Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Οι διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες 
στην Ευρώπη»
(2021/C 106/04)
Εισηγητής: ο κ. Pavel BRAND A (ECR/CZ) Αντιδήμαρχος Rádlo
I.ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Σχεδόν το ένα τρίτο των πολιτών της ΕΕ ζουν και εργάζονται σε παραμεθόριες περιοχές της Ευρώπης. Τα σύνορα των περιοχών 
αυτών έχουν άμεσο και έμμεσο αντίκτυπο στη ζωή τους. Τα άτομα που ζουν σε παραμεθόριες περιοχές αντιμετωπίζουν συχνά 
ιδιαίτερες προκλήσεις όπως εύρεση εργασίας, πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες, καθημερινή 
μετακίνηση από και προς την εργασία, και διευθέτηση διοικητικών προβλημάτων. Η διασυνοριακή συνεργασία αποδείχθηκε το 
πλέον αποτελεσματικό εργαλείο για την υπέρβαση των φραγμών που αντιπροσωπεύουν τα σύνορα και του διαιρετικού τους ρόλου, 
καθώς και για την ενίσχυση της εδαφικής συνοχής των παραμεθόριων περιοχών.
Η πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες είναι συχνά πιο περιορισμένη στις παραμεθόριες περιοχές, ιδίως σε όσες έχουν υποστεί 
σοβαρή ερήμωση, από ό,τι στις κεντρικές περιφέρειες και στις περιφέρειες των πρωτευουσών, ενώ επιδεινώνεται στις περιφέρειες που 
αντιμετωπίζουν και δημογραφικές προκλήσεις, και αποτελεί ισχυρό παράγοντα καθορισμού της ποιότητας ζωής. Η παροχή 
διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών θα μπορούσε να είναι όχι μόνο επωφελής για τους πολίτες, αλλά και περισσότερο επικερδής, 
διότι οι υπηρεσίες αυτές θα καταστούν ευρύτερα διαθέσιμες και οικονομικά συμφέρουσες.
Η επιτυχημένη παροχή διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών θα μπορούσε επίσης να συντελέσει στη βελτίωση της κατανόησης 
μεταξύ γειτόνων και στην οικοδόμηση της πολυπόθητης εμπιστοσύνης. Οι υπηρεσίες αυτές θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στον τρόπο 
με τον οποίο γίνεται αντιληπτή η Ευρωπαϊκή Ένωση, συμβάλλοντας έτσι στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Η ευρύτερη διαθεσιμότητα διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών θα μπορούσε να συμβάλει στην άμβλυνση των αρνητικών 
μεθοριακών επιπτώσεων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών που ζουν σε παραμεθόριες περιοχές. Με τη δέουσα 
αντιμετώπιση της υφιστάμενης ανάγκης για δημόσιες υπηρεσίες στα εσωτερικά και εξωτερικά της σύνορα, η ΕΕ θα καταδείξει τη 
σαφή προστιθέμενη αξία της σε εκατομμύρια πολίτες της που θα επωφεληθούν από αυτές τις υπηρεσίες.
Η υψηλής ποιότητας στοχοθετημένη ανάλυση του Ευρωπαϊκού δικτύου παρακολούθησης για την εδαφική ανάπτυξη και συνοχή 
(ESPON) (1), παρέχει μια πρώτη επισκόπηση του θέματος των διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών, καθορίζοντας το γενικό πλαίσιο 
και υποβάλλοντας συστάσεις. Σε αυτή την περίπλοκη κατάσταση που αντιμετωπίζουμε, η οποία απαιτεί συντονισμένες απαντήσεις 
για την αντιμετώπιση των προκλήσεων, η υποστήριξη του θέματος των διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών και η διατύπωση 
πολιτικών συστάσεων από τη σκοπιά των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, σε συνδυασμό με τον προσδιορισμό των επόμενων 
βημάτων που πρέπει να γίνουν από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, θα πρέπει τώρα να αποτελέσει 
πολιτική πρωτοβουλία της ΕτΠ στο πλαίσιο της παρούσας γνωμοδότησης για να καταστεί η παροχή διασυνοριακών δημόσιων 
υπηρεσιών αποτελεσματικότερη και ευρύτερα διαδεδομένη στο μέλλον.
II.ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
1. θεωρεί ότι η επιτυχημένη, αποτελεσματική και ευρύτερη παροχή διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών προϋποθέτει 
απαραιτήτως τα εξής τρία εργαλεία: νομικό πλαίσιο, δομές και χρηματοδότηση. Λόγω της ευρωπαϊκής εμβέλειας των υπηρεσιών 
αυτών, η ΕΕ θα πρέπει να αναλάβει ενεργό και ηγετικό ρόλο για την εξασφάλιση των εν λόγω εργαλείων/προϋποθέσεων. Η 
συνεργασία των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών είναι αναγκαία, σύμφωνα με την αρχή της εταιρικής σχέσης, έτσι ώστε 
να εξαλείφεται ή να μειώνεται το κόστος σε διασυνοριακό πλαίσιο·C 106/12 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.3.2021
(1) Στοχοθετημένη ανάλυση του ESPON, της 14ης Ιανουαρίου 2019, με θέμα τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες.
Νομικό πλαίσιο της ΕΕ
Προστιθέμενη αξία ενός ενωσιακού νομικού πλαισίου
2. τονίζει την ανάγκη θέσπισης ενωσιακού νομικού πλαισίου προκειμένου να καταστεί δυνατή μια αποτελεσματική καθιέρωση 
και διαχείριση διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών οι οποίες θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών της ΕΕ που ζουν σε 
παραμεθόριες περιοχές· Τα ισχύοντα πλαίσια επιβάλλουν συχνά δυσβάσταχτο διοικητικό φόρτο και κόστος, πράγμα που αναγκάζει 
πολλές τοπικές και περιφερειακές αρχές να εγκαταλείψουν τα σχέδιά τους·
3. υποστηρίζει σθεναρά, εν προκειμένω, τον ευρωπαϊκό διασυνοριακό μηχανισμό (ΕΔΜ), επί του οποίου η πρόταση έχει προς το 
παρόν παγώσει στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καλεί, ως εκ τούτου, την πορτογαλική Προεδρία να επιταχύνει την έγκρισή 
της χωρίς χρονοτριβή·
4. είναι της γνώμης ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η διασυνοριακή συνεργασία και η παροχή διασυνοριακών 
δημόσιων υπηρεσιών είναι ευρωπαϊκής εμβέλειας και μπορούν να διευθετηθούν αποτελεσματικότερα σε ενωσιακό επίπεδο, μέσω 
στενής συνεργασίας με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές (αρχή της εταιρικής σχέσης)·
Διασυνοριακά ευνοϊκή εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ
5. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή —ως το θεσμικό όργανο που είναι αρμόδιο για την παρακολούθηση της εφαρμογής της 
ενωσιακής νομοθεσίας— και, πρωτίστως, τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες με νομοθετικές αρμοδιότητες, να συντονίσουν τη 
μεταφορά των οδηγιών με τα γειτονικά κράτη και περιφέρειες, ώστε να μην προκύψουν νέα νομικά εμπόδια λόγω έλλειψης 
συντονισμού· καλεί, ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες που διαθέτουν νομοθετικές εξουσίες να εξετάσουν τα εθνικά ή 
περιφερειακά νομικά τους πλαίσια όσον αφορά τον αντίκτυπό τους στις παραμεθόριες περιοχές·
6. επισημαίνει ότι οι εκτιμήσεις επιπτώσεων μπορούν να παρέχουν εξαιρετική εικόνα της επίδρασης της ενωσιακής νομοθεσίας 
της ΕΕ, και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες που διαθέτουν νομοθετικές εξουσίες να καταρτίσουν 
ενδεδειγμένες μεθοδολογίες για αποτελεσματικές διασυνοριακές εκτιμήσεις επιπτώσεων·
Διασυνοριακά σημεία επαφής στις ΓΔ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
7. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά την εκπόνηση των πολιτικών της, να συνεκτιμά κατά τρόπο οριζόντιο την κατάσταση 
των παραμεθόριων περιοχών και να υποδείξει διασυνοριακά σημεία επαφής σε όλες τις Γενικές Διευθύνσεις (ΓΔ) που θα μπορούσαν 
δυνητικά να ασχοληθούν με διασυνοριακά ζητήματα, ιδίως στους τομείς του περιβάλλοντος, των υπηρεσιών πρώτων βοηθειών, της 
διαχείρισης κινδύνων, των μεταφορών, της υγειονομικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης, του χωροταξικού σχεδιασμού, της 
ψηφιοποίησης, της επικοινωνίας, του πολιτισμού, του τουρισμού, της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης (2). Η νέα και η 
αναθεωρημένη νομοθεσία της ΕΕ θα πρέπει να καλύπτει την παροχή διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών σε αυτούς τους 
σημαντικούς τομείς, με στόχο την υποστήριξη της υλοποίησής τους·
Εθνικά διασυνοριακά σημεία επαφής
8. καλεί τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες με νομοθετικές αρμοδιότητες να δημιουργήσουν σταθερά, μόνιμα και διαδιοικητικά 
εθνικά διασυνοριακά σημεία επαφής, τα οποία θα ανταλλάσσουν εμπειρίες και θα συζητούν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι 
τοπικές και οι περιφερειακές αρχές στα εκάστοτε συγκεκριμένα σύνορα, θα συντονίζουν την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ και 
θα δραστηριοποιούνται για τη συστηματική άρση των συνοριακών εμποδίων (επίσης όσον αφορά την καθιέρωση και την παροχή 
διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών). Τα εν λόγω σημεία επαφής θα μπορούσαν να είναι τα ίδια όργανα που προτείνονται στον 
κανονισμό για τον ευρωπαϊκό διασυνοριακό μηχανισμό (κανονισμός ΕΔΜ), με την προϋπόθεση ότι θα θεσπιστούν στην εκάστοτε 
περιοχή, αλλά να διαθέτουν ευρύτερες αρμοδιότητες. Στα σημεία επαφής θα πρέπει να ορίζεται υπεύθυνος με γνώση των επίσημων 
γλωσσών των παραμεθόριων περιοχών. Η δραστηριοποίηση αυτών των σημείων επαφής θα πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την άρση 
των εμποδίων που υποδεικνύονται από τοπικούς και περιφερειακούς φορείς. Θα μπορούσαν επίσης να αξιολογούν την κατάσταση 
που επικρατεί στις παραμεθόριες περιοχές και να προτείνουν κοινές προσεγγίσεις και δράσεις για τη βελτίωση των υπηρεσιών που 
παρέχονται στους πολίτες μέσω βελτιστοποίησης των διαθέσιμων πόρων εκατέρωθεν των συνόρων και του ορισμού μηχανισμών 
συντονισμού με τα διασυνοριακά προγράμματα και άλλες πρωτοβουλίες της ΕΕ. Το εστιακό σημείο της ΕΕ για τα σύνορα θα πρέπει 
να εξασφαλίζει τον συντονισμό και τη μεθοδολογική υποστήριξη και να διευκολύνει, παράλληλα, την ανταλλαγή βέλτιστων 
πρακτικών μεταξύ παραμεθόριων περιοχών της Ευρώπης·26.3.2021 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 106/13
(2) Τομείς πολιτικής που προσδιορίστηκαν στην ανάλυση του ESPON και στους οποίους παρέχονται οι περισσότερες διασυνοριακές δημόσιες 
υπηρεσίες.
9. καλεί τα κράτη μέλη να επιδείξουν μεγαλύτερη ευελιξία έναντι των τοπικών και των περιφερειακών αρχών που επιθυμούν να 
καθιερώσουν διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες, δεδομένου ότι η ευελιξία, οι ενδεδειγμένες λύσεις και η ταχεία αντίδραση εκ 
μέρους των αρμοδίων κρατικών φορέων μπορούν να προσφέρουν βραχυπρόθεσμες απαντήσεις ενώ απαιτούνται μακροπρόθεσμες 
βιώσιμες λύσεις για την εφαρμογή και τη διατήρηση των διασυνοριακών υπηρεσιών. Η χρήση διακυβερνητικών συμφωνιών, όπως η 
πρόσφατη Συνθήκη του Άαχεν, θα μπορούσε επίσης να ενθαρρύνει την παροχή διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών·
Εστιακό σημείο για τα σύνορα (ΓΔ REGIO)
10. εκδηλώνει την υποστήριξή της στο εστιακό σημείο της ΓΔ REGIO για τα σύνορα, και ζητεί να αυξηθεί το ανθρώπινο 
δυναμικό που προβλέπεται για την εν λόγω δράση ενόψει του πιθανού νέου ρόλου που θα αναλάβει όσον αφορά τον συντονισμό 
των εθνικών σημείων επαφής και των σημείων επαφής σε διάφορες ΓΔ·
Ευρωπαϊκός διασυνοριακός μηχανισμός (ΕΔΜ)
11. πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει να υποστηρίξει μια συντονισμένη προσέγγιση στα σύνορα σχετικά με την εφαρμογή της 
ενωσιακής νομοθεσίας. Σε μη επιτυχημένες περιπτώσεις και όποτε οι εθνικές νομοθεσίες δεν επιτρέπουν τη συνεργασία, η ΕΕ θα 
πρέπει να εξασφαλίζει μια λύση/ένα πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο που θα επιλέγεται από τους παρόχους διασυνοριακών δημόσιων 
υπηρεσιών·
12. ως εκ τούτου, τονίζει με έμφαση την ανάγκη υιοθέτησης του νέου εργαλείου που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, του 
ευρωπαϊκού διασυνοριακού μηχανισμού (ΕΔΜ) (3), ως νομική πράξη από τη βάση προς την κορυφή που θα μπορούσε να αποδειχθεί 
ενδεδειγμένη λύση τόσο για την άρση των νομικών και διοικητικών εμποδίων όσο και για τη θέσπιση κατάλληλου νομικού πλαισίου, 
ειδικά εστιασμένου στην παροχή διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών·
13. επαναλαμβάνει ότι η ανάλυση των υφιστάμενων συνοριακών εμποδίων που διενεργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο 
πλαίσιο της διασυνοριακής επανεξέτασης και τα συνακόλουθα έργα «b-solutions» καταδεικνύουν σαφώς την ανάγκη επιτόπιας 
εφαρμογής μιας τέτοιας νομικής πράξης. Σε περισσότερο από το ένα τρίτο των 43 περιπτώσεων «b-solutions» (4) που μελετήθηκαν, 
ο ευρωπαϊκός διασυνοριακός μηχανισμός αποτελεί ενδεδειγμένο εργαλείο για την άρση των εμποδίων, ιδίως στις περιπτώσεις κατά 
τις οποίες η προτεινόμενη λύση θα απαιτήσει τροποποίηση του ισχύοντος νομικού ή διοικητικού πλαισίου στη μία πλευρά των 
συνόρων·
14. σε αυτό το πλαίσιο, καλεί τους τοπικούς και τους περιφερειακούς ενδιαφερόμενους φορείς να ενισχύσουν τις ικανότητές 
τους προκειμένου να είναι σε θέση να διαδραματίσουν ισχυρότερο και αποτελεσματικότερο ρόλο ως «εμπνευστές» λύσεων βάσει του 
προτεινόμενου ευρωπαϊκού διασυνοριακού μηχανισμού. Για την ορθή εφαρμογή του εν λόγω μηχανισμού, οι τοπικές και οι 
περιφερειακές αρχές πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να κατανοούν επαρκώς τα εμπόδια και να διαμορφώνουν, ως εκ τούτου, σαφώς 
εφαρμόσιμες νομικές ή διοικητικές λύσεις·
15. σημειώνει ότι ο προτεινόμενος κανονισμός ΕΔΜ δύναται να αποδειχθεί καθοριστικής σημασίας όχι μόνο για τις 
διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες αλλά και για το μέλλον της διασυνοριακής συνεργασίας εν γένει, διότι θα μπορούσε να 
συμβάλει στην άρση των υφιστάμενων εμποδίων και στην αξιοποίηση του πλήρους οικονομικού δυναμικού των παραμεθόριων 
περιφερειών της ΕΕ (5)·
16. παροτρύνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ξαναρχίσει τις συζητήσεις σχετικά με τον κανονισμό ΕΔΜ και να εγκρίνει 
επειγόντως τη θέση του όσον αφορά τη σχετική πρόταση, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ταχεία έγκριση του κανονισμού·
17. καλεί τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τη συζήτηση σχετικά με τον «Μηχανισμό αντιμετώπισης νομικών και διοικητικών 
εμποδίων σε διασυνοριακό πλαίσιο» στην ημερήσια διάταξη των συνόδων κορυφής μεταξύ συνοριακών κρατών, καθώς και κάθε 
άλλου φόρουμ διασυνοριακής συνεργασίας. Η ανάλυση του μέσου που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα φόρουμ λήψης 
αποφάσεων θα πείσει τα κράτη μέλη για τη χρησιμότητά του όσον αφορά την αντιμετώπιση μεγάλου μέρους νομικών και 
διοικητικών εμποδίων που συνεχίζουν να υφίστανται στα σύνορα της ΕΕ και, ως εκ τούτου, να προβούν στη δημιουργία 
διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών.
18. προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, τις περιφέρειες με νομοθετικές αρμοδιότητες και τις 
διασυνοριακές δομές σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο να εφαρμόσουν δοκιμαστικά τις αρχές και τις διαδικασίες του 
προτεινόμενου ευρωπαϊκού διασυνοριακού μηχανισμού σε συγκεκριμένα έργα, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του τρόπου με 
τον οποίο το μέσο αυτό θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε συγκεκριμένες συνθήκες και να συμβάλει στην άρση των υφιστάμενων 
νομικών και διοικητικών εμποδίων. Πολλές διασυνοριακές περιοχές λειτούργησαν στο παρελθόν ως εργαστήρια διασυνοριακής 
συνεργασίας και απέφεραν θετικά αποτελέσματα για την επίλυση διασυνοριακών ζητημάτων·C 106/14 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.3.2021
(3) Κανονισμός COM(2018) 373 final — 2018/0198 (COD)
(4) https://www .b-solutionsproject.com
(5) Στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο Ώθηση της ανάπτυξης και της συνοχής στις παραμεθόριες περιφέρειες της ΕΕ 
επισημαίνεται ότι «εάν καταργούνταν μόνο το 20 % των υφιστάμενων εμποδίων, οι παραμεθόριες περιφέρειες θα κέρδιζαν 2 % σε ΑΕΠ […], 
με δυνατότητα για περισσότερες από 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας» [COM (2017) 534, σ. 4].
Διασυνοριακές δομές
19. επισημαίνει ότι η ανάλυση του ESPON έδειξε ότι η πλειονότητα των διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών απαιτεί τη 
δημιουργία μιας νέας διασυνοριακής δομής ή οργάνου, κατά κανόνα χωρίς νέα νομική προσωπικότητα. Πολύ συχνά, 
χρησιμοποιούνται ή προσαρμόζονται ήδη υφιστάμενες δομές. Όποτε δημιουργήθηκαν νέες διασυνοριακές δομές, αυτές βασίστηκαν 
στις υφιστάμενες διακρατικές συμφωνίες, στο εθνικό δίκαιο ή στον κανονισμό ΕΟΕΣ·
20. εξαίρει τα πλεονεκτήματα των μόνιμων διασυνοριακών δομών με δικό τους προσωπικό και προϋπολογισμό και με 
αποκλειστικό σκοπό την προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας, όπως οι ευρωπεριφέρειες, οι κοινότητες εργασίας και άλλες 
παρεμφερείς δομές, για την αποτελεσματική ανάπτυξη διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών·
21. τονίζει τα οφέλη και τις μη πλήρως αξιοποιούμενες δυνατότητες των Ευρωπαϊκών Ομίλων Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΟΕΣ) (6) 
οι οποίοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως ιδανικοί φορείς διαχείρισης διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών, ιδίως στις 
περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει ανάγκη κοινού προϋπολογισμού και κοινού προσωπικού και οι κύριοι πάροχοι είναι δημόσιες 
αρχές. Οι προσπάθειες ευαισθητοποίησης που καταβάλλει η πλατφόρμα ΕΟΕΣ της ΕτΠ θα πρέπει να ενισχυθούν και να 
επικεντρωθούν ειδικά στη χρήση του ΕΟΕΣ ως μέσου για την παροχή διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών·
22. υπογραμμίζει ότι οι ΕΟΕΣ, παρότι έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμοι για τη διασυνοριακή συνεργασία, υπόκεινται σε 
ορισμένους νομικούς περιορισμούς που τους εμποδίζουν να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες της ενισχυμένης διασυνοριακής 
συνεργασίας. Το γεγονός αυτό καθίσταται ιδιαίτερα προφανές στην περίπτωση των διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών και των 
έργων υποδομής. Εάν βελτιωνόταν το προαναφερθέν νομικό πλαίσιο, το συγκεκριμένο ευρωπαϊκό μέσο θα μπορούσε να 
χρησιμοποιηθεί πολύ ευρύτερα.
Χρηματοδοτικά μέσα
23. ζητεί να γίνει μνεία στην ανάπτυξη των διασυνοριακών δημοσίων υπηρεσιών ως επιλέξιμη προς επιδότηση δραστηριότητα 
στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, συγκεκριμένα στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg (χωρίς ωστόσο να μειωθούν άλλα μέρη 
του προγράμματος), καθώς και σε άλλα χρηματοδοτικά μέσα που προβλέπονται στο επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και 
στο μέσο ανάκαμψης μετά την πανδημία COVID-19, «Next Generation EU»· Προκειμένου να καταστούν ελκυστικότερα τα 
χρηματοδοτικά προγράμματα, είναι επίσης αναγκαίο να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος που συνεπάγεται η υποβολή αιτήσεων και η 
λογοδοσία για τη χρηματοδότηση αυτή·
24. καλεί όλες τις διαχειριστικές αρχές στις παραμεθόριες περιοχές να προβούν στη χρηματοδότηση διασυνοριακών 
δραστηριοτήτων/ενεργειών/έργων στο πλαίσιο των βασικών περιφερειακών προγραμμάτων τους (ΕΤΠΑ και ΕΚΤ) με στόχο τη 
συμπλήρωση και την εμβάθυνση της δράσης των προγραμμάτων Inter reg·
25. υπογραμμίζει τη σημασία του προγράμματος Interreg για τις διασυνοριακές περιφέρειες κατά τη διάρκεια των τελευταίων 
30 ετών. Το πρόγραμμα Interreg στήριξε τη συνεργασία, η οποία επέτρεψε την προσέγγιση και τον διάλογο μεταξύ των διοικήσεων 
και των αρχών των διαφόρων διασυνοριακών περιφερειών, έσπρωξε μακρύτερα τα όρια της διασυνοριακής συνεργασίας και στήριξε 
έργα που συνέβαλαν άμεσα στη δημιουργία διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών·
26. επισημαίνει τις ιδιαίτερα ικανοποιητικές εμπειρίες που αντλήθηκαν από τα έργα «b-solutions» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 
τα οποία αποσκοπούσαν στην άρση των συνοριακών εμποδίων, ορισμένα εκ των οποίων αφορούσαν διασυνοριακές δημόσιες 
υπηρεσίες. Τα έργα αυτά κατέδειξαν ότι, ακόμη και με περιορισμένη χρηματοδότηση, υπάρχει δυνατότητα να επιτευχθούν άριστα 
αποτελέσματα·
27. επαναλαμβάνει τη βαθιά απογοήτευσή της για τον προτεινόμενο προϋπολογισμό του προγράμματος Inter reg στις 
προτάσεις για τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές, ο οποίος δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών της ευρωπαϊκής 
εδαφικής συνεργασίας γενικά και της διασυνοριακής συνεργασίας ειδικότερα, η οποία αποτελεί ένα από τα κύρια στοιχεία της 
πολιτικής συνοχής και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αναμένεται να χαθούν πολλές ευκαιρίες εξαιτίας του χαμηλότερου 
προϋπολογισμού του προγράμματος Interreg, δεδομένου ότι —ακόμη και κατά την προηγούμενη περίοδο χρηματοδότησης— ο 
προϋπολογισμός αυτός ήταν σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκής·
28. συνιστά να διαθέσουν τα κράτη μέλη από κοινού ένα μέρος των πρόσθετων πόρων τους στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας 
REA CT-EU σε προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας στα οποία συμμετέχουν, διευκολύνοντας έτσι την αποτελεσματική 
επανεκκίνηση και ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας μετά την κρίση COVID-19, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης για την 
ανάπτυξη διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών ή υγειονομικών διαδρόμων. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει ανάλυση των 
συνεργειών που μπορούν να επιτευχθούν κατά την κοινή ανάπτυξη υπηρεσιών διάσωσης·26.3.2021 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 106/15
(6) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για τον ευρωπαϊκό όμιλο 
εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ) (ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 19).
29. υποστηρίζει σθεναρά το πιλοτικό πρόγραμμα «Διασυνοριακές περιφέρειες που βρίσκονται αντιμέτωπες με την έξαρση της 
νόσου COVID-19: ευκαιρία για επανεκκίνηση κοινών αντιδράσεων σε κρίσεις και αμοιβαία ανάπτυξη», το οποίο ψηφίστηκε κατά τη 
σύνοδο ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Νοέμβριο με στόχο τη βελτίωση της ζωής των πολιτών στις παραμεθόριες 
περιοχές, υποστηρίζοντας περισσότερο ενοποιημένες και λειτουργικές διασυνοριακές περιοχές. Το εν λόγω πιλοτικό πρόγραμμα θα 
βοηθήσει τις παραμεθόριες περιοχές να ανταποκριθούν καλύτερα σε μελλοντικές κρίσεις και να προωθήσουν ένα νέο μοντέλο 
χάραξης δημόσιων πολιτικών, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων υπηρεσιών, στις παραμεθόριες περιοχές βασισμένο στην 
αμοιβαία ανάπτυξη και στη βελτιωμένη πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Το πιλοτικό πρόγραμμα συνδυάζει, ως εκ τούτου, μια 
βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη προσέγγιση για να προσφέρει στους επαγγελματίες και στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων 
συγκεκριμένα εργαλεία και μεθοδολογία που μπορούν να μετουσιωθούν άμεσα σε απτή πραγματικότητα για τους πολίτες και να 
εφαρμοστούν σε όλα τα ευρωπαϊκά σύνορα.
30. σημειώνει ότι, αν και η ΕΕ στηρίζει μέσω των προγραμμάτων της τη δημιουργία ορισμένων διασυνοριακών δημόσιων 
υπηρεσιών, η μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση δεν είναι βιώσιμη. Τα κράτη μέλη και οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα πρέπει 
να διερευνήσουν πρόσθετους τρόπους μακροπρόθεσμης και κατάλληλης χρηματοδότησης, όπως εθνικές ή περιφερειακές πηγές 
χρηματοδότησης και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, που κρίνεται επίσης σκόπιμο να διευκολυνθούν με στόχο τη 
διασυνοριακή υλοποίηση και λειτουργία τους, τουλάχιστον εντός του ΕΟΧ.
Ηλεκτρονικές υπηρεσίες
31. επισημαίνει ότι, στις παραμεθόριες περιφέρειες, η διαδικασία ψηφιοποίησης υλοποιείται υπό την τριπλή σκοπιά του 
παραγωγικού ιστού, των αρχών και των δημοσίων οντοτήτων που παρέχουν υπηρεσίες στους πολίτες, και των ίδιων των πολιτών. Σε 
αυτό το πλαίσιο, οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες θα μπορούσαν να διανοίξουν πολύ ενδιαφέρουσες αναπτυξιακές προοπτικές για τη 
διασυνοριακή παροχή δημόσιων υπηρεσιών. Παραδείγματος χάρη, με τη χρήση της διεπαφής της αυτόματης μετάφρασης θα 
μπορούσε να ξεπεραστεί ένα από τα κυριότερα εμπόδια που παρακωλύουν τη διασυνοριακή συνεργασία —και ειδικότερα την 
παροχή δημόσιων υπηρεσιών σε διασυνοριακό επίπεδο—, το γλωσσικό εμπόδιο. Επίσης, η δημιουργία ηλεκτρονικών καρτών που θα 
επιτρέπουν στους πολίτες των παραμεθόριων περιφερειών την πρόσβαση σε διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες θα αποτελούσε 
σημαντικό βήμα προς τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του πληθυσμού αυτών των περιφερειών. Η αυξημένη χρήση ηλεκτρονικών 
διαδικασιών θα οδηγήσει στην αναγκαία εναρμόνιση των διοικητικών διατάξεων, εξαλείφοντας μια ακόμη σημαντική σειρά 
εμποδίων. Επίσης, η ανάπτυξη συστημάτων που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να προωθήσει περαιτέρω την 
πανευρωπαϊκή παροχή υπηρεσιών.
Ρόλος του ιδιωτικού τομέα
32. καλεί τους φορείς λήψης αποφάσεων να επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή στους τοπικούς μικρούς και μεσαίους παρόχους 
υπηρεσιών. Οι ιδιωτικοί φορείς έχουν καθοριστική συμβολή στην παροχή κάποιων υπηρεσιών ή/και σε ορισμένες χώρες. Οι 
διασυνοριακές κοινοπραξίες που δημιουργούνται από μικρού και μεσαίου μεγέθους επαγγελματίες (ΜΜΕπ), π.χ. μέσω μιας 
ευρωπαϊκής εταιρείας (7), θα μπορούσαν να είναι καλύτερα προετοιμασμένες για την παροχή διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών.
Διασυνοριακή συνδεσιμότητα
33. ζητεί τη στήριξη της διασυνοριακής συνδεσιμότητας. Σε ορισμένες παραμεθόριες περιοχές, οι πολίτες αντιμετωπίζουν 
πρακτικές δυσκολίες όσον αφορά την πρόσβαση στην άλλη πλευρά των συνόρων, είτε λόγω φυσικών περιορισμών (όρη ή ποταμοί) 
και έλλειψης φυσικής σύνδεσης μεταξύ των δύο πλευρών, δρόμων ή γεφυρών, είτε λόγω έλλειψης κατάλληλων και τακτικών 
δημοσίων συγκοινωνιών. Η διευκόλυνση της συνδεσιμότητας θα βελτίωνε περαιτέρω τις ανταλλαγές, ενισχύοντας την ολοκλήρωση 
των πολιτών των παραμεθόριων περιοχών·
34. καλεί τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ να αρχίσουν εκ νέου συζητήσεις για την καθιέρωση διαβατηρίου 
υπηρεσιών (ηλεκτρονικής κάρτας υπηρεσιών) που θα εξασφάλιζε στις ΜΜΕ τη δυνατότητα να παρέχουν διασυνοριακές υπηρεσίες 
χωρίς να τους επιβάλλεται πρόσθετος διοικητικός φόρτος από ξένες ρυθμιστικές αρχές·
Καλύτερη προώθηση και παρακολούθηση των διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών
35. υπογραμμίζει ότι, στη συντριπτική πλειονότητά τους, όλες οι αναγνωρισμένες διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες (64 %) (8) 
παρέχονται κατά μήκος των συνόρων των παλαιών κρατών μελών της ΕΕ, ενώ μόνον ελάχιστες εξ αυτών μεταξύ των νέων κρατών 
μελών·
36. προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να πραγματοποιήσουν, από κοινού με τις τοπικές και τις 
περιφερειακές αρχές και την ΕτΠ, ενημερωτική εκστρατεία στα κράτη μέλη για να καταδείξουν τα οφέλη και τις δυνατότητες των 
διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών. Οι εν λόγω φορείς θα πρέπει επίσης να επενδύσουν περισσότερο στην παρακολούθηση και την 
προώθηση των υφιστάμενων διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών επειδή πολλές από αυτές παραμένουν άγνωστες στο ευρύ κοινό 
(π.χ. μέσω της κατάρτισης καταλόγου διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών)·C 106/16 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.3.2021
(7) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2157/2001 του Συμβουλίου, της 8ης Οκτωβρίου 2001, περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας (SE) 
(ΕΕ L 294 της 10.11.2001, σ. 1).
(8) Στοχοθετημένη ανάλυση του ESPON, της 14ης Ιανουαρίου 2019, με θέμα τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες.
37. είναι έτοιμη να επωμιστεί σημαντικότερο ρόλο για την παρακολούθηση και την προώθηση των διασυνοριακών δημόσιων 
υπηρεσιών στην Ευρώπη, επωφελούμενη από την ιδιαίτερα εποικοδομητική εμπειρία που έχει αποκομίσει από την παρακολούθηση 
και την προώθηση των ΕΟΕΣ μέσω της πλατφόρμας ΕΟΕΣ της ΕτΠ. Δεδομένου ότι ορισμένοι ΕΟΕΣ παρέχουν ήδη διασυνοριακές 
δημόσιες υπηρεσίες, θα πρέπει επίσης να ανατεθεί στην πλατφόρμα ΕΟΕΣ η παρακολούθηση της ανάπτυξης διασυνοριακών 
δημόσιων υπηρεσιών και η προώθησή τους από κοινού με τους ΕΟΕΣ, ως ενδεδειγμένο μέσο για την υλοποίησή τους·
38. καλεί τις παραμεθόριες περιοχές, και ειδικότερα τις ευρωπεριφέρειες, τις κοινότητες εργασίας, τους ΕΟΕΣ και άλλες 
διασυνοριακές δομές, να διαβουλεύονται με τους πολίτες τους σχετικά με τις υπηρεσίες που θεωρούν ελλιπείς ή με δυνατότητα 
βελτίωσης στην περιοχή τους, να επιδιώκουν την κάλυψη των αναγκών αυτών και, ενδεχομένως, να σχεδιάζουν νέες ή βελτιωμένες 
διασυνοριακές υπηρεσίες κοινού ενδιαφέροντος·
Διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες στα χερσαία και θαλάσσια εξωτερικά σύνορα της ΕΕ
39. υπενθυμίζει ότι η εμπειρία που αντλήθηκε από τον κανονισμό ΕΟΕΣ κατέδειξε ότι υπάρχει δυνατότητα εδραίωσης 
εποικοδομητικής και καλύτερα διαρθρωμένης συνεργασίας με τρίτες χώρες, όπως συμβαίνει ιδίως στην περίπτωση της Ελβετίας και 
της Ουκρανίας·
40. υπογραμμίζει ότι το 17 % όλων των αναγνωρισμένων διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών παρέχονται μεταξύ κρατών μελών 
της ΕΕ και τρίτων χωρών, πράγμα που καταδεικνύει την ανάγκη και τις δυνατότητες μιας τέτοιου είδους συνεργασίας πέραν των 
εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, τόσο χερσαίων όσο και θαλάσσιων. Το νομικό πλαίσιο, οι δομές και η χρηματοδότηση θα πρέπει να 
ευνοούν την καθιέρωση συναφών υπηρεσιών με τρίτες χώρες που θα ήταν προς το συμφέρον των πολιτών αυτών των παραμεθόριων 
περιοχών·
Εμπειρία από τη νόσο COVID-19: κλείσιμο των συνόρων αντί συνεργασίας
41. υπενθυμίζει τις ευκαιρίες που έχασαν τα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια της πρόσφατης πανδημίας COVID-19 όταν έκλεισαν 
ενστικτωδώς και μονομερώς τα σύνορά τους, χωρίς να σκεφτούν να συνδυάσουν τις προσπάθειές τους στα εσωτερικά σύνορα της 
ΕΕ και να εξασφαλίσουν την παροχή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και έκτακτης ανάγκης στους κατοίκους των 
παραμεθόριων περιοχών. Με τη συνεργασία και την ανταλλαγή εμπειρογνωσίας και πόρων, η κρίση θα μπορούσε να είχε 
αντιμετωπιστεί καλύτερα. Το γεγονός αυτό θα πρέπει, ωστόσο, να θεωρηθεί ως δίδαγμα που αποδεικνύει για άλλη μια φορά την 
ανάγκη διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών και συντονισμένων ευρωπαϊκών προσεγγίσεων απέναντι σε κοινά προβλήματα. Θα 
πρέπει να τονιστεί ότι η διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα των υπηρεσιών υγείας και πρώτων βοηθειών, ακόμη και εκτός 
περιόδων κρίσης, είναι πολύ σημαντική για την παροχή ικανοποιητικής φροντίδας στον πληθυσμό και, για το λόγο αυτό, θα πρέπει 
να ενθαρρυνθεί ιδιαίτερα.
42. επισημαίνει ότι το κλείσιμο των συνόρων χωρίς συντονισμό και διαβούλευση με τα γειτονικά κράτη, αλλά ούτε και με τις 
τοπικές και τις περιφερειακές αρχές στις παραμεθόριες περιοχές, είχε ολέθριες επιπτώσεις όχι μόνο στην υφιστάμενη διασυνοριακή 
συνεργασία αλλά κυρίως είχε πολύ αρνητικό αντίκτυπο στη ζωή των πολιτών στις παραμεθόριες περιοχές, καθώς δεν υπήρχαν 
συμφωνημένα πρωτόκολλα για τη διασφάλιση της έκτακτης κυκλοφορίας προσώπων και αγαθών, με συνακόλουθες δυσμενείς 
επιπτώσεις στην παροχή διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών, μεταξύ άλλων·
43. κρίνει αναγκαίο να καθοριστεί ένα στοιχειώδες ελάχιστο επίπεδο διασυνοριακής συνεργασίας που πρέπει να διατηρείται 
ακόμη και σε περιόδους κρίσης, προκειμένου να διασφαλίζεται η παροχή διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών, ιδίως εκείνων που 
σχετίζονται με τη διαχείριση κρίσεων·
44. χαιρετίζει την εταιρική σχέση που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης COVID-19 μεταξύ της ΕτΠ, της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής και των κορυφαίων ενώσεων που ασχολούνται με διασυνοριακά ζητήματα (MOT , AEBR και CESCI). Η εμπειρία αυτή 
οδήγησε στη σύσταση μιας ευρωπαϊκής διασυνοριακής συμμαχίας πολιτών·
45. υπογραμμίζει ότι, παρά τα κλειστά σύνορα, πολλές παραμεθόριες περιφέρειες και πόλεις κατόρθωσαν να βρουν τρόπους 
συνεργασίας και κοινής χρήσης των πόρων σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, πράγμα το οποίο απέδειξε για μια ακόμη φορά ότι 
η διασυνοριακή συνεργασία είναι αυτονόητη για τους κατοίκους των περιοχών αυτών και αποτελεί εύλογα την ακολουθητέα πορεία 
για τις κοινότητές τους·
Συστάσεις για το μέλλον
46. δηλώνει έτοιμη να αντλήσει διδάγματα από τις εμπειρίες των παραμεθόριων περιοχών και να υποβάλει ολοκληρωμένες 
συστάσεις σχετικά με τη διασυνοριακή συνεργασία στο πλαίσιο της συμβολής της ΕτΠ στη διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης·26.3.2021 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 106/17
47. προτίθεται, εν προκειμένω, να διατυπώσει συγκεκριμένες συστάσεις προς τη διάσκεψη σχετικά με τα εξής δύο ζητήματα:
—το πρώτο ζήτημα αφορά ένα μακροπρόθεσμο όραμα για το μέλλον της διασυνοριακής συνεργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση που 
θα επικεντρωθεί σε συγκεκριμένες προτάσεις των οποίων η υλοποίηση θα ζητηθεί από την ΕτΠ και τις παραμεθόριες περιοχές 
έως το 2050. Οι διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες θα αποτελέσουν μέρος αυτού του οράματος·
—το δεύτερο ζήτημα συνίσταται στη διατύπωση αιτήματος για μια νομοθεσία που θα εγγυάται ελάχιστα πρότυπα όσον αφορά τη 
διασυνοριακή συνεργασία σε περίπτωση κρίσεων, τόσο ενωσιακής όσο και τοπικής εμβέλειας, με στόχο τη διατήρηση 
ικανοποιητικού επιπέδου δημόσιων υπηρεσιών, την απρόσκοπτη δραστηριοποίηση των κατοίκων των παραμεθόριων περιοχών, 
τη διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας της ενιαίας αγοράς και τη διαφύλαξη της δυναμικής της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Βρυξέλλες, 5 Φεβρουαρίου 2021.
Ο Πρόεδρος  
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών
Απόστολος ΤΖΙΤΖΙΚΩΣΤΑΣ C 106/18 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.3.2021