ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 16.05.1997 
COM(97) 218 τελικό 
97/0137 (CNS) 
97/0138 (CNS) 
ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού 
στις αεροπορικές μεταφορές 
Πρόταση 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 
σχετικά με τον καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής 
των κανόνων ανταγωνισμού που ισχύουν για τις επιχειρήσεις 
στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών 
Πρόταση 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης 
σε ορισμένες κατηγορίες (τυμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα 
των διεθνών εναέρκον μεταφορών μεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών 
(υποβληθείσες από την Επιτροπή) 

Υπόμνημα τηζ Επιτροπής 
Εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού στις αεροπορικές μεταφορές 
Α. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 3975/87 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ 
ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ 
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 
.. Ιστορικό: Υπενθύμιση των πραγματικών περιστατικών 
1. Από το 1981, η Επιτροπή είχε απευθύνει στο Συμβούλιο πρόταση 
κανονισμού για τον καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής των κανόνων 
ανταγωνισμού στον τομέα το>ν αεροπορικών μεταφορών και είχε προτείνει 
να περιληφθούν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού διεθνείς αεροπορικές 
γραμμές προς τρίτες χώρες. Κατά την εξέταση της πρότασης στο πλαίσιο 
του Συμβουλίου, κατά την εποχή εκείνη, προέκυψε ότι για να υπάρχει 
συμφωνία επί της προτάσεως της Επιτροπής θα ήταν απαραίτητο να 
περιοριστεί το πεδίο εφαρμογής της στις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές 
στο εσωτερικό της Κοινότητας. Κατά συνέπεια, τροποποιήθηκε το 
υπόμνημα αριθ. 22 καθώς επίσης το άρθρο 1, παράγραφος 2 του κανονισμού 
(ΕΟΚ) αριθ. 3975/873. 
2. Ο κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 3975/87 περιόριζε αρχικά στις διεθνείς 
μεταφορές μεταξύ των κρατών μελών, το πεδίο εφαρμογής των εξουσιών 
που ανατίθενται στην Επιτροπή για τη διασφάλιση της τήρησης των 
κανόνων ανταγωνισμού στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών 
διεξάγοντας έρευνες, λαμβάνοντας αποφάσεις και επιβάλλοντας ποινές, 
καθώς και χορηγώντας ατομικές απαλλαγές. Οι εξουσίες της Επιτροπής δεν 
επεκτείνονταν ούτε στις εσωτερικές μεταφορές ούτε στις μεταφορές μεταξύ 
ενός κράτους μέλους και μιας τρίτης χώρας. 
3. Στην απόφαση του της 11ης Απριλίου 1989 σχετικά με την υπόθεση "Ahmed 
Saeed"4, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε την απόφαση που εξέδωσε στην υπόθεση 
"Nouvelles frontières"5 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 της συνθήκης 
και θεώρησε ότι το άρθρο 86 της συνθήκης μπορούσε να τύχει άμεσης 
εφαρμογής από τα εθνικά δικαστήρια, ακόμη και ελλείψει κανονισμού 
εφαρμογής εκδοθέντος δυνάμει του άρθρου 87 της συνθήκης ή μέτρων 
ληφθέντων από αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο στον τομέα των συμπράξεων 
ή από την Επιτροπή (κατ'εφαρμογή αντίστοιχα των άρθρων 88 και 89 της 
συνθήκης). Η απόφαση αυτή του Δικαστηρίου σημαίνει ότι, εάν μια 
αεροπορική εταιρεία με δεσπόζουσα θέση επιτυγχάνει, με άλλα μέσα απ'ότι 
μια συνήθη πολιτική ανταγωνισμού, να καταργήσει πλήρως τον 
ανταγωνισμό στις τιμές, ακόμη σε ένα εσωτερικό δρομολόγιο ή σε ένα 
δρομολόγιο μεταξύ Κοινότητας-τρίτης χώρας, η συμπεριφορά αυτή 
θεωρείται ως κατάχρηση που αντίκειται στο άρθρο 86. Εφόσον καμία 
1 EEC 291, 12.11.1981 
2 COM(84)72 τελικό της 15.3.1984 
3 EEL 374, 31.12.1987,0.1 
4 Απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Απριλίου 1989 στην υπόθεση 66/86, 
Ahmed Saeed, Συλλογή 1989, σελ. 803 
5 Απόφαση του Δικαστηρίου της 30ής Απριλίου 1986 στις συνεκδικαζόμενες 
υποθέσεις 209-213/84, Asjes, Συλλογή 1986, σελ. 1425 
2 
απαλλαγή κατά κατηγορίες δεν επιτρέπει στις αεροπορικές εταιρείες να 
(τυζητούν και κατά μείζονα λόγο να συμφωνούν τις τιμές τους επί "των 
δρομολογίων μεταξύ Κοινότητας τρίτων χωρίον, αυτές οι συζητήσεις ή 
συμφωνίες απαγορεύονται από το άρθρο 85 και κατά συνέπεια είναι 
αυτοδικαίως άκυρες όταν είτε οι αρχές του κράτους μέλους της έδρας μιας 
από τις ενεχόμενες αεροπορικές εταιρείες, είτε η Επιτροπή, δυνάμει 
αντίστοιχα των άρθρων 88 και 89 διαπίστωσαν το ασυμβίβαστο τους προς 
τις διατάξεις του άρθρου 85. Το Δικαστήριο αξιολόγησε επίσης ότι ένα 
κράτος μέλος παραβιάζει τις υποχρεώσεις του δυνάμει της συνθήκης εάν 
εγκρίνει τιμές ασυμβίβαστες προς το άρθρο 85 και το άρθρο 86. Αυτό θα 
ίσχυε π.χ. εάν μία ενιαία διάρθρωση συμφωνημένων τιμών απέρρεε από 
συγκεντρώσεις που δεν έτυχαν απαλλαγής δυνάμει του άρθρου 85, 
παράγραφος 3. 
4. Ε(()όσον, όσον αφορά τις αεροπορικές μετίκρορές στα εσωτερικά δρομολόγια 
και στα δρομολόγια μεταξύ ΕΚ-τρίτων χωρών, η Επιτροπή δεν είχε κατά 
την εποχή εκείνη ούτε την εξουσία να χορηγήσει απαλλαγές δυνάμει του 
άρθρου 85, παράγραφος 3, ούτε την εξουσία να ανατρέξει στις συνήθεις 
διαδικασίες για να αποφανθεί επί καταχρήσεων δεσποζουσών θέσεων 
κατ'εφαρμογή του άρθρου 86, υπήρχε μεγάλη αβεβαιότητα η οποία συνεχίζει 
ακόμα να υπάρχει μεταξύ το>ν επιχειρήσεων (Αεροπορικών μεταφορών, οι 
οποίοι αγνοούν ποιες πρακτικές και ποιες συμφωνίες μπορούν να 
εγκρίνουν ή να συνάψουν νομίμως σχετικά με τα δρομολόγια αυτά. Εάν 
ενεργήσουν παρανόμως, ακόμη και εξ αμελείας, διατρέχουν τον κίνδυνο να 
διωχθούν ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων και να πρέπει να καταβάλουν 
αποζημιώσεις. Εξάλλου, πριν από την τρίτη δέσμη μέτρων απελευθέρωσης 
της αγοράς αεροπορικών μεταφορών, που θέσπισε με τον κανονισμό(ΕΟΚ) 
αριθ. 2409/92 6 την ελευθερία της αρχής του καθορισμού των τιμών, τα 
κράτη μέλη αντιμετώπιζαν μια ανάλογη αβεβαιότητα όταν επρόκειτο να 
εγκρίνουν τιμές που υποβάλλονταν (χπό τους μεταφορείς σχετικά με τα 
δρομολόγια αυτά. Για την εγκαθίδρυση ασφάλειας του δικαίου, η 
Επιτροπή ζήτησε από το Συμβούλιο τις απαραίτητες εξουσίες ώστε να 
διευκρινίσει τις διαδικασίες ειραρμογής των άρθρων 85 και 86 στις 
εσωτερικές και εξωκοινοτικές αεροπορικές μεταφορές. 
5. Για τους λόγους αυτούς η Επιτροπή πρότεινε7 εκ νέου το 1989 στο 
Συμβούλιο να εκδώσει κανονισμούς που επεκτείνουν το πεδίο εφαρμογής 
το>ν εξουσιών τις οποίες διαθέτει για την εφαρμογή των κανόνο>ν 
ανταγωνισμού στις αεροπορικές μεταφορές για τα εσωτερικά δρομολόγια 
και τα δρομολόγια μεταξύ ΕΚ-τρίτων χωρών. 
Περιπτώσεις αεροπορικών μεταφορών στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους 
6. Εφόσον το Συμβούλιο δεσμεύθηκε να ρυθμίσει τον τομέα των 
ενδομεταφορών στο πλαίσιο της τρίτης δέσμης μέτρων απελευθέρωσης των 
αεροπορικών μεταφορών, ήταν απαραίτητο να εγκριθούν συγχρόνως μέτρα 
που θα επιτρέπουν στην Επιτροπή να εφαρμόζει τους κανόνες του 
ανταγωνισμού στις μεταφορές στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους. 
EEL 240,24.8.1992,σ. 15 
COM(89) 417 τελικό της 8.9.1989 
7. Αυτό οδήγησε την Επιτροπή στο να αποσύρει την πρόταση της το 1989 8 στο 
βαθμό που αφορούσε εσωτερικές μεταφορές και να υποβάλει, την 
25η Ιουλίου 1991, μία νέα πρόταση κανονισμού9 που στόχευε στο να 
εφαρμόζεται στο εξής ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 επίσης στις 
μεταφορές που πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου στο εσωτερικό ενός μόνο 
κράτους μέλους. Η τελευταία αυτή πρόταση εκδόθηκε από το Συμβούλιο 
στις 23 Ιουλίου 1992, με τη μορφή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2410/9210. 
Περιπτώσεις αεροπορικών μεταφορών στα δρομολόγια ιιεταξύ Κοινότητας και 
τρίτων χωρών 
8. Πάντως, μέχρι στιγμής το Συμβούλιο δεν έδωσε συνέχεια στις προτάσεις της 
Επιτροπής όσον αφορά τις αε^πορικές μεταφορές στα δρομολόγια μεταξύ 
Κοινότητας και τρίτων χωρών. 
9. Όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές στις γραμμές αυτές, η Επιτροπή 
θεωρεί ότι δημιουργήθηκαν ορισμένοι νέοι παράγοντες από την τελευταία 
εξέταση εκ μέρους του Συμβουλίου των προτάσεων της του 1989. Κατά την 
άποψη της, τα νέα αυτά στοιχεία ενισχύουν την αναγκαιότητα να δοθούν 
τώρα στην Επιτροπή οι ίδιες εξουσίες δράσης έναντι των μεταφορών που 
προσφέρονται για τα δρομολόγια αυτά με εκείνες που της ανατέθηκαν από 
τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 για τη διασφάλιση της τήρησης των 
κανόνο)ν του ανταγωνισμού στις αεροπορικές μεταφορές μεταξύ των 
αερολιμένων της Κοινότητας. 
10. ΙΙέραν το>ν λόγοκν που προκαλούν έλλειψη ασφάλειας του δικαίου, που 
υπήρχαν το 1989 και εξακολουθούν να ισχύουν (αναφέρθηκαν ανωτέρω στα 
σημεία 3 και 4 του παρόντος υπομνήματος), οι νέοι αυτοί παράγοντες είναι 
οι εξής: 
10.1 Απελευθέρωση της εσωτερικής αγοράς 
το κανονιστικό πλαίσιο τροποποιήθηκε ουσιαστικά από της 
εισαγωγής της τρίτης δέσμης μέτρων απελευθέρωσης της κοινοτικής 
αγοράς αεροπορικών μεταφορών με έναρξη ισχύος την 
1η Ιανουαρίου 1993 και την μεγαλύτερη απελευθέρωση της 
εσωτερικής αγοράς αεροπορικών μεταφορών που απέρευσε από 
αυτήν και που θα ολοκληρωθεί με την χωρίς περιορισμούς εισαγωγή 
των ενδομεταφορών που προβλέπεται για τον Απρίλιο του 1997. 
Από τη στιγμή που οι ισχύοντες παλαιότερα κανονιστικοί 
περιορισμοί σε εμπορικές συμπεριιρορές πον επιχειρήσουν 
αεροπορικών μεταφορών καταργούνται όλο και περισσότερο, 
προβλήματα ανταγωνισμού τίθενται με μεγαλύτερη ακόμη οξύτητα. 
Πράγματι, όταν μια εταιρεία ασκεί δραστηριότητες σε μια 
ανταγωνιστικότερη αγορά, η κτηθείσα εμπειρία της Επιτροπής από 
άλλους τομείς αποδεικνύει την αναγκαιότητα να διατίθενται 
ευρύτερα μέσα δράσης και αποτελεσματικότερα, ώστε να 
αντιμετωπισθεί το νέο αυτό απελευθερωμένο κανονιστικό πλαίσιο 
9 
10 EEC 248, 29.9.1989,0. 9 
EEC 225, 30.8.1991,0.9 
EEL 240, 24.8.1992,σ. 18 
και να μπορέσουν να υπάρξουν εγγυήσεις για δίκαιο ανταγωνισμό 
μεταξύ των επιχειρήσεων καθώς και προστασία των συμφερόντων 
των καταναλωτών. 
Απορρέει σαφώς ότι ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις αεροπορικών 
μεταφορών, κυρίως μη κοινοτικών, ή για ορισμένες συμμαχίες, οι 
πτήσεις στην κοινοτική αγορά δεν θεωρούνται σε ορισμένες 
περιπτώσεις παρά ως αρχικό στάδιο ή ως επέκταση μιας πτήσης με 
προορισμό μια τρίτη χώρα. Στην περίπτωση αυτή, οι ενδοκοινοτικές 
πτήσεις μπορούν να οργανωθούν ιδίως μέσω της πρακτικής της 
χρήσης κοινών κωδίκων με έναν εταίρο και νοούνται ως ένα απλό 
στάδιο. 
Απορρέει ότι η χορήγηση τέτοιων μέσων δράσης στην Επιτροπή 
είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί η εν μέρει ακύρωση των 
ευεργετικών αποτελεσμάτων της τρέχουσας διαδικασίας 
απελευθέρωσης λόγω περιοριστικών ή καταχρηστικών 
συμπεριφορών των ευρωπαίων ή μη ευρωπαίων εμπορικών φορέων. 
Θα επέτρεπε επίσης την αποτελεσματικότερη και γρηγορότερη 
προστασία ιδίοις με τη λήψη ενδεχομένων προσωρινών μέτροον, των 
αεροπορικών εταιρειών μικρού και μεσαίου μεγέθους που συνήθως 
είναι κοινοτικής προέλευσης και θα μπορούσαν να γίνουν θύματα 
τέτοιων συμπεριφορών. 
10.2 Αδυναμία της εξωτερικής πτυχής 
η απελευθέρωση της κοινοτικής αγοράς αεροπορικών μεταφορών, 
στόχος που αποφασίστηκε και εφαρμόστηκε προοδευτικά από το 
Συμβούλιο με την έκδοση τριών δεσμών μέτρων απελευθέρωσης, 
εξακολουθεί να παραμένει ευαίσθητος στο βαθμό που η εν λόγω 
αγορά παραμένει ατελής σε εξωτερικό επίπεδο. Πράγματι, συνεχίζει 
να υπόκειται στις διμερείς συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών της 
Κοινότητας και των τρίτων χωρών. Οι τελευταίες αυτές συμφωνίες 
συνήθως δεν περιλαμβάνουν μηχανισμό που να προβλέπει ένα 
αποτελεσματικό σύστημα εφαρμογής των κανόνων του 
ανταγωνισμού σε κοινοτικό επίπεδο, ενώ ορισμένες Τρίτες Χώρες 
εφαρμόζουν το δίκαιο τους για την προστασία του ανταγωνισμού 
στις σχέσεις τους με την Κοινότητα. Φαίνεται ότι εν μέρει οφείλεται 
στην ύπαρξη των συμφωνιών αυτών η έλλειψη ανταγωνιστικής 
πίεσης που παρατηρείται στην κοινοτική αγορά, όπως αναφέρεται 
στην έκθεση της Επιτροπής της 22ας Οκτωβρίου 1996 Π για τη 
σημασία της τρίτης δέσμης μέτρων απελευθέρωσης της αγοράς 
αεροπορικών μεταφορών. 
Τέλος για να διαφυλαχθεί η εσωτερική αγορά αεροπορικών 
μεταφορών και για να είναι σε θέση να ελεγχθούν οι επιπτώσεις από 
τις διμερείς συμφωνίες στην κοινοτική αγορά, η Επιτροπή πρότεινε 
διαπραγματεύσεις με τις τρίτες χώρες. Ο παράγοντας αυτός εν μέρει 
οδήγησε το Συμβούλιο στο να χορηγήσει, από τη μία πλευρά, εντολή 
κοινοτικών διαπραγματεύσεων τον Μάρτιο του 1995 με την Ελβετία 
και τον Ιούνιο του 1996 με τις ΗΠΑ, καθώς και από την άλλη πλευρά 
με τις συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης που συνεπάγεται 
επίσης πτυχή ανταγωνισμού. 
€ΟΜ(96) 514 τελικό της 22.10.1996 
5 
Εξάλλου πρέπει να σημειωθεί ότι το Συμβούλιο δέχθηκε ήδη στο 
παρελθόν να αναθέσει στην Επιτροπή την αρμοδιότητα να εφαρμόζει 
τους κανόνες του ανταγωνισμού σε ορισμένα δρομολόγια μεταξύ της 
Κοινότητας και Τρίτων Χωρών. Η συμφωνία που συνάφθηκε το 1992 
και τροποποιήθηκε το 1993 !2 μεταξύ, αφενός της Κοινότητας και 
αφετέρου της Νορβηγίας και της Σουηδίας, περιλάμβανε πράγματι 
μια πτυχή ανταγωνισμού. Η συμφωνία περί ιδρύσεως του 
Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, με έναρξη ισχύος την 
1η Ιανουαρίου 1994, υποκατέστησε τις συμφωνίες αυτές και 
περιλαμβάνει επίσης μια τέτοια πτυχή. 
Ι θ·3 Αναγκαιότητα θέσπισης ενός περισσότερο διαρθρωμένου νομικού 
πλαισίου για την κάλυψη το>ν κενών του υπάρχοντος συστήματος 
Η γρήγορη ανάπτυξη, προσφάτως, μιας νέας γενιάς συμμαχιών 
μεταξύ επιχειρήσεων αεροπορικών μεταφορών σχετικά με τις 
γραμμές ΕΚ - τρίτων χωρών (ειδικότερα ΕΚ/ΗΠΑ) με σημαντικές 
επιπτώσεις στον ανταγωνισμό13, ιδίως στο εσωτερικό της κοινοτικής 
αγοράς, επέβαλε στην Επιτροπή, τον Ιούλιο του 1996, να κινήσει τη 
διαδικασία δυνάμει του άρθρου 89 της συνθήκης έναντι ορισμένων 
από αυτές ώστε να προβεί σε πλήρη εξέταση του συμβιβάσιμου τους 
καθώς και ορισμένων περιοριστικών πρακτικών τις οποίες 
συνεπάγονται, δυνάμει των κοινοτικών κανόνων του ανταγωνισμού. 
Παράλληλα με αυτές τις δράσεις της Επιτροπής δυνάμει της 
διαδικασίας του άρθρου 89, δύο κράτη μέλη θεώρησαν επίσης 
απαραίτητο να κινηθεί μια διαδικασία δυνάμει του άρθρου 88 της 
συνθήκης (όστε να αποφανθεί σχετικά με το παραδεκτό δύο 
συμμαχιών όσον αφορά τους ίδιους κανόνες ανταγωνισμού. 
Η διπλή εξέταση της ίδιας συμφωνίας από δύο αρχές, την αρχή ενός 
κράτους μέλους δυνάμει του άρθρου 88 της συνθήκης και την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 89, δεν είναι μόνο 
δαπανηρή για τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στη συμφωνία, τόσο 
από απόψεως οικονομικής όσο και από απόψεως χρόνου, αλλά 
επίσης προκαλεί μεγάλη έλλειψη ασφάλειας του δικαίου για τις 
επιχειρήσεις αυτές. 
Η επέκταση του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 3975/87 στις διεθνείς εναέριες γραμμές με τις Τρίτες Χώρες θα 
πρόσφερε κατά συνέπεια στις επιχειρήσεις το σαφές πλεονέκτημα 
ενός μόνον ελέγχου της νομιμότητας των συμφωνιών τους όσον 
12 Απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1992 σχετικά με τη σύναψη 
συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, του 
Βασιλείου της Νορβηγίας και του Βασιλείου της Σουηδίας στον τομέα της 
πολιτικής αεροπορίας. ΕΕ L 200, 18.7.1992, σ. 20. Και απόφαση του 
Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 1993 σχετικά με την τροποποίηση της ίδιας 
συμφωνίας.ΕΕ L 212, 23.8.1993, σ. 17. 
13 Τέτοιου είδους συμμαχίες δύνανται, θεωρητικά, όταν περιλαμβάνουν 
μεγάλους φορείς οι οποίοι διαθέτουν σημαντική θέση στην αγορά, να 
προκαλέσουν δυσχέρειες πρόσβασης για τους φορείς που βρίσκονται σε 
αδυναμία να αντιμετωπίσουν μια τέτοια δεσπόζουσα θέση. 
6 
αφορά τους κανόνες του ανταγωνισμού βάσει μιας πολύ 
ελαφρότερης διαδικασίας και αμεσότερης από εκείνης που 
προβλέπεται στο άρθρο 89 της συνθήκης χωρίς να υπόκεινται στον 
κίνδυνο της έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων. 
Πρέπει να σημειωθεί ότι οι συμφωνίες συνεργασίας που συνάφθηκαν 
μεταξύ ευρωπαϊκών και αμερικανικών εταιρειών αποτελούν 
αντικείμενο λεμτομερούς εξέτασης εκ μέρους των αμερικανικών 
αρχών που εφαρμόζουν το δίκαιο ανταγωνισμού τους στις εναέριες 
γραμμές με την Κοινότητα, επιβάλλοντας ενδεχομένως όρους στις 
ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες ενώ η Επιτροπή δεν διαθέτει 
μέχρι στιγμής καμία αρμοδιότητα για να επιβάλει ενδεχομένως στις 
αμερικανικές αεροπορικές επιχειρήσεις όρους βάσει του άρθρου 85 
παράγραφος 3 της συνθήκης κατά τρόπο ώστε να {ΐπορεί, πιθανώς, 
να χορηγήσει απαλλαγή σε τέτοιου είδους συμφωνίες. 
'Εξάλλου, σε επίπεδο ευρωπαϊκής ηπείρου, κινδυνεύει να 
δημιουργηθεί το ίδιο φαινόμενο συμμαχιών με εκείνο που 
παρατηρείται στις εναέριες γραμμές ΕΚ-ΗΠΑ. Πράγματι 
παρατηρείται επίσης σημαντική άνθηση των πτήσεων μεταξύ των 
κρατών μελών και των άλλων Τρίτων Χωρών όπως π.χ. η Ελβετία. 
Ενδεχόμενες συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων 
αεροπορικών μεταφορών που αφορούν στις εναέριες γραμμές μεταξύ 
της Ελβετίας και της Κοινότητας ή ορισμένα από τα κράτη μέλη της 
δεν μπορούν μέχρι στιγμής14 να ελεγχθούν από την Επιτροπή 
δυνάμει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87. Δεν μπορεί παρά να 
τις εξετάσει δυνάμει του άρθρου 89 της συνθήκης. Εξάλλου, η 
Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει στις 27 Νοεμβρίου 1996 μια 
διαδικασία δυνάμει της τελευταίς αυτής διάταξης έναντι μιας 
συμφωνίας συνεργασίας σχετικά με τις εν λόγω εναέριες γραμμές 
ώστε να εξετάσει το συμβιβάσιμο τους όσον αφορά τους κανόνες του 
ανταγωνισμού. 
Εξάλλου, η αναμενόμενη τροποποίηση των όρων λειτουργίας των 
αεροπορικών μεταφορών στην Ανατολική Ευρώπη, μετά τις 
πολιτικές και οικονομικές αλλαγές που παρατηρήθηκαν εκεί, 
προφανώς θα οδηγήσει στη σύναψη πολλών συμφωνιών συνεργασίας 
με ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που μπορεί να έχουν επιπτώσεις στην 
Κοινότητα. 
11. Για τους λόγους αυτούς η Επιτροπή προτείνει για μια ακόμη φορά στο 
Συμβούλιο να εκδώσει δύο κανονισμούς που θα επέτρεπαν στην Επιτροπή 
να εφαρμόζει τους κανόνες κοινοτικού ανταγωνισμού στις εναέριες 
μεταφορές σχετικά με τις γραμμές Κοινότητας-τρίτων χωρών. Υποβάλλει 
πράγματι νέες προτάσεις που αντικαθιστούν, όπως αναλύθηκε στο 
σημείο 21 του παρόντος υπομνήματος, εκείνες που υποβλήθηκαν το 1989. 
12. Ο πρώτος κανονισμός είναι τροποποιητικός του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 3975/87 του Συμβουλίου κατά δύο τρόπους: 
14 Οι παρούσες προτάσεις ισχύουν επιφυλασσομένης της ενδεχόμενης 
συμφωνίας σχετικά με θέματα μεταφορών, περιλαμβανομένων των 
αεροπορικών μεταφορών, που προβλέπεται να συναφθεί μεταξύ της 
Κοινότητας και της Ελβετίας. 
7 
i. Κατάργηση του άρθρου 1, παράγραφος 2, που περιορίζει το πεδίο 
εφαρμογής στις αεροπορικές μεταφορές μεταξύ αερολιμένων της 
Κοινότητας. 
II Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το κοινοτικό δίκαιο του 
ανταγωνισμού δεν εφαρμόζεται παρά εάν υπάρχουν επιπτώσεις στις 
συναλλαγές μεταξύ κρατίόν μελών. Μια τέτοια επίπτωση θα έπρεπε 
να καθορίζεται κατά περίπτωση. 
ii. Προσθήκη ενός άρθρου που προβλέπει διαβουλεύσεις και 
ενδεχομένως διαπραγματεύσεις βάσει των οδηγιών του Συμβουλίου, 
στην περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ του κοινοτικού δικαίου 
ανταγωνισμού και των νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών 
διατάξεων τρίτων χωοών15 ή των διατάξεων που περιέχονται σε 
συμφωνίες σχετικά με τις αεροπορικές υπηρεσίες μεταξύ κρατών 
μελών και τρίτων χωρών 
Β. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΤΙΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ 
ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΠΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ 
13. Στο πλαίσιο των διαφόρων δεσμών μέτρων απελευθέρωσης της εσωτερικής 
αγοράς στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών και συγχρόνως την 
εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού επί των επιχειρήσεων του τομέα 
αυτού, το Συμβούλιο ανέθεσε παράλληλα στην Επιτροπή την αρμοδιότητα 
να εκδώσει κανονισμούς χορήγησης απαλλαγής κατά κατηγορίες ώστε να 
επιτρέψει στις επιχειρήσεις αεροπορικών μεταφορών να προσαρμοστούν 
προοδευτικά σε ένα ανταγωνιστικότερο περιβάλλον. 
14. II εμπειρία της Επιτροπής στον τομέα αυτό (αποδεικνύει ότι, σε γενικές 
γραμμές, οι απαλλαγές κατά κατηγορίες ανταποκρίνονται σε μια 
πραγματική ανάγκη ασφάλειας του δικαίου μεταξύ των επιχειρήσεων 
αεροπορικών μεταφορών και άλλων φορέων, καλώντας τους συγχρόνως να 
καταργήσουν προγενέστερες περιοριστικότερες συμφωνίες. Μια τέτοια 
ανάγκη υπάρχει επίσης για τις επιχειρήσεις αεροπορικών μεταφορών όσον 
αφορά τα δρομολόγια μεταξύ Κοινότητας και τρίτων χωρών. 
15. Σε αυτή τη βάση, εφόσον ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 του 
Συμβουλίου κάλυπτε επίσης τις αεροπορικές μεταφορές μεταξύ της 
Κοινότητας και των Τρίτων Χωρών, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα έπρεπε 
επίσης να έχει την εξουσία να χορηγεί απαλλαγές κατά κατηγορίες σε 
τέτοιου είδους εναέριες γραμμές κατά τρόπο αντίστοιχο με τον 
προβλεπόμενο αυτή τη στιγμή για τις αεροπορικές μεταφορές μεταξύ 
αερολιμένων της Κοινότητας, μέσω του Κανονισμ,ού (ΕΟΚ) αριθ. 3976/87, 
όπως τροποποιήθηκε από τον Κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2411/9216. 
16. Κατά συνέπεια, ο δεύτερος Κανονισμός που προτείνεται από το Συμβούλιο 
θα επέτρεπε στην Ιίπιτροπή να χορηγεί απαλλαγές κατά κατηγορίες για τις 
συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές επιχειρήσεων 
αεροπορικών μεταφορών στον τομέα των διεθνών αεροπορικών μεταφορών 
μεταξύ της Κοινότητας και των τρίτων χωρών, σχετικά με τον κοινό 
15 
16 Μία αυτού του είδους διάταξη υπάρχει στον κανονισμό (ΕΟΚ) 
αριθ. 4056/86 του Συμβουλίου που καθορίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής 
των άρθρν 85 και 86 στις θαλάσσιες μεταφορές. Πρόκειται για το άρθρο 9 
που ρυθμίζει διαφορές του διεθνούς δικαίου. 
ΕΕ L 374, 31.12.1987, σ. 9 και ΕΕ L 240, 24.8.1992, σ. 19 
8 
σχεδιασμό και τον συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας, καθώς και των 
ωραρίων, την συμμετοχή στα έσοδα , την οργάνωση των διαβουλεύσεων για 
τον καθορισμό τιμών όσον αφορά τη μεταφορά επιβατών και των 
αποσκευίόν τους εφόσον είναι απαραίτητες για τις (ανταποκρίσεις, την από 
κοινού εκμετάλλευση μιας τακτικής αεροπορικής γραμμής σε ένα νέο ή 
μικρής συχνότητας δρομολόγιο, καθώς και την κατανομή του διαθέσιμου 
χρόνου στους αερολιμένες. 
17. Ο δεύτερος αυτός Κανονισμός αντιστοιχεί σε μεγάλο βαθμό προς τον 
Κανονισμό του Συμβουλίου αριθ. 3976/87, όπως τροποποιήθηκε από τον 
Κανονισμό του Συμβουλίου αριθ. 2411/92. Πάντως, ο κατάλογος των 
συμφωνιών, για τις οποίες αρμοδιότητα έχει η Επιτροπή για να χορηγεί 
απαλλαγές κατά κατηγορίες, διαφέρει εφόσον περιέχει την συμμετοχή στα 
έσοδα και τον συντονιμό της μεταφορικής ικανότητας ώστε να ληφθεί 
υπόψη η ισχύουσα κατάσταση σε ορισμένα δρομολόγια με τρίτες χώρες. 
Περιέχει επίσης μια συμπληρωματική διάταξη (άρθρο 7, παράγραφος 4), 
που επιτρέπει την αντιμετώπιση ειδικών καταστάσεων που μπορούν να 
προκληθούν όταν παραβιάσεις των όρων ή υποχρεώσεων ή επιπτώσεις 
ασυμβίβαστες προς το άρθρο 85, παράγραφος 3, απορρέουν από 
νομοθετικά, κανονιστικά ή διοικητικά μέτρα μιας τρίτης χώρας ή διατάξεις 
που περιέχονται σε συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων στον τομέα 
των αεροπορικών υπηρεσιών. Πράγματι, στην περίπτωση εξωκοινοτικών 
γραμμών, η Κοινότητα οφείλει να λαμβάνει υπόψη τέτοιου είδους 
συγκρούσεις κανόνων καθώς και την αναγκαιότητα να αντιμετωπισθούν 
εντός του πλαισίου του κοινοτικού δικαίου. 
18. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι περιορισμοί του ανταγωνισμού στα δρομολόγια 
που συνδέουν την Κοινότητα με τρίτες χώρες σε ορισμένες περιπτώσεις 
κινδυνεύουν να προκαλέσουν άμεσες επιπτώσεις στο εσωτερικό της 
Κοινότητας κατά τον ίδιο τρόπο με τους περιορισμούς στις ενδοκοινοτικές 
γραμμές. 
19. Επίσης η Επιτροπή έχει την πρόθεση να εκδώσει, δυνάμει εξουσιών που θα 
της δοθούν από τον προτεινόμενο Κανονισμό του Συμβουλίου, έναν 
κανονισμό εφαρμογής που θα χορηγείται απαλλαγή κατά κατηγορίες μέσω 
της τήρησης ορισμένων όρων και υποχρεώσεων, λαμβάνοντας υπόψη την 
επικρατούσα κατάσταση όσον αφορά τις απαλλαγές κατά κατηγορίες που 
εφαρμόζονται αυτή τη στιγμή στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών 
μεταξύ των αερολιμένων της Κοινότητας. Μια τέτοια χορήγηση απαλλαγής 
κατά κατηγορίες κατ'αρχήν θα λάμβανε υπόψη το γενικό κανονιστικό 
πλαίσιο που υπάρχει στα δρομολόγια με τις τρίτες χώρες. II εν λόγω 
απαλλαγή θα έπρεπε να χορηγείται για περιορισμένο χρονικό διάστημα και 
να αναθεωρείται με περιοδικότητα όσον αφορά την έκταση της ώστε να 
λαμβάνεται υπόψη η προβλέψιμη ανάπτυξη ενός ανταγωνιστικότερου 
περιβάλλοντος. 
20. Εννοείται ότι οι επιχειρήσεις αεροπορικών μεταφορών θα είχαν την 
ευχέρεια να συνάψουν άλλες μορφές συμφωνιών συνεργασίας και να τις 
κοινοποιήσουν στην Επιτροπή ώστε να επιτύχουν το ευεργέτημα μιας 
ατομικής απαλλαγής. 
Γ. ΑΠΟΣΥΡΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΟΥ 1989 ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ 
ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΝΑ ΧΟΡΗΓΕΙ ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑ 
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ 
ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ. 
21. Οι δύο προτάσεις κανονισμού που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή μέσω 
του παρόντος υπομνήματος εμπίπτουν σε ένα τομέα που καλύπτεται από 
τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και κατά συνέπεια παρουσιάζει 
ενδιαφέρον για αυτόν. Υποκαθιστούν τις προτάσεις που υποβλήθηκαν το 
1989 και περιλαμβάνονται στο έγγραφο COM(89) 417 τελικό (στα 
παραρτήματα Ι και III) που υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο στις 
8 Σεπτεμβρίου 1989. 
22. Κατά συνέπεια, οι δύο (αυτές προτάσεις της Επιτροπής του 1989 
αποσύρονται. 
17 ΕΕ C 248, 29.9.1989 αντίστοιχα σελίδες 7 και 10. 
10 
Πρόταση 97/0137 (CNS) 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 
σχετικά με τον καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής 
των κανόνων ανταγωνισμ,ού που ισχύουν για τις επιχειρήσεις 
στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 87, 
την πρόταση της Επιτροπής 18 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου19 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Μ 
Εκτιμώντας: 
ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 του Συμβουλίου21, όπως τροποποιήθηκε 
τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αρκθ. 2410/9222 συγκαταλέγεται σε σύνολο 
αλληλένδετων μέτρων που έχουν ληφθεί από το Συμβούλιο σαν πρώτο βήμα προς 
την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των μεταφορών ότι το πεδίο 
εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού είχε συνεπώς, περιοριστεί στις διεθνείς 
(αεροπορικές μεταφορές μ,ετίχξύ των αεροδρομίων της Κοινότητας-
ότι, έχοντας το Συμβούλιο αποφασίσει την κανονιστική ρύθμιση των 
ενδομεταφορών στο πλαίσιο της τρίτης δέσμης μέτρων απελευθέρωσης των 
αεροπορικών μεταφορών και την υποβολή των αεροπορικών μεταφορών που 
εκτελούνται εξ ολοκλήρου στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους επίσης στα 
κοινοτικά μέτρα απελευθέρωσης, κατέστη απαραίτητο να εκδοθούν μέτρα που θα 
επιτρέπουν στην Επιτροπή να εφαρμόζει τους κανόνες ανταγωνισμού στις 
αεροπορικές μεταφορές στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους· ότι, για το σκοπό 
αυτό, το Συμβούλιο τροποποίησε το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 3975/87 με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2410/92 περιλαμβάνοντας σε αυτόν 
τις αεροπορικές μεταφορές που πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου στο εσωτερικό 
ενός κράτους μέλους· 
18 
19 
20 
21 
22 EEC 
EEC 
EEC 
EEL 374, 31.12.1987,0. 1 
EEL240, 24.8.1992,0. 18 
11 
ότι, ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν διαθέτει τη στιγμή (αυτή τα μέσα για να ερευνά 
απευθείας τις περιπτώσεις για τις οποίες υπάρχουν υπόνοιες παραβίασης των 
άρθρων 85 και 86 της συνθήκης μεταξύ αεροδρομίου της Κοινότητας και 
αεροδρομίου σε τρίτη χώρα και ότι δεν διαθέτει τις αναγκαίες εξουσίες για να 
λαμβάνει τις αποφάσεις ή να επιβάλει τις ποινές που απαιτούνται για να παύσουν 
οι σχετικές παραβάσεις· 
ότι οι πρακτικές οι οποίες δύνανται να επηρεάσουν τον ανταγωνισμό στον τομέα 
των αεροπορικών μεταφορών μεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών, ενδέχεται 
να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών· ότι, ως εκ τούτου, είναι 
σκόπιμο να θεσπιστούν κανόνες βάσει των οποίων η Επιτροπή, ενεργώντας σε 
στενή και συνεχή συνεργασία με τις (αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, μπορεί να 
λαμβάνει τα (απαραίτητα μέτρα για την εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 της 
συνθήκης στον εν λόγω τομέα των (αεροπορικών μεταφορών· 
ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 θέσπισε ένα σαφές και ικανοποιητικό 
νομικό πλαίσιο για την εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού στις 
(αεροπορικές μεταφορές μεταξύ των (αεροδρομίων της Κοινότητας· ότι, ως εκ 
τούτου, το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού πρέπει να επεκταθεί στις διεθνείς 
αεροπορικές μεταφορές μεταξύ της Κοινότητας και των τρίτων χωρών· 
ότι, δεδομένων των χαρακτηριστικών που διέπουν τις διεθνείς αεροπορικές 
μεταφορές μεταξύ της Κοινότητας και των τρίτων χωρών, η εφαρμογή στον εν 
λόγω τομέα των διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 μπορεί, σε 
ορισμένες περιπτώσεις, να συνεπάγεται συγκρούσεις με τις νομοθεσίες και τους 
κανόνες τρίτων χωρών ή με τις διατάξεις που περιέχονται στις διεθνείς συμφωνίες 
που συνάφθηκαν μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών που εφαρμόζονται για 
τις αεροπορικές υπηρεσίες του σχετικού ή των σχετικών δρομολογίων_ ότι πρέπει 
στις περιπτώσεις (αυτές να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα, στο πλαίσιο του 
κοινοτικού δικαίου, σύμφωνα με τα συμφέροντα της Κοινότητας καθώς και τις 
υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου. 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ 
Αρθρο 1 
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 τροποποιείται ως εξής: 
1. Στο άρθρο 1 απαλείφεται η παράγραφος 2, 
2. Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 18 α: 
"Αρθρο 18 Α" 
Συγκρούσεις κανόνων 
Εφόσον η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού σε συγκεκριμένη περίπτωση 
ενδέχεται να οδηγήσει σε σύγκρουση με διατάξεις νομοθετικών, κανονιστικών ή 
διοικητικών πράξεων τρίτης χώρας ή με διατάξεις που περιέχονται σε συμφωνίες 
μεταξύ ενός κράτους μέλους και μιας τρίτης χώρας στον τομέα των αεροπορικών 
υπηρεσιών, η Επιτροπή προβαίνει το συντομότερο σε διαβουλεύσεις με τις 
αρμόδιες αρχές της εν λόγο) χώρας." 
12 
Αρθρο 2 
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη ημέρα από τη δημοσίευση TOP 
στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα 
σε κάθε κράτος μέλος. 
Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος 
13 
Πρόταση 97/0138 (CNS) 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (EOKVÎOY ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης 
σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα 
των διεθνοόν εναέριων μεταφορών μεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 87, 
την πρόταση της Επιτροπής23 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου24 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής25 
Εκτιμώντας: 
ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 του Συμβουλίου26 όπως τροποποιήθηκε 
τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ.27, θεσπίζει τη διαδικασία για την 
εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού σε επιχειρήσεις στον τομέα των 
αεροπορικών μεταφορών 
ότι οι διεθνείς εναέριες μεταφορές ματαξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών 
διέπονται επί του παρόντος από πλέγμα διεθνών και διμερών συμφωνιών μεταξύ 
των κρατών μελών και των τρίτων χωρών- ότι πολλές από τις συμφωνίες αυτές 
ενθαρρύνουν ή επιτρέπουν στους αερομεταφορείς να συνεργάζονται σε θέματα 
εμπορικής σημασίας- ότι τηρώντας τις συμφωνίες αυτές, οι αερομεταφορείς δεν 
πρέπει να παραβιάζουν τους κανόνες περί ανταγωνισμού της συνθήκης, οι οποίοι 
εφαρμόζονται πλήρως σε όλες τις δραστηριότητες εναέριας μεταφοράς στο πλαίσιο 
του κοινοτικού δικαίου- ότι η εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού πρέπει, 
ωστόσο, να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι είναι επιθυμητή η επίλυση των 
ενδεχόμενων συγκρούσεων κανόνων στο πλαίσιο της τήρησης του κοινοτικού 
δικαίου· ότι οι αερομεταφορείς πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ασκούν τις 
δραστηριότητες τους μέσα σε ένα πλαίσιο που διασφαλίζει εύλογο βαθμό 
ασφάλειας όσον αφορά τους κανόνες ανταγωνισμού· 
23 
24 
25 
26 
27 EEC 
EEC 
EEC 
EEL 374, 31.12.1987,0. 1 
Βλ. σελ...... της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας 
14 
ότι η Επιτροπή θα πρέπει, ως εκ τούτου, να κηρύξει με την έκδοση κανονισμού, 
ανεφάρμοστες τις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 για ορισμένες 
κατηγορίες συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων, αποφάσεων ενώσεων επιχειρήσεων 
και εναρμονισμένων πρακτκών-
ότι ειδικότερα, είναι επιθυμητό, να χορηγηθούν απαλλαγές κατά κατηγορίες σε 
ορισμένες κατηγορίες συμφοηαών, (αποφάσεων και εναρμονισμένοι πρακτικών· ότι 
η Επιτροπή σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, πρέπει να ορίζει επακριβώς το 
πεδίο των απαλλαγών αυτών και τους συναφείς με αυτές όρους· 
ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει απαλλαγή αν οι όροι που προβλέπονται στο 
άρθρο 85 παράγραφος 3 δεν πληρούνται· ότι η Επιτροπή πρέπει ως εκ τούτου, να 
έχει την εξουσία να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα όταν μια συμφωνία 
αποδεικνύεται ότι έχει αποτελέσματα ασυμβίβαστα προς το άρθρο 85 
παράγραφος 3 · ότι η Επιτροπή πρέπει, κατά συνέπεια, να είναι σε θέση πρώτα να 
απευθύνει συστάσεις προς τα μέρη και στη συνέχεια, να λαμβάνει αποφάσεις· 
ότι ο παρών κανονισμός δεν θίγει την εφαρμογή των άρθρων 86 και 90 της 
συνθήκης, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: 
Άρθρο 1 
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στις διεθνείς εναέριες μεταφορές μεταξύ της 
Κοινότητας και τρίτίον χωρών. 
Άρθρο 2 
1. Με την επιφύλαξη της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 και 
σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης, η Επιτροπή μπορεί με την 
έκδοση κανονισμού, να κηρύξει ανεφάρμοστο το άρθρο 85 παράγραφος 1 για 
ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων, αποφάσεων ενώσεων 
επιχειρήσεων και εναρμονισμένων πρακτικών ως προς διεθνή αεροπορικά 
δρομολόγια που εκτελούνται μεταξύ της Κοινότητας και μιας ή περισσοτέρων 
τρίτων χωρών. 
2. Η Επιτροπή μπορεί, ειδικότερα να εκδίδει κανονισμούς όσον αφορά συμφωνίες, 
αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές που έχουν ως αντικείμενο τα εξής: 
α) τον από κοινού προγραμματισμό και συντονισμό της μεταφορικής 
ικανότητας και των ωραρίων σε τακτική αεροπορική γραμμή· 
β) την συμμετοχή στα έσοδα που προέρχονται από τακτική αεροπορική 
γραμμή· 
γ) την οργάνωση διαβουλεύσεων επί των τιμών της μεταφοράς επιβατών και 
των αποσκευών τους· 
δ) την από κοινού εκμετάλλευση μιας τακτικής αεροπορικής γραμμής σε ένα 
νέο ή μικρής συχνότητας δρομολόγιο· 
15 
ε) την κατανομή του διαθέσιμου χρόνου στα αεροδρόμια και τον καθορισμό 
των ωραρίων· η Επιτροπή θα διασφαλίσει τη συμqxΰvία των κανόνων αυτών 
προς τον κώδικα δεοντολογίας που έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο· 
3. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, οι κανονισμοί της Επιτροπής καθορίζουν 
τις κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων ή εναρμονισμένων πρακτικών για τις 
οποίες εφαρμόζονται, και προσδιορίζουν ιδίως: 
α) τους περιορισμούς ή τις ρήτρες που είναι ή δεν είναι δυνατόν να 
περιέχονται στις συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές· 
β) τις ρήτρες που πρέπει να περιέχονται στις συμφωνίες, αποφάσεις και 
εναρμονισμένες πρακτικές ή άλλους όρους που πρέπει να πληρούνται· 
γ) τα δρομολόγια στα οποία εφαρμόζονται. 
Άρθρο 3 
Οι κανονισμοί που εκδίδονται βάσει του άρθρου 2 έχουν περιορισμένη χρονική 
διάρκεια. 
Οι κανονισμοί αυτοί είναι δυνατόν να καταργηθούν ή να τροποποιηθούν αν οι 
περιστάσεις μεταβληθούν ως προς το στοιχείο που υπήρξε ουσιώδες για την έκδοση 
τους. Στην περίπτωση αυτή, προβλέπεται περίοδος προσαρμογής για τις συμφωνίες 
και τις εναρμονισμένες πρακτικές που διέπονται από τον προηγούμενο κανονισμό. 
Άρθρο 4 
Οι κανονισμοί που εκδίδονται βάσει του άρθρου 2 είναι δυνατόν να περιέχουν 
διάταξη περί αναδρομικής εφαρμογής τους στις υφιστάμενες κατά την ημερομηνία 
έναρξης ισχύος των εν λόγω κανονισμών συμφωνίες, (αποφάσεις και 
εναρμονισμένες πρακτικές. 
Άρθρο 5 
Πριν από την έκδοση κανονισμού, η Επιτροπή δημοσιεύει σχέδιο αυτού και καλεί 
όλα τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα και οργανώσεις να υποβάλουν τις παρατηρήσεις 
τους σε εύλογη προθεσμία όχι μικρότερη του ενός μηνός, την οποία τάσσει η 
Επιτροπή. 
Άρθρο 6 
Η Επιτροπή διαβουλεύεται με την συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και 
δεσποζουσών θέσεων στον τομέα των εναέριων μεταφορών που έχει συσταθεί από 
το άρθρο 8 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87, πριν από τη 
δημοσίευση σχεδίου κανονισμού ή την έκδοση κανονισμού. 
Άρθρο 7 
1. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 4, όταν τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα 
παραβαίνουν όρο ή υποχρέωση που συνδέεται με απαλλαγή που χορηγείται (από 
κανονισμό εκδιδόμενο βάσει του άρθρου 2, η Επιτροπή δύναται προκειμένου να 
περατώσει την παράβαση αυτή: 
16 
α) να απευθύνει συστάσεις προς τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα και 
β) σε περίπτωση αδυναμίας των προσώπων αυτών να συμμορφωθούν προς τις 
συστάσεις αυτές και αναλόγως της σοβαρότητας της εν λόγω παράβασης, να 
λάβει απόφαση με την οποία είτε τους απαγορεύει είτε τους επιβάλλει 
ορισμένες ενέργειες, ή αίροντας το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά 
κατηγορίες, χορηγεί ατομική απαλλαγή σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 
3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 ή τους στερεί το ευεργέτημα της 
απαλλαγής κατά κατηγορίες του οποίου απολαύουν. 
2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 4, όταν η Επιτροπή, είτε με δική της 
πρωτοβουλία είτε κατ'αίτηση κράτους μέλους ή φυσικών ή νομικών 
προσώπων που προβάλλουν έννομο συμφέρον, διαπιστώνει ότι κάθε ειδική 
περίπτο)ση συμφωνίας, (απόφασης ή εναρμονισμένης πρακτικής, για την 
οποία χορηγείται απαλλαγή κατά κατηγορίες με κανονισμό εκδιδόμενο 
βάσει του άρθρου 2 παράγρα(|>ος 2, έχει αποτελέσματα ασυμβίβαστα με το 
άρθρο 85 παράγραφος 3 η απαγορεύεται από το άρθρο 86, μπορεί να 
στερήσει το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορίες (από αυτές τις 
συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές και να λάβει, βάσει του 
άρθρου 13 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87, όλα τα κατάλληλα μέτρα 
για να παύσουν οι παραβάσεις αυτές. 
3. Πριν ληφθεί απόφαση βάσει της παραγράφου 2, η Επιτροπή μπορεί να 
απευθύνει συστάσεις προς τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα για την παύση της 
παράβασης. 
4. Στο μέτρο που η κατάσταση η οποία αναφέρεται στις παραγράφους 1 ή 2 
προκύπτει από διατάξεις νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών 
πράξεων τρίτης χώρας ή από διατάξεις μιας συμφωνίας στον τομέα των 
αεροπορικών υπηρεσιών μεταξύ ενός κράτους μέλους και μιας τρίτης 
χο')ρας, η Επιτροπή, προτού αποσύρει το πλεονέκτημα της απαλλαγής κατά 
κατηγορίες, εφαρμόζει το άρθρο 18α του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87. 
Άρθρο # 
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευση του 
στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα 
σε κάθε κράτος μέλος. 
Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος 
17 

ISSN 0254-1483 
COM(97) 218 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 08 07 11 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-205-GR-C 
ISBN 92-78-19607-Χ 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο