EΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή του τίτλου του προϋπολογισμού B5-504 "Μέτρα υπέρ της σταδιακής ενσωματώσεως των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται βάσει της ΕΚΑΧ στο γενικό προϋπολογισμό"

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

1. Εισαγωγή

1.1 Νομική βάση

1.2 Στόχοι και προσδοκώμενα αποτελέσματα

1.3 Δημοσιονομικές πτυχές

1.4 Ανθρώπινοι πόροι

2. Ανάπτυξη του Σχεδίου

2.1. Αρχικές αναλύσεις εφαρμογής

2.2 Νέα προσέγγιση και εξεύρεση εταίρων για το σχέδιο

2.3 Εφικτότητα του σχεδίου "Ταμείο Εγγυήσεων EUROFER"

2.4 Στάδια εφαρμογής του "Ταμείου Εγγυήσεων EUROFER"

3. Εταίροι του Σχεδίου

3.1 EUROFER

3.2 Ενδιάμεσοι Χρηματοπιστωτικοί Οργανισμοί (ΕΧΟ)

4. Μέσα Εφαρμογής

4.1 Η Πιστωτική και Διαχειριστική Συμφωνία με την EUROFER

4.2 Οι Συμφωνίες Εγγύησης μεταξύ της EUROFER και των ΕΧΟ

4.3 Οι Εγγυήσεις (Εγγυητικές Επιστολές)

5. Παρακολούθηση του Σχεδίου και Εκθέσεις της Επιτροπής

5.1 Παρακολούθηση

5.2 Εκθέσεις

Παράρτημα: Παρατηρήσεις της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής σχετικά με τον τίτλο B5-504

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Ο τίτλος του προϋπολογισμού B5-504 ("Μέτρα υπέρ της σταδιακής ενσωματώσεως των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται βάσει της ΕΚΑΧ στο γενικό προϋπολογισμό" - βλέπε Παράρτημα) προβλέπει 2 εκατ. EUR για ένα πιλοτικό σχέδιο για να δοκιμαστεί η εφικτότητα μέτρων υπέρ των περιφερειών "όπου πραγματοποιείται αναδιάρθρωση της βιομηχανίας στους κλάδους του άνθρακα και του χάλυβα". Εφαρμόστηκε το 2001 με τη δημιουργία ενός ταμείου εγγυήσεων για την υποστήριξη της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης από καινοτόμες ΜΜΕ στις περιφέρειες αυτές.

Το ταμείο εγγυήσεων το διαχειρίζεται ως καταπίστευμα για λογαριασμό της Επιτροπής η EUROFER, η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Βιομηχανιών Σιδήρου και Χάλυβα. Η EUROFER εκδίδει εγγυήσεις που καλύπτουν κατά ένα μέρος δάνεια και επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου που πραγματοποιούν εξειδικευμένοι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί σε καινοτόμες ΜΜΕ, όπου περιλαμβάνονται οι εκκινήσεις επιχειρήσεων, σε περιφέρειες "όπου πραγματοποιείται αναδιάρθρωση της βιομηχανίας στους κλάδους του άνθρακα και του χάλυβα".

Για να εξασφαλιστεί η εφικτότητα και η οικονομική αποτελεσματικότητα του πιλοτικού σχεδίου χωρίς να ξεπεραστεί το ανώτατο όριο του προϋπολογισμού που ανέρχεται σε 2 εκατ. EUR, θεωρήθηκε απαραίτητο να περιοριστεί η γεωγραφική κάλυψή του σε ορισμένα κράτη μέλη και περιφέρειες της ΕΕ. Οι περιφέρειες αυτές βρίσκονται στο Βέλγιο (Βαλονία), στη Γαλλία, στη Γερμανία (Ντόρτμουντ) και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Δεδομένου ότι οι παραδοσιακές ανθρακοφόρες περιφέρειες του Βελγίου, της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και η "Ruhrgebiet" (Ντόρτμουντ), περιλαμβάνονται στη γεωγραφική κάλυψη του σχεδίου, η προσέγγιση αυτή εξυπηρετεί και τα συμφέροντα της βιομηχανίας άνθρακα της ΕΕ.

Οι ΜΜΕ που επωφελούνται από τις εγγυήσεις αυτές ανήκουν κατά κανόνα στην "νέα οικονομία" ή σε άλλες καινοτόμες βιομηχανίες ή τομείς υπηρεσιών στις οποίες εμφανίζεται κατά κανόνα η δραστηριότητα των ΜΜΕ και των εκκινήσεων επιχειρήσεων.

Το ταμείο εγγυήσεων θεωρήθηκε το πιο κατάλληλο μέσο για την εφαρμογή αυτού του τίτλου του προϋπολογισμού, δεδομένου ότι έχει μεγαλύτερο αποτέλεσμα μόχλευσης από τα άμεσα δάνεια ή τις επιχορηγήσεις. Σκοπός των εγγυήσεων αυτών είναι η υποστήριξη της δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης, με τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ των περιφερειών αυτών σε επενδυτικό κεφάλαιο (δάνεια ή/και επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου).

Ο κύριος στόχος του νέου μέσου είναι να προσφέρει συνεχή υποστήριξη της ανασυγκρότησης στις περιφέρειες άνθρακα και χάλυβα μετά τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ τον Ιούλιο του 2002. Οι περισσότερες από τις περιφέρειες-στόχους που ορίζονται στις παρατηρήσεις του τίτλου του προϋπολογισμού ως περιφέρειες "όπου πραγματοποιείται αναδιάρθρωση της βιομηχανίας στους κλάδους του άνθρακα και του χάλυβα" ήταν προηγουμένως περιφέρειες ΕΚΑΧ που επωφελούνταν από δάνεια μετατροπής από το άρθρο 56 της Συνθήκης ΕΚΑΧ.

Η συνεργασία με έμπειρους εξωτερικούς εταίρους (ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς) που είναι ειδικευμένοι στον τομέα της υποστήριξης των ΜΜΕ και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης αναμένεται ότι θα συμβάλει περαιτέρω στην επιτυχία αυτού του πιλοτικού σχεδίου. Αν το πιλοτικό σχέδιο αποδείξει ότι το μέσο αυτό ανταποκρίνεται σε μια αντίστοιχη ανάγκη της αγοράς, μπορεί να εξεταστεί η δυνατότητα εφαρμογής ενός επόμενου προγράμματος μεγαλύτερης κλίμακας, που θα περιλαμβάνει όλα τα κράτη της ΕΕ και τις υποψήφιες χώρες.

1. Εισαγωγή

1.1. Νομική Βάση

Η έκθεση υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά από την απαίτηση που αναφέρθηκε στις παρατηρήσεις της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής το 1999 σχετικά με τον τίτλο του προϋπολογισμού B5-504N του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το 2000 [1].

[1] βλέπε Παράρτημα

Σύμφωνα με το σημείο 37(α)(i) της Διοργανικής Συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού [2], δεν απαιτείται συγκεκριμένη νομική βάση για την εφαρμογή αυτού του τίτλου του προϋπολογισμού, επειδή πρόκειται για πιλοτικό σχέδιο.

[2] ΕΕ C 172, 18.6.1999, σ. 1

1.2 Στόχοι και Προσδοκώμενα Αποτελέσματα

1.2.1 Γενικός στόχος

Ο γενικός στόχος των μέτρων που προβλέπονται στο πλαίσιο του τίτλου του προϋπολογισμού B5-504 ήταν η χρηματοδότηση μέτρων για τη διευκόλυνση της μετάβασης από δραστηριότητες χρηματοδοτούμενες παραδοσιακά από τον προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ προς προγράμματα που υπάρχουν στο γενικό προϋπολογισμό, ιδίως τα Διαρθρωτικά Ταμεία και την έρευνα. Αποσκοπεί στην προώθηση της ίδρυσης καινοτόμων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) που συνδέονται με τη βιομηχανική μετατροπή των βιομηχανιών άνθρακα και χάλυβα.

1.2.2 Ειδικός στόχος

Ο ειδικός στόχος του πιλοτικού σχεδίου είναι η ενίσχυση της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης σε περιφέρειες της ΕΕ όπου πραγματοποιείται αναδιάρθρωση της βιομηχανίας στους κλάδους άνθρακα και χάλυβα, με την υποστήριξη των επενδυτικών δραστηριοτήτων καινοτόμων ΜΜΕ.

1.2.3 Επιθυμητά αποτελέσματα:

- επενδύσεις από καινοτόμες ΜΜΕ σε περιφέρειες όπου πραγματοποιείται αναδιάρθρωση της βιομηχανίας στους κλάδους άνθρακα και χάλυβα.

- δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης.

- επαλήθευση της πρακτικής εφικτότητας ενός ταμείου εγγυήσεων ΜΜΕ αυτού του είδους. Με βάση την επόμενη έκθεση το 2003, μπορεί να εξεταστεί η δυνατότητα εφαρμογής ενός παρόμοιου σχεδίου σε ευρύτερη κλίμακα.

1.3 Δημοσιονομικές Πτυχές

Υποχρεώσεις σε εκατ. EUR:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πληρωμές σε εκατ. EUR:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Υπολογισμός του κόστους:

Το ποσό των 2 εκατ. EUR είναι το ανώτατο όριο. Το ακριβές συνολικό κόστος, που δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 2 εκατ. EUR, αναμένεται ότι θα είναι χαμηλότερο. δεν είναι πιθανό ότι θα καταπέσει η πλειονότητα των εγγυήσεων που θα έχουν χορηγηθεί.

1.4 Ανθρώπινοι Πόροι

Δεδομένου ότι το ίδιο το Ταμείο Εγγυήσεων θα το διαχειρίζεται η EUROFER, δεν απαιτείται πρόσθετο προσωπικό για την παρακολούθηση από την Επιτροπή. Οι απαιτήσεις προσωπικού μπορούν να καλυφθούν χρησιμοποιώντας το προσωπικό της Επιτροπής που ήταν μέχρι τώρα απασχολημένο με τη διαχείριση του προγράμματος δανείων ΕΚΑΧ.

2. Ανάπτυξη του Σχεδίου

2.1 Αρχικές αναλυσεισ εφαρμογησ

Μετά από επαφές μεταξύ διαφόρων γενικών διευθύνσεων (π.χ. ΓΔ ECFIN, ΓΔ EMPL, ΓΔ ENTR, ΓΔ REGIO, ΓΔ RTD, ΓΔ BUDG, ΓΔ FC), η εφαρμογή του τίτλου του προϋπολογισμού ανατέθηκε στην ΓΔ ECFIN-FOS το Νοέμβριο του 1999.

Οι αρχικές αναλύσεις εφαρμογής που πραγματοποιήθηκαν κατά τα τέλη του 1999 και την άνοιξη του 2000 κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν δυνατή η εφαρμογή του τίτλου του προϋπολογισμού τηρώντας το ανώτατο όριο των 2 εκατ. EUR και καλύπτοντας ταυτόχρονα το πλήρες φάσμα όλων των κρατών μελών της ΕΕ συν όλες τις υποψήφιες χώρες όπως είχε προταθεί από την Επιτροπή Προϋπολογισμών του ΕΚ.

Στην πράξη, αυτό θα σήμαινε απώλεια της "προσθετικότητας" της συνεισφοράς της ΕΕ. Επιπλέον, δεν ήταν εφικτό, με έναν προϋπολογισμό αυτού του μεγέθους, να καλυφθούν όλοι οι στόχοι που αναφέρονται στις παρατηρήσεις της Επιτροπής Προϋπολογισμών.

Επίσης, δεν υπήρχε δυνατότητα να συνδεθεί αυτός ο τίτλος του προϋπολογισμού με ήδη υπάρχοντα κοινοτικά μέσα. Επιπλέον, οποιαδήποτε δρομολόγηση ενός νέου αυτόνομου χρηματοδοτικού μέσου στο πλαίσιο αυτών των ορίων του προϋπολογισμού θα είχε ως συνέπεια ανεπαρκείς λόγους κόστους/οφέλους.

2.2 Νέα Προσέγγιση και Εξεύρεση Εταίρων για το Σχέδιο

Για τους λόγους που αναφέρονται παραπάνω, έπρεπε να βρεθεί μια νέα προσέγγιση για να καταστεί εφικτή η εφαρμογή αυτού του τίτλου του προϋπολογισμού. Πρώτον, η γεωγραφική κάλυψη μειώθηκε σε λίγα επιλεγμένα κράτη μέλη και περιφέρειες της ΕΕ, και άλλαξε το είδος του μέσου που επρόκειτο να δημιουργηθεί. Αντί για τη δημιουργία ενός αυτόνομου κυρίου μέσου (όπως τα δάνεια ή οι επιχορηγήσεις), ήταν σαφές ότι ένα συμπληρωματικό μέσο, που θα ενισχύει τα υπάρχοντα μέσα για την υποστήριξη των ΜΜΕ, ήταν περισσότερο αποτελεσματικό ως προς το κόστος.

Τελικά, αποφασίστηκε η ίδρυση ενός ειδικού ταμείου εγγυήσεων ΜΜΕ για το σκοπό αυτό, κατ' αναλογία με τα ήδη υπάρχοντα ταμεία εγγυήσεων, όπως ο Μηχανισμός Εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ (τον οποίο διαχειρίζεται το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων) στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση. [3]

[3] Απόφαση 98/347/ΕΚ του Συμβουλίου της 19.5.1998, ΕΕ L 155, 29.5.1998, σ. 43.

Οι συζητήσεις με την ΕΤΕπ και το ΕΤΕ σχετικά με τη διαχείριση ενός μικρού πιλοτικού ή πειραματικού ταμείου έδειξαν ότι τα όργανα αυτά ήταν απρόθυμα να αναλάβουν τη διαχείριση ενός ειδικευμένου ταμείου αυτού του μεγέθους. Επομένως, αναζητήθηκε ένας κυρίως αφιλοκερδής εταίρος που ήταν ικανός και πρόθυμος να δεχθεί τους ειδικούς όρους της Επιτροπής για τη διαχείριση αυτού του ταμείου. Εκτός από το ΕΤΕ και την ΕΤΕπ, πραγματοποιήθηκαν επαφές με ορισμένες ενώσεις και εταιρείες στον τομέα του άνθρακα [4] και αρνήθηκαν και αυτές αυτή την προσφορά συνεργασίας.

[4] π.χ. CESCO (European Solid Fuel Association), Gesamtverband des deutschen Steinkohlebergbaus, Essen και RAG Coal International, Essen.

Το Σεπτέμβριο του 2000 επετεύχθη μια αρχική προσωρινή συμφωνία σχετικά με τη διαχείριση του Ταμείου Εγγυήσεων με την EUROFER, την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Βιομηχανιών Σιδήρου και Χάλυβα, η έδρα της οποίας βρίσκεται στις Βρυξέλλες.

Η EUROFER ήταν η καλύτερη διαθέσιμη και πιο ρεαλιστική επιλογή λόγω της ευρείας εκπροσώπησής της, της μακρόχρονης εμπειρίας της σχετικά με τη διαχείριση μεγάλων σχεδίων, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και της ικανότητάς της να συνεργάζεται με έμπειρους ενδιαμέσους οργανισμούς από τον συγκεκριμένο τομέα που καλύπτεται από το σχέδιο.

2.3 Εφικτότητα του σχεδιου "Ταμείο Εγγυήσεων Eurofer"

Τα επιχειρήματα υπέρ της εφικτότητας του πιλοτικού σχεδίου "Ταμείο Εγγυήσεων EUROFER" είναι, συνοπτικά, τα εξής:

1. Είναι σύμφωνο με τους όρους του σημείου 37(α)(i) [5] της Διοργανικής Συμφωνίας (ΔΟΣ) της 6ης Μαΐου 1999 [6] δεδομένου ότι

[5] Το άρθρο αυτό αφορά "πιλοτικά προγράμματα πειραματικού χαρακτήρα που αποσκοπούν στην δοκιμή της εφικτότητας μιας δράσης και της χρησιμότητάς της".

[6] Βλέπε παραπάνω, 1.1. ΕΕ C 172, 18.6.1999, σ. 1

α) πληροί τα κριτήρια του "πιλοτικού προγράμματος πειραματικού χαρακτήρα που αποσκοπεί στη δοκιμή της εφικτότητας μιας δράσης και της χρησιμότητάς της".

β) οι σχετικές πιστώσεις υποχρεώσεων έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό για ένα μόνο οικονομικό έτος (ενώ τα δύο οικονομικά έτη είναι η μέγιστη χρονική περίοδος για το σκοπό αυτό σύμφωνα με το σημείο 37(α)(i) της ΔΟΣ) και

γ) το συνολικό ύψος τους των 2 εκατ- EUR δεν υπερβαίνει το όριο των 32 εκατ. EUR που προβλέπεται στο σημείο 37(α)(i) για τέτοια πιλοτικά προγράμματα.

2. Είναι συνεπές με την πολιτική της Επιτροπής για τις ΜΜΕ γενικά και με τις προετοιμασίες για τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ όσον αφορά τα εξής:

α) το στόχο της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης με την υποστήριξη καινοτόμων ΜΜΕ.

β) τα μέσα που χρησιμοποιούνται για το σκοπό αυτό (Ταμείο Εγγυήσεων).

γ) τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο διαχείρισης (συμφωνία-πλαίσιο με έναν ενιαίο οργανισμό που ενεργεί ως διεπαφή με εξειδικευμένους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς).

δ) τη συμβατότητά του με τους στόχους της παύσης των δραστηριοτήτων της ΕΚΑΧ και της σταδιακής ενσωμάτωσής τους στον γενικό προϋπολογισμό.

3. Είναι συμβατό με την αρχή της επικουρικότητας: οι επαφές με εξειδικευμένους οργανισμούς στον τομέα της οικονομικής ανασυγκρότησης των περιφερειών άνθρακα και χάλυβα έδειξαν ότι δεν υπάρχει τέτοιου είδους εθνικό ή κοινοτικό μέσο για τις ίδιες περιφέρειες.

4. Αντιστοιχεί με τις αρχές της οικονομικής και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1997 που ισχύει για τον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων:

α) Η ανάθεση της διαχείρισης του Ταμείου σε εξωτερικό φορέα περιορίζει τις διαχειριστικές υποχρεώσεις της Επιτροπής κυρίως σε καθήκοντα παρακολούθησης, επιτρέποντας έτσι έναν ικανοποιητικό λόγο κόστους-οφέλους για τα μέτρα αυτά.

β) Οι μηχανισμοί περιορισμένων εγγυήσεων [7], καταμερισμό κινδύνου [8] και της προσθετικότητας [9] εξασφαλίζουν το βέλτιστο αποτέλεσμα μόχλευσης των κοινοτικών χρηματικών πόρων που χρησιμοποιούνται για τον τίτλο του προϋπολογισμού.

[7] Οι εγγυήσεις EUROFER περιορίζονται κατά κίνδυνο και κατά χαρτοφυλάκιο.

[8] Κάθε κίνδυνος πρέπει να μοιράζεται με τον ενδιάμεσο χρηματοπιστωτικό οργανισμό.

[9] Η χρήση εγγυήσεων EUROFER περιορίζονται στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμες άλλες, και ιδίως εμπορικές, εγγυήσεις.

γ) Μια αρχική έκθεση για την εφαρμογή του σχεδίου καταρτίστηκε το 2001, μια επόμενη έκθεση θα ακολουθήσει το 2003 και μια τελική έκθεση θα υποβληθεί μετά το κλείσιμο του Ταμείου Εγγυήσεων, δηλαδή περίπου το 2011.

5. Εξοικονομεί διοικητικούς και διαχειριστικούς πόρους για την Επιτροπή και δεν απαιτεί πρόσθετο προσωπικό (βλέπε παραπάνω, 1.4).

2.4 Σταδία Εφαρμογής του "Ταμείου Εγγυήσεων Eurofer"

Μετά την επίσημη έγκριση αυτής της πρότασης εφαρμογής με την απόφαση PE/2000/2821 της Επιτροπής της 22ας Δεκεμβρίου 2000 [10], υπογράφηκε η Πιστωτική και Διαχειριστική Συμφωνία (ΠΔΣ) μεταξύ της Επιτροπής και της EUROFER, στις 29 Μαρτίου του 2001. Τον Απρίλιο του 2001 η Επιτροπή μεταβίβασε την πρώτη δόση των χρημάτων (1,5 εκατ. EUR) στο λογαριασμό καταπιστεύματος της EUROFER που είχε δημιουργηθεί γι' αυτό το σκοπό. Η υπολειπόμενη δόση ύψους 0,5 εκατ. EUR πρόκειται να καταβληθεί, με την προϋπόθεση της διαθεσιμότητας πόρων του προϋπολογισμού, όταν θα μπορεί να δικαιολογηθεί η καταβολή από την πρόοδο του σχεδίου.

[10] ...δεν έχει δημοσιευθεί στην ΕΕ

Σύμφωνα με τις διατάξεις της ΠΔΣ, η EUROFER συμφώνησε να εκδίδει εγγυήσεις για τη μερική κάλυψη δανείων ή επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου εκ μέρους ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών (ΕΧΟ) σε καινοτόμες ΜΜΕ σε περιφέρειες όπου πραγματοποιείται αναδιάρθρωση της βιομηχανίας στους κλάδους άνθρακα και χάλυβα. Τέσσερις ΕΧΟ επελέγησαν από την EUROFER και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή. Πρόκειται για τους εξής:

1. SODIE France

2. SODIE S.A. Belgium

3. UK Steel Enterprise Limited

4. Venture Capital Dortmund GmbH ("Dortmund Project")

Οι συμφωνίες-πλαίσια μεταξύ της EUROFER και αυτών των ΕΧΟ υπογράφηκαν τον Οκτώβριο/Νοέμβριο του 2001. Οι πρώτες εγγυήσεις χορηγήθηκαν από την EUROFER το Φεβρουάριο του 2002.

3. Εταίροι του Σχεδίου

Η καλή φήμη της EUROFER και το επιτυχημένο ιστορικό των ΕΧΟ που συμμετέχουν συνέβαλαν στην απόφαση της Επιτροπής να εφαρμόσει το σχέδιο με αυτό τον τρόπο και με αυτούς τους εταίρους.

3.1 Eurofer

Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Βιομηχανιών Σιδήρου και Χάλυβα (EUROFER) ιδρύθηκε το 1976. Τα μέλη και τα συνδεδεμένα μέλη είναι εταιρείες χάλυβα και εθνικές ομοσπονδίες χάλυβα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και στις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.

Το 2000, οι εταιρείες-μέλη της EUROFER στην ΕΕ παρήγαγαν 155 εκατ. τόνους ακατέργαστου χάλυβα. Αυτό αντιπροσωπεύει 95% της συνολικής παραγωγής στην ΕΕ. Τα συνδεδεμένα μέλη στις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, με 28 εκατ. τόνους ακατέργαστου χάλυβα, καλύπτουν το 95% της συνολικής παραγωγής χάλυβα στην περιφέρεια αυτή.

Οι στόχοι της EUROFER είναι η συνεργασία μεταξύ των εθνικών ομοσπονδιών και εταιρειών σε όλα τα ζητήματα που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας Χάλυβα, και η εκπροσώπηση των κοινών συμφερόντων των μελών της έναντι τρίτων, ιδίως των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και άλλων διεθνών οργανισμών.

Η EUROFER έχει σημαντική εμπειρία και αποδεδειγμένα προσόντα όσον αφορά τον χειρισμό μεγάλων σχεδίων, όπως το:

"Πρόγραμμα Υποστήριξης Επιχειρήσεων"

(Ενίσχυση προσαρμογής για τις ομοσπονδίες χάλυβα της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης ενόψει της προσχώρησης των χωρών τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση)

Περίοδος: Ιούλιος 2000 - Ιούνιος 2002

Συνολικός προϋπολογισμός: 1,1 εκατ. EUR

Συνεισφορά ΕΚ: 880.000 EUR

"Διαχείριση της αλλαγής και των ανθρώπινων πόρων"

(Μελέτη σε συνεργασία με τους κυριότερους παραγωγούς χάλυβα της Ευρώπης, που διερευνά τις διεργασίες αλλαγής που εμφανίστηκαν στον κλάδο και με ποιον τρόπο οι διεργασίες αυτές επηρέασαν εποικοδομητικά το διάλογο μεταξύ των εργοδοτών και του εργατικού δυναμικού στην Ευρωπαϊκή Βιομηχανία Χάλυβα)

Περίοδος: Δεκέμβριος 1996 - Ιούνιος 2000

Συνολικός προϋπολογισμός: > 450.000 EUR

Συνεισφορά ΕΚ: 300.000 EUR

3.2 Ενδιάμεσοι Χρηματοπιστωτικοί Οργανισμοί

3.2.1 SODIE France

Η SODIE [11] France, που δημιουργήθηκε το 1983, είναι θυγατρικής της USINOR. Σήμερα ανήκει κατά 55% στη USINOR [12] και κατά 45% σε μια τράπεζα. [13] Η δραστηριότητά της είναι η ανασυγκρότηση, δηλαδή η χορήγηση χρηματοδοτικής και πρακτικής συμβουλευτικής υποστήριξης κυρίως σε ΜΜΕ/εκκινήσεις επιχειρήσεων και υποστήριξης κατάρτισης και απόκτησης προσόντων σε μισθωτούς ή άνεργους. Από το 1983 η SODIE υποστήριξε περίπου 8.000 εταιρείες, δηλαδή 450 εταιρείες ανά έτος κατά μέσο όρο, και οι εταιρείες αυτές δημιούργησαν περισσότερες από 100.000 θέσεις απασχόλησης. Παράλληλα, δόθηκε βοήθεια σε 20.000 σχεδόν μισθωτούς ή άνεργους στο πλαίσιο των προσπαθειών τους για κινητικότητα και κατάρτιση.

[11] Sociιtι pour le dιveloppement de l'industrie et de l'emploi (Εταιρεία ανάπτυξης της βιομηχανίας και της απασχόλησης)

[12] μέσω της SODISID, θυγατρικής που ανήκει καθ' ολοκληρίαν στη USINOR

[13] Caisse des Dιpτts et Consignations, μέσω της θυγατρικής της SCET

Σήμερα, η SODIE συνεργάζεται στη Γαλλία και το Βέλγιο με διάφορες κρατικές αρχές σε όλα τα επίπεδα και με εταιρείες όλων των μεγεθών σε περισσότερες από 30 περιφέρειες απασχόλησης. Έχει ένα μεγάλο κατάλογο πελατών, όπου περιλαμβάνονται πόλεις, υπουργεία και γνωστές μεγάλες εταιρείες όπως η ALCATEL και η IBM.

3.2.2 SODIE Belgium

Η SODIE Belgium είναι μια πρόσφατα ιδρυθείσα θυγατρική της SODIE France. Ιδρύθηκε μετά από την αγορά του 75% του μετοχικού κεφαλαίου της COCKERILL-SAMBRE SA από την USINOR. Αποστολή της είναι η δημιουργία 4.000 νέων θέσεων απασχόλησης στη Βαλονία. Αυτό θα επιτευχθεί κυρίως με την υποστήριξη ΜΜΕ, π.χ. με τη χορήγηση δανείων με μειωμένο επιτόκιο.

3.2.3 UK Steel Enterprise Limited (UKSE)

Η UK Steel Enterprise Limited (UKSE) είναι μια ιδιωτική εταιρεία που ειδικεύεται στην υποστήριξη της ανασυγκρότησης. Είναι μια θυγατρική που ανήκει καθ' ολοκληρίαν στην CORUS Group plc και ιδρύθηκε το 1975 από την πρώην British Steel plc.

Για περισσότερα από 25 χρόνια έχει διαθέσει σε 2.400 ΜΜΕ περισσότερα από 50 εκατ. £ (80,6 εκατ. EUR) για χρηματοδότηση, από τα οποία 39 εκατ. £ (62,9 εκατ. EUR) είχαν τη μορφή δανείων ή μετοχικού κεφαλαίου, ενώ το υπόλοιπο διατέθηκε με άλλες μορφές.

Συνολικά, δόθηκε βοήθεια σε περισσότερες από 3.700 επιχειρήσεις με τη μορφή χρηματοδότησης ή χώρου εργασίας, και σε ορισμένες περιπτώσεις και με τα δύο. Εκτιμάται ότι αυτές οι επιχειρήσεις δημιούργησαν περισσότερες από 60.000 νέες θέσεις απασχόλησης. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις που έλαβαν βοήθεια από οργανισμούς που ιδρύθηκαν από την UKSE στις αρχές της δεκαετίας του 1980 εκτιμάται ότι δημιούργησαν τουλάχιστον 50.000 πρόσθετες θέσεις απασχόλησης.

3.2.4 Venture Capital Dortmund GmbH ("Dortmund Project")

Το Dortmund Project είναι μια εταιρική σχέση δημόσιου-ιδιωτικού τομέα που χρηματοδοτείται και διοικείται από την πόλη του Dortmund σε συνεργασία με ιδιωτικές εταιρείες όπως η ThyssenKrupp, εταιρείες επιχειρηματικού κεφαλαίου, "αγγέλους επιχειρήσεων" και εταιρείες παροχής συμβουλών. Στόχος της είναι η ανασυγκρότηση του Dortmund και της γύρω περιοχής ώστε να μετατραπεί από κέντρο παραδοσιακής βαριάς βιομηχανίας σε κέντρο της Νέας Οικονομίας (ηλεκτρονικό εμπόριο, ΤΠ, τεχνολογία μικροσυστημάτων).

Τα μέτρα που προβλέπονται και έχουν ξεκινήσει (το 2000) περιλαμβάνουν την ενθάρρυνση υπαρχουσών και νέων εταιρειών παρέχοντάς τους πρόσβαση σε δάνεια, επιχειρηματικό κεφάλαιο, χώρους και προσωπικό και υψηλά προσόντα, την πρόσκληση εταιρειών του εξωτερικού να επενδύσουν και να ιδρύσουν επιχειρήσεις στην περιφέρεια, τη βελτίωση της υποδομής και την παροχή διαχειριστικής υποστήριξης και διοικητικής μέριμνας.

Η Venture Capital Dortmund GmbH είναι μια εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και θυγατρική της Stadtsparkasse Dortmund, που ενεργεί ως τράπεζα-εταίρος του σχεδίου του Dortmund. Αν και ιδρύθηκε μόνο το 2000, η Venture Capital Dortmund (VCD) GmbH μπορεί να βασιστεί στην εμπειρία της Stadtsparkasse Dortmund στον τομέα της χρηματοδότησης ΜΜΕ, που έχει συγκεντρωθεί σε περισσότερα από 30 χρόνια λειτουργίας. Από την έναρξη των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της το 2000, η VCD έχει επενδύσει περίπου 7,7 εκατ. EUR (15 εκατ. DM) σε 10 περίπου εταιρείες.

Όλες οι εταιρείες που χρηματοδοτούνται από την VCD πρέπει να ανταποκρίνονται στον συνήθη ορισμό των ΜΜΕ. δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στις ΜΜΕ στον τομέα της ΤΠ, των τηλεπικοινωνιών, της τεχνολογίας μικροσυστημάτων, της ρομποτικής και της βιοτεχνολογίας. Το μέσο μέγεθος των επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου που πραγματοποιεί η VCD είναι μεταξύ 256.000 EUR και 511.000 EUR (500.000 DM και 1.000.000 DM).

4. Μέσα Εφαρμογής

4.1 Η Πιστωτική και Διαχειριστική Συμφωνία (ΠΔΣ) μεταξυ τησ Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τησ EUROFER

Η EUROFER θα έχει πλήρη εξουσία επιλογής όσον αφορά την απόρριψη ή την έγκριση επιμέρους αιτήσεων για εγγυήσεις. Κάθε κίνδυνος που καλύπτεται μερικά από μια εγγύηση EUROFER πρέπει να μοιράζεται με τον ΕΧΟ. Η EUROFER υποχρεούται να πληροφορεί την Επιτροπή σχετικά με τις δραστηριότητές της όσον αφορά το Ταμείο Εγγυήσεων, όπου περιλαμβάνεται η παράδοση αντιγράφων όλων των σχετικών εγγράφων και των παραστατικών του λογαριασμού καταπιστεύματος.

Η αρχική περίοδος διαθεσιμότητας για τις εγγυήσεις θα είναι δύο έτη, με λήξη τον Σεπτέμβριο του 2003. Η Επιτροπή θα αμείβει τη EUROFER για τις υπηρεσίες που παρέχει υπό την ΠΔΣ, καταβάλλοντάς της μια πάγια αμοιβή διαχείρισης που θα υπολογίζεται με βάση τις εγγυήσεις που έχουν χορηγηθεί. Το Ταμείο Εγγυήσεων θα κλείσει το αργότερο μέχρι το 2011.

Η ΠΔΣ περιέχει διατάξεις για την υποβολή εκθέσεων, το λογιστικό έλεγχο, την παρακολούθηση για τον έλεγχο, όπου περιλαμβάνεται το δικαίωμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων να εκτελεί τους λογιστικούς ελέγχους του τόσο στους χώρους της EUROFER όσο και στους χώρους όλων των τελικών αποδεκτών.

4.2 Οι Συμφωνίες Εγγύησης μεταξυ της EUROFER και των Ενδιάμεσων Χρηματοπιστωτικών Οργανισμών (ΕΧΟ)

Οι συμφωνίες αυτές είναι συμφωνίες-πλαίσια που ορίζουν τους όρους και τις συνθήκες της εταιρικής σχέσης και της συνεργασίας για το σχέδιο αυτό μεταξύ της EUROFER και των ΕΧΟ. Μεταξύ άλλων, στις συμφωνίες αυτές ορίζεται το ποσοστό εγγύησης, το ανώτατο όριο εγγύησης και το ανώτατο χαρτοφυλάκιο (δανείων ή επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου) που καλύπτεται μερικά από εγγυήσεις EUROFER.

Το 2002, το ανώτατο μέγεθος αυτού του χαρτοφυλακίου που καλύπτεται μερικά από εγγυήσεις EUROFER θα πρέπει να ανέρχεται σε 3.333.000 EUR ανά ΕΧΟ. [14] Το Ταμείο Εγγυήσεων EUROFER είναι διαθέσιμο δωρεάν για τους ΕΧΟ.

[14] Το ποσό αυτό υπολογίζεται με βάση το ανώτατο όριο εγγύησης που είναι 500.000 EUR ανά ΕΧΟ. Δεδομένου ότι το ανώτατο όριο εγγύησης ορίζεται στις συμφωνίες εγγύησεις ως 15% του χαρτοφυλακίου, το χαρτοφυλάκιο υπολογίζεται διαιρώντας το ποσό των 500.000 EUR με το 15 (= 33.333,33) και πολλαπλασιάζοντας το αποτέλεσμα με το 100 (= 3 333 333).

Αν ένας Ενδιάμεσος Χρηματοπιστωτικός Οργανισμός (ΕΧΟ) δεν μπορέσει να χρησιμοποιήσει όλο το χαρτοφυλάκιο εγγύησης κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων ετών μετά την υπογραφή της Συμφωνίας Εγγύησης, η EUROFER είτε θα κατανείμει το μη χρησιμοποιηθέν χαρτοφυλάκιο μεταξύ των υπόλοιπων ΕΧΟ ή θα αναζητήσει έναν νέο ΕΧΟ, ακόμη και σε άλλη περιφέρεια.

4.3 Οι Εγγυήσεις (Εγγυητικές Επιστολές)

Για να λάβουν εγγυητική κάλυψη για δάνεια που χορηγούνται ή για επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου που πραγματοποιούνται σε επιλέξιμες ΜΜΕ, οι ΕΧΟ πρέπει να υποβάλουν αιτήσεις εγγύησης στην EUROFER. Η EUROFER χορηγεί τις εγγυήσεις η ίδια αλλά για λογαριασμό της Επιτροπής σε βάση καταπιστεύματος. Η EUROFER θα είναι κατ' αρχήν ελεύθερη να εγκρίνει ή να απορρίπτει τις επιμέρους αιτήσεις. Όλα τα σχέδια για τα οποία έχουν υποβληθεί αιτήσεις θα αναφέρονται τακτικά στην Επιτροπή, η οποία θα πρέπει επίσης να λαμβάνει τακτικά αντίγραφα των παραστατικών του λογαριασμού καταπιστεύματος. Όλες οι εγγυήσεις θα λήγουν το αργότερο επτά χρόνια από την ημερομηνία της συμφωνίας δανείου ή την ημερομηνία πραγματοποίησης της επένδυσης μετοχικού κεφαλαίου, και οπωσδήποτε όχι αργότερα από τον Μάρτιο του 2010.

Για να είναι επιλέξιμα για εγγυήσεις EUROFER, τα δάνεια ή οι επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου πρέπει να πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:

α) Ο τελικός αποδέκτης πρέπει να είναι ΜΜΕ. [15]

[15] Όπως ορίζεται στο παράρτημα της Σύστασης της Επιτροπής 96/280/EΚ (ΕΕ L 107, 30.4.1996, σ.4)

β) Η ΜΜΕ πρέπει να είναι εγκατεστημένη σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ.

γ) Η ΜΜΕ πρέπει να είναι εγκατεστημένη σε μια περιφέρεια όπου πραγματοποιείται αναδιάρθρωση της βιομηχανίας στους κλάδους άνθρακα και χάλυβα.

δ) Η ΜΜΕ πρέπει να παρουσιάζει υψηλό βαθμό καινοτομίας [16].

[16] "Υψηλός βαθμός καινοτομίας" σημαίνει ότι θα δοθεί προτεραιότητα σε ΜΜΕ οι οποίες

ε) Η χρηματοδότηση που καλύπτεται τελικά από την εγγύηση EUROFER πρέπει να χρησιμοποιείται για ένα νέο σχέδιο ή μια νέα επένδυση. Αποκλείεται ρητά η επιλεξιμότητα για οποιοδήποτε είδος αναδιάρθρωσης οικονομικών υποχρεώσεων.

στ) Ο σκοπός της χρηματοδότησης που καλύπτεται τελικά από την εγγύηση EUROFER πρέπει να είναι, άμεσα ή έμμεσα, η δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος της σχετικής εγγύησης EUROFER.

ζ) Η ελάχιστη διάρκεια του δανείου ή της επένδυσης μετοχικού κεφαλαίου είναι τρία χρόνια.

5. Παρακολούθηση του Σχεδίου και Εκθέσεις στην Επιτροπή

5.1 Παρακολούθηση

Η Επιτροπή παρακολουθεί τις δραστηριότητες της EUROFER τις σχετικές με τη διαχείριση του ταμείου με βάση ένα πρόγραμμα παρακολούθησης παρόμοιο με τα προγράμματα παρακολούθησης για υπάρχοντα ανάλογα ταμεία. Τέτοια ανάλογα ταμεία είναι π.χ. ο μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ, της πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση ή ο μηχανισμός ΕΜΤ εκκίνησης, τα οποία διαχειρίζεται το ΕΤΕ [17]. Εκτός από την εξέταση των εκθέσεων και των παραστατικών του λογαριασμών καταπιστεύματος που λαμβάνει από την EUROFER, η Επιτροπή θα πραγματοποιεί αποστολές λογιστικού ελέγχου στην EUROFER, τους ΕΧΟ και επιλεγμένους τελικούς αποδέκτες.

[17] βλέπε 2.2. απόφαση 98/374/EΚ του Συμβουλίου της 19.5.1998, ΕΕ L 155, 29.5.1998, σ. 43

5.2 Εκθέσεις

Η Επιτροπή θα παρακολουθεί και θα επαληθεύει τη συμμόρφωση της EUROFER με τις συμβατικές υποχρεώσεις της. Ο αριθμός των δανείων ή των επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου σε ΜΜΕ που θα καλύπτονται από εγγυήσεις EUROFER εκτιμάται ότι μπορεί να ανέλθει σε 200 κατά το συνολικό κύκλο ζωής του Ταμείου Εγγυήσεων.

Δεν μπορεί ακόμη να εκτιμηθεί η ακριβής επίδραση ή συμβολή αυτών των εγγυήσεων στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. Θα αξιολογηθεί με βάση ερωτηματολόγια και εκθέσεις από τους ΕΧΟ και τους τελικούς αποδέκτες και επιτόπιες αποστολές.

Μια επόμενη έκθεση για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου πρόκειται να υποβληθεί στο ΕΚ το 2003. Αυτή η δεύτερη έκθεση θα πρέπει να βασίζεται στην εμπειρία που θα έχει αποκτηθεί από τη χορήγηση, εκ μέρους της EUROFER, του μεγαλύτερου μέρους του αρχικά διαθέσιμου ποσού εγγυήσεων. Μια τελική έκθεση θα ακολουθήσει μετά το κλείσιμο του Ταμείου Εγγυήσεων EUROFER, δηλαδή το αργότερο το 2011.

Παράρτημα

B5-504 Μέτρα υπέρ της σταδιακής ενσωματώσεως των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται βάσει της ΕΚΑΧ στο γενικό προϋπολογισμό [18]

[18] ΕΕ L 40, 14.2.2000, σ. 980-981: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2000/81/EΚ, ΕΚΑΧ, Euratom, τελική έγκριση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2000

Παρατηρήσεις

Νέο άρθρο

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Νοεμβρίου 1996 για την ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων ΕΚΑΧ στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ C 362, 1.12.1996, σ. 327).

Ψήφισμα του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 σχετικά με τη λήξη της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΕ C 190, 7.7.1999, σ. 1).

Το άρθρο αυτό προορίζεται για τη χρηματοδότηση των μέτρων που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της μεταβάσεως από τις δραστηριότητες που κατά παράδοση χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό ΕΚΑΧ στα προγράμματα που υφίστανται στο γενικό προϋπολογισμό, συγκεκριμένα τα διαρθρωτικά ταμεία και την έρευνα. Αποσκοπεί συγκεκριμένα να στηρίξει τις δράσεις οι οποίες λόγω του ειδικού χαρακτήρα τους δεν ευρίσκουν ακόμη αντιστοιχία στα κοινοτικά προγράμματα.

Στόχος είναι η μέσω ευρωπαϊκών κέντρων ενημέρωσης και κέντρων αναμετάδοσης πληροφοριών προαγωγή της δημιουργίας καινοτόμων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) που σχετίζονται με τη μετατροπή των βιομηχανιών στους τομείς του άνθρακα και του χάλυβα (φυτώρια επιχειρήσεων, προσφορά βιομηχανικών εργαλείων και διευκολύνσεις χρηματοδότησης προς τους μισθωτούς που υποβάλλονται σε προγράμματα αναπροσαρμογής), ιδίως στα πεδία του περιβάλλοντος, της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία.

Αποσκοπεί επίσης να ευνοήσει πρωτοβουλίες που ει δυνατόν αναπτύσσονται στο πλαίσιο ίσης συμμετοχής (εργοδοτών-εργαζομένων) στα πεδία της πληροφόρησης, της κατάρτισης και της ψυχαγωγίας στις επιχειρήσεις, συγκεκριμένα σε θέματα προσαρμογής του χρόνου εργασίας που απορρέουν από τις αναδιαρθρώσεις.

Η Επιτροπή θα έχει ως μέλημα όσοι αντλούν οφέλη από τα εν λόγω έργα να προέρχονται κατά προτεραιότητα από τις περιοχές που πλήττονται από τις αναδιαρθρώσεις στους τομείς του άνθρακα και του χάλυβα, συμπεριλαμβανομένων και των περιοχών που κείνται στα υποψήφια προς ένταξη κράτη.

Το 2001, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα των έργων της και σχετικά με τις δραστηριότητες που άντλησαν οφέλη από τις παρούσες πιστώσεις.