ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ για τη κατάσταση σχετικά με την εφαρμογή των συστημάτων σήμανσης του βοείου κρέατος στα διάφορα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 820/97 του Συμβουλίου (υποβλήθηκε από την Επιτροπή)

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για τη κατάσταση σχετικά με την εφαρμογή των συστημάτων σήμανσης του βοείου κρέατος στα διάφορα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 820/97 του Συμβουλίου

1. Εισαγωγή

2. Λειτουργία των Συστημάτων Σήμανσης

3. Διαχείριση των Εθνικών Συστημάτων Σήμανσης

3.1. Δομή διαχείρισης

3.2. Υποβολή και διαδικασία έγκρισης των προδιαγραφών

3.3. Οι διαδικασίες ελέγχου και οι συνέπειές τους

4. Διαχείριση της σήμανσης του βοείου κρέατος του προερχομενου από άλλα κράτη μέλη και τρίτες χώρες

4.1. Αμοιβαία αναγνώριση μεταξύ των κρατών μελών

4.2. Σήμανση του βοείου κρέατος που προέρχεται από τρίτες χώρες

5. Συνέπειες της Νομοθεσίας για τη σήμανση του βοείου κρέατος

6. Αξιολόγηση του μελλοντικού προσανατολισμού της πολιτικής σήμανσης του βοείου κρέατος

6.1. Νομικές πτυχές

6.2. Κατάσταση του φακέλου σχετικά με την αναγνώριση των βοοειδών

6.3. Οι προτάσεις της Επιτροπής

6.3.1. Πρόταση 1: Για τη θέσπιση των γενικών κανόνων υποχρεωτικού συστήματος αλλά με την εισαγωγή υποχρεωτικών ενδείξεων σε δύο χωριστά στάδια

6.3.2. Πρόταση 2: Προσωρινή παράταση των τρεχουσών διατάξεων για τη σήμανση

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κατ?εφαρμογή του άρθρου 19 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 του Συμβουλίου, τα κράτη μέλη πρέπει να διαβιβάζουν στην Επιτροπή μεμονωμένες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος σήμανσης του βοείου κρέατος στο έδαφός τους πριν από την 1η Μαΐου 1999. Εφόσον, κατά συνέπεια, και η Επιτροπή οφείλει να διαβιβάζει έκθεση και να υποβάλλει προτάσεις στο Συμβούλιο επί του θέματος αυτού με προθεσμία την 1η Ιανουαρίου 2000 την οποία το ίδιο το Συμβούλιο καθορίζει για να λάβει απόφαση σχετικά με τους γενικούς κανόνες του υποχρεωτικού συστήματος σήμανσης του βοείου κρέατος, ο στόχος της παρούσας έκθεσης έχει τρεις πτυχές:

- εξέταση της εφαρμογής της σήμανσης του βοείου κρέατος σε όλη την ΕΕ,

- αξιολόγηση του αντίκτυπου της νομοθεσίας στον κοινοτικό τομέα του βοείου κρέατος και στους επιχειρηματίες του,

- παρουσίαση της εξέλιξης της μελλοντικής πολιτικής όπως τη σχεδιάζει η Επιτροπή μέσω νέων προτάσεων που βασίζονται στην έως τώρα κτηθείσα πείρα και την εκτίμηση των τεχνικών και οικονομικών δυσκολιών στον τομέα του βοείου κρέατος βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα.

Ωστόσο, οι τεχνικές και πολιτικές πτυχές της παρούσας έκθεσης δεν ολοκληρώνονται χωρίς την αναφορά στη διαδικασία σχετικά με τη νομική βάση του κανονισμού από την έκδοσή του στις 21 Απριλίου 1997.

Συνοπτικά, μετά την έκδοση, εκ μέρους του Συμβουλίου, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97, του οποίου νομική βάση είναι το άρθρο 43 της συνθήκης του Μάαστριχτ, η Επιτροπή παρέπεμψε το Συμβούλιο στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με το αιτιολογικό ότι όλος ο κανονισμός έπρεπε να βασίζεται στο άρθρο 100Α (διαδικασία συναπόφασης) επειδή, κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος της Συνθήκης του ’μστερνταμ, ενδεδειγμένη νομική βάση θα ήταν το άρθρο 152 δεδομένου ότι το μέτρο πρωταρχικώς αφορούσε τη δημόσια υγεία.

Ωστόσο, θα πρέπει να αναφερθεί ότι κατά τη στιγμή της σύνταξης του παρόντος εκκρεμεί ακόμη η απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-269/97.

2. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΗΜΑΝΣΗΣ

Το παρόν σύστημα σήμανσης βασίζεται στην αρχή ότι, εάν οι επιχειρηματίες ή οι οργανώσεις επιθυμούν να αναφέρουν τις πληροφορίες επί της ετικέτας σχετικά με: "την καταγωγή ή ορισμένα χαρακτηριστικά ή τους όρους παραγωγής του κρέατος που φέρει σήμανση ή του ζώου από το οποίο προέρχεται ", πρέπει να ενεργούν σύμφωνα με τους κανόνες που αναφέρονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 820/97. Έτσι, από την 1η Ιουλίου 1997, ημερομηνία έναρξης της ισχύος του κανονισμού, αυτό το προαιρετικό σύστημα σήμανσης εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη.

Εντούτοις, κατ'εφαρμογή του άρθρου 19 παράγραφος 4 του κανονισμού, τα κράτη μέλη "εφόσον υπάρχει ικανοποιητικά αναπτυγμένο σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών " μπορούν "να υποβάλουν υποχρεωτικό σύστημα σήμανσης του βοείου κρέατος που προέρχεται από ζώα που έχουν γεννηθεί, παχυνθεί και σφαγεί στο έδαφός τους". Μπορούν επίσης να προσδιορίσουν ποια στοιχεία πληροφόρησης είναι υποχρεωτικά.

Τρία κράτη μέλη επωφελήθηκαν μέχρι σήμερα της ρήτρας αυτής και υπέβαλαν στην Επιτροπή τις προδιαγραφές τους για έγκριση. Στις 13 Οκτωβρίου 1998, τα υποχρεωτικά συστήματα που υποβλήθηκαν από την Γαλλία και το Βέλγιο εγκρίθηκαν με την απόφαση C(1998) 3050 της Επιτροπής, ενώ το φινλανδικό σύστημα εγκρίθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 1998 [Απόφαση C(1998) 4040 της Επιτροπής].

Τα τρία συστήματα επικεντρώνονται ουσιαστικά στην καταγωγή. Το γαλλικό σύστημα περιλαμβάνει επίσης υποχρεωτική ένδειξη της κατηγορίας του ζώου (π.χ. νεαροί ταύροι, μοσχάρια, αγελάδες, δαμάλεις, ταύροι) και τον προσανατολισμό παραγωγής της φυλής (π.χ. βόειο κρέας ή είδος για παραγωγή γάλακτος). Το βελγικό σύστημα αναφέρει τον τύπο της απαιτούμενης πληροφορίας σε κάθε στάδιο της αλυσίδας εμπορίας (π.χ. το σφαγείο, χονδρέμποροι και λιανοπωλητές) και περιλαμβάνει τις υποχρεωτικές ενδείξεις της αναγνώρισης του μεμονωμένου ζώου ή της παρτίδας, την ταυτότητα του αρμόδιου οργανισμού και την ημερομηνία σφαγής. Το φινλανδικό σύστημα αναφέρει μόνο την ένδειξη "Φινλανδικό βόειο κρέας", αν και επιτρέπονται και άλλες ενδείξεις που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 820/97.

3. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΗΜΑΝΣΗΣ

3.1. Δομή διαχείρισης

Οι αρμόδιες αρχές και οι αρχές ελέγχου που ορίζονται από κάθε κράτος μέλος για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 αναφέρονται στον πίνακα 1.

3.2. Υποβολή και διαδικασία έγκρισης των προδιαγραφών

Οι εκθέσεις που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη δείχνουν ότι οι αρχές που ορίζονται ως αρμόδιες έχουν αποκτήσει πολύτιμη πείρα κατά τα δύο τελευταία έτη στον τομέα της διαχείρισης και της αξιολόγησης των προδιαγραφών που τους υποβάλλονται από τους επιχειρηματίες που επιθυμούν να ζητήσουν προηγούμενη έγκριση για τη σήμανση του βοείου κρέατος. Οι αρμόδιες αρχές αναθέτουν στις ειδικές υπηρεσίες της διοίκησής τους τα θέματα σήμανσης του βοείου κρέατος ή ορίζουν διϋπηρεσιακές ειδικές επιτροπές στο πλαίσιο της εθνικής τους νομοθεσίας.

Όλα τα κράτη μέλη εφαρμόζουν επιτυχώς τις συγκεκριμένες διοικητικές διαδικασίες για τη διαχείριση των εν λόγω αιτήσεων και ο αριθμός των φακέλων που λαμβάνονται εμφανίζει τους διάφορους τρόπους με τους οποίους η διοίκηση του κράτους μέλους υποβάλλει τη νομοθεσία σχετικά με τη σήμανση στον τομέα του βοείου κρέατος και τις αντιδράσεις του εν λόγω τομέα. Όσον αφορά τη διαχείριση των αιτήσεων με απαράδεκτα σφάλματα ή παραλείψεις, η γενικά εγκεκριμένη προσέγγιση είναι να αναφέρονται οι παραλείψεις αυτές στον επιχειρηματία προσδιορίζοντάς του τις βελτιώσεις που πρέπει να γίνουν και δίνοντάς του τη δυνατότητα είτε να αποσύρει την αίτησή του, είτε να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες τροποποιήσεις. Κατά συνέπεια, λίγες σχετικά αιτήσεις έχουν κατηγορηματικά απορριφθεί.

Στα κράτη μέλη, όπως στο Βέλγιο, τη Γαλλία, το Λουξεμβούργο και την Αυστρία έχουν εξεταστεί λίγες συνολικές αιτήσεις, η κάθε μία εκ των οποίων καλύπτει μεγάλο αριθμό μεμονωμένων επιχειρηματιών. Εξάλλου, τα κράτη μέλη όπως η Γερμανία, η Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν λάβει πολλές αιτήσεις (πάνω από 200) οι οποίες αποδεικνύουν μεγάλη ποικιλία ενδιαφέροντος στον τομέα του βοείου κρέατος και περισσότερο εξειδικευμένη εξέταση κάθε αίτησης. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν λάβει λιγότερες από 100 αιτήσεις. Ο αριθμός των αιτήσεων που έχουν εξεταστεί μέχρι σήμερα από κάθε κράτος μέλος αναφέρεται στον πίνακα 1.

Όσον αφορά τον τύπο των ενδείξεων που οι επιχειρηματίες υποβάλλουν προαιρετικά προς έγκριση, τα συνηθέστερα στοιχεία αφορούν διάφορες πτυχές που έχουν σχέση με την ποιότητα, φυλή και σύστημα εκτροφής συμπεριλαμβανομένης της βιολογικής παραγωγής. Κατάλογος των συνηθέστερων όρων που χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη εμφαίνεται στο πίνακα 2.

Πρέπει να αναφερθεί ότι τα κράτη μέλη είναι τα αρμόδια για τον προσδιορισμό των ενδείξεων που είναι αποδεκτές. Κάθε αρμόδια αρχή θα πρέπει να καθορίσει εάν μία ένδειξη είναι αποδεκτή βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97, εάν καλύπτεται ήδη από τους κανονισμούς και τις οδηγίες που αναφέρονται στο άρθρο 12 ή αν είναι παραπλανητική ή όχι αρκετά σαφής. Το έργο δεν είναι πάντα εύκολο και ορισμένα κράτη μέλη παρατηρούν ότι η θέσπιση των ορισμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα διευκόλυνε σημαντικά την ερμηνεία τους με τους όρους αυτούς.

Όσον αφορά τον τομέα εφαρμογής της σήμανσης, τα περισσότερα από τα κράτη μέλη αναφέρουν ότι ελήφθη υπόψη σε μεγάλο βαθμό η αλυσίδα παραγωγός-τελικός καταναλωτής στο σύστημα σήμανσης και είναι ικανοποιημένα με τις πληροφορίες που φτάνουν στο σημείο πώλησης των προϊόντων.

Τέλος, τα προβλήματα που αφορούν τα μικρά κέντρα πώλησης αποτέλεσαν το αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής εκ μέρους των κρατών μελών τα οποία γνωρίζουν τη διοικητική επιβάρυνση και το υψηλό κόστος το οποίο υφίστανται οι επιχειρηματίες, ιδίως όσον αφορά τους ελέγχους. Τα περισσότερα κράτη μέλη ζητούν απλοποίηση των διαδικασιών στον τομέα αυτό.

3.3. Οι διαδικασίες ελέγχου και οι συνέπειές τους

Τα περισσότερα κράτη μέλη, όπου λειτουργεί το προαιρετικό σύστημα σήμανσης, εγκρίνουν μόνο τις προδιαγραφές σήμανσης που βασίζονται στις επαγγελματικές προδιαγραφές και εξαρτώνται από τους ελέγχους που πραγματοποιούνται από ανεξάρτητους οργανισμούς. Από αυτή την άποψη, οι διαδικασίες που εφαρμόζονται για την αναγνώριση των ανεξάρτητων οργανισμών ελέγχου δεν έχουν δημιουργήσει πρόβλημα. Ενώ λίγοι οργανισμοί έχουν εγκριθεί, οι περισσότερες από τις οργανώσεις που έχουν μέχρι τώρα μετάσχει στον έλεγχο της σήμανσης του βοείου κρέατος θα συμμορφωθούν με τους όρους του ευρωπαϊκού προτύπου EN/45011 έως το τέλος του παρόντος έτους.

Μεταξύ των κρατών μελών που εφαρμόζουν το προαιρετικό σύστημα σήμανσης, η αρμόδια αρχή της Δανίας και μια αυτόνομη ισπανική κοινότητα αναλαμβάνουν την ευθύνη των ελέγχων.

Εξάλλου, τα τρία κράτη μέλη που εφαρμόζουν τα υποχρεωτικά συστήματα βασίζονται στους ελέγχους που πραγματοποιούνται ή συντονίζονται από την αρμόδια αρχή τους δεδομένου ότι θεωρούνται τμήμα των καταστατικών απαιτήσεων που ισχύουν για την εμπορία του βοείου κρέατος στις χώρες αυτές.

Όσον αφορά τη συνολική εφαρμογή των προδιαγραφών σήμανσης του βοείου κρέατος, μπορούν να προσδιορισθούν τρία επίπεδα ελέγχου που συνεπάγονται στα διάφορα κράτη μέλη ποικίλες κυρώσεις από την επιβολή προστίμων έως την απόσυρση της σήμανσης ή την απόσυρση των εμπορευμάτων. Στο πρώτο επίπεδο, οι αρμόδιες αρχές ελέγχουν την εργασία των ανεξάρτητων οργανισμών και επιβάλλουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, σοβαρά πρόστιμα στην περίπτωση πλημμελούς εφαρμογής των προδιαγραφών. Σε δεύτερο επίπεδο, τα σφάλματα στο επίπεδο της σήμανσης μπορούν να καθορίζονται στις εκθέσεις των ανεξάρτητων οργανισμών αλλά δυνάμει της αρχής "αυτορρύθμισης", οι παρατυπίες αυτές συνεπάγονται μικρότερες κυρώσεις. Τέλος, όλες οι αρμόδιες αρχές, είτε εφαρμόζουν προαιρετικό ή υποχρεωτικό σύστημα σήμανσης, αναθέτουν στις αρχές τις αρμόδιες στον τομέα των κανόνων διατροφής ή υγιεινής να ελέγχουν με επιτόπου ελέγχους ότι η σήμανση στο σημείο πώλησης διενεργείται σωστά σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 820/97.

Σε οικονομικούς όρους, τα κράτη μέλη αναφέρουν ότι, δεδομένου ότι η εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 έγινε τη στιγμή που οι κανόνες που αφορούν τη διασφάλιση της ανιχνευσιμότητας στον τομέα του βοείου κρέατος βελτιώνονταν συνεχώς, ιδίως χάρη στην αυξημένη χρήση της πληροφορικής, οι απαιτήσεις στον τομέα ελέγχου (και κατά συνέπεια οι δαπάνες) θεωρούνται εξαιρετικά υψηλές. Είναι γεγονός, στο επίπεδο των μικρών επιχειρηματιών και των κρεοπωλών, οι απαιτήσεις ελέγχου θεωρούνται ως εξαιρετικά αποτρεπτικές για τη συμμετοχή τους στη σήμανση του βοείου κρέατος και θεωρούνται ιδιαίτερα σοβαρό εμπόδιο για τη μελλοντική πολιτική.

Τέλος, λόγω της σύντομης περιόδου κατά την οποία λειτουργούν οι περισσότερες προδιαγραφές σήμανσης που έχουν εγκριθεί, τα περισσότερα κράτη μέλη αναφέρουν μικρό αριθμό παρατυπιών εκτός από τη Γαλλία όπου το υποχρεωτικό σύστημα αποτελεί αντικείμενο ελέγχου σε μεγάλη κλίμακα.

4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΒΟΕΙΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΡχΟΜΕΝΟΥ ΑΠΟ ΑΛΛΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ

4.1. Αμοιβαία αναγνώριση μεταξύ των κρατών μελών

Σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη αναφέρουν ότι, με στόχο τη διαδικασία αμοιβαίας αναγνώρισης που προβλέπεται στο άρθρο 14 του κανονισμού, έχει γίνει ανταλλαγή σχετικά περιορισμένου αριθμού προδιαγραφών. Αυτό οφείλεται βασικά σε δύο λόγους. Λίγες προαιρετικές προδιαγραφές καλύπτουν την παραγωγή και/ή την πώληση του βοείου κρέατος σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη. Κατά δεύτερο λόγο, στην περίπτωση διασυνοριακής σήμανσης, οι αρμόδιες αρχές διαχειρίζονται τις προδιαγραφές κατευθείαν βάσει της απόδειξης που έχει παράσχει ο επιχειρηματίας με επίσημο πιστοποιητικό της άδειας να πραγματοποιήσει ορισμένο τύπο σήμανσης στη χώρα καταγωγής του.

Το μόνο πρόβλημα που έχει διαπιστωθεί αφορά το γεγονός ότι ο βαθμός ακρίβειας των ενδείξεων που έχουν εγκριθεί από κάθε κράτος μέλος μπορεί να βελτιωθεί* και η ελάχιστη διαφορά στη σήμανση σε σχέση με τις συγκεκριμένες προδιαγραφές, δημιουργεί δυσκολίες στην αρμόδια αρχή της χώρας εισαγωγής στο να αποδεχθεί την εν λόγω σήμανση.

Κατά συνέπεια, ο περιορισμένος αριθμός των αιτήσεων για έγκριση μέσω αμοιβαίας αναγνώρισης σημαίνει ότι η απλοποιημένη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 14 παράγραφος 3 δεν δημιουργεί πρόβλημα. Ωστόσο, τα κράτη μέλη γνωρίζουν ότι οποιαδήποτε κίνηση προς ένα υποχρεωτικό σύστημα θα είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση του φόρτου εργασίας της αμοιβαίας αναγνώρισης και ότι θα πρέπει να εγκριθούν απλοποιημένες διαδικασίες.

4.2. Σήμανση του βοείου κρέατος που προέρχεται από τρίτες χώρες

Σύμφωνα με το άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97, η Επιτροπή έχει λάβει και εγκρίνει τη κοινοποίηση σήμανσης 12 τρίτων χωρών: πρόκειται για την Αργεντινή, την Αυστραλία, τη Μποτσουάνα, την Βραζιλία, τον Καναδά, τη Ναμίμπια, τη Νέα Ζηλανδία, την Παραγουάη, τη Σουαζιλάνδη, την Ουρουγουάη, τις ΗΠΑ και τη Ζιμπάμπουε. Περίληψη των κοινοποιήσεων των τρίτων χωρών αναφέρεται στον πίνακα 3.

Στις εκθέσεις τους τα κράτη μέλη αναφέρουν λίγα προβλήματα σχετικά με τις ετικέτες των τρίτων χωρών. Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη παρατηρούν ότι οι ενδείξεις που αναφέρονται στις προδιαγραφές μπορούσαν να είναι ακριβέστερες λόγω ορισμένων προβλημάτων που δημιουργούνται σε μερικές περιπτώσεις στο πρακτικό επίπεδο όταν το εισαγόμενο βόειο κρέας δεν έχει ακριβώς σημανθεί με τον εγκεκριμένο τρόπο της Επιτροπής. Σε περίπτωση αμφιβολιών, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αρνούνται τη σήμανση η οποία μπορεί να δημιουργήσει δυσκολίες στο εμπόριο, ωσότου ο επιχειρηματίας της χώρας εξαγωγής είτε διορθώσει τη σήμανσή του είτε ζητήσει από τις αρχές της χώρας του τροποποίηση της κοινοποίησης της εν λόγω τρίτης χώρας.

5. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΒΟΕΙΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ

Ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να αναφέρουν τις συνέπειες που είχε κατά τη γνώμη τους ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 820/97 στον τομέα του βοείου κρέατος μετά την εφαρμογή του στα μέσα του 1997. Οι βασικές απόψεις που προκύπτουν από τις εκθέσεις είναι οι ακόλουθες:

Στο ερώτημα εάν επετεύχθησαν πλήρως οι στόχοι της εν λόγω πολιτικής:

* Μόνο η Δανία, η Γαλλία και η Ιταλία επιβεβαιώνουν χωρίς επιφύλαξη ότι η νομοθεσία συνέβαλε αποτελεσματικά στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του καταναλωτής και/ή στην αύξηση της κατανάλωσης του βοείου κρέατος ενώ η Ισπανία και η Αυστρία εκτιμούν λιγότερο θετικά την εν λόγω πολιτική. Η Ισπανία θεωρεί ότι η πολιτική απαιτείται ακόμη χρόνος για να υπάρξουν αποτελέσματα, ενώ η Αυστρία θεωρεί ότι, ενώ δεν ήταν αναμενόμενο ή επιθυμητό, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 820/97 ήταν αποτρεπτικός για ορισμένους αυστριακούς επιχειρηματίες οι οποίοι προηγουμένως προέβαιναν σε σήμανση βάσει της εθνικής νομοθεσίας, λόγω των εξαιρετικών δαπανών και της διοικητικής επιβάρυνσης που επιβάλλει το ευρωπαϊκό σύστημα.

* Τα άλλα κράτη μέλη θεωρούν ότι οι συνέπειες της νομοθεσίας ήταν ασήμαντες ή, πιο συγκεκριμένα, δεν υπάρχει απόδειξη οποιασδήποτε θετικής συνέπειας από την εφαρμογή του κανονισμού (η άποψη της Ιρλανδίας, των Κάτω Χωρών και του Ηνωμένου Βασιλείου).

Κατά συνέπεια, οι παρατηρήσεις των κρατών μελών όσον αφορά την αντίδραση των καταναλωτών είναι επίσης ανάμεικτες:

* Χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, το Λουξεμβούργο, η Αυστρία και η Φινλανδία θεωρούν ότι οι καταναλωτές τους είναι σωστά ενημερωμένοι και έχουν θετική γνώμη για τη σήμανση του βοείου κρέατος, αν και στην περίπτωση της Γερμανίας ο ενθουσιασμός έχει καμφθεί από το τέλος του 1998.

* Οι άλλες χώρες αναφέρουν ότι οι καταναλωτές τους, ακόμη και όταν είναι καλά πληροφορημένοι, δεν έχουν αισθητά αλλάξει τις συνήθειές τους ως προς την κατανάλωση του βοείου κρέατος. Η Ιταλία αναγνωρίζει, παραδείγματος χάρη, ότι η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία όσον αφορά τη σήμανση του βοείου κρέατος θα έπρεπε να διαδοθεί ευρύτερα μεταξύ των καταναλωτών για να υπάρξει πραγματικό αποτέλεσμα.

Σε απάντηση της αίτησης που απηύθυνε η Επιτροπή στα κράτη μέλη για να προσδιορίσουν αν η πολιτική σήμανσης του βοείου κρέατος είχε μη αναμενόμενες δευτερεύουσες επιπτώσεις, καταγράφηκαν ορισμένες ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις:

* η Ιρλανδία, οι Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο ανέφεραν ότι το γεγονός της σήμανσης με αναφορά στην καταγωγή είχε κατά τη γνώμη τους το ανεπιθύμητο αποτέλεσμα προώθησης της επανεθνικοποίησης της κοινοτικής αγοράς του βοείου κρέατος.

* Η Δανία, η Γαλλία, η Αυστρία και το Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρουν ότι οι αυξημένες διοικητικές διαδικασίες και οι διαδικασίες ελέγχου που προκύπτουν από τη σήμανση του βοείου κρέατος έχουν μειώσει τις δυνατότητες για τους επιχειρηματίες να ασκούν ελεύθερα μεταξύ τους τις εμπορικές συναλλαγές και έχει καταστήσει τη διαχείριση προμήθειας κρέατος προβληματικότερη και περισσότερο γραφειοκρατική.

* Η Φινλανδία ανέφερε ότι επικρατεί σύγχυση μεταξύ των καταναλωτών της από το γεγονός ότι, ενώ το βόειο κρέας καταγωγής Φινλανδίας φέρει υποχρεωτική σήμανση, το βόειο κρέας που εισάγεται στην Φινλανδία δεν φέρει υποχρεωτική σήμανση βάσει των κανόνων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 που ισχύουν σήμερα.

* Το Ηνωμένο Βασίλειο ενώ αποδέχεται ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 820/97 βελτίωσε το γενικό επίπεδο της σήμανσης του βοείου κρέατος, ανησυχεί για το γεγονός ότι, οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται από τους επαγγελματίες και τους ελεγκτές που ασχολούνται με αυτή την εμπορική δραστηριότητα δημιουργούν ορισμένες νόμιμες προσδοκίες που μπορούν να καθορίσουν την μελλοντική εξέλιξη της πολιτικής.

Τέλος, τα κράτη μέλη έκαναν τις σοβαρότερες παρατηρήσεις τους, στην αξιολόγησή τους, σχετικά με τις υψηλές δαπάνες που έχουν σχέση με την εν λόγω νομοθεσία σήμανσης και τη βαρεία διοικητική επιβάρυνση που αφορά το δημόσιο τομέα καθώς και τον ιδιωτικό τομέα. Αποδέχονται, εντούτοις, ότι διαθέτουν λίγα κριτήρια ή ανεξάρτητες μελέτες αγοράς που δεν τους επιτρέπουν να αποφανθούν εάν η εν λόγω πολιτική είναι οικονομικά αποδοτική.

6. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΒΟΕΙΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ

Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τις γνώμες που διατυπώθηκαν από τα κράτη μέλη, έπρεπε επίσης να βασίσει την εκτίμησή της για την μετέπειτα εξέλιξη του τομέα σήμανσης του βοείου κρέατος, στην ανάλυση της νομικής υποδομής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 και του καθεστώτος σε τεχνικούς όρους αναγνώρισης των βοοειδών στην ΕΕ. Είναι γεγονός, ότι τα δύο αυτά στοιχεία εμφανίζονται τόσο σημαντικά για τη μελλοντική πολιτική ώστε να προσδιορίσουν ουσιαστικά τις δυνατότητες τις οποίες διέθετε η Επιτροπή για να κάνει τις προτάσεις.

6.1. Νομικές πτυχές

Στην παρούσα έκθεση, το άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 θεσπίζει ότι:

- το προαιρετικό σύστημα σήμανσης που ισχύει σήμερα στα περισσότερα από τα κράτη μέλη θα πάψει να ισχύει αυτόματα στο τέλος του 1999,

- ο κανονισμός προβλέπει την έγκριση με ειδική πλειοψηφία του Συμβουλίου των γενικών κανόνων υποχρεωτικού συστήματος.

Ωστόσο, η Επιτροπή παρέπεμψε το Συμβούλιο στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, όταν εκδόθηκε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 820/97 βάσει του πρώην άρθρου 43 της συνθήκης. Εκκρεμεί ακόμη η απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-269/97. Τοιουτοτρόπως, στις προτάσεις της Επιτροπής, στον άξονα της επίσημης θέσης που υποστήριξε η Επιτροπή στο Δικαστήριο επί του υπόψη θέματος, χρησιμοποιείται ως νομική βάση το άρθρο 152 της νέας συνθήκης επειδή καλύπτει τα πάσης φύσεως μέτρα τα οποία πρωταρχικώς στοχεύουν στην προστασία της δημόσιας υγείας, με στενή εμπλοκή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μέσω της διαδικασίας συναπόφασης που προβλέπεται με το άρθρο 251 της συνθήκης.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτείνει την ανάκληση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 και την αντικατάστασή του από κανονισμό με βάση το άρθρο 152 της συνθήκης, ο οποίος θα περιλαμβάνει τους γενικούς κανόνες για το αναγκαστικό σύστημα σήμανσης βοοειδών.

6.2. Κατάσταση του φακέλου σχετικά με την αναγνώριση των βοοειδών

Οποιαδήποτε εκτίμηση της παρούσας και της μελλοντικής κατάστασης στον τομέα της σήμανσης του βοείου κρέατος, ιδίως όσον αφορά την ανιχνευσιμότητα, απαιτεί την αξιολόγηση της εφαρμογής του τίτλου Ι του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 (Αναγνώριση και καταγραφή των βοοειδών) σε όλη την ΕΕ.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες εκ μέρους των κρατών μελών και τις έρευνες που διεξήγαγε η Επιτροπή, φαίνεται ότι τα κράτη μέλη έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές προόδους [1] δεδομένου ότι τα τμήματα της οδηγίας 92/102 που αφορούν τα βοοειδή αντικαταστάθηκαν από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 820/97 το 1997. Ωστόσο, από την άποψη της εφαρμογής του για τη σήμανση του βοείου κρέατος παρατηρούνται ορισμένες παραλήψεις που συνοψίζονται ως εξής:

[1] Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη είναι ακόμη στη διαδικασία εφαρμογής της παρούσας νομοθεσίας, είναι δυνατόν η κατάσταση που περιγράφεται στην παρούσα έκθεση να έχει εξελιχθεί από την ημερομηνία σύνταξης του κειμένου τον Ιούνιο του 1999.

- Τα διαβατήρια που περιλαμβάνουν όλες τις πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή που χρησιμοποιούνται για τα ζώα στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους ή για τα ζώα που αποτελούν αντικείμενο ενδοκοινοτικών συναλλαγών, ισχύουν στα περισσότερα κράτη μέλη μόνο για τα ζώα που έχουν γεννηθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 1998.

- Ωστόσο, τα κράτη μέλη δεν διατηρούν απαραίτητα όλες τις πληροφορίες που λαμβάνουν για τα ζώα όταν εκδίδουν νέο διαβατήριο. Στην καλύτερη περίπτωση, αλλά οπωσδήποτε όχι σε όλες τις περιπτώσεις, ο αριθμός της τελευταίας εκμετάλλευσης από την οποία προέρχεται το ζώο αναφέρεται ακόμη στο νέο διαβατήριο.

- Επιπλέον, η μη ύπαρξη ενιαίου προτύπου για το διαβατήριο και κοινοτικού κώδικα αναγνώρισης των εκμεταλλεύσεων μπορεί να προκαλέσει πρακτικές δυσκολίες που αφορούν την ολοκληρωμένη διαβίβαση όλων των πληροφοριών σχετικά με ένα ζώο στο κράτος μέλος προορισμού.

- Οι βάσεις δεδομένων είναι πλήρως λειτουργικές ή θα είναι προσεχώς σε 8 κράτη μέλη αλλά μόνο το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και οι Κάτω Χώρες διαθέτουν σύστημα ανταλλαγής ηλεκτρονικών πληροφοριών.

- Τα άλλα κράτη μέλη είναι περίπου έτοιμα να εφαρμόσουν το σύστημα έως το τέλος του 1999, αλλά είναι σαφές ότι το σύνολο των στοιχείων που αφορούν την καταγωγή δεν θα είναι διαθέσιμα πριν από την ημερομηνία αυτή στις βάσεις δεδομένων για όλα τα κράτη μέλη.

Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή συμπεραίνει ότι τα περισσότερα από τα κράτη μέλη:

- είτε λόγω έλλειψης πληροφόρησης ή λόγω δυσκολιών πρόσβασης στην πληροφόρηση από την 1.1.2000, δεν θα γνωρίζουν, για κάθε ζώο που σφάζεται, τον τόπο γέννησής του και όλους τους τόπους στους οποίους έμεινε κατά τη διάρκεια της ζωής του,

- δεν μπορούν να τηρήσουν τη δέσμευση που προβλέπεται στο άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 για την εφαρμογή αυτόματα υποχρεωτικού συστήματος σήμανσης του βοείου κρέατος που θα βασίζεται στην καταγωγή, στις 31.12.1999.

- δεν είναι σε θέση να εφαρμόσουν αποτελεσματικά το υποχρεωτικό σύστημα σήμανσης πράγμα το οποίο θα προκαλέσει ανησυχητική κατάσταση σύγχυσης, αδικίας και αβεβαιότητας για όλον τον κοινοτικό τομέα του βοείου κρέατος από τον παραγωγό έως τον καταναλωτή.

6.3. Οι προτάσεις της Επιτροπής

Κατά συνέπεια, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές αυτές νομικές και τεχνικές πτυχές, η Επιτροπή θεωρεί, στο στάδιο αυτό, ως την πλέον ενδεδειγμένη λύση το να υποβάλει τις δύο ακόλουθες προτάσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης μεταξύ του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου:

6.3.1. Πρόταση 1: Για τη θέσπιση των γενικών κανόνων υποχρεωτικού συστήματος αλλά με την εισαγωγή υποχρεωτικών ενδείξεων σε δύο χωριστά στάδια

Ο τρόπος αυτός προτείνεται για:

- να διατηρηθούν τα τμήματα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 (δηλαδή η αναγνώριση και η καταγραφή των βοοειδών και τα τμήματα που αφορούν τη σήμανση του βοείου κρέατος) που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε νέο κείμενο. Μόνο μία ελάχιστη τροποποίηση σε σχέση με το παρόν κείμενο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 προτείνεται στον τίτλο Ι (αναγνώριση και καταγραφή των βοοειδών). Προτείνεται να μεταφερθεί στο άρθρο 4 παράγραφος 7 κατά ένα έτος (δηλαδή έως τις 31.12.2001), η ημερομηνία υποβολής στο Συμβούλιο έκθεσης σχετικά με την ηλεκτρονική αναγνώριση λόγω των καθυστερήσεων που έχουν σημειωθεί στη λειτουργία του σχεδίου IDEA της Επιτροπής, που είναι πειραματική μελέτη η οποία καταρτίζεται τώρα με σκοπό τη δοκιμή της τεχνολογίας που θα εφαρμοστεί σε 1 εκατομμύριο ζώα σε 6 κράτη μέλη και τα αποτελέσματα της οποίας αναμένονται για το τέλος του 2001,

- να προταθεί το εν λόγω κείμενο ως νέος κανονισμός (με την έγκριση του άρθρου 152 ως νομικές βάσεις),

- να προστεθούν οι αντικειμενικοί γενικοί κανόνες για το υποχρεωτικό σύστημα σήμανσης, ώστε να διατηρηθεί η αναγνώριση των βοοειδών και η σήμανση του βοείου κρέατος στον ίδιο κανονισμό. Αυτό δικαιολογείται από το γεγονός ότι η σήμανση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ανιχνευσιμότητα μέσω αξιόπιστου συστήματος αναγνώρισης που είναι πρακτικά αδύνατο να χωριστούν.

Η προσέγγιση αυτή παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι διατηρεί την ώθηση που δόθηκε με την παρούσα πολιτική σήμανσης του βοείου κρέατος, ικανοποιεί δε στο ακέραιο τις θεμιτές προσδοκίες των καταναλωτών και των επιχειρηματιών που υιοθέτησαν το παρόν σύστημα σήμανσης στον τομέα του βοείου κρέατος, επειδή η κίνηση οδηγεί στην εφαρμογή υποχρεωτικού συστήματος.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, κατ'αρχάς, οι υποχρεωτικές ενδείξεις θα πρέπει να επικεντρώνονται στις αξιόπιστες, διαθέσιμες πληροφορίες για όλα τα ζώα στο σημείο σφαγής (ημερομηνία σφαγής, τόπος σφαγής, είδος ζώου).

Οι άλλες υποχρεωτικές ενδείξεις που αφορούν την καταγωγή, οι οποίες για τεχνικούς λόγους, δεν μπορούν να εφαρμοστούν από την αρχή, προβλέπονται στην πρόταση με έναρξη ισχύος την 1.1.2003.

Οι προαιρετικές ρυθμίσεις για όλες τις ενδείξεις εκτός εκείνης για την καταγωγή (π.χ. φυλή, σύστημα διατροφής, κ.λπ.) θα πρέπει να διατηρηθούν όπως είναι σήμερα αλλά με απλοποιημένο διοικητικό σύστημα έγκρισης.

Ωστόσο, λόγω της προθεσμίας της 31.12.1999 που καθορίζεται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 820/97 όσον αφορά την απόφαση σχετικά με το υποχρεωτικό σύστημα και του περιορισμένου χρόνου που διαθέτει το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για να εξετάσουν την πρόταση αυτή, η Επιτροπή προτείνει την έγκριση μιας δεύτερης πρότασης πριν από το τέλος του έτους.

6.3.2. Πρόταση 2: Προσωρινή παράταση των τρεχουσών διατάξεων για τη σήμανση

Η πρόταση αυτή αφορά τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97, με την οποία παρατείνονται οι υφιστάμενες διατάξεις για τη σήμανση, έως ότου εγκριθεί η πρώτη πρόταση για τους κανόνες που θα αφορούν υποχρεωτικό σύστημα.

Η πρόταση θα πρέπει να εγκριθεί γρήγορα για να αποφευχθεί η κατάρρευση του παρόντος προαιρετικού συστήματος σήμανσης και η αυτόματη αντικατάστασή του από ένα υποχρεωτικό σύστημα που δεν θα βασίζεται στους γενικούς κανόνες προσανατολισμού.

Εντούτοις, εάν το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο δεν καταλήξουν στην έκδοση απόφασης πριν από τις 31.12.1999, η Επιτροπή θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλει στο Συμβούλιο επείγουσα πρόταση που πρέπει να εκδοθεί πριν από το τέλος του 1999 η οποία θα βασίζεται στο άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 (δηλαδή απόφαση που λαμβάνει το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία επί προτάσεως της Επιτροπής). Η πρόταση αυτή θα έχει ως στόχο να αποφευχθεί το νομικό κενό που θα προκληθεί από την αυτόματη κατάργηση του προαιρετικού συστήματος σήμανσης.

Πίνακας 1

EKΘEΣH ΣXETIKA ME TH ΣHMANΣH TOY BOEIOΥ KΡEATOΣ

Aρμόδιες αρχές Όργανα ελέγχου και αριθμός αιτήσεων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ TH ΣHMANΣH TOY BOEIOΥ KΡEATOΣ

Τύποι ενδείξεων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 3

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ TH ΣHMANΣH TOY BOEIOΥ KΡEATOΣ

Τρίτες χώρες, αρμόδιες αρχές και ενδείξεις

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>