ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 13.09.1995 
COM(95) 285 τελικό 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΠΡΟΠΙΙΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΟΛΗΓΙΑ 
ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 92^79/ΕΟΚ ΤΗΣ 19ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1992 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ 
ΦΟΡΩΝ ΣΤΑ ΤΣΙΓΑΡΑ, ΣΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 92/80/ΕΟΚ ΤΗΣ 19ης 
ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1992 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΦΟΡΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ 
ΚΑΠΝΑ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΣΙΓΑΡΩΝ, ΣΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 92/84/ΕΟΚ ΤΗΣ 19ης 
ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1992 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΩΝ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΚΟΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 
ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 92/82/EQK ΤΉΣ 19ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1992 ΓΙΑ THN ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ 
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΣΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΗ 
(Υποβάλλεται συμφωνάμε το άρθρο 4 της οδηγίας92/79, 
το άρθρο 4 της οδηγίας 92/80, το άρθρο 8 της οδηγίας 92/84 και το άρθρο 10 
της οδηγίας 92/82) 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
1. 
3. 
6. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΤΙΤΛΟΣ 
Περίληψη 
Το κοινοτικό σύστημα ειδικών φόρων κατανάλωσης 
α) Ιστορικό 
β) Η εξέλιξη του ισχύοντος συστήματος 
Αντικείμενο της επανεξέτασης 
α) Οι υποχρεώσεις εκ του νόμου 
β) Η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
γ) Η πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
Ô) Ευρύτερες πτυχές της συνθήκης 
ε) Ανάγκη λήψης περαιτέρω μέτρων 
Τσιγάρα 
α) Υποχρέωση επανεξέτασης 
β) Διάρθρωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης 
γ) Η πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
δ) Η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
ε) Ευρύτεροι στόχοι της συνθήκης 
στ) Συμπεράσματα 
Άλλα βιομηχανοποιημένα καπνά 
α) Υποχρέωση επανεξέτασης 
β) Η πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
γ) Η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
δ) Ευρύτεροι στόχοι της συνθήκης 
ε) Συμπεράσματα 
Αλκοόλη και αλκοολούχα ποτά 
α) Υποχρέωση επανεξέτασης 
β) Η πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
γ) Ανταγωνισμός μεταξύ κατηγοριών αλκοολούχων ποτών 
δ) ' Αλλες πτυχές της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς 
ε) Ευρύτεροι στόχοι της συνθήκης 
στ) Συμπεράσματα 
Πετρελαιοειδή 
α) Υποχρέωση επανεξέτασης 
β) Η πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
γ) Η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
δ) Ευρύτεροι στόχοι της συνθήκης 
ε) Συμπεράσματα 
Παραρτήματα: Α 
Β 
Γ 
Ε 
ΣΤ 
Ζ Λεπτομερή στοιχεία για τα φορολογικά έσοδα 
Ελάχιστοι συντελεστές 
Εξέλιξη των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης 
μετά το 1990 
Μεταβολές των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης 
μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 
Συναλλαγματικές ισοτιμίες εθνικών νομισμάτων/Ecu 
Εθνικοί δείκτες τιμών καταναλωτή 
Συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Στο κεφάλαιο 1 αναλύεται η εξέλ§ιξη του ισχύοντος κοινοτικού συστήματος ειδικών φόρων 
κατανάλωσης. Το σύστημα αυτό καθιερώθηκε την 1η Ιανουαρίου 1993 και καλύπτει τα 
προϊόντα καπνού, την αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά και τα πετρελαιοειδή. Το σύστημα 
προβλέπει κοινούς μηχανισμούς φορολόγησης από τα κράτη μέλη, καθώς και ένα σύστημα 
ελάχιστων συντελεστών και εναρμονισμένων διαδικασιών για την κατοχή και κυκλοφορία των 
αγαθών που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. 
Η υπονοέωση επανεξέτασης, η οποία έχει θεσπισθεί με μια σειρά οδηγιών για τον καθορισμό 
ελάχιστων φορολογικών συντελεστών, αναλύεται στο κεφάλαιο 2. Στο πλαίσιο της 
επανεξέτασης εξετάζονται υποχρεωτικά οι φορολογικοί συντελεστές υπό το πρίσμα της 
λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, της πραγματικής αξίας των φορολογικών συντελεστών, 
καθώς και των ευρύτερων στόχων της συνθήκης. Στο κεφάλαιο αυτό επισημαίνεται ότι τα 
συναφή ζητήματα ποικίλλουν σημαντικά και ότι είναι αναγκαία ο σχεδιασμός πιο 
μακροπρόθεσμης πολιτικής για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Το γενικό συμπέρασμα 
είναι ότι η λήψη μέτρων πρέπει να αναβληθεί εν αναμονή διεξοδικότερης ανάλυσης του 
συνόλου των ζητημάτων που ανακύπτουν. 
Το κεφάλαιο 3 έχει ως αντικείμενο τα τσιγάρα. Στο σημείο αυτό επισημαίνεται ότι είναι 
αναγκαία η εξέταση της διάρθρωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης που επιβάλλεται στα 
τσιγάρα, αλλά διατυπώνεται επίσης η άποψη ότι στην παρούσα φάση δεν είναι απαραίτητο να 
υποβληθούν συστάσεις για αναπροσαρμογή. 
Το κεφάλαιο 4 αφορά τα υπόλοιπα προϊόντα καπνού. Στο σημείο αυτό επισημαίνεται ότι θα 
πρέπει να εξεταστούν πιο λεπτομερώς οι σχέσεις μεταξύ των διάφορων προϊόντων καπνού, 
στο βαθμό ιδίως που λόγοι προστασίας της υγείας θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την 
αύξηση της φορολογίας του καπνού για χειροποίητα (στριφτά) τσιγάρα. 
Το κεφάλαιο 5 εξετάζει την αλκοόλη και τα αλκοολούνα ποτά. Επισημαίνεται ότι το κρασί 
υπόκειται σε μηδενικό συντελεστή. Τυχόν αναπροσαρμογή του θετικού συντελεστή χωρίς 
θέσπιση αντίστοιχου μέτρου για το κρασί ενδέχεται να προκαλέσει στρεβλώσεις του 
ανταγωνισμού. Από την άλλη πλευρά, είναι πιθανό ο παρών χρόνος να μην είναι κατάλληλος 
για την καθιέρωση θετικού συντελεστή για το κρασί, αν ληφθεί υπόψη η υπό εξέλιξη 
μεταρρύθμιση της ΚΓΠ στον συγκεκριμένο τομέα. Συνεπώς, η ρύθμιση του θέματος της 
αναπροσαρμογής των ελάχιστων συντελεστών για τα προϊόντα αλκοόλης αναβάλλεται εν 
αναμονή περαιτέρω ανάλυσης και διαβουλεύσεων. 
Τα πετρελαιοειδή αποτελούν αντικείμενο του κεφαλαίου 6. Και στον τομέα αυτό η ύπαρξη 
πολλών και δυνητικώς ασυμβίβαστων μεταξύ τους προβλημάτων, ιδίως όσον αφορά τα 
καύσιμα θέρμανσης, για τα οποία η μη φορολόγηση ορισμένων ανταγωνιζόμενων προϊόντων 
δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού ανάλογα με εκείνα που τίθενται για το κρασί στον 
τομέα των προϊόντων αλκοόλης. Ως εκ τούτου, και στην περίπτωση αυτή η λήψη μέτρων 
αναβάλλεται μέχρις ότου το θέμα συζητηθεί και αξιολογηθεί περαιτέρω. 
ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1. ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
α) Ιστορικό 
1.1 Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης είναι φόροι που εφαρμόζονται επί ορισμένων 
καταναλωτικών αγαθών, όπως ο καπνός και η αλκοόλη και τα προϊόντα τους, καθώς 
και τα πετρελαιοειδή. ' Εχουν συνήθως τη μορφή πάγιου ποσού φόρου για δεδομένη 
ποσότητα του εκάστοτε προϊόντος (αν και τούτο δεν ισχύει πάντοτε· επί παραδείγματι, 
ο ειδικός φόρος κατανάλωσης επί των τσιγάρων απαρτίζεται σήμερα από ένα πάγιο 
στοιχείο και από ένα αναλογικό στοιχείο επί της αξίας, δηλαδή από ποσοστό της 
αξίας). Η υποχρέωση καταβολής φόρου υφίσταται όταν τα αγαθά παράγονται ή όταν 
εισάγονται στην Κοινότητα. Εντούτοις, η καταβολή του φόρου κατά κανόνα 
αναστέλλεται μέχρι τον χρόνο θέσης των οικείων αγαθών σε κατανάλωση. Κατ' 
αντιστοιχία προς την αρχή αυτή, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης εισπράττεται ανέκαθεν 
από το κράτος μέλος κατανάλωσης. 
1.2 Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για τα κράτη μέλη, 
αντιπροσωπεύοντας ποσοστό από 2,3% μέχρι 6% του ακαθάριστου εγχώριου 
προϊόντος τους (και ποσοστό από 5% μέχρι 16% των συνολικών φορολογικών τους 
εσόδων) - βλέπε παράρτημα Α. Οι φορολογικοί συντελεστές που εφαρμόζουν τα 
διάφορα κράτη μέλη παρουσιάζουν παραδοσιακά μεγάλες αποκλίσεις, οι οποίες 
αντικατοπτρίζουν τις ποικίλες εθνικές εκτιμήσεις και πολιτικές. 
1.3 Πριν από τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς, τα αγαθά που υπόκεινταν στο φόρο 
αυτό ήταν δυνατό να φυλάσσονται σε αποθήκες προϊόντων υποκείμενων σε ειδικούς 
φόρους κατανάλωσης και να διακινούνται μεταξύ αποθηκών σε διαφορετικά κράτη 
μέλη υπό καθεστώς αναστολής του φόρου, ενώ για τον έλεγχο των κινήσεων αυτών 
χρησιμοποιούνταν οι συνοριακοί έλεγχοι. ' Ενα σύστημα αυτής της μορφής διευκόλυνε 
την εφαρμογή της αρχής της καταβολής του φόρου στο κράτος μέλος κατανάλωσης. 
Είναι σαφές ότι υπό το καθεστώς της εσωτερικής αγοράς οι συνοριακοί έλεγχοι δεν 
είναι πλέον δυνατοί και απαιτείται νέος τρόπος ελέγχου των σχετικών κινήσεων. 
β) Η εξέλιξη του ισχύοντος συστήματος 
1.4 Στο Λευκό Βιβλίο που εξέδωσε το 1985 για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς1, η 
Επιτροπή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι για τις ανάγκες της ολοκλήρωσης της 
εσωτερικής αγοράς ήταν επιθυμητή η πλήρης εναρμόνιση των συντελεστών των ειδικών 
φόρων κατανάλωσης για τις κυριότερες κατηγορίες αγαθών που υπόκεινται στον φόρο 
αυτό, δηλαδή για τα προϊόντα καπνού, τα προϊόντα αλκοόλης και τα πετρελαιοειδή. 
Συνεπώς, τα αρχικά νομοθετικά κείμενα που πρότεινε η Επιτροπή το 1987 προέβλεπαν 
ένα τέτοιο σύστημα2. 
1.5 Οι επακόλουθες συζητήσεις επί των προτάσεων αυτών οδήγησαν στο να αναγνωρίσουν 
το Συμβούλιο και η Επιτροπή ότι η πλήρης εναρμόνιση των συντελεστών δεν ήταν 
αναγκαία για τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς. Αυτό που χρειαζόταν, ωστόσο, 
ήταν ένα σύστημα το οποίο, αφενός, θα παρείχε στα κράτη μέλη ευελιξία κατά τον 
καθορισμό των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλουν, αλλά 
1 COM(85) 310 τελικά 
2 - COM(87) 0325 της 4/8/87 που τροποποιήθηκε από το έγγραφο COM(87) 0325 τελική (ΕΕ αριθ. C 251 της 
19/9/87, σελίδα 3) 
COM(87) 0326 της 4/8/87 που τροποποιήθηκε από το έγγραφο COM(87) 0326 τελικό/2 (ΕΕ αριθ. C 251 της 
19/9/87, σελίδα 4) 
COM(87) 0327 της 4/8/87 που τροποποιήθηκε από το έγγραφο COM(87) 0327 τελικό72 (ΕΕ αριθ. C 262 της 
1/10/87, σελίδα 8) 
COM(87) 0328 της 4/8/87 που τροποποιήθηκε από το έγγραφο COM(87) 0328 τελικό72 που τροποποιήθηκε 
από το έγγραφο COM(87) 0328 τελικό/3 (ΕΕ αριθ. C 250 της 18/9/87, σελίδα 4). 
το οποίο, αφετέρου, θα ενθάρρυνε τη σύγκλιση των συντελεστών. Το 1989, συνεπώς, η 
Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένες προτάσεις, με σκοπό να καθιερωθεί μεγαλύτερος 
βαθμός ευελιξίας των κρατών μελών, μέσω, ειδικότερα, της αντικατάστασης των 
σταθερών συντελεστών από ένα σύστημα ελάχιστων συντελεστών, ζωνών συντελεστών 
και συντελεστών-στόχων3. 
1.6 Από τις διαπραγματεύσεις με αντικείμενο τις αναθεωρημένες αυτές προτάσεις 
προέκυψε ένα σύστημα κοινών ελάχιστων συντελεστών τους οποίους τα κράτη μέλη 
είναι υποχρεωμένα να τηρούν, με την επιφύλαξη ορισμένων συμφωνημένων 
παρεκκλίσεων. Επιπροσθέτως, τα κράτη μέλη ανέλαβαν την πολιτική δέσμευση να 
αντιμετωπίζουν τους συντελεστές-στόχους που προτείνει η Επιτροπή ως συντελεστές 
αναφοράς και ότι θα κατέβαλαν προσπάθεια να αναπροσαρμόσουν τους εθνικούς τους 
συντελεστές ώστε να τους προσεγγίσουν. Οι ελάχιστοι συντελεστές εμφανίζονται στο 
παράρτημα Β. 
1.7 ' Οταν αποφάσισε να θεσπίσει ένα σύστημα ελάχιστων συντελεστών, είναι σαφές ότι το 
Συμβούλιο έκρινε ότι οι δυνάμεις της αγοράς θα πρέπει να αποτελέσουν την κινητήρια 
δύναμη για την προσέγγιση των συντελεστών. Επίσης θεωρήθηκε επιθυμητό να είναι 
κάθε κράτος μέλος ελεύθερο, όταν καθορίζει τους συντελεστές για ομάδες προϊόντων 
που ενδεχομένως βρίσκονται σε ανταγωνισμό μεταξύ τους, να συνεκτιμά τη σχετική 
θέση των οικείων προϊόντων στο συγκεκριμένο κράτος μέλος. 
1.8 Κατά συνέπεια, την 1η Ιανουαρίου 1993 θεσπίστηκε κοινό σύστημα ειδικών φόρων 
κατανάλωσης, το οποίο προοριζόταν να αποτελέσει ένα από τα στοιχεία της 
δημιουργίας της εσωτερικής αγοράς. Πέραν των ελάχιστων συντελεστών, το σύστημα 
περιλαμβάνει εναρμονισμένους μηχανισμούς για την επιβολή του φόρου, καθώς και 
κοινούς κανόνες για την κατοχή και κυκλοφορία των αγαθών που υπόκεινται σε 
ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Οι κανόνες αυτοί στο σύνολο τους έχουν θεσπισθεί με 
μια σειρά οδηγιών που εκδόθηκαν το 19924. 
1.9 Με τους κανόνες περί κατοχής και κυκλοφορίας εξασφαλίζεται ότι τα αγαθά που 
υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης είναι δυνατό να εξακολουθήσουν να 
κυκλοφορούν μεταξύ κρατών μελών υπό καθεστώς αναστολής του φόρου. Οι εμπορικές 
επιχειρήσεις που επιθυμούν να διακινήσουν εμπορεύματα βάσει του καθεστώτος αυτού 
πρέπει να είναι εγγεγραμμένες στα μητρώα του κράτους μέλους στο οποίο έχουν την 
έδρα τους, ενώ η μετακίνηση των εμπορευμάτων πρέπει να συνοδεύεται από διοικητικό 
παραστατικό. Σε συμφωνία με τις αρχές της εσωτερικής αγοράς, καθιερώθηκε επίσης η 
COM(89) 0525-01 τελικό της 19/12/89 (ΕΕ αριθ. C 12 της 18/1/90, σελίδα 4) 
COM(89) 0525-02 τελικό της 19/12/89 (ΕΕ αριθ. C 12 της 18/1/90, σελίδα 8) 
COM(89) 0526 τελικό της 19/12/89 (ΕΕ αριθ. C 16 της 23/1/90, σελίδα 10) 
COM(89) 0527 τελικό της 7/12/89 (ΕΕ αριθ. C 12 της 18/1/90, σελίδα 12). 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/12/ΕΟΚ, της 25ης Φεβρουαρίου 1992, σχετικά με το γενικό καθεστώς, κατοχή, 
την κυκλοφορία και τους ελέγχους των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης (ΕΕ 
αριθ. L 76, 23/2/92, σελίδα 1), που τροποποιήθηκε από την οδηγία του Συμβουλίου 92/108/ΕΟΚ, της 14ης 
Δεκεμβρίου 1992 (ΕΕ αριθ. L 390, 31/12/92, σελίδα 124). 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/78/ΕΟΚ της 19ης Οκτωβρίου 1992 για την τροποποίηση των οδηγιών 
72/464/ΕΟΚ και 79/32/ΕΟΚ περί των φόρων, πλην των φόρων κύκλου εργασιών, οι οποίοι βαρύνουν την 
κατανάλωση βιομηχανοποιημένων καπνών (ΕΕ αριθ. L 316, 31/10/92, σελίδα 5). 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/79/ΕΟΚ της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των φόρων στα τσιγάρα 
(ΕΕ αριθ. L 316,31/10/92, σελίδα 8). 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/80/ΕΟΚ της 19ης Οκτωβρίου 1992 για την προσέγγιση των φόρων στα 
βιομηχανοποιημένα καπνά εκτός των τσιγάρων (ΕΕ αριθ. L 316,31/10/92, σελίδα 10). 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/81/ΕΟΚ της 19ης Οκτωβρίου 1992 για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των 
ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή (ΕΕ αριθ. L 316,31/10/92, σελίδα 12). 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/82/ΕΟΚ της 19ης Οκτωβρίου 1992 για την προσέγγιση των συντελεστών ειδικών 
φόρων κατανάλωσης στα πετρελαιοειδή (ΕΕ αριθ. L 316, 31/10/92, σελίδα 19). 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/83/ΕΟΚ της 19ης Οκτωβρίου 1992 για την προσέγγιση των διαρθρώσεων των 
ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στην αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά (ΕΕ αριθ. L 316, 
31/10/92, σελίδα 21). 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/84/ΕΟΚ της 19ης Οκτωβρίου 1992 για την προσέγγιση των συντελεστών των 
ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα αλκοολούχα ποτά και την αλκοόλη (ΕΕ αριθ. L 316, 31/10/92, σελίδα 
29). 
αυξημένη ελευθερία των ιδιωτών να αγοράζουν στο κράτος μέλος της επιλογής τους 
αγαθά για τα οποία έχει καταβληθεί ο προβλεπόμενος φόρος· για τον σκοπό αυτό 
καταργήθηκαν τα όρια των ποσοτήτων ορισμένων προϊόντων που είχαν δικαίωμα να 
μεταφέρουν οι ταξιδιώτες. Τα πρώτα προβλήματα που παρατηρήθηκαν αμέσως μετά τη 
θέση σε εφαρμογή του νέου συστήματος διευθετήθηκαν με δύο "απλουστευτικές" 
οδηγίες που εξέδωσε το Συμβούλιο5. 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/108/ΕΟΚ της 14ης Δεκεμβρίου 1992 που τροποποιεί την Οδηγία 92/12/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. 
L 390,31/12/92, σελίδα 124). 
Οδηγία του Συμβουλίου 94/74/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. L 365, 31/12/94, σελίδα 46). 
2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΠΑΝΕΞΕΤΛΣΗΣ 
α) Οι υποχρεώσεις εκ του νόμου 
2.1 Όλες οι οδηγίες για την προσέγγιση των συντελεστών προβλέπουν ότι κάθε δύο έτη το 
Συμβούλιο εξετάζει τους φορολογικούς συντελεστές που καθορίζονται από τις οδηγίες 
αυτές και, με ομόφωνη απόφαση αφού ζητηθεί η γνώμη του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου, θεσπίζει τα αναγκαία μέτρα. Το Συμβούλιο διενεργεί την εξέταση βάσει 
έκθεσης και, ανάλογα με την περίπτωση, πρότασης της Επιτροπής. Η έκθεση πρέπει να 
λαμβάνει υπόψη την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, την πραγματική αξία των 
φορολογικών συντελεστών και τους ευρύτερους στόχους της συνθήκης. Επιπλέον, η 
οδηγία σχετικά με συντελεστές για τα προϊόντα αλκοόλης απαιτεί να λαμβάνεται 
επίσης υπόψη ο ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών αλκοολούχων ποτών. 
2.2 Παρόλο που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι τα θέματα που πρέπει να επανεξετάζονται 
παρουσιάζουν αισθητές διαφορές, υπάρχει ωστόσο αξιοσημείωτη αλληλεπίδραση 
μεταξύ τους. Αυτό κατακεικνύεται σαφώς από την ανάλυση των θεμάτων αυτών, κατά 
την οποία ανακύπτουν επαναλαμβανόμενες διαπιστώσεις. Οι διάφοροι τομείς 
εξετάζονται κατά τρόπο γενικό στις ακόλουθες παραγράφους και κατά διεξοδικότερο 
τρόπο στα κεφάλαια της έκθεσης που αναφέρονται στις διάφορες ομάδες προϊόντων. 
β) II λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
2.3 Το κριτήριο αυτό μπορεί να εξετασθεί από δύο διαφορετικές απόψεις. Πρώτον, τίθεται 
το ζήτημα των συνεπειών που ενδεχομένως έχουν για την εμπορική κυκλοφορία 
δεδομένου προϊόντος μεταξύ των κρατών μελών η άρση των συνοριακών ελέγχων και η 
καθιέρωση ελάχιστων συντελεστών. Οι συνέπειες αυτές μπορούν να αξιολογηθούν σε 
μεγάλο βαθμό με βάση τη λειτουργία των κανόνων κατοχής και κυκλοφορίας αγαθών 
που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, σε συνδυασμό με την επίδραση των 
φορολογικών συντελεστών που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη. Το δεύτερο ζήτημα είναι 
η επίδραση των παραγόντων αυτών από την άποψη των πιθανών μεταβολών στις 
συνήθειες του αγοραστικού κοινού, δηλαδή της μεταστροφής από ένα προϊόν σε άλλο 
ανταγωνιστικό προϊόν της ίδιας ευρύτερης ομάδας προϊόντων, τόσο στο εσωτερικό 
των κρατών μελών όσο και μεταξύ κρατών μελών. Στην περίπτωση αυτή, οι ευρύτεροι 
στόχοι της συνθήκης είναι δυνατό να ασκούν επίσης σημαντική επίδραση στις σχέσεις 
μεταξύ προϊόντων. 
β.1) Από την άποψη των μεμονωμένων προϊόντων 
2.4 Από την άποψη των μεμονωμένων προϊόντων μπορούν να πραγματοποιηθούν τρία 
είδη συναλλαγών: εμπορική κυκλοφορία αγαθών υπό καθεστώς αναστολής του φόρου, 
τις εμπορικές συναλλαγές με αντικείμενο αγαθά για τα οποία έχει καταβληθεί ο ειδικός 
φόρος κατανάλωσης και τις αγορές από ιδιώτες. 
Εμπορική κυκλοφορία αγαθών υπό καθεστώς αναστολής του φόρου 
2.5 Με την οδηγία 92/12/ΕΟΚ θεσπίστηκε ένα σύστημα κυκλοφορίας για τις ενδοκοινοτικές 
συναλλαγές αγαθών που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. Το σύστημα αυτό 
κατέστησε δυνατή τη συνέχιση του συστήματος φορολόγησης στον τόπο προορισμού, το 
οποίο συμβιβάζεται με την κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα. Συνολικά θα μπορούσε 
να υποστηριχθεί ότι, όσον αφορά τις νόμιμες συναλλαγές, το σύστημα αυτό λειτουργεί 
σχετικά καλά παρά τις μεγάλες διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ 
κρατών μελών όσον αφορά τους συντελεστές των ειδικών φόρων κατανάλωσης. 
Εφόσον τα αγαθά κυκλοφορούν υπό καθεστώς αναστολής ειδικού φόρου κατανάλωσης, 
οπότε ο φόρος είναι καταβλητέος στο κράτος μέλος προορισμού με βάση τους 
συντελεστές που ισχύουν στο κράτος αυτό, δεν είναι πιθανό οι διαφορές μεταξύ των 
συντελεστών να οδηγήσουν σε σημαντική στρέβλωση της επιλογής ή του ανταγωνισμού 
από την πλευρά των επιχειρήσεων που αναπτύσσουν δραστηριότητα στο συγκεκριμένο 
στάδιο της αλυσίδας διανομής. 
2.6 Ωστόσο, είναι πιο δύσκολο να αξιολογηθούν οι συνέπειες που έχουν στις πρακτικές 
απάτης στον τομέα αυτό οι συνεχιζόμενες διαφορές των συντελεστών σε συνδυασμό με 
την κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα. Από στοιχεία που έχει στη διάθεση της η 
Επιτροπή και τα οποία προέρχονται τόσο από επιχειρηματικές, όσο και από κρατικές 
πηγές προκύπτει ότι δεν έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα σημαντική αύξηση των 
περιπτώσεων απάτης. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιπτώσεις απάτης στο 
πλαίσιο του συστήματος ειδικών φόρων κατανάλωσης, αλλά είναι πολύ νωρίς για να 
διαπιστωθεί κατά πόσον αυτές αυξάνονται. Το ύψος των συντελεστών των ειδικών 
φόρων κατανάλωσης και, κατ' επέκταση, το ύψος των εσόδων που πρέπει να 
εξασφαλισθούν αποτελούν σημαντικούς παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την πολιτική 
ελέγχου και, ειδικότερα, την κατανομή των πόρων στα κράτη μέλη. Στο παρόν στάδιο 
δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί εάν η αυστηρότητα και η φύση των εθνικών μέτρων 
ελέγχου, αφενός, και η διοικητική συνεργασία μεταξύ κρατών μελών αφετέρου, θα 
μπορέσουν να αποτρέψουν την άσκηση πρακτικών απάτης σε ευρεία κλίμακα. Η 
Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί προσεκτικά την κατάσταση. 
Εμπορυχές δραστηριότητες που αφορούν αγαθά για τα οποία έχει καταβληθεί ειό\κός 
φόρος κατανάλωσης 
2.7 Μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό ενδοκοινοτικών εμπορικών συναλλαγών διεξάγεται 
εκτός καθεστώτος αναστολής.. Ωστόσο, σε ορισμένους τομείς (ιδίως της εμπορίας 
κρασιού) υπάρχει περιορισμένος, αλλά όχι αμελητέος, όγκος εμπορικών συναλλαγών 
αγαθών που αποστέλλονται απευθείας στους τελικούς καταναλωτές (πρόκειται για τις 
καλούμενες "πωλήσεις εξ αποστάσεως"). Στις περιπτώσεις αυτές, ο φόρος είναι 
απαιτητός στη χώρα προορισμού και οι γενικές διαδικασίες που επιτρέπουν τη 
διεξαγωγή εμπορίου αυτής της μορφής θεσπίζονται στην οδηγία 92/12/ΕΟΚ. Ωστόσο, η 
λεπτομερής εφαρμογή ορισμένων από τις εν λόγω διαδικασίες επαφίεται στα κράτη 
μέλη, και φαίνεται ότι πολλές επιχειρήσεις πωλήσεων εξ αποστάσεως, ιδίως 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αντιμετωπίζουν δυσκολίες κατά τη διεκπεραίωση των 
ποικίλων και πολύπλοκων διατυπώσεων που απαιτούν τα κράτη μέλη, κυρίως σε 
επίπεδο φορολογικής εκπροσώπησης. Οι ανησυχίες που σχετίζονται με τα θέματα αυτά 
έχουν ήδη επισημανθεί σε έγγραφο που υπεβλήθη στο Συμβούλιο το 19936. 
2.8 Φαίνεται ότι τα προβλήματα που προέκυψαν όσον αφορά τις συμφωνίες πώλησης εξ 
αποστάσεως και τις λοιπές διακινήσεις εμπορευμάτων μη υπαγόμενων σε καθεστώς 
αναστολής μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 οφείλονται εν μέρει στην έλλειψη εναρμόνισης 
των φορολογικών συντελεστών. Αυτό σημαίνει ότι οι αρχές των χωρών με υψηλότερη 
φορολογία δεν μπορούν να βασισθούν στο μηχανισμό ελέγχου από τους ίδιους τους 
φορείς που προβλέπει η οδηγία 92/12/ΕΟΚ, σύμφωνα με τον οποίο προϋπόθεση για την 
επιστροφή του φόρου που έχει καταβληθεί στη χώρα αποστολής είναι η προσκόμιση 
απόδειξης πληρωμής στη χώρα προορισμού. 
2.9 Υπάρχουν ενδείξεις ότι η έλλειψη μηχανισμού ελέγχου από τους φορείς, σε συνδυασμό 
με τον περίπλοκο χαρακτήρα των εθνικών διαδικασιών, δελεάζει ορισμένους, κατά τα 
άλλα έντιμους, επιχειρηματίες να διεξαγάγουν παράνομες εμπορικές δραστηριότητες. 
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να επιτευχθεί μεγαλύτερη σύγκλιση των συντελεστών ή/και 
απλούστευση των διαδικασιών, ώστε να εξακολουθήσει να τηρείται για τις πωλήσεις εξ 
αποστάσεως η αρχή της φορολόγησης στη χώρα προορισμού. 
SEC(93) 2044, 14 Δεκεμβρίου 1993. 
Α γορές από toir^rec 
2.10 II Επιτροπή ανέθεσε σε εταιρεία συμβούλων να μελετήσει τις μεταβολές που επήλθαν 
στα πρότυπα διασυνοριακών αγορών μετά την 1η Ιανουαρίου 19937. Στα 
συμπεράσματα της μελέτης διευκρινίζεται ότι οι διασυνοριακές αγορές ήταν 
διαδεδομένες πριν από την έναρξη της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και ότι η 
πρακτική αυτή δεν έχει αλλάξει. Οι φορολογικές διαφορές ήταν, και παραμένουν, ένας 
από τους κυριότερους παράγοντες στους οποίους οφείλεται η πραγματοποίηση 
διασυνοριακών αγορών. (Οι σπουδαιότερες αλλαγές που έχουν επέλθει μετά την 1η 
Ιανουαρίου 1993 είναι οι αυξήσεις των ποσοτήτων μπίρας, κρασιών και καπνού για 
χειροποίητα (στριφτά) τσιγάρα που αγοράζουν οι βρετανοί καταναλωτές στοΒέλγιο και 
τη Γαλλία). 
2.11 Είναι σαφές ότι στο πλαίσιο του συστήματος ελέγχων στα σύνορα που ίσχυε πριν από 
την 1η Ιανουαρίου 1993 ήταν πιο εύκολο να διεξαχθεί έλεγχος στις θαλάσσιες 
μεταφορές απ'ό,τι στα χερσαία σύνορα. Έχοντας συνεπώς υπόψη τις μεγάλες διαφορές 
των συντελεστών, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι μετά την κατάργηση των 
ελέγχων στα σύνορα και την άρση των περιορισμών στις ποσότητες των προϊόντων για 
τα οποία έχει καταβληθεί ειδικός φόρος κατανάλωσης, τα οποία οι καταναλωτές 
μπορούν να αγοράζουν σε άλλα κράτη μέλη, σημειώθηκε αισθητή αύξηση των αγορών 
σε άλλα κράτη μέλη από κατοίκους του Ηνωμένου Βασιλείου προϊόντων που 
υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. Μολονότι οι περισσότερες από τις αυξημένες 
αυτές δραστηριότητες είναι απόλυτα νόμιμες βάσει των νέων κανόνων και μάλιστα 
αποτελούν θετική συνέπεια της δημιουργίας της εσωτερικής αγοράς, είναι σαφές ότι 
ορισμένα από τα προϊόντα που αγοράζουν βρετανοί πελάτες μεταπωλούνται στην 
πραγματικότητα παράνομα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Φαίνεται ότι ανάλογο πρόβλημα 
αρχίζει να παρατηρείται και στην Ιρλανδία. 
2.12 Τα κράτη μέλη στα οποία παρατηρούνται διασυνοριακές αγορές ευρείας κλίμακας για 
φορολογικούς λόγους φαίνεται να αναγνωρίζουν ότι ο μόνος τρόπος περιορισμού 
παρόμοιων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού είναι η άμβλυνση των διαφορών μεταξύ 
των αντίστοιχων φορολογικών συντελεστών. Ωστόσο, η ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς έχει οδηγήσει σε ελάχιστη πραγματική σύγκλιση των φορολογικών συντελεστών 
μεταξύ ομόρων κρατών μελών. Η κυριότερη εξαίρεση είναι η Δανίας, η οποία προέβη 
πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 σε αισθητή μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης 
που ίσχυαν για την μπίρα και το κρασί, κατά τρόπο ώστε αυτοί να προσεγγίζουν 
εκείνους της Γερμανίας. Το αποτέλεσμα ήταν να μειωθεί δραστικά η έκταση των 
διασυνοριακών αγορών των προϊόντων αυτών από Δανούς καταναλωτές. 
β.2) Από την άποψη των ομάδων προϊόντων 
2.13 Η ακριβής εκτίμηση της κατάστασης όσον αφορά τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
σε επίπεδο ομάδων προϊόντων είναι δυσχερέστερη. Υπάρχουν πολλές αποκλίνουσες 
απόψεις σχετικά με το τί αποτελεί ένα αποτελεσμτικό πλέγμα ανταγωνιστικών σχέσεων 
μεταξύ μεμονωμένων προϊόντων της ίδιας ομάδας προϊόντων. Στους πολλούς και 
ποικίλους παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές των καταναλωτών περιλαμβάνεται 
και η φορολογική πολιτική. Η ρητή απαίτηση να λαμβάνονται υπόψη οι ανταγωνιστικές 
σχέσεις μεταξύ διαφόρων κατηγοριών αλκοολούχων ποτών αποδεικνύει τη σημασία 
αυτής της παραμέτρου στο πλαίσιο της επανεξέτασης των συντελεστών των ειδικών 
φόρων κατανάλωσης, αν και θα έπρεπε ήδη να αναμένεται ότι οι σχέσεις αυτές θα είχαν 
συνεκτιμηθεί εν πάση περιπτώσει, δεδομένου ότι πρόκειται για σημαντικό στοιχείο της 
λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο της 
επανεξέτασης. 
7 ΦΠΑ και Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης: Μεταβολές στα πρότυπα διασυνοριακών αγορών με την κατάργηση των 
φορολογικών συνόρων την 1η Ιανουαρίου 1993", μελέτη της Price Waterhouse για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής (ΓΔ XXI), Σεπτέμβριος 1994. 
10 
2.14 Θα μπορούσε να θεωρήσει κανείς εύλογο να εκληφθεί ως σημείο εκκίνησης η σημερινή 
κατάσταση όσον αφορά τον ανταγωνισμό εντός των διαφόρων ομάδων προϊόντων. 
Λυτό συνεπάγεται ότι, από τη σκοπιά της εσωτερικής αγοράς, πρέπει να εξακριβωθεί 
εάν έχει συμβεί ή είναι πιθανό να συμβεί κάτι το οποίο ενδέχεται να προκαλέσει 
(αυθαιρέτως) στρεβλώσεις στις σχέσεις ανταγωνισμού που παρατηρήθηκαν κατά τα 
πρώτα δύο έτη λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Ο χαρακτήρας που πρέπει να έχουν 
οι σχέσεις αυτές στην πράξη, καθώς και ο βαθμός στον οποίον οι εν λόγω σχέσεις θα 
πρέπει ενδεχομένως να επηρεάζονται από φορολογικά μέτρα σε επίπεδο Κοινότητας 
πρέπει να εξεταστούν κυρίως υπό το πρίσμα των ευρύτερων στόχων της συνθήκης. 
2.15 Όσον φορά τις υφιστάμενες σχέσεις, υπάρχει πράγματι ένας βασικός παράγοντας που 
καταδεικνύει τη σημασία των διαφορών μεταξύ ομάδων προϊόντων. Σε ορισμένες 
περιπτώσεις (προϊόντα καπνού και καύσιμα κινητήρων), τα προϊόντα που βρίσκονται 
σε ανταγωνισμό μεταξύ τους υπόκεινται όλα σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, ενώ σε 
άλλες (αλκοολούχα ποτά και καύσιμα θέρμανσης) ορισμένα δυνητικώς ανταγωνιστικά 
μεταξύ τους προϊόντα είτε υπόκεινται σε μηδενικό ελάχιστο συντελεστή (κρασί), είτε 
δεν υπόκεινται καν σε φόρο (φυσικό αέριο, άνθρακας). Υπό τις συνθήκες αυτές, και 
ακόμα και εάν δεν διατυπωθεί καμία άποψη σχετικά με τις επιθυμητές σχέσεις 
ανταγωνισμού εντός των διαφόρων ομάδων, είναι προφανές ότι τυχόν αναπροσαρμογή 
των θετικών ελάχιστων συντελεστών χωρίς αντίστοιχες ρυθμίσεις για τα προϊόντα που 
δεν υπόκεινται σε θετικούς συντελεστές ενδέχεται να προκαλέσει στρεβλώσεις του 
ανταγωνισμού. 
γ) II πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
2.16 ' Ενα από τα άλλα βασικά στοιχεία που πρέπει να εξετασθούν, όπως επισημαίνεται στα 
σχετικά άρθρα των οδηγιών, είναι η πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών. 
Τούτο σημαίνει ότι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι μεταβολές των πραγματικών 
συντελεστών τις οποίες εφαρμόζουν τα κράτη μέλη και, ειδικότερα, ο βαθμός στον 
οποίον οι μεταβολές αυτές αντικατοπτρίζουν τον πληθωρισμό. Ο πληθωρισμός 
λαμβάνεται κατά κανόνα υπόψη από τις εθνικές διοικητικές αρχές κατά την κατάρτιση 
του προϋπολογισμού. Θα ήταν εύλογο να υποτεθεί ότι κατά κανόνα, και εάν όλοι οι 
άλλοι παράγοντες παραμένουν σταθεροί, οι συντελεστές που εφαρμόζουν τα κράτη 
μέλη αυξάνονται για να ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός. 
2.17 Από την ανάλυση της εξέλιξης των πραγματικών συντελεστών στα κράτη μέλη 
προκύπτουν ορισμένες ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις. Πρώτον, είναι σαφές ότι για όλα 
τα προϊόντα η πραγματική προσέγγιση των συντελεστών ήταν πολύ περιορισμένη. 
Επιπλέον, ακόμη και όπου έχει σημειωθεί προσέγγιση σε κάποιο βαθμό, το μέγεθος των 
διαφορών μεταξύ των συντελεστών που ισχύουν στα κράτη μέλη με υψηλή φορολογία 
και εκείνων που ισχύουν στα κράτη μέλη με χαμηλή φορολογία εξακολουθεί να είναι 
εξαιρετικά μεγάλο, ιδιαίτερα αν συγκριθεί με τους ίδιους τους ελάχιστους συντελεστές. 
Το παράρτημα Γ περιέχει λεπτομερή στοιχεία για την πορεία των συντελεστών που 
εφαρμόζουν τα δώδεκα κράτη μέλη από το 1990 επί των κυριότερων προϊόντων που 
υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. Στο παράρτημα Δ απεικονίζεται η έκταση της 
μεταβολής των συντελεστών στα κράτη μέλη από τον Ιανουάριο του 1993, τόσο σε 
εθνικά νομίσματα όσο και σε Ecu. Το παράρτημα Ε εμφανίζει την έκταση της μεταβολής 
της αξίας των διαφόρων εθνικών νομισμάτων έναντι του Ecu από τον Οκτώβριο του 
1992. 
2.18 Εξίσου ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι σε ορισμένες ομάδες προϊόντων, επί 
παραδείγματι στα καύσιμα κινητήρων, τα κράτη μέλη έχουν προβεί σε πολύ μεγάλες 
πραγματικές αυξήσεις, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνουν κατά πολύ τον 
πληθωρισμό. Αντιθέτως, σε ό,τι αφορά άλλες ομάδες, ιδίως τα αλκοολούχα ποτά και, 
σε μικρότερο βαθμό, τα καύσιμα θέρμανσης, οι εθνικοί συντελεστές έχουν παρουσιάσει 
αξιοσημείωτη στασιμότητα. Η στασιμότητα αυτή σημαίνει ότι σε αρκετά κράτη μέλη δεν 
έχουν πραγματοποιηθεί για τα προϊόντα αυτά ούτε καν αναπροσαρμογές συνδεόμενες 
με τον πληθωρισμό. 
11 
2.19 Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το φαινόμενο αυτό παρατηρείται σε μεγαλύτερη έκταση σε 
τομείς στους οποίους ορισμένα προϊόντα δεν υπόκεινται κατ' ανάγκην σε ειδικό φόρο 
κατανάλωσης, είτε επειδή υπόκεινται σε μηδενικό ελάχιστο συντελεστή, είτε επειδή δεν 
υπόκεινται σε φόρο, ενώ άλλα, δυνητικώς ανταγωνιστικά, προϊόντα υπόκεινται σε 
φορολογία. Έχει καταστεί επομένως σαφές ότι σε ορισμένους τομείς τα κράτη μέλη 
εκδήλωσαν ετοιμότητα και προθυμία να αυξήσουν την πραγματική αξία των εθνικών 
τους συντελεστών, ενώ σε άλλους τομείς έχει σημειωθεί μια γενική τάση αποδοχής της 
μείωσης της πραγματικής αξίας μέσω της μη αύξησης των εθνικών συντελεστών. Και 
στις δύο περιπτώσεις, με εξαίρεση τους φόρους επί των προϊόντων καπνού (οι οποίοι 
περιλαμβάνουν και αναλογικά στοιχεία) έχει σημειωθεί ελάχιστη άμεση 
αναπροσαρμογή των φόρων για να ληφθεί υπόψη το ύψος του πληθωρισμού. 
2.20 Σύμφωνα με τους δείκτες τιμών καταναλωτή της EUROSTAT, το ποσοστό 
πληθωρισμού το 1993 ανήλθε σε 3,4% και το 1994 σε 3,1%, και επομένως το σωρευτικό 
ποσοστό για τη διετή αυτή περίοδο (1993-1994) είναι 6,6%. Λεπτομερή στοιχεία για 
τους εθνικούς δείκτες τιμών καταναλωτή παρατίθενται στο παράρτημα ΣΤ. 
δ) Ευρύτερες πτυχές της συνθήκης 
2.21 Ιδιαίτερη σημασία έχουν στο πλαίσιο αυτό δύο γενικά ζητήματα, τα οποία ισχύουν για 
όλες τις κατηγορίες προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικό φόρο ΐ<ατανάλωσης. Πρώτον, 
το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την 
Απασχόληση εντοπίζει τις αυξήσεις των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης 
επί του συνόλου των ομάδων προϊόντων ως έναν από τους τρόπους χρήριατοδότησης 
των μειώσεων των υποχρεωτικών φορολογικών επιβαρύνσεων επί της εργασίας (πέραν 
της στήριξης που θα παρείχαν σε άλλους τομείς πολιτικής). Το Λευκό Βιβλίο εισηγείται 
την επίσης επέκταση του πεδίου εφαρμογής του ισχύοντος φόρου στα πετρελαιοειδή. 
2.22 Κατά δεύτερο λόγο, λαμβανομένων υπόψη των προϋποθέσεων που πρέπει να πληρούν 
τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης^ η κοινοτική πολιτική 
για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης πρέπει να συμβαδίζει με την εξασφάλιση 
ικανοποιητικών εισπράξεων εσόδων και υγιών οικονομιών σε εθνικό επίπεδο, αλλά και 
να συμπλέει με τις συνολικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. 
2.23 Εκτός από τα γενικά αυτά ζητήματα, υπάρχουν ορισμένες ειδικότερες παράμετροι της 
πολιτικής που μπορούν να έχουν μικρότερη ή μεγαλύτερη βαρύτητα για τις διάφορες 
ομάδες προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Επιπλέον, οι 
διάφορες αυτές πολιτικές δεν κατατείνουν πάντα προς τον ίδιο στόχο, από την άποψη 
της αλληλοσύνδεσής τους με την πολιτική επί των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Για τα 
πετρελαιοειδή, ο κύριος προβληματισμός αφορά τους τομείς της ενέργειας, των 
μεταφορών, του περιβάλλοντος και της βιομηχανίας. Για τα προϊόντα αλκοόλης και 
καπνού, οι βασικές ανησυχίες αφορούν την υγεία και τη γεωργία. Τα ζητήματα αυτά 
εξετάζονται λεπτομερώς στα σχετικά κεφάλαια της παρούσας έκθεσης. Είναι σαφές ότι 
η προσπάθεια να συμβιβαστούν οι βελτιώσεις της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς 
με τους διάφορους στόχους της συνθήκης θέτει ορισμένα δυνητικώς δυσχερή ζητήματα, 
τα οποία δεν είναι πάντοτε δυνατό να επιλυθούν με ευκολία. 
ε) Ανάγκη λήψης περαιτέρω μέτρων 
2.24 Φαίνεται ότι τα κράτη μέλη εξακολουθούν, σε γενικές γραμμές, να συμφωνούν επί της 
ανάγκης περαιτέρω προσέγγισης των συντελεστών. Αλλά και οι εμπορικοί φορείς 
υποστηρίζουν ότι μια μεγαλύτερη προσέγγιση των συντελεστών θα τους βοηθούσε να 
αναπτύξουν δραστηριότητα στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς. Αυτό όμως που δεν 
είναι εξίσου σαφές είναι το επίπεδο και ο βαθμός στα οποία θα πρέπει να επιχειρηθεί η 
προσέγγιση των συντελεστών, ενώ υπάρχουν λίγες ενδείξεις για την προσέγγιση αυτή 
κατά τη διάρκεια της διετούς περιόδου επανεξέτασης. Μπορεί βέβαια να υποστηριχθεί 
ότι κάθε κράτος μέλος θα επιθυμούσε να αναπροσαρμόσουν τα άλλα κράτη μέλη τους 
12 
συντελεστές τους ώστε να τους ευθυγραμμίσουν με τους συντελεστές που εφαρμόζει το 
ίδιο. 
2.25 Έχει ήδη καταστεί σαφές από τη λειτουργία του συστήματος κατά την τελευταία 
διετία, αλλά και με γνώμονα την εξέλιξη του συστήματος από την καθιέρωση του, ότι 
υπάρχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης στο μέλλον συνεκτικής κοινοτικής πολιτικής 
στον τομέα των ειδικών φόρων κατανάλωσης· η πολιτική αυτή θα πρέπει, αφενός, να 
αναγνωρίζει το ρόλο των ειδικών φόρων κατανάλωσης ως πηγών εισοδήματος για τα 
κράτη μέλη, αλλά και να ευθυγραμμίζεται πλήρως, αφετέρου, με τις ανάγκες της 
εσωτερικής αγοράς και τους ευρύτερους στόχους της συνθήκης. Επιπλέον, από την 
ανάλυση των προηγούμενων παραγράφων προκύπτει ότι το φάσμα των ζητημάτων που 
ανακύπτουν, καθώς και η πρακτική που ακολουθείται στα κράτη μέλη είναι δυνατό να 
ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με την ομάδα προϊόντων. Η ανάλυση αυτή 
καταδεικνύει επίσης ότι ορισμένες πτυχές του συστήματος ειδικών φόρων 
κατανάλωσης παρακωλύουν τη διαδικασία προσέγγισης των συντελεστών. 
2.26 Η Επιτροπή θεωρεί ότι απαιτούνται πλέον ευρείες διαβουλεύσεις με τις εθνικές 
διοικήσεις και τους φορείς του εμπορίου και των άλλων ενδιαφερόμενων τομέων για 
την εμπεριστατωμένη ανάλυση όλων των συναφών ζητημάτων και των επιπτώσεων 
ενδεχόμενων μελλοντικών προσαρμογών του συστήματος ειδικών φόρων 
κατανάλωσης. Κατά συνέπεια, η παρούσα έκθεση περιορίζεται στην ανάλυση της μέχρι 
σήμερα εμπειρίας και, όπου είναι αναγκαίο, στον εντοπισμό τομέων στους οποίους 
ενδέχεται να ανακύψουν προβλήματα, χωρίς να διατυπώνει στο παρόν στάδιο 
συγκεκριμένες προτάσεις. 
13 
3. ΤΣΙΓΑΡΑ 
α) Υποχρέωση επανεξέτασης 
3.1 Το άρθρο 4 της οδηγίας 92/79/ΕΟΚ αναφέρει τα εξής: 
"Ανά διετία, για πρώτη φορά στις31 Δεκεμβρίου 1994 το αργότερο, το Συμβούλιο βάσει 
σχετικής έκθεσης και, ενδεχομένως πρότασης της Επιτροπής εξετάζει το συνολικό 
ελάχιστο φόρο κατανάλωσης που ορίζεται στο άρθρο 2, το άρθρο 3 παράγραφος 2, 
καθώς και τη διάρθρωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης όπως αυτή ορίζεται στο 
άρθρο ΙΟβ της οδηγίας 72/464/ΕΟΚ του Συμβουλίου, και αφού ζητήσει τη γνώμη του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λαμβάνει ομόφωνα τα αναγκαία μέτρα. Στην έκθεση της 
Επιτροπής και κατά την εξέταση του θέματος από το Συμβούλιο λαμβάνονται υπόψη η 
ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και οι ευρύτεροι στόχοι της Συνθήκης?'. 
(Το άρθρο 3 παράγραφος 2 αφορά παρέκκλιση που ισχύει ως προς την Πορτογαλία για 
ορισμένα τσιγάρα που καταναλώνονται στις Αζόρες και τη Μαδέρα). 
β) Διάρθρωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης 
3.2 Βάσει του άρθρου ΙΟβ της οδηγίας 72/464/ΕΟΚ (όπως έχει τροποποιηθεί)8, ο ειδικός 
φόρος κατανάλωσης κάθε κράτους μέλους στα τσιγάρα πρέπει να αποτελείται από δύο 
μέρη: ένα αναλογικό και ένα πάγιοτο πάγιο μέρος πρέπει να αντιπροσωπεύει το 5% 
έως 55% της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης (ειδικός φόρος κατανάλωσης συν 
ΦΠΑ) των τσιγάρων που ανήκουν στην κατηγορία της πλέον ζητούμενης τιμής και 
πωλούνται στο εν λόγω κράτος μέλος. Από τη στιγμή πόυ τα δύο αυτά μέρη έχουν 
καθοριστεί για τη συγκεκριμένη κατηγορία τσιγάρων, εφαρμόζονται στα τσιγάρα όλων 
των κατηγοριών τιμών. 
3.3 Η σχέση μεταξύ του πάγιου και του αναλογικού στοιχείου του ειδικού φόρου 
κατανάλωσης αποτέλεσε το αντικείμενο εκτενών συζητήσεων επί σειρά ετών. Ορισμένα 
κράτη μέλη εφαρμόζουν το ελάχιστο πάγιο στοιχείο, ενώ άλλα προτιμούν το μέγιστο, 
με αντίστοιχες συνέπειες για τα αναλογικά στοιχεία του φόρου. Αυτό συντελεί στις 
διαφορές των τιμών λιανικής πώλησης. Μολονότι το Συμβούλιο δεν έχει εγκρίνει το 
τελικό στάδιο της εναρμόνισης της διάρθρωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα 
τσιγάρα, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι είναι πιθανό να επιτευχθεί προς το παρόν 
συμφωνία σχετικά με οιαδήποτε προτεινόμενη μεταβολή της αναλογίας μεταξύ πάγιου 
και αναλογικού ειδικού φόρου κατανάλωσης. Ούτε φαίνεται ότι μια παρόμοια 
μεταβολή είναι τη στιγμή αυτή απαραίτητη για τη βελτίωση της λειτουργίας της 
εσωτερικής αγοράς. 
3.4 Συνεπώς, στην παρούσα έκθεση δεν προτείνεται ανάλυση της υφιστάμενης ισορροπίας 
μεταξύ πάγιου και αναλογικού στοιχείου του ειδικού φόρου κατανάλωσης, όπως αυτή 
ορίζεται στο άρθρο ΙΟβ της οδηγίας 72/464/ΕΟΚ. Παρόλα αυτά, πρόκειται για ζήτημα 
που θα έπρεπε να εξετασθεί στο πλαίσιο της προτεινόμενης διαδικασίας 
διαβουλεύσεων. 
Οδηγία του Συμβουλίου 72/464/ΕΟΚ για τους φόρους, πλην των φόρων κύκλου εργασιών, οι οποίοι βαρύνουν την 
κατανάλωση των βιομηχανοποιημένων καπνών (ΕΕ αριθ. L 303, 31/12/72, σελίδα 1). 
14 
γ) II πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
3.5 Ο ελάχιστος συίντελεστής του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα έχει ορισθεί σε 
57% της τιμής λιανικής πώλησης (συμπεριλαμβανόμενων όλων των φόρων) των 
τσιγάρων της κατηγορίας τιμών με τη μεγαλύτερη ζήτηση σε κάθε κράτος μέλος (βάσει 
δεδομένων που συγκεντρώνονται την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους). Το γεγονός ότι ο εν 
λόγω ελάχιστος συντελεστής είναι εκπεφρασμένος ως ποσοστό της τιμής λιανικής 
πώλησης σημαίνει ότι αντικατοπτρίζει αυτομάτως τον πληθωρισμό και ότι επομένως 
δεν είναι απαραίτητη αναπροσαρμογή για τον σκοπό αυτό. 
3.6 Η Επιτροπή σημειώνει ότι ορισμένα κράτη μέλη ήταν υποχρεωμένα να αυξήσουν 
σημαντικά τα επίπεδα των φόρων τους για να συμμορφωθούν προς τον εν λόγω 
ελάχιστο συντελεστή. Ενδείκνυται επίσης να σημειωθεί εν προκειμένω ότι η μεταβατική 
περίοδος που παραχωρήθηκε στην Ισπανία για την επίτευξη του ελάχιστου συντελεστή 
ύψους 57% έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 1994. 
δ) II λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
3.7 Όσον αφορά τα τσιγάρα, οι περιπτώσεις απάτης αυξήθηκαν σημαντικά τα τελευταία 
χρόνια. Εντούτοις, έχει διαπιστωθεί ότι αυτές δεν συνδέονται άμεσα ούτε με το 
σύστημα ελέγχου των ειδκών φόρων κατανάλωσης, ούτε με την κατάργηση των ελέγχων 
στα σύνορα εντός της εσωτερικής αγοράς. Το πρόβλημα οφείλεται περισσότερο στη μη 
αυστηρή εφαρμογή από τα κράτη μέλη των τελωνειακών διατάξεων στα εξωτερικά 
σύνορα της Ένωσης, καθώς και στις δυσλειτουργίες του συστήματος τελωνειακής 
διαμετακόμισης. Στο πλαίσιο αυτό, η προσοχή της Επιτροπής επικεντρώθηκε στα 
προβλήματα αυτά, τα οποία εξετάζονται στην ανακοίνωση της 29ης Μαρτίου 19959. 
Λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων που έχει το πρόβλημα αυτό για τους ιδίους 
πόρους της Κοινότητας, η Επιτροπή έλαβε συγκεκριμένα μέτρα για την καθιέρωση 
αυστηρότερων κανόνων διαμετακόμισης, προέβη στη σύσταση μιας Task Force για την 
καταπολέμηση της απάτης στον τομέα των τσιγάρων και εξακολουθεί να παρακολουθεί 
προσεκτικά την κατάσταση. 
3.8 Στο παράρτημα Ζ εμφανίζονται οι φορολογικοί συντελεστές που εφαρμόζουν τα κράτη 
μέλη στα τσιγάρα. Η προσέγγιση των συντελεστών, εκφρασμένη σε ποσοστό, που 
προκύπτει από τα στοιχεία αυτά είναι παραπλανητική, δεδομένου ότι εξακολουθούν να 
υφίστανται ουσιαστικότατες διαφορές όσον αφορά το πραγματικό ύψος του φόρου που 
επιβάλλεται σε δεδομένη ποσότητα τσιγάρων. Αυτό οφείλεται στο συνδυασμό πολύ 
μεγάλων αποκλίσεων της τιμής των τσιγάρων προ φόρων και του γεγονότος ότι το 
ύψος της πάγιας και της αναλογικής φορολόγησης ποικίλλει σε ιδιαίτερα μεγάλο 
βαθμό. 
3.9 Με βάση τα δεδομένα που αναπτύσσονται παραπάνω αναφορικά με τη διάρθρωση του 
φόρου, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι είναι σκόπιμο επί του παρόντος να καταρτισθούν 
μέτρα που θα στοχεύουν ειδικά στην περαιτέρω προσέγγιση των συντελεστών. Ωστόσο, 
έχει παρατηρηθεί παράλληλα ότι οι υφιστάμενες ρυθμίσεις όχι μόνο δεν συντελούν 
στην περαιτέρω προσέγγιση των συντελεστών, αλλά μπορούν να οδηγήσουν στην 
πραγματικότητα σε διεύρυνση της απόκλιση τους. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό θα 
μπορούσε να αποτελέσει εμπόδιο στην ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς και είναι ένα 
θέμα που απαιτεί περαιτέρω εξέταση. 
3.10 Η τιμή λιανικής πώλησης των τσιγάρων απαρτίζεται από μια σειρά στοιχείων όπως η 
τιμή εργοστασίου, τα περιθώρια κέρδους των διανομέων, το πάγιο στοιχείο του ειδικού 
φόρου κατανάλωσης, το αναλογικό στοιχείο του ειδικού φόρου κατανάλωσης και ο 
φόρος προστιθέμενης αξίας. Εφόσον το ύψος του συνολικού ελάχιστου ειδικού φόρου 
κατανάλωσης υπολογίζεται ως ποσοστό της τελικής τιμής πώλησης των τσιγάρων της 
πλέον ζητούμενης κατηγορίας τιμών, συμπεραίνει κανείς ότι οι μεταβολές 
Ανακοίνωση από την Επιτροπή: Απάτη κατά τη διαδικασία της Διαμετακόμισης, προβλεπόμενες λύσεις και 
προοπτικές για το μέλλον (COM(95) 108 τελικό) 
15 
οποιουδήποτε μεμονωμένου στοιχείου της τιμής διαταράσσουν τη σχέση μεταξύ του 
συνολικού ειδικού φόρου κατανάλωσης και της τιμής λιανικής πώλησης. 
3.11 Η παραπάνω διαπίστωση έχει ουσιαστική σημασία στην περίπτωση κρατών μελών στα 
οποία τα επίπεδα του φόρου είναι 57% ή μόλις υπερβαίνουν τον ελάχιστο συντελεστή 
57%. Μια αύξηση, παραδείγματος χάρη, της τιμής εργοστασίου, μπορεί να οδηγήσει σε 
αύξηση της τιμής λιανικής πώλησης, με αποτέλεσμα ο συνολικός ειδικός φόρος 
κατανάλωσης να πέσει σε επίπεδο κατώτερο του ελάχιστου ποσοστού 57%. Στην 
περίπτωση αυτή το οικείο κράτος μέλος είναι υποχρεωμένο να αυξήσει τον ειδικό φόρο 
κατανάλωσης, ούτως ώστε να τηρεί και πάλι το ελάχιστο όριο του 57%. 
3.12 Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη που εφαρμόζουν ήδη πολιτική υψηλής φορολογίας στα 
τσιγάρα βρίσκονται ήδη στο όριο του 57% ή πολύ κοντά σ' αυτό (π.χ. Βέλγιο, Γερμανία, 
Γαλλία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες, Αυστρία και Φινλανδία). Είναι συνεπώς δύσκολο να 
δεχθεί κανείς ότι το Συμβούλιο επεδίωκε συνειδητά τις αναγκαστικές αυξήσεις του 
φόρου σε χώρες με υψηλή ήδη φορολογική επιβάρυνση, δεδομένου ότι αυτό έρχεται 
σαφώς σε αντίθεση με τη συνολική δέσμευση για την προσέγγιση των συντελεστών, όσο 
σταδιακή κι αν είναι αυτή. Μια τέτοια επίπτωση θα μπορούσε, εν καιρώ, να δώσει το 
έναυσμα για αύξηση της απόκλισης των επιπέδων φορολογικής επιβάρυνσης στην 
Κοινότητα (υπολογιζόμενης βάσει της ποσότητας χρημάτων που αντιπροσωπεύει), 
πράγμα που με τη σειρά του θα οδηγούσε σε μεγαλύτερες αποκλίσεις των τιμών 
λιανικής πώλησης ένεκα φορολογικών παραγόντων. Η Επιτροπή δεν πιστεύει ότι 
τέτοιου είδους συνέπειες έγκεινται στο συμφέρον της εσωτερικής αγοράς. 
3.13 Ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για την αντιμετώπιση του προβλήματος φαίνεται ότι είναι 
η παραχώρηση στα κράτη μέρη εναλλακτικής δυνατότητας να απέχουν από 
αναπροσαρμογές προς τα πάνω του ύψους του φόρου που επιβάλλουν σε περιπτώσεις 
αύξησης των μη συνδεόμενων με τον φόρο στοιχείων της τιμής λιανικής πώλησης, 
ακόμη και αν κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι το συνολικό ύψος του φόρου, εκπεφρασμένη 
ως ποσοστό της τιμής λιανικής πώλησης, θα έπεφτε σε επίπεδο κάτω του 57%. Δεν 
φαίνεται ωστότο να υπάρχει λόγος τροποποίησης της υποχρέωσης των κρατών μελών 
να εξακολουθούν να τηρούν τους βασικούς κανόνες για το θέμα της διάρθρωσης του 
ειδικού φόρου κατανάλωσης (δηλαδή ότι ο φόρος πρέπει να απαρτίζεται από ένα 
αναλογικό και από ένα πάγιο στοιχείο, και ότι το τελευταίο πρέπει να αντιπροσωπεύει 
ποσοστό από 5% μέχρι 55% της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης επί των τσιγάρων 
της πλέον ζητούμενης κατηγορίας τιμών). Παρόμοια δυνατότητα θα πρέπε να δοθεί 
μόνο στα κράτη μέλη τα οποία, σε απόλυτους όρους, εφαρμόζουν σχετικά υψηλούς 
φόρους, προκειμένου να αποφευχθούν περαιτέρω αποκλίσεις. 
3.14 Δεδομένου ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα το οποίο ενδέχεται να τεθεί στο πλαίσιο της 
συνολικής σύγκλισης των συντελεστών, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να 
παρακολουθεί την κατάσταση και θα υποβάλει, εάν είναι αναγκαίο, προτάσεις για την 
επίλυση του. 
ε) Ευρύτεροι στόχοι της συνθήκης 
3.15 Από την άποψη αυτή, το κυριότερο θέμα που τίθεται όσον αφορά τα τσιγάρα είναι η 
προστασία της υγείας, ιδίως στο πλαίσιο των άρθρων 3(ξ) ("η Κοινότητα συμβάλλει 
στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας") και 129 ("οι απαιτήσεις στον 
τομέα της προστασίας της υγείας αποτελούν συνιστώσα των άλλων πολιτικών της 
Κοινότητας") της συνθήκης. Περισσότερο από μισό εκατομμύριο άτομα έχασαν τη ζωή 
τους το 1994 στην Ευρωπαϊκή Ένωση από ασθένειες που σχετίζονται με την 
κατανάλωση καπνού. Επιπλέον, οι ασθένειες αυτές αυξάνουν σε μεγάλο βαθμό τις 
δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης. Η φορολόγηση των προϊόντων καπνού είναι ένα 
άμεσο μέσο όχι μόνο για την αποθάρρυνση της κατανάλωσης καπνού, αλλά επίσης για 
την εξασφάλιση πόρων για τη χρηματοδότηση των επακόλουθων δαπανών υγειονομικής 
περίθαλψης. Στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την 
16 
καταπολέμηση του καρκίνου στο πλαίσιο των ενεργειών στον τομέα της δημόσιας 
υγείας10 αναφέρεται ότι "η εναρμόνιση προς τα άνω των τιμών των προϊόντων καπνού 
στο σύνολο της Κοινότητας συμπεριλαμβάνεται στις δράσεις που είναι πρέπει να 
συνεχισθούν και να αναπτυχθούν". 
3.16 Στην παρούσα έκθεση επιβάλλεται επίσης να εξετασθούν οι διατάξεις του άρθρου 3 
παράγραφος 2 της οδηγίας 92/79/ΕΟΚ. Οι διατάξεις αυτές επιτρέπουν στην 
Πορτογαλία να εφαρμόζει μειωμένο συντελεστή, μέχρι 50% χαμηλότερο από τον 
κανονικό ελάχιστο συντελεστή, για τα τσιγάρα που καταναλίσκονται στις Αζόρες και 
τη Μαδέρα και παρασκευάζονται από μικροπαραγωγούς. 
3.17 Ο μειωμένος αυτός συντελεστής είναι σύμφωνος με τη δήλωση που επισυνάπτεται στη 
Συνθήκη του Μάαστριχτ11, η οποία επιτρέπει τη θέσπιση ειδικών μέτρων για την 
ενίσχυση των απομακρυσμένων περιοχών της Κοινότητας. Επιπλέον, συμβιβάζεται με 
το πρόγραμμα POSEIMA, το οποίο επιτρέπει ορισμένες ευνοϊκές φορολογικές 
ρυθμίσεις υπέρ των Αζορών και της Μαδέρας. Τέλος, δεν έχουν αναφερθεί ιδιαίτερα 
προβλήματα απάτης ή στρέβλωσης του ανταγωνισμού λόγω των ισχυουσών ρυθμίσεων. 
στ) Συμπεράσματα 
3.18 Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η διάρθρωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα 
τσιγάρα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω εξέτασης στο πλαίσιο της 
προαναφερθείσας διαδικασίας διαβούλευσης. Προτίθεται επίσης να παρακολουθήσει με 
ιδιαίτερη προσοχή την εφαρμογή του κανόνα του 57% στις χώρες που επιβάλλουν 
υψηλούς φόρους και να υποβάλει κατάλληλες προτάσεις εάν διαπιστώσει ότι ο κανόνας 
αυτός δεν συμβιβάζεται με τη διαδικασία της προσέγγισης των συντελεστών. 
I ° Παράρτημα στο COM(94) 83 τελικό 
II Παράρτημα στη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ενωσης - Δήλωση (Ν° 26) για τις απομακρυσμένες περιοχές της 
Κοινότητας 
17 
4. ΑΛΛΑ ΒΙΟΜΙΙΧΑΝΟΠΟΗΙΜΕΝΛ ΚΑΠΝΑ 
α) Υποχρέωση επανεξέτασης 
4.1 Το άρθρο 4 της οδηγίας 92/80/ΕΟΚ αναφέρει τα εξής: 
"Ανά διετία, και για πρώτη φορά στις 31 Δεκεμβρίου 1994 το αργότερο, το Συμβούλιο 
βάσει σχετικής έκθεσης και, ενδεχομένως πρότασης της Επιτροπής εξετάζει τους 
συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που ορίζει η παρούσα οδηγία, και αφού 
ζητήσει τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λαμβάνει ομόφωνα τα αναγκαία 
μέτρα. Στην έκθεση της Επιτροπής και κατά την εξέταση του θέματος από το Συμβούλιο 
λαμβάνονται υπόψη η ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, η πραγματική αξία του 
επιβαλλόμενου ειδικού φόρου κατανάλωσης και οι ευρύτεροι στόχοι της Συνθήκης". 
4.2 Οι ισχύοντες ελάχιστοι συντελεστές των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα προϊόντα 
καπνού πλην των τσιγάρων ορίζονται στο άρθρο 3 της οδηγίας 92/80/ΕΟΚ. Τα κράτη 
μέλη μπορούν να εφαρμόζουν είτε έναν αναλογικό φόρο βάσει της ανώτατης τιμής 
λιανικής πώλησης, είτε έναν πάγιο φόρο· εναλλακτικά μπορούν να εφαρμόζουν έναν 
μικτό φόρο, με την επκρύλαξη ορισμένων συγκεκριμένων ορίων. 
β) II πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
4.3 Οι ελάχιστοι φορολογικοί συντελεστές που προβλέπονται στο άρθρο 3 της οδηγίας 
92/80/ΕΟΚ είναι εξής: 
Πούρα και σιγαρίλος: 5% της τιμής λιανικής πώλησης ή 7 Ecu 
ανά 1.000 μονάδες ή ανά χιλιόγραμμο· 
Καπνός για χειροποίητα ' 30% της τιμής λιανικής πώλησης ή 20 Ecu 
(στριφτά) τσιγάρα: ανά χιλιόγραμμο· 
' Αλλος καπνός για κάπνισμα: 20% της τιμής λιανικής πώλησης ή 15 Ecu 
ανά χιλιόγραμμο. 
4.4 ' Οπως επισημαίνεται και παραπάνω, οι ελάχιστοι συντελεστές για τα προϊόντα αυτά 
είναι εκπεφρασμένοι τόσο ως ποσοστό της λιανικής τιμής, όσο και ως κάποιο πάγιο 
ποσό. Αν αφήσει κανείς κατά μέρος όλες τις άλλες παραμέτρους, τότε γίνεται 
αντιληπτό ότι με την πάροδο του χρόνου και με τον πληθωρισμό, μεταξύ των δύο 
αυτών στοιχείων θα δημιουργηθεί ένα χάσμα, δεδομένου ότι ο αναλογικός συντελεστής 
θα παρακολουθεί αυτομάτως τις μεταβολές των λιανικών τιμών. Αντιστοίχως, η 
αναπροσαρμογή με βάση τον πληθωρισμό των εκπεφρασμένων ως κάποιο πάγιο ποσό 
ελάχιστων συντελεστών θα είναι αναγκαία προκειμένου να διατηρηθούν οι συσχετισμοί 
που διαμορφώθηκαν κατά τον αρχικό καθορισμό των συντελεστών. Ωστόσο, η 
Επιτροπή θεωρεί ότι προτού υποβάλει προτάσεις σχετικά με το θέμα αυτό πρέπει να 
εξεταστεί, στο πλαίσιο της προτεινόμενης διαδικασίας διαβούλευσης, ο ρόλος των 
ελάχιστων συντελεστών. 
4.5 Όσον αφορά την εξέλιξη των πραγματικών συντελεστών, τα περισσότερα κράτη μέλη 
εφαρμόζουν συντελεστές, οι οποίοι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό, αν όχι αποκλειστικά, 
στο αναλογικό στοιχείο, με αποτέλεσμα να διασφαλίζεται η αυτόματη, κατά το μάλλον 
ή ήττον, λήψη υπόψη του πληθωρισμού. Επιπροσθέτως, και εκείνα τα κράτη μέλη που 
επιβάλλουν φόρο υπό μορφή πάγιου ποσού συνηθίζουν να αναπροσαρμόζουν για τους 
ίδιους λόγους το ύψος των φόρων που επιβάλλουν. 
18 
γ) II λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
4.6 Στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία έχουν σημειωθεί αισθητές αυξήσεις των 
ποσοτήτων του καπνού για χειροποίητα (στριφτά) τσιγάρα που οι καταναλωτές φέρουν 
κατά την επιστροφή τους από άλλα κράτη μέλη (συνήθως από το Βέλγιο και τις Κάτω 
Χώρες) και οι οποίες τελικά μεταπωλούνται παράνομα στις εγχώριες αγορές τους. 
Τούτο συμβαίνει επειδή η διαφορά μεταξύ των λιανικών τιμών που εφαρμόζονται στο 
Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία και των αντίστοιχων τιμών στα αμέσως γειτονικά 
των χωρών αυτών κράτη μέλη είναι τέτοια, ώστε τα προϊόντα για τα οποία έχει 
καταβληθεί ο προβλεπόμενος φόρος να είναι δυνατό να αγοράζονται στα γειτονικά 
αυτά κράτη μέλη και να μεταπωλούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ιρλανδία σε 
τιμή σαφώς κατώτερη της συνήθους λιανικής τιμής (συμπεριλαμβανομένου του φόρου). 
Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχει υπολογισθεί ότι οι παράνομες αυτές πωλήσεις 
αντιπροσωπεύουν ποσοστό 5% περίπου των συνολικών πωλήσεων καπνού για 
στρίψιμο τσιγάρων. 
4.7 Τα διαφορετικά επίπεδα φορολογίας είναι ένας από τους παράγοντες στους οποίους 
οφείλεται το εν λόγω φαινόμενο. Αξίζει, ωστόσο, επίσης να επισημανθεί ότι στα 
διάφορα κράτη μέλη υφίστανται μεγάλες διαφορές στις προ φόρων τιμές συγκρίσιμων 
προϊόντων καπνού που προορίζεται για το στρίψιμο τσιγάρων· οι τιμές αυτές στην 
Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι υπερδιπλάσιες των αντίστοιχων τιμών σε 
χώρες όπως το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες. 
4.8 Στο βαθμό που η κατάσταση αυτή δίνει το έναυσμα για εκτεταμένα φαινόμενα απάτης, 
πρέπει να επισημανθεί ότι τα αίτια της - και οιαδήποτε πιθανή λύση - δεν πρέπει να 
αναζητηθούν αποκλειστικά και μόνο στον τομέα της φορολογίας. Πράγματι, 
οποιαδήποτε πρόταση για τη διευθέτηση της κατάστασης αυτής με μόνο μΐσο την 
αναπροσαρμογή του ελάχιστου συντελεστή θα προϋπέθετε αυξήσεις τέτοιας έκτασης, 
ώστε να καθίστανται μη ρεαλιστικές. Κάτι τέτοιο αναμφίβολα δεν θα μπορούσε να γίνει 
δεκτό από τα περισσότερα κράτη μέλη, ενώ ούτως ή άλλως θα προξενούσε σημαντικές 
στρεβλώσεις της ισορροπίας μεταξύ της κατανάλωσης τσιγάρων και της κατανάλωσης 
χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων. 
4.9 Εκ πρώτης όψεως φαίνεται επομένως ότι πρόκειται κυρίως για ένα θέμα που πρέπει να 
επιλύσουν τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν υψηλούς φόρους, τα οποία θα πρέπει να 
μειώσουν τους εθνικούς τους συντελεστές και/ή να βελτιώσουν τα μέτρα ελέγχου τους. 
4.10 Για τα υπόλοιπα βιομηχανοποιημένα προϊόντα καπνού δεν έχουν αναφερθεί σοβαρά 
προβλήματα συνδεόμενα με τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, είτε σχετικά με το 
θέμα των διασυνοριακών αγορών, είτε σε σχέση με την άσκηση πρακτικών απάτης σε 
μεγάλη κλίμακα. Πέραν αυτού, οι συναφείς επιχειρηματικοί φορείς δεν έχουν εκφράσει 
για το θέμα αυτό ιδιαίτερες ανησυχίες. Τέλος, επισημαίνεται ότι οι αυξομειώσεις της 
τιμής των προϊόντων αυτών ασκεί ελάχιστη επίδραση στη ζήτηση για άλλα προϊόντα 
καπνού, και αντιστρόφως. 
δ) Ευρύτεροι στόχοι της συνθήκης 
4.11 Όπως και στην περίπτωση των τσιγάρων, η σπουδαιότερη πτυχή των ευρύτερων 
πολιτικών της Κοινότητας όσον αφορά τα άλλα προϊόντα καπνού είναι η προστασία 
της υγείας. Σοβαρές ανησυχίες προκαλεί ιδίως η κατανάλωση καπνού για χειροποίητα 
(στριφτά) τσιγάρα. Η χαμηλή τιμή του καπνού αυτού τον καθιστά ελκυστικό 
υποκατάστατο των τσιγάρων, ιδίως για τους νέους. Η έλλειψη μέτρησης της 
περιεκτικότητας σε νικοτίνη και πίσσα των στριφτών τσιγάρων και, σε πολλές 
περιπτώσεις, η απουσία φίλτρου αποτελούν παράγοντες αύξησης του κινδύνου που 
συνδέεται με την κατανάλωση αυτού του καπνού. 
4.12 Από την άλλη πλευρά, η προσαρμογή μόνο του ελάχιστου συντελεστή του φόρου επί 
του καπνού για χειροποίητα τσιγάρα θα μπορούσε να επηρεάσει τις ανταγωνιστικές 
σχέσεις μεταξύ αυτού του προϊόντος και των τσιγάρων, καθώς και τα αντίστοιχα 
επίπεδα απασχόλησης. 
19 
4.13 Ο τομέας των πούρων και σιγαρίλος διαφέρει από τον τομέα των τσιγάρων και του 
καπνού για στρίψιμο. Συνίσταται κατά βάση σε μικρής κλίμακας βιοτεχνική παραγωγή, 
συχνά σε αγροτικές περιοχές, με ένταση εργασίας και με την απασχόληση εργαζομένων 
χαμηλής ειδίκευσης. Καλύπτει ευρύ φάσμα προϊόντων και ανταποκρίνεται σε μεγάλη 
ποικιλία προτιμήσεων και τιμών, αλλά η κατανάλωση στον συγκεκριμένο τομέα έχει 
σημειώσει σημαντική πτώση κατά τα τελευταία χρόνια. Ο καπνός πίπας 
αντιπροσωπεύει επίσης ένα πολύ περιορισμένο μέρος της εν γένει κατανάλωσης 
καπνού. Πρόκειται για έναν τομέα ο οποίος βρίσκεται σε σχετική στασιμότητα, ενώ 
μάλιστα σε ορισμένα κράτη μέλη εμφανίζει συρρίκνωση. 
ε) Συμπεράσματα 
4.14 Η Επιτροπή εκτιμά ότι κατά τη διαδικασία διαβουλεύσεων πρέπει να εξεταστεί 
διεξοδικά η κατάλληλη φορολόγηση του καπνού για χεροποίητα (στριφτά) τσιγάρα, 
λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις ανησυχίες που αναφέρονται ανωτέρω όσον αφορά την 
υγεία και τον ανταγωνισμό. Θα πρέπει επίσης να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα του 
προσδιορισμού της σχέσης μεταξύ πάγιου και αναλογικού στοιχείου εάν οι ελάχιστοι 
συντελεστές βασίζονται και στα δύο αυτά στοιχεία. 
m 
20 
5. ΑΛΚΟΟΛΗ ΚΑΙ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ 
α) Υποχρέωση επανεξέτασης 
5.1 Το άρθρο 8 της οδηγίας 92/84/ΕΟΚ αναφέρει τα εξής: 
"Ανά διετία, και για πρώτη φορά στις 31 Δεκεμβρίου 1994 το αργότερο, το Συμβούν 
βάσει σχετικής έκθεσης και, ενδεχομένως, πρότασης της Επιτροπής εξετάζει τους 
φορολογικούς συντελεστές που ορίζει η παρούσα οδηγία και, αφού ζητήσει τη γνώμη του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λαμβάνει ομόφωνα τα αναγκαία μέτρα. Στην έκθεση της 
Επιτροπής και κατά την εξέταση του θέματος από το Συμβούλιο λαμβάνονται υπόψη η 
ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, ο ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων 
κατηγοριών αλκοολούχων ποτών, η πραγματική αξία των επιβαλλόμενων φόρων και οι 
ευρύτεροι στόχοι της Συνθήκης". 
5.2 Κατά τη διαπραγμάτευση της οδηγίας 92/84/ΕΟΚ συμφωνήθηκε να εξετασθεί η 
δυνατότητα καθιέρωσης εισφοράς ελέγχου για το κρασί. Επιπλέον, στη συμφωνία 
μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ισπανίας σχετικά με τα ενδιάμεσα προϊόντα, η 
οποία επισυνάπτεται στην οδηγία 92/83/ΕΟΚ, η Επιτροπή φέρεται να έχει δηλώσει ότι 
θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα εν λόγω προϊόντα στο πλαίσιο της διαδικασίας 
επανεξέτασης. Αμφότερα τα θέματα αυτά εξετάζονται στη συνέχεια. 
β) II πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
5.3 Οι ελάχιστοι φορολογικοί συντελεστές που ισχύουν για την αλκοόλη και τα 
αλκοολούχα ποτά καθορίζονται στην οδηγία 92/84/ΕΟΚ ως εξής: 
Κρασί: 0 Ecu (άρθρο 5) 
Μπίρα: 0,748 Ecu ανά εκατόλιτρο/βαθμό plato (άρθρο 6) 
ή 1,87 Ecu ανά εκατόλιτρο/βαθμό plato 
αλκοόλης τελικού προϊόντος 
Ενδιάμεσα προϊόντα: 45 Ecu ανά εκατόλιτρο προϊόντος (άρθρο 4) 
Αλκοολούχα ποτά: 550 Ecu ανά εκατόλιτρο καθαρής αλκοόλης (άρθρο 3) 
(αν ο συντελεστής είναι κάτω των 1.000 Ecu, 
δεν επιτρέπεται μείωση· αν είναι άνω των 
1.000 Ecu, δεν επιτρέπεται μείωση του κάτω από 
τα 1.000 Ecu). 
5.4 Διαπιστώνεται ότι σε αρκετά κράτη μέλη που επιβάλλουν σχετικά χαμηλή φορολογία, 
και ιδίως σε εκείνα που εφαρμόζουν μηδενικό συντελεστή για το κρασί, οι συντελεστές 
που ισχύουν για τα αλκοολούχα ποτά δεν έχουν αυξηθεί σε γενικές γραμμές, ενώ σε 
ορισμένες περιπτώσεις η πραγματική τους αξία έχει μάλιστα μειωθεί. Παρομοίως, 
ορισμένα κράτη μέλη που επιβάλλουν υψηλότερη φορολογία και που φορολογούν και 
το κρασί, αλλά των οποίων τα όμορα κράτη μέλη εφαρμόζουν μηδενικό συντελεστή, 
επίσης δεν έχουν προβεί σε αύξηση των συντελεστών του ειδικού φόρου κατανάλωσης 
επί των αλκοολούχων ποτών. Επί του προκειμένου, έχει σημασία ότι η Αυστρία, τα 
γειτονικά κράτη μέλη της οποίας εφαρμόζουν μηδενικό συντελεστή για το κρασί, 
μείωσε τον συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης που επιβάλλει στο κρασί σε 
μηδέν κατά την προσχώρηση της στην Ευρωπαϊκή ' Ενωση. Γενικά, οι φορολογικοί 
συντελεστές που ισχύουν για τα αλκοολούχα ποτά έχουν παρουσιάσει αξιοσημείωτη 
στασιμότητα. Το γεγονός αυτό ενδέχεται να σημαίνει ότι ο μηδενικός συντελεστής που 
ισχύει για το κρασί είναι δυνατό να περιστέλλει τη δυνατότητα για αναπροσαρμογή των 
συντελεστών που ισχύουν για τα υπόλοιπα προϊόντα αλκοόλης εντός του ίδιου 
κράτους μέλους, καθώς και αυτών που ισχύουν για όλα τα προϊόντα αλκοόλης σε 
γειτονικά κράτη μέλη. 
21 
γ) Ανταγωνισμός μεταξύ κατηγοριών αλκοολούχων ποτών 
5.5 Εκτός από τα θέματα που καλύπτει η επανεξέταση των συντελεστών όσον αφορά άλλα 
προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, στο άρθρο 8 της οδηγίας 
92/84/ΕΟΚ θεσπίζεται η ρητή υποχρέωση να λαμβάνεται υπόψη ο ανταγωνισμός μεταξύ 
των διάφορων κατηγοριών αλκοολούχων ποτών. Στην πραγματικότητα, το θέμα αυτό 
θα ήταν εν πάση περιπτώσει δέον να εξετασθεί σε συνάρτηση με τη λειτουργία της 
εσωτερικής αγοράς. Με δεδομένη τη σπουδαιότητα που η οδηγία αποδίδει στο 
συγκεκριμένο θέμα, η Επιτροπή ανέθεσε σε ανεξάρτητη εταιρεία συμβούλων την 
αξιολόγηση της έκτασης του ανταγωνισμού αυτού. 
5.6 Η εν λόγω εταιρεία συμβούλων διαπίστωσε ότι υπάρχει πράγματι ανταγωνισμός 
μεταξύ των κατηγοριών αλκοολούχων ποτών και διατύπωσε το συμπέρασμα ότι "ο 
ειδικός φόρος κατανάλωσης επηρεάζει την κατανάλωση των διαφόρων αλκοολούχων 
ποτών μέσω της ευαισθησίας τους στην εκάστοτε τιμή τους" και ότι "ο ειδικός φόρος 
κατανάλωσης είναι επίσης δυνατό να επηρεάζει τα μερίδια αγοράς των διαφόρων 
κατηγοριών αλκοολούχων ποτών λόγω του ανταγωνισμού που αναπτύσσεται μέσω των 
τιμών. 
5.7 Μολονότι υπάρχουν πολλές διαφορετικές απόψεις σχετικά με την έκταση του 
ανταγωνισμού μεταξύ του κρασιού και των υπολοίπων αλκοολούχων ποτών, θα 
υπέθετε κανείς ότι δεν υπάρχει αμφισβήτηση για το ότι ο ανταγωνισμός αυτός 
υφίσταται πράγματι σε ορισμένα, τουλάχιστον, κράτη μέλη και αφορά αξιόλογο 
ποσοστό των κατοίκων της Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. Πέραν αυτού, το Δικαστήριο των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στην υπόθεση 170/78, απεφάνθη ότι η μπίρα βρίσκεται σε 
ανταγωνιστική σχέση με το κρασί. 
5.8 Εντούτοις, υπό την προϋπόθεση ότι δεν παραβιάζουν τις επιταγές του άρθρου 95 της 
Συνθήκης και ότι τηρούν τους ελάχιστους συντελεστές, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα, 
κατ' αρχήν, να αποφασίζουν σε ποιο βαθμό επιθυμούν να λάβουν υπόψη τα 
προεκτεθέντα κατά τον καθορισμό των εθνικών τους συντελεστών. 
5.9 Παρόλα αυτά, όπως επισημαίνεται και παραπάνω, τούτη η ευχέρεια των κρατών μελών 
με υψηλή φορολογία θα περιστέλλεται ολοένα και περισσότερο λόγω της ανάγκης να 
λαμβάνονται υπόψη οι συντελεστές που ισχύουν για τα ίδια ή ανάλογα προϊόντα στα 
άλλα κράτη μέλη. Η επιπλοκή αυτή καθίσταται σοβαρότερη εξαιτίας του γεγονότος ότι 
οι ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ των διαφόρων αλκοολούχων ποτών ποικίλλουν 
σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, εξαρτώμενες από διάφορους 
παράγοντες, όπως οι προτιμήσεις, το κλίμα, η παράδοση, κ.τ.λ.. 
5.10 Επομένως, ενώ είναι σχετικά ευχερές να συμπεράνει κανείς ότι σε γενικές γραμμές 
υφίσταται πράγματι ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών ποτών, με 
μεγαλύτερη δυσκολία εξάγεται συμπέρασμα σχετικά με τον καλύτερο τρόπο με τον 
οποίον το εν λόγω στοιχείο του ανταγωνισμού θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στην 
κοινοτική πολιτική για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης ή ακόμη και σχετικά με το 
κατά πόσον η πολιτική αυτή είναι δυνατό να αναπτυχθεί με στόχο τη διευθέτηση των 
σημαντικών διαφορών των δεδομένων που υπάρχουν στα κράτη μέλη. Από την άλλη 
πλευρά, η συνέχιση της εφαρμογής μηδενικού συντελεστή έναντι ενός αλκοολούχου 
ποτού σημαίνει ότι τυχόν αναπροσαρμογή των ελάχιστων συντελεστών που ισχύουν 
για τα υπόλοιπα αλκοολούχα ποτά ενδέχεται από μόνη της να προκαλέσει στρέβλωση 
του ανταγωνισμού. 
δ) Άλλες πτυχές της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς 
5.11 Στην παράγραφο (ii) της συμφωνίας μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ισπανίας, 
που επισυνάπτεται στην οδηγία 92/83/ΕΟΚ για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων 
ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στην αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά, 
η Επιτροπή αναφέρει ότι "στα πλαίσια των τακτικών εκθέσεων που προβλέπονται στο 
άρθρο 8 της οδηγίας του Συμβουλίου για την προσέγγιση των συντελεστών των ειδικών 
22 
φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στην αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά, θα 
δίνει ιδιαίτερη προσοχή στους συντελεστές που επιβάλλονται στα εν λόγω προϊόντα 
[δηλαδή στα ενδιάμεσα προϊόντα των οποίων ο ογκομετρικός αλκοολικός τίτλος 
υπερβαίνει το 15% και σε εκείνα των οποίων ο ογκομετρικός αλκοολικός τίτλος δεν 
υπερβαίνει το ποσοστό αυτό] λαμβάνοντας ειδικότερα υπόψη της το πρόβλημα του 
ανταγωνισμού μεταξύ των διάφορων κατηγοριών ποτών". 
5.12 Οι υφιστάμενες ρυθμίσεις που διέπουν τα ενδιάμεσα προϊόντα, οι οποίες προβλέπονται 
στο άρθρο 18 της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ, αποτελούν συμβιβαστική λύση μεταξύ των ριζικά 
διαφορετικών καταστάσεων που υφίστανται στα διάφορα κράτη μέλη. Μπορεί να έχουν 
ως αποτέλεσμα σημαντικά αποκλίνοντες συντελεστές ειδικών φόρων κατανάλωσης για 
παρεμφερή προϊόντα , ιδίως αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ενδέχεται να ισχύουν 
διαφορετικοί κανόνες για τα ενδιάμεσα προϊόντα των οποίων ο ογκομετρικός 
αλκοολικός τίτλος υπερβαίνει το 15%, καθώς και για εκείνα των οποίων ο τίτλος αυτός 
δεν υπερβαίνει το εν λόγω ποσοστό. Εντούτοις, είναι σαφές ότι το θέμα των 
ενδιάμεσων προϊόντων δεν είναι δυνατό να εξετασθεί ανεξάρτητα από το γενικότερο 
θέμα του ανταγωνισμού στον τομέα αλκοολούχων ποτών. 
5.13 Τρία κράτη μέλη (Δανία, Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο) εφαρμόζουν από το 1993 για 
την μπίρα και το κρασί συντελεστές σημαντικά υψηλότερους από τους ελάχιστους 
προβλεπόμενους. Οι διαφορές μεταξύ των συντελεστών που εφαρμόζονται στα εν 
λόγω τρία κράτη μέλη και των συντελεστών των γειτονικών τους κρατών μελών μπορεί 
να προκαλέσουν τη σε μεγάλη κλίμακα πραγματοποίηση διασυνοριακών αγορών, όπως 
επιβεβαιώνεται από σχετική μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής. Τα 
πλέον τεκμηριωμένα περιστατικά αφορούν αγορές στη Γαλλία από κατοίκους του 
Ηνωμένου Βασιλείου. Πολλοί άλλοι φορείς, συμπεριλαμβανόμενων των αρχών του 
Ηνωμένου Βασιλείου και αντιπροσωπευτικών εμπορικών οργανισμών, ανέθεσαν την 
κατάρτιση ανάλογων εκθέσεων, στις οποίες διαπιστώνονται επίσης ευρείας κλίμακας 
διασυνοριακές αγορές μπίρας και, σε μικρότερο βαθμό, κρασιού. 
5.14 Μολονότι οι διάφορες αυτές εκθέσεις δεν συμφωνούν πάντα για την έκταση του 
φαινομένου αυτού ή για τον βαθμό στον οποίον οι συντελεστές των ειδικών φόρων 
κατανάλωσης το επηρεάζουν, είναι κοινώς αποδεκτό ότι οι διαφορές των συντελεστών 
των ειδικών φόρων κατανάλωσης αποτελούν σημαντικό παράγοντα. Φυσικά, πρέπει να 
επισημανθεί ότι το φαινόμενο αυτό αποτελεί σε μεγάλο βαθμό μια απολύτως λογική 
συνέπεια της εσωτερικής αγοράς. Στο μέτρο που τα κράτη μέλη ανησυχούν για την 
εκτροπή των αγορών, έχουν σοβαρούς λόγους για να μειώσουν τον φορολογικό 
συντελεστή που εφαρμόζουν για την μπίρα (και το κρασί). Η προσέγγιση αυτή έχει ήδη 
υιοθετηθεί για την μπίρα από τη Δανία, με αποτέλεσμα να σημειωθεί αισθητή μείωση 
των διασυνοριακών αγορών για λόγους φορολογίας. Αντίθετα, στη Γαλλία ο 
συντελεστής που ισχύει για την μπίρα αυξήθηκε σημαντικά, προκειμένου να 
ευθυγραμμισθεί με τον ισχύοντα ελάχιστο συντελεστή. Επιπλέον, στη γαλλική αγορά 
έχει σημειωθεί από τον Ιανουάριο του 1993 μείωση των συνολικών πωλήσεων μπίρας, 
παρά την αύξηση των ποσοτήτων μπίρας που αγοράζουν στη χώρα αυτή κάτοικοι του 
Ηνωμένου Βασιλείου. 
5.15 Επιπλέον, η Επιτροπή σημειώνει ότι τα μη φορολογικής φύσεως στοιχεία των τιμών 
λιανικής πωλήσεως της μπίρας διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, παρά 
το γεγονός ότι κατά κανόνα η μπίρα παράγεται σε κάθε κράτος μέλος.. Οι διαφορές 
αυτές είναι αμφισβητήσιμες στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς, η δε Επιτροπή πιστεύει 
ότι στα κράτη μ!έλη όπου τα μη φορολογικής φύσεως στοιχεία της τιμής είναι 
συγκριτικά υψηλά επιβάλλεται η διεξοδική εξέταση της κατάστασης. 
5.16 Μολονότι τα ίδια τρία κράτη μέλη (Δανία, Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο) 
εφαρμόζουν συντελεστές κατά πολύ υψηλότερους από τον ελάχιστο συντελεστή που 
προβλέπεται για τα αλκοολούχα ποτά, υπάρχουν συγκριτικά λίγες ενδείξεις για την 
πραγματοποίηση διασυνοριακών αγορών των προϊόντων αυτών σε ευρεία κλίμακα. 
Στην περίπτωση της Δανίας, αυτό εξηγείται από τη διατήρηση των ποσοτικών 
περιορισμών για τους ταξιδιώτες, ενώ στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου και 
της Ιρλανδίας εξηγείται από το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των ποσοτήτων αλκοολούχων 
23 
ποτών που αγοράζονται από ταξιδιώτες οι οποίοι επιστρέφουν στα εν λόγω κράτη μέλη 
είναι αδασμολόγητες αγορές σε οχηματαγωγά ή αεροσκάφη και όχι αγορές σε άλλα 
κράτη μέλη προϊόντων για τα οποία έχει καταβληθεί ο προβλεπόμενος φόρος. 
5.17 Οι συντελεστές που εφαρμόζονται για τα αλκοολούχα ποτά στη Σουηδία και τη 
Φινλανδία είναι ακόμη υψηλότεροι από τους εφαρμοζόμενους στη Δανία, την Ιρλανδία 
και το Ηνωμένο Βασίλειο. Εντούτοις, αμφότερα αυτά τα κράτη μέλη διεξήγαγαν 
διαπραγματεύσεις για την παραχώρηση εξαιρέσεων βάσει των οποίων θα έχουν το 
δικαίωμα να επιβάλλουν περιορισμούς επί των ποσοτήτων αλκοολούχων ποτών που 
είναι δυνατό να αγοράζονται στο εξωτερικό για προσωπική κατανάλωση. Είναι 
υπερβολικά νωρίς για να συμπεράνει κανείς κατά πόσον και σε ποιο βαθμό οι 
παράγοντες αυτοί θα επηρεάσουν την κλίμακα των νόμιμων, αλλά και των παράνομων 
διασυνοριακών συναλλαγών για τα συγκεκριμένα προϊόντα και με προορισμό τη 
Φινλανδία και τη Σουηδία. 
5.18 Κατά τη διαπραγμάτευση της οδηγίας 92/84/ΕΟΚ συμφωνήθηκε να εξετασθεί η 
δυνατότητα καθιέρωσης εισφοράς ελέγχου για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες την 1η 
Ιανουαρίου 1994 εφαρμοζόταν μηδενικός συντελεστής ως προς ορισμένα προϊόντα που 
υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. Με το δεδομένο αυτό, η Επιτροπή ανέθεσε σε 
εταιρεία συμβούλων να εξετάσει τη σκοπιμότητα ενός τέλους ελέγχου από την άποψη 
του ελέγχου12. Η εν λόγω εταιρεία συμβούλων διαπίστωσε την εφαρμογή διαδικασιών 
ελέγχου στην περίπτωση της ενδοκοινοτικής κυκλοφορίας κρασιών που υπόκεινται σε 
μηδενικό συντελεστή. Τα προβλήματα που χαρακτηρίζουν τον έλεγχο της κυκλοφορίας 
των προϊόντων αυτών υφίστανται, σύμφωνα με την έκθεση, εξίσου προκειμένου για την 
κυκλοφορία προϊόντων που υπόκεινται σε φόρο, και ο περιορισμός τους δεν θα ήταν 
πιθανός, παρά μόνο ίσως οριακά, αν καθιερωνόταν ένα τέλος ελέγχου. Κατά συνέπεια, 
εκρίθη περιορισμένη η σκοπιμότητα της καθιέρωσης ενός τέλους ελέγχου για τις 
ανάγκες του ελέγχου της κυκλοφορίας των αγαθών στο εσωτερικό της Κοινότητας. 
ε) Ευρύτεροι στόχοι της συνθήκης 
5.19 Ο κοινοτική οινοποιία αποτελεί σήμερα αντικείμενο μεταρρύθμισης της κοινής 
οργάνωσης αγοράς της στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. Στόχος της 
μεταρρύθμισης είναι η επίτευξη ισορροπίας ατην αγορά υπό συνθήκες πλεονάζουσας 
παραγωγής και μειούμενης κατανάλωσης, ιδίως επιτραπέζιων οίνων. Στο πλαίσιο αυτό 
έχει υποστηριχθεί ότι η ιδέα της καθιέρωσης θετικού συντελεστή ειδικού φόρου 
κατανάλωσης στα κράτη μέλη παραγωγής είναι, στη χειρότερη περίπτωση, απρόσφορη 
και, στην καλύτερη περίπτωση, άκαιρη. Από την άλλη πλευρά, η θέσπιση θετικού 
ελάχιστου συντελεστή θα μπορούσε να διευκολύνει τους ελέγχους που διενεργούνται 
στο πλαίσιο της ΚΓΠ σε εθνικό επίπεδο. 
5.20 Από τη σκοπιά της κοινωνικής πολιτικής και της πολιτικής υγείας, η φορολόγηση των 
οινοπνευματωδών ποτών αποτελεί ένα εν δυνάμει μέσο αποθάρρυνσης της υπερβολικής 
κατανάλωσης. Αυτό είναι δυνατό να συμβάλει στον περιορισμό των προβλημάτων που 
συνδέονται με τον αλκοολισμό και την κατάχρηση οινοπνεύματος. Αντίθετα, σε 
ορισμένα κράτη μέλη, θεωρείται ότι ο οίνος είναι πολιτιστικό προϊόν και αποτελεί 
αναπόσπαστο μέρος του παραδοσιακού διαιτολογίου, καθώς και ότι είναι δυνατό να 
έχει θετικές συνέπειες για την υγεία όταν καταναλώνεται με μέτρο. 
στ) Συμπεράσματα 
5.21 Η ανταγωνιστική σχέση μεταξύ των διαφόρων αλκοολούχων ποτών θέτει περίπλοκα 
καϋ σε πολλές περιπτώσεις συναισθηματικά φορτισμένα ζητήματα. ' Οπως εξηγείται και 
παραπάνω, η φορολογική αντιμετώπιση των αλκοολούχων ποτών εν γένει δεν είναι 
δυνατό να διαχωρισθεί από την αντιμετώπιση του κρασιού. Επιπλέον, δεν είναι δυνατό 
να εξετασθεί ανεξάρτητα από ορισμένους άλλους παράγοντες σχετιζόμενους με την 
ακολουθητέα πολιτική. Η Επιτροπή θεωρεί κατά συνέπεια ότι το συγκεκριμένο θέμα 
είναι σκόπιμο να διερευνηθεί περαιτέρω στο πλαίσιο της προτεινόμενης διαδικασίας 
^ "Intra Community Trade in Zero-rated Products (wine and heating gas oil)", έκθεση που εκπονήθηκε από την 
εταιρία Van Hoist και Koppies για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΓΔ XXI), Σεπτέμβριος 1994 
24 
διαβουλεύσεων. Αυτό θα σήμαινε ότι ο σχεδιασμός συνεκτικής πολιτικής για τους 
ειδικούς φόρους κατανάλωσης θα πρέπει να γίνει μετά την ανάπτυξη των απόψεων και 
επιχειρημάτων του συνόλου των ενδιαφερομένων. Εν τω μεταξύ, τα κράτη μέλη με 
συντελεστές ίσους με τους ισχύοντες ελάχιστους συντελεστές ή ελαφρά αποκλίνοντες 
από αυτούς δύνανται να διατηρήσουν σε ισχύ τους συντελεστές που εφαρμόζουν 
σήμερα, αποτρέποντας με τον τρόπο αυτό τις στρεβλώσεις των συναλλαγών που θα 
μπορούσαν να προκύψουν από αναγκαστικές αναπροσαρμογές των συντελεστών. 
25 
6. ΠΚΤΡΕΛΑ10Ε1Α11 
α) Υποχρέωση επανεξέτασης 
6.1 Στο άρθρο 10 της οδηγίας 92/82/ΕΟΚ προβλέπονται τα εξής: 
"Ανά διετία, και για πρώτη φορά στις31 Δεκεμβρίου 1994 το αργότερο, το Συμβούλιο, 
βάσει σχετικής έκθεσης και, ενδεχομένως, πρότασης της Επιτροπής, εξετάζει τους 
φορολογικούς συντελεστές που ορίζει η παρούσα οδηγία και, αφού ζητήσει τη γνώμη του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα. Στην έκθεση της Επιτροπής 
και κατά την εξέταση του θέματος από το Συμβούλιο, λαμβάνονται υπόψη η ορθή 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, η πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
και οι ευρύτεροι στόχοι της συνθήκη^'. 
6.2 Στο άρθρο 5 της ίδιας οδηγίας ορίζεται ότι η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει έκθεση 
σχετικά με την αποτελεσματικότητα του τέλους ελέγχου επί του θερμαντικού 
πετρελαίου ντήζελ, το οποίο επιτρέπεται να επιβάλλεται σε ορισμένα κράτη μέλη. Κατά 
το χρόνο έκδοσης της οδηγίας, συμφωνήθηκε, εξάλλου, η επανεξέταση της κατάστασης 
αναφορικά με τους μεταβατικούς συντελεστές που επετράπη στο Λουξεμβούργο να 
εφαρμόζει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1994. 
6.3 Δυνάμει αποφάσεων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας μειώσεων των 
συντελεστών και απαλλαγών που προβλέπει το άρθρο 8 παράγραφος 4 της οδηγίας 
92/81/ΕΟΚ, η Επιτροπή υποχρεούται επίσης να επανεξετάζει τη φορολογία επί του 
βαρέος πετρελαίου χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, καθώς και την απαλλαγή που 
ισχύει στην Ιταλία για τα πετρελαιοειδή που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή 
αλουμίνας στη Σαρδηνία. 
β) II πραγματική αξία των φορολογικών συντελεστών 
6.4 Οι ελάχιστοι φορολογικοί συντελεστές που ορίζονται στην οδηγία 92/82/ΕΟΚ είναι οι 
εξής: 
Βενζίνη (με μόλυβδο) 
Αμόλυβδη βενζίνη 337 Ecu ανά 1.000 λίτρα (άρθρο 3) 
(292 Ecu στο Λουξεμβούργο μέχρι 
την 31/12/94) 
287 Ecu ανά 1.000 λίτρα (άρθρο 4) 
(242 Ecu στο Λουξεμβούργο μέχρι 
την 31/12/94) 
Πετρέλαιο ντήζελ 
Για καύσιμο κίνησης 
Για χρήσεις του άρθρου 8(3) 
Για θέρμανση 
Βαρύ πετρέλαιο 
Υγραέριο και μεθάνιο 
Για καύση σε κινητήρες 
Για χρήσεις του άρθρου 8(3) 
Για θέρμανση 
ΚηροζίνΊ] 
Για καύσιμο κίνησης 
Για χρήσεις του άρθρου 8(3) 
Για θέρμανση 245 Ecu ανά 1.000 λίτρα 
(195 Ecu στο Λουξεμβούργο και την 
Ελλάδα μέχρι την 31/12/94) 
18 Ecu ανά 1.000 λίτρα 
18 Ecu ανά 1.000 λίτρα 
13 Ecu ανά 1.000 χιλιόγραμμα 
100 Ecu ανά 1.000 χιλιόγραμμα 
36 Ecu ανά 1.000 χιλιόγραμμα 
0 Ecu ανά 1.000 χιλιόγραμμα 
245 Ecu ανά 1.000 λίτρα 
18 Ecu ανά 1.000 λίτρα 
0 Ecu ανά 1.000 λίτρα. (άρθρο 5) 
(άρθρο 6) 
(άρθρο 7) 
(άρθρο 8) 
26 
6.5 Οι εθνικοί συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης επί των πετρελαιοειδών που 
χρησιμοποιούνται ως καύσιμα κινητήρων έχουν αυξηθεί κατά μεγάλα ποσά στα περισσότερα 
κράτη μέλη· οι αυξήσεις αυτές σε ορισμένες περιπτώσεις φθάνουν μέχρι το 30%. Αυτά σημαίνει 
ότι τα κράτη μέλη προέβησαν ευχαρίστως σε αυξήσεις των συντελεστών μεγαλύτερες από το 
ύψος του πληθωρισμού, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η πραγματική επίπτωση που οι 
επιβαλλόμενοι από τα κράτη μέλη φόροι έχουν για τα καύσιμα κινητήρων. Πράγματι, σε ό,τι 
αφορά τη βενζίνη (με μόλυβδο και αμόλυβδη) ακόμη και τα κράτη μέλη με τη χαμηλότερη 
φορολογία εφαρμόζουν ήδη συντελεστές οι οποίοι υπερβαίνουν τους ελάχιστους συντελεστές 
κατά 20% περίπου. Μολονότι και οι συντελεστές για το ντήζελ έχουν αυξηθεί σημαντικά, το 
χάσμα μεταξύ των ελάχιστων συντελεστών και των χαμηλότερων εθνικών συντελεστών είναι 
κάπως μικρότερο από αυτό που παρατηρείται προκειμένου για τη βενζίνη. Οι μεγάλες αυτές 
αυξήσεις των συντελεστών φαίνεται ότι στάθηκαν δυνατές χάρη στον συνδυασμό των χαμηλών 
τιμών του πετρελαίου (σε πραγματικές τιμές) με τη σχετικά μικρή επίδραση της τιμής των 
καυσίμων κινητήρων στην κατανάλωση τους, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι τα κράτη μέλη 
κατάφεραν να εξασφαλίσουν κατά πολύ αυξημένα φορολογικά έσοδα χωρίς να προκληθούν 
αξιόλογες μειώσεις στο επίπεδο της κατανάλωσης. 
6.6 Αντιθέτως, το ύψος των αυξήσεων που έχουν επιβληθεί για τα καύσιμα θέρμανσης είναι σε 
γενικές γραμμές πολύ χαμηλότερο. Πράγματι, περισσότερα από τα μισά κράτη μέλη δεν έχουν 
προβεί σε αναπροσαρμογή των συντελεστών τους από την 1η Ιανουαρίου 1993. Κατά συνέπεια, 
σε ό,τι αφορά τα καύσιμα θέρμανσης, το ύψος του φόρου και κατ* επέκταση τα έσοδα έχουν 
παραμείνει στάσιμα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν μάλιστα μειωθεί σε πραγματικές 
τιμές. Ένα στοιχείο που θα μπορούσε να εξηγήσει το φαινόμενο αυτό είναι το γεγονός ότι 
ορισμένα απευθείας ανταγωνιστικά προϊόντα, και ιδίως το φυσικό αέριο και ο άνθρακας, δεν 
υπόκεινται καθόλου σε ειδικό φόρο κατανάλωσης στην Κοινότητα και ότι στον τομέα αυτό τα 
κράτη μέλη δεν είχαν στον ίδιο βαθμό τη δυνατότητα να εκμεταλλευθούν τους ίδιους παράγοντες 
που επέτρεψαν την αύξηση των εσόδων από τη φορολόγηση των καυσίμων κινητήρων. 
6.7 Το άρθρο 5 της οδηγίας 92/82/ΕΟΚ επιτρέπει στο Βέλγιο και στο Λουξεμβούργο να εφαρμόζουν 
μηδενικό συντελεστή στο πετρέλαιο θέρμανσης, υπό τον όρο ότι επιβάλλουν τέλος ελέγχου 5 Ecu 
ανά 1.000 λίτρα. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το τέλος αυτό επιτρέπει την είσπραξη φορολογικών 
εσόδων στα εν λόγω κράτη μέλη και μπορεί επομένως να έχει στην πράξη συνέπευζς ίδιες με 
εκείνες ενός φόρου ή ενός δασμού. 
γ) 11 λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
6.8 Όλα τα καύσιμα κινητήρων υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, κατ* εφαρμογήν του 
άρθρου 2 παράγραφος 3 της οδηγίας 92/81/ΕΟΚ, στην οποία προβλέπεται ότι "κάθε προϊόν το 
οποίο προορίζεται να χρησιμοποιηθεί, προσφέρεται προς πώληση ή χρησιμοπουζίται ως καύσιμο 
κινητήρων φορολογείται ως καύσιμο κινητήρων". Αυτό συνεπάγεται, τουλάχιστον, ότι όλα 
τα ανταγωνιστικά μεταξύ τους προϊόντα υπόκεινται στον ειδικό φόρο κατανάλωσης και ότι 
συνεπώς οι ελάχιστοι συντελεστές είναι δυνατό να υποστούν αναπροσαρμογές χωρίς αυτομάτως 
να δημιουργούνται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. 
6.9 Υφίστανται σημαντικές διαφορές όσον αφορά την αντιμετώπιση των διαφόρων καυσίμων 
κινητήρων· τούτο ισχύει τόσο για τους ελάχιστους συντελεστές, όσο και για τους εθνικούς 
συντελεστές και ενδέχεται να δώσει λαβή για παράπονα από τους επιχειρηματικούς κλάδους 
που έχουν τη γνώμη ότι τυγχάνουν άδικης μεταχείρισης. Εντούτοις, ένα ευρύ φάσμα στόχων 
πολιτικής είναι δυνατό να έχει σημασία προκειμένου να αποφασισθεί πώς θα πρέπει να 
καθορίζεται η σχετική φορολογική επιβάρυνση των διαφόρων καυσίμων κινητήρων. 
6.10 Μεγάλες διαφορές υπάρχουν επίσης μεταξύ των εθνικών συντελεστών που ισχύουν για κάθε 
προϊόν. Για το λόγο αυτό, σε ορισμένες περιοχές πραγματοποιούνται μεγάλης έκτασης 
διασυνοριακές αγορές, ιδίως εκ μέρους κατοίκων των παραμεθόριων περιοχών και διερχόμενων 
αυτοκινητιστών (οδηγών φορτηγών, περιηγητών, κ.τ.λ.), αλλά το γεγονός αυτό μπορεί να 
θεωρηθεί ότι αποτελεί θεμιτή συνέπεια της εσωτερικής αγοράς. 
6.11 Συμφωνήθηκε κατά τη διαπραγμάτευση της οδηγίας 92/82/ΕΟΚ ότι η Επιτροπή θα έπρεπε να 
επανεξετάσει την κατάσταση που θα είχε διαμορφωθεί με τους συντελεστές 
στο Λουξεμβούργο και στις γειτονικές του χώρες κατά το πέρας της μεταβατικής περιόδου, 
λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των σχετικών λιανικών τιμών για τα οικεία κράτη μέλη. Τότε 
έγινε δεκτό ότι ενδεχομένως να απαιτηθούν ειδικά μέτρα λόγω του 
27 
κινδύνου μετατόπισης των αγορών. 
6.12 Σύμφωνα με τη μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής, στο 
Λουξεμβούργο εξακολουθούν να πραγματοποιούνται εκτεταμένες διασυνοριακές αγορές 
βενζίνης και ντήζελ. Στη μελέτη αναγνωρίζεται, ωστόσο, ότι στάθηκε δύσκολη η 
συγκέντρωση αδιάσειστων στοιχείων και ότι η σταδιακή αύξηση των συντελεστών από το 
Λουξεμβούργο εκτιμάτο ότι θα οδηγούσε σε περιορισμό του φαινομένου. Πράγματι, οι 
συντελεστές που ισχύουν στο Λουξεμβούργο εξακολουθούν να είναι κάπως χαμηλότεροι 
από τους εφαρμοζόμενους στα όμορα κράτη μέλη, αν και πρέπει να αναγνωρισθεί ότι 
σήμερα βρίσκονται σε επίπεδο ανώτερο από το ελάχιστο προβλεπόμενο (στην περίπτωση, 
μάλιστα, της βενζίνης βρίσκονται σε επίπεδο αισθητά ανώτερο από το ελάχιστο 
προβλεπόμενο). 
6.13 Στον τομέα των καυσίμων θέρμανσης, υφίσταται ένα σοβαρό πρόβλημα, υπό την έννοια 
ότι ορισμένα καύσιμα θέρμανσης υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, ενώ κάποια 
άλλα, απευθείας ανταγωνιστικά, προϊόντα (π.χ. φυσικό αέριο, άνθρακας) δεν 
υπόκεινται. Το γεγονός αυτό θέτει δύο ζητήματα από την άποψη του ανταγωνισμού. Το 
πρώτο είναι ένα γενικότερο ζήτημα και αφορά το ποια θα πρέπει να είναι η ενδεδειγμένη 
ανταγωνιστική σχέση μεταξύ των διαφόρων καυσίμων θέρμανσης. Το θέμα αυτό μπορεί 
να διερευνηθεί μόνο με γνώμονα ένα ευρύ φάσμα συναφών πολιτικών και στόχων που 
είναι δυνατό να επηρεάζουν τη φορολογική αντιμετώπιση των καυσίμων. Το δεύτερο 
ζήτημα είναι ειδικότερο και αφορά το πρόβλημα του τρόπου αναπροσαρμογής των 
ελάχιστων φορολογικών συντελεστών χωρίς να επηρεάζονται ακουσίως τα δεδομένα του 
ανταγωνισμού. Στο Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής για την ενεργειακή πολιτική 
επιβεβαιώνεται ότι τυχόν αύξηση των ελάχιστων συντελεστών του φόρου επί των 
καυσίμων θέρμανσης που υπόκεινται σήμερα σε ειδικό φόρο κατανάλωσης προβλέπεται 
να προκαλέσει στρέβλωση της ανταγωνιστικής σχέσης των προϊόντων αυτών με άλλα 
προϊόντα που δεν υπόκεινται στον εν λόγω φόρο. 
6.14 Θα μπορούσε να υποτεθεί ότι η αισθητή απόκλιση μεταξύ των αναπροσαρμογών των 
συντελεστών στις οποίες έχουν προβεί τα κράτη μέλη, αφενός για τα καύσιμα κίνησης 
και, αφετέρου, για τα καύσιμα θέρμανσης επιβεβαιώνει, όπως εξηγείται παραπάνω, ότι η 
εξαίρεση ορισμένων προϊόντων από τη φορολογητέα ύλη περιστέλλει την ευχέρεια 
αναπροσαρμογής των εθνικών συντελεστών. Επίσης αποτελεί ένδειξη ότι περιορισμένες 
είναι επομένως και οι δυνατότητες αναπροσαρμογής των ελάχιστων συντελεστών. 
6.15 Σε ό,τι αφορά τις πρακτικές απάτης στον τομέα των καυσίμων θέρμανσης, υπάρχουν 
ενδείξεις ότι η χαμηλή λιανική τιμή του πετρελαίου ντήζελ θέρμανσης στο Βέλγιο και το 
Λουξεμβούργο (η οποία οφείλεται, εν μέρει τουλάχιστον, στην επιβολή του τέλους 
ελέγχου αντί ενός "γνήσιου" ειδικού φόρου κατανάλωσης) προκαλεί στρέβλωση των 
συναλλαγών, με εκτροπή παραγγελιών από τη Γαλλία και, σε μικρότερο βαθμό, από τη 
Γερμανία. Επιπλέον, εκτεταμένα φαινόμενα απάτης έχουν αναφερθεί στη Γαλλία 
εξαιτίας παραδόσεων στη χώρα αυτή πετρελαίου ντήζελ θέρμανσης το οποίο 
φορολογείται με τους βελγικούς συντελεστές. 
6.16 ' Οπως αναφέρεται ανωτέρω, η Επιτροπή ανέθεσε σε εταιρεία συμβούλων να μελετήσει 
και να συγκρίνει τη σκοπιμότητα των μηδενικών συντελεστών, αφενός, και των τελών 
ελέγχου επί των αγαθών που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, αφετέρου. Η εν 
λόγω εταιρεία συμβούλων συνεπέρανε ότι, ως μέσο υποβοήθησης του ελέγχου της 
διακίνησης του πετρελαίου ντήζελ θερμάνσεως, το τέλος ελέγχου δεν έχει καμία 
χρησιμότητα. Πρώτον, το πετρέλαιο ντήζελ θέρμανσης υπόκειται κατά παράδοση σε 
αυστηρά μέτρα ελέγχου, λόγω του κινδύνου εκτροπών εντός των εθνικών αγορών με 
σκοπό τη χρήση του ως καυσίμου κινητήρων. (Στην πραγματικότητα, το ευτράπελο είναι 
ότι, λόγω αυτού του κινδύνου υποκατάστασης, φαίνεται ότι όσο πιο χαμηλό είναι το 
τέλος, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανάγκη για ελέγχους). Δεύτερον, οι σύμβουλοι δεν 
διαπίστωσαν ουσιώδεις διαφορές όσον αφορά τον έλεγχο των προϊόντων που 
υπόκεινται σε τέλος ελέγχου και εκείνων που υπόκεινται σε μηδενικό συντελεστή στις 
περιπτώσεις κατά τις οποίες και οι δύο κατηγορίες προϊόντων υπόκεινται σε 
διατυπώσεις ελέγχου και κυκλοφορίας. 
28 
δ) Ευρύτεροι στόχοι της συνθήκης 
6.17 Σε γενικές γραμμές, η περιβαλλοντική πολιτική θα υπαγόρευε τη σε σημαντικό βαθμό 
αύξηση του ύψους των ειδικών φόρων κατανάλωσης επί των πετρελαιοειδών, καθώς και 
την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του φόρου, ώστε αυτός να καλύψει και προϊόντα 
που σήμερα δεν υπόκεινται σε αυτόν. Βασικές επιδιώξεις μιας τέτοιας ενέργειας θα ήταν 
η μείωση του επιπέδου βλαβερών εκπομπών και η ένταξη του εξωτερικού κόστους στην 
τιμή. Στην περίπτωση των εκπομπών, είναι αναμφισβήτητο ότι θα ήταν ευπρόσδεκτη 
οποιαδήποτε πρωτοβουλία στοχεύουσα στη μείωση των επιπέδων εκπομπής διοξειδίου 
του άνθρακα. Παρόλα αυτά, ένας από τους στόχους είναι επίσης ο περιορισμός του 
επιπέδου εκπομπής και ορισμένων άλλων δυνητικά βλαβερών ουσιών, όπως των 
οξειδίων του αζώτου, του μονοξειδίου του άνθρακα, των υδρογονανθράκων, του 
διοξειδίου του θείου και των σωματιδίων. 
6.18 Η ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους στην τιμή είναι ένα από τα κεντρικά στοιχεία 
της ενεργειακής πολιτικής. Η διαπίστωση αυτή έχει υπογραμμισθεί στο πρόσφατο 
Πράσινο Βιβλίο για την Ενεργειακή Πολιτική, όπου αναφέρεται μάλιστα ότι οι ειδικοί 
φόροι κατανάλωσης θα μπορούσαν δυνητικά να παίξουν κάποιον ρόλο προς την 
κατεύθυνση αυτή. Σημαντικά θεωρούνται επίσης τα θέματα της διαφοροποίησης των 
πηγών ενέργειας και της μείωσης της εξάρτησης από εισαγωγές από χώρες εκτός της 
Ευρωπαϊκής ' Ενωσης. Τέλος, κρίνεται επιθυμητή η ενθάρρυνση της αύξησης της 
αποτελεσματικότητας στον τομέα της ενέργειας. Τούτο ισχύει τόσο για τα ίδια τα 
καύσιμα, όσο και για τον εξοπλισμό εντός του οποίου γίνεται η χρήση των καυσίμων. 
6.19 Η Επιτροπή υιοθέτησε μια ενιαία προσέγγιση για τα ενεργειακά και τα περιβαλλοντικά 
θέματα στην πρόταση της για τη θέσπιση φόρου άνθρακα/ενέργειας13, η οποία δεν 
εγκρίθηκε από το Συμβούλιο. Κατά τη συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο 
του 1994 στο Έσσεν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου διατυπώθηκε το 
συμπέρασμα ότι θα ήταν σκόπιμο να διερευνηθεί η δυνατότητα καθιέρωσης ενός είδους 
φορολογίας άνθρακα/ενέργειας και παραχώρησης, παράλληλα, κάποιας διακριτικής 
ευχέρειας στο πλαίσιο αυτό. Η Επιτροπή υπέβαλε στη συνέχεια μια τροποποιημένη 
πρόταση στο Συμβούλιο. Επίσης, λόγοι περιβαλλοντικής και γεωργικής πολιτικής 
οδήγησαν την Επιτροπή στην υποβολή πρότασης για την καθιέρωση στο σύνολο της 
Κοινότητας μειωμένου συντελεστή για τα βιοκαύσιμα. Παρόλο που η πρόταση αυτή 
προσέκρουσε στην αντίθεση του Συμβουλίου, η Επιτροπή επιβεβαιώνει τη δέσμευση που 
έχει αναλάβει για την έγκριση της. 
6.20 Η ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους στην τιμή αποτελεί βασικό στόχος και της 
πολιτικής μεταφορών. Μια σημαντική συνιστώσα της τρέχουσας πολιτικής μεταφορών 
είναι ακόμη ο περιορισμός της κυκλοφοριακής συμφόρησης που παρατηρείται στο οδικό 
δίκτυο, ο οποίος προϋποθέτει ότι θα ενθαρρυνθεί η εκτροπή μέρους της κίνησης από τις 
οδικές σε άλλου είδους μεταφορές. Ως πρόσφορα μέσα για την επίτευξη των στόχων 
αυτών έχει ιδίως προταθεί η σημαντική αύξηση των συντελεστών των ειδικών φόρων 
κατανάλωσης για τα καύσιμα οδικών μεταφορών, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη άλλων 
μέσων μεταφοράς. 
6.21 Από την άποψη της βιομηχανικής πολιτικής, η κύρια φροντίδα αφορά την 
ανταγωνιστικότητα, τόσο στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας όσο και μεταξύ 
των ευρωπαϊκών κλάδων παραγωγής και των αντίστοιχων κλάδων τρίτων χωρών. Οι 
φορείς της αυτοκινητοβιομηχανίας έχουν εκφράσει την άποψη ότι τυχόν αύξηση του 
κόστους των καυσίμων θα μπορούσε να οδηγήσει σε συρρίκνωση των πωλήσεων 
καινουργών αυτοκινήτων στην Κοινότητα, με αρνητικές συνέπειες για το συγκεκριμένο 
κλάδο. Θα αντιμετώπιζαν επομένως με επιφύλαξη το ενδεχόμενο εκπόνησης μελετών 
κόστους/αποτελεσματικότητας για φορολογικά μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν για 
ειδικούς σκοπούς στον τομέα των καυσίμων. Πρέπει επίσης να εξεταστεί με ιδιαίτερη 
προσοχή η διαφορά μεταξύ των συντελεστών που εφαρμόζονται στη βενζίνη και εκείνων 
που εφαρμόζονται στο ντήζελ, δεδομένου ότι η Ευρώπη κατέχει την πρώτη θέση στον 
κόσμο όσον αφορά την παραγωγή αυτοκινήτων με κινητήρες ντήζελ. 
6.22 Παρά το γεγονός ότι η εξέλιξη του συστήματος ειδικών φόρων κατανάλωσης μπορεί να 
αποτελεί συμπλήρωμα άλλων κοινοτικών πολιτικών, πρέπει να καταβάλλονται 
13 COM(92)226 τελικό, ΕΕ C 196, 23.8.92, σ. 1 
29 
προσπάθειες για την αποφυγή και/ή την εξάλειψη κάθε ανεπιθύμητης οικονομικής στρέβλωσης που 
θα μπορούσε να προκύψει από την εφαρμογή διαφορετικών συντελεστών φορολόγησης των 
ενεργειακών προϊόντων ανάλογα με τη χρήση τους ή τον τομέα για τον οποίο προορίζονται. Ενα 
βέλτιστο φορολογικό σύστημα χαρακτηρίζεται επίσης από το γεγονός ότι οι φόροι που επιβάλλονται 
στα ενεργειακά προϊόντα δεν μπορούν να αποφασίζονται παρά μόνο στο πλαίσιο του γενικότερου 
φορολογικού συστήματος και της κατανομής των πόρων στο σύνολο της οικονομίας. 
6.23 Στο Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση, 
καθώς και στα σχετικά συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών του Δεκεμβρίου 
1993, αναφέρεται ότι οι αυξήσεις των συντελεστών ειδικών κατανάλωσης επί ενεργειακών 
προϊόντων και η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των φόρων αυτών μπορούν να αποτελέσουν μέσο για 
τη χρηματοδότηση μειώσεων των υποχρεωτικών φορολογικών επιβαρύνσεων επί της εργασίας. 
6.24 Οι ευρύτεροι τομείς πολιτικής για τους οποίους γίνεται λόγος παραπάνω έχουν σημασία στο πλαίσιο 
της συνολικής προσέγγισης που θα πρέπει να υιοθετηθεί για το θέμα του ειδικού φόρου κατανάλωσης 
επί των πετρελαιοειδών. Πράγματι, ο στενότερος συντονισμός όλων αυτών των πολιτικών πρέπει να 
αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για την εξέλιξη του συστήματος ειδικών φόρων κατανάλωσης. 
Εντούτοις, υπάρχουν επίσης ορισμένες ειδικότερες παράμετροι, οι οποίες ισχύουν για συγκεκριμένα 
προϊόντα και οι οποίες πρέπει να εξετασθούν. Το πρώτο θέμα που δίνει λαβή για ανησυχία στους εν 
λόγω τομείς εντοπίζεται τις περισσότερες φορές στην περιβαλλοντική πολιτική, αν και, όπως και σε 
άλλες περιπτώσεις, ενδέχεται να υπάρχει αλληλεπίδραση με άλλους στόχους της Κοινότητας. Τα 
επιμέρους ζητήματα που χρήζουν διερεύνησης είναι η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση της βενζίνης με 
μόλυβδο και της αμόλυβδης βενζίνης, το μέγεθος της απόκλισης μεταξύ της φορολόγησης της βενζίνης 
και της φορολόγησης του ντήζελ και η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση του βαρέος πετρελαίου 
ανάλογα με την περιεκτικότητα του σε θείο (αυτό το τελευταίο ζήτημα εξετάζεται με βάση τη 
δέσμευση που μνημονεύεται παραπάνω). 
6.25 Όσον αφορά τη διαφορετική αντιμετώπιση της βενζίνης με μόλυβδο και της αμόλυβδης βενζίνης, η 
απόκλιση που υπάρχει σήμερα μεταξύ των ελάχιστων συντελεστών για τα προϊόντα αυτά ανέρχεται 
στα 50 Ecu ανά 1.000 λίτρα. Πέραν αυτού, τα κράτη μέλη υποχρεούνται βάσει του άρθρου 4 της 
οδηγίας 92/82/ΕΟΚ να εφαρμόζουν χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή για την αμόλυβδη βενζίνη σε 
σύγκριση με αυτόν που ισχύει για τη βενζίνη με μόλυβδο. Κατά τον χρόνο έκδοσης της οδηγίας τα 
κράτη μέλη συμφώνησαν να κινηθούν με στόχο τη διατήρηση μιας διαφοράς συντελεστών της τάξεως 
των 50 Ecu ανά 1.000 λίτρα προς όφελος της αμόλυβδης βενζίνης, μολονότι η εφαρμογή μιας τέτοιας 
διαφοράς δεν είναι νομικώς δεσμευτική για τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η διαφορά 
αυτή των 50 Ecu μεταξύ των συντελεστών δεν τηρείται σε αρκετά κράτη μέλη. 
6.26 Η καθιέρωση της διαφοράς προς όφελος της αμόλυβδης βενζίνης εντασσόταν σε μια συνολική 
στρατηγική ενθάρρυνσης της αύξησης της χρήσης του προϊόντος αυτού αντί της βενζίνης με μόλυβδο. 
Η στρατηγική αυτή έχει πετύχει σε μεγάλο βαθμό το σκοπό της. Παράλληλα, κατ'εφαρμογή της 
οδηγίας 88/76/ΕΟΚ^ για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά της μόλυνσης του αέρος από 
κινητήρες οχημάτων, τα νέα αυτοκίνητα πρέπει να χρησιμοποιούν αμόλυβδη βενζίνη από την 1η 
Οκτωβρίου 1990. Επιπλέον, τα πρότυπα κατανάλωσης έχουν αλλάξει μέχρι του σημείου η αμόλυβδη 
βενζίνη να αντιπροσωπεύει σήμερα ποσοστό μεγαλύτερο από το 50% των συνολικών αγορών 
βενζίνης. Η εξέλιξη αυτή δεν αντικατοπτρίζει μόνο τα τεχνικά χαρακτηριστικά των καινουργών 
αυτοκινήτων, αλλά και τις σημαντικές μεταβολές που έχουν επέλθει στην κοινή γνώμη και τις 
αντιλήψεις του κοινού. 
6.27 Τπό τις συνθήκες αυτές, θα μπορούσε πλέον να θεωρήσει κανείς σκόπιμη την εφαρμογή ενός 
προκαθορισμένου ελάχιστου συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης που επιβάλλεται στην 
αμόλυβδη βενζίνη. Οποιαδήποτε απόκλιση του συντελεστή μεταξύ βενζίνης με μόλυβδο και 
αμόλυβδης βενζίνης θα μπορούσε στην περίπτωση αυτή να έχει τη μορφή μιας αποτρεπτικής προς τα 
άνω αναπροσαρμογής του συντελεστή που ισχύει για τη βενζίνη με μόλυβδο. Επιπλέον, θα ήταν 
σκόπιμο να επιβληθεί στα κράτη μέλη η υποχρέωση να εφαρμόζουν για τη βενζίνη με μόλυβδο 
υψηλότερο συντελεστή από αυτόν που εφαρμόζουν για την αμόλυβδη βενζίνη. 
14 Οδηγία του Συμβουλίου 88/76/ΕΟΚ της 3ης Δεκεμβρίου 1987 (ΕΕ αριθ. L 36, 09/02/88). 
30 
6.28 Η διαφορά ανάμεσα στους συντελεστές που ισχύουν για τη βενζίνη και εκείνους που 
ισχύουν για το ντήζελ είναι ιδιαίτερα σημαντική, τόσο όσον αφορά τους ελάχιστους, όσο 
και τους εθνικούς συντελεστές. Η διαφορά αυτή οφείλεται στην εμπορική χρήση του 
ντήζελ ως καύσιμο για οδικές μεταφορές, λεωφορεία, ταξί, κλπ. Η μείωση της διαφοράς 
θα ήταν δικαιολογημένη για λόγους πολιτικής μεταφορών, η οποία υπαγορεύει τη 
μεταστροφή μέρους της κίνησης από τις οδικές προς τις σιδηροδρομικές και τις 
εσωτερικές πλωτές μεταφορές. Φαίνεται ότι η άμβλυνση της διαφοράς είναι δυνατή και 
για τα αυτοκίνητα, δεδομένου ότι το ντήζελ είναι πιο οικονομικό από τη βενζίνη από 
πλευράς διανυόμενων χιλιομέτρων ανά λίτρο, γεγονός που αποτελεί ήδη κίνητρο για την 
επιλογή αυτοκινήτου με κινητήρα ντήζελ. 
6.29 Στον τομέα του βαρέος πετρελαίου πιθανό να είναι σκόπιμη, ένεκα περιβαλλοντικών 
λόγων, η καθιέρωση ενός φορολογικού πλεονεκτήματος σε σχέση με το πετρέλαιο 
χαμηλής, συγκριτικά, περιεκτικότητας σε θείο. Από την άλλη πλευρά, η ενεργειακή 
πολιτική θα συνηγορούσε υπέρ της μη εφαρμογής ενός μέτρου αυτής της μορφής 
ανεξάρτητα από ορισμένες άλλες παραμέτρους· επί παραδείγματι, ορισμένοι 
βιομηχανικοί κλάδοι έχουν προβεί στην εγκατάσταση ειδικού εξοπλισμού για την, 
αντιμετώπιση των συνεπειών της χρήσης πετρελαίου με υψηλή περιεκτικότητα σε θείο. 
ε) Συμπεράσματα 
6.30 Με βάση τα διάφορα επιχειρήματα και τις ανησυχίες που αναπτύσσονται ανωτέρω, η 
Επιτροπή διαπιστώνει ότι, σε γενικές γραμμές, τα θέματα που ανακύπτουν όσον αφορά 
τα καύσιμα κινητήρων διαφέρουν από εκείνα που σχετίζονται με τα καύσιμα θέρμανσης. 
6.31 Όσον αφορά τα καύσιμα θέρμανσης, η Επιτροπή επισημαίνει ότι υπάρχουν σοβαρά 
επιχειρήματα υπέρ της αύξησης των ελάχιστων συντελεστών, αλλά αυτό προϋποθέτει κατ' 
ανάγκη την επέκταση του πεδίου εφαρμογή του φόρου σε προϊόντα που σήμερα δεν 
υπόκεινται σε αυτόν. Αυτό με τη σειρά του προϋποθέτει την επίλυση των δυσχερειών που 
ανακύπτουν σε σχέση με ευρύτερους στόχους της Συνθήκης, στο βαθμό που γία τον 
σκοπό αυτό απαιτείται η ισόρροπη συνεκτίμηση των δεδομένων προκειμένου να 
καθορισθεί η σωστή ανταγωνιστική σχέση μεταξύ των διαφόρων προϊόντων. Μολονότι, 
καταρχήν, θα ήταν ενδεχομένως σκόπιμη η επιβολή ειδικού φόρου κατανάλωσης στο 
φυσικό αέριο, ενδέχεται ωστόσο να είναι εξίσου σκόπιμη η καθιέρωση κάποιου 
φορολογικού πλεονεκτήματος που να ευνοεί το προϊόν αυτό εις βάρος άλλων καυσίμων. 
Πρόκειται για ζητήματα για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη ανάλυση πριν από την 
υιοθέτηση οριστικών θέσεων. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι τα θέματα 
αυτά πρέπει να εξεταστούν στο πλαίο της ευρείας διαδικασίας διαβουλεύσεων που 
αναφέρεται ανωτέρω. Η προσέγγιση αυτή θα επέτρεπε επίσης να ληφθούν υπόψη οι 
συζητήσεις σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο για την ενεργειακή πολιτική, οι οποίες 
αναμένεται να οδηγήσουν στην έκδοση ενός Λευκού Βιβλίου πριν από το τέλος του 1995, 
καθώς και ο ρόλος των ειδικών φόρων κατανάλωσης στην προώθηση των 
περιβαλλοντικών πολιτικών σε κοινοτικό επίπεδο. 
6.32 ' Οσον αφορά τις ειδικές διατάξεις επανεξέτασης που απορρέουν από την απόφαση του 
Συμβουλίου 93/697/ΕΟΚ, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η επιμέρους επιταγή της 
επανεξέτασης της αντιμετώπισης του βαρέος πετρελαίου σε συνάρτηση με την 
περιεκτικότητα του σε θείο θα πρέπει να ενταχθεί στη συνολική επανεξέταση της 
αντιμετώπισης των καυσίμων θέρμανσης, μετά τη διαδικασία διαβουλεύσεων. 
Προκειμένου για την απαλλαγή από το φόρο που ισχύει για τα πετρελαιοειδή που 
χρησιμοποιούνται για την παραγωγή αλουμίνας στη Σαρδηνία, η Επιτροπή πιστεύει ότι 
το συγκεκριμένο θέμα είναι προτιμότερο να επανεξετασθεί στο πλαίσιο της συνολικής 
επανεξέτασης, όπως προβλέπει το άρθρο 8 παράγραφος 6 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο 
αφοφά τις εξαιρέσεις και τις μειώσεις των συντελεστών που επιτρέπονται βάσει του 
άρθρου 8 παράγραφος 4 της οδηγίας 92/81/ΕΟΚ. Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή θεωρεί ότι 
το Συμβούλιο θα πρέπει να αντιμετωπίζει ευνοϊκά τις αιτήσεις για ανανέωση των 
ειδικών αυτών παρεκκλίσεων έως τις 31 Δεκεμβρίου 1996. Επιπλέον, λαμβανομένου 
υπόψη του ενδιαφέροντος που εκδήλωσαν τα κράτη μέλη, η Επιτροπή εκτμά ότι θα ήταν 
σκόπιμο να πραγματοποιηθεί επίσης κατά τη χρονική αυτή περίοδο και η συνολική 
εξέταση που προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 7 της ιδίας οδηγίας για τις 
απαλλαγές των παραγράφων 1 σημείο β) και 2 σημείο β) του άρθου 8. 
31 
6.33 Λαμβανομένου υπόψη του στενού συσχετισμού μεταξύ των ελάχιστων συντελεστών που 
ισχύουν για τα καύσιμα θέρμανσης και εκείνων που ισχύουν για τα καύσιμα που 
χρησιμοποιούνται όπως προβλέπει το άρθρο 8 παράγραφος 3 της οδηγίας 92/81/ΕΟΚ, 
συστήνεται ομοίως η αναβολή της θέσπισης μέτρων στον συγκεκριμένο τομέα μέχρι να 
ολοκληρωθεί η διαδικασία διαβουλεύσεων. 
6.34 Στον τομέα των καυσίμων κινητήρων, στον οποίον υπόκεινται σε φόρο όλα τα 
προϊόντα που βρίσκονται σε ανταγωνισμό μεταξύ τους, η Επιτροπή πιστεύει ότι 
υπάρχουν θέματα που πρέπει να εξεταστούν πιο διεξοδικά, συμπεριλαμβανομένης 
ιδίως της σχέσης μεταξύ βενζίνης και ντήζελ, καθώς και της διαφορετικής φορολογικής 
μεταχείρισης της βενζίνης με μόλυβδο και της αμόλυβδης βενζίνης. Η επανεξέταση της 
φορολογικής μεταχείρισης των καυσίμων για κινητήρες θα πρέπει να γίνει στο πλαίσιο 
της διαδικασίας διαβουλεύσεων, με σκοπό την ανάπτυξη συνεκτικότερης συνολικής 
στρατηγικής στο μέλλον. 
6.35 Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι σε όλες τις προτάσεις που θα υποβληθούν στον τομέα 
αυτό η αμόλυβδη βενζίνη πρέπει να αντιμετωπίζεται ως το καύσιμο στο οποίο πρέπει 
να εφαρμόζεται ο κανονικός ελάχιστος συντελεστής ειδικού φόρου κατανάλωσης. 
Οποιαδήποτε απόκλιση του συντελεστή μεταξύ βενζίνης με μόλυβδο και αμόλυβδης 
βενζίνης που θα μπορούσε να θεωρηθεί δικαιολογημένη θα πρέπει στην περίπτωση αυτή 
να λαμβάνει μορφή αποτρεπτικής προς τα άνω προσαρμογής του συντελεστή που 
ισχύει για τη βενζίνη με μόλυβδο. 
6.36 Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι όλα τα κράτη μέλη αύξησαν τους συντελεστές που 
εφαρμόζουν στα καύσιμα κινητήρων και ότι οι αυξήσεις αυτές δεν ήταν αποτέλεσμα 
υψηλότερων ελάχιστων συντελεστών. ' Οπως επισημαίνεται ανωτέρω, η αύξηση κατά 
20% του ελάχιστου συντελεστή που ισχύει για την αμόλυβδη βενζίνη θα ήταν αναγκαία 
απλά και μόνο για να διατηρηθεί η αντιστοιχία με τους εθνικούς συντελεστές για το 
προϊόν αυτό. Από την άλλη πλευρά, η προσέγγιση των συντελεστών ήταν πολύ 
περιορισμένη, εφόσον όλα τα κράτη μέλη αύξησαν τους συντελεστές τους. Στο παρόν 
στάδιο, η Επιτροπή δεν προτείναι αύξηση των ελάχιστων συντελεστών δεδομένου ότι 
θεωρεί ότι το θέμα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω προκειμένου να διευκρινιστεί εάν 
απαιτούνται συμπληρωματικά μέτρα για τη στήριξη της διαδικασίας προσέγγισης. 
32 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ A 
ΕΣΟΑΑ ΑΠΟ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΦΟΡΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ 
ΕΓΧΩΡΙΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 
(1992) 
Βέλγιο 
Αανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
Ηνωμένο Βασίλειο Έσοδα από ειδικούς 
φόρους κατανάλωσης 
ως % του ΑΕγχΠ 
23% 
4.1% 
2.8% 
4.4% 
2.5% 
2.6% 
6.0% 
3.7% 
4.5% 
2.7% 
4.5% 
3.7% Συνολικά 
φορολογικά έσοδα ως 
% του ΑΕγχΠ 
45.7% 
48.8% 
42.5% 
41.1% 
36.8% 
43.7% 
37.1% 
41.9% 
49.2% 
47.8% 
35.7% 
34.0% Ειδικοί φόροι 
κατανάλωσης ως % 
των συνολικών 
φορολογικών εσόδων 
5.0% 
8.4% 
6.6% 
10.7% 
6.8% 
5.9% 
16.2% 
8.8% 
9.1% 
5.6% 
12.6% 
10.9% 
33 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β 
ΕΛΑΧΙΣΤΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΠΡΟΪΟΝ ΕΛΑΧΙΣΤΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ 
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΠΝΟΥ 
Τσιγάρα Συνδιασμός πάγιων και αναλογικών 
στοιχείων, των οποίων η ελάχιστη 
επίπτωση δεν πρέπει να είναι κατώτερη 
από το 57% της τιμής λιανικής 
πώλησης (κατηγορία τιμών με τη 
μεγαλύτερη ζήτηση) 
Αεπτοχομμένος καπνός καπνίσματος 30% της τιμής λιανικής πώλησης ή 20 
για στριφτά τσιγάρα ECU ανά χγρ. 
Πούρα και σιγαρίλος 5% της τιμής λιανικής πώλησης ή 7 
ECU ανά 1.000 τεμ. ή ανά χγρ. 
Άλλος καπνός για κάπνισμα 20% της τιμής λιανικής πώλησης ή 15 
ECU ανά χγρ. 
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΑΚΟΟΑΗΣ 
Κρασιά Ο ECU ανά εκατόλιτρο προϊόντος 
(απλά και αφρώδη) 
Ενδιάμεσα προϊόντα 45 ECU ανά εκατόλιτρο προϊόντος 
Μπίρα 0,748 ECU ανά εκατόλιτρο/βαθμό plato 
ή 1,87 ECU ανά εκατόλιτρο/βαθμό 
αλκοόλης τελικού προϊόντος 
Αλκοολούχα ποτά 550 ECU ανά εκατόλιτρο καθαρής 
αλκοόλης (1000 ECU για τα κράτη μέλη 
που υπερβαίνουν αυτό το όριο) 
ΠΕΤΡΕΑΑΙΟΕΙΑΗ 
Καύσιμα κινητήρων 
Αμόλυβδη βενζίνη 287 ECU ανά 1.000 λίτρα 
Βενζίνη με μόλυβδο 337 ECU ανά 1.000 λίτρα 
Ντήζελ 245 ECU ανά 1.000 λίτρα 
Κηροζίνη 245 ECU ανά 1.000 λίτρα 
Υγραέριο + Μεθάνιο 100 ECU ανά 1.000 χγρ 
Καύσιμα θέρμανσης 
Πετρέλαιο ντήζελ 18(5)! ECU ανά 1.000 λίτρα 
Κηροζίνη 0 ECU ανά 1.000 λίτρα 
Υγραέριο +Μεθάνιο 0 ECU ανά 1.000 χγρ 
Βαρύ πετρέλαιο 13 ECU ανά 1.000 χγρ 
Χρήσεις άρθρου 8(3) 
Πετρέλαιο ντήζελ 18 ECU ανά 1.000 λίτρα 
Κηροζίνη 18 ECU ανά 1.000 χγρ 
Υγραέριο +Μεθάνιο | 36 ECU ανά 1.000 χγρ 
1. Τέλος ελέγχου ύψους 5 ECU ανά 1000 λίτρα που εφαρμόζεται από το Βέλγιο και το 
Λουξεμβούργο. 
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΑΠΛΟ ΚΡΑΣΙ (ανά εκατόλιτρο) 
Ecu 
300 
250 Η 
200 Η 
150 Η 
100 Η 
50 Η 
0 
D EL ES mi Ί Mi-la 
F IRL 
^ 1-1-1990 
1-1-1993 "J 1-1-1991 
] 1-1-1994 1-1-1992 
1.1.1995 m 
UK 
a > 
> 
H M M 
-1 
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΕΙΛΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΑΦΡΩΔΕΣ ΚΡΑΣΙ (ανά εκατόλιτρο) 
ECU 
600 
1-1-1990 
1-1-1993 L Ι 1-1-1991 
LÏ7.J 1-1-1994 1-1-1992 
1.1.1995 a > 
> 
s > 
Κ> 
ΣΥΝΤΕΑΕΣΤΕΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ (ανά εκατόλιτρο) 
Ecu 
500 
400 
•»1-ι_ 
g 
Μ g 
Β DK UK 
1.1.1990 
1.1.1993 Cl 1.1.1991 
L'll 1.1.1994 1.1.1992 
1.1.1995 > 
> 
2 
> 
w 
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΜΠΙΡΑ (ανά εκατόλιτρο/βαθμό plato) 
Ecu 
12 
10-
8-
IRL 
1.1.1990 
lliil 1.1.1993 [ZU 1.1.1991 
LJ 1.1.1994 NL 
1.1.1992 
1.1.1995 UK 
a > 
> 
•ο 
ϋ 
> 
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ (ανά εκατόλιτρο καθαρής 
αλκοόλης) 
1000 ECU 
Β DK D EL ES IRL NL UK 
1.1.1990 
1.1.1993 1.1.1991 
1.1.1994 1.1.1992 
1.1.1995 > 
> 
2 
> 
(Λ 
ΣΥΝΤΕΑΕΣΤΕΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΑΜΟΛΥΒΔΗ ΒΕΝΖΙΝΗ (ανά 1000 λίτρα) 
Ecu 
700 
« 1.1.1990 
IB 1.1.1993 EU 1.1.1991 
EU 1.1.1994 1.1.1992 
1.1.1995 > 
> 
2 > 
Cv 
> 
5 
> 
3 
> 
> 
Η 
MM ϋ 
> 
mm 
oe 
42 
ΠΑΡΑΡΤΙΙΜΑ Δ(1) 
ΚΡΑΣΙ 
ΕΞΕΑΙΞΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΜΕΤΑΞΥ 1.1.1993 ΚΑΙ 1.1.1995 
ΚΡΑΤΟΣ 
ΜΕΛΟΣ 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ελαχ. συντ. ΕΕ ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.93 
(ECU 1.10.92) 
36,28 
86,10 
0,00 
0,00 
0,00 
3,31 
271,88 
0,00 
0,00 
48,51 
-
0,00 
-
-
165,89 
0,00 ΕΙΔ.ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.95 
(ECU 3.10.94) 
37,22 
86,95 
0,00 
0,00 
0,00 
3,35 
271,58 
0,00 
0,00 
49,94 
0,00 
0,00 
284,24 
284,30 
179,58 
0,00 ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ECU 
3% 
1% 
0% 
0% 
0% 
1% 
0% 
0% 
0% 
3% 
-
0% 
-
-
8% 
0% ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ 
ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ 
ΝΟΜΙΣΜΑ 
0% 
0% 
0% 
0% 
0% 
0% 
5% 
0% 
0% 
0% 
0% 
-
-
6% 
0% 
43 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ(2) 
ΜΠΙΡΑ 
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΜΕΤΑΞΥ 1.1.1993 ΚΑΙ 1.1.1995 
(ΣΕ ECU ΑΝΑ ΕΚΑΤΟΛΙΤΡΟ/ΒΑΘΜΟ PLATO ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ) 
ΚΡΑΟΙΟ 
ΙΕΕΙΟ 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ελάχ. συντ. ΕΕ ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.93 
(ECU 1.10.92) 
1,46 
3,29 
0,79 
0,95 
0,76 
0,75 
9,24 
1,57 
0,79 
1,65 
-
1,22 
-
-
5,24 
0,75 ΕΙΔ.ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.95 
(ECU 3.10.94) 
1,49 
3,32 
0,80 
0,82 
0,75 
0,76 
8,75 
1,40 
0,81 
1,82 
1,48 
1,31 
11,37 
10,09 
5,53 
0,75 ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ECU 
3% 
1% 
1% 
-13% 
-2% 
1% 
-5% 
-10% 
3% 
10% 
-
7% 
-
-
6% 
0% ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ΕΘΝΙΚΟ 
ΝΟΜΙΣΜΑ 
0% 
0% 
0% 
0% 
13% 
0% 
0% 
0% 
0% 
7% 
-
20% 
-
-
4% 
0% 
44 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ(3) 
ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ 
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΜΕΤΑΞΥ 1.1.1993 ΚΑΙ 1.1.1995 
ΚΡΑΟΙΟ 
ΕΕΕΙΟ 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ελάχ. συντ. ΕΕ ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.93 
(ECU 1.10.92) 
1566,03 
3662,13 
1315,95 
549,12 
578,31 
1174,32 
2676,78 
662,90 
1011,14 
1433,96 
-
726,86 
-
-
2484,66 
550,00 ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.95 
(ECU 3.10.94) 
1606,68 
3698,49 
1326,65 
550,00 
551,59 
1381,45 
2757,34 
593,32 
1037,39 
1540,05 
739,26 
715,15 
5016,08 
5131,68 
2634,06 
550,00 ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ECU 
3% 
1% 
1% 
0% 
-5% 
18% 
3% 
-10% 
3% 
7% 
-
-2% 
-
-
6% 
0% ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ΕΘΝΙΚΟ 
ΝΟΜΙΣΜΑ 
0% 
0% 
0% 
16% 
10% 
16% 
9% 
0% 
0% 
4% 
-
10% 
-
-
4% 
45 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ(4) 
ΑΜΟΛΥΒΔΙΙ ΒΕΝΖΙΝΗ 
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΜΕΤΑΞΥ 1.1.1993 ΚΑΙ 1.1.1995 
ΚΡΑΟΙΟ 
ΙΕΕΙΟ 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ελάχ. συντ. ΕΕ ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.93 
(ECU 1.10.92) 
374,86 
293,26 
423,17 
409,92 
365,06 
426,12 
348,37 
478,13 
267,83 · 
438,36 
293,98 
474,29 
390,28 
523,98 
323,09 
287,00 ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.95 
(ECU 3.10.94) 
409,89 
381,80 
509,85 
389,04 
361,60 
544,70 
345,82 
471,43 
354,48 
502,43 
333,40 
442,88 
456,97 
440,63 
400,48 
287,00 ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΙΙ ΣΕ 
ECU 
9% 
30% 
20% 
-5% 
-1% 
28% 
-1% 
-1% 
32% 
15% 
13% 
-7% 
17% 
-16% 
24% 
0% ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ΕΘΝΙΚΟ 
ΝΟΜΙΣΜΑ 
7% 
29% 
20% 
10% 
14% 
26% 
5% 
10% 
29% 
11% 
11% 
4% 
12% 
5% 
22% 
0% 
46 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α(5) 
ΒΕΝΖΙΝΗ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ 
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΜΕΤΑΞΥ 1.1.1993 ΚΑΙ 1.1.1995 
ΚΡΑΟΙΟ 
ΙΕΕΙΟ 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ελάχ. συντ. ΕΕ ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.93 
(ECU 1.10.92) 
447,61 
378,04 
474,77 
469,05 
401,21 
481,34 
382,49 
528,42 , 
331,95 
500,53 
355,38 
542,86 
462,16 
592,86 
383,55 
337,00 ΕΙΔ.ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.95 
(ECU 3.10.94) 
479,47 
467,29 
561,88 
406,10 
393,68 
584,77 
378,16 
527,32 
407,62 
566,45 
406,59 
478,64 
532,21 
498,01 
462,11 
337,00 ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ECU 
7% 
24% 
18% 
-13% 
-2% 
21% 
-1% 
0% 
23% 
13% 
14% 
-12% 
15% 
-16% 
20% 
0% ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ΕΘΝΙΚΟ 
ΝΟΜΙΣΜΑ 
4% 
22% 
17% 
0% 
13% 
20% 
4% 
11% 
20% 
10% 
12% 
-1% 
10% 
5% 
18% 
0% 
47 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ(6) 
ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΝΤΗΖΕΛ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΟ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ 
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΜΕΤΑΞΥ 1.1.1993 ΚΑΙ 1.1.1995 
ΚΡΑΟΙΟ 
ΙΕΕΙΟ 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ελάχ. συντ. ΕΕ ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.93 
(ECU 1.10.92) 
278,68 
266,58 
283,83 
268,03 
269,64 
251,61 
297,33 
361,70 
204,69 * 
250,51 
218,86 
297,14 
185,79 
372,73 
315,32 
245,00 ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.95 
(ECU 3.10.94) 
296,03 
299,49 
322,56 
245,71 
262,24 
326,00 
297,46 
349,82 
253,02 
295,09 
243,22 
315,18 
298,46 
313,10 
400,48 
245,00 ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ECU 
6% 
12% 
14% 
-8% 
-3% 
30% 
0% 
-3% 
24% 
18% 
11% 
6% 
61% 
-16% 
27% 
0% ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ΕΘΝΙΚΟ 
ΝΟΜΙΣΜΑ 
4% 
11% 
13% 
6% 
12% 
28% 
6% 
8% 
20% 
14% 
9% 
19% 
53% 
5% 
25% 
0% 
48 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ(7) 
ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ 
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΜΕΤΑΞΥ 1.1.1993 ΚΑΙ 1.1.1995 
ΚΡΑΟΙΟ 
ΙΕΕΙΟ 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ελάχ. συντ. ΕΕ ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.93 
(ECU 1.10.92) 
5,00 
229,90 
41,28 
153,72 
79,52 
63,99 
49,71 
361,70 
5,18 
46,29 
46,89 
0,00 
19,40 
197,17 
16,93 
18,00 ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.95 
(ECU 3.10.94) 
5,31 
299,49 
41,62 
133,09 
76,72 
73,80 
47,11 
349,82 
5,31 
47,66 
48,05 
0,00 
33,91 
168,78 
27,37 
18,00 ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ECU 
6% 
30% 
1% 
-13% 
-4% 
15% 
-5% 
-3% 
3% 
3% 
2% 
-
75% 
-14% 
62% 
0% ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ΕΘΝΙΚΟ 
ΝΟΜΙΣΜΑ 
4% 
29% 
0% 
0% 
11% 
14% 
0% 
8% 
0% 
0% 
0% 
0% 
67% 
7% 
59% 
0% 
49 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ(8) 
ΒΑΡΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ 
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
ΜΕΤΑΞΥ 1.1.1993 ΚΑΙ 1.1.1995 
ΚΡΑΟΙΟ 
ΕΕΕΙΟ 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ελάχ. συντ. ΕΕ ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.93 
(ECU 1.10.92) 
18,50 
260,27 
15,48 
47,30 
13,01 
19,35 
10,13 
52,03 · 
18,50 
15,43 
14,45 
51,43 
18,26 
207,55 
13,17 
13,00 ΕΙΔ. ΦΟΡΟΣ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
1.1.95 
(ECU 3.10.94) 
18,98 
262,85 
15,61 
40,95 
13,08 
21,73 
13,39 
46,57 
18,98 
15,91 
14,79 
28,10 
34,19 
177,66 
21,23 
13,00 ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ECU 
3% 
1% 
1% 
-13% 
1% 
12% 
32% 
-10% 
3% 
3% 
2% 
-45% 
87% 
-14% 
61% 
0% ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ 
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΕ 
ΕΘΝΙΚΟ 
ΝΟΜΙΣΜΑ 
0% 
0% 
0% 
0% 
16% 
11% 
39% 
0% 
0% 
0% 
0% 
-39% 
79% 
7% 
58% 
0% 
ΕΙΕΕΕΠΙΟΥΙΑΕΕΑΓΙΑΟΕΕΙΙΟ ΕΟΙΟΕΙΕΑΟ ΙΕΟΑΙΥ 
ΟΙΥ ECU ΕΑΕ OUI EEIEEUIDJEOIAOUI 50 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε 
ΙΠΕΟΙΑ 
Βελγικό φράγκο 
Δανική κορόνα 
Γερμανικό μάρκο 
Ελληνική δραχμή 
Ισπανική πεσέτα 
Γαλλικό φράγκο 
Ιρλανδική λίρα 
Ιταλική λίρα 
Φράγκο 
Λουξεμβούργου 
Ολλανδικό 
φιορίνι 
Αυστριακό σελίνι 
Πορτογαλικό 
εσκούδο 
Φινλανδικό 
μάρκο 
Σουηδική κορόνα 
Λίρα στερλίνα ΑΙΕΑ 1 ECU 
01.10.92 
40,5484 
7,60759 
1,93777 
253,707 
138,333 
6,65065 
0,750341 
1729,67 
40,5484 
2,21624 
13,8444 
174,999 
6,25968 
7,40482 
0,797291 01.10.93 
41,3455 
7,71643 
1,90933 
274,904 
154,073 
6,65763 
0,815414 
1857,14 
41,3455 
2,14447 
13,4339 
196,425 
6,81121 
9,475 
0,779574 03.10.1994 
39,5224 
7,53281 
1,92213 
293,028 
159,014 
6,55831 
0,791706 
1932,52 
39,5224 
2,15253 
13,5271 
195,763 
5,98076 
9,23674 
0,782062 ΠΙΟΙΟΟΕΑΕΑ 
ΙΕΟΑΑΙΕΗ ΕΙΟΙΟ 
ΔΕΕΟΕΑΟ 
2,5% 
1,0% 
0,8% 
-15,5% 
-15,0% 
1,4% 
-5,5% 
-11,7% 
2,5% 
2,9% 
2,3% 
-11,9% 
4,5% 
-24,7% 
1,9% 
51 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤ 
ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ- ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ ΑΥΞΗΣΗ 
1993-1994 
(ΣΕ ΕΘΝΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ) 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
Ηνωμένο Βασίλειο 
ΕΕ12 1993 
2.8 
13 
4.1 
14.5 
4.6 
2.1 
14 
4.5 
3.6 
2.1 
6.5 
1.6 
3.4 1994 
2.4 
2.0 
3.0 
10.9 
4.7 
1.8 
23 
4.0 
2.2 
2.8 
5.2 
2.5 
3.1 Σωρευτικός 
53 
33 
7.2 
27.0 
9.5 
3.9 
3.7 
8.7 
5.9 
5.0 
12.0 
4.1 
6.6 
Πηγή: Eurostat 
52 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ 
ΟΥΙΟΕΕΕΟΟΕΟ ΕΕΔΕΕΙΥ ΦΙΡΙΥ EAOAIAEUOHO ΟΟΑ ΟΟΕΓΑΡΑ 
ΓΕΑ 1.000 ΟΟΕΓΑΡΑ ΟΗΟ ΕΑΟΗΠΡΕΑΟ OEIUI ΙΕ ΟΗΙΕΓΑΕΥΟΕΡΗ ΖΗΟΗΟΗ 
Κράτος μέλος 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία3* 
Ηνωμένο 
Βασίλειο Τιμή 
λιανικής 
πώλησης 
(ΤΛΠ) της 
κατηγορίας 
με τη 
μεγαλύτερη 
ζήτηση 
116,39 
192,49 
127,46 
81,90 
39,30 
125,79 
173,04 
80,21 
88,05 
104,99 
107,19 
66,41 
166,37 
165,10 
172,62 ΦΠΑ 
σε % της 
ΤΛΠ 
17,01% 
20,00% 
13,04% 
15,25% 
13,79% 
15,68% 
17,36% 
15,97% 
10,71% 
14,89% 
16,67% 
14,53% 
18,03% 
20,00% 
14,98% ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΟΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ 
Πάγιος φόρος 
σε ecu 
9,03 
80,55 
43,18 
2,98 
2,52 
4,72 
72,26 
2,93 
3,04 
37,75 
17,15 
7,42 
12,54 
81,20 
73,70 σε % του 
συνολικού 
φόρου1) 
10,38% 
50,38% 
47,24% 
5,00% 
9,12% 
5,04% 
54,99% 
5,00% 
5,02% 
50,01% 
21,72% 
13,67% 
9,97% 
71,09% 
54,97% Αναλογικός 
φόρος 
σε % της 
ΤΛΠ 
50,00% 
21,22% 
24,80% 
53,86% 
50,00% 
54,95% 
16,82% 
53,35% 
54,50% 
21,05% 
41,00% 
56,00% 
50,00% 
0,00% 
20,00% Συνολικός 
ειδικός φόρος 
κατανάλωσης 
σε ecu 
67,23 
121,40 
74,79 
47,09 
22,17 
73,84 
101,37 
45,72 
51,02 
59,85 
61,10 
44,60 
95,72 
81,20 
108,23 σε % της 
ΤΛΠ2) 
57,76% 
63,07% 
58,68% 
57,50% 
56,40% 
58,70% 
58,58% 
57,00% 
57,95% 
57,00% 
57,00% 
67,17% 
57,54% 
49,18% 
62,70% 
1. Πρέπει να είναι μεταξύ 5 και 55%. 
2. Δεν πρέπει να είναι λιγότερο από 57%. 
3. Η Σουηδία έχει παρέκκλιση και δεν υποχρεούται να εφαρμόσει τον κατ αξία φόρο 
μέχρι το 1996 και δεν πρέπει να είναι πάνω από το 57% - επίπεδο πρίν το 1999. 
Γ3 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 285 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 09 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-362-GR-C 
ISBN 92-77-91481-5 
Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λούζεμβούργο