Αριθ. C 180/48 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
17.8. Δεχόμαστε με ικανοποίηση την προοδευτική αντι­
κατάσταση του συστήματος χρηματοδότησης ανά σχέδιο 
με το σύστημα χρηματοδότησης που βασίζεται στα 
προγράμματα. Το νέο αυτό σύστημα είναι δυνατό να συμ­
βάλει στην επίλυση πολλών προβλημάτων που αφορούν 
την προετοιμασία των παρεμβάσεων και τον καθορισμό 
των στόχων τους, τη συμμετοχή των διάφορων αρμόδιων 
αρχών, τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, τη 
συμπληρωματικότητα και το συντονισμό των διάφορων 
πολιτικών. 
Μεγάλη σημασία και προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στα 
κοινοτικά προγράμματα, τα οποία είναι επιθυμητό να 
αυξηθούν αριθμητικά. 
Βρυξέλλες, 13 Μαΐου 1987. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η οικονομική ανάπτυξη στις χώρες υψηλής εκβιο­
μηχάνισης χαρακτηρίζεται αφενός από την αύξουσα 
μείωση δραστηριοτήτων που απαιτούν περιορισμένη 
κατάρτιση, προπάντων ως επακόλουθου της χρησιμοποίη­
σης νέων τεχνολογιών και αφετέρου από τη σχετική 
αύξηση των αναγκών για καλά εκπαιδευμένους και καταρ­
τισμένους ειδικούς σε όλους τους τομείς της οικονομίας. 
Το γεγονός αυτό και η παρεπόμενη αντικατάσταση ιδίως 
των λιγότερο εξειδικευμένων ανθρώπινων επιδόσεων κατά 
την εργασία από ηλεκτρονικά κατευθυνόμενα συστήματα 
πληροφόρησης και επικοινωνίας σε όλους σχεδόν τους 
τομείς της διοίκησης και της παραγωγής συνέβαλε σημα­
ντικά στη σημερινή υψηλή διαρθρωτική ανεργία; Το 
ποσοστό των νέων ανέργων που είναι έτοιμοι να εισέλθουν 
στην επαγγελματική ζωή είναι εν μέρει τρομακτικό. Σχε-
(') ΕΕ αριθ. C 90 της 4. 4. 1987, σ. 4. 17.9. Τα πραγματικά αποτελέσματα των δράσεων που 
υλοποιούνται με τη συνδρομή του ΕΤΠΑ πρέπει να εξετά­
ζονται Kat να γνωστοποιούνται στους ενδιαφερόμενους 
και την κοινή γνώμη. 
Η ανάγκη αυτή πρέπει να καλυφθεί. Υπάρχουν βέβαια 
πολλές δυσκολίες που εμποδίζουν τη συλλογή στοιχείων 
και την επεξεργασία των συμπερασμάτων, είναι όμως 
απαραίτητη η υπέρβαση τους. 
Διατυπώνεται η ευχή να αποτελέσει η τρίτη έκθεση για 
την κατάσταση των περιφερειών ένα ολοκληρωμένο διά­
γραμμα του οικονομικού πλαισίου στο οποίο αναπτύσσε­
ται η περιφερειακή πολιτική. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
τικά τις καλύτερες προοπτικές κατά την είσοδο στην επαγ­
γελματική ζωή εξακολουθούν να έχουν κατά κανόνα οι 
νέοι με μια καλή σχολική εκπαίδευση και εξειδικευμένη 
επαγγελματική εκπαίδευση, η οποία δεν θα πρέπει να 
περιορίζεται στην παροχή μόνο καθαρά εξειδικευμένων 
γνώσεων, αλλά να συμπεριλαμβάνει και θέματα που 
αναφέρονται στα κοινωνικά προλβήματα. 
Στις περιπτώσεις, στις οποίες η γενική σχολική εκπαί­
δευση δεν περιλαμβάνει πρακτικές γνώσεις σε τομείς 
θεμάτων, όπως η κοινωνική ασφάλεια και η προστασία 
της υγείας και του περιβάλλοντος, πρέπει να εξευρεθούν 
μέσα και τρόποι για την μετάδοση των γνώσεων αυτών 
στα πλαίσια της επαγγελματικής εκπαίδευσης. 
1.2. Στην παρούσα γνωμοδότηση για την πρόταση για 
απόφαση του Συμβουλίου που εγκρίνει το πρόγραμμα δρά­
σης για την κατάρτιση και την προετοιμασία των νέων 
για την ενήλικη και επαγγελματική ζωή η έννοια «εκπαί­
δευση» (ακριβέστερα: «επαγγελματική εκπαίδευση») 
βασίζεται στον ακόλουθο ορισμό: Γνωμοδότηση για την πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου που εγκρίνει πρόγραμμα δράσης για 
την κατάρτιση και την προετοιμασία των νέων για την ενήλικη και επαγγελματική ζωή(') 
(87/C 180/15) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 3 Απριλίου 1987, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 128 
της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει από την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότηση για την ανωτέρω πρόταση. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να αναθέσει στον κ. Nierhaus ως γενικό 
εισηγητή την προετοιμασία των σχετικών εργασιών. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 246η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση της 
14ης Μαΐου 1987, υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/49 
— Επαγγελματική εκπαίδευση είναι η εκπαιδευτική φάση 
η οποία μετά την περάτωση της γενικής σχολικής 
εκπαίδευσης προετοιμάζει για πρώτη φορά για μια 
συγκεκριμένη επαγγελματική δραστηριότητα. Μπορεί 
να περατωθεί σε ιδιωτικές ή δημόσιες επιχειρήσεις, 
αλλά και σε πανεπιστήμια ή σε άλλα κρατικά η ιδιω­
τικά εκπαιδευτικά ιδρύματα και περατώνεται κατά 
κανόνα με εξετάσεις που αποδεικνύουν την επαγγελμα­
τική ικανότητα. 
1.3. Η ουσιαστική προϋπόθεση για την ανταγωνιστι­
κότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας στις διεθνείς αγορές 
έγκειται στο δυναμικό της σε καλά εκπαιδευμένο ειδικευ­
μένο προσωπικό σε όλα τα επίπεδα και σε όλους τους 
τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας. Από την άποψη 
αυτή δεν υπάρχει εναλλακτική δυνατότητα για τους 
στόχους της πολιτικής της επαγγελματικής εκπαίδευσης, 
οι οποίοι καθορίσθηκαν και από την Επιτροπή: 
— δημιουργία ενός αριθμού θέσεων για εκπαίδευση, που 
επιτρέπει σε κάθε νέο που το επιθυμεί, να παρακολου­
θήσει μια επαγγελματική εκπαίδευση διάρκειας τουλά­
χιστο ενός ή δύο ετών, 
— διαρκής ποιοτική βελτίωση και εκσυγχρονισμός των 
μορφών, αντικειμένων και στόχων των υφισταμένων 
εκπαιδευτικών δυνατοτήτων καθώς και δημιουργία 
νέων, προσανατολισμένων στις μεταβαλλόμενες 
ανάγκες, εκπαιδευτικών κλάδων, 
— δημιουργία περισσότερης διαφάνειας σχετικά με τις 
δυνατότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης για τον εν­
διαφερόμενο νέο μέσω βελτιωμένων μορφών πληροφό­
ρησης και μέσω συγκρίσιμων, αναγνωρισμένων 
αποδεικτικών σπουδών σε εθνικό και σε κοινοτικό 
επίπεδο. 
1.4. Για τους στόχους αυτούς μιας ευρωπαϊκής πολιτι­
κής στην επαγγελματική εκπαίδευση υφίσταται ευρεία 
ομοφωνία σε κοινοτικό επίπεδο, στις εθνικές κυβερνήσεις, 
καθώς και μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Σε μια ρεα­
λιστική όμως εξέταση του προβλήματος δε πρέπει να 
διαφεύγουν τα εξής: 
— Για την επίτευξη των στόχων αυτών απαιτούνται σημα­
ντικές οικονομικές δαπάνες, τις οποίες λόγω του ύψους 
τους και της παρούσας διάρθρωσης της Κοινότητας 
πρέπει να επωμισθούν κατά το πολύ μεγαλύτερο μέρος 
τους τα κράτη μέλη. Ως επιβαρυντικό στοιχείο προστί­
θεται η εν μέρει μεταξύ των κρατών μελών υφιστάμενη 
διαφορά όσον αφορά τη δημιουργία ενός αποτελεσμα­
τικού εκπαιδευτικού συστήματος. Για το λόγο αυτό θα 
πρέπει η οικονομική ενίσχυση εκ μέρους της Επιτρο­
πής να κατευθύνεται κατά προτίμηση σε δραστηριότη­
τες που αφορούν τις διαρθρωτικά ασθενέστερες περιο­
χές της Κοινότητας. 
— Η επαγγελματική εκπαίδευση στα κράτη της Κοινό­
τητας έχει ενταχθεί σε διάφορα ρυθμιστικά συστήματα 
και υπόκειται σε νομικά καθεστώτα που διαφέρουν 
πολύ κατά τον τρόπο και την ένταση. Την πραγματο­
ποίηση της έχουν αναλάβει πολλά διαφορετικά, κρα­
τικά και ιδιωτικά ιδρύματα μέσω σχολών, πανεπι­
στημίων καθώς και δημοσίων και ιδιωτικών επιχειρή­
σεων. Με τον τρόπο αυτό η κρατική αρμοδιότητα και 
ευθύνη για την ανάπτυξη και τη ρύθμιση στον τομέα 
αυτό καθίσταται λιγότερο σαφής, απ' ό,τι στην παιδεία 
γενικής μόρφωσης. Εξάλλου η ποικιλία των φορέων 
και των μορφών επαγγελματικής εκπαίδευσης αποτε­
λεί επίσης σημαντική προϋπόθεση για την ελαστι-της. Μια ελαστικότητα όμως δεν αποκλείει την κρα­
τική ρυθμιστική πολιτική (π.χ. δημιουργία προϋποθέ­
σεων πρόσβασης, ρύθμιση συγκρίσιμων τίτλων σπου­
δών κλπ.). 
— Σημαντική προϋπόθεση για τη δημιουργία ενιαίας 
εσωτερικής αγοράς και για την υλοποίηση της ελεύθε­
ρης διακίνησης των εργαζομένων μέσα στην Κοινό­
τητα είναι τα συγκρίσιμα διπλώματα που αναγνω­
ρίζονται στο σύνολο της Κοινότητας. Αυτά πάλι απαι­
τούν την εξομοίωση των στόχων και των αντικειμένων 
της επαγγελματικής εκπαίδευσης, όπου η μορφή και οι 
φορείς (π.χ. επιχειρήσεις, κρατικές σχολές, ιδιωτικά 
ιδρύματα κλπ.) μπορούν οπωσδήποτε να αναπτύξουν 
μεταξύ τους ένα ποιοτικό ανταγωνισμό. Για την 
επίτευξη του στόχου αυτού απαιτείται η σταθερή 
θέληση όλων των ενδιαφερομένων (εθνικών κυβερ­
νήσεων, κοινωνικών εταίρων, κοινοτικών οργάνων). 
Το ουσιαστικό έργο της Κοινότητας συνίσταται στην 
περίπτωση αυτή στο συντονισμό, την πληροφόρηση 
και την παρακίνηση σε ανάλογες πρωτοβουλίες με 
στόχο την κοινοτική αναγνώριση πρόσθετων διπλω­
μάτων επαγγελματικών δραστηριοτήτων. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται συνολικά την ανάλυση της 
Επιτροπής σε σχέση με την σημερινή κατάσταση και τις 
ανάγκες της επαγγελματικής εκπαίδευσης στα κράτη της 
Κοινότητας και συμφωνεί με την προτεινόμενη απόφαση 
για τα προγραμματιζόμενα μέτρα. 
2.2. Οπωσδήποτε αναγνωρίζει επίσης την πολύ περιο­
ρισμένη εμβέλεια των μέτρων, όσον αφορά τους παραπάνω 
βασικούς στόχους μιας γενικά αναγνωρισμένης πολιτικής 
επαγγελματικής εκπαίδευσης στα κράτη της Κοινότητας, 
δηλαδή στην εναρμονισμένη κοινοτική πολιτική η οποία 
καταρχή γίνεται αντιληπτή μόνον όσον αφορά τις βάσεις 
της. Απευθύνει γι' αυτό έκκληση προς τα κράτη μέλη, να 
καταβάλλουν και πέραν της παρούσας πρότασης απόφα­
σης κάθε προσπάθεια για τη βελτίωση, ποιοτική και ποσο­
τική, των δυνατοτήτων επαγγελματικής εκπαίδευσης των 
νέων και της μεταξύ τους εξίσωσης σε ένα όσο το δυνατό 
υψηλότερο επίπεδο, πράγμα που πρέπει να επιδιώκει την 
αμοιβαία αναγνώριση των τίτλων των σχετικών σπουδών. 
2.3. Πρέπει να επισημανθεί με έμφαση ότι ιδιαίτερη 
δυσχέρεια συνιστούν τα προβλήματα που προκύπτουν για 
μεγάλο αριθμό νέων κατά τη μετάβαση από την επαγγελ­
ματική εκπαίδευση στο σύστημα απασχόλησης. Όσο και 
αν διαπιστώνεται η ανάγκη μιας εξειδικευμένης και προ­
σανατολισμένης προς την πρακτική εφαρμογή επαγγελ­
ματικής εκπαίδευσης, η διαπίστωση αυτή δεν μπορεί 
ωστόσο να λύσει τα ποσοτικά προβλήματα της αγοράς 
εργασίας, ιδίως εκείνα της ανεργίας των νέων, και μάλιστα 
όταν αυτή εξαρτάται και από την περιφερειακή διάρθρωση 
της οικονομίας. Η πολιτική συνεπώς της επαγγελματικής 
εκπαίδευσης δεν μπορεί ούτε να εφαρμοσθεί χωρίς μια 
ενεργό πολιτική της αγοράς εργασίας, αλλά ούτε να την 
υποκαταστήσει. 
2.4. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ιδιαίτερα ότι η παροχή επαγ­
γελματικών διπλωμάτων πρέπει να προσανατολίζεται 
τόσο προς τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, όσο και να 
λαμβάνει υπόψη περιφερειακές δυνατότητες και απαιτή­
σεις. Η επιτυχία των προσπαθειών για την απόκτηση 
επαγγελματικών προσόντων εξαρτάται συχνά από τις συν­
θήκες του χώρου μέσα στον οποίο αναλαμβάνονται. 
Αριθ. C 180/50 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Η ΟΚΕ διαβλέπει ιδιαίτερα στην περίπτωση της 
Επιτροπής που προβλέπεται σύμφωνα με το άρθρο 3 του 
σχεδίου κανονισμού μια καλή δυνατότητα για την ανταλ­
λαγή πληροφοριών στα συστήματα και τις προϋποθέσεις 
επαγγελματικής εκπαίδευσης στα κράτη μέλη σε υψηλό 
επίπεδο και τη διατύπωση προτάσεων για την ποιοτική 
και ποσοτική εξίσωση, αλλά και για να καταστούν χρή­
σιμες σε άλλους οι εμπειρίες διαφόρων κρατών μελών. 
3.2. Στις προβλεπόμενες πρωτοβουλίες συνεργασίας θα 
πρέπει να αναληφθούν ενέργειες ιδίως ανάμεσα σε καλά 
αναπτυγμένες και σε μειονεκτούσες περιοχές της Κοινό­
τητας, για την έναρξη μιας εντατικής και με δυνατότητες 
πρακτικής εφαρμογής ανταλλαγής εμπειριών. Ένας στό­
χος των επαφών μεταξύ των διάφορων πρωτοβουλιών 
συνεργασίας πέρα από τα εθνικά σύνορα θα μπορούσε 
να συνίσταται και στην επεξεργασία προτάσεων για την 
περαιτέρω ανάπτυξη του εκάστοτε εθνικού ρυθμιστικού 
συστήματος. 
3.3. Ιδιαίτερο πρόβλημα αποτελεί το γεγονός ότι οι 
μηχανισμοί επαγγελματικής κατάρτισης και τα συστή­
ματα ρύθμισης διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους από 
την πλευρά της τελειοποίησης και πολλαπλότητας της 
διάρθρωσης ανάλογα με τις περιοχές της Κοινότητας. 
Εκτός των αναγκαίων οικονομικών μέσων απαιτούνται 
ιδίως πληροφορίες και παροχή ειδικών συμβούλων, για να 
επιτευχθεί μια περαιτέρω ανάπτυξη και βαθμιαία εξίσωση 
των δυνατοτήτων επαγγελματικής εκπαίδευσης για τους 
νέους. Η προβλεπόμενη ειδική υποστήριξη με την 
αποστολή ομάδων συμβούλων θεωρείται για το λόγο αυτό 
από την ΟΚΕ ως ένα ιδιαίτερα αναγκαίο και ελπιδοφόρο 
μέτρο. Προϋπόθεση ωστόσο, για την επιτυχία της αποτε­
λεί σχετικά ο εντατικός προγραμματισμός και ο σαφής 
καθορισμός των καινοτομικών στόχων των σχεδίων. 
3.4. Η ΟΚΕ συνιστά να προβλεφθούν και δραστηριότη­
τες που θα είναι κατάλληλες για την κατάργηση των 
υφισταμένων στην Κοινότητα γλωσσικών φραγμών και 
συνεπώς για τη διευκόλυνση της χρησιμοποίησης επαγ­
γελματικών διπλωμάτων σε κοινοτική έκταση. 
3.5. Η προβλεπόμενη επανεξέταση των επαγγελμα­
τικών διπλωμάτων θα πρέπει να έχει ένα σαφές κέντρο 
βάρους στη σύγκριση των διδακτικών και εκπαιδευτικών 
προγραμμάτων με στόχο την εξίσωση των αποδεικτικών 
περάτωσης της εκπαίδευσης ώστε να επιτευχθεί έτσι η 
διακρατική αναγνώριση των διπλωμάτων. 
3.6. Γενικά η ΟΚΕ αναμένει από την ώθηση που θα 
δοθεί στα πλαίσια του παρόντος προγράμματος τον καθο-
Βρυξέλλες, 14 Μαΐου 1987. ρισμό σαφών προτεραιοτήτων όσον αφορά την υλοποίηση 
των βασικών στόχων μιας κοινοτικής πολιτικής επαγγελ­
ματικής εκπαίδευσης, που θα πρέπει να κατευθύνονται 
προς τη βελτίωση και εξίσωση των οικονομικών, νομικών 
και των γενικών συνθηκών επαγγελματικής παιδείας, των 
εθνικών πολιτικών επαγγελματικής εκπαίδευσης σε όσο 
το δυνατόν υψηλότερο επίπεδο. Οι προτεραιότητες 
ωστόσο αυτές δεν καθίστανται σαφείς σε κάθε περίπτωση, 
ανεξάρτητα από το γεγονός ότι τα προς επίλυση προβλή­
ματα της επαγγελματικής εκπαίδευσης στην Κοινότητα 
γενικά βρίσκονται σε εμφανή δυσαναλογία με τα διαθέ­
σιμα οικονομικά μέσα για τη διεκπεραίωση των κοινο­
τικών υποχρεώσεων. 
3.7. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ πρέπει να αναμένονται 
αποτελεσματικές επιπτώσεις για την απασχόληση ιδίως με 
την προώθηση εκείνων των δραστηριοτήτων που αφορούν 
την κατάρτιση, οι οποίες δημιουργούν δυνατότητα 
απασχόλησης σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις ή ενισχύουν 
τα κίνητρα για τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης οικονομι­
κής μονάδας. 
3.8. Ιδιαίτερα έντονα πλήττονται σε όλα σχεδόν τα 
κράτη της Κοινότητας οι νέες γυναίκες από τα προβλή­
ματα μιας εξειδικευμένης επαγγελματικής εκπαίδευσης 
και από τις δυσχέρειες που εμφανίζει η αγορά εργασίας. 
Γι'αυτό η ΟΚΕ επικροτεί τις προβλεπόμενες δραστηριό­
τητες της Επιτροπής γι' αυτήν την κατηγορία στόχων, 
που πρέπει να αποκτήσει υψηλή προτεραιότητα. 
3.9. Η μορφή και το περιεχόμενο της επαγγελματικής 
εκπαίδευσης μπορούν να αποκτήσουν υψηλή αποτελεσμα­
τικότητα εφόσον μια επαρκής κατάρτιση του εκπαιδευτι­
κού προσωπικού προσφέρει τα απαραίτητα προς τούτο 
εφόδια. Μέτρα για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού προ­
σωπικού προβλέπονται στο πρόγραμμα της Επιτροπής και 
βρίσκουν τη ρητή υποστήριξη της ΟΚΕ. 
3.10. Η συνεργασία του Cedefop (Ευρωπαϊκού Κέντρου 
Επαγγελματικής Εκπαίδευσης) κατά τη δημιουργία των 
απαραίτητων επιστημονικών και στατιστικών βάσεων για 
τις δραστηριότητες της Επιτροπής καθώς και για την 
επανεξέταση της συγκρισιμότητας των επαγγελματικών 
διπλωμάτων κρίνεται από την ΟΚΕ ως εξαιρετικά σκό­
πιμη. Εκτός αυτού η ΟΚΕ υποθέτει ότι το Cedefop επεξερ­
γάσθηκε ήδη και στο παρελθόν στοιχεία, που μπορούν να 
είναι σημαντικά για την υλοποίηση των προθέσεων της 
Επιτροπής στο παρόν πρόγραμμα δράσης. 
3.11. Συμπληρώνοντας το άρθρο 4 της προβλεπόμενης 
απόφασης του Συμβουλίου η ΟΚΕ ζητεί να διαβιβασθούν 
και σ'αυτήν η προβλεπόμενη προσωρινή και η τελική 
έκθεση. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT