A4-0005/97

Ψήφισμα για την κατάσταση των συμμετεχουσών συζύγων των προσώπων που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την οδηγία 86/613/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 1986 σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένης και της γεωργικής, καθώς και για την προστασία της μητρότητας ((ΕΕ L359, της 19.12.86, σελ. 56)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Ιουνίου 1993 σχετικά με την εκτίμηση της άνευ αμοιβής εργασίας των γυναικών ((ΕΕ C194, της 19.7.93, σελ.389)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 21ης Ιανουαρίου 1994 σχετικά με την κατάσταση στα κράτη μέλη της Κοινότητας των γυναικών στη γεωργία ((ΕΕ C44, της 14.2.94, σελ.210)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 86/613/ΕΟΚ (COM(94)0163),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής για τα Δικαιώματα της Γυναίκας (A4- 0005/97),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι δύσκολο να προσδιοριστεί ο αριθμός των γυναικών και ανδρών που λειτουργούν ως σύζυγοι συμμετέχοντας στην επαγγελματική δραστηριότητα των συζύγων τους, λόγω της μη καταχώρισης του καθεστώτος αυτού, αλλά λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός αυτός ασφαλώς ανέρχεται σε πολλά εκατομμύρια ανά την Ευρωπαϊκή Ένωση,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ρόλος των συμμετεχουσών συζύγων συχνά νοείται τόσο από απόψεως νομοθεσίας όσο και από την γενική συμπεριφορά ως συζυγικό καθήκον που παρέχεται άνευ αμοιβής,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συμμετέχουσες σύζυγοι στα περισσότερα κράτη μέλη δεν αναγνωρίζονται επισήμως και, συνεπώς, είναι αόρατοι και, πρακτικά, συχνά βρίσκονται σε δυσμενέστερη θέση από τους απασχολουμένους σε άτυπες μορφές εργασίας,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία 86/613/ΕΟΚ δεν ήταν αποτελεσματική όσον αφορά την επίτευξη του στόχου σχετικά με την κατοχύρωση ενός σαφώς καθορισμένου επαγγελματικού καθεστώτος για τις συμμετέχουσες συζύγους και τη θέσπιση των δικαιωμάτων τους στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό εν μέρει οφείλεται στην πολυπλοκότητα του νομικού καθεστώτος των συμμετεχουσών συζύγων όσον αφορά το φορολογικό, οικογενειακό, ασφαλιστικό, εργατικό και εταιρικό δίκαιο των κρατών μελών,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαίο να θεσπιστεί μία πιο δεσμευτική νομοθεσία της ΕΕ που θα καθορίζει ένα πλαίσιο το οποίο θα παρέχει τις ελάχιστες εγγυήσεις στις συμμετέχουσες συζύγους, εντός του οποίου τα κράτη μέλη θα επιλέγουν τον αποτελεσματικότερο τρόπο για την προσαρμογή των συστημάτων τους,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συμμετέχουσες σύζυγοι που δεν θεμελιώνουν δικαιώματα κοινωνικής προστασίας μέσω των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης του συζύγου τους είναι πολύ ευάλωτες, ιδίως σε περίπτωση διαζυγίου, χρεωκοπίας της επιχείρησης ή της εταιρίας ή θανάτου του προσώπου που ασκεί ανεξάρτητη δραστηριότητα,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το καθεστώς των συμμετεχουσών(όντων) συζύγων διαφέρει από τομέα σε τομέα ακόμη και στο ίδιο κράτος μέλος και, λαμβάνοντας υπόψη, ότι οι συμμετέχουσες και συμμετέχοντες σύζυγοι στα ελευθέρια επαγγέλματα συχνά δεν καλύπτονται από διατάξεις που προστατεύουν τους συζύγους σε άλλους τομείς,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ακόμα και εκεί που κατέστη δυνατή η συμμετοχή σε προαιρετικά προγράμματα εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, η συμμετοχή σε αυτά ήταν πολύ περιορισμένη,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιορισμένη συμμετοχή στα προαιρετικά σχέδια ασφάλισης οφείλεται εξίσου στην παραδοσιακή συμπεριφορά και σε νομικά και κανονιστικά εμπόδια,

1. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η ήπια διατύπωση της προαναφερόμενης οδηγίας 86/613/ΕΟΚ σχετικά με την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα, είχε ως αποτέλεσμα περιορισμένη πρόοδο όσον αφορά την αναγνώριση της εργασίας και της επαρκούς κοινωνικής προστασίας των συμμετεχουσών συζύγων των προσώπων που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα[semigr ]

2. χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να διοργανώσει στρογγυλές τράπεζες με ενδιαφερόμενους οργανισμούς προκειμένου να συζητήσει τις ανάγκες των συμμετεχουσών συζύγων και να υποβάλει πρόταση για τροποποίηση της οδηγίας εντός του 1997, αλλά επισημαίνει ότι αυτό θα έπρεπε να είχε συμβεί πριν από χρόνια αν είχαν τηρηθεί οι προϋποθέσεις της προαναφερόμενης οδηγίας 86/613/ΕΟΚ[semigr ]

3. ζητεί η τροποποιημένη οδηγία να είναι πιο δεσμευτική για τα κράτη μέλη σε σχέση με την οδηγία 86/613/ΕΟΚ, καθόσον αυτός είναι ο μόνος τρόπος που θα διασφαλίσει την επιτυχία των σκοπών αυτής της νομοθετικής πράξης[semigr ]

4. είναι της άποψης ότι η τροποποιημένη οδηγία θα πρέπει να ισχύει όχι μόνο για τις συμμετέχουσες συζύγους, αλλά και για τις συμμετέχουσες συντρόφους σε άλλες μορφές μακρόχρονης συμβίωσης

5. ζητεί η τροποποιημένη οδηγία να συμπεριλάβει:

- υποχρεωτική καταχώριση των συμμετουσών συζύγων, ούτως ώστε να μην είναι πλέον αόρατοι εργαζόμενοι[semigr ]

- την υποχρέωση των κρατών μελών να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίσουν ότι οι συμμετέχουσες σύζυγοι έχουν τη δυνατότητα να καλύπτονται ασφαλιστικά όσον αφορά την υγειονομική περίθαλψη, την σύνταξη γήρατος, τα επιδόματα μητρότητας και τις υπηρεσίες αναπλήρωσης και τα επιδόματα ανικανότητας[semigr ]

- συνθήκες εργασίας για την πρόσβαση των συμμετεχουσών συζύγων στην επαγγελματική κατάρτιση ίδιες με αυτές που ισχύουν για τα πρόσωπα που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα[semigr ]

- δικαίωμα των συμμετεχουσών συζύγων να εκπροσωπούν την εταιρεία τους και/ή να έχουν δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις αντίστοιχες επαγγελματικές ενώσεις, με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου η συμμετοχή στα όργανα αυτά απαιτεί την κατοχή διπλώματος ή επαγγελματικών προσόντων, που δεν διαθέτει ο ενδιαφερόμενος[semigr ]

6. ζητεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ένα νομικό καθεστώς για τις συμμετέχουσες συζύγους που να τους επιτρέπει να επιλέγουν μεταξύ του καθεστώτος της αμειβομένης συζύγου, της συνδεδεμένης συζύγου και της συνεργαζομένης συζύγου, νοουμένου ότι στις δύο τελευταίες περιπτώσεις η ενδιαφερόμενη, έστω και αν δεν αμείβεται, θα πρέπει να είναι καταχωρισμένη και να δικαιούται κοινωνικής προστασίας[semigr ]

7. πιστεύει ότι οι εισφορές των συμμετεχουσών συζύγων στο πρόγραμμα κοινωνικής ασφάλισης πρέπει να είναι υποχρεωτικές όπου αυτό απαιτείται και για τα πρόσωπα που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα[semigr ]

8. λαμβάνει γνώση των φόβων που έχουν διατυπώσει οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις που θα αντιμετωπίσουν πρόσθετο κόστος αν οι εισφορές για τις συμμετέχουσες συζύγους καταστούν υποχρεωτικές[semigr ]

9. επισημαίνει, ωστόσο, την ανάγκη ευελιξίας και πιστεύει ότι πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις υπολογισμού των εισφορών είτε με βάση το εταιρικό εισόδημα, είτε κατ' αποκοπή[semigr ]

10. συνιστά στα κράτη μέλη να προβλέψουν στα φορολογικά τους συστήματα φορολογικά κίνητρα προκειμένου οι οικογενειακές επιχειρήσεις να επιλέξουν να αναλάβουν την κάλυψη της κοινωνικής ασφάλισης για τις συμμετέχουσες συζύγους και θεωρεί ότι όλες οι εισφορές που καταβάλλονται για τις συμμετέχουσες συζύγους, ανεξαρτήτως του αν είναι προαιρετικές ή υποχρεωτικές, θα πρέπει να εκπίπτουν φορολογικά από τα έσοδα της εταιρείας ή της επιχείρησης[semigr ]

11. αναγνωρίζει την ανάγκη να υπάρξει καλύτερη πληροφόρηση σχετικά με την επίδραση των φορολογικών συστημάτων στις συμμετέχουσες συζύγους που απασχολούνται σε επιχειρήσεις, ιδίως όσον αφορά τις επιπτώσεις που θα είχε η συμπερίληψη στις δαπάνες της εταιρείας, της αμοιβής που λαμβάνει πραγματικά η σύζυγος, υπό την διπλή, ωστόσο προϋπόθεση ότι πρόκειται περί κανονικής αμοιβής για υπηρεσίες που έχουν πράγματι παρασχεθεί και ότι καταβάλλονται όλες οι κρατήσεις και οι εισφορές που είναι υποχρεωτικές από το νόμο[semigr ]

12. αναγνωρίζει την ιδιαίτερη σημασία που αποκτούν τα εν λόγω μέτρα στην ύπαιθρο και υπενθυμίζει ότι πολυάριθμες σύζυγοι γεωργών βρίσκονται στην κατάσταση αυτή[semigr ]

13. καλεί τα κράτη μέλη που δεν το έχουν ήδη πράξει να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν ότι οι συμμετέχουσες σύζυγοι που έχουν εργαστεί επί σειρά ετών σε οικογενειακές επιχειρήσεις δεν θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση όσον αφορά τα κληρονομικά δικαιώματα ή τα δικαιώματα διαδοχής ή σε περίπτωση διαζυγίου[semigr ]

14. πιστεύει ότι τα κράτη μέλη που δεν το έχουν ήδη πράξει πρέπει να λάβουν μέτρα για να περιλάβουν στις περιόδους άσκησης που θεμελιώνουν δικαίωμα παροχών κοινωνικής ασφάλισης τον χρόνο που δαπανήθηκε για την ανατροφή των παιδιών και τη μέριμνα άλλων συγγενών προκειμένου να αποφευχθούν διακρίσεις εις βάρος αυτών που αναλαμβάνουν το κύριο βάρος της ευθύνης για τη μέριμνα των μελών της οικογενείας[semigr ]

15. καλεί τις επαγγελματικές οργανώσεις των τομέων που αφορούν τα πρόσωπα που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα να αναλάβουν την υπόθεση των συμμετεχουσών συζύγων και να έλθουν σε επαφή με τις οργανώσεις των συμμετεχουσών συζύγων στα κράτη μέλη σε ευρωπαϊκό επίπεδο[semigr ]

16. πιστεύει ότι απαιτείται καλύτερος συντονισμός μεταξύ, αφενός των κρατικών υπηρεσιών που εμπλέκονται στο θέμα της ισότητας ευκαιριών, των ΜΜΕ και των προσώπων που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα και, αφετέρου, των οργανώσεων των συμμετεχουσών συζύγων και άλλων ΜΚΟ που προασπίζουν την ισότητα μεταχείρισης και ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών, προκειμένου να προστατευθούν περαιτέρω οι συμμετέχουσες σύζυγοι[semigr ]

17. καλεί τις κρατικές υπηρεσίες και τους επαγγελματικούς οργανισμούς ιδιαίτερα, να εντείνουν την ευαισθητοποίηση αφενός για τους κινδύνους που ενέχει η απουσία ασφαλιστικής κάλυψης των συμμετεχουσών συζύγων και, αφετέρου, για τις επιλογές που αυτές έχουν[semigr ]

18. Συνιστά στα κράτη μέλη, σε συνεργασία με οργανώσεις γυναικών, ασκούντων ανεξάρτητα επαγγέλματα, ανεξαρτήτων επιχειρηματιών και ΜΜΕ να διοργανώσουν εκστρατείες με σκοπό την πληροφόρηση των ενδιαφερομένων γυναικών και των συζύγων τους όσον αφορά το νομικό τους καθεστώς και όλες τις δυνατές εθελοντικές ρυθμίσεις βάσει του εταιρικού δικαίου, του οικογενειακού δικαίου και του κληρονομικού δικαίου που μπορούν να βελτιώσουν τη νομική τους κατάσταση[semigr ]

19. καλεί τα κράτη μέλη να απομονώσουν τις συμμετέχουσες συζύγους στα στατιστικά δεδομένα που αφορούν τα πρόσωπα που ασκόυν ανεξάρτητη δραστηριότητα, προκειμένου να καταδειχθεί η αξία της εργασίας που προσφέρουν στις οικογενειακές επιχειρήσεις και να αποσαφηνιστεί ο αριθμός των συμμετεχουσών συζύγων που απασχολούνται σε κάθε τομέα[semigr ]

20. καλεί την Επιτροπή, κατά την προετοιμασία της επόμενης έκθεσης για την κοινωνική προστασία στην Ευρώπη, να αφιερώσει ειδικό κεφάλαιο στις συμμετέχουσες συζύγους[semigr ]

21. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.