Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για:

- την "Ανακοίνωση της Επιτροπής για τα επακόλουθα μέτρα παρακολούθησης του προγράμματος δράσης για την προώθηση της ασφαλέστερης χρήσης του Διαδικτύου (Ίντερνετ) μέσω της καταπολέμησης του παράνομου και βλαβερού περιεχομένου στα παγκόσμια δίκτυα", και

- την "Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποιήσεως της απόφασης αριθ. 276/1999/ΕΚ με την οποία είχε εγκριθεί το πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την προώθηση της ασφαλέστερης χρήσης του Διαδικτύου (Ίντερνετ) μέσω της καταπολέμησης του παράνομου και βλαβερού περιεχομένου στα παγκόσμια δίκτυα"

(2003/C 73/09)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής "Επακόλουθα μέτρα παρακολούθησης του προγράμματος δράσης για την προώθηση της ασφαλέστερης χρήσης του Διαδικτύου και την Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποιήσεως της απόφασης αριθ. 276/1999/ΕΚ με την οποία είχε εγκριθεί το πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την προώθηση της ασφαλέστερης χρήσης του Διαδικτύου μέσω της καταπολέμησης του παράνομου και βλαβερού περιεχομένου στα παγκόσμια δίκτυα" (COM(2002) 152 τελικό - 2002/0071 (COD))

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 12ης Απριλίου 2002 να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ σύμφωνα με το άρθρο 265, παράγραφος 1, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, της 6ης Φεβρουαρίου 2002, να αναθέσει στην επιτροπή "Πολιτισμός και Παιδεία" την επεξεργασία της σχετικής γνωμοδότησης

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της για την "Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την παρακολούθηση της Πράσινης Βίβλου για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης συνοδευόμενη από πρόταση σύστασης του Συμβουλίου" και την "Ανακοίνωση της Επιτροπής και πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για ένα πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την προώθηση της ασφαλούς χρήσης του Ίντερνετ" (CdR 54/98 fin)(1)

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της για την "Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Ασφάλεια δικτύων και πληροφοριών: Πρόταση Ευρωπαϊκής πολιτικής" (CdR 257/2001 fin)(2)

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της για με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών "Για μια ασφαλέστερη Κοινωνία της Πληροφορίας με τη βελτίωση της ασφάλειας των υποδομών πληροφόρησης και την καταπολέμηση του εγκλήματος πληροφορικής: eEurope 2002" (CdR 88/2001 fin)(3)

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της για την "Τοπική και περιφερειακή συνεργασία για την προστασία των παιδιών και των εφήβων από την κακοποίηση και την εγκατάλειψη στην Ευρωπαϊκή Ένωση" (CdR 225/1999 fin)(4)

έχοντας υπόψη τις συστάσεις της που υπέβαλε στο σεμινάριο, της 4ης Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με την "Τοπική και περιφερειακή συνεργασία για την προστασία των παιδιών από την κακοποίηση" (CdR 326/98 fin)

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησή της (CdR 140/2002 rev. 2), που υιοθέτησε η επιτροπή "Πολιτισμός και Παιδεία" στις 30 Σεπτεμβρίου 2002 (εισηγητής: ο κ. Luigi Ricca, δήμαρχος του Bollengo (IT/PES))

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 47η σύνοδο ολομέλειάς της, της 20ής και 21ης Νοεμβρίου 2002 (συνεδρίαση της 20ής Νοεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Απόψεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1.1. επικροτεί την απόφαση της Επιτροπής να παραταθεί η διάρκεια του προγράμματος δράσης για την ασφαλέστερη χρήση του Διαδικτύου, που θα λήξει στις 31.12.2002, για μια δεύτερη φάση που θα διαρκέσει επί μία διετία και να αναπροσαρμοστεί το πεδίο εφαρμογής και η εκτέλεσή του προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι νέες εμπειρίες και οι νέες τεχνολογίες και για να διασφαλιστεί ο συντονισμός με τις παράλληλες εργασίες που διεξάγονται στον τομέα της ασφάλειας του δικτύου και των πληροφοριών.

1.2. διαπιστώνει ότι κατά τη δεύτερη φάση του προγράμματος δράσης για την ασφαλέστερη χρήση του Διαδικτύου τίθενται οι βάσεις για την ανάληψη μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας σχετικά με το περιεχόμενο που διαβιβάζεται μέσω του Διαδικτύου και τα νέα μέσα επιγραμμικής σύνδεσης. Οι κανόνες ασφαλέστερης χρήσης επεκτείνονται στις νέες τεχνολογικές μορφές επιγραμμικής σύνδεσης (on line) συμπεριλαμβανομένου του κινητού και ευρέως φάσματος περιεχομένου, των παιχνιδιών επιγραμμικής σύνδεσης, της μεταβίβασης φακέλων σε διομότιμη βάση (peer-to-peer) και όλων των μορφών επικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο, όπως οι χώροι συνομιλίας και τα στιγμιαία μηνύματα. Η πρωτοβουλία θα καλύψει ένα ευρύτερο φάσμα παράνομου και βλαβερού περιεχομένου καθώς και ανησυχητικών συμπεριφορών, όπως ο ρατσισμός και η βία.

1.3. συμμερίζεται τις ανησυχίες των νομοθετών, των γονέων και του τομέα γύρω από το παράνομο και βλαβερό περιεχόμενο που διαδίδεται μέσω του Διαδικτύου και επικροτεί τη θέση που υιοθετεί η Ευρωπαϊκή Ένωση για πρώτη φορά έναντι του εν λόγω περιεχομένου, με βάση στρατηγική που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Το πρόγραμμα δράσης συμπληρώνεται από νομικά μέσα και πρακτικά μέτρα για την καταπολέμηση του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο και της παιδικής πορνογραφίας καθώς και από τη σύσταση για την προστασία των ανηλίκων και την προάσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Το πρόγραμμα δράσης για την ασφαλέστερη χρήση του Διαδικτύου αποτελεί τον άξονα της κοινοτικής δράσης στον τομέα και εντάσσεται στις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως μετά τη διάσκεψη της Λισαβόνας το 2000 και το επακόλουθο σχέδιο δράσης eEurope.

1.4. σημειώνει ότι υφίσταται πλήθος ανησυχιών στην κοινή γνώμη για το παράνομο και βλαβερό περιεχόμενο, τονίζει ωστόσο ότι πολλά προβλήματα δεν έχουν επιλυθεί όπως, για παράδειγμα, ποιο περιεχόμενο μπορεί να ταξινομηθεί ως βλαβερό για τα παιδιά μιας συγκεκριμένης ηλικίας, ποιος πρέπει να καθορίσει τους γενικούς κανόνες που θα πρέπει να εφαρμόζουν οι προμηθευτές περιεχομένου, και ποιος πρέπει να αποφασίζει για την εφαρμογή των κανόνων αυτών.

1.5. θεωρεί ότι η Επιτροπή καλώς έλαβε υπόψη της τις μελλοντικές απαιτήσεις, δεδομένου ότι η χρήση του Διαδικτύου και των νέων τεχνολογιών επιγραμμικής σύνδεσης θα αυξάνεται και θα διαφοροποιείται. Μολονότι, σε γενικές γραμμές, η χρήση τους παράγει εξ ολοκλήρου θετικά αποτελέσματα, ταυτοχρόνως θα αυξάνεται και θα διαφοροποιείται η χρήση των ίδιων τεχνολογιών με σκοπό τη διάδοση παράνομου και βλαβερού περιεχομένου.

1.6. τονίζει ότι η Επιτροπή συγκέντρωσε τα αιτήματα που διατυπώθηκαν στην ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος δράσης, η οποία αποτιμά θετικά την πρώτη διετία εφαρμογής αλλά και διατυπώνει, επίσης, μια σειρά κριτικών, με τη μορφή δεκαπέντε συστάσεων στις οποίες η Επιτροπή προσπάθησε να απαντήσει με την πρόταση τροποποίησης της απόφασης 1999/276/ΕΚ.

1.7. συμφωνεί με το σχέδιο προγράμματος της Επιτροπής και τις προτεινόμενες γραμμές δράσης για τη δεύτερη φάση. Θεωρεί ότι η γενικότερη αρχιτεκτονική είναι καλώς διευθετημένη και αρμονική και συμφωνεί με τις μεθόδους εφαρμογής που αποσκοπούν:

- στην παροχή στους χρήστες της δυνατότητας να καταγγέλλουν το παράνομο περιεχόμενο

- στη προώθηση μέτρων αυτορρύθμισης

- στην παροχή στους χρήστες της δυνατότητας να αποφεύγουν το βλαβερό περιεχόμενο

- στην προώθηση εύχρηστου συστήματος για την ταξινόμηση του περιεχομένου

- στην ευαισθητοποίηση για την ασφαλέστερη χρήση του Διαδικτύου.

Ωστόσο, η ΕΤΠ επιθυμεί να προβεί στις παρατηρήσεις και συστάσεις που ακολουθούν.

2. Συστάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών

2.1. ζητεί τη μετάβαση από μία παθητική στρατηγική επιλογής των λογισμικών, των υπηρεσιών φιλτραρίσματος και των τεχνολογιών γονικού ελέγχου που υπάρχουν στην αγορά σε μία ενεργή προσέγγιση με σκοπό την υποστήριξη και τη συνδρομή της ανάπτυξης λογισμικών ή στοιχείων λογισμικών με χαρακτηριστικά που προσφέρονται για τη διασφάλιση του γονικού ελέγχου σύμφωνα με τις απαιτήσεις των κατευθυντηρίων γραμμών της Επιτροπής. Προνομιούχοι δίαυλοι μπορούν να είναι εδώ η πανεπιστημιακή έρευνα, η κοινότητα Open Source, και επιχειρήσεις που παράγουν εμπορικά προϊόντα οι οποίες δεν ανήκουν στην εν λόγω κοινότητα,

2.2. τονίζει ότι, λαμβανομένης υπόψη της σημερινής αυξητικής τάσης της χρήσης διομότιμων τεχνολογιών και πλεονεκτημάτων που προσφέρουν, θα ήταν σκόπιμο το πρόγραμμα τεχνολογικής κάλυψης να επιδείξει μεγαλύτερη προσοχή σε αυτό το είδος ανταλλαγής περιεχομένων. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι προώθηση ενός σχεδίου δράσης στον τομέα των τεχνολογιών φιλτραρίσματος δεν θα πρέπει να επικεντρωθεί μόνο στους ιδιώτες,

2.3. κρίνει ότι πρέπει να δοθεί προνομιακή υποστήριξη στη δημιουργία και προώθηση ευρωπαϊκού περιεχομένου υψηλής ποιότητας ειδικώς για τα παιδιά ή για τις κατηγορίες που πρέπει να προστατευθούν. Η πρωτοβουλία είναι ιδιαίτερα σημαντική δεδομένου ότι η ταχεία ανάπτυξη δικτύων ευρέως φάσματος οδήγησε σε περαιτέρω ανάπτυξη προσβάσιμων ιστοχώρων περιεχομένου και δημιούργησε δυνατότητες για βλαβερό και παράνομο περιεχόμενο.

2.4. ζητεί να εγκαταλειφθεί η παθητική προσέγγιση και να υιοθετηθεί μια ενεργή προσέγγιση για την προώθηση της αυτορρύθμισης με την παγίωση μιας σχέσης με τους φορείς παροχής υπηρεσιών Διαδικτύου, με το σχεδιασμό της συνεργασίας των συστήματα καταλογογράφησης και ταξινόμησης των ιστοχώρων και του περιεχομένου που φιλοξενούν, διευρύνοντας έτσι το πεδίο ταξινόμησης με σκοπό να υπερνικηθεί η αντίσταση των οικονομικών συμφερόντων και η βραδύτητα των διαδικασιών. Οι νόμιμοι ιστοχώροι, με τον χαρακτηρισμό αυτό, θα πρέπει να αποτελούν τη μοναδική αναφορά για τις κυριότερες μηχανές αναζήτησης. Οι ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας και τα συστήματα φιλτραρίσματος αποκαλύπτεται ότι αναπτύσσονται αργά και με δυσκολία. Η αποτελεσματικότερη προσέγγιση είναι η νομοθετική αυτορρύθμιση μέσω κωδίκων συμπεριφοράς των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου,

2.5. ζητεί να εκτιμηθεί η δυνατότητα δημιουργίας μιας δομής εποπτείας και συντονισμού των φορέων και των οργανώσεων που εμπλέκονται στην αυτορρύθμιση και την ταξινόμηση προκειμένου να μεγιστοποιηθούν οι ενέργειες ελέγχου και πληροφόρησης,

2.6. τονίζει ότι οι χρηματοοικονομικοί πόροι που διατίθενται ετησίως (οι οποίοι είναι σχεδόν ίσοι με εκείνους που προβλέπονται από το πρόγραμμα δράσης) δεν φαίνεται να επαρκούν για την επέκταση της δράσης που προτείνεται για τη δεύτερη φάση του σχεδίου δράσης. Εξάλλου, η κατανομή των χρηματοοικονομικών πόρων μεταξύ των κεντρικών δραστηριοτήτων φαίνεται μην είναι ισορροπημένη σε σχέση προς τις άλλες δραστηριότητες. Για την επίτευξη αξιόλογων αποτελεσμάτων φαίνεται σκόπιμο να συγκεντρωθούν οι πόροι σε έναν μικρότερο αριθμό σχεδίων και να προσδιοριστούν στο σχετικό πλαίσιο μετρήσιμοι στόχοι.

Η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει:

- να προσδιοριστούν πρωτοβουλίες για γεωγραφικές ζώνες οι οποίες να μπορούν να διαμορφωθούν ως "πρωτοβουλίες επίδειξης" για πρακτικές ελέγχου προς "εξαγωγή" σε άλλους τομείς,

- να προσδιοριστούν πρωτοβουλίες για τύπους προσβάσεων, π.χ., σημεία πρόσβασης στα δημόσια δίκτυα, όπως τα σχολεία, οι βιβλιοθήκες, τα δίκτυα τοπικής αυτοδιοίκησης, τα δίκτυα των εμπορικών επιμελητηρίων κ.λπ.,

- να προστατευθούν τα δημόσια σημεία πρόσβασης στο Διαδίκτυο μέσω ενός ευρωπαϊκού προϊόντος που θα αναπτυχθεί από έρευνα χρηματοδοτούμενη από την Ευρωπαϊκή Ένωση το οποίο θα λειτουργεί ως πρόσθετο πρόγραμμα φιλτραρίσματος της πλοήγησης. Προφανώς, αυτό το είδος φιλτραρίσματος δεν πρέπει να είναι ασύμβατο με τη γενικευμένη χρήση άλλων εφαρμογών,

2.7. εφιστά την προσοχή στην ανάγκη επανεξέτασης της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας των πρωτοβουλιών "ανταλλαγής εμπειριών συνειδητοποίησης", ακόμη και για την καλύτερη επικοινωνία μεταξύ των σχεδίων και ανταλλαγή υλικού που κατ' ουσία δεν είναι δυνατόν να επαναχρησιμοποιηθεί από ένα διαφορετικό κοινό (λόγω ηλικίας, κοινωνικής θέσης, τεχνολογικού εξοπλισμού, εμπειρίας χρήσης του Διαδικτύου).

2.8. επισημαίνει ότι η απουσία γεωγραφικών συνόρων του Διαδικτύου και η δυνατότητα πρόσβασης χωρίς επίγνωση σε περιεχόμενο που προέρχεται από φορείς εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτούν στενή συνεργασία με τρίτες χώρες, και όχι μόνο με τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες. Θα πρέπει, συνεπώς, να αναληφθούν στρατηγικές πρωτοβουλίες και να ενισχυθεί η συνεργασία με τρίτες χώρες και οργανισμούς εκτός Ευρώπης, ειδικότερα με εκείνες που διέπονται από "ανεκτική" νομοθεσία. Ενδείκνυται, συνεπώς, η διερεύνηση και η επικύρωση διεθνών συμφωνιών για το ευαίσθητο αυτό θέμα οι οποίες κηρύσσουν εκτός νόμου και, κατά συνέπεια, διώκουν τους φορείς εκείνους που συναινούν στη δημοσίευση παράνομων ιστοχώρων. Το θέμα αφορά κυρίως οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Νοτιοανατολικής Ασίας που, μολονότι έχουν προηγμένες τεχνολογίες, δεν διαθέτουν τις κατάλληλες ρυθμίσεις ή δεν μεριμνούν για την τήρηση των κανόνων που διασφαλίζουν την ασφαλέστερη χρήση του Διαδικτύου,

2.9. επιβεβαιώνει ότι για τα προγράμματα δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να διασφαλιστεί στο εθνικό κανονιστικό πλαίσιο η απαραίτητη υποστήριξη για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητάς τους. Η ΕΤΠ ζητεί τη θέσπιση κανονιστικών πλαισίων σύμφωνα με τις γραμμές δράσεως και τις επακόλουθες υποδείξεις αυτορρύθμισης. Κρίνεται σκόπιμη η σύσταση ομάδας από νομικούς εμπειρογνώμονες και ειδήμονες της πληροφορικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στους οποίους να ανατεθεί ο έλεγχος και το φιλτράρισμα των παράνομων πληροφοριών και, σε στενή συνεργασία με τις αστυνομικές δυνάμεις, τον εντοπισμό και το κλείσιμο των σχετικών ιστοχώρων. Η ομάδα αυτή θα μπορούσε να ενημερώνει συνεχώς τις τράπεζες δεδομένων των συστημάτων φιλτραρίσματος αναφορικά τόσο με τον ομοιόμορφο εντοπιστή πόρων (URL) όσο και με τα παράνομα, επιβλαβή, ή ακατάλληλα περιεχόμενα.

2.10. θεωρεί ότι ένα μέρος των προβλημάτων που συνδέονται με την ασφαλέστερη χρήση του Διαδικτύου μπορούν να επιλυθούν με την ανάληψη μιας ισχυρής εκπαιδευτικής δράσης με σκοπό τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση στον τομέα αυτό. Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών πρέπει να είναι πρώτου μεγέθους σε όλες τις εκστρατείες για τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του τομέα.

Ο ρόλος των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην προώθηση της ασφαλέστερης χρήσης του Διαδικτύου

Η Επιτροπή των Περιφερειών

2.11. τονίζει τον καίριο χαρακτήρα της συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε όλες τις δράσεις και τα προγράμματα που προβλέπονται από την πρόταση της Επιτροπής, δεδομένου ότι σε τοπικό επίπεδο πλήττεται ο χρήστης του δικτύου από τις επιβλαβείς πρακτικές. Εξάλλου οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές έχουν την ευθύνη των εκπαιδευτικών δομών και επενδύουν σημαντικούς πόρους για τη διάδοση της διδασκαλίας και της χρήσης της πληροφορικής στα σχολεία. Είναι, συνεπώς, περισσότερο από σκόπιμη η θέσπιση μέτρων με στόχο την ενημέρωση των νέων για τις πτυχές που αφορούν την ασφάλεια της κοινωνίας των πληροφοριών και τις συνέπειες της εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο,

2.12. αντιθέτως, θεωρεί αρκετά προβληματική την πλήρη και αποτελεσματική εμπλοκή των οικογενειών: οι γονείς σπανίως παρεμβαίνουν και εγκαταλείπουν τα παιδιά τους, είτε λόγω ελλιπούς γνώσης της τεχνολογίας, είτε λόγω αδιαφορίας ή, καμιά φορά, επειδή και οι ίδιοι είναι επισκέπτες μη εκπαιδευτικών ιστοσελίδων,

2.13. ζητεί, συνεπώς, την ευρύτερη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στις πρωτοβουλίες του σχεδίου, δεδομένου, επίσης, ότι η κοινωνία των πληροφοριών καθιστά δυνατές νέες μορφές της κοινωνίας των πολιτών και της τοπικής και περιφερειακής δημοκρατίας καθώς και ότι τα δίκτυα πολιτών λόγω του υψηλού αριθμού επισκεπτών είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα σε εξωτερικές παρεμβολές ακόμη και ρατσιστικού ή εθνικιστικού τύπου. Τούτο μπορεί να επιφέρει απώλεια της εμπιστοσύνης στις υπηρεσίες αυτές,

2.14. υπογραμμίζει τη σημασία του ρόλου των τοπικών αρχών στη διασφάλιση μιας ισόρροπης ανάπτυξης της κοινωνίας της γνώσης και των πληροφοριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να διευκολυνθεί η οικονομική και κοινωνική συνοχή στις περιφέρειες, στις πόλεις, και στους δήμους της Ευρώπης. Κατ' επέκταση, έχει ουσιαστική σημασία να διασφαλιστεί η ασφάλεια των δικτύων και των συστημάτων πληροφορικής,

2.15. επισημαίνει ότι η έλλειψη εμπιστοσύνης στα δίκτυα και στα συστήματα πληροφοριών προκαλεί την επιβράδυνση της γενικής διάδοσης των νέων υπηρεσιών που αφορούν την κοινωνία των πληροφοριών και της γνώσης,

2.16. τονίζει ότι χάρη στο γεγονός ότι βρίσκονται κοντά στους πολίτες, στους επαγγελματικούς κλάδους και στις επιχειρήσεις, οι τοπικές αρχές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά τα πρακτικά μέτρα που διασφαλίζουν την αναγκαία αποτελεσματικότητα κατά την εκτέλεση του σχεδίου. Με τη σημερινή του μορφή, το πρόγραμμα δράσης δεν αντικατοπτρίζει επαρκώς την συμμετοχή και το ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών σε σχέση με άλλες σημαντικές ομάδες (για παράδειγμα, κυβερνητικές αρχές και πανεπιστημιακά ιδρύματα, ή ομάδες εθελοντισμού που ασκούν σημαντικά καθήκοντα, συχνά υποκατάστασης, στον τομέα αυτό). Για το λόγο αυτό, πρέπει να δοθεί προσοχή σε πρωτοβουλίες κατάρτισης που αποσκοπούν στην καλύτερη εξειδίκευση των εθελοντών, με τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών,

2.17. συνιστά εξάλλου να μην καθυστερήσει η εφαρμογή των μέτρων που θα κριθούν απαραίτητα για λόγους που έχουν να κάνουν με την χρηματοδότησή τους.

Βρυξέλλες, 20 Νοεμβρίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Albert Bore

(1) ΕΕ C 251 της 10.8.1998, σ. 51.

(2) ΕΕ C 107 της 3.5.2002, σ. 89.

(3) ΕΕ C 107 της 3.5.2002, σ. 29.

(4) ΕΕ C 57 της 29.2.2002, σ. 46.