Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την καθιέρωση συστήματος παρακολούθησης των μέσων όρων των ειδικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τα νέα επιβατικά αυτοκίνητα» () (1999/C 40/03)

Στις 9 Ιουλίου 1998, και σύμφωνα με το άρθρο 189 Γ της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας, ανάπτυξης της υπαίθρου και περιβάλλοντος, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 29 Οκτωβρίου 1998. Εισηγητής ήταν ο κ. Gafo Fernandez και συνεισηγητές ο κ. Kallio και η κα Sanchez Miguel.

Κατά την 359η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 3ης Δεκεμβρίου 1998) η ΟΚΕ υιοθέτησε, με 42 ψήφους υπέρ, καμία ψήφο κατά και καμία αποχή, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Με την παρούσα πρόταση επιδιώκεται η καθιέρωση εναρμονισμένου συστήματος αξιολόγησης και παρακολούθησης των εκπομπών CO2 των νέων επιβατικών αυτοκινήτων για τα οποία χορηγείται άδεια κυκλοφορίας για πρώτη φορά στην Κοινότητα και για τα οποία δεν έχει προγενέστερα χορηγηθεί άδεια κυκλοφορίας σε κανένα κράτος μέλος.

1.2. Η εν λόγω πρόταση εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής της Κοινότητας στον τομέα της μεταβολής του κλίματος και της μείωσης των εκπομπών των τουριστικών αυτοκινήτων, όπως ορίστηκε στο Συμβούλιο Περιβάλλοντος της 25ης Ιουνίου 1996, πλέον πρόσφατη έκφραση της οποίας υπήρξαν τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου Περιβάλλοντος και Μεταφορών που πραγματοποιήθηκε στις 16 και 17 Ιουνίου 1998. Βάσει των εν λόγω Συμπερασμάτων προβλέπεται αφενός η μείωση της μέσης τιμής εκπομπών CO2 των νέων επιβατικών αυτοκινήτων σε 120 g/Km μέχρι το έτος 2005 (και το αργότερο μέχρι το έτος 2010) και αφετέρου η δημιουργία ενός ισχυρού συστήματος ελέγχου των εν λόγω εκπομπών βάσει των Συμπερασμάτων του Συμβουλίου Περιβάλλοντος της 23ης Μαρτίου 1998.

1.3. Ένα άλλο στοιχείο το οποίο θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, είναι η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA). Στη συμφωνία, η οποία αντιμετωπίστηκε ευνοϊκά από το Συμβούλιο Περιβάλλοντος της 6ης Οκτωβρίου 1998, η ACEA δεσμεύεται να επιτύχει το στόχο των μέσων εκπομπών 140 g/km για τα νέα αυτοκίνητα που πωλούνται στην ΕΕ μέχρι το 2008. Κατά το 2003, η ACEA θα εξετάσει τη δυνατότητα πραγματοποίησης νέων μειώσεων ώστε να υλοποιηθεί ο συνολικός στόχος των 120 g/km για τις μέσες εκπομπές CO2 πριν από το 2013.

1.4. Για τη δημιουργία του εν λόγω συστήματος παρακολούθησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την ετήσια αποστολή, το αργότερο μέχρι την 1η Απριλίου για τα στοιχεία παρακολούθησης που συλλέχθηκαν κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος (με εξαίρεση την πρώτη μεταβίβαση που θα πραγματοποιηθεί το αργότερο μέχρι την 1η Ιουλίου), εκ μέρους των κρατών μελών, στοιχείων σχετικά με τις εκπομπές των οχημάτων για τα οποία χορηγείται άδεια κυκλοφορίας σε κάθε χώρα. Ιδιαίτερα λεπτομερής θα πρέπει να είναι η παρουσίαση των στοιχείων που αφορούν τις ακόλουθες στατιστικές κατηγορίες:

Στο παράρτημα 1

- εκπομπές των νέων επιβατικών αυτοκινήτων 7

και στο παράρτημα 4

- συνολικές μέσες εκπομπές για κάθε κατασκευαστή και μέσοι όροι των ειδικών εκπομπών CO2,

- συνολικές μέσες εκπομπές για κάθε κατασκευαστή, τον τύπο του καυσίμου και μέσοι όροι των ειδικών εκπομπών CO2,

- συνολικές μέσες εκπομπές για κάθε κατασκευαστή, τον τύπο του καυσίμου, τη μάζα του οχήματος υπολογισμένη σε χιλιόγραμμα και μέσοι όροι των ειδικών εκπομπών CO2,

- συνολικές μέσες εκπομπές για κάθε κατασκευαστή, τον τύπο του καυσίμου, το μέσο κυβισμό του κινητήρα και μέσοι όροι των ειδικών εκπομπών CO2.

1.5. Για τη συγκέντρωση των εν λόγω στοιχείων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητεί από τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν τις εναρμονισμένες διαδικασίες έγκρισης τύπου των νέων επιβατικών οχημάτων που προβλέπονται από την οδηγία 70/156/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 98/14/ΕΟΚ (), και από τις διαδικασίες που προβλέπουν τα υφιστάμενα εθνικά συστήματα χορήγησης αδειών κυκλοφορίας.

1.6. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι, επί του παρόντος, απαιτείται η παροχή περισσότερων πληροφοριών, από αυτές που ήδη απαιτούνται για την χορήγηση αδειών κυκλοφορίας για τα νέα αυτοκίνητα, μόνον όσον αφορά ορισμένα κράτη μέλη και κατά συνέπεια δεν θα πρέπει να αποτελεί στόχο της παρούσας απόφασης η εναρμόνιση των διαδικασιών χορήγησης αδειών κυκλοφορίας. Παρά το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η κοινοτική εναρμόνιση, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρακτική εφαρμογή της παρούσας απόφασης είναι πιθανόν να έχει ως αποτέλεσμα την προσαρμογή των εν λόγω διαδικασιών σε εθνικό επίπεδο.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επικροτεί πλήρως την παρούσα πρόταση απόφασης του Συμβουλίου, στόχος της οποίας είναι να συμβάλει στην προσπάθεια επίτευξης του στόχου της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακος, μέσω του ελέγχου της τήρησης των εθελοντικών συμφωνιών που έχουν επιτευχθεί με τους αυτοκινητοβιομηχάνους, έμμεσα, κυρίως μέσω της ευαισθητοποίησης των καταναλωτών και της παροχής προς αυτούς εναλλακτικών λύσεων. Προς το σκοπό αυτό απαιτείται να καταβληθούν προσπάθειες για την εξεύρεση μίας συμβιβαστικής λύσης τόσο εκ μέρους των κατασκευαστών, για την βελτίωση της απόδοσης των νέων οχημάτων, όσο και εκ μέρους των κρατών μελών, μέσω της καθιέρωσης φορολογικών συστημάτων και άλλων μέτρων, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχύτερη ανανέωση των οχημάτων που κυκλοφορούν και να ευνοηθεί η κυκλοφορία αποτελεσματικότερων οχημάτων.

2.2. Η ΟΚΕ έχει επισημάνει στο πλαίσιο άλλων γνωμοδοτήσεών () της την ανάγκη εκπόνησης μίας μελέτης με θέμα τις συνολικές επιπτώσεις των διαφόρων μέτρων που λαμβάνονται αναφορικά με τα επιβατικά αυτοκίνητα και τα βαρέα οχήματα μεταφορών (παραδείγματος χάρη την εφαρμογή αυστηρότερων κανόνων ασφαλείας, τη μείωση της ηχορύπανσης, τη βελτίωση της ποιότητας των καυσίμων, την ανακύκλωση των χρησιμοποιημένων αυτοκινήτων) τόσο στον τομέα της κατανάλωσης ενέργειας όσο και στον τομέα των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακος. Η ΟΚΕ εκτιμά, εκ νέου, ότι με την εφαρμογή του εν λόγω συστήματος παρακολούθησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακος θα απαιτηθεί η επείγουσα εκπόνηση μίας παρόμοιας μελέτης για τον κατάλληλο προσδιορισμό των πραγματικών αποτελεσμάτων όσον αφορά τα υφιστάμενα επίπεδα εκπομπών, βάσει των προαναφερθεισών μεταβλητών.

2.3. Επίσης, η ΟΚΕ θεωρεί ότι για να καταστεί πλήρως αποτελεσματικό το προτεινόμενο σύστημα απαιτείται η ανάληψη των τριών ακόλουθων συμπληρωματικών δράσεων:

2.3.1. Η πρώτη δράση αφορά τη θέσπιση ενός συστήματος ατομικής επισήμανσης των οχημάτων που θα δίδει τη δυνατότητα στον καταναλωτή να επιλέξει τα οχήματα που κρίνει ότι ανταποκρίνονται καλύτερα στην κατάστασή του και στις ειδικές του ανάγκες, σύμφωνα με την πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής του Σεπτεμβρίου 1998 ().

2.3.2. Η δεύτερη δράση αφορά την ενθάρρυνση της θέσπισης ενός εθνικού συστήματος παροχής φορολογικών κινήτρων για την προώθηση των αποτελεσματικότερων οχημάτων, που θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ερμηνευτικών οδηγιών εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκειμένου να αποφευχθούν ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών και/ή των κατασκευαστών.

2.3.3. Η τρίτη δράση αφορά το γεγονός ότι για τους καταναλωτές είναι πολύ σημαντικό όχι μόνο να γνωρίζουν τις εκπομπές κάθε οχήματος ΙΧ (βλ. σημείο 2.3.1), αλλά και να έχουν πρόσβαση σε δεδομένα που αφορούν κάθε κατηγορία, κατασκευαστή, είδος καυσίμων, καθώς και άλλους παράγοντες που εμπίπτουν στο άρθρο 4 της πρότασης της Επιτροπής. Προκειμένου να βοηθηθούν οι καταναλωτές να κάνουν υπεύθυνες επιλογές από την άποψη του περιβάλλοντος, οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να δημοσιεύονται.

2.3.4. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συνάψει συμφωνίες με την ACEA, τους κατασκευαστές και τους εισαγωγείς αυτοκινήτων από τρίτες χώρες σχετικά με τη δημοσίευση όλων των δεδομένων που αναφέρονται στο σημείο 2.3.3.

2.3.5. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συσχετίσει την παρούσα πρόταση με το αίτημα που διατυπώθηκε κατά το Συμβούλιο Περιβάλλοντος της 25ης Ιουνίου 1996 - που επαναλαμβάνεται στα Συμπεράσματα του Συμβουλίου Περιβάλλοντος της 23ης Μαρτίου 1998 - βάσει του οποίου ζητήθηκε από την Επιτροπή να επαληθεύσει το κατά πόσον οι «κύριες χώρες κατασκευής αυτοκινήτων εφαρμόζουν παρεμφερή συστήματα» μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακος, δεδομένου ότι οι εισαγωγείς θα πρέπει να συμμορφώνονται προς κάθε πρωτοβουλία που αναλαμβάνεται από τους ευρωπαίους κατασκευαστές με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων ελέγχου των εν λόγω εκπομπών.

Βρυξέλλες, 3 Δεκεμβρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice RANGONI MACHIAVELLI

() ΕΕ C 231 της 23.7.1998, σ. 6.

() ΕΕ L 91 της 25.3.1998.

() Παραδείγματος χάρη βλ. ΕΕ C 89 της 19.3.1997; ΕΕ C 206 της 7.7.1997; ΕΕ C 287 της 22.9.1997.

() COM(98) 489 τελικό.