Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με ένα κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την υποστήριξη μη κυβερνητικών οργανώσεων που έχουν ως πρωταρχικό πεδίο δράσης την προστασία του περιβάλλοντος (97/C 104/07) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(95) 573 τελικό - 95/0336(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 6 Φεβρουαρίου 1997)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130Σ,

την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Εκτιμώντας:

ότι, με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας προβλέπεται η ανάπτυξη και υλοποίηση μιας κοινοτικής πολιτικής για το περιβάλλον και εκτίθενται οι στόχοι και οι αρχές που πρέπει να διέπουν την πολιτική αυτή 7

ότι, με το ψήφισμα του Συμβουλίου, της 1ης Φεβρουαρίου 1993, και των αντιπροσώπων των κρατών μελών καθιερώνεται κοινοτικό πρόγραμμα δραστηριοποίησης για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη - πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον (1) 7

ότι, σύμφωνα με την κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 30ής Ιουνίου 1982, περί λήψεως μέτρων βελτίωσης της διαδικασίας του προϋπολογισμού (2), πρέπει να θεσπιστεί ένα νομικό μέσο πριν εισαχθούν στον προϋπολογισμό κονδύλια για την υλοποίηση νέας σημαντικής κοινοτικής δράσης 7

ότι, με την ανακοίνωσή της προς την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σχετικά με νομικές βάσεις και ανώτατα ποσά, η Επιτροπή αναλάμβανε να προτείνει μια νομική βάση που να καλύπτει τις επιχορηγήσεις οι οποίες δίδονται βάσει του άρθρου B4-306 (ευαισθητοποίηση και επιχορηγήσεις) του προϋπολογισμού (3) 7

ότι η συμμετοχή αντιπροσωπευτικών περιβαλλοντικών οργανώσεων της Ευρώπης απαιτείται για την εφαρμογή του κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με ένα κοινοτικό σύστημα απονομής οικολογικού σήματος (4) και της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με την εγκαθίδρυση συμβουλευτικού φόρουμ για το περιβάλλον (5) 7

ότι οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της προστασίας του περιβάλλοντος, συνεργάζονται με την Κοινότητα στο πεδίο της προστασίας του περιβάλλοντος, σύμφωνα με το άρθρο 130Π της συνθήκης 7

ότι πρέπει να ενθαρρύνεται η εκ μέρους τους λήψη συγκεκριμένων μέτρων προστασίας του περιβάλλοντος και ευρύτερης συνειδητοποίησης αυτής της ανάγκης 7

ότι πρέπει να ενισχύονται οι δυνατότητες των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών μη κυβερνητικών οργανώσεων για ανταλλαγή απόψεων επί περιβαλλοντικών προβλημάτων και τυχόν λύσεων 7

ότι, σύμφωνα με το πέμπτο πρόγραμμα δράσης, και στο πλαίσιο συνεργασίας όλων των σχετικών παραγόντων, της Επιτροπής και των περιβαλλοντικών οργανώσεων συμπεριλαμβανομένων, θα πρέπει να αναληφθούν συντονισμένες δράσεις καθώς και οι ευθύνες του καθενός για την επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης 7

ότι ο ρόλος των ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών οργανώσεων είναι ουσιαστικός για τη συντονισμένη ενημέρωση της Επιτροπής με πληροφορίες και απόψεις επί των νέων και διαφαινόμενων προοπτικών σε ό,τι αφορά την προστασία της φύσης και τα περιβαλλοντικά προβλήματα διαμεθοριακών περιοχών, προβλήματα που δεν αντιμετωπίζονται, πλήρως τουλάχιστον, σε επίπεδο κράτους μέλους ή σε κατώτερο επίπεδο 7

ότι συνεπώς, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, πρέπει να εκπονηθεί πρόγραμμα δράσης για ενθάρρυνση των δραστηριοτήτων των ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών οργανώσεων 7

ότι ενδιαφέρει να καθοριστούν προτεραιότητες δράσης προς υποστήριξη στο πλαίσιο του κοινοτικού προγράμματος, με παράλληλη συμμόρφωση προς την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και την αρχή της επικουρικότητας 7

ότι οι προς υλοποίηση δράσεις προτεραιότητας πρέπει να προσδιορίζονται το αργότερο έως τις 30 Σεπτεμβρίου εκάστου έτους 7

ότι είναι ανάγκη να προσδιοριστούν οι λεπτομερείς κανόνες που θα διέπουν την παροχή κοινοτικής υποστήριξης στο πλαίσιο του προγράμματος 7

ότι πρέπει να ληφθεί μέριμνα για συνέχιση του προγράμματος, η πρώτη φάση του οποίου λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1999 7

ότι πρέπει να εγκαθιδρυθεί ένας μηχανισμός προσαρμογής της παρεχόμενης κοινοτικής βοήθειας με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των προς υποστήριξη μέτρων 7

ότι είναι ανάγκη να καθιερωθούν αποτελεσματικές μέθοδοι παρακολούθησης, αξιολόγησης και αποτίμησης, καθώς και να εξασφαλισθεί επαρκής ενημέρωση των εν δυνάμει δικαιούχων και του ευρέος κοινού 7

ότι, με βάση την πείρα που θα αποκτηθεί κατά τα τρία πρώτα έτη υλοποίησης, πρέπει να γίνει αξιολόγηση του προγράμματος ώστε να κριθεί κατά πόσον πρέπει να συνεχιστεί,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Καταρτίζεται κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την υποστήριξη μη κυβερνητικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της προστασίας του περιβάλλοντος. Γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη και υλοποίηση της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής και νομοθεσίας με προώθηση των δραστηριοτήτων προστασίας του περιβάλλοντος που αναλαμβάνουν μη κυβερνητικές οργανώσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Άρθρο 2

1. Τα πεδία δράσης που επιλέγονται για χρηματοδοτική υποστήριξη εκ μέρους της Κοινότητας ορίζονται στο παράρτημα.

2. Κοινοτική χρηματοδοτική υποστήριξη μπορεί να παρέχεται για κοινοτικού ενδιαφέροντος δράσεις οι οποίες συμβάλλουν σημαντικά στην υλοποίηση της περιβαλλοντικής πολιτικής της Κοινότητας και πληρούν τις αρχές που αποτελούν βάση του πέμπτου προγράμματος δράσης.

Η υποστήριξη καλύπτει κυρίως τις ενημερωτικές εκοτρατείες και δράσεις, την υποδομή πληροφόρησης και τεκμηρίωσης, έργα επίδειξης και συντονιστικές δραστηριότητες των μη κυβερνητικών οργανώσεων.

Άρθρο 3

1. Η Επιτροπή προσδιορίζει τις προς υλοποίηση προτεραιότητες εντός των πεδίων δράσης που ορίζονται στο παράρτημα.

2. Η Επιτροπή προσδιορίζει τα επιπλέον κριτήρια για την επιλογή των προς χρηματοδότηση δράσεων.

Άρθρο 4

Η χρηματοδοτική υποστήριξη περιλαμβάνει τη συγχρηματοδότηση δράσεων ή/και την παροχή επιχορηγήσεων προς μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Άρθρο 5

Η Επιτροπή εγγυάται τη συνάφεια, συνέπεια και συμπληρωματικότητα μεταξύ κοινοτικών δραστηριοτήτων και έργων υλοποίησης του προγράμματος αφενός, και λοιπών κοινοτικών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών, αφετέρου.

Άρθρο 6

1. Το ύψος της κοινοτικής χρηματοδότησης δεν υπερβαίνει καταρχήν το 40 % των δαπανών του προϋπολογισμού εργασιών/συναλλαγών και διοικητικών δαπανών.

2. Οι επιχορηγήσεις για κάλυψη διοικητικών δαπανών διαρκούν καταρχήν για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα τρία έτη.

3. Η κοινοτική χρηματοδότηση καλύπτει δραστηριότητες οι οποίες πρόκειται να λάβουν χώρα κατά το έτος της επιχορήγησης ή αργότερα.

Άρθρο 7

1. Η Επιτροπή δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ανακοίνωση όπου σκιαγραφούνται οι προς χρηματοδότηση προτεραιότητες και περιγράφονται αναλυτικά τα κριτήρια επιλογής και κρίσης και η διαδικασία έγκρισης. Η ανακαίνωση δημοσιεύεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου του προηγουμένου της καταβολής των επιχορηγήσεων έτους.

2. Προτάσεις για χρηματοδότηση υποβάλλονται στην Επιτροπή από μη κυβερνητικές οργανώσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και προωθούν μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος που παρουσιάζουν για την Κοινότητα ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

3. Οι δράσεις στο πλαίσιο του υπόψη προγράμματος εγκρίνονται μετά από αξιολόγηση των προτάσεων έως τις 30 Απριλίου εκάστου έτους, και ακολουθεί σύναψη συμφωνίας για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εταίρων η οποία συνάπτεται με τους δικαιούχους τους αρμόδιους για την υλοποίηση των δράσεων.

4. Το ύψος της χρηματοδότησης, τα διαδικαστικά και οι έλεγχοι, καθώς και οι τεχνικές προϋποθέσεις χορήγησης της βοήθειας προσδιορίζονται ανάλογα με το είδος της δραστηριότητας και διατυπώνονται στη συμφωνία που συνάπτεται με τους δικαιούχους.

Άρθρο 8

1. Προς εξασφάλιση της επιτυχίας των δραστηριοτήτων που διεξάγονται από όσους λαμβάνουν χρηματοδοτική υποστήριξη από την Κοινότητα, η Επιτροπή λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε:

- να ελέγχεται η σωστή υλοποίηση των προτεινόμενων από την Κοινότητα δραστηριοτήτων,

- να προλαμβάνονται και να αντιμετωπίζονται οι παρατυπίες,

- να ανακτώνται ποσά αχρεωστήτως καταβληθέντα, ως αποτέλεσμα απάτης ή πλάνης.

2. Με την επιφύλαξη των ελέγχων που διενεργούνται από το Ελεγκτικό Συνέδριο σε εφαρμογή του άρθρου 188Γ της συνθήκης ή επιθεωρήσεων που διενεργούνται σε εφαρμογή του άρθρου 209 στοιχείο γ) της συνθήκης, ανώτεροι υπάλληλοι και λοιπό προσωπικό της Επιτροπής μπορούν να διενεργούν επιτόπου ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων δειγματοληπτικών ελέγχων, σε δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος.

Η Επιτροπή ενημερώνει προκαταβολικά τον δικαιούχο για τη διενέργεια του επιτόπου ελέγχου, εκτός εάν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις απάτης ή/και κατάχρησης.

3. Ο δικαιούχος χρηματοδοτικής υποστήριξης θέτει στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα υποστηρικτικά τεκμήρια σχετικά με τις δαπάνες, επί μία πενταετία μετά την τελευταία πληρωμή.

Άρθρο 9

1. Η Επιτροπή μπορεί να μειώσει, να αναστείλει ή να ανακτήσει το ποσό της χρηματοδοτικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε για μια δραστηριότητα εάν διαπιστώσει παρατυπίες ή εάν γίνει γνωστό ότι, χωρίς να ζητηθεί η έγκριση της Επιτροπής, η δραστηριότητα τροποποιήθηκε κατά τρόπο που να αντιστρατεύεται προς τους όρους υλοποίησης αυτής.

2. Εάν δεν τηρήθηκαν οι προθεσμίες ή εάν μέρος μόνο της χορηγηθείσας χρηματοδοτικής ενίσχυσης αιτιολογείται με βάση την πρόοδο μιας δραστηριότητας, η Επιτροπή ζητεί από τον δικαιούχο να υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός ορισμένου χρόνου. Εάν οι παρατηρήσεις δεν κριθούν ικανοποιητικές, η Επιτροπή μπορεί να ακυρώσει το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής ενίσχυσης και να ζητήσει άμεση απόδοση των ήδη καταβληθέντων ποσών.

3. Κάθε ποσό που καταβλήθηκε αχρεωστήτως πρέπει να αποδίδεται στην Επιτροπή. Ποσά που δεν αποδίδονται εγκαίρως θα προσαυξάνονται με τόκους. Η Επιτροπή θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.

Άρθρο 10

1. Η Επιτροπή μεριμνά για την αποτελεσματική παρακολούθηση της υλοποίησης των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα. Η παρακολούθηση λαμβάνει χώρα βάσει εκθέσεων οι οποίες ακολουθούν τις διαδικασίες που συμφωνούνται μεταξύ της Επιτροπής και του δικαιούχου, περιλαμβάνει δε και δειγματοληπτικούς ελέγχους.

2. Για κάθε δραστηριότητα, ο δικαιούχος υποβάλλει στην Επιτροπή έκθεση εντός τριών μηνών από της ολοκληρώσεως της δραστηριότητας. Η Επιτροπή καθορίζει τη μορφή και το περιεχόμενο της έκθεσης.

Άρθρο 11

Κατάλογος των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος δημοσιεύεται κάθε χρόνο στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 12

Το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 1999, η Επιτροπή υποβάλλει προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος η οποία καλύπτει τα τρία πρώτα έτη 7 υποβάλλει επίσης προτάσεις για τυχόν αναπροσαρμογές που πρέπει να γίνουν με προοπτική τη συνέχιση της δράσης πέρα από την τρέχουσα φάση.

Το Συμβούλιο, με ειδική πλειοψηφία και με βάση πρόταση της Επιτροπής, αποφασίζει σχετικά με την υλοποίηση της επόμενης φάσης που αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2000.

Άρθρο 13

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να εφαρμόζεται την 1η Ιανουαρίου 1996 και καλύπτει τετραετή περίοδο.

(1) ΕΕ αριθ. C 138 της 17. 5. 1993, σ. 1.

(2) ΕΕ αριθ. C 194 της 28. 7. 1982, σ. 1.

(3) SEK(94) 1106 τελικό της 6. 7. 1994.

(4) ΕΕ αριθ. L 99 της 11. 4. 1992, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. L 328 της 29. 12. 1993, σ. 53.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>