1. Εισαγωγή

Το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη», το νέο πρόγραμμα-πλαίσιο για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα το οποίο εντάσσεται στο πολυετές χρηματοδοτικό πλαίσιο (ΠΧΠ) 2014-2020[1], θα συνενώσει τα ισχύοντα προγράμματα «Πολιτισμός», «MEDIA» και «MEDIA Mundus» σ’ ένα κοινό πλαίσιο και θα δημιουργήσει έναν εντελώς νέο χρηματοδοτικό μηχανισμό που θα διευκολύνει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Το πρόγραμμα αυτό εστιάζεται ειδικά στις ανάγκες του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα που έχουν ως στόχο τη δραστηριοποίησή τους πέραν των εθνικών συνόρων και συνδέεται άρρηκτα με την προώθηση της πολιτισμικής και γλωσσικής πολυμορφίας. Με τον τρόπο αυτό, θα συμπληρώνει άλλα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), όπως την υποστήριξη από τα διαρθρωτικά ταμεία για επενδύσεις στον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα, την αποκατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς, τις πολιτιστικές υποδομές και υπηρεσίες, καθώς και τα κονδύλια για την ψηφιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τα μέσα για τη διεύρυνση και τις εξωτερικές σχέσεις. Τα κράτη μέλη υποστηρίζουν μεγάλο αριθμό πολιτιστικών πρωτοβουλιών, πολλές από τις οποίες εμπίπτουν στους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.

Για το ΠΧΠ 2014-2020, η Επιτροπή προτείνει σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού που διατίθεται για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα, ο οποίος θα ανέρχεται συνολικά σε 1,801 δισ. ευρώ (τρέχουσες τιμές), ποσό που συνιστά αύξηση κατά 37 % σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα δαπανών. Αυτή η αύξηση είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με το σκεπτικό και τις προτεραιότητες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και των εμβληματικών πρωτοβουλιών της, αφού οι επενδύσεις στον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα συμβάλλουν άμεσα στην επίτευξη του στόχου της εν λόγω στρατηγικής ο οποίος έγκειται στην προώθηση μιας έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Το 2008 ο πολιτιστικός και ο δημιουργικός τομέας εκτιμάται ότι συνέβαλλαν κατά 4,5 % στο ΑΕγχΠ της ΕΕ και ότι απασχολούσαν περίπου το 3,8 % του εργατικού δυναμικού της Ευρώπης[2]. Οι τομείς αυτοί, εκτός από αυτή την άμεση συμβολή τους στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην ανάπτυξη, επηρεάζουν θετικά και άλλους τομείς, όπως τον τουρισμό και το περιεχόμενο για τις τεχνολογίες της επικοινωνίας και της πληροφορίας (ΤΠΕ)[3], ενώ παράγουν οφέλη για την εκπαίδευση, την κοινωνική ενσωμάτωση και την κοινωνική καινοτομία. Κατά συνέπεια, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να ξεπεράσει την τρέχουσα οικονομική κρίση. Ωστόσο, αν και τα ποσοστά ανάπτυξης που καταγράφηκαν τα τελευταία χρόνια σε πολλές χώρες ήταν υψηλότερα από τα αντίστοιχα μέσα ποσοστά, οι συγκεκριμένοι τομείς αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις και δυσκολίες. Για να μπορέσουν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές τους για περαιτέρω ανάπτυξη, απαιτείται συνεκτική στρατηγική προσέγγιση, προκειμένου να αρθούν οι εν λόγω περιορισμοί και να υπάρξουν οι κατάλληλοι κινητήριοι μοχλοί: αυτός είναι ο πρωταρχικός στόχος της πρότασης για τη δημιουργική Ευρώπη.

Το νέο πρόγραμμα θα είναι μια απλή, εύκολα αναγνωρίσιμη και προσβάσιμη δίοδος για τους ευρωπαίους επαγγελματίες του πολιτιστικού και δημιουργικού τομέα, ανεξάρτητα από τον καλλιτεχνικό χώρο στον οποίο δραστηριοποιούνται, και θα παρέχει τη δυνατότητα διεθνών δράσεων εντός και εκτός ΕΕ.

Η Επιτροπή, κατά την εκπόνηση της παρούσας πρότασης, είχε ευρείες διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς. Βασίστηκε επίσης στις ενδιάμεσες αξιολογήσεις των τρεχόντων προγραμμάτων, καθώς και σε ανεξάρτητες μελέτες. Επιπλέον, λαμβάνει υπόψη τις παρατηρήσεις σχετικά με την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής με τίτλο «Aπελευθέρωση του δυναμικού των κλάδων του πολιτισμού και της δημιουργικότητας»[4], καθώς και τις συστάσεις που υπέβαλαν εμπειρογνώμονες στο πλαίσιο της ανοικτής μεθόδου συντονισμού για τον πολιτισμό και του διαρθρωμένου διαλόγου με τον συγκεκριμένο τομέα την περίοδο 2008-2010.

2. Άντληση διδαγμάτων από τρέχοντα προγράμματα – αντιμετώπιση μελλοντικών αναγκών

Για να εξασφαλιστεί η καλύτερη αξιοποίηση του νέου και αυξημένου προϋπολογισμού, το νέο πρόγραμμα στηρίζεται στα πολλά επιτεύγματα των τρεχόντων προγραμμάτων, ενώ διορθώνει τις βασικές αδυναμίες που είχαν διαπιστωθεί από τις αξιολογήσεις ή μέσα από την πείρα που αντλήθηκε άμεσα από τη διαχείριση του προγράμματος. Επιπλέον, προτείνει τη δημιουργία ενός εντελώς νέου χρηματοδοτικού μηχανισμού που θα διευκολύνει την πρόσβαση του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα στη χρηματοδότηση, ώστε να ικανοποιηθεί μια ανάγκη που διαπιστώθηκε περίτρανα τόσο από ανεξάρτητες έρευνες όσο και στο πλαίσιο διαβουλεύσεων.

3. Αποτελέσματα των τρεχόντων προγραμμάτων

Από την αξιολόγηση των προγραμμάτων που εφαρμόζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση στον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα προκύπτει ότι τα προγράμματα αυτά έχουν συμβάλει στην ενίσχυση του συγκεκριμένου τομέα και στην προώθηση της κυκλοφορίας επαγγελματιών και έργων τέχνης, ευνοώντας σημαντικά την πολιτισμική και γλωσσική πολυμορφία.

Στην περίπτωση του προγράμματος «Πολιτισμός» , το οποίο διαθέτει έναν μικρό ετήσιο προϋπολογισμό που ανέρχεται, κατά μέσο όρο, σε 57 εκατ. ευρώ – ποσό αντίστοιχο με τους ετήσιους προϋπολογισμούς πολλών μεμονωμένων εθνικών λυρικών σκηνών/εταιρειών[5] – οι δαπάνες της ΕΕ αποδεικνύονται ιδιαίτερα αποδοτικές από την άποψη του κόστους. Το εν λόγω πρόγραμμα βοηθά χιλιάδες καλλιτέχνες και επαγγελματίες του τομέα του πολιτισμού – οι οποίοι εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 20.000 κάθε χρόνο – να αναπτύξουν διεθνή σταδιοδρομία βελτιώνοντας τις δεξιότητες και την τεχνογνωσία τους μέσω της άτυπης μάθησης από ομοτίμους και μέσω της δημιουργίας νέων επαγγελματικών διαδρομών.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα έδωσε σε χιλιάδες πολιτιστικούς οργανισμούς/οργανώσεις – πολύ περισσότερους από 1.000 τον χρόνο – τη δυνατότητα να συνεργαστούν διασυνοριακά, να διδαχθούν από τις ορθές πρακτικές μέσω συμπράξεων με φορείς από άλλες χώρες. Κατέστησε επίσης εφικτή για τους φορείς τη συμπαραγωγή, τη δικτύωση και την ανακάλυψη νέων επαγγελματικών ευκαιριών, ενώ προσέδωσε στο έργο και στο προφίλ τους μια πιο διεθνή διάσταση. Αυτό είχε θετικό και διαρθρωτικό αντίκτυπο στον τομέα και στην ικανότητά του να απευθύνεται επιτυχώς σε μεγαλύτερες αγορές. Διευκόλυνε την ανάπτυξη τομέων και μορφών τέχνης και τη δημιουργία νέων έργων και εκτελέσεων, προώθησε την πρόσβαση, τη συμμετοχή, την έρευνα και την εκπαίδευση στο συγκεκριμένο πεδίο, καθώς και την παροχή πληροφοριών, συμβουλών και πρακτικής υποστήριξης.

Κατέστη εφικτή η κυκλοφορία χιλιάδων έργων κάθε χρόνο, μεταξύ των οποίων περίπου 500 λογοτεχνικές μεταφράσεις. Η στήριξη που παρέχει το πρόγραμμα θεωρείται σήμα ποιότητας για πολιτιστικά σχέδια. Τα έργα, μέσα από τις δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιό τους, απευθύνθηκαν –άμεσα και έμμεσα– σε πολλά εκατομμύρια πολίτες, που είχαν τη δυνατότητα να απολαύσουν πολιτιστικά έργα άλλων χωρών. Το εν λόγω πρόγραμμα συνέβαλε επίσης στην ανάπτυξη καλύτερα τεκμηριωμένων στοιχείων, τα οποία θα χρησιμεύσουν ως βάση για τη χάραξη πολιτικής μέσω μελετών που βασίζονταν στις εργασίες της ανοικτής μεθόδου συντονισμού. Δεδομένου ότι τα σχέδια συγχρηματοδοτούνται, συνήθως σε μέγιστο ποσοστό ύψους 50 %, το συγκεκριμένο πρόγραμμα ενίσχυσε πολλές επιπλέον δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις.

Τέλος, οι Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης, που λαμβάνουν ενωσιακό τίτλο και χρηματοδότηση από το πρόγραμμα (1,5 εκατ. ευρώ ανά πρωτεύουσα), σε αρκετές περιπτώσεις οκταπλασίασαν τα έσοδα, δρομολόγησαν επενδύσεις μεταξύ 15 και 100 εκατ. ευρώ στα επιχειρησιακά προγράμματά τους και λειτούργησαν καταλυτικά για την εισροή επιπλέον επενδύσεων κεφαλαίων. Κατά κανόνα, απευθύνονταν σε εκατομμύρια άτομα, προσέλκυαν τη συμμετοχή εκατοντάδων εθελοντών και άφηναν μακροχρόνια κληρονομιά στις πόλεις αφού βελτίωναν τις δεξιότητες, την πολιτιστική ικανότητα και ζωντάνια, τις υποδομές και τη γενική εικόνα.

Όσον αφορά τα προγράμματα MEDIA , με έναν σχετικά μικρό ετήσιο προϋπολογισμό ύψους σχεδόν 100 εκατ. ευρώ σε μια αγορά που αξίζει 1.000 φορές περισσότερο, το MEDIA παρήγαγε σημαντικά αποτελέσματα χάρη σε στοχοθετημένες δράσεις που βελτιστοποιούσαν τη σχέση κόστους-οφέλους και τη μόχλευση του προγράμματος. Οι δράσεις εστιάστηκαν σε δραστηριότητες που επηρέαζαν θετικά την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και τις ανάγκες που δεν καλύπτονταν σε εθνικό επίπεδο, όπως τη διασυνοριακή διανομή. Εν μέρει χάρη στη στήριξη που παρέχει το πρόγραμμα MEDIA, η αναλογία των ευρωπαϊκών ταινιών στο σύνολο των ταινιών που προβάλλονται για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκούς κινηματογράφους αυξήθηκε από το 36 % το 1989 στο 54 % το 2009. Το δίκτυο Europa Cinema περιλαμβάνει περισσότερες από 2.000 οθόνες σε ανεξάρτητους, κατά κύριο λόγο, κινηματογράφους σε 32 χώρες, αριθμός που αντιπροσωπεύει το 20 % όλων των αιθουσών πρώτης προβολής στην Ευρώπη. Το δίκτυο αυτό παρέχει μεγάλη ποικιλία ταινιών, προωθώντας με τον τρόπο αυτό την πολιτισμική πολυμορφία σε 475 πόλεις. Χάρη στο ποιοτικό πρόγραμμα πωλήθηκαν 59 εκατ. εισιτήρια (έναντι 30 εκατ. το 2000), αριθμός που αντιπροσωπεύει το 5,6 % των συνολικών εισιτηρίων στην Ευρώπη (2,8 % το 2000). Το ποσοστό επί των συνολικών εισιτηρίων που αντιπροσωπεύουν οι μη εγχώριες ευρωπαϊκές ταινίες τις οποίες έχει προγραμματίσει στο δίκτυο αγγίζει το 36 %, έναντι του αντίστοιχου μέσου όρου στην Ευρώπη που είναι 7-8 %. Οι προβολές ευρωπαϊκών ταινιών στο πλαίσιο του δικτύου «Europa Cinema» αναλογούν στο 57 % των εισιτηρίων έναντι 27,7 % που είναι ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος.

Το MEDIA ενισχύει την ανταγωνιστικότητα του συγκεκριμένου τομέα μέσω της υποστήριξης που παρέχει για την απόκτηση ικανοτήτων, όπως μέσω της κατάρτισης και της ανάπτυξης, κάτι που βοηθά τους επαγγελματίες του τομέα και βελτιώνει την ποιότητα των έργων. Περίπου 1.800 επαγγελματίες (παραγωγοί, διανομείς, σεναριογράφοι) καταρτίζονται ετησίως, γεγονός που τους δίνει τη δυνατότητα να αποκτούν σχετικά προσόντα και δεξιότητες, καθώς και να επωφελούνται από διατομεακές ευκαιρίες δικτύωσης. Η υποστήριξη που παρέχεται στο σκέλος της ανάπτυξης επιτρέπει σε 400 ευρωπαϊκά προγράμματα ποιότητας να φτάσουν στην αγορά κάθε χρόνο. Η υποστήριξη μιας δέσμης σχεδίων (slate funding), σε αντίθεση με την υποστήριξη αμιγώς μεμονωμένων προγραμμάτων, παρέχει χρηματοοικονομική σταθερότητα και μια πιο μακροπρόθεσμη προοπτική για τις εταιρείες παραγωγής (οι οποίες είναι συχνά μικρές ΜΜΕ με ανεπαρκή κεφάλαια), γεγονός που επιφέρει σημαντικές διαρθρωτικές συνέπειες στον συγκεκριμένο κλάδο.

Η υποστήριξη ανεξάρτητων παραγωγών προκειμένου να δημιουργήσουν συγκεκριμένα είδη οπτικοακουστικών έργων, όπως ντοκιμαντέρ και κινούμενα σχέδια για διανομή σε τηλεοπτικά δίκτυα διεθνώς έχει αποδειχθεί καθοριστική, δεδομένων των ειδικών αναγκών που έχουν διαπιστωθεί όσον αφορά τα εν λόγω είδη. Οι δραστηριότητες δικτύωσης, όπως τα φόρουμ συμπαραγωγής, η διεθνής αγορά και οι πρωτοβουλίες κατάρτισης, είχαν ως αποτέλεσμα την αξιοσημείωτη αύξηση των διακρατικών συμπαραγωγών (από το 26 % των ευρωπαϊκών ταινιών το 1989 στο 34 % το 2009). Αυτές οι ταινίες έχουν κατά 2,3 φορές μεγαλύτερη δυνατότητα κυκλοφορίας απ’ ό,τι οι εθνικές ταινίες[6]. Δίκτυα όπως τα EAVE, ACE και Cartoon, τα οποία δημιουργήθηκαν με την υποστήριξη του MEDIA, αποτελούν πλέον τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κινηματογράφου.

Το ταμείο εγγυοδοσίας των παραγωγών του οπτικοακουστικού τομέα του προγράμματος MEDIA, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 2010, διευκολύνει την πρόσβαση σε ιδιωτικές πηγές χρηματοδότησης αποκλειστικά για παραγωγούς ταινιών μέσω ενός μηχανισμού εγγυοδοσίας που ενθαρρύνει τις τράπεζες να χορηγήσουν στους εν λόγω παραγωγούς πιστώσεις αναλαμβάνοντας από κοινού τον συνεπαγόμενο κίνδυνο. Με συνολικό προϋπολογισμό 8 εκατ. ευρώ για περίοδο τεσσάρων ετών, αναμένεται να αποφέρει περισσότερα από 100 εκατ. ευρώ σε τραπεζικές πιστώσεις, χάρη στη μόχλευση που θα δημιουργήσει ο μηχανισμός εγγυοδοσίας. Το ταμείο αυτό άρχισε να δέχεται αιτήσεις τον Μάιο του 2011 και συνάντησε θετική υποδοχή από τη βιομηχανία κινηματογράφου και τις τράπεζες, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να υπάρξουν περισσότερες από δώδεκα εγγυήσεις με δανειακή αξία περίπου 15 εκατ. ευρώ σε δέκα διαφορετικά κράτη μέλη.

Ωστόσο, παρά τις επιτυχίες του προγράμματος «Πολιτισμός» και του προγράμματος «MEDIA», απομένουν ακόμα πολλές ενέργειες που πρέπει να γίνουν προκειμένου να αποδεσμευτεί το πλήρες δυναμικό των εν λόγω τομέων, οι οποίοι αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, όπως τον κατακερματισμό της αγοράς, τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης και της στροφής προς την ψηφιακή εποχή, την αποθήκευση συγκρίσιμων δεδομένων και την έλλειψη ιδιωτικής χρηματοδότησης.

4. Διδάγματα για το μέλλον

Η αρχιτεκτονική του νέου προγράμματος έχει σχεδιαστεί ώστε να λαμβάνεται υπόψη η πείρα που έχει αντληθεί από την εφαρμογή των προγενέστερων προγραμμάτων.

Το πρόγραμμα «Πολιτισμός» (2007-2013)

Με βάση την πρόσφατη πείρα, οι στόχοι που προτείνονται για το μελλοντικό πρόγραμμα-πλαίσιο θα προσαρμόζονται στις πραγματικές ανάγκες των φορέων προώθησης σχεδίων, συμπεριλαμβανομένων των πολιτιστικών και δημιουργικών ΜΜΕ. Οι εν λόγω στόχοι θα προάγουν επίσης τη δυνατότητα δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και ανάπτυξης στους συγκεκριμένους τομείς, διατηρώντας τον στενό δεσμό τους με την προώθηση της πολιτισμικής και γλωσσικής πολυμορφίας. Όσον αφορά τις διάφορες δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος, θα πραγματοποιηθούν πολλές βελτιώσεις και απλουστεύσεις. Οι προκηρύξεις διαγωνισμών και οι κατηγορίες, που –εξαιτίας του μεγάλου αριθμού τους– αυξάνουν την πολυπλοκότητα και μειώνουν τη διαφάνεια, θα περιοριστούν από 9 σε 4. Οι δράσεις που δεν συγκεντρώνουν κρίσιμη μάζα, στερούνται μακροπρόθεσμης προοπτικής ή καταγράφουν υπέρβαση κονδυλίων λόγω του σχεδιασμού τους θα διακόπτονται. Ωστόσο, τα νέα μέτρα θα είναι, κατ’ αρχήν, ανοικτά σε φορείς που προς το παρόν καλύπτονται από τα επιμέρους προγράμματα που έχουν διακοπεί, με τον όρο ότι θα πληρούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις και κριτήρια. Μια ακόμα απλούστευση θα είναι η διακοπή των επιδοτήσεων λειτουργίας, οι οποίες αποδείχτηκαν ανεπαρκώς προσανατολισμένες στην επίτευξη αποτελεσμάτων και περίπλοκες τόσο για τους αιτούντες όσο και για τους δικαιούχους. Όλες οι μελλοντικές δράσεις θα χρησιμοποιούν επιδοτήσεις σχεδίων, που είναι απλούστερες και ενθαρρύνουν μια πιο μακροπρόθεσμη προσέγγιση. Όσον αφορά τη διεθνή διάσταση, η ισχύουσα ετήσια προκήρυξη με μεταβαλλόμενη εστίαση ως προς τη χώρα θα εγκαταλειφθεί προς όφελος ενός μεγαλύτερου ανοίγματος του προγράμματος σε προσχωρούσες, υποψήφιες και δυνητικά υποψήφιες χώρες, σε χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ) και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ). Το πρόγραμμα θα εξακολουθήσει να είναι ανοικτό σε μακροπρόθεσμες δράσεις διμερούς ή πολυμερούς συνεργασίας που θα απευθύνονται σε επιλεγμένες χώρες ή περιφέρειες βάσει συμπληρωματικών πιστώσεων.

Το πρόγραμμα «MEDIA 2007» (2007-2013) και το πρόγραμμα «MEDIA Mundus» (2011-2013)

Το εύρος των σημερινών αλλαγών στο οπτικοακουστικό τοπίο (ιδίως η ψηφιοποίηση και η παγκοσμιοποίηση) καθιστούν αναγκαία την προσεκτική ανάλυση των ισχυόντων μηχανισμών υποστήριξης, ώστε να εξασφαλιστεί η προσαρμογή τους στις συνθήκες που επικρατούν (και ουσιαστικά η δυνατότητα εξέλιξής τους με το πέρασμα του χρόνου). Έχουν εντοπιστεί πολλά περιθώρια απλούστευσης τόσο σε στρατηγικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο. Αυτά θα περιλαμβάνουν: την έμφαση στις διαρθρωτικές δράσεις με μέγιστο συστημικό αντίκτυπο· τη δημιουργία ενός χρηματοδοτικού μηχανισμού ο οποίος θα αντικαταστήσει προοδευτικά τις άμεσες επιδοτήσεις στο μέτρο του δυνατού· την αύξηση της μόχλευσης των κονδυλίων από την ΕΕ· την απλούστευση της διεθνούς διάστασης, η οποία καλυπτόταν παλιά στο ξεχωριστό πρόγραμμα «MEDIA Mundus», με την ένταξή της στην ενιαία νομική βάση· μια διατομεακή προσέγγιση με βάση την αξιακή αλυσίδα που να στηρίζει σειρά κινηματογραφικών έργων με μεγάλες εμπορικές δυνατότητες και περιθώρια διανομής («πρωταθλητές») σε όλη την αξιακή αλυσίδα, από την κατάρτιση έως τη διανομή· εγκάρσια σχέδια που καλύπτουν αρκετά τμήματα και παράγοντες της αξιακής αλυσίδας· και στήριξη σε πράκτορες πωλήσεων που απευθύνονται σε μεγάλο μέρος της αγοράς και εφαρμόζουν προσέγγιση διεθνούς αγοράς.

Όσον αφορά την περιφερειακή πτυχή του προγράμματος «MEDIA», η πρόσβαση θα πρέπει να απλουστευθεί και να δίνει τη δυνατότητα συμμετοχής στον «ευρύτερο ευρωπαϊκό οπτικοακουστικό χώρο», δηλαδή σε όλες τις προσχωρούσες, υποψήφιες και δυνητικά υποψήφιες χώρες, καθώς και στις χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας και του ΕΟΧ. Ορισμένα σχέδια θα είναι ανοικτά σε συμμετέχοντες από τρίτες χώρες. Από την πλευρά τους, οι χώρες αυτές θα καταβάλλουν ένα τέλος συμμετοχής που θα αντικατοπτρίζει τη σημασία του αντίστοιχου οπτικοακουστικού τομέα τους, σύμφωνα με το παράδειγμα της Ελβετίας και της Κροατίας, οι οποίες πρόσφατα εντάχθηκαν στο πρόγραμμα «MEDIA 2007».

Ένας νέος χρηματοδοτικός μηχανισμός

Ένα σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν ο δημιουργικός και ο πολιτιστικός τομέας και το οποίο πρέπει να επιλυθεί, είναι αδύνατο όμως να γίνει κάτι τέτοιο χωρίς επιδοτήσεις, είναι η δυσκολία που συναντούν οι μικρές πολιτιστικές και δημιουργικές επιχειρήσεις και οργανώσεις στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Αν και αυτό αποτελεί πρόβλημα για τις ΜΜΕ γενικά, η κατάσταση είναι πολύ πιο δυσχερής για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα εξαιτίας των ακόλουθων πέντε λόγων. Πρώτον, η άυλη φύση πολλών από τα στοιχεία ενεργητικού τους, όπως τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, συνήθως δεν αντικατοπτρίζεται στους λογαριασμούς (σε αντίθεση με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας). Δεύτερον, σε αντίθεση με άλλα βιομηχανικά προϊόντα, τα προϊόντα του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα δεν παράγονται, κατά κανόνα, μαζικά. Κάθε βιβλίο, όπερα, θεατρικό έργο, κινηματογραφική ταινία και βιντεοπαιχνίδι είναι ένα μοναδικό πρωτότυπο· οι εταιρείες τείνουν να βασίζονται στην εκτέλεση σχεδίων, ενώ οι επενδύσεις χρειάζεται συχνά να έχουν πιο μακροπρόθεσμο χαρακτήρα προκειμένου να είναι κερδοφόρες. Τρίτον, η ετοιμότητα επενδύσεων στον συγκεκριμένο τομέα είναι εξαιρετικά χαμηλή, αφού συχνά οι επιχειρηματίες του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα δεν διαθέτουν τα επιχειρηματικά προσόντα ώστε να προβάλουν εμπορικά τα έργα τους σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Τέταρτον, υπάρχει ένα συναφές πρόβλημα που έγκειται στην προθυμία των επενδυτών, καθώς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με τη σειρά τους δεν έχουν γνώση αυτών των τομέων, συχνά αδυνατούν να κατανοήσουν τη φύση των κινδύνων και δεν είναι έτοιμα να επενδύσουν στην ανάπτυξη της απαιτούμενης εμπειρογνωμοσύνης. Τέλος, συχνά υπάρχει έλλειψη αξιόπιστων στοιχείων, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες χρηματοδότησης των ΜΜΕ του εν λόγω τομέα, δεδομένου ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα συχνά βασίζονται σε στατιστικά στοιχεία κατά την εξέταση των αιτήσεων δανειοδότησης.

Κατά συνέπεια, οι μικρές επιχειρήσεις με ανεπαρκή κεφάλαια αντιμετωπίζουν πολύ μεγάλες δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων τους, καθώς και την αύξηση και διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς τους. Εκτιμάται ότι υπάρχει ένα κενό χρηματοδότησης ύψους περίπου 2,8 έως 4,8 δισ. ευρώ με τη μορφή τραπεζικών δανείων που έχουν συνάψει αυτές οι ΜΜΕ. Το πρόβλημα είναι οξύτερο σε ορισμένα κράτη μέλη: η άρτια εμπειρογνωμοσύνη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων είναι κάτι που διαπιστώνεται μόνο σε περιορισμένο αριθμό χωρών.

Για τον λόγο αυτό, το πρόγραμμα θα δημιουργήσει για πρώτη φορά έναν χρηματοδοτικό μηχανισμό για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα. Ο μηχανισμός αυτός θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς άλλα μέσα της ΕΕ στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων ή του προγράμματος ανταγωνιστικότητας και καινοτομίας, το οποίο ακολουθεί εγκάρσια προσέγγιση και έχει πολύ περιορισμένο αντίκτυπο στην επέκταση δραστηριοτήτων σε τομείς στους οποίους ενδιάμεσοι φορείς (χρηματοπιστωτικά ιδρύματα) έχουν ελάχιστη δραστηριότητα, όπως στον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα. Το μέσο αυτό θα προσδώσει σημαντική ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και θα καταστήσει εφικτές την πολύτιμη δικτύωση και τη μάθηση από ομοτίμους. Σκοπός του μηχανισμού θα είναι ο συστημικός αντίκτυπος με την αύξηση του αριθμού των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που διαθέτουν πείρα στον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα, διευρύνοντας το γεωγραφικό πεδίο δράσης τους και βοηθώντας στη μόχλευση σημαντικών ιδιωτικών επενδύσεων. Ο μηχανισμός αυτός θα επιδιώξει επίσης να μεταβάλει τη στάση ορισμένων τμημάτων του τομέα, ενθαρρύνοντας τη μεταστροφή από μια νοοτροπία επιδοτήσεων σε μια νοοτροπία δανείων, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά τους και περιορίζοντας την εξάρτησή τους από τη δημόσια χρηματοδότηση.

5. Κύριες ενέργειες και προτεραιότητες του προγράμματος

Η θέσπιση ενός και μόνου προγράμματος-πλαισίου συνιστά την πλέον συνεκτική και αποτελεσματική από την άποψη κόστους λύση για την υποστήριξη του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα και για τη διευκόλυνση της προώθησης της σημαντικής συμβολής τους σε επίπεδο ΕΕ. Αυτό παρέχει την καλύτερη βάση ώστε να επικεντρωθεί η προσοχή στις προκλήσεις με τις οποίες έρχονται προς το παρόν αντιμέτωποι αυτοί οι τομείς και να στραφεί η στήριξη της ΕΕ στα μέτρα εκείνα που προσδίδουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, βοηθώντας τους να βελτιστοποιήσουν τις δυνατότητές τους για οικονομική ανάπτυξη, δημιουργία θέσεων εργασίας και κοινωνική ενσωμάτωση. Θα προκύψουν αξιόλογα οφέλη στον βαθμό που η ανταλλαγή γνώσεων θα είναι ευχερέστερη και θα υπάρξει γόνιμη αντιπαράθεση ιδεών σχετικά με τα κοινά προβλήματα. Σε ό,τι αφορά το διαχειριστικό σκέλος, η θέσπιση ενός και μόνου προγράμματος-πλαισίου θα έχει οφέλη μέσω του εξορθολογισμού, της απλούστευσης και της αποδοτικότερης μορφής από την άποψη του κόστους, χάρη στη συγχώνευση των σημείων ενημέρωσης και των επιτροπών και στην κατάρτιση λιγότερων προγραμμάτων εργασίας.

6. Η αρχιτεκτονική του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη»

Ο σχεδιασμός του προγράμματος αναγνωρίζει την πολυπλοκότητα και την ετερογένεια του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα, οι οποίοι περιλαμβάνουν οργανισμούς που χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους, οργανώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, καθώς και εμπορικές επιχειρήσεις. Επιπροσθέτως, οι διάφοροι επιμέρους τομείς έχουν πολύ διαφορετικές αξιακές αλυσίδες. Για παράδειγμα, στους περισσότερους κλάδους του πολιτιστικού τομέα οι αξιακές αλυσίδες είναι περισσότερο διασυνδεδεμένες απ’ ό,τι στον οπτικοακουστικό τομέα [με κυριότερη εξαίρεση τον χώρο των εκδόσεων, την αλυσίδα λιανικών πωλήσεων βιβλίων και την αλυσίδα παραγωγής, διανομής και λιανικών πωλήσεων λαϊκής (ποπ) μουσικής], αφού η ανάπτυξη, η παραγωγή, η διανομή και η πώληση ενός έργου και οι συνεπαγόμενες σχέσεις πελάτη/κοινού αποτελούν, κατά κανόνα, ευθύνη του παραγωγού του έργου. Αυτό σημαίνει ότι προκηρύξεις και δράσεις γενικού χαρακτήρα για το σύνολο του προγράμματος δεν θα προσαρμόζονται στις ανάγκες των διαφόρων συντελεστών και θα στερούνται σαφήνειας, ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις, θα προκαλούν ακόμα και σύγχυση.

Γι’ αυτόν τον λόγο προκρίθηκε η επιλογή ενός προγράμματος-πλαισίου, το οποίο θα αποτελείται από τρεις συνιστώσες:

- τη Διατομεακή Συνιστώσα, η οποία θα αφορά όλους τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς·

- τη συνιστώσα «Πολιτισμός», η οποία θα αφορά τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα·

- η συνιστώσα «MEDIA», η οποία θα αφορά τον οπτικοακουστικό τομέα.

Η ενδεικτική κατανομή κονδυλίων από τον προϋπολογισμό θα είναι 15 % για τη Διατομεακή Συνιστώσα, 30 % για τη συνιστώσα «Πολιτισμός» και 55 % για τη συνιστώσα «MEDIA».

Οι συνιστώσες «Πολιτισμός» και «MEDIA» θα αντικαταστήσουν τα υφιστάμενα προγράμματα «Πολιτισμός» και «MEDIA/MEDIA Mundus».Η νέα Διατομεακή Συνιστώσα θα αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο θα δημιουργήσει έναν χρηματοδοτικό μηχανισμό που θα διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτιστικών και δημιουργικών ΜΜΕ και οργανισμών/οργανώσεων στη χρηματοδότηση, με την παροχή προστασίας έναντι πιστωτικών κινδύνων σε χρηματοπιστωτικούς διαμεσολαβητές που συνθέτουν χαρτοφυλάκια δανείων· επιπλέον, θα υποστηρίζει τη δημιουργία ικανοτήτων/εμπειρογνωμοσύνης ώστε να αναλύονται ορθά οι συναφείς κίνδυνοι. Το δεύτερο μέρος αυτής της συνιστώσας θα περιλαμβάνει μέτρα που θα υποστηρίζουν τα εξής: τη διακρατική συνεργασία σε επίπεδο πολιτικής και την ανταλλαγή εμπειρίας μεταξύ των φορέων χάραξης πολιτικής και των παραγόντων· τις νέες προσεγγίσεις για τη δημιουργία ακροατηρίου (audience building) και επιχειρησιακών μοντέλων· τον πολιτιστικό και μιντιακό γραμματισμό· και τη συλλογή στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής στο Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα. Θα διατίθεται επίσης χρηματοδότηση για το δίκτυο των γραφείων της Δημιουργικής Ευρώπης (πρώην «Πολιτιστικά σημεία επαφής» και «MEDIA Desk»). Τα μέτρα που λαμβάνονται στο πλαίσιο αυτού του δεύτερου μέρους καλύπτονται, κατά κύριο λόγο, από τα τρέχοντα προγράμματα «Πολιτισμός» και «MEDIA», αλλά, δεδομένων των διατομεακών στοιχείων, υπάρχουν οφέλη – τόσο ως προς τη μεταφορά γνώσεων όσο και ως προς τη διοικητική αποτελεσματικότητα – που μπορούν να προκύψουν από μια κοινή, εγκάρσια προσέγγιση.

7. Αναμενόμενος αντίκτυπος του προγράμματος

Ο αντίκτυπος που θα επιδιωχθεί να έχει το πρόγραμμα θα είναι η ενίσχυση της προσαρμογής του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα στην παγκοσμιοποίηση και στην ψηφιοποίηση. Γενικά, η μεγαλύτερη στόχευση στη διακρατική κυκλοφορία των έργων θα πρέπει να οδηγήσει σε υψηλότερο επίπεδο κυκλοφορίας των έργων, περισσότερες εμπορικές συναλλαγές στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, περισσότερο διεθνές εμπόριο και αυξημένα έσοδα για τον τομέα. Στη συνιστώσα «Πολιτισμός» , αυτό θα περιλαμβάνει τη σαφέστερη εστίαση της προσοχής στη δημιουργία ικανοτήτων και στη διακρατική κυκλοφορία, όπως σε διεθνείς περιοδείες, σε νέες ευρωπαϊκές πλατφόρμες με διαρθρωτικό αποτέλεσμα μεγάλης κλίμακας και σε περισσότερα στρατηγικά πακέτα στήριξης της λογοτεχνικής μετάφρασης για εκδοτικούς οίκους, συμπεριλαμβανομένης της διαφημιστικής υποστήριξης.

Η συνιστώσα «MEDIA» θα αυξήσει τους πόρους για τη διανομή και θα περιλαμβάνει μεγαλύτερη και πιο στοχοθετημένη χρηματοδότηση των πρακτόρων πωλήσεων, ώστε να αναδυθούν ισχυρότεροι πράκτορες πωλήσεων με μεγαλύτερη δύναμη αγοραπωλησιών στη διεθνή αγορά. Η ενίσχυση της υποστήριξης που παρέχεται σε διεθνή ταμεία συμπαραγωγής που εδρεύουν στην Ευρώπη θα τονώσει τη συμπαραγωγή μεταξύ ευρωπαίων και μη ευρωπαίων παραγωγών, αυξάνοντας τον αριθμό και βελτιώνοντας την ποιότητα των έργων και, με τον τρόπο αυτό, συμβάλλοντας στο περαιτέρω άνοιγμα των διεθνών αγορών. Οι ανεξάρτητοι παραγωγοί βιντεοπαιχνιδιών θα επωφεληθούν από τις νέες αναπτυσσόμενες αγορές μέσω της ευχερέστερης πρόσβασης στη χρηματοδότηση. Τα αποτελέσματα θα είναι η αυξημένη ανταγωνιστικότητα των ΜΜΕ, τα αυξημένα έσοδα, το μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς και το διευρυμένο κοινό.

Οι συνιστώσες «Πολιτισμός» και «MEDIA» θα αυξήσουν την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα και το μέγεθος του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα της Ευρώπης και θα βελτιώσουν την προσφορά περιεχομένου που είναι διαθέσιμο στους καταναλωτές, επηρεάζοντας θετικά την πολιτισμική πολυμορφία και την ευρωπαϊκή πολιτισμική ταυτότητα. Η νέα άμεση και στοχοθετημένη υποστήριξη σε μέτρα για τη δημιουργία ακροατηρίου αναμένεται να δημιουργήσει ένα νέο κοινό και, ως εκ τούτου, να αυξήσει τη ζήτηση των καταναλωτών, αν και η κλίμακα αυτού του αποτελέσματος είναι αβέβαιη και θα απαιτήσει μακροχρόνια προσέγγιση. Η κίνηση αυτή, από τη στιγμή που θα απευθύνεται σε προηγουμένως αποκλεισμένες κοινωνικές ομάδες, θα μπορούσε να έχει οφέλη και σε επίπεδο κοινωνικής συνοχής. Τα οφέλη που προκύπτουν από την αυξημένη ζήτηση θα διοχετεύονταν μέσα από την αξιακή αλυσίδα, ώστε να αυξηθεί η κυκλοφορία των έργων, να προκύψουν νέες πηγές εσόδων και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα των τομέων.

Ο νέος χρηματοδοτικός μηχανισμός , διευκολύνοντας την πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα μέσω βελτιωμένων επενδύσεων και μεγαλύτερης ετοιμότητας των επενδυτών, θα αυξήσει την ικανότητα αυτών των τομέων να προσελκύουν ιδιωτική χρηματοδότηση, θα ενισχύσει τη χρηματοδοτική τους ικανότητα και την εμπορική δυναμική των έργων, ενισχύοντας, έτσι, την ανταγωνιστικότητά τους και διανοίγοντας νέες ευκαιρίες ανάπτυξης και απασχόλησης. Επιπλέον, θα μειώσει την εξάρτηση των ΜΜΕ από τις κρατικές επιδοτήσεις σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ θα ανοίξει νέες πηγές εσόδων σε κάποιες άλλες περιπτώσεις.

Η στήριξη της διακρατικής συνεργασίας σε επίπεδο πολιτικής θα συμβάλει στην αύξηση της διαθεσιμότητας συγκρίσιμων στοιχείων που θα διευκολύνουν την αποτελεσματικότερη χάραξη πολιτικής βάσει τεκμηριωμένων στοιχείων. Αυτό μπορεί να ενισχύσει το εθνικό περιβάλλον πολιτικής για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα και να συμβάλει στις συστημικές αλλαγές. Η δυνατότητα να δοκιμαστούν και να διαδοθούν η πείρα και οι γνώσεις σχετικά με νέα επιχειρηματικά μοντέλα θα συμβάλει στην παροχή βοήθειας προς τους τομείς προκειμένου να προσαρμοστούν στην ψηφιοποίηση, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες απασχόλησης και ανάπτυξης.

8. Προστιθέμενη αξία για την EE

Η παρέμβαση της ΕΕ θα έχει ως στόχο να υπάρξει συστημικός αντίκτυπος και να υποστηριχθεί η χάραξη πολιτικής. Ως προς αυτό, η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία θα αποτελείται από τα εξής:

- τον διακρατικό χαρακτήρα των δραστηριοτήτων και του αντικτύπου τους, που θα συμπληρώνουν εθνικά, διεθνή και άλλα ενωσιακά προγράμματα·

- τις οικονομίες κλίμακας και την κρίσιμη μάζα που μπορεί να τονώσει μια στήριξη από την ΕΕ, προκαλώντας μόχλευση σε επιπλέον κονδύλια·

- τη διακρατική συνεργασία, που μπορεί να προωθήσει πιο συνθετικές, γρήγορες και αποτελεσματικές απαντήσεις στις παγκόσμιες προκλήσεις και να έχει μακροχρόνια συστημικά αποτελέσματα στον τομέα·

- την εξασφάλιση πιο ισότιμων κανόνων παιχνιδιού στον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα της Ευρώπης, με βάση τις χώρες με χαμηλή δυνατότητα παραγωγής και/ή τις χώρες ή περιφέρειες με περιορισμένη γεωγραφική και γλωσσική εμβέλεια.

- Καίριες πτυχές της εφαρμογής του προγράμματος

- Τρόπος διαχείρισης

Η διαχείριση της μεγάλης πλειονότητας των επιδοτήσεων στο πλαίσιο των συνιστωσών «Πολιτισμός» και «MEDIA» θα εξακολουθήσει να ασκείται από τον Εκτελεστικό οργανισμό εκπαίδευσης, οπτικοακουστικών θεμάτων και πολιτισμού (EACEA) μέσω προσκλήσεων υποβολής προτάσεων. Όπως επιβεβαιώθηκε από διάφορες αξιολογήσεις, αυτό έχει αποδειχθεί ότι συνιστά έναν αποτελεσματικό από πλευράς κόστους τρόπο διαχείρισης όσον αφορά διασυνοριακά σχέδια. Ένα δίκτυο σημείων ενημέρωσης (τα σημερινά «Πολιτιστικά σημεία επαφής» και «MEDIA Desk») θα συνεχίσει να παρέχει πληροφορίες και συμβουλές για την υποβολή αιτήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος, αλλά δεν θα αναδιανέμει κονδύλια.

Ορισμένες πτυχές του προγράμματος θα τεθούν υπό την άμεση διαχείριση της Επιτροπής, κυρίως οι ειδικές δράσεις, όπως τα βραβεία, η συνεργασία με διεθνείς φορείς συμπεριλαμβανομένων διεθνών ταμείων οπτικοακουστικής συμπαραγωγής, και η χρηματοδότηση για τις Ευρωπαϊκές Πολιτιστικές Πρωτεύουσες και το Σήμα Ευρωπαϊκής Κληρονομιάς.

Η εντολή διαχείρισης του χρηματοδοτικού μηχανισμού για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα θα δίνεται σε τρίτο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, πιθανότατα στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤαΕ), λόγω της φύσης της εμπειρογνωμοσύνης που απαιτείται για τη λειτουργία ενός τέτοιου μηχανισμού.

9. Κατανομή του προϋπολογισμού

Η επιτροπή του προγράμματος θα συνεπικουρεί κατά την εκπόνηση του ετήσιου προγράμματος εργασίας. Σύμφωνα με την τρέχουσα πρακτική, μετά τις διαβουλεύσεις με την επιτροπή, θα εκδοθούν λεπτομερέστερες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, οι οποίες θα προσδιορίζουν τα ακριβή κριτήρια, τα παραδοτέα, τα στοχοθετημένα ακροατήρια και τους προβλεπόμενους προϋπολογισμούς.

10. Απλούστευση

Σημαντικός αριθμός απλουστεύσεων είχαν ήδη εισαχθεί για τη διαχείριση των τρεχόντων προγραμμάτων «Πολιτισμός» και «MEDIA». Ωστόσο, θα προστεθούν περαιτέρω βελτιώσεις στο πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη».

Όπως προαναφέρθηκε, ο αριθμός προσκλήσεων υποβολής προτάσεων που τελούν υπό τη διαχείριση του EACEA στο πλαίσιο της συνιστώσας «Πολιτισμός» θα περιοριστούν από 9 σε 4. Γενικώς, θα γίνει μεγαλύτερη χρήση κατ’ αποκοπή ποσών, θα λαμβάνονται περισσότερες αποφάσεις για επιδοτήσεις και θα υπογράφονται περισσότερες συμφωνίες-πλαίσια εταιρικής σχέσης, θα ενταθεί η ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων και εκθέσεων για όλες τις δράσεις και θα δημιουργηθεί μια ηλεκτρονική πύλη προκειμένου να μειωθούν τα έντυπα για τους αιτούντες και τους δικαιούχους.

Ένα άλλο σημαντικό μέτρο απλούστευσης θα είναι η συγχώνευση των δύο δικτύων ενημέρωσης ώστε να υπάρξουν οικονομίες κλίμακας, μεγαλύτερη διαφάνεια για το κοινό μέσω της ύπαρξης ενός μόνο ενωσιακού σημείου εισόδου και παροχή υπηρεσιών υψηλότερης ποιότητας.

Η θέσπιση μίας και μόνο επιτροπής προγράμματος θα συνέβαλλε επίσης σε μια περισσότερο αποτελεσματική από άποψη κόστους και λιτή διαχείριση του προγράμματος, όχι μόνο με περικοπές στο κόστος εφαρμογής αλλά και με τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα που θα προέκυπτε από τις ισχυρότερες συνέργειες μεταξύ των οικείων πολιτικών και τομέων.

Ο χρηματοδοτικός μηχανισμός θα έχει ως αποτέλεσμα την καλύτερη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ μέσω της χρηματοπιστωτικής μόχλευσης που θα δημιουργήσει και της επαναχρησιμοποίησης των ανανεούμενων πιστώσεων, κάτι θα συνεπάγεται για την Επιτροπή μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα απ’ ό,τι οι παραδοσιακές επιδοτήσεις στους δικαιούχους.

***

Κατά την εκπόνηση της πρότασης για το νέο πρόγραμμα, η Επιτροπή είχε ευρείες διαβουλεύσεις. Θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με αυτούς τους ενδιαφερομένους και, πρωτίστως, με τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου να προωθηθεί αυτό το νέο όραμα και στρατηγική για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα στην Ευρώπη.

[1] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών – Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020», COM(2011) 500 τελικό της 29.6.2011.

[2] «Building a Digital Economy: The importance of saving jobs in the EU's creative industries», TERA Consultants, Μάρτιος του 2010.

[3] Σύσταση της Επιτροπής για την ψηφιοποίηση και την επιγραμμική προσβασιμότητα πολιτιστικού υλικού και για την ψηφιακή διαφύλαξη, C(2011) 7579 τελικό, της 27.10.2011.

[4] Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής «Aπελευθέρωση του δυναμικού των κλάδων του πολιτισμού και της δημιουργικότητας», COM(2010) 183. Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής «Ανάλυση της διαβούλευσης που δρομολογήθηκε με την Πράσινη Βίβλο "Απελευθέρωση του δυναμικού των κλάδων του πολιτισμού και της δημιουργικότητας"», SEC(2011) 399 τελικό της 24.3.2011

[5] Για μια ακόμα σαφέστερη εικόνα, αυτό το ποσό των 57 εκατ. ευρώ είναι επίσης πολύ χαμηλότερο από το επίπεδο της εθνικής δημόσιας χρηματοδότησης των τεχνών και του πολιτισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τη Γερμανία (590 εκατ. λίρες, 7,5 δισ. ευρώ και 8,5 δισ. ευρώ αντίστοιχα).

[6] Πηγή: Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα, 2008.