ΕΤΉΣΙΑ ΈΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΈΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΎΠΟΛΟΓΙΣΜΟΫ

(2008/C 286/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Γενική εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Διαχείριση του προϋπολογισμού

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

3.1-3.2 Εισαγωγή

3.3-3.29 Παρατηρήσεις

3.3-3.6 Αντιμετώπιση της υποχρησιμοποίησης των πιστώσεων με διορθωτικούς προϋπολογισμούς

3.7-3.11 Οι εκκρεμείς δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων 5,2 % υψηλότερες σε σύγκριση με το προηγούμενο οικονομικό έτος

3.12-3.17 Ο κανόνας Ν + 2 επιταχύνει τις πληρωμές

3.18-3.20 Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση

3.21-3.29 Οι δημοσιονομικές διορθώσεις/ανακτήσεις ως μέρος της διαδικασίας του προϋπολογισμού: απαιτείται βελτίωση τόσο των πληροφοριών σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις όσο και της διαχείρισής τους

3.21-3.24 Νομικό και οργανωτικό πλαίσιο

3.25-3.29 Έλλειψη πλήρων και αξιόπιστων πληροφοριών προερχόμενων από τα κράτη μέλη

3.30-3.33 Συμπεράσματα και συστάσεις

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3.1. Στο παρόν κεφάλαιο αναλύονται ζητήματα που ανέκυψαν στο πλαίσιο της εκτέλεσης του γενικού προϋπολογισμού της ΕΕ το 2007, πρώτο έτος των πολυετών δημοσιονομικών προοπτικών 2007-2013. Εξετάζει συγκεκριμένα το ποσοστό της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και το επίπεδο των εκκρεμών δημοσιονομικών αναλήψεων υποχρεώσεων με ιδιαίτερη έμφαση στην εφαρμογή του κανόνα Ν + 2. Το παρόν κεφάλαιο πραγματεύεται επίσης τις δημοσιονομικές διορθώσεις και ανακτήσεις που οφείλονται σε αδυναμίες των συστημάτων ή σε λανθασμένες πληρωμές από προηγούμενα έτη, οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη διαδικασία του προϋπολογισμού. 3.2. Ένα από τα βασικά καθήκοντα της Επιτροπής στο πλαίσιο της δημοσιονομικής διαχείρισης είναι να εξασφαλίζει ότι τα κεφάλαια τα οποία διαθέτουν το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο στο πλαίσιο των πολιτικών προτεραιοτήτων της ΕΕ δαπανώνται σύμφωνα με τους κανόνες και τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Η ανάλυση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού αποτελεί μία μόνο πτυχή της ορθής εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Ο προϋπολογισμός πρέπει επίσης να ανταποκρίνεται στις αρχές της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας, ζήτημα το οποίο αποτελεί περισσότερο το θέμα των ειδικών εκθέσεων που εκδίδει το Συνέδριο παρά της παρούσας ετήσιας έκθεσης. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Αντιμετώπιση της υποχρησιμοποίησης των πιστώσεων με διορθωτικούς προϋπολογισμούς 3.3. Οι πιστώσεις του προϋπολογισμού οι οποίες εγκρίθηκαν για το 2007 (ψηφισθείς προϋπολογισμός και διορθωτικοί προϋπολογισμοί) ανήλθαν συνολικά σε 126,4 δισεκατομμύρια ευρώ ως προς τις αναλήψεις υποχρεώσεων και σε 113,8 δισεκατομμύρια ευρώ ως προς τις πληρωμές, αντιπροσωπεύοντας αύξηση 5 % και 6 % αντίστοιχα σε σύγκριση με τον οριστικό προϋπολογισμό του 2006. Συνολικά, οι συνολικές πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων του έτους ήταν κατά 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ χαμηλότερες του ανώτατου ορίου του δημοσιονομικού πλαισίου, ενώ οι πιστώσεις πληρωμών υπολείπονταν του ορίου αυτού κατά 10 δισεκατομμύρια ευρώ (βλέπε διαγράμματα III και IV στο παράρτημα I ). 3.4. Οι επτά διορθωτικοί προϋπολογισμοί που ψηφίστηκαν κατά τη διάρκεια του έτους είχαν ως αποτέλεσμα τη συνολική μείωση των πιστώσεων για αναλήψεις υποχρεώσεων κατά 0,167 δισεκατομμύρια ευρώ και των πιστώσεων για πληρωμές κατά 1,65 δισεκατομμύρια ευρώ. Η δεύτερη μείωση αποτελεί κατά κύριο λόγο αντίδραση στο γεγονός ότι οι δαπάνες ήταν χαμηλότερες από τις αναμενόμενες στους τομείς της ανταγωνιστικότητας (0,5 δισεκατομμύρια ευρώ), των πολιτικών συνοχής (0,7 δισεκατομμύρια ευρώ) καθώς και της γεωργίας και των φυσικών πόρων (0,5 δισεκατομμύρια ευρώ). Κατ’ αυτό τον τρόπο, η μείωση των πιστώσεων για πληρωμές σημαίνει ορθή διαχείριση του προϋπολογισμού, δεδομένου ότι καταδεικνύει την ικανότητα αντίδρασης στις μεταβολές και μειώνει το πλεόνασμα του προϋπολογισμού (1) (καθιστώντας δυνατή την επιστροφή ιδίων πόρων στα κράτη μέλη). 3.5. Τα διαγράμματα III και IV στο παράρτημα I παρέχουν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και τις πιστώσεις πληρωμών, καθώς και τα αντίστοιχα πραγματικά ποσά το 2007 κατά τίτλο του δημοσιονομικού πλαισίου και κατά τομέα πολιτικής στο πλαίσιο της κατάρτισης του προϋπολογισμού βάσει δραστηριοτήτων. 3.6. Η Επιτροπή παράγει μια σειρά εγγράφων (αλληλεπικαλυπτόμενων εν μέρει) τα οποία περιέχουν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (2): 3.6. Τα έγγραφα στα οποία αναφέρεται το Ελεγκτικό Συνέδριο παράγονται για διάφορους σκοπούς (βλέπε απάντηση στο σημείο 3.20). — το πλεόνασμα του προϋπολογισμού το οποίο μειώθηκε από 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ το 2006 σε 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ το 2007· — τα ποσοστά χρησιμοποίησης τόσο για τις αναλήψεις υποχρεώσεων όσο και για τις πληρωμές, 96 % και 98 % αντίστοιχα, παραμένουν σε υψηλό επίπεδο ανάλογο με εκείνο του 2006 (99 % και 96 %)· — 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ μη χρησιμοποιηθεισών πιστώσεων πληρωμών (εξαιρουμένων των εσόδων ειδικού προορισμού) δεν ακυρώθηκαν, αλλά μεταφέρθηκαν από το 2007 στο 2008 ή επαναπρογραμματίστηκαν· το ποσό είναι παρόμοιο με αυτό του παρελθόντος έτους· — για τον τομέα «Συνοχή» [που περιλαμβάνεται στους τίτλους 04, 05, 11 και 13 (3)] η μείωση των πιστώσεων πληρωμών κατά 0,745 δισεκατομμύρια ευρώ είχε ως αποτέλεσμα τελικό ποσοστό χρησιμοποίησης σχεδόν 100 % (θα ήταν 97 % εάν δεν είχε εγκριθεί ο διορθωτικός προϋπολογισμός). Οι προβλέψεις πληρωμών των κρατών μελών έχουν βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια. Η συνολική υπερεκτίμηση μειώθηκε από 33 % το 2006 σε 18 % το 2007. — Ενώ τα κράτη μέλη εξακολουθούν να βελτιώνουν την ακρίβεια των προβλέψεων, οι προβλέψεις αυτές δεν είναι αρκετά συνεπείς και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατάρτιση του προϋπολογισμού. Εντούτοις, με περαιτέρω βελτιώσεις, μπορούν να καταστούν χρήσιμο μέσο για τη διασφάλιση υψηλών συντελεστών χρησιμοποίησης. Οι εκκρεμείς δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων 5,2 % υψηλότερες σε σύγκριση με το προηγούμενο οικονομικό έτος 3.7. Οι εκκρεμείς δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων προκύπτουν ως άμεση συνέπεια των διαχωριζόμενων δαπανών, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες τα προγράμματα δαπανών απαιτούν μια σειρά ετών για να ολοκληρωθούν και οι αναλήψεις υποχρεώσεων πραγματοποιούνται σε έτη που προηγούνται των αντίστοιχων πληρωμών. Οι εφάπαξ αυξήσεις των αναλήψεων υποχρεώσεων (παραδείγματος χάριν, μετά από διευρύνσεις) και η υποχρησιμοποίηση των πιστώσεων (ήτοι η μη χρησιμοποίηση όλων των πιστώσεων πληρωμών που έχουν έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό) μπορούν να οδηγήσουν σε άνοδο του επιπέδου των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων. Καθώς η εκκαθάριση των αναλήψεων υποχρεώσεων γίνεται μέσω των πληρωμών, οι αναλήψεις υποχρεώσεων που υπερβαίνουν σημαντικά τις πληρωμές δημιουργούν μακροπρόθεσμα μια διαρθρωτική συσσώρευση εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων, κατάσταση η οποία μετακυλίεται από έτος σε έτος (4). 3.8. Οι εκκρεμείς δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων (ήτοι μη χρησιμοποιηθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων μεταφερόμενες από έτος σε έτος για την κάλυψη μελλοντικών δαπανών), κυρίως στο πλαίσιο πολυετών προγραμμάτων, παρουσίασαν αύξηση κατά 6,855 δισεκατομμύρια ευρώ (5,2 %) ανερχόμενες σε 138,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Αποκλειστικά ως προς τους τομείς πολιτικής που χρηματοδοτούνται μέσω διαχωριζόμενων πιστώσεων, το ποσό των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων ανέρχεται συνολικά σε 136 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό το οποίο από άποψη αξίας αντιστοιχεί σε αναλήψεις υποχρεώσεων 1,9 ετών ή σε πληρωμές 2,1 ετών, με το ποσοστό εκτέλεσης του 2007 στους αντίστοιχους τομείς πολιτικής. 3.9. Το μεγαλύτερο τμήμα των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία. Στον τομέα αυτό, οι εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων ανήλθαν σε 84 δισεκατομμύρια ευρώ (5) (περίπου το 66 % του συνολικού ποσού), ποσό το οποίο από άποψη αξίας αντιστοιχεί σε αναλήψεις υποχρεώσεων 1,9 ετών ή σε πληρωμές 2,3 ετών, με το ποσοστό εκτέλεσης του 2007. Εντούτοις, το 2007 ήταν το πρώτο έτος της νέας περιόδου προγραμματισμού. Κατά συνέπεια, οι προκαταβολές αντιστοιχούν στο 20 % του συνόλου των πληρωμών. Ως εκ τούτου, η σύγκριση δύο πιθανών δεικτών με τις τιμές αναφοράς του παρελθόντος έτους (οι εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων στο τέλος του έτους σε σχέση με τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων ή τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους) δεν έχει το ίδιο νόημα που είχε για προηγούμενα έτη. 3.7 έως 3.9. Οι προβλέψεις για τις αναλήψεις υποχρεώσεων γίνονται πάντα σε επίπεδο υψηλότερο από τις πληρωμές, δεδομένου ότι οι τελευταίες αφορούν μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα από ό,τι οι αναλήψεις υποχρεώσεων. Ο κανόνας Ν + 2/Ν + 3 στην πολιτική συνοχής εξασφαλίζει τη χρησιμοποίηση του μεγαλύτερου μέρους των αναλήψεων υποχρεώσεων εντός χρονικού διαστήματος 2 έως 3 ετών. 3.10. Το 13 % των μη χρησιμοποιηθεισών αναλήψεων υποχρεώσεων (18,1 δισεκατομμύρια ευρώ) αφορούσαν το Ταμείο Συνοχής, παρά το γεγονός ότι αυτό αντιπροσωπεύει μόλις περί το 5 % του συνόλου των εγκριθεισών πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων για το 2007. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση κατά 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ ή περίπου κατά 15 % σε σύγκριση με το 2006. Το υψηλό επίπεδο των εκκρεμών δημοσιονομικών αναλήψεων υποχρεώσεων που αφορούν το Ταμείο Συνοχής αντιστοιχεί σε 2,5 έτη αναλήψεων υποχρεώσεων ή σε 4,2 έτη πληρωμών με το ποσοστό εκτέλεσης του 2007 και είναι επίσης δηλωτικό του γεγονότος ότι το εν λόγω Ταμείο δεν υπόκειται στον κανόνα του Ν + 2 (βλέπε σημεία 3.12 έως 3.17). Το ποσοστό εκτέλεσης για το Ταμείο Συνοχής ήταν χαμηλότερο από το προβλεπόμενο, ιδίως για σχέδια στην Ισπανία, στην Τσεχική Δημοκρατία και στη Σλοβενία. Μέσω διορθωτικού προϋπολογισμού οι πιστώσεις πληρωμών μειώθηκαν κατά 0,67 δισεκατομμύρια ευρώ (14 %). 3.10. Για πολλά σχέδια στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, ως προθεσμία των δαπανών καθορίζεται το 2010. Για τη νέα περίοδο προγραμματισμού, το Ταμείο Συνοχής υπόκειται στον κανόνα Ν + 2/Ν + 3. 3.11. Όσον αφορά τις εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων για την παλαιά περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, παρατηρείται μείωση κατά 41 %, ήτοι από 78 δισεκατομμύρια ευρώ (2,4 έτη πληρωμών με το ποσοστό εκτέλεσης του 2007) σε 46 δισεκατομμύρια ευρώ [1,5 έτη πληρωμών με το ποσοστό εκτέλεσης του 2007 (6)] (7). Ωστόσο, οι δικαιούχοι των ταμείων έχουν προθεσμία μόνο μέχρι το τέλος του 2008 για να προβούν σε πληρωμές, ούτως ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα στην Επιτροπή να προβεί σε εκκαθάριση του υπολοίπου. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή πρέπει να μεριμνήσει ώστε το κλείσιμο της παλαιάς περιόδου προγραμματισμού 2000-2006 να μην καθυστερήσει και, κατά συνάπεια, να μην έχει αρνητικό αντίκτυπο στην εκτέλεση των εγκριθέντων νέων προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013. Το Συνέδριο επισημαίνει μια σημαντική βελτίωση της νέας περιόδου προγραμματισμού καθώς, λόγω της έγκαιρης έγκρισης των προγραμμάτων, άνω του 98 % των πιστώσεων για το 2007 έχουν αναληφθεί στο σχετικό τομέα πολιτικής (8), σε σύγκριση με το 50 % περίπου το 2000 για την παλαιά περίοδο προγραμματισμού. 3.11. Η Επιτροπή θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψει τις ενδεχόμενες καθυστερήσεις στο κλείσιμο των προγραμμάτων της περιόδου 2000-2006, που θα λάβει ουσιαστικά χώρα το 2010/2011. Για την προετοιμασία του κλεισίματος, η Επιτροπή εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές το 2006 και οργάνωσε σεμινάρια σχετικά με αυτό με τα κράτη μέλη. Διενεργεί επίσης ελέγχους των προετοιμασιών κλεισίματος των κρατών μελών [βλέπε δράση 3.1 του σχεδίου δράσης της Επιτροπής της 19ης Φεβρουαρίου 2008 για την ενίσχυση του εποπτικού ρόλου της στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης των διαρθρωτικών ενεργειών [COM(2008) 97 τελικό]]. Εάν δεν τηρηθεί η προθεσμία των δαπανών, η Επιτροπή θα αποδεσμεύσει τους μη δαπανηθέντες πόρους όταν θα κλείσει τα προγράμματα. Ο κανόνας Ν + 2 επιταχύνει τις πληρωμές 3.12. Για τις διαρθρωτικές ενέργειες, οι οποίες τυπικά υλοποιούνται σε πολυετή βάση, με το άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία (9) καθιερώθηκε ένα σύστημα αυτόματης αποδέσμευσης των αναλήψεων υποχρεώσεων για την περίοδο 2000-2006, προκειμένου να αποτραπεί η διαρκώς αυξανόμενη συσσώρευση ενδεχομένως αντικανονικών, εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων οι οποίες μετακυλίονται από έτος σε έτος. Ο εν λόγω μηχανισμός είναι επίσης γνωστός ως κανόνας του έτους Ν + 2. 3.13. Σε ανάλυση των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων [«RAL» (10)] κατά έτος γένεσης, όπως αυτές δημοσιεύονται στους ετήσιους λογαριασμούς (11) φαίνεται ο αντίκτυπος που έχουν, στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων, οι προσπάθειες τακτοποίησης των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων μέσω πληρωμών πριν από την εφαρμογή του κανόνα της αυτόματης αποδέσμευσης. Στους ετήσιους λογαριασμούς, οι εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων των τριών τελευταίων ετών της περιόδου 2000-2006 αντιστοιχούν σχεδόν στο 95 % του συνολικού ποσού αυτών. Αντίθετα, μόνο το 5 % των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων που δεν έχουν ακόμη εκκαθαριστεί στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων αφορά προηγούμενα έτη. 3.14. Μολονότι ο μηχανισμός του Ν + 2 ευνόησε την επιτάχυνση του ρυθμού των πληρωμών (βλέπε σημείο 3.15), στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων παρατηρείται σταθερή αύξηση του σωρευτικού ποσού των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων (βλέπε γράφημα 3.1 ), το οποίο στο τέλος του 2007 ανερχόταν σε 79 δισεκατομμύρια ευρώ (βλέπε επίσης σημείο 3.7). 3.14. Όπως αναφέρθηκε στις απαντήσεις της Επιτροπής στην ετήσια έκθεση του 2006 (σημεία 3.9 έως 3.10), η σώρευση υπολοίπων προς εκκαθάριση κατά την περίοδο από το 1994 οφείλεται επίσης εν μέρει στη μετάβαση στο σύστημα των αναλήψεων υποχρεώσεων και πληρωμών κατά την περίοδο 2000-2006 και στη διεύρυνση. Οι επιπτώσεις των διαφόρων περιόδων προγραμματισμού εμφαίνονται καλύτερα στη γραφική παράσταση 21 στη σελίδα 38 της έκθεσης της Επιτροπής «Ανάλυση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής το 2007», Μάιος 2008, που δείχνει τη φυσιολογική μείωση των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων (RAL) με την πάροδο του χρόνου. 3.15. Μόνο σε ένα μικρό ποσοστό των περιπτώσεων ο κανόνας του Ν + 2 οδήγησε σε αυτόματες αποδεσμεύσεις των αναλήψεων υποχρεώσεων (200 εκατομμύρια ευρώ περίπου κατά μέσο όρο τα τρία τελευταία έτη). Με άλλα λόγια, το σύστημα Ν + 2 των ενδεχομένως επικείμενων αυτόματων αποδεσμεύσεων απέφερε το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, ήτοι την έγκαιρη εκκαθάριση των αναλήψεων υποχρεώσεων. Εντούτοις, υπάρχει ο κίνδυνος μιας ανεπιθύμητης παρενέργειας εάν η επιτάχυνση του ρυθμού των πληρωμών με στόχο τη μείωση των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων πρέπει να επιτυγχάνεται με την εφαρμογή λιγότερο αυστηρών διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου και, ως εκ τούτου, με την αύξηση του κινδύνου που αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων (12). 3.15. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τον κίνδυνο που αναφέρεται στο ελεγκτικό έργο της και αναλαμβάνει την κατάλληλη δράση όταν διαπιστώνει ότι τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει απαράδεκτα μέτρα για να αποφύγουν τις αποδεσμεύσεις βάσει του κανόνα Ν + 2. 3.16. Το γεγονός ότι ο μηχανισμός της αυτόματης αποδέσμευσης κατέστη λιγότερο αυστηρός στη νέα περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, με την καθιέρωση του κανόνα Ν + 3 για ορισμένα κράτη μέλη, ενδέχεται να ανατρέψει αυτή την τάση τα επόμενα χρόνια (13). Οι αναλήψεις υποχρεώσεων που αφορούν τα κράτη μέλη τα οποία υπόκεινται στον κανόνα Ν + 3 στο πλαίσιο του νέου δημοσιονομικού πλαισίου αντιπροσωπεύουν το 61 % όλων των αναλήψεων υποχρεώσεων της περιόδου 2007-2010. 3.16. Όπως αναφέρεται στην έκθεση του Συνεδρίου για το 2006 (σημείο 3.17), αυτή η επίπτωση ενδέχεται να μετριασθεί με την εφαρμογή του κανόνα Ν + 2/Ν + 3 στα σχέδια του Ταμείου Συνοχής κατά την περίοδο 2007-2013. Για το νέο ταμείο αγροτικής ανάπτυξης, ο κανόνας Ν + 2 εξακολουθεί να εφαρμόζεται. 3.17. Σε άλλους τομείς πολιτικής όπου υπάρχουν μεν πολυετή σχέδια, δεν υπάρχει όμως κανόνας ανάλογος του Ν + 2 (παραδείγματος χάριν, Γενικές Διευθύνσεις Έρευνας, Κοινωνίας της Πληροφορίας και Μέσων Επικοινωνίας, Ενέργειας και Μεταφορών), οι εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων δεν παρουσιάζουν την τάση να εκκαθαρίζονται με το ρυθμό που αυτό συμβαίνει στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων (11). 3.17. Σε ερευνητικές δράσεις που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, κάθε ειδική ανάληψη υποχρέωσης έχει τη δική της «καταληκτική ημερομηνία εκτέλεσης» ανάλογα με τη διάρκεια του σχεδίου. Η διάρκεια του σχεδίου κυμαίνεται από μερικούς μήνες σε πολλά χρόνια ανάλογα με τη φύση της δράσης. Σύμφωνα με το άρθρο 77 του δημοσιονομικού κανονισμού, κάθε ανεξόφλητο ποσό 6 μήνες μετά την καταληκτική ημερομηνία εκτέλεσης πρέπει να αποδεσμεύεται. Τα ποσά που αποδεσμεύονται αντιστοιχούν σε υποχρησιμοποίηση των πιστώσεων του σχεδίου και, σε εξαιρετικές περιστάσεις, σε ασυνήθη περάτωση σχεδίων λόγω επιστημονικών ή οικονομικών προβλημάτων. Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση 3.18. Όπως παρατηρήθηκε σε προηγούμενα έτη, η έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση παρέχει σημαντικές πληροφορίες όσον αφορά τη λεπτομερή εκτέλεση του προϋπολογισμού, τις εκκρεμείς δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων και τους λόγους της χαμηλότερης από την προβλεπόμενη χρησιμοποίησης των πιστώσεων. Ωστόσο, υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω βελτίωση, ιδίως όσον αφορά την ανάλυση των στοιχείων που αναφέρονται στις εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων («RAL»). 3.18. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι μπορούν να γίνουν περαιτέρω βελτιώσεις. 3.19. Επιπλέον, στις παρεχόμενες πληροφορίες θα έπρεπε να γίνεται διάκριση μεταξύ των διαφόρων περιόδων προγραμματισμού. 3.19. Παρέχονται πληροφορίες στην έκθεση για την «Ανάλυση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των διαρθρωτικών ταμείων το 2007». 3.20. Άλλα έγγραφα, όπως οι ετήσιοι λογαριασμοί, περιέχουν επίσης πληροφορίες σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού, οι οποίες δεν υπάρχουν στην έκθεση σχετικά με τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση (π.χ. όσον αφορά το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού). Απαιτείται να δίδεται μεγαλύτερη προσοχή στη συνοχή των στοιχείων που παρουσιάζονται σε αυτά τα διαφορετικά έγγραφα (14). 3.20. Η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι το αποτέλεσμα του προϋπολογισμού πρέπει, επίσης, να παρουσιάζεται στην έκθεση για τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση, δεδομένου ότι ο ορισμός των πιστώσεων του έτους είναι λογικά διαφορετικός σ' αυτόν το λογιστικό υπολογισμό (στόχος του οποίου είναι να υπολογίζει τα ποσά που πρέπει να επιστραφούν στα κράτη μέλη) από ό,τι στην παραδοσιακή ανάλυση της εκτέλεσης. Επιπλέον, από πλευράς εσόδων, η έκθεση περιορίζεται στους ιδίους πόρους. Η Επιτροπή προσπαθεί να εξασφαλίζει υψηλό βαθμό συνέπειας των στοιχείων που δημοσιεύονται στα διάφορα έγγραφα της Επιτροπής. Εντούτοις, τα εν λόγω έγγραφα εκδίδονται για διάφορους σκοπούς. Μια ουσιαστική ανάλυση της εκτέλεσης και των προσαρμογών του προϋπολογισμού, ως τμήμα της δημοσιονομικής διαχείρισης, πρέπει να στηρίζεται στο δημοσιονομικό πλαίσιο, δίνοντας προτεραιότητα στις εγκεκριμένες και μεταφερθείσες πιστώσεις. Αυτή η δομή δεν ακολουθείται ούτε από τους ετήσιους λογαριασμούς (με επίκεντρο την έκθεση για την εκτέλεση όσον αφορά τη χρησιμοποίηση, την ακύρωση και τη μεταφορά όλων των εγκεκριμένων πιστώσεων) ούτε από τον προϋπολογισμό (ονοματολογία κατά τομέα πολιτικής που περιλαμβάνει τόσο τις διοικητικές όσο και τις επιχειρησιακές δαπάνες). Αυτό σημαίνει ότι τα στοιχεία για την εκτέλεση πρέπει να διαρθρώνονται με διαφορετικούς τρόπους στα έγγραφα της Επιτροπής και ορισμένα στοιχεία, τα οποία φαίνεται ότι καλύπτουν τον ίδιο τομέα, στηρίζονται στην πράξη σε (ελάχιστα) διαφορετικούς ορισμούς. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις/ανακτήσεις ως μέρος της διαδικασίας του προϋπολογισμού: απαιτείται βελτίωση τόσο των πληροφοριών σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις όσο και της διαχείρισής τους Νομικό και οργανωτικό πλαίσιο 3.21. Το πρώτο εδάφιο του άρθρου 274, της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι «η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό, […] με δική της ευθύνη … [και] … τα κράτη μέλη συνεργάζονται με την Επιτροπή προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι πιστώσεις χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης». Ως εκ τούτου, η Επιτροπή φέρει την τελική ευθύνη της ορθής εκτέλεσης του προϋπολογισμού. 3.22. Στο δημοσιονομικό κανονισμό γίνεται διάκριση μεταξύ των διαφόρων τρόπων διαχείρισης της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, καθένας από τους οποίους απαιτεί τα κατάλληλα συστήματα εποπτείας και ελέγχου για την αποτροπή ή τον εντοπισμό και τη διόρθωση των σφαλμάτων στις πληρωμές. 3.23. Λόγω του τρόπου με τον οποίο οι νομικές απαιτήσεις της συνθήκης, του δημοσιονομικού κανονισμού και των τομεακών κανονισμών όσον αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση και τον έλεγχο διαπλέκονται μεταξύ τους, ο σχετικός καταμερισμός των ευθυνών και η διάρθρωση των διαφόρων μέσων που υπάρχουν για τις δημοσιονομικές διορθώσεις είναι εξαιρετικά πολύπλοκο ζήτημα. Στο διάγραμμα 3.2 παρουσιάζεται απλουστευμένη επισκόπηση των διαφόρων συνιστωσών του νομικού πλαισίου και του τρόπου που αυτές αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. 3.24. Στην περίπτωση της άμεσης κεντρικής διαχείρισης (η εκτέλεση του προϋπολογισμού πραγματοποιείται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, π.χ. διοικητικές δαπάνες και ορισμένα τμήματα της έρευνας, της ενέργειας και των μεταφορών) και της έμμεσης κεντρικής διαχείρισης (η εκτέλεση του προϋπολογισμού πραγματοποιείται από εξουσιοδοτημένους φορείς, π.χ. εκτελεστικούς οργανισμούς), η Επιτροπή είναι αποκλειστικώς υπεύθυνη για την εκτέλεση, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής των κατάλληλων διορθωτικών μέτρων. Ως προς τις δαπάνες στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, ιδίως στον τομέα της γεωργίας και της συνοχής, την ευθύνη για την ορθή εκτέλεση του προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένης της ανάκτησης λανθασμένων πληρωμών, φέρουν κατ' αρχάς τα κράτη μέλη (15). Ωστόσο, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες αυτά παραλείπουν να διορθώσουν μη κανονικές δαπάνες ή να θέσουν σε εφαρμογή αποτελεσματικά συστήματα εποπτείας και ελέγχου, ώστε να αποτρέπεται η επιστροφή αυτών των δαπανών ή να καθίστανται δυνατές οι διορθώσεις, η Επιτροπή προβαίνει σε δημοσιονομικές διορθώσεις μέσω της εκκαθάρισης των λογαριασμών ή άλλων παρόμοιων διαδικασιών (16). Έλλειψη πλήρων και αξιόπιστων πληροφοριών προερχόμενων από τα κράτη μέλη 3.25. Όπως σε προηγούμενα έτη, από τον έλεγχο του Συνεδρίου προέκυψαν στοιχεία που αποδεικνύουν την ύπαρξη ουσιωδών σφαλμάτων σε σημαντικούς τομείς των δαπανών της ΕΕ στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, καθώς και το γεγονός ότι τα περισσότερα σφάλματα διαπράττονται σε επίπεδο τελικών δικαιούχων. Οι μηχανισμοί ανάκτησης καθώς και το επίπεδο των παραγματοποιούμενων ανακτήσεων θα έπρεπε να αντικατοπτρίζουν τη φύση και το εύρος των σχετικών κινδύνων. Μολονότι η περιπλοκότητα και η ποικιλομορφία των καθεστώτων ενισχύσεων της ΕΕ δυσχεραίνουν τη συνολική αξιολόγηση της αποτελεσματικής λειτουργίας των μηχανισμών διόρθωσης σε επίπεδο κρατών μελών, το Συνέδριο δεν συγκέντρωσε επαρκή στοιχεία τα οποία να αποδεικνύουν ότι οι πολυετείς μηχανισμοί διόρθωσης ορισμένων δράσεων της ΕΕ (π.χ. απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις, περιφερειακή πολιτική) είναι σύμμετροι προς το σχετικό κίνδυνο. 3.25. Η ανάκτηση μπορεί να γίνει μόνο αφού επιβεβαιωθούν οι διαπιστώσεις του ελέγχου σε διαδικασία αντιπαράθεσης με τον ελεγχόμενο, πράγμα που σε ορισμένες περιπτώσεις καταλήγει στην αναίρεση ή στην τροποποίηση της διαπίστωσης. Ως εκ τούτου, αναπόφευκτα, το επίπεδο των ανακτήσεων θα είναι χαμηλότερο από εκείνο των κινδύνων που επισημαίνουν οι έλεγχοι. Η Επιτροπή κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες για να βελτιώσει την ποιότητα των στοιχείων για τις ανακτήσεις που παρέχουν τα κράτη μέλη και, επί του παρόντος, επαληθεύει την πληρότητα και την ακρίβεια αυτών των στοιχείων. Επομένως, έχει σημειωθεί πρόοδος στην έκδοση αξιόπιστων στοιχείων για τη λειτουργία των πολυετών διορθωτικών μηχανισμών. 3.26. Επί του παρόντος, οι πληροφορίες που παρέχονται σχετικά με τους μηχανισμούς διόρθωσης που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη είναι ελλιπείς και αναξιόπιστες όσον αφορά τις πολιτικές συνοχής. Ως προς τη γεωργία, το Συνέδριο έχει αμφιβολίες σχετικά με την αξιοπιστία των παρεχόμενων στοιχείων (βλέπε σημείο 5.44). Η Επιτροπή δεν διαθέτει ακόμη πλήρεις και/ή εντελώς αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις που έχουν οι δαπάνες της ΕΕ για τους αποδέκτες, τον κοινοτικό προϋπολογισμό και τους εθνικούς προϋπολογισμούς. 3.26. Η Επιτροπή συμπεριέλαβε στις σημειώσεις για τους ετήσιους λογαριασμούς των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το οικονομικό έτος 2007 ένα νέο κεφάλαιο σχετικά με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων πόρων. Στόχος αυτού του κεφαλαίου είναι να δώσει μια επισκόπηση της διαδικασίας που εφαρμόζεται για την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων πόρων και να παρουσιάσει την καλύτερη δυνατή εκτίμηση του συνολικού ποσού που ανακτάται. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις σε επίπεδο κρατών μελών στον τομέα της πολιτικής συνοχής κοινοποιούνται ετησίως στην Επιτροπή και τα στοιχεία δημοσιεύονται στην ετήσια έκθεση για τα διαρθρωτικά ταμεία. Όπως αναφέρεται στην απάντηση στο σημείο 3.25, η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες για να βελτιώσει την αξιοπιστία και την πληρότητα αυτών των πληροφοριών. Οι πληροφορίες για την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών από επιμέρους δικαιούχους περιέχονται στις υποχρεωτικές εκθέσεις που πρέπει να υποβάλλονται δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1681/94, ενώ είναι επίσης διαθέσιμες στα συστήματα παρακολούθησης των κρατών μελών. Η Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο να συλλέγει πλήρεις και αξιόπιστες πληροφορίες που της επιτρέπουν να αποδεικνύει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ έχει διασφαλισθεί με τον αποκλεισμό παράτυπης χρηματοδότησης. Όσον αφορά τις γεωργικές δαπάνες, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι πληροφορίες που έλαβε από τα κράτη μέλη είναι πλήρεις και επαρκώς αξιόπιστες, δεδομένου ότι δεν έχει διαπιστωθεί καμία απόκλιση με σημαντική επίπτωση. Εντούτοις, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι υπάρχει πεδίο βελτιώσεων και έχει αναθεωρήσει ανάλογα τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές για το οικονομικό έτος 2008. Θα εξακολουθήσει επίσης να παρακολουθεί στενά την κατάσταση (βλέπε απάντηση στο σημείο 5.44). 3.27. Οι μηχανισμοί διόρθωσης δεν συνεπάγονται κατ' ανάγκη την ανάκτηση ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως σε επίπεδο επιμέρους δικαιούχων. Παραδείγματος χάριν, εάν τα αχρεωστήτως καταβληθέντα είναι μικρής αξίας, η ανάκτησή τους ενδέχεται να μην οικονομικώς συμφέρουσα ή οι ελεγκτικές διαδικασίες να μην κατέστησαν δυνατό τον εντοπισμό των δικαιούχων που δήλωσαν δαπάνες καθ' υπέρβαση (όπως όταν ποσοστά σφάλματος βάσει δείγματος παρεκτείνονται και χρησιμοποιούνται ως βάση των διορθώσεων). Επιπλέον, όταν δημοσιονομικές διορθώσεις επιβάλλονται στα κράτη μέλη για αδυναμίες στα συστήματα εποπτείας και ελέγχου, τα σχετικά ποσά συνήθως δεν ανακτώνται από τους δικαιούχους. 3.28. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο σημείο 3.27 ανωτέρω, οι διορθώσεις χρηματοδοτούνται τελικά από τους εθνικούς φορολογούμενους μάλλον, παρά από τους δικαιούχους που έχουν προβεί σε δήλωση υπερβολικών δαπανών. Κατά συνέπεια, μειώνεται το άμεσο αποτρεπτικό αποτέλεσμα των συστημάτων ελέγχου και επιβολής κυρώσεων και επομένως τα σφάλματα ενδέχεται να επανεμφανιστούν. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών ανάκτησης πρέπει επίσης να κρίνεται από το κατά πόσο αυτές ενθαρρύνουν τη βελτίωση των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου (μειώνοντας κατ' αυτό τον τρόπο τον κίνδυνο σφάλματος στο μέλλον). 3.27 έως 3.28. Τα κράτη μέλη καλούνται να ανακτήσουν τα ποσά που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως από δικαιούχους, όταν αυτό κρίνεται σκόπιμο, και υπάρχουν αποδείξεις ότι γενικά το πράττουν. Στην περίπτωση που τα λάθη οφείλονται σε ελλείψεις του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, δεν είναι σκόπιμο να ανακτηθούν τα ποσά από τον δικαιούχο ο οποίος δεν είναι υπεύθυνος. Όταν γίνονται κατ' αποκοπή διορθώσεις ή διορθώσεις βάσει δείγματος, οι εθνικές αρχές είναι σε θέση να προβαίνουν σε ενέργειες για ανάκτηση των ποσών μόνο από επιμέρους δικαιούχους για τους οποίους υπάρχουν αποδείξεις παρατυπιών. Βασικός στόχος του μηχανισμού διόρθωσης είναι να αποκλείσει από την κοινοτική χρηματοδότηση τις δαπάνες που δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες και, κατ' αυτόν τον τρόπο, να προστατέψει τον κοινοτικό προϋπολογισμό από δαπάνες που δεν πρέπει να καταλογίζονται σε αυτόν. Όταν το κόστος επιβαρύνει τη διοίκηση των κρατών μελών, οι κατ' αποκοπή διορθώσεις ή οι διορθώσεις βάσει δείγματος προστατεύουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό και ενθαρρύνουν τις αρχές να αποτρέπουν την επανάληψη τέτοιων ελλείψεων. Ως εκ τούτου, οι κατ' αποκοπή διορθώσεις ή οι διορθώσεις βάσει δείγματος αποτελούν σημαντικό μέσο για τη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών και έτσι αποτρέπουν τις παράτυπες πληρωμές στους τελικούς δικαιούχους ή εξασφαλίζουν την ανίχνευση και τη διόρθωση τέτοιων πληρωμών. 3.29. Με βάση την εξέταση των συστημάτων και των διαδικασιών που εξασφαλίζουν τις ανακτήσεις και τη σχετική λογοδοσία, το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή οφείλει (17): 3.29. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της να βελτιώσει τις διαθέσιμες πληροφορίες για τις ανακτήσεις και τις οικονομικές διορθώσεις στις οποίες προβαίνουν η ίδια ή τα κράτη μέλη. — να καταρτίσει κατάσταση και να προβεί σε περιγραφή όλων των διαδικασιών που χρησιμοποιούνται για την ανάκτηση ποσών τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από την ίδια, προκειμένου να αυξηθεί η διαφάνεια αναφορικά με τους υπάρχοντες μηχανισμούς διόρθωσης· — να προβαίνει σε σαφή συσχέτιση των σφαλμάτων που εντοπίζονται από τους ελέγχους και των σχετικών ανακτήσεων ή προσαρμογών (αντισταθμίσεων) με τα ποσά που δηλώνονται από τους δικαιούχους και να εξασφαλίζει επαρκή παρακολούθηση και λογοδοσία περί της διαδικασίας· — να προβαίνει σε συσχέτιση των ανακτήσεων και των προσαρμογών των δηλούμενων ποσών με το έτος κατά το οποίο ανέκυψαν τα σφάλματα ή οι παρατυπίες, παρέχοντας κατ' αυτό τον τρόπο μια βάση για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των πολυετών μηχανισμών διόρθωσης· — Στοιχεία στους λογαριασμούς της Επιτροπής: Οι σημειώσεις των ετήσιων λογαριασμών για το οικονομικό έτος 2007 περιλαμβάνουν ένα κεφάλαιο σχετικά με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, στο οποίο γίνεται μια επισκόπηση των διαδικασιών που εφαρμόζονται για την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων. Το κεφάλαιο παρουσιάζει επίσης την καλύτερη δυνατή εκτίμηση του συνολικού ποσού των ανακτήσεων με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία. Τα εν λόγω στοιχεία δεν περιλαμβάνουν ακόμη όλες τις ανακτήσεις που έγιναν με παρακράτηση από μεταγενέστερη πληρωμή που διαχειρίζεται άμεσα η Επιτροπή. Περιλαμβάνει μόνο προσωρινά στοιχεία για τις ανακτήσεις ποσών από τα κράτη μέλη στον τομέα της πολιτικής συνοχής. Για να βελτιωθούν περαιτέρω οι πληροφορίες σχετικά με τα λάθη που διορθώνονται σε επίπεδο Επιτροπής, το 2008 η Επιτροπή εισήγαγε τροποποιήσεις στο δημοσιονομικό λογιστικό σύστημα «ABAC», ούτως ώστε να γίνεται σαφής σύνδεση μεταξύ των λαθών ή παρατυπιών που ανιχνεύονται από τους ελέγχους και της συνεπακόλουθης ανάκτησης ή προσαρμογής των ποσών που ζητούν οι δικαιούχοι. Η τροποποίηση θα καταστήσει επίσης δυνατή τη σύνδεση μεταξύ ανακτήσεων και προσαρμογών και των αιτούμενων ποσών με το έτος στο οποίο διεπράχθησαν τα λάθη ή οι παρατυπίες, πράγμα που θα επιτρέψει στην Επιτροπή να παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα των πολυετών συστημάτων ανάκτησης, όπως ζητεί το Συνέδριο. — να προσδιορίζει τα ποσά που ανακτώνται από τους τελικούς αποδέκτες που έχουν προβεί σε υπερβολικές δηλώσεις καθώς και τις δημοσιονομικές διορθώσεις που βαρύνουν τον εθνικό προϋπολογισμό, ήτοι τους φορολογούμενους· — να εξασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη παρέχουν έγκαιρα, πλήρη και αξιόπιστα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις αφαιρέσεις, τις ανακτήσεις και τις εκκρεμείς ανακτήσεις ιδίως στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων· — να αξιολογεί το βαθμό της αποτελεσματικότητας των δημοσιονομικών διορθώσεων από την άποψη της ενθάρρυνσης της βελτίωσης των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου στα κράτη μέλη· και — Πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη: Στη γεωργία, τα ποσά που ανακτώνται από τελικούς δικαιούχους δηλώνονται στην Επιτροπή, και περιλαμβάνονται στους λογαριασμούς του 2007, καθώς και στις σημειώσεις των λογαριασμών του 2007, από κοινού με τις δημοσιονομικές διορθώσεις που καταλογίζονται τα κράτη μέλη. Όλες οι αποφάσεις σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης περιλαμβάνει πλήρη στοιχεία σχετικά με τις δημοσιονομικές σχέσεις μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών και την ανάκτηση από τα κράτη μέλη των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών από τους τελικούς δικαιούχους. Όσον αφορά επίσης τις δαπάνες των διαρθρωτικών δράσεων, οι δημοσιονομικές διορθώσεις που αποφασίζει η Επιτροπή αναφέρονται στους λογαριασμούς. Για τις διορθώσεις που γίνονται σε εθνικό επίπεδο, τα κράτη μέλη καλούνται να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις στην Επιτροπή για τις διορθώσεις που έχουν κάνει μέσω αναλήψεων και ανακτήσεων επιχορηγήσεων, καθώς και για τις ανακτήσεις που εκκρεμούν στο τέλος του έτους. Η Επιτροπή υπέβαλε τις πληροφορίες που έλαβε από τα κράτη μέλη για το 2006 σε παράρτημα της ετήσιας έκθεσης του 2006 για τα διαρθρωτικά ταμεία [SEC(2007) 1456] και θα δημοσιεύσει τα στοιχεία για το 2007 στην έκθεση του 2007. Ειδικές ενέργειες του σχεδίου δράσης για την ενίσχυση του εποπτικού ρόλου της Επιτροπής στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης των διαρθρωτικών ενεργειών [COM(2008) 97 τελικό] εξετάζουν τους τρόπους βελτίωσης αυτών των πληροφοριών. Αυτές οι ενέργειες περιλαμβάνουν επιτόπιους ελέγχους για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας και της πληρότητας των πληροφοριών που υποβάλλονται. Η Επιτροπή αξιολογεί συνεχώς την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου στα κράτη μέλη και υποβάλλει τα συμπεράσματά της, ειδικότερα στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των ενδιαφερόμενων Γενικών Διευθύνσεων. Όταν διαπιστώνονται σοβαρές ελλείψεις, η Επιτροπή αναστέλλει, όπως και κατά το παρελθόν, τις πληρωμές και επιβάλλει δημοσιονομικές διορθώσεις, εάν το κράτος μέλος δεν προβεί στις συμφωνηθείσες ενέργειες για τη βελτίωση των συστημάτων. Για τις γεωργικές δαπάνες, το Συνέδριο διαπίστωσε στο παρελθόν ότι έχουν βελτιωθεί τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου των κρατών μελών (βλέπε π.χ. την ετήσια έκθεση του Συνεδρίου για το 2006). Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτές οι βελτιώσεις απορρέουν, τουλάχιστον εν μέρει, από τις συστάσεις της που εφαρμόστηκαν από τα κράτη μέλη και από τις δημοσιονομικές διορθώσεις που επιβλήθηκαν στα κράτη μέλη. — να αξιολογήσει την καταλληλότητα των διαφόρων ειδών μηχανισμών διόρθωσης που πρέπει να εφαρμόζουν τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη, καθώς και την ένταση της εφαρμογής τους υπό το πρίσμα της βέλτιστης αποδοτικότητας της σχετικής δαπάνης (18). — Κόστος του ελέγχου: Η Επιτροπή ολοκληρώνει τον υπολογισμό του κόστους των ελέγχων στη γεωργία, το ETΠA και την άμεση κεντρική διαχείριση. Τα αποτελέσματα θα αποτελέσουν τη βάση ανακοίνωσης της Επιτροπής προς το τέλος του 2008 με σκοπό την αναθέρμανση των διοργανικών συζητήσεων για τον αποδεκτό κίνδυνο. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ 3.30. Σε σύγκριση με την έναρξη της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού, για το 2007, πρώτο έτος της νέας περιόδου προγραμματισμού, μπορεί να αναφερθεί μια σημαντική βελτίωση όσον αφορά την εκτέλεση των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων. Το 2007 τα ποσοστά εκτέλεσης των δαπανών παρέμειναν σε υψηλό επίπεδο. Στην περίπτωση του τομέα πολιτικής «Συνοχή», οι αρχικές πιστώσεις πληρωμών μειώθηκαν κατά 0,745 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω διορθωτικών προϋπολογισμών. 3.31. Τα κράτη μέλη βελτίωσαν τις προβλέψεις των δαπανών τους στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων μειώνοντας το ποσοστό των υπερεκτιμήσεων από 33 % το 2006 σε 18 % το 2007 (19). 3.31. Ενώ τα κράτη μέλη εξακολουθούν να βελτιώνουν την ακρίβεια των προβλέψεων, αυτές οι προβλέψεις είναι ακόμη πολύ ασυνεπείς ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λόγους προϋπολογισμού. Εντούτοις, με περαιτέρω βελτιώσεις, μπορούν να γίνουν ένα χρήσιμο μέσο που θα εξασφαλίζει υψηλούς συντελεστές χρησιμοποίησης. 3.32. Οι εκκρεμείς δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων για τις διαχωριζόμενες δαπάνες παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο, υπερβαίνοντας τις συνολικές πιστώσεις δημοσιονομικής ανάληψης υποχρεώσεων για το 2007. Το σύστημα των αυτόματων αποδεσμεύσεων είχε ως αποτέλεσμα σχετική βελτίωση από την άποψη αυτή στον τομέα των διαρθρωτικών δράσεων. Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος η επιτάχυνση του ρυθμού των πληρωμών να οδηγήσει σε λιγότερο αυστηρές διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων. Η Επιτροπή οφείλει να λαμβάνει υπόψη αυτή την παράμετρο όταν μελετά το ενδεχόμενο καθιέρωσης παρόμοιων κανόνων σε άλλους τομείς πολυετών δραστηριοτήτων, όπως η έρευνα, η ενέργεια και οι μεταφορές, η κοινωνία της πληροφορίας και τα μέσα επικοινωνίας. 3.32. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τον κίνδυνο που αναφέρεται στην εργασία ελέγχου και προβαίνει στις κατάλληλες ενέργειες, όταν διαπιστώσει ότι τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει απαράδεκτα μέτρα για να αποτρέψουν τις αποδεσμεύσεις βάσει του κανόνα Ν + 2. 3.33. Οι πληροφορίες σχετικά με τη διαχείριση των διορθωτικών ενεργειών και τις επιπτώσεις τους χρειάζονται σημαντική βελτίωση, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των πολυετών μηχανισμών διόρθωσης στο πλαίσιο των δαπανών της ΕΕ. 3.33. Η Επιτροπή έχει βελτιώσει και βελτιώνει περαιτέρω τα διαθέσιμα στοιχεία (βλέπε σημείο 6.5 των λογαριασμών του 2007). Για τα διαρθρωτικά ταμεία, πλήρη στοιχεία για τις διορθώσεις που εφήρμοσε η Επιτροπή, βρίσκονται στους λογαριασμούς του 2007. Λεπτομερείς πληροφορίες παρέχονται επίσης στο παράρτημα της ετήσιας έκθεσης του 2006 για τα διαρθρωτικά ταμεία. Τούτο θα βελτιωθεί περαιτέρω στην έκθεση του 2007, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις διορθώσεις που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη. Στη γεωργία, όλες οι σχετικές πληροφορίες δημοσιεύονται ήδη και μπορούν να ελεγχθούν και να επαληθευθούν. Αυτό περιλαμβάνει και τις διορθώσεις που επιβάλλει η Επιτροπή στα κράτη μέλη και την ανάκτηση από τα κράτη μέλη των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών από τους τελικούς δικαιούχους.

(1) Το πλεόνασμα του προϋπολογισμού (αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού) είναι το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Δεν είναι αποθεματικό και δεν μπορεί να σωρευθεί και να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση δαπανών σε μελλοντικά έτη. Τα μη χρησιμοποιηθέντα έσοδα που αντιπροσωπεύει το πλεόνασμα συμψηφίζονται με τους ιδίους πόρους που πρέπει να εισπραχθούν για το επόμενο οικονομικό έτος.

(2) Λεπτομερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού για το 2007 περιέχονται στο μέρος II των ετήσιων λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οικονομικό έτος 2007, στα έγγραφα της Επιτροπής (ΓΔ Προϋπολογισμού) με τίτλο «Έκθεση για τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση — οικονομικό έτος 2007», καθώς και στην έκθεση για την «ανάλυση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής το 2007», σ. 57-58. Επισημαίνεται ωστόσο ότι τα αριθμητικά στοιχεία που περιέχονται στα διάφορα έγγραφα δεν συμπίπτουν πλήρως, αλλά διαφέρουν ελαφρώς μεταξύ τους.

(3) Οι τίτλοι καλύπτουν τους τομείς πολιτικής: 04-Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις· 05-Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη· 11-Αλιεία και ναυτιλιακές υποθέσεις· 13-Περιφερειακή πολιτική.

(4) Βλέπε επίσης σημεία 3.9 έως 3.11 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2006.

(5) Για τη συνοχή, βλέπε έκθεση της Επιτροπής (ΓΔ Προϋπολογισμού) σχετικά με την ανάλυση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής το 2007 («Analysis of the budgetary implementation of the Structural and Cohesion Funds in 2007»), σ. 35.

(6) Βλέπε έκθεση της Επιτροπής (ΓΔ Προϋπολογισμού) σχετικά με την ανάλυση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής το 2007 («Analysis of the budgetary implementation of the Structural and Cohesion Funds in 2007»), πίνακες 5 και 6, σ. 13.

(7) Βλέπε έκθεση της Επιτροπής (ΓΔ Προϋπολογισμού) σχετικά με την ανάλυση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής το 2007 («Analysis of the budgetary implementation of the Structural and Cohesion Funds in 2007»), πίνακας 10, σ. 37.

(8) Λόγω της καθυστερημένης υποβολής επιχειρησιακών προγραμμάτων και/ή των μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων με τα σχετικά κράτη μέλη, πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων ύψους 130 εκατομμυρίων ευρώ μεταφέρθηκαν στο 2008· αφορούσαν ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα σύγκλισης, εννέα προγράμματα τοπικής συνεργασίας και έξι προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας IPA. Ορισμένες σχετικές δράσεις τεχνικής βοήθειας μετατέθηκαν επίσης για το 2008 και 2009. Βλέπε την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΓΔ Προϋπολογισμού) για τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση — οικονομικό έτος 2007, καθώς και την ανάλυση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής το 2007 (πίνακας 3, σ. 12).

(9) ΕΕ L 161 της 26.6.1999, σ. 1.

(10) Για τις εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων χρησιμοποιείται συχνά το γαλλικό ακρωνύμιο «RAL» από τον όρο «reste à liquider», ο οποίος σημαίνει «υπόλοιπο προς εκκαθάριση».

(11) Βλέπε ετήσιους λογαριασμούς των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οικονομικό έτος 2007, πίνακας 13β.

(12) Βλέπε επίσης σημείο 2.25 της ετήσιας έκθεσης σχετικά με το οικονομικό έτος 2004.

(13) Άρθρο 93 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 25).

(14) Παραδείγματος χάριν, τα ποσά που αφορούν την εκτέλεση του προϋπολογισμού διαφέρουν μεταξύ των ετήσιων λογαριασμών και της «έκθεσης σχετικά με τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση».

(15) Για το ΕΓΤΕ όλες οι διορθώσεις πιστώνονται στο Ταμείο. Στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων, τα κράτη μέλη αποσύρουν τις μη κανονικές δαπάνες, που εντοπίζονται κατά τις ελεγκτικές εργασίες τους, από τις δαπάνες που δηλώνονται για το σχετικό πρόγραμμα ή έργο. Αυτό γίνεται είτε μόλις εντοπισθεί η μη κανονική δαπάνη, είτε αφού η αχρεωστήτως καταβληθείσα πληρωμή ανακτηθεί από τον δικαιούχο. Οι πόροι των διαρθρωτικών ταμείων που αποδεσμεύονται κατ' αυτό τον τρόπο μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν.

(16) Ανάλογοι κανόνες με αυτούς που διέπουν την επιμερισμένη διαχείριση ισχύουν στις περιπτώσεις αποκεντρωμένης διαχείρισης ή διαχείρισης από κοινού, στο πλαίσιο των οποίων η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς ή άλλους ανεξάρτητους φορείς.

(17) Ορισμένα από αυτά τα σημεία περιλαμβάνονταν στην απάντηση του Αντιπροέδρου κ. Kallas στη γραπτή ερώτηση αριθ. 21 που υπέβαλε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (COCOBU) στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής για το οικονομικό έτος 2006.

(18) Βλέπε γνωμοδότηση αριθ. 2/2004 του Ελεγκτικού Συνεδρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετικά με το πρότυπο του «ενιαίου ελέγχου» (single audit) (και με πρόταση για πλαίσιο εσωτερικού κοινοτικού ελέγχου) (ΕΕ C 107 της 30.4.2004, σ. 1).

(19) Ενώ για το Ταμείο Συνοχής το ποσοστό υπερεκτίμησης αυξήθηκε από 32 % το 2006 σε 54 % το 2007.