ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ σχετικά με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου για τη ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΕΣΜΗ ΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - Ενόψει της έκδοσης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 91/440/ΕΚ του Συμβουλίου για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων - Περί τροποποιήσεως της πρότασης της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2002/0025 (COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ σχετικά με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου για τη ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΕΣΜΗ ΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - Ενόψει της έκδοσης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 91/440/ΕΚ του Συμβουλίου για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων

Βάσει του άρθρου 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ), της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή οφείλει να εκδώσει γνώμη για τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκδίδει την κάτωθι γνώμη για τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και το Συμβούλιο : [έγγραφα COM(2002) 21 τελικό - 2002/0022 (COD) COM(2002) 22 τελικό - 2002/0023 (COD) COM(2002) 23 τελικό - 2002/0024 (COD) COM(2002) 25 τελικό - 2002/0025 COD)] : // 24.1.2002

Hμερομηνία γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής : // 19.9.2002

Hμερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: // 14.1.2003

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: // Καμμιά

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης: // 26.6.2003

Στις 23 Οκτωβρίου 2003, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε σε δεύτερη ανάγνωση ψήφισμα το οποίο περιείχε τροπολογίες στην κοινή θέση για καθένα από τα νομοθετικά κείμενα, ήτοι :

- 28 τροπολογίες στην πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των κοινοτικών σιδηροδρόμων, η οποία τροποποιεί την οδηγία 95/18/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις άδειες σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και την οδηγία 2001/14/ΕΚ σχετικά με την κατανομή της χωρητικότητας των σιδηροδρομικών υποδομών και τις χρεώσεις για τη χρήση σιδηροδρομικής υποδομής καθώς και με την πιστοποίηση ασφάλειας.

- 4 τροπολογίες στην πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 96/48/ΕΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2001/16/ΕΚ σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του συμβατικού διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος.

- 32 τροπολογίες στην πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί θεσπίσεως Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων.

- 9 τροπολογίες στην πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 91/440/ΕΚ του Συμβουλίου για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων.

2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

Πρόκειται για τέσσερις αλληλοσυνδεόμενες νομοθετικές προτάσεις:

- Μια πρόταση οδηγίας για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, η οποία αφορά τον καθορισμό των βασικών στοιχείων των συστημάτων ασφαλείας για το διαχειριστή υποδομής και τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. Το θέμα είναι να διαμορφωθεί κοινή προσέγγιση σε ό,τι αφορά την ασφάλεια και να τεθεί σε εφαρμογή ένα κοινό σύστημα για την έκδοση, το περιεχόμενο και την εγκυρότητα των πιστοποιητικών ασφαλείας. Τέλος, η πρόταση πραγματεύεται, όπως συνέβη και στους υπόλοιπους τομείς, την αρχή της ανεξαρτησίας των τεχνικών ερευνών σε περίπτωση ατυχήματος.

- Μια τροποποίηση των οδηγιών για τη διαλειτουργικότητα 96/48/ΕΚ και 2001/16/ΕΚ. Εκτός από τις αναπροσαρμογές των οδηγιών για τη διαλειτουργικότητα που απαιτούσαν οι προηγούμενες προτάσεις, το θέμα είναι ουσιαστικά να εξασφαλισθεί συνοχή των πεδίων εφαρμογής μεταξύ του δικτύου στο οποίο θα ανοίξει η πρόσβαση και του δικτύου στο οποίο θα εφαρμοσθούν οι κανόνες διαλειτουργικότητας.

- Μια πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων η οποία θα παρέχει το τεχνικό υπόβαθρο για τις εργασίες διαλειτουργικότητας και την ασφάλεια. Τα πεδία δραστηριότητάς του θα είναι, αφενός, η κατάρτιση κοινών προτύπων ασφαλείας και η ανάπτυξη και διαχείριση ενός συστήματος ελέγχου των επιδόσεων ασφαλείας, και αφετέρου, η μακροπρόθεσμη διαχείριση του συστήματος καθιέρωσης, καταχώρισης και ελέγχου των τεχνικών προδιαγραφών διαλειτουργικότητας.

- Μια πρόταση τροποποίησης της οδηγίας 91/440 για να επεκταθούν τα δικαιώματα πρόσβασης στην υποδομή και στις εμπορευματικές σιδηροδρομικές μεταφορές εντός των κρατών μελών και να επισπευσθεί το άνοιγμα της αγοράς.

3. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 91/440/ΕΚ του Συμβουλίου για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων

Η αρχική πρόταση της Επιτροπής αφορούσε τις εμπορευματικές σιδηροδρομικές μεταφορές. Στον τομέα αυτόν, το Κοινοβούλιο επιθυμεί να ακολουθηθούν οι προτάσεις της Επιτροπής για να επιτευχθεί γρήγορο και πλήρες άνοιγμα της αγοράς εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών (τροπολογία 1). Επιθυμεί η έκθεση σχετικά με το άνοιγμα της αγοράς, την οποία οι ισχύουσες οδηγίες προβλέπουν για το 2005, να είναι έτοιμη τότε και να μην μετατεθεί για το 2007, όπως επίσης να πραγματεύεται το θέμα της επιβατικής κυκλοφορίας (τροπολογίες 3, 4, 9, 10).

Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί τις τροπολογίες αυτές (σημειώνεται ότι η τροπολογία 6 είναι πλέον άνευ αντικειμένου διότι δεν εγκρίθηκε η τροπολογία 11).

Το Κοινοβούλιο επιθυμεί επίσης να αντιμετωπισθεί στο πλαίσιο της δεύτερης δέσμης μέτρων για τους σιδηροδρόμους το άνοιγμα της αγοράς για τις επιβατικές σιδηροδρομικές μεταφορές. Η Επιτροπή διατηρεί στο σημείο αυτό τη θέσης την οποία διατύπωσε σε πρώτη ανάγνωση και δεν μπορεί να δεχθεί τις τροπολογίες 2, 7, 8.

Κατ'αρχήν, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η τροποποιημένη πρόταση κανονισμού για τη δράση των κρατών μελών σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας και την ανάθεση συμβάσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας στον τομέα των επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών, της εσωτερικής ναυσιπλοΐας [1], ισχύει πλήρως στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών και προβλέπει την εισαγωγή ελεγχόμενου ανταγωνισμού με την ανάθεση συμβάσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας ή την απόδοση αποκλειστικών δικαιωμάτων.

[1] COM(2002) 107 τελικό, ΕΕ C 151E, 25 Ιουνίου 2002, σ. 146.

Για τις υπόλοιπες υπηρεσίες που δεν θα αποτελούν αντικείμενο συμβάσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας ή αποκλειστικών δικαιωμάτων, η Επιτροπή εξετάζει προς το παρόν τους τρόπους ανοίγματος στον ανταγωνισμό προκειμένου να εκπονήσει προτάσεις το 2003. Το άνοιγμα της αγοράς με βάση μόνον την ελεύθερη πρόσβαση θέτει πολλά προβλήματα στην προστασία των επιβατών, παραδείγματος χάριν για την ενοποίηση των υπηρεσιών κράτησης θέσεων ή για τη χρηματοδότηση των δημοσίων υπηρεσιών. Στο θέμα αυτό, πρέπει να ανεβρεθεί ισόρροπη και καλά πλαισιωμένη λύση και οι λύσεις που θα προταθούν πρέπει να αναλυθούν λεπτομερώς ως προς τις επιπτώσεις τους.

Η Επιτροπή εκλαμβάνει πάντως τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το άνοιγμα των επιβατικών μεταφορών στον ανταγωνισμό ως ισχυρό πολιτικό έναυσμα, το οποίο θα αποτελέσει ουσιαστικό στήριγμα στην εκπόνηση των μελλοντικών της προτάσεων.

Τέλος, σημειώνεται ότι η ισχύουσα νομοθεσία [2] επιτρέπει σε διεθνείς ομίλους σιδηροδρομικών επιχειρήσεων να αποκτήσουν δικαιώματα πρόσβασης και διαμετακόμισης προκειμένου να εκμεταλλεύονται διεθνή επιβατικά δρομολόγια. Η διάταξη αυτή, η οποία μέχρι τώρα δεν χρησιμοποιήθηκε, ελλείψει επαρκούς πλαισίου, θα μπορούσε να αποκτήσει και πάλι ενδιαφέρον με τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών από τις 15 Μαρτίου 2003 των οδηγιών 2001/12/ΕΚ [3], 2001/13/ΕΚ [4] και 2001/14/ΕΚ [5], οι οποίες θεσπίζουν πλέον ακριβές και διαφανές πλαίσιο που δεν εισάγει διακρίσεις στη χορήγηση μεταφορικής ικανότητας και στη χρέωση χρήσης των υποδομών και προβλέπουν τη σύσταση Οργανισμού ελέγχου σε κάθε κράτος μέλος.

[2] Οδηγία 91/440/ΕΟΚ - ΕΕ L 237, 24.8.1991, σ. 25.

[3] ΕΕ L 75, 15.3.2001, σ. 1.

[4] ΕΕ L 75, 15.3.2001, σ. 26.

[5] ΕΕ L 75, 15.3.2001, σ. 29.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Βάσει του άρθρου 250, παράγραφος 2, της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί τις προτάσεις της σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δεύτερης ανάγνωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που προαναφέρθηκαν.