Αριθ. C 159/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 6. 89 
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της βιοτεχνολογίας (1990-1994), BRIDGE (Biotechnology 
Research for Innovation, Development and Growth in Europe)(l) 
(89/C 159/10) 
Στις 24 Ιανουαρίου 1989, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 
130 ζ), παράγραφος 2, της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να ζητήσει από την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, κατάρτισε τη γνωμοδότηση του στις 7 Απριλίου 1989 (εισηγητής: ο 
κ. De Tavernier). 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση κατά τη 
διάρκεια της 265ης συνόδου ολομέλειας (συνεδρίαση της 26ης Απριλίου 1989). 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει τους στόχους του προγράμματος 
BRIDGE και εγκρίνει την πρόταση, έγκριση την οποία επιθυ­
μεί να συνοδεύσει με τις ακόλουθες παρατηρήσεις. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Το πρόγραμμα BRIDGE έχει ως στόχο τη συνέχιση 
και προώθηση των δραστηριοτήτων έρευνας και τεχνολογι­
κής ανάπτυξης στον τομέα της βιοτεχνολογίας, οι οποίες 
άρχισαν το 1982 με το πρόγραμμα ΒΕΡ (1982-1986) (2) και οι 
οποίες στη συνέχεια διευρύνθηκαν και συμπληρώθηκαν με 
το πρόγραμμα ΒΑΡ (1985-1989) (3). 
1.2. Η ΟΚΕ έχει τονίσει επανειλημμένα τη σημασία της 
έρευνας στον τομέα της βιοτεχνολογίας όσον αφορά τους 
οικονομικούς και κοινωνικούς στόχους της Κοινότητας και 
των κρατών μελών της, και πιο πρόσφατα στη γνωμοδότηση 
της 27ης Ιανουαρίου 1988 σχετικά με την αναθεώρηση του 
προγράμματος ΒΑΡ(4). 
1.3. Όπως και το πρόγραμμα ΒΑΡ, το πρόγραμμα BRIDGE 
θα συνίσταται από δύο διαφορετικές, αλλά συσχετιζόμενες 
δράσεις: αφενός, μια δράση έρευνας και επιμόρφωσης και, 
αφετέρου, μια δράση συντονισμού. 
1.4. Οι ενέργειες που έχουν αναληφθεί στα πλαίσια της 
δράσης Ι — έρευνα και επιμόρφωση — συγκεντρώνονται σε 
τέσσερεις κατηγορίες: 
— υποδομή πληροφοριών, 
— βασικές τεχνολογίες, 
— κυτταρική βιολογία, 
— προ-κανονιστικές έρευνες (5). 
(') ΕΕ αριθ. C 70 της 20. 3. 1989, σ. 1. 
(2) Πρόγραμμα βιομοριακής μηχανικής, ΕΕ αριθ. L 375 της 
20. 12. 1981, σ. 1. 
(3) Πρόγραμμα δράσης στον τομέα της βιοτεχνολογίας, ΕΕ αριθ. L 83 
της 23. 3. 1985, σ. 1, όπως τροποποιήθηκε από την ΕΕ αριθ. L 306 
της 30. 7. 1988, σ. 38. 
(4) ΕΕ αριθ. C 80 της 18. 3. 1988, σ. 7 (εισηγητής: ο κ. De Normann). 
(5) Σημ. της μετ.: Σύμφωνα με την ορολογία της Επιτροπής. 1.5. Η δράση II — συντονισμός — θα καλύψει διάφορες 
δραστηριότητες παρακολούθησης, ενημέρωσης και συνεργα­
σίας που θα αποσκοπούν στη διευκόλυνση της αποδοτικής 
εφαρμογής των αποτελεσμάτων της βιοτεχνολογίας για την 
επίτευξη των οικονομικών και κοινωνικών στόχων της Κοι­
νότητας και των κρατών μελών της. 
1.6. Η Επιτροπή προτείνει να διατεθούν για το νέο αυτό 
πρόγραμμα κονδύλια 100 εκατομμυρίων ECU, πράγμα που 
αντιστοιχεί στο ύψος των πιστώσεων που προβλέπονται για 
το κονδύλιο ερευνητική δράση 4.1 — βιοτεχνολογία — του 
προγράμματος-πλαίσιο για τις κοινοτικές ενέργειες έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης (1987-1991)(6). 90 εκατομμύρια 
ECU θα πρέπει να αφιερωθούν στη δράση Ι και 10 εκατομμύ­
ρια στη δράση II. 
1.7. Το ποσό των 100 εκατομμυρίων ECU αποτελεί αύξηση 
25 εκατομμυρίων ECU σε σχέση με το πρόγραμμα ΒΑΡ και 
85 εκατομμυρίων ECU σε σχέση με το πρώτο πρόγραμμα 
ΒΕΡ. 
1.8. Δεδομένου ότι οι ερευνητικές δραστηριότητες πρέπει 
να τεθούν σε εφαρμογή μέσω συμβάσεων έρευνας κοινής 
χρηματοδότησης, το συνολικό κόστος του προγράμματος 
υπολογίζεται περίπου σε 171 εκατομμύρια ECU, από τα οποία 
τα 71 εκατομμύρια ECU περίπου προέρχονται από άλλους 
τομείς σε εθνικό επίπεδο. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ εκφράζει ικανοποίηση για την ιδιαίτερη προ­
σοχή που δίνεται από την Επιτροπή στην αξιολόγηση των 
αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν μετά το 1982 στα πλαίσια 
των δύο προγραμμάτων ΒΕΡ και ΒΑΡ, και για τα συμπίπτοντα 
πορίσματα, που είναι σε γενικές γραμμές θετικά και προ­
κύπτουν από το σύνολο των εκθέσεων που έχουν συνταχθεί 
ώς σήμερα. Σημειώνει, ωστόσο, ότι η τελική αξιολόγηση 
του προγράμματος ΒΑΡ, το οποίο βρίσκεται πάντοντε υπό 
εφαρμογή, δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη. 
(6) ΕΕ αριθ. L 302 της 24. 10. 1987, σ. 1. 
26. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 159/27 
2.2. Η αξιολόγηση γίνεται σε τρία επίπεδα: από τους ίδιους 
του συμβασιούχους, από την Επιτροπή διαχείρισης και 
συντονισμού (CGC) της βιοτεχνολογίας και από μια επιτροπή 
ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων. Αυτός ο τύπος αξιολόγησης, 
κατά την άποψη της ΟΚΕ, θα πρέπει να επεκταθεί στο σύνολο 
των ερευνητικών προγραμμάτων. 
2.3. Μία από τις σημαντικές επιτυχίες των προγραμμάτων 
ΒΕΡ και ΒΑΡ είναι η συμβολή τους στην κατάργηση των 
εθνικών συνόρων μεταξύ εργαστηρίων, ιδίως μέσω μιας και­
νοτόμου ενέργειας της Επιτροπής στο πλαίσιο του προγράμ­
ματος ΒΑΡ. Η ενέργεια αυτή συνίστατο στη συνεργασία των 
ομάδων ερευνητών, που ένωσαν τις προσπάθειες τους για την 
επιδίωξη του καθορισμένου στόχου σε πολλούς τομείς, στα 
πλαίσια διαμεθοριακών ανοικτών οργανισμών, γνωστών ως 
ευρωπαϊκών εργαστηρίων χωρίς τείχη (ΕΕΧΤ). 
2.4. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η πρωτοβουλία αυτή της Επιτροπής 
η οποία κατέληξε στη δημιουργία τριάντα ΕΕΧΤ, θα 
μπορούσε να επεκταθεί με πολύ επωφελή αποτελέσματα και 
σε άλλα ερευνητικά προγράμματα. 
2.5. Γενικά, η ΟΚΕ επικροτεί τους στόχους και το περιε­
χόμενο του προγράμματος BRIDGE και κυρίως την έμφαση 
που δόθηκε στην κατάργηση των σημείων συμφόρησης που 
παρακωλύουν την αξιοποίηση της σύγχρονης βιολογίας. 
Μεταξύ των σημείων συμφόρησης, η Επιτροπή διακρίνει 
αυτά που απορρέουν από ανεπάρκεια βασικών γνώσεων και 
αυτά που οφείλονται σε παράγοντες κλίμακας ή διάρθρωσης. 
2.5.1. Στην πρώτη περίπτωση, η Επιτροπή υποστηρίζει τη 
δημιουργία ευρωπαϊκών εργαστηρίων χωρίς τείχη. Τα βασικά 
επιστημονικά σχέδια που προωθούνται στα πλαίσια των εργα­
στηρίων θα ενισχυθούν από την Κοινότητα με ποσά που 
κυμαίνονται από 200 000 έως 400 000 ECU ανά σχέδιο 
ετησίως. Αυτά τα σχέδια αποκαλούνται σχέδια «Ν». 
2.5.2. Στη δεύτερη περίπτωση, η Επιτροπή κρίνει ότι οι 
παράγοντες διάρθρωσης ή κλίμακος, που αποτελούν τη 
βασική αιτία των σημείων συμφόρησης, μπορούν να ξεπερα­
στούν με μια σημαντική επένδυση για την απόκτηση προ­
σόντων και πόρων κατά τη διάρκεια μιας ορισμένης περιόδου, 
που θα επιτρέψει να επιτευχθεί η αναγκαία κριτική μάζα· 
αυτά τα σχέδια μεγάλης εμβέλειας, που αποκαλούνται σχέδια 
«Τ», θα υποστηριχθούν από την Κοινότητα με ποσά που θα 
κυμανθούν από 1 έως 3 εκατομμύρια ECU ετησίως ανά σχέδιο. 
2.6. Αυτή η νέα προσέγγιση της Επιτροπής και οι διαδι­
κασίες εφαρμογής θα πρέπει να συμβάλουν στην καθιέρωση 
της ελαστικότητας που απαιτείται για να εξασφαλιστεί η 
μεγαλύτερη επάρκεια των μέσων και των διαθέσιμων πόρων 
για τις ανάγκες της βιοτεχνολογικής έρευνας στην Ευρώπη. 3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Δεοντολογικές και ηθικές πτυχές της έρευνας στη βιο­
τεχνολογία 
3.1.1. Η έμφαση έχει δοθεί επανειλημμένα από την ΟΚΕ 
στις δεοντολογικές και ηθικές πτυχές που συνδέονται με τις 
εξελίξεις στη βιο(τεχνο)λογία και πιο πρόσφατα στη γνω­
μοδότηση της της 14ης Δεκεμβρίου 1988 για την «Πρόταση 
απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ειδικού ερευνητι­
κού προγράμματος στον τομέα της υγείας — Προγνωστική 
ιατρική: Ανάλυση του ανθρώπινου γενώματος (1989-
1991)»(·). 
3.1.2. Η ΟΚΕ υπογράμμιζε στη γνωμοδότηση της ότι 
«όποια και αν είναι η εμπιστοσύνη που δείχνουμε στην 
επιστήμη και στη δημιουργικότητα της έρευνας, δεν πρέπει 
να λησμονούμε ότι, ακόμη και αν τηρούνται οι δεοντολογικές 
και ηθικές αρχές και όποια και αν είναι η πρόοδος που 
επιτελείται από την επιστήμη, είναι ανάγκη να υπάρχουν 
όρια. Η έρευνα που βρίσκεται στην υπηρεσία του ανθρώπου, 
επιβάλλει τον αυτοπεριορισμό, για να είναι δυνατός ο έλεγχος 
των αποτελεσμάτων και η προστασία από τις καταχρήσεις». 
3.1.3. Η ΟΚΕ κρίνει ότι μια τέτοια λογική ισχύει επίσης 
και στο πεδίο της βιοτεχνολογίας, πεδίο στο οποίο είναι 
επίσης αναγκαίο να καθορισθεί μια συνολική ισορροπία 
μεταξύ της μακρόπνοης χρησιμότητας των ερευνών που διε­
νεργούνται ή προβλέπονται και των δεοντολογικών πτυχών, 
πέραν από εμπορικές πολιτικές ή οικονομικές θεωρήσεις. 
3.1.4. Η ΟΚΕ λαμβάνει υπόψη και υποστηρίζει τις σχε­
τικές πρωτοβουλίες που έχει ήδη λάβει η Επιτροπή, για 
ορισμένες από τις οποίες συνεργάσθηκε με άλλες ευρωπαϊκές 
ή διεθνείς αρχές, και ειδικότερα τη διοργάνωση τον 
Οκτώβριο του 1989, από κοινού με την UNESCO, ενός συνε­
δρίου με θέμα τη «Γενετική κληρονομιά και τα δικαιώματα 
της ανθρωπότητας». 
3.1.5. Η ΟΚΕ σημειώνει επίσης με ικανοποίηση την 
πρόσφατη σύσταση μιας ομάδας εργασίας για τις «δεοντο­
λογικές, κοινωνικές και νομικές πτυχές που διέπουν την αξιο­
ποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνών στον τομέα του 
ανθρώπινου γενώματος» στην οποία συμμετέχουν επιστή­
μονες, φιλόσοφοι, κοινωνιολόγοι, θεολόγοι και εμπειρογνώ­
μονες επί νομικών θεμάτων. 
3.1.6. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει, εντούτοις, ότι στη γνωμοδό­
τηση της, της 14ης Δεκεμβρίου 1988, είχε ζητήσει τη σύσταση 
μιας γνήσιας επιτροπής δεοντολογίας που να περιλαμβάνει 
στις τάξεις της και εκπροσώπους των κοινωνικών κύκλων. 
Εκφράζει σχετικά λύπη για το γεγονός ότι η ομάδα εργασίας 
που συστάθηκε από την Επιτροπή δεν περιλαμβάνει τέτοιους 
εκπροσώπους, και ζητεί από αυτή να επανορθώσει την κατά­
σταση. Ζητεί επίσης να επεκταθούν και στο γενικό τομέα της 
βιοτεχνολογίας οι σημερινές εκτιμήσεις. 
3.1.7. Οι εργασίες της ομάδας αυτής εργασίας θα πρέπει, 
κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, να έχουν ως στόχο τον καθορισμό 
(') ΕΕ αριθ. C 56 της 6. 3. 1989, σ. 47 (εισηγήτρια: η κ. Tiemann). 
Αριθ. C 159/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 6. 89 
των δεοντολογικών κριτηρίων που επιβάλλεται να γίνονται 
σεβαστά σε όλες τις ερευνητικές εργασίες, πράγμα που θα 
οδηγήσει την κατάρτιση ενός κώδικα αναφοράς που θα προσ­
διορίζει τα ηθικά και δεοντολογικά κριτήρια τα οποία δεν 
πρέπει να υπερθεματίζονται στο πλαίσιο των εν λόγω 
προγραμμάτων, όπως έχει ζητήσει η ίδια. 
3.2. Αξιολόγηση των κινδύνων 
3.2.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ανεπιφύλακτα την πρόθεση της 
Επιτροπής να αυξήσει αισθητά τις δραστηριότητες της προ-
κανονιστικής έρευνας, ειδικότερα όσον αφορά την εκτίμηση 
των ενδεχόμενων κινδύνων που συνδέονται με την εκούσια 
ελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στο περι­
βάλλον. 
3.2.2. Οι δραστηριότητες αυτές θα πρέπει να αποτελούν 
έναν από τους πρωταρχικούς άξονες του προγράμματος 
BRIDGE, λόγω της περιορισμένης εμπειρίας την οποία δια­
θέτουμε σήμερα όσον αφορά τις συνέπειες της εκούσιας ελευ­
θέρωσης γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλ­
λον. Κάθε κοινοτική ρύθμιση δεν μπορεί πράγματι να 
προσφέρει την κατάλληλη προστασία του ανθρώπου και του 
περιβάλλοντος από όλους τους ενδεχόμενους κινδύνους που 
προκύπτουν από τη γενετική μηχανική, εάν αυτή δεν προσαρ­
μοστεί στην εξέλιξη των γνώσεων. 
3.2.3. Η ΟΚΕ παραπέμπει σχετικά στις παρατηρήσεις που 
διατύπωσε στη γνωμοδότηση της για την «πρόταση οδηγίας 
του Συμβουλίου σχετικά με την εκούσια ελευθέρωση γενετι­
κώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον» της 24ης 
Νοεμβρίου 1988 ί1). 
3.3. Συμμετοχή της βιομηχανίας 
3.3.1. Η ΟΚΕ είχε ήδη την ευκαιρία, στη γνωμοδότηση 
της, της 27ης Ιανουαρίου 1988, να επιστήσει την προσοχή στο 
γεγονός ότι η «αποτελεσματική συμμετοχή της βιομηχανίας, 
τόσο στο επίπεδο των προγραμμάτων έρευνας όσο και στο 
επόμενο στάδιο της ανάπτυξης, αποτελεί ένα στοιχείο-κλειδί 
για τον καθορισμό του οφέλους που θα αποκομίσει η Κοινό­
τητα από την προτεινόμενη επένδυση ». 
3.3.2. Η ΟΚΕ είχε εκφράσει τότε την ικανοποίηση της για 
την αισθητή πρόοδο που είχε πραγματοποιηθεί όσον αφορά 
την αυξανόμενη συμμετοχή της βιομηχανίας στο βιοτεχνο­
λογικό πρόγραμμα, μολονότι διαπίστωνε ότι η συνεργασία 
που είχε καθιερωθεί με τη βιομηχανία, δεν ήταν τόσο το 
αποτέλεσμα μιας άμεσης χρηματοδοτικής συμμετοχής στα 
ερευνητικά σχέδια, όσο αποτέλεσμα διαδικασιών που είχαν 
τεθεί σε εφαρμογή για να επιτραπεί στις βιομηχανικές επιχει­
ρήσεις να παρακολουθούν την εξέλιξη των εργασιών, κυρίως 
μέσω της οργάνωσης σεμιναρίων και συζητήσεων στρογγυ­
λής τραπέζης, και να μπορέσουν έτσι να εκφράσουν ενδιαφέ­
ρον για την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων των ερευνών. 
3.3.3. Είναι σκόπιμο να σημειωθεί σχετικά ότι, μολονότι 
η βιομηχανία δεν συμμετέχει απευθείας στη δραστηριότητα, 
παρά μόνο στο 15% των ερευνητικών ομάδων ως χρηματο­
δοτικός εταίρος, πάνω από το 80 % των ερευνητικών σχεδίων 
αποτελούν αντικείμενο του ενδιαφέροντος της βιομηχανίας, 
πράγμα που γίνεται έτσι νοητό ως ενεργός συμμετοχή της 
στην προώθηση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων και 
στην εμπορική τους εκμετάλλευση. 3.3.4. Ωστόσο, η ΟΚΕ πιστεύει ότι η προσπάθεια ενημέ­
ρωσης προς την κατεύθυνση της βιομηχανίας θα πρέπει να 
συνεχισθεί ενεργά, ενώ τα αποτελέσματα μιας μελέτης που 
εκπονήθηκε από την επιτροπή ανεξάρτητων εμπειρογνω­
μόνων, αποκαλύπτει ότι πάνω από τα δύο τρίτα των ευρωπαϊ­
κών επιχειρήσεων βιοτεχνολογίας και κυρίως οι μικρο­
μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) δήλωσαν ότι δεν είχαν καθόλου 
ή πολύ λίγο ενημερωθεί όσον αφορά τα κοινοτικά προγράμ­
ματα. 
3.3.5. Η ΟΚΕ δεν μπορεί κατά συνέπεια να παρακολου­
θήσει την Επιτροπή στην απόφαση της να μην λάβει κανένα 
ειδικό μέτρο όσον αφορά τις ΜΜΕ, επειδή θεωρεί ότι αυτές 
θα πρέπει να επωφεληθούν ευρύτατα από την ερευνητική 
δράση που αναλαμβάνεται στα πλαίσια του προτεινόμενου 
προγράμματος. Δεν χρειάζεται να υπομνησθούν οι δυσκολίες 
τις οποίες συχνά αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ για να συμμε­
τάσχουν στα κοινοτικά προγράμματα έρευνας. 
3.3.6. Η ΟΚΕ ζητεί επιπλέον να αναληφθεί μια συγκεκρι­
μένη δράση προς την κατεύθυνση της γεωργίας η οποία 
συμμετέχει ελάχιστα ή σχεδόν καθόλου στις κοινοτικές 
δραστηριότητες στο πεδίο της βιοτεχνολογίας. Παραπέμπει 
σχετικά στη γνωμοδότηση της για το πρόγραμμα ΒΑΡ(2) 
όπου υπογράμμιζε ότι έχει σημασία να εξασφαλισθεί η 
υποστήριξη και η συμμετοχή των ευρωπαϊκών γεωργικών 
οργανώσεων για την ανάπτυξη του δυναμικού της βιοτεχνο­
λογίας. 
3.4. Αξιολόγηση των κοινωνικών επιπτώσεων της βιοτεχνο­
λογίας 
3.4.1. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει το αίτημα που είχε διατυ­
πώσει στη γνωμοδότηση του της 20ής Ιανουαρίου 1988, να 
προβλεφθεί, στο πρόγραμμα BRIDGE, αξιολόγηση των κοι­
νωνικών επιπτώσεων αυτών των αποτελεσμάτων, και εκφράζει 
λύπη που το εν λόγω αίτημα δεν ελήφθη υπόψη από την 
Επιτροπή. 
3.4.2. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει, όπως είχε ήδη υπογραμμίσει σε 
πολυάριθμες προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της ΟΚΕ, ότι η 
τεχνολογική πρόοδος δεν προσφέρει τις καλύτερες ευκαιρίες 
παρά μόνο σ'ένα αποδεκτό οικονομικό και κοινωνικό κλίμα, 
θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή κατάλληλες διαδικασίες 
διαβούλευσης με όλες τις κοινωνικές και επαγγελματικές 
οργανώσεις, συμπεριλαμβανόμενων των γεωργικών οργανώ­
σεων, των ενώσεων καταναλωτών και προστασίας του περι­
βάλλοντος, προκειμένου να εξασφαλισθεί η εξισορροπημένη 
κοινωνική ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας στην Ευρώπη. 
3.5. Η πνευματική ιδιοκτησία στον τομέα της βιοτεχνο­
λογίας 
3.5.1. Οι αβεβαιότητες σχετικά με τα δικαιώματα πνευματι­
κής ιδιοκτησίας στον τομέα της βιοτεχνολογίας αποτελούν, 
όπως υπογραμμίζει η επιτροπή ανεξάρτητων εμπειρογνω­
μόνων, σοβαρό σημείο συμφόρησης που παρεμποδίζει την 
εκμετάλλευση του ευρωπαϊκού επιστημονικού δυναμικού και 
φέρει την Ευρώπη σε μειονεκτική θέση έναντι των ΗΠΑ. 
(') ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1989, σ. 45 (εισηγητής: ο κ. Von Der 
Decken). (2) ΕΕ αριθ. C 25 της 28. 1. 1985 (εισηγητής: ο κ. De Normann). 
26. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 159/29 
3.5.2. Η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο, το Νοέμβριο 
του 1988, πρόταση οδηγίας αναφορικά με τη «Νομική 
προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων»('), πρόταση 
που προκάλεσε ορισμένες επικρίσεις. Η ΟΚΕ παραπέμπει 
σχετικά στις εργασίες που πραγματοποίησε παράλληλα στον 
τομέα αυτό. 
3.6. Υποδομή πληροφοριών 
3.6.1. Οι δραστηριότητες έρευνας και επιμόρφωσης που 
προβλέπονται στο κεφάλαιο αυτό, επεκτείνουν τις δραστηριό­
τητες που καλύπτονται στο πρόγραμμα ΒΑΡ υπό τον τίτλο 
«συναφή μέτρα». Αποσκοπούν, από τη μια πλευρά, στην κα­
τάρτιση ενός συστήματος επικοινωνίας που θα επιτρέπει την 
ταχεία πρόσβαση στις συλλογές βιολογικών καλλιεργειών, 
και απ'την άλλη πλευρά, στην εφαρμογή των τεχνολογιών 
πληροφόρησης στο πεδίο της βιολογικής έρευνας (βιοπλη-
ροφορική). 
3.6.2. Η ΟΚΕ εγκρίνει τη συνέχιση και την ανάπτυξη 
αυτών των δραστηριοτήτων, επειδή η υποστήριξη τους από 
την Κοινότητα αποτελεί εχέγγυο ότι η υποδομή πληροφοριών 
που θα εγκαθιδρυθεί, θα είναι ανοικτή στο σύνολο των ερευ­
νητών σε όλα τα κράτη μέλη. Η κοινοτική παρέμβαση είναι 
επίσης απαραίτητη για να εξασφαλισθεί ο συντονισμός και 
η συμπληρωματικότητα αυτών των δραστηριοτήτων με τις 
αντίστοιχες που προωθούνται στο πλαίσιο προγράμματος 
ESPRIT. 
3.6.3. Η ΟΚΕ κρίνει σχετικά ότι η Επιτροπή θα πρέπει να 
διαχειρίζεται ή τουλάχιστον να έχει υπό την ευθύνη της τη 
διαχείριση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Δεδομένων 
σχετικά με τους μικροοργανισμούς και τα άλλα βιοτικά υλικά, 
των οποίων η δημιουργία προτείνεται προκειμένου να έχουν 
όλοι πρόσβαση σε αυτή, υπό συνθήκες και σύμφωνα με διαδι­
κασίες, κυρίως δημοσιονομικές, που θα πρέπει την κατάλ­
ληλη στιγμή να αποσαφηνιστούν. 
3.7. Δραστηριότητες επιμόρφωσης 
3.7.1. Η Επιτροπή προτείνει τη χορήγηση 10 εκατομμυ­
ρίων ECU για δραστηριότητες επιμόρφωσης σε τομείς της 
έρευνας που καλύπτονται από το πρόγραμμα. Αυτές οι 
δραστηριότητες θα συμπεριλάβουν τη σύναψη συμβάσεων 
επιμόρφωσης επιστημόνων (160 άτομα ετησίως, κατά μέσο 
όρο) διάρκειας 6 μηνών έως 2 ετών, και την οργάνωση μαθη­
μάτων επιμόρφωσης και θερινών μαθημάτων. 
3.7.2. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί σ'αυτές τις 
δραστηριότητες οι οποίες εστέφθησαν από μεγάλη επιτυχία 
στα πλαίσια του προγράμματος ΒΑΡ λόγω της ανάγκης: 
— από τη μια πλευρά να εξασφαλισθεί η σταθερή προσαρ­
μογή του ερευνητικού προσωπικού στις πολύπλοκες τεχ­
νικές και στην ταχεία εξέλιξη των γνώσεων, — από την άλλη πλευρά, να επιτραπεί σε ορισμένα κράτη 
μέλη που έχουν λιγότερο εξοπλισμό από άλλα σε υποδο­
μές έρευνας ή που δεν διαθέτουν ακόμη το κατάλληλο 
επιστημονικό προσωπικό, να συμμετάσχουν πλήρως στις 
δραστηριότητες έρευνας που προβλέπονται στα πλαίσια 
του προγράμματος. 
3.7.3. Η ΟΚΕ κρίνει ότι αυτές οι δραστηριότητες επιμόρ­
φωσης μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στη μείωση των 
αναπτυξιακών ανισοτήτων μεταξύ των κρατών μελών και, με 
τον τρόπο αυτό, στην επίτευξη του στόχου της οικονομικής 
και κοινωνικής σύγκλισης στο πεδίο της βιοτεχνολογίας. 
3.7.4. Σημειώνει σχετικά με ικανοποίηση, την πρόθεση της 
Επιτροπής να διευκολύνει τη σύναψη συμβάσεων επιμόρφω­
σης με επιστήμονες από χώρες όπως είναι η Ελλάδα, η Ισπα­
νία και η Πορτογαλία, και να οργανώσει στις τρεις αυτές 
χώρες 20 θερινά σεμινάρια έως τη λήξη του προγράμματος 
BRIDGE. 
3.8. Δράστηριότη τες συ ντο νισμού 
3.8.1. Στόχος των δραστηριοτήτων συντονισμού που 
άρχισε με το πρόγραμμα ΒΑΡ είναι: «να βελτιωθεί το επίπεδο 
των γνώσεων και μέσων που τίθενται σε εφαρμογή στο πεδίο 
των επιστημών της ζωής, όπως επίσης και να ενισχυθεί η 
στρατηγική αποτελεσματικότητα της εφαρμογής τους στους 
οικονομικούς και κοινωνικούς στόχους της Κοινότητας». 
3.8.2. Μολονότι λαμβάνει υπόψη τις επιτυχίες που σημειώ­
θηκαν στα πλαίσια του προγράμματος ΒΑΡ, η έκθεση της 
Επιτροπής ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων περιέχει πολλές 
σημαντικές επικρίσεις κατά της δραστηριότητας συντο­
νισμού (κυρίως την κακή ενημέρωση του κοινού για τα πλεο­
νεκτήματα της βιοτεχνολογίας και τη φύση των σχετικών 
κινδύνων, τη μη ενσωμάτωση των δεδομένων από άλλες Γενι­
κές Διευθύνσεις της Επιτροπής στις έρευνες που διενεργού­
νται στο πλαίσιο του προγράμματος ΒΑΡ), και διαπιστώνει 
ότι τα καθήκοντα που επιτελέσθηκαν υπήρξαν πάνω από όλα 
πολυάριθμα και ο φόρτος εργασίας της μονάδας CUBE(2) 
υπήρξε πολύ συμαντικός. 
3.8.3. Μολονότι εγκρίνει τις δραστηριότητες συντονισμού 
που προτείνονται στα πλαίσια του προγράμματος BRIDGE, 
η ΟΚΕ κρίνει ότι αυτές θα πρέπει να αναφέρονται κυρίως: 
— στην εξακρίβωση των συνθηκών για μεγαλύτερη αποτε­
λεσματικότητα και συνοχή των εθνικών και κοινοτικών 
προγραμμάτων βιοτεχνολογίας και των σχετικών πολιτι­
κών, κυρίως εκείνων που τοποθετούνται στην αλυσίδα 
«έρευνα — γεωργία — βιομηχανία — περιβάλλον», 
— στην ενημέρωση του κοινού για τις δυνατότητες της βιο­
τεχνολογίας, τα πλεονεκτήματα της και τη φύση των 
συναφών κινδύνων, πεδίο στο οποίο η ΟΚΕ θεωρεί ότι 
έχουν γίνει πολύ λίγα πράγματα έως σήμερα. 
(') ΕΕαριθ. C 10 της 13. 1. 1989, σ. 3. (2) Concertation unit for biotechnology in Europe. Μονάδα συντο­
νισμού για τη βιοτεχνολογία στην Ευρώπη. 
Αριθ. C 159/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 6. 89 
3.9. Επέκταση τον προγράμματος BRIDGE σε τρίτες ευρω­
παϊκές χώρες 
3.9.1. Η Επιτροπή προτείνει τη διάθεση 3 εκατομμυρίων 
ECU για τη συνέχιση των ερευνητικών δράσεων οι οποίες 
διεξάγονται με τις χώρες που συμμετέχουν στην ευρωπαϊκή 
συνεργασία στο πεδίο της επιστήμης και τις τεχνολογίας, 
δράσεις που αποκαλούνται «δράσεις COST». 
3.9.2. Προτείνεται επίσης να είναι δυνατό να συμμετέχουν 
στο πρόγραμμα BRIDGE οργανώσεις και επιχειρήσεις από 
τρίτες ευρωπαϊκές χώρες με τις οποίες έχουν συναφθεί γενικές 
συμφωνίες επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας. 
3.9.3. Η ΟΚΕ εγκρίνει την πρωτοβουλία, η οποία αντα­
ποκρίνεται σε αίτημα που είχε διατυπώσει σε προηγούμενες 
γνωμοδοτήσεις της. 
3.9.4. Η ΟΚΕ διερωτάται, ωστόσο, εάν δεν θα ήταν σκό­
πιμο, σε μια προσπάθεια ορθολογισμού, να αντιμετωπισθεί 
μακροπρόθεσμα η ενσωμάτωση των δράσεων COST στις 
ερευνητικές δραστηριότητες του προγράμματος βιοτεχνο­
λογίας, δεδομένου ότι οι τρίτες ευρωπαϊκές χώρες που συμμε­
τέχουν σ'αυτές τις δράσεις, είναι όλες χώρες με τις οποίες 
έχουν συναφθεί συμφωνίες-πλαίσια επιστημονικής και τεχνο-
Βρυξέλλες, 26 Απριλίου 1989. λογικής συνεργασίας, δηλαδή οι χώρες της Ευρωπαϊκής 
Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ). Θα μπορούσε ενδεχο­
μένως να προβλεφθεί μία ευρύτερη συνεργασία που να μην 
περιλαμβάνει μόνο τις χώρες της ΕΖΕΣ. 
3.10. Διαβίβαση στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
της έκθεσης για τα αποτελέσματα καθώς και της έκθε­
σης αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρο 4 της 
πρότασης απόφασης 
3.10.1. Η ΟΚΕ ζητεί, όπως έπραξε για άλλα προγράμματα, 
να τροποποιηθεί το άρθρο 4 της πρότασης απόφασης προκει­
μένου να προβλεφθεί ρητά η διαβίβαση και σ'αυτήν την 
έκθεση για τα αποτελέσματα της επανεξέτασης του προγράμ­
ματος καθώς και της έκθεσης αξιολόγησης των αποτελεσμά­
των. 
3.10.2. Υπενθυμίζεται ακόμη μια φορά ότι, σύμφωνα με το 
άρθρο 130ζ(2) της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, ζητείται υποχρεωτικά από την 
ΟΚΕ να εκδώσει γνωμοδότηση για κάθε πρόταση τροποποίη­
σης, παράτασης ή ανανέωσης του προγράμματος. Από αυτή 
τη σκοπιά, οι εκθέσεις αυτές αποτελούν ένα ουσιαστικό στοι-. 
χείο της εκτίμησης των προτάσεων που υποβάλλονται από 
την Επιτροπή. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE