Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την "Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με αναθεώρηση του παραρτήματος Ι της απόφασης αριθ. 1336/97/EK σχετικά με σύνολο των προσανατολισμών για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών"

(COM(2001) 742 τελικό - 2001/0296 (COD))

(2002/C 221/07)

Στις 18 Ιανουαρίου 2002 και σύμφωνα με το άρθρο 156 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές και κοινωνία των πληροφοριών", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 30 Απριλίου 2002 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Retureau.

Κατά την 391η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 29ης και 30ής Μαΐου 2002), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Παρουσίαση του προγράμματος ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες

1.1. Το πρόγραμμα ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες προσανατολίζεται προς τις δημόσιες υπηρεσίες, ειδικότερα στους τομείς όπου η Ευρώπη διαθέτει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Επιδιώκει να επιταχύνει την εφαρμογή υπηρεσιών με σκοπό τη στήριξη του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου, δηλαδή μιας κοινωνίας συνοχής και κοινωνικής ένταξης.

1.2. Το εν λόγω πρόγραμμα εγγράφεται στο κέντρο της αποστολής e-Europe, "μια καθολική κοινωνία των πληροφοριών". Για το λόγο αυτό, πρέπει να προωθηθούν οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας που εξαλείφουν το ψηφιακό χάσμα και προωθούν τη συμμετοχή όλων των πολιτών στην κοινωνία των πληροφοριών.

1.3. Ακόμη, παρέχει εκ των προτέρων βοήθεια για την κρίσιμη φάση της εκκίνησης μιας νέας υπηρεσίας, προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι ιδιωτικοί ή δημόσιοι επενδυτές να μπορούν να λαμβάνουν εμπεριστατωμένες αποφάσεις πριν από την εκκίνηση μιας υπηρεσίας και συγκεκριμένα, με βάση μια οικονομική ανάλυση. Κατά την πρώτη φάση της εμπορικής και δημοσιονομικής αξιολόγησης, το πρόγραμμα μπορεί να προσφέρει στα επιλεγέντα σχέδια χρηματοδότηση έως 50 % του προβλεπόμενου κόστους. Κατά την πρώτη φάση της εμπορικής και δημοσιονομικής αξιολόγησης, το πρόγραμμα μπορεί να προσφέρει στα επιλεγέντα σχέδια χρηματοδότηση έως 10 % του προβλεπόμενου κόστους.

1.4. Το πρόγραμμα ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες μπορεί, επίσης, στα πλαίσια της πολιτικής συνοχής, να διαδραματίσει ένα ρόλο έναντι των δημοσίων αρχών και των υπόλοιπων ενδιαφερομένων φορέων προκειμένου να καταστούν οι υπηρεσίες προσβάσιμες στους χρήστες που διατρέχουν κίνδυνο περιθωριοποίησης (λόγω σωματικών αναπηριών, κοινωνικής περιθωριοποίησης, προέλευσης από ασθενέστερη κοινωνική ομάδα ή λόγω της γεωγραφικής θέσης, π.χ., απομακρυσμένες ζώνες, αραιή και χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού κ.λπ.).

1.5. Το πρόγραμμα ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες έχει αποστολή να συμβάλει στην μετάβαση των υπηρεσιών κοινής ωφελείας από τη φάση της σύλληψης στη φάση της λειτουργίας.

1.6. Η ΕΟΚΕ καλείται να γνωμοδοτήσει σχετικά με την ενδιάμεση τριετή έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής για την πρόοδο και την αποτελεσματικότητα του προγράμματος(1) καθώς και για τις προτάσεις τροποποίησης του παραρτήματος Ι της απόφασης 1336/97/ΕΚ(2).

1.7. Η ΕΟΚΕ έχει επανειλημμένα εκφράσει τη γνώμη της τόσο για τις πολιτικές και τα προγράμματα της κοινωνίας των πληροφοριών και επικοινωνιών όσο και για τη χρηματοδότηση που ενδέχεται να παρασχεθεί για την ανάπτυξή τους. Εκτός από τη γνωμοδότηση για την απόφαση σχετικά με το πρόγραμμα ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες, δύο ακόμη γνωμοδοτήσεις βρίσκονται σε φάση επεξεργασίας στο τμήμα ΤΕΝ σχετικά με θέματα που αφορούν το δυνατό πεδίο παρέμβασης του προγράμματος ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες(3). Δεν χρειάζεται λοιπόν να επανέλθει η ΕΟΚΕ στις σχετικές πολιτικές και προσανατολισμούς για τα ζητήματα που εξετάσθηκαν σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις, ούτε να προδικάσει το τελικό περιεχόμενο των γνωμοδοτήσεων που βρίσκονται σε φάση επεξεργασίας. Τα ενδιαφερόμενα όργανα καλούνται να τις εκλάβουν ως το πλαίσιο της ανάλυσης και των συστάσεων που παρουσιάζονται στη συνέχεια και αφορούν τα δύο θέματα της παρούσας γνωμοδότησης, συγκεκριμένα την έκθεση της Επιτροπής και τις τροποποιήσεις στο παράρτημα Ι της προαναφερθείσας απόφασης.

2. Πρότασεις της επιτροπής

2.1. Τριετής έκθεση για το πρόγραμμα ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες - Περιγραφή και αξιολόγηση του προγράμματος

2.1.1. Στην έκθεσή της η Επιτροπή παρουσιάζει συνεκτικά την εμπειρία που αποκτήθηκε από την λειτουργία του τρέχοντος προγράμματος κατά τα τρία τελευταία έτη, την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος από ανεξάρτητο, εξωτερικό φορέα και την ειδική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αριθ. 9/2000 σχετικά με το ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες(4).

2.1.2. Το εν λόγω πρόγραμμα επιδιώκει την προώθηση μιας Κοινωνίας των Πληροφοριών (ΚΠ) για όλους. Χρηματοδοτεί ορισμένους στρατηγικούς τομείς που διαιρούνται σε τρία επίπεδα (εφαρμογές, γενικές υπηρεσίες, βασικά δίκτυα) όπως ορίζονται στο Παράρτημα Ι. Το πρόγραμμα υποστηρίζει υπηρεσίες κοινωφελούς χαρακτήρα που δεν θεωρούνται ανταγωνιστικές προς τις εμπορικές υπηρεσίες.

2.1.3. Για την περίοδο 1998-2000, ο προϋπολογισμός ανήλθε σε 92,8 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα μισά αφορούν το τρίτο έτος. Η απόκλιση μεταξύ της εκτέλεσης των δεσμεύσεων και των πληρωμών είναι σημαντική και ελήφθησαν μέτρα για την διόρθωσή της.

2.1.4. Το ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες επιλέγει έργα προς υποστήριξη δυνάμει των προτάσεων που υποβάλλονται κατόπιν αντίστοιχων προσκλήσεων σε συγκεκριμένους τομείς. Η πρώτη πρόσκληση για υποβολή προτάσεων αφορά τα "βασικά δίκτυα". Οι επόμενες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων καλύπτουν τις γενικές υπηρεσίες και εφαρμογές εξαιρουμένης της συμπληρωματικής κυλιόμενης πρόσκλησης για την υποστήριξη και τον συντονισμό των δράσεων που είχαν δημοσιευθεί το 1998.

2.1.5. Για την αξιολόγηση των προτάσεων που υποβάλλονται, το προσωπικό του προγράμματος συνεργάζεται με εξωτερικούς αξιολογητές. Επιφυλάξεις εκφράστηκαν όσον αφορά τη σύντομη προθεσμία που διατίθεται για εξοικείωση με τις επιμέρους προτάσεις, τη γενικότητα ορισμένων αξιολογικών κριτηρίων και το ενδεχόμενο να υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις για τα έργα που βρίσκονται στο ενδιάμεσο επιμέρους τομέων. Τούτο είχε ως συνέπεια την (τρέχουσα) επανεξέταση της διαδικασίας αξιολόγησης και βαθμολόγησης των έργων.

2.1.6. Το ήμισυ των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα προέρχεται από ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες εκπροσωπούν τις μεγάλες τεχνολογικές επιχειρήσεις του τομέα των τηλεπικοινωνιών και της τεχνολογίας των πληροφοριών (ΤΠ). Ένα ποσοστό 57 % είναι ΜΜΕ. Περίπου το ήμισυ των έργων έλαβαν χρηματοδότηση από άλλες κοινοτικές πηγές. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα θεωρούν ότι η χρηματοδότηση που έλαβαν, είχε καθοριστική σημασία για την έναρξη του έργου.

2.1.7. Όμως οι περισσότερες προτάσεις αφορούν την τεχνική και εμπορική σκοπιμότητα και επικύρωση των έργων, που δύνανται να λάβουν χρηματοδότηση ύψους 50 %, έναντι 10 % για την υλοποίηση ενώ οι δράσεις υποστήριξης που υποβλήθηκαν το 1998, χρηματοδοτούνται κατά 100 %.

2.1.8. Αν και, συνολικά, η τεχνική ποιότητα των έργων είναι ικανοποιητική, τα σχέδια επιχειρήσεων θεωρήθηκαν σχετικά ασθενή σε ορισμένους τομείς. Ωστόσο, η τεχνική αξιολόγηση των έργων δείχνει ότι συμβάλλουν σημαντικά στην εισαγωγή της πρωτοβουλίας e-Europe(5) Διευκολύνουν έτσι τη μετάβαση προς την κοινωνία των πληροφοριών για όλους που αποτελεί και τον κύριο στόχο του προγράμματος. Ωστόσο, προκύπτει από τις αξιολογήσεις ότι χρειάζεται καλύτερη στοχοθέτηση και ένταση των προσπαθειών.

2.1.9. Η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου τόνισε την ανάγκη να αποφευχθούν περιττές επικαλύψεις με το ερευνητικό πρόγραμμα πλαίσιο και άλλες πηγές κοινοτικής χρηματοδότησης καθώς επίσης και να ακολουθηθούν πιο αυστηρές διαδικασίες παρακολούθησης των σχεδίων.

2.1.10. Η εξωτερική αξιολόγηση συνέστησε να εντατικοποιηθεί η προβολή του προγράμματος στην αγορά και τόνισε τον μικρό αριθμό έργων υλοποίησης που υποστηρίχθηκαν από το πρόγραμμα ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες.

2.2. Μελλοντικές δράσεις που πρότεινε η Επιτροπή

2.2.1. Η Επιτροπή πρότεινε τις ακόλουθες δράσεις:

α. Αύξηση των έργων υλοποίησης με τη βοήθεια πολλών πρωτοβουλιών.

β. Μείωση του κόστους εισόδου στο στάδιο της αξιολόγησης των έργων μέσω διαδικασίας σε δύο στάδια, ένα στάδιο προκαταρκτικής επιλογής των υποβαλλόμενων σχεδίων κατά τρόπο συνοπτικό και μια πλήρη παρουσίαση των επιλεγέντων σχεδίων.

γ. Εκ των προτέρων προσδιορισμός του χρονοδιαγράμματος υποβολής προτάσεων και αύξηση της συχνότητας των προσκλήσεων.

δ. Μείωση σε 9 μήνες του μεσοδιαστήματος από τη δημοσίευση μιας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων έως την υπογραφή μιας σύμβασης.

ε. Αύξηση του μεγίστου επιπέδου υποστήριξης από 10 % σε 20 % σε περιπτώσεις τα έργα αφορούν την υλοποίηση διευρωπαϊκών υπηρεσιών.

στ. Δοκιμασία ενός είδους σύμβασης που συνδυάζει και τις δύο δραστηριότητες που διαθέτουν υποστήριξη, τεχνική και εμπορική σκοπιμότητα και επικύρωση, αφενός, και υλοποίηση αφετέρου, προκειμένου να μην καθυστερεί η εφαρμογή των έργων.

ζ. Αύξηση του αριθμού των έργων στα οποία συμμετέχουν δημόσιες διοικήσεις.

Πρόκειται, στο πλαίσιο της ΚΠ, να υποστηριχθούν έργα που αφορούν καινοτόμα συστήματα και υπηρεσίες, προκειμένου να καταστεί η δημόσια διοίκηση πιο βατή και πιο αποτελεσματική σε όλα τα επίπεδα.

η. Διασύνδεση και διαλειτουργικότητα των δικτύων

Η υποστήριξη αυτή θα αντικαταστήσει την γενικότερη υποστήριξη για βασικά δίκτυα, με την προώθηση της διασύνδεσης και διαλειτουργικότητας που απαιτούνται για την παροχή υπηρεσιών κοινής ωφελείας.

θ. Συντονισμός με άλλους παράγοντες

Η συμπληρωματικότητα με άλλα προγράμματα (πρακτικά μέτρα και πρότυπες πειραματικές δράσεις ΤΚΠ) για την επίτευξη της βέλτιστης συνέργιας.

Θα επιδιωχθεί συντονισμός με άλλους αντίστοιχους παράγοντες εντός της Επιτροπής, παραδείγματος χάρη τα άλλα προγράμματα για τα ΔΔ, τα Διαρθρωτικά Ταμεία, το πρόγραμμα για την ανταγωνιστική και αειφόρο ανάπτυξη, το πρόγραμμα ΙDA και το πρόγραμμα Σωκράτης, ώστε να αυξηθούν οι συνέργιες και να αποφευχθούν οι περιττές επικαλύψεις.

Συγκεκριμένα, μια ενεργητικότερη σχέση με την ΕΤΕ θα επιτρέψει την συγχρηματοδότηση των έργων. Θα προταθεί σύσταση ομάδας εργασίας στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Καινοτομία 2000, στους κοινούς τομείς των "νέων δικτύων πληροφοριών και τεχνολογίας των επικοινωνιών" καθώς και της "διάδοσης της καινοτομίας".

ι. Διοίκηση του προγράμματος και παρακολούθηση των έργων

2.2.2. Οι διαδικασίες ελέγχου θα είναι αυστηρότερες και θα δοθούν πιο ακριβείς προσανατολισμοί σχετικά με το αποδεκτό κόστος. Θα απλοποιηθούν οι διαδικασίες επιλογής:

α. Συχνότερες επιτόπιες τεχνικές και χρηματοοικονομικές επιθεωρήσεις προκειμένου να αποφευχθούν παρατυπίες ανάλογες προς εκείνες που διαπίστωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο και αρχικές επισκοπήσεις των έργων άμεσης υλοποίησης, πριν την απορρόφηση ουσιαστικών πόρων.

β. Ακριβείς ορισμοί και διάκριση των διαφόρων κατηγοριών κόστους.

γ. Αξιολόγηση από ομάδες χρηστών στα σχέδια υλοποίησης.

δ. Απαίτηση αναδρομικής ενημέρωσης για τα αποτελέσματα μετά τη λήξη της κοινοτικής ενίσχυσης.

ε. Συμμετοχή των υποψηφίων χωρών.

Η ρήτρα συμμετοχής των χωρών αυτών στη χρηματοδότηση θα αναθεωρηθεί προκειμένου να αυξηθεί η συμμετοχή τους στο πρόγραμμα.

στ. Διαμόρφωση μιας σαφούς κατατομής.

Η πρωτοβουλία θα διασαφηνισθεί και το όνομα της θα είναι πιο εύστοχο: "e-ΔΔ" προκειμένου να ενταχθεί στην πρωτοβουλία "e-Europe". Ο αριθμός των τομέων που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα θα μειωθεί από 18 σε 7 (βλέπε αναθεώρηση του παραρτήματος Ι).

ζ. Επικοινωνία

Η επικοινωνία για το πρόγραμμα θα ακολουθεί ενεργητικότερη προσέγγιση, με την πραγματοποίηση διαβουλεύσεων με τις δημόσιες αρχές, τους μη κυβερνητικούς οργανισμούς και τους συγκεκριμένους εμπορικούς εταίρους που συμμετέχουν στην παροχή κοινωφελών υπηρεσιών, στο πλαίσιο μιας προληπτικής στρατηγικής. Θα δημοσιευθεί προς χρήση των υποψηφίων ένας σαφής και απλουστευμένος οδηγός.

2.3. Πρόταση τροποποίησης του παραρτήματος Ι.

2.3.1. Η αιτιολογική έκθεση αποτελεί κατ' ουσία μια σύνθεση της έκθεσης (εστίαση, εξάλειψη των επικαλύψεων και της πολλαπλής χρηματοδότησης, μείωση του αριθμού των τομέων, αυξημένη χρηματοδότηση των διευρωπαϊκών σχεδίων, έμφαση στην διευρωπαϊκή διάσταση, διάκριση μεταξύ του ΔΔ-Τηλεπικοινωνίες και του προγράμματος "Τεχνολογίες της κοινωνίας των πληροφοριών" προκειμένου να προωθηθούν οι καινοτόμες υπηρεσίες κοινής ωφελείας, τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου τομέα, εύστοχη στήριξη υπέρ της διασύνδεσης και της διαλειτουργικότητας των δικτύων).

2.3.2. Ακόμη, η αιτιολογική έκθεση αναπτύσσει δύο σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τον μελλοντικό προσανατολισμό του προγράμματος:

- τη συνεκτίμηση του νέου τομέα κινητών υπηρεσιών και της διάστασης πολυμέσων,

- την έμφαση στην ασφάλεια των δικτύων, σύμφωνα με την πολιτική που χαράσσει η Επιτροπή στον τομέα(6), προκειμένου να ενισχυθούν η εμπιστοσύνη και η διευρωπαϊκή συνεργασία καθώς και συγκεκριμένες προτάσεις για την αποτελεσματική ανάπτυξη των δικτύων.

2.3.3. Η διαδικασία της επιτροπολογίας θα προσαρμοστεί κατ' εφαρμογή της δήλωσης αριθ. 2 του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου και, επίσης, το άρθρο 8 παράγραφος 2 θα τροποποιηθεί έτσι ώστε να εισαχθεί η διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής.

2.3.4. Οι τομείς που υποστηρίζει το πρόγραμμα ("έργα κοινού ενδιαφέροντος") αναφέρονται στο Παράρτημα Ι. Στις Γενικές Παρατηρήσεις, αφενός, εξετάζονται οι απόψεις που παρουσιάζονται στην έκθεση σχετικά με τη δομή του προγράμματος και, αφετέρου, τονίζεται η συνεκτική δομή των τριών επιπέδων των τηλεπικοινωνιακών διευρωπαϊκών δικτύων: εφαρμογές, γενικές υπηρεσίες, διασύνδεση και διαλειτουργικότητα των δικτύων.

2.3.4.1. Προτεραιότητες των εφαρμογών:

- δημόσιες αρχές και διοίκηση σε άμεση επικοινωνία,

- υγεία,

- άτομα με ειδικές ανάγκες και ηλικιωμένοι,

- μαθητεία και πολιτισμός.

2.3.4.2. Προτεραιότητες των γενικών υπηρεσιών:

- προηγμένες κινητές υπηρεσίες (που θα βασίζονται στη θέση, θα είναι προσωπικές και ανάλογες του εκάστοτε πλαισίου), πλοήγηση και καθοδήγηση, ενημέρωση στους μεταφορείς και τους ταξιδιώτες, ασφάλεια και χρέωση στο δίκτυο, εμπόριο, οικονομία, κινητή απασχόληση, κατάρτιση και καλλιέργεια, υγεία και επείγοντα περιστατικά,

- αξιόπιστες υπηρεσίες. Η ασφάλεια αποτελεί μείζονα μελλοντική πρόκληση: θα παρασχεθεί υποστήριξη σε υπηρεσίες κοινωφελούς χαρακτήρα που σχετίζονται με όλες τις πτυχές της ασφάλειας συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με στόχο την επίτευξη των αποτελεσματικών δικτύων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα εθνικά συστήματα CERT.

2.3.4.3. Προτεραιότητες της διασύνδεσης και της διαλειτουργικότητας των δικτύων:

- διασύνδεση και διαλειτουργικότητα των δικτύων, προϋπόθεση για αποτελεσματικές διευρωπαϊκές υπηρεσίες,

- τα έργα που αφορούν την ανάπτυξη και τη βελτίωση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων θα αποτελέσουν αντικείμενο ιδιαίτερης εξέτασης προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι δεν υφίστανται αρνητικές αλληλεπιδράσεις στις δυνάμεις της αγοράς.

2.3.4.4. Συμπληρωματική υποστήριξη και συντονισμός δράσεων:

Οι δράσεις θα συμβάλουν στη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για την υλοποίηση των σχεδίων, τη βελτίωση της ορατότητάς τους, την επίτευξη συναίνεσης υπέρ της τόνωσης και προαγωγής νέων εφαρμογών και υπηρεσιών, σε συνάρτηση με τα προγράμματα άλλων τομέων καθώς και την ανάπτυξη των δικτύων ευρείας ζώνης και συγκεκριμένα:

- στρατηγικές μελέτες για τις νέες προδιαγραφές που θα συμβάλουν στη λήψη ορθών επενδυτικών αποφάσεων,

- η καθιέρωση κοινών προδιαγραφών βάσει των ευρωπαϊκών και παγκοσμίων προτύπων,

- έντονη συνεργασία με τους φορείς του τομέα και ειδικότερα τις εταιρικές σχέσεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα,

- συντονισμός των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται βάσει της απόφασης αυτής με τα σχετικά κοινοτικά και εθνικά προγράμματα.

3. Γενικές Παρατηρήσεις

3.1. Παρατηρήσεις της ΕΟΚΕ σχετικά με την έκθεση

3.1.1. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την έμφαση που δίνεται στο πρόγραμμα όσον αφορά την πρόσβαση όλων στην κοινωνία των πληροφοριών, ιδίως για να καλυφθούν οι ανάγκες των πολιτών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

3.1.2. Θεωρεί ότι η ανάπτυξη συνεργιών με άλλα προγράμματα του τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων θα αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων και ταυτόχρονα θα αποφευχθούν οι σπατάλες πόρων και προσπαθειών.

3.1.3. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την επιδίωξη μιας πιο εύστοχης και πιο αποτελεσματικής ανακοίνωσης προκειμένου να υπάρξουν υποψηφιότητες που να αντιστοιχούν στους κοινωνικούς στόχους του προγράμματος. Επίσης, συμφωνεί με την μεταβολή του ονόματος σε "e-ΔΔ", γεγονός που συνδέει το πρόγραμμα τόσο με το σύνολο των διευρωπαϊκών δικτύων όσο και με την πρωτοβουλία "e-Europe".

3.1.4. Τέλος, η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την έμφαση που δίνεται στο πρόγραμμα όσον αφορά τις δημόσιες υπηρεσίες και τη συνεργασία που θα αναπτυχθεί με τους υπόλοιπους ενδιαφερόμενους φορείς στην παροχή υπηρεσιών κοινής ωφελείας (ΥΚΩ), δεδομένου ότι το πρόγραμμα θα καλύψει κατά προτεραιότητα τις πιο χρήσιμες υπηρεσίες για το κοινωνικό σύνολο.

3.2. Παρατηρήσεις της ΕΟΚΕ σχετικά με την πρόταση για το τροποποιημένο Παράρτημα Ι

3.2.1. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την έμφαση που προσδίδεται στα ακόλουθα: στην ασφάλεια, στην διαλειτουργικότητα, στην διασύνδεση των δικτύων σε συνάρτηση με την προσπάθεια διαμόρφωσης των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων προδιαγραφών, στη σύνδεση με τις γενικές υπηρεσίες των οποίων η ανάπτυξη σχεδιάζεται με την υλοποίηση μιας κοινωνίας των πληροφοριών και της γνώσης που να δίνει σε όλους ίσες ευκαιρίες πρόσβασης και χρήσης (παρά τα ενδεχόμενα προβλήματα και δυσκολίες, με μια διάσταση βιώσιμης ανάπτυξης όσον αφορά τα συστήματα καθοδήγησης και πλοήγησης που μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την επιμελητεία των μεταφορών στα διευρωπαϊκά δίκτυα και να προωθήσει την πολυλειτουργικότητα) καθώς και στο σύνολο των υπόλοιπων προτεραιοτήτων και στόχων του προγράμματος.

3.2.2. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί πλήρως με την κανονιστική διαδικασία και την επέκταση της χρηματοδότησης σε δύο κατευθύνσεις (υλοποίηση και υποψήφιες χώρες).

4. Ειδικές Παρατηρήσεις

4.1. Το πρόγραμμα θεσπίσθηκε μετά την ποσοτική έκρηξη του Διαδικτύου. Πρέπει, συνεπώς, να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις και οι δυνατότητες του μέσου αυτού καθώς και οι εξελίξεις στην κινητή τηλεφωνία, της οποίας η νέα γενεά είναι σε φάση διαμόρφωσης. Ο χαρακτήρας πολυμέσων του περιεχομένου πρέπει επίσης να συνεκτιμηθεί. Προκειμένου να καταστεί δυνατή η πρόσβαση σε πλουσιότερο και ποικίλο περιεχόμενο, η ταχεία πρόσβαση στο Διαδίκτυο πρέπει να θεωρηθεί αναγκαία και να αποτελέσει τμήμα των υπηρεσιών κοινής ωφελείας των τηλεπικοινωνιών.

4.2. Πρέπει επίσης να ενθαρρυνθεί η πρόσβαση στις ΝΤΠΕ(7) των ατόμων που έχουν παραμεληθεί για διάφορους λόγους όπως ειδικές ανάγκες, ηλικία, μειονεκτική κοινωνικοοικονομική κατάσταση, απομόνωση ή γεωγραφική απόσταση (νήσοι, απομακρυσμένες περιφέρειες). Τα σχέδια θα πρέπει να προωθούν τη χρήση του κώδικα WAI(8). Τα έργα που πληρούν τις εν λόγω απαιτήσεις πρέπει να ευνοούνται.

4.3. Οι τοπικές, περιφερειακές, επαγγελματικές οργανώσεις, οι οργανώσεις του τομέα της υγείας, της εκπαίδευσης και κατάρτισης, πρέπει να είναι σε θέση να συμμετέχουν στα έργα και να προβαίνουν σε προτάσεις έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των μελών ή των χρηστών τους. Η κοινωνία των πληροφοριών και της γνώσης δεν πρέπει να αποκλείσει κανέναν. Συνεπώς πρέπει να επικεντρωθούν οι προσπάθειες για την πρόσβαση όλων στη γνώση, στα προγράμματα αρχικής και συνεχούς κατάρτισης των μισθωτών, των επιχειρηματιών και των διαχειριστών και να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση των ατόμων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στις νέες τεχνολογίες.

4.4. Ακόμη, πρέπει να εμβαθυνθούν οι δεσμοί μεταξύ των νέων τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνίας (ΝΤΠΕ) και της πολιτικής χωροταξίας και τοπικής ανάπτυξης με σκοπό τόσο την συνοχή και την βιώσιμη ανάπτυξη όσο και την ανακοπή της μείωσης του πληθυσμού ορισμένων περιοχών, π.χ. ορεινών, εξαιρετικά απομακρυσμένων ή απομονωμένων. Συνεπώς, η συνοχή, τα προβλήματα των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των ηλικιωμένων πρέπει να κατέχουν πολύ σημαντική θέση μεταξύ των επιλεχθέντων κριτηρίων για την αξιολόγηση των σχεδίων.

4.5. Τα ζητήματα ασφάλειας των δικτύων, προστασίας των προσωπικών ή ευαίσθητων δεδομένων στην ηλεκτρονική διοίκηση και κυρίως στο πλαίσιο του προγράμματος ΙDA(9) ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ διοικήσεων των κρατών μελών, στην υγεία και την κοινωνική προστασία, πρέπει να καταλάβουν σημαντική θέση στα σχετικά προγράμματα, κυρίως μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου και τις απειλές ηλεκτρονικής τρομοκρατίας που θα μπορούσαν να προκύψουν από διάφορες κατευθύνσεις.

Βρυξέλλες, 29 Mαΐου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1336/97/EK για το σύνολο προσανατολισμών για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, Βρυξέλλες, 10/12/2001 (COM(2001) 742 τελικό - 2001/0296 (COD)) υποβληθείσα από την Επιτροπή.

(2) Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αναθεώρηση του παραρτήματος Ι της απόφασης αριθ. 1336/97/EK για το σύνολο προσανατολισμών για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, Βρυξέλλες, 10.12.2001 (COM(2001) 742 τελικό - 2001/0296 (COD)).

(3) Γνωμοδότηση της ΟΚΕ με θέμα την πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων (COM(94) 62 τελικό - 94/0065 SYN) ΕΕ C 195 της 18.7.1994.

Γνωμοδότηση της ΟΚΕ με θέμα "Προς μια κοινωνία των πληροφοριών - Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με μεθοδολογία για την υλοποίηση εφαρμογών της κοινωνίας των πληροφοριών" (COM/95/224 τελικό) ΕΕ C 39 της 12.2.1996.

Γνωμοδότηση της ΟΚΕ με θέμα "Η συνέχεια των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών προς τα ευρωπαϊκά νησιά" (γνωμοδότηση πρωτοβουλίας) (ΟΚΕ 542/2002 της 25.4.2002).

Γνωμοδότηση της ΟΚΕ (ΟΚΕ 374/2002) με θέμα την "Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων" (COM/2001/0545 - 2001/0226 (COD)).

(4) Ελεγκτικό Συνέδριο - Ειδική έκθεση αριθ. 9/2000 σχετικά με το ΤΕΝ - επικοινωνίες συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής, ΕΕ C 166 της 15.6.2000.

(5) Βλέπε γνωμοδότηση της ΟΚΕ με θέμα "e-Europe 2002 - Μια κοινωνία πληροφοριών για όλους - Σχέδιο προγράμματος δράσης" (COM(2000) 330 τελικό) ΕΕ C 123 της 25.4.2001.

(6) Βλέπε γνωμοδότηση της ΟΚΕ με θέμα την "Ανακοίνωση από την Επιτροπή προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Ασφάλεια δικτύων και πληροφοριών: Πρόταση ευρωπαϊκής πολιτικής" (COM/2001/0298 τελικό) - ΕΕ C 48 της 21.2.2002.

(7) Νέες τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνίας.

(8) Βλέπε γνωμοδότηση της ΟΚΕ με θέμα την "Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την ΕΟΚΕ και την ΕΤΠ - e-Europe 2002 (Ηλεκτρονική Ευρώπη 2002): Προσβασιμότητα στις δημόσιες ιστοθέσεις και στο περιεχόμενό τους" - (COM(2001) 529 τελικό), ΕΕ C 94 της 18.4.2002.

(9) Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποιήσεως της απόφασης αριθ. 1719/1999/ΕΚ σχετικά με ένα σύνολο προσανατολισμών, συμπεριλαμβανομένου του προσδιορισμού σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος, για τα διευρωπαϊκά δίκτυα ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ διοικήσεων (IDA) και Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποιήσεως της απόφασης αριθ. 1720/1999/ΕΚ για τη θέσπιση μιας σειράς δράσεων και μέτρων με σκοπό την εξασφάλιση της διαλειτουργικότητας των διευρωπαϊκών δικτύων ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ διοικήσεων (IDA) και της πρόσβασης σ' αυτά (COM(2001) 507 τελικό - 2001/0210 COD - 2001/0211 (COD)).