Πρωτοβουλία του Βασιλείου της Δανίας για την έκδοση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την έρευνα και τη δίωξη, μεταξύ άλλων, των εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας

(2002/C 223/09)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως τα άρθρα 30, 31 και 34 παράγραφος 2 στοιχείο γ),

την πρωτοβουλία του Βασιλείου της Δανίας,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Τα Διεθνή Ποινικά Δικαστήρια για την πρώην Γιουγκοσλαβία και για τη Ρουάντα διερευνούν, διώκουν και εκδικάζουν από το 1995 τις υποθέσεις παραβίασης του διεθνούς δικαίου σε σχέση με τον πόλεμο, τη γενοκτονία και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

(2) Το καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, της 17ης Ιουλίου 1998 - το οποίο έχει υπογραφεί από όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης - βεβαιώνει ότι τα σοβαρότερα εγκλήματα που αφορούν τη διεθνή κοινότητα ως σύνολο, ιδίως η γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα πολέμου, δεν πρέπει να παραμένουν ατιμώρητα και ότι πρέπει να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική δίωξή τους με τη λήψη μέτρων σε εθνικό επίπεδο και με την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας.

(3) Το καταστατικό της Ρώμης υπενθυμίζει ότι είναι υποχρέωση κάθε κράτους να ασκεί την ποινική δικαιοδοσία του κατά των υπευθύνων τέτοιων διεθνών εγκλημάτων.

(4) Το καταστατικό της Ρώμης τονίζει ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο που ιδρύθηκε με το Καταστατικό αυτό, είναι συμπληρωματικό των εθνικών ποινικών δικαιοδοτικών οργάνων.

(5) Η διερεύνηση και η δίωξη της γενοκτονίας, των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και των εγκλημάτων πολέμου καθώς και η σχετική ανταλλαγή πληροφοριών, εξακολουθεί να αποτελεί ευθύνη των εθνικών αρχών, εκτός εάν το διεθνές δίκαιο ορίζει άλλως.

(6) Τα κράτη μέλη βρίσκονται συχνά αντιμέτωπα με άτομα που συμμετείχαν σε εγκλήματα αυτού του τύπου και αναζητούν καταφύγιο εντός των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(7) Η επιτυχής έκβαση των αποτελεσματικών ερευνών και διώξεων όσον αφορά αυτά τα εγκλήματα σε εθνικό επίπεδο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στενή συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών επιβολής του νόμου και των μεταναστευτικών αρχών.

(8) Η επιτυχής έκβαση των αποτελεσματικών ερευνών και διώξεων όσον αφορά αυτά τα εγκλήματα απαιτεί επίσης στενή συνεργασία σε διεθνικό επίπεδο μεταξύ των αρχών των κρατών μερών στο καταστατικό της Ρώμης, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(9) Με την κοινή δράση 98/428/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1998(1), τα κράτη μέλη ίδρυσαν ένα ευρωπαϊκό δικαστικό δίκτυο με στόχο τη δημιουργία εθνικών συνδέσμων για τη διευκόλυνση της δικαστικής συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών, ιδίως για την καταπολέμηση των σοβαρών εγκλημάτων.

(10) Στις 13 Ιουνίου 2002, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση για την ίδρυση ευρωπαϊκού δικτύου συνδέσμων σχετικά με άτομα που ευθύνονται για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου(2).

(11) Τα κράτη μέλη, στην κοινή θέση 2001/443/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 11ης Ιουνίου 2001, για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο(3), δηλώνουν ότι τα σοβαρά εγκλήματα που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ανησυχούν όλα τα κράτη μέλη, τα οποία είναι αποφασισμένα να συνεργασθούν για την πρόληψη των εγκλημάτων αυτών και για να τερματισθεί η ατιμωρησία των δραστών τους,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Στόχος

Στόχος της παρούσας απόφασης είναι η ενίσχυση των δυνατοτήτων που διατίθενται στα κράτη μέλη προκειμένου να προβούν σε έρευνες και διώξεις σχετικά με άτομα τα οποία έχουν διαπράξει ή έχουν συμμετάσχει στην εκτέλεση εγκλημάτων πολέμου ή παρομοίων σοβαρών αξιόποινων πράξεων, συμπεριλαμβανομένης της τρομοκρατίας.

Άρθρο 2

Συνεργασία μεταξύ μεταναστευτικών αρχών και αρχών επιβολής του νόμου

1. Τα κράτη μέλη, ενόψει επίτευξης του στόχου του άρθρου 1, λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι αρχές επιβολής του νόμου συμμετέχουν στον αναγκαίο βαθμό στην εξέταση των αιτήσεων για τις άδειες διαμονής. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη εφαρμόζουν ένα σύστημα σύμφωνα με το οποίο οι μεταναστευτικές αρχές είναι υπεύθυνες για την ενημέρωση των αρχών επιβολής του νόμου σε περιπτώσεις όπου, σε συνδυασμό με την εξέταση αίτησης για άδεια διαμονής διαπιστώνονται γεγονότα τα οποία προκαλούν υπόνοιες ότι ο αιτών έχει διαπράξει πράξεις που αναφέρονται στο άρθρο 1, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε δίωξη σε κράτος μέλος ή ενώπιον διεθνών ποινικών δικαστηρίων.

2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι αρμόδιες εθνικές αρχές επιβολής του νόμου και οι μεταναστευτικές αρχές είναι ικανές να ανταλλάξουν τις πληροφορίες που χρειάζονται προκειμένου να ασκήσουν αποτελεσματικά τα καθήκοντά τους δυνάμει της παρούσας διάταξης.

Άρθρο 3

Έρευνα και δίωξη

1. Εφόσον υπάρχουν υπόνοιες ότι ένα άτομο το οποίο έχει υποβάλει αίτηση για άδεια διαμονής έχει σχεδιάσει, διαπράξει ή συμμετάσχει στην τέλεση εγκλημάτων πολέμου ή παρομοίων σοβαρών εγκλημάτων, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν, σε συμφωνία με την εθνική νομοθεσία, ότι οι σχετικές πράξεις ερευνώνται, και, εφόσον υπάρχει λόγος, διώκονται.

2. Τα κράτη μέλη παρέχουν αμοιβαία συνδρομή για την έρευνα και τη δίωξη αυτών των περιπτώσεων, σύμφωνα με τις σχετικές διεθνείς συμφωνίες και την εθνική νομοθεσία.

3. Όταν, σε συνδυασμό με τη διεκπεραίωση αίτησης για άδεια διανομής, οι μεταναστευτικές αρχές λάβουν γνώση γεγονότων τα οποία προκαλούν υπόνοια ότι ο αιτών έχει συμμετάσχει σε πράξεις όπως αυτές που περιγράφονται στο άρθρο 1, και όταν προκύπτει ότι ο αιτών είχε προηγουμένως ζητήσει άδεια διαμονής σε άλλο κράτος μέλος, οι αρχές επιβολής του νόμου μπορούν να καταθέσουν αίτηση στις αρμόδιες αρχές επιβολής του νόμου του τελευταίου κράτους μέλους προκειμένου να λάβουν σχετικές πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών από τις μεταναστευτικές αρχές. Η ανταλλαγή πληροφοριών σύμφωνα με την παρούσα διάταξη λαμβάνει χώρα σύμφωνα με τις σχετικές διεθνείς συμφωνίες και την εθνική νομοθεσία.

4. Μόλις οι αρχές επιβολής του νόμου σε ένα κράτος μέλος λάβουν γνώση ότι άτομο ύποπτο για πράξεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 βρίσκεται σε άλλο κράτος μέλος, ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές του τελευταίου κράτους μέλους σχετικά με τις υποψίες τους και τους λόγους στους οποίους τις στηρίζουν. Οι πληροφορίες αυτές παρέχονται σύμφωνα με τις σχετικές διεθνείς συμφωνίες και την εθνική νομοθεσία.

Άρθρο 4

Δομές

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν ότι οι αρχές επιβολής του νόμου και οι μεταναστευτικές αρχές έχουν τους κατάλληλους πόρους και τις δομές προκειμένου να διασφαλίσουν την κατάλληλη και αποτελεσματική έρευνα και δίωξη των αναφερόμενων στο άρθρο 1 αξιόποινων πράξεων. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη εξετάζουν κατά πόσον είναι αναγκαίο να δημιουργήσουν ή να ορίσουν μονάδες ειδικών με συγκεκριμένη ευθύνη για την έρευνα και τη δίωξη των εν λόγω αξιόποινων πράξεων.

Άρθρο 5

Συντονισμός και περιοδικές συνεδριάσεις

1. Τα κράτη μέλη συντονίζουν τις συνεχιζόμενες προσπάθειες. Τα κράτη μέλη εκμεταλλεύονται κατά το δυνατόν πληρέστερα την συνεργασία στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου σύμφωνα με την κοινή δράση 98/428/ΔΕΥ.

2. Τα κράτη μέλη διορίζουν εθνικούς συντονιστές για την έρευνα σχετικά με τα εγκλήματα πολέμου. Κατόπιν πρωτοβουλίας της Προεδρίας, οι εθνικοί συντονιστές συνεδριάζουν κατά τακτά διαστήματα σε συνδυασμό με τις συνεδριάσεις στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου με στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με εμπειρίες, πρακτικές και μεθόδους. Ανάλογα με τις περιστάσεις, καλούνται να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις αυτές αντιπρόσωποι από τα Διεθνή Ποινικά Δικαστήρια για την πρώην Γιουγκοσλαβία και τη Ρουάντα, καθώς και από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Άρθρο 6

Εφαρμογή

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθούν προς την παρούσα απόφαση μέχρι την [...](4).

Άρθρο 7

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση παράγει αποτελέσματα την ημέρα της δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Βρυξέλλες, ...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

(1) EE L 191 της 7.7.1998, σ. 4.

(2) EE L ... της ..., σ. ...

(3) EE L 155 της 12.6.2001, σ. 19.

(4) Δύο χρόνια μετά την έκδοση της απόφασης.