Πέμπτη ετήσια έκθεση δυνάμει της λειτουργικής διάταξης αριθ. 8 του ευρωπαϊκού Κώδικα Συμπεριφοράς για τις εξαγωγές όπλων

(2003/C 320/01)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο Κώδικας Συμπεριφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εξαγωγές όπλων προβλέπει μηχανισμό για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη διαβούλευση μεταξύ των κρατών μελών, με σκοπό να διασφαλισθεί η σύγκλιση των εθνικών πολιτικών ελέγχου των εξαγωγών.

Οι αποφάσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις σχετικές με τον Κώδικα Συμπεριφοράς πρακτικές και την εφαρμογή του από τα κράτη μέλη, καταγράφονται σε ετήσιες εκθέσεις. Για λόγους διαφάνειας στη φετινή έκθεση, ακολουθώντας το προηγούμενο του 2002, επισυνάπτεται σύνοψη των συμφωνημένων πρακτικών, στην οποία απαριθμούνται όλες οι αποφάσεις της ομάδας εργασίας κατά τρόπο συστηματικό. Η σύνοψη αυτή, σε συνδυασμό με τον Κώδικα, παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα του Κώδικα και του τρόπου εφαρμογής του από τα κράτη μέλη.

Ι. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΜΠΤΟΥ ΕΤΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ

Ο Κώδικας Συμπεριφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εξαγωγές όπλων μπορεί ορθώς και θεωρηθεί το πληρέστερο καθεστώς ελέγχου των διεθνών εξαγωγών όπλων. Ο μεγάλος αριθμός των γνωστοποιούμενων αρνήσεων και των διαβουλεύσεων μαρτυρεί τον συνεχή διάλογο μεταξύ των κρατών μελών, οποίος συμβάλλει στη σύγκληση των πολιτικών και των διαδικασιών που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των εξαγωγών όπλων.

Ο διάλογος αυτός δεν έχει μόνο "εσωτερική" διάσταση, δεν πραγματοποιείται δηλαδή μόνο μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και με κράτη μη μέλη, μέσω συνεδριάσεων της Τρόικας που διοργανώνονται στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και της Πολιτικής Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε αυτή τη συνάρτηση, έχει ενταθεί ο διάλογος με τις προσχωρούσες και τις συνδεδεμένες χώρες με σκοπό να βελτιωθεί η εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς, τον οποίο όλες οι προαναφερθείσες χώρες έχουν κατ' αρχήν αποδεχθεί. Απαιτούνται τροποποιήσεις και προσαρμογές τόσο σε νομοθετικό επίπεδο, όσο και σε ό, τι αφορά την κατάρτιση των αρμόδιων υπαλλήλων. Η συμβολή των κρατών μελών μπορεί να είναι καθοριστική από αυτή την άποψη.

Στις 28 Μαΐου 2003 η Τσεχική Δημοκρατία φιλοξένησε στην Πράγα την τέταρτη άτυπη σύνοδο εμπειρογνωμόνων σε θέματα πολιτικής σχετικά με τις εξαγωγές όπλων, στην οποία συζητήθηκαν θέματα σχετικά με τη διαμεσολάβηση με αντικείμενο όπλα, την εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς, και την επιβολή της τήρησής του. Περιγράφηκαν οι εθνικές πολιτικές και εξετάστηκαν οι τρόποι εφαρμογής των ευρωπαϊκών ελέγχων στις εξαγωγές όπλων. Επίσης καλλιεργήθηκαν οι προσωπικές επαφές μεταξύ εμπειρογνωμόνων.

Μετά την έγκριση της κοινής θέσης 2003/468/ΚΕΠΠΑ της 23ης Ιουνίου 2003 από το Συμβούλιο σχετικά με τη διαμεσολάβηση με αντικείμενο τα όπλα, συνεχίστηκε ενεργότερα η συζήτηση σχετικά με ενδεχόμενη ενίσχυση του καθεστώτος του Κώδικα Συμπεριφοράς μέσω της μετατροπής του σε κοινή θέση. Το θέμα αυτό αναφέρεται και στην επεξηγηματική δήλωση της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων, δικαιωμάτων του ανθρώπου, κοινής ασφάλειας και αμυντικής πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την τέταρτη ετήσια έκθεση του Συμβουλίου για τον Κώδικα Συμπεριφοράς, στην οποία επαναλαμβάνεται το αίτημα ο Κώδικας να είναι νομικά δεσμευτικός και εξετάζεται η δυνατότητα μεταφοράς του στο εθνικό δίκαιο. Η ομάδα εξέτασε τις νομικές συνέπειες ενδεχόμενης μετατροπής του Κώδικα σε κοινή θέση και η συζήτηση σχετικά με το θέμα συνεχίζεται.

ΙΙ. ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΝΤΟΠΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ

Εναρμόνιση των εθνικών εκθέσεων

Συνεχίστηκε το εγχείρημα της εναρμόνισης των διαδικασιών κατάρτισης εκθέσεων και έχουν ληφθεί περαιτέρω μέτρα για πλήρως συγκρίσιμα στατιστικά στοιχεία. Φαίνεται ότι οι αλλαγές στα εθνικά συστήματα όσον αφορά τις εκθέσεις για τις εξαγωγές όπλων μπορούν να υλοποιηθούν μόνο βάσει μιας σταδιακής προσέγγισης. Έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τον κατάλογο των παραληπτριών χωρών, ο οποίος παρέχει πλέον πιο ολοκληρωμένη κάλυψη των διαφόρων προορισμών.

Όσον αφορά τα στατιστικά στοιχεία, η Ομάδα εξέτασε την κατάσταση που απορρέει από την αδυναμία ορισμένων κρατών να προσκομίσουν στοιχεία που να περιλαμβάνουν και τις χορηγηθείσες άδειες και τις πραγματικές εξαγωγές.

Τυποποίηση των πιστοποιητικών τελικού χρήστη

Αφού συμφώνησαν για τα κύρια στοιχεία που θα πρέπει να αναφέρονται στα πιστοποιητικά τελικού χρήστη οσάκις απαιτούνται από κάποιο κράτος μέλος, σε συνάρτηση με την εξαγωγή υλικών που περιλαμβάνονται στον "κοινό κατάλογο στρατιωτικού εξοπλισμού", τα κράτη μέλη συνέχισαν να διερευνούν τρόπους για την περαιτέρω τυποποίηση αυτών των πιστοποιητικών.

Σε αυτή τη συνάρτηση, διευρύνθηκε το σύνολο των υποχρεωτικών λεπτομερειών και συζητήθηκαν επιπλέον στοιχεία που θα πρέπει να προστεθούν.

Διαμεσολάβηση με αντικείμενο τα όπλα

Τον Ιούνιο του 2003 η ομάδα COARM ενέκρινε οριστικά και στη συνέχεια το Συμβούλιο εξέδωσε κοινή θέση για τον έλεγχο της διαμεσολάβησης με αντικείμενο τα όπλα. Η από κοινού δέσμευση συνίσταται σε επίσημη επιβεβαίωση ορισμένων από τις συμπεφωνημένες πρακτικές που περιλαμβάνονται στο προσάρτημα της τέταρτης ετήσιας έκθεσης. Περιλαμβάνει επίσης ορισμένα κριτήρια και ορισμούς που τα κράτη μέλη θα πρέπει να περιλάβουν στην εθνική τους νομοθεσία σχετικά με τη διαμεσολάβηση με αντικείμενο τα όπλα.

Για την ανάληψη δραστηριοτήτων διαμεσολάβησης απαιτείται άδεια ή γραπτή εξουσιοδότηση των αρμόδιων αρχών του κράτους μέλους όπου λαμβάνουν χώρα οι δραστηριότητες και, εάν το απαιτεί η εθνική νομοθεσία, όπου διαμένει ή είναι εγκατεστημένος ο μεσολαβητής. Τα κράτη μέλη αξιολογούν τις αιτήσεις έκδοσης άδειας ή γραπτής εξουσιοδότησης για συγκεκριμένες πράξεις διαμεσολάβησης με βάση τις διατάξεις του Κώδικα Συμπεριφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εξαγωγές όπλων.

Τα κράτη μέλη δικαιούνται επί πλέον να απαιτούν από τους διαμεσολαβητές να λαμβάνουν γραπτή εξουσιοδότηση προκειμένου να ενεργούν υπό αυτή την ιδιότητα. Δικαιούνται επίσης να καθιερώσουν μητρώο των διαμεσολαβητών στις συναλλαγές με αντικείμενο όπλα. Η εγγραφή στο μητρώο ή η εξουσιοδότηση για τη διενέργεια πράξεων διαμεσολάβησης δεν αντικαθιστά τη λήψη άδειας ή γραπτής εξουσιοδότησης, η οποία παραμένει υποχρεωτική για κάθε συναλλαγή.

Επίσης, η ομάδα συμφώνησε η κοινή θέση να εφαρμοσθεί μέσω του μηχανισμού που προβλέπεται στον Κώδικα Συμπεριφοράς. Εντούτοις, δεν διαθέτουν ακόμη όλα τα κράτη μέλη νομοθεσία για τη διαμεσολάβηση. Γι' αυτόν το λόγο προτάθηκε το σύστημα γνωστοποίησης και διαβούλευσης να ισχύσει σε υποχρεωτική βάση μόνο για τα κράτη μέλη που διαθέτουν την απαιτούμενη νομοθεσία.

Βελτίωση του συστήματος κυκλοφορίας των αρνήσεων

Η αμοιβαία γνωστοποίηση των αρνήσεων αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τρόπους με τους οποίους μπορούν να επιτευχθούν οι στόχοι των πολιτικών ελέγχου εξαγωγών των κρατών μελών και η σύγκλιση αυτών των πολιτικών. Προς τούτο, η ομάδα συμφώνησε επί ενός "εγχειριδίου χρήστη" που θα αποσκοπεί στη διευκρίνιση των ευθυνών των κρατών μελών σε αυτόν τον τομέα και θα έχει αποτέλεσμα την ενισχυμένη ανταλλαγή πληροφοριών. Το εγχειρίδιο δεν θα αντικαταστήσει τον Κώδικα Συμπεριφοράς αλλά θα δίνει κατευθύνσεις στην ερμηνεία των λειτουργικών του διατάξεων όσον αφορά τον ορισμό της άρνησης, τη διαδικασία κοινοποίησης και τις πληροφορίες που θα πρέπει να περιλαμβάνει, την ανάκληση κοινοποίησης άρνησης και τις διαδικασίες για τις διαβουλεύσεις. Προορίζεται κατά κύριο λόγο να χρησιμοποιηθεί από τους υπεύθυνους για τη χορήγηση αδειών υπαλλήλους.

Αποφασίστηκε η δημιουργία κεντρικής βάσης δεδομένων με αρνήσεις αδειών εξαγωγής, την οποία θα μπορούν να χρησιμοποιούν όλα τα κράτη μέλη και να αναζητούν συγκεκριμένες αρνήσεις.

Προβολή των αρχών και των κριτηρίων του Κώδικα σε χώρες μη μέλη και σε διεθνείς οργανισμούς

Ο Κώδικας Συμπεριφοράς, οι σκοποί και οι διαδικασίες του παρουσιάζονται και προτείνονται συνεχώς στο πλαίσιο πολιτικού διαλόγου με κράτη μη μέλη και με διεθνείς οργανισμούς.

Σε αυτή τη συνάρτηση, η ομάδα COARM συμφώνησε κατ' αρχήν να ανταλλάσσει πληροφορίες περί αρνήσεων με επιλεγμένες χώρες μη μέλη. Κάθε σχετική απόφαση θα λαμβάνεται σε κατά περίπτωση βάση· μεταξύ άλλων, εξετάζονται επί του παρόντος τυχόν αμοιβαίες υποχρεώσεις οι οποίες ενδέχεται να προκύψουν με την ή τις συμμετέχουσες χώρες.

ΙΙΙ. ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΖΗΤΗΣΕ Η ΟΜΑΔΑ COARM ΣΕ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

Κοινός κατάλογος στρατιωτικού εξοπλισμού της ΕΕ

Εγκρίθηκε νέος και ενημερωμένος κοινός στρατιωτικός κατάλογος της ΕΕ (ο προηγούμενος είναι του Ιουνίου 2000). Το σύστημα αρίθμησης που χρησιμοποιείται στη νέα μορφή είναι το ίδιο με εκείνο του καταλόγου πολεμικού υλικού του διακανονισμού του Wassenaar. Στη νέα αυτή μορφή του καταλόγου της ΕΕ λαμβάνεται υπόψη ο κατάλογος του διακανονισμού του Wassenaar. Τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι στο μέλλον, τροποποιήσεις του στον κατάλογο του διακανονισμού του Wassenaar δεν θα συνεπιφέρουν αυτομάτως τροποποίηση του κοινού καταλόγου της ΕΕ. Ο κατάλογος αυτός υποβλήθηκε στο Συμβούλιο και θα δημοσιευθεί σε τεύχος C της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμογή του κριτηρίου 8 του Κώδικα Συμπεριφοράς

Έχει ξεκινήσει εξέταση, με κύριο στόχο συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές που θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν το κριτήριο, καθώς και τον καθορισμό των Υπουργείων και των κυβερνητικών υπηρεσιών που θα συμμετάσχουν σε αυτό το έργο. Άλλα σημεία που συζητώνται επί του παρόντος αφορούν τους δείκτες που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση που απαιτείται δυνάμει του κριτηρίου 8, οι οποίοι θα πρέπει να συνυπολογίζουν τόσο τις συνθήκες που επικρατούν στη χώρα εισαγωγής, όσο και τις πιθανές συνέπειες της εξαγωγής, καθώς και τις πηγές πληροφοριών.

Πρωταρχικές κατευθυντήριες γραμμές για το άμεσο μέλλον

Μετά από πέντε έτη εφαρμογής του Κώδικα Συμπεριφοράς, μπορεί να θεωρηθεί ότι ο Κώδικας περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία μιας κοινής προσέγγισης όσον αφορά τον έλεγχο των εξαγωγών συμβατικών όπλων από τα κράτη μέλη. Εντούτοις, το έργο δεν έχει περατωθεί σε ορισμένους τομείς οι οποίοι δεν είχαν εξετασθεί κατά το παρελθόν ή σε τομείς οι οποίοι απαιτούν περαιτέρω εργασία προκειμένου να εδραιωθούν και να συνεχισθούν τα παραχθέντα αποτελέσματα.

Τα κράτη μέλη έχουν εντοπίσει τις ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές για το άμεσο μέλλον:

1. Συνέχιση της διαδικασίας εναρμόνισης των εθνικών εκθέσεων προκειμένου να υποβάλλονται σαφέστεροι και ευκρινέστεροι συνοπτικοί πίνακες.

2. Συνέχιση της εφαρμογής της κοινής θέσης για τη διαμεσολάβηση με αντικείμενο όπλα, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές καταστάσεις των εθνικών νομοθεσιών.

3. Εξέταση τρόπων για τον έλεγχο των ηλεκτρονικών μεταβιβάσεων λογισμικού και τεχνολογίας που σχετίζεται με υλικά του κοινού καταλόγου.

4. Συνέχιση της πολιτικής για προβολή των αρχών και των κριτηρίων του Κώδικα Συμπεριφοράς μεταξύ τρίτων χωρών.

5. Παροχή πρακτικής και τεχνικής βοήθειας, εφόσον ζητείται, στις προσχωρούσες χώρες προκειμένου να διασφαλίζεται η εναρμόνιση των πολιτικών για τον έλεγχο των εξαγωγών όπλων και η πλήρης εφαρμογή των αρχών και των κριτηρίων του Κώδικα Συμπεριφοράς.

6. Πλήρης εφαρμογή των απλουστευμένων κανόνων που περιέχει το "εγχειρίδιο χρήστη" και διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής του, περιλαμβανομένης της κεντρικής βάσης δεδομένων με αρνήσεις αδειών εξαγωγής.

7. Ανάπτυξη του διαλόγου με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

8. Ανάπτυξη των σχέσεων με τρίτες χώρες που έχουν ευθυγραμμισθεί με τον Κώδικα Συμπεριφοράς.

9. Επανεξέταση του Κώδικα Συμπεριφοράς.

Συλλογη πρακτικων συμπεφωνημενων μεταξυ των κρατων μελων εντος των πλαισιων του Κώδικα Συμπεριφοράς

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Από την έκδοση του Κώδικα Συμπεριφοράς το 1998, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν συμφωνήσει για έναν αριθμό πρακτικών που σχετίζονται με τον Κώδικα και τις λειτουργικές του διατάξεις προκειμένου να αποσαφηνιστεί, να αναλυθεί και ενίοτε να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής των αρχών και των λειτουργικών διατάξεων του Κώδικα.

Οι συμπεφωνημένες πρακτικές έχουν καταγραφεί στις ετήσιες εκθέσεις για την εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς από τα κράτη μέλη.

Η παρούσα συλλογή τις συγκεντρώνει με σύστημα, θα ενημερώνεται δε και θα δημοσιεύεται κατ' έτος ως παράρτημα της ετήσιας έκθεσης. Μαζί με τον ίδιο τον Κώδικα, η συλλογή παρέχει διαφανή και σφαιρική θεώρηση του Κώδικα Συμπεριφοράς και της εφαρμογής του από τα κράτη μέλη. Η συλλογή περιλαμβάνει δύο μέρη. Το πρώτο αφορά τις εν γένει πρακτικές που σχετίζονται με τη λειτουργία του Κώδικα και το δεύτερο τις πρακτικές που σχετίζονται με συγκεκριμένες λειτουργικές του διατάξεις. Το έτος δημοσίευσης στις ετήσιες εκθέσεις αναγράφεται εντός αγκυλών. Η συλλογή δεν πραγματεύεται θέματα που τελούν υπό συζήτηση ή που έχουν προσδιοριστεί ως προτεραιότητες για μελλοντικές συζητήσεις.

II. ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

1. Εξαγωγή εξοπλισμού για ανθρωπιστικούς σκοπούς

Η ομάδα COARM εξέτασε το ζήτημα του αν είναι σκόπιμο να επιτραπεί η εξαγωγή εξοπλισμού που υπόκειται σε έλεγχο όταν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για ανθρωπιστικούς σκοπούς, ενώ κανονικά η εξαγωγή αυτή θα είχε απορριφθεί βάσει του Κώδικα Συμπεριφοράς. Σε ορισμένες περιοχές, μετά από κάποια σύγκρουση, ορισμένα είδη εξοπλισμού που υπόκεινται σε έλεγχο μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην προάσπιση της ασφάλειας του αμάχου πληθυσμού και στην οικονομική ανασυγκρότηση. Τα κράτη μέλη κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αυτό το είδος εξαγωγών δεν αντιβαίνει στον Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ. Οι εξαγωγές αυτές, όπως και όλες οι άλλες, πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση και να λαμβάνονται πλήρως υπόψη τα κριτήρια του Κώδικα. Τα κράτη μέλη θα απαιτούν επαρκείς εγγυήσεις ώστε να αποφευχθεί η κακή χρησιμοποίηση του σχετικού εξοπλισμού και ενδεχομένως θα προβλέπουν ρήτρες για τον επαναπατρισμό του (2001).

2. Έλεγχος των δραστηριοτήτων διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα

Στο πλαίσιο της εφαρμογής του Κώδικα Συμπεριφοράς, συζητήθηκε κατ' επανάληψη στο πλαίσιο της ομάδας COARM το ζήτημα της διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα. Σύμφωνα με την πρόθεση που εξέφρασαν στη δεύτερη ετήσια έκθεση, τα κράτη μέλη συνέχισαν και εμβάθυναν τις συζητήσεις τους σχετικά με τις ρυθμίσεις για τον έλεγχο των δραστηριοτήτων διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα. Για το σκοπό αυτό, συμφώνησαν με ένα σύνολο κατευθυντήριων γραμμών για τον έλεγχο της διαμεσολάβησης, το πνεύμα των οποίων μπορούν να ακολουθήσουν οι εθνικές νομοθεσίες.

Θα πρέπει να τεθούν φραγμοί στις δραστηριότητες των φυσικών και νομικών προσώπων της ΕΕ τα οποία διακινούν όπλα με στόχο την καταστρατήγηση των εμπάργκο που αποφασίζονται σε εθνικό επίπεδο ή από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον ΟΗΕ ή τον ΟΑΣΕ ή την καταστρατήγηση των κριτηρίων εξαγωγής του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ όσον αφορά την εξαγωγή όπλων. Είναι εξάλλου σκόπιμο να δημιουργηθούν τα αναγκαία μέσα για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την νόμιμη ή παράνομη διαμεσολάβηση, ώστε να ενισχυθεί η συνεργασία στο πλαίσιο της ΕΕ με στόχο την καταπολέμηση και την πρόληψη του εμπορίου όπλων. Οι έλεγχοι θα πρέπει να καλύπτουν τις δραστηριότητες των φυσικών και νομικών προσώπων τα οποία με την ιδιότητα του αντιπροσώπου ή του διαμεσολαβητή, διαπραγματεύονται ή οργανώνουν συναλλαγές συμπεριλαμβανόμενης και της μεταφοράς όπλων και στρατιωτικού υλικού μεταξύ ξένων χωρών. Τα μέτρα αυτά καθορίζουν επίσης το σαφές πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να ασκούνται οι νόμιμες δραστηριότητες διαμεσολάβησης.

Προκειμένου να αποφευχθούν τα μειονεκτήματα που προκύπτουν από τη διαφορά των εθνικών προσεγγίσεων και να διευκολυνθούν οι εργασίες των κρατών μελών που επιθυμούν να αναπροσαρμόσουν ή να αναπτύξουν την εθνική τους ρύθμιση, αξιολογήθηκαν ορισμένες προτάσεις σχετικά με τον έλεγχο των διαμεσολαβητών με αντικείμενο όπλα. Τα σχετικά συμπεράσματα παρατίθενται κατωτέρω.

Όσον αφορά τις συναλλαγές που ενέχουν αγοραπωλησία (ο διαμεσολαβητής όπλων αποκτά νομίμως την κυριότητα των όπλων ή του στρατιωτικού εξοπλισμού) ή διαμεσολάβηση (ο διαμεσολαβητής δεν αποκτά την κυριότητα του υλικού), πρέπει να δοθεί γραπτή άδεια ή έγκριση των αρμόδιων αρχών του κράτους μέλους στο οποίο ασκείται η διαμεσολάβηση ή στο οποίο διαμένει ή έχει την έδρα του ο διαμεσολαβητής. Οι αιτήσεις για τη χορήγηση άδειας ή έγκρισης θα πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση με βάση τα κριτήρια του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων.

Εξάλλου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο να καταρτίσουν μητρώα στα οποία θα εγγράφονται οι διαμεσολαβητές ή να ορίσουν ότι οι διαμεσολαβητές υποχρεούνται να λαμβάνουν γραπτή άδεια από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους στο οποίο διαμένουν ή έχουν την έδρά τους. Κατά την εξέταση μιας αίτησης για τη χορήγηση άδειας διαμεσολάβησης, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ενδεχόμενο ιστορικό συμμετοχής σε παράνομες δραστηριότητες. Ένα τέτοιο σύστημα μητρώου ή άδειας δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως επίσημη έγκριση των δραστηριοτήτων διαμεσολάβησης, πράγμα το οποίο προκύπτει εξάλλου σαφώς από τη διατήρηση του συστήματος ατομικών ή ομαδικών αδειών που επιτρέπουν τις συναλλαγές.

Οι έλεγχοι τους οποίους προβλέπει ο νόμος σ' αυτόν τον σημαντικό τομέα θα πρέπει να συνοδεύονται από αποτελεσματικές κυρώσεις. Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τη νομοθεσία, τους εγγεγραμμένους διαμεσολαβητές και τους διαμεσολαβητές που έχουν αποδεδειγμένα συμμετάσχει στο παρελθόν σε παράνομες δραστηριότητες και να συνεχίσουν τις συζητήσεις στο πλαίσιο της ομάδας COARM, προκειμένου να καθορίσουν ακριβέστερα, μεταξύ άλλων, ενδεχόμενα κριτήρια αξιολόγησης των αιτήσεων εγγραφής με την ιδιότητα του διαμεσολαβητή ή των αιτήσεων άσκησης διαμεσολάβησης (2001).

Στα πλαίσια της ομάδας COARM, τα κράτη μέλη συνέλεξαν και συζήτησαν συναφή στοιχεία όσον αφορά τον έλεγχο της διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα στην οικεία εθνική νομοθεσία. Τα κράτη μέλη συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης της πολιτικής δέσμευσης για έλεγχο της διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα τόσο μεταξύ κρατών μελών όσο και σε ευρύτερα πλαίσια (2002).

Η COARM συμφώνησε σχετικά με σχέδιο κοινής θέσης για τον έλεγχο της διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα, την οποία θέσπισε το Συμβούλιο στις 23 Ιουνίου 2003 (κοινή θέση 2003/468/ΚΕΠΠΑ για τον έλεγχο της διαμεσολάβησης με αντικείμενο όπλα) (2003).

3. Άυλη μεταφορά τεχνολογίας

Η ομάδα COARM αναγνώρισε ότι οι αρχές θα πρέπει να υπαγάγουν σε αποτελεσματικό έλεγχο τις ηλεκτρονικές μεταφορές λογισμικού και τεχνολογιών που συνδέονται με τα αγαθά που περιλαμβάνονται στον κοινό κατάλογο, πράγμα το οποίο ήδη συμβαίνει σε ορισμένα κράτη μέλη. Συμφώνησε να συνεχίσει την εξέταση αυτού του ζητήματος λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί σ' αυτόν τον τομέα όσον αφορά τα αγαθά διπλής χρήσης (2001).

4. Διαμετακόμιση

Στις περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη μέλη απαιτούν άδεια για την διαμετακόμιση ή τη μεταφόρτωση οποιουδήποτε υλικού περιλαμβανόμενου στον κοινό κατάλογο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κριτήρια του Κώδικα Συμπεριφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εξαγωγές όπλων θα πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπ' όψη από τα κράτη μέλη όταν αποφασίζουν ως προς τις αιτήσεις για τέτοιες άδειες (2002).

5. Παραγωγή στρατιωτικού υλικού που υπόκειται σε άδεια

Ανήσυχη για τις συνέπειες των ανεξέλεγκτων ροών και των αποσταθεροποιητικών συσσωρεύσεων όπλων και λοιπού στρατιωτικού εξοπλισμού, καθώς και για τη διάδοση της τεχνολογίας και των μέσων παραγωγής του εξοπλισμού αυτού, η ΕΕ θέσπισε μέτρα για την παγίωση και την ενίσχυση των ελέγχων των εξαγωγών όπλων, με σκοπό την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα και ως συμβολή στην πρόληψη των συγκρούσεων. Εν προκειμένω, η ΕΕ αναγνωρίζει την ιδιαίτερη ευθύνη των κρατών που εξάγουν όπλα. Υπενθυμίζοντας τον Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων της 8ης Ιουνίου 1998, τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι κατά την εξέταση των αιτήσεων για άδειες όσον αφορά εξαγωγές ελεγχόμενης τεχνολογίας ή υλικών με σκοπό την παραγωγή εξοπλισμού ευρισκόμενου στον κοινό κατάλογο στρατιωτικού υλικού στο εξωτερικό, θα λαμβάνεται υπ' όψη η πιθανή χρησιμοποίηση του τελικού προϊόντος στη χώρα παραγωγής και ο κίνδυνος πιθανής εκτροπής του προϊόντος ή εξαγωγής του σε ανεπιθύμητο τελικό χρήστη (2002).

ΙΙΙ. ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

Λειτουργική διάταξη αριθ. 3

Τα κράτη μέλη θα διαβιβάζουν δια της διπλωματικής οδού στοιχεία για τις άδειες που έχουν αρνηθεί σύμφωνα με τον Κώδικα Συμπεριφοράς για στρατιωτικό εξοπλισμό, μαζί με μια εξήγηση των λόγων για τους οποίους απορρίφθηκε η αίτηση άδειας. Τα προς κοινοποίηση στοιχεία εκτίθενται με τη μορφή σχεδίου εντύπου στο παράρτημα Α. Προτού ένα κράτος μέλος χορηγήσει άδεια, η αίτηση της οποίας απορρίφθηκε από άλλο κράτος μέλος ή άλλα κράτη μέλη για μια κατ' ουσίαν ταυτόσημη συναλλαγή εντός της τελευταίας τριετίας, προβαίνει σε διαβουλεύσεις με το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που αρνήθηκαν τη χορήγηση της αδείας (των αδειών). Εάν μετά τις διαβουλεύσεις, το κράτος μέλος αποφασίσει, παρά ταύτα, να χορηγήσει άδεια, θα το γνωστοποιεί στο κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που αρνήθηκαν την άδεια (τις άδειες), αιτιολογώντας διεξοδικά το σκεπτικό του. Η απόφαση μεταβίβασης ή μη οιουδήποτε είδους στρατιωτικού εξοπλισμού παραμένει στην εθνική διακριτική ευχέρεια κάθε κράτους μέλους. Θεωρείται ότι υπάρχει "άρνηση άδειας" όταν το κράτος μέλος αρνείται να επιτρέψει την πώληση ή υλική εξαγωγή του οικείου είδους στρατιωτικού εξοπλισμού, ενώ η πώληση αυτή ή η σύναψη σχετικής σύμβασης θα είχε πραγματοποιηθεί υπό άλλες συνθήκες. Για τους σκοπούς αυτούς, η κοινοποιητέα άρνηση δύναται, σύμφωνα με τις εθνικές διαδικασίες, να περιλαμβάνει την άρνηση αδείας έναρξης διαπραγματεύσεων ή την αρνητική απάντηση σε τυπικό αρχικό ερώτημα για μια συγκεκριμένη παραγγελία.

1. Γνωστοποιήσεις άρνησης και διαβουλεύσεις

Στις γνωστοποιήσεις άρνησης θα αναγράφεται ο αύξων αριθμός που δηλώνει τη χώρα καταγωγής και ο αριθμός της άρνησης (συνοδευόμενος από το κοινοτικό ακρώνυμο του ενδιαφερομένου κράτους μέλους καθώς και ένδειξη του έτους).

Οι αρνήσεις για τις οποίες εξακολουθεί να υπάρχει δυνατότητα προσφυγής δυνάμει των εθνικών διαδικασιών γνωστοποιούνται δυνάμει του Κώδικα Συμπεριφοράς με τη σχετική ένδειξη.

Οι αποφάσεις για την ανάκληση υφισταμένων αδειών διεκπεραιώνονται με τον ίδιο τρόπο όπως και οι απορρίψεις αιτήσεων για άδεια.

Οι γνωστοποιήσεις άρνησης που κυκλοφόρησαν στα πλαίσια των διεθνών καθεστώτων ελέγχου των εξαγωγών θα κυκλοφορούν επίσης και ως γνωστοποιήσεις άρνησης στα πλαίσια του Κώδικα Συμπεριφοράς, εφ' όσον εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του.

Για την διαδικασία διαβουλεύσεων που προβλέπεται στην λειτουργική παράγραφο αριθ. 3 του Κώδικα, προβλέπεται περίοδος δύο έως τεσσάρων εβδομάδων από την ημερομηνία παραλαβής της αίτησης διαβουλεύσεων, εκτός εάν μεταξύ των ενδιαφερομένων συμφωνηθεί διαφορετική προθεσμία.

Σε περίπτωση που αρθεί μια απαγόρευση εξαγωγής όπλων, οι αρνήσεις που βασίζονται αποκλειστικά και μόνο στην απαγόρευση λήγουν, εκτός εάν ανανεωθούν από την απορρίπτουσα χώρα εντός ενός μηνός, βάσει άλλων κριτηρίων του Κώδικα.

Οι γνωστοποιήσεις απόρριψης θα πρέπει να περιέχουν τα ακόλουθα δεδομένα:

- χώρα προορισμού,

- λεπτομερή περιγραφή του οικείου υλικού (με τον αντίστοιχο αριθμό του κοινού καταλόγου),

- αγοραστή (με διευκρίνιση του αν ο αγοραστής είναι κρατικός φορέας, αστυνομία, στρατός, ναυτικό, αεροπορία, παραστρατιωτικές μονάδες ή αν ο αγοραστής είναι ιδιώτης, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, επίσης δε, όταν η άρνηση στηρίζεται στο κριτήριο 7, το όνομα του φυσικού ή νομικού προσώπου),

- περιγραφή της τελικής χρήσης,

- λόγους της άρνησης (όπου θα πρέπει να αναφέρονται όχι μόνον αριθμητικώς το ή τα κριτήρια, αλλά και τα στοιχεία επί των οποίων στηρίχθηκε η αξιολόγηση),

- ημερομηνία της άρνησης (ή πληροφορίες για την ημερομηνία έναρξης ισχύος αυτής, εφόσον δεν ισχύει ήδη).

Θα πρέπει επίσης να γνωστοποιείται και η άρνηση άδειας για συναλλαγή θεωρούμενη κατ' ουσίαν ταυτόσημη προς τη συναλλαγή για την οποία ήδη υπάρχει άρνηση άλλου κράτους μέλους.

Το κράτος μέλος που ζητεί τη διαβούλευση θα πρέπει πάντοτε να ενημερώνει για την τελική του απόφαση το γνωστοποιούν κράτος μέλος, ασχέτως του αν αποφάσισε να χορηγήσει ή να αρνηθεί την άδεια.

Εφόσον από την έκδοση της άρνησης έχει παρέλθει χρόνος άνω των τριών ετών, και μολονότι κατά τα οριζόμενα στον Κώδικα η υποχρέωση διαβούλευσης λήγει μετά παρέλευση τριετίας, η άρνηση δεν λήγει, αλλά μπορεί να αποτελεί αντικείμενο ανταλλαγής πληροφοριών (2000).

2. Διάλογος για τις άδειες που δίδονται ύστερα από προηγούμενη άρνηση

Οι περιπτώσεις κατά τις οποίες, μετά τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων λόγω άρνησης άδειας, εκδίδεται θετική απόφαση ενισχύουν με ιδιαίτερα χρήσιμο τρόπο το διάλογο σχετικά με την ερμηνεία των κριτηρίων του Κώδικα και προωθούν τη σύγκλιση στον τομέα των εξαγωγών συμβατικών όπλων.

Οι περιπτώσεις αυτές ενδέχεται να προκύπτουν από μεταβολή της κατάστασης στη χώρα προορισμού ή/και να υποδηλώνουν διαφορετικές ερμηνείες των κριτηρίων. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη που αποφασίζουν να μην ευθυγραμμιστούν με μια απόφαση άρνησης, αποδέχονται, εφόσον αυτό συμβιβάζεται με το εθνικό τους συμφέρον, να ανακοινώνουν εμπιστευτικά τις πληροφορίες τις σχετικές με αυτή την απόφαση όχι μόνον (όπως προβλέπεται στις λειτουργικές διατάξεις) στο κράτος της άρνησης, αλλά και στο σύνολο των κρατών μελών, στο πλαίσιο των εργασιών της ομάδας COARM (2001).

3. Έννοια της "κατ' ουσίαν ταυτόσημης συναλλαγής"

Η συζήτηση στα πλαίσια της ομάδας COARM οδήγησε στην ακόλουθη κοινή προσέγγιση:

Η σαφής έννοια της "κατ' ουσίαν ταυτόσημης συναλλαγής" θα συναχθεί με βάση την εμπειρία από την καθημερινή εφαρμογή του μηχανισμού απορρίψεων που προβλέπει ο Κώδικας.

Η διαδικασία αυτή θα διευκολυνθεί αν διαμορφωθεί κοινή προσέγγιση για την αξιολόγηση των συναλλαγών και χρησιμοποιηθεί σε ένα πρώτο διάστημα μια ευρεία ερμηνεία της έννοιας του "κατ' ουσίαν ταυτόσημου". Οι διαβουλεύσεις που θα ακολουθήσουν θα επιτρέψουν να αποκτηθεί η αναγκαία πείρα για έναν ακριβέστερο σταδιακό καθορισμό αυτής της έννοιας.

Προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία, το κράτος μέλος που κίνησε τη διαδικασία διαβουλεύσεων θα αναλαμβάνει, στο πλαίσιο των εργασιών της ομάδας COARM και εφόσον αυτό συμβιβάζεται με το εθνικό συμφέρον, να ανταλλάσσει εμπιστευτικά με τα άλλα κράτη της ΕΕ πληροφορίες για τις περιπτώσεις όπου, όπως προκύπτει από τις διαβουλεύσεις, δύο συναλλαγές δεν ήταν κατ' ουσίαν ταυτόσημες. Με βάση τη λογική του μηχανισμού διαβουλεύσεων, οι περιπτώσεις αυτές δεν θεωρούνται ότι συνιστούν μη ευθυγράμμιση με άρνηση (2000).

Λειτουργική διάταξη αριθ. 4

Τα κράτη μέλη θα τηρούν τις αρνήσεις αδειών και διαβουλεύσεις εμπιστευτικές και δεν θα τις χρησιμοποιούν για την απόκτηση εμπορικού πλεονεκτήματος.

1. Απόρρητο των διαβουλεύσεων

Τα κράτη μέλη επισκόπησαν τις ρυθμίσεις τις σχετικές με τις διαδικασίες διαβουλεύσεων και ειδικότερα τα προβλήματα που αφορούν το αναγκαίο απόρρητο των επαφών αυτών, το οποίο ωστόσο δεν θα πρέπει να παραβλάπτει τον στόχο της διαφάνειας όπως εμπεδώνεται στον Κώδικα Συμπεριφοράς (2000).

Λειτουργική διάταξη αριθ. 5

Τα κράτη μέλη θα εργασθούν για την έγκαιρη έκδοση κοινού καταλόγου στρατιωτικού εξοπλισμού που θα καλύπτεται από τον Κώδικα Συμπεριφοράς, βασισμένου σε παρόμοιους εθνικούς και διεθνείς καταλόγους. Μέχρι τότε, ο Κώδικας Συμπεριφοράς θα λειτουργεί με βάση εθνικούς καταλόγους ελέγχου όπου θα συμπεριλαμβάνονται, κατά περίπτωση, στοιχεία από σχετικούς διεθνείς καταλόγους.

1. Κοινός κατάλογος

Ο κοινός κατάλογος στρατιωτικού εξοπλισμού εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 13 Ιουνίου 2000 και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 8ης Ιουλίου 2000. Το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με την αρχή της ευρείας διαφάνειας που διέπει την εφαρμογή του Κώδικα, να τον δημοσιοποιήσει.

Εφεξής τα κράτη μέλη θα χρησιμοποιούν τα στοιχεία του κοινού καταλόγου για τις γνωστοποιήσεις άρνησης (με αναδρομική ισχύ για τις ήδη γνωστοποιηθείσες απορρίψεις), πράγμα που θα προσδώσει στις μεταξύ τους σχετικές ανταλλαγές σαφήνεια και απλότητα.

Οι απορρίψεις για υλικό που υπόκειται σε εθνικό έλεγχο από κράτη μέλη, αλλά δεν περιλαμβάνεται στον ανωτέρω κατάλογο, θα συνεχίσουν να γνωστοποιούνται προς όλα τα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη που δεν υποβάλλουν αυτό το υλικό σε έλεγχο θα ενημερώνουν τα άλλα κράτη μέλη.

Ο κοινός κατάλογος στρατιωτικού εξοπλισμού ισοδυναμεί με πολιτική δέσμευση στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας. Κατά την έννοια αυτή, όλα τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει την πολιτική δέσμευση να εξασφαλίσουν ότι η εθνική νομοθεσία τους επιτρέπει να ελέγχουν την εξαγωγή όλων των υλικών του καταλόγου. Ο κοινός κατάλογος στρατιωτικού εξοπλισμού θα χρησιμεύσει ως σημείο αναφοράς στους εθνικούς καταλόγους στρατιωτικού εξοπλισμού των κρατών μελών, χωρίς ωστόσο να τους υποκαθιστά ευθέως.

Λόγω του εξελικτικού χαρακτήρα του κοινού αυτού καταλόγου, τα κράτη μέλη θα εξακολουθούν να τον ενημερώνουν τακτικά στο πλαίσιο της ομάδας COARM.

Τα κράτη μέλη επεσήμαναν τέλος ότι θα υποστηρίξουν κάθε προσπάθεια ώστε τα είδη του κοινού καταλόγου στρατιωτικού υλικού που δεν περιέχονται στον στρατιωτικό κατάλογο Wassenaar να προταθούν προς εξέταση στο πλαίσιο του διακανονισμού του Wassenaar (2000).

Η ομάδα COARM συμφώνησε ότι η Προεδρία θα πρέπει να συγκαλεί τακτικά ειδικές συνεδριάσεις (σε επίπεδο τεχνικών εμπειρογνωμόνων) προκειμένου να λαμβάνονται αποφάσεις για ενδεχόμενη ενημέρωση του κοινού καταλόγου της ΕΕ, ούτως ώστε να λαμβάνονται υπ' όψη οι τυχόν τροποποιήσεις του καταλόγου WA και να συντονίζονται οι θέσεις των κρατών μελών, να συμφωνούνται δε ενδεχόμενες κοινές προτάσεις τροποποίησής του (2002).

Η COARM συμφώνησε σχετικά με ενημερωμένη μορφή του κοινού καταλόγου η οποία θα δημοσιευθεί στη σειρά "C" της Επίσημης Εφημερίδας. Σε αυτήν λαμβάνονται υπ' όψη οι τροποποιήσεις που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο του διακανονισμού του Wassenaar μετά από τη δημοσίευση του κοινού καταλόγου της ΕΕ τον Ιούλιο του 2000 (2003).

2. Έλεγχος των εξαγωγών μη στρατιωτικών αγαθών ασφαλείας και αστυνόμευσης

Η ομάδα COARM ανέλαβε την εκπόνηση κοινού καταλόγου μη στρατιωτικών αγαθών ασφαλείας και αστυνόμευσης, η εξαγωγή των οποίων θα πρέπει να παρακολουθείται βάσει του δεύτερου κριτηρίου του Κώδικα "σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα τελικού προορισμού". Η Επιτροπή ανακοίνωσε ήδη ότι θα υποβάλει πρόταση κοινοτικού μηχανισμού για τον έλεγχο της εξαγωγής μη στρατιωτικού εξοπλισμού που ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς εσωτερικής καταστολής (2001).

Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για το εμπόριο ορισμένων ειδών και προϊόντων τα οποία είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν για τη θανατική ποινή, για βασανιστήρια ή άλλη σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία [COM(2002) 770 τελικό της 30ής Δεκεμβρίου 2002]. Η πρόταση εξετάζεται επί του παρόντος από την Ομάδα εργασίας "Εμπορικά Θέματα" (2003).

Λειτουργική διάταξη αριθ. 7

Προκειμένου να καταστεί όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερος ο Κώδικας Συμπεριφοράς, τα κράτη μέλη θα εργασθούν στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ για να ενισχύσουν τη συνεργασία τους και να προωθήσουν τη σύγκλισή τους στον τομέα των εξαγωγών συμβατικών όπλων.

1. Διαδικασίες προσφυγής

Η ομάδα COARM συζήτησε διάφορες δυνατές διαδικασίες προσφυγής όσον αφορά τις εξαγωγές στρατιωτικών εξοπλισμών (2001).

2. Πιστοποιητικά τελικού χρήστη

Τα κράτη μέλη συμφώνησαν για έναν κοινό πυρήνα στοιχείων που θα πρέπει να αναφέρονται στα πιστοποιητικά τελικού χρήστη οσάκις απαιτούνται από τα κράτη μέλη, και θα αφορούν τις εξαγωγές υλικών που συγκαταλέγονται στον κοινό κατάλογο στρατιωτικού εξοπλισμού. Τα κράτη μέλη εντόπισαν επίσης μια πρόσθετη δέσμη στοιχείων τα οποία θα μπορούσαν να απαιτούνται σύμφωνα με την εθνική τους νομοθεσία.

Στα πιστοποιητικά τελικού χρήστη θα πρέπει να αναγράφονται τα εξής τουλάχιστον λεπτομερή στοιχεία:

- Λεπτομερή στοιχεία του εξαγωγέα, τουλάχιστον όνομα, διεύθυνση και εμπορική επωνυμία.

- Λεπτομερή στοιχεία του τελικού χρήστη, τουλάχιστον όνομα, διεύθυνση και εμπορική επωνυμία. Σε περίπτωση εξαγωγών προς επιχείρηση που μεταπωλεί τα υλικά στην τοπική αγορά, η επιχείρηση αυτή θεωρείται τελικός χρήστης.

- Χώρα τελικού προορισμού.

- Περιγραφή των εξαγομένων υλικών (τύπος, χαρακτηριστικά) ή παραπομπή στη σύμβαση που έχει συναφθεί με τις αρχές της χώρας τελικού προορισμού.

- Ποσότητα ή/και αξία των εξαγομένων υλικών.

- Υπογραφή, όνομα και ιδιότητα του τελικού χρήστη.

- Ημερομηνία του πιστοποιητικού τελικού χρήστη.

- Ρήτρα τελικού χρήστη και/ή μη επανεξαγωγής (2002).

- Αναφορά της τελικής χρήσης των υλικών (2003).

Επί πλέον, δυνάμει της εθνικής τους νομοθεσίας τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν μεταξύ άλλων:

- Ρήτρα που να απαγορεύει την επανεξαγωγή των υλικών που υπάγονται στο πιστοποιητικό τελικής χρήσης. Η ρήτρα αυτή θα μπορούσε συν τοις άλλοις:

- να περιέχει μια πλήρη απαγόρευση της επανεξαγωγής,

- να ορίζει ότι η επανεξαγωγή υπόκειται στην έγγραφη έγκριση της αρχικής εξάγουσας χώρας,

- για ορισμένες χώρες που αναφέρονται στο πιστοποιητικό τελικού χρήστη, να επιτρέπει την επανεξαγωγή δίχως εκ των προτέρων έγκριση των αρχών της εξάγουσας χώρας.

- Κατά περίπτωση, τη δέσμευση ότι τα εξαγόμενα υλικά δεν θα χρησιμοποιηθούν για σκοπούς διαφόρους της δεδηλωμένης χρήσης.

- Κατά περίπτωση, τη δέσμευση ότι τα εξαγόμενα υλικά δεν θα χρησιμοποιηθούν στο σχεδιασμό, την κατασκευή ή τη χρήση χημικών, βιολογικών ή πυρηνικών όπλων ή για πυραύλους που μπορούν να φέρουν τέτοιου είδους όπλα.

- Πλήρη λεπτομερή στοιχεία του μεσάζοντος, εφ' όσον υπάρχει.

- Εάν το πιστοποιητικό τελικού χρήστη προέρχεται από την κυβέρνηση της χώρας προορισμού των υλικών, η γνησιότητα του πιστοποιητικού επικυρώνεται από τις αρχές της εξάγουσας χώρας ούτως ώστε να εξακριβωθεί το γνήσιο της υπογραφής και η ικανότητα του υπογράφοντος να αναλαμβάνει δεσμεύσεις εξ ονόματος της κυβέρνησής του (2002).

3. Συντονισμός των κρατών μελών

Υποδειγματικός υπήρξε ο συντονισμός στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το λαθρεμπόριο φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού, η οποία διεξήχθη στη Νέα Υόρκη από 9 έως 20 Ιουλίου 2001, και στην οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν η μόνη ομάδα κρατών που υπέβαλε σχέδιο δράσης.

Η ΕΕ εξασφάλισε επίσης μεγάλη προβολή κατά τις συνεδριάσεις της προπαρασκευαστικής επιτροπής της συνδιάσκεψης, όπου δεν δίστασε να δηλώσει απερίφραστα και με μια φωνή (της Προεδρίας) τις φιλοδοξίες της στον τομέα αυτόν (2001).

Λειτουργική διάταξη αριθ. 8

Κάθε κράτος μέλος θα διαβιβάζει στα άλλα κράτη μέλη, εμπιστευτικά, ετήσια έκθεση σχετικά με τις αμυντικές εξαγωγές του και την εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς. Αυτές οι εκθέσεις θα συζητούνται σε ετήσια συνεδρίαση που θα γίνεται στα πλαίσια της ΚΕΠΠΑ. Στη συνεδρίαση θα γίνεται επίσης ανασκόπηση της εφαρμογής του Κώδικα Συμπεριφοράς, θα εντοπίζονται τυχόν αναγκαίες βελτιώσεις και θα υποβάλλεται στο Συμβούλιο ενοποιημένη έκθεση, βασισμένη στις συμβολές των κρατών μελών.

1. Εναρμόνιση των εθνικών εκθέσεων

Τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι η δημόσια έκθεση θα παρέχει, εφ' όσον υπάρχουν, διάφορα στοιχεία, αναλυτικά ανά παραλήπτρια χώρα, σχετικά με τον αριθμό και την αξία των αδειών που χορηγήθηκαν και την αξία των εξαγωγών που όντως πραγματοποιήθηκαν. Θα παρέχει επίσης το συνολικό αριθμό αρνήσεων καθενός κράτους μέλους και το συνολικό αριθμό αρνήσεων όλων των κρατών μελών για κάθε παραλήπτρια χώρα και θα επισημαίνει τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για τις αρνήσεις, καθώς και τον αριθμό των περιπτώσεων στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν τα κριτήρια αυτά (2002).

Λειτουργική διάταξη αριθ. 9

Τα κράτη μέλη θα εκτιμούν, κατά περίπτωση, από κοινού, μέσω του πλαισίου της ΚΕΠΠΑ, την κατάσταση των ενδεχόμενων ή υφιστάμενων αποδεκτών των εξαγωγών όπλων από κράτη μέλη, υπό το φως των αρχών και κριτηρίων του Κώδικα Συμπεριφοράς.

1. Διαβουλεύσεις στα πλαίσια της ομάδας COARM

Κάθε μεμονωμένη περίπτωση εξαγωγής όπλων μπορεί να τεθεί προς συζήτηση από τις αντιπροσωπείες στους κόλπους της ομάδας COARM, εφ' όσον θεωρηθεί χρήσιμη για τις εθνικές διαβουλεύσεις όσον αφορά τις άδειες (1999).

Τα κράτη μέλη συνεχίζουν την ανταλλαγή πληροφοριών για την ερμηνεία σε εθνικό επίπεδο των εμπάργκο που κηρύσσουν τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ή η Οργάνωση για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη.

Τα κράτη μέλη συνεννοούνται παράλληλα όσον αφορά τις εθνικές πολιτικές ελέγχου εξαγωγών όπλων προς ορισμένες χώρες ή περιοχές που δεν υπόκεινται μεν σε εμπάργκο, αλλά αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερης επαγρύπνησης (ύπαρξη εσωτερικής ή εξωτερικής σύρραξης, κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κ.λπ.) (2000).

2. Ανάπτυξη της ανταλλαγής πληροφοριών για τις εθνικές πολιτικές ελέγχου των εξαγωγών όπλων προς ορισμένες χώρες ή περιοχές που θεωρούνται ως χρήζουσες ιδιαίτερης προσοχής

Το υλικό έρεισμα της ανταλλαγής αυτής είναι ο σημαντικός όγκος των αρνήσεων που κοινοποιούνται στο πλαίσιο του μηχανισμού του Κώδικα. Συμπληρωματικά, ανταλλαγές απόψεων και πληροφοριών μεταξύ όλων των κρατών μελών διεξάγονται τακτικά και συστηματικά στο πλαίσιο της ομάδας COARM, με αντικείμενο συγκεκριμένες χώρες και περιοχές (2001).

Λειτουργική διάταξη αριθ. 11

Τα κράτη μέλη θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να παροτρύνουν και άλλα κράτη που εξάγουν όπλα να προσυπογράψουν τις αρχές του Κώδικα Συμπεριφοράς.

1. Τρίτες χώρες

Οι χώρες εκτός ΕΕ που έχουν δηλώσει ότι συντάσσονται με τις αρχές και τα κριτήρια του Κώδικα και οι οποίες συμπράττουν στην αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, θα έχουν το δικαίωμα πρόσβασης στην εξελισσόμενη ερμηνεία των αρχών και κριτηρίων του Κώδικα, η οποία δεν θα επηρεάζει την πρόσβαση σε πληροφορίες που παρέχονται κατά τη διάρκεια των διαδικασιών περί των οποίων γίνεται μνεία στις διατάξεις του Κώδικα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη συνεχίζουν να προτρέπουν άλλες χώρες που εξάγουν όπλα να προσχωρήσουν στις αρχές του Κώδικα (2001).

Ο Κώδικας Συμπεριφοράς υπήρξε πρωταρχικό αντικείμενο όλων των διαβουλεύσεων με κράτη μη μέλη στα πλαίσια του πολιτικού διαλόγου.

Συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής για τους τρόπους με τους οποίους θα δοθεί συνέχεια στη δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής του Δεκεμβρίου 2000, όσον αφορά την ευθύνη των κρατών και τη διαφάνεια όσον αφορά τις εξαγωγές όπλων (2002).

2. Σύμπραξη τρίτων χωρών

Τα κράτη μέλη συμφώνησαν να μοιράζονται τις πληροφορίες για αρνήσεις με τις συνδεδεμένες χώρες επί συγκεντρωτικής βάσεως και να προτρέψουν τις χώρες αυτές να ενημερώνουν ομοίως τα κράτη μέλη για τις δικές τους αρνήσεις. Οι πληροφορίες αυτές θα διαβιβάζονται μέσω Προεδρίας και θα περιέχουν τα ακόλουθα στοιχεία: τη χώρα προορισμού, μια σύντομη περιγραφή του εξοπλισμού και την κατάταξη των ειδών στο στρατιωτικό κατάλογο, το χαρακτηρισμό του τελικού χρήστη ως κρατικής υπηρεσίας ή ως ιδιωτικής οντότητας και τους λόγους της άρνησης (κριτήρια του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ) (2002).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ ΟΠΛΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΑΠΟ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2002

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>