3. 5. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 112/23 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής καί Κοινωνικής Επιτροπής γιά τή δέκατη έκθεση έπί τής 
πολιτικής ανταγωνισμού τής Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (έκθεση εκδιδόμενη σέ 
συνδυασμό με τή δέκατη τέταρτη γενική έκθεση έπί τής δραστηριότητας τών Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων τό 1980) 
Τό κείμενο πού αποτελεί αντικείμενο τής γνωμοδοτήσεως αυτής δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί 
στην Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΩΣ 
Ή 'Επιτροπή αποφάσισε στίς 3 'Ιουλίου 1981 νά ζητήσει, σύμφωνα με τίς διατάξεις τοΰ άρθρου 
198 τής συνθήκης περί ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τή γνωμοδότηση 
τής Οικονομικής καί Κοινωνικής 'Επιτροπής γιά τήν ανωτέρω έκθεση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Ή Οικονομική καί Κοινωνική 'Επιτροπή εξέδωσε τή γνωμοδότηση της γιά τό ανωτέρω θέμα 
κατά τήν 195η σύνοδο τής ολομέλειας της, πού πραγματοποιήθηκε στίς Βρυξέλλες, στίς 24 καί 
25 Φεβρουαρίου 1982. 
Τό κείμενο τής γνωμοδοτήσεως αυτής είναι τό ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
"Εχοντας υπόψη: μέ 56 ψήφους υπέρ καί 15 αποχές: 
τή συνθήκη περί ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, καί ιδίως τό άρθρο 198, 
τήν αίτηση γνωμοδοτήσεως τής Επιτροπής τών Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων τής 3ης 'Ιουλίου 1981, προς τήν ΟΚΕ, γιά 
ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος στή δέκατη έκθεση έπί 
τής πολιτικής ανταγωνισμού, 
τήν απόφαση τοΰ προέδρου της τής 7ης Σεπτεμβρίου 1981 
νά αναθέσει στό τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτε­
χνίας καί υπηρεσιών τήν κατάρτιση γνωμοδοτήσεως γιά 
τή δέκατη έκθεση έπί τής πολιτικής ανταγωνισμού, 
τή γνωμοδότηση πού υιοθετήθηκε άπό τό τμήμα βιομηχα­
νίας, εμπορίου, βιοτεχνίας καί υπηρεσιών κατά τή συνε­
δρίαση τής 3ης Φεβρουαρίου 1982, 
τήν προφορική εισήγηση τοΰ εισηγητή κ. Neumann, 
τή γνωμοδότηση της τής 30ής Απριλίου 1981 γιά τό θέμα 
«Ή πολιτική ανταγωνισμού τής Κοινότητας ύπό τό φώς 
τής παρούσας οικονομικής καί κοινωνικής καταστά­
σεως» ί1), 
τίς συζητήσεις τών μελών της κατά τή διάρκεια τής 195ης 
συνόδου τής ολομέλειας της πού πραγματοποιήθηκε στίς 
24 καί 25 Φεβρουαρίου 1982 (συνεδρία τής 24ης Φεβρουα­
ρίου 1982), 
Εκτιμώντας τήν κοινή επιθυμία τοΰ Εύρωπαϊκοΰ Κοινο­
βουλίου καί τής 'Επιτροπής νά διεξαγάγουν συστηματικό 
διάλογο γιά τά σημαντικά κοινωνικοπολιτικά καί οίκο-
νομικοπολιτικά ζητήματα τής ευρωπαϊκής πολιτικής 
ανταγωνισμού μέ τους κατά κύριο λόγο ενδιαφερόμενους 
κοινωνικούς κύκλους, συμβάλλοντας έτσι στή βελτίωση 
τής πληροφορήσεως τής ευρωπαϊκής κοινής γνώμης 
σχετικά μέ τίς κατευθύνσεις αυτής τής πολιτικής, τά 
μέτρα γιά τήν επιβολή της καί τίς υφιστάμενες δυσκολίες 
(πρβλ. επιστολή τής 15ης 'Ιουλίου 1981 τοΰ κ. Andriessen 
προς τόν κ. Roseingrave), 
(») ΕΕ αριθ. C 322 τής 10. 12. 1981, σ. 3. 1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Ευρωπαϊκή κοινή γνώμη καί ευρωπαϊκή πολιτική 
ανταγωνισμού 
Ή ΟΚΕ επικροτεί τήν πρόθεση τοΰ Εύρωπαϊκοΰ Κοινο­
βουλίου καί τής Επιτροπής τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
νά ενισχύουν τήν πληροφόρηση τής ευρωπαϊκής κοινής 
γνώμης σχετικά μέ τήν ευρωπαϊκή πολιτική ανταγωνι­
σμού. Συχνά, ιδίως σέ περιόδους κρίσεως, ή ευρωπαϊκή 
κοινή γνώμη παραβλέπει τά πλεονεκτήματα πού απορρέ­
ουν γιά όλους τους άμεσα καί έμμεσα ενδιαφερομένους 
άπό τήν εφαρμογή τών κανόνων τοΰ ανταγωνισμού στην 
κοινή αγορά. Ώς εκ τούτου είναι κατάλληλο καί απαραί­
τητο στή σημερινή εποχή νά επισημανθεί ότι ή λειτουργία 
τοΰ εύρωπαϊκοΰ ανταγωνισμού εξασφαλίζει τήν ευημερία 
χωρίς νά παραβλέπονται βέβαια οί δυνατότητες καί τά 
όρια του. Ή Οικονομική καί Κοινωνική 'Επιτροπή θέλησε 
πρόσφατα νά τονίσει μέ έμφαση αυτά τά σημεία, μέ τήν 
πρωτοβουλία της σχετικά μέ τή γνωμοδότηση μέ θέμα 
«Ή πολιτική ανταγωνισμού τής Κοινότητας ύπό τό φώς 
τής παρούσας οικονομικής και κοινωνικής καταστά­
σεως». Γι' αυτό τό λόγο ή ΟΚΕ επιθυμεί μέ τή γνωμοδό­
τηση, γιά τή δέκατη έκθεση έπί τής πολιτικής ανταγωνι­
σμού, νά ευθυγραμμισθεί μέ αυτή τήν εργασία δημοσιότη­
τας. Ή ΟΚΕ ανταποκρίνεται συγχρόνως στην πρόταση 
τής Οικονομικής καί Νομισματικής Επιτροπής τοΰ 
Εύρωπαϊκοΰ Κοινοβουλίου, πού διατυπώθηκε στην έκθε­
ση γιά τήν ένατη έκθεση τής 'Επιτροπής έπί τής πολιτικής 
ανταγωνισμού (έγγραφο τής 13ης Φεβρουαρίου 1981, 
σ. 14), νά εκδίδεται κάθε χρόνο άπό τήν ΟΚΕ παράλληλα 
μέ τό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότηση γιά τήν 
έκθεση τής 'Επιτροπής. Στό μέλλον θά παρακολουθεί τήν 
κοινοτική πολιτική ανταγωνισμού μέ μεγαλύτερη προσο­
χή καί θά προσπαθήσει μέ τίς γνωμοδοτήσεις της σ' αυτό 
τόν τομέα νά συμβάλει στην ανάπτυξη τής κοινής αγοράς 
ακόμα καί σέ μιά διευρυμένη Κοινότητα. 
1.2. Συνέχεια καί αλληλεξάρτηση τής ευρωπαϊκής πολι­
τικής τοΰ ανταγωνισμού 
Μέ τή δέκατη έκθεση έπί τής πολιτικής ανταγωνισμού 
τελειώνει ή δεκαετία τής ευρωπαϊκής πολιτικής τοΰ 
'Αριθ. C 112/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. 5. 82 
ανταγωνισμού άπό τό 1970 έως τό 1980. Σ' αυτό τό 
χρονικό διάστημα έγινε δυνατό - κυρίως με τη βοήθεια 
της νομολογίας τοϋ Δικαστηρίου - νά δοθεί σε μερικές 
πλευρές της πολιτικής τοϋ ανταγωνισμού μιά ορισμένη 
συνέχεια. Χωρίς αμφιβολία παραμένει ή πολιτική τοϋ 
ανταγωνισμού σημαντικό στοιχείο τόσο της κοινοτικής 
οικονομικής πολιτικής όσο καί των αντίστοιχων εθνικών. 
Λόγω όμως τών βαρυσήμαντων κοινωνικοοικονομικών 
μεταβολών καί τών παγκόσμιων οικονομικών κρίσεων, 
έγινε φανερό ότι ή πολιτική του ανταγωνισμού μπορεί νά 
ακολουθηθεί μόνο λαμβάνοντας υπόψη άλλες επί μέρους 
οικονομικές πολιτικές, όπως π.χ. τήν κοινωνική πολιτική 
καί τήν πολιτική τής απασχολήσεως, τή βιομηχανική 
πολιτική, τήν πολιτική εξωτερικού εμπορίου, τήν περιφε­
ρειακή πολιτική καί γενικά τή διαρθρωτική πολιτική. 
"Ηδη στην εισαγωγή τής δεκάτης εκθέσεως έπί τής 
πολιτικής τοϋ ανταγωνισμού, ή Επιτροπή υποδεικνύει 
αυτή τήν αλληλεξάρτηση. Προσπαθεί νά οριοθετήσει σέ 
κοινοτικό επίπεδο τό πλαίσιο μιας συνεκτικής γενικής 
πολιτικής τοϋ ανταγωνισμού, ή Επιτροπή υποδεικνύει 
πολιτικής θά προσέκρουε συνεχώς σέ δυσκολίες. 
1.3. Συσχέτιση μέ τήν έκθεση τοϋ τμήματος βιομηχανίας 
καί τή γνωμοδότηση τής ΟΚΕ τής 30ής Απριλίου 
1981 μέ θέμα « Ή πολιτική ανταγωνισμού τής Κοινό­
τητας υπό τό φως τής παρούσας οικονομικής καί 
κοινωνικής καταστάσεως» 
Ή ΟΚΕ έχει εκφράσει τίς βασικές απόψεις της γιά τήν 
πολιτική τοϋ άνταγωνισμοΰ σ' αυτά τά έγγραφα. "Ενα 
μεγάλο μέρος τών απόψεων της έχει σημασία και γιά τή 
δέκατη έκθεση έπί τής πολιτικής τοϋ ανταγωνισμού. 
Συνεπώς σ' αυτή τή γνωμοδότηση ή ΟΚΕ μπορεί νά 
διατυπώσει εν συντομία τή γνώμη της καί νά αναπτύξει 
τήν επιχειρηματολογία της μόνο κατά τό μέτρο πού ή 
δέκατη έκθεση παρουσιάζει νέα στοιχεία. "Ετσι ή ΟΚΕ 
θεωρεί άσκοπο νά αναφερθεί αναλυτικά στή νομολογία 
τοϋ Δικαστηρίου καθώς καί στίς κυριότερες αποφάσεις 
καί μέτρα τής 'Επιτροπής. Ούτε θά σχολιάσει επίσης τίς 
σπουδαιότερες εξελίξεις τής πολιτικής τοϋ άνταγωνισμοΰ 
τών Κρατών μελών, όπως αναπτύχθηκαν στά σχετικά μέ 
τά διάφορα κράτη κεφάλαια. 
2. Παρατηρήσεις έπί τής κοινοτικής πολιτικής τοϋ αντα­
γωνισμού έναντι τών επιχειρήσεων 
2.1. Έπί τής προβληματικής τών συμφωνιών διανομής 
Είναι δύσκολο νά εκτιμηθούν γενικά άπό τήν άποψη τής 
πολιτικής τοϋ ανταγωνισμού οι συμφωνίες διανομής καί 
μάλιστα τόσο οί συμφωνίες αποκλειστικότητας όσο καί 
τά συστήματα επιλεκτικής διανομής. Άπό τή μία πλευρά 
μπορούν νά οδηγήσουν σέ υπερβολικές καί άκαμπτες 
τιμές καί σέ στεγανοποιήσεις τής αγοράς μέ όλα τά 
μειονεκτήματα πού συνεπάγονται αυτές γιά τόν τελικό 
καταναλωτή, καί άπό τήν άλλη οί συμφωνίες διανομής 
χαρακτηρίζονται σάν μέσο τής πολιτικής πωλήσεων τών 
επιχειρήσεων, τό όποιο μπορεί νά νομιμοποιηθεί βάσει τής 
γενικής αρχής τής οικονομικής συμβατικής ελευθερίας. 
Άπό άποψη πολιτικής τοΰ άνταγωνισμοΰ, τότε μόνο 
δικαιολογούνται οί συμφωνίες διανομής εάν μέ αυτές 
συνδέονται ιδιαίτερα πλεονεκτήματα γιά τόν κατανα­
λωτή - παροχή συμβουλών, συναρμολόγηση, θέση σέ 
λειτουργία, συντήρηση, βελτίωση τής διανομής μέ τή 
βοήθεια εντονότερης διεισδύσεως στίς αγορές κ.ά. Στην περίπτωση τών συμφωνιών αποκλειστικότητας ή 
Επιτροπή προχώρησε σύμφωνα μέ τόν κανονισμό αριθ. 
67/67/ΕΟΚ σέ εξαίρεση μεγάλου άριθμοΰ συμφωνιών. Ό 
κανονισμός αυτός πρέπει τώρα νά διατυπωθεί στό σύνολο 
του εκ νέου καί νά αντικαταστήσει τόν παλαιό κανονισμό 
άπό τήν 1η 'Ιανουαρίου 1983. Ή ΟΚΕ λαμβάνει γνώση τών 
στόχων οί όποιοι επιδιώκονται μέ τό νέο σχέδιο κανονι­
σμού περί εξαιρέσεως κατηγοριών συμφωνιών αποκλει­
στικότητας, όπως εκτίθενται στή δέκατη έκθεση, επιση­
μαίνει όμως μέ έμφαση, καί μάλιστα έχοντας υπόψη τή 
μέχρι τώρα συζήτηση γιά τήν τροποποίηση τοΰ κανονι-
σμοΰ αριθ. 67/67/ΕΟΚ, ότι δέν πρέπει σέ καμία περίπτω­
ση νά προκληθοΰν στίς ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις 
αμφιβολίες, γιά τό αν εμπίπτουν στό πεδίο εφαρμογής τοΰ 
νέου κανονισμοΰ οί εκάστοτε συμφωνίες τους αποκλεισ­
τικότητας. Επομένως ό νέος κανονισμός θά έπρεπε νά 
αυξάνει τή γενική ασφάλεια δικαίου γιά τή νομιμότητα 
τών συμφωνιών διανομής. 
Καί γιά τά συστήματα επιλεκτικής διανομής είναι ανα­
γκαία - όπως άλλωστε αναγνωρίζουν ή Επιτροπή, τό 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καί τά περισσότερα Κράτη μέλη 
- κοινοτική ρύθμιση μέ τή μορφή συγκεκριμένων κανο­
νισμών γιά τους σχετικούς οικονομικούς κλάδους. Συνε­
πώς ή ρύθμιση τών συγκεκριμένων οικονομικών τομέων 
μέσω κανονισμών θά πρέπει σέ κάθε περίπτωση νά γίνεται 
μέ σύνεση, γιά νά μήν υπάρχει κίνδυνος προσθήκης 
δεσμεύσεων καί ακαμψίας στό παραγωγικό σύστημα. 
Ή ΟΚΕ συμφωνεί μέ τή γνώμη αυτή. Περιμένει δέ τό 
σχέδιο κανονισμού, πού έχει αναγγελθεί, σχετικά μέ τήν 
εξαίρεση κατηγοριών συστημάτων επιλεκτικής διανομής 
στον τομέα τών αυτοκινήτων, ώστε νά είναι σέ θέση στή 
γνωμοδότηση της γιά τήν ενδέκατη έκθεση τής πολιτικής 
τοΰ άνταγωνισμοΰ νά ελέγξει άν επιτυγχάνεται ή κατάλ­
ληλη περιγραφή καί ό διαχωρισμός τών επιτρεπόμενων 
περιορισμών ανταγωνισμού άπό τους μή επιτρεπόμενους. 
Τό επιτρεπτό τών συμφωνιών διανομής είναι τμήμα τής 
κοινοτικής πολιτικής τοΰ ανταγωνισμού, στό όποιο ή 
Επιτροπή, αντίθετα προς άλλους τομείς καί προς τους 
μάλλον δεσμευτικούς κανόνες συμπεριφοράς τοΰ ΟΟΣΑ 
καί τής Γενικής Συμφωνίας Δασμών καί Εμπορίου προ-
ρεΐ νά επιβάλει τήν μικρομεσοοικονομική καθοδηγητική 
επιρροή της. 
2.2. Ό ιδιαίτερος ρόλος τοΰ άνταγωνισμοΰ στίς θαλάσ­
σιες καί αεροπορικές μεταφορές 
Οί ιδιομορφίες τών αγορών μεταφορών έπρεπε πάντοτε νά 
ληφθοΰν υπόψη γιά τήν οργάνωση τοΰ κλάδου τών μετα­
φορών μέ βάση τίς αρχές τοΰ άνταγωνισμοΰ. Δέν πρόκει­
ται μόνο γιά τόν εσωτερικό ανταγωνισμό τών φορέων 
μεταφορών καί γιά τίς επιπτώσεις τών έξωκοινοτικών 
φορέων μεταφορών επί τής κοινής αγοράς. Οί διεθνείς 
θαλάσσιες καί αεροπορικές μεταφορές αντικατοπτρίζουν 
ιδιαίτερα τίς δυσχέρειες στις όποιες προσκρούει κανείς 
κατά τήν οργάνωση αυτών τών αγορών μέ βάση τίς αρχές 
τοΰ άνταγωνισμοΰ. 
Ή Επιτροπή κατάρτισε σχέδιο κανονισμού βασιζόμενο 
στή Σύμβαση τών Ηνωμένων Εθνών περί τοΰ κώδικα 
συμπεριφοράς γιά τίς θαλάσσιες conferences πού εκμεταλ­
λεύονται τακτικές γραμμές προκειμένου νά εφαρμοσθούν 
οί κανόνες ανταγωνισμού στή διεθνή ναυσιπλοΐα. Τό 
σχέδιο περιλαμβάνει τόσο διαδικαστικές διατάξεις όσο 
καί κανόνες ούσιαστικοΰ δικαίου. Ή ΟΚΕ θεωρεί βασικά 
3. 5. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 112/25 
αναγκαίο νά ρυθμισθούν οι διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές 
βάσει κανόνων ανταγωνισμού, πού νά προσαρμόζονται 
στις ιδιομορφίες αυτής τής αγοράς μεταφορών. 
Οί προσπάθειες τής Επιτροπής νά εφαρμόσει κανόνες 
ανταγωνισμού στίς διεθνείς αεροπορικές μεταφορές, 
κατέληξαν επίσης στην κατάθεση προτάσεως κανονι­
σμού στό Συμβούλιο. Γι' αυτό υπάρχει σειρά λόγων: 
— ορισμένες αεροπορικές εταιρείες αντιμετωπίζουν 
οικονομικές δυσχέρειες, 
— οί κυβερνήσεις επηρεάζουν σέ μεγάλο βαθμό τήν 
πολιτική τιμολογίων. 
Δεδομένου ότι οί συμφωνίες καρτέλ, πού παρεμποδίζουν 
τή λειτουργία των δυνάμεων τής αγοράς, δέν μπορούν νά 
εφαρμοσθούν σέ ορισμένες αγορές, είναι απόλυτα ανα­
γκαίο νά γίνει μεσοπρόθεσμα επεξεργασία ουσιαστικών 
κανόνων ανταγωνισμού γιά τίς τακτικές αεροπορικές 
γραμμές. Άπό τήν ακριβή εξέταση τών σελίδων 22 έως 27 
τής εκθέσεως επί τοΰ ανταγωνισμού τής Επιτροπής, 
γίνεται φανερό ότι ή Επιτροπή συναντά εξαιρετικές 
δυσκολίες στην προσπάθεια της νά διαμορφώσει προτά­
σεις κανονισμού γιά τήν εφαρμογή τών κανόνων τοΰ 
ανταγωνισμού στίς θαλάσσιες καί αεροπορικές μετα­
φορές. 
Επομένως πρέπει νά επιτευχθεί ένας ελάχιστος βαθμός 
συναινέσεως πού θά αποτελέσει τή βάση γιά μιά λογική 
ρύθμιση τοΰ ανταγωνισμού σ' αυτούς τους τομείς. 
Ή ΟΚΕ θά ασχοληθεί καί ιδιαίτερα μέ αυτές τίς προτά­
σεις κανονισμού καί θά προβεί στην επεξεργασία λεπτο­
μερειακών γνωμοδοτήσεων. 
2.3. Ό Διεθνής 'Οργανισμός Ενεργείας δέν πρέπει νά 
περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση κρίσιμων 
καταστάσεων 
Είναι ευχάριστο τό γεγονός ότι ή Επιτροπή στή δέκατη 
έκθεση της επί τής πολιτικής τοΰ ανταγωνισμού δίνει 
πληροφορίες γιά τή θεσμική μορφή καί τόν τρόπο εργα­
σίας τοΰ Διεθνοΰς 'Οργανισμού 'Ενεργείας. Μέ αυτό τόν 
τρόπο διατηρείται, σύμφωνα εξάλλου μέ τήν προσπάθεια 
νά προβληθεί ή κοινοτική πολιτική τοΰ ανταγωνισμού 
στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, ή δημόσια συνείδηση ότι οί 
ενέργειες τοΰ Διεθνοΰς 'Οργανισμού 'Ενεργείας επηρε­
άζουν καί τήν ευρωπαϊκή πολιτική τοΰ ανταγωνισμού. 
Είναι προφανές ότι, στην περίπτωση διεθνοΰς κρίσεως 
στον τομέα τοΰ έφοδιασμοΰ, ή αντιμετώπιση επειγουσών 
καταστάσεων εκ μέρους τοΰ Διεθνοΰς 'Οργανισμού 
'Ενεργείας πρέπει νά στρέψει τίς δραστηριότητες της 
προς τή ρύθμιση τοΰ αύτοανεφοδιασμού μέ πετρέλαιο 
εκτός τοΰ πλαισίου τών κοινοτικών διατάξεων τοΰ αντα­
γωνισμού σύμφωνα μέ τή συμφωνία περί διεθνοΰς προ­
γράμματος ενεργείας τής 18ης Νοεμβρίου 1974 καί, στην 
περίπτωση ανεπάρκειας ανεφοδιασμού, προς τή δίκαιη 
κατανομή τοΰ υπάρχοντος πετρελαίου μεταξύ τών κρα­
τών μελών τής συμφωνίας. "Οσο όμως δέν υφίσταται 
κατάσταση ανάγκης φαίνεται σκόπιμο καί αναγκαίο νά 
γίνεται διαρκής έλεγχος, αν ή συμμετοχή τών πετρελαϊ­
κών εταιρειών στό Διεθνή 'Οργανισμό 'Ενεργείας είναι 
σύμφωνη μέ τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού. Ή 
ΟΚΕ συνιστά στην 'Επιτροπή νά ελέγξει κατά πόσο τό 
σύστημα πληροφορήσεως γιά τή διεθνή πετρελαϊκή 
αγορά, μέ τό όποιο ασχολείται στό πλαίσιο τοΰ Διεθνοΰς 
'Οργανισμού 'Ενεργείας ή μόνιμη ομάδα γιά τήν αγορά πετρελαίου, είναι κατάλληλο νά παρέχει πληροφορίες γιά 
τή διαφώτιση τής ευρωπαϊκής κοινής γνώμης σχετικά μέ 
τίς σχέσεις καί τή δομή τής διεθνοΰς πετρελαϊκής 
αγοράς. 
2.4. Τό κενό τής κοινοτικής πολιτικής του ανταγωνι­
σμού: έλεγχος τών συγκεντρώσεων 
Ή αυξανόμενη συγκέντρωση τής ευρωπαϊκής οικονομίας 
ευνοεί συχνά όλιγοπωλιακές δομές αγοράς. "Ετσι μπορεί 
νά αυξηθεί ό κίνδυνος καταχρηστικής συμπεριφοράς 
στην αγορά, σέ βάρος τών μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
Άπό γενική οικονομική άποψη δέν πρέπει νά κρίνονται σέ 
κάθε περίπτωση αρνητικά οί συγκεντρώσεις επιχειρή­
σεων καί ή τάση προς τέτοιες μορφές αγοράς πού 
συνδέεται μέ αυτές· παρ' όλα αυτά θά έπρεπε νά παρα­
μείνει ύπό έλεγχο ή διαρθρωτική αυτή αλλαγή πού παρα­
τηρείται σάν συνέπεια τών συγκεντρώσεων. Ή 'Επιτροπή 
ήδη στίς 20 'Ιουλίου 1973 κατέθεσε πρόταση κανονισμού 
τοΰ Συμβουλίου γιά τόν έλεγχο τών συγκεντρώσεων 
επιχειρήσεων, απέναντι στην οποία ή ΟΚΕ έλαβε θετική 
στάση στίς 28 Φεβρουαρίου 1974. Ή ΟΚΕ εξακολουθεί νά 
υποστηρίζει τήν αποδοχή τής προτάσεως κανονισμού, 
εφόσον ή 'Επιτροπή προσπαθεί περαιτέρω νά ικανοποιή­
σει δίκαια συγχρόνως τόσο τίς βιομηχανικές όσο καί τίς 
κοινωνικοπολιτικές απαιτήσεις (!). "Οπως έχει τονισθεί 
άπό τήν ΟΚΕ στή γνωμοδότηση της τοΰ 'Απριλίου τοΰ 
1981, ακόμη καί ή εφαρμογή τυχόν κανονισμού ελέγχου 
τών συγκεντρώσεων είναι θέμα τής γενικότερης πολιτικής 
τοΰ ανταγωνισμού, πού πρέπει νά λαμβάνει υπόψη τίς 
διαφορετικές καταστάσεις πού επικρατούν ακόμη μεταξύ 
τών Κρατών μελών και νά προβλέπει γι' αυτό τό λόγο 
εύκαμπτους καί σταδιακά άνελισσόμενους μηχανισμούς, 
γιά τήν επίτευξη τών επιθυμητών στόχων καί τή διασφά- ι 
λιση, κατά συνέπεια, τής ανταγωνιστικότητας καί 
αποτελεσματικότητας τοΰ όλου κοινοτικού οικονομικού 
συστήματος. 'Εξάλλου ή ΟΚΕ πληροφορήθηκε μέ ικανο­
ποίηση ότι ή Οικονομική καί Νομισματική 'Επιτροπή τοΰ 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έθιξε καί πάλι, στην έκθεση 
της γιά τή δέκατη έκθεση επί τής πολιτικής τοΰ ανταγω­
νισμού, τήν επιχειρηματολογία τών παρατηρήσεων πού 
έκανε τότε ή ΟΚΕ στή θετική γνωμοδότηση της. 
'Επιπλέον υποστηρίζει τίς προσπάθειες τής 'Επιτροπής νά 
διερευνά, ύπό τήν έννοια τοΰ άρθρου 86 τής συνθήκης 
ΕΟΚ, τις υποθέσεις συγκεντρώσεων αν μέ αυτές απειλεί­
ται καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσεως 
στην αγορά. 
2.5. Τήρηση τών διεθνών υποχρεώσεων τής Κοινότητας 
γιά τήν καταπολέμηση τών περιοριστικών πρακτι­
κών στίς διεθνείς συναλλαγές 
Ή 'Επιτροπή πληροφορεί γιά τή συμμετοχή της στίς 
εργασίες έπί τών περιοριστικών πρακτικών στίς διεθνείς 
συναλλαγές στά πλαίσια τοΰ ΟΟΣΑ καί τών 'Ηνωμένων 
'Εθνών, καί γιά τή συνεργασία της μέ τίς υπηρεσίες 
ανταγωνισμού τής 'Ιαπωνίας, Καναδά καί ΗΠΑ. 'Ιδιαίτε­
ρη μνεία πρέπει νά γίνει γιά «τόν κώδικα τοΰ συνόλου 
δικαίων άρχων καί κανόνων σέ πολυμερές επίπεδο, μέ 
σκοπό τόν έλεγχο τών περιοριστικών εμπορικών πρακτι-
0) "Οταν τελείωσαν οί συζητήσεις ή ΟΚΕ πληροφορήθηκε δτι ή 
Επιτροπή τροποποίησε τήν πρόταση κανονισμού. Ή ΟΚΕ θά 
ασχοληθεί μέ τίς τροποποιήσεις αυτές κατά τή διάρκεια τοΰ 
τρέχοντος έτους. 
'Αριθ. C 112/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. 5. 82-
κών», πού έγινε δεκτός από την Γενική Συνέλευση των 
Ηνωμένων Εθνών. Παρόλο πού ό κώδικας αυτός δέν 
είναι δεσμευτικός, τίθεται βεβαίως τό ερώτημα ποια είναι 
τά μέτρα πού σκοπεύει νά λάβει ή Επιτροπή γιά νά 
ενημερώνεται γιά τήν τήρηση του εντός της Κοινότητας, 
όπως στά άλλα κράτη πού έχουν υιοθετήσει τίς ανωτέρω 
αρχές καί κανόνες. Κατά τό μέτρο βέβαια πού οι διατά­
ξεις τοϋ κώδικα αυτού αντιστοιχούν προς τά άρθρα 85 καί 
86 της συνθήκης ΕΟΚ, ό έλεγχος γίνεται αυτόματα, 
δεδομένου ότι ή Κοινότητα ελέγχει διαρκώς τήν τήρηση 
τών κανόνων ανταγωνισμού πού έχει θεσπίσει ή ίδια. Ή 
ΟΚΕ όμως δέν είναι βέβαιη αν κάτι τέτοιο αρκεί γιά τήν 
τήρηση τών διεθνών ηθικών υποχρεώσεων πού έχουν 
αναληφθεί σύμφωνα μέ τόν κώδικα, γιά τήν καταπολέμη­
ση τών περιοριστικών εμπορικών πρακτικών στίς διεθνείς 
συναλλαγές. Κατά συνέπεια ή ΟΚΕ προτρέπει τήν Επι­
τροπή νά πληροφορήσει τήν κοινή γνώμη γιά τίς εμπειρίες 
της σχετικά μέ τόν κώδικα σέ κάποια από τίς επόμενες 
εκθέσεις της γιά τήν πολιτική επί τοΰ ανταγωνισμού. 
2.6. Επίσπευση τής λήψεως αποφάσεων καί μέτρων της 
Επιτροπής καί τοΰ Δικαστηρίου 
Έάν στην παρούσα γνωμοδότηση ή ΟΚΕ δέν προχωρεί σέ 
κριτική ανάλυση της νομολογίας τοΰ Δικαστηρίου, πού 
είναι σχολιασμένη άπό τήν Επιτροπή, καθώς καί τών 
σπουδαιότερων αποφάσεων καί μέτρων πού έλαβε ή 
Επιτροπή, δέν σημαίνει ότι συμφωνεί κάθε φορά μέ τήν 
κρίση της Επιτροπής. Σημαντικότερο όμως άπό τήν 
ανάλυση μεμονωμένων περιπτώσεων φαίνεται νά είναι τό 
αίτημα της επιταχύνσεως της εκδόσεως τών δικαστικών 
αποφάσεων καί της λήψεως τών αποφάσεων καί μέτρων 
της Επιτροπής. Ή ΟΚΕ έλαβε οπωσδήποτε υπόψη τά 
όσα εξέθεσαν οι εκπρόσωποι της Επιτροπής, ότι δηλαδή 
υπάρχουν όρια στην επιτάχυνση τών διαδικασιών (π.χ. ή 
έκδοση αρνητικής γνωμοδοτήσεως διαρκεί τουλάχιστον 
ένα έτος)· παρ' όλα αυτά θεωρεί ότι οι διαδικασίες 
μπορούν νά επιταχυνθούν. 'Ιδιαίτερα θεωρεί μή ικανοποι­
ητική τήν κατάσταση πού προκύπτει άπό τό ότι μιά 
σύμπραξη μεταξύ επιχειρήσεων πού ανταποκρίνεται στίς 
απαιτήσεις τών άρθρων 85, παράγραφος 3 καί συγχρόνως 
στους σκοπούς της Συνθήκης της Ρώμης, απαιτεί πολύ 
χρόνο γιά νά εγκριθεί άπό τήν Επιτροπή, μέ αποτέλεσμα 
νά έχει αλλάξει ή κατάσταση της αγοράς κατά τό χρονικό 
σημείο της χορηγήσεως τής άδειας. Ακόμα καί ή έλλειψη 
δεσμευτικότητας τών λεγόμενων «comfort letters» προκα­
λεί σημαντική ανασφάλεια ως προς τήν εφαρμογή τοϋ 
δικαίου τοϋ ανταγωνισμού στά επιμέρους Κράτη μέλη. 
Ή ΟΚΕ περιμένει άπό τήν Επιτροπή νά ανακοινώσει 
στην επόμενη έκθεση της επί τής πολιτικής τοΰ ανταγω­
νισμού προτάσεις επιταχύνσεως τών διαδικασιών 0). 
Ή ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο νά γίνει μιά γενική εξέταση 
τών διαδικαστικών κανόνων πού απορρέουν άπό τήν 
εφαρμογή τών άρθρων 85 καί 86 τής Συνθήκης τής Ρώμης 
(') Σέ αυτό τό πλαίσιο, ή ΟΚΕ υποστηρίζει επίσης τό αίτημα τοΰ 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου νά επανεξετασθούν oi διαδικασίες 
τής Επιτροπής καί ιδιαίτερα νά θεσπισθούν διαδικαστικοί 
κανόνες. σέ περίπτωση εικαζόμενης παραβάσεως τών κανόνων τοϋ 
ανταγωνισμού. 
3. Παρατηρήσεις γιά τίς κρατικές ενισχύσεις (σύμφωνα 
μέ τή συνθήκη ΕΟΚ) 
3.1. Συντονισμός τής πολιτικής ανταγωνισμού καί των 
ενισχύσεων: μιά βασική ανάγκη 
Καθαρά άπό άποψη οργανώσεως τής οικονομίας θά 
μπορούσε κανείς νά θεωρήσει ώς έννοιες μεταξύ τους 
ασυμβίβαστες «τόν ανταγωνισμό» καί «τίς κρατικές 
ενισχύσεις». Ή συνθήκη περί ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας δέν υιοθετεί αυτή τή διχοτόμη­
ση, όπως επίσης καί ή ακολουθούμενη μέχρι τώρα κοινο­
τική πολιτική. 'Υπενθυμίζεται ότι στή συνθήκη περί 
ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στό 
κεφάλαιο «Κανόνες ανταγωνισμού» υπάγονται τόσο τά 
άρθρα 85 καί έπ., πού ρυθμίζουν τά ουσιώδη σημεία τής 
κοινοτικής πολιτικής ανταγωνισμού, όσο καί τά άρθρα 92 
καί έπ. περί κρατικών ενισχύσεων. Βέβαια στό άρθρο 92 
παράγραφος 1 οι κρατικές ενισχύσεις χαρακτηρίζονται 
βασικά ασυμβίβαστες μέ τήν κοινή αγορά· τό άρθρο 92 
παράγραφοι 2 καί 3, τό άρθρο 93 καί τό άρθρο 94 
ρυθμίζουν όμως λεπτομερώς τίς κρατικές ενισχύσεις πού 
συμβιβάζονται μέ τήν κοινή αγορά. 
Ή ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική τής τελευταίας δεκα­
ετίας χαρακτηρίζεται όντως άπό τή συνύπαρξη τής πολι­
τικής ανταγωνισμού καί τής αντίστοιχης ενισχύσεων. 
"Ετσι ή ευρωπαϊκή περιφερειακή πολιτική, ή ευρωπαϊκή 
κοινωνική πολιτική καί ή κλαδική διαρθρωτική πολιτική 
είναι κατά κύριο λόγο ευρωπαϊκή πολιτική ενισχύσεων 
(περιφερειακό ταμείο, κοινωνικό ταμείο). Καί οί οικονο­
μικές πολιτικές τών Κρατών μελών χαρακτηρίζονται 
έπίση άπό μικρότερες ή μεγαλύτερες διαφορές άπό τή 
συνύπαρξη τής πολιτικής ανταγωνισμού καί τής αντίστοι­
χης ενισχύσεως. 
'Εφόσον λοιπόν δέν αναγνωρίζονται τά πρωτεία στην 
πολιτική ανταγωνισμού, αποτελεί διαρκές καθήκον ό 
συντονισμός τής πολιτικής ανταγωνισμού μέ τίς υπόλοι­
πες επιμέρους πολιτικές, όπως μέ τήν κοινωνική πολιτική 
καί τήν πολιτική απασχολήσεως, τή βιομηχανική πολιτι­
κή, τήν περιφερειακή πολιτική καί γενικά τή διαρθρωτική 
πολιτική. Βέβαια σέ αυτό τό σημείο είναι αναπόφευκτο τό 
ερώτημα, σύμφωνα μέ ποια κριτήρια πρέπει νά γίνει αυτός 
ό συντονισμός (2). 
(2) Ακόμα καί ή Οικονομική καί Νομισματική Επιτροπή τοϋ 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου φαίνεται νά αναγνωρίζει αύτη τήν 
προβληματική στην έκθεση της γιά τή δέκατη έκθεση επί τής 
πολιτικής ανταγωνισμού, όπου παρατηρεί: 
«Ή πολιτική τοΰ ανταγωνισμού βρίσκεται συνεχώς αντιμέ­
τωπη μέ τά πιό διαφορετικά προβλήματα, π.χ. κατά πόσο 
είναι επιτρεπτό νά δημιουργηθούν καρτέλ, νά γίνουν εξαιρέ­
σεις άπό τους κανόνες τοΰ ανταγωνισμού ή νά χορηγηθούν 
κρατικές ενισχύσεις, τών οποίων ή συμφωνία μέ τοΰ κανόνες 
τοΰ ανταγωνισμού είναι συχνά πολύ δύσκολο νά διαπιστωθεί. 
Στίς περιπτώσεις αυτές πρέπει νά ληφθούν πραγματιστικές 
αποφάσεις, ενώ συγχρόνως ποτέ δέν πρέπει ή πολιτική τοΰ 
άνταγωνισμοΰ νά αποτελεί τό μοναδικό κριτήριο εκτιμήσε­
ως. Παρ' όλα αυτά δέν πρέπει oi αποφάσεις αυτές νά 
συνδέονται άπλα καί μόνο μέ τή συγκεκριμένη περίπτω­
ση.» 
3. 5. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 112/27 
Ή ΟΚΕ αναγνωρίζει τίς προσπάθειες της Επιτροπής νά 
αναπτύξει βασικές αρχές τής κρατικής πολιτικής ενι­
σχύσεων, πού νά συμφωνούν με τήν κοινοτική πολιτική 
ανταγωνισμού. Αυτό αποδεικνύουν τά σχετικά έγγραφα 
τής Επιτροπής. Στην απόφαση τοΰ Δικαστηρίου τής 17ης 
Σεπτεμβρίου 1980 σχετικά μέ τήν υπόθεση Philip Morris, ή 
ΟΚΕ θεωρεί ότι έπιβεβαιοΰται ή άποψη της ότι ή «κανο­
νική» εξέλιξη των δομών στην ελεύθερη ανταγωνιστική 
οικονομία πρέπει νά επιτυγχάνεται μέ τόν ανταγωνισμό. 
Οί κρατικές ενισχύσεις, τών οποίων ή έγκριση υπάγεται, 
σύμφωνα μέ τό άρθρο 92 παράγραφος 3, στή διακριτική 
ευχέρεια τής Επιτροπής, πρέπει νά συμβάλουν στην 
πραγματοποίηση τών κοινοτικών στόχων καί συμφερό­
ντων δέν άρκεΐ μόνο ή αποκλειστική προαγωγή εθνικών 
σκοπών. Γι' αυτό τό λόγο δημιουργούνται επιφυλάξεις, 
όταν ή 'Επιτροπή δηλώνει στό σημείο 161 ότι μπορεί «νά 
υιοθετήσει θετική στάση έναντι ορισμένων μέτρων πού 
προβλέπονται ειδικά γιά τήν καταπολέμηση τής κρίσεως 
σέ συγκεκριμένους τομείς, εφόσον, μέσω μιας κάποιας 
αναδιοργανώσεως, τά μέτρα αυτά έχουν τή δυνατότητα 
νά συντελέσουν στην προσαρμογή τών υφιστάμενων 
βιομηχανικών δομών στίς νέες απαιτήσεις τής παγκό­
σμιας οικονομίας». Ή ΟΚΕ φοβάται ότι, παρά τήν 
απόφαση τοΰ Δικαστηρίου στην υπόθεση Philip Morris, 
ένα τέτοιου είδους κριτήριο εγκρίσεως μπορεί κάτω άπό 
ορισμένες συνθήκες νά οδηγήσει σέ ανταγωνισμό κρατι­
κών ενισχύσεων καί μεταθέσει τίς οικονομικές δυσκολίες 
άπό τό ένα Κράτος μέλος στό άλλο. 
Στον τομέα τών κρατικών ενισχύσεων, ή ΟΚΕ κρίνει ότι ή 
'Επιτροπή θά έπρεπε νά αφοσιωθεί κατά προτεραιότητα 
στην εναρμόνιση τους, καί νά φροντίσει γιά τήν εφαρμογή 
τής αποφάσεως αρχής, πού εκδόθηκε τό 1975 άπό τό 
Συμβούλιο μέ πρωτοβουλία τής Επιτροπής καί ή οποία 
αποβλέπει στην τήρηση ορισμένων κριτηρίων (διαφάνεια, 
ανώτατο όριο, κλπ.). 
3.2. Κατά τον κρατικού προστατευτισμού 
Ή ΟΚΕ διαπιστώνει ότι στους κόλπους τής ΕΟΚ παρα­
τηρούνται ακόμη μεγάλες διαφορές στον κοινωνικό, 
οικονομικό καί πολιτικό τομέα μεταξύ τών Κρατών 
μελών καί ότι υπάρχουν πολλά παραδείγματα προστατευ­
τικών μέτρων πού υιοθετούν οί κυβερνήσεις τών Κρατών 
μελών γιά νά προστατεύσουν τίς βιομηχανίες τους, ιδιαί­
τερα σέ εποχές οικονομικής ύφέσεως καί αυξανόμενης 
ανεργίας. Τά μέτρα αυτά περιλαμβάνουν διακρίσεις, 
φορολογία, περιορισμούς τών πωλήσεων, υποχρεωτικούς 
ελέγχους γιά τήν τήρηση τών προδιαγραφών, κρατικές 
ενισχύσεις καί διατήρηση τών κρατικών εμπορικών μονο­
πωλίων κατά παράβαση τοΰ άρθρου 37 τής συνθήκης 
ΕΟΚ. 'Ακόμη καί σέ περιπτώσεις πού τό Ευρωπαϊκό 
Δικαστήριο χαρακτήρισε παράνομες, ορισμένες περι­
πτώσεις διακρίσεων, τά Κράτη μέλη συμμορφώθηκαν 
μετά άπό πολλά χρόνια μέ τίς αποφάσεις του ή τίς 
αγνόησαν. Οί στρεβλώσεις αυτές δημιουργούν σημαντικά 
προσκόμματα στό ενδοκοινοτικό εμπόριο καί τόν αντα­
γωνισμό. Οί μέθοδοι πωλήσεων πού υιοθέτησαν σέ ορι­
σμένες περιπτώσεις μερικές επιχειρήσεις καί τίς όποιες ή 
Επιτροπή χαρακτήρισε παράνομες, οφείλονται ακριβώς 
στην ύπαρξη τέτοιων μέτρων. 
Ή πολιτική τής Επιτροπής φαίνεται ότι συνίσταται στή 
χρησιμοποίηση τοΰ μεγαλύτερου τμήματος τών περιορι­
σμένων μέσων της γιά τήν αντιμετώπιση μεμονωμένων περιπτώσεων, τίς όποιες αντιμετωπίζει μέ αυστηρότητα, 
ενώ στίς λίγες συγκριτικά διαδικασίες πού κίνησε κατά 
Κρατών μελών φαίνεται ότι ενεργεί μέ λιγότερη επιμονή, 
καί είναι περισσότερο γενναιόδωρη όσον άφορα τόν 
καθορισμό τών προσθεσμιών εκτελέσεως τών αποφά­
σεων. Ή Επιτροπή θά πρέπει επίσης νά κληθεί νά 
επεμβαίνει μελλοντικά εναντίον στρεβλώσεων πού προ­
καλούνται άπό ενέργειες Κρατών μελών καί νά προσφεύ­
γει αποφασιστικά στό Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στίς περι­
πτώσεις, κατά τίς όποιες τά Κράτη μέλη δέν συμμορφώ­
θηκαν μέ τίς αποφάσεις του μέσα σέ λογικά χρονικά όρια 
ή τίς αγνόησαν εντελώς. 'Επιπλέον, ή 'Επιτροπή θά πρέπει 
νά λάβει υπόψη αυτές τίς διαφορές τών αγορών καί τίς 
στρεβλώσεις κατά τήν εφαρμογή τών κανόνων τοΰ αντα­
γωνισμού στίς επιχειρήσεις. 
4. Δημόσιες Επιχειρήσεις 
Ή Γαλλία, ή 'Ιταλία καί τό Ηνωμένο Βασίλειο έχουν στό 
μεταξύ προσφύγει, στίς 25 'Ιουνίου 1980, στό Δικαστήριο 
κατά τής οδηγίας, πού είχε ψηφίσει ή Επιτροπή γιά τή 
διαφάνεια τών οικονομικών σχέσεων μεταξύ τών Κρατών 
μελών καί τών δημοσίων επιχειρήσεων. Σκοπός τής 
προσφυγής είναι νά διαπιστωθεί ή ακυρότητα τής οδηγίας 
80/723/ΕΟΚ. Μέ τήν κατάθεση τών προσφυγών αυτών 
παραμένει πλέον εκκρεμές μέχρι τήν έκδοση τής αποφά­
σεως τοΰ δικαστηρίου τό θέμα τής δυνατότητας θεσπίσε­
ως οδηγίας εκ μέρους τής 'Επιτροπής μέ νομική βάση τό 
άρθρο 90 παράγραφος 3. Ή απόφαση τοΰ Δικαστηρίου 
έχει αναμφισβήτητα μεγάλη σημασία γιά τή μελλοντική 
σύγκλιση τών οικονομιών καί τών εθνικών οικονομικών 
πολιτικών. 
'Εξάλλου ή ΟΚΕ διακρίνει όπως ακριβώς καί ή Επιτροπή 
μεγάλα προβλήματα οίκονομικοπολιτικής φύσεως στό 
γεγονός ότι, βάσει τοΰ άρθρου 222 τής συνθήκης ΕΟΚ 
(«Αυτή ή συνθήκη δέν θίγει τό καθεστώς τοΰ δικαιώματος 
τής ιδιοκτησίας στά διάφορα Κράτη μέλη.»), τό Κράτος 
μέλος άσκεΐ σέ μερικές περιπτώσεις άμεσα ή έμμεσα 
επιχειρηματική δραστηριότητα. Τό ζήτημα, έάν σέ αυτές 
τις περιπτώσεις ή επιχειρηματική δραστηριότητα τοΰ 
κράτους έχει εκ τών πραγμάτων τήν επίδραση ενισχύσεως 
ή όχι, μπορεί εύκολα νά γίνει επίμαχο βέμα. Ή Επιτροπή 
τονίζει σχετικά ότι ή προσοχή της «στρέφεται ολοένα καί 
περισσότερο σέ περιπτώσεις όπου φαίνεται απίθανο ότι 
ένας ιδιώτης επενδυτής θά δροϋσε μέ ανάλογο τρόπο άν 
ακολουθούσε κανονική στρατηγική σέ μιά οικονομία 
αγοράς. Αυτό παρατηρείται ιδίως όταν πρόκειται γιά 
πράξεις διασώσεως καί αντικαταστάσεως κεφαλαίου πού 
έχει εξαντληθεί άπό ζημίες». 'Εάν όμως ληφθεί σάν 
κριτήριο ή συνηθισμένη πρακτική τών επιχειρήσεων στην 
οικονομία τής αγοράς, δέν μπορεί νά παραβλέψει κανείς 
ότι κάλλιστα μπορεί νά υπάρξουν καί «ενισχύσεις» ίδιω-
• τικών επιχειρήσεων καί οργανισμών τοΰ ίδιωτικοΰ τομέα 
τής οικονομίας, πού δέν θεωρούνται γενικά ώς νόθευση 
τοΰ άνταγωνισμοΰ- γιά παράδειγμα, επιχειρήσεις πού 
ασκούν οικονομική δραστηριότητα σέ διάφορους κλά­
δους μπορούν λόγω τής οικονομικής τους ισχύος νά 
έπιδοτοΰν εσωτερικά, προσωρινά τουλάχιστον, τους 
τομείς εκείνους τής επιχειρήσεως πού είναι ελλειμματι­
κοί. Μικρομεσαίες επιχειρήσεις πού δέν έχουν τίς ίδιες 
ευκαιρίες επιδοτήσεως στά πλαίσια μιας μεγαλύτερης 
επιχειρήσεως αντιμετωπίζουν στην κατάσταση αυτή 
σημαντικά μειονεκτήματα άνταγωνισμοΰ. 
'Αριθ. C 112/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. 5. 82 
ακόμα περισσότερο νά θεσπισθοΰν καί εδώ γενικοί κανό­
νες οί όποιοι από την μιά πλευρά θά αποτρέπουν τή 
νόθευση τοϋ ανταγωνισμού μεταξύ τών διαφόρων μορφών 
τών επιχειρήσεων, από τήν άλλη όμως θά παρέχουν στό 
κράτος τό νόμιμο πεδίο δράσεως γιά τήν ανάπτυξη της 
επιχειρηματικής του δραστηριότητας. 
Ή ΟΚΕ εύχεται νά εμβαθύνει ή Επιτροπή στό θέμα αυτό 
στην επόμενη έκθεση της γιά τήν πολιτική τοϋ ανταγω­
νισμού. 
Ό Πρόεδρος 
τής Οικονομικής καί Κοινωνικής 
'Επιτροπής 
Tomas ROSEINGRAVE 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στή γνωμοδότηση της Οικονομικής καί Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροπολογίες που απορρίφθηκαν 
Οί ακόλουθες τροπολογίες, πού διατυπώθηκαν μέ βάση τή γνωμοδότηση τοϋ τμήματος καί υποβλήθηκαν 
σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τοϋ εσωτερικού κανονισμού, απορρίφθηκαν κατά τή διάρκεια τών συζη­
τήσεων: 
Σελίδα 5, σημείο 2.1 
Νά διαγράφουν ή δεύτερη καί ή τρίτη περίοδος, άπό τίς λέξεις: «Άπό τή μιά πλευρά μπορούν νά 
οδηγήσουν . . .» μέχρι τίς λέξεις «. . .εντονότερης διεισδύσεως στίςάγορέςκ.ά.», καί νά αντικατασταθούν 
μέ τό έξης κείμενο: 
«"Οπως έχειήδη τονισθεί άπό τήν ΟΚΕ στή γνωμοδότηση της τοϋ Απριλίου τοΰ 1981 γιά τήν πολιτική τοϋ 
ανταγωνισμού, οί συμφωνίες αυτές μπορούν νά αποβούν πολύ ευεργετικές γιά τήν ορθολογική 
συγκράτηση τών δικτύων διανομής καί αυτών τών μεθόδων διανομής καί νά περικλείουν αναμφισβή­
τητα πλεονεκτήματα καί γιά τόν τελικό καταναλωτή, άλλα δέν θά πρέπει νά συμβάλλουν στην 
επανάληψη της στεγανοποιήσεως τών αγορών ή νά επιτρέπουν καταχρήσεις, ιδιαίτερα στίς τιμές. 
Έξαλλου, υπάρχει ένα ευρύ φάσμα περιπτώσεων πού ρυθμίζονται είτε μέ αποφάσεις της Επιτροπής είτε 
μέ αποφάσεις τοϋ Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, πού αποτελεί ήδη πλαίσιο αναφοράς γιά τίς επιχειρή­
σεις.» 
Αιτιολογία 
Οί δύο περίοδοι πού απαλείφονται δέν είναι ούτε σαφείς ούτε εξαντλούν τό θέμα, ενώ άπό τήν άλλη μεριά 
είναι σκόπιμο νά γίνει σύντομη υπογράμμιση τών θετικών πλευρών καί τών ενδεχόμενων αρνητικών 
επιπτώσεων τών συμφωνιών διανομής καί νά αναγνωριστεί, τέλος, ό μεγάλος ρόλος πού διαδραματίζουν σ' 
αυτό τόν τομέα ή Επιτροπή καί τό Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. 
Μιά αναφορά στή γνωμοδότηση της ΟΚΕ γιά τήν πολιτική τοΰ ανταγωνισμού ύπό τό φώς της παρούσας 
οικονομικής καί κοινωνικής καταστάσεως τής 30ής Απριλίου 1981 (κεφάλαιο 5), έστω καί σάν 
υποσημείωση, είναι απαραίτητη γιά λόγους συνοχής. 
Ή παρούσα γνωμοδότηση γιά τή δέκατη έκθεση τής Ευρωπαϊκής 'Επιτροπής θά έπρεπε, πράγματι, νά 
άντλεϊ τά συμπεράσματα της άπό τίς αρχές καί τίς υποδείξεις πού διατυπώνονται στην παραπάνω 
γνωμοδότηση πού υιοθέτησε ομόφωνα ή ΟΚΕ. 
Αποτέλεσμα τής ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 30, ψήφοι κατά: 32, αποχές: 2. 
Τά ακόλουθα εδάφια τής γνωμοδοτήσεως τοΰ τμήματος άπαλείφθηκαν μετά τήν υιοθέτηση τών τροπολο­
γιών πού προτάθηκαν κατά τή διάρκεια τών συζητήσεων: Ή ΟΚΕ θεωρεί σκόπιμο νά υπογραμμίσει τή σημασία τής 
συγκεντρώσεως στον τραπεζικό καί χρηματοδοτικό 
τομέα γιά τόν ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων, καί 
εφιστά τήν προσοχή τής 'Επιτροπής στην ανάγκη συγκε­
ντρώσεως επαρκών στοιχείων γιά τό ολο θέμα. 
Ή ΟΚΕ έχει απόλυτη συνείδηση τοΰ γεγονότος ότι μέσα 
στά πλαίσια τών ευρύτερων αυτών προβλημάτων ή κοι­
νοτική πολιτική ανταγωνισμού θά αντιμετωπίσει πιθανώς 
στό μέλλον ακόμα εντονότερες δυσκολίες. "Ετσι επείγει 
Βρυξέλλες, 24 Φεβρουαρίου 1982. 
3. 5. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 112/29 
Σελίδα 7, πρώτη παράγραφος 
Νά διαγραφεί ή τελευταία πρόταση αυτής της παραγράφου: 
«Είναι αναγκαία δμως ή γενική ρύθμιση τόσο των αεροπορικών όσο καί τών θαλάσσιων μεταφορών 
σύμφωνα με τους κανόνες τοΰ ανταγωνισμού.» 
Αποτέλεσμα τής ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 60, ψήφοι κατά: 6, αποχές:.15. 
Σελίδα 7, δεύτερη παράγραφος 
Νά διαγραφεί ή τελευταία πρόταση αυτής τής παραγράφου: 
«Γι' αυτό αναμένει άπό έναν κανονισμό γιά την εφαρμογή τών κανόνων τοΰ ανταγωνισμού στίς διεθνείς 
θαλάσσιες μεταφορές περισσότερη ασφάλεια δικαίου καί ανταγωνισμό, άπό τίς αποφάσεις περί 
μεμονωμένων παραβιάσεων τών διατάξεων περί ανταγωνισμού σύμφωνα μέ τό άρθρο 85 παράγραφος 1, 
καί τό άρθρο 86 τής συνθήκης ΕΟΚ, όπως π.χ. περί μορφών διακριτικής συμπεριφοράς τών θαλάσσιων 
conferences.» 
Αποτέλεσμα τής ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 52, ψήφοι κατά: 6, αποχές: 13. 
Σελίδα 8 
Νά διαγραφούν τό πρώτο, τό τέταρτο καί τό τελευταίο σημείο τής πρώτης παραγράφου: 
«— ή πολιτική τιμολογίων στά πλαίσια τής Διεθνούς Ενώσεως Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) πολύ συχνά 
καταστρατηγείται-
— στην περίπτωση τών αεροπορικών εταιρειών πρόκειται κυρίως γιά επιχειρήσεις, οί όποιες εμπίπτουν 
στό πεδίο εφαρμογής τοΰ άρθρου 90 παράγραφος 1 (δημόσιες επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις μέ 
ιδιαίτερα ή αποκλειστικά δικαιώματα). Ή Επιτροπή δέν αποκλείει τήν κίνηση διαδικασίας κατά 
τών κυβερνήσεων βάσει τοΰ άρθρου 90 παράγραφος 3 γιά παράβαση τοΰ άρθρου 90 παράγραφος 1 σέ 
συνδυασμό μέ τά άρθρα 85 καί 86-
— ενώ στίς ύπεραντλαντικές αεροπορικές μεταφορές υπάρχει σχεδόν καταστρεπτικός ανταγωνισμός 
τιμών, εμφανίζονται οί τιμές τών τακτικών αεροπορικών γραμμών στην Ευρώπη πολύ συχνά 
υπερβολικά υψηλές, πράγμα πού οδήγησε σέ διατύπωση παραπόνων εκ μέρους τοΰ Εύρωπαϊκοΰ 
Γραφείου τών Ενώσεων Καταναλωτών.» 
Αποτέλεσμα τής ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 41, ψήφοι κατά: 12, αποχές: 20. 
Γνωμοδότηση γιά τήν πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) τοΰ Συμβουλίου περί τροποποιήσεως τοΰ 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2511/69 περί ειδικών μέτρων γιά τή βελτίωση τής παραγωγής καί τής 
εμπορίας στον τομέα τών κοινοτικών εσπεριδοειδών 
Τό κείμενο πού αποτελεί αντικείμενο τής γνωμοδοτήσεως αυτής δημοσιεύεται στην 'Επίσημη 
Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 276 τής 28ης 'Οκτωβρίου 1981, σελίδα 6. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΩΣ 
Τό Συμβούλιο αποφάσισε στίς 26'Οκτωβρίου 1981 νά ζητήσει, σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τοΰ 
άρθρου 43 τής συνθήκης περί ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τή 
γνωμοδότηση τής Οικονομικής καί Κοινωνικής Επιτροπής γιά τήν ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Ή Οικονομική καί Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τή γνωμοδότηση της γιά τό ανωτέρω θέμα 
κατά τήν 195η σύνοδο τής ολομέλειας της, πού πραγματοποιήθηκε στίς Βρυξέλλες, στίς 24 καί 
25 Φεβρουαρίου 1982. 
Τό κείμενο τής γνωμοδοτήσεως αυτής είναι τό ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
"Εχοντας υπόψη: 
τό άρθρο 43 τής συνθήκης περί ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, τήν αίτηση γνωμοδοτήσεως τοΰ Συμβουλίου τών Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων τής 26ης 'Οκτωβρίου 1981 γιά τήν 
πρόταση κανονισμοΰ (ΕΟΚ) περί τροποποιήσεως τοΰ 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2511/69 περί ειδικών μέτρων γιά 
τή βελτίωση τής παραγωγής καί τής εμπορίας στον τομέα 
τών κοινοτικών εσπεριδοειδών,