Α4-0027/96

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο: «Η Βιοτεχνολογία και η Λευκή Βίβλος για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση: προς το Επόμενο Στάδιο» (COM(94) 0219 - C4-0246/94)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Eυρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή με τίτλο: «Η Βιοτεχνολογία και η Λευκή Βίβλος για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση: προς το Επόμενο Στάδιο» (COM(94) 0291 - C4-0246/94) ((ΕΕ C276 της 3ης Οκτωβρίου 1994, σελ. 5)),

- έχοντας υπόψη το κεφάλαιο «Η Βιοτεχνολογία και η Διάδοσή της» της Λευκής Βίβλου της Επιτροπής για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση (COM(93) 0700 - C3-0509/93) ((ΕΕ C020 της 24ης Ιανουαρίου 1994, σελ.7)) και το ψήφισμά του σχετικά με τη Λευκή Βίβλο που εγκρίθηκε στις 9 Μαρτίου 1994 ((ΕΕC091 της 28ης Μαρτίου 1994, σελ.124)),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την προώθηση του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος για τις βιομηχανικές δραστηριότητες που βασίζονται στη βιοτεχνολογία στην Κοινότητα (SEC(91)0629),

- έχοντας υπόψη τη Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα, την οποία κύρωσε η Ευρωπαϊκή Ένωση το Δεκέμβριο του 1993 ((ΕΕ L309 της 13ης Δεκεμβρίου 1994, σελ. 1)), και ιδιαίτερα τη γνωμοδότησή του της 25ης Ιουνίου 1993 σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για απόφαση όσον αφορά τη σύναψη της σχετικής σύμβασης ((ΕΕ C194 της 19ης Ιουλίου 1993, σελ.401)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών, της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και της Επιτροπής Προϋπολογισμών (A4-0027/96),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την Ευρωπαϊκή Ένωση, την οικονομική της ανάπτυξη και τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, παράγοντα που επηρεάζει σημαντικά την εν λόγω ανάπτυξη, να λάβει θέση η Επιτροπή στο θέμα «Βιοτεχνολογία και Λευκή Βίβλος για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση: προς το Επόμενο Στάδιο»[semigr ]

B. επισημαίνοντας ότι η βιοτεχνολογία δεν καλύπτει μόνο τη γενετική τεχνολογία, αλλά και μια σειρά άλλων σημαντικών τομέων που αφορούν την οικονομική ανάπτυξη, την οικολογία και τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη[semigr ] εκτιμώντας ότι ως εκ τούτου πρέπει να ληφθούν υπόψη και άλλοι τομείς της βιοτεχνολογίας, και να εκπονηθούν αντίστοιχα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης[semigr ]

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να διασφαλίζονται οι ηθικές πτυχές όσον αφορά την πολιτική στον τομέα της βιοτεχνολογίας[semigr ]

Δ. εκτιμώντας ότι η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βιοτεχνολογία, που αποτελεί βασικό τομέα έρευνας, καινοτομίας και παραγωγής στην Κοινότητα, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη διαρκή ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση, αλλά πρέπει παράλληλα να συμβαδίζει με τους άλλους στόχους της πολιτικής της Ένωσης, ιδίως στους τομείς της γεωργίας, του περιβάλλοντος, της υγείας, της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας[semigr ]

Ε. εκτιμώντας ότι αναγνωρίζεται σαφώς τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο ότι η βιοτεχνολογία είναι μία από τις πλέον υποσχόμενες τεχνολογίες για την προώθηση μιας περιβαλλοντικώς βιώσιμης ανάπτυξης και συμβάλλει στην επίλυση περιβαλλοντικών προβλημάτων[semigr ] εκτιμώντας επίσης ότι στα συμπεράσματα της Διάσκεψης Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσσεν τονίζεται ότι η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει πλήρως υπόψη την ανάγκη για την προστασία της δημόσιας υγείας και την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και την ανάγκη διασφάλισης μιας ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής βιομηχανίας και γεωργίας[semigr ]

ΣΤ. υποστηρίζοντας τις απόψεις που διατυπώνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη βιοτεχολογία και τη Λευκή Βίβλο για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση, και τις οποίες συμμερίζεται το Συμβούλιο, δηλαδή ότι:

α) η βιοτεχνολογία αποτελεί μία από τις πολλά υποσχόμενες και ιδιαίτερα σημαντικές τεχνολογίες για τη βιώσιμη ανάπτυξη τον επόμενο αιώνα,

β) η σύγχρονη γενετική μηχανική, πάνω στην οποία βασίζεται εν μέρει η βιοτεχνολογία, αποτελεί καθοριστικής σημασίας τεχνολογία για τον επόμενο αιώνα και μπορεί να αποβεί ακόμη περισσότερο χρήσιμη για τις ανθρώπινες ανάγκες στους τομείς της γεωργίας, των ειδών διατροφής και της υγείας,

γ) η σύμπραξη παραδοσιακών και σύγχρονων βιοτεχνολογιών διευκολύνει την ανάπτυξη νέων προϊόντων και εξαιρετικά ανταγωνιστικών μεθόδων σε πολυάριθμες βιομηχανικές και γεωργικές δραστηριότητες,

δ) μπορεί να δοθεί ισχυρή ώθηση για τη ριζική μεταβολή της ανταγωνιστικής θέσης και του αναπτυξιακού δυναμικού σε πολυάριθμες δραστηριότητες,

ε) το σημαντικό δυναμικό της βιοτεχνολογίας εκδηλώνεται αφενός στο ρυθμό με τον οποίο εξελίσσεται η καινοτομία σε διεθνές επίπεδο και αφετέρου στην αναγνωρισμένη αύξηση της παραγωγικότητας και της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων που παρασκευάζονται με βιοτεχνολογικές μεθόδους,

στ) το σημαντικό αυτό δυναμικό της βιοτεχνολογίας μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση του περιβάλλοντος χάρη στη μειωμένη ρύπανση καθώς και στη βελτίωση της υγείας χάρη στην πρόληψη ή θεραπεία ασθενειών ή άλλων σωματικών προβλημάτων,

ζ) η βιοτεχνολογία εφαρμόζεται ήδη σε πολλούς τομείς όπως: γεωργία, μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, χημικά προϊόντα μαζικής ή ειδικής χρήσης, φάρμακα, φυτοφάρμακα καθώς και προϊόντα απολύμανσης, διαχείριση και απομάκρυνση αποβλήτων,

η) η σύγχρονη βιοτεχνολογία μπορεί να προσφέρει σημαντικά και διαρκή κίνητρα για νέες αγορές ενέργειας και καυσίμων καθώς και για τη βιομηχανική εκμετάλλευση γεωργικών πρώτων υλών,

θ) στους τομείς της βιοτεχνολογίας εξαιρετικά σημαντικό ρόλο θα παίξουν η προώθηση της παραγωγικότητας καθώς και η δημιουργία αγοράς εργασίας για εργατικό δυναμικό με υψηλή ειδίκευση, παράγοντες που θα συνεισφέρουν στη διατήρηση ή και αύξηση της τοπικής δραστηριότητας και απασχόλησης[semigr ]

Z. εκτιμώντας ότι έχει καταστεί σαφές ότι οι επιχειρήσεις λαμβάνουν υπόψη διάφορα κριτήρια κατά την επιλογή τόπων εγκατάστασης για δραστηριότητες βιοτεχνολογικής έρευνας και ανάπτυξης ή παραγωγικές δραστηριότητες, και κυρίως την ύπαρξη ευνοϊκού προς τη βιοτεχνολογία οικονομικού, κοινωνικού και ρυθμιστικού περιβάλλοντος, καθώς και τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου, την εγγύτητα στις αγορές, την κατάρτιση του εργατικού δυναμικού, το επιστημονικό περιβάλλον, καθώς και το συνολικό μάνατζμεντ της καινοτομίας[semigr ]

H. εκτιμώντας ότι στην ανακοίνωση δεν λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι η νομοθεσία της ΕΕ για την ασφάλεια και την εκτίμηση των προϊόντων δεν είναι η μόνη υπεύθυνη για τη μειονεκτική ανταγωνιστική θέση της βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι των Ηνωμένων Πολιτιών και της Ιαπωνίας[semigr ]

Θ. εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εξοπλισθεί η ίδια με μία αποτελεσματική πολιτική στον τομέα της βιοτεχνολογίας ενσωματώνοντας τις μεγάλες δυνατότητες που απέδειξαν οι πλέον πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις[semigr ]

I. εκτιμώντας ότι η θετική οικονομική ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την κοινωνική αποδοχή της και την εμπιστοσύνη του κοινού στα προϊόντα της[semigr ]

IA. εκτιμώντας ότι:

α) απαιτείται ένα συνεκτικό και σαφές νομικό πλαίσιο με ισχύ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του κλάδου της βιοτεχνολογίας στην Ευρώπη και να αυξηθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στη σχετική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

β) το νομικό πλαίσιο για τη βιοτεχνολογία πρέπει να υπόκειται σε διαρκή προσαρμογή στις εξελίξεις της επιστήμης, και ότι απαιτείται ευέλικτη, ενιαία και άμεση εφαρμογή των σχετικών νομικών κανόνων, προκειμένου να διασφαλιστεί η θετική εξέλιξη στον τομέα της βιοτεχνολογίας, ιδιαίτερα, μεταξύ άλλων, όσον αφορά τη λήψη ευνοϊκών για την ΕΕ αποφάσεων σχετικά με την επιλογή τόπων εγκατάστασης βιομηχανικών μονάδων,

γ) η αποκτηθείσα εμπειρία από την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα της βιοτεχνολογίας επιτρέπει τον χωρίς κινδύνους εκσυγχρονισμό της, και ότι είναι επιθυμητή η απλούστευση των διαδικασιών, με στόχο κυρίως την προώθηση της δραστηριότητας των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) στον τομέα της βιοτεχνολογίας,

δ) η ισχύουσα νομοθεσία, προκειμένου να είναι διαρκώς ενήμερη, πρέπει να λαμβάνει υπόψη την τεχνολογική πρόοδο και τις διεθνείς προδιαγραφές[semigr ]

ΙΒ. εκτιμώντας ότι η έγκριση ή η εμπορική διάθεση προϊόντων και διαδικασιών βιοτεχνολογίας πρέπει να λαμβάνει υπόψη ως ύπατο το κοινό συμφέρον[semigr ]

IΓ. διαπιστώνοντας ότι η ανάλυση των κοινωνικών αναγκών καθώς και των κοινωνικο- οικονομικών επιπτώσεων των νέων παραγωγικών μεθόδων και προϊόντων θα συμβάλει στη βελτίωση της αποδοχής τους και στην αποφυγή εσφαλμένων εξελίξεων, δημιουργώντας στερεά βάση για τις επενδυτικές αποφάσεις και την ανταγωνιστικότητα[semigr ]

ΙΔ. εκτιμώντας ότι στην ανακοίνωσή της η Επιτροπή εξετάζει σχεδόν αποκλειστικά τη «σύγχρονη βιοτεχνολογία», δηλαδή τη γενετική μηχανική, γεγονός που οδηγεί σε εσφαλμένη εκτίμηση της βιοτεχνολογίας συνολικά[semigr ]

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οποιαδήποτε εσωτερική ή εξωτερική τροποποίηση των οδηγιών 90/219/ΕΟΚ και 90/220/ΕΟΚ πρέπει να έχει ως προϋπόθεση το σεβασμό της αρχής για διατήρηση ή αύξηση της ασφάλειας του ανθρώπου και της βιόσφαιρας, και να είναι σύμφωνη προς το πνεύμα και το γράμμα των σχετικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[semigr ]

IΣΤ. εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προωθήσει την ανάπτυξη ή τη δημιουργία κέντρων βιοτεχνολογίας και δικτύων ειδικών επιστημόνων ώστε να καταστεί δυνατή η στενή συνεργασία μεταξύ των τομέων της βιομηχανίας και της έρευνας[semigr ]

ΙΖ. εκτιμώντας ότι η ανακοίνωση COM(94) 0219 βασίζεται στην παραδοχή ότι κανένας από τους ευρείας χρήσεως δείκτες - όπως η δημιουργία θέσεων απασχόλησης και ο αριθμός των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας - δεν τοποθετούν την κοινοτική βιομηχανία βιοτεχνολογίας σε θέση πρωτοπορίας έναντι του διεθνούς ανταγωνισμού και ότι τούτο συνδέεται με την ευρύτατα διαδεδομένη συρρίκνωση των επενδύσεων, φαινόμενο που αποβαίνει υπέρ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας[semigr ]

ΙΗ. εκτιμώντας ότι:

α) η πλειοψηφία των προϊόντων βιοτεχνολογίας που έχουν άδεια εμπορίας στην Ένωση είναι μη κοινοτικής προέλευσης[semigr ]

β) η εμπειρία και τα επιστημονικά στοιχεία που αποκτήθηκαν μέχρι σήμερα τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο εξυπηρέτησαν στην καλύτερη αξιολόγηση της ασφαλείας των βιοτεχνολογικών τεχνικών, ιδίως της γενετικής μηχανικής, για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον[semigr ]

γ) η εμπειρία που αποκτήθηκε μέχρι σήμερα επέτρεψε στην επιστήμη και τη βιομηχανία να βελτιώσουν την υφιστάμενη πρακτική ανταγωνισμού και ασφαλείας όσον αφορά τη χρήση της βιοτεχνολογίας[semigr ]

ΙΘ. εκτιμώντας ότι η Ένωση πρέπει να υιοθετήσει ρυθμιστικές διατάξεις το συντομότερο δυνατόν για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας των ανακαλύψεων και εφευρέσεων στον τομέα της βιοτεχνολογίας[semigr ]

K. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μεταρρύθμιση των ρυθμιστικών διατάξεων που εκτίθεται στην ανακοίνωση βασίζεται στην εμπειρία των κρατών μελών από τις ισχύουσες οδηγίες 90/219/ΕΟΚ και 90/220/ΕΟΚ, καθώς και εκείνη των διεθνών ανταγωνιστών, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι πολλά πρέπει να γίνουν για τον εκσυγχρονισμό και την απλοποίηση του υφισταμένου συστήματος χωρίς τούτο να αποβεί σε βάρος της αποτελεσματικότητας ή της ασφαλείας[semigr ]

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ειδικές ρυθμίσεις για συγκεκριμένα προϊόντα στον τομέα της βιοτεχνολογίας δεν επιτρέπεται σε καμιά περίπτωση να υπολείπονται των υλικών απαιτήσεων που προβλέπονται από την οριζόντια νομοθεσία, ιδιαίτερα όσον αφορά τον έλεγχο περιβαλλοντικής συμβατότητας σύμφωνα με την οδηγία 90/220/ΕΟΚ[semigr ] η οριζόντια νομοθεσία πρέπει να παραμείνει σε ισχύ ως γενικό υπόβαθρο[semigr ]

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ έχει χωρίς εξαίρεση και κατ´ επανάληψη τονίσει την ανάγκη μιας οριζόντιας νομοθεσίας, σε πολλούς παραγωγικούς τομείς, έχει επίσης τονίσει παράλλληλα τη σημασία προσαρμογής του κοινοτικού νομοθετικού πλαισίου στις σύγχρονες βιοτεχνικές[semigr ]

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να προστατεύονται η δημόσια υγεία και το περιβάλλον[semigr ]

ΚΔ. εκτιμώντας ότι οι επιχειρήσεις που λειτουργούν στην Ευρώπη ευνοούν ενεργώς την ανάπτυξη της βασικής έρευνας κυρίως με την αυξημένη συμμετοχή στην εκπόνηση προγραμμάτων για ερευνητικές εργασίες, στον προσανατολισμό των «χρήσιμων» ερευνών - που έχουν πιθανότητες να καταλήξουν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα - και με την αναζήτηση συνεχώς στενότερης συνεργασίας μεταξύ βιομηχανιών και εταίρων βασικής έρευνας και κρίνοντας ότι η ΕΕ πρέπει να ενθαρρύνει την βιομηχανία και την τεχνολογική ανανέωση[semigr ]

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι για την προώθηση της βιοτεχνολογίας στην Ένωση είναι επιθυμητό να υπάρξει μια σύμπραξη για την καινοτομία, με τη συμμετοχή δημόσιων ερευνητικών ιδρυμάτων, κέντρων βιομηχανικής έρευνας και παραγωγικών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ[semigr ]

ΚΣΤ. εκτιμώντας ότι:

α) ο καθορισμός των προτεραιοτήτων της έρευνας πρέπει να ενισχύσει σημαντικά τη θέση της Ευρώπης στις βασικές βιοεπιστήμες, ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα την ικανότητα εκμετάλλευσης των τεχνολογικών καινοτομιών,

β) οι προτεραιότητες της έρευνας δεν πρέπει να καθορίζονται μόνο από τον βιομηχανικό τομέα, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η ελευθερία της βασικής επιστημονικής έρευνας[semigr ]

1. καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει επειγόντως την βιοτεχνολογική πολιτική της ΕΕ, όπως αυτή εκτίθεται στην προαναφερθείσα και σε άλλες ανακοινώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα εξής επιχειρήματα:

α) Η Λευκή Βίβλος αναγνωρίζει οτι η βιοτεχνολογία δεν είναι απλώς μία από τις πλέον υποσχόμενες και κρίσιμες τεχνολογίες για την αειφόρο ανάπτυξη αλλά και έχει επίσης γενικής σημασίας για το οικονομικό και κοινωνικό μέλλον της Ευρώπης[semigr ]

β) η ρυθμιστική διαδικασία πρέπει να είναι αντικειμενική, ισορροπημένη και να βασίζεται αποκλειστικά σε επιστημονικά κριτήρια[semigr ]

γ) οι προτεινόμενες ρυθμιστικές αναθεωρήσεις πρέπει να προκύψουν από ευρείες διαβουλεύσεις με τις αρμόδιες αρχές για την έγκριση των διαδικασιών σύμφωνα με τις οδηγίες 90/219/ΕΟΚ και 90/220/ΕΟΚ, έτσι ώστε να διασφαλίζονται η προστασία των καταναλωτών, οι δεοντολογικές επιταγές και η ανταγωνιστική ικανότητα των ευρωπαίων παραγωγών[semigr ]

δ) οι προτεινόμενες μεταβολές θα συμβάλουν στην αύξηση του βαθμού ασφαλείας όσον αφορά τους ισχύοντες ρυθμιστικούς κανόνες, τις απαιτήσεις και τα καθήκοντα, από το εργαστήριο στην αγορά[semigr ]

ε) οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν πρέπει να αυξήσουν την αβεβαιότητα και τη νομική αστάθεια στις οποίες είναι εκτεθειμένη η βιοτεχνολογική βιομηχανία ούτε να οδηγήσουν σε αύξηση του γραφειοκρατικού άχθους[semigr ]

στ) οι νέες ρυθμιστικές διατάξεις δεν πρέπει να οδηγήσουν σε περιορισμό της εναρμόνισης[semigr ]

ζ) ο εκσυγχρονισμός πρέπει να ενισχύσει την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα μέσω της καλύτερης ευθυγράμμισης των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών συστημάτων με άλλες διεθνείς επιταγές, περιλαμβανομένων εκείνων που καλύπτουν το εμπόριο και άλλες διεθνείς πρακτικές[semigr ]

η) οι προτεινόμενες τροποποιήσεις πρέπει να διασαφηνίζουν επαρκώς τα μέτρα που πρέπει να υιοθετηθούν προς αύξηση της ανταγωνιστικότητας[semigr ]

θ) οι προτεινόμενες τροποποιήσεις πρέπει όχι μόνο να αντικατοπτρίζουν την εμπειρία που έχει αποκτηθεί μέχρι σήμερα αλλά και να έχουν ως στόχο την μετατροπή του ευρωπαϊκού ρυθμιστικού συστήματος της ΕΕ σε ένα διεθνές σημείο αναφοράς όσον αφορά την ποιότητα και αποτελεσματικότητα[semigr ]

ι) πρέπει να συγκεντρωθούν περαιτέρω στοιχεία σχετικά με την ασφάλεια των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ)[semigr ]

ια) πρέπει να ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα για τη στήριξη της βιοτεχνολογίας, ούτως ώστε να διασφαλισθούν οι θέσεις εργασίας στον εν λόγω τομέα μπροστά στον διεθνή ανταγωνισμό, να υπάρξει μια ένδειξη επενδυτικού δυναμισμού και να ανασχεθεί η διαδικασία αποβιομηχάνισης της Ευρώπης[semigr ]

2. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει συμπληρωματική ανακοίνωση σχετικά με το θέμα ««Η Βιοτεχνολογία και η Λευκή Βίβλος για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση: προς το Επόμενο Στάδιο», στην οποία να αναπτύσσει τα ζητήματα που αφορούν τους τομείς οι οποίοι δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη στην ανακοίνωση COM(94) 219 τελ. ως προς τη σημασία τους για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και την προστασία του περιβάλλοντος στην ΕΕ, καθως και αντίστοιχες προτάσεις για την προώθηση της αντιμετώπισης των εν λόγω ζητημάτων[semigr ] στην ανακοίνωση πρέπει να αναφέρονται οι τομείς στους οποίους απαιτείται κατά προτεραιότητα η πραγματοποίηση παρεμβάσεων και επενδύσεων και τα μέσα για την αποτελεσματικότερη πραγματοποίησή τους[semigr ] στο πλαίσιο αυτό πρέπει να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στις ακόλουθες δυνατότητες της βιοτεχνολογίας:

α) την προστασία του περιβάλλοντος, π.χ. τον καθαρισμό του εδάφους και των υδάτων με τη βοήθεια μικροοργανισμών ή με άλλες περιβαλλοντικώς συμβατές μεθόδους απορρύπανσης, καθώς και τη μείωση της χρησιμοποίησης λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων στη φυτική παραγωγή μέσω της δημιουργίας κατάλληλων ειδών[semigr ]

β) την παραγωγή ενέργειας από βιομάζα και την ενεργειακή αξιοποίηση της τελευταίας μέσω ζύμωσης ή αποτέφρωσης σε κεντρικές μονάδες συνδυασμένης παραγωγής ισχύος και θερμότητας[semigr ]

γ) την εξαγωγή πρώτων υλών (βιοπροϊόντα, εξαγωγή μεταλλευμάτων με εκχύλιση από φυσικά αποθέματα ή από στείρα)[semigr ]

δ) την προστασία της υγείας και τη θεραπεία παθήσεων[semigr ]

ε) την παραγωγή ειδών διατροφής[semigr ]

στ) την ανακύκλωση υλικών και τη διάθεση αποβλήτων.

στο πλαίσιο αυτό είναι επίσης σκόπιμο να σταθμιστεί η σημασία της εκτίμησης κινδύνου και της αξιολόγησης τεχνολογικών επιπτώσεων.

3. καλεί την Επιτροπή, να δημιουργήσει ένα σταθερό και προβλέψιμο πολιτικό και ρυθμιστικό κλίμα για την βιοτεχνολογία και έτσι να δημιουργηθούν νέες προοπτικές, να προωθηθεί η διεθνή της ανταγωνιστικότητα και να ευνοηθούν οι επενδύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδιαίτερα:

α) να βελτιώσει τη νομική ασφάλεια και συνακόλουθα τις πιθανότητες για ευνοϊκές αποφάσεις σχετικά με την εγκατάσταση βιοτεχνολογικών μονάδων στην Κοινότητα, με την πλήρη, συνεπή και κατά το δυνατόν ενιαία σε κοινοτικό επίπεδο εφαρμογή της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας (εξασφάλιση και ενιαίος χαρακτήρας της εκτέλεσης), λαμβάνοντας επιπλέον νομικά μέτρα εναντίον των κρατών μελών που δεν θα έχουν έως τότε μετατρέψει κατά τα προβλεπόμενα σε εθνικό δίκαιο τις οδηγίες 90/219/ΕΟΚ και 90/220/ΕΟΚ[semigr ]

β) να τελούν όλοι οι κανονισμοί υπό σταθερή επανεξέταση όσον αφορά το περιεχόμενο και την αποτελεσματικότητά τους εξασφαλίζοντας ότι οι ρυθμιστικές δομές θα βασίζονται στην επιστημονική αξιολόγηση του πραγματικού και μετρήσιμου κινδύνου[semigr ]

γ) να αναπτυχθεί μία διαφανής διαδικασία διαβουλεύσεων με όλους τους συμμετέχοντες στη σύνταξη των κανονισμών προτού υποβληθούν νέες ρυθμιστικές προτάσεις[semigr ]

δ) να λαμβάνονται οι οποιεσδήποτε αποφάσεις σχετικά με τα ρυθμιστικά καθεστώτα βάσει της αναλογικότητας και με πλήρη συμμόρωση των υφισταμένων κανόνων δημοσίας υγείας και ασφαλείας[semigr ]

ε) να ενημερώνεται κανονικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τα βιοτεχνολογικά προϊόντα που έχουν συμμορφωθεί με τις ρυθμιστικές απαιτήσεις κατόπιν επιστημονικής εξέτασης και δεν δημιουργούν κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον βάσει της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ[semigr ]

στ) να διατηρήσει ακέραια και την οριζόντια νομοθεσία, και κυρίως το δεσμευτικό χαρακτήρα του ελέγχου περιβαλλοντικής συμβατότητας στις νομικές διατάξεις που αφορούν συγκεκριμένα προϊόντα και να την προσαρμόσει στα νεότερα επιστημονικά στοιχεία έτσι ώστε να είναι εγγυημένη η ασφάλεια[semigr ]

ζ) να υποβάλει το ταχύτερο δυνατό στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο πρόταση για νομικό μηχανισμό εποπτείας της εξαγωγής ΓΤΟ σε τρίτες χώρες, με βάση σύστημα προηγούμενης συναίνεσης κατόπιν ενημέρωσης, καθώς και νομοθεσία για την ασφαλή μεταφορά ΓΤΟ εντός της ΕΕ και να εντοπίσει υφιστάμενα νομοθετικά κενά όπως η ανοχή της ελευθέρωσης ΓΤΟ σε λύματα και τον δευτερογενή περιβαλλοντικό αντίκτυπό της[semigr ]

η) να μην προτείνει καμιά έγκριση λόγω εκπνοής της προθεσμίας, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης τροποποίησης της οδηγίας 90/219/ΕΟΚ, αλλά αντίθετα να δημιουργήσει τις νομικές προϋποθέσεις για την τήρηση των προβλεπόμενων προθεσμιών εκ μέρους των αρμόδιων για τη χορήγηση έγκρισης αρχών[semigr ]

θ) να παρουσιάσει σε δημόσια ακρόαση τις προβλεπόμενες τροποποιήσεις των διατάξεων των οδηγιών 90/219/ΕΟΚ και 90/220/ΕΟΚ, και να μεριμνήσει παράλληλα για τη διαμόρφωση «ανοικτού κλίματος» στο διάλογο εντός της ΕΕ, προκειμένου να αναπτυχθεί στην κοινή γνώμη εμπιστοσύνη στον ανοικτό χαρακτήρα της πολιτικής και του νομικού πλαισίου της ΕΕ στον τομέα της βιοτεχνολογίας[semigr ]

4. καλεί την Επιτροπή:

α) να λάβει υπόψη το αίτημα που περιέχεται στην προαναφερθείσα γνωμοδότηση της 25ης Ιουνίου 1993 σχετικά με την ανάγκη για τη σύναψη μιας νομικά δεσμευτικής συμφωνίας και να μεριμνήσει ώστε να δημιουργηθούν οι δυνατότητες ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες για ενσωμάτωση μηχανισμών περισσότερο κατάλληλων για τους εθνικούς σκοπούς όσον αφορά την αξιολόγηση ασφάλεια και διαχείριση των προβλέψιμων κινδύνων, περιλαμβανομένου του ελέγχου, της έρευνας και της ανταλλαγής πληροφοριών[semigr ]

β) να αναθέσει στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος την εξέταση των μακροπρόθεσμων μεταβολών της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας που προκαλούνται από την ελευθέρωση των ειδών, ώστε να αποκτήσει αξιόπιστα στοιχεία και βάσεις για τη λήψη των αποφάσεων πριν από την ελευθέρωση ανθεκτικών φυτών και οργανισμών[semigr ]

γ) να λάβει υπόψη της τις θέσεις που έλαβε το Κοινοβούλιο εκπροσωπώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση σε διεθνή βήματα στα οποία χαράσσονται πολιτικές σχετικά με τη βιοτεχνολογία.

5. καλεί την Επιτροπή να προωθήσει ευρύτερη ενημέρωση όσον αφορά την βιοτεχνολογία και τις διαδικασίες απόφασης των διαφόρων αρμόδιων επιτροπών.

6. διατυπώνει και πάλι την αρχή που έχει κατ' επανάληψη εκφράσει, σύμφωνα με την οποία ο σκοπός των βιοτεχνολογικών καινοτομιών πρέπει να είναι η επίτευξη αντικειμενικής βελτίωσης όσον αφορά την ποιότητα ζωής και η εξασφάλιση του ότι δεν βλάπτεται η δημόσια υγεία.

7. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν ενεργά το δημόσιο διάλογο, δημοσιοποιώντας πλήρη, ακριβή και κατανοητά από τον καθένα στοιχεία σχετικά με την έρευνα, την παραγωγή, τις δυνατότητες και τους κινδύνους στον τομέα της βιοτεχνολογίας, αντί να καταβάλλουν απλώς προσπάθειες για την αποδοχή της, έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για να ακουστεί με συγκεκριμένο τρόπο και η φωνή των πολιτών όσον αφορά την κοινωνική αποδοχή της γενετικής τεχνολογίας και των προϊόντων της.

8. είναι της γνώμης ότι πρέπει να διευκρινισθεί η αρμοδιότητα εμπειρογνωμόνων και επιτροπών αξιολόγησης, εφόσον η Επιτροπή έχει εκφράσει σαφώς τη βούλησή της να ακολουθεί κατά κανόνα τη γνώμη των ειδικών επιστημόνων, έστω και αν η βούληση αυτή ισχύει μόνον για την αξιολόγηση των προϊόντων. Η Επιτροπή πρέπει να ενημερώσει εκτενώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τις αρμοδιότητες και τη σύνθεση των ήδη λειτουργούντων ή των προς ίδρυση οργάνων εμπειρογνωμόνων στον τομέα της βιοτεχνολογίας. Εν προκειμένω, θα πρέπει να διασφαλισθεί ότι η δραστηριότητά τους περιορίζεται στην έκδοση γνωματεύσεων και δεν υπεισέρχεται στις αρμοδιότητες νομοθετικών οργάνων που δρουν στο πλαίσιο της δημοκρατικής νομιμότητας.

9. καλεί την Επιτροπή:

α) να προωθήσει την κατανόηση του κοινού για τα κύρια οφέλη και τους κινδύνους τη βιοτεχνολογίας και για το έργο της Συμβουλευτικής Ομάδας για τις Ηθικές Επιπτώσεις της βιοτεχνολογίας και να λάβει υπόψη τις συστάσεις της για τη βελτίωση της πολιτικής της ΕΕ και της νομοθετικής διαδικασίας[semigr ]

β) να ενθαρρύνει τη Συμβουλευτική Ομάδα να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες που διατύπωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[semigr ]

γ) να ενημερώνει διαρκώς τα μέσα που διαθέτει για ανάλυση και αξιολόγηση των ηθικών πτυχών της εφαρμογής και ανάπτυξης της βιοτεχνολογίας και να υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκθεση σε ετήσια βάση.

10. καλεί την Επιτροπή να καθιερώσει γενικό σύστημα επισήμανσης των γενετικώς τροποποιημένων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των γενετικώς τροποποιημένων σπόρων, βασισμένο στις αρχές της ειλικρίνειας και της σαφήνειας.

11. θεωρεί ανεπίτρεπτη την εξίσωση, από άποψη ασφάλειας, μεταξύ εργαστηρίων και παραγωγής σε ό,τι αφορά τη γενετική μηχανική, δεδομένης της διαφοράς μεταξύ των εκάστοτε επιπέδων κινδύνου.

12. καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να δημιουργήσει μία τράπεζα δεδομένων στην οποία θα έχει πρόσβαση ο οποιοσδήποτε, σχετικά με τα προϊόντα που προέρχονται από βιολογικές τεχνικές και έχουν άδεια εμπορίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η τράπεζα αυτή δεδομένων πρέπει μεταξύ άλλων να αναφέρει τον τύπο του προϊόντος, τους πιθανούς ενεργούς παράγοντες, την προτεινόμενη χρήση και το αποτέλεσμα των αξιολογήσεων των επιπτώσεων στο περιβάλλον.

13. καλεί την Επιτροπή στις προτάσεις προς τροποποίηση των οδηγιών 90/219/ΕΟΚ και 90/220/ΕΟΚ να περιλάβει στην αιτιολογική έκθεση λεπτομερή συγκριτική μελέτη της ισχύουσας νομοθεσίας στα θέματα αυτά καθώς και τις πιθανές τάσεις αλλαγών στην Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και την ΕΕ.

14. καλεί την Επιτροπή να επεκτείνει τη νομοθεσία για την ευθύνη προϊόντος στα αγαθά και τις υπηρεσίες που προέρχονται από τη γενετική μηχανική, ως μέσο ενίσχυσης της ευθύνης των ερευνητικών και βιομηχανικών επιχειρήσεων.

15. καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τους δεσμούς μεταξύ της ανώτατης και ανώτερης εκπαίδευσης, των μεγάλων ερευνητικών ιδρυμάτων, της βιομηχανίας και των ΜΜΕ του τομέα της βιοτεχνολογίας, προκειμένου με τον τρόπο αυτό να διαμορφωθεί ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό κοινοτικό σύστημα ανάπτυξης καινοτομίας υπό μορφή ενός «Φορέα καινοτομίας»

16. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν ένα ευνοϊκότερο πολιτικό κλίμα για τις βιοτεχνολογικές εταιρείες ιδίως τις μικρές και μεσαίες, που αποτελούν ουσιαστικό φορέα για την καινοτομία, ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας. Τούτο συνεπάγεται παροχή συμβουλών σχετικά με την καινοτομία, τα οικονομικά και τη χρηματοδότηση, τόνωση της συνεργασίας, καθώς και ανάπτυξη μιας ολοκληρωτικής προσέγγισης που θα περιλαμβάνει τα κεφάλαια για την έναρξη δραστηριότητας, τις ανοικτές αγορές κεφαλαίων (υιοθετώντας μία πιο μακροπρόθεσμη προσέγγιση) ανανεωμένα και ανάλογα με τις απαιτήσεις ρυθμιστικά καθεστώτα, κατάλληλη προστασία των εφευρέσεων, φορολογικά κίνητρα και άλλα φορολογικά μέτρα[semigr ] στις διαδικασίες για τη χορήγηση έγκρισης πρέπει να προβλέπεται ρητώς ειδική ενίσχυση των ΜΜΕ από τις αρχές και απαλλαγή τους από τα τέλη διεκπεραίωσης.

17. καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει και να δώσει κίνητρα στα ευρωπαϊκά ερευνητικά ιδρύματα προκειμένου να ενισχύσουν την εμπειρογνωμοσύνη τους στις βασικές επιστήμες της ζωής, ιδιαίτερα με αυξημένη χρηματοδότηση για την βιοτεχνολογική έρευνα στο πλαίσιο του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου.

18. καλεί την Επιτροπή να μελετήσει τη σκοπιμότητα της κατάρτισης ειδικού προγράμματος ενίσχυσης για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στον τομέα της βιοτεχνολογίας, στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος «Βιοτεχνολογία» της ΕΕ, το οποίο να παρέχει ειδική ενίσχυση στις ΜΜΕ για έρευνα, ανάπτυξη και εμπορική διάθεση των προϊόντων τους, και να υποβάλει αναλόγως σχετική πρόταση κατά την προβλεπόμενη για το 1996 αναθεώρηση του προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα.

19. κρίνει σκόπιμο να υπάρξει σοβαρότερη στροφή της έρευνας προς τους τομείς της διερεύνησης των κινδύνων, των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της αξιολόγησης των συνεπειών των τεχνολογικών εφαρμογών.

20. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει την αναγγελθείσα στην ανακοίνωσή της μελέτη σχετικά με την εκτίμηση των αναγκών σε δίκτυα, τη φύση των δικτύων που συμβάλλουν περισσότερο στη βέλτιστη λειτουργία του «επιστημονικού πάρκου», και τη συνεργασία μεταξύ των τεχνολογικών πάρκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και έκθεση σχετικά με την αναφερόμενη στην ανακοίνωσή της πρωτοβουλία στον τομέα της κατάρτισης στη βιοτεχνολογία.

21. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει ανακοίνωση σχετικά με τις κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις της γενετικής μηχανικής στους διαφόρους τομείς, πάνω στην οποία θα μπορούσε να βασιστεί ο διάλογος σχετικά με την ωφέλεια, τους κινδύνους και τη σκοπιμότητα των προϊόντων της γενετικής μηχανικής, καθώς και να εκπονήσει μελέτη σχετικά με το δυναμικό απασχόλησης στον τομέα της γενετικής μηχανικής, περιλαμβάνοντας τα ακόλουθα στοιχεία:

- τον αριθμό των εργαζομένων σε επιχειρήσεις, οι οποίοι απασχολούνται άμεσα στον τομέα της γενετικής μηχανικής,

- τον αριθμό των έμμεσα απασχολουμένων,

- τον αριθμό των εργαζομένων στον τομέα της γενετικής μηχανικής σε ανώτερες σχολές, ερευνητικά ιδρύματα και εργαστήρια,

- ανάλυση των επιδράσεων της γενετικής μηχανικής στην απασχόληση στους τομείς της γεωργίας, της βιομηχανίας τροφίμων, της χημικής βιομηχανίας, φαρμακευτικής βιομηχανίας και ιατρικής, καλύπτοντας διάφορες πτυχές.

22. καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει με δημοκρατικό τρόπο κριτήρια για μια άμεμπτη από οικολογική, κοινωνική, κοινωνικοοικονομική καθώς και από την άποψη του κράτους δικαίου βιοτεχνολογία[semigr ]

23. καλεί το Συμβούλιο να αξιολογήσει εκ νέου την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Η Βιοτεχνολογία και η Λευκή Βίβλος για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση: προς το Επόμενο Στάδιο» (COM(94) 0219), με βάση τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όπως διατυπώνεται στην παρούσα έκθεση, και να επιβεβαιώσει ότι οι οδηγίες 90/219/ΕΟΚ και 90/220/ΕΟΚ πρέπει να διατηρηθούν ως προς την ουσία τους, και να αποδεχθεί τις προτάσεις που έχουν στόχο την τροποποίησή τους μόνο εάν αυτό φαίνεται σαφώς δικαιολογημένο και απαραίτητο εξαιτίας των πρόσφατων εξελίξεων στην τεχνική πρόοδο.

24. καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως και αυστηρά τις οδηγίες 90/219/ΕΟΚ και 90/220/ΕΟΚ, και

α) να γνωστοποιήσουν τα πορίσματα των εμπειριών τους ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια σχετικά με τις ενδεχομένως ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον[semigr ]

β) κατά τη μεταφορά των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο να εξασφαλίσουν ότι θα αποκλείονται οι βλαβερές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου ή το περιβάλλον, θα λαμβάνονται υπόψη οι δεοντολογικές επιφυλάξεις και κατά συνέπεια η αποδοχή της κοινής γνώμης καθώς και θα δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες βιομηχανικής και ερευνητικής πολιτικής για τη γενετική μηχανική[semigr ]

γ) να προωθήσουν κατά το δυνατό την αμοιβαία αναγνώριση.

25. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.