Ψήφισμα της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα το "Πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προτεραιότητες της Επιτροπής των Περιφερειών για το 2003"

(2003/C 128/09)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη το νομοθετικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2003 (COM(2002) 590 τελικό)·

έχοντας υπόψη την πολιτική στρατηγική του 2003 που το Προεδρείο υιοθέτησε στις 13 Σεπτεμβρίου 2002 (R/CdR 232/2002 σημείο 7)·

έχοντας υπόψη τις προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

έχοντας υπόψη το σχέδιο επιχειρησιακού προγράμματος δραστηριοτήτων του Συμβουλίου για το 2003 (14944/02)·

έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το νομοθετικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα εργασίας για το 2003 που υιοθετήθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 5ης Δεκεμβρίου 2002 (P5-TA-PROV (2002) 592)·

έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο που διέπει το καθεστώς συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών (DI CdR 81/2001 rev. 2)·

εκτιμώντας ότι η ΕΤΠ όταν καταρτίζει τις πολιτικές της προτεραιότητες επιδιώκει να λαμβάνει πλήρως υπόψη τις αντίστοιχες προτεραιότητες των άλλων οργάνων της ΕΕ·

εκτιμώντας ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι αρμόδιες για σημαντικό μέρος της εφαρμογής των πολιτικών της ΕΕ·

εκτιμώντας ότι η δημοκρατική νομιμότητα των πολιτικών της ΕΕ θα αυξανόταν σημαντικά εάν στην κατάρτιση των προτεραιοτήτων της ΕΕ συμμετείχαν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές·

υιοθέτησε ομόφωνα, κατά την 48η σύνοδο ολομέλειάς της, της 12ης και 13ης Φεβρουαρίου 2003 (συνεδρίαση της 13ης Φεβρουαρίου), το ακόλουθο ψήφισμα.

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1. Επιδοκιμάζει την νέα θεματική και στρατηγική προσέγγιση που η Επιτροπή επέλεξε για τον ετήσιο προγραμματισμό των εργασιών της·

2. Διατυπώνει εκ νέου την επιθυμία της να συμμετάσχει στον διοργανικό διάλογο για την ετήσια πολιτική στρατηγική και το πρόγραμμα εργασίας·

3. Συνιστά να μειωθούν οι 580 τίτλοι που περιλαμβάνει το πρόγραμμα εργασίας μέσω μίας νέας ταξινόμησης, σύμπτυξης και ανακατανομής των δεδομένων·

3α. Ενθαρρύνει την Επιτροπή να θέσει αμέσως σε εφαρμογή τη σύσταση της ομάδας εργασίας της Συνέλευσης για την αρχή της επικουρικότητας, δηλαδή να συνοδεύεται κάθε νομοθετική πρόταση από μία "αξιολόγηση της επικουρικότητας", η οποία θα περιλαμβάνει στοιχεία με τη βοήθεια των οποίων θα είναι δυνατό να εκτιμάται ο βαθμός τήρησης της αρχής της επικουρικότητας. Το μέρος αυτό του εγγράφου πρέπει να περιλαμβάνει επίσης μία εκτίμηση του χρηματοοικονομικού αντίκτυπου της σχετικής πρότασης και, στην περίπτωση που πρόκειται για οδηγία, μία εκτίμηση των συνεπειών που αυτή θα έχει στους κανόνες που πρέπει να εφαρμόζουν τα κράτη μέλη και οι υποεθνικές αρχές.

Διεύρυνση

4. Υποστηρίζει τις κύριες πρωτοβουλίες της Επιτροπής στον εν λόγω τομέα· εκφράζει ωστόσο την ανησυχία της που η Επιτροπή και οι εθνικές αρχές δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και που δεν έχουν επίγνωση των συνεπειών που η προσχώρηση των νέων χωρών θα έχει γι' αυτές·

5. Σημειώνει με λύπη ότι το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής δεν προβλέπει να ζητείται η γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με τα περισσότερα θέματα που άπτονται της διεύρυνσης·

6. Εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι δίδεται έμφαση στην ποιοτική διάσταση της διεύρυνσης· τονίζει ιδιαίτερα ότι είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί περαιτέρω η έννοια της ευρωπαϊκής ιθαγένειας και να προαχθεί η πολιτισμική και γλωσσική πολυμορφία·

7. Υπογραμμίζει ότι για να εξασφαλιστεί η στήριξη της κοινής γνώμης πρέπει να προηγηθεί δημόσιος διάλογος για την διεύρυνση και για το ενδεχόμενο να υπάρξουν νέοι κύκλοι διεύρυνσης· συνεπώς προτείνει η ενημέρωση και η συμμετοχή των πολιτών να αποτελέσουν κύριους στόχους της διεύρυνσης· ζητεί οι ευρωπαίοι πολιτικοί να καταβάλουν προσπάθειες από κοινού σε όλους τους τομείς της διακυβέρνησης ούτως ώστε να αρχίσει ένα ευρύς δημόσιος διάλογος για την διεύρυνση και τη μελλοντική διαμόρφωση της ΕΕ·

8. Παροτρύνει την Επιτροπή και τις κυβερνήσεις των χωρών που έχουν υποβάλει αίτηση προσχώρησης να εντείνουν σημαντικά, κατά την προενταξιακή περίοδο, τις διαβουλεύσεις με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, καθώς και την ενημέρωσή τους, και να προσδιορίσουν τα μέσα που απαιτούνται για την σχετική διαδικασία·

9. Υπογραμμίζει την ανάγκη να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα, δεδομένου ότι η επιτυχία της ένταξης θα εξαρτηθεί κατά πολύ από τον βαθμό προετοιμασίας των τοπικών και περιφερειακών αρχών· καλεί την Επιτροπή να προβλέψει τις σχετικές διευθετήσεις για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές μετά την ολοκλήρωση και του τελευταίου σταδίου του προγράμματος Phare·

10. Ζητεί να διατεθούν χρηματοδοτικοί πόροι για σχέδια συνεργασίας με τις υποψήφιες χώρες, ιδιαίτερα δε για τα σχέδια εκείνα που βασίζονται στην ανταλλαγή εμπειριών και αποσκοπούν στην δημιουργία υποδομών και εξαίρει, επιπλέον, την ανάγκη να αναπτυχθούν περαιτέρω τα σχέδια συνεργασίας με τα κράτη που γειτονεύουν με την διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση, καθώς και στις σχέσεις με τα Δυτικά Βαλκάνια, τη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Μολδαβία, κυρίως μέσω μιας αξιολόγησης του αντίκτυπου που η διεύρυνση της ΕΕ θα έχει στην οικονομία και το εμπόριο των χωρών αυτών·

Σταθερότητα και ασφάλεια

11. Συμφωνεί με την Επιτροπή ότι το εν λόγω θέμα είναι ζήτημα προτεραιότητας και επιδοκιμάζει την ευρύτερη προοπτική που επέλεξε η Επιτροπή· φρονεί ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποτελεί αποδεδειγμένα την καλύτερη δυνατή πολιτική για την επίτευξη ειρήνης, σταθερότητας, ευμάρειας και ελευθερίας προς όφελος των πολιτών της και συνεπώς διατυπώνει εκ νέου την άποψή της ότι - εκτός από τα προτεινόμενα στρατηγικά μέτρα - οι πολιτικές υπέρ της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, η διάδοση της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, το θεμιτό εμπόριο και η αειφόρος ανάπτυξη, συμβάλλουν εξίσου στην δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος διαβίωσης για τους πολίτες·

12. Προτείνει επιπλέον, μετά τις φυσικές και περιβαλλοντικές καταστροφές των τελευταίων ετών και μηνών, να συμπεριληφθεί η προστασία του περιβάλλοντος στους κύριους στόχους με τους οποίους επιδιώκεται η δημιουργία ασφαλών συνθηκών διαβίωσης και επιδοκιμάζει την υπό κατάρτιση ολοκληρωμένη στρατηγική για την αντιμετώπιση των κινδύνων, η οποία μπορεί να θεωρηθεί το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση·

13. Τονίζει ότι οι αρχές πάνω στις οποίες βασίζεται η ευρωπαϊκός χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης πρέπει να ισχύουν εξίσου για όλους·

14. Υπενθυμίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές αποτελούν κύριους παράγοντες που συμβάλλουν στην διασφάλιση της σταθερότητας και της ασφάλειας και ότι η νέα έμφαση που δίδεται στην σταθερότητα και την ασφάλεια θα έχει σημαντικές συνέπειες για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές· λυπάται συνεπώς που τόσο το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής όσο και το επιχειρησιακό πρόγραμμα δραστηριοτήτων του Συμβουλίου δεν αναφέρουν καθόλου τις τοπικές και περιφερειακές αρχές· ζητεί να ζητείται η γνώμη της για όλα τα θέματα του σχετικού κεφαλαίου, όπως είναι, π.χ., η ευρωμεσογειακή συνεργασία, η ανακοίνωση για την γενική πρόληψη της εγκληματικότητας, το ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης των διαμεθοριακών θεμάτων, τα μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης, η καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών, οι σχέσεις με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ ή οι πολιτικές που αφορούν την μετανάστευση και το άσυλο·

15. Εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόοδο που σημειώθηκε στον τομέα της κοινής πολιτικής στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου και θεωρεί ότι έχει ουσιαστική σημασία να τεθούν το ταχύτερο δυνατό σε εφαρμογή κοινές πολιτικές· προειδοποιεί ότι το ζήτημα δεν πρέπει να εξετάζεται αποκλειστικά από την άποψη της ασφάλειας·

Βιώσιμη οικονομία χωρίς αποκλεισμούς

16. Συνιστά, όσον αφορά το κεφάλαιο "Βιώσιμη οικονομία χωρίς αποκλεισμούς" του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το 2003, να ληφθεί από τώρα υπόψη η προσχώρηση των δέκα νέων χωρών το 2004·

17. Υπογραμμίζει ότι έχει καθοριστική σημασία να σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την Διαδικασία της Λισαβόνας, λόγω, αφενός, της οικονομικής ύφεσης και, αφετέρου, της προσχώρησης των νέων κρατών μελών·

17α. Εκφράζει την ικανοποίησή της για την νέα συντονισμένη προσέγγιση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση και των κατευθυντήριων γραμμών της οικονομικής πολιτικής· φρονεί ότι είναι απαραίτητο να εντατικοποιηθεί σημαντικά η στρατηγική της Λισαβόνας προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί για το 2010· είναι εντούτοις της γνώμης ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις δεν πρέπει να γίνουν εις βάρος της κοινωνικής συνοχής και ότι πρέπει, κατά συνέπεια, να συνοδευτούν από σημαντικές οικονομικές, κοινωνικές και εκπαιδευτικές επενδύσεις· στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει ότι είναι αναγκαίο το "Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης" να περιλαμβάνει σαφέστερα κριτήρια ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι δημόσιες επενδύσεις, ιδιαίτερα δε οι επενδύσεις υπέρ των υποδομών, καθώς και υπέρ των προγραμμάτων επαγγελματικής και κοινωνικής ένταξης.

18. Επισημαίνει ότι η στρατηγική της Λισαβόνας έχει επιπτώσεις για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, οι οποίες έχουν ταυτόχρονα την ευθύνη της πρακτικής εφαρμογής πολλών από τα προτεινόμενα μέτρα, σε ορισμένες δε περιπτώσεις διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο· συνιστά συνεπώς η Επιτροπή των Περιφερειών να συμμετάσχει ενεργά στην χάραξη πολιτικών στον εν λόγω τομέα.

19. Φρονεί ότι, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στη σχέση μεταξύ, αφενός, των πολιτικών και της δημοσιονομικής πολιτικής και, αφετέρου, της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και ότι το εν λόγω θέμα πρέπει να εξεταστεί και σε "υποεθνική" κλίμακα, δεδομένου ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι αρμόδιες για μεγάλο μέρος των δημοσίων δαπανών (σε ορισμένες μάλιστα χώρες για το μεγαλύτερο μέρος τους)·

20. Ζητεί από την ΕΕ, τα κράτη μέλη, τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και τους κοινωνικούς εταίρους να συνάψουν τοπικά σύμφωνα για την απασχόληση, να βελτιώσουν το νομικό πλαίσιο που ισχύει για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα δε για τις ΜΜΕ, και να εισαγάγουν τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, ούτως ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για κοινωνική σταθερότητα, υγιή οικονομία και κοινωνική πρόνοια·

21. Επιδοκιμάζει το γεγονός ότι το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής και το επιχειρησιακό πρόγραμμα δραστηριοτήτων του Συμβουλίου περιλαμβάνουν τους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς παράγοντες ως αναπόσπαστα στοιχεία της οικονομίας, αντί ως απλούς παράγοντες που συνδέονται με το κόστος ή ως μεμονωμένα θέματα πολιτικής·

22. Υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό οι πολίτες να μπορούν να έχουν ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινής ωφελείας και αναμένει με ενδιαφέρον τις υπό κατάρτιση προτάσεις της Επιτροπής για τις υπηρεσίες αυτές· υπενθυμίζει ότι είναι απαραίτητο, ιδιαίτερα για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, να αποσαφηνιστούν οι κανόνες που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις και να προσδιοριστούν οι εμπορικές και μη εμπορικές υπηρεσίες (οι τελευταίες δεν υπόκεινται σε διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της γενικής συμφωνίας για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών [GATS])·

Περαιτέρω προτεραιότητες της ΕΤΠ:

Θεσμικά θέματα και συζήτηση για το μέλλον της Ένωσης:

23. Επιδοκιμάζει το γεγονός ότι το επιχειρησιακό πρόγραμμα δραστηριοτήτων του Συμβουλίου έδωσε εξέχουσα θέση στη συζήτηση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης· τονίζει για μια ακόμη φορά ότι είναι απαραίτητο να συζητηθεί ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ΕΕ και συνεπώς είναι ικανοποιημένη που η Συνέλευση συμπεριέλαβε το εν λόγω θέμα στην ημερήσια διάταξή της·

24. Εκφράζει την ικανοποίησή της που το ζήτημα των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ΕΕ κατέχει πλέον εξασφαλισμένη θέση στην πολιτική ατζέντα και θεωρεί ότι πρέπει να αναπτυχθούν οι κατάλληλες μέθοδοι ώστε οι τοπικές και περιφερειακές αρχές να συμμετέχουν επαρκώς στην χάραξη των ευρωπαϊκών πολιτικών, ιδιαίτερα για το λόγο ότι οι διαρθρώσεις των τοπικών και περιφερειακών αρχών στις χώρες που έχουν υποβάλει αίτηση για ένταξη έχουν δημιουργηθεί πρόσφατα και βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της ανάπτυξης·

25. Τονίζει την ανάγκη να ενισχυθεί περαιτέρω ο θεσμικός ρόλος της Επιτροπής των Περιφερειών, δεδομένου ότι από τη φύση της αποτελεί τον θεματοφύλακα των αρχών της επικουρικότητας, της αναλογικότητας και της γειτνίασης·

Στρατηγική επικοινωνίας και πληροφόρησης

26. Είναι πεπεισμένη ότι η πραγματική ένταξη των πολιτών δεν θα μπορέσει να επιτευχθεί εάν οι πολίτες δεν αισθάνονται ότι το θέμα τους αφορά άμεσα· φρονεί ότι είναι καιρός να τεθεί σε εφαρμογή μία γενική στρατηγική επικοινωνίας και πληροφόρησης τώρα που η αίσθηση των πολιτών ότι ανήκουν στην ΕΕ και η στήριξή τους προς αυτήν φαίνεται να έχουν μειωθεί και καλεί τα πολιτικά πρόσωπα σε όλες τις σφαίρες διακυβέρνησης να αναλάβουν την ευθύνη της συζήτησης για την Ευρώπη·

27. Υπογραμμίζει ότι η ΕΤΠ, η οποία εκπροσωπεί τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, βρίσκεται σε θέση που της επιτρέπει να επικοινωνεί με τους πολίτες και επιθυμεί να συμμετέχει στενά στην εφαρμογή της στρατηγικής επικοινωνίας και πληροφόρησης.

Περιφερειακές πολιτικές

28. Αναμένει με ενδιαφέρον τη συζήτηση για την χάραξη της νέας πολιτικής συνοχής και τον καθορισμό των μελλοντικών προτεραιοτήτων και ευελπιστεί ότι θα διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη σχετική συζήτηση, συνεισφέροντας την πολιτική, διοικητική και τεχνική της εμπειρογνωμοσύνη και τις εμπεριστατωμένες γνώσεις που διαθέτει όσον αφορά τις τοπικές και περιφερειακές αρχές των μελών της·

29. Εξαίρει την ανάγκη να απλοποιηθούν, να αποκεντρωθούν και να καταστούν αποτελεσματικότερα τα Διαρθρωτικά Ταμεία, ένα θέμα που βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης και της ΕΤΠ·

30. Θεωρεί ότι η έννοια της εδαφικής συνοχής πρέπει να ληφθεί υπόψη στη Συνθήκη, καθώς συμπληρώνει την αρχή της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής·

31. Αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην ανάγκη ανάπτυξης των αστικών, αγροτικών, νησιωτικών, ορεινών και περιφερειακών περιοχών κατά τρόπο ισορροπημένο, συντονισμένο και βιώσιμο· υπογραμμίζει ότι στις περιοχές εκείνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα ιδιάζοντα εδαφικά χαρακτηριστικά των οποίων αποτελούν έναν επιπλέον παράγοντα μειονεξίας, το έργο της ανάπτυξης μίας ολοκληρωμένης εδαφικής στρατηγικής στο πλαίσιο της μελλοντικής διαρθρωτικής πολιτικής θα είναι ακόμη δυσκολότερο και απαιτητικό·

32. Φρονεί ότι η Ευρωπαϊκή Προοπτική Χωροταξικής Ανάπτυξης (ESDP) πρέπει να αποτελέσει το πολιτικό και νομοθετικό πλαίσιο αναφοράς για τον συντονισμό των περιφερειακών πολιτικών προγραμματισμού σε κοινοτική κλίμακα·

33. Θεωρεί ότι η περιφερειακή συνεργασία αντιπροσωπεύει έναν παράγοντα που συμβάλλει στην άρση των αποκλεισμών και μία πραγματική κοινοτική αξία η οποία προστίθεται στην περιφερειακή πολιτική·

34. Αναθέτει στον Πρόεδρό της να προωθήσει το παρόν ψήφισμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ελληνική και την Ιταλική Προεδρία και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των χωρών που έχουν υποβάλει αίτηση για προσχώρηση.

Βρυξέλλες, 13 Φεβρουαρίου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Albert Bore