[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 22.3.2010

COM(2010)99 τελικό

2008/0192 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με

τη θέση σε πρώτη ανάγνωση του Συμβουλίου ενόψει της έγκρισης της πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα και την κατάργηση της οδηγίας 86/613/EΟΚ

2008/0192 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με

τη θέση σε πρώτη ανάγνωση του Συμβουλίου ενόψει της έγκρισης της πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα και την κατάργηση της οδηγίας 86/613/EΟΚ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ

Η Επιτροπή ενέκρινε στις 3 Οκτωβρίου 2008 την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν ανεξάρτητη επαγγελματική δραστηριότητα και την κατάργηση της οδηγίας 86/613/EΟΚ (COM(2008) 636 τελικό).

Η εν λόγω πρόταση διαβιβάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στις 3 Οκτωβρίου 2008.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε γνώμη στις 24 Μαρτίου 2009.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε γνώμη στις 6 Μαΐου 2009 σε πρώτη ανάγνωση.

Κατά τη συζήτηση στην ολομέλεια, η Επιτροπή έλαβε θέση σχετικά με τις προτεινόμενες τροπολογίες. Η Επιτροπή δεν ενέκρινε επίσημη πρόταση που τροποποιήθηκε μετά τη γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το Συμβούλιο ενέκρινε τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση στις 8 Μαρτίου 2010 με ειδική πλειοψηφία.

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ο στόχος της πρότασης είναι να αλλάξει το νομικό πλαίσιο της Κοινότητας σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών για τους αυτοαπασχολούμενους και τις/τους συζύγους τους.

Εισάγονται ουσιαστικές τροποποιήσεις της ισχύουσας οδηγίας που χρονολογείται από το 1986. Καταρχήν, διευρύνεται η έννοια των συζύγων, στην οποία συμπεριλαμβάνονται οι σύντροφοι συμβίωσης, εφόσον αναγνωρίζονται από την εθνική νομοθεσία. Δεύτερον, η πρόταση προβλέπει ότι ο/η συμβοηθών/συμβοηθούσα σύζυγος του αυτοαπασχολούμενου εργαζόμενου, λόγω της συμβολής του/της στη δραστηριότητα της οικογενειακής επιχείρησης, πρέπει να μπορεί να δικαιούται, μετά από αίτημά του/της, κοινωνική προστασία του ίδιου επιπέδου όπως ο αυτοαπασχολούμενος εργαζόμενος. Τέλος, η πρόταση προβλέπει ότι οι αυτοαπασχολούμενες εργαζόμενες και οι συμβοηθούσες σύζυγοι μπορούν να δικαιούνται, μετά από αίτημά τους, άδεια μητρότητα ίσης διαρκείας με αυτή που προβλέπεται στην οδηγία για την προστασία των εγκύων εργαζομένων (14 εβδομάδες), με αποδοχές κατ' αρχήν ύψους αντίστοιχου με αυτό του επιδόματος ασθενείας.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ ΣΕ ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύντομες γενικές παρατηρήσεις

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση διαφέρει αισθητά από την πρόταση της Επιτροπής και τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κυρίως όσον αφορά την κοινωνική προστασία των συμβοηθούντων συζύγων. Πράγματι, ενώ η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρούν ότι οι συμβοηθούντες/συμβοηθούσες σύζυγοι πρέπει να μπορούν να δικαιούνται κοινωνική προστασία του ίδιου επιπέδου όπως ο αυτοαπασχολούμενος εργαζόμενος, η θέση του Συμβουλίου περιορίζεται στο να εγγυάται ότι οι συμβοηθούντες/συμβοηθούσες σύζυγοι έχουν πρόσβαση σε σύστημα «κοινωνικής προστασίας».

Όσον αφορά την άδεια μητρότητας για αυτοαπασχολούμενες εργαζόμενες ή συμβοηθούσες συζύγους, η θέση του Συμβουλίου ανταποκρίνεται περισσότερο στην τροπολογία που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αποδέχτηκε η Επιτροπή, η οποία προβλέπει την αρχή της προσαρμογής στις ειδικές ανάγκες των ενδιαφερομένων προσώπων. Ωστόσο, η θέση του Συμβουλίου σχετικά με την παράγραφο 3 του άρθρου 7 όσον αφορά το κατάλληλο επίπεδο του επιδόματος μητρότητας απέχει περισσότερο από τις θέσεις της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Συνέχεια που δόθηκε στις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

Τροπολογίες που ενσωματώθηκαν στην τροποποιημένη πρόταση και στη θέση σε πρώτη ανάγνωση του Συμβουλίου

Η θέση του Συμβουλίου ενσωματώνει τις ακόλουθες τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στα άρθρα της πρότασης, που είχαν γίνει επίσης αποδεκτές από την Επιτροπή:

- τροπολογία 12: στο άρθρο σχετικά με τη θετική δράση προστίθεται ρητή αναφορά στην προώθηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας των γυναικών·

- τροπολογία 13: συντακτική διευκρίνιση σχετικά με τους όρους για τη δημιουργία μιας εταιρείας·

- τροπολογία 15: το κείμενο που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο αναφέρει συγκεκριμένα την προσαρμογή της διάταξης σχετικά με τις ειδικές ανάγκες των αυτοαπασχολούμενων γυναικών και των συμβοηθουσών συζύγων·

- τροπολογία 18: η αναφορά της αναγνώρισης της εργασίας που παρέχουν οι συμβοηθούντες/συμβοηθούσες σύζυγοι περιλαμβάνεται στην αιτιολογική σκέψη 7 του κειμένου που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο·

- τροπολογία 22: η προσθήκη σχετικά με την αρμοδιότητα των εθνικών οργανισμών ισότητας στον τομέα της ανταλλαγής πληροφοριών με τους ομόλογους ευρωπαϊκούς οργανισμούς·

- τροπολογία 23: νέο άρθρο σχετικά με την έννοια της συνεκτίμησης της ισότητας ανδρών και γυναικών στις διάφορες πολιτικές·

- τροπολογία 27: απαίτηση «ιδιαίτερων δυσχερειών» για την παροχή της πρόσθετης περιόδου για την εφαρμογή της οδηγίας·

- τροπολογία 28: προσθήκη νέου άρθρου σχετικά με τη φύση των «ελάχιστων προϋποθέσεων» της πρότασης.

Τροπολογίες που ενσωματώθηκαν στην τροποποιημένη πρόταση αλλά δεν έγιναν δεκτές στη θέση σε πρώτη ανάγνωση του Συμβουλίου

- τροπολογίες 21 και 22 σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την ισότητα: η Επιτροπή αποδέχτηκε τις τροπολογίες αυτές στην ουσία. Το Συμβούλιο ήθελε, ωστόσο, να προσαρμόσει το κείμενο αυτής της τυποποιημένης διάταξης στο κείμενο της πιο πρόσφατης οδηγίας σχετικά με την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών (η οδηγία «αναδιατύπωση»[1]). Η Επιτροπή αποδέχτηκε την αρχή αυτή.

Νέες διατάξεις που εισάγει το Συμβούλιο και θέση της Επιτροπής σχετικά με αυτές

Δύο διατάξεις της θέσης σε πρώτη ανάγνωση του Συμβουλίου αξίζουν ιδιαίτερης μνείας, επειδή απομακρύνονται ουσιαστικά από την πρόταση της Επιτροπής και τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πρόκειται για το άρθρο 6 και το άρθρο 7 παράγραφος 3 του κειμένου της θέσης του Συμβουλίου που αφορά, αντίστοιχα, την κοινωνική προστασία των συμβοηθούντων/συμβοηθουσών συζύγων και το επίδομα μητρότητας των αυτοαπασχολουμένων γυναικών και των συμβοηθουσών συζύγων.

Όσον αφορά το άρθρο 6, η Επιτροπή υποστήριξε την πρότασή της να δώσει στις/στους συμβοηθούσες/συμβοηθούντες συζύγους το ίδιο επίπεδο κοινωνικής προστασίας όπως και οι αυτοαπασχολούμενοι εργαζόμενοι. Επειδή οι συμβοηθούντες/συμβοηθούσες σύζυγοι συμμετέχουν συνήθως στις δραστηριότητες της επιχείρησης, κάθε άλλη προσέγγιση φαίνεται να μην επιτρέπει την επίτευξη του στόχου της πρότασης, δηλαδή να εφαρμόζεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των γυναικών (η συντριπτική πλειονότητα των συμβοηθούντων συζύγων είναι γυναίκες) και των ανδρών (η πλειονότητα - 2/3 – των αυτοαπασχολούμενων είναι άνδρες).

Κατά τις διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο, έγινε σαφώς εμφανές ότι κάθε στοιχείο σύγκρισης ανάμεσα στο επίπεδο της προστασίας που χορηγείται στους αυτοαπασχολούμενους εργαζόμενους και στις/στους συμβοηθούσες/συμβοηθούντες συζύγους θα αντιμετώπιζε την αντίσταση των περισσότερων κρατών μελών. Η Επιτροπή υπογράμμισε λοιπόν ότι, μολονότι πρόκειται για μια ουσιαστική τροποποίηση του κειμένου της με την οποία μειώνεται το φιλόδοξο επίπεδο της πρότασης, είναι όπως πρόθυμη να συμφωνήσει προκειμένου να μπορέσει το Συμβούλιο να καταλήξει σε πολιτική συμφωνία, που διαφορετικά δεν θα ήταν δυνατή. Πράγματι, η Επιτροπή θεώρησε ότι το κείμενο που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο αποτελούσε σημαντική βελτίωση της σημερινής κατάστασης, τόσο για τους αυτοαπασχολούμενους εργαζόμενους όσο και για τις/τους συμβοηθούντες/συμβοηθούσες συζύγους. Πράγματι, όσον αφορά τους αυτοαπασχολούμενους εργαζόμενους και τις/τους συμβοηθούσες/συμβοηθούντες συζύγους, η νέα διάταξη για το επίδομα μητρότητας θεσπίζει για πρώτη φορά, σε επίπεδο Ένωσης, το δικαίωμα σε επίδομα με στόχο να καταστεί δυνατή η διακοπή των επαγγελματικών δραστηριοτήτων για ελάχιστη περίοδο 14 εβδομάδων. Όσον αφορά ειδικότερα τις/τους συμβοηθούσες/συμβοηθούντες συζύγους και τις/τους συντρόφους διαβίωσης, η διάταξη όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο θα έδινε στις/στους συμβοηθούσες/συμβοηθούντες συζύγους και στις/στους συντρόφους διαβίωσης το δικαίωμα πρόσβασης ιδίω ονόματι στην κοινωνική προστασία, ανεξάρτητα από τον τύπο συστήματος και δικαιώματος κάποιας έμμεσης κοινωνικής προστασίας (μέσω του αυτοαπασχολούμενου εργαζόμενου).

Η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη το γεγονός ότι, λόγω της κατ' αρχήν αντίθεσης δύο κρατών μελών σε κάθε νομοθετικό κείμενο για τον εν λόγω τομέα, το Συμβούλιο δεν θα μπορούσε να λάβει ομόφωνη απόφαση.

Κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 30ής Νοεμβρίου 2009, η Προεδρία τροποποίησε την πρότασή της για συμβιβασμό για να εντάξει στο πλαίσιό της πρόταση που αφήνει στα κράτη μέλη την επιλογή σχετικά με το επίπεδο του επιδόματος μητρότητας. Η Επιτροπή δεν αντιτίθεται και στην εν λόγω περίπτωση για να μην εμποδίσει την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας στο Συμβούλιο.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Με βάση τα προηγούμενα, η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέση σε πρώτη ανάγνωση του Συμβουλίου δεν αντιστοιχεί σε ορισμένους βασικούς στόχους της πρότασής της, θεώρησε ότι ο μόνος τρόπος για να μπορέσει να συνεχιστεί η διαδικασία ήταν να μην αντιτεθεί στο κείμενο της θέσης σε πρώτη ανάγνωση του Συμβουλίου.

[1] Οδηγία 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (αναδιατύπωση), ΕΕ L 204 της 26.7.2006, σ. 23.