P6_TA(2006)0101

Η ατιμωρησία στην Αφρική και ειδικότερα η υπόθεση του Ισέν Αμπρέ

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ατιμωρησία στην Αφρική και ειδικότερα την υπόθεση του Ισέν Αμπρέ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα 1638 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών που ζητεί από την Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβερία να συλλάβει και να φυλακίσει τον πρώην πρόεδρο Τσάρλς Τέιλορ σε περίπτωση επιστροφής του στη Λιβερία και να τον εκδώσει ή να διευκολύνει την έκδοσή του στη Σιέρα Λεόνε προκειμένου να δικαστεί ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου για τη Σιέρα Λεόνε,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για το Τσαντ και τη Λιβερία, ιδιαίτερα εκείνο της 24ης Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με την έκδοση του Τσάρλς Τέιλορ [1],

- έχοντας υπόψη την 38η Τακτική Σύνοδο της Αφρικανικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και των Λαών που διεξήχθη στο Banjul της Γκάμπια από την 21η Νοεμβρίου έως την 5η Δεκεμβρίου 2005,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 115, παράγραφος 5, του Κανονισμού του,

Α. υπενθυμίζοντας το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και τονίζοντας ότι παρήλθε πεντηκονταετία αφότου τα Ηνωμένα Έθνη αναγνώρισαν για πρώτη φορά την ανάγκη συγκρότησης ενός διεθνούς ποινικού δικαστηρίου για τη δίωξη εγκλημάτων όπως η γενοκτονία,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν δήλωσε ότι η αμνηστία για υποθέσεις κατάφορων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παραμένει απαράδεκτη και δεν είναι δυνατόν να αναγνωρισθεί από τα Ηνωμένα Έθνη, εκτός εάν δεν περιλαμβάνονται η γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα πολέμου,

Γ. επισημαίνοντας με ανησυχία τις πολυάριθμες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε τμήματα της Αφρικανικής Ηπείρου και ότι οι δράστες των εγκλημάτων αυτών σπανίως προσάγονται στη δικαιοσύνη, ενώ συχνά δεν δίδεται ουσιαστική αποζημίωση στα θύματα,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το διεθνές δίκαιο αναφέρει σαφώς ότι οι εγκληματίες πολέμου πρέπει να δικάζονται πάντοτε και ότι τα κράτη είναι υποχρεωμένα να εκδίδουν τα άτομα για τα οποία υπάρχουν υποψίες ότι έχουν διαπράξει εγκλήματα πολέμου,

Ε. επισημαίνοντας ότι η Πράξη Συγκρότησης της Αφρικανικής Ένωσης, Άρθρο 4, στοιχείο ιε), καταδικάζει σαφώς και απορρίπτει την ατιμωρησία,

ΣΤ. εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τις δηλώσεις της Αφρικανικής Ένωσης κατά της ατιμωρησίας και θεωρώντας ότι θα ενισχύσει την αξιοπιστία της αποδεικνύοντας την αποφασιστικότητά της να λάβει συγκεκριμένα μέτρα κατά της ατιμωρησίας όσον αφορά τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα πολυάριθμα εγκλήματα, περιλαμβανομένων των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας που διεπράχθησαν από τους αφρικανούς δικτάτορες και τους συνενόχους τους, παραμένουν ατιμώρητα, προκαλώντας έτσι ένα ακόμα αδίκημα σε βάρος των θυμάτων και ενθαρρύνοντας τη διάπραξη νέων εγκλημάτων,

Η. επισημαίνοντας επιπλέον ότι 27 Αφρικανικά Κράτη έχουν κυρώσει το Καταστατικό της Ρώμης και ότι ορισμένα εξ αυτών έχουν καταβάλλει προσπάθειες ώστε να δοθεί νομικό αποτέλεσμα στην εφαρμογή του Καταστατικού της Ρώμης σε εθνικό επίπεδο,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφοροι αφρικανοί δικτάτορες, και ιδιαίτερα ο Τσάρλς Τέιλορ, ο Μενγκίστου Χαϊλέ Μαριάμ και ο Ισέν Αμπρέ και οι συνένοχοί τους που έχουν διαπράξει σοβαρά εγκλήματα, διαβιούν σήμερα εν ειρήνη και σε πλήρη ατιμωρησία,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει εκδοθεί διεθνές ένταλμα σε βάρος του πρώην εξόριστου προέδρου του Τσαντ Ισέν Αμπρέ για εγκλήματα σε βάρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διεπράχθησαν κατά την περίοδο της διακυβέρνησής του από το 1982 έως το 1990,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα θύματα χρησιμοποίησαν την υπόθεση Αμπρέ προκειμένου να ζητήσουν ευρύτερη απονομή δικαιοσύνης και να ανοίξουν νέες οδούς για τη δικαιοσύνη στο Τσαντ και αλλού,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αφρικανική Ένωση αποφάσισε, στις 24 Ιανουαρίου 2006, να δημιουργήσει ομάδα νομικών εμπειρογνωμόνων προκειμένου να συστήσει τον τόπο και τον χρόνο που θα δικαστεί ο Ισέν Αμπρέ, εκφράζοντας την προτίμησή της σε "έναν αφρικανικό μηχανισμό",

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Πρόεδρος της Νιγηρίας Οσαμπάνγιο αναμένεται να ανακοινώσει στο εγγύς μέλλον ότι θα παραδώσει τον Τσάρλς Τέιλορ προκειμένου να δικαστεί για τα εικαζόμενα εγκλήματά του, έχοντας έτσι μια ευκαιρία να αποδείξει τη δέσμευση της Νιγηρίας στο κράτος δικαίου στη Δυτική Αφρική,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ειδικό Δικαστήριο για τη Σιέρα Λεόνε συγκροτήθηκε το 2002 για να δικάσει τους πλέον υπεύθυνους για τα εγκλήματα πολέμου που διεπράχθησαν κατά την ένοπλη σύρραξη στη Σιέρα Λεόνε· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι ο Τσάρλς Τέιλορ έχει κατηγορηθεί για 17 εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας από το Ειδικό Δικαστήριο,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πρώην αιμοσταγής δικτάτορας της Αιθιοπίας Συνταγματάρχης Μενγκίστου εξακολουθεί να απολαμβάνει ασύλου στη Μοζαμβίκη,

1. υπενθυμίζει ότι χωρίς ένα διεθνές ποινικό δικαστήριο ως εκτελεστικό μηχανισμό για την απόδοση ατομικών ευθυνών, οι πράξεις γενοκτονίας και οι σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα παραμένουν συχνά ατιμώρητες·

2. τονίζει ότι έχει καταστεί εθιμικό διεθνές δίκαιο οι δράστες, ανεξαρτήτως του καθεστώτος τους, να μην απολαμβάνουν αμνηστίας ή ασυλίας για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και υποστηρίζει θερμά την προσαγωγή στη δικαιοσύνη των υπευθύνων για εγκλήματα και φρικαλεότητες·

3. επαναλαμβάνει ότι η καταπολέμηση της ατιμωρησίας αποτελεί μια από τις ακρογωνιαίες λίθους της πολιτικής της Ένωσης στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη της Αφρικανικής Ένωσης να εξακολουθήσουν να δίδουν τη δέουσα προσοχή στο θέμα αυτό·

4. θεωρεί ότι η βιώσιμη ειρήνη δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί με συμφωνίες προκειμένου να προστατεύονται εκείνοι που έχουν καταστεί υπεύθυνοι για συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

5. ζητεί επειγόντως από τα κράτη μέλη της Αφρικανικής Ένωσης που δεν το έχουν ακόμη πράξει, να κυρώσουν το Καταστατικό της Ρώμης και να εγκρίνουν εθνικό σχέδιο δράσης για την ουσιαστική εφαρμογή του Καταστατικού αυτού σε εθνικό επίπεδο·

6. ενθαρρύνει τη Συνέλευση Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων της Αφρικανικής Ένωσης να ζητήσει επειγόντως από τα κράτη μέλη της την καταδίκη και απόρριψη της ατιμωρησίας·

7. καλεί την Αφρικανική Ένωση να λάβει πρακτικά μέτρα που θα συμβάλλουν στην καταπολέμηση της ατιμωρησίας σε περιφερειακό επίπεδο·

8. ενθαρρύνει την Αφρικανική Ένωση να αναπτύξει τα ποινικά θεσμικά της όργανα και να διοργανώσει καλύτερη δικαστική και ποινική συνεργασία μεταξύ των μελών της και με τις αρχές άλλων ηπείρων, προκειμένου να μειωθεί η ατιμωρησία των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας που έχουν διαπραχθεί από τις αφρικανικής αρχές καθώς και από πολίτες άλλων ηπείρων ή με τη συνενοχή των τελευταίων·

9. υπενθυμίζει ότι η διεθνής κοινότητα έχει συγκροτήσει μηχανισμό απόδοσης ευθύνης από ειδικά δικαστήρια για τους δράστες εγκλημάτων και βιαιοπραγιών στη Ρουάντα και τη Σιέρα Λεόνε παραδείγματος χάρη και υπογραμμίζει ότι η διεθνής κοινότητα πρέπει να έχει μία φωνή προκειμένου να συμβάλλει στην προώθηση της ουσιαστικής απόδοσης ευθυνών·

10. υπενθυμίζει το έργο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την Ρουάντα στην Αρούσα και τις εξαιρετικές δυσκολίες που συνάντησαν εξωτερικοί ερευνητές στην προσπάθειά τους να φέρουν ενώπιον της δικαιοσύνης τους υπευθύνους της γενοκτονίας στη Ρουάντα το 1994·

11. θεωρεί ιδιαίτερα σκανδαλώδες ότι κατά τη σφαγή αμάχων στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό — όπου στα 6 χρόνια της σύγκρουσης, τουλάχιστον 3 εκατομμύρια άτομα έχασαν τη ζωή τους — και στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών επίσης, οι δράστες των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξακολουθούν να παραμένουν ατιμώρητοι·

12. καλεί τη Σενεγάλη να εγγυηθεί δίκαιη δίκη στον Ισέν Αμπρέ, με την έκδοσή του στο Βέλγιο, στην περίπτωση που δεν εξευρεθεί αφρικανική εναλλακτική λύση, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων και άλλων μορφών ωμής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής συμπεριφοράς ή τιμωρίας·

13. καλεί την Αφρικανική Ένωση, στο πλαίσιο της υπόθεσης Ισέν Αμπρέ, να εξασφαλίσει ότι η Σενεγάλη θα σεβαστεί τις διεθνείς της δεσμεύσεις ως συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων·

14. θεωρεί ότι η κίνηση των Αφρικανών Αρχηγών Κρατών στην υπόθεση Ισέν Αμπρέ, σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα, δεδομένου ότι οι αφρικανοί ηγέτες έχουν σαφώς δηλώσει ότι είναι αναγκαίο να καταπολεμηθεί η ατιμωρησία·

15. καλεί την κυβέρνηση της Νιγηρίας να ενεργήσει προς το συμφέρον της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Λιβερία και να υποστηρίξει το κράτος δικαίου παραδίδοντας τον Τσάρλς Τέιλορ στη δικαιοδοσία του Ειδικού Δικαστηρίου για τη Σιέρα Λεόνε·

16. χαιρετίζει το γεγονός ότι η νεοεκλεγείσα πρόεδρος της Νιγηρίας Johnson-Sirleaf έχει μόλις ζητήσει την παράδοση του Τσάρλς Τέιλορ από τη Νιγηρία και την εκθειάζει για την υπόσχεσή της ότι η προεδρία της θα υποστηρίξει την απόδοση ευθυνών και το κράτος δικαίου·

17. ζητεί από τα κράτη μέλη να καταβάλουν κάθε προσπάθεια ώστε να ασκηθεί επίσης δίωξη κατά των ευρωπαίων πολιτών που έχουν διαπράξει ή κατέστησαν συνένοχοι σε εγκλήματα στην Αφρική και σε αναπτυσσόμενες χώρες αλλού, τα θύματα δε των εγκλημάτων αυτών να αποζημιωθούν·

18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΕ, τις Κυβερνήσεις του Τσαντ, της Λιβερίας, της Νιγηρίας και της Σενεγάλης, την Αφρικανική Ένωση και τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

[1] ΕΕ C 304 Ε, της 1.12.2005, σ. 408.

--------------------------------------------------