Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης ΕΚ σε ορισμένες κατηγορίες οριζοντίων κρατικών ενισχύσεων (97/C 262/04) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(97) 396 τελικό - 97/0203(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 22 Ιουλίου 1997)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 94,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Εκτιμώντας:

(1) ότι, σύμφωνα με το άρθρο 94 της συνθήκης, το Συμβούλιο μπορεί να εκδώσει κάθε αναγκαίο κανονισμό για την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93, και ιδίως να καθορίσει τους όρους εφαρμογής του άρθρου 93 παράγραφος 3, και τις κατηγορίες ενισχύσεων που εξαιρούνται από τη διαδικασία αυτή 7

(2) ότι, βάσει της συνθήκης ΕΚ η Επιτροπή είναι αρμόδια για να εκτιμήσει εάν μια ενίσχυση συμβιβάζεται με την κοινή αγορά 7

(3) ότι, η Επιτροπή έχει εφαρμόσει τα άρθρα 92 και 93 μέσω πολυάριθμων αποφάσεων και κειμένων γενικής εφαρμογής 7 ότι, λαμβάνοντας υπόψη, αφενός, τη σημαντική πείρα της Επιτροπής όσον αφορά την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 και, αφετέρου, τα γενικά κείμενα που έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή βάσει των εν λόγω διατάξεων, είναι σκόπιμο, προκειμένου να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική εποπτεία και η διοικητική απλοποίηση, να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να δηλώνει με κανονισμούς, σε τομείς όπου διαθέτει επαρκή πείρα ώστε να καθορίσει γενικά κριτήρια συμβατότητας, ότι ορισμένες κατηγορίες ενισχύσεων συμβιβάζονται με την κοινή αγορά σύμφωνα με μία ή περισσότερες διατάξεις του άρθρου 92, παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης και εξαιρούνται από τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 3 7

(4) ότι οι εξαιρέσεις κατά κατηγορίες θα αυξήσουν τη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου και μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα από τα εθνικά δικαστήρια, με την επιφύλαξη των άρθρων 5 και 177 της συνθήκης 7

(5) ότι είναι σκόπιμο όταν εκδίδει κανονισμούς για την εξαίρεση κατηγοριών ενίσχυσης από την υποχρέωση, κοινοποίησης του άρθρου 93 παράγραφος 3, η Επιτροπή να προσδιορίζει το σκοπό της ενίσχυσης, τις κατηγορίες των δικαιούχων και τα ανώτατα επιτρεπτά όρια έντασης της εξαιρούμενης ενίσχυσης σε σχέση με ένα σύνολο επιλέξιμων δαπανών ή τα ανώτατα ποσά της ενίσχυσης προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η ενίσχυση που καλύπτεται από τον παρόντα κανονισμό συμβιβάζεται με την κοινή αγορά 7

(6) ότι, είναι σκόπιμο να δοθεί στην Επιτροπή δυνατότητα, όταν εκδίδει κανονισμούς για την εξαίρεση συγκεκριμένων κατηγοριών ενισχύσεων από την υποχρέωση κοινοποίησης που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 3, να καθορίζει πρόσθετους όρους προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι ενισχύσεις που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό συμβιβάζονται με την κοινή αγορά 7

(7) ότι είναι σκόπιμο να καθορισθούν ανώτατα όρια ή άλλοι κατάλληλοι όροι για την κοινοποίηση κάθε επιμέρους χορήγησης ενίσχυσης, ώστε η Επιτροπή να έχει τη δυνατότητα να εξετάζει ξεχωριστά αφενός τις συνέπειες μιας συγκεκριμένης ενίσχυσης στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, και αφετέρου τη συμβατότητά της με την κοινή αγορά 7

(8) ότι, έχοντας υπόψη την ανάπτυξη και τη λειτουργία της κοινής αγοράς πρέπει να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να δηλώνει, με την έκδοση του κανονισμού, ότι ορισμένες ενισχύσεις δεν ανταποκρίνονται σε όλα τα κριτήρια του άρθρου 92 παράγραφος 1 και για το λόγο αυτό εξαιρούνται της διαδικασίας κοινοποίησης του άρθρου 93 παράγραφος 3, υπό τον όρο ότι η ενίσχυση που χορηγείται στην ίδια επιχείρηση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα δεν υπερβαίνει ένα καθορισμένο ποσό 7

(9) ότι είναι απαραίτητο να αποκλειστούν οι περισσότερες κατηγορίες ενισχύσεων που εξαρτώνται, βάσει του νόμου ή εκ των πραγμάτων, είτε πρόκειται για τον μοναδικό είτε για έναν από τους τιθέμενους όρους, από την απόδοση των εξαγωγών, δεδομένου ότι οι ενισχύσεις αυτού του είδους, εφόσον δεν έχουν εναρμονισθεί βάσει οδηγιών ή διεθνών συμφωνιών, ενδέχεται να επηρεάσουν άμεσα τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών και να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό στην κοινή αγορά σε βαθμό που αντίκειται προς το κοινό συμφέρον 7

(10) ότι σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 1 η Επιτροπή έχει την υποχρέωση, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να εξετάζει διαρκώς όλα τα καθεστώτα υφιστάμενων ενισχύσεων 7 ότι για το σκοπό αυτό και για να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή διαφάνεια και αποτελεσματικότητα του ελέγχου, η Επιτροπή είναι σκόπιμο αφενός να δημιουργήσει ένα αξιόπιστο σύστημα καταγραφής και αποθήκευσης πληροφοριών για την εφαρμογή των κανονισμών της Επιτροπής στο οποίο να έχουν πρόσβαση όλα τα κράτη μέλη και αφετέρου να συγκεντρώνει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες από τα κράτη μέλη για τις ενισχύσεις που εξαιρούνται της υποχρέωσης κοινοποίησης, τις οποίες ενδεχομένως θα εξετάζει και θα αξιολογεί από κοινού με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής 7 ότι για το σκοπό αυτό είναι επίσης σκόπιμο η Επιτροπή να μπορεί να ζητήσει την παροχή σχετικών πληροφοριών στο βαθμό που αυτό είναι απαραίτητο για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα της εν λόγω εξέτασης 7

(11) ότι για τον έλεγχο των χορηγούμενων ενισχύσεων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ποικίλα και πολυσύνθετα πραγματικά περιστατικά, καθώς και νομικά ή οικονομικά θέματα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον 7 ότι για το λόγο αυτό η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάζει τακτικά τις κατηγορίες ενισχύσεων που θα ήταν σκόπιμο να εξαιρεθούν της υποχρέωσης κοινοποίησης 7 ότι η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να καταργεί ή να τροποποιεί κανονισμούς που η ίδια εξέδωσε βάσει του παρόντος κανονισμού, όταν έχουν αλλάξει οι περιστάσεις όσον αφορά οποιοδήποτε από τα πραγματικά περιστατικά στα οποία βασίστηκε η έκδοσή τους ή όταν το απαιτεί η προοδευτική ανάπτυξη ή η λειτουργία της κοινής αγοράς 7

(12) ότι η Επιτροπή, σε στενή και διαρκή επαφή με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, θα πρέπει να μπορεί να προσδιορίσει με ακρίβεια το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω κανονισμών και τους όρους που αυτοί θέτουν 7 ότι, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών, είναι σκόπιμο να δημιουργηθεί μία Συμβουλευτική Επιτροπή για τις Κρατικές Ενισχύσεις, με την οποία η Επιτροπή θα πραγματοποιεί διαβουλεύσεις πριν εκδώσει κανονισμούς σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό 7

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Εξαιρέσεις κατά κατηγορίες

1. Η Επιτροπή μπορεί, εκδίδοντας κανονισμό σύμφωνα με τις διαδικασίες που θεσπίζονται στο άρθρο 8 του παρόντος κανονισμού και σύμφωνα με το άρθρο 92 της συνθήκης, να δηλώνει ότι οι ακόλουθες κατηγορίες ενισχύσεων συμβιβάζονται με την κοινή αγορά και δεν πρέπει να κοινοποιούνται όπως απαιτεί το άρθρο 93 παράγραφος 3:

α) κατηγορίες ενισχύσεων για:

i) μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις,

ii) έρευνα και ανάπτυξη,

iii) προστασία του περιβάλλοντος,

iv) απασχόληση και κατάρτιση 7

β) ενισχύσεις που είναι σύμφωνες με το χάρτη που έχει εγκρίνει η Επιτορπή για κάθε κράτος μέλος όσον αφορά τις περιφερειακές ενισχύσεις 7

γ) ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων για την κάλυψη μη επιχειρήσιμου κινδύνου, στο βαθμό που υπάρχει εναρμόνιση από την κοινοτική νομοθεσία 7

δ) εξαγωγικές πιστώσεις, συμπεριλαμβανομένων αυτών για δεσμευμένες ενισχύσεις, στο βαθμό που διέπονται από συγκεκριμένους κανόνες βάσει συμφωνιών στις οποίες η Κοινότητα είναι συμβαλλόμενο μέλος.

2. Στους κανονισμούς που αναφέρονται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή καθορίζει συγκεκριμένα για κάθε κατηγορία ενίσχυσης:

α) το σκοπό της ενίσχυσης 7

β) τις κατηγορίες δικαιούχων 7

γ) ανώτατα όρια εκφραζόμενα είτε ως εντάσεις ενίσχυσης σε σχέση με ένα σύνολο επιλέξιμων δαπανών είτε ως ανώτατα ποσά ενίσχυσης 7

δ) όρους ελέγχου όπως ορίζεται στο άρθρο 4.

3. Επιπλέον, στους κανονισμούς που αναφέρονται στην παράγραφο 1 η Επιτροπή μπορεί ιδίως:

α) να καθορίζει ανώτατα όρια ή άλλους όρους για την κοινοποίηση των επιμέρους χορηγήσεων ενίσχυσης 7

β) να εξαιρεί ορισμένους τομείς από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 7

γ) να θέτει όρους για τη σώρευση ενισχύσεων 7

δ) να θέτει περαιτέρω όρους για τη συμβατότητα της ενίσχυσης που εξαιρείται βάσει κανονισμού.

Άρθρο 2

De minimis

1. Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίζει, εκδίδοντας κανονισμό σύμφωνα με τις διαδικασίες που θεσπίζονται στο άρθρο 8 του παρόντος κανονισμού, ότι, λαμβάνοντας υπόψη την ανάπτυξη και τη λειτουργία της κοινής αγοράς, μια συγκεκριμένη ενίσχυση δεν ανταποκρίνεται σε όλα τα κριτήρια του άρθρου 92, παράγραφος 1 και για το λόγο αυτό εξαιρείται από τη διαδικασία κοινοποίησης που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 3, υπό τον όρο ότι η ενίσχυση που χορηγείται στην ίδια επιχείρηση δεν υπερβαίνει καθορισμένο ποσό σε μια δεδομένη χρονική περίοδο.

2. Μετά από αίτηση της Επιτροπής τα κράτη μέλη παρέχουν ανά πάσα στιγμή κάθε συμπληρωματική πληροφορία σχετικά με ενισχύσεις που εξαιρούνται βάσει της παραγράφου 1.

Άρθρο 3

Εξαγωγικές ενισχύσεις

Εκτός από την ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων και τις εξαγωγικές πιστώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχεία γ) και δ), οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό δεν ισχύουν για τις επιδοτήσεις που εξαρτώνται, βάσει του νόμου ή εκ των πραγμάτων, είτε πρόκειται για το μοναδικό είτε για έναν από τους τιθέμενους όρους, από την απόδοση των εξαγωγών.

Άρθρο 4

Έλεγχος

1. Όταν εκδίδει κανονισμούς σύμφωνα με το άρθρο 1, η Επιτροπή θέτει λεπτομερείς κανόνες στα κράτη μέλη όσον αφορά των έλεγχο των ενισχύσεων που εξαιρούνται της υποχρέωσης κοινοποίησης βάσει των εν λόγω κανονισμών. Στο πλαίσιο του ελέγχου τα κράτη μέλη καλούνται τουλάχιστον να:

α) καταγράφουν και να διατηρούν αδιαλείπτως όλες τις πληροφορίες που αφορούν την εφαρμογή των εξαιρέσεων κατά κατηγορίες 7

β) παρέχουν στην Επιτροπή τουλάχιστον μία φορά το χρόνο μηχανογραφημένες πληροφορίες για την εφαρμογή των εξαιρέσεων κατά κατηγορίες σύμφωνα με τις ειδικές απαιτήσεις της Επιτροπής.

2. Τα κράτη μέλη δημοσιεύουν αδιαλείπτως περίληψη των πληροφοριών που ορίζει η παράγραφος 1 στοιχείο α) στην εθνική τους Επίσημη Εφημερίδα, και παρέχουν σε όποιον ενδιαφερόμενο το ζητήσει πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες όσον αφορά την εφαρμογή των εξαιρέσεων κατά κατηγορίες.

3. Η Επιτροπή θα μεριμνήσει ώστε όλα τα κράτη μέλη να αποκτήσουν πρόσβαση στις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο β).

4. Μετά από σχετική αίτηση της Επιτροπής, τα κράτη μέλη υποβάλλουν ανά πάσα στιγμή κάθε συμπληρωματική πληροφορία σχετικά με τις ενισχύσεις που εξαιρούνται βάσει του άρθρου 1.

5. Μία φορά το χρόνο η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξετάζουν και αξιολογούν στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο β).

Άρθρο 5

Διάρκεια ισχύος και τροποποίηση των κανονισμών

1. Οι κανονισμοί που εκδίδονται σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 ισχύουν για συγκεκριμένη περίοδο.

2. Οι εν λόγω κανονισμοί ενδέχεται να ακυρωθούν ή να τροποποιηθούν εφόσον έχει αλλάξει η κατάσταση όσον αφορά οποιοδήποτε από τα στοιχεία στα οποία βασίστηκε η έκδοσή τους ή εφόσον το απαιτεί η προοδευτική ανάπτυξη ή η λειτουργία της κοινής αγοράς.

Άρθρο 6

Έκθεση αξιολόγησης

Το αργότερο πέντε χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του.

Άρθρο 7

Ακρόαση των ενδιαφερομένων

Πριν την έκδοση κανονισμού η Επιτροπή δημοσιεύει σχέδιό του προκειμένου να παράσχει τη δυνατότητα σε όλους τους ενδιαφερόμενους, φυσικά πρόσωπα και οργανώσεις, να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός εύλογης προθεσμίας καθοριζόμενης από την Επιτροπή αλλά σε καμία περίπτωση μικρότερης του ένα μήνα.

Άρθρο 8

Συμβουλευτική επιτροπή

Συγκροτείται επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα, επονομαζόμενη εφεξής συμβουλευτική επιτροπή για τις κρατικές ενισχύσεις. Η εν λόγω επιτροπή αποτελείται από τους αντιπροσώπους των κρατών μελών, με πρόεδρο τον αντιπρόσωπο της Επιτροπής.

Άρθρο 9

Διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή

1. Η Επιτροπή πραγματοποιεί διαβουλεύσεις με τη Συμβουλευτική Επιτροπή για τις Κρατικές Ενισχύσεις.

α) πριν τη δημοσίευση σχεδίου κανονισμού και

β) πριν την έκδοση κανονισμού.

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στη συμβουλευτική επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η συμβουλευτική επιτροπή γνωμοδοτεί επί του σχεδίου ενδεχομένως μετά από ψηφοφορία, εντός προθεσμίας που καθορίζει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος.

3. Η γνώμη καταγράφεται στα πρακτικά 7 επίσης, κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει καταγραφή της θέσης στα πρακτικά.

4. Η Επιτροπή λαμβάνει σοβαρότατα υπόψη της τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής, την οποία και ενημερώνει σχετικά με τον τρόπο που η γνώμη της ελήφθη υπόψη.

Άρθρο 10

Τελικές διατάξεις

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την πρώτη ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.