ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ περί εξουσιοδοτήσεως της Επιτροπής να εγκαινιάσει και να διεξαγάγει τις διαπραγματεύσεις με τη Διεθνή Οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ) σχετικά με τους όρους και την αναλυτική διαδικασία προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Εισαγωγή

H συνημμένη ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο αφορά την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη Διεθνή Οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ) και στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΔΝΟ), αντιστοίχως.

Όπως υπογραμμίζεται στη Λευκή Βίβλο για το μέλλον της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών [1] είναι αναγκαίο η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αποτελεί την ηγετική εμπορική δύναμη στον κόσμο και η οποία πραγματοποιεί μεγάλο μέρος των εμπορικών της συναλλαγών εκτός των ορίων της Ένωσης να διαδραματίσει τον ρόλο που της προσιδιάζει για την έγκριση των διεθνών κανόνων οι οποίοι διέπουν μεγάλο μέρος των μεταφορών.

[1] Λευκή Βίβλος με τίτλο "Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών", COM(2001)370 της 12.09.2001

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας η Κοινότητα εξέδωσε πληθώρα νομοθετικών ρυθμίσεων στους τομείς των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών. Κατά συνέπεια, η αυξανόμενη συμμετοχή της Κοινότητας στα ζητήματα που χειρίζονται οι δύο οργανισμοί και η συνακόλουθη διαμόρφωση των εσωτερικών κοινοτικών κανόνων καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της συμμετοχής της στην ΔΟΠΑ και στον ΔΝΟ, οργανισμούς με μέλη από όλον τον κόσμο που καθορίζουν τους διεθνείς κανόνες για τα θέματα των αεροπορικών και των θαλάσσιων μεταφορών. Το βήμα αυτό θα επιτρέψει στην Κοινότητα να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις κοινοτικές υποχρεώσεις στα θέματα των εξωτερικών αρμοδιοτήτων και να εγγυηθεί τη συνοχή μεταξύ των ρυθμίσεων του κοινοτικού και του διεθνούς δικαίου στους δυο προαναφερόμενους τομείς εξέχουσας οικονομικής βαρύτητας.

Όπως είχε ήδη διαγνώσει το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων το 1971, στο μέτρο που η Κοινότητα αναπτύσσει κοινούς εσωτερικούς κανόνες αποκτά επίσης και την εξουσία διεξαγωγής των εξωτερικών διαπραγματεύσεων, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν τους εν λόγω κοινούς κανόνες (δόγμα ERTA [2]). Όπως αποφάνθηκε περαιτέρω το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στην απόφαση 1/76, εάν η Κοινότητα διαθέτει την εσωτερική αρμοδιότητα για την επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου, διαθέτει σιωπηρά την αποκλειστική εξωτερική αρμοδιότητα για το αντικείμενο αυτό, στον βαθμό που η ανάληψη του αντίστοιχου εξωτερικού εγχειρήματος είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού [3].

[2] Υπόθεση 22/70 της 31.03.1971 Επιτροπή κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1971 σ. 263.

[3] Γνώμη 1/76 της 26.04.1977, Σχέδιο συμβάσεως σχετικής με τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού ταμείου ακινητοποιήσεως εσωτερικής ναυσιπλοΐας, Συλλογή 1977 σ. 741.

Με τη γνωμοδότηση 1/94 [4] του Δικαστηρίου επιβεβαιώθηκε το σκεπτικό και των προαναφερόμενων δυο αποφάσεων. Στη γνωμοδότηση αναφερόταν περαιτέρω ότι "Αφής στιγμής η Κοινότητα έχει περιλάβει στις εσωτερικές της νομοθετικές πράξεις ρήτρες σχετικές με τη μεταχείριση που πρέπει να επιφυλάσσεται στους υπηκόους τρίτων χωρών ή έχει παράσχει ρητώς στα όργανά της αρμοδιότητα για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με τις τρίτες χώρες, αποκτά αποκλειστική εξωτερική αρμοδιότητα στο μέτρο που καλύπτεται από τις πράξεις αυτές. Το ίδιο ισχύει, εν πάση περιπτώσει, ακόμη και ελλείψει ρητής ρήτρας περί εξουσιοδοτήσεως των κοινοτικών οργάνων της να διεξαγάγουν διαπραγματεύσεις με τρίτα κράτη, όταν η Κοινότητα έχει πραγματοποιήσει πλήρη εναρμόνιση (...) διότι οι κοινοί κανόνες που έχουν θεσπιστεί κατ'αυτό τον τρόπο θα μπορούσαν να θιγούν κατά την έννοια της προαναφερθείσας αποφάσεως AETR (...) αν τα κράτη μέλη διατηρούσαν ελευθερία διαπραγματεύσεων με τις τρίτες χώρες." [5]

[4] Γνωμοδότηση 1/94 της 15.11.1994, Αρμοδιότητα της Κοινότητας προς σύναψη διεθνών συμφωνιών στον τομέα των υπηρεσιών και της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας, Συλλογή, 1994, σ. I-5267.

[5] Γνωμοδότηση 1/94 παράγραφοι 95 και 96.

Στην Κοινότητα δεν απομένει συνεπώς καμία άλλη επιλογή παρά να προσχωρήσει στις συμβάσεις του Σικάγο και της Γενεύης, για να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που υπέχει τόσο βάσει των διατάξεων της παράγωγης νομοθεσίας, όσο και συνεπεία των βασικών αρχών που έχουν διατυπωθεί από την νομολογία του Δικαστηρίου των ΕΚ.

Εκτός από τη νομική θεώρηση και όπως είχε υπογραμμίσει η Επιτροπή στην πρόσφατη Λευκή Βίβλο της με τίτλο "Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών" [6], "(...) η Ευρωπαϊκή Ένωση, που συνιστά την πρώτη εμπορική δύναμη στον κόσμο πραγματοποιώντας μεγάλο μέρος του εμπορίου της εκτός Ένωσης, συμμετέχει (...) σε περιορισμένο βαθμό στη θέσπιση διεθνών κανόνων, οι οποίοι, ως επί το πλείστον, ρυθμίζουν τις μεταφορές. Αυτό οφείλεται στον αποκλεισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως τέτοιας από τους περισσότερους διακυβερνητικούς οργανισμούς στους οποίους συμμετέχει μόνο με την ιδιότητα του παρατηρητή."

[6] COM(2001)370 της 12.09.2001

H Επιτροπή υιοθέτησε ως εκ τούτου τη θέση ότι "...[t]η κατάσταση αυτή πρέπει να διορθωθεί ταχέως με την προσχώρηση της Κοινότητας στους διακυβερνητικούς οργανισμούς που διέπουν τις μεταφορές, προκειμένου τα τριάντα μέλη της διευρυμένης Ένωσης όχι μόνο να εκφράζουν την ενιαία θέση τους, αλλά κυρίως να είναι σε θέση να προσανατολίζουν τη δραστηριότητα των οργανισμών αυτών προς την κατεύθυνση του κοινού συμφέροντος και της αειφόρου ανάπτυξης."

Ο αντίκτυπος που είναι πιθανόν να έχουν οι προσεκτικά συντονισμένες κοινοτικές δράσεις επί των αποφάσεων που λαμβάνονται στους κόλπους της ΔΟΠΑ και του ΔΝΟ έχει ήδη αποδειχθεί στο πλαίσιο των υφιστάμενων, εξαιρετικά περιορισμένων δυνατοτήτων ουσιαστικής κοινοτικής συμμετοχής. Στον θεματικό τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας, η Κοινότητα συμφώνησε να απαγορεύσει τη χρήση δεξαμενόπλοιων μονού κύτους στους λιμένες της έως το 2015. Η εν λόγω αποφασιστικότητα που επέδειξε η Ευρωπαϊκή Ένωση οδήγησε το ΔΝΟ να μεταβάλει το προγραμματιζόμενο χρονοδιάγραμμά του για τη σταδιακή εξάλειψη της χρήσης των πλοίων αυτών. Οι προσπάθειες της Κοινότητας να επιτευχθεί η προοδευτική μείωση των θορύβων που προκαλούνται από τα αεροσκάφη βοήθησαν επίσης να επιταχυνθούν οι πολυμερείς συζητήσεις που διεξάγονται για την αναθεώρηση των προτύπων εκπομπής θορύβων από τα αεροσκάφη στο πλαίσιο της ΔΟΠΑ.

Το πρόβλημα και η πορεία προς τα εμπρός

Ωστόσο, οι υφιστάμενες διευθετήσεις που αφορούν τη συμμετοχή της Κοινότητας υπό την ιδιότητα του παρατηρητή στην ΔΟΠΑ ή της Επιτροπής στις εργασίες του ΔΝΟ δεν είναι ικανοποιητικές αλλά ούτε και επαρκούν για να εγγυηθεί η αποτελεσματική εκπροσώπηση των κοινοτικών θέσεων

Στο σημείο αυτό, το γεγονός ότι η Κοινότητα είναι δυνατόν απλώς να προσκληθεί να λάβει μέρος στις συνεδριάσεις των επικουρικών οργάνων του Συμβουλίου της ΔΟΠΑ υπό την ιδιότητα του παρατηρητή ειδικά, σε συνάρτηση με το εκάστοτε θέμα ad hoc και δεν λαμβάνει καμία πληροφορία σχετικά με τις καθημερινές δραστηριότητες του Συμβουλίου της ΔΟΠΑ και της επιτροπής αεροναυσιπλοίας, τα σώματα στα οποία προπαρασκευάζονται και θεσπίζονται οι αποφάσεις κατά τη διάρκεια των τριετών περιόδων ανάπαυλας που παρεμβάλλονται μεταξύ των συνεδριάσεων της συνέλευσης της ΔΟΠΑ αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για την Κοινότητα.

Παρομοίως, το καθεστώς του παρατηρητή που διαθέτει η Επιτροπή στον ΔΝΟ δεν της επιτρέπει να διατυπώνει η ίδια τις απόψεις της εξ ονόματος της Κοινότητας σε θέματα αποκλειστικής κοινοτικής αρμοδιότητας ή να παραπέμπει στις αποφάσεις που λαμβάνονται σε κοινοτικό επίπεδο, εφόσον κάθε εθνική θέση εξετάζεται μόνο υπό τη μορφή της αυτή, ανεξάρτητα από την ιδιότητα του μέλους της Κοινότητας του εκάστοτε κράτους μέλους που την διατυπώνει. Υπό τις περιστάσεις αυτές, το καθεστώς του παρατηρητή καθιστά δυσχερή την τελεσφόρο λειτουργία του συντονισμού των θέσεων ευνοώντας αντ' αυτού την προβολή θέσεων αντίθετων προς τα κοινοτικά συμφέροντα.

Συνεπώς, το χάσμα που υφίσταται μεταξύ των θεμιτών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να ασκεί τις αρμοδιότητές της εξ ονόματός της και του καθεστώτος που παραχωρείται στην Κοινότητα ή την Επιτροπή στους δύο προαναφερόμενους οργανισμούς είναι προφανές.

Καθώς στις Συμβάσεις του Σικάγο και της Γενεύης βάσει των οποίων συγκροτήθηκαν οι δυο διεθνείς οργανισμοί, προβλέπεται μόνον η απόκτηση της ιδιότητας του μέλους από κράτη, για την προσχώρηση της Κοινότητας απαιτείται η τροποποίησή τους, ούτως ώστε να επιτραπεί στους περιφερειακούς οργανισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης να καταστούν μέλη. Κατά συνέπεια, πριν καταστεί δυνατή η προσχώρηση της Κοινότητας είναι υποχρεωτική η υποβολή της σχετικής πρότασης τροποποίησης της Σύμβασης του Σικάγο και, αντιστοίχως, της Σύμβασης της Γενεύης, η οποία θα πρέπει να έχει την έγκριση της πλειοψηφίας των δύο τρίτων των Συνελεύσεων του εκάστοτε Οργανισμού και να έχει κυρωθεί σύμφωνα με όσα ορίζονται στις ρυθμίσεις της συναφούς Σύμβασης. [7]

[7] Στην περίπτωση του ΔΝΟ με την πλειοψηφία των δύο τρίτων των συμβαλλομένων κρατών. στην περίπτωση της ΔΟΠΑ, με βάση τον αριθμό των συμβαλλομένων κρατών που προσδιορίζεται από τη Συνέλευση. Ο ούτως προσδιοριζόμενος αριθμός δεν επιτρέπεται να είναι χαμηλότερος από τα δύο τρίτα του συνολικού αριθμού των συμβαλλομένων κρατών.

Προς τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή συνιστά να την εξουσιοδοτήσει το Συμβούλιο να προβεί σε διαπραγμάτευση των απαιτούμενων τροποποιήσεων των Συμβάσεων.

Ωστόσο, καθώς η Κοινότητα θα είναι μόνο σε θέση να προσχωρήσει σε οποιονδήποτε οργανισμό, αφού έχει επικυρωθεί η τροποποίηση της αντίστοιχης Σύμβασης από τον απαιτούμενο αριθ.μό κρατών μελών του Οργανισμού, μπορεί εκ των προτέρων να προβλεφθεί ότι για την ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής θα απαιτηθεί η παρέλευση σημαντικού χρονικού διαστήματος.

Μεταβατικές ρυθμίσεις

Λαμβάνοντας το στοιχείο αυτό υπόψη προτείνεται η υιοθέτηση μεταβατικών διευθετήσεων σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση, οι οποίες θα θεσπισθούν αμέσως μόλις ανατεθεί στην Επιτροπή η εντολή διαπραγμάτευσης των τροποποιήσεων της Σύμβασης. Ο στόχος που επιδιώκεται είναι η ενίσχυση των σχέσεων συνεργασίας μεταξύ της ΕΚ και των δυο Οργανισμών, με βάση τη διερεύνηση των αναγκών και των απαιτούμενων όρων βελτιωμένης συμμετοχής στις εργασίες τους.

Λόγω της διαφοράς που εμφανίζουν οι κανόνες και ο τρόπος λειτουργίας των δύο διεθνών οργανισμών, οι σημερινές δυνατότητες συμμετοχής της ΕΚ στις εργασίες τους διαφέρουν σημαντικά.

Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει το καθεστώς του μόνιμου παρατηρητή στο ΔΝΟ και εξουσιοδοτείται, ως εκ τούτου, να λαμβάνει όλα τα σχετικά έγγραφα και να συμμετέχει, κατά την κρίση της, ενώ η Κοινότητα δεν διαθέτει το καθεστώς του μόνιμου παρατηρητή στην ΔΟΠΑ και έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει στις συνεδριάσεις του μόνο όταν της απευθύνεται η σχετική πρόσκληση [8] έχοντας μόνο πρόσβαση στα έγγραφα που σχετίζονται με τη διεξαγωγή των συνεδριάσεων αυτών. Στο θέμα των νομικών περιορισμών, αυτοί είναι μεγαλύτεροι σε ό,τι αφορά την ΔΟΠΑ σε σύγκριση με την ΔΝΟ. Έμπρακτη συνέπεια αυτού είναι το γεγονός ότι η Επιτροπή συντονίζει τη θέση των κρατών μελών κατά τις συνεδριάσεις της ΔΝΟ, τη στιγμή που σε συνάρτηση με την ΔΟΠΑ η Κοινότητα δεν επιτρέπεται να συμμετέχει στις συνεδριάσεις των οργάνων της κατά τις οποίες λαμβάνονται οι δεσμευτικές αποφάσεις.

[8] Στους υφιστάμενους κανόνες εσωτερικής λειτουργίας της ΔΟΠΑ δεν προβλέπεται το καθεστώς του μόνιμου παρατηρητή.

Λαμβάνοντας υπόψη τις προαναφερόμενες διαφορές, οι δυο ανακοινώσεις αποδίδουν διαφορετική βαρύτητα στα εν λόγω ενδιάμεσα βήματα και διατυπώνουν συστάσεις αναφορικά με το σημείο αυτό οι οποίες είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες και τις δυνατότητες της εκάστοτε κατάστασης.

Στην περίπτωση της ΔΟΠΑ, εξαιτίας, αφενός μεν, της αδυναμίας που χαρακτηρίζει το σημερινό καθεστώς της Κοινότητας σε συνάρτηση με τις εφαρμοζόμενες μεθόδους εργασίας του Οργανισμού και λόγω ακριβώς της απόστασης από τη μόνιμη έδρα του, η Επιτροπή θα θέσει σε εφαρμογή, ταυτόχρονα με την διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων για την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους, αποτελεσματικότερες μεθόδους εκπροσώπησης, προβαίνοντας στον διορισμό του επιτόπιου μόνιμου αντιπροσώπου (όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο Συμβούλιο της ΔΟΠΑ). Επιπλέον, είναι αναγκαίο να θεσπιστούν οι προσήκουσες εσωτερικές κοινοτικές διαδικασίες που θα είναι προσαρμοσμένες στο πραγματικό καθεστώς των εργασιών της ΔΟΠΑ.

Στην περίπτωση του ΔΝΟ, στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιείται ο αντίστοιχος συντονισμός χωρίς ωστόσο να επιτρέπεται στην Κοινότητα να εκφράζεται με ενιαία φωνή, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναλάβουν συντονισμένη δράση στους κόλπους των επιτροπών και των υποεπιτροπών, για να παρασχεθεί στην Προεδρία ή την Επιτροπή η δυνατότητα, ανάλογα με τις εκάστοτε αρμοδιότητες, να διατυπώνουν κοινή θέση εξ ονόματος όλων των κρατών μελών, με αποτέλεσμα η εν λόγω θέση να σταθμίζεται με 15 ψήφους. Η διαδικασία της πλήρους κοινοτικής συμμετοχής στην ΔΝΟ ενδέχεται να αποδειχθεί εξαιρετικά χρονοβόρα. Καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής εκείνο που προέχει είναι να διατηρηθούν οι στενές σχέσεις με όλα τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη της ΔΝΟ και τους εκπροσώπους του βιομηχανικού κλάδου. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει επίσης να διερευνηθεί το θέμα της ύπαρξης ενός μόνιμου εκπροσώπου της Επιτροπής στους κόλπους της ΔΝΟ.

Συμπεράσματα

Η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο:

- να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να διαπραγματευθεί εξ ονόματος της Κοινότητας τις απαιτούμενες τροποποιήσεις των Συμβάσεων του Σικάγο και της Γενεύης, για να της παρασχεθεί η δυνατότητα να καταστεί μέλος και να υιοθετηθούν οι προσήκουσες ρυθμίσεις για τη μεταβατική χρονική περίοδο. και

- να εγκρίνει τις κατάλληλες εσωτερικές κοινοτικές διαδικασίες για την αποτελεσματική συμμετοχή στις εργασίες των οργανισμών.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ περί εξουσιοδοτήσεως της Επιτροπής να εγκαινιάσει και να διεξαγάγει τις διαπραγματεύσεις με τη Διεθνή Οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ) σχετικά με τους όρους και την αναλυτική διαδικασία προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

1. Eισαγωγη

Η συμμετοχή της Κοινότητας στα ζητήματα που χειρίζεται η Διεθνής Οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ - ICAO), συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος της υιοθέτησης των εσωτερικών κοινοτικών κανόνων, εξακολούθησε να διευρύνεται με την πάροδο του χρόνου, με αποτέλεσμα η ενίσχυση της συμμετοχής της στη ΔΟΠΑ να έχει καταστεί αναγκαία, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα μέτρα που λαμβάνονται στη ΔΟΠΑ ευθυγραμμίζονται με τις κοινοτικές υποχρεώσεις της και να εγγυηθεί τη συνοχή της κοινοτικής θέσης.

Προς τον σκοπό αυτό, η Κοινότητα κρίνει, όπως αναφέρεται με ιδιαίτερη έμφαση σε σχέση με τα ζητήματα των αεροπορικών μεταφορών στην πρόσφατη Λευκή Βίβλο της με τίτλο "Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών" [9],, ότι είναι αναγκαίο να επανορθωθεί χωρίς καμία άλλη καθυστέρηση η παρούσα κατάσταση στο πλαίσιο της οποίας η Κοινότητα επηρεάζει σε απειροελάχιστο βαθμό την έγκριση των διεθνών κανόνων οι οποίοι διέπουν το συγκεκριμένο κλάδο, επειδή αποκλείεται από τις διεργασίες της ΔΟΠΑ στους κόλπους της οποίας διατηρεί απλώς το καθεστώς του παρατηρητή, μεριμνώντας ώστε η Κοινότητα να προσχωρήσει στην οργάνωση. Πρόκειται για την μόνη οδό με την οποία θα εξασφαλιστεί η πλήρης κατοχύρωση και η κατάλληλη διεκπεραίωση των συμφερόντων της ΕΚ στις εργασίες της ΔΟΠΑ οι οποίες σχετίζονται με την υιοθέτηση των διεθνών κανόνων που διέπουν τις αεροπορικές μεταφορές.

[9] COM(2001) 370 της 12/09/2001

Ωστόσο, για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός απαιτείται η τροποποίηση της σύμβασης της Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας, καθώς στη σύμβαση αυτή προβλέπεται σήμερα ότι μόνο κράτη διαθέτουν την ιδιότητα του μέλους. Για τη διαδικασία αυτή απαιτείται η έγκριση των δύο τρίτων των ψήφων της συνέλευσης και η επικύρωση από τα κράτη μέλη της ΔΟΠΑ. Για τη διαδικασία αυτή προσχώρησης της Κοινότητας θα απαιτηθεί αρκετός χρόνος με αποτέλεσμα να χρειαστεί στο μεταξύ, ως πρώτο βήμα, να υπάρξει ενίσχυση των δεσμών συνεργασίας μεταξύ της ΕΚ και της ΔΟΠΑ. Στην ανακοίνωση εξετάζονται η αναγκαιότητα και οι όροι βελτιωμένης συμμετοχής στις εργασίες του ΔΟΠΑ

Η Επιτροπή συνιστά ως εκ τούτου το Συμβούλιο:

- να εγκαινιάσει και να διεξαγάγει τις διαπραγματεύσεις με την ΔΟΠΑ σχετικά με τους όρους και τον τρόπο προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στην ΔΟΠΑ,

- να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να διαπραγματευθεί με τη ΔΟΠΑ το προσωρινό μέτρο της απόκτησης του καθεστώτος του μόνιμου παρατηρητή για λογαριασμό της Κοινότητας,

- να διορίσει την ειδική επιτροπή η οποία θα συνεπικουρεί την Επιτροπή κατά τη διεκπεραίωση των καθηκόντων αυτών,

- να υιοθετήσει τις προτεινόμενες διαπραγματευτικές οδηγίες.

Η Επιτροπή συνιστά εξάλλου στο Συμβούλιο να καλέσει τα κράτη μέλη να αναλάβουν πρωτοβουλίες προς υποστήριξη των στόχων αυτών.

2. Kοινοτικη αρμοδιοτητα και κοινο συμφερον στα θεματα που χειριζεται η δοπα

Η Διεθνής Οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ) αποτελεί εξειδικευμένο οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών ο οποίος φέρει την ευθύνη για την κατάρτιση των διεθνών προτύπων, των συνιστώμενων πρακτικών και των διαδικασιών οι οποίες καλύπτουν το τεχνικό, οικονομικό και νομικό θεματικό πεδίο των διεθνών δραστηριοτήτων στον χώρο της διεθνούς αεροπορίας [10].

[10] Οι στόχοι και οι σκοποί της ΔΟΠΑ καθώς και οι αναλυτικές ρυθμίσεις για τη υποδομή του οργανισμού και τον τρόπο λειτουργίας των οργάνων της ΔΟΠΑ παρατίθενται στο παράρτημα II.

Εκτός από τα ζητήματα που υπάγονται στις πάγιες κοινοτικές αρμοδιότητες (π.χ. τα θέματα των τελωνείων) και τις ευρύτερες κοινοτικές αρμοδιότητες στα θέματα της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς των αεροπορικών μεταφορών, η ανάμιξη της Κοινότητας στα θέματα των οποίων επιλαμβάνεται η ΔΟΠΑ, όπως τα θέματα που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος, την πρόσβαση στην αγορά, τα συστήματα κράτησης θέσεων, τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας και τη δορυφορική πλοήγηση και τα ζητήματα της κατοχύρωσης της ακεραιότητας και της ασφάλειας των αεροπορικών μεταφορών εξακολούθησε να ενισχύεται με την πάροδο του χρόνου, ενώ η θέσπιση των ρυθμίσεων της κοινοτικής νομοθεσίας στους προαναφερόμενους θεματικούς τομείς [11] είχε ως αποτέλεσμα τα αντίστοιχα θεματικά αντικείμενα να υπαχθούν στις κοινοτικές αρμοδιότητες, σύμφωνα με τη συναφή νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [12].

[11] Βλ. σχετικά τον κατάλογο των συναφών διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας στο παράρτημα Ι

[12] Επιτροπή κατά Συμβουλίου, Υπόθεση 22/70 (ERTA) [1971] Συλλογή 263.

Στις διαπραγματευτικές οδηγίες για την προσχώρηση της Κοινότητας στο Eurocontrol [13] το Συμβούλιο είχε ήδη κάνει αποδεκτό ότι η Κοινότητα διαθέτει εκτεταμένες αρμοδιότητες σε συνάρτηση με τα θέματα που απαριθ.μούνται στο παράρτημα και ειδικότερα

[13] Έγγραφο του Συμβουλίου 10208/98 AVIATION 38 με ημερομηνία 15.07.1998

- στα θέματα της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας, στο βαθμό που η εφαρμογή των κοινοτικών νομικών πράξεων για την τυποποίηση, την έρευνα και ανάπτυξη και τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών επηρεάζουν τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας και το συναφή εξοπλισμό,

- αναφορικά με τις δραστηριότητες του Eurocontrol που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις για τις πρακτικές που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη στο θέμα των δημόσιων προμηθειών, και

- όσον αφορά τα δικαιώματα στο χώρο των αεροπορικών μεταφορών, στο βαθμό που η άσκηση των κανόνων λειτουργικής εκμετάλλευσης μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες για τα δικαιώματα μεταφοράς ή εφόσον η θέσπιση των βασικών αρχών καθορισμού των ναύλων για τις διαδρομές ενδέχεται να θεσπίζει διακρίσεις μεταξύ των κοινοτικών αερομεταφορέων.

Η Κοινότητα προσχώρησε εξάλλου πρόσφατα στη Σύμβαση του Μόντρεαλ για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων στις διεθνές αεροπορικές μεταφορές. [14]

[14] Συνομολογήθηκε στο Μόντρεαλ στις 28 Μαΐου 1999.

Η ανάγκη να εξασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των διεθνών κανόνων που καθορίζονται από την ΔΟΠΑ και των κοινοτικών κανόνων, αλλά και η ανάγκη να αποφευχθεί η έκδοση αποφάσεων στους κόλπους της ΔΟΠΑ που θα προκαταλάβουν τις δυνατότητες που απομένουν στην Κοινότητα γίνεται αισθητή σε ολοένα και μεγαλύτερο βαθμό.

Τα αποτελέσματα των εργασιών της ΔΟΠΑ καλύπτουν το φάσμα από τη διατύπωση δηλώσεων σε θέματα πολιτικής (συστάσεις και ψηφίσματα) μέχρι την υιοθέτηση των λειτουργικών οργανικών μέσων, στα οποία μπορεί να προσδοθεί νομικά δεσμευτικός χαρακτήρας, όπως τα πρότυπα. Σε συνδυασμό με το σημείο αυτό μπορούμε να διακρίνουμε τις ακόλουθες μορφές δραστηριοτήτων, με πιθανές επιπτώσεις για την Κοινότητα:

- την καθιέρωση των τεχνικών προτύπων τα οποία, ευθύς μόλις έχουν θεσπισθεί, καθίστανται δεσμευτικά για τα κράτη μέλη [15] και είναι σε θέση να επηρεάσουν την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Το κυριότερο παράδειγμα αποτελεί η προετοιμασία των περιβαλλοντικών προτύπων και τα μελλοντικά πρότυπα GNSS [16].

[15] Τα κράτη έχουν, παρόλα αυτά, τη δυνατότητα να υποδείξουν τις "διαφορές", κατά τη διάρκεια της διαδικασίας υιοθέτησής τους.

[16] Global Navigation Satellite System (Παγκόσμιο Σύστημα Δορυφορικής Πλοήγησης - ΠΣΔΠ)

- τον καθορισμός των επιχειρησιακών και τεχνικών κανόνων και κατευθυντήριων γραμμών για την παροχή των μεταφορικών υπηρεσιών, των υπηρεσιών πραγματοποίησης ενδιάμεσων στάσεων, την παροχή των αερολιμενικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών αεροναυτιλίας. Πρόκειται για τομέα στον οποίο η Κοινότητα έχει ήδη θεσπίσει κανόνες και ενδέχεται να διαθέτει το ενδιαφέρον να θεσπίσει και άλλους κανόνες. Στους τομείς αυτούς η ΔΟΠΑ και η Κοινότητα έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν τις μορφές της συνεργασίας τους και να υποστηρίξουν τη διαμόρφωση ασφαλών και εύρυθμων μορφών αεροπορικών μεταφορών. Σχετικά παραδείγματα αποτελούν τα συστήματα κράτησης θέσεων με χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, ο επιμερισμός των χρόνων χρήσης (slot) ή οι τελωνειακές διευκολύνσεις.

- τον καθορισμό των κατευθύνσεων σε πολιτικό επίπεδο με την έγκριση από τη Συνέλευση ψηφισμάτων σχετικά με τις αεροπορικές μεταφορές σε ό,τι αφορά π.χ. το περιβάλλον, την ασφάλεια ή τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας. Οι εν λόγω πολιτικές κατευθύνσεις ενδέχεται να μετατραπούν σε Πρότυπα και Συνιστώμενες Πρακτικές. Εκείνο που προέχει είναι τα προαναφερόμενα ψηφίσματα και πρότυπα να ευθυγραμμίζονται με τους κοινοτικούς στόχους και να τους υποστηρίζουν.

- η διαμόρφωση της διεθνούς στρατηγικής στα θέματα συνεργασίας με βάση τις γεωγραφικές και χρηματοδοτικές προτεραιότητες. Οι δραστηριότητες αυτές είναι δυνατό να τελούν σε διαμάχη με την κοινή εξωτερική πολιτική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύσταση συγκρότησης της Διεθνούς Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης στα θέματα της Αεροπορικής Ασφάλειας που ενδέχεται να επηρεάσει τα προγράμματα παροχής υποστήριξης της ΕΚ αλλά και τον ρόλο των υφιστάμενων χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

Η απαιτούμενη διεθνής τυποποίηση προέκυψε κατά κύριο λόγο από την κατάρτιση των παραρτημάτων της Σύμβασης της Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας (που είναι κοινώς γνωστή ως "η Σύμβαση του Σικάγο"). Τα κυριότερα τμήματα κάθε παραρτήματος αποτελούν διεθνή πρότυπα και συνιστώμενες πρακτικές (SARP - ΔΠΣΠ). Τη στιγμή αυτή υπάρχουν δεκαοκτώ παραρτήματα της Σύμβασης, τα οποία καλύπτουν τα τεχνικά θεματικά πεδία των αεροπορικών δραστηριοτήτων: τη χορήγηση αδειών στο προσωπικό, τους κανόνες της εναέριας κυκλοφορίας, την αεροναυτιλιακή μετεωρολογία, τους αεροπορικούς χάρτες, τις μονάδες μετρήσεων, τις λειτουργικές δραστηριότητες των αεροσκαφών, την εθνικότητα και τα διακριτικά στοιχεία νηολόγησης, την αεροπορική πλοϊμότητα, τις αεροναυτιλιακές επικοινωνίες, τις υπηρεσίες αεροπορικών μεταφορών, τη αναζήτηση και διάσωση, τη διερεύνηση των ατυχημάτων των αεροσκαφών, τα αεροδρόμια, τις υπηρεσίες παροχής αεροναυτιλιακών πληροφοριών, τους θορύβους των αεροσκαφών και τις εκπομπές των μηχανών, τα ζητήματα ασφαλείας και την ασφαλή μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων.

Με τον τρόπο αυτό, οι εργασίας της ΔΟΠΑ συνεπάγονται την επίτευξη συμφωνίας επί κανόνων που ενδέχεται να επηρεάσουν τους υφιστάμενους κοινοτικούς κανόνες και πολιτικές. Εάν μάλιστα η Κοινότητα δεν κατορθώσει να πάρει πραγματικά μέρος στις εργασίες αυτές, διαγράφεται ο περαιτέρω κίνδυνος να υιοθετηθούν τυχόν διεθνείς κανόνες οι οποίοι ενδέχεται να μην συμβαδίζουν με το συμφέρον της Κοινότητας στο σύνολό της.

3. Ιδιοτητα μελους για την κοινοτητα

3.1. Καθεστώς της ΕΚ και συμμετοχή της Επιτροπής στις εργασίες της ΔΟΠΑ

Συνεπεία της ανακοίνωσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο όσον αφορά τις σχέσεις με τη ΔΟΠΑ τον Μάρτιο του 1988 [17], η Επιτροπή απηύθυνε στις 12 Απριλίου 1988 σχετικό αίτημα στη ΔΟΠΑ για την καθιέρωση σχέσεων μεταξύ της ΔΟΠΑ και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας "οι οποίες επιτρέπουν στην τελευταία να επωφελείται από την διαρκή πρόσκληση να παίρνει μέρος στις συνεδριάσεις της ΔΟΠΑ και να συμμετέχει σε αυτές υπό την ιδιότητα του παρατηρητή".

[17] SEC(88) 341

Τον Φεβρουάριο του 1989, συνεπεία της ανταλλαγής επιστολών αναφορικά με το αίτημα αυτό, το Συμβούλιο της ΔΟΠΑ αποφάσισε να συμπεριληφθεί η Επιτροπή "στον κατάλογο των οργανώσεων οι οποίες ενδέχεται να προσκληθούν να συμμετάσχουν στις κατάλληλες συνεδριάσεις της ΔΟΠΑ".

Εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, η Κοινότητα κατέχει από τον Φεβρουάριο του 1989 και μετά το καθεστώς του (μη μόνιμου) παρατηρητή και συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των διεθνών οργανισμών οι οποίοι ενδέχεται να κληθούν να πάρουν μέρος στις συνεδριάσεις κάθε φορά έπειτα από σχετική απόφαση του Συμβουλίου της ΔΟΠΑ. [18]

[18] Όπως.παρατηρείται, το Συμβούλιο της ΔΟΠΑ έκανε λόγο για συμμετοχή της Επιτροπής. Από τη δική της πλευρά, η Επιτροπή έχει παραπέμψει με συνέπεια στη συμμετοχή της Κοινότητας, εκπροσωπούμενης από την Επιτροπή και στις επιστολές των Διαπιστευτηρίων της που υποβλήθηκαν στη ΔΟΠΑ έκανε λόγο για "την αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας".

Όταν καλείται να συμμετάσχει σε κάποια συνεδρίαση του ΔΟΠΑ για λογαριασμό της Κοινότητας, η Επιτροπή, συμμορφούμενη με τη διαδικασία που είχε συμφωνηθεί από το COREPER στις 11 Nοεμβρίου 1988 [19], υποχρεούται να ενημερώσει την Επιτροπή και να ζητήσει τη σύμφωνή της γνώμη για να πάρει μέρος στην εν λόγω συνεδρίαση.

[19] Coreper με αντικείμενο το "Αίτημα συμμετοχής της Κοινότητας, υπό την ιδιότητα του παρατηρητή, στο Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ)".

Την εποχή εκείνη, η υιοθέτηση αυτής της εξαιρετικά βαρύγδουπης διαδικασίας που αφορούσε αποκλειστικά και μόνο την εξουσιοδότηση των υπαλλήλων της Επιτροπής να συμμετάσχουν σε κάποια συνεδρίαση, οφειλόταν στο γεγονός ότι οι θεματικοί τομείς δραστηριοτήτων της Κοινότητας στον χώρο των αεροπορικών μεταφορών ήταν εξαιρετικά περιορισμένοι και στο ότι επικρατούσε η άποψη ότι η Επιτροπή δεν πρέπει να συμμετέχει απεριόριστα στις δραστηριότητες του ΔΟΠΑ. Στη σημερινή εποχή και λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις που έχουν συντελεστεί στο μεταξύ η διαδικασία αυτή έχασε κάθε λόγο ύπαρξής της, ο οποίος ενδέχεται να συνέτρεχε τη χρονική στιγμή της καθιέρωσής της.

Οι αναλυτικοί όροι για το καθεστώς της ΕΚ και την συμμετοχή της Επιτροπής στις εργασίες του ΔΟΠΑ παρέχονται στο παράρτημα ΙΙΙ.

Το σημερινό καθεστώς της Κοινότητας με τους συνακόλουθους περιορισμούς για την εκπροσώπηση των κοινοτικών συμφερόντων στην ΔΟΠΑ - όπως αναλύεται διεξοδικότερα στο παρακάτω τμήμα 4 - παραμένει σαφέστατα ανεπαρκές.

3.2. Αναγκαιότητα της ιδιότητας του μέλους για την Κοινότητα

Όπως υποδείχθηκε στο προηγούμενο τμήμα, η ανάπτυξη των εξωτερικών της κανόνων σε ευρύ φάσμα θεματικών τομέων που καλύπτουν τις αεροπορικές μεταφορές καθιστούν αναγκαία την ενίσχυση της συμμετοχής της Κοινότητας στην ΔΟΠΑ, για να είναι αυτή σε θέση να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που υπέχει στο θέμα των εξωτερικών της αρμοδιοτήτων και να εγγυηθεί τη συνοχή της κοινοτικής θέσης.

Στην πρόσφατη Λευκή Βίβλο που εξέδωσε η Επιτροπή με τίτλο "Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών" [20], η Επιτροπή υιοθέτησε τη θέση ότι η παρούσα κατάσταση "πρέπει να διορθωθεί ταχέως με την προσχώρηση της Κοινότητας στους διακυβερνητικούς οργανισμούς που διέπουν τις μεταφορές, προκειμένου τα τριάντα μέλη της διευρυμένης Ένωσης όχι μόνο να εκφράζουν την ενιαία θέση τους, αλλά κυρίως να είναι σε θέση να προσανατολίζουν τη δραστηριότητα των οργανισμών αυτών προς την κατεύθυνση του κοινού συμφέροντος και της αειφόρου ανάπτυξης." Η Επιτροπή τόνιζε εξάλλου ότι "η ανάγκη να αποκτήσει η Ευρώπη μια ενιαία φωνη, έτσι ώστε να υπερασπίζεται τα βιομηχανικά και περιβαλλοντικά της συμφέροντα, είναι ιδιαιτέρως επείγουσα στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών."

[20] COM(2001)370 της 12.09.2001

Όπως πράγματι εκτιμά η Επιτροπή, ο μόνος τρόπος για να εξασφαλιστεί η ολοσχερής κατοχύρωση και η εύρυθμη υλοποίηση των συμφερόντων της ΕΚ από την ΔΟΠΑ είναι να γίνει αποδεκτή η ΕΚ υπό την ιδιότητα του πλήρους συμμετέχοντος μέλους στο πλευρό των κρατών μελών του οργανισμού, με άλλα λόγια δηλαδή με την προσχώρησή της στη Σύμβαση του Σικάγο. Η απόκτηση κάποιας ιδιότητας περισσότερο περιορισμένης από την πλήρη συμμετοχή αλλά με βελτιωμένο καθεστώς, όπως υπό την ιδιότητα του μόνιμου παρατηρητή, θα συνιστούσε βεβαίως αξιοσημείωτη βελτίωση σε σύγκριση με το σημερινό απολύτως μη ικανοποιητικό καθεστώς, χωρίς να στερεί τα κράτη μέλη από τη θέση που κατέχουν στην οργάνωση και από το δικαίωμά τους ψήφου. Θα εξακολουθούσε ωστόσο να είναι ανεπαρκής, από την άποψη του να επιτρέπει την παρακολούθηση των συμφερόντων της ΕΚ σε όλες τις περιστάσεις υπό ευνοϊκές συνθήκες όπως προβλέπεται στη Συνθήκη.

3.3. Αίτηση απόκτησης της ιδιότητας του μέλους

Η Επιτροπή κρίνει ως εκ τούτου ότι πρέπει να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις με τη ΔΟΠΑ, με απώτερο σκοπό να καταστεί η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συμβαλλόμενο μέρος στη σύμβαση του Σικάγο. Δεδομένου ότι η Σύμβαση του Σικάγο προβλέπει μόνο για κράτη την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους, η προσχώρηση της Κοινότητας απαιτεί την τροποποίηση της Σύμβασης ώστε να επιτρέπει την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους σε οργανισμούς περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης [21].

[21] Οι συναφείς ρυθμίσεις της Σύμβασης του Σικάγο περιλαμβάνονται στα κεφάλαια VIII (Συνέλευσις) και XXI (Επικυρώσεις, προσχωρήσεις, τροποποιήσεις και καταγγελίαι). οι ρυθμίσεις παρατίθενται στο παράρτημα IV.

Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός έχει υποβληθεί η σχετική πρόταση τροποποίησης της Σύμβασης του Σικάγο στη συνέλευση της ΔΟΠΑ [22] για να ενταχθεί στη Σύμβαση η σχετική διάταξη η οποία έχει συνταχθεί σε εναρμόνιση με όσα ορίζονται στο άρθρο 53 της σύμβασης του Μόντρεαλ [23]. Για την τροποποίηση αυτή απαιτείται η έγκριση των δύο τρίτων των ψήφων της Συνέλευσης και η επικύρωση "υπό του αριθμού συμβαλλομένων Κρατών του οριζομένου υπό της Συνελεύσεως. Ο ούτω οριζόμενος αριθμός δεν θα είναι κατώτερος των δύο τρίτων του όλου αριθμού των συμβαλλομένων Κρατών." [24]

[22] Σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 49 της Σύμβασης του Σικάγο σχετικά με τα "δικαιώματα και υποχρεώσεις της Συνελεύσεως".

[23] Σύμβαση για την Ενοποίηση ορισμένων Κανόνων Διεθνούς Αεροπορικής Μεταφοράς που συνομολογήθηκε στο Μοντρεάλ στις 28 Μαΐου 1999 (Convention for the Unification of certain Rules for International Carriage by Air). Συνέπεια αυτού είναι να εφαρμόζονται για τις περιφερειακές οργανώσεις οικονομικής ολοκλήρωσης μόνο ορισμένες διατάξεις. Πράγματι, στο άρθρο 53 της Σύμβασης του Μοντρεάλ καθορίζεται με σαφήνεια ποιές διατάξεις της Σύμβασης εφαρμόζονται στις εν λόγω οργανώσεις.

[24] Άρθρο 94 της Σύμβασης του Σικάγο.

Η τροποποίηση της σύμβασης αποτελεί προαπαιτούμενο όρο για την προσχώρηση της Κοινότητας. Η τροποποίηση δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι η Κοινότητα θα καταστεί συμβαλλόμενο μέρος στην τροποποιημένη σύμβαση.

Η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί από το Συμβούλιο για τη διαπραγμάτευση της εν λόγω τροποποίησης. Το Συμβούλιο θα πρέπει επίσης να εγκρίνει τους εσωτερικούς κοινοτικούς κανόνες για τον καθορισμό των θέσεων και των αναλυτικών λεπτομερειών συμμετοχής της Επιτροπής υπό την ιδιότητα του εκπροσώπου της Κοινότητας.

Τα απαραίτητα διαδοχικά βήματα για την προσχώρηση είναι τα εξής:

- Το Συμβούλιο εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να διαπραγματευθεί τους όρους και τις αναλυτικές λεπτομέρειες προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στην ΔΟΠΑ με την τροποποίηση της Σύμβασης του Σικάγο, μέσω της οποίας θα διανοιχτεί η δυνατότητα απόκτησης της ιδιότητας του μέλους στους οργανισμούς περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, σε εναρμόνιση με όσα ορίζονται στο άρθρο 53 της σύμβασης του Μόντρεαλ.

- Η Κοινότητα υποβάλλει στα αρμόδια όργανα της ΔΟΠΑ την αίτηση διενέργειας των απαιτούμενων τροποποιήσεων για να καταστεί συμβαλλόμενο μέρος ένας περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης.

- Η τροποποίηση "ακολούθως θα ισχύσει, ως προς τα Κράτη, άτινα επεκύρωσαν την τοιαύτη τροποποίησιν, αφ'ης επικυρωθεί υπό του αριθ.μού συμβαλλομένων Κρατών του οριζομένου υπό της Συνελεύσεως. Ο ούτω οριζόμενος αριθ.μός δεν θα είναι κατώτερος των δύο τρίτων του όλου αριθ.μού των συμβαλλομένων Κρατών."

- Η Επιτροπή εγκρίνει την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στην ΔΟΠΑ και την υποβάλλει στο Συμβούλιο.

- Η απόφαση του Συμβουλίου επιτρέπει στην Κοινότητα να προσχωρήσει στην ΔΟΠΑ απευθύνοντας σχετική κοινοποίηση προς την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (ΗΠΑ) (άρθρο 92 της Σύμβασης του Σικάγο).

- Η προσχώρηση της Κοινότητας αρχίζει να ισχύει σύμφωνα με όσα ορίζονται στη συναφή διάταξη της σύμβασης του Σικάγο, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί.

Για τη διαδικασία αυτή προσχώρησης της Κοινότητας θα απαιτηθεί αρκετός χρόνος με αποτέλεσμα να χρειαστεί στο μεταξύ, ως πρώτο βήμα, να υπάρξει ενίσχυση των δεσμών συνεργασίας μεταξύ της ΕΚ και της ΔΟΠΑ.

4. Πρωτοβουλιεσ ενισχυσησ τησ κοινοτικησ συμμετοχησ κατα τη διαρκεια τησ μεταβατικησ περιοδου

4.1. Υφιστάμενοι περιορισμοί συμμετοχής στις συνεδριάσεις

Το γεγονός ότι η Κοινότητα δεν δύναται να συμμετάσχει στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου της ΔΟΠΑ και της Επιτροπής Αεροναυτιλίας (ANC) καθώς και το γεγονός ότι δεν λαμβάνει οποιεσδήποτε πληροφορίες σχετικά με τις καθημερινές δραστηριότητες αλλά δύναται μόνο να προσκληθεί να λάβει μέρος στις συνεδριάσεις επικουρικών οργάνων υπό την ιδιότητα του παρατηρητή επί συγκεκριμένης βάσεως προκαλεί σοβαρά προβλήματα για την Κοινότητα στο θέμα της συμμετοχής της στις εργασίες της ΔΟΠΑ. Πράγματι, οι σχετικές αποφάσεις προετοιμάζονται και λαμβάνονται στο Συμβούλιο της ΔΟΠΑ και στην Επιτροπή ANC [25] κατά το τριετές χρονικό διάλειμμα που παρεμβάλλεται μεταξύ των συνεδριάσεων της Συνέλευσης. Για παράδειγμα, το Συμβούλιο έχει τη δυνατότητα να κινήσει τη διαδικασία έγκρισης κάποιου προτύπου το οποίο έχει αντίκτυπο για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να υιοθετήσουν αποκλίνουσες διαφορές χωρίς καμία διαφάνεια για την Κοινότητα.

[25] Το Συμβούλιο της ΔΟΠΑ εξουσιοδοτείται να λαμβάνει αποφάσεις οι οποίες είναι δεσμευτικές για τα συμβαλλόμενα κράτη της ΔΟΠΑ. Η Επιτροπή Αεροναυτιλίας (ANC) διαθέτει παρομοίως αποτελεσματικές εξουσίες λήψεως των αποφάσεων. Οι εργασίες του οργανισμού κατά τη διάρκεια των τριετών χρονικών διαστημάτων που παρεμβάλονται μεταξύ των διαδοχικών συνόδων της συνέλευσης διεκπεραιώνονται υπό την εξουσία του Συμβουλίου το οποίο, παρά τον περιορισμένο αριθμό των μελών του, εξουσιοδοτείται να λαμβάνει αποφάσεις οι οποίες είναι δεσμευτικές για τα συμβαλλόμενα κράτη. Το Συμβούλιο, το οποίο ευθύνεται έναντι της Συνέλευσης, εξουσιοδοτείται να λαμβάνει τις σχετικές αποφάσεις, όπως να προβαίνει σε έγκριση των Προτύπων και των Συνιστώμενων Πρακτικών (ΠΣΠ - SARP), που είναι δεσμευτικά για τα συμβαλλόμενα κράτη, εκτός εάν καταθέσουν σχετική δήλωση διαφοροποιήσεως. Το Συμβούλιο πραγματοποιεί σε τακτικά διαστήματα τρεις ετήσιες συνόδους, η καθεμία των οποίων διαρκεί περίπου δύο μήνες. Το χρονοδιάγραμμα των συνδριάσεων του Συμβουλίου και της Επιτροπής καθιστά απαραίτητη τη σχεδόν μόνιμη παρουσία των εκπροσώπων των μελών του Συμβουλίου στο Μοντρεάλ. Η Επιτροπή ANC, το κύριο σώμα που ασχολείται με την προετοιμασία των Διεθνών Προτύπων και Συνιστώμενων Πρακτικών (ΔΠΣΠ - SARP), και των διαδικασιών οι οποίες εφαρμόζονται για τις παρεχόμενες αεροναυτιλιακές υπηρεσίες (PANS), διαθέτει παρομοίως αποτελεσματικές εξουσίες λήψεως των σχετικών αποφάσεων στο τεχνικό πεδίο αρμοδιοτήτων, παρά το γεγονός ότι το Συμβούλιο διατηρεί την ευθύνη της τελικής έγκρισής τους. Οι αναλυτικές λεπτομέρειες για την υποδομή του οργανισμού και τον τρόπο λειτουργίας των οργάνων του ΔΟΠΑ παρέχονται στο παράρτημα Ι.

Ο συντονισμός των θέσεων στα ζητήματα αυτά γίνεται δυσχερέστερος εξαιτίας του γεγονότος ότι τα έγγραφα εργασίας για το Συμβούλιο και την Επιτροπή ANC διατίθενται μόνο μερικές ημέρες πριν από τη διεξαγωγή των συνεδριάσεων και δεν είναι διαθέσιμα στους παρατηρητές. Είναι απαραίτητο να ξεπεραστούν οι περιορισμοί αυτοί..

4.2. Συντονισμός των κοινοτικών θέσεων

Καθώς η ΔΟΠΑ επιλαμβάνεται σε σημαντικό βαθμό θεμάτων που εμπίπτουν στις κοινοτικές αρμοδιότητες ή τα οποία εμφανίζουν κοινό ενδιαφέρον, είναι απαραίτητος ο προγενέστερος συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών της για τα ζητήματα αυτά. Στην απόφαση 80/50/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 20.12.1979 [26] προβλέπεται η σχετική διαδικασία διαβουλεύσεων η οποία ακολουθείται στα ζητήματα αεροπορικών μεταφορών τα οποία χειρίζονται οι διεθνείς οργανισμοί.

[26] EE L 18, 24.1.1980, σ. 24.

Ωστόσο, έχουν ανακύψει ορισμένα προβλήματα σε συνδυασμό με τον συντονισμό των θέσεων. Τα προβλήματα αυτά σχετίζονται (i) με τη διαθεσιμότητα των πληροφοριών, (ii) με την οργάνωση του συντονισμού και (iii) με το θέμα της έγκρισης και παρουσίασης της κοινής θέσης. Λόγω των προβλημάτων που αναφέρθηκαν προηγουμένως, η απόφαση 80/50/ΕΟΚ του Συμβουλίου αποδείχθηκε ανεπαρκής για τον συντονισμό των θέσεων στην ΔΟΠΑ, για τον οποίο απαιτείται η έγκαιρη πρόσβαση στις πληροφορίες, η ύπαρξη κανόνων και διαδικασιών, σωστά προσαρμοσμένων στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα όργανα της ΔΟΠΑ και η εκπροσώπηση των κοινοτικών συμφερόντων στα σχετικά όργανα λήψεως των αποφάσεων.

4.2.1. Πρόσβαση στις πληροφορίες

Εκείνο που προέχει για την Επιτροπή είναι να λαμβάνει εκ των προτέρων όλες τις σχετικές πληροφορίες, ούτως ώστε να δρα για να αποφεύγονται οι άσκοπες τριβές, αλλά και για να διασφαλίζει στο μέτρο που αυτό είναι δυνατόν, τη συνοχή των πρωτοβουλιών της Επιτροπής με τις αντίστοιχες πρωτοβουλίες της ΔΟΠΑ.

Σε συνδυασμό με το σημείο αυτό οφείλει να σημειωθεί ότι ο πίνακας διανομής των εγγράφων της ΔΟΠΑ παραμένει περιορισμένος, με αποτέλεσμα η Επιτροπή να μην λαμβάνει τακτικά τη σχετική τεκμηρίωση και, όπως και να έχουν τα πράγματα, να μην λαμβάνει την τεκμηρίωση για τις συνεδριάσεις του Συμβουλίου και της Επιτροπής ANC. Το να λαμβάνει επίσης τα έγγραφα αυτά και ιδίως το να τα λαμβάνει εγκαίρως αποτελεί τον προαπαιτούμενο όρο για να είναι σε θέση να προχωρεί στις διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και στον συντονισμό των θέσεων. Με την άδεια της Γραμματείας της ΔΟΠΑ επιτεύχθηκε κάποια βελτίωση της κατάστασης με την καλύτερη χρήση του Ίντερνετ, αλλά η κατάσταση εξακολουθεί να μην είναι ικανοποιητική.

4.2.2. Οργάνωση του συντονισμού

Καθώς όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας αποτελούν επίσης μέλη της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης Φορέων της Πολιτικής Αεροπορίας (ΕΔΦΠΑ - ΕΚAC) [27], ο συντονισμός των θέσεων συντελείται σε κάποιον βαθμό στους κόλπους του προαναφερόμενου οργανισμού και ιδίως στο πλαίσιο της προετοιμασίας των εργασιών της Συνέλευσης. Πάντως, όπως αποδείχθηκε από τις εμπειρίες στο πλαίσιο της Συνέλευσης της ΔΟΠΑ, το επίπεδο συντονισμού στους κόλπους της Κοινότητας είναι υποχρεωτικά ουσιαστικότερο από τον συντονισμό στο πλαίσιο της ΕΔΦΠΑ, στο πλαίσιο της οποίας τα συμφέροντα αποκλίνουν σε μεγαλύτερο βαθμό, χωρίς να υπάρχουν δεσμευτικές νομοθετικές πράξεις.

[27] Η ΕΔΦΠΑ αποτελεί συμβουλευτικό διακυβερνητικό οργανισμό ο οποίος επιδιώκει κατά κύριο λόγο την εναρμόνιση των πολιτικών και πρακτικών στον χώρο της πολιτικής αεροπορίας μεταξύ των κρατών μελών του. Ιδρύθηκε το 1955 και τη στιγμή αυτή μέλη του είναι 37 ευρωπαϊκά κράτη, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Οι Γενικοί Διευθυντές Πολιτικής Αεροπορίας συναντώνται σε τακτικά χρονικά διαστήματα (υπό κανονικές συνθήκες δυο φορές τον χρόνο) και οι καθημερινές εργασίες διαχειρίζονται από την Συντονιστική Επιτροπή. Οι ανάγκες της ΕΔΦΠΑ εξυπηρετούνται από τη δική της Γραμματεία, υπό την καθοδήγηση του Εκτελεστικού Γραμματέα της.

Οι διατάξεις της απόφασης 80/50/EΟΚ του Συμβουλίου [28] για την ανταλλαγή των πληροφοριών και τη διεξαγωγή των διαβουλεύσεων είναι ξεπερασμένες σε ό,τι αφορά τους νέους θεσμικούς κανόνες και πρακτικές. Εκείνο που χρειάζεται είναι η υιοθέτηση του κατάλληλου μηχανισμού για την πραγματοποίηση του εν λόγω συντονισμού, χωρίς να υπονομευθούν οι ειδικές σχέσεις που διατηρεί η ΕΔΦΠΑ με την ΔΟΠΑ.

[28] ΕΕ L 18, 24.1.1980, σ. 24.

4.2.3. Έγκριση και υποβολή των θέσεων

Εάν βασιστούμε στην παραδοχή ότι οι συναφείς πληροφορίες είναι διαθέσιμες, ανακύπτει στη συνέχεια το ζήτημα με ποιον τρόπο θα καθοριστεί και θα διατυπωθεί η κοινή θέση:

(i) Εκείνο που προέχει σε συνάρτηση με το σημείο αυτό είναι ο καθορισμός και η υποβολή της κοινής θέσης στα περιβαλλοντικά ζητήματα κατά τις δυο τελευταίες συνεδριάσεις της Συνέλευσης [29]. Η θέση καθορίστηκε στο Συμβούλιο και υποβλήθηκε εξ ονόματος της Κοινότητας και των κρατών μελών της από την Προεδρία. Η επιτόπια συμμετοχή στις σχετικές διαδικασίες επέτρεψε να παρακολουθηθεί η πορεία διαπραγμάτευσης των ψηφισμάτων. Όμως, μιας και τα σχετικά έγγραφα για τις συνεδριάσεις της Συνέλευσης περιέρχονται στα συμβαλλόμενα κράτη και τους παρατηρητές τρεις μήνες πριν από τη διεξαγωγή της σχετικής συνεδρίασης, πρέπει να θεσπισθούν οι κατάλληλες διαδικασίες για τον συντονισμό της θέσης.

[29] Έκθεση της Επιτροπής για τη 32α συνεδρίαση της Συνέλευσης (Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 1998), COM(1998) 677 τελικό, 25.11.1998.

(ii) Η κατάσταση είναι απολύτως διαφορετική στο θέμα των μέτρων που εγκρίνονται από το Συμβούλιο και την Επιτροπή ANC. Πράγματι, λόγω των εξαιρετικά σύντομων προθεσμιών (συχνά μόλις ένα 24ώρο) πριν καταστούν διαθέσιμα τα συναφή έγγραφα, αλλά και εξαιτίας του ότι οι διακοπές μεταξύ των συνεδριάσεων του Συμβουλίου της ΔΟΠΑ κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεών του είναι σύντομες, πράγμα που ισχύει επίσης για την Επιτροπή ANC, δεν είναι δυνατόν να συντονιστούν οι θέσεις παρά μόνον επιτόπου. Προς τον σκοπό αυτό, απαιτείται η παρουσία της Επιτροπής αλλά και η χάραξη κανόνων συντονισμού και έγκρισης των κοινών θέσεων, οι οποίοι πρέπει να είναι προσαρμοσμένοι στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα όργανα της ΔΟΠΑ.

(iii) Σε όσα θέματα αφορούν τις συνεδριάσεις των Επιτροπών και Ομάδων Μελέτης, το έργο του συντονισμού καθίσταται πολύ δυσχερέστερο επειδή, σε αντίθεση με τη Συνέλευση και τις Διασκέψεις, η Επιτροπή δεν ενημερώνεται πάντοτε αλλά και επειδή τα μέλη της προσκαλούνται σε συγκεκριμένη (ad hoc) βάση και όχι υπό την ιδιότητα των εκπροσώπων της διοίκησής τους. Οι δραστηριότητές τους όμως διεκπεραιώνονται υπό την καθοδήγηση του Συμβουλίου και η ύπαρξη κάποιας "ελαφράς" μορφής συντονισμού των κοινοτικών δραστηριοτήτων θα απέβαινε προς το κοινοτικό συμφέρον για να αποφεύγονται τα επίμαχα ζητήματα με τις εργασίες της ΔΟΠΑ.

(iv) Τέλος, η ΔΟΠΑ προβαίνει τακτικά σε διαβουλεύσεις με τα μέλη της αναφορικά με τις τροποποιήσεις των ΠΣΠ (SARP) [30] και για άλλα ζητήματα, μέσω των "Κρατικών επιστολών" ("State letters"). Τα κράτη μέλη αντιδρούν πάλι με εντελώς ασυντόνιστο τρόπο και καθώς δεν εκπροσωπείται η Κοινότητα η Επιτροπή δεν λαμβάνει καμία πληροφορία και τίθεται κατά συνέπεια ενώπιον τετελεσμένων γεγονότων. Οι δυσχέρειες αυτές επεξηγούν γιατί η Επιτροπή δεν προσπάθησε ποτέ μέχρι σήμερα να υποβάλει κάποια κοινή θέση. Για να πάρουμε το χαρακτηριστικό παράδειγμα της περίπτωσης του προτύπου NOx, το ΠΣΠ εγκρίθηκε τη στιγμή που εκκρεμούσε η αποδοχή της πρότασης ενώπιον του Συμβουλίου, με αποτέλεσμα να τεθεί η Κοινότητα ενώπιον των τετελεσμένωνi.

[30] Πρότυπα και Συνιστώμενες Πρακτικές (Standards and RΕΚommended Practices)

Συνοψίζοντας, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των εκάστοτε πληροφοριών (η οποία πρέπει να βελτιωθεί) η Κοινότητα έχει τη δυνατότητα, λαμβάνοντας υπόψη τους κανόνες της ΔΟΠΑ, να διαμορφώσει και να υποβάλει την κοινή θέση στη Συνέλευση προς έγκριση των αποφάσεων πολιτικής χωρίς προς το παρόν να διαθέτει καμία δυνατότητα έμπρακτης παρακολούθησης του τρόπου υλοποίησης των εν λόγω αποφάσεων πολιτικής στους κόλπους του Συμβουλίου, της Επιτροπής ANC, των σχετικών επιτροπών, των ομάδων μελέτης και μέσω των Κρατικών επιστολών, λόγω του ότι λείπει η εκπροσώπηση των κοινοτικών συμφερόντων στα όργανα λήψεως των σχετικών αποφάσεων.

4.3 Αναγκαιότητα και όροι βελτιωμένης συμμετοχής στις εργασίες της ΔΟΠΑ

Η ανάγκη βελτίωσης του τρόπου συμμετοχής της ΕΚ στις εργασίες της ΔΟΠΑ γίνεται αισθητή σε ολοένα και μεγαλύτερο βαθμό και θα γίνει πολύ περισσότερο αισθητή στο μέλλον, λόγω της αυξημένης συμμετοχής της Κοινότητας στους θεματικούς τομείς που διαχειρίζεται ο οργανισμός. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα για να ικανοποιηθούν οι σχετικές ανάγκες.

Οι αναλυτικές λεπτομέρειες της συνεργασίας που ισχύουν σήμερα, οι οποίες έχουν καθιερωθεί με βάση την ανταλλαγή των επιστολών μεταξύ του Προέδρου της Επιτροπής και του Προέδρου του Συμβουλίου της ΔΟΠΑ, το 1988 [31], καθώς και οι εσωτερικές διαδικασίες της Κοινότητας οι οποίες καθορίστηκαν εκείνη τη χρονική στιγμή, στο πλαίσιο των οποίων η Επιτροπή λαμβάνει τη σύμφωνη γνώμη του COREPER κάθε φορά που θεωρεί αναγκαία τη συμμετοχή της σε κάποια συνεδρίαση, πρέπει να προσαρμοστούν στις τρέχουσες ανάγκες και πραγματικότητα, λαμβάνοντας υπόψη τους αυξημένους δεσμούς μεταξύ των ευθυνών που υπέχει η Κοινότητα και των αντίστοιχων ευθυνών που επωμίζεται η ΔΟΠΑ. Επίσης, χρειάζεται η θέσπιση των κατάλληλων κανόνων για τον συντονισμό των θέσεων, οι οποίοι πρέπει να είναι προσαρμοσμένοι στις πραγματικές συνθήκες των εργασιών της ΔΟΠΑ.

[31] Βλ. παράρτημα III.

Η αποτελεσματική συμμετοχή της Κοινότητας στις εργασίες της ΔΟΠΑ συνεπάγεται τον επηρεασμό του εξής τετράπτυχου: (1) των κατάλληλων εσωτερικών κοινοτικών διαδικασιών.(2) της πρόσβασης στις σχετικές πληροφορίες.(3) του καθεστώτος της Κοινότητας, και (4) του τρόπου εκπροσώπησής της.

4.3.1 Εσωτερικές διαδικασίες της Κοινότητας

Όσον αφορά τις εσωτερικές κοινοτικές διαδικασίες, οι σχέσεις με την ΔΟΠΑ πρέπει να λειτουργούν ακριβώς όπως και οι σχέσεις με τους άλλους διεθνείς οργανισμούς. Συνέπεια αυτού είναι ότι δεν είναι πλέον αναγκαίο για την Επιτροπή να ενημερώνει το COREPER και να της δίνεται η συγκατάθεσή του για να πάρει μέρος στις συνεδριάσεις της ΔΟΠΑ. Η μεταβολή αυτή δεν πρόκειται να επηρεάσει τις ομαλές διαδικασίες προετοιμασίας της κοινοτικής θέσης ή υποβολής συντονισμένης θέσης.

Ο συντονισμός των θέσεων υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις των εργασιών της ΔΟΠΑ είναι δυνατόν να οργανωθεί με αποτελεσματικό τρόπο επιτόπου, όπως ακριβώς απαιτείται, από τον μόνιμο εκπρόσωπο της Επιτροπής που έχει την έδρα του στο Μόντρεαλ (βλ. 4.3.4 κατωτέρω).

Σε θέματα κοινοτικής αρμοδιότητας, η κοινοτική θέση υποβάλλεται από τον εκπρόσωπο της Επιτροπής, με την υποστήριξη της Προεδρίας. Στα θέματα επιμερισμένων αρμοδιοτήτων, η κοινή θέση οφείλει να υποβάλλεται από την Προεδρία ή την Επιτροπή. Τα κράτη μέλη επιτρέπεται να λάβουν τον λόγο προς υποστήριξη της κοινοτικής θέσης.

Η κοινή θέση που διατυπώνεται σε θέματα κοινού συμφέροντος υποβάλλεται από τον εκπρόσωπο της Προεδρίας. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη επιτρέπεται να λάβουν τον λόγο προς υποστήριξη της κοινής θέσης.

4.3.2. Πρόσβαση στις πληροφορίες

Για να συμμετάσχει η Κοινότητα αποτελεσματικά στις εργασίες της ΔΟΠΑ πρέπει να επιλυθεί το πρόβλημα της (έγκαιρης) πρόσβασης σε όλα τα συναφή έγγραφα της ΔΟΠΑ. Αυτό είναι απαραίτητο καθώς αποτελεί τον προαπαιτούμενο όρο για να είναι η Επιτροπή σε θέση να αναλάβει σχετικές πρωτοβουλίες, όταν αυτό κρίνεται κατάλληλο ή αναγκαίο.

Αναφορικά με το σημείο αυτό, η κατάσταση βελτιώθηκε πρόσφατα σε κάποιο βαθμό: η ΔΟΠΑ εγκαινίασε την ευρύτερη χρήση του Ίντερνετ για να είναι αυξημένος ο αριθ.μός εγγράφων που είναι διαθέσιμος με τον τρόπο αυτό για τους συγκεκριμένους χρήστες, ενώ στην Επιτροπή δόθηκε ο σχετικός κωδικός αριθμός που της επιτρέπει την πρόσβαση σε μεγάλο φάσμα εγγράφων.

Εκείνο που απομένει ωστόσο να διαπιστωθεί είναι κατά πόσο αυτή η πρόσβαση στις πληροφορίες είναι δυνατόν να επεκταθεί στις πληροφορίες οι οποίες κυκλοφορούν στους κόλπους του Συμβουλίου της ΔΟΠΑ ή της Επιτροπής Αεροναυτιλίας. Εάν δεν συμβεί αυτό, η πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες θα εξαρτάται από τα κράτη μέλη και ιδιαίτερα από την Προεδρία και το πρόβλημα αυτό θα πρέπει να επιλυθεί στην απόφαση που η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει (στο σημείο 6 στη συνέχεια).

4.3.3. Kaθεστώς του μόνιμου παρατηρητή

Θα πρέπει να ενισχυθεί η θέση που κατέχει η Κοινότητα υπό την ιδιότητα του παρατηρητή στην ΔΟΠΑ: η Κοινότητα δεν θα πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται στην ίδια βάση όπως οποιοσδήποτε άλλος διεθνής οργανισμός αλλά θα πρέπει πολύ περισσότερο να γίνει αποδεκτή υπό την ιδιότητα του μόνιμου παρατηρητή [32]. Η περίπτωση αυτή συντρέχει για πολυάριθμους διεθνείς οργανισμούς, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται οργανισμοί από την οικογένεια των Ηνωμένων Εθνών, στους οποίους η Κοινότητα διαθέτει το καθεστώς του παρατηρητή (στον ΔΝΟ - IMO, αλλά και στη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών, στην ΣΗΕΕΚΑ - UNCTAD, στην Επιτροπή των ΗΕ για το Διεθνές Εμπορικό Δίκαιο, στο Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των ΗΕ, στην UNESCO, στο Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα, στη Διεθνή Οργάνωση Υγείας, στην Παγκόσμια Οργάνωση Πνευματικής Ιδιοκτησίας, κ.λπ.).

[32] Σε συνάρτηση με το σημείο αυτό, πρέπει να διαλυθεί κάθε σχετική αμφιβολία αναφορικά με το γεγονός ότι η Επιτροπή εκπροσωπεί την Κοινότητα (πρβλ. παράγραφο 3.1 και παράρτημα III).

Το καθεστώς του μόνιμου παρατηρητή θα επιτρέψει την τακτική συμμετοχή στις εργασίες των οργάνων της ΔΟΠΑ, με αποτέλεσμα με τον τρόπο αυτό να βελτιωθούν τόσο η παρουσία της Κοινότητας, όσο και οι υλικές της δυνατότητες στο θέμα της ενεργού συμμετοχής της στις εργασίες της ΔΟΠΑ, συνεπεία του γεγονότος ότι θα είναι αυτομάτως και εγκαίρως ενημερωμένη και προσκεκλημένη.

Συνοψίζοντας, η Επιτροπή συνιστά να εξουσιοδοτηθεί από το Συμβούλιο των Υπουργών να απευθύνει το σχετικό αίτημα στην ΔΟΠΑ για την απόκτηση του καθεστώτος του μόνιμου παρατηρητή και να αποφασίσει για τα κατάλληλα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ΔΟΠΑ [33] προς υποστήριξη του σχετικού αιτήματος που έχει υποβληθεί από την Επιτροπή (βλ. τμήμα 6 στη συνέχεια).

[33] Καθώς η πολιτική της ΔΟΠΑ στο θέμα των σχέσεών της με τους διεθνείς οργανισμούς διέπεται από τα σχετικά ψηφίσματα της Συνέλευσης, η χορήγηση του καθεστώτος του μόνιμου παρατηρητή στην Κοινότητα θα ήταν κατά πάσα πιθανότητα θέμα το οποίο θα αποφασισθεί μάλλον από τη σχετική απόφαση της Συνέλευσης και όχι από την αντίστοιχη απόφαση του Συμβουλίου.

4.3.4. Εκπροσώπηση στα κεντρικά γραφεία της ΔΟΠΑ

Λαμβάνοντας υπόψη τις μεθόδους εργασίας που εφαρμόζονται στον Οργανισμό [34], αλλά και λόγω της απόστασης των κεντρικών του γραφείων για την αποτελεσματική συμμετοχή στις εργασίες της ΔΟΠΑ απαιτείται η εφαρμογή αποτελεσματικότερων μεθόδων εκπροσώπησης με τον διορισμό ενός επιτόπιου μόνιμου εκπροσώπου (όπως συμβαίνει με τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο Συμβούλιο της ΔΟΠΑ).

[34] Βλ. παράρτημα II.

5. Συμπερασματα

Η Κοινότητα πρέπει να καταστεί μέλος της ΔΟΠΑ και προς τον σκοπό αυτό θα πρέπει να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα για την τροποποίηση της Σύμβασης του Σικάγο.

Καθώς η διαδικασία της προσχώρησης είναι χρονοβόρα, συντρέχει στο μεταξύ η ανάγκη βελτίωσης των όρων συμμετοχής και παρουσίας της Κοινότητας στις εργασίες της ΔΟΠΑ και της ευθυγράμμισής τους με τις πρακτικές που ισχύουν στους άλλους διεθνείς οργανισμούς. Η βελτίωση αυτή δεν πρόκειται να επηρεάσει τον τρόπο στάθμισης και τις ψήφους των κρατών μελών της ΕΕ στην ΔΟΠΑ. Δεν αναμένονται αρνητικές ή απορριπτικές αντιδράσεις από τρίτες χώρες, πρώτα απ'όλα επειδή ήδη υπάρχει το πλαίσιο του περιφερειακού συντονισμού (ΕΣΦΠΑ) το οποίο απλώς θα ενισχυθεί με τη συμμετοχή της Κοινότητας και, κατά δεύτερο λόγο, επειδή η ενσωμάτωση της ΕΕ αντιμετωπίζεται ήδη από την ΔΟΠΑ ως πραγματικότητα.

Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας θα χρειαστεί να επεξηγήσουν τις εξελίξεις αυτές στις τρίτες χώρες που συμμετέχουν στο πλαίσιο της ΔΟΠΑ.

6. Συσταση

Λαμβάνοντας υπόψη της όσα αναπτύχθηκαν προηγουμένως, η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να εγκαινιάσει και να διεξαγάγει τις διαπραγματεύσεις με τη ΔΟΠΑ σχετικά με τους όρους και την αναλυτική διαδικασία προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη σύμβαση του Σικάγο και σχετικά με το μεταβατικό μέτρο της παραχώρησης στην Κοινότητα του καθεστώτος του μόνιμου παρατηρητή στο πλαίσιο της ΔΟΠΑ, να διορίσει την ειδική επιτροπή η οποία θα συνεπικουρεί την Επιτροπή κατά τη διεκπεραίωση του προαναφερόμενου καθήκοντος και να εγκρίνει τις διαπραγματευτικές οδηγίες που περιλαμβάνονται παρακάτω στη σύσταση.

α) Οι διαπραγματευτικές οδηγίες οι οποίες περιλαμβάνονται στη συνέχεια στη σύσταση καταρτίστηκαν με σκοπό την επίτευξη του γενικότερου στόχου παραχώρησης στην Κοινότητα της ευχέρειας να καταστεί μέλος της ΔΟΠΑ.

Το καθεστώς αυτό θα επιτρέπει στην Κοινότητα, στα θέματα των αρμοδιοτήτων της και σε ισότιμη βάση με τα κράτη μέλη της ΔΟΠΑ να:

i) διατυπώνει τις απόψεις της κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ή σε οποιαδήποτε συνεδρίαση των οργάνων της,

ii) να διαθέτει για τα ζητήματα που πρέπει να αποφασίζονται με ψηφοφορία σταθμισμένο βάρος ψήφου ισοδύναμο με το αντίστοιχο εκείνων των κρατών μελών της που εκπροσωπούνται στα συναφή όργανα της ΔΟΠΑ και τα οποία δεσμεύονται από τις ρυθμίσεις της κοινοτικής νομοθεσίας από τις οποίες πηγάζουν οι εξωτερικές αρμοδιότητες,

iii) να διατυπώνει εξ ιδίου ονόματός της τη συγκατάθεσή της για την ανάληψη των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τα κείμενα τα οποία συνομολογούνται στο πλαίσιο της ΔΟΠΑ.

Σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 300 EΚ, οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται από την Επιτροπή σε συνεννόηση με την ειδική επιτροπή που διορίζεται από το Συμβούλιο. Στο ρόλο που διαδραματίζουν ως σημερινά μέλη της ΔΟΠΑ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να παράσχουν κάθε δυνατή υποστήριξη για την προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση του Σικάγο.

Σε ό,τι αφορά τα ζητήματα του προϋπολογισμού, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι οι χρηματοδοτικές συνεισφορές των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιπροσωπεύουν μέρος του προϋπολογισμού της ΔΟΠΑ, δεν κρίνεται απαραίτητη η πρόβλεψη της συνεισφοράς πρόσθετων δημοσιονομικών πόρων από την Κοινότητα. Σε περίπτωση υπαναχώρησης, η Κοινότητα θα μπορούσε ωστόσο να προβλέψει την υιοθέτηση λύσης που θα εμπνέεται από την αντίστοιχη λύση που είχε υιοθετηθεί για την προσχώρηση της Κοινότητας στον FAO, δηλαδή να εγκρίνει την συνεισφορά ποσού που θα καλύπτει τις διοικητικές και άλλες δαπάνες που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους στη σύμβαση του Σικάγο (υπό τον όρο πάντως ότι το εν λόγω ποσό δεν καθορίζεται μονομερώς από την ΔΟΠΑ, αλλά έπειτα από συμφωνία με την Κοινότητα).

Κατά τις διαπραγματεύσεις ενδέχεται να τεθεί το ζήτημα του καταλληλότερου χώρου για την ενσωμάτωση των διευθετήσεων αναφορικά με την προσχώρηση και τη συμμετοχή της Κοινότητας. Η ΔΟΠΑ μπορεί να προτιμά να συμπεριληφθούν ορισμένες από τις διευθετήσεις αυτές στους κανόνες διαδικασίας της. Για λόγους εμπέδωσης των ρυθμίσεων που επιτρέπουν τη συμμετοχή της, η Κοινότητα θα πρέπει εκ πρώτης όψεως να έχει συμφέρον να συμπεριληφθούν στη σύμβαση. Παρ' όλα αυτά, εκείνο που προέχει επίσης είναι να προβλεφθεί η ύπαρξη σημαντικού περιθωρίου χειρισμών αναφορικά με το θέμα αυτό, για να διευκολυνθεί η ένταξη των πιθανών πρακτικών περιοριστικών όρων που θα επιβληθούν από την πλευρά της ΔΟΠΑ.

Τέλος, η ΔΟΠΑ θα διακατέχεται κατά πάσα πιθανότητα από την επιθυμία να καταστεί δυνατή η κοινοτική συμμετοχή με την ενσωμάτωση γενικής διάταξης η οποία θα αναφέρεται στη συμμετοχή των περιφερειακών οργανισμών οικονομικής ολοκλήρωσης και όχι μόνο της Κοινότητας. Στην περίπτωση αυτή, θα ήταν σκόπιμο η Κοινότητα να υποδείξει στη ΔΟΠΑ τη χρήση ενός ορισμού ο οποίος θα κινείται κατά μήκος των βασικών γραμμών του ορισμού που ενσωματώθηκε στον καταστατικό χάρτη του Οργανισμού Διατροφής και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO).

Μόλις έχει συντελεστεί η τροποποίηση της σύμβασης του Σικάγο και υπό το πρίσμα των αποτελεσμάτων που θα έχουν προκύψει, η Επιτροπή θα υποβάλει σχετική πρόταση έκδοσης απόφασης του Συμβουλίου για την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

β) Το Συμβούλιο οφείλει να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να διαπραγματευθεί με την ΔΟΠΑ το προσωρινό μέτρο της απόκτησης του καθεστώτος του μόνιμου παρατηρητή. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν τα προσήκοντα μέτρα έναντι της ΔΟΠΑ, προς υποστήριξη του σχετικού αιτήματος.

Κατά τη διάρκεια της ενδιάμεσης χρονικής περιόδου, η υποβολή των κοινών θέσεων στη ΔΟΠΑ οφείλει να γίνεται σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο σημείο 4.3.1 προηγουμένως.

ΣΥΣΤΑΣΗ

Λαμβάνοντας υπόψη της όσα αναπτύχθηκαν προηγουμένως, η Επιτροπή συνιστά:

- να απευθυνθεί η επιστολή που προσαρτάται στο παράρτημα Ι στο Γενικό Γραμματέα της ΔΟΠΑ, με την οποία θα ενημερώνεται η ΔΟΠΑ σχετικά με την επιθυμία της Κοινότητας να εγκαινιαστούν οι διαπραγματεύσεις για να δοθεί στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα η δυνατότητα προσχώρησης στη σύμβαση της Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας (« Σύμβαση του Σικάγο »).

- να εξουσιοδοτήσει το Συμβούλιο την Επιτροπή να διαπραγματευθεί με τη ΔΟΠΑ τους όρους και τις αναλυτικές διαδικασίες προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη σύμβαση του Σικάγο.

- να εξουσιοδοτήσει το Συμβούλιο την Επιτροπή να διαπραγματευθεί με την ΔΟΠΑ την εφαρμογή σε προσωρινή βάση του μέτρου απόκτησης του καθεστώτος του μόνιμου παρατηρητή.

- ότι, εφόσον σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης, η Επιτροπή θα διεξαγάγει τις εν λόγω διαπραγματεύσεις εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο να διορίσει την ειδική επιτροπή η οποία θα το συνεπικουρεί κατά τη διεκπεραίωση του καθήκοντος του αυτού, και

- να εκδώσει το Συμβούλιο τις συνημμένες διαπραγματευτικές οδηγίες.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

Προσάρτημα 1

Πρόταση επιστολής που θα απευθυνθεί στο Γενικό Γραμματέα της ΔΟΠΑ

Κύριε Γενικέ Γραμματέα,

Έχουμε την τιμή να σας πληροφορήσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα επιθυμεί να καταστεί πλήρες μέλος της ΔΟΠΑ.

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα διαθέτει την αρμοδιότητα θέσπισης μέτρων στο πεδίο αρμοδιοτήτων της ΔΟΠΑ. Είναι γεγονός ότι η αρμοδιότητα αυτή έχει ήδη ασκηθεί με τη θέσπιση ορισμένων λειτουργικών μηχανισμών σε τομείς στους οποίους η ΔΟΠΑ έχει επιτελέσει ή επιτελεί τη στιγμή αυτή το έργο της.

Συνεπεία αυτού, η ίδια η Κοινότητα θίγεται σε αυξανόμενο βαθμό από το έργο της ΔΟΠΑ. Η εξέλιξη αυτή έχει θέσει με τη σειρά της το ζήτημα της προσχώρησης της Κοινότητας στη ΔΟΠΑ. Όπως πιστεύει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναφορικά με το θέμα αυτό, η προσχώρησή της στη ΔΟΠΑ εμπεριέχει πλεονεκτήματα όχι μόνο για την ίδια, αλλά επίσης και για τη ΔΟΠΑ. Πράγματι, η διευκόλυνση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν τόσο από την ιδιότητα του μέλους της ΔΟΠΑ, όσο και από την προσχώρηση σε λειτουργικούς μηχανισμούς σε τομείς κοινοτικής αρμοδιότητας, θα διευκολύνει επίσης την πρόοδο και τα αποτελέσματα του έργου που επιτελείται από τη ΔΟΠΑ.

Η σύμβαση του Σικάγο δεν επιτρέπει ωστόσο την απόκτηση της ιδιότητας του μέλος από περιφερειακούς οργανισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης. Θα θέλαμε ως εκ τούτου να σας ζητήσουμε να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις με απώτερο σκοπό να γίνουν οι απαιτούμενες μεταβολές στη σύμβαση και τους άλλους εσωτερικούς κανόνες που θα επιτρέψουν στην Κοινότητα να καταστεί μέλος της ΔΟΠΑ, αλλά και σχετικά με τους όρους και τις αναλυτικές διαδικασίες για την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους από την πλευρά μας.

Από την πλευρά της Κοινότητας επιφορτίζεται με το καθήκον της διεξαγωγής των εν λόγω διαπραγματεύσεων η Επιτροπή, συνεπικουρούμενη από την ειδική επιτροπή, που έχουν συγκροτήσει τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή είναι στη διάθεση της ΔΟΠΑ για να πραγματοποιηθεί συνάντηση με τους εκπροσώπους της το νωρίτερο δυνατό, όπως κρίνει ορθό η ΔΟΠΑ.

Τελειώνοντας, επιτρέψτε μας να σας διαβεβαιώσουμε ότι, όπως έχουμε επίσης ήδη διακηρύξει, η Κοινότητα παραμένει προσηλωμένη στο καθήκον να εξασφαλιστεί ότι η ΔΟΠΑ θα παραμείνει ελκυστικό βήμα για όλες τις χώρες του κόσμου.

Για την Επιτροπή

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ο Πρόεδρος

Προσάρτημα 2 Διαπραγματευτικές οδηγίες

- Στην Κοινότητα πρέπει να παραχωρηθεί το καθεστώς του πλήρους μέλους, σε ισότιμη βάση με τα κράτη.

- Το καθεστώς πρέπει να επιτρέπει τη συμμετοχή της Κοινότητας στις διαπραγματεύσεις και τις συνεδριάσεις, σε ισότιμη βάση με τα κράτη.

- Σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα ψήφου, η Κοινότητα πρέπει να έχει ισοδύναμο αριθμό ψήφων με τον αντίστοιχο αριθμό που διαθέτουν τα κράτη μέλη που εκπροσωπούνται στα συναφή όργανα της ΔΟΠΑ και τα οποία δεσμεύονται από τις κοινοτικές πράξεις από τις οποίες πηγάζουν οι εξωτερικές αρμοδιότητες.

- Η Κοινότητα δεν υποχρεούται να προβεί σε οποιαδήποτε χρηματοδοτική συνεισφορά στον προϋπολογισμό της ΔΟΠΑ. Σε περίπτωση που η επίτευξη του μέτρου αυτού δεν αποδεικνύεται δυνατή ή εάν έθετε σε κίνδυνο την αποδοχή της ιδιότητας του μέλους της Κοινότητας από τα σημερινά μέλη της ΔΟΠΑ, η Κοινότητα θα μπορούσε να αποδεχθεί την επικουρική θέση να διαθέσει ποσό με το οποίο θα ισοφαρίζονται οι διοικητικές και άλλες δαπάνες που προκύπτουν από την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους από την πλευρά της στη ΔΟΠΑ. Το ποσό αυτό δεν επιτρέπεται να προσδιορίζεται μονομερώς από τη ΔΟΠΑ, αλλά έπειτα από συμφωνία με την Κοινότητα.

- Υπό την ιδιότητα του πλήρους μέλους η Κοινότητα πρέπει να δικαιούται να προσχωρήσει σε όλες τις μελλοντικές νομικές πράξεις που διαπραγματεύονται στο πλαίσιο της ΔΟΠΑ, οι οποίες εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της.

- Η Επιτροπή πρέπει να επιδιώξει να συμπεριληφθούν οι διευθετήσεις αναφορικά με τη συμμετοχή της Κοινότητας στην καταλληλότερη θέση στους εσωτερικούς κανόνες της ΔΟΠΑ, για να εγγυηθεί η σταθερότητά τους. Ωστόσο, η ανάγκη σταθερότητας των προαναφερόμενων διευθετήσεων πρέπει να σταθμίζεται με αντίβαρο τους πιθανούς εσωτερικούς περιοριστικούς όρους της ΔΟΠΑ.

- Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και σε περίπτωση που αυτό κριθεί αναγκαίο, η Επιτροπή θα προτείνει τον ορισμό του περιφερειακού οργανισμού οικονομικής ολοκλήρωσης κατά μήκος των βασικών γραμμών του ορισμού που περιλαμβάνεται στο άρθρο 2 του καταστατικού χάρτη του Οργανισμού Διατροφής και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών [35].

[35] "... ο περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης πρέπει να αποτελεί οργανισμό που έχει συγκροτηθεί από κυρίαρχα κράτη, η πλειοψηφία των οποίων αποτελούν έθνη που είναι μέλη του οργανισμού και στον οποίο τα κράτη μέλη του έχουν μεταβιβάσει την αρμοδιότητα σε φάσμα ζητημάτων που εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής των δραστηριοτήτων του Οργανισμού, συμπεριλαμβανομένης της εξουσίας να λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις για τα κράτη μέλη του σε συνάρτηση με τα ζητήματα αυτά ".

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Παράγωγη κοινοτική νομοθεσία στους τομείς με τους οποίους ασχολείται η ΔΟΠΑ

Λειτουργία της αγοράς

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου της 22ας Μαρτίου 1999 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της Συνθήκης ΕΚ (ΕΕ L 83, 27.03.1999 σ.1)

Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 95/93 του Συμβουλίου της 18ης Ιανουαρίου 1993 σχετικά με τους κοινούς κανόνες κατανομής του διαθέσιμου χρόνου χρήσης (slots) στους κοινοτικούς αερολιμένες (ΕΕ L 14 της 22ας Ιανουαρίου 1993)

Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2407/92 του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1992 περί της εκδόσεως αδειών των αερομεταφορέων (ΕΕ L 240, 24.08.1992, σ. 1)

Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92 του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1992 για την πρόσβαση των κοινοτικών αερομεταφορέων σε δρομολόγια ενδοκοινοτικών αεροπορικών γραμμών (ΕΕ L 240, 24.08.1992, σ. 8)

Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2409/92 του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1992 για τους ναύλους και τα κόμιστρα των αεροπορικών γραμμών (ΕΕ L 240, 28.08.1992)

Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2299/89 του Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 1989 για τη θέσπιση κώδικα συμπεριφοράς για τα ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων (ΕΕ L 220, 29.07.1989, σ. 1)

Όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3089/93 του Συμβουλίου της 29ης Οκτωβρίου 1993 (ΕΕ L 278, 11.11.1993, σ. 1) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 323/1999 του Συμβουλίου της 8ης Φεβρουαρίου 1999 (ΕΕ L 040, 13.02.1999, σ. 1)

Κανονισμός 3975/87 του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 1987 σχετικά με τον καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού που ισχύουν για τις επιχειρήσεις στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών (ΕΕ L 374 31.12.1987)

Όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1284/91 του Συμβουλίου της 14ης Μαΐου 1991 (ΕΕ L 122 of 17.05.1991) and 2410/92 of 23 July 1992 (ΕΕ L 240 of 24.08.1992).

Οδηγία 96/67/ΕΚ του Συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 1996 σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά υπηρεσιών εδάφους στους αερολιμένες της Κοινότητας (ΕΕ L 272 της 25.10.1996)

Διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας

Συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας, σχετικά με την ευρωπαϊκή συμβολή στην ανάπτυξη του παγκόσμιου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης (GNSS) (ΕΕ L 194, 10.07.1998, σ. 16)

Εγκρίθηκε με την απόφαση 98/434/EΚ του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 1998 (ΕΕ L 194, 10.07.1998, σ. 15)

Οδηγία 93/65/EΟΚ του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 1993 σχετικά με τον καθορισμό και τη χρησιμοποίηση συμβατών τεχνικών προδιαγραφών για την προμήθεια τεχνικού εξοπλισμού και συστημάτων διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (ΕΕ L 187, 29.07.1993, σ. 52)

Όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/15/EΚ της Επιτροπής της 25ης Μαρτίου 1997 (ΕΕ L 095, 10.04.1997, σ. 16) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2082/2000 της Επιτροπής της 6ης Σεπτεμβρίου 2000 (ΕΕ L 254, 09.10.2000) για έγκριση των προτύπων Eurocontrol.

Αεροπορική ασφάλεια

Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3922/91 του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1991 για την εναρμόνιση τεχνικών κανόνων και διοικητικών διαδικασιών στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας (ΕΕ L 373, 31.12.1991, σ. 4)

Όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1069/1999 της Επιτροπής της 25ης Μαΐου 1999 (ΕΕ L 130, 26.05.1999, σ. 16) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2871/2000 της Επιτροπής της 28ης Δεκεμβρίου 2000 (ΕΕ L 333, 29.12.2000, σ. 47)

Οδηγία 94/56/EΚ του Συμβουλίου της 21ης Νοεμβρίου 1994 για τη θέσπιση των βασικών αρχών που διέπουν τις έρευνες ατυχημάτων και συμβάντων πολιτικής αεροπορίας (ΕΕ L 319, 12.12.1994, σ. 14)

Περιβάλλον

Οδηγία 92/14/EΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Μαρτίου 1992 για τον περιορισμό της χρησιμοποίησης των αεροπλάνων που υπάγονται στο παράρτημα 16 της σύμβασης για τη διεθνή πολιτική αεροπορία, τόμος 1 δεύτερο μέρος, κεφάλαιο 2, δεύτερη έκδοση (1988) (ΕΕ L 076, 23.03.1992, σ. 21)

Όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 98/20/EΚ του Συμβουλίου της 30ης Μαρτίου 1998 (ΕΕ L 107, 07.04.1998, σ. 4), την οδηγία 1999/28/EΚ της Επιτροπής της 21ης Απριλίου 1999 (ΕΕ L 118, 06.05.1999, σ. 53) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 991/2001 της Επιτροπής της 21ης Μαΐου 2001 (ΕΕ L 138, 22.05.2001, σ. 12)

Οδηγία 80/51/EΟΚ του Συμβουλίου της 20ης Δεκεμβρίου 1979 περί περιορισμού του θορύβου που προκαλείται από υποηχητικά αεροσκάφη (ΕΕ L 018, 24.01.1980, σ. 26)

Όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 83/206/EΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Απριλίου 1983 (ΕΕ L 117, 04.05.1983, σ. 15)

Οδηγία 89/629/EΟΚ του Συμβουλίου της 4ης Δεκεμβρίου 1989 για τον περιορισμό του θορύβου που προκαλείται από τα υποηχητικά αεριωθούμενα πολιτικά αεροπλάνα (ΕΕ L 363, 13.12.1989, σ. 27)

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 925/1999 του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 1999 για την εγγραφή στα νηολογία και εκμετάλλευση εντός της Κοινότητας ορισμένων τύπων αεριωθουμένων υποηχητικών πολιτικών αεροπλάνων που έχουν τροποποιηθεί και επαναπιστοποιηθεί ως τηρούντα τα πρότυπα του τόμου Ι μέρος ΙΙ, κεφάλαιο 3 του παραρτήματος 16 της σύμβασης για τη διεθνή πολιτική αεροπορία, τρίτη έκδοση (Ιούλιος 1993) (ΕΕ L 115, 04.05.1999, σ. 1)

Ευθύνη του αερομεταφορέα και προστασία των επιβατών

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2027/97 του Συμβουλίου της 9ης Οκτωβρίου 1997 για την ευθύνη του αερομεταφορέως σε περίπτωση ατυχήματος (ΕΕ L 285, 17.10.1997, σ. 1)

Απόφαση 2001/539/EΚ του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 2001 για την σύναψη από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα της σύμβασης για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων στις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές (Σύμβαση του Μοντρεάλ) (ΕΕ L 194, 18.07.2001, σ. 38)

Οδηγία 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές (ΕΕ L 95, 21.04.1993)

Οδηγία 90/314 του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 1990 για τα οργανωμένα ταξίδια και τις οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις (ΕΕ L 158, 23.06.1990)

Όροι εργασίας

Οδηγία 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου της 23ης Νοεμβρίου 1992 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας (ΕΕ L 307, 13.12.1993, σ.18) όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 200/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 2000 (ΕΕ L 195, 01.08.2000 σ. 41)

Οδηγία 2000/79/ΕΚ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2000, για την εκτέλεση της ευρωπαϊκής συμφωνίας για την οργάνωση του χρόνου εργασίας του ιπτάμενου προσωπικού της πολιτικής αεροπορίας που συνήφθη από την Ένωση Ευρωπαϊκών Αεροπορικών Εταιρειών (AEA), την Ευρωπαϊκή Ομοσοπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF), την Ευρωπαϊκή Ένωση Προσωπικού Θαλάμων Διακυβέρνησης Αεροσκαφών (ΕΚA), την Ευρωπαϊκή Ένωση Αερομεταφορέων των Περιφερειών της Ευρώπης (ERA) και τη Διεθνή Ένωση για τις Ναυλωμένες Πτήσεις (IACA) (ΕΕ L 302, 01.12.2000 σ. 57)

Λοιπές διατάξεις

Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 295/91 του Συμβουλίου της 4ης Φεβρουαρίου 1991 για τη θέσπιση κοινών κανόνων σχετικών με ένα σύστημα αντισταθμιστικών παροχών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης κατά τις τακτικές αεροπορικές μεταφορές (ΕΕ L 36, 8.02.1991)

Οδηγία 91/670/EΟΚ του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1991 σχετικά με την αμοιβαία αποδοχή των αδειών άσκησης επαγγέλματος και προσωπικού της πολιτικής αεροπορίας (ΕΕ L 373 της 31ης Δεκεμβρίου 1991).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Η Διεθνής Οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ)

Η ΔΟΠΑ ιδρύθηκε από τη Σύμβαση Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας του 1944 (που είναι κοινώς γνωστή ως "η Σύμβαση του Σικάγο") και μέλη της είναι 185 κράτη από όλον τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών μελών της ΕΚ. Τα κύρια γραφεία της τα έχει στο Μοντρεάλ και διαθέτει επτά περιφερειακά γραφεία, μεταξύ των οποίων και το ευρωπαϊκό γραφείο στο Παρίσι.

Όπως καθορίζονται στη Σύμβαση του Σικάγο [36], ο σκοπός και αι επιδιώξεις της Οργανώσεως είναι η ανάπτυξις των αρχών και της τεχνικής της διεθνούς αεροναυτιλίας και η προαγωγή των σχεδίων και της αναπτύξεως των διεθνών αεροπορικών μεταφορών, όπως α) επιτύχη την ασφαλή και κανονικήν ανάπτυξιν της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας εν τω κόσμω. β) ενθαρρύνη την τεχνικήν της κατασκευής και εκμεταλλεύσεως αεροσκαφών δι'ειρηνικούς σκοπούς. γ) ενθαρρύνη την ανάπτυξιν αεροπορικών γραμμών αερολιμένων και αεροναυτιλιακών διευκολύνσεων δια την διεθνή πολιτικήν αεροπορίαν. δ) ανταποκριθή εις τας ανάγκας των λαών του κόσμου, δι'ασφαλή, τακτικήν, αποτελεσματικήν και οικονομικήν αερομεταφοράν. ε) προλαμβάνει την σπατάλην την προερχομένην εκ παραλόγου ανταγωνισμού. στ) εξασφαλίση όπως τα δικαιώματα συμβαλλομένων Κρατών ώσι πλήρως σεβαστά και όπως παν συμβαλλόμενον Κράτος έχη καλήν ευκαιρίαν να θέση εις λειτουργίαν διεθνείς αεροπορικάς γραμμάς. ζ) αποφεύγη διακρίσεις μεταξύ συμβαλλομένων Κρατών. η) προάγη την ασφάλειαν της πτήσεως εν τη διεθνή αεροναυτιλία.θ) προάγη γενικώς την ανάπτυξιν πασών των απόψεων της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας.

[36] Άρθρο 44 της Σύμβασης του Σικάγο.

1. Υποδομή του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας και τρόπος λειτουργίας των οργάνων του

Τα όργανα τα οποία συγκροτούνται από τη Σύμβαση του Σικάγο είναι η Συνέλευση, το Συμβούλιο, η Επιτροπή Αεροναυτιλίας (ANC) και η Γραμματεία.

Η Συνέλευση συναπαρτίζεται από τους εκπροσώπους όλων των συμβαλλομένων κρατών. Υπό κανονικές συνθήκες συνέρχεται κάθε 3 έτη για να εξετάσει λεπτομερώς τις δραστηριότητες του Οργανισμού, να χαράξει τις ακολουθητέες πολιτικές για τα επόμενα χρόνια και να εγκρίνει τους προϋπολογισμούς.

Το Συμβούλιο εκλέγεται από τη Συνέλευση και η θητεία του είναι τριετής Συνπαρτίζεται από 33 [37] μέλη, από τα οποία τα 6 είναι κράτη μέλη της ΕΚ (Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία [38], Ιταλία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο). Τα μέλη του Συμβουλίου εκλέγονται κατά τρόπον ώστε να υπάρχει εξισορροπημένη εκπροσώποι των τριών κατηγοριών κρατών: εκείνων που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία για τις αεροπορικές μεταφορές. εκείνων που καταβάλλουν τη μεγαλύτερη συνδρομή για την παροχή των διευκολύνσεων της Πολιτικής Αεροναυτιλίας. και εκείνων ο διορισμός των οποίων εξασφαλίζει την εκπροσώπηση κάθε ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής του κόσμου.

[37] Τον Οκτώβριο του 1990 η Συνέλευση ενέκρινε σχετική τροποποίηση της Σύμβασης με την οποία αυξάνεται ο αριθμός των μελών του Συμβουλίου σε 36. Η εν λόγω τροποποίηση δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ.

[38] Για λογαριασμό επίσης του Βελγίου, του Λουξεμβούργου, των Κάτω Χωρών και της Αυστρίας. Εξάλλου, η Δανία, η Σουηδία και η Φινλανδία εκπροσωπούνται από τη Νορβηγία.

Στο Συμβούλιο της ΔΟΠΑ ανατίθεται η εξουσία να λαμβάνει αποφάσεις που είναι δεσμευτικές για τα συμβαλλόμενα κράτη. Το Συμβούλιο διαθέτει πολυάριθμες βοηθητικές Επιτροπές, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η Επιτροπή Αεροπορικών Μεταφορών (ΕΑΜ - ATC), η Επιτροπή Κοινής Υποστήριξης (ΕΚΥ - JSC), η Νομική Επιτροπή (ΝΕ - LC), η Δημοσιονομική Επιτροπή (ΔΕ - FC), η Επιτροπή Αθέμιτων Παρεμβολών (ΕΑΠ -UIC) και η Επιτροπή Τεχνικής Συνεργασίας (ΕΤΣ - TCC).

Το Συμβούλιο πραγματοποιεί τακτικά 3 συνεδριάσεις ετησίως, η κάθε μια από τις οποίες διαρκεί περίπου 2 μήνες. Το χρονοδιάγραμμα εργασιών του Συμβουλίου και των συνεδριάσεων των Επιτροπών καθιστούν απαραίτητη την ουσιαστικά μόνιμη παρουσία των εκπροσώπων των μελών του Συμβουλίου στο Μοντρεάλ.

Εκτός από τη Συνέλευση και το Συμβούλιο, από την ίδια τη Σύμβαση του Σικάγο συγκροτήθηκε η Επιτροπή Αεροναυτιλίας (ANC).

Η ANC συναπαρτίζεται από δεκαπέντε άτομα που έχουν "τα κατάλληλα προσόντα και πείρα εις την επιστήμην και τας μεθόδους της Αεροπορίας", τα ονόματα των οποίων υποδεικνύονται από τα συμβαλλόμενα κράτη και τα οποία διορίζονται από το Συμβούλιο. Τα μέλη της Επιτροπής δρουν ανεξάρτητα. Η Επιτροπή υποβάλλει εκθέσεις στο Συμβούλιο και φέρει την ευθύνη για την εξέταση, τον συντονισμό και προγραμματισμό του προγράμματος τεχνικών εργασιών της ΔΟΠΑ στον θεματικό τομέα της αεροναυτιλίας. Για τα εξειδικευμένα προβλήματα για τα οποία απαιτούνται ενημερωμένες και εξειδικευμένες εμπειρικές γνώσεις, η Επιτροπή συνεπικουρείται από ειδικές επιτροπές - μικρές ομάδες εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι δρουν υπό την προσωπική τους ιδιότητα του εμπειρογνώμονα, παρά το γεγονός ότι τα ονόματά τους προτείνονται από τα συμβαλλόμενα κράτη και από διεθνείς οργανισμούς και εγκρίνονται από την Επιτροπή.

Η ANC αποτελεί το κύριο σώμα το οποίο ασχολείται με την ανάπτυξη των Διεθνών Προτύπων και Συνιστώμενων Πρακτικών (ΠΣΠ - SARP) και με τις Διαδικασίες των Παρεχόμενων Υπηρεσιών Αεροναυτιλίας (PANS), το οποίο διαθέτει ουσιαστικές εξουσίες λήψεως αποφάσεων, παρά το γεγονός ότι την ευθύνη για την τελική τους έγκριση την φέρει το Συμβούλιο [39].

[39] Οι προδιαγραφές για τις οποίες προτείνεται να απονεμηθεί το καθεστώς των Προτύπων ή Συνιστώμενων Πρακτικών οριστικοποιούνται, έπειτα από διαβουλεύσεις με όλα τα συμβαλλόμενα κράτη και τους ενδιαφερόμενους διεθνείς οργανισμούς, από την επιτροπή ANC και υποβάλλονται στο Συμβούλιο, στο πλαίσιο του οποίου απαιτείται πλειοψηφία των δύο τρίτων για την έγκρισή τους. Έπειτα από την έγκρισή τους και υπό την προϋπόθεση ότι η πλειοψηφία των συμβαλλομένων κρατών δεν τα απορρίπτει πριν από την καθορισμένη ουσιαστική ημερομηνία ισχύος τους, τα SARP είναι εφαρμοστέα στις χρονικές ημερομηνίες που καθορίζονται από το Συμβούλιο. Τα προαναφερόμενα Πρότυπα και Συνιστώμενες Πρακτικές θεωρούνται δεσμευτικά. Ωστόσο, εάν οποιοδήποτε συμβαλλόμενο κράτος κρίνει ότι του είναι αδύνατο να συμμορφωθεί με αυτά, το κράτος επιβάλλεται να ενημερώσει τον ΔΟΠΑ σχετικά με οποιεσδήποτε διαφορές εξακολουθούν να υφίστανται αναφορικά με τον εφαρμοστέο χαρακτήρα της τροποποίησης.

Η Γραμματεία παρέχει την τεχνική και διοικητική της υποστήριξη στους κυβερνητικούς εκπροσώπους από τους οποίους συναπαρτίζεται το Συμβούλιο. Επικεφαλής της είναι ο Γενικός Γραμματέας ο οποίος διορίζεται από το Συμβούλιο.

2. Σχέσεις με τους άλλους διεθνείς οργανισμούς

Η ΔΟΠΑ εργάζεται σε συνεργασία με τους άλλους Εξειδικευμένους Οργανισμούς των ΗΕ, όπως οι OMM, UIT, UPU, OMS, OMI, UNDP.

Στις δραστηριότητες της ΔΟΠΑ συμμετέχουν επίσης ως παρατηρητές και μερικοί Μη Κυβερνητικοί Οργανισμοί: ο IATA, ο Διεθνής Σύνδεσμος των Ενώσεων των Πιλότων και η Διεθνής Ένωση Ιδιοκτητών Αεροσκαφών και Πιλότων.

Επίσης, δύναται να προσκληθούν να συμμετάσχουν ως παρατηρητές στις συνεδριάσεις των οργάνων της ΔΟΠΑ και περιφερειακοί οργανισμοί (ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγεται και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα), όπως συνήθως συμβαίνει. Περαιτέρω, απευθύνονται προσκλήσεις σε συγκεκριμένη (ad hoc) βάση και, εν γένει, συνεπεία της υποβολής σχετικού αιτήματος στο οποίο μνημονεύεται η αιτιολογική βάση. Ωστόσο, δεν απευθύνονται προσκλήσεις στους επί συγκεκριμένης βάσεως (ad hoc) παρατηρητές οι οποίοι συμμετέχουν στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου ή της Επιτροπής Αεροναυτιλίας. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δεν είναι σε τακτική βάση διαθέσιμα τα συναφή έγγραφα, αυτό προκαλεί σοβαρές δυσχέρειες κυρίως σε ό,τι αφορά τις συνεδριάσεις του Συμβουλίου και της Επιτροπής Αεροναυτιλίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

Καθεστώς της ΕΚ και συμμετοχή της Επιτροπής στις εργασίες της ΔΟΠΑ

Συνεπεία της ανακοίνωσης που διαβίβασε η Επιτροπή στο Συμβούλιο αναφορικά με τις σχέσεις με τη ΔΟΠΑ (SΕΚ(88) 341, Μάρτιο 1988), ο κ. Delors, ο τότε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απηύθυνε στις 12 Απριλίου 1988 αίτημα στον κ. Kotaite, πρόεδρο της ΔΟΠΑ, το οποίο άρχιζε με το αίτημα του κ. Delors της 12ης Απριλίου 1988, για την καθιέρωση σχέσεων μεταξύ της ΔΟΠΑ και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, "που θα επέτρεπαν στην τελευταία να επωφεληθεί από τη μόνιμη πρόσκληση να λαμβάνει μέρος στις συνεδριάσεις της ΔΟΠΑ και να συμμετέχει σε αυτές υπό την ιδιότητα του παρατηρητή".

Όπως πληροφόρησε ο κ. Kotaite τον κ. Delors, στις 28 Φεβρουαρίου 1989, έπειτα από σχετική ανταλλαγή επιστολών για το ζήτημα αυτό, το συμβούλιο της ΔΟΠΑ είχε αποφασίσει να συμπεριληφθεί η Επιτροπή "στον κατάλογο των οργανώσεων οι οποίες είναι δυνατόν να προσκαλούνται να συμμετέχουν στις κατάλληλες συνεδριάσεις της ΔΟΠΑ".

Όπως ωστόσο εξήγησε ο κ. Kotaite, η ΔΟΠΑ δεν αναγνωρίζει το καθεστώς του μόνιμου παρατηρητή [40]: " ...εφαρμόζοντας το σχετικό ψήφισμα της συνέλευσης, η ΔΟΠΑ ακολούθησε πάντοτε την πολιτική διαφύλαξης της ευελιξίας σε μεγάλο βαθμό και διατήρησης του ανεπίσημου χαρακτήρα στις σχέσεις του με τους άλλους διεθνείς οργανισμούς. Αναφορικά με το θέμα αυτό, στην ΔΟΠΑ δεν υπάρχει το καθεστώς του "μόνιμου παρατηρητή". Το Συμβούλιο της ΔΟΠΑ είναι το όργανο εκείνο που αποφασίζει για κάθε συνεδρίαση τους παρατηρητές οι οποίοι θα κληθούν να συμμετάσχουν σε αυτήν."

[40] Η IATA φαίνεται ωστόσο να αποτελεί (για κάθε προβλεπόμενο λόγο και σκοπό, τουλάχιστον) μόνιμο παρατηρητή.

Έτσι, η Κοινότητα, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή κατέχει από τον Φεβρουάριο του 1989 το καθεστώς του (μη μόνιμου) παρατηρητή και συγκαταλέγεται στον κατάλογο των διεθνών οργανισμών, οι οποίοι ενδέχεται να κληθούν να συμμετάσχουν σε συνεδριάσεις [41]. Κατά συνέπεια, δύναται να κληθεί να λάβει μέρος σε συνεδριάσεις που παραμένουν ανοικτές στους περιφερειακούς οργανισμούς:

[41] Όπως.παρατηρείται, το Συμβούλιο της ΔΟΠΑ έκανε λόγο για συμμετοχή της Επιτροπής. Από τη δική της πλευρά, η Επιτροπή έχει παραπέμψει με συνέπεια στη συμμετοχή της Κοινότητας, εκπροσωπούμενης από την Επιτροπή και στις επιστολές των Διαπιστευτηρίων της που υποβλήθηκαν στη ΔΟΠΑ έκανε λόγο για "την αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας".

- καλείται τακτικά στις συνεδριάσεις της Συνέλευσης.

- καλείται έπειτα από σχετικό αίτημα στις συνεδριάσεις των Επιτροπών για τις οποίες έχει ενδιαφέρον

- καλείται επίσης, έπειτα από αίτημά της, να συμμετάσχει σε συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων (CAEP, GNSS).

Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει συμμετάσχει σε συνεδριάσεις του Συμβουλίου της ΔΟΠΑ ή της ANC.

Όταν καλείται να συμμετάσχει σε συνεδρίαση της ΔΟΠΑ, για λογαριασμό της Κοινότητας, η Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία που συμφωνήθηκε από το COREPER στις 11 Νοεμβρίου 1988 [42], υποχρεούται να πληροφορήσει την επιτροπή - στο σημείο της ημερήσιας διάταξης "υπόλοιπα θέματα" - και πρέπει να της δοθεί η σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής για τη συμμετοχή της Κοινότητας στην εν λόγω συνεδρίαση.

[42] "Η συμμετοχή της Κοινότητας, υπό την ιδιότητα του παρατηρητή, στις συνεδριάσεις της ΔΟΠΑ θα πραγματοποιείται με τη σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου, με βάση την πρόταση της Επιτροπής" (πρβλ. έγγρ. 9310/88 EXT 1 CRS/CRP 38 AER 28)

Η διαδικασία αυτή αποτελεί συμφωνία κυρίων βάσει της οποίας διασφαλίζεται στην Επιτροπή ανεπίσημα και πριν από τη συμμετοχή της στη σχετική συνεδρίαση ότι το COREPER δεν προβάλει αντιρρήσεις. Πρόκειται για έκτακτη διαδικασία, καθώς η συμμετοχή της Επιτροπής σε πάμπολλες συνεδριάσεις των διεθνών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών της οικογενείας των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο των οποίων η Κοινότητα διατηρεί το καθεστώς του παρατηρητή (UNCTAD, UN, UN, IMO, OMPI, UNESCO, PAM, CNUDCI, PNUE, κ.λπ.) γίνεται χωρίς καμία παρέμβαση από την πλευρά του Συμβουλίου.

Η διαδικασία που συμφωνήθηκε το 1988 αποκλειστικά και μόνον όσον αφορά την εξουσιοδότηση των υπαλλήλων της Επιτροπής να λάβουν μέρος σε κάποια συνεδρίαση είχε εκπορευθεί την εποχή εκείνη από το γεγονός ότι το θεματικό πεδίο των δραστηριοτήτων της Κοινότητας στα θέματα των αεροπορικών μεταφορών ήταν εξαιρετικά περιορισμένο και ότι επικρατούσε η γνώμη ότι η Επιτροπή δεν θα έπρεπε να δεσμευτεί να συμμετέχει απεριορίστως στις δραστηριότητες της ΔΟΠΑ. Σήμερα και αν ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις που υπήρξαν στο μεταξύ φαίνεται να αποτελεί παράδοξο στοιχείο, για το οποίο εξέλιπε κάθε δικαιολογητική βάση ύπαρξής, η οποία ενδέχεται να συνέτρεχε τη χρονική στιγμή της καθιέρωσής του.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV

Συναφείς ρυθμίσεις της Σύμβασης του Σικάγο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIII

ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ

Άρθρο 48

Συνεδριάσεις της Συνελεύσεως και ψηφοφορία

α) Η Συνέλευση θα συνέρχεται άπαξ του έτους και θα συγκαλήται υπό του Συμβουλίου εις κατάλληλο χρόνον και τόπον. Έκτακτοι συνεδριάσεις της Συνελεύσεως δύνανται να λαμβάνωσι χώραν καθ'οιονδήποτε χρόνο συγκαλούμενοι υπό του Συμβουλίου ή τη αιτήσει δέκα των συμβαλλομένων Κρατών απευθυνομένης εις τον Γενικό Γραμματέα.

β) Παντα τα συμβαλλόμενα Κράτη θα έχωσιν ίσον δικαίωμα αντιπροσωπεύσεώς των εις τας συνεδριάσεις της Συνελεύσεως και έκαστον συμβαλλόμενον Κράτος θα δικαιούται μιας ψήφου. Οι εκπρόσωποι συμβαλλομένων Κρατών δύνανται να υποβοηθώνται υπό Τεχνικών Συμβούλων δυναμένων να συμμετέχωσι των συνεδριάσεων, άνευ όμως δικαιώματος ψήφου.

γ) Απαιτείται πλειοψηφία των συμβαλλομένων Κρατών προς επίτευξιν απαρτίας εις τας συνεδριάσεις της Συνέλευσεως. Πλην αντιθέτων διατάξεων της παρούσης συμβάσεως, αι αποφάσεις της συνελεύσεως θα λαμβάνωνται δια πλειοψηφίας των κατατιθεμένων ψήφων.

Άρθρο 49

Δικαιώματα και υποχρεώσεις της Συνελεύσεως

Τα δικαιώματα και αι υποχρεώσεις της Συνελεύσεως θα είναι:

.......................

ι) να εξετάζη προτάσεις τροποποιήσεως και συμπληρώσεως των διατάξεων της παρούσης Συμβάσεως και εν περιπτώσει αποδοχής των προτάσεων, να συνιστά αυτάς εις τα συμβαλλόμενα Κράτη, συμφώνως προς τα διατάξεις του Κεφαλαίου XXI.

......................

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XXI

ΕΠΙΚΥΡΩΣΕΙΣ, ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΕΙΣ, ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΙ

Άρθρο 91

Εκπλήρωσις της Συμβάσεως

a) Η παρούσα σύμβασις υπόκειται εις την κύρωσιν των υπογραψάντων Κρατών. Τα όργανα κυρώσεως θα κατατεθώσιν εις τα Αρχεία της Κυβερνήσεως των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ήτις θέλει γνωστοποιήσει την ημερομηνίαν καταθέσεως εις έκαστον υπογράψαν ή προσχωρήσαν Κράτος.

β) Ευθύς ως η παρούσα Σύμβασις ήθελεν επικυρωθή ή προσχωρήσωσιν εις ταύτην είκοσιν εξ Κράτη, θα τεθή εν ισχύ μεταξύ των την τριακοστήν ημέραν από της καταθέσεως του εικοστού έκτου οργάνου επικυρώσεώς του. Η σύμβαση θα τίθεται σε ισχύ για κάθε κράτος μέλος που την κυρώνει μετέπειτα, την 30ή ημέρα από της καταθέσεως του οργάνου επικυρώσεώς της.

γ) Η Κυβέρνησις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής υπέχει την υποχρέωσιν να κοινοποιήση εις τας Κυβερνήσεις των υπογραψάντων ή προσχωρησάντων Κρατών την ημερομηνίαν κατά την οποίαν άρχεται η ισχύς της παρούσης συμβάσεως.

Άρθρο 92

Προσχωρήσεις εις την Σύμβασιν

α) Η παρούσα Σύμβασις θα παραμείνη ανοικτή εις την προσχώρησιν των μελών των Ηνωμένων Εθνών και εις τα μετά τούτων συμπράττοντα Κράτη ως και εις τα κατά τον παρόντα παγκόσμιον πόλεμον παραμείναντα ουδέτερα Κράτη.

β) Η προσχώρησις θέλει πραγματοποιηθή δια κοινοποιήσεως απευθυνομένης προς την Κυβέρνησιν των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και η ισχύς της θα άρχηται από την τριακοστήν ημέραν από της λήψεως της κοινοποιήσεως υπό της Κυβερνήσεως των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ήτις θα την κοινοποιήση εις άπαντα τα συμβαλλόμενα Κράτη.

Άρθρο 93

Αποδοχή ετέρων Κρατών

Υπό την επιφύλαξιν της εγκρίσεως υφ'οιασδήποτε γενικής Δειθνούς Οργανώσεως ιδρυθησομένης υπό των Εθνών του Κόσμου προς διατήρησιν της Ειρήνης, δύνανται και Κράτη, εκτός των εις τα άρθρα 91 και 92 a) αναφερομένων, να γίνωσι δεκτά προς συμμετοχή εις την παρούσαν Σύμβασιν δια ψήφων τεσσάρων πέμπτων της Συνελεύσεως και υπό όρους ους η Συνέλευσις θέλει καθορίσει, εν πάση δε περιπτώσει θα απαιτηθή η συγκατάθεσις οιουδήποτε Κράτους εις ο εισέβαλεν ή το οποίον προσέβαλεν κατά την διάρκειαν του παρόντος πολέμου το την παραδοχήν του αιτούμενο Κράτος.

Άρθρο 94

Τροποποιήσεις της Συμβάσεως

α) Πάσα προτεινόμενη τροποποίησης της παρούσας Συμβάσεως δέον να εγκριθή δια ψήφων δύο τρίτων της Συνελεύσεως και ακολούθως θα ισχύση, ως προς τα κράτη, άτινα επεκύρωσαν την τοιαύτην τροποποίησιν, αφ'ης επικυρώθει υπό του αριθμού συμβαλλομένων Κρατών του οριζομένου υπό της Συνελεύσεως. Ο ούτω οριζόμενος αριθμός δεν θα είναι κατώτερος των δύο τρίτων του όλου αριθμού των συμβαλλομένων Κρατών.

β) ............

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Τομέας(-είς) πολιτικής: Αεροπορικές μεταφορές

Δραστηριότητα(-ες): Συμμετοχή στη ΔΟΠΑ

Ονομασία της Δράσης: Εκπροσώπηση στη ΔΟΠΑ

1. ΓΡΑΜΜΗ(-ΕΣ) ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ + ΟΝΟΜΑΣΙΑ: Μέρος A, τίτλος 6

2. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

2.1 Συνολικό κονδύλιο της δράσης (Μέρος B): εκατ. EUR σε ΠΑΥ ουδέν

2.2 Περίοδος υλοποίησης: Έναρξη το 2003, απροσδιόριστη χρονική διάρκεια

2.3 Συνολική πολυετής εκτίμηση των δαπανών:

α) Χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων/των πιστώσεων πληρωμών (δημοσιονομική παρέμβαση) (πρβλ. σημείο 6.1.1)

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

β) Τεχνική και Διοικητική Συνδρομή (ΤΔΣ) και Δαπάνες Στήριξης (ΔΣ) (πρβλ. σημείο 6.1.2)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

γ) Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων και των άλλων δαπανών διοικητικής λειτουργίας (πρβλ. σημεία 7.2 και 7.3

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4 Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό και με τις Δημοσιονομικές Προοπτικές

| | Πρόταση συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό

|X| Η πρόταση αυτή απαιτεί επαναπρογραμματισμό του αντίστοιχου τομέα των Δημοσιονομικών Προοπτικών.

| | Συμπεριλαμβανόμενης, εφόσον συντρέχει περίπτωση, προσφυγής στις διατάξεις της Διοργανικής Συμφωνίας.

2.5 Δημοσιονομικές επιπτώσεις επί των εσόδων:

|X| Ουδεμία δημοσιονομική επίπτωση

OR

| | Δημοσιονομική επίπτωση - Η επίδραση επί των εσόδων έχει ως εξής:

3. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ: Άρθρο 302 (πρώην άρθρο 229)

5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

5.1 Αναγκαιότητα κοινοτικής παρέμβασης

5.1.1 Επιδιωκόμενοι στόχοι

Η αυξανόμενη συμμετοχή της Κοινότητας στα ζητήματα που χειρίζεται η ΔΟΠΑ και η συνακόλουθη ανάπτυξη των εσωτερικών κανόνων της Κοινότητας καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της συμμετοχής της στην οργάνωση αυτή, έργο της οποίας είναι να καθορίζει τους διεθνείς κανόνες στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών. Το βήμα αυτό θα επιτρέψει στην Κοινότητα να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις κοινοτικές υποχρεώσεις στα θέματα των εξωτερικών αρμοδιοτήτων και να εγγυηθεί τη συνοχή μεταξύ των ρυθμίσεων του κοινοτικού και του διεθνούς δικαίου στους δυο προαναφερόμενους τομείς εξέχουσας οικονομικής βαρύτητας.

Στην πρόσφατη Λευκή Βίβλο που εξέδωσε η Επιτροπή με τίτλο "Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών", η Επιτροπή υιοθέτησε τη θέση ότι η παρούσα κατάσταση "πρέπει να διορθωθεί ταχέως με την προσχώρηση της Κοινότητας στους διακυβερνητικούς οργανισμούς που διέπουν τις μεταφορές, προκειμένου τα τριάντα μέλη της διευρυμένης Ένωσης όχι μόνο να εκφράζουν την ενιαία θέση τους, αλλά κυρίως να είναι σε θέση να προσανατολίζουν τη δραστηριότητα των οργανισμών αυτών προς την κατεύθυνση του κοινού συμφέροντος και της αειφόρου ανάπτυξης."

Ωστόσο, καθώς η Κοινότητα θα είναι μόνο σε θέση να προσχωρήσει σε οποιονδήποτε οργανισμό, αφού έχει επικυρωθεί η τροποποίηση της αντίστοιχης Σύμβασης από τον απαιτούμενο αριθμό κρατών μελών του Οργανισμού, μπορεί εκ των προτέρων να προβλεφθεί ότι για την ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής θα απαιτηθεί η παρέλευση σημαντικού χρονικού διαστήματος. Η Κοινότητα θα θέσει ως εκ τούτου σε εφαρμογή, παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται για την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους αποτελεσματικότερες μεθόδους εκπροσώπησης με την εγκατάσταση ενός μόνιμου εκπροσώπου στο Λονδίνο. Η αντιπροσωπεία θα αποτελείται από έναν υπάλληλο με μόνιμη έδρα στην αντιπροσωπεία της Επιτροπής στο Λονδίνο και από έναν/μία γραμματέα, επίσης με έδρα το Λονδίνο. Τα έξοδα σε συνάρτηση με το εν λόγω προσωπικό αποτελούν το μόνο μέρος της πρόσφατης αίτησης για την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους στο ΔΝΟ που έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις.

Ωστόσο, καθώς η Κοινότητα θα είναι μόνο σε θέση να προσχωρήσει στη ΔΟΠΑ, αφού έχει επικυρωθεί η τροποποίηση της αντίστοιχης Σύμβασης από τον απαιτούμενο αριθμό κρατών μελών του Οργανισμού, μπορεί εκ των προτέρων να προβλεφθεί ότι για την ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής θα απαιτηθεί η παρέλευση σημαντικού χρονικού διαστήματος. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη προτείνεται η υιοθέτηση μεταβατικών ρυθμίσεων, οι οποίες θα εκδοθούν ευθύς μόλις έχει δοθεί στην Επιτροπή η άδεια να προσχωρήσει στις διαπραγματεύσεις για την τροποποίηση της Σύμβασης, με σκοπό την ενίσχυση των σχέσεων συνεργασίας μεταξύ της ΕΚ και της ΔΟΠΑ, μετά από διερεύνηση των αναγκών, αλλά και των όρων βελτιωμένης συμμετοχής στις εργασίες της. Λόγω, αφενός μεν, της αδυναμίας που εμφανίζει το παρόν καθεστώς της Κοινότητας με κριτήριο τις μεθόδους εργασίας που ακολουθεί η Οργάνωση αλλά και εξαιτίας της απόστασης της κύριας έδρας της, η Επιτροπή θα θέσει σε εφαρμογή, παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις που θα διεξάγονται για την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους, αποτελεσματικότερες μεθόδους εκπροσώπησης με την εγκατάσταση Γραφείου και τον διορισμό μόνιμου εκπροσώπου στο Μοντρεάλ.

5.1.2 Μέτρα σχετικά με την εκ των προτέρων (ex ante) αξιολόγηση

Δεν εφαρμόζεται

5.1.3 Μέτρα μετά την εκ των υστέρων (ex post) αξιολόγηση

Δεν εφαρμόζεται

5.2 Σχεδιαζόμενες δράσεις και λεπτομέρειες υλοποίησης της δημοσιονομικής παρέμβασης

- ο πληθυσμός στον οποίο απευθύνεται (με ποσοτικό, ει δυνατόν, προσδιορισμό των αποδεκτών).

δεν εφαρμόζεται

- οι συγκεκριμένοι στόχοι που έχουν τεθεί για την περίοδο προγραμματισμού (σε μετρήσιμα μεγέθη).

Εγκατάσταση αντιπροσωπευτικού γραφείου στο Μοντρεάλ

- τα συγκεκριμένα μέτρα που απαιτούνται για την υλοποίηση της δράσης.

Διαπραγματεύσεις

- τα άμεσα επιτεύγματα.

Δεν εφαρμόζεται

- οι αναμενόμενες επιπτώσεις/επιδράσεις στην επίτευξη του γενικού στόχου.

Δεν εφαρμόζεται

Πρέπει επίσης να δοθούν στοιχεία για τις ρυθμίσεις αναφορικά με την παρέμβαση του προϋπολογισμού (ύψος και μορφή της απαιτούμενης χρηματοδοτικής συνδρομής): 100 %

Για την εγκατάσταση αντιπροσωπευτικού γραφείου στο Μοντρεάλ θα απαιτηθεί η διάθεση πόρων του προϋπολογισμού για την εγκατάσταση της εξωτερικής υπηρεσίας.

5.3 Λεπτομέρειες υλοποίησης

Για την επάνδρωση του γραφείου της Επιτροπής θα χρειαστεί μόνιμο προσωπικό (ένας υπάλληλος) και έκτακτο προσωπικό (γραμματέας).

6. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

6.1 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις στο Μέρος Β - (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

6.1.1 Δημοσιονομική παρέμβαση: Ουδέν

6.1.2 Τεχνική και Διοικητική Βοήθεια (ΤΔΒ), Δαπάνες Στήριξης (ΔΣ) και δαπάνες για τις Τεχνολογικές της Πληροφορίας (ΤΠ) (πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων) Ουδέν

6.2 Υπολογισμός του κόστους ανά σχεδιαζόμενο μέτρο στο Μέρος Β (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

ΠΑΥ σε εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

7.1 Επιπτώσεις στους ανθρώπινους πόρους

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7.2 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για δώδεκα μήνες.

* Προβλέπεται η διάθεση πρόσθετου ποσού 37.000 EUR για τα έξοδα αρχικής εγκατάστασης.

7.3 Άλλες δαπάνες δοικητικής λειτουργίας που απορρέουν από τη δράση

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για δώδεκα μήνες.

Οι ανάγκες σε ανθρώπινους και διοικητικούς πόρους θα καλυφθούν εντός των ορίων του κονδυλίου που χορηγείται στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας έγκρισης των κονδυλίων.

I. Ετήσιο σύνολο (7.2 + 7.3): 308.000 EUR

II. Χρονική διάρκεια: απροσδιόριστη

III. Συνολικό κόστος της δράσης (I x II): δεν εφαρμόζεται // Πρόσθετο ποσό 37.000 EUR για την αρχική εγκατάσταση.

8. ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

8.1 Επακόλουθα μέτρα

Δεν εφαρμόζεται

8.2 Λεπτομέρειες πραγματοποίησης και περιοδικότητα της προβλεπόμενης αξιολόγησης

Δεν εφαρμόζεται

9. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Δεν εφαρμόζεται