ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - Συμπληρωματική συμβολή της Επιτροπής στη διακυβερνητική διάσκεψη για τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις - Το καθεστώς των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων

Από τη συνθήκη του Μάαστριχτ και εξής οι συνθήκες αναγνωρίζουν ρητά τον ρόλο των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων. Στο άρθρο 191 της συνθήκης ΕΚ ορίζεται: "Τα πολιτικά κόμματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την ολοκλήρωση στα πλαίσια της Ένωσης. Συμβάλλουν στη δημιουργία ευρωπαϊκής συνείδησης και στην έκφραση της πολιτικής βούλησης των πολιτών της Ένωσης".

Εντούτοις, ελλείψει διατάξεως ουσιαστικού δικαίου, το άρθρο 191 έχει μόνο δηλωτική αξία. Κατά τη συζήτηση της 14ης Ιουνίου 2000 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι θα ήταν σκόπιμο να συμπληρωθεί και να διευκρινιστεί αυτό το άρθρο, ώστε να δοθεί σαφής και διάφανη νομική βάση στην ευρωπαϊκή οργάνωση των πολιτικών κομμάτων, και εξήγγειλε την πρόθεσή της να υποβάλει πρόταση σχετικά με το θέμα αυτό.

Η διευκρίνιση αυτή εντάσσεται στην προέκταση των προτάσεων που έγιναν προς τη διακυβερνητική διάσκεψη στις 26 Ιανουαρίου 2000 από την Επιτροπή. Η Επιτροπή πρότεινε τότε να εκλέγεται στο μέλλον ένα μέρος των ευρωβουλευτών βάσει πανευρωπαϊκών καταλόγων. Η ιδέα αυτή οδηγεί κατά τρόπο φυσικό στην αναγνώριση του καθεστώτος των πολιτικών κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο που θα συνέβαλε στο να συνειδητοποιηθεί από τους εκλογείς η ευρωπαϊκή διάσταση της πολιτικής συζήτησης.

Δύο είναι οι επιλογές που θα μπορούσαν να εκτιμηθούν:

- μια διαδικασία που θα βασίζεται στη διαδικασία του άρθρου 190, παράγραφος 5 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με το καθεστώς των βουλευτών (θέσπιση από το Κοινοβούλιο μετά από γνώμη της Επιτροπής και έγκριση του Συμβουλίου, το οποίο, κατά την Επιτροπή, θα πρέπει να αποφανθεί με ειδική πλειοψηφία),

- μια διαδικασία συναπόφασης (θέσπιση από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μετά από πρόταση της Επιτροπής).

Στο ψήφισμα της 13ης Απριλίου 2000 [1], το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ετάχθηκε υπέρ της δεύτερης επιλογής. Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι είναι προτιμότερο να επιλεγεί η διαδικασία της συναπόφασης, που έχει πλέον παγιωθεί και αφενός επιτρέπει σε κάθε όργανο να καταθέσει τη συμβολή του αφετέρου δε έχει αποδείξει ότι μπορεί να παράγει ισόρροπα αποτελέσματα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή υποβάλει το παρόν σχέδιο νέου άρθρου 191.

[1] "Διακυβερνητική διάσκεψη: Να προσαρμόσουμε τα θεσμικά όργανα για να επιτύχουμε τη διεύρυνση": PE-232758. A5-0086/2000.

Θα ήταν ευκταίο να καθόριζε το νέο άρθρο 191 κάποια λογική προθεσμία για τη θέσπιση του καθεστώτος των πολιτικών κομμάτων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο προαναφερθέν ψήφισμα, πρότεινε προθεσμία 12 μηνών.

Τέλος, η Επιτροπή προτείνει στη Διάσκεψη να προσθέσει στο σημερινό άρθρο 191 μια νομική βάση που θα καθιστά δυνατή τη θέσπιση, εντός προθεσμίας που θα συμφωνηθεί, του καθεστώτος των πολιτικών κομμάτων, και συγκεκριμένα των όρων αναγνώρισής τους και των κανόνων σχετικά με τη χρηματοδότησή τους.

Σημερινό κείμενο της συνθήκης ΕΚ

ΑΡΘΡΟ 191

Τα πολιτικά κόμματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την ολοκλήρωση στα πλαίσια της Ένωσης. Συμβάλλουν στη δημιουργία ευρωπαϊκής συνείδησης και στην έκφραση της πολιτικής βούλησης των πολιτών της Ένωσης.

Προτεινόμενο κείμενο

ΝΕΟ ΑΡΘΡΟ 191

Τα πολιτικά κόμματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την ολοκλήρωση στα πλαίσια της Ένωσης. Συμβάλλουν στη δημιουργία ευρωπαϊκής συνείδησης και στην έκφραση της πολιτικής βούλησης των πολιτών της Ένωσης.

Πριν από τ... [ημερομηνία που θα συμφωνηθεί], το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251, ορίζει το καθεστώς των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων, και ειδικότερα τους όρους αναγνώρισής τους και τους κανόνες σχετικά με τη χρηματοδότησή τους.