Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της απόφασης 2000/24/EΚ προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η νέα πολιτική της σχετικά με την ευρύτερη Ευρώπη και τις γειτονικές σχέσεις

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η παρούσα πρόταση αφορά την αναθεώρηση, για την υπολειπόμενη διάρκεια της εντολής, της εγγύησης που παρέχεται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για δάνεια που χορηγεί από ιδίους πόρους σε διάφορες τρίτες χώρες. Οι τροποποιήσεις προτείνονται μετά την ενδιάμεση ανασκόπηση που πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 1 της απόφασης 2000/24/EΚ [1] του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε.

[1] ΕΕ L 9 της 13.1.2000, σ. 24.

Τα τρέχοντα συνολικά ανώτατα όρια για τις πιστώσεις που ανοίγονται ισοδυναμούν με 19.460 εκατ. ευρώ, που κατανέμονται ως εξής:

- Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ) [2] // 9.280 εκατ. ευρώ

[2] Συμπεριλαμβανομένων των Δυτικών Βαλκανίων (Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κροατία, Σερβία και Μαυροβούνιο, Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας)

- Χώρες της Μεσογείου (MED) : // 6.425 εκατ. ευρώ

- Λατινική Αμερική και Ασία (ALA) // 2.480 εκατ. ευρώ

- Δημοκρατία της Ν. Αφρικής (ΔΝA) // 825 εκατ. ευρώ

- Ειδικό πρόγραμμα δράσης για την τελωνιακή ένωση EΚ - Τουρκίας (ΕΠΔ Τουρκίας) // 450 εκατ. ευρώ

Επιπλέον, η κοινοτική εγγύηση που καλύπτει την ειδική διευκόλυνση για την Τουρκία μετά τους σεισμούς βάσει της απόφασης 1999/786/EΚ [3] (TERRA) έλαβε τη μορφή επέκτασης της συνολικής εγγύησης βάσει της απόφασης 2000/24/EΚ. Το ανώτατο όριο των πιστώσεων για τη δράση TERRA ανέρχεται σε 600 εκατ. ευρώ. Συνεπώς, το τρέχον ανώτατο συνολικό όριο ανέρχεται σε 20.060 εκατ. ευρώ.

[3] ΕΕ L 308 της 3.12.1999, σ. 35.

Όπως προκύπτει από πρόγραμμα δραστηριοτήτων της ΕΤΕπ το οποίο εγκρίθηκε από το διοικητικό της συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2002, οι προβολές για τη χρησιμοποίηση των διαφόρων περιφερειακών κονδυλίων για την υπολειπόμενη διάρκεια της εντολής, δείχνουν ότι ο συνολικός όγκος του εγγυημένου δανεισμού είναι ελαφρώς υψηλότερος από το γενικό ανώτατο όριο της εντολής. Λαμβάνοντας υπόψη τις προβολές αυτές, αφενός, και την εξέλιξη των προτεραιοτήτων εξωτερικής πολιτικής της Κοινότητας, αφετέρου, η Επιτροπή προτείνει τις ακόλουθες τροποποιήσεις:

1. Νέα γεωγραφική κατανομή του τρέχοντος ποσού της εντολής στο πλαίσιο του ισχύοντος ανωτάτου ορίου των 19.460 εκατ. ευρώ [4]

[4] Εξαιρουμένης της δράσης TERRA (600 εκατ. ευρώ).

Ειδικότερα, προτείνεται:

- η αναδιάρθρωση του ισχύοντος χρηματοδοτικού πλαισίου για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ώστε να καλύπτει τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Τουρκία και τα Δυτικά Βαλκάνια [5] (νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο για τις νοτιοανατολικές γειτονικές χώρες), κατ' εφαρμογή της συμφωνίας της Κοπεγχάγης για τη χρηματοδότηση προενταξιακής στήριξης προς την Τουρκία από το 2004, από το κεφάλαιο "Προενταξιακή στρατηγική" των δημοσιονομικών προοπτικών. Ποσό ύψους 2.085 εκατ. ευρώ θα μεταφερθεί σε αυτό το νέο κονδύλιο από το κονδύλιο για τις μεσογειακές χώρες. Το ποσό αυτό είναι ανάλογο με το μερίδιο της Τουρκίας στην εντολή MED έως τα τέλη του 2002. Το ανώτατο όριο αυτού του χρηματοδοτικού πλαισίου θα ανέλθει σε 9.185 εκατ. ευρώ.

[5] Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κροατία, Σερβία και Μαυροβούνιο, Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.

- ο επαναπροσδιορισμός του νέου πλαισίου δανεισμού για τις χώρες MED ούτως ώστε να ενταχθεί σε αυτό ο προβλεπόμενος δανεισμός στο πλαίσιο της FEMIP (Ευρωμεσογειακή διευκόλυνση για επενδύσεις και εταιρική σχέση) κατόπιν του Συμβουλίου της Βαρκελώνης τον Μάρτιο του 2002 και σύμφωνα με την πρωτοβουλία "Ευρύτερη Ευρώπη" [6]. Μετά τη μεταφορά της Τουρκίας, το αναθεωρημένο ανώτατο όριο για τις χώρες MED θα ανέλθει σε 6.520 εκατ. ευρώ.

[6] Ευρύτερη Ευρώπη - Γειτονικές σχέσεις: Ένα νέο πλαίσιο σχέσεων με τους γείτονές μας στα ανατολικά και νότια σύνορά μας, ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο COM (2003) 104.

2. Περιορισμένη γεωγραφική επέκταση της εντολής στη Ρωσία και στα ΔΝΑΚ

Η ανακοίνωση της Επιτροπής "Ευρύτερη Ευρώπη - Γειτονικές σχέσεις" προβλέπει την προοδευτική και στοχοθετημένη επέκταση της γενικής δανειοδοτικής εντολής της ΕΤΕπ στη Ρωσία, στην Ουκρανία και στη Μολδαβία (και ενδεχομένως στη Λευκορωσία), σε στενή συνεργασία με την ΕΤΑΑ και άλλα συναφή ΔΧΙ. Στόχος της επέκτασης των δραστηριοτήτων της ΕΤΕπ θα πρέπει να είναι η επιβράβευση των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών που έχουν αναλάβει οι εν λόγω νέες γειτονικές χώρες. Η επέκταση αυτή αντικατοπτρίζει την πολιτική σημασία της περιοχής αυτής για την ΕΕ, καθώς και την ανάγκη αύξησης των επενδύσεων σε υποδομές, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχυθούν μέσω των σχεδίων της ΕΤΕπ. Στην περίπτωση της Ρωσίας, η δανειοδότηση μπορεί επίσης να στηρίζεται στην εμπειρία που έχει αποκτηθεί με την παρούσα εντολή δανειοδότησης για την υποστήριξη περιβαλλοντικών σχεδίων στη λεκάνη της Βαλτικής Θάλασσας της Ρωσίας. Η δανειοδοτική δραστηριότητα της ΕΤΕπ θα ενεργοποιείται μεμονωμένα για κάθε χώρα, ανάλογα με τις κατάλληλες μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που καταβάλλονται σε κάθε μία από αυτές, σύμφωνα με την εφαρμογή τα προγράμματα δράσης που έχουν συμφωνηθεί από κοινού. Ωστόσο, όσον αφορά τη Ρωσία, η επέκταση θα εφαρμόζεται ως έχει σε σχέδια που είναι επί του παρόντος επιλέξιμα βάσει της απόφασης 2001/777/ΕΚ [7], μόλις καλυφθεί το ανώτατο όριο των 100 εκατ. ευρώ που προβλέπει η απόφαση.

[7] ΕΕ L 292, 9.11.2001, σ. 41.

Λαμβάνοντας υπόψη το χρόνο που απαιτείται για την εφαρμογή, είναι ρεαλιστικό να προβλεφθούν μικρά μόνο ποσά για την περίοδο μέχρι το 2006. Το αρχικό κονδύλιο δανειοδότησης θα φτάσει σε 300 εκατ. ευρώ συνολικά για τις σχετικές χώρες.

Τα 300 εκατ. ευρώ που προβλέπονται για αυτή τη νέα ομάδα χωρών θα προστεθούν στο συνολικό ανώτατο όριο που καθορίστηκε στην απόφαση του Συμβουλίου 2000/24/ΕΚ για τις περιοχές που προβλέπονται σήμερα. Ωστόσο, θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους κανόνες με τη γενική εντολή και να υπαχθούν στη συνολική εγγύηση του 65% που εφαρμόζεται για ολόκληρη την εντολή.

Προτεινόμενα αναθεωρημένα ανώτατα όρια

(εκατ. ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3. Αναθεωρημένος ορισμός του πολιτικού κινδύνου

Από την έκδοση της απόφασης του Συμβουλίου 2000/24/EΚ το 1999, η εμπειρία της ΕΤΕπ έδειξε ότι η αύξηση της δανειοδότησης στο πλαίσιο ιδιωτικών-δημόσιων εταιρικών σχέσεων (ή παρόμοιων σχημάτων) απαιτεί την επέκταση του ορισμού του πολιτικού κινδύνου ώστε να περιλάβει περιπτώσεις αθέτησης ορισμένων συμβάσεων (π.χ. συμφωνιών παραχώρησης εκμετάλλευσης ή άντλησης) από την κυβέρνηση υποδοχής (ή άλλες δημόσιες αρχές) και μετέπειτα αποτυχία να εξαναγκαστεί η κυβέρνηση της χώρας υποδοχής να συμμορφωθεί με εις βάρος της διαιτητική απόφαση ή παρόμοιο μέτρο. Συνεπώς, προτείνεται να επεκταθεί η κάλυψη του πολιτικού κινδύνου ώστε να περιλάβει την αθέτηση σύμβασης σε συνδυασμό με την αρνησιδικία.

2003/0232 (CNS)

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της απόφασης 2000/24/EΚ προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η νέα πολιτική της σχετικά με την ευρύτερη Ευρώπη και τις γειτονικές σχέσεις

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 308,

την πρόταση της Επιτροπής [8],

[8] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [9],

[9] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Οι συνθήκες προσχώρησης που υπεγράφησαν στις 16 Απριλίου 2003 θα αρχίσουν να ισχύουν την 1η Μαΐου 2004.

(2) Η έκθεση [10] που καταρτίστηκε από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της απόφασης 2000/24/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1999 με την οποία παρέχεται εγγύηση της Κοινότητας στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σε περίπτωση ζημιών από δάνεια που χορηγούνται για σχέδια εκτός της Κοινότητας (Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, χώρες της Μεσογείου, Λατινική Αμερική και Ασία, Νότια Αφρική) [11] καταλήγει στο συμπέρασμα ότι θα ήταν σκόπιμο να επέλθουν ορισμένες τροποποιήσεις στην απόφαση αυτή, ιδίως ενόψει της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[10] COM(2003) [ ... ]

[11] ΕΕ L 9 της 13.1.2000, σ. 24. Απόφαση όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση 2001/778/ΕΚ (ΕΕ L 292 της 9.11.2001, σ. 43).

(3) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου 2002 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η χρηματοδότηση της προενταξιακής στήριξης προς την Τουρκία από το 2004 θα πραγματοποιείται από το κονδύλιο "προενταξιακές δαπάνες" του προϋπολογισμού.

(4) Θα πρέπει να προβλεφθεί μία υπό όρους επέκταση της γενικής δανειοδοτικής εντολής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) στη Ρωσία και στα Δυτικά Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΔΝΑΚ) για τη στήριξη της πολιτικής που στηρίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής "Ευρύτερη Ευρώπη - Γειτονικές σχέσεις: Ένα νέο πλαίσιο σχέσεων με τους γείτονές μας στα ανατολικά και νότια σύνορά μας" [12].

[12] COM (2003)104

(5) Οι δανειοδοτήσεις της ΕΤΕπ βάσει της απόφασης 2001/777/ΕΚ του Συμβουλίου της 6ης Νοεμβρίου 2001 για τη χορήγηση κοινοτικής εγγύησης στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κατά ζημιών βάσει ειδικής δανειοδοτικής δράσης για επιλεγμένα περιβαλλοντικά σχέδια στη λεκάνη της Βαλτικής Θάλασσας της Ρωσίας στο πλαίσιο της Βόρειας Διάστασης [13] προσεγγίζουν το ανώτατο όριό τους.

[13] ΕΕ L 292, 9.11.2001, σ. 41.

(6) Από την έκδοση της απόφασης 2000/24/EΚ, η εμπειρία της ΕΤΕπ για τις μεταβαλλόμενες πρακτικές στον τομέα των εγγυήσεων για την προστασία των επενδύσεων έδειξε ότι απαιτείται η επανεξέταση του φάσματος των πολιτικών κινδύνων που καλύπτονται από την εγγύηση της Κοινότητας.

(7) Βάσει του συστήματος καταμερισμού των κινδύνων η εγγύηση του προϋπολογισμού πρέπει να καλύπτει, εκτός από τους πολιτικούς κινδύνους που προκαλείται από τη μεταφορά συναλλάγματος, απαλλοτριώσεις, πόλεμο ή εμφύλια αναταραχή, και τους κινδύνους που προκαλούνται από αρνησιδικία κατά την αθέτηση ορισμένων συμβάσεων από την κυβέρνηση ή άλλες αρχές τρίτης χώρας.

(8) Η δημοσιονομική προοπτική για την περίοδο 2000 έως 2006 σύμφωνα με τη διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού [14] προβλέπει ένα ανώτατο όριο για το αποθεματικό εγγύησης δανείων στον κοινοτικό προϋπολογισμό ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως.

[14] ΕΕ C 172 της 18.6.1999, σ. 1.

(9) Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως η απόφαση 2000/24/ΕΚ.

(10) Για την έκδοση της παρούσας απόφασης, η συνθήκη δεν προβλέπει άλλες εξουσίες εκτός από αυτές του άρθρου 308.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Η απόφαση 2000/24/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

(1) Το άρθρο 1 τροποποιείται ως εξής:

(α) H παράγραφος 1 τροποποιείται ως εξής:

(i) το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Η Κοινότητα παρέχει συνολική εγγύηση στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), στην περίπτωση που η τελευταία δεν εισπράξει τις πληρωμές που αντιστοιχούν σε πιστώσεις που έχουν ανοιχθεί, σύμφωνα με τα συνήθη κριτήριά της, και προς υποστήριξη των σχετικών στόχων εξωτερικής πολιτικής της Κοινότητας, για επενδυτικά σχέδια που πραγματοποιούνται στις γειτονικές χώρες στα ανατολικά και νότια σύνορά μας, τις χώρες της Μεσογείου, τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας, τη Δημοκρατία της Νότιας Αφρικής και τη Ρωσία και στα Δυτικά Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΔΝΑΚ)."

(ii) στο δεύτερο εδάφιο, η δεύτερη πρόταση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο :

"Το συνολικό ανώτατο όριο των πιστώσεων που ανοίγονται ισούται με 19.760 εκατ. ευρώ, που κατανέμεται ως ακολούθως:

- Νοτιοανατολικές γειτονικές χώρες:

9.185 εκατ. ευρώ,

- Μεσογειακές χώρες:

6.520 εκατ. ευρώ,

- Λατινική Αμερική και Ασία:

2.480 εκατ. ευρώ,

- Δημοκρατία της Νότιας Αφρικής:

825 εκατ. ευρώ,

- Ειδικό πρόγραμμα δράσης για την παγίωση και τη σύσφιξη της τελωνειακής ένωσης ΕΚ-Τουρκίας:

450 εκατ. ευρώ,

- Ρωσία και Δυτικά Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΔΝΑΚ):

300 εκατ. ευρώ.

και θα χρησιμοποιηθούν το αργότερο έως την 31η Ιανουαρίου 2007. Οι πιστώσεις που έχουν ήδη υπογραφεί θα λαμβάνονται υπόψη αφαιρούμενες από τα περιφερειακά ανώτατα όρια. Ωστόσο, το κονδύλιο που προβλέπεται για τη Ρωσία και τα Δυτικά Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΔΝΑΚ) θα διατεθεί με τον όρο ότι οι χώρες αυτές θα πληρούν ορισμένες συγκεκριμένες προϋποθέσεις που ορίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με την ανακοίνωσή της "Ευρύτερη Ευρώπη - Γειτονικές σχέσεις: Ένα νέο πλαίσιο σχέσεων με τους γείτονές μας στα ανατολικά και νότια σύνορά μας". Η Επιτροπή εγκρίνει τη διάθεση των κονδυλίων για τη Ρωσία και τα ΔΝΑΚ χωριστά για κάθε μεμονωμένη χώρα. Εντούτοις, όσον αφορά τη Ρωσία, τα σχέδια που πληρούν τα κριτήρια που προσδιορίζονται στην απόφαση 2001/777/ΕΚ του Συμβουλίου θα είναι επιλέξιμα αμέσως μόλις καλυφθεί το όριο των 100 εκατ. ευρώ που προβλέπει η απόφαση αυτή."

(β) H παράγραφος 2 τροποποιείται ως εξής:

(i) η πρώτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"- Νοτιοανατολικές γειτονικές χώρες: Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Κροατία, Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Ρουμανία, Σερβία και Μαυροβούνιο, Τουρκία."

(ii) στη δεύτερη περίπτωση διαγράφονται οι λέξεις "Κύπρος", "Μάλτα" και "Τουρκία".

(iii) προστίθεται η ακόλουθη περίπτωση :

"- Ρωσία και Δυτικά Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΔΝΑΚ): Λευκορωσία, Μολδαβία, Ρωσία, Ουκρανία."

(2) Στο άρθρο 2 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:

"Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης το αργότερο στις 31 Ιανουαρίου 2006."

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ την 1η Μαΐου 2004.

Βρυξέλλες ,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>