Αριθ. C 237/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
νικές επιπτώσεις και να υιοθετηθεί μια νέα πολιτική για να 
διασφαλισθεί το μέλλον του κοινοτικού τομέα αλιείας. 
5.7. Η κοινοτική προτίμηση πρέπει να επιτρέπει να λαμβά­
νονται υπόψη καταρχή οι κοινοτικές παραγωγές, και 
πρόσβαση στις εισαγωγές να πραγματοποιείται μόνο σε συ­
νάρτηση με τις συμπληρωματικές ή ειδικές ανάγκες της ΕΟΚ 
και ιδιαίτερα τη μεταποιητική της βιομηχανίας ο εφοδιασμός 
Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 1988. 
1. Ιστορικό του σχεδίου κανονισμού 
1.1. Στα πλαίσια της δέσμης μέτρων που εγκρίθηκαν από 
το Συμβούλιο για τις αεροπορικές μεταφορές τον Δεκέμβριο 
1987, το Συμβούλιο συμφώνησε να εξουσιοδοτήσει την Επι­
τροπή να χορηγήσει ομαδική απαλλαγή από τους κανόνες 
περί του ανταγωνισμού σε ορισμένες συμφωνίες μεταξύ αερο­
μεταφορέων. Οι συμφωνίες αυτές θεωρήθηκε ότι εξυπηρετούν 
το συμφέρον του κοινού με την προϋπόθεση ότι τηρούνται 
ορισμένοι όροι η εφαρμογή των οποίων ανατέθηκε στην Επι­
τροπή. Η Επιτροπή αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή τις 
απαλλαγές αυτές με τρεις κανονισμούς, ο ένας εκ των οποίων 
αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης. 
(') Γνωμοδότηση της ΟΚΕ (ΕΕ αριθ. C 333 της 29. 12. 1986, σ. 27). 
(2) ΕΕ αριθ. C 138 της 28. 5. 1988, σ. 3 και κανονισμός του Συμβου­
λίου αριθ. 3976/87 της 14ης Δεκεμβρίου 1987 (ΕΕ αριθ. L 374 της 
31. 12. 1987, σ. 9). της οποίας σε προϊόντα ποιότητας πρέπει να είναι ομαλός. 
5.8. Όλα τα κοινοτικά όργανα οφείλουν να χαράξουν την 
πολιτική και τις δραστηριότητες τους όντας απόλυτα πεπει­
σμένα για το γεωπολιτικό ρόλο της αλιείας και τη σημασία 
που έχει για την Κοινότητα η παρουσία κοινοτικών σημαιών 
και πληρωμάτων σε όλες τις θάλασσες της υδρογείου. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
2. Τα κύρια θέματα 
2.1. Τα κύρια θέματα στα πλαίσια της εφαρμογής των δια­
τάξεων της Συνθήκης όσον αφορά τον ανταγωνισμό στον 
τομέα των αεροπορικών μεταφορών είναι τα εξής: 
— οι απαλλαγές που θα χορηγηθούν, καλύπτουν συμ­
φωνίες μεταξύ αερομεταφορέων σχετικά με: 
— τον συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας, 
— την κατανομή των εσόδων, 
— τις διαβουλεύσεις για τους ναύλους, 
— την εκμετάλλευση των χρονικών κενών. 
2.2. Αποτελεί ση μαντικό θέμα ο βαθμός στον οποίο ο κανο­
νισμός αυτός θα διευκολύνει την ανάπτυξη των αεροπορικών 
υπηρεσιών εντός της Κοινότητας, ιδιαίτερα από την άποψη 
της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς. Πρόσθετη γνωμοδότηση(') για το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 85, 
παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΟΚ σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων ή εναρμονισμένων 
πρακτικών με αντικείμενο τον από κοινού προγραμματισμό και συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας, 
την κατανομή των εσόδων, τις διαβουλεύσεις για ναύλους στις τακτικές αεροπορικές γραμμές και την 
κατανομή του διαθέσιμου χρόνου στους αερολιμένες (2) 
(88/C 237/02) 
Στις 22 Μαρτίου 1988, το Προεδρείο της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής αποφάσισε, σύμφωνα 
με το άρθρο 20, παράγραφος 3, του Εσωτερικού Κανονισμού, να καταρτίσει γνωμοδότηση για το 
παραπάνω σχέδιο. 
Η προετοιμασία των σχετικών εργασιών ανατέθηκε στο τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών. Εισηγητής 
ορίσθηκε ο κ. Kenna. 
Στη συνέχεια, λόγω της πρόθεσης της Επιτροπής να υιοθετήσει τον εν λόγω κανονισμό μέσα σε 
σύντομες προθεσμίες ανατέθηκε στον κ. Kenna να επεξεργασθεί σχέδιο γνωμοδότησης με την ιδιότητα 
του γενικού εισηγητή. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά τη 257η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση 
της 6ης Ιουλίου 1988) με μεγάλη πλειοψηφία και τρεις αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
12. 9. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/7 
3. Γενικές παρατηρήσεις 
Η ΟΚΕ σημειώνει και εγκρίνει τους στόχους του σχεδίου 
κανονισμού και διατυπώνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις: 
3.1. Η εφαρμογή των διατάξεων της Συνθήκης όσον αφορά 
τον ανταγωνισμό στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών 
έχει καταστεί αναγκαιότητα στα πλαίσια της ολοκλήρωσης 
της εσωτερικής αγοράς έως το 1992. 
3.2. Οι ομαδικές απαλλαγές αποβλέπουν στη διατήρηση 
των πλεονεκτημάτων του ολοκληρωμένου συστήματος αερο­
πορικών μεταφορών γιατί: 
— Προκύπτουν πιθανά οφέλη, τόσο για τους επιβάτες όσον 
και για τις αεροπορικές εταιρίες, από το σύστημα διασύν­
δεσης των αεροπορικών γραμμών. 
— Επιπλέον, θα προκύψουν πιθανά οφέλη για τους επιβάτες, 
τους μεταφορείς και τα αεροδρόμια από τη χρονική ρύθ­
μιση των αεροπορικών δρομολογίων καθόλη τη διάρκεια 
της ημέρας ή της εβδομάδας. 
— Η συστηματική διευθέτηση της κατανομής των χρονικών 
κενών δίχως διακριτική μεταχείριση, αποτελεί σημαντικό 
όρο για τη χρονική ρύθμιση της παροχής των υπηρεσιών 
καθόλη τη διάρκεια της ημέρας ή της εβδομάδας. 
3.3. Όσον αφορά την εφαρμογή του σχεδίου κανονισμού 
σχετικά με την εκμετάλλευση των χρονικών κενών, η ΟΚΕ 
εφιστά ειδικά την προσοχή στην παρούσα μη ικανοποιητική 
κατάσταση που επικρατεί στα περισσότερα από τα μεγάλα 
αεροδρόμια της Κοινότητας και η οποία έχει καταστεί αιτία 
μακρών καθυστερήσεων των πτήσεων. Οι καθυστερήσεις 
αυτές δεν επηρεάζουν μόνο την ποιότητα των υπηρεσιών που 
παρέχονται στους χρήστες αλλά αυξάνουν επίσης το κόστος 
των εταιριών και έχουν επιπτώσεις σε διάφορες πτυχές της 
ασφάλειας των εναέριων μεταφορών. 
Η ΟΚΕ αποδοκιμάζει την κατάσταση αυτή και ζητεί να λη­
φθούν επειγόντως μέτρα για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα 
της κυκλοφοριακής συμφόρησης τόσο στα αεροδρόμια όσο 
και κατά τις πτήσεις. 
3.4. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η έμφαση τίθεται στην εξασφά­
λιση ενός ανταγωνιστικού συστήματος το οποίο έχει ιδιαί­
τερο ενδιαφέρον για τις μικρές αεροπορικές εταιρίες που 
έχουν την τάση να λειτουργούν στην περιφέρεια της Κοινό­
τητας, ενώ οι μεγαλύτερες είναι κατά κανόνα εγκατεστημένες 
στα κεντρικά κράτη. Η συνεργασία μεταξύ των μικρότερων 
αεροπορικών εταιριών στα κράτη της περιφέρειας που δεν 
έχουν πρόσβαση σε μεγάλους όγκους μεταφορών και των 
μεγαλύτερων αεροπορικών εταιριών είναι απαραίτητη για την 
ολοκλήρωση της Κοινότητας. Η ολοκλήρωση του συστή­
ματος αεροπορικών μεταφορών έχει ιδιαίτερη σημασία για 
την ανάπτυξη των περιφερειών της Κοινότητας αν ο στόχος 
είναι να εξασφαλισθεί η πρόσβαση στις κεντρικές αγορές, να 
ενθαρρυνθεί ο τουρισμός, να υπάρξει μεγαλύτερη κινητικό­
τητα των ατόμων και γενικότερα μεγαλύτερη ολοκλήρωση. 
3.5. Δεδομένου ότι προορισμός των απαλλαγών αυτών 
είναι η διατήρηση μιας ανταγωνιστικής θέσης και ταυτό­
χρονα η παροχή υπηρεσιών στους επιβάτες, η ΟΚΕ προτείνει 
να συνεχισθούν και μετά την αναθεώρηση της δέσμης το 
1990. 4. Ειδικές παρατηρήσεις 
Για να εξασφαλισθεί ότι τα διάφορα άρθρα ανταποκρίνονται 
στους γενικούς στόχους, η ΟΚΕ συνιστά να διασαφηνισθούν 
ορισμένα ειδικά σημεία που περιέχονται στα ακόλουθα 
άρθρα: 
4.1. Άρθρο 2, παράγραφος 2 
Ο συντονισμός των αεροπορικών δρομολογίων μεταξύ των 
αερομεταφορέων προκειμένου να εξασφαλισθεί ικανοποιη­
τική χρονική ρύθμιση των δρομολογίων καθόλη τη διάρκεια 
μιας ημέρας ή μιας μεγαλύτερης περιόδου ισχύει για όλα τα 
προτεινόμενα δρομολόγια καθόλη την περίοδο και όχι ειδικά 
για περιόδους περιορισμένης κίνησης. 
Η ΟΚΕ συνιστά να διασαφηνισθεί η παράγραφος αυτή για 
να εξασφαλισθεί ότι οποιαδήποτε συμφωνία για το συντο­
νισμό των δρομολογίων καλύπτει τα πλήρη δρομολόγια όλων 
των ενδιαφερόμενων μερών. Κατά τον τρόπο αυτό θα επιτευ­
χθούν οι στόχοι της πρότασης της Επιτροπής η οποία 
αποσκοπεί στην εξασφάλιση ικανοποιητικής παροχής υπηρε­
σιών κατά τις περιόδους με λιγότερη κίνηση. 
4.2. Άρθρο 3, παράγραφος 2 
Η ΟΚΕ συμφωνεί με την αρχή ότι η μεταφορά των εσόδων 
θα πρέπει να καθορίζεται εκ των προτέρων. Θεωρεί, ωστόσο, 
ότι παραμένει το ενδεχόμενο, στην περίπτωση που μετα­
βληθούν οι όροι της αγοράς και αφού στο μεταξύ έχει συμφω­
νηθεί η μεταφορά εσόδων, η υπερβολικά αυστηρή εφαρμογή 
της αρχής αυτής από την Επιτροπή να έχει ως αποτέλεσμα 
να αναστείλουν οι αεροπορικές εταιρίες την ικανοποιητική 
χρονική ρύθμιση της παροχής υπηρεσιών η οποία είναι προς 
όφελος του κοινού. Η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη 
το σημείο αυτό στα πλαίσια μιας αναθεώρησης του σχεδίου 
κανονισμού. 
4.3. Άρθρο 4, παράγραφος 1, εδάφιο 2 
Η ΟΚΕ συνιστά την επαναδιατύπωση του εδαφίου αυτού 
προκειμένου να διευκρινισθεί ότι η συμμετοχή είναι ανοιχτή 
σε κάθε αερομεταφορέα που παρέχει ή έχει τη σταθερή πρό­
θεση να παρέχει τις υπηρεσίες του σε ένα δρομολόγιο. Η 
σημερινή διατύπωση η οποία αναφέρεται σε «κάθε μεταφορέα 
ο οποίος παρέχει ή προβλέπει ότι θα παρέχει τις υπηρεσίες 
του στο σχετικό δρομολόγιο» είναι δυνατόν να οδηγήσει σε 
σύγχυση γιατί: 
Πρώτον, κάθε αερομεταφορέας μπορεί τεχνικά να εκτελεί 
δρομολόγια από και προς αεροδρόμια κρατών μελών χωρίς 
όμως την εξουσιοδότηση να εκτελεί μεταφορές μεταξύ των 
αεροδρομίων αυτών (χωρίς τα δικαιώματα της πέμπτης ελευ­
θερίας). Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες αεροπορικές εταιρίες 
δεν εκτελούν μεταφορές, φαίνεται περιττό να συμμετέχουν σε 
διαβουλεύσεις σχετικά για τους ναύλους που εφαρμόζονται 
στις μεταφορές που εκτελούνται στη γραμμή αυτή. 
Δεύτερον, φαίνεται λογικό μια αεροπορική εταιρία να πρέπει 
να έχει λάβει άδεια παροχής υπηρεσιών ή να προτίθεται 
να παράσχει υπηρεσίες προτού να συμμετάσχει άμεσα στις 
διαβουλεύσεις για τους ναύλους. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η 
Αριθ. C 237/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
αποσαφήνιση του σημείου αυτού θα διευκολύνει την αποτε­
λεσματικότερη εφαρμογή του εν λόγω εδαφίου. 
4.4. Άρθρο 4, παράγραφος 1, εδάφιο 3 
Η ΟΚΕ συμπληρώνει ότι η διατύπωση του εδαφίου αυτού 
ενδέχεται να δημιουργήσει σύγχυση. Μετά από διαβουλεύ­
σεις για τους ναύλους, ένας αερομεταφορέας είναι δυνατόν 
στην πράξη να ορίσει νόμιμα τον αυτό ναύλο με εκείνο ενός 
ανταγωνιστή απλώς και μόνο για να διευκολύνει τις ανάγκες 
των πελατών. Στην περίπτωση αυτή το εδάφιο θα πρέπει 
να αποσαφηνισθεί για να εξασφαλισθεί ότι μια παρόμοια 
πρακτική δεν αντιβαίνει συνεπώς προς τους στόχους του 
εδαφίου αυτού. 
4.5. Άρθρο 5 
Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι οι συμφωνίες ως 
προς την εκμετάλλευση των χρονικών κενών δεν αποτελούν 
χαρακτηριστικό της διαδικασίας ούτε γίνονται συνήθως 
αντικείμενο διαπραγματεύσεων. Στην πράξη, η αρμόδια αρχή 
για την κατανομή χρονικών κενών στα αεροδρόμια συμφωνεί 
με κάθε αεροπορική εταιρία, χωρίς διακριτική μεταχείριση, 
για τις προτεραιότητες που είναι αναγκαίες προκειμένου να 
ικανοποιηθούν όσο το δυνατό επαρκέστερα οι απαιτήσεις των 
αεροπορικών εταιριών όσον αφορά τα δρομολόγια τους. 
Η ΟΚΕ συνεπώς διερωτάται κατά πόσο η λέξη «συμφωνίες» 
στο πλαίσιο αυτό δεν πρέπει να αντικατασταθεί με τον όρο 
«ρυθμίσεις» και η λέξη «διαπραγματεύσεις» με τη λέξη «δια­
βουλεύσεις». Η προτεινόμενη διατύπωση φαίνεται νε ευθυ­
γραμμίζεται περισσότερο με τον κανονισμό του Συμβουλίου 
αριθ. 3976/87. 
4.6. Άρθρο 5, παράγραφος Ι, εδάφιο 2 
Η ΟΚΕ αναγνωρίζοντας τη σημασία της συνέχειας όσον 
αφορά τη παροχή υπηρεσιών και την εκμετάλλευση των χρο-
Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 1988. νικών κενών στα αεροδρόμια, συνιστά ότι στα κριτήρια που 
ορίζονται θα πρέπει να περιλαμβάνονται τα κεκτημένα 
δικαιώματα ενός αερομεταφορέα και να εξασφαλίζεται ότι 
σε περίπτωση που η παροχή υπηρεσιών διακοπεί σε μια 
συγκεκριμένη περίοδο, ο μεταφορέας θα πρέπει να λαμβάνει 
το κατάλληλο μερίδιο των χρονικών κενών στις επόμενες 
περιόδους. 
Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι ένας εκμεταλλευτής αεροδρομίου, 
ως ιδιοκτήτης του εξοπλισμού και της δεδομένης ικανότητας 
του υπό χρήση αεροδρομίου, θα πρέπει να δικαιούται να 
επιζητεί την άριστη χρήση του εν λόγω εξοπλισμού και 
ικανότητας, προς το συμφέρον των επιβατών και όλων των 
χρηστών. Κατά την άσκηση αυτής της ευθύνης, οι εκμεταλ­
λευτές αεροδομίων κανονικά παραχωρούν την κατανομή των 
χρονικών κενών σε ένα εθνικό μεταφορέα, με παραμέτρους 
θεσπιζόμενες από τον εκμεταλλευτή, σε διασκέψεις που πραγ­
ματοποιούνται δύο φορές το χρόνο. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι 
το σύστημα αυτό βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ένα πνεύμα 
παραχωρήσεων μεταξύ των ιδίων των αερομεταφορών. Έχει 
λειτουργήσει με αποτελεσματικότητα προς το συμφέρον του 
επιβάτη, των αεροδρομίων και των αεροεταιριών από πολλά 
χρόνια. 
4.7. Άρθρο 5, παράγραφος 2 
Όσον αφορά το καθεστώς της Επιτροπής ως παρατηρητού 
κατά τις διαπραγματεύσεις, η ΟΚΕ παρατηρεί ότι στις συνε­
δριάσεις αυτές συμμετέχουν και πολλοί αερομεταφορείς τρί­
των χωρών. Το θέμα του καθεστώτος της Επιτροπής ως παρα­
τη ρητού δεν είναι στη διάκριση των αεροπορικών εταιριών. 
Η ΟΚΕ, συνεπώς, διερωτάται κατά πόσο η διάταξη αυτή η 
οποία δεν περιλαμβάνεται στον κανονισμό του Συμβουλίου 
αριθ. 3976 είναι εφικτή ή εφαρμόσιμη. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT