26. 3. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 75/23 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τη διέλευση ηλεκτρικής ενέργειας 
από τα μεγάλα δίκτυα 
(90/C 75/06) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 22 Οκτωβρίου 1989, σύμφωνα με το άρθρο 130 Ο, παράγραφος 2, της 
Συνθήκης για την ίδρυση της ΕΟΚ, να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
γνωμοδότηση για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του την 1η Δεκεμβρίου 1989 βάσει της εισηγητικής 
έκθεσης του κ. Flum. 
Η ΟΚΕ εξέδωσε κατά την 273η σύνοδο της ολομέλειας (συνεδρίαση της 31ης Ιανουαρίου 1990) με 
πλειοψηφία, 1 ψήφο κατά και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η Επιτροπή, σε μία ανακοίνωση χαρακτήρισε την 
«αύξηση των ενδοκοινοτικών ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέρ­
γειας» ως βασική συμβολή στην ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς ενεργείας και δικαιολόγησε ανάλογα το διάβημα 
αυτό. Μαζί με την ανακοίνωση αυτή η Επιτροπή υπέβαλε 
μια «Πρόταση οδηγίας σχετικά με τη διέλευση ηλεκτρικής 
ενεργείας από τα μεγάλα δίκτυα». Αυτό αποβλέπει στην πραγ­
ματοποίηση ενός πρώτου σήματος της εσωτερικής αγοράς 
στον τομέα του ηλεκτρισμού. 
1.2. Παράλληλα υπεβλήθη και ανάλογη πρόταση που 
αφορά την αγορά φυσικού αερίου. Επιπλέον υπάρχουν προ­
τάσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια τιμών στην ενεργειακή 
αγορά και για τη συγκέντρωση των επενδύσεων που προγραμ­
ματίζονται στις διάφορες χώρες, προκειμένου να επιτευχθεί 
καλύτερος συντονισμός. 
1.3. Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, 
ήδη με τη γνωμοδότηση του «Η ενεργειακή πολιτική της 
Κοινότητας και η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς» του 
έτους 1988 έλαβε θέση για τα προβλήματα του εφοδιασμού 
της Κοινότητας με ηλεκτρισμό στην εσωτερική αγορά από 
το 1992. Η παρούσα γνωμοδότηση εξετάζει τις πτυχές που 
περιλαμβάνονται στην τότε έκθεση, διότι έχουν επίκαιρη 
σημασία περισσόπερο από ποτέ. 
2. Γενική εκτίμηση 
2.1. Η ΟΚΕ ότι καταρχήν συμφωνεί με την άποψη όπως ο 
εφοδιασμός σε ηλεκτρικό ρεύμα περιληφθεί στην εσωτερική 
αγορά και επικροτεί συνεπώς την πρόταση οδηγίας της 
Επιτροπής. Ενόψει των ειδικών προβλημάτων του εφοδια­
σμού σε ηλεκτρικό η κοινή ανάπτυξη των εθνικών αγορών 
μπορεί να επιτευχθεί μόνο προσεκτικά και βαθμιαία. 
Οι επικείμενες αποφάσεις σχετικά με τις επενδύσεις απαιτούν 
όμως άμεση δράση. 
2.2. Ο εφοδιασμός σε ηλεκτρικό ρεύμα, όλων των χωρών 
της Κοινότητας είναι σήμερα σε μεγάλη έκταση οργανωμένος 
με βάση εθνικό ή περιφερειακά μονοπώλια εφοδιασμού. 
Επίσης σε παγκόσμια κλίμακα το περιφερειακό μονοπώλιο 
είναι η επικρατέστερη μορφή ηλεκτρικού εφοδιασμού. Η ολοκλήρωση των αγορών ρεύματος με τη μεταφορά μεγά­
λων και μονίμων προμηθειών ρεύματος, σύμφωνα με την 
πρόταση οδηγίας μεταξύ του δικτύου διαφόρων χωρών δεν 
προϋποθέτει μεταβολή της σημερινής διάρθρωσης του 
εφοδιασμού στις χώρες. 
2.3. Η πρόσβαση τρίτων 
2.3.1. Η πρόταση ωστόσο της Επιτροπής προβλέπει σε μια 
δεύτερη φάση μια ανακατάταξη της δραστηριότητας παραγω­
γής ρεύματος από την άποψη του ανταγωνισμού. 
2.3.2. Τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τέτοιων εκτε­
ταμένων μεταβολών δεν μπορούν ακόμη να εκτιμηθούν επαρ­
κώς. Οι υπολογισμοί που περιέχονται στην ανακοίνωση της 
Επιτροπής για τα οικονομικά πλεονεκτήματα, η προϋπόθεση 
των οποίων δεν διακρίνεται επαρκώς στην ανακοίνωση, 
μπορούν να γίνουν πραγματικά μόνο, όταν οι διαφορετικές 
συνθήκες του εφοδιασμού σε ηλεκτρικό στις διάφορες χώρες 
(διατάξεις για την προστασία του περιβάλλοντος, πηγές πρω­
τογενούς ενέργειας κλπ.) δεν μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια 
του χρόνου. Εφόσον όμως προκύψει η επιδιωκόμενη εναρμό­
νιση, τότε μπορεί να προκύψουν ανταγωνιστικές τιμές ρεύμα­
τος και στην περίπτωση εκτεταμένης διατήρησης του εφοδια­
σμού, από εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής σε γειτονικές πε­
ριοχές κατανάλωσης. 
2.3.3. Συνεπώς η ΟΚΕ δεν μπορεί να γνωμοδοτήσει για την 
αναδιάρθρωση του ηλεκτρικού εφοδιασμού στην Ε.Κ. που 
επιδιώκει η Επιτροπή σε μια δεύτερη φάση (common 
carriage), παρά μόνο εφόσον η Επιτροπή υποβάλλει σχετικές 
προτάσεις. 
2.3.4. Το τμήμα επισημαίνει ωστόσο από τώρα σχέσεις που 
θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από την Επιτροπή στη δεύτερη 
φάση που καθυστερεί ακόμη και οι οποίες ήδη στην προανα­
φερόμενη έκθεση της ΟΚΕ για τα προβλήματα του κοινο­
τικού ηλεκτρικού εφοδιασμού στην εσωτερική αγορά είχαν 
γίνει αντικείμενο ιδιαίτερης σημασίας. 
Πρόκειται μεταξύ άλλων για τα εξής προβλήματα, για τα 
οποία η Επιτροπή πρέπει να βρεί μια τελική απάντηση: 
— Εφοδιασμός με ρεύμα 
Ο ηλεκτρισμός εμφανίζει μερικές τεχνικές ιδιομορφίες: 
— εξαρτάται από την ύπαρξη καλωδίων και δεν είναι 
αποθηκεύσιμος, 
Αριθ. C 75/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 3.90 
— και μπορεί να μεταφέρεται με ικανοποιητικό και οικο­
νομικό τρόπο μόνο σε περιορισμένες αποστάσεις. 
— Ασφάλεια του εφοδιασμού 
Η ασφάλεια του εφοδιασμού αποτελεί για τους περισσότερους 
καταναλωτές πρωταρχική και εν μέρει ζωτική ανάγκη. 
— Ασφάλεια του εφοδιασμού και ελεύθερος ανταγωνισμός 
Υφίσταται σημαντική αντίφαση μεταξύ ασφάλειας του 
εφοδιασμού και ελεύθερου ανταγωνισμού. Η κατασκευή συνε­
πώς μιας σύνδεσης δεν είναι πάντοτε εύκολη. 
Σε όλα τα δυτικοευρωπαϊκά κράτη δόθηκε στην ασφάλεια 
του εφοδιασμού σαφής προτεραιότητα, τόσο στο κρατικά 
μονοπώλια, όσο και στα ιδιωτικά και δημοσίου δικαίου 
τοπικά μονοπώλια. 
Το βασικό ερώτημα είναι, εάν και σε ποια έκταση πρέπει 
να δίδεται στον ανταγωνισμό όσον αφορά τον ηλεκτρισμό 
προτεραιότητα έναντι της ασφάλειας του εφοδιασμού. Τελικά 
δεν μπορεί να υπάρχει στην περίπτωση αυτή παρά ένας συμβι­
βασμός με κατά το δυνατόν καλύτερους όρους. 
— Απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικού ρεύματος 
Οι συνέπειες της απελευθέρωσης της αγοράς ρεύματος θα 
μπορούσαν να προκύψουν από την απάντηση στα ακόλουθα 
ερωτήματα: 
— Πως λειτουργεί ένα τέτοιο σύστημα εφοδιασμού με 
ρεύμα, συμπεριλαμβανομένου του αναγνωρισμένου 
στην Ευρώπη δικτύου σύνδεσης; 
— Ποιο πρόσθετο κόστος απαιτείται, για να διατηρηθεί 
η ασφάλεια του εφοδιασμού για όλους τους καταναλω­
τές ρεύματος (ιδιώτες και επαγγελματίες); 
— Επιτυγχάνονται με ένα τέτοιο σύστημα για τους κατα­
ναλωτές ρεύματος και τους επαγγελματικούς κατανα­
λωτές ανεξαρτήτως έδρας χαμηλές και αποδεκτές από 
τη διεθνή αγορά τιμές; Πρέπει, ενδεχομένως να αναμέ­
νονται για τους μικροκαταναλωτές ακόμη και αυξημέ­
νες τιμές ρεύματος; 
— Αποτρέπονται ή περιορίζονται στρεβλώσεις αντα­
γωνισμού μέσα στην εσωτερική αγορά; 
— Ποιες είναι οι συνέπειες, από πλευράς οικονομικής, 
ενεργειακής, φορολογικής και δημοσιονομικής πολι­
τικής, της μετάβασης σε ένα άλλο σύστημα, σε περιφε­
ρειακό και υπερπεριφερειακό επίπεδο; 
— Ποιες νομικές και πολιτικές συνέπειες έχει η μερική 
εγκατάλειψη των κρατικών και τοπικών μονοπωλίων; 
— Σε ένα τέτοιο σύστημα υπερπεριφερειακού χαρακτήρα 
ποιες συνέπειες προκύπτουν από πλευράς πολιτικής 
για την αγορά εργασίας, και της περιβαλλοντικής, 
κοινωνικής και περιφερειακής πολιτικής; 
— Πώς είναι δυνατό να διασφαλισθεί μελλοντικά η 
χωρίς διάκριση τροφοδότηση των ηλεκτρικών 
δικτύων διανομής με ηλεκτρισμό από ανανεώσιμες 
ενεργειακές πηγές; 3. Ειδική εκτίμηση 
3.1. Εξοικονόμηση ενέργειας 
Η προσπάθεια για όσο το δυνατό αποτελεσματικότερη χρη­
σιμοποίηση ενέργειας σε όλες τις μορφές χρήσης περιλαμβα­
νομένου και του ηλεκτρισμού πρέπει να διατηρήσει την προ­
τεραιότητα της ακόμη και σε περίπτωση ολοκλήρωσης της 
εσωτερικής αγοράς. 
3.2. Συνδυασμός ηλεκτρισμού και θερμότητας 
Σε μερικές χώρες της Κοινότητας ο ηλεκτρισμός παράγεται 
σε συνδυασμό με θερμότητα (τηλεθερμότητα βάσει σύζευξης 
ηλεκτρισμού και θερμότητας) (combined heat and power 
production). Τέτοια συστήματα είναι υποχρεωμένα να παρά­
γουν πάντα σε μικρή απόσταση από τον τόπο κατανάλωσης, 
διότι η διανομή της θερμότητας είναι δυνατή μόνο κοντά 
στον τόπο της κατανάλωσης. Η ολοκλήρωση των αγορών 
ηλεκτρισμού δεν πρέπει να οδηγήσει σε διάκριση τέτοιων 
συστημάτων. 
3.3. Συνεργασία 
Η επέκταση της αγοράς ρεύματος στην Κοινότητα απαιτεί 
στενή συνεργασία των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στο 
σύστημα σύνδεσης. Χρειάζεται συνεπώς οι συμμετέχουσες 
επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι τους να αποτελούν μέλη μιας 
επιτροπής. 
3.4. Συμμετοχή των καταναλωτών 
Λόγω των μονοπωλίων εφοδιασμού στις χώρες πρέπει να 
ληφθεί μέριμνα, ώστε τα πλεονεκτήματα της εντονότερης 
ολοκλήρωσης να περιέχονται στους καταναλωτές. Οι ομάδες 
καταναλωτών θα πρέπει συνεπώς να συμμετέχουν στην επι­
τροπή. 
3.5. Τρίτες χώρες 
Ο ευρωπαϊκός σύνδεσμος ηλεκτρικού ρεύματος δεν περιορίζε­
ται στις χώρες της Κοινότητας. Επειδή άλλες χώρες έχουν 
μεγάλη σημασία (π.χ. η Ελβετία είναι η δεύτερη σε όγκο 
εξαγωγέας ρεύματος στην Ευρώπη) η περαιτέρω ανάπτυξη 
της ολοκλήρωσης προϋποθέτει τη δέσμευση όλων των χωρών 
που συμμετέχουν στον σύνδεσμο ρεύματος. 
4. Παρατηρήσεις στην πρόταση οδηγίας 
4.1. Κατά την εξέταση της πρότασης οδηγίας διαπιστώ­
θηκε ότι υπάρχουν τόσο μεγάλες διαφορές στην μετάφραση 
που οδηγούν σε παραποιητικές ερμηνίες. Η Επιτροπή καλεί­
ται να εξετάσει το πρόβλημα αυτό. 
4.2. Άρθρο 2 
4.2.1. Στην 1 η παράγραφο η έννοια «δίκτυο υψηλής τάσης» 
πρέπει να διευκρινισθεί. 
4.2.2. Πρέπει να παρεμβληθεί μια παράγραφος: 
«Διέλευση κατά την έννοια της οδηγίας αυτής είναι η 
μεταφορά ρεύματος πέρα από εθνικά σύνορα μέσω 
δικτύων αγωγών κατά 1 α.» 
26. 3. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 75/25 
4.3. Άρθρο 3 
4.3.1. Στην παράγραφο 1 να παρεμβληθεί η ακόλουθη πρό­
ταση: 
«Η οδηγία αυτή δεν είναι δεσμευτική όταν θίγονται συμ­
φέροντα τρίτων χωρών.» 
4.3.2. Άρθρο 3.2 
Η ΟΚΕ δεν είναι εύκολο να αντιληφθεί, αν είναι αναγκαίο 
όπως αιτήσεις για διέλευση στις οποίες η συμφωνία περιο­
ρίζεται μεταξύ επιχειρήσεων φέρονται εις γνώση της Επιτρο-
Βρυξέλλες, 31 Ιανουαρίου 1990. πής και των αρμοδίων εθνικών αρχών. Η ΟΚΕ, για να αποφευ­
χθούν πρόσθετες διοικητικές διατυπώσεις, καλεί την Επι­
τροπή να εξετάσει αν είναι δυνατό να περιορισθεί η γνωστο­
ποίηση στις περιπτώσεις όπου δεν επιτυγχάνεται συμφωνία. 
Στην περίπτωση αυτή η Επιτροπή οφείλει βάσει της Συνθή­
κης ύστερα από υποβολή παραπόνων της επιχείρησης που 
αιτείται τη διέλευση να θέσει σε κίνηση τη διαδικασία που 
προβλέπεται στη Συνθήκη. 
4.4. Άρθρο 5 
Το άρθρο αυτό δεν έχει πρακτική νομική σημασία και δύναται 
συνεπώς να διαγραφεί. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE