Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού, από το 2015, η Επιτροπή εκπονεί ετήσια έκθεση για τις δραστηριότητες των δικαιούχων του προγράμματος, δηλαδή του Ιδρύματος Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), της Ευρωπαϊκής Συμβουλευτικής Ομάδας για θέματα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (European Financial Reporting Advisory Group – EFRAG) και του Συμβουλίου Εποπτείας Δημοσίου Συμφέροντος (Public Interest Oversight Board – PIOB). Το περιεχόμενο της έκθεσης ορίζεται περαιτέρω στο άρθρο 9 παράγραφοι 4, 5 και 6 του κανονισμού.

Η EFRAG εφαρμόζει δέουσα διαδικασία, η οποία επιτρέπει σε όλες τις συνιστώσες στην Ευρώπη να εκφράζουν τις απόψεις τους ώστε να εξετάζονται από την EFRAG, και εξασφαλίζει ότι λαμβάνονται υπόψη η πολυμορφία των λογιστικών και οικονομικών μοντέλων και οι απόψεις που εκφράζονται στην Ευρώπη, καθώς και ότι τα νέα ΔΠΧΑ ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Ένωσης. Μετά τη μεταρρύθμιση, δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στη διαφάνεια των συνεδριάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου της EFRAG και της ομάδας τεχνικών εμπειρογνωμόνων (TEG) της EFRAG.

3.3.Εφαρμογή της μεταρρύθμισης της διακυβέρνησης ύστερα από σύσταση της έκθεσης Maystadt

Η μεταρρύθμιση της διακυβέρνησης της EFRAG, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή την 31η Οκτωβρίου 2014, ενίσχυσε τη νομιμότητα και την αντιπροσωπευτικότητα της οργάνωσης και είχε ως αποτέλεσμα μια πιο συνεκτική διαδικασία για τη συμμετοχή της ΕΕ στη διαδικασία καθορισμού προτύπων. Την 1η Ιουλίου 2016, ο Jean-Paul Gauzès, πρώην ευρωβουλευτής, διορίστηκε πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της EFRAG. Ο διορισμός του από την Επιτροπή είχε εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Το 2016, η EFRAG κατέληξε σε όλα τα συμπεράσματά της, με συναίνεση, χωρίς να χρειαστούν ψηφοφορίες. Η υλοποίηση της επικοινωνιακής στρατηγικής της EFRAG, η οποία υποστηρίχθηκε από μια ομάδα που συγκροτήθηκε υπό την ηγεσία του προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της EFRAG, αναμένεται να ενισχύσει την ορατότητα και την αξιοπιστία της EFRAG.

Ενόψει της εναλλαγής του Διοικητικού Συμβουλίου της EFRAG, που θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2017, η EFRPAG επιδιώκει επί του παρόντος να διευρύνει τα μέλη της μεταξύ των ευρωπαϊκών οργανισμών και των εθνικών οργανισμών που σχετίζονται με τη χρηματοοικονομική αναφορά. Επιπλέον, για την προαγωγή μιας ευρύτερης αντιπροσωπευτικότητας του Διοικητικού Συμβουλίου της EFRAG, η Γενική Συνέλευση της EFRAG, στη συνεδρίασή της στις 12 Απριλίου 2017, αποφάσισε να καταστήσει αυστηρότερο τον εσωτερικό κανονισμό της EFRAG, προκειμένου το πολύ τρία μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της EFRAG να έχουν την ίδια υπηκοότητα.

Στις 13 Απριλίου 2016, η Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο την παράταση της χρηματοδότησης της EFRAG για την περίοδο 2017-2020. Κατόπιν επιτυχών διαπραγματεύσεων, η παράταση της χρηματοδότησης της EFRAG εγκρίθηκε τελικά στις 17 Μαΐου 2017.

4.PIOB – Εξελίξεις στη διαφοροποίηση της χρηματοδότησης το 2016

To PIOB είναι καταρχάς επιφορτισμένο με την επίβλεψη των Συμβουλίων της IFAC (International Federation of Accountants – Διεθνής Ομοσπονδία Λογιστών), που είναι υπεύθυνα για την ανάπτυξη και την έγκριση των διεθνών προτύπων και του κώδικα δεοντολογίας για τους ελεγκτές. Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα Διεθνή Ελεγκτικά Πρότυπα (International Standards on Auditing – ISA), τα οποία μπορεί να υιοθετήσει η Επιτροπή προκειμένου να χρησιμοποιούνται σε ολόκληρη την ΕΕ. Τελικός στόχος για το PIOB είναι να διασφαλίζει ότι τα εν λόγω πρότυπα αναπτύσσονται προς το δημόσιο συμφέρον.

Προκειμένου το PIOB να εκτελεί ορθά αυτές τις βασικές λειτουργίες δημοσίου συμφέροντος, είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται ότι η χρηματοδότηση του ιδρύματος έχει σχεδιαστεί κατά τέτοιον τρόπο ώστε να διατηρείται η πραγματική και η υποκειμενική ανεξαρτησία του. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η ορθή διαφοροποίηση των σταθερών πηγών χρηματοδότησης αναμένεται να εξασφαλίσει όχι μόνο τη διατήρηση της συνέχειάς του, αλλά και την εγγύηση της ανεξαρτησίας του. Η σημασία της διαφοροποίησης της χρηματοδότησης είχε ήδη αναγνωριστεί κατά τη μεταρρύθμιση της IFAC, το 2003, η οποία αποτέλεσε την απαρχή του υφιστάμενου συστήματος κατάρτισης διεθνών προτύπων, συμπεριλαμβανομένου του PIOB.

Από την ίδρυσή του το 2005 έως το 2010, οπότε τέθηκε σε εφαρμογή το κοινοτικό πρόγραμμα χρηματοδότησης που θεσπίστηκε με την απόφαση 716/2009/ΕΚ, και εκτός ορισμένων συνεισφορών σε είδος από την Ισπανία (το PIOB εδρεύει στη Μαδρίτη), το PIOB εχρηματοδοτείτο αποκλειστικά από την IFAC.

Οι πόροι που διατίθενται από την IFAC σε ένα δεδομένο έτος αντιστοιχούν στη μέγιστη εγγυημένη συνεισφορά που παρέχεται στο PIOB, χωρίς περαιτέρω παρέμβαση από την IFAC. Οι συνεισφορές από πηγές εκτός της IFAC αντικαθιστούν και, ως εκ τούτου, μειώνουν τη συνεισφορά της IFAC για το συγκεκριμένο έτος. Ιδανικά, το ποσοστό της συνεισφοράς της IFAC στις συνολικές ετήσιες δαπάνες του PIOB δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το ήμισυ του συνόλου.

Η συνεισφορά της ΕΕ κατά την περίοδο 2010-2016 έχει ενθαρρύνει άλλους δυνητικούς χορηγούς να προβούν και οι ίδιοι σε συνεισφορές. Κατά το έτος 2016, όπως φαίνεται στη σελίδα 1 των οικονομικών καταστάσεων για το 2016, τα έσοδα του PIOB ανήλθαν σε 1 563 565 EUR. Από την IFAC εξασφαλίστηκαν 914 758 EUR, ποσό που αντιστοιχεί στο 58,50 % του συνόλου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε 318 000 EUR (312 000 EUR το 2015), ήτοι το 20,34 % του συνολικού ποσού. Από την Accountability Authority του Άμπου Ντάμπι εξασφαλίστηκαν, όπως και το 2015, 120 000 EUR, ποσό που αντιστοιχεί στο 7,67 % του συνόλου. Η IOSCO διέθεσε, όπως και το 2015, 100 000 EUR, ποσό που αντιστοιχεί στο 6,40 % του συνόλου. Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών διατήρησε τη συνεισφορά της σε 23 000 EUR, ποσό που αντιπροσωπεύει το 1,48 % του συνόλου. Το Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Financial Reporting Council) του Ηνωμένου Βασιλείου διέθεσε, όπως και το 2015, 40 000 EUR, ποσό που αντιστοιχεί στο 2,56 % του συνόλου. Τέλος, το Ινστιτούτο CFA διέθεσε για πρώτη φορά συνεισφορά που ανήλθε σε 45 000 EUR, ποσό που αντιστοιχεί στο 2,88 % του συνόλου. Τα υπόλοιπα 2 807 EUR αντιστοιχούν σε έσοδα από τόκους.

Η συνεισφορά της IFAC, που ανήλθε στο 58,50 % της συνολικής χρηματοδότησης του PIOB το 2016, είναι κατά τι χαμηλότερη από αυτή του 2015 (60,67 %), και πολύ παρεμφερής με αυτή του 2014 (58,19 %). Επομένως, φαίνεται να κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Το άρθρο 9 παράγραφος 5 του κανονισμού προβλέπει ότι, αν η χρηματοδότηση από την IFAC σε ένα δεδομένο έτος υπερβεί τα δύο τρίτα της συνολικής ετήσιας χρηματοδότησης του PIOB, η Επιτροπή προτείνει τον περιορισμό της ετήσιας συνεισφοράς της για το έτος αυτό σε 300 000 EUR κατ’ ανώτατο όριο. Κατά το έτος 2016 (όπως και το 2014 και το 2015), κάτι τέτοιο δεν είχε συμβεί και, ως εκ τούτου, δεδομένου ότι το κρίσιμο όριο συνεισφοράς της IFAC που ορίζεται στον κανονισμό (66,66 %) δεν είχε επιτευχθεί, η Επιτροπή δεν χρειάζεται να αναθεωρήσει τη συνεισφορά της προς το PIOB για το 2016.

5.Συμπεράσματα

Ίδρυμα ΔΠΧΑ

Τον Ιανουάριο του 2016, το IASB εξέδωσε ένα ακόμη σημαντικό πρότυπο: το ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις, ολοκληρώνοντας τη δεκαετή προσπάθειά του για την αναμόρφωση της λογιστικής των χρηματοδοτικών μισθώσεων, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2016, το IASB δημοσίευσε τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 4 Ασφαλιστήρια συμβόλαια. Το IASB συνέχισε επίσης να ασχολείται με μια σειρά άλλων σημαντικών έργων, ειδικότερα με το νέο πρότυπο για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια (το ΔΠΧΑ 17, που ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2017), την πρωτοβουλία γνωστοποίησης και με το εννοιολογικό πλαίσιο.

Ως προς το κατά πόσον τα ΔΠΧΑ:

• Λαμβάνουν δεόντως υπόψη διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα: Το ΔΠΧΑ 9, το οποίο εγκρίθηκε στην ΕΕ τον Νοέμβριο του 2016, αναγνωρίζει ρητά τη σημασία των επιχειρηματικών μοντέλων για τον προσδιορισμό της επιμέτρησης των χρηματοοικονομικών μέσων. Η Επιτροπή έχει αναλάβει δέσμευση να παρακολουθεί στενά τις επιπτώσεις του ΔΠΧΑ 9, ώστε να εξασφαλίζεται ότι εξυπηρετεί τη μακροπρόθεσμη επενδυτική στρατηγική της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή απέστειλε στην EFRAG, τον Μάιο του 2017, αίτημα για παροχή τεχνικών συμβουλών σχετικά με τη λογιστική μεταχείριση συμμετοχικών τίτλων βάσει του ΔΠΧΑ 9 σε επίπεδο μακροπρόθεσμων επενδύσεων. Σε ένα πρώτο στάδιο, η Επιτροπή ζήτησε από την EFRAG να διεξαγάγει έρευνα στον τομέα αυτόν, έως τα τέλη του 2017, προκειμένου να αξιολογήσει τις δυνητικές επιπτώσεις του ΔΠΧΑ 9 στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Σε δεύτερο στάδιο, η Επιτροπή ζήτησε από την EFRAG να προσδιορίσει, έως τα μέσα του 2018, κατά πόσον και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να βελτιωθεί το ΔΠΧΑ 9 όσον αφορά τη λογιστική μεταχείριση συμμετοχικών τίτλων που διατηρούνται ως μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 4 αντιμετωπίζουν το ζήτημα της αναντιστοιχίας των ημερομηνιών εφαρμογής ανάμεσα στο ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα και στο νέο πρότυπο για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια (ΔΠΧΑ 17), γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για τον ασφαλιστικό κλάδο. Τέλος, το εννοιολογικό πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη έμφαση στα επιχειρηματικά μοντέλα.