[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 15.12.2005

COM(2005) 655 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΠΡΟΟΔΟΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΤΟΥ ΚΥΟΤΟ

(δυνάμει της απόφασης 280/2004/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για μηχανισμό παρακολούθησης των εκπομπών αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου στην Κοινότητα και εφαρμογής του Πρωτοκόλλου του Κυότο)

{SEC(2005) 1642}

Πίνακας περιεχομένων

1. Εισαγωγή 3

2. Η επίτευξη του στόχου του Κυότο 4

2.1. Πραγματικές εκπομπές το 2003 για την ΕΕ-25 και την ΕΕ-15 4

2.2. Προβλεπόμενες εκπομπές το 2010 για την ΕΕ-25 και την ΕΕ-15 5

2.3. Οι εκπομπές ανά τομέα 7

3. Συμπεράσματα 9

Εισαγωγή

Η παρούσα είναι η έκτη ετήσια έκθεση προόδου για την παρακολούθηση των εκπομπών στην Κοινότητα αερίων του θερμοκηπίου και η δεύτερη έκθεση βάσει της απόφασης 280/2004/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για μηχανισμό παρακολούθησης των εκπομπών αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου στην Κοινότητα και εφαρμογής του Πρωτοκόλλου του Κυότο (280/2004/ΕΚ). Η παρούσα έκθεση βασίζεται στη λεπτομερή έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) με τίτλο “Τάσεις και προβλέψεις όσον αφορά την εκπομπή αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου στην Ευρώπη” (ΕΟΠ, 2005). Αξιολογεί την ήδη παρατηρηθείσα και την προβλεπόμενη πρόοδο των κρατών μελών και της Κοινότητας σε ό,τι αφορά την ανταπόκρισή τους προς τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου βάσει της Σύμβασης Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Αλλαγή του Κλίματος (UNFCCC) και του Πρωτοκόλλου του Κυότο.

Μολονότι η παρούσα έκθεση εκτιμά την πρόοδο στην ΕΕ-25, συχνά τονίζονται οι εξελίξεις στην ΕΕ-15 λόγω του αντιστοίχου συλλογικού στόχου και της συμφωνίας για τον καταμερισμό του φορτίου. Επιπλέον, η ποιότητα των δεδομένων του 2003, ιδίως δε η πληρότητα και η ακρίβειά τους, ποικίλλει στα νέα και τα παλαιά κράτη μέλη. Η έκθεση[1] περιλαμβάνει επίσης ορισμένα δεδομένα εκπομπών για τις δύο προσχωρούσες χώρες, ήτοι τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και για την Κροατία , που είναι υποψήφια χώρα.. Επί του παρόντος δεν διατίθενται στοιχεία για την Τουρκία, η οποία είναι, επίσης, υποψήφια χώρα.

Η παρούσα έκθεση αναλύει δεδομένα για τις εκπομπές που πραγματοποιήθηκαν από το 2003, καθώς και προβλέψεις για τις πιθανές μελλοντικές εκπομπές βάσει σεναρίων ‘με υφιστάμενα μέτρα’ [2] και ‘με επιπλέον μέτρα’ . Οι εν λόγω προβλέψεις προκύπτουν από το συνδυασμό των προβλέψεων των επιμέρους κρατών μελών που θα αναλυθούν σε βάθος μελλοντικά, δεδομένου ότι δεν είναι επικαιροποιημένες όλες οι προβλέψεις των κρατών μελών. Οι προβλέψεις περιλαμβάνουν τη χρήση των ευέλικτων μηχανισμών που προβλέπονται στο Πρωτόκολλο του Κυότο, ήγουν την κοινή εφαρμογή και το μηχανισμό καθαρής ανάπτυξης καθώς και τη διεθνή εμπορία εκπομπών.

Από τις προβλέψεις προκύπτει ότι η ΕΕ-15 θα επιτύχει το στόχο μείωσης κατά 8%, εφόσον ληφθούν επιπλέον μέτρα και αξιοποιηθούν οι ευέλικτοι μηχανισμοί.

Η επίτευξη του στόχου του Κυότο

Πραγματικές εκπομπές το 2003 για την ΕΕ-25 και την ΕΕ-15

Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την ΕΕ-25 και την ΕΕ-15 αυξήθηκαν μεταξύ 2002 και 2003, μολονότι οι εν λόγω εκπομπές ήταν χαμηλότερες των εκπομπών του έτους αναφοράς κατά 8% και 1,7% αντιστοίχως (σχήμα 1), με οικονομική ανάπτυξη (μεγέθυνση) 25% για την ΕΕ-15. Η απόσταση πάνω από τη γραμμική πορεία για την επίτευξη του στόχου όσον αφορά την ΕΕ-15 ήταν 1,9% το 2003 (σχήμα 2), συμπεριλαμβανόμενης της χρήσης των μηχανισμών του Κυότο, δίχως όμως να λαμβάνονται υπόψη οι οικείες καταβόθρες ή η αξιοποίηση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών που εγκαινιάστηκε αργότερα.

Το σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εμπορία των εκπομπών εγκαινιάστηκε την 1η Ιανουαρίου 2005 και αποτελεί το μεγαλύτερο σύστημα εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου ανά την υφήλιο και έχει ως στόχο να αξιοποιηθεί παράλληλα με την αποτελεσματική εφαρμογή των ήδη υφιστάμενων και των επιπλέον πολιτικών και μέτρων για την επίτευξη της μείωσης των εκπομπών, όπως προβλέπεται στο Πρωτόκολλο του Κυότο.

Σχήμα 1: Πραγματοποιηθείσες και προβλεπόμενες εκπομπές για την ΕΕ-25 και την ΕΕ-15

[pic]

Σημείωση: Από τα δεδομένα αποκλείονται οι εκπομπές και εκπομπές και οι εξαλείψεις που οφείλονται στη χρήση γης, την αλλαγή της χρήσης γης και τη δασοκομία. Στο σχήμα θεωρείται ως 100 η τιμή για το θεωρητικό έτος αναφοράς όσον αφορά την ΕΕ-25, ώστε να καταστεί δυνατή η συνεπής ανάλυση των τάσεων και των προβλέψεων των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου. Για τα περισσότερα κράτη μέλη, το συγκεκριμένο έτος είναι το 1990 όσον αφορά το CO2, το μεθάνιο (CH4) και το πρωτοξείδιο του αζώτου (υποξείδιο του αζώτου) (N2O) και το 1995 για τα φθοριούχα αέρια, με τις εξής εξαιρέσεις: έτος αναφοράς για το CO2, το CH4 και το N2O για την Ουγγαρία είναι ο μέσος όρος των ετών 1985-1987, για τη Σλοβενία το 1986 και για την Πολωνία το 1988· το έτος αναφοράς για τα φθοριούχα αέρια είναι το 1990 για τη Γαλλία και τη Φινλανδία. Αυτό σημαίνει ότι η τιμή για το 1990 δεν είναι ακριβώς 100. Η Κύπρος και η Μάλτα δεν περιλαμβάνονται, επειδή δεν διατίθενται ανάλογα στοιχεία και δεν έχουν θεσπιστεί για αυτές στόχοι βάσει του Πρωτοκόλλου του Κυότο. Η γραμμική πορεία στόχου δείχνει τη θεωρητική γραμμική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μέχρι την επίτευξη του στόχου του Κυότο από το έτος αναφοράς έως το 2010, που είναι το ενδιάμεσο έτος της πρώτης περιόδου υποχρεώσεων.

Πηγή: ΕΠΟ, 2005

Οι επιδόσεις των κρατών μελών ποικίλλουν. Συμπεριλαμβανομένων των μηχανισμών του Κυότο, δεκατρία από τα κράτη μέλη φαίνεται να ακολουθούν τη σωστή πορεία για να ανταποκριθούν στις αναληφθείσες δεσμεύσεις σε ό,τι αφορά τη μείωση των εκπομπών σύμφωνα με το σχήμα 2. Εξ αυτών, η Γαλλία, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι τα κράτη μέλη της ΕΕ-15 που κατευθύνονται προς την εκπλήρωση των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει βάσει της συνθήκης για τον καταμερισμό του φορτίου (οδηγία 2002/358/ΕΚ του Συμβουλίου). Ωστόσο δέκα κράτη μέλη εξακολουθούν να υπερβαίνουν τις αντίστοιχες πορείες-στόχους: η Φινλανδία και η Ισπανία, κατά ποσοστό που υπερβαίνει το 20%· η Αυστρία, η Δανία και η Φινλανδία, ακόμη περισσότερο, συγκριτικά προς το 2002. Η Κύπρος και η Μάλτα είναι μέρη που δεν καλύπτονται από το παράρτημα I της UNFCCC και ως εκ τούτου δεν διαθέτουν στόχους βάσει του Πρωτοκόλλου του Κυότο.

Σχήμα 2: Δείκτες απόστασης από το στόχο του 2003 (σε μονάδες δείκτη = ποσοστά επί τοις εκατό) για την ΕΕ-25, συμπεριλαμβανόμενων των μηχανισμών του Κυότο

[pic]

Σημείωση: Από τα δεδομένα εξαιρούνται οι εκπομπές και οι δεσμεύσεις που οφείλονται στη χρήση γης, την αλλαγή της χρήσης γης και τη δασοκομία. Η απόσταση από το στόχο σε επί τοις εκατό ποσοστιαίες μονάδες σχετίζεται με τις εκπομπές κατά το έτος αναφοράς (και απεικονίζεται με έγχρωμες ταινίες) δείχνει τις αποκλίσεις μεταξύ ενός υποθετικού στόχου (το 2003) και όσων έχουν ήδη επιτευχθεί (το 2003), εάν υποτεθεί ότι οι ποσοστιαίες μειώσεις ως προς το έτος αναφοράς πραγματοποιούνται γραμμικά. Υποτίθεται επίσης ότι τα κράτη μέλη ανταποκρίνονται στους στόχους τους με οικεία μέτρα, ενώ παράλληλα συνυπολογίζεται η χρήση των μηχανισμών του Κυότο. Δεν λαμβάνονται υπόψη οι καταβόθρες. Η Κύπρος και η Μάλτα είναι μέλη που δεν καλύπτονται από το παράρτημα I της UNFCCC και ως εκ τούτου δεν έχουν καθοριστεί στόχοι για τις χώρες αυτές βάσει του Πρωτοκόλλου του Κυότο.

Πηγή: ΕΟΠ, 2005

Προβλεπόμενες εκπομπές το 2010 για την ΕΕ-25 και την ΕΕ-15

Οι συνολικές προβλέψεις για την ΕΕ-25 ‘συνυπολογιζόμενων των ήδη υφιστάμενων εσωτερικών πολιτικών και μέτρων’ δείχνουν ότι οι συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα είναι κατά 5% χαμηλότερες των επιπέδων του 1990 το 2010 (σχήμα 1). Τα κάτωθι κράτη μέλη αναμένεται να επιτύχουν τους στόχους του Κυότο, χρησιμοποιώντας μόνο τις ήδη υφιστάμενες εσωτερικές πολιτικές και μέτρα (σχήμα 3): Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Πολωνία, Σλοβακία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Η εφαρμογή επιπλέον μέτρων υπολογίζεται ότι θα μειώσει τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ-25 κατά 9%, συγκριτικά προς τα επίπεδα του 1990, έως το 2010.

Από τις συνολικές προβλέψεις για την ΕΕ-15, προκύπτει ότι οι εκπομπές, το 2010, θα μπορούσαν να είναι κατά 9,3% χαμηλότερες ως προς τα επίπεδα του έτους αναφοράς, συνυπολογιζομένων των αποτελεσμάτων από την αξιοποίηση των μηχανισμών του Κυότο (μείωση κατά 2,5%) και των επιπλέον εσωτερικών πολιτικών και μέτρων (μείωση κατά 6,8%). Ανάλογες μειώσεις θα ήταν επαρκείς για να επιτευχθεί ο συλλογικός στόχος του Κυότο για την ΕΕ-15 (σχήμα 1).

Η προβλεπόμενη χρήση των μηχανισμών του Κυότο εκ μέρους εννέα χωρών της ΕΕ-15 (Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες και Ισπανία) αφορά 106,8 εκατ. τόνων ισοδυνάμου CO2 ετησίως για την περίοδο υποχρεώσεων ή περίπου 2,6% συγκριτικά προς το στόχο μείωσης κατά 8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση (σχήμα 1). Εννέα χώρες έχουν δεσμεύσει οικονομικούς πόρους για τη χρήση των μηχανισμών του Κυότο (Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Γερμανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Ισπανία και Σουηδία), συνολικού ύψους περίπου 2.730 εκατ. ευρώ για το σύνολο της πενταετούς περιόδου υποχρεώσεων.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η μείωση μεταξύ 1990 και 2010, βάσει των ήδη υφιστάμενων μέτρων (περίπου 1,6%) και με τη χρήση των μηχανισμών του Κυότο (μείωση κατά 2,5%), θα είναι περίπου 4,1%, οι επιπλέον εσωτερικές πολιτικές και μέτρα που θα εφαρμόσουν τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατά την επόμενη εξαετία, να καλύψουν το υπολειπόμενο χάσμα του 3,9% για να επιτευχθεί ο στόχος του Κυότο για μείωση των εν λόγω εκπομπών κατά 8% στην ΕΕ των 15. Τα κράτη μέλη που υπερβαίνουν τους στόχους τους πρέπει να υιοθετήσουν επιπρόσθετες πολιτικές και μέτρα και να χρησιμοποιήσουν τους μηχανισμούς του Κυότο για να πετύχουν τους στόχους τους.

Σχήμα 3: Απόσταση από το στόχο του 2010 (σε ποσοστιαίες μονάδες) για την ΕΕ-25, συμπεριλαμβανομένων των μηχανισμών του Κυότο

[pic]

Σημειώσεις : Των δεδομένων εξαιρούνται οι εκπομπές και οι απορροφήσεις από τη χρήση γης, την αλλαγή της χρήσης γης και τη δασοκομία. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ-15 διαβίβασαν προβλέψεις βάσει των ήδη υφιστάμενων εσωτερικών πολιτικών και μέτρων. Πολλές χώρες διαβίβασαν προβλέψεις με επιπλέον εσωτερικές πολιτικές και μέτρα. Για τα κάτωθι κράτη μέλη συνυπολογίζονται οι επιπλέον επιπτώσεις λόγω της αξιοποίησης των μηχανισμών του Κυότο: Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες και Ισπανία). Για την ΕΕ-15 το αποτέλεσμα της χρήσης των μηχανισμών του Κυότο υπολογίζεται βάσει των πληροφοριών από τις εν λόγω εννέα χώρες. Οι προβλέψεις για την Πολωνία καλύπτουν μόνο το CO2 και το N2O. Οι προβλέψεις για την Ισπανία καλύπτουν μόνο το CO2. Δεν διατίθενται προβλέψεις για την Κύπρο και τη Μάλτα.

Πηγή: ΕΟΠ, 2005

Τα ισχύοντα ή τα ήδη προταθέντα από την Επιτροπή μέτρα σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΕΠΑΚ συνεπάγονται δυνατότητες μείωσης των εκπομπών περίπου κατά 420-490 εκατ. τόνους ισοδυνάμου CO2 το 2010 (ήτοι μείωση κατά 10%-12% ως προς το έτος αναφοράς για τις εκπομπές) στην ΕΕ-15. Στους υπολογισμούς αυτούς θεωρείται ότι θα εφαρμοστούν πλήρως τα μέτρα των κρατών μελών και δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν αλληλεπικαλύψεις πολιτικών. Οι μειώσεις των εκπομπών λόγω των εν λόγω πολιτικών αναμένεται να καταστούν ορατές με την απογραφή των δεδομένων για το 2006, που θα δημοσιευθούν το 2008. Η έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή, εκ μέρους των κρατών μελών, των υφιστάμενων πολιτικών και των προγραμματιζόμενων πολιτικών, θα έχουν πολύ ουσιαστικές επιπτώσεις για τις εκπομπές των αερίων θερμοκηπίου στην Ένωση.

Οι εκπομπές ανά τομέα

Σε ό,τι αφορά τις εκπομπές στους κύριους οικονομικούς τομείς, το σχήμα 4 απεικονίζει τις σημειωθείσες αλλαγές από το 1990 για την ΕΕ-15. Οι περισσότερες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλονται στην παραγωγή και την ανάλωση ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών. Οι εκπομπές που σχετίζονται με την ενέργεια στην ΕΕ-15 αυξήθηκαν μεταξύ 1990 και 2003, ως επί το πλείστον λόγω της κλιμάκωσης της ζήτησης για μεταφορές και ηλεκτρική ενέργεια. Ωστόσο, τόσο για την ΕΕ-15, όσο και για την ΕΕ-25, η κλιμάκωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στον ενεργειακό εφοδιασμό και η χρήση, εξαιρουμένων των μεταφορών, αποσυνδέεται όλο και περισσότερο από την ενεργειακή ζήτηση, με τις εκπομπές να μειώνονται, παρά τις αυξήσεις της ζήτησης. Αυτό συμβαίνει επίσης, αλλά σε μικρότερο βαθμό, στον τομέα των μεταφορών της ΕΕ-15. Όταν εξετάζονται οι στατιστικές των επιμέρους χωρών, το πιο εντυπωσιακό στοιχεία είναι ότι, αντίθετα προς τη γενική τάση, οι εκπομπές από τις μεταφορές στη Γαλλία και τη Γερμανία μειώνονται, και μάλιστα για τέταρτο συνεχές έτος στη Γερμανία. Αυτό, κατά τα φαινόμενα, οφείλεται στις συνδυασμένες επιπτώσεις της αποτελεσματικότερης χρήσης των καυσίμων, τις υψηλότερες τιμές των καυσίμων και τις ευρύτερες πολιτικές μεταφορών.

Σχήμα 4: Μεταβολές των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ανά τομέα στην ΕΕ-15 κατά την περίοδο 1990 - 2003, προβλέψεις κατά τομέα με τα υφιστάμενα και επιπλέον μέτρα, 1990 - 2010, και μερίδιο των τομέων του 2003

[pic]

Σημείωση : Πολλά από τα κράτη μέλη δεν διαβίβασαν προβλέψεις για όλους τους τομείς/σενάρια. Ως εκ τούτου, οι πληροφορίες σχετικά με τις προβλέψεις απετέλεσε αντικείμενο προσεκτικής ερμηνείας. Για περισσότερα από τα κράτη μέλη, το έτος αναφοράς για τα φθοριούχα αέρια είναι το 1995 όχι το 1990. Τοιουτοτρόπως αλλάζει, ενδεχομένως, ελαφρά η ημερομηνία για τις βιομηχανικές διαδικασίες, αλλά είναι αναπόφευκτο, δεδομένου ότι δεν διατίθενται στοιχεία από όλα τα κράτη μέλη για το 1990.

Πηγή: ΕΟΠ, 2005

Η αύξηση των εκπομπών που σχετίζονται με την ενέργεια αντισταθμίστηκε από μειώσεις των εκπομπών από πηγές που δεν σχετίζονται με την ενέργεια, όπως είναι τα απόβλητα, οι βιομηχανικές διαδικασίες και η γεωργία. Οι εκπομπές από τα απόβλητα μειώθηκαν επειδή οι αντίστοιχες πολιτικές αποβλήτων είχαν ως αποτέλεσμα να προκύπτουν λιγότερα στερεά απόβλητα για διάθεση στην ξηρά. Η εισαγωγή τεχνικών καταπολέμησης, ιδίως για το N2O, συνέβαλαν στη μείωση των εκπομπών από βιομηχανικές διαδικασίες, ενώ παράλληλα μειώθηκαν οι εκπομπές από τη γεωργία, συνεπεία της μείωσης των πληθυσμών των εκτρεφόμενων ζώων.

Στην ΕΕ-25, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μειώθηκαν περίπου σε όλους τους τομείς. Η μείωση των εκπομπών στα δέκα νέα κράτη μέλη, οφείλετο σε μεγάλο βαθμό στην οικονομική αναδιάρθρωσή τους. Εξαίρεση αποτελούν οι μεταφορές, όπου οι εκπομπές αυξάνονται από το 1990 εντεύθεν.

Συμπεράσματα

Μέχρι το 2003, οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου στην ΕΕ-15 μειώθηκαν κατά 1,7% ως προς το έτος αναφοράς και ανήλθαν σε 4180 εκατ. τόνους ισοδυνάμου CO2. Η μείωση αυτή είναι λίγο υψηλότερη του ενός πέμπτου του στόχου του Κυότο για την ΕΚ. Δίχως τους μηχανισμούς του Κυότο, η απόσταση από το στόχο έχει διπλασιαστεί ως προς το 2002 σε 3,5 μονάδες δείκτη. Συνυπολογιζομένων των μηχανισμών του Κυότο, οι συνολικές εκπομπές αερίων θερμοκηπίου εξακολουθούσαν να είναι 1,9 δείκτη πάνω από τη γραμμική πορεία στόχου του 2003. Από τις προβλέψεις προκύπτει ότι η ΕΕ-15 θα ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της βάσει του Πρωτοκόλλου του Κυότο για τη μείωση των εκπομπών κατά 8%, εάν ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα, εκ παραλλήλου με την αξιοποίηση των ευέλικτων μηχανισμών. Τα κράτη μέλη που υπερβαίνουν τους στόχους τους πρέπει επειγόντως να λάβουν επιπρόσθετα μέτρα και να χρησιμοποιήσουν τους ελαστικούς μηχανισμούς του Κυότο, ώστε να εξασφαλιστεί ότι θα ανταποκριθούν στους στόχους του Κυότο.

Η ΕΕ είναι επίσης αποφασισμένη να αναλάβει περαιτέρω δράση. Το δεύτερο στάδιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος για την Αλλαγή του Κλίματος (ΕΠΑΚ) άρχισε το 2005. Η Επιτροπή προτίθεται να επανεξετάσει την πρόοδο και να διερευνήσει τις δυνατότητες ανάληψης νέων δράσεων για την εκμετάλλευση άλλων εναλλακτικών δυνατοτήτων αποδοτικής - ως προς το κόστος - μείωσης των εκπομπών. Το ΕΠΑΚ II θα καλύψει τη δέσμευση και την αποθήκευση του άνθρακα, τις εκπομπές από τα οχήματα, τις αερομεταφορές καθώς και τις στρατηγικές προσαρμογής στις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος. Θα εξεταστεί, παράλληλα, ο ρόλος της ΕΕ όσον αφορά τη μείωση της ευπάθειας και την προαγωγή της προσαρμογής. Επιπλέον προβλέπεται η ανάληψη περαιτέρω πολιτικών πρωτοβουλιών στον τομέα της αποτελεσματικής αξιοποίησης της ενέργειας και των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας.

[1] Επιπλέον, στο παράρτημα 1 παρατίθενται τα στοιχεία αναφοράς και στο παράρτημα 4 αναλυτικός κατάλογος των κοινών και συντονισμένων πολιτικών και μέτρων (CCPM)[SEC(2005)1642].

[2] Θεωρούνται ήδη υφιστάμενες πολιτικές και ληφθέντα μέτρα εκείνα για τα οποία ισχύουν μία ή περισσότερες από τις κάτωθι προϋποθέσεις:(α) έχει τεθεί σε ισχύ αντίστοιχη εθνική νομοθεσία· (β) έχουν θεσπιστεί μία ή περισσότερες αυτοδεσμευτικές (εθελοντικές-εθελούσιες-εκούσιες) συμφωνίες· (γ) έχουν χορηγηθεί χρηματοοικονομικοί πόροι· (δ) έχουν κινητοποιηθεί ανθρώπινοι πόροι· (ε) έχει ληφθεί επίσημη κυβερνητική απόφαση και υφίσταται σαφής δέσμευση για υλοποίηση. Ως επιπλέον (προγραμματισμένες) πολιτικές και μέτρα θεωρούνται οι εναλλακτικές δυνατότητες που τελούν υπό εξέταση και έχουν πραγματικές πιθανότητες να υιοθετηθούν και να εφαρμοσθούν στο μέλλον.