Βρυξέλλες, 17.02.2005

COM(2005) 50 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για τη λειτουργία της κοινής οργάνωσης αγοράς στον τομέα της μπανάνας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3

1. ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΟΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΜΠΑΝΑΝΑΣ 3

1.1. Οργανώσεις παραγωγών 3

1.2. Αντισταθμιστική ενίσχυση 4

1.3. Διαρθρωτικά μέτρα 5

1.4. Εμπόριο με τρίτες χώρες 5

1.4.1. Καθεστώς εισαγωγών (EE-15) 5

1.4.2. Χρήση των πιστοποιητικών και εμπορευόμενοι στην ΕΕ-15 6

1.4.3. Μεταβατικά μέτρα λόγω της διεύρυνσης (ΕΕ-10) 7

1.4.4. Διαπραγματεύσεις βάσει των άρθρων XXIV.6 και XXVIII της ΓΣΔΕ 7

2. ΕΙΔΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥΣ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ ΜΠΑΝΑΝΩΝ ΑΚΕ 8

3. ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 8

3.1. Εφοδιασμός της κοινοτικής αγοράς 8

3.1.1. Παραγωγή της ΕΕ 8

3.1.2. Εισαγωγές της ΕΕ 8

3.1.3. Τιμές 9

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το άρθρο 32 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 404/93 του Συμβουλίου για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας[1] ορίζει ότι το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2004 η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για τη λειτουργία της κοινής οργάνωσης αγοράς (ΚΟΑ) στον τομέα της μπανάνας. Η παρούσα τεκμηριωμένη έκθεση αποτελεί επισκόπηση της λειτουργίας της ΚΟΑ μπανάνας από το 1999.

Πραγματοποιείται επί του παρόντος διεξοδική αξιολόγηση της εφαρμογής της ΚΟΑ από το 1993 και πρόκειται να ολοκληρωθεί το δεύτερο τρίμηνο του 2005. Παράλληλα, η Επιτροπή άρχισε διαπραγματεύσεις βάσει του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ για την εισαγωγή “αποκλειστικά δασμολογικού” καθεστώτος για τις εισαγωγές μπανανών από την 1η Ιανουαρίου 2006 το αργότερο.

Βάσει των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης, η Επιτροπή θα εμβαθύνει τη συζήτηση με τους θεσμικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους της για τις πιθανές βελτιώσεις της ΚΟΑ. Μετά τη συζήτηση αυτή, μπορούν να υποβληθούν ενδεδειγμένες προτάσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

1. ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΟΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΜΠΑΝΑΝΑΣ

Η κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα της μπανάνας θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 404/93[2] του Συμβουλίου που εγκρίθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1993 ως μέρος της δημιουργίας της ενιαίας αγοράς. Καλύπτει τα κοινά πρότυπα ποιότητας και εμπορίας, τις οργανώσεις παραγωγών, τη στήριξη στους παραγωγούς της Κοινότητας και το εμπόριο με τρίτες χώρες. Η ΚΟΑ στον τομέα της μπανάνας κατά τη διάρκεια των ετών υπέστη ορισμένες τροποποιήσεις, κυρίως το 1998 και το 2001, ιδίως όσον αφορά το καθεστώς εισαγωγών.

1.1. Οργανώσεις παραγωγών

Οι 21 υπάρχουσες οργανώσεις παραγωγών περιλαμβάνουν το σύνολο των παραγωγών μπανανών στην Κοινότητα και ταξινομούνται ως εξής:

Κανάριοι Νήσοι | 5 |

Γουαδελούπη | 2 |

Μαρτινίκα | 4 |

Μαδέρα | 2 |

Αζόρες | 5 |

Algarve | 1 |

Κρήτη | 1 |

Λακωνία | 1 |

[Κύπρος | 1 πρόκειται να δημιουργηθεί]. |

Το ελάχιστο μέγεθος της οργάνωσης, όσον αφορά τον αριθμό των παραγωγών και την ποσότητα των μπανανών που τίθενται σε εμπορία, ποικίλλει ανάλογα με τη διάρθρωση της παραγωγής της περιοχής παραγωγής.

1.2. Αντισταθμιστική ενίσχυση

Η αντισταθμιστική ενίσχυση υπολογίζεται βάσει της διαφοράς μεταξύ:

- των "κατ’αποκοπή εσόδων αναφοράς" των μπανανών που παράγονται και τίθενται σε εμπορία στην Κοινότητα και

- των "μέσων εσόδων παραγωγής" που πραγματοποιούνται στην κοινοτική αγορά κατά τη διάρκεια κάθε έτους για τις μπανάνες που παράγονται και τίθενται σε εμπορία στην Κοινότητα.

Τα αρχικά κατ’αποκοπή έσοδα αναφοράς καθορίστηκαν για το στάδιο εξόδου από τις εγκαταστάσεις συσκευασίας, με βάση τις πληροφορίες για τις μέσες τιμές που καταγράφηκαν το 1991. Στη συνέχεια, αυξήθηκαν κατά 5% το 1998 και κατά 8% από το 1999, ως αποτέλεσμα του Γεωργικού Συμβουλίου του Ιουνίου 1998. Το υφιστάμενο επίπεδο ανέρχεται σε 64,03 ευρώ ανά 100 χιλιόγραμμα.

Η μέγιστη ποσότητα κοινοτικών μπανανών που είναι επιλέξιμη στο πλαίσιο του καθεστώτος αντισταθμιστικής ενίσχυσης καθορίστηκε σε 867 500 τόνους. Η μέγιστη ποσότητα κατανέμεται για κάθε περιοχή παραγωγής στην Κοινότητα ως εξής:

Κανάριοι Νήσοι | 420 000 t |

Γουαδελούπη | 150 000 t |

Μαρτινίκα | 219 000 t |

Μαδέρα, Αζόρες και Algarve | 50 000 t |

Κρήτη και Λακωνία | 15 000 t |

Κύπρος | 13 500 t. |

Το 2001, το Συμβούλιο θέσπισε διάταξη[3] που επιτρέπει στα κράτη μέλη να μην χορηγούν την αντισταθμιστική ενίσχυση για την παραγωγή μπανανών από νέες φυτείες. Η διάταξη μπορεί να εφαρμοστεί σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος θεωρεί ότι υπάρχει κίνδυνος για τη βιώσιμη ανάπτυξη των περιοχών παραγωγής, με ειδική αναφορά για την προστασία του περιβάλλοντος, την προστασία των εδαφών και τα χαρακτηριστικά στοιχεία του τοπίου. Η απόφαση της Επιτροπής της 31ης Μαΐου 2002[4] η οποία επέτρεψε στην Ισπανία να εισαγάγει προσωρινό μέτρο για τον αποκλεισμό από την αντισταθμιστική ενίσχυση προϊόντων που τίθενται σε εμπορία και προέρχονται από νέα μπανανόδενδρα που φυτεύθηκαν από την 1η Ιουνίου 2002 και μετέπειτα.

Οι δαπάνες του προϋπολογισμού της ΕΕ στο πλαίσιο της αντισταθμιστικής ενίσχυσης διαφέρουν ανάλογα με την εξέλιξη των τιμών της αγοράς που επιτεύχθηκαν από τους κοινοτικούς παραγωγούς και τις ποσότητες που διατέθηκαν στην αγορά σε ένα συγκεκριμένο έτος. Η μέση ετήσια δαπάνη για την περίοδο 1999–2003 ανέρχεται σε 249 εκατ. ευρώ.

Χορηγήθηκε συμπληρωματική ενίσχυση στις περιοχές παραγωγής, διότι τα μέσα έσοδα παραγωγής τους ήταν τουλάχιστον κατά 10% χαμηλότερα απ’ό,τι τα μέσα κοινοτικά έσοδα. Γενικά, με στόχο την ενθάρρυνση της προσανατολισμένης προς την αγορά προσέγγισης από τους κοινοτικούς παραγωγούς, το ποσό της συμπληρωματικής ενίσχυσης που χορηγείται είναι αντιστρόφως ανάλογο προς τη διαφορά μεταξύ της περιφερειακής και της κοινοτικής τιμής.

Μια λεπτομερής αξιολόγηση της λειτουργίας και του κόστους-αποτελεσματικότητας του εσωτερικού καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένων ενδεχόμενων ελλείψεων στην εφαρμογή του, θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της αξιολόγησης της ΚΟΑ που διενεργείται επί του παρόντος.

Λεπτομερή στοιχεία για τα ποσά της “βασικής” αντισταθμιστικής ενίσχυσης και της συμπληρωματικής ενίσχυσης, καθώς και των δαπανών του προϋπολογισμού για τα έτη 1999–2003 περιλαμβάνονται στο παράρτημα 1.

1.3. Διαρθρωτικά μέτρα

Οι παραγωγοί μπανανών είναι επίσης επιλέξιμοι για τη διαρθρωτική στήριξη στο πλαίσιο των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης που εφαρμόζονται γενικά σε διάφορα προϊόντα και χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΓΤΠΕ. Η νομική βάση για τη στήριξη αυτή είναι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999[5] του Συμβουλίου.

Τρία είδη μέτρων αγροτικής ανάπτυξης εφαρμόζονται στις μπανάνες: επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, βελτίωση της μεταποίησης και της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων και γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνονταν στα επιχειρησιακά προγράμματα των περιοχών παραγωγής. Η συνεργία μεταξύ των διαφόρων κοινοτικών μέσων στήριξης στον τομέα της μπανάνας θα αποτελέσει αντικείμενο ειδικής ανάλυσης στα πλαίσια της αξιολόγησης.

1.4. Εμπόριο με τρίτες χώρες

1.4.1. Καθεστώς εισαγωγών (EE-15)

Το καθεστώς εισαγωγών υπέστη δύο σημαντικές τροποποιήσεις το 1998 και το 2001.

Η μεταρρύθμιση του 1998 θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1637/98 του Συμβουλίου της 28ης Ιουλίου 1998[6] και εφαρμόστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2362/98 της Επιτροπής της 28ης Οκτωβρίου 1998[7]. Το τροποποιημένο καθεστώς άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1999. Ο διαχωρισμός των εμπορευομένων με βάση την κατηγορία και τη δραστηριότητα εγκαταλείφθηκε υπέρ ενός ενιαίου διαχωρισμού σε "παραδοσιακούς εμπορευομένους" και σε "νεοεισερχόμενους". Οι νεοεισερχόμενοι είχαν πρόσβαση σε μεγαλύτερο μερίδιο της δασμολογικής ποσόστωσης – 8% αντί του αρχικού 3,5%. Η κατανομή των ποσοστώσεων στους "παραδοσιακούς εμπορευομένούς" καθορίστηκε βάσει των "πραγματικών εισαγωγών", δηλαδή της θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία και της καταβολής του εισαγωγικού δασμού. Τα πιστοποιητικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εισαγωγή μπανανών δολαρίου και μπανανών ΑΚΕ (η αρχή του "single pot").

Τον Ιανουάριο 2001 το Συμβούλιο αποφάσισε ότι πρέπει να εφαρμοστεί ένα αποκλειστικά δασμολογικό καθεστώς το αργότερο τον Ιανουάριο 2006[8]. Σύμφωνα με τις συμφωνίες που συνήφθησαν μεταξύ της ΕΕ και των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισημερινού, αντιστοίχως, τον Απρίλιο 2001, εφαρμόζεται επί του παρόντος προσωρινό καθεστώς μέσω των πιστοποιητικών εισαγωγής, από την 1η Ιουλίου 2001. Οι παρεκκλίσεις από τα άρθρα I και XIII της ΓΣΔΕ που εγκρίθηκαν τον Νοέμβριο 2001 επέτρεψαν τη χορήγηση της ποσόστωσης Γ (750 000 τόνοι) για τις χώρες ΑΚΕ και την εφαρμογή μηδενικού δασμού στις μπανάνες ΑΚΕ που εισάγονται στο πλαίσιο των τριών δασμολογικών ποσοστώσεων A/Β και Γ. Προς το σκοπό αυτό, η κοινή οργάνωση αγοράς τροποποιήθηκε από τους κανονισμούς αριθ. 216/2001 της 25ης Ιανουαρίου 2001 και αριθ. 2587/2001 του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 2001[9]. Οι κανόνες εφαρμογής θεσπίστηκαν από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 896/2001 της Επιτροπής της 7ης Μαΐου 2001[10].

Εφαρμόζονται οι ακόλουθες τρεις δασμολογικές ποσοστώσεις:

- ποσόστωση A: 2 200 000 τόνοι με παγιοποιημένο ύψος δασμού 75 ευρώ/t (0 για τις μπανάνες ΑΚΕ),

- ποσόστωση B (αυτόνομη δασμολογική ποσόστωση),: 453 000 τόνοι με ύψος δασμού 75 ευρώ/t (0 για μπανάνες ΑΚΕ),

- ποσόστωση Γ: 750 000 τόνοι με ύψος δασμού 0 ευρώ/t (μόνο για τις μπανάνες ΑΚΕ).

Οι ποσοστώσεις A και B ανοίγονται για τις μπανάνες οποιασδήποτε καταγωγής, η ποσόστωση Γ προορίζεται αποκλειστικά για τις χώρες ΑΚΕ. Οι εισαγωγές μπανανών εκτός των ποσοστώσεων υπόκεινται σε δασμό ύψους 680 ευρώ/t και οι μπανάνες ΑΚΕ απολαύουν δασμολογικής προτίμησης 300 ευρώ/t.

83% των διαθέσιμων ποσοτήτων στο πλαίσιο της ποσόστωσης A/B χορηγείται στους "παραδοσιακούς εμπορευομένους" και 17% στους "μη παραδοσιακούς εμπορευομένους". Στο πλαίσιο της ποσόστωσης Γ τα ανωτέρω ποσοστά είναι 89% και 11%, αντιστοίχως.

Η διαχείριση του καθεστώτος πιστοποιητικών εισαγωγής για τους παραδοσιακούς εμπορευομένους πραγματοποιείται με βάση τις ιστορικές αναφορές. Η ποσότητα αναφοράς για κάθε παραδοσιακό εμπορευόμενο καθορίζεται με βάση τον μέσο όρο των πρωτογενών εισαγωγών κατά το 1994, 1995 και 1996 που έχουν ληφθεί υπόψη για το 1998. Για την ενημέρωση των στοιχείων, οι ποσότητες αναφοράς για τους παραδοσιακούς εμπορευομένους για το 2004 και το 2005 υπολογίζονται με βάση τη χρήση των πιστοποιητικών εισαγωγής το 2002 και το 2003 αντιστοίχως.

1.4.2. Χρήση των πιστοποιητικών και εμπορευόμενοι στην ΕΕ-15

Οι εισαγωγές μπανανών στην Κοινότητα πραγματοποιούνται βάσει των πιστοποιητικών εισαγωγής που εκδίδονται από τα κράτη μέλη, μετά από αίτηση των καταχωρημένων εμπορευομένων. Τα πιστοποιητικά ισχύουν σε όλη την Κοινότητα.

Την περίοδο Ιανουαρίου 1999–Ιουνίου 2001, τα διαθέσιμα πιστοποιητικά για τις μπανάνες δολαρίου χρησιμοποιήθηκαν σχεδόν πλήρως. Ωστόσο, τα πιστοποιητικά για τις μπανάνες καταγωγής παραδοσιακών προμηθευτών ΑΚΕ[11] δεν χρησιμοποιήθηκαν πλήρως. Το 1999 οι παραδοσιακοί εμπορευόμενοι χρησιμοποίησαν το 88% των διαθέσιμων πιστοποιητικών και οι νεοεισερχόμενοι μόλις το 36%. Το 2000, τα αριθμητικά αυτά στοιχεία ήταν 84% και 46%, αντιστοίχως. Την ίδια περίοδο 625 παραδοσιακοί εμπορευόμενοι καταχωρήθηκαν, ενώ ο αριθμός των νεοεισερχόμενων αυξανόταν σταθερά μέχρι τους 1383, το δεύτερο εξάμηνο του 2001.

Το 2001 το οποίο ήταν μεταβατικό έτος, τα πιστοποιητικά χρησιμοποιήθηκαν πλήρως στην περίπτωση της ποσόστωσης A/B. Στην περίπτωση της ποσόστωσης Γ, χρησιμοποιήθηκαν σε ποσοστό 86,6%. Το ποσοστό αυξήθηκε κατά τα επόμενα έτη. Το 2002 τα πιστοποιητικά χρησιμοποιήθηκαν πλήρως στην περίπτωση της ποσόστωσης A/B και σε ποσοστό 95% στην περίπτωση της ποσόστωσης Γ. Το 2003, όλες οι ποσοστώσεις χρησιμοποιήθηκαν κατά 100%.

Κατά την περίοδο Ιουλίου 2001–2003, ο αριθμός των παραδοσιακών εμπορευομένων παρέμεινε σχετικά σταθερός, με συνολικά 174 παραδοσιακούς εμπορευόμενους το 2003 (147 A/B και 26 Γ εμπορευόμενοι, αντιστοίχως).

Κατά την ίδια περίοδο, ο αριθμός των μη παραδοσιακών εμπορευομένων αυξήθηκε σημαντικά ιδίως στο πλαίσιο της ποσόστωσης Γ. Ο αριθμός των μη παραδοσιακών εμπορευομένων στην ποσόστωση A/B αυξήθηκε από 188 στο δεύτερο εξάμηνο του 2001 σε 220 το 2003. Στην ποσόστωση Γ αυξήθηκε από 37 σε 79.

1.4.3. Μεταβατικά μέτρα λόγω της διεύρυνσης (ΕΕ-10)

Καθορίστηκε συμπληρωματική ποσότητα 300 000 τόνων για τις εισαγωγές μπανανών στα νέα κράτη μέλη για την περίοδο 1η Μαΐου – 31 Δεκεμβρίου 2004[12]. Για το έτος 2005, η συμπληρωματική ποσότητα καθορίστηκε στο επίπεδο των 460 000 τόνων[13].

Η συμπληρωματική ποσότητα καθορίστηκε σε μεταβατική βάση. Η διαχείρισή της θα γίνεται χωριστά, αλλά με τους ίδιους μηχανισμούς και μέσα όπως και στην περίπτωση των δασμολογικών ποσοστώσεων A/B και Γ. Σε καμία περίπτωση δεν προδικάζει το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ και μπορεί να αυξηθεί εάν υπάρχει ζήτηση.

1.4.4. Διαπραγματεύσεις βάσει των άρθρων XXIV.6 και XXVIII της ΓΣΔΕ

Στις 19 Ιανουαρίου 2004, η ΕΕ κοινοποίησε στον ΠΟΕ την απόσυρση του πίνακα της ΕΚ, την απόσυρση των πινάκων των δέκα νέων κρατών μελών και την προσωρινή εφαρμογή του πίνακα της ΕΚ για την ΕΚ-25, εν αναμονή της ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων για τις αντισταθμίσεις, καθώς και την ετοιμότητα της ΕΚ να αρχίσει διαπραγματεύσεις για τη διευθέτηση των αντισταθμίσεων βάσει του άρθρου XXIV.6 της ΓΣΔΕ. Στις 22 Μαρτίου 2004, το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να διεξαγάγει διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του άρθρου XXIV.6 με τους κοινοτικούς εμπορικούς εταίρους.

Στις 4 Ιουνίου 2004, το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να διεξαγάγει διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του άρθρου XXVIII. Στις 15 Ιουλίου 2004, η Επιτροπή κοινοποίησε στον ΠΟΕ την πρόθεσή της να τροποποιήσει τις παγιοποιήσεις για τις μπανάνες στο κοινοτικό δασμολόγιο της ΓΣΔΕ. Οι διαπραγματεύσεις άρχισαν τον Νοέμβριο.

2. ΕΙΔΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥΣ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ ΜΠΑΝΑΝΩΝ ΑΚΕ

Για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα ανταγωνιστικότητας, η ΕΚ δημιούργησε ο Ειδικό Πλαίσιο Συνδρομής (ΕΠΣ) για τους παραδοσιακούς προμηθευτές μπανανών ΑΚΕ. Το πλαίσιο αυτό το οποίο συστάθηκε το 1999 από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 856/1999 του Συμβουλίου[14] της 22ας Απριλίου 1999 έχει ως στόχο να βοηθήσει τους παραδοσιακούς προμηθευτές μπανανών ΑΚΕ να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες της αγοράς. Οι πιστώσεις του καθεστώτος βοηθούν τις δικαιούχους χώρες να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους στον τομέα της μπανάνας και να στηρίξουν τη διαφοροποίηση όταν η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας στον τομέα της μπανάνας δεν είναι βιώσιμη.

Την περίοδο 1999–2003, χορηγήθηκε συνολικό ποσό 216,18 εκατ. ευρώ στις δικαιούχους χώρες. Ο σημαντικότερος δικαιούχος της χρηματοδότησης ήταν οι Νήσοι Windward[15], στις οποίες χορηγήθηκε το 51% της χρηματοδότησης κατά την περίοδο αυτή.

Η Επιτροπή υποβάλλει τακτικά εκθέσεις για την εφαρμογή του ΕΠΣ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

3. ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

3.1. Εφοδιασμός της κοινοτικής αγοράς

Οι κατάλληλες γραφικές παραστάσεις περιλαμβάνονται στο παράρτημα 2.

3.1.1. Παραγωγή της ΕΕ

Η συνολική παραγωγή της ΕΕ-15 που ήταν 754 000 τόνοι το 2003 αποτελεί κατά προσέγγιση το 1% της παγκόσμιας παραγωγής κατά το έτος αυτό (γραφική παράσταση 2, παράρτημα 2).

Τα έτη 1999–2003, η παραγωγή της ΕΕ-15 κυμαινόταν περίπου σε 750 000 τόνους και αυξήθηκε συνολικά κατά 3,5%. Την περίοδο αυτή, η εξέλιξη της παραγωγής διέφερε από ένα κράτος μέλος στο άλλο (γραφική παράσταση 3, παράρτημα 2).

3.1.2. Εισαγωγές της ΕΕ

Η αγορά της ΕΕ-15 απορροφά 4 εκατ. τόνους μπανανών ανά έτος, ο αριθμός αυτός κυμαίνεται και έχει αυξηθεί συνολικά κατά 5% κατά την περίοδο 1999–2003. Οι χώρες της ΕΕ-15 εισάγουν κατά προσέγγιση 82% των μπανανών που καταναλώνουν στις αγορές τους, δηλαδή 3,4 εκατ. τόνους (2003). Ο αριθμός αυτός αποτελείται από 63% "μπανανών δολαρίου", καταγωγής Λατινικής Αμερικής και 19% μπανανών καταγωγής χωρών ΑΚΕ. Το υπόλοιπο 18% του μεριδίου της αγοράς αφορά μπανάνες κοινοτικής καταγωγής (γραφική παράσταση 1, παράρτημα 2).

Το μερίδιο των μπανανών των τριών διαφορετικών προελεύσεων στην αγορά της ΕΕ είναι σχεδόν σταθερό κατά τη διάρκεια των ετών, ακόμη και αν ο συνολικός αριθμός δεν αλλάζει σημαντικά, αλλάζει η διάρθρωση των εισαγωγών από τους προμηθευτές μπανανών "δολαρίου" και ιδίως από τους προμηθευτές μπανανών ΑΚΕ (γραφική παράσταση 6, παράρτημα 2).

Μεταξύ των προμηθευτών των "μπανανών δολαρίου", η υπεροχή των τεσσάρων μεγαλύτερων εξαγωγέων: Εκουαδόρ, Κόστα Ρίκα, Κολομβία και Παναμά ήταν πάντα προφανής (97% των συνολικών εισαγωγών μπανανών δολαρίου), οι άλλοι προμηθευτές είναι λιγότερο σημαντικοί (γραφικές παραστάσεις 4 και 7, παράρτημα 2).

Μεταξύ των χωρών ΑΚΕ, η εξέλιξη του εφοδιασμού της ΕΕ διαφέρει πολύ μεταξύ των προμηθευτών. Ο εφοδιασμός από την Καραϊβική προς την ΕΕ μειώθηκε κατά 9,6% κατά τα έτη 1999–2003 και αποτελεί επί του παρόντος το 36,8% των συνολικών εισαγωγών από τις χώρες ΑΚΕ. Η μείωση είναι ιδιαίτερα σημαντική στην περίπτωση των Νήσων Windward των οποίων οι εξαγωγές προς την ΕΕ μειώθηκαν κατά 51,1%. Αντιθέτως, η Δομινικανή Δημοκρατία κατά την ίδια περίοδο αύξησε τις εξαγωγές της προς την ΕΕ κατά 159% και επί του παρόντος συμβάλλει κατά 14% στα αριθμητικά στοιχεία ΑΚΕ (6% το 1999). Το μερίδιο των αφρικανικών χωρών ΑΚΕ, ιδίως του Καμερούν αυξήθηκε μεταξύ του 1999 και του 2003 κατά 83% και αποτελεί επί του παρόντος το 37% του συνολικού αριθμού ΑΚΕ (γραφικές παραστάσεις 5 και 8, παράρτημα 2).

Από τα 10 νέα κράτη μέλη που εντάχθηκαν στην ΕΕ τον Μάιο 2004, η μεγαλύτερη εισαγωγική αγορά είναι η Πολωνία. Το 2003, το 98% των μπανανών που είχαν εισαχθεί από τα νέα κράτη μέλη ήταν "μπανάνες δολαρίου". Το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς είχε το Εκουαδόρ (49%) μετά ακολουθεί η Κολομβία (21%), ο Παναμάς (13%) και η Κόστα Ρίκα (12%). Οι μπανάνες καταγωγής Καραϊβικής είναι πλέον σχεδόν ανύπαρκτες στην αγορά. Το μερίδιο των μπανανών ΑΚΕ Αφρικής ανέρχεται σε 2% (γραφική παράσταση 9, παράρτημα 2).

3.1.3. Τιμές

3.1.3.1. Τιμές πράσινων μπανανών

Οι τιμές εισαγωγής CIF των μπανανών αυξήθηκαν κατά 8% κατά την περίοδο 1999–2003 και το 2003 είχαν το μέσο επίπεδο (μπανάνες δολαρίου και ΑΚΕ) των 598 ευρώ ανά τόνο (γραφικές παραστάσεις 10, 11, 12 και 13, παράρτημα 2).

3.1.3.2. Τιμές κίτρινων μπανανών

Οι τιμές χονδρικής πώλησης κίτρινων μπανανών στην αγορά της ΕΕ είχαν διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια των ετών. Την περίοδο 1999–2003 ανέρχονταν στο μέσο επίπεδο των 808 ευρώ ανά τόνο (γραφικές παραστάσεις 14 και 15, παράρτημα 2).

Η διαφορά της τιμής μεταξύ της τιμής CIF και της τιμής χονδρικής πώλησης μπανανών κατά το 1999–2003 ανερχόταν στο μέσο επίπεδο του 28% για τις μπανάνες ΑΚΕ και 55% για τις μπανάνες δολαρίου.

ANNEX I

[pic]

ANNEX 2

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[pic]

[1] ΕΕ L 47 της 25.2.1993, σ. 1. Άρθρο που τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1637/98 του Συμβουλίου (ΕΕ L 120 της 28.7.1998, σ. 28).

[2] ΕΕ L 47 της 25.2.1993, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την Πράξη Προσχώρησης του 2003.

[3] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2587/2001 του Συμβουλίου (ΕΕ L 345 της 19.12.2001, σ. 13).

[4] Απόφαση 2002/414/EK της Επιτροπής (ΕΕ L 148 της 6.6.2002, σ. 28).

[5] ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 80. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 583/2004 (ΕΕ L 91 της 30.3.2004, σ. 1).

[6] ΕΕ L 120 της 28.7.1998, σ. 28.

[7] ΕΕ L 293 της 31.10.2004, σ. 32. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1632/2000 (ΕΕ L 187 της 26.7.2000, σ. 27).

[8] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 216/2001 (ΕΕ L 31 της 2.2.2001, σ. 2).

[9] ΕΕ L 345 της 29.12.2001, σ. 13.

[10] ΕΕ L 126 της 8.5.2001, σ. 6. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 838/2004 (ΕΕ L 127 της 29.4.2004, σ. 52).

[11] 12 χώρες ΑΚΕ: Μπελίζ, Καμερούν, Πράσινο Ακρωτήριο, Ακτή Ελεφαντοστού, Ντομίνικα, Γρενάδα, Τζαμάικα, Μαδαγασκάρη, Σομαλία, Αγία Λουκία, Άγιος Βικέντιος, Σούριναμ.

[12] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 838/2004 της Επιτροπής (ΕΕ L 127 της 29.4.2004, σ. 52).

[13] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1892/2004 της Επιτροπής (ΕΕ L 328 της 30.10.2004, σ. 50).

[14] ΕΕ L 108 της 27.4.1999, σ. 2.

[15] Ντομίνικα, Γρενάδα, Αγία Λουκία, Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες.