P6_TA(2005)0207

Σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας (2004/2170(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, αφετέρου, η οποία ετέθη σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 1997 [1],

- έχοντας υπόψη τον στόχο της ΕΕ και της Ρωσίας, που ορίστηκε στο κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε ύστερα από τη Διάσκεψη Κορυφής της Αγίας Πετρούπολης στις 31 Μαΐου 2003, με στόχο να συσταθεί ένας κοινός οικονομικός χώρος, ένα κοινός χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ένας χώρος συνεργασίας στον τομέα της εξωτερικής ασφάλειας και ένας χώρος έρευνας και εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων των πολιτισμικών πτυχών,

- έχοντας υπόψη τις πολυάριθμες αξιόπιστες αναφορές από ρωσικές και διεθνείς ΜΚΟ για τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τσετσενία, τις αποφάσεις της 24ης Φεβρουαρίου 2005 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε έξι υποθέσεις σχετικά με την Τσετσενία και τις πολυάριθμες παρόμοιες υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον του εν λόγω δικαστηρίου,

- έχοντας υπόψη τη σύστασή του της 26ης Φεβρουαρίου 2004 προς το Συμβούλιο για τις σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας [2] και το ψήφισμά του της 15ης Δεκεμβρίου 2004 για τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Ρωσίας, που διεξήχθη στη Χάγη στις 25 Νοεμβρίου 2004 [3],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Ιανουαρίου 2005 σχετικά με τα αποτελέσματα των εκλογών στην Ουκρανία [4],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2005 για τη Λευκορωσία [5],

- έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα της 15ης Διάσκεψης Κορυφής ΕΕ-Ρωσίας στις 10 Μαΐου 2005,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (A6-0135/2005),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι σχέσεις καλής γειτονίας και συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Ρωσίας είναι ζωτικής σημασίας για τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο και ότι οι σχέσεις αυτές πρέπει να βασίζονται σε κοινές αξίες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται τα δικαιώματα του ανθρώπου, η οικονομία της αγοράς, το κράτος δικαίου και η δημοκρατία,

B. εκτιμώντας ότι η ΕΕ και η Ρωσία τρέφουν μεγάλες φιλοδοξίες για την εταιρική σχέση τους· χαιρετίζοντας την πρόοδο που έχει συντελεσθεί σε θέματα όπως η κύρωση από τη Ρωσία του Πρωτοκόλλου του Κιότο, η επέκταση της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας, η διέλευση προσώπων από το Καλίνινγκραντ και η διαπραγμάτευση των όρων της ρωσικής προσχώρησης στον ΠΟΕ,

Γ. επισημαίνοντας ότι η Ρωσία δίνει έμφαση στη σημασία της πολυμερούς προσέγγισης και ότι θεωρεί την πλήρη συμμετοχή της στον ΟΗΕ, το G-8 και το Συμβούλιο της Ευρώπης ως ακρογωνιαίο λίθο της εξωτερικής πολιτικής της,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημοκρατία έχει εξασθενίσει στη Ρωσία, ιδιαίτερα με την υπαγωγή όλων των μεγάλων τηλεοπτικών και των περισσότερων ραδιοφωνικών σταθμών σε κυβερνητικό έλεγχο, τη διάδοση της αυτολογοκρισίας στα έντυπα μέσα ενημέρωσης, τους νέους περιορισμούς του δικαιώματος οργάνωσης δημοσίων εκδηλώσεων, το επιδεινούμενο κλίμα για τις ΜΚΟ, τον αυξημένο πολιτικό έλεγχο της δικαστικής εξουσίας και τις αλλαγές του τρόπου εκλογής των βουλευτών της κρατικής Δούμας, όπου όλα τα ανωτέρω σκοπό έχουν την ενίσχυση της εξουσίας του Κρεμλίνου,

E. εκφράζοντας τη λύπη του για το γεγονός ότι η κατάσταση στην Τσετσενία εξακολουθεί να είναι εκτός ελέγχου και ότι έχουν προκύψει και άλλες επιθέσεις εξτρεμιστών τρομοκρατών στο Βόρειο Καύκασο και στη Μόσχα, πιστεύοντας δε ότι υπάρχει επιτακτική ανάγκη για νέα προσέγγιση της οποίας τη διαμόρφωση η ΕΕ είναι έτοιμη να υποστηρίξει,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ επιθυμεί να διασφαλίσει ότι η διεύρυνσή της δεν δημιουργεί νέες διαχωριστικές γραμμές στην Ευρώπη, αλλά ότι, αντιθέτως, συμβάλλει στην περαιτέρω διάδοση της ευημερίας και της ανάπτυξης· λαμβάνοντας υπόψη την επιθυμία της ΕΕ να ξεκινήσει διάλογο με τη Ρωσία επί θεμάτων που έχουν σχέση με τους κοινούς γείτονές τους,

Ζ. αναγνωρίζοντας μεν πλήρως τις τεράστιες προσπάθειες και θυσίες του ρωσικού πληθυσμού στον αγώνα κατά του χωρίς προηγούμενο ναζιστικού καθεστώτος τρόμου και στην απελευθέρωση πολλών χωρών και λαών στην Ευρώπη, αποδοκιμάζοντας όμως τα τεράστια δεινά και τις θυσίες που δημιούργησε πολύ συχνά η κατοχή από τη Σοβιετική Ένωση στις ίδιες χώρες και τους ίδιους λαούς, και εκφράζοντας την ελπίδα για πλήρη αναγνώριση των γεγονότων αυτών από τη Ρωσία, ως βάση για μια συνολική συμφιλίωση μεταξύ της Ρωσίας και όλων των κρατών μελών της ΕΕ,

H. εκτιμώντας ότι μια συνεκτική και αντικειμενική προσέγγιση της ΕΕ και των κρατών μελών της είναι απαραίτητη προϋπόθεση για μια ορθή και αποτελεσματική πολιτική έναντι της Ρωσίας, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Επιτροπή και το Συμβούλιο αναγνώρισαν στις αρχές 2004 τις μείζονες αδυναμίες της διαδικασίας χάραξης πολιτικής από την ΕΕ όσον αφορά την πολιτική της για τη Ρωσία, ενώ καθιερώθηκε νέα μέθοδος για να διασφαλιστεί η συνοχή, με βάση έγγραφο όσον αφορά τα ζωτικά θέματα, το καθένα με "γραμμή που πρέπει να ακολουθηθεί"· εκτιμώντας ότι αυτό δεν οδήγησε σε επαρκή βελτίωση και ότι πρέπει να θεσπιστεί κάποιο επίπεδο δημοσίου και κοινοβουλευτικού ελέγχου,

Πολιτική της ΕΕ και των κρατών μελών

1. αναγνωρίζει τη σημασία της Ρωσίας ως εταίρου για την επίτευξη ουσιαστικής συνεργασίας, με τον οποίο η Ένωση μοιράζεται όχι μόνον οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα αλλά και έναν κοινό στόχο δράσης, ως στρατηγικοί εταίροι, τόσο στη διεθνή σκηνή όσο και στο πλαίσιο της κοινής γειτονίας·

2. αναγνωρίζει το δυναμικό της Ρωσίας ως ειδικού στρατηγικού εταίρου για την εμπέδωση της ειρήνης και της ασφάλειας και την καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας και του βίαιου εξτρεμισμού, καθώς και για την αντιμετώπιση θεμάτων "ήπιας ασφάλειας", όπως οι περιβαλλοντικοί και πυρηνικοί κίνδυνοι, το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και όπλων, η σωματεμπορία και το διασυνοριακό οργανωμένο έγκλημα στη γειτονία της Ευρώπης, σε συνεργασία με τον ΟΑΣΕ και άλλους διεθνείς φορείς·

3. τονίζει την ανάγκη για περαιτέρω ανάπτυξη και εφαρμογή κοινής ενεργειακής στρατηγικής για την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών, διανομέων και καταναλωτών, με στόχο να δημιουργηθεί διαφανές και αειφόρο ενεργειακό σύστημα και να βελτιωθεί η περιφερειακή ποικιλία του ενεργειακού εφοδιασμού· σημειώνει ότι η ανάπτυξη τέτοιας στρατηγικής είναι προς το κοινό συμφέρον της ΕΕ και της Ρωσίας·

4. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να δείξουν πνεύμα αλληλεγγύης και ενότητας στην ΕΕ, τόσο μεταξύ των παλαιών όσο και των νέων κρατών μελών, στην περίπτωση που η Ρωσία επιχειρήσει να διαφοροποιήσει τη στάση της απέναντί τους·

5. καλεί το Συμβούλιο να συμφωνήσει στις απαιτήσεις αναφοράς και σε άλλους μηχανισμούς για να διασφαλιστεί ότι οι άλλες συμφωνημένες θέσεις τηρούνται πάντοτε, τόσο από την ΕΕ όσο και από τα μεμονωμένα κράτη μέλη στις επαφές τους με τη Ρωσία, όπως θα έπρεπε άλλωστε να ισχύει και για τις επαφές τους με άλλες τρίτες χώρες· ζητεί από τα κράτη μέλη, κατά τις διμερείς επαφές τους με τη Ρωσία, να υποστηρίξουν την κοινή θέση της ΕΕ, εξασφαλίζοντας διαφάνεια και ενδεδειγμένη διαβούλευση·

6. τονίζει ότι, στη διευρυμένη Ένωση, και εντός των νέων δημοσιονομικών πλαισίων και των μέσων που αφορούν τις εξωτερικές σχέσεις, θα πρέπει να υπογραμμισθεί περισσότερο η σημασία της περιφερειακής συνεργασίας και, στις βόρειες περιοχές της ΕΕ και στις βορειοδυτικές περιοχές της Ρωσίας, η Βόρεια Διάσταση θα πρέπει να παράσχει το πλαίσιο για την περιφερειακή αυτή συνεργασία·

Τέσσερις κοινοί χώροι

7. υποστηρίζει τον στόχο για τη δημιουργία τεσσάρων κοινών χώρων πολιτικής και για την προετοιμασία σχεδίου δράσης για καθέναν από αυτούς· τονίζει ότι οι τέσσερις χώροι πρέπει να εκληφθούν ως σύνολο και ότι η βασική προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στην ποιότητα και όχι στην ταχύτητα· εφιστά την προσοχή στην ανάγκη να μην υπάρξουν μόνο επίσημες συμφωνίες αλλά πραγματική σύγκλιση σε ευαίσθητα ζητήματα μείζονος σημασίας·

8. χαιρετίζει ειδικότερα την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσίας να συνεργαστούν μελλοντικά κατά τη διευθέτηση περιφερειακών συγκρούσεων, όπως εκείνων στην Υπερδνειστερία, στην Αμπχαζία, στη Νότια Οσσετία και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, και τονίζει ότι η Ρωσία θα πρέπει πλέον να αντιδράσει θετικά στην ετοιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να συμβάλει στη σταθεροποίηση, σε ανθρωπιστικό και πολιτικό επίπεδο, και στην περίπτωση της σύγκρουσης στην Τσετσενία·

9. αναμένει από το Συμβούλιο και την Επιτροπή, αλλά και από τη Ρωσσία, να αξιοποιήσουν την ώθηση που δημιουργήθηκε με τη Διάσκεψη Κορυφής και να προχωρήσουν στη λήψη συγκεκριμένων μέτρων ώστε να εκπληρωθούν τα σχέδια δράσης· συνιστά να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα εξής ζητήματα στο πλαίσιο των τεσσάρων κοινών χώρων:

- Κοινός Οικονομικός Χώρος: χαιρετίζει τη συμφωνία για ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα του περιβάλλοντος, των τηλεπικοινωνιών, των μεταφορών και της ενέργειας, τονίζει όμως ότι απαιτείται περαιτέρω πρόοδος στον τομέα του ανταγωνισμού και ότι χρειάζεται να βελτιωθούν οι συνθήκες για επενδύσεις με αυξημένη προβλεψιμότητα και νομική ασφάλεια·

- Κοινός Χώρος Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης: τονίζει ότι η πρόοδος σε αυτόν τον τομέα δεν μπορεί να περιορισθεί στην επανεισδοχή και στις διευκολύνσεις για θεωρήσεις, αλλά θα πρέπει να περιλαμβάνει δράσεις για την ενίσχυση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης· τονίζει ότι οι διαβουλεύσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να καταστούν μόνιμο χαρακτηριστικό της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ρωσίας·

- Κοινός Χώρος Εξωτερικής Ασφάλειας: αναμένει συγκεκριμένες ενέργειες της ανανεωμένης δέσμευσης για επίλυση των παγωμένων διενέξεων στον Καύκασο και την Υπερδνειστερία και πιο εντατικό διάλογο για τη διαχείριση των κρίσεων και την ασφάλεια·

- Κοινός Χώρος Έρευνας, Παιδείας και Πολιτισμού: χαιρετίζει την απόφαση περί ιδρύσεως Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου στη Μόσχα το 2006 ως θετικό βήμα προς αυξημένη συνεργασία σε αυτόν τον τομέα·

10. τονίζει ότι η σύναψη συμφωνίας επανεισδοχής αποτελεί προϋπόθεση για την υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ-Ρωσίας σχετικά με τη διευκόλυνση των θεωρήσεων διαβατηρίων, και πιστεύει ότι, η ΕΕ θα πρέπει να δεχθεί ευνοϊκά το ρωσικό στόχο για ήπιο καθεστώς θεώρησης διαβατηρίων με το χώρο του Σένγκεν, με μακροπρόθεσμο στόχο την κυκλοφορία χωρίς θεώρηση, και να δημιουργήσει όλες τις αναγκαίες προϋποθέσεις με σαφές πρόγραμμα δράσης που θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα·

11. στηρίζει τη φιλοδοξία της Ρωσίας να προσχωρήσει στον ΠΟΕ και θεωρεί ότι είναι προς το κοινό συμφέρον να βοηθήσει τη Ρωσία προκειμένου να καταστεί εταίρος με ανοικτή, δυναμική και διαφοροποιημένη οικονομία· τονίζει την ανάγκη να ενισχυθεί η ανεξαρτησία και η διαφάνεια του δικαστικού συστήματος, προκειμένου να βελτιωθεί το επενδυτικό κλίμα·

12. επισημαίνει ότι η ιδιότητα της Ρωσίας ως μέλους του ΠΟΕ θα στείλει σημαντικό μήνυμα προς τους ξένους επενδυτές, πράγμα που θα διευκολύνει την ενίσχυση και τον πολλαπλασιασμό των εμπορικών της συνδέσμων·

13. καλεί την Επιτροπή να εξακολουθήσει και να ενισχύσει το διάλογο με τις ρωσικές αρχές και τους οικονομικούς εταίρους σε ζητήματα εμπορίου και οικονομικής συνεργασίας, ασχολούμενη ειδικότερα με την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, των τεχνικών κανονισμών και την τυποποίηση των τελωνειακών διαδικασιών, την ελευθέρωση των υπηρεσιών, την εξαφάνιση των μονοπωλίων και το άνοιγμα του τραπεζικού συστήματος, καθώς και να διασφαλίσει ότι η Ρωσία θα λάβει μέτρα για την ενίσχυση της πνευματικής ιδιοκτησίας, τα οποία θα οδηγήσουν στον ουσιαστικό περιορισμό της πειρατείας εις βάρος των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας προ της εισόδου της Ρωσίας στον ΠΟΕ·

14. ενθαρρύνει τη ρωσική κυβέρνηση να εφαρμόσει σύστημα καθορισμού των ενεργειακών τιμών (φυσικό αέριο) που να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του ΠΟΕ, και να σταματήσει την πολιτική διακρίσεων σε σχέση με τα σιδηροδρομικά κόμιστρα, που ευνοεί τα ρωσικά λιμάνια έναντι των μη ρωσικών στη Βαλτική, γεγονός που αντίκειται στις αρχές της οικονομίας της αγοράς και επηρεάζει δυσμενώς το εμπόριο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσίας·

15. καλεί την ΕΕ και την Ρωσία να αναπτύξουν περαιτέρω τις διαδικασίες ολοκλήρωσης, προετοιμάζοντας και αρχίζοντας διαπραγματεύσεις σχετικά με τη δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών, αμέσως μετά την είσοδο της Ρωσίας στον ΠΟΕ· θεωρεί ότι η συμφωνία για τη δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Ρωσίας θα αποτελέσει μεγάλη πρόοδο για τη δημιουργία κοινού οικονομικού χώρου, ο οποίος θα περιλαμβάνει τις ανταλλαγές αγαθών και υπηρεσιών, την ελευθερία εγκατάστασης, κανόνες για τη ρύθμιση των δημόσιων συμβάσεων, τη συμβατότητα των νομοθετικών ρυθμίσεων και άλλα εμπορικά θέματα·

16. χαιρετίζει τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις για τη διεύρυνση της συνεργασίας μεταξύ του ευρωπαϊκού προγράμματος Galileo και του ρωσικού συστήματος ναυσιπλοΐας μέσω δορυφόρου Glonass, και ενθαρρύνει τις δύο πλευρές να συνάψουν συμφωνία σχετικά με τη συμβατότητα και τη συμπληρωματική χρήση των δύο αυτών συστημάτων ναυσιπλοΐας·

Η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου στη Ρωσία

17. εκφράζει την ανησυχία του για τη φανερή εξασθένιση της προσήλωσης της Ρωσίας στη δημοκρατία, την οικονομία της αγοράς, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τη λειτουργία ελεύθερων και ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης· επαναλαμβάνει την κριτική του για τη χρησιμοποίηση του δικαστικού συστήματος στην προφανή επιδίωξη πολιτικών στόχων· σημειώνει ότι αυτές οι εξελίξεις επηρεάζουν τόσο την κατάσταση του ρωσικού λαού όσο και τις σχέσεις της Ρωσίας με την ΕΕ και με άλλες χώρες, σημειώνει δε ότι εφόσον αυτές οι εξελίξεις δεν αντιστραφούν, θα δυσχερανθεί η εξέλιξη της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ρωσίας·

18. φρονεί επ'αυτού ότι η υπόθεση Yukos αποτελεί για τη Ρωσία βασική δοκιμασία όσον αφορά τον σεβασμό του κράτους δικαίου, των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, της διαφάνειας και της δίκαιης και ανοικτής αγοράς για τους επενδυτές·

19. σημειώνει τις τακτικές διαβουλεύσεις που ξεκίνησαν πρόσφατα μεταξύ της ΕΕ και της Ρωσίας σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες· τονίζει, στη συνάρτηση αυτή, ότι οι σχετικές διαβουλεύσεις πρέπει να είναι σύμφωνες με τις κατευθυντήριες αρχές της ΕΕ όσον αφορά τους διαλόγους περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και, συνεπώς, στην εν λόγω διαδικασία θα πρέπει να συμμετάσχει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, ώστε να εντοπίζονται τα μείζονα ζητήματα που θα πρέπει να εξετασθούν·

20. τονίζει πως όλα τα κράτη πρέπει να σεβαστούν πλήρως τις εθνικές και διεθνείς δεσμεύσεις τους στον τομέα των δικαιωμάτων των μειονοτήτων· ανησυχεί για τις εκθέσεις σχετικά με τις διακρίσεις εις βάρος ορισμένων εθνικών ομάδων, για παράδειγμα των Mari·

21. διαπιστώνει με ανησυχία τις αντισημιτικές εκδηλώσεις στη Ρωσία·

Γειτνίαση και εξωτερική πολιτική

22. απορρίπτει εξωτερικές πολιτικές που έχουν ως στόχο τη δημιουργία σφαίρας επιρροής· υπογραμμίζει την ανάγκη πλήρους σεβασμού της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος κάθε κράτους να επιζητεί να αναπτύξει τις σχέσεις του με άλλα κράτη και οργανώσεις με βάση τον δικό του καθορισμό συμφερόντων και σύμφωνα με αρχές που έχουν οριστεί στα πλαίσια του ΟΗΕ, του ΟΑΣΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης·

23. ζητεί από τη Ρωσία να μη θεωρεί ως κίνδυνο την εξάπλωση της δημοκρατίας στη γειτονιά της και την ανάπτυξη ισχυρότερων δεσμών με την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης και της ένταξης, αλλά ως ευκαιρία προς ανανέωση της πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας με τις χώρες αυτές, στη βάση της ισότητας και του αμοιβαίου σεβασμού·

24. καλεί τη Ρωσία και όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ να ανοίξουν πλήρως όλους τους μυστικούς φακέλους τους για τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και να τους διαθέσουν στους ιστορικούς, με στόχο την αμοιβαία μελέτη και οικοδόμηση εμπιστοσύνης·

25. καλεί τη Ρωσία να διευθετήσει το πρόβλημα στις σχέσεις της με τον ΟΑΣΕ, εκπληρώνοντας τις υποχρεώσεις της όσον αφορά τις εισφορές της στον προϋπολογισμό του ΟΑΣΕ· σημειώνει ότι η απουσία προϋπολογισμού εμποδίζει τις επιχειρήσεις του ΟΑΣΕ, με αποτέλεσμα να αναχαιτίζεται ο εκδημοκρατισμός και η βελτίωση της ασφάλειας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη· υποστηρίζει την περαιτέρω ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του ΟΑΣΕ στον τομέα της ασφάλειας και εκφράζει τη λύπη του διότι η έλλειψη ρωσικής υποστήριξης δεν κατέστησε δυνατή τη συνέχιση της αποστολής συνοριακού ελέγχου στη Γεωργία· λυπάται επ'αυτού για την απόφαση του Συμβουλίου να μην προβλέψει κάποιο εναλλακτικό σχήμα για την αντικατάσταση της αποστολής αυτής· υποστηρίζει επίσης την περαιτέρω διερεύνηση των δυνατοτήτων ενίσχυσης της δράσης του ΟΑΣΕ για την προώθηση της συνεργασίας πάνω σε οικονομικά και περιβαλλοντικά ζητήματα, όπως έχει ζητήσει η Ρωσία· είναι, ωστόσο, πλήρως αντίθετο σε οιαδήποτε αποδυνάμωση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης εκλογών και άλλων ενεργειών "ανθρώπινης διάστασης" του ΟΑΣΕ, οι οποίες αποτελούν συγκεκριμένες εκφράσεις των κοινών αξιών στις οποίες βασίζεται η εταιρική σχέση ΕΕ-Ρωσίας·

26. τονίζει τη σημασία της θέσπισης κοινού χώρου εξωτερικής ασφάλειας, ο οποίος με την πάροδο του χρόνου θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία ειδικού φόρουμ υψηλού επιπέδου για διάλογο ΕΕ-Ρωσίας σχετικά με την ασφάλεια, την πρόληψη και διευθέτηση των συγκρούσεων, τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων και τον αφοπλισμό· υποστηρίζει τη συμμετοχή της Ρωσίας σε αποστολές διευθέτησης κρίσεων υπό την αιγίδα της ΕΕ, όπως ακριβώς όρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης τον Ιούνιο 2002 [6], υπό την προϋπόθεση ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα αποδείξουν την ικανότητά τους για προσαρμογή στα πρότυπα και τις επιχειρησιακές διαδικασίες της ΕΕ, και εν γένει στην αναπτυσσόμενη ευρωπαϊκή παράδοση ασφάλειας και άμυνας·

27. τονίζει ότι είναι σημαντικό να συνεχιστεί η πορεία προς μια ειρηνική και πολιτική διευθέτηση οιωνδήποτε εδαφικών και πολιτικών συγκρούσεων οι οποίες αφορούν τμήμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας ή γειτονικό κράτος, συμπεριλαμβανομένων των συρράξεων στην περιοχή του Καυκάσου και της σύρραξης της Υπερδνειστερίας στην Μολδαβία· καλεί τη Ρωσία να σεβαστεί όλες τις ειρηνικές ενέργειες μεταρρύθμισης στα κράτη της ΚΑΚ και να ενθαρρύνει τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις στα κράτη της Κεντρικής Ασίας·

28. καλεί τη Ρωσία να επιβεβαιώσει την προσήλωσή της στην εδαφική ακεραιότητα της Γεωργίας και της Μολδαβίας και να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις της από τη Γεωργία και τη Μολδαβία, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που ανέλαβε έναντι του ΟΑΣΕ και σύμφωνα με το αίτημα των κυρίαρχων αυτών κρατών·

29. είναι πεπεισμένο ότι οι επιτυχείς μεταρρυθμίσεις στην Ουκρανία, σε συνδυασμό με τη νεοαποκτηθείσα δημοκρατία, αυξάνουν τις προοπτικές για οικονομικά, κοινωνικά και ηθικά οφέλη τόσο για τη Ρωσία όσο και για την ΕΕ· καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να διευκολύνουν τη θετική αυτή εξέλιξη·

30. ζητεί με έμφαση από το Συμβούλιο να θέσει στη Ρωσία το θέμα της Λευκορωσίας, επισημαίνοντας ότι ο εκδημοκρατισμός της χώρας αυτής είναι προς το συμφέρον και της ΕΕ και της Ρωσικής Ομοσπονδίας και ότι θα πρέπει να αναληφθεί κοινή δράση προς τον σκοπό αυτό·

31. υπογραμμίζει τη σημασία της καινοτόμου διασυνοριακής συνιστώσας του προτεινόμενου Ευρωπαϊκού Μέσου Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης, το οποίο προορίζεται να αντικαταστήσει το πρόγραμμα TACIS στη Ρωσία και σε άλλες χώρες· τονίζει ότι είναι σημαντικό να προωθηθούν οι διασυνοριακοί οικονομικοί και κοινωνικοί δεσμοί και η απαίτηση να ενισχυθεί σημαντικά η δράση της ΕΕ προς το σκοπό αυτό·

32. υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής σε πολυεθνικά όργανα και της συνεργασίας της ΕΕ και της Ρωσίας προς στήριξη του κύρους των Ηνωμένων Εθνών και του συντονισμού των θέσεων για μεταρρυθμίσεις στον ΟΗΕ, ιδιαίτερα όσον αφορά το Συμβούλιο Ασφαλείας· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να στηρίξει η Ρωσία το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και το Πρωτόκολλο του Κιότο·

33. σημειώνει ότι ο αγώνας κατά της τρομοκρατίας έφερε το ζήτημα της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής και της ασφάλειας του πυρηνικού οπλοστασίου στην κορυφή του καταλόγου των ανησυχιών όσον αφορά την παγκόσμια ασφάλεια· καλεί τη Ρωσία να εργασθεί συνολικά για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων και τον αφοπλισμό, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν, και να ενεργήσει αποκηρύσσοντας ιδιαίτερα την εξέλιξη πυρηνικών όπλων νέου τύπου, την ασφαλή διάθεση των πυρηνικών αποβλήτων και τη σταθερή και ελεγχόμενη αχρήστευση του πυρηνικού οπλοστασίου της· καλεί συνεπώς την Επιτροπή και το Συμβούλιο να προσφέρουν στη Ρωσία σημαντική τεχνική και υλική βοήθεια για την αχρήστευσή του· καλεί το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη —με πνεύμα "πραγματικής πολυμέρειας" και αλληλεγγύης και εφαρμόζοντας τη στρατηγική της ΕΕ κατά της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής— να αναπτύξουν και να υποστηρίξουν νέες πρωτοβουλίες υπέρ του πυρηνικού αφοπλισμού και την αναθέρμανση της Διάσκεψης των ΗΕ για τον Αφοπλισμό·

34. αναγνωρίζει τη ζωτική σημασία της Ρωσίας στη δημιουργία δυνητικώς εξαιρετικά σημαντικών μεταφορικών διαδρόμων σύνδεσης της Ευρώπης με την Ασία, και ενθαρρύνει τη Ρωσική Ομοσπονδία να συνεργασθεί στενά στην ανάπτυξη έργων υποδομής στον τομέα των μεταφορών·

35. καλεί τη Ρωσία να σταματήσει να χρησιμοποιεί τις επιχειρήσεις της υπό κρατικό έλεγχο, οι οποίες δραστηριοποιούνται στον ενεργειακό τομέα, ως μέσο άσκησης πολιτικών πιέσεων στις γειτονικές χώρες·

Ειδικά θέματα σε σχέση με τις Βαλτικές χώρες

36. επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς τη Ρωσία να κυρώσει την προσφάτως συναφθείσα διασυνοριακή συμφωνία με την Εσθονία και να υπογράψει και να κυρώσει αμελλητί τη διασυνοριακή συμφωνία με τη Λετονία· φρονεί ότι η τελική οροθέτηση όλων των συνόρων που μοιράζεται η Ρωσία με τα νέα κράτη μέλη της ΕΕ και η σύναψη συμφωνίας επανεισδοχής αποτελούν προϋποθέσεις για την υπογραφή της συμφωνίας διευκόλυνσης θεωρήσεων μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας και έχει την πεποίθηση ότι, μόλις πληρωθούν από τη Ρωσία όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις που έθεσε η ΕΕ σε σαφές σχέδιο δράσης όπου καταγράφονται συγκεκριμένα μέτρα, η ΕΕ θα πρέπει να επικροτήσει τον στόχο της Ρωσίας για ένα ήπιο καθεστώς θεωρήσεων με τον χώρο του Σένγκεν, με μακρο-πρόθεσμο στόχο τα ελεύθερα θεωρήσεων ταξίδια·

37. προτείνει να διαγράψει η Ρωσία από την υφιστάμενη νομοθεσία για την κοινωνική ασφάλεια την αναφορά στις Βαλτικές Χώρες ως περιοχή όπου οι ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις μπορούν, ακόμη και σήμερα, να εμπλακούν και να πληγούν σε ένοπλες διενέξεις·

Καλίνινγκραντ

38. χαιρετίζει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη διευθέτηση των προβλημάτων της διέλευσης και της μετακίνησης των προσώπων μεταξύ των συστατικών μερών της Ρωσίας· τονίζει την ανάγκη να δοθούν κίνητρα για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη στην περιοχή του Καλίνινγκραντ ως πρότυπο για την περαιτέρω σχέση, δίδοντας ιδιαίτερη προσοχή σε θέματα υγείας (συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης HIV/AIDS), της αυξημένης διαφθοράς και της εγκληματικότητας· τονίζει την ανάγκη για πλήρη εφαρμογή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στη Βαλτική, περιλαμβανομένης της Λιμνοθάλασσας Vistula και Kaliningradzkij Zaliv, και της ελέυθερης διέλευσης μέσω του πορθμού Pilava/Baltijskij Proliv·

Τσετσενία

39. καταδικάζει τη δολοφονία του κ. Maskhadov, τελευταίου Προέδρου της Δημοκρατίας της Τσετσενίας με πραγματική λαϊκή εντολή· καλεί δε όλες τις ενεχόμενες πλευρές να σταματήσουν τη βία·

40. φρονεί ότι είναι επιτακτική ανάγκη να εξευρεθεί πολιτική λύση στην οποία θα μετέχουν όλοι οι δημοκρατικοί παράγοντες της τσετσενικής κοινωνίας και να δοθούν εγγυήσεις σε όλο τον κόσμο που διαμένει ή που προτίθεται να επιστρέψει στην Τσετσενία, μεταξύ άλλων, πραγματικό δικαίωμα ζωής, ελευθερίας και ασφάλειας και σεβασμό στην πολιτιστική και εθνική ταυτότητα και αξιοπρέπεια των Τσετσένων· θεωρεί ότι, ταυτόχρονα, αυτή η λύση πρέπει να σέβεται την εδαφική ακεραιότητα της Ρωσικής Ομοσπονδίας και να συμβιβάζεται πλήρως με την επιδίωξη, με νόμιμα και ουσιαστικά μέσα, της σταθερότητας και ασφάλειας σε όλο τον Βόρειο Καύκασο και ολόκληρη τη Ρωσική Ομοσπονδία.

41. εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του διότι εξακολουθεί να μην έχει τερματισθεί η ανομία στην Τσετσενία, ακόμη και εντός των γραμμών των ομοσπονδιακών και τοπικών κυβερνητικών δυνάμεων· ζητεί να σταματήσει αμέσως η ατιμωρησία και η βία και από τις δύο πλευρές , να εξευρεθεί πολιτική λύση και να γίνει σεβαστή η εδαφική ακεραιότητα της Ρωσίας·

42. υπενθυμίζει τις συστάσεις του προς το Συμβούλιο σχετικά με την Τσετσενία που αναφέρονται στην παράγραφο 14 του ψηφίσματός του της 26ης Φεβρουαρίου 2004, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης για ενεργότερη αναζήτηση πολιτικής λύσης και για την ετοιμότητα της ΕΕ να στηρίξει ειρηνικό και εποικοδομητικό διάλογο· θεωρεί ότι οι εν λόγω συστάσεις διατηρούν την αξία τους και ζητεί από το Συμβούλιο να αναλάβει δράση·

43. εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για το γεγονός ότι οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που ερευνούν και ομιλούν για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερες επιθέσεις εις βάρος της ελευθερίας και της ασφάλειάς τους στο πλαίσιο της ένοπλης σύγκρουσης στην Τσετσενία· ζητεί από τις ρωσικές αρχές να θέσουν τέρμα στην παρενόχληση αυτή· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην προστασία των ανθρώπων αυτών, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες εγκρίθηκαν τον Ιούνιο 2004, και να εγγράψει το θέμα στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης της διαβούλευσης ΕΕ-Ρωσίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα·

44. καλεί τη Ρωσία να προστατεύσει τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίο όλο και συχνότερα πέφτουν θύματα επιθέσεων, και να επιτρέψει την πρόσβαση στην Τσετσενία σε ειδικούς εισηγητές του ΟΗΕ και άλλους ελεγκτές στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σε ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και σε διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις, παρέχοντας, όπου είναι δυνατόν, όλες τις αναγκαίες συνθήκες ασφάλειας για την εκτέλεση του έργου τους·

45. καταδικάζει για άλλη μια φορά όλες τις τρομοκρατικές ενέργειες, εκφράζει την πεποίθηση ότι η τρομοκρατία έχει βαθιές ρίζες στην κοινωνικο-οικονομική κατάσταση του Βόρειου Καυκάσου, όπως αναγνώρισε και ο Πρόεδρος Πούτιν μετά την τραγωδία του Μπεσλάν· δηλώνει ότι είναι πρόθυμο, ως ένα εκ των δύο σκελών της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής, να εξετάσει προτάσεις συμμετοχής της ΕΕ στις προσπάθειες ανοικοδόμησης και ειρήνευσης, εάν στο μέλλον ξεκινήσουν τέτοιες προσπάθειες ως μέρος δέσμης μέτρων για την ειρήνη στην Τσετσενία και εφόσον δοθούν λογικές εγγυήσεις ότι η βοήθεια θα φτάσει στους πραγματικούς δικαιούχους·

Καταπολέμηση της τρομοκρατίας

46. τονίζει ότι η διεθνής συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας πρέπει να καταστεί αποτελεσματικότερη και ότι αποκλίνουσες απόψεις ως προς τα αίτια που βρίσκονται στη ρίζα της τρομοκρατίας και ως προς το ποιος θα πρέπει να θεωρείται τρομοκράτης αποτελούν εμπόδια στην εν λόγω συνεργασία· τονίζει για μία ακόμη φορά ότι δεν είναι δυνατό να συνεχισθεί αυτός ο αγώνας εις βάρος των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των πολιτικών ελευθεριών·

Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια

47. ζητεί περαιτέρω συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας στη θάλασσα, ιδίως όσον αφορά την απαγόρευση όλων των δεξαμενόπλοιων μονού κύτους που εισέρχονται στα ρωσικά ύδατα στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα· ζητεί τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της εταιρίας "Lukoil", την οποία ελέγχει η ρωσική κυβέρνηση, και της κυβέρνησης της Λιθουανίας για εγγυήσεις αποζημίωσης στην περίπτωση περιβαλλοντικής καταστροφής στη μονάδα άντλησης πετρελαίου D6 κοντά στη χερσόνησο Curonian Spit — η οποία έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα της Unesco για την πολιτιστική κληρονομιά·

48. καλεί τη Ρωσία να προβεί σε σταδιακή κατάργηση των πυρηνικών αντιδραστήρων της πρώτης γενιάς και να εντείνει τις προσπάθειες για την ασφαλή διάθεση των πυρηνικών αποβλήτων· υπογραμμίζει τη σημασία της βούλησης της Ρωσίας να συνεργασθεί με το Ταμείο Περιβαλλοντικής Προστασίας στο πλαίσιο της Βόρειας Διάστασης·

49. επαναλαμβάνει την υποστήριξή του προς το άνοιγμα της αγοράς της ΕΕ στις ρωσικές εξαγωγές ηλεκτρισμού, υπό τον όρο ότι τα σχετικά ρωσικά πρότυπα, ιδίως σε ό,τι αφορά τους πυρηνικούς σταθμούς και την ασφαλή επεξεργασία και διάθεση των πυρηνικών αποβλήτων, θα ευθυγραμμιστούν με το επίπεδο της ΕΕ, ούτως ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος περιβαλλοντικού ντάμπινγκ·

50. χαιρετίζει την κύρωση του Πρωτοκόλλου του Κιότο από τη Ρωσική Δούμα τον Οκτώβριο 2004 και ελπίζει ότι οι εναπομένοντες μεγάλοι φορείς εκπομπής CO2 θα ακολουθήσουν το παράδειγμά της· ζητεί να υπάρξει κοινή διερεύνηση, από την ΕΕ και τη Ρωσία, μελλοντικών στρατηγικών για την επίτευξη περαιτέρω μειώσεων των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου για την περίοδο μετά τη λήξη του Πρωτοκόλλου το 2012, στο πνεύμα των συμπερασμάτων του εαρινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της ΕΕ το 2005·

51. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να ανανεώσουν τις προσπάθειές τους για τη χάραξη μιας πραγματικά κοινής στρατηγικής στις σχέσεις τους με τη Ρωσία, η οποία να λαμβάνει υπόψη τη διεύρυνση της ΕΕ το 2004, να περιλαμβάνει και τους τέσσερις τομείς κοινού ενδιαφέροντος και να αντιμετωπίζει τις ανησυχίες σχετικά με τις εξελίξεις στη Ρωσία όσον αφορά τη δημοκρατία και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· καλεί το Συμβούλιο να το πράξει στο πνεύμα της προηγούμενης Κοινής Στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Ρωσία·

*

* *

52. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και της Ρωσίας.

[1] ΕΕ L 327 της 28.11.1997, σ. 1.

[2] ΕΕ C 98 E της 23.4.2004, σ. 182.

[3] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2004)0099.

[4] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2005)0009.

[5] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2005)0080.

[6] "Ρύθμιση περί διαβούλευσης και συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας σχετικά με τη διαχείριση των κρίσεων" — Παράρτημα ΙV στην έκθεση της Προεδρίας σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ασφάλεια και την Πολιτική Άμυνας (10160/2/02 ΑΝΑΘ2), που αναφέρεται στο Παράρτημα VIII στα Συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης 21- 22 Ιουνίου 2002.

--------------------------------------------------