15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/9
ΓνωμοδότησηγιατηνΕυρωπαϊκήΑεροναυπηγική Βιομηχανία:πρώτεςδιαπιστώσειςκαιπροτάσεις
κοινοτικώνενεργειών
(93/C73/04)
Στις14Μαΐου1992,καισυμφωνάμετοάρθρο198τηςΣυνθήκηςπερίιδρύσεωςτηςΕυρωπαϊκής
ΟικονομικήςΚοινότητας,ηΕπιτροπήαποφάσισεναζητήσειτηγνωμοδότησητηςΟικονομικήςκαι
ΚοινονικήςΕπιτροπήςγιατηνανωτέρωπρόταση.
Τοτμήμαβιομηχανίας,εμπορίου,βιοτεχνίαςκαιυπηρεσιών,στοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασίατων
σχετικώνεργασιών,επεξεργάστηκε τηγνωμοδότησήτουστις6Ιανουαρίου1993,μεβάσηεισηγητική
έκθεσητουκ.Mobbs.
Κατάτην302ησύνοδοολομέλειάςτης(συνεδρίασητης27ηςΙανουαρίου1993),ηΟικονομικήκαι
ΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.Εισαγωγή
1.1.Hπαρούσαγνωμοδότησηείναιμίααπότιςπολλές
γνωμοδοτήσεις πουαπορρέουναπότηνανακοίνωσητηςΕπι­
τροπήςσχετικάμετη«Βιομηχανικήπολιτικήσεελεύθερο
καιανταγωνιστικόπεριβάλλον—Κατευθυντήριες γραμμές
γιαμιακοινοτικήπροσέγγιση»[έγγρ.COM(90)556]C1).
1.2.ΟιπρώτεςδιαπιστώσειςτηςΕπιτροπήςγιατηνευρω­
παϊκήαεροναυπηγική βιομηχανίαακολουθούντηνπροηγού­
μενηανακοίνωσητηςΕπιτροπήςγιαμίαανταγωνιστική
ευρωπαϊκήαεροναυπηγική βιομηχανία[έγγρ.SEC(90)1456
της23ηςΙουλίου1990].
1.3.HΟΚΕεπικροτείτηνανακοίνωσητηςΕπιτροπήςτην
οποίακαιθεωρείωςπρώτοβήμαγιατηνανάπτυξημιας
συνεκτικήςδέσμηςμέτρωνγιατηνΚοινότητα,τακράτημέλη
καιόλουςτουςεταίρουςτηςβιομηχανίας,ηεφαρμογήτων
οποίωναποσκοπείστηνενίσχυσητηςανταγωνιστικότητας
τηςευρωπαϊκήςαεροναυπηγικής βιομηχανίας .HΕπιτροπή
ενετόπισετασημαντικότερα προβλήματαπουαντιμετωπίζει
ηαεροναυπηγική βιομηχανία .
1.3.1.HΟΚΕεπιδοκιμάζει ,επίσης,καιτηδήλωσηστην
οποίαπροέβητοΣυμβούλιοΥπουργώνσχετικάμετησημα­
σίαπουέχειγιατοσύνολοτηςοικονομίαςκαιγιατηστρατη­
γικήπτυχήτηςευρωπαϊκήςτεχνολογίαςμίασθεναρά,δυνα­
μικήκαιανταγωνιστικήαεροναυπηγικήβιομηχανία(2).
1.4.Παρόλοότιεπικροτείταιηύφεσηκαιηχαλάρωσητης
εντάσεωςμεταξύΔυτικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης,είναι,
εντούτοις,προφανέςότιθαυπάρξουνσημαντικότατες μεταβο­
λέςκαιαντίκτυποισεόλουςτουςτομείςτηςαμυντικήςβιομη­
χανίας,συμπεριλαμβανομένης καιτηςαεροναυπηγικής .
1.4.1.Απότηνεποχήπουδημοσιεύθηκαν οιπρώτεςεκτι­
μήσειςτηςΕπιτροπής(29Απριλίου1992),ηαεροναυπηγική
αγοράάλλαξεκαισυνεχώςαλλάζειμεταχύτατορυθμό.H
κάμψηπαραγγελιώνγιαστρατιωτικόεξοπλισμόσυνεχίζεται .
Τελευταίααποφασίσθηκε ηπαραγωγήενόςαπλούστερουτύ­πουευρωπαϊκουμαχητικούαεροσκαφους ,φαίνεταιδεότιθα
απαιτηθείπάραπολύςχρόνοςπριννααρχίσειηπαραγωγή
του.Παρατηρείταιμείωσηνέωνπαραγγελιώνγιαπροϊόντα
πολιτικήςαεροπορίας,αναβάλλονταιοιπαραδόσειςπαραγγε­
λιώνπουέχουνήδηγίνειγιαπροϊόνταπολιτικήςαεροπορίας
καιακυρώνονταιδικαιώματααγοράς.
1.5.Απότηνεποχήπουδημοσιεύθηκετοέγγραφοτης
Επιτροπής,ηκατάστασηέχειεπιδεινωθείσημαντικάκαι
είναιτώραεξαιρετικάσοβαρή.Είναιαπαραίτητοναληφθούν
επειγόντωςτακατάλληλαμέτρα,προκειμένουνααντιμετωπι­
σθείησυρρίκνωσητηςβιομηχανίαςπουοφείλεταιστη
μείωσητηςζήτησηςκαιστηναύξησητηςπαραγωγικότητας .
Συνεπώς,απαιτείται
1.5.1.Ναεξετάσειηβιομηχανίατοφάσματωνπροσφερό­
μενωνπροϊόντων,ιδιαίτεραόπουυπάρχειέναςυπερβολικά
μεγάλοςαριθμόςπαρόμοιωνπροϊόντων,προκειμένουναεξα­
σφαλισθείηοικονομικήαποδοτικότητασεμίαπεριορισμένη
αγορά·
1.5.2.Ναεξετάσειηβιομηχανίατιςδυνατότητεςσυγχώ­
νευσηςκαι/ήεξορθολογισμού τωνανταγωνιστικών εταιρειών
καιενίσχυσηςτηςσυνεργασίαςμεταξύτωνεπιχειρήσεων
μεγνώμοναμιαπολιτικήανταγωνισμούσεδιεθνήκλίμακα
προκειμένουναβελτιωθείηαποδοτικότητα τωνεταιρειών
καιναεξασφαλισθούν οικατάλληλοιχρηματοπιστωτικοί
πόροιγιαμελλοντικέςεπενδύσεις·
1.5.3.Ναεξασφαλισθείότιδενθαμειωθείoδυναμισμός
τηςE+Aκαιότιδενθαδιακοπείηχρηματοδότηση ,τόσοσε
κοινοτικόόσοκαισεεθνικόεπίπεδο,προκειμένουηευρωπα­
ϊκήβιομηχανίαναμηνκαταστείουραγόςτωνκύριωνανταγω­
νιστώντης.Ταυτοχρόνωςδε,πρέπειναδιατηρηθείμιαεπαρ­
κήςπαραγωγικήικανότητα.Οιδύοαυτέςπτυχέςέχουνζωτική
σημασίαόσοναφοράτηδυνατότητατηςευρωπαϊκήςβιομη­
χανίαςναπαραμένειικανοποιητικώς ανταγωνιστική ,τη
στιγμήπουθαεκδηλωθείηαναπόφευκτηανάκαμψηστην
αγοράαεροσκαφώνπολιτικήςαεροπορίας·
1.5.4.Ναεξετασθούνδεόντωςοιεξήςκοινωνικέςπτυχές:
—ηπροστασίατωνθέσεωναπασχόλησης·
—ηδιατήρησητωνεπαγγελματικών προσόντων·
—ηανακαταρτισηενόψειεναλλακτικήςαπασχόλησης·
C)ΕΕαριθ.C40της17.2.1992.
(2)ΕΕαριθ.C178της15.7.1992. —oδιάλογοςμετουςκοινοτικούςεταίρους.

Αριθ.C73/10 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
2.3.7.Ναπροωθηθείoκοινωνικόςδιάλογοςπροκειμένου
ναεξασφαλισθείησυμμετοχήτωνκοινωνικώνεταίρωνστην
προαγωγήκαιεφαρμογήτωνπρωτοβουλιών αυτών·
2.3.8.Ναεξασφαλισθούν θεμιτέςσυνθήκεςανταγωνισμού
εντόςτηςΚοινότητας,μεσκοπότονθεμιτόανταγωνισμόσε
διεθνέςεπίπεδολαμβανομένουυπόψητουδιεθνούςχαρα­
κτήρατηςαεροναυπηγικής βιομηχανίας,εντόςτουπλαισίου
τηςΓενικήςΣυμφωνίαςΔασμώνκαιΕμπορίου(ΓΣΔΕ)όπου
συνεχίζονταιοιδιαπραγματεύσεις γιατηνεπίτευξηπολυμε­
ρώνδεσμευτικώνκανόνωνγιατοντομέααυτό·
2.3.9.Ναδιατηρηθείτοτεχνολογικόεπίπεδομετηβελτί­
ωσητηςαποτελεσματικότητας τηςΈρευναςκαιΑνάπτυξης
(Ε&Α),ναυποστηριχθείηέρευναγιατημετάβασηαπότον
στρατιωτικόστονπολιτικότομέα,ναβελτιωθείoσυντονι­
σμόςμεταξύεθνικώνπρογραμμάτων ,ώστεηβιομηχανίανα
αποκομίσειταοφέληπουπροβλέπονταιστοέγγραφο:«η
έρευναμετάτοΜάαστριχτ :έναςαπολογισμός ,μιαστρατη­
γική»(4)·
2.3.10.Νααντιμετωπισθεί τοπρόβληματουδολαρίουκαι,
παράλληλα,νααναγνωριστείότι,μακροπρόθεσμα ,ημόνη
εφικτήλύσηέγκειταιστηνκαθιέρωσηενόςσταθερούδιε­
θνούςνομισματικούσυστήματος·επίσης,θαπρέπειναεπιδει­
χθείπροσοχήστιςδιάφορεςβραχυπρόθεσμες λύσεις—σχε­
τικάμεαυτάσυστάθηκεήδηκοινήομάδαμελέτηςαποτελού­
μενηαπόεμπειρογνώμονες τουβιομηχανικούκαιχρηματοπι­
στωτικούτομέα·
2.3.11.Ναεξασφαλιστείηισορροπίαμετοπεριβάλλον—
στενήσυνεργασίαμετηνΕυρωπαϊκήΔιάσκεψηΠολιτικής
Αεροπορίας(ECAC)(5)καιτονΔιεθνήΟργανισμόΠολιτικής
Αεροπορίας(ICAO)(6)καιναμελετηθούνοιεπιπτώσειςγια
τουςαερολιμένες·
2.3.12.ΝαμελετηθείηθέσητηςΚεντρικήςκαιΑνατολι­
κήςΕυρώπηςκαιτηςπρώηνΣοβιετικήςΕνώσεως·
2.3.13.Νασυνεχιστείησυνεργασίαμετηβιομηχανίαγια
ναεξασφαλισθείμεγαλύτερηδιαφάνειακαι,έτσι,ναβελτιω­
θούνοιανταλλαγέςπληροφοριών .2.ΚύριασημείατωνπροτάσεωντηςΕπιτροπής
2.1.HΕπιτροπήθεωρεί,σφαιρικά,ότιταμέτραπουαπαι­
τούνταιγιατηνενδυνάμωσητηςανταγωνιστικότητας της
αεροναυπηγικής βιομηχανίαςεξαρτώνταισεμεγάλοβαθμό
απότηβιομηχανία .
2.2.Ωστόσο,ηΚοινότητακαιτακράτημέλη,βάσειτης
αρχήςτηςεπικουρικότητας ,οφείλουνναβοηθήσουντη
δημιουργίαενόςευνοϊκούπλαισίουγιατηβελτίωσητης
ανταγωνιστικότητας τηςαεροναυπηγικής βιομηχανίας .
2.3.ΈτσιηΕπιτροπήπροτείνει:
2.3.1.Ναεπιταχυνθείηεναρμόνισητωντεχνικώνπροτύ­
πωνκαιναεξασφαλισθεί ,αφενός,ηελευθερίαδιακίνησης
γιααεροσκάφηκαιεπιβάτεςκαι,αφετέρου,υψηλόεπίπεδο
ασφάλειαςσεόλητηνΚοινότητα·
2.3.2.Ναενισχυθούνοιδραστηριότητες τηςΕυρωπαϊκής
ΈνωσηςΚατασκευαστών ΥλικούΑεροδιαστημικής
(AECMA)(!),τηςΕυρωπαϊκήςΕπιτροπήςΤυποποίησης
(CEN)καιτηςΕυρωπαϊκήςΕπιτροπήςΗλεκτροτεχνικής
Τυποποίησης (Cenelec),μέσωμεταφοράςπόρωναπότην
τυποποίησησεεπίπεδοκράτουςκαιεπιχείρμσηςπροςτην
τυποποίησησεευρωπαϊκόεπίπεδο.HσυμβολήτηςΕπιτρο­
πήςθακαλύψειτιςδαπάνεςπουπροκύπτουναπότηνεφαρ­
μογήτωνκοινώνκανόνωντηςCEN/Cenelecσταπρότυπαπου
εκπονείηAECMA
2.3.3.Ναπροωθηθείμεταχύρυθμόηεναρμόνισητων
κοινώναπαιτήσεωνπλωιμότητας(JARs)(2)·τούτοεγκρίθηκε
απότοΣυμβούλιοτονΟκτώβριοτου1991·
2.3.4.Νακαταβληθείκάθεδυνατήπροσπάθειαπροκειμέ­
νουναπροσφερθείστηνευρωπαϊκήαεροναυπηγικήβιομηχα­
νίατοκαταστατικότηςευρωπαϊκήςεταιρείαςμετονομικό
πλαίσιοπουθακαταστήσειδυνατήτηνπροσαρμογήτων
βιομηχανικώνκαινομικώνδομώντηςστιςσυνθήκεςτου
παγκόσμιουανταγωνισμού·
2.3.5.Νααναληφθούνόλεςοιδυνατέςδράσειςγιατην
προώθησητηςεπαγγελματικής κατάρτισηςγιατηνεξασφά­
λισηπροσωπικούκατάλληλουγιατηνανάπτυξηκαιτη
χρήσητωννέωντεχνολογιώνστοντομέατηςαεροναυπηγι­
κήςβιομηχανίας·προσοχήπρέπειναεπιδειχθείστηνεναρμό­
νισητωνεπαγγελματικών προσόντων·ηενίσχυσηθασυνεχί­
σειμεπρωτοβουλίεςπουήδηέχουνληφθείστοπλαίσιο
διαφόρωνπρογραμμάτων·
2.3.6.Ναεπεκταθούνταδιευρωπαϊκάδίκτυαταοποίαανα­
πτύσσονταιήδηστοπλαίσιοδιαφόρωνπρογραμμάτωνκαινα
βελτιωθείηεπίπτωσητουςστηναεροναυπηγική βιομηχανία·
πρωτίστως,πρέπειναβελτιωθούνκαιναεπιταχυνθούνοι
διαδικασίεςπουέχουνήδηαρχίσειστουςδιάφορουςφορείς
ελέγχουτηςεναέριαςκυκλοφορίας(ATC)(3)·3.Γενικέςπαρατηρήσεις
3.1.Hευρωπαϊκήαεροναυπηγική βιομηχανίαείναισύγ­
χρονη,υψηλήςκαισύνθετηςτεχνολογίας.Είναι,καιθαεξα­
κολουθήσειναείναι,ικανήναστηριχθείμόνητηςστην
παγκόσμιααγορά,αρκείταπροβλήματαπουαντιμετωπίζει
σήμερανααναγνωρισθούν καιναγίνουνκατανοητάαπό
όλους,ναπροσδιοριστούν καιναεφαρμοστούνεποικοδομητι­
κέςκαιλογικέςλύσεις.Hαεροναυπηγική βιομηχανίαδεν
επιδιώκειτηνέξωθενσυνδρομή,επειδήδενείναιικανήεξαυ­
τήςνααντιμετωπίσειτιςανάγκεςπουδημιουργούνται στη
σημερινήαγορά.Μετηνκατάλληληενίσχυση,όμως,o
τομέαςαυτόςθαεξασφαλίσειευνοϊκήθέσηστομέλλον.
(')AECMA:Associationeuropéennedesconstructeursdematériel
aérospatial.
(2)JARs:JointAirworthinessRequirements .(4)Βλέπεέγγρ.SEC(92)682τελικό.
(5)ECAC:EuropeanCivilAviationConference.
(6)ICAO:InternationalCivilAviationOrganization . Ρ)ATC:AirTrafikControl.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/11
3.2.Ταστατιστικάστοιχείαπουπεριλαμβανονται στην
ανακοίνωσητηςΕπιτροπής«Μιαανταγωνιστική ευρωπαϊκή
αεροναυπηγικήβιομηχανία»,τουΙουλίου1990(δεδομένατου
1988),δενενημερώθηκαν ,στηνανακοίνωσητηςΕπιτροπής
τουΑπριλίου1992,σύμφωναμετασύγχροναδεδομέναδιότι
ηΕπιτροπήθεωρείότιησφαιρικήεικόναδενπαρουσιάζει
σημαντικέςμεταβολές.
3.2.1.Εντούτοις,είναισκόπιμοναυπομνησθούνορισμένα
καίριαστοιχείατου1990(εντόςπαρενθέσεωνπαρατίθενται
στοιχείατου1988γιασύγκριση).
—Hαεροδιαστημική βιομηχανίατηςΚοινότηταςαποτελεί
περίπουτο3%τηςκοινοτικήςβιομηχανικήςπαραγωγής.
—Απασχολείτο1%περίπουτουκοινοτικούεργατικού
δυναμικούμε400000θέσειςάμεσηςαπασχόλησης (πτώση
από450000)καιέμμεσεςθέσειςαπασχόλησηςπουανέρ­
χονταιπερίπουσε1000000(αμετάβλητες).
3.2.2.Oκύκλοςεργασιώντουτομέααυξήθηκεσε37δισ.
Ecu(από30δισ.Ecu).
3.2.3.Hπαγκόσμιαπαραγωγήαεροσκαφώνπολιτικών
μεταφορώναντιπροσωπεύει το45%(αύξησηαπό30%)της
συνολικήςπαγκόσμιαςπαραγωγής(εκτόςτηςπρώηνΕΣΣΔ),
ενώηπαραγωγήστρατιωτικώναεροσκαφώνκαλύπτειτουπό­
λοιπο55%.
3.2.4.Οιδραστηριότητες στοντομέατηςαεροναυπηγικής
βιομηχανίαςστρατιωτικώναεροσκαφώνδενεκτίθενται
λεπτομερώςστιςεκτιμήσειςτηςΕπιτροπής.
3.2.5.Τοευρωπαϊκόμερίδιοσεό,τιαφοράτηνπαραγωγή
αεριωθουμένωνεμπορικώναεροσκαφών(εκφρασμένοχρημα­
τικώς),τοοποίοκαιείναιτομεγαλύτερομέροςτηςπαγκό­
σμιαςπολιτικήςπαραγωγής,αποτελείτο20%(ελαφρά
αύξησηαπό18%).
3.2.6.Oκαταμερισμόςτηςεργασίαςσεένααεροσκάφος
παραμένεισταεξήςεπίπεδα:
—Άτρακτοι 50%
—Κινητήρες 20%ηΕπιτροπήθαπρεπει«ναεπεκτείνειτιςεπαφεςμεόλους
όσουςασχολούνταιστοντομέατωναεροπορικώνμεταφο­
ρών».
3.3.1.Ορισμένααπόταπροβλήματαπουεξετάζονταιστις
πρώτεςδιαπιστώσειςαφορούν,επίσης,τουςκατασκευαστές
κινητήρωνκαιεξοπλισμού .Οιδύοαυτοίσημαντικοίτομείς,
οιοποίοιεξασφαλίζουναπόκοινούτο50%περίπουτης
απασχόλησηςκαιτουκύκλουεργασιώντουτομέα,αντιμετω­
πίζουνδιαφορετικάπροβλήματαστοχώροτηςαεροναυπηγι­
κήςβιομηχανίας .
3.3.2.Σεό,τιαφοράτιςευρωπαϊκέςεταιρείεςκατασκευής
ατράκτων,oανταγωνισμόςγίνεταισεεπίπεδοτελικούπροϊό­
ντος(π.χ.,ΗΓΙΑ—Airbus),μεσημαντικέςαμοιβαίεςεπιμέ­
ρουςυπεργολαβίεςγιαδιάφοραστοιχείατουσκάφουςκαι
εξοπλισμό.
3.3.3.Κάθεευρωπαϊκήεταιρείακατασκευήςκινητήρων
αντιμετωπίζειδιαφορετικάπροβλήματα .Υφίστανται,ήδη,
κοινοπραξίεςευρωπαϊκώνκαιαμερικανικώνεταιρειώνγια
τηνκατασκευήπροϊόντων.Εντούτοις,ανεξάρτητααπότις
κοινοπραξίεςαυτές,οιευρωπαϊκέςεταιρείεςκινητήρωνπρέ­
πειναδιατηρήσουνεκείνητηνανταγωνιστικήτεχνολογική
βάσηπουθατουςεπιτρέψειείτενασυνεργάζονταιεπίίσοις
όροιςμετιςεταιρείεςτωνΗΠΑ,είτεναανταγωνίζονται τις
ΗΠΑωςπροςτατελικάπροϊόντα.
3.3.4.Hευρωπαϊκήβιομηχανίαεξοπλισμούείναισημαντι­
κόςπρομηθευτήςτωναμερικανικώνκαιευρωπαϊκώνεται­
ρειών.Αποτελείταιαπόμεγάλοαριθμόμικρομεσαίωνεπιχει­
ρήσεωνπουεξαρτώνταιπλήρωςαπότιςαεροδιαστημικές
εργασίες,καθώςκαιαπόμεγάλεςεπιχειρήσειςοιοποίεςδεν
είναιτελείωςεξαρτημένεςαπότοντομέααεροδιαστημικού
εξοπλισμού .
3.3.5.ΟρισμένεςαπότιςπροτάσειςδράσεωςτηςΚοινότη­
ταςδενείναιτόσοεξειδικευμένεςόσοθαήθελεηΟΚΕ.
Είναιλυπηρόότιοιπροτάσειςγιατηνέρευνακαιτεχνολογία
παραμένουνακόμηστοεπίπεδοτουπροσδιορισμού χωρίς
ναέχουνλάβειτημορφήσυγκεκριμένων προγραμμάτων με
προτάσειςγιαεπίπεδαδαπανών.Hδιατήρησητηςτεχνολογι­
κήςικανότηταςτηςβιομηχανίαςαποτελείένααπόταθεμε­
λειώδηστοιχείαγιατηδιατήρησητηςανταγωνιστικότητας .
3.3.6.Δεδομένηςτηςαυταπόδεικτηςτεχνολογικήςσημα­
σίαςπουέχειηαεροναυπηγική βιομηχανία,ηΟΚΕσυνιστά
ναεφαρμοστείόσοτοδυνατόσυντομότεραέναειδικόμείζον
πρόγραμμαέρευναςκαιτεχνολογίαςστοπλαίσιοτηςπροτά­
σεως[έγγρ.COM(92)309της15Ιουλίου1992]γιατηναύξηση
τωνεργασιώνστουπάρχοντρίτοπρόγραμμαπλαίσιοΈρευ­
ναςκαιΑνάπτυξης(Ε&Α)καινασυνεχισθείστοπλαίσιοτου
νέουτετάρτουπρογράμματοςπλαίσιοέρευναςκαιανάπτυξης
[έγγρ.COM(92)406τελικό,της9ηςΟκτωβρίου1992].H
ευρωπαϊκήαεροναυπηγική βιομηχανίαπροτείνειτιςεξής
ειδικέςπεριοχέςολοκληρωμένης δράσεως:
—βελτίωσητηςαποτελεσματικότητας τωναεροσκαφών,
—βελτίωσητηςσχέσεωςκόστους-αποτελεσματικότητας των
αεροσκαφών,
—αερομεταφορέςφιλικέςπροςτοπεριβάλλον,
—βελτίωσητηςλειτουργικότητας τωναερομεταφορών ,
—βελτίωσητωντεχνολογιώνπουπροορίζονταιγιατονεπι­
βάτη.—Εξοπλισμός 30%
100%
3.2.7.Oόγκοςτωνεργασιών,σεχρηματικούςήποσοτι­
κούςόρους,στοντομέατωνγενικώνεπιχειρηματικών /ελα­
φρώναεροσκαφών ,δενθεωρείταιεπαρκήςγιανασχολιασθεί
στοσημείοαυτό.
ΣΗΜ.1.Τασυγκριτικάενημερωτικάστοιχείαέχουνπαρα­
σχεθείαπότηνΕπιτροπή.
2.HΟΚΕτονίζειότιαπότηνεποχήπουηΕπιτροπή
διέθεσετασχετικάστοιχεία,oαριθμόςτωνθέσεων
απασχόλησηςπουαπωλέσθηκανέχειαυξηθείανη­
συχητικάκαιδενπροβλέπεταιπροςτοπαρόνκαμ­
μίασχετικήμείωση.
3.3.ΟιπρώτεςδιαπιστώσειςτηςΕπιτροπήςπεριορίζονται
στουςκατασκευαστές αεροσκαφών .ΠράγματοοποίοηΟΚΕ
θεωρείπεριοριστικόκαιεπικροτείτηδήλωσητουΣυμβου­
λίουΥπουργώντης17ηςΙουνίου1992σύμφωναμετηνοποία

Αριθ.C73/12 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
βιομηχανίαπρομηθεύειπολλέςαεροπορικέςεταιρείες.Εάν
δενδιατηρηθείτοπροβάδισμαπροςτονπαγκόσμιοανταγωνι­
σμόλόγωτεχνικήςήανταγωνιστικής επιβραδύνσεως ,θα
υπάρξουνσοβαρέςεπιπτώσειςγιατοεμπορικόισοζύγιοτης
Ευρώπης.Επιπλέον,oανταγωνισμόςθαμειωθείμετιςσυνα­
κόλουθεςαρνητικέςεπιπτώσειςστιςτιμές.
3.10.Γιανααντιμετωπισθεί τομέγεθοςκαιοικίνδυνοιτων
νέωνπρογραμμάτωνμείζονοςσημασίας,έγινανσημαντικές
παγιοποιήσειςστιςαεροναυπηγικές εταιρείεςτόσοτωνΗΠΑ
όσοκαιτηςΕυρώπης.ΑυτόστηνΕυρώπηείχετηντάσηνα
πραγματοποιείται εντόςμιαςχώραςμεδιασυνοριακήσυνερ­
γασίασεόλαταμεγάλαπρογράμματα .Είναιαναπόφευκτο
ότιηεξέλιξηαυτήθασυνεχιστείπροςτηνκατεύθυνσηαυτή
καιμάλισταμετάσητιςειδικευμένεςεταιρείες(π.χ.,
Eurocopter).Προκειμένουναπραγματοποιηθεί ημεγαλύτερη
πρόοδος,θαπρέπειναεπιλυθείτοπολύπλοκοπρόβληματων
διαφόρωνμορφώνεταιρικήςιδιοκτησίας .Απότιςεξελίξεις
αυτέςθαπροκύψουνπροβλήματαόσοναφοράτιςδιάφορες
πολιτικέςτηςΚοινότηταςσχετικάμετιςσυμφωνίεςσυγχω­
νεύσεωςκαισυνεταιρισμού .Ότανέρθειηστιγμήναεξετα­
σθούνταζητήματααυτάθαπρέπει,οπωσδήποτε,ναεκτιμη­
θούνοιεπιπτώσειςτουςστηνορθήπροοπτική—πουσυχνά
είναιηπαγκόσμιααγορά—καιγιατοκατάλληλοτμήματου
προϊόντος .
3.11.Hευρωπαϊκήαεροναυπηγική βιομηχανίαπρέπει
σήμερανααντιμετωπίσειταπροβλήματατωνδιαρθρωτικών
προσαρμογώνδιότιπαραμένειακόμηυπερβολικάκατακερμα­
τισμένη.Εάνδενσυντελεστούνοικατάλληλεςαλλαγές,η
αεροναυπηγική βιομηχανίαδενθαείναισεθέσηναανταγωνί­
ζεταιεπιτυχώςτιςπαγκόσμιεςαγορές.ΤοέγγραφοτηςΕπι­
τροπήςσχολιάζειμόνοτουςκατασκευαστές αεροσκαφών .
Εντούτοις,παρόμοιεςκαταστάσειςεπικρατούνστουςτομείς
κατασκευήςκινητήρωνκαιεξοπλισμούκαιισχύουνοιίδιες
παρατηρήσεις .Οισυμπληρωματικοί αυτοίτομείςδενθαπρέ­
πειναπαραμεληθούν έστωκαιανπρόκειταιναεξετασθούν
εμπεριστατωμένα αργότερα.Επιπλέον,ηΕπιτροπήπρέπει
ναεπιδείξειπροσοχήστοντομέατηςδιαστημικήςκαιτης
πολεμικήςβιομηχανίαςσεό,τιαφοράτιςεπιπτώσειςτουστον
τομέατηςαεροναυπηγικής πολιτικώναεροσκαφών .HΟΚΕεπικροτείτιςενλογωπροτάσειςκαι,ειδικότερα,
αναμένειαπότηβιομηχανίαναεξακολουθήσει ναδίδει
υψηλήπροτεραιότητα στηνασφάλειακαιστηνπροστασία
τουπεριβάλλοντος .
3.4.OπόλεμοςστονΠερσικόΚόλπο,πουξέσπασετην
εποχήκατάτηνοποίαάρχισεναεμφανίζεταιηύφεση,είχε
ωςαποτέλεσμαναμειωθείηζήτησηπολιτικώναεροσκαφών .
Επιπλέον,ηπτώσητουκομμουνισμού καιτοάνοιγματης
ΑνατολικήςΕυρώπηςκαιτηςπρώηνΕΣΣΔδημιουργούν
σοβαράπροβλήματαγιατηνευρωπαϊκήαεροναυπηγική βιο­
μηχανία.Οιπερικοπέςτωνπροϋπολογισμών γιαεξοπλισμούς
έχουνεπίσηςωςαποτέλεσματημείωσητηςζητήσεωςστρατι­
ωτικώναεροσκαφώνκαιεξοπλισμούτόσοστηνΕυρώπηόσο
καιστιςπαραδοσιακέςεξαγωγικέςαγορές.
3.4.1.Hσυρρίκνωσητόσοτηςπολιτικήςόσοκαιτηςστρα­
τιωτικήςαγοράςθαμπορούσενααντιμετωπισθεί μετηδιοχέ­
τευσηπόρωναπότηνμίαστηνάλληαγορά.Όταν,όμως,
συμπίπτεικαισταδύοσκέλητης,τοπρόβληματότεγίνεται
εξαιρετικάοξύγιαοποιοδήποτεκράτοςμέλοςήβιομηχανία .
3.5.Hευρωπαϊκήαεροναυπηγική βιομηχανία,στοσύνολο
της,αποτελείταιαπόάτομαυψηλήςειδίκευσηςπουπαράγουν
εξαιρετικάσύνθεταπροϊόντα,συχνάσεσχετικάμικρέςποσό­
τητεςκαιπολλέςφορέςμευψηλόκόστος.Ταπροϊόνταπου,
συνήθως,αποτελούναντικείμενοπεριβαλλοντικών περιορι­
σμώνπρέπειπάντοτεναανταποκρίνονται σεσύνθετουςκανό­
νεςκαιρυθμίσειςόσοναφοράόλεςτιςπτυχέςτηςασφάλειας.
3.6.Γιατηναπόσβεσητωνυπέρογκωναναπτυξιακών
δαπανώναπαιτούνταιπολλάχρόνιακαιτούτογίνεταιακόμη
πιοπολύπλοκοαπότογεγονόςότιτοδολάριοείναιτονόμι­
σμαπουχρησιμοποιείται κανονικάγιατιςσυναλλαγέςστον
τομέατηςαεροναυπηγικής βιομηχανίας .Hκατάστασηαυτή
θαήτανανεκτήεάνηπαγκόσμιααγοράδενήταντόσοκορε­
σμένηκαιανταγωνιστική σεβαθμόπουορισμένακαιμόνο
αεροναυπηγικά προγράμματαναείναιεπικερδή.
3.7.Hευρωπαϊκήβιομηχανίαατράκτωνέχειαντιληφθεί
ότιηανάπτυξημεγάλωναεριωθουμένων ξεπερνάειταμέσα
τωνμεμωνομένωνκρατώνμελώνκαιγι'αυτόδημιούργησεμία
ευρωπαϊκήκοινοπραξίαγιατηνπαραγωγήτηςκατηγορίας
τωνAirbus(όπωςσυμβαίνεικαιγιαορισμέναστρατιωτικά
αεροναυπηγικά προγράμματα).Μολονότιυπάρχουνορισμέ­
νεςΕυρωπαϊκέςΟμάδεςΟικονομικούΕνδιαφέροντος
(EEIG)(')γιαμικρότερααεροσκάφηήγιαεξοπλισμό,εντού­
τοις,υπερβολικάμεγάλοςαριθμόςπροϊόντωνκατασκευάζεται
απόυπερβολικάπολλέςεταιρείεςστηνΕυρώπησυνολικάκαι
όχιμόνοστηνΚοινότητα .
3.8.Σταπλαίσιατηςαγοράςστρατιωτικώναεροσκαφών,η
εθνικήασφάλειαπροβάλλεταισυχνάωςμέσογιατηνπροστα­
σίατωνπρομηθευτώναπότονπλήρηανταγωνισμόήγιατην
παρεμπόδισηλογικώνσυγχωνεύσεωντηςαγοράς.
3.9.Hεπίδοσητηςευρωπαϊκήςαεροναυπηγικής βιομηχα­
νίαςστονεξαγωγικότομέαείναιμίααπότιςκαλύτερες
συγκριτικάμεάλλουςβιομηχανικούς τομείς.Επιπλέον,η4.Ειδικέςπαρατηρήσεις σεό,τιαφοράτηδιάγνωσητης
ανταγωνιστικότητας
4.1.Hπολιτικήύφεση(III.A)
4.1.1.Μετοευπρόσδεκτοτέλοςτουψυχρούπολέμουκαι
τηνάμβλυνσητεσσάρωνδεκαετιώνεντάσεωςμεταξύΑνατο­
λήςκαιΔύσης,αναγγέλθηκανπρογράμματαγιασημαντικές
μειώσειςτωναμυντικώνδυνάμεωντουΝΑΤΟκαιγιαεγκατά­
λειψησημαντικώνυφιστάμενωνπρογραμμάτων .Αυτόοδηγεί
σεσημαντικέςμειώσειςπαραγωγήςτηςευρωπαϊκήςαεροναυ­
πηγικήςβιομηχανίαςστρατιωτικώναεροσκαφώνμεαντίστοι­
χεςπερικοπέςτουεργατικούδυναμικού.Οιπερικοπέςαυτές
θαεπηρεάσουναρνητικάτηνευρωστίατηςβιομηχανίαςκατα­
σκευήςπολιτικώναεροσκαφώνδιότιτοπραγματικόσθένος
μιαςεπιχείρησηςστιςδιάφορεςπτυχέςτης,όπωςηχρηματο­
πιστωτικήβάση,ημεταποιητικήβάση,οιπαροχές,κ.λ.π.,
αντικατοπτρίζει τασυνδυασμέναεπίπεδατηςστρατιωτικής
καιμηστρατιωτικήςβιομηχανίας .Ορισμένααπόταπάγια (')EEIG:EuropeanEconomieInterestGroup.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/13
τεςπουκαθιστούνδύσκολη,στοστάδιοαυτό,τηδιατύπωση
σαφώνπολιτικώναπόπλευράςαεροναυπηγικής βιομηχανίας .έξοδα(οιδαπάνεςτηςεπιχείρησηςπουδενκυμαίνονταιανά­
λογαμετονόγκοτωνκερδώντηςεπιχείρησης)βαρύνουν
τηναεροναυπηγική βιομηχανίαπολιτικώνκαιστρατιωτικών
αεροσκαφώνκαικατανέμονταιμεταξύτους.
4.1.2.Έτσι,εάνσημειωθείκάμψηστονστρατιωτικότομέα,
θαυπάρξουναπώλειεςκαιανακατανομήτωνγενικώνεξόδων
σεβάροςτηςαεροναυπηγικής βιομηχανίαςπολιτικώναερο­
σκαφών,μεαποτέλεσματημείωσητηςανταγωνιστικότητας
τωνεταιρειών.Αυτόείναιπιθανόναοδηγήσεισεμαρασμό
τηςτεχνολογικήςβάσηςτονοποίοθαείναιδύσκολονα
ξεπεράσειηβιομηχανία .4.2.2.Ενώοιαεροδιαστημικές βιομηχανίεςτωνπρώην
δορυφορικώνκρατώντηςΑνατολικήςΕυρώπηςείναισχετικά
υπανάπτυκτεςκαιπολύμικρές,αντίθετα,οιαντίστοιχεςτης
πρώηνΕΣΣΔείναιπολύμεγάλες.Κατ'αριθμόεργαζομένων ,
ηαεροναυπηγική βιομηχανίατηςπρώηνΕΣΣΔείναισχεδόν
δεκαπλάσιααπότηναντίστοιχητηςΔυτικήςΕυρώπηςσυνο­
λικά(εκτιμήσειςτηςΕπιτροπής).Είναιεξαιρετικάδύσκολο
ναπροβλεφθείτιθασυμβείστημαζικήαυτήβιομηχανίακαι
πώςθαεξελιχθούνοισχέσειςμεταξύμονάδωνσχεδιασμού
ατράκτων,κινητήρωνκαιεξοπλισμού,καθώςκαιτωνσημα­
ντικότερωνμεταποιητικώνεγκαταστάσεων .
4.2.3.Σεo,τιαφοράτημελλοντικήσυνεργασία,μεγάλη
σημασίαέχεισετίβαθμόοιενλόγωμονάδεςθαπαραμείνουν
υπότονκεντρικόέλεγχοτηςΜόσχαςήκατάπόσοθαιδιωτι­
κοποιηθούντμήμαπροςτμήμα.4.1.3.ΟιΗΠΑ,αντίθετα,οιοποίεςαποτελούντονκυριό­
τεροανταγωνιστήτηςΕυρώπης,δηλώνουνότιηκυβέρνηση
θαεξακολουθήσει ναυποστηρίζειτηναμυντικήέρευνακαι
τεχνολογίαμετηνκατάλληληχρηματοδότηση παράτην
πτώσητωνπαραγγελιώνπαραγωγήςπροκειμένουναπροφυ­
λαχθείτομακροπρόθεσμο δυναμικότηςβιομηχανίας(«Anew
approachtoDefenceAcquisition»,ΗΠΑΥπουργείο'Αμυνας,
FactSheet1992).Απότιςπρώτεςενδείξειςπροκύπτειότιδεν
αναμένεταιναεπέλθουναλλαγέςμετηνέακυβέρνησητων
ΗΠΑ.4.2.4.Οιπιθανέςεξαγωγέςπολεμικώναεροσκαφώνκαιελι­
κοπτέρωνσεχαμηλέςτιμέςαπότηνπρώηνΕΣΣΔθαεπηρεά­
σειαρνητικάτιςεξαγωγικέςεταιρείεςτηςΔυτικήςΕυρώπης.
4.1.4.ΤομέληματηςΟΚΕείναιναμηχαθούνταπαγία
στοιχείατηςαεροναυπηγικής βιομηχανίαςλόγωπερικοπών
τωναμυντικώνδαπανώνπουεπηρεάζουντηνοικονομική
ευρωστίατωνεπιχειρήσεων .Συνιστά,συνεπώς,ηεθνικήχρη­
ματοδότησητηςέρευναςκαιτηςτεχνολογίαςνααυξηθεί
ώστενααντισταθμισθούν οιμειώσειςπουπροκύπτουναπό
τηναπώλειαάμεσωνενισχύσεωνέναρξηςεργασιώνβάσει
τηςνέαςσυμφωνίαςΗΠΑ/ΕΟΚσταπλαίσιατηςΓΣΔΕκαι,
επομένως,ναπεριφρουρηθεί ημελλοντικήανταγωνιστικό­
τητατηςβιομηχανίας .4.2.5.Πρεπεινααναγνωρισθείότιηδημιουργίαμιαςοικο­
νομίαςτηςαγοράςμετιςχώρεςαυτέςπροϋποθέτει ,οπωσδή­
ποτε,ότιοιενλόγωχώρεςθαεπιθυμούννακερδίσουνικανό
ξένοσυνάλλαγμαγιατιςεισαγωγέςτουςκαιότι,φυσικώτω
λόγωθαδείξουνπροτίμησηπροςταίδιατουςταπροϊόντα
πράγμαπουθαπεριορίσειτηνέκτασηδιείσδυσηςτηςευρωπα­
ϊκήςαεροναυπηγικής βιομηχανίας .
4.2.6.Παρ'όλεςτιςδυσκολίεςαυτές,πρέπειναληφθούν
τακατάλληλαμέτραούτωςώστεναεξασφαλισθείότιοι
αεροναυπηγικές βιομηχανίεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικής
ΕυρώπηςκαιτηςπρώηνΕΣΣΔθαείναιοικυριότεροισυνερ­
γάτεςτωναντίστοιχωνευρωπαϊκώνβιομηχανιώνκαιόχιαντί­
παλοιμεσυμμάχουςτιςΗΠΑήτηνΙαπωνία.Συνεπώς,μεμια
πολιτικήθεμιτούανταγωνισμούθαπρέπειναενθαρρυνθείη
ευρωπαϊκήβιομηχανίαούτωςώστεναεξεύρειόσοτοδυνατόν
περισσότερουςεταίρουςγιακοινέςεπιχειρήσεις .4.1.5.Επιπλέον,ηΟΚΕυποστηρίζειτηνπροτεινομένη
κοινοτικήστρατηγικήγιατημετατροπήκαιδιαφοροποίηση
απόπροϊόνταάμυναςπροςπροϊόνταγιαμηστρατιωτικούς
σκοπούς.HΟΚΕζητείαπότοΣυμβούλιοναεγκρίνειένα
κοινοτικόπρόγραμμαεργασιώνπουθακαταρτίσειηΕπι­
τροπήσεσυνεργασίαμετηναεροναυπηγική βιομηχανίακαι
όλουςτουςενδιαφερόμενους κοινωνικούςεταίρουςκαιτο
οποίοθακοινοποιηθείστοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιοκαιτην
ΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή.HΟΚΕπιστεύειότι
ηβιομηχανία,ηΚοινότητακαιτακράτημέλη,πρέπεινα
έχουνμιακατάλληληκαιπραγματιστικήπολιτικήδιότι,δια­
φορετικά,θααπωλεσθούνπολλέςπερισσότερεςθέσειςαπα­
σχόλησηςστοναμυντικότομέαδίχωςκαμμίαπροοπτική
εναλλακτικήςαπασχόλησης .4.2.7.Γιανασυντελεστείπρόοδοςστοντομέααυτό,ηΟΚΕ
προτείνειστηνΕπιτροπήνααποδεχθείτηναρχήαυτήτης
ενδεχόμενηςσυνεργασίαςκαιθεωρεί,επιπλέον,ότιηυποστή­
ριξητηςΚοινότηταςπροςτιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνα­
τολικήςΕυρώπης,καθώςκαιτηςπρώηνΕΣΣΔ,θαπρέπεινα
διοχετευθείσεκοινέςεπιχειρήσειςστιςοποίεςθασυμμετέ­
χουνεταιρείεςαπόχώρεςτηςΔυτικήςκαιΑνατολικήςΕυρώ­
πης,αντίναπαρέχεταιάμεσηενίσχυσηπροςτηναεροναυπη­
γικήβιομηχανίατηςΑνατολικήςΕυρώπης.Oτύποςτης
συνεργασίαςαυτήςθαέχειταχύτερααποτελέσματακαιμε
λιγότεροκόστοςγιατηναναζωογόννηση τηςοικονομίαςαπό
ό,τιημορφήτηςάμεσηςχρηματοδότησης μεταδυσχερή
προβλήματαελέγχουπουσυνεπάγεται .Οιδυτικέςεταιρείες
θαπρέπειναείναικαλυμένεςκατάτωνασυνήθιστωνεμπορι­
κώνκινδύνωνπουθαπροκύψουνκατάτηδιαδικασίαπροσαρ­
μογήςτωνεταίρωντηςΑνατολικήςΕυρώπηςστηνοικονομία
τηςαγοράς.Οιανατολικέςεταιρείεςθααποκτήσουν,έτσι,τις4.2.Οιαεροναυπηγικές βιομηχανίεςτηςΚεντρικήςκαιAνα­
τολικήςΕυρώπηςκαιτωνανεξαρτήτωνκρατώντης
πρώηνΕΣΣΔ(IIIΔ.2)
4.2.1.Σεό,τιαφοράτηνΚεντρικήκαιΑνατολικήΕυρώπη,
καθώςκαιτηνπρώηνΕΣΣΔ,υφίστανταιμεγάλεςαβεβαιότη

Αριθ.C73/14 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
πρότυπατωνΗΠΑπροσδιορίζονται σεπρογράμματαστα
οποίασυμμετέχουναμερικανοίπελάτεςκαι,σεμεγάλοβαθμό,
σεευρωπαϊκάπρογράμματαγιαταοποίαδενυφίστανται
ευρωπαϊκάήδιεθνήπρότυπα.Καιτούτοδενθααλλάξειέως
ότουσυμφωνηθούνκαιγίνουναποδεκτάπρότυπαπαγκοσμίου
κλίμακας—πράγμαγιατοοποίοαπαιτείταιπολύςκαιρός—
καικαταβληθούνειδικέςπροσπάθειεςγιατηνεπιτάχυνση
τωνσχετικώνδιαδικασιών .
5.1.1.7.Στομεταξύ,ητυποποίησηχρησιμοποιείται ως
εμπορικόόπλοπουευνοείμεθόδουςπαραγωγής,εξαρτήματα
καιυλικάτωνΗΠΑ.απαραίτητεςτεχνικέςκαιθααναπτύξουνταδικατουςπρό­
τυπαποιότηταςκαικαταλληλότητας πτήσηςπροσαρμόζο­
νταςταυπάρχονταμεταπρότυπαπουισχύουνστηΔύση.
4.2.8.Τοέργοτηςτυποποίησηςπουσυντελέστηκεχάρη
στηνAECMAκαιτηΣύμπραξηΑρχώνΑεροπλοΐας(JAA)
στηΔυτικήΕυρώπηκατάτατελευταία20χρόνιαήτανυπερ­
βολικάεπαχθές.Σήμερα,λόγωτουαυξανόμενουεπιπέδου
της,είναιδύσκολοηενλόγωδραστηριότητα νατύχειτης
υποστήριξηςτηςΔυτικήςΕυρώπης.Συνεπώς,ηΕπιτροπήθα
πρέπειναεξετάσειτοθέματηςτυποποίησηςκαθώςκαιτις
απαιτήσειςπλωιμότηταςγιανααντιμετωπίσειτουςτρόπους
χρηματοδότησης τουέργουαυτού,πράγμαπουθαωφελήσει
καιτιςδύοπλευρέςκαιθαδημιουργήσει,έτσι,τοχώροεκείνο
στονοποίοηαεροναυπηγική βιομηχανίατηςπρώηνΕΣΣΔ
θαλειτουργείβάσειευρωπαϊκώνπροτύπωναντίναυιοθετήσει
ανταγωνιστικάπρότυπα,όπωςτααμερικάνικα .
5.Σχόλιαγιατιςπροτάσειςκοινοτικώνενεργειών
5.1.Δημιουργίαευνοϊκουπλαισίου(IV.A)5.1.2.Ρυθμίσειςκαιδιαδικασίες γιατην
έκδοσηπιστοποιητικού πλωιμότητας
(IVA.1.β)
5.1.2.1.Παράτησυμφωνίαγιατηντυποποίησητωντεχνι­
κώνπροτύπωνπουεφαρμόζονταιστηνπολιτικήαεροπορία
[έγγρ.C()M(90)442],οιεθνικέςαρχέςεξακολουθούνναεμμέ­
νουνστηνέγκρισηεθνικώνδιαδικασιών .
5.1.2.2.Ενώηπολλαπλήαυτήεθνικήπιστοποίησηείναι
δαπανηρήστηνΕυρώπη,στιςΗΠΑείναιδωρεάνκαι,γιατο
λόγοαυτό,αποτελείεμπόδιογιατηνανταγωνιστικότητα της
ευρωπαϊκήςαεροναυπηγικής βιομηχανίας .
5.1.2.3.HΟΚΕκαλείτηνΕπιτροπήνασυγκροτήσειάνευ
καθυστερήσεων τηνπροτεινόμενηομάδαμελέτηςγιαναμελε­
τήσειπώςθααρθούνταεμπόδιαπουπαραμένουνγιατη
θέσπισημιαςενιαίαςευρωπαϊκήςαρχής.
5.2.Προώθησητηςεπαγγελματικής κατάρτισης(IV.A3)5.1.1.Επιτάχυνσητηςεναρμόνισης τωντεχνι­
κώνπροτύπων (IV.A.1)
5.1.1.1.Είναιβασικόνααυξηθείηδημιουργίαευρωπαϊκών
προτύπων,v®αποφευχθείηκυριαρχίατωναμερικανικών
προτύπωνστήβιομηχανία,οιανώφελεςεπικαλύψειςσεό,τι
αφοράτηνκατάρτισηπροτύπωνσεεπίπεδοεθνικόκαιεπί­
πεδοβιομηχανίας,καιναεπιτευχθείησυμβολήστηθέσπιση
μιαςπλήρουςδέσμεωςδιεθνώνπροτύπωνγιατηβιομηχανία .
Hευρωπαϊκήβιομηχανίαβρίσκειότιαυτόαποτελείολοένα
καιπερισσότεροαπαράδεκτοχρηματοοικονομικό βάρος.
5.1.1.2.HΕπιτροπήδιαβεβαιώνειότιημεταφοράπόρων
απότηντυποποίησησεεπίπεδοκράτουςκαιεπιχείρησης
θακαλύψειτιςδαπάνεςπουαπαιτείoαυξημένοςαριθμός
ευρωπαϊκώνπροτύπων ,
Αυτόόμωςδεναληθεύειδιότι:
5.1.1.3.Θαχρειαστείακόμημεγάλοςαριθμόςπροτύπωνσε
επίπεδοεπιχείρησηςγιανακαλυφθούνταπρογράμματακαι
οιειδικέςδιαδικασίες,τύποικαιπρακτικέςεργασίεςτων
επιχειρήσεων .
5.1.1.4.Hδαπάνηγιατηθέσπισηευρωπαϊκώνπροτύπων,
είναιπολύυψηλότερηαπ'ό,τιοιαντίστοιχεςδαπάνεςγια
τηθέσπισηεθνικώνπροτύπων,διότισυνεπάγεταιδιεθνείς
συνεδριάσεις,διερμηνεία,ταξίδια,κλπ.
5.1.1.5.Hβιομηχανίααναμένειαυξημένηχρηματοπιστω­
τικήβοήθειααπότηνΕπιτροπήωςτμήματηςρητήςδεσμεύ­
σεωςτηςΕπιτροπήςναενθαρρύνειτηνευρωπαϊκήτυποποί­
ηση.
5.1.1.6.Hαεροναυπηγική βιομηχανίαχρησιμοποιείπρό­
τυπαπουπροέρχονταιαπόπολλέςκαιδιάφορεςπηγές.Τα5.2.1.HΟΚΕεκφράζειτηδυσαρεσκειατηςγιατογεγονός
ότιηΕπιτροπήδενεξειδικεύειαρκετάτιςπροτάσειςτηςστο
σημαντικόαυτότομέα.
5.2.2.Ενώθαπρέπεινακαταβληθείκάθεπροσπάθειαγια
τηδιατήρησητηςαπασχόλησης,ηΕπιτροπήοφείλεινα
αναγνωρίσειτηνέκτασητηςσημερινήςκαιτηςμελλοντικής
απώλειαςθέσεωναπασχόλησης .Θαπρέπεινασυμφωνηθούν
μεταξύτωνεκπροσώπωντωνεργοδοτώνκαιτωνεκπροσώπων
τωνεργαζομένων ,τααπαραίτηταμέτραγιατηναναδιάρθ­
ρωσητουεργατικούδυναμικού.Hπαροχήεπιπρόσθετης
επαγγελματικήςκατάρτισηςκαιηλήψηπεραιτέρωμέτρων
γιατηνεπαγγελματικήκατάρτισηπουθααφοράόλουςτους
απασχολουμένους (π.χ.,τουςειδικευμένουςεργάτες,τουςτε­
χνικούς,τουςμηχανικούς,τοερευνητικόπροσωπικό)θαπρο­
σφέρεισεόλουςτουςαπασχολουμένους δυνατότητεςσταδιο­
δρομίαςκαι,ενανάγκη,σεδιαφορετικότομέα.Χρειάζεται
επίσηςναληφθούνκατάλληλαμέτραπροκειμένουναδιατη­
ρηθούνόσοτοδυνατόπερισσότερεςθέσειςαπασχόλησης
μέσωσυνεχώνεπενδύσεωνσετεχνολογικάπρογράμματα .
5.2.3.Υπάρχει,καιθαεξακολουθήσει ναυπάρχει,ανάγκη
προσέλκυσηςνέωνεργαζομένωνμευψηλάπροσόνταπροκει­
μένουναεξασφαλισθείηύπαρξητουαπαραίτητουδυναμικού
προσόντωνώστεηΕυρώπηναεπωφεληθείαπότηναναπόφευ­
κτηανάκαμψητηςαγοράς.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C73/15
5.6.ΕξασφάλισηΘεμιτούδιεθνούςανταγωνισμού(IV.B.2)
5.6.1.HαντιδικίαμεταξύδιοίκησηςτωνΗΠΑκαιτων
ΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτωναναφορικάμετιςφημολογούμενες
αθέμιτεςεπιχορηγήσειςγιατοAirbusείχεωςαποτέλεσμανα
συγκεντρωθείτοενδιαφέρονστοθέματηςκρατικήςενίσχυ­
σης.Hενίσχυσηαυτήέχειπαίξεισημαντικόρόλοσεόλες
τιςμεγάλεςαεροναυπηγικές βιόμηχανίεςκαιαντικατοπτρίζει
τόσοτησημασίαπουαποδίδεταιστηνπρόοδοτηςαεροπορίας
όσοκαιτονπρωταρχικόρόλοτηςαεροναυπηγικής γιατην
εθνικήάμυνα.5.2.4.Γιαναέχειθετικάαποτελέσματα ηδράσητης,η
Επιτροπήθαπρέπειναμελετήσειταεξής:
—Τηνκατάρτισηενόςειδικούευρωπαϊκούπρογράμματος
άμυναςγιατηνεπανακατάρτιση καιτηναναπροσαρμογή .
Τοπρόγραμμααυτόθαχρηματοδοτήσει σχέδιαεπιμόρφω­
σηςγιαναμειωθούνοιαπώλειεςθέσεωναπασχόλησης ,
στοντομέατηςάμυνας,καιθαπαράσχειχορήγησηγιατην
αναπροσαρμογή γιαδιάφορατμήματατηςΚοινότητας .H
λειτουργίατουπρογράμματοςαυτούθαπεριλαμβάνεικαι
τησυμμετοχήτωνκοινωνικώνεταίρων.
—HΚοινότηταθαπρέπειναλάβειμέτραγιαναεξασφαλι­
σθεί,όπουχρειάζεται,ότιοιεργαζόμενοιέχουνδικαίωμα
ναπαρακολουθούν κάθεχρόνοσυγκεκριμένοαριθμόημε­
ρώνκατάρτισης .
—Λόγωτηςανεργίαςεργαζομένωνμευψηλάπροσόνταπου
μπορείναπροκύψειστοντομέατηςάμυναςκαιτηςπολιτι­
κήςαεροναυπηγικής καιειδικότεραστοντομέατηςαερο­
διαστημικής,καθίσταταιακόμηπιοαπαραίτητογιατην
Κοινότητανασυνεχίσειτοέργοτηςγιατησυμβατότητα
καιτηναμοιβαίααναγνώρισητωνπροσόντωνπροκειμέ­
νουναδιευκολύνεται ηκινητικότηταμεταξύκρατών
μελών.5.6.2.Οιπιθανοίμηχανισμοίενισχύσεωνείναιπολυάριθ­
μοικαιηχρησιμοποίησή τουςδιαφέρειαπόχώρασεχώρα.
Οικυβερνήσειςδενακολουθούνόλεςέναενιαίοσύστημα
ενίσχυσης.Τοβασικόσημείοείναιότιτοσχετικόμέτροείναι
τοσυνολικόαποτέλεσματηςενίσχυσηςτόσοτηςάμεσης
(όπωςηενίσχυσηγιατηνεφαρμογήενόςπρογράμματος )όσο
καιτηςέμμεσης(όπωςηδημόσιαχρηματοδότηση τηςέρευνας
καιτεχνολογικήςανάπτυξης).
5.6.3.Έχειμεγάλησημασίαοιδιαφορέςαυτέςόσον
αφοράτοσυνολικόαποτέλεσμα,μεταξύτωνδιαφόρων
χωρών,ναμηστρεβλώνουντηναγοράσεαπαράδεκτοβαθμό.
Καιαυτόπρέπεινααναγνωρισθείαπότηδιεθνήκαιδιευρω­
παϊκήαντιμετώπισητηςενίσχυσης.5.3.Προώθησητουκοινωνικούδιάλογου(IV.A.5)
5.3.1.HΟΚΕεπικροτείτηνπρόθεσητηςΕπιτροπήςνα
δημιουργήσειτιςευνοϊκέςσυνθήκεςγιανακαταστείδυνατός
oεποικοδομητικός διάλογοςμεταξύτωνκοινωνικώνεταίρων.
Oαριθμόςτωνθέσεωναπασχόλησηςπουέχουνχαθείέως
σήμερα,καιεκείνωνπουκινδυνεύουνναχαθούνστομέλλον,
είναιτόσουψηλόςώστεόλοιοιενδιαφερόμενοι ναπρέπεινα
εξεύρουνλύσηστοπρόβλημααυτό.Επιπλέον,έναςτέτοιος
διάλογοςείναιπάντοτεσημαντικός.5.6.4.Επιπολλάχρόνια,ήτανγενικάπαραδεκτόότιοι
εξαιρετικοίοικονομικοίκίνδυνοικαιημακροχρόνιααπό­
σβεσηπουσυνεπάγονταιπολλάαπόταπρογράμματακατα­
σκευήςαεροσκαφώνπολιτικήςαεροπορίαςδικαιολογούσαν
τηνπαροχή,απόπλευράςκυβερνήσεων ,αποδοτέωνοικονομι­
κώνδανείωνπροςτιςεταιρείεςκατασκευήςαεροσκαφώνκαι
κινητήρωνπροκειμένουνασυμβάλουνέτσιστιςυψηλέςαρχι­
κέςδαπάνεςπουπραγματοποιούνται στηναρχικήφάση
οποιουδήποτεμεγάλουνέουπρογράμματος .Κατάτιςπροη­
γούμενεςδεκαετίες,οιευρωπαϊκέςκυβερνήσειςπαρεχώρησαν
ήεγγυήθηκανσημαντικάδάνειαπροςτιςευρωπαϊκέςεπιχει­
ρήσειςγιατηνεφαρμογήσημαντικώναεροναυπηγικών προ­
γραμμάτων :πολλάαπόταδάνειααυτάέχουνήδηαποπληρω­
θείήβρίσκονταιστοστάδιοαποπλήρωσης .5.4.Εξασφάλισηδίκαιωνσυνθηκώνανταγωνισμού(IV.B)
5.4.1.Αυτόθεωρείταιωςμίααποτιςβασικέςαρμοδιότητες
τηςΕπιτροπής,τόσοεντόςόσοκαιεκτόςΕυρώπης.Καιείναι,
ίσως,ησημαντικότερη ευθύνηδεδομένουότιπολλάάλλα
θέματαπροκύπτουναπόαυτήν.5.6.5.ΣτιςΗΠΑδεναποτελείκυβερνητικήπρακτικήη
παροχήπαρόμοιαςάμεσηςσυνδρομήςμολονότι,όπωςεπιση­
μάνθηκεαλλού,παρέχεταιέμμεσηενίσχυσηστιςβιομηχανίες
τωνΗΠΑοιοποίεςυπερβαίνουντούψοςτωνενισχύσεων
πουπαρέχονταιστηνΕυρώπηκαιδενείναιαποδοτέες . 5.5.ΕφαρμογήτωνκανόνωνανταγωνισμούεντόςτηςΚοινο­
τητας(IV.B.1)
5.6.6.ΣτηνΙαπωνία,ηκρατικήενίσχυσηγιατιςδαπάνες
ανάπτυξηςαεροναυπηγικών προγραμμάτων παρέχονται
γενικάμέσωεπιδότησηςτωνεπιτοκίωντωναναπτυξιακών
δανείωνπουδίδονταιστουςκατασκευαστές καιηεξυπηρέ­
τησήτουςέχειτημορφήδικαιωμάτωναπότιςεπακόλουθες
πωλήσειςτωνπροϊόντων.5.5.1.Στόχοςτωνκοινοπραξιώνσυνεργασίαςείναινασχη­
ματισθείαπόκοινούμιαμεγάληβιομηχανικήβάσηηοποία
ναείναιεπαρκώςμεγάληγιαναανταγωνισθείτηνπαγκόσμια
αγοράαλλάναθεωρείταιπολύμεγάληκαισεσχέσηπρος
τηνευρωπαϊκήαγορά.Εάνοικοινοπραξίεςαυτέςεξετασθούν
απότηνάποψητηςπολιτικήςανταγωνισμούτηςΚοινότητας,
οιπραγματικότητες τηςαγοράςπρέπειναληφθούνυπόψη
λόγωτουανοίγματοςκαιτηςδιαφάνειαςτηςευρωπαϊκής
αγοράςαπέναντιτωνανταγωνιστώντηςπαγκόσμιαςαεροναυ­
πηγικήςαγοράς,τότεαρμόδιοκριτήριοκαθίσταταιησυγκρι­
τικήθέσηστηνπαγκόσμιααεροναυπηγική βιομηχανία .5.6.7.HΟΚΕαναμένειοτιμετηνολοκλήρωσητηςενιαίας
αγοράς,έωςτατέλητου1992,ηΕπιτροπήθαλάβειαυστηρά
μέτραγιαναεξασφαλισθείηύπαρξηδίκαιωνόρωναγοράς
εντόςτηςΕυρώπης.Αντίστοιχεςαποφασιστικέςενέργειεςθα

Αριθ.C73/16 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
πρέπειναγίνουνπροκειμένουναεξασφαλισθούν καιδίκαιες
συνθήκεςανταγωνισμούμετονυπόλοιποκόσμο.
5.6.8.Hανταγωνιστικήικανότητατηςευρωπαϊκήςβιομη­
χανίας,σεπαγκόσμιοεπίπεδο,είναιαποτέλεσματωνεπενδύ­
σεωνστοντομέατηςέρευναςκαιτηςτεχνολογικήςανάπτυξης
πουπραγματοποιήθηκε πριναπό10έως15χρόνιακαι,σε
πολλέςπεριπτώσεις,τηςπαροχήςαρχικήςενίσχυσης.
Σήμερα,καιοιδύοαυτοίπαράγοντεςαπειλούνταισοβαρά.
5.6.9.Μετησημερινήμείωσητωνστρατιωτικώνδαπανών
πουπολλέςφορέςσυνδυάζονταικαιμεμιαγενικότερημείωση
τηςενισχύσεωςγιατηβιομηχανία,υπάρχεικίνδυνοςναμειω­
θούνσημαντικάκαιοιδαπάνεςγιατηνέρευνακαιτεχνολο­
γικήανάπτυξητηςαεροναυπηγικής βιομηχανίαςστην
Ευρώπητηστιγμή,μάλιστα,πουστιςΗΠΑκαιτηνΙαπωνία,
αυξάνονταιοιδαπάνεςγιατηνέρευνακαιτηντεχνολογική
ανάπτυξη.
5.6.10.Hμείωσητωναμυντικώνδαπανών,τοσοστην
ΕυρώπηόσοκαιστιςΗΠΑ,αναμένεταιότιθασυνεχισθείστο
προσεχέςμέλλον·θεωρείται,όμως,ότιθαέχειμεγαλύτερες
επιπτώσειςστηνευρωπαϊκήβασικήτεχνολογίααπ'ό,τιστις
ΗΠΑ.χορηγούνταιστιςΗΠΑδενήσανέωςσήμεραευκόλωςεξα­
κριβώσιμεςκαιθαείναιδύσκολοναπαρακολουθηθούν στο
μέλλον.
5.6.14.Ακόμηκαιστηνπερίπτωσηπουηέμμεσηενίσχυση
περιορίζεταισε4%τουκύκλουεργασιών,οιεπιχορηγήσεις
γιατιςμεγάλεςεταιρείεςτωνΗΠΑθαείναιπολύυψηλότερες
απ'ό,τιγιατονμέσοΕυρωπαίοκατασκευαστή .
5.6.15.Έχειζωτικήσημασίαγιατομέλλοντηςευρωπαϊ­
κήςαεροναυπηγικής βιομηχανίαςναληφθούναπότηνΕπι­
τροπήκαιτιςεθνικέςαρχέςτακατάλληλαμέτραούτωςώστε
ναμησυνεχιστείπεραιτέρωηυπονόμευσητηςυφιστάμενης
άμεσηςκαιέμμεσηςενίσχυσηςστηνΕυρώπηπουδιευκόλυνε
τησημερινήανταγωνιστικήτηςθέση:πράγματι,τοποσόν
τηςενισχύσεωςσεοποιαδήποτεεπιτρεπτήμορφήπρέπεινα
αυξηθείσημαντικά.Γιατολόγοαυτό,πρέπεινααναληφθούν
σύντομεςενέργειεςπροκειμένου :
i)ναεξασφαλισθείημελλοντικήανταγωνιστικότητα της
ευρωπαϊκήςτεχνολογικήςβάσηςμετηνεφαρμογήμεγά­
λωνπρογραμμάτωνέρευναςκαιτεχνολογικήςανάπτυξης
σεευρωπαϊκόεπίπεδο·
ii)ναεξασφαλισθείότιηεφαρμογήτωνπρόσφατωνδιμερών
συμφωνιώνπουδιέπουντηνενίσχυσητωναεροναυπηγι­
κώνβιομηχανιώντωνΗΠΑκαιτηςΕΚναγίνεταιμε
διαφανή,εξελέγξιμοκαιδίκαιοτρόπο,έτσιώστεη
Ευρώπηναμηνπεριέλθεισεμειονεκτικήθέσηέναντιτων
ανταγωνιστώντηςμέσωέμμεσηςενίσχυσηςγιαέρευνα
καιανάπτυξηκαιάλλαμέτραόπως:φορολογικέςδιευκο­
λύνσεις,χρηματοοικονομική υποστήριξη,εξαγωγικές
πιστώσεις,επιτόκια,ελαστικότηταστηναπασχόληση ,
επίπεδαχρηματοδότησης τωνερευνητικώνπρογραμμά­
τωνκλπ.·
iii)ναεξασφαλισθείότιθαληφθείυπόψηστιςδιενεργούμενες
διαπραγματεύσεις τηςΓΣΔΕηδιασύνδεσητηςέμμεσης
ενίσχυσηςπουχορηγείταιστηναμερικανικήβιομηχανία
στρατιωτικώναεροσκαφώνμετηνέμμεσηενίσχυσηπου
παρέχεταιδιαμέσωτηςNASA(^)στηναεροναυπηγική
βιομηχανίαπολιτικώναεροσκαφών(βλ.5.6.11)
5.6.16.Γιατοσκοπόαυτό,πρώτοβήμαείναιηκατάρτιση
μιαςαξιόπιστηςεπιθεώρησηςκαιεκτίμησηςτωνσυστημάτων
έμμεσηςενίσχυσηςπουλειτουργούνσεόλεςτιςχώρες.Δεύτε­
ρον,τοαμερικανικόσύστημαFSC(ForeignSales
Corporation)πρέπεινακαλύπτεταιαπότηΣυμφωνίατης
ΓΣΔΕ.5.6.11.ΤονΙούλιοτου1992(1),συνάφθηκεδιμερήςσυμφω­
νίαμεταξύτωνΗΠΑκαιτηςΕυρωπαϊκήςΕπιτροπής,γιατην
άμεσηενίσχυσηήτηνυποστήριξητηςεφαρμογήςπρογραμ­
μάτωνστοντομέατηςαεροναυπηγικής βιομηχανίας .Hσυμ­
φωνίααυτήισχύειγιαέναακόμηέτοςκατάτηδιάρκειατου
οποίουείτεθαπρέπεινασυμπεριληφθεί σεμιαπολυμερή
συμφωνίατηςΓΣΔΕή,άλλως,%ναεγκαταλειφθεί .Στηντελευ­
ταίαπερίπτωση,θαεπανισχύσουνοιτόσοαμφιλεγόμενοι
γενικοίκανόνεςτηςΓΣΔΕ.
5.6.12.Hσυμφωνία,εφόσον,βεβαίως,διατηρηθεί,ορίζει
σε33%τοόριογιατιςδαπάνεςάμεσηςενίσχυσηςγιατην
εφαρμογήενόςπρογράμματος ,πουαποτελείμόνοντοήμισυ
τωνσυνήθωνεπιπέδωνπουαπαιτήθηκανγιαναεξασφαλισθεί
ηεφαρμογήενόςαριθμούπρογραμμάτωνAirbus.Hενίσχυση
γιατηναρχικήεφαρμογήενόςπρογράμματος ,εξοφλητέου
απότηβιομηχανία,είχεζωτικήσημασίαγιατηνεπιτυχία
τωνευρωπαϊκώνπρογραμμάτων .
5.6.13.HσυμφωνίαμετιςΗΠΑθετειδιάφοραπροβλή­
ματα.Κατ'αρχάς,ηευρωπαϊκήαεροναυπηγική βιομηχανία
θααντιμετωπίζειδυσχέρειεςγιατηνανάπτυξηνέωνπροϊό­
ντωνμεαναπτυξιακάκρατικάδάνειατουύψουςπουεπιτρέπε­
ταιβάσειτηςδιμερούςσυμφωνίαςΓΣΔΕ(σεαγοραίαεπιτό­
κια).Δενείναιβέβαιοανηβιομηχανίαθαμπορέσειναεξα­
σφαλίσειτηνυπόλοιπησημαντικήδανειοδότησηπουθα
χρειασθείκαιηοποίαθαπερικλείεικινδύνους,χωρίςκυβερ­
νητικάεχέγγυα.Δεύτερον,οιέμμεσεςενισχύσειςπου5.7.Πολυμερείςσυμφωνίεςκαιεπέκτασηστααεροσκάφη
περιφερειακώνμεταφορών
5.7.1.Θαπρέπειναληφθείυπόψηηπολυμερήςδιάσταση
τηςτρέχουσαςσυμφωνίας.Hσυμφωνίαθαμπορούσεναεπε­
κταθείκαισεάλλαπροϊόντατηςαεροναυπηγικής βιομηχα­
νίαςκαιναμηνπεριορίζεται,όπωςσήμερα,σταμεγάλααερο­
σκάφηπολιτικώνμεταφορών .
(')ΕΕαριθ.L301της17.10.1992. (2)NASA:NationalAeronauticsandSpaceAdministration (ΗΠΑ).

5.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/17
5.7.2.Hεπέκτασηστααεροσκάφηπεριφερειακών μεταφο­
ρών,σεμεγάλουςκινητήρεςκαικύριοεξοπλισμό,θαπρέπει
ναμελετηθείπροσεκτικάστοφωςτωνδιαφόρωνσυνθηκών
αγοράς,τουκόστουςκαιτουκινδύνου.πρωταρχικόπαράγονταανταγωνιστικότητας .Αναγνωρίζει ,
επίσης,τηναξίαπουέχουνοιπαρεπόμενεςεπιδράσειςτων
τεχνολογιώναιχμήςκαιγιατιςάλλεςβιομηχανίες .Συνεπώς,
έχεισημασίαοισυστάσειςτουτμήματοςνακαταλήξουνσε
θετικέςδράσεις.
5.7.3.Είναιαπαραίτητοναισχύσουνεκατερωθενδίκαια
επίπεδαυποστήριξης ,γιατηνεξασφάλισηθεμιτώνσυνθηκών
εμπορίου.5.8.5.Θαήτανπιοχρήσιμοναπαρεχοντανστηνανακοί­
νωσηορισμένεςυποδείξειςσχετικάμετηχρηματοοικονο­
μικήκλίμακατηςδράσεωςτηνοποίαθεωρείαπαραίτητη
προκειμένουναεξασφαλισθείησυνέχειατηςανταγωνιστικό­
τηταςτηςβιομηχανίας ,διότιείναιδύσκολοναληφθούνεποι­
κοδομητικάυπόψητασχόλιατηςΕπιτροπήςδίχωςσυγκεκρι­
μένεςσυστάσειςγιαταχρηματοοικονομικά επίπεδα.Ωστόσο,
ηβιομηχανίαπρέπεινααναλάβειηίδιατηβασικήευθύνη
γιατιςμελλοντικέςεπενδύσειςτηςσταπρογράμματαE+A.5.8.Διατήρησητουτεχνολογικούεπίπεδου(IVΓ)
5.8.6.HΟΚΕσυμμερίζεταιτηνανησυχίατηςΕπιτροπής
γιατονκατακερματισμό τηςδημόσιαςχρηματοδότησης της
E+A.Τακράτημέληκαιηβιομηχανίαπρέπειναεντοπίσουν
ταδιπλάερευνητικάπρογράμματακαιυποδομέςμεσκοπό
τονοικονομικόεξορθολογισμό καιτηναποτελεσματική χρη­
σιμοποίησητωνπόρων.5.8.1.Κατάτιςπροβλέψεις,ητεχνολογικήποιότητατων
προϊόντωναεροναυπηγικής θαεξακολουθήσει νααποτελεί
καίριοπαράγοντατηςεμπορικήςτουςεπιτυχίας.Συνεπώς,η
εξασφαλισμένη πρόσβασησεμιαπλήρωςεκσυγχρονισμένη
αεροναυπηγικήτεχνολογικήβάσηθαεξακολουθήσει ναείναι
βασικήαπαίτησηγιατηνυλοποίησητουδυναμικούτωνβιο­
μηχανιών.Oτεχνολογικόςανταγωνισμόςυπήρξεκαιθα
παραμείνειέντονος,ενώ,απότηνάλληπλευρά,τοκόστος
τωντεχνολογικώνεπιτευγμάτωναυξάνεταιδιαρκώς.Παράλ­
ληλα,ηβιομηχανίαβρίσκεταιυπόμεγαλύτερηπίεσηλόγω
κάμψηςτουστρατιωτικούτομέαπουαποτελείπηγήανάπτυ­
ξηςνέωντεχνολογιώνκαιπαρέχεισημαντικόμερίδιοτων
εσόδωνπολλώναεροναυπηγικών εταιρειών.5.8.7.HΟΚΕσημειώνειοτιστοδημοσιοοικονομικό πα­
ράρτηματης«ΠρότασηςγιααπόφασητουΣυμβουλίουσχε­
τικάμετησυμπληρωματική χρηματοδότηση τουτρίτουπρο­
γράμματοςπλαίσιοκοινοτικώνδραστηριοτήτων στοντομέα
τηςέρευναςκαιτηςτεχνολογικήςανάπτυξης(1990—1994)»,
ηΕπιτροπήπροτείνειτοσυμπληρωματικό ποσότων281
εκατομμυρίωνEcuγιατοσύνολοτωνβιομηχανικώντεχνολο­
γιώνκαιτεχνολογιώνυλικώνκαισυνιστάναχορηγηθεί
σημαντικήαναλογίαστηναεροναυπηγική βιομηχανία.
Παράλληλα,ηΟΚΕείναιπεπεισμένηότιηΕπιτροπήθα
προβείστηνεκτέλεσητουέργουαυτούμεαυξανόμενηχρημα­
τοδότησηωςμέροςτουεπικείμενουτέταρτουπρογράμματος
πλαισίουέρευναςκαιανάπτυξης.HΟΚΕσυμμερίζεταιπλή­
ρωςτηνανησυχίατηςΕπιτροπήςότιθαυπάρξειμείωση
τωνδραστηριοτήτων μεταξύτουτρίτουκαιτουτέταρτου
προγράμματοςέρευναςκαιανάπτυξης.5.8.2.Έχουμεφθάσει,συνεπώς,στοσημείοοπουμιαμεί­
ζωναύξησητηςδιευρωπαϊκήςσυνεργασίαςσεό,τιαφορά
τηνέρευνακαιτατεχνολογικάεπιτεύγματα,ιδίωςστους
τομείςτηςαεροναυπηγικής καιτουδιαστήματος,έχειαπο­
κτήσειβασικήσημασίαπροκειμένουναεξασφαλισθείηκρι­
τικήμάζαανθρώπινωνκαιυλικώνπόρωνπουαπαιτούνται
γιατιςσύγχρονεςεξελίξειςστηναεροναυπηγική τεχνολογία .
5.8.8.ΕανοιδαπανεςτηςΕυρώπηςστοντομέατηςέρευνας
καιανάπτυξηςμειωθούνακόμηπερισσότεροσεμιαεποχή,
μάλιστα,πουδενσημειώνεταισχετικήμείωσηούτεστην
Ιαπωνία,ούτεστιςΗΠΑ,ηευρωπαϊκήβιομηχανίαθααπολέ­
σειοριστικάτηνανταγωνιστική τηςδυνατότηταωςκατα­
σκευαστούολοκληρωμένων αεροσκαφών ,κινητήρωνκαι
συστημάτων,καιθαυποβιβασθείστηθέσητουυπεργολάβου
αμερικανικώνπρογραμμάτων .Τούτοθαέχειωςσυνέπειατην
επιπλέοναπώλειαθέσεωναπασχόλησης ,τηδιάβρωσητης
ευρωπαϊκήςβάσηςπροσόντωνκαιτοτέλοςμιαςακόμηβιώσι­
μηςκαιαξιόλογηςευρωπαϊκήςβιομηχανίας .5.8.3.HΕυρωπαϊκήΚοινοτηταδύναταιναδιαδραματίσει
πρωταρχικόρόλογιατηντόνωσηκαιτηνενίσχυσητης
απαραίτητηςευρωπαϊκήςσυνεργασίαςστοντομέατηςαερο­
ναυπηγικήςέρευναςκαιτεχνολογικήςανάπτυξης.Hαρχή
έγινεήδημετιςπρότυπεςενέργειεςκαιενέργειεςενδιάμεσης
φάσεωςπουεντάσσονταισταπρογράμματαBrite/Euram
(1989-90)και«Βιομηχανικέςτεχνολογίεςκαιτεχνολογίες
υλικών»(1992-94).Οιενέργειεςαυτέςαπέδειξαντησκοπιμό­
τητακαιτηχρησιμότητατηςευρωπαϊκήςσυνεργασίαςστο
πλαίσιοενόςκοινοτικούπλαισίου -είναι,όμως,υπερβολικά
περιορισμένεςκαιχρονικάαποσπασματικές γιαναδώσουν
τησημαντικήώθησηπουαπαιτείταιπροκειμένουναεκσυγ­
χρονιστείδεόντωςητεχνολογικήβάσητηςευρωπαϊκήςαερο­
ναυπηγικήςβιομηχανίας,λαμβανομένηςυπόψητηςμακρο­
πρόθεσμηςκαιεξαιρετικάεπικίνδυνηςφύσεωςτηςαεροναυ­
πηγικήςέρευνας.Είναιεπείγουσαανάγκηνακαταρτισθείένα
ευρωπαϊκόπρόγραμμασυνεργασίαςμείζονοςσημασίαςπου
θασχεδιασθείκαιθαεφαρμοσθείσεμακροπρόθεσμη βάση.H
τελικήευθύνηγιατηνπροετοιμασίαοποιασδήποτεεπίσημης
πρότασηςδράσηςστοπλαίσιοτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότητας
βαρύνειτηνΕπιτροπή.5.9.Αντιμετώπισητουπροβλήματοςτουδολαρίου(IV.E)
5.8.4.Στιςδιαπιστώσειςτης,ηΕπιτροπήαναγνωρίζειότι
ηπρόσβασηστηνεκσυγχρονισμένη τεχνολογίααποτελεί5.9.1.ΟιΕυρωπαίοικατασκευαστές ενώμπορούνναελέγ­
χουνσεικανοποιητικό βαθμότουςκινδύνουςπουσυνεπά­

Αριθ.C73/18 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
καταστήσειδυνατήμόνοησυγκρότησησταθερούπαγκό­
σμιουνομισματικούσυστήματος .ΣεεπίπεδοΚοινότητας,η
υλοποίησητηςΟικονομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσηςθα
συμβάλεισημαντικάστηνεπιδίωξηαυτούτουστόχου».
5.10.Εξασφάλισητουισοζυγίουμετοπεριβάλλον
5.10.1.Hκοινοτικήπολιτικήστενήςσυνεργασίαςμετον
ΕυρωπαϊκόΟργανισμόΠολιτικήςΑεροπορίας(ECAC)και
τονΔιεθνήΟργανισμόΠολιτικήςΑεροπορίας(ICAO)γιατο
θόρυβοκαιτιςεκπομπέςτωναεροσκαφώνεπικροτείται .
5.10.2.Σετρειςγνωμοδοτήσειςτης('),ηΟΚΕεπιδοκιμάζει
τηνπροσέγγισητηςΕπιτροπήςόσοναφοράταπεριβαλλοντι­
κάπροβλήματαπουέχουνσχέσημετιςμεταφορέςκαιτην
αεροναυπηγική βιομηχανία .
5.10.3.HΟΚΕκρίνειότιταπεριβαλλοντικά πρότυπαγια
τοθόρυβοκαιτιςεκπομπέςτωναεροσκαφώνπρέπειναβελ­
τιωθούνπροοδευτικάσεπαγκόσμιαβάση,σύμφωναμετην
πρόοδοτηςτεχνολογίαςτωνκινητήρων .
5.10.4.Δενθαπρέπειναεπιτρέπεταιηαπογείωσηήη
προσγείωσησεχώρεςτηςΕΚ,εάνδενπληρούνταιτακριτή­
ριααυτά.γονταιτατεχνικάζητηματα,ταθέματατηςαγορας,τους
πόρουςκαιτηνπαραγωγικότητα ,δενείναισεθέσηναελέγ­
ξουντηντιμήτουδολαρίουήτηδιαφοράεπιπέδωνπληθωρι­
σμούμεταξύΕυρώπηςκαιΗΠΑ.
5.9.2.ΛόγωτηςσυνεχούςδεσπόζουσαςθέσηςτωνΗΠΑ
επίτουμεγαλύτερουμέρουςτηςαγοράςεμπορικώναεροσκα­
φών,τουμεγέθουςκαιτηςσημασίαςτηςαμερικανικήςαγο­
ράς,τηςδυνατότηταςχρηματοδότησης σεδολάριακαιάλλων
συναφώνπαραγόντων,οιαεροναυπηγικές δραστηριότητες
εκφράζονταιαποκλειστικάσεδολάρια.Έτσι,οιεισροές
κεφαλαίωνστονόμισματωνκατασκευαστών εξαρτάταιπλή­
ρωςαπότησχετικήισοτιμίατουδολαρίου.Μολονότιτα
τελευταίαχρόνιαoευρωπαϊκόςπληθωρισμόςυπερέβητον
πληθωρισμότωνΗΠΑ,τοδολάριοήτανπιοασθενέςέναντι
τωνευρωπαϊκώννομισμάτωναπ'όσοθαανέμενεκανείςβάσει
τωνδεικτώνκόστουςκαιτηςισοτιμίαςαγοραστικήςδυνά­
μεως.Σήμεραέχειυποτιμηθείσημαντικάέναντιτωνπερισσο­
τέρωνευρωπαϊκώννομισμάτων .
5.9.3.Κατάτηνπροπώλησηδολαρίωνγιατηνάρσητης
μελλοντικήςαβεβαιότητας ,είναιαπαραίτητοναεπιδεικνύε­
ταιπροσοχήωςπροςτηνεπιλογήτηςχρονικήςστιγμής
πώλησηςκαιτομέγεθοςτηςκάλυψης,λόγωτηςευρείαςκαι
απρόβλεπτηςδιακύμανσηςτωνσυναλλαγματικών ισοτιμιών.
Hτιμήπροπώλησηςορίζεταιβάσειτουισχύοντοςεπιτοκίου
καιδενυπάρχειλόγοςπροπώλησηςεκτόςκαιανεξασφαλίζο­
νταιλογικέςκαισυμφέρουσεςισοτιμίες.Οιτράπεζεςεπιβάλ­
λουνεπίσηςόριαεπίτουποσούκαιτηςεγγυήσεωςπουθα
παράσχουν .
5.9.4.Τοσυνδυασμένοαποτέλεσμααπόταδιαφορετικά
επίπεδαπληθωρισμούκαιαπότοασθενέςδολάριοεπιδρά
αρνητικάωςπροςτηναποδοτικότητατωνευρωπαϊκώνεπιχει­
ρήσεωνδεδομένουότιταεπίπεδατιμώνκαθορίζονταιαπότις
προσδοκίεςτηςαγοράςκαιτουςισχυρούςανταγωνιστέςτων
ΗΠΑ.(ΣΗΜ.:ενώοιτιμέςακολουθούνταεπίπεδατουπληθω­
ρισμούτωνΗΠΑ,τομεγαλύτερομέροςτωνδαπανώνευθυ­
γραμμίζεταιμετονπληθωρισμότηςΕυρώπης,πουσεορισμέ­
νεςχώρεςυπερβαίνεισεσημαντικόβαθμότονπληθωρισμό
τωνΗΠΑ).
5.9.5.Τααρνητικάαποτελέσματαμπορούνναμειωθούν
μέχριςενόςβαθμούμετηναποτίμησηπολλώνδαπανώνσε
δολάρια,εάντούτομπορείναεπιτευχθείσεανταγωνιστικά
επίπεδαπαραγωγικότητας γιαναεπιτευχθεί,έτσι,έναορι­
σμένοουσιαστικόαντισταθμιστικό αποτέλεσμα .Εντούτοις,
αυτόαποτελείμερικήκαιμόνολύσηγιαναεξασφαλισθείη
αποδέσμευσητωνευρωπαϊκώνχρηματοπιστωτικών δραστη­
ριοτήτωναπότιςδιεθνείςσυναλλαγματικές διακυμάνσειςκαι
είναι,μάλιστα,περιορισμένηεάνoεπιδιωκόμενοςστόχος
είναιηδιατήρησημιαςσημαντικήςβιομηχανικήςικανότητας
εντόςτηςΕυρώπης.
5.9.6.HΟΚΕεπικροτείτηνπρωτοβουλίατηςΕπιτροπής
νασυγκροτήσειμιακοινήομάδαεργασίαςαπόκοινούμε
τηναεροναυπηγική βιομηχανία .Είναι,όμως,δύσκολονα
κατανοήσεικανείςπώςoπροτεινόμενοςασφαλιστικόςμηχα­
νισμόςθαείναισεθέσηνααυτοχρηματοδοτείται απότη
βιομηχανίαεάντοαμερικανικόδολάριοεξακολουθήσει να
είναιτόσοασθενές.5.11.Συνέχισητουδιαλόγουμετηνευρωπαϊκήαεροναυπη­
γικήβιομηχανία(IVZ)
5.11.1.Είναιαναγκαίονασυνεχισθείσετακτικήβάσηκαι
ναεντατικοποιηθεί oδιάλογοςμεόλουςτουςενδιαφερόμε­
νουςοικονομικούςκαικοινωνικούςκύκλουςσεευρωπαϊκό
επίπεδο.
5.12.Μικρομεσαίεςεπιχειρήσεις(MME)
5.12.1.Εκφραζονταιανησυχίεςγύρωαπόταπροβλήματα
πουαντιμετωπίζουν οιMME,οιοποίεςδενκαλύπτονται
επαρκώςαπότηνανακοίνωσητηςΕπιτροπής.Οισημαντικό­
τεροιεργολήπτεςβασίζονταισεμεγάλοκαιαυξανόμενοαριθ­
μόκαινοτόμωνMME.
5.12.2.Ταπροβλήματαπουπρέπεινααντιμετωπισθούν
είναιταεξής:
—πολλέςMMEείναισυγκεντρωμένες σεπεριοχέςπουεξαρ­
τώνταισεπολύμεγάλοβαθμόαπότηναεροναυπηγική
βιομηχανία/Συνεπώς,οποιαδήποτεμείωσητωνδραστη­
ριοτήτωντωνπρώτωνεργοληπτώνμπορείναέχειπολύ
πιοσοβαρέςεπιπτώσειςγιατηναπασχόλησηαπ'ό,τιφαί­
νεταιεκπρώτηςόψεως­
5.9.7.Συνεπώς,ηΟΚΕσυμφωνείμετηνάποψητηςΕπιτρο­
πήςότι«τηντελικήλύσητουπροβλήματοςτουδολαρίουθα(')ΕΕαριθ.C221της28.8.1989,ΕΕαριθ.C339της31.12.1991,
ΕΕαριθ.C313της30.11.1992.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/19
τοεπίπεδοαπώλειαςθεσεωναπασχόλησηςείναιίσως
χαμηλόσεσύγκρισημετιςμεγάλεςαπώλειεςθέσεων
απασχόλησηςστιςμεγάλεςεπιχειρήσεις,όμωςoαντίκτυ­
ποςείναιπολύμεγαλύτεροςγιατιςσυμμετέχουσες MME.υπάρχεικίνδυνοςοιπρώτοιεργολήπτεςνααλλαξουντις
πηγέςεφοδιασμούεπιλέγονταςτρίτεςχώρεςμεχαμηλό­
τεροκόστος·
μολονότιοιMMEείναιγνωστέςγιατηνικανότητάτους
ναπροσαρμόζονται στιςαλλαγές,εντούτοις,έχουνανά­
γκηαπόπρογράμματαδιαφοροποίησης γιατηνυποστή­
ριξήτους·
Βρυξέλλες,27Ιανουαρίου1993.
HΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ
ΓνωμοδότησηγιατηνπρότασησύστασηςτουΣυμβουλίουγιακοινάκριτήριααξιολόγησηςτηςασφάλειας
τηςτεχνολογίαςπληροφοριών
(93C73/05)
ΤοΣυμβούλιοαποφάσισεστις29Σεπτεμβρίου1992ναζητήσει,σύμφωναμετιςδιαταξειςτουάρθρου
198τηςΣυνθήκηςγιατηνίδρυσητηςΕυρωπαϊκήςΟικονομικήςΚοινότητας,τηγνωμοδότησητης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπήςγιατηνανωτέρωπρόταση.
Τοτμήμαβιομηχανίας,εμπορίου,βιοτεχνίαςκαιυπηρεσιώνστοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασίατων
σχετικώνεργασιών,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις6Ιανουαρίου1993μεβάσητηνεισηγητική
έκθεσητηςDameJocelynBarrow.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεομόφωνακατάτην302ησύνοδοολομέλειας
(συνεδρίασητης27ηςΙανουαρίου1993),τηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.Εισαγωγή
1.1.HπρότασητηςΕπιτροπήςαποσκοπείστηδιασφάλιση
μεγαλύτερηςεμπιστοσύνηςστουςκαταναλωτέςόσοναφορά
τιςδυνατότητεςασφάλειαςτωνπροϊόντωντεχνολογικής
ασφάλειαςκαιστηνεγκαθίδρυσηενόςκριτηρίουεπίτου
οποίουθαμπορείνακρίνονταιοιδυνατότητεςασφάλειαςτων
προϊόντωνΤΠ.Λαμβάνειυπόψητιςεργασίεςπουσυντελέ­
σθηκανστιςχώρεςμέλη,τιςΗΠΑκαιτηνΙαπωνίαγιατη
διαμόρφωσητωνκριτηρίωναξιολόγησηςασφάλειαςτωνΤΠ.
1.2.HσύστασηπουπροτείνειτοΣυμβούλιοαφορά:
α)τηνυιοθέτησηκριτηρίωνγιατηναξιολόγησητηςασφά­
λειαςτηςτεχνολογίαςπληροφοριών(ΚΑΑΤΠ)σεκοινο­
τικήκλίμακα,αρχικάγιαμιαδιετήπερίοδο·
β)τηνπροώθηση,υπότηναιγίδατηςΟμάδαςΑνωτέρων
διοικητικώνυπαλλήλων(SOG-IS)γιατηνασφάλειατης
τεχνολογίαςτωνπληροφοριών ,τηςδιεθνούςεναρμόνισης
καιτυποποίησηςτωνενλόγωκριτηρίων·καιγ)τηνεπανεξετασητωνμέτρωναυτώνμετατηναρχικήδιετή
περίοδοκαιμεβάσητηνπρότασητηςΟμάδαςΑνωτέρων
διοικητικώνυπαλλήλωνγιατηνασφάλειατηςτεχνολο­
γίαςτωνπληροφοριώνγιατηνανάληψη,περαιτέρω,κα­
τάλληλωνδράσεωνγιατηνΚοινότητα .
1.3.ΤαΚΑΑΤΠπεριλαμβάνουν τυποποιημένακριτήρια
γιατηναξιολόγησητηςασφάλειαςτωνπροϊόντωνκαιτων
συστημάτωντηςΤΠπουκαλύπτουνΐόσοτομηχανικόμέρος
όσοκαιτολογισμικόμέρος(hard-andsoftware).
1.4.Τακριτήριααυτάπρέπειναεφαρμόζονταιστασυστή­
ματαΤΠκαιταπροϊόντασταπλαίσιατωνεθνικώνσυστημά­
τωνπιστοποίησης απόανεξάρτητουςκαιαμερόληπτους
οργανισμούςαξιολόγησηςμετάαπόαίτηση«χρηματοδότη»
(κανονικάτουπωλητήήτουχρήστησυστημάτων/προϊόντων
ΤΠ).Hπιστοποίησηγίνεταισυνεπώςσεεκούσιαβάση.
1.5.HασφάλειατηςΤΠσυντίθεταιαπότρίαστοιχεία:
—τηνεμπιστευτικότητα —παρεμπόδισημηεπιτρεπόμενης
διάδοσηςτηςπληροφορίας ,