Α4-0104/95

Ψήφισμα σχετικά με την αξιολόγηση του 3ου κοινοτικού προγράμματος δράσης για την ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών και σχετικά με τις προτάσεις για το 4ο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Κοινωνική Πολιτική - Η πορεία προς το μέλλον για την Ένωση (COM(94)0333),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του στις 19 Ιανουαρίου 1995 σχετικά με τη Λευκή Βίβλο για την Ευρωπαϊκή Κοινωνική Πολιτική (( ΕΕ C 43 της 20.03.1994, σ. 63)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του στις 12 Ιουλίου 1991 σχετικά με το τρίτο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δράσης της Κοινότητας για την ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών ((ΕΕ C 240 της 16.09.1991, σ. 247)),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής για τα Δικαιώματα της Γυναίκας (Α4- 0104/95),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι χρειάζεται να συνεχισθεί η πρόοδος που επετεύχθη στο πλαίσιο των τριών προηγουμένων προγραμμάτων δράσης για την ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών, και να αναζητηθούν τρόποι επίλυσης των δυσκολιών που συναντά η υλοποίηση όλων των στόχων των προγραμμάτων αυτών,

Β. εκτιμώντας ότι η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής για την Κοινωνική Πολιτική αναγνώρισε ότι οι τρεις σπουδαιότεροι στόχοι των μελλοντικών προσπαθειών στον τομέα της ισότητας ευκαιριών είναι ο συνδυασμός αμειβόμενης και μη αμειβόμενης εργασίας, η άρση του διαχωρισμού στην αγορά εργασίας και η μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, και ότι οι στόχοι αυτοί, παράλληλα με την έννοια της ιθαγένειας, θα αποτελέσουν τη βάση για το 4ο πρόγραμμα δράσης,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έννοια της ιθαγένειας που κατοχυρώνεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται να αναπτυχθεί με τέτοιο τρόπο ώστε οι γυναίκες όχι μόνο να αισθάνονται ως ευρωπαίοι πολίτες, αλλά και να μπορούν να παίζουν πλήρως τον ρόλο τους ως πολίτες,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε μεγάλη αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, ακόμη και σε ανδροκρατούμενους κατά το παρελθόν τομείς,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζεται ωστόσο το φαινόμενο της «εκθήλυνσης» της φτώχειας, με υπερβολικά πολλές γυναίκες να απασχολούνται σε θέσεις εργασίας επισφαλείς και κακοπληρωμένες, ή να υφίστανται τα δεινά της μακροχρόνιας ανεργίας,

ΣΤ. επισημαίνοντας επίσης ότι οι δημογραφικές μεταβολές οδηγούν στην αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι πολλές γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας πέφτουν επίσης στην παγίδα της φτώχειας,

Ζ. επισημαίνοντας ότι σημειώθηκε αλλαγή της εικόνας του γυναικείου ρόλου στην κοινωνία και αυξήθηκε η αξία των πόρων και των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι γυναίκες στην κοινωνία και που συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής,

Η. επισημαίνοντας τον θετικό ρόλο που διαδραματίζει το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην υπόθεση της προαγωγής της ισότητας ευκαιριών, αξιοποιώντας το άρθρο 119 της Συνθήκης,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μικρή μόνον πρόοδος έχει σημειωθεί σχετικά με τις προταθείσες οδηγίες για την άτυπη εργασία, τον συνδυασμό επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και τη αντιστροφή του βάρους της αποδείξεως, και ότι μέχρι στιγμής δεν έχει υποβληθεί καμμιά πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα, πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να βελτιώσουν σε μεγάλο βαθμό την κατάσταση των γυναικών στην αγορά εργασίας και την κοινωνία εν γένει,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προγράμματα δράσης για την ισότητα ευκαιριών αποτελούν σημαντικά μέσα προκειμένου να προγραμματισθούν οι προσπάθειες των κρατών μελών εντός της προσεχούς πενταετίας,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έννοια της εταιρικής σχέσης μεταξύ Επιτροπής, κρατών μελών και κοινωνικών εταίρων, που καθιερώθηκε στο 3ο πρόγραμμα δράσης, δεν έχει ακόμη ισχύσει,

ΙΒ. λαμβάνοντας ιδίως υπόψη ότι η ενημερωτική εκστρατεία της Επιτροπής, βάσει του 3ου προγράμματος δράσης, δεν αφορούσε πάντοτε άμεσα τις ειδικές δραστηριότητες που αναλαμβάνονται σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο,

1. τονίζει τη σημασία δεσμευτικής διαδικασίας για την εκτέλεση του προγράμματος και την πρόβλεψη επαρκών πιστώσεων για την ανάληψη όλων των προτεινομένων στο πρόγραμμα δραστηριοτήτων[semigr ]

2. αποδοκιμάζει την έλλειψη κριτηρίων επιτυχίας στο τρίτο πρόγραμμα δράσης, και ζητεί να περιληφθούν στο 4ο πρόγραμμα σαφή κριτήρια βάσει των οποίων θα μπορεί να αξιολογείται η επιτυχία του προγράμματος[semigr ]

3. πιστεύει ότι η ενσωμάτωση (mainstreaming) των διαφόρων πτυχών της πολιτικής ισότητας ευκαιριών, όπως καθιερώθηκε στο τρίτο πρόγραμμα δράσης, πρέπει να διατηρηθεί, να παρακολουθείται με την υποχρέωση σύνταξης μελέτης των επιπτώσεων στο θέμα των ίσων ευκαιριών και να προϋποθέτει την πολιτική και δημοσιονομική συμμετοχή των αρμοδίων Επιτρόπων[semigr ]

4. καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι τηρούνται πράγματι οι συμφωνίες που συνήφθησαν κατά τη Διάσκεψη Κορυφής της Κέρκυρας, ούτως ώστε να λαμβάνεται υπόψη ο παράγων «φύλο» στα διαρθρωτικά ταμεία και τα αναπτυξιακά κεφάλαια, και ότι θα αποκτήσουν νομική βάση[semigr ]

5. επιδοκιμάζει την ιδέα που ήδη πρότεινε η Επιτροπή, για τη σύνταξη ετήσιας έκθεσης σχετικά με την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών[semigr ]

6. επιδοκιμάζει την πρόθεση της Επιτροπής να θεσπίσει σύστημα παρακολούθησης της εφαρμογής της ισότητας ευκαιριών σε όλους τους τομείς της πολιτικής της ΕΕ[semigr ]

7. φρονεί ότι, προκειμένου να ελέγχεται η εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών σε όλους τους τομείς πολιτικής της ΕΕ, θα πρέπει να διεξαχθεί σχετική έρευνα με συνεργασία μεταξύ των τμημάτων «γυναικείων» σπουδών των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων[semigr ]

8. πιστεύει ότι το 4ο πρόγραμμα δράσης πρέπει να εστιάσει τις παρεμβάσεις του σε λιγότερους τομείς, και πιστεύει ότι οι δεκατρείς τομείς του 3ου προγράμματος δράσης είχαν ως αποτέλεσμα να διατίθενται ελάχιστα χρήματα για κάθε επιμέρους ενέργεια ενός υπερβολικά ευρέος φάσματος μέτρων[semigr ]

9. θεωρεί ότι η έννοια της εταιρικής σχέσης μεταξύ Επιτροπής, κρατών μελών και κοινωνικών εταίρων χρήζει περαιτέρω αναπτύξεως ώστε να αποκτήσει πρακτική σημασία[semigr ]

10. πιστεύει ότι, ενώ η Επιτροπή μπορεί να παίξει στρατηγικό ρόλο στον καθορισμό γενικών αρχών στο ευρωπαϊκό επίπεδο, οι κυβερνήσεις και οι οργανώσεις στα κράτη μέλη προσφέρονται περισσότερο για να προσδιορίζουν τους κεντρικούς στόχους και τις προτεραιότητες των σχεδίων στην πράξη και επί τόπου[semigr ]

11. ζητεί να διατεθούν περισσότεροι πόροι για τις πρακτικές λεπτομέρειες των προγραμμάτων που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη, και η διάδοση των πληροφοριών καθώς και οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης να είναι καλύτερα προσαρμοσμένες στις ανάγκες των συγκεκριμένων εθνικών προγραμμάτων και να καταστούν συστηματικότερες, ούτως ώστε να βελτιωθούν οι γνώσεις και η κατανόηση του κοινοτικού κεκτημένου, ακόμα και του παλαιότερου[semigr ]

12. ζητεί να πραγματοποιηθεί ενδελεχής ανάλυση του περιεχομένου και της εφαρμογής των εθνικών προγραμμάτων που θεσπίστηκαν το 1994 στο πλαίσιο του 3ου προγράμματος δράσης, και ζητεί να υποβληθεί στο Σώμα η έκθεση της Επιτροπής σχετικά με το θέμα[semigr ]

13. ζητεί από την Επιτροπή να καταβάλει προσπάθειες ώστε να θεσπισθεί η υποχρέωση των κρατών μελών να ενημερώνουν την Επιτροπή για θέματα που αφορούν την ισότητα ευκαιριών, καθώς και η υποχρέωση των επιχειρήσεων της Ένωσης να δημοσιεύουν πληροφορίες κατανεμημένες ανά φύλο όσον αφορά τις μισθοδοτικές τους πρακτικές[semigr ]

14. τονίζει την ανάγκη ορθής εφαρμογής της ήδη υπάρχουσας νομοθεσίας σύμφωνα με το γράμμα και το πνεύμα της νομολογίας του Δικαστηρίου στον τομέα της ισότητας ευκαιριών, καθώς και την ανάγκη επιβολής κυρώσεων εκ μέρους της Επιτροπής στα κράτη μέλη που αρνούνται να συμμορφωθούν[semigr ]

15. τονίζει τη σημασία να υπάρξει αλλαγή νοοτροπίας έναντι των γυναικών και πιστεύει ότι η ενεργός συμμετοχή των γυναικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, στα πολιτικά κόμματα, τις επαγγελματικές ενώσεις τους οργανισμούς κοινωνικής συνδιαλλαγής, σε όλα τα επίπεδα, θα μπορούσε να αποτελεί έναν από τους αποτελεσματικότερους τρόπους επίτευξης του στόχου αυτού[semigr ] αλλά όσο σημαντικό είναι το εκπαιδευτικό σύστημα το οποίο συχνά διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία προκαταλήψεων, εξίσου ζωτικής σημασίας είναι οι ενημερωτικές εκστρατείες και τα εργαστήρια για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σχετικά με τους τρόπους προαγωγής της ισότητας ευκαιριών[semigr ]

16. πιστεύει ότι η έννοια της «πλήρους ιθαγένειας», όπως συζητήθηκε στη διάσκεψη του ΟΗΕ στο Κάιρο και τη Βιέννη είναι χρήσιμη για την ΕΕ και το τέταρτο πρόγραμμα δράσης μόνον εάν εμπερικλείει τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και πρέπει επιπλέον να εμπερικλείει οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα και δράσεις, και πιστεύει ότι έτσι θα ανοίξει ο δρόμος για την ισότητα ευκαιριών δυνάμει και του άρθρου 235, παράλληλα με το άρθρο 119 της Συνθήκης[semigr ]

17. πιστεύει ότι ο δίκαιος καταμερισμός δημοσίων και ιδιωτικών ευθυνών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίηση του στόχου της πλήρους ιθαγένειας ανδρών τε και γυναικών[semigr ]

18. καλεί την Επιτροπή να αναζητήσει καινοτόμους ιδέες για τον συνδυασμό επαγγελματικής ζωής και οικογενειακών υποχρεώσεων και να τις προωθήσει στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του 4ου προγράμματος δράσης[semigr ]

19. ζητεί από την Επιτροπή να προτείνει μέτρα και δράσ6εις που θα παρακινούν τους κοινωνικούς εταίρους, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τις οργανώσεις εργοδοτών να προωθούν θετικές δράσεις στο πλαίσιο των οργανώσεών τους και στις επιχειρήσεις του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να εξασφαλίζεται η πρόσβαση γυναικών υποψηφίων σε κενές θέσεις, στις οποίες οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται[semigr ]

20. τονίζει ότι απαιτείται να δοθεί προτεραιότητα, στο πλαίσιο του 4ου προγράμματος δράσης, σε μέτρα και δράσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ομάδων υψηλού κινδύνου, όπως οι μονογονεακές οικογένειες, οι γυναίκες που υφίστανται πρόσθετες επιβαρύνσεις, όπως π.χ. οι ηλικιωμένες, οι γυναίκες πρόσφυγες και οι μετανάστριες καθώς και τα παιδιά τους[semigr ]

21. καλεί όλα τα ευρωπαϊκά όργανα να θεσπίσουν και να παρουσιάσουν πολιτικές θετικής δράσης όσον αφορά το προσωπικό τους[semigr ]

22. προτείνει την ειδίκευση των επιθεωρητών εργασίας σε θέματα ισότητας[semigr ]

23. φρονεί ότι για την εφαρμογή του τετάρτου προγράμματος δράσης, την ευθύνη θα πρέπει να φέρει η ομάδα εργασίας που συνέστησε η Επιτροπή με στόχο την προαγωγή της ισότητας των ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών και ζητεί από τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρουσιάσει δημοσίως το τέταρτο πρόγραμμα δράσης προκειμένου να τονισθεί ο οριζόντιος χαρακτήρας του προγράμματος αυτού[semigr ]

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.