EL   EL 
 
 
 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ   
Βρυξέλλες, 14.9.2020  
COM(2020) 494 final  
 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  
Πρώτη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του πολυετούς σχεδίου για τα αποθέματα 
γάδου, ρέγγας και παπαλίνας στη Βαλτική Θάλασσα και για τις αλιευτικές 
δραστηριότητες εκμετάλλευσης των αποθεμάτων αυτών  
{SWD(2020)  171 final}   
 
1 
 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  
Η εξέλιξη τόσο του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Βαλτικής Θάλασσας όσο και των 
αποθεμάτων ιχθύων της Βαλτικής Θάλασσας καθορίζεται από μακροχρόνιες τάσεις, που είχαν 
παρουσιαστεί πολύ πριν από την έναρξη ισχύος του πολυετούς σχεδίου διαχείρισης (ΠΣΔ) το 
2016 . Οι αιτίες και οι παράγοντες που οδήγησαν στη σημερινή εξέλιξη της αλιευτικής 
δραστηριότητας στη Βαλτική Θάλασσα ανάγονται στο μακρι νό παρελθόν . Για πολλά 
χρόνια, η αλιευτική δραστηριότητα αναπτυσσόταν με θετικό μάλλον τρόπο. Ωστόσο, σήμερα, 
ορισμένα αποθέματα, πρωτίστως ο γάδος της Ανατολικής Βαλτικής, απειλούνται με εξαφάνιση, 
λόγω επιδράσεων που ξεκίνησαν πολύ πριν από το 2016. Μολο νότι η εφαρμογή του ΠΣΔ έχει 
μειώσει την αλιευτική πίεση μετά το 2016, κυριάρχησαν σταδιακά άλλοι παράγοντες που 
επηρεάζουν τη θνησιμότητα ορισμένων αποθεμάτων. Παραδείγματος χάρη, στην περίπτωση του 
γάδου της Ανατολικής Βαλτικής οι επιστήμονες εκτιμούν ότ ι οι ιχθύες πεθαίνουν τρεις φορές 
περισσότερο λόγω των περιβαλλοντικών πιέσεων, και όχι από την αλιεία καθεαυτή.  
Τα ενδιαφερόμενη μέρη και τα κράτη μέλη που συμμετείχαν στη διαβούλευση έχουν 
διαφορετικές απόψεις σχετικά με το ΠΣΔ . Τα κράτη μέλη κρίνουν ότι  είναι πολύ νωρίς για να 
αξιολογήσουν τις επιπτώσεις του ΠΣΔ, ωστόσο, θεωρούν ότι υπάρχει δυνατότητα να καταστεί 
το ΠΣΔ σημαντικότερο μέσο για τη διαχείριση της αλιείας, δεδομένου ότι περιλαμβάνει όλα τα 
αναγκαία στοιχεία για την επίτευξη των σχετικών στόχ ων. Παρά ταύτα, το Γνωμοδοτικό 
Συμβούλιο «Βαλτική Θάλασσα» (στο εξής: BSAC) και τα μέλη του είναι, κατά κύριο λόγο, 
αρνητικά. Ο κλάδος της αλιείας θα ευνοούσε, για οικονομικούς λόγους, την ευρύτερη χρήση 
ανώτατων ευρών τιμών F MSY. Πάντως, η προηγούμενη πεί ρα έχει καταδείξει ότι η εντατική 
αλίευση αποθεμάτων που δεν βρίσκονται σε καλή κατάσταση είναι κερδοσκοπική και ότι οδηγεί 
στην υπεραλίευση και στην κατάρρευση των αλιευμάτων. Στον αντίποδα, οι ΜΚΟ διαπιστώνουν 
ότι τα ανώτατα όρια δεν συνάδουν με την αρχή  της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης (ΜΒΑ). Η 
Επιτροπή διαφωνεί με την άποψη αυτή, καθώς ολόκληρο το εύρος τιμών συνάδει με τη ΜΒΑ, η 
οποία αποτελεί μακροπρόθεσμη οικονομική αρχή που συμφωνήθηκε από τους συννομοθέτες το 
2014.  
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το πολυετές σ χέδιο για τη Βαλτική Θάλασσα1 έχει αποδειχθεί χρήσιμο 
εργαλείο για την εφαρμογή της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΚΑΠ)2, ιδίως για τον 
καθορισμό των αλιευτικών δυνατοτήτων. Το σχέδιο παρέχει διαφανείς κανόνες για διαχείριση 
της αλιείας προσαρμοσμένη σε περι φερειακό επίπεδο. Όσον αφορά τα αποθέματα ιχθύων για τα 
οποία υπάρχει αξιολόγηση με πλούσια δεδομένα (ή ΜΒΑ), το σχέδιο καθορίζει ανώτατα όρια 
για τα ετήσια συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα (TAC), επιτρέποντας παράλληλα ορισμένα 
περιθώρια ευελιξίας για τα υ γιή αποθέματα . Όσον αφορά τα αποθέματα που δέχονται πιέσεις 
και των οποίων οι ποσότητες ιχθύων είναι τόσο μικρές στη θάλασσα που βρίσκονται κάτω από 
                                                           
1  Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1139 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης  Ιουλίου  2016, 
για τη θέσπιση πολυετούς σχεδίου για τα αποθέματα γάδου, ρέγγας και παπαλίνας της Βαλτικής θάλασσας 
και για τις αλιευτικές δραστηριότητες εκμετάλλευσης τ ων εν λόγω αποθεμάτων (ΕΕ  L 191 της 15.7.2016, 
σ. 1). Στο εξής: ΠΣΔ.  
2  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης 
Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με την Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΕΕ  L 354 της 28.12.2013, σ.  22). Στο εξής: 
βασικός κανονισμός της ΚΑΠ.   
 
2 
 τα επικίνδυνα ελάχιστα επίπεδα, το σχέδιο δημιουργεί ένα δίχτυ ασφαλείας . Αυτό το δίχτυ 
ασφαλείας διασφαλίζ ει, για τα αποθέματα που δέχονται πιέσεις, την ελαχιστοποίηση των 
ποσοστώσεων και τη λήψη πρόσθετων διορθωτικών μέτρων για την επαναφορά τους.  
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι βιώσιμες και ενίοτε  δύσκολες αποφάσεις που έχει λάβει το 
Συμβούλιο  για τα αποθέματα της Βαλτικής ήταν  εφικτές λόγω του  πλαισίου που τέθηκε σε 
εφαρμογή από το ΠΣΔ, το οποίο συνδυάζει το δίχτυ ασφαλείας με την ευελιξία . Χωρίς το 
ΠΣΔ θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να συμφωνηθούν τα διορθωτικά μέτρα που συμβάλλουν στην 
αποκατάστ αση των αποθεμάτων που βρίσκονται κάτω από το όριο, ενώ οι ποσοστώσεις θα είχαν 
πιθανόν οριστεί σε υψηλότερο επίπεδο. Από την άλλη πλευρά, το ΠΣΔ επιτρέπει ευελιξία και 
για τα υγιή αποθέματα, δίνοντας τη δυνατότητα χρήσης του ανώτατου εύρους τιμών του F MSY, 
προκειμένου να απορροφηθούν οι σημαντικές μειώσεις των ποσοστώσεων. Επί του παρόντος, το 
ΠΣΔ έχει επιτύχει για όλους τους τύπους αλιείας είτε τη διαχείρισή τους σύμφωνα με τη ΜΒΑ, 
είτε τη λήψη μέτρων προκειμένου να επανέλθουν στο πλαίσιο της ΜΒΑ, θέτοντα ς με τον τρόπο 
αυτόν τις βάσεις για τη μακροπρόθεσμη κερδοφορία του αλιευτικού κλάδου και των 
παρεπόμενων τομέων.  
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ΠΣΔ αποτελεί σταθερό 
μακροπρόθεσμο μέσο για την εφαρμογή της ΚΑΠ  στη Βαλτική Θάλασσα,  ενώ παράλληλα 
προσφέρει λιγότερη αβεβαιότητα για τον καθορισμό των ποσοστώσεων , εξασφαλίζει 
διορθωτικά μέτρα για τα αποθέματα υπό πίεση , καθιστά τη διαδικασία καθορισμού των 
ποσοστώσεων περισσότερο διαφανή  για τα ενδιαφερόμενα μέρη και τα κράτη μέλη, και 
επιτρέπει στον αλιευτικό κλάδο να σχεδιάσει καλύτερα την αλιευτική του δραστηριότητα .  
 
3 
 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Η συμφωνία της διοργανικής επιχειρησιακής ομάδας για τα πολυετή σχέδια μεταξύ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, το 20143, προετοίμασε το έδαφος γι α την 
έγκριση του πρώτου πολυετούς σχεδίου διαχείρισης το 2016 για τη Βαλτική Θάλασσα. Το ΠΣΔ 
προβλέπει ότι η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στους συννομοθέτες σχετικά με τα αποτελέσματα 
και τον αντίκτυπο του ΠΣΔ στα αποθέματα και τις αλιευτικές δραστηριότητες που 
εκμεταλλεύονται τα εν λόγω αποθέματα, ιδίως όσον αφορά την επίτευξη των στόχων του ΠΣΔ. 
Η παρούσα έκθεση είναι η πρώτη στο είδος της.  
Οι σκοποί του ΠΣΔ είναι οι εξής: να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της ΚΑΠ· να 
διασφαλίσει ότι η αλιευτική δραστηριότητα αποκαθιστά και διατηρεί τα αποθέματα ιχθύων 
πάνω από τα επίπεδα που μπορούν να αποφέρουν ΜΒΑ· να συμβάλει στην εξάλειψη των 
απορρίψεων, μέσω της αποφυγής και της μείωσης των ανεπιθύμητων αλιευμάτων, και στην 
υλοποίηση της υποχρέωσης εκφόρτωση ς για τα σχετικά είδη, καθώς και να εφαρμόσει την 
οικοσυστημική προσέγγιση, για να ελαχιστοποιηθούν οι αρνητικές επιπτώσεις των αλιευτικών 
δραστηριοτήτων στο περιβάλλον. Η επιχειρησιακή ομάδα συμφώνησε, και στη συνέχεια οι 
συννομοθέτες αποφάσισαν, ότι ο στ όχος θνησιμότητας λόγω αλιείας θα καθοριζόταν ως εύρος 
τιμών (με ανώτατα και κατώτατα όρια), συμβατών με την επίτευξη της ΜΒΑ. Θα πρέπει να 
σημειωθεί ότι το συνολικό εύρος εναρμονίζεται με τη ΜΒΑ, που συνιστά μακροπρόθεσμη 
οικονομική αρχή. Το ΠΣΔ έχει διαφ ανείς κανόνες σχετικά με τον καθορισμό αλιευτικών 
δυνατοτήτων για τα αποθέματα ιχθύων, με αξιολόγηση όσον αφορά την επίτευξη της ΜΒΑ. 
Περιλαμβάνει επίσης ειδικούς κανόνες για τον έλεγχο και την εξουσιοδότηση της Επιτροπής να 
εκδίδει κατ’  εξουσιοδότηση πράξ εις σχετικά με ορισμένα αποθέματα παρεμπιπτόντων 
αλιευμάτων, καθώς και εξαιρέσεις από την υποχρέωση εκφόρτωσης και τεχνικά μέτρα.  
Το ΠΣΔ καλύπτει ως στοχευόμενα είδη τον γάδο, τη ρέγγα και την παπαλίνα, καθώς και τα 
παρεμπίπτοντα αλιεύματα της ευρωπαϊκής χ ωματίδας, του καλκανιού (Platichtys flesus), του 
καλκανιού (Scophthalmus maximus) και του πησσιού4. Τα στοχευόμενα είδη αντιπροσωπεύουν 
περίπου το 95  % των συνολικών αλιευμάτων στη Βαλτική Θάλασσα5. Οι κανονισμοί του 
Συμβουλίου σχετικά με τις ετήσιες αλιευ τικές δυνατότητες στη Βαλτική Θάλασσα καθορίζουν 
ετήσια TAC και εθνικές ποσοστώσεις για τα στοχευόμενα αποθέματα, καθώς και για τη 
χωματίδα και τον σολομό.  
Το ΠΣΔ εφαρμόστηκε για πρώτη φορά για την αλιευτική περίοδο που ξεκινούσε την 1η 
Ιανουαρίου 2017. Ως  πρώτο στο είδος του, το ΠΣΔ της Βαλτικής Θάλασσας αποτέλεσε πρότυπο 
για τα επόμενα ΠΣΔ που αφορούσαν τη Βόρεια Θάλασσα, τα Δυτικά Ύδατα και τη Δυτική 
Μεσόγειο. Η πείρα που αποκτήθηκε από την εφαρμογή του ΠΣΔ για τη Βαλτική Θάλασσα 
                                                           
3 Έγγραφο 8529/14 Limité Pêche 117, Codec 1004 of 3. Απρίλιος 2014, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης.  
4  Για τον σολομό της Βαλτικής, η Επιτροπή πρότεινε τη θέσπιση πολυετούς σχεδίου στο έγγραφο 
COM(2011)  470 τελικό τη ς 12.8.2011.  
5  Γνωμοδότηση του ICES του 2019, με τίτλο «Baltic Sea Ecoregion Fisheries Overview», της 2ας 
Σεπτεμβρίου 2019, σ.  5.  
 
4 
 αξιοποιήθηκε για τη βελτ ίωση του εν παρόντος ΠΣΔ και για την κατάρτιση των μεταγενέστερων 
ΠΣΔ.  
Η παρούσα έκθεση βασίζεται στην τελευταία γνωμοδότηση του Διεθνούς Συμβουλίου για την 
Εξερεύνηση των Θαλασσών (ICES) για τα σχετικά αποθέματα στη Βαλτική Θάλασσα6, σε 
ειδική γνωμοδότηση  ad hoc που ζητήθηκε από το ICES7, στην ανάλυση της Επιστημονικής, 
Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας (ΕΤΟΕΑ)8 όσον αφορά τις εθνικές εκθέσεις του 
2018 σχετικά με την υποχρέωση εκφόρτωσης 9, και στις πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή. 
Επιπλέον, ζ ητήθηκε η γνώμη της ομάδας κρατών μελών της Βαλτικής Θάλασσας (BaltFish), του 
BSAC και των μελών του10. Ως εκ τούτου, στην παρούσα έκθεση παρουσιάζονται οι εξελίξεις 
στους σχετικούς τομείς εφαρμογής του ΠΣΔ και επιχειρείται να αντληθούν συμπεράσματα μετά 
από τρία πλήρη έτη εφαρμογής (2017 -2019), καθώς και από τις αλιευτικές δυνατότητες που 
καθορίστηκαν στο πλαίσιο του ΠΣΔ επί τέσσερα συναπτά έτη (2017 -2020).  
2. ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΣΧΕΤΙ ΚΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ  
Η έκθεση εστιάζεται στις εξελίξεις μετά το 2016 σε πέντε κύριους τομ είς: επίπεδα αλιείας, 
απορρίψεις, οικοσυστημική προσέγγιση, περιφερειακή συνεργασία και κοινωνικοοικονομικές 
πτυχές.  
2.1. ΟΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤ ΗΤΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡ ΙΣΤΕΙ ΑΠΟ ΤΟ 2017  ΚΑΙ ΜΕΤΑ  
Έως το 2019, η ΜΒΑ είχε αξιολογηθεί για επτά από τα οκτώ είδη αποθεμάτω ν – δεν υπήρχε 
διαθέσιμη αξιολόγηση για τον γάδο της Ανατολικής Βαλτικής. Το 2020, η αξιολόγηση αυτή δεν 
ήταν πλέον διαθέσιμη για τη ρέγγα στον Βοθνικό Κόλπο.  
Στις τέσσερις προσπάθειες καθορισμού των TAC, από την έναρξη ισχύος του ΠΣΔ τον Ιούλιο 
του 2016, έπρεπε να καθοριστούν συνολικά 32 TAC που καλύπτονταν από το ΠΣΔ. Από αυτά, 
τα 24 αποτελούσαν απλές περιπτώσεις ενώ για 8 απαιτούνταν ορισμένα πρόσθετα στοιχεία 
σχετικά με το ιστορικό της κάθε περίπτωσης11. 
Μεταξύ των απλών 24 περιπτώσεων, η Επιτροπή πρότει νε TAC στην τιμή του F MSY ή στο 
χαμηλότερο εύρος του F MSY σε 23 περιπτώσεις. Σε μία περίπτωση (ρέγγα της κεντρικής 
Βαλτικής για το 2019), η Επιτροπή πρότεινε, σύμφωνα με το ΠΣΔ, τον καθορισμό TAC στην 
ανώτερη τιμή του F MSY, πρόταση την οποία ακολούθησε και  το Συμβούλιο. Το Συμβούλιο 
ακολούθησε την πρόταση της Επιτροπής στις 16 από τις προαναφερθείσες 24 περιπτώσεις. Σε 
δύο περιπτώσεις, αποφάσισε να καθορίσει TAC κάτω από τα επίπεδα της πρότασης της 
                                                           
6  Διαθέσιμη στη διεύθυνση http://www.ices.dk/community/advisory -process/Pages/Latest -advice.aspx.  
7  Γνωμοδότηση του ICES τ ου 2019 – sr.2019.15 της 27ης Ιουνίου 2019.  
8  Απόφαση 2016/C  74/05 της Επιτροπής, της 25ης Φεβρουαρίου 2016, για τη σύσταση επιστημονικής, 
τεχνικής και οικονομικής επιτροπής αλιείας (ΕΕ  C 74 της 26.2.2016, σ.  4). 
9  Έκθεση της 60ής συνόδου ολομελείας της ΕΤΟΕΑ (PLEN -19-01), σημείο 6.2, σ. 18· Ειδική έκθεση ad 
hoc, κατόπιν συμβατικής ανάθεσης, με τίτλο «Evaluation of Member States’ Annual Reports on the 
Landing Obligation (for 2018), March 2019», έγγραφο αναφοράς για την έκθεση της συνόδου ολομέλειας.  
10  Το ερωτηματολόγιο και οι απαντήσεις περιλαμβάνονται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της 
Επιτροπής SWD (2020)XXX, το οποίο συνοδεύει την παρούσα έκθεση.  
11  Αναλυτικός πίνακας περιλαμβάνεται στο παράρτημα του εγγράφου εργασίας των υπηρεσιών της 
Επιτροπής που συνοδεύει την παρούσα έκθεση.   
 
5 
 Επιτροπής (παπαλίνα για το 2017 και ρέγγα της Κεντρικής Βαλ τικής για το 2018) ενώ, σε πέντε 
περιπτώσεις, αύξησε το TAC εντός των ισχυόντων ευρών F MSY του ΠΣΔ (ρέγγα του Κόλπου της 
Ρίγας για το 2017, ρέγγα της Δυτικής Βαλτικής και του Βοθνικού Κόλπου για το 2018, γάδο της 
Δυτικής Βαλτικής για το 2019 και παπαλίνα γ ια το 2020). Τέλος, σε άλλη περίπτωση που 
αφορούσε παρεμπίπτοντα αλιεύματα, αύξησε το TAC πάνω από την προληπτική γνωμοδότηση 
(χωματίδα για το 2018), ενώ για όλα τα άλλα έτη, το TAC καθορίστηκε σύμφωνα με τη 
συνδυασμένη ΜΒΑ και την προληπτική γνωμοδότηση.  
Οι 8 περιπτώσεις που εντάσσονται σε ιδιαίτερο πλαίσιο είναι ο γάδος της Δυτικής Βαλτικής για 
το 2017 και το 2018, η ρέγγα της Δυτικής Βαλτικής για το 2019 και το 2020, και ο γάδος της 
Ανατολικής Βαλτικής για ολόκληρη την περίοδο. Οι εν λόγω περιπτώσεις πε ριγράφονται 
κατωτέρω.  
2.1.1.  Γάδος της Δυτικής Βαλτικής  
Είναι γνωστό, εδώ και πολλά χρόνια, ότι υπάρχουν σημαντικές ποσότητες γάδου της 
Ανατολικής Βαλτικής στην περιοχή 24, η οποία εντάσσεται στην περιοχή διαχείρισης του γάδου 
της Δυτικής Βαλτικής. Το 2015, το IC ES μπόρεσε να προσδιορίσει ποσοτικά το φαινόμενο αυτό 
και παρείχε επιλογές διαχείρισης. Οι επιλογές αυτές είχαν άμεσες επιπτώσεις στη σχετική 
σταθερότητα, αλλά τα κράτη μέλη της Βαλτικής Θάλασσας δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν 
για τη μελλοντική πορεία. Και στις δύο περιπτώσεις, η Επιτροπή πρότεινε στη συνέχεια να 
καθοριστεί το TAC στην τιμή του F MSY (που ισοδυναμεί με μείωση 35  % και 88  %, αντίστοιχα, 
σε σύγκριση με το TAC του προηγούμενου έτους), με βάση την εμφάνιση τόσο του ανατολικού 
όσο και του δυτικού γάδου στην περιοχή διαχείρισης. Το Συμβούλιο καθόρισε το TAC για το 
2017 μειώνοντάς το κατά 56  %, σε σύγκριση με το TAC του 2016. Για το 2018, η Επιτροπή 
έλαβε εκ νέου υπόψη την εμφάνιση των δύο αποθεμάτων γάδου και πρότεινε την επανάληψη 
του TAC του 2017,  πρόταση την οποία ακολούθησε το Συμβούλιο. Επιπλέον, δεδομένου ότι επί 
σειρά ετών η ποσότητα των ιχθύων στη θάλασσα βρισκόταν κάτω από το σημείο B trigger, η 
Επιτροπή πρότεινε, και το Συμβούλιο ενέκρινε, την απαγόρευση της αλιείας κατά τη διάρκεια 
της περιόδου αναπαραγωγής, καθώς και όριο αλιεύματος για την ερασιτεχνική αλιεία. Όσον 
αφορά το TAC για το 2019, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η επιστημονική γνωμοδότηση παρείχε 
πολύ ευρύ φάσμα (από +30  % σε σχεδόν +400  %). Η Επιτροπή πρότεινε τη χαμηλότερη τιμή,  
επειδή η επιστημονική γνωμοδότηση ανέφερε ότι το απόθεμα βασιζόταν μόνο σε μία καλή 
ηλικιακή τάξη· το Συμβούλιο όρισε το TAC στο χαμηλότερο εύρος, με αύξηση 70  %. Για το 
2020, με βάση τη γνωμοδότηση του ICES σύμφωνα με την οποία η ποσότητα των ιχθύων στη 
μοναδική καλή ηλικιακή τάξη έπρεπε να αναθεωρηθεί προς τα κάτω κατά 54  %, η Επιτροπή 
πρότεινε να καθοριστεί το TAC στη χαμηλότερη τιμή, η οποία αντιστοιχούσε σε μείωση 68  %, 
σε σύγκριση με το TAC του 2019. Το Συμβούλιο καθόρισε το TAC στο χαμηλότερο εύρος 
μειώνοντάς το κατά 60  %. 
2.1.2.  Γάδος της Ανατολικής Βαλτικής  
Κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτεται από την παρούσα έκθεση, δεν 
πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση της ΜΒΑ για τον γάδο της Ανατολικής Βαλτικής και, έως το 
2019, το ICES συνιστούσε κάθε έτος τη μείωσ η του TAC για τον γάδο της Ανατολικής 
 
6 
 Βαλτικής, με βάση την προληπτική γνωμοδότηση. Για το 2017, η Επιτροπή πρότεινε μείωση του 
TAC κατά -39 %, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του ICES που αφορούσε την εμφάνιση του 
γάδου της Ανατολικής Βαλτικής στην περιοχή κατα νομής. Το Συμβούλιο καθόρισε μείωση κατά 
-25 % του TAC, σε σύγκριση με το TAC του 2016. Για το 2018 η Επιτροπή έλαβε υπόψη την 
εμφάνιση του αποθέματος στην περιοχή διανομής και πρότεινε μείωση του TAC κατά 28  %, 
δηλ. ελαφρώς πάνω από τη γνωμοδότηση του ICE S. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή πρότεινε την 
ανανέωση του TAC για το δυτικό απόθεμα, καθορίζοντάς το κάτω από την τιμή του F MSY. Το 
Συμβούλιο μείωσε κατά 8  % το TAC για το ανατολικό απόθεμα, σε σύγκριση με το TAC του 
2017. Για το 2019, η Επιτροπή πρότεινε, και  το Συμβούλιο ενέκρινε, TAC που αντιστοιχεί σε 
μείωση κατά 15  %, σε σχέση με το TAC του 2018. Τα TAC που καθόρισε το Συμβούλιο για τα 
τρία έτη ανέρχονταν στο σύνολό τους πάνω από το επίπεδο που είχε προταθεί στην προληπτική 
γνωμοδότηση του ICES.  
Για το 20 20, η γνωμοδότηση του ICES έγινε πολύ πιο αυστηρή, καθώς προτάθηκε για πρώτη 
φορά η μηδενική αλίευση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αναζήτησε πρόταση που να λαμβάνει 
υπόψη την πραγματικότητα των μεικτών τύπων αλιείας στη Βαλτική Θάλασσα, όπου ο γάδος 
της Ανατολ ικής Βαλτικής αποτελεί αναπόφευκτο παρεμπίπτον αλίευμα στις περισσότερες από 
τις άλλες αλιευτικές δραστηριότητες. Επομένως, προτείνεται να απαγορευθεί κάθε στοχευόμενη 
αλιεία γάδου της Ανατολικής Βαλτικής και να επιτραπεί μόνο περιοριστικό TAC 
παρεμπιπτόντ ων αλιευμάτων ύψους 2  000 t (δηλ. μείωση -92 %, σε σύγκριση με το TAC του 
2019). Το εν λόγω περιοριστικό TAC παρεμπιπτόντων αλιευμάτων καλύπτει τα αναπόφευκτα 
παρεμπίπτοντα αλιεύματα του αποθέματος γάδου της Ανατολικής Βαλτικής σε άλλους τύπους 
αλιείας, ώσ τε να μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Ο περιορισμός αυτός 
συνδυάστηκε με διορθωτικά μέτρα, όπως απαιτείται βάσει του ΠΣΔ, για παράδειγμα, με την 
απαγόρευση της αλιείας κατά τη διάρκεια της περιόδου αναπαραγωγής για όλους τους στόλους 
που αλιεύ ουν γάδο της Ανατολικής Βαλτικής. Το Συμβούλιο αποδέχθηκε την πρόταση της 
Επιτροπής. Δεδομένου ότι το συγκεκριμένο απόθεμα βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση, η 
Επιτροπή πρότεινε την τροποποίηση του ΠΣΔ για τη Βαλτική Θάλασσα για να ενισχύσει 
ορισμένα μέτρα δι αχείρισης και να προτείνει στους φορείς εκμετάλλευσης να παροπλίσουν τα 
σκάφη τους και να εγκαταλείψουν οριστικά αυτόν τον τομέα12. 
2.1.3.  Ρέγγα της Δυτικής Βαλτικής  
Έως το 2018, το TAC για τη ρέγγα της Δυτικής Βαλτικής καθοριζόταν επί πολλά έτη σύμφωνα 
με το ΠΣΔ.  Το 2018, το ICES επανεξέτασε το απόθεμα και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η 
βιομάζα του αποθέματος κατήλθε κάτω του επικίνδυνου οριακού επιπέδου B lim. Δεδομένου ότι 
κανένα θετικό TAC δεν θα επαναφέρει το απόθεμα πάνω από το B lim το επόμενο έτος, το ICES 
εξέδωσε γνωμοδότηση για μηδενική αλίευση για το 2019. Η Επιτροπή επεδίωξε την εξεύρεση 
ισορροπημένης λύσης, ενώ ταυτόχρονα πρότεινε αρκετά χαμηλό TAC, ώστε να βοηθήσει στην 
                                                           
12  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του 
κανονισμού (ΕΕ) 2016/1139 όσον αφορά τη θέσπιση ορίων αλιευτικής ικανότητας για τον γάδο της 
Ανατολικής Βαλτικής, τη συλλογή δεδ ομένων και τα μέτρα ελέγχου στη Βαλτική Θάλασσα και του 
κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 508/2014 όσον αφορά την οριστική παύση για τους στόλους που αλιεύουν γάδο της 
Ανατολικής Βαλτικής Θάλασσας, COM(2019)  564 final της 31ης Οκτωβρίου 2019.   
 
7 
 ανασύσταση του αποθέματος. Εφαρμόζοντας τους κανόνες του ΠΣΔ, η Επιτροπή πρότεινε για 
το 2019 μείωση του TAC κατά 44  % (δηλ. τη χαμηλότερη τιμή F MSY), σε συνδυασμό με το 
διορθωτικό μέτρο της πρόσθετης μείωσης κατά 19  ποσοστιαίες μονάδες, όπως απαιτείται στο 
πλαίσιο του ΠΣΔ. Το Συμβούλιο, σύμφωνα με το ΠΣΔ, μείωσε το TAC κατά 48  %, σε σύγκρι ση 
με το TAC του 2018. Για το 2020, η Επιτροπή πρότεινε μείωση του TAC κατά 42  % (δηλ. τη 
χαμηλότερη τιμή F MSY), σε συνδυασμό με το διορθωτικό μέτρο της πρόσθετης μείωσης κατά 
29 ποσοστιαίες μονάδες. Σύμφωνα με το ICES, με τον τρόπο αυτό θα επανερχόταν το απόθεμα 
πάνω από το σημείο αναφοράς B lim έως το 2022. Το Συμβούλιο, σύμφωνα με το ΠΣΔ, καθόρισε 
το TAC σε επίπεδο που αντιστοιχεί σε μείωση 65  %, σε σύγκριση με το TAC του 2019. Οι εν 
λόγω αποφάσεις καταδεικνύουν ότι το Συμβούλιο έλαβε δύσκολες, αν και ανα γκαίες αποφάσεις, 
χάρη στο μακροπρόθεσμο πλαίσιο αποκατάστασης που προβλέπεται στο ΠΣΔ, το οποίο 
συνδυάζει περιοριστικά TAC με πρόσθετα διορθωτικά μέτρα.  
2.1.4.  Σύνοψη  
Το 2016, τρία από τα επτά TAC για τα αποθέματα που έχουν υποβληθεί σε αξιολόγηση της 
ΜΒΑ καθορί στηκαν σύμφωνα με τη γνωμοδότηση για τη ΜΒΑ – η ρέγγα της Δυτικής και της 
Κεντρικής Βαλτικής Θάλασσας και η χωματίδα. Από το 2017 έως το 2019, καθορίστηκαν έξι 
TAC κάθε έτος σε επίπεδα που συνάδουν με τη ΜΒΑ. Το εν λόγω μέτρο δεν ίσχυσε για τον 
γάδο της Δυ τικής Βαλτικής το 2017, τη χωματίδα το 2018 και τη ρέγγα της Δυτικής Βαλτικής το 
2019, για την οποία μια γνωμοδότηση συνιστούσε μηδενική αλίευση, διότι η βιομάζα του 
αποθέματος ήταν χαμηλότερη από τα ασφαλή βιολογικά όρια. Η αλιευτική δραστηριότητα που 
λαμβάνει γνωμοδότηση για μηδενική αλίευση δεν συνάδει, καταρχήν, με τη ΜΒΑ και 
προτεραιότητα αποτελεί η ανασύσταση του αποθέματος. Μόνο μόλις αποκατασταθεί το 
απόθεμα, το ζήτημα επανέρχεται στο TAC που μπορεί να καθοριστεί, σύμφωνα με τη 
γνωμοδότηση του ICES για τη ΜΒΑ και με βάση το ΠΣΔ. Όσον αφορά το 2020, πέντε από τα 
έξι TAC που αφορούν αποθέματα με αξιολόγηση της ΜΒΑ καθορίστηκαν σύμφωνα με τη 
ΜΒΑ. Ωστόσο, δεν συνέβη το ίδιο για τη ρέγγα της Δυτικής Βαλτικής, δεδομένου ότι το 
απόθεμα αυτό έλαβε νέα γνωμοδ ότηση για μηδενική αλίευση.  
Τα ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετείχαν στη διαβούλευση εξέφρασαν διαφορετικές απόψεις 
σχετικά με τον ρόλο του ΠΣΔ όσον αφορά τον καθορισμό των TAC. Σύμφωνα με τις εθνικές 
διοικήσεις, το ΠΣΔ διευκόλυνε τη διαδικασία, τονίζοντας πα ράλληλα τη σημασία των 
αναλυτικών αξιολογήσεων των αποθεμάτων και τον αντίκτυπο των ετήσιων διακυμάνσεων των 
συνιστώμενων επιπέδων TAC, καθώς και παράγοντες μη σχετικούς με την αλιεία. Σύμφωνα με 
το BSAC, το ΠΣΔ δεν έχει ικανοποιήσει κανένα μέλος, μάλιστα ορισμένα μέλη το θεωρούν 
αντιπαραγωγικό. Υπάρχουν δύο γραμμές επιχειρημάτων που υποστηρίζουν την εκτίμηση αυτή – 
για ορισμένα μέλη, το ΠΣΔ είναι υπερβολικά άκαμπτο, επειδή δεν επιτρέπει την επαρκή αύξηση 
των TAC σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενώ άλλα μέλη υποστηρίζουν ότι το ΠΣΔ είναι 
υπερβολικά ευέλικτο και, ως εκ τούτου, δεν διασφάλισε τον καθορισμό όλων των TAC σε 
επίπεδα ΜΒΑ έως το 2020 το αργότερο.  
Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται τις απόψεις που εκφράζονται στο BSAC. Με βάση τα ανωτέρω, 
είναι προφανές ότι το ΠΣΔ διευκόλυνε τη συμφωνία σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες και 
 
8 
 τα διορθωτικά μέτρα, παρέχοντας σαφές σύνολο κανόνων, οι οποίοι πρέπει να τηρούνται τόσο 
από την Επιτροπή στις προτάσεις που υποβάλλει όσο και από το Συμβούλιο κατά τη διαδικασία 
λήψης  αποφάσεων. Δεδομένου ότι τηρήθηκαν οι λεπτομερείς κανόνες που ορίζονται στο ΠΣΔ, 
οι αποφάσεις υπήρξαν συνεκτικές και εναρμονισμένες με τους στόχους της ΚΑΠ και παράγουν 
αποτελέσματα. Για παράδειγμα, το απόθεμα γάδου της Δυτικής Βαλτικής αναμένεται να έχει  
αποκατασταθεί το 2020 και η ρέγγα της Δυτικής Βαλτικής ακολουθεί πορεία αποκατάστασης.  
2.2. ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΕΚΦΟΡΤΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΙΨΕΙΣ  
Ένας από τους βασικούς στόχους της μεταρρυθμισμένης ΚΑΠ είναι η εφαρμογή της 
υποχρέωσης εκφόρτωσης και η σταδιακή εξάλειψη των απορρ ίψεων, με την αποφυγή και τη 
μείωση των ανεπιθύμητων αλιευμάτων. Η υποχρέωση εκφόρτωσης ισχύει για τα είδη που 
ελέγχονται μέσω TAC. Στη Βαλτική Θάλασσα, η υποχρέωση εκφόρτωσης τέθηκε σε ισχύ την 1η 
Ιανουαρίου 2015 για τον γάδο, τη ρέγγα, την παπαλίνα και τ ον σολομό, και την 1η Ιανουαρίου 
2017 για τη χωματίδα.  
Στο άρθρο 7 του ΠΣΔ, περιλαμβάνονται αναλυτικότερες διατάξεις που συνδέονται με την 
εφαρμογή της υποχρέωσης εκφόρτωσης. Παρέχει στην Επιτροπή την εξουσία να εκδίδει 
κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τις εξαιρέσεις σχετικά με τα υψηλά ποσοστά επιβίωσης και για 
τις εξαιρέσεις de minimis, για τις ειδικές διατάξεις σχετικά με την τεκμηρίωση και για τον 
καθορισμό ελάχιστων μεγεθών αναφοράς διατήρησης13. Επιπλέον, στο ΠΣΔ διευκρινίζεται ότι η 
υποχρέωση εκφόρτωση ς δεν εφαρμόζεται στην ερασιτεχνική αλιεία.  
Το ICES εκτιμά14 ότι, κατά πάσα πιθανότητα, οι πρακτικές απορρίψεων δεν έχουν μεταβληθεί 
σχεδόν καθόλου από την έναρξη ισχύος της υποχρέωσης εκφόρτωσης:  οι απορρίψεις πελαγικών 
ειδών εξακολουθούν να είναι αμελητέε ς· όσον αφορά τους άλλους τύπους αλιείας, οι επισήμως 
αναφερόμενες απορρίψεις έχουν μειωθεί σε μηδενικά σχεδόν επίπεδα, αλλά οι παράνομες 
απορρίψεις συνεχίζονται. Στην αξιολόγηση των ετήσιων εκθέσεων των κρατών μελών του 2018 
σχετικά με την υποχρέωση εκφόρ τωσης15, η ΕΤΟΕΑ ανέφερε ότι όσον αφορά τους σχετικούς 
περιφερειακούς οργανισμούς της Βαλτικής Θάλασσας εφαρμόστηκαν προδραστικά 
προσεγγίσεις για τη βελτίωση της εφαρμογής της υποχρέωσης εκφόρτωσης. Ωστόσο, η ΕΤΟΕΑ 
ανέφερε επίσης ότι, σε όλες τις θαλάσσιες λεκάνες, τα ποσοτικά στοιχεία συνέχισαν να είναι 
πολύ περιορισμένα, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατο να εκτιμήσει τη μεταβολή των ποσοτήτων 
που απορρίπτονταν. Επιπλέον, υπήρχαν στοιχεία που αποδείκνυαν ότι δεν έχουν μεταβληθεί οι 
                                                           
13  Το άρθρο 15 του κανον ισμού (ΕΕ) 2019/1241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
20ής Ιουνίου 2019, σχετικά με τη διατήρηση αλιευτικών πόρων και την προστασία θαλάσσιων 
οικοσυστημάτων μέσω τεχνικών μέτρων, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1967/2006, (ΕΚ) 
αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου και των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1380/2013, (ΕΕ) 2016/1139, (ΕΕ) 
2018/973, (ΕΕ) 2019/472 και (ΕΕ) 2019/1022 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την 
κατάργηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 894/97, (ΕΚ) αριθ. 850/98, (Ε Κ) αριθ. 2549/2000, (ΕΚ) αριθ. 
254/2002, (ΕΚ) αριθ. 812/2004 και (ΕΚ) αριθ. 2187/2005 του Συμβουλίου (ΕΕ L 198 της 25.7.2019, 
σ. 105) επίσης περιλαμβάνει εξουσιοδότηση.  
14  Βλ. υποσημείωση, 5σ. 7-8, γνωμοδότηση του ICES του 2019, με τίτλο «Baltic Sea Ecoregion Fisheries 
Overview», της 12ης Δεκεμβρίου 2019, σ.  8. 
15  Bλ. υποσημείωση 9. 
 
9 
 αλιευτικές πρακτικές του κλά δου στη θάλασσα, και άρα φαινόταν μάλλον απίθανο να έχουν 
μειωθεί οι απορρίψεις.  
Τα ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετείχαν στη διαβούλευση συμμερίζονται τις απόψεις του ICES 
σχετικά με τη συνέχιση των απορρίψεων. Εκφράζουν την άποψη ότι θα πρέπει να βελτιωθού ν οι 
έλεγχοι. Τα ενδιαφερόμενα μέρη τονίζουν ορθώς ότι οι εν λόγω έλεγχοι εμπίπτουν στο πεδίο 
εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.  1224/2009 περί ελέγχου της τήρησης των κανόνων της 
ΚΑΠ16, και όχι του ΠΣΔ. Ορισμένα ενδιαφερόμενα μέλη ισχυρίζονται ότι η συχνό τερη χρήση 
του ανώτατου εύρους F MSY κατά τον καθορισμό των TAC θα συνέβαλλε στη μείωση των 
απορρίψεων, ενώ οι ΜΚΟ δεν επιθυμούν να χρησιμοποιηθούν καθόλου τα ανώτατα όρια. Όλοι 
οι συμμετέχοντες στη διαδικασία διαβούλευσης συμφωνούν με την εκτίμηση ότι τα π ραγματικά 
επίπεδα απορρίψεων παρέμειναν σχετικά σταθερά από την έναρξη ισχύος της υποχρέωσης 
εκφόρτωσης.  
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το χρονίζον πρόβλημα των απορρίψεων οφείλεται κυρίως στην έλλειψη 
ελέγχου και επιβολής από τις αρχές των κρατών μελών και πρέπει να αντιμετωπιστεί στο 
πλαίσιο του ενωσιακού συστήματος ελέγχου της αλιείας. Το ΠΣΔ της Βαλτικής Θάλασσας δεν 
ήταν σχεδιασμένο για την επίλυση του εν λόγω προβλήματος.  
2.3. ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓ ΙΣΗ 
Ο βασικός κανονισμός της ΚΑΠ αναφέρει, στο άρθρο 2 παράγραφος 3,  ότι η ΚΑΠ πρέπει να 
υλοποιεί μια οικοσυστημική προσέγγιση της διαχείρισης της αλιείας, προκειμένου να 
διασφαλίσει ότι θα μετριαστούν οι αρνητικές επιπτώσεις των αλιευτικών δραστηριοτήτων στο 
θαλάσσιο οικοσύστημα. Το άρθρο 3 παράγραφος 3 του ΠΣΔ προβλέπει ότι το ΠΣΔ πρέπει να 
συνάδει με την περιβαλλοντική νομοθεσία της Ένωσης, και ειδικότερα με τον στόχο της 
επίτευξης καλής περιβαλλοντικής κατάστασης έως το 2020, όπως απαιτείται από την οδηγία -
πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική 2008/56/ΕΚ17. Η οδηγία -πλαίσιο  για τη θαλάσσια 
στρατηγική παρέχει έντεκα χαρακτηριστικά ποιοτικής περιγραφής για τον προσδιορισμό της 
καλής περιβαλλοντικής κατάστασης. Στόχος του ΠΣΔ είναι να εξασφαλίσει την εκπλήρωση των 
όρων του χαρακτηριστικού 3 (το πλέον συναφές για τη διαχείριση τ ης αλιείας) και να συμβάλει 
στην εκπλήρωση άλλων σχετικών χαρακτηριστικών, ανάλογα με τον σχετικό ρόλο που 
διαδραματίζει η αλιεία.  
Το χαρακτηριστικό 3 συνδέεται άμεσα με τον καθορισμό των αλιευτικών δυνατοτήτων. 
Αναφέρει ότι «οι πληθυσμοί όλων των εμπορικ ά εκμεταλλεύσιμων ιχθύων, των μαλακίων και 
των οστρακόδερμων βρίσκονται σε ασφαλή όρια από βιολογική άποψη, παρουσιάζοντας μια 
κατανομή του πληθυσμού ανά ηλικία και ανά μέγεθος που δείχνει την καλή κατάσταση του 
αποθέματος». Οι αλιευτικές δραστηριότητες έχ ουν αντίκτυπο στα εν λόγω χαρακτηριστικά που 
                                                           
16  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2009, περί θεσπίσεως ενωσιακού 
συστήματος ελέγχου της τήρησης των κανόνων της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΕΕ  L 343 της 22.12.2009, 
σ. 1). 
17  Οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβ ουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008, περί 
πλαισίου κοινοτικής δράσης στο πεδίο της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον (ΕΕ  L 164 της 
25.6.2008, σ.  19). 
 
10 
 αφορούν τη βιοποικιλότητα (1), τα δίκτυα τροφής (4), την ακεραιότητα του θαλάσσιου βυθού 
(6) και τα απορρίμματα στη θάλασσα (10). Η συμβολή της αλιείας στα άλλα χαρακτηριστικά 
είναι, στην καλύτερη περίπτωση, έμμ εση και/ή μη σημαντική18.  
Ο αντίκτυπος που έχουν οι αλιευτικές δραστηριότητες στον πληθυσμό φωκαινών της Βαλτικής 
Θάλασσας αποτελεί σοβαρό λόγο ανησυχίας. Ο πνιγμός στα αλιευτικά εργαλεία θεωρείται η 
κύρια αιτία της ανθρωπογενούς θνησιμότητας για τα εν λόγ ω θηλαστικά. Με εκτιμώμενο 
πληθυσμό μόλις 447 ατόμων, ο πληθυσμός αυτός είναι σήμερα καταχωρισμένος ως κρισίμως 
απειλούμενος19. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα κράτη μέλη της Βαλτικής Θάλασσας δεν έχουν λάβει 
επαρκή μέτρα για την προστασία των εν λόγω ζώων, και θα  εξετάσει τη λήψη επειγόντων 
μέτρων που μπορούν να δικαιολογηθούν και υπαγορεύονται από επιστημονικά στοιχεία.  
Το ICES επιβεβαιώνει ότι το οικοσύστημα της Βαλτικής Θάλασσας μεταβάλλεται ριζικά και δεν 
βρίσκεται σε ισορροπία. Πολλά είδη και οικότοποι της Βα λτικής Θάλασσας δεν βρίσκονται σε 
καλή περιβαλλοντική κατάσταση, λόγω της ανθρώπινης επιρροής στο θαλάσσιο περιβάλλον20. 
Οι πέντε σημαντικότερες πιέσεις στη Βαλτική Θάλασσα είναι ο εμπλουτισμός με θρεπτικά και 
οργανικά συστατικά, η αλιεία, η εισαγωγή μολυσμ ατικών ενώσεων, η εισαγωγή μη αυτοχθόνων 
ειδών και η απόξεση και απώλεια υποστρώματος.  
2.4. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣ ΙΑ 
Προκειμένου να ληφθούν καλύτερα υπόψη οι διαφορές μεταξύ των διαφόρων θαλάσσιων 
λεκανών και να εμπλακούν περισσότερο τα ενδιαφερόμενα μέρη στη δ ιαχείριση της αλιείας, το 
2004 η ΕΕ πρόβλεψε την ίδρυση περιφερειακών γνωμοδοτικών συμβουλίων21. Το BSAC 
ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 2006. Ο κύριος στόχος του είναι η παροχή συμβουλευτικών 
υπηρεσιών για τη διαχείριση της αλιείας στη Βαλτική Θάλασσα. Αποτελείται  από οργανώσεις 
που εκπροσωπούν την αλιεία και άλλες ομάδες συμφερόντων που επηρεάζονται από την ΚΑΠ 
(π.χ. περιβαλλοντικές, αθλητικές οργανώσεις και οργανώσεις ερασιτεχνικής αλιείας)22.  
Η μεταρρύθμιση της ΚΑΠ το 2013 ενίσχυσε περαιτέρω αυτή την περιφερειακ ή διάσταση, καθώς 
και την οικειοποίηση της διαχείρισης της αλιείας. Ο ρόλος και η λειτουργία των γνωμοδοτικών 
συμβουλίων ενσωματώθηκαν στον βασικό κανονισμό της ΚΑΠ23. Για συγκεκριμένα ζητήματα, 
μεταξύ άλλων για τις κοινές συστάσεις των κρατών μελών, πρέπει  να ζητείται η γνώμη των 
γνωμοδοτικών συμβουλίων, και οι συμβουλές τους θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Επίσης, 
πρέπει να επεξηγούνται οι αποκλίσεις που παρατηρούνται στο επίπεδο των μέτρων. Η Επιτροπή 
                                                           
18  Εισαγωγή μη αυτοχθόνων ειδών (2), ανθρωπογενής ευτροφισμός (5), υδρογραφικές συνθήκες ( 7), επίπεδο 
συγκεντρώσεων των ρυπογόνων ουσιών (8), επίπεδο συγκεντρώσεων ρυπογόνων ουσιών σε ψάρια και 
θαλασσινά (9), εισαγωγή ενέργειας, καθώς και υποθαλάσσιου θορύβου (11).  
19  Bλ. υποσημείωση  14 (Ecosystem overview), σ. 18. 
20  Βλ. υποσημείωση 7, σ. 1; υποσημείωση 14 (Ecosystem overview), σ. 3.  
21  Απόφαση 2004/585/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 2004, για την ίδρυση περιφερειακών 
γνωμοδοτικών συμβουλίων δυνάμει της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΕΕ  L 256 της 3.8.2004, σ.  17).  
22  http://www.bsac.dk/BSAC/About -the-BSAC.  
23  Άρθρα 43 έως 45 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ.  1380/2013. Επιπλέον, περισσότερο λεπτομερείς κανόνες 
σχετικά με τη λειτουργία των γνωμοδοτικών συμβουλίων καθορίστηκαν με τον κατ’  εξουσιοδότησ η 
κανονισμό (ΕΕ) 2015/242 της Επιτροπής, της 9ης Οκτωβρίου 2014, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων 
σχετικά με τη λειτουργία των γνωμοδοτικών συμβουλίων στο πλαίσιο της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΕΕ 
L 41 της 17.2.2015, σ.  1). 
 
11 
 και τα κράτη μέλη μπορούν να συμβουλεύονται το γνωμοδο τικό συμβούλιο για οποιοδήποτε 
μέτρο, και τα γνωμοδοτικά συμβούλια μπορούν να διατυπώνουν συστάσεις και να ενημερώνουν 
σχετικά με τα προβλήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση της αλιείας, τις 
κοινωνικοοικονομικές πτυχές και τις πτυχές διατήρησης.  
Άλλωστ ε, στο πλαίσιο της ενισχυμένης περιφερειοποίησης, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη 
μπορούν να υποβάλλουν κοινές συστάσεις για θέματα για τα οποία η Επιτροπή είναι 
εξουσιοδοτημένη να εκδίδει κατ’  εξουσιοδότηση πράξεις, ήτοι για τα αναγκαία μέτρα 
διατήρησης, τα τ εχνικά μέτρα και τα σχέδια απορρίψεων. Προς τούτο, τα κράτη μέλη της 
Βαλτικής Θάλασσας ίδρυσαν το φόρουμ για την αλιεία στη Βαλτική Θάλασσα (στο εξής: 
φόρουμ BALTFISH) στο τέλος του 201324. Πρωταρχικός στόχος του φόρουμ BALTFISH είναι 
να βελτιωθεί ο συντονι σμός και η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών του όσον αφορά τη 
διαχείριση της αλιείας, καθώς και να αναπτυχθεί η συνεργασία με άλλους βασικούς 
ενδιαφερόμενους φορείς της περιοχής. Το φόρουμ διαθέτει δύο επίπεδα εργασίας: μια ομάδα 
υψηλού επιπέδου, αποτελο ύμενη από τους επικεφαλής του τομέα αλιείας των κρατών μελών με 
συμμετοχή των αρμόδιων υπαλλήλων της Επιτροπής, και ένα φόρουμ σεμιναρίου, που 
απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών, της Επιτροπής, του BSAC και των αρμόδιων 
διακυβερνητικών οργανισμών  και άλλων ενδιαφερομένων μερών.  
Τα ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετείχαν στη διαβούλευση δεν είναι πεπεισμένα για την 
προστιθέμενη αξία του ΠΣΔ όσον αφορά την περιφερειακή συνεργασία. Τα κράτη μέλη 
θεωρούν ότι η περιφερειακή συνεργασία έχει αναπτυχθεί θετικ ά, ενώ παράλληλα τονίζουν ότι θα 
μπορούσε κυρίως να βελτιωθεί η κατάρτιση κοινών συστάσεων. Η ιδέα των κοινών συστάσεων 
ως μέσου που ενδείκνυται για το περιφερειακό επίπεδο είναι σαφώς κατανοητή, αλλά η 
κατάρτισή τους προϋποθέτει συχνά χρονοβόρες προκαταρκ τικές έρευνες. Επιπλέον, η έκδοση 
κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων απαιτεί επίσης χρόνο, λόγω των διαφόρων επιστημονικών και 
διοικητικών σταδίων της διαδικασίας. Τέλος, οι έλεγχοι από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο αποτελούν σημαντικά βήματα στη διαδι κασία. Τα κράτη μέλη επισημαίνουν ότι θα 
χρειαζόταν να δημιουργηθούν περισσότερες τυπικές δομές για τις περιφερειακές ομάδες, τις 
οποίες δεν προβλέπει το ΠΣΔ. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί τα 
ενδιαφερόμενα μέρη θεωρούν ότι το ΠΣΔ αποδείχθηκ ε ανεπαρκές όσον αφορά την προώθηση 
της περιφερειοποίησης.  
Το BSAC συμμερίζεται την άποψη ότι το ΠΣΔ δεν έχει ενισχύσει την περιφερειακή συνεργασία. 
Κυρίως αποδοκιμάζει το γεγονός ότι το φόρουμ BALTFISH δεν αφιερώνει αρκετό χρόνο για 
θέματα που δεν σχετίζ ονται με τις ετήσιες αλιευτικές δυνατότητες  
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ΠΣΔ παρέχει το αναγκαίο νομικό πλαίσιο και ότι τα κράτη μέλη θα 
έπρεπε να είχαν αξιοποιήσει σε μεγαλύτερο βαθμό την περιφερειοποίηση, καταρτίζοντας 
περισσότερες κοινές προτάσεις και ζητών τας την άποψη των γνωμοδοτικών συμβουλίων και 
άλλων ενδιαφερομένων για τα θέματα που επηρεάζουν τη Βαλτική Θάλασσα τα τελευταία έτη. 
Βασικά ζητήματα, όπως η πιο βιώσιμη διαχείριση των αποθεμάτων γάδου της Ανατολικής 
Βαλτικής ή η λήψη πραγματικών μέτρων για  την προστασία των φωκαινών που απειλούνται με 
εξαφάνιση δεν έχουν αντιμετωπιστεί σε συλλογικό επίπεδο.  
                                                           
24  Μνημόνιο συμφωνίας σχετικά  με τις αρχές και τις μεθόδους εργασίας του φόρουμ για την αλιεία στη 
Βαλτική Θάλασσα (BALTFISH), της 13ης Δεκεμβρίου 2013, http://www.bsac.dk/BSAC -
Resources/Documents -section/BALTFISH.  
 
12 
 2.5. ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ  
Συνολικά, η αλιεία στη Βαλτική Θάλασσα έχει αποφέρει κέρδη, μολονότι μειώθηκαν οι 
εκφορτώσεις και η αξία τους, κυρίως λό γω της μείωσης των τιμών του γάδου. Στο παρόν στάδιο, 
δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για την ανάπτυξη μετά το 2018, αλλά η περιβαλλοντική 
κατάσταση, τα εξαντλημένα αποθέματα γάδου στην Ανατολική Βαλτική Θάλασσα και η 
τρέχουσα κατάσταση της δημόσιας υγείας  είχαν σίγουρα αρνητικό αντίκτυπο.  
Τα ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετείχαν στη διαβούλευση ισχυρίζονται ότι υπάρχει αρνητική 
συσχέτιση μεταξύ της υλοποίησης του ΠΣΔ και της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης, λόγω της 
αρνητικής εξέλιξης των αποθεμάτων. Ο τομέας  της αλιείας ισχυρίζεται ότι η σημαντικότερη 
αδυναμία του ΠΣΔ είναι η παράβλεψη των κοινωνικοοικονομικών παραμέτρων και η ακαμψία 
κατά τον καθορισμό των TAC, δεδομένου ότι ο τομέας θεωρεί ότι οι όροι χρήσης των ανώτατων 
ορίων θα πρέπει να είναι λιγότερο αυ στηροί, ώστε να χρησιμοποιούνται συχνότερα τα ανώτατα 
όρια. Στον αντίποδα, οι ΜΚΟ υποστηρίζουν ότι η συνεκτίμηση των κοινωνικοοικονομικών 
παραμέτρων στο πλαίσιο του καθορισμού των TAC δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένη και ότι η 
χρήση των ανώτατων ευρών του F MSY ισοδυναμεί με «υπεραλίευση». Θεωρούν επίσης ότι η 
«υπεραλίευση» οδήγησε σε αρνητικές κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις. Τα κράτη μέλη τονίζουν 
ότι το ανώτατο εύρος μπορεί να χρησιμοποιείται για κοινωνικοοικονομικούς λόγους.  
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ΠΣΔ υπή ρξε θετικό. Η συνδυαστική ανάπτυξη των αποθεμάτων 
ιχθύων και της αλιείας δεν οφείλεται τόσο στην υλοποίηση του ΠΣΔ όσο σε παράγοντες που 
προϋπήρχαν πολύ πριν από τη θέση σε ισχύ του ΠΣΔ, ήτοι σε περιβαλλοντικούς παράγοντες και 
ιδίως στη μη βιώσιμη αλιεία, οι οποίοι με την πάροδο του χρόνου προκάλεσαν σοβαρή 
κοινωνικοοικονομική ζημία, με σοβαρό κόστος για τους αλιείς και τις γυναίκες των οποίων η 
επιβίωση εξαρτάται από την αλιεία. Μόνον οι βιώσιμες αλιευτικές πρακτικές και η ουσιαστική 
προστασία του περιβάλλ οντος μπορούν να εξασφαλίσουν διαχρονικά τη διατήρηση των 
αλιευτικών κοινοτήτων. Αυτό προβλέπει το νομικό πλαίσιο του ΠΣΔ.  
Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο κανονισμός για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και 
Αλιείας (ΕΤΘΑ)25 στηρίζει τους στόχους της ΚΑΠ και , ως εκ τούτου, την υλοποίηση του ΠΣΔ. 
Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν το ΕΤΘΑ, ιδίως για να στηρίξουν την 
ανάπτυξη πιο επιλεκτικών αλιευτικών δραστηριοτήτων, να συγχρηματοδοτήσουν 
δραστηριότητες ελέγχου της αλιείας και επιβολής της νομοθεσία ς και να περιορίσουν τις 
κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις που προκαλούν στους αλιείς ορισμένα μέτρα διατήρησης. Με 
βάση τις εκθέσεις των κρατών μελών, η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια έκθεση σχετικά με την 
εφαρμογή του ΕΤΘΑ26. 
                                                           
25  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 508/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 
2014, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση των κανονισμών του 
Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2328/2003, (ΕΚ) αριθ. 861/2006, (ΕΚ) αριθ.  1198/2006 και (ΕΚ) αριθ. 791/2007 
και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1255/201 1 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ  L 149 
της 20.5.2014, σ.  1). 
26  Για το τελευταίο σχέδιο έκθεσης, βλ. https://ec.europa.eu/fisheries/sites/fisheries/files/2019 -11-26-emff -
implementation -report_en.pdf.