ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παρ. 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου γιά την θέσπιση της δεύτερης φάσης του προγράμματος κοινοτικής δράσης (2004-2008) σχετικά με την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών και σχετικά με την προστασία των θυμάτων και ομάδων υψηλού κινδύνου (πρόγραμμα DAPHNE II).

2003/0025 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παρ. 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου γιά την θέσπιση της δεύτερης φάσης του προγράμματος κοινοτικής δράσης (2004-2008) σχετικά με την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών και σχετικά με την προστασία των θυμάτων και ομάδων υψηλού κινδύνου (πρόγραμμα DAPHNE II).

1- ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και το Συμβούλιο (έγγραφο COM(2003)54 τελικό - 2003/0025 (COD): // 04.02.2003

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκή Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: // 14.05.2003

Ημερομηνία γνωμοδότησης της επιτροπής των περιφερειών: // 03.07.2003

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πρώτη ανάγνωση: // 03.09.2003

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: // 15.10.2003

Ημερομηνία θέσπισης της κοινής θέσης: // 1.12.2003

2- ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Στόχος της πρότασης είναι η θέσπιση δεύτερης φάσης του προγράμματος Daphne με βάση την πείρα που έχει αποκτηθεί κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του τρέχοντος προγράμματος Daphne I (2000-2003). Η δομή της πρότασης είναι παρόμοια προς εκείνη του αρχικού προγράμματος Daphne.

Όλες οι μορφές βίας (οικογενειακή βία, βία στα σχολεία, τα ιδρύματα, στο χώρο εργασίας, εμπορική σεξουαλική εκμετάλλευση, ακρωτηριασμός γεννητικών οργάνων, επιπτώσεις στην υγεία, βία λόγω διαφοράς φύλου, σωματεμπορία, θεραπεία των δραστών κλπ.) παραμένουν σημαντικές και πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο δράσης. Οι οργανώσεις που είναι αρμόδιες για την παροχή βοήθειας σε θύματα εξακολουθούν να είναι ο καλύτερος φορέας προσέγγισης και βοήθειας των αποδεκτών αυτών των δράσεων. Επί πλέον, επιλέξιμοι στο πλαίσιο του προγράμματος είναι φορείς κατάρτισης, πανεπιστήμια, εθελοντικές οργανώσεις, ερευνητικά κέντρα και η τοπική αυτοδιοίκηση.

Το πρόγραμμα συμβάλλει στο γενικότερο στόχο της εξασφάλισης στους πολίτες υψηλού επιπέδου προστασίας από τη βία, συμπεριλαμβανόμενης και της προστασίας της σωματικής και ψυχικής υγείας, εντός του πλαισίου ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Αποβλέπει στην πρόληψη και καταπολέμηση κάθε μορφής βίας εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών. Με τον τρόπο αυτό, το πρόγραμμα θα συμβάλλει στην προαγωγή της υγείας και της κοινωνικής ευεξίας.

3- ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

3.1 Γενικά

Η κοινή θέση, που εγκρίθηκε ομόφωνα, ακολουθεί τις γενικές γραμμές της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ για μια πενταετία. Οι κύριες τροποποιήσεις της κοινής θέσης, σε σύγκριση με την τροποποιημένη πρόταση, αφορούν τα μέτρα που πρέπει να λάβει η Επιτροπή εντός των δημοσιονομικών διαδικασιών για να εξασφαλίσει τη συνέπεια του προϋπολογισμού με τις δημοσιονομικές προοπτικές της περιόδου πέραν του 2006.

3.2 Η τύχη των τροπολογιών που υποβλήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την πρώτη ανάγνωση

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε 40 τροπολογίες.

3.2.1 Τροπολογίες που έγιναν αποδεκτές στην τροποποιημένη πρόταση και την κοινή θέση

Οι τροπολογίες αριθ. 1, 3, 5, 6, 8, 9, 13, 18, 22, 24, 25, 26, 28, 29, 31, 32, 36, 37, 38, συμπεριελήφθησαν στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής όπως υποβλήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Οι τροπολογίες αριθ. 7, 10, 15, 23, 30, και 33 συμπεριελήφθησαν με την επιφύλαξη επαναδιατύπωσης, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής.

Η τροπολογία 17, που προτείνει να είναι τα αποτελέσματα των σχεδίων του Daphne δωρεάν διαθέσιμα σε τρίτους, μετατοπίστηκε από το άρθρο 4 στο άρθρο 6 παρ. 1. Το Συμβούλιο θεώρησε ότι το θέμα αυτό αποτελεί μάλλον θέμα εφαρμογής του προγράμματος.

3.2.2 Τροπολογίες που εμφανίζονται στην τροποποιημένη πρόταση αλλά όχι στην κοινή θέση

Καμία

3.3 Νέες διατάξεις που θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο

3.3.1 Τίτλος

Το Συμβούλιο τροποποίησε τον τίτλο ώστε να συμπεριληφθούν οι όροι "και την αντιμετώπιση" παράλληλα με την πρόληψη της βίας.

Η Επιτροπή έκανε δεκτή αυτή την αλλαγή δεδομένου ότι περιγράφει καλύτερα το πνεύμα των στόχων του προγράμματος.

3.3.2 Άρθρο 1

Ομοίως, και για να είναι συνεπές προς τον τίτλο, το Συμβούλιο πρόσθεσε τους όρους "και την καταπολέμηση" στην πρώτη περίοδο του άρθρου 1, όπου περιγράφεται το αντικείμενο και το πεδίο εφαρμογής του προγράμματος.

Η Επιτροπή έκανε δεκτή αυτή την αλλαγή δεδομένου ότι περιγράφει καλύτερα το πνεύμα των στόχων του προγράμματος.

3.3.3 Άρθρο 3 παρ. 1 (Οργανισμοί που μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα)

Το Συμβούλιο πρόσθεσε ότι στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν οι τοπικές αρχές στο περιφερειακό επίπεδο. Εντούτοις, προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα διάφορα επίπεδα τοπικής αυτοδιοίκησης στα κράτη μέλη, η τελική διατύπωση ήταν "τοπικές αρχές στο επίπεδο που είναι αρμόδιο". Το σημείο αυτό αποτέλεσε επίσης το θέμα της σύστασης αριθ. 1 στη γνώμη της επιτροπής των περιφερειών. Επιπλέον, και πάλι για λόγους συνέπειας προς τον τίτλο και το άρθρο 1, προστέθηκαν οι όροι "και την καταπολέμηση" στην πρώτη περίοδο του άρθρου 3.

Η Επιτροπή έκανε δεκτή αυτή την αλλαγή δεδομένου ότι διευκρινίζει και καθιστά σαφέστερο το κείμενο ως προς τη συμμετοχή στο πρόγραμμα.

3.3.4 Άρθρο 3 παρ. 2 (Χώρες που μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα)

Το Συμβούλιο τροποποίησε τη διατύπωση του καταλόγου των χωρών που μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα κατάσταση των προσχωρουσών χωρών. Το περιεχόμενο του καταλόγου δεν μεταβλήθηκε.

Η Επιτροπή έκανε δεκτή αυτή την αλλαγή δεδομένου ότι αντικατοπτρίζει καλύτερα τη σημερινή κατάσταση.

3.3.5 Άρθρο 4(στα) (νέο) (Θεραπεία για δράστες)

Το κείμενο τροποποιήθηκε για να διευκρινισθεί η πρόθεση ως προς τα προγράμματα θεραπείας που αφορούν τα θέματα (νέο άρθρο 4 παρ. στ) και τους δράστες (τώρα άρθρο 4 παρ. στα). Εξάλλου, όσον αφορά τη στήριξη στα θύματα, συμπεριελήφθησαν τα παιδιά και οι νέοι που γίνονται μάρτυρες οικογενειακής βίας. Ομοίως, στο άρθρο 4 παρ. στα, προστέθηκε μία ακόμα πρόβλεψη, συγκεκριμένα ότι πρέπει να εξασφαλίζεται η ασφάλεια των θυμάτων και των παιδιών κατά την ανάπτυξη των προγραμμάτων θεραπείας για δράστες.

Η Επιτροπή χαιρετίζει αυτή τη διατύπωση δεδομένου ότι είναι ακριβέστερη και σαφέστερη ως προς τις δύο αυτές ενέργειες.

3.3.6 Άρθρο 4 παρ. 8 (νέο) (έννοια της θετικής μεταχείρισης και της ευημερίας)

Πέρα από την περιγραφή των ενεργειών για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας, το Συμβούλιο θεώρησε ότι, εντός του γενικού πλαισίου της πρόληψης, πρέπει να γίνουν ενέργειες που θα συμβάλλουν στη θετική μεταχείριση ατόμων που είναι ευάλωτα στη βία, δηλαδή μια προσέγγιση που ενθαρρύνει την επίδειξη σεβασμού απέναντί τους και προάγει την ευημερία και προσωπική τους καταξίωση.

Η Επιτροπή χαιρετίζει αυτή την αλλαγή που συμπληρώνει τις άλλες ενέργειες με θετική και ενεργό δράση.

3.3.7 Άρθρο 5 (προϋπολογισμός)

Το Συμβούλιο τροποποίησε το κείμενο αυτού του άρθρου για να το καταστήσει σαφέστερο ενόψει του 2006, έτος κρίσιμο μεταξύ δύο δεσμών δημοσιονομικών προοπτικών. Το Συμβούλιο διατήρησε το ποσό των 50 εκατ. ευρώ για την πενταετία 2004-2008, ακολουθώντας την άποψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής στην τροποποιημένη πρόταση. Πάντως, κάνει επί πλέον μνεία του ποσού που είναι διαθέσιμο για τα τρία πρώτα έτη 2004-2006 (29 εκατ. ευρώ).

Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή την αλλαγή στην παρουσίαση του προϋπολογισμού και χαιρετίζει θερμά το γεγονός ότι το Συμβούλιο διατήρησε το ποσό των 50 εκατ. ευρώ και τη συνολική διάρκεια του προγράμματος.

3.3.8 Άρθρο 6 παρ. 3 (Ισορροπία μεταξύ μικρών και μεγάλων σχεδίων)

Όσον αφορά τη δυνατότητα των οργανώσεων να υποβάλουν αίτηση για χρηματοδότηση έως 250.000 ευρώ κατ' έτος, το Συμβούλιο είχε την άποψη ότι αυτή η δυνατότητα έχει πολλά μειονεκτήματα: κίνδυνο να μπορέσουν να υποβάλλουν αίτηση μόνο μεγάλες οργανώσεις για τα εν λόγω μεγάλα σχέδια, εισάγοντας έτσι διακρίσεις μεταξύ των οργανώσεων. έλλειψη στοιχείων που να επιβεβαιώνουν ότι μια μεγαλύτερη χρηματοδότηση θα οδηγούσε σε καλύτερα αποτελέσματα. κίνδυνο, ενώ ο σκοπός της αύξησης του προϋπολογισμού για τα προγράμματα θα ήταν να μπορούν να χρηματοδοτηθούν περισσότερα σχέδια κατ' έτος, η αύξηση του ανώτατου ορίου χρηματοδότησης να μειώσει αντίθετα τον αριθμό των χρηματοδοτούμενων σχεδίων.

Η Επιτροπή πρότεινε αρχικά τη δυνατότητα μεγαλύτερων σχεδίων για να διευκολυνθεί η λεπτομερέστερη εργασία με μεγαλύτερη χρηματοδότηση. Εντούτοις, η Επιτροπή δέχεται την επιχειρηματολογία του Συμβουλίου.

3.3.9 Άρθρο 6 παρ. 4 και 4a) και άρθρο 7 (Διαδικασία της επιτροπής)

Το Συμβούλιο μετέβαλε τη θέση του, από την επιτροπή με συμβουλευτική διαδικασία, όπως είχε προταθεί στην αρχική και την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, σε μια μικτή επιτροπή όπου θα χρησιμοποιείται διαχειριστική διαδικασία για την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος εργασίας, και συμβουλευτική διαδικασία για άλλα θέματα, όπως συνέβη με το προηγούμενο πρόγραμμα Daphne.

Αν και η Επιτροπή θα προτιμούσε μια συμβουλευτική επιτροπή για όλα τα θέματα, αποδέχεται την αλλαγή ως μέρος της συνολικής συμφωνίας επί της αποφάσεως.

3.3.10 Άρθρο 8 παρ. 2 (Αξιολόγηση του προγράμματος)

Συμπληρωματικά στην τροποποίηση που έγινε στο άρθρο 5, το Συμβούλιο ενίσχυσε τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή θα αναφέρεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνέπεια του προϋπολογισμού με τις δημοσιονομικές προοπτικές για την περίοδο που αρχίζει το 2007. Οι δύο αυτές τροποποιήσεις (στα άρθρα 5 και 8) αποτελούν σύνολο που καθιστά δυνατή τη γενικότερη συμφωνία για τη διάρκεια του προγράμματος και το ύψος του προϋπολογισμού του.

Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι αυτό προσθέτει κάποιο βάρος στο πρόγραμμα όσον αφορά την υποβολή προτάσεων, δεδομένου ότι το άρθρο 5 παρ. 2 είναι επαρκώς σαφές ώστε να εξασφαλίζει τη ζητούμενη συνέπεια με τις δημοσιονομικές προοπτικές.

Εντούτοις, η Επιτροπή αποδέχεται την τροποποίηση αυτή ως μέρος της συνολικής συμφωνίας επί του σχεδίου απόφασης.

3.3.11 Παράρτημα, σημείο Ι.1.γ και σημείο Ι.2.στ (νέο)

Το Συμβούλιο πρόσθεσε ένα ακόμα θέμα στις μελέτες και την έρευνα για τα παιδιά που είναι θύματα πορνείας, προκειμένου να επισημανθούν οι παράγοντες κινδύνου και να προληφθεί το φαινόμενο.

Λόγω της ραγδαίας αύξησης του φαινομένου σε πολλά κράτη μέλη, η Επιτροπή αποδέχεται αυτή την αλλαγή.

3.3.12 Παράρτημα, σημείο Ι.2.α

Στο τέλος της παραγράφου προστέθηκε η φράση "συμπεριλαμβανομένου του καταναγκασμού π.χ. σε επαιτεία και κλοπές". Και αυτό το σημείο ακολουθεί την σύσταση αριθ. 3 της επιτροπής των περιφερειών.

Η Επιτροπή αποδέχεται την προσθήκη, δεδομένου ότι διευκρινίζει τον στόχο της ενέργειας.

3.3.13 Παράρτημα, σημείο Ι.5

Περιελήφθησαν εκπαιδευτικές ενέργειες. Και αυτό το σημείο ακολουθεί την σύσταση αριθ. 4 της επιτροπής των περιφερειών.

Η Επιτροπή αποδέχεται το σημείο αυτό, δεδομένου ότι διευκρινίζει ποιός μπορεί να συμμετάσχει σε αυτή την ενέργεια.

3.3.14 Παράρτημα, σημείο Ι.6

Η παράγραφος που αναφέρει διεξοδικά το στόχο αυτής της ενέργειας προσαρμόστηκε για να αντικατοπτρίζει τις αλλαγές που έγιναν στο άρθρο 4 (στ και στα).

Η Επιτροπή αποδέχεται το αναθεωρημένο κείμενο.

3.3.15 Παράρτημα, σημείο Ι.6.1

Tο αναθεωρημένο κείμενο προσθέτει τη μη σεξουαλική εκμετάλλευση στις προηγούμενες αναφορές της σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Και αυτό το σημείο ακολουθεί την σύσταση αριθ. 5 της επιτροπής των περιφερειών.

Η Επιτροπή αποδέχεται την αλλαγή δεδομένου ότι παρέχει μεγαλύτερη ισορροπία στην έννοια της εμπορικής εκμετάλλευσης.

3.3.16 Παράρτημα, σημείο Ι.7.γ

Το κείμενο τροποποιείται με διάφορες μικρές προσθήκες και αφαιρέσεις που το καθιστούν σαφέστερο και πλέον ευανάγνωστο. Και αυτό το σημείο ακολουθεί την σύσταση αριθ. 6 της επιτροπής των περιφερειών

Η Επιτροπή αποδέχεται την αλλαγή δεδομένου ότι καθιστά σαφέστερη την ενέργεια.

4- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η Επιτροπή στηρίζει την κοινή θέση του Συμβουλίου δεδομένου ότι σε μεγάλο βαθμό ακολουθεί τις κατευθύνσεις της τροποποιημένης πρότασης.

Το κείμενο αποτελεί ισόρροπο συμβιβασμό που θα δώσει στην Κοινότητα τη δυνατότητα να αναλάβει εκ νέου την καταπολέμηση της βίας για 5 ακόμα έτη με επαρκείς οικονομικούς πόρους.