Πρόταση για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας

(2002/C 103 E/03)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

COM(2001) 729 τελικό - 2001/0291(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 7 Δεκεμβρίου 2001)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 95 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Σύμφωνα με την οδηγία 94/62/ΕΚ(1), το Συμβούλιο καλείται, όχι αργότερα από έξι μήνες πριν από το τέλος της πρώτης πενταετούς φάσης, που αρχίζει από την ημερομηνία έως την οποία θα έχει τεθεί σε εφαρμογή η εν λόγω οδηγία στο εθνικό δίκαιο, να καθορίσει στόχους για την επόμενη πενταετή φάση.

(2) Χρειάζεται να αποσαφηνιστεί ο ορισμός της "συσκευασίας", όπως θεσπίστηκε στην οδηγία 94/62/ΕΚ, μέσω της εισαγωγής ενός παραρτήματος, που περιλαμβάνει επεξηγηματικές κατευθυντήριες γραμμές. Επιπλέον, η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών ανακύκλωσης έχει οδηγήσει στην ανάγκη να προστεθούν νέοι ορισμοί.

(3) Θα πρέπει να εισαχθούν στόχοι ανακύκλωσης για κάθε επιμέρους υλικό των απορριμμάτων, βάσει αξιολογήσεων του κύκλου ζωής και ανάλυσης κόστους-οφέλους, που έχουν δείξει σαφείς διαφορές, τόσο στο κόστος, όσο και στα οφέλη της ανακύκλωσης των διαφόρων υλικών συσκευασίας, οι οποίοι πρόκειται να βελτιώσουν τη συνοχή της εσωτερικής αγοράς για την ανακύκλωση των εν λόγω υλικών.

(4) Θα πρέπει να αυξηθούν περαιτέρω η ανάκτηση και η ανακύκλωση απορριμμάτων συσκευασιών, ώστε να μειωθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους.

(5) Σε ορισμένα κράτη μέλη, στα οποία, λόγω ειδικών περιστάσεων, επετράπη να αναβάλουν την καθορισμένη ημερομηνία για την επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης και ανάκτησης που ορίζονται στην οδηγία 94/62/ΕΚ, θα πρέπει να επιτραπεί περαιτέρω, αλλά περιορισμένη, αναβολή.

(6) Ενόψει της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρειάζεται να δοθεί η δέουσα προσοχή στην ειδική κατάσταση των μελλοντικών κρατών μελών, ιδίως σε σχέση με την επίτευξη του στόχου ανακύκλωσης του άρθρου 6 παράγραφος 1, λαμβανομένου υπόψη του παρόντος χαμηλού επιπέδου κατανάλωσης συσκευασιών σε αυτά.

(7) Σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως ορίζονται στο άρθρο 5 της συνθήκης, οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης, συγκεκριμένα η εναρμόνιση των εθνικών στόχων για την ανακύκλωση των απορριμμάτων συσκευασιών και η περαιτέρω αποσαφήνιση των ορισμών, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και ως εκ τούτου, λόγω της κλίμακας της δράσης, μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα από την Κοινότητα. Η παρούσα οδηγία περιορίζεται στις ελάχιστες απαιτήσεις, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί και δεν υπερβαίνει τα απαραίτητα για τον σκοπό αυτόν.

(8) Αφού τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή της οδηγίας 94/62/ΕΚ είναι γενικά μέτρα, κατά την έννοια του άρθρου 2 της απόφασης 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(2), θα πρέπει να εγκρίνονται με τη διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής, που προβλέπεται στο άρθρο 5 της εν λόγω απόφασης.

(9) Επομένως, η οδηγία 94/62/ΕΚ πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 94/62/ΕΚ τροποποιείται ως ακολούθως:

1. Το άρθρο 3 τροποποιείται ως εξής:

α) στο σημείο 1 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο: "Ο ορισμός της 'συσκευασίας' ερμηνεύεται περαιτέρω σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που παρατίθενται στο παράρτημα Ι·"

β) παρεμβάλλονται τα ακόλουθα σημεία 9α, 9β και 9γ: "9α. 'μηχανική ανακύκλωση': η επανεπεξεργασία απορριμμάτων, για τον αρχικό σκοπό ή για άλλους σκοπούς, εξαιρουμένης της ανάκτησης ενέργειας ή της διάθεσης, χωρίς μεταβολή της χημικής δομής του επεξεργασμένου υλικού·

9β. 'χημική ανακύκλωση': η επανεπεξεργασία, εκτός της οργανικής ανακύκλωσης, απορριμμάτων, για τον αρχικό σκοπό ή για άλλους σκοπούς, εξαιρουμένης της ανάκτησης ενέργειας ή διάθεσης, με μεταβολή της χημικής δομής του επεξεργασμένου υλικού και ανακύκλωση των χημικών συστατικών στο αρχικό υλικό των απορριμμάτων·

9γ. 'ανακύκλωση πρώτης ύλης': η επανεπεξεργασία, εκτός της οργανικής ανακύκλωσης, απορριμμάτων, για τον αρχικό σκοπό ή για άλλους σκοπούς, εξαιρουμένης της ανάκτησης ενέργειας ή διάθεσης, με μεταβολή της χημικής δομής του επεξεργασμένου υλικού και ανακύκλωση των χημικών συστατικών σε διαφορετικά υλικά από το αρχικό υλικό των απορριμμάτων·"

2. Το άρθρο 6 αντικαθίσταται από τα εξής: "Άρθρο 6

1. Προκειμένου να συμμορφωθούν προς τους στόχους της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη των ακόλουθων στόχων όχι αργότερα από τις 30 Ιουνίου 2006, καλύπτοντας το σύνολο της επικράτειάς τους:

α) ανάκτηση μεταξύ 60 % τουλάχιστον και 75 % το πολύ κατά βάρος των απορριμμάτων συσκευασιών·

β) ανακύκλωση μεταξύ 55 % τουλάχιστον και 70 % το πολύ κατά βάρος των απορριμμάτων συσκευασιών·

γ) επίτευξη των ακόλουθων ελάχιστων στόχων ανακύκλωσης για υλικά που περιέχονται σε απορρίμματα συσκευασιών:

- 60 % κατά βάρος για το γυαλί·

- 55 % κατά βάρος για το χαρτί και χαρτόνι·

- 50 % κατά βάρος για τα μέταλλα·

- 20 % κατά βάρος για τα πλαστικά, αποκλειστικά με μηχανική ή/και χημική ανακύκλωση.

2. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν την ανάκτηση ενέργειας, όπου είναι προτιμότερη από την ανακύκλωση υλικών, για περιβαλλοντικούς λόγους και λόγους κόστους-οφέλους. Αυτό θα μπορούσε να υλοποιηθεί, με την πρόβλεψη επαρκούς περιθωρίου μεταξύ εθνικών στόχων ανακύκλωσης και ανάκτησης.

3. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν, όπου χρειάζεται, τη χρήση υλικών που προέρχονται από ανακυκλωμένα απορρίμματα συσκευασίας για την παραγωγή συσκευασιών και άλλων προϊόντων.

4. Όχι αργότερα από τις 31 Δεκεμβρίου 2005, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία βάσει προτάσεως της Επιτροπής, καθορίζει στόχους για τη τρίτη πενταετή φάση 2006 έως 2011, βάσει της πρακτικής εμπειρίας των κρατών μελών από τις δράσεις για επίτευξη των στόχων που προβλέπονται στην παράγραφο 1 και τα πορίσματα επιστημονικών ερευνών και τεχνικών εκτίμησης, όπως οι αξιολογήσεις κύκλου ζωής και οι αναλύσεις κόστους-οφέλους.

Η εν λόγω διαδικασία θα επαναλαμβάνεται στο εξής κάθε πέντε έτη.

5. Τα μέτρα και οι ποσοτικοί στόχοι που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δημοσιεύονται από τα κράτη μέλη και αποτελούν αντικείμενο ενημερωτικής εκστρατείας προς το ευρύ κοινό και τους οικονομικούς παράγοντες.

6. Η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία δύνανται, λόγω της ειδικής τους κατάστασης, να αναβάλουν την επίτευξη των ποσοτικών στόχων της παραγράφου 1 έως την ημερομηνία που θα επιλέξουν, η οποία δεν θα είναι αργότερα από την 30ή Ιουνίου 2009.

7. Στα κράτη μέλη, τα οποία έχουν θεσπίσει ή πρόκειται να θεσπίσουν προγράμματα, που ξεπερνούν τους ποσοτικούς στόχους της παραγράφου 1 στοιχείο α) και τα οποία προβλέπουν για τον σκοπό αυτόν κατάλληλες δυνατότητες ανακύκλωσης και ανάκτησης, επιτρέπεται να επιδιώξουν τους ποσοτικούς στόχους αυτούς για μια υψηλού επιπέδου προστασία του περιβάλλοντος, υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω μέτρα θα αποφεύγουν στρεβλώσεις στην εσωτερική αγορά και δεν θα παρεμποδίζουν τα άλλα κράτη μέλη να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει τα μέτρα αυτά, αφού διαπιστώσει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ότι συνάδουν προς τις προαναφερόμενες αρχές και δεν αποτελούν αυθαίρετο μέσο διάκρισης ή συγκεκαλυμμένο περιορισμό του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών."

3. Το άρθρο 8 παράγραφος 2 αντικαθίσταται από τα εξής: "2. Προς διευκόλυνση της συλλογής, της επαναχρησιμοποίησης και της ανάκτησης, συμπεριλαμβανομένης της ανακύκλωσης, στη συσκευασία πρέπει να αναφέρεται η φύση του ή των χρησιμοποιουμένων υλικών συσκευασίας, για λόγους αναγνώρισης και κατάταξης από την ενδιαφερόμενη βιομηχανία.

Αυτό γίνεται βάσει της απόφασης 97/129/ΕΚ της Επιτροπής."

4. Το άρθρο 19 αντικαθίσταται από τα εξής: "Οι τροποποιήσεις που είναι αναγκαίες για την προσαρμογή στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο του συστήματος αναγνώρισης, όπως αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 και στο άρθρο 10 τελευταία περίπτωση, των σχημάτων των σχετικών με το σύστημα βάσης δεδομένων, όπως αναφέρονται στο άρθρο 12 παράγραφος 3 και στο παράρτημα III, καθώς και των κατευθυντηρίων γραμμών για την ερμηνεία του ορισμού της συσκευασίας, όπως αναφέρεται στο παράρτημα Ι, θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 21."

5. Το παράρτημα I αντικαθίσταται από το κείμενο που παρατίθεται στο παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

6. Το άρθρο 21 αντικαθίσταται από τα εξής: "1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή, την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται η διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής που ορίζεται στο άρθρο 5 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 7 παράγραφος 3 και του άρθρου 8 της απόφασης.

3. Η προθεσμία που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της απόφασης 1999/468/ΕΚ δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες."

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία πριν από τις [18 μήνες μετά την ημερομηνία έκδοσης]. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ L 365 της 31.12.1994, σ. 10.

(2) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

""

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ

1. Ο ορισμός της συσκευασίας αναφέρεται στις λειτουργίες της συσκευασίας, χωρίς να θίγονται οι άλλες λειτουργίες τις οποίες επίσης μπορεί να επιτελεί η συσκευασία, εκτός και εάν συμφωνεί με τις αρχές 6 και 7 παρακάτω.

2. Είδος το οποίο έχει λειτουργία πρωτογενούς ή δευτερογενούς συσκευασίας και το οποίο έχει σχεδιαστεί και προορίζεται, γενικά, να πληρωθεί στο σημείο πώλησης, θεωρείται συσκευασία.

Επεξηγηματικά παραδείγματα:

Συσκευασίες:

Χάρτινες ή πλαστικές σακούλες

Μη συσκευασίες:

Κολλητική μεμβράνη

Σακούλες τύπου σάντουιτς

Αλουμινόχαρτο

3. Τα εξαρτήματα της συσκευασιών αποτελούν μέρος της συσκευασίας στην οποία είναι προσαρτημένα και όχι ανεξάρτητα είδη συσκευασίας.

Επεξηγηματικά παραδείγματα:

Συσκευασίες:

Το βουρτσάκι της μάσκαρα που αποτελεί μέρος του πώματος του δοχείου

Αυτοκόλλητες ετικέτες κολλημένες σε άλλη συσκευασία

Ετικέτες αναρτημένες απευθείας ή προσκολλημένες στο προϊόν

4. Βοηθητικά στοιχεία ενσωματωμένα στη συσκευασία ή σε εξάρτημα της συσκευασίας ή/και που εκτελούν οποιαδήποτε λειτουργία σε σχέση με το εξάρτημα της συσκευασίας, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης ή διακόσμησής του, αποτελούν μέρος της συσκευασίας και όχι μεμονωμένα είδη συσκευασίας.

Επεξηγηματικά παραδείγματα:

Συσκευασίες:

Άγκιστρα

Ταινία

Πλαστικοί δακτύλιοι (π.χ. γύρω από τα μπουκάλια)

5. Είδη μιας χρήσης, που πωλούνται γεμισμένα ή σχεδιάζονται και προορίζονται να γεμιστούν στο σημείο πώλησης, αποτελούν συσκευασία, εφόσον εκπληρώνουν λειτουργία συσκευασίας.

Επεξηγηματικά παραδείγματα:

Συσκευασίες:

Πιάτα μίας χρήσης,

Ποτήρια μίας χρήσης, κλπ.

Μη συσκευασίες:

Πιρούνια για τηγανιτές πατάτες

6. Είδος που συμμορφώνεται με τους παραπάνω όρους δεν είναι ωστόσο συσκευασία, εάν η λειτουργία του σε σχέση με το προϊόν υπερκαλύπτει σαφώς τη συσκευαστική λειτουργία.

Το ίδιο ισχύει, ωστόσο, και για είδη που αντιπροσωπεύουν ακέραιο και αναπόσπαστο μέρος διαρκούς προϊόντος τη στιγμή της πώλησης και τα οποία είναι απαραίτητα για τη συγκράτηση, συντήρηση ή διατήρηση του προϊόντος αυτού σε όλη τη διάρκεια της ζως του.

Αυτό δεν ισχύει για είδη ενσωματωμένα σε εξάρτημα συσκευασίας.

Επεξηγηματικά παραδείγματα:

Συσκευασίες:

Θήκες

Κουτιά γλυκών

Ζελατίνα που περιβάλλει τη θήκη CD

Μη συσκευασίες:

Ανθοδοχεία που προορίζονται να παραμείνουν με το φυτό σε όλη τη διάρκεια ζωής του

Αμπούλες μελανιού

Κουτιά εργαλείων

7. Είδος που συμμορφώνεται με τις αρχές 1-5 δεν αποτελεί, ωστόσο, συσκευασία εάν αυτό είναι ταυτόχρονα μέρος της κατασκευαστικής διαδικασίας και μέρος του προϊόντος.

Επεξηγηματικά παραδείγματα:

Μη συσκευασίες:

Φακελάκια τσαγιού

Κηρώδη επιστρώματα (π.χ. γύρω από το τυρί)

Μεμβράνες λουκάνικου