A4-0069/99

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τις σχέσεις με τα ανεξάρτητα κράτη της ΚεντρικήςΑσίας (COM(95)0206 - C4-0256/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής (COM(95)0206 - C4-0256/96),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 30ης Νοεμβρίου 1995 σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη σύναψη συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών της αφενός και της Δημοκρατίας της Κιργιζίας αφετέρου ((ΕΕ C 339 της 18.12.1995, σελ. 51.)),

- έχοντας υπόψη την απόφασή του της 13ης Μαρτίου 1997 επί της πρότασης απόφασης του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη σύναψη συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών της αφενός και της Δημοκρατίας του Καζακστάν αφετέρου ((ΕΕ C 115 της 14.4.1997, σελ. 196.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Απριλίου 1996 επί της πρότασης απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη ενδιάμεσης συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας αφενός, και της Δημοκρατίας του Καζακστάν αφετέρου, σχετικά με εμπορικά θέματα ((ΕΕ C 141 της 13.5.1996, σελ. 276.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Ιουνίου 1997 επί της πρότασης απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη ενδιάμεσης συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας αφενός, και της Δημοκρατίας της Κιργιζίας αφετέρου, σχετικά με εμπορικά θέματα ((ΕΕ C 222 της 21.7.1997, σελ. 53.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Δεκεμβρίου 1997 σχετικά με πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη ενδιάμεσης συμφωνίας για εμπορικά θέματα μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας αφενός, και της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν αφετέρου ((ΕΕ C 14 της 19.1.1996, σελ. 412.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Φεβρουαρίου 1999 σχετικά με τις προεδρικές εκλογές στο Καζακστάν ((ΣΠ της 11.2.1999, Μέρος ΙΙ, σημείο 8.))

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων, της Επιτροπής Ανάπτυξης και Συνεργασίας (A4-0069/99),

A. επισημαίνοντας ότι, μολονότι σε ορισμένες χώρες οι καταχρήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι χειρότερες σε σχέση με άλλες, η κατάσταση σε όλες τις δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας απέχει πολύ από το να είναι ικανοποιητική,

Β. εκτιμώντας ότι τα νέα ανεξάρτητα κράτη της Κεντρικής Ασίας ευρίσκονται σε μία περιοχή στην οποία το διεθνές κράτος δικαίου ευρίσκεται μονίμως υπό συνεχή πίεση και απειλή,

Γ. υπενθυμίζοντας ότι καθυστέρησε κατά το παρελθόν την κύρωση των συμφωνιών των προγραμμάτων της Κεντρικής Ασίας με το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν, λόγω της μη ικανοποιητικής κατάστασης όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και ότι, επί του παρόντος, δεν προχωρεί στην κύρωση του προγράμματος της Κεντρικής Ασίας με το Τουρκμενιστάν, αναμένοντας βελτιώσεις σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

Δ. επισημαίνοντας την δήλωση του Συμβουλίου της ΕΕ της 21ης Ιανουαρίου 1999 σχετικά με τις προεδρικές εκλογές στο Καζακστάν και την δήλωση του ΟΑΣΕ, σύμφωνα με τις οποίες ο τρόπος διεξαγωγής των εκλογών αποτελεί οπισθοδρόμηση στην διαδικασία εκδημοκρατισμού και στην ανάπτυξη κράτους δικαίου στο Καζακστάν,

Ε. χαιρετίζοντας τις κινήσεις των δημοκρατιών της Κεντρικής Ασίας προς την κατεύθυνση της αποκατάστασης λειτουργικής δημοκρατίας, με βάση τα έγγραφα που καταρτίστηκαν από την ΟΑΣΕ, στην οποίαν όλα είναι συμβαλλόμενα μέρη,

ΣΤ. επισημαίνοντας το έργο των προγραμμάτων TACIS για τον εκδημοκρατισμό της Κεντρικής Ασίας και χαιρετίζοντας το γεγονός της εγγραφής ενός επιπλέον δισ Ecu στο σχέδιο προϋπολογισμού, κονδύλι που απευθύνεται ειδικά για θέματα δημοκρατίας στο Ουζμπεκιστάν, το οποίο συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης TACIS το 1999, και εκφράζοντας ικανοποίηση για το γεγονός ότι στα προγράμματα δράσης για το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν και το Κιργιζιστάν που περιελήφθησαν κατά την περίοδο 1998/1999 περιλαμβάνονται και μεγάλα έργα για την εφαρμογή των προγραμμάτων της Κεντρικής Ασίας,

Ζ. επισημαίνοντας τη σημασία της εφαρμογής της περυσινής συμφωνίας ειρήνης που υπεγράφη στη Μόσχα το Δεκέμβριο του 1997 μεταξύ των διαφόρων ομάδων του Τατζικιστάν και εκφράζοντας τη λύπη του για τα αυστηρά μέτρα που έλαβαν οι ουζμπεκικές αρχές κατά ορισμένων ισλαμικών κοινοτήτων,

Η. επισημαίνοντας τη σημασία που έχει η ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και των νέων ανεξάρτητων κρατών της Κεντρικής Ασίας, λόγω της κομβικής στρατηγικής θέσης τους στην περιοχή και των τεράστιων φυσικών πόρων τους,

Θ. επισημαίνοντας ότι η Επιτροπή αναμένει την εφαρμογή των προγραμμάτων της Κεντρικής Ασίας με το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν και το Κιργιζιστάν, που αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή το 1999, τα οποία θα δώσουν στην Ένωση τη δυνατότητα να επηρεάσει περισσότερο τις οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις στις εν λόγω χώρες,

Ι. εκφράζοντας ανησυχία σχετικά με το γεγονός ότι η πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ των νέων ανεξαρτήτων κρατών μπορεί να παρεμποδίσουν την περιφερειακή συνεργασία. Η αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει μεταξύ Τουρκμενιστάν και Αζερμπαϊτζάν σχετικά με διασυνοριακή διένεξη στην Κασπία Θάλασσα, αποτέλεσε εμπόδιο για τους διακασπιακούς αγωγούς, τους οποίους η ΕΕ σχεδίαζε να υποστηρίξει (INOGATE),

ΙΑ. επισημαίνοντας την απειλή για την ασφάλεια της περιοχής που απορρέει από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στο Αφγανιστάν,

ΙΒ. επισημαίνοντας τις ανησυχίες που εξέφρασαν χώρες της περιοχής μετά τις πυρηνικές δοκιμές που πραγματοποίησαν η Ινδία και το Πακιστάν,

ΙΓ. επισημαίνοντας τη σημασία των έργων για την κατασκευή πετρελαιαγωγών από την Κασπία, όσον αφορά την μεταφορά ξένων επενδύσεων στην Κεντρική Ασία και την αύξηση της περιφερειακής συνεργασίας,

ΙΔ. εκφράζοντας τη λύπη του για την εντεινόμενη περιβαλλοντική υποβάθμιση και τις απειλές που δημιουργούνται για την περιοχή, όπως η αποστράγγιση της λίμνης Αράλης λόγω της παροχέτευσης των υδάτων στην βαμβακοκαλλιέργεια, και το υψηλό επίπεδο ραδιενέργειας γύρω από την περιοχή του Semipalatinsk στο Καζακστάν, όπου κατά το παρελθόν λειτουργούσε χώρος πυρηνικών δοκιμών της Σοβιετικής Ένωσης,

ΙΕ. εκφράζοντας τη λύπη του για το γεγονός ότι ο κανονισμός TACIS δεν προβλέπει τη χρήση τεχνικής βοήθειας για την αποκατάσταση των πυρηνικών ζημιών στο Semipalatinsk και εκφράζει ικανοποίηση σχετικά με τον ρόλο που διαδραμάτισε το TACIS στο πρόγραμμα WARMΑP,

ΙΣΤ. εκφράζοντας την λύπη του για την αυξανόμενη ροή ναρκωτικών με προέλευση Αφγανιστάν και τα προβλήματα που έχουν σχέση με το λαθρεμπόριο των ναρκωτικών μέσω της Κεντρικής Ασίας,

ΙΖ. επισημαίνοντας ότι η περιοχή είναι εκτεθειμένη σε σοβαρές οικονομικές δυσχέρειες μετά τη ρωσική οικονομική κρίση,

1. διαπιστώνει ότι η επιτυχής αναπτυξιακή πορεία αυτών των κρατών που ευρίσκονται σε φάση μετασχηματισμού, ιδιαίτερα η σταθεροποίηση των δημοκρατικών δομών, έχει θεμελιώδη σημασία για την ΕΕ, και επισημαίνει στην Επιτροπή ότι η εδραίωση των δημοκρατικών θεμελιωδών δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων του ανθρώπου στις εν λόγω χώρες πρέπει να είναι προτεραιότητα για την ΕΕ[semigr ]

2. χαιρετίζει τη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής, ότι τα θέματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα τίθενται τακτικά και με σοβαρότητα στις αρχές των δημοκρατιών της Κεντρικής Ασίας και ότι η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων θα ενημερώνεται απολύτως σχετικά με τις εξελίξεις στον τομέα αυτό 7

3. επιδοκιμάζει το μορατόριουμ όσον αφορά τη θανατική ποινή στο Κιργιζιστάν και στο Τουρκμενιστάν και καλεί όλες τις κυβερνήσεις της Κεντρικής Ασίας να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για την κατάργηση της θανατικής ποινής[semigr ]

4. καλεί τις κυβερνήσεις των χωρών της Κεντρικής Ασίας να υπερπηδήσουν τα εμπόδια που αντιμετώπισε η διαδικασία εκδημοκρατισμού την περασμένη χρονιά, ιδίως με την διενέργεια ελεύθερων και αμερόληπτων εκλογών, την κατάργηση των περιορισμών της ελευθερίας έκφρασης και συνεταιρίζεσθαι και της έκφρασης των μειονοτήτων[semigr ]

5. αναγνωρίζει τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας με την ΕΕ σε αυτές τις σχέσεις[semigr ] εκφράζει τη λύπη του για τον χαμηλό ρυθμό των πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων σε ορισμένες δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας[semigr ]

6. χαιρετίζει την έναρξη ισχύος των ενδιάμεσων συμφωνιών με το Καζακστάν, το Κιργιζιστάν και το Ουζμπεκιστάν, που θα δώσουν τη δυνατότητα να αναπτυχθούν στενότεροι οικονομικοί δεσμοί και να βελτιωθούν οι εμπορικές σχέσεις με τις εν λόγω χώρες[semigr ]

7. τονίζει τον αρνητικό αντίκτυπο που είχε η κρίση του ρουβλίου και η οικονομική κρίση της Ανατολικής Ασίας στις αναπτυξιακές προοπτικές των χωρών της περιοχής[semigr ] επισημαίνει τις ενδεχόμενες κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες της μακροοικονομικής αστάθειας σε αυτές τις χώρες[semigr ]

8. υπογραμμίζει την ουσιαστική συμβολή του ξένου κεφαλαίου (ιδιαιτέρως του προερχομένου από την ΕΕ) στην ανάπτυξη των φυσικών πόρων της περιοχής[semigr ] αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι η πολιτική σταθερότητα, σε κρατικό και περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την λήψη αποφάσεων σχετικά με επενδύσεις[semigr ]

9. καλεί την ΕΕ να υποστηρίξει τις πρωτοβουλίες του ΟΗΕ και του ΟΑΣΕ στον τομέα της πρόληψης των συγκρούσεων και της διατήρησης της ειρήνης στην περιοχή, και να προωθήσει την ειρήνη και τη σταθερότητα, ιδίως στο Τατζικιστάν και στο Αφγανιστάν 7

10. θεωρεί αναγκαία την ενεργό συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της περιοχής, και ειδικότερα με το Ουζμπεκιστάν και το Τατζικιστάν, ώστε να προληφθεί η επέκταση της αφγανικής σύγκρουσης στις γειτονικές χώρες, τόσο σε ό,τι αφορά την προάσπιση της θρησκευτικής ανεκτικότητας και των δικαιωμάτων της γυναίκας όσο και την ανθρωπιστική και πολιτική βοήθεια προς τις περιοχές εκείνες του Αφγανιστάν που είναι εκτός του ελέγχου του καθεστώτος των Ταλιμπάν[semigr ]

11. καλεί τα κράτη της ΕΕ να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους στην πρωτοβουλία "σύμπραξη για την ειρήνη¨ του ΝΑΤΟ, ώστε να προωθηθεί η ασφάλεια και η ειρήνη στην περιοχή 7

12. καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει τη συνεργασία της με τις χώρες της περιοχής σε θέματα του τρίτου πυλώνα 7

13. καλεί την ΕΕ να συνεχίσει τον διάλογό της με τις ΗΠΑ για περιφερειακά θέματα στο πλαίσιο του διατλαντικού διαλόγου 7

14. τονίζει τον ρόλο του προγράμματος TACIS στην προώθηση των οικονομικών μεταρρυθμίσεων και την μετάβαση στην οικονομία της αγοράς[semigr ] χαιρετίζει το πρόγραμμα TACIS που θα διευκολύνει τις επενδύσεις για τα έργα κατασκευής του πετρελαιαγωγού και τις μεταφορές και τις τηλεπικοινωνίες σε ολόκληρη την περιοχή και επιμένει ότι πρέπει να χορηγηθεί μεγαλύτερη βοήθεια για την προώθηση της δημοκρατίας στην περιοχή 7

15. θεωρεί ότι, ιδιαιτέρως στους τομείς των μεταφορών και των υποδομών πετρελαίου και αερίου, η Ένωση πρέπει να επιδιώξει μια περιφερειακή προσέγγιση στις σχέσεις της με τα ΝΑΚ της Κεντρικής Ασίας[semigr ] επισημαίνει τα σχέδια TRACECA και INOGATE, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν ενδεχομένως βασικό παράγοντα για την οικονομική ανάπτυξη και την ολοκλήρωση της περιοχής[semigr ]

16. ζητεί να χορηγηθεί μεγαλύτερη υποστήριξη μέσω του προγράμματος για την δημοκρατία για τις ΜΚΟ, ούτως ώστε να υπάρξει αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των θεμάτων που άπτονται της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ζητεί να αυξηθούν, ανάλογα με τις υπάρχουσες, ανάγκες οι πιστώσεις για το πρόγραμμα εκδημοκρατισμού για τα ΝΑΚ, ιδιαίτερα για τα προγράμματα εταιρικής σχέσης που είναι εξαιρετικά σημαντικά για τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας των πολιτών[semigr ]

17. ζητεί να χορηγηθεί μεγαλύτερη υποστήριξη εκ μέρους της ΕΕ υπο μορφή χρηματοδότησης και τεχνικής βοήθειας για να αποκατασταθούν οι περιβαλλοντικές ζημιές που σημειώθηκαν στην Κεντρική Ασία κατά τα τελευταία 70 χρόνια[semigr ]

18. καλεί την ΕΕ να παρακολουθήσει από κοντά τα γεγονότα που έχουν σχέση με τις επικείμενες εκλογές στην Κεντρική Ασία[semigr ]

19. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να εξετάσουν, από κοινού με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, μέτρα για την προστασία του πληθυσμού της περιοχής από σοβαρές οικονομικές δυσχέρειες που απορρέουν από την εξωτερική επίδραση της ρωσικής κρίσης[semigr ]

20. τονίζει ότι, η ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές διαφορές που υφίστανται ανάμεσα στα ΝΑΚ της Κεντρικής Ασίας όσον αφορά την οικονομική τους κατάσταση και τις μελλοντικές τους προοπτικές, πρέπει να εφαρμόσει για κάθε χώρα χωριστή στατηγική, που θα περιλαμβάνει την ελευθέρωση του διμερούς εμπορίου, την τεχνική ενίσχυση και, όπου είναι απαραίτητο, την μακροοικονομική και ανθρωπιστική βοήθεια[semigr ]

21. αναθέτει στον Πρόεδρο του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, τους προέδρους, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβουλευτικά θεσμικά όργανα του Καζακστάν, του Κιργιζιστάν, του Τατζικιστάν, του Τουρκμενιστάν και του Ουζμπεκιστάν.