Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Ο ρόλος των κοινωφελών οργανισμών - συμβολή στην ευρωπαϊκή κοινωνία»

(98/C 180/10)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής για την προώθηση του ρόλου των σωματείων και των ιδρυμάτων στην Ευρώπη () 7

έχοντας υπόψη την απόφασή της της 11ης Ιουνίου 1997, δυνάμει του άρθρου 198 Γ, παράγραφος 4, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να καταρτίσει γνωμοδότηση αναφορικά με το θέμα αυτό και να αναθέσει στην επιτροπή 7 - «Ευρώπη των Πολιτών - Έρευνα - Πολιτισμός - Νεολαία και Καταναλωτές» την κατάρτιση της σχετικής γνωμοδότησης 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CDR 306/97 rιv. 2) του εισηγητή, κ. Johansson, της επιτροπής 7, που υιοθετήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 1998.

υιοθέτησε, κατά την 22η σύνοδο ολομέλειάς της της 12ης και 13ης Μαρτίου 1998 (συνεδρίαση της 13ης Μαρτίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Στις 11 Ιουνίου 1997, η Επιτροπή των Περιφερειών αποφάσισε να εκδώσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας με θέμα «Ο ρόλος των φιλανθρωπικών οργανώσεων στην Ευρώπη, συμβολή στην ευρωπαϊκή κοινωνία.» Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί μια από τις βάσεις της παρούσας γνωμοδότησης.

1.2. Η άλλη βάση είναι η «ανακοίνωση της Επιτροπής για την προώθηση του ρόλου των σωματείων και των ιδρυμάτων στην Ευρώπη». Στην ανακοίνωση αυτή περιγράφονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τομέα των εθελοντικών υπηρεσιών κοινωνικού χαρακτήρα καθώς και ο ρόλος του και η έκτασή του στην Ευρώπη. Τονίζεται ότι οι κοινωφελείς οργανισμοί και τα ιδιωτικά ιδρύματα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε κάθε, σχεδόν, κοινωνικό τομέα στην Ευρώπη. Συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, στην ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, στη δημοκρατία, παρέχουν ορισμένες σημαντικές υπηρεσίες, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον αθλητικό κόσμο, εκφράζουν τις απόψεις των πολιτών προς τις διάφορες αρχές, και δραστηριοποιούνται στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της παροχής αναπτυξιακής και άλλης βοήθειας στον τρίτο κόσμο. Στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή εξετάζει, επίσης, διάφορα προβλήματα και προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας των εθελοντικών υπηρεσιών κοινωνικού χαρακτήρα. Τέλος, διατυπώνονται ορισμένες συστάσεις σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο, καθώς και σε επίπεδο οργανώσεων.

1.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί ανεπιφύλακτα την πρωτοβουλία της Επιτροπής και την ουσιαστικά θετική της στάση έναντι του τομέα που συμφωνεί με τη θέση της ίδιας. Για το λόγο αυτό, στο κείμενο που ακολουθεί περιλαμβάνονται τόσο οι βασικές θέσεις της ΕΤΠ όσο και παρατηρήσεις για την ανακοίνωση της Επιτροπής.

1.4. Η ορολογία στον τομέα αυτό απαιτεί ορισμένες διευκρινίσεις. Στην παρούσα γνωμοδότηση χρησιμοποιείται, χάριν ευκολίας, ο όρος «κοινωφελής οργανισμός» ή «τομέας εθελοντικών υπηρεσιών» για μια ομάδα συλλογικών οργάνων στον κοινωνικό τομέα που παρεμβάλλεται μεταξύ του τομέα της ιδιωτικής οικονομίας και του δημόσιου τομέα. Ο όρος «τρίτος τομέας» καλύπτει, επίσης, τα ιδιωτικά και κοινωφελή ιδρύματα. Ο ευρύτερος όρος «κοινωνική οικονομία» αφορά, εκτός από τις φιλανθρωπικές οργανώσεις και τα ιδιωτικά ιδρύματα, τα ταμεία αλληλοβοήθειας και τους συνεταιρισμούς. Κοινό και για τις τρεις κατηγορίες είναι το ότι οι οργανώσεις αυτές δεν επιδιώκουν, στην ουσία, οικονομικό όφελος με τις δραστηριότητές τους, αλλά έχουν κοινωφελείς σκοπούς. Όταν δεν αναφέρεται στο κείμενο τίποτε άλλο, πρόκειται για κοινωφελή οργανισμό. Ωστόσο, η γνωμοδότηση, όπως και η ανακοίνωση της Επιτροπής, δεν αναφέρεται σε πολιτικά κόμματα, θρησκευτικές οργανώσεις, ή κοινωνικούς εταίρους.

1.5. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει στη γνωμοδότησή της ότι οι περισσότερες οργανώσεις δρουν σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Επιπλέον, πολλοί φρονούν ότι η δύναμη της κοινωνικής οικονομίας έγκειται στους τοπικούς δεσμούς της. Συνεπώς, μπορεί να λεχθεί ότι υπάρχουν ιδιαίτεροι λόγοι για να σχολιάσει η ΕΤΠ την ανακοίνωση και να εκθέσει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να υποστηριχθεί και να βελτιωθεί ο εν λόγω τομέας.

1.6. Η ΕΤΠ έχει ήδη τονίσει την πολιτιστική συμβολή των εθελοντικών οργανισμών στη γνωμοδότησή της για τον πολιτισμό και τη συνοχή στη οποία και αναφέρθηκε στο σημαντικό ρόλο των εθελοντικών οργανισμών στην ευρωπαϊκή πολιτιστική ζωή. Ωστόσο, η ΕΤΠ δεν τόνισε αρκετά το ρόλο και τη σημασία των οργανισμών στους χώρους της περιφερειακής πολιτικής και κοινωνικής αλληλεγγύης. Γι' αυτό τον λόγο, η ΕΤΠ επιθυμεί να εκθέσει τις απόψεις της σχετικά με τους οργανισμούς και τη σημασία τους και συγχρόνως να σχολιάσει τη σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής. Η ΕΤΠ θα διατυπώσει στη γνωμοδότησή της και τις δικές της συστάσεις.

1.7. Η ΕΤΠ φρονεί ότι πρέπει να εκτεθούν με σαφήνεια οι λόγοι για τους οποίους το θέμα των οργανώσεων και των ιδρυμάτων προβάλλεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ως ιδιαίτερο λόγο για την ευρωπαϊκή προβολή τους, η ΕΤΠ θα αναφέρει, μεταξύ άλλων, το νεωτεριστικό χαρακτήρα του τομέα ο οποίος έχει μεγάλη σημασία για την κοινωνία. Συχνά, υπάρχουν οργανισμοί οι οποίοι ανακαλύπτουν τις νέες ανάγκες της κοινωνίας, και ασχολούνται με αυτές προσπαθώντας να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της. Για να υλοποιηθεί η Ευρώπη των πολιτών, πρέπει να προβληθούν και να υποστηριχθούν οι ενώσεις των ίδιων των πολιτών.

1.8. Εν συνεχεία, μπορεί να αναφερθεί η σημασία της ενεργού συμμετοχής στα κοινά. Για όλη την κοινωνία είναι σημαντικό - και όχι μόνο για τις περιφερειακές και τοπικές αρχές - να ενδιαφέρονται οι πολίτες και να δραστηριοποιούνται για τα κοινά. Σύμφωνα με έρευνα της Επιτροπής, αυτό συμβαίνει σήμερα σε μεγαλύτερη έκταση με τους κοινωφελείς οργανισμούς και αποτελεί θετικό γεγονός, το οποίο ωφελεί όλη την κοινωνία και μπορεί να μελετηθεί και σχολιασθεί από τα ευρωπαϊκά όργανα.

1.9. Πρέπει να τονισθεί ότι η παρούσα γνωμοδότηση δεν περιλαμβάνει μόνο παρατηρήσεις για την ανακοίνωση της Επιτροπής, αλλά ότι αποτελεί, επίσης, και γνωμοδότηση πρωτοβουλίας. Αυτό εξηγεί το λόγο για τον οποίο η γνωμοδότηση υπερβαίνει σε ορισμένα σημεία τα όρια των παρατηρήσεων που θα μπορούσε να απαιτήσει η ανακοίνωση της Επιτροπής. Τρία είναι τα βασικά ερωτήματα που υπάρχει πρόθεση να τονισθούν στη γνωμοδότηση ώστε να αποτελέσουν το αντικείμενο πιο εμπεριστατωμένης συζήτησης:

- Ποια είναι η βασική «κατανομή των ευθυνών» μεταξύ του δημόσιου τομέα, ιδίως δε των περιφερειακών και τοπικών αρχών, και των κοινωφελών οργανισμών όσον αφορά τη λήψη πολιτικών αποφάσεων, την κοινωνική ευημερία και την απασχόληση;

- Πως μπορούν οι κοινωφελείς οργανισμοί να εξακολουθήσουν να αναπτύσσουν τις ελεύθερες και αυθόρμητες δράσεις διαμόρφωσης της κοινής γνώσης έναντι των κρατικών αρχών, τη στιγμή κατά την οποία οι ίδιες συμμετέχουν όλο και περισσότερο στην παροχή των κοινωνικών υπηρεσιών;

- Με ποιο τρόπο μπορεί να περιγραφεί, να υπολογισθεί και να αξιολογηθεί η σημασία που έχει ο τομέας των εθελοντικών υπηρεσιών για την κοινωνία σε συνάρτηση με την πολυφωνία, τη συμμετοχική δημοκρατία, και την απασχόληση;

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Εισαγωγή και στόχος

2.1.1. Η ΕΤΠ σημειώνει με ενδιαφέρον ότι η Επιτροπή διεξήγαγε την εν λόγω έρευνα για την έκταση και το ρόλο του τομέα των εθελοντικών υπηρεσιών στην Ευρώπη. Ως συμπλήρωμα στις εθνικές στατιστικές η ΕΤΠ ζητεί να προβληθούν εντονότερα οι περιφερειακές και τοπικές διαστάσεις του τομέα των εθελοντικών υπηρεσιών.

2.1.2. Η ΕΤΠ επισημαίνει την τεχνική οριοθέτηση του τομέα των εθελοντικών υπηρεσιών στην οποία προέβη η Επιτροπή, η οποία για λόγους σαφήνειας επισύρει την προσοχή στους κοινωφελείς οργανισμούς και στα ιδρύματα, μολονότι η κοινωνική οικονομία είναι βέβαια ευρύτερη και περιλαμβάνει επίσης τους συνεταιρισμούς και τα ταμεία αλληλοβοήθειας. Η ΕΕ έχει τονίσει από παλαιότερα τη σημασία ολόκληρης της κοινωνικής οικονομίας στο Λευκό Βιβλίο «Ανάπτυξη, απασχόληση και ανταγωνιστικότητα», στο οποίο, υπεράνω όλων, επισημαίνεται η σημασία της αγοράς εργασίας. Στο Λευκό Βιβλίο τονίζεται, μεταξύ άλλων, ότι μέσω της κοινωνικής οικονομίας μπορούν να τοποθετηθούν σε μόνιμες θέσεις απασχόλησης εργαζόμενοι των οποίων η πρόσληψη είναι δυσχερής. Η σημασία του τομέα τονίσθηκε, επίσης, πρόσφατα σε σχέση με τα περιφερειακά σύμφωνα για την απασχόληση.

2.1.3. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η έρευνα ήταν υπερβολικά πραγματολογική. Μια ανάλυση των πρακτικών και των διατάξεων αναφορικά με το τι ισχύει στις σχέσεις μεταξύ των δημόσιων αρχών, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και τοπικών, θα επιτρέψει στα διάφορα κράτη μέλη και κλάδους, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για θέματα χρηματοδοτικής στήριξης, να τελειοποιήσουν την πρόταση της Επιτροπής, και να δημιουργήσουν μια βάση για την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των δημόσιων αρχών που συμβάλλουν οικονομικά στα κράτη μέλη.

2.2. Πεδίο εφαρμογής

2.2.1. Η ΕΤΠ σημειώνει την περιγραφή της Επιτροπής σχετικά με τη μεγάλη ποικιλία του τομέα εθελοντικών υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να διατηρηθεί η υπάρχουσα ισορροπία. Στην περίπτωση που οι σχέσεις με το δημόσιο τομέα είναι ισχυρές, πρέπει, πρώτα απ' όλα, να ληφθεί μέριμνα για τη συνέχιση της ανεξαρτησίας τους. Ωστόσο, σε σχέση με τους ανεξάρτητους και αυτόνομους - μεταξύ άλλων και ριζοσπαστικών - οργανισμών πρέπει, αντίθετα, να τονισθούν ο εποικοδομητικός διάλογος και οι δημοκρατικές μέθοδοι εργασίας. Μόνο στο βαθμό που ένας οργανισμός μπορεί να αποδείξει ότι λειτουργεί δημοκρατικά μεταξύ των μελών της και ότι τηρεί, επίσης, τους κανόνες που διέπουν την ανοιχτή κοινωνία, τότε μόνο μπορεί να θεωρηθεί ότι εκπροσωπεί νόμιμα τα μέλη της και τους υποστηρικτές της.

Οι πραγματικά ριζοσπαστικές ιδέες δεν πρέπει να παρερμηνεύονται, εφόσον οι οργανώσεις έχουν σαφώς την υποχρέωση να καταβάλλουν προσπάθειες για την αλλαγή και την καινοτομία. Είναι παράδοξο ότι αυτό που επιθυμεί κανείς να διατηρήσει πρέπει πολλές φορές να το αλλάξει, προκειμένου να επιβιώσει και να αναπτυχθεί.

2.2.2. Η ΕΤΠ τονίζει ότι η μεγάλη πλειοψηφία των οργανισμών δραστηριοποιούνται σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και ότι εκτελούν σημαντικό έργο για την αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής. Η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή να δώσει, για όλες τις αποφάσεις και τα μέτρα που αφορούν τον τομέα των εθελοντικών υπηρεσιών, ιδιαίτερη σημασία σε αυτήν την εμφανώς τοπική και περιφερειακή διάσταση, και, στα πλαίσια της περιφερειακής πολιτικής της ΕΕ, να καλέσει τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς σε μία αποτελεσματική συνεργασία.

2.2.3. Η ΕΤΠ λαμβάνει υπόψη την εξέταση εκ μέρους της Επιτροπής των νομικών καθεστώτων στα οποία υπόκεινται οι οργανισμοί και τα ιδρύματα στα κράτη μέλη και θεωρεί σωστή την περιγραφή τους.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Ο ρόλος και η σημασία των οργανισμών και των ιδρυμάτων

3.1.1. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια διεξήχθησαν πολλές έρευνες (εκτός εκείνης της ΕΕ) οι οποίες με στατιστικά στοιχεία παρουσιάζουν το μέγεθος και την έκταση του τομέα των εθελοντικών υπηρεσιών, όπως επίσης και εκθέσεις για το πως εκτιμούν την κατάσταση των οργανισμών οι ίδιοι οι εκπρόσωποί τους. Αντίθετα, αυτό που δεν υπάρχει ακόμη είναι μία λεπτομερής ανάλυση για το πως η κοινή γνώμη αντιλαμβάνεται και επιθυμεί να εξελιχθεί η σχέση της με τον τομέα των εθελοντικών υπηρεσιών κοινωνικού χαρακτήρα. Για το θέμα αυτό χρειάζεται περισσότερη συζήτηση και σαφέστερη τοποθέτηση.

3.1.2. Όπως αναφέρεται με σαφήνεια στην ανακοίνωση, οι οργανισμοί συμβάλλουν στην απασχόληση και την οικονομική ανάπτυξη. Η ΕΤΠ θα ήθελε να τονίσει το γεγονός αυτό, επειδή η σημασία των κοινωφελών οργανισμών για τον τομέα της απασχόλησης μπορεί να αυξηθεί στα πλαίσια την κοινωνικής ανάπτυξης. Οι δράσεις των οργανισμών για την απασχόληση πιθανόν να έχουν μεγάλη σημασία, π.χ. για τις περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες. Μπορεί, συγκεκριμένα, να δημιουργήσουν οι εν λόγω οργανισμοί, θέσεις απασχόλησης για τις ομάδες αυτές που, στη συνέχεια, θα ενσωματωθούν στην αγορά εργασίας. Η ΕΤΠ φρονεί ότι είναι σημαντικό να διατηρηθούν οι ειδικές συνθήκες όπως, μεταξύ άλλων, η φορολογία η οποία ισχύει για την κοινωνική οικονομία έτσι ώστε να συμβάλει στην ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. Υπεράνω όλων, το σημαντικότερο είναι να προφυλαχθούν οι εθελοντικοί οργανισμοί, από τις επιπτώσεις που θα έχει σε αυτές μια ενδεχόμενη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας του ΦΠΑ. Στα θέματα της φορολογίας μπορεί να εφαρμοσθεί επωφελώς η αρχή της επικουρικότητας, έτσι ώστε υπεύθυνες για την εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας να είναι οι τοπικές και φορολογικές αρχές.

3.1.3. Η άποψη της ΕΤΠ είναι ότι πρέπει να εξακολουθήσει επίσης να φέρει ο δημόσιος τομέας την τελική ευθύνη για την κοινωνική ευημερία. Ωστόσο, δεν παρουσιάζεται κώλυμα συνεργασίας του δημόσιου τομέα με τις φιλανθρωπικές οργανώσεις για να εκπληρώνουν καλύτερα τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει. Σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Γερμανία, η συνεργασία αυτή αποτελεί ήδη ένα πρότυπο που λειτουργεί καλά και από το οποίο μπορούν να επωφεληθούν και άλλες χώρες. Εντούτοις, η αρχή της επικουρικότητας και το δικαίωμα για ειδικές λύσεις, σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, πρέπει να διατηρηθούν.

Κοινωνική σημασία

3.1.4. Η ΕΤΠ επιθυμεί να προσθέσει ότι ο τομέας των εθελοντικών υπηρεσιών, εκτός του ότι αναπτύσσει τις πολλές και σημαντικές κοινωνικές δραστηριότητες που αναφέρονται στην ανακοίνωση, έχει επίσης σημαντική κοινωνική σημασία για την ενίσχυση της περιφερειακής και τοπικής ταυτότητας. Αυτό διατυπώθηκε σαφώς, μεταξύ άλλων, στα διάφορα προγράμματα της ΕΕ για την ανάπτυξη της υπαίθρου. Η ΕΤΠ θα υποστηρίξει την ενεργό συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών οργανώσεων στις περιφερειακές εργασίες ανάπτυξης.

3.1.5. Άλλες μορφές συνεργασίας που αναπτύσσονται μεταξύ των δημοσίων αρχών και των μη κερδοσκοπικών τομέων είναι η διοργάνωση και άσκηση πολιτιστικών δραστηριοτήτων σε πολλές ευρωπαϊκές κοινότητες. Οι δραστηριότητες αυτές συμβάλλουν καθοριστικά στην ενίσχυση της τοπικής και περιφερειακής ταυτότητας.

Πολιτική σημασία - ιθαγένεια

3.1.6. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ιθαγένειας πρέπει επίσης να περιλαμβάνει - και ίσως υπεράνω όλων - τους περιφερειακούς και τοπικούς παράγοντες. Τα μέλη των εθελοντικών οργανισμών είναι τοπικά και τα περισσότερα ασκούν τις δραστηριότητές τους σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο. Ενώ, όλο και περισσότεροι εθνικοί οργανισμοί διαθέτουν καλά οργανωμένα διεθνή δίκτυα, πολλοί τοπικοί και περιφερειακοί οργανισμοί στερούνται αυτών των σημαντικών διεθνών επαφών. Η ΕΤΠ ζητεί, συνεπώς, συγκεκριμένα προγράμματα και προτάσεις που θα διευκολύνουν τις επαφές μεταξύ των περιφερειακών και τοπικών οργανώσεων. Σχετικά με το προγραμματισμένο θέμα του έτους για τον τομέα των εθελοντικών υπηρεσιών και την ευρωπαϊκή ιθαγένεια πρέπει να ανατεθεί και στις τοπικές και περιφερειακές αρχές ένας ενεργός ρόλος.

3.1.7. Σε ορισμένους οργανισμούς συζητήθηκε το ενδεχόμενο να συσταθούν περιφερειακά ιδρύματα των οποίων οι αρμοδιότητες θα είναι η προώθηση των επαφών των πολιτών και η ευρεία συνεργασία των οργανώσεων των διαφόρων περιφερειών της Ευρώπης. Ειδικότερα, τονίσθηκε η σημασία ανάπτυξης επαφών μεταξύ των οργανώσεων που βρίσκονται στα 4 σημεία του ευρωπαϊκού ορίζοντα. Η ΕΤΠ καλεί τις ενδιαφερόμενες περιφέρειες να συνεργασθούν με τους οργανισμούς για να καθιερώσουν, να δοκιμάσουν και να προωθήσουν τέτοιου είδους πρότυπα συνεργασίας.

3.1.8. Η ΕΤΠ φρονεί επίσης ότι η αστική κοινωνία απαιτεί πολλά φόρουμ προκειμένου να ασκεί ο πολίτης την επιρροή του. Για να υπάρχει μέριμνα όσον αφορά την ποικιλία και την πολυφωνία στην κοινωνία πρέπει όλα τα συμμετέχοντα μέρη - οργανισμοί και αρχές σε διάφορα επίπεδα - να φροντίσουν ώστε να μην απειληθεί αυτή η σημαντική πολυφωνία.

Πολιτική σημασία - ενίσχυση της δημοκρατίας

3.1.9. Η ΕΤΠ θα προστατεύσει τις δυνατότητες των κοινωφελών οργανισμών ώστε να συνεχίσουν τη διεξαγωγή ενός εποικοδομητικού διαλόγου με τους φορείς της εξουσίας. Ο δημόσιος τομέας δεν πρέπει μέσω της οικονομικής διαχείρισης ή με άλλες μεθόδους να περιορίσει τους τομείς δραστηριότητας των οργανισμών. Η μεγαλύτερη οικονομική εξάρτηση από το δημόσιο τομέα δεν πρέπει να οδηγήσει στη διάβρωση των ιδιαιτεροτήτων ή της κριτικής ανάλυσης.

Η ΕΤΠ καλεί τους οργανισμούς να αναζητήσουν νέες δυνατότητες για τη διεύρυνση της οικονομικής τους βάσης. Μεταξύ άλλων, η καλύτερη συνεργασία των ιδιωτικών ιδρυμάτων και των τοπικών και περιφερειακών αρχών μπορεί να συμβάλει σε παρόμοια διαφοροποίηση. Συγκεκριμένο παράδειγμα για μία παρόμοια νέα σκέψη αποτελούν τα βρετανικά «Community foundations» τα οποία θα μπορούσαν να μελετηθούν, ώστε να επωφεληθούν και άλλες χώρες. Στα πλαίσια αυτών των τοπικών ιδρυμάτων, οι δημόσιες αρχές συνεργάζονται με τον ιδιωτικό τομέα για να χρηματοδοτήσουν τις κοινωφελείς δραστηριότητες των οργανώσεων σε ένα συγκεκριμένο τόπο.

3.1.10. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι οι εθελοντικοί οργανισμοί διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για την ενίσχυση της τοπικής δημοκρατίας και ότι αποτελούν προϋπόθεση για μια ανοιχτή και αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Πριν να δημιουργηθούν τα πολιτικά κόμματα, στις περισσότερες χώρες υπήρχαν οι εθελοντικοί οργανισμοί. Δεδομένης της προς ανατολάς διεύρυνσης της ΕΕ, η ΕΤΠ συνιστά την σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο ανάπτυξη των ανταλλαγών μεταξύ των εθελοντικών οργανισμών των υποψηφίων χωρών και των κρατών μελών της ΕΕ ώστε να προωθηθεί η δημοκρατική διαδικασία - ιδιαίτερα σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο - στις χώρες αυτές.

3.1.11. Η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή κατά τις προσεχείς διαπραγματεύσεις που θα έχει με τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες να δώσει προσοχή στο νομικό καθεστώς των εθελοντικών οργανισμών, διότι αυτό αποτελεί ένδειξη εξελιγμένης δημοκρατίας καθώς και σεβασμού της ελευθερίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

3.1.12. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της που η συνεργασία των φορέων λήψης πολιτικών αποφάσεων και των οργανώσεων, στα περισσότερα κράτη μέλη, φαίνεται ότι αναπτύσσεται σε ένα θετικό κλίμα. Κατά κανόνα, οι οργανισμοί θεωρούνται ως εμπειρογνώμονες και ειδικοί αφού μπορούν να παρουσιάσουν διάφορες απόψεις και συμπληρωματικές γνώμες. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι την τελική ευθύνη για τις πολιτικές αποφάσεις εξακολουθούν να την έχουν οι εκλεγμένοι πολιτικοί φορείς λήψης αποφάσεων.

3.2. Συνεργασία τομέων και ευρωπαϊκών οργάνων

3.2.1. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι ο εθελοντικός τομέας και η ΕΕ έχουν ήδη πραγματοποιήσει πολλές αποδοτικές επαφές σε διάφορους τομείς. Η ΕΤΠ επιθυμεί να συμμετάσχει, σύμφωνα με τις δυνατότητές της, πιο δραστήρια στη συνεργασία αυτή και να διερευνήσει με ποιο τρόπο μπορεί η ίδια να συμβάλει στον πολιτικό διάλογο με τους οργανισμούς και να διασαφηνίσει την κατάσταση από τοπική και περιφερειακή άποψη.

3.2.2. Αυτό μπορεί να γίνει τουλάχιστο με δύο τρόπους: πρώτον, ο ρόλος της ως συμβουλευτικού οργάνου της ΕΕ πρέπει να ανταποκρίνεται, σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, στις συνθήκες και τις μεθόδους εργασίας, αλλά πρέπει επίσης σε μελλοντικές γνωμοδοτήσεις να διασαφηνισθούν οι καταστάσεις και οι δυνατότητες που υπάρχουν για τους τοπικούς και περιφερειακούς κοινωφελείς οργανισμούς 7 δεύτερον, η ΕΤΠ, με ειδικά σεμινάρια (όπως ακριβώς τα σεμινάρια του Σεπτεμβρίου για τον αθλητισμό) αλλά πρώτα από όλα με τις δραστηριότητες των μελών, πρέπει να συμβάλει ώστε οι τοπικοί και περιφερειακοί οργανισμοί να έχουν πιο άμεση διασύνδεση, προκειμένου να αναπτύξουν δικές τους δραστηριότητες, αλλά και για να ενισχύσουν τις ευρωπαϊκές ανταλλαγές, τη συνεργασία, και την κατανόηση.

3.2.3. Η ΕΤΠ διαπιστώνει ότι η δήλωση 23 στη Συνθήκη του Μάαστριχτ για την κοινωνική πολιτική προσδίδει μεγάλη σημασία στη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τους κοινωφελείς οργανισμούς και ιδρύματα διότι αποτελούν φορείς κοινωνικής οργάνωσης και υπηρεσιών. Ακόμη, η ΕΤΠ θεωρεί ότι και σε άλλους τομείς της κοινοτικής πολιτικής πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για τη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τους εκάστοτε ενδιαφερόμενους οργανισμούς της.

3.2.4. Η ΕΤΠ παρατηρεί επίσης ότι στη νέα Συνθήκη του Άμστερνταμ δεν αναγνωρίσθηκε στους οργανισμούς ο ρόλος τους ως αναγνωρισμένων κοινωνικών εταίρων. Η ΕΤΠ θα υποστηρίξει στο μέλλον την επιθυμία των οργανισμών να αναλάβουν ένα πιο συγκεκριμένο ρόλο ως αναγνωρισμένοι κοινωνικοί εταίροι στο διεξαγόμενο διάλογο με τα ευρωπαϊκά όργανα. Αυτό θα μπορούσε να γίνει, π.χ. με το να επιτραπεί στους εκπροσώπους των οργανισμών να συμμετάσχουν στα διάφορα συμβουλευτικά όργανα τα οποία χρησιμοποιούν τα ευρωπαϊκά όργανα. Αυτό θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον αναφορικά με το Κοινωνικό Ταμείο και το πρόγραμμα περιφερειακής πολιτικής.

3.2.5. Η ΕΤΠ επιθυμεί ακόμη να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι πολλοί τομείς διαθέτουν τους δικούς τους γενικούς ευρωπαϊκούς οργανισμούς τους οποίους συμβουλεύεται και η Επιτροπή. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι οργανισμοί αυτοί θεώρησαν σκόπιμο να διευρυνθεί η βάση των μελών τους ώστε να συμπεριλάβει και οργανισμούς από άλλες ευρωπαϊκές χώρες εκτός των κρατών μελών. Δυστυχώς, σε ορισμένες περιπτώσεις το αποτέλεσμα ήταν να υποβαθμισθεί το συμβουλευτικό καθεστώς τους. Η ΕΤΠ φρονεί ότι ενδείκνυται να δοθεί προτεραιότητα στον τομέα των οργανισμών προκειμένου να συμπεριληφθούν οι οργανισμοί των νέων υποψηφίων χωρών στην ευρωπαϊκή συνεργασία και δεν διαπιστώνει την ύπαρξη κωλυμάτων στο να συμπεριληφθούν στα συμβουλευτικά όργανα εκπρόσωποι των χωρών του ΕΟΧ και των υποψήφιων για ένταξη χωρών.

3.2.6. Ένας τρόπος να τονωθεί το ενδιαφέρον για ευρωπαϊκή συνεργασία των οργανισμών μπορεί να είναι η υλοποίηση της σκέψης για την αλληλέγγυα κατανομή των εξόδων ταξιδιού για την επίσημη συνάντηση των οργανισμών που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και για τις οποίες δεν καταβάλλονται σήμερα έξοδα ταξιδίου. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να περιθωριοποιηθούν ακόμη περισσότερο οι οργανισμοί των απομακρυσμένων και περιφερειακών περιοχών. Στον τομέα των κοινωφελών οργανισμών - στον οποίο η δημοκρατική συμμετοχή και η αλληλεγγύη αποτελούν τις βασικές έννοιες - αυτό θα έπρεπε να έχει μεγάλη σημασία. Ενδεχομένως, μπορεί να συσταθεί ένα ειδικό ταμείο προς το σκοπό αυτό, σε συνεργασία με ιδιωτικά ιδρύματα.

3.2.7. Η ΕΤΠ επιθυμεί να ζητήσει από τη νεοσυσταθείσα συμβουλευτική επιτροπή συνεργασίας, συνεταιρισμών, αλληλοβοηθητικών ταμείων, ενώσεων και ιδρυμάτων, παράλληλα με την εθνική αντιπροσωπεία και την τομεακή κατανομή, να λάβει, επίσης, υπόψη και τις περιφερειακές πτυχές. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η συμβουλευτική επιτροπή είναι σημαντική και ότι ο ρόλος της μπορεί να ενισχυθεί περισσότερο με αύξηση των μελών της.

3.2.8. Όσον αφορά τη συνεργασία των οργανισμών, η ΕΕ πρέπει να λάβει, επίσης, υπόψη, τις γλωσσικές συνθήκες που επικρατούν. Για τις συναντήσεις των ευρωπαϊκών οργανισμών δεν είναι λογικό να απαιτείται από τους συνέδρους μεγαλύτερη γλωσσομάθεια από αυτή που είναι αναγκαία για τη διακρατική συνεργασία, κατά την οποία υπάρχει, κατά κανόνα, διερμηνεία προς όλες τις γλώσσες των κρατών μελών. Μόνο στην περίπτωση που η γλωσσομάθεια καθορισθεί ως απαραίτητη για τη συνεργασία των ευρωπαϊκών οργανισμών, τότε η συνεργασία θα κινδυνεύσει από τον «ελιτισμό» και τον επαγγελματισμό των συμμετεχόντων, πράγμα που δεν συμβιβάζεται με τις λοιπές επιδιώξεις του τομέα. Η ΕΤΠ φρονεί ότι οι κεντρικές οργανώσεις συμβουλευτικού χαρακτήρα θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα, σε ειδικές περιπτώσεις, να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες διερμηνείας της ΕΕ.

3.3. Προβλήματα και προκλήσεις

3.3.1. Γενικά, η ΕΤΠ συμφωνεί με την ανάλυση της Επιτροπής σχετικά με τα προβλήματα και τις προκλήσεις που συνδέονται με τις περικοπές του δημόσιου τομέα και την ανάθεση νέων καθηκόντων στους κοινωφελείς οργανισμούς. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει ότι οι οργανισμοί πρέπει να υποστηριχθούν για να αντεπεξέλθουν καλύτερα στις νέες προκλήσεις. Στις περιπτώσεις που ο δημόσιος τομέας αποφασίζει να αναθέσει σε οργανισμούς την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, πρέπει να παρέχεται επαρκής χρηματοδότηση. Η συνεργασία με τους οργανισμούς του τομέα αυτού προκύπτει κυρίως από την ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής των χρηστών και δεν πρέπει να θεωρείται ως μέσο για τον περιορισμό των δαπανών. Η συνεργασία πρέπει να βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό, σε οικονομικά βιώσιμες συμβάσεις, και στην μακροπρόθεσμη προοπτική βάσει επαρκών χρηματοδοτικών πόρων.

3.3.2. Υπό το φως των νέων προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο τομέας αναφορικά με τις ανάγκες για κατάρτιση και εκπαίδευση, η ΕΤΠ ζητεί από την Επιτροπή να επιτρέψει στους οργανισμούς να αξιοποιήσουν καλύτερα τα εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΕ, μεταξύ άλλων για την προώθηση της ανάπτυξης δικτύων. Η περιττή γραφειοκρατία ή η απειρία στη συνεργασία με κοινωφελείς οργανισμούς δεν θα πρέπει να αποτελέσουν εμπόδιο για τη χρησιμοποίηση των μέσων της ΕΕ. Η Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη ότι πολλές φορές οι οργανισμοί διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εκπαίδευση και στον επαναπροσανατολισμό των ανέργων ή άλλων ευάλωτων ομάδων.

3.3.3. Η ΕΤΠ αναγνωρίζει ότι σήμερα οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν ορισμένες ατέλειες και έλλειψη γνώσεων όσον αφορά τον τριτογενή τομέα. Ωστόσο, η ΕΤΠ επιθυμεί να τις υποστηρίξει με τις δραστηριότητες και το δίκτυο επαφών της ώστε να τους ανατεθεί ένας αποτελεσματικότερος ρόλος στις περιφέρειες.

3.3.4. Η ΕΤΠ αναγνωρίζει και επιδοκιμάζει την παρουσίαση των προβλημάτων στην οποία προβαίνει η Επιτροπή, επιθυμεί όμως να εξετασθεί το πρόβλημα που δημιουργείται από τις καθυστερημένες καταβολές της ΕΕ, οι οποίες για πολλούς κοινωφελείς οργανισμούς αποτελούν μεγάλο κώλυμα για την ενεργό συμμετοχή τους στα διάφορα προγράμματα στήριξης της ΕΕ. Οι αρμόδιοι της Επιτροπής θα πρέπει, στην περίπτωση αυτή, να προσαρμοσθούν καλύτερα στις διαφορετικές καταστάσεις και εργασιακές συνθήκες που ισχύουν στον τομέα των οργανισμών, ο οποίος απορροφά ασήμαντα ποσά από τα οποία εξαρτώνται με τη σειρά τους οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί που εξ ορισμού δεν αποβλέπουν στο όφελος.

3.3.5. Όμως οι οργανισμοί μπορούν, επίσης, να ερευνήσουν τις δυνατότητες συνεργασίας με ιδιωτικά ιδρύματα για να ενισχύσουν τη θέση τους. Μεταξύ άλλων, στη Φινλανδία έχει αποκτηθεί εμπειρία από τον τρόπο με τον οποίο ένα ιδιωτικό ίδρυμα καθιέρωσε για τα προγράμματα, τα οποία επιλέγονται, ένα σύστημα στήριξης με στόχο την προκαταβολή χρημάτων στους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, ώστε να διευκολυνθεί η συνεργασία τους με την Επιτροπή. Το είδος αυτό ταμείου ασφάλειας θα μπορούσε να καθιερωθεί εποικοδομητικά σε πολλές άλλες χώρες και περιφέρειες.

3.3.6. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι η έλλειψη νομικής αναγνώρισης των οργανισμών, σε άλλες χώρες, αποτελεί μείζον πρόβλημα. Η ΕΤΠ είχε και παλαιότερα εξετάσει το θέμα των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι οργανισμοί [γνωμοδότηση της ΕΤΠ με θέμα τις πολιτιστικές πτυχές ()], λόγω π.χ. της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας για τη διεθνή συνεργασία στην ΕΕ. Για το λόγο αυτό η ΕΤΠ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής για την αναγνώριση των ευρωπαϊκών οργανώσεων με στόχο να τους αναγνωρισθεί η νομική προσωπικότητα και στις άλλες χώρες της ΕΕ.

3.3.7. Οι εξελίξεις στον τομέα των τεχνολογιών πληροφόρησης είναι εντυπωσιακές. Ο τομέας αυτός αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία για τις καθημερινές δραστηριότητες και συνήθειες των κοινωφελών οργανισμών. Η πρόσβαση των κοινωφελών οργανισμών σε ίδια ηλεκτρονικά συστήματα μπορεί να διευκολύνει τις επαφές, κυρίως με εταίρους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Συνεπώς, οι ειδικές ανάγκες και επιθυμίες των κοινωφελών οργανισμών πρέπει να συνεκτιμώνται και να λαμβάνονται υπόψη όταν οι περιφερειακές και τοπικές αρχές αναπτύσσουν τα δικά τους ηλεκτρονικά δίκτυα δεδομένων.

3.4. Ισότητα ευκαιριών

3.4.1. Η ΕΤΠ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι οι θέσεις απασχόλησης που δημιουργεί ο τομέας των εθελοντικών οργανισμών είναι συχνά πολύ πρόσκαιρες λόγω των ισχυουσών συνθηκών χρηματοδότησής τους. Το αποτέλεσμα είναι ότι αυτό το είδος της απασχόλησης ανατίθεται σε μεγάλο βαθμό στις γυναίκες στις οποίες επιφυλάσσονται γενικά υποδεέστερες θέσεις. Καλεί, κατά συνέπεια, τις αρμόδιες εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές να εφαρμόσουν τρόπους χρηματοδότησης καλύτερα προσαρμοσμένους στη δημιουργία σταθερών θέσεων απασχόλησης στον τομέα αυτό.

4. Τα συμπεράσματα της ΕΤΠ σε επίπεδο κρατών μελών, οργανώσεων και ΕΕ

4.1. Εν κατακλείδι, η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει τη σημασία του διαλόγου και της αποτελεσματικής συνεργασίας με τους εθελοντικούς οργανισμούς και τα ιδρύματα. Η ΕΤΠ εκφράζει την ανησυχία της για την άποψη ότι ο διάλογος αυτός αφορά μόνο τα άλλα όργανα της ΕΕ και όχι την ΕΤΠ. Συνεπώς, η ΕΤΠ πρέπει να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να μελετηθούν τα θέματα που έχουν σχέση με τον τομέα των εθελοντικών υπηρεσιών, ώστε να διευκρινισθεί και να συζητηθεί περαιτέρω το θέμα. Αυτό έχει επιτακτική σημασία, δεδομένου ότι σε πολλές τοπικές και περιφερειακές πολιτικές συνελεύσεις συζητείται ενεργά ο τρόπος με τον οποίο οι κοινωφελείς οργανισμοί μπορεί να συμβάλουν στην βελτίωση και την ανάπτυξη της κοινωνίας. Με ποιο τρόπο θα οργανωθεί μια παρόμοια επαφή, αποτελεί θέμα που μπορεί να παραμείνει ανοικτό. Η ΕΤΠ επιθυμεί να υπενθυμίσει μόνο τις δυνατότητες που υπάρχουν για την από κοινού με την Επιτροπή και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές οργάνωση ακροάσεων και σεμιναρίων για διάφορα θέματα, στα οποία θα μπορούν να συμμετάσχουν οι εκπρόσωποι των εθελοντικών οργανισμών.

4.2. Η ΕΤΠ συμφωνεί, γενικά, με τα συμπεράσματα της Επιτροπής στην ανακοίνωση, αλλά επιθυμεί να προτείνει τις εξής προσθήκες:

Σε εθνικό επίπεδο

4.3. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι τα προβλήματα του εθελοντικού τομέα μπορούν να επιλυθούν ακόμη καλύτερα με τη στενή συνεργασία των οργανώσεων σε εθνικό, περιφερειακό, και τοπικό επίπεδο. Ωστόσο, η ΕΤΠ θεωρεί ως θετική εξέλιξη την εκ μέρους της Επιτροπής επίδειξη ζωηρού ενδιαφέροντος για τα εν λόγω θέματα.

4.4. Η ΕΤΠ φρονεί σαφώς ότι οι οργανισμοί πρέπει να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους, ακόμη και όταν έχουν στενή συνεργασία με τις δημόσιες αρχές. Εντούτοις, η συνεργασία αυτή δεν πρέπει να εμποδίσει τους οργανισμούς που θα αναλάβουν δημόσια καθήκοντα να διαδραματίσουν ένα πιο ενεργό ρόλο και στον πολιτικό σχεδιασμό, στους τομείς που δραστηριοποιούνται.

4.5. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την ενεργό συμμετοχή των εθελοντικών οργανισμών στην περιφερειακή πολιτική και ιδιαίτερα στα ολοκληρωμένα προγράμματα της ΕΕ για τα διαρθρωτικά ταμεία.

Σε επίπεδο οργανώσεων και ιδρυμάτων

4.6. Η ΕΤΠ καλεί τους οργανισμούς να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους και να αναζητήσουν νέες κατευθύνσεις για να διαφοροποιήσουν την οικονομική βάση των δραστηριοτήτων τους.

4.7. Η ΕΤΠ εύχεται να συνεχίσουν οι οργανισμοί να δίδουν προτεραιότητα στις δημοκρατικές μεθόδους εργασίας και τον εποικοδομητικό διάλογο με τις δημόσιες αρχές. Δεν θα πρέπει όμως αυτό να αποτελέσει εμπόδιο για την εκ μέρους των οργανισμών διατύπωση ριζοσπαστικών και διαφορετικών ιδεών.

Σε επίπεδο ΕΕ

4.8. Η ΕΤΠ επιθυμεί να ζητήσει από την ΕΕ όπως κατά το διάλογο που διεξάγει με το φιλανθρωπικό τομέα δοθεί προσοχή και στις περιφερειακές και τοπικές πτυχές. Αυτό θα μπορούσε να γίνει π.χ. στη νεοσυσταθείσα συμβουλευτική επιτροπή για τον εθελοντικό τομέα, αλλά και σε άλλες συναντήσεις των ευρωπαϊκών ιδρυμάτων με την καθιέρωση μιας αλληλέγγυας κατανομής των εξόδων ταξιδίου, καθώς και με τη χρησιμοποίηση των λιγότερο ομιλουμένων γλωσσών κατά τις διάφορες συναντήσεις.

Η ΕΤΠ φρονεί επίσης ότι αποτελεί πλεονέκτημα - και όχι εμπόδιο - να συμπεριληφθούν στα μέλη των ευρωπαϊκών κεντρικών οργανισμών τους οποίους συμβουλεύεται η Επιτροπή, και οργανισμοί από τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

4.9. Η ΕΤΠ επιθυμεί να δοθούν στους τοπικούς και περιφερειακούς εθελοντικούς οργανισμούς μεγαλύτερες δυνατότητες για διεθνείς επαφές. Το πρόγραμμα για την προώθηση της τοπικής δημοκρατίας μπορεί να εφαρμοσθεί επωφελώς σε συνδυασμό με την ένταξη των χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Η Επιτροπή θα μπορούσε ακόμη να εξετάσει τις δυνατότητες για την κατάρτιση ειδικών προγραμμάτων ανταλλαγών για τους εργαζόμενους στον εθελοντικό τομέα.

4.10. Η ΕΤΠ εύχεται να ανατεθεί στους κοινωφελείς οργανισμούς ένας πιο δραστήριος ρόλος στη διαρθρωτική πολιτική της ΕΕ καθώς και σε άλλα σημαντικά προγράμματα της ΕΕ: η ΕΤΠ ζητεί από τα διάφορα όργανα να τηρήσουν ευέλικτη στάση ως προς τις διαφορετικές καταστάσεις και μεθόδους εργασίας των κοινωφελών οργανισμών.

4.11. Η ΕΤΠ προτείνει να αναλάβει η Επιτροπή πρωτοβουλία για ένα ειδικό πρόγραμμα με στόχο τη μελέτη του ρόλου και των συνθηκών του εθελοντικού τομέα, ως μέρος των κοινωνικοοικονομικών ερευνητικών δραστηριοτήτων του 5ου προγράμματος-πλαισίου.

4.12. Τέλος, η ΕΤΠ φρονεί ότι η Επιτροπή μαζί με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές πρέπει να συμβάλει στη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για τον τομέα των ευρωπαϊκών κοινωφελών οργανισμών ώστε ο τομέας αυτός να αναπτυχθεί και να μπορέσει να δημιουργήσει νέες θέσεις απασχόλησης.

Βρυξέλλες, 13 Μαρτίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() COM(97) 241 τελικό.

() ΕΕ C 116 της 14.4.1997, σ. 65.