Α4-0087/96

Ψήφισμα σχετικά με αναπτυξιακά ζητήματα στο πλαίσιο των διαρθρωτικών μέτρων του Στόχου 1 στην Πορτογαλία

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 25ης Φεβρουαρίου 1994 σχετικά με την κατάρτιση Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης για κοινοτικές διαρθρωτικές παρεμβάσεις προς τις πορτογαλικές περιφέρειες που εμπίπτουν στο Στόχο 1, δηλαδή στο σύνολο της πορτογαλικής επικράτειας (C4-0035/96) ((ΕΕ L 78 της 22.3.1994, σελ. 38)),

- έχοντας υπόψη τον «Κώδικα Συμπεριφοράς» της 13ης Ιουλίου 1993 για την εφαρμογή των διαρθρωτικών πολιτικών από την Επιτροπή ((ΕΕ C 255 της 20.09.1993, σελ. 19)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής (A4- 0087/96)

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά τη διάρκεια του πρώτου ΚΠΣ για την Πορτογαλία την περίοδο 1989-93 επενδύθηκαν περισσότερα από 17 δις Ecu σε διαρθρωτικά μέτρα που αποτελούν το 27% των συνολικών επενδύσεων στην Πορτογαλία, καθώς και ότι από τις επενδύσεις αυτές 8 δισ. Ecu προήλθαν από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της Κοινότητας, ποσό που αντιστοιχεί στο 3% του ετήσιου ΑΕΠ της Πορτογαλίας,

B. επειδή η εφαρμογή του πρώτου ΚΠΣ επέτυχε σημαντικά αποτελέσματα στη μείωση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων εξαιτίας των θετικών και μεγαλύτερων από τον κοινοτικό μέσο όρο ρυθμών αναπτύξεως στην Πορτογαλία καθώς και της αυξήσεως της απασχολήσεως,

Γ. επειδή το προταθέν ΚΠΣ για την περίοδο 1994-99, εκτός του ότι ανταποκρίνεται στους ισχύοντες κανονισμούς για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, αποσκοπεί σαφώς στη σταθεροποίηση των αποτελεσμάτων και την περαιτέρω ανάπτυξη των βασικών οικονομικών υποδομών και των παραγωγικών επενδύσεων,

Δ. επειδή η Πορτογαλία θα εξακολουθήσει να υποφέρει από αδυναμίες στις βασικές υποδομές, δεδομένου ότι ένα σημαντικό μέρος του ΑΕΠ της χώρας προέρχεται από περιοχές με σημαντικό αριθμό παραδοσιακών βιομηχανιών και χαμηλότερη συμμετοχή από υπηρεσίες και οικονομικές δραστηριότητες τεχνολογιών αιχμής, με αποτέλεσμα η Πορτογαλία να μειονεκτεί συγκρινόμενη με τους κυριότερους ανταγωνιστές της,

E. επειδή η Πορτογαλία υποφέρει επίσης από εσωτερικές κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, οι οποίες οφείλονται στη μη συμμετρική περιφερειακή αναπτυξή της ιδίως μεταξύ Βορρά και Νότου καθώς και μεταξύ ενδοχώρας και παρακτίων περιοχών, στην άνιση ανάπτυξη μεταξύ μικρών και μεγάλων πόλεων, καθώς και στην ανεπαρκή σύνδεση με τα απομακρυσμένα νησιά της, ανισότητες οι οποίες έχουν οξυνθεί παρά το συνολικό αντίκτυπο του πρώτου ΚΠΣ,

ΣΤ. λαμβάνοντας εξάλλου υπόψη ότι, κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του πρώτου ΚΠΣ και κατά το στάδιο κατάρτισης του ισχύοντος σήμερα αναπτυξιακού σχεδίου, η συμμετοχή των τοπικών αρχών υπήρξε περιορισμένη ενώ ανεπαρκής ήταν και η εκπροσώπηση των περισσότερων περιφερειακών αρχών (5 στις 7),

1. θεωρεί ότι, σε γενικές γραμμές, οι διαρθρωτικοί πόροι που διατέθηκαν για την Πορτογαλία έχουν δαπανηθεί χωρίς παρέκκλιση από τους στόχους που καθορίστηκαν εκ των προτέρων και εγκρίθηκαν από τις κοινοτικές αρχές[semigr ]

2. χαιρετίζει το γεγονός ότι η Πορτογαλία έχει καταρτίσει ένα αναπτυξιακό σχέδιο για διαρθρωτική χρηματοδότηση, το οποίο φαίνεται ότι είναι εκτεταμένο και καλά ενταγμένο στο συνολικό αναπτυξιακό σχέδιο της χώρας και το οποίο, τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως, φαίνεται ότι είναι προσαρμοσμένο στη σύνθετη κοινωνικοοικονομική διάθρωση των περιφερειών και περιλαμβάνει όχι μόνο μέτρα υποδομής αλλά αφορά ιδιαιτέρως τους τομείς του τουρισμού, της εκπαίδευσης και του περιβάλλοντος[semigr ]

3. σημειώνει ότι το ΚΠΣ στο σύνολό του και στο μέτρο του δυνατού έχει καθορίσει τόσο ποιοτικούς όσο και ποσοτικούς στόχους για επενδύσεις, διευκολύνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο μια εκ των προτέρων και εκ των υστέρων αξιολόγηση και θεσπίζοντας κατάλληλο έλεγχο κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του[semigr ] καλεί τις αρχές της Πορτογαλίας, σε συνεργασία με την Επιτροπή, να λάβουν υπόψη τις σχετικές παρατηρήσεις που διετύπωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο[semigr ]

4. σημειώνει ότι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα μέχρι σήμερα επίσημα κρατικά στοιχεία, το ποσοστό εκτέλεσης τα πρώτα δύο χρόνια του δεύτερου ΚΠΣ υπήρξε χαμηλότερο εκείνου για την αντίστοιχη περίοδο του πρώτου ΚΠΣ και, κατά συνέπεια, ελπίζει πως θα καταστεί δυνατόν την υπόλοιπη περίοδο να επιτευχθεί πλήρης υλοποίηση των καθορισθέντων στόχων[semigr ]

5. αναγνωρίζει ότι η Πορτογαλία αντιμετωπίζει μια δύσκολη επιλογή, να δώσει, δηλαδή, προτεραιότητα σε επενδύσεις σε τομείς που απαιτούν μεγαλύτερες βασικές φυσικές και οικονομικές υποδομές, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και οι τηλεπικοινωνίες, ή σε επενδύσεις που κυριαρχούν περισσότερο στον τομέα των υπηρεσιών, όπως νέες τεχνολογίες, εκπαίδευση, τουρισμός, περιβάλλον, διαχείριση κλπ[semigr ] καλεί την Επιτροπή να επηρεάσει, βάσει του Κεφαλαίου 10 της Λευκής Βίβλου για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση, να κατευθύνει την εν λόγω απόφαση κατά τρόπον ώστε οι επενδύσεις να χρησιμεύσουν στη δημιουργία νέων πρωτοβουλιών για την απασχόληση - κυρίως δε πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής - και να μην έχουν επιπτώσεις στους περιβαλλοντικούς πόρους[semigr ]

6. υπογραμμίζει, κατά συνέπεια, ότι οι τοπικές αρχές, οι δημοκρατικά εκλεγμένες περιφερειακές αρχές και όλοι οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να συμμετάσχουν στις αποφάσεις που θα ληφθούν καθώς και στη γενική διαχείριση και παρακολούθηση του δεύτερου ΚΠΣ[semigr ]

7. επισημαίνει ότι η Πορτογαλία, συγκρινόμενη με τους εταίρους της στην ΕΕ, παρουσιάζει ιδιαιτέρως έντονα κενά στο μεγαλύτερο μέρος των τομέων της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής και κατάρτισής και, κατά συνέπεια, θεωρεί ότι είναι σημαντικό να αναθεωρηθούν οι επενδύσεις που έχουν προγραμματισθεί για τους εν λόγω τομείς, προκειμένου η Πορτογαλία να μπορέσει να δρομολογήσει μια πραγματική διαδικασία μειώσεως της διαφοράς, η οποία είναι αποφασιστικής σημασίας για να μπορέσει να ανταποκριθεί στην πρόκληση ενός μεγαλύτερου ανταγωνισμού[semigr ]

8. υπογραμμίζει στο πλαίσιο αυτό ότι ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις προέρχονται όχι μόνο από την εσωτερική αγορά, αλλά και από τις διαδικασίες σύγκλισης προς υλοποίηση της ΟΝΕ, η οποία μπορεί να απαιτήσει αυστηρούς περιορισμούς στον κρατικό προϋπολογισμό της Πορτογαλίας που αποτελεί την κύρια πηγή χρηματοδοτήσεως[semigr ]

9. θα επιδοκίμαζε ίσως τη χορήγηση ενός μεγαλύτερου ποσοστού των διαρθρωτικών χρηματοδοτήσεων προς τον τομέα της εκπαίδευσης καθώς και την αναγνώριση ενός μεγαλύτερου ρόλου στο διδακτικό προσωπικό σε ολόκληρο το σύστημα, δεδομένου ότι έχει αναγνωρισθεί ότι ο εν λόγω τομέας συνιστά ένα ιδιαίτερα αδύνατο σημείο[semigr ]

10. επισημαίνει τους προφανώς πολύ φιλόδοξους στόχους που έχουν τεθεί όσον αφορά τη σύνδεση του μεγαλύτερου μέρους της χώρας με τις δημόσιες παροχές ύδατος, αφενός, και τα συστήματα αποχέτευσης των λυμάτων και επεξεργασίας των άλλων αποβλήτων, αφετέρου. Επιδοκιμάζει με έμφαση την πολιτική αυτή επειδή συμβάλλει σημαντικό στη βελτίωση του επιπέδου ζωής, αμφιβάλλει ωστόσο για το αν οι στόχοι αυτοί μπορούν να επιτευχθούν στο σύνολό τους και σε όλη την επικράτεια της χώρας, εγκαίρως και στο πλαίσιο των προβλεπόμενων χρηματοδοτικών μέσων[semigr ]

11. υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, το οξύ και σοβαρό πρόβλημα της υδροδότησης και ελπίζει ότι οι διαπραγματεύσεις με την Ισπανία θα ευοδωθούν[semigr ]

12. τονίζει εξάλλου τη σημαντική αδυναμία που παρουσιάζει η Πορτογαλία εξαιτίας της υψηλής εξαρτήσεώς της από τις εισαγωγές ενέργειας και ιδίως πετρελαιοειδών και ζητεί μια εκ βάθρων αναθεώρηση της ενεργειακής πολιτικής, εξετάζοντας προσεκτικότερα άλλες επιλογές οι οποίες εφαρμόζονται επί του παρόντος, και ιδίως το φυσικό αέριο, καθιστώντας βιώσιμη τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και μελετώντας τις δυνατότητες εφαρμογής μέτρων για την εξοικονόμηση ενεργείας[semigr ]

13. υπογραμμίζει την ανάγκη, όπως έχει αναγνωρισθεί σε περισσότερο ανεπτυγμένα κράτη μέλη τα οποία πρέπει να ανταγωνιστεί η Πορτογαλία, για την ανάπτυξη των ΜΜΕ, όσον αφορά την ανταγωνιστικότητά τους και τις δυνατότητες απασχολήσεως[semigr ]

14. προτείνει, ως εκ τούτου, να διατεθούν περισσότεροι πόροι σε παραγωγικές επενδύσεις σε παραδοσιακά ισχυρούς βιομηχανικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της διευρύνσεως και βελτιώσεως των διαχειριστικών ικανοτήτων, της ευρύτερης χρήσεως νέων τεχνολογιών στα συστήματα παραγωγής, καθώς επίσης και βελτιωμένα συστήματα διανομής και εμπορίας, τομείς στους οποίους έχει αναγνωρισθεί ότι πρέπει να σημειωθούν βελτιώσεις[semigr ]

15. σημειώνει ότι ο προσανατολισμός των διαρθρωτικών ταμείων, ιδιαίτερα όσον αφορά τις πιστώσεις στα πλαίσια του Κοινωνικού Ταμείου και εκείνων που προορίζονται για επιστημονική και τεχνολογική στήριξη, δεν μπόρεσε να αποτρέψει την έξοδο των πληθυσμών από τις πλέον μειονεκτούσες περιοχές, πληθυσμών οι οποίοι εξακολουθούν να μετακινούνται προς αστικές περιοχές που παρέχουν καλύτερες προοπτικές διαβίωσης[semigr ]

16. επισημαίνει, ωστόσο, πως υπάρχουν περιφερειακές ασυμμετρίες οι οποίες έχουν επιδεινωθεί (με ιδιαίτερο αντίκτυπο σε όλη την ενδοχώρα, τις παράκτιες περιοχές εκτός των σημαντικότερων αστικών κέντρων και τις απομακρυσμένες νησιωτικές περιοχές) και, κατά συνέπεια, τονίζει τη σημασία της παροχής ιδιαίτερης προσοχής προς τις περιοχές αυτές, ιδίως αυξάνοντας τις επενδύσεις σε βασικές υποδομές και παραγωγικές διαρθρώσεις που βοηθούν την παραμονή του πληθυσμού και αποτρέπουν την επιδείνωση του φαινομένου της εξόδου των πληθυσμών[semigr ]

17. υπενθυμίζει την ανάγκη για συστηματική καταπολέμηση των περιφερειακών ανισοτήτων μέσω δράσεων που συντονίζονται υπό την ευθύνη είτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε των κρατών μελών[semigr ] επανεκφράζει την ιδιαίτερη ανησυχία του όσον αφορά τις απομακρυσμένες περιοχές και φρονεί ότι, λόγω των ιδιαιτέρων γεωγραφικών και κοινωνικοοικονομικών τους χαρακτηριστικών, που προσδιορίζονται στη διακήρυξη η οποία επισυνάπτεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι ανάγκη να ληφθούν μέτρα που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες που έχουν ήδη αναγνωρισθεί[semigr ] θεωρεί επίσης ότι είναι ανάγκη, ενόψει μιας μεγαλύτερης περιφερειακής ισορροπίας, να προωθηθούν αστικά κέντρα μικρής και μεσαίας κλίμακας, ειδικότερα σε περιοχές που βρίσκονται στο εσωτερικό της χώρας.

18. αναγνωρίζει το καταφανές και διαρκώς αυξανόμενο χάσμα ανάμεσα στις πλουσιότερες και πτωχότερες περιοχές της Πορτογαλίας και υπογραμμίζει ιδιαίτερα το σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι τοπικές και περιφερειακές κοινότητες στη διαμόρφωση οικονομικών στρατηγικών και στην ανάπτυξη των τοπικών δυνατοτήτων[semigr ] καλεί τις αρμόδιες για την ενίσχυση των περιφερειακών οικονομικών βάσεων αρχές να ακολουθούν, κατά την εκπλήρωση του έργου τους, την ευρωπαϊκή στρατηγική που είχε επεξεργασθεί η Επιτροπή σε σχέση με την προώθηση τοπικών πρωτοβουλιών ανάπτυξης και απασχόλησης[semigr ]

19. υπογραμμίζει επί πλέον τη σημασία της θεσπίσεως, ή βελτιώσεως της διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των ανατολικών και βορείων περιοχών της Πορτογαλίας με τις γειτονικές ισπανικές, ιδίως με τη βελτίωση των δυνατοτήτων πρόσβασης[semigr ]

20. επιδοκιμάζει το ΚΠΣ για την Πορτογαλία ως ένα συνεκτικό έγγραφο και εκφράζει την ελπίδα ότι οι φιλόδοξοι στόχοι που έχει θέσει η κυβέρνηση, κατόπιν διεξοδικών διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους και τους αντιπροσώπους των περιφερειών, θα υλοποιηθούν[semigr ] επισημαίνει επίσης ότι οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να μετέχουν απευθείας στις εργασίες των συνοδευτικών επιτροπών και ότι τούτο πρέπει να αποδειχθεί με πειστικό τρόπο έναντι της Επιτροπής[semigr ]

21. υπογραμμίζει ότι είναι ανάγκη να υπάρξει αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ διαρθρωτικών ταμείων και Ταμείου Συνοχής στο πλαίσιο των στόχων που έχουν τεθεί στο ΚΠΣ για την Πορτογαλία, ώστε να αποφευχθούν αντιφατικές επενδύσεις στον τομέα των υποδομών[semigr ]

22. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.