ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με το Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 214/2000 - [SEC(2001)1579]

(υποβληθέν από την Επιτροπή)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή

2. Απολογισμός των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ

2.1 Περιγραφή του ΔΤΙ

2.1.1 Στόχοι και προτεραιότητες

2.1.2 Οργάνωση και λειτουργία

2.1.3 Δραστηριότητες

2.1.4 Προϋπολογισμός

2.2 Συμμετοχή της ΕΕ στο ΔΤΙ

3. Προηγούμενες Αξιολογήσεις των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ

3.1 Αξιολόγηση της επίπτωσης της εταιρείας ελέγχου KPMG που έγινε κατ'εντολή του ΔΤΙ

3.2 Η έκθεση 1999 προς την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της ΕΕ

3.3 Ο έλεγχος της ενίσχυσης των Ηνωμένων Πολιτειών κατά το 2000

3.4 Η ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου αριθ. 7/2000

3.5 Έλεγχοι εκ μέρους των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

3.6 Η μελέτη σχετικά με τις επιπτώσεις στη βόρεια Ιρλανδία που πραγματοποίησε η Υπηρεσία Στατιστικών και Έρευνας της βόρειας Ιρλανδίας

3.7 Το σχέδιο έκθεσης ελέγχου της PriceWaterhouse Coopers

3.8 Συμπεράσματα

4. Οι δραστηριότητεσ του ΔΤΙ και ο νέος κύκλοσ των Διαρθρωτικών Ταμείων

4.1 Προγράμματα του ΔΤΙ και της ΕΕ: Συμπληρωματικότητα των στόχων

4.1.1 Συνέργια των προτεραιοτήτων

4.1.2 Επικέντρωση των πόρων και κριτήρια επιλογής

4.1.3 Συμπέρασμα

4.2 Οργάνωση του συντονισμού

4.2.1 Ισχύουσες διατάξεις όσον αφορά το συντονισμό

4.2.2 Βελτίωση του συντονισμού:

4.2.3 Συμπέρασμα

5. Δημοσιότητα και ενημέρωση

6. Συμπέρασμα και Προτάσεις

ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΤΑΜΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΡΛΑΝΔΙΑ Σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 214/2000

_________

1. Εισαγωγή

Από το 1960 η περιφερειακή πολιτική κατάσταση στη Βόρεια Ιρλανδία χαρακτηρίζεται από την ενδοκοινοτική διαμάχη και τη βία. Το 1985, περίπου 13 χρόνια πριν την υπογραφή της συμφωνίας του Μπέλφαστ/Μεγάλη Παρασκευή (Απρίλιος 1998), είχε συναφθεί η αγγλοϊρλανδική συμφωνία η οποία προέβλεπε ότι οι δύο κυβερνήσεις επρόκειτο να «συνεργαστούν για να προωθήσουν την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των περιφερειών και στα δύο τμήματα της Ιρλανδίας οι οποίες επλήγησαν περισσότερο από τις συνέπειες της αστάθειας κατά τα τελευταία έτη» και «να εξετάσουν τη δυνατότητα εξασφάλισης διεθνούς ενίσχυσης αυτής της προσπάθειας».

Έτσι προέκυψε το Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία το οποίο ιδρύθηκε κατά το επόμενο έτος (1986) ως ένας ανεξάρτητος διεθνής οργανισμός υπό τη μορφή εταιρείας διαχείρισης ή ιδρύματος με το δικό του διοικητικό συμβούλιο.

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συνεισφέρει στο Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία από το 1989. Η ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιπροσωπεύει το 34% των ετήσιων συνεισφορών στο Ταμείο και το 38% του συνόλου των συνεισφορών μέχρι σήμερα.

Ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 214/2000 αποτελεί τη νομική βάση για τις συνεισφορές της Κοινότητας όσον αφορά τα έτη 2000, 2001 και 2002. Το άρθρο 5 του κανονισμού προβλέπει ότι θα πρέπει να συνταχθεί μία έκθεση σχετικά με την ανάγκη των συνεισφορών και πέραν του 2002 η οποία θα πρέπει να υποβληθεί στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της ΕΚ (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Η έκθεση αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει εκτός των άλλων και τα εξής:

* έναν απολογισμό των δραστηριοτήτων του Ταμείου,

* έναν κατάλογο των έργων που έλαβαν ενίσχυση,

* την αξιολόγηση της φύσης και του αντικτύπου των παρεμβάσεων σε συνάρτηση με τους στόχους του Ταμείου και με τα κριτήρια που ορίζονται στην πρώτη και δεύτερη παράγραφο του άρθρου 2 («προτεραιότητα δίνεται στα έργα διασυνοριακού ή διακοινοτικού χαρακτήρα και ειδικά στα έργα που συμβιβάζονται με τους στόχους του προγράμματος PEACE και των άλλων δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία. «Αποτελούν πραγματική πρόσθετη ενίσχυση για τις εν λόγω περιοχές (...) για το λόγο αυτό δε θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να υποκαταστήσουν άλλες δημόσιες ή ιδιωτικές δαπάνες») και στο άρθρο 3 («η Επιτροπή εξασφαλίζει το συντονισμό μεταξύ των δραστηριοτήτων του Ταμείου και εκείνων που χρηματοδοτούνται από τις κοινοτικές διαρθρωτικές πολιτικές». «Η Επιτροπή ενημερώνει τις αντίστοιχες επιτροπές παρακολούθησης σχετικά με τις δραστηριότητες του Ταμείου»)

* ένα παράρτημα με τα αποτελέσματα των επαληθεύσεων και ελέγχων που διεξήχθησαν από τον εκπρόσωπο της Επιτροπής ή τους υπαλλήλους της, ιδίως όσον αφορά τους κανόνες συντονισμού των δραστηριοτήτων του Ταμείου με αυτές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των διαρθρωτικών πολιτικών της Κοινότητας.

Η εν λόγω έκθεση και τα παραρτήματά της παρέχουν αυτή την εκτίμηση. Περιλαμβάνει επίσης και παρελθούσες εκτιμήσεις του Διεθνούς Ταμείου για την Ιρλανδία που πραγματοποίησαν άλλες πηγές και ασχολείται και με το θέμα της δημοσιότητας και της ενημέρωσης (άρθρο 4).

2. Απολογισμός των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ

2.1 Περιγραφή του ΔΤΙ

2.1.1 Στόχοι και προτεραιότητες

Το ΔΤΙ ιδρύθηκε κατόπιν συμφωνίας ανάμεσα στη βρετανική και στην ιρλανδική κυβέρνηση το 1996 (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I). Το ΔΤΙ ιδρύθηκε το Δεκέμβριο του εν λόγω έτους.

Σύμφωνα με τη συμφωνία οι βασικοί στόχοι του ΔΤΙ είναι οι ακόλουθοι:

* η προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και

* η ενθάρρυνση των επαφών, του διαλόγου και της συμφιλίωσης ανάμεσα στους εθνικιστές και στους ενωτικούς σε ολόκληρη την Ιρλανδία.

Το ΔΤΙ έχει ως στόχο να πετύχει τα μέγιστα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη με τους πόρους που διαθέτει, υπό τον όρο ότι οι πληρωμές που θα πραγματοποιεί θα συμφωνούν με τις σχετικές πολιτικές και των δύο κυβερνήσεων.

Η συμφωνία προβλέπει τις ακόλουθες προτεραιότητες για το ΔΤΙ:

* τόνωση των ιδιωτικών επενδύσεων, ειδικά με τη χρησιμοποίηση κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου,

* έργα προς όφελος του πληθυσμού και στα δύο τμήματα της Ιρλανδίας,

* έργα για τη βελτίωση της ποιότητας και των όρων διαβίωσης του λαού στις περιοχές που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα και

* έργα για τη διεύρυνση των οριζόντων των ανθρώπων και των δύο θρησκειών στην Ιρλανδία μέσω της επαγγελματικής κατάρτισης και της εργασιακής εμπειρίας στο εξωτερικό.

Η συμφωνία προέβλεπε επίσης ότι το 75% περίπου των πόρων του ΔΤΙ θα διετίθετο για τη Βόρεια Ιρλανδία.

2.1.2 Οργάνωση και λειτουργία

Οι κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδία διορίζουν από κοινού έναν πρόεδρο και ένα διοικητικό συμβούλιο με έξι μέλη για τη διεύθυνση και τη λειτουργία του ΔΤΙ (βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II). Η θητεία των μελών του διοικητικού συμβουλίου είναι τριετής με δυνατότητα ανανέωσης. Η θητεία του παρόντος διοικητικού συμβουλίου λήγει στις 31 Ιανουαρίου 2003. Το διοικητικό συμβούλιο εκπροσωπεί τις κοινότητες της Βόρειας και της Νότιας Ιρλανδίας και συνεδριάζει κατά μέσο όρο πέντε φορές ετησίως.

Το ΔΤΙ ενισχύθηκε οικονομικά το 1987 από τις κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και της Νέας Ζηλανδίας. Οι συνεισφορές της ΕΕ ξεκίνησαν το 1989 και της Αυστραλίας το 1995. Εκπρόσωποι της ΕΕ και των χορηγών χωρών συμμετέχουν στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου ως παρατηρητές.

Η γραμματεία, της οποίας προΐστανται δύο γενικοί διευθυντές, ασχολείται με το συντονισμό και με τη διοικητική εργασία του ΔΤΙ. Αποτελείται από πέντε δημοσίους υπαλλήλους οι οποίοι αποσπώνται από τις δημόσιες διοικήσεις της Ιρλανδίας και του ΗΒ και έχει την έδρα της τόσο στο Μπέλφαστ όσο και στο Δουβλίνο.

Το διοικητικό συμβούλιο υποβοηθείται επίσης από μία συμβουλευτική επιτροπή από δημοσίους υπαλλήλους οι οποίοι διορίζονται από τις κυβερνήσεις του ΗΒ και της Ιρλανδίας. Η συμβουλευτική επιτροπή συνεδριάζει πριν τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου και προετοιμάζει τις συμβουλές της προς το διοικητικό συμβούλιο σχετικά με τα έργα που έχουν υποβληθεί προς έγκριση καθώς και σχετικά με άλλα θέματα. Οι δύο γενικοί διευθυντές και η συμβουλευτική επιτροπή ή οι εκπρόσωποί τους συμμετέχουν στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου.

Καθέν από τα βασικά προγράμματα του ΔΤΙ (βλέπε επόμενο τμήμα) το διαχειρίζεται σε καθημερινή βάση μία ομάδα κοινού προγράμματος, στην οποία συμμετέχουν εμπειρογνώμονες από κυβερνητικές υπηρεσίες καθώς και από ειδικευμένους οργανισμούς από το βορρά και από το νότο (βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III). Αυτές οι ομάδες ενεργούν ως διοικητικά όργανα για το ΔΤΙ βάσει κατευθυντήριων γραμμών και κριτηρίων και υπό τη διεύθυνση διορισμένων μελών του διοικητικού συμβουλίου (βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II).

Επιπλέον, το ΔΤΙ έχει δημιουργήσει μία ομάδα αποτελούμενη από 10 τοπικούς συμβούλους ανάπτυξης ως τοπικούς συνδέσμους, οι οποίο εξασφαλίζουν το σύνδεσμο με τις τοπικές κοινωνίες, βοηθηθούν στην επιλογή των κατάλληλων έργων και εν ανάγκη παρέχουν βοήθεια στους εργολάβους με τη διατύπωση προτάσεων (βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV).

Το διοικητικό συμβούλιο του ΔΤΙ λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις για όλα τα θέματα συμπεριλαμβανομένων και των αιτήσεων για έργα. Μετά την έγκριση από το διοικητικό συμβούλιο των επιμέρους έργων την άμεση ευθύνη για την εκτέλεσή τους την αναλαμβάνουν από κοινού η γραμματεία, οι σύμβουλοι και οι κυβερνητικές υπηρεσίες οι οποίες ενεργούν ως όργανα του ΔΤΙ. Η γραμματεία διαχειρίζεται τα λιγότερα προγράμματα και συνήθως αυτά που περιλαμβάνουν μικρό αριθμό έργων. Στην Ιρλανδία η πλειοψηφία των προγραμμάτων εκτελείται από συμβούλους, ημικυβερνητικούς και εθνικούς φορείς ενώ στη Βόρεια Ιρλανδία το ΔΤΙ χρησιμοποιεί κυρίως φορείς.

2.1.3 Δραστηριότητες

Ένας κατάλογος έργων τα οποία έχουν λάβει ενίσχυση περιλαμβάνεται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V.

Στην αρχή τα έργα εχρηματοδοτούντο από το ΔΤΙ στα πλαίσια έξι προγραμμάτων. Το διοικητικό συμβούλιο του ΔΤΙ αναθεωρεί τακτικά τις προτεραιότητές του και τα προγράμματά του και αναλαμβάνει νέες πρωτοβουλίες για τον εντοπισμό των αναγκών. Για παράδειγμα κατά τη διάρκεια του 2001 μια νέα μεγάλη νέα πρωτοβουλία για την ανάπτυξη των πλέον φτωχών περιοχών εγκρίθηκε από το διοικητικό συμβούλιο. Σήμερα οι δραστηριότητες του ΔΤΙ εκτελούνται μέσω διάφορων προγραμμάτων τα οποία μπορούν να καταταγούν σε τρεις κατηγορίες:

1. Ανάπτυξη φτωχών περιοχών

Πρόκειται για μία σειρά από κοινοτικά προγράμματα τα οποία αφορούν αποκλειστικά τις πλέον φτωχές περιοχές.

* Community Regeneration Improvement Special Programme (CRISP): το CRISP έχει ως στόχο να ενισχύει τις τοπικές κοινότητες σε διακοινοτική βάση και να ενθαρρύνει την οικονομική και φυσική αναζωογόνηση των πιο φτωχών μικρών πόλεων και χωριών στη Βόρεια Ιρλανδία.

* Community Economic Regeneration Scheme (CERS): το CERS αφορά τις φτωχές αστικές περιοχές της Βόρειας Ιρλανδίας και χορηγεί ενίσχυση στα κοινοτικά έργα για την οικονομική ανάπτυξη των περιοχών όπου απέτυχε ο ιδιωτικός τομέας.

* Border Towns and Villages (παραμεθόριες πόλεις και χωριά) (BTV): το BTV αφορά τις νότιες παραμεθόριες περιοχές και περιλαμβάνει έργα οικονομικής ανάπτυξης για πόλεις και χωριά με στόχο την ανάπτυξη των περιοχών οι οποίες υπέφεραν από την αστάθεια των τελευταίων ετών.

* Rural Development Programme (πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης) (RDP): το RDP ενισχύει κοινοτικά έργα που έχουν ως στόχο την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των φτωχών αστικών περιοχών.

* Ειδικά προγράμματα: ειδικά μεμονωμένα έργα που ανταποκρίνονται στους στόχους του ΔΤΙ αλλά τα οποία δεν εντάσσονται σε κάποιο ειδικό πρόγραμμα ενίσχυσης.

2. Δημιουργία υποδομών στις κοινότητες

Αυτή η σειρά των προγραμμάτων έχει ως στόχο τη δημιουργία υποδομών εντός της ευρύτερης κοινότητας ειδικά στις πιο μειονεκτικές περιοχές.

* Community Leadership Programme: το πρόγραμμα αυτό έχει ως στόχο τη δημιουργία των θεμελίων για την αναζωογόνηση των πιο μειονεκτικών και υπανάπτυκτων περιοχών. Παρέχει εκπαίδευση και ενίσχυση σε ομάδες και άτομα που αισθάνονται ότι έχουν κάτι να προσφέρουν στις τοπικές τους κοινωνίες αλλά χρειάζονται κάποια βοήθεια για να ξεκινήσουν τη διαδικασία της κοινωνικής ανάπτυξης.

* Communities in Action Programme: αυτό το πρότυπο πρόγραμμα χρηματοδότησε 30 έργα σε περίοδο τεσσάρων ετών η οποία τελείωσε το 2000 και επηρέασε τις ζωές των ανθρώπων, ιδιαίτερα των γυναικών και των παιδιών, που ζουν σε μειονεκτικές περιοχές.

* New Community Initiative: αυτό το πρόγραμμα, το οποίο εγκρίθηκε από το διοικητικό συμβούλιο τον Ιούνιο του 2001, θα αποτελέσει τη συνέχεια του προγράμματος «Communities in Action». Θα ενισχύει τη δημιουργία και την ανάπτυξη υποδομών στις κοινότητες και θα βοηθά στην άμβλυνση των εντάσεων που υπάρχουν σ'αυτές τις περιοχές έχοντας ως στόχο τους κοινοτικούς ηγέτες καθώς και τους πιθανούς ηγέτες.

* Community Bridges Programme: το πρόγραμμα αυτό έχει ως στόχο την ενίσχυση των οργανισμών οι οποίοι προωθούν το διάλογο και την κατανόηση και ασχολούνται με τα θέματα που χωρίζουν τους ανθρώπους με διαφορετικές πολιτιστικές και θρησκευτικές παραδόσεις εντός της Ιρλανδίας.

* Πρόγραμμα διεύρυνσης των οριζόντων: το πρόγραμμα αυτό επιτρέπει στους νέους οι οποίοι βρίσκονται σε μειονεκτική θέση και είναι ηλικίας 16-28 ετών από τη Βόρεια και τη Νότια Ιρλανδία να βελτιώσουν τις προοπτικές τους όσον αφορά την απασχόληση μέσω της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής εμπειρίας εντός της χώρας και στο εξωτερικό, ενώ παράλληλα συνεισφέρει στην κατανόηση και στη συμφιλίωση των συμμετεχόντων.

* Interact Programme: το πρόγραμμα αυτό επιτρέπει στους νέου ηλικίας 16-17 ετών να αυξήσουν τις προοπτικές απασχόλησής τους προσφέροντας σε αυτούς καλύτερες δυνατότητες προετοιμασίας δίνοντας έμφαση στην απόκτηση γενικών γνώσεων και προσωπικών ικανοτήτων σ'ένα περιβάλλον το οποίο ευνοεί την κατανόηση και τη συμφιλίωση.

* Knowledge through Enterprise for Youth (KEY) Programme: πρόκειται για ένα τριετές πρόγραμμα το οποίο έχει ως στόχο να τονώσει το πνεύμα της πρωτοβουλίας 900 νέων ηλικίας 14-16 ετών, οι οποίοι προέρχονται από σχολεία τα οποία βρίσκονται σε μειονεκτικές περιοχές της Βόρειας Ιρλανδίας και από τις παραμεθόριες κομητείες της Νότιας Ιρλανδίας που έχουν διαφορετικές πολιτιστικές παραδόσεις αλλά έχουν διακοινοτικές επαφές.

3. Οικονομική ανάπτυξη

Αυτή η σειρά των προγραμμάτων έχει ως στόχο να ενθαρρύνει την ανάπτυξη της τοπικής οικονομικής βάσης μέσω συλλογικών ή ιδιωτικών τοπικών πρωτοβουλιών παρέχοντας οικονομικές δυνατότητες και δημιουργώντας απασχόληση σε διάφορους βασικούς τομείς.

* Business Enterprise and Technology Programme (πρόγραμμα για τις επιχειρήσεις και την τεχνολογία): βασικός στόχος αυτού του προγράμματος είναι η δημιουργία ευνοϊκών όρων για τις επιχειρήσεις. Ένα σημαντικό στοιχείο του προγράμματος είναι η διαρκής συμβολή του Ταμείου για την τοπική οικονομική ανάπτυξη. Οι πτυχές αυτού του προγράμματος είναι οι ακόλουθες:

- RADIANE (Έρευνα και ανάπτυξη ανάμεσα στην Ιρλανδία και στη Βόρεια Αμερική ή την Ευρώπη): το RADIANE έχει ως στόχο να τονώσει, να προωθήσει και να ενισχύσει οικονομικά, στον τομέα της ανάπτυξης προϊόντων και διαδικασιών, μεικτές επιχειρήσεις οι οποίες θα είναι και επικερδείς και καινοτομικές και θα βασίζονται στην τεχνολογία και στους μηχανισμούς της αγοράς ανάμεσα στις μεταποιητικές επιχειρήσεις ή τις διεθνείς εταιρείες παροχής υπηρεσιών της Βόρειας Ιρλανδίας ή στις έξι παραμεθόριες κομητείες της Ν. Ιρλανδίας και στις συνεργαζόμενες εταιρείες από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, τον Καναδά ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

- Πρόγραμμα Ron Brown: το πρόγραμμα αυτό που το οργάνωσε το κολέγιο Babson της Βοστόνης παρέχει 12 υποτροφίες ετησίως σε νέους επιχειρηματίες, άντρες και γυναίκες, οι οποίοι εκπαιδεύονται εντατικά για την απόκτηση διοικητικής εμπειρίας σε μία αμερικανική εταιρεία.

- Πρόγραμμα AMBIT (ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση στην Αμερική): παρέχει δυνατότητες ενδοεπιχειρησιακής κατάρτισης στις Ηνωμένες Πολιτείες σε εταιρείες από τη Βόρεια Ιρλανδία και τις παραμεθόριες περιοχές. Το πρόγραμμα αυτό διευρύνθηκε το 1999 ώστε να περιλαμβάνονται και οι ηγέτες της τοπικής αυτοδιοίκησης.

* Πρόγραμμα για τον τουρισμό: ο γενικός στόχος του προγράμματος για τον τουρισμό είναι η ενθάρρυνση της οικονομικής αναζωογόνησης μέσω της τόνωσης των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα της δημιουργίας και του εξοπλισμού των τουριστικών εγκαταστάσεων και της χρηματοδότησης των πρωτοβουλιών για την προώθηση του τουρισμού και την κατάρτιση του προσωπικού.

* Πρόγραμμα αστικής ανάπτυξης: το πρόγραμμα αυτό έχει ως στόχο την ανάπτυξη οικονομικής δραστηριότητας στους εμπορικούς τομείς των πόλεων και των χωριών παροτρύνοντας τους ιδιοκτήτες εγκαταλειμμένων ιδιοκτησιών, ειδικά στις μειονεκτικές περιοχές, να τις επανεντάξουν στο οικονομικό κύκλωμα.

Εξάλλου, το ΔΤΙ ξεκίνησε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα για την ενίσχυση ενός μικρού αριθμού μεγάλων έργων με συμβολική σημασία για ολόκληρο το νησί, το οποίο είχε τη δυνατότητα να συμβάλει σημαντικά στην κοινωνική και οικονομική ανάκαμψη.

Βοηθά επίσης τις εταιρείες της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας να δημιουργήσουν δεσμούς με τη Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία μέσω διαφόρων προγραμμάτων διεθνούς συνεργασίας.

Το 1987 ιδρύθηκαν δύο επενδυτικές εταιρείες οι οποίες έχουν την έδρα τους στη Βόρεια και στη Νότια Ιρλανδία αντίστοιχα: η Enterprise Equity έχει την έδρα της στο Μπέλφαστ (Βόρεια Ιρλανδία) και η Enterprise Equity έχει την έδρα της στο Dundalk (Ιρλανδία). Αυτές οι εταιρείες παρέχουν κεφάλαια επενδυτικού κινδύνου σε νέες και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις στη Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες περιοχές της Ν. Ιρλανδίας.

2.1.4 Προϋπολογισμός

Το νομικό καθεστώς του ΔΤΙ μπορεί να εξομοιωθεί με αυτό μιας εταιρείας διαχείρισης ή ενός ιδρύματος.

Από τότε που ιδρύθηκε το ΔΤΙ έλαβε περίπου 625 εκατομμύρια ευρώ (σε τρέχουσες τιμές). Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεισέφεραν και συνεισφέρουν το μεγαλύτερο ποσοστό (64%) ενώ η ενίσχυση της ΕΕ προσεγγίζει τα 2/5 του συνόλου των ανειλημμένων πόρων. Οι συνεισφορές των Ηνωμένων Πολιτειών και της ΕΕ ανέρχονται στο 99% των συνολικών πόρων που έχουν επενδυθεί στο ΔΤΙ, ενώ το υπόλοιπο προέρχεται από τον Καναδά, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία (βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI).

Κατά τα τέλη του 2000 ο προϋπολογισμός του ΔΤΙ για το έτος 2001 είχε εκτιμηθεί σε 32,66 εκατομμύρια στερλίνες (51,64 εκατ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές) έναντι 29,35 εκατομμυρίων στερλινών (46,41 εκατ. ευρώ) που ήταν το έτος 2000 και 29,7 εκατομμυρίων στερλινών (46,96 εκατ. ευρώ) που ήταν το έτος 1999 αντίστοιχα.

Μόνο για το οικονομικό έτος 2001 η συνεισφορά των Ηνωμένων Πολιτειών ανέρχεται στο 64% (25 εκατ. δολάρια) η συνεισφορά της ΕΕ στο 36% (15 εκατ. ευρώ) και η συνεισφορά του Καναδά στο 1 % (0,333 εκατ. δολάρια Καναδά). Δεν υπάρχουν στοιχεία όσον αφορά τις ετήσιες συνεισφορές της Νέας Ζηλανδίας και της Αυστραλίας για το οικονομικό έτος 2001.

Οι γενικές διοικητικές δαπάνες, το κόστος λειτουργίας και η γραμματεία επιβαρύνουν τις κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας.

2.2 Συμμετοχή της ΕΕ στο ΔΤΙ

Επειδή το ΔΤΙ είναι ένας ανεξάρτητος διεθνής οργανισμός που μοιάζει με εταιρεία διαχείρισης ή ίδρυμα που διαθέτει δικό του διοικητικό όργανο, δεν πρέπει να μας διαφύγει της προσοχής ότι παρέχει διαφορετικού είδους βοήθεια από αυτή των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ. Επομένως το καθεστώς της ΕΕ εντός του ΔΤΙ είναι παρόμοιο με αυτό των άλλων χορηγών χωρών.

Από τότε που η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεισφέρει οικονομικά στο ΔΤΙ (1989) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμμετέχει στις συνεδριάσεις του διοικητικού της συμβουλίου υπό την ιδιότητα του παρατηρητή. Μέχρι το Μάιο του 2000 την Επιτροπή την εκπροσωπούσε ο γενικός γραμματέας ή ο εκπρόσωπός του. Από το Μάιο του 2000 η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής της Επιτροπής είναι άμεσα υπεύθυνη για το ΔΤΙ και ο γενικός διευθυντής της ή ο εκπρόσωπός του συμμετέχει σε όλες τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου.

Στο Βερολίνο το Μάρτιο του 1999 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνώρισε ότι η ιδιαίτερη κατάσταση της Βόρειας Ιρλανδίας και των παραμεθόριων περιοχών της δικαιολογούσε τη χορήγηση έκτακτης ενίσχυσης για το λόγο αυτό:

- παρέτεινε το πρόγραμμα PEACE για 5 ακόμη έτη από το 2000 μέχρι το 2004 διαθέτοντας 500 εκατομμύρια ευρώ (εκ των οποίων τα 100 εκατομμύρια ευρώ διετέθησαν στην Ιρλανδία) και

- ανανέωσε τη συνεισφορά της ΕΕ προς το ΔΤΙ για 3 ακόμη έτη, από το 2000 μέχρι το 2002 χορηγώντας 15 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Η χρηματοοικονομική συνεισφορά της ΕΕ προς το ΔΤΙ υπό τη μορφή αναλήψεων υποχρεώσεων και πληρωμών παρουσιάζει την ακόλουθη εικόνα:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Κατά τα τελευταία χρόνια διάφοροι υψηλού επιπέδου εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης επισκέφθηκαν επίσης και εγκαινίασαν έργα του ΔΤΙ, μεταξύ των οποίων ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Josι Marνa Gil-Robles, οι ευρωπαίοι Επίτροποι κύριοι Flynn και Kinnock, καθώς και μια αντιπροσωπεία μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπό την ηγεσία του Antoni Gutiιrrez Dνaz, πρώην αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Ιρλανδία (Μάρτιος 2001), ο Michel Barnier, ευρωπαίος Επίτροπος για το ΔΤΙ επισκέφθηκε ένα διακοινοτικό έργο που χρηματοδοτείται από το ΔΤΙ και από το πρόγραμμα PEACE I σε μία περιοχή επαφής της προτεσταντικής και της καθολικής κοινότητας δυτικά του Μπέλφαστ. Παρόμοιες επισκέψεις και εγκαινιάσεις έργων που χρηματοδοτούνται από το ΔΤΙ έγιναν και από το Γενικό Διευθυντή της Περιφερειακής Πολιτικής ή από εκπροσώπους του επ'ευκαιρία της συμμετοχής τους στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου. Εξάλλου, τα γραφεία της Επιτροπής στο Μπέλφαστ και στο Δουβλίνο έχουν συχνές επαφές με το ΔΤΙ για τις δραστηριότητές του. Συμμετέχουν επίσης και στα εγκαίνια των έργων που χρηματοδοτούνται από το ΔΤΙ.

3. Προηγούμενες Αξιολογήσεις των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ

Το ΔΤΙ αποτελεί αντικείμενο τακτικών ελέγχων των λογαριασμών του εκ μέρους των δικών του λογιστών (PriceWaterhouse Coopers) και τα αποτελέσματα εμφανίζονται στην ετήσια έκθεση, η οποία εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο. Ελέγχεται όμως και από δημόσιες βρετανικές και ιρλανδικές υπηρεσίες ελέγχου και από τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [1] και του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου καθώς και από άλλους ελεγκτές οι οποίοι ενεργούν για λογαριασμό των κυβερνήσεων των άλλων χορηγών.

[1] Προηγουμένως ήταν ευθύνη της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικού Ελέγχου. Μετά την αποκέντρωση των εκ των υστέρων ελέγχων αποτελεί ευθύνη των υπηρεσιών ελέγχου της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής.

3.1 Αξιολόγηση της επίπτωσης της εταιρείας ελέγχου KPMG που έγινε κατ'εντολή του ΔΤΙ

Σε τακτά διαστήματα το ΔΤΙ αναθέτει σε εξωτερικούς συμβούλους να κάνουν αξιολόγηση της επίπτωσης: η KPMG ολοκλήρωσε μια μελέτη αυτού του τύπου το 1995 ενώ το 1998 έγινε μία παρόμοια αξιολόγηση από μία ομάδα συμβούλων [2] υπό την αιγίδα της KPMG. Μία άλλη μελέτη ανετέθη στην ίδια ομάδα το 2001. Τα πρώτα αποτελέσματα θα παρουσιαστούν στο διοικητικό συμβούλιο το Σεπτέμβριο του 2001.

[2] KPMG, Colin Stutt Consulting, NIERC

Η μελέτη της KPMG Study το 1998 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το 90% περίπου των πόρων του ΔΤΙ είχε διατεθεί για τις μειονεκτικές περιοχές που είχε υποδείξει το ΔΤΙ. Συνολικά μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου 1997 8.274 άτομα περίπου είχαν συμμετάσχει σε διάφορα διακοινοτικά ή διασυνοριακά έργα που είχε χρηματοδοτήσει το ΔΤΙ, ενώ 1.494 εταιρείες είχαν λάβει μέρος σε διασυνοριακά προγράμματα οικονομικής ανάπτυξης.

Η επίπτωση του ΔΤΙ στην απασχόληση ήταν η δημιουργία 31.629 θέσεων εργασίας συνολικά, στις οποίες περιλαμβάνονται οι άμεσες θέσεις οι έμμεσες θέσεις και οι έκτακτες θέσεις εργασίας. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι πάνω από 7.600 άτομα περίπου έλαβαν μέρος σε διακοινοτικές ομάδες, ενώ πάνω από 4.700 άτομα έλαβαν μέρος σε διασυνοριακές δομές.

Το γενικό συμπέρασμα της μελέτης ήταν ότι τα έργα που πραγματοποίησε το ΔΤΙ είχαν ουσιαστική επίπτωση, η οποία ενισχύθηκε από την υιοθέτηση των οικονομικών στόχων και των στόχων της συμφιλίωσης καθώς και από τον επιχειρησιακό προσανατολισμό και την ευέλικτη προσέγγιση του διοικητικού συμβουλίου. Η υποδιαίρεση των προγραμμάτων σε τρεις τομείς αποτελεί μία απόφαση την οποία έλαβε το διοικητικό συμβούλιο το 1999 με βάση τα αποτελέσματα της έκθεσης που παρουσίασε η KPMG το 1998.

Τα προκαταρτικά αποτελέσματα που περιγράφονται στην έκθεση 2001 της KPMG αποδεικνύουν παρόμοια απόδοση για τα τρία χρόνια μετά την πρώτη μελέτη: ανάμεσα στο Σεπτέμβριο του 1997 και το Σεπτέμβριο του 2000 το διοικητικό συμβούλιο ενέκρινε 782 νέα έργα και οι νέες δεσμεύσεις ανέρχονται σε 80 εκατομμύρια στερλίνες. Το 89% αυτού του ποσού διετέθησαν υπέρ των μειονεκτικών περιοχών που υπέδειξε το ΔΤΙ. Εκτιμάται ότι δημιουργήθηκαν 540 πρόσθετες θέσεις εργασίας χάρη στα έργα που συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΔΤΙ. Εξάλλου εκτιμάται ότι ο αριθμός των συμμετασχόντων σε διακοινοτικές ομάδες αυξήθηκε κατά 3.530 κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου.

3.2 Η έκθεση 1999 προς την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της ΕΕ

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2614/1997 του Συμβουλίου η Επιτροπή παρουσίασε στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της ΕΚ μία έκθεση η οποία εκτιμούσε την ανάγκη περαιτέρω συμμετοχής της ΕΚ [3]. Τα αποτελέσματα αυτής της έκθεσης μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

[3] Επιστολή της Γενικής Γραμματείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 20 Σεπτεμβρίου 1999, DG(99)D/210849 (στην αγγλική γλώσσα).

* Το ΔΤΙ έδωσε σταδιακά έμφαση και προτεραιότητα στις μειονεκτικές περιοχές.

* Γίνεται συνεχής προσπάθεια για την εξασφάλιση της συμπληρωματικότητας ανάμεσα στη χρηματοδότηση του ΔΤΙ και στην ενίσχυση της Κοινότητας.

* Οι βασικοί στόχοι του ΔΤΙ αναφέρθηκαν παράλληλα με τρεις τομείς προτεραιότητας: η δημιουργία ευνοϊκών οικονομικών ευκαιριών, η καταπολέμηση της φτώχειας και της ανέχειας και η προώθηση του διαλόγου και της συμφιλίωσης. Η έκθεση αναφέρει ότι τα επιμέρους έργα που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο αυτών των προτεραιοτήτων είχαν σχεδιαστεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να έχουν θετική επίπτωση οπότε συνάγεται το συμπέρασμα ότι το ΔΤΙ κάνει σωστές επενδύσεις.

* Η έκθεση αναφέρει ότι «οι στόχοι του ΔΤΙ είναι συναφείς προς τους στόχους PEACE» και ότι αυτές οι δύο πρωτοβουλίες «έχουν βρει τον τρόπο να συμπληρώνει η μία την άλλη». Αναφέρει επίσης ότι υπάρχει στενή συνεργασία με τα άλλα προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων.

* Το γενικό μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η Επιτροπή και το ΔΤΙ είχαν επίγνωση της ανάγκης να διασφαλιστεί η συμπληρωματικότητα και ότι σε πρακτικό επίπεδο γίνονταν προσπάθειες να προληφθούν προβλήματα σχετικά με τη διπλή χρηματοδότηση, την πρόσθετη επίπτωση και τη συμπληρωματικότητα.

3.3 Ο έλεγχος της ενίσχυσης της USAID κατά το 2000

Κατ'εφαρμογή των διατάξεων όσον αφορά τον έλεγχο που περιλαμβάνονται στην επιστολή χορήγησης της ενίσχυσης εκ μέρους της USAID κατά το 1997 το ΔΤΙ ανέθεσε στον οίκο PriceWaterhouse Coopers την πραγματοποίηση ενός ελέγχου για την περίοδο από 1ης Οκτωβρίου 1996 μέχρι 30ής Οκτωβρίου 2000. Ο έλεγχος κάλυπτε έργα τα οποία χρηματοδοτήθηκαν από το ΔΤΙ με το ποσό των 375.000 στερλινών ή περισσότερο. Η έκθεση υπεβλήθη στο διοικητικό συμβούλιο το Φεβρουάριο του 2001 και περιελάμβανε το συμπέρασμα ότι δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα ούτε έγινε κάποια εξαίρεση ως προς τη μη συμμόρφωση.

3.4 Η ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου αριθ. 7/2000

Το 1997 το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο πραγματοποίησε έναν έλεγχο τόσο όσον αφορά το ΔΤΙ όσο και το πρόγραμμα κοινοτικής πρωτοβουλίας PEACE I [4]. Στην έκθεση αυτή αναγνωρίζεται ότι το ΔΤΙ πρωτοστάτησε στην από κοινού διαχείριση και υλοποίηση των προγραμμάτων εκ μέρους της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας και ότι καινοτόμησε δίνοντας προτεραιότητα στις μειονεκτικές περιοχές όσον αφορά τη χρηματοδότηση. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο εξήρε επίσης το ρόλο του ΔΤΙ ως «του πρώτου χρηματοδότη» των έργων, το οποίο επιτρέπει στους δικαιούχους την πρόσβαση και σε άλλες πηγές χρηματοδότησης.

[4] Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο: Ειδική έκθεση αριθ. 7/2000, OJ. C146/1, 25.05.2000.

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο συνέστησε στο ΔΤΙ να ρυθμίσει εγγράφως τα θέματα του προσωπικού και της μεταβίβασης αρμοδιοτήτων, γεγονός που έγινε το Δεκέμβριο του 2000. Εξάλλου, το Συνέδριο έκρινε ότι η αξιολόγηση των αιτήσεων για έργα και η μετέπειτα παρακολούθηση των έργων που χρηματοδοτούνται από το ΔΤΙ θα πρέπει να βελτιωθεί ώστε να διασφαλιστεί η χρηστή διαχείριση σε όλες τις περιπτώσεις. Παρόμοιες αδυναμίες όσον αφορά την παρακολούθηση και την αξιολόγηση περιγράφονται στην έκθεση ελέγχου της Επιτροπής για το 1998. Σε απάντηση, το Σεπτέμβριο του 2000, το διοικητικό συμβούλιο του ΔΤΙ αποφάσισε να αναθέσει μία μελέτη εκ μέρους των ελεγκτών της (PriceWaterhouse Coopers) για την αναθεώρηση των συστημάτων και των διαδικασιών του ξεκινώντας με τη λειτουργία των γραφείων της γραμματείας του, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάστηκαν υπό τη μορφή σχεδίου κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου τον Ιούνιο του 2001 (βλέπε παρακάτω).

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο επέκρινε επίσης το σύστημα της Επιτροπής όσον αφορά τις προκαταβολές της ενίσχυσης (κατ'εφαρμογή του ισχύοντος κανονισμού του Συμβουλίου), λόγω του γεγονότος ότι δεν μπόρεσε να διασφαλίσει «την πλέον αποτελεσματική χρησιμοποίηση της χρηματοδότησης της ΕΕ» και επέτρεψε στο ΔΤΙ τη μεταφορά μεγάλων ταμειακών υπολοίπων κάθε χρόνο. Απαντώντας το ΔΤΙ διαβεβαίωσε ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο «δεν κατάφερε να αναγνωρίσει ότι η ενίσχυση της ΕΕ δεν χορηγείται σε ιδιωτικούς φορείς για κάποιο ειδικό έργο ούτε σε κάποια κυβερνητική υπηρεσία ή οργανισμό στο πλαίσιο κάποιου Διαρθρωτικού Ταμείου». Η Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι το ΔΤΙ θα πρέπει να γνωρίζει πολύ πριν την πραγματοποίηση των τελικών πληρωμών για τα διάφορα έργα τις συνεισφορές των χορηγών. Για το λόγω αυτό οι τραπεζικοί λογαριασμοί που τηρεί το ΔΤΙ δεν αντιπροσωπεύουν «αχρησιμοποίητα λεφτά». Εντούτοις, προκειμένου να ανταποκριθεί στις παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΔΤΙ συμφώνησαν το Νοέμβριο του 2000 ότι οι προκαταβολές της ΕΚ θα πρέπει να γίνουν σε δύο δόσεις των 40% η καθεμία αντί για μία μόνο δόση. Από το 2000 ο ισολογισμός του ΔΤΙ επιτρέπει στην Επιτροπή να ανακτήσει τα τυχόν αχρησιμοποίητα ποσά μετά από 12 μήνες. Περαιτέρω αλλαγές - όπως είναι η κατάρτιση ενός προϋπολογισμού πληρωμών θα απαιτούσαν την τροποποίηση του εσωτερικού λογιστικού συστήματος του ΔΤΙ και του σχετικού κανονισμού της Επιτροπής (βλέπε έκθεση σχετικά με την αποστολή ελέγχου και την απάντηση του ΔΤΙ στα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ VII και VIII).

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο επεσήμανε επίσης ότι στην περίπτωση των δράσεων που χρηματοδοτούνται από πολλές πηγές (τόσο από το ΔΤΙ όσο και από τα Διαρθρωτικά Ταμεία) οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα πρέπει να αξιολογούν τακτικά τις προτεινόμενες ενέργειες ώστε να εξασφαλίζεται η συνεργασία και να αποφεύγονται οι υπερβολικές δαπάνες και η γραφειοκρατία.

Τέλος το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο επισήμανε ότι θα πρέπει να λυθεί επειγόντως το πρόβλημα της μη πραγματοποίησης ελέγχων εκτός της Επιτροπής καθώς και επιτόπιων ελέγχων. Το θέμα αυτό αποτελεί αντικείμενο του τμήματος που ακολουθεί.

3.5 Έλεγχοι εκ μέρους των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχουν πραγματοποιήσει διάφορους ελέγχους και επιτόπιους ελέγχους στο ΔΤΙ από τότε που έγιναν οι έρευνες του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (1997).

Ένας έλεγχος έγινε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής (Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικού Ελέγχου) τον Οκτώβριο του 1998. Τα αποτελέσματα αυτού του ελέγχου και των επιτόπιων ελέγχων περιλαμβάνονται στην προηγούμενη έκθεση προς την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή (βλέπε τμήμα 3.2).

Ένας ακόμη έλεγχος έγινε το Δεκέμβριο του 2000 εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής (Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής). Τα ευρήματα, τα συμπεράσματα και οι συστάσεις που προέκυψαν από αυτόν τον έλεγχο περιλαμβάνονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII.

Στόχοι αυτού του ελέγχου ήταν η επανεξέταση των δαπανών του ΔΤΙ στους ετήσιους λογαριασμούς για τα έτη 1999 και 2000, η αξιολόγηση των διαδικασιών διαχείρισης και ελέγχου του ΔΤΙ καθώς και η αξιολόγηση του συντονισμού της χρηματοδότησης ανάμεσα στο ΔΤΙ και στα Διαρθρωτικά Ταμεία. Από τον έλεγχο προέκυψαν οι ακόλουθες βασικές συστάσεις καθεμία από τις οποίες αφορά έναν από τους στόχους του ελέγχου:

- Την Επιτροπή την ανησυχούν τα μεγάλα ταμειακά υπόλοιπα του ΔΤΙ. Ο προϋπολογισμός του ΔΤΙ είναι αποκλειστικά προϋπολογισμός ανάληψης υποχρεώσεων. Λόγω της έλλειψης παρακολούθησης, του μη καθορισμού σταθερών περιόδων επιλεξιμότητας και της έλλειψης πρόσφατων πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση των επιμέρους έργων εκ μέρους των φορέων υλοποίησης το ΔΤΙ δεν είναι τώρα σε θέση να κάνει κάποια πρόβλεψη σχετικά με τις πληρωμές όσον αφορά ένα συγκεκριμένο έτος. Η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση απαιτεί ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τις ταμειακές ανάγκες κάποιου φορέα που χορηγεί ενισχύσεις. Εκτός από τον τρέχοντα προϋπολογισμό ανάληψης υποχρεώσεων συνιστάται στο ΔΤΙ να καταρτίσει και ένα λογαριασμό πληρωμών. Αν γινόταν αυτό τότε θα μπορούσε να εξεταστεί η δυνατότητα πληρωμής των συνεισφορών ΕΚ με βάση τις ταμειακές ανάγκες χωρίς να μειωθεί η συνολική συνεισφορά (βλέπε σημεία 1.3, 1.4 και 4.1 της συνημμένης έκθεσης).

- Οι διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου του ΔΤΙ θα πρέπει να βελτιωθούν προκειμένου να διασφαλιστεί η σωστή παρακολούθηση των φορέων υλοποίησης και να διευρυνθεί η σημερινή ανεπαρκής βάση δεδομένων (βλέπε σημεία 2 και 4.2 της συνημμένης έκθεσης).

- Όσον αφορά το συντονισμό ανάμεσα στο ΔΤΙ και στα Διαρθρωτικά Ταμεία, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο να καθοριστεί στο 75% η ανώτατη συνεισφορά της Κοινότητας στο ΔΤΙ, που είναι η κρατούσα πρακτική. Το ΔΤΙ θα πρέπει επίσης να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή αυτού του κανόνα (βλέπε σημεία 3.3, 3.4 και 4.3 της συνημμένης έκθεσης).

Οι απαντήσεις του ΔΤΙ στα ευρήματα, στα συμπεράσματα και στις συστάσεις περιλαμβάνονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII.

3.6 Η μελέτη σχετικά με τις επιπτώσεις στη Βόρεια Ιρλανδία που πραγματοποίησε η Υπηρεσία Στατιστικών και Έρευνας της Βόρειας Ιρλανδίας

Το 1996 και το 2001 η Υπηρεσία Στατιστικών και Έρευνας της Βόρειας Ιρλανδίας έλαβε την εντολή να πραγματοποιήσει μία λεπτομερή ανάλυση της γεωγραφικής κατανομής των αναλήψεων υποχρεώσεων του ΔΤΙ στη Βόρεια Ιρλανδία με βάση την οικονομική και κοινωνική κατάσταση καθώς και την κοινότητα στην οποία ανήκουν.

Τα στοιχεία για το 2001 δείχνουν ότι το ΔΤΙ συνεχίζει να έχει ως στόχο τις πιο μειονεκτικές περιοχές (το 70% των πιστώσεών του). Το ποσοστό των πιστώσεων του ΔΤΙ που διατίθεται για τις φτωχές περιοχές σε επίπεδο περιφερειακού συμβουλίου εξακολουθεί να είναι υψηλό. Ισορροπία παρουσιάζει επίσης και η κατανομή των πιστώσεων ανάμεσα στις καθολικές και στις προτεσταντικές κοινότητες όσον αφορά τις καθορισμένες περιοχές, παρά το γεγονός ότι εξακολουθεί να υπάρχει κάποια ανισορροπία στις μη φτωχές περιοχές.

Το ΔΤΙ απεφάσισε να αναθεωρήσει εντός ολίγου τον κατάλογο με τις φτωχές περιοχές με βάση τον πλέον πρόσφατο δείκτη φτώχειας στη Βόρεια Ιρλανδία που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2001 ("Noble index").

3.7 Το σχέδιο έκθεσης ελέγχου της PriceWaterhouse Coopers

Τον Ιούνιο του 2001 παρουσιάστηκε στο διοικητικό συμβούλιο ένα σχέδιο έκθεσης ελέγχου εκ μέρους της PriceWaterhouse Coopers, την οποία είχε παραγγείλει το διοικητικό συμβούλιο του ΔΤΙ το Σεπτέμβριο του 2000 ως απάντηση στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του σχεδίου ευρημάτων/συστάσεων της PWC οι μέθοδοι ελέγχου και οι διαδικασίες που εφαρμόζει το ΔΤΙ είναι κατάλληλες σε μεγάλο βαθμό ώστε να διασφαλίζουν την πληρότητα και την ακρίβεια της εκταμίευσης των ενισχύσεων και ότι δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές αδυναμίες όσον αφορά τους ελέγχους σχετικά με τις επιχορηγήσεις. Θα μπορούσαν όμως να γίνουν κάποιες βελτιώσεις προκειμένου να αποφευχθούν οι διακυμάνσεις όσον αφορά τις διαδικασίες που έχουν καθιερώσει οι υπηρεσίες του ΔΤΙ και οι ελλείψεις όσον αφορά τα έγγραφα σχετικά με ορισμένα έργα όσον αφορά τη διαδικασία αξιολόγησης και την παρακολούθηση των έργων. Επισημάνθηκε επίσης η έλλειψη εκ των υστέρων αξιολόγησης του έργου και τυπικών διαδικασιών ολοκλήρωσης.

Το ΔΤΙ σκοπεύει να χρησιμοποιήσει αυτή την έκθεση για τη σύνταξη ενός εγχειριδίου οδηγιών με στόχο την τυποποίηση των διαδικασιών για όλες τις δραστηριότητες του ΔΤΙ. Το εγχειρίδιο αυτό θα αφορά επίσης και ορισμένα από τα θέματα που έθεσε ο πρόσφατος έλεγχος της Επιτροπής (βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII), ειδικά αυτά που αφορούν τις διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου του ΔΤΙ, τον καθορισμό περιόδων επιλεξιμότητας και τη βελτίωση των λογιστικών διαδικασιών (βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII).

3.8 Συμπεράσματα

Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου καθώς και οι άλλες πρόσφατες εκθέσεις ελέγχου και οι μελέτες επιπτώσεων αναγνώρισαν ομόφωνα την πολύ θετική συνεισφορά των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ και τις καινοτομικής του προσέγγισης στην επίτευξη των στόχων του, δηλαδή στην προώθηση της οικονομικής και της κοινωνικής προόδου, στην ενθάρρυνση των επαφών, στο διάλογο και στη συμφιλίωση ανάμεσα στους εθνικιστές και στους ενωτικούς σε ολόκληρη την Ιρλανδία.

Ορισμένα βασικά θέματα - όπως είναι ορισμένες πτυχές της τεχνικής διαχείρισης και των διαδικασιών ελέγχου - βελτιώνονται προς το παρόν αλλά είναι και ορισμένα θέματα που παραμένουν εκκρεμή και θα πρέπει να αντιμετωπισθούν στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ. Ορισμένα από τα θέματα που έθεσε ο τελευταίος έλεγχος της Επιτροπής, όπως είναι το θέμα της κατάρτισης ενός προϋπολογισμού πληρωμών του ΔΤΙ και οι κανόνες κωδικοποίησης των υφισταμένων πρακτικών προκειμένου να περιοριστεί στο 75% το σύνολο της συμμετοχής της ΕΕ σε κάθε συγχρηματοδοτούμενο έργο θα πρέπει να εξετασθούν.

Αυτό που έχει πρωταρχική σημασία είναι ότι η νέα περίοδος προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων (2000-2006) έθεσε μια νέα βάση για το ΔΤΙ. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό να εξεταστούν απ'αυτήν τη σκοπιά θέματα όπως είναι η συμπληρωματικότητα με τις διαρθρωτικές ενέργειες της ΕΕ και ο συντονισμός των φορέων που τις υλοποιούν.

4. Οι δραστηριότητεσ του ΔΤΙ και η νέα περίοδος προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων

Ο κανονισμός του Συμβουλίου που αφορά τη συνεισφορά της ΕΕ στο ΔΤΙ ορίζει ότι «είναι σημαντικό να υπάρξει σωστός συντονισμός ανάμεσα στις δραστηριότητες του Ταμείου και σε αυτές που χρηματοδοτούνται στα πλαίσια των διαρθρωτικών πολιτικών της Κοινότητας». Η εκτίμηση της φύσης και της επίπτωσης της παρέμβασης του ΔΤΙ θα πρέπει συνεπώς να έχει ως στόχο εάν οι χρηματοδοτήσεις του ΔΤΙ συμπληρώνουν τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης για τη Βόρεια Ιρλανδία και την Ιρλανδία (2000 - 2006), δηλαδή ότι το κοινοτικό πρόγραμμα για την ειρήνη και τη συμφιλίωση στη Βόρεια Ιρλανδία και στην παραμεθόρια περιοχή της Ιρλανδίας («PEACE II Programme») συμπληρώνει τα άλλα επιχειρησιακά προγράμματα ή τις κοινοτικές πρωτοβουλίες που χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία στην εν λόγω περιοχή (π.χ. INTERREG III-A). Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι τα προγράμματα της ΕΕ έχουν καθορίσει πιο συγκεκριμένους στόχους και έχουν αναπτύξει εκτεταμένα πλαίσια παρακολούθησης.

Η συμπληρωματικότητα ανάμεσα στα προγράμματα του ΔΤΙ και της ΕΕ μπορεί να επιδιωχθεί σε δύο επίπεδα:

* στο επίπεδο των ειδικών στόχων και της συνέργιας των προτεραιοτήτων,

* μέσω της στενής συνεργασίας και του συντονισμού ανάμεσα στις διαδικασίες και στις δομές των προγραμμάτων του ΔΤΙ και της ΕΕ.

4.1 Προγράμματα του ΔΤΙ και της ΕΕ: Συμπληρωματικότητα των στόχων

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 214/2000 η συνεισφορά του ΔΤΙ θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί:

- «σύμφωνα με τη συμφωνία δυνάμει της οποίας έχει ιδρυθεί το ΔΤΙ [5],

[5] Βλέπε παράρτημα [1].

- κατά προτεραιότητα για έργα διασυνοριακού ή διακοινοτικού χαρακτήρα και ειδικότερα για έργα που συμβιβάζονται με τους στόχους του προγράμματος PEACE και των άλλων δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία».

Παλιές αξιολογήσεις του ΔΤΙ (βλέπε προηγούμενο τμήμα) απέδειξαν ότι κατάφερε να πραγματοποιήσει τους στόχους και να τηρήσει τις προτεραιότητες που προβλέπονται από τη συμφωνία βάσει της οποίας ιδρύθηκε. Το τμήμα αυτό αναλύει τον τρόπο με τον οποίο το ΔΤΙ χρηματοδοτεί τα έργα τα οποία συμπληρώνουν τους στόχους και τις προτεραιότητες των παρεμβάσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων στη Βόρεια Ιρλανδία και στην Ιρλανδία.

4.1.1 Συνέργια των προτεραιοτήτων

Υπάρχει σαφής ομοιότητα ανάμεσα στους στόχους του ΔΤΙ και στους στόχους του προγράμματος PEACE [6]. Ο στρατηγικός στόχος του PEACE είναι «η ενίσχυση της προόδου προς μία κοινωνία ειρήνης και σταθερότητας και η προώθηση της συμφιλίωσης». Στα πλαίσια της νέας περιόδου προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων οι ειδικοί στόχοι του PEACE II θα είναι η αντιμετώπιση της σύγκρουσης που διαρκεί εδώ και 30 χρόνια στην περιοχή και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προκύπτουν από την αποκατάσταση της ειρήνης. Πρόσθετοι στόχοι είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων για τη συμφιλίωση και η ενθάρρυνση των διασυνοριακών επαφών και συνεργασιών.

[6] Το πρόγραμμα PEACE II είχε χαρακτηριστεί ως ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα που εμπίπτει στο στόχο 1 για την περίοδο 2000-2004 και θα χρηματοδοτηθεί με το συνολικό ποσό των 531 εκατ. ευρώ (80% για την Βόρεια Ιρλανδία και 20% για την παραμεθόρια περιοχή της Ιρλανδίας).

Στην πράξη και οι δύο πρωτοβουλίες έχουν καθορίσει έναν περιορισμένο αριθμό προτεραιοτήτων στις οποίες θα επικεντρώσουν την ενίσχυσή τους με διάφορα επίπεδα ενίσχυσης:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Μεγάλες ομοιότητες όσον αφορά τις προτεραιότητες του PEACE II μπορεί κανείς να διακρίνει σε όλους τους τομείς των τριών ομάδων προγραμμάτων του ΔΤΙ. Για παράδειγμα στο πλαίσιο του προγράμματος για την «Οικονομική Ανάπτυξη» το ΔΤΙ συνεισφέρει πόρους για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των ιδιωτών επενδυτών, της τεχνολογίας και του τουρισμού, όπως κάνει και το πρόγραμμα PEACE με την προτεραιότητά του για την «Οικονομική Αναγέννηση». Στα πλαίσια του προγράμματος «Δημιουργία υποδομών στις κοινότητες» το ΔΤΙ προωθεί την εκπαίδευση και ενισχύει ομάδες και μεμονωμένα άτομα με έμφαση στους νέους και στις γυναίκες, όπως κάνει και το πρόγραμμα PEACE σχετικά με την προτεραιότητα 2.

Παρόμοια συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν εάν συγκριθούν και άλλα προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων στην περιοχή, παρά το γεγονός ότι τα προγράμματα αυτά δεν προβλέπουν ρητά ως στόχο τους την εμπέδωση της ειρήνης και τη συμφιλίωση. Για παράδειγμα το πρόγραμμα «Δημιουργία αειφόρου ευημερίας» [7] θέτει επίσης παρόμοιες προτεραιότητες, όπως είναι «η οικονομική ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα», «η απασχόληση», «η αστική και η κοινωνική αναζωογόνηση», «η γεωργία, η αγροτική ανάπτυξη, δασοκομία και η αλιεία» και «το περιβάλλον». Μόλις εγκριθούν τα προγράμματα κοινοτικών πρωτοβουλιών INTERREG III-A, URBAN II και LEADER + θα παρουσιάσουν επίσης παρόμοια χαρακτηριστικά με τις δράσεις που πραγματοποιεί το ΔΤΙ στους τομείς της διασυνοριακής συνεργασίας, της αστικής ανάπτυξης και της αγροτικής ανάπτυξης αντίστοιχα.

[7] Προσωρινό επιχειρησιακό πρόγραμμα του στόχου 1 για τη Βόρεια Ιρλανδία (2000-2006), το συνολικό ποσό του οποίου ανέρχεται σε 890,5 εκατ. ευρώ.

Αυτός είναι ο λόγος που υπό αυτές τις συνθήκες συμβαίνει συχνά τα ίδια έργα να χρηματοδοτούνται τόσο από προγράμματα του ΔΤΙ όσο και από προγράμματα της ΕΕ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V). Σ'αυτές τις περιπτώσεις, παρά το γεγονός ότι το ΔΤΙ συνεισφέρει μικρότερα ποσά από ό,τι αυτά που διατίθενται μέσω των προγραμμάτων της ΕΕ [8], εξετάζει με γρήγορο ρυθμό τις σχετικές αιτήσεις και μάλιστα σύμφωνα με σύγχρονες διαδικασίες επιλογής. Αυτός είναι ο λόγος που το ΔΤΙ έχει τη φήμη ότι είναι «ο πρώτος που βάζει τα λεφτά στο τραπέζι». Για το λόγο αυτό αυτός ο καταλυτικός του ρόλος είναι πολύ χρήσιμος για τους χορηγούς των έργων οι οποίοι ζητούν συμπληρωματική χρηματοδότηση από τα προγράμματα της ΕΕ και θα μπορούσε μάλιστα να γίνει ακόμη πιο σημαντικός μέσω των τυποποιημένων μηχανισμών συντονισμού.

[8] Βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IX σχετικά με τα ανώτατα όρια παρέμβασης.

Τα προγράμματα του ΔΤΙ και της ΕΕ διαφέρουν κυρίως ως προς τις μεθόδους διάθεσης των πιστώσεων με βάση τις διάφορες προτεραιότητες. Πράγματι τα προγράμματα της ΕΕ κατανέμουν τις δαπάνες τους σε ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού (2000-2004 για το PEACE, 2000-2006 για όλα τα άλλα προγράμματα), ενώ αφήνουν περιθώριο στους υπεύθυνους για τη διαχείρισή τους και στην επιτροπή παρακολούθησης να προβούν σε προσαρμογές οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου. Το διοικητικό συμβούλιο του ΔΤΙ εγκρίνει κάθε έτος τον προϋπολογισμό του επόμενου οικονομικού έτους (με την επιφύλαξη των προσαρμογών που ενδέχεται να γίνουν στα μέσα του έτους) ο οποίος βασίζεται στις συνεισφορές των χορηγών (κυρίως των Ηνωμένων Πολιτειών και της ΕΕ) αφενός και στις προσφορές που γίνονται για τα διάφορα έργα κατανεμημένες ανά πρόγραμμα και σχέδιο αφετέρου. Αυτό έχει ως συνέπεια η χρηματοδότηση να γίνεται «με βάση τη ζήτηση» και να είναι βραχυπρόθεσμη, γεγονός που καθιστά το ΔΤΙ πιο ευέλικτο στην αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών και των ευκαιριών, ενώ τα προγράμματα της ΕΕ ακολουθούν μια μέθοδο η οποία είναι περισσότερο προσανατολισμένη προς το μέλλον. Οι ανοιχτές και οι λεπτομερείς συζητήσεις κατά τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου και στα πλαίσια των επιτροπών παρακολούθησης των προγραμμάτων ΕΕ - ειδικά του προγράμματος PEACE - όσον αφορά τον ανακαθορισμό των προτεραιοτήτων στα πλαίσια των δραστηριοτήτων τους με βάση την εξέλιξη των αναγκών θα ήταν επωφελής και για τις δύο πλευρές.

4.1.2 Επικέντρωση των πόρων και κριτήρια επιλογής

Σε επιχειρησιακό επίπεδο οι συγκρίσεις όσον αφορά την επικέντρωση των πόρων και τα κριτήρια επιλογής αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο για την αξιολόγηση της συμπληρωματικότητας των δράσεων του ΔΤΙ και των προγραμμάτων της ΕΕ. Αυτό αποτελεί ένα πολύ σημαντικό σημείο σε σχέση με το πρόγραμμα PEACE το οποίο χρησιμοποιεί μία πολύ καινοτομική μεθοδολογία.

Η πιο εμφανής επικέντρωση είναι η γεωγραφική επικέντρωση γενικά: τόσο το ΔΤΙ όσο και το PEACE αφορούν κυρίως τη Βόρεια Ιρλανδία και την παραμεθόρια περιοχή της Ιρλανδίας. Παρά το γεγονός ότι η περιοχή αυτή είναι η μόνη η οποία είναι επιλέξιμη για το PEACE (όπως και για το INTERREG III-A), το ΔΤΙ μπορεί να χρηματοδοτήσει έργα σε οποιοδήποτε μέρος του ιρλανδικού εδάφους. Σταδιακά όμως συγκέντρωσε τη δράση του κατά τέτοιο τρόπο ώστε προς το παρόν το 67% των έργων που χρηματοδοτεί βρίσκονται στη Βόρεια Ιρλανδία και το 33% στην παραμεθόρια περιοχή (από 01.06.1999 μέχρι 30.06.2001).

Βάσει της συμφωνίας ίδρυσης του ΔΤΙ ο επιδιωκόμενος στόχος είναι η χρηματοδότηση «έργων που έχουν ως στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και των όρων διαβίωσης των κατοίκων στις περιοχές που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά ή κοινωνικά προβλήματα». Αυτός είναι ο λόγος που το ΔΤΙ ακολουθεί από τότε που δημιουργήθηκε μία πολιτική η οποία αφορά τις μειονεκτικές περιοχές. Το 1988 το διοικητικό του συμβούλιο ενέκρινε έναν κατάλογο «Μειονεκτικών περιοχών» ο οποίος αναθεωρήθηκε το 1995. Οι έξι παραμεθόριες κομητείες της Ιρλανδίας είχαν χαρακτηριστεί ως περιοχές προτεραιότητας στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας. Στη Βόρεια Ιρλανδία ο ορισμός αυτών των περιοχών βασίζεται σε δείκτες οικονομικής και κοινωνικής ένδειας (μερική χρησιμοποίηση του «Δείκτη Robson») στις διάφορες εκλογικές περιοχές της Βόρειας Ιρλανδίας με βάση τα στοιχεία της απογραφής του 1991. Εντούτοις το ΔΤΙ έχει διευρύνει τον ορισμό των μειονεκτικών περιοχών προκειμένου να περιληφθούν και οι διάφοροι φτωχοί θύλακες φτώχειας που βρίσκονται σε εκλογικές περιφέρειες οι οποίες χωρίς αυτούς δεν θα εξομοιώνονταν προς τις μειονεκτικές περιοχές. Ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει τώρα 222 εκλογικές περιφέρειες περίπου οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 37% των εκλογικών περιοχών της Βόρειας Ιρλανδίας και το 36% του πληθυσμού της. Στο νότο η παραμεθόρια περιοχή χαρακτηρίζεται ως μειονεκτική στο σύνολό της - λόγω του γεγονότος ότι η περιοχή αυτή είναι η πιο μειονεκτική της εν λόγω δημοκρατίας και έχει καταταγεί στις περιοχές του στόχου 1 όσον αφορά την παρούσα περίοδο προγραμματισμού.

Κατ'αυτό τον τρόπο το ΔΤΙ αύξησε σταδιακά την έμφαση που δίνει στις χαρακτηρισμένες μειονεκτικές περιοχές όχι μόνο στα πλαίσια των προγραμμάτων «για την αναγέννηση των φτωχών περιοχών» αλλά και μέσω έργων που χρηματοδοτούνται στα πλαίσια άλλων προγραμμάτων του. Εκτιμάται τώρα ότι το 90,5% της χρηματοδότησης του ΔΤΙ πηγαίνει σε καθορισμένες μειονεκτικές περιοχές.

Αυτός ο τρόπος επικέντρωσης έχει αποδειχθεί χρήσιμος, αλλά, όπως απέδειξαν οι διαπραγματεύσεις σχετικά με το νέο πρόγραμμα PEACE, αντιμετωπίζει τώρα δύο προκλήσεις:

- την προσαρμογή αυτού του δείκτη με βάση την οικονομική και κοινωνική εξέλιξη στη Βόρεια Ιρλανδία και στην παραμεθόρια περιοχή κατά τα τελευταία χρόνια,

- τη συμπλήρωση αυτής της μεθόδου με κριτήρια τα οποία θα συνδέονται άμεσα με την πηγή της σύγκρουσης που μαστίζει τη Βόρεια Ιρλανδία (που δεν είναι οικονομικού ή κοινωνικού χαρακτήρα).

Η πρώτη πρόκληση αντιμετωπίζεται με τα προγράμματα του ΔΤΙ και της ΕΕ. Το διοικητικό συμβούλιο απεφάσισε τον Ιούνιο του 2001 να αναθέσει μια μελέτη σχετικά με τις καθορισμένες μειονεκτικές περιοχές ώστε να ληφθεί υπόψη ο νέος δείκτης οικονομικής και κοινωνικής ένδειας ("Noble index") στη Βόρεια Ιρλανδία, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο της νέας πολιτικής της κυβέρνησης του ΗΒ «Νέα αντιμετώπιση των κοινωνικών αναγκών» και θα συμπληρωθεί με τα αποτελέσματα της απογραφής του 2001 όταν αυτά θα είναι διαθέσιμα. Στην παραμεθόρια περιοχή ο δείκτης «Καταπολέμηση της φτώχειας» θα χρησιμοποιηθεί στο πρόγραμμα PEACE. Είναι πιθανό να συνεχίσει το ΔΤΙ να θεωρεί ως «μειονεκτική» ολόκληρη την παραμεθόρια περιοχή.

Η δεύτερη πρόκληση αντιμετωπίστηκε με το νέο πρόγραμμα PEACE το οποίο θεωρεί ως πιθανούς δικαιούχους αυτούς που ανήκουν σε περιοχές, τομείς, ομάδες ή κοινότητες οι οποίες «επλήγησαν περισσότερο από τη σύγκρουση» και οι οποίες δεν συμπίπτουν κατ'ανάγκη με τις περιοχές, τις ομάδες ή τους τομείς που θεωρούνται ως οι πλέον φτωχοί από οικονομική και κοινωνική άποψη. Εκτός των άλλων το PEACE II θα αφορά περιοχές οι οποίες θα αποτελούν τα σημεία επαφής ανάμεσα στις προτεσταντικές και στις καθολικές κοινότητες ή οι οποίες έχουν πληγεί από την υπερβολική βία ή από το κλείσιμο των συνόρων ή από το μεγάλο αριθμό των εκτοπισμένων προσώπων. Ομάδες όπως είναι τα θύματα της βίας και οι συγγενείς τους ή οι πρώην φυλακισμένοι, τομείς όπως είναι ο τουρισμός, η ασφάλεια, οι τέχνες ή ο αθλητισμός. Στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων το ΔΤΙ χρηματοδοτεί συχνά έργα τα οποία είναι προς όφελος των ίδιων κατηγοριών του πληθυσμού (εκτός σε ό,τι αφορά τις τέχνες και τον αθλητισμό, επειδή το διοικητικό συμβούλιο απεφάσισε να μην ενισχύσει αυτούς τους τομείς). Εντούτοις δεν θεωρεί αυτές τις κατηγορίες ως γενικά κριτήρια επιλογής ούτε παρακολουθεί την επίπτωση των δραστηριοτήτων του σ'αυτές τις ομάδες.

Τέλος, ο κανονισμός του Συμβουλίου επισημαίνει ότι είναι απαραίτητο να χρησιμοποιείται κοινοτική συνεισφορά κατά προτεραιότητα για «έργα διασυνοριακού ή διακοινοτικού χαρακτήρα». Το ΔΤΙ, χρηματοδότησε 384 διακοινοτικά έργα και/ή 176 διασυνοριακά έργα, ποσοστά που αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο το 63% και το 29% αντίστοιχα των έργων που χρηματοδοτήθηκαν από το ΔΤΙ από 01.06.1999 μέχρι 30.06.2001.

Η συγκέντρωση αυτού του είδους των πληροφοριών από το ΔΤΙ απαιτεί μία ειδική προσπάθεια συγκέντρωσης στοιχείων, επειδή τα στοιχεία αυτά δεν διατίθενται άμεσα από μια κεντρική τράπεζα δεδομένων. Στο νέο πρόγραμμα PEACE η διασυνοριακή διάσταση αποτελεί αντικείμενο μιας ειδικής προτεραιότητας που αντιπροσωπεύει το 15% των συνολικών πιστώσεων του προγράμματος. Αναμένεται ότι συνολικά όλα τα έργα διασυνοριακού χαρακτήρα θα κοστίσουν 100 εκατομμύρια και 400 εκατομμύρια ευρώ αντίστοιχα στα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης που αφορούν τη Βόρεια Ιρλανδία και την Ιρλανδία. Τα στοιχεία αυτά θα συγκεντρώνονται σε μία κεντρική τράπεζα δεδομένων καθώς τα έργα θα εγκρίνονται για χρηματοδότηση.

Η διακοινοτική διάσταση στο πλαίσιο του PEACE II θεωρείται ως ένα μέσον το οποίο θα βοηθήσει «στο να ανοίξει ο δρόμος της συμφιλίωσης». Έτσι, για όλα τα έργα για τα οποία θα ζητηθεί ενίσχυση από το PEACE II θα πρέπει να αποδειχθεί ότι θα συμβάλλουν αποτελεσματικά στην ανάπτυξη της συμφιλίωσης και της αμοιβαίας κατανόησης και του σεβασμού ανάμεσα στις διάφορες κοινότητες και στις παραδόσεις όσον αφορά τη Βόρεια Ιρλανδία καθώς και τις σχέσεις ανάμεσα στη Βόρεια και στη Νότια Ιρλανδία. Αυτή η νέα επικέντρωση της προσοχής στη διακοινοτική διάσταση στο κατάλληλο επίπεδο (το οποίο δεν αποκλείει, υπό ορισμένους όρους, τα έργα που αφορούν μόνο μία κοινότητα) έχει οριστεί για το λόγο αυτό ως οριζόντια απαίτηση που αφορά όλες τις προτεραιότητες του PEACE. Η διασυνοριακή διάσταση για παράδειγμα απαιτείται ρητά για ορισμένα προγράμματα του ΔΤΙ (όπως είναι τα προγράμματα «community Bridges», «Προσέγγιση των κοινοτήτων», Wider horizon (το άνοιγμα των οριζόντων), «Η γνώση μέσω της πρωτοβουλίας (KEY)», «Interact» (Αλληλεπίδραση) και το «CRISP» (ειδικό πρόγραμμα για την ενθάρρυνση της αναγέννησης) ενώ δεν αποτελεί κριτήριο επιλογής για ορισμένα από τα πιο σημαντικά προγράμματα του ΔΤΙ, όπως π.χ. για όλα αυτά που αφορούν την «Οικονομική Ανάπτυξη» καθώς και τα περισσότερα από αυτά που αφορούν την «Αναγέννηση των φτωχών περιοχών».

4.1.3 Συμπέρασμα

Συμπεραίνεται ότι, παρόλο ότι διαφέρουν οι μέθοδοι και ο τρόπος χρηματοδότησης, οι προτεραιότητες τόσο του ΔΤΙ όσο και των προγραμμάτων ΕΕ συμπληρώνουν η μία την άλλη και παρουσιάζουν μεγάλες δυνατότητες συνέργιας.

Όσον αφορά την επικέντρωση το ΔΤΙ συνεχίζει να δίνει έμφαση στις μειονεκτικές περιοχές ενώ το πρόγραμμα PEACE II έχει αλλάξει πολύ και αναφέρεται ρητά σε θέματα όπως είναι περιοχές, ομάδες και τομείς «που επλήγησαν περισσότερο από τη σύγκρουση» και στη διακοινοτική ή/και στη διασυνοριακή διάσταση και τις έχει αναγάγει σε κριτήρια επιλογής για όλα τα έργα για τα οποία ζητείται χρηματοδότηση.

Η αύξηση της συμπληρωματικότητας των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ και της ΕΕ δεν θα χρειαστεί απλώς το συντονισμό των στόχων, των προτεραιοτήτων και των μεθόδων επικέντρωσης αλλά θα εξαρτηθεί και από την εξασφάλιση των απαραίτητων μέσων. Για το λόγο αυτό το ακόλουθο τμήμα αφορά το θέμα του συντονισμού των δομών και των φορέων των προγραμμάτων του ΔΤΙ και της ΕΕ στο επίπεδο της διαχείρισης και των διαδικασιών.

4.2 Οργάνωση του συντονισμού

Ο ιδρυτικός κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 214/20000 αναφέρει στο άρθρο 3 ότι η Επιτροπή «εξασφαλίζει το συντονισμό μεταξύ των δραστηριοτήτων του Ταμείου και εκείνων που χρηματοδοτούνται από τις κοινοτικές διαρθρωτικές πολιτικές. Η Επιτροπή ενημερώνει τις αντίστοιχες επιτροπές παρακολούθησης σχετικά με τις δραστηριότητες του Ταμείου».

Το άρθρο 2 του ίδιου κανονισμού ορίζει ότι η συνεισφορά της ΕΚ θα πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τρόπο που να αποφέρει «πραγματικό πρόσθετο αποτέλεσμα στις εν λόγω περιοχές και δεν θα πρέπει συνεπώς να υποκαθιστά άλλες δημόσιες ή ιδιωτικές δαπάνες».

4.2.1 Ισχύουσες διατάξεις όσον αφορά το συντονισμό

Οι εκπρόσωποι της Επιτροπής συμμετέχουν σε όλες τις συνεδριάσεις του ΔΤΙ. Το ΔΤΙ και η Επιτροπή συμφώνησαν το 1994 ότι η Επιτροπή, εκτός ότι θα λαμβάνει τα σχετικά έγγραφα για τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου, θα λαμβάνει επίσης και τα έγγραφα σχετικά με τις συνεδριάσεις της Συμβουλευτικής Επιτροπής του ΔΤΙ [9] (παρά το γεγονός ότι προς το παρόν η Επιτροπή δεν λαμβάνει όλα τα έγγραφα αλλά μόνο όσα αφορούν έργα που αποτελούν αντικείμενο απόφασης).

[9] Ανταλλαγή επιστολών ανάμεσα στο ΔΤΙ και στην Επιτροπή, επιστολή του C. Trojan της 28ης Ιουνίου 1994.

Όσον αφορά τις πληροφορίες που αφορούν τις επιτροπές παρακολούθησης των προγραμμάτων ΕΕ, επελέγη μία απλή λύση κατά τη διάρκεια των συζητήσεων που αφορούσαν τη νέα περίοδο προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων (λύση η οποία βασίζεται στην πρακτική που αναπτύχθηκε σχετικά με το INTERREG κατά τη διάρκεια της τελευταίας περιόδου προγραμματισμού): σύμφωνα με την οποία οι εκπρόσωποι της γραμματείας του ΔΤΙ συμμετέχουν ως παρατηρητές στις συνεδριάσεις των ακόλουθων επιτροπών παρακολούθησης οι οποίες έχουν μεγάλη σημασία για τις δραστηριότητες του ΔΤΙ:

* Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης για τη Βόρεια Ιρλανδία,

* Επιχειρησιακό πρόγραμμα PEACE II,

* Επιχειρησιακό πρόγραμμα υπέρ της αειφόρου ανάπτυξης,

* Κοινοτική πρωτοβουλία INTERREG III-A για τη Βόρεια Ιρλανδία και την Ιρλανδία.

Το γεγονός ότι η γραμματεία του ΔΤΙ εκπροσωπείται στις επιτροπές παρακολούθησης που έχουν καθοριστική σημασία συμβάλλει στην αμοιβαία ενημέρωση, όπως και η συμμετοχή εκπροσώπων της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου του ΔΤΙ.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο υπάρχει επίσης ένας συντονισμός ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο θετική η επίπτωση του ΔΤΙ: περί αυτού πρόκειται φυσικά όταν η ίδια κυβερνητική υπηρεσία ενεργεί ως φορέας του ΔΤΙ και ταυτόχρονα ως εκτελεστικό όργανο στο πλαίσιο του προγράμματος PEACE.

Όταν ένα έργο χρηματοδοτείται τόσο από το ΔΤΙ όσο και από ένα πρόγραμμα της ΕΕ υπάρχει περίπτωση να επιτευχθεί το ανώτατο ποσοστό χρηματοδότησης εκ μέρους των Διαρθρωτικών Ταμείων, δηλαδή το 75% του συνολικού επιλέξιμου κόστους [10]. Παρά το γεγονός ότι το ΔΤΙ δεν υπόκειται στους κανονισμούς οι οποίοι διέπουν τα Διαρθρωτικά Ταμεία θα πρέπει εντούτοις να γίνεται συνεπέστερη διαχείριση ορισμένων συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων του ΔΤΙ (βλέπε ποσοστά παρέμβασης στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IX) όσον αφορά κάποιο συγκεκριμένο έργο με στόχο να μην γίνει υπέρβαση του ανώτατου ορίου που είναι το 75%.

[10] Άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΚ) 1260/1999.

Το πρόβλημα αυτό έχει εντοπιστεί εδώ και πολύ καιρό. Το 1994 το ΔΤΙ και η Επιτροπή συμφώνησαν ότι «οι δύο Γενικοί Διευθυντές θα [εκαλούντο] (...) τουλάχιστον μια φορά το έτος για να ανταλλάξουν απόψεις και να συζητήσουν σχετικά με τα προγράμματα και τα επίπεδα ενίσχυσης. Αυτή η τακτική εξέταση [θα] μπορούσε να βοηθήσει ώστε να αποφευχθούν οι διπλές ενέργειες και να διασφαλιστεί ότι θα επιτευχθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα όσον αφορά το επίπεδο και τη σύνθεση της ενίσχυσης που παρέχεται στο πλαίσιο των συμφωνιών συγχρηματοδότησης». [11]

[11] Ανταλλαγή επιστολών ανάμεσα στο ΔΤΙ και στην Επιτροπή, επιστολή του C. Trojan, 28 Ιουνίου 1994.

Η συνημμένη έκθεση ελέγχου επισημαίνει, όσον αφορά τις κυβερνητικές υπηρεσίες οι οποίες ενεργούν ως εκπρόσωποι του ΔΤΙ και αποτέλεσαν αντικείμενο ελέγχων στη Βόρεια Ιρλανδία, ότι «λαμβάνουν πράγματι υπόψη τους όλες τις πηγές χρηματοδότησης και ότι έχει δημιουργηθεί ένα σύστημα που επιτρέπει το συντονισμό των αιτήσεων πληρωμών» (βλέπει σημείο 3.1 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ VII). Στο ΔΤΙ εντούτοις δεν υπάρχει κάποια σαφής εσωτερική διαδικασία όσον αφορά τη συστηματική ανταλλαγή πληροφοριών με τα όργανα που είναι υπεύθυνα για τα άλλα προγράμματα, ώστε να εξασφαλιστεί ότι δεν θα γίνει υπέρβαση του προαναφερθέντος ανώτατου ορίου. Επιπλέον, όσον αφορά την Ιρλανδία η έκθεση ελέγχου αναφέρει ότι «δεν είναι σαφές πώς λαμβάνονται υπόψη οι διάφορες πηγές χρηματοδότησης».

4.2.2 Βελτίωση του συντονισμού:

Δυνάμει της συμφωνίας του Μπέλφαστ/Μεγάλη Παρασκευή σχετικά με την ειρηνευτική διαδικασία στη Βόρεια Ιρλανδία συστάθηκε ένα ειδικό όργανο βορρά - νότου για τα προγράμματα της ΕΕ (SEUPB). Το SEUPB αποτελεί τώρα την αρχή διαχείρισης προγραμμάτων PEACE και INTERREG. Οι τακτικές επαφές και οι εργασιακές σχέσεις ανάμεσα στις γραμματείες του SEUPB και του ΔΤΙ δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι θα ήταν επωφελείς και για τις δύο οργανώσεις. Είναι βέβαιο ότι θα ήταν πολύ ωφέλιμο επίσης να αναπτυχθούν σχέσεις με την ειδική ομάδα συντονισμού που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του ΚΠΣ για τη Βόρεια Ιρλανδία. Μια άλλη ιδέα προς εξέταση θα ήταν να εντοπιστούν σε όλα τα επίπεδα τα σημεία επαφής που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν με ευκολία για τη βελτίωση του συντονισμού.

Ένα άλλο σημείο που θα μπορούσε να βελτιωθεί είναι οι ανταλλαγές βάσεων δεδομένων. Η συνημμένη έκθεση ελέγχου (βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII) επισημαίνει ότι θα πρέπει να διευρυνθεί το φάσμα της βάσης δεδομένων στο ΔΤΙ σε τρόπο ώστε να λαμβάνονται υπόψη και οι άλλες πηγές χρηματοδότησης εκτός από τις πηγές του ΔΤΙ (να αναφέρονται δηλαδή ρητά τα προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων ως ξεχωριστές πηγές χρηματοδότησης), γεγονός που θα εξασφάλιζε μεγαλύτερη διαφάνεια και θα βελτίωνε το συντονισμό. Οι βάσεις δεδομένων των προγραμμάτων της ΕΕ θα έπρεπε με τη σειρά τους να προσαρμοστούν αναλόγως προς όφελος και των δύο πλευρών.

Όπως επισημαίνει η έκθεση ελέγχου για παράδειγμα οι διαδικασίες επιλογής των έργων του ΔΤΙ φαίνεται να είναι πλήρεις, λεπτομερείς και ικανοποιητικές. Για παράδειγμα οι αιτούντες υποχρεούνται να υποβάλουν επιχειρησιακά σχέδια ή κάτι ανάλογο οι δε χρησιμοποιούμενες διαδικασίες έχουν ως στόχο την αξιολόγηση της βιωσιμότητας του έργου και την απόδειξη της ανάγκης χρηματοδότησής του από το ΔΤΙ. Είναι βέβαιο ότι αυτού του είδους οι πληροφορίες θα ήταν πολυτιμότατες - ανεξάρτητα εάν θα εγκριθεί ή όχι για χρηματοδότηση το έργο - στην περίπτωση που ο ίδιος χορηγός του έργου αποφασίσει αργότερα να υποβάλει αίτηση για ένα πρόγραμμα ΕΕ. Αυτή η διαβίβαση των δεδομένων θα επιτάχυνε τη διαδικασία επιλογής προς όφελος όλων.

Αντίθετα, η έκθεση ελέγχου εντοπίζει ορισμένες συστηματικές αδυναμίες όσον αφορά τις διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου καθώς και την παρακολούθηση των έργων που επέλεξε για χρηματοδότηση το διοικητικό συμβούλιο. Πρόκειται για μια πτυχή η οποία έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στην παρούσα περίοδο προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων, η οποία χαρακτηρίζεται από τον καθορισμό πολυάριθμων φυσικών και οικονομικών δεικτών παρακολούθησης για όλες τις παρεμβάσεις. Στην περίπτωση των έργων που χρηματοδοτούνται τόσο από το ΔΤΙ όσο και από κάποιο πρόγραμμα της ΕΕ είναι βέβαιο ότι το ΔΤΙ θα επωφεληθεί από το γεγονός ότι θα έχει τακτική πρόσβαση στα εν λόγω στοιχεία.

Τέλος, ένα άλλο επιχείρημα υπέρ της δημιουργίας στην εν λόγω περιοχή συστημάτων παρακολούθησης του ΔΤΙ και των βασικών προγραμμάτων της ΕΕ είναι ο κίνδυνος διπλού υπολογισμού των σχετικών αποτελεσμάτων, κίνδυνος ο οποίος θα μπορούσε να υποσκάψει οποιαδήποτε προσπάθεια λεπτομερών αξιολογήσεων.

4.2.3 Συμπέρασμα

Από τις παραπάνω παρατηρήσεις προκύπτει ότι πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερος συγχρονισμός των διαδικασιών του ΔΤΙ και των προγραμμάτων της ΕΕ (ιδιαίτερα του PEACE), π.χ. μέσω της πλήρους χρησιμοποίησης των τεχνικών επικοινωνίας και των βάσεων δεδομένων.

Η ενέργεια αυτή θα ενισχύσει τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων του ΔΤΙ κατά τρόπο που θα είναι πιο εμφανής, πιο οργανωμένος και πιο ελεγχόμενος και θα εξαλείψει οριστικά τους κινδύνους της πολλαπλής χρηματοδότησης.

5. Δημοσιότητα και ενημέρωση

Το άρθρο 4 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) 214/2000 ορίζει ότι «η Επιτροπή καθορίζει, σε συνεργασία με το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου, κατάλληλες διαδικασίες δημοσιότητας και ενημέρωσης προκειμένου να δημοσιοποιηθεί η συμμετοχή της Κοινότητας στα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο». Ένας από τους στόχους αυτών των διαδικασιών δημοσιότητας και ενημέρωσης περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη (17) του ίδιου κανονισμού, η οποία ορίζει ότι «η υποστήριξη αυτή θα συμβάλει στην ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των λαών τους».

Το ΔΤΙ αναγνωρίζει την ενίσχυση που λαμβάνει από διάφορους χορηγούς (ανεξάρτητα από το ποσό ή τη συχνότητα) μέσω ανακοινώσεων που κάνει στον τύπο μέσω διάφορων δημοσιεύσεων (ετήσια έκθεση, ενημερωτικά φυλλάδια, διάφορες εκθέσεις) καθώς και μέσω της ιστοσελίδας τους στο Διαδίκτυο. Τα ονόματα των χορηγών αναφέρονται επίσης κατά τη διάρκεια των ομιλιών του προέδρου ή των μελών του διοικητικού συμβουλίου, ή ακόμη κατά τη διάρκεια των ενημερώσεων που γίνονται στους επισκέπτες των έργων του ΔΤΙ. Τέλος, τα γραφεία της αντιπροσωπεία της Επιτροπής στο Μπέλφαστ και στο Δουβλίνο προσκαλούνται στα εγκαίνια όλων των έργων του ΔΤΙ.

Εντούτοις για το ευρύ κοινό το ΔΤΙ είναι κατά κύριο λόγο ένας οργανισμός που χρηματοδοτείται από τις ΗΠΑ παρά το γεγονός ότι η επιχορήγηση εκ μέρους της ΕΕ ανέρχεται στο 38 % του συνόλου των επιχορηγήσεων.

Για το λόγο αυτό είναι αναγκαίο να βρεθούν οι κατάλληλες λύσεις προκειμένου να βελτιωθεί η δημοσιότητα που δίνεται στη συμμετοχή της Κοινότητας στα έργα που χρηματοδοτούνται από το ΔΤΙ. Ένα πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση έγινε από τον Επίτροπο Barnier, ο οποίος κάθε φορά που μεταβαίνει στο νησί επισκέπτεται συστηματικά τα έργα που χρηματοδοτούνται από το ΔΤΙ. Ο Επίτροπος αυτός έστειλε επίσης μία επιστολή στην κυρία Fontaine, Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και κάλεσε τα μέλη του Κοινοβουλίου να κάνουν το ίδιο [12].

[12] Επιστολή του κ. Michel Barnier προς τη Nicole Fontaine, 27.07.2000, αριθ. 7271.

Για το λόγο αυτό η Επιτροπή θα υποβάλει στο άμεσο μέλλον περαιτέρω προτάσεις ώστε να γίνει πιο εμφανής η συμμετοχή της ΕΕ στις δραστηριότητες του ΔΤΙ (π.χ. με την προβολή μέσω των μαζικών μέσων ενημέρωσης και με την ενημέρωση των δικαιούχων), ειδικά στις περιπτώσεις των έργων που συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ και από το ΔΤΙ.

6. Συμπέρασμα και Προτάσεις

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει εδώ και πολύ καιρό την ειρηνευτική διαδικασία στη Βόρεια Ιρλανδία και αυτό φαίνεται από την επιχορήγηση του ΔΤΙ από το 1989 και από το πρόγραμμα PEACE από το 1995. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Βερολίνου το Μάρτιο του 1999 επιβεβαίωσε την ανάγκη συνέχισης της ειδικής ενίσχυσης και πέραν του 2000. Ταυτόχρονα αναγνώρισε τους μακροχρόνιους στόχους αυτής της ειρηνευτικής διαδικασίας οι οποίοι έτυχαν ευρείας υποστήριξης επί πολλά έτη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή.

Οι σημερινές απειλές όσον αφορά το μέλλον των θεσμών της Βόρειας Ιρλανδίας και τις πολιτικές συμφωνίες καθώς και η συνεχιζόμενη βία και διαίρεση του πληθυσμού στην περιοχή δείχνουν ότι θα πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες. Στην ΕΕ δίνεται η ευκαιρία να δράσει στην προκειμένη περίπτωση δεδομένου ότι η ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και των πολιτών τους αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της ΕΕ. Εξάλλου το ΔΤΙ λαμβάνει ενίσχυση από τη διεθνή κοινότητα η οποία συμβάλλει κατ'αυτό τον τρόπο στην ειρήνευση στην εν λόγω περιοχή. Για το λόγο αυτό η συμβολή της ΕΕ στην επίτευξη αυτών των στόχων θα πρέπει να θεωρηθεί ως ισοδύναμη με τις άλλες συνεισφορές.

Μέσα σ'αυτό το πλαίσιο η παρούσα έκθεση καθώς και οι προηγούμενες, αναγνωρίζει ότι το ΔΤΙ συμβάλλει θετικά στην ειρήνευση και στη συμφιλίωση στη Βόρεια Ιρλανδία και στην παραμεθόρια περιοχή της Ιρλανδίας και επομένως εκπληρώνει τον στόχο του, δηλαδή την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής προόδου, την ενθάρρυνση των επαφών, το διάλογο και τη συμφιλίωση ανάμεσα στους εθνικιστές και στους ενωτικούς σε ολόκληρη την Ιρλανδία. Προς το παρόν γίνονται ορισμένες βελτιώσεις όσον αφορά τις διαδικασίες τεχνικής διαχείρισης και ελέγχου ενώ υπάρχουν και ορισμένες άλλες οι οποίες θα πραγματοποιηθούν μέσω των ενεργειών του ΔΤΙ ή θα συζητηθούν με την Επιτροπή (κατάρτιση ενός προϋπολογισμού πληρωμών, σαφείς κανόνες για τον καθορισμό του 75% ως του ανώτατου ποσοστού χρηματοδότησης των έργων από την ΕΕ κλπ.).

Η νέα περίοδος προγραμματισμού των προγραμμάτων των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ (ειδικά του νέου προγράμματος PEACE II), που αποτελούν τα κυριότερα μέσα προώθησης της οικονομικής και κοινωνικής προόδου στην περιοχή αποτελούν επίσης νέες προκλήσεις για το ΔΤΙ.

Πρώτον, οι προτεραιότητες που έχουν καθοριστεί με τα προγράμματα τόσο του ΔΤΙ όσο και της ΕΕ είναι συμπληρωματικές μεταξύ τους, γεγονός που ανοίγει τεράστιες προοπτικές για συνέργιες που πρέπει να εκμεταλλευτούμε. Συγκεκριμένα θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι ενώ οι στόχοι του ΔΤΙ αφορούν κυρίως τις οικονομικά μειονεκτικές περιοχές, το πρόγραμμα PEACE II έχει βελτιωθεί σημαντικά με συνέπεια να περιλαμβάνει περιοχές, ομάδες και τομείς που «έχουν πληγεί περισσότερο από τη σύγκρουση». Επίσης, η διακοινοτική και η διασυνοριακή διάσταση θα μπορούσαν να ορισθούν ως κριτήρια επιλογής για όλα τα προγράμματα του ΔΤΙ, όπως γίνεται προς το παρόν με όλες τις προτεραιότητες του προγράμματος PEACE.

Δεύτερον, όσον αφορά τα επιχειρησιακά μέσα απαιτείται καλύτερος συγχρονισμός και συντονισμός των διαδικασιών που αφορούν τα προγράμματα του ΔΤΙ και τα προγράμματα της ΕΕ (ειδικά το PEACE), π.χ. μέσω της πλήρους χρησιμοποίησης των διαθέσιμων τεχνικών επικοινωνίας και των βάσεων δεδομένων. Το γεγονός αυτό θα βελτιώσει τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων του ΔΤΙ κατά τρόπο πιο εμφανή, πιο οργανωμένο και πιο ελεγχόμενο και θα εξαλείψει οριστικά τους κινδύνους πολλαπλής χρηματοδότησης.

Τέλος, όσον αφορά τη δημοσιότητα που δίνεται στις δραστηριότητες του ΔΤΙ η Επιτροπή θα υποβάλει συνημμένες προτάσεις ώστε να γίνει πιο ορατή η παρουσία της ΕΕ στην περιοχή, ειδικά στις περιπτώσεις των έργων που συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ και από το ΔΤΙ.

***

Η πιθανή συνέχιση της ετήσιας κοινοτικής συνεισφοράς στο ΔΤΙ μετά το 2002 θα πρέπει να εκτιμηθεί με βάση τις παρατηρήσεις που διατυπώνονται στην παρούσα έκθεση, ιδίως με βάση τη συνέργεια και τις συμπληρωματικότητες του ΔΤΙ με το πρόγραμμα PEACE II, το οποίο θα λήξει στα τέλη του 2004.

Μια πρόταση της Επιτροπής για κανονισμό του Συμβουλίου σχετικά με την κοινοτική συνεισφορά στο ΔΤΙ ή ο ορισμός άλλων κατάλληλων μέσων συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και του ΔΤΙ θα πρέπει να συνεκτιμούν τις παρατηρήσεις που διατυπώνονται στην παρούσα έκθεση.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : SEC(2001)1579