ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου για την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης (EU-SILC)

2001/0293 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου για την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης (EU-SILC)

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (COM(2001) 754 τελικό - 2001/0293(COD)): 13 Δεκεμβρίου 2001

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής:

24 Απριλίου 2002

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου - πρώτη ανάγνωση:

14 Μαΐου 2002

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής για τις EU-SILC: 15 Νοεμβρίου 2002

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης : 6.3.2003.

2. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Το αίτημα για στατιστικές σχετικά με το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης και, πιο συγκεκριμένα, για δείκτες σχετικά με τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό διατυπώθηκε σε υψηλό πολιτικό επίπεδο. Τα άρθρα 136, 137 και 285 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας αναφέρονται στην ανάγκη για στατιστικές σχετικά με το εισόδημα, τις συνθήκες διαβίωσης και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Επιπροσθέτως, στα συμπεράσματα των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων της Λισσαβώνας (23-24/3/2000), της Νίκαιας (7-9/12/2000), της Στοκχόλμης (23-24/3/2001) και του Λάκεν (14-15/12/2001) διατυπώνεται σθεναρή υποστήριξη στην εξάλειψη της φτώχειας, ενώ το Συμβούλιο και η Επιτροπή καλούνται να προωθήσουν μια καλύτερη κατανόηση του κοινωνικού αποκλεισμού βάσει δεικτών που εγκρίνονται με κοινή συμφωνία και επιτρέπουν τη μέτρηση της προόδου.

Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο ανέπτυξε η Επιτροπή το «Κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την ενθάρρυνση της συνεργασίας των κρατών μελών για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού» με σκοπό την προώθηση της «συλλογής και διάδοσης συγκρίσιμων στατιστικών στα κράτη μέλη και σε κοινοτικό επίπεδο». Οι ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής COM(2000) 594, COM(2001) 619 και COM(2002) 551 σχετικά με τους διαρθρωτικούς δείκτες κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.

Κατά την περίοδο 1994-2001, για την ικανοποίηση αυτών των πολιτικών αναγκών χρησιμοποιήθηκε η έρευνα Πάνελ Νοικοκυριών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECHP). Λαμβανομένων ωστόσο υπόψη της ανάγκης ενημέρωσης του περιεχομένου σύμφωνα με τις νέες πολιτικές απαιτήσεις και του αιτήματος για βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος, κυρίως όσον αφορά την επικαιρότητα των δεδομένων που παράγονται, αποφασίστηκε, τον Ιούνιο του 2000, η έναρξη του σχεδίου EU-SILC (στατιστικές για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης).

3. ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

3.1. Γενικές παρατηρήσεις

Το Συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα την κοινή του θέση και η Επιτροπή την αποδέχεται.

3.2. Αποφάσεις σχετικά με τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση

Η κοινοβουλευτική επιτροπή εξέφρασε ιδιαίτερη υποστήριξη για το σχέδιο κανονισμού-πλαισίου σχετικά με τις στατιστικές EU-SILC. Η έκθεση εγκρίθηκε ομόφωνα κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 14ης Μαΐου 2002, με την εισαγωγή 12 τροπολογιών. Οι τροπολογίες που καλύπτει αποσκοπούν γενικά στον ακριβέστερο προσδιορισμό των πληροφοριών που πρόκειται να ενταχθούν. συγκεκριμένα ζητείται να περιληφθούν λεπτομερέστερα στοιχεία στο παράρτημα 1 του κανονισμού.

Μετά την έγκριση των εν λόγω τροπολογιών, η Επιτροπή υπέβαλε στις 15 Νοεμβρίου 2002 μια τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης, η οποία ενσωματώνει τις τροπολογίες αριθ. 1, 4, 5, 6, 8, 11 και 12. Οι τροπολογίες 2, 3, 7 και 10 ενσωματώθηκαν με ελαφρώς διαφορετική διατύπωση. Η τροπολογία 9 απορρίφθηκε επειδή η Επιτροπή δεν συμφώνησε να συμπεριλάβει την εκπαίδευση των γονέων.

3.3. Θέση της Επιτροπής όσον αφορά τις τροπολογίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 14 Μαΐου 2002

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τις δώδεκα τροπολογίες στις 14 Μαΐου 2002. Η προτεινόμενη κοινή θέση του Συμβουλίου ενσωματώνει τις περισσότερες από τις εν λόγω τροπολογίες είτε άμεσα ή με μικρές αλλαγές διατύπωσης που δεν επιφέρουν καμία μεταβολή στο περιεχόμενο του σχεδίου.

Μόνο δύο σημαντικές διαφορές μπορούν να σημειωθούν στα ακόλουθα σημεία:

* Το Συμβούλιο αρνήθηκε να προσδιορίσει ακριβέστερα τον τομέα «Φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον» και να αποδεχθεί την κάλυψη της εγκληματικότητας, της ρύπανσης και του θορύβου, όπως προτείνεται στην τροπολογία 7 του ΕΚ. Ωστόσο, οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνονται σε επίπεδο των μεταβλητών. Η Επιτροπή θα είχε προτιμήσει να προσδιοριστούν η εγκληματικότητα, η ρύπανση και ο θόρυβος στον τίτλο του τομέα, αλλά κατανοεί τις τεχνικές δυσκολίες και μπορεί να αποδεχθεί τη διατύπωση του Συμβουλίου.

* Στον τομέα «Εκπαίδευση», όπου το υψηλότερο επίπεδο ISCED που επιτεύχθηκε διευκρινίζεται στην κοινή θέση, αλλά δεν περιλαμβάνεται η εκπαίδευση των γονέων που προτείνεται στην τροπολογία 9 του ΕΚ. Η Επιτροπή υποστηρίζει τη μη συμπερίληψη της εκπαίδευσης των γονέων σε ετήσια βάση στο σχέδιο SILC, λόγω των τεχνικών δυσκολιών που συνεπάγεται η συγκέντρωση αξιόπιστων πληροφοριών.

3.4. Νέες διατάξεις που εισήγαγε το Συμβούλιο και σχετική θέση της Επιτροπής

(1) Διάφορες αλλαγές που εισήγαγε το Συμβούλιο δεν είναι παρά μόνο τεχνικές λεπτομέρειες και μπορούν να γίνουν δεκτές από την Επιτροπή.

(2) Από τις λοιπές αλλαγές που εισήγαγε το Συμβούλιο, οι πλέον σημαντικές είναι οι ακόλουθες:

* Ένας πρόσθετος στόχος που αφορά τη διασφάλιση της συγκρισιμότητας των δεδομένων, η επίτευξη του οποίου θα επιδιωχθεί με μεθοδολογικές μελέτες, εισήχθη στο άρθρο 1.

* Στον ορισμό του εισοδήματος [άρθρο 2 στοιχεία ιβ) και ιγ)], αποσαφηνίστηκε ότι:

* πρέπει να καλύπτονται τόσο οι χρηματικές όσο και οι μη χρηματικές συνιστώσες του εισοδήματος.

* πρέπει να γίνουν οι αφαιρέσεις για τις «υποχρεωτικές εισφορές κοινωνικής ασφάλισης των αυτοαπασχολούμενων και των ανέργων».

* μόνον τα «ποσά που λαμβάνονται στο πλαίσιο χρηματικών μεταβιβάσεων μεταξύ νοικοκυριών» πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του ακαθάριστου εισοδήματος, ενώ τα ποσά που καταβάλλονται στο πλαίσιο χρηματικών μεταβιβάσεων μεταξύ νοικοκυριών πρέπει να αφαιρούνται από το ακαθάριστο εισόδημα προκειμένου να προκύπτει το διαθέσιμο εισόδημα.

* Στο άρθρο 3, απαλείφθηκαν οι λέξεις «συγκρίσιμα και επίκαιρα». Η Επιτροπή θα είχε προτιμήσει να διατηρηθούν, αλλά αποδέχεται το κείμενο του Συμβουλίου.

* Στο άρθρο 4 (1), παράγραφος 1, το Συμβούλιο εισήγαγε τη λέξη «παράγονται» προκειμένου να αφήνεται περιθώριο για ένα φάσμα κατάλληλων μεθόδων με τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να συγκεντρώνουν τα απαιτούμενα στοιχεία ή να τα συνάγουν κατ' εκτίμηση.

* Το πρώτο έτος της παραγωγής δεδομένων άλλαξε από 2003 σε 2004, προκειμένου να αντικατοπτρίζεται η ρεαλιστικά πλησιέστερη ημερομηνία για την εφαρμογή του κανονισμού. Οι ημερομηνίες στο σύνολο του κανονισμού αναπροσαρμόστηκαν έτσι ώστε να αντικατοπτρίζουν αυτή την αλλαγή. Στο άρθρο 6 παράγραφος 2 ιδίως, η ημερομηνία για τη συμπερίληψη του πρώτου δευτερεύοντος τομέα-στόχου μετατέθηκε στο 2005.

* Στο άρθρο 4 παράγραφος 2, χορηγείται παρέκκλιση στη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, που επιτρέπει σ' αυτές τις τρεις χώρες να δρομολογήσουν το σχέδιο SILC το 2005 μόνο, με την προϋπόθεση ότι θα παράσχουν δεδομένα για τους συγχρονικούς δείκτες στο πλαίσιο της ανοικτής μεθόδου συντονισμού.

* Μια νέα παράγραφος εισήχθη στο άρθρο 8, με την οποία παραχωρούνται στη Γερμανία μεταβατικές περίοδοι, κατά τις οποίες θα προχωρήσει στην πλήρη χρησιμοποίηση τυχαίου δείγματος τόσο για συγχρονικά όσο και για διαχρονικά δεδομένα.

* Ένα νέο εδάφιο εισήχθη στο άρθρο 10, στο οποίο διευκρινίζεται ότι οι ημερομηνίες διαβίβασης συγκρίσιμων δεδομένων για τους συγχρονικούς κοινούς δείκτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ισχύουν επίσης για τα κράτη μέλη εκείνα που αρχίζουν την ετήσια συλλογή δεδομένων μετά το 2004.

* Το άρθρο 12 αναπροσαρμόστηκε ώστε να επαναλαμβάνει τη διατύπωση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 831/2002 της 17ης Μαΐου 2002 σχετικά με την πρόσβαση σε δεδομένα για επιστημονικούς σκοπούς.

* Προστίθεται μια νέα παράγραφος στο άρθρο 12 για να διασφαλιστεί ότι οι επιστημονικές εκθέσεις δεν θα κυκλοφορούν πριν από τις εκθέσεις της Επιτροπής (οι εκθέσεις που βασίζονται σε συγχρονικά μικροδεδομένα για το έτος N δεν θα πρέπει να δημοσιεύονται πριν από τον Ιούλιο του έτους N+2 και οι εκθέσεις που βασίζονται σε διαχρονικά δεδομένα δεν θα πρέπει να δημοσιεύονται πριν από τον Ιούλιο του έτους N+3).

* Σύμφωνα με την αναθεωρημένη διατύπωση του άρθρου 13, είναι εγγυημένη η παροχή χρηματοδότησης για τέσσερα έτη σε όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών με παρεκκλίσεις που τους επιτρέπουν να αρχίσουν να συλλέγουν δεδομένα αργότερα από άλλα κράτη μέλη. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή χορηγεί πράγματι τις διαθέσιμες πιστώσεις και δεν τις καθορίζει απλώς.

* Στο άρθρο 15, το Συμβούλιο ορίζει ελάχιστη περίοδο δώδεκα μηνών, αντί εννέα, μεταξύ της θέσπισης μέτρων εφαρμογής και της εφαρμογής τους στην έρευνα.

* Σύμφωνα με την αναθεωρημένη διατύπωση του άρθρου 16, τα κράτη μέλη οφείλουν να εκπονήσουν μια ενδιάμεση έκθεση ποιότητας, την οποία συνοψίζει η Επιτροπή για να συμπληρώσει τις τελικές εκθέσεις ποιότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα υπάρξει η ενδεδειγμένη πρόοδος στην επίτευξη συγκρίσιμων δεικτών υψηλής ποιότητας.

* Το νέο άρθρο 16 θεσπίζει επίσης μεθοδολογικές μελέτες σκοπός των οποίων είναι η αξιολόγηση του αντίκτυπου που θα έχει στη συγκρισιμότητα η χρησιμοποίηση διαφορετικών πηγών δεδομένων σε διάφορα κράτη μέλη.

* Στο παράρτημα 1, στο πεδίο «Πληροφορίες σχετικά με την εργασία», το Συμβούλιο εισήγαγε έναν τομέα «Φροντίδα για τα παιδιά», αφού θεωρείται ότι αποτελεί βασικό συντελεστή που συμβάλλει στον αποκλεισμό από την αγορά εργασίας το κατά πόσο είναι διαθέσιμα ή όχι κέντρα φύλαξης παιδιών.

* Στο παράρτημα 2, προστέθηκε το μέγεθος του δείγματος για την Ισλανδία και τη Νορβηγία.

3.5. Προβλήματα επιτροπολογίας που προέκυψαν κατά την έκδοση της κοινής θέσης (και της θέσης της Επιτροπής)

Το Συμβούλιο άλλαξε τη διαδικασία της επιτροπολογίας από διαδικασία διαχειριστικής σε διαδικασία κανονιστικής επιτροπής.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η Επιτροπή συμφωνεί με όλες τις αλλαγές που πρότεινε το Συμβούλιο.