EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 30.3.2009 
COM(2009) 149 τελικό  
  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
 
σχετικά  µε την προστασία  υποδο µών πληροφοριών  ζωτικής  σηµασίας  
«Προστασία  της Ευρώπης  από επιθέσεις  στον  κυβερνοχώρο  και διαταραχές  µεγάλης  
κλίµακας : αναβάθ µιση της ετοιµότητας , της ασφάλειας  και της ικανότητας  
αποκατάστασης » 
 
{SEC(2009) 399} {SEC(2009) 400} 
 
(υποβληθείσα  από την Επιτροπή ) 
 
EL 2   EL ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
 
σχετικά  µε την προστασία  υποδο µών πληροφοριών  ζωτικής  σηµασίας  
«Προστασία  της Ευρώπης  από προσβολές  στον  κυβερνοχώρο  και διαταραχές  µεγάλης  
κλίµακας : αναβάθ µιση της ετοιµότητας , της ασφάλειας  και της ικανότητας  
αποκατάστασης » 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Οι Τεχνολογίες  Πληροφοριών  και Επικοινωνιών  (ΤΠΕ ) είναι  όλο και πιο αλληλένδετες  µε τις 
καθη µερινές  µας δραστηριότητες . Ορισ µένα από αυτά  τα συστή µατα, υπηρεσίες , δίκτυα  και 
υποδο µές ΤΠΕ  (εν συντο µία υποδο µές ΤΠΕ ) αποτελούν  ζωτικό  τµήµα της ευρωπαϊκής  
οικονο µίας και της κοινωνίας , είτε παρέχοντας  βασικά  αγαθά  και υπηρεσίες  ή αποτελώντας  
την πλατφόρ µα στήριξης  άλλων  κρίσι µων υποδο µών. Κατά  κανόνα  θεωρούνται  υποδο µές 
πληροφοριών  ζωτικής  σηµασίας  (ΥΖΣ )1 δεδοµένου ότι διαταραχή  ή καταστροφή  τους θα είχε 
σοβαρές  επιπτώσεις  στις ζωτικής  σηµασίας  κοινωνικές  λειτουργίες . Στα πρόσφατα  
παραδείγ µατα περιλα µβάνονται  µεγάλης  κλίµακας  προσβολές  στον  κυβερνοχώρο  µε στόχο  
την Εσθονία  το 2007 και η αποκοπή  διηπειρωτικών  καλωδίων  το 2008.  
Το Παγκόσ µιο Οικονο µικό Φόρου µ, εκτίµησε το 2008 ότι υπάρχει  πιθανότητα  10 έως 20% 
για µεγάλης  κλίµακας  κατάρρευση  ΥΖΣ  κατά  την επόµενη 10ετία, µε δυνητικό  παγκόσ µιο 
οικονο µικό κόστος  περίπου  250 δισ. δολαρίων2. 
Η παρούσα  ανακοίνωση  επικεντρώνεται  στην  πρόληψη , την ετοιµότητα  και την 
ευαισθητοποίηση , και καθορίζει  ένα πρόγρα µµα άµεσων  δράσεων  για την ενίσχυση  της 
ασφάλειας  και της ικανότητας  αποκατάστασης  των ΥΖΣ . Η εστίαση  αυτή  είναι  συνεπής  µε τη 
συζήτηση  που δροµολογήθηκε  έπειτα  από αίτηµα του Συµβουλίου  και του Ευρωπαϊκού  
Κοινοβουλίου  για την αντιµετώπιση  των προκλήσεων  και των προτεραιοτήτων  όσον  αφορά  
την πολιτική  ασφάλειας  δικτύων  και πληροφοριών  (NIS) και τα πλέον  κατάλληλα  µέσα που 
απαιτούνται  σε επίπεδο  ΕΕ για την αντιµετώπισή  τους. Οι προτεινό µενες δράσεις  είναι  επίσης  
συµπληρω µατικές  προς  αυτές  που αφορούν  την πρόληψη , την καταπολέ µηση και τη δίωξη  
των εγκλη µατικών  δραστηριοτήτων  που στοχεύουν  ΥΖΣ  και συνδρο µές µε τις τρέχουσες  και 
τις µελλοντικές  ερευνητικές  προσπάθειες  της ΕΕ στο πεδίο  της ασφάλειας  δικτύων  και 
πληροφοριών , καθώς  και µε διεθνείς  πρωτοβουλίες  στο πεδίο  αυτό . 
2. ΠΛΑΙΣΙΟ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ   
Στην  παρούσα  ανακοίνωση  αναπτύσσεται  η ευρωπαϊκή  πολιτική  για την ενίσχυση  της 
ασφάλειας  και της εµπιστοσύνης  στην  κοινωνία  της πληροφορίας . Ήδη το 2005, η Επιτροπή3 
                                                 
1 Ορισ µός των ΥΖΣ  προτείνεται  COM(2005) 576 τελικό .  
2 Global Risks 2008  
3 COM(2005) 229 
 
EL 3   EL τόνισε  την επείγουσα  ανάγκη  συντονισ µού των προσπαθειών  για την οικοδό µηση 
εµπιστοσύνης  των ενδιαφερό µενων  στον  τοµέα των ηλεκτρονικών  επικοινωνιών  και 
υπηρεσιών . Για το σκοπό  αυτό  εκδόθηκε  το 2006 µια στρατηγική  για ασφαλή  κοινωνία  της 
πληροφορίας4. Τα κύρια  στοιχεία  της, καθώς  και η ασφάλεια  και ικανότητα  αποκατάστασης  
των υποδο µών ΤΠΕ , εγκρίθηκαν  στο ψήφισ µα 2007/068/01 του Συµβουλίου . Ωστόσο , το 
ιδιοκτησιακό  καθεστώς  και η εφαρ µογή από τα ενδιαφερό µενα µέρη φαίνονται  ανεπαρκή . Η 
στρατηγική  αυτή  ενισχύει  επίσης  το ρόλο , σε τακτικό  και επιχειρησιακό  επίπεδο , του 
ευρωπαϊκού  οργανισ µού ασφάλειας  δικτύων  και πληροφοριών  (ENISA), που ιδρύθηκε  το 
2004 για να συµβάλει  στην  επίτευξη  των στόχων  εξασφάλισης  υψηλού  και ουσιαστικού  
επιπέδου  των NIS εντός  της Κοινότητας  και ανάπτυξης  νοοτροπίας  NIS προς  όφελος  των 
πολιτών  της ΕΕ, των καταναλωτών , των επιχειρήσεων  και της δηµόσιας  διοίκησης .  
Το 2008 η εντολή  προς  τον ENISA παρατάθηκε , µε τους ίδιους  ακριβώς  όρους  έως το 
Μάρτιο  του 20125. Ταυτόχρονα , το Συµβούλιο  και το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  ζήτησαν  
«περαιτέρω  συζήτηση  σχετικά  µε το µέλλον  του ENISA, καθώς  και σχετικά  µε τη γενική  
κατεύθυνση  των ευρωπαϊκών  προσπαθειών  στην αύξηση  της ασφάλειας  δικτύων  και 
πληροφοριών ». Για να υποστηρίξει  τη συζήτηση  αυτή , η Επιτροπή  ξεκίνησε  τον περασ µένο 
Νοέµβριο διαδικτυακή  δηµόσια διαβούλευση6, η ανάλυση  της οποίας  θα είναι  διαθέσι µη 
σύντο µα. 
Οι δραστηριότητες  που προβλέπονται  στην  παρούσα  ανακοίνωση , διεξάγονται  στο πλαίσιο  
και παράλληλα  µε το Ευρωπαϊκό  πρόγρα µµα προστασίας  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  
(EPCIP)7. Βασικό  στοιχείο  του EPCIP είναι  η οδηγία8 για την ταυτοποίηση  και τον 
χαρακτηρισ µό των ευρωπαϊκών  ΥΖΣ9, η οποία  προσδιορίζει  τον τοµέα των ΤΠΕ  ως 
µελλοντικό  τοµέα προτεραιότητας . Ένα άλλο  σηµαντικό  στοιχείο  του EPCIP είναι  το δίκτυο  
πληροφοριών  προειδοποίησης  υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  (∆ΠΥΖΣ ).10 
Από κανονιστικής  πλευράς , η πρόταση  της Επιτροπής  σχετικά  µε τη µεταρρύθ µιση του 
κανονιστικού  πλαισίου  για δίκτυα  και υπηρεσίες  ηλεκτρονικών  επικοινωνιών11 περιλα µβάνει  
νέες διατάξεις  σχετικά  µε την ασφάλεια  και την ακεραιότητα , ιδίως  για την ενίσχυση  των 
υποχρεώσεων  των φορέων  εκµετάλλευσης  ώστε  να υπάρξει  εξασφάλιση  ότι λαµβάνονται  
κατάλληλα  µέτρα για την κάλυψη  αναγνωρισ µένων  κινδύνων , να παρασχεθούν  εγγυήσεις  για 
τη συνέχεια  της παροχής  υπηρεσιών  και να κοινοποιούνται  οι παραβιάσεις  της ασφάλειας12. 
Η προσέγγιση  αυτή  συµβάλει  στο γενικό  στόχο  της βελτίωσης  της ασφάλειας  και της 
ικανότητας  αποκατάστασης  των ΥΖΣ . Το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και το Συµβούλιο  
υποστηρίζουν  ευρύτερα  τις εν λόγω  διατάξεις .  
Οι δράσεις  που προτείνονται  στην  παρούσα  ανακοίνωση  συµπληρώνουν  τα υφιστά µενα και 
µελλοντικά  µέτρα στο πεδίο  της αστυνο µικής και δικαστικής  συνεργασίας  για την πρόληψη , 
καταπολέ µηση και δίωξη  εγκλη µατικών  και τροµοκρατικών  δραστηριοτήτων  µε στόχο  
υποδο µές ΤΠΕ , όπως  προβλέπεται  µεταξύ  άλλων  στην  απόφαση -πλαίσιο  του Συµβουλίου  
                                                 
4 COM(2006) 251 
5 Κανονισ µός (EΚ) αριθ. 1007/2008  
6 http://ec.europa.eu/information_society/n ewsroom/cf/itemlongdetail.cfm?item_id=4464  
7 COM(2006) 786 τελικό  
8 2008/114/E Κ 
9 http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms _Data/docs/pressData/en/gena/104617.pdf   
10 COM(2008) 676 τελικό  
11 COM(2007) 697, COM(2007) 698, COM(2007) 699 
12 Οδηγία  πλαίσιο , άρθρο  13 
 
EL 4   EL σχετικά  µε τις επιθέσεις  κατά  των συστη µάτων  πληροφοριών13 και την προγρα µµατισµένη 
επικαιροποίησή  του14. 
Η πρωτοβουλία  αυτή  λαµβάνει  υπόψη  τις δραστηριότητες  του ΝΑΤΟ  για κοινή  πολιτική  
στην  άµυνα του κυβερνοχώρου , δηλαδή  της διαχειριστικής  αρχής  για την άµυνα του 
κυβερνοχώρου  και του συνεργατικού  κέντρου  αριστείας  για την άµυνα του κυβερνοχώρου . 
Τέλος , αποδίδεται  δέουσα  προσοχή  στις διεθνείς  πολιτικές  εξελίξεις , ιδίως  στις αρχές  του G8 
για προστασία  ΥΖΣ15· στο ψήφισ µα 58/199 της Γενικής  Συνέλευσης  του ΟΗΕ  για δηµιουργία  
παγκόσ µιας παιδείας  ασφάλειας  στον κυβερνοχώρο  και προστασία  των υποδο µών 
πληροφοριών  ζωτικής  σηµασίας  και στην  πρόσφατη  σύσταση  του ΟΟΣΑ  για την προστασία  
των υποδο µών πληροφοριών  ζωτικής  σηµασίας . 
3. ΤΙ ∆ΙΑΚΥΒΕΥΕΤΑΙ  
3.1. Οι υποδο µές πληροφοριών  ζωτικής  σηµασίας  είναι  καίριες  για την οικονο µία 
και την κοινωνική  ανάπτυξη  της ΕΕ  
Ο οικονο µικός και κοινωνικός  ρόλος  του τοµέα των ΤΠΕ  και των υποδο µών ΤΠΕ  τονίζεται  
σε πρόσφατες  εκθέσεις  για την καινοτο µία και την οικονο µική ανάπτυξη . Σε αυτές  
περιλα µβάνονται  η ανακοίνωση  για την ενδιά µεση επανεξέταση  της πρωτοβουλίας  i201016, η 
έκθεση  της οµάδας  Aho17 και οι ετήσιες  οικονο µικές εκθέσεις  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης18. Ο 
ΟΟΣΑ  υπογρα µµίζει τη σηµασία των ΤΠΕ  και του ∆ιαδικτύου  «για την ενίσχυση  των 
οικονο µικών  επιδόσεων  και της κοινωνικής  ευηµερίας , για την ενδυνά µωση της ικανότητας  
των κοινωνιών  για βελτίωση  της ποιότητας  ζωής  των πολιτών  σε όλο τον κόσµο» 19. Επίσης , 
συνιστά  πολιτικές  που ενισχύουν  την εµπιστοσύνη  στην  υποδο µή του ∆ιαδικτύου .  
Ο τοµέας των ΤΠΕ  είναι  καίριος  για όλα τα τµήµατα της κοινωνίας . Οι εµπορικές  
συναλλαγές  βασίζονται  στον  τοµέα των ΤΠΕ , τόσο  από άποψη  απευθείας  πωλήσεων  όσο και 
ως προς  την αποτελεσ µατικότητα  των εσωτερικών  διαδικασιών . Οι ΤΠΕ  αποτελούν  
καθοριστικής  σηµασίας  συνιστώσα  καινοτο µίας ενώ σε αυτές  οφείλεται  το 40% περίπου  της 
αύξησης  της παραγωγικότητας20. Η χρήση  τους είναι  επίσης  διαδεδο µένη στο έργο 
κυβερνήσεων  και δηµόσιων  διοικήσεων : η αφοµοίωση  υπηρεσιών  ηλε-διακυβέρνησης  σε όλα 
τα επίπεδα , καθώς  και νέες εφαρ µογές, όπως  καινοτό µες λύσεις  που σχετίζονται  µε την υγεία , 
την ενέργεια  και την πολιτική  συµµετοχή , καθιστούν  το δηµόσιο τοµέα εξαρτώ µενο σε 
µεγάλο  βαθµό από τις ΤΠΕ . Τέλος , αν µη τι άλλο , οι πολίτες  στις καθη µερινές  τους 
δραστηριότητες  προσφεύγουν  σε διαρκώς  µεγαλύτερο  βαθµό στη χρήση  ΤΠΕ : η ενίσχυση  
της ασφάλειας  των ΥΖΣ  θα αυξήσει  την εµπιστοσύνη  των πολιτών  στις ΤΠΕ , τουλάχιστον  
λόγω  καλύτερης  προστασίας  των δεδοµένων  προσωπικού  χαρακτήρα  και της ιδιωτικής  ζωής . 
                                                 
13 2005/222/JHA 
14 COM(2008) 712 
15 http://www.usdoj.gov/crimin al/cybercrime/g82004/G8_ ΥΖΣ P_Principles.pdf  
16 COM(2008) 199 τελικό  
17 http://ec.europa.eu/invest-in-research/action/2006_ahogroup_en.htm   
18 Ανασκόπηση  2007 της οικονο µίας της ΕΕ 
http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication10130_en.pdf  
19 http://www.oecd.org/dataoecd/1/29/40821707.pdf   
20 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/  - Επιστή µη και τεχνολογία /Κοινωνία  της πληροφορίας  
 
EL 5   EL 3.2. Οι κίνδυνοι  που απειλούν  τις υποδο µές πληροφοριών  ζωτικής  σηµασίας   
Οι κίνδυνοι  που οφείλονται  σε ανθρωπογενείς  επιθέσεις , φυσικές  καταστροφές  ή τεχνικές  
αστοχίες  συχνά  δεν είναι  πλήρως  κατανοητοί  ή/και επαρκώς  αναλυ µένοι. Κατά  συνέπεια , το 
επίπεδο  συνειδητοποίησης  µεταξύ  των ενδιαφερό µενων  είναι  ανεπαρκές  για την εκπόνηση  
και εφαρ µογή αποτελεσ µατικών  διασφαλίσεων  και αντιµέτρων .  
Οι επιθέσεις  στον  κυβερνοχώρο  έχουν  αυξηθεί  σε άνευ  προηγου µένου επίπεδο  τεχνολογικής  
επιτήδευσης . Απλά  πειρά µατα έχουν  πλέον  µετατραπεί  σε πολύπλοκες  δραστηριότητες  που 
πραγ µατοποιούνται  µε σκοπό  το κέρδος  ή πολιτικούς  λόγους . Η πρόσφατες  µεγάλης  
κλίµακας  επιθέσεις  στον  κυβερνοχώρο  εναντίον  της Εσθονίας , της Λιθουανίας  και της 
Γεωργίας  είναι  τα ευρύτερα  γνωστά  παραδείγ µατα µιας γενικής  τάσης . Ο τεράστιος  αριθµός 
ιών, ‘σκουληκιών ’ και άλλες  µορφές  κακόβουλου  λογισ µικού, η επέκταση  των δικτύων  
προγρα µµάτων  ροµπότ (botnets) και η συνεχής  αύξηση  των ανεπίκλητων  οχληρών  
µηνυµάτων  (spam) επιβεβαιώνουν  τη σοβαρότητα  του προβλή µατος 21. 
Η υψηλή  εξάρτηση  από τις ΥΖΣ , οι διασυνοριακές  τους διασυνδέσεις  και αλληλεξαρτήσεις  
µε άλλες  υποδο µές, καθώς  και τα ευάλωτα  σηµεία και οι επιβουλές  που αντιµετωπίζουν  
ορίζουν  την ανάγκη  αντιµετώπισης  της ασφάλειας  και της ικανότητα  αποκατάστασής  τους σε 
µια συστη µική προοπτική , ως πρώτη  γραµµή άµυνας εναντίων  αστοχιών  και επιθέσεων . 
3.3. Ασφάλεια  και ικανότητα  αποκατάστασης  των υποδο µών πληροφοριών  ζωτικής  
σηµασίας  µε στόχο  την τόνωση  της εµπιστοσύνης  στην  κοινωνία  της 
πληροφορίας  
Για να εξασφαλιστεί  ότι οι υποδο µές ΤΠΕ  χρησι µοποιούνται  στο µέγιστο  βαθµό, 
αξιοποιώντας  έτσι πλήρως  τις οικονο µικές και κοινωνικές  ευκαιρίες  της κοινωνίας  της 
πληροφορίας , πρέπει  όλοι οι ενδιαφερό µενοι να έχουν  υψηλό  επίπεδο  αξιοπιστίας  και 
εµπιστοσύνης  σε αυτές . Τούτο  εξαρτάται  από διάφορα  στοιχεία , το σηµαντικότερο  από τα 
οποία  είναι  η εγγύηση  υψηλού  επιπέδου  ασφάλειας  και ικανότητας  αποκατάστασης . Η 
ποικιλο µορφία , ο ανοιχτός  χαρακτήρας , η διαλειτουργικότητα , η χρηστικότητα , η διαφάνεια , 
η λογοδοσία , η ελεγξι µότητα  των διαφόρων  στοιχείων  και ο ανταγωνισ µός αποτελούν  τις 
βασικές  κινητήριες  δυνά µεις για την ανάπτυξη  ασφάλειας  και την τόνωση  της εξάπλωσης  
προϊόντων , διεργασιών  και υπηρεσιών  βελτιω µένης ασφάλειας . Όπως  έχει ήδη υπογρα µµίσει 
η Επιτροπή22, πρόκειται  για ζήτηµα που µας αφορά : κανένας  µεµονωµένος ενδιαφερό µενος 
δεν διαθέτει  τα µέσα για να εγγυηθεί  την ασφάλεια  και την ικανότητα  αποκατάστασης  του 
συνόλου  των υποδο µών ΤΠΕ  και για να αναλάβει  όλες τις σχετικές  ευθύνες .  
Για την ανάληψη  των ευθυνών  αυτών  απαιτείται  προσέγγιση  και παιδεία  διαχείρισης  του 
κινδύνου  που θα είναι  σε θέση  να ανταποκριθεί  σε γνωστές  απειλές  και να προλάβει  
άγνωστες  µελλοντικές , χωρίς  υπεραντίδραση  και χωρίς  να καταπνίξει  την εµφάνιση  
καινοτό µων υπηρεσιών  και εφαρ µογών . 
3.4. Οι προκλήσεις  που αντιµετωπίζει  η Ευρώπη   
Επιπλέον  και συµπληρω µατικά  προς  το σύνολο  των δραστηριοτήτων  που σχετίζονται  µε την 
εφαρ µογή της οδηγίας  για τον προσδιορισ µό και τον χαρακτηρισ µό των ευρωπαϊκών  ΥΖΣ , 
ιδίως  τον προσδιορισ µό των τοµεακών  κριτηρίων  για ΤΠΕ , πρέπει  να αντιµετωπιστούν  
                                                 
21 COM(2006) 688 τελικό  
22 COM(2006) 251 τελικό  
 
EL 6   EL ορισµένα ευρύτερα  προβλή µατα ώστε  να ενισχυθεί  η ασφάλεια  και η ικανότητα  
αποκατάστασης  των ΥΖΣ . 
3.4.1. Άνισες  και ασυντόνιστες  εθνικές  προσεγγίσεις  
Παρόλο  που υπάρχουν  κοινά  σηµεία στα προβλή µατα που έχουν  να αντιµετωπίσουν , 
διαφέρουν  µεταξύ  των κρατών  µελών  τα µέτρα και τα καθεστώτα  για την εγγύηση  της 
ασφάλειας  και της ικανότητας  αποκατάστασης  των ΥΖΣ , καθώς  και το επίπεδο  της 
εµπειρογνω µοσύνης  και της ετοιµότητας .  
Η αµιγώς εθνική  προσέγγιση  ενέχει  τον κίνδυνο  κατακερ µατισµού και 
αναποτελεσ µατικότητας  σε ευρωπαϊκή  κλίµακα. Οι διαφορές  των εθνικών  προσεγγίσεων  και 
η έλλειψη  συστη µατικής  διασυνοριακής  συνεργασίας  περιορίζουν  σηµαντικά  την 
αποτελεσ µατικότητα  των εγχώριων  αντιµέτρων , µεταξύ  άλλων , διότι , λόγω  της διασύνδεσης  
των ΥΖΣ , η ύπαρξη  χαµηλού  επιπέδου  ασφάλειας  και ικανότητας  αποκατάστασης  των ΥΖΣ  
σε µια χώρα  συνεπάγεται  το ενδεχό µενο να αυξηθούν  τα ευπαθή  σηµεία και οι κίνδυνοι  σε 
άλλες . 
Για να εξουδετερωθεί  αυτή  η κατάσταση  απαιτείται  ευρωπαϊκή  προσπάθεια  ώστε  να 
επιτευχθεί  προστιθέ µενη αξία στις εθνικές  πολιτικές  και προγρά µµατα µε την υποστήριξη  της 
ευαισθητοποίησης  και συναντίληψης  των προκλήσεων · την τόνωση  της υιοθέτησης  κοινών  
πολιτικών  στόχων  και προτεραιοτήτων · την ενίσχυση  της συνεργασίας  µεταξύ  κρατών  µελών  
και τη µεγαλύτερη  ενσω µάτωση  των εθνικών  πολιτικών  σε ευρωπαϊκή  και παγκόσ µια 
διάσταση . 
3.4.2. Η ανάγκη  για ένα νέο ευρωπαϊκό  µοντέλο  διακυβέρνησης  για τις ΥΖΣ 
Η ενίσχυση  της ασφάλειας  και η ικανότητα  αποκατάστασης  των ΥΖΣ  θέτει  ιδιαίτερα  
προβλή µατα διακυβέρνησης . Ενώ τα κράτη  µέλη εξακολουθούν  να φέρουν  την τελική  ευθύνη  
για τον καθορισ µό των πολιτικών  όσον  αφορά  τις ΥΖΣ , η εφαρ µογή τους εξαρτάται  από τη 
συµµετοχή  του ιδιωτικού  τοµέα, ο οποίος  κατέχει  ή ελέγχει  µεγάλο  αριθµό ΥΖΣ . Από την 
άλλη  πλευρά , οι αγορές  δεν παρέχουν  πάντοτε  επαρκή  κίνητρα  ώστε  ο ιδιωτικός  τοµέας να 
επενδύσει  στην  προστασία  των ΥΖΣ  στο επιθυ µητό και αναµενόµενο από τις κυβερνήσεις  
επίπεδο .  
Για την αντιµετώπιση  αυτού  του προβλή µατος διακυβέρνησης  έχουν  εµφανιστεί  συµπράξεις  
δηµόσιου -ιδιωτικού  τοµέα (Σ∆ΙΤ ) σε εθνικό  επίπεδο , όπως  το υπόδειγ µα αναφοράς . Ωστόσο , 
παρά  τη συναίνεση  ότι οι Σ∆ΙΤ  είναι  επίσης  σκόπι µες σε ευρωπαϊκό  επίπεδο , οι ευρωπαϊκές  
Σ∆ΙΤ  δεν έχουν  µέχρι σήµερα υλοποιηθεί . Ένα πανευρωπαϊκό  πολυ µερές πλαίσιο  
διακυβέρνησης , που µπορεί  να περιλα µβάνει  ενισχυ µένο ρόλο  για τον ENISA, θα µπορούσε  
να προωθήσει  τη συµµετοχή  του ιδιωτικού  τοµέα κατά  τον καθορισ µό των στρατηγικών  
στόχων  δηµόσιας  πολιτικής , καθώς  και τις επιχειρησιακές  προτεραιότητες  και τα µέτρα. Το 
πλαίσιο  αυτό  θα µπορούσε  να γεφυρώσει  το χάσµα µεταξύ  εθνικής  πολιτικής  και της 
εκάστοτε  επιχειρησιακής  πραγ µατικότητας . 
3.4.3. Περιορισ µένη ευρωπαϊκή  ικανότητα  έγκαιρης  προειδοποίησης  και ανταπόκρισης  σε 
συµβάντα  
Οι µηχανισ µοί διακυβέρνησης  θα είναι  πραγ µατικά  αποτελεσ µατικοί  µόνο αν όλοι οι 
συµµετέχοντες  διαθέτουν  αξιόπιστα  στοιχεία  προτού  αναλάβουν  δράση . Τούτο  είναι  
 
EL 7   EL ιδιαίτερα  σηµαντικό  για τις κυβερνήσεις  που έχουν  την τελική  ευθύνη  για τη εγγύηση  της 
ασφάλειας  και της ευηµερίας  των πολιτών .  
Ωστόσο , οι διαδικασίες  και οι πρακτικές  για την παρακολούθηση  και την υποβολή  εκθέσεων  
σχετικά  µε συµβάντα  που αφορούν  την ασφάλεια  του δικτύου  διαφέρουν  σηµαντικά  µεταξύ  
των κρατών  µελών . Ορισ µένα δεν διαθέτουν  οργανισ µό αναφοράς  ως σηµείο 
παρακολούθησης  και ελέγχου . Ακόµη πιο σηµαντικό , η συνεργασία  και η ανταλλαγή  
πληροφοριών  µεταξύ  των κρατών  µελών  για αξιόπιστα  και αξιοποιήσι µα δεδοµένα σχετικά  
µε συµβάντα  ασφάλειας  δεν φαίνεται  επαρκώς  αναπτυγ µένη, παρα µένοντας  άτυπη  ή 
περιορισ µένη σε διµερείς  ή πολυ µερείς  ανταλλαγές  µικρής  έκτασης . Επιπλέον , η 
προσο µοίωση  συµβάντων  και η εκτέλεση  ασκήσεων  για τον έλεγχο  της ικανότητας  
αντίδρασης  είναι  στρατηγικής  σηµασίας  για την ενίσχυση  της ασφάλειας  και της ικανότητας  
αποκατάστασης  των ΥΖΣ , αποδίδοντας  ιδιαίτερη  προσοχή  σε ευέλικτες  στρατηγικές  και 
διαδικασίες  για την αντιµετώπιση  της αδυνα µίας πρόβλεψης  ενδεχό µενων  κρίσεων . Στην  ΕΕ, 
οι ασκήσεις  ασφάλειας  στον  κυβερνοχώρο  παρα µένουν  ακόµα σε εµβρυακό  στάδιο . Οι 
υπερεθνικές  ασκήσεις  είναι  πολύ  περιορισ µένες. Όπως  προέκυψε  από πρόσφατα  γεγονότα23, 
η αλληλοβοήθεια  αποτελεί  ουσιώδες  στοιχείο  µιας ενδεδειγ µένης απάντησης  σε επιβουλές  
και προσβολές  µεγάλης  κλίµακας  εναντίον  ΥΖΣ . 
Μια ισχυρή  ευρωπαϊκή  ικανότητα  έγκαιρης  προειδοποίησης  και αντίδρασης  σε συµβάντα  
πρέπει  να βασίζεται  στη καλή  λειτουργία  εθνικών /κυβερνητικών  οµάδων  αντιµετώπισης  
έκτακτων  αναγκών  στην  πληροφορική  (CERT), δηλαδή , διαθέτοντας  κοινή  γραµµή βάσης  
από άποψη  ικανοτήτων . Οι φορείς  αυτοί  πρέπει  να δρουν  σε εθνικό  επίπεδο  ως καταλύτες  
των συµφερόντων  των ενδιαφερό µενων  φορέων  και των δυνατοτήτων  για δραστηριότητες  
δηµόσιας  πολιτικής  (συµπεριλα µβανο µένων  εκείνων  που σχετίζονται  µε την ανταλλαγή  
πληροφοριών  και µε συστή µατα συναγερ µού που προορίζονται  για τους πολίτες  και τις 
ΜΜΕ ) και να συµµετέχουν  σε αποτελεσ µατική  διασυνοριακή  συνεργασία  και ανταλλαγή  
πληροφοριών , ενδεχο µένως  µε την εµπλοκή  υφιστα µένων  οργανισ µών όπως  η ευρωπαϊκή  
οµάδα κυβερνητικών  CERT (EGC).24  
3.4.4. ∆ιεθνής  συνεργασία   
Η ανάπτυξη  του ∆ιαδικτύου  ως βασικής  ΥΖΣ  απαιτεί  ιδιαίτερη  προσοχή  όσον  αφορά  την 
οικεία  ικανότητα  αποκατάστασης  και τη σταθερότητα . Το ∆ιαδίκτυο , χάρη  στον  
κατανε µηµένο, πλεονάζοντα  σχεδιασ µό του έχει αποδειχθεί  πολύ  ισχυρή  υποδο µή. Ωστόσο , η 
εκπληκτική  του ανάπτυξη  είχε ως αποτέλεσ µα την αύξηση  της φυσικής  και λογικής  
πολυπλοκότητας  και την εµφάνιση  νέων  υπηρεσιών  και χρήσεων : είναι  θεµιτό να 
αµφισβητείται  η ικανότητα  του ∆ιαδικτύου  να αντισταθεί  στον  αυξανό µενο αριθµό 
διαταραχών  και προσβολών  στον  κυβερνοχώρο .  
Η απόκλιση  των απόψεων  σχετικά  µε την κρισι µότητα  των στοιχείων  που συνθέτουν  το 
∆ιαδίκτυο , εξηγεί  εν µέρει την ποικιλία  των κυβερνητικών  θέσεων  που διατυπώνονται  σε 
διεθνή  φόρου µ και τις συχνά  αντιφατικές  αντιλήψεις  της σηµασίας  του θέµατος. Το γεγονός  
αυτό  θα µπορούσε  να παρε µποδίσει  κατάλληλη  πρόληψη , ετοιµότητα  και ικανότητά  
ανάκτησης  από επιβουλές  που αφορούν  το ∆ιαδίκτυο . Για παράδειγ µα, οι συνέπειες  της 
µετάβασης  από το IPv4 στο IPv6 πρέπει  επίσης  να αξιολογηθούν  από την άποψη  ασφάλειας  
των ΥΖΣ . 
                                                 
23 http://ec.europa.eu/information_society/policy/nis/strategy/activities/ ΥΖΣ p/large_scale/  
24 http://www.egc-group.org/   
 
EL 8   EL Το ∆ιαδίκτυο  είναι  ένα παγκόσ µιο και σε µεγάλο  βαθµό κατανε µηµένο δίκτυο  δικτύων , όπου  
τα κέντρα  ελέγχου  δεν συµπίπτουν  απαραίτητα  µε τα εθνικά  σύνορα . Προς  τούτο  απαιτείται  
ειδική , στοχοθετη µένη προσέγγιση , προκει µένου να εξασφαλιστεί  ικανότητα  αποκατάστασης  
και σταθερότητα , µε βάση  δύο συγκλίνουσες  δράσεις . Πρώτον , επίτευξη  συναίνεσης  ως προς  
τις ευρωπαϊκές  προτεραιότητες  για την ικανότητα  αποκατάστασης  της σταθερότητας  του 
∆ιαδικτύου , από άποψη  δηµόσιας  τάξης  και επιχειρησιακής  εξάπλωσης . ∆εύτερον , 
παρότρυνση  της παγκόσ µιας κοινότητας  στην  ανάπτυξη  ενός συνόλου  αρχών  που να 
αντανακλά  τις βασικές  αξίες  της Ευρώπης , όσον  αφορά  την ικανότητα  αποκατάστασης  και τη 
σταθερότητα  του ∆ιαδικτύου , στο πλαίσιο  τού στρατηγικού  µας διαλόγου  και συνεργασίας  µε 
τρίτες  χώρες  και διεθνείς  οργανισ µούς. Οι δραστηριότητες  αυτές  θα βασίζονται  στην  
αναγνώριση , εκ µέρους  της Παγκόσ µιας ∆ιάσκεψης  Κορυφής  για την Κοινωνία  της 
Πληροφορίας25, της καίριας  σηµασίας  που έχει η σταθερότητα  για το ∆ιαδίκτυο . 
4. Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ  ΠΟΡΕΙΑ : ΠΡΟΣ  ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ  ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ  ΚΑΙ  ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ  ΣΕ 
ΚΛΙΜΑΚΑ  ΕΕ  
Λόγω  της κοινοτικής  και της διεθνούς  διάστασης  του προβλή µατος, µια ολοκληρω µένη 
κοινοτική  προσέγγιση  για την ενίσχυση  της ασφάλειας  και της ικανότητας  αποκατάστασης  
των ΥΖΣ  θα συµπλήρωνε  και θα προσέθετε  αξία στα εθνικά  προγρά µµατα, καθώς  και στα 
υφιστά µενα διµερή και πολυ µερή προγρά µµατα συνεργασίας  µεταξύ  των κρατών  µελών .  
Συζητήσεις  περί δηµόσιας  πολιτικής  ύστερα  από τα γεγονότα  στην  Εσθονία  υποδηλώνουν  ότι 
οι επιπτώσεις  παρό µοιων  επιθέσεων  µπορούν  να περιοριστούν  µε τη λήψη  µέτρων  αποτροπής  
και µε συντονισ µένη δράση  κατά  τη διάρκεια  της κρίσης . Περισσότερο  δοµηµένη ανταλλαγή  
πληροφοριών  και ορθής  πρακτικής  σε κλίµακα ΕΕ θα µπορούσε  να διευκολύνει  σηµαντικά  
την καταπολέ µηση διασυνοριακών  απειλών .  
Είναι  απαραίτητο  να ενισχυθούν  τα υφιστά µενα µέσα συνεργασίας , συµπεριλα µβανο µένου 
του ENISA, και, αν απαιτηθεί , να δηµιουργηθούν  νέα εργαλεία . Απαιτείται  πολυ µερής, 
πολυεπίπεδη  προσέγγιση  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο , µε πλήρη  σεβασ µό και σε συµπλήρωση  των 
εθνικών  αρµοδιοτήτων . 
Είναι  απαραίτητη  η λεπτο µερής κατανόηση  του περιβάλλοντος  και των σχετικών  
περιορισ µών. Για παράδειγ µα, ένα σοβαρό  ζήτηµα τίθεται  από τον κατανε µηµένο χαρακτήρα  
του ∆ιαδικτύου , όπου  ακραίοι  κόµβοι µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  ως όχηµα προσβολής , 
όπως  π.χ. είναι  τα botnets, δίκτυα  προγρα µµάτων  ροµπότ. Ωστόσο , ο εν λόγω  κατανε µηµένος 
χαρακτήρας  είναι  βασικό  συστατικό  στοιχείο  της σταθερότητας  και της ικανότητας  
αποκατάστασης , µπορεί  δε να συµβάλει  σε ταχύτερη  ανάκα µψη από ό,τι θα συνέβαινε  
κανονικά  στην  περίπτωση  υπερβολικά  τυποποιη µένων  διαδικασιών  από πάνω  προς  τα κάτω . 
Προς  τούτο  απαιτείται  προσεκτική  κατά  περίπτωση  ανάλυση  των δηµόσιων  πολιτικών  και 
των επιχειρησιακών  διαδικασιών  που θα τεθούν  σε εφαρ µογή. 
Ο χρονικός  ορίζοντας  είναι  επίσης  σηµαντικό  θέµα. Υπάρχει  σαφής  ανάγκη  για ανάληψη  
δράσης  τώρα  θέτοντας  ταχέως  σε εφαρ µογή τα αναγκαία  στοιχεία  για την οικοδό µηση ενός 
πλαισίου  που θα µας επιτρέψει  να ανταποκριθού µε στις τρέχουσες  προκλήσεις  και που θα 
τροφοδοτήσει  τη µελλοντική  στρατηγική  για την ασφάλεια  δικτύων  και πληροφοριών . 
                                                 
25 Θεµατολόγιο  της Τύνιδας  για την Κοινωνία  της πληροφορίας , 
http://www.itu.int/wsis/docs2/tunis/off/6rev1.html   
 
EL 9   EL Για την αντιµετώπιση  των προκλήσεων  αυτών  προτείνονται  πέντε  άξονες : 
(1) Ετοιµότητα  και πρόληψη : εξασφάλιση  ετοιµότητας  σε όλα τα επίπεδα ·  
(2) Ανίχνευση  και απόκριση : πρόβλεψη  επαρκών  µηχανισ µών έγκαιρης  
προειδοποίησης ·  
(3) Άµβλυνση  των επιπτώσεων  και ανάκτηση : ενίσχυση  κοινοτικών  µηχανισ µών 
για ΥΖΣ · 
(4) ∆ιεθνής  συνεργασία : προώθηση  των προτεραιοτήτων  της ΕΕ διεθνώς ·  
(5) Κριτήρια  για τον τοµέα των ΤΠΕ : υποστήριξη  της εφαρ µογής της οδηγίας  για 
τον προσδιορισ µό και τον χαρακτηρισ µό των ευρωπαϊκών  υποδο µών ζωτικής  
σηµασίας  26. 
5. ΤΟ ΣΧΕ∆ΙΟ  ∆ΡΑΣΗΣ   
5.1. Ετοι µότητα  και πρόληψη   
Αφετηρία  ικανοτήτων  και υπηρεσιών  για πανευρωπαϊκή  συνεργασία . Η Επιτροπή  καλεί  τα 
κράτη  µέλη και στους  ενδιαφερό µενους  φορείς   
• να καθορίζουν , µε την υποστήριξη  του ENISA, ελάχιστο  επίπεδο  ικανοτήτων  και 
υπηρεσιών  για τις εθνικές /κυβερνητικές  οµάδες CERT και για ενέργειες  αντίδρασης  σε 
συµβάντα , σε στήριξη  της πανευρωπαϊκής  συνεργασίας .  
• να βεβαιωθούν  ότι οι εθνικές /κυβερνητικές  οµάδες CERT λειτουργούν  ως η βασική  
συνιστώσα  των εθνικών  δυνατοτήτων  ετοιµότητας , ανταλλαγής  πληροφοριών , 
συντονισ µού και ανταπόκρισης . 
Στόχος : τέλος  του 2010 για επίτευξη  συµφωνίας  επί ελάχιστων  προτύπων · τέλος  του 2011 για 
καθιέρωση  εύρυθ µων εθνικών /κυβερνητικών  οµάδων  CERT σε όλα τα κράτη  µέλη. 
Ευρωπαϊκή  εταιρική  συνεργασία  δηµόσιου -ιδιωτικού  τοµέα για την ικανότητα  
αποκατάστασης  (EP3R).  Η Επιτροπή   
• θα ενισχύσει  τη συνεργασία  µεταξύ  δηµόσιου  και ιδιωτικού  τοµέα σε στόχους  ασφάλειας  
και ικανότητας  αποκατάστασης , βασικές  απαιτήσεις , ορθή  πρακτική  µέτρων  και πολιτικής . 
Το κύριο  βάρος  της EP3R θα αφορά  την ευρωπαϊκή  διάσταση  προοπτικών  στρατηγικού  
(π.χ. ορθές  πρακτικές  πολιτικής ) και τακτικού /επιχειρησιακού  χαρακτήρα  (π.χ. 
βιοµηχανική  ανάπτυξη ). Η EP3R πρέπει  να στηρίζεται  και να συµπληρώνει  τις 
υπάρχουσες  εθνικές  πρωτοβουλίες  και τις επιχειρησιακές  δραστηριότητες  του ENISA.  
Στόχος : τέλος  του 2009 για χάρτη  πορείας  για την EP3R· µέσα του 2010 για την καθιέρωση  της 
EP3R· τέλος  του 2010 ώστε  η EP3R να παραγάγει  τα πρώτα  αποτελέσ µατά της. 
                                                 
26 Οδηγία  2008/114/E Κ του Συµβουλίου  
 
EL 10   EL Ευρωπαϊκό  φόρου µ για την ανταλλαγή  πληροφοριών  µεταξύ  των κρατών  µελών . Η Επιτροπή  
• θα συγκροτήσει  ευρωπαϊκό  φόρου µ ώστε  τα κράτη  µέλη να ανταλλάσσουν  πληροφορίες  
και ορθή  πολιτική  πρακτική  για την ασφάλεια  και την ικανότητα  αποκατάστασης  των 
ΥΖΣ . Το φόρου µ θα επωφεληθεί  από τα αποτελέσ µατα των δραστηριοτήτων  άλλων  
οργανισ µών, ιδίως  του ENISA. 
Στόχος : τέλος  του 2009 για έναρξη  λειτουργίας  του φόρου µ· τέλος  του 2010 για τα πρώτα  
αποτελέσ µατα. 
5.2. Ανίχνευση  και απόκριση  
Ευρωπαϊκό  σύστη µα συναγερ µού και ανταλλαγής  πληροφοριών  (EISAS).  Η Επιτροπή  
υποστηρίζει   
την ανάπτυξη  και εγκατάσταση  του EISAS που προορίζεται  για τους πολίτες  και τις ΜΜΕ  
και βασίζεται  σε εθνικά  και ιδιωτικά  συστή µατα ανταλλαγής  πληροφοριών  και συναγερ µού27. 
Η Επιτροπή  στηρίζει  οικονο µικά δύο συµπληρω µατικά  έργα  κατασκευής  πρωτοτύπων . Ο 
ENISA καλείται  να προβεί  σε απολογισ µό των αποτελεσ µάτων  των εν λόγω  έργων  και άλλων  
εθνικών  πρωτοβουλιών  και να καταρτίσει  ένα χάρτη  πορείας  για την περαιτέρω  ανάπτυξη  και 
εξάπλωση  του EISAS 
Στόχος : τέλος  του 2010 για ολοκλήρωση  των έργων  πρωτοτύπων · τέλος  του 2010 για το χάρτη  
πορείας  προς  το ευρωπαϊκό  σύστη µα. 
5.3. Άµβλυνση  των επιπτώσεων  και αποκατάσταση   
Σχεδιασ µός αντιµετώπισης  απρόοπτων  καταστάσεων  και ασκήσεις  σε εθνική  κλίµακα. Η 
Επιτροπή  καλεί  τα κράτη  µέλη 
• να καταρτίσουν  εθνικά  σχέδια  έκτακτης  ανάγκης  και να διοργανώνουν  τακτικά  ασκήσεις  
για µεγάλης  κλίµακας  ανταπόκριση  και αποκατάσταση  καταστροφών  σε περιπτώσεις  
συµβάντων  σε δίκτυα  ασφάλειας , ως βήµα προς  στενότερο  πανευρωπαϊκό  συντονισ µό. Σε 
εθνικές /κυβερνητικές  οµάδες CERT/CSIRT µ πορεί  να ανατεθεί  η διοργάνωση  ασκήσεων  
και δοκιµών σχεδιασ µού αντιµετώπισης  απρόοπτων  καταστάσεων  σε εθνική  κλίµακα, µε 
συµµετοχή  ενδιαφερό µενων  από τον ιδιωτικό  και το δηµόσιο τοµέα. Επιδιώκεται  
συµµετοχή  του ENISA προς  υποστήριξη  της ανταλλαγής  ορθής  πρακτικής  µεταξύ  των 
κρατών  µελών . 
Στόχος : τέλος  του 2010 για τη διεξαγωγή  τουλάχιστο  µιας άσκησης  εθνικής  κλίµακας  σε κάθε  
κράτος  µέλος. 
                                                 
27 Στο πλαίσιο  του κοινοτικού  προγρά µµατος "Prevention, Preparedness and Consequence Management 
of terrorism and other Security Related Risks " 
http://ec.europa.eu/justice_home/funding/cips/funding_cips_en.htm  
 
EL 11   EL Πανευρωπαϊκές  ασκήσεις  για περιπτώσεις  συµβάντων  ασφάλειας  µεγάλης  κλίµακας . Η 
Επιτροπή  
• θα υποστηρίξει  οικονο µικά την ανάπτυξη  πανευρωπαϊκών  ασκήσεων  σχετικά  µε συµβάντα  
ασφάλειας  στο ∆ιαδίκτυο28, που µπορεί  επίσης  να αποτελέσουν  την επιχειρησιακή  
πλατφόρ µα για πανευρωπαϊκή  συµµετοχή  σε διεθνείς  ασκήσεις  για συµβάντα  ασφάλειας  
µεγάλης  κλίµακας , όπως  η US Cyber Storm. 
Στόχος : τέλος  του 2010 για το σχεδιασ µό και τη διοργάνωση  της πρώτης  πανευρωπαϊκής  
άσκησης · τέλος  του 2010 για πανευρωπαϊκή  συµµετοχή  σε διεθνείς  ασκήσεις .  
Ενισχυ µένη συνεργασία  µεταξύ  εθνικών /κυβερνητικών  οµάδων  CERT.  Η Επιτροπή  καλεί  τα 
κράτη  µέλη  
• να ενισχύσουν  τη συνεργασία  µεταξύ  εθνικών /κυβερνητικών  οµάδων  CERT, ενδεχο µένως  
µε συµβολή  και επέκταση  υφιστά µενων  µηχανισ µών συνεργασίας , όπως  η EGC29. 
Καλείται  ο ENISA να αναλάβει  ενεργό  ρόλο  για την ενθάρρυνση  και υποστήριξη  της 
πανευρωπαϊκής  συνεργασίας  µεταξύ  εθνικών /κυβερνητικών  οµάδων  CERT που 
αναµένεται  να οδηγήσει  σε αυξη µένη ετοιµότητα · ενισχυ µένη ευρωπαϊκή  ικανότητα  
αντίδρασης  και αντιµετώπισης  περιστατικών · ασκήσεις  σε πανευρωπαϊκή  (ή/και 
περιφερειακή ) κλίµακα. 
Στόχος : τέλος  του 2010 για διπλασιασ µό του αριθµού των εθνικών  φορέων  που συµµετέχουν  
στην ECG· τέλος  του 2010 για την εκπόνηση  από τον ENISA υλικών  αναφοράς  προς  
υποστήριξη  συνεργασίας  σε πανευρωπαϊκή  κλίµακα.  
5.4. ∆ιεθνής  συνεργασία   
Ικανότητα  αποκατάστασης  και σταθερότητα  του ∆ιαδικτύου . Προβλέπονται  τρεις  
συµπληρω µατικές  ενέργειες  
• Ευρωπαϊκές  προτεραιότητες  για την ικανότητα  αποκατάστασης  και τη σταθερότητα  του 
διαδικτύου . Η Επιτροπή  θα µεθοδεύσει  πανευρωπαϊκή  συζήτηση , µε συµµετοχή  όλων  των 
σχετικών  δηµόσιων  και ιδιωτικών  ενδιαφερό µενων , ώστε  να καθοριστούν  οι 
προτεραιότητες  της ΕΕ για µακροπρόθεσ µη ικανότητα  αποκατάστασης  και σταθερότητας  
του διαδικτύου . 
Στόχος : τέλος  του 2010 για κοινοτικές  προτεραιότητες  για ζωτικής  σηµασίας  συνιστώσες  και 
θέµατα του ∆ιαδικτύου . 
• Αρχές  και κατευθύνσεις  για ικανότητα  αποκατάστασης  και σταθερότητας  του ∆ιαδικτύου  
(σε ευρωπαϊκό  επίπεδο ). Η Επιτροπή  θα συνεργαστεί  µε τα κράτη  µέλη στον  καθορισ µό 
κατευθύνσεων  για την ικανότητα  αποκατάστασης  και τη σταθερότητας  του ∆ιαδικτύου , 
εστιάζοντας  µεταξύ  άλλων  σε περιφερειακές  διορθωτικές  δράσεις , συµφωνίες  αµοιβαίας  
συνδρο µής, συντονισ µένες στρατηγικές  αποκατάστασης  και συνέχειας , γεωγραφική  
κατανο µή ζωτικών  πόρων  του ∆ιαδικτύου , τεχνολογικές  διασφαλίσεις  στην  αρχιτεκτονική  
και τα πρωτόκολλα  του ∆ιαδικτύου , επανάληψη  και διαφοροποίηση  υπηρεσιών  και 
                                                 
28 Βλ. παραπάνω , υπ. 27 
29 Βλ. παραπάνω , υπ 24 
 
EL 12   EL δεδοµένων . Η Επιτροπή  χρηµατοδοτεί  ήδη µια οµάδα έργου  για την ικανότητα  ανάκτησης  
DNS η οποία , µαζί µε άλλα  σχετικά  έργα , θα συµβάλει  στην  οικοδό µηση συναίνεσης30. 
Στόχος : τέλος  του 2009 για ευρωπαϊκό  χάρτη  πορείας  όσον  αφορά  αρχές  και κατευθύνσεις  για 
την ικανότητα  αποκατάστασης  και τη σταθερότητα  του ∆ιαδικτύου · τέλος  του 2010 για τη 
συµφωνία  επί του πρώτου  σχεδίου  αρχών  και κατευθύνσεων . 
• Αρχές  και κατευθύνσεις  για την ικανότητα  αποκατάστασης  και τη σταθερότητας  του 
∆ιαδικτύου  (σε παγκόσ µιο επίπεδο ). Η Επιτροπή  θα συνεργαστεί  µε τα κράτη  µέλη 
σχετικά  µε χάρτη  πορείας  για την προώθηση  αρχών  και κατευθύνσεων , σε παγκόσ µια 
κλίµακα. Θα αναπτυχθεί  στρατηγική  συνεργασία  µε τρίτες  χώρες , ιδίως  στο πλαίσιο  
διαλόγων  για την κοινωνία  της πληροφορίας , ως µέσο για την οικοδό µηση παγκόσ µιας 
συναίνεσης31. 
Στόχος : αρχές  του 2010 για χάρτη  πορείας  όσον  αφορά  τη διεθνή  συνεργασία  σχετικά  µε αρχές  
και κατευθύνσεις  για την ασφάλεια  και την ικανότητα  αποκατάστασης · τέλος  του 2010 για το 
πρώτο  σχέδιο  διεθνώς  αναγνωρισ µένων  αρχών  και κατευθύνσεων  που πρέπει  να συζητηθούν  µε 
τρίτες  χώρες  και στα σχετικά  φόρου µ, συµπεριλα µβανο µένου του φόρου µ διαχείρισης  του 
∆ιαδικτύου . 
Ασκήσεις  σε παγκόσ µια διάσταση  σχετικά  µε την αποκατάσταση  και την άµβλυνση  των 
επιπτώσεων  συµβάντων  µεγάλης  κλίµακας  στο ∆ιαδίκτυο . Η Επιτροπή  καλεί  τους 
ευρωπαϊκούς  ενδιαφερό µενους  φορείς  σε 
• µελέτη  πρακτικών  τρόπων  επέκτασης  σε παγκόσ µιο επίπεδο  των ασκήσεων  που 
διεξάγονται  στο πλαίσιο  του άξονα  άµβλυνσης  των επιπτώσεων  και αποκατάστασης , µε 
βάση  περιφερειακά  σχέδια  και ικανότητες  αντιµετώπισης  απρόοπτων  καταστάσεων .  
Στόχος : τέλος  του 2010 ώστε  η Επιτροπή  να προτείνει  ένα πλαίσιο  και έναν οδικό  χάρτη  για την 
υποστήριξη  της ευρωπαϊκής  συµµετοχής  σε διεθνείς  ασκήσεις  σχετικά  µε την αποκατάσταση  και 
την άµβλυνση  των επιπτώσεων  συµβάντων  µεγάλης  κλίµακας  στο ∆ιαδίκτυο . 
5.5. Κριτήρια  για ευρωπαϊκές  υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  στον  τοµέα των ΤΠΕ   
Κλαδικά  κριτήρια  για ΤΠΕ . Βασιζό µενη στις αρχικές  δραστηριότητες  που διεξήχθησαν  το 
2008, η Επιτροπή   
• θα συνεχίσει  να αναπτύσσει , σε συνεργασία  µε τα κράτη  µέλη και όλα τα ενδιαφερό µενα 
µέρη, τα κριτήρια  για τον καθορισ µό ευρωπαϊκών  υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  για τον 
τοµέα των ΤΠΕ . Για το σκοπό  αυτό , θα αντληθούν  σχετικές  πληροφορίες  από ειδική  
µελέτη  που έχει δροµολογηθεί32. 
Στόχος : πρώτο  εξάµηνο του 2010 ώστε  η Επιτροπή  να καθορίσει  τα κριτήρια  για ευρωπαϊκές  
υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  στον τοµέα των ΤΠΕ . 
                                                 
30 Βλ. παραπάνω , υπ 27 
31 COM(2008)588 τελικό  
32 Βλ. παραπάνω , υπ 27 
 
EL 13   EL 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  
Η ασφάλεια  και η ικανότητα  αποκατάστασης  των ΥΖΣ  είναι  η πρώτη  γραµµή άµυνας κατά  
των επιθέσεων  και των αστοχιών . Η αναβάθ µισή τους σε όλη την ΕΕ είναι  απαραίτητη  ώστε  
να αξιοποιηθούν  πλήρως  τα οφέλη  της κοινωνίας  της πληροφορίας . Για την επίτευξη  του 
φιλόδοξου  αυτού  στόχου  προτείνεται  ένα σχέδιο  δράσης  για την ενίσχυση  της τακτικής  και 
επιχειρησιακής  συνεργασίας  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο . Η επιτυχία  αυτών  των δράσεων  
εξαρτάται  από την αποτελεσ µατικότητά  τους να βασιστούν  και να επωφεληθούν  από τις 
δραστηριότητες  του δηµόσιο και του ιδιωτικού  τοµέα, από τη δέσµευση  και την πλήρη  
συµµετοχή  των κρατών  µελών , των ευρωπαϊκών  θεσµικών  οργάνων  και των ενδιαφερό µενων  
φορέων .  
Για το σκοπό  αυτό , στις 27-28 Απριλίου  2009 θα διεξαχθεί  υπουργική  διάσκεψη  ώστε  να 
συζητηθούν  µε τα κράτη  µέλη οι προτεινό µενες πρωτοβουλίες  και να επιση µοποιηθεί  η 
δέσµευσή  τους να συµµετάσχουν  στο διάλογο  σχετικά  µε µια εκσυγχρονισ µένη και 
ενισχυ µένη πολιτική  NIS στην  Ευρώπη . 
Τέλος , η ενίσχυση  της ασφάλειας  και της ικανότητας  αποκατάστασης  των ΥΖΣ  είναι  
µακροπρόθεσ µος στόχος , του οποίου  η στρατηγική  και τα µέτρα έχουν  ανάγκη  από τακτικές  
αξιολογήσεις . Εποµένως , δεδοµένου ότι αυτός  ο στόχος  συµβαδίζει  µε την ευρύτερη  
συζήτηση  για το µέλλον  της πολιτικής  ασφάλειας  δικτύων  και πληροφοριών  στην  ΕΕ µετά το 
2012, προς  το τέλος  του 2010 η Επιτροπή  θα δροµολογήσει  µια απογραφή , µε σκοπό , 
ανάλογα  µε την περίπτωση , την αξιολόγηση  της πρώτης  φάσης  των δράσεων , τον 
προσδιορισ µό και την διατύπωση  πρότασης  για τη λήψη  περαιτέρω  µέτρων .