[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 15.9.2008

COM(2008) 552 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 18 της οδηγίας 2003/48/ΕΚ του Συμβουλίου για τη φορολόγηση των υπό μορφή τόκων εισοδημάτων από αποταμιεύσεις {SEC(2008) 2420}

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 18 της οδηγίας 2003/48/ΕΚ του Συμβουλίου για τη φορολόγηση των υπό μορφή τόκων εισοδημάτων από αποταμιεύσεις

Εισαγωγή

Το άρθρο 18 της οδηγίας 2003/48/ΕΚ του Συμβουλίου, της 3ης Ιουνίου 2003, για τη φορολόγηση των υπό μορφή τόκων εισοδημάτων από αποταμιεύσεις (εφεξής «η οδηγία») ορίζει ότι « Η Επιτροπή υποβάλλει κάθε τρία έτη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Βάσει αυτών των εκθέσεων, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο, εάν συντρέχει λόγος, τις τροποποιήσεις της οδηγίας που κρίνονται αναγκαίες προκειμένου να διασφαλιστεί η καλύτερη πραγματική φορολόγηση των εισοδημάτων από αποταμιεύσεις, καθώς και η εξάλειψη των ανεπιθύμητων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού .»

Η πρώτη αυτή έκθεση βασίζεται σε διαβουλεύσεις που διεξήχθησαν με τις φορολογικές διοικήσεις των κρατών μελών της ΕΕ, στα στοιχεία που χορήγησαν οι εν λόγω διοικήσεις σχετικά με τα δύο πρώτα φορολογικά έτη εφαρμογής, καθώς και στα πορίσματα ομάδας εμπειρογνωμόνων που συγκροτήθηκε από την Επιτροπή το 2007 με σκοπό να συγκεντρώσει τις απόψεις σχετικών επιχειρηματικών τομέων ή ενδέχεται να αφορά η οδηγία. Για περισσότερες λεπτομέρειες βλ.

http://ec.europa.eu/taxation_customs/taxation/personal_tax/savings_tax/savings_directive_review/index_en.htm

Η έκθεση καλύπτει τη μεταφορά στην εθνική νομοθεσία και την εφαρμογή της οδηγίας και συνοψίζει την οικονομική αξιολόγηση (λεπτομέρειες περιέχονται στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής SEC(2008)2420), καθώς και τις προτάσεις της Επιτροπής όσον αφορά τις τροποποιήσεις που πρέπει να επέλθουν.

1. Μεταφορά στην εθνικη νομοθεσια και εφαρμογή της οδηγίας

Όλα τα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει την οδηγία στην εθνική τους νομοθεσία και έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν τους κανόνες εφαρμογής σύμφωνα με τις προβλεπόμενες ημερομηνίες (δηλαδή από 1ης Ιουλίου 2005 και, για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, από 1ης Ιανουαρίου 2007). Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή έχει κινήσει δύο διαδικασίες παράβασης σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας. Έχει αποσταλεί προειδοποιητική επιστολή με την οποία κλήθηκαν τα δύο ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους. Μία από τις περιπτώσεις αυτές αφορά την ελλιπή μεταφορά στην εθνική νομοθεσία του άρθρου 4 παράγραφος 3, το οποίο επιτρέπει στις οντότητες που θεωρούνται ως φορείς πληρωμής, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2, να επιλέγουν, για τους σκοπούς της οδηγίας, να τυγχάνουν μεταχείρισης ΟΣΕΚΑ[1]. Η άλλη περίπτωση αφορά τη μη εφαρμογή της οδηγίας, όταν ο πραγματικός δικαιούχος δεν έχει την κατοικία του στο οικείο κράτος μέλος. Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος θεωρεί ότι η οδηγία δεν πρέπει να εφαρμόζεται αν ο πραγματικός δικαιούχος απαλλάσσεται στο κράτος μέλος της κατοικίας του. Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη αυτή.

Η Επιτροπή παρακολούθησε τις ανταλλαγές πληροφοριών που πραγματοποιήθηκαν με κοινό μορφότυπο, το οποίο βασίζεται στο τυποποιημένο μαγνητικό μορφότυπο του ΟΟΣΑ και στο σύστημα επικοινωνιών CCN-Mail 2. Όλες οι ανταλλαγές του 2006 και του 2007 πραγματοποιήθηκαν εγκαίρως και χωρίς τεχνικά προβλήματα. Ωστόσο, κατά το πρώτο έτος ιδίως, τα κράτη μέλη ανέφεραν ορισμένες δυσχέρειες όσον αφορά τον προσδιορισμό των φορολογούμενων, οι οποίες οφείλονταν στην έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τον αριθμό του φορολογικού τους μητρώου (ΑΦΜ) ή την ημερομηνία/τόπο γεννήσεώς τους. Η Επιτροπή διευκόλυνε τη διαβίβαση ορισμένων στατιστικών στοιχείων και διοργάνωσε συναντήσεις για να επιτρέψει την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων.

2. Οικονομική αξιολόγηση

Τα διαθέσιμα στοιχεία των κρατών μελών αφορούν το δεύτερο εξάμηνο του 2005 και το έτος 2006. Χρονοσειρές μεγαλύτερης διάρκειας, που θα κάλυπταν και την περίοδο πριν από τη θέσπιση της οδηγίας, θα μπορούσαν να επιτρέψουν την καλύτερη αξιολόγηση των επιπτώσεων της εν λόγω οδηγίας.

2.1 Δεδομένα των συμμετεχουσών χωρών

Η συγκέντρωση και η υποβολή αυτού του τύπου των δεδομένων αποτελεί νέο καθήκον για πολλές χώρες, γεγονός που μπορεί να εξηγήσει το λόγο για τον οποίο λείπουν ορισμένες τιμές, ιδίως όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών. Επιπλέον, οι ορισμοί για την επεξεργασία των δεδομένων δεν έχουν ακόμη συμφωνηθεί. Οι παράγοντες αυτοί περιόρισαν την ανάλυση που θα μπορούσε να διεξαγάγει η Επιτροπή.

Όπως θα περίμενε κανείς, οι μεγαλύτερες οικονομίες που ανταλλάσσουν πληροφορίες σύμφωνα με τα άρθρα 8 και 9 υποβάλλουν τις υψηλότερες τιμές. Έτσι, το ΗΒ κοινοποίησε ποσό 9,1 δισ. ευρώ για τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν από την 1η Ιουλίου 2005 έως τις 5 Απριλίου 2006 (στο τέλος του φορολογικού έτους).

Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων που προήλθαν από την παρακράτηση στην πηγή το 2005 και το 2006 εισπράχθηκε στην Ελβετία και το Λουξεμβούργο, όπου τα σχετικά ποσά υπερβαίνουν στις χώρες αυτές το 45% και το 22% των συνολικών εσόδων. Κατά τα φορολογικά έτη 2005 και 2006, οι μεγαλύτεροι δικαιούχοι των εσόδων που προήλθαν από την παρακράτηση στην πηγή ήταν η Γερμανία (192,7 εκατ. EUR) και η Ιταλία (112,9 εκατ. EUR). Το Βέλγιο εισέπραξε άνω των 71 εκατ. EUR, κυρίως από το Λουξεμβούργο (74% του συνόλου).

2.2 Αποτελέσματα προερχόμενα από διάφορες πηγές δεδομένων

Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών συγκεντρώνει δεδομένα σχετικά με την εξωτερική θέση των τραπεζών σε 40 περίπου χώρες που υποβάλλουν στοιχεία. Η Διεθνής Τράπεζα Διακανονισμών έχει παράσχει, για το διάστημα 2000-2007, μη δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία για διμερή διασυνοριακά δάνεια και καταθέσεις όσον αφορά τις χώρες που της υποβάλλουν στοιχεία (μόνο η Σιγκαπούρη και το Μακάο αρνήθηκαν να δημοσιοποιήσουν τα διμερή τους στοιχεία) για το διάστημα 2000-2007. Οι χώρες ταξινομήθηκαν σε τρεις κατηγορίες: στις χώρες που εφαρμόζουν την παρακράτηση στην πηγή δυνάμει της οδηγίας και των σχετικών συμφωνιών, στις χώρες που εφαρμόζουν την ανταλλαγή πληροφοριών δυνάμει των νομικών αυτών διατάξεων και στις τρίτες χώρες. Με την επιφύλαξη διαρθρωτικών ρήξεων στα δεδομένα, το μερίδιο των χωρών που εφαρμόζουν την παρακράτηση στην πηγή σε σχέση με το σύνολο των καταθέσεων μειώθηκε από 35,0% σε 29,3% από τα μέσα του 2003 έως τα μέσα του 2005, αλλά σταθεροποιήθηκε μετά τη θέσπιση της οδηγίας. Οι χώρες που ανταλλάσσουν πληροφορίες εμφανίζουν μεγαλύτερη ψαλίδα στη σχέση μεταξύ τραπεζικών και μη τραπεζικών καταθέσεων[2] και το μερίδιο των μη τραπεζικών καταθέσεών τους έχει μειωθεί ελαφρά, παρότι η μείωση αυτή σημειώθηκε πριν από τη θέση σε ισχύ της οδηγίας.

Τα δεδομένα της EUROSTAT που έχουν αναλυθεί περιλαμβάνουν τα συνολικά έσοδα από τόκους που έχουν κατανεμηθεί ανά δικαιούχο των 20 κρατών μελών της ΕΕ κατά το διάστημα 2000 έως 2006. Στην περίπτωση αυτή επίσης, η ανάλυση δεν παρουσιάζει σημαντικές αλλαγές μετά την εφαρμογή της οδηγίας. Το μερίδιο των τόκων που εισέπραξαν τα νοικοκυριά σε σχέση με τους συνολικούς τόκους που εισέπραξαν τα φυσικά και νομικά πρόσωπα μειώθηκε, κυρίως λόγω της αύξησης των εσόδων των χρηματοπιστωτικών εταιρειών. Επίσης, το μερίδιο των εισπραχθέντων από τα νοικοκυριά τόκων επί του συνόλου των εσόδων από ακίνητη περιουσία μειώθηκε υπέρ των μερισμάτων, αλλά το φαινόμενο αυτό είχε ήδη αρχίσει το 2000.

Τέλος, τα διαθέσιμα στοιχεία για τους ΟΣΕΚΑ και τους μη ΟΣΕΚΑ[3] για το διάστημα 2002-2007 που παρασχέθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διαχείρισης Κεφαλαίων και Περιουσιακών Στοιχείων καταδεικνύουν ότι το μερίδιο των οργανισμών αυτών παρέμεινε σταθερό σε 78% και 22%, αντίστοιχα. Η μοναδική εξέλιξη που αξίζει να σημειωθεί συνίσταται στη σταδιακή μείωση από τους ΟΣΕΚΑ που επενδύουν σε ομολογίες, από 29% σε 19,5% του συνόλου, κυρίως προς όφελος των οργανισμών εκείνων που επενδύουν σε μετοχές. Στην περίπτωση αυτή επίσης, πρόκειται για ένα φαινόμενο που προϋπήρχε της εφαρμογής της οδηγίας.

3. Πιθανές βελτιώσεις

Η οδηγία αποδείχθηκε αποτελεσματική εντός των ορίων του πεδίου εφαρμογής της. Είχε επίσης έμμεσα και μη μετρήσιμα θετικά αποτελέσματα στην εκπλήρωση από μέρους των φορολογουμένων της υποχρέωσης να δηλώνουν τα εισοδήματά τους από τους τόκους. Ωστόσο, η διαδικασία επανεξέτασης αποδεικνύει ότι το σημερινό πεδίο εφαρμογής της οδηγίας δεν είναι τόσο ευρύ όσο φιλοδοξούσε το Συμβούλιο στα ομόφωνα συμπεράσματά του της 26ης και 27ης Νοεμβρίου 2000.

Επομένως, η Επιτροπή προτείνει ορισμένες τροποποιήσεις για την αντιμετώπιση των ακόλουθων ζητημάτων:

της πραγματικής κυριότητας·

του ορισμού του φορέα πληρωμής·

της επεξεργασίας των χρηματοπιστωτικών μέσων που ισοδυναμούν με τα μέσα που καλύπτονται ήδη ρητά·

των διαδικαστικών πλευρών.

Το έγγραφο εργασίας των εργασιών της Επιτροπής SEC (2008)559 για τη βελτίωση του σημερινού πεδίου εφαρμογής της οδηγίας 2003/48/EΚ του Συμβουλίου για τη φορολόγηση των εισοδημάτων από αποταμιεύσεις (εφεξής «το έγγραφο εργασίας 559»), καθώς και άλλα έγγραφα διαθέσιμα στην ιστοσελίδα που αναφέρεται στην εισαγωγή, συμπληρώνει την ανάλυση των λύσεων που διατυπώνονται παρακάτω.

3.1 Πραγματική κυριότητα και πληρωμές στις νομικές οντότητες που είναι εγκατεστημένες εντός και εκτός της ΕΕ

Σύμφωνα με τον τελικό στόχο της οδηγίας, τα άρθρα 1 και 2 αφορούν αποκλειστικά τις πληρωμές τόκων που καταβάλλονται προς άμεσο όφελος των φυσικών προσώπων, και όχι τις πληρωμές που καταβάλλονται προς όφελος των νομικών οντοτήτων. Το συγκεκριμένο αυτό πεδίο εφαρμογής μπορεί να παρέχει στα φυσικά πρόσωπα που κατοικούν στην ΕΕ τη δυνατότητα καταστρατήγησης της οδηγίας μέσω παρένθετου νομικού προσώπου ή οντότητας.

Όπως διευκρινίζεται στο τμήμα 2.1. του εγγράφου εργασίας 559, η επέκταση της οδηγίας αδιακρίτως για την κάλυψη όλων των πληρωμών στις νομικές οντότητες που έχουν την έδρα τους σε άλλα κράτη μέρη δεν θεωρείται πρόσφορη λύση. Για να επιτευχθεί ο τελικός στόχος της οδηγίας είναι απαραίτητο να είναι γνωστό τόσο το φυσικό πρόσωπο που είναι ο πραγματικός δικαιούχος όσο και το κράτος μέλος κατοικίας του. Επιπλέον, η επέκταση αυτή δεν θα ωφελούσε στην περίπτωση που τα φυσικά πρόσωπα που κατοικούν στην ΕΕ πραγματοποιούν επενδύσεις μέσω ενδιάμεσου νομικού προσώπου ή οντότητας εγκαταστημένης σε επικράτεια εκτός της ΕΕ (όπου ο φορολογικός συντελεστής των εσόδων από τόκους μπορεί να είναι χαμηλός ή μηδενικός).

Μια πιο αποτελεσματική λύση, σύμφωνη με το σημερινό πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και τον τελικό στόχο της, θα ήταν να ζητηθεί από τους φορείς πληρωμής να χρησιμοποιούν, στο βαθμό που αυτό δεν θα ήταν δυσανάλογα επαχθές, τις πληροφορίες που διαθέτουν ήδη σχετικά με τον ή τους πραγματικούς δικαιούχους μιας πληρωμής που καταβάλλεται σε νομικό πρόσωπο ή οντότητα (η καλούμενη «προσέγγιση διαφάνειας»). Πρόκειται για απαίτηση παρόμοια με εκείνη που προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 σε περίπτωση πληρωμών που καταβάλλονται σε φυσικά πρόσωπα τα οποία είναι γνωστό ότι δεν είναι οι πραγματικοί δικαιούχοι. Στο πλαίσιο αυτό, χρήσιμους δείκτες μπορούν να αποτελέσουν τα μέτρα «δέουσας επιμέλειας ως προς τον πελάτη», που υποχρεούνται να εφαρμόζουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλοι επαγγελματίες του κλάδου των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών στην ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες[4]. Οι δείκτες αυτοί παρέχουν πρακτικά κριτήρια, που πρέπει να χρησιμοποιούνται από τους εν λόγω επαγγελματίες και ιδρύματα για των εντοπισμό των επιμέρους δικαιούχων για λογαριασμό των οποίων μια εταιρεία ή άλλη νομική οντότητα συνάπτει συναλλαγή.

Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι τα κριτήρια αυτά δεν είναι πάντα κατάλληλα για τον εντοπισμό του πραγματικού δικαιούχου στο πλαίσιο της οδηγίας. Όταν οι οικονομικοί φορείς που είναι εγκατεστημένοι στην ΕΕ καταβάλλουν τόκους σε άλλους οικονομικούς φορείς (νομικές οντότητες) που είναι επίσης εγκατεστημένοι στην ΕΕ και, επομένως, εμπίπτουν στον ορισμό του «φορέα πληρωμής», η διευκρίνιση του ορισμού και των υποχρεώσεων του φορέα πληρωμής (βλέπε σημείο 3.2) θεωρείται πιο αξιόπιστη και πρόσφορη λύση από μια απλή «προσέγγιση διαφάνειας» που βασίζεται στα μέτρα «δέουσας επιμέλειας ως προς τον πελάτη». Μια επιλεκτική εφαρμογή της «προσέγγισης διαφάνειας» θα μπορούσε, ωστόσο, να ληφθεί υπόψη για τις πληρωμές σε ειδικές κατηγορίες νομικών οντοτήτων εγκατεστημένων σε συγκεκριμένες επικράτειες εκτός της ΕΕ, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς φοροδιαφυγής από τους πραγματικούς δικαιούχους που κατοικούν στην ΕΕ. Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να προσαρτηθεί στην οδηγία κατάλογος των επικρατειών αυτών και των οικείων νομικών οντοτήτων. Θα ήταν επίσης απαραίτητο να προβλεφθούν διαδικασίες για την προσαρμογή του παραρτήματος αυτού στην εξέλιξη των αναγκών.

Παράλληλα με την επιλεκτική εφαρμογή της «προσέγγισης διαφάνειας», αξίζει να διευκρινιστεί η ευθύνη των οικονομικών φορέων της ΕΕ, όταν οι τελευταίοι γνωρίζουν ότι η καταβολή τόκων που πραγματοποιείται σε φορέα εγκατεστημένο εκτός του εδάφους που καλύπτει η οδηγία (και οι σχετικές συμφωνίες) πραγματοποιείται στην πράξη υπέρ φυσικού προσώπου που γνωρίζουν ότι κατοικεί σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ και που μπορεί να θεωρηθεί ως πελάτης τους. Με το μέτρο αυτό θα μπορούσε επίσης να αποφευχθεί η κατάχρηση του διεθνούς δικτύου των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (καταστημάτων, θυγατρικών, συνδεδεμένων εταιρειών ή εταιρειών χαρτοφυλακίου) για την καταστρατήγηση της οδηγίας (και των σχετικών συμφωνιών).

3.2 Ορισμός του φορέα πληρωμής

Η αποκτηθείσα μέχρι στιγμής πείρα θέτει υπό αμφισβήτηση την καταλληλότητα του ορισμού του φορέα πληρωμής που καθορίζεται στο άρθρο 4 της οδηγίας. Ενώ η ευρεία έννοια του «οικονομικού φορέα, ο οποίος καταβάλλει τόκους στον πραγματικό δικαιούχο ή εξασφαλίζει την καταβολή τόκων προς άμεσο όφελος αυτού» στην παράγραφο 1, έχει αποδειχθεί ότι είναι σχετικά κατανοητή και ότι δεν απαιτεί σημαντικές τροποποιήσεις πέραν των τροποποιήσεων που σκοπό έχουν να διευκρινίσουν τις ευθύνες των φορέων αυτών για τις πληρωμές που καταβάλλονται σε πρόσωπα που είναι εγκατεστημένα εκτός της ΕΕ (βλ. τελευταίο εδάφιο του σημείου 3.1), η επιπρόσθετη έννοια του «φορέα πληρωμής κατά την είσπραξη των τόκων» που αναπτύσσεται στις παραγράφους 2 έως 5 του ίδιου άρθρου φαίνεται ότι έχει προκαλέσει μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Η εφαρμογή της έννοιας αυτής όχι μόνο δεν επέτρεψε να επιτευχθούν όλα τα αναμενόμενα από τα κράτη μέλη αποτελέσματα, αλλά και προκάλεσε δαπάνες στους οικονομικούς φορείς της ΕΕ. Ορισμένοι οικονομικοί φορείς, ιδίως οι τράπεζες, ζήτησαν την εγκατάλειψή της.

Αν δεν τεθούν σε εφαρμογή εναλλακτικοί μηχανισμοί που καλύπτουν τις πληρωμές σε ενδιάμεσες δομές εντός της ΕΕ (όπως, για παράδειγμα, η επέκταση της «προσέγγισης διαφάνειας», βλ. σημείο 3.1 τρίτο εδάφιο), αυτό θα μπορούσε να ωθήσει τους μεμονωμένους πραγματικούς δικαιούχους να προβαίνουν σε ευρεία χρήση των δομών αυτών για την καταστρατήγηση της οδηγίας. Πρόσφατες περιπτώσεις φοροδιαφυγής, στις οποίες εμπλέκονται τρίτες χώρες που συνεργάζονται ήδη με την ΕΕ για τη φορολόγηση των αποταμιεύσεων, έχουν καταδείξει ότι στις περιπτώσεις που δεν εφαρμόζεται με συνεκτικό τρόπο η έννοια του «φορέα πληρωμής κατά την είσπραξη των τόκων» υπάρχουν περιθώρια για καταχρήσεις και στρεβλώσεις. Οι εταιρείες επενδύσεων που υπόκεινται σε ρυθμίσεις σε επίπεδο ΕΕ, των οποίων το εισόδημα λαμβάνεται υπόψη για τους σκοπούς της οδηγίας (βλ. άρθρο 6), θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αθέμιτο ανταγωνισμό από άλλες ενδιάμεσες επενδυτικές δομές, οι οποίες εξαιρούνται εκ των πραγμάτων από τον κύριο ορισμό του φορέα πληρωμής που καθορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1, δεδομένου ότι οι πληρωμές που καταβάλλονται από τις δομές αυτές, ακόμη και αν παράγονται από επενδύσεις σε απαιτήσεις, δεν θεωρούνται από νομικής απόψεως ως πληρωμές τόκων.

Αντί να εγκαταλείψει την έννοια του «φορέα πληρωμής κατά την είσπραξη των τόκων», η Επιτροπή προτείνει να διευκρινιστεί η έννοια αυτή ώστε να εξασφαλιστεί η συνεκτική εφαρμογή της. Προς το σκοπό αυτό, θα μπορούσε να εγκαταλειφθεί η σημερινή προσέγγιση, στην οποία δίνεται έμφαση στον ανάντη οικονομικό φορέα που καταβάλλει τόκους στις συγκεκριμένες οντότητες, υπέρ μιας προσέγγισης βασιζόμενης σε «θετικό» ορισμό των ενδιάμεσων δομών, οι οποίες θα υποχρεούνται να ενεργούν ως «φορείς πληρωμής κατά την είσπραξη των τόκων».

Η προσέγγιση αυτή διασαφηνίζει ότι οι ενδιάμεσες αυτές δομές οφείλουν να εφαρμόζουν τις διατάξεις της οδηγίας, στο βαθμό που οι πραγματικοί δικαιούχοι τους είναι φυσικά πρόσωπα που έχουν την κατοικία τους σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ. Τούτο θα συμβαίνει κατά την είσπραξη από τις δομές αυτές κάθε πληρωμής τόκων , σύμφωνα με το άρθρο 6, που καταβάλλεται από οποιονδήποτε ανάντη οικονομικό φορέα , όχι μόνο από τους φορείς που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη (άρθρο 4 παράγραφος 2, τελευταία πρόταση) ή στο ίδιο κράτος μέλος (άρθρο 4 παράγραφος 4), αλλά και από εκείνους που είναι εγκατεστημένοι εκτός της ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της οδηγίας και να διασφαλιστεί καλύτερα ο θεμιτός ανταγωνισμός μεταξύ των ανάντη οικονομικών φορέων εντός και εκτός της ΕΕ.

Για να αποφευχθούν οι στρεβλώσεις της αγοράς ένας «θετικός» ορισμός των δομών που ενεργούν ως «φορείς πληρωμής κατά την είσπραξη των τόκων» θα πρέπει να βασίζεται μάλλον σε ουσιώδη στοιχεία παρά στη νομική μορφή τους. Τα καθοριστικά κριτήρια δεν πρέπει να προβλέπουν αν η δομή είναι νομική οντότητα ή αν έχει νομική προσωπικότητα ή όχι. Με βάση το στόχο της οδηγίας, η Επιτροπή τείνει υπέρ ενός ορισμού που συμπεριλαμβάνει όλες τις νομικές οντότητες που δεν υπόκεινται στη φορολογία των εισοδημάτων τους , συμπεριλαμβανομένων των εισοδημάτων που καλύπτονται από το άρθρο 6, δυνάμει των γενικών κανόνων άμεσης φορολογίας που εφαρμόζονται στο κράτος μέλος στο οποίο η νομική οντότητα έχει την καταστατική της έδρα και, ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρείται ότι είναι εγκατεστημένη σ' αυτό. Από τον ορισμό αυτό πρέπει να εξαιρεθούν μόνο οι ακόλουθες νομικές οντότητες:

οι εταιρείες επενδύσεων που καλύπτονται από το άρθρο 6·

τα συνταξιοδοτικά ταμεία και τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν σχέση με συμβάσεις ασφάλειας ζωής·

οι νομικές οντότητες που έχουν συσταθεί αποκλειστικά για φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Η δυνατότητα του άρθρου 4 παράγραφος 3 που επιτρέπει στον φορέα να τυγχάνει μεταχείρισης εταιρείας επενδύσεων κατά την έννοια του άρθρου 6 θα διατηρηθεί μόνο για τις νομικές οντότητες των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία ή τα εισοδήματα δεν καταλογίζονται από νομικής απόψεως σε πραγματικούς δικαιούχους τη στιγμή της είσπραξης της πληρωμής. Αν δεν χρησιμοποιήσουν την επιλογή αυτή, οι εν λόγω νομικές οντότητες θα μπορούσαν να υποχρεωθούν να ενεργούν ως «φορείς πληρωμής κατά την είσπραξη των τόκων» και να μεταχειρίζονται ως πραγματικούς δικαιούχους τα φυσικά πρόσωπα που έχουν εισφέρει στα περιουσιακά τους στοιχεία.

Ένας «θετικός» κατάλογος που καλύπτει, για κάθε κράτος μέλος, τις κατηγορίες των νομικών οντοτήτων που πρέπει να θεωρούνται ως «φορείς πληρωμής κατά την είσπραξη των τόκων» θα προσαρτηθεί στην οδηγία και θα προβλεφθούν διαδικασίες για την προσαρμογή του παραρτήματος αυτού στην εξέλιξη των αναγκών. Οι υποχρεώσεις που αναλογούν επί του παρόντος στους «ανάντη» οικονομικούς φορείς σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 τελευταία πρόταση (και το άρθρο 11 παράγραφος 5), θα διατηρηθούν μόνο για τις πληρωμές τόκων που καταβάλλονται σε εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη νομικές οντότητες που, λαμβανομένου υπόψη του κράτους μέλους κατοικίας τους, συμπεριλαμβάνονται στον εν λόγω «θετικό» κατάλογο. Ωστόσο, ο κατάλογος θα είχε ενδεικτική μόνο αξία για τα κράτη μέλη στα οποία έχουν την έδρα τους οι νομικές οντότητες που αντιστοιχούν στον ορισμό του «φορέα πληρωμής κατά την είσπραξη των τόκων»: τα εν λόγω κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να διασφαλίσουν ότι όλες οι εν λόγω νομικές οντότητες τηρούν τις υποχρεώσεις τους, ανεξάρτητα από το αν περιλαμβάνονται στο θετικό κατάλογο ή όχι, και από τις πληροφορίες που έχουν πράγματι παραληφθεί από τους ξένους ανάντη οικονομικούς φορείς.

3.3 Εισοδήματα που καλύπτονται από το πεδίο εφαρμογής

Σύμφωνα με τον τίτλο και τις αιτιολογικές σκέψεις της, η οδηγία αποβλέπει κυρίως στη διασφάλιση της φορολόγησης των εισοδημάτων από αποταμιεύσεις υπό μορφή τόκων , οι οποίοι είναι φορολογητέοι με βάση σχετικά ομοιογενή κριτήρια σε όλα τα κράτη μέλη. Με την υιοθέτηση των συμπερασμάτων του Συμβουλίου στις 26 και 27 Νοεμβρίου 2000 σχετικά με το ουσιαστικό περιεχόμενο της οδηγίας, αναγνωρίστηκε εκ των πραγμάτων ότι ένας κλασικός ορισμός της πληρωμής τόκων δεν θα επέτρεπε να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη αποτελεσματικότητα και ότι θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπιθύμητες στρεβλώσεις ανταγωνισμού μεταξύ των άμεσων και έμμεσων επενδύσεων σε απαιτήσεις. Επομένως, πέραν του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχεία α) και β) της οδηγίας, όπου ο τόκος ορίζεται ως εισόδημα από απαιτήσεις σύμφωνα με το άρθρο 11 του υποδείγματος φορολογικής σύμβασης του ΟΟΣΑ σχετικά με το εισόδημα και το κεφάλαιο, αποφασίστηκε να επεκταθεί ο ορισμός και στο εισόδημα από τους τόκους που λαμβάνεται με τη μεσολάβηση ορισμένων επενδυτικών μέσων (βλ. άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχεία γ) και δ)).

Όταν η οδηγία τέθηκε σε ισχύ το 2005, ήταν προφανές ότι θα απαιτούντο επιπλέον προσαρμογές ώστε να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη των προϊόντων αποταμίευσης και της συμπεριφοράς των επενδυτών. Επίσης, τα εθνικά φορολογικά συστήματα εξελίχθηκαν με την πάροδο του χρόνου και εξομοιώνουν πλέον με τόκους προερχόμενους από απαιτήσεις τα εισοδήματα που προέρχονται από ορισμένους τύπους καινοτόμων χρηματοπιστωτικών προϊόντων.

H αρχική απόφαση να αποκλειστούν από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας όλα τα καινοτόμα χρηματοπιστωτικά προϊόντα (συμπεράσματα του Συμβουλίου ECOFIN του Μαΐου 1999 και του Νοεμβρίου 2000) συνοδεύτηκε από ρητή δήλωση σύμφωνα με την οποία το θέμα αυτό έπρεπε να επανεξεταστεί με την πρώτη ανασκόπηση της οδηγίας. Είναι αναγκαίο να καθοριστεί με σαφήνεια ποια είναι τα χρηματοδοτικά μέσα που πρέπει να συμπεριληφθούν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και να εξευρεθούν συνεκτικές και απλές λύσεις. Ο στόχος είναι να εξευρεθεί ορισμός που θα καλύπτει όλους τους τίτλους που ισοδυναμούν με απαιτήσεις, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα της οδηγίας σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον και να αποτραπούν οι στρεβλώσεις της αγοράς.

Η προσάρτηση στην οδηγία καταλόγου με τους τύπους των συγκεκριμένων μέσων δεν θεωρείται αποτελεσματική λύση. Αντίθετα, θα πρέπει να καθοριστούν στο άρθρο 6 παράγραφος 1 κριτήρια που επιτρέπουν στους φορείς πληρωμής να προσδιορίζουν τα μέσα που εμπίπτουν στην οδηγία. Δεδομένου ότι οι φορείς πληρωμής δεν γνωρίζουν συχνά τα τεχνικά χαρακτηριστικά των μέσων, όπως τη σύνθεσή τους ή τη σχέση μεταξύ της απόδοσής τους και του εισοδήματος από απαιτήσεις, τα πρακτικά κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας στους τίτλους που ισοδυναμούν με τις απαιτήσεις πρέπει να αναφέρονται μάλλον στον τρόπο αξιολόγησης των τίτλων αυτών από τους επενδυτές. Θα μπορούσε να θεωρηθεί ευλόγως ότι ένας μεμονωμένος επενδυτής εκτιμά ως ισοδύναμους προς απαιτήσεις τους τίτλους των οποίων ο κίνδυνος είναι γνωστός, χάρη στο δελτίο παρουσίασης του προϊόντος ή άλλες υποχρεωτικές πληροφορίες που πρέπει να παρέχουν οι φορείς πληρωμής στους επενδυτές, και όχι μεγαλύτερος από εκείνον των απαιτήσεων. Τούτο θα είχε ως αποτέλεσμα να συμπεριληφθεί στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας κάθε εισόδημα προερχόμενο από τίτλους που εξασφαλίζουν πλήρη ή σχεδόν πλήρη προστασία του κεφαλαίου και καθορισμένη εκ των προτέρων απόδοση· εν προκειμένω, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι τίτλοι αυτοί, που ισοδυναμούν κατ'αρχήν με απαιτήσεις από την άποψη του επενδυτή, δεν θα πρέπει κατ'ανάγκη να αποτελούνται από απαιτήσεις αλλά θα μπορούσαν να βασίζονται για παράδειγμα σε κέρδη προερχόμενα από μετοχές.

Παράλληλα με την επανεξέταση της μεταχείρισης των καινοτόμων χρηματοπιστωτικών προϊόντων, θα μπορούσαν να εξεταστούν και άλλες βελτιώσεις του σημερινού ορισμού της πληρωμής τόκων σε σχέση με τις εταιρείες επενδύσεων, τεχνικώς αποκαλούμενα οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων (άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) και στοιχείο δ) της οδηγίας).

Όσον αφορά τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων που είναι εγκατεστημένοι στην ΕΕ, το άρθρο 6 της οδηγίας καλύπτει ρητά επί του παρόντος μόνο τα εισοδήματα που λαμβάνονται μέσω των ΟΣΕΚΑ (βλ. υποσημείωση 1). Άλλοι οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων εγκεκριμένοι από τη νομοθεσία των κρατών μελών και γνωστοί στην ΕΕ ως «μη ΟΣΕΚΑ» δεν καλύπτονται πλήρως από την οδηγία. Η μεταχείρισή τους ποικίλλει μεταξύ των μη ΟΣΕΚΑ με νομική προσωπικότητα (οργανισμών εταιρικής μορφής) και των μη ΟΣΕΚΑ χωρίς νομική προσωπικότητα (οργανισμών ή εμπιστευμάτων μη εταιρικής μορφής ή «συμβατικών» κ.λπ.). Οι πρώτοι δεν υπόκεινται στις υποχρεώσεις που καθορίζει η οδηγία, ενώ οι μη ΟΣΕΚΑ που δεν έχουν συσταθεί ως εταιρείες υπόκεινται στις υποχρεώσεις της οδηγίας ως «φορείς πληρωμής κατά την είσπραξη των τόκων» (άρθρο 4 παράγραφος 2). Ως εκ τούτου, η μεταχείριση μεταξύ των ΟΣΕΚΑ και των μη ΟΣΕΚΑ που δεν έχουν συσταθεί ως εταιρείες, αφενός, και των μη ΟΣΕΚΑ που έχουν συσταθεί ως επιχειρήσεις, αφετέρου, είναι ασύμμετρη. Η άνιση αυτή φορολογική μεταχείριση μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών επενδυτικών εταιρειών στην ΕΕ δεν είναι προς το συμφέρον της εσωτερικής αγοράς ούτε προβλέπεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου ECOFIN του Νοεμβρίου 2000 που καθορίζουν το ουσιαστικό περιεχόμενο της οδηγίας. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να δικαιολογήσει τροποποίηση του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχεία γ) και δ) της οδηγίας με σκοπό να αντικατασταθεί η μνεία στην οδηγία 85/611/EΟΚ με μνεία στην καταχώρηση του οργανισμού σε οποιοδήποτε από τα κράτη μέλη. Ωστόσο, είναι σκόπιμο να προσδιοριστεί και να καθοριστεί διεξοδικά η πλήρης σειρά των οργανισμών συλλογικών επενδύσεων που θα μπορούσαν να ενσωματωθούν επωφελώς στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, και να αναλυθούν οι πρακτικές συνέπειες της ενσωμάτωσης αυτής.

Όσον αφορά τους οργανισμούς που έχουν συσταθεί εκτός της ΕΕ, προς το παρόν δεν είναι σαφές κατά πόσον ο όρος «οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων εγκατεστημένοι εκτός του εδάφους» καλύπτει όλες τις εταιρείες επενδύσεων, ανεξάρτητα από τον εφαρμοστέο κανονισμό και από τον τρόπο που προτείνονται στους επενδυτές. Μια κατάλληλη λύση θα ήταν να βελτιωθεί ο ορισμός αυτός σύμφωνα με κριτήρια κοινά με χώρες εκτός της ΕΕ, τα οποία θα διασφάλιζαν ότι τα εισοδήματα από τους τόκους που διοχετεύονται από αυτά τα επενδυτικά μέσα λαμβάνονται δεόντως υπόψη ανεξάρτητα από τη γεωγραφική τους θέση. Ο σημερινός ορισμός του ΟΟΣΑ ως «συλλογικό ταμείο ή μηχανισμός επενδύσεων» φαίνεται ότι αποτελεί ικανοποιητική βάση για ενδεχόμενη τροποποίηση του άρθρου 6, δεδομένου ότι καλύπτει κάθε μέσο συλλογικών επενδύσεων, ανεξάρτητα από τη νομική του μορφή, και ότι είναι αρκετά απλός και ευρύς ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος καταστρατήγησης.

Ορισμένα κράτη μέλη ζήτησαν ριζικότερη επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας για να συμπεριλάβουν σ'αυτήν κάθε είδος επενδυτικού εισοδήματος, αλλά οι απόψεις αυτές δεν είναι πλέον ευρείας αποδοχής. Για τους λόγους που εκτίθενται στο έγγραφο εργασίας 559, η οδηγία δεν αποτελεί ίσως το καταλληλότερο πλαίσιο για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών αρχών σχετικά με την πληρωμή των μερισμάτων και των κεφαλαιακών κερδών που προέρχονται από κερδοσκοπικά χρηματοδοτικά μέσα που δεν παρέχουν σημαντική προστασία του κεφαλαίου. Οι λύσεις που βασίζονται αποκλειστικά στην ανταλλαγή πληροφοριών θα αποδεικνύονταν επίσης καταλληλότερες για να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει ούτε διπλή φορολογία ούτε αποφυγή φορολογίας στην περίπτωση συμβάσεων ασφάλειας ζωής και συντάξεων. Ωστόσο, μέχρι να τεθούν πλήρως σε εφαρμογή οι λύσεις αυτές που βασίζονται αποκλειστικά στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ όλων των κρατών μελών, θα ήταν σκόπιμο να ληφθούν υπόψη μεταβατικές διατάξεις για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας τουλάχιστον στα κέρδη που προέρχονται από συμβάσεις ασφάλειας ζωής που δεν προβλέπουν σημαντική κάλυψη κατά των βιομετρικών κινδύνων, των οποίων η απόδοση συνδέεται αυστηρά με τα εισοδήματα που προέρχονται από απαιτήσεις ή από ισοδύναμα εισοδήματα που καλύπτονται από το άρθρο 6 και των οποίων τα χαρακτηριστικά (ιδίως ως προς τη ρευστότητα) επιτρέπουν τη διάθεσή τους στην αγορά ως υποκατάστατων προϊόντων των οργανισμών συλλογικών επενδύσεων.

3.4. Άλλες βελτιώσεις

Υπάρχουν επίσης πιο διαδικαστικές πτυχές της οδηγίας, που, με βάση την αποκτηθείσα εμπειρία, αξίζει να βελτιωθούν για λόγους αποτελεσματικότητας. Πρόκειται για:

- τον προσδιορισμό των πραγματικών δικαιούχων (άρθρο 3)·- ορισμένα διαδικαστικά στοιχεία που έχουν σχέση με τον ορισμό της πληρωμής τόκων (άρθρο 6)·- την κοινοποίηση πληροφοριών από τον φορέα πληρωμής (άρθρο 8)·- τις εξαιρέσεις από τη διαδικασία παρακράτησης στην πηγή (άρθρο 13), και- ορισμένες διευκρινίσεις στο άρθρο 18 (επανεξέταση) σχετικά με τις στατιστικές των κρατών μελών.

Όσον αφορά το άρθρο 3, θα ήταν ευκταίο να επέλθουν τρεις βελτιώσεις. Πρώτον, πρέπει να διασφαλιστεί τακτική ενημέρωση των στοιχείων σχετικά με τη μόνιμη διεύθυνση του πραγματικού δικαιούχου για τον καθορισμό του τόπου κατοικίας του για τους σκοπούς της οδηγίας, με το να ζητείται από τους φορείς πληρωμής να αναφέρουν «τις καλύτερες πληροφορίες που έχουν στη διάθεσή τους κατά την ημερομηνία της πληρωμής». Οι πληροφορίες αυτές θα συμπεριλαμβάνουν τις πληροφορίες που απαιτούνται για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία που θα συμφωνούνται μεταξύ των κρατών μελών μέσω διαδικασιών διαβούλευσης. Δεύτερον, ο φορέας πληρωμής θα μπορούσε να υποχρεωθεί να εγκαταλείψει την ελάχιστη αυτή προσέγγιση της «μόνιμης διεύθυνσης» με μια προσέγγιση βασιζόμενη στην επίσημη απόδειξη της φορολογικής κατοικίας σε μια δεδομένη χώρα, εφόσον ο πραγματικός δικαιούχος έχει προσκομίσει εκουσίως το αποδεικτικό αυτό στοιχείο στον φορέα πληρωμής, είτε πρόκειται για τους σκοπούς της οδηγίας, είτε πρόκειται για άλλους σκοπούς. Μια τρίτη βελτίωση θα μπορούσε να διευκρινίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι φορείς πληρωμής ζητούν τον ΑΦΜ από τους πραγματικούς δικαιούχους, με την προσάρτηση στην οδηγία καταλόγου των κρατών μελών που παρέχουν ΑΦΜ στα φυσικά πρόσωπα που κατοικούν στο έδαφός τους και τα επίσημα έγγραφα στα οποία εμφανίζεται ο ΑΦΜ (καθώς και τον μορφότυπο του ΑΦΜ για να αποφεύγονται λάθη).

Μια διαδικαστική πτυχή του άρθρου 6 που αξίζει να εξεταστεί είναι ο τρόπος δημιουργίας προϋποθέσεων για μια αξιόπιστη εφαρμογή του κανόνα της χώρας καταγωγής . Πρόκειται για ένα απαραίτητο στοιχείο για να μπορέσουν οι φορείς πληρωμής να εφαρμόσουν την οδηγία στα εισοδήματα που προέρχονται από οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων που είναι εγκατεστημένοι σε άλλες χώρες. Όλες οι δυνατότητες που θεσπίζει ένα κράτος μέλος για τους οργανισμούς του θα πρέπει να είναι δεσμευτικές και για τα άλλα κράτη μέλη. Θα μπορούσε να καθοριστεί σειρά αποδεκτών κριτηρίων για τη στάθμιση του ενεργητικού των οργανισμών, ούτως ώστε να διασφαλιστεί μεγαλύτερη συνοχή. Θα μπορούσε επίσης να προσαρτηθεί στην οδηγία κατάλογος φορέων αξιόπιστων δεδομένων που θα συμφωνηθεί από κοινού καθώς και διαδικασία για την ενημέρωσή του. Οι εν λόγω φορείς παροχής δεδομένων θα πρέπει ιδίως να είναι σε θέση να διασφαλίζουν την αξιοπιστία των δεδομένων για τους οργανισμούς που είναι εγκατεστημένοι εκτός της ΕΕ.

Όσον αφορά το άρθρο 8, κρίνονται απαραίτητες δύο βελτιώσεις. Πρώτον, για να τεθεί πέρας στις τρέχουσες αβεβαιότητες όσον αφορά την αντιμετώπιση των κοινών λογαριασμών και των κοινών δικαιωμάτων επ' αυτών, θα μπορούσε να ζητηθεί από τους φορείς πληρωμής να παράσχουν ορισμένες πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά της πληρωμής (αν το αναφερόμενο ποσό είναι το πλήρες ποσό, το πραγματικό μερίδιο που οφείλεται στον πραγματικό δικαιούχο ή ισοδύναμο μερίδιο). Δεύτερον, θα ήταν σκόπιμο να αρθούν τα σημερινά όρια του άρθρου 8 παράγραφος 2, τα οποία δεν υποχρεώνουν τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε διάκριση μεταξύ του ποσού που αντιστοιχεί στους τόκους μιας πληρωμής και του συνολικού ποσού του προϊόντος μιας πώλησης, εξαγοράς ή εξόφλησης απαιτήσεων ή μεριδίων σε ΟΣΕΚΑ. Η έλλειψη αυτή λεπτομερειών θίγει την αξία των ανταλλασσόμενων πληροφοριών και αυξάνει τον διοικητικό φόρτο για το κράτος μέλος κατοικίας του πραγματικού δικαιούχου κατά τρόπο δυσανάλογο σε σχέση με τον φόρτο που συνεπάγεται η παροχή λεπτομερών πληροφοριών στον φορέα πληρωμής και στο κράτος μέλος εγκατάστασής τους. Έτσι, είναι ακόμη πιο δύσκολο να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της οδηγίας.

Όσον αφορά το άρθρο 13, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να εξετάσει αν είναι δυνατό να καταργηθεί η διαδικασία παρέκκλισης από την παρακράτηση στην πηγή με βάση πιστοποιητικό που διαβιβάζεται από τον πραγματικό δικαιούχο. Η διαδικασία αυτή παρέχει λιγότερες λεπτομέρειες στο κράτος κατοικίας του πραγματικού δικαιούχου και αποδεικνύεται λιγότερο πρακτική για τον πραγματικό δικαιούχο από την εναλλακτική διαδικασία της εκούσιας δημοσιοποίησης και ανταλλαγής πληροφοριών. Η επιπλέον επιβάρυνση που θέτει η υποχρεωτική εφαρμογή της δεύτερης αυτής διαδικασίας στη φορολογική διοίκηση του κράτους του φορέα πληρωμής θεωρείται αιτιολογημένη. Επιπλέον, η εφαρμογή της διαδικασίας του πιστοποιητικού μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα συμβατότητας με την ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων, για παράδειγμα επειδή δυσκολεύει τους πολίτες της ΕΕ που έχουν τη φορολογική τους έδρα εκτός της ΕΕ να αποφύγουν την παρακράτηση στην πηγή για την οποία δεν μπορούν να λάβουν πίστωση ή επιστροφή.

Τέλος, το άρθρο 18 θα μπορούσε να συμπληρωθεί με επιπλέον υποχρέωση για τα κράτη μέλη να μοιράζονται μεταξύ τους και με την Επιτροπή εγκαίρως ορισμένες βασικές στατιστικές για μια πλήρη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της οδηγίας. Προς το σκοπό αυτό, θα μπορούσαν να προβλεφθούν ορισμένες συμπληρωματικές αλλά ανάλογες διατάξεις που θα επιβάλλουν στους φορείς πληρωμής να παρέχουν επιπλέον πληροφορίες στις φορολογικές διοικήσεις (για παράδειγμα τον αριθμό των πραγματικών δικαιούχων που υπόκεινται σε φόρο παρακράτησης στο πλαίσιο της οδηγίας).

[1] Οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες, εγκεκριμένοι σύμφωνα με την οδηγία 85/611/ΕΟΚ.

[2] Στο πλαίσιο αυτό, οι «τραπεζικές καταθέσεις» αφορούν τις καταθέσεις από τα τραπεζικά ιδρύματα και οι «μη τραπεζικές» αφορούν τις καταθέσεις από άλλους οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών προσώπων και των εταιρειών.

[3] Οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες δεν εγκρίνονται σύμφωνα με την οδηγία 85/611/EΟΚ.

[4] Οδηγία 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Οκτωβρίου 2005 σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας