Αριθ. C 337/44 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.88 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού 
(ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης 
(88/C 337/14) 
Στις 8 Αυγούστου 1988, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή, με βάση τα άρθρα 123,130Ε και 198 της Συνθήκης για την ίδρυση της ΕΟΚ, να γνωμοδοτήσει 
για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, χωροταξίας και πολεοδομίας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία 
των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 18 Οκτωβρίου 1988 με βάση 
την εισήγηση του κ. Amato (συνεισηγητής: ο κ. Serra Caracciolo). 
Στη 259η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 27ης Οκτωβρίου 1988) η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 2. Γενικές παρατηρήσεις 
Η πρόταση κανονισμού δεν αναφέρεται καθόλου στον ρόλο 
που η περιφερειακή πολιτική θα έπρεπε να αναπτύσσει για 
να ανταποκριθεί στις υποδείξεις του άρθρου 130Α της Ενιαίας 
Ευρωπαϊκής Πράξης για την ενίσχυση της οικονομικής και 
κοινωνικής συνοχής. 
Στη γνωμοδότηση της ΟΚΕ για τον κανονισμό-πλαίσιοί1) 
δηλώνεται ότι η κοινοτική περιφερειακή πολιτική θα έπρεπε 
να αποβλέπει: 
— στη διαχείριση των διαρθρωτικών παρεμβάσεων των εν 
λόγω περιοχών, 
— στο συντονισμό όλων των κοινοτικών πολιτικών που 
έχουν περιφερειακές επιπτώσεις (αρχίζοντας από την 
κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) και την υλοποίηση της 
εσωτερικής αγοράς), 
— στο συντονισμό των περιφερειακών πολιτικών των κρα­
τών μελών, 
— στο συντονισμό των συστημάτων εθνικών ενισχύσεων. 
Για το λόγο αυτό η ίδια πάντα γνωμοδότηση καλούσε την 
Επιτροπή να υποβάλει τις αναγκαίες κανονιστικές και διαδι­
καστικές προτάσεις ώστε η κοινοτική περιφερειακή πολιτική 
να διαδραματίσει αυτό το ρόλο. Σε ανάλογο αίτημα προέβη 
και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η ρύθμιση αυτή θα έπρεπε να πραγματοποι­
ηθεί παράλληλα με τη μεταρρύθμιση των Διαρθρωτικών Τα­
μείων, ώστε η τελευταία αυτή να είναι πλέον ολοκληρωμένη. 
Η πρόταση αυτή πρέπει να υποβληθεί το ταχύτερο δυνατό 
από την Επιτροπή που βρίσκεται ήδη αντικειμενικά σε καθυ­
στέρηση όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 130Α της 
Ενιαίας Πράξης (οικονομική και κοινωνική συνοχή). 2.1. Η ΟΚΕ εκτιμά θετικά τις προτάσεις της Επιτροπής για 
την αύξηση της αποτελεσματικότητας και της δυναμικότητας 
των παρεμβάσεων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής 
Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Είναι εξάλλου συνεπείς τόπο με 
τους στόχους που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΟΚ) 
αριθ. 2052/88 όσο και με τη λογική της συμπληρωματικό-
τητας και του συντονισμού των παρεμβάσεων. 
2.2. Η ΟΚΕ ωστόσο θεωρεί ότι πρέπει να γίνουν ορισμένες 
τροποποιήσεις της πρότασης κανονισμού ώστε να ανταποκρί­
νεται περισσότερο στους στόχους και την αποστολή του 
Ταμείου. 
2.3. Η μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση και η ενεργός 
υποστήριξη των κοινωνικών και οικονομικών δυνάμεων 
αποτελούν τον καθοριστικό όρο για την επιτυχία των παρεμ­
βάσεων και όχι επιβάρυνση των διαδικασιών. Συνεπώς, είναι 
απαραίτητο να εξασφαλισθεί η διαρκής συμμετοχή και δια­
βούλευση των δυνάμεων αυτών στα διάφορα επίπεδα και σε 
όλα τα στάδια που προβλέπονται από τον κανονισμό 
(προγραμματισμός, εφαρμογή, αξιολόγηση). Σε ό,τι αφορά το 
κοινοτικό επίπεδο, οι οικονομικές και κοινωνικές δυνάμεις 
θα έπρεπε να αντιπροσωπεύονται στη συμβουλευτική επι­
τροπή για τους στόχους 1 και 2 όπως προβλέπεται στο άρθρο 
27 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88. 
3. Πεδίο παρέμβασης και προτεραιότητες (άρθρο 1) 
3.1. Πρέπει να καθοριστούν ακριβέστερα τα κριτήρια συμ­
μετοχής του ΕΤΠΑ δίνοντας απόλυτη προτεραιότητα στην 
εντατική και ταχεία δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, 
κυρίως στις περιφέρειες με την υψηλότερη ανεργία. Επομέ­
νως πρέπει να γίνουν σχετικές διασαφήσεις όσον αφορά τα 
σημεία α, β και γ της 2ης παραγράφου του Ιου άρθρου. 
(') ΕΕ αριθ. C 356 της 31. 12. 1987, σ. 13. 3.2. Μεταξύ των επενδύσεων που χορηγούνται στις επιχει­
ρήσεις θα έπρεπε να ευνοούνται εκείνες οι οποίες έχουν τα 
μέγιστα αποτελέσματα στην απασχόληση, ενώ εισάγουν και 
καινοτομίες στις παραγωγικές διαδικασίες. 
31. 12. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 337/45 
3.3. Ανάμεσα στα έργα υποδομής, στις περιοχές που αναφέ­
ρονται στο στόχο αριθ. 1, επιβάλλεται να ευνοηθούν εκείνα 
που αποβλέπουν στη δημιουργία των αποκαλούμενων «εξωτε­
ρικών οικονομιών» (τηλεματικά δίκτυα και δίκτυα τηλεπικοι­
νωνιών, κέντρα έρευνας, χωροταξίας, κλπ.). Δεν θα πρέπει 
όμως να αποκλεισθούν τα έργα υποδομής που συμβάλλουν 
στην κοινωνική ανάπτυξη, στην ποιότητα ζωής, στην 
προστασία του περιβάλλοντος, στην αξιοποίηση των ιστο­
ρικών, καλλιτεχνικών και πνευματικών αγαθών και που σε 
καθορισμένες καταστάσεις αποτελούν τις προϋποθέσεις για 
την οικονομική ανάπτυξη. Συνήθως η χρηματοδότηση των 
έργων υποδομής πρέπει να ανταποκρίνεται στην ανάγκη να 
δημιουργηθούν θέσεις εργασίας σε σύντομο διάστημα, ώστε 
να υπάρχει σημαντική επίδραση στα επίπεδα ανεργίας των 
περιφερειών του στόχου αριθ. 1. 
3.4. Όσον αφορά τα έργα υποδομής στις ζώνες βιομηχανι­
κής παρακμής (στόχος αριθ. 2) πρέπει να διευκρινισθεί ότι 
μπορούν να πραγματοποιηθούν με τη δημιουργία νέων οικο­
νομικών δραστηριοτήτων ακόμη και εκτός των εν παρακμή 
βιομηχανικών περιοχών, αλλά πάντοτε στο εσωτερικό των 
χωρών που έχουν καθορισθεί για το στόχο αριθ. 2. 
3.5. Όσον αφορά την ανάπτυξη του ενδογενούς δυναμικού 
δεν είναι επαρκώς αποσαφηνισμένη η συμβολή του ΕΤΠΑ 
στη σύσταση και λειτουργία οργανισμών και εταιριών για την 
οικονομική αναθέρμανση, για την προώθηση και εισαγωγή 
καινοτομίας στις επιχειρήσεις για την οικονομική αξιοποί­
ηση (ιδιαίτερα τουριστική) των ιστορικών, καλλιτεχνικών 
και πνευματικών αγαθών. 
4. Σχέδια περιφερειακού χαρακτήρα (άρθρα 2) 
4.1. Τα σχέδια περιφερειακού χαράκτηρα που αναφέρονται 
στο στόχο αριθ. 1 χρειάζεται να έχουν κατά κανόνα ως πεδίο 
εφαρμογής μία μόνο περιοχή του επιπέδου NUTS Π. Εξάλλου 
θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα σχεδίων που ενδια­
φέρουν περιοχές διάφορων χωρών της Κοινότητας. Τα σχέδια 
αυτά μπορούν να προωθηθούν με κοινή πρωτοβουλία των 
ενδιαφερομένων περιφερειακών αρχών (ή άλλων που έχουν 
ορίσει τα κράτη μέλη) ή ακόμη με πρωτοβουλία της Επιτρο­
πής, που θα καταφεύγει στα πρότυπα σχέδια που αναφέρονται 
στο άρθρο 10 της πρότασης κανονισμού. 
4.2. Τα σχέδια που αφορούν τον στόχο αριθ. 2 πρέπει να 
αποσαφηνίζουν το δεσμό που υπάρχει ανάμεσα στις παρεμ­
βάσεις που προβλέπονται για τις ζώνες βιομηχανικής παρα­
κμής (NUTS III) και για τη συνολική ανάπτυξη της περιοχής 
(NUTS Π). Θα έπρεπε ωστόσο να πραγματοποιηθεί η επεξερ­
γασία ενός σχεδίου για κάθε περιοχή (NUTS II) και να 
ομαδοποιηθούν ενδεχομένως οι διάφορες ενδιαφερόμενες 
ζώνες. 
4.3. Τα σχέδια (τόσο του στόχου 1 όσο και του στόχου 2) 
είναι ανάγκη να καλύπτουν περίοδο 3 ώς 5 ετών. 
5. Λειτουργικά προγράμματα (άρθρο 3) 
5.1. Στο άρθρο αυτό θα έπρεπε να αναφέρεται η προτίμηση 
που δίνεται στα ολοκληρωμένα προγράμματα όσον αφορά την παρέμβαση του ΕΤΠΑ, που από την ίδια της τη φύση 
μπορεί να βελτιστοποιηθεί από την ολοκληρωμένη προσέγ­
γιση. 
5.2. Η σύμβαση προγράμματος πρέπει να αποτελέσει τον 
τρόπο εφαρμογής κάθε λειτουργικού προγράμματος. 
5.3. Για τα προγράμματα που αναλαμβάνονται με πρω­
τοβουλία της Επιτροπής θα πρέπει να γνωμοδοτούν το Ευρω­
παϊκό Κοινοβούλιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επι­
τροπή, επικυρώνοντας την μέχρι σήμερα ακολουθούμενη 
πρακτική και επιτρέποντας με τον τρόπο αυτό μια ευρύτερη 
διαβούλευση των κοινωνικών και οικονομικών δυνάμεων. 
5.4. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει την πρόταση της να υπάρξει, 
στα πλαίσια των λειτουργικών προγραμμάτων που αναλαμβά­
νονται με πρωτοβουλία της Επιτροπής, ένα ειδικό πρόγραμμα 
για τις ορεινές ζώνες. 
6. Συγχρηματοδότηση των συστημάτων ενίσχυσης (άρθρο 4) 
6.1. Πολύ συχνά στα εθνικά συστήματα ενίσχυσης δεν 
καθορίζονται επαρκώς οι στόχοι και οι προτεραιότητες όσον 
αφορά τους τομείς, την απασχόληση, την ποιότητα των επεν­
δύσεων. Η Επιτροπή θα έπρεπε να επιδιώξει να καθοριστούν 
αυτοί οι στόχοι και προτεραιότητες, για τους οποίους δεν 
γίνεται καμία αναφορά στο άρθρο 4. 
6.2. Σύμφωνα με την υπόδειξη να λαμβάνονται υπόψη — 
στον ορισμό του επιπέδου των ποσοστών ενισχύσεων — τα 
μειονεκτήματα που προκύπτουν για τις επιχειρήσεις λόγω 
της γεωγραφικής τους θέσης, η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να 
ευνοούνται οι μειονεκτικές ορεινές και νησιωτικές περιοχές. 
7. Μεγάλα έργα (άρθρο 5) 
7.1. Όσον αφορά τα μεγάλα έργα, οι αιτήσεις συνδρομής 
από το ΕΤΠΑ είναι απαραίτητο να περιέχουν πληροφορίες 
όπως επίσης και στοιχεία για την εκτίμηση της «κοινωνικής 
αποδοτικότητας» των επενδύσεων αυτών αρχίζοντας από τις 
επιπτώσεις στην απασχόληση και την κοινοτομία (ακόμη και 
αν πρόκειται για επενδύσεις σε επιχειρήσεις). Οι λεπτο­
μέρειες εφαρμογής πρέπει να συνίστανται (όπως και στα λει­
τουργικά προγράμματα) στη «σύμβαση προγράμματος» 
(μεταξύ της Επιτροπής, του κράτους μέλους, των περιφερεια­
κών και τοπικών αρχών, των δημόσιων επιχειρήσεων και 
οργανισμών και των άλλων ενδιαφερόμενων επιχειρηματικών 
φορέων). 
8. Συνολικές επιδοτήσεις (άρθρο 6) 
8.1. Η διατύπωση «οργανισμοί» πρέπει να γίνεται αντι­
ληπτή με την ευρύτερη έννοια ώστε να περιλαμβάνει οργανι­
σμούς διαφορετικής νομικής φύσης — όπως π.χ. οι μικτές 
εταιρίες. Οπωσδήποτε οι οργανισμοί αυτοί πρέπει να είναι 
αναγνωρισμένοι από τις αρμόδιες περιφερειακές αρχές (ή από 
άλλες που όρισαν τα κράτη μέλη). 
8.2. Στα προγράμματα τοπικής ανάπτυξης που χρηματο­
δοτούνται με συνολικές επιδοτήσεις, η συμμετοχή των κοινω­
νικών και οικονομικών δυνάμεων είναι εντελώς απαραίτητη 
Αριθ. C 337/46 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 88 
σε όλα τα επίπεδα (προγραμματισμού, εκτέλεσης, εκτίμησης). 
Θα πρέπει συνεπώς να λαμβάνεται υπόψη η άποψη των δυνά­
μεων αυτών σχετικά με τις λεπτομέρειες του άρθρου 6, παρά­
γραφος 2. Για τις λεπτομέρειες αυτές θα πρέπει να έχουν 
γνώμη και οι ενδιαφερόμενες περιοχές. 
9. Τεχνική βοήθεια και επικουρικά μέτρα (άρθρο 7) 
9.1. Οι δραστηριότητες τεχνικής βοήθειας για τη διατύ­
πωση και την ενεργοποίηση των προγραμμάτων θα πρέπει να 
χρηματοδοτούνται κατά 100% όταν πρόκειται για αίτηση 
στην Επιτροπή από μια εθνική, περιφερειακή ή τοπική αρχή, 
και ιδιαιτέρως όταν πρόκειται για εξαιρετικά μειονεκτικές 
περιοχές. 
10. Κατευθύνσεις της περιφερειακής πολιτικής (άρθρο 8) 
10.1. Πρέπει να τονισθεί περισσότερο η σημασία και η 
λειτουργία των κατευθύνσεων της περιφερειακής πολιτικής 
που πρέπει να διέπουν τις επιλογές που πραγματοποιούνται 
στα πλαίσια των κοινοτικών δράσεων στήριξης και να αποτε­
λούν τον οδηγό για το συντονισμό όλων των πολιτικών που 
έχουν περιφερειακές επιπτώσεις (βλ. εισαγωγή). 
Βρυξέλλες, 27 Οκτωβρίου 1988. 10.2. Για το λόγο αυτό θα πρέπει το Ευρωπαϊκό Κοινοβού­
λιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδο­
τούν για τις κατευθύνσεις αυτές. 
10.3. Σε σχέση με τις στρατηγικές ανάπτυξης που αναφέ­
ρονται στο άρθρο 8, η ΟΚΕ επαναλαμβάνει τη σημασία των 
ορεινών περιοχών και για τους στόχους της χωροταξικής 
ισορροπίας στο εσωτερικό των επιμέρους περιοχών. 
11. Εκθέσεις και στατιστικά στοιχεία (άρθρο 8) 
11.1. Η σύσταση της Επιτροπής για τη χρησιμοποίηση 
ενημερωμένων και συγκρίσιμων στατιστικών στοιχείων θα 
πρέπει να υποστηριχθεί με μια προσπάθεια να καταστούν τα 
στατιστικά στοιχεία, που συμβάλλουν στον καθορισμό των 
κοινωνικο-οικονομικών δικτύων, εντελώς αξιόπιστα. 
12. Περιφερειακή συνεργασία (άρθρο 9) 
12.1. Πρέπει να καθοριστούν οι λεπτομέρειες με τις οποίες 
πραγματοποιείται η στενή συνεργασία μεταξύ Επιτροπής, 
ενδιαφερόμενου κράτους μέλους και περιφερειακών αρχών (ή 
των άλλων αρχών που έχει ορίσει το κράτος μέλος), τόσο 
στη φάση της επεξεργασίας όσο και στη φάση της εκτέλεσης 
και αξιολόγησης των παρεμβάσεων. Τα ανωτέρω απαιτεί, 
μεταξύ άλλων, ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE