EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης CE 168/82

Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2011

Συνθήκες κράτησης στην ΕΕ

P7_TA(2011)0585

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 2011 σχετικά με τις συνθήκες κράτησης στην ΕΕ (2011/2897(RSP))

2013/C 168 E/11

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη τα κείμενα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου, και συγκεκριμένα τα άρθρα 2, 6 και 7 της ΣΕΕ και τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CRF), ιδίως τα άρθρα του 4, 19, 47, 48 και 49,

— έχοντας υπόψη τα διεθνή μέσα που αφορούν τα δικαιώματα του ανθρώπου και την απαγόρευση των βασανιστηρίων και των απάνθρωπων και εξευτελιστικών ποινών ή μεταχείρισης, και συγκεκριμένα: την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (άρθρο 5), το Διεθνές Σύμφωνο για τα αστικά και πολιτικά δικαιώματα (άρθρο 7), τη Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων και άλλης σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας και το προαιρετικό της Πρωτόκολλο σχετικά με την καθιέρωση συστήματος τακτικών επισκέψεων στους χώρους κράτησης εκ μέρους ανεξάρτητων διεθνών και εθνικών οργανισμών,

— έχοντας υπόψη τα μέσα του Συμβουλίου της Ευρώπης που αφορούν τα δικαιώματα του ανθρώπου και την απαγόρευση των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, και συγκεκριμένα: την Ευρωπαϊκή Σύμβαση προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (άρθρο 3), τα πρωτόκολλά της και τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση του 1987 σχετικά με την πρόληψη των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης, που συγκρότησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πρόληψη των βασανιστηρίων (ΕΠΒ) και της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής ποινής ή μεταχείρισης του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και τις εκθέσεις της επιτροπής αυτής,

— έχοντας υπόψη τα μέσα που αφορούν ειδικότερα τα δικαιώματα των προσώπων που στερούνται της ελευθερίας τους, και συγκεκριμένα: σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών, το σύνολο των ελάχιστων κανόνων για τη μεταχείριση των κρατουμένων και τις δηλώσεις και τις αρχές που έχει εγκρίνει η Γενική Συνέλευση· σε επίπεδο Συμβουλίου της Ευρώπης, συστάσεις της Επιτροπής Υπουργών και ιδίως τη σύσταση (2006)2 σχετικά με τους ευρωπαϊκούς σωφρονιστικούς κανονισμούς, τη Σύσταση (2006)13 σχετικά με το σύνολο των ελάχιστων κανόνων για τη μεταχείριση των κρατουμένων, τη σύσταση R(2008)11 σχετικά με τους ανήλικους παραβάτες που υπόκεινται σε κυρώσεις ή μέτρα, τη σύσταση (2010)1 σχετικά με τους ευρωπαϊκούς σωφρονιστικούς κανόνες (1), τις άλλες συστάσεις που έχει εγκρίνει η επιτροπή υπουργών, και τις συστάσεις που έχει εγκρίνει η Κοινοβουλευτική Συνέλευση,

— έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 18ης Ιανουαρίου 1996 σχετικά με τις κακές συνθήκες που επικρατούν στις φυλακές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2) και της 17ης Δεκεμβρίου 1998 σχετικά με τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές της ΕΕ: βελτιώσεις και εναλλακτικές ποινές (3), και τις επανειλημμένες εκκλήσεις του προς την Επιτροπή και το Συμβούλιο να υποβάλουν απόφαση πλαίσιο για δικαιώματα των κρατουμένων που περιλαμβάνονται στη σύστασή του της 6ης Νοεμβρίου 2003 σχετικά με πρόταση σύστασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς το Συμβούλιο που αφορά τις διαδικαστικές εγγυήσεις για τους υπόπτους και κατηγορούμενους σε ποινικές διώξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση (4), στη σύστασή του της 9ης Μαρτίου 2004 προς το Συμβούλιο σχετικά με τα δικαιώματα των κρατουμένων στην ΕΕ (5) και στο ψήφισμά του της 25ης Νοεμβρίου 2009 για το πολυετές πρόγραμμα 2010-2014 σχετικά με το χώρο ελευθερίας ασφάλειας και δικαιοσύνης (Πρόγραμμα Στοκχόλμης) (6),

— έχοντας υπόψη την απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, σχετικά με το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (7),

— έχοντας υπόψη την απόφαση πλαίσιο 2008/909/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2008 σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ποινικές αποφάσεις οι οποίες επιβάλλουν ποινές στερητικές της ελευθερίας ή μέτρα στερητικά της ελευθερίας, για το σκοπό της εκτέλεσής τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (8),

— έχοντας υπόψη την πρόταση για μία απόφαση πλαίσιο της 29ης Αυγούστου 2006 για το ευρωπαϊκό ένταλμα επιτήρησης σε προδικαστικές διαδικασίες μεταξύ κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (COM(2006)0468),

— έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο κατά την ποινική διαδικασία και το δικαίωμα επικοινωνίας μετά τη σύλληψη (COM(2011)0326),

— έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για την εφαρμογή της ενωσιακής ποινικής νομοθεσίας - Ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στον ευρωπαϊκό δικαστικό χώρο - της 14ης Ιουνίου 2011 (COM(2011)0327),

— έχοντας υπόψη τις προφορικές ερωτήσεις σχετικά με τις με τις συνθήκες κράτησης στην ΕΕ που κατατέθηκαν από τις Ομάδες ALDE, GUE/NGL, PPE, Verts/ALE και S&D (O-000252/2011 - B7-0658/2011, O-000253/2011 - B7-0659/2011, O-000265/2011 - B7-0660/2011, O-000266/2011 - B7-0661/2011, O-000283/2011 - B7-0662/2011, O-000284/2011 - B7-0663/2011, O-000286/2011 - B7-0664/2011, O-000287/2011 - B7-0665/2011, O-000296/2011 - B7-0666/2011, O-000297/2011 - B7-0667/2011),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 115, παράγραφος 5, και το άρθρο 110, παράγραφος 2, του Κανονισμού του,

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναλάβει την αποστολή να αναπτύξει ένα χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης και ότι, σύμφωνα με το άρθρο 6 της ΣΕΕ, σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, πράγμα που συνεπάγεται θετικές υποχρεώσεις προκειμένου να εξασφαλίσει πράγματι την υλοποίηση της δέσμευσης αυτής,

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνθήκες κράτησης και η διαχείριση της φυλακής εμπίπτουν πρωταρχικά στην ευθύνη των κρατών μελών, ελλείψεις όμως, όπως η συμφόρηση στις φυλακές και κατηγορίες για κακομεταχείριση των κρατουμένων, ενδέχεται να υποσκάψουν την εμπιστοσύνη στην οποία πρέπει να βασίζεται η δικαστική συνεργασία επί ποινικών υποθέσεων βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων από τα κράτη μέλη της ΕΕ,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δικαστική συνεργασία επί ποινικών θεμάτων πρέπει να βασίζεται στον σεβασμό των προδιαγραφών στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στην αναγκαία προσέγγιση των δικαιωμάτων των υπόπτων και κατηγορουμένων και των διαδικαστικών δικαιωμάτων στο πλαίσιο των ποινικών διαδικασιών, κάτι που είναι κρίσιμης σημασίας για την εξασφάλιση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης, δεδομένου ιδιαίτερα ότι ο αριθμός πολιτών κάποιου κράτους μέλους που κρατούνται σε άλλο κράτος μέλος ενδέχεται να αυξηθεί συνεπεία της συνεργασίας αυτής,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συνολικός πληθυσμός των φυλακών στην ΕΕ κατά την περίοδο 2009-2010 υπολογίζεται σε 633 909 (9)· ότι η Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής που περιέχει τα στοιχεία αυτά παρέχει μία ανησυχητική εικόνα που συνίσταται: — συμφόρηση των φυλακών (10)· — αύξηση του πληθυσμού των φυλακισμένων· — αύξηση του αριθμού των ξένων κρατουμένων (11)· — υψηλός αριθμός προφυλακισμένων (12)· — κρατούμενοι με διανοητικές και ψυχολογικές διαταραχές· — αριθμός θανάτων και αυτοκτονιών (13)·

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ και η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιβάλλουν στα κράτη μέλη όχι μόνο αρνητικές υποχρεώσεις απαγορεύοντάς τους να υποβάλλουν τους κρατουμένους σε απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, αλλά και θετικές, ζητώντας τους να διασφαλίζουν ότι οι συνθήκες κράτησης συνάδουν με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, να διεξάγονται δε αποτελεσματικές και σε βάθος έρευνες σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων αυτών,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένα κράτη μέλη υψηλό ποσοστό του πληθυσμού των φυλακών αποτελείται από προφυλακισμένους· ότι η προφυλάκιση είναι έκτακτο μέτρο και οι υπερβολικά μακρές περίοδοι προφυλάκισης έχουν καταστρεπτικές συνέπειες για το άτομο, ενδέχεται να υποσκάψουν τη δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και να έρθουν σε αντίθεση με τις αξίες της ΕΕ (14)· ότι πολλά κράτη μέλη έχουν κατ' επανάληψη καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για παραβιάσεις αποφάσεών του σε σχέση με την προφυλάκιση,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα από τα προβλήματα που απασχολούν συχνά τα κράτη μέλη είναι η έλλειψη πόρων για τη βελτίωση των συνθηκών στις φυλακές και ότι ενδέχεται να είναι αναγκαία η δημιουργία μιας νέας θέσης του προϋπολογισμού προκειμένου να ενθαρρυνθούν, να συμμορφωθούν με υψηλές προδιαγραφές,

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή αξιοπρεπών συνθηκών κράτησης και η πρόσβαση στα ιδρύματα προετοιμασίας για την κοινωνική επανένταξη ευνοούν τη μείωση των υποτρόπων,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο έχει εγκρίνει ψηφίσματα και συστάσεις (που δεν εφαρμόζονται πάντοτε από τα κράτη μέλη) σχετικά με το ειδικό πρόβλημα της τοξικομανίας και της μείωσης των κινδύνων και ιδιαίτερα σχετικά με τη μεταχείριση στο χώρο των φυλακών, ή εκτός αυτού,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι μόνον 16 κράτη μέλη έχουν κυρώσει το Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων και άλλων μορφών βίαιης, απάνθρωπης εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ενώ επτά το έχουν υπογράψει αλλά έχουν υπογράψει αλλά δεν το έχουν επικυρώσει ακόμη (15),

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη προβλέπουν το δικαίωμα, για τους εθνικούς βουλευτές και τους βουλευτές του ΕΚ, να επισκέπτονται και να επιθεωρούν τους χώρους κράτησης και ότι το ΕΚ είχε ζητήσει να αναγνωρισθεί το δικαίωμα αυτό στους βουλευτές του ΕΚ στο έδαφος της ΕΕ (16),

ΙΒ. έχοντας υπόψη ότι τα παιδιά βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση σε σχέση με την κράτηση, ειδικότερα την προφυλάκιση,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 30 Νοεμβρίου 2009, το Συμβούλιο ενέκρινε ένα χάρτη πορείας για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων και κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες που αποτελεί τμήμα του Προγράμματος της Στοκχόλμης και έθεσε ζωτικής σημασίας διασφαλίσεις που θα συμβάλλουν στην εξασφάλιση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων με στόχο να αυξηθεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της ποινικής δικαιοσύνης,

ΙΔ. έχοντας υπόψη ότι η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση -κατόπιν συγκεκριμένου αιτήματος του Συμβουλίου και όπως προβλέπεται στο Πρόγραμμα της Στοκχόλμης και κατ' επανάληψη ζήτησε το Κοινοβούλιο- με τίτλο «Ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στον ευρωπαϊκό δικαστικό χώρο – Πράσινη Βίβλος για την εφαρμογή της ενωσιακής ποινικής νομοθεσίας στον τομέα της κράτησης (17), που σηματοδοτεί την έναρξη μιας ανοιχτής διαδικασίας διαβούλευσης με ενδιαφερόμενους φορείς σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά την βελτίωση των συνθηκών κράτησης και τούτο προκειμένου να διασφαλιστεί αμοιβαία εμπιστοσύνη στην δικαστική συνεργασία. Αναδεικνύει επίσης τις σχέσεις μεταξύ των συνθηκών κράτησης και διαφόρων μέσων της ΕΕ, όπως είναι το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και το ευρωπαϊκό ένταλμα επιτήρησης, και εξηγεί με ποιους τρόπους μπορεί η Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλίες σε θέματα όπως οι συνθήκες κράτησης, η προφυλάκιση, η κατάσταση των παιδιών που τελούν σε προφυλάκιση,

1. χαιρετίζει την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής, εκφράζει ανησυχία για την κατάσταση σε σχέση με τις συνθήκες κράτησης στην ΕΕ και καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν επειγόντως μέτρα προκειμένου να εξασφαλιστεί ο σεβασμός και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των κρατουμένων, ιδιαίτερα των ευάλωτων ατόμων και θεωρεί ότι θα έπρεπε να εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη ελάχιστες κοινές προδιαγραφές σε σχέση με τις συνθήκες κράτησης (18)·

2. τονίζει εκ νέου ότι οι συνθήκες κράτησης είναι βασικής σημασίας για την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης και θεωρεί ότι μία κοινή βάση εμπιστοσύνης μεταξύ των δικαστικών αρχών καθώς και η καλύτερη γνώση των εθνικών ποινικών συστημάτων, είναι κρίσιμης σημασίας σχετικά·

3. καλεί την Επιτροπή και την Υπηρεσία Θεμελιωδών Δικαιωμάτων να ελέγξουν εκ του σύνεγγυς την κατάσταση σε σχέση με τις συνθήκες κράτησης στην ΕΕ και υποστηρίζει τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους να εξασφαλίσουν ότι η γνώμη και οι πολιτικές τους συμμορφώνονται με τις υψηλότερες δυνατές προδιαγραφές στον τομέα αυτό (19)·

4. καλεί την Επιτροπή και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να υποβάλουν νομοθετική πρόταση για τα δικαιώματα των ατόμων που έχουν στερηθεί τις ελευθερίες τους, περιλαμβανομένων εκείνων που έχουν εντοπιστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα ψηφίσματα και στις συστάσεις του (20), και να αναπτύξουν καθώς επίσης και να εφαρμόσουν ελάχιστες προδιαγραφές για τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές όπως επίσης και ενιαίες προδιαγραφές για την αποζημίωση των αδίκως κρατηθέντων ή καταδικασθέντων ατόμων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θέσουν το θέμα σε περίοπτη θέση της πολιτικής τους ημερήσιας διάταξης και να διοχετεύσουν τους δέοντες ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους για την αντιμετώπιση της κατάστασης·

5. σημειώνει εκ νέου τη σημασία χορήγησης ειδικής προστασίας σε κρατούμενες μητέρες και τα παιδιά τους, περιλαμβανομένης της χρήσης εναλλακτικών της κράτησης μέτρων προς το συμφέρον του παιδιού και καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να προωθούν ενεργά και να υποστηρίζουν τέτοιου είδους πρωτοβουλίες·

6. τονίζει τη σημασία που έχει η εξασφάλιση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ιδίως των δικαιωμάτων υπεράσπισης και πρόσβασης σε δικηγόρο και ότι τα δικαιώματα των υπόπτων ή των κατηγορουμένων θα διασφαλίζονται, περιλαμβανομένου του δικαιώματος να μην υφίστανται απάνθρωπη ή εξευτελιστική συμπεριφορά· υπενθυμίζει σχετικά τη σημασία της πρότασης της Επιτροπής για το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών και στο δικαίωμα επικοινωνίας μετά τη σύλληψη·

7. τονίζει ότι οι κακές συνθήκες κράτησης ή οι συνθήκες που ενδέχεται να μην πληρούν τις προδιαγραφές που απαιτούνται στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Κανόνων Φυλάκισης του Συμβουλίου της Ευρώπης, θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν τη μεταφορά κρατουμένων·

8. καλεί τα κράτη μέλη να προβλέψουν τους κατάλληλους πόρους για την αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό των χώρων κράτησης, να προστατεύσουν τα δικαιώματα των κρατουμένων, να βοηθήσουν με επιτυχία και να προετοιμάσουν τους κρατουμένους για την απελευθέρωση και την κοινωνική τους επανένταξη, να φροντίσουν για την κατάρτιση της αστυνομίας και του σωφρονιστικού προσωπικού έχοντας ως βάση τις σύγχρονες πρακτικές διαχείρισης των φυλακών και τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές για τα ανθρώπινα δικαιώματα, να φροντίσουν για την παρακολούθηση των κρατουμένων που πάσχουν από διανοητικές και ψυχικές διαταραχές και να δημιουργήσουν ειδική θέση στον προϋπολογισμό της ΕΕ προκειμένου να ενθαρρυνθούν τα σχέδια αυτά·

9. τονίζει εκ νέου την ανάγκη προώθησης της βελτίωσης των εγκαταστάσεων κράτησης στα κράτη μέλη προκειμένου να εφοδιαστούν με τον κατάλληλο τεχνικό εξοπλισμό και να επεκταθεί ο διαθέσιμος χώρος καθιστώντας τις εγκαταστάσεις αυτές κατάλληλες για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των κρατουμένων εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα υψηλό επίπεδο ασφάλειας·

10. καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι η προφυλάκιση θα παραμείνει έκτακτο μέτρο που θα χρησιμοποιείται σε αυστηρά καθορισμένες συνθήκες ανάγκης και αναλογικότητας και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, σε συμμόρφωση με τη θεμελιώδη αρχή του τεκμήριου της αθωότητας και του δικαιώματος μη στέρησης της ελευθερίας· υπενθυμίζει ότι η προφυλάκιση πρέπει να επανεξετάζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα από μία δικαστική αρχή και ότι εναλλακτικές λύσεις όπως το ευρωπαϊκό ένταλμα επιτήρησης πρέπει να χρησιμοποιούνται σε διασυνοριακές υποθέσεις· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση για τις ελάχιστες προδιαγραφές στον τομέα αυτό βάσει του άρθρου 82, παρ. (2) στοιχείο (β) της Συνθήκης Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), σχετικά με το ΣΔΑ, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου·

11. τονίζει εκ νέου την ανάγκη να τιμήσουν τα κράτη μέλη τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν σε διεθνή και ευρωπαϊκά φόρα προκειμένου να γίνεται μεγαλύτερη χρήση μέτρων αναστολής και κυρώσεων που προσφέρουν εναλλακτική λύση σε σχέση με την κράτηση, περιλαμβανομένων των αποφάσεων που ελήφθησαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης (21)·

12. παροτρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις συστάσεις της ΕΠΒ μετά τις επισκέψεις στους οικείους χώρους κράτησης·

13. παροτρύνει τα κράτη μέλη να αναλάβουν δράση για την πρόληψη των αυτοκτονιών στις φυλακές και να προβούν σε αμερόληπτες και σε βάθος έρευνες σε όλες τις περιπτώσεις θανάτου κρατουμένων στη φυλακή·

14. καλεί τα κράτη μέλη και τα υπό ένταξη κράτη να υπογράψουν και να κυρώσουν το προαιρετικό Πρωτόκολλο στη Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων και άλλης σκληρής, απάνθρωπης και εξευτελιστικής ποινής ή μεταχείρισης, το οποίο θεσπίζει ένα σύστημα τακτικών επισκέψεων στους χώρους κράτησης εκ μέρους ανεξάρτητων διεθνών και εθνικών οργανισμών και αναθέτει στους φορείς αυτούς καθήκοντα ελέγχου και προσφυγής για τους κρατουμένους, καθώς και την εκπόνηση ετήσιας έκθεσης για τα αντίστοιχα κοινοβούλια· ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Ένωση να συμπεριλάβει το αίτημα υπογραφής και κύρωσης του Πρωτοκόλλου αυτού στην πολιτική της έναντι των τρίτων χωρών· καλεί την ΕΕ και τ κράτη μέλη της να συνεργασθούν πλήρως με τους φορείς αυτούς και να τους στηρίξουν, μεταξύ άλλων και με την παροχή των καταλλήλων πόρων·

15. πιστεύει ότι θα έπρεπε να ληφθούν μέτρα σε επίπεδο ΕΕ εις τρόπον ώστε να διασφαλίζεται για τους εθνικούς βουλευτές το δικαίωμα επίσκεψης στις φυλακές και κατά παρόμοιο τρόπο το δικαίωμα αυτό να παρέχεται και στους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο έδαφος της ΕΕ·

16. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τις επιπτώσεις των διαφορών στο ποινικό και δικαστικό δίκαιο που εφαρμόζεται σε σχέση με τις συνθήκες κράτησης στα κράτη μέλη της ΕΕ και να προβεί σε συστάσεις σχετικά, ιδίως όσον αφορά την προσφυγή σε εναλλακτικά μέτρα, τις πολιτικές ποινικοποίησης και αποποινικοποίησης, την προφυλάκιση, την αμνηστία και αναστολή της ποινής, ιδιαίτερα στους τομείς των μεταναστών, της χρήσης ναρκωτικών και των νεαρών παραβατών·

17. τονίζει εκ νέου τη σημασία που έχει να αντιμετωπίζονται τα παιδιά εις τρόπον ώστε να λαμβάνονται υπόψη με τον καλύτερο τρόπο τα συμφέροντά τους και μεταξύ άλλων, να κρατούνται χωριστά από τους ενήλικες και να έχουν το δικαίωμα να επικοινωνούν με την οικογένειά τους·

18. θεωρεί ότι κάθε παιδί που έχει στερηθεί την ελευθερία του έχει το δικαίωμα σε ταχεία πρόσβαση σε νομική και άλλη κατάλληλη βοήθεια, καθώς και το δικαίωμα να προσβάλει τη νομιμότητα της στέρησης της ελευθερίας ενώπιον δικαστηρίου ή άλλης αρμόδιας αρχής·

19. πιστεύει ότι τα κράτη μέλη θα έπρεπε να εφαρμόζουν αποτελεσματικούς και ανεξάρτητους εθνικούς μηχανισμούς εποπτείας για τις φυλακές και τα κέντρα κράτησης·

20. στηρίζει το συνεχιζόμενο έργο της ΕΠΒ και του Επιτρόπου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης και τις επισκέψεις στα κέντρα κράτησης των κρατών μελών·

21. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, καθώς και στο Συμβούλιο της Ευρώπης, την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, τον Επίτροπο του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πρόληψη των βασανιστηρίων, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, την Επιτροπή του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την Επιτροπή του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων, τον Ειδικό Εισηγητή του ΟΗΕ για τα Βασανιστήρια και τον Ύπατο Επίτροπο του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

(1) Για έναν πλήρη κατάλογο των συστάσεων και ψηφισμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης στον ποινικό τομέα: http://www.coe.int/prison

(2) ΕΕ C 32 της 5.2.1996, σ. 102.

(3) ΕΕ C 98 της 9.4.1999, σ. 299.

(4) EE C 83 E της, 2.4.2004, σ. 180. Παράγραφος 23: «το ΕΚ … ενθαρρύνει το Συμβούλιο και την Επιτροπή να επιταχύνουν την έρευνα για τις συνθήκες των κρατουμένων και των φυλακών στην ΕΕ, ενόψει της έγκρισης απόφασης-πλαισίου για τα δικαιώματα των κρατουμένων και τους κοινούς θεμελιώδεις κανόνες για την εγγύηση αυτών των δικαιωμάτων επί τη βάσει του άρθρου 6 της Συνθήκης ΕΕ». Καθώς επίσης έκθεση Sylla, Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 4ης Σεπτεμβρίου 2003 σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2002), (ΕΕ C 76 E, της 25.3.2004, σ. 412), Παράγραφος 22: «το ΕΚ … θεωρεί, γενικώς, ότι σε ένα ευρωπαϊκό χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης πρέπει να κινητοποιηθεί το ευρωπαϊκό δυναμικό για τη βελτίωση της λειτουργίας του αστυνομικού και σωφρονιστικού συστήματος, με τους εξής τρόπους επί παραδείγματι … με την επεξεργασία απόφασης-πλαισίου για τα ελάχιστα επίπεδα προστασίας των δικαιωμάτων των κρατουμένων στην ΕΕ».

(5) ΕΕ C 102 Ε της 28.4.2004, σ. 154.

(6) ΕΕ C 285 Ε της 21.10.2010, σ. 12. Στην παράγραφο 112 το Κοινοβούλιο «ζητεί την οικοδόμηση ενός χώρου ποινικής δικαιοσύνης της ΕΕ που να βασίζεται στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης και την ανάγκη διατήρησης της συνοχής των εθνικών ποινικών συστημάτων, ο οποίος πρέπει να αναπτυχθεί μέσω … ελάχιστων προτύπων για τις φυλακές και τις συνθήκες κράτησης και ενός κοινού συνόλου δικαιωμάτων των κρατουμένων στην ΕΕ …».

(7) ΕΕ L 190 της 18.7.2002, σ. 1.

(8) ΕΕ L 327 της 5.12.2008, σ. 27.

(9) Στοιχεία που αναφέρονται από την Επιτροπή στο Πράσινο Βιβλίο της σχετικά με τις συνθήκες κράτησης (COM(2011)0327)· further data available from the Council of Europe, Space 1: http://www.coe.int/t/dghl/standardsetting/cdpc/Bureau%20documents/PC-CP(2011)3 %20E%20-%20SPACE%20I%202009.pdf; Space 2: http://www3.unil.ch/wpmu/space/files/2011/02/Council-of-Europe_SPACE-II-2009-E.pdf

(10) Στην ΕΕ ο μέσος όρος είναι 107.3· η συμφόρηση αφορά 13 κράτη μέλη καθώς και την Αγγλία, Ουαλία και Σκωτία με μεγαλύτερη συμφόρηση στη Βουλγαρία (155.6), Ιταλία (153), Κύπρος (150.5), Ισπανία (136.3) και Ελλάδα (129.6).

(11) Ο μέσος όρος της ΕΕ 21.7, με τα υψηλότερα ποσοστά στο Λουξεμβούργο (69.5), Κύπρο (59.6), Αυστρία (45.8), Ελλάδα (43.9) και Βέλγιο (41.1).

(12) Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 24.7, με τα υψηλότερα ποσοστά στο Λουξεμβούργο (47.2), Ιταλία (43.6) και Κύπρο (38.4).

(13) Οι εκθέσεις του ΕΠΒ επισημαίνουν ότι ορισμένα προβλήματα παραμένουν με δραματικό τρόπο, όπως η κακομεταχείριση, η ακαταλληλότητα των σωφρονιστικών δομών, των προβλεπόμενων δραστηριοτήτων και των παρεχόμενων φροντίδων.

(14) Οδικός χάρτη για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες, 2009/C295/01, 30 Νοεμβρίου 2009.

(15) Οι εξής χώρες έχουν κυρώσει: Βουλγαρία, Κύπρος, Τσεχική Δημοκρατία, Δανία, Εσθονία, Γαλλία, Γερμανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβενία, Ισπανία, Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο· Οι: Αυστρία, Βέλγιο, Ελλάδα, Φινλανδία, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία έχουν υπογράψει, αλλά δεν το έχουν επικυρώσει· Πηγή: http://www.apt.ch/npm/OPCAT0911.pdf.

(16) βλ. για παράδειγμα, το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 1998 σχετικά με τις συνθήκες φυλάκισης στην ΕΕ: αναδιαρθρώσεις και εναλλακτικές ποινές, παράγραφος 41: «Το ΕΚ … ζητεί οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να έχουν δικαίωμα επίσκεψης και επιθεώρησης τα σωφρονιστικά καταστήματα και τα κέντρα κράτησης για τους πρόσφυγες που βρίσκονται στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.».

(17) COM(2011)0327· βλ. http://ec.europa.eu/justice/policies/criminal/procedural/docs/com_2011_327_en.pdf.

(18) Όπως τους κανόνες Ευρωπαϊκούς σωφρονιστικούς κανόνες, που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο της Ευρώπης.

(19) Σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχουν εκπονήσει το Συμβούλιο της Ευρώπης, η ΕΠΒ, η ΕΣΔΑ και η σχετική νομολογία, καθώς και προς τις παρατηρήσεις της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, της Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων και του Ειδικού Εισηγητή του ΟΗΕ για τα Βασανιστήρια.

(20) Βλ. παράγραφο 1 στοιχείο γ) της σύστασης της 9ης Μαρτίου 2004.

(21) Όπως η σύσταση CM/Rec(2010)1 της Επιτροπής Υπουργών των κρατών μελών σχετικά με τους κανόνες περί αναστολής του Συμβουλίου της Ευρώπης.