Συμπεράσματα του Συμβουλίου

της 20ής Οκτωβρίου 2003

σχετικά με τον ανοικτό συντονισμό για επαρκείς και βιώσιμες συντάξεις

(2003/C 260/02)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ΟΤΙ:

(1) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σύμφωνα με την ολοκληρωμένη κοινωνικο-οικονομική στρατηγική που υιοθετήθηκε στη Λισσαβώνα τον Μάρτιο 2000 και δίνοντας συνέχεια στην κοινή έκθεση της Επιτροπής και του Συμβουλίου "Επαρκείς και βιώσιμες συντάξεις", υπογράμμισε την ανάγκη να διατηρηθεί ο δυναμικός ρυθμός της συνεργασίας στον εν λόγω τομέα μέσω συνεχούς εφαρμογής της ανοικτής μεθόδου συντονισμού και ζήτησε περαιτέρω μεταρρυθμίσεις με επίκεντρο ιδίως την αύξηση της απασχόλησης των ηλικιωμένων εργαζομένων,

(2) Η ανάγκη να επιταχυνθεί η μεταρρύθμιση των συνταξιοδοτικών συστημάτων για να εξασφαλιστεί τόσο ότι αυτά είναι χρηματοοικονομικά βιώσιμα, όσο και ότι επιτυγχάνουν τους κοινωνικούς στόχους τους, μεταξύ άλλων μέσω μιας σταδιακής αύξησης μέχρι το 2010 κατά 5 έτη της πραγματικής μέσης ηλικίας κατά την οποία οι άνθρωποι σταματούν να εργάζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίστηκε ιδίως από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης,

(3) Η κοινή έκθεση της Επιτροπής και του Συμβουλίου "Αύξηση της συμμετοχής του εργατικού δυναμικού και προώθηση της παράτασης του ενεργού επαγγελματικού βίου" (Μάρτιος 2002) τάχθηκε αποφασιστικά υπέρ μιας προληπτικής προσέγγισης με βάση ολόκληρο τον κύκλο της ζωής στο πλαίσιο μιας συνολικής και ολοκληρωμένης στρατηγικής για την αντιμετώπιση της πρόκλησης της πληθυσμιακής γήρανσης και εξέτασε όλους τους παράγοντες που θα επέτρεπαν την είσοδο στην αγορά εργασίας και τη μακρύτερη παραμονή των εργαζομένων στην εργασία,

(4) Η κοινή έκθεση της Επιτροπής και του Συμβουλίου σχετικά με επαρκείς και βιώσιμες συντάξεις εξέτασε τις διάφορες εφαρμοζόμενες πολιτικές στα κράτη μέλη, τόνισε ότι η ισόρροπη πρόοδος στην αντιμετώπιση τόσο των κοινωνικών όσο και των χρηματοοικονομικών πτυχών αποτελεί το κλειδί για την εξασφάλιση της πολιτικής αποδοχής των συνταξιοδοτικών μεταρρυθμίσεων και κάλεσε τα κράτη μέλη να διατηρήσουν το ρυθμό της διαδικασίας μεταρρύθμισης και να εφαρμόσουν αξιόπιστες και αποτελεσματικές στρατηγικές. Η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης και συνεπώς το ποσοστό απασχόλησης των ηλικιωμένων αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την αντιμετώπιση αμφότερων των πτυχών,

(5) Η μελλοντική επάρκεια των συντάξεων σε ορισμένα κράτη μέλη εξαρτάται επίσης όλο και περισσότερο από την ικανότητα κτήσης επαρκών συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, αλλά δυσχεραίνεται για όσους αλλάζουν εργασία ή διακόπτουν την καριέρα τους από τις προϋποθέσεις κτήσης, διατήρησης και μεταφοράς επαγγελματικών συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων τα οποία ενδέχεται επίσης να αποτελούν μείζον εμπόδιο στην κινητικότητα των εργαζομένων. Η Επιτροπή υπέβαλε σχετικό έγγραφο διαβούλευσης στους κοινωνικούς εταίρους,

(6) Η ανακοίνωση της Επιτροπής "ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης της στρατηγικής της Λισσαβώνας: εξορθολογισμός του ανοικτού συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής προστασίας" πρότεινε να συνεχιστεί η ανοικτή μέθοδος συντονισμού των συντάξεων μετά το 2006 εντός ενός ορθολογικού πλαισίου με βάση την αξιολόγηση των εργασιών που έχουν αναληφθεί στις διάφορες διαδικασίες στον τομέα της κοινωνικής προστασίας συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών που αφορούν τις συντάξεις,

(7) Η γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας για τον εξορθολογισμό συνηγόρησε υπέρ της ενίσχυσης της κοινωνικής διάστασης της στρατηγικής της Λισσαβώνας και υπογράμμισε την ανάγκη να συνεχιστεί η προβολή των διάφορων στοιχείων των μέχρι σήμερα εργασιών για τις πολιτικές κοινωνικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών για τις συντάξεις· η Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας κάλεσε επίσης την Επιτροπή να υποδείξει τον τρόπο με τον οποίο η αμοιβαία άντληση διδαγμάτων της ανοικτής μεθόδου συντονισμού μπορεί να ενισχυθεί στον τομέα των συντάξεων,

(8) Τρόποι βελτίωσης και ενίσχυσης της συνεργασίας για τις συντάξεις με βάση την ανοικτή μέθοδο συντονισμού συζητήθηκαν κατά την άτυπη σύνοδο των υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων στο Βαρέζε στις 11 Ιουλίου 2003,

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

(1) ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΕΙ ότι η πληθυσμιακή γήρανση αφορά όλα τα σημερινά κράτη μέλη και τις προσχωρούσες χώρες και ότι είναι χρήσιμο να προωθηθεί μια συνολική και ολοκληρωμένη μέθοδος που θα εξασφαλίζει επαρκείς και βιώσιμες συντάξεις στο μέλλον· είναι επίσης θεμελιώδες να δημιουργηθούν πολιτικές που θα ενθαρρύνουν τις παρούσες και τις μελλοντικές γενιές να παραμένουν ενεργές, όσο μεγαλώνουν σε ηλικία,

(2) ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ότι ο καθορισμός ενός επαρκούς, βιώσιμου και σύγχρονου συνταξιοδοτικού συστήματος εμπίπτει στις εθνικές αρμοδιότητες αλλά ότι η διαδικασία μπορεί να υποστηριχθεί από μιαν ενισχυμένη συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με βάση την ανοικτή μέθοδο συντονισμού,

(3) ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ την ιδιαίτερη σημασία του στόχου της επιμήκυνσης της εργάσιμης ζωής, σύμφωνα με το στόχο της Βαρκελώνης, τόσο ως συμβολή στη βιωσιμότητα και επάρκεια των συνταξιοδοτικών συστημάτων όσο και ως ακέραια πτυχή του στόχου της αύξησης της συνολικής και επιμέρους απασχόλησης σύμφωνα με τους στόχους της Λισσαβώνας και της Στοκχόλμης,

(4) ΤΟΝΙΖΕΙ ότι είναι σημαντικό να αναλάβει το Συμβούλιο (EPSCO) ενεργότερο ρόλο στην προώθηση του συντονισμού μεταξύ των πολιτικών απασχόλησης και των κοινωνικών πολιτικών, ως τμήμα της συνολικής προσπάθειας για την επίτευξη κοινωνικής επάρκειας, χρηματοοικονομικής βιωσιμότητας και εκσυγχρονισμού των συνταξιοδοτικών συστημάτων,

(5) ΤΟΝΙΖΕΙ ότι η Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας, σε συνεργασία, όπου χρειάζεται, με την Επιτροπή Απασχόλησης και την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής, πρέπει να στηρίζει ουσιαστικά το Συμβούλιο (EPSCO), ιδίως με τη διεκπεραίωση ειδικών μελετών με επίκεντρο τις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα συνταξιοδοτικά συστήματα,

(6) ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ για το γεγονός ότι η Επιτροπή, εν όψει του εαρινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 2004 και, εφόσον χρειάζεται, της Τριμερούς Κοινωνικής Διάσκεψης Κορυφής ανέλαβε να υποβάλει έκθεση προόδου όσον αφορά το στόχο της Βαρκελώνης για την αύξηση της πραγματικής μέσης ηλικίας κατά την οποία οι άνθρωποι παύουν να εργάζονται,

(7) ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΕΙ ότι είναι θεμελιώδης ο συντονισμός της κοινωνικής προστασίας, των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης αλλά και η συνεχιζόμενη, στο πλαίσιο της διαδικασίας μεταρρύθμισης, εστίαση ιδιαίτερης προσοχής στην εξασφάλιση της επάρκειας, παράλληλα με τη βιωσιμότητα και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων,

(8) ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ την ανάγκη να εκσυγχρονιστούν και τα συστήματα επαγγελματικής συνταξιοδότησης και σημειώνει ότι οι κοινωνικοί εταίροι οι οποίοι έχουν κληθεί με βάση το έγγραφο συζήτησης της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 138 της συνθήκης σχετικά με τη δυνατότητα μεταφοράς επαγγελματικών συντάξεων, να μελετήσουν προσέγγιση όσον αφορά τον περιορισμό των εμποδίων που συναντά η κινητικότητα.