[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 11.4.2011

COM(2011) 184 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1608/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές για την επιστήμη και την τεχνολογία

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1608/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές για την επιστήμη και την τεχνολογία

ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Οι επίσημες στατιστικές για την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία (στατιστικές ΕΤΚ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην απόφαση αριθ. 1608/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22 Ιουλίου 2003, σχετικά με την ανάπτυξη και την παραγωγή κοινοτικών στατιστικών για την επιστήμη και την τεχνολογία[1]. Η εν λόγω απόφαση εφαρμόζεται από την Eurostat, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, μέσω νομοθετικών μέτρων και εθελοντικής συλλογής στοιχείων καθώς και μέσω της παραγωγής στατιστικών από την ίδια την Eurostat.

Η έκθεση αξιολογεί την εφαρμογή των μεμονωμένων στατιστικών δράσεων που παρατίθενται στο άρθρο 2 της εν λόγω απόφασης. Οι ενέργειες αυτές αποσκοπούν στη διαμόρφωση ενός συστήματος στατιστικών πληροφοριών για την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία με σκοπό την υποστήριξη και την παρακολούθηση των πολιτικών της ΕΕ.

Οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 753/2004 και αριθ. 1450/2004 της Επιτροπής για την εφαρμογή της απόφασης 1608/2003/ΕΚ αφορούν τις δύο συλλογές στοιχείων που πραγματοποιούνται σε τακτική βάση εντός του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος (ΕΣΣ) από τις στατιστικές αρχές των κρατών μελών. Τόσο οι στατιστικές για την έρευνα και την ανάπτυξη (Ε&Α) όσο και οι στατιστικές για την καινοτομία που παράγονται με βάση τους εν λόγω δύο κανονισμούς εφαρμογής αναγνωρίζονται και παρατίθενται ευρέως ως στοιχεία αναφοράς στο πλαίσιο της παρακολούθησης της πολιτικής της ΕΕ στον τομέα της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας (ΕΤΚ).

Μαζί με τα στοιχεία για Ε&Α ο πρώτος εκ των δύο κανονισμός περιγράφει επίσης τις στατιστικές εργασίες που καλύπτουν τους άλλους τομείς των στατιστικών στον τομέα των ΕΤΚ, όπως οι ανθρώπινοι πόροι στην επιστήμη και την τεχνολογία, οι βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και οι υπηρεσίες που βασίζονται στη γνώση και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Οι στατιστικές στους εν λόγω τομείς παράγονται απευθείας από την Eurostat με χρήση των υπαρχόντων στοιχείων και στατιστικών πηγής (εκτός ή εντός της Eurostat). Τα στοιχεία αυτά συμπληρώνονται με την εθελοντική συλλογή στοιχείων εντός του ΕΣΣ σχετικά με τη σταδιοδρομία των κατόχων διδακτορικού.

Η ποιότητα των στατιστικών στοιχείων έχει αποκτήσει ουσιαστική σημασία εξαιτίας του προσανατολισμού και της παρακολούθησης της πολιτικής και, ιδιαίτερα, για τον λόγο ότι οι στόχοι της πολιτικής καθορίζονται βάσει στατιστικών πληροφοριών. Η στρατηγική «Ευρώπη 2020», όπως και η στρατηγική της Λισαβόνας την οποία διαδέχτηκε, έχει καθορίσει συγκεκριμένο στόχο για την ένταση Ε&Α (δαπάνες ίσες με το 3% του ΑΕγχΠ της ΕΕ για την Ε&Α έως το 2020) και, ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντικό να διατηρηθεί το υψηλό επίπεδο της ποιότητας της μέτρησης.

Η έγκριση των παραπάνω κανονισμών για την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1608/2003/ΕΚ σταθεροποίησε την ποιότητα των δεδομένων ΕΤΚ. Αυτό οδήγησε σε σταδιακές και συνεχιζόμενες βελτιώσεις και σε στενή παρακολούθηση της ποιότητας. Η αποδοχή και η εφαρμογή διεθνών προτύπων και μεθοδολογίας και οι συνεχείς συζητήσεις σχετικά με τη σημασία που έχουν εντός ενός δυναμικού πλαισίου μέτρησης αποσκοπούν στην παραγωγή επικαιροποιημένων στατιστικών υψηλής ποιότητας.

Στις εργασίες για την περαιτέρω ανάπτυξη των στατιστικών ΕΤΚ θα ληφθούν υπόψη τόσο οι προτεραιότητες που καθορίζονται από τις ανάγκες της πολιτικής όσο και οι εξελίξεις του ΕΣΣ στο σύνολό του. Δεδομένων των προτεραιοτήτων που έχουν ήδη καθοριστεί στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» και στην εμβληματική πρωτοβουλία «Ένωση καινοτομίας», θα επιδιωχθεί μια ισορροπία μεταξύ των νέων εργασιών και των ενεργειών για την περαιτέρω βελτίωση των υπαρχουσών στατιστικών ΕΤΚ.

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1608/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τουΣυμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές για την επιστήμη και την τεχνολογία

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα έκθεση αφορά την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1608/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, σχετικά με την παραγωγή και την ανάπτυξη κοινοτικών στατιστικών για την επιστήμη και την τεχνολογία (στο εξής: η απόφαση).

Πρόκειται για τη δεύτερη έκθεση που πρέπει να υποβάλει η Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο βάσει του άρθρου 5 της απόφασης. Η πρώτη έκθεση εγκρίθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2007[2].

Τον Ιούνιο του 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε το έγγραφο «Ευρώπη 2020: Νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση και την ανάπτυξη[3]» . Επιβεβαίωσε επίσης τους πέντε βασικούς στόχους της ΕΕ, ένας από τους οποίους είναι η βελτίωση των συνθηκών για καινοτομία και έρευνα και ανάπτυξη Ε&Α, ιδίως με σκοπό την αύξηση του συνολικού επιπέδου των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα αυτό στο 3% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ).

Επιπλέον, στην ανακοίνωσή της της 6ης Οκτωβρίου 2010[4], η Επιτροπή πρότεινε έναν δείκτη που να αντανακλά την Ε&Α και την ένταση καινοτομίας και να παρακολουθεί τη συνολική πρόοδο στην επίδοση της καινοτομίας, έναν ετήσιο πίνακα όσον αφορά την Ένωση έρευνας και καινοτομίας[5].

Το Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας ζήτησε να καθοριστεί ένα περιορισμένο και συνεκτικό σύνολο δεικτών οι οποίοι θα αποτελέσουν λειτουργικό εργαλείο σύμφωνα με τους πολιτικούς στόχους και τις στρατηγικές του Συμβουλίου για την παρακολουθηση της προόδου που συντελείται για την πλήρη επίτευξη του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας[6] ( μια ευρωπαϊκή «ενιαία αγορά» έρευνας και καινοτομίας, όπου κυκλοφορούν ελεύθερα οι ερευνητές, οι ιδέες και η γνώση ).

Η έκθεση λαμβάνει υπόψη τον τρόπο με τον οποίο τίθεται σε εφαρμογή το σύστημα στατιστικών πληροφοριών για την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία για την υποστήριξη και την παρακολούθηση των πολιτικών της ΕΕ. Το πρώτο μέρος της έκθεσης εστιάζει στην εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 2 της απόφασης. Ακολουθούν κεφάλαια σχετικά με την ποιότητα των στοιχείων, τις δαπάνες και το στατιστικό φόρτο. Το τελευταίο κεφάλαιο της έκθεσης εστιάζεται στις μελλοντικές στρατηγικές ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν τα ερχόμενα έτη.

2. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

2.1 Εφαρμογή από την Επιτροπή

Η απόφαση αριθ. 1608/2003/ΕΚ εφαρμόζεται από την Eurostat μέσω νομοθετικών μέτρων και εθελοντικής συλλογής στοιχείων εντός των κρατών μελών καθώς και μέσω της παραγωγής στατιστικών από την ίδια την Eurostat.

Το πιο σημαντικό είναι ότι υπάρχουν δύο κανονισμοί εφαρμογής σε ισχύ:

Άρθρο 2 παράγραφοι 1 και 2 της απόφασης

• Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 753/2004 της Επιτροπής, της 22ας Απριλίου 2004, για εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1608/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την παραγωγή και την ανάπτυξη κοινοτικών στατιστικών για την επιστήμη και την τεχνολογία[7], ο οποίος επικεντρώνεται κυρίως στις στατιστικές Ε&Α. Ο εν λόγω κανονισμός καλύπτει τις στατιστικές για τους ανθρώπινους πόρους στην επιστήμη και στην τεχνολογία («στατιστικές HRST»), τις στατιστικές για τις βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και τις υπηρεσίες που βασίζονται στη γνώση, τις στατιστικές διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και άλλες στατιστικές ΕΤΚ (χωρίς, ωστόσο, να αναθέτει απευθείας καθήκοντα στα κράτη μέλη).

Άρθρο 2 παράγραφος 2 (καινοτομία) της απόφασης

• Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1450/2004 της Επιτροπής, της 13ης Αυγούστου 2004, για την εφαρμογή της απόφασης 1608/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την παραγωγή και την ανάπτυξη κοινοτικών στατιστικών για την καινοτομία[8].

Τόσο τα στατιστικά στοιχεία για την Ε&Α όσο και για την καινοτομία που συλλέγονται μέσω των δύο αυτών κανονισμών εφαρμογής έχουν αναγνωριστεί και παρατίθεται ευρέως ως στοιχεία αναφοράς κατά την παρακολούθηση της πολιτικής της ΕΕ.

Τα κύρια επιτεύγματα στους διάφορους τομείς των στατιστικών ΕΤΚ είναι τα εξής:

2.1.1 Στατιστικές Ε&Α (συμπεριλαμβανομένων των στατιστικών για τις πιστώσεις κρατικών προϋπολογισμών ή τις δαπάνες που διατίθενται στην Ε&Α, γνωστές ως στατιστικές GBAORD)

Οι στατιστικές Ε&Α μετρούν τις επιδόσεις Ε&Α της στην Ευρώπη. Οι δαπάνες Ε&Α και το προσωπικό Ε&Α από την πλευρά της επιχείρησης ή του ιδρύματος που πραγματοποιεί Ε&Α καταρτίζονται σε διάφορες διαστάσεις και κατανομές. Οι στατιστικές αυτές βασίζονται στο εγχειρίδιο Frascati και θα χρησιμοποιηθούν μεταξύ άλλων για την κατάρτιση δεικτών έντασης των δημοσίων και των ιδιωτικών επενδύσεων Ε&Α για τη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Έως τώρα χρησιμοποιούνται για την κατάρτιση του δείκτη έντασης Ε&Α που αποφασίστηκε στα Συμβούλια της Λισαβόνας και της Βαρκελώνης.

Κύρια επιτεύγματα:

• η αύξηση του όγκου της παραγωγής στοιχείων και της ποιότητας των στοιχείων και η εναρμόνιση των ερωτηματολογίων και των χρονολογικών σειρών συλλογής στοιχείων με τον ΟΟΣΑ·

• η συμφωνία που επιτεύχθηκε για την επεξεργασία της «Ε&Α που χρηματοδοτείται από το εξωτερικό»·

• η έναρξη της μέτρησης της έρευνας που συντονίζεται σε διακρατικό επίπεδο στην Ευρώπη (GBAORD και διακρατικοί δημόσιοι συντελεστές Ε&Α).

• η βελτίωση της ποιότητας και της εναρμόνισης των στοιχείων μέσω της καθιερωμένης υποβολής εκθέσεων σχετικά με την ποιότητα και έναρξη δράσεων βελτίωσης βάσει των εκθέσεων.

2.1.2 Κοινοτικές στατιστικές καινοτομίας

Οι κοινοτικές έρευνες καινοτομίας μετρούν την επίδοσης των επιχειρήσεων ως προς την καινοτομία στην Ευρώπη. Παρέχουν δείκτες για τις δραστηριότητες καινοτομίας, τους διάφορους τύπους καινοτομίας, τις δαπάνες καινοτομίας, τα αποτελέσματα ή τη συνεργασία για την καινοτομία. Οι εν λόγω έρευνες αποτελούν τη μόνη εναρμονισμένη πηγή για τη μέτρηση της καινοτομίας στην Ευρώπη και πέραν αυτής. Βασίζονται στο «εγχειρίδιο του Όσλο».

Κύρια επιτεύγματα:

• Δημοσιοποίηση του εγχειριδίου του Όσλο 2005 Eurostat/OΟΣΑ του 2005 που επίσης καλύπτει την καινοτομία στον τομέα της οργάνωσης και της εμπορικής προώθησης.

• Προετοιμασία μιας σειράς κύκλων της κοινοτικής έρευνας για την καινοτομία με ένα εναρμονισμένο ερωτηματολόγιο έρευνας και εναρμονισμένη μεθοδολογία που περιλαμβάνει ad hoc ενότητες που καλύπτουν τις οικολογικές καινοτομίες, τη δημιουργικότητα και τις δεξιότητες (για το 2008 και το 2010 αντιστοίχως).

• Άνοιγμα και επέκταση της πρόσβασης στα μικροστοιχεία CIS μέσω του κέντρου SAFE της Eurostat και μέσω της κυκλοφορίας CD-Rom για ευρύτερη ερευνητική χρήση.

Άρθρο 2 παράγραφος 2 (στατιστικές HRST, στατιστικές για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και στατιστικές υψηλής τεχνολογίας) της απόφασης

2.1.3 Στατιστικές για τους ανθρώπινους πόρους στην επιστήμη και στην τεχνολογία, τις στατιστικές για τις βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και τις υπηρεσίες που βασίζονται στη γνώση και στατιστικές διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας

Οι στατιστικές HRST, που βασίζονται στο Εγχειρίδιο της Κανμπέρα, μετρούν το τμήμα του εργατικού δυναμικού με ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας ή που απασχολείται στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας. Οι στατιστικές υψηλής τεχνολογίας και γνώσης παρακολουθούν τους τομείς της οικονομίας που χαρακτηρίζονται από υψηλή ένταση γνώσης (π.χ. φαρμακευτικά προϊόντα, υπολογιστές, τηλεπικοινωνίες, αεροσκάφη, Ε&Α). Αυτά τα δύο σύνολα στατιστικών παράγονται από τη Eurostat με τη χρήση στατιστικών στοιχείων από άλλες έρευνες και μέσω στατιστικών στοιχείων που καταρτίζει η Eurostat. Οι στατιστικές για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας χρησιμοποιούνται εν γένει ως δείκτες αποτελέσματος σχετικά με την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία και οι εν λόγω δείκτες παράγονται στην Eurostat με βάση διοικητικά στοιχεία που προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας ή άλλα σημαντικά γραφεία διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Οι συγκρίσεις σε παγκόσμιο επίπεδο των δραστηριοτήτων ευρεσιτεχνίας επιτρέπουν να αξιολογηθεί η καινοτομική ικανότητα των αντίστοιχων οικονομιών,

Κύρια επιτεύγματα:

•Σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και το Ινστιτούτο Στατιστικής της UNESCO (UIS) και βάσει των μεγαλύτερων αναγκών των χρηστών, εκπόνηση και ευρύτερη εφαρμογή της εθελοντικής άμεσης συλλογής στοιχείων στα κράτη μέλη για τις «στατιστικές για τη σταδιοδρομία των κατόχων διδακτορικού» («στατιστικές CDH») που αφορούν τους κατοίκους κατόχους διδακτορικού, συμπεριλαμβανομένων των προσωπικών χαρακτηριστικών τους, του εκπαιδευτικού και επαγγελματικού ιστορικού τους, της διεθνούς κινητικότητας, κ.λπ.

• Συνέχιση και επιτάχυνση της τακτικής παραγωγής στατιστικών HRST και στατιστικών υψηλής τεχνολογίας που βασίζονται στις υπάρχουσες πηγές στοιχείων.

• Αξιολόγηση των βασικών ταξινομήσεων και της δυνατότητάς τους να παρέχουν πληροφορίες για την οικονομία έντασης γνώσης (δραστηριότητες).

• Σε συνεργασία με άλλα διεθνή ιδρύματα (όπως το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας — EPO, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας — WIPO, το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Εμπορικών Σημάτων των ΗΠΑ — USPTO, το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας της Ιαπωνίας JPO, το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών των ΗΠΑ — NSF ή τον ΟΟΣΑ), θέσπιση και περαιτέρω βελτίωση της EPO PATSTAT, της εναρμονισμένης βάσης μη επεξεργασμένων στοιχείων που καλύπτει μεταξύ άλλων τις αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας EPO και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας USPTO που έχουν χορηγηθεί.

• Συμβολή στην αναθεώρηση του εγχειριδίου ευρεσιτεχνίας του ΟΟΣΑ του 2009 και επανεξέτασή της σε συνεργασία με τους προαναφερόμενους άλλους σημαντικούς χρήστες των στοιχείων και των στατιστικών για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

• Βελτίωση και εφαρμογή της μεθόδου της Eurostat για την εναρμόνιση των ονομάτων των υποψηφίων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ώστε να καταστεί δυνατή η παραγωγή επιπλέον στατιστικών για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, π.χ. ποσοστά συγκέντρωσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, καθώς και για την κατανομή των υποψηφίων αυτών σε θεσμικούς τομείς. Μια πρώτη έκδοση των δύο μεθόδων εφαρμόστηκε στα ονόματα των υποψηφίων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας στο EPO και στο USPTO το 2006 και οι μέθοδοι επικαιροποιήθηκαν το 2009 βάσει των ονομάτων όλων των υποψηφίων του EPO PATSTAT.

• Από το 2005 και μετά, οι σημαντικές προσπάθειες που καταβλήθηκαν για την επεξεργασία των στοιχείων και οι μεθοδολογικές εξελίξεις οδήγησαν σε μεγάλη αύξηση των δεικτών για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, π.χ. υψηλή τεχνολογία, βιοτεχνολογία, ξένη ιδιοκτησία, κοινά διπλώματα ευρεσιτεχνίας εντός της ΕΕ και σε διεθνές επίπεδο, παραθέσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ενεργειακές τεχνολογίες.

Άρθρο 2 παράγραφος 2 (στατιστικές ανά φύλο) της απόφασης

Οι μεταβλητές προσωπικού της συλλογής στοιχείων Ε&Α, οι στατιστικές HRST και οι εθελοντικές στατιστικές CDH εμφανίζουν κατανομές ανά φύλο όπου κρίνεται σκόπιμο. Αυτό διευκόλυνε σε μεγάλο βαθμό τη δημοσίευση της έκθεσης της Επιτροπής σχετικά με το ρόλο των γυναικών στην επιστήμη — She Figures’ (στοιχεία για τις γυναίκες) — το 2006 και το 2009.

Άρθρο 2 παράγραφος 3 της απόφασης

Οι μεθοδολογικές εργασίες συνεχίστηκαν σε στενή συνεργασία με άλλους διεθνείς εταίρους, κυρίως τον ΟΟΣΑ. Αυτό οδήγησε, μεταξύ άλλων, σε νέα και αναθεωρημένα εγχειρίδια που προαναφέρθηκαν, σε εξορθολογισμένα εργαλεία και διαδικασίες για τη συλλογή στοιχείων Ε&Α και CDH. Τα πρότυπα και οι ταξινομήσεις επικαιροποιήθηκαν για να συμμορφώνονται με τις αναθεωρημένες βασικές ταξινομήσεις (οικονομική δραστηριότητα, ταξινόμηση προϊόντων, κοινωνικοοικονομικοί στόχοι).

Άρθρο 2 παράγραφος 5 της απόφασης

Ο κύριος δίαυλος διάδοσης για τα λεπτομερή στοιχεία ΕΤΚ και τη σχετική τεκμηρίωση είναι η διαδικτυακή στατιστική βάση δεδομένων της Eurostat, η πρόσβαση στην οποία είναι δωρεάν. Η διάδοση της βάσης δεδομένων υποστηρίζεται από πολυάριθμες στατιστικές εκδόσεις και ανακοινωθέντα τύπου. Επιπλέον, τα βασικά πορίσματα παρατίθενται στη δικτυακή υπηρεσία της Eurostat «Statistics Explained» (επεξήγηση στατιστικών). Εκτός από αυτή τη στατιστική παραγωγή, η Eurostat άρχισε να παρέχει πρόσβαση για ερευνητικούς σκοπούς στα μικροστοιχεία CIS μέσω του κέντρου SAFE και με την κυκλοφορία CD-Rom. Αυτό συνέβαλε σημαντικά στη διεθνή καινοτομική έρευνα εντός και εκτός της Επιτροπής. Η Επιτροπή δημοσιεύει επίσης τα στοιχεία ΕΤΚ σε αρκετές εκθέσεις πολιτικής (συμπεριλαμβανομένων, κυρίως, όσων αφορούν τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» και τις στρατηγικές τις οποίες διαδέχτηκε).

2.2 Εφαρμογή των στατιστικών ΕΤΚ στα κράτη μέλη

Το παρόν τμήμα περιγράφει συνοπτικά τα μέτρα που λαμβάνονται στα κράτη μέλη σχετικά με τις στατιστικές ΕΤΚ που συλλέγονται άμεσα από αυτά: στατιστικές Ε&Α/Gbaord, κοινοτικές έρευνες καινοτομίας και στατιστικές CDH. Σε ότι αφορά τους υπόλοιπους τομείς, χρησιμοποιούνται άλλες υπάρχουσες πηγές στοιχείων, οι οποίες δεν περιλαμβάνονται σε έρευνες που πρέπει να διεξαχθούν από τα κράτη μέλη.

Στατιστικές Ε&Α/Gbaord

Για να καλυφθούν οι απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 753/2004, πολλές χώρες προσάρμοσαν τα εθνικά τους ερωτηματολόγια και τη συλλογή στοιχείων από την περίοδο 2002/2003 και πέρα. Όπως επισημάνθηκε στην πρώτη έκθεση, ορισμένες χώρες αντιμετώπισαν προβλήματα με τη μεταβίβαση των στοιχείων Ε&Α και GBAORD για τα δύο πρώτα υποχρεωτικά έτη αναφοράς (2003 και 2004), όσον αφορά κυρίως την πληρότητα των στοιχείων και την τήρηση των προθεσμιών που ορίζουν οι ανωτέρων κανονισμοί της Επιτροπής. Έκτοτε, βελτιώθηκε σημαντικά η διαθεσιμότητα των στοιχείων και η τήρηση των προθεσμιών.

Η συστηματική παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τη στατιστική νομοθεσία οδήγησε συνολικά σε έξι κοινοποιήσεις «μη συμμόρφωσης» προς τα κράτη μέλη για στοιχεία από τα έτη αναφοράς 2006-2008. Έως τώρα, τα προβλήματα κάλυψης και οι καθυστερήσεις στη διάθεση των στοιχείων έχουν περιοριστεί σημαντικά σε μη συστηματικές περιπτώσεις στα εθνικά συστήματα παραγωγής στοιχείων (τυχαία προβλήματα, προσωρινή έλλειψη πόρων, σημαντική αναδιάρθρωση της παραγωγής). Η διαβίβαση των μεταβλητών Ε&Α σε εθελοντική βάση παραμένει ελλιπής.

Ευρωπαϊκές στατιστικές καινοτομίας

Οι κοινοτικές έρευνες για την καινοτομία έχουν καταστεί μέρος της βασικής στατιστικής υποδομής των κρατών μελών βάσει των απαιτήσεων που ορίζει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1450/2004. Η κοινοτική έρευνα καινοτομίας του 2004 θεωρήθηκε λιγότερο επαχθής και ευκολότερη στην εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο. Στην έρευνα του 2006 πραγματοποιήθηκαν εθελοντικές εργασίες για να διευκολυνθεί η πλήρης χρήση του ορισμού του εγχειριδίου του Όσλο για την καινοτομία και, τέλος, η έρευνα του 2008 που καλύπτει τόσο τις τεχνολογικές (διαδικασία και προϊόν) όσο και τις μη τεχνολογικές καινοτομίες (στον τομέα της οργάνωσης και της εμπορικής προώθησης) σε ισότιμη και υποχρεωτική βάση.

Εκτός από ένα κράτος μέλος, δεν παρατηρήθηκε άλλη εμφανή περίπτωση μη συμμόρφωσης. Τα ταξινομημένα σε πίνακες στοιχεία για το 2006 και 2008 παραδόθηκαν εγκαίρως και σε πλήρη μορφή από όλα σχεδόν τα κράτη μέλη. Η παράδοση των στοιχείων επέτρεψε την έγκαιρη διάδοση των στοιχείων της ΕΕ για τη σημαντική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την καινοτομία. Ωστόσο, η Eurostat δεν λαμβάνει όλα τα εθνικά σύνολα μικροστοιχείων ή όλες τις επιθυμητές μεταβλητές καθώς οι διαβιβάσεις αυτές εξακολουθούν να γίνονται σε εθελοντική βάση.

Στατιστικές για την εξέλιξη της σταδιοδρομίας των κατόχων διδακτορικού («στατιστικές CDH»)

Με βάση τις επιτακτικές ανάγκες των χρηστών, η ευρύτερη παραγωγή των στατιστικών CDH άρχισε το 2006 και το 2007 σε περισσότερα από 20 κράτη μέλη σε εθελοντική βάση. Σ’ αυτό το πλαίσιο, οι χώρες άρχισαν να επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους στη χρήση των εθνικών πηγών και μητρώων διοικητικών στοιχείων, στην ανάπτυξη εθνικών πλαισίων δειγμάτων που καλύπτουν όλους τους κατοίκους κατόχους διδακτορικού, στον υπολογισμό του μεγέθους των δειγμάτων, στη σύνταξη εθνικών ερωτηματολογίων ερευνών και στην ανάπτυξη τεχνικών συλλογής στοιχείων. Οι εργασίες αυτές συνεχίστηκαν με την ισοδύναμη έρευνα για το 2009, η οποία εξετάζει τη σταθερότητα των εννοιών, των ορισμών και των συστημάτων παραγωγής στοιχείων. Μια ευρύτερη αξιολόγηση της παραγωγής στατιστικών CDH θα διενεργηθεί μετά τη διάθεση των αποτελεσμάτων της εν λόγω έρευνας το 2011.

3. ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Άρθρο 2 παράγραφος 4 της απόφασης

Το πλαίσιο για την ποιότητα των στοιχείων των στατιστικών ΕΤΚ είναι ο ευρωπαϊκός κώδικας ορθής πρακτικής για τις στατιστικές[9] που καλύπτει 15 κύριες αρχές. Αρκετές αρχές αφορούν τη γενική θεσμική διαρρύθμιση των αρχών των κρατών μελών και των οργανώσεών τους (επαγγελματική ανεξαρτησία ή επάρκεια πόρων) που συμβάλλουν στη συνολική ποιότητα των ευρωπαϊκών στατιστικών, ενώ ορισμένες από τις αρχές (όπως η σωστή μεθοδολογία μέσω εγχειριδίων) καθορίζονται σε διεθνές επίπεδο, υποβάλλονται από κοινού σε συνεχή αξιολόγηση και διατίθενται σε όλους. Αρκετές αρχές ποιότητας, οι οποίες συνδέονται άμεσα με τις έρευνες ΕΤΚ καλύπτονται και παρακολουθούνται μέσω της τακτικής υποβολής εκθέσεων για την ποιότητα (μεταξύ άλλων ακρίβεια, συνεκτικότητα και συγκρισιμότητα).

Η Eurostat συλλέγει τις εθνικές εκθέσεις για την ποιότητα των στατιστικών Ε&Α και GBAORD από το 2007 και για κάθε διετή κύκλο της κοινοτικής έρευνας για την καινοτομία από το 2004 και μετά. Η υποβολή εκθέσεων για την ποιότητα των εθελοντικών στατιστικών CDH έχει συμπεριληφθεί στην παροχή των εθνικών μεταδεδομένων και στους δύο γύρους της συλλογής στοιχείων.

Ορισμένα από τα ζητήματα ποιότητας των στατιστικών που προκύπτουν στους διάφορους τομείς επισημαίνονται παρακάτω.

• Στατιστικές Ε&Α. Οι συστάσεις σχετικά με τη συγκέντρωση στοιχείων που περιλαμβάνονται στο εγχειρίδιο Frascati του ΟΟΣΑ γενικά τηρήθηκαν. Η ποιότητα των ευρωπαϊκών στατιστικών Ε&Α βελτιώθηκε με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 753/2004. Οι χρήστες των στοιχείων δεν διατύπωσαν κριτική σχετικά με τη σπουδαιότητα, την ακρίβεια ή τη συγκρισιμότητα των στοιχείων. Ωστόσο, είναι επιθυμητό να επέλθουν ορισμένες βελτιώσεις όσον αφορά την κάλυψη και την μέτρηση.

• Ευρωπαϊκές στατιστικές καινοτομίας. Η επικαιρότητα, η πληρότητα και η συγκρισιμότητα των εθνικών συνόλων στοιχείων έχουν βελτιωθεί χάρη στα συντομότερα, σαφέστερα ερωτηματολόγια, στη βελτιωμένη παραγωγή και τη διαδικασία εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο καθώς και τη μεγαλύτερη εξοικείωση με τις καινοτομικές έννοιες εκ μέρους όσων απαντούν στα ερωτηματολόγια. Οι χρήστες βρήκαν τα στοιχεία πολύ σημαντικά και ζήτησαν ακόμα μεγαλύτερη συγκρισιμότητα και ακρίβεια για τις αριθμητικές μεταβλητές. Ένα εναρμονισμένο ερωτηματολόγιο που εκπονήθηκε σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1450/2004 θεωρείται ότι έχει συμβάλει θετικά στη συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων.

• Στατιστικές CDH . Η συλλογή των στοιχείων CDH για το 2006 ήταν η πρώτη προσπάθεια για συλλογή στοιχείων σε μεγάλη κλίμακα σχετικά με τους κατόχους διδακτορικού. Ιδιαίτερη πρόκληση συνιστούσε η εύρεση πηγών για αντιπροσωπευτική δειγματοληψία που θα επέτρεπε επίσης να αντιμετωπιστούν θέματα διεθνούς κινητικότητας.

• Άλλες στατιστικές ΕΤΚ. Σε ό,τι αφορά τους υπόλοιπους τομείς, η αναβάθμιση της ποιότητας συχνά εξαρτάται από την επιτευχθείσα πρόοδο ως προς τα στοιχεία πηγής. Από αυτή την άποψη, σημειώθηκε σημαντική πρόοδος όσον αφορά τα στοιχεία από την έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΕ, τις στατιστικές για το εμπόριο ή από την PATSTAT. Οι ταξινομήσεις που χρησιμοποιήθηκαν επικαιροποιήθηκαν σύμφωνα με τις αναθεωρημένες ταξινομήσεις για τις οικονομικές δραστηριότητες και τα προϊόντα.

4. ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΙ ΦΟΡΤΟΣ

Η Eurostat προβαίνει σε μέτρηση των δαπανών και του φόρτου που επιβάλλονται από τις στατιστικές επιχειρήσεων σε διάφορους στατιστικούς τομείς. Σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη γενική ανάλυση του φόρτου που συνεπάγεται για τα κράτη μέλη η απάντηση στα ερωτηματολόγια, η οποία ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2009, οι στατιστικές ΕΤΚ (Ε&Α και στατιστικές καινοτομίας) βρέθηκαν στην δέκατη (10η) θέση από άποψη φόρτου που συνεπάγονται για τις επιχειρήσεις που ανταποκρίνονται σε σύνολο 16 επιχειρησιακών στατιστικών που καλύπτονται. Η ετήσια επιβάρυνση των στατιστικών ΕΤΚ παρουσιάζει κάποια διακύμανση, αντανακλώντας τον διετή χαρακτήρα των στατιστικών για την καινοτομία.

Ύστερα από την έκδοση της απόφασης αριθ. 1608/2003/ΕΚ του Συμβουλίου έγιναν προσπάθειες για τη συλλογή στοιχείων σχετικά με το κόστος και την επιβάρυνση που συνεπάγεται η αντίστοιχη συλλογή στοιχείων. Κατά την τακτική υποβολή εκθέσεων για την ποιότητα ζητήθηκαν ακριβείς μετρήσεις αλλά φάνηκε ότι ήταν δύσκολο να επιτευχθούν, ιδιαίτερα με εναρμονισμένο τρόπο που να επιτρέπει συγκρίσεις ή αξιολόγηση του συνολικού κόστους. Πολλά κράτη μέλη έχουν επισημάνει ότι δεν θα είναι δυνατόν να διαχωριστεί το κόστος των ερευνών για την Ε&Α και την καινοτομία και της κατάρτισης στατιστικών ούτε από τις άλλες στατιστικές επιχειρήσεων και συναφείς στατιστικές ούτε από παρόμοιες δραστηριότητες που βασίζονται αποκλειστικά στις εθνικές ανάγκες. Στην περίπτωση που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται για την υποβολή εκθέσεων διαφέρουν επίσης μεταξύ των κρατών μελών και εντός των κρατών μελών μεταξύ των αρμόδιων οργανισμών, ούτως ώστε η πληροφόρηση δεν επιτρέπει πραγματικές ουσιαστικές συγκρίσεις ούτε τη δημοσίευση εκτιμήσεων σχετικά με τις μεμονωμένες δαπάνες.

Με την επιφύλαξη των παραπάνω, η μέση επιβάρυνση που υπολογίστηκε με βάση τον χρόνο που δαπανήθηκε για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου για την Ε&Α στον τομέα των επιχειρήσεων για την περίοδο αναφοράς 2007 κυμαίνεται από 0,7 ώρες έως 4 ώρες μεταξύ των 13 κρατών μελών στα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία (με εξαίρεση ένα κράτος μέλος που ανέφερε 6 ώρες). Στις περισσότερες περιπτώσεις ο χρόνος που χρειάστηκε ήταν 2 ώρες. Πολύ λιγότερα στοιχεία είναι διαθέσιμα από άλλους οικονομικούς τομείς, αν και ο χρόνος που αφιερώθηκε στη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου Ε&Α στον κυβερνητικό τομέα και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση φαίνεται να είναι πολύ μεγαλύτερος από τον τομέα των επιχειρήσεων, αλλά παραπλήσιος και στις δύο αυτές περιπτώσεις.

Όσον αφορά την κοινοτική έρευνα για την καινοτομία, τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην υποβολή εκθέσεων για την ποιότητα από τις περιόδους ερευνών 2006 και 2008 αποδεικνύουν ότι ο χρόνος που αφιερώθηκε για τη συμπλήρωση των ερωτηματολογίων για την καινοτομία κυμαίνεται από 0,45 έως 4,5 ώρες (με μια ακραία τιμή 6 ωρών). Στις περισσότερες περιπτώσεις ο χρόνος που χρειάστηκε ήταν 1,7 και 2 ώρες αντιστοίχως, άρα ανάλογος με την επιβάρυνση που απαιτήθηκε για την έρευνα για την Ε&Α. Υπάρχουν ορισμένα όχι αδιάσειστα στοιχεία τα οποία βασίζονται στα μεμονωμένα στοιχεία των κρατών μελών που διατίθενται για τις δύο περιόδους έρευνας και τα οποία δείχνουν ότι η επιβάρυνση που συνεπάγεται η συμπλήρωση των ερωτηματολογίων, η οποία υπολογίστηκε με βάση των χρόνο που δαπανήθηκε, δεν αυξήθηκε μεταξύ του 2006 και του 2008. Παρομοίως, το κόστος για τις στατιστικές αρχές παρέμειναν σχετικά σταθερό από το 2006 έως το 2008. Δυστυχώς, η κάλυψη των στοιχείων σχετικά με το κόστος εξακολουθεί να είναι σχετικά ανεπαρκής, γεγονός που δεν επιτρέπει την περαιτέρω ανάλυση.

Στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της Επιτροπής για τα έτη 2006 και 2009 διατυπώθηκαν αρκετά αιτήματα για προτάσεις επιχορήγησης με σκοπό τη συγχρηματοδότηση των μη υποχρεωτικών τμημάτων των συλλογών στοιχείων Ε&Α ή CIS ή για τη μελέτη της σκοπιμότητας ανάπτυξης νέων δεικτών ή χρηματοδότησης ερευνών CDH. Το σύνολο των αναλήψεων δαπανών το 2006 ανήλθε σε 676 782 ευρώ για τις στατιστικές CIS και 373 311 ευρώ για τις στατιστικές CDH, με 10 και 7 κράτη μέλη και χώρες του ΕΟΧ να συμμετέχουν αντιστοίχως. Συνολικά, οι αναλήψεις δαπανών το 2009 ανήλθαν σε 163 457 ευρώ για την Ε&Α, 713 475 ευρώ για CIS και 898 610 ευρώ για τις CDH, με τη συμμετοχή 8, 16 και 13 κρατών μελών και χωρών ΕΟΧ αντιστοίχως.

Τα προγράμματα πολλαπλών δικαιούχων Phare, από το 2004 έως το 2006, για στατιστική συνεργασία και το πρόγραμμα μεταβατικής διευκόλυνσης πολλαπλών δικαιούχων του 2004 και του 2005 για τη στατιστική ολοκλήρωση επέτρεψαν τη συγχρηματοδότηση της εφαρμογής των ερευνών Ε&Α, CIS και CDH μόνο στα κράτη μέλη που προσχώρησαν κατά την πέμπτη διεύρυνση (2004) και μετά. Το συνολικό ποσό που διατέθηκε στους δικαιούχους μέσω των ενεργειών αυτών ήταν 219 631 ευρώ για την Ε&Α, 417 723 ευρώ για την CIS και 426.042 ευρώ για την CDH για 11, 12 και 9 δικαιούχους αντιστοίχως.

5. ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΚ

Οι στατιστικές χρειάζονται έναν ορισμένο βαθμό σταθερότητας. Ωστόσο, στον τομέα των στατιστικών ΕΤΚ το φαινόμενο του ενδιαφέροντος είναι από τη φύση του δυναμικό και συχνά προκύπτουν νέες ανάγκες των χρηστών. Η ανταπόκριση στις νέες ανάγκες αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση στο σημερινό περιβάλλον του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος, όπως περιγράφεται στη συνέχεια.

5.1 Αλλαγές περιβάλλοντος

5.1.1 Απαιτήσεις χρήστη

Το μεγάλο και συνεχιζόμενο πολιτικό ενδιαφέρον στην Ε&Α, την καινοτομία και την οικονομία της γνώσης στο σύνολό της συνεπάγεται σταθερή πίεση στις στατιστικές ΕΤΚ. Οι απαιτήσεις των χρηστών, για παράδειγμα πιο επίκαιρα και λεπτομερή στοιχεία με βελτιωμένη ποιότητα, είναι γνωστές εδώ και πολύ καιρό και πολλά θέματα εξετάζονται με ενισχυμένα εργαλεία, όπως η υποβολή εκθέσεων για την ποιότητα, η ακριβέστερη μεθοδολογία ή η ανταλλαγή ορθών πρακτικών. Η διεθνοποίηση της Ε&Α και η επέκταση των δραστηριοτήτων καινοτομίας στον δημόσιο τομέα αποτελούν παραδείγματα των νέων απαιτήσεων για στατιστική παρακολούθηση, των οποίων η δυνατότητα υλοποίησης εξετάζεται με πειραματικές έρευνες. Στο μέλλον αναμένεται μα ζητηθεί από τις στατιστικές ΕΤΚ να ικανοποιούν σε σταθερή βάση νέες και δικαιολογημένες ανάγκες

5.1.2 Μέθοδος παραγωγής των στατιστικών της ΕΕ: ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία

Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το όραμα για τις ευρωπαϊκές στατιστικές[10] ζητεί πιο ολοκληρωμένες, πιο ευφυείς προσεγγίσεις για την παραγωγή στατιστικών. Αυτό περιλαμβάνει την ενσωμάτωση των στατιστικών εργαλείων και τη μεγαλύτερη χρήση των διοικητικών πηγών και επίσης την απλούστευση και τη βελτίωση του στατιστικού ρυθμιστικού περιβάλλοντος, με σκοπό την απόκτηση πλουσιότερων στατιστικών στοιχείων προορατικού χαρακτήρα, τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη μείωση του φόρτου ανταπόκρισης.

5.1.3 Ελάχιστοι πόροι και καθορισμός προτεραιοτήτων

Οι εθνικές στατιστικές αρχές ανέφεραν την έλλειψη πόρων σε διάφορες περιπτώσεις τα τελευταία χρόνια, εγείροντας σοβαρές ανησυχίες για την ικανότητα ικανοποίησης των στατιστικών απαιτήσεων του ΕΣΣ. Συνεπώς, ο καθορισμός προτεραιοτήτων καθίσταται σημαντικότερος από ποτέ άλλοτε και αφορά τόσο τις υφιστάμενες όσο και τις προβλεπόμενες στατιστικές εργασίες.

5.2 Βελτίωση και αξιολόγηση των υπαρχουσών στατιστικών ΕΤΚ

Οι υπάρχουσες στατιστικές πρέπει να είναι ορθές και κατάλληλες για τον σκοπό για τον οποίο προορίζονται. Με την πλήρη χρήση της τακτικής παρακολούθησης της συμμόρφωσης και της συστηματικής συλλογής των εκθέσεων για την ποιότητα, οι υπάρχουσες συλλογές στοιχείων, ιδίως στοιχείων για την Ε&Α και την καινοτομία, θα υποβάλλονται σε συνεχή επανεξέταση της καταλληλότητας και της ποιότητάς τους. Αυτό έχει σήμερα ακόμα μεγαλύτερη σημασία καθώς η στρατηγική «Ευρώπη 2020» θα παρακολουθείται, μεταξύ άλλων, μέσω ποικίλων δεικτών ΕΤΚ.

Η εργασία αυτή θα υποστηριχθεί από την κυλιόμενη επισκόπηση το 2011, η οποία αποτελεί εργαλείο για την διενέργεια μιας πολυσύνθετης αξιολόγησης υπό την ευρύτερη έννοια, η οποία περιλαμβάνει την αποτίμηση όχι μόνο των παραγόμενων στατιστικών στοιχείων, αλλά και της διαδικασίας παραγωγής τους, των αλληλοεπιδράσεων με τους παρόχους στοιχείων και την αλληλεπίδραση με τους χρήστες των στοιχείων.

Με βάση το ανωτέρω πλαίσιο, θα εξεταστούν με μεγάλη προτεραιότητα τα ακόλουθα θέματα:

• Στατιστικές Ε&Α. Αυτό περιλαμβάνει τη διασφάλιση ότι τα βασικά στοιχεία μετρούνται από όλους τους συντελεστές Ε&Α ή τουλάχιστον εκτιμώνται όταν απαιτείται, ανεξάρτητα από το εάν αυτά είναι εκ των προτέρων γνωστά και καλύπτουν όλους τους οικονομικούς τομείς και υποτομείς και όλα τα μεγέθη επιχειρησιακών μονάδων — συνεπώς καλύπτοντας το σύνολο της Ε&Α (δαπάνες και προσωπικό) στην οικονομία σε μια δεδομένη στιγμή. Στο πλαίσιο αυτό, θα καταρτιστεί ένα βασικό σύνολο δεικτών για την παρακολούθηση της Ε&Α. Αυτό λαμβάνει υπόψη την ορθή στατιστική μεθοδολογία για την αντιμετώπιση των περιπτώσεων μη απόκρισης στις έρευνες καθώς και την εξέταση των θεμάτων που αφορούν τη μέτρηση της Ε&Α, με σκοπό την αύξηση του επιπέδου της εναρμόνισης σε διεθνές επίπεδο.

• Ευρωπαϊκές στατιστικές καινοτομίας. Πρέπει να εξεταστούν τα θέματα που αφορούν τη μέτρηση της καινοτομίας υπό τις διάφορες έννοιές της. Αυτό καλύπτει, ιδιαίτερα, τις αριθμητικές μεταβλητές, τις δαπάνες καινοτομίας και τον κύκλο εργασιών από την καινοτομία. Επιπλέον, θα αξιολογηθεί κατά πόσο η επέκταση της κάλυψης (σε όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, σε όλη την οικονομία) θα προσέθετε νέες πληροφορίες σε ένα επίπεδο που θα ήταν δικαιολογημένο και εφικτό από μεθοδολογική άποψη.

Στο πνεύμα του οράματος για τις ευρωπαϊκές στατιστικές, θα γίνει εκτίμηση όσον αφορά μια στρατηγική για τη χρήση μιας ολοκληρωμένης έρευνας για την Ε&Α και την καινοτομία και θα αξιολογηθεί ο ενδεχόμενος αντίκτυπος ιδιαίτερα στην ποιότητα και τη συγκρισιμότητα των στοιχείων. Η αξιολόγηση αυτή θα προσπαθήσει να λάβει υπόψη τη στατιστική υποδομή του ΕΣΣ στο σύνολό του.

• Στατιστικές CDH . Το 2011 θα διενεργηθεί διεξοδική αποτίμηση της εφαρμογής της συλλογής στοιχείων CDH το 2006 και το 2009 με σκοπό να αξιολογηθεί το μέλλον αυτών των στατιστικών.

• Στατιστικές διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Θα εξεταστεί η δυνατότητα μεγαλύτερης χρήσης των βασικών διοικητικών πηγών, ιδιαίτερα σε σχέση με άλλες υφιστάμενες πηγές για την προσθήκη νέων στοιχείων και μεταβλητών. Θα χρησιμοποιηθεί πλήρως η βελτιωμένη μεθοδολογία για την εναρμόνιση των ονομάτων.

Θα γίνουν βελτιώσεις στις υπάρχουσες στατιστικές ΕΤΚ (με τις νέες εργασίες) σε στενή συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και άλλους διεθνείς οργανισμούς με τους οποίους έχει ήδη αναβαθμιστεί ο συντονισμός. Αυτό καλύπτει τις εργασίες για αναθεώρηση των διεθνών μεθοδολογικών εγχειριδίων.

5.3 Νέοι δείκτες, νέες πηγές δεδομένων

Η κοινότητα των χρηστών θα ζητεί συχνά νέους δείκτες και νέες πηγές στοιχείων. Οι εργασίες ανάπτυξης που υπερβαίνουν τη χρήση των υφιστάμενων πηγών στοιχείων, συμπεριλαμβάνοντας νέους δείκτες, νέες πηγές στοιχείων και ακόμα περισσότερες κατανομές των υφιστάμενων στοιχείων (καθώς ενδέχεται να περιλαμβάνουν μεγαλύτερα μεγέθη δείγματος ή μεθοδολογική εργασία), θα πραγματοποιούνται μόνον ύστερα από διεξοδικό έλεγχο και ανάλυση. Αυτό μπορεί να αφορά τις εργασίες σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στις τεχνολογίες ή τα στοιχεία για άλλα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που συνδέονται με κοινωνικές προκλήσεις. Στο πλαίσιο αυτό θα χρησιμοποιούνται επίσης μελέτες σκοπιμότητας και πειραματικές έρευνες.

5.4 Επικαιροποίηση του νομικού πλαισίου για τις στατιστικές ΕΤΚ

Η έγκριση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και οι διάφορες εμβληματικές πρωτοβουλίες της, μαζί με την παρακολούθηση του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας απαιτούν συμφωνία σχετικά με το πλαίσιο στατιστικής παρακολούθησης για τις πολιτικές της ΕΕ. Είναι εξαιρετικά σημαντικό οι δείκτες που χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς αυτούς να βασίζονται σε στατιστικές και μεταβλητές που αποτελούν τακτική στατιστική παραγωγή στα κράτη μέλη και καλύπτονται από τη στατιστική νομοθεσία.

Συνεπώς, η Eurostat αποσκοπεί να επανεξετάσει τόσο τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 753/2004 όσο και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1450/2004 με σκοπό την αναθεώρησή τους, λαμβάνοντας υπόψη ιδιαίτερα τις πλέον πρόσφατες ανάγκες για παρακολούθηση της πολιτικής. Με τον τρόπο αυτό, θα επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ των υφιστάμενων στατιστικών, των νέων στατιστικών και των στατιστικών που πιθανώς διακοπούν και θα διερευνηθεί το επιχείρημα υπέρ μιας ολοκληρωμένης νομοθεσίας και ολοκληρωμένων ερευνών. Η έμφαση θα εξακολουθήσει να δίνεται στην καταλληλότητα και την ποιότητα των στοιχείων. Τυχόν νέα νομοθεσία θα εξεταστεί με μεγάλη προσοχή.

[1] ΕΕ L 230 της 16.9.2003, σ. 1.

[2] COM(2007) 801.

[3] CO EUR 9, CONCL 2.

[4] COM(2010) 546. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020 Ένωση καινοτομίας

[5] COM(2010) 546.

[6] 2945η συνεδρίαση του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας, Βρυξέλλες , 29.5.2009.

[7] ΕΕ L 118 της 23.04.2004, σ. 23.

[8] ΕΕ L 267 της 14.8.2004, σ. 32.

[9] COM(2005) 217.

[10] COM(2009) 404. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη μέθοδο παραγωγής των στατιστικών της ΕΕ : ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία.