Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με τη «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί εμπορίας πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών»

(98/C 157/10)

Στις 26 Ιανουαρίου 1998, και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο είχε ανατεθεί η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 5 Μαρτίου 1998, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Stokkers.

Κατά τη 353η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 25ης Μαρτίου 1998), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 111 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η καλλιέργεια καλλωπιστικών φυτών καταλαμβάνει σημαντικό μέρος της γεωργικής παραγωγής στην Κοινότητα. Η επίτευξη ικανοποιητικών αποτελεσμάτων στον τομέα αυτό εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη ποιότητα και την υγιεινή κατάσταση του υλικού που χρησιμοποιείται για την καλλιέργεια των καλλωπιστικών φυτών. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ελεύθερη και η απρόσκοπτη κυκλοφορία, και οι ενδιαφερόμενοι σε όλη την Κοινότητα να είναι βέβαιοι ότι το πολλαπλασιαστικό υλικό που απολαύουν είναι καλής ποιότητας και ανταποκρίνεται στα φυτοϋγειονομικά πρότυπα, έχει μεγάλη σημασία να καθοριστούν εναρμονισμένοι κανόνες σε κοινοτική κλίμακα. Τον Μάιο του 1996, η Επιτροπή ανέλαβε την πρωτοβουλία SLIM (Απλούστευση της Νομοθεσίας για την Ενιαία Αγορά), με την οποία επιδιώκει να διαπιστώσει με ποιό τρόπο θα μπορούσε να απλοποιηθεί η νομοθεσία που διέπει την εσωτερική αγορά. Για την εκτέλεση ενός πειραματικού προγράμματος επελέγησαν τέσσερις τομείς, στους οποίους συγκαταλέγονται και τα καλλωπιστικά φυτά. Αυτό συνέβη λόγω των δυσχερειών που αντιμετωπίζονταν κατά την προσπάθεια ενσωμάτωσης και εφαρμογής της νομοθεσίας. Μία αποκαλούμενη ομάδα SLIM κατήρτισε συστάσεις για την απλοποίηση της οδηγίας για τα καλλωπιστικά φυτά. Η σημερινή πρόταση της Επιτροπής συνεκτιμά τις συστάσεις της ομάδας SLIM, τις παρατηρήσεις των κρατών μελών και των επαγγελματικών οργανώσεων. Η πρόταση της Επιτροπής στηρίζεται στο άρθρο 43 της Συνθήκης για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Προσέλαβε δε τη μορφή του πλήρους κειμένου της υφιστάμενης οδηγίας 91/682/ΕΟΚ, όπου οι τροποποιήσεις είναι υπογραμμισμένες.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η Επιτροπή μπόρεσε να επιφέρει ορισμένες τροποποιήσεις οι οποίες απλοποιούν την κατάσταση. Με την πρότασή της, η ευθύνη για την κάλυψη των ποιοτικών απαιτήσεων μετατίθεται κατά πρώτον στους σημαντικότερους κρίκους της αλυσίδας, που δεν είναι άλλοι παρά εκείνοι που απασχολούνται με την παραγωγή και τον πολλαπλασιασμό του μητρικού υλικού καθώς και με την εισαγωγή του. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τη μέθοδο αυτή, δεδομένου ότι, κατά την άποψή της, οι καταναλωτές μητρικού υλικού διαθέτουν επαρκείς εγγυήσεις για την ποιότητά του, ενώ παράλληλα αποφεύγονται τυχόν περιττές γραφειοκρατικές επιβαρύνσεις.

2.2. Η πρόταση χειρίζεται επίσης με ισορροπημένο τρόπο τις εισαγωγές μητρικού υλικού, έτσι ώστε να μην υπάρχουν φόβοι, αφενός, για τυχόν στρέβλωση του ανταγωνισμού και, αφετέρου, για το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί ένας παράλληλος δίαυλος, ο οποίος θα μπορούσε να υπονομεύσει το σύστημα προστασίας της ποιότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

2.3. Η ΟΚΕ ασκεί κριτική για την επιλογή της Επιτροπής να επιτρέψει σε πολλές περιπτώσεις την εφαρμογή της διαδικασίας του άρθρου 22 της οδηγίας, το οποίο προβλέπει την κατάρτιση περαιτέρω λεπτομερών κανόνων. Το θέμα αυτό εξετάζεται και στις ειδικές παρατηρήσεις.

2.4. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι οι έννοιες που χρησιμοποιούνται στην πρόταση πρέπει να οριστούν με ακριβέστερο τρόπο. Ιδιαιτέρως εφιστάται η προσοχή στην έλλειψη ορισμού της έννοιας (καλλωπιστικά φυτά) και στους ορισμούς των εννοιών «πολλαπλασιαστικό υλικό» και «προμηθευτές». Η παρατήρηση αυτή έχει ως στόχο να προβλεφθεί το ενδεχόμενο να υπονομευθούν οι στόχοι της πρότασης από έννοιες οι οποίες μπορούν να ερμηνεύονται με πολλούς και διάφορους τρόπους. Το θέμα αυτό εξετάζεται και στο σημείο 3.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Τίτλος Ι (Πεδίο εφαρμογής)

3.1.1. Άρθρο 1

Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η σχέση με τον κανονισμό 3 (ΕΚ) αριθ. 38/97 που αναφέρεται στη πρόταση της Επιτροπής, είναι ασαφής. Η προσθήκη που αναφέρεται είναι περιττή για τα φυτά τα οποία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού και δεν επιτρέπεται να διατίθενται στο εμπόριο. Για τα φυτά που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 338/97 και επιτρέπεται να διατίθενται στο εμπόριο ισχύει η παρούσα οδηγία.

3.2. Τίτλος ΙΙ (Ορισμοί)

3.2.1. Άρθρο 3

Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η έννοια «πολλαπλασιαστικό υλικό» δεν έχει προσδιορισθεί στην πρόταση οδηγίας. Για τον λόγο αυτό προτείνει να διευκρινιστεί περαιτέρω η έννοια αυτή στην οδηγία.

3.2.2. Άρθρο 3, παράγραφος 1 (ορισμός πολλαπλασιαστικού υλικού)

Η ΟΚΕ προτείνει να τροποποιηθεί ο ορισμός του πολλαπλασιαστικού υλικού κατά τον ακόλουθο τρόπο: «Πολλαπλασιαστικό υλικό: οι σπόροι, μέρη φυτών καθώς και κάθε φυτικό υλικό που προορίζεται ή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον πολλαπλασιασμό και την καλλιέργεια καλλωπιστικών φυτών». Με την τροποποίηση αυτή συμπεριλαμβάνεται στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας κάθε είδος πολλαπλασιαστικού υλικού, ώστε να μην χρειάζεται περαιτέρω συζήτηση σε περίπτωση μεταγενέστερης αλλαγής του προορισμού του.

3.2.3. Άρθρο 3, παράγραφος 2 (ορισμός της έννοιας προμηθευτής)

Συνίσταται να συμπεριληφθεί στον ορισμό της έννοιας του «προμηθευτή» η απαίτηση ότι είναι καταχωρημένο στις αρμόδιες αρχές και ανταποκρίνεται στις διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Αυτό προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθεί η οδηγία 77/93/ΕΟΚ (φυτώρια) για τη δυνατότητα εξαίρεσης από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας.

3.2.4. Άρθρο 3, παράγραφος 4 (αρμόδια επίσημη αρχή)

Η ΟΚΕ προτείνει να αντικατασταθεί ο όρος «αρμόδιος επίσημος οργανισμός» από τον όρο «αρμόδιος οργανισμός». Ο λόγος είναι ότι ακόμη και ένας μη δημόσιος οργανισμός πρέπει καταρχήν να μπορεί να λειτουργεί ως επίσημος οργανισμός, σε περίπτωση που το δημόσιο του έχει αναθέσει κρατικά καθήκοντα στον τομέα αυτό - χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η τελική ευθύνη δεν βαρύνει πλέον το δημόσιο. Στο παρόν κείμενο προβάλλεται η περιττή απαίτηση ότι πρέπει να πρόκειται για έναν δημόσιο οργανισμό.

3.2.5. Άρθρο 3, παράγραφος 9 (εργαστήρια)

Κατά την άποψη της ΟΚΕ η αναγνώριση εργαστηρίων δεν καθιστά απαραίτητο να θεσπιστούν περαιτέρω κανόνες με την εφαρμογή της διαδικασίας του άρθρου 22 (άρθρο 8, παράγραφος 3 7 άρθρο 3, παράγραφος 4 7 σημείο 9 και άρθρο 15, παράγραφος 2).

3.3. Τίτλος ΙΙΙ (Απαιτήσεις που πρέπει να πληροί το πολλαπλασιαστικό υλικό)

3.3.1. Άρθρο 6, παράγραφος 1

Η ΟΚΕ είναι της άποψης ότι πρέπει να διαγραφεί από το σημείο αυτό η φράση «τουλάχιστον κατά τον μακροσκοπικό έλεγχο» (είναι ουσιαστικά απαλλαγμένο από επιβλαβείς οργανισμούς και ασθένειες). Υπάρχουν ορισμένες ασθένειες, όπως οι ιώσεις, που μπορεί να διαπιστωθούν μόνο με εργαστηριακούς ελέγχους, ενώ δεν πρόκειται για τις ασθένειες που απαιτούν την επιβολή απομονώσεως. Στην περίπτωση αυτών των ιώσεων, το θέμα είναι να διαπιστωθεί σε ποιό βαθμό έχει μολυνθεί η παρτίδα του πολλαπλασιαστικού υλικού. Για τον σκοπό αυτό έχουν τεθεί συγκεκριμένες οριακές τιμές. Επιπροσθέτως, το τμήμα κρίνει ότι η βιωσιμότητα του πολλαπλασιαστικού υλικού πρέπει να συμπεριληφθεί ρητώς στις στοιχειώδεις ποιοτικές προϋποθέσεις.

3.3.2. Άρθρο 6, παράγραφος 3

Η ΟΚΕ είναι της άποψης ότι η διάταξη που προτείνεται για τις ποιοτικές απαιτήσεις στην περίπτωση των βολβών ανθέων ενδέχεται να επαρκεί μόνο για ορισμένα φυτά. Για το λόγο αυτό, συνιστά στην Επιτροπή να συμπληρώσει με τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων τη διάταξη αυτή κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να καλύπτονται και οι βολβοί εν γένει, οι κόνδυλοι και τα ριζοφόρα.

3.4. Τίτλος IV (Απαιτήσεις για τους προμηθευτές πολλαπλασιαστικού υλικού)

3.4.1. Άρθρο 8

Η ΟΚΕ κρίνει ότι στις παραγράφους του άρθρου 8 καθώς και των υπόλοιπων άρθρων όπου γίνεται αναφορά στην έννοια «έγκριση», θα ήταν καλύτερα να αντικατασταθεί η λέξη αυτή από τη φράση «καταχωρημένοι». Η παραπομπή στην οδηγία 77/93/ΕΟΚ προξενεί σύγχυση και θα ήταν προτιμότερο να διαγραφεί. Μία έγκριση με βάση τις διατάξεις αυτής της οδηγίας δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι πληρούνται οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Παρεμπιπτόντως, οι λέξεις «έγκριση» και «καταχωρημένος» θα μπορούσαν να διαγραφούν από όλο το κείμενο σε περίπτωση που στον ορισμό της έννοιας «προμηθευτής» συμπεριληφθεί ο όρος της καταχώρησης.

3.4.2. Άρθρο 9, παράγραφος 1, τρίτη περίπτωση

Η παραπομπή σε ένα εγκεκριμένο εργαστήριο θα μπορούσε να προκαλέσει σύγχυση επειδή, στην περίπτωση αυτή, χρειάζεται ένας ορισμός της έννοιας «εγκεκριμένο εργαστήριο», καθώς επίσης και μία περαιτέρω διευκρίνιση των μεθόδων ανάλυσης που πρέπει να εφαρμόζονται.

3.4.3. Άρθρο 9, παράγραφος 4

Η ΟΚΕ κρίνει ότι στην περίπτωση του άρθρου αυτού δεν χρειάζεται να εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 22.

3.5. Τίτλος V (εμπορία και σήμανση πολλαπλασιαστικού υλικού)

Η ΟΚΕ κρίνει ότι στις περιπτώσεις συσκευασίας πολλαπλασιαστικού υλικού που αναφέρονται στο σημείο αυτό δεν υπάρχει ανάγκη να εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 22 της οδηγίας.

3.6. Τίτλος VIII (Μέτρα ελέγχου και γενικές διατάξεις)

3.6.1. Άρθρο 21

Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι οι απαλλαγές που αναφέρονται στο άρθρο αυτό δεν πρέπει να σχετίζονται με την απαραίτητη υποδομή ελέγχου.

Βρυξέλλες, 25 Μαρτίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS