονται  σε καθαρά  οικονο µικά ζητήµατα; 
68. Πιστεύετε  ότι η δυνατότητα  προσφυγής  στη διαδικασία  µε διαπραγ µάτευση  µε 
προηγού µενη δηµοσίευση  προκήρυξης  διαγωνισ µού ως συνήθους  διαδικασίας  
µπορεί  να συµβάλλει  στην  καλύτερη  συνεκτί µηση θεµάτων  που συνδέονται  µε τις 
πολιτικές  για παράδειγ µα της προστασίας  του περιβάλλοντος , της κοινωνικής  
πολιτικής , της καινοτο µίας, κ.λπ; Ή µήπως  ο κίνδυνος  διακρίσεων  και περιορισ µού 
του ανταγωνισ µού θα ήταν  ιδιαίτερα  υψηλός ; 
Απαίτηση  για τα πλέον  συναφή  κριτήρια  επιλογής  
Κατά  την αξιολόγηση  της ικανότητας  των υποψηφίων  να εκτελέσουν  τη σύµβαση , οι 
αναθέτουσες  αρχές  µπορεί  να συνεκτι µήσουν  συγκεκρι µένη εµπειρία  και επάρκεια  σχετικά  
µε κοινωνικές  ή περιβαλλοντικές  πτυχές  που συνάδουν  µε το αντικεί µενο της σύµβασης .  
                                                 
80 Η προσβασι µότητα  στο πλαίσιο  αυτό  σηµαίνει  τη δυνατότητα  πρόσβασης  ατόµων µε λειτουργικούς  
περιορισ µούς (αναπηρίες ). 
81 Για την περιγραφή  των διαδικασιών , βλέπε  ενότητα  2.1 ανωτέρω . 
EL 42   EL Ερώτηση : 
69. Τι θα προτείνατε  ως χρήσι µα παραδείγ µατα τεχνικής  επάρκειας  ή άλλα  κριτήρια  
επιλογής  που αποβλέπουν  στην  προώθηση  της επίτευξης  στόχων  όπως  η προστασία  
του περιβάλλοντος , η προώθηση  της κοινωνικής  ένταξης , η βελτίωση  της 
προσβασι µότητας  και η ενίσχυση  της καινοτο µίας; 
Χρήση  των πλέον  ενδεδειγ µένων  κριτηρίων  ανάθεσης  
Για να διασφαλιστεί  ο αποτελεσ µατικός  ανταγωνισ µός µεταξύ  των οικονο µικών  φορέων  και 
να αποφευχθεί  η λήψη  αυθαίρετων  αποφάσεων  από τις δηµόσιες  αρχές , οι υφιστά µενοι 
κανόνες  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  προβλέπουν  ότι τα κριτήρια  ανάθεσης  πρέπει  να 
συνδέονται  µε το αντικεί µενο της σύµβασης , δεν µπορούν  να παρέχουν  στην  εν λόγω  
αναθέτουσα  αρχή  απεριόριστη  ελευθερία  επιλογής  και ότι πρέπει  να αναφέρονται  ρητά  στα 
τεύχη  δηµοπράτησης .  
Οι αναθέτουσες  αρχές  είναι  ελεύθερες  να αποφασίζουν  ως προς  τη σχετική  βαρύτητα  που 
πρέπει  να αποδοθεί  σε καθένα  από τα κριτήρια  που χρησι µοποιούνται  για τον εντοπισ µό της 
πλέον  συµφέρουσας  από οικονο µική άποψη  προσφοράς . Με τον τρόπο  αυτό  µπορούν  να 
αντικατοπτρίζουν  στην  αξιολόγηση  τη σηµασία που θέλουν  να αποδώσουν  στα 
περιβαλλοντικά  ή κοινωνικά  κριτήρια  σε σχέση  µε άλλα  κριτήρια , περιλα µβανο µένης της 
τιµής.  
Για τυποποιη µένα αγαθά  και υπηρεσίες  είναι  ήδη σε πολλές  περιπτώσεις  δυνατός  ο 
καθορισ µός περιβαλλοντικών  ή κοινωνικών  προτύπων  στη συγγραφή  υποχρεώσεων  ή στους  
όρους  εκτέλεσης  της σύµβασης  µε ταυτόχρονη  ανάθεση  της σύµβασης  µε βάση  το κριτήριο  
της χαµηλότερης  τιµής. Έτσι , οι αναθέτουσες  αρχές  µπορούν  να αγοράσουν  προϊόντα  και 
υπηρεσίες  που πληρούν  υψηλά  πρότυπα  στις καλύτερες  τιµές.  
Ωστόσο , η χρησι µοποίηση  κριτηρίων  που συνδέονται  µε το περιβάλλον , την ενεργειακή  
απόδοση , την προσβασι µότητα  ή την καινοτο µία στη φάση  ανάθεσης  και όχι µόνο στη 
συγγραφή  υποχρεώσεων  ή στους  όρους  εκτέλεσης  της σύµβασης , παρουσιάζει  το 
πλεονέκτη µα να ωθεί τις επιχειρήσεις  να υποβάλλουν  προσφορές  που υπερβαίνουν  το 
επίπεδο  που προβλέπει  η συγγραφή  υποχρεώσεων  και, ως εκ τούτου , προωθούν  την εισαγωγή  
καινοτό µων προϊόντων  στην  αγορά . Θα ήταν  επίσης  χρήσι µο να εφαρ µόζονται  κριτήρια  του 
είδους  αυτού  στη φάση  ανάθεσης  στις περιπτώσεις  στις οποίες  υπάρχει  αβεβαιότητα  ως προς  
τα προϊόντα  και τις υπηρεσίες  που διατίθενται  στην  αγορά .  
Ερωτήσεις : 
70. Το κριτήριο  της πλέον  συµφέρουσας  από οικονο µική άποψη  προσφοράς  φαίνεται  ως 
το καταλληλότερο  για την επιδίωξη  άλλων  στόχων  πολιτικής ; Πιστεύετε  ότι, για να 
συνεκτι µηθούν  µε τον καλύτερο  δυνατό  τρόπο  οι εν λόγω  στόχοι  πολιτικής  θα ήταν  
χρήσι µο να αλλάξουν  οι υφιστά µενοι κανόνες  (για ορισµένους  τύπους  
συµβάσεων /για συγκεκρι µένους  τοµείς/υπό ορισµένες προϋποθέσεις ): 
70.1.1.  µόνο προκει µένου να καταργηθεί  το κριτήριο  της χαµηλότερης  τιµής; 
70.1.2.  για να περιοριστεί  η χρήση  του κριτηρίου  της τιµής ή η βαρύτητα  την οποία  
αποδίδουν  οι αναθέτουσες  αρχές  στην  τιµή; 
EL 43   EL 70.1.3.  για να προβλεφθεί  µια τρίτη  δυνατότητα  κριτηρίων  ανάθεσης  πέραν  της 
χαµηλότερης  τιµής και της πλέον  οικονο µικά προσφέρουσας  προσφοράς ; Εάν ναι, 
ποιο εναλλακτικό  κριτήριο  θα προτείνατε  που θα καθιστούσε  δυνατή  τόσο  την 
αποτελεσ µατικότερη  επιδίωξη  άλλων  στόχων  πολιτικής  όσο και τη διασφάλιση  
συνθηκών  ισότι µου και θεµιτού ανταγωνισ µού µεταξύ  των ευρωπαϊκών  
επιχειρήσεων ; 
71. Πιστεύετε  ότι σε κάθε  περίπτωση  η βαθµολογία  που δίνεται  σε περιβαλλοντικά , 
κοινωνικά  ή καινοτό µα κριτήρια  πρέπει  να περιορίζεται  σε ένα προκαθορισ µένο 
ανώτατο  όριο ώστε  τα κριτήρια  αυτά  να µην αποκτούν  µεγαλύτερη  σηµασία από τα 
κριτήρια  επιδόσεων  ή κόστους ; 
72. Πιστεύετε  ότι η δυνατότητα  ένταξης  περιβαλλοντικών  και κοινωνικών  κριτηρίων  
στη φάση  ανάθεσης  έχει γίνει κατανοητή  και χρησι µοποιείται ; Θα πρέπει  κατά  τη 
γνώµη σας να διατυπωθεί  καλύτερα  στην  οδηγία ;  
73. Κατά  την άποψή  σας, θα έπρεπε  να είναι  υποχρεωτική  η συνεκτί µηση του κόστους  
του κύκλου  ζωής  κατά  τον προσδιορισ µό της πλέον  συµφέρουσας  από οικονο µική 
άποψη  προσφοράς , ιδίως  στην  περίπτωση  µεγάλων  έργων ; Στην  περίπτωση  αυτή  
θεωρείτε  απαραίτητη /ενδεδειγ µένη την ανάπτυξη  µεθοδολογίας  από τις υπηρεσίες  
της Επιτροπής  σχετικά  µε τον προσδιορισ µό του κόστους  διάρκειας  ζωής ;  
Επιβολή  κατάλληλων  ρητρών  για την εκτέλεση  των συµβάσεων  
Με βάση  τους υφιστά µενους  κανόνες  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις , οι ρήτρες  περί 
εκτέλεσης  της σύµβασης  πρέπει  να συνδέονται  µε τα καθήκοντα  που απαιτούνται  για την 
παραγωγή  και την παροχή  των αγαθών  ή υπηρεσιών  που αποτελούν  το αντικεί µενο της 
σύµβασης . Στους  όρους  αυτούς  σχετικά  µε την εκτέλεση  της σύµβασης  είναι  δυνατόν  να 
συνεκτι µώνται  και άλλες  πτυχές  πολιτικής , όπως  τα κοινωνικά  και περιβαλλοντικά  θέµατα82. 
Σε τέτοιους  όρους  µπορούν  για παράδειγ µα να περιλα µβάνονται  απαιτήσεις  για αντιστάθ µιση 
των εκπο µπών συγκεκρι µένων  προµηθειών  µε σηµαντικό  αποτύπω µα διοξειδίου  του 
άνθρακα . Ορισ µένα κράτη  µέλη έχουν  εµπειρία  όταν, κατά  την αγορά  υπηρεσιών  µεταφοράς  
µε ταξί ή άλλα  µέσα, απαιτούν  τα χρησι µοποιού µενα για αυτές  τις υπηρεσίες  οχήµατα να 
είναι  οχήµατα προερχό µενα από τις πλέον  αποδοτικές  κατηγορίες . Οι ρήτρες  περί εκτέλεσης  
της σύµβασης  µπορούν  επίσης  να χρησι µοποιούνται  για την τόνωση  της καινοτο µίας κατά  τη 
διάρκεια  της εκτέλεσης  της σύµβασης , π.χ. µε την παροχή  κινήτρων  για περαιτέρω  ανάπτυξη  
προϊόντων  ή υπηρεσιών  κατά  τη διάρκεια  εκτέλεσης  της σύµβασης . 
Στο παρόν  στάδιο  οι αναθέτουσες  αρχές  µπορούν  να επιβάλουν  ορισµένες υποχρεώσεις  στον  
επιλεγέντα  υποψήφιο  σχετικά  µε την επίτευξη  διαφόρων  περιβαλλοντικών  ή κοινωνικών  
στόχων , οι οποίες  δεν µπορούν  να τεθούν  στα προηγού µενα στάδια  της διαδικασίας  
ανάθεσης . 
Ερωτήσεις : 
74. Οι ρήτρες  περί εκτέλεσης  της σύµβασης  αποτελούν  το καταλληλότερο  στάδιο  της 
διαδικασίας  όσον  αφορά  την πρόβλεψη  κοινωνικών  θεµάτων  που σχετίζονται  µε την 
απασχόληση  και τις συνθήκες  εργασίας  των εργαζο µένων  που συµµετέχουν  στην  
                                                 
82 Βλ. άρθρο  26 της οδηγίας  2004/18/E Κ.  
EL 44   EL εκτέλεση  της σύµβασης . Συµφωνείτε ; Αν όχι, παρακαλού µε να υποδείξετε  ποια θα 
ήταν  η καλύτερη  εναλλακτική  λύση . 
75. Ποιες  θα ήταν  κατά  την άποψή  σας οι καταλληλότερες  ρήτρες  περί εκτέλεσης  της 
σύµβασης  όσον  αφορά  την συνεκτί µηση κοινωνικών  και περιβαλλοντικών  θεµάτων , 
καθώς  και θεµάτων  ενεργειακής  απόδοσης ; 
76. Θα πρέπει , ορισµένες γενικές  ρήτρες  περί εκτέλεσης  συµβάσεων  και ειδικότερα  
εκείνες  που αφορούν  τις συνθήκες  απασχόλησης  και εργασίας  των εργαζο µένων  που 
συµµετέχουν  στην  εκτέλεση  της σύµβασης  να έχουν  ήδη καθοριστεί  σε επίπεδο  ΕΕ;  
Επαλήθευση  των απαιτήσεων  
Οι αναθέτουσες  αρχές  θα πρέπει  να διευκρινίζουν  τις περιβαλλοντικές  ή κοινωνικές  
απαιτήσεις  κατά  τη σύνταξη  της συγγραφής  υποχρεώσεων , τον καθορισ µό των κριτηρίων  
επιλογής /ανάθεσης  ή την εισαγωγή  ρητρών  περί εκτέλεσης  της σύµβασης . Στις περιπτώσεις  
αυτές , θα καταρτίζουν  κατά  κανόνα  κατάλογο  των στοιχείων  (πιστοποίηση /τεκµηρίωση  ή/και 
ειδικές  δεσµεύσεις ) που πρέπει  να υποβάλλουν  οι υποψήφιοι  ή οι υποβάλλοντες  προσφορά  
προκει µένου να αποδείξουν  ότι είναι  σε θέση  να ανταποκριθούν  στις περιβαλλοντικές  ή 
κοινωνικές  απαιτήσεις . Σύµφωνα  µε τους υφιστά µενους  κανόνες , ειδικά  καθεστώτα  
πιστοποίησης  (π.χ. συστή µατα δασικής  πιστοποίησης , κοινωνικά  πιστοποιητικά , κ.λπ) είναι  
δυνατό  να γίνουν  δεκτά  ως µέσο απόδειξης , αλλά  πρέπει  επίσης  να γίνονται  δεκτά  και 
ισοδύνα µα µέσα. Ένα γενικό  πρόβλη µα που ανακύπτει  όσον  αφορά  τις δηµόσιες  συµβάσεις  
συνδέεται  µε την επαλήθευση  αυτών  των απαιτήσεων  στην  αλυσίδα  εφοδιασ µού. Το θέµα της 
επαλήθευσης  έχει ιδιαίτερη  σηµασία στις περιπτώσεις  στις οποίες  ένα µέρος της αλυσίδας  
εφοδιασ µού βρίσκεται  σε τρίτη  χώρα . 
Κατά  την εξέταση  των αιτηµάτων  συµµετοχής  και των προσφορών , η αναθέτουσα  αρχή  
ελέγχει  κατά  πόσο  οι πληροφορίες  και τα έγγραφα  που κατέθεσαν  οι υποψήφιοι  ή οι 
υποβάλλοντες  προσφορά  ανταποκρίνονται  στις απαιτήσεις . Αν λείπουν  κάποια  από τα 
στοιχεία  που απαιτούνται  ή αν οι παρεχό µενες πληροφορίες  θεωρούνται  ανεπαρκείς , ο 
υποψήφιος  ή ο υποβάλλων  προσφορά  θα αποκλείεται  από τη διαδικασία . 
Ερωτήσεις : 
77. Πιστεύετε  ότι το σηµερινό  πλαίσιο  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  πρέπει  να 
προβλέπει  συγκεκρι µένες λύσεις  για την αντιµετώπιση  του θέµατος της επαλήθευσης  
των απαιτήσεων  σε ολόκληρη  την αλυσίδα  εφοδιασ µού; Αν ναι, ποιες  λύσεις  θα 
προτείνατε  για την κάλυψη  του θέµατος αυτού ; 
78. Πως είναι  δυνατόν  να υποβοηθηθούν  µε τον καλύτερο  τρόπο  οι αναθέτουσες  αρχές  
για την επαλήθευση  των απαιτήσεων ; Η ανάπτυξη  «τυποποιη µένων » συστη µάτων  
αξιολόγησης  της συµµόρφωσης  και δικαιολογητικών , καθώς  και σηµάτων , θα 
µπορούσε  να διευκολύνει  τις εργασίες  τους; Αν υιοθετηθεί  µια τέτοια  προσέγγιση  τι 
µπορεί  να γίνει για να ελαχιστοποιηθεί  ο διοικητικός  φόρτος ; 
Σχέση  µε το αντικεί µενο/µε την εκτέλεση  της σύµβασης  
Όπως  αναφέρθηκε  προηγου µένως , στο πλαίσιο  του υφιστά µενου νοµικού πλαισίου  της ΕΕ 
για τις δηµόσιες  συµβάσεις , η σχέση  µε το αντικεί µενο της σύµβασης  αποτελεί  βασική  
προϋπόθεση  που πρέπει  να λαµβάνεται  υπόψη  κατά  την ενσω µάτωση  στη διαδικασία  
ανάθεσης  δηµόσιας  σύµβασης  θεµάτων  που συνδέονται  µε άλλες  πολιτικές . Τούτο  ισχύει  για 
EL 45   EL όλα τα διαδοχικά  στάδια  και για τις διάφορες  πτυχές  της διαδικασίας  ανάθεσης  δηµόσιας  
σύµβασης  (συγγραφή  υποχρεώσεων , κριτήρια  επιλογής , κριτήρια  ανάθεσης ). Στην  περίπτωση  
των ρητρών  για την εκτέλεση  της σύµβασης , πρόκειται  για την απαίτηση  της ύπαρξης  
σύνδεσης  µε την εκτέλεση  των καθηκόντων  που απαιτούνται  για την παραγωγή /παροχή  των 
αγαθών /υπηρεσιών  που αποτελούν  το αντικεί µενο της προσφοράς .  
Η χαλάρωση  της απαίτησης  αυτής  είναι  δυνατό  να δώσει  στις δηµόσιες  αρχές  τη δυνατότητα  
να κάνουν  ένα επιπλέον  βήµα προς  την επιδίωξη  των πολιτικών  στόχων  της στρατηγικής  
Ευρώπη  2020 µέσω των δηµοσίων  συµβάσεων . Εκτός  των άλλων  θα έδινε  ιδίως  στις 
αναθέτουσες  αρχές  τη δυνατότητα  να επηρεάσουν  τη συµπεριφορά  των επιχειρήσεων  
ανεξαρτήτως  του αγοραζό µενου προϊόντος  ή της αγοραζό µενης υπηρεσίας , π.χ. προκει µένου 
να ενθαρρύνει  την ανάληψη  µεγαλύτερων  κοινωνικών  ή περιβαλλοντικών  ευθυνών  από τις 
επιχειρήσεις . Τούτο  θα µπορούσε  να αποτελέσει  ισχυρό  µέσο για τη στήριξη  των πολιτικών  
στόχων  της στρατηγικής  Ευρώπη  2020. 
Κατά  την εξέταση  της δυνατότητας  αυτής  πρέπει  ωστόσο  να εκτιµώνται  προσεκτικά  τα 
αντισταθ µίσµατα όσον  αφορά  τα θέµατα άλλων  πολιτικών . Η σχέση  µε το αντικεί µενο της 
σύµβασης  διασφαλίζει  ότι η αγορά  αυτή  καθαυτή  παρα µένει κεντρική  στη διαδικασία  στην  
οποία  χρησι µοποιούνται  χρήµατα των φορολογου µένων . Πρόκειται  για µια σηµαντική  
εγγύηση  που διασφαλίζει  ότι οι αναθέτουσες  αρχές  επιτυγχάνουν  την καλύτερη  δυνατή  
προσφορά  χρησι µοποιώντας  αποτελεσ µατικότερα  το δηµόσιο χρήµα. Όπως  αναφέρθηκε  πιο 
πάνω , ο στόχος  αυτός  υπογρα µµίζεται  επίσης  στο πλαίσιο  της στρατηγικής  Ευρώπη  2020, 
όπου  τονίζεται  ότι η πολιτική  των δηµοσίων  συµβάσεων  οφείλει  να διασφαλίζει  την 
αποτελεσ µατικότερη  δυνατή  χρήση  των δηµοσίων  κονδυλίων . Ταυτόχρονα , αυτή  η εγγύηση  
των αγορών  στην  καλύτερη  δυνατή  τιµή εξασφαλίζει  κάποια  συνεκτικότητα  µεταξύ  της 
πολιτικής  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  και των κανόνων  στον  τοµέα των κρατικών  
ενισχύσεων , αφού  διασφαλίζει  ότι δεν παρέχεται  αδικαιολόγητα  οικονο µικό πλεονέκτη µα σε 
οικονο µικούς  φορείς  µέσω της ανάθεσης  δηµοσίων  συµβάσεων . Η χαλάρωση  του δεσµού µε 
το αντικεί µενο της σύµβασης  ενδέχεται , ως εκ τούτου , να συνεπάγεται  κίνδυνο  αποµόνωσης  
της εφαρ µογής των κανόνων  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  από τους κανόνες  για τις 
κρατικές  ενισχύσεις  και, ενδεχο µένως , αντιβαίνει  στο στόχο  της επίτευξης  µεγαλύτερης  
σύγκλισης  µεταξύ  των κανόνων  για τις κρατικές  ενισχύσεις  και των κανόνων  για τις δηµόσιες  
συµβάσεις . 
Ο δεσµός µε το αντικεί µενο της σύµβασης  µπορεί  επίσης  να συµβάλει  στην  αποφυγή  
κατάστασης  κατά  την οποία  ορισµένοι οικονο µικοί φορείς  από µία συγκεκρι µένη χώρα  είναι  
δυνατό  να ευνοηθούν  εις βάρος  εκείνων  άλλων  κρατών  µελών . Παρόλο  που αυτό  έχει 
ιδιαίτερη  σηµασία για ορισµένα θέµατα (για παράδειγ µα, ορισµένες κοινωνικές  απαιτήσεις ) 
λόγω  του ότι είναι  πιθανότερο  να πηγάζουν  από την εθνική , περιφερειακή  ή ακόµα και την 
τοπική  πραγ µατικότητα , είναι  επίσης  αλήθεια  και για θέµατα άλλων  πολιτικών , όπως  τα 
περιβαλλοντικά  θέµατα. Για παράδειγ µα, στην  περίπτωση  της προµήθειας  αγαθών , η 
απαίτηση  σύµφωνα  µε την οποία  τα κτίρια  που χρησι µοποιούν  οι προσφέροντες  πρέπει  να 
θερµαίνονται  αποκλειστικά  µε ηλιακή  ενέργεια , θα µπορούσε  να ευνοήσει  επιχειρήσεις  
κρατών  µελών  µε συγκεκρι µένες µετεωρολογικές  συνθήκες  που ευνοούν  την ηλιακή  
τεχνολογία . 
Ο δεσµός µεταξύ  θεµάτων  που άπτονται  άλλων  πολιτικών  και του αντικει µένου της 
σύµβασης  αποβλέπει  επίσης  στην  εξασφάλιση  ασφάλειας  και προβλεψι µότητας  στις 
επιχειρήσεις . Αν δεν υπάρχει  δεσµός του είδους  αυτού  (όπως  και εναρ µονισµένες απαιτήσεις  
σε επίπεδο  ΕΕ), είναι  δυνατό  να ζητηθεί  από τους οικονο µικούς  φορείς  να συµµορφωθούν  µε 
διαφορετικές  απαιτήσεις  (όσον  αφορά  το ποσοστό  απασχόλησης  γυναικών , τον αριθµό των 
EL 46   EL προσλα µβανό µενων  ανέργων , τη µέριµνα για τα παιδιά  των εργαζο µένων , για το περιβάλλον  
ή τη διαχείριση  των αποβλήτων , οικολογικά  σήµατα, κ.λπ.) για κάθε  δηµόσια σύµβαση  ή για 
κάθε  αναθέτουσα  αρχή .  
Η κάλυψη  των διαφόρων  απαιτήσεων  που επιβάλλουν  οι αναθέτουσες  αρχές  ενδέχεται  να 
είναι  ιδιαίτερα  δύσκολη  για τις ΜΜΕ , δεδοµένου ότι οι επιχειρήσεις  αυτές  ενδεχο µένως  να 
µην έχουν  τους απαιτού µενους  οικονο µικούς  και ανθρώπινους  πόρους  για την κάλυψη  
ευρέως  φάσµατος οικονο µικών  απαιτήσεων  σε εξατο µικευµένη βάση . 
Τέλος , απαιτήσεις  που δεν συνδέονται  µε το προϊόν  ή την υπηρεσία  που αποτελεί  το 
αντικεί µενο της σύµβασης  θα µπορούσαν  να αντιβαίνουν  στο στόχο  της στρατηγικής  Ευρώπη  
2020 για την προώθηση  της καινοτο µίας, αφού  ο ανταγωνισ µός µεταξύ  επιχειρήσεων  δεν θα 
ασκείται  πλέον  για την ανάπτυξη  του καλύτερου  (πιθανόν  καινοτό µου) προϊόντος  ή 
υπηρεσίας , αλλά  µε βάση  την πολιτική  των επιχειρήσεων . 
Ερωτήσεις : 
79. Ορισ µένοι ενδιαφερό µενοι υποδεικνύουν  την χαλάρωση  ή ακόµη και την κατάργηση  
του όρου  ότι οι απαιτήσεις  που επιβάλλει  η αναθέτουσα  αρχή  θα πρέπει  να 
συνδέονται  µε το αντικεί µενο της σύµβασης  (αυτό  θα επέτρεπε , για παράδειγ µα, την 
απαίτηση  από τους προσφέροντες  να εφαρ µόζουν  πολιτική  απασχόλησης  
βασιζό µενη στην  ισότητα  των δύο φύλλων , ή γενική  πολιτική  απασχόλησης  
συγκεκρι µένων  ποσοστών  ειδικών  κατηγοριών  ατόµων, όπως  για παράδειγ µα οι 
αιτούντες  εργασία , άτοµα µε αναπηρία , κ.λπ.). Συµφωνείτε  µε την πρόταση  αυτή ; 
Ποια  πιστεύετε  ότι θα ήταν  τα πλεονεκτή µατα ή τα µειονεκτή µατα της χαλάρωσης  ή 
της κατάργησης  του δεσµού µε το αντικεί µενο της σύµβασης ; 
80. Αν ο δεσµός µε το αντικεί µενο χαλαρώσει , ποιοι  διορθωτικοί  µηχανισ µοί, αν 
υπάρχουν , θα πρέπει  να τεθούν  σε λειτουργία  για να αµβλυνθούν  οι επιπτώσεις  από 
τους κινδύνους  εισαγωγής  διακρίσεων  και του ουσιαστικού  περιορισ µού του 
ανταγωνισ µού; 
81. Πιστεύετε  ότι οι ΜΜΕ  ενδέχεται  να αντιµετωπίσουν  προβλή µατα όσον  αφορά  τη 
συµµόρφωση  µε τις διάφορες  απαιτήσεις ; Αν ναι, πως θα µπορούσε  να 
αντιµετωπιστεί  κατά  την άποψή  σας το θέµα αυτό ;  
82. Αν πιστεύετε  ότι ο δεσµός µε το αντικεί µενο της σύµβασης  πρέπει  να χαλαρώσει  ή 
να καταργηθεί , σε ποια από τα διαδοχικά  στάδια  της διαδικασίας  ανάθεσης  της 
σύµβασης  πρέπει  να γίνει αυτό ; 
82.1. Πιστεύετε  ότι, κατά  την εκπόνηση  της συγγραφής  υποχρεώσεων , υπάρχει  περιθώριο  
χαλάρωσης  της απαίτησης  σύµφωνα  µε την οποία  οι προδιαγραφές  που συνδέονται  
µε τη διαδικασία  και τις µεθόδους  παραγωγής  πρέπει  να συνδέονται  µε τα 
χαρακτηριστικά  του προϊόντος  ώστε  να περιλα µβάνουν  στοιχεία  που δεν 
αντικατοπτρίζονται  στα χαρακτηριστικά  του προϊόντος  (όπως  για παράδειγ µα – κατά  
την αγορά  καφέ  – η απαίτηση  από τον προµηθευτή  να καταβάλλει  στους  
παραγωγούς  πριµ που θα επενδύεται  σε δραστηριότητες  οι οποίες  αποβλέπουν  στην  
ενίσχυση  της κοινωνικοοικονο µικής ανάπτυξης  των τοπικών  κοινοτήτων ); 
82.2. Πιστεύετε  ότι η νοµοθεσία  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  πρέπει  να επιτρέπει  
στις αναθέτουσες  αρχές  να εφαρ µόζουν  κριτήρια  επιλογής  βασιζό µενα στα 
χαρακτηριστικά  επιχειρήσεων  τα οποία  δεν συνδέονται  µε το αντικεί µενο της 
EL 47   EL σύµβασης  (π.χ. η απαίτηση  από τους υποβάλλοντες  προσφορά  να εφαρ µόζουν  
πολιτική  απασχόλησης  βασιζό µενη στην  ισότητα  των δύο φύλλων , ή γενική  πολιτική  
απασχόλησης  συγκεκρι µένων  ποσοστών  ειδικών  κατηγοριών  ατόµων, όπως  για 
παράδειγ µα οι αιτούντες  εργασία , κ.λπ.); 
82.3. Πιστεύετε  ότι ο δεσµός µε το αντικεί µενο της σύµβασης  πρέπει  να χαλαρώσει  ή να 
καταργηθεί  κατά  το στάδιο  της ανάθεσης  προκει µένου να συνεκτι µώνται  θέµατα 
άλλων  πολιτικών  (π.χ. επιπλέον  µόρια για τους υποβάλλοντες  προσφορά  που 
απασχολούν  αιτούντες  εργασία  ή άτοµα µε αναπηρία ); 
82.3.1.  Κριτήρια  ανάθεσης  πλην  εκείνων  της χαµηλότερης  τιµής/της πλέον  συµφέρουσας  
από οικονο µική άποψη  προσφοράς /κριτήρια  που δεν συνδέονται  µε το αντικεί µενο 
της σύµβασης  ενδέχεται  να αποµονώσουν  την εφαρ µογή των κανόνων  της ΕΕ για τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  από τους κανόνες  για τις κρατικές  ενισχύσεις , υπό την έννοια  
ότι οι συµβάσεις  που ανατίθενται  βάσει  άλλων  κριτηρίων  πλην  των οικονο µικών  
είναι  δυνατό  να συνεπάγονται  τη χορήγηση  κρατικών  ενισχύσεων , οι οποίες  
ενδέχεται  να δηµιουργούν  προβλή µατα βάσει  των κανόνων  της ΕΕ για τις κρατικές  
ενισχύσεις . Συµµερίζεστε  την άποψη  αυτή ; Αν ναι, πώς θα µπορούσε  να 
αντιµετωπιστεί  το θέµα αυτό ; 
82.4. Πιστεύετε  ότι η νοµοθεσία  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  πρέπει  να επιτρέπει  
στις αναθέτουσες  αρχές  να επιβάλλουν  ρήτρες  για την εκτέλεση  της σύµβασης  οι 
οποίες  δεν συνδέονται  αυστηρά  µε την παροχή  των υπόψη  αγαθών  και υπηρεσιών  
(π.χ. να απαιτούν  από τους αναδόχους  να προβλέψουν  υπηρεσίες  παιδικής  µέριµνας 
για τους απασχολού µενους  ή να τους επιβάλλουν  να διαθέτουν  ένα µέρος της 
αµοιβής  σε κοινωνικά  έργα ); 
4.2. «Τι πρέπει  να αγοράζεται » για να υποστηριχθούν  οι στόχοι  της στρατηγικής  
Ευρώπη  2020  
Ένας  άλλος  τρόπος  να επιτευχθούν  οι στόχοι  πολιτικής  µέσω των δηµόσιων  συµβάσεων  θα 
ήταν  να επιβληθούν  στις αναθέτουσες  αρχές  υποχρεώσεις  σχετικά  µε το «Τι πρέπει  να 
αγοράζεται ». Για παράδειγ µα, αυτό  θα µπορούσε  να επιτευχθεί  µε την επιβολή  υποχρεωτικών  
απαιτήσεων  ή κριτηρίων  που να διέπουν  τα χαρακτηριστικά  των αγαθών  και των υπηρεσιών  
που παρέχονται  (π.χ. µέγιστα  επίπεδα  χρήσης  ενέργειας  και πόρων , περιβαλλοντικά  
επιβλαβείς  ουσίες , ελάχιστα  επίπεδα  ανακύκλωσης ) ή, εναλλακτικά , µέσω της θέσπισης  
στόχων  (π.χ. 60% των αγορών  του δηµοσίου  πρέπει  να είναι  φιλικές  προς  το περιβάλλον )83. 
Με πρόσφατες  νοµοθετικές  πράξεις  για συγκεκρι µένους  τοµείς σε επίπεδο  ΕΕ: 
• έχουν  θεσπιστεί  υποχρεώσεις  ώστε  οι αναθέτουσες  αρχές  να απαιτούν  στις δηµόσιες  
συµβάσεις  τους ορισµένο επίπεδο  ενεργειακής  απόδοσης84· 
• έχουν  θεσπιστεί  υποχρεώσεις  ώστε  οι αναθέτουσες  αρχές  να συνεκτι µούν την ενέργεια  και 
άλλες  περιβαλλοντικές  επιπτώσεις  στις αποφάσεις  τους για δηµόσιες  συµβάσεις85· 
                                                 
83 Για παράδειγ µα στο τοµέα των οικολογικών  δηµόσιων  συµβάσεων , αρκετά  κράτη  µέλη όπως  οι Κάτω  
Χώρες , η Φινλανδία , η Σλοβενία , η Αυστρία  ή το Βέλγιο  έχουν  θεσπίσει  φιλόδοξους  στόχους  για τις 
οικολογικές  δηµόσιες  συµβάσεις  σε εθνικό  επίπεδο . 
84 Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 106/2008 ( ΕΕ L 39 της 13.2.2008, σ. 1) (ο αποκαλού µενος κανονισ µός Energy 
Star της ΕΕ). 
EL 48   EL • ο δηµόσιος  τοµέας εκλήθη  να παίξει  υποδειγ µατικό  ρόλο  στον  τοµέα της ενεργειακής  
απόδοσης  θεσπίζοντας  ελάχιστο  αριθµό µέτρων  ενεργειακής  απόδοσης86 για τις δηµόσιες  
συµβάσεις  και προωθώντας  τα αποδοτικά  από πλευράς  πόρων  δηµόσια κτήρια  (π.χ. κτήρια  
µε χαµηλή ή µηδενική  πρωτογενή  κατανάλωση  ενέργειας87). 
• οι αναθέτουσες  αρχές  εκλήθησαν  να καταβάλουν  κάθε  προσπάθεια  για την προµήθεια  
µόνο προϊόντων  της ανώτερης  κατηγορίας  ενεργειακής  απόδοσης88. 
Στην  πρόσφατη  ανακοίνωσή  της µε τίτλο  «Ενέργεια  2020 - Μια στρατηγική  για 
ανταγωνιστική , αειφόρο  και ασφαλή  ενέργεια »89, η Επιτροπή  δήλωσε  ότι τα ενεργειακά  
κριτήρια  (σχετικά  µε την απόδοση , τις ανανεώσι µες πηγές  και την ευφυή  δικτύωση ) πρέπει  
να χρησι µοποιούνται  σε όλες τις δηµόσιες  συµβάσεις  έργων , υπηρεσιών  ή προµηθειών .  
Για τα προϊόντα  θα µπορούσε  να χρησι µοποιηθεί  ευρύτερα  µεθοδολογία  οικονο µικής 
αποτί µησης  παρό µοια µε εκείνη  που αναπτύχθηκε  για την οδηγία  για τα καθαρά  οχήµατα90. 
Στην  πραγ µατικότητα , η υποχρέωση  να ενταχθεί  το λειτουργικό  κόστος  του κύκλου  ζωής  
στην  απόφαση  αγοράς  προϊόντων  και υπηρεσιών  (µε τρόπο  παρό µοιο µε εκείνον  που ήδη 
απαιτείται  για τα οχήµατα) θα εξασφάλιζε  χαµηλότερες  συνολικές  δαπάνες . Αυτό  θα 
απαιτούσε  ωστόσο  τον καθορισ µό γενικής  µεθοδολογίας  που θα µπορούσε  να εφαρ µοστεί  σε 
όλες τις οµάδες προϊόντων . 
Γενικότερα , η εισαγωγή  υποχρεωτικών  απαιτήσεων  στους  κανόνες  της ΕΕ για τις δηµόσιες  
συµβάσεις  µέσω νοµοθεσίας  που θα στηρίζεται  σε κατ' εξουσιοδότηση  πράξεις  
υποστηρίχτηκε  ως περαιτέρω  µέσο προώθησης  της καινοτο µίας ή άλλων  στόχων  πολιτικής  
στο πλαίσιο  της στρατηγικής  Ευρώπη  202091. 
Όσον  αφορά  την κοινωνική  ένταξη , η νέα Ευρωπαϊκή  στρατηγική  για τα άτοµα µε αναπηρίες  
2010-202092 αναφέρει  ότι η Επιτροπή  θα διερευνήσει  τα πλεονεκτή µατα της θέσπισης  
κανονιστικών  µέτρων  για να εξασφαλιστεί  η προσβασι µότητα  προϊόντων  και υπηρεσιών , 
συµπεριλα µβανο µένων  µέτρων  για την ενίσχυση  των δηµόσιων  συµβάσεων . 
Η επιβολή  τέτοιου  είδους  υποχρεώσεων  µπορεί  να αποδειχθεί  αποτελεσ µατικότατο  µέσο 
επίτευξης  των στόχων  πολιτικής  της στρατηγικής  Ευρώπη  2020 µέσω της ενίσχυσης  της 
υιοθέτησης  από την αγορά  αγαθών  και υπηρεσιών  υψηλής  κοινωνικής  αξίας . Επιπλέον , η 
συγκεντρωτική  λήψη  των αποφάσεων  περί των στρατηγικών  για τις προµήθειες  µπορεί  να 
                                                                                                                                                         
85 Οδηγία  2009/33/ ΕΚ σχετικά  µε την προώθηση  καθαρών  και ενεργειακώς  αποδοτικών  οχηµάτων . 
86 Οδηγία  2006/32/E Κ για την ενεργειακή  απόδοση  κατά  την τελική  χρήση  και τις ενεργειακές  υπηρεσίες . 
87 Οδηγία  2009/28/ ΕΚ σχετικά  µε την προώθηση  της χρήσης  ενέργειας  από ανανεώσι µες πηγές  (ΕΕ L 140 
της 5.6.2009, σ. 16), και οδηγία  2010/31/ ΕΕ για την ενεργειακή  απόδοση  των κτηρίων  (ΕΕ L 153 της 
18.06.2010, σ. 13).  
88 Οδηγία  2010/30/ ΕΕ για την ένδειξη  της κατανάλωσης  ενέργειας  και λοιπών  πόρων  από τα συνδεό µενα 
µε την ενέργεια  προϊόντα  µέσω της επισή µανσης  και της παροχής  οµοιόµορφων  πληροφοριών  σχετικά  
µε αυτά  (ΕΕ L 153 της 18.6.2010, σ. 6) 
89 COM(2010)639. 
90 Για την υποστήριξη  της εφαρ µογής της υποχρέωσης  που επιβάλλει  η οδηγία , ήτοι τη συνεκτί µηση του 
κόστους  του κύκλου  ζωής , η Επιτροπή  ανέπτυξε  πύλη  επικοινωνίας  για τα καθαρά  οχήµατα, η οποία  
παρέχει  όλες τις πληροφορίες  που απαιτούνται  για την οικονο µική αποτί µηση του κόστους  κύκλου  
ζωής  που καλύπτει  η οδηγία :  
 http://www.cleanvehicle.eu/ · http://ec.europa.eu/tran sport/urban/vehicles/dir ective/directive_en.htm. 
91 Έκθεση  του Mario Monti στον  Πρόεδρο  της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής  µε ηµεροµηνία 9 Μαΐου  2010, 
«Μια νέα στρατηγική  για την ενιαία  αγορά », σηµείο 3.4, σ. 78.  
92 COM(2010) 636. 
EL 49   EL περιορίσει  τον κατακερ µατισµό των πολιτικών  των δηµόσιων  συµβάσεων  και να ενισχύσει  
την προβλεψι µότητα , προς  όφελος  των οικονο µικών  φορέων . Για παράδειγ µα, στον  τοµέα 
των οικολογικών  δηµόσιων  συµβάσεων , οι αποκλίνουσες  προσεγγίσεις  των κρατών  µελών  
σχετικά  µε τις Ο∆Σ  ενδέχεται  να προκαλέσουν  προβλή µατα στους  προµηθευτές , ιδίως  στις 
ΜΜΕ , που οφείλουν  να προσαρ µοστούν  σε διαφορετικά  πλαίσια  στις διάφορες  χώρες , µε 
αποτέλεσ µα να περιπλέκονται  η ανάπτυξη  και η πώληση  οικολογικών  προϊόντων  και 
υπηρεσιών . 
Αφετέρου , διατυπώθηκαν  ορισµένοι προβλη µατισµοί σχετικά  µε την επιβολή  υποχρεώσεων  
σχετικά  µε το τι πρέπει  να αγοράζεται .  
Μία σηµαντική  πτυχή  που πρέπει  να εξεταστεί  είναι  ο κίνδυνος  ότι η θέσπιση  τέτοιων  
υποχρεώσεων  ενδέχεται  να οδηγήσει  σε διακρίσεις  ή σε περιορισ µό του ανταγωνισ µού στις 
αγορές  των δηµόσιων  συµβάσεων , µε πιθανό  αποτέλεσ µα λιγότερους  προσφέροντες  και 
υψηλότερες  τιµές, γεγονός  που ενδέχεται  να αποδειχτεί  προβλη µατικό  σε εποχές  οικονο µικών  
δυσκολιών  και δηµοσιονο µικών  περιορισ µών σε πολλά  κράτη  µέλη. Για να αµβλυνθούν  οι 
επιπτώσεις  από τον εν λόγω  κίνδυνο , οι απαιτήσεις  και τα κριτήρια  πρέπει  να είναι  
αντικει µενικά  και να µην εισάγουν  διακρίσεις , και πρέπει  να χρησι µοποιούνται  µόνον  στις 
περιπτώσεις  που η ανάπτυξη  της αγοράς  σε επίπεδο  ΕΕ είναι  επαρκής  για να εξασφαλίσει  
αποτελεσ µατικό  ανταγωνισ µό. Πρέπει  επίσης  να συνεκτι µηθεί το γεγονός  ότι ορισµένες 
απαιτήσεις  για µεγαλύτερη  περιβαλλοντική  προστασία  θα µπορούσαν  ωστόσο  να οδηγήσουν , 
µεσοπρόθεσ µα ή µακροπρόθεσ µα, σε οικονο µίες (π.χ. στον  τοµέα της ενεργειακής  
απόδοσης ). 
Ορισ µένοι τύποι  υποχρεώσεων  ενδέχεται  να έχουν  µεγαλύτερες  επιπτώσεις  από άλλες  στον  
ανταγωνισ µό στις αγορές  των δηµόσιων  συµβάσεων . 
– Οι τεχνικές  προδιαγραφές  σχετικά  µε τις απαιτήσεις  επιδόσεων  ενδέχεται  να έχουν  
λιγότερες  περιοριστικές  επιπτώσεις  στον  ανταγωνισ µό σε σχέση  µε τις λεπτο µερείς  
προδιαγραφές  των τεχνικών  χαρακτηριστικών  των προς  αγορά  αγαθών .  
– Οι υποχρεωτικές  απαιτήσεις  σχετικά  µε τα τεχνικά  χαρακτηριστικά  των προς  αγορά  
αγαθών  µπορούν  να περιορίσουν  ιδιαίτερα  τις επιλογές  και τον ανταγωνισ µό στις αγορές  
δηµόσιων  συµβάσεων , ή ακόµη και να τις καταργήσουν  πλήρως , ενώ οι υποχρεωτικές  
διατάξεις  όσον  αφορά  την απόφαση  ποια από τα διάφορα  κριτήρια  ανάθεσης  θα πρέπει  να 
συνεκτι µηθούν  (για παράδειγ µα ενεργειακή  απόδοση , κοστολόγηση  διάρκειας  ζωής , 
προσβασι µότητα ) θα έχουν  λιγότερο  περιοριστικές  επιπτώσεις  στον  ανταγωνισ µό στις 
αγορές  δηµόσιων  συµβάσεων .  
Μια άλλη  επίπτωση  της επιβολής  υποχρεώσεων  στις αναθέτουσες  σχετικά  µε το «τι πρέπει  να 
αγοράζεται » είναι  ότι περιορίζεται  το περιθώριο  που έχουν  για ελιγµούς στις διαδικασίες  
ανάθεσης  δηµόσιων  συµβάσεων . Αυτό  ενδέχεται  να επηρεάσει  την ικανότητά  τους να 
προµηθεύονται  αγαθά  και υπηρεσίες  πλήρως  προσαρ µοσµένα για να ικανοποιηθούν  οι 
συγκεκρι µένες ανάγκες  των µεµονωµένων  αναθετουσών  αρχών . Οι επιπτώσεις  του εν λόγω  
κινδύνου  µπορούν  να αµβλυνθούν  µε τον καθορισ µό της υποχρέωσης  στο κατάλληλο  
επίπεδο . 
Υποστηρίζεται  επίσης  ότι οι υποχρεώσεις  που επιβάλλονται  κεντρικά  σχετικά  µε το τι πρέπει  
να αγοραστεί  θα δηµιουργούσαν  πρόσθετο  διοικητικό  φόρτο  για τις αναθέτουσες  αρχές  και 
τους οικονο µικούς  φορείς , όπως  για παράδειγ µα αυξη µένο φόρτο  εργασίας  για να 
επαληθευτεί  κατά  πόσο  οι επιχειρήσεις  πληρούν  τις απαιτήσεις . Η πρόσθετη  εκπαίδευση  και 
EL 50   EL η επαρκής  κατάρτιση , καθώς  και ειδικά  εργαλεία93, θα µπορούσαν  να βοηθήσουν  τις 
αναθέτουσες  αρχές  να αντιµετωπίσουν  αποτελεσ µατικά  τον εν λόγω  φόρτο  εργασίας . 
Επιπλέον , οι τυποποιη µένες απαιτήσεις  σε επίπεδο  ΕΕ π.χ. η αγορά  από τις κατηγορίες  
υψηλών  επιδόσεων  επιση µασµένων  προϊόντων  θα µπορούσαν  να απαλείψουν  την ανάγκη  των 
αναθετουσών  αρχών  να διαθέτουν  ειδικές  τεχνικές  γνώσεις  κατά  την σύνταξη  των 
συγγραφών  υποχρεώσεων , µε αποτέλεσ µα την απλοποίηση  σε ορισµένες περιπτώσεις  του 
καθήκοντος  της συνεκτί µησης  τέτοιων  κριτηρίων  σε τοπικό , περιφερειακό  και εθνικό  
επίπεδο . 
Μια λιγότερο  µακρόπνοη  λύση  θα ήταν  η παροχή  κινήτρων  για την προµήθεια  ορισµένων  
τύπων  αγαθών  ή υπηρεσιών , χωρίς  όµως να επιβάλλεται . Τέτοια  κίνητρα  θα µπορούσαν  να 
είναι  χρηµατοοικονο µικά πλεονεκτή µατα για τις αναθέτουσες  αρχές  που προµηθεύονται  
αγαθά  και υπηρεσίες  που είναι  φιλικά  προς  το περιβάλλον  και προωθούν  την κοινωνική  
ένταξη  και την καινοτο µία, µηχανισ µοί ανταλλαγής  βέλτιστων  πρακτικών  µεταξύ  
αναθετουσών  αρχών  ή άλλοι  µηχανισ µοί στήριξης  για αναθέτουσες  αρχές  που επιθυ µούν να 
επιδιώξουν  την επίτευξη  των στόχων  της στρατηγικής  Ευρώπη  2020 µέσω των δηµόσιων  
προµηθειών  τους. 
Ερωτήσεις : 
83. Πιστεύετε  ότι οι υποχρεώσεις  σε επίπεδο  ΕΕ σχετικά  µε το «τι πρέπει  να 
αγοράζεται » αποτελούν  έναν καλό  τρόπο  επίτευξης  άλλων  στόχων  πολιτικής ; Ποια  
θα ήταν  τα κύρια  πλεονεκτή µατα και µειονεκτή µατα µιας τέτοιας  προσέγγισης ; Για 
ποια συγκεκρι µένα προϊόντα  ή τοµείς υπηρεσιών  ή για ποιες  συγκεκρι µένες 
πολιτικές  πιστεύετε  ότι θα ήταν  χρήσι µες οι υποχρεώσεις  για το «τι πρέπει  να 
αγοράζεται »; Να εξηγήσετε  την επιλογή  σας. Παράκληση  να αναφέρετε  
παραδείγ µατα των πρακτικών  των κρατών  µελών  όσον  αφορά  τις δηµόσιες  
συµβάσεις  που θα µπορούσαν  να αναπαραχθούν  σε επίπεδο  ΕΕ. 
84. Πιστεύετε  ότι οι περαιτέρω  υποχρεώσεις  σχετικά  µε το «τι πρέπει  να αγοράζεται » σε 
επίπεδο  ΕΕ θα πρέπει  να ενταχθούν  σε νοµοθεσία  σχετιζό µενη µε επί µέρους  
πολιτικές  (περιβαλλοντική , σχετιζό µενη µε την ενέργεια , κοινωνική , 
προσβασι µότητα , κ.λπ.) ή αντίθετα  θα πρέπει  να επιβληθούν  στο πλαίσιο  γενικής  
νοµοθεσίας  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις ; 
85. Πιστεύετε  ότι οι υποχρεώσεις  σχετικά  µε το «τι πρέπει  να αγοράζεται » πρέπει  να 
επιβληθούν  σε εθνικό  επίπεδο ; Θεωρείτε  ότι παρό µοιες εθνικές  υποχρεώσεις  θα 
µπορούσαν  να οδηγήσουν  σε ενδεχό µενο κατακερ µατισµό της εσωτερικής  αγοράς ; 
Εάν ναι, ποιος  θα ήταν  ο πλέον  ενδεδειγ µένος τρόπος  άµβλυνσης  των επιπτώσεων  
αυτού  του κινδύνου ; 
86. Πιστεύετε  ότι οι υποχρεώσεις  σχετικά  µε το τι πρέπει  να αγοράζεται  πρέπει  να 
επιβάλλουν  υποχρεώσεις  στις αναθέτουσες  αρχές  σχετικά  µε την υιοθέτηση  π.χ. των 
Ο∆Σ , τα χαρακτηριστικά  των αγαθών /υπηρεσιών /έργων  που πρέπει  να 
προµηθεύονται  ή συγκεκρι µένα κριτήρια  που πρέπει  να συνεκτι µώνται  ως ένα από 
τα στοιχεία  του διαγωνισ µού;  
86.1. Τι περιθώριο  ελιγµών πρέπει  να αφεθεί  στις αναθέτουσες  αρχές  όταν αυτές  
λαµβάνουν  αποφάσεις  αγοράς ;  
                                                 
93 Όπως  η προαναφερθείσα  πύλη  επικοινωνίας  για τα καθαρά  οχήµατα. 
EL 51   EL 86.2. Πρέπει  οι υποχρεωτικές  απαιτήσεις  να καθορίζουν  µόνον  ελάχιστα  επίπεδα  έτσι 
ώστε  οι µεµονωµένες αναθέτουσες  αρχές  να µπορούν  να καθορίζουν  πιο φιλόδοξες  
απαιτήσεις ; 
87. Κατά  την άποψή  σας, ποιο θα µπορούσε  να είναι  το καλύτερο  µέσο αντιµετώπισης  
της ανάπτυξης  της πλέον  προηγ µένης τεχνολογίας  (για παράδειγ µα ανάθεση  σε 
φορέα  να παρακολουθεί  ποια τεχνολογία  έχει αναπτυχθεί  στο πλέον  προχωρη µένο 
στάδιο  ή απαίτηση  από τις αναθέτουσες  αρχές  να συνεκτι µούν την πλέον  προηγ µένη 
τεχνολογία  ως ένα από τα κριτήρια  ανάθεσης , ή κάποιο  άλλο  µέσο); 
88. Η θέσπιση  υποχρεωτικών  κριτηρίων  ή υποχρεωτικών  στόχων  για το τι πρέπει  να 
αγοράζεται  δεν πρέπει  να οδηγήσει  στην  κατάργηση  του ανταγωνισ µού στις αγορές  
των δηµόσιων  συµβάσεων . Πώς θα µπορούσε  να συνεκτι µηθεί ο στόχος  της 
διατήρησης  του ανταγωνισ µού κατά  τον καθορισ µό των εν λόγω  κριτηρίων  ή 
στόχων ;  
89. Θεωρείτε  ότι η επιβολή  υποχρεώσεων  σχετικά  µε το τι πρέπει  να αγοράζεται  θα 
αύξανε  τον διοικητικό  φόρτο , ιδίως  για τις µικρές  επιχειρήσεις ; Εάν ναι, πώς είναι  
δυνατόν  να αµβλυνθούν  οι επιπτώσεις  του εν λόγω  κινδύνου ; Τι είδους  µέτρα 
εφαρ µογής ή/και κατευθυντήριες  οδηγίες  πρέπει  να συνοδεύουν  τις εν λόγω  
υποχρεώσεις ; 
90. Εάν δεν είστε  υπέρ  των υποχρεώσεων  σχετικά  µε το «τι πρέπει  να αγοράζεται », θα 
εξετάζατε  το ενδεχό µενο να ενδείκνυνται  άλλα  µέσα (π.χ. συστάσεις  ή άλλα  
κίνητρα );  
4.3. Καινοτο µία 
Η Ευρώπη  διαθέτει  τεράστιο  και ανεκ µετάλλευτο  δυνα µικό προώθησης  της καινοτο µίας 
µέσω των δηµόσιων  συµβάσεων  και ταυτόχρονα  ενθάρρυνσης  του διασυνοριακού  
ανταγωνισ µού, προβολής  µιας οικονο µίας µε χαµηλές εκπο µπές διοξειδίου  του άνθρακα  και 
επίτευξης  της βέλτιστης  οικονο µικής απόδοσης  για τις δηµόσιες  αρχές . Η ανάθεση  δηµόσιων  
συµβάσεων  για καινοτό µα προϊόντα  και υπηρεσίες  είναι  ζωτικής  σηµασίας  για τη βελτίωση  
της ποιότητας  και της αποτελεσ µατικότητας  των δηµόσιων  υπηρεσιών  σε περίοδο  
δηµοσιονο µικών  περιορισ µών.  
Οι υφιστά µενες οδηγίες  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  υιοθετούν  µια ευέλικτη  
προσέγγιση  που παρέχει  στις αναθέτουσες  αρχές  τη δυνατότητα  να κάνουν  χρήση  της 
υποβολής  προσφορών  προσανατολισ µένων  στην  καινοτο µία, γεγονός  που µπορεί  να 
ενθαρρύνει  τη βιοµηχανία  να προχωρήσει  στην  εξεύρεση  νέων  προηγ µένων  λύσεων . 
Οι διαγωνισ µοί µελετών94 παρέχουν  στις αναθέτουσες  αρχές  τη δυνατότητα  να αποκτήσουν  
σχέδια  ή µελέτες  σε τοµείς όπως  η αρχιτεκτονική , η τεχνολογία  ή η επεξεργασία  δεδοµένων : 
στο πλαίσιο  της διαδικασίας  αυτής , ζητείται  από τους συµµετέχοντες  να προτείνουν  έργα  
εκτός  των αυστηρών  προδιαγραφών · συνεπώς , είναι  ελεύθεροι  να υποβάλουν  καινοτό µες 
ιδέες  που είναι  δυνατόν  να χρησι µοποιηθούν  σε µελλοντική  διαδικασία  ανάθεσης  δηµόσιας  
σύµβασης . 
                                                 
94 Βλ. άρθρα  66 έως 74 της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ. 
EL 52   EL Σε περίπτωση  ιδιαίτερα  πολύπλοκων  συµβάσεων , όταν  οι αναθέτουσες  αρχές  θεωρούν  ότι η 
χρήση  της ανοικτής  ή της κλειστής  διαδικασίας  δεν θα επέτρεπε  την ανάθεση  της σύµβασης , 
η οδηγία  προβλέπει  άλλη  διαδικασία , τον ανταγωνιστικό  διάλογο95. Στην  εν λόγω  διαδικασία  
οι αναθέτουσες  αρχές  µπορούν  να αρχίσουν  διάλογο  µε υποψήφιους  για τον προσδιορισ µό 
και τον καθορισ µό των πλέον  κατάλληλων  µέσων  για την ικανοποίηση  των αναγκών  της 
αναθέτουσας  αρχής . Ζητείται  από τους υποψηφίους  να προτείνουν  ιδέες  και λύσεις  που 
συζητούνται  µε τις αναθέτουσες  αρχές .  
Οι υφιστά µενοι κανόνες  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  έχουν  ως στόχο  να 
προστατεύσουν  τις καινοτό µες λύσεις , ακόµη και αν δεν καλύπτονται  από δικαιώ µατα 
διανοητικής  ιδιοκτησίας . Οι αναθέτουσες  αρχές  δεν επιτρέπεται  να αποκαλύπτουν  στους  
λοιπούς  συµµετέχοντες  τις προτεινό µενες λύσεις  ή άλλες  εµπιστευτικές  πληροφορίες  που 
έχουν  διαβιβαστεί  από υποψήφιο  συµµετέχοντα  στον  διάλογο , χωρίς  τη συγκατάθεσή  του96. 
Εντούτοις , «η επιλεκτική  χρήση » δικαιω µάτων  διανοητικής  ιδιοκτησίας  ή των ίδιων  των 
καινοτό µων λύσεων  έχει τεθεί  ως θέµα που εγείρει  ανησυχίες , ιδιαίτερα  όσον  αφορά  τον 
ανταγωνιστικό  διάλογο : αν ο συµµετέχων  αποκαλύψει  τα µοναδικά  χαρακτηριστικά  της 
λύσης  του, αυτά  µπορούν  να περιέλθουν  σε γνώση  των λοιπών  υποψηφίων . Παρόλο  που οι 
υφιστά µενοι κανόνες  απαιτούν  να παρα µένουν  εµπιστευτικές  οι πληροφορίες  των 
υποψηφίων , η αναθέτουσα  αρχή  βρίσκεται  υπό πίεση  αφού , αφενός , πρέπει  να προστατεύσει  
τις εµπιστευτικές  αυτές  πληροφορίες  και, αφετέρου , βρίσκεται  στην  ανάγκη  να αποκαλύψει  
κάποιες  από τις εµπιστευτικές  αυτές  πληροφορίες  ώστε  να εντοπίσει  τις λύσεις  που είναι  οι 
πλέον  πρόσφορες  για την κάλυψη  των αναγκών  της. Οι αναθέτουσες  αρχές  ενδέχεται  να 
µπουν  στον  πειρασ µό να πιέσουν  τους υποψηφίους  να συµφωνήσουν  για την αποκάλυψη  των 
εµπιστευτικών  πληροφοριών . Επιπλέον , το γεγονός  ότι η καταλληλότερη  λύση  (αυτή  που έχει 
επιλεγεί  από την αναθέτουσα  αρχή ) παρουσιάζεται  αναπόφευκτα  σε όλους  του υποψηφίους , 
οι οποίοι  στη συνέχεια  καλούνται  να υποβάλουν  προσφορές  µε βάση  τη λύση  αυτή , µπορεί  να 
αποτελεί  αντικίνητρο  για τους υποψηφίους  να προτείνουν  ιδιαίτερα  καινοτό µες λύσεις , αφού  
δεν είναι  σίγουροι  ότι θα «αντα µειφθούν » για την εξεύρεση  της λύσης  αυτής  µε την ανάθεση  
της σύµβασης . 
Κατά  την προετοι µασία της πρόσκλησης  του διαγωνισ µού, οι αναθέτουσες  αρχές  µπορούν  
επίσης  να αποφασίσουν  να επιτρέψουν  στους  υποψηφίους  να υποβάλουν  εναλλακτικές  
προσφορές . Στην  περίπτωση  αυτή , είναι  δυνατό  να προσφερθούν  αγαθά  ή υπηρεσίες  που δεν 
αντιστοιχούν  σε εκείνα  που έχει προσδιορίσει  η αναθέτουσα  αρχή , αλλά  τα οποία  
ανταποκρίνονται  στις ελάχιστες  τεχνικές  απαιτήσεις  που προβλέπονται  στα τεύχη  
δηµοπράτησης . Η δυνατότητα  υποβολής  προσφορών  που διαφέρουν  από τη συγγραφή  
υποχρεώσεων  που έχει αρχικά  καθοριστεί  από τις αναθέτουσες  αρχές  ενθαρρύνει  τους 
οικονο µικούς  φορείς  να προτείνουν  πιο καινοτό µες υπηρεσίες  ή προϊόντα . Τούτο  µπορεί  να 
ενθαρρύνει  την έρευνα  στις νέες τεχνολογίες  και να δώσει  στους  χρήστες  τη δυνατότητα  να 
επωφεληθούν  από την τεχνική  πρόοδο .  
                                                 
95 Βλ. άρθρο  29 της οδηγίας  2004/18/E Κ και την αιτιολογική  σκέψη  31 της οδηγίας  2004/18/E Κ. Ο 
ανταγωνιστικός  διάλογος  δεν προβλέπεται  στην  οδηγία  2004/17/E Κ. Ωστόσο , τίποτε  δεν εµποδίζει  µια 
αναθέτουσα  αρχή  που έχει επιλέξει  τη διαδικασία  µε διαπραγ µάτευση  µε προηγού µενη προκήρυξη  
διαγωνισ µού να προβλέψει  στις προδιαγραφές  ότι η διαδικασία  θα είναι  όπως  προβλέπεται  στην  οδηγία  
2004/18/E Κ για τον ανταγωνιστικό  διάλογο . 
96 Άρθρο  29 παράγραφος  3 της οδηγίας  2004/18/E Κ. Η εγγύηση  αυτή  αποτελεί  έναν ακόµη κανόνα  που 
προστέθηκε  στη ρήτρα  περί εχεµύθειας  στο άρθρο  6 της εν λόγω  οδηγίας . 
EL 53   EL Ένας  άλλος  σηµαντικός  τρόπος  τόνωσης  της καινοτο µίας είναι  να ζητούν  οι αναθέτουσες  
αρχές  την ανάπτυξη  προϊόντων  ή υπηρεσιών  που δεν διατίθενται  ακόµη στην  αγορά . 
Σύµφωνα  µε το υφιστά µενο νοµικό πλαίσιο , αυτό  µπορεί  να επιτευχθεί  µέσω των 
ονοµαζόµενων  «προε µπορικών  συµβάσεων »97, οι οποίες  συνίστανται  στην  προµήθεια  
υπηρεσιών  έρευνας  και ανάπτυξης  για την ανάπτυξη  νέων  λύσεων98, µε σκοπό  την 
ενδεχό µενη αγορά  του τελικού  προϊόντος  ή υπηρεσίας  µέσω της συνήθους  διαδικασίας  
δηµόσιας  σύµβασης  σε µεταγενέστερο  στάδιο . Η προσέγγιση  αυτή  παρέχει  στις δηµόσιες  
αρχές  τη δυνατότητα  να µοιραστούν  τους κινδύνους  και τα οφέλη  που προκύπτουν  από το 
σχεδιασ µό, την κατασκευή  πρωτοτύπων  και τη δοκιµή περιορισ µένου αριθµού νέων  
προϊόντων  και υπηρεσιών  µε τους προµηθευτές , χωρίς  να παρε µβαίνει  κρατική  ενίσχυση .  
Οι προε µπορικές  δηµόσιες  συµβάσεις  µπορούν  να βοηθήσουν  τις αναθέτουσες  αρχές  να 
επιτύχουν  ριζικές  βελτιώσεις  στην  ποιότητα  και την αποτελεσ µατικότητα  των δηµοσίων  
υπηρεσιών , δηµιουργώντας  πρωτοπόρες  αγορές  και ενεργοποιώντας  την ανάπτυξη  νέων  
καινοτό µων λύσεων  που είναι  δυνατό  να συµβάλλουν  στην  αντιµετώπιση  προκλήσεων  του 
δηµόσιου  τοµέα, για τις οποίες  δεν υπάρχουν  ακόµη διαθέσι µα προϊόντα  και υπηρεσίες  στην  
αγορά . 
Παρά  τις εν λόγω  διάφορες  δυνατότητες  ενίσχυσης  της καινοτο µίας µέσω των δηµόσιων  
συµβάσεων , οι ενδιαφερό µενοι υποστηρίζουν  ότι πολύ  µικρό µέρος των δηµόσιων  
συµβάσεων  στην  Ευρώπη  έχει ως στόχο  την καινοτο µία. Αυτό  µπορεί  να οφείλεται  σε σειρά  
παραγόντων  όπως : λανθασ µένα κίνητρα  που ευνοούν  λύσεις  χαµηλού  κινδύνου · έλλειψη  
γνώσεων  και ικανοτήτων  σχετικά  µε την επιτυχή  ανάθεση  δηµόσιων  συµβάσεων  για νέες 
τεχνολογίες  και καινοτο µίες· έλλειψη  σύνδεσης  µεταξύ  δηµόσιων  συµβάσεων  και στόχων  
πολιτικής  και έλλειψη  στρατηγικής  προσέγγισης . Κατά  συνέπεια , ως απόκριση  σε 
εντοπισ µένη ανάγκη  για κατευθύνσεις , απαιτείται  συζήτηση  σχετικά  µε το πώς η εφαρ µογή 
των κανόνων  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  και τα ενδεχό µενα περαιτέρω  µέτρα θα µπορούσαν  
να βοηθήσουν  τις αναθέτουσες  αρχές  να ενισχύσουν  την καινοτο µία. Ιδιαίτερη  προσοχή  
πρέπει  να δοθεί  στη µέτρηση  των επιδόσεων , επειδή  παίζει  ζωτικό  ρόλο  στην  αξιολόγηση  των 
επιπτώσεων  των δηµόσιων  συµβάσεων  στην  καινοτο µία, τη βελτίωση  των επιδόσεων  και την 
επίτευξη  του πραγ µατικού  στόχου  της καινοτο µίας.  
Ερωτήσεις : 
91. Πιστεύετε  ότι υφίσταται  ανάγκη  για περαιτέρω  προώθηση  και τόνωση  της 
καινοτο µίας µέσω των δηµόσιων  συµβάσεων ; Ποια  κίνητρα /µέτρα θα στήριξαν  και 
θα επιτάχυναν  την υιοθέτηση  της καινοτο µίας από τους φορείς  του δηµόσιου  τοµέα;  
92. Πιστεύετε  ότι ο ανταγωνιστικός  διάλογος  επιτρέπει  επαρκή  προστασία  των 
δικαιω µάτων  διανοητικής  ιδιοκτησίας  και των καινοτό µων λύσεων , ώστε  να 
διασφαλίζεται  πως οι υποψήφιοι  δεν στερούνται  τα οφέλη  των καινοτό µων ιδεών  
τους;  
                                                 
97 Για περισσότερες  πληροφορίες  βλ. την ανακοίνωση  της Επιτροπής  «Προ-εµπορικές  δηµόσιες  
συµβάσεις : προώθηση  της καινοτο µίας για την εξασφάλιση  βιώσι µων και ποιοτικών  δηµόσιων  
υπηρεσιών  στην  Ευρώπη » - COM(2007) 799 και SEC (2007) 1668. Για αναλυτικότερες  πληροφορίες  
σχετικά  µε τις τελευταίες  εξελίξεις  και νέα όσον  αφορά  τις προε µπορικές  δηµόσιες  συµβάσεις : 
http://cordis.europa.eu/fp7/ict/pcp/home_en.html. 
98 ∆ηµόσιες  συµβάσεις  που δεν καλύπτονται  από τις οδηγίες  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις , δυνά µει 
του άρθρου  16 στοιχείο  στ) της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ. 
EL 54   EL 93. Πιστεύετε  ότι άλλες  διαδικασίες  θα ανταποκρίνονταν  καλύτερα  στην  απαίτηση  της 
ενίσχυσης  της καινοτο µίας µε την προστασία  των πρωτότυπων  λύσεων ; Αν ναι, 
ποιες  θα ήταν  οι καταλληλότερες  διαδικασίες ; 
94. Κατά  την άποψή  σας, είναι  η προσέγγιση  των προε µπορικών  δηµοσίων  συµβάσεων , 
η οποία  συνεπάγεται  την προµήθεια  υπηρεσιών  Ε&Α από τις αναθέτουσες  αρχές  για 
την ανάπτυξη  προϊόντων  που δεν είναι  ακόµη διαθέσι µα στην  αγορά , κατάλληλη  για 
την τόνωση  της καινοτο µίας; Υπάρχει  ανάγκη  για περαιτέρω  ανταλλαγή  βέλτιστων  
πρακτικών  ή/και συγκριτική  ανάλυση  των πρακτικών  δηµοσίων  συµβάσεων  Ε&Α 
που χρησι µοποιούνται  στα κράτη  µέλη για τη διευκόλυνση  της ευρύτερης  χρήσης  
των προε µπορικών  δηµοσίων  συµβάσεων ; Υπάρχουν  άλλοι  τρόποι  που δεν 
καλύπτονται  ρητά  στο υφιστά µενο νοµικό πλαίσιο  µε τους οποίους  οι αναθέτουσες  
αρχές  θα µπορούσαν  να ζητήσουν  την ανάπτυξη  προϊόντων  ή υπηρεσιών  που δεν 
είναι  ακόµη διαθέσι µες στην  αγορά ; ∆ιαβλέπετε  συγκεκρι µένους  τρόπους  µε τους 
οποίους  οι αναθέτουσες  αρχές  θα µπορούσαν  να ενθαρρύνουν  τις ΜΜΕ  και τις 
νεοσύστατες  επιχειρήσεις  να συµµετάσχουν  σε προε µπορικές  δηµόσιες  συµβάσεις ; 
95. Χρειάζονται  επιπλέον  µέτρα για την ενίσχυση  της ικανότητας  καινοτο µίας των 
ΜΜΕ ; Αν ναι, ποια συγκεκρι µένα µέτρα θα προτείνατε ; 
96. Τι είδος  µέτρα επιδόσεων  θα προτείνατε  για την παρακολούθηση  της προόδου  και 
των επιπτώσεων  των καινοτό µων δηµόσιων  συµβάσεων ; Ποια  δεδοµένα θα 
απαιτούνταν  για τα εν λόγω  µέτρα επιδόσεων  και πώς µπορούν  να συλλεχθούν  χωρίς  
να δηµιουργείται  πρόσθετος  φόρτος  στις αναθέτουσες  αρχές  ή/και στους  
οικονο µικούς  φορείς ; 
4.4. Κοινωνικές  υπηρεσίες  
Οι κοινωνικές  υπηρεσίες  απαριθ µούνται  στο παράρτη µα ΙΙ Β της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ. 
Συνεπώς , όπως  επεξηγείται  ανωτέρω , οι συµβάσεις  για κοινωνικές  υπηρεσίες  αξίας  
µεγαλύτερης  από τα κατώτατα  όρια κατά  την εφαρ µογή των οδηγιών  για τις δηµόσιες  
συµβάσεις  υπόκεινται  µόνο σε λίγους  συγκεκρι µένους  κανόνες  των οδηγιών  (εκείνους  που 
αφορούν  τη συγγραφή  υποχρεώσεων  και τη δηµοσίευση  των αποτελεσ µάτων  της διαδικασίας  
ανάθεσης  της δηµόσιας  σύµβασης ) και στις βασικές  αρχές  του δικαίου  της ΕΕ, όπως  η µη 
εισαγωγή  διακρίσεων  και η διαφάνεια99. Όπως  αναφέρθηκε  ανωτέρω , οι συµβάσεις  κάτω  των 
κατώτατων  ορίων  υπόκεινται  µόνο στις βασικές  αρχές  του ενωσιακού  δικαίου  – όπως  η µη 
εισαγωγή  διακρίσεων  και η διαφάνεια  – εάν παρουσιάζουν  διασυνοριακό  ενδιαφέρον .  
Συνεπώς , κατά  την εξωτερική  ανάθεση  κοινωνικών  υπηρεσιών  µέσω δηµόσιας  σύµβασης  
παροχής  υπηρεσιών , οι δηµόσιες  αρχές  διαθέτουν  ήδη σηµαντικό  περιθώριο  όσον  αφορά  τις 
ακολουθητέες  διαδικασίες . Επιπλέον , οι δηµόσιες  αρχές  µπορούν  να εισάγουν  απαιτήσεις  
ιδίως  σχετικά  µε την ποιότητα , την πληρότητα  και τη συνέχεια  των υπόψη  υπηρεσιών , καθώς  
και απαιτήσεις  σχετικά  µε την εµπλοκή  και τη συµµετοχή  των χρηστών  στην  παροχή  και την 
                                                 
99 Οι κοινωνικές  υπηρεσίες  περιλα µβάνονται  στις υπηρεσίες  που απαριθ µούνται  στο παράρτη µα ΙΙ Β της 
οδηγίας  2004/18/ ΕΚ, στις οποίες  εφαρ µόζονται  περιορισ µένοι µόνο κανόνες  της εν λόγω  οδηγίας  (για 
τις διαφορές  µεταξύ  των υπηρεσιών  που αναφέρονται  στο παράρτη µα ΙΙ Α και των υπηρεσιών  του 
παρατή µατος ΙΙ Β, βλέπε  άρθρα  20 και 21 της εν λόγω  οδηγίας ). 
EL 55   EL αξιολόγηση  των υπηρεσιών  ή για να εξασφαλίσουν  ότι οι παρέχοντες  τις υπηρεσίες  έχουν  
εξοικειωθεί  µε το τοπικό  περιβάλλον  όταν παρέχουν  τις υπηρεσίες100. 
Ωστόσο , ορισµένοι ενδιαφερό µενοι υποστηρίζουν  ότι απαιτούνται  προσαρ µογές των 
υφιστά µενων  κανόνων  προκει µένου να συνεκτι µηθούν  καλύτερα  οι ιδιαιτερότητες  των 
κοινωνικών  υπηρεσιών . Υπάρχουν  ιδιαίτερα  αιτήµατα για υψηλότερα  κατώτατα  όρια για τις 
εν λόγω  υπηρεσίες . Πρέπει  να σηµειωθεί  ότι στην  περίπτωση  των κοινωνικών  υπηρεσιών , η 
αύξηση  των ισχυόντων  κατώτατων  ορίων  δεν θα οδηγήσει  σε περιορισ µό της κάλυψης  ούτε 
σε ενδεχό µενα αιτήµατα αποζη µίωσης  βάσει  της Σ∆Σ και άλλων  διεθνών  συµφωνιών , επειδή  
οι υπηρεσίες  τύπου  Β δεν καλύπτονται  από τις εν λόγω  πράξεις .  
Ερωτήσεις : 
97. Θεωρείτε  ότι τα ιδιαίτερα  χαρακτηριστικά  των κοινωνικών  υπηρεσιών  πρέπει  να 
ληφθούν  περισσότερο  υπόψη  στην  νοµοθεσία  της ΕΕ περί δηµόσιων  συµβάσεων ; 
Εάν ναι, πώς πρέπει  να γίνει αυτό ; 
97.1. Πιστεύετε  ότι ορισµένες πτυχές  που αφορούν  τις δηµόσιες  συµβάσεις  κοινωνικών  
υπηρεσιών  πρέπει  να ρυθµίζονται  νοµοθετικά  σε µεγαλύτερη  έκταση  σε επίπεδο  ΕΕ 
µε στόχο  την περαιτέρω  ενίσχυση  της ποιότητας  των εν λόγω  υπηρεσιών ; 
Συγκεκρι µένα: 
97.1.1.  Πρέπει  οι οδηγίες  να απαγορεύουν  το κριτήριο  της χαµηλότερης  τιµής για την 
ανάθεση  των συµβάσεων  / να περιορίζουν  τη χρήση  του κριτηρίου  της τιµής / να 
περιορίζουν  τη βαρύτητα  που µπορούν  να αποδώσουν  οι αναθέτουσες  αρχές  στην  
τιµή / να θεσπίσουν  τρίτη  δυνατότητα  κριτηρίου  ανάθεσης  επιπλέον  της 
χαµηλότερης  τιµής και της πλέον  συµφέρουσας  από οικονο µική άποψη  προσφοράς ; 
97.1.2.  Πρέπει  οι οδηγίες  να επιτρέπουν  τη δυνατότητα  δέσµευσης  των συµβάσεων  που 
περιλα µβάνουν  κοινωνικές  υπηρεσίες  για να ανατεθούν  σε µη κερδοσκοπικούς  
οργανισ µούς / πρέπει  να υφίστανται  περαιτέρω  προνό µια για τέτοιους  οργανισ µούς 
στο πλαίσιο  της ανάθεσης  συµβάσεων  κοινωνικών  υπηρεσιών ; 
97.1.3.  Η χαλάρωση  των κριτηρίων  ανάθεσης  ή η δέσµευση  συµβάσεων  για ορισµένους  
τύπους  οργανισ µών µπορεί  να επηρεάσει  δυσµενώς  την ικανότητα  των διαδικασιών  
ανάθεσης  δηµόσιων  συµβάσεων  να εξασφαλίσουν  την αγορά  των εν λόγω  
υπηρεσιών  «µε το λιγότερο  για το σύνολο  των ενδιαφερο µένων  κόστος » και, κατά  
συνέπεια , ενέχουν  τον κίνδυνο  οι προκύπτουσες  συµβάσεις  να περιλα µβάνουν  
κρατικές  ενισχύσεις . Συµµερίζεστε  αυτούς  τους προβλη µατισµούς; 
97.2. Πιστεύετε  ότι άλλες  πτυχές  της ανάθεσης  δηµόσιων  συµβάσεων  για κοινωνικές  
υπηρεσίες  πρέπει  να αποτελούν  αντικεί µενο λιγότερων  νοµοθετικών  ρυθµίσεων  (για 
παράδειγ µα µέσω υψηλότερων  κατώτατων  ορίων  ή κανόνων  τύπου  ήσσονος  
                                                 
100 Συγκεκρι µένες κατευθύνσεις  σχετικά  µε την εφαρ µογή των κανόνων  περί δηµόσιων  συµβάσεων  στις 
κοινωνικές  υπηρεσίες , λαµβανο µένης υπόψη  της µεγάλης  διακριτικής  ευχέρειας  που απολα µβάνουν  
στον  εν λόγω  τοµέα οι δηµόσιες  αρχές , παρέχεται  στο έγγραφο  «Οδηγός  για την εφαρ µογή των 
κανόνων  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  περί κρατικών  ενισχύσεων , δηµοσίων  συµβάσεων  και της 
εσωτερικής  αγοράς  στις υπηρεσίες  γενικού  οικονο µικού συµφέροντος , και ιδίως , στις κοινωνικές  
υπηρεσίες  κοινής  ωφελείας » (SEC(2010) 1545) µ ε το οποίο  επικαιροποιείται  το έγγραφο  εργασίας  των 
υπηρεσιών  της Επιτροπής  µε τίτλο  «Συχνές  ερωτήσεις  σχετικά  µε την εφαρ µογή των κανόνων  περί 
δηµόσιων  συµβάσεων  στις κοινωνικές  υπηρεσίες  κοινής  ωφελείας » - SEC(2007) 1514 της 20.11.2007. 
EL 56   EL σηµασίας  για τέτοιου  είδους  υπηρεσίες ); Ποια  θα έπρεπε  να είναι  η αιτιολόγηση  για 
τέτοιου  είδους  ειδική  αντιµετώπιση  των κοινωνικών  υπηρεσιών ; 
5. ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ  ΟΡΘΩΝ  ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΩΝ  
Οι συναφείς  χρηµατοοικονο µικοί κίνδυνοι  και η στενή  αλληλεπίδραση  µεταξύ  του δηµόσιου  
και του ιδιωτικού  τοµέα καθιστούν  τις δηµόσιες  συµβάσεις  τοµέα πιθανού  κινδύνου  για 
επισφαλείς  επιχειρη µατικές  πρακτικές  όπως  σύγκρουση  συµφερόντων , ευνοιοκρατία  και 
διαφθορά . Στο ίδιο πνεύµα, το πρόγρα µµα της Στοκχόλ µης101 αναφέρει  τις δηµόσιες  
συµβάσεις  ως τοµέα ιδιαίτερης  προσοχής  όσον  αφορά  την καταπολέ µηση της διαφθοράς .  
Απαιτούνται  αποτελεσ µατικοί  µηχανισ µοί πρόληψης  των επισφαλών  επιχειρη µατικών  
πρακτικών  στις δηµόσιες  συµβάσεις  όχι µόνο για την εξασφάλιση  του θεµιτού ανταγωνισ µού 
σε ισότι µη βάση  και της αποτελεσ µατικής  χρήσης  των χρηµάτων  των φορολογού µενων , αλλά  
και διότι  µπορούν  να συµβάλλουν  σηµαντικά  στην  επιτυχία  της γενικής  µάχης  κατά  του 
οικονο µικού εγκλή µατος. 
Οι απαιτήσεις  που καθορίζονται  στις οδηγίες  σχετικά  µε τη διαφάνεια  της διαδικασίας  
προκει µένου να εξασφαλιστεί  η ισότι µη µεταχείριση  όλων  των διαγωνιζό µενων  ήδη 
ελαχιστοποιούν  τους κινδύνους  από τις επισφαλείς  επιχειρη µατικές  πρακτικές . Ωστόσο , οι 
υφιστά µενες οδηγίες  δεν περιέχουν  πιο εξειδικευ µένους  κανόνες  για την πρόληψη  και την 
τιµωρία  των περιπτώσεων  σύγκρουσης  συµφερόντων  και περιέχουν  λίγους  συγκεκρι µένους  
κανόνες  για την τιµωρία  της ευνοιοκρατίας  και της διαφθοράς  στις δηµόσιες  συµβάσεις . Τα 
ζητήµατα αυτά  αντιµετωπίζονται  ιδιαίτερα  στην  εθνική  νοµοθεσία , αλλά  το επίπεδο  των 
συγκεκρι µένων  διασφαλίσεων  που προσφέρει  η εθνική  νοµοθεσία  διαφέρει  σηµαντικά  
µεταξύ  των κρατών  µελών .  
Η ενίσχυση  των διαδικαστικών  εγγυήσεων  κατά  των επισφαλών  επιχειρη µατικών  πρακτικών  
σε επίπεδο  ΕΕ θα µπορούσε  να βελτιώσει  το κοινό  ευρωπαϊκό  επίπεδο  προστασίας  κατά  των 
εν λόγω  πρακτικών , να αυξήσει  γενικά  την αµεροληψία  των διαδικασιών  και να καταστήσει  
τις διαδικασίες  ανάθεσης  δηµόσιων  συµβάσεων  λιγότερο  ευάλωτες  στην  απάτη  και στη 
διαφθορά . Ωστόσο , τέτοιου  είδους  πρόσθετες  διασφαλίσεις  συχνά  ενδέχεται  να συνεπάγονται  
πρόσθετο  διοικητικό  φόρτο  για τους αναθέτοντες  και τις επιχειρήσεις , και η προστιθέ µενη 
αξία τους στη µάχη κατά  των επισφαλών  επιχειρη µατικών  πρακτικών  πρέπει  να εξεταστεί  
προσεκτικά  σε σχέση  µε τις πιθανές  αρνητικές  επιπτώσεις  στον  συνολικό  στόχο  της 
απλοποίησης  των διαδικασιών .  
5.1. Πρόληψη  των συγκρούσεων  συµφερόντων  
Η έννοια  της σύγκρουσης  συµφερόντων  χαρακτηρίζει  κατάσταση  κατά  την οποία  τα 
πρόσωπα  που εµπλέκονται  στη διαδικασία  ανάθεσης  της σύµβασης  έχουν  αντικρουό µενες 
επαγγελ µατικές  ή προσωπικές  υποχρεώσεις  ή προσωπικά  ή οικονο µικά συµφέροντα  που 
ενδέχεται  να τους δυσκολεύουν  στην  εκπλήρωση  των καθηκόντων  τους µε δίκαιο  και 
αµερόληπτο  τρόπο , ή περιπτώσεις  στις οποίες  ένα άτοµο έχει τη δυνατότητα  να επηρεάσει  τη 
διαδικασία  λήψης  αποφάσεων  της αναθέτουσας  αρχής  προκει µένου να προωθήσει  τα δικά 
του συµφέροντα . Μια τέτοια  σύγκρουση  συµφερόντων  δεν οδηγεί  αναγκαστικά  σε διαφθορά , 
αλλά  ενδέχεται  να οδηγήσει  σε διεφθαρ µένη συµπεριφορά . Κατά  συνέπεια , ο εντοπισ µός και 
                                                 
101 Έγγραφο  17024/09 του Συµβουλίου , όπως  ενεκρίθη  από το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  στις 10 και 11 
∆εκε µβρίου  2009. 
EL 57   EL η επίλυση  των συγκρούσεων  συµφερόντων  έχει ζωτική  σηµασία για την πρόληψη  της 
απάτης . Πρέπει  να τονιστεί  ότι η σύγκρουση  συµφερόντων  αποτελεί  αντικει µενικά  και αφ' 
εαυτής  σηµαντική  παρατυπία  ανεξάρτητα  από τις προθέσεις  των ενδιαφερό µενων  µερών  και 
το εάν ενεργούσαν  καλόπιστα  ή όχι102. 
Πρέπει  να διεξαχθεί  διάλογος  σχετικά  µε το εάν απαιτούνται  βασικοί  κανόνες  σε επίπεδο  ΕΕ, 
όπως  ένας κοινός  ορισµός απαράδεκτων  καταστάσεων  σύγκρουσης  συµφερόντων  και 
ορισµένες διασφαλίσεις  για την πρόληψη  ή την επίλυση  παρό µοιων  καταστάσεων103. Στις εν 
λόγω  διασφαλίσεις  θα µπορούσαν  να περιλα µβάνονται  απαιτήσεις  για δηλώσεις  απουσίας  
σύγκρουσης  συµφερόντων , καθώς  και κάποιος  βαθµός διαφάνειας  και ευθύνης  των 
υπευθύνων  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  όσον  αφορά  την προσωπική  τους κατάσταση , φυσικά  
σε πλήρη  εναρ µόνιση  µε τους κανόνες  και τα πρότυπα  για την προστασία  των προσωπικών  
δεδοµένων . Για παράδειγ µα, οι κανόνες  της ΕΕ θα µπορούσαν  να καταστήσουν  υποχρεωτική  
την ανακοίνωση  των µελών  της επιτροπής  αξιολόγησης  σε φορέα  ελέγχου , ή να εισάγουν  
απαίτηση  η αναθέτουσα  αρχή  να επαληθεύει  κατά  την συγκρότηση  της επιτροπής  
αξιολόγησης  ότι δεν υφίστανται  συγκρούσεις  συµφερόντων .  
Ερωτήσεις : 
98. Θα υποστηρίζατε  τη θέσπιση  σε επίπεδο  ΕΕ ενός ορισµού της σύγκρουσης  
συµφερόντων  στις δηµόσιες  συµβάσεις ; Ποιες  δραστηριότητες /καταστάσεις  που 
περιλα µβάνουν  δυνητικό  κίνδυνο  πρέπει  να καλυφθούν  (προσωπικές  σχέσεις , 
επιχειρη µατικά  συµφέροντα  όπως  µετοχές , ασυµβατότητα  µε εξωτερικές  
δραστηριότητες , κ.λπ.); 
99. Πιστεύετε  ότι υπάρχει  ανάγκη  διασφαλίσεων  για αποτελεσ µατική  πρόληψη , 
εντοπισ µό και επίλυση  καταστάσεων  σύγκρουσης  συµφερόντων  σε επίπεδο  ΕΕ; Αν 
ναι, τι είδος  διασφαλίσεων  θα θεωρούσατε  χρήσι µες; 
5.2. Καταπολέ µηση της ευνοιοκρατίας  και της διαφθοράς  
Οι αγορές  δηµόσιων  συµβάσεων  και ειδικότερα  τα µεγάλα  έργα  θεωρούνται  συχνά  ως 
επικερδής  στόχος  για πιθανή  δωροδοκία . Πρέπει  επίσης  να τονιστεί  ότι η ακεραιότητα  της 
διαδικασίας  δεν απειλείται  µόνο στην  περίπτωση  διαφθοράς , κάτι που είναι  σχετικά  
προφανές , αλλά  και γενικότερα  σε όλες τις περιπτώσεις  ευνοιοκρατίας , ακόµη και όταν δεν 
περιλα µβάνουν  διεφθαρ µένη συµπεριφορά , π.χ. ευνοιοκρατία  προς  ένα τοπικό  υποψήφιο . Τα 
συνηθέστερα  σενάρια  διαφθοράς  που ενδέχεται  να απαντηθούν  στις διαδικασίες  δηµόσιων  
συµβάσεων  είναι  οι «µίζες» (δηλ. δωροδοκία  ως αντα µοιβή του υπαλλήλου  που επηρέασε  την 
διαδικασία  ανάθεσης  της δηµόσιας  σύµβασης ), η παραποίηση  των προσφορών  για να 
ευνοηθεί  συγκεκρι µένος διαγωνιζό µενος και η χρήση  εικονικών /ενδιά µεσων  εταιρειών  για να 
καλυφθούν  οι παράνο µες δραστηριότητες  διεφθαρ µένου υπαλλήλου . 
                                                 
102 Βλέπε  απόφαση  του ∆ικαστηρίου , της 15ης Ιουνίου  199, στην  υπόθεση  T-277/97 Ismeri Europa Srl 
κατά  Ελεγκτικού  Συνεδρίου , παράγραφος  123, σχετικά  µε τους κανόνες  ανάθεσης  δηµόσιων  
συµβάσεων  των θεσµικών  οργάνων  της ΕΕ. 
103 Βλέπε  για παράδειγ µα τους κανόνες  που προβλέπονται  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  των θεσµικών 
οργάνων  της ΕΕ: άρθρο  52 του κανονισ µού αριθ. 1605/2002 του Συµβουλίου , για τη θέσπιση  του 
δηµοσιονο µικού κανονισ µού που εφαρ µόζεται  στο γενικό  προϋπολογισ µό των Ευρωπαϊκών  
Κοινοτήτων , και τη συναφή  νοµολογία  ιδίως  τις αποφάσεις  του ∆ικαστηρίου  στις υποθέσεις  T-21/01 
Ζαββός  κατά  Επιτροπής , της 9ης Ιουλίου  2002 και T-160/03 AFCon Management Consultants κατά  
Επιτροπής  της 17ης Μαρτίου  2005. 
EL 58   EL Οι κανόνες  ανάθεσης  δηµόσιων  συµβάσεων  σε πολλά  κράτη  µέλη περιλα µβάνουν  
µηχανισ µούς ειδικά  σχεδιασ µένους  για την πρόληψη  και την καταπολέ µηση της διαφθοράς  
και της ευνοιοκρατίας . Όπως  και για την περίπτωση  της σύγκρουσης  συµφερόντων , πρέπει  να 
αναλυθεί  κατά  πόσο  ορισµένες συγκεκρι µένες διασφαλίσεις  πρέπει  να ενσω µατωθούν  στην  
νοµοθεσία  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις , υπό τον όρο να µην δηµιουργούν  δυσανάλογο  
διοικητικό  φόρτο . Ωστόσο , υπενθυ µίζεται  ότι, αφενός , η διαφθορά  αποτελεί  εξαιρετικά  
ευαίσθητο  ζήτηµα για τα κράτη  µέλη και, αφετέρου , τα πραγ µατικά  προβλή µατα στον  τοµέα 
αυτό  αλλά  και οι δυνητικές  λύσεις  εξαρτώνται  από τις – εξαιρετικά  αποκλίνουσες  – εθνικές  
διοικητικές  και επιχειρη µατικές  παραδόσεις . Κατά  συνέπεια , ίσως να είναι  δύσκολο  να 
βρεθούν  λύσεις  γενικής  εφαρ µογής που να µπορούν  να εφαρ µοστούν  σε επίπεδο  ΕΕ. 
Προτείνεται  συχνά  η διαφθορά  στις δηµόσιες  συµβάσεις  να αντιµετωπιστεί  µε αύξηση  της 
διαφάνειας  όσον  αφορά , ιδίως , τις αποφάσεις  που λαµβάνουν  οι υπεύθυνοι  για τις δηµόσιες  
συµβάσεις  καθόλη  τη διαδικασία . Αυτό  θα επέτρεπε  στους  υποψήφιους  και ενδεχο µένως  στο 
κοινό  να εξετάσουν  λεπτο µερώς  τις αποφάσεις  των δηµοσίων  υπαλλήλων , κάτι που κατά  
συνέπεια  θα λειτουργήσει  ως αποτελεσ µατικό  µέσο κατά  της διαφθοράς . Τέτοιου  είδους  
αυξη µένη διαφάνεια  θα µπορούσε , για παράδειγ µα, να θεσπιστεί  για το άνοιγ µα των 
προσφορών  ή για την υποχρεωτική  δηµοσίευση  των εκθέσεων  που τεκµηριώνουν  τη 
διαδικασία  ανάθεσης  της δηµόσιας  σύµβασης . Ο πρόσθετος  διοικητικός  φόρτος  ενός τέτοιου  
µέτρου  θα ήταν  σχετικά  περιορισ µένος, δεδοµένου ότι οι αναθέτουσες  αρχές  ήδη 
υποχρεούνται  να συντάσσουν  τις εν λόγω  εκθέσεις104. Οµοίως, η δηµοσίευση  των 
συναφθεισών  συµβάσεων  (µε αφαίρεση  των εµπορικά  ευαίσθητων  πληροφοριών ) ενδέχεται  
να έχει ως αποτέλεσ µα τον καλύτερο  δηµοκρατικό  έλεγχο  των αποφάσεων  ανάθεσης  
δηµόσιων  συµβάσεων . 
Θα µπορούσε  επίσης  να εξεταστεί  το ενδεχό µενο να αναπτυχθούν  εξειδικευ µένα εργαλεία , 
όπως  δωρεάν  τηλεφωνική  γραµµή καταγγελιών  ή συστή µατα καταγγελίας  απάτης  µέσω 
∆ιαδικτύου  για να ενθαρρυνθούν  οι συµµετέχοντες  ή τρίτοι  να υποβάλλουν  πληροφορίες  
σχετικά  µε τυχόν  ατασθαλίες  ή παρατυπίες . Η προκήρυξη  του διαγωνισ µού, οι ιστοσελίδες  
της αναθέτουσας  αρχής  και άλλα  µέσα δηµοσίευσης  µπορούν  να περιλα µβάνουν  αναφορές  σε 
τέτοια  συστή µατα µέσω των οποίων  η αναθέτουσα  αρχή  ή µια εποπτεύουσα  αρχή  θα είναι  σε 
θέση  να λαµβάνει  πληροφορίες  από ανώνυ µες ή επώνυ µες πηγές .  
Πρέπει  να ενθαρρύνεται  η χρήση  πρακτικών  όπως  διαθέσι µων εργαλείων  που ενισχύουν  την 
χρηστή , διαφανή  διαχείριση  ολόκληρου  του κύκλου  ανάθεσης  δηµόσιων  συµβάσεων . Σε αυτά  
τα πλαίσια  χρήσι µη θα µπορούσε  να είναι  η ανάπτυξη  καταλόγων  δεικτών  έγκαιρης  
προειδοποίησης  («κόκκινες  σηµαίες») για τις αναθέτουσες  αρχές , παρά  τους γνωστούς  
περιορισ µούς105. Η προώθηση  σαφών  κανόνων  σχετικά  µε τις απαιτήσεις  όσον  αφορά  τις 
καταγγελίες  και την προστασία  των εσωτερικών  πληροφοριοδοτών  ενδέχεται  να συµβάλλουν  
στην  επιβολή  αποτελεσ µατικότερων  πρακτικών  όσον  αφορά  τις καταγγελίες . Η χρήση  
εξωτερικών  εποπτών  (π.χ. κυβερνητικών  εµπειρογνω µόνων , ΜΚΟ , κ.λπ.) ίσως να προσθέσει  
αξία στα εργαλεία  εσωτερικού  ελέγχου  όσον  αφορά  την αξιολόγηση  των επιδόσεων  των 
αναδόχων , καθώς  και για τον εντοπισ µό και καταγγελία  ύποπτων  υποθέσεων . 
                                                 
104 Άρθρο  43 της οδηγίας  2004/18/E Κ. 
105 Έγγραφο  πολιτικής  έρευνας  αριθ. 5243 της Παγκόσ µιας Τράπεζας , 29 Μαρτίου  2010. 
EL 59   EL Μπορεί  επίσης  να εξεταστεί  το ενδεχό µενο χρήσης  των υφιστά µενων  µηχανισ µών 
αξιολόγησης  για την παρακολούθηση  της συµµόρφωσης  µε τις συναφείς  διεθνείς  πράξεις , 
συµπεριλα µβανο µένων  των διατάξεων  για τη διαφθορά  στις δηµόσιες  συµβάσεις106. 
Τέλος , ο περιορισ µός της διακριτικής  ευχέρειας  των αναθετουσών  αρχών  για ορισµένες 
πτυχές  ενδέχεται  να δυσκολέψει  περαιτέρω  την εφαρ µογή αποφάσεων  που δεν 
δικαιολογούνται  επί αντικει µενικής  βάσης  και, κατά  συνέπεια , να αποτελέσει  παράγοντα  
πρόληψης  της ευνοιοκρατίας  (για παράδειγ µα περιορισ µός της διακριτικής  ευχέρειας  των 
αναθετουσών  αρχών  για την ακύρωση  διαδικασιών ). Ωστόσο , τα µέτρα αυτά  δεν πρέπει  να 
περιορίσουν  το αναγκαίο  περιθώριο  ελιγµών που χρειάζονται  οι αναθέτουσες  αρχές  
προκει µένου να προµηθεύονται  αγαθά  και υπηρεσίες  προσαρ µοσµένες στις ιδιαίτερες  
ανάγκες  τους. 
Ερωτήσεις : 
100. Συµµερίζεστε  την άποψη  ότι οι αγορές  δηµόσιων  συµβάσεων  εκτίθενται  σε 
κινδύνους  λόγω  διαφθοράς  και ευνοιοκρατίας ; Πιστεύετε  ότι απαιτούνται  µέτρα της 
ΕΕ στον  τοµέα αυτό  ή αυτά  πρέπει  να αποτελούν  αποκλειστική  αρµοδιότητα  των 
κρατών  µελών ; 
101. Κατά  την άποψή  σας, ποιοι  είναι  οι κρίσι µοι κίνδυνοι  για την ακεραιότητα  σε 
καθένα  από τα διαφορετικά  στάδια  της διαδικασίας  ανάθεσης  δηµόσιων  συµβάσεων  
(καθορισ µός του αντικει µένου, προετοι µασία του διαγωνισ µού, στάδιο  επιλογής , 
στάδιο  ανάθεσης , εκτέλεση  της σύµβασης );  
102. Ποιοι  από τους εντοπισθέντες  κινδύνους  πρέπει , κατά  την γνώµη σας, να 
αντιµετωπιστούν  µε τη θέσπιση  ειδικότερων /πρόσθετων  κανόνων  στις οδηγίες  της 
ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις  και πώς (ποιοί  κανόνες /ποιές  διασφαλίσεις );  
103. Τι πρόσθετα  µέσα είναι  δυνατόν  να προβλεφθούν  στις οδηγίες  για την αντιµετώπιση  
του οργανω µένου εγκλή µατος στις δηµόσιες  συµβάσεις ; Θα υποστηρίζατε , για 
παράδειγ µα, την καθιέρωση  εκ των προτέρων  ελέγχου  όσον  αφορά  την 
υπεργολαβία ; 
5.3. Αποκλεισ µός «επισφαλών » προσφερόντων  
Ο αποκλεισ µός προσφερόντων  που είναι  ένοχοι  διαφθοράς  και, γενικότερα , επαγγελ µατικού  
παραπτώ µατος («αποκλεισ µός») αποτελεί  ισχυρό  όπλο  για την τιµωρία  – αλλά  και για την 
πρόληψη  – των επισφαλών  επιχειρη µατικών  συµπεριφορών . Στο άρθρο  45 της οδηγίας  
2004/18/ΕΚ ήδη προβλέπεται  υποχρέωση  αποκλεισ µού των προσφερόντων  που έχουν  
καταδικαστεί  για ορισµένες καταγεγρα µµένες παραβάσεις  (ιδίως  διαφθορά ), καθώς  και 
δυνατότητα  αποκλεισ µού προσφερόντων  για σειρά  άλλων  επισφαλών  επιχειρη µατικών  
πρακτικών  (συµπεριλα µβανο µένου του «σοβαρού  επαγγελ µατικού  παραπτώ µατος»).  
Ωστόσο , παρα µένουν  ανοικτά  αρκετά  ερωτή µατα αναφορικά  µε το πεδίο  εφαρ µογής, την 
ερµηνεία , την ενσω µάτωση  (στις εθνικές  νοµοθεσίες ) και την πρακτική  εφαρ µογή της εν 
λόγω  διάταξης , και τα κράτη  µέλη καθώς  και οι αναθέτουσες  αρχές  έχουν  ζητήσει  περαιτέρω  
αποσαφήνιση .  
                                                 
106 Ιδίως  η σύµβαση  του ΟΟΣΑ  για την καταπολέ µηση του χρηµατισµού αλλοδαπών  δηµόσιων  
υπαλλήλων  σε διεθνείς  εµπορικές  συναλλαγές  και η σύµβαση  των ΗΕ κατά  της διαφθοράς . 
EL 60   EL Πρέπει  να εξετασθεί  ιδίως  εάν η αιτία  αποκλεισ µού που προβλέπεται  στο άρθρο  45 είναι  
κατάλληλη , επαρκώς  σαφής  (ιδίως  η αιτία  αποκλεισ µού για «επαγγελ µατικό  παράπτω µα») 
και επαρκώς  εξαντλητική  ή εάν θα πρέπει  να θεσπιστεί  περαιτέρω  βάση  για τον αποκλεισ µό. 
Οι αναθέτουσες  αρχές  φαίνεται  επίσης  ότι αντιµετωπίζουν  πρακτικές  δυσκολίες  όταν  
προσπαθούν  να συγκεντρώσουν  όλες τις σχετικές  πληροφορίες  σχετικά  µε την προσωπική  
κατάσταση  των διαγωνιζό µενων  και των υποψηφίων  µε έδρα  σε άλλα  κράτη  µέλη και την 
επιλεξι µότητά  τους βάσει  του εθνικού  δικαίου .  
Επιπλέον , το πεδίο  εφαρ µογής της εθνικής  νοµοθεσίας  σχετικά  µε τις αιτίες  αποκλεισ µού θα 
πρέπει  πιθανώς  να απαιτεί  αποσαφήνιση . Η παροχή  στα κράτη  µέλη της δυνατότητας  να 
θεσπίζουν  πρόσθετες  αιτίες  αποκλεισ µού στις εθνικές  τους νοµοθεσίες  ενδέχεται  να τους 
επιτρέψει  να αντιµετωπίσουν  αποτελεσ µατικότερα  συγκεκρι µένα προβλή µατα επισφαλών  
επιχειρη µατικών  συµπεριφορών  που συνδέονται  µε το εθνικό  πλαίσιο . Αφετέρου , οι 
εξειδικευ µένες εθνικές  αιτίες  αποκλεισ µού συνεπάγονται  πάντοτε  κίνδυνο  διακρίσεων  έναντι  
αλλοδαπών  προσφερόντων  και µπορεί  να υποθηκεύσουν  την αρχή  ενός ευρωπαϊκού  χώρου  
µε συνθήκες  ισότι µου ανταγωνισ µού.  
Ένα σηµαντικό  ζήτηµα επί του οποίου  οι υφιστά µενες οδηγίες  της ΕΕ για τις δηµόσιες  
συµβάσεις  δεν παίρνουν  θέση  είναι  τα αναφερό µενα ως µέτρα «αυτοκάθαρσης », δηλ. µέτρα 
που λαµβάνει  ο ενδιαφερό µενος οικονο µικός φορέας  για να επανορθώσει  µια αρνητική  
κατάσταση  η οποία  επηρεάζει  την επιλεξι µότητά  του. Η αποτελεσ µατικότητά  τους εξαρτάται  
από την αποδοχή  τους από τα κράτη  µέλη. Το ζήτηµα των «µέτρων  αυτοκάθαρσης » 
προκύπτει  από την ανάγκη  εξισορρόπησης  µεταξύ  των αιτίων  αποκλεισ µού και της τήρησης  
της αναλογικότητας  και της ισότι µης µεταχείρισης . Η εξέταση  του ενδεχό µενου 
χρησι µοποίησης  µέτρων  αυτοκάθαρσης  ενδέχεται  να βοηθήσει  τις αναθέτουσες  αρχές  στην  
υλοποίηση  αντικει µενικής  και πληρέστερης  αξιολόγησης  της µεµονωµένης κατάστασης  του 
υποψηφίου  ή του προσφέροντος  προκει µένου να αποφασιστεί  ο αποκλεισ µός του από την 
διαδικασία  ανάθεσης  δηµόσιας  σύµβασης . 
Το άρθρο  45 επιτρέπει  στα κράτη  µέλη να συνεκτι µούν τα µέτρα αυτοκάθαρσης  εφόσον  από 
τα εν λόγω  µέτρα προκύψει  ότι οι προβλη µατισµοί σχετικά  µε την επαγγελ µατική  εντιµότητα , 
τη φερεγγυότητα  και την αξιοπιστία  του υποψήφιου  ή του προσφέροντος  έχουν  εξαλειφθεί . 
Ωστόσο , δεν υπάρχουν  οµοιόµορφοι  κανόνες  σχετικά  µε την «αυτοκάθαρση » παρόλο  που τα 
µέτρα τα οποία  λαµβάνει  ο οικονο µικός φορέας  για να διορθώσει  την κατάσταση  που 
οδήγησε  στον  αποκλεισ µό συνεκτι µώνται  οπωσδήποτε  από τις αναθέτουσες  αρχές  σε 
ορισµένα κράτη  µέλη. 
Επιπλέον , τίθεται  το ερώτη µα κατά  πόσο  η ΕΕ θα πρέπει  να επιβάλλει  ρητά  κυρώσεις  για 
προσπάθειες  υποθήκευσης  της διαφάνειας  και της αµεροληψίας  της διαδικασίας  ανάθεσης  
δηµόσιων  συµβάσεων  (π.χ. υποψήφιοι  ή προσφέροντες  που προσπαθούν  να αποκτήσουν  
πρόσβαση  σε εµπιστευτικές  πληροφορίες  ή να επηρεάσουν  υπερβολικά  τη δραστηριότητα  της 
αναθέτουσας  αρχής , για παράδειγ µα στα στάδια  επιλογής  ή ανάθεσης ). Τέτοιου  είδους  
κυρώσεις  θα µπορούσαν  για παράδειγ µα να είναι  η απόρριψη  της υποψηφιότητας  ή της 
προσφοράς  εφόσον  η απόφαση  αιτιολογείται  δεόντως . 
Ορισ µένες σοβαρές  µορφές  παράνο µης δραστηριότητας , όπως  η διαφθορά  ή η εκ προθέσεως  
παράλειψη  δήλωσης  της σύγκρουσης  συµφερόντων , πρέπει  επίσης  να αποτελούν  αντικεί µενο 
σοβαρότερων  κυρώσεων  π.χ. ποινικών  κυρώσεων . Τα κράτη  µέλη υποχρεούνται  ήδη να 
προβλέπουν  ποινικές  κυρώσεις  σε περίπτωση  διαφθοράς  των υπαλλήλων  τους. Το κατά  πόσο  
ενδείκνυται  να προβλεφθούν  ελάχιστα  πρότυπα  αναφορικά  µε τις κυρώσεις  θα πρέπει  να 
EL 61   EL αξιολογηθεί  υπό το πρίσµα της διάστασης  του εγκλή µατος και τις αρχές  της αναγκαιότητας , 
της επικουρικότητας  και της αναλογικότητας107. 
Ερωτήσεις : 
104. Πιστεύετε  ότι το άρθρο  45 της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ σχετικά  µε τον αποκλεισ µό 
προσφερόντων  αποτελεί  χρήσι µο µέσο επιβολής  κυρώσεων  σε επισφαλείς  
επιχειρη µατικές  συµπεριφορές ; Ποιες  βελτιώσεις  στον  εν λόγω  µηχανισ µό ή/και 
ποιους  εναλλακτικούς  µηχανισ µούς µπορείτε  να προτείνετε ; 
105. Πώς µπορεί  να ενισχυθεί  η συνεργασία  µεταξύ  αναθετουσών  αρχών  για την 
εξεύρεση  των πληροφοριών  σχετικά  µε την προσωπική  κατάσταση  των υποψηφίων  
και των προσφερόντων ;  
106. Πιστεύετε  ότι το ζήτηµα των «µέτρων  αυτοκάθαρσης » πρέπει  να προβλεφθεί  ρητά  
στο άρθρο  45 ή ότι πρέπει  να αποτελέσει  αντικεί µενο νοµοθετικής  ρύθµισης µόνο σε 
εθνικό  επίπεδο ; 
107. Η αιτιολογη µένη απόφαση  απόρριψης  προσφοράς  ή αίτησης  αποτελεί  επαρκή  
κύρωση  για να βελτιωθεί  η τήρηση  της αρχής  της ισότι µης µεταχείρισης ; 
108. Πιστεύετε  ότι υπό το πρίσµα της Συνθήκης  της Λισαβόνας  πρέπει  να αναπτυχθούν  
σε επίπεδο  ΕΕ ελάχιστα  πρότυπα  ποινικών  κυρώσεων  για ιδιαίτερες  περιστάσεις , 
όπως  η διαφθορά  ή οι αδήλωτες  συγκρούσεις  συµφερόντων ; 
5.4. Αποφυγή  αθέµιτων  πλεονεκτη µάτων   
Τέλος , ενδέχεται  να υπάρχουν  καταστάσεις  κατά  τις οποίες  αν και δεν υφίσταται  περίπτωση  
σύγκρουσης  συµφερόντων  ή επισφαλών  επιχειρη µατικών  πρακτικών , η αµεροληψία  της 
διαδικασίας  ενδέχεται  να υποθηκευτεί  επειδή  ορισµένοι διαγωνιζό µενοι βρίσκονται  σε 
πλεονεκτική  θέση . Για παράδειγ µα, η προηγού µενη εµπλοκή  του υποψήφιου  ή του 
διαγωνιζό µενου σε προπαρασκευαστικές  δραστηριότητες  που συνδέονται  µε την ανάπτυξη  
της προς  ανάθεση  υπηρεσίας  (όπως  έρευνα  ή/και µελέτη ) ενδέχεται  να αποφέρει  σηµαντικά  
πλεονεκτή µατα στον  εν λόγω  προσφέροντα  από πλευράς  προνο µιούχων  πληροφοριών  και, 
κατά  συνέπεια , ενδέχεται  να εγείρει  προβλη µατισµούς σχετικά  µε την τήρηση  της ισότι µης 
µεταχείρισης108.  
Το ζήτηµα εδώ είναι  σε ποια έκταση  θα µπορούσαν  να αντισταθ µιστούν  τα πλεονεκτή µατα, 
χωρίς  διάκριση  σε βάρος  του εν λόγω  προσφέροντος . Ο απλός  αποκλεισ µός προσφερόντων  
που συµµετείχαν  στην  προετοι µασία του έργου  θα αποτελούσε  δυσανάλογη  αντίδραση  και 
ίσως να µην είναι  καν εφαρ µόσιµος στην  πράξη , ιδίως  εάν υπάρχουν  λίγοι  ειδικευ µένοι 
ανταγωνιστές  στην  υπόψη  αγορά . Η εύλογη  αντιστάθ µιση θα µπορούσε  να περιλα µβάνει , για 
παράδειγ µα, υποχρέωση  κοινολόγησης  σε όλους  τους δυνητικούς  διαγωνιζό µενους  κάθε  
προνο µιούχου  πληροφορίας  την οποία  ο ευνοη µένος προσφέρων  ενδέχεται  να είχε λάβει  
λόγω  της προγενέστερης  σχέσης  του µε το έργο. 
                                                 
107 Σχετικά  µε τις λειτουργικές  αρµοδιότητες  της ΕΕ σε θέµατα ποινικού  δικαίου  βλέπε  υπόθεση  C-440/05, 
Επιτροπή  κατά  Συµβουλίου , παράγραφος  66. 
108 Βλέπε  κοινές  υποθέσεις  C-21/03 και C-34/03, Fabricom. 
EL 62   EL Ακόµη ποιο λεπτό  ζήτηµα είναι  το πρόβλη µα των φυσικών  πλεονεκτη µάτων  των 
κατεστη µένων  προσφερόντων , που είναι  ακόµη δυσκολότερο  να εντοπιστούν  σαφώς  και να 
αντισταθ µιστούν . Και σε αυτή  την περίπτωση , η κοινολόγηση  ορισµένων  προνο µιούχων  
πληροφοριών  ενδέχεται  να απαιτείται  προκει µένου να ελαχιστοποιηθούν  οι επιπτώσεις  από 
τον κίνδυνο  διακρίσεων , υπό τον όρο ότι οι εµπορικά  ευαίσθητες  πληροφορίες  
προστατεύονται  επαρκώς . 
Ερωτήσεις : 
109. Πρέπει  να υπάρχουν  ειδικοί  κανόνες  σε επίπεδο  ΕΕ για την αντιµετώπιση  του 
ζητήµατος των πλεονεκτη µάτων  ορισµένων  προσφερόντων  λόγω  της προηγού µενης 
σχέσης  τους µε τη µελέτη  του έργου  που αποτελεί  αντικεί µενο του διαγωνισ µού; 
Ποιες  διασφαλίσεις  θα προτείνατε ; 
110. Πιστεύετε  ότι το πρόβλη µα των πιθανών  πλεονεκτη µάτων  των κατεστη µένων  
προσφερόντων  πρέπει  να αντιµετωπιστεί  σε επίπεδο  ΕΕ και, εάν ναι, πώς; 
6. ΠΡΟΣΒΑΣΗ  ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩΝ  ΤΡΙΤΩΝ  ΧΩΡΩΝ  ΣΤΗΝ  ΑΓΟΡΑ  ΤΗΣ  ΕΕ 
Οι διεθνείς  δεσµεύσεις  που έχει αναλάβει  η ΕΕ στον  τοµέα της ανάθεσης  δηµόσιων  
συµβάσεων  αντανακλώνται  στις διάφορες  διατάξεις  των οδηγιών .  
Η αιτιολογική  σκέψη  7 της οδηγίας  2004/18/ ΕΚ και η αιτιολογική  σκέψη  14 της οδηγίας  
2004/17/ΕΚ αναφέρουν  ρητά  την απόφαση  94/800/ΕΚ του Συµβουλίου , µε την οποία  
εγκρίθηκε  η Σ∆Σ του ΠΟΕ . Αναφέρει  ότι «το καθεστώς  που εφαρ µόζεται  στους  προσφέροντες  
και στα προϊόντα  από τρίτες  χώρες  που υπέγραψαν  τη συµφωνία , είναι  εκείνο  που ορίζει  η 
συµφωνία ». Επιπλέον , οι όροι που σχετίζονται  µε την Σ∆Σ αντανακλώνται  στο άρθρο  5 της 
οδηγίας  2004/18/ ΕΚ και στο άρθρο  12 της οδηγίας  2004/17/ ΕΚ. Το αποτέλεσ µα είναι  ότι οι 
οικονο µικοί φορείς  που προέρχονται  από χώρες  οι οποίες  έχουν  υπογράψει  την Σ∆Σ θα 
πρέπει  να απολα µβάνουν  ίδιας  µεταχείρισης  µε τους ευρωπαϊκούς  οικονο µικούς  φορείς  υπό 
τους όρους  που καθορίζονται  στην  Σ∆Σ, ιδίως  στο προσάρτη µα Ι της ΕΕ που περιλα µβάνει  
όλες τις δεσµεύσεις  της ΕΕ βάσει  της συµφωνίας . 
Επιπλέον , στους  τοµείς για τους οποίους  η ΕΕ δεν έχει αναλάβει  διεθνείς  δεσµεύσεις , µε το 
άρθρο  58 της οδηγίας  2004/17/ ΕΚ εισάγεται  κοινοτική  προτί µηση για την προµήθεια  αγαθών  
και στο άρθρο  59 της ίδιας  οδηγίας  προβλέπεται  η δυνατότητα  περιορισ µού της πρόσβασης  
στην  ενωσιακή  αγορά  των συµβάσεων  των φορέων  κοινής  ωφελείας . 
Πρόσφατα , πολλοί  ενδιαφερό µενοι επεσή µαναν  ότι η αγορά  δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ 
είναι  πιο ανοικτή  σε σχέση  µε τις αντίστοιχες  αγορές  των διεθνών  µας εταίρων . Το 
αποτέλεσ µα είναι  οι εταιρείες  της ΕΕ να µην ανταγωνίζονται  πάντα  υπό ισότι µους όρους  µε 
τις αλλοδαπές  εταιρείες . Επίσης , η κατάσταση  αυτή  επιδρά  αρνητικά  στην  διαπραγ µατευτική  
θέση  της ΕΕ στο πλαίσιο  των διεθνών  διαπραγ µατεύσεων  για µεγαλύτερο  µερίδιο  της 
αγοράς . Απαιτείται  συνεπώς  να αναλυθεί  η πολιτική  δηµόσιων  συµβάσεων  της ΕΕ σε σχέση  
µε τις τρίτες  χώρες  και σχετικά  µε τη χρήση  των προαναφερθεισών  διατάξεων  και περί των 
δυνητικών  βελτιώσεων . 
Αυτό  σχετίζεται  µε τη συνεχιζό µενη συζήτηση  για τους δυνατούς  τρόπους  ενίσχυσης  των 
δυνατοτήτων  που έχει η ΕΕ να ασκήσει  πιέσεις  στις διεθνείς  διαπραγ µατεύσεις  µε στόχο  να 
εξασφαλίσει  πιο ισόρροπη  και αµοιβαία  πρόσβαση  στις αγορές  των δηµόσιων  συµβάσεων  της 
ΕΕ και τρίτων  χωρών . Η Επιτροπή  πραγ µατοποιεί  επί του προκει µένου εκτίµηση των 
EL 63   EL επιπτώσεων  εξετάζοντας  τις διάφορες  δυνητικές  επιλογές  πολιτικής , αξιοποιώντας  την 
εφαρ µογή των διεθνών  µας δεσµεύσεων , όπως  η Συµφωνία  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  
(Σ∆Σ), καθώς  και αναφορικά  µε τις τρίτες  χώρες  µε τις οποίες  η ΕΕ δεν έχει ακόµη παρό µοιες 
συµφωνίες .  
Ερωτήσεις : 
111. Ποιες  είναι  οι εµπειρίες  σας ή/και οι απόψεις  σας σχετικά  µε τους µηχανισ µούς που 
προβλέπονται  στα άρθρα  58 και 59 της οδηγίας  2004/17/ ΕΚ;  
111.1.  Πρέπει  να βελτιωθούν  περαιτέρω  οι εν λόγω  διατάξεις ; Αν ναι, µε ποιον  τρόπο ; 
Ενδείκνυται  η επέκταση  του πεδίου  εφαρ µογής των εν λόγω  διατάξεων  πέραν  του 
τοµέα των συµβάσεων  των φορέων  κοινής  ωφελείας ;  
112. Ποιούς  άλλους  µηχανισ µούς θα προτείνατε  για την επίτευξη  βελτιω µένης 
συµµετρίας  όσον  αφορά  την πρόσβαση  στις αγορές  δηµόσιων  συµβάσεων ; 
*** 
Η παρούσα  Πράσινη  Βίβλος  πραγ µατεύεται  ζητήµατα που η Επιτροπή  θεωρεί  ως σηµαντικές  
πτυχές  της µελλοντικής  µεταρρύθ µισης της πολιτικής  της ΕΕ για τις δηµόσιες  συµβάσεις . 
Ενδέχεται  να υπάρχουν  και άλλα  ζητήµατα ζωτικής  σηµασίας  που δεν καλύπτονται  από την 
ανωτέρω  Πράσινη  Βίβλο . Θα είχε επίσης  ενδιαφέρον  οι ενδιαφερό µενοι να σηµειώσουν  ποια 
από τα ανωτέρω  θέµατα θεωρούν  ως σηµαντικότερα  και ποια ζητήµατα παρουσιάζουν  
λιγότερο  ενδιαφέρον  ενόψει  µιας µελλοντικής  µεταρρύθ µισης. Συνεπώς , οι ενδιαφερό µενοι 
καλούνται  να απαντήσουν  στις ακόλουθες  ερωτήσεις . 
Ερωτήσεις : 
113. Υπάρχουν  ενδεχο µένως  και άλλα  ζητήµατα τα οποία  πιστεύετε  ότι πρέπει  να 
καλυφθούν  από µια µελλοντική  µεταρρύθ µιση των οδηγιών  της ΕΕ περί δηµόσιων  
συµβάσεων ; Ποια  είναι  τα ζητήµατα αυτά  και ποια είναι  – κατά  την άποψή  σας – τα 
προβλή µατα που πρέπει  να αντιµετωπιστούν  και ποιες  θα έπρεπε  να είναι  οι 
δυνητικές  λύσεις  στα εν λόγω  προβλή µατα; 
114. Παράκληση  να αναφέρετε  ενδεικτικά  τη σειρά  σπουδαιότητας  των διάφορων  
ζητηµάτων  που θίγονται  στην  παρούσα  Πράσινη  Βίβλο  και άλλα  ζητήµατα που 
θεωρείτε  σηµαντικά . Εάν θα έπρεπε  να επιλέξετε  τρία ζητήµατα προτεραιότητας  που 
πρέπει  να αντιµετωπιστούν  πρώτα , ποια θα επιλέγατε ; Παράκληση  να αναλύσετε  την 
επιλογή  σας. 
*** 
Η Επιτροπή  καλεί  όλα τα ενδιαφερό µενα µέρη να υποβάλουν  τις εισηγήσεις  τους έως τις 18 
Απριλίου  2011, κατά  προτί µηση µε ηλεκτρονικό  µήνυµα και υπό µορφή  αρχείου  Word στη 
διεύθυνση  MARKT-CONSULT-PP-REFORM@ec.europa.eu . 
Στις εν λόγω  εισηγήσεις  δεν απαιτείται  να απαντηθούν  όλες οι ερωτήσεις  που περιέχονται  
στο παρόν  έγγραφο . Οι εισηγήσεις  είναι  δυνατόν  να περιοριστούν  στις ερωτήσεις  εκείνες  που 
παρουσιάζουν  ιδιαίτερο  ενδιαφέρον  για εσάς . Παράκληση  να αναφέρετε  σαφώς  ποιες  πτυχές  
καλύπτει  η εισήγησή  σας. 
EL 64   EL Οι εισηγήσεις  που θα παραληφθούν , καθώς  και τα στοιχεία  ταυτότητας  του εισηγητή , θα 
δηµοσιευτούν  στο ∆ιαδίκτυο , εκτός  εάν ο εισηγητής  διαφωνεί  µε τη δηµοσίευση  των 
δεδοµένων  προσωπικού  χαρακτήρα  µε την αιτιολογία  ότι αυτό  θα έθιγε  τα έννοµα 
συµφέροντά  του. Στην  περίπτωση  αυτή , οι εισηγήσεις  µπορούν  να δηµοσιευτούν  ανώνυ µα. 
∆ιαφορετικά , οι εισηγήσεις  δεν δηµοσιεύονται  και το περιεχό µενό τους δεν λαµβάνεται  
καταρχήν  υπόψη .