Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για:

- την "Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με ορισμένα κοινοτικά μέτρα για την καταπολέμηση των διακρίσεων",

- την "Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί διαμόρφωσης γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και το επάγγελμα",

- την "Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί της εφαρμογής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ανεξάρτητα από τη φυλετική ή εθνική τους καταγωγή" και

- την "Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί της θέσπισης κοινοτικού προγράμματος δράσης για την καταπολέμηση των διακρίσεων 2001-2006"

(2000/C 204/17)

Στις 19 Ιανουαρίου και στις 4 Φεβρουαρίου 2000, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις ανωτέρω πράξεις.

Το τμήμα "Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και δικαιώματα του πολίτη", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 5 Μαΐου 2000, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Sharma.

Κατά την 373η σύνοδο ολομέλειας της 24ης και 25ης Μαΐου 2000 (συνεδρίαση της 25ης Μαΐου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 108 ψήφους υπέρ, 6 ψήφους κατά και 6 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Νομική βάση, περιεχόμενο και πεδίο εφαρμογής της πρότασης

1.1. Στην ανακοίνωσή της σχετικά με ορισμένα κοινοτικά μέτρα για την καταπολέμηση των διακρίσεων, η Επιτροπή προτείνει δύο νέες οδηγίες για την ίση μεταχείριση και ένα κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την υποστήριξη αυτών των πρωτοβουλιών.

1.2. Η νομική βάση αυτής της πρωτοβουλίας απορρέει από το άρθρο 13 της Συνθήκης του Άμστερνταμ, το οποίο παρέχει για πρώτη φορά στην Κοινότητα ειδικές εξουσίες για την ανάληψη δράσης με στόχο την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού.

1.3. Η εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο σχετικό πρωτόκολλο της Συνθήκης, απαιτεί "η δράση σε κοινοτικό επίπεδο [να] συνεπάγεται σαφή πλεονεκτήματα λόγω της κλίμακας στην οποία θα διεξαχθεί ή των αποτελεσμάτων της, σε σύγκριση με τη δράση στο επίπεδο των κρατών μελών".

1.4. Η Επιτροπή διερεύνησε την τρέχουσα κατάσταση σε ό,τι αφορά τα μέτρα κατά των διακρίσεων στα διάφορα κράτη μέλη. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πεδίο, το περιεχόμενο και η εξασφάλιση της εφαρμογής αυτών των μέτρων ποικίλλουν σημαντικά και ότι το γεγονός αυτό επιβάλλει να αναληφθεί δράση σε κοινοτικό επίπεδο, προκειμένου να ενισχυθούν οι θεμελιώδεις αξίες στις οποίες στηρίζεται η Ένωση και οι οποίες είναι η ελευθερία, η δημοκρατία, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και το κράτος δικαίου. Η δράση αυτή θα συντελέσει, επίσης, στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, διασφαλίζοντας σε όλους τους ανθρώπους σε όλα τα κράτη μέλη ένα ελάχιστο επίπεδο προστασίας από τις διακρίσεις, καθώς και τα κατάλληλα μέσα νομικής αποκατάστασης.

1.5. Η Επιτροπή προτείνει δύο χωριστές οδηγίες:

- μία οδηγία που αποσκοπεί στην εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσώπων με διαφορετική φυλετική ή εθνική καταγωγή σε όλους τους τομείς της καθημερινής ζωής, π.χ. στην απασχόληση, στην εκπαίδευση και στην πρόσβαση στα αγαθά και τις υπηρεσίες ("οδηγία για την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνικής καταγωγής")·

- μία οδηγία-πλαίσιο που αποσκοπεί στην εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσώπων ανεξάρτητα από τη φυλετική ή την εθνική καταγωγή, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία ή τον γενετήσιο προσανατολισμό. Η οδηγία αυτή περιορίζεται στον τομέα της απασχόλησης και του επαγγέλματος ("οδηγία για τις διακρίσεις στην απασχόληση"). Οι διακρίσεις λόγω φύλου εξαιρούνται, διότι καλύπτονται από τις ήδη υπάρχουσες οδηγίες 76/207/ΕΟΚ και 86/613/ΕΟΚ που και οι δύο αφορούν την απασχόληση και το επάγγελμα.

1.6. Το κοινοτικό πρόγραμμα δράσης προτείνει τρεις τύπους δράσης για την υποστήριξη της πρωτοβουλίας, υπέρ της οποίας θα διατεθούν περιορισμένοι χρηματοδοτικοί πόροι:

- ανάλυση των παραγόντων που σχετίζονται με τις διακρίσεις και αξιολόγηση της νομοθεσίας και της πρακτικής για την καταπολέμηση των διακρίσεων, με στόχο την αποτίμηση της αποτελεσματικότητας και του αντικτύπου τους:

- προώθηση της διεθνικής συνεργασίας και της δικτύωσης μεταξύ των οργανισμών - συμπεριλαμβανομένων και των κοινωνικών εταίρων - που αναπτύσσουν δραστηριότητες για την καταπολέμηση των διακρίσεων·

- αύξηση της ευαισθητοποίησης ως προς την ευρωπαϊκή διάσταση της καταπολέμησης του ρατσισμού μέσω ανακοινώσεων, δημοσιεύσεων, εκστρατειών και εκδηλώσεων.

1.7. Στόχος αυτής της δέσμης μέτρων είναι, κυρίως, να θεσπισθεί ένα κοινό σύνολο ελάχιστων κανόνων σε όλη την Ένωση. Θα αποτελέσει δε μια αδιαμφισβήτητη διακήρυξη δημόσιας πολιτικής, που δεν θα αφήνει καμία αμφιβολία ως προς τη στάση που έχει υιοθετήσει η ευρωπαϊκή κοινωνία απέναντι στις πρακτικές άσκησης διακρίσεων.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση να υιοθετηθούν δύο νέες οδηγίες για την ίση μεταχείριση, διότι αποτελούν σημαντικά νομικά μέσα χάρη στα οποία μπορούν να καταπολεμηθούν οι διάφορες μορφές διακρίσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την επιλογή της διατύπωσης "ίση μεταχείριση" αντί της "μέτρα κατά των διακρίσεων", διότι η διατύπωση αυτή μεταδίδει θετικό και όχι αμυντικό μήνυμα και διότι, επίσης, ακολουθεί την οδηγία του 1976 περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών, καθώς και την οδηγία του 1997 για το βάρος απόδειξης σε περιπτώσεις διακριτικής μεταχείρισης λόγω φύλου(1).

2.2. Η ΟΚΕ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη αυτής της δέσμης προτάσεων της Επιτροπής που αποβλέπουν στην αντιμετώπιση των διακρίσεων λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού. Ορισμένα παραδείγματα παλαιών γνωμοδοτήσεων της ΟΚΕ με θέμα τον ρατσισμό, την ξενοφοβία, την αναπηρία, τον κοινωνικό αποκλεισμό και τους ηλικιωμένους παρατίθενται σε υποσημείωση(2).

2.3. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει και υποστηρίζει την πραγματιστική προσέγγιση που υιοθέτησε η Επιτροπή με την απόφασή της να προτείνει μία γενική οδηγία για την απαγόρευση των φυλετικών διακρίσεων σε πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής και μία ξεχωριστή οδηγία για την απαγόρευση των διακρίσεων λόγω θρησκείας, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού που να περιορίζεται στον τομέα της απασχόλησης. Η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται ότι υφίσταται πολιτική βούληση και υποστηρίζει την ειδική νομοθεσία που αποβλέπει στην προστασία των φυλετικών και των εθνικών μειονοτήτων στο εσωτερικό της Ένωσης. Ωστόσο, η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει κατά πόσο θα ήταν σκόπιμο να θεσπισθεί στο μέλλον νέα νομοθεσία, προκειμένου να προστατευτούν όλες οι ομάδες που θα μπορούσαν ενδεχομένως να υποστούν διακριτική μεταχείριση λόγω θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, γενετήσιου προσανατολισμού ή ηλικίας, κατά το πρότυπο των αρχών που προτείνονται στην "οδηγία για την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνικής καταγωγής". Επιπλέον, η ΟΚΕ ζητεί η κοινοτική οδηγία για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών να αναθεωρηθεί με βάση τις υπό εξέταση οδηγίες.

2.4. Οι οδηγίες έχουν καταρτιστεί με την προοπτική να είναι αυτοτελείς. Εάν η μία οδηγία υιοθετηθεί πριν από την άλλη, τότε η δεύτερη πρόταση μπορεί να τροποποιηθεί ανάλογα. Σε περίπτωση που οι δύο οδηγίες υιοθετηθούν ταυτόχρονα, θα προκύψουν σοβαρά προβλήματα αλληλεπικάλυψης και τα κείμενα θα χρειαστεί να τροποποιηθούν.

2.5. Με βάση τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Υπουργών της 20ής Δεκεμβρίου 1996 και της 17ης Ιουνίου 1999(3), η ΟΚΕ φρονεί ότι θα πρέπει να εξετασθεί επειγόντως το ζήτημα της επέκτασης της νομοθεσίας προκειμένου να προστατευθούν τα άτομα με ειδικές ανάγκες σε τομείς άλλους από τον τομέα της απασχόλησης και ιδιαίτερα στους τομείς της πρόσβασης στις υπηρεσίες, στην εκπαίδευση και στις μεταφορές. Επισημαίνεται ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχονται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, σε 36 εκατομμύρια (10 % του πληθυσμού).

2.6. Κατά την ΟΚΕ έχει ουσιαστική σημασία να μπορούν όλοι οι κάτοικοι των κρατών μελών να απολαύουν ενός ελάχιστου επιπέδου προστασίας και δικαιωμάτων νομικής αποκατάστασης κατά των διακρίσεων και οι πρωτοβουλίες αυτές να ενισχύσουν πραγματικά την οικονομική και κοινωνική συνοχή στο εσωτερικό της Ένωσης. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η οδηγία για τις διακρίσεις στην απασχόληση ισχύει και για τους πολίτες τρίτων χωρών που βρίσκονται στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι οι οδηγίες δεν απαγορεύουν την ύπαρξη διαφορών στη μεταχείριση με βάση την ιθαγένεια, για τις οποίες γίνεται λόγος σε μεμονωμένα άρθρα της Συνθήκης (άρθρα 12 και 39), καθώς και στο παράγωγο δίκαιο.

2.7. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι στις προτάσεις δίδεται έμφαση στην θέσπιση ελάχιστων κανόνων σε όλη την Ένωση και στην απαγόρευση οιασδήποτε μείωσης της υφιστάμενης προστασίας στα κράτη μέλη ως αντίδρασης στην εφαρμογή αυτών των οδηγιών.

2.8. Η ΟΚΕ επικροτεί την αναφορά στο άρθρο 137, που αφορά τον κοινωνικό αποκλεισμό εν γένει. Οι οδηγίες για την ίση μεταχείριση θα προωθήσουν, κατά την ΟΚΕ, την κοινωνική ένταξη, καθώς και την κοινωνική συνοχή, και θα μειώσουν το υψηλό κοινωνικό κόστος του αποκλεισμού.

2.9. Η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να είχαν συμπεριληφθεί στην οδηγία για τη φυλετική ή την εθνική καταγωγή, διατάξεις για την φυλετική βία και την παρακίνηση φυλετικού μίσους. Το γεγονός ότι τα σημαντικά αυτά θέματα δεν συμπεριλαμβάνονται στις οδηγίες αποτελεί, κατά την ΟΚΕ, μία χαμένη ευκαιρία διότι πρόκειται για ένα τομέα που επηρεάζει καθοριστικά τα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων που προέρχονται από εθνικές μειονότητες. Η ΟΚΕ γνωρίζει ότι η πολιτική δέσμευση και τα πρακτικά μέτρα που ελήφθησαν προκειμένου να αντιμετωπισθεί το εντεινόμενο αυτό φαινόμενο ποικίλλουν εξαιρετικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η κοινή δράση κατά του ρατσισμού του 1996 δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση του προβλήματος και ότι η Επιτροπή οφείλει να εξεύρει τα κατάλληλα νομικά μέσα προκειμένου να καλύψει το σημαντικό αυτό τομέα.

2.10. Γίνεται μόνο μία σύντομη αναφορά στα οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν οι επιχειρήσεις από την ισότητα των ευκαιριών, δεδομένου ότι μπορούν να κάνουν την καλύτερη δυνατή χρήση των ανθρώπινων πόρων τους (επιχείρημα των επιχειρήσεων). Η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια προκειμένου να διερευνηθεί και να αναπτυχθεί αυτό το επιχείρημα με βάση τα πολυάριθμα παραδείγματα ορθής επιχειρηματικής πρακτικής που σαφώς διαπιστώνονται σε εταιρείες που αναπτύσσουν δραστηριότητα εντός και εκτός της Ένωσης. Ανεξάρτητα από την εκτίμηση των επιπτώσεων που θα είχε, από πλευράς κόστους, η εφαρμογή των οδηγιών στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, στην οποία προέβη η Επιτροπή, αναγνωρίζεται ότι ενδέχεται να προκύψουν και επιπρόσθετες δαπάνες για τις εν λόγω επιχειρήσεις κατά την προσαρμογή τους στις νέες οδηγίες.

2.11. Η σημασία μιας κατηγορηματικής δήλωσης δημόσιας πολιτικής εκ μέρους της Κοινότητας σε ό,τι αφορά τις φυλετικές διακρίσεις εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να είναι επίκαιρη και κρίσιμη.

2.12. Στο ίδιο πνεύμα, και έξω από το πλαίσιο των ειδικών αυτών οδηγιών, η ΟΚΕ επαναδιατυπώνει την παλαιότερη πρότασή της να ληφθούν ολοκληρωμένα κοινοτικά μέτρα με στόχο την πρόληψη των διακρίσεων, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Καλεί συνεπώς την Επιτροπή να εξετάσει και να αναπτύξει τέτοιου είδους μέτρα, ιδιαίτερα στον τομέα της εκπαίδευσης, κάνοντας χρήση των σύγχρονων μέσων της κοινωνίας των πληροφοριών.

2.13. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η διεξαγωγή συστηματικότερου διαλόγου ανάμεσα στις επιχειρήσεις, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τους υπόλοιπους κοινωνικοοικονομικούς φορείς, με βάση την ορθή πρακτική, θα μπορούσε να καταδείξει ότι η ίση μεταχείριση στην απασχόληση και το επάγγελμα μπορεί να επιφέρει βελτιώσεις τόσο ως προς τις οικονομικές επιδόσεις όσο και ως προς την προώθηση μιας κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς. Η ΟΚΕ είναι σε θέση να συμβάλει στην προώθηση αυτού του διαλόγου και προτίθεται να διοργανώσει ακρόαση σχετικά με το θέμα.

Ειδικές παρατηρήσεις για τις οδηγίες

3. Οδηγία για φυλετική ή εθνική καταγωγή

Εισαγωγή

3.1. Η ΟΚΕ χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής να απαγορευτεί κάθε διάκριση για λόγους φυλετικής και εθνικής προέλευσης σε όλους τους κοινωνικούς τομείς. Με βάση τις εμπειρίες που θα προκύψουν από την οδηγία αυτή, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το συντομότερο δυνατό εάν θα είναι σκόπιμο να προταθούν κατάλληλες τροποποιήσεις και για τους άλλους τομείς που καλύπτονται από το άρθρο 13 της Συνθήκης ΕΚ.

3.2. Η ΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η οδηγία εφαρμόζεται και στους πολίτες τρίτων χωρών που βρίσκονται στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ειδικές παρατηρήσεις

4. Οδηγία για τις φυλετική ή εθνική καταγωγή

4.1. Άρθρο 1 - Σκοπός

Σκοπός της οδηγίας είναι να εφαρμόζεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης για "τα άτομα" [σύμφωνα με ορισμένες μεταφράσεις] ανεξάρτητα από την φυλετική ή εθνική τους καταγωγή. Η διατύπωση αυτή θα πρέπει να τροποποιηθεί σε "για όλα τα πρόσωπα" [γεγονός που ήδη ισχύει στην περίπτωση της ελληνικής μετάφρασης], δεδομένου ότι αυτή η διατύπωση υιοθετείται στην οδηγία για την απασχόληση και πρέπει να ισχύσει το ίδιο και στην οδηγία για τη φυλετική ή εθνική καταγωγή.

4.2. Άρθρο 2 - Η έννοια των διακρίσεων

Η ΟΚΕ επικροτεί την εισαγωγή των εννοιών της άμεσης και έμμεσης διάκρισης στο κείμενο της οδηγίας. Σε ό,τι αφορά τον ορισμό της άμεσης διάκρισης θα πρέπει, για λόγους σαφήνειας, να προσδιορισθεί ότι ένα πρόσωπο που θεωρεί ότι αποτελεί αντικείμενο διακρίσεων θα πρέπει να συγκρίνεται με ένα πρόσωπο που βρίσκεται σε συγκρίσιμη κατάσταση. Κατά συνέπεια η ΟΚΕ προτείνει να τροποποιηθεί ο ορισμός που περιέχει το άρθρο 2, εδάφιο 2α) ως εξής: "θεωρείται ότι υφίσταται άμεση διάκριση όταν σε ένα πρόσωπο επιφυλάσσεται μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν της οποίας τυγχάνει πρόσωπο που βρίσκεται σε συγκρίσιμη κατάσταση".

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο το γεγονός ότι ο ορισμός μιας έμμεσης φυλετικής διάκρισης δεν πρέπει υποχρεωτικά να στηρίζεται σε στατιστικές αποδείξεις, αλλά μπορεί να τεκμαίρεται και από άλλου είδους ενδείξεις, πράγμα που είναι σύμφωνο με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σε ό,τι αφορά τις περιπτώσεις που άπτονται της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων(4). Ωστόσο, η ερμηνεία της έμμεσης διακριτικής μεταχείρισης από τις διοικητικές αρχές ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα σε ορισμένες χώρες.

Είναι εκφράζει την ικανοποίησή της που εισάγεται ο ορισμός της παρενόχλησης στο κείμενο της οδηγίας. Η ΟΚΕ, ωστόσο, επιθυμεί να διασφαλισθεί ότι η ευθύνη των εργοδοτών στον τομέα αυτόν περιορίζεται σε καταστάσεις που σαφώς βρίσκονται υπό τον έλεγχο του εργοδότη και σε καταστάσεις στις οποίες ο εργοδότης έχει γνώση της παρενόχλησης και έχει ανεχθεί τη συνέχισή της.

Η ΟΚΕ λυπάται που στην οδηγία δεν γίνεται λόγος για τις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες δίδονται εντολές ή ασκείται πίεση με στόχο την πραγματοποίηση διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνικής καταγωγής.

4.3. Άρθρο 3 - Πεδίο εφαρμογής

Η ΟΚΕ σημειώνει ότι στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας δεν υπάρχει ειδική αναφορά στην παροχή υπηρεσιών από δημόσιους οργανισμούς. Θα πρέπει λοιπόν να συμπεριληφθεί στην οδηγία μια ρητή σχετική αναφορά, για να διασφαλιστεί ότι καλύπτεται αυτό το πεδίο.

4.4. Άρθρο 4 - Πραγματικά επαγγελματικά προσόντα

Η ΟΚΕ υποστηρίζει τον περιορισμένο χαρακτήρα της παρέκκλισης λόγω πραγματικών επαγγελματικών προσόντων από τις διατάξεις που αφορούν την απαγόρευση των διακρίσεων. Η παρέκκλιση αυτή θα πρέπει να αποτιμάται σε τακτά χρονικά διαστήματα από τα κράτη μέλη και από ανεξάρτητους φορείς (όπως ορίζει το άρθρο 12 της οδηγίας), προκειμένου να δικαιολογείται η διατήρηση ή η κατάργησή της.

4.5. Άρθρο 5 - Θετική δράση

Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τη διατύπωση αυτού του άρθρου.

4.6. Άρθρο 6 - Ελάχιστες απαιτήσεις

Η ΟΚΕ επικροτεί αυτές τις διατάξεις.

4.7. Άρθρο 7 - Υπεράσπιση δικαιωμάτων

Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τα εδάφια 1 και 2 του άρθρου 7. Κατά την αντίληψή της, η πρόταση που διατυπώνεται στο εδάφιο 2 του άρθρου 7 εννοεί ότι ένας οργανισμός που ασχολείται με την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας και την προαγωγή της ισότητας μπορεί να προσφεύγει στο Δικαστήριο για λογαριασμό τρίτου προσώπου μόνον εάν έχει την έγκρισή του. Θα έπρεπε, ωστόσο, να είναι εξίσου δυνατό ένας αντίστοιχος εξουσιοδοτημένος οργανισμός να μπορεί να αναλαμβάνει δράση για λογαριασμό μίας ομάδας προσώπων, εφόσον το επιτρέπουν οι νομοθεσίες των κρατών μελών.

Θα πρέπει να θεσπιστούν κατάλληλες διαδικασίες συμβιβασμού, ικανές να λύνουν τις διαφορές μεταξύ των προσώπων. Οι διαδικασίες αυτές πρέπει να είναι υποχρεωτικές και να μην θίγουν το δικαίωμα του ενάγοντος να προσφεύγει σε ένδικα μέσα.

4.8 Άρθρο 8 - Το βάρος της απόδειξης

Η ΟΚΕ υποστηρίζει πλήρως τον κανόνα περί εφαρμογής του βάρους της απόδειξης στον τομέα των φυλετικών διακρίσεων. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η πρόταση προβλέπει μετάθεση και όχι αντιστροφή του βάρους της απόδειξης, γεγονός που την ευθυγραμμίζει με την οδηγία 97/80/ΕΚ σχετικά με το βάρος της απόδειξης σε περιπτώσεις διακρίσεων λόγω φύλου. Η γνωμοδότηση της ΟΚΕ για το βάρος της απόδειξης(5) υποστηρίζει ευρέως την προσέγγιση αυτή (ενδέχεται να προκύψουν επιπρόσθετες δαπάνες για τις ΜΜΕ· βλ. παράγραφο 2.10).

4.9. Άρθρο 9 - Προστασία από αντίποινα

H OKE επικροτεί το γεγονός ότι συμπεριλαμβάνεται στην οδηγία η προστασία από αντίποινα. Θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι η προστασία αυτή επεκτείνεται επίσης σε όποιο πρόσωπο υφίσταται ζημία επειδή αναμίχθηκε, ή υπήρξε η υποψία ότι αναμίχθηκε, στη διατύπωση καταγγελίας ή στην υποστήριξη κάποιου ισχυρισμού περί φυλετικής διάκρισης, υπό την προϋπόθεση ότι ο εν λόγω ισχυρισμός δεν ήταν ψευδής και έγινε με καλή πίστη.

4.10. Άρθρο 10 - Διάδοση πληροφοριών

Εκτός από την απαίτηση της διάδοσης πληροφοριών που περιλαμβάνεται στις διατάξεις της οδηγίας, θα πρέπει να προβλεφθεί και διάταξη για την κατάρτιση, ιδίως για τις δημόσιες αρχές και για όλα τα ιδρύματα και τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς. Η κατάρτιση είναι σημαντική στο πλαίσιο της διάδοσης πληροφοριών, ιδίως στις χώρες που δεν είναι εξοικειωμένες με την καταπολέμηση των φυλετικών διακρίσεων. Πρέπει να υπάρξει παρόμοια απαίτηση τα κράτη μέλη να δημοσιεύουν τις πληροφορίες που σχετίζονται με τους τρόπους πρόληψης των διακρίσεων, καθώς και να προσδιορίζουν και να διαδίδουν τις ορθές πρακτικές στον εν λόγω τομέα.

4.11. Άρθρο 11 - Κοινωνικός διάλογος

4.11.1. Η ΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι οι κοινωνικοί εταίροι, η ανεξαρτησία και η αυτονομία των οποίων είναι σεβαστή, πρόκειται να συμμετάσχουν στην προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης μέσω της παρακολούθησης των πρακτικών στους εργασιακούς χώρους, των συλλογικών συμβάσεων, των κωδίκων δεοντολογίας, της έρευνας, της ανταλλαγής εμπειριών και των ορθών πρακτικών. Θα πρέπει να απαιτηθεί οι κοινωνικοί εταίροι να παρέχουν κατάρτιση στους εκπροσώπους τους σχετική με τις διατάξεις της οδηγίας.

4.11.2. Ρόλος των ΜΚΟ

Η ΟΚΕ συνιστά να προστεθεί στην οδηγία νέο άρθρο με το οποίο να δίδεται έμφαση στον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν στην εφαρμογή και παρακολούθηση της οδηγίας οι μη κυβερνητικές οργανώσεις που ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα καθώς και με θέματα σχετικά με τις διακρίσεις και την ισότητα, δίχως να θίγονται τα προνόμια των κοινωνικών εταίρων.

4.12. Άρθρο 12 - Ανεξάρτητοι φορείς

Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την ίδρυση ανεξάρτητων φορέων σε όλα τα κράτη μέλη. Προτείνει οι φορείς αυτοί, εκτός από το να έχουν τη δυνατότητα να τους υποβάλλονται καταγγελίες και να προσφεύγουν στο Δικαστήριο για λογαριασμό τρίτων προσώπων, να έχουν επίσης τη δυνατότητα να προσφεύγουν στο Δικαστήριο και για λογαριασμό άλλων οργανισμών.

4.13. Άρθρο 13 - Συμμόρφωση προς την οδηγία

Η ΟΚΕ υποστηρίζει πλήρως τα μέτρα που προβλέπει η οδηγία όσον αφορά τη συμμόρφωση.

4.14. Άρθρο 14 - Κυρώσεις

Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση να είναι οι κυρώσεις ανάλογες με την παράβαση, αποτελεσματικές και αποτρεπτικές.

4.15. Άρθρο 15 - Ενσωμάτωση

Θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τον Ρατσισμό, την Ξενοφοβία και τον Αντισημιτισμό, που εδρεύει στη Βιέννη, μπορεί να εξουσιοδοτηθεί να παρακολουθεί τις επιπτώσεις των εθνικών νομοθεσιών στην καταπολέμηση των διακρίσεων ή αν θα μπορούσαν να εξουσιοδοτηθούν προς τούτο οι εθνικοί "ανεξάρτητοι φορείς" των κρατών μελών, οι οποίοι θα μπορούσαν, με τη σειρά τους, να ενημερώνουν το Παρατηρητήριο.

5. Η οδηγία για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση

5.1. Άρθρο 1 - Σκοπός

Σκοπός της οδηγίας για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση είναι να τεθεί σε ισχύ στα κράτη μέλη η αρχή της ίσης μεταχείρισης στην απασχόληση, ανεξάρτητα από την φυλετική ή εθνική καταγωγή, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία ή τον γενετήσιο προσανατολισμό.

5.2. Άρθρο 2 - Η έννοια των διακρίσεων

Η ΟΚΕ επικροτεί την εισαγωγή των εννοιών της άμεσης και έμμεσης διάκρισης στο κείμενο της οδηγίας. Σε ό,τι αφορά τον ορισμό της άμεσης διάκρισης θα πρέπει, για λόγους σαφήνειας, να προσδιορισθεί ότι ένα πρόσωπο που θεωρεί ότι αποτελεί αντικείμενο διακρίσεων θα πρέπει να συγκρίνεται με ένα πρόσωπο σε συγκρίσιμη κατάσταση. Κατά συνέπεια η ΟΚΕ προτείνει να τροποποιηθεί ο ορισμός που περιέχει το άρθρο 2, εδάφιο 2α) ως εξής: "θεωρείται ότι υφίσταται άμεση διάκριση όταν σε ένα πρόσωπο επιφυλάσσεται μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν της οποίας τυγχάνει ή θα ετύγχανε πρόσωπο που βρίσκεται σε συγκρίσιμη κατάσταση".

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο το γεγονός ότι ο ορισμός της έμμεσης φυλετικής διάκρισης δεν πρέπει υποχρεωτικά να στηρίζεται σε στατιστικές αποδείξεις, αλλά μπορεί να τεκμαίρεται και από άλλου είδους ενδείξεις, πράγμα που είναι σύμφωνο με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σε ό,τι αφορά τις περιπτώσεις που άπτονται της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων(6). Ωστόσο, η ερμηνεία της έμμεσης διακριτικής μεταχείρισης από τις διοικητικές αρχές ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα σε ορισμένες χώρες.

Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της που εισάγεται ο ορισμός της παρενόχλησης στο κείμενο της οδηγίας. Η ΟΚΕ, ωστόσο, επιθυμεί να διασφαλισθεί ότι η ευθύνη των εργοδοτών στον τομέα αυτόν περιορίζεται σε καταστάσεις που σαφώς βρίσκονται υπό τον έλεγχο του εργοδότη και σε καταστάσεις στις οποίες ο εργοδότης έχει γνώση της παρενόχλησης και έχει ανεχθεί τη συνέχισή της.

Η ΟΚΕ λυπάται που στην οδηγία δεν γίνεται λόγος για τις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες δίδονται εντολές ή ασκείται πίεση με στόχο την πραγματοποίηση διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού.

Το εδάφιο 4 του άρθρου 2 αφορά ειδικότερα τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Η ΟΚΕ επικροτεί τη διατύπωση αυτής της παραγράφου, που περιορίζει την επιβάρυνση που υφίστανται οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, απαιτώντας μόνο "εύλογη μέριμνα" για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, εκτός εάν η απαίτηση αυτή δημιουργεί δυσανάλογη δυσκολία. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της που γίνεται χρήση των εννοιών "εύλογη" και "δυσανάλογη δυσκολία" οι οποίες περιορίζουν τις επιπτώσεις που η σχετική απαίτηση έχει στις μικρές επιχειρήσεις.

5.3. Άρθρο 3 - Πεδίο εφαρμογής

Η ΟΚΕ υποστηρίζει τις διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας.

5.4. Άρθρο 4 - Πραγματικά επαγγελματικά προσόντα

Η ΟΚΕ υποστηρίζει τον περιορισμένο χαρακτήρα της παρέκκλισης λόγω πραγματικών επαγγελματικών προσόντων από τις διατάξεις για την απαγόρευση των διακρίσεων. Η παρέκκλιση αυτή θα πρέπει να αποτιμάται σε τακτά χρονικά διαστήματα από τα κράτη μέλη και από ανεξάρτητους φορείς, προκειμένου να δικαιολογείται η διατήρηση ή η κατάργησή της.

5.5. Άρθρο 5 - Αιτιολόγηση των διαφορών στη μεταχείριση λόγω ηλικίας

Η ΟΚΕ σημειώνει τον μη εξαντλητικό χαρακτήρα του καταλόγου των διαφορών στη μεταχείριση που δεν θεωρείται ότι αποτελούν άμεση διάκριση εφόσον "δικαιολογούνται αντικειμενικά και λογικά για κάποιο θεμιτό σκοπό και είναι πρόσφορες και αναγκαίες για την επίτευξη του σκοπού αυτού". Η ΟΚΕ φοβάται μήπως το άρθρο 5 στ ερμηνευθεί κατά τέτοιο τρόπο που να νομιμοποιείται η διενέργεια πληθώρας διακρίσεων εξαιτίας της ηλικίας για λόγους που σχετίζονται με την αγορά εργασίας. Από την άλλη, το κοινό επιχείρημα των παραγράφων α-στ είναι ότι οι διαφορές στη μεταχείριση θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν αντικειμενικά και λογικά με βάση κάποιο θεμιτό σκοπό, σε περίπτωση που είναι πρόσφορες και αναγκαίες για την επίτευξη του σκοπού αυτού. Στις εθνικές νομοθεσίες των κρατών μελών υπάρχουν επίσης πολλά παραδείγματα προστατευτικής νομοθεσίας και συλλογικών συμβάσεων που βασίζονται στην ηλικία. Με βάση τα ανωτέρω η ΟΚΕ είναι έτοιμη να αποδεχθεί το άρθρο 5 στ. Εν εσχάτη ανάγκη, τα δικαστήρια θα κληθούν να κρίνουν το βάσιμο των λόγων.

5.6. Άρθρο 6 - Θετική δράση

Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τη διατύπωση αυτού του άρθρου. Ωστόσο επιθυμεί να τονίσει ότι μία ερμηνεία, με βάση την τρέχουσα νομολογία(7), των θετικών μέτρων δράσης για τις διακρίσεις λόγω φύλου θα μπορούσε να οδηγήσει σε αβεβαιότητες νομικής φύσεως σε ό,τι αφορά ορισμένους από τους λόγους μη άσκησης διακρίσεων (θρησκεία και γενετήσιος προσανατολισμός), που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία.

5.7. Άρθρο 7 - Ελάχιστες απαιτήσεις

Η ΟΚΕ επικροτεί την εισαγωγή της ρήτρας για τη μη μείωση του επιπέδου προστασίας, υπό την έννοια ότι είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση κοινών κανόνων στον τομέα της απασχόλησης στα 15 κράτη μέλη, ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της οδηγίας.

5.8. Άρθρο 8 - Υπεράσπιση δικαιωμάτων

Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για εδάφια 1 και 2 του άρθρου 7. Κατά την αντίληψή της, η πρόταση που διατυπώνεται στο εδάφιο 2 του άρθρου 7 εννοεί ότι ένας οργανισμός που ασχολείται με την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προαγωγή της ισότητας μπορεί να προσφεύγει στο Δικαστήριο για λογαριασμό τρίτου προσώπου μόνον εάν έχει την έγκρισή του. Θα έπρεπε, ωστόσο, να είναι εξίσου δυνατό ένας αντίστοιχος εξουσιοδοτημένος οργανισμός να αναλαμβάνει δράση για λογαριασμό μίας ομάδας προσώπων, εφόσον το επιτρέπουν οι νομοθεσίες των κρατών μελών.

Θα πρέπει να θεσπιστούν κατάλληλες διαδικασίες συμβιβασμού, ικανές να λύνουν τις διαφορές μεταξύ των προσώπων ή των κοινωνικών εταίρων. Οι διαδικασίες αυτές πρέπει να είναι υποχρεωτικές και να μην θίγουν το δικαίωμα του ενάγοντος να προσφεύγει σε ένδικα μέσα.

5.9. Άρθρο 9 - Το βάρος της απόδειξης

Η ΟΚΕ υποστηρίζει πλήρως τη διατύπωση που αφορά το βάρος της απόδειξης· η γνωμοδότηση της ΟΚΕ για το βάρος της απόδειξης(8) υποστήριζε ευρέως την προσέγγιση αυτή. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η πρόταση προβλέπει μετάθεση και όχι αντιστροφή του βάρους της απόδειξης, πράγμα που την ευθυγραμμίζει με την οδηγία 97/80/ΕΚ για το βάρος της απόδειξης σε περιπτώσεις διακρίσεων λόγω φύλου (ενδέχεται να προκύψουν επιπρόσθετες δαπάνες, ιδιαίτερα για τις ΜΜΕ· βλ. παράγραφο 2.10).

5.10. Άρθρο 10 - Προστασία από αντίποινα

H OKE επικροτεί το γεγονός ότι η προστασία από αντίποινα συμπεριλαμβάνεται στην οδηγία. Θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι η προστασία αυτή επεκτείνεται επίσης σε οιοδήποτε πρόσωπο υφίσταται ζημία επειδή αναμίχθηκε, ή υπήρξε η υποψία ότι αναμίχθηκε, στη διατύπωση καταγγελίας ή στην υποστήριξη κάποιου ισχυρισμού περί φυλετικής διάκρισης, υπό την προϋπόθεση ότι ο εν λόγω ισχυρισμός δεν ήταν ψευδής και έγινε με καλή πίστη.

5.11. Άρθρο 11 - Διάδοση πληροφοριών

Εκτός από την απαίτηση διάδοσης πληροφοριών που περιλαμβάνεται στις διατάξεις της οδηγίας, θα πρέπει να προβλεφθεί και διάταξη για την κατάρτιση, ιδίως για τις δημόσιες αρχές και για όλα τα ιδρύματα και τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς. Η κατάρτιση είναι σημαντική στο πλαίσιο της διάδοσης πληροφοριών, ιδίως στις χώρες που δεν είναι εξοικειωμένες με την νομοθεσία που σχετίζεται με την καταπολέμηση των διακρίσεων. Πρέπει να υπάρξει παρόμοια απαίτηση τα κράτη μέλη να δημοσιεύουν τις πληροφορίες που σχετίζονται με τους τρόπους πρόληψης των διακρίσεων, καθώς και να προσδιορίζουν και να διαδίδουν τις ορθές πρακτικές στον εν λόγω τομέα.

5.12. Άρθρο 12 - Κοινωνικός διάλογος

Η ΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι θα ενισχυθεί ο κοινωνικός διάλογος. Οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να διαδραματίσουν θεμελιώδη ρόλο και είναι σε θέση να παράσχουν την πολύτιμη συμβολή τους μέσω της παρακολούθησης των διαδικασιών και πρακτικών. Δεν τους ανατίθεται αρμοδιότητα "ελέγχου", αλλά παρακολούθησης και η διαφορά αυτών των δύο εννοιών θα πρέπει να υπογραμμισθεί (σε ορισμένες μεταφράσεις έχει χρησιμοποιηθεί η λέξη "έλεγχος"). Η ΟΚΕ επικροτεί, επίσης, τη σύσταση να εφαρμόζουν οι κοινωνικοί εταίροι την οδηγία στις συλλογικές συμφωνίες, καταδεικνύοντας έτσι τη συμβατότητα μεταξύ συλλογικών και ατομικών δικαιωμάτων.

5.13. Άρθρο 13 - Συμμόρφωση με την οδηγία

Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει αυτό το άρθρο.

5.14. Άρθρο 14 - Κυρώσεις

Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση να είναι οι κυρώσεις αποτελεσματικές, ανάλογες με την παράβαση και αποτρεπτικές.

5.15. Άρθρο 15 - Ενσωμάτωση

Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το εν λόγω άρθρο.

6. Πρόγραμμα δράσης για την καταπολέμηση των διακρίσεων 2001-2006

6.1. Στόχος του προγράμματος δράσης είναι η προώθηση μέτρων για την καταπολέμηση των διακρίσεων μέσω της στήριξης της διεθνικής συνεργασίας μεταξύ ορισμένων παραγόντων σε ό,τι αφορά μία σειρά από καίρια θέματα.

6.2. Η ΟΚΕ υποστηρίζει πλήρως την πρόταση για ένα πρόγραμμα δράσης. Οι τρεις βασικοί στόχοι και η δέσμη ενεργειών που τη συνοδεύει - συγκεκριμένα: η ανάλυση της έκτασης και της φύσης των διακρίσεων, η ανάπτυξη της ικανότητας συγκεκριμένων φορέων ώστε να συμβάλουν ενεργά στην καταπολέμηση των διακρίσεων και η διάδοση αξιών και πρακτικών στις οποίες στηρίζεται η καταπολέμηση των διακρίσεων - παρέχουν ένα καλά ισορροπημένο πρόγραμμα με τις μεγαλύτερες δυνατότητες ανταλλαγών και συνεργασίας.

6.3. Το πρόγραμμα δράσης θεωρεί δεδομένο ότι οι εμπειρίες ατόμων που αποτελούν αντικείμενο διακρίσεων θα ληφθούν υπόψη κατά τον προγραμματισμό, την εφαρμογή και τις διαδικασίες παρακολούθησης των δραστηριοτήτων του προγράμματος δράσης. Η ΟΚΕ εκφράζει ωστόσο την ανησυχία της επειδή δεν γίνεται λόγος για τον τρόπο με τον οποίο οι εμπειρίες των θυμάτων θα ληφθούν υπόψη. Η ΟΚΕ φρονεί ότι οι εμπειρίες αυτές πρέπει να χρησιμεύσουν ως αφετηρία.

6.4. Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην ενίσχυση των διεθνικών σχεδίων. Αυτό σημαίνει ότι στην πράξη θα αποκλειστεί ένα ολόκληρο φάσμα οργανισμών δεδομένου ότι δεν διαθέτουν τους απαιτούμενους ανθρώπινους και χρηματοδοτικούς πόρους ή την απαιτούμενη υποδομή που θα τους επιτρέψει να συμμετάσχουν στα εν λόγω σχέδια. Δεδομένου ότι οι εν λόγω οργανώσεις έχουν το προσόν να διαθέτουν βαθιές πρακτικές γνώσεις στα θέματα αυτά και βρίσκονται στην κατάλληλη θέση για να εκφράσουν την άποψη των ατόμων που έχουν υποστεί διακρίσεις, το πρόγραμμα δράσης θα πρέπει να παράσχει τα κατάλληλα μέσα για την ένταξή τους στο πρόγραμμα.

6.5. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το ευρύ πεδίο του προγράμματος δράσης και για το γεγονός ότι εκτείνεται πέρα από το πεδίο της απασχόλησης και της αγοράς εργασίας στις περιοχές που άπτονται της πρόσβασης στα αγαθά και τις υπηρεσίες.

6.6. Η ΟΚΕ φρονεί ότι το πρόγραμμα δράσης θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα των διακρίσεων λόγω ηλικίας δεδομένου ότι η οδηγία για την απασχόληση ξεχωρίζει τις διακρίσεις λόγω ηλικίας και διευκρινίζει τις συνθήκες με βάση τις οποίες αυτές είναι δικαιολογημένες και κατά συνέπεια νομικά επιτρεπτές. Το πρόγραμμα δράσης θα πρέπει ως εκ τούτου να εξετάσει κατά πόσον θα ήταν σκόπιμο να ληφθούν μέτρα και πρωτοβουλίες στον τομέα των διακρίσεων λόγω ηλικίας. Το πρόγραμμα δράσης θα μπορούσε να αποτελέσει ένα μέσο με το οποίο να εξακριβώνεται η βούληση των κρατών μελών στο θέμα αυτό και να διερευνάται η δυνατότητα θέσπισης αποτελεσματικής και εκτελεστής νομοθεσίας σε ό,τι αφορά τις διακρίσεις λόγω ηλικίας.

6.7. Η Επιτροπή προτείνει να τεθεί ένα όριο για την υποβολή της έκθεσης αξιολόγησης του προγράμματος: η 31η Δεκεμβρίου 2005. Η ΟΚΕ υποδεικνύει ότι θα ήταν επιπλέον ορθό να υποβάλλεται και μία ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης δεδομένου ότι πρόκειται για έναν νέο τομέα δράσης και οι στόχοι και τα θέματα δράσης ενδέχεται να χρειαστεί να υποβληθούν σε προσαρμογές κατά τη διάρκεια του προγράμματος.

6.8. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η πρόληψη των διακρίσεων και η προαγωγή της ισότητας των ευκαιριών αποτελούν σημαντικό μέρος της συνολικής στρατηγικής που αποσκοπεί στην υποστήριξη των οδηγιών για την καταπολέμηση των διακρίσεων. Για το σκοπό αυτό η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει κατά πόσον θα ήταν σκόπιμο, ως μέρος του προγράμματος δράσης, να διοργανωθεί μία μεγαλεπήβολη ενημερωτική και διαφημιστική εκστρατεία.

Βρυξέλλες, 25 Μαΐου 2000.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice Rangoni Machiavelli

(1) Οδηγία 76/207/ΕΟΚ της 9ης Φεβρουαρίου 1976 - Οδηγία για την ίση μεταχείριση. Οδηγία 97/80/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου1997 - Οδηγία για το βάρος της απόδειξης.

(2) Γνωμοδότηση του 1992 για την "Ευρώπη των πολιτών" με την οποία εζητείτο να προβλεφθεί διάταξη στην Συνθήκη με την οποία να απαγορεύεται η άσκηση διακρίσεων λόγω φύλου, χρώματος, φυλετικής καταγωγικής, γνώμης και πεποιθήσεων - ΕΕ C 313 της 30.11.1992. - "Ανακοίνωση σχετικά με το σχέδιο δράσης κατά του ρατσισμού" - EE C 407 της 28.12.1998. - "Πρόταση Κανονισμού για τη ίδρυση Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των φαινομένων ρατσισμού και ξενοφοβίας" - EE C 158 της 26.5.1997. - "Ανακοίνωση: Καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του αντισημιτισμού" και "Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί ανακήρυξης του 1997 ως Ευρωπαϊκού Έτους κατά του ρατσισμού" - EE C 204 της 15.7.1996. - "Ανακοίνωση και Σχέδιο Ψηφίσματος σχετικά με την ισότητα των ευκαιριών για τα άτομα με ειδικές ανάγκες" - EE C 66 της 3.3.1997. - "Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με δελτίο στάθμευσης για άτομα με ειδικές ανάγκες" - CES 238/2000. - "Ανακοίνωση: Συντονισμένη στρατηγική για τον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής προστασίας" - EE C 117 της 26.4.2000, σ. 33. - "Ανακοίνωση για το πρόγραμμα κοινωνικής δράσης 1998-2000" - ΕΕ C 407 της 28.12.1998. - "Ανακοίνωση για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της κοινωνικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση" - EE 236 της 11.9.1995. - "Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί κοινοτικής υποστήριξης ενεργειών υπέρ των ηλικιωμένων" - EE C 18 της 22.1.1996. - "Ανεργία των νέων" - EE C 18 της 22.1.1996. - "Εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση 1999" - EE C 209 της 22.7.1999. - "Πρόταση για τη χάραξη κατευθυντήριων γραμμών για την πολιτική απασχόλησης των κρατών μελών για το 2000" - EE C 368 της 20.12.1999.

(3) Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1996, για την ισότητα των ευκαιριών των ατόμων με ειδικές ανάγκες, ΕΕ C 12 της 13.1.1997 και Ψήφισμα του Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 1999 για την ισότητα των ευκαιριών των ατόμων με ειδικές ανάγκες στον τομέα της απασχόλησης, ΕΕ C 186 της 2.7.1999.

(4) Υπόθεση O'Flynn κατά Adjucation Officer, C-237, απόφαση της 23ης Μαΐου 1996.

(5) Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το βάρος της απόδειξης, ΕΕ C 133 της 28.4.1997, ό.π.

(6) Υπόθεση O'Flynn κατά Adjucation Officer, C-237, απόφαση της 23ης Μαΐου 1996.

(7) Υποθέσεις Kalanke & Marshall, υπόθεση C-450/93, ΣΝΔ 1995, σ. 3051 και υπόθεση C-409/95, ΣΝΔ 1997, σ. 6363.

(8) Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το βάρος της απόδειξης, ΕΕ C 133 της 28.4.1997, ό.π.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι ακόλουθες τροπολογίες, οι οποίες συγκέντρωσαν περισσότερες από τό ένα τέταρτο των ψήφων, απορρίφθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων.

Σημείο 4.2

Η τελευταία πρόταση της πρώτης παραγράφου, να τροποποιηθεί ως εξής:

"... της οποίας τυγχάνει ή θα ετύγχανε πρόσωπο που βρίσκεται σε συγκρίσιμη κατάσταση".

Αιτιολογία

Υφίσταται άμεση διάκριση όταν πρόσωπα σε συγκρίσιμες καταστάσεις δεν τυγχάνουν της ίδιας μεταχείρισης. Η διαφορά στη μεταχείριση μπορεί να καταδειχθεί με έναν από τους εξής δύο τρόπους: είτε με άμεση σύγκριση της μεταχείρισης που επιφυλάχθηκε σε κάποιον άλλο, είτε με τη σύγκριση μιάς κατάστασης στην οποία ένα πρόσωπο τυγχάνει λιγότερο ευνοϊκής μεταχείρισης απ' ό,τι θα ετύγχανε άλλο πρόσωπο.

Η πρόταση της Επιτροπής επιτρέπει σε αυτόν που προβαίνει στη σύγκριση να βρεθεί και στις δύο καταστάσεις και όχι μόνον στην μία. Συνεπώς με την τροπολογία επιδιώκεται η συμπλήρωση του κειμένου.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 41, ψήφοι κατά: 47, αποχές: 8.

Σημείο 4.8

Η τελευταία πρόταση να διατυπωθεί ως εξής:

"...(ενδέχεται να προκύψουν επιπρόσθετες δαπάνες για τις επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα τις ΜΜΕ· βλ. παράγραφο 2.10)."

Αιτιολογία

Αναγνωρίζεται ότι η μετάθεση του βάρους της απόδειξης θα προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση και επιπρόσθετες δαπάνες για τις επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα τις ΜΜΕ, δεδομένου ότι οι εργοδότες θα πρέπει να κρατούν τα έγγραφα σχετικά με κάθε απόφαση που αφορά τη διαχείριση των ανθρώπινων πόρων, για να έχουν στοιχεία απόδειξης σε περίπτωση που γίνεται προσφυγή εναντίον τους.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 54, ψήφοι κατά: 63, αποχές: 3.