ISSN 1831-0826
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
2013
EL
Ειδική έκθεση αριθ. 17
ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΕ 
ΓΙΑ ΤΗΝ  ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ   
ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ  ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ 
ΒΟΗΘΕΙΑΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΕ 
ΓΙΑ ΤΗΝ  ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ 
ΣΤΟ  ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ 
ΒΟΗΘΕΙΑΣΕιδική έκθεση αριθ. 17  2013
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-1
Φαξ +352 4398-46410
E-mail: eca-info@eca.europa.eu
Internet: http://eca.europa.eu
Ειδική έκθεση  αριθ.  17  2013
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο  
(http://europa.eu ).
Δελτίο καταλογογράφησης υπάρχει στο τέλος του τεύχους.
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014
ISBN 978-92-9241-588-4
doi:10.2865/17692
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σημεία
 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΊΕΣ ΚΑΊ  ΑΚΡΩΝΥ ΜΊΑ
I–VI ΣΥΝΟΨΗ
1–14  ΕΊΣΑΓΩΓΗ
1–2  ΠΡΟΚΛΗΣΕΊΣ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
3–6   ΔΊΕΘΝΕΣ ΘΕΜΑΤΟΛ ΟΓΊΟ ΓΊΑ ΤΗΝ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗ  ΑΛΛΑΓΗ  ΚΑΊ  ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
7–9   ΠΟΛΊΤΊΚΗ  ΤΗΣ ΕΕ Ο ΣΟΝ ΑΦΟΡ Α ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ 
ΣΤΟ ΠΛΑΊΣΊΟ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΊΚΗΣ ΒΟΗΘΕΊΑΣ
10–14   ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΊ  ΤΩΝ ΚΡΑΤ ΩΝ ΜΕΛΩΝ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ 
ΣΤΟ ΠΛΑΊΣΊΟ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΊΚΗΣ ΒΟΗΘΕΊΑΣ
15–16  ΕΜΒΕΛΕΊΑ ΚΑΊ  ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΊΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
17–64  ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΊΣ
17–25   Η ΕΠΊΤΡΟΠΗ  ΔΊΑΧΕΊΡΊΣΤΗΚΕ ΟΡΘ Α ΤΗ ΣΤΗΡΊΞΗ ΓΊΑ ΤΟ ΚΛΊΜΑ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΊΤΑΊ  
ΑΠΟ ΤΟΝ  ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΊΣΜΟ  ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΊ  ΤΟ ΕΤΑ
18–20   Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΠΡΟΣΕ ΔΩΣΕ ΜΕΓ ΑΛΎΤΕΡΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟ ΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
21–25   Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΕ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ 
ΣΤΙΣ  ΕΙΔΙΚΕΣ ΣΎΝΘΗΚΕΣ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ-ΕΤΑΙΡΩΝ
26–64   Ο ΣΥΝΤΟΝΊΣΜΟ Σ ΜΕΤΑΞΥ  ΤΗΣ ΕΠΊΤΡΟΠΗΣ ΚΑΊ  ΤΩΝ ΚΡΑΤ ΩΝ ΜΕΛΩΝ ΓΊΑ ΤΗΝ ΕΝΊΣΧΥΣΗ 
ΤΗΣ  ΑΝΤΑΠΟΚΡΊΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΣΣ ΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗ  ΑΛΛΑΓΗ  ΚΡΊΝΕΤΑΊ  ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ
28–39   Ο ΣΎΝΤΟΝΙΣΜΟ Σ ΜΕΤΑΞΎ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜ ΑΤΩΝ ΑΝ Α ΧΩΡΑ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΡΑΤ ΩΝ ΜΕΛ ΩΝ ΧΡΗΖΕΙ 
ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ
40–41   Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΚΑΙ ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ ΔΕΝ ΕΧΟ ΎΝ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙ ΣΕ ΣΎ ΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚ Α ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΑΎΞΗΣΗΣ 
ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
42–51   ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΘΕΣΠΙΣΤΕΙ  ΑΚΟΜΗ ΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚ Ο ΣΎΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΎΘΗΣΗΣ, ΔΙΑΒΙΒΑΣΗΣ 
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚ ΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΛΗΘΕΎΣΗΣ
52–55  Ο ΒΑΘΜΟ Σ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΕΣΜΕΎΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΤΕ ΔΕΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΤΑΙ ΕΠΑΡΚ ΩΣ
56–64   Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΚΑΙ ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ ΔΕΝ Ε ΔΡΑΣΑΝ ΑΠΟ  ΚΟΙΝΟΎ ΩΣΤΕ ΝΑ ΜΕΙΩΣΟ ΎΝ ΤΟΝ ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΟ  
ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ3
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
65–69  ΣΥΜΠΕΡ ΑΣΜΑΤΑ ΚΑΊ  ΣΥΣΤ ΑΣΕΊΣ
 ΠΑΡ ΑΡΤΗΜΑ I  —  ΛΊΓΟΤΕΡΟ ΑΝΕΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΑΝΑΠΤΥΣΣ ΟΜΕΝΑ ΜΊΚΡ Α 
ΝΗΣΊΩΤΊΚ Α ΚΡΑΤΗ ΚΑΊ  ΑΦΡΊΚΗ
 ΠΑΡ ΑΡΤΗΜΑ II  —  ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ EUROPEAID ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΤ Α ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2003-2012
 ΠΑΡ ΑΡΤΗΜΑ III  —  ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΊΚΕΣ ΡΟΕΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΣ ΤΊΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣ ΟΜΕΝΕΣ 
ΧΩΡΕΣ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ 
ΚΑΤ Α ΤΗΝ  ΠΕΡΊΟΔΟ 2007-2013
 ΠΑΡ ΑΡΤΗΜΑ IV  —  ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΊΑ ΚΑΊ  ΣΥΛΛΟΓΗ  ΑΠΟΔΕΊΚΤΊΚ ΩΝ ΣΤΟΊΧΕΊΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ
 ΠΑΡ ΑΡΤΗΜΑ V  —  ΚΥΡΊΕΣ ΠΊΘΑΝΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΣ ΟΔΩΝ ΠΟΥ ΕΝΤ ΟΠΊΣΕ Η  ΕΠΊΤΡΟΠΗ  
ΓΊΑ ΤΗΝ  ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ ΣΧΕΤΊΚ Α 
ΜΕ ΤΗΝ  ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ 
 ΠΑΡ ΑΡΤΗΜΑ VI  —  ΟΡΊΣΜΟΊ ΤΩΝ ΟΡΩΝ «ΝΕΑ ΚΑΊ  ΠΡΟ ΣΘΕΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ» ΠΟΥ 
ΧΡΗΣΊΜΟΠΟΊΟ ΥΝΤΑΊ  ΑΠΟ  ΤΗΝ ΕΠΊΤΡΟΠΗ  ΚΑΊ  ΤΕΣΣΕΡΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΤΗΣ ΕΕ ΠΟΥ ΕΠΊΛΕΧΘΗΚΑΝ ΓΊΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ
ΑΠΑΝΤΗΣΕΊΣ ΤΗΣ ΕΠΊΤΡΟΠΗΣ ΚΑΊ  ΤΗΣ ΕΥΕΔ4
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΑΚΕ : Κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού
ΑΜΝΚ : Αναπτυσσόμενα μικρά νησιωτικά κράτη
ΔΝΤ : Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
ΔτΜ : Διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών
ΕΑΒ : Επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια
ΕΜΓΕΣ : Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης
ΕΟΠ : Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής
ΕΤΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης
ΕΥΕΔ : Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης
ΛΑΧ : Λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες
ΜΑΣ : Μηχανισμός Αναπτυξιακής Συνεργασίας 
ΟΔΕ : Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή
ΟΟΣΑ : Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης
ΠΔΠ : Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
ΜΚΟ : Μη κυβερνητικές οργανώσεις
ΠΤΚ : Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα
ΣΕΔΕ : Σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών
ΤΚΤ : Ταμείο καθαρών τεχνολογιών 
ΧΤΕ : Χρηματοδότηση ταχείας εκκίνησης 
DIPECHO : Πρόγραμμα ετοιμότητας για την αντιμετώπιση των καταστροφών της ECHO
DRR : Mείωση του κινδύνου καταστροφών
ECHO : Γενική Διεύθυνση Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας
ENRTP : Θεματικό πρόγραμμα της ΕΕ για το περιβάλλον και την αειφόρο διαχείριση των φυσικών πόρων περι -
λαμβανομένης και της ενέργειας
FCPF : Mέσο εταιρικής σχέσης για το μονοξείδιο του άνθρακα των δασών (Forest Carbon Partnership Facility)
FLEGT : Πρόγραμμα για την επιβολή της δασικής νομοθεσίας, τη διακυβέρνηση και το εμπόριο (Forest Law 
Enforcement, Governance and Trade Programme)ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΚΡΩΝΥΜΙΑ5
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
FTI: Πρωτοβουλία ταχείας υλοποίησης ( Fast  Track  Initiative )
GCCA : Συμμαχία όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος του πλανήτη
GEEREF : Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
GEF : Παγκόσμιο Περιβαλλοντικό Ταμείο
GFDRR : Παγκόσμια διευκόλυνση για τη μείωση των καταστροφών και την αποκατάσταση
MMR : Μηχανισμός παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου
UNDP : Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών
REDD : Μείωση  των εκπομπών από την αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών (Reducing Emissions from 
Deforestation and forest Degradation)
UNEP : Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον
UNFCCC : Σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος6
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΣΥΝΟΨΗ
I.
Η κλιματική αλλαγή αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες 
περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές απειλές 
για τον πλανήτη μας. Εκατομμύρια άτομα στις ανα -
πτυσσόμενες χώρες είναι πιθανόν να οδηγηθούν 
και πάλι στη φτώχεια λόγω της κλιματικής αλλαγής, 
η οποία συνιστά ουσιαστική απειλή για την οικονο -
μική ανάπτυξη και την επίτευξη των Αναπτυξιακών 
Στόχων της Χιλιετίας. Οι ανεπτυγμένες χώρες έχουν 
δεσμευθεί να αυξήσουν τη στήριξη που παρέχουν στις 
αναπτυσσόμενες χώρες στην προσπάθειά τους να προ -
σαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή και να μετριάσουν 
τον αντίκτυπό της. Συλλογικά, η ΕΕ και τα κράτη μέλη 
της χορηγούν τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση προς 
τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής.
II.
Το Συνέδριο διενέργησε έλεγχο της παροχής από την 
ΕΕ χρηματοδότησης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες 
για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Εξέτασε 
εάν η Επιτροπή διαχειρίστηκε ορθά τις δαπάνες για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες προ -
έρχονται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και το Ευρω -
παϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Το Συνέδριο εξέτασε 
επίσης εάν η Επιτροπή έλαβε τα απαραίτητα μέτρα 
για την προώθηση του συντονισμού με τα κράτη μέλη 
της ΕΕ όσον αφορά τη χρηματοδότηση προς τις ανα -
πτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση της κλιμα -
τικής αλλαγής, καθώς και εάν ο εν λόγω συντονισμός 
αποδείχθηκε επαρκής.
III.
Όσον αφορά τη διαχείριση της στήριξης για το κλίμα 
που χρηματοδοτήθηκε από τον προϋπολογισμό της 
ΕΕ και το ΕΤΑ, η Επιτροπή σημείωσε ικανοποιητικές 
επιδόσεις. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις πολιτικής, η Επι -
τροπή αύξησε σταθερά τις δαπάνες για το κλίμα που 
χρηματοδοτούνταν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ 
και το ΕΤΑ. Εστίασε στις δέουσες προτεραιότητες και 
προσάρμοσε τα προγράμματά της στις ειδικές συνθή -
κες των επιμέρους χωρών -εταίρων.7
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
IV.
Ο συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών 
μελών όσον αφορά τη χρηματοδότηση προς τις ανα -
πτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση της κλιματι -
κής αλλαγής κρίθηκε ανεπαρκής. Η Επιτροπή δεν έχει 
παράσχει επαρκή καθοδήγηση σε ορισμένους τομείς 
και τα κράτη μέλη δεν ανταποκρίθηκαν επαρκώς σε 
ορισμένες πρωτοβουλίες της. Απαιτούνται πολλές 
περαιτέρω προσπάθειες προκειμένου να διασφαλιστεί 
η συμπληρωματικότητα μεταξύ των προγραμμάτων 
της ΕΕ και των προγραμμάτων ανά χώρα των κρα -
τών μελών. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη δεν έχουν 
καταλήξει σε συμφωνία για τον τρόπο επίτευξης της 
δέσμευσης όσον αφορά την αύξηση της χρηματοδό -
τησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής 
έως το 2020. Δεν έχει θεσπιστεί ακόμη ένα εύρωστο 
σύστημα παρακολούθησης, διαβίβασης πληροφο -
ριακών στοιχείων και επαλήθευσης που θα παρέχει 
συνολική και αξιόπιστη πληροφόρηση σχετικά με τις 
δαπάνες της Επιτροπής και των κρατών μελών για το 
κλίμα, με σκοπό να παρακολουθείται η συμμόρφωση 
με τις δεσμεύσεις. Επίσης, παραμένει αδιευκρίνιστος 
ο βαθμός στον οποίο έχουν υλοποιηθεί οι δεσμεύ -
σεις της χρηματοδότησης ταχείας εκκίνησης (ΧΤΕ). 
Δεν έχουν καταβληθεί προσπάθειες ώστε να μειωθεί 
ο πολλαπλασιασμός των ταμείων για την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής. Επίσης, απαιτείται σημαντικός 
περαιτέρω συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και των 
κρατών μελών για την πρόληψη και την καταπολέμηση 
της διαφθοράς.
V.
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Επι -
τροπή διαχειρίστηκε ορθά τις δαπάνες της ΕΕ που 
σχετίζονται με το κλίμα από τον προϋπολογισμό της ΕΕ 
και το ΕΤΑ. Εντούτοις, προκειμένου η ΕΕ να μεγιστοποι -
ήσει τον διεθνή της αντίκτυπο, θα πρέπει να βελτιωθεί 
σημαντικά ο συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και 
των κρατών μελών όσον αφορά τη χρηματοδότηση 
προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής.ΣΥΝΟΨΗ
VI.
Το Συνέδριο συνιστά τα ακόλουθα:
α) Η Επιτροπή οφείλει:
 — να προτείνει έναν χάρτη πορείας σχετικά με 
την αύξηση της χρηματοδότησης για την αντι -
μετώπιση της κλιματικής αλλαγής, με σκοπό 
την επίτευξη του στόχου της συμφωνίας της 
Κοπεγχάγης έως το 2020·
 — να εξασφαλίσει ανεξάρτητη αξιολόγηση της 
συμμαχίας όσον αφορά την αλλαγή του κλί -
ματος του πλανήτη·
β) η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ οφείλουν:
 — να διαβιβάσουν πληροφοριακά στοιχεία σχε -
τικά με τον βαθμό στον οποίο υλοποιείται 
ο στόχος της αναπτυξιακής βοήθειας, ήτοι οι 
δαπάνες από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και 
το ΕΤΑ να ανέλθουν, για δράσεις σχετικά με το 
κλίμα, στο 20 % κατά την περίοδο 2014-2020·
γ) η Επιτροπή και τα κράτη μέλη οφείλουν:
 — στο πλαίσιο του κανονισμού περί μηχανισμού 
παρακολούθησης να συμφωνήσουν επί κοι -
νών προτύπων για την παρακολούθηση, τη 
διαβίβαση πληροφοριακών στοιχείων και την 
επαλήθευση της χρηματοδότησης προς τις 
αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής·
 — να ενισχύσουν τη συνεργασία τους με σκοπό 
την υλοποίηση του κώδικα δεοντολογίας της 
ΕΕ για τον καταμερισμό εργασίας όσον αφορά 
τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής.8
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΠΡΟΚΛΗΣΕΊΣ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
1. Είναι ευρέως αποδεκτό ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει όλο και 
περισσότερο δυσμενή αντίκτυπο στο κλίμα της Γης, λόγω της καύσης 
ορυκτών καυσίμων, της αποψίλωσης των δασών και της κτηνοτροφίας. 
Οι μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες αυξάνονται και ακραία καιρικά φαι -
νόμενα, όπως τυφώνες, πλημμύρες και ξηρασίες, είναι όλο και συχνότερα. 
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει άμεσα την υγεία, τη ζωή και τον βιοπορι -
σμό των ανθρώπων και επηρεάζει έμμεσα την επισιτιστική ασφάλεια και 
τη βιωσιμότητα των οικονομιών που βασίζονται σε φυσικούς πόρους.
2. Στη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τηναλλαγή του κλίματος 
(UNFCCC) επισημαίνεται ότι η κλιματική αλλαγή είναι πιθανόν να υπονο -
μεύσει την αειφόρο ανάπτυξη, να αυξήσει τη φτώχεια και να επιβραδύνει 
ή να αποτρέψει την υλοποίηση των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας1. 
Πολλές αναπτυσσόμενες χώρες είναι ευάλωτες έναντι της κλιματικής αλ -
λαγής: σε πολλές περιπτώσεις δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους για την 
αντιμετώπιση των όλο και ταχύτερα επεκτεινόμενων κινδύνων για τους 
υδάτινους πόρους, την ενέργεια, το έδαφος, τα δάση, τους υγροβιότο -
πους, τα άγρια ζώα και τα ιχθυαποθέματα, πόρους από τους οποίους 
εξαρτώνται άμεσα για τον βιοπορισμό τους.
ΔΊΕΘΝΕΣ ΘΕΜΑΤΟΛ ΟΓΊΟ ΓΊΑ ΤΗΝ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗ  ΑΛΛΑΓΗ  
ΚΑΊ  ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
3. Η UNFCCC αποτελεί το παγκόσμιο βήμα για τον συντονισμό της διε -
θνούς δράσης υπέρ του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προ -
σαρμογής στις επιπτώσεις της. Βασική αρχή της UNFCCC είναι η «κοινή 
αλλά διαφοροποιημένη ευθύνη»: οι ανεπτυγμένες χώρες θα πρέπει να 
ηγούνται στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και να στηρίζουν 
τις αναπτυσσόμενες χώρες στις προσπάθειές τους για προσαρμογή και 
μετριασμό του αντικτύπου, εφόσον οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι αυτές 
με τη μικρότερη συμβολή στη συσσώρευση αερίων του θερμοκηπίου 
στην ατμόσφαιρα, αλλά και εκείνες που θα πληγούν περισσότερο από 
την κλιματική αλλαγή. Με άλλα λόγια, ο ρυπαίνων πρέπει να πληρώνει.
4. Τα συμβαλλόμενα μέρη της UNFCCC συνέρχονται σε ετήσια βάση από 
το 1995 και αξιολογούν την πρόοδο που σημειώνεται ως προς την αντι -
μετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Οι συνεδριάσεις αυτές ονομάζονται 
ΔτΜ, ήτοι διάσκεψη των μερών. Οι πλέον πρόσφατες ΔτΜ πραγματοποι -
ήθηκαν στην Ντόχα τον Νοέμβριο του 2012 (ΔτΜ 18) και στη Βαρσοβία 
τον Νοέμβριο του 2013 (ΔτΜ 19).ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1  UNFCCC, «Climate Change: 
Impacts, vulnerabilities and 
adaptation in developing 
countries»  (Κλιματικές 
μεταβολές: αντίκτυπος, 
τρωτότητα και προσαρμογή 
στις αναπτυσσόμενες χώρες), 
(2007), σ. 42.9
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
5. Στη ΔτΜ 15 (Κοπεγχάγη 2009), οι ανεπτυγμένες χώρες συμφώνησαν να 
αναλάβουν εθελοντική δέσμευση (τη συμφωνία της Κοπεγχάγης) για «νέα 
και πρόσθετη» χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, ώστε 
να ενισχυθούν στις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση των προκλή -
σεων της κλιματικής αλλαγής, μέσω του μετριασμού, της προσαρμογής, 
της ανάπτυξης και μετάδοσης της τεχνολογίας, καθώς και μέσω δράσεων 
οικοδόμησης ικανοτήτων. Η συμφωνία περιλάμβανε:
α) βραχυπρόθεσμη δέσμευση, αποκαλούμενη «χρηματοδότηση ταχεί -
ας εκκίνησης» (ΧΤΕ), ύψους περίπου 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων 
ΗΠΑ, για το χρονικό διάστημα 2010-2012. Στόχος της ΧΤΕ ήταν η ενί -
σχυση των αναπτυσσόμενων χωρών κατά την εφαρμογή άμεσης, 
επείγουσας δράσης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής 
και η παροχή στις εν λόγω χώρες της δυνατότητας να απορροφή -
σουν σε περισσότερο μακροπρόθεσμο διάστημα μεγαλύτερα ποσά 
χρηματοδότησης·
β) περισσότερο μακροπρόθεσμη δέσμευση για αύξηση του ποσού 
χρηματοδότησης που αφορά την αντιμετώπιση της κλιματικής αλ -
λαγής σε 100 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως έως το 2020, 
από ένα ευρύ φάσμα χρηματοδοτικών πόρων, δημόσιων και ιδι -
ωτικών, διμερών και πολυμερών, περιλαμβανομένων καινοτόμων 
πηγών χρηματοδότησης.
6. Η ΔτΜ 16 (Κανκούν 2010) έδωσε συνέχεια στη συμφωνία της Κοπεγχάγης 
εγκρίνοντας τη θέσπιση ενός παγκόσμιου Πράσινου Ταμείου για το Κλίμα 
(ΠΤΚ) στο οποίο θα διοχετεύεται το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότη -
σης. Η ΔτΜ 16 επαναβεβαίωσε προηγούμενες δεσμεύσεις, σύμφωνα με 
τις οποίες η χρηματοδότηση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή 
συνιστά προτεραιότητα για τις πλέον ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες, 
συγκεκριμένα τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ), τα αναπτυσσόμενα 
μικρά νησιωτικά κράτη (ΑΜΝΚ) και την Αφρική (βλέπε παράρτημα Ι ).
ΠΟΛΊΤΊΚΗ  ΤΗΣ ΕΕ Ο ΣΟΝ ΑΦΟΡ Α ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ 
ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ 
ΣΤΟ ΠΛΑΊΣΊΟ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΊΚΗΣ ΒΟΗΘΕΊΑΣ
7. Η πολιτική της ΕΕ που αφορά την κλιματική αλλαγή σε σχέση με τις 
αναπτυσσόμενες χώρες χρονολογείται από το 20032. Έκτοτε έχει επι -
καιροποιηθεί ώστε να συμπεριλάβει και να τονίσει ορισμένους τομείς, 
συγκεκριμένα την προσαρμογή3 (2004), τη μείωση των κινδύνων κατα -
στροφών4 (2009), την ενίσχυση της ανάπτυξης ικανοτήτων και τη μετα -
φορά τεχνολογίας στους τομείς της βιώσιμης γεωργίας και ενέργειας, 
μεταξύ άλλων στο πλαίσιο στρατηγικών μείωσης της κλιματικής αλλαγής 
και προσαρμογής σε αυτήν5 (2011).2  COM(2003) 85 τελικό 
της 11ης Μαρτίου 2003.
3  Συμπεράσματα του 
Συμβουλίου αριθ. 15164/04 
της 24ης Νοεμβρίου 2004 
για τις κλιματικές μεταβολές 
στο πλαίσιο της συνεργασίας 
για την ανάπτυξη ( http://
consilium.europa.eu ).
4  COM(2009) 84 τελικό 
της 23ης Φεβρουαρίου 2009.
5  COM(2011) 637 τελικό 
της 13ης Οκτωβρίου 2011.10
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
8. Η κλιματική αλλαγή συνιστά βασική προτεραιότητα της εξωτερικής πολι -
τικής της ΕΕ. Στο κοινό έγγραφο που κατάρτισαν η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή 
το 2011 διατυπωνόταν η προειδοποίηση ότι η κλιματική αλλαγή ενέχει 
σημαντικές επιπτώσεις ως προς την ασφάλεια. Αναγνώριζε τον σημαντικό 
ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν η Ύπατη Εκπρόσωπος, η Επιτροπή 
και η ΕΥΕΔ συνεργαζόμενες με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της διπλωμα -
τίας για το κλίμα και ενθάρρυνε την κατάρτιση κοινών προγραμμάτων 
βοήθειας, προκειμένου να μεγιστοποιηθούν οι συνέργειες και να αποφεύ -
γεται η αλληλοεπικάλυψη προσπαθειών 6. Το Συμβούλιο δημιούργησε ένα 
δίκτυο «πράσινης διπλωματίας» της ΕΕ το 2003 και ζήτησε ένα πιο προο -
ρατικό και στοχευμένο διπλωματικό θεματολόγιο της ΕΕ για το κλίμα, με 
στόχο τη μεγιστοποίηση των συλλογικών προσπαθειών και την περαιτέρω 
αναβάθμιση της φωνής της ΕΕ στον τομέα του κλίματος διεθνώς7.
9. Ο συντονισμός της αναπτυξιακής βοήθειας αποτελεί ευθύνη που επιμερί -
ζονται η ΕΕ και τα κράτη μέλη. Το άρθρο 210 της Συνθήκης για τη λειτουρ -
γία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι αυτό ισχύει «για να προάγουν τη 
συμπληρωματικότητα και την αποτελεσματικότητα των δράσεών τους» και 
ότι η Επιτροπή «μπορεί να αναλαμβάνει κάθε πρωτοβουλία για αυτόν τον 
σκοπό8». Προκειμένου να διασφαλίζεται αυτός ο συντονισμός, η Επιτροπή 
προσυπέγραψε τη Δήλωση των Παρισίων σχετικά με την αποτελεσματικό -
τητα της βοήθειας (2005) και το Συμβούλιο ενέκρινε την Ευρωπαϊκή Συ -
ναίνεση για την Ανάπτυξη (2006): η ΕΕ και τα κράτη μέλη της δεσμεύονται 
να προαγάγουν τον καλύτερο συντονισμό των χορηγών βοήθειας και τη 
συμπληρωματικότητα και οφείλουν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο κατά την 
υλοποίηση της Δήλωσης των Παρισίων. Το 2008 η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη εγκαινίασαν την πρωτοβουλία ταχείας υλοποίησης της ΕΕ (FTI — 
Fast Track Initiative) σχετικά με τον καταμερισμό της εργασίας, ώστε να 
βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της βοήθειας μέσω της εφαρμογής του 
«Κώδικα δεοντολογίας της ΕΕ για τον καταμερισμό της εργασίας»9.
ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΊ  ΤΩΝ ΚΡΑΤ ΩΝ ΜΕΛΩΝ 
ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ 
ΣΤΟ ΠΛΑΊΣΊΟ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΊΚΗΣ ΒΟΗΘΕΊΑΣ
10.  Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της δεσμεύθηκαν να συνεισφέρουν 7,2  δισεκα -
τομμύρια ευρώ (10 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) στην πρωτοβουλία ΧΤΕ 
(βλέπε σημείο 5), διαθέτοντάς τα με ισόρροπο τρόπο σε μέτρα προσαρμο -
γής και μετριασμού, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της συμφωνίας του Καν -
κούν. Το μερίδιο της Επιτροπής επί του συνολικού ποσού της δέσμευσης 
ανέρχεται σε 150 εκατομμύρια ευρώ για το χρονικό διάστημα 2010-2012.
11.  Η περισσότερο μακροπρόθεσμη δέσμευση της συμφωνίας της Κοπεγχά -
γης αφορούσε τη διάθεση 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ ετησίως 
έως το 2020, αλλά δεν προσδιορίστηκε η κατανομή αυτού του ποσού 
μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών. Η Επιτροπή εκτιμά, ωστόσο, ότι το 
μερίδιο της ΕΕ και των κρατών μελών στο πλαίσιο αυτής της παγκόσμιας 
προσπάθειας κυμαίνεται από 29 % έως 38 % του συνόλου (δηλαδή μεταξύ 
22 και 29 δισεκατομμυρίων ευρώ)10.6 http://eeas.europa.eu/
environment/docs/2011_
joint_paper_euclimate_
diplomacy_en.pdf
7 http://consilium.europa.
eu/uedocs/cms_data/docs/
pressdata/EN/foraff/137587.
pdf
8  Άρθρο 210, παράγραφος 1: 
Για να προάγουν τη 
συμπληρωματικότητα και 
την αποτελεσματικότητα των 
δράσεών τους, η Ένωση και 
τα κράτη μέλη συντονίζουν 
τις πολιτικές τους στον τομέα 
της συνεργασίας για την 
ανάπτυξη και συνεννοούνται 
για τα προγράμματα σχετικά 
με την παροχή βοήθειας, 
μεταξύ άλλων στα πλαίσια 
διεθνών οργανισμών και 
διεθνών διασκέψεων, και 
μπορούν να αναλαμβάνουν 
κοινές δράσεις. Όταν 
χρειάζεται, τα κράτη 
μέλη συμβάλλουν στην 
εφαρμογή των κοινοτικών 
προγραμμάτων βοήθειας 
της Ένωσης.  
Άρθρο 210, παράγραφος 2: 
Η Επιτροπή μπορεί να 
αναλαμβάνει κάθε χρήσιμη 
πρωτοβουλία για την 
προώθηση του συντονισμού 
που προβλέπεται στην 
παράγραφο 1.
9  Συμβούλιο Υπουργών της 
15ης Μαΐου 2007, έγγραφο 
αριθ. 9558/07.
10  SEC(2011) 487 τελικό 
της 8ης Απριλίου 2011, 
σ. 18 ( http://ec.europa.eu/
economy_finance/articles/
financial_operations/pdf/
sec_2011_487_final_en.pdf ).11
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
12.  Η Επιτροπή χρηματοδοτεί την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής 
στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας με πόρους από τον προϋπολογι -
σμό της ΕΕ και των Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Το διάστημα 
2003-2012, η EuropeAid διέθεσε περίπου 4 650 εκατομμύρια ευρώ για τη 
χρηματοδότηση της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και η ECHO 
διέθεσε 155 εκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση της ετοιμότητας 
για την αντιμετώπιση καταστροφών που σχετίζονται με την κλιματική 
αλλαγή. Βλέπε παράρτημα ΙΙ  για περαιτέρω λεπτομέρειες.
13.  Η χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής παρέχε -
ται στο πλαίσιο τόσο θεματικών11 όσο και γεωγραφικών προγραμμάτων. 
Η χρηματοδότηση από την Επιτροπή για την αντιμετώπιση της κλιματι -
κής αλλαγής διοχετεύεται κυρίως μέσω διμερών προγραμμάτων με τις 
χώρες-εταίρους και περιφερειακούς οργανισμούς. Στο παράρτημα ΙΙΙ  
παρέχεται επισκόπηση αυτών των διαύλων παροχής χρηματοδότησης.
14.  Στόχος της στήριξης της προσαρμογής είναι να μπορέσουν οι χώρες -εταί -
ροι να αποκτήσουν ανθεκτικότητα έναντι των δυσμενών επιπτώσεων 
της κλιματικής αλλαγής. Τα προγράμματα εστιάζουν στην προστασία 
των υποδομών, της βιομηχανίας και της γεωργίας έναντι των μεταβαλ -
λόμενων μετεωρολογικών μοντέλων και της αύξησης της στάθμης της 
θάλασσας, καθώς και σε επενδύσεις στη διαχείριση των υδάτινων πόρων 
και σε καλλιέργειες ανθεκτικές στην ξηρασία. Στόχος της στήριξης για 
τον μετριασμό είναι η επίσπευση της μετάβασης προς μια παγκόσμια 
οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Τα προγράμματα εστιάζουν στην 
ανάπτυξη τεχνολογιών καθαρής ενέργειας, στην ενεργειακή απόδοση 
και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, μέσω της αει -
φόρου διαχείρισης και της διατήρησης των δασών και των αποθεμάτων 
άνθρακα.11  Κατά κύριο λόγο πρόκειται 
για το θεματικό πρόγραμμα 
για το περιβάλλον και 
την αειφόρο διαχείριση 
των φυσικών πόρων, 
περιλαμβανομένης και της 
ενέργειας (ENRTP), καθώς και 
για το θεματικό πρόγραμμα 
που αφορά την επισιτιστική 
ασφάλεια (FSTP).12
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
15.  Με τον εν λόγω έλεγχο εξετάστηκε η παροχή χρηματοδότησης από την 
ΕΕ προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής. Η έκθεση εστιάζει στα ακόλουθα δύο ερωτήματα:
α) Διαχειρίστηκε ορθά η Επιτροπή τη στήριξη για το κλίμα που χρη -
ματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και από το ΕΤΑ;
β) Έλαβε η Επιτροπή τα κατάλληλα μέτρα για την προώθηση του συ -
ντονισμού με τα κράτη μέλη της ΕΕ όσον αφορά τη χρηματοδότηση 
προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση της κλιματι -
κής αλλαγής; Ήταν επαρκής αυτός ο συντονισμός;
16.  Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκαν οι χρηματοδοτικές πρωτοβου -
λίες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής που αναλήφθηκαν 
από την Επιτροπή το διάστημα 2007-2013 με αντίκτυπο έως το 2020. 
Πραγματοποιήθηκαν εξέταση εγγράφων, έλεγχοι βάσει εγγράφων των 
προγραμμάτων σε δεκαέξι χώρες και δύο περιφέρειες, συνεντεύξεις και 
επιτόπιες επισκέψεις ελέγχου σε τέσσερις χώρες: Μπανγκλαντές, Ινδονη -
σία, Τανζανία και Ουγκάντα. Τα κριτήρια ελέγχου και οι μέθοδοι συλλογής 
αποδεικτικών στοιχείων του ελέγχου περιγράφονται αναλυτικότερα στο 
παράρτημα IV .ΕΜΒEΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡOΠΟΣ ΠΡΟΣEΓΓΙΣΗΣ 
ΤΟΥ ΕΛEΓΧΟΥ13
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
Η ΕΠΊΤΡΟΠΗ  ΔΊΑΧΕΊΡΊΣΤΗΚΕ ΟΡΘ Α ΤΗ ΣΤΗΡΊΞΗ 
ΓΊΑ ΤΟ ΚΛΊΜΑ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΊΤΑΊ  ΑΠΟ  
ΤΟΝ  ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΊΣΜΟ  ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΊ  ΑΠΟ  ΤΟ ΕΤΑ
17.  Στην παρούσα ενότητα εξετάζεται κατά πόσον οι χρηματοδοτικοί πόροι 
που διέθεσε η Επιτροπή για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της κλι -
ματικής αλλαγής: 
α) αντικατοπτρίζουν επαρκώς τις δεσμεύσεις πολιτικής· και
β) προσαρμόστηκαν στις ειδικές συνθήκες των χωρών και περιφερειών-εταίρων.
Η ΕΠΊΤΡΟΠΗ  ΠΡΟΣΕ ΔΩΣΕ ΜΕΓΑΛ ΥΤΕΡΗ ΠΡΟΤΕΡΑΊΟ ΤΗΤΑ 
ΣΤΗ  ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ 
ΑΛΛΑΓΗΣ
18.  Η Επιτροπή αύξησε σταθερά τις δαπάνες για το κλίμα προς τις αναπτυσ -
σόμενες χώρες, μέσω του γενικού προϋπολογισμού της ΕΕ και του ΕΤΑ 
κατά τη διάρκεια της δεκαετούς περιόδου που έληξε το 2012 (βλέπε  γρά -
φημα  1). Στις δαπάνες αυτές περιλαμβάνεται συμπληρωματική συνεισφο -
ρά ύψους 155 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία χορηγήθηκαν στο πλαίσιο 
της πρωτοβουλίας ΧΤΕ. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, 
διατέθηκαν περίπου 3,7 δισεκατομμύρια ευρώ για προγράμματα σχετικά 
με το κλίμα έως τα τέλη του 2012, δηλαδή περίπου το 8  % του συνολικού 
προϋπολογισμού της ΕΕ και της αναπτυξιακής χρηματοδότησης του ΕΤΑ 
(βλέπε παράρτημα ΙΙ, πίνακας 1 ).
19.  Όσον αφορά την περίοδο 2014-2020, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο12 έχει 
εγκρίνει τη διάθεση τουλάχιστον του 20 % των συνολικών δαπανών της 
ΕΕ σε δράσεις για το κλίμα, αντικατοπτρίζοντας τη στρατηγική προτε -
ραιότητα της ΕΕ να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή. Αυτός ο στό -
χος του 20 % περιλαμβάνεται στο σχέδιο κανονισμού για τον μηχανισμό 
αναπτυξιακής συνεργασίας για την περίοδο 2014 έως 202013, καθώς και 
στις οδηγίες προγραμματισμού για το ενδέκατο ΕΤΑ14. Εάν ο στόχος του 
20 % εφαρμοστεί στο σύνολο της εξωτερικής βοήθειας, αυτό αντιστοιχεί 
κατ’ εκτίμηση σε 11,6 δισεκατομμύρια ευρώ για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας, δηλαδή πρό -
κειται για υπερτριπλάσια αύξηση σε σύγκριση με το ποσό που διατέθηκε 
κατά την περίοδο 2007-2013.
20.  Η υλοποίηση μιας τέτοιας δέσμευσης πολιτικής απαιτεί σημαντική προ -
σπάθεια εκ μέρους της Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής 
Δράσης (ΕΥΕΔ) και των χωρών -εταίρων. Εντούτοις, από τις συζητήσεις με 
τις αντιπροσωπείες της ΕΕ στις τέσσερις χώρες στις οποίες πραγματοποιή -
θηκαν επισκέψεις κατέστη σαφές ότι δεν λαμβανόταν συστηματικά υπόψη 
η συμπερίληψη των στόχων της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής 
στον μελλοντικό προγραμματισμό: στο Μπανγκλαντές, η αντιπροσωπεία 
δεν σχεδίαζε να δώσει υψηλότερη προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής στα προγράμματα και τη στρατηγική συνεργασίας, 
ενώ στην Ουγκάντα και την Τανζανία διαπιστώθηκε ότι ίσχυε το αντίθετο15.ΠΑΡΑΤΗΡHΣΕΙΣ
12  Συμπεράσματα 
του Ευρωπαϊκού 
Συμβουλίου της 7ης και 
8ης Φεβρουαρίου 2013 
σχετικά με το ΠΔΠ 2014-20 
(EUCO 37/13), σημείο 10: 
«[...] Οι στόχοι της δράσης 
για το κλίμα θα αντιστοιχούν 
τουλάχιστον στο 20 % 
της ΕΕ κατά την περίοδο 
2014-20 [...]».
13  COM(2011) 840 τελικό 
της 7ης Δεκεμβρίου 2011.
14 «Οδηγίες 
προγραμματισμού για το 
ενδέκατο ΕΤΑ και τον ΜΑΣ 
2014-2020» που εκδόθηκαν 
από την ΕΥΕΔ και την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή με 
ημερομηνία 15 Μαΐου 2012 
(βλέπε σημείο 3, 
υποσημείωση 2).
15  Η Ινδονησία είναι μία 
από τις 19 αναδυόμενες 
οικονομίες που θα ενταχθούν 
στο νεοσυσταθέν Μέσο 
Εταιρικής Σχέσης και, ως εκ 
τούτου, δεν θα είναι πλέον 
επιλέξιμη για διμερή βοήθεια 
στο πλαίσιο του ΜΑΣ από το 
2014 και εξής.14
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ EUROPEAID ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΤ Α ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2003-2012
Πηγή:  Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η ΕΠΊΤΡΟΠΗ  ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΕ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΊΣ ΕΊΔΊΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ-ΕΤΑΊΡΩΝ
21.  Κατά την περίοδο 2007-2013, οι κατευθυντήριες οδηγίες προγραμμα -
τισμού της Επιτροπής απαιτούσαν την εκπόνηση αναλύσεων των κιν -
δύνων και των ευκαιριών που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή για 
κάθε χώρα-εταίρο16. Το 2009 εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες προς τις 
αντιπροσωπείες της ΕΕ υποδεικνύοντας τον τρόπο συμπερίληψης της 
κλιματικής αλλαγής σε συγκεκριμένους τομείς17.
22.  Όπως επισημαίνεται στο σημείο 6, στη συμφωνία της Κοπεγχάγης και 
στη ΔτΜ 16 στο Κανκούν τονίστηκε η ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα 
σε μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, ειδικότερα για τις ΛΑΧ, 
τα ΑΜΝΚ και τις αφρικανικές χώρες18. Το Συμβούλιο ενέκρινε αυτές τις 
προτεραιότητες, χωρίς ωστόσο να θέσει ποσοτικώς προσδιορισμένους 
στόχους19. Εντούτοις, οι εν λόγω προτεραιότητες αντικατοπτρίζονται στις 
δεσμεύσεις της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση της αντιμετώπισης της 
κλιματικής αλλαγής.ΓΡΑΦΗΜΑ  1
900
800
700
600
500
400
300
200
 0100
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ16  Περιβαλλοντικά προφίλ 
χωρών και περιβαλλοντικά 
προφίλ περιφερειών.
17  Εκδόθηκαν κατευθυντήριες 
οδηγίες για την ενσωμάτωση 
του περιβάλλοντος και της 
κλιματικής αλλαγής στην 
αναπτυξιακή βοήθεια. 
Επίσης, εκδόθηκαν 
κατευθυντήριες οδηγίες για 
οκτώ τομείς παρέμβασης: 
υγεία, υποδομές, γεωργική 
και αγροτική ανάπτυξη, 
ενεργειακός εφοδιασμός, 
εκπαίδευση, ύδρευση και 
αποχέτευση, εμπόριο και 
επενδύσεις και διαχείριση 
στερεών αποβλήτων.
18 http://unfccc.int/
cooperation_support/
financial_mechanism/fast_
start_finance/items/5646.php
19  Συμπεράσματα 
του Συμβουλίου 
αριθ. 15265/1/09 REV1 
της 1ης Δεκεμβρίου 2009, 
9437/1/10 REV1 της 
12ης Μαΐου 2010, 14957/10 
της 14ης Οκτωβρίου 2010 
και 15353/11 της 
10ης Οκτωβρίου 2011  
(http://consilium.europa.eu ).15
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
23.  Κατά την περίοδο 2003-2012, η χρηματοδότηση για την προσαρμογή 
αντιστοιχούσε σε ποσό ελαφρώς μικρότερο από το ήμισυ των δεσμεύσε -
ων της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση της αντιμετώπισης της κλιματι -
κής αλλαγής (βλέπε γράφημα 2 ) και το αντίστοιχο μερίδιο ήταν μεγαλύ -
τερο από το 2010 και εξής. Κατά τη διάρκεια της συνολικής περιόδου, το 
ήμισυ των δεσμεύσεων για την προσαρμογή στο πλαίσιο των προγραμ -
μάτων ανά χώρα20 στήριζε τις προσπάθειες προσαρμογής σε ΛΑΧ, ΑΜΝΚ 
και σε αφρικανικές χώρες (βλέπε πίνακα 4  στο παράρτημα ΙΙ ).
ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ  ΜΕΤΑΞΎ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ 
ΠΟΎ ΔΙΑΤΙΘΕΤΑΙ ΑΠΟ  ΤΗΝ EUROPEAID ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ  
ΣΤΗΝ  ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ  ΑΛΛΑΓΗ  ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΕΤΡΙΑΣΜΟ  ΤΗΣ
Πηγή:  Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Συνέδριο προέβη σε εκτίμηση της κατανομής με άμεση εφαρμογή 
των αντίστοιχων ποσοστών επί του συνολικού ποσού (βλέπε πίνακα 3  στο παράρτημα ΙΙ ).900
800700
600
500400300200100
0
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012Μετριασ/uni03BCό/uni03C2
επιπτώσεων
Προσαρ/uni03BCογήεκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΓΡΑΦΗΜΑ  220  Τα δεδομένα της 
Επιτροπής δεν επιτρέπουν τον 
προσδιορισμό του μεριδίου 
για τις ΛΑΧ, τα ΑΜΝΚ και 
τις αφρικανικές χώρες στα 
περιφερειακά προγράμματα.16
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
24.  Όσον αφορά το δείγμα των δεκαέξι χωρών και των δύο περιφερειών που 
εξετάστηκαν, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή λάμβανε επαρκώς 
υπόψη της τις προτεραιότητες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής που 
προσδιορίστηκαν για την πλειονότητα των εξετασθεισών χωρών και των πε -
ριφερειών -εταίρων στον προγραμματισμό της για την περίοδο 2007-201321:
α) Η Επιτροπή έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στην κλιματική αλλαγή σε δε -
κατρείς χώρες και στην περιφέρεια της Ασίας, στις οποίες η κλιματική 
αλλαγή εξετάστηκε είτε ως ειδικός τομέας προτεραιότητας της στρα -
τηγικής της για την ανάπτυξη22 είτε στο πλαίσιο άλλου τομέα προτεραι -
ότητας που αφορά το περιβάλλον, τη διαχείριση φυσικών πόρων, την 
αγροτική ανάπτυξη ή ακόμη και το εμπόριο και τις επενδύσεις23·
β) Σε πέντε χώρες24, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αξιολόγησης των προ -
γραμμάτων της περιόδου 2007-2013 ελήφθησαν αποφάσεις για την 
ενίσχυση της στήριξης σχετικά με την αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής, προσθέτοντας νέους τομείς παρέμβασης ή αυξάνοντας τη 
διατιθέμενη χρηματοδότηση.
25.  Εξετάζοντας τις δεκαέξι χώρες στο δείγμα του, το Συνέδριο προέβη σε 
λεπτομερή ανάλυση ενός επιπλέον επιμέρους δείγματος οκτώ χωρών και 
δύο περιφερειών25, σχετικά με το κατά πόσον οι παρεμβάσεις της Επιτρο -
πής για το κλίμα κάλυπταν τις προτεραιότητες που είχαν προσδιοριστεί 
από τις ίδιες τις χώρες-εταίρους. Το Συνέδριο έκρινε ότι τα προγράμματα 
είχαν τη δέουσα στοχοθέτηση.
Ο ΣΥΝΤΟΝΊΣΜΟ Σ ΜΕΤΑΞΥ  ΤΗΣ ΕΠΊΤΡΟΠΗΣ 
ΚΑΊ  ΤΩΝ ΚΡΑΤ ΩΝ ΜΕΛΩΝ ΓΊΑ ΤΗΝ ΕΝΊΣΧΥΣΗ 
ΤΗΣ  ΑΝΤΑΠΟΚΡΊΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΣΣ ΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ 
ΣΤΗΝ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗ  ΑΛΛΑΓΗ  ΚΡΊΝΕΤΑΊ  ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ
26.  Το άρθρο 210 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
αναθέτει στην Επιτροπή τον ρόλο της βελτιστοποίησης του συντονισμού 
μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών. Η κλιματική αλλαγή αποτελεί 
σημαντική προτεραιότητα της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, και η Επι -
τροπή έχει προσυπογράψει τη Δήλωση των Παρισίων σχετικά με την 
αποτελεσματικότητα της βοήθειας (βλέπε σημεία 7 και 8).
27.  Στην εν λόγω ενότητα αξιολογείται η πρόοδος που σημειώθηκε σε δι -
άφορους τομείς, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι δράσεις της ΕΕ 
και των κρατών μελών είναι πράγματι συμπληρωματικές και αποδοτικές. 
Συγκεκριμένα, εξετάζονται τα εξής:
α) εάν η Επιτροπή συντόνισε τα προγράμματά της ανά χώρα με τα 
αντίστοιχα προγράμματα των κρατών μελών·
β) εάν η Επιτροπή προώθησε τον συντονισμό με τα κράτη μέλη προκειμέ -
νου να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις διεθνείς μακροπρόθεσμες 
δεσμεύσεις χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλ -
λαγής, όπως συμφωνήθηκε στη συμφωνία της Κοπεγχάγης του 2009·21  Βλέπε  παράρτημα IV .
22  Στην Κίνα, την Ουκρανία 
και τον περιφερειακό 
προγραμματισμό για την 
Ασία.
23  Στο Μπανγκλαντές, τη 
Βολιβία, τη Βραζιλία, την 
Αιθιοπία, τη Γουιάνα, την 
Ινδονησία, το Μάλι, το 
Μαρόκο και την Ουγκάντα.
24  Ινδονησία, Βολιβία, Κίνα, 
Ουκρανία και Μαρόκο.
25  Μπανγκλαντές, Αιθιοπία, 
Ινδονησία, Μαυρίκιος, 
Νικαράγουα, Τανζανία, 
Ουκρανία και Ουγκάντα, 
καθώς και περιφέρειες της 
Ανατολικής Αφρικής και 
Ασίας.17
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
γ) τα επιτεύγματα ως προς την παρακολούθηση, την επαλήθευση και 
τη διαβίβαση πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τις δεσμεύσεις 
χρηματοδότησης και την καταβληθείσα χρηματοδότηση για την 
αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος·
δ) σε ποιον βαθμό η πρόοδος που επιτεύχθηκε σε αυτούς τους τομείς 
καθιστά δυνατή την επαλήθευση και την ανάλυση των συνεισφορών 
της ΕΕ και των κρατών μελών στη ΧΤΕ· και
ε) εάν η ΕΕ συνεισέφερε στην απλούστευση των μηχανισμών διοχέ -
τευσης της χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής («μείωση του κατακερματισμού»).
Ο ΣΥΝΤΟΝΊΣΜΟ Σ ΜΕΤΑΞΥ  ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΑΝ Α ΧΩΡΑ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΊ  
ΤΩΝ ΚΡΑΤ ΩΝ ΜΕΛΩΝ ΧΡΗΖΕΊ  ΒΕΛΤΊΩΣΗΣ
28.  Η ανάγκη για συντονισμό της εξωτερικής βοήθειας μεταξύ της ΕΕ και 
των κρατών μελών τονίζεται σταθερά ανά τα έτη στα συμπεράσματα του 
Συμβουλίου26. Σύμφωνα με τη Δήλωση των Παρισίων και την Ευρωπαϊκή 
Συναίνεση για την Ανάπτυξη, η βοήθεια θα πρέπει να εστιάζει σε τομείς 
όπου ο εκάστοτε χορηγός βοήθειας διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα.
29.  Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν ότι ο καταμερισμός της εργασίας και 
ο προσδιορισμός των συγκριτικών πλεονεκτημάτων μπορεί να επιτευ -
χθεί μόνο σε επίπεδο χώρας-εταίρου και συγκεκριμένου πλαισίου. Από 
τις αντιπροσωπείες της ΕΕ αναμένεται να διερευνήσουν το ζήτημα του 
καταμερισμού της εργασίας. Δεν έχει διενεργηθεί συγκεκριμένη ανάλυση: 
τα συγκριτικά πλεονεκτήματα συνήθως υπολογίζονται βάσει της ικανό -
τητας ενός χορηγού βοήθειας να ενσωματώνει τη διάσταση της κλιμα -
τικής αλλαγής σε συγκεκριμένο τομέα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι 
ανθρώπινοι πόροι σε περιφερειακό ή κεντρικό επίπεδο. Η Επιτροπή και 
τα κράτη μέλη δεν ανταλλάσσουν πληροφορίες στο πλαίσιο των χρημα -
τοδοτικών τους πρωτοβουλιών για το κλίμα σχετικά με τα διατιθέμενα 
ποσά ανά χώρα, ειδικότερα όσον αφορά τον προσδιορισμό των χωρών 
στις οποίες σημειώνονται σημαντικές αλληλοεπικαλύψεις («προτιμώμε -
νες χώρες») ή κενά («ορφανές χώρες») ως προς τη δραστηριότητα των 
χορηγών βοήθειας και/ή σε επίπεδο χορηγήσεων βοήθειας. Ο κώδικας 
δεοντολογίας της ΕΕ ενθαρρύνει τη συμπληρωματικότητα και τον κατα -
μερισμό της εργασίας στο πλαίσιο της αναπτυξιακής πολιτικής27.
30.  Στην τρίτη έκθεση παρακολούθησης και αξιολόγησης της προόδου της 
FTI (βλέπε σημείο 9) καταγράφονται αμφίσημα αποτελέσματα28. Εγκαι -
νιάστηκε πιλοτικό καθεστώς με τη συμμετοχή των αντιπροσωπειών της 
ΕΕ και των πρεσβειών των κρατών μελών σε επιλεγμένο αριθμό χωρών 
(περιλαμβανομένου του Μπανγκλαντές), αλλά τα αποτελέσματα ήταν 
αποθαρρυντικά για λόγους που αφορούν τόσο τους χορηγούς βοήθειας 
όσο και τις χώρες εταίρους29. Οι διαπιστώσεις του Συνεδρίου συνάδουν 
με τα συμπεράσματα της ΕΑΒ/ΟΑΣΑ στην αξιολόγηση από ομοτίμους 
για την Ευρωπαϊκή Ένωση (2012), ήτοι ότι ένας συνδυασμός τεχνικών 
και πολιτικών φραγμών είχε ως αποτέλεσμα να μην πραγματοποιούν τα 
θεσμικά όργανα της ΕΕ την πρόοδο την οποία προσδοκούσαν κατά τον 
κοινό προγραμματισμό30.26  Βλέπε, για παράδειγμα, 
τα συμπεράσματα 
του Συμβουλίου της 
14ης Οκτωβρίου 2010 
(Προπαρασκευαστικές 
εργασίες για τη 16η σύνοδο 
της Διάσκεψης των Μερών 
(ΔτΜ 16) στη Σύμβαση 
Πλαίσιο των Ηνωμένων 
Εθνών για τις κλιματικές 
μεταβολές (UNFCCC) 
και την 6η σύνοδο της 
Διάσκεψης των Μερών στο 
Πρωτόκολλο του Κιότο 
(Κανκούν, 29 Νοεμβρίου έως 
10 Δεκεμβρίου 2010).
27  Βλέπε τον κώδικα 
δεοντολογίας της ΕΕ σχετικά 
με τη συμπληρωματικότητα 
και τον καταμερισμό της 
εργασίας στην αναπτυξιακή 
πολιτική http://register.
consilium.europa.eu/pdf/
el/07/st09/st09558.el07.pdf  
Βλέπε επίσης τα 
συμπεράσματα του 
Συμβουλίου της 3166ης 
συνόδου του Συμβουλίου 
Εξωτερικών Υποθέσεων 
της 14ης Μαΐου 2012.
28  SEC(2011) 502 τελικό 
της 19ης Απριλίου 2011, 
παράρτημα 5.
29  Συμπεριλαμβάνονται: 
απουσία ικανοτήτων 
ή ενδιαφέροντος εκ 
μέρους της χώρας-εταίρου· 
έλλειψη επαρκών κανόνων 
διακυβέρνησης· περίπλοκες 
συνθήκες στην εκάστοτε 
χώρα· ύπαρξη άλλων 
μηχανισμών συντονισμού· 
απουσία συγχρονισμού 
των θεματολογίων ή των 
κύκλων προγραμματισμού 
των χορηγών βοήθειας· 
έλλειψη διαφάνειας εκ 
μέρους ορισμένων χορηγών 
βοήθειας· ισχυρά διμερή 
συμφέροντα· και, σε 
ορισμένες περιπτώσεις, 
σαφής κυριαρχία της ΕΕ ως 
βασικού χορηγού βοήθειας.
30 http://www.oecd.org/dac/
peer -reviews/50155818.pdf  
(σ. 22).18
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
31.  Ο αποτελεσματικός καταμερισμός της εργασίας και η συμπληρωματικό -
τητα των δράσεων των χορηγών βοήθειας εξαρτώνται από διάφορους 
παράγοντες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
 ο η προθυμία των χορηγών βοήθειας να συνεργαστούν στον τομέα της απο -
τελεσματικότητας της βοήθειας και της καταπολέμησης της διαφθοράς·
 ο η προθυμία των εθνικών αρχών να συνεργαστούν·
 ο η ύπαρξη εθνικής στρατηγικής για το κλίμα.
Τα ζητήματα αυτά εξετάζονται αναλυτικότερα στα σημεία 33 έως 39.
32.  Η ποιότητα του συντονισμού των χορηγών βοήθειας για την κλιματική 
αλλαγή εμφάνιζε διακυμάνσεις στις τέσσερις χώρες που επισκέφθηκε το 
Συνέδριο. Η ποιότητα του συντονισμού βρισκόταν σε καλύτερα επίπεδα 
στο Μπανγκλαντές, την Τανζανία και την Ουγκάντα από ό,τι στην Ινδο -
νησία, αλλά το Συνέδριο έκρινε ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο βελτίω -
σης της δράσης των αντιπροσωπειών της ΕΕ, προκειμένου να ενισχυθεί 
ο συντονισμός της βοήθειας από την ΕΕ και στις τέσσερις χώρες. Στο 
πλαίσιο 1  παρουσιάζεται ένα παράδειγμα ανεπαρκούς συντονισμού, το 
οποίο διαπιστώθηκε κατά την επιτόπια επιθεώρηση του Συνεδρίου στο 
Μπανγκλαντές.
ΜΠΑΝΓΚΛΑΝΤΕΣ: ΠΑΡ ΑΔΕΊΓΜΑ ΕΛΛΕΊΨΗΣ ΣΥΝΤΟΝΊΣΜΟ Υ ΜΕΤΑΞΥ  ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ
Στην Bainpara υλοποιούνταν δύο προγράμματα υδροδότησης σχεδόν ταυτόχρονα. Το ένα, χρηματοδοτούμενο 
από τη Unicef, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Oxfam ολοκληρώθηκε το 2011. Το άλλο, χρηματοδοτούμενο από 
την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο μέσω του ολοκληρωμένου προγράμματος διαχείρισης φυσικών καταστροφών 
και από τον αναπτυξιακό οργανισμό της Γερμανίας31, ολοκληρώθηκε το 2012. Ο ανεπαρκής συντονισμός είχε ως 
αποτέλεσμα να μη ληφθεί υπόψη η δυνατότητα συνδυασμού της ενίσχυσης από διάφορους χορηγούς βοήθειας 
σε ένα πρόγραμμα για μια οικονομικά αποδοτικότερη προσέγγιση.
31  Deutsche Gesellschaft für Technische Zusammenarbeit.ΠΛΑΊΣΊΟ  119
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
33.  Η προθυμία των χορηγών βοήθειας να συντονίσουν τις προσπάθειές τους 
εμφανίζει έντονη διακύμανση μεταξύ των τεσσάρων χωρών που επισκέ -
φθηκε το Συνέδριο:
α) στο Μπανγκλαντές, την Τανζανία και την Ουγκάντα η χρηματοδό -
τηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής συζητείται σε 
θεματικές ομάδες εργασίας, αλλά η υλοποίηση των προγραμμάτων 
δεν τυγχάνει πάντοτε αποτελεσματικού συντονισμού (βλέπε ση -
μείο 32)32. Οι επικεφαλής της αποστολής της ΕΕ στο Μπανγκλαντές 
εξέφρασαν αμφιβολίες σχετικά με τον κοινό προγραμματισμό, όπως 
αυτός παρουσιάζεται στα Συμπεράσματα του Συμβουλίου33·
β) στην Ινδονησία υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ των χορηγών βοήθει -
ας και δεν είναι σαφείς οι λειτουργίες και οι αρμοδιότητες της κυ -
βέρνησης ως προς την κλιματική αλλαγή. Άλλοι παράγοντες θέτουν 
πρόσθετες προκλήσεις: το μέγεθος της χώρας, οι σημαντικοί υδά -
τινοι πόροι της και οι οικονομικές δυνατότητες που προσελκύουν 
πολλούς χορηγούς βοήθειας34 με διαφορετικά εθνικά θεματολόγια· 
ολιγάριθμες χώρες χορηγοί βοήθειας κυριαρχούν ως «φυσικοί ηγέ -
τες» παρέχοντας αξιόλογα ποσά χρηματοδότησης35.
34.  Όπως ισχύει και για τα άλλα είδη εξωτερικής βοήθειας, η χρηματοδό -
τηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι ευάλωτη στη 
διαφθορά36. Η Ινδονησία, το Μπανγκλαντές, η Ουγκάντα και η Τανζανία 
πλήττονται έντονα από το πρόβλημα αυτό 37. Η συνεργασία μεταξύ των 
χορηγών βοήθειας είναι απαραίτητη ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος 
διαφθοράς.
35.  Στην Ουγκάντα, οι διεθνείς χορηγοί βοήθειας ανέπτυξαν το 2009 τη 
δράση «Κοινή απάντηση στη διαφθορά» (Joint Response to Corruption). 
Μετά τη διαπίστωση από τον Γενικό Ελεγκτή της Ουγκάντας το 2012 ότι 
βοήθεια ύψους εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ είχε εξαφανιστεί, αρκετοί 
χορηγοί βοήθειας διέκοψαν τη χρηματοδότηση της χώρας, μεταξύ των 
οποίων η Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Στην Τανζανία πραγματοποιήθηκε 
διάλογος υψηλού επιπέδου για τη διαφθορά, στο πλαίσιο της παγκόσμιας 
εταιρικής σχέσης για τη δημοσιονομική στήριξη.
36.  Στο Μπανγκλαντές, όπου η διαφθορά χαρακτηρίστηκε «σκανδαλώδης» 
από σημαντικό χορηγό βοήθειας, έχουν συσταθεί δύο καταπιστεύμα -
τα  —το ένα από την κυβέρνηση («Bangladesh Climate Change Trust 
Fund» — Καταπίστευμα του Μπανγκλαντές για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής) και το άλλο από τους διεθνείς χορηγούς βοήθει -
ας, περιλαμβανομένης της ΕΕ («Bangladesh Climate Change Resilience 
Fund» — Ταμείο του Μπανγκλαντές για την προσαρμοστικότητα στην 
κλιματική αλλαγή) για τον περιορισμό των κινδύνων για τους καταπιστευ -
ματοδόχους. Στην Ινδονησία, οι περισσότεροι χορηγοί βοήθειας, περι -
λαμβανομένης της ΕΕ, επέλεξαν να μη συμμετάσχουν στο καταπίστευμα 
«Indonesia Climate Change Trust Fund» (Καταπίστευμα της Ινδονησίας 
για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής) λόγω ανεπαρκών διευθε -
τήσεων διακυβέρνησης.32  Για παράδειγμα στην 
Ουγκάντα, η Παγκόσμια 
Τράπεζα σκοπεύει να 
χρηματοδοτήσει ένα νέο 
πρόγραμμα για την ύδρευση 
και την αποχέτευση, μολονότι 
υπάρχει ήδη πρόγραμμα 
συγχρηματοδοτούμενο από 
άλλους χορηγούς βοήθειας, 
συμπεριλαμβανομένης της 
ΕΕ, το οποίο εξελίσσεται 
ικανοποιητικά.
33  Συμπεράσματα του 
Συμβουλίου αριθ. 16773/11 
της 14ης Νοεμβρίου 2011.
34  Σύμφωνα με την 
αντιπροσωπεία της ΕΕ στην 
περιοχή καταγράφονται 
περίπου 50 χορηγοί βοήθειας.
35  Για παράδειγμα, ενώ η ΕΑΒ 
της ΕΕ προς την Ινδονησία 
για την περίοδο 2009-2010 
ανήλθε κατά μέσο όρο σε 
109 εκατομμύρια δολάρια 
ΗΠΑ, η Ιαπωνία χορήγησε 
1 505 εκατομμύρια δολάρια 
ΗΠΑ, η Γαλλία 
326 εκατομμύρια δολάρια 
ΗΠΑ, οι ΗΠΑ 
269 εκατομμύρια δολάρια 
ΗΠΑ και η Γερμανία 
172 εκατομμύρια δολάρια 
ΗΠΑ. Πηγή : http://www.oecd.
org/dac/stats/IDN.gif
36  Transparency International, 
Global Corruption Report: 
Climate Change [Διεθνής 
Διαφάνεια, Παγκόσμια 
Έκθεση για τη Διαφθορά: 
Κλιματική αλλαγή] (2011).
37  Σύμφωνα με τον δείκτη 
αντίληψης της διαφθοράς 
της οργάνωσης «Διεθνής 
Διαφάνεια» (Transparency 
International) και οι τέσσερις 
χώρες βρίσκονται σε πολύ 
χαμηλή θέση της κατάταξης 
των 176 χωρών και 
περιφερειών: Τανζανία (102)· 
Ινδονησία (118)· 
Ουγκάντα (130)· και 
Μπανγκλαντές (144)·  
(Πηγή: http://cpi.
transparency.org/cpi2012/
results/ ).20
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
37.  Εντούτοις, στο Μπανγκλαντές και την Ινδονησία δεν εφαρμόζεται θεσμο -
θετημένος διάλογος παρόμοιος με εκείνον της Ουγκάντα και της Τανζα -
νίας ούτε έχει υπάρξει σχετική πρόταση από την Επιτροπή. Οι χορηγοί 
βοήθειας σε αυτές τις χώρες θα πρέπει να ενισχύσουν τον συντονισμό 
τους στο πλαίσιο της καταπολέμησης της διαφθοράς38.
38.  Η προθυμία των εθνικών κυβερνήσεων να διαδραματίσουν σημαντικό 
ρόλο, στηρίζοντας τον συντονισμό των χορηγών βοήθειας και τον κα -
ταμερισμό της εργασίας, επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την αποτελεσμα -
τικότητα της βοήθειας. Στις τέσσερις χώρες όπου πραγματοποιήθηκαν 
επισκέψεις αποκομίστηκαν αμφίσημες εντυπώσεις:
α) η κυβέρνηση του Μπανγκλαντές συμμετέχει ενεργά στις ομάδες των 
αναπτυξιακών εταίρων και στις επικουρικές ομάδες εργασίας αυτών. 
Το Μπανγκλαντές ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που δημοσίευσε 
μια κοινή στρατηγική συνεργασίας («Joint Cooperation Strategy») 
ως ανταπόκριση στη Δήλωση των Παρισίων και στο πρόγραμμα 
δράσης της Άκκρα, γεγονός που εξασφάλισε μεγαλύτερο βαθμό 
συμπληρωματικότητας των προγραμμάτων των χορηγών βοήθειας39·
β) οι κυβερνήσεις της Ουγκάντας και της Τανζανίας συμμετέχουν σε 
κοινές θεματικές ομάδες εργασίας με τους αναπτυξιακούς εταίρους, 
μολονότι ορισμένοι υπουργοί προτιμούν να διατηρούν διμερείς 
επαφές, ώστε να αξιοποιούν τις πιθανές διαφορετικές απόψεις με -
ταξύ των αναπτυξιακών εταίρων·
γ) στην Ινδονησία, την ευθύνη συντονισμού στον τομέα της κλιματι -
κής αλλαγής επιμερίζονται διάφοροι φορείς40, και οι χορηγοί βο -
ήθειας δεν διαθέτουν σαφή εικόνα ως προς τη λογοδοσία για τον 
συντονισμό.
39.  Η ύπαρξη μιας σαφούς ενιαίας εθνικής στρατηγικής για το κλίμα μπορεί 
να τονώσει τη συμμετοχή των εθνικών αρχών και να διευκολύνει τον συ -
ντονισμό των χορηγών βοήθειας. Το Μπανγκλαντές αποτελεί παράδειγμα 
ορθής πρακτικής, ενώ η Ινδονησία φέρεται να διαθέτει αρκετές στρατη -
γικές και πολιτικές. Εντούτοις, δεν αρκεί η ύπαρξη μιας στρατηγικής για 
να εξασφαλιστούν καλύτερα αποτελέσματα41. Το Συνέδριο διαπίστωσε 
ότι, και στις τέσσερις χώρες τις οποίες επισκέφθηκε, η απουσία ιεράρ -
χησης των προτεραιοτήτων εντός της κυβέρνησης είχε ως αποτέλεσμα 
την αποδυνάμωση των στρατηγικών και των σχεδίων δράσης για την 
κλιματική αλλαγή.38  Το Συνέδριο έχει 
επισημάνει σε αρκετές 
περιστάσεις στο παρελθόν 
ότι η Επιτροπή θα πρέπει 
να επαγρυπνά περισσότερο 
ως προς τον κίνδυνο της 
διαφθοράς στο πλαίσιο 
της εξωτερικής βοήθειας. 
Βλέπε, για παράδειγμα, την 
ειδική έκθεση αριθ. 11/2010 
«Διαχείριση της γενικής 
δημοσιονομικής στήριξης 
από την Επιτροπή στις χώρες 
ΑΚΕ, καθώς και στις χώρες 
της Λατινικής Αμερικής και 
της Ασίας», καθώς και την 
ειδική έκθεση αριθ. 4/2013 
«Η συνεργασία της ΕΕ με 
την Αίγυπτο στον τομέα της 
διακυβέρνησης»  
(http://eca.europa.eu ).
39  Εντούτοις, η κοινή 
στρατηγική συνεργασίας 
ανεστάλη το 2011, έπειτα 
από κατηγορίες για 
διαφθορά στο πλαίσιο 
σημαντικού προγράμματος 
χρηματοδοτούμενου από την 
Παγκόσμια Τράπεζα.
40  Όπως το Bappenas 
(Ministry of National 
Development Planning 
— Υπουργείο Εθνικού 
Αναπτυξιακού Σχεδιασμού), 
το Εθνικό Συμβούλιο για την 
Κλιματική Αλλαγή (National 
Council on Climate Change) 
ή η ομάδα δράσης REDD 
(REDD Task Force).
41  Για παράδειγμα, από 
το 2007 η Ινδονησία έχει 
καταρτίσει αρκετά εθνικά 
σχέδια δράσης και χάρτες 
πορείας για την κλιματική 
αλλαγή, τα οποία όμως δεν 
διευκολύνουν τον συντονισμό 
των χορηγών βοήθειας.21
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
Η ΕΠΊΤΡΟΠΗ  ΚΑΊ  ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΛΗΞΕΊ  ΣΕ ΣΥΜΦΩΝΊΑ 
ΣΧΕΤΊΚ Α ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ Α ΥΞΗΣΗΣ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
40.  Η Επιτροπή ενέτεινε τις προσπάθειές της μετά τη συμφωνία της Κοπεγχά -
γης για την αύξηση της συνολικής χρηματοδότησης της ΕΕ και των κρα -
τών μελών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, εντοπίζοντας 
πιθανούς καινοτόμους πόρους με σκοπό την επίτευξη της δέσμευσης για 
το 2020 (βλέπε σημεία 5 και 11)42:
 ο έσοδα από πλειστηριασμούς στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δι -
καιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΕΔΕΣ ΕΕ)·
 ο τιμολόγηση του άνθρακα στις διεθνείς αεροπορικές και θαλάσσιες 
μεταφορές·
 ο έναν νέο μηχανισμό της αγοράς διοξειδίου του άνθρακα·
 ο εισφορά επί του χρηματοπιστωτικού τομέα· και
 ο πρόσβαση στη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλ -
λαγής μέσω πολυμερών και λοιπών αναπτυξιακών τραπεζών.
41.  Η Επιτροπή έχει αναλάβει διάφορες πρωτοβουλίες για την άντληση αυ -
τών των πιθανών καινοτόμων πηγών χρηματοδότησης σε συντονισμό με 
τα κράτη μέλη, με κυμαινόμενο βαθμό επιτυχίας (βλέπε παράρτημα V ), 
ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις:
α) η ιδιωτική χρηματοδότηση αναμένεται να αποτελέσει τη σημαντι -
κότερη πηγή χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής προς επίτευξη των δεσμεύσεων στο πλαίσιο της συμφω -
νίας της Κοπεγχάγης. Εντούτοις, δεν υπάρχει κάποια συμφωνία σε 
παγκόσμιο επίπεδο ως προς τα είδη δαπανών που θεωρούνται ιδι -
ωτική χρηματοδότηση43. Παρά τις επαναλαμβανόμενες εκκλήσεις 
σε συμπεράσματα του Συμβουλίου44 και αρκετές πρωτοβουλίες της 
Επιτροπής45, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη δεν έχουν υιοθετήσει 
κοινή θέση·
β) παρά τη δέσμευση του Κοινοβουλίου «να επιδιωχθεί ο προσδιορι -
σμός τρόπου για την αύξηση της χρηματοδότησης για την κλιματική 
αλλαγή από το 2013 έως το 2020»46, η Επιτροπή δεν έχει προτείνει 
ακόμη έναν χάρτη πορείας. Δεν έχει αποφασιστεί ακόμη το ύψος 
της χρηματοδότησης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες ούτε οι αντί -
στοιχες συνεισφορές των κρατών μελών.42  SEC(2010) 409 τελικό 
της 1ης Απριλίου 2010 και 
SEC(2011) 487 τελικό της 
8ης Απριλίου 2011.
43  ΟΟΣΑ, «Comparing 
Definitions and Methods 
to Estimate Mobilised 
Climate Finance» (Σύγκριση 
ορισμών και μεθόδων 
εκτίμησης της διατιθέμενης 
χρηματοδότησης για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής), Μάιος 2013.
44  Βλέπε τα συμπεράσματα 
της 3167ης συνόδου του 
Συμβουλίου Οικονομικών και 
Δημοσιονομικών Θεμάτων 
της 15ης Μαΐου 2012 
ή τα συμπεράσματα της 
3198ης συνόδου του 
Συμβουλίου Οικονομικών και 
Δημοσιονομικών Θεμάτων 
της 13ης Νοεμβρίου 2012.
45  Τον Αύγουστο του 2011, 
η Επιτροπή διαβίβασε 
ερωτηματολόγιο στα 
κράτη μέλη σχετικά με τον 
ορισμό και τον ρόλο της 
ιδιωτικής χρηματοδότησης 
για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής, το οποίο 
συμπλήρωσαν λιγότερα 
από τα μισά κράτη μέλη 
(καθώς και η ΕΤΕπ). Σε 
επίπεδο ομάδας εργασίας 
του Συμβουλίου και 
ομάδας εμπειρογνωμόνων 
διεξάγονται ακόμη 
συνομιλίες. Παρά τη σχετική 
πρόοδο που σημειώθηκε 
μέσω της ανταλλαγής 
διδαγμάτων που αντλήθηκαν 
μεταξύ των κρατών μελών ως 
προς την κινητοποίηση της 
ιδιωτικής χρηματοδότησης, 
εξακολουθεί να εκκρεμεί 
η επίτευξη συμφωνίας.
46  Ανακοινωθέν Τύπου 
της 3088ης συνόδου του 
Συμβουλίου (Οικονομικών και 
Δημοσιονομικών Θεμάτων) 
της 17ης Μαΐου 2011 
και Συμπεράσματα του 
Συμβουλίου σχετικά με 
τη χρηματοδότηση για 
την καταπολέμηση της 
κλιματικής αλλαγής της 
3115ης συνόδου του 
Συμβουλίου Οικονομικών και 
Δημοσιονομικών Θεμάτων 
της 4ης Οκτωβρίου 2011.22
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΔΕΝ ΕΧΕΊ  ΘΕΣΠΊΣΤΕΊ ΑΚ ΟΜΗ ΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΊΚ Ο ΣΥΣΤΗΜΑ 
ΠΑΡΑΚΟΛΟ ΥΘΗΣΗΣ, ΔΊΑΒΊΒΑΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΑΚ ΩΝ ΣΤΟΊΧΕΊΩΝ ΚΑΊ  
ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗΣ
42.  Ένα αποτελεσματικό πλαίσιο παρακολούθησης, διαβίβασης πληροφορι -
ακών στοιχείων και επαλήθευσης μπορεί να ενισχύσει την αποτελεσματι -
κότητα της χρήσης δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων. Η ορθή διαβίβα -
ση πληροφοριακών στοιχείων είναι καίριας σημασίας για την ανάπτυξη 
εμπιστοσύνης μεταξύ των χορηγών και των δικαιούχων χωρών μέσω της 
ενισχυμένης λογοδοσίας, αξιοπιστίας και διαφάνειας.
43.  Η έναρξη ισχύος ενός μηχανισμού47 παρακολούθησης και υποβολής εκθέ -
σεων σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (MMR) τον Ιούνιο 
του 2013 ακολούθησε το πρότυπο της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων 
Εθνών για την αλλαγή του κλίματος (UNFCCC) για την υποβολή εκθέσεων 
ανά διετία που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 201348. Ο μηχανισμός MMR 
υπερβαίνει το πλαίσιο υποβολής εκθέσεων της UNFCCC υπό την έννοια 
ότι προβλέπει υποχρέωση των κρατών μελών να διαβιβάζουν στοιχεία 
σχετικά με τη χρήση των εσόδων τους από το ΣΕΔΕ για χρηματοδότηση 
της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, καθώς και για το σύνολο της 
δημόσιας (ήτοι μη ιδιωτικής) χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής που παρέχεται σε αναπτυσσόμενες χώρες.
44.  Ωστόσο, ενώ έχουν συμφωνηθεί κοινοί μορφότυποι για τη διαβίβαση 
πληροφοριακών στοιχείων, δεν έχουν συμφωνηθεί κοινά πρότυπα και 
ορισμοί. Κατά συνέπεια, ο νέος μηχανισμός δεν έχει επιτύχει ακόμη να δι -
ασφαλίσει επαρκή συγκρισιμότητα των δεδομένων. Ειδικότερα, οι διαφο -
ρετικοί ορισμοί κάθε χώρας για τη «νέα και πρόσθετη» χρηματοδότηση, 
η εφαρμογή των δεικτών του Ρίο και η διάκριση μεταξύ υποσχέσεων και 
πληρωμών αποτελούν ζητήματα τα οποία δεν έχουν ακόμη επιλυθεί  —
και τα οποία μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τον βαθμό στον οποίο 
αυξάνεται πραγματικά η διεθνής χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής.
«ΝΕΑ ΚΑΊ  ΠΡΟ ΣΘΕΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ»
45.  Στη συμφωνία της Κοπεγχάγης του 2009 τονίστηκε η ανάγκη για «νέα 
και πρόσθετη χρηματοδότηση», μολονότι η ανάγκη αυτή δεν ορίστηκε. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε οι πιστώσεις της ΕΕ για την προσαρ -
μογή στην κλιματική αλλαγή και για τον μετριασμό των επιπτώσεών της 
να είναι επιπλέον του στόχου του 0,7  % για την επίσημη αναπτυξιακή 
βοήθεια49. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει από κοινού συμφωνηθείς ορισμός 
της «νέας και πρόσθετης» χρηματοδότησης, και οι χορηγοί βοήθειας (συ -
μπεριλαμβανομένων των επιμέρους κρατών μελών) ακολουθούν τις δικές 
τους προσεγγίσεις50.47  Κανονισμός (ΕΕ) 
αριθ. 525/2013 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 
21ης Μαΐου 2013, σχετικά με 
μηχανισμό παρακολούθησης 
και υποβολής εκθέσεων 
σχετικά με τις εκπομπές 
αερίων του θερμοκηπίου 
και άλλων πληροφοριών 
σε εθνικό και ενωσιακό 
επίπεδο που αφορούν την 
αλλαγή του κλίματος και την 
κατάργηση της απόφασης 
αριθ. 280/2004/ΕΚ (ΕΕ L 165 
της 18.6.2013, σ. 13).
48  http://unfccc.int/resource/
docs/2012/cop18/eng/  
08a03.pdf
49  Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου σχετικά με τη 
Διάσκεψη του Durban για 
την κλιματική αλλαγή, P7_ 
TA(2011)050 (16 Νοεμβρίου 
2011).
50  Έκθεση του 2011 για τη 
λογοδοσία της ΕΕ σχετικά 
με τη χρηματοδότηση της 
ανάπτυξης: Ανασκόπηση 
της προόδου της ΕΕ και 
των κρατών μελών της, 
σ. 44. Βλέπε επίσης, για 
παράδειγμα, την έκθεση 
του ΟΟΣΑ με τίτλο 
«Development Perspectives 
for a Post-2012 Climate 
Financing Architecture» 
(Αναπτυξιακές προοπτικές 
για μια αρχιτεκτονική της 
χρηματοδότησης για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής μετά το 2012), σ. 8.23
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
46.  Τον Ιούνιο του 2010 η Επιτροπή πρότεινε κοινή προσέγγιση για τον ορι -
σμό της «πρόσθετης» χρηματοδότησης. Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη 
αντιτάχθηκαν σε αυτήν. Μια μελέτη που πραγματοποίησε η Επιτροπή 
το 2011 στα κράτη μέλη αποκάλυψε τις αποκλίσεις των χρησιμοποιού -
μενων ορισμών. Το Συνέδριο είναι σε θέση να επιβεβαιώσει ότι, στις 
περιπτώσεις των τεσσάρων κρατών μελών που εξετάστηκαν51, ακολου -
θούνταν πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς το τι θεωρείται «νέα 
και πρόσθετη» χρηματοδότηση (βλέπε παράρτημα VI ).
47.  Σε ορισμένες σημαντικές συνεισφορές για τη ΧΤΕ που υποβλήθηκαν από 
τα κράτη μέλη περιλαμβάνονται και προηγούμενες δεσμεύσεις52. Ορι -
σμένα κράτη μέλη (για παράδειγμα, το Βέλγιο, η Ισπανία και η Σουηδία) 
θεωρούν τη χρηματοδότηση για το Παγκόσμιο Περιβαλλοντικό Ταμείο 
ως τμήμα των δεσμεύσεών τους για τη ΧΤΕ, ενώ άλλα (όπως η Γαλλία, 
η Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο) την προσμετρούν εν μέρει, η δε 
Δανία και η Γερμανία δεν την προσμετρούν καθόλου53.
ΔΕΊΚΤΕΣ ΤΟΥ ΡΊΟ
48.  Η κλιματική αλλαγή αποτελεί κατά κανόνα στοιχείο το οποίο ενσωματώ -
νεται σε προγράμματα βοήθειας που περιλαμβάνουν και άλλους αναπτυ -
ξιακούς στόχους54. Κατά συνέπεια, ο προσδιορισμός των προγραμμάτων 
που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή εμπεριέχει ένα περιθώριο υπο -
κειμενικής κρίσης: η ευρύτερα αποδεκτή μέθοδος παρακολούθησης των 
δαπανών για την κλιματική αλλαγή είναι η μεθοδολογία της ΕΑΒ/ΟΟΣΑ 
βάσει των «δεικτών του Ρίο»55.
49.  Παρότι το σύνολο σχεδόν της χρηματοδότησης για τη ΧΤΕ της ΕΕ παρέ -
χεται από κράτη μέλη τα οποία δεσμεύονται να εφαρμόζουν τους δείκτες 
του Ρίο στις εκθέσεις τους προς την ΕΑΒ/ΟΟΣΑ56, η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη δεν έχουν συμφωνήσει επί ενός κοινού συνόλου παραμέτρων για 
τον ποσοτικό προσδιορισμό της συνιστώσας της χρηματοδότησης για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στα προγράμματα στα οποία εφαρ -
μόζονται οι δείκτες του Ρίο. Επομένως, μολονότι η Επιτροπή εφαρμόζει 
τη δική της κατάταξη ως προς τους δείκτες του Ρίο, έχει περιορισμένη 
εικόνα των πρακτικών των κρατών μελών και ως εκ τούτου δεν είναι σε 
θέση να γνωρίζει κατά πόσον τα διαβιβαζόμενα δεδομένα είναι συγκρί -
σιμα και κατά πόσον μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία των συνόλων.51  Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία 
και Ηνωμένο Βασίλειο. 
Το Συνέδριο επέλεξε τα 
συγκεκριμένα τέσσερα κράτη 
μέλη βάσει των υψηλότερων 
ποσών που διατέθηκαν για τη 
ΧΤΕ της ΕΕ.
52  Επί παραδείγματι, 
στον κατάλογο των 
προγραμμάτων της ΧΤΕ 
της ΕΕ περιλαμβάνονται 
συνεισφορές των κρατών 
μελών στο Ταμείο Καθαρών 
Τεχνολογιών, το πιλοτικό 
πρόγραμμα για την 
προσαρμοστικότητα στο 
κλίμα ή το Παγκόσμιο 
Περιβαλλοντικό Ταμείο (GEF). 
Ωστόσο, οι αυξήσεις αυτές 
δεν αντικατοπτρίζονται στις 
εκθέσεις των διαχειριστών 
των εν λόγω ταμείων.
53  J. Brown, M. Stadelmann, 
L. Hörnlein, Fast‑start 
finance to address climate 
change: what we know at the 
mid‑point (Χρηματοδότηση 
ταχείας εκκίνησης για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής: τι γνωρίζουμε στο 
ενδιάμεσο στάδιο), Overseas 
Development Institute, 2011.
54  Όπως η γεωργία, 
η ενέργεια ή η εκπαίδευση.
55  Από το 2007, η χρήση 
των δεικτών του Ρίο είναι 
υποχρεωτική για τα μέλη 
της ΕΑΒ/ΟΟΣΑ, γεγονός που 
τους καθιστά την ευρύτερα 
αποδεκτή μεθοδολογία.
56  Δεκατέσσερα κράτη μέλη 
δεν είναι μέλη της ΕΑΒ/
ΟΟΣΑ: Βουλγαρία, Τσεχική 
Δημοκρατία, Εσθονία, 
Κροατία, Κύπρος, Λετονία, 
Λιθουανία, Λουξεμβούργο, 
Ουγγαρία, Μάλτα, Πολωνία, 
Ρουμανία, Σλοβενία και 
Σλοβακία.24
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΔΕΣΜΕΥΣΕΊΣ, ΥΠΟΣΧΕΣΕΊΣ ΚΑΊ  ΠΛΗΡΩΜΕΣ
50.  Στη συμφωνία της Κοπεγχάγης δεν προσδιορίζεται τι ακριβώς νοείται 
ως δέσμευση των χορηγών όσον αφορά την αύξηση της χρηματοδότη -
σης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Κατά συνέπεια, στις 
εκθέσεις των χορηγών βοήθειας (συμπεριλαμβανομένων κρατών μελών) 
έχουν συμπεριληφθεί τα αντίστοιχα ποσά τους για τη ΧΤΕ βάσει των 
υποσχέσεων (διάθεσης κονδυλίων) και όχι βάσει των πραγματικών πλη -
ρωμών (εκταμιεύσεων). Το πρόβλημα αυτό δεν περιορίζεται στην ΕΕ57. 
Πολλά από τα ειδικά πολυμερή ταμεία μέσω των οποίων η Επιτροπή και 
τα κράτη μέλη διοχετεύουν τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής δεν διαβιβάζουν συστηματικά πληροφορίες σχετικά 
με την εκταμίευση χρηματοδότησης. Ο ΟΟΣΑ αναφέρθηκε τον Μάιο του 
2013 στην αβεβαιότητα σχετικά με τη σημασία του όρου «κινητοποίηση 
πόρων» στο πλαίσιο της διεθνούς χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής, καθώς και στις πιθανές επιπτώσεις της σε επίπε -
δο εμπιστοσύνης και διαφάνειας58.
51.  Ως προς τη ΧΤΕ, το Συνέδριο, βάσει της ανάλυσής του, εκτιμά ότι, στα 
μέσα του 2013, είχαν δεσμευθεί 155 εκατομμύρια ευρώ και είχαν κατα -
βληθεί 38 εκατομμύρια ευρώ από την Επιτροπή.
Ο ΒΑΘΜΟ Σ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΓΊΑ ΤΗ ΧΤΕ 
ΔΕΝ  ΠΡΟΣΔΊΟΡΊΖΕΤΑΊ  ΕΠΑΡΚ ΩΣ
52.  Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της υπέβαλαν εκθέσεις σε ετήσια βάση στην 
UNFCCC σχετικά με τις συνεισφορές τους για καθένα εκ των τριών ετών 
της πρωτοβουλίας ΧΤΕ. Η Επιτροπή κατάρτισε τα δεδομένα, τα οποία 
κάλυπταν τις συνεισφορές της Επιτροπής και των κρατών μελών. Εν συ -
νεχεία, κάθε έκθεση εγκρίθηκε από το Συμβούλιο και υποβλήθηκε από 
κοινού από την Προεδρία της ΕΕ και από την Επιτροπή στη UNFCCC.
53.  Στην τελική έκθεση59, η οποία υποβλήθηκε στη UNFCCC στις 29 Μαΐ-
ου 2013, αναφέρεται ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της κινητοποίησαν 
7,34 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο από το 2010 έως το 2012. Το 
ποσό αυτό υπερβαίνει τη συνολική δέσμευση 7,2  δισεκατομμυρίων  ευρώ 
που πραγματοποιήθηκε το 2009 (βλέπε γράφημα 4 ). Το Συμβούλιο κα -
τέληξε στο συμπέρασμα ότι η συνολική δέσμευση είχε εκπληρωθεί.57  Μεταξύ του 2003 και του 
2011, η συνολική αξία των 
κονδυλίων για το κλίμα που 
δεσμεύτηκαν, εγκρίθηκαν και 
εκταμιεύθηκαν σχετικά με 
παγκόσμια ταμεία για το κλίμα 
ήταν 30,88 δισεκατομμύρια 
δολάρια ΗΠΑ, 
9,34 δισεκατομμύρια δολάρια 
ΗΠΑ και 1,92 δισεκατομμύρια 
δολάρια ΗΠΑ αντιστοίχως. 
Πηγή: «The Atlas of Climate 
Change» (Άτλαντας της 
κλιματικής αλλαγής), 
Dow & Downing, 2011· 
επικαιροποιημένα 
αριθμητικά στοιχεία από την 
ClimateFundsUpdate.org
58  Η έλλειψη σαφήνειας όσον 
αφορά την «κινητοποίηση» 
χρηματοδότησης για 
την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής και 
το τι θα μπορούσε να 
αποτελέσει κατάλληλες 
κατευθυντήριες οδηγίες για 
τη μέτρηση, τη διαβίβαση 
πληροφοριακών στοιχείων 
και την επαλήθευση έχει 
σημαντικό πολιτικό αντίκτυπο 
στο πλαίσιο της UNFCCC, 
καθώς αυτή η σαφήνεια είναι 
απαραίτητη για την ανάπτυξη 
εμπιστοσύνης και διαφάνειας, 
καθώς και για τη βελτίωση 
της αμοιβαίας λογοδοσίας. 
Έγγραφο αριθ. 2013(2) της 
ομάδας εμπειρογνωμόνων 
του ΟΟΣΑ για την κλιματική 
αλλαγή, Μάιος 2013.
59  Κάθε έκθεση βασίζεται σε 
συγκεντρωτικά δεδομένα 
με παράρτημα στο οποίο 
περιλαμβάνεται λεπτομερής 
κατάλογος των επιμέρους 
δράσεων («κατάλογος 
παρεμβάσεων») για τις 
οποίες παρασχέθηκε στήριξη 
από την Επιτροπή και τα 
κράτη μέλη. Ωστόσο, στον 
κατάλογο παρεμβάσεων δεν 
περιλαμβάνεται το ποσό των 
επιμέρους δράσεων  
(http://ec.europa.eu/
clima/policies/finance/
international/faststart/
documentation_en.htm ).25
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
54.  Το Συνέδριο δεν μπόρεσε να συμφωνήσει το δηλωθέν ποσό των 7,34 δι-
σεκατομμυρίων  ευρώ με τα δεδομένα στον «κατάλογο παρεμβάσεων»59. 
Σύμφωνα με την εκτίμηση του Συνεδρίου, το ποσό των παρεμβάσεων 
ανερχόταν κατά προσέγγιση σε 5,48 δισεκατομμύρια ευρώ, με αποτέλε -
σμα να προκύπτει διαφορά 1,86 δισεκατομμυρίων ευρώ (25 % του συνο -
λικού ποσού που δηλώθηκε στην έκθεση). Η Επιτροπή δεν εξέτασε την 
ακρίβεια των στοιχείων που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη και δεν 
είναι σε θέση να αιτιολογήσει τις διαφορές.
55.  Δεδομένων των διαφορών αυτών και της έλλειψης κοινών ορισμών και 
μεθόδων για τον προσδιορισμό των δαπανών που σχετίζονται με το κλί -
μα, ο βαθμός στον οποίο εκπληρώθηκε η δέσμευση για τη ΧΤΕ από την 
ΕΕ και τα κράτη μέλη της δεν είναι σαφής.
ΔΕΣΜΕΥΣΕΊΣ ΓΊΑ ΤΗ ΧΤΕ ΑΝ Α ΧΟΡΗΓ Ο
(σε εκατομμύρια ευρώ1)
1 Οι δεσμεύσεις των ανεπτυγμένων χωρών ανέρχονταν σε 31,2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Το ποσό αυτό υπολογίστηκε σε ευρώ 
βάσει της ισοτιμίας που χρησιμοποιήθηκε από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της για τη μετατροπή του ποσού της δέσμευσής τους των 10 δισε -
κατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ σε 7,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Πηγή:  http://climateanalytics.org/sites/default/files/attachments/news/20101005_FastStartFinance_update.pdfΓΡΑΦΗΜΑ  3
360
274
257
9410 800
7 200
3 4567 050
150Αυστραλία
Καναδά/uni03C2
Νορβηγία
Ελβετία
ΗΠΑ
Ιαπωνία
ΕΕ
Κράτη /uni03BCέλη τη/uni03C2 ΕΕ
Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή26
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
Η ΕΠΊΤΡΟΠΗ  ΚΑΊ  ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ ΔΕΝ Ε ΔΡΑΣΑΝ ΑΠΟ  ΚΟΊΝΟ Υ 
ΩΣΤΕ  ΝΑ ΜΕΊΩΣΟΥΝ ΤΟΝ ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΊΣΜΟ  ΤΩΝ ΤΑΜΕΊΩΝ 
ΓΊΑ ΤΗΝ  ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
56.  Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται παγκοσμίως μια πληθώρα ταμείων 
που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Ο εν λόγω πολλαπλασιασμός 
των χρηματοδοτικών μηχανισμών δημιουργεί ένα ιδιαιτέρως κατακερ -
ματισμένο σύστημα το οποίο θέτει σημαντικές προκλήσεις σε επίπεδο 
συντονισμού, ανάληψης ευθυνών και λογοδοσίας.
57.  Κατά την εκτίμηση του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων 
Εθνών (UNDP), υπάρχουν περισσότερα από 50 διεθνή δημόσια ταμεία, 
45 αγορές διοξειδίου του άνθρακα και 6 000 ιδιωτικά επενδυτικά κεφά -
λαια που παρέχουν χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματι -
κής αλλαγής60, καθένα εκ των οποίων διαθέτει τη δική του δομή διακυ -
βέρνησης. Όπως επισημαίνει η Παγκόσμια Τράπεζα, αυτού του είδους 
ο κατακερματισμός απειλεί να μειώσει τη συνολική αποτελεσματικότη -
τα της χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής61. 
Στη Δήλωση των Παρισίων ορίζεται62 ότι οι χορηγοί βοήθειας πρέπει 
να στοχεύουν στην εφαρμογή κοινών και απλοποιημένων διαδικασιών, 
προκειμένου να αποφεύγονται οι αλληλεπικαλύψεις και να μειώνεται το 
κόστος των συναλλαγών, ενώ ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας 
και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) έχει προειδοποιήσει ότι απαιτείται ενδεχομένως 
σαφέστερος καθορισμός των αντίστοιχων ρόλων των πολυμερών ταμεί -
ων, καλύτερος συντονισμός ή ενοποίηση ορισμένων εκ των ταμείων63.
58.  Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τόσο διμερείς όσο και 
πολυμερείς διαύλους για την καταβολή της χρηματοδότησης για την αντι -
μετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το 2010 χρησιμοποίησαν τουλάχιστον 
22 πολυμερείς διαύλους64.
59.  Η Επιτροπή, κατά τον σχεδιασμό των προγραμμάτων της, δεν θεώρησε 
προτεραιότητα τη μείωση του κατακερματισμού των ταμείων για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, δεν συζήτησε το ζήτημα 
με τα κράτη μέλη.
60.  Η Επιτροπή πρότεινε να δημιουργηθεί η Συμμαχία όσον αφορά την αλ -
λαγή του κλίματος του πλανήτη ως απάντηση της ΕΕ στην αναπτυξιακή 
διάσταση της κλιματικής αλλαγής65. Το Συμβούλιο προσυπέγραψε την 
εν λόγω πρόταση τον Νοέμβριο του 2007, μολονότι επεσήμανε την ανά -
γκη για «βέλτιστη αξιοποίηση» των υφιστάμενων μηχανισμών τόσο σε 
επίπεδο ΕΕ όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, και τόνισε την «απολύτως συ -
μπληρωματική» φύση της Συμμαχίας όσον αφορά την αλλαγή του κλίμα -
τος του πλανήτη έναντι άλλων υφιστάμενων διαδικασιών και πλαισίων66. 
Μόνο πέντε κράτη μέλη ανταποκρίθηκαν με (μικρές ως επί το πλείστον) 
συνεισφορές στη Συμμαχία όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος του 
πλανήτη67, και, παρά τις πολλές προσπάθειες ενθάρρυνσης για μεγαλύ -
τερη συμμετοχή, η Επιτροπή δεν κατόρθωσε να διευρύνει τη βάση της 
στήριξης της ΕΕ για την εν λόγω εμβληματική πρωτοβουλία της.60  Αναπτυξιακό πρόγραμμα των 
Ηνωμένων Εθνών (UNDP), Blending 
Climate Finance through National 
Climate Funds (Συνδυασμός της 
χρηματοδότησης για την αντιμε -
τώπιση της κλιματικής αλλαγής 
μέσω εθνικών ταμείων για το κλίμα), 
2011, σ. 6. Για μια ανάλυση των 
πολυμερών μηχανισμών χρηματο -
δότησης βλέπε ΟΟΣΑ, Development 
Perspectives for a Post‑2010 Climate 
Financing Architecture (Αναπτυξιακές 
προοπτικές για μια αρχιτεκτονική 
της χρηματοδότησης για την αντιμε -
τώπιση της κλιματικής αλλαγής μετά 
το 2010) ( http://www.oecd.org/
dataoecd/47/52/47115936.pdf ).
61  Παγκόσμια Τράπεζα, Έκθεση του 
2010 για την παγκόσμια ανάπτυξη: 
ανάπτυξη και αλλαγή του κλίματος, 
2009.
62  ΟΟΣΑ, Δήλωση των Παρισίων για 
την αποτελεσματικότητα της βοήθει ‑
ας, 2005, σ. 6.
63  ΟΟΣΑ, Development 
Perspectives for a Post-2012 
Climate Financing Architecture 
(Αναπτυξιακές προοπτικές για μια 
αρχιτεκτονική της χρηματοδότησης 
για την αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής μετά το 2012), 2011, σ. 23.
64  Έκθεση σχετικά με τη χρηματο -
δότηση ταχείας εκκίνησης της ΕΕ για 
τη διάσκεψη του Κανκούν, έγγραφο 
αριθ. 15889/10 του Συμβουλίου.
65  Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2008): Έγ -
γραφο εργασίας των υπηρεσιών της 
Επιτροπής: Πλαίσιο εφαρμογής της 
Συμμαχίας όσον αφορά την αλλαγή 
του κλίματος του πλανήτη, σ. 4.
66  Βλέπε συμπεράσματα του Συμ -
βουλίου «Γενικές Υποθέσεις και Εξω -
τερικές Σχέσεις» της 20ής Νοεμβρί -
ου 2007 ( http://register.consilium.
europa.eu/pdf/gr/07/st15/st15103.
el07.pdf ).
67  Η Συμμαχία όσον αφορά την 
αλλαγή του κλίματος του πλανήτη 
συνδυάζει συνεισφορές από τον 
προϋπολογισμό της ΕΕ (166 εκατομ -
μύρια ευρώ), από το ΕΤΑ (40 εκατομ -
μύρια ευρώ) και από κράτη μέλη: 
Ιρλανδία (31 εκατομμύρια ευρώ), 
Σουηδία (5,1 εκατομμύρια ευρώ), 
Εσθονία (0,8 εκατομμύρια ευρώ), 
Κύπρος (0,6 εκατομμύρια ευρώ) 
και Τσεχική Δημοκρατία 
(0,2 εκατομμύρια ευρώ).27
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
61.  Η Συμμαχία όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος του πλανήτη δεν εντά -
χθηκε ούτε στο έργο των κρατών μελών ούτε στον προγραμματισμό 
της Επιτροπής. Η Επιτροπή κατέβαλε τεράστια προσπάθεια προκειμένου 
να πείσει τα κράτη μέλη για την προστιθέμενη αξία της πρωτοβουλίας. 
Η ασυνεπής στάση των κρατών μελών ως προς την αποδοχή της πρότα -
σης της Επιτροπής για τη δημιουργία της Συμμαχίας, και η απροθυμία 
τους να στηρίξουν στη συνέχεια ενεργά την πρωτοβουλία, συνετέλεσε 
επίσης στη σημαντική απόκλιση μεταξύ των αρχικών φιλοδοξιών και των 
πραγματικών επιτευγμάτων της Συμμαχίας.
62.  Η δημιουργία της Συμμαχίας όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος του 
πλανήτη το 2007-2008 προηγήθηκε τόσο των συμπερασμάτων που δια -
τύπωσε η επιτροπή για την κλιματική αλλαγή και την ανάπτυξη το 2009, 
ήτοι ότι δεν πρέπει να δημιουργηθούν άλλα κατακόρυφα ταμεία για την 
προσαρμογή, όσο και της συμφωνίας της ΔτΜ 16 στο Κανκούν το 2010 
για τη δημιουργία του Πράσινου Ταμείου για το Κλίμα (ΠΤΚ). Εντούτοις, 
η Επιτροπή δεν επεδίωξε να επανεκτιμήσει την αναγκαιότητα διατήρησης 
της Συμμαχίας υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων. Επίσης, τα κράτη 
μέλη δεν ήταν πρόθυμα να συγχωνεύσουν ή να κλείσουν τα εθνικά τους 
ταμεία για το κλίμα ή να επιτύχουν μεγαλύτερες συνέργειες μεταξύ τους, 
ως τρόπο μείωσης του κόστους συναλλαγών και του διοικητικού φόρτου 
για τις αναπτυσσόμενες χώρες.
63.  Το ΠΤΚ συστάθηκε με σκοπό να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της 
συμφωνίας της Κοπεγχάγης μέσω της αύξησης της διεθνούς χρηματοδό -
τησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στα 100 δισεκατομ -
μύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως έως το 2020. Η έναρξη λειτουργίας του ΠΤΚ 
προετοιμάστηκε από μια μεταβατική επιτροπή. Ορισμένα κράτη μέλη 
πραγματοποίησαν κοινές συνεισφορές (π.χ. Δανία και Κάτω Χώρες), ενώ 
η Επιτροπή και άλλα κράτη μέλη συνεισέφεραν χωριστά (π.χ. Γερμανία και 
Ηνωμένο Βασίλειο). Η ΕΕ και τα κράτη μέλη δεν ενήργησαν από κοινού.
64.  Το διοικητικό συμβούλιο του ΠΤΚ είναι αρμόδιο για τις αποφάσεις χρη -
ματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμίσεων καταβολής. Όταν 
συμφωνήθηκε ο ορισμός εκπροσώπων των ανεπτυγμένων χωρών στο 
διοικητικό συμβούλιο τον Μάιο του 2012, επτά από τις δώδεκα έδρες δια -
τέθηκαν σε κράτη μέλη. Παρότι το Συμβούλιο τάχθηκε υπέρ της διάθεσης 
μίας έδρας στην Επιτροπή ως εκπροσώπου της ΕΕ68, τα κράτη μέλη δεν 
συμφώνησαν να γίνει αυτό στην πράξη69. Η Επιτροπή είναι το κορυφαίο 
διαπραγματευτικό όργανο της ΕΕ στις ΔτΜ, και το όργανο προώθησης 
του συντονισμού σύμφωνα με τη Συνθήκη και την Ευρωπαϊκή Συναίνεση 
για την Ανάπτυξη, ωστόσο απουσιάζει από τις διαπραγματεύσεις στο 
μεγαλύτερο ταμείο που προορίζεται για την αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής.68 3167η σύνοδος του 
Συμβουλίου «Οικονομικά και 
Δημοσιονομικά Θέματα», 
15 Μαΐου 2012.
69  Η Ρωσική Ομοσπονδία 
και οι ΗΠΑ τάχθηκαν κατά 
της διάθεσης έδρας στην 
ΕΕ, με το επιχείρημα ότι κάτι 
τέτοιο θα συνεπαγόταν διπλή 
εκπροσώπηση για ορισμένα 
κράτη μέλη.28
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
65.  Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή διαχειρίστηκε 
ορθά τις δαπάνες της ΕΕ που σχετίζονται με το κλίμα από τον προϋπο -
λογισμό της ΕΕ και το ΕΤΑ. Εντούτοις, προκειμένου να μεγιστοποιήσει 
η ΕΕ τον διεθνή της αντίκτυπο, θα πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά ο συ -
ντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών όσον αφορά τη 
χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής.
66.  Όσον αφορά τη διαχείριση της στήριξης για το κλίμα που χρηματοδοτή -
θηκε από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και το ΕΤΑ, η Επιτροπή σημείωσε 
ικανοποιητικές επιδόσεις. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις πολιτικής, αύξησε 
σταθερά τις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα από το 2007 και προ -
τίθεται να ενισχύσει σημαντικά αυτή τη χρηματοδότηση κατά την περί -
οδο 2014-2020 (βλέπε σημεία 18 έως 20). Εστίασε στις δέουσες παγκό -
σμιες προτεραιότητες και προσάρμοσε τα προγράμματά της στις ειδικές 
συνθήκες των επιμέρους χωρών -εταίρων (βλέπε σημεία 21έως 25).
67.  Ο συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών όσον αφορά 
τη χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώ -
πιση της κλιματικής αλλαγής κρίνεται ανεπαρκής. Η Επιτροπή δεν έχει 
παράσχει επαρκή καθοδήγηση σε ορισμένους τομείς και τα κράτη μέλη 
δεν ανταποκρίθηκαν επαρκώς σε ορισμένες πρωτοβουλίες της. Μολονότι 
υπήρξαν ορισμένες βελτιώσεις στον συντονισμό της Επιτροπής και των 
κρατών μελών κατά την υπό εξέταση περίοδο, απαιτούνται σημαντικές 
περαιτέρω προσπάθειες προκειμένου να διασφαλιστεί η συμπληρωμα -
τικότητα των προγραμμάτων της ΕΕ και των προγραμμάτων των κρατών 
μελών, καθώς και να προληφθεί και να καταπολεμηθεί η διαφθορά (βλέπε 
σημεία 28 έως 39). Δεν προέκυψαν κοινές θέσεις και πρακτικές σε ορι -
σμένα καίρια ζητήματα. Δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία για τον τρόπο εκ -
πλήρωσης των δεσμεύσεων που αφορά την αύξηση της χρηματοδότησης 
για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής έως το 2020· δεν υπάρχει 
κοινός ορισμός της «νέας και πρόσθετης» χρηματοδότησης για την αντι -
μετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της «ιδιωτικής χρηματοδότησης», 
ούτε κοινή εφαρμογή των δεικτών του Ρίο για τον προσδιορισμό των 
προγραμμάτων που σχετίζονται με το κλίμα (βλέπε σημεία 40 και 41).
68.  Δεν έχει θεσπιστεί ακόμη ένα εύρωστο σύστημα το οποίο να παρέχει 
συνολική και αξιόπιστη πληροφόρηση σχετικά με τις δαπάνες της Επι -
τροπής και των κρατών μελών που αφορούν το κλίμα, βάσει του οποίου 
να παρακολουθείται η συμμόρφωση προς τις δεσμεύσεις σε σχέση με 
τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (βλέπε 
σημεία 42 έως 51), ενώ επίσης δεν είναι σαφές σε ποιον βαθμό έχει εκ -
πληρωθεί η δέσμευση για τη ΧΤΕ (βλέπε σημεία 52 έως 55). Δεν έχει κα -
ταβληθεί καμία προσπάθεια προκειμένου να μειωθεί ο πολλαπλασιασμός 
των ταμείων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, γεγονός που 
συνεπάγεται σοβαρούς κινδύνους αναποτελεσματικότητας, ανεπαρκούς 
λογοδοσίας και κατακερματισμού της βοήθειας (βλέπε σημεία 56 έως 64).ΣΥΜΠΕΡAΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤAΣΕΙΣ29
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
69.  Το Συνέδριο προβαίνει στις ακόλουθες συστάσεις:
Η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει στο Συμβούλιο έναν χάρτη πορείας 
όσον αφορά την αύξηση της χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής προς την επίτευξη του στόχου της συμφωνίας της 
Κοπεγχάγης για το 2020, συμπεριλαμβανομένης της καθιέρωσης ενός 
ορισμού της ιδιωτικής χρηματοδότησης.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα πρέπει να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με 
τον βαθμό στον οποίο υλοποιείται ο στόχος της ΕΕ για δαπάνη του 20 % 
του προϋπολογισμού της ΕΕ και του ΕΤΑ σε δράσεις σχετικές με το κλί -
μα στο πλαίσιο της αναπτυξιακής βοήθειας κατά το διάστημα μετα -
ξύ 2014 και 2020, προσδιορίζοντας τα ποσά που έχουν δεσμευθεί και 
εκταμιευθεί.
Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει τη διενέργεια ανεξάρτητης αξι -
ολόγησης της Συμμαχίας όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος του 
πλανήτη, περιλαμβανομένης της εξέτασης των λόγων για τους οποίους 
τα περισσότερα κράτη μέλη επέλεξαν να μην την συγχρηματοδοτήσουν.Προκειμένου να βελτιωθεί η διαφάνεια και η λογοδοσία σχετικά με τη 
χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, 
η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει, στο πλαίσιο του κανονισμού 
για τον μηχανισμό παρακολούθησης, να συμφωνήσουν επί κοινών προ -
τύπων παρακολούθησης, διαβίβασης πληροφοριακών στοιχείων και 
επαλήθευσης, ιδίως όσον αφορά τον ορισμό της «νέας και πρόσθετης» 
χρηματοδότησης, την εφαρμογή των δεικτών του Ρίο και τη διαβίβαση 
πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με την εκταμίευση χρηματοδότησης 
για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.ΣΥΣΤΑΣΗ  1
ΣΥΣΤΑΣΗ  3
ΣΥΣΤΑΣΗ  4ΣΥΣΤΑΣΗ  230
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εντείνουν τη συνεργα -
σία τους για την εφαρμογή του κώδικα δεοντολογίας της ΕΕ για τον 
καταμερισμό της εργασίας στον τομέα της χρηματοδότησης για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ιδίως σε ό,τι αφορά την ανταλ -
λαγή πληροφοριών σχετικά με τα διατιθέμενα κονδύλια ανά χώρα, τον 
κοινό προγραμματισμό, καθώς και την πρόληψη και καταπολέμηση της 
διαφθοράς στο πλαίσιο της χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής.ΣΥΣΤΑΣΗ  5
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα ΙΙI, του οποίου προεδρεύει 
ο κύριος Karel PINXTEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο 
Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 10ης Δεκεμβρίου 2013.
Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
Πρόεδρος
31
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
1 Μόνο μέλη του ΟΗΕ.
Πηγές : http://www.un.org/special-rep/ohrlls/ohrlls/allcountr ies-regions.pdf  and  
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_sovereign_states_and_dependent_territories_in_AfricaΛΊΓΟΤΕΡΟ ΑΝΕΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΑ ΜΊΚΡΑ ΝΗΣΊΩΤΊΚΑ ΚΡΑΤΗ ΚΑΊ  ΑΦΡΊΚΗΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
ΛΑΧ
ΑΦΡΙΚΗΑΜΝΚ ¹
Αφγανιστάν
Μπανγκλαντέ/uni03C2Μπουτάν
Κα/uni03BCπότζη
Λάο/uni03C2Μιαν/uni03BCάρ/Βιρ/uni03BCανίαΝεπάλ
Υε/uni03BCένηΑϊτή
Κιρι/uni03BCπάτιΜαλδίβε/uni03C2Σα/uni03BCόαΝήσοι Σολο/uni03BCώντο/uni03C2Ανατολικό Τι/uni03BCόρΤουβαλούΒανουάτου
Πράσινο Ακρωτήριο
Κο/uni03BCόρε/uni03C2Γουινέα ΜπισάουΣάο Το/uni03BCέ και Πρίνσιπε
Μαυρίκιο/uni03C2Σεϋχέλλε/uni03C2 Αντίγκουα και 
Μπαρ/uni03BCπούνταΜπαχά/uni03BCε/uni03C2Μπαρ/uni03BCπάντο/uni03C2ΜπελίζεΚούβαΝτο/uni03BCίνικα/uni0394ο/uni03BCινικανή /uni0394η/uni03BCοκρατίαΦίτζιΓρενάδαΓουιάναΤζα/uni03BCάικαΝήσοι ΜάρσαλΜικρονησίαΝαουρούΠαλάουΠαπουασία-Νέα ΓουινέαΆγιο/uni03C2 Χριστόφορο/uni03C2 και Νέβι/uni03C2Αγία ΛουκίαΆγιο/uni03C2 Βικέντιο/uni03C2 και Γρεναδίνε/uni03C2ΣιγκαπούρηΣουρινά/uni03BCΤόνγκαΤρινιδάδ και Το/uni03BCπάγκο
ΑνγκόλαΜπενίνΜπουρκίνα ΦάσοΜπουρούντιΚεντροαφρικανική /uni0394η/uni03BCοκρατίαΤσαντΛαϊκή /uni0394η/uni03BCοκρατία του ΚονγκόΤζι/uni03BCπουτίΙση/uni03BCερινή ΓουινέαΕρυθραίαΑιθιοπίαΓκά/uni03BCπιαΓουινέαΛεσόθοΛιβερίαΜαδαγασκάρηΜαλάουιΜάλιΜαυριτανίαΜοζα/uni03BCβίκηΝίγηρα/uni03C2ΡουάνταΣενεγάληΣιέρα ΛεόνεΣο/uni03BCαλίαΣουδάνΤανζανίαΤόγκοΟυγκάνταΖά/uni03BCπια
ΑλγερίαΜποτσουάναΚα/uni03BCερούνΑκτή ΕλεφαντοστούΑίγυπτο/uni03C2Γκα/uni03BCπόνΓκάναΚένυαΛιβύηΜαρόκοΝα/uni03BCί/uni03BCπιαΝιγηρία/uni0394η/uni03BCοκρατία του ΚονγκόΝότια ΑφρικήΝότιο ΣουδάνΣουαζιλάνδηΤυνησίαΖι/uni03BCπά/uni03BCπουε
32
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ EUROPEAID ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ KATA THN ΠΕΡΊΟΔΟ 2003-2012
Η Επιτροπή αντλεί τους πόρους για τη χρηματοδότηση που αφορά την αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας από τις ακόλουθες κύριες πηγές:
α) το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), που αποτελεί το κύριο μέσο αναπτυξιακής συνεργασίας 
με τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) και με τις υπερπόντιες χώρες και 
εδάφη·
β) τον Μηχανισμό Αναπτυξιακής Συνεργασίας (ΜΑΣ), που καλύπτει τη Λατινική Αμερική, την Ασία και 
την Κεντρική Ασία, τη Μέση Ανατολή και τη Νότια Αφρική, καθώς και θεματικά προγράμματα·
γ) τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης (ΕΜΓΕΣ)1 που καλύπτει τις χώρες της 
ΕΠΓ2 και τη Ρωσία·
δ) ανθρωπιστική βοήθεια έπειτα από φυσικές καταστροφές, όπως οι πλημμύρες στο Πακιστάν ή το 
τσουνάμι του Ινδικού Ωκεανού.
Κατά την περίοδο 2003-2012, οι δεσμεύσεις για τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιμα -
τικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας υπό τη διαχείριση της EuropeAid ανέρχονταν 
κατ’ εκτίμηση σε 4 650 εκατομμύρια ευρώ. Στους πίνακες  που ακολουθούν παρατίθεται λεπτομερέ -
στερη ανάλυση της κατανομής του ποσού αυτού.
ΠΊΝΑΚΑΣ  1 — ΚΑΤΑΝΟΜΗ  ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ ΤΗΣ EUROPEAID ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΑΝ Α ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΊΚ Ο ΜΕΣΟ ΓΊΑ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ  2003-2012
(εκατομμύρια ευρώ)
Έτη ΜΑΣ ΕΜΓΕΣ ΕΤΑ Σύνολο
2003 82 5 33 120
2004 247 27 26 300
2005 118 5 74 196
2006 147 20 94 261
2007 125 162 205 492
2008 283 63 56 402
2009 269 39 436 745
2010 267 163 245 675
2011 337 123 166 626
2012 341 258 234 833
Σύνολο 2 216 864 1 570 4 650
Σημείωση:  Το άθροισμα των επιμέρους στοιχείων ενδέχεται να παρουσιάζει αποκλίσεις από το σύνολο λόγω στρογγυλοποίησης.
1 Από το 2014 πρόκειται να μετατραπεί στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας (ΕΜΓ).
2 Αλγερία, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Λευκορωσία, Αίγυπτος, Γεωργία, Ισραήλ, Ιορδανία, Λίβανος, Λιβύη, Μολδαβία, Μαρόκο, Κατεχόμενα 
Παλαιστινιακά Εδάφη, Συρία, Τυνησία και Ουκρανία.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II33
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΠΊΝΑΚΑΣ  2 — ΚΑΤΑΝΟΜΗ  ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ ΤΗΣ EUROPEAID ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΑΝ Α ΓΕΩΓΡΑΦΊΚΗ  ΠΕΡΊΟΧΗ
(εκατομμύρια ευρώ)
Έτος  Αφρική  Ασία  Λατινική 
Αμερική  Καραϊβική  Ανατολική 
Ευρώπη 
και Ρωσία  Μεσόγειος και 
Μέση Ανατολή  Ωκεανία 
και 
Ειρηνικός  Πολλαπλές 
περιφέρειες  Σύνολο 
2003 22 22 31 17 5 - 4 19 120
2004 24 82 152 3 4 22 7 6 300
2005 88 41 27 1 5 - 15 20 196
2006 103 25 67 10 15 7 6 28 261
2007 118 18 14 62 101 86 19 74 492
2008 98 85 13 0 114 41 3 47 402
2009 117 55 45 32 1 48 27 419 745
2010 204 104 32 9 45 126 32 123 675
2011 186 101 28 28 72 47 4 160 626
2012 236 100 96 26 98 160 27 90 833
Σύνολο 1 197 633 504 189 460 537 145 986 4 650
ΠΊΝΑΚΑΣ  3 — ΕΚΤΊΜΩΜΕΝΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ  ΤΩΝ ΚΟΝΔΥΛΊΩΝ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ 
ΤΗΣ  EUROPEAID ΠΡΟΣ ΤΊΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣ ΟΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΜΕΤΑΞΥ  ΠΑΡΕΜΒ ΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗ  
ΑΛΛΑΓΗ  ΚΑΊ  ΜΕΤΡΊΑΣΜΟ Υ ΤΩΝ ΕΠΊΠΤ ΩΣΕΩΝ ΤΗΣ
(εκατομμύρια ευρώ)
ΈτοςΠροσαρμογή Μετριασμός των επιπτώσεων Σύνολο1
ποσό % ποσό % ποσό
2003 68 41 % 100 59 % 120
2004 205 41 % 289 59 % 300
2005 117 42 % 160 58 % 196
2006 117 33 % 233 67 % 261
2007 279 39 % 433 61 % 492
2008 103 21 % 388 79 % 402
2009 269 31 % 588 69 % 745
2010 424 54 % 366 46 % 675
2011 401 45 % 490 55 % 626
2012 621 50 % 618 50 % 833
Total 2 603 42 % 3 664 58 % 4 650
1 Ορισμένες επεμβάσεις αφορούν τόσο τον μετριασμό των επιπτώσεων όσο και την προσαρμογή. Ως εκ τούτου, το συνολικό ποσό δεν 
αποτελεί το άθροισμα των δύο στηλών.
Σημείωση:  Το άθροισμα των επιμέρους στοιχείων ενδέχεται να παρουσιάζει αποκλίσεις από το σύνολο λόγω στρογγυλοποίησης.
Πηγή:  Βάση δεδομένων της EuropeAid.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II34
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΠΊΝΑΚΑΣ  4 — ΣΤ ΑΘΜΊΣΗ ΤΩΝ ΛΑΧ, ΤΩΝ ΑΜΝΚ ΚΑΊ  ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΗΣ ΑΦΡΊΚΗΣ 
ΣΤΗΝ  ΚΑΤΑΝΟΜΗ  ΤΩΝ ΚΟΝΔΥΛΊΩΝ ΤΗΣ V  ΤΗΣ EUROPEAID ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤ ΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡ ΑΜΜΑΤΑ ΑΝ Α ΧΩΡΑ
(εκατομμύρια ευρώ)
ΈτοςΣυνολική προσαρμογήΣυνολική χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής
ΛΑΧ, ΑΜΝΚ, 
αφρικανικές χώρες Άλλες χώρες Σύνολο ΛΑΧ, ΑΜΝΚ, 
αφρικανικές χώρες Άλλες χώρες Σύνολο1
ποσό % ποσό % ποσό ποσό % ποσό % ποσό
2003 15 38 % 24 62 % 39 24 32 % 51 68 % 75
2004 13 7 % 175 93 % 188 27 10 % 235 90 % 262
2005 50 78 % 14 22 % 64 64 71 % 26 29 % 90
2006 40 56 % 32 44 % 72 66 52 % 62 48 % 128
2007 69 67 % 34 33 % 104 160 65 % 87 35 % 247
2008 41 60 % 28 40 % 69 97 33 % 195 67 % 291
2009 93 93 % 6 7 % 99 179 87 % 26 13 % 206
2010 142 58 % 105 42 % 248 148 40 % 225 60 % 373
2011 87 67 % 42 33 % 129 127 57 % 94 43 % 221
2012 149 69 % 68 31 % 217 162 56 % 125 44 % 287
Σύνολο 701 57 % 529 43 % 1 230 1 054 48 % 1 125 52 % 2 179
1 Ορισμένες επεμβάσεις αφορούν τόσο τον μετριασμό των επιπτώσεων όσο και την προσαρμογή. Ως εκ τούτου, το συνολικό ποσό δεν 
αποτελεί το άθροισμα των δύο στηλών.
Σημείωση:  Το άθροισμα των επιμέρους στοιχείων ενδέχεται να παρουσιάζει αποκλίσεις από το σύνολο λόγω στρογγυλοποίησης.
Πηγή:  Βάση δεδομένων της EuropeAid.35
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΊΚΕΣ ΡΟΕΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΣ ΤΊΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤΩΠΊΣΗ 
ΤΗΣ  ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2007-2013
Κονδύλια του γενικού προϋπολογισ/uni03BCού
(Το/uni03BCέα/uni03C2 4)
Ανθρωπιστική 
βοήθειαΜηχανισ/uni03BCό/uni03C2 αναπτυξιακή/uni03C2
συνεργασία/uni03C2 (ΜΑΣ)Ευρωπαϊκό/uni03C2 Μηχανισ/uni03BCό/uni03C2 
Γειτονία/uni03C2 και Εταιρική/uni03C2 
Σχέση/uni03C2 (ΕΜΓΕΣ) Μέσα πολιτική/uni03C2 Προγρά/uni03BC/uni03BCαταΓεωγραφικά 
προγρά/uni03BC/uni03BCατα (5)
Προγρά/uni03BC/uni03BCατα
σε επίπεδο χωρώνΠρογρά/uni03BC/uni03BCατα
σε επίπεδο 
περιφερειώνENRTP
(1 δισ. ευρώ – 
2007-2013)Θε/uni03BCατικά 
προγρά/uni03BC/uni03BCατα (8)Θε/uni03BCατικά 
προγρά/uni03BC/uni03BCαταΓεωγραφικά 
προγρά/uni03BC/uni03BCατα
Προγρά/uni03BC/uni03BCατα
σε επίπεδο χωρώνΠρογρά/uni03BC/uni03BCατα
σε επίπεδο 
περιφερειώνΜεταξύ των 
χωρών ΑΚΕ
Προτεραιότητα 1 
(Κλι/uni03BCατική αλλαγή και 
βιώσι/uni03BCη ενέργεια)Προτεραιότητα 2
(Περιβάλλον για
την ανάπτυξη)Προτεραιότητα 3
(Ενίσχυση του περιβάλλοντο/uni03C2
και τη/uni03C2 διακυβέρνηση/uni03C2 
για το κλί/uni03BCα)
Επενδυτική 
διευκόλυνση 
ΑΚΕ
Καταπιστευ/uni03BCατικό 
Τα/uni03BCείο Υποδο/uni03BCών 
τη/uni03C2 ΕΕ
για την Αφρική∆ιευκολύνσει/uni03C2
για τα ύδατα
∆ιευκολύνσει/uni03C2
για την ενέργεια
Πρόγρα/uni03BC/uni03BCα για τη 
/uni03BCείωση του κινδύνου 
καταστροφών (DRR)
Παγκόσ/uni03BCια 
διευκόλυνση για τη 
/uni03BCείωση των κινδύνων 
καταστροφών (GFDRR)Συ/uni03BC/uni03BCαχία όσον 
αφορά την αλλαγή 
του κλί/uni03BCατο/uni03C2 του 
πλανήτη (GCCA)Επενδυτικό/uni03C2 
/uni03BCηχανισ/uni03BCό/uni03C2 για την 
Κεντρική Ασία
Επενδυτικό/uni03C2 
/uni03BCηχανισ/uni03BCό/uni03C2
για την Ασία
Επενδυτικό/uni03C2 
/uni03BCηχανισ/uni03BCό/uni03C2 για τη 
Λατινική Α/uni03BCερικήΧΡΗΜΑΤΟ∆ΟΤΗΣΗ
 ΤΑΧΕΙΑΣ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣΕυρω/uni03BCεσογειακό/uni03C2 
φορέα/uni03C2 
επενδύσεων και 
εταιρική/uni03C2 σχέση/uni03C2
Επενδυτική
διευκόλυνση
γειτονία/uni03C2
Περιφερειακά τα/uni03BCεία
στι/uni03C2 αναπτυσσό/uni03BCενε/uni03C2 
χώρε/uni03C2Πρόγρα/uni03BC/uni03BCα DRR
για το Μεγάλο
Κέρα/uni03C2 τη/uni03C2 Αφρική/uni03C2
Πρόγρα/uni03BC/uni03BCα
DIPECHO∆ιευκολύνσει/uni03C2  Σε επίπεδο έργων
Συνδυασ/uni03BCό/uni03C2 διευκολύνσεων υπό 
τη διαχείριση τη/uni03C2 Ευρωπαϊκή/uni03C2 
Επιτροπή/uni03C2 Συνδυασ/uni03BCό/uni03C2 
διευκολύνσεων υπό
τη διαχείριση τη/uni03C2 ΕΤΕπΠρόγρα/uni03BC/uni03BCα
υπό τη διαχείριση 
τη/uni03C2 Γ∆ ECHOΕυρωπαϊκό 
Τα/uni03BCείο Ανάπτυξη/uni03C2
∆ιευκολύνσει/uni03C2
υπό σύσταση:
Επενδυτική διευκόλυνση 
τη/uni03C2 Καραϊβική/uni03C2
Επενδυτική διευκόλυνση 
του Ειρηνικού∆ιευκόλυνση
για τι/uni03C2 φυσικέ/uni03C2 
καταστροφέ/uni03C2 
ΕΕ-ΑΚΕ
Προσεγγίσει/uni03C2 εκτέλεση/uni03C2:
πρόγρα/uni03BC/uni03BCα για τη /uni03BCείωση των εκπο/uni03BCπών 
από την αποψίλωση και 
την υποβάθ/uni03BCιση των δασών (REDD), 
επιβολή τη/uni03C2 δασική/uni03C2 νο/uni03BCοθεσία/uni03C2, 
διακυβέρνηση και ε/uni03BCπόριο (FLEGT), 
Τα/uni03BCείο Κλι/uni03BCατική/uni03C2 Τεχνολογία/uni03C2, εταιρική 
σχέση για την ικανότητα εφαρ/uni03BCογή/uni03C2 
αγοραίων /uni03BCηχανισ/uni03BCών κτλ.Προσεγγίσει/uni03C2 εκτέλεση/uni03C2:
διαχείριση από κοινού /uni03BCε 
τον ΟΗΕ (Πρόγρα/uni03BC/uni03BCα των 
Ηνω/uni03BCένων Εθνών για το 
περιβάλλον — UNEP, 
Τα/uni03BCείο για τη /uni03BCείωση των 
εκπο/uni03BCπών διοξειδίου /uni03BCέσω 
τη/uni03C2 προστασία/uni03C2 των δασών 
- FCPF), τον ΟΟΣΑ, το ∆ΝΤ 
κτλ. ή κεντρική διαχείρισηΠροσεγγίσει/uni03C2 εκτέλεση/uni03C2:
 επιχειρησιακή χρη/uni03BCατοδότηση 
/uni03BCέσω τη/uni03C2 σύ/uni03BCβαση/uni03C2-πλαισίου 
των ηνω/uni03BCένων Εθνών για την 
αλλαγή του κλί/uni03BCατο/uni03C2 — 
UNFCCC, ανάπτυξη ικανοτήτων, 
διεθνεί/uni03C2 διαπραγ/uni03BCατεύσει/uni03C2, 
/uni03BCετρήσι/uni03BCε/uni03C2, ανακοινώσι/uni03BCε/uni03C2 και 
επαληθεύσι/uni03BCε/uni03C2 προσπάθειε/uni03C2Παγκόσ/uni03BCιο Τα/uni03BCείο 
Ενεργειακή/uni03C2 Απόδοση/uni03C2 
και Ανανεώσι/uni03BCων Πηγών 
Ενέργεια/uni03C2 (GEEREF)36
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΊΑ ΚΑΊ  ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΠΟΔΕΊΚΤΊΚΩΝ ΣΤΟΊΧΕΊΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ
Παρατίθεται κατωτέρω μια σχηματική επισκόπηση της προσέγγισης του ελέγχου.
ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΊΚΗ ΜΕΛΕΤΗ
1. Πριν από τη διενέργεια του ελέγχου, διεξήχθη προκαταρκτική μελέτη προκειμένου να προσ -
διοριστούν οι κυριότεροι κίνδυνοι που συνδέονται με τη χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντι -
μετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η εν λόγω διερευνητική εργασία στηρίχθηκε στην εξέταση 
εγγράφων και σε συνεντεύξεις με μέλη του προσωπικού της Επιτροπής, της ΕΥΕΔ, των ΜΚΟ 
και της γραμματείας του Συμβουλίου που συμμετέχουν στους κύριους τομείς της χρηματο -
δότησης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΊΣ
2. Οι ελεγκτές πραγματοποίησαν συνεντεύξεις με τους διευθυντές των διοικητικών και/ή οικο -
νομικών μονάδων και με υπαλλήλους των υπεύθυνων γραφείων ανά χώρα από 17 τμήματα 
της Επιτροπής και με ανώτερα μέλη του προσωπικού από έξι μη κυβερνητικές οργανώσεις. 
Τα τμήματα της Επιτροπής επιλέχθηκαν με βάση τις ειδικές τους αρμοδιότητες στους τομείς 
που εμπίπτουν στην εμβέλεια του ελέγχου, ενώ οι ΜΚΟ επιλέχθηκαν με σκοπό να ληφθούν 
οι απόψεις και άλλων εξωτερικών φορέων που συμμετέχουν στη χρηματοδότηση για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
 ο Από την Επιτροπή:
Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Συνεργασίας (DEVCO1)
Διεύθυνση Γ  — Βιώσιμη μεγέθυνση και ανάπτυξη
Γενική Διεύθυνση Δράσης για το Κλίμα (CLIMA)
Διεύθυνση A — Διεθνής και κλιματική στρατηγική
Διεύθυνση B — Ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές του διοξειδίου του άνθρακα
Διεύθυνση Γ — Ενσωμάτωση της διάστασης της προσαρμογής και τεχνολογία χαμηλών 
εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα
Γενική Διεύθυνση Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας (ECHO)
Διεύθυνση Α, Διοικητική μονάδα 4  — Ειδικές θεματικές πολιτικές
Διεύθυνση B, Διοικητική μονάδα 5 — Ασία και Λατινική Αμερική, Καραϊβική, Ειρηνικός
Διεύθυνση Γ , Διοικητική μονάδα 2 — Προϋπολογισμός, εξωτερικός λογιστικός έλεγχος, 
πληροφορική
Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Ύ ποθέσεων (ECFIN)
Γ Δ ECFIN Διεύθυνση Δ, Διοικητική μονάδα 4 — Παγκοσμιοποίηση — Εμπόριο  —  Ανάπτυξη
1 Γνωστή επίσης ως «EuropeAid».37
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
 ο Από την Ευρωπαϊκή Ύ πηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΎΕΔ):
Διεύθυνση I  — Οριζόντια θέματα — Ασία και Ειρηνικός
Διεύθυνση I.B.1 — Κίνα, Χονγκ Κονγκ, Μακάο, Ταϊβάν, Μογγολία
Διεύθυνση V.A.4 — Χώρες της Mercosur
Διεύθυνση VI.B1 — Παγκόσμια ζητήματα και καταπολέμηση της τρομοκρατίας
Διεύθυνση A, Διοικητικό Τμήμα — Οικονομικά και διοικητική υποστήριξη
 ο Από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ):
Διεύθυνση Επενδυτικών Σχεδίων  — Υπηρεσία περιβαλλοντικών, κλιματικών και κοινω -
νικών θεμάτων
Διεύθυνση χρηματοδοτήσεων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης
Διεύθυνση Οικονομικού Ελέγχου
 ο Από τη Γ ραμματεία του Συμβουλίου:
Διεύθυνση E, Διοικητική μονάδα 1B  — Αλλαγή του κλίματος, συντονισμός και οριζόντια 
θέματα
 ο Από μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ):
Oxfam International (Βρυξέλλες) και γραφεία της Oxfam στο Μπανγκλαντές και στην 
Ουγκάντα
CAN Ευρώπης και CAN Τανζανίας (Φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών της Τανζανίας για 
την κλιματική αλλαγή και Δίκτυο δράσης για το κλίμα)
WWF (γραφεία Βρυξελλών)
Concern Worldwide (Μπανγκλαντές)
Shushilan (Μπανγκλαντές)
World Agroforestry Centre (Διεθνές Κέντρο για την Έρευνα στην Αγροδασοπονία) 
(Ινδονησία)
ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΊΟ
3. Εστάλη γραπτό ερωτηματολόγιο σε τέσσερα κράτη μέλη της ΕΕ με σκοπό τη λήψη πληροφο -
ριών και των απόψεών τους.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV38
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΕΠΊΛΟΓΗ ΧΩΡΩΝ ΚΑΊ  ΠΕΡΊΦΕΡΕΊΩΝ
4. Επιλέχθηκαν 16 χώρες και δύο περιφέρειες για εξέταση βάσει εγγράφων. Τα κριτήρια επιλογής 
ήταν τα εξής:
 ο Συντονισμός: χώρες όπου υπάρχει επαρκής αριθμός χορηγών βοήθειας για να αξιολογηθεί ο κα -
ταμερισμός εργασίας μεταξύ τους.
 ο Επίπεδο χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής: χώρες που έχουν λάβει 
από την Επιτροπή σημαντικά ποσά χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής 
από το 2002.
 ο Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά και ευπάθεια στην κλιματική αλλαγή: ποικίλες περιπτώσεις χωρών 
με διαφορετικά χαρακτηριστικά, όπως ΛΑΧ, ΑΜΝΚ, χώρες BRICS2 και μια χώρα που λαμβάνει ση -
μαντική χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής παρά τη σχετικά υψηλή της 
θέση στην κατάταξη του δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης.
 ο Γεωγραφική κατανομή: χώρες από διαφορετικές γεωγραφικές ζώνες: Αφρική, Ασία και Ειρηνικός, 
Λατινική Αμερική και Ευρωπαϊκή Γειτονία.
5. Οι χώρες που επιλέχθηκαν ήταν το Μπανγκλαντές, η Βολιβία, η Βραζιλία, η Κεντροαφρικανική 
Δημοκρατία, η Κίνα, η Αιθιοπία, η Γουιάνα, η Ινδονησία, το Μάλι, το Μαρόκο, ο Μαυρίκιος, 
η Νικαράγουα, η Τανζανία, η Ουγκάντα, η Ουκρανία και το Βανουάτου. 
6. Οι περιφέρειες που επιλέχθηκαν προς εξέταση ήταν η Ανατολική Αφρική και η Ασία, καθώς 
πρόκειται για τις περιφέρειες που έλαβαν τα υψηλότερα επίπεδα χρηματοδότησης από την 
Επιτροπή για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
ΔΕΊΓΜΑΤΟΛΗΨΊΑ
7. Προκειμένου να ελεγχθεί η εφαρμογή των δεικτών του Ρίο σε συμμόρφωση προς τη δέσμευση 
της Επιτροπής για τη ΧΤΕ, αναλύθηκε τυχαίο δείγμα δέκα (από σύνολο 19) προγραμμάτων.
8. Η επιλογή, εκ μέρους της Επιτροπής, των διαύλων παροχής της χρηματοδότησης ελέγχθηκε 
βάσει τυχαίου δείγματος 20 προγραμμάτων που σχετίζονται με το κλίμα (συμπεριλαμβανο -
μένων διμερών και πολυμερών διαύλων παροχής της χρηματοδότησης).
 2 Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV39
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΕΠΊΣΚΕΨΕΊΣ ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΊΣ ΧΩΡΕΣ ΕΤΑΊΡΟΥΣ
9. Από τις δεκαέξι χώρες, επιλέχθηκαν τέσσερις (Μπανγκλαντές, Ινδονησία, Τανζανία και Ουγκά -
ντα) στις οποίες πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις με βάση τόσο τα υψηλά ποσά χρηματοδό -
τησης όσο και τα διαφορετικά είδη επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και αναγκών.
10.  Κατά τη διάρκεια των επισκέψεων, από τις 13 έως τις 25 Ιανουαρίου 2013, το κλιμάκιο ελέγχου 
πραγματοποίησε συνεντεύξεις με μέλη του προσωπικού των αντιπροσωπειών της ΕΕ, εκπρο -
σώπους των αρμόδιων εθνικών αρχών, κύριους αναπτυξιακούς εταίρους (εντός και εκτός 
ΕΕ) και εκπροσώπους μη κυβερνητικών οργανώσεων και της κοινωνίας των πολιτών. Επίσης, 
πραγματοποιήθηκαν επιτόπιες επισκέψεις σε επιλεγμένα προγράμματα.  ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάσθηκε η παροχή χρη/uni03BCατοδότηση/uni03C2 από την ΕΕ για την αντι/uni03BCετώπιση τη/uni03C2 κλι/uni03BCατική/uni03C2 
αλλαγή/uni03C2 σε αναπτυσσό/uni03BCενε/uni03C2 χώρε/uni03C2. Για τον σκοπό αυτό διατυπώθηκαν τα ακόλουθα ερωτή/uni03BCατα:
∆ιαχειρίστηκε ορθά η Επιτροπή τη στήριξη 
για το κλί/uni03BCα που χρη/uni03BCατοδοτείται από 
τον προϋπολογισ/uni03BCό τη/uni03C2 ΕΕ και το ΕΤΑ;
Στόχοι
του ελέγχου
Κριτήρια
του ελέγχου
Μέθοδοι 
συλλογή/uni03C2 
στοιχείων- Η Επιτροπή αύξησε σταδιακά τη χρη/uni03BCατοδότησή τη/uni03C2 για την
 αντι/uni03BCετώπιση τη/uni03C2 κλι/uni03BCατική/uni03C2 αλλαγή/uni03C2, συ/uni03BCπεριλα/uni03BCβανο/uni03BCένη/uni03C2 τη/uni03C2 ΧΤΕ- Η Επιτροπή προσδιόρισε τι/uni03C2 παγκόσ/uni03BCιε/uni03C2 προκλήσει/uni03C2 λόγω τη/uni03C2 κλι/uni03BCατική/uni03C2 αλλαγή/uni03C2, τα τρωτά ση/uni03BCεία και τι/uni03C2 δυνατότητε/uni03C2 στι/uni03C2 αναπτυσσό/uni03BCενε/uni03C2 χώρε/uni03C2- Η Επιτροπή κατένει/uni03BCε τη χρη/uni03BCατοδότησή τη/uni03C2 για την αντι/uni03BCετώπιση τη/uni03C2 κλι/uni03BCατική/uni03C2 αλλαγή/uni03C2 σύ/uni03BCφωνα /uni03BCε τι/uni03C2 εν λόγω προκλήσει/uni03C2 και τι/uni03C2 πολιτικέ/uni03C2 προτεραιότητε/uni03C2 και σε συντονισ/uni03BCό /uni03BCε τα κράτη /uni03BCέλη τη/uni03C2 ΕΕ- Η Επιτροπή συντόνισε τη δράση τη/uni03C2 /uni03BCε τα κράτη /uni03BCέλη τη/uni03C2 ΕΕ και άλλου/uni03C2 χορηγού/uni03C2 βοήθεια/uni03C2 /uni03BCε σκοπό τη διασφάλιση τη/uni03C2 συ/uni03BCπληρω/uni03BCατικότητα/uni03C2 και του κατα/uni03BCερισ/uni03BCού τη/uni03C2 εργασία/uni03C2 στι/uni03C2 χώρε/uni03C2-εταίρου/uni03C2- Η Επιτροπή και τα κράτη /uni03BCέλη τη/uni03C2 ΕΕ εντόπισαν καινοτό/uni03BCου/uni03C2 πηγέ/uni03C2- Η Επιτροπή και τα κράτη /uni03BCέλη τη/uni03C2 ΕΕ προτίθενται να αυξήσουν σταδιακά σε ση/uni03BCαντικό βαθ/uni03BCό τη χρη/uni03BCατοδότηση για την αντι/uni03BCετώπιση τη/uni03C2 κλι/uni03BCατική/uni03C2 αλλαγή/uni03C2 /uni03BCεταξύ του 2014 και του 2020- Η υποβολή εκθέσεων από την Επιτροπή και τα κράτη /uni03BCέλη τη/uni03C2 ΕΕ για τη ΧΤΕ είναι ακριβή/uni03C2 και συγκρίσι/uni03BCη- Οι δεσ/uni03BCεύσει/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ σχετικά /uni03BCε τα ποσά τη/uni03C2 ΧΤΕ υλοποιήθηκαν- Η Επιτροπή και τα κράτη /uni03BCέλη ενήργησαν από κοινού για τον εξορθολογισ/uni03BCό τη/uni03C2 διάρθρωση/uni03C2 τη/uni03C2 χρη/uni03BCατοδότηση/uni03C2 για την
 αντι/uni03BCετώπιση τη/uni03C2 κλι/uni03BCατική/uni03C2 αλλαγή/uni03C2
- Συνεντεύξει/uni03C2 /uni03BCε τι/uni03C2 υπηρεσίε/uni03C2 τη/uni03C2 Επιτροπή/uni03C2 (EuropeAid, CLlMA,
 ECFIN) και την ΕΥΕ∆- Επιτόπιε/uni03C2 αποστολέ/uni03C2- Συνεντεύξει/uni03C2 /uni03BCε εκπροσώπου/uni03C2 των αντιπροσωπειών τη/uni03C2 ΕΕ (ΕΥΕ∆, EuropeAid, ECHO), κρατών /uni03BCελών τη/uni03C2 ΕΕ, άλλων χορηγών, των εθνικών αρχών και οργανώσεων τη/uni03C2 κοινωνία/uni03C2 των πολιτών από τι/uni03C2 τέσσερι/uni03C2 χώρε/uni03C2 στι/uni03C2 οποίε/uni03C2 πραγ/uni03BCατοποιήθηκαν επισκέψει/uni03C2- Επιθεώρηση των προγρα/uni03BC/uni03BCάτων για την αντι/uni03BCετώπιση τη/uni03C2 κλι/uni03BCατική/uni03C2 αλλαγή/uni03C2 και συνεντεύξει/uni03C2 /uni03BCε φορεί/uni03C2 υλοποίηση/uni03C2 και δικαιούχου/uni03C2- Εξέταση εγγράφων- Αναλυτική εξέταση- ∆οκι/uni03BCασίε/uni03C2 (δείγ/uni03BCα)- Έρευνα στο διαδίκτυο- Συνεντεύξει/uni03C2 /uni03BCε τι/uni03C2 υπηρεσίε/uni03C2 τη/uni03C2 Επιτροπή/uni03C2 (EuropeAid, CLlMA, ECFIN) και την ΕΥΕ∆- Εξέταση εγγράφων- Αναλυτική εξέταση- Αποστολή ερωτη/uni03BCατολογίων προ/uni03C2 επιλεγ/uni03BCένα κράτη /uni03BCέλη τη/uni03C2 ΕΕΈλαβε η Επιτροπή τα κατάλληλα /uni03BCέτρα για την προώθηση 
του συντονισ/uni03BCού /uni03BCε τα κράτη /uni03BCέλη τη/uni03C2 ΕΕ όσον αφορά τη
χρη/uni03BCατοδότηση για την αντι/uni03BCετώπιση τη/uni03C2 κλι/uni03BCατική/uni03C2 αλλαγή/uni03C2 προ/uni03C2 
τι/uni03C2 αναπτυσσό/uni03BCενε/uni03C2 χώρε/uni03C2;  Ήταν επαρκή/uni03C2 αυτό/uni03C2 ο συντονισ/uni03BCό/uni03C2;40
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΚΥΡΊΕΣ ΠΊΘΑΝΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΣ ΟΔΩΝ ΠΟΥ ΕΝΤ ΟΠΊΣΕ Η  ΕΠΊΤΡΟΠΗ  ΓΊΑ ΤΗΝ Α ΥΞΗΣΗ 
ΤΗΣ  ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ ΓΊΑ ΤΗΝ ΑΝΤΊΜΕΤΩΠΊΣΗ ΤΗΣ ΚΛΊΜΑΤΊΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V
Πηγή εσόδων Περιγραφή ΠρόοδοςΕκτιμώμενα 
ετήσια έσοδα
Έσοδα από 
πλειστηριασμούς 
στο πλαίσιο 
του συστήματος 
εμπορίας 
δικαιωμάτων 
εκπομπών (ΣΕΔΕ) 
της ΕΕ -  Το ΣΕΔΕ της ΕΕ είναι ένα από τα πλέον προηγμένα 
συστήματα που βασίζονται στην αγορά, τα οποία έχουν 
αναπτυχθεί έως σήμερα1 και η μεγαλύτερη πηγή εσόδων 
από την τιμολόγηση του άνθρακα η οποία είναι εύκολα 
προσδιορίσιμη ποσοτικώς.
-  Το ΣΕΔΕ της ΕΕ ξεκίνησε το 2005 και από την 
1η Ιανουαρίου 2013 έχει εισέλθει στην τρίτη φάση, 
όπου ο πλειστηριασμός δικαιωμάτων αποτελεί την 
προκαθορισμένη μέθοδο κατανομής δικαιωμάτων 
εκπομπής CO2.
-  Το σκεπτικό είναι ότι, έως το 2020, θα πωλούνται σχεδόν 
ένα δισεκατομμύριο δικαιώματα εκπομπής της ΕΕ κάθε έτος 
και θα αποφέρουν έσοδα για τα κράτη μέλη.
-  Τα έσοδα από τον πλειστηριασμό δικαιωμάτων στον κλάδο 
των αερομεταφορών έχουν συμπεριληφθεί στο ΣΕΔΕ της ΕΕ 
από την 1η Ιανουαρίου 2012 (βλέπε κατωτέρω).Η τρίτη φάση του ΣΕΔΕ ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2013. Ορίζεται 
ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να διαθέτουν τουλάχιστον το 50 % 
των εσόδων από τους πλειστηριασμούς δικαιωμάτων εκπομπών 
στους στόχους για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, 
μεταξύ άλλων και στις αναπτυσσόμενες χώρες. 
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η συγκεκριμένη πηγή θα 
μπορούσε να αποφέρει 20 δισεκατομμύρια ευρώ ανά έτος. Ωστόσο, 
δεν είναι δυνατό να διατυπωθεί μια έγκυρη και αξιόπιστη εκτίμηση 
δεδομένου του πρόσφατου χαρακτήρα της πρωτοβουλίας, της 
πρόσφατης πτώσης των τιμών του άνθρακα και της απόρριψης, εκ 
μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της πρότασης της Επιτροπής 
για σταθεροποίηση του επιπέδου τιμών. Επιπλέον, δεδομένου ότι 
η χρήση των εσόδων αυτών εξαρτάται από τα κράτη μέλη, δεν είναι 
γνωστό το μερίδιο που θα μπορούσε να διατεθεί σε μακροπρόθεσμη 
χρηματοδότηση προς αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής.20 έως 30 δισε -
κατομμύρια ευρώ
Τιμολόγηση
του άνθρακα στις 
διεθνείς θαλάσσιες 
και αεροπορικές 
μεταφορές—  Επιβολή τιμής (φόρου) επί των εκπομπών των διεθνών 
αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών προκειμένου 
να επιτευχθούν αποτελεσματικά περισσότερες μειώσεις 
εκπομπών. 
-  Το σκεπτικό είναι ότι η τιμολόγηση των αρνητικών 
επιπτώσεων των εκπομπών επιτρέπει τη διόρθωση των 
δυσλειτουργιών της αγοράς και δημιουργεί κατάλληλα 
και αποδοτικά ως προς το κόστος κίνητρα για περαιτέρω 
μετριασμό των εκπομπών αυτών.Το 2008 συμπεριλήφθηκε στη νομοθεσία της ΕΕ η επιβολή 
προστίμων για πτήσεις με υπέρβαση εκπομπών διοξειδίου του 
άνθρακα2. Το γεγονός αυτό προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από 
την πλευρά χωρών εκτός ΕΕ, όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, οι οποίες 
αμφισβήτησαν τη νομιμότητα της εν λόγω πράξης. Τον Νοέμβριο 
του 2012, κατόπιν της δήλωσης του Διεθνούς Οργανισμού 
Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ) όσον αφορά την πρόθεσή του να 
ξεκινήσει εργασίες προς την κατεύθυνση μιας κοινής λύσης, η ΕΕ 
αποφάσισε να αναβάλει την εφαρμογή του συστήματος ΣΕΔΕ 
της ΕΕ στις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές για ένα έτος, ενόσω 
επιδιώκεται η επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας υπό την αιγίδα 
του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ). Εάν 
δεν επιτευχθεί ικανοποιητική πρόοδος σχετικά με μια παγκόσμια 
συμφωνία, η ΕΕ θα επαναφέρει τις κυρώσεις. Θα εναπόκειται στα 
κράτη μέλη να καθορίσουν πώς θα χρησιμοποιήσουν τα έσοδά 
τους από το σύστημα αεροπορικών μεταφορών.
Όσον αφορά την τιμολόγηση του άνθρακα στις θαλάσσιες 
μεταφορές, η διαδικασία κινείται με βραδύτερους ρυθμούς. Τον 
Ιούνιο του 2013 η Επιτροπή πρότεινε μέτρα για την ένταξη των 
εκπομπών των θαλάσσιων μεταφορών στο πεδίο εφαρμογής 
του ΣΕΔΕ από το 2018 και έπειτα, ει δυνατόν υπό την αιγίδα του 
Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ). Μέχρι στιγμής δεν 
έχει ακόμη ληφθεί απόφαση σχετικά με τη χρήση των εσόδων 
από το σύστημα των θαλάσσιων μεταφορών. Ως εκ τούτου, δεν 
υπάρχει βεβαιότητα ως προς τα ποσά που μπορούν να δεσμευτούν 
για τη χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Έως 24 
δισεκατομμύρια 
δολάρια ΗΠΑ3
Νέος μηχανισμός
της αγοράς 
διοξειδίου του 
άνθρακα -  Μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για την 
αντιστάθμιση εκπομπών που γίνονται αλλού.
-  Υπάρχει ήδη αγορά διοξειδίου του άνθρακα, η οποία και 
δημιουργεί σημαντικές χρηματοοικονομικές ροές προς 
αναπτυσσόμενες χώρες μέσω του μηχανισμού καθαρής 
ανάπτυξης (ΜΚΑ).
-  Το σκεπτικό είναι να διατεθεί ένας νέος και περισσότερο 
φιλόδοξος μηχανισμός της αγοράς διοξειδίου του άνθρακα βάσει 
ρητής τιμολόγησης του άνθρακα, που θα παρέχει, με τον τρόπο 
αυτόν, μια νέα πηγή δημοσίων εσόδων ιδίως στις αναπτυσσόμενες 
χώρες που είναι περισσότερο προηγμένες από οικονομική άποψη 
και στους ανταγωνιστικούς τομείς σε διεθνές επίπεδο.Τον Νοέμβριο του 2012, η Επιτροπή δημοσίευσε μελέτη σχετικά 
με τις επιλογές σχεδιασμού για τον νέο μηχανισμό της αγοράς 
διοξειδίου του άνθρακα που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της 
UNFCCC ως βάση για τις διαπραγματεύσεις στη διάσκεψη της 
Ντόχα (ΔτΜ 18, Νοέμβριος 2012), καθώς και ένα έγγραφο 
προβληματισμού για την αύξηση της χρηματοδότησης βάσει 
αποτελεσμάτων για τη REDD+. ά.α.
1 Βλέπε μελέτες του ΟΟΣΑ ( http: //www.oecd.org/environment/cc/39725657.pdf ) και ΜΚΟ ( http://www.mcc-berlin.net/fileadmin/data/pdf/Publikationen/Tuerk_
Sterk_Haites_Mehling_Flachsland_Kimura_Betz_Jotzo_2009_Linking_Emissions_Trading_Schemes.pdf ).
2 Οδηγία 2008/101/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/87/ΕΚ ώστε να 
ενταχθούν οι αεροπορικές δραστηριότητες στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας (ΕΕ L 8 της 13.1.2009, σ. 3).
3 Βάσει της έκθεσης της συμβουλευτικής ομάδας υψηλού επιπέδου του Γενικού Γ ραμματέα των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τη χρηματοδότηση για την αντιμε -
τώπιση της κλιματικής αλλαγής, 5 Νοεμβρίου 2010.41
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
Πηγή εσόδων Περιγραφή ΠρόοδοςΕκτιμώμενα 
ετήσια έσοδα
Φορολόγηση του 
χρηματοπιστωτικού 
τομέα-  Εξετάζονται διάφορες επιλογές για τη φορολόγηση 
του χρηματοπιστωτικού τομέα (π.χ. φόροι επί των 
συναλλαγών με ή χωρίς επικέντρωση στις συναλλαγματικές 
συναλλαγές), και μάλιστα ορισμένες εφαρμόζονται ήδη σε 
ορισμένα κράτη μέλη.Η Επιτροπή κατάρτισε πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για 
έναν φόρο επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών στις 
28 Σεπτεμβρίου 2011. Το Συμβούλιο δεν ενέκρινε την πρόταση 
και στις 22 Ιανουαρίου 2013 έντεκα κράτη μέλη ζήτησαν από 
την Επιτροπή να καταρτίσει νέα πρόταση για τη φορολόγηση 
των συναλλαγών που αφορούν μετοχές, ομόλογα και παράγωγα 
στο πλαίσιο της διαδικασίας «ενισχυμένης συνεργασίας». Η νέα 
πρόταση της Επιτροπής υποβλήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2013. 
Η εισφορά αναμένεται να αποφέρει 30 έως 
35 δισεκατομμύρια ευρώ ανά έτος, αλλά δεν υπάρχει καμία 
ένδειξη ως προς το κατά πόσον κάποια από τα έσοδα που θα 
συγκεντρωθούν μέσω αυτού του φόρου θα διοχετευτούν για την 
αντιμετώπιση των αναγκών των αναπτυσσόμενων χωρών4. 30 έως 35 δισε -
κατομμύρια ευρώ
Περαιτέρω αύξηση 
της ιδιωτικής 
χρηματοδότησης-  Μόχλευση της ιδιωτικής χρηματοδότησης από τις 
ανεπτυγμένες χώρες προς συμπλήρωση της εγχώριας 
ιδιωτικής χρηματοδότησης στις αναπτυσσόμενες χώρες.
-  Η μόχλευση θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω της 
βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος εν γένει, 
ώστε να καταστεί περισσότερο ελκυστικό για εγχώριες και 
διεθνείς επενδύσεις.
-  Οι επιδοτήσεις επιτοκίου θα μπορούσαν επίσης να 
συμβάλουν στη βελτίωση του προφίλ κινδύνου-απόδοσης 
των επενδύσεων.
-   Συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα για την κατανομή 
του κόστους και των κινδύνων της χρηματοδότησης.
-  Παροχή εγγυήσεων για την υποστήριξη της έκδοσης 
χρεογράφων για έργα σχετικά με το κλίμα.
-  Τεχνική βοήθεια για την παροχή των πληροφοριών των 
έργων και της προετοιμασίας που απαιτείται για την 
προσέλκυση του ενδιαφέροντος ιδιωτών επενδυτών.Δεν υπάρχει επί του παρόντος μια διεθνώς συμφωνηθείσα 
προσέγγιση για την παρακολούθηση και την παροχή 
στοιχείων όσον αφορά τα καθαρά οφέλη από τις διεθνείς 
χρηματοοικονομικές ροές από τον ιδιωτικό τομέα σε δράσεις 
για το κλίμα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Τον Μάιο και τον 
Νοέμβριο του 2012 το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη την επίτευξη κοινής αντίληψης ως προς τον 
ορισμό της ιδιωτικής χρηματοδότησης για το κλίμα. Σύμφωνα με 
μέλη του προσωπικού της Επιτροπής οικονομικής πολιτικής και 
της Οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής, μια υποομάδα 
της ομάδας εργασίας για το κλίμα (ομάδα εργασίας για διεθνή 
περιβαλλοντικά ζητήματα) προσφέρθηκε εθελοντικά να μελετήσει 
την έννοια της ιδιωτικής χρηματοδότησης για κλιματικές δράσεις, 
αλλά βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο. Κατά συνέπεια, 
δεν υπάρχει ακόμη κάποια εκτίμηση των πιθανών εσόδων από 
αυτή την πηγή και του μεριδίου που θα μπορούσε να διατεθεί 
στη χρηματοδότηση προς αναπτυσσόμενες χώρες για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. ά.α.
Πρόσβαση στη 
χρηματοδότηση για 
την αντιμετώπιση 
της κλιματικής 
αλλαγής μέσω 
πολυμερών και 
άλλων τραπεζών 
ανάπτυξης-  Ο καταλύτης για τη διοχέτευση κεφαλαίων από δημόσιες 
και ιδιωτικές πηγές σε σημαντικά επενδυτικά έργα.
-  Στις πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης συγκαταλέγονται 
η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και μεγαλύτεροι 
διμερείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, όπως 
ο γαλλικός οργανισμός ανάπτυξης « Agence Française 
de Développement » (AFD), ο γερμανικός οργανισμός 
«Kreditanstalt für Wiederaufbau » (KfW) και ο οργανισμός 
χρηματοδότησης των βορείων χωρών για το περιβάλλον 
«Nordic Environment Finance Corporation» (NEFCO).Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν δημιουργήσει 
επτά περιφερειακούς επενδυτικούς μηχανισμούς της ΕΕ5 που 
καλύπτουν όλες τις χώρες που εμπίπτουν στο πεδίο της εξωτερικής 
συνεργασίας της ΕΕ, καθώς και όλους τους τομείς δραστηριότητας. 
Στόχος των μηχανισμών είναι να συνενώνουν («συνδυάζουν») 
επιχορηγήσεις από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό 
Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) και συνεισφορές των κρατών μελών 
με πρόσθετους πόρους εκτός επιχορηγήσεων (ίδια κεφάλαια, 
εγγυήσεις, δάνεια κ.λπ.), ως επί το πλείστον από την ΕΤΕπ και 
άλλες τράπεζες ανάπτυξης. Τον Νοέμβριο του 2010, η Επιτροπή 
ανακοίνωσε τη δημιουργία θυρίδων για την κλιματική αλλαγή στο 
πλαίσιο των επτά περιφερειακών επενδυτικών μηχανισμών της 
ΕΕ6, με στόχο να δοθεί ώθηση στα προγράμματα αναπτυσσόμενων 
χωρών, έτσι ώστε να προσαρμοστούν στις επιπτώσεις της 
κλιματικής αλλαγής και να επενδύσουν σε χαμηλές εκπομπές 
διοξειδίου του άνθρακα στο μέλλον.
Δεν υπάρχουν αντικειμενικοί στόχοι ή αναφορές σε στόχους για 
την αύξηση της χρηματοδότησης προς αναπτυσσόμενες χώρες 
για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο των 
επενδυτικών μηχανισμών που διαχειρίζεται η ΕΤΕπ. Επιπλέον, 
είναι ακόμη πολύ νωρίς για να διαπιστωθούν οι τάσεις ως προς τη 
χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο 
πλαίσιο των επενδυτικών μηχανισμών, δεδομένου ότι οι θυρίδες για 
την κλιματική αλλαγή δημιουργήθηκαν μόλις στα τέλη του 2010 και 
ορισμένοι επενδυτικοί μηχανισμοί ξεκίνησαν πολύ πρόσφατα. ά.α.
4 http: //ec.europa.eu/taxation_customs/taxation/other_taxes/financial_sector/
5 Καταπιστευματικό Ταμείο Υποδομών της ΕΕ για την Αφρική (ITF) το 2007· επενδυτική διευκόλυνση γειτονίας (NIF) το 2008· επενδυτικό πλαίσιο για τα δυτικά 
Βαλκάνια (WBIF) το 2010· επενδυτικός μηχανισμός για τη Λατινική Αμερική (LAIF) το 2010· επενδυτικός μηχανισμός για την Κεντρική Ασία (IFCA) το 2010· επενδυτικός 
μηχανισμός για την Καραϊβική (CIF) το 2012· επενδυτικός μηχανισμός για την Ασία (AIF) το 2012· επενδυτικός μηχανισμός για τον Ειρηνικό (IFP) το 2012.
6 Βλέπε Δελτίο Τύπου της Επιτροπής της 29ης Νοεμβρίου 2010 ( http: //europa.eu/rapid/press-release_IP-10-1621_el.htm ), στο οποίο αναφέρεται ότι: «Αυτή η πρω -
τοβουλία θα ενισχύσει επίσης την υποβολή εκθέσεων και τη διαφάνεια στο πλαίσιο της χρηματοδότησης δράσεων για το κλίμα στην ΕΕ.»
Πηγή:  SEC(2011) 487 τελικό και SEC(2010) 409 τελικό.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V42
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΟΡΊΣΜΟΊ ΤΩΝ ΟΡΩΝ «ΝΕΑ ΚΑΊ  ΠΡΟ ΣΘΕΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗ» ΠΟΥ ΧΡΗΣΊΜΟΠΟΊΟ ΥΝΤΑΊ  
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΊΤΡΟΠΗ  ΚΑΊ  ΤΕΣΣΕΡΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΕ ΠΟΥ ΕΠΊΛΕΧΘΗΚΑΝ ΓΊΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ
Χρησιμοποιούμενοι ορισμοί για τη διαβίβαση πληροφοριών σχετικά με τη ΧΤΕ
Ευρωπαϊκή Επιτροπή-  νέα: προστίθεται στην ήδη συμφωνηθείσα στήριξη για δράσεις που σχετίζονται με το κλίμα (1, 2, 4)
-  πρόσθετη: προέρχεται από το μη διατεθέν περιθώριο κάτω από το ανώτατο όριο εξωτερικών 
δαπανών από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και, κατά συνέπεια, δεν μειώνει ούτε αντικαθιστά καμία άλλη 
προγραμματισμένη αναπτυξιακή χρηματοδότηση (επιπρόσθετη της αρχικώς προγραμματισθείσας 
χρηματοδότησης για την αναπτυξιακή συνεργασία και για τις δράσεις για το κλίμα το 2010-2012) (1, 4)
Γερμανία-  νέα: κεφάλαια από καινοτόμους πηγές χρηματοδότησης (π.χ. πλειστηριασμοίδικαιωμάτων εκπομπών 
στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ΣΕΔΕ) της ΕΕ) (1)
-  πρόσθετη: χρηματοδότηση η οποία είναι επιπρόσθετη της χρηματοδότησης που σχετίζεται με το κλίμα 
σε σύγκριση με το έτος αναφοράς 2009 (1, 2, 4)
Γ αλλία-  ενσωμάτωση της χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της ανάπτυξης, 
χωρίς προσδιορισμό επιπέδων στόχων ή προσθετικότητας (4)
-  μέρος της αυξημένης δέσμευσης για χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στη 
Γ αλλία· προσμετράται εν μέρει στην εθνική ΕΑΒ (2, 4)
Ιταλία-  δεν έχουν παρασχεθεί ακριβή στοιχεία (συνδυασμός διαφόρων ορισμών, π.χ. επιπρόσθετη 
της χρηματοδότησης που σχετίζεται με το κλίμα σε συγκεκριμένο έτος αναφοράς και/ή της μέσης 
ετήσιας χρηματοδότησης που σχετίζεται με το κλίμα σε συγκεκριμένη περίοδο αναφοράς) (1, 4)
Ηνωμένο Βασίλειο-  αντλείται από τον αυξανόμενο προϋπολογισμό του Ηνωμένου Βασιλείου για την ΕΑΒ, προγραμματίζεται 
να ανέλθει σε 0,7 % του ΑΕΕ έως το 2013 (1, 4)
Πηγές:
(1)  Ερωτηματολόγιο των κρατών μελών της ΕΕ για την έκθεση του 2011 για τη λογοδοσία της ΕΕ  
(http: //ec.europa.eu/europeaid/how/accountability/eu-annual-accountability-reports/country_answers_en.htm ).
(2)  Έκθεση με τίτλο «Has the EU kept its Fast -start Climate Finance promises?» (Τήρησε η ΕΕ τις υποσχέσεις της για τη χρηματοδότηση 
ταχείας εκκίνησης δράσεων για το κλίμα;), Μάιος 2010, Δίκτυο CAN Ευρώπης κ.ά.
(3)  Στοιχεία από τον ιστότοπο που δημιουργήθηκε από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Χωροταξίας των Κάτω Χωρών  
(www.faststartfinance.org/home ).
(4)  Μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εκπονήθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εξωτερικών Πολιτικών — «Briefing on Climate 
Change Financing:  The concept of additionality in the light of the Commission proposal for a development cooperation instrument 
(DCI) for 2014-2020» (Ενημέρωση σχετικά με τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής: Η έννοια της προ -
σθετικότητας υπό το πρίσμα της πρότασης της Επιτροπής για έναν μηχανισμό αναπτυξιακής συνεργασίας (ΜΑΣ) για την περίο -
δο 2014 -2020), Ιούνιος 2012.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI43
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΚΑΙ ΤΗΣ  ΕΥΕΔ
ΣΎΝΟΠΤΙΚ Η ΠΑΡΟ ΎΣΙΑΣΗ
IV.
Τον Σεπτέμβριο 2013, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη παρουσία -
σαν, στη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή 
του κλίματος (UNFCCC), τις απόψεις τους σχετικά με τις πολιτικές 
και τις προσεγγίσεις για την αύξηση της χρηματοδότησης για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ως συμβολή στις δεσμεύ -
σεις που αναλήφθηκαν από όλες τις ανεπτυγμένες χώρες για το 
2020. Στο ίδιο το πλαίσιο της ομάδας εργασίας της Επιτροπής 
Οικονομικής Πολιτικής (ΕΟΠ) για την ενέργεια και την κλιματική 
αλλαγή, η Επιτροπή κατέβαλε πολλές προσπάθειες για να συμπε -
ριληφθεί, στα συμπεράσματα που εξέδωσε το Συμβούλιο τον 
Μάιο και τον Οκτώβριο, ένας ορισμός της ιδιωτικής χρηματοδό -
τησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει τηρήσει τη δέσμευση που ανέλαβε 
όσον αφορά τη χρηματοδότηση ταχείας εκκίνησης (ΧΤΕ) στο 
πλαίσιο των παραμέτρων που ορίζονται στα σχετικά έγγραφα 
της UNFCCC. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι, τόσο στο διεθνές επί -
πεδο όσο και στο επίπεδο της ΕΕ, απαιτούνται συμπληρωματικές 
εργασίες και συμφωνίες όσον αφορά ορισμένες μεθοδολογικές 
έννοιες, ώστε να καταστεί το σύστημα πιο ισχυρό.
Η Επιτροπή προσπάθησε να μειώσει τη διασπορά κονδυλίων για 
το κλίμα, π.χ. συμμετέχοντας ενεργά στις προκαταρκτικές εργα -
σίες για την ίδρυση του Πράσινου Ταμείου για το Κλίμα και, μαζί 
με τα κράτη μέλη, υποστήριξε την άποψη σύμφωνα με την οποία 
το Ταμείο αυτό θα πρέπει να αποτελέσει τον κύριο δίαυλο παρο -
χής χρηματοδότησης βάσει της σύμβασης.
V.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν για τη βελτίωση του συντο -
νισμού και θα αναλάβουν σχετικές πρωτοβουλίες όπως περιγρά -
φεται κατωτέρω.
VI. α) Πρώτη περίπτωση
Η Επιτροπή συμφωνεί για την έναρξη διαλόγου με τα κράτη 
μέλη σχετικά με τη δρομολόγηση χάρτη πορείας για την κλιμα -
τική αλλαγή, αλλά η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τα κράτη 
μέλη.
VI. α) Δεύτερη περίπτωση
Η Επιτροπή είναι σύμφωνη: η έναρξη της ανεξάρτητης αξιολό -
γησης της συμμαχίας όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος του 
πλανήτη έχει προγραμματιστεί τον Δεκέμβριο του 2013.44
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ ΕΥΕΔ VI. β)
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν με τη σύσταση αυτή. Υπάρ -
χει ήδη ένα βασικό σύστημα υποβολής εκθέσεων σχετικά με την 
τήρηση των δεσμεύσεων όσον αφορά τον στόχο του 20 %.
Επιπλέον, η Επιτροπή θα συμπεριλάβει στις ετήσιες εκθέσεις της 
στοιχεία σχετικά με τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί για το 
κλίμα.
VI. γ) Πρώτη περίπτωση
Η Επιτροπή συμφωνεί με τη σύσταση αυτή και θα συνεργαστεί 
με τα κράτη μέλη για την επεξεργασία κοινού προτύπου της ΕΕ 
σχετικά με την παρακολούθηση, διαβίβαση πληροφοριακών 
στοιχείων και επαλήθευση (MRV) των δημόσιων χρηματοδοτή -
σεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής εγκαίρως 
για την υποβολή έκθεσης βάσει του κανονισμού σχετικά με τον 
μηχανισμό παρακολούθησης, το 2014.
Επιπλέον, η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για την 
εφαρμογή των πρόσφατων αποφάσεων της 19ης διάσκεψης των 
συμβαλλομένων μερών της UNFCCC (Νοέμβριος 2013) σχετικά 
με την υποβολή εκθέσεων όσον αφορά τη χρηματοδότηση της 
αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, καθώς και στο πλαίσιο 
της ΕΑΒ/ΟΟΣΑ.
VI. γ) Δεύτερη περίπτωση
Η Επιτροπή συμφωνεί. Η Επιτροπή θα επιδιώξει να θέσει στην 
ημερήσια διάταξη της ομάδας εμπειρογνωμόνων και του 
δικτύου πράσινης διπλωματίας τις ανταλλαγές πληροφοριών στο 
επίπεδο της ΕΕ για τη στήριξη και την ενίσχυση του συντονισμού 
σχετικά με τα μέσα εφαρμογής.
Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης την έναρξη διαλόγου στο πλαί -
σιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων σχετικά με τις πολυμερείς 
συμφωνίες για το περιβάλλον (υποομάδα για την αλλαγή του 
κλίματος).ΠΑΡΑΤΗΡ ΗΣΕΙΣ
29.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν ότι ο συντονισμός των χορη -
γούμενων ενισχύσεων σε παγκόσμια κλίμακα είναι ανεπαρκής. 
Για να ενισχύσουν τη συμπληρωματικότητα των προσπαθειών, 
η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα προσπαθήσουν να βελτιώσουν τον 
συντονισμό της χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλι -
ματικής αλλαγής στο επίπεδο της ΕΕ στο πλαίσιο των σχετικών 
ομάδων εμπειρογνωμόνων.
30.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν ότι, μέχρι το τέλος του 2011, 
η ΕΕ δεν είχε σημειώσει την αναμενόμενη πρόοδο όσον αφορά 
τον κοινό προγραμματισμό. Έκτοτε, περίπου 40 χώρες ανέλαβαν 
τη δέσμευση να προβούν σε κοινό προγραμματισμό.
32.
Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι, ενώ ο συντονισμός μπορεί όντως να 
βελτιωθεί, αναπτύχθηκαν πρωτοβουλίες στην Ινδονησία, όπως 
διμηνιαίες συνεδριάσεις συντονισμού της ΕΕ σχετικά με την 
αλλαγή του κλίματος, με αποτέλεσμα να καταβληθούν πράγματι 
πολλές προσπάθειες συντονισμού.
Πλαίσιο 1
Η αρχικά προταθείσα λύση (που χρηματοδοτήθηκε από το ΗΒ 
και την OXFAM), που εφαρμόζεται ήδη, δεν ήταν επαρκής για να 
καλύψει τη συνολική ζήτηση πόσιμου νερού στην πόλη Bainpara 
και στα περίχωρά της. Η κατάσταση αυτή ώθησε όλα τα ενδι -
αφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των τελικών δικαι -
ούχων, της κυβέρνησης και των δωρητών, να βρουν μια λύση 
ευρύτερης εμβέλειας (συγχρηματοδοτούμενη από την ΕΕ). Μετά 
την εμπειρία αυτή ενισχύθηκε σαφώς ο συντονισμός μεταξύ των 
ενδιαφερομένων μερών.
33. α)
Από τα μέσα του 2015, οι ενισχύσεις της ΕΕ θα συγχρονιστούν με 
το 7ο πενταετές πρόγραμμα 2015-2020 για το Μπαγκλαντές και 
η ΕΕ ανέλαβε τη δέσμευση να προβεί σε κοινό προγραμματισμό 
σε επιλεγμένους τομείς με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Αυτό 
θα απαιτήσει την επανεξέταση του πολυετούς ενδεικτικού προ -
γράμματος (ΠΕΠ) 2014-2020 για τα υπόλοιπα 5 χρόνια, καθώς και 
ενδεχόμενες τροποποιήσεις.45
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ ΕΥΕΔ 34.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ υπογραμμίζουν ότι ο αριθμός των δωρη -
τών (μάλλον, παρά ο μεταξύ τους ανταγωνισμός) δυσχεραίνει 
τον συντονισμό εκτός από την πρωταρχική πρόκληση που συνί -
σταται στην έλλειψη συντονισμού εκ μέρους της κυβέρνησης.
35.
Ακριβώς για τον λόγο αυτό, το μεγαλύτερο μέρος της χρημα -
τοδότησης για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής στο 
Μπαγκλαντές γίνεται αντικείμενο χωριστής διαχείρισης (είτε 
μέσω των έργων που διαχειρίζονται δωρητές είτε μέσω καταπι -
στευματικών ταμείων τα οποία διαχειρίζεται η Παγκόσμια Τρά -
πεζα, βλ. κατωτέρω).
37.
Στην Ινδονησία, καταβάλλονται συντονισμένες προσπάθειες από 
τους εταίρους στον τομέα της ανάπτυξης σχετικά με ζητήματα 
καταπολέμησης της διαφθοράς με βάση το μέσο στήριξης PNPM 
(PSF), ένα ταμείο πολλαπλών χρηματοδοτών που διαχειρίζεται 
η Παγκόσμια Τράπεζα.
39.
Η Επιτροπή ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις να αντιμετωπίσουν τα 
θέματα που αφορούν τον καθορισμό προτεραιοτήτων και τον 
συντονισμό, για παράδειγμα μέσω της συμμαχίας όσον αφορά 
την αλλαγή του κλίματος του πλανήτη (ΣΑΚΠ). Παραδείγματα 
χωρών στις οποίες η ΣΑΚΠ στηρίζει τον κυβερνητικό συντονι -
στικό μηχανισμό είναι τα ακόλουθα: Νεπάλ, Καμπότζη, Γουιάνα, 
Σεϋχέλλες και Νήσοι Σολομώντος, Μπουτάν, Τσαντ, Λεσόθο, 
Γκάμπια.
41.
Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου Ecofin, της 15ης Οκτ ωβρίου 
2013, αναφέρεται ότι «η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν δεσμευ -
θεί να αυξήσουν σταδιακά την κινητοποίηση της κλιματικής χρη -
ματοδότησης στο πλαίσιο ουσιαστικών δράσεων μετριασμού 
και διαφάνειας της εφαρμογής, προκειμένου να συμβάλουν με 
το μερίδιό τους στον στόχο των αναπτυγμένων χωρών να κινη -
τοποιήσουν από κοινού 100 δισεκατομμύρια δολάρια ανά έτος 
μέχρι το 2020 από ευρύ φάσμα πηγών...». Η Επιτροπή έχει ήδη 
αναπτύξει ένα ευρωπαϊκό όραμα για τη σταδιακή αύξηση της 
χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής 
έως το 2020. Τον Σεπτέμβριο του 2013, η ΕΕ και τα κράτη μέλη 
υπέβαλαν στην UNFCCC τις απόψεις τους σχετικά με τις στρα -
τηγικές και τις προσεγγίσεις για την αύξηση της χρηματοδότη -
σης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η υποβολή 
πρότασης είναι δυνατή στη διεύθυνση: http://unfccc.int/files/
documentation/submissions_from_parties/application/pdf/
cop_suf_eu_02092013.pdf41. α)
Όσον αφορά τον ορισμό ιδιωτικών χρηματοδοτήσεων για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, πραγματοποιήθηκαν 
συζητήσεις στο πλαίσιο της ΕΟΠ οι οποίες θα συνεχιστούν με 
βάση τα αποτελέσματα της διάσκεψης των μερών της UNFCCC 
που πραγματοποιήθηκε μεταξύ της 11ης και της 22ας Νοεμ -
βρίου 2013 στη Βαρσοβία.
41. β)
Κάθε ανεπτυγμένο κράτος μέλος της ΕΕ ανέλαβε τη δέσμευση να 
αυξήσει τη χρηματοδότηση σχετικά με την αντιμετώπιση της κλι -
ματικής αλλαγής. Επιπλέον, η δέσμευση 100 δισεκατ. USD αφορά 
όλες τις ανεπτυγμένες χώρες στον κόσμο. Επομένως, ο χάρτης  
πορείας της ΕΕ δεν αποτελεί ούτε προϋπόθεση για την αύξηση 
της χρηματοδότησης για το κλίμα από τα επιμέρους κράτη μέλη 
ούτε μπορεί να εξεταστεί χωριστά από τις συνεισφορές άλλων 
αναπτυγμένων χωρών.
Η οριστική απόφαση σχετικά με έναν χάρτη πορείας θα εξαρτά -
ται από τα κράτη μέλη.
44.
Υπάρχει διαφορά μεταξύ «υποσχέσεων» και «δεσμεύσεων». 
Η Επιτροπή εφαρμόζει τους δείκτες του Ρίο στα κονδύλια για τα 
οποία έχει αναληφθεί δέσμευση, δηλαδή μόλις ληφθεί η από -
φαση χρηματοδότησης. Κατά συνέπεια, πρόκειται για εγγύηση 
ότι θα ακολουθήσει εκταμίευση. Επιπλέον, το κοινό σύστημα 
πληροφόρησης Relex (CRIS) επιτρέπει επίσης στην Επιτροπή 
να προβαίνει σε εκταμιεύσεις εάν αυτό ζητηθεί από το πλαίσιο 
αναφοράς.
49.
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν διαφο -
ρετικές προσεγγίσεις για την ποσοτική εκτίμηση των δαπανών για 
το κλίμα με βάση του δείκτες του Ρίο. Στο πλαίσιο της ΕΑΒ/ΟΟΣΑ 
και της ΕΕ συνεχίζονται οι προσπάθειες για την ανάλυση των δια -
φόρων προσεγγίσεων ενόψει της μελλοντικής εναρμόνισης.
54.
Το συνολικό ποσό ύψους 7,34 δισεκατ. ευρώ υπολογίστηκε από 
την Επιτροπή με βάση τα συνολικά ετήσια αριθμητικά στοι -
χεία που αναφέρθηκαν από τα επιμέρους κράτη μέλη, σε από -
λυτη συμφωνία με την εντολή της Επιτροπής σε επιμερισμένες 
αρμοδιότητες.
Δεδομένου ότι ο κατάλογος παραδειγμάτων παρεμβάσεων που 
χρησιμοποιήθηκε από το Συνέδριο δεν ήταν εξαντλητικός, προ -
φανώς δεν μπορεί να επαληθευτεί η συμφωνία του με το συνο -
λικό ποσό που έχει δηλωθεί.
Ο κατάλογος παραδειγμάτων παρεμβάσεων καταρτίζεται από 
την Επιτροπή με βάση τα δεδομένα που παρέχουν τα κράτη 
μέλη και προσφέρει πλήθος παραδειγμάτων έργων,  όπως ανα -
φέρονται σαφώς στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής και στον 
τίτλο του πίνακα.46
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ ΕΥΕΔ 55.
Η δέσμευση όσον αφορά τη ΧΤΕ υλοποιήθηκε στο πλαίσιο 
των παραμέτρων που παρασχέθηκαν στα σχετικά έγγραφα της 
UNFCCC.
59.
Η Επιτροπή προσπάθησε να μειώσει τη διασπορά κονδυλίων 
για το κλίμα, π.χ. συμμετέχοντας ενεργά στις προκαταρκτικές 
εργασίες για την ίδρυση του Πράσινου Ταμείου για το Κλίμα 
και, μαζί με τα κράτη μέλη, υποστήριξε την άποψη σύμφωνα με 
την οποία το Ταμείο αυτό θα πρέπει να αποτελέσει τον κύριο 
δίαυλο παροχής χρηματοδότησης βάσει της σύμβασης. Μεταξύ 
της Επιτροπής και των κρατών μελών υπάρχει τακτικός διάλογος 
εμπειρογνωμόνων, καθώς και συνεργασία για τη χρηματοδότηση 
της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής σε μια σειρά μόνιμων 
ομάδων εργασίας της ΕΕ.
61.
Η Επιτροπή έχει εντάξει τη ΣΑΚΠ στον προγραμματισμό της. 
Οι παρεμβάσεις στο πλαίσιο της ΣΑΚΠ, συμπεριλαμβανομένης 
της στήριξης της γενικότερης πρωτοβουλίας, αναλαμβάνονται, 
εγκρίνονται και δημοσιεύονται στο πλαίσιο του θεματικού προ -
γράμματος της ΕΕ για το περιβάλλον και την αειφόρο διαχείριση 
των φυσικών πόρων (ENRTP), καθώς και στο πλαίσιο του 10ου 
Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.
Πέντε κράτη μέλη της ΕΕ έχουν συγχρηματοδοτήσει τη ΣΑΚΠ 
κατόπιν πρωτοβουλίας της Επιτροπής. Η ΣΑΚΠ έχει αποτελέ -
σει αποτελεσματικό δίαυλο παροχής χρηματοδότησης ταχείας 
εκκίνησης για πολλά κράτη μέλη της ΕΕ (31 εκατ. ευρώ από την 
Ιρλανδία, 1,2 εκατ. ευρώ από την Κύπρο και 0,8 εκατ. ευρώ από 
την Εσθονία).
Επιπλέον, η ΣΑΚΠ συγχρηματοδοτεί μεμονωμένες παρεμβάσεις 
με επτά κράτη μέλη της ΕΕ.62.
Η Επιτροπή διατήρησε τη ΣΑΚΠ για τους ακόλουθους λόγους:
1. Εκτός από την παροχή οικονομικής στήριξης, η ΣΑΚΠ παρέχει 
τεχνική στήριξη και πλατφόρμα για διάλογο και ανταλλαγές 
εμπειριών.
2. Η ΣΑΚΠ χρησιμεύει επίσης ως καταλύτης για την περαιτέρω 
ένταξη της αλλαγής του κλίματος στις συνήθεις αναπτυξιακές 
ενισχύσεις της ΕΕ. Κατά συνέπεια, έχει διαφορετικό χαρακτήρα 
σε σχέση με άλλα κάθετα ταμεία.
3. Το Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα δεν είναι ακόμη λειτουργικό.
Για να αντιμετωπιστεί ο διοικητικός φόρτος για τις αναπτυσσό -
μενες χώρες η ΣΑΚΠ προσαρμόστηκε, π.χ. με την ευθυγράμμιση 
των προγραμμάτων ΣΑΚΠ με τις εθνικές στρατηγικές και τα 
εθνικά προγράμματα και με την εστίαση στην ενσωμάτωση της 
κλιματικής αλλαγής στις εθνικές αναπτυξιακές διαδικασίες.47
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ ΕΥΕΔ ΣΎΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ Σ ΎΣΤΑΣΕΙΣ
65.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν με τη σύσταση και θα ανα -
λάβουν πρωτοβουλίες για τη βελτίωση του συντονισμού, όπως 
εμφαίνεται κατωτέρω.
67.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα ενισχύσουν περαιτέρω τις προσπά -
θειες που καταβάλλουν για να βελτιώσουν τον συντονισμό με τα 
κράτη μέλη σχετικά με τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση 
της αλλαγής του κλίματος, στο πλαίσιο των υφιστάμενων ομά -
δων εμπειρογνωμόνων (π.χ. της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτι -
κής (ΕΟΠ), της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για τα μέσα εφαρμο -
γής (EGI) και της ομάδας εμπειρογνωμόνων για την προσαρμογή 
(EGA)).
68.
Η Επιτροπή προσπάθησε να μειώσει τη διασπορά κονδυλίων για 
το κλίμα, π.χ. συμμετέχοντας ενεργά στις προκαταρκτικές εργα -
σίες για την ίδρυση του Πράσινου Ταμείου για το Κλίμα και, μαζί 
με τα κράτη μέλη, υποστήριξε την άποψη σύμφωνα με την οποία 
το Ταμείο αυτό θα πρέπει να αποτελέσει τον κύριο δίαυλο παρο -
χής χρηματοδότησης βάσει της σύμβασης.
Σύσταση 1
Η Επιτροπή συμφωνεί για την έναρξη διαλόγου με τα κράτη 
μέλη σχετικά με τη δρομολόγηση χάρτη πορείας για την κλιμα -
τική αλλαγή, αλλά η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τα κράτη 
μέλη.
Σύσταση 2
Η Επιτροπή συμφωνεί με τη σύσταση αυτή και θα συνεργαστεί 
με τα κράτη μέλη για την επεξεργασία κοινού προτύπου της ΕΕ 
σχετικά με την παρακολούθηση, διαβίβαση πληροφοριακών 
στοιχείων και επαλήθευση των δημόσιων χρηματοδοτήσεων για 
την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής εγκαίρως για την υπο -
βολή έκθεσης βάσει του κανονισμού σχετικά με τον μηχανισμό 
παρακολούθησης, το 2014.
Επιπλέον, η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για την 
εφαρμογή των πρόσφατων αποφάσεων της 19ης διάσκεψης των 
συμβαλλομένων μερών της UNFCCC (Νοέμβριος 2013) σχετικά 
με την υποβολή εκθέσεων όσον αφορά τη χρηματοδότηση της 
αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, καθώς και στο πλαίσιο 
της ΕΑΒ/ΟΟΣΑ.Σύσταση 3
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν με τη σύσταση αυτή. Υπάρ -
χει ήδη ένα βασικό σύστημα υποβολής εκθέσεων σχετικά με 
την τήρηση των δεσμεύσεων όσον αφορά τον στόχο του 20 %. 
Εντός των επόμενων 12 μηνών, η Επιτροπή θα επανεξετάσει το 
σύστημα ενδείξεων του Ρίο για τον εντοπισμό των αδυναμιών 
και θα προτείνει δράσεις για τη βελτίωση της εφαρμογής του 
συστήματος.
Επιπλέον, η Επιτροπή θα συμπεριλάβει στοιχεία σχετικά με 
τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί για το κλίμα στις ετήσιες 
εκθέσεις.
Σύσταση 4
Η Επιτροπή συμφωνεί με τη σύσταση. Η έναρξη της ανεξάρτητης 
αξιολόγησης της συμμαχίας όσον αφορά την αλλαγή του κλίμα -
τος του πλανήτη έχει προγραμματιστεί τον Δεκέμβριο του 2013.
Σύσταση 5
Η Επιτροπή συμφωνεί με τη σύσταση και θα επιδιώξει να συμπε -
ριλάβει τις ανταλλαγές πληροφοριών για τη στήριξη και την 
ενίσχυση του συντονισμού στο επίπεδο της ΕΕ στην ημερήσια 
διάταξη της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα μέσα εφαρμογής 
(EGI) και του δικτύου πράσινης διπλωματίας.
Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης την έναρξη διαλόγου στο πλαί -
σιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων σχετικά με τις πολυμερείς 
συμφωνίες για το περιβάλλον (υποομάδα για την αλλαγή του 
κλίματος).48
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013 – Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριo
Ειδική έκθεση αριθ. 17/2013
Χρηματοδότηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειας
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
2014 — 48 σ. — 21 × 29,7 cm
ISBN 978-92-9241-588-4
doi:10.2865/17692

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΊΤΕ ΕΚΔΟΣΕΊΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•		ένα	αντίτυπο:  
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu )·
•		περισσότερα	 από	ένα	αντίτυπα	 ή	αφίσες/χάρτες:  
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( http://ec.europa.eu/represent_el.htm ), 
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm ), 
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm ) 
ή καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται).
Εκδόσεις επί πληρωμή:
•	 από	το	EU	Bookshop	 (http://bookshop.europa.eu ).
Συνδρομές επί πληρωμή:
•		μέσω	των	εμπορικών	 αντιπροσώπων	 της	Υπηρεσίας	 Εκδόσεων	 της	Ευρωπαϊκής	 Ένωσης	
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm ).
QJ-AB-13-018-EL-C
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ  ΑΛΛΑΓΗ  ΣΥΝΙΣΤ Α ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ  ΑΠΕΙΛΗ  ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΑΝ Α-
ΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΣΣ ΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚ ΩΝ 
ΣΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΧΙΛΙΕΤΙΑΣ ΑΠΟ  ΤΙΣ ΕΝ Λ ΟΓΩ ΧΩΡΕΣ. Η ΕΕ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ 
ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ  ΤΟΥΣ ΜΕΓ ΑΛ ΥΤΕΡΟΥΣ ΧΟΡΗΓΟ ΥΣ ΔΙΕΘΝΟ ΥΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ 
ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚ ΗΣ ΑΛΛΑΓ ΗΣ. Η ΕΝ Λ ΟΓΩ Ε ΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑΛ ΗΓΕΙ 
ΣΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Ο ΤΙ Η  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΚΕ ΟΡΘ Α ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ, Η  ΟΠΟΙΑ ΠΑΡΑΣΧΕΘΗΚΕ ΣΤΙΣ ΑΝΑ -
ΠΤΥΣΣ ΟΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ ΑΠΟ  ΤΟΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ  ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΟ ΕΤΑ. ΩΣΤ ΟΣΟ, 
ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΘΕΙ  ΣΗΜΑΝΤΙΚ Α Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ Σ ΜΕΤΑΞΥ  ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΡΑΤ ΩΝ ΜΕΛ ΩΝ ΤΗΣ ΕΕ, ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΜΕΓΙΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙ  Ο ΑΝΤΙΚΤΥ -
ΠΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ 
ΑΛΛΑΓΗΣ: ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΘΕΙ  Η ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚ ΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜ ΑΤΩΝ, ΝΑ 
ΥΠΑΡΞΕΙ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ Α ΥΞΗΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔ ΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚ ΗΣ ΑΛΛΑΓ ΗΣ ΕΩΣ ΤΟ 2020, ΝΑ ΕΝΙΣΧΥΘΟ ΥΝ ΤΑ 
ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟ ΥΘΗΣΗΣ, ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙ -
ΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΝΑ ΜΕΙΩΘΕΙ  Ο ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΟ Σ ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΑΝΤΙΜΕΤ ΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ.