P9_TA(2019)0028

Γενετικώς τροποποιημένος αραβόσιτος MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2)

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (D061869/04 — 2019/2830(RSP))

(2021/C 202/03)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (D061869/04,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές (1), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 3 και το άρθρο 19 παράγραφος 3,

— έχοντας υπόψη την ψηφοφορία στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων κατά το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, στις 30 Απριλίου 2019, όπου δεν εκδόθηκε γνωμοδότηση, και την ψηφοφορία στην επιτροπή προσφυγών στις 5 Ιουνίου 2019, που κατέληξε επίσης σε μη έκδοση γνωμοδότησης·

— έχοντας υπόψη τα άρθρα 11 και 13 του κανονισμού (ΕE) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (2),

— έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στις 17 Οκτωβρίου 2018 και δημοσιεύτηκε στις 14 Νοεμβρίου 2018 (3),

— έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του που διατύπωναν αντίρρηση στην έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) (4),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 112 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων,

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι, την 1η Σεπτεμβρίου 2016, η Syngenta Crop Protection NV/SA υπέβαλε, για την διάθεση στην αγορά τροφίμων, συστατικών τροφίμων και ζωοτροφών αποτελούμενων ή παραγόμενων από γενετικώς τροποποιημένο (GM) αραβόσιτο MZHG0JG, αίτηση («η αίτηση») στην αρμόδια εθνική αρχή της Γερμανίας εξ ονόματος της Syngenta Crop Protection AG και δυνάμει των άρθρων 5 και 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αίτηση κάλυπτε επίσης τη διάθεση στην αγορά προϊόντων που περιέχουν ή αποτελούνται από γενετικώς τροποποιημένο (GM) αραβόσιτο MZHG0JG (ο «αραβόσιτος MZHG0JG») για χρήσεις εκτός τροφίμων και ζωοτροφών, εξαιρέσει της καλλιέργειας·

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 17 Οκτωβρίου 2018, η EFSA εξέδωσε θετική γνώμη που δημοσιεύθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2018 (5)·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 ορίζει ότι τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα ή ζωοτροφές δεν πρέπει να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων, των ζώων ή στο περιβάλλον, και απαιτεί από την Επιτροπή, κατά τη σύνταξη της απόφασής της, να λαμβάνει υπόψη κάθε συναφή διάταξη του ενωσιακού δικαίου και άλλους θεμιτούς παράγοντες που αφορούν το εξεταζόμενο θέμα·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αραβόσιτος MZHG0JG έχει σχεδιαστεί να είναι ανθεκτικό στα φυτοφάρμακα που έχουν ως βάση τη γλυφοσάτη και το γλυφοσινικό αμμώνιο (6)·

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη υπέβαλαν στην EFSA πολλές επικριτικές παρατηρήσεις κατά την τρίμηνη περίοδο διαβούλευσης (7)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πιο επικριτικές παρατηρήσεις αφορούν την τοξικολογική αξιολόγηση, την συγκριτική ανάλυση και την αξιολόγηση περιβαλλοντικού κινδύνου· λαμβάνοντας υπόψη ότι αρκετά κράτη μέλη εκτιμούν ότι τα τοξικολογικά δεδομένα είναι ανεπαρκή και αναξιόπιστα, ειδικά σε ό,τι αφορά τα επίπεδα καταλοίπων γλυφοσάτης και γλυφοσινικού αμμωνίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι μια συγκεκριμένη παρατήρηση τονίζει πως η συγκριτική ανάλυση αποκάλυψε απουσία ισοδυναμίας φερουλικού οξέος —ενός σημαντικού συστατικού των φυτικών κυτταρικών τοιχωμάτων— ανάμεσα στον αραβόσιτο MZHG0JG και τις ποικιλίες αναφοράς, πράγμα που είναι δυνατόν να οδηγήσει σε αυξημένη συσσώρευση φυτοφαρμάκων·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μια ανεξάρτητη μελέτη (8) συμπεραίνει ότι η εκτίμηση επικινδυνότητας που έκανε η EFSA δεν είναι αποδεκτή υπό την παρούσα μορφή της, διότι αδυνατεί να αξιολογήσει σωστά την τοξικότητα, ειδικά σε ό,τι αφορά τις πιθανές αθροιστικές επιπτώσεις των δυο διαγονιδίων και των συμπληρωματικών φυτοφαρμάκων και των μεταβολιτών τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η μελέτη αμφισβητεί την αξιοπιστία των δεδομένων της 90ήμερης μελέτης διατροφής και περαιτέρω συμπεραίνει ότι η αξιολόγηση περιβαλλοντικού κινδύνου που έκανε η EFSA δεν είναι αποδεκτή διότι δεν συνεκτιμά τον κίνδυνο διασποράς διαγονιδίων μέσω διαβίβασης γονιδίων ανάμεσα στον αραβόσιτο MZHG0JG και την άγρια συγγενή του τεοζίντη σε περίπτωση που βιώσιμο φυτικό υλικό του αραβόσιτου MZHG0JG εισαχθεί στο περιβάλλον·

Συμπληρωματικά φυτοφάρμακα

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει καταδειχθεί πως η καλλιέργεια γενετικώς τροποποιημένων φυτών ανθεκτικών στα φυτοφάρμακα οδηγεί σε ευρύτερη χρήση των φυτοφαρμάκων, σε μεγάλο βαθμό λόγω της εμφάνισης ζιζανίων ανθεκτικών στα φυτοφάρμακα (9)· λαμβάνοντας ως εκ τούτου υπόψη ότι θα πρέπει να αναμένεται πως οι καλλιέργειες αραβοσίτου MZHG0JG θα εκτεθούν σε υψηλότερες και επαναλαμβανόμενες δόσεις γλυφοσάτης και γλυφοσινικού αμμωνίου, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες ποσότητες καταλοίπων στη συγκομιδή·

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο του τελευταίου ενωσιακού συντονισμένου πολυετούς προγράμματος ελέγχου (για τα έτη 2020, 2021 και 2022), τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να μετρούν κατάλοιπα γλυφοσάτης ή γλυφοσινικού αμμωνίου στην εισαγόμενη σόγια (10)· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί, ο αραβόσιτος MZHG0JG ή τα προϊόντα που προέρχονται από αυτόν για τρόφιμα και ζωοτροφές να υπερβούν τα ενωσιακά ανώτατα όρια καταλοίπων (MRLs/ΑΟΚ) τα οποία έχουν θεσπιστεί με σκοπό ένα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το γλυφοσινικό αμμώνιο ταξινομείται ως τοξικό για την αναπαραγωγή (1Β) και επομένως πληροί τα κριτήρια αποκλεισμού που ορίζει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκριση της ουσίας γλυφοσινικό αμμώνιο (glufosinate) για χρήση στην Ένωση έληξε στις 31 Ιουλίου 2018 (12)·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι παραμένουν ερωτηματικά ως προς την καρκινογόνο δράση της γλυφοσάτης· λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Νοέμβριο του 2015, η EFSA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, κατά πάσα πιθανότητα, η γλυφοσάτη δεν είναι καρκινογόνος· λαμβάνοντας υπόψη ότι, αντιθέτως, ο Διεθνής Οργανισμός Ερευνών για τον Καρκίνο, της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, ταξινόμησε το 2015 τη γλυφοσάτη στις ουσίες που είναι ενδεχομένως καρκινογόνες για τον άνθρωπο·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την EFSA, λείπουν τα τοξικολογικά δεδομένα που απαιτούνται για μια εκτίμηση επικινδυνότητας για τον καταναλωτή των διαφόρων προϊόντων διάσπασης της γλυφοσάτης τα οποία είναι σημαντικά για τις ανθεκτικές στη γλυφοσάτη γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες (13)·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στα γενετικά τροποποιημένα φυτά, ο τρόπος διάσπασης των συμπληρωματικών φυτοφαρμάκων από το φυτό, και η σύνθεση και, κατ’ επέκταση, η τοξικότητα των προϊόντων της διάσπασης («μεταβολίτες») ενδέχεται να καθορίζονται από την ίδια τη γενετική τροποποίηση· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την EFSA, αυτό συμβαίνει στην περίπτωση που το συμπληρωματικό φυτοφάρμακο είναι γλυφοσάτη (14)·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αξιολόγηση των καταλοίπων φυτοφαρμάκων και των μεταβολιτών τους σε γενετικώς τροποποιημένα φυτά θεωρείται ότι είναι έξω από το πεδίο αρμοδιοτήτων της ομάδας της EFSA για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς·

Μη δημοκρατική διαδικασία

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφοφορία της 30ής Απριλίου 2019 στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων, που αναφέρεται στο άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, δεν οδήγησε σε έκδοση γνωμοδότησης, κάτι που σημαίνει ότι η αδειοδότηση δεν υποστηρίχθηκε από μια ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφοφορία της 5ης Ιουνίου 2019 στην επιτροπή προσφυγών, επίσης δεν οδήγησε σε γνωμοδότηση·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, τόσο στην αιτιολογική έκθεση της νομοθετικής της πρότασης που υποβλήθηκε στις 22 Απριλίου 2015 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 όσον αφορά τη δυνατότητα των κρατών μελών να περιορίζουν ή να απαγορεύουν τη χρήση ΓΤ τροφίμων και ζωοτροφών στην επικράτειά τους, όσο και στην αιτιολογική έκθεση της νομοθετικής πρότασης που υποβλήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2017 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, η Επιτροπή θεώρησε λυπηρό το ότι, από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, έχουν ληφθεί από την Επιτροπή αποφάσεις έγκρισης χωρίς την υποστήριξη της γνώμης της επιτροπής των κρατών μελών και ότι η επιστροφή του φακέλου στην Επιτροπή για τελική απόφαση, η οποία αποτελεί κατά κανόνα εξαίρεση για τη διαδικασία στο σύνολό της, έχει καταστεί κανόνας για τη λήψη αποφάσεων για τις εγκρίσεις ΓΤ τροφίμων και ζωοτροφών· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Πρόεδρος της Επιτροπής έχει αποδοκιμάσει επανειλημμένα την πρακτική αυτή ως μη δημοκρατική (15)·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην 8η κοινοβουλευτική περίοδο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψηφίσματα που αντιτίθενται στη διάθεση στην αγορά ΓΤΟ για τρόφιμα και ζωοτροφές (33 ψηφίσματα) και στην καλλιέργεια ΓΤΟ μέσα στην Ένωση (3 ψηφίσματα)· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπήρξε ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών υπέρ της έγκρισης οιουδήποτε από αυτούς τους ΓΤΟ· λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά την αναγνώριση των δικών της δημοκρατικών ανεπαρκειών, την έλλειψη στήριξης εκ μέρους των κρατών μελών και τις ενστάσεις του Κοινοβουλίου, η Επιτροπή συνεχίζει να εγκρίνει τους ΓΤΟ ακόμη και αν δεν έχει καμία νομική υποχρέωση να το πράξει·

1. εκτιμά ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής υπερβαίνει τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1829/2003·

2. εκτιμά ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής δεν είναι σύμφωνο με το δίκαιο της Ένωσης, υπό την έννοια ότι δεν συνάδει με τον σκοπό του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, ο οποίος είναι, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 16 ) , να προσφέρει τη βάση για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ζωής και της υγείας του ανθρώπου, της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων, του περιβάλλοντος και των συμφερόντων των καταναλωτών σε σχέση με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές, εξασφαλίζοντας παράλληλα την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς·

3. ζητεί από την Επιτροπή να αποσύρει την εκτελεστική απόφασή της·

4. επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του ότι θα προωθήσει τις εργασίες για την πρόταση της Επιτροπής περί τροποποίησης του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011· καλεί το Συμβούλιο να προχωρήσει τις εργασίες του για την ανωτέρω πρόταση της Επιτροπής ως κατεπείγον·

5. καλεί την Επιτροπή να αναστείλει όλες τις εκτελεστικές αποφάσεις που αφορούν αιτήσεις έγκρισης ΓΤΟ, έως ότου η διαδικασία έγκρισης αναθεωρηθεί κατά τρόπον ώστε να καλυφθούν οι ελλείψεις της ισχύουσας διαδικασίας, η οποία έχει αποδειχθεί ακατάλληλη·

6. καλεί την Επιτροπή να αποσύρει τις προτάσεις για την έγκριση ΓΤΟ εάν δεν διατυπωθεί γνώμη από τη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων, είτε πρόκειται για καλλιέργεια είτε για χρήση σε τρόφιμα και ζωοτροφές·

7. καλεί την Επιτροπή να μην εγκρίνει κανένα γενετικά τροποποιημένο φυτό που είναι ανθεκτικό στα φυτοφάρμακα χωρίς πλήρη αξιολόγηση των καταλοίπων μετά τον ψεκασμό με συμπληρωματικά φυτοφάρμακα, τους μεταβολίτες τους και τα εμπορικά τους σκευάσματα, όπως εφαρμόζονται στις χώρες καλλιέργειας·

8. καλεί την Επιτροπή να εντάξει πλήρως την εκτίμηση επικινδυνότητας της εφαρμογής συμπληρωματικών φυτοφαρμάκων και των καταλοίπων τους στην εκτίμηση επικινδυνότητας των ανθεκτικών στα φυτοφάρμακα γενετικά τροποποιημένων φυτών, ανεξαρτήτως του κατά πόσον το συγκεκριμένο γενετικά τροποποιημένο φυτό προορίζεται για καλλιέργεια μέσα στην Ένωση ή για εισαγωγή στην Ένωση με σκοπό τη χρήση του σε τρόφιμα και ζωοτροφές·

9. καλεί την Επιτροπή να μην εγκρίνει την εισαγωγή, για χρήση σε τρόφιμα ή ζωοτροφές, των γενετικά τροποποιημένων φυτών που έχουν καταστεί ανθεκτικά σε φυτοφάρμακο μη εγκεκριμένο για χρήση στην Ένωση, και εν προκειμένω στο γλυφοσινικό αμμώνιο·

10. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 268 της 18.10.2003, σ. 1.

(2) ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13.

(3) Επιστημονική γνώμη σχετικά με την αξιολόγηση του γενετικώς τροποποιημένου αραβόσιτου MZHG0JG προοριζόμενου για τρόφιμα και ζωοτροφές, εισαγωγή και επεξεργασία δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 (αίτηση EFSA-GMO-DE-2016-133), EFSA Journal, 14 Νοεμβρίου 2018, 16(11):5469, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.2903/j.efsa.2018.5469

(4) Κατά την 8η κοινοβουλευτική του περίοδο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 36 ψηφίσματα που διατύπωναν αντίρρηση στην έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών.

(5) Επιστημονική γνώμη σχετικά με την αξιολόγηση του γενετικώς τροποποιημένου αραβόσιτου MZHG0JG προοριζόμενου για τρόφιμα και ζωοτροφές, εισαγωγή και επεξεργασία δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 (αίτηση EFSA-GMO-DE-2016-133), EFSA Journal, 14 Νοεμβρίου 2018, 16(11):5469, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.2903/j.efsa.2018.5469

(6) Γνώμη της EFSA, σσ. 7-8.

(7) Έρευνα για τον αραβόσιτο MZHG0JG: EFSA-Q-2018-00810 στο http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/ListOfQuestionsNoLogin?2

(8) Σχολιασμός από την Testbiotech σχετικά με την «Αξιολόγηση του γενετικώς τροποποιημένου αραβόσιτου MZHG0JG προοριζόμενου για τρόφιμα και ζωοτροφές, εισαγωγή και επεξεργασία δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 (αίτηση EFSA-GMO-DE-2016-133)» από την εταιρεία Syngenta, https://www.testbiotech.org/sites/default/files/Testbiotech_Comment_Maize_MZHG0JG.pdf

(9) Βλέπε π.χ. Bonny, S., «Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact», Environmental Management, Ιανουάριος 2016, 57(1), σσ. 31-48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738 και Benbrook, C.M., «Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. — the first sixteen years», Environmental Sciences Europe, 28 Σεπτεμβρίου 2012, Vol 24(1), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24

(10) Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2019/533 της Επιτροπής, της 28ης Μαρτίου 2019, για ένα συντονισμένο πολυετές πρόγραμμα ελέγχου της Ένωσης για τα έτη 2020, 2021 και 2022 ώστε να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων και να εκτιμηθεί η έκθεση του καταναλωτή στα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης (ΕΕ L 88 της 29.3.2019, σ. 28).

(11) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Οκτωβρίου 2009, σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά και την κατάργηση των οδηγιών 79/117/ΕΟΚ και 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 309 της 24.11.2009, σ. 1).

(12) https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/public/?event=activesubstance.detail&language=EN&selectedID=1436

(13) Συμπέρασμα της EFSA σχετικά με την αξιολόγηση από ομότιμους της εκτίμησης επικινδυνότητας φυτοφαρμάκων όσον αφορά τη δραστική ουσία γλυφοσάτη, EFSA Journal, 12 Νοεμβρίου 2015, 13(11), σ. 3. https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4302

(14) Αξιολόγηση της EFSA σχετικά με τα υφιστάμενα ανώτατα όρια καταλοίπων για το glyphosate σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005, 17 Μαΐου 2018, σ. 12, https://www.efsa.europa.eu/fr/efsajournal/pub/5263

(15) Βλέπε, για παράδειγμα, την εναρκτήρια δήλωση του στη σύνοδο Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που περιλαμβάνεται στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Στρασβούργο, 15 Ιουλίου 2014) ή την ομιλία του 2016 για την κατάσταση της Ένωσης (Στρασβούργο, 14 Σεπτεμβρίου 2016).

(16) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (ΕΕ L 31 της 1.2.2002, σ. 1).