ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0ΜΟ3) 433 τελικό 
Βρυξέλλες, 26 Νοεμβρίου 1993 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
οχετικά με τις ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν 
για τη δυνατότητα πρόοβασης 
των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα οτην κυκλοφορία 
- A-
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
σχετικά με τις ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν 
για τη δυνατότητα πρόσβασης 
των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα στην κυκλοφορία 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1.1. Με ψήφισμα που εξεδόθη στις 16 Δεκεμβρίου 199ΐ(1>, το Συμβούλιο και 
οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών, συνελθόντες στο πλαίσιο του 
Συμβουλίου κάλεσαν την Επιτροπή να θεσπίσει κοινοτικό πρόγραμμα 
δράσης - που θα περιλαμβάνει προτάσεις συγκεκριμένων μέτρων για τη 
βελτίωση της πρόσβασης σε όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς και στα 
σημεία εισόδου σ'αυτά, των προσώπων με μειωμένη κινητικότητα. Το εν 
λόγω πρόγραμμα δράσης συγκαταλέγεται στις προτεραιότητες που ορίζει 
το Λευκό Βιβλίο για τη μελλοντική ανάπτυξη της Κοινής Πολιτικής 
Μεταφορών^2). Ωστόσο, αρκετές άλλες προτεραιότητες που ορίζονται στο 
Λευκό Βιβλίο αφορούν σε ορισμένο βαθμό την ανάπτυξη των δυνατοτήτων 
πρόσβασης στην κυκλοφορία. Παρατίθενται δε στο παράρτημα της παρούσας 
έκθεσης. 
1.2. Η Επιτροπή σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών 
(συμπεριλαμβανομένων και μειονεκτούντων ατόμων) και των διεθνών 
οργανισμών μεταφορών, εκπόνησε το κατωτέρω σύνολο ενεργειών που 
υποδιαιρείται σε βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα 
για τη βελτίωση της εν λόγω πρόσβασης. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά 
καλύπτονται από οδηγίες, άλλα από κατευθυντήριες γραμμές ή κώδικες 
πρακτικής, ενώ άλλα αφορούν την έρευνα. Ορισμένα ζητήματα των 
μεταφορών, καθώς επίσης και η συντήρηση των οδών, οι στάσεις των 
λεωφορείων κλπ. είναι ευθύνη των τοπικών αρχών, ενώ άλλα είναι ευθύνη 
των περιφερειακών ή των εθνικών αρχών. Ως εκ τούτου η Επιτροπή, κατά 
την κατάρτιση της παρούσας έκθεσης, έλαβε υπόψη την αρχή της 
επικουρικότητας, και τα αναμενόμενα επίπεδα ευθύνης αναφέρονται στο 
τμήμα 5 κατωτέρω. 
1.3. 0 όρος "βελτίωση της πρόσβασης" δεν αφορά κατ' ανάγκη τη δυνατότητα 
πρόσβασης των αναπηρικών πολυθρόνων. Εντούτοις η Επιτροπή εκτιμά ότι 
μακροπρόθεσμα όλα τα μέσα μεταφοράς θα πρέπει κατά το δυνατόν να 
προβλέπουν την πρόσβαση των χρηστών αναπηρικής πολυθρόνας. Εξάλλου 
παρατηρήθηκε ότι από τα νέα μέσα μεταφοράς όπως λεωφορεία με χαμηλό 
δάπεδο και τα ελαφρά μέσα ταχείας εξυπηρέτησης τα οποία είναι 
προσβάσιμα για τις αναπηρικές πολυθρόνες, επωφελούνται όλοι οι 
επιβάτες και έτοι ο αριθμός των τελευταίων αυξάνεται σημαντικά. 
(1) Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των 
κρατών μελών, συνελθόντων στα πλαίσια του Συμβουλίου της 16ης 
Δεκεμβρίου 1991, σχετικά με κοινοτικό πρόγραμμα δράσεως για τη 
συμμετοχή προσώπων με μειωμένη κινητικότητα στην κυκλοφορία, Ε. Ε. C 
18, 24.1.1992. 
(2) C0M(92) 494 τελικό, της 2.12.1992, σημείο 287, και σημείο 4 του 
παραρτήματος III, Προτεραιότητες της Κοινής Πολιτικής Μεταφορών -
κοινωνική προστασία· βελτίωση των συνθηκών μεταφοράς των ατόμων με 
μειωμένη κινητικότητα· προδιαγραφές όσον αφορά τη δυνατότητα 
πρόσβασης. 
_ 2 -
1.4. Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι για πολλά άτομα με ειδικές 
ανάγκες, το ιδιωτικής χρήσεως αυτοκίνητο (κατάλληλα προσαρμοσμένο 
όπου χρειάζεται) αποτελεί το ευκολότερο μέσο μεταφοράς, και ως εκ 
τούτου έχει επικεντρώσει δύο ερευνητικά έργα του δευτέρου 
προγράμματος DRIVE στις ανάγκες των αναπήρων και των ηλικιωμένων 
οδηγών. Εντούτοις, σύμφωνα με το ψήφισμα του Συμβουλίου Μεταφορών της 
16ης Δεκεμβρίου 1991, το εν λόγω πρόγραμμα δράσης αφορά ειδικότερα τα 
δημόσια μέσα μεταφοράς (εκτός από τις αναφορές στο Ευρωπαϊκό Έτος 
Ηλικιωμένων και στην ανάγκη αμοιβαίας αναγνώρισης των εθνικών καρτών 
κράτησης των θέσεων στάθμευσης). 
2. ΟΡΙΓΜΟΓ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΜΕ "ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ" 
2.1. Ελλείψει ενιαίου ορισμού για τα μειονεκτουντα άτομα, σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο, και λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι τα μειονεκτουντα 
άτομα δεν έχουν κατ* ανάγκη κινητική μειονεξία, η καταμέτρηση των 
ατόμων με μειωμένη κινητικότητα στην Κοινότητα καθίσταται αδύνατη. 
Επιπλέον, πολλά πρόσωπα με μειωμένη κινητικότητα δεν θεωρούν τους 
εαυτούς τους μειονεκτουντα άτομα. Εντούτοις, το συμπέρασμα έρευνας 
που πραγματοποιήθηκε στην ΟΔΓ το διάστημα 1981-1983 ήταν ότι, σε 
εκτιμώμενο σύνολο 7.465.000 μειονεκτούντων ατόμων (12,1% του 
πληθυσμού), τα 5.290.000 ήσαν "μειωμένης κινητικότητας"^). 
2.2 Περίπου 60 έως 80 εκατομμύρια κάτοικοι στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
σήμερα είναι μειονεκτούντες ή ηλικιωμένοι και αποτελούν τμήμα του 
πληθυσμού με μειωμένη κινητικότητα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται, για 
παράδειγμα, οι ακόλουθες κατηγορίες επιβατών (ή δυνητικών επιβατών) : 
άτομα με δυσκολίες βαδίσματος 
άτομα με δυσκολίες συγκράτησης από χειρολαβές (λόγω αρθρίτιδος 
για παράδειγμα) 
άτομα με μικρά παιδιά σε καροτσάκια 
άτομα σε αναπηρικές πολυθρόνες 
άτομα τυφλά, μειωμένης όρασης, κωφά ή με δυσκολίες ομιλίας, ή με 
άλλα προβλήματα επικοινωνίας 
άτομα που ταξιδεύουν μαζί με ανάπηρους συγγενείς ή φίλους. 
άτομα με προσωρινή αναπηρία (λόγω ατυχήματος ή τραυματισμού, για 
παράδειγμα) \ 
(1) Eurostat - Μειονεκτουντα άτομα : Στατιστικά στοιχεία, 1991, Τομ. Ι 
- 3 -
2.3. Ως εκ τούτου, για τους σκοπούς της παρούσας έκθεσης, χρησιμοποιήθηκε 
ο ακόλουθος ορισμός: 
- Ως πρόσωπο με μειωμένη κινητικότητα νοείται κάθε πρόσωπο το οποίο 
έχει ειδικής φύσεως δυσκολίες κατά την χρήση των δημοσίων μέσων 
μεταφοράς. Η μειωμένη κινητικότητα δεν συνεπάγεται κατ* ανάγκη κάποια 
μορφή ασθένειας. 
3. ΙΣΤΟΡΙΚΟ - ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ 
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΕΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ 
ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΟΥΝΤΑ ΑΤΟΜΑ 
3.1. Η συμμετοχή της Κοινότητας στην προώθηση προσβάσιμων μεταφορών έχει 
λάβει μεγάλη δημοσιότητα μέσω του Ευρωπαϊκού Σεμιναρίου για την 
κινητικότητα και τα μειονεκτουντα άτομα που πραγματοποιήθηκε τον 
Φεβρουάριο 1987 και είχε ως αποτέλεσμα να επιταχυνθεί, τόσο από τους 
κατασκευαστές όσο και από τις αρμόδιες αρχές, η τεχνολογική εξέλιξη 
των τύπων δημόσιων μεταφορικών μέσων που είναι περισσότερο προσβάσιμα 
στα άτομα μειωμένης κινητικότητας. 
3.2. Στις 16 Σεπτεμβρίου 1987, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισμα 
για την κυκλοφορία των μειονεκτούντων ατόμων και των ηλικιωμένων -
βάσει της έκθεσης του κ. Ramirez Heredias της 2ας Ιουλίου 1987<1). 
3.3. Επί πολλά έτη, η Επιτροπή υπέβαλε σειρά προτάσεων με επιτυχή 
αποτελέσματα (στο πλαίσιο, π.χ. του HELIOS |(2> και HELIOS II*3) με 
σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, και ιδιαίτερα της 
επαγγελματικής απασχόλησης και των δυνατοτήτων κατάρτισης, των 
μειονεκτούντων ατόμων. 
3.4. Η πρόταση της Επιτροπής για οδηγία του Συμβουλίου περί των ελάχιστων 
προδιαγραφών για τη βελτίωση της κινητικότητας και της ασφαλούς 
μεταφοράς των εργαζομένων με μειωμένη κινητικότητα από και προς τον 
τόπο εργασίας^4), όπως τροποποιήθηκε^5^, έχει ως στόχο να 
εξασφαλίσει την ασφαλέστερη μετακίνηση των εργαζομένων με μειωμένη 
κινητικότητα και να διευκολύνει έτσι την πρόσβαση τους στην αγορά 
εργασίας. Αναφέρει ότι ως εργαζόμενος με μειωμένη κινητικότητα 
νοείται κάθε εργαζόμενος που έχει ιδιαίτερες δυσκολίες στη χρήση των 
δημόσιων μέσων μεταφοράς για τις επαγγελματικές του δραστηριότητες, 
οι οποίες οφείλονται σε "σωματικές ή διανοητικές μειονεξίες" (άρθρο 2 
παράγραφος α). Σκοπός της εν λόγω οδηγίας δεν είναι να συμπεριλάβει 
όλα τα μέσα μεταφοράς στη διαδικασία προσαρμογής ώστε να γίνουν 
προσβάσιμα στους εργαζόμενους με μειωμένη κινητικότητα. Στόχος της 
είναι περισσότερο η εξασφάλιση της ασφαλούς μετακίνησης των εν λόγω 
(1) ΕΕ C 281, 19.10.1987. 
(2) ΕΕ L 104, 23.4.1988 
(3) ΕΕ L 56, 9.3.1993 
(4) COM(90) 588 τελικό, 28.2.1991 
(5) C0M(91) 539 τελικό, 19.12.1991 
- 4 
προσώπων είτε με τα μέσα μαζικής μεταφοράς είτε με άλλα μέσα που 
παρέχει ο εργοδότης (ή άλλα ισοδύναμα μέτρα όπως επιδότηση για τους 
ναύλους ταξί, προσαρμογή ιδιωτικών αυτοκινήτων, κ.λπ). Επειδή η 
παρούσα πρόταση περιλαμβάνει ειδικό άρθρο σχετικά με την εξάλειψη 
οιουδήποτε πρόσθετου κόστους που προέρχεται από πρόσωπο μειωμένης 
κινητικότητας που βοηθείται από συνοδό, το σημαντικό αυτό θέμα της 
εναρμόνισης των προδιαγραφών δεν εξετάζεται ξεχωριστά στο πρόγραμμα 
δράσης που περιγράφεται στο τμήμα 5. Εντούτοις, η έννοια της μη 
επιπλέον οικονομικής επιβάρυνσης για τα μειονεκτουντα άτομα που 
χρειάζονται απαραιτήτως συνοδό, ισχύει για τη χρήση όλων των μέσων 
μαζικής μεταφοράς. 
4. ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝ MFTQN ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ 
4.1. Οι προσβάσιμες δημόσιες συγκοινωνίες παρέχουν στα ηλικιωμένα άτομα τη 
δυνατότητα να συνεχίσουν να διαβιούν στην κατοικία τους, αντί να 
αναγκασθούν να μεταφερθούν σε οίκο ευγηρίας. Αυτό θα μειώσει τις 
δαπάνες για κοινωνικές υπηρεσίες, αναβαθμίζοντας ταυτόχρονα το 
επίπεδο διαβίωσης. Επιπλέον, οι δημογραφικές τάσεις δεικνύουν ότι το 
ποσοστό των ηλικιωμένων και υπερηλίκων στον πληθυσμό θα αυξηθεί 
σημαντικά τα επόμενα έτη (40% αύξηση μέχρι το 2020· υπήρχαν 
68.576.000 άτομα ηλικίας άνω των εξήντα ετών στην ΕΚ την 1η 
Ιανουαρίου 1991, εκ των οποίων τα 11.936.000 ηλικίας άνω των 80 
ετών<1>). 
4.2. Παρέχουν σε πολλά μειονεκτουντα άτομα τα οποία επί του παρόντος 
πρέπει να βασίζονται σε ειδικές υπηρεσίες μεταφοράς (STS), τη 
δυνατότητα να χρησιμοποιούν τα δημόσια μέσα μεταφοράς 
(περιλαμβανομένων των ταξί που επιδοτούνται από τις τοπικές αρχές). 
Αυτό στη συνέχεια θα διευκολύνει τις ειδικές υπηρεσίες μεταφοράς, 
των οποίων η λειτουργία έχει μεγάλο κόστος και επιβαρύνει σε μεγάλο 
βαθμό τους εθελοντικούς οργανισμούς και τις τοπικές αρχές, να 
επικεντρωθούν στην παροχή υπηρεσιών κατ' οίκον με προσβάσιμα μικρά 
λεωφορεία και ασθενοφόρα για άτομα που είναι πολύ αδύναμα ή σε 
μεγάλο βαθμό μειονεκτουντα για να χρησιμοποιήσουν τα δημόσια μέσα 
μεταφοράς. 
4.3. Βελτιώνουν τα δημόσια μέσα μεταφοράς, ιδίως καθιστώντας αυτά 
περισσότερο εύχρηστα, με αποτέλεσμα τη μείωση της κυκλοφοριακής 
συμφόρησης, των οδικών ατυχημάτων, και της ρύπανσης των αστικών 
περιοχών, καθώς και της αγροτικής υποβάθμισης. 
4.4. Βοηθούν ευάλωτες ομάδες ατόμων που είναι θύματα κοινωνικής απόρριψης 
γιατί δημιουργούν θέσεις απασχόλησης: βοηθώντας τα άτομα 
(ειδικότερα, τα φτωχά ή τα μειονεκτουντα άτομα που αδυνατούν να 
έχουν δικό τους αυτοκίνητο) να αποκτήσουν, και να διατηρήσουν, 
εργασία» αυξάνοντας τη ζήτηση για την κατασκευή νέων λεωφορείων, 
τραμ, τραίνων, ηλεκτρονικού εξοπλισμού για τις διασταυρώσεις, τις 
στάσεις των λεωφορείων, κ.λπ· αυξάνοντας την ανάγκη ύπαρξης πλήρους 
(1) Eurostat - Ετήσιες Δημογραφικές Στατιστικές. 
- 5 -
προσωπικού στις δημόσιες συγκοινωνίες (περιλαμβανομένων και των 
σιδηροδρομικών σταθμών). Παρέχουν αναβαθμισμένο καθεστώς στο 
προσωπικό των μέσων μεταφοράς, λόγω της μεγαλύτερης προσοχής που 
δίδεται κατά την πρόσληψη και την κατάρτιση του. 
4.5. Βοηθούν τον τουριστικό τομέα δεδομένου ότι τα σωματικώς ικανά άτομα 
από τα οποία εξαρτώνται πολλά μειονεκτουντα άτομα, δεν χρησιμοποιούν 
τα μεταφορικά μέσα και τις τουριστικές εγκαταστάσεις εάν δεν είναι 
προσβάσιμα στα μειονεκτουντα άτομα (βλ. σημείο 2.2. ανωτέρω). 
4.6. Αυξάνουν σημαντικά το δυναμικό της αγοράς των επιβατικών μεταφορών 
και κατ' επέκταση της αγοράς νέων οχημάτων δημοσίων μεταφορών και 
όλων των μορφών υποδομής. 
4.7. Βοηθούν στη μείωση του χρόνου αναμονής των οχημάτων δημοσίων 
μεταφορών στις στάσεις. 
5. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΑΝΑΛΗΦΘΟΥΝ 
Για όλους τους ανωτέρω λόγους η Επιτροπή δέχθηκε ευνοϊκά το ψήφισμα του 
Συμβουλίου της 16.12.1991. Η κοινοτική δράση που περιγράφεται κατωτέρω 
περιλαμβάνει ένα πλήρες φάσμα μέτρων και προσφέρει ένα σχέδιο για τις 
δημόσιες συγκοινωνίες γενικά, επειδή n εφαρμογή των μέτρων που 
περιέχονται στο πρόγραμμα δράσης θα έχουν ως αποτέλεσμα τη συνολική 
βελτίωση των δημόσιων συγκοινωνιών (για παράδειγμα, όλοι οι επιβάτες θα 
μπορούν να επι/αποβιβάζονται οτα λεωφορεία, τραίνα, κ.λπ. ευκολότερα και 
γρηγορότερα: οι χρόνοι λειτουργίας, και κατά συνέπεια το κόστος, 
μειώνονται ενώ ο αριθμός των επιβατών αυξάνει· οι καλύτερες και 
πυκνότερες αστικές συγκοινωνίες μειώνουν την ατμοσφαιρική ρύπανση και 
την ηχορύπανση στις πόλεις) σε ευθυγράμμιση με την κοινοτική πολιτική 
μεταφορών όπως αυτή ορίζεται στο Λευκό Βιβλίο που αναφέρεται στο σημείο 
1.1. 
Εκτός από τη γενική οδηγία ΕΟΚ σχετικά με τις ελάχιστες διατάξεις για 
για την πρόσβαση των μειονεκτούντων εργαζομένων, και των συνοδών τους, 
στην κυκλοφορία, η οποία ήδη συζητείται στο Συμβούλιο, η κοινοτική δράση 
πρέπει να περιλαμβάνει τις πρωτοβουλίες που παρατίθενται στη συνέχεια. 
Μερικές από τις προτεινόμενες ενέργειες, όπως οδηγίες και ερευνητικά 
προγράμματα, έχουν προταθεί από την Επιτροπή και αποφασιστεί από το 
Συμβούλιο, αλλά ορισμένες άλλες ενέργειες εξαρτώνται από τις εθνικές, 
περιφερειακές ή τοπικές αρχές. 
Ωστόσο, η εφαρμογή των κοινοτικών ενεργειών που περιλαμβάνονται στο 
παρόν πρόγραμμα θα πρέπει να πραγματοποιηθούν έγκαιρα από τα κράτη 
μέλη - σε μερικές χώρες σε εθνικό επίπεδο, σε άλλες σε περιφερειακό 
επίπεδο. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι τοπικές αρχές είναι αρμόδιες για 
συγκεκριμένους τύπους μεταφορών και μεταφορικής υποδομής, για 
παράδειγμα: αερολιμένες, ελαφρύς σιδηρόδρομος, ταξί, λεωφορεία κ.λπ. 
Ωστόσο, η παρούσα έκθεση δεν ορίζει το πώς πρέπει να εφαρμόζονται τα 
μέτρα. Αντ' αυτού, η Επιτροπή επικεντρώνει τις περοσπάθειές της στο τ( 
είδους μέτρα απαιτούνται και πόσο σύντομα. 
Επιπλέον, η Επιτροπή εκτιμά ότι ο ρόλος της είναι σημαντικός όσον αφορά 
την ενθάρρυνση προτύπων έργων και της ανταλλαγής πληροφοριών, και τη 
χρηματοδότηση των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται με σκοπό να έχουν τα 
πρόσωπα με μειωμένη κινητικότητα τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τα 
δημόσια μέσα μεταφοράς. 
- 6 -
5.1. Τεχνικά πρότυπα 
Για λόγους που σχετίζονται με την κατασκευή των μέσων μεταφοράς και 
την ελεύθερη κυκλοφορία τους στο εσωτερικό της Κοινότητας, καθώς και 
με τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, οι αποφάσεις πλαίσιο για την 
έγκριση του τύπου και τις τεχνικές προδιαγραφές των μέσων μεταφοράς 
λαμβάνονται σε κοινοτικό επίπεδο. Ωστόσο, η εφαρμογή των αποφάσεων 
αυτών είναι αρμοδιότητα των κρατών μελών. 
ΒραχυποόθεσΜα υέτοα 
* α. Οδηγία ΕΚ σχετικά με ειδικές διατάξεις για λεωφορεία και πούλμαν, 
που θα επιτρέψουν την έγκριση τύπου ΕΚ λεωφορείων και πούλμαν στα 
οποία έχει διευκολυνθεί η πρόσβαση ατόμων με μειωμένη 
κινητικότητα. Η οδηγία αυτή θα περιλαμβάνει θέματα σχετικά με 
την πρόσβαση προς και μέσα στα λεωφορεία και τα πούλμαν, των 
ατόμων με σωματική αναπηρία. 
* β. Οδηγία ΕΚ έγκρισης τύπου τρόλεϋ κλπ.. Θα περιλαμβάνει παράρτημα 
αναφορικά με τις ειδικές ανάγκες των μειονεκτούντων επιβατών. 
* γ. Οδηγία ΕΚ έγκρισης τύπου για τη σύγκλιση των νομοθεσιών των 
κρατών μελών σχετικά με τους σιδηρόδρομους. Η οδηγία θα συνταχθεί 
σύμφωνα με το σύστημα της "νέας προσέγγισης" για την ενιαία αγορά 
και θα βασιστεί στις κατευθυντήριες γραμμές που καθόρισαν το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπουργών Μεταφορών (ECMT) και η Διεθνής Ένωση 
Σιδηροδρόμων (UIC), σχετικά με την βελτιωμένη πρόσβαση στα 
τραίνα, και οι οποίες έχουν στόχο την επίτευξη συμβατών προτύπων 
πρόσβασης στα τραίνα στο σύνολο της Ευρώπης. Η οδηγία θα καλύπτει 
τους αναβατήρες των τραίνων και τη συμβατότητα των ανάγλυφων 
επιφανειών που ορίζουν το χείλος της αποβάθρας. Ορισμένα μέτρα 
είναι δυνατόν να εφαρμοστούν σύντομα και εύκολα, αλλά η Επιτροπή 
αναγνωρίζει ότι η πλήρης εφαρμογή άλλων μέτρων (υπερύψωση του 
δαπέδου της αποβάθρας, π.χ.) θα διαρκέσει αρκετά χρόνια. 
Ενέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη 
- 7 -
5.2. Πρόσβαση, και yenμοτοδότηση. της υποδομής 
Οι κανόνες σχετικά με τη δυνατότητα πρόσβασης σε όλους τους χώρους 
και τα μέσα μεταφοράς (αερολιμένες, σταθμοί ταξί σε όλους τους 
αερολιμένες, τους τερματικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς, τους σταθμούς 
πούλμαν, λεωφορείων και πορθμείων, λιμένες, υπόγειοι σιδηρόδρομοι, 
στάσεις λεωφορείων και τραμ κ.λπ.) πρέπει κατά κύριο λόγο να 
αποφασίζονται και να εφαρμόζονται από τα κράτη Μέλη, Ωστόσο, ορισμένα 
μέτρα, ειδικότερα αυτά που αφορούν την ασφάλεια των μειονεκτούντων 
ταξιδιωτών, θα μπορούσαν να θεσπιστούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο 
με στόχο την κοινή εφαρμογή των καλύτερων πρακτικών. Επιπλέον, n 
Κοινότητα μπορεί να προβεί σε συστάσεις σχετικά με τις δυνατότητες 
χρηματοδότησης - βάσει της εμπειρίας που έχει αποκτηθεί και σύμφωνα 
με συγκεκριμένη διαδικασία διαβουλεύσεων με τις εθνικές και 
περιφερειακές αρχές και τους ΜΚΟ των μειονεκτούντων ατόμων -
ιδιαίτερα στην περίπτωση έργων που παρουσιάζουν δυνατότητες πλήρους 
πρόσβασης (για παράδειγμα, ελαφρύς σιδηρόδρομος). Η εν λόγω 
διαδικασία θα καλύπτει, τα εξής: 
Βραχυπρόθεσμα μέτρα 
α. Χρηματοδότηση (και συντελεστές κόστους/οφέλους) των προσβάσιμων μέσων 
μεταφοράς και της σχετικής υποδομής, θα ληφθούν επίσης υπόψη τα οφέλη 
που απορρέουν από την μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης, των οδικών 
ατυχημάτων και της ρύπανσης των αστικών περιοχών. 
*β. Όλες τις πτυχές του θέματος της πρόσβασης στους αερολιμένες και στα 
αεροσκάφη καθώς και στο εσωτερικό αυτών. Οι εν λόγω κανόνες θα 
βασίζονται στις πρόσφατες συστάσεις της Ευρωπαϊκής Συνδιάσκεψης 
Πολιτικής Αεροπορίας (ECAC) και θα καλύπτουν επίσης τη σιδηροδρομική 
πρόσβαση στα αεροδρόμια και την πρόσβαση στο εσωτερικό των 
αεροδρομίων (όπως και μεταξύ αεροδρομίων), το σχεδιασμό των 
αεροδρομίων, την εναρμόνιση των τεχνικών προδιαγραφών για τις 
δυνατότητες πρόσβασης. 
Ενέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 
- 8 
γ. Προσβάσιμα ταξί. Η εν λόγω ενέργεια αφορά την πρόσβαση στους χώρους 
στάθμευσης των ταξί στους αερολιμένες, τους σιδηροδρομικούς σταθμούς, 
τους σταθμούς πούλμαν και λεωφορείων και τους λιμένες πορθμείων. 
Μεσοποάθεσυα υέτοα 
δ. Πρόσβαση προς και μέσα στα επιβατικά πορθμεία, τα πλοία αναψυχής, τα 
πλοία τακτικών γραμμών και τους λιμένες, συμπεριλαμβανομένων των 
διαδικασιών έκτακτης ανάγκης για εκκένωση του χώρου. 
ε. Συμπεφωνημένοι κώδικες πρακτικής σχετικά με τα πεζοδρόμια, τις 
στάσεις λεωφορείων και τραμ, τις πινακίδες προορισμού κλπ. για τα 
λεωφορεία και τα τραμ, τη συντήρηση των αναβατήρων, τις κυλιόμενες 
σκάλες κλπ. 
στ. Οδηγία ΕΚ σχετικά με την πρόσβαση σε όλα τα μέσα χερσαίων μεταφορών 
και την υποδομή των μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των μετατροπών 
αυτής όπου είναι δυνατό. 
Μακοοποόθεσυα υέτοα 
ζ. Πρόσβαση στους υπόγειους σιδηρόδρομους. 
5.3. Πληοο(ροοίεο/σήυατα 
Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, ορισμένες πτυχές (α) της παροχής 
πληροφοριών στους ταξιδιώτες, για και από ταξιδιωτικούς πράκτορες, 
και στα κράτη μέλη, και (β) των σημάτων, πρέπει να οργανωθούν σε 
κοινοτικό επίπεδο, είτε από την ίδια της Κοινότητα ή μέσω στενής 
συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών. Αυτό είναι ιδιαίτερα αναγκαίο στην 
περίπτωση διεθνών ταξιδιών και όταν χρειάζονται πληροφορίες επί 
ομοιόμορφης βάσης (π.χ., ηχητικά σήματα για τυφλούς). Οι αρχές των 
κρατών μελών μπορούν καλύτερα να αποφασίσουν για την παροχή 
πληροφοριών προκειμένου να ληφθούν υπόψη ιδιαιτερότητες τοπικού ή/και 
περιφερειακού χαρακτήρα (π.χ., στάσεις λεωφορείων, πεζόδρομοι απ'όπου 
διέρχονται τραμ). 
- 9 -
*α. Κανόνες οχετικά με τη δυνατότητα πρόσβασης στους αερολιμένες και τα 
αεροσκάφη καθώς και στο εσωτερικό αυτών (βλ. σημείο 5.2.β): 
εναρμόνιση πληροφοριών· διεθνών σημάτων· πληροφοριών για τους 
επιβάτες πριν ή/και κατά την πτήση-
*β. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την παροχή πληροφοριών στους 
μειονεκτούντες ταξιδιώτες (για όλα τα μέσα μεταφοράς τοπικών και 
υπεραστικών συγκοινωνιών) προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η χρήση των 
προσβάσιμων μέσων μεταφοράς που ήδη υπάρχουν. 
*γ. Συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με την εναρμόνιση των 
ηχητικών προειδοποιητικών σημάτων στις διαβάσεις πεζών. Η εν λόγω 
εναρμόνιση αναμένεται να εξαλείψει τους παρόντες κινδύνους για την 
ασφάλεια των πεζών που οφείλονται στην αντίθετη σημασία ομοίων 
σημάτων σε διαφορετικές χώρες. 
*δ. Εγχειρίδιο για τους μειονεκτούντες ταξιδιώτες, το οποίο θα παρέχει 
πληροφορίες, σε κοινοτικό επίπεδο, για τις προσβάσιμες τουριστικές 
εγκαταστάσεις (συμπεριλαμβανομένων των μέσων μεταφοράς). 
5.4. Εκπαίδευση 
Τα εκπαιδευτικά προγράμματα για την κατανόηση του προβλήματος, οι 
ανάγκες του προσωπικού που εργάζεται στον τομέα των μεταφορών καθώς 
και των αρχιτεκτόνων, των σχεδιαστών του τομέα των μεταφορών, των 
τουριστικών πρακτόρων/ταξιδιωτικών πρακτόρων, κ.λπ μπορούν να 
επωφεληθούν από την αποκτηθείσα εμπειρία αλλά πρέπει να σχεδιάζονται 
και να τίθενται σε εφαρμογή από εθνικούς φορείς - μετά από 
διαβούλευση Με τη συμβουλευτική επιτροπή της ΕΚ για τυν εκπαίδευση 
και την κατάρτιση στον τομέα της Αρχιτεκτονικής (για παράδειγμα). 
ΒρςητνττρΦ9ες>μα μέτρα, 
*α. Κανόνες σχετικά με τη δυνατότητα πρόσβασης στους αερολιμένες και 
στα αεροσκάφη και στο εσωτερικό αυτών (βλ. σημείο 5.2.β)· 
εκπαίδευση του προσωπικού των αερολιμένων, των αεροπορικών 
εταιρειών και των ταξιδιωτικών πρακτορείων. 
Με<?οπρ09εομ(3 μέτρα 
β. Ειδικό πρόγραμμα για την ενημέρωση επί της κατάστασης των 
μειονεκτούντων ατόμων και των αναγκών τους, που θα συγκαταλέγεται 
στα τυπικά προσόντα που απαιτούνται για τους αρχιτέκτονες, τους 
υπεύθυνους σχεδιασμού των υπηρεσιών μεταφοράς, τους ταξιδιωτικούς 
πράκτορες κλπ. (ευαισθητοποίηση στα προβλήματα και στις ανάγκες 
των μειονεκτούκτων ατόμων). 
Ενέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 
- su -
γ. Κώδικας πρακτικής για την ενημέρωση, επί των προβλημάτων των 
μειονεκτούντων προσώπων, όλων των απασχολουμένων στον τομέα των 
μεταφορών οι οποίοι έρχονται σε επαφή με το κοινό. 
(Ευαισθητοποίηση στα προβλήματα και στις ανάγκες των 
με ιονεκτούκτων ατόμων). 
5.5. Έρευνα και ανάπτυΕη 
Η Κοινότητα μπορεί να βοηθήσει τα κράτη Μέλη μέσω ερευνητικών 
προγραμμάτων (δηλ., COST 322, TIDE και DRIVE, EURET II) και μελετών 
για τα κοινά προβλήματα σχετικά με τη δυνατότητα(αδυναμία) πρόσβασης· 
τα αποτελέσματα μπορούν στη συνέχεια να εφαρμοστούν λεπτομερέστερα 
και για ειδικούς σκοπούς από τα κράτη μέλη, τους τουριστικούς 
πράκτορες, τους σχεδιαστές, κ.λπ, και ταυτόχρονα να επιτευχθούν 
οικονομίες κλίμακας. 
Βοαγυποόθεσυα υέτοα 
*α. Ερευνητικό έργο στο πλαίσιο του προγράμματος COST 322, για τα 
λεωφορεία χαμηλού δαπέδου και τις ανάλογες στάσεις. Το εν λόγω 
έργο που εγκρίθηκε πρόσφατα θα περιλαμβάνει θέματα ασφαλείας κατά 
τις μετακινήσεις με αναπηρικές πολυθρόνες, την επανεκτίμηση της 
εμπειρίας που έχει μέχρι τώρα αποκτηθεί, το σχεδιασμό στάσεων 
λεωφορείου (και τραμ) και την ασφαλή προσέγγιση του λεωφορείου 
στη στάση. 
Μεσοπρόθεσμα, μέτρα 
*β. Έρευνα στο πλαίσιο του προγράμματος TIDE για τις αναπηρικές 
πολυθρόνες, περιλαμβανομένης της πρόσβασης τους στα οχήματα και 
τα κτίρια. 
Μακροπρόθεσμα υέτοα 
γ. Υλοποίηση μελλοντικής έρευνας για τις μεταφορές σχετικά με την 
πρόσβαση στις αστικές συγκοινωνίες που διενεργούνται εναερίως, 
δια θαλάσσης και δια εσωτερικών πλωτών οδών, συμπεριλαμβανομένων 
των διαδικασιών έκτακτης ανάγκης για εκκένωση του χώρου. 
δ. Υλοποίηση των συμπερασμάτων των ερευνητικών έργων στο πλαίσιο των 
προγραμμάτων DRIVE και TIDE σχετικά με τα μειονεκτουντα και 
ηλικιωμένα άτομα. 
5.6. Άλλες ενέργειες νια τη Βοήθεια των υειονεκτούντων ατόυων 
Το ευρωπαϊκό Έτος Ηλικιωμένων Ατόμων, οι κανονισμοί για τον 
περιορισμό του καπνίσματος σε όλους τους χώρους του τομέα των 
μεταφορών, η αμοιβαία αναγνώριση των εθνικών καρτών για κράτηση των 
θέσεων στάθμευσης, αφορούν τόσο την Επιτροπή όσο και τις εθνικές 
αρχές. 
* - Ενέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 
- 11 -
Βοαγυποόθεσυα υέταα 
*α. Ενημερωτική εκστρατεία στο πλαίσιο του Έτους των Ηλικιωμένων και 
της Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών (1993), ώστε να μην υπάρχουν 
σταθμευμένα οχήματα κοντά σε στάσεις λεωφορείου, διαβάσεις πεζών 
κ.λπ. 
Μεσοπρόθεσμα υέτοα 
*β. Διεύρυνση του πεδίου των κανονισμών σχετικά με την 
απαγόρευση/ελάττωση του καπνίσματος σε όλους τους χώρους των 
συγκοινωνιών (και στους θεωρούμενους ως χώρους εργασίας) σύμφωνα 
με το ψήφισμα του Συμβουλίου αριθ. 89/C 189/01 της 18ης Ιουλίου 
1989 σχετικά με την απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους 
χώρους. 
*γ. Αμοιβαία αναγνώριση των εθνικών καρτών για την κράτηση θέσεων 
στάθμευσης οχημάτων. 
Ενέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 
\2 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Οι προτεραιότητες που ορίζονται στο Λευκό Βιβλίο για τη μελλοντική ανάπτυξη 
της κοινής πολιτικής μεταφορών - σφαιρική προσέγγιση της δημιουργίας 
κοινοτικού πλαισίου για την επίτευξη βιώσιμης κινητικότητας [C0M(92) 494 
τελικό της 2.12.1992]. 
Αρκετές προτεραιότητες αφορούν σε ooiouévo Βαθυό την ανάπτυξη των 
προσβάσιμων μεταφορών (πρβλ. σημείο 1.1.1. της παρούσας έκθεσης Y ta τις 
ενέργειες που πρόκειται να αναληφθούν σχετικά με τη δυνατότητα πρόσβασης 
των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα στην κυκλοφορία). Πρόκειται για : 
1.α. Την ελεύθερη παροχή διεθνών υπηρεσιών στον τομέα των ταξί. 
1.β. Την τεχνική εναρμόνιση των οδικών οχημάτων. 
1.γ. Τον καθορισμό συνεκτικής προσέγγισης της Ε&Α που συνδέεται με τις 
μεταφορές στο τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο. 
1.δ. Τις κατευθυντήριες γραμμές για τους συμβατικούς σιδηροδρόμους. 
Τις κατευθυντήριες γραμμές για τη δημιουργία ενός "Δικτύου των 
Πολιτών" για την παροχή συνδυασμένων επιβατικών μεταφορών. 
3. Την ενθάρρυνση και προώθηση ασφαλών δημόσιων συγκοινωνιών και τη 
στήριξη των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται σε τοπικό επίπεδο για 
τους ποδηλάτες και τους πεζούς, ώστε να αυξηθεί η βελτίωση της 
ποιότητας του αστικού περιβάλλοντος. 
- -\b -
ISSN 0254-1483 
COM(93)433 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 05 07 
Αριτ3. καταλόγου : CB-CO-93-478-GR-C 
ISBN 92-77-59345-8 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg