17. 9. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 248/23 
μεθόδους για την αποφυγή ρύπανσης από πετρέ­
λαια από πλοία που ταξιδεύουν σε 5 ειδικές περιο­
χές (Μεσόγειος, Βαλτική, Εύξεινος Πόντος, 
Ερυθρά Θάλασσα και Κόλποι). Σύμφωνα με τις 
διατάξεις της, «κάθε απόρριψη στη θάλασσα πε­
τρελαίου ή μείγματος πετρελαίου από οποιοδήποτε 
πετρελαιοφόρο και οποιοδήποτε πλοίο 400 κόρων 
ολικής χωρητικότητας και άνω, θα απαγορεύεται 
όσο είναι σε «ειδική περιοχή».» 
2.4. Παράλληλα, η σύμβαση ορίζει ειδικές προ­
διαγραφές για την πρόληψη και προστασία από τη 
θαλάσσια ρύπανση, για τη συμμόρφωση με την 
οποία τα συμβαλλόμενα κράτη έχουν υποβληθεί σε 
μεγάλες δαπάνες για την εκπαίδευση των πληρω­
μάτων και τη δημιουργία κατάλληλων εγκαταστά­
σεων υποδοχής πετρελαίου στους τερματικούς 
σταθμούς. 
3. Εξάλλου, η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επι­
τροπής στο γεγονός ότι, επειδή υπάρχει ομοιότητα 
στα συστήματα προστασίας του θαλάσσιου περι­
βάλλοντος στην περιοχή της Καραϊβικής και της 
Μεσογείου (Σύμβαση της Βαρκελώνης του 1976), 
θα ήταν επιθυμητό να μη λησμονεί τις δυσκολίες 
εφαρμογής του τελευταίου αυτού εγγράφου. Όσον 
αφορά τη ρύπανση που προέρχεται από τα πλοία, 
κάθε συμβαλλόμενο μέρος οφείλει πραγματικά να φροντίζει για την τακτική και ταχεία δαβίβαση στα 
άλλα κράτη μέλη των πληροφοριών και ανακοινώ­
σεων που αφορούν τα ατυχήματα και τις απορρί­
ψεις υδρογονανθράκων και άλλων χημικών προϊό­
ντων. 
4. Όσον αφορά τη ρύπανση που οφείλεται σε 
ενέργειες καταβύθισης, η ΟΚΕ υπενθυμίζει μεταξύ 
άλλων τις δυσκολίες που αντιμετωπίσθηκαν στη 
Μεσόγειο για την εφαρμογή των μέτρων σχετικά 
με τον ορισμό της(των) αρμόδιας(ων) αρχής(ών) 
για την έκδοση αδειών και την καταγραφή της 
φύσης και της ποσότητας των αποβλήτων και των 
άλλων υλών που έχουν καταβυθισθεί. 
5. Όσον αφορά τη χερσαία ρύπανση, η ΟΚΕ το­
νίζει το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν τα προ­
γράμματα συνεχούς παρακολούθησης και ελέγχου 
των απορρίψεων ρυπαντών που δεν παρακολου­
θούνται πάντοτε από τα συμβαλλόμενα μέρη της 
Σύμβασης της Βαρκελώνης και του αντίστοιχου 
Πρωτοκόλλου των Αθηνών του 1980. 
6. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι πρέπει να αντληθούν δι­
δάγματα από αυτή την εμπειρία και να καταβληθεί 
προσπάθεια για την αποφυγή των δυσκολιών που 
αντιμετωπίστηκαν στην εφαρμογή αυτών των εγ­
γράφων. 
Βρυξέλλες, 4 Ιουλίου 1984. 
0 Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francis CEYRAC 
Γνωμοδότηση γιο τη διεύρυνση της Κοινότητας με την προσχώρηση της Πορτογαλίας 
και της Ισπανίας (·) 
(84/C 248/13) 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε στις 24 Νοεμβρίου 1983 την αρχική 
γνωμοδότηση της για τη «διεύρυνση της Κοινότητας με την ένταξη της Πορτογαλίας 
και της Ισπανίας». 
Η ΟΚΕ είχε την πρόθεση, όσον αφορά τα προβλήματα που αφορούν ιδιαίτερα τους 
οικονομικούς και κοινωνικούς κύκλους, να λάβει θέση μεταγενέστερα, πράγμα που 
αποτελεί αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης. 
Το τμήμα των εξωτερικών σχέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχε­
τικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 19 Ιουνίου 1984, με βάση την 
εισηγητική έκθεση της κ. Strobel. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά την 218η σύνοδο της ολομέ­
λειας της που πραγματοποιήθηκε στις 4 και 5 Ιουλίου 1984 (συνεδρίαση της 4ης Ιου­
λίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση με μεγάλη πλειοψηφία, μια ψήφο κατά και 23 
αποχές: 
1. Η ΟΚΕ παίρνει σαν βάση το γεγονός ότι μέχρι 
τις 30 Σεπτεμβρίου 1984 οι διαπραγματεύσεις για 
την ένταξη της Πορτογαλίας και της Ισπανίας θα 
(') ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1984. έχουν περατωθεί θετικά και η ένταξη θα πραγμα­
τοποιηθεί από την 1η Ιανουαρίου 1986. Επίσης, η 
ΟΚΕ υποστηρίζει ότι η Πορτογαλία και η Ισπανία 
θα πρέπει να προσχωρήσουν ταυτόχρονα στην 
Κοινότητα. 
Αριθ. C 248/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 17. 9. 84 
Η διεύρυνση είναι πολιτικά απαραίτητη. Αποτελεί 
πρόκληση από ιστορική άποψη, αλλά βέβαια επι­
τείνει ορισμένες δυσκολίες που ήδη υπάρχουν στον 
οικονομικό και κοινωνικό τομέα. 
Η συμβολή των δύο αυτών κρατών στη δημιουργία 
ευρωπαϊκής πολιτικής πλουτίζει την πολιτική, πο­
λιτιστική και ιστορική διάσταση της Ευρώπης. Η 
ΟΚΕ τονίζει από τώρα τη σπουδαιότητα που έχουν 
οι επαφές μεταξύ των κοινωνικοεπαγγελματικών 
κύκλων. 
Η διεύρυνση της Κοινότητας με την ένταξη της 
Πορτογαλίας και της Ισπανίας θα ενισχύσει την 
ταυτότητα της Κοινότητας. Με τον τρόπο αυτό θα 
μπορεί να διευρύνει το πεδίο δράσης της προς τα 
έξω και να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο. 
Η διεύρυνση της Κοινότητας με την ένταξη της 
Πορτογαλίας και της Ισπανίας αποτελεί μια επι­
πρόσθετη ενίσχυση του Νότου της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας. 
Η διεύρυνση για τις δύο χώρες θα είναι μια αξιό­
λογη πράξη για την Κοινότητα. Πρέπει, ωστόσο, 
να έχει την πολιτική θέληση και να λάβει τα μέτρα 
εκείνα τα οποία θα ενισχύσουν και θα εμβαθύνουν 
την ολοκλήρωση της. Θα βρεθεί αντιμέτωπη ιδιαί­
τερα με: 
- την ανάγκη μιας πλήρους πραγματοποίησης της 
εσωτερικής αγοράς χωρίς προστατευτισμό, μιας 
εμπορικής πολιτικής, η οποία βασίζεται στον 
κανόνα των ελεύθερων συναλλαγών και στην 
ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων 
- την ανάγκη μιας δυναμικής περιφερειακής και 
κοινωνικής πολιτικής* 
- την ανάγκη καταπολέμησης της ανεργίας με 
όλα τα μέσα που διαθέτει' 
- την ανάγκη ενίσχυσης της δράσης της με σκοπό 
την επίτευξη ισορροπίας, στον τομέα της ανά­
πτυξης μεταξύ των φτωχότερων περιοχών της 
Κοινότητας' 
- την ανάγκη σταθεροποίησης ειδικά των σχέ­
σεων με τις μεσογειακές χώρες που δεν ανήκουν 
στην Κοινότητα και με τις χώρες της ΑΚΕ με 
τις οποίες η ΕΟΚ έχει υπογράψει συμφωνίες 
συνεργασίας' 
- την ανάγκη μιας ισόρροπης ανάπτυξης της γε­
ωργίας μεταξύ της μεσογειακής και της ηπειρω­
τικής παραγωγής, της περαιτέρω συνέχισης μιας 
κοινής ολοκληρωμένης γεωργικής πολιτικής, η 
οποία θα είναι δυνατόν να χρηματοδοτείται και 
να λαμβάνει υπόψη τις αρχές που περιέχονται 
στο άρθρο 39 β), γ), δ), ε) της Συνθήκης για την 
ίδρυση της ΕΟΚ' 
- την ανάγκη μιας βιομηχανικής πολιτικής η ο­
ποία επιδιώκει την ανάπτυξη της ανταγωνιστι­
κότητας και δυνατότητας ανάπτυξης των κοινο­
τικών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μικρομεσαί­
ων. Πρέπει να δημιουργηθεί ένα επενδυτικό και 
καινοτομικό κλίμα, στο οποίο θα μπορούν να 
δημιουργούνται νέες θέσεις απασχόλησης. 2. Η διεύρυνση αυτή θα αυξήσει τις δαπάνες. Δεν 
είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί χωρίς αύξηση 
των ιδίων πόρων της Κοινότητας. Η ΟΚΕ εκφράζει 
την ικανοποίηση της για τις πρώτες αποφάσεις που 
οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων πήραν προς 
την κατεύθυνση αυτή στις 25 και 26 Ιουνίου 1984. 
Τα δημοσιονομικά της Κοινότητας έχουν φυσικά 
ανάγκη μεταρρύθμισης και για άλλους λόγους. Η 
ΟΚΕ παραπέμπει σχετικά στη γνωμοδότηση της 
της 26ης Οκτωβρίου 1983 για τη «Μελλοντική χρη­
ματοδότηση της Κοινότητας» (')· 
3. Όσον αφορά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων 
του Συμβουλίου, η ΟΚΕ τονίζει ότι η διεύρυνση 
καθιστά ακόμα πιο αναγκαίο να τηρηθούν οι κα­
νόνες της Συνθήκης για το θέμα αυτό. 
4. Όσον αφορά τη σταδιακή πραγματοποίηση 
της ελεύθερης διακίνησης των εργαζομένων, η 
ΟΚΕ συνηγορεί υπέρ μιας βραχύχρονης μεταβατι­
κής περιόδου, που να μην τελειώνει πριν από τη 
λήξη της μεταβατικής περιόδου που ισχύει για την 
Ελλάδα, στον τομέα αυτό. 
Είναι αυτονόητο ότι οι Πορτογάλοι και οι Ισπανοί, 
οι οποίοι διαβιούν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
πριν από τη στιγμή της ένταξης, θα έχουν τα αυτά 
δικαιώματα με τους άλλους κοινοτικούς μετανά­
στες. 
5. Με βάση την εμπορική συμφωνία του 1970, η 
Ισπανία ευνοείται όσον αφορά τις συναλλαγές βιο­
μηχανικών προϊόντων σε πολλούς τομείς. Η ΟΚΕ 
ζητά να διορθώσει η Ισπανία, από την ημερομηνία 
προσχώρησης της στην Κοινότητα, τις ανισορρο­
πίες που συνδέονται με ποσοστώσεις και δημοσιο­
νομικά καθεστώτα, που αποτελούν την αιτία προ­
καταλήψεων από την άποψη του ανταγωνισμού. 
Παρόμοια, τα κρατικά μονοπώλια πρέπει να προ­
σαρμοσθούν στις διατάξεις της Συνθήκης σχετικά 
με το θέμα αυτό. 
6. Στο βιομηχανικό τομέα, η ΟΚΕ προτείνει τη 
βαθμιαία κατάργηση των δασμών και των άλλων 
εμπορικών εμποδίων σε μια μεταβατική περίοδο 
επτά ετών. 
7. Η ΟΚΕ υπολογίζει ότι η Ισπανία από την 1η 
Ιανουαρίου 1986 και η Πορτογαλία τρία χρόνια 
αργότερα θα εφαρμόσουν το σύστημα του φόρου 
προστιθεμένης αξίας. 
8. Η ΟΚΕ λαμβάνει ως βάση ότι με την προσχώ­
ρηση: 
- η Ισπανία θα αναδιαρθρώσει τη βιομηχανία του 
χάλυβα σύμφωνα με την πολιτική της ΕΚΑΧ 
και θα εφαρμόσει τις περί ενισχύσεων διατάξεις 
της ΕΚΑΧ καθώς και τις ποσοστώσεις παραγω­
γής και εξαγωγής' 
- ότι η Ισπανία όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα 
με τα κράτη μέλη θα μειώσει την παραγωγική 
ικανότητα των ναυπηγείων της" 
(·) ΕΕ αριθ. C 358 της 31. 12. 1983. 
17. 9. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 248/25 
- ότι στον κλωστοϋφαντουργικό τομέα θα εξακο­
λουθήσει να ισχύει η συμφωνία που επιτεύ­
χθηκε με την Πορτογαλία (έλεγχος του εμπορί­
ου κλωστοϋφαντουργικών ειδών για 3-4 χρόνια 
με αμοιβαία προστατευτική ρήτρα). 
9. Η ΟΚΕ προτείνει μια μεταβατική περίοδο επτά 
ετών για την ενσωμάτωση της ισπανικής γεωργίας 
στην κοινοτική γεωργία, λαμβανομένης υπόψη: 
- της απαλλαγής, επί τρία έτη, των ευαίσθητων 
προϊόντων (γάλα, κρέας), 
- της βαθμιαίας ανάληψης του κόστους της ισπα­
νικής γεωργίας (η ανάληψη αυτή όσον αφορά 
το ελαιόλαδο και το κρασί πρέπει να πραγματο­
ποιηθεί σε διάστημα οκτώ ετών). 
10. Οπωσδήποτε φαίνεται ότι είναι απαραίτητη 
μια ειδική λύση για τα προϊόντα του γεωργικού 
τομέα, για τα οποία στην Ισπανία θεωρείται σαν 
μια μεγάλη διάκριση το γεγονός ότι άλλες χώρες, 
οι οποίες δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, 
θα έχουν ουσιαστικές προτιμήσεις έναντι της Ισπα­
νίας που θα έχει ενταχθεί. Πράγματι, η Ισπανία θα 
συνεχίσει και μετά την προσχώρηση της, και για 
μια μεταβατική περίοδο, να αντιμετωπίζεται σαν 
τρίτη χώρα που στις εξαγωγές της προς την Κοινό­
τητα, επιβάλλονται εισφορές. 
11. Όσον αφορά την Πορτογαλία - λόγω της ελ­
λειμματικής της γεωργίας - η ΟΚΕ θεωρεί παρα­
δεκτή τη βαθμιαία ανάληψη της σε διάστημα δέκα 
ετών με εξαίρεση το γάλα για τέσσερα χρόνια. 
12. Οι σημερινές συζητήσεις σχετικά με την αλι­
εία δεν πρέπει να καθυστερήσουν τις διαπραγμα­
τεύσεις. Η λύση που θα υιοθετηθεί πρέπει οπωσδή-
Βρυξέλλες, 4 Ιουλίου 1984. ποτέ να επιτρέπει τη συσσωμάτωση του κοινοτι­
κού, πορτογαλικού και ισπανικού τομέα αλιείας 
για μια μεταβατική περίοδο που να μην υπερβαίνει 
την περίοδο που έχει καθορισθεί για τη γεωργία. 
13. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι ταυτόχρονα με την 
περάτωση των διαπραγματεύσεων θα πρέπει να λη­
φθούν αποφάσεις για τη λύση των παρακάτω προ­
βλημάτων ή ότι θα γίνουν οι σχετικές προκαταρ­
κτικές εργασίες: 
α) περαιτέρω βοήθεια προς την Ισπανία και Πορ­
τογαλία για την αναδιάρθρωση της οικονομίας 
τους (άμεση συμμετοχή στο τμήμα «Προσανα­
τολισμού» του FEOGA και στο Κοινωνικό και 
στο Περιφερειακό Ταμείο)" 
β) ιδιαίτερα, πρέπει να παρασχεθεί στην Πορτογα­
λία κοινοτική βοήθεια, ώστε, να ωφεληθεί οικο­
νομικά από την προσχώρηση της, σύμφωνα με 
την αρχή της αλληλεγγύης μεταξύ ανεπτυγμέ­
νων και λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών στην 
Κοινότητα. 
14. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι μεταβατικές περίοδοι 
που ορίζονται από τις συμφωνίες προσχώρησης για 
τους διάφορους τομείς (σημεία 4, 6, 9, 11 και 12) 
πρέπει να είναι όσο το δυνατό μεγαλύτερες και η 
διάρκεια τους να μπορεί να μειωθεί από τις κοινο­
τικές αρχές σύμφωνα με την εξέλιξη της οικονομι­
κής κατάστασης. 
Τέλος, επιμένοντας στο γεγονός ότι η Πορτογαλία 
και η Ισπανία πρέπει να αποδεχθούν το κοινοτικό 
κεκτημένο, η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι δύο χώρες πρέπει 
να συμμετέχουν σε κάθε σημαντική μεταβολή του 
κοινοτικού δικαίου που θα αποφασισθεί μεταξύ 
της υπογραφής της Σύμβασης Προσχώρησης και 
της ημερομηνίας της πραγματικής εφαρμογής της. 
0 Πρόεδρος 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francis CEYRAC