ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(93) 256 τελικό 
Βρυξέλλες, 2 Ιουνίου 1993 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 
ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Το άρθρο 8Α της Συνθήκης ορίζει την εσωτερική αγορά της Κοινότητας ως 
ένα χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη 
κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων. 
Τον Ιούνιο του 1985 η Επιτροπή υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μιλάνου το 
Λευκό Βιβλίο για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, κινώντας με τον τρόπο 
αυτό τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που αποτέλεσε ορόσημο για την 
εξέλιξη της πολιτικής της Κοινότητας κατά τη διάρκεια των τελευταίων αυτών 8 
ετών. Το αποτέλεσμα αυτό επιτεύχθηκε χάρη στην Ενιαία Πράξη, στο Λευκό 
Βιβλίο και στην προθεσμία που τέθηκε της 31ης Δεκεμβρίου 1992. Αποτελεί τη 
βάση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης και της ευρωπαϊκής υπηκοότητας, 
κατάληξη των οποίων αποτελεί η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπό την 
έννοια αυτή, η ενιαία αγορά αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του ευρωπαϊκού 
οικοδομήματος* από το δυναμισμό της εξαρτάται ο δυναμισμός της οικονομικής 
και πολιτικής ολοκλήρωσης της Κοινότητας. 
2. Το νομοθετικό πρόγραμμα που καταρτίστηκε το 1985 έχει πλέον 
ολοκληρωθεί κατά 95% τουλάχιστον· κατά συνέπεια, η νομοθετική δραστηριότητα 
της Κοινότητας θα μειωθεί κατά τα προσεχή έτη. Το πρόγραμμα αυτό αποτέλεσε 
αυτό καθαυτό ένα στοιχείο που κινητοποίησε τους οικονομικούς φορείς και 
τροποποίησε ριζικά το περιβάλλον εντός του οποίου πρέπει να δρουν στο εξής. 
Τώρα είναι πλέον δυνατόν να κυκλοφορούν ελεύθερα σε ολόκληρη την επικράτεια 
της Κοινότητας τα εμπορεύματα, οι υπηρεσίες και τα κεφάλαια. Οι διατυπώσεις 
κατά τη διέλευση των συνόρων έχουν καταργηθεί, ένα και μόνο σύστημα 
πιστοποίησης υποκατέστησε τα 12 συστήματα τα οποία μέχρι πρότεινος ήταν 
υποχρεωτικά, οι επιχειρήσεις έχουν αποκτήσει το δικαίωμα να συμμετέχουν στις 
δημόσιες συμβάσεις στα άλλα κράτη μέλη. Επίσης, οι πολίτες, παρά το γεγονός 
ότι δεν χαίρουν απόλυτης ελευθερίας όσον αφορά τη διέλευση των συνόρων, έχουν 
το δικαίωμα να διαμένουν για ιδιωτικούς λόγους σε ένα άλλο κράτος μέλος είναι 
επίσης δυνατή η αναγνώριση των διπλωμάτων τους για την άσκηση του 
επαγγέλματος τους. 
Ωστόσο, στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων παρατηρούνται, 
αντίθετα, σημαντικές καθυστερήσεις, στο βαθμό που οι έλεγχοι ταυτότητας που 
διατηρήθηκαν στα σύνορα εξακολουθούν να αποτελούν γι' αυτά μια 
πραγματικότητα. 
3. Συνεπώς, παρά το γεγονός ότι ο απολογισμός της νομοθετικής 
δραστηριότητας των τελευταίων οκτώ ετών θα πρέπει να θεωρηθεί ως θετικός, η 
Επιτροπή δεν υποτιμά ορισμένους παράγοντες καθυστέρησης όσον αφορά τα 
αποτελέσματα που αναμένονται από την εσωτερική αγορά : 
σε πολλούς τομείς, οι νέες κοινοτικές ρυθμίσεις προβλέπουν ορισμένες 
μεταβατικές περιόδους και, όταν τεθούν σε ισχύ, δεν θα παράγουν τα 
αναμενόμενα οικονομικά αποτελέσματα παρά μόνο μετά από ένα ορισμένο 
χρόνο· 
Α (λ 
2 -
οι αβεβαιότητες όσον αφορά την αυστηρή και ομοιογενή εφαρμογή από όλα τα 
κράτη μέλη της κοινοτικής νομοθεσίας φαίνεται πως θέτουν υπό αμφισβήτηση 
την αποτελεσματικότητα της από την άποψη της προστασίας των πολιτών και 
της διασφάλισης του ανταγωνισμού· 
η θέσπιση ενός τόσο ευρέως κοινοτικού νομοθετικού προγράμματος σε τόσο 
σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση μιας 
γραφειοκρατικής παρέμβασης στο χειρισμό των υποθέσεων σε εθνικό επίπεδο. 
Για τους λόγους αυτούς, η υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να 
προωθηθεί, να ερμηνευθεί και να αιτιολογηθεί περαιτέρω, προκειμένου αφενός να 
καταστεί πραγματικότητα στο οικονομικό επίπεδο και αφετέρου να γίνει ευρέως 
αποδεκτή στο πολιτικό επίπεδο. 
4. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να αναπτυχθεί σε ένα πλαίσιο εντός του 
οποίου η Κοινότητα καλείται να δώσει απάντηση σε τρία κύρια και δυσχερή 
ζητήματα : 
η διατήρηση των ελέγχων στα σύνορα όσον αφορά την ταυτότητα των προσώπων 
αποτελεί αναμφισβήτητα μια καθυστέρηση σε σχέση με τους στόχους που 
ορίζει η ενιαία πράξη και το άρθρο της 8Α. Η καθυστέρηση αυτή τροφοδοτεί 
την εντύπωση ότι το κοινοτικό οικοδόμημα πραγματοποιείται προς 
αποκλειστικό όφελος των επιχειρήσεων και των επιχειρηματικών κύκλων, 
ακόμη και αν ο πολίτης, ως καταναλωτής ή ως επαγγελματίας, επωφελείται 
επίσης από την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Η Επιτροπή, με την 
υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θα καταβάλει προσπάθειες, εντός 
των ορίων των αρμοδιοτήτων της, να επιτύχει προ του τέλους του τρέχοντος 
έτους την πλήρη εφαρμογή του άρθρου 8Α· 
τα μέτρα που προβλέπονται στο πρόγραμμα του Λευκού Βιβλίου τίθενται σε 
εφαρμογή μέσα σε ένα κλίμα που χαρακτηρίζεται από μια σημαντική κάμψη της 
οικονομικής ανάπτυξης, από νομισματική αστάθεια και από δυσκολίες κατά τη 
διαδικασία επικύρωσης της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η εξελικτική 
πορεία που σημειώθηκε όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης πριν 
από την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς ανατράπηκε. Αρχίζει να 
δημιουργείται η εντύπωση ότι η (δια η εσωτερική αγορά τροφοδοτεί τις 
εντάσεις στις κοινοτικές αγορές, και ιδίως στην αγορά εργασίας, αντί να 
συμβάλλει στη βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής των πολιτών 
και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Αν δεν δοθεί μια νέα ώθηση, 
υπάρχει συνεπώς κίνδυνος οι τάσεις αναδίπλωσης να παραβλάψουν την ενότητα 
της αγοράς· 
η διεθνοποίηση των συναλλαγών και ο αυξημένος ανταγωνισμός εισάγουν νέα 
φαινόμενα οικονομικού και κοινωνικού χαρακτήρα τα οποία απαιτούν μια 
απάντηση η οποία να λαμβάνει υπόψη της τα οικονομικά συμφέροντα της ίδιας 
της Κοινότητας καθώς και τους επιτακτικούς στόχους της ανάπτυξης στις 
αναπτυσσόμενες χώρες. 
/fb 
- 3 -
5. Η Επιτροπή πιστεύει ότι εναπόκειται πλέον στις πολιτικές αρχές της 
Κοινότητας να απαντήσουν αφενός στους φόβους και στις αβεβαιότητες των 
πολιτών και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων όσον αφορά τα πραγματικά αποτελέσματα 
των αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί κατά την οικοδόμηση της εσωτερικής αγοράς 
και αφετέρου να παράσχουν τις προοπτικές της μελλοντικής ανάπτυξης της εν 
λόγω αγοράς. Η απλή διαχείριση των κεκτημένων δεν είναι σε θέση να προσδώσει 
το δυναμισμό και την ώθηση που είναι αναγκαία προκειμένου να καταστεί 
αξιόπιστο στο πολιτικό επίπεδο το εγχείρημα αυτό της ολοκλήρωσης. Η Επιτροπή 
ακολούθησε για το λόγο αυτό την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την 
κατάρτιση ενός στρατηγικού προγράμματος το οποίο δεν θα προσανατολιζόταν 
αποκλειστικά και μόνο στη διαχείριση των κανόνων αλλά θα διατηρούσε επίσης 
ένα δυναμικό για την περαιτέρω ανάπτυξη και την εμβάθυνση της εσωτερικής 
αγοράς. 
0 ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΕΝΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 
6. Αναμφισβήτητα, η εσωτερική αγορά αποτελεί τμήμα μιας συνολικής 
πολιτικής της Κοινότητας και στο πλαίσιο αυτό δεν είναι δυνατόν να κατανοηθεί 
ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες κοινοτικές πολιτικές που επιτρέπουν στον 
κοινοτικό χώρο να λειτουργεί χωρίς εσωτερικά σύνορα : 
η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων συνδέεται στενά με την ανάπτυξη της 
έννοιας του ευρωπαίου πολίτη και με τη συνεργασία στις εσωτερικές και 
δικαστικές υποθέσεις που αποτελούν το επίκεντρο της συνθήκης για την 
ευρωπαϊκή ένωση καθώς επίσης και με τη θέση σε εφαρμογή του κοινωνικού 
χάρτη· 
η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων 
συνδέεται όχι μόνον με την ανάπτυξη της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής και με τη θέση σε εφαρμογή των μέσων της πολιτικής ανταγωνισμού 
αλλά και με την υλοποίηση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης· 
η εσωτερική διάσταση της ενιαίας αγοράς συνδέεται αυτή καθαυτή άμεσα με 
την ενίσχυση της εικόνας που παρουσιάζει στο εξωτερικό η Κοινότητα και 
των δυνατοτήτων διαπραγμάτευσης που διαθέτει. 
7. Η σφαιρική προσέγγιση είναι εκείνη η οποία προσέδωσε στις εργασίες 
που έχουν πραγματοποιηθεί από το 1985 και εξής πολιτική διάσταση πέρα από τις 
τεχνικές ιδιαιτερότητες του κάθε τομέα. Η διατήρηση της εν λόγω συνολικής 
θεώρησης είναι εκείνη η οποία θα προσδώσει πολιτική διάσταση στη διαχείριση 
της ενιαίας αγοράς· αυτή η (δια συνολική θεώρηση είναι επίσης το στοιχείο που 
θα κινητοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα για την εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού. 
Η Επιτροπή προτείνει την κατάρτιση ενός στρατηγικού προγράμματος για την 
εσωτερική αγορά με σκοπό τη διατήρηση της συνολικής αυτής θεώρησης κατά 
τρόπον ώστε να διασφαλισθεί η διαφάνεια της δράσης και να καταστεί δυνατή η 
σύμπραξη όλων των φορέων. 
Ac 
- 4 -
8. Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί το πρώτο βήμα προς τον καθορισμό ενός 
τέτοιου προγράμματος. Στόχος είναι η έναρξη ενός διαλόγου ο οποίος δεν θα 
περιορίζεται στα κοινοτικά όργανα αλλά θα περιλαμβάνει επίσης τους 
οικονομικούς και κοινωνικούς φορείς. Το έγγραφο εργασίας που συνοδεύει την 
παρούσα ανακοίνωση και το οποίο αναλύει λεπτομερώς τα διάφορα στοιχεία της 
στρατηγικής προσέγγισης της διαχείρισης και της ανάπτυξης της εσωτερικής 
αγοράς θα διανεμηθεί σε ευρεία κλίμακα προκειμένου να προκαλέσει αντιδράσεις 
ως προς το περιεχόμενο του. Υπό το φως των εν λόγω αντιδράσεων καθώς και των 
αντιδράσεων των κοινοτικών οργάνων, η Επιτροπή θα προετοιμάσει ένα στρατηγικό 
πρόγραμμα για τον προσανατολισμό της δράσης της Κοινότητας κατά τη διάρκεια 
των προσεχών ετών. 
9. Η Επιτροπή επέλεξε τη διαδικασία αυτή επειδή αντικατοπτρίζει την 
ανάγκη συμμετοχής όλων των ενδιαφερομένων μερών στον καθορισμό των στόχων και 
των τρόπων υλοποίησης τους. Για να διασφαλιστούν οι θετικές επιπτώσεις επί 
της κοινοτικής οικονομίας των μέτρων που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του 
νομοθετικού προγράμματος του Λευκού Βιβλίου, θα πρέπει να οργανωθεί : 
αφενός μια συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών κατά την 
εφαρμογή και την αποτελεσματική διαχείριση των κανόνων, 
και αφετέρου, η κινητοποίηση των οικονομικών φορέων κατά τρόπο που να 
συμβάλλει στις ενέργειες ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς. 
Αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη μιας όσο το δυνατόν ευρύτερης συναίνεσης όσον 
αφορά τις προτεραιότητες, χωρίς ωστόσο η αναζήτηση της συναίνεσης αυτής να 
επηρεάζει την έναρξη των πλέον επειγουσών πρωτοβουλιών που αφορούν κυρίως τη 
διαφάνεια της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. 
ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 
1) Οι στόχοι 
10. Στόχος της Κοινότητας παραμένει φυσικά η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης 
των πολιτών της· η προοπτική αυτή αποτελεί τη μόνη δυνατή προσέγγιση όσον 
αφορά τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Μια συνεπής και σφαιρική 
στρατηγική διαχείρισης και ανάπτυξης της ενιαίας αγοράς θα πρέπει συνεπώς να 
διασφαλίζει ότι το νομοθετικό πλαίσιο της Κοινότητας θα καταστεί αναπόσπαστο 
και θετικό στοιχείο του περιβάλλοντος όπου κινούνται οι πολίτες, οι 
οικονομικοί φορείς και οι διοικήσεις. 
Πρώτος στόχος : πλήρωση των προσδοκιών των πολιτών 
11. Η εσωτερική αγορά οφείλει να παράσχει οφέλη τόσο στους πολίτες όσο και 
στις επιχειρήσεις, στηρίζοντας τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και την 
οικονομική ανάπτυξη. 0 πολίτης έχει ανάγκη από τη διαβεβαίωση ότι το άνοιγμα 
των αγορών θα οδηγήσει σε μια βελτίωση του επιπέδου της κοινωνικής προστασίας 
και των συνθηκών εργασίας, καθώς επίσης και του επιπέδου προστασίας της 
υγείας του, της ασφάλειας του, των οικονομικών συμφερόντων του και του 
περιβάλλοντος του. θα πρέπει ιδίως μέσω μιας αξιόπιστης ενημέρωσης να του 
παρασχεθούν εγγυήσεις ότι η κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα δεν θα τον 
εκθέσει σε νέους κινδύνους. 
ΑΙ 
- 5 -
Δεύτερος στόχος : η ασφάλιση ενός ανταγωνιστικού περιβάλλοντος για τις 
επιχειρήσεις 
12. Η Κοινότητα πρέπει να διασφαλίσει την ελεύθερη κυκλοφορία και τη 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς αλλά οι νομοθετικές παρεμβάσεις της θα 
πρέπει να περιορίζονται στους τομείς στους οποίους η αμοιβαία αναγνώριση δεν 
μπορεί να εγγυηθεί την προστασία των ουσιαστικών απαιτήσεων· θα πρέπει επίσης 
να διασφαλίσει την εποπτεία της λειτουργίας των κανόνων και της προσαρμογής 
τους στους στόχους. 
Τρίτος στόχος : διασφάλιση του δυναμικού της οικονομικής και κοινωνικής 
ανάπτυξης της ενιαίας αγοράς 
13. Η Κοινότητα οφείλει όχι μόνο να διασφαλίσει τη συνοχή του νομοθετικού 
κεκτημένου έναντι των εθνικών πρωτοβουλιών που θα μπορούσαν να έχουν ως 
αποτέλεσμα μια νέα κατάτμηση της αγοράς, αλλά και να προσδώσει μια 
προστιθέμενη αξία στο εν λόγω κεκτημένο επιδρώντας επί των παραγόντων τόνωσης 
της αγοράς, όπως το φορολογικό περιβάλλον των επιχειρήσεων, η βιομηχανική 
ποιότητα και τα διευρωπαϊκά δίκτυα· στόχος πρέπει να είναι η βελτίωση των 
κοινωνικών συνθηκών στην Κοινότητα. 
2) Τα μέσα 
14. Οι τρεις αυτοί στόχοι παρουσιάζονται στο έγγραφο εργασίας που 
επισυνάπτεται στην παρούσα ανακοίνωση και περιστρέφονται γύρω από επακριβείς 
κατευθυντήριες γραμμές δράσης για την αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων και 
τη δυναμική ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς. 
α) Για την αποτελεσματική εφαρμογή 
(Ι) Καλύτεοη ποοσαουονη των ελέννων : τα μέσα για τον έλεγχο της τήρησης των 
κοινοτικών υποχρεώσεων προβλέπονται στη Συνθήκη και στις πράξεις εφαρμογής· 
θα εφαρμοστούν πλήρως και ενδεχομένως θα ενισχυθούν κατά τρόπο που να παρέχει 
τα κατάλληλα μέσα για την πρόληψη των εμποδίων. 
Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να δημιουργήσει μέτρα στήριξης, τα οποία θα 
καταστήσουν δυνατή μια συγκλίνουσα εφαρμογή των κανόνων. Τα εν λόγω μέτρα 
προϋποθέτουν κατά κύριο λόγο διαφάνεια των πράξεων μεταφοράς στο εθνικό 
δίκαιο στο επίπεδο των κρατών μελών, κοινή ερμηνεία των κανόνων, ανταλλαγές 
πληροφοριών και συνεργασία μεταξύ των διοικήσεων καθώς και ενέργειες 
ενημέρωσης. 
θα πρέπει επίσης να βελτιωθούν οι δυνατότητες των εθνικών δικαστηρίων να 
επιβάλλουν την τήρηση των κοινοτικών υποχρεώσεων· για το λόγο αυτό, οι 
ενέργειες κατάρτισης που απευθύνονται στους δικαστές και στα νομικά 
επαγγέλματα καθώς και η βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη αποτελούν τις 
πλέον κατάλληλες μορφές δράσης. 
(II) Η εποπτεία Tnc λειτουονία€ των κανόνων : τα κράτη μέλη θα πρέπει να 
διασφαλίσουν ότι θα ελέγχεται η λειτουργία των κανόνων. Προς το σκοπό αυτό, 
η Επιτροπή θα πρέπει να δημιουργήσει τα μέσα που καθιστούν δυνατή την 
εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των κανόνων· πράγματι θα πρέπει το 
νομοθετικό πλαίσιο να ανταποκρίνεται ταυτόχρονα στους στόχους της ελεύθερης 
κυκλοφορίας και της προστασίας των ουσιωδών αναγκών καθώς και στους στόχους 
της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. 
ή & 
- β -
(ill) Η οονάνωοη Tnc ουνεοναοίαΓ υε τα κοάτη υέλη : προβλέπονται ορισμένες 
πρωτοβουλίες στον τομέα της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών 
και μεταξύ αυτών και της Επιτροπής, προκειμένου να διασφαλιστεί η 
αποτελεσματική εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου. Αυτές αφορούν τον ακριβέστερο 
καθορισμό των λεπτομερειών της συνεργασίας κατά τομέα και τον προσδιορισμό 
των κατάλληλων μέτρων στήριξης σε κοινοτικό επίπεδο. 
θα πρέπει εξάλλου να προωθηθεί περαιτέρω η επέκταση της συνεργασίας στον 
επιστημονικό και τεχνικό τομέα. Οι ενέργειες κατάρτισης και ανταλλαγής 
εθνικών υπαλλήλων αποτελούν απαραίτητο στοιχείο προκειμένου να δοθεί 
κοινοτική διάσταση στη λειτουργία των εθνικών διοικήσεων. 
(Ιν) Η διαωάνεια των κοινοτικών ενεονειών : η Επιτροπή προτείνει την 
αύξηση της διαφάνειας της υφιστάμενης νομοθεσίας (ιδίως μέσω της 
κωδικοποίησης) και έλαβε μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει έναν καλύτερο 
εσωτερικό συντονισμό καθώς και για τη βελτίωση της ενημέρωσης όσον αφορά την 
εξέλιξη των πολιτικών της (η ετήσια έκθεση περί της λειτουργίας της 
εσωτερικής αγοράς). Επίσης υιοθέτησε μεθόδους για την αύξηση της διαφάνειας 
σχετικά με τη διαδικασία προετοιμασίας των νομοθετικών προτάσεων της. 
β) Για μια δυναμική ανάπτυξη 
15. Η δυναμική ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς εντάσσεται στο πλαίσιο πολλών 
κοινοτικών πρωτοβουλιών και ιδίως των πρωτοβουλιών ανάπτυξης και απασχόλησης, 
και των πολιτικών που αποσκοπούν στη συνοχή μεταξύ των περιφερειών. Η εν 
λόγω ανάπτυξη προϋποθέτει τη συνέχιση ορισμένων εκ των ήδη υφιστάμενων 
ενεργειών : π.χ. η Επιτροπή προτίθεται να συνεχίσει τις εργασίες που έχει 
αναλάβει στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας και της προστασίας των 
δεδομένων, να προωθήσει την ευρύτερη χρήση των ευρωπαϊκών προτύπων σε 
εθελοντική βάση στους βιομηχανικούς φορείς καθώς επίσης να προσανατολίσει τα 
προγράμματα στήριξης στις MME προς μια βελτίωση της συμμετοχής τους στο 
άνοιγμα των αγορών. 
16. Παράλληλα, η Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα ανάληψης νέων πρωτοβουλιών 
και συγκεκριμένα : 
για τη βελτίωση του φορολογικού περιβάλλοντος των επιχειρήσεων κατά 
τρόπον ώστε να καταργηθούν τα εμπόδια στη συνεργασία και την άσκηση 
διασυνοριακών δραστηριοτήτων· 
για την προώθηση της ποιότητας των προϊόντων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας· 
για τα εξωτερικά θέματα της εσωτερικής αγοράς· 
για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της ανάπτυξης των διευρωπαϊκών δικτύων 
για την προώθηση της ιδιωτικής χρηματοδότησης και της διαλειτουργικότητάς 
τους. 
ν 
- 7 -
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
17. Η Επιτροπή ενημερώνει συνεπώς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και 
την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με τους προσανατολισμούς της 
παρούσας ανακοίνωσης. Καλεί τους οικονομικούς και κοινωνικούς φορείς καθώς 
και τα κράτη μέλη να συμβάλουν στον καθορισμό του στρατηγικού προγράμματος με 
βάση το έγγραφο εργασίας που επισυνάπτεται στην παρούσα ανακοίνωση. Υπό το 
φως των εν λόγω συμβολών η Επιτροπή θα καταρτίσει μέχρι τον Οκτώβριο του 1993 
το στρατηγικό πρόγραμμα. 
/ 
ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΕΝΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ 
nix 
- 2 -
ΠΕΡΙ ΕΧΟΜΕΝΑ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
ΤΜΗΜΑ Α : Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ 
Ι. Η ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 
Ι Ι. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ 
α) Έλεγχοι της ενσωμάτωσης 
β) Ο έλεγχος εφαρμογής 
(Ι) Ο έλεγχος εκ μέρους της Επιτροπής 
Η οργάνωση των ελέγχων στα κράτη μέλη 
Η επεξεργασία των καταγγελιών 
(Μ) Ο έλεγχος εκ μέρους των εθνικών διοικήσεων 
Η αρωγή στα κράτη μέλη 
Η πλαισίωση του ελέγχου 
(ill) Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη 
III. Η ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ 
α) Η πρόληψη των εμποδίων στις συναλλαγές 
(Ι) Στον τομέα των εμπορευμάτων 
(II) Στον τομέα των υπηρεσιών 
β) Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των κοινοτικών κανόνων 
IV. Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
α) Οι τομείς της συνεργασίας 
(Ι) Στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων 
(Μ) Στον τομέα της προστασίας των βασικών απαιτήσεων 
(α) η οργάνωση των συστημάτων προειδοποίησης σε περίπτωση 
προϊόντων και υπηρεσιών που είτε είναι επικίνδυνα είτε δεν 
συμμορφώνονται με τους κοινοτικούς κανόνες 
β) Η προσαρμογή των κανονιστικών ρυθμίσεων στους νέους κινδύνους 
γ) Τα μέσα της συνεργασίας 
(Ι) Η διοικητική συνεργασία 
(Μ) Η προσαρμογή των διοικήσεων στους κανόνες λειτουργίας της 
ενιαίας αγοράς 
)L Η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 
α) Η διαφάνεια της κοινοτικής νομοθεσίας 
β) Οι ενέργειες επικοινωνίας και πληροφόρησης 
(Ι) Η ετήσια έκθεση για την εσωτερική αγορά 
(II) Ενέργειες επικοινωνίας και πληροφόρησης 
- 3 -
ΤΜΗΜΑ Β : Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ 
Ι. ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ χΩΡΙΣ ΕΜΠΟΔΙΑ 
α) Η βελτίωση του νομικού περιβάλλοντος των επιχειρήσεων και των 
πολι των 
(Ι) Κανόνες προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας 
(Μ) Η προστασία των προσωπικών δεδομένων 
(ill) Το εταιρικό δίκαιο 
(Ιν) Η διευκόλυνση των διασυνοριακών πληρωμών 
β) Η προσέγγιση των φορολογικών συστημάτων και η δημιουργία ευνοϊκών 
φορολογικών συνθηκών για τις επιχειρήσεις 
(Ι) Έμμεση φορολογ(α 
(il) Άμεση φορολογ Ι α 
II. ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ 
III. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 
IV. ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ MME 
α) Προετοιμασία ενημερωτικών μέσων για τις επιχειρήσεις 
β) Ενέργειες που διευκολύνουν την προσαρμογή των MME στις 
διαδικασίες τυποποίησης και πιστοποίησης 
γ) Το άνοιγμα των δημοσίων συμβάσεων στις MME 
V. ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
α) Η ενίσχυση των εξωτερικών αρμοδιοτήτων της Κοινότητας 
β) Η βελτίωση των μέσων εμπορικής πολιτικής 
γ) Σύγκλιση των νομικών και οικονομικών κανόνων 
δ) Διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας 
(Ι) Εξασφάλιση της εξωτερικής ασφάλειας της εσωτερικής αγοράς 
(11) Καταπολέμηση των παραβάσεων 
ΤΜΗΜΑ Γ : ΤΑ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΔΙΚΤΥΑ 
JL ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ 
II. ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 
ILL· Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 
α) Τα σχέδια δικτύων 
β) Τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα 
IV. Q ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ 
Υ-- ΤΑ ΠΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΣΑ 
- 4 -
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Η υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς, δηλαδή η πραγματική θέση σε 
εφαρμογή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, των προσώπων, των 
υπηρεσιών και των κεφαλαίων που προβλέπεται στη Συνθήκη, επηρέασε ριζικά την 
πολιτική της Κοινότητας κατά τη διάρκεια των τελευταίων 8 ετών. Ουδέποτε 
υπήρξε τόσο δυναμική η διαδικασία λήψης αποφάσεων της Κοινότητας· η κοινοτική 
ολοκλήρωση ουδέποτε είχε κινήσει τόσο την προσοχή των πολιτικών και 
οικονομικών υπευθύνων. 
2. Το περιβάλλον που δημιούργησε η Κοινότητα χαρακτηρίζεται από το 
άνοιγμα των αγορών και συνεπώς είναι ένα περιβάλλον ελεύθερο και 
ανταγωνιστικό. Η κατάργηση όλων των τελωνειακών, φορολογικών, κτηνιατρικών, 
φυτοϋγειονομικών και στατιστικών διατυπώσεων κατά τη διέλευση των συνόρων, η 
υποκατάσταση των μέχρι τώρα υποχρεωτικών 12 συστημάτων από ένα και μόνο 
σύστημα πιστοποίησης, το δικαίωμα συμμετοχής στις δημόσιες συμβάσεις στα άλλα 
κράτη μέλη, το δικαίωμα διαμονής για ιδιωτικούς λόγους σε ένα άλλο κράτος 
μέλος και τέλος η αναγνώριση των διπλωμάτων η οποία επιτρέπει την άσκηση του 
δικαιώματος εγκατάστασης, παρέχουν στις επιχειρήσεις, στους εργαζόμενους, και 
γενικότερα, στον πολίτη ένα νέο χώρο ελευθερίας. Η ενίσχυση των κανόνων 
ανταγωνισμού διασφαλίζει την προστασία ιδίως των MME κατά των συνεπειών από 
τις συμφωνίες και τις συγκεντρώσεις επί της λειτουργίας της αγοράς. Η 
κατάργηση των εθνικών διατάξεων που εισάγουν διακρίσεις και η αντιπαράθεση 
των εθνικών συστημάτων μεταξύ τους οδήγησαν σε μια αυτοπειθαρχία κατά των 
καταχρήσεων στο επίπεδο των ρυθμιστικών παρεμβάσεων. 
3. Η Επιτροπή πρόκειται να ασκήσει ένα ιδιαίτερο ρόλο, καταρχάς επειδή 
ορισμένες προτάσεις δεν έχουν ακόμη υποβληθεί ή εκκρεμούν ενώπιον του 
Συμβουλίου, εν συνεχεία και κυρίως επειδή είναι εκείνη η οποία οφείλει να 
εμπνεύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των εθνικών διοικήσεων. Προτεραιότητα της 
Επιτροπής είναι πράγματι να διασφαλίσει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, η 
οποία προϋποθέτει την πλήρη εφαρμογή των κανόνων, ένα σύνολο μέτρων με στόχο 
την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς και τέλος ένα σύνολο διευρωπαϊκών δικτύων 
με σκοπό τη δημιουργία κατάλληλων υποδομών πάνω στις οποίες θα στηρίζεται η 
εφαρμογή των κανόνων. Η τήρηση μιας παθητικής πολιτικής αναμονής δεν είναι 
σκόπιμη· η απλή διοικητική διαχείριση των κεκτημένων δεν είναι σε θέση να 
προσδώσει το δυναμισμό και την ώθηση που είναι αναγκαία προκειμένου η 
ενέργεια να καταστεί αξιόπιστη. Η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
ισορροπείται μόνον μέσω της κίνησης· η διασφάλιση αυτής ακριβώς της κίνησης 
επιδιώκεται με την προετοιμασία του στρατηγικού προγράμματος. 
4. Το εν λόγω στρατηγικό πρόγραμμα θέλει να υπογραμμίσει την θέληση της 
Επιτροπής να βελτιώσει μάλλον το υφιστάμενο πλαίσιο παρά να αναπτύξει 
περαιτέρω τη νομοθετική δραστηριότητα της Κοινότητας, θέλει επίσης να 
υπογραμμίσει τη θέληση της Επιτροπής να συμμετάσχει σε μια διαδικασία 
ενεργούς συνεργασίας με τις εθνικές διοικήσεις και τους οικονομικούς φορείς 
για τη διαχείριση της ενιαίας αγοράς· αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η 
δημοσίευση του παρόντος εγγράφου εργασίας αποτελεί απλώς και μόνο ένα πρώτο 
στάδιο με στόχο τη συλλογή αντιδράσεων, παρατηρήσεων και συμβολών εκ μέρους 
όλων των ενδιαφερομένων. Σε αυτή τη βάση θα καταρτιστεί κατά τη διάρκεια του 
δευτέρου εξαμήνου το στρατηγικό πρόγραμμα το οποίο θα ορίζει τις 
προτεραιότητες και τις λεπτομέρειες εφαρμογής της δράσης. 
- 5 
5. Κύριος στόχος της προτεινόμενης προσέγγισης είναι να θέσει τις 
ενέργειες που συνδέονται με τη λειτουργία και την ανάπτυξη της εσωτερικής 
αγοράς σε ένα συνολικό πλαίσιο που θα προσδίδει στις εν λόγω ενέργειες μια 
πολιτική, οικονομική, κοινωνική και βιομηχανική διάσταση : 
από πολιτική άποψη, έχει μεγάλη σημασία να αποδειχθεί ότι η ενιαία αγορά 
αποτελεί ένα σύνολο· μια σφαιρική προσέγγιση είναι η μόνη η οποία είναι 
σε θέση να δώσει απάντηση στην ανομοιότητα των προβλημάτων και στα 
τομεακά συμφέροντα καθώς και να παράσχει τα μέσα για μια ισόρροπη 
αντιμετώπιση όλων αυτών των προβλημάτων· 
από οικονομική άποψη, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εμπειρίας από την 
εφαρμογή του Λευκού Βιβλίου, μια επέμβαση στην αγορά δεν είναι σε θέση να 
έχει μακροοικονομικές επιπτώσεις παρά μόνον εάν κινητοποιεί όλους τους 
τομείς· 
από κοινωνική άποψη, έχει σημασία να διασφαλισθεί αφενός η ανάπτυξη των 
κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων σύμφωνα με τον κοινωνικό χάρτη του 
1989 και του κοινωνικού προγράμματος δράσης της Κοινότητας και αφετέρου η 
ανάπτυξη μιας κοινοτικής στρατηγικής υπέρ της απασχόλησης· 
από βιομηχανική άποψη, θα πρέπει να μπορούν να τεθούν σε εφαρμογή 
οριζόντια μέσα από τα οποία θα επωφελούνται όλοι οι τομείς και οι 
επαγγελματικές κατηγορίες. 
6. Το παρόν έγγραφο εργασίας επιζητεί τις παρατηρήσεις και τις συμβολές 
όλων των φορέων και όλων των δημοσίων και ιδιωτικών οργανισμών όσον αφορά τις 
προτεραιότητες της δράσης για τη διαχείριση και την ανάπτυξη της εσωτερικής 
αγοράς κατά τρόπο που να την καθιστά μέσο οικονομικής και κοινωνικής 
ανάπτυξης προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων. Η Επιτροπή 
προτίθεται να καταρτίσει μέχρι τον Οκτώβριο του 1993, βάσει των εν λόγω 
συμβολών, ένα στρατηγικό πρόγραμμα για την εσωτερική αγορά, στο οποίο θα 
κληθούν να συμμετάσχουν όλοι οι εταίροι. 
- 6 -
ΤΜΗΜΑ Α: Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ 
Ι, Η ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 
7. Η διαδικασία υλοποίησης της ενιαίας αγοράς, όπως αυτή καθορίστηκε στο 
Λευκό Βιβλίο, έχει πλέον ολοκληρωθεί. Παρόλο που στο πρόγραμμα του Λευκού 
Βιβλίου προστέθηκαν κατά τη διαδικασία αυτή και ορισμένα νέα σημεία, ιδίως 
στον τομέα της ενέργειας, οι δραστηριότητες της Κοινότητας κατά τη διάρκεια 
των τελευταίων 8 ετών ακολούθησαν πιστά το πρόγραμμα αυτό, το οποίο 
υλοποιήθηκε σε ποσοστό μεγαλύτερο του 95%. 0 τομέας της ελεύθερης κυκλοφορίας 
των προσώπων σημειώνει βέβαια σημαντική καθυστέρηση, εφόσον οι αστυνομικοί 
έλεγχοι στα σύνορα εξακολουθούν να αποτελούν μια πραγματικότητα για τους 
πολίτες παρά την κατάργηση των φορολογικών ελέγχων και την αναγνώριση του 
δικαιώματος εγκατάστασης και διαμονής. Ωστόσο, έχει ήδη δημιουργηθεί το 
περιβάλλον που θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να ανταλλάσσουν τα προϊόντα και 
τις υπηρεσίες τους, να ενισχύσουν τη συνεργασία μεταξύ τους και να βελτιώσουν 
τη συνοχή του βιομηχανικού πλέγματος. 
8. Η εφαρμογή του προγράμματος του Λευκού Βιβλίου έγινε προοδευτικά: 
η εναρμμόνιση των τεχνικών κανόνων που προβλέπεται στο Λευκό Βιβλίο έχει 
ολοκληρωθεί. Στα πρώτα στάδια της, η εναρμόνιση αυτή αφορούσε 
περιορισμένους και συγκεκριμένους τομείς, αλλά στη συνέχεια επεκτάθηκε 
στο σύνολο των γεωργικών προϊόντων και των ειδών διατροφής, των 
φαρμακευτικών προϊόντων και των αυτοκινήτων οχημάτων. Η εναρμόνιση των 
ουσιωδών απαιτήσεων ασφάλειας των προϊόντων, σε συνδυασμό με την πολιτική 
πιστοποίησης, καθώς και οι γενικές διατάξεις σχετικά με την ασφάλεια των 
προϊόντων και την αντικειμενική ευθύνη για τα προϊόντα, καλύπτουν το 
σύνολο των μεταποιημένων προϊόντων που διατίθενται στην αγορά της 
Κοινότητας· 
μέτρα για το άνοιγμα των αγορών δημοσίων συμβάσεων στον ανταγωνισμό 
επιχειρήσεων άλλων κρατών μελών, είτε οι συμβάσεις αυτές συνάπτονται από 
δημόσιες διοικήσεις είτε από δημόσιες υπηρεσίες και ανεξάρτητα από το εάν 
πρόκειται για συμβάσεις προμηθειών, παροχής υπηρεσιών ή έργων. Οι 
σχετικές οδηγίες συνδυάζονται με ένδικα μέσα που επιτρέπουν στον εθνικό 
δικαστή να ελέγχει τις εφαρμοζόμενες διαδικασίες· 
η ελευθέρωση των παροχών υπηρεσιών θα καταστεί πραγματικότητα στους 
τομείς στους οποίους δεν έχει ακόμα επιτευχθεί, χάρη στην προοδευτική 
θέση σε εφαρμογή των οδηγιών και των κανονισμών που έχουν θεσπιστεί στους 
τομείς των μεταφορών, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των 
τηλεπικοινωνιών, της αναγνώρισης των διπλωμάτων και της αντιστοιχίας των 
επαγγελματικών προσόντων. Παρόλο που οι τελικές αποφάσεις για τον τομέα 
των οδικών ενδομεταφορών (cabotage) δεν έχουν ακόμα ληφθεί λόγω των 
προβλημάτων που σχετίζονται με τη φορολογία των μεταφορών, στην πράξη η 
πραγματοποίηση οδικών ενδομεταφορών είναι ήδη δυνατή βάσει των ετήσιων 
ποσοστώσεων που καθορίζει η Επιτροπή· 
- 7 -
εκτός από την καθιέρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας, πρέπει επίσης να 
δοθεί στις επιχειρήσεις η δυνατότητα να επωφελούνται σε όσο το δυνατό 
μεγαλύτερο βαθμό από την ελευθερία αυτή, διευκολύνοντας την αναδιάρθρωση 
τους και τον αναπροσανατολισμό των εμπορικών στρατηγικών τους. Κατά 
συνέπεια, οι προτάσεις σχετικά με το εταιρικό δίκαιο, τη φορολογία των 
εταιρειών και τη βιομηχανική και πνευματική ιδιοκτησία αποτελούσαν 
αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος. Ωστόσο, οι επιδιωκόμενοι στόχοι 
επιτεύχθηκαν εν μέρει μόνο, δεδομένου ότι παρά τη θέσπιση των 
περισσότερων μέτρων εναρμόνισης στον τομέα της βιομηχανικής και 
πνευματικής ιδιοκτησίας και την κατάργηση της διπλής φορολόγησης σε 
ορισμένες περιπτώσεις, οι κυριότερες προτάσεις ευρίσκονται ακόμα στο 
στάδιο της εξέτασης από το Συμβούλιο, ιδίως εκείνες που αφορούν τη 
δημιουργία του καθεστώτος ευρωπαϊκής εταιρείας, τη δημιουργία γραφείου 
σημάτων, την κατάργηση της παρακράτησης στην πηγή επί τόκων και εισφορών 
και το συνυπολογισμό των ζημιών θυγατρικών εγκατεστημένων σε άλλες χώρες· 
η κατάργηση όλων των διοικητικών παρεμβάσεων κατά τη διέλευση των 
ενδοκοινοτικών συνόρων προσέδωσε οριστικό χαρακτήρα στα μέτρα για το 
άνοιγμα των αγορών στα προϊόντα, τις υπηρεσίες και τα κεφάλαια από άλλα 
κράτη μέλη. Η κατάργηση, την 1η Ιανουαρίου 1993, του ενιαίου διοικητικού 
εγγράφου κατά τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και η θέση σε ισχύ μιας 
σειράς διατάξεων για την αναδιοργάνωση τόσο των φορολογικών, 
κτηνιατρικών, φυτουγειονομικών, υγειονομικών και στατιστικών ελέγχων όσο 
και των ελέγχων ασφαλείας, κατέστησε δυνατή την κατάργηση των ελέγχων στα 
σύνορα· 
η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων αυτή καθαυτή δεν έχει ακόμα καταστεί 
πραγματικότητα. Τα φυσικά πρόσωπα επωφελούνται βέβαια από την κατάργηση 
των τελωνειακών και φορολογικών ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, οι πολίτες 
της Κοινότητας μπορούν να ασκήσουν την επαγγελματική δραστηριότητα τους 
σε οποιοδήποτε κράτος μέλος βάσει της αναγνώρισης των διπλωμάτων και των 
επαγγελματικών προσόντων τους και μπορούν να διαμένουν στα κράτη αυτά 
ανεξάρτητα από οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα, αλλά από νομική 
άποψη οι έλεγχοι επί των προσώπων, παρά την απλούστευση τους, 
εξακολουθούν να υπάρχουν. Η Επιτροπή εξέφρασε επανειλημμένως την ανησυχία 
της γι'αυτή την κατάσταση, ιδίως ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και 
ελπίζει ότι η ουσιαστική πρόοδος που αναμένεται να σημειωθεί στον τομέα 
αυτό το 1993, κυρίως στο πλαίσιο της συμφωνίας του Schengen, θα έχει 
θετικές επιπτώσεις στα άλλα κράτη μέλη, έτσι ώστε αυτές οι καθυστερήσεις 
που γίνονται ιδιαίτερα αισθητές στους πολίτες να μη συγκαλύπτουν τις 
σημαντικές προσπάθειες που έχουν καταβληθεί σε άλλους τομείς. 
9. Αλλά η νομοθετική διαδικασία δεν περιορίζεται στο πρόγραμμα του Λευκού 
Βιβλίου. Πράγματι, το πρόγραμμα αυτό εμπεριέχει μια δυναμική ολοκλήρωσης που 
υπερβαίνει το σημερινό πλαίσιο. 
Καταρχήν, η Επιτροπή και το Συμβούλιο πρέπει να μεριμνήσουν για την 
εφαρμογή των διατάξεων που έχουν θεσπιστεί. Αυτό ισχύει ιδίως στον τομέα 
των τεχνικών κανόνων, στον οποίο έχουν θεσπιστεί "διατάξεις-πλαίσιοΜ 
- 8 -
χωρίς την παράλληλη έγκριση μέτρων εφαρμογής από την Επιτροπή και το 
Συμβούλιο. Επίσης, η ίδια κατάσταση παρατηρείται και στον τομέα των ειδών 
διατροφής, στον κτηνιατρικό και το φυτοϋγειονομικό τομέα, καθώς και στον 
τομέα των κατασκευών. Ετσι, παρόλο που στον κτηνιατρικό τομέα όλα τα 
μέτρα που προβλέπονται στο Λευκό Βιβλίο και είναι, επομένως, αναγκαία για 
τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς έχουν ήδη ληφθεί, εκτός από εκείνα 
που αφορούν τα οικόσιτα ζώα που συνοδεύουν άτομα κατά τη μετακίνηση τους, 
σημαντικός αριθμός αποφάσεων εφαρμογής δεν έχουν ακόμα εκδοθεί από το 
Συμβούλιο ή την Επιτροπή. 
Η κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα δικαιολογεί την ανάληψη ενεργειών που 
αποσκοπούν είτε στην οργάνωση των εμπορικών συναλλαγών στο εσωτερικό της 
Κοινότητας χωρίς τη μεταβολή των εθνικών καθεστώτων, είτε στην 
εναρμόνιση αυτών των καθεστώτων. Τα πλέον επείγοντα μέτρα έχουν ήδη 
ληφθεί, όπως στους τομείς των πολιτιστικών αγαθών, των εκρηκτικών υλών 
και των ελέγχων συμβατότητας στα εξωτερικά σύνορα. Επίσης, ορισμένες 
άλλες αποφάσεις που αφορούν τους κατωτέρω τομείς ευρίσκονται σε 
εκκρεμότητα: 
(α) οι έλεγχοι κατά την εξαγωγή προϊόντων και τεχνολογιών διπλής χρήσης 
(δηλαδή προϊόντων και τεχνολογιών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για 
εμπορικούς και στρατιωτικούς σκοπούς): παρά τη δέσμευση που ανέλαβε το 
Συμβούλιο το Δεκέμβριο του 1992 να επιδιώξει την επίτευξη συμφωνίας πριν 
από τις 31 Μαρτίου 1993, υπάρχουν ακόμα ορισμένα πολιτικά και τεχνικά 
προβλήματα που καθυστερούν την επίλυση του θέματος αυτού· 
(β) τα μέτρα που έχουν ληφθεί στον τομέα των έμμεσων φόρων πρέπει να 
συμπληρωθούν με την έγκριση των προτάσεων για τη φορολογία των μεταφορών 
προσώπων. Ωστόσο, η πιο σημαντική απόφαση, η οποία πρέπει να εγκριθεί το 
ταχύτερο δυνατό, αφορά τα καθεστώς του ΦΠΑ για τα μεταχειρισμένα 
προϊόντα, τα αντικείμενα τέχνης, τα αρχαιολογικά αντικείμενα και τα 
αντικείμενα για συλλογές. 
Η κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα απαιτεί εκ μέρους της Επιτροπής και 
των κρατών μελών ιδιαίτερη προσοχή, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι 
αποκλίσεις μεταξύ των ρυθμίσεων που εφαρμόζονται σε ορισμένα προϊόντα που 
δεν έχουν αποτελέσει αντικείμενο εναρμόνισης δεν δημιουργούν δυνατότητες 
απάτης και δυσχέρειες για τους καταναλωτές. Στο πλαίσιο αυτό 
ανακοινώθηκε, για παράδειγμα, η κατάρτιση μιας πρότασης για την 
πιστοποίηση των πολύτιμων μετάλλων. Για τους ίδιους λόγους, τέλος, 
υποβλήθηκε μια πρόταση στον τελωνειακό τομέα για την καταπολέμηση των 
απατών που σχετίζονται με τις εμπορικές συναλλαγές και τις συναλλαγές 
γεωργικών προϊόντων. 
(γ) Στον τομέα των μεταφορών, μετά την επίτευξη των στόχων προτεραιότητας 
πρέπει να ληφθούν μέτρα για την οργάνωση της ελεύθερης παροχής ειδικών 
υπηρεσιών μεταφορών, όπως η μεταφορά επικίνδυνων και αλλοιώσιμων 
προϊόντων, οι υπηρεσίες ταξί, οι μεταφορές υψηλής ασφαλείας, τα 
ασθενοφόρα, οι μεταφορές για ίδιο λογαριασμό και η εκμίσθωση αυτοκινήτων. 
Η Επιτροπή διαπίστωσε εξάλλου ότι οι διατυπώσεις για τη μεταφορά σορού 
είναι ιδιαίτερα χρονοβόρες και δύσκαμπτες και δικαιολογούν την ανάληψη 
πρωτοβουλιών για την απλούστευση τους και τη διευκόλυνση των οικογενειών. 
(δ) Το περιβάλλον αποτελεί βασικό παράγοντα για την υλοποίηση της 
εσωτερικής αγοράς: η θέσπιση, σε κοινοτικό επίπεδο, αυστηρών 
- 9 -
περιβαλλοντικών κανόνων και η ομοιόμορφη εφαρμογή τους θα ενισχύσουν τη 
διαδικασία σύγκλισης και τη συνοχή μεταξύ των κρατών μελών και θα 
αμβλύνουν τις ανησυχίες πολλών χωρών σχετικά με ορισμένα προϊόντα που 
προέρχονται από άλλα κράτη μέλη και θεωρούνται ότι έχουν κατασκευαστεί 
υπό συνθήκες που δεν συμβιβάζονται με την προστασία του περιβάλλοντος. Οι 
κανόνες αυτοί θα μπορούσαν επίσης να καθησυχάσουν τα κράτη μέλη που έχουν 
θιγεί σε μικρότερο βαθμό από περιβαλλοντική άποψη και ανηχυχούν για τις 
ενδεχόμενες επιπτώσεις της εκβιομηχάνισης και της εντατικής εμπορικής 
εκμετάλλευσης. Πρέπει εξάλλου να σημειωθεί ότι οι κανονισμοί σχετικά με 
το περιβάλλον χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις για την επιδέξια 
παράκαμψη της πειθαρχίας της εσωτερικής αγοράς με την επίκληση θεμιτών 
περιβαλλοντικών κινήτρων. Αυτό συμβαίνει ιδίως στον τομέα των αποβλήτων 
και της επεξεργασίας υλικών, υπό την ευρεία έννοια τους. 
Για όλα αυτά τα προβλήματα υπάρχουν πολλές δυνατές λύσεις και γενικές 
κατευθύνσεις δράσης: μία από αυτές θα μπορούσε να είναι η εναρμόνιση των 
εθνικών περιβαλλοντικών ρυθμίσεων· μια άλλη λύση θα ήταν η εφαρμογή της 
αρχήζ της "ισοδυναμίας των οικονομικών όρων", η οποία συνεπάγεται την 
εξασφάλιση της ισοδυναμίας των διάφορων εθνικών συστημάτων από οικονομική 
άποψη. 
Η ανάπτυξη των διασυνοριακών δραστηριοτήτων, η ανάγκη παροχής στις 
επιχειρήσεις δυνατοτήτων αξιοποίησης όλων των εύκαμπτων μέσων διαχείρισης 
που προσφέρει η κοινοτική διάσταση και η αναγκαιότητα διασφάλισης του 
δημόσιου συμφέροντος από τις συνέπειες της στρέβλωσης του ανταγωνισμού 
οδήγησαν την Επιτροπή στην επέκταση των κανόνων λειτουργίας της 
εσωτερικής αγοράς σε άλλους τομείς που δεν είχαν προβλεφθεί αρχικά στο 
Λευκό Βιβλίο, και ιδίως στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, των 
ταχυδρομικών υπηρεσιών και της ενέργειας. 
(α) Στον τομέα των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών, εκτός από τα μέτρα για την 
αμοιβαία αναγνώριση των εγκρίσεων τηλεπικοινωνιακών τερματικών, το 
άνοιγμα των αγορών κρατικών συμβάσεων και την ευρωπαϊκή τυποποίηση, η 
Επιτροπή συνεχίζει τις ενέργειες της για το άνοιγμα των αγορών υπηρεσιών 
με την υποβολή, παράλληλα με τη θέση σε εφαρμογή της οδηγίας-πλαίσιο ΟΝΡ 
(Open Network Provisions), πρότασης για το πλήρες άνοιγμα των αγορών 
αυτών έως την 01.01.1998. Η πρόταση της Επιτροπής είναι αποτέλεσμα μακρών 
διαβουλεύσεων μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών, οι οποίες βασίστηκαν 
στην έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή το 1992 δυνάμει των οδηγιών 90/387 
του Συμβουλίου (ΟΝΡ) και 90/388 της Επιτροπής (υπηρεσίες εκτός της 
φωνητικής τηλεφωνίας). 
(β) Στον τομέα των ταχυδρομικών υπηρεσιών, η Επιτροπή άντλησε πρόσφατα τα 
πρώτα συμπεράσματα της διαδικασίας διαβούλευσης που ακολούθησε την έκδοση 
του Πράσινου Βιβλίου της το Μάιο του 1992. 
(γ) Στον τομέα της ενέργειας, παράλληλα με την εφαρμογή της Συνθήκης στις 
ρυθμίσεις ή τις συμπεριφορές επιχειρήσεων του τομέα αυτού που δεν 
συμβιβάζονται με τις διατάξεις της, η Επιτροπή υιοθέτησε μια σταδιακή 
πρσέγγιση στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου και 
των υγρών καυσίμων. Έτσι, η Επιτροπή πρότεινε την εναρμόνιση των όρων 
πρόσβασης στις δραστηριότητες έρευνας και εξόρυξης υγρών καυσίμων. Οσον 
αφορά το φυσικό αέριο και την ηλεκτρική ενέργεια, η πολιτική της 
Επιτροπής υπαγορεύεται από την επιδίωξη τριών στόχων: ελευθερία 
κυκλοφορίας και εγκατάστασης, βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και ασφάλεια 
- 10 -
εφοδιασμού. Για την επίτευξη των στόχων αυτών έχουν ήδη ληφθεί ορισμένα 
μέτρα για την εξασφάλιση της διαφάνειας των τιμών. Μια δεύτερη σειρά 
μέτρων ευρίσκεται ακόμα στο στάδιο της εξέτασης από το Συμβούλιο και το 
Κοινοβούλιο· τα μέτρα αυτά αποσκοπούν, με την κατάργηση των εναπομενόντων 
εμποδίων, στην ενίσχυση του ανταγωνισμού, της αποτελεσματικότητας και 
της διαφάνειας των αγορών ενεργειακών προϊόντων στην Κοινότητα. 
II. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ 
10. Η διαχείριση των κανόνων πρέπει να ανταποκρίνεται σε ένα τριπλό σκοπό 
εκφραζόμενο στις διάφορες πτυχές της είτε πρόκειται για την ενσωμάτωση και 
εφαρμογή των κανόνων αυτών, είτε για τον έλεγχο της τήρησης τους εκ μέρους 
των επιτηδευματιών ή των διοικήσεων, είτε για την επιβολή κυρώσεων. Σε κάθε 
περίπτωση, αποστολή της Επιτροπής κατά την άσκηση των καθηκόντων της είναι: 
να προσφέρει στα κράτη μέλη τη βοήθεια που χρειάζονται για να 
ανταπεξέλθουν στις ιδιαίτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και να 
οργανώσει την τακτική ανταλλαγή εμπειριών στο πλαίσιο ειδικών επιτροπών . 
να εξασφαλίσει τη διαφάνεια των μεθόδων ενσωμάτωσης στα κράτη μέλη και 
του τρόπου εφαρμογής τους, ώστε να προλαμβάνονται οι δυσκολίες που μπορεί 
να αντιμετωπίσουν οι επιτηδευματίες και κυρίως να διασφαλίζεται η 
αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ εθνικών διοικήσεων μέσω της καλύτερης γνώσης 
των διαφορών που υπάρχουν μεταξύ των εθνικών συστημάτων. 
α) ÎASYXQC Tnc svottuaTttonc 
11. Η Επιτροπή έχει επιμείνει ως προς την σπουδαιότητα και τον επείγοντα 
χαρακτήρα της ενσωμάτωσης προς τις εθνικές νομοθεσίες. Από το 1989 
παρακολουθεί συστηματικά την κατάσταση των τομέων που καλύπτονται από τη 
Λευκή Βίβλο σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο και μάλιστα σε διμερές ή 
πολυμερές πλαίσιο. Η τακτική αυτή είναι φανερό ότι απέδωσε διότι μέχρι 
στιγμής έχουν ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία των κρατών μελών οι μισές από 
τις σχετικές οδηγίες ενώ από το Μάιο του 1993 έχουν ληφθεί πάνω από το 85Χ 
των μέτρων ενσωμάτωσης. Για να επιτευχθεί το αποτέλεσμα αυτό καταβλήθηκαν 
σημαντικές προσπάθειες εκ μέρους των εθνικών κοινοβουλίων και διοικήσεων. Σε 
ορισμένους τομείς μάλιστα και ιδίως στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τις 
τηλεπικοινωνίες και τις μεταφορές χρειάστηκε να επέλθουν σημαντικές 
διαρθρωτικές προσαρμογές. 
12. Ενώ μέχρι το 1989 ο έλεγχος της ενσωμάτωσης στις εθνικές νομοθεσίες 
γινόταν αποκλειστικά σε διμερή βάση, εκτός από ορισμένα στοιχεία δημοσιότητας 
στη φάση της αιτιολογημένης γνώμης, από τότε και στο εξής τα κράτη μέλη έχουν 
τη δυνατότητα να πληροφορούνται (μέσω της ΕΕ των ΕΚ) τη θέση τους σε σχέση με 
τα υπόλοιπα κράτη μέλη και να διαπιστώνουν ότι από τη στιγμή που μία οδηγία 
έχει ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία των περισσότερων κρατών μελών, τα 
επιχειρήματα που προτάσσουν για να αναβάλουν τη διαδικασία αυτή καθίστανται 
αβάσιμα. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να προμηθευθούν τα εθνικά κείμενα 
ενσωμάτωσης βάσει δημοσιευόμενων στοιχείων αναφοράς. Εντούτοις, η διαφάνεια 
αυτή μπορεί να βελτιωθεί θέτοντας στη διάθεση των κρατών μελών τα (δια τα 
κείμ 
- 11 -
ενα. Αυτό θα ήταν απλό αν δεν υπήρχε το θέμα της γλώσσας. Προς το σκοπό αυτό 
η Επιτροπή βάσει του ενδιαφέροντος που εκφράζουν οι χρήστες των κοινοτικών 
κανόνων, θα μελετήσει τη δυνατότητα: 
σε μία πρώτη φάση, να δημοσιεύσει το σύνολο των κειμένων ενσωμάτωσης ανά 
νομοθετικό τομέα λαμβάνοντας οπωσδήποτε υπόψη της το εκφραζόμενο για μία 
τέτοια δημοσίευση ενδιαφέρον. Οσο λιγότερα περιθώρια ερμηνείας αφήνουν οι 
οδηγίες τόσο λιγότερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δημοσίευση των κειμένων 
ενσωμάτωσης· 
σε μία δεύτερη φάση, να μελετήσει τις προτάσεις συνεργασίας εκ μέρους 
ιδιωτικών εκδοτικών οίκων με αντικείμενο τη διάδοση των συλλογών αυτών 
στις διάφορες κοινοτικές γλώσσες. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας πρωτοβουλίας 
θα ήταν δυνατό να ενθαρρυνθεί η σύσταση ενός ευρωπαϊκού ομίλου 
οικονομικού ενδιαφέροντος για τη συλλογική αντιμετώπιση των απαιτήσεων 
ανάλυσης, μετάφρασης και δημοσίευσης των κειμένων. 
13. Η Επιτροπή έχει επίσης την ευθύνη να διασφαλίζει τον έλεγχο της 
συμμόρφωσης των μέτρων ενσωμάτωσης. 0 μεγάλος φόρτος εργασίας των εθνικών 
διοικήσεων όσον αφορά την εκπόνηση των μέτρων ενσωμάτωσης μετατίθεται προς 
τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Στο πλαίσιο της Λευκής Βίβλου πρέπει να 
ελεγχθούν πάνω από 2.000 κείμενα στις 9 επίσημες κοινοτικές γλώσσες. Σ'αυτό 
προστίθεται το γεγονός ότι τα μέτρα ενσωμάτωσης περνούν διαδοχικά από σειρά 
κειμένων διαφορετικής νομικής ιεράρχησης, τα οποία εκδίδονται ορισμένες φορές 
από διαφορετικές αρχές σε συνάρτηση με το επίπεδο αρμοδιότητας τους, όπως 
π.χ. συνέβη κατά την ενσωμάτωση της οδηγίας περί πτυχίων και των κτηνιατρικών 
οδηγιών. Επιπλέον, η επαλήθευση της συμμόρφωσης δεν μπορεί να περιορίζεται σε 
μία απλή σύγκριση των κειμένων αλλά πρέπει, επίσης, να λαμβάνει υπόψη το 
γενικότερο νομικό σύστημα, όπως π.χ. το εταιρικό δίκαιο, και τη διοικητική 
πλαισίωση όπως π. χ. στον κτηνιατρικό τομέα. Επιπλέον, ο έλεγχος της 
ενσωμάτωσης παρεμποδίζεται συχνά από τον πολύπλοκο χαρακτήρα των συστημάτων 
ενσωμάτωσης και την απουσία κωδικοποίησης των εθνικών κειμένων. Έτσι 
εξηγείται και η ποικιλία μεθόδων που ακολουθούνται όσον αφορά τον έλεγχο της 
συμμόρφωσης : 
στους περισσότερους τομείς, οι υπηρεσίες της Επιτροπής αναλύουν τα σχέδια 
μέτρων ενσωμάτωσης ώστε να προλαμβάνονται οι παραβάσεις και κυρίως να 
διασφαλίζεται η σύγκλιση των ερμηνειών· 
σε ορισμένους εξαιρετικά τεχνικούς τομείς, η Επιτροπή ενεργεί ύστερα από 
καταγγελίες επιτηδευματιών και κρατών μελών που έχουν διαπιστώσει ότι τα 
μέτρα ενσωμάτωσης είναι ακατάλληλα. Αυτό αφορά γενικά τον τομέα των 
κτηνιατρικών και φυγουγειονομικών προϊόντων και κανόνων. Οπωσδήποτε, οι 
συχνές συνεδριάσεις των επιτροπών στους τομείς της κτηνιατρικής και 
ζωοτεχνικής νομοθεσίας καθώς και της νομοθεσίας για τα φυτικά προϊόντα 
και τις ζωοτροφές επιτρέπουν τη συνεχή παρακολούθηση της λειτουργίας των 
κανόνων και, με τον τρόπο αυτόν, της ποιότητας της ενσωμάτωσης στις 
εθνικές νομοθεσίες. 
σε άλλους τομείς, η Επιτροπή αναθέτει την ανάλυση των μέτρων ενσωμάτωσης 
σε εμπειρογνώμονες και στις περιπτώσεις όπου απαιτείται κινεί διαδικασίες 
παράβασης· 
- 12 -
σε κάποιους τομείς, συντάσσονται λεπτομερείς εκθέσεις, σε ορισμένες 
περιπτώσεις που έχουν λάβει δημοσιότητα, για την ενσωμάτωση και την 
εφαρμογή των οδηγιών, όπου οι συλλεγόμενες πληροφορίες διαφωτίζουν 
συγκεκριμένα προβλήματα. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή διεξάγει 
έρευνες όπως π.χ. συνέβη τελευταία με την εφαρμογή των οδηγιών για τις 
ορμόνες, την τεχνητή γονιμοποίηση, τη μεταφορά των ζώων, τις κτηνιατρικές 
διατυπώσεις, κ.λπ.· 
σε άλλους τομείς, οι κοινοτικές διατάξεις θεσπίζουν τη σύσταση επιτροπών 
με αποστολή να επικουρούν την Επιτροπή κατά την παρακολούθηση της 
ενσωμάτωσης της νομοθεσίας (π.χ. επιτροπή ΦΠΑ, επιτροπή ειδικών φόρων 
κατανάλωσης, μόνιμη επιτροπή διοικητών των εθνικών φορολογικών 
διοικήσεων). Η μέθοδος αυτή αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική για την 
παρακολούθηση της ενσωμάτωσης των οδηγιών στον τομέα του ΦΠΑ και των 
ειδικών φόρων κατανάλωσης. Με τον τρόπο αυτό και παρά τις κάποιες 
καθυστερήσεις ενσωμάτωσης, κατέστη δυνατή η λήψη των κατάλληλων 
διοικητικών μέτρων με τα οποία διασφαλίζεται η εφαρμογή του νέου 
καθεστώτος από 01.01.1993, ακόμη και για μέτρα απλούστευσης εκδοθέντα στα 
τέλη Δεκεμβρίου. 
14. Παρόλα αυτά όμως, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να εγγυηθεί τη συστηματική 
άσκηση ελέγχου συμμόρφωσης των μέτρων ενσωμάτωσης ώστε να παρέχεται σε όλα τα 
κράτη μέλη και τους επιτηδευματίες η ασφάλεια γιά τη συμμόρφωση προϊόντων ή 
υπηρεσιών που προέρχονται από άλλο κράτος. Η επαλήθευση της συμμόρφωσης των 
μέτρων ενσωμάτωσης ανά τομέα στο πλαίσιο διμερών συναντήσεων με τα κράτη 
μέλη, θα ήταν χρήσιμη, πρόκειται όμως για κάτι που θα εξαρτηθεί από τα μέσα 
που θα διατεθούν προς το σκοπό αυτό. 
15. Η διαπίστωση της δύσκολης κατάστασης που επικρατεί σήμερα όσον αφορά τον 
έλεγχο της ενσωμάτωσης των εκδοθείσων οδηγιών, οδηγεί σε προβληματισμό ως 
προς το χειρισμό του θέματος στο μέλλον. Είναι βέβαιο ότι οι προτάσεις που 
έχουν γίνει για τη βελτίωση της διαφάνειας των μέτρων ενσωμάτωσης θα 
επιτρέψουν την αμοιβαία επιτήρηση της ποιότητας των λαμβανόμενων μέτρων. Σε 
ορισμένες περιπτώσεις, όμως, πρέπει να διευκολύνεται η χρησιμοποίηση 
κανονισμών έναντι οδηγιών, όπως εξάλλου έχει επανειλημμένα επισημάνει η 
Επιτροπή. Παρότι προτιμά την έκδοση οδηγιών, η Επιτροπή θεωρεί ότι η 
χρησιμοποίηση κανονισμών μπορεί να συμβάλει στη διαφάνεια και την καλή 
εφαρμογή των κανόνων χωρίς να θίγονται οι εθνικές νομικές ή διοικητικές 
ιδιαιτερότητες, στις παρακάτω δύο περιπτώσεις: 
πρώτον, όπως προτείνεται στην έκθεση Sutherland, όταν ολοκληρώνονται οι 
εργασίες εναρμόνισης σε κάποιον τομέα και υπάρχει σύγκλιση ως προς την 
εφαρμογή στα κράτη μέλη, οι οδηγίες μπορούν να κωδικοποιούνται υπό μορφή 
κανονισμού· αυτό μπορεί να εφαρμοσθεί στην περίπτωση καθαρά τεχνικών 
διατάξεων στον τομέα των ελκυστήρων, των αυτοκινήτων οχημάτων και των 
φαρμακευτικών προϊόντων· 
δεύτερον, οι εθνικές διαδικασίες ενσωμάτωσης μπορούν να ελαφρυνθούν εάν 
τα μέτρα εκτέλεσης των οδηγιών λάβουν τη μορφή κανονισμών· στις 
περιπτώσεις αυτές, τα εθνικά συστήματα προσαρμόζονται, μέσα στο πλαίσιο 
της ενσωμάτωσης της βασικής οδηγίας, ενώ οι εκτελεστικές διατάξεις 
αφορούν μόνον τον τρόπο παρέμβασης. Οταν τα βασικά κείμενα το επιτρέπουν, 
η προσέγγιση αυτή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε τομείς που 
απαιτούν πολυάριθμα εκτελεστικά μέτρα όπως π.χ. ο τομέας των κτηνιατρικών 
- 13 -
και φυτοϋγειονομικών κανόνων. 
16. Η ελάφρυνση των διαδικασιών ενσωμάτωσης είναι εύκολη εφόσον οι πραγματικά 
προβληματικές περιπτώσεις είναι περιορισμένες σε αριθμό. Μεταξύ αυτών 
περιλαμβάνονται οι οδηγίες για την αναγνώριση των πτυχίων, οι οδηγίες για το 
άνοιγμα των δημόσιων συμβάσεων, η οδηγία για την παροχή τηλεοπτικών 
υπηρεσιών, κ.λπ. 
17. Η έναρξη ισχύος της συνθήκης για την ένωση θα επιτρέψει στην Επιτροπή, να 
επιβάλει, βάσει του άρθρου 171, χρηματικές ποινές στα κράτη μέλη που δεν 
εφαρμόζουν τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Απομένει να καθοριστούν 
τα κριτήρια που θα εφαρμόζει η Επιτροπή προκειμένου να καθορίσει το ύψος των 
προστίμων που θα προτείνει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. 
18. Η λειτουργία της ενιαίας αγοράς δεν εξαρτάται μόνο από το κοινοτικό 
δίκαιο αλλά και από τις διακυβερνητικές συμφωνίες οι οποίες, πέραν του ότι 
διευκολύνουν τη συνεργασία σε νομικό επίπεδο και οργανώνουν την διοικητική 
συνεργασία, πρέπει να διευκολύνουν και την ελεύθερη κυκλοφορία εντός της 
Κοινότητας. Δυστυχώς παρατηρούνται ανησυχητικές καθυστερήσεις ως προς την 
εφαρμογή τους που συχνά οφείλονται στις διαδικασίες επικύρωσης. Επί 21 
διακυβερνητικών συμφωνιών που έχουν συναφθεί σε κοινοτικό επίπεδο, 
εφαρμόζονται ουσιαστικά μόνο 2 και μάλιστα μόνον μεταξύ 10 κρατών μελών. Η 
έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας ο τίτλος IV 
αφορά την οργάνωση της συνεργασίας των κρατών μελών στον τομέα της 
δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, θα δώσει στην Επιτροπή την ευκαιρία 
να προβάλει το θέμα αυτό, χρησιμοποιώντας, κατά περίπτωση, το δικαίωμα 
πρωτοβουλίας στους τομείς όπου αυτό της έχει αναγνωριστεί. 
Β) 0 έλ6Υϊος Εφαρμογής 
19. Πέραν της μεταφοράς των κανόνων τίθεται το ζήτημα του ελέγχου της 
εφαρμογής τους τόσο εκ μέρους των εθνικών διοικήσεων όσο και των 
επιχειρηματιών που οφείλουν να τηρούν τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από 
τους κανόνες αυτούς. Οι μέθοδοι ελέγχου βασίζονται κυρίως στα κράτη μέλη, 
έστω και αν κατ'εξαίρεση η Επιτροπή ανέλαβε ειδικές αποστολές επιθεώρησης και 
επιτόπιου ελέγχου. 
(Ι) 0 έλεγχος εκ μέρους της Επιτροπής 
20. Η Επιτροπή, κατ'εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 155 της Συνθήκης, έχει 
μια γενική αποστολή εποπτείας για την τήρηση των υποχρεώσεων που θεσπίστηκαν 
βάσει του κοινοτικού δικαίου και τα κράτη μέλη οφείλουν να της παρέχουν την 
απαραίτητη συνδρομή, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5. Για να προσδώσει 
στην αποστολή αυτή μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, σε ορισμένους τομείς, 
ανέλαβε την εκπλήρωση αποστολών επιτόπιας επιθεώρησης. 
Η οργάνωση των ελέγχων στα κράτη μέλη: σύμφωνα με μια σειρά οδηγιών του 
Συμβουλίου, η Επιτροπή έλαβε εντολή για την πραγματοποίηση ελέγχων σε 
ευρύ πεδίο τομέων, όπως π.χ. για το νωπό κρέας, τα προϊόντα με βάση το 
κρέας, το κρέας των πουλερικών, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αλιεύματα 
κ.λπ. ... για να εξασφαλίσει την τήρηση των κανόνων δημόσιας υγείας και 
υγείας των ζώων. Αντίστοιχες υποχρεώσεις εφαρμόζονται στον 
φυτοϋγειονομικό τομέα. Οι υποχρεώσεις αυτές συνδέονται με τη λειτουργία 
της εσωτερικής αγοράς και λαμβάνουν υπόψη την αλλαγή προσέγγισης υπέρ 
ενός συστήματος που βασίζεται σε ελέγχους της παραγωγής και της εμπορίας, 
- 14 -
που εφαρμόζονται στον τόπο προέλευσης ή στους εξωτερικούς συνοριακούς 
σταθμούς, στην περίπτωση εισαγωγών από τρίτες χώρες. Οι νέοι αυτοί 
κανόνες οδήγησαν στη σύσταση, το 1992, στο πλαίσιο της Γενικής Διεύθυνσης 
Γεωργίας, της Υπηρεσίας κτηνιατρικής και φυτοϋγειονομικής επιθεώρησης και 
ελέγχου. Παράγοντα ανησυχίας αποτελεί το κατά πόσον η Επιτροπή έχει την 
δυνατότητα να εκπληρώσει τις ευθύνες της στους τομείς αυτούς. Τα κράτη 
μέλη ενημερώθηκαν για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η υπηρεσία αυτή, 
καθώς και για τις προτεραιότητες που έχει θεσπίσει, βάσει της εξέλιξης 
των κανόνων που αφορούν στην υγεία των ζώων και στη δημόσια υγεία και 
τους περιορισμούς προσλήψεων προσωπικού της Επιτροπής. Οι τομείς, στους 
οποίους οι προβλέψιμες πρόοδοι θα έχουν περιορισμένη έκταση έχουν 
επισημανθεί: πρόκειται για τους τομείς των αλιευμάτων,του κρέατος 
πουλερικών, των προϊόντων με βάση το κρέας και των συνθηκών διαβίωσης των 
ζώων. Οι πόροι που διαθέτει η υπηρεσία αυτή δεν αντιστοιχούν προς τις 
ευθύνες που ανατέθηκαν στην Επιτροπή για τη διαχείριση αυτών των πλευρών 
της εσωτερικής αγοράς. Η Επιτροπή αυτή τη στιγμή εξετάζει την επίλυση των 
προβλημάτων αυτών. 
Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, όσογ ΩΨΟΡά TIC 6V λόγω, $ΡΩΟΤΠΡΐ6τηΤ6ς OTQ 
πλαίσιο Tnc Κοινότητα<:. η λειτουργία επιθεώρησης της αρμόδιας υπηρεσίας 
δεν υποκαθίσταται από τους ελέγχους που ασκούνται εκ μέρους των κρατών 
μελών. Στόχος είναι να διασφαλισθεί ότι οι έλεγχοι αυτοί λειτουργούν 
σωστά και ότι κατά συνέπεια διατηρείται η εμπιστοσύνη στη λειτουργία της 
ενιαίας αγοράς. Αντίθετα, n Sïïl9eWPrK?n της ElUTPOTrtc 06 TPJTSC XÙPSC. 
υποκαθιστά το οόλο των κοατών υελών. που στο πλαίσιο μιας ενιαίας αγοράς 
δεν μπορούν να διατηρήσουν διαφορετικές προσεγγίσεις για τις συναλλαγές 
με τρίτες χώρες. Πάντως, η προσέγγιση θα συνίσταται στην ενίσχυση της 
ευθύνης των κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών υπηρεσιών στις τρίτες 
ενδιαφερόμενες χώρες, τονίζοντας κυρίως την αμοιβαιότητα και την 
αντιστοιχία από ό,τι τη διατήρηση της παραδοσιακότερης προσέγγισης 
επιθεώρησης. 
Η επιλεγείσα λύση, σε ένα υπό έγκριση σχέδιο οδηγίας στον τομέα των 
τροφίμων, ήταν το να προβλεφθεί ότι η Επιτροπή διορίζει και δίνει εντολή 
σε υπαλλήλους να συνεργαστούν με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών για 
τον έλεγχο και την αξιολόγηση της αντιστοιχίας και της 
αποτελεσματικότητας των συστημάτων επίσημου ελέγχου που εφαρμόζονται εκ 
μέρους των αρχών αυτών. Συνεπώς, πρόκειται για μια εξουσία ελέγχου ή 
αξιολόγησης της λειτουργίας συστημάτων ελέγχου καθώς και της 
αποτελεσματικότητας και ισοτιμίας τους που πρόκειται να θεσπιστεί. 
θα μπορούσε να προταθεί ως ενδιάμεση διευθέτηση η σύσταση ενός σώματος 
ελεγκτών σε κάθε κράτος μέλος που θα μπορούσε να συμμετέχει σύμφωνα με 
διαδικασίες που θα καθοριστούν στους ελέγχους που οργανώνονται σε ένα 
άλλο συγκεκριμένο κράτος μέλος. Η μέθοδος αυτή, που εισάχθηκε στη 
διοικητική συμφωνία η οποία συνάφθηκε με την Ελβετία σχετικά με ένα 
καθεστώς οδικής διαμετακόμισης, θα επέτρεπε συγχρόνως τη μετάδοση 
πληροφοριών σχετικά με τα αποτελέσματα των ελέγχων και την εξασφάλιση 
μιας αμοιβαίας εμπιστοσύνης για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων. 
Η επεξεργασία των καταγγελιών: Υποβάλλεται στην Επιτροπή μεγάλος όγκος 
καταγγελιών, με αυξητική τάση σε συνάρτηση με την ανάπτυξη της κοινοτικής 
νομοθεσίας και τη μεταφορά της καθώς επίσης σε συνάρτηση με την 
ευαισθητοποίηση των επιχειρήσεων και την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων 
τους. Οι καταγγελίες αυτές στρέφονται κυρίως στον τομέα της ελεύθερης 
- 15 -
κυκλοφορίας των εμπορευμάτων (άρθρο 30 της συνθήκης ΕΟΚ) αλλά εκείνες που 
αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις παρουσιάζουν αυξητικές τάσεις. Η αύξηση 
των εν λόγω καταγγελιών και οι δυσχέρειες έρευνας των φακέλων εκ μέρους 
των υπηρεσιών της Επιτροπής την οδήγησαν στο να συμβουλεύει τους 
καταγγέλλοντες να απευθύνονται στις εθνικές δικαστικές αρχές, ιδίως όταν 
η καταγγελία απαιτεί μέτρα επιτόπιου ελέγχου. Επιπλέον, σε ορισμένους 
τομείς, η Επιτροπή χρησιμοποιεί το περιθώριο αξιολόγησης που της παρέχει 
το άρθρο 169 για να δράσει εντός των νομίμων πλαισίων. 
Η Επιτροπή ανέκαθεν υποστήριζε την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των 
υπηρεσιών της και των εθνικών διοικητικών αρχών, ώστε να διασφαλισθεί και 
να βελτιωθεί η εφαρμογή βασικών αρχών που διέπουν την ελεύθερη 
κυκλοφορία. Προτίθεται να συνεχίσει προς την κατεύθυνση αυτή, ιδίως 
εξακολουθώντας να οργανώνει με τα κράτη μέλη περιοδικές συσκέψεις για την 
εξέταση διαφόρων περιπτώσεων ώστε να εξευρεθούν κοινά αποδεκτές λύσεις. 
Το διάβημα αυτό αποσκοπεί στην αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισης των 
διαφόρων περιπτώσεων και της δημιουργίας ενός κλίματος εμπιστοσύνης. 
Στο ίδιο πνεύμα, η Επιτροπή θέσπισε, από της 1ης Ιανουαρίου 1993, σε 
συνεργασία με τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής για 
τον συντονισμό στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, ταχείες διαδικασίες 
αντιμετώπισης περιπτώσεων που συνδέονται με την κατάργηση των συνοριακών 
ελέγχων, θα ήταν ευκταίο αυτές οι μέθοδοι εργασίας να μπορέσουν να 
αναπτυχθούν στο πλαίσιο μιας αμοιβαίας αρωγής μεταξύ των διοικήσεων, όπως 
ήδη συμβαίνει στον κτηνιατρικό και ζωοτεχνικό τομέα. 
Συνήθως τα προβλήματα υποβάλλονται στην Επιτροπή ατύπως είτε μέσω των 
ίδιων των επιχειρηματιών, είτε μέσω των δικτύων που θεσπίστηκαν από την 
Επιτροπή και ιδίως των EURO-INFO-CENTRES, αν και θα ήταν μερικές φορές 
επιθυμητό το να γίνουν συστηματικότερες αναλύσεις. 
(Μ) 0 έλεγχος εκ μέρους των εθνικών διοικήσεων. 
21. Πλην των περιπτώσεων, όπως του εταιρικού δικαίου και του δικαίου επί του 
ανταγωνισμού, όπου η εφαρμογή των κανόνων τίθεται υπό τον άμεσο έλεγχο του 
δικαστή, εν γένει είναι οι εθνικές διοικήσεις που αποτελούν τα συνήθη όργανα 
ελέγχου και καταστολής των παραβιάσεων των κοινοτικών κανόνων. Οφείλουν να 
οργανωθούν σε συνάρτηση με το συνταγματικό ή διοικητικό τους σύστημα. Αυτή η 
αποκέντρωση των ελέγχων πρέπει να πραμείνει το κεντρικό στοιχείο του 
κοινοτικού συστήματος. Ως προφανές αντιστάθμισμα υπάρχει ο κίνδυνος 
αποκλίσεων στην άσκηση των εν λόγω αρμοδιοτήτων. Κατά συνέπεια το ζήτημα που 
τίθεται είναι κατά πόσον και υπό ποίους όρους αυτό το σύστημα ελέγχου μπορεί 
να λειτουργήσει χωρίς να προκαλέσει κινδύνους στρέβλωσης και ιδίως χωρίς να 
θίξει την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των διοικήσεων και μεταξύ των 
επιχειρηματιών. Απαραίτητη προϋπόθεση για να αποφευχθούν οι κίνδυνοι 
στρεβλώσεων και να τονωθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των διοικήσεων και 
μεταξύ των επιχειρηματιών και να αποκτηθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών ως 
προς την ασφάλεια του προϊόντος που τίθεται στη διάθεση τους είναι κάποια 
ομοιγένεια ή αντιστοιχία των δομών ελέγχου που θα θεσπιστούν εκ μέρους των 
κρατών μελών. Η έκθεση Sutherland προτείνει ένα σύστημα πλαισίωσης των 
ελέγχων αλλά μπορούν να υιοθετηθούν επίσης πιο ανεπίσημες μέθοδοι. 
Η αρωγή στα κράτη μέλη: η Επιτροπή οφείλει να προσφέρει την αρωγή της στα 
κράτη μέλη ώστε να διασφαλισθεί μία συγκλίνουσα εφαρμογή των κανόνων. Η 
αρωγή αυτή μπορεί να έχει ποικίλες μορφές: κοινή ερμηνεία των κανόνων, 
- 16 -
δίκτυο συνεργασίας μεταξύ των οργάνων ελέγχου. 
(α) Για να υπάρξει εγγύηση μιας συγκλίνουσας ερμηνείας των κανόνων, 
πρέπει να δοθεί η δυνατότητα σε κάθε μία από τις διοικητικές αρχές μίας 
ομοιόμορφης ανάγνωσης των κανόνων αυτών. Ασφαλώς, τα ερμηνευτικά έγγραφα 
δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη θέσπιση μιας νομοθετικής πράξης, που 
αποτελεί το μόνο μέσο για τη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου των 
επιχειρηματιών και των πολιτών, έστω και αν το δικαστήριο πρόσφατα 
στηρίχθηκε σε ένα ερμηνευτικό έγγραφο για την απόρριψη μιας προσφυγής για 
κακή μεταφορά νομοθεσίας. Για να έχουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα οι εν 
λόγω ερμηνευτικές ανακοινώσεις και έγγραφα πρέπει να τηρηθούν οι εξής 
προϋπόθεσε ι ς : 
- η προετοιμασία τους πρέπει να γίνει σε στενή συνεργασία με τα κράτη 
μέλη και τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους ώστε να ληφθούν 
υπόψη οι διαφορές των εθνικών καταστάσεων· 
- πρέπει να δημοσιευθούν ώστε να επιτρέψουν σε όλους τη χρήση τους· 
- πρέπει να ενημερώνονται τακτικά, σε συνάρτηση με την εξέλιξη των 
εθνικών νομοθεσιών και τη νομολογία του δικαστηρίου, τη διοικητική 
οργάνωση και την κτηθείσα εμπειρία. 
Από καιρό η Επιτροπή συνηθίζει να δημοσιεύει τις γενικές κατευθύνσεις 
συμπεριφοράς για τους ελέγχους των φαρμακευτικών προϊόντων· οι οδηγοί 
αυτοί θεσπίζονται σε στενή συνεργασία με τους βιομηχάνους και τα κράτη 
μέλη. Πρόκειται να δημοσιεύσει το 1993 έναν οδηγό εφαρμογής της νέας 
προσέγγισης και έναν οδηγό για τις δημόσιες συμβάσεις. Στον τελωνειακό 
τομέα, έχουν προετοιμασθεί πολλές ερμηνευτικές ανακοινώσεις και λοιπά 
μέσα και οδηγοί για να επιτρέψουν μια ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας· 
επίσης προβλέπεται η δημοσίευση των αποφάσεων και γνωμοδοτήσεων που 
εκδόθηκαν εκ μέρους των τελωνειακών επιτροπών. Στον τομέα της αναγνώρισης 
των διπλωμάτων, θα προετοιμασθεί ένας οδηγός το 1993 προς χρήση των 
δημοσίων διοικήσεων, των μέσων πληροφόρησης και των επωφελούμενων της 
λειτουργίας του μηχανισμού αναγνώρισης. 
(β) Οπως ήδη ισχύει στους τομείς των τελωνείων και της έμμεσης 
φορολογίας, η Επιτροπή πρέπει να οργανώσει τη λειτουργία δικτύων 
ανταλλαγής πληροφοριών και συνεργασίας ώστε να ανταποκριθεί στα 
προβλήματα ελέγχου που απορρέουν από την ελεύθερη κυκλοφορία. Τα δίκτυα 
αυτά πρέπει επίσης να υποστηρίζουν τη διοικητική συνεργασία. Με την 
ελεύθερη κυκλοφορία προϊόντων, υπηρεσιών, κεφαλαίων και προσώπων, κάθε 
μία από τις διοικητικές υπηρεσίες ελέγχου θα αντιμετωπίσει νέες 
καταστάσεις στο πλαίσιο των οποίων η συνήθης άσκηση ελέγχου δεν θα μπορεί 
να πραγματοποιηθεί χωρίς να υπάρχουν στη διάθεση της αρχικής διοικητικής 
υπηρεσίας οι απαραίτητες πληροφορίες, χωρίς το στοιχείο αυτό υπάρχει 
κίνδυνος να γίνει σε βάρος του επιχειρηματία δυσανάλογος έλεγχος, ήτοι η 
άσκηση ενός μη αποτελεσματικού ελέγχου. 
Για την Επιτροπή, η κατάσταση παρουσιάζει αλλαγή, εφόσον οι συνομιλητές 
στα κράτη μέλη αλλάζουν· ενώ μέχρι τώρα οι συνομιλητές ήταν οι νομικές 
υπηρεσίες των κεντρικών διοικήσεων, στο εξής οι συνομιλητές είναι κυρίως 
οι υπηρεσίες ελέγχου ή εκτέλεσης που μόνο κατ'εξαίρεση είχαν επαφές σε 
κοινοτικό επίπεδο και που συχνά έχουν αποκεντρωμένη οργάνωση στα κράτη 
μέλη. 
- 17 -
Η πλαισίωση του ελέγχου: 
(α) Έχουν δοκιμαστεί πολλές μέθοδοι πλαισίωσης των ελέγχων, από τον 
απλό καθορισμό των αρχών ελέγχου μέχρι του ορισμού των αρχών που διέπουν 
τους ελέγχους αυτούς: 
- ο καθορισμός των αρμόδιων αρχών ελέγχου προβλέπεται ιδίως στις οδηγίες 
"δημόσιες συμβάσεις", "όπλα", "τηλεόραση" και "διπλώματα"· η διάταξη 
αυτή συνοδεύεται από την υποχρέωση να γίνει αναφορά στην εφαρμογή των 
οδηγιών ώστε να επιτραπεί στην Επιτροπή να συγκρίνει μεταξύ τους τα 
διάφορα εθνικά μέτρα, να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των 
οδηγιών και να προσδιορίσει την αιτιολόγηση ειδικών πρωτοβουλιών· 
- στον τομέα των τροφίμων, οι υπηρεσίες ελέγχου στα κράτη μέλη πρέπει να 
καθορισθούν και να κοινοποιηθούν, οι διαδικασίες ελέγχου πρέπει να 
ανταποκρίνονται σε κοινές αρχές, όπως ο έλεγχος της παραγωγής και όχι 
μόνον της αγοράς, η οργάνωση συντονισμένων προγραμμάτων ελέγχου· οι 
ποικίλες αυτές διαδικασίες βελτιώνονται με τη θέσπιση ιδίως προτύπων 
ποιότητας στα επίσημα εργαστήρια ελέγχου, την πρόβλεψη ενιαίων γενικών 
κριτηρίων σχετικά με τις μεθόδους αναλύσεως και τους τομείς 
εκπαίδευσης των εθνικών επιθεωρητών· 
- στον τομέα των μεταφορών, υπάρχουν προδιαγραφές σχετικά με την ένταση 
των ελέγχων όσον αφορά την τήρηση των τεχνικών και κοινωνικών κανόνων 
στις οδούς. Οι διατάξεις αυτές συμπληρώνουν τους κανόνες εναρμόνισης 
των ελέγχων καταλληλότητας των αυτοκινήτων οχημάτων, εξασφαλίζοντας 
την τήρηση των σημαντικότερων τεχνικών κανόνων· 
- στον τραπεζικό τομέα, τα κράτη μέλη θέσπισαν, κατ'εφαρμογήν μιας 
σύστασης της Επιτροπής, έναν μεσολαβητή (ombudsman) επιφορτισμένο να 
διευκολύνει τον διακανονισμό των διαφορών που προκύπτουν από 
διασυνοριακά εμβάσματα. 
(β) Η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών προϋποθέτει σε κάθε 
ένα από τους τομείς και σε συνάρτηση με τις ιδιαιτερότητες των εν λόγω 
τομέων να καθορισθούν διαδικασίες ελέγχουν που να έχουν προσαρμοσθεί και 
να βασίζονται στις εξής γενικές κατευθύνσεις: 
- την ενοποίηση ορισμένων αρχών και διαδικασιών ελέγχου όταν αυτό 
κρίνεται απαραίτητο για τη διασφάλιση της ισότιμης εφαρμογής και της 
αποτελεσματικότητας του· 
- την προσφυγή σε συστήματα ελέγχου των εθνικών συστημάτων ελέγχου για 
καλύτερη αξιολόγηση των προβλημάτων και εντοπισμό των αναγκών 
προσέγγισης και των μέσων για την επίτευξη του σκοπού αυτού. 
(γ) Στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, η πρόταση που διατυπώθηκε στην 
έκθεση Sutherland συνίσταται στο να χρησιμοποιηθεί ένας "μεσολαβητής" ο 
οποίος, υπό συνθήκες πλήρους εμπιστοσύνης, θα παρενέβαινε στην αναθέτουσα 
αρχή για την αποκατάσταση των διαδικαστικών λαθών και κατά τον τρόπο αυτό 
θα προηγείτο της χρήσης των διαδικασιών προσφυγής που προσφέρονται στην 
περίπτωση αυτή. 0 εν λόγω μεσολαβητής θα έπρεπε να προσφέρει όλες τις 
δυνατές εγγυήσεις ανεξαρτησίας και να τηρεί αυστηρούς κανόνες απορρήτου. 
Η εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος προϋποθέτει ανάλυση των εθνικών 
- 18 -
συστημάτων ώστε να αποτραπεί η δημιουργία ενός νέου πρόσθετου 
γραφειοκρατικού μηχανισμού και να μην υπάρξουν επιπτώσεις στις υπάρχουσες 
διαδικασίες άσκησης προσφυγής. Επίσης, η Επιτροπή θα δεσμευτεί με σύνεση 
σε μια τέτοια προσέγγιση και κατά συνέπεια θα ζητήσει σε μία πρώτη φάση 
από τα κράτη μέλη να καθορίσουν ένα σημείο επαφής στο πλαίσιο της 
διοίκησης, που έχει αρμοδιότητα να ενημερώνει και να συμβουλεύει τις 
επιχειρήσεις οι οποίες θα υπέβαλαν τη σχετική αίτηση. 
(ill) Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη 
22. Οι εθνικοί δικαστές είναι πρωτοβάθμιοι δικαστές όσον αφορά το συμβιβάσιμο 
των κανόνων και των συμπεριφορών προς το κοινοτικό δίκαιο. Συνεπώς, ο ρόλος 
τους είναι βασικός για να διασφαλισθεί το να ληφθούν υπόψη οι κονοτικοί 
κανόνες για την επίλυση διαφορών και να διασφαλισθεί μία συγκλίνουσα εφαρμογή 
των κανόνων αυτών. 0 τομέας αυτός αιτιολογεί την πραγματοποίηση ενός 
συνεκτικού προγράμματος εργασίας στο οποίο εξάλλου πρέπει να ενσωματωθεί το 
σύνολο των λοιπών δράσεων που αφορούν στη διάδοση, τη διαφάνεια και την 
παρουσίαση του κοινοτικού δικαίου. Το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να προωθηθεί 
πέραν του τομέα της εσωτερικής αγοράς, διότι τα προβλήματα που τίθενται στο 
παρόν έγγραφο αφορούν εξίσου τον κοινωνικό τομέα με τον τελωνειακό ή 
περιβαλλοντικό τομέα. Η συλλογιστική αυτή πρέπει να ενταχθεί στο ευρύτερο 
πλαίσιο που προσφέρθηκε με την έναρξη της ισχύος της συνθήκης για την 
ευρωπαϊκής ένωση, της οποίας το κεφάλαιο VI προβλέπει την πλήρη συμμετοχή της 
Επιτροπής στην δικαστική συνεργασία των κρατών μελών και της προσδίδει ένα 
δικαίωμα πρωτοβουλίας σε θέματα αστικού δικαίου. Πάντως, και χωρίς να θιγούν 
οι γενικότερες εξελίξεις που θα ενταχθούν στην προοπτική αυτή, οι απαιτήσεις 
διαχείρισης και ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς ήδη επιτρέπουν να εξαχθούν 
ορισμένα συμπεράσματα. Πράγματι, οι ιδιώτες αντιμετωπίζουν προβλήματα 
πρόσβασης στη δικαιοσύνη για την καταβολή εξόδων διατροφής ή αποζημιώσεων· οι 
επιχειρήσεις και ιδίως οι MME αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις πληρωμών 
τιμολογίων για πωλήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε άλλα κράτη μέλη. Έτσι, οι 
καταστάσεις αυτές καλούνται να εξελιχθούν βάσει της κινητικότητας των 
προσώπων και της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων και των υπηρεσιών. 
(α) Ένας πρώτος τομέας προβληματισμού πρέπει να στραφεί στις δυνατότητες 
προσφυγών που προσφέρονται στους επιχειρηματίες, στην αποτελεσματικότητα 
αυτών των διαδικασιών προσφυγής και στις διαθέσιμες σχετικές 
πληροφορ(ες : 
- η μόνη περίπτωση για την οποία η Κοινότητα θεώρησε ότι η θέσπιση 
ειδικών διαδικασιών προσφυγής ήταν απαραίτητη για την τήρηση των 
κοινοτικών υποχρεώσεων είναι εκείνη των δημοσίων συμβάσεων· 
- σε άλλους τομείς, οι κοινοτικοί κανόνες δημιουργούν τις προϋποθέσεις 
ενός δικαστικού ελέγχου· έτσι, στον τελωνειακό τομέα, ο τελωνειακός 
κώδικας προβλέπει το δικαίωμα όλων των προσώπων, που θίγονται άμεσα 
και ατομικά από τελωνειακή απόφαση, να ασκούν προσφυγή έναντι των 
αποφάσεων που λαμβάνονται βάσει της τελωνειακής κανονιστικής ρύθμισης. 
Στον τομέα της γενικής αναγνώρισης των διπλωμάτων, προβλέπονται επίσης 
δικαστικές προσφυγές έναντι αποφάσεων αναγνώρισης οι οποίες πρέπει 
υποχρεωτικά να είναι αιτιολογημένες· αντίστοιχη προσέγγιση εγκρίθηκε 
στον τομέα των πολιτιστικών αγαθών και των χρηματοοικονομικών 
υπηρεσιών· 
- 19 -
- στις περισσότερες λοιπές περιπτώσεις, ένα τέτοιο διάβημα δεν φαίνεται 
αιτιολογημένο, λαμβανομένων υπόψη των διαδικασιών του κοινού δικαίου 
που υπάρχουν σε όλα τα κράτη μέλη. Πάντως, όπως η αρχή του ελέγχου που 
αναφαίνεται στους κοινοτικούς κανόνες είναι εκείνη του ελέγχου της 
αγοράς, η δυνατότητα για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις να 
προσφεύγουν στη δικαιοσύνη είναι ζωτικής σημασίας για την ομαλή 
λειτουργία του συστήματος ελέγχου και επιβολής κυρώσεων. Ομως η 
δυνατότητα προσφυγής των καταναλωτών στη δικαιοσύνη μερικές φορές 
αλλοιώνεται, όπως π.χ. όταν οι δαπάνες δεν μπορούν να επιδικαστούν σε 
βάρος του ηττηθέντος μέρους ή όταν οι οργανώσεις καταναλωτών δεν 
μπορούν να παρέμβουν ή να εκπροσωπήσουν τα συμφέροντα των μελών τους. 
Για τους λόγους αυτούς αυτό το γενικό πρόβλημα θα αναπτυχθεί σε ένα 
πράσινο βιβλίο σχετικά με την πρόσβαση των καταναλωτών στη δικαιοσύνη 
που η Επιτροπή θα δημοσιεύσει το 1993. 
(β) Τα μέτρα διαφάνειας, κωδικοποίησης και πληροφόρησης σχετικά με τους 
κανόνες λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, καθώς και το δίκτυο διάδοσης 
της εν λόγω πληροφόρησης, θα συμβάλλουν επίσης στην άρτια εφαρμογή και 
ερμηνεία των εν λόγω κανόνων εκ μέρους των εθνικών δικαστικών αρχών. 
Επίσης, στον τομέα της πολιτικής ανταγωνισμού, η Επιτροπή εξέδωσε το 
Δεκέμβριο του 1992 μία ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ της 
Επιτροπής και των εθνικών δικαστικών αρχών για την εφαρμογή των άρθρων 
85-86· η ανακοίνωση αυτή θα ολοκληρωθεί προσεχώς με ερμηνευτικό δελτίο 
όσον αφορά τους δικονομικούς κανόνες των κρατών μελών που διέπουν την 
εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων εκ μέρους των εθνικών δικαστικών αρχών. Τα 
μέτρα που λήφθηκαν επ'ευκαιρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Εδιμβούργου 
για τη βελτίωση της βάσης δεδομένων CELEX και γενικότερα τα μέτρα για τη 
βελτίωση της πρόσβασης στις κοινοτικές βάσεις δεδομένων είναι ουσιώδους 
σημασίας. Οι ενέργειες αυτές έχουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία εφόσον, στην 
απόφαση Francovitch, της οποίας οι επιπτώσεις υπογραμμίστηκαν ιδίως στην 
έκθεση Sutherland, το Δικαστήριο αναγνώρισε, εντός ορισμένων ορίων, 
δικαίωμα αποζημίωσης για πρόσωπο που θίγεται λόγω μη μεταφοράς κοινοτικών 
κανόνων. Ανεξαρτήτως των δυνατοτήτων επιβολής κυρώσεων που προσφέρονται 
από την Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση έναντι ενός κράτους μέλους που 
δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του, είναι σημαντικό το να μπορεί να 
επωφελείται ο υπαγόμενος στη δικαιοδοσία του κράτους μέλους, των 
υπαρχουσών δυνατοτήτων που προσφέρονται από το Δικαστήριο των Κοινοτήτων 
και για την επίτευξη του σκοπού αυτού, η Επιτροπή αναμένει την έκβαση δύο 
άλλων εκκρεμουσών υποθέσεων, στο πλαίσιο δύο διαδικασιών προδικαστικής 
παραπομπής, για τη θέσπιση μιας ερμηνευτικής ανακοίνωσης σχετικά με την 
νομολογία Francovitch, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη ώστε να ληφθούν 
υπόψη οι ιδιαιτερότητες καθενός από τα νομοθετικά συστήματα. 
(γ) Η επιβολή κυρώσεων αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του ελέγχου. Δεν θα 
εξυπηρετούσε σε τίποτα η σύγκλιση των μηχανισμών ελέγχου εάν οι 
μηχανισμοί αυτοί τελικά οδηγούσαν σε ανομοιογενείς κυρώσεις. Πάντως, τα 
εγκριθέντα μέτρα παραμένουν πολύ αόριστα ως προς αυτό· είναι προφανές ότι 
η διοίκηση υποχρεούται να λάβει τα κατάλληλα μέτρα όταν ένα προϊόν δεν 
είναι σύμφωνο προς τις διατάξεις μιας οδηγίας· σε ορισμένες σπάνιες 
περιπτώσεις, ιδίως στον κτηνιατρικό τομέα και στον τομέα των αδικημάτων 
κατόχων απορρήτων πληροφοριών και της νομιμοποίησης προσόδων από 
παράνομες δραστηριότητες, ορίζεται στα κράτη μέλη να θεσπίσουν 
κατάλληλους μηχανισμούς επιβολής κυρώσεων. Συνεπώς, υπάρχουν τομείς στους 
οποίους οι αποκλίσεις των κυρώσεων μπορούν να οδηγήσουν σε επιζήμιες 
- 20 -
στρεβλώσεις του συλλογικού συμφέροντος της Κοινότητας και να 
καταγγέλλονται από τους οργανισμούς καταναλωτών ή το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, όπως στην περίπτωση του τομέα της απαγόρευσης των ορμονών 
και των αδικημάτων κατόχων απορρήτων πληροφοριών, καθώς και του εταιρικού 
δικαίου· στην περίπτωση παραβάσεων των κανόνων ελέγχου της εξαγωγής 
προϊόντων διπλής χρήσης, τα πρόστιμα κυμαίνονται κατ'ανώτατο όριο από 
περίπου 16.000 ECU έως απεριόριστο ποσό και ο χρόνος φυλάκισης ποικίλλει 
από 2 έως 7 έτη (βλ. 15). Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή δεν προτίθεται 
να δεσμευτεί σε μία προσέγγιση εναρμόνισης των κυρώσεων που δεν θα 
μπορούσε να πραγματοποιηθεί παρά λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των 
πολιτικών και ποινικών δικονομιών του κάθε κράτους καθώς και της 
ιδιαιτερότητας της ιεράρχησης των κυρώσεων. Πάντως, είναι απαραίτητο να 
προβλεφθεί μεγαλύτερη διαφάνεια μεταξύ των κρατών μελών, ζητώντας τους να 
κοινοποιήσουν τα συστήματα επιβολής κυρώσεων, ως αναπόσπαστο τμήμα των 
διατάξεων μεταφοράς της νομοθεσίας. Βάσει αυτής της διαφάνειας θα μπορεί 
να γίνει κάποια συζήτηση, εφόσον θεωρηθεί απαραίτητο, σχετικά με τα 
συστήματα επιβολής κυρώσεων. 
(δ) Μετά την έκδοση των αποφάσεων πρέπει να εξασφαλιστεί το εκτελεστό τους. 
Το σημείο αυτό είναι βασικό επίσης όσον αφορά τον προβληματισμό για τους 
κανόνες πρόσβασης στη δικαιοσύνη, εφόσον, σε μία ανοικτή αγορά, οι 
παραβάσεις ή οι ζημίες που προκαλούνται από μία επιχείρηση ή ένα φυσικό 
πρόσωπο ενός κράτους μέλους θα διαπιστώνονται όλο και περισσότερο και θα 
διώκονται σε ένα άλλο κράτος μέλος χωρίς να είναι δυνατό να βρεθεί στο 
τελευταίο αυτό κράτος μέλος κάποιος αρμόδιος για το χειρισμό του θέματος 
αυτού. Υπάρχουν πολλά μέσα αλλά η εφαρμογή τους είναι ατελής. Πάντως, τα 
μέσα αυτά έχουν θεσπιστεί από διακυβερνητικές συμβάσεις και εν αναμονή 
της έναρξης ισχύος της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, η Επιτροπή δεν διαθέτει κανένα 
δικαίωμα ανάληψης πρωτοβουλίας στον τομέα αυτό· κατά συνέπεια, δεν έχει 
την ευχέρεια παρά να παρακολουθεί και να υποστηρίζει τις εργασίες 
επικύρωσης και να συμμετέχει σε ομάδες εργασίας: 
- η σύμβαση για την αναγνώριση των αποφάσεων που εμπίπτουν στον τομέα 
του αστικού δικαίου, της οποίας η επέκταση στην Ισπανία και την 
Πορτογαλία καθυστέρησε λόγω έλλειψης επικύρωσης της εν λόγω επέκτασης 
εκ μέρους του Βελγίου, της Δανίας, της Γερμανίας και της Ιρλανδίας, 
αποτελεί το βασικό μέσο της αναγνώρισης των αποφάσεων. Η 
αποτελεσματικότητα της λειτουργίας της αποτέλεσε αντικείμενο θετικής 
ανάλυσης στο διακυβερνητικό πλαίσιο· η Επιτροπή προτίθεται να 
συμβουλευθεί τους οικονομικούς κύκλους για να λάβει τη συμβολή τους 
στην εν λόγω ανάλυση, τόσο όσον αφορά την ταχύτητα των διαδικασιών 
διαβίβασης των αποφάσεων όσο και από απόψεως του πεδίου που καλύπτεται 
από τη σύμβαση. Το ζήτημα της επέκτασης της σύμβασης στις περιουσιακές 
σχέσεις μεταξύ συζύγων και το οικογενειακό δίκαιο εν γένει θα 
εξεταστεί επίσης για να ληφθούν υπόψη οι νέες καταστάσεις που 
απορρέουν από την κινητικότητα των πολιτών η οποία διευκολύνεται, ή 
μάλλον ενθαρρύνεται, με τα διάφορα κοινοτικά μέσα· 
- η σύμβαση της Ρώμης σχετικά με τις συμβατικές υποχρεώσεις 
διαδραματίζει και πρόκειται να διαδραματίσει στο μέλλον έναν όλο και 
σημαντικότερο ρόλο, στο πλαίσιο της οικονομικής ολοκλήρωσης και της 
κινητικότητας της παροχής υπηρεσιών, οι διασυνοριακές συμβατικές 
σχέσεις θα αποτελέσουν τον συνήθη τρόπο εμπορικών συναλλαγών, 
δημιουργώντας προβλήματα καθορισμού της εφαρμοστέας νομοθεσίας. Η 
σύμβαση αυτή εφαρμόζεται σε ολόκληρη την Κοινότητα με εξαίρεση την 
- 21 -
Ισπανία και την Πορτογαλία, λόγω των καθυστερήσεων επικύρωσης εκ 
μέρους όλων των κρατών μελών πλην των Κάτω χωρών. Η αποτελεσματικότητα 
της εν λόγω σύμβασης θα εξεταστεί επίσης καθώς και η χρησιμότητα της 
επέκτασης της σε άλλους τομείς του αστικού και του εμπορικού δικαίου. 
Η έναρξη της ισχύος της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικότερα ο 
τίτλος VI, πρέπει να αποτελέσει ευκαιρία για τα κράτη μέλη να ενισχύσουν 
την δικαστική τους συνεργασία και να προσδώσουν νέα ώθηση στις εργασίες 
τους στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή θα προσφέρει την πλήρη συμβολή της στις 
νέες αυτές εξελίξεις και στο πλαίσιο αυτό, θα φροντίσει να γίνουν οι 
απαραίτητες επεκτάσεις στην εσωτερική αγορά, ενδεχομένως λαμβάνοντας τις 
ανάγκα(ες πρωτοβουλ(ες. 
Από της ενάρξεως της ισχύος της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εν 
λόγω συνεργασία, ανεξαρτήτως της μορφής της, θα πρέπει να οργανωθεί στο 
πλαίσιο μιας κοινής δράσης η οποία θα εγκριθεί από το Συμβούλιο, σύμφωνα 
με τις διατάξεις του τίτλου VI της Συνθήκης και στο πλαίσιο της οποίας η 
Επιτροπή θα μπορεί να αναλάβει πρωτοβουλίες εμπνεόμενη από την κτηθείσα 
εμπειρία βάσει των ποικίλων υπαρχουσών πρωτοβουλιών. 
(ε) Τέλος, δεν πρέπει οι δικαστές και οι νομικοί εν γένει να αποκλείονται από 
πρωτοβουλίες που αυτή τη στιγμή έχουν ήδη αναληφθεί ή προβλέπονται για 
την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών διοικήσεων. Η συνεργασία 
αυτή έχει δύο στόχους, από τη μία πλευρά να βελτιώσει τη γνώση των 
κοινοτικών κανόνων και από την άλλη πλευρά να διευκολύνει τη γνώση και 
την κατανόηση των διαφόρων νομικών και δικαστικών συστημάτων. Μπορούν να 
προβλεφθούν διάφορες μέθοδοι: 
- η οργάνωση ανταλλαγών μεταξύ των ιδρυμάτων εκπαίδευσης δικαστών με 
πρότυπο τα προγράμματα ERASMUS ή FORCE· 
- η ενθάρρυνση της οργάνωσης κύκλων εκπαίδευσης δικαστών στα κράτη μέλη· 
εντός των ορίων των διαθέσιμων δημοσιονομικών μέσων έχουν αναληφθεί 
τέτοιες πρωτοβουλίες για την εκπαίδευση γάλλων και ισπανών δικαστών. 
Με την επιφύλαξη της ύπαρξης συμπληρωματικών δημοσιονομικών μέσων, η 
Επιτροπή θα μπορούσε να ενθαρρύνει τέτοιου είδους πρωτοβουλίες στο 
πλαίσιο οργανισμών που έχουν ιδρυθεί για το σκοπό αυτό (όπως το 
κολλέγιο της Ευρώπης της Bruges, το ευρωπαϊκό ινστιτούτο δημόσιας 
διοίκησης του Μάαστριχτ και τα πανεπιστήμια της Trier και της 
Οξφόρδης)· 
- η οργάνωση ανταλλαγών δικαστών, επεκτείνοντας το υπάρχον πρόγραμμα 
ανταλλαγής υπαλλήλων που εφαρμόζεται στις διοικήσεις που είναι 
επιφορτισμένες με την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα 
της εσωτερικής αγοράς (πρόγραμμα KAROLUS). 
11L· Η ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ 
g) Η πρόληψη TWV suirofiiwy OTIC ονναλλαγές 
23. Η Επιτροπή διαθέτει αρκετά μέσα για την παρακολούθηση της συμφωνίας των 
εθνικών κανόνων με τη συνθήκη, την ανάπτυξη της αμοιβαίας αναγνώρισης και την 
εξάλειψη των εμποδίων που δικαιολογούνται βάσει της συνθήκης, μέσω 
νομοθετικών ενεργειών. Οι ενέργειες αυτές πρόληψης των εμποδίων, οι οποίες σε 
πρώτη φάση αφορούν την εφαρμογή των διατάξεων της συνθήκης, είναι και θα 
- 22 -
παραμείνουν ουσιαστικές για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς επειδή υπάρχει 
μια φυσιολογική τάση σε όλα τα κράτη μέλη να θεσπίζουν νέες κανονιστικές 
ρυθμίσεις, για λόγους οι οποίοι είναι πλήρως θεμιτοί πλην όμως δεν λαμβάνουν 
υπόψη τους τις επιπτώσεις που είναι δυνατόν να έχουν στις συναλλαγές και 
διότι η εποπτεία αυτή των κανονιστικών ρυθμίσεων επιτρέπει τον εντοπισμό των 
νέων αναγκών κοινοτικής ρύθμισης. Η πολιτική ανταγωνισμού παίζει κεντρικό 
ρόλο στην πρόληψη των εμποδίων στις συναλλαγές με την αποφυγή της προστασίας 
ορισμένων αγορών από καρτέλ, των καταχρήσεων δεσπόζουσας θέσης, των 
ενισχύσεων ή των αποκλειστικών δικαιωμάτων. 
(Ι) Στον τομέα των εμπορευμάτων 
24. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται, κατ'εφαρμογή της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ που 
επεκτάθηκε το 1988 σε όλα τα προϊόντα, να κοινοποιούν στην Επιτροπή και τα 
υπόλοιπα κράτη μέλη όλα τα σχέδια κανονιστικών ρυθμίσεων τους. Η οδηγία αυτή 
αποδείχθηκε βασικό μέσο για την πρόληψη των εμποδίων στις συναλλαγές. Η 
υποχρέωση κοινοποίησης και άρα διαφάνειας δεν έχει μόνο ως αποτέλεσμα την 
έναρξη διαδικασιών ελέγχου αλλά επίσης και τον διάλογο και τη συνεργασία 
μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής. Η οδηγία αυτή όμως παρουσιάζει 
ορισμένα κενά στο πεδίο εφαρμογής της και στις διαδικασίες που προτείνει. Για 
την πλήρωση των κενών αυτών βρίσκεται προς εξέταση πρόταση ενώπιον του 
Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 
25. Μια άλλη επίσης πρωτοβουλία διαφάνειας θα μπορούσε να εισαχθεί στο 
πλαίσιο της λειτουργίας της αμοιβαίας αναγνώρισης. Η φυσιολογική τάση μιας 
διοίκησης είναι να εξασφαλίζει ότι το προϊόν το οποίο εισέρχεται στην αγορά 
της είναι σύμφωνο με τους κανόνες της, εκτός εάν αποδειχθεί ότι η συμμόρφωση 
με τους κανόνες ενός άλλου κράτους μέλους παρέχει ισοδύναμη προστασία, θα 
πρέπει άρα για κάθε περίπτωση να αποδεικνύεται η ισοδυναμία αυτή η οποία 
είναι δυνατόν να εξελιχθεί σε συνάρτηση με την εξέλιξη των ίδιων των 
κανονιστικών ρυθμίσεων, θα πρέπει να είναι δυνατόν να ζητείται από τα κράτη 
μέλη να δηλώνουν την άρνηση τους αναγνώρισης των κανόνων των άλλων κρατών 
μελών. Η Επιτροπή θα είναι στην περίπτωση αυτή σε θέση να κοινοποιεί τους 
κανόνες αυτούς οι οποίοι δεν αναγνωρίζονται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. 
Η πολυμερής αυτή μέθοδος αξιολόγησης της ισοδυναμίας θα επιτρέψει να 
εξεταστεί με προσοχή η περίπτωση κατά την οποία ένα και μόνο κράτος μέλος 
θέτει υπό αμφισβήτηση μια εθνική κανονιστική ρύθμιση η οποία έχει 
αναγνωριστεί από όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα υποβάλλει προσεχώς 
σχετική πρόταση. 
26. Τέλος, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο πρόβλημα του κτηνιατρικού 
και φυτοϋγειονομικού τομέα, στον οποίο υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος λήψεως 
μέτρων που επηρεάζουν τις συναλλαγές σε ζωϊκό κεφάλαιο και ζωικά προϊόντα. 
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, παρατηρήθηκε μια ιδιαίτερα δυσμενής 
εξέλιξη της υγειονομικής κατάστασης στην Κοινότητα. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε 
σοβαρές εντάσεις μεταξύ των κρατών μελών, με δηλωμένη επιθυμία πρόληψης της 
εισαγωγής σοβαρών νόσων από άλλα κράτη μέλη και τρίτες χώρες. Η Επιτροπή 
εφάρμοσε τα απαραίτητα κοινοτικά μέτρα, με επιτυχία, τα οποία είναι σύμφωνα 
με την κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα, θα πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι τα 
κράτη μέλη είχαν τάση να εφαρμόζουν εθνικά μέτρα σε μονομερή βάση. Για την 
εξασφάλιση της μεγαλύτερης δυνατής υγειονομικής ασφάλειας, θα πρέπει να 
διατεθούν επειγόντως οι απαραίτητοι πόροι και οι διαδικασίες που θα 
επιτρέψουν στην Κοινότητα να αντιδράσει ταχέως στην εμφάνιση μιας νόσου και 
- 23 -
να υποστηρίξει αποτελεσματικά τα προγράμματα εξάλειψης της με σκοπό την 
επίτευξη και διατήρηση του υψηλότερου δυνατού υγειονομικού επιπέδου. Σε 
αντίθετη περίπτωση, η εσωτερική αγορά στον τομέα του ζωικού κεφαλαίου και των 
ζωικών και φυτικών προϊόντων δεν θα μπορεί να αναπτυχθεί και να ενισχυθεί. 
(II) Στον τομέα των υπηρεσιών 
27. Η πρόληψη των εμποδίων στις συναλλαγές είναι λιγότερο καλά οργανωμένη 
στον τομέα των υπηρεσιών. Βεβαίως, στον τομέα των μεταφορών υπάρχει από το 
1962 μια διαδικασία εξέτασης και προηγούμενων διαβουλεύσεων για ορισμένα 
μέτρα τα οποία προτίθενται να λάβουν τα κράτη μέλη. Πλην όμως η διαδικασία 
αυτή αποτελεί εξαίρεση στον τομέα των υπηρεσιών. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή 
θα μπορούσε να διερευνήσει, εκτός από τους εναρμονισμένους τομείς, την 
επέκταση στον εν λόγω τομέα της διαδικασίας που ισχύει για τους τεχνικούς 
κανόνες. 
28. Η ανάπτυξη της παροχής υπηρεσιών θέτει, περισσότερο από την ελεύθερη 
κυκλοφορία εμπορευμάτων, σε ανταγωνισμό τα φορολογικά και κοινωνικά 
συστήματα. Παρά το γεγονός ότι η κατάσταση αυτή είναι πλήρως σύμφωνη με τις 
αρχές λειτουργίας της ενιαίας αγοράς που βασίζονται στην εφαρμογή της 
νομοθεσίας της χώρας προέλευσης της υπηρεσίας, η Επιτροπή πρέπει να φροντίσει 
ούτως ώστε οι αποκλίσεις μεταξύ των κοινωνικών και φορολογικών καθεστώτων να 
μην οδηγήσουν σε καταστάσεις απαράδεκτες από νομικής ή πολιτικής απόψεως. Για 
να μην οδηγήσει η παροχή μιας υπηρεσίας σε εκτροπή των κοινωνικών κανόνων της 
χώρας προορισμού η Επιτροπή προέβη, στο πλαίσιο του κοινωνικού χάρτη, σε 
πρόταση σχετικά με την απόσπαση των εργαζομένων, στην οποία ορίζει τις 
προϋποθέσεις βάσει των οποίων εφαρμόζεται η νομοθεσία της χώρας προορισμού. 
Στον φορολογικό τομέα, το ίδιο το Δικαστήριο επέστησε την προσοχή της 
Επιτροπής στην αναγκαιότητα κοινοτικής δράσης. Το πρόβλημα αυτό είναι υπό 
ανάλυση από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. 
IU Η αΕιολόγποη Tnc οποτΕλΕουατικότητας THY κοινοτικών κανόνων 
29. Η Επιτροπή ανταποκρίθηκε στις ανησυχίες ορισμένων κρατών μελών και 
εκπροσώπων βιομηχανικών τομέων σχετικά με τη διαθεσιμότητα στατιστικών 
πληροφοριών για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Η προηγούμενη μέθοδος 
συλλογής, που βασιζόταν στις τελωνειακές δηλώσεις, παραχώρησε τη θέση της σε 
ένα νέο σύστημα το οποίο στηρίζεται στις άμεσες δηλώσεις που 
πραγματοποιούνται μηνιαίως από τις επιχειρήσεις. Τα πρώτα αποτελέσματα που 
ελήφθησαν από ορισμένα κράτη μέλη αφήνουν πάντως να εννοηθεί ότι οι δυσκολίες 
εκκίνησης του συστήματος είναι προσωρινές και τα στατιστικά στοιχεία που 
προκύπτουν θα είναι τόσο ως προς τη φύση τους όσο και ως προς την ποιότητα 
τους συγκρίσιμα με εκείνα πριν το 1993. Η Επιτροπή θα ασκήσει η (δια, κάτω 
από τις ίδιες συνθήκες την εποπτεία της εξέλιξης των ενδοκοινοτικών εμπορικών 
ρευμάτων που είναι απαραίτητα για τις πολιτικές αποφάσεις που ενδεχομένως θα 
χρειαστούν στον τομέα των συναλλαγών. 
30. Η επίπτωση της εσωτερικής αγοράς στις δραστηριότητες των επιχειρήσεων, 
των διαφόρων τομέων και γενικότερα της οικονομίας στο σύνολο της έχουν 
περιγραφεί στην έκθεση Cecchinl καθώς και σε άλλες εκδόσεις θεωρητικού 
περιεχομένου. Το επόμενο στάδιο θα αφορά τον έλεγχο των αξιολογήσεων των 
εκδόσεων αυτών. Ωστόσο, οι έλεγχοι αυτοί θα μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο 
αφού έχουν τεθεί σε ισχύ όλες οι σχετικές διατάξεις. Παρά το γεγονός ότι οι 
περισσότερες από τις διατάξεις σχετικά με την κατασκευή των προϊόντων είναι 
ήδη σε ισχύ και η κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα αποτελεί πλέον 
- 24 -
πραγματικότητα, μια μεταποιητική επιχείρηση συνεχίζει να εξαρτάται από το 
σύνολο των υπηρεσιών τις οποίες αγοράζει για να οργανώσει την παραγωγή και 
την εμπορία των προϊόντων της. Ωστόσο, οι περισσότερες από τις διατάξεις 
σχετικά με τις υπηρεσίες θα τεθούν προοδευτικά σε εφαρμογή, ιδιαίτερα στον 
τομέα των ασφαλίσεων, των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών, της ενέργειας και των 
μεταφορών. Για το λόγο αυτό, το Συμβούλιο ζήτησε στο ψήφισμα της 7ης 
Δεκεμβρίου 1992 την αξιολόγηση αυτή για το 1996. 
31. Η αξιολόγηση της οικονομικής και κοινωνικής επίπτωσης της ενιαίας αγοράς 
καλείται να επιλύσει 3 ειδών προβλήματα: 
θα πρέπει αρχικά να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες εκείνες που θα 
επιτρέψουν την μέτρηση των συνεπειών από το άνοιγμα των συνόρων για τη 
δραστηριότητα των επιχειρήσεων και κατά συνέπεια για τη διάρθρωση των 
αγορών τους και τη στρατηγική τους: στα πλαίσια αυτά το παρατηρητήριο των 
επιχειρήσεων (l'observatoire des entreprises) θα μπορούσε να παράσχει τις 
αναγκαίες πληροφορίες. Οι μεγάλες επιχειρήσεις αποτελούν συγκεκριμένα 
παραδείγματα των τροποποιήσεων αυτών της αγοράς και της στρατηγικής πλην 
όμως είναι δυσκολότερη η συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις υπηρεσίες 
προς τις επιχειρήσεις και ειδικότερα τις MME· 
θα πρέπει επίσης να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις της συμπεριφοράς των 
διαφόρων επιχειρηματικών φορέων, των δημοσίων διοικήσεων, των καταναλωτών 
και των εργαζομένων, οι οποίοι επίσης αντιδρούν στις επιπτώσεις της 
ενιαίας αγοράς και επηρεάζουν τη γνώση και συμπεριφορά των επιχειρήσεων 
είτε προς την κατεύθυνση της διεύρυνσης είτε προς την κατεύθυνση της 
άμβλυνσης των συνεπειών· 
τέλος, η μελέτη θα πρέπει να λάβει υπόψη τις προθεσμίες ανταπόκρισης των 
διαφόρων ενδιαφερόμενων φορέων στους κοινοτικούς κανόνες. 
Η αξιολόγηση της επίπτωσης της εσωτερικής αγοράς αποτελεί άρα μια μακροσκελή 
και δύσκολη εργασία. Ωστόσο, η εργασία αυτή είναι δυνατόν να αρχίσει αμέσως 
και η Επιτροπή, στο πλαίσιο των διαθέσιμων δημοσιονομικών μέσων και με βάση 
τις προπαρασκευαστικές εργασίες που βρίσκονται υπό εξέλιξη, θα θέσει σε 
εφαρμογή, στις αρχές του 1994, την οργάνωση της εν λόγω εργασίας αξιολόγησης 
η οποία θα επεκταθεί σε τρία χρόνια. 
32. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι η λειτουργία της 
εσωτερικής αγοράς είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες και τις προσδοκίες των 
διαφόρων ενδιαφερόμενων φορέων και των πολιτών. Ωστόσο, μια τέτοια 
παρακολούθηση είναι δύσκολη επειδή δεν υπάρχει το κατάλληλο πλαίσιο γενικής 
αξιολόγησης της ενιαίας αγοράς. Βεβαίως, έχουν συσταθεί διάφορες επιτροπές οι 
οποίες θα επιτρέψουν τη διενέργεια των αξιολογήσεων αυτών συχνά βάσει 
εκθέσεων τις οποίες η Επιτροπή καλείται να υποβάλλει στο Συμβούλιο και το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο* οι επιτροπές αυτές μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμους 
φορείς αξιολόγησης της καταλληλότητας των κανόνων πλην όμως είναι δύσκολη η 
αξιολόγηση από οικονομικής, κοινωνικής και βιομηχανικής απόψεως επίπτωσης των 
κανόνων σε αυστηρά τομεακή βάση επειδή το περιβάλλον των επιχειρήσεων, των 
εργαζομένων και των καταναλωτών καθορίζεται από το σύνολο των κανόνων οι 
οποίοι προσδιορίζουν την ανταγωνιστικότητα του περιβάλλοντος αυτού. Το θέμα 
που τίθεται αφορά άρα τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι 
ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς θα μπορούσαν να οργανωθούν για την εποπτεία 
και αξιολόγησης της συνολικής επίπτωσης των κανόνων. 
- 25 -
33. Δεν αρκεί η αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεων της ενιαίας αγοράς· θα 
πρέπει επίσης να εξασφαλιστεί ότι καθένας από τους θεσπιζόμενους κανόνες 
ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των φορέων, των καταναλωτών ή των πωλητών. Η 
Επιτροπή διαθέτει για το σκοπό αυτό διάφορες ομάδες και επιτροπές στις οποίες 
συμμετέχουν είτε τα κράτη μέλη, είτε οι οικονομικοί φορείς, είτε οι 
καταναλωτές, όπως για παράδειγμα οι συμβουλευτικές επιτροπές στον κτηνιατρικό 
τομέα και τον τομέα ειδών διατροφής, στις οποίες συμμετέχουν οι 
ενδιαφερόμενες κατηγορίες των επαγγελματικών κλάδων και οι καταναλωτές. Για 
τη διενέργεια μιας γενικότερης εποπτείας της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς, 
η Επιτροπή προσφεύγει στη συμβουλευτική επιτροπή για το συντονισμό στον τομέα 
της εσωτερικής αγοράς ούτως ώστε να της παρασχεθούν όλες οι απαραίτητες 
πληροφορίες, μελέτες ή παρατηρήσεις σχετικά με τη λειτουργία της αγοράς· η 
επιτροπή αυτή θα μπορούσε κατά συνέπεια να συμπληρώσει, εφόσον είναι 
απαραίτητο, τα κενά επικοινωνίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών. 
Οσον αφορά τις επαφές με τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς και κοινωνικούς 
φορείς, η Επιτροπή είναι έτοιμη, σύμφωνα με το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 
18/12/1992, να προσφύγει στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, στην οποία 
συμμετέχουν εκπρόσωποι από όλους τους ενδιαφερόμενους αυτούς φορείς και η 
οποία άρα συγκεντρώνει συγχρόνως τις απαραίτητες τεχνικές αρμοδιότητες και 
την πολιτική ευαισθησία για τη διενέργεια των αξιολογήσεων αυτών. 
IV. Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
α) Οι roue le me ooveovaotac 
(i) Στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων. 
34. 0 τομέας της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων διέπεται από ειδικούς 
κανόνες οι οποίες πρόκειται να εξελιχθούν περαιτέρω με την έναρξη ισχύος της 
Συνθήκης Ένωσης. Ωστόσο, η κοινοτική αρμοδιότητα δεν αμφισβητείται όσον αφορά 
ορισμένες ευαίσθητες κατηγορίες κεφαλαίων ή εμπορευμάτων όπως είναι τα 
ναρκωτικά που προορίζονται για νόμιμες συναλλαγές (φαρμακευτικές και 
ιατρικές) ή πρόδρομες ουσίες ναρκωτικών, τα όπλα για προσωπική χρήση. Είναι 
επίσης σημαντικό στους διαφόρους αυτούς τομείς να διατηρήσει η Επιτροπή την 
επαφή μεταξύ των κρατών μελών και να εξασφαλίσει επίσης την ανταλλαγή 
πληροφοριών στους τομείς οι οποίοι δεν υπόκεινται σε κανονιστικές ρυθμίσεις 
σε κοινοτικό επίπεδο όπως εκείνος των ψυχοτρόπων ουσιών και της προστασίας 
της ηθικής τάξης· στο πλαίσιο αυτό και για την επίτευξη του εν λόγω στόχου το 
Συμβούλιο ενέκρινε στις 8 Φεβρουαρίου 1993 τον κανονισμό για τη δημιουργία 
του ευρωπαϊκού παρατηρητήριου ναρκωτικών και τοξικομανίας. Ανεξάρτητα από το 
θέμα της συνεργασίας μεταξύ των διοικήσεων που πρέπει να συνοδεύει την 
εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων, εφόσον υπάρχουν, θα πρέπει να εξασφαλιστεί 
ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών ούτως ώστε να παγιωθεί η εμπιστοσύνη 
μεταξύ των εθνικών διοικήσεων. Η Επιτροπή προτίθεται να οργανώνει σε τακτά 
χρονικά διαστήματα σεμινάρια που θα επιτρέψουν τη σύγκλιση των εθνικών 
συστημάτων χωρίς την απαραίτητη θέσπιση νομοθετικών μέτρων ή συμβάσεων, ούτως 
ώστε να προληφθούν οι ενδεχόμενες δυσκολίες και να καθορισθούν από το 
Συμβούλιο οι κατευθυντήριες γραμμές δράσης. 
(Μ) Στον τομέα της προστασίας των βασικών απαιτήσεων 
35. Η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών στη διαχείριση της ενιαίας αγοράς 
προϋποθέτει ότι η συνεργασία μεταξύ των εθνικών διοικήσεων λειτουργεί με 
τρόπο που να εξασφαλίζει την προστασία των καταναλωτών έναντι επικίνδυνων 
- 26 -
προϊόντων ή για να αποφευχθεί προϊόντα τα οποία δεν είναι σύμφωνα με τους 
κανόνες να κυκλοφορούν σε κάποιο άλλο κράτος μέλος· προϋποθέτει επίσης ότι η 
Επιτροπή είναι σε θέση να αναπτύξει τους κοινοτικούς κανόνες ούτως ώστε να 
ανταποκρίνονται σε νέες απαιτήσεις και, για το σκοπό αυτό, ότι διαθέτει τις 
απαραίτητες επιστημονικές πληροφορίες· προϋποθέτει τέλος την αλληλεγγύη στην 
καταπολέμηση των περιπτώσεων απάτης. 
(α) η οργάνωση των συστημάτων προειδοποίησης σε περίπτωση προϊόντων και 
υπηρεσιών που είτε είναι επικίνδυνα είτε δεν συμμορφώνονται με τους 
κοινοτικούς κανόνες: δεδομένων των πολυάριθμων πράξεων για την οργάνωση 
συγκεκριμένων δικτύων προειδοποίησης που θεσπίστηκαν στις ειδικές 
οδηγίες, καθώς και της έναρξης ισχύος, κατά το 1994, της οδηγίας για τη 
γενική ασφάλεια των προϊόντων, καλύπτονται πλέον όλα τα καταναλωτικά 
προϊόντα που κυκλοφορούν στο έδαφος της Κοινότητας. 
Ένα πρώτο θέμα που τίθεται αφορά το εάν και πως τα διάφορα υφιστάμενα 
συστήματα είναι δυνατόν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Από τη μέχρι 
σήμερα εμπειρία προκύπτει ότι τα συστήματα αυτά δεν είναι ιδιαίτερα 
γνωστά στις εθνικές διοικήσεις και χρησιμοποιούνται κατά τρόπο άνισο 
στα διάφορα κράτη μέλη. Η πρόκληση την οποία αντιμετωπίζουν η Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη, είναι να εξασφαλιστεί η κανονική λειτουργία των εν 
λόγω συστημάτων προειδοποίησης. Υπάρχει βέβαια ο κίνδυνος η ύπαρξη 
μεγάλου αριθμού δικτύων και συμμετεχόντων ακόμα και στην (δια την 
Επιτροπή να οδηγήσει σε μείωση της διαφάνειας και της 
αποτελεσματικότητας του συστήματος, θα μπορούσε να εξεταστεί η λήψη 
μιας σειράς μέτρων για τη βελτίωση της κατάστασης: 
- επιτάχυνση της μετάδοσης των πληροφοριών· 
- αυστηρότερος περιορισμός της χρησιμοποίησης της διαδικασίας σε 
πραγματικά επείγουσες περιπτώσεις· 
- σε ορισμένους τομείς τουλάχιστον, μεγαλύτερη ακρίβεια στις 
πληροφορίες που πρέπει να παράσχουν οι εθνικές αρχές· 
- μεγαλύτερη ισότητα στη χρησιμοποίηση των συστημάτων προειδοποίησης 
από τα κράτη μέλη· 
- μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά την ανταπόκριση των εθνικών αρχών 
στις σημειούμενες περιπτώσεις· 
- μεγαλύτερος κοινοτικός συντονισμός όσον αφορά την επεξεργασία των 
πληροφοριών (εμπιστευτικότητα/δημοσιότητα)· 
- συστηματικότερη οργάνωση των συζητήσεων σε κοινοτικό επίπεδο 
σχετικά με την αντιμετώπιση των σημειούμενων περιπτώσεων. 
Ένα δεύτερο θέμα που προκύπτει αφορά την εξακρίβωση σε συνεργασία με 
τα κράτη μέλη της χρησιμότητας των συστημάτων προειδοποίησης στον 
τομέα των υπηρεσιών. Τέτοιου είδους συστήματα έχουν αναπτυχθεί κατά 
τρόπο που να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα εφόσον, για τα 
ελευθέρια επαγγέλματα, σοβαρά και συγκεκριμένα περιστατικά μπορούν να 
έχουν επιπτώσεις στην άσκηση της παροχής της υπηρεσίας. Ωστόσο, οι εν 
λόγω μέθοδοι συνεχίζουν να έχουν έκτακτο χαρακτήρα στον τομέα των 
υπηρεσιών· πλην όμως, για παράδειγμα, η ανάπτυξη των ενδομεταφορών στα 
διάφορα μέσα μεταφοράς θα μπορούσε να δικαιολογήσει την ενημέρωση όλων 
των κρατών μελών σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνονται έναντι μιας 
επιχείρησης, και τα οποία θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις στο έδαφος 
των άλλων κρατών μελών. Η Επιτροπή πρόκειται άρα να εξετάσει τη 
χρησιμότητα της δημιουργίας δικτύων επείγουσας αντιμετώπισης στον 
τομέα των υπηρεσιών. 
- 27 -
(β) Η προσαρμογή των κανονιστικών ρυθμίσεων στους νέους κινδύνους: η Επιτροπή 
θα πρέπει επίσης να διαθέτει τα μέσα εκείνα που θα της επιτρέπουν να 
εξασφαλίσει ότι οι κανονιστικές διατάξεις είναι δυνατόν να ανταποκριθούν 
στις νέες απαιτήσεις με τη δέουσα αποτελεσματικότητα και ταχύτητα. Το 
έργο αυτό πρέπει να ασκείται τόσο στο επίπεδο της εκπόνησης και της 
εφαρμογής των κανόνων όσο και στο επίπεδο της εφαρμογής του στα κράτη 
μέλη. Τα δύο αυτά επίπεδα, τα οποία συνδέονται στενά μεταξύ τους και 
αλληλοεπηρεάζονται, απαιτούν διαφορετικής φύσεως ευθύνες και 
αρμοδιότητες: 
- στην περίπτωση της εκπόνησης και προσαρμογής των κανονιστικών 
ρυθμίσεων, είναι απαραίτητη η διαθεσιμότητα ικανοτήτων τεχνικής ή 
επιστημονικής αξιολόγησης καθώς και η εφαρμογή νομοθετικών 
διαδικασιών οι οποίες να ανταποκρίνονται με ταχύτητα στον επείγοντα 
χαρακτήρα των διαφόρων αναγκών. 0 χαρακτήρας αυτός διαφέρει 
προφανώς αναλόγως με τους τομείς και τα είδη των κινδύνων. Οσο 
κρισιμότεροι είναι οι κίνδυνοι τόσο περισσότερο αυξάνει η ανάγκη 
αποδοτικότερων κοινοτικών ενεργειών και κατά συνέπεια καλύτερα 
διαρθρωμένης συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών και Επιτροπής. Αυτό 
συμβαίνει με τις διάφορες επιστημονικές επιτροπές που έχουν 
δημιουργηθεί στον κτηνιατρικό τομέα, στον φυτοϋγειονομικό τομέα και 
στον τομέα ειδών διατροφής στους οποίους συμμετέχουν οι καλύτεροι 
ανεξάρτητοι ευρωπαίοι εμπειρογνώμονες. 0 στόχος των επιτροπών αυτών 
είναι να τεθούν στη διάθεση της Επιτροπής οι λιγότερο 
αμφισβητούμενες επιστημονικές αναλύσεις που θα χρησιμεύσουν ως βάση 
για την εκπόνηση και προσαρμογή των κοινοτικών εγγράφων. Ανάλογες 
ανάγκες υφίστανται και σε άλλους τομείς όπως της οδικής ασφάλειας, 
της χημικής ασφάλειας, της προστασίας των καταναλωτικών προϊόντων· 
- η αποδοτικότητα των κοινοτικών ενεργειών πρέπει να εξεταστεί 
συνολικά και να καλύπτει άρα όλη τη διαδικασία αποφάσεων η οποία 
μπορεί να διαρκέσει από 3 έως 5 χρόνια ανάλογα με το είδος της 
εφαρμοστέας νομοθεσίας καθώς και της διαδικασίας που ακολουθείται. 
Η διάρκεια αυτή είναι δυνατόν να αποδειχθεί ασυμβίβαστη σε σχέση με 
τη σοβαρότητα του υπό εξέταση κινδύνου και να οδηγήσει στην μελέτη 
θέσπισης, εν τω μεταξύ, εθνικών νομοθεσιών που έχουν ως αποτέλεσμα 
την εκ νέου τμηματοποίηση της αγοράς. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να 
τεθούν στη διάθεση της Επιτροπής διαδικασίες που να είναι 
προσαρμοσμένες στις ανάγκες και να επιτρέπουν να λαμβάνονται 
επειγόντως μέτρα για την επίλυση επειγόντων προβλημάτων· μια τέτοια 
διαδικασία προβλέπεται κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις στην οδηγία 
σχετικά με τη γενική ασφάλεια των προϊόντων. 
Η Επιτροπή, γενικότερα, δεν διαθέτει η (δια τις απαραίτητες τεχνικές 
και επιστημονικές δυνατότητες για την αξιολόγηση των αναγκών 
κανονιστικών ρυθμίσεων. Για το λόγο αυτό νέες μέθοδοι εργασίας πρέπει 
να τεθούν σε εφαρμογή, μέσω των οποίων η εργασία αυτή θα ανατεθεί σε 
ομάδες εμπειρογνωμόνων ή σε εργαστήρια που θα υποδείξει η Επιτροπή με 
τη σύμφωνη γνώμη των κρατών μελών. Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται ήδη στον 
τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων. 
(Β) Τα ufoq Tnc wvgoYgglac 
(Ι) Η διοικητική συνεργασία 
- 28 -
36. Η διοικητική συνεργασία, σε εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας, 
δικαιολογείται για πολλούς λόγους: εξασφάλιση ενός συγκρίσιμου επιπέδου 
προστασίας της υγείας και της ασφάλειας, της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και του 
ανταγωνισμού. Η κατάργηση των διοικητικών παρεμβάσεων κατά τη διέλευση των 
εσωτερικών συνόρων στην Κοινότητα συνεπάγεται συμπληρωματικούς κινδύνους 
απάτης εξαιτίας του γεγονότος ότι οι κοινοτικές κανονιστικές ρυθμίσεις δεν 
εμποδίζουν τη συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών καθεστώτων και εξαρτούν τη 
διέλευση των συνόρων από ιδιαίτερες διαδικασίες ή προϋποθέσεις. Οι εν λόγω 
κίνδυνοι απάτης μπορούν επίσης να εμφανιστούν εάν οι τρόποι διεξαγωγής του 
ελέγχου δεν είναι οι ίδιοι, όπως έδειξε η έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τις 
ορμόνες. Στις περιπτώσεις αυτές, η παρέμβαση των διοικήσεων θα έχει 
επιπτώσεις στο έδαφος των άλλων κρατών μελών. Λόγω της κατάργησης της 
παρέμβασης των τελωνειακών διοικητικών αρχών, οι ενδιαφερόμενες διοικητικές 
αρχές μπορεί να διαφέρουν για ένα και το ίδιο πρόβλημα. 
37. Το θέμα της καταπολέμησης της απάτης αποτελεί ένα πρόβλημα γνωστό όταν 
πρόκειται για περιπτώσεις απάτης στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Η απάτη στους 
κοινοτικούς κανόνες υπήρχε ανέκαθεν, πλην όμως κάθε κράτος μέλος έδινε την 
εντύπωση μέχρι τώρα ότι μπορούσε να ελέγχει την κατάσταση μέσω των δικών του 
διοικητικών διαδικασιών. Στο εξής, είναι απαραίτητο να τεθούν σε εφαρμογή τα 
μέσα διοικητικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση του κινδύνου αυτού. Η 
ανάπτυξη ατύπων διαδικασιών συνεπάγεται τον κίνδυνο έλλειψης διαφάνειας στη 
λειτουργία της ανταλλαγής πληροφοριών και μια έλλειψη ισορροπίας στην 
αντιμετώπιση των περιπτώσεων. Για το λόγο αυτό, σύμφωνα με τις προτάσεις της 
έκθεσης Sutherland, υπάρχουν ορισμένα πλεονεκτήματα από τη θέσπιση 
οργανωμένων μηχανισμών ελέγχου. Είναι προς το συμφέρον των καταναλωτών, και 
γενικότερα του κοινού, να τεθεί σε εφαρμογή ένα καθεστώς αμοιβαίας 
συνεργασίας μεταξύ των εθνικών διοικήσεων που να είναι το ίδιο απτοελεσματικό 
με εκείνο που ισχύει στα (δια τα κράτη μέλη. 
38. Η συνεργασία μεταξύ των διοικητικών αρχών μπορεί επίσης να έχει ως 
αντικείμενο την απλή διαχείριση των κοινοτικών πράξεων που σημαίνει συχνά τη 
δυνατότητα κατοχής πληροφοριών που έχουν συλλέγε Ι σε κάποιο άλλο κράτος 
μέλος. Η κατάσταση αυτή ισχύει για τις περισσότερες από τις οδηγίες και 
αποτελεί γενικότερα το έργο των επιτροπών που δημιουργούνται από την Επιτροπή 
και των δικτύων των αρμόδιων αρχών. Στο δίκτυο αυτό συμμετέχουν συνήθως οι 
υπηρεσίες που ήδη υπάρχουν στα κράτη μέλη για τη διαχείριση των εσωτερικών 
κανόνων, πλην όμως μπορεί επίσης να είναι και υπηρεσίες που έχουν 
δημιουργηθεί ειδικά για τη διαχείριση των οδηγιών, όπως συμβαίνει στην 
περίπτωση της διαχείρισης του συστήματος γενικής αναγνώρισης των διπλωμάτων. 
39. Το εν λόγω πλαίσιο της συνεργασίας μπορεί να λάβει διάφορες μορφές: 
(α) σε ορισμένους τομείς, η αμοιβαία βοήθεια είναι οργανωμένη βάσει 
συγκεκριμένων διαδικασιών τις οποίες διαχειρίζονται επιτροπές: αυτό 
συμβαίνει ιδιαίτερα στον τομέα ειδών διατροφής, στο φαρμακευτικό και 
κτηνιατρικό τομέα. Η κατάργηση των φορολογικών συνόρων οδήγησε στη 
δημιουργία φορέων συνεργασίας μεταξύ των διοικητικών αρχών στο πλαίσιο 
μιας μόνιμης επιτροπής διοικητικής συνεργασίας και με την υπόδειξη σε 
κάθε κράτος μέλος γραφείων σύνδεσης· η οργάνωση αυτή θα επιτρέψει κυρίως 
την αμοιβαία βοήθεια στην άσκηση ελέγχων που πραγματοποιούνται σε κάποιο 
κράτος μέλος για λογαριασμό ενός άλλου κράτους μέλους· οι λεπτομέρειες 
της αμοιβαίας αυτής βοήθειας καθορίζονται στον κανονισμό 218/92 περί 
διοικητικής συνεργασίας όσον αφορά κυρίως τον ΦΠΑ· εκτός από αυτό τον 
- 29 -
τομέα, υπάρχουν επίσης διατάξεις αμοιβαίας βοήθειας στην οδηγία 
77/799/ΕΟΚ ο ι οποίες έχουν επεκταθεί και στον τομέα των ειδικών φόρων 
κατανάλωσης. Οσον αφορά τα είδη διατροφής, εκπονούνται διαδικασίες 
συνεργασίας με τις οποίες δημιουργείται ένα σημείο επαφής ανά κράτος 
μέλος και υποχρέωση συνεργασίας, στο πλαίσιο μιας πρότασης οδηγίας η 
οποία συμπληρώνει την οδηγία σχετικά με τον επίσημο έλεγχο. Επιπλέον, 
εγκρίθηκε οδηγία για την επιστημονική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών 
και της Επιτροπής· 
(β) στους περισσότερους από τους υπόλοιπους τομείς, τα κοινοτικά κείμενα 
περιορίζονται στην υποχρέωση των κρατών μελών να εξασφαλίζουν την 
εφαρμογή χωρίς να προσδιορίζονται τα καθήκοντα που ανατίθενται στις 
αρμόδιες αρχές. 
40. Από τη μέχρι σήμερα εμπειρία προκύπτει ότι πρέπει να υπάρξει μια 
προσέγγιση που να βασίζεται στις ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες 
θα αναπτυχθούν σε μια συγκεκριμένη ανακοίνωση: 
(α) η κοινοποίηση εκ μέρους των κρατών μελών των μέτρων εφαρμογής των 
κοινοτικών πράξεων, δηλαδή όχι μόνο των μέτρων ενσωμάτωσης τα οποία 
γενικώς κοινοποιούνται μια και μοναδική φορά, αλλά επίσης και των 
διοικητικών διατάξεων εφαρμογής· 
(β) ο καθορισμός πριν από το τέλος του έτους των στόχων και των λεπτομερειών 
διοικητικής συνεργασίας στο στάδιο της εφαρμογής των κανόνων σε κάθε 
τομέα της κοινοτικής νομοθεσίας· οι σκέψεις αυτές θα εξεταστούν από τις 
κατάλληλες ομάδες και επιτροπές· σκοπός θα είναι να εντοπιστούν σαφώς οι 
αρμόδιες αρχές εφαρμογής της νομοθεσίας, να προσδιοριστούν οι στόχοι, οι 
ανάγκες και οι τρόποι διοικητικής συνεργασίας, να αξιολογηθεί η 
αποτελεσματικότητα των ήδη υφιστάμενων τρόπων στους τομείς στους οποίους 
η διοικητική συνεργασία έχει ήδη εφαρμοστεί και τέλος να καθοριστεί η 
συνεισφορά της Επιτροπής· 
(γ) ο καθορισμός των κατευθυντήριων αρχών της διοικητικής συνεργασίας 
ενδεχομένως βάσει πρότασης της Επιτροπής· η πρόταση αυτή θα έχει ως 
στόχο, στους τομείς στους οποίους δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη μέθοδος, 
να τεθούν τα βασικά στοιχεία της συνεργασίας μεταξύ των διοικητικών αρχών 
για να αποφευχθεί η γραφειοκρατία και οι περιττές ενέργειες και να τεθεί 
σε εφαρμογή ένα αρκετά ευέλικτο πλαίσιο το οποίο θα μπορεί να 
προσαρμόζεται στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες καθενός των τομέων· 
(δ) η προετοιμασία εκ μέρους της Επιτροπής προγράμματος στήριξης της 
διοικητικής συνεργασίας* 
(ε) έκθεση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις αρχές του 1994 
σχετικά με την κατάσταση της διοικητικής συνεργασίας μαζί με τις 
αναγκαίες συμπληρωματικές προτάσεις. 
(il) Η προσαρμογή των διοικήσεων στους κανόνες λειτουργίας της ενιαίας 
αγοράς. 
41. Για να καταστεί δυνατή η συνεργασία μεταξύ των διοικητικών αρχών και 
γενικότερα για να τηρούνται πλήρως οι κανόνες προς όφελος τόσο της ασφάλειας 
των συναλλαγών όσο και της ασφάλειας των καταναλωτών, θα πρέπει να υπάρξει 
συντονισμός των διοικητικών διαρθρώσεων με τις αναλαμβανόμενες υποχρεώσεις. 
- 30 -
Πλην όμως, για να μπορούν οι κατάλληλες πληροφορίες να κυκλοφορούν μεταξύ των 
διοικητικών αρχών και για καταστεί δυνατός ένας διάλογος μεταξύ των διαφόρων 
φορέων, θα πρέπει οι εθνικές διοικήσεις, σε όλα τα επίπεδα, να έχουν 
ενσωματώσει την κοινοτική διάσταση στους κανόνες λειτουργίας τους καθώς και 
στην οργάνωση τους. Η αποτελεσματικότητα της διοίκησης είναι επίσης 
καθοριστική για το περιβάλλον των επιχειρήσεων και για την (δια τη θέσπιση 
κανονιστικών ρυθμίσεων. 
(α) Η διευθέτηση των διοικητικών υποδομών: η ελεύθερη κυκλοφορία στην 
Κοινότητα απέδειξε τη σημασία της οργάνωσης ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα. 
Είναι προς όφελος όλης της Κοινότητας να διαθέτουν οι τελωνειακές και 
υγειονομικές αρχές στους συνοριακούς σταθμούς τον εξοπλισμό που 
απαιτείται λόγω της αποστολής τους, επειδή με τις ενέργειες τους 
δεσμεύουν όλη την Κοινότητα. Εξάλλου, η Επιτροπή άρχισε έρευνα στα κράτη 
μέλη σχετικά με τη διαχείριση των ελέγχων των προσώπων στα εξωτερικά 
σύνορα. 
Ανάλογη κατάσταση επικρατεί και στο εσωτερικό της Κοινότητας: οι 
άδειες εμπορίας ή οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται στην αγορά είναι 
προς όφελος του συνόλου των καταναλωτών. Αυτό ισχύει ειδικότερα στους 
τομείς που καλύπτονται από την εναρμόνιση των βασικών προδιαγραφών για 
τα προϊόντα, που απαιτεί την ύπαρξη των απαραίτητων εργαστηρίων και 
υπηρεσιών δοκιμών. Η Επιτροπή διενεργεί μελέτη για το σύνολο των 
υπηρεσιών δοκιμών, επιθεώρησης και πιστοποίησης στην Κοινότητα για να 
αξιολογήσει την κατάσταση και να προσδιορίσει τις επιπτώσεις ενός 
προγράμματος ενίσχυσης των υποδομών αυτών σε συνεργασία με τα κράτη 
μέλη. Η αξιοπιστία των οργανισμών πιστοποίησης και η αμοιβαία 
εμπιστοσύνη μεταξύ των εθνικών συστημάτων ελέγχου εξαρτάται 
υποχρεωτικά από τον άνωθεν καταμερισμό των αρμοδιοτήτων των οργανισμών 
δοκιμών και πιστοποίησης· εξαρτάται επίσης από τη θέσπιση ενός δικτύου 
αμοιβαίων συμφωνιών των οργανισμών αυτών με την πλήρη υποστήριξη των 
εθνικών δημόσιων αρχών και της Κοινότητας. 
Δεν θα πρέπει να αποκλείεται η δυνατότητα για την Κοινότητα, κυρίως 
στο πλαίσιο του προγράμματος PRISMA, που ισχύει μέχρι τις 31/12/93, να 
παράσχει την οικονομική της συνδρομή για τη δημιουργία υποδομών 
εργαστηρίων ελέγχου, εξακρίβωσης καθώς και οργανισμών δοκιμών και 
πιστοποίησης. 
(β) Η κατάρτιση των εθνικών διοικήσεων: οι εθνικές διοικήσεις βρίσκονται 
αντιμέτωπες με νέους κανόνες τους οποίους πρέπει να διαχειρίζονται βάσει 
της κοινοτικής διάστασης. Κατά τη διενέργεια ενός ελέγχου την αγορά, 
πρέπει να είναι σε θέση να αντιλαμβάνονται την έννοια του σήματος και των 
εγγράφων που συνοδεύουν ένα προϊόν ούτως ώστε να ενεργούν με συνεκτικό 
τρόπο όσον αφορά την κοινοτική νομοθεσία. Ομοίως, όταν η αστυνομία 
διενεργεί έλεγχο του περιεχομένου ενός οχήματος το οποίο προέρχεται από 
άλλο κράτος μέλος, θα πρέπει να γνωρίζει τα ειδικά έγγραφα τα οποία 
πρέπει να παράσχει ο οδηγός του οχήματος για τη διενέργεια 
αποτελεσματικού και αναλόγου ελέγχου. Το πρόγραμμα αυτό κατάρτισης το 
οποίο τονίστηκε όσον αφορά την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, αφορά το σύνολο 
των εθνικών διοικήσεων και ειδικότερα των εκτελεστικών αρχών. Αν και 
έχουν ληφθεί μέτρα για τη διευκόλυνση της διάδοσης της κοινοτικής 
διάστασης στις εθνικές διοικήσεις, παραμένουν ωστόσο ανεπαρκή σε σχέση 
με τις ανάγκες. 
- 31 -
- Οι ανταλλαγές υπαλλήλων αποτελούν ένα σημαντικό μέσο για τη 
συνεργασία μεταξύ των εθνικών διοικήσεων και την αμοιβαία 
εμπιστοσύνη. Οι δυνατότητες ανταλλαγών, για τη διαχείριση της 
εσωτερικής αγοράς της Κοινότητας παραμένουν περιορισμένες, πλην 
όμως αναπτύσσονται σταδιακά. Οι ανταλλαγές αυτές, που άρχισαν στον 
τομέα της κτηνιατρικής από το 1991, είναι πλέον δυνατές για όλους 
τους τομείς οι οποίοι διέπονται από τους εσωτερικούς κανόνες στην 
Κοινότητα μέσω του προγράμματος KAROLUS που τέθηκε σε εφαρμογή την 
1/1/1993. Το πρόγραμμα αυτό θα επιτρέψει την ανταλλαγή 1.900 
υπαλλήλων σε 5 χρόνια σε τομείς οι οποίοι θα καθορίζονται ετησίως 
βάσει της αποκτώμενης εμπειρίας. Οι δυνατότητες αυτές ανταλλαγών 
υπάρχουν πλέον στον τελωνειακό τομέα και επεκτείνονται πειραματικά 
στον τομέα της φορολογίας που θα αποτελέσει το αντικείμενο ενός 
ειδικού προγράμματος (MATTΗΑΕUS-TAX) που συζητείται στο Συμβούλιο. 
- Αν και τα προγράμματα αυτά ανταλλαγών συνοδεύονται από προγράμματα 
κατάρτισης για τους δικαιούχους, δεν υπάρχει συστηματική ενέργεια 
κατάρτισης των εθνικών υπαλλήλων. Μόνο στον τομέα της κτηνιατρικής 
έχουν οργανωθεί σεμινάρια τελειοποίησης για τους κτηνιατρικούς 
επιθεωρητές· στον τελωνειακό και φορολογικό τομέα, οι ανταλλαγές θα 
συμπληρωθούν από ένα σημαντικό πρόγραμμα σεμιναρίων κατάρτισης 
καθώς και από την εφαρμογή κοινών προγραμμάτων κατάρτισης, θα είναι 
χρήσιμο, όπως έχει προταθεί στον τομέα της κατάρτισης των δικαστών, 
να διευκολυνθούν οι ανταλλαγές σπουδαστών και διδασκόντων στα 
ιδρύματα κατάρτισης των υπαλλήλων. 
- Τέλος, η Επιτροπή μελετά τη σκοπιμότητα μιας περιοδικής τεκμηρίωσης 
και επαφών για τις εθνικές διοικήσεις. 
(γ) Τα δίκτυα τηλεματικής μεταξύ των κρατών μελών: η συνεργασία μεταξύ των 
διοικήσεων δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά παρά μόνο εφόσον 
στηρίζεται στις υποδομές τηλεματικής. Οι ανάγκες αυτές εντοπίστηκαν το 
1991 από την Επιτροπή σε διαφόρους τομείς σαν συνέπεια της ελεύθερης 
κυκλοφορίας στο πλαίσιο της Κοινότητας. Από τότε, εκτός από τις 
πρωτοβουλίες διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων (SID, TARI Ο, για τη 
διαχείριση της ίδιας της εσωτερικής αγοράς, έχουν αναληφθεί αρκετές 
πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ενός δικτύου στον τομέα της έμμεσης 
φορολογίας (VIES), στον τομέα των κτηνιατρικών ελέγχων (ΑΝΙMO και SHIFT), 
στον φυτοϋγειονομικό τομέα (PHYSAN), στον τομέα του ενδοκοινοτικού 
εμπορίου (EDIC0M)· η δημιουργία των δικτύων αυτών οφείλεται στην 
κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα. Σήμερα εκδηλώνονται άλλες ανάγκες, για 
παράδειγμα, για τη διαχείριση των ελέγχων κατά την εξαγωγή αγαθών διπλής 
χρήσεως, την κοινοτική παραλαβή αυτοκινήτων, το άνοιγμα των αγορών 
δημοσίων συμβάσεων, για τη διάδοση της προσφοράς και ζήτησης εργασίας και 
την κοινωνική ασφάλιση και τη διαχείριση των αδειών εμπορίας 
φαρμακευτικών προϊόντων και του ελέγχου της αγοράς για τα προϊόντα 
διατροφής. Παράλληλα με την έναρξη ισχύος νέων οδηγιών, πρόκειται να 
εμφανιστούν και νέες ανάγκες. 
Για την αποφυγή της διασποράς πρωτοβουλιών, η Επιτροπή υπέβαλε στο 
Συμβούλιο το πρόγραμμα TNA-IDA, σκοπός του οποίου είναι να προτείνει 
- 32 -
κατευθυντήρια σχήματα τηλεματικών δικτύων τα οποία θα καθοδηγούν κάθε 
σχέδιο δημιουργίας διεθνικού δικτύου, ακόμη και χωρίς κοινοτική 
χρηματοδότηση και το οποίο προσφέρει ένα μέσο χρηματοδότησης μελετών 
σκοπιμότητας και υλοποίησης του δικτύου. 
Οι πρώτες αναλύσεις των αναγκών δείχνουν ότι τα δίκτυα αυτά θα είναι 
τριών ειδών: δίκτυα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δίκτυα μεταφοράς 
αρχείων και δίκτυα αναζήτησης πληροφοριών και ενημέρωσης των βάσεων 
δεδομένων. Καθένα από τα δίκτυα αυτά πρέπει να ανταποκρίνεται στις 
απαιτήσεις ασφάλειας και αξιοπιστίας κατά τη λειτουργία του. Το σύνολο 
των δικτύων τηλεματικής απαιτεί, τόσο σε επίπεδο κοινοτικών οργάνων 
όσο και σε εθνικό επίπεδο, μια συνεκτική και ολοκληρωμένη προσέγγιση, 
η οποία δεν πρέπει να περιορίζεται στην Κοινότητα, πλην όμως πρέπει να 
επίσης να καλύπτει και τα συστήματα που αφορούν τους υπόλοιπους 
θεμελιώδεις άξονες της Συνθήκης Ένωσης. Για να υπάρξει μια συνεκτική 
και προγραμματισμένη ανάπτυξη των δικτύων αυτών κατά τα επόμενα έτη, 
πρέπει να αναληφθεί μια ενέργεια για τον καθορισμό των κανόνων κοινής 
σύλληψης και δημιουργίας μιας υπηρεσίας ηλεκτρονικού ταχυδρομείου 
μεταξύ των κοινοτικών οργάνων και των κρατών μελών αφενός, και μεταξύ 
των κοινοτικών οργάνων αφετέρου: η εν λόγω υπηρεσία ηλεκτρονικού 
ταχυδρομείου θα επιτρέψει σε πρώτη φάση την ανταλλαγή εγγράφων, για 
παράδειγμα, στο πλαίσιο της διαχείρισης συνεδριάσεων σε μια επόμενη 
φάση, το ηλεκτρονικό αυτό ταχυδρομείο θα παραλαμβάνει συγκεκριμένες 
εφαρμογές σε ορισμένους τομείς. 
(δ) Η Επιτροπή σκοπεύει να καθοδηγήσει την ενέργεια αυτή όσον αφορά το δίκτυα 
τηλεματικής μεταξύ των εθνικών διοικήσεων με τη βοήθεια δύο φορέων: η 
συμβουλευτική επιτροπή για το συντονισμό στον τομέα της εσωτερικής αγοράς 
θα πρέπει να είναι σε θέση να εντοπίζει τις ανάγκες και τις 
δραστηριότητες και να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των δικτύων. Το 
TAG (Telematic for Administration Group) θα επιτρέψει τη διαχείριση της 
εφαρμογής των δικτύων με τα τεχνικά, οργανωτικά και οικονομικά προβλήματα 
που συνεπάγεται, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις αρμοδιότητες των 
τομεακών επιτροπών. 
)L Η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 
42. Η διαφάνεια μιας ενέργειας αποτελεί σημαντική πρόκληση για την Κοινότητα, 
για την εικόνα που δίνει τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Το γεγονός 
αυτό εξηγεί τη σημασία που έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τη σύνοδο του 
Εδιμβούργου, στη συστατική κωδικοποίηση, ζητώντας τη θέσπιση μιας ταχείας 
μεθόδου εργασίας που να είναι αποδεκτή από τα κοινοτικά όργανα, ούτως ώστε να 
εγκρίνονται με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα οι κωδικοποιούμενες προτάσεις. 
Η διαφάνεια δεν αποτελεί μόνο όρο της πολιτικής ή κοινωνικής αποδοχής των 
κανόνων που θεσπίζονται· αποτελεί επίσης και προϋπόθεση για την ορθή εφαρμογή 
τους στα κράτη μέλη. Τα τελευταία έχουν βεβαίως να παίξουν σημαντικό ρόλο στο 
θέμα αυτό, πλην όμως η αποτελεσματικότητα του ρόλου αυτού θα εξαρτηθεί από 
την ικανότητα τους να αξιοποιούν τις πρωτοβουλίες τους στο πλαίσιο κοινών 
ενεργειών με την Επιτροπή και τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Ωστόσο, το απαραίτητο 
στοιχείο κάθε ενέργειας επικοινωνίας και πληροφόρησης είναι η διαφάνεια της 
κοινοτικής νομοθεσίας. Τα δύο αυτά θέματα αποτέλεσαν το αντικείμενο 
ανακοινώσεων της Επιτροπής, η πρώτη σχετικά με τη διαφάνεια, στις 2 
Δεκεμβρίου 1992 και 2 Ιουνίου 1993, και η δεύτερη σχετικά με την πρόσβαση 
στην πληροφόρηση στις 5 Μαΐου 1993. 
- 33 -
αϊ Η διαωάνεια Tnc KOIVOTIKAC νουοΒεσίαϋ 
43. Η Επιτροπή πρόκειται να δημοσιεύσει, όπως είχε γνωστοποιήσει στην 
ανακοίνωση της της 2ας Δεκεμβρίου 1992 σχετικά με τη συνέχεια που πρέπει να 
δοθεί στην έκθεση Sutherland, τις ανάγκες κωδικοποίησης λαμβανομένης υπόψη 
της σημερινής κατάστασης της νομοθεσίας καθώς και των προβλεπόμενων 
εξελίξεων. Στο εξής, το νομοθετικό πρόγραμμα του 1993 προβλέπει την 
κωδικοποίηση μεγάλου αριθμού πράξεων στον τομέα της εσωτερικής αγοράς. 
Παράλληλα, η Επιτροπή θέτει στη διάθεση του κοινού, με βάση το INFO 92, τη 
νομοθεσία σε ενοποιημένη μορφή· επί του παρόντος, είναι διαθέσιμη η νομοθεσία 
στον φαρμακευτικό τομέα, στον τομέα των ειδών διατροφής καθώς και στον τομέα 
του εταιρικού δικαίου. Προοδευτικά η ενέργεια αυτή θα επεκταθεί στο σύνολο 
της νομοθεσίας. Είναι χρήσιμο να υπενθυμιστεί ότι τα ενοποιημένα κείμενα 
είναι διαθέσιμα στις 9 γλώσσες της Κοινότητας. Επιπλέον, η συστατική 
κωδικοποίηση θα αναπτυχθεί χάρη στο πρόγραμμα που έχει θέσει σε εφαρμογή η 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων από την 1η Ιανουαρίου 1993. 
44. Παράλληλα, η Επιτροπή πρόκειται να δημοσιεύσει, επίσης στις 9 γλώσσες, 
συλλογές νομικών κειμένων ανά τομέα. Η πρώτη δημοσίευση του είδους αυτού θα 
άπτεται του τομέα ειδών διατροφής και θα περιλάβει το σύνολο της νομοθεσίας 
που θα αφορά άμεσα ή έμμεσα τον εν λόγω τομέα. Μια άλλη δημοσίευση πρόκειται 
να πραγματοποιηθεί στον φαρμακευτικό τομέα. 
45. Οπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η Επιτροπή είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε 
ενέργειες από κοινού έκδοσης που θα επιτρέψουν να τεθεί στη διάθεση των 
ενδιαφερομένων όχι μόνον η κοινοτική νομοθεσία αλλά επίσης και η νομοθεσία 
ενσωμάτωσης. Προτάσεις προς την κατεύθυνση αυτή εξετάζονται ήδη από την 
Επιτροπή, πλην όμως για να μπορέσουν να ικανοποιήσουν οι εν λόγω πρωτοβουλίες 
τις ανάγκες που έχουν εκφρασθεί στις διάφορες γλώσσες της Κοινότητας είναι 
έτοιμη να υποστηρίξει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού ομίλου οικονομικού σκοπού 
με τους εκδότες που να καλύπτονται οι 9 γλώσσες της Κοινότητας και να 
τίθενται από κοινού οι μεταφραστικές, ερευνητικές και εκδοτικές δυντότητές 
τους. 
ÛJ Qi cvépYsisc επικοινωνίας και πληροΦύοηοης 
(i) Η ετήσια έκθεση για την εσωτερική αγορά 
46. Η Επιτροπή ανακοίνωσε τη δημοσίευση ετήσιας έκθεσης για την εσωτερική 
αγορά. Η έκθεση αυτή, χωρίς να επικαλύπτει τις γενικές εκθέσεις της Επιτροπής 
ή την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την εφαρμογή του 
κοινοτικού δικαίου, θα επιτρέψει στους πολιτικούς υπεύθυνους της Κοινότητας 
να καθορίσουν τις προτεραιότητες και στους οικονομικούς φορείς να ενημερωθούν 
σχετικά με την κατάσταση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. 0 στόχος της 
έκθεσης αυτής δεν θα είναι μόνο να δοθούν πληροφορίες για τη διαδικασία 
λήψεως αποφάσεων που περιλαμβάνεται πλέον στην ετήσια έκθεση, ούτε να 
αναλύσει τα προβλήματα ενσωμάτωσης και εφαρμογής της νομοθεσίας που 
περιλαμβάνονται στην έκθεση περί εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, αλλά να 
εξετάσει όλες τις πτυχές της διαχείρισης της ενιαίας αγοράς όπως 
παρουσιάζονται στο παρόν έγγραφο. Η έκθεση αυτή θα εκπονηθεί σε συνεργασία με 
τα κράτη μέλη για να καταστεί δυνατή η παροχή πληροφοριών επίσης όσον αφορά 
την εφαρμογή της νομοθεσίας σε αυτά. Εξετάζεται επίσης και η δυνατότητα να 
περιληφθούν στην έκθεση αυτή όλες οι εκθέσεις τις οποίες πρέπει να εκπονήσει 
η Επιτροπή σε εφαρμογή ειδικών οδηγιών καθώς και οι εκθέσεις που πρέπει 
επίσης να πραγματοποιήσουν τα κράτη μέλη. 
- 34 -
(II) Ενέργειες επικοινωνίας και πληροφόρησης 
47. Η Επιτροπή ενέκρινε προσέγγιση ενίσχυσης των ενεργειών πληροφόρησης και 
επικοινωνίας σχετικά με την εσωτερική αγορά, στην προέκταση των συμπερασμάτων 
της έκθεσης Sutherland. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προβαίνει σε καταγραφή 
των ενεργειών της μέσω μιας 6ιυπηρεσιακής ομάδας· η ομάδα αυτή θα υποβάλλει 
εποικοδομητικές συστάσεις για τη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των 
υπηρεσιών της και των εξωτερικών οργανισμών και ανταποκριτών. Αυτό θα 
επιτρέψει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των μηνυμάτων που πρέπει να 
διοχετευθούν στο ευρύ κοινό καθώς και στους ενδιαφερόμενους ειδικευμένους 
φορείς. Ορισμένες από τις κατευθυντήριες γραμμές για την ενίσχυση των 
ενεργειών πληροφόρησης περιλαμβάνουν: 
(α) τη χρησιμοποίηση περισσότερο σύγχρονων και αποτελεσματικών μέσων 
επικοινωνίας· 
(β) την οργάνωση της συνεργασίας με τα κράτη μέλη, τα κοινοτικά όργανα και 
τους εξωτερικούς οργανισμούς και ανταποκριτές* 
(γ) την αναθεώρηση των δημοσιεύσεων και την αναζήτηση νέων δυνατοτήτων· 
(6) τη βελτίωση της διάδοσης της βάσης δεδομένων INFO 92, η οποία θα είναι 
διαθέσιμη σε ένα ευρωπαϊκό δίκτυο για το ευρύ κοινό, για την παροχή 
βασικών πληροφοριών για το σύνολο των κανόνων λειτουργίας της εσωτερικής 
αγοράς· αποτελεί άρα το βασικό μέσο των ενεργειών πληροφόρησης της 
Επιτροπής· 
(ε) την καλύτερη εστίαση των ενεργειών. 
- 35 -
ΤΜΗΜΑ Β: Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ 
Ι, ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΧΩΡΙΣ ΕΜΠΟΔΙΑ 
48. Ακόμα και αν θεωρήσουμε ότι όλα τα μέτρα που έχουν ληφθεί μεταφέρονται, 
εφαρμόζονται και ελέγχονται σωστά από τα κράτη μέλη, πρέπει να βεβαιωθούμε 
ότι ανταποκρίνονται στις ανάγκες της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς. Με την 
ολοκλήρωση του νομοθετικού προγράμματος που προβλέπεται στο Λευκό Βιβλίο, 
δημιουργείται το κοινοτικό κανονιστικό πλαίσιο πάνω στο οποίο στηρίζεται η 
λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα συνεχίσουν να 
ανακύπτουν νέες ανάγκες στο θέμα της προστασίας της υγείας, της ασφάλειας, 
του περιβάλλοντος, των καταναλωτών κ.λπ. που απαιτούν είτε την προσαρμογή των 
υφισταμένων κανόνων, είτε την επεξεργασία νέων ρυθμίσεων. Εάν με το άρθρο 8Α 
παρέχονται στην Κοινότητα σαφείς και αποκλειστικές αρμοδιότητες για τη 
διασφάλιση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, η χορήγηση των αρμοδιοτήτων 
αυτών δεν αποκλείει την υποχρέωση των κοινοτικών οργάνων να μεριμνούν για την 
τήρηση της αρχής της αναλογικότητας στα πλαίσια μιας μεγαλύτερης διαφάνειας. 
Η ενσωμάτωση της αρχής της επικουρικότητας στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή 
Ένωση δημιουργεί σήμερα περισσότερο απ'ό,τι κατά το παρελθόν, την υποχρέωση 
διαφάνειας τόσο στην αιτιολόγηση των πρωτοβουλίων όσο και στα διάφορα 
κριτήρια εφαρμογής αυτής της αρχής. Η καθιέρωση διαφάνειας απαιτεί τη 
δημιουργία και την χρησιμοποίηση μεθοδολογίας και αναλυτικού πλαισίου για τη 
διεξαγωγή των προπαρασκευαστικών εργασιών καθώς και την εφαρμογή διαδικασιών 
ενημέρωσης και διαβουλεύσεων στις οποίες θα συμμετέχουν όλα τα ενδιαφερόμενα 
μέρη. 
49. Η επεξεργασία μίας μεθοδολογίας και ενός αναλυτικού πλαισίου προϋποθέτει 
κατ'αρχήν καθορισμό των κριτηρίων που θα χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση 
κάθε νέας ανάγκης στον κανονιστικό τομέα, τόσο σε ό,τι αφορά την αναγκαιότητα 
της θέσπισης νέων ρυθμίσεων όσο και για την επιλογή των λύσεων που θα 
αποδίδουν το μέγιστο χρήσιμο αποτέλεσμα (αποτελεσματικότητα), και ταυτόχρονα 
θα εξασφαλίζουν τον ελάχιστο απαιτούμενο βαθμό ρυθμιστικών παρεμβάσεων σε 
σχέση με τον επιδιωκόμενο στόχο (αναλογικότητα). 0 ρόλος των κριτηρίων αυτών 
θα είναι πολλαπλός: προσδιορισμός των κοινοτικών στόχων (εξάλειψη των 
εμποδίων για την ελεύθερη κυκλοφορία ή των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, 
στόχοι που αφορούν τις εταιρείες, στόχοι τεχνολογικής εναρμόνισης κ.λπ.), 
λεπτομερής περιγραφή των στόχων αυτών λαμβανομένης υπόψη της αλληλεξάρτησης 
τους (πράγμα που θα διευκολύνει κυρίως την επιλογή της νομικής βάσης), 
καθορισμός των αναγκαίων παρεμβάσεων σε συνάρτηση με τους επιδιωκόμενους 
στόχους. Τα κριτήρια αυτά αφορούν επίσης την μέθοδο που θα εφαρμοστεί για την 
εκτίμηση της οικονομικής σημασίας της ανάγκης ρυθμιστικών παρεμβάσεων και του 
κόστους των μελλοντικών ρυθμίσεων, θα επιτρέψουν τέλος τον προσδιορισμό του 
είδους και του περιεχομένου της παρέμβασης σύμφωνα με τις ανάγκες και τους 
στόχους που θα έχουν προσδιοριστεί, προσφέρονται συγκεκριμένα μια σειρά 
πιθανών λύσεων ανάλογα με την εμπειρία που θα έχει αποκτηθεί στην Κοινότητα. 
50. Στόχος της Επιτροπής για τη χρησιμοποίηση αυτής της μεθόδου αξιολόγησης 
και ανάλυσης κατά την επεξεργασία των προτάσεων της, είναι η εξασφάλιση της 
μέγιστης δυνατής συνέπειας της κοινοτικής νομοθετικής πολιτικής και 
συντονισμός μεταξύ των διαφόρων τύπων παρεμβάσεων που ανταποκρίνονται σε 
διαφορετικούς σκοπούς. Η ισορροπία αυτή θα επιτευχθεί τόσο με τον εσωτερικό 
συντονισμό των υπηρεσιών της Επιτροπής όσο και με το συντονισμό των άλλων 
κοινοτικών οργάνων ακόμα και μέσα στις ίδιες τις εθνικές διοικήσεις. Η 
- 36 -
διαφάνεια της διαδικασίας επεξεργασίας των προτάσεων της Επιτροπής θα 
αποτελέσει το μέσο για την επίτευξη αυτού του συντονισμού. Η διαφάνεια αυτή 
βελτιώθηκε, πρώτα με την μεγαλύτερη σαφήνεια στη διατύπωση των αιτιολογικών 
σκέψεων, και στη συνέχεια με τη δημοσίευση του νομοθετικού προγράμματος της 
Επιτροπής, και τέλος, με την εφαρμογή της μεθόδου των Πράσινων και Λευκών 
Βιβλίων· ήδη οι υπηρεσίες της Επιτροπής επεξεργάζονται πολυάριθμα Πράσινα 
Βιβλία, όπως π.χ. για την εμπορική επικοινωνία ή την προσφυγή των καταναλωτών 
στη δικαιοσύνη· εξάλλου διεξάγονται συζητήσεις για το Πράσινο Βιβλίο σχετικά 
με τη συγκέντρωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης και την πολυφωνία καθώς και 
την εσωτερική αγορά των ταχυδρομείων. Η διαφάνεια αυτή μπορεί να βελτιωθεί με 
βάση τις κατευθύνσεις(που προτείνονται στην έκθεση Sutherland: 
με τη δημοσίευση στην ΕΕ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ανακοινώσεων με τις 
οποίες εκφράζεται η πρόθεση έκδοσης νέων προτάσεων· με τον τρόπο αυτό τα 
μέλη της Επιτροπής θα πρέπει πρώτα να αποφασίσουν για τη σκοπιμότητα του 
εγχειρήματος πριν ασχοληθούν με την (δια την πρόταση· 
με την προσφυγή, κάθε φορά που θα το επιτρέπουν οι συνθήκες, στον 
καθορισμό μιας πολιτικής πλαισίωσης που επιτρέπει την εξασφάλιση a priori 
της μέγιστης δυνατής συνέπειας των διαφόρων μορφών παρεμβάσεων που 
ανταποκρίνονται σε δεδομένους στόχους· η δημοσίευση των Πράσινων Βιβλίων 
ανταποκρίνεται σε αυτό το στόχο και μπορεί να αποτελέσει σημαντικό 
συμπλήρωμα κάθε πρωτοβουλίας για τη βελτίωση της διαφάνειας και της 
συνέπειας της νομοθετικής πολιτικής της Κοινότητας. 
51. Από τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα διαπιστώνεται ότι υπάρχουν ακόμα εμπόδια 
στο θέμα της επικοινωνίας, τα οποία η Κοινότητα θα πρέπει να προσπαθήσει να 
εξαλείψει ακολουθώντας τις μεθόδους εργασίας που περί γράφηκαν πιο πάνω και 
σύμφωνα με τις προτεραιότητες που καθορίζονται στο παρόν έγγραφο. Οι ανοικτές 
διαβουλεύσεις θα επιτρέψουν να διαπιστωθεί η ορθότητα αυτών των 
προτεραιοτήτων. 
su Η ΒβλτΙιιοη τον νομικού w«n Βάλλοντος τ*ν smxsipnoswv ΚΑΙ TMV πολιτών 
(Ι) Κανόνες προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας 
52. Με βάση το Λευκό Βιβλίο, εξαλείφθηκαν πολλές αποκλίσεις μεταξύ των 
εθνικών νομοθεσιών που επηρέαζαν την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων και 
των υπηρεσιών. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να συνεχιστούν με στόχο την ενίσχυση 
της καινοτομίας μέσα στα όρια που θέτουν οι κανόνες του ανταγωνισμού: 
η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων θα ενθαρρυνθεί με την εναρμόνιση 
των κανόνων για την προστασία των προϊόντων της βιοτεχνολογίας και των 
νέων φυτικών ποικιλιών - που αποτελεί αντικείμενο μιας πρότασης στο 
Συμβούλιο - και των σχεδίων και υποδειγμάτων· 
η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων θα 
ενισχυθούν με την εναρμόνιση των κανόνων που αφορούν τη ραδιοφωνική 
μετάδοση μέσω δορυφόρου και την αναμετάδοση μέσω καλωδίου, τη χρονική 
διάρκεια της προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικού δημιουργού και των 
συγγενικών δικαιωμάτων και τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων. 
53. Πρέπει ωστόσο, πέρα από τους κανόνες εναρμόνισης, να παρασχεθούν νέες 
δυνατότητες στις επιχειρήσεις με την καθιέρωση συστημάτων προστασίας των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, των εμπορικών σημάτων, των νέων φυτικών ποικιλιών 
- 37 -
και των σχεδίων και υποδειγμάτων για την εφαρμογή ενιαίων διατυπώσεων 
καταχώρησης και ενός κοινοτικού συστήματος προστασίας. Οι προτάσεις που 
αφορούν τα σήματα και τις νέες φυτικές ποικιλίες έχουν ήδη υποβληθεί στο 
Συμβούλιο· η σύμβαση για τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας βρίσκεται στο 
στάδιο της επικύρωσης· σύντομα η Επιτροπή θα διαβιβάσει πρόταση για τα σχέδια 
και υποδείγματα. 
(Μ) Η προστασία των προσωπικών δεδομένων 
54. Το Συμβούλιο επεξεργάζεται μια σειρά προτάσεων, στις οποίες 
περιλαμβάνεται και η πρόταση οδηγίας (που τροποποιήθηκε τον Οκτώβριο 1992 
μετά από γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου), για την προστασία των φυσικών 
προσώπων σε ό,τι αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την 
ελεύθερη κυκλοφορία των στοιχείων. Η διαβίβαση στοιχείων προσωπικού χαρακτήρα 
(μέσα στις επιχειρήσεις, μεταξύ των επιχειρήσεων, στα πλαίσια της αμοιβαίας 
συνδρομής μεταξύ των διοικήσεων, μεταξύ των ερευνητικών κέντρων και ιδίως 
στον τομέα της ιατρικής και της επιδημιολογίας) εντείνεται με την κοινοτική 
ολοκλήρωση και την ανάπτυξη της ελεύθερης κυκλοφορίας. Η προστασία των 
πολιτών απαιτεί μεγαλύτερη προστασία της ιδιωτικής τους ζωής όσον αφορά τη 
χρησιμοποίηση των προσωπικών τους στοιχείων. 
(Hi) Το δίκαιο των εταιρειών 
55. Το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας θα προσφέρει στις επιχειρήσεις 
που το επιθυμούν μια πρόσθετη δυνατότητα νομικού χαρακτήρα. Με τον τρόπο αυτό 
θα μπορούσε επίσης να ξεπεραστεί μια δυσκολία που είναι ασυμβίβαστη με τη 
σύχρονη εποχή: οι επιχειρήσεις που ανήκουν σε διαφορετικά κράτη μέλη δεν 
μπορούν ακόμα να συγχωνευθούν χωρίς να προσφύγουν σε περίπλοκες και δαπανηρές 
ρυθμίσεις. Το γεγονός ότι το φορολογικό καθεστώς των συγχωνεύσεων αυτών 
αποτέλεσε το αντικείμενο οδηγίας του Συμβουλίου τον Ιούλιο του 1990 καθιστά 
την κατάσταση αυτή ακόμα πιο παράδοξη. Η ευρωπαϊκή εταιρεία θα μπορούσε κατά 
συνέπεια να αποτελέσει μια πρόσθετη επιλογή αλλά και απλούστευση για τις 
επιχειρήσεις, θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει ένα ισχυρό σύμβολο. Επιπλέον η 
έγκριση του καταστατικού της θα μπορούσε να άρει τα εμπόδια που συναντούν 
άλλες πρωτοβουλίες, όπως το καταστατικό του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού και η 
δέκατη οδηγία για τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις επί της οποίας το 
Κοινοβούλιο ανέστειλε την έκδοση γνώμης αναζητώντας λύση στο θέμα της 
συμμετοχής των εργαζομένων. 
(Ιν) Η διευκόλυνση των διασυνοριακών πληρωμών 
56. Το κόστος της διασυνοριακής μεταφοράς κεφαλαίων προβληματίζει τους 
καταναλωτές και τις επιχειρήσεις· το κόστος των πληρωμών αυτών είναι μερικές 
φορές δυσανάλογα και ανεξήγητα υψηλό, κυρίως όταν πρόκειται για την αποστολή 
μικρών ποσών. Μολονότι οι μεγάλες επιχειρήσεις μπορούν κατά κανόνα να 
αντί παρέρχονται αυτό το εμπόδιο, το κόστος αυτό συνιστά μια από τις 
μεγαλύτερες οικονομικές επιβαρύνσεις που αντιμετωπίζει το διασυνοριακό 
εμπόριο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
57. Το Μάρτιο του 1992 η Επιτροπή εξέδωσε μια ανακοίνωση ακριβώς για το θέμα 
αυτό, με την οποία καλούνται οι τράπεζες να καταβάλλουν μια προσπάθεια, 
κυρίως για να καταστήσουν πιο αποτελεσματική την λειτουργία των συστημάτων 
μεταφοράς κεφαλαίων και των μεταξύ τους διασυνδέσεων, αλλά επίσης και για να 
βελτιώσουν, π.χ. τη διαφάνεια των τιμών με τις οποίες επιβαρύνουν τους 
πελάτες τους για τη διενέργεια διασυνοριακών πληρωμών· με τον τρόπο αυτό 
μπορούν να γίνονται συγκρίσεις μεταξύ των χρηματοπιστωτικών οργανισμών και να 
- 38 -
υπάρξει ανταγωνισμός. 
58. Στην ανακοίνωση η Επιτροπή καταλήγει ότι η κατάσταση θα επανεξεταστεί το 
πρώτο εξάμηνο του 1993 και ότι αν δεν σημειωθεί πρόοδος, θα λάβει τα 
απαιτούμενα μέτρα εν ανάγκη νομοθετικά. Το Κοινοβούλιο συμφωνεί με την άποψη 
της Επιτροπής, αλλά επιθυμεί να ληφθούν αυστηρότερα μέτρα σε ορισμένους 
τομείς. 
59. Αλλά για να πραγματοποιηθεί η επιθυμητή πρόοδος θα απαιτηθεί ένα χρονικό 
διάστημα κατά το μάλλον ή ήττον μακρύ, ανάλογα με το πόσο περίπλοκα είναι τα 
διάφορα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν. Εξάλλου οι τράπεζες επισημαίνουν 
συχνά ότι ο μικρός όγκος των διασυνοριακών πληρωμών δεν δικαιολογεί την 
αυτοματοποίηση τους, η οποία θα ήταν από μόνη της αρκετή να μειώσει το 
κόστος. Οι διαμαρτυρίες παραμένουν και είναι μάλιστα πολλές, και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο καταβάλλει έντονες προσπάθειες για το θέμα αυτό. Κατά την άποψη 
του Κοινοβουλίου, μια νέα πρωτοβουλία που θα είναι πιο δεσμευτική και εν 
ανάγκη νομοθετική, θα πρέπει να περιέχει και την υποχρέωση να παράγει 
αποτελέσματα. 
Βϊ Η ποοοέννιοη των ωοοολονικών σοοτηυάτων και η δηυιοοονία ευνοϊκών 
ωοοολονικών συνθηκών νια TIC επινειοησεΐΓ 
(i) Έμμεση φορολογία 
60. Η κατάργηση των φορολογικών συνόρων, και η καθιέρωση ελαχίστων κοινοτικών 
συντελεστών για το ΦΠΑ και για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, από την 1η 
Ιανουαρίου 1993 αποτελούν τη βάση των νέων εξελίξεων της εσωτερικής αγοράς, 
που αναμένονται να σημειωθούν κατά τα επόμενα χρόνια. Στις εξελίξεις αυτές 
περιλαμβάνεται και η μετάβαση στο καθεστώς της πληρωμής του ΦΠΑ στη χώρα 
καταγωγής, που προβλέπεται καταρχήν να εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 1997. 
Το άνοιγμα των συνόρων και οι δυνάμεις της αγοράς επιδρούν θετικά στην 
προσέγγιση των συντελεστών ΦΠΑ που άρχισε να εφαρμόζεται κατά τα τελευταία 
χρόνια και η συνέχιση της έχει μεγάλη σημασία για τους καταναλωτές και την 
οικονομική ανάπτυξη. 
61. Οσον αφορά το κατώτατο επίπεδο των ειδικών φόρων κατανάλωσης στην 
Κοινότητα για τα οινοπνευματώδη, τον καπνό και τα πετρελαιοειδή, το καθεστώς 
αυτό μπορεί να επανεξετάζεται κάθε δύο χρόνια και για πρώτη φορά την 1η 
Ιανουαρίου 1995, έτσι ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις επιταγές της 
πολιτικής της δημόσιας υγείας και της προστασίας του περιβάλλοντος. 
62. Οσον αφορά την μετάβαση στο καθεστώς πληρωμής του ΦΠΑ στη χώρα καταγωγής, 
η οδηγία 91/680 της 16ης Δεκεμβρίου 1991 (ΕΕ L 376 της 31/12/91) προβλέπει 
συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα αυτό, η Επιτροπή θα 
υποβάλλει έκθεση και προτάσεις μέχρι το τέλος του 1994 και το Συμβούλιο θα 
λάβει απόφαση πριν από το τέλος του 1995, ενώ προβλέπεται ότι το οριστικό 
σύστημα ΦΠΑ θα αρχίσει να εφαρμόζεται την 1η Ιανουαρίου 1997. Στόχος του 
οριστικού καθεστώτος είναι η κατάργηση των φορολογικών διακρίσεων στον τομέα 
του ΦΠΑ, μεταξύ των συναλλαγών που διενεργούνται αποκλειστικά σε εθνικό 
επίπεδο και των συναλλαγών που διενεργούνται μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών 
μελών. 
(il) Άμεση φορολογ(α 
- 39 -
63. Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς προϋποθέτει τη δημιουργία φορολογικών 
συνθηκών που θα ευνοούν την ανάπτυξη του δυναμικού των επιχειρήσεων. Στο θέμα 
της άμεσης φορολογίας των επιχειρήσεων, η Επιτροπή κατέστησε σαφείς τους 
προσανατολισμούς της σε μια ανακοίνωση τον Ιούνιο του 1992 σε συνέχεια της 
έκθεσης της επιτροπής ανεξαρτήτων εμπειρογνωμόνων με πρόεδρο τον κ. Ruding. 
Οι προσανατολισμοί αυτοί πρέπει τώρα να υλοποιηθούν σε στενή συνεργασία με τα 
κράτη μέλη. Η συνέχιση των τακτικών συναντήσεων των γενικών διευθυντών άμεσης 
φορολογίας αποτελεί κατάλληλο μέσο συνεργασίας και θα μπορούσε επίσης να 
αποτελέσει την απαρχή για τον ουσιαστικό συντονισμό των εθνικών φορολογικών 
πολιτικών. Εξάλλου, ο συντονισμός στο θέμα της άμεσης φορολογίας φαίνεται 
ακόμα πιο αναγκαίος δεδομένου ότι η φορολογία καθίσταται μέσο ενίσχυσης που 
επηρεάζει τους όρους ανταγωνισμού. 
64. Η σωστή και αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς για τις 
επιχειρήσεις στο θέμα της φορολογίας προϋποθέτει την υλοποίηση τριών στόχων: 
ο πρώτος στόχος αφορά την κατάργηση της διπλής φορολογίας της διασυνοριακής 
μεταβίβασης εσόδων. 0 δεύτερος στόχος αφορά την προτεραιότητα που πρέπει να 
δοθεί στο φορολογικό περιβάλλον των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (MME). 0 τρίτος 
στόχος έχει σχέση με την ανάγκη περιορισμού, όπου αυτό είναι δυνατό, της 
συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων, στα πλαίσια του διεθνούς 
οικονομικού ανταγωνισμού, κυρίως με την εφαρμογή καταλλήλων φορολογικών 
κινήτρων. 
- Κατάργηση Tnc διπλι^ ωοοολον^ Tnc oiaouvooiaKnc U8TaBtBaonc κεωαλαίων: 
μετά την έγκριση από το Συμβούλιο, τον Ιούνιο 1990, των δύο οδηγιών 
(καθεστώς συγχωνεύσεων και κατάργηση της παρακράτησης στην πηγή για τα 
μερίσματα που καταβάλλονται από τις θυγατρικές στις μητρικές εταιρείες 
που είναι εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος) και της σύμβασης για τις 
τιμές μεταβίβασης, η Επιτροπή έχει υποβάλει δύο άλλες προτάσεις και η 
υιοθέτηση τους από το Συμβούλιο, που αναμένουν με ανυπομονησία οι 
επιχειρήσεις, επείγει για την ολοκλήρωση της μεγάλης αγοράς. 
- Η πρώτη πρόταση έχει στόχο την κατάργηση της παρακράτησης στην πηγή 
για τους τόκους και τις λοιπές οφειλές που καταβάλλουν οι θυγατρικές 
εταιρείες στις μητρικές εταιρείες που είναι εγκατεστημένες σε άλλο κράτος 
μέλος. 
- Η δεύτερη αφορά την ευχέρεια των επιχειρήσεων να λαμβάνουν υπόψη τις 
ζημίες της μόνιμης εγκατάστασης και των θυγατρικών τους εταιρειών που 
είναι εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη. 
Προβλέπονται βραχυπρόθεσμα και άλλα μέτρα για την ενίσχυση της εσωτερικής 
αγοράς. Ορισμένα αφορούν ειδικότερα τις MME (βλέπε κατωτέρω). Από τα άλλα 
μέτρα, αναφέρονται δύο που αποτελούν συνέχεια της έκθεσης Ruding: το ένα 
αφορά τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των οδηγιών για τις 
"συγχωνεύσεις" και τις "μητρικές και θυγατρικές εταιρείες", και τον 
περαιτέρω περιορισμό ορισμένων καθεστώτων διπλής φορολογίας που 
συνεχίζουν να εφαρμόζονται, και το άλλο αφορά την απλούστευση των 
διαδικασιών εφαρμογής των ρητρών των διμερών φορολογικών συμβάσεων, οι 
οποίες προβλέπουν τον περιορισμό ή την κατάργηση της παρακράτησης στην 
πηγή. 
- 40 -
Το φορολογικό περιβάλλον TWV utKPOueogitfv 6ΐΜΧ6ΐρήθ6ωγ: σε συνέχεια της 
έκθεσης Ruding, η Επιτροπή χάραξε σημαντικές κατευθύνσεις με στόχο να 
δοθεί στις επιχειρήσεις που δεν έχουν τη μορφή εταιρειών κεφαλαίου, η 
ευχέρεια να επιλέξουν την υπαγωγή τους στη φορολογία εταιρειών. Το μέτρο 
αυτό εξασφαλίζει στις επιχειρήσεις ουδέτερη φορολογική μεταχείριση 
ανεξάρτητα από τη νομική τους μορφή. Δεδομένου ότι ο συντελεστής 
φορολογίας εταιρειών είναι στα περισσότερα κράτη μέλη κατώτερος του 
οριακού συντελεστή φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, η παροχή 
αυτής της διακριτικής ευχέρειας θα ενισχύσει τη δυνατότητα 
αυτοχρηματοδότησης όλων των MME που δεν έχουν τη μορφή εταιρειών 
κεφαλαίου. Η Επιτροπή επεξεργάζεται μια πρόταση για το θέμα αυτό. 
Στο θέμα της φορολογίας των MME, η Επιτροπή μελετά σήμερα δύο ακόμα 
τομείς: 
Πρόκειται καταρχήν για τη φορολογική μεταχείριση των μεταβιβάσεων 
επιχειρήσεων, κυρίως όταν αυτές πραγματοποιούνται σε διασυνοριακή 
βάση: σε μια εποχή κατά την οποία μια ολόκληρη γενιά επιχειρηματιών 
παύει να ανήκει στον ενεργό πληθυσμό και όπου επιταχύνεται η 
αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων, η μεταβίβαση των επιχειρήσεων συναντά 
σημαντικά φορολογικά εμπόδια που μπορεί να οδηγήσουν στην πλήρη 
εξαφάνιση τους· 
ένα άλλο θέμα προβληματισμού αφορά την κατάργηση των φορολογικών 
εμποδίων για την ανάπτυξη των επενδύσεων κεφαλαίων υψηλού 
επιχειρηματικού κινδύνου. Στα περισσότερα κράτη μέλη, οι εταιρείες 
παροχής επιχειρηματικού κεφαλαίου είναι υποχρεωμένες να προσφεύγουν σε 
περίπλοκες ρυθμίσεις (ή να εγκαθίστανται εκτός της Κοινότητας) για να 
αποφύγουν τη διπλή φορολόγηση των εισοδημάτων τους (στο επίπεδο της 
εταιρείας, και στη συνέχεια στο επίπεδο αυτού του ίδιου του επενδυτή). 
Οι δυσκολίες αυτές είναι ακόμα μεγαλύτερες όταν πρόκειται για 
διεθνικές συναλλαγές των εταιρειών αυτών. 
Φοοολονικά κίνητοα: το ζήτημα των φορολογικών κινήτρων δεν είναι απλό. 
Δεδομένου ότι πρόκειται για μέτρα παρέκκλισης του κοινού δικαίου, πρέπει 
να επιβληθούν προϋποθέσεις υπαγωγής στο εν λόγω καθεστώς που θα είναι 
αρκετά αυστηρές για την αποφυγή καταχρήσεων, χωρίς όμως να καθιστούν 
υπερβολικά δύσκολη την εφαρμογή του. Τα φορολογικά κίνητρα δεν θα πρέπει 
να προκαλούν νέες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στα πλαίσια της μεγάλης 
αγοράς. Τέλος, είναι συχνά πολύ δύσκολο να αξιολογηθούν οι πραγματικές 
οικονομικές επιπτώσεις ενός καθεστώτος φορολογικών κινήτρων όπως είναι, 
για παράδειγμα, τα φορολογικά κίνητρα επενδύσεων. Από το άλλο μέρος, το 
ύψος της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων (φόροι και 
υποχρεωτικές εισφορές κοινωνικής ασφάλισης), σε ορισμένα κράτη μέλη και, 
κατά μέσο όρο, στην Κοινότητα, σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες 
χώρες του κόσμου, δικαιολογεί την εξέταση ενδεχομένων κινήτρων, κυρίως 
επειδή τα κίνητρα αυτά επιδρούν ευνοϊκά στη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης. Για την εφαρμογή φορολογικών κινήτρων η προσοχή της 
Επιτροπής στρέφεται σε τρεις κυρίως τομείς: στη δημιουργία και την 
ανάπτυξη των MME, που αποτελούν την κυριότερη πηγή για την αύξηση των 
θέσεων απασχόλησης, στην έρευνα και στην προστασία του περιβάλλοντος. 
- 41 -
65. Η φορολόγηση των προσώπων που κατοικούν σε άλλο κράτος μέλος από εκείνο 
στο οποίο εργάζονται, και, συγκεκριμένα, το φορολογικό καθεστώς των 
εργαζομένων σε παραμεθόριες περιοχές, είναι ένα πρόβλημα που υπάρχει από 
καιρό. Το άνοιγμα των συνόρων και η αυξανόμενη κινητικότητα των εργαζομένων 
καθιστούν τις διακρίσεις στον τομέα της φορολογίας εισοδήματος όλο και πιο 
δυσβάστακτες για τους πολίτες, τις οποίες οι διμερείς φορολογικές συμβάσεις 
δεν έχουν επιτύχει ουσιαστικά να εξαλείψουν. Ωστόσο, οι διακρίσεις αυτές που 
αφορούν σήμερα πολλές εκατοντάδες χιλιάδων εργαζομένων, αποτελούν άμεσο 
εμπόδιο για την ελεύθερη κυκλοφορία. Η δυσμενής φορολογική μεταχείριση 
πλήττει τόσο τους εργαζομένους με σχέση εξαρτημένης εργασίας όσο και τους 
ελεύθερους επαγγελματίες. Η Επιτροπή θα προσπαθήσει, με τα κατάλληλα μέσα, να 
εξασφαλίσει την κατάργηση των διακρίσεων που έχουν διαπιστωθεί και να 
αποτρέψει τον κίνδυνο εφαρμογής νέων διακρίσεων. 
II. ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ 
66. Η ευρωπαϊκή τυποποίηση υπήρξε ακρογωνιαίος λίθος στην οικοδόμηση της 
εσωτερικής αγοράς για τα βιομηχανικά προϊόντα και ισχυρό κίνητρο για τη 
συμμετοχή των επιχειρήσεων στη διαδικασία αυτή. 
67. Σήμερα υπάρχει ευρεία συναίνεση για τη σημασία που έχει η ανάπτυξη και η 
ενίσχυση αυτής της δραστηριότητας, τόσο για την αποτελεσματική λειτουργία της 
κοινοτικής νομοθεσίας (οδηγίες που "παραπέμπουν στα πρότυπα" και οδηγίες για 
τις "δημόσιες συμβάσεις"), όσο και για την ανάπτυξη ενός ενιαίου τεχνικού 
περιβάλλοντος προς όφελος των βιομηχανικών δραστηριοτήτων. 
68. Ωστόσο, παρά την πολιτική αυτή συναίνεση (όπως επικυρώθηκε με το ψήφισμα 
του Συμβουλίου του Ιουνίου 1992 που αποτέλεσε τη συνέχεια του Πράσινου 
Βιβλίου για την ευρωπαϊκή τυποποίηση) και παρά τη σημαντική πρόοδο που 
σημειώνεται εδώ και 8 χρόνια, είναι γεγονός ότι η διαδικασία παραμένει αργή 
σε σχέση με το μέγεθος της απαιτούμενης προσπάθειας και με το πλήθος των 
προτύπων που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της μεγάλης αγοράς. 
69. Ήδη στο Πράσινο Βιβλίο της η Επιτροπή εξέφρασε το φόβο ότι η διαδικασία 
τυποποίησης δεν θα ήταν σε θέση να εκπληρώσει απόλυτα τον αναμενόμενο ρόλο 
της, και μάλιστα στο ρυθμό που απαιτείται για την υλοποίηση και τη λειτουργία 
της εσωτερικής αγοράς. Υπογράμμισε συγκεκριμένα τη σημασία της ενίσχυσης των 
ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης ώστε να μπορέσουν να προγραμματίσουν τους 
πόρους τους σε πολυετή βάση, να καταστήσουν ταχύτερες και πιο αποτελεσματικές 
τις διαδικασίες εργασιών και έγκρισης προτύπων, να αντλήσουν οφέλη από τη 
συμμετοχή και την ενεργό υποστήριξη της βιομηχανίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο με 
την ώθηση που παρέχουν οι επιχειρήσεις που έχουν ήδη προσαρμόσει τη 
στρατηγική τους στη διάθεση της ενιαίας αγοράς. 
70. χωρίς να χρειάζεται να ξανανοίξει η συζήτηση που ακολούθησε την έκδοση 
του Πράσινου Βιβλίου, κυρίως σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα για την αναζήτηση 
νέων ισορροπιών στο θέμα των δομών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι 
ωστόσο σημαντικό να εξεταστούν οι πολιτικές επιπτώσεις που θα μπορούσαν να 
έχουν ενδεχόμενες ενέργειες της Επιτροπής με στόχο: 
να εξασφαλίσει τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης χρηματοδότηση 
ανάλογη με τον όγκο του αναλαμβανομένου έργου χωρίς να εξαρτώνται 
υπερβολικά τόσο από τον κοινοτικό προϋπολογισμό όσο και από τις εισφορές 
των εθνικών μελών. Μια προοπτική που θα μπορούσε να εξεταστεί θα ήταν να 
καλυφθεί η χρηματοδότηση από την πώληση ευρωπαϊκών προτύπων· 
42 -
να εξετάσει, όπως το ζήτησε το Συμβούλιο, τη δυνατότητα να προβλέψει στο 
κοινοτικό νομοθετικό έργο ευρύτερη προσφυγή στην τυποποίηση· 
να μεριμνήσει ώστε ο προγραμματισμός των εργασιών τους να είναι καλύτερα 
προσαρμοσμένος στις ανάγκες και στις προτεραιότητες της μεγάλης αγοράς, 
τόσο σε ό,τι αφορά την αναγκαιότητα προτύπων για τη νομοθεσία όσο και 
γενικότερα για τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων· 
να προωθήσει την προοδευτική προσέγγιση των πολιτικών που ακολουθούνται 
στις διάφορες εθνικές αγορές στο θέμα της διασφάλισης της ποιότητας, με 
την ενίσχυση του ρόλου των ευρωπαϊκών δομών (τυποποίηση και πιστοποίηση) 
και τη βελτίωση των επιπτώσεων τους στη συμπεριφορά των παραγόντων της 
αγοράς, τόσο από την πλευρά της προσφοράς όσο και από την πλευρά της 
ζήτησης. 
III. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 
71. Επί μια δεκαετία και πλέον η Επιτροπή, παράλληλα με την υλοποίηση της 
πολιτικής της στον τομέα της τυποποίησης, εφαρμόζει μια πολιτική στο θέμα της 
εκτίμησης της συμμόρφωσης, για την προώθηση σε κοινοτικό επίπεδο της 
χρησιμοποίησης των μέσων διασφάλισης της ποιότητας (πιστοποίηση των 
προϊόντων, πιστοποίηση των μεθόδων κατασκευής, δοκιμές, μετρολογικοί έλεγχοι, 
συστήματα διαπίστευσης για τους οργανισμούς πιστοποίησης και δοκιμών κ.λπ.) 
τόσο στον τομέα των κανονισμών όσο και στον τομέα της εθελοντικής συμμετοχής. 
Η πολιτική της τυποποίησης και η πολιτική της ποιότητας είναι στην ουσία 
αλληλένδετες, δεδομένου ότι και οι δύο συμμετέχουν ταυτόχρονα στη δημιουργία 
των συνθηκών εκείνων που επιτρέπουν την καλή και αποτελεσματική λειτουργία 
της εσωτερικής αγοράς και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της 
βιομηχανίας. Η έννοια της ποιότητας εξετάζεται εδώ με την ευρύτερη σημασία 
της που καλύπτει το σύνολο των χαρακτηριστικών και των λειτουργιών ενός 
προϊόντος, μιας υπηρεσίας, ή ενός συστήματος παραγωγής, ανταποκρινόμενη σε 
απαιτήσεις που μπορεί να είναι κανονιστικής ή προαιρετικής μορφής. 
72. Η ενίσχυση των μέσων για τη διασφάλιση της ποιότητας σε κοινοτικό 
επίπεδο, η προώθηση της χρησιμοποίησης τους από τις επιχειρήσεις και η 
διάδοση τεχνικών ελέγχου της ποιότητας στο σύνολο της βιομηχανικής παραγωγής 
στην Κοινότητα, ανταποκρίνονται κατά συνέπεια σε πολιτικές προτεραιότητες που 
πρέπει να υλοποιηθούν με τον καθορισμό ενός προγράμματος συγκεκριμένων 
ενεργειών σε συνεργασία με τους οικονομικούς εταίρους και τους αρμόδιους 
ευρωπαϊκούς οργανισμούς. 
73. χωρίς να μπορεί κανείς να προεξοφλήσει ποιο θα είναι το περιεχόμενο αυτού 
του προγράμματος, φαίνεται ωστόσο ότι θα μπορούσε να προσανατολισθεί προς 
τους ακόλουθους στόχους: 
να καταστήσει περισσότερο συνεπή τη νομοθετική πολιτική της Κοινότητας, 
καθώς και τη λειτουργία των συστημάτων αμοιβαίας αναγνώρισης των εθνικών 
κανονισμών, σε σχέση με τις αρχές, τις διαδικασίες και τα μέσα ελέγχου 
της συμμόρφωσης, όπως καθορίζονται και εφαρμόζονται σε κοινοτικό επίπεδο* 
την προώθηση της σύγκλισης στις εθνικές αγορές προς υψηλότερους 
ποιοτικούς στόχους, για τον περιορισμό των υφισταμένων αποκλίσεων οι 
οποίες, σε ορισμένες περιπτώσεις, καθιστούν δυσχερή την πρόσβαση σε 
προϊόντα που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη και δημιουργούν εμπόδια 
- 43 -
στην εφαρμογή μιας πολιτικής για τους καταναλωτές· 
την προσέγγιση και τον εξορθολογισμό, στα πλαίσια των αρμοδίων ευρωπαϊκών 
οργανισμών, σε προαιρετική βάση, των διαφόρων συστημάτων, σήμανσης, 
πιστοποίησης, επισήμανσης κ.λπ. που εφαρμόζονται παράλληλα στην αγορά της 
Κοινότητας, με λειτουργίες που είναι συχνά δύσκολο να συγκριθούν, 
δημιουργώντας έτσι στοιχεία που προκαλούν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό 
αλλά και στους όρους της ενημέρωσης και της κατανάλωσης. 
την ενίσχυση της ποιότητας στην αγορά της Κοινότητας τόσο από την άποψη 
της προσφοράς όσο και από την άποψη της ζήτησης ως παράγοντα οικονομικής 
ολοκλήρωσης και βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, εσωτερικής και 
εξωτερικής. 
IV. ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ MME 
74. Η υλοποίηση της ενιαίας αγοράς απαιτεί αναγκαστικά την προσαρμογή των 
επιχειρήσεων σε ένα νέο νομικό περιβάλλον και σε συνθήκες οξύτερου 
ανταγωνισμού. Δεν θα πρέπει να υποεκτιμηθεί η προσπάθεια που καλείται να 
καταβάλει η πλειοψηφία των επιχειρήσεων η οποία, πριν αποφέρει τους καρπούς 
της, συνεπάγεται σε μία πρώτη φάση κάποιο κόστος· το κόστος αυτό είναι 
επαχθέστερο σε περίοδο επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Έτσι, 
παρόλο που συχνά τονίζονται οι ευκαιρείες που δημιουργούνται χάρη στην 
εσωτερική αγορά, διαπιστώνεται ότι οι MME και ιδίως οι πολύ μικρές 
επιχειρήσεις, εμφανίζουν μεγάλη καθυστέρηση σε σχέση με τη διαδικασία της 
ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η πολυπλοκότητα της διαδικασίας αυτής δεν έχει 
επιτρέψει στις επιχειρήσεις αυτές να προσαρμόσουν τα μέσα παραγωγής που 
διαθέτουν στις νέες απαιτήσεις του ανταγωνισμού ή των κανονιστικών ρυθμίσεων, 
λόγω των χρηματοδοτικών περιορισμών ή των αδυναμιών σε επίπεδο διαχείρισης. 
75. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των MME στις ικανότητες προσαρμογής τους 
στην ενιαία αγορά θα πρέπει να αποτελέσει επίσης αναπόσπαστο μέρος της 
διαχείρισης και της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς και, για το σκοπό αυτό, η 
Κοινότητα οφείλει να αναπτύξει τα μέσα που διατίθενται ιδίως στον τομέα της 
ενημέρωσης, της συνεργασίας και της συνδρομής προς τις επιχειρήσεις. Πρέπει 
εξάλλου να υπογραμμιστεί η ορθότητα της απόφασης να ενταχθεί η πολιτική για 
τις MME στο πλαίσιο της κοινοτικής αναπτυξιακής πρωτοβουλίας που αποφασίστηκε 
κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου στις 11 και 12 Δεκεμβρίου. 
Έκτοτε, το Συμβούλιο Υπουργών Βιομηχανίας της 4ης Μαίου 1993 ενέκρινε το 
περιεχόμενο των προτάσεων που παρουσίασε η Επιτροπή, και που αποβλέπουν ιδίως 
στην ενίσχυση των τομέων προτεραιότητας της κοινοτικής πολιτικής υπέρ των 
επιχειρήσεων, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την συνέχεια και την παγίωση της εν 
λόγω πολιτικής. Το νέο αυτό πρόγραμμα πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή από την 
1η Ιουλίου 1993 και θα επιτρέψει όχι μόνο να επιτευχθεί στόχος για την 
υποστήριξη της ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας , με τα ευεργετικά 
αποτελέσματα που συνεπάγεται στην απασχόληση, αλλά θα προσφέρει ταυτόχρονα 
μία σημαντική ενίσχυση για να καρποφορήσει η εσωτερική αγορά. Το σύνολο των 
ενεργειών που προβλέπονται στο πρόγραμμα αυτό αποβλέπουν στην ενίσχυση της 
ενσωμάτωσης των MME στην εσωτερική αγορά, χωρίς να υπεισέλθουμε σε 
λεπτομέρειες σχετικά με το έγγραφο αυτό, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι, στο 
πλαίσιο του προγράμματος αυτού, μπορεί να αναπτυχθούν συμπληρωματικές 
ενέργειες που θα συνοδεύουν ορισμένες από τις προαναφερθείσες κατευθυντήριες 
γραμμές των ενεργειών. Ωστόσο, η Κοινότητα δεν έχει αποκλειστική αρμοδιότητα 
στον τομέα αυτό· οφείλει, με τις πρωτοβουλίες που αναπτύσσει να αξιοποιεί τις 
ενέργειες των κρατών μελών, αλλά δεν μπορεί ούτε πρέπει να υποκαθιστά τις 
επιμέρους χώρες. Έτσι, λ.χ., οι MME, που εν γένει έχουν τη μορφή προσωπικών 
- 44 -
εταιρειών, θα πρέπει να προστατεύονται από τους κινδύνους που περικλείουν 
περιπτώσεις μεταβίβασης επιχειρήσεων, και που επηρεάζονται σημαντικά από το 
εφαρμοζόμενο φορολογικό καθεστώς· η κατάσταση αυτή θα δικαιολογούσε από 
μέρους της Επιτροπής μία ανάλυση της φορολογικής μεταχείρισης των περιπτώσεων 
μεταβίβασης επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών πτυχών. 
αϊ ΠοοετοιυαοΙα ενηϋεοωτικών ϋέοων νια TIC επίΥειοησε^ 
76. Οι υπεύθυνοι μικρομεσαίων επιχειρήσεων αντιμετωπίζουν ακόμη δυσχέρειες 
όσον αφορά την ενημέρωση τους σχετικά με τις μεταβολές που επέρχονται στο 
πλαίσιο της ενιαίας αγοράς και την κατάλληλη προσαρμογή της στρατηγικής τους. 
Συνεπώς, το νέο πρόγραμμα MME προβλέπει μία ενέργεια προτεραιότητας για τα 
Ευρωπαϊκά Κέντρα Πληροφόρησης (EIC) έτσι ώστε να τεθούν στη διάθεση των 
επιχειρήσεων πληροφορίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες τους. θα μπορούσαν να 
αναπτυχθούν μέσα ενημέρωσης για την κάλυψη των εξής ιδίως τομέων: 
πρότυπα, δοκιμές, πιστοποίηση και σήμα συμμόρφωσης ΕΚ, 
καινοτομία και πνευματική ιδιοκτησία, 
συμμετοχή στις δημόσιες συμβάσεις, 
εμπορικές πρακτικές και δίκαιο ανταγωνισμού. 
&) Ενέονειεϋ που διευκολύνουν την ποοοαουονη των MME OTIC διαδικασίες 
TVïïQïïoinonc MU moTonoinonc 
77. Οι απαιτήσεις των κοινοτικών οδηγιών, και τα ευρωπαϊκά πρότυπα στα οποία 
στηρίζονται, καθιστούν τις διαδικασίες πιστοποίησης ιδιαίτερα επαχθείς για 
τις MME, ακόμα και όταν επιθυμούν να παραμείνουν στην εθνική αγορά. Για την 
ουσιαστική ενσωμάτωση των MME στην εσωτερική αγορά, και να διευκολυνθεί η 
εφαρμογή των ευρωπαϊκών προτύπων, θα μπορούσαν να προβλεφθούν τα εξής μέτρα 
εκ των οποίων ορισμένα πρέπει να συζητηθούν με τους οργανισμούς τυποποίησης: 
εξασφάλιση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, της εκπροσώπησης των MME για τη 
συμμετοχή τους κατά την κατάρτιση των προτύπων στο πλαίσιο της CEN 
(Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποπο(ησης)/ΟΕΝΕί.ΕΟ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης)/ΕΤ$Ι (Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τυποποίησης στον 
Τομέα των Τηλεπικοινωνιών)· 
προώθηση της ενημέρωσης των MME σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτική 
τυποποίησης, ιδίως με την παροχή υποστήριξης προς τα εμπορικά 
επιμελητήρια, τις επαγγελματικές οργανώσεις και τα Ευρωπαϊκά Κέντρα 
Πληροφόρησης. 
vj Το άνοιγμα TWV finuoolMV ovuBaoswv OTIC MME 
78. Οπως υπογράμμισε η Επιτροπή στην ανακοίνωση της του 1992 για τη συμμετοχή 
των MME στις δημόσιες συμβάσεις, οι MME βρίσκονται σε μειονεκτικότερη θέση σε 
σχέση με τις μεγάλες επιχειρήσεις όσον αφορά την πρόσβαση στις δημόσιες 
συμβάσεις, χρησιμοποιώντας τα υφιστάμενα μέσα, θα ήταν δυνατόν να ανατεθεί 
στα Ευρωπαϊκά Κέντρα Πληροφόρησης και στο BC-NET το έργο του εντοπισμού των 
δυσχερειών που επηρεάζουν ειδικότερα τις MME. Οι φορείς αυτοί θα μπορούσαν, 
όπως ήδη συμβαίνει σε ορισμένες περιπτώσεις, να συντάσσουν εκθέσεις σχετικά 
με τις δυσχέρειες συμμετοχής στις δημόσιες συμβάσεις που τους έχουν 
επισημανθεί. Οι εκθέσεις αυτές θα επέτρεπαν να λαμβάνονται υπόψη, κατά την 
προσαρμογή των κοινοτικών κανόνων, τα ειδικότερα προβλήματα που 
αντιμετωπίζουν οι MME, όπως συμβαίνει επί του παρόντος για την ανάλυση των 
προβλημάτων υπολογισμού των προθεσμιών. Η ευρύτερη διάδοση της 
- 45 -
βάσης TED θα παρείχε νέες δυνατότητες στις MME. 
79. Ένα ουσιαστικότερο πρόβλημα συνίσταται στη δυσχέρεια που φαίνεται να 
αντιμετωπίζουν οι MME να διαθέσουν χρόνο στην εκπαίδευση του προσωπικού και, 
συνεπώς, να ανταποκριθούν στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών που συχνά 
απαιτούν ειδικευμένο προσωπικό, ικανό να αναλύσει και να κατανοήσει αυτές τις 
προσκλήσεις. Η Επιτροπή θα μπορούσε να καταρτίσει ένα πρότυπο σχέδιο για να 
ενθαρρύνει την ανάπτυξη στα κράτη μέλη εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τους 
υπευθύνους μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
V. ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
80. Ένα μεγάλο μέλος των εξωτερικών επιπτώσεων της ενιαίας αγοράς, οι οποίες 
ευνοούν την ανάπτυξη των παγκοσμίων συναλλαγών, συζητούνται στο πλαίσιο του 
Γύρου της Ουρουγουάης, θα πρέπει να εξασφαλιστεί μία κατάλληλη ισορροπία 
μεταξύ των συστατικών στοιχείων της εσωτερικής αγοράς και της άσκησης των 
εξωτερικών αρμοδιοτήτων της Κοινότητας· αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε ορισμένους 
τομείς όπως οι υπηρεσίες και ιδίως οι μεταφορές ή η άμεση φορολογία. 
01 Η ενίοΥυση των εξωτερικών αουοδιοτητων Tnc Κοινότηταο 
81. Μια ατελής εμπορική πολιτική, στον τομέα των εμπορευμάτων και των 
υπηρεσιών, είτε αφορά την εξάλειψη των ποσοτικών περιορισμών είτε τον 
περιορισμό των διμερών συμφωνιών που συνάπτονται από τα κράτη μέλη στον τομέα 
της αναγνώρισης των πιστοποιητικών και της παροχής υπηρεσιών, θα μπορούσε να 
δημιουργήσει δυσχέρειες για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Το πρόβλημα 
αυτό θα μπορούσε να επιλυθεί, μεταξύ άλλων, μέσω της ενίσχυσης της κοινής 
εμπορικής πολιτικής και της πολιτικής ανταγωνισμού, για τα κράτη μέλη που 
διαθέτουν τέτοιου είδους κανόνες. Για το σκοπό αυτό η Επιτροπή επιδιώκει, στο 
πλαίσιο διμερών και πολυμερών σχημάτων συνεργασίας (ΟΟΣΑ, GATT), να ενισχύσει 
την λεγόμενη προσέγγιση "θετικών ενεργειών αβροφροσύνης" (positive comity). Η 
προσέγγιση αυτή, που σκοπό έχει την εξάλειψη των εμποδίων ιδιωτικής 
προέλευσης στις συναλλαγές με τρίτες χώρες, επιτρέπει στις χώρες των οποίων 
οι εξαγωγείς πλήττονται από πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού σε κάποια τρίτη 
χώρα, να ζητήσουν από την εν λόγω χώρα να εφαρμόσει τους κανόνες της περί 
ανταγωνισμού έτσι ώστε να αποκατασταθεί η ομαλότητα. Για το σκοπό αυτό, 
πρέπει να ενθαρρυνθεί, από όλα τα διμερή και πολυμερή μέσα, η γενικευμένη 
ανάπτυξη αποτελεσματικών συστημάτων σε επίπεδο πολιτικής ανταγωνισμού. 
82. Η Κοινότητα θα πρέπει συνεπώς να αποκτήσει μία πραγματική πολιτική στους 
τομείς αυτούς, μία πολιτική συνεκτικότερη και αποτελεσματικότερη. Η πολιτική 
αυτή θα πρέπει να βασίζεται ουσιαστικά στο άρθρο 113. Με την επιφύλαξη της 
έκβασης των συζητήσεων σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 113, είναι 
προφανές ότι η διαπραγμάτευση όλων αυτών των εξωτερικών συμφωνιών υπάγεται 
στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας. Αυτό σημαίνει ότι, κατά την 
εφαρμογή της κοινής εμπορικής πολιτικής, πρέπει να υπάρχει στενή συνεργασία 
μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, όπως προβλέπεται στη συνθήκη της 
Ρώμης, και σε ειδικές περιπτώσεις, ακόμα και την ανάπτυξη εταιρικής σχέσης σε 
συγκεκριμένα πλαίσια. Στους τομείς που δεν καλύπτονται από την κοινή εμπορική 
πολιτική, αλλά στους οποίους η Κοινότητα έχει αποκτήσει εξωτερική αρμοδιότητα 
δυνάμει της νομολογίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας οδικών μεταφορών 
AETR, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί η ίδια μέθοδος. 
- 46 -
(Ι) Η άσκηση των διαπραγματευτικών αρμοδιοτήτων της Κοινότητας. Το σύνολο της 
νομοθεσίας που έχει θεσπιστεί στους τομείς της πιστοποίησης σχετικά με τη 
συμμόρφωση των προϊόντων, της ελεύθερης παροχής χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών ή των μεταφορών ή στους τομείς των δημοσίων συμβάσεων,παρέχει 
στην Κοινότητα νέες ευθύνες που αποσκοπούν στη διασφάλιση του εσωτερικού 
κεκτημένου και στην ομοιογενή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. 
0 στόχος για το άνοιγμα της αγοράς αυτής σημαίνει ότι η Επιτροπή θα 
πρέπει να αναλάβει τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με τους κυριότερους 
εξωτερικούς εταίρους προκειμένου να διασφαλισθούν ισότιμοι όροι 
πρόσβασης. Το πρόβλημα αυτό εντοπίζεται ιδίως στον τομέα της πιστοποίησης 
των προϊόντων και των μεταφορών. 
Στις διαπραγματεύσεις της σχετικά με την ενιαία αγορά, ή άλλες, η 
Κοινότητα οφείλει να διατηρήσει μία συνεπή στρατηγική ανάλογα με τους 
βιομηχανικούς, εμπορικούς και γεωγραφικούς στόχους της . Η Επιτροπή έχει 
ήδη προτείνει κατευθυντήριες γραμμές για μια τέτοια πολιτική. 
(II) Η εκπροσώπηση της Κοινότητας στους διεθνείς οργανισμούς. Πολυάριθμοι 
κοινοτικοί κανόνες είναι αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο 
διεθνών οργανισμών. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ήδη την εκπροσώπηση της 
Κοινότητας σε αρκετούς τέτοιους οργανισμούς (Ευρωπαϊκή Φαρμακοποία, 
Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας, Διεθνής Οργάνωση Υγείας, 
Codex AIimentarlus, ΟΙΕ, ΙΡΡΟ, κ.λπ)· σε ορισμένους άλλους διεθνείς 
οργανισμούς, η καλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς απαιτεί μια πιο 
ενεργή συμμετοχή από μέρους της Επιτροπής, η οποία συχνά αναπτύσσει 
δραστηριότητα παράλληλα και σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Μετά από 
την έναρξη ισχύος των οδηγιών για τις τράπεζες και τις ασφάλειες, η 
Επιτροπή πρέπει να ασκεί τα καθήκοντα της στο πλαίσιο των αρμόδιων 
διεθνών οργανισμών. 
(ΜΙ) Η διαχείριση των διμερών και πολυμερών συμφωνιών. Η Κοινότητα, με την 
υπογραφή ορισμένων συμφωνιών, έχει την ευθύνη της διαχείρισης τους. 
Έτσι, η έναρξη ισχύος της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό χώρο 
θα συνεπάγεται τη διεξαγωγή διαρκών διαπραγματεύσεων για την 
ενσωμάτωση και τη διαχείριση των εσωτερικών κανόνων της Κοινότητας στο 
πλαίσιο του ΕΟΧ· σε κάθε περίπτωση η συμφωνία αυτή αποτελεί μία 
πρόκληση σε επίπεδο διαχείρισης για την Επιτροπή η οποία οφείλει να 
διασφαλίσει ότι δεν παρακωλύεται η εσωτερική λειτουργία της 
Κοινότητας. Εκτός από την ειδική αυτή περίπτωση, οι περιπτώσεις στις 
οποίες η Κοινότητα έχει ευθύνη διαχείρισης είναι περιορισμένες, αλλά 
μπορεί να είναι σημαντικές σε ορισμένους τομείς: λ.χ. η Επιτροπή έχει 
την αποκλειστική ευθύνη του προσδιορισμού των υγειονομικών κανόνων για 
την εισαγωγή κρεάτων και προϊόντων ζωικής προέλευσης στην Κοινότητα. Η 
συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τις δημόσιες συμβάσεις θα 
απαιτήσει από μέρους της Επιτροπής ένα σημαντικό έργο για την εποπτεία 
της λειτουργίας της συμφωνίας και τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για 
την επέκταση της συμφωνίας αυτής. 
BJ—Η Βελτίωση των μέσων smtooiKnc πολιτικά 
83. Στη δυσχερή οικονομική περίοδο που διανύουμε, η Ευρώπη δεν μπορεί να 
αντισταθεί εύκολα στον πειρασμό του προστατευτισμού· πλην όμως πρόκειται για 
ένα φαύλο κύκλο που πρέπει να αποφευχθεί πάσει θυσία. Ωστόσο, αυτές οι 
- 47 -
επανεμφανιζόμενες τάσεις μπορούν να καταπολεμηθούν καλύτερα όταν η Κοινότητα 
εξασφαλίζει για τις επιχειρήσεις της αποτελεσματικούς μηχανισμούς για την 
εποπτεία του ελεύθερου και ανόθευτου εμπορίου. Τέτοιου είδους μηχανισμοί 
στηρίζουν επίσης την αυστηρή πολιτική ανταγωνισμού που ασκεί η Κοινότητα, και 
ο κύριος στόχος τους είναι το αμοιβαίο άνοιγμα των αγορών τρίτων χωρών, στις 
περιπτώσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν αδικαιολόγητοι φραγμοί. 
84. Πλην όμως, η Κοινότητα αντιμετωπίζει ένα ουσιαστικό πρόβλημα για την 
εφαρμογή της εμπορικής της άμυνας: το γενικό αίτημα είναι να πολεμήσει με 
όπλα αντίστοιχα με εκείνα που χρησιμοποιούν οι κυριότεροι ανταγωνιστές της. 
85. Οι επιχειρήσεις παραπονούνται ότι οι διαδικασίες αντί ντάμπινγκ καθώς και 
εκείνες στο πλαίσιο του "νέου μέσου εμπορικής πολιτικής" είναι επαχθείς και 
χρονοβόρες. Διερωτώνται για την ύπαρξη συνέπειας μεταξύ αφενός της αυστηρής 
πολιτικής ανταγωνισμού στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς και αφετέρου του 
χαλαρού, όπως πιστεύουν, μηχανισμού έναντι του ντάμπινγκ και των αθέμιτων 
πρακτικών εμπορίου που εφαρμόζουν τρίτες χώρες. Η Κοινότητα θα πρέπει να 
διευκρινίσει οπωσδήποτε τη θέση της επ'αυτού του σημείου, παρά τις δογματικές 
διαφορές απόψεων που παρακωλύουν τις συζητήσεις στο Συμβούλιο. 
86. Οι διάφορες προτάσεις που συζητούνται επί του παρόντος στο Συμβούλιο 
συνδυάζουν με ισόρροπο τρόπο τις υπάρχουσες τάσεις: ένα ριζικό άνοιγμα προς 
τα έξω με την κατάργηση πολλών χιλιάδων ποσοτικών περιορισμών, στο πλαίσιο 
του ανοίγματος της ενιαίας αγοράς· μεταρρύθμιση της διαδικασίας λήψεως 
αποφάσεων στον τομέα της εμπορικής άμυνας, έτσι ώστε να καταστεί 
αποτελεσματικότερη (προθεσμίες· μηχανισμός λήψεως αποφάσεων). Με το σημερινό 
αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί στο Συμβούλιο, υπάρχει κίνδυνος 
επανακατάτμησης της εσωτερικής αγοράς με την επανεμφάνιση αιτήσεων για 
εθνικές ποσοστώσεις βάσει του άρθρου 115. 
87. Εν κατακλείδι, αυτό που προέχει ουσιαστικά είναι να καταστούν 
αποτελεσματικά τα κοινοτικά μέσα εμπορικής πολιτικής. 
YJ—Σάνκλιοη των νοιιικών και οικονουικών κανόνων 
88. Είναι προς το συμφέρον της Κοινότητας να προωθήσει την παράλληλη ανάπτυξη 
της ενιαίας αγοράς στις τρίτες χώρες. Για τις κοινοτικές αρχές, τα οφέλη που 
μπορούν να αντληθούν από την εσωτερική αγορά θα είναι ακόμα μεγαλύτερα εάν 
υπάρχει σύγκλιση μεταξύ των κοινοτικών κανόνων και εκείνων που ισχύουν σε 
τρίτες χώρες. Η Κοινότητα επιδιώκει ήδη ευρύτατα τη σύγκλιση αυτή στο πλαίσιο 
των επαφών της με τις χώρες της Βορείου Αμερικής, την Ιαπωνία και άλλες χώρες 
της Ασίας (όπως λ.χ. την Κίνα). Η παρούσα προσέγγιση, που συνίσταται στη 
δημιουργία μιας ζώνης σύγκλισης, αποτελούμενη από τις χώρες που βρίσκονται 
γεωγραφικά πλησιέστερα προς την Κοινότητα, θα αποτελέσει μακροπρόθεσμα μία 
ιδιαίτερα προσοδοφόρα επένδυση για την προώθηση των κοινοτικών νομικών και 
οικονομικών κανόνων στις χώρες αυτές. 
δ) Διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας 
89. Η διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας πρέπει να στηρίζεται 
σε κοινά μέσα και να αποτελεί αντικείμενο μιας μόνιμης συνεργασίας των 
αρμοδίων διοικήσεων, μεταξύ των οποίων την πρώτη θέση κατέχουν οι αστυνομικές 
και τελωνειακές διοικητικές αρχές. 
(Ι) Εξασφάλιση της εξωτερικής ασφάλειας της εσωτερικής αγοράς 
- 48 -
90. Η κατάργηση των εσωτερικών συνόρων συνοδεύτηκε από την ενίσχυση της 
αποτελεσματικότητας των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Στο 
πλαίσιο αυτό, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της έλαβαν μέτρα έτσι ώστε η 
ενιαία αγορά να αποτελέσει ένα χώρο που προστατεύεται αποτελεσματικά έναντι 
των περιπτώσεων απάτης, διεθνούς λαθρεμπορίου και των εγκληματικών ενεργειών 
(ναρκωτικά, τρομοκρατία, κ.λπ). Οι ενέργειες αυτές, που δεν έχουν καμία 
απολύτως σχέση με οποιαδήποτε πολιτική προστατευτισμού, οδήγησαν ιδίως στη 
θέσπιση ενός ενιαίου τελωνειακού κώδικα για όλη την Κοινότητα. 
91. Η ανάπτυξη διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των τελωνείων των κρατών μελών 
καθώς και με την Επιτροπή οδήγησε στη θέπσιση ενός νέου συστήματος ανταλλαγής 
πληροφοριών με τη βοήθεια υπολογιστή, το Σύστημα Δασμολογικών Πληροφοριών 
(SID). Το σύστημα αυτό που λειτουργεί από το 1992, εξασφαλίζει τη στενή και 
ταχεία επικοινωνία, με δίκτυο πληροφορικής μεταξύ των διαφόρων τελωνειακών 
υπηρεσιών στους λιμένες και στα αεροδρόμια της Κοινότητας και στα χερσαία 
εξωτερικά σύνορα. Αυτές οι άμεσες συνδέσεις διευκολύνουν σημαντικά τις 
παρεμβάσεις των τελωνειακών υπηρεσιών για την καταπολέμηση των περιπτώσεων 
απάτης. Το 1993, το σύστημα S ID θα αναπτυχθεί περαιτέρω: ο αριθμός των 
τερματικών που συνδέονται με το σύστημα θα αυξηθεί σημαντικά, θα δημιουργηθεί 
μία βάση κοινών δεδομένων που θα προστεθεί στις προσπελάσιμες βάσεις που 
υπάρχουν σε κάθε κράτος μέλος. 
92. Στο πλαίσιο της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων δημιουργήθηκαν και 
αρκετά άλλα μέσα: για την εφαρμογή των ποσοτικών περιορισμών των κτηνιατρικών 
και φυτοϋγειονομικών ελέγχων, για τον έλεγχο των επικίνδυνων και μη 
συμμορφούμενων με τα πρότυπα προϊόντων, για τον έλεγχο των προδρόμων ουσιών 
για την παρασκευή ναρκωτικών και των ναρκωτικών και, τέλος, για τον έλεγχο 
της εξαγωγής πολιτιστικών αγαθών, θα πρέπει να θεσπιστούν και άλλα μέτρα για 
τον έλεγχο της εξαγωγής προϊόντων διττής χρήσης. Ολες οι εν λόγω διατάξεις 
συμπληρώνουν τους τελωνειακούς κανόνες που μόλις κωδικοποιήθηκαν από το 
Συμβούλιο. 0 έλεγχος των προσώπων θα διέπεται επίσης από κοινούς κανόνες στον 
τομέα του ασύλου, των θεωρήσεων και της ταυτότητας με βάση τη σύμβαση για τη 
χορήγηση ασύλου και τη σύμβαση για τα εξωτερικά σύνορα, μόλις αυτή υπογραφεί 
και κυρωθεί. 
93. Ολοι αυτοί οι κανόνες διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων θέτουν το 
πρόβλημα της προσαρμογής των υποδομών ελέγχου και της κατάρτισης των 
υπαλλήλων: 
στον τομέα των υποδομών, εκτός από την υποστήριξη που έχει προσφέρει το 
πρόγραμμα INTERREG όσον αφορά την ενίσχυση των δικτύων τηλεπικοινωνιών σε 
αυτές τις εξωτερικές παραμεθόριες περιφέρειες ιδίως για την κάλυψη των 
αναγκών επικοινωνίας, η Επιτροπή θέσπισε μία σειρά μέσων πληροφορικής, 
όπως: 
- το σύστημα TARIC με το οποίο παρέχονται ενημερωμένες πληροφορίες για 
τους δασμούς και τις γεωργικές εισφορές· 
- το σύστημα "δασμολογικές πληροφορίες αναγκαστικού χαρακτήρα" για τις 
αποφάσεις κατάταξης των εμπορευμάτων 
- το σύστημα QUOTA για τα ανώτατα όρια και τις ποσοστώσεις· 
- το σύστημα SIGL (ολοκληρωμένο σύστημα για την κεντρική διαχείριση των 
αδειών), για τη διαχείριση των αδειών εισαγωγής και εξαγωγής και για 
να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εποπτεία των κοινοτικών περιορισμών 
για τις εισαγωγές και ιδίως των ποσοτικών περιορισμών που έχουν 
συμφωνηθεί στο πλαίσιο των κλωστοϋφαντουργικών συμφωνιών· 
- 49 -
η λειτουργία του συστήματος αυτού προβλέπεται να αρχίσει κατά το 
δεύτερο ήμισυ του 1993. 
Στον τομέα της κατάρτισης, το πρόγραμμα MATTHAEUS επιτρέπει την ανταλλαγή 
υπαλλήλων μεταξύ των τελωνειακών διοικήσεων χάρη στο σύστημα αυτό που 
λειτουργεί από το 1991, θα έχει καταστεί δυνατή μέχρι τα τέλη του 
παρόντος έτους η οργάνωση της ανταλλαγής άνω των 1200 υπαλλήλων· το 
σύστημα αυτό επιτρέπει επίσης την οργάνωση επιμορφωτικών σεμιναρίων για 
την ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας για την προώθηση της σύγκλισης 
των τελωνειακών πρακτικών· τέλος, από το 1991 έχουν θεσπιστεί κοινά 
προγράμματα επιμόρφωσης που οργανώνονται στα εθνικά κέντρα επιμόρφωσης. 
Παράλληλα εξετάζεται η δημιουργία ενός κοινού κέντρου επιμόρφωσης για να 
εξασφαλισθεί ο συντονισμός των δραστηριοτήτων των τελωνειακών σχολών. 
(il) Καταπολέμηση των παραβάσεων 
94. Η καταπολέμηση των παραβάσεων αποκτά σήμερα θεμελιώδη σημασία για την 
τελωνειακή πολιτική· θα πρέπει να οργανωθεί σε συνεργασία με τις αρμόδιες 
εθνικές διοικήσεις των κρατών μελών, τις επαγγελματικές οργανώσεις και τους 
κυριότερους εμπορικούς εταίρους. 
Η Επιτροπή σκοπεύει να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της προσπάθειας που 
καταβάλλεται για την καταπολέμηση των περιπτώσεων απάτης ιδίως με τη 
διεύρυνση της αμοιβαίας συνδρομής. Σχετική πρόταση εξετάζεται επί του 
παρόντος στο Συμβούλιο. 
Η αποτελεσματική οργάνωση της προσπάθειας για την καταπολέμηση των 
περιπτώσεων απάτης προϋποθέτει ότι η συνεργασία δεν θα παρακωλύεται από 
αμφισβητήσεις σχετικά με τα όρια των κοινοτικών αρμοδιοτήτων. Τα κράτη 
μέλη και η Επιτροπή θέσπισαν, στο πλαίσιο της Ομάδας Αμοιβαίας Συνδρομής 
(GAM), μηχανισμούς για την καταπολέμηση των ναρκωτικών με βάση ιδίως τον 
κανονισμό του Συμβουλίου που εισάγει ένα υποχρεωτικό σύστημα για την 
υποχρεωτική χορήγηση άδειας εξαγωγής όσον αφορά ένα κατάλογο ουσιών που 
αποφασίστηκε στο πλαίσιο της ομάδας των 7. Η συνεργασία αυτή επέτρεψε να 
υπαχθούν σε ένα και μόνο σύστημα πληροφορικής (SID), στοιχεία που 
αφορούν την εφαρμογή κοινοτικών κανόνων καθώς και άλλων. Επί του 
παρόντος, λειτουργούν 130 περίπου τερματικά στα κράτη μέλη. 
- Η αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης περιπτώσεων απάτης προϋποθέτει την 
ανάληψη ενεργειών από τρίτες χώρες. Αυτός είναι ο στόχος των συμφωνιών 
τελωνειακής συνεργασίας που συνάφθηκαν με τους κυριότερους εμπορικούς 
εταίρους της Κοινότητας. Τέτοιου είδους συμφωνίες συνάφθηκαν στο πλαίσιο 
του Ευρωπαϊκού Οικονομικού χώρου καθώς και με τις χώρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης. Το 1993, θα αρχίσει η διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με 
τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Ιαπωνία, την Κορέα και το Χονγκ 
Κονγκ. 
Στο στάδιο αυτό είναι αναγκαίο να ενισχυθούν οι κοινοτικές διατάξεις 
σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στα σύνορα έναντι παραβιάσεων 
των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπως είναι τα 
σήματα, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τα δικαιώματα δημιουργού 
(συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων και των υποδειγμάτων). Για το σκοπό αυτό 
η Επιτροπή θα προτείνει την τροποποίηση του κανονισμού για την 
καταπολέμηση των παραποιήσεων έτσι ώστε βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα 
- 50 -
του. Επιπλέον, θα πρέπει να πραγματοποιούνται επαληθεύσεις έτσι ώστε τα 
κράτη μέλη να επιβάλλουν κυρώσεις για την παραβίαση των διατάξεων αυτών. 
Η Επιτροπή σκοπεύει να ενισχύσει την προσπάθεια καταπολέμησης των 
περιπτώσεων απάτης στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών εισαγωγών που 
υπόκεινται σε περιορισμούς. Στο πλαίσιο ενός προγράμματος (TAFI : Textile 
Ant Ι Fraude Initiative) συντονισμένων ενεργειών με τα κράτη μέλη και την 
ευρωπαϊκή κλωστοϋφαντουργική βιομηχανία, η Επιτροπή σκοπεύει να 
διενεργήσει έρευνες για την καταπολέμηση των περιπτώσεων απάτης σε έξι 
γεωγραφικές ζώνες όπου υπάρχουν σοβαρές υπόνοιες τέτοιου είδους 
ενεργειών. 
Στο πλαίσιο της GATT, η Κοινότητα οφείλει να διασφαλίσει την θέσπιση 
γενικών μέτρων κατά των παραποιήσεων/απομιμήσεων. 
- 51 -
ΤΜΗΜΑ Γ: ΤΑ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΔΙΚΤΥΑ 
Ι. 01 ΣΤΟχΟΙ ΤΩΝ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ 
95. Η έννοια των διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα της ενέργειας, των μεταφορών 
και των τηλεπικοινωνιών αποτελεί το κομβικό σημείο πολλών κοινοτικών 
πολιτικών, για τις οποίες έχει αναληφθεί ισχυρή δέσμευση υλοποίησης τους: η 
εσωτερική αγορά, η οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη, η συνοχή και η 
ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού χώρου. 
Η δημιουργία των διευρωπαϊκών δικτύων συνδέεται άρρηκτα με την υλοποίηση 
της εσωτερικής αγοράς. Αυτό εξηγεί και το ότι η εν λόγω έννοια 
διατυπώθηκε για πρώτη φορά στο πλαίσιο των εργασιών του Συμβουλίου 
"Εσωτερική αγορά": πράγματι, ποια θα ήταν η σημασία των κανόνων, π.χ., 
για τις δημόσιες συμβάσεις, αν η εφαρμογή τους προσέκρουε σε τεχνικές 
δυσχέρειες λόγω έλλειψης συμβατότητας; Ακόμη, ποια έννοια θα είχε η 
δημιουργία ενός χώρου χωρίς σύνορα αν, π.χ., προβλήματα 
διαλειτουργικότητας παρεμπόδιζαν την κυκλοφορία των τραίνων όπως αυτό 
συμβαίνει με τα τραίνα μεγάλης ταχύτητας; Με το σκεπτικό αυτό, τα δίκτυα 
αποτελούν μία λογική εξέλιξη της ενιαίας αγοράς: μετά την κατάργηση των 
φραγμών μεταξύ των κρατών μελών, η προσπάθεια πρέπει να εστιαστεί στην 
κατασκευή ή τη βελτίωση των οδών επικοινωνίας μεταξύ τους, εξασφαλίζοντας 
παράλληλα την επέκταση των εν λόγω οδών προς τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές 
χώρες. 
Μια άλλη απαραίτητη προϋπόθεση για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας 
είναι η συντονισμένη υλοποίηση των δικτύων: με τη μείωση της 
αναποτελεσματικότητας, με την ελαχιστοποίηση του κόστους και των 
προθεσμιών μεταφοράς, με τη διευκόλυνση και την επιτάχυνση των ανταλλαγών 
και με την βελτιστοποίηση της δυναμικότητας των υποδομών, τα δίκτυα θα 
βελτιώσουν σημαντικά την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Με τη 
θέσπιση βάσεων δεδομένων και τη δυνατότητα πρόσβασης σε συμβατές μεταξύ 
τους βασικές υπηρεσίες, τα δίκτυα θα συμβάλουν στην επίτευξη των κοινών 
προσπαθειών, χωρίς να θίγεται η επικουρικότητα. 
Εξάλλου, τα δίκτυα θα συνδράμουν στην προσπάθεια συνοχής της Κοινότητας 
και θα εξυπηρετήσουν την περιφερειακή της πολιτική. Το αποτελεσματικότερο 
μέσο για τη μείωση των γεωγραφικών μειονεκτημάτων είναι αναμφίβολα η 
συμβολή στην προσπάθεια για άρση της απομόνωσης των περιφερειακών ή 
νησιωτικών περιοχών. 
Η συντονισμένη υλοποίηση αυτών των δικτύων θα σημαίνει επίσης τη 
συνειδητοποίηση ορισμένων επιλογών σχετικά με τη διευθέτηση του 
ευρωπαϊκού χώρου, επιλογές που θα προσδιορίζουν τις κατευθυντήριες 
γραμμές για πολλές δεκαετίες. Επίσης, η μέριμνα για το περιβάλλον πρέπει 
να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους που θα διέπουν τις 
επιλογές αυτές. 
II- ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 
96. Στο Συμβούλιο "Εσωτερική αγορά" υπογραμμίστηκε για πρώτη φορά η 
αναγκαιότητα να αναπτυχθεί πολιτική στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων, 
καθότι θεωρήθηκε ότι η υλοποίηση των δικτύων αυτών θα διευκολύνει την 
εφαρμογή των κανόνων λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Η σημασία των 
- 52 -
διευρωπαϊκών δικτύων υπογραμμίστηκε από τα ευρωπαϊκά συμβούλια του 
Στρασβούργου (1989) και του Δουβλίνου (1990)1. Στη βάση αυτή η Επιτροπή 
παρουσίασε τον Δεκέμβριο του 19902 ένα πρόγραμμα ενεργειών για τα δίκτυα. Το 
πρόγραμμα αυτό συνοδευόταν από ένα σχέδιο ψηφίσματος για τα διευρωπαϊκά 
δίκτυα. 
97. Οι προκαταρκτικές εργασίες που διεξήχθησαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου 
"Εσωτερική αγορά" δεν οδήγησαν στην έγκριση του εν λόγω προγράμματος λόγω των 
δυσχερειών σχετικά με την κοινοτική χρηματοδότηση των υποδομών. Πάντως, στα 
ευρωπαϊκά συμβούλια του Μάαστριχτ και του Εδιμβούργου επιτεύχθηκαν σημαντικές 
πρόοδοι με την ένταξη, στη Συνθήκη για την Ένωση, ενός νέου τίτλου XII για τα 
διευρωπαϊκά δίκτυα και την αξιοποίηση των δικτύων εις το όνομα της Συνοχής, 
στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ενεργειών, και της ενίσχυσης της 
ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής βιομηχανίας, όσον αφορά τις εσωτερικές 
πολιτικές. Τέλος, τα δίκτυα αποτέλεσαν τον πυρήνα της κοινοτικής συνεισφοράς 
στην αναπτυξιακή πρωτοβουλία που αποφασίσθηκε επίσης στο Εδιμβούργο. 
98. Η υλοποίηση των διευρωπαϊκών δικτύων πρέπει, από τώρα και στο εξής, να 
εντάσσεται στην πορεία για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το σχέδιο της Συνθήκης για 
την Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει τα απαιτούμενα νομικά μέσα και οι νέες 
δημοσιονομικές προοπτικές παρέχουν τα χρηματοδοτικά μέσα για την 
πραγματοποίηση των εν λόγω δικτύων. 
99. Η υλοποίηση των στόχων αυτών δεν μπορεί παρά να είναι προοδευτική, 
εντασσόμενη σε μία μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη προοπτική. Έτσι, μετά την 
υπογραφή της Συνθήκης του Μάαστριχτ, το Συμβούλιο "Εσωτερική αγορά" της 31ης 
Μαρτίου 1992, εξέδωσε συμπεράσματα με τα οποία καλούνται: 
"τα κράτη μέλη και η Επιτροπή να συντονίσουν τις ενέργειες που ενδέχεται 
να επηρεάσουν σημαντικά την εγκατάσταση και την ανάπτυξη των διευρωπαϊκών 
δικτύων· 
η Επιτροπή να του υποβάλει κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά 
δίκτυα οι οποίες θα μπορούν να χρησιμεύσουν ως αναφορά για την όσο το 
δνατόν ταχύτερη προετοιμασία της εφαρμογής του τίτλου XII της Συνθήκης 
για την Ευρωπαϊκή Ένωση· 
η Επιτροπή να υποβάλει τακτικά στο Συμβούλιο "Εσωτερική αγορά" έκθεση 
σχετικά με την πρόοδο των εργασιών, την οποία το Συμβούλιο αναλαμβάνει τη 
δέσμευση να εξετάζει διεξοδικά". 
100. Η ανακοίνωση αυτή ανταποκρίνεται στις επιθυμίες του Συμβουλίου. Στόχος 
της είναι να προσδιοριστεί η πορεία των εργασιών και να υπογραμμιστεί η σχέση 
μεταξύ της υλοποίησης των διευρωπαϊκών δικτύων και, αφενός, της λειτουργίας 
της εσωτερικής αγοράς και, αφετέρου, της στρατηγικής για την οικονομική 
ανάπτυξη. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 22ας Ιανουαρίου 1990, ΕΕ αριθ. 27 της 
06.02.1990. 
Βλέπε τα προηγούμενα έγγραφα συζήτησης για τα διευρωπαϊκά δίκτυα (SECC89) 
1670, C0M(89) 643 τελικό, COM(90) 310, 19.07.1990) καθώς και την 
ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο: "Προς τη 
δημιουργία διευρωπαϊκών δικτύων: για ένα κοινοτικό πρόγραμμα ενεργειών", 
COM(90) 585 τελικό. 
- 53 -
III. Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 
101. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου3 και το ψήφισμα του 
Κοινοβουλίου4, η Επιτροπή υπέβαλε ήδη από το 1992 μια πρώτη δέσμη προτάσεων 
για τα διευρωπαϊκά δίκτυα. 
102. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου "Μεταφορών" έχουν ήδη αρχίσει οι συζητήσεις 
για την υλοποίηση των δικτύων. Οι συζητήσεις αυτές διεξάγονται βάσει 
προτάσεων για σχέδια δικτύων που αφορούν τα τραίνα μεγάλης ταχύτητας, τις 
οδικές μεταφορές, τις συνδυασμένες μεταφορές καθώς και τις ποτάμιες 
μεταφορές. Επίσης, το θέμα αυτό συζητήθηκε στις άτυπες συνεδριάσεις των 
υπουργών χωροταξίας. Πρόσφατα υποβλήθηκαν προτάσεις για τα τηλεματικά δίκτυα 
μεταξύ εθνικών διοικήσεων καθώς και για μία δήλωση ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. 
α) Τα ονέδια δικτύων 
103. Η εκπόνηση μιας δέσμης κατευθυντήριων γραμμών, που θα πραγματοποιηθεί 
σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, το Κονοβούλιο και τους ενδιαφερόμενους 
οικονομικούς φορείς, αποτελεί το στοιχείο-κλειδί και τον γενεσιουργό 
παράγοντα προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή και η διαφάνεια των 
παρεμβάσεων σε κοινοτικό επίπεδο. 0 καθορισμός επενδυτικών σχεδίων για την 
υλοποίηση των διευρωπαϊκών δικτύων αποτελεί την πλέον προφανή εκδήλωση του 
κοινού συμφέροντος. Η κινητοποίηση των επιχειρήσεων του τομέα - κατασκευαστές 
δικτύων και προμηθευτές εξοπλισμών - αποτελεί την προϋπόθεση για την ανάκαμψη 
της οικονομικής δραστηριότητας. 
(Ι) Οι υποδομές στον τομέα των μεταφορών. Στον τομέα αυτό, η Επιτροπή 
ενέκρινε, στις 10 Ιουνίου 1992, τρία σχέδια που αφορούν τις οδικές 
μεταφορές, τις εσωτερικές πλωτές οδούς και τις συνδυασμένες μεταφορές 
(βλ. COM(92) 231 τελικό και COM(92) 230 τελικό) τα οποία προστίθενται στο 
σχέδιο που ήδη έχει καταρτιστεί για τα τραίνα μεγάλης ταχύτητας. Το 
Συμβούλιο "Μεταφορών", κατά τη συνεδρίαση του στις 15 Μαρτίου 1993, 
υπογράμμισε τη σημασία των κατευθυντήριων σχεδίων και εξέφρασε την 
ικανοποίηση του για τις ήδη πραγματοποιηθείσες εργασίες στους τομείς των 
συνδυασμένων μεταφορών, των οδικών μεταφορών και των εσωτερικών πλωτών 
οδών. Στο παρόν στάδιο, οι εργασίες συνεχίζονται για την προετοιμασία των 
σχεδίων υποδομών στον τομέα των εναέριων μεταφορών, των υποδομών για τις 
θαλάσσιες μεταφορές και των συμβατικών σιδηροδρομικών υποδομών. 
Τα σχέδια αυτά συνοδεύονται με πρόταση κανονισμού για τη χρηματοδότηση 
των υποδομών στον τομέα των μεταφορών. Η πρόταση αυτή συνίσταται 
ουσιαστικά σε παράταση, μόνο για τη διετία 1993-94, του υφιστάμενου 
κανονισμού 3359/90, η ισχύς του οποίου έληξε στα τέλη του 1992 και ο 
οποίος θα αντικατασταθεί μόλις τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή 
Ένωση. 
(II) Οι υποδομές στον ενεργειακό τομέα. Η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για 
τις υποδομές σχετικά με τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού 
αερίου (C0M(92) 553 τελικό), η οποία χρησίμευσε ως βάση κατά τις 
συζητήσεις με τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους κύκλους. Το 
σχέδιο πρότασης με τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής 
ευρίσκεται στο στάδιο της οριστικής του διατύπωσης και ενδέχεται να 
3 Συμπεράσματα του Συμβουλίου "Εσωτερική αγορά" της 31ης Μαρτίου 1992 
4 ΕΕ αριθ. C 125 της 18.05.1992, σ. 87 
- 54 -
υποβληθεί στην Επιτροπή πριν από το καλοκαίρι. Στόχος των 
κατευθυντήριων γραμμών είναι να εξασφαλιστεί η συνεκτική ανάπτυξη των 
δικτύων ώστε να συμβάλουν με τον τρόπο αυτό στην ολοκλήρωση της 
εσωτερικής αγοράς, στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής καθώς και στη βελτίωση της ασφάλειας του ενεργειακού 
εφοδιασμού της Κοινότητας. 
(ΜΙ) Οι υποδομές στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Στον τομέα αυτό, 
πρωταρχικός στόχος της κοινοτικής πολιτικής είναι η εγκατάσταση 
διευρωπαϊκών δικτύων γενικού χαρακτήρα και βασικών υπηρεσιών. Στο 
πλαίσιο μιας ανοικτής και ανταγωνιστικής αγοράς, οι ενέργειες της 
Επιτροπής θα πρέπει να αποσκοπούν στο να προωθήσουν τη διασύνδεση και 
τη διαλειτουργικότητα των εθνικών δικτύων καθώς και την πρόσβαση στα 
δίκτυα αυτά. 
Οσον αφορά την πρακτική εφαρμογή, τον Μάρτιο του 1993, η Επιτροπή εξέδωσε 
ανακοίνωση προς το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, συνοδευόμενη από δύο 
προτάσεις απόφασης του Συμβουλίου, από τις οποίες η μία αφορά δέσμη 
κατευθυντήριων γραμμών για τα διευρωπαϊκά τηλεματικά δίκτυα μεταξύ 
εθνικών διοικήσεων, και η άλλη τη θέσπιση, στον τομέα αυτό, κοινοτικής 
συνδρομής υπό μορφή πολυετούς ενέργειας (IDA). Εξάλλου, με βάση τις 
ανακοινώσεις για τις κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κοινοτικές 
ενέργειες στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (C0M(93) 183), η 
Επιτροπή θεωρεί ότι τα σύγχρονα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα θα πρέπει επίσης 
να τεθούν στην υπηρεσία της κατάρτισης ιδίως μέσω των εφαρμογών στον 
τομέα της εκπαίδευσης από απόσταση. 
Οσον αφορά τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, ευρίσκεται στο στάδιο της 
οριστικής του διατύπωσης ένα σχέδιο ανακοίνωσης για το ψηφιακό δίκτυο 
ολοκληρωμένων υπηρεσιών (RNIS), στόχος του οποίου είναι η ανάπτυξη ενός 
διευρωπαϊκού δικτύου RNIS σε ολόκληρη την κοινοτική επικράτεια, το οποίο 
θα παρέχει μία δέσμη υπηρεσιών εντελώς συμβατών με τα εναρμονισμένα 
ευρωπαϊκά πρότυπα EURO-RNIS. Συζητείται επίσης η εκπόνηση δέσμης 
κατευθυντήριων γραμμών για την ανάπτυξη ενός ευρυζωνικού δικτύου. 
β) Τα κοινοτικά Υοηυατοδοτικά υέσα 
(Ι) Η συνοχή και οι διαρθρωτικές ενέργειες 
104. Η Κοινότητα συμβάλει κατά τρόπο ουσιαστικό στο πλαίσιο των 
διαρθρωτικών ταμείων (ιδίως ΕΤΠΑ) - και θα συνεχίσει να παρεμβαίνει μέσω των 
νέων κοινοτικών πλαισίων στήριξης και των κοινοτικών πρωτοβουλιών που θα 
αρχίσουν να υλοποιούνται από το 1994 - στη χρηματοδότηση υποδομών, τμήμα των 
οποίων θα μπορεί να ενταχθεί στα εκπονηθέντα σχέδια δικτύων σε κοινοτικό 
επίπεδο ή σε συνοδευτικές ενέργειες που θα παρέχουν στις περιοχές διέλευσης 
των δικτύων τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις συνέπειες από τη δημιουργία των 
υποδομών. 
Στα κράτη μέλη του ταμείου συνοχής, η Κοινότητα μπορεί, από 1ης Απριλίου 
1993, να συγχρηματοδοτεί ειδικά σχέδια στον τομέα των υποδομών μεταφορών. Οι 
συγχρηματοδοτήσεις θα πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου 
συνοχής καθώς και του Ταμείου Συνοχής, από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ η 
Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση. 
- 55 -
(il) Τα δανέιοδοτικά και εγγυοδοτικά μέσα 
105. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων χορηγεί μακροπρόθεσμα κεφάλαια για τη 
χρηματοδότηση έργων υποδομής στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και 
των τηλεπικοινωνιών. Ενδεικτικά, μόνο για τις μεταφορές, η τράπεζα χορήγησε, 
μεταξύ 1987-1991, 8 δις ECU για την κατασκευή διευρωπαϊκών δικτύων, εκ των 
οποίων 3,8 δις ECU στις ενισχυόμενες περιοχές. 
106. 0 ρόλος της ETE στη χρηματοδότηση των δικτύων θα πρέπει να ενισχυθεί 
μέσω της αναπτυξιακής πρωτοβουλίας και των νέων χρηματοδοτικών μέσων που 
αποφασίστηκαν στο Εδιμβούργο: 
του προσωρινού δανειοδοτικού μηχανισμού για το 1993-94 που αντιπροσωπεύει 
ποσό ύψους 5 δις ECU· από το ποσό αυτό, 2,2 δις ECU έχουν ήδη αναληφθεί 
από την έναρξη της λειτουργίας του· 
του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων το οποίο διαθέτει κεφάλαια ύψους 2 δις 
ECU και αποσκοπεί στην παροχή εγγυήσεων επί δανειοληψιών με τους όρους 
της αγοράς. 
107. Σε μικρότερο βαθμό, τα δάνεια ΕΚΑΧ μπορούν να χρησιμεύσουν για τη 
χρηματοδότηση υποδομών που χρησιμοποιούν χάλυβα· πρόκειται, π.χ., για τη 
διώρυγα Ρήνου-MaΙn-Δούναβη, το τραίνο μεγάλης ταχύτητας (TGV) στη γραμμή του 
Ατλαντικού, το αέριο στην Ελλάδα, κ.λπ. 
(ill) Οι εσωτερικές πολιτικές 
108. 0 κοινοτικός προϋπολογισμός χρηματοδοτεί ήδη πολλές παρεμβάσεις υπέρ 
των διευρωπαϊκών δικτύων. Οι παρεμβάσεις αυτές γίνονται υπό μορφή μελετών 
σκοπιμότητας και πειραματικών σχεδίων, επιδοτήσεων επιτοκίου και εγγυήσεων 
δανείων (Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων) και χρηματοδοτούνται από κονδύλια του 
προϋπολογισμού για τα δίκτυα (1993: 221,5 εκατ. ECU εκ των οποίων 185 εκατ. 
ECU για τις μεταφορές). Πρόκειται κυρίως για το πολυετές πρόγραμμα υποδομών 
στον τομέα των μεταφορών και για τα δίκτυα τηλεματικής μεταξύ εθνικών 
διοικήσεων. 
(Ιν) Άλλες πηγές χρηματοδότησης 
109. Ανεξάρτητα από τα προαναφερθέντα χρηματοδοτικά μέσα στον τομέα των 
μεταφορών, η Συνθήκη για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό χώρο προβλέπει παροχή 
χρηματοδοτικής ενίσχυσης στο πλαίσιο της συνοχής (χρηματοδοτικός μηχανισμός 
ΕΟΧ). Η ενίσχυση αυτή θα χορηγηθεί υπό μορφή δανειοδοτήσεων ύψους 1,5 δις ECU 
με επιδότηση επιτοκίου 2% και επιδοτήσεων ύψους 500 εκατ.ECU που θα 
καταβάλουν οι υπογράφουσες τη συμφωνία χώρες και θα χορηγηθούν μέσω της ETE. 
110. Η Κοινότητα παρεμβαίνει επίσης επιλεκτικά στη χρηματοδότηση των 
δικτύων που υλοποιούνται με δάνεια της ΕΤΕ-ΧΚΑΕ (χώρες Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης) (1993: 1.700 εκατ. ECU) και του προγράμματος PHARE (1993: 
20 εκατ. ECU). 
(ν) Η δήλωση ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος 
- 56 -
111. Εξάλλου, για την προσέλκυση των ιδιωτικών επενδύσεων, η Επιτροπή 
ενέκρινε, στις 16 Απριλίου 1993, σχέδιο τροποποίησης της πρότασης κανονισμού 
για δήλωση ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας 
και των τηλεπικοινωνιών. Μεταξύ άλλων, η πρόταση τροποποίησης συνδέει τη 
δήλωση ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος με τη δυνατότητα κοινοτικής χρηματοδότησης. 
IV. Ο ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ 
112. Η δημιουργία των διευρωπαϊκών δικτύων εξαρτάται κυρίως από την έγκριση 
των σχεδίων δικτύων εκ μέρους του Συμβουλίου και από τη θέση τους σε 
εφαρμογή, σε εύλογη προθεσμία, προσδίδοντας έτσι στα σχέδια αυτά το χαρακτήρα 
μεσοπρόθεσμου προγράμματος υποδομών. Η έγκριση των εν λόγω σχεδίων δικτύων θα 
αποτελέσει το ισχυρότερο έναυσμα για εκδήλωση ενδιαφέροντος εκ μέρους των 
οικονομικών φορέων και των κεφαλαιαγορών. 
113. Ωστόσο, η δημιουργία του κάθε δικτύου γίνεται σύμφωνα με ιδιαίτερες 
κάθε φορά διαδικασίες και χρονοδιάγραμμα. Η αποσπασματική αυτή προσέγγιση δεν 
παρέχει κανένα εχέγγυο ότι οι διάφορες πρωτοβουλίες αξιοποιούνται επαρκώς σε 
πολιτικό επίπεδο, ούτε ότι οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται σε μία συνολική 
προσπάθεια για την άριστη διαχείριση του ευρωπαϊκού χώρου, την καλλίτερη 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και την ανάπτυξη της οικονομικής 
δραστηριότητας. Στο πλαίσιο μιας ενέργειας αξιοποίησης θα πρέπει να ληφθούν 
υπόψη οι ιδιαιτερότητες των τριών τομέων, καθώς και οι δομές λήψης αποφάσεων 
που προσδιορίζουν την πορεία τους· έτσι, η συνολική ενέργεια θα πρέπει να 
είναι το συμπλήρωμα των νέων ενεργειών που αναλήφθηκαν ή που πρόκειται να 
αναληφθούν. 
114. Πρέπει να σημειωθεί ότι , η εφαρμοσθείσα μέχρι σήμερα προσέγγιση 
ευνόησε τη διασύνδεση των δικτύων. Ωστόσο, στην προσέγγιση αυτή τίθενται 
ορισμένα όρια, διότι τα σχέδια έχουν ενδεικτικό χαρακτήρα που δεν διασφαλίζει 
ούτε την αποτελεσματικότητα των συστημάτων επικοινωνίας ούτε τους όρους 
ασφαλείας και προστασίας του περιβάλλοντος και των καταναλωτών στο σύνολο του 
δικτύου, ούτε το νομικό πλαίσιο για να αναπτυχθεί η συνεργασία μεταξύ των 
επιχειρήσεων κατασκευής και λειτουργίας του δικτύου. 
115. Πράγματι, η ανάπτυξη των δικτύων προϋποθέτει μία σφαιρική προσέγγιση 
τόσο στο επίπεδο των διαφόρων εξεταζόμενων τομέων όσο και στο επίπεδο των 
χρησιμοποιούμενων μέσων: 
(Ι) προϋποθέτει διαλειτουργικότητα των υποδομών και όχι μόνο διασύνδεση* για 
να επιτευχθεί η διαλειτουργικότητα των δικτύων απαιτείται να αναληφθεί 
ενέργεια εναρμόνισης των τεχνικών προτύπων των εξοπλισμών και των 
συστημάτων ώστε να καταστεί δυνατή τόσο η αποτελεσματική λειτουργία των 
δικτύων όσο και η μείωση του κόστους εξοπλισμού. 
Έτσι, π.χ., εκτιμάται ότι η κατασκευή του TGV Παρισιού-Βρυξελλών-
Κολωνίας-Άμστερνταμ, ο σχεδιασμός του οποίου πρέπει να ικανοποιήσει 
διαφόρους τύπους τροφοδότησης του συστήματος αναγνώρισης και ελέγχου-
χειρισμού και πρέπει να ανταποκρίνεται σε διαφορετικές ρυθμίσεις όσον 
αφορά την ασφάλεια, το θόρυβο, την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα, κ.λπ., 
είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση κατά 60% του κόστους ανά θέση σε σχέση με 
το κανονικό TGV που κυκλοφορεί στο γαλλικό δίκτυο. 
ISSN 0254-1483 
COM(93)256 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR ίο 
Αριτ). καταλόγου : CB-CO-93-289-GR-C 
ISBN 92-77-56494-6 
Υπηρεσία Εκισπμων Εκδόσεων ίων Ευρωπ«ϊκών Κοινοτήτων 
Lr-2985 Luxerabc-.ïr»