ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ για την εφαρμογή της αποφάσεως του Συμβουλίου περί εξουσιοδοτήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου να επιτρέψει στις αρχές της Νήσου Μαν την εφαρμογή καθεστώτος ειδικών αδειών εισαγωγής προβείου και βοείου κρέατος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε βάσει του άρθρου 2 της αποφάσεως 82/530/ΕΟΚ του Συμβουλίου. Με την απόφαση αυτή εξουσιοδοτείται το Ηνωμένο Βασίλειο να επιτρέπει στην κυβέρνηση της Νήσου Μαν να εφαρμόζει ένα καθεστώς ειδικών αδειών εισαγωγής των προϊόντων των τομέων πρόβειου και βοείου κρέατος που εμπίπτουν στις ακόλουθες διακρίσεις της συνδυασμένης ονοματολογίας: 0102 10, 0102 90 05 έως 0102 90 79, 0104, 0201, 0202, 0204, 0206 10 95, και 0206 29 91. Το καθεστώς αυτό πρέπει να εφαρμόζεται κατά τρόπο που να εξασφαλίζεται η ίδια μεταχείριση για όλα τα προϊόντα, οποιασδήποτε πηγής προελεύσεως, και για όλους τους εισαγωγείς κρέατος, ενώ παράλληλα να διατηρείται, στο μέτρο του δυνατού, η παραδοσιακή ροή των συναλλαγών, και λαμβανομένων υπόψη των κοινοτικών κανόνων για την υγεία των ζώων.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Η Νήσος Μαν, η οποία ευρίσκεται στη θάλασσα της Ιρλανδίας, δεν αποτελεί τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά πρόκειται για μία εσωτερικά αυτοδιοικούμενη κτήση του Βρετανικού Στέμματος. Η Νήσος Μαν δεν είναι μέλος της ΕΕ, αλλά έχει ιδιαίτερη σχέση, η οποία περιγράφεται στο πρωτόκολλο αριθ. 3 της πράξης προσχώρησης. Με βάση αυτήν την ειδική σχέση, η Νήσος Μαν αποδέχεται την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων αλλά δεν συνεισφέρει στα κοινοτικά ταμεία ούτε μπορεί να αντλήσει από τους πόρους τους. Η νήσος αυτή είναι οικονομικά αυτόνομη και τα εγχώρια μέτρα στήριξης της Γεωργίας χρηματοδοτούνται από την κυβέρνηση της Νήσου Μαν, με βάση την τοπική φορολογία.

Οι παραδοσιακοί παραγωγικοί τομείς της νήσου αυτής είναι η γεωργία, η αλιεία και ο τουρισμός. Η μορφή του τουρισμού που υπήρχε στις δεκαετίες 1960 και 1970 έχει υποβαθμιστεί, αλλά ανθεί ο χρηματοπιστωτικός τομέας, ο οποίος αναπτύχθηκε τα πρόσφατα έτη.

Ο κλάδος της γεωργίας στη Νήσο Μαν έχει παραδοσιακά βασιστεί σε μικτές αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Πάντως, η πλειονότητα των αγροτικών γαιών χρησιμεύει για την παραγωγή ζωικού κεφαλαίου.

Τα μειονεκτήματα του υψηλού μεταφορικού κόστους από θαλάσσης, καθώς και η μικρή κλίμακα των σχετικών παραγωγικών κλάδων, είναι συνήθη και στα άλλα μικρά νησιά. Δεδομένου ότι ορισμένες φορές μέσα στο έτος αναστέλλονται τα δρομολόγια με πλοία τύπου φέρρυ, λόγω των καιρικών συνθηκών, καθιστά την τοπική αγορά ιδιαίτερα ευάλωτη.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

Η παραγωγή βοείου κρέατος ήταν σχετικά σταθερή μετά την προσχώρηση του ΗΒ στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1973, με μέση ετήσια παραγωγή 2 320 τόνων κατά την περίοδο 1973-1981. Η σταθερότητα αυτή διατηρήθηκε τα πρώτα έξι έτη μετά την έναρξη εφαρμογής της αποφάσεως του Συμβουλίου. Κατά την περίοδο 1982-1987, η μέση ετήσια παραγωγή ανερχόταν σε 2 208 τόνους. Η παραγωγή εμφάνισε ελαφρά μείωση κατά την περίοδο 1988-1995, οπότε η μέση ετήσια παραγωγή ανερχόταν σε 1 931 τόνους. Εντούτοις, από το 1995, μαζί με την εμφάνιση της νόσου ΣΕΒ (σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια) η παραγωγή μειώθηκε κατά 20% περίπου.

Η παραγωγή προβείου κρέατος ήταν σταθερή κατά την περίοδο 1973-1981, ανερχόμενη κατά μέσον όρο σε 930 τόνους κατ´έτος. Από το 1982 αυξανόταν σταθερά, φθάνοντας το 1991 στο υψηλότερο επίπεδο των 1 445 τόνων. Η παραγωγή έχει από τότε μειωθεί. Στην περίοδο 1992-1998, η μέση ετήσια παραγωγή ανερχόταν σε 1 293 τόνους.

Οι εξαγωγές βοείου κρέατος ανέρχονταν, κατά την περίοδο 1973-1981 σε 980 τόνους κατ´έτος και κατά την περίοδο 1982-1994 σε 1 080 τόνους. Από τότε, οι εξαγωγές εμφάνιζαν μείωση σε 750 τόνους περίπου κατ´έτος. Όσον αφορά το πρόβειο κρέας, οι εξαγωγές ανέρχονταν το 1973-1981, σε 350 τόνους κατά μέσον όρο, εμφανίζοντας αύξηση κατά την περίοδο 1982-1999 σε 765 τόνους. Το 1996 και για πρώτη φορά, οι εξαγωγές πρόβειο κρέατος υπερκέρασαν τις εξαγωγές βοείου κρέατος.

Οι εισαγωγές μοσχαριών αλλά και αρνιών ήταν αμελητέες μέχρι το 1978. Αυξήθηκαν κατά την περίοδο 1979-1982, φθάνοντας σε ετήσιο μέσο όρο 485 τόνων (410 τόνοι βοείου και 75 τόνοι προβείου κρέατος). Κατά την περίοδο του 1983-1990 μειώθηκαν σε 267 τόνους (247 τόνοι και 20 τόνοι προβείου κρέατος). Από το 1991, οι εισαγωγές μειώθηκαν περαιτέρω και στους δύο τομείς με μέσο όρο 112 τόνους κατ´έτος για το βόειο και με αμελητέες ποσότητες για το πρόβειο κρέας. Το 1995, 1996, 1998 και 1999 δεν έγιναν καθόλη εισαγωγές πρόβειου κρέατος.

Η κατανάλωση κρέατος στη Νήσο Μαν έχει σημειώσει σταθερή μείωση από το 1973. Το πρόβειο κρέας έχει μειωθεί από 695 τόνους σε 408 τόνους το 1998. Η κατανάλωση βοείου κρέατος έφθασε στο ανώτατο σημείο της το 1979, στους 1 714 τόνους, αλλά μειώθηκε βαθμιαία στη συνέχεια, φθάνοντας τους 988 τόνους το 1998.

Η εμπορία κρέατος και ζωικού κεφαλαίου διενεργείται από την Isle of Man Fatstock Marketing Association (ένωση εμπορίας εκτρεφομένου ζωικού κεφαλαίου της Νήσου Μαν -FMA). Η FMA οφείλει να αναλαμβάνει όλο το προσφερόμενο ζωικό κεφάλαιο από τους συμβεβλημένους με αυτής παραγωγούς. Είναι επίσης ο ιδιοκτήτης του μόνο σφαγείου επί της νήσου, το οποίο ανηγέρθη το 1995, σύμφωνα με τις εξαγωγικές προδιαγραφές της ΕΕ.

Ο τομέας λιανικής εμπορίας κρέατος συνίσταται από περίπου 20 ανεξάρτητα κρεοπωλεία και τέσσερις κυριότερες υπεραγορές. Το 2000 πρόκειται να ανοίξει ένα ακόμη σουπερμάρκετ. Η ανέγερση των νέων σφαγείων και οι αλλαγές στη διοίκησή του είχαν ευεργητικά αποτελέσματα. Το σφαγείο και οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις που προμηθεύουν το βασικό προϊόν έχουν ανταποκριθεί στις ανάγκες της τοπικής αγοράς με βελτιώσεις στην ποιότητα των σφάγιων και με ανύψωση των επιπέδων προδιαγραφών για τον τεμαχισμό και τη συσκευασία του κρέατος.

Υπήρξε επίσης επιτυχής η καθιέρωση ενός ποιοτικού σήματος για καταγωγή κρέατος "Manx", εντείνοντας την προβολή του τοπικού προϊόντος στους καταναλωτές. Παρά τη διαφορά τιμής, η οποία είναι υψηλότερη κατά 15% σε σχέση με το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο, οι πωλήσεις τεμαχίων βοείου κρέατος υψηλής αξίας έχουν αυξηθεί.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ

Πριν από το 1982, η εισαγωγή κρέατος στη Νήσο Μαν ελεγχόταν με βάση άδειες που χορηγούσαν οι τοπικές αρχές, και επίσης υπέκειντο σε κτηνιατρικούς ελέγχους. Οι άδειες, με την τήρηση ορισμένων όρων, εκδίδονταν για εισαγωγές βοείου κρέατος σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, αλλά οι άδειες για εισαγωγές πρόβειου κρέατος περιορίζονταν για το διάστημα από Μαρτίου έως Ιουλίου.

Μετά τη θέση σε ισχύ της αποφάσεως του Συμβουλίου αριθ. 82/530/ΕΟΚ, εγκαθιδρύθηκε ένα σύστημα διπλών αδειών που καλύπτει τη γεωργική εμπορία και την υγεία των ζώων. Το σύστημα αυτό καλύπτει τις εισαγωγές τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από τις τρίτες χώρες.

Το 1996, εκδόθηκαν 53 άδειες, το 1997, 70, το 1998, 48 και το 1999, μέχρι το μήνα Οκτώβριο, εκτός από μια μικρή φορτωτική αρνιών Νέας Ζηλανδίας το 1997 (1,1 τόνοι) όλες οι άδειες αφορούσαν εισαγωγές βοείου κρέατος. Το 1996 απερρίφθησαν συνολικά 5 αιτήσεις για χορήγηση αδειών, με δικαιολογητική βάση την επάρκεια της εγχώριας προσφοράς ή το γεγονός ότι οι σχετικές εισαγωγές τοποθετούνταν εκτός της παραδοσιακής ροής των συναλλαγών. Το 1995, 1997, 1998 και 1999 δεν απερρίφθη καμία αίτηση χορήγησης άδειας.

Σκοπός του συστήματος χορήγησης αδειών είναι η ρύθμιση της ροής των εισαγωγών κατά τρόπο που να μην αποσταθεροποιείται η εγχώρια παραγωγή. Υπάρχουν περιπτώσεις, στις οποίες οι παραγωγοί του νησιού δεν είναι σε θέση να παράγουν τη σωστή ή επαρκή ποσότητα κρέατος σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Παραδοσιακά, η παραγωγή ήταν εποχιακή, με το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής να πραγματοποιείται στη διάρκεια του τέλους του θέρους και στην αρχή του φθινοπώρου. Καθώς η παραδοσιακή τουριστική περίοδος συναλλαγών συγκεντρώνονταν στη διάρκεια του θέρους ήταν αναγκαίο να εισάγονται επιπλέον ποσότητες για την αντιμετώπιση της αυξημένης ζήτησης. Οι μεταβολές στο τουριστικό ρεύμα και η ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα συντέλεσαν στην αύξηση της ζήτησης για προϊόντα υψηλότερης ποιότητας με λιγότερες εποχιακές διακυμάνσεις. Ανταποκρινόμενη στις εξελίξεις αυτές, η παραγωγή βοείου κρέατος εκτείνεται ολοένα περισσότερο σε όλη τη διάρκεια του έτους.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Οι απεριόριστες εισαγωγές θα μπορούσαν να έχουν σοβαρές συνέπειες για την παραγωγή επί της νήσου. Ακόμη και εάν σήμερα στέφεται με επιτυχία, η γεωργική παραγωγή είναι σε ευάλωτη θέση. Μια σχετικά μικρή αλλά άκαιρη εισαγωγή παρτίδας κρεάτων θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει σημαντικά την ευαίσθητη ισορροπία της αγοράς. Το τοπικό σφαγείο εξαρτάται από την ύπαρξη ορισμένου επιπέδου πρώτης ύλης ώστε να είναι οικονομικά βιώσιμο και, εάν οι εισαγωγές αντικαταστάσουν την εγχώρια παραγωγή, η ίδια η ύπαρξή του μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο. Σε περίπτωση που έκλεινε το σφαγείο, ο τομέας ζωικού κεφαλαίου θα καθίστατο πλήρως εξαρτημένος από τις εξαγωγές ζώντων ζώων. Μια υποβάθμιση στους τομείς ζωικού κεφαλαίου θα είχε αποτελέσματα στους άλλους τομείς, δεδομένης της αλληλεξαρτημένης φύσης της γεωργικής οικονομίας. Για παράδειγμα, οι αροτραίες καλλιέργειες για την παραγωγή ζωοτροφών θα υποστούν πλήγματα.

Αντιρρήσεις ως προς το καθεστώς χορήγησης αδειών εισαγωγής διατυπώνονται, γενικότερα, από τους λιανοπωλητές οι οποίοι διαμαρτύρονται για τις δυσκολίες που έχουν στην προμήθεια τοπικών προϊόντων. Η βιωσιμότητα των τομέων βοείου και προβείου κρέατος έχει ενισχυθεί χάρη στο ότι οι τομείς αυτοί ανταποκρίνονται στις ανάγκες της τοπικής αγοράς, με βελτιώσεις στην ποιότητα. Καθώς οι λιανοπωλητές είναι τώρα ικανοποιημένοι με την εγχώρια παραγωγή κρέατος, οι παλαιές αντιρρήσεις τους ως προς το καθεστώς αυτό έχουν κάπως σιγάσει.

Υπό το φως δεκαοκτώ ετών πείρας στη λειτουργία του καθεστώτος χορήγησης αδειών εντός του πλαισίου της αποφάσεως 82/530/ΕΟΚ, η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει δώσει στις αρχές της Νήσου Μαν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν και να διατηρούν τα επίπεδα προμήθειας κρέατος στο εν λόγω νησί. Επιπλέον, και ίσως το σημαντικότερο, το καθεστώς αυτό έχει εξασφαλίσει μια ευρύτερη σταθερότητα, βάσει της οποίας οι τοπικοί παραγωγοί ζωικού κεφαλαίου ήταν σε θέση να αναπτύξουν ένα επιτυχή τομέα. Το σύστημα αυτό, προσφέροντας ένα δείκτη ασφαλείας, παρέχει ένα επίπεδο εγγύησης για την επιβίωση της γεωργικής οικονομίας γενικότερα.

Η Επιτροπή προτείνει συνεπώς τη διατήρηση και την παράταση της εφαρμογής της Αποφάσεως μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005. Επίσης, η Επιτροπή προτείνει να υποβληθεί στο Συμβούλιο, πριν τις 31 Ιουλίου 2005, μια ακόμη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της Αποφάσεως, παράλληλα με προτάσεις οι οποίες θα επιτρέπουν στο Συμβούλιο να λάβει τα ενδεδειγμένα μέτρα, εφόσον χρειάζεται.