ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(91) 100 τελικό 
Βρυξέλλες, 1 Φεβρουαρίου 1991 
Avrntotvian me EITITOOITISC QTQ luuBoùXto 
H tfÉXiFn KCII το uéXXov me ΚΓΠ - tvvoaao irooflXnuaTiquou me 
Emiooirtc 

Ανακοίνωση της Επιτροπής οτο EvuBoflMo 
θέυα : Η εΕέλιΕη και το υέλλον xnc ΚΓΠ - ΐννοαΦΟ ττοοΒληυατιουού me 
Επιτροπής 
ι. Tq tefaMéyq τον προβλήματος της ΚΓΠ 
1. Η κοινή γεωργική πολιτική δημιουργήθηκε σε μία εποχή που η 
παραγωγή των περισσοτέρων προϊόντων διατροφής στην Ευρώπη ήταν 
ελλειμματική. Οι μηχανισμοί της ΚΓΠ σχεδιάστηκαν σε συνάρτηση 
με την εν λόγω κατάσταση. Βασικά οι μηχανισμοί αυτοί 
εξασφαλίζουν την στήριξη των εγχωρίων τιμών και εισοδημάτων, 
είτε μέσω της παρέμβασης και της προστασίας στα σύνορα είτε, 
εφόσον δεν υπάρχει εξωτερική προστασία, μέσω κυμαινόμενων 
ενισχύσεων ("deficiency payments" - πληρωμές για την κάλυψη 
ελλειμμάτων) που καταβάλλονται στις βιομηχανίες μεταποίησης οι 
οποίες χρησιμοποιούν ως πρώτη ύλη κοινοτικά γεωργικά προϊόντα τα 
οποία πληρώνονται στον παραγωγό σε τιμή υψηλότερη από την 
παγκόσμια τιμή. 
Η πολιτική αυτή συνέβαλε στην οικονομική ανάπτυξη και 
επέτρεψε τον εφοδιασμό των ευρωπαίων καταναλωτών με μια μεγάλη 
ποικιλία τροφίμων ποιότητας σε λογικές τιμές. Εντούτοις, το 
σύστημα αυτό, το οποίο είναι απόλυτα προσαρμοσμένο στην 
κατάσταση ενός ελλειμματικού γεωργικού τομέα, παρουσίασε 
ορισμένα σοβαρά μειονεκτήματα από τη στιγμή που η Κοινότητα 
άρχισε να καθίσταται όλο και περισσότερο πλεονασματική όσον 
αφορά τα περισσότερα γεωργικά προϊόντα της. Τα εν λόγω 
μειονεκτήματα δύνανται να αποδοθούν περιληπτικά κατά τον 
ακόλουθο τρόπο : 
- 2 -
Οι τιμές και οι εγγυήσεις που παρέχονται από τους 
μηχανισμούς παρέμβασης και κυμαινόμενων ενισχύσεων ευνοούν 
την ανάπτυξη της παραγωγής σε ρυθμούς που αναποκρίνονται 
ολοένα λιγότερο στις δυνατότητες απορρόφησης της αγοράς : 
μεταξύ του 1973 και του 1988 ο όγκος της γεωργικής παραγωγής 
της ΕΟΚ αυξήθηκε κατά 2% ετησίως ενώ η εσωτερική κατανάλωση 
αυξήθηκε μόνο κατά 0,5% ετησίως. 
Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε συσσώρευση δαπανηρών αποθεμάτων 
(3,7 δισεκατ. Ecu στον προϋπολογισμό του 1991). Αναγκάζει 
επίσης την ΕΟΚ να εξάγει διαρκώς μεγαλύτερες ποσότητες σε 
μια παγκόσμια αγορά που παραμένει στάσιμη. Κατά τον τρόπο 
αυτό αιτιολογούνται εν μέρει οι αρκετά σημαντικές εντάσεις 
που δημιουργούνται μεταξύ της ΕΟΚ και των εμπορικών εταίρων 
της. 
Ένα σύστημα που συνδέει την ενίσχυση του γεωργικού τομέα με 
τις παραχθείσες ποσότητες οδηγεί σε αύξηση της γεωργικής 
παραγωγής και κατά συνέπεια ευνοεί την εντατικοποίηση των 
μεθόδων παραγωγής. Η διαδικασία αυτή, ανεξέλεκτη, έχει 
αρνητικές συνέπειες : όπου υπάρχει εντατική παραγωγή υπάρχει 
καταχρηστική εκμετάλλευση του φυσικού περιβάλλοντος, ρύπανση 
των υδάτων, εξάντληση των γαιών. Στις περιοχές όπου η γη 
δεν καλλιεργείται πλέον, δεδομένου ότι η παραγωγή συνδέεται 
ολοένα και λιγότερο με το έδαφος, συναντάται απερήμωση και 
αποχέρσωση. 
Η ενίσχυση των εισοδημάτων που βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά 
σε εγγυήσεις των τιμών είναι σε μεγάλο βαθμό συνάρτηση του 
όγκου της παραγωγής και κατά συνέπεια το μεγαλύτερο μέρος 
της ενίσχυσης συγκεντρώνεται στις μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις 
με την εντατικότερη παραγωγή. Κατά τον τρόπο αυτό, για 
παράδειγμα, στο 6% των εκμεταλλεύσεων παραγωγής σιτηρών 
συγκεντρώνεται το 50% των εκτάσεων που παράγουν σιτηρά και 
το 60% της παραγωγής, το 15% των εκμεταλλεύσεων 
γαλακτοπαραγωγής παράγει το 50% του γάλακτος στην ΕΟΚ, το 
10% των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων εκτροφής βοοειδών 
συγκεντρώνει το ήμισυ του ζωικού κεφαλαίου. Κατά συνέπεια, 
το 80% της ενίσχυσης που χορηγείται από το FEOGA προορίζεται 
για το 20% περίπου των εκμεταλλεύσεων, οι οποίες εξάλλου, 
καλύπτουν το μεγαλύτερο τμήμα των γεωργικών γαιών. Με το 
- 3 -
ισχύον σύστημα δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη τα εισοδήματα 
της μεγάλης πλειοψηφίας των μικρομεσαίων οικογενειακών 
εκμεταλλεύσεων 
Η αγοραστική δύναμη του συνόλου των γεωργών βελτιώθηκε 
ελάχιστα μόνο κατά την διάρκεια της περιόδου 1975-89. Η 
εξέλιξη αυτή είναι ακόμη περισσότερο ανησυχητική δεδομένου 
ότι κατά την διάρκεια της ίδιας περιόδου ο ενεργός γεωργικός 
πληθυσμός της ΕΟΚ μειώθηκε κατά 35%. 
Είναι πολύ δύσκολο να γίνει αποδεκτό το γεγονός ότι οι 
γεωργικές δαπάνες αυξάνονται ακατάπαυστα σε έντονους 
ρυθμούς. 0 προϋπολογισμός του τμήματος Εγγυήσεων του FEOGA 
ήταν κατά το 1975 4,5 δισεκατ. Ecu, ενώ το 1980 αυξήθηκε σε 
11,3 δισεκατ. Ecu και το 1991 σε 31,5 δισεκατ. Ecu (ποσό που 
αντιπροσωπεύει 11,5 δισεκατ. Ecu σε τιμές του 1975). 
Η σύγκριση μεταξύ ενός προϋπολογισμού που αυξάνεται με την 
ταχύτητα αυτή αφενός και αφετέρου ενός γεωργικού εισοδήματος 
που αυξάνεται με τόσο βραδείς ρυθμούς καθώς και ενός ενεργού 
γεωργικού πληθυσμού που μειώνεται, παρέχει σαφείς ενδείξεις 
ότι οι μηχανισμοί της ΚΓΠ, κατά τον τρόπο που λειτουργούν 
επί του παρόντος, δεν είναι πλέον σε θέση να επιτύχουν 
ορισμένους στόχους της γεωργικής πολιτικής που έχουν οριστεί 
στο άρθρο 39 της συνθήκης της Ρώμης να εξασφαλίζει ένα 
δίκαιο βιοτικό επίπεδο στο γεωργικό πληθυσμό, να 
σταθεροποιεί τις αγορές, να διασφαλίζει λογικές τιμές στους 
καταναλωτές, να λαμβάνονται υπόψη η κοινωνική δομή της 
γεωργίας καθώς και οι διαρθρωτικές και φυσικές ανισότητες 
μεταξύ των διαφόρων γεωργικών περιοχών. 
Τα σημαντικότερα κοινωνικο-οικονομικά χαρακτηριστικά είναι 
τα ακόλουθα : 
περισσότερο από το ήμισυ του γεωργικού πληθυσμού της 
Κοινότητας αποτελείται από άτομα ηλικίας 55 ετών και 
άνω· 
- τα επίπεδα εισοδημάτων παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές στα 
διάφορα κράτη μέλη : στα πλουσιότερα κράτη μέλη το 
εισόδημα κατά κεφαλή είναι τριπλάσιο από το αντίστοιχο 
εισόδημα στα πτωχότερα κράτη μέλη· 
ένας στους τρεις γεωργούς εργάζεται με μερική 
απασχόληση· 
- 4 
οι διαφορές στο μέγεθος των γεωργικών εκμεταλλεύσεων 
κατά μέσο όρο μεταξύ των κρατών μελών είναι σημαντικές 
(4 έως 65 εκτάρια). 
II. Οι itoavugToifoineetoec ueTaoQuBuioEtc 
1. Η ανωτέρω ανάλυση δεν πραγματοποιείται δυστυχώς για πρώτη 
φορά. Ουσιαστικά έχει ήδη πραγματοποιηθεί πολλές φορές, ιδίως 
κατά το 1985 που η Επιτροπή, με βάση τη "Λευκή Βίβλο" που 
εξέδωσε, πραγματοποίησε ευρύ διάλογο με αντικείμενο τους 
μελλοντικούς στόχους της ευρωπαϊκής γεωργίας. Αφού ολοκληρώθηκε 
ο εν λόγω διάλογος η Επιτροπή ενέκρινε ορισμένους 
προσανατολισμούς (μνημόνιο της 18ης Δεκεμβρίου 1985) που 
δύνανται να αποδοθούν περιληπτικά ως εξής : 
προοδευτική μείωση της παραγωγής στους πλεονασματικούς 
τομείς, μέσω μιας πολιτικής τιμών που θα βασίζεται στις 
ανάγκες της αγοράς, 
να λαμβάνονται υπόψη αποτελεσματικότερα και συστηματικά τα 
προβλήματα που αφορούν τα εισοδήματα των μικρών 
οικογενειακών εκμεταλλεύσεων, 
ενίσχυση της γεωργικής δραστηριότητας στις περιοχές που 
είναι απαραίτητη για την περιφερειακή ανάπτυξη, τη διατήρηση 
των κοινωνικών ισορροπιών και την προστασία του 
περιβάλλοντος, 
αύξηση του βαθμού ευαισθητοποίησης των γεωργών για 
περιβαλλοντολογικά προβλήματα. 
2. Με βάση τους εν λόγω προσανατολισμούς, οι οργανώσεις αγοράς 
αποτέλεσαν το αντικείμενο μεταρρυθμίσεων τα βασικά στοιχεία των 
οποίων περιλαμβάνονται στα πορίσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 
του Φεβρουαρίου 1988 (οι σταθεροποιητές). Χρησιμοποιώντας 
διαφορετικές μεθόδους, προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα 
χαρακτηριστικά κάθε οργάνωσης αγοράς, οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις 
αποσκοπούσαν σε κοινούς στόχους μείωση των τιμών εφόσον οι 
- 5 -
ποσότητες που παράγονται υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο όριο, 
αυξημένη συμμετοχή των παραγωγών στη χρηματοδότηση των δαπανών 
(περίπτωση των σιτηρών), μείωση των εγγυήσεων που παρέχονται από 
την ηαρέμβαοτ). Καθορίστηκε ένα ανώτατο όριο για τις δαπάνες 
έτσι ώστε να συνδέονται οι εν λόγω δαπάνες με την εξέλιξη του 
ΑΕΠ της ΕΟΚ. 
Η εν λόγω πολιτική στον τομέα της αγοράς, βασισμένη κυρίως 
σε μέτρα σχετικά με τις τιμές, θα έπρεπε να συνοδεύεται, σύμφωνα 
με τα πορίσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, από διατάξεις που 
έχουν διπλό στόχο : 
Μείωση του όγκου της παραγωγής, χάρη στην εφαρμογή ενός 
καθεστώτος παύσης της καλλιέργειας γεωργικών γαιών, 
εκτατικοποίησης, μετατροπής της παραγωγής και πρόωρης 
συνταξιοδότησης σε συνδυασμό με την παύση της χρησιμοποίησης 
των γαιών που αποδεσμεύονται, για γεωργικούς σκοπούς. 
Μείωση των επιπτώσεων από την πτώση των τιμών και από την 
αυξημένη συνυπευθυνότητα, για τα εισοδήματα των περισσότερο 
ευάλωτων από οικονομική άποψη εκμεταλλεύσεων. Για την 
αντιμετώπιση του προβλήματαος αυτού σχεδιάστηκε το καθεστώς 
χορήγησης των κατ'αποκοπή ενισχύσεων και μείωσης της 
εισφοράς συνυπευθυνότητας που εφαρμόστηκε σε ορισμένες 
οργανώσεις αγορών (γάλα, σιτηρά). 
III. ΑΚΟλΟΥ I gU&L 
Τα μέτρα που έχουν ληφθεί σε επίπεδο αγορών είχαν κάποια 
επίπτωση εφόσον σταμάτησε η ταχεία ανάπτυξη της παραγωγής. Το 
καλύτερο παράδειγμα είναι η περίπτωση των ελαιούχων προϊόντων 
των οποίων η παραγωγή φαίνεται ότι σταθεροποιήθηκε γύρω στα 11 
έως 12 εκατομμύρια τόνους. 
Η εξέλιξη αυτή, που συνδέεται με την εξαιρετικά ευνοϊκή 
διεθνή συγκυρία κατά το 1988 και 1989, επέτρεψε στην Κοινότητα 
να διανύσει δύο περιόδους εμπορίας χωρίς σημαντικό πρόβλημα, 
μειώνοντας τα αποθέματα της και τις δαπάνες του προϋπολογισμού. 
Τα προαναφερθέντα όμως δεν αφήνουν περιθώριο για αυταπάτες. 
Έχει εκ νέου διαταραχθεί σε μεγάλο βαθμό η ισορροπία ορισμένων 
αγορών ή υπάρχει κίνόυνος να διαταραχθεί σύντομο: : 
- 6 -
Η παραγωγή βοείου κρέατος αυξάνεται και τα αποθέματα στον 
τομέα αυτό ανέρχονται σε 700.000 τόνους, δηλαδή στα ίδια 
περίπου πρωτοφανή επίπεδα που ήταν κατά το τέλος του 1987. 
Τα αποθέματα βουτύρου και γάλακτος σε σκόνη αυξάνονται και 
ανέρχονται αντίστοιχα σε 278.000 τόνους και 335.000 τόνους. 
Η παραγωγή προβείου κρέατος αυξάνεται σταθερά και οι 
αναλήψεις υποχρεώσεων στα πλαίσια του προϋπολογισμού 
διπλασιάστηκαν κατά τη διάρκεια περιόδου 4 ετών. 
Η παραγωγή καπνού υπερβαίνει σήμερα κατά 30.000 τόνους 
περίπου τη μέγιστη εγγυημένη ποσότητα και οι δαπάνες που 
απορρέουν από την εφαρμογή του καθεστώτος αυξήθηκαν κατά το 
1/3 περίπου κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. 
Όσον αφορά τον οίνο, το δυναμικό της σχετικής παραγωγής, σε 
συνδυασμό με τη συνεχή μείωση της κατανάλωσης επιτραπέζιου 
οίνου, δημιουργεί τον κίνδυνο να αυξηθούν τα δημόσια 
αποθέματα αλκοόλης (8 εκατ. εκατόλιτρα επί του παρόντος). 
Όσον αφορά τη ζάχαρη, η ανάγκη να διατηρηθεί η 
ανταγωνιστικότητα και να βελτιωθεί η συνοχή με άλλα 
καθεστώτα, οδηγεί στην αναθεώρηση των ισχυουσών διατάξεων. 
Η εξέλιξη της αγοράς των σιτηρών είναι πολύ ανησυχητική. Αν 
και η συνολική παραγωγή διατηρήθηκε στα 160 εκατομμύρια 
τόνους περίπου, εξακολουθούν να υπάρχουν δύο βασικά 
προβλήματα. Η κατανάλωση σιτηρών στις ζωοτροφές μειώνεται 
αδιάκοπα με ρυθμό 1,5 έως 2 εκατομμύρια τόνους ετησίως, λόγω 
του ανταγωνισμού από τα προϊόντα υποκατάστασης. Επιπλέον, η 
παραγωγή σίτου αυξήθηκε κατά 10 εκατομμύρια τόνους κατά τα 3 
τελευταία έτη, ενώ δεν σημειώθηκε κατά τα τελευταία 10 έτη 
αύξηση στη διεθνή αγορά. Τα αποθέματα σιτηρών στην 
παρέμβαση σημειώνουν πάρα πολύ μεγάλη αύξηση (ανέρχονται 
σήμερα σε 18 εκατομμύρια τόνους αντί για 11,5 εκατομμύρια 
τόνους στην αρχή της περιόδου εμπορίας). Σύμφωνα με τις 
πρώτες προβλέψεις για την επόμενη περίοδο εμπορίας, τα 
- 7 -
αποθέματα είναι πιθανό να αυξηθούν κατά 10 εκατομμύρια 
τόνους έως το τέλος της περιόδου εμπορίας 91/92. 
Η εξέλιξη αυτή έχει επιπτώσεις στις δαπάνες του 
προϋπολογισμού. Οι πρώτες εργασίες για τον προϋπολογισμό 
του 1992 δείχνουν ότι οι δαπάνες του FEOGA μπορεί να 
αυξηθούν κατά 4 δισεκατομμύρια Ecu, δηλαδή κατά 12,5 % σε 
σχέση με τον προϋπολογισμό του 1991, ο οποίος παρουσίασε ήδη 
αύξηση κατά 20 % σε σχέση με τις δαπάνες του 1990. 
Η αύξηση αυτή των δαπανών στο γεωργικό τομέα οφείλεται, 
ασφαλώς, σε μεγάλο βαθμό σε εξωτερικούς παράγοντες (μείωση 
της τιμής του δολαρίου και των τιμών στη διεθνή αγορά) αλλά, 
όπως δείχνουν οι παραπάνω αριθμοί, δεν έχει επιλυθεί το 
βασικό πρόβλημα της Κοινότητας που οφείλεται στην αύξηση των 
πλεονασμάτων. 
2. Τα συνοδευτικά μέτρα που προέβλεψε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
του Φεβρουαρίου 1988 δεν εφαρμόστηκαν ικανοποιητικά. Αρκεί να 
αναφέρουμε ορισμένα αριθμητικά στοιχεία : 
Η παύση της καλλιέργειας των γαιών αφορά σήμερα μόνο 800.000 
εκτάρια, δηλαδή το 2% περίπου των εκτάσεων που 
καλλιεργούνται με σιτηρά. Οι εκτάσεις στις οποίες 
εφαρμόζεται η παύση της καλλιέργειας είναι, συνήθως, τα 
εδάφη με χαμηλή απόδοση. 
Το καθεστώς εκτατικοποίησης αρχίζει να εφαρμόζεται, αλλά σε 
πειραματική βάση κυρίως, εκτός από την περίπτωση ενός 
κράτους μέλους. Το FEOGA δεν πραγματοποίησε, στα πλαίσια 
του εν λόγω καθεστώτος καμία πληρωμή κατά το 1990, γεγονός 
που δείχνει ότι το καθεστώς αυτό δεν εφαρμόστηκε πραγματικά, 
τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 1989. 
Το καθεστώς παροχής εισοδηματικών ενισχύσεων αρχίζει να 
εφαρμόζεται σε τρία κράτη μέλη (3.000 δικαιούχοι στις Κάτω 
Χώρες, 55.000 στη Γαλλία, 80.000 στην Ιταλία). Το FEOGA δεν 
πραγματοποίησε καμία πληρωμή ούτε το 1989 ούτε το 1990. 
_ 8 -
Το καθεστώς πρόωρης συνταξιοδότησης εφαρμόζεται μόνο σε ένα 
κράτος μέλος. 
Αυτή είναι η κατάσταση που επικρατεί στον τομέα των αγορών 
και των συνοδευτικών μέτρων. Δεν αρκεί όμως να γίνει απλώς ο 
απολογισμός, πρέπει και να εξηγηθεί. 
Η πρώτη εξήγηση είναι ότι η πολιτική εφαρμογής των 
σταθεροποιητών δεν ήταν, και δεν είχε την πρόθεση να είναι, 
μία πολιτική ριζικής αναμόρφωσης της ΚΓΠ. Όπως, εξάλλου, 
δηλώνει και η ονομασία της, η πολιτική αυτή αποσκοπούσε στη 
σταθεροποίηση της παραγωγής και των δαπανών, βάσει μέτρων, 
κατά το μάλλον ή ήττον αυτόματων, μείωσης των τιμών και των 
εγγυήσεων μετά την υπέρβαση ενός ορίου παραγωγής. 
Η πολιτική αυτή δεν αντιμετώπισε τα βασικά προβλήματα που 
αναλύονται στο πρώτο μέρος αυτής της ανακοίνωσης : η στήριξη 
που παρέχει το FEOGA είναι ανάλογη προς την παραγόμενη 
ποσότητα, γεγονός που αποτελεί διαρκές κίνητρο για την 
αύξηση και την εντατικοποίηση της παραγωγής. Οι μειώσεις 
των τιμών που είναι αναγκαίες για την αποκατάσταση της 
ισορροπίας των αγορών, δεν μπορούν, στην περίπτωση αυτή, να 
επιτευχθούν, εάν δεν συνοδεύονται με σημαντικά μέτρα 
αντιστάθμισης που να μην συνδέονται με τον όγκο της 
παραγωγής. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε προβλέψει αυτά τα μέτρα 
αντιστάθμισης τα οποία, ωστόσο, είχαν ασήμαντη επίπτωση 
επειδή εφαρμόστηκαν, κατά κάποιο τρόπο, στο πλαίσιο ενός 
καθεστώτος του οποίου οι βασικές αρχές δεν έχουν 
τροποποιηθεί. Για να είναι αποτελεσματικά, τα μέτρα των 
άμεσων ενισχύσεων ανά εκτάριο ή ανά μονάδα ζωικού κεφαλαίου 
που συνδέονται με την παύση της καλλιέργειας των γαιών ή την 
εκτατικοποίηση της παραγωγής, πρέπει να εντάσσονται στις 
ίδιες τις οργανώσεις αγορών. Στην πραγματικότητα, πρέπει να 
αποτελούν το βασικό στοιχείο των αγορών αυτών. 
— f, _ 
Τα προβλεφθέντα συνοδευτικά μέτρα δεν κατόρθωσαν να 
διαδραματίσουν το ρυθμιστικό τους ρόλο, δεδομένου ότι 
εφαρμόστηκαν σε μικρή κλίμακα. Το γεγονός αυτό κατέστησε 
όλο και δυσκολότερη την εφαρμογή της προβλεπόμενης πολιτικής 
σε Βέ\ιατα αγορών και την αποδοχή της από τους γεωργούς. 
Οι μεταρρυθμίσεις των ετών 85/88 έμειναν ανολοκλήρωτες και 
ατελείς. Για τους λόγους αυτούς, δεν είναι περίεργο το 
γεγονός ότι η ΚΓΠ αντιμετωπίζει εκ νέου σοβαρή κρίση, και 
κατ'αρχήν κρίση εμπιστοσύνης οι γεωργοί είναι 
αποπροσανατολισμένοι και ανήσυχοι, επειδή διαπιστώνουν ότι η 
κατάσταση τους υποβαθμίζεται, ότι υπάρχει εκ νέου διατάραξη 
της ισορροπίας των αγορών, ότι υπάρχει κίνδυνος επιβολής 
νέων περιοριστικών μέτρων, χωρίς ωστόσο, απ'ό,τι 
ανακοινώνεται, να διαγράφεται κάποια νέα προοπτική που 
αποτελεί βάση για οποιαδήποτε διαρκή οικονομική 
δραστηριότητα. Υπάρχει επίσης κρίση στο εξωτερικό της 
Κοινότητας, δεδομένου ότι εντείνεται η άσκηση κριτικής και 
πολλαπλασιάζονται οι διενέξεις : οι εμπορικοί μας εταίροι εκ 
των οποίων μεγάλος αριθμός στηρίζουν σημαντικά την γεωργία 
τους, ανέχονται όλο και δυσκολότερα την εφαρμογή της ΚΓΠ, 
δεδομένου ότι τα πλεονάσματα της κοινοτικής παραγωγής ασκούν 
όλο και μεγαλύτερη πίεση στις διεθνείς αγορές. 
Φαίνεται ότι, στις παρούσες συνθήκες, η κοινή γεωργική 
πολιτική της Κοινότητας θα αντιμετωπίζει όλο και σοβαρότερες 
διαδοχικές κρίσεις, εάν δεν αναθεωρηθούν ριζικά οι μηχανισμοί 
της, κατά τρόπο ώστε να προσαρμοστούν σε μία ριζικά διαφορετική 
κατάσταση από την κατάσταση που επικρατούσε την δεκαετία του 
'60. 
Για τους παραπάνω λόγους, η Επιτροπή κρίνει ότι πρέπει πλέον 
να αρχίσει προβληματισμός για το ποιοί πρέπει να είναι στο 
μέλλον οι στόχοι της ευρωπαϊκής γεωργικής πολιτικής και για τις 
αρχές που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για την εξέλιξη 
της ΚΓΠ. 
IV. 
Είναι οπωσδήποτε αναγκαίο να παραμείνει ικανοποιητικός ο 
αριθμός των γεωργών που ασκούν γεωργική δραστηριότητα. Δεν 
υπάρχει άλλος τρόπος για να διαφυλαχθεί το φυσικό περιβάλλον, το 
παραδοσιακό τοπίο και η άσκηση της γεωργικής δραστηριότητας σε 
οικογενειακή βάση, που αποτελεί επιλογή της κοινωνίας. Το 
πρότυπο αυτό δεν δύναται να επιβιώσει χωρίς μία ενεργό πολιτική 
αγροτικής ανάπτυξης και η πολιτική αυτή δεν είναι δυνατόν να 
πραγματοποιηθεί χωρίς γεωργούς. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει με τον 
τρόπο αυτό την επιλογή που πραγματοποιείται, στο "πράσινο 
βιβλίο" και στην ανακοίνωση της για το μέλλον του αγροτικού 
κόσμου. 
Οσον αφορά ειδικότερα το γεωργικό τομέα, η επιλογή αυτή έχει 
επιπτώσεις οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη και να ελεγχθούν. 
Η επιλογή αυτή συνεπάγεται την αναγνώριση ότι ο γεωργός πληροί, 
ή τουλάχιστον μπορεί και πρέπει να πληροί δύο κύριες 
λειτουργίες : δραστηριότητα όσον αφορά την παραγωγή και, 
συγχρόνως, δραστηριότητα για την προστασία του περιβάλλοντος και 
της αγροτικής ανάπτυξης. Η δραστηριότητα όσον αφορά την 
παραγωγή προσανατολιζόταν παραδοσιακά στην παραγωγή ειδών 
διατροφής. Αυτός θα παραμείνει και ο πρωταρχικός της σκοπός 
αλλά μεγαλύτερη σημασία θα δοθεί στην παραγωγή πρώτων υλών που 
δεν χρησιμοποιούνται για διατροφή. Για την προστασία του 
περιβάλλοντος απαιτείται όπως ο γεωργός διαδραματίζει υπεύθυνο 
ρόλο για το περιβάλλον με τη χρήση λιγότερο δραστικών μεθόδων 
παραγωγής και με την εφαρμογή ευνοϊκών μέτρων για το περιβάλλον. 
Η αγροτική ανάπτυξη δεν εξαρτάται μόνο από το γεωργικό 
τομέα. Πρέπει να ενθαρρυνθούν και άλλες μορφές οικονομικής 
δραστηριότητας που θα συνεισφέρουν στην διατήρηση του αγροτικού 
πληθυσμού και θα ενισχύσουν την οικονομία των αγροτικών 
περιοχών. Η παρέμβαση των διαρθρωτικών ταμείων υπέρ της 
αγροτικής ανάπτυξης στο πλαίσιο των πέντε στόχων της 
- 11 -
μεταρρύθμισης του 1988 και ειδικότερα των στόχων 1, 5α και 5β θα 
εξετασθεί εκ νέου στο πλαίσιο της μελέτης του συνόλου της 
διαρθρωτικής πολιτικής που θα αναληφθεί το 1991. Η επανεξέταση 
αυτή θα λάβει υΐΐοψη την επίπτωση στις περιοχές της εφαρμογής των 
προσανατολισμών που αναφέρονται στην ανακοίνωση αυτή, 
λαμβανομένης υπόψη της εξαρτήσεως των έναντι της γεωργίας και 
τις διαθέσιμες οικονομικές εναλλακτικές λύσεις. 
4. Ένας στόχος κλειδί της γεωργικής πολιτικής πρέπει να 
αποτελεί ο έλεγχος της παραγωγής στο μέτρο που είναι αναγκαίο 
για την ισορροπία των αγορών, με σκοπό να αποφευχθεί η σώρρευση 
αποθεμάτων και η υπερβολική αύξηση των γεωργικών δαπανών. 
5. Εφόσον τα παραδοσιακά μέσα της πολιτικής των τιμών και του 
ποσοτικού ελέγχου θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν σημαντικό 
ρόλο στην ισορροπία των αγορών, οι οργανώσεις της αγοράς θα 
πρέπει επίσης να ενθαρρύνουν την εκτατικόποιηση, με στόχο : 
να μειώσουν τα πλεονάσματα της παραγωγής 
να συνεισφέρουν σε μία γεωργική παραγωγή ευνοϊκή για το 
περιβάλλον και που προωθεί προϊόντα διατροφής υψηλής 
ποιότητος. 
Η προσέγγιση αυτή θα συμπληρωθεί με ειδικά μέτρα υπέρ της 
προστασίας του περιβάλλοντος, τα οποία θα προγραμματίζονται 
σύμφωνα με την ειδική κατάσταση κάθε κράτους μέλους. 
6. Η Κοινότητα πρέπει να αναγνωρίζει τις διεθνείς 
αλληλεξαρτήσεις και να αποδεχθεί τις ευθύνες της ως πρώτος 
παγκόσμιος εισαγωγέας και δεύτερος εξαγωγέας. Η Κοινότητα θα 
παραμείνει δραστήρια στη διεθνή αγορά τόσο ως προς τις εισαγωγές 
όσο και ως προς τις εξαγωγές. Για το σκοπό αυτό χρειάζεται μία 
πολιτική η οποία θα εγγυάται την ανταγωνιστικότητα (και την 
αποτελεσματικότητα) της κοινοτικής γεωργίας. Μία τέτοια 
πολιτική θα ενίσχυε επίσης την αύξηση της κατανάλωσης της 
γεωργικής παραγωγής προϊόντων μη διατροφής συμπεριλαμβανομένης 
της ανάπτυξης, βάσει μιας υγιούς οικονομίας. 
- 12 -
7. Η ΚΓΠ πρέπει να εξακολουθήσει να στηρίζεται στις βασικές 
αρχές της : ενότητα της αγοράς, κοινοτική προτίμηση και 
οικονομική αλληλεγγύη. Αλλά οι αρχές αυτές θα πρέπει να 
εφαρμοσθούν όπως είχαν αρχικά διατυπωθεί, περιορίζοντας τις 
υπερβολές που σημειώθηκαν αργότερα. Ειδικότερα, η αρχή της 
οικονομικής αλληλεγγύης συνεπάγεται επίσης την ανάγκη της 
καλύτερης κατανομής της στήριξης, λαμβάνοντας υπόψη τις 
ανισότητες κατανομής που υφίστανται μεταξύ των διαφόρων 
κατηγοριών των γεωργών και ορισμένων περιοχών. Εξάλλου, τα 
χρησιμοποιούμενα μέσα στήριξης πρέπει να έχουν περισσότερο άμεση 
επίπτωση επί των εισοδημάτων των παραγωγών και να λάβουν υπόψη 
τις δυσχέρειες τόσο του περιβάλλοντος όσο και της παραγωγής. 
8. 0 γεωργικός προϋπολογισμός πρέπει κατά συνέπεια να καταστεί 
το μέσο μιας πραγματικής οικονομικής αλληλεγγύης υπέρ των 
μειονεκτούντων. Αυτό συνεπάγεται ότι η στήριξη που 
εξασφαλίζεται από τις οργανώσεις της αγοράς πρέπει να 
επαναπροσανατολισθεί κατά τρόπο ώστε να μη εξαρτάται πλέον 
σχεδόν αποκλειστικά από τις εγγυημένες τιμές. 
Μέτρα άμεσων ενισχύσεων που στηρίζονται, γενικά, στον αριθμό 
των ζώων και στην έκταση των εκμεταλλεύσεων και προσαρμόζονται 
σε συνάρτηση με το μέγεθος τους, όπως το μέγεθος, το εισόδημα, η 
κατάσταση των περιοχών ή άλλοι σχετικοί παράγοντες πρέπει να 
ενσωματωθούν στις οργανώσεις της αγοράς κατά τρόπο ώστε να 
εξασφαλίζεται το εισόδημα του παραγωγού. 
Οι ισχύουσες διατάξεις, στον τομέα της εκτροφής 
περιλαμβάνουν ήδη ένα σημαντικό βαθμό προσαρμογής. Τα 
περιφερειακά χαρακτηριστικά και ειδικότερα η επίπτωση επί των 
μειονεκτούντων περιοχών θα πρέπει να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο 
συμπληρωματικής προσαρμογής στον τομέα αυτό. 
- 13 -
9. Επίσης, εφόσον υφίστανται ή δημιουργούνται ποσοτικές 
διατάξεις (ποσοστώσεις - προσωρινή παύση καλλιέργειας γαιών 
κ.λπ. ...), οι δυσχέρειες που προκύπτουν πρέπει να 
προσαρμόζονται ούμφωνα με τους τομείς που καθορίζονται στην 
ανωτέρω αναφερόμενη παράγραφο β. 
Κατ'αυτό τον τρόπο θα πρέπει να είναι δυνατή η διεξαγωγή 
μιας πολιτικής τιμών που εξασφαλίζει την ανταγωνιστικότητα της 
γεωργίας στην Ευρώπη, την αύξηση της κατανάλωσης και την 
ανάπτυξη, υπό υγιείς οικονομικούς όρους, της χρήσης των 
γεωργικών προϊόντων που δεν προορίζονται για διατροφή. 
- 14 -
v. aoiol ïïpQgqvqTQAiouQt Y ta το υέλλογ ; 
Το αντικείμενο της παρούσας ανακοίνωσης δεν συνίσταται στην 
υποβολή καθορισμένων προτάσεων μεταρρύθμισης. Μέριμνα της Επιτροπής, 
στο παρόν στάδιο, αποτελεί ο προβληματισμός σχετικά με ορισμένους 
προσανατολισμούς βάσει των οποίων δύνανται να εφαρμοσθούν οι στόχοι 
της γεωργικής πολιτικής που αναφέρονται ανωτέρω. 
Οι προσανατολισμοί αυτοί βασίζονται στις αρχές της κοινής 
γεωργικής πολιτικής, δηλ. την ενιαία αγορά, την κοινοτική προτίμηση 
και την οικονομική αλληλεγγύη. Λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη της 
ανταγωνιστικότητας και της ισορροπίας της αγοράς, την καλλίτερη 
κατανομή της στήριξης, την αναγνώριση του διπλού ρόλου των γεωργών ως 
παραγωγών και ως προστατών του περιβάλλοντος καθώς και την ανάγκη 
προωθήσεως της εκτατικοποιήσεως για το διπλό όφελος της ισορροπίας 
της αγοράς και της προστασίας του περιβάλλοντος. 
Όσον αφορά την προθεσμία εφαρμογής αυτών των μέτρων, υπάρχουν 
σοβαροί λόγοι που επιβάλλουν την εφαρμογή τους το συντομότερο δυνατό. 
Για να δοθεί, ωστόσο, η δυνατότητα στους παραγωγούς και στα κράτη 
μέλη να προσαρμοστούν στη νέα κατάσταση υπό όρους που θα διευκολύνουν 
την αρμονική εφαρμογή των μέτρων στο σύνολο της Κοινότητας, η θέσπιση 
των εν λόγω μέτρων θα γίνει σταδιακά, εφόσον αυτό είναι δυνατό. 
Κατευθύνσεις ανά τομέα, σε συνάρτηση με τους παράγοντες που καθορίζονται 
στο σημείο IV.8 : 
1. Στον τομέα των σιτηρών, οι τιμές θα μπορούσαν να κατέλθουν 
σε επίπεδο που θα εξασφάλιζε, κατά τρόπο πιο ικανοποιητικό από 
τον σημερινό, την ανταγωνιστικότητα τους σε σχέση με τα 
υποκατάστατα. 
Η απώλεια του εισοδήματος που θα προέκυπτε θα 
αντισταθμίζονταν με ενίσχυση ανά εκτάριο και θα καταβάλλονταν σε 
- 15 -
όλους τους παραγωγούς. Η αντιστάθμιση θα είναι πλήρης έως ένα 
ορισμένο επίπεδο έκτασης και θα καταβάλλεται μερικώς και με 
προοδευτική μείωση πέρα από αυτό. Πέρα από ορισμένο μέγεθος, η 
καταβολή της ενίσχυσης ανά εκτάριο θα εξαρτάται από την απόσυρση 
από την παραγωγή μέρους της έκτασης που χρησιμοποιείται για 
μεγάλες καλλιέργειες, που πρέπει να καθορίζεται ετησίως, σύμφωνα 
με την κατάσταση της αγοράς. Οι αποσυρόμενες εκτάσεις της 
παραγωγής θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή γεωργικών 
προϊόντων που δεν προορίζονται για διατροφή. 
Το επίπεδο των ενισχύσεων ανά εκτάριο θα ποικίλλει κάθε έτος 
σε συνάρτηση με την εξέλιξη της αγοράς και της παραγωγικότητας. 
Ένα ανάλογο καθεστώς θα εφαρμοσθεί στα ελαιούχα και 
πρωτεϊνούχα προϊόντα κατά τρόπον ώστε να εξασφαλισθεί η συνοχή 
του καθεστώτος όσον αφορά τις μεγάλες καλλιέργειες και η 
εφαρμογή των συμπερασμάτων του "panel soja" της ΓΣΔΕ (GATT). 
Σε γενικές γραμμές, η νέα κατεύθυνση θα πρέπει λογικά να προσδώσει 
μεγαλύτερη συνοχή ανάμεσα στις διάφορες μορφές στήριξης στις μεγάλες 
φυτικές καλλιέργειες, θα αντικαταστήσει τον ισχύοντα σταθεροποιητή, 
περιλαμβανομένης της εισφοράς συνυπευθυνότητας. 
2. Η πτώση της τιμής των σιτηρών θα επέτρεπε κατά συνέπεια να 
προσαρμοσθούν οι τιμές του τομέα της ζωικής παραγωγής. Οι 
άμεσες ενισχύσεις με τη μορφή πριμοδοτήσεων θα πρέπει στο μέλλον 
να είναι σημαντικότερες στις οργανώσεις αγοράς, προκειμένου να 
αντισταθμίζονται οι απώλειες και να αποθαρρύνεται η 
εντατικοποίηση της παραγωγής. Πρέπει να συνδέονται επίσης με 
κριτήρια εκτατικοποίησης, και να εξαρτώνται για παράδειγμα από 
τον αριθμό των ζώων ανά εκτάριο. 
3. Στο γαλακτοκομικό τομέα οι ποσοστώσεις, για να ληφθεί υπόψη 
η κατάσταση της αγοράς, θα έπρεπε να μειωθούν. Οι μειώσεις των 
ποσοστώσεων θα εφαρμόζονται μόνο σε περίπτωση υπέρβασης ενός 
ορίου και με κάποια κλιμάκωση. 
4. Πρέπει επίσης να αποτελέσουν το αντικείμενο μεταρρυθμίσεων 
και άλλοι τομείς όπως η ζάχαρη και ο καπνός που να εμπνέονται 
- 16 -
από ανάλογες αρχές για να εξασφαλισθεί η συνοχή της συνολικής 
προσέγγισης. 
5. Για την καλύτερη αξιολόγηση του ρόλου που μπορεί να παίξει ο 
γεωργός στην προστασία του περιβάλλοντος και τη διαφύλαξη της 
υπαίθρου, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα που θα έχουν ως 
αντικείμενο, αφενός να ωθήσουν τους γεωργούς να χρησιμοποιούν 
πρακτικές που σέβονται το περιβάλλον και, αφετέρου να 
ανταμείψουν τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι γεωργοί για τη 
διατήρηση του φυσικού χώρου και τη διαφύλαξη του αγροτικού 
ιστού. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή στο 
μέλλον, στο πλαίσιο συνεπών πολυετών προγραμμάτων, που θα 
διαπραγματευθεί η Επιτροπή με τα κράτη μέλη και τους γεωργούς. 
Τα μέτρα αυτά πρέπει να περιέχουν σημαντικούς περιορισμούς στη 
χρήση των καλλιεργητικών μέσων και μηχανών που ρυπαίνουν και να 
προωθούν την ποιότητα και διαφοροποίηση των φυσικών χώρων. 
Οι ρυθμίσεις αυτές θα έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα προς 
την προσέγγιση που προτείνεται για τις αρόσιμες καλλιέργειες, η 
οποία θα πρέπει κανονικά να αποθαρρύνει την εντατικοποίηση της 
παραγωγής. Επιπλέον, στο πλαίσιο των περιβαλλοντολογικών 
προβλημάτων που οφείλονται άμεσα σε γεωργικές πρακτικές 
εντατικής καλλιέργειας, είναι δυνατό να γίνει σύνδεση ανάμεσα 
στη χορήγηση άμεσων ενισχύσεων και γεωργικών πρακτικών που να 
σέβονται το περιβάλλον. Αυτή η σύνδεση πρέπει να γίνει σε 
τοπικό επίπεδο. 
Πρέπει επίσης να τεθεί σε εφαρμογή πρόγραμμα για τη 
μακροπρόθεσμη παύση καλλιέργειας των αροσίμων γαιών που θα 
αποσκοπεί στην προώθηση της αναδάσωσης των γαιών αυτών και την 
προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. 
6. Τέλος, το ισχύον καθεστώς πρόωρης συνταξιοδότησης πρέπει να 
βελτιωθεί με την εφαρμογή ευέλικτων κριτηρίων επιλεξιμότητας, 
ιδίως όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των αποδεσμευόμενων γαιών, 
καθώς και με την αύξηση του ποσού των πριμοδοτήσεων. Το 
καθεστώς αυτό θα τεθεί σε εφαρμογή στο πλαίσιο πολυετών 
προγραμμάτων που θα διαπραγματευθεί η Επιτροπή με τα κράτη μέλη. 
- 17 -
Η προσέγγιση που προτείνεται ανωτέρω, είναι φυσικά δυνατό να 
προκαλέσει ορισμένες επικρίσεις. Δύο από αυτές υπάρχει κίνδυνος 
να κυριαρχήσουν κατά τη συζήτηση· για το λόγο αυτό, η Επιτροπή 
θεωρεί σκόπιμο να απαντήσει ήδη από τώρα. 
α) "Η ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΗΣ 
ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΧΙ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ". 
Το επιχείρημα σχετικά με το μεροληπτικό χαρακτήρα των μέτρων 
προσαρμογής είναι αρκετά παραπλανητικό στο βαθμό που 
στηρίζεται σε μια περίεργη σύλληψη της έννοιας της ισότητας. 
Η διαφοροποίηση των γεωργικών διαρθρώσεων της ΕΟΚ είναι 
τέτοια ώστε να μην είναι οι γεωργοί ίσοι μεταξύ τους. Η 
λογική της στήριξης που παραχωρείται από το δημόσιο χρήμα 
είναι, στην περίπτωση αυτή, να διορθώσει τις υφιστάμενες 
ανισότητες στηρίζοντας περισσότερο όσους ωφελούνται λιγότερο 
από τις οργανώσεις αγορών. Αυτός ήταν εξάλλου και ο στόχος 
του άρθρου 39 της Συνθήκης. 
Οι οργανώσεις αγορών όπως λειτουργούν σήμερα είναι 
μεροληπτικές, στο βαθμό που όσο μεγαλύτερη και παραγωγική 
είναι η εκμετάλλευση, τόσο μεγαλύτερη είναι και η στήριξη, 
πράγμα που δεν θα έπρεπε να ισχύει εφόσον αποσκοπούμε στην 
ανταγωνι στ ικότητα. 
Ούτε το επιχείρημα σχετικά με τον αντιοικονομικό χαρακτήρα 
των μέτρων προσαρμογής της στήριξης είναι βάσιμο. Η 
Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι πρέπει να δημιουργηθεί ένα 
πλαίσιο στο οποίο θα αναγνωρίζεται ο ρόλος των 
αποτελεσματικών εκμεταλλεύσεων, και ιδίως σε σχέση με το 
βαθμό ανταγωνιστικότητας στις διεθνείς αγορές. Μετά από 30 
χρόνια ΚΓΠ η ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να εξαρτάται από 
τα χρήματα του ΕΓΤΠΕ. Επειδή ακριβώς σήμερα οι μεγάλες 
εκμεταλλεύσεις είναι σε θέση να παράγουν με μειωμένη 
στήριξη, είναι δυνατόν να διαγραφούν οι προαναφερθείσες 
εξελίξεις. Δεν πρόκειται να τεθούν εμπόδια ή ποινές στην 
- 18 -
ανάπτυξη τους, αλλά να προσαρμοστεί καλύτερα η στήριξη από 
τα δημόσια ταμεία στην οικονομική τους ικανότητα. 
β) "ΟΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΑΝΩΤΕΡΩ 
ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΝΑ ΑΥΞΗΣΟΥΝ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΣΤΟ 
ΒΑΘΜΟ ΠΟΥ Ο ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΒΑΡΥΝΕΤΑΙ ΣΤΟ ΕΞΗΣ ΜΕ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ 
ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΥ ΚΑΛΥΠΤΕ Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ (ΕΞ ΑΙΤΙΑΣ ΤΩΝ ΥΨΗΛΩΝ 
ΤΙΜΩΝ)". 
Οι δημοσιονομικές συνέπειες από τις μεταρρυθμίσεις 
εξαρτώνται φυσικά από τις παραμέτρους που θα ισχύσουν και τη 
σημασία των αντισταθμιστικών μέτρων, καθώς όμως και από τη 
μακροπρόθεσμη εξέλιξη των αγορών. Πρέπει επίσης να ληφθούν 
υπόψη τα εξής στοιχεία : 
Μια τέτοια μεταρρύθμιση θα πρέπει να ευνοήσει την 
οικονομία και τους καταναλωτές. Δεν πρέπει να 
παραμελείται το σημείο αυτό στο γενικό απολογισμό. 
Το χρήμα που καταναλώνεται θα χρησιμοποιηθεί καλύτερα 
εάν ληφθούν υπόψη οι στόχοι που πρέπει να έχει η 
γεωργική πολιτική, δηλαδή : διατήρηση ενός αρκετά 
σημαντικού αριθμού γεωργών με ικανοποιητικό εισόδημα, 
προστασία του περιβάλλοντος και της υπαίθρου, εξέλιξη 
προς μια παραγωγή ποιότητας. 
Όπως και να έχει το θέμα, πρέπει να τεθεί το εξής 
βασικό ερώτημα : είναι έτοιμη η Κοινότητα να καταβάλει 
προσπάθεια όσον αφορά τον προϋπολογισμό για να επιλύσει 
το πρόβλημα της γεωργίας, τόσο στο εσωτερικό, όσο και 
στο εξωτερικό -, 
Στην απάντηση του ερωτήματος αυτού, πρέπει να τύχει 
ιδιαίτερης προσοχής η συνολική οικονομική επίπτωση της 
στήριξης. 
Φυσικά, πρέπει να διατηρηθεί μία γεωργική κατευθυντήρια 
γραμμή για να εξασφαλισθεί η δημοσιονομική πειθαρχία. 
Μπορούν να συνδυασθούν οι νέοι διακανονισμοί με τον 
πολυετή προγραμματισμό της ΚΓΠ· αυτό θα έχει ως 
- 13 -
πλεονέκτημα να προσφερθεί στους γεωργούς μεσοπρόθεσμη 
βάση προγραμματισμού, επί της οποίας να μπορούν να 
λάβουν τις αποφάσεις τους. 
Μαζί με τη θέσπιση νέων κοινοτικών μέσων στήριξης, ιδίως τη 
χορήγηση ενισχύσεων ανά εκτάριο, θα μπορούσε να αποδειχθεί 
επίσης απαραίτητη η αναδιοργάνωση του συστήματος ελέγχων και 
καταπολέμησης της απάτης. 
Οι εμπειρίες πάντως άλλων χωρών παρέχουν ενδείξεις ότι μια 
τέτοιου είδους αναδιοργάνωση θα ήταν δυνατόν να παράσχει τη 
δυνατότητα να απλοποιηθούν οι έλεγχοι σε κάποιο βαθμό και να 
καταστούν ακόμα αποτελεσματικότεροι μέσω της χρησιμοποίησης 
νέων μεθόδων. 
Εξάλλου, λαμβανομένης υπόψης της ανάγκης να ληφθούν 
συμπληρωματικά μέτρα, θα εφαρμοστεί μια νέα μέθοδος που θα 
συνίσταται στον περιορισμό των κανόνων εφαρμογής των βασικών 
μέτρων σε κοινοτική κλίμακα, παραχωρώντας στα κράτη μέλη τα 
απαραίτητα περιθώρια δράσης για να εγκρίνουν, υπό την 
επίβλεψη της Επιτροπής, τα δικά τους μέτρα εφαρμογής ανάλογα 
με την ειδική κατάσταση τους. 
Συυπεοάσυατα 
Αυτές είναι οι σκέψεις της Επιτροπής κατά την ανάλυση του απολογισμού 
της πολιτικής που ακολουθήθηκε. Η Επιτροπή επιθυμεί να πραγματοποιηθεί 
ευρεία συζήτηση εντός της Κοινότητας για τις προοπτικές που χαράσσονται στο 
παρόν έγγραφο. Εάν, όπως εύχεται η Επιτροπή, το Συμβούλιο θεωρήσει ότι η 
προτεινόμενη προσέγγιση αξίζει να μελετηθεί εκτενώς, η Επιτροπή θα υποβάλει 
γρήγορα τις προτάσεις που προκύπτουν. 
Η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει ότι η μόνη επιλογή που δεν της 
φαίνεται βιώσιμη είναι εκείνη της σημερινής κατάστασης. Εάν δεν 
τροποποιηθεί σύντομα η σημερινή πολιτική, ήδη από φέτος θα γίνει αφόρητη η 
κατάσταση των αγορών και του προϋπολογισμού. 
Υπό αυτές τις συνθήκες, πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ μιας 
μεταρρύθμισης σε βάθος των σημερινών μηχανισμών της ΚΓΠ και υιας νέας 
δέσυπς πεοι οριστικών μέτρων που δεν πρόκειται να προσφέρει προοπτικΕς για 
- 20 -
το μέλλον και κινδυνεύει να μην στηριχθεί από τους γεωργούς, χωρίς την 
υποστήριξη των οποίων καμία πολιτική δεν μπορεί να τεθεί σε μακροχρόνια 
εφαρμογή και να επιτύχει. 

isSN 0254-148: 
COM(91) 130 τεΑικό 
._-. Ju» JL· i, JL «Α- Λ- «** 
GR 11 
Apt*, καταλόγου : CB-CO-91-044-GR-C 
:N 92-77-69227-8 Ton' 
ΤΙΜΗ ΠΩΛΗΣΗΣ Ιαέχρι 30 σελίδες: 3,50ECU γιακάύε 10 επιπλέον σελίδες: 1,25 ECU 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·29δ5 Luxembourg