Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τη μισθωτή απασχόληση και την άσκηση ανεξάρτητων οικονομικών δραστηριοτήτων"

(2002/C 80/08)

Στις 21 Σεπτεμβρίου 2001, και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπή για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 19 Δεκεμβρίου 2001 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Pariza Castaροs.

Κατά την 387η σύνοδο ολομέλειας της 16ης και 17ης Ιανουαρίου 2002 (συνεδρίαση της 16ης Ιανουαρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 93 ψήφους υπέρ, 0 κατά και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η πρόταση οδηγίας ανταποκρίνεται στην αναγκαιότητα διευθέτησης μιας πολύ σημαντικής πτυχής της κοινωνικής πολιτικής για την μετανάστευση, όπως είναι η νομοθεσία για την είσοδο και τη διαμονή των υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τη μισθωτή απασχόληση και την άσκηση ανεξάρτητων οικονομικών δραστηριοτήτων.

1.2. Η ανακοίνωση της Επιτροπής για την κοινοτική πολιτική μετανάστευσης(1) επεσήμανε ότι η έλλειψη κατάλληλων νομοθετικών μέσων για την διοχέτευση της εργασιακής μετανάστευσης αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους η μετανάστευση αυτή πραγματοποιείται κάτω από συνθήκες παρανομίας(2). Στην ανακοίνωση αναφερόταν ότι οι δημογραφικές και οικονομικές ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτούν μια πιο ανοιχτή πολιτική μετανάστευσης(3) και, συνεπώς, την καθιέρωση προσιτών νομοθετικών διαδικασιών για την είσοδο των εργαζομένων(4).

1.3. Στα κράτη μέλη οι σημερινές συνθήκες εισόδου είναι τόσο περιοριστικές ώστε η νόμιμη είσοδος είναι πολύ περιορισμένη και έτσι το μεγαλύτερο τμήμα των υπηκόων τρίτων χωρών εισέρχεται παρανόμως, ακόμη και όταν πρόκειται για εργαζομένους που προσφέρουν σημαντικά στην ευρωπαϊκή οικονομία.

1.4. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής αναφερόταν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αναγνωρίσει την θετική συμβολή της εργασιακής μετανάστευσης και ότι θα πρέπει να γίνουν δεκτές στο μέλλον μεγαλύτερες ροές μετανάστευσης. Χρειάζονται σημαντικές αλλαγές στις νομοθεσίες για την μετανάστευση προκειμένου να διευκολυνθεί η νόμιμη διοχέτευση της εισόδου των μεταναστών. Η υπό εξέταση πρόταση οδηγίας οφείλει να ανταποκριθεί σ' αυτή την αναγκαιότητα νομοθετικών αλλαγών.

2. Κύρια σημεία της πρότασης οδηγίας

2.1. Η οδηγία ρυθμίζει, σε δύο διαφορετικά κεφάλαια, την είσοδο και την διαμονή των υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την μισθωτή απασχόληση και την άσκηση ανεξάρτητων οικονομικών δραστηριοτήτων.

2.2. Για την μισθωτή απασχόληση, θεσπίζει την ανάγκη υποβολής αίτησης "άδειας διαμονής μισθωτού", είτε από τον ενδιαφερόμενο, είτε από τον εργοδότη. Η αίτηση αυτή θα πρέπει να κατατεθεί στις προξενικές αρχές του κράτους μέλους στην χώρα διαμονής του αιτούντος, ή ακόμη στην επικράτεια του κράτους μέλους, εάν ο αιτών διαμένει σε αυτό νομίμως.

2.3. Η αίτηση θα πρέπει να συνοδεύεται από διάφορα έγγραφα, όπως είναι η δεσμευτική πρόταση εργασίας και αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το ότι η θέση εργασίας δεν μπορεί να καλυφθεί στην αγορά εργασίας του κράτους μέλους. Επιπλέον, ο αιτών θα πρέπει να υποβάλει πιστοποιητικά που αποδεικνύουν τις δεξιότητές του, αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το ότι διαθέτει ίδιους πόρους, πιστοποιητικό καλής διαγωγής (εάν το κράτος μέλος το απαιτεί), πιστοποιητικό ιατροφαρμακευτικής ασφάλισης, κ.λπ.

2.4. Η απόδειξη ότι μια κενή θέση απασχόλησης δεν μπορεί να καλυφθεί σε ένα κράτος μέλος θεωρείται δεδομένη μετά την δημοσιοποίηση της προσφοράς επί τέσσερις εβδομάδες στις υπηρεσίες εξευρέσεως εργασίας (συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού δικτύου απασχόλησης ΕURES) και αφού δεν καλυφθεί από πρόσωπα στα οποία παρέχεται η προτίμηση σε ό,τι αφορά την απασχόληση. Η προτίμηση σε ό,τι αφορά την απασχόληση ισχύει για τους κοινοτικούς υπηκόους και τους υπηκόους τρίτων χωρών που πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις που προσδιορίζονται στην Οδηγία.

2.5. Κάθε κράτος μέλος μπορεί να προσδιορίσει τομείς απασχόλησης στους οποίους υφίσταται μόνιμη έλλειψη εργατικού δυναμικού, για τους οποίους δεν είναι απαραίτητη η δημοσιοποίηση της προσφοράς απασχόλησης και για το λόγο αυτό μπορούν να προσληφθούν υπήκοοι τρίτων χωρών χωρίς να περάσουν από την διαδικασία αυτή.

2.6. Η άδεια που παρέχεται αρχικώς είναι προσωρινή (μέγιστης διάρκειας τριών ετών) και ανανεώσιμη. Για την ανανέωση ο αιτών θα πρέπει να πληροί τις ίδιες απαιτήσεις όπως και για την αρχική αίτηση. Κατά την διάρκεια των τριών πρώτων ετών διαμονής, η ανανέωση της άδειας υπόκειται στα κριτήρια που θεσπίστηκαν σχετικά με την κοινοτική προτίμηση σε ό,τι αφορά την απασχόληση.

2.7. Η χορηγηθείσα άδεια μπορεί να ανακληθεί εάν ο κάτοχος παραμένει άνεργος για μεγάλα χρονικά διαστήματα (πάνω από τρεις μήνες το χρόνο κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων ετών διαμονής και πάνω από έξι μετά από τα δύο πρώτα έτη).

2.8. Η Οδηγία επισημαίνει τα δικαιώματα που παρέχονται στους κατόχους της "άδειας διαμονής μισθωτού", παρέχοντας στα κράτη τη δυνατότητα περιορισμού ορισμένων από αυτά.

2.9. Προσδιορίζονται επίσης άλλες άδειες καθώς και ειδικές συνθήκες για την απόκτησή τους: "άδεια διαμονής εποχιακά εργαζομένου", "άδεια διασυνοριακού εργαζομένου", "άδεια διαμονής ενδοεπιχειρησιακά μετατιθέμενου", "άδεια διαμονής εκπαιδευόμενου" και τέλος "άδεια διαμονής - ανταλλαγές νέων - φροντίδα παιδιών".

2.10. Για την άσκηση ανεξάρτητων οικονομικών δραστηριοτήτων, παρέχεται η "άδεια διαμονής αυτοαπασχολούμενου", που μπορεί να ζητηθεί από τη χώρα προέλευσης ή στην επικράτεια του κράτους μέλους εάν ο αιτών διαμένει σε αυτό νομίμως. Για την αίτηση, θα πρέπει να υποβληθεί η απόδειξη διάθεσης των χρηματοοικονομικών μέσων που απαιτούνται για την αντίστοιχη επένδυση καθώς και άλλα έγγραφα, όπως πιστοποιητικό καλής διαγωγής (εάν το κράτος μέλος το απαιτεί), πιστοποιητικό δεξιοτήτων κ.λπ. Επίσης ο αιτών θα πρέπει να αποδείξει ότι η προς ανάπτυξη δραστηριότητα είναι επωφελής για το κράτος μέλος καθώς θα δημιουργήσει απασχόληση ή θα έχει θετικό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη.

2.11. Η "άδεια διαμονής αυτοαπασχολούμενου" υπόκειται σε προθεσμίες και προϋποθέσεις ανανέωσης που είναι παρόμοιες με τις αντίστοιχες της "άδειας διαμονής μισθωτού". Επίσης παρόμοιες συνθήκες ισχύουν σχετικά με την ενδεχόμενη ανάκλησή της.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η πρόταση οδηγίας θα πρέπει να χρησιμεύσει για να εκπληρωθεί ο στόχος που έχει επισημανθεί από την Επιτροπή: να διευκολυνθεί η νόμιμη μετανάστευση και να απλοποιηθούν οι διατυπώσεις εισόδου και διαμονής. Ωστόσο, είναι αμφίβολο, κατά την άποψη της ΟΚΕ, κατά πόσο οι διατυπώσεις εισόδου που θεσπίζονται στην οδηγία είναι οι μόνες που καθιστούν δυνατή την νόμιμη είσοδο των εργαζομένων σε όλα τα επίπεδα (ειδικευμένων και μη).

3.2. Ο μόνος νόμιμος τρόπος εργασιακής μετανάστευσης που επισημαίνει η πρόταση οδηγίας είναι η ύπαρξη προηγούμενης δεσμευτικής πρότασης εργασίας. Αναμφίβολα αυτή είναι η κύρια οδός, ωστόσο δεν θα πρέπει να είναι η μόνη. Η κατοχή δεσμευτικής πρότασης εργασίας, όταν ο εργαζόμενος βρίσκεται ακόμα στην χώρα του, είναι κατάλληλη για τους εποχιακά εργαζομένους και για τους ειδικευμένους εργαζομένους (τεχνικούς, προγραμματιστές, κ.λπ.). Επίσης είναι κατάλληλη για την πρόσληψη εργαζομένων από τις μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις. Ωστόσο, όταν ο εργοδότης είναι ένα άτομο, π.χ. για οικιακές εργασίες, ή για την φροντίδα παιδιών ή ηλικιωμένων, αλλά επίσης και στην βιοτεχνία και τις μικρές επιχειρήσεις, είναι απαραίτητη η προηγούμενη γνωριμία εργοδότη και μετανάστη.

3.3. Η νομοθεσία σχετικά με την είσοδο με την οποία επιδιώκεται να διοχετευθούν νομίμως οι ροές μετανάστευσης στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει, αναγκαστικά, να συμπεριλάβει δύο διαφορετικούς τρόπους εισόδου. Ο πρώτος έχει ήδη επισημανθεί στην οδηγία, δηλαδή βασίζεται στην κατοχή δεσμευτικής πρότασης εργασίας όταν ο εργαζόμενος είναι ακόμη στη χώρα προέλευσης. Η δεύτερη είναι η προσωρινή είσοδος στο κράτος μέλος για την αναζήτηση απασχόλησης.

3.4. Η νομοθεσία που προβλέπει μόνο τον πρώτο από τους τρόπους που έχουν επισημανθεί θα επιτρέψει μεν την νόμιμη είσοδο ορισμένων εργαζομένων, ωστόσο πιθανότατα πολλοί άλλοι θα εισέλθουν με παράνομο τρόπο και θα απασχοληθούν στην παραοικονομία.

3.5. Για τον λόγο αυτό, η ΟΚΕ προτείνει τη θέσπιση εξάμηνης άδειας εισόδου και διαμονής προσωρινού χαρακτήρα για την αναζήτηση εργασίας που θα πρέπει το κάθε κράτος να διαχειρίζεται σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους. Όσοι υποβάλλουν αίτηση για τις άδειες αυτές θα πρέπει να διαθέτουν επαρκείς πόρους καθώς και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Επίσης οφείλουν να γνωστοποιούν τις επαγγελματικές τους γνώσεις.

3.6. Η πρόταση οδηγίας, εξάλλου, επαναλαμβάνει ορισμένα περιοριστικά κριτήρια που χαρακτηρίζουν τις ισχύουσες σήμερα μεταναστευτικές νομοθεσίες των κρατών μελών. Τα κριτήρια αυτά παρατηρούνται στις απαιτήσεις σε ό,τι αφορά την αίτηση διαμονής (άρθρο 5), τις απαιτήσεις για την ανανέωσή της (άρθρο 7) καθώς και την δυνατότητα ανάκλησης της άδειας σε περίπτωση ανεργίας πάνω από τρεις μήνες το χρόνο (άρθρο 10.3.α), κ.λπ. Οι πτυχές αυτές αναλύονται στο κεφάλαιο των ειδικών παρατηρήσεων.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Αίτηση "άδειας διαμονής μισθωτού" και "άδειας αυτοαπασχολούμενου" (Άρθρο 5.2)

4.1.1. Για την αίτηση άδειας διαμονής για λόγους εργασίας, τόσο για μισθωτούς όσο και για αυτοαπασχολούμενους, παρέχεται η δυνατότητα υποβολής της στην επικράτεια του κράτους μέλους, αλλά μόνο εάν ο αιτών βρίσκεται σε αυτό νομίμως. Ο περιορισμός αυτός μπορεί να αποκλείσει τη δυνατότητα νομιμοποίησης των μεταναστών που βρίσκονται σήμερα σε παράνομη κατάσταση, δεδομένου ότι μόνο εάν τους προσφερθεί η δυνατότητα υποβολής αιτήσεως διαμονής στο κράτος μέλος μπορούν να εξέλθουν από την παρανομία. Μολονότι η οδηγία αυτή δεν θίγει το ζήτημα των μεταναστών που βρίσκονται σε παράνομη κατάσταση, θα πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς αυτό, για να μην αποκλείσει τα ενδεχόμενα εθνικά μέτρα νομιμοποίησης.

4.2. Στοιχεία και έγγραφα που θα πρέπει να συνοδεύσουν την αίτηση "άδειας διαμονής μισθωτού" (Άρθρο 5.3)

4.2.1. Ορισμένα από τα απαιτούμενα στοιχεία που θα πρέπει να συνοδεύσουν την αίτηση "άδειας διαμονής μισθωτού" δεν είναι ικανοποιητικά. Η απόδειξη καλής διαγωγής (άρθρο 5.3.ε) μπορεί να οδηγήσει σε αυθαιρεσίες και διακρίσεις εις βάρος του αιτούντος εκ μέρους των αρχών της χώρας προέλευσης. Η απόδειξη των απαραίτητων δεξιοτήτων (άρθρο 5.3.ζ) για την κάλυψη της θέσης απασχόλησης που έχει προταθεί θα πρέπει να αποτελεί ζήτημα του εργοδότη που την προτείνει, όπως συμβαίνει και με οποιονδήποτε άλλο εργαζόμενο. Η απαίτηση σχετικά με τους πόρους συντήρησης (άρθρο 5.3.η) δεν έχει νόημα όταν ο αιτών υποβάλλει δεσμευτική πρόταση εργασίας· επίσης δεν έχει νόημα να απαιτείται ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, δεδομένου ότι πρόκειται πλέον να την διαθέτει μέσω της εργασιακής σχέσης. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι απαιτήσεις αυτές θα πρέπει να επανεξεταστούν.

4.3. Εφαρμογή της απόδειξης που θεσπίζεται στο άρθρο 6 όσον αφορά τις ανανεώσεις των αδειών (Άρθρο 5.4)

4.3.1. Οι υπήκοοι του κράτους μέλους και οι κοινοτικοί πολίτες πρέπει να προτιμώνται έναντι των νέων αιτούντων άδεια διαμονής, αλλά σε καμία περίπτωση έναντι των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στο κράτος μέλος. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι το άρθρο 5.4 θα πρέπει να περιοριστεί στο να επισημάνει ότι οι υπήκοοι τρίτης χώρας που διαμένουν νομίμως σε ένα κράτος μέλος, με άδεια διαμονής μισθωτού, δεν υποχρεούνται να υποβάλλουν τις αποδείξεις ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που θεσπίζονται στο άρθρο 6.

4.3.2. Σύμφωνα με το κριτήριο που αναφέρθηκε στο προηγούμενο σημείο, θα πρέπει να θεσπιστεί ότι κάθε ανανέωση της "άδειας διαμονής μισθωτού" θα γίνεται με ελεύθερη πρόσβαση στην αγορά εργασίας, δηλαδή, χωρίς εξάρτηση από την κοινοτική προτίμηση σε ό,τι αφορά την απασχόληση. Αυτό συνεπάγεται τροποποίηση του άρθρου 7.2 που ορίζει ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας υπόκειται στην απαίτηση αυτή κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων ετών της διαμονής του.

4.4. Ανανέωση της "άδειας διαμονής μισθωτού" (Άρθρο 7.1)

4.4.1. Η ανανέωση των αδειών σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο εν λόγω άρθρο, είναι πολύ περιοριστική δεδομένου ότι ο αιτών θα πρέπει να υποβάλλει τα έγγραφα που απαιτούνται και για την αρχική έκδοση της άδειας. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα πολλοί υπήκοοι τρίτων χωρών με νόμιμη διαμονή να περιέλθουν σε καταστάσεις παρανομίας. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι απαιτήσεις για την ανανέωση θα πρέπει να απλοποιηθούν όσο το δυνατό περισσότερο.

4.5. Περιορισμός της άδειας σε ειδικές δραστηριότητες ή επαγγελματικούς τομείς (Άρθρο 8)

4.5.1. Ο περιορισμός της αρχικής άδειας σε ειδικές δραστηριότητες ή επαγγελματικούς τομείς ή σε συγκεκριμένες περιφέρειες θα πρέπει να εκλείψει μετά την πρώτη ανανέωση της άδειας.

4.6. Ανάκληση της "άδειας διαμονής μισθωτού" (Άρθρο 10)

4.6.1. Η δυνατότητα ανάκλησης της άδειας διαμονής λόγω ανεργίας που ξεπερνά τους τρεις μήνες το χρόνο, κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων ετών, ή τους έξι μήνες μετά τα δύο πρώτα έτη (άρθρο 10.3), θα πρέπει, κατά την άποψη της ΟΚΕ, να καταργηθεί, δεδομένου ότι πρόκειται για πολύ περιοριστικό μέτρο που θα δημιουργήσει μεγάλη ανασφάλεια στους υπηκόους τρίτων χωρών.

4.7. Δικαιώματα των κατόχων "άδειας διαμονής μισθωτού" (Άρθρο 11)

4.7.1. Η ΟΚΕ προτείνει να συμπεριληφθεί νέα παράγραφος στο άρθρο 11 έτσι ώστε τα δικαιώματα που εξασφαλίζονται (άρθρο 11.1) στους κατόχους "άδειας διαμονής μισθωτού", να συμπληρωθούν, όταν πληρούνται για τους υπηκόους οι σχετικές προϋποθέσεις, με τα ακόλουθα:

- δικαίωμα εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων ενισχύσεων και υποτροφιών σπουδών·

- δικαίωμα άσκησης διδακτικής δραστηριότητας και διενέργειας επιστημονικής έρευνας·

- δικαίωμα σε κοινωνικές ενισχύσεις για την απόκτηση κατοικίας·

- δικαίωμα σε δωρεάν νομική ενίσχυση σε περίπτωση ανάγκης.

4.8. Η δυνατότητα που παρέχεται σε ορισμένα κράτη να περιορίσουν ορισμένα από τα δικαιώματα που προβλέπονται από την οδηγία (άρθρο 11.2) πρέπει να επανεξεταστεί δεδομένου ότι θα μπορούσε να οδηγήσει στη λήψη μέτρων που ασκούν διακρίσεις.

4.9. "Εποχιακά εργαζόμενοι - Εγγύηση" (Άρθρο 12.2)

4.9.1. Κατά την ΟΚΕ θα πρέπει να επανεξεταστεί η δυνατότητα των κρατών μελών να απαιτούν από τους εργοδότες την καταβολή εγγύησης η οποία θα επιστρέφεται κατά την επιστροφή του εποχιακά εργαζομένου στη χώρα του, δεδομένου ότι δεν είναι θέμα του εργοδότη να διασφαλίσει ότι ο εποχιακά εργαζόμενος επιστρέφει πραγματικά στην χώρα προέλευσής του.

4.10. Αίτηση "άδειας διαμονής για ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα" (Άρθρο 18.2)

4.10.1. Όπως για τους μισθωτούς, έτσι και για τους αυτοαπασχολούμενους προβλέπεται η δυνατότητα υποβολής αίτησης άδειας διαμονής στην επικράτεια του κράτους μέλους, αλλά μόνο εάν ο αιτών βρίσκεται σε αυτό νομίμως. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει και εδώ να επισημανθεί ότι η οδηγία δεν πρέπει να αποκλείσει τα ενδεχόμενα εθνικά μέτρα νομιμοποίησης.

4.11. Στοιχεία και έγγραφα που θα πρέπει να συνοδεύουν την αίτηση "άδειας διαμονής αυτοαπασχολούμενου" (Άρθρο 18.3)

4.11.1. Μεταξύ των απαιτήσεων που θα πρέπει να συνοδεύουν την αίτηση "άδειας διαμονής αυτοαπασχολούμενου" είναι και η απόδειξη καλής διαγωγής (άρθρο 18.3.ε) η οποία, κατά την άποψη της ΟΚΕ, θα πρέπει να επανεξεταστεί δεδομένου ότι μπορεί να οδηγήσει σε αυθαιρεσίες και διακρίσεις εις βάρος του αιτούντος εκ μέρους των αρχών της χώρας προέλευσης.

4.12. Ανανέωση της "άδειας διαμονής αυτοαπασχολούμενου" (Άρθρο 20.1)

4.12.1. Όπως για τους μισθωτούς, έτσι και για τους αυτοαπασχολούμενους απαιτείται για την ανανέωση, κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων ετών, να υποβάλλονται τα ίδια έγγραφα και να πληρούνται οι ίδιες προϋποθέσεις όπως και για την αρχική έκδοση της άδειας. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι απαιτήσεις για την ανανέωση θα πρέπει να είναι λιγότερο αυστηρές από τις απαιτήσεις για την αρχική έκδοση, προκειμένου να διευκολυνθεί η διατήρηση της νόμιμης καταστάσεως των μεταναστών.

4.12.2. Ο αρχικός περιορισμός του άρθρου 21 για ειδικές δραστηριότητες ή επαγγελματικές δραστηριότητες ή καθορισμένες περιφέρειες δεν πρέπει να ισχύει μετά την πρώτη ανανέωση της άδειας.

4.13. Ανάκληση της "άδειας διαμονής αυτοαπασχολούμενου" (Άρθρο 23)

4.13.1. Όπως οι μισθωτοί, έτσι και οι αυτοαπασχολούμενοι μπορούν να χάσουν το δικαίωμα διαμονής λόγω έλλειψης εσόδων για διάστημα πάνω από τριών μηνών το χρόνο, κατά τα δύο πρώτα έτη, ή έξι μηνών, μετά τα δύο πρώτα έτη (άρθρο 23.3). Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το τόσο ριζικό αυτό μέτρο θα πρέπει να επανεξετάζεται στις περιπτώσεις που ο αυτοαπασχολούμενος υποβάλλει νέο μεταναστευτικό σχέδιο.

4.14. Δικαιώματα των κατόχων "άδειας διαμονής αυτοαπασχολούμενου" (Άρθρο 24)

4.14.1. Με τον ίδιο τρόπο που, στο άρθρο 11, προσδιορίζονται τα δικαιώματα των κατόχων "άδειας διαμονής μισθωτού", θα πρέπει επίσης να προσδιορισθούν τα αντίστοιχα δικαιώματα των αυτοαπασχολούμενων. Και στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ό,τι επισημαίνεται στο σημείο 4.8 της γνωμοδότησης.

5. Τελικές παρατηρήσεις

5.1. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα ανακοίνωση για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και η ΟΚΕ θα καταρτίσει την αντίστοιχη γνωμοδότηση. Ωστόσο, επιθυμούμε να υπενθυμίσουμε αυτό που δηλωνόταν στην γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την κοινοτική πολιτική μετανάστευσης(5): "ο σημαντικότερος παράγοντας που προσέλκυσε τη μετανάστευση από τρίτες χώρες ήταν η ύπαρξη αγοράς εργασίας για τους μετανάστες αυτούς, το αξιοσημείωτο είναι όμως ότι υπήρχε αγορά εργασίας για τους παράνομους μετανάστες". Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ δήλωνε ότι "για την καταπολέμηση της παραοικονομίας που επωφελείται από την παράνομη μετανάστευση, απαιτούνται συγκεκριμένα νομοθετικά μέτρα και κοινωνικές συμφωνίες".

5.2. Η ΟΚΕ ζητεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Laeken, να εφαρμόσει ισχυρότερο συμβιβασμό και να επισπεύσει την κατάρτιση μιας πραγματικής κοινής πολιτικής ασύλου και μετανάστευσης, υποστηρίζοντας τις πρωτοβουλίες της Επιτροπής και λαμβάνοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

5.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη θα πρέπει να επικυρώσουν τη διεθνή σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των μεταναστών και των οικογενειών τους, που εγκρίθηκε από την Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1990.

Βρυξέλλες, 16 Ιανουαρίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) COM(2000) 757 τελικό.

(2) Παράγραφος 3.1 της Ανακοίνωσης: "... Πολλοί οικονομικοί μετανάστες οδηγήθηκαν είτε στην επιδίωξη εισόδου μέσω των διαδικασιών ασύλου είτε στην παράνομη είσοδο. Τούτο δεν επιτρέπει ικανοποιητική απάντηση στις ανάγκες της αγοράς εργασίας και ωφελεί τους καλά οργανωμένους λαθρεμπόρους και τους ασυνείδητους εργοδότες".

(3) Σημείο 2.4 της Ανακοίνωσης.

(4) Σημείο 3.4.2 της Ανακοίνωσης, παράγραφος 5: "... διευκόλυνση της πρόσβασης των οικονομικών μεταναστών και όχι δημιουργία δυσκολιών όσον αφορά την είσοδό τους".

(5) Βλέπε την σχετική γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής στην ΕΕ C 260 της 17.9.2001.