ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με τη ρήτρα εξαίρεσης (άρθρο 10 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης) /* COM/2012/0476 final */





ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με τη ρήτρα εξαίρεσης (άρθρο 10 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης) Περίληψη Με την παρούσα έκθεση η Επιτροπή υποβάλλει την τρίτη (από το 2011) αξιολόγηση σχετικά με τις προϋποθέσεις της ρήτρας εξαίρεσης. Η Επιτροπή υπενθυμίζει τις αρχές στις οποίες βασίζεται η μέθοδος καθώς και τη νομική ερμηνεία της ρήτρας εξαίρεσης σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου επί της υπόθεσης C-40/10. Στη συνέχεια, η Επιτροπή αξιολογεί την οικονομική και κοινωνική κατάσταση στην Ένωση από την 1η Ιουλίου 2011 έως τα μέσα Μαΐου 2012, όταν εκδόθηκαν οι εαρινές ευρωπαϊκές οικονομικές προβλέψεις 2012. Στην απόφαση της 24ης Νοεμβρίου 2010 επί της υπόθεσης C-40/10, το Δικαστήριο τονίζει ότι η ρήτρα εξαίρεσης επιτρέπει τη συνεκτίμηση των επιπτώσεων σοβαρής και, ταυτοχρόνως, αιφνίδιας επιδεινώσεως της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης οσάκις, κατ’ εφαρμογήν της «κανονικής μεθόδου», δεν είναι δυνατή η αναπροσαρμογή των αποδοχών των υπαλλήλων με αρκούντως ταχείς ρυθμούς. Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι η προβλεπόμενη από το άρθρο 10 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης διαδικασία συνιστά τη μόνη δυνατότητα συνεκτίμησης οικονομικής κρίσης στο πλαίσιο της αναπροσαρμογής των αποδοχών και, συνεπώς, τη μόνη δυνατότητα παράκαμψης των κριτηρίων του άρθρου 3 παράγραφος 2 του εν λόγω παραρτήματος Η μέθοδος εκτιμά από κάθε άποψη, μέσω της αρχής του παραλληλισμού, τη σχετική οικονομική και κοινωνική κατάσταση στην Ένωση, όπως αντικατοπτρίζεται στις αποφάσεις των κρατών μελών σχετικά με τις αποδοχές των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων. Ο νομοθέτης επέλεξε προσεκτικά τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την αναπροσαρμογή των αποδοχών και των συντάξεων· τα κριτήρια αυτά μπορούν να εφαρμόζονται εξίσου σε περίπτωση ανάκαμψης και ύφεσης της οικονομίας. Η ρήτρα εξαίρεσης δεν αποτελεί ρήτρα οικονομικού κύκλου: συνεπώς πρέπει να χρησιμοποιείται μόνον όταν σημειώνονται ακραίες εξελίξεις στην ΕΕ και μόνο εάν η μέθοδος δεν μπορεί να τις εκτιμήσει. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται όποτε η Ένωση βρίσκεται στη φθίνουσα φάση του οικονομικού κύκλου. Η Επιτροπή χρησιμοποίησε 15 δείκτες προκειμένου να κρίνει αν είναι απαραίτητο να εφαρμόσει τη ρήτρα εξαίρεσης το 2012. Σύμφωνα με τις πρόσφατες προβλέψεις της ΓΔ ECFIN, η οικονομία της ΕΕ είναι πιθανόν να παραμείνει στάσιμη το 2012 (αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,1), ενώ η οικονομική ανάπτυξη θα ανακτήσει τη δυναμική της το 2013 (αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,3%). Οι μισθοί στη συνολική οικονομία αναμένεται να αυξηθούν κατά 2,1% το 2012 και το 2013. Οι εθνικοί δημόσιοι υπάλληλοι και το προσωπικό της ΕΕ αναμένεται να απολέσουν αγοραστική δύναμη το 2012. Έως τα τέλη Μαΐου, κανένα από τα κράτη μέλη δεν προέβλεπε μείωση μισθών το δεύτερο εξάμηνο του 2012. Η Επιτροπή ανταποκρίθηκε επίσης στο αίτημα του Συμβουλίου να εξετάσει τον αριθμό των κρατών μελών για τα οποία έχει κινηθεί η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος και αξιολόγησε τη σύνδεση αυτού του δείκτη με το έλλειμμα της κυβέρνησης και με το δημόσιο χρέος. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν σημειώθηκε σοβαρή και αιφνίδια επιδείνωση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης στην Ένωση η οποία δεν λαμβάνεται υπόψη με την κανονική εφαρμογή της μεθόδου, κατά την περίοδο αναφοράς από 1ης Ιουλίου 2011 έως τα μέσα Μαΐου 2012, και ότι δεν είναι σκόπιμο να υποβληθεί πρόταση βάσει του άρθρου 10 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, ανταποκρινόμενη στη δυσχερή γενική οικονομική συγκυρία, έχει ήδη υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχέδιο πρότασης που θα μπορούσε να αποφέρει σημαντική εξοικονόμηση τα επόμενα έτη και ακόμα μεγαλύτερη εξοικονόμηση μακροπρόθεσμα. Η πρόταση περιλαμβάνει νέα και αναθεωρημένη μέθοδο, καθώς και τροποποιήσεις του μηχανισμού της ρήτρας εξαίρεσης. 1. Εισαγωγή Τον Μάρτιο 2012, το Συμβούλιο απέστειλε το ακόλουθο αίτημα στην Επιτροπή[1]: «ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ ότι η ερμηνεία της ρήτρας εξαίρεσης του άρθρου 10 του παραρτήματος XI του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης όσον αφορά την προσαρμογή των μισθών και των συντάξεων των υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού με ισχύ από την 1η Ιουλίου 2011 βρίσκεται τη στιγμή αυτή ενώπιον του Δικαστηρίου. ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ ότι η οικονομική και κοινωνική κατάσταση εντός της ΕΕ εξακολουθεί να εμπνέει ανησυχίες. ΖΗΤΕΙ, επομένως, από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 241 ΣΛΕΕ, να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εξέλιξη της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, καθώς και να του υποβάλει, βάσει του άρθρου 10 του Παραρτήματος XI του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης, έκθεση όπου θα εκτιμάται, βάσει αντικειμενικών στοιχείων που θα παράσχει η Επιτροπή, κατά πόσον παρατηρήθηκε σοβαρή και αιφνίδια επιδείνωση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης στην EΕ. Η Επιτροπή καλείται να υποβάλει τις ενδεδειγμένες προτάσεις εφόσον χρειάζεται, αλλά εν πάση περιπτώσει εγκαίρως, προκειμένου να εξεταστούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και να εκδοθούν πριν το τέλος του 2012. ΖΗΤΕΙ από την Επιτροπή, επιπροσθέτως προς τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται στην έκθεσή της του 2011, να λάβει υπόψη, μεταξύ άλλων, τον αριθμό των κρατών μελών με διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος εν εξελίξει». Δυνάμει του άρθρου 241 ΣΛΕΕ, το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με απλή πλειοψηφία, δύναται να ζητήσει από την Επιτροπή να διεξαγάγει τις κατά την άποψή του πρόσφορες έρευνες για την πραγματοποίηση των κοινών σκοπών και να του υποβάλει τις κατάλληλες προτάσεις. Εάν η Επιτροπή δεν υποβάλει πρόταση, πρέπει να γνωστοποιεί τους σχετικούς λόγους στο Συμβούλιο. Η παρούσα έκθεση ανταποκρίνεται στο αίτημα του Συμβουλίου και είναι σύμφωνη με το άρθρο 241 ΣΛΕΕ. Το 2011, η Επιτροπή δεσμεύθηκε να επανεξετάσει την εφαρμογή της ρήτρας εξαίρεσης το 2012. Πρόκειται για την τρίτη εκτίμηση των προϋποθέσεων που προβλέπει η ρήτρα εξαίρεσης. Οι δύο προηγούμενες εκτιμήσεις υποβλήθηκαν στις 13 Ιουλίου 2011 (COM (2011) 440) και στις 13 Δεκεμβρίου 2011 (COM (2011) 829). Η παρούσα εκτίμηση καλύπτει την περίοδο από την πραγματική ημερομηνία της τελευταίας ετήσιας αναπροσαρμογής των αποδοχών και των συντάξεων (1η Ιουλίου 2011) έως τη στιγμή κατά την οποία κατέστησαν διαθέσιμα τα πλέον πρόσφατα στοιχεία για τους σκοπούς της παρούσας έκθεσης (μέσα Μαΐου 2012). Επίσης, περιέχει ανασκόπηση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης το 2012 και το 2013 βάσει προβλέψεων. Με το αίτημά του, το Συμβούλιο ζήτησε ειδικώς από την Επιτροπή να λάβει υπόψη τον αριθμό των κρατών μελών για τα οποία έχει κινηθεί διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Η Επιτροπή ασχολήθηκε με το συγκεκριμένο αυτό αίτημα στο πλαίσιο της γενικής εκτίμησης των δημόσιων οικονομικών. 2. Νομική βάση Δυνάμει του άρθρου 65 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, «…[το] Συμβούλιο προβαίνει κατ’ έτος σε εξέταση των αποδοχών των υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού της Ένωσης . Η εξέταση αυτή πραγματοποιείται το Σεπτέμβριο βάσει κοινής εκθέσεως που υποβάλλεται από την Επιτροπή, η οποία στηρίζεται σε ένα κοινό δείκτη που καθορίζεται από τη Στατιστική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε συμφωνία με τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες των κρατών μελών· για τον καθορισμό του δείκτη αυτού λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση κάθε χώρας της Ένωσης κατά την 1η Ιουλίου. Κατά τη διάρκεια της εξετάσεως αυτής, το Συμβούλιο μελετά αν αρμόζει να προβούν σε αναπροσαρμογή των αποδοχών στο πλαίσιο της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της Ένωσης. Λαμβάνονται ιδίως υπόψη η ενδεχόμενη αύξηση των μισθών στις δημόσιες υπηρεσίες και οι ανάγκες προσλήψεων». Σύμφωνα με το άρθρο 65α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, ο τρόπος εφαρμογής των άρθρων 64 και 65 καθορίζεται στο παράρτημα ΧΙ. Το άρθρο 3 παράγραφοι 1 και 2 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης ορίζει τα εξής: 1. Σύμφωνα με το άρθρο 65 παράγραφος 3 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, το Συμβούλιο αποφασίζει πριν από το τέλος κάθε έτους για την προσαρμογή των αποδοχών και συντάξεων, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, η οποία βασίζεται στα κριτήρια που προβλέπονται στο τμήμα 1 του παρόντος Παραρτήματος, με ισχύ από την 1η Ιουλίου. 2. Το ύψος της προσαρμογής ισούται με το γινόμενο του ειδικού δείκτη επί τον διεθνή δείκτη Βρυξελλών. Η προσαρμογή καθορίζεται σε καθαρές τιμές ως ποσοστό ίσο για όλους. Το άρθρο 10 του παραρτήματος ΧΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης (ρήτρα εξαίρεσης) ορίζει τα εξής: Σε περίπτωση σοβαρής και αιφνίδιας επιδείνωσης της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης στο εσωτερικό της Ένωσης, η οποία εκτιμάται βάσει αντικειμενικών στοιχείων που παρέχονται για τον σκοπό αυτό από την Επιτροπή, η Επιτροπή υποβάλλει κατάλληλες προτάσεις επί των οποίων αποφασίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 336 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η σχέση μεταξύ του άρθρου 3 του παραρτήματος XI και της ρήτρας εξαίρεσης αναλύθηκε από το Δικαστήριο στην απόφασή του στην υπόθεση C-40/10 Επιτροπή κατά Συμβουλίου. Το Δικαστήριο επισήμανε ότι η ρήτρα εξαίρεσης « …παρέχει, σε έκτακτες καταστάσεις, τη δυνατότητα κατ’ εξαίρεση παρακάμψεως της μεθόδου που προβλέπεται από το άρθρο 3 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, άνευ, ωστόσο, τροποποιήσεως ή καταργήσεώς της για τα επόμενα έτη» (σκέψη 74· η υπογράμμιση από τον συντάκτη του παρόντος εγγράφου). Επιπροσθέτως, το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι « …όπως επισήμανε η Επιτροπή με την έκθεση της 27ης Ιουνίου 1994 περί της δυνατότητας εφαρμογής της ρήτρας εξαιρέσεως [SEC(94) 1027 τελικό, τμήμα II.3, σ. 5 και 6], η ρήτρα αυτή επιτρέπει τη συνεκτίμηση των επιπτώσεων σοβαρής και, ταυτοχρόνως, αιφνίδιας επιδεινώσεως της οικονομικής και κοινωνικής καταστάσεως οσάκις, κατ’ εφαρμογήν της «κανονικής μεθόδου», δεν είναι δυνατή η αναπροσαρμογή των αποδοχών των υπαλλήλων με αρκούντως ταχείς ρυθμούς» (σκέψη 75· η υπογράμμιση από τον συντάκτη του παρόντος εγγράφου). Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι: «… η προβλεπόμενη από το άρθρο 10 [του Παραρτήματος XI του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης] διαδικασία συνιστά τη μόνη δυνατότητα συνεκτιμήσεως οικονομικής κρίσεως στο πλαίσιο της αναπροσαρμογής των αποδοχών και, συνεπώς, τη μόνη δυνατότητα παρακάμψεως των κριτηρίων του άρθρου 3, παράγραφος 2, του εν λόγω παραρτήματος» (σκέψη 77· η υπογράμμιση από τον συντάκτη του παρόντος εγγράφου). Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από το γεγονός ότι η εφαρμογή του άρθρου 10 του παραρτήματος XI του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης προϋποθέτει πρόταση της Επιτροπής. Όπως προκύπτει, ιδίως, από το άρθρο 17, παράγραφος 2, ΣΕΕ, το συμπέρασμα αυτό συνάδει με τη θεσμική ισορροπία που κατοχυρώνεται με τις Συνθήκες, κατά τις οποίες το μονοπώλιο της νομοθετικής πρωτοβουλίας έχει, κατ’ αρχήν, η Επιτροπή». (σκέψη 78). 3. Στόχοι και βασικές αρχές της μεθόδου Η Επιτροπή κρίνει σκόπιμο να προβεί σε ανασκόπηση των αρχών στις οποίες βασίζεται η μέθοδος για την αναπροσαρμογή των μισθών και των συντάξεων. Αξίζει να επισημανθεί ότι η έκταση και η εφαρμογή της ρήτρας εξαίρεσης αποτελούν αντικείμενο δικαστικού ελέγχου στο πλαίσιο της υπόθεσης C-66/12, που εκκρεμεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Οι διατάξεις της ισχύουσας μεθόδου για την αναπροσαρμογή των αποδοχών και των συντάξεων εφαρμόζονται από την 1η Ιουλίου 2004 έως την 31η Δεκεμβρίου 2012 και προβλέπονται στα άρθρα 64, 65 και 65α και στο παράρτημα XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Οι κυριότεροι στόχοι της μεθόδου είναι: – η αυτόματη αναπροσαρμογή των μισθών προκειμένου να αποφευχθεί η διακοπή των εργασιών όλων των θεσμικών οργάνων και των οργανισμών της Ένωσης με ετήσιες διαπραγματεύσεις και ενδεχομένως απεργίες· – η διασφάλιση διαφανών, αποτελεσματικών και σχετικά απλών κανόνων για τον καθορισμό των αναπροσαρμογών των μισθών των υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού όλων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ βάσει των πολιτικών αποφάσεων που λαμβάνουν τα κράτη μέλη για τους εθνικούς δημόσιους υπαλλήλους. Για να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία της μεθόδου, έχουν θεσπιστεί οι ακόλουθες αρχές: – η ισότητα αγοραστικής δύναμης μεταξύ των δημοσίων υπαλλήλων της ΕΕ σε διαφόρους τόπους υπηρεσίας· – ο παραλληλισμός με τις μεταβολές της αγοραστικής δύναμης των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων. Δύο πτυχές της μεθόδου θα πρέπει να εξεταστούν με μεγαλύτερη προσοχή: – η αρχή του παραλληλισμού· – η χρονική υστέρηση. 3.1. Η αρχή του παραλληλισμού Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 4 του παραρτήματος XI, ο (συνολικός) ειδικός δείκτης υπολογίζεται έτσι ώστε να εκφράζει τον μέσο όρο της εξέλιξης των καθαρών αποδοχών των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων της κεντρικής διοίκησης σε πραγματικές τιμές, δηλ. αφού ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός στη χώρα όπου εργάζονται. Εν συνεχεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 παράγραφος 2 του παραρτήματος XI, ο πληθωρισμός των τιμών καταναλωτή στις Βρυξέλλες, ο οποίος αποτελεί τον τόπο αναφοράς στον οποίο εργάζονται οι περισσότεροι υπάλληλοι της ΕΕ, υπολογίζεται με τον διεθνή δείκτη Βρυξελλών (ΔΔΒ). Τέλος, ο ΔΔΒ πολλαπλασιάζεται επί τον συνολικό ειδικό δείκτη προκειμένου να υπολογιστεί η ονομαστική ετήσια αναπροσαρμογή των βασικών μισθών των υπαλλήλων της ΕΕ, η οποία μπορεί να είναι είτε θετική είτε αρνητική. Συνεπώς, η εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης των υπαλλήλων της ΕΕ καθορίζεται πλήρως από τον συνολικό ειδικό δείκτη, ο οποίος εξασφαλίζει ισοδυναμία με τις εξελίξεις στην αγοραστική δύναμη των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων. Αυτή είναι η αρχή του παραλληλισμού. 3.2. Η χρονική υστέρηση που διέπει τη μέθοδο Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφοι 2 και 4 του παραρτήματος ΧΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, ο διεθνής δείκτης Βρυξελλών λαμβάνει υπόψη την εξέλιξη των τιμών καταναλωτή μεταξύ Ιουνίου του προηγούμενου έτους και Ιουνίου του τρέχοντος έτους, ενώ η Eurostat καθορίζει τους ειδικούς δείκτες με τους οποίους εκφράζονται οι εξελίξεις των πραγματικών αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων της κεντρικής διοίκησης, των χωρών του δείγματος, μεταξύ 1ης Ιουλίου του προηγούμενου έτους και 1ης Ιουλίου του τρέχοντος έτους. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 του παραρτήματος ΧΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, το Συμβούλιο αποφασίζει πριν από το τέλος κάθε έτους για την αναπροσαρμογή των αποδοχών και των συντάξεων, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, με ισχύ από την 1η Ιουλίου. Συνεπώς, η ετήσια αναπροσαρμογή εφαρμόζεται εντός ενός έτους το αργότερο. Στη συνέχεια, μεσολαβεί επίσης χρονικό διάστημα έως έξι μήνες μέχρι την έκδοση του κανονισμού για την αναπροσαρμογή των μισθών, η οποία πρέπει να γίνει πριν από τις 31 Δεκεμβρίου και εφαρμόζεται αναδρομικά. Ο νομοθέτης έκρινε ότι η μέθοδος θα μπορούσε να λειτουργήσει με αυτή τη χρονική υστέρηση και ότι οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό της ΕΕ μπορούν να αντέξουν τον αντίκτυπο του ετήσιου πληθωρισμού. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το άρθρο 65 ορίζει μόνο μία ετήσια προθεσμία για την αναπροσαρμογή των αποδοχών. Ωστόσο, υπάρχει η δυνατότητα να εφαρμοστεί ενδιάμεση προσαρμογή των αποδοχών, η οποία προβλέπεται στα άρθρα 4 έως 8 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, σε περίπτωση ουσιώδους μεταβολής του κόστους ζωής μεταξύ Ιουνίου και Δεκεμβρίου. 4. Ρήτρα εξαίρεσης Ο νομοθέτης περιέλαβε στη Μέθοδο, ως αναπόσπαστο μέρος της, ρήτρα εξαίρεσης. Η ρήτρα αυτή καθορίζει ορισμένες προϋποθέσεις ενεργοποίησης οι οποίες πρέπει να πληρούνται πριν από οποιαδήποτε ενέργεια: – η επιδείνωση πρέπει να είναι σοβαρή και αιφνίδια, να πλήττει την οικονομική και κοινωνική κατάσταση σε επίπεδο Ένωσης και πρέπει να εκτιμάται βάσει αντικειμενικών στοιχείων που παρέχονται από την Επιτροπή· – η επιδείνωση πρέπει να είναι τέτοια ώστε η μέθοδος να μην μπορεί να τη λάβει δεόντως υπόψη λόγω του έκτακτου χαρακτήρα της όσον αφορά τη χρονική στιγμή και το μέγεθος. Η ρήτρα εξαίρεσης ορίζει ότι, εάν υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι για vα τεθεί σε εφαρμoγή, η Επιτροπή δεσμεύεται να υποβάλει κατάλληλες προτάσεις σχετικά με τις οποίες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει να αποφασίσουν σύμφωνα με το άρθρο 336 ΣΛΕΕ. Όπως έχει κρίνει το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση C-40/10, η ρήτρα εξαίρεσης παρέχει, σε έκτακτες καταστάσεις, τη δυνατότητα κατ’ εξαίρεση παρακάμψεως της μεθόδου που προβλέπεται από το άρθρο 3 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, άνευ, ωστόσο, τροποποιήσεως ή καταργήσεώς της για τα επόμενα έτη. Επιπροσθέτως, με βάση τη διατύπωσή του, το άρθρο 10 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης έχει ως σκοπό να παρέχει στα θεσμικά όργανα τη δυνατότητα αντίδρασης έναντι αιφνίδιων καταστάσεων, οι οποίες απαιτούν περισσότερο μια έγκαιρη και ειδική αντιμετώπιση παρά την πλήρη τροποποίηση της «κανονικής» μεθόδου αναπροσαρμογής των αποδοχών. 4.1. Προϋποθέσεις για να τεθεί σε εφαρμογή η ρήτρα εξαίρεσης Η διατύπωση της ρήτρας εξαίρεσης θα πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά, δεδομένου ότι, για vα τεθεί σε εφαρμoγή η ρήτρα, πρέπει να πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις τις οποίες προβλέπει το άρθρο 10 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. «Επιδείνωση» είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για την περιγραφή επιδείνωσης της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης. Σχετικά με το αν επήλθε «σοβαρή» επιδείνωση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη αφενός το μέγεθος και αφετέρου η διάρκεια των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων που σημειώθηκαν. Σχετικά με το αν η επιδείνωση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης ήταν «αιφνίδια», πρέπει να εξεταστούν η ταχύτητα και η προβλεψιμότητα των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων. Στο πλαίσιο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γίνει διάκριση ανάμεσα στις συνήθεις διακυμάνσεις του οικονομικού κύκλου και στις διακυμάνσεις που προκαλούνται από εξωτερικά γεγονότα. Ο νομοθέτης ανέθεσε στην Επιτροπή να προσδιορίζει τα αντικειμενικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή προκειμένου να εκτιμήσει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της ρήτρας εξαίρεσης. Η Επιτροπή φρονεί ότι η εν λόγω εκτίμηση πρέπει να βασίζεται σε ποικίλους αντικειμενικούς δείκτες, οι οποίοι να καλύπτουν αφενός τον οικονομικό και αφετέρου τον κοινωνικό τομέα. Οι δείκτες αυτοί θα πρέπει να είναι συμβατοί με το ακόλουθο σύνολο σχετικών και ευρέως αποδεκτών αρχών [2]: – Ένας δείκτης πρέπει να περικλείει την ουσία του προβλήματος και να έχει σαφή και αποδεκτή κανονιστική ερμηνεία. – Ένας δείκτης πρέπει να είναι εύρωστος και στατιστικά έγκυρος. – Ένας δείκτης πρέπει να είναι επίκαιρος και να μπορεί να αναθεωρηθεί. – Στόχος των δεικτών πρέπει να είναι η ΕΕ συνολικά και όχι μεμονωμένα κράτη μέλη. – Οι εν λόγω δείκτες πρέπει να χαρακτηρίζονται από αμοιβαία συνοχή. – Το σύνολο δεικτών πρέπει να χαρακτηρίζεται από όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διαφάνεια και ευκολία πρόσβασης για τους πολίτες της ΕΕ. – Όταν είναι δυνατό, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται οι υπάρχουσες ομάδες δεικτών. Σύμφωνα με τις αρχές αυτές, οι ακόλουθοι 15 δείκτες είναι κατάλληλοι: – Οικονομική δραστηριότητα: αύξηση του ΑΕΠ, εγχώρια ζήτηση, αποθέματα, καθαρές εξαγωγές, ιδιωτική κατανάλωση, δημόσια κατανάλωση, συνολική επένδυση και πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ στην Ένωση· – Δημόσια οικονομικά: ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης και δημόσιο χρέος στην Ένωση· Αγορά εργασίας: συνολική απασχόληση, ποσοστό ανεργίας και εισόδημα εξαρτημένης εργασίας στην Ένωση· – Δείκτες εμπιστοσύνης: δείκτης οικονομικού κλίματος και προοπτικές απασχόλησης στην Ένωση. Προκειμένου να αξιολογηθεί εάν πληρούνται σήμερα τα κριτήρια που καθορίστηκαν στη ρήτρα εξαίρεσης, η ανάλυση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης πρέπει να αναφέρεται στην περίοδο από τον Ιούλιο του 2011 έως τα μέσα Μαΐου 2012 (εφόσον υπάρχουν διαθέσιμα σχετικά στοιχεία ή προβλέψεις), δεδομένου ότι η ετήσια αναπροσαρμογή του 2011 κάλυπτε ήδη την περίοδο έως την 1η Ιουλίου 2011. Αυτό συνάδει με τον ορισμό της «αιφνίδιας» επιδείνωσης, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 10 του παραρτήματος ΧΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Ωστόσο, παρουσιάζεται μεγαλύτερη περίοδος ώστε να είναι δυνατή η συνολική επισκόπηση, όπου απαιτείται. 4.2. Διατήρηση της αρχής του παραλληλισμού Η μέθοδος εκτιμά από κάθε άποψη, μέσω της αρχής του παραλληλισμού, τη σχετική οικονομική και κοινωνική κατάσταση στην Ένωση, όπως αντικατοπτρίζεται στις αποφάσεις των κρατών μελών σχετικά με τις αποδοχές των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων. Ο νομοθέτης επέλεξε προσεκτικά τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την αναπροσαρμογή των αποδοχών και των συντάξεων· τα κριτήρια αυτά μπορούν να εφαρμόζονται τόσο σε περίπτωση ανάκαμψης όσο και ύφεσης της οικονομίας. Η μέθοδος για την αναπροσαρμογή των αποδοχών και των συντάξεων ισχύει σχεδόν σαράντα έτη. Κατά τη μακρά αυτή χρονική περίοδο, η οικονομία της ΕΕ γνώρισε περιόδους ταχείας ανάπτυξης και περιόδους ύφεσης της οικονομίας. Η αρχή του παραλληλισμού με εθνικούς δημοσίους υπαλλήλους όσον αφορά τις μεταβολές της αγοραστικής δύναμης, η οποία περιλαμβάνεται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης από το 1962, πρέπει να διατηρηθεί και σε καιρούς οικονομικής ύφεσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό συνάδει πλήρως με το άρθρο 65, το οποίο ορίζει ότι, κατά τη διάρκεια της ετήσιας εξέτασης, λαμβάνεται ιδίως υπόψη η ενδεχόμενη αύξηση των μισθών στις δημόσιες υπηρεσίες. Ωστόσο, σε περίπτωση σοβαρής και αιφνίδιας επιδείνωσης την οποία η μέθοδος δεν μπορεί να λάβει δεόντως υπόψη, λόγω του έκτακτου χαρακτήρα της όσον αφορά τη χρονική στιγμή ή το μέγεθος, θα πρέπει να χρησιμοποιείται η ρήτρα εξαίρεσης. Διαφορετική ερμηνεία θα οδηγούσε σε μη συνεκτικά αποτελέσματα: παρά την ικανότητα της μεθόδου να λαμβάνει ορθά υπόψη τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις στην ΕΕ μέσω της επίπτωσής τους στις αποδοχές των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων, ο νομοθέτης θα έπρεπε να θεσπίσει έκτακτα μέτρα όσον αφορά την ετήσια αναπροσαρμογή των αποδοχών και των συντάξεων των υπαλλήλων της ΕΕ. Μια τέτοια ερμηνεία δεν θα ήταν σύμφωνη με την οικονομική και κοινωνική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αναφέρεται στο άρθρο 65 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Το ίδιο ισχύει για τη χρονική υστέρηση που διέπει τη μέθοδο. Η περίοδος αναφοράς, εξ ορισμού, συνεπάγεται καθυστέρηση στην αναπροσαρμογή των μισθών μέχρι ένα έτος κατ' ανώτατο όριο (αν και στην πράξη αυτό το διάστημα ενδέχεται να είναι μικρότερο). Μολονότι ο νομοθέτης έκρινε ότι η μέθοδος θα πρέπει να λειτουργεί με αυτή τη χρονική υστέρηση, η ρήτρα εξαίρεσης παρέχει σαφώς τη δυνατότητα μείωσής της, εάν τα κράτη μέλη πρόκειται να λάβουν δραστικά μέτρα για την αναπροσαρμογή των μισθών των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων, τα οποία θα πρέπει να εφαρμοστούν στους υπαλλήλους της ΕΕ χωρίς αναμονή της επόμενης ετήσιας αναπροσαρμογής. Συνεπώς, οι ενδεδειγμένες προτάσεις, εφόσον απαιτούνται, θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τα έκτακτα γεγονότα που δεν έλαβε ορθά υπόψη η μέθοδος. Οι προτάσεις αυτές δεν θα πρέπει να βαίνουν πέραν των κανόνων εφαρμογής που καθορίζονται στο παράρτημα ΧΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης: δεν υπάρχει αντικειμενικός λόγος να εφαρμοστούν άλλα κριτήρια εκτός από την εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης στις δημόσιες διοικήσεις των κρατών μελών, διότι αυτό θα υπονόμευε τα αποτελέσματα της μεθόδου και θα επέβαλλε πρόσθετα μέτρα στους υπαλλήλους της ΕΕ, τα οποία δεν εφαρμόστηκαν στους υπαλλήλους των κρατών μελών. Τέλος, η ρήτρα εξαίρεσης δεν αποτελεί ρήτρα οικονομικού κύκλου. Όπως αναλύθηκε ανωτέρω, ο νομοθέτης επιλέγει προσεκτικά τα οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την αναπροσαρμογή των μισθών και των συντάξεων· τα κριτήρια αυτά μπορούν να εφαρμόζονται τόσο σε περίοδο οικονομικής ανάπτυξης όσο και σε περίοδο οικονομικής ύφεσης. Η μέθοδος μπορεί να εφαρμόζεται εξίσου όταν οι μισθοί στα κράτη μέλη αυξάνονται ή μειώνονται, οπότε η ενίσχυση ή η απώλεια της αγοραστικής δύναμης των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων αντανακλάται άμεσα στις αποδοχές και τις συντάξεις των υπαλλήλων της ΕΕ. Συνεπώς, η ρήτρα εξαίρεσης πρέπει να χρησιμοποιείται όταν σημειώνονται ακραίες εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μόνο εάν η μέθοδος δεν μπορεί να τις εκτιμήσει. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κάθε φορά που η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στη φθίνουσα φάση του οικονομικού κύκλου. 5. Η οικονομική και κοινωνική κατάσταση στην ΕΕ 5.1. Η προηγούμενη περίοδος 5.1.1. Ετήσια αναπροσαρμογή το 2011 Κατά την περίοδο Ιούλιος 2010 – Ιούλιος 2011, πέντε από τα οκτώ κράτη μέλη που χρησιμοποιήθηκαν στο δείγμα ενέκριναν αυξήσεις των ονομαστικών μισθών (βλ. Πίνακα 1). Κατά μέσο όρο, οι αυξήσεις αυτές αντιστοιχούσαν σε αύξηση των ονομαστικών μισθών κατά 1,1 %. Λόγω του πληθωρισμού (2,9 %), η αύξηση αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της αγοραστικής δύναμης των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων (-1,8%). Αυτή η απώλεια αγοραστικής δύναμης έπρεπε να εφαρμοστεί αυτομάτως στις αποδοχές των υπαλλήλων της ΕΕ, πράγμα που, λόγω του υψηλού πληθωρισμού στις Βρυξέλλες, όπως μετρήθηκε βάσει του Διεθνούς Δείκτη Βρυξελλών (3,6 %), οδήγησε σε ονομαστική αύξηση των αποδοχών των υπαλλήλων της ΕΕ κατά 1,7 % (βλ. Πίνακα 2). Εντούτοις, το Συμβούλιο αποφάσισε να μην εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής για την ετήσια αναπροσαρμογή 2011, παραβιάζοντας έτσι την αρχή του παραλληλισμού που διακηρύσσεται από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα περαιτέρω υποβάθμιση της αγοραστικής δύναμης των υπαλλήλων της ΕΕ (-3,6%) σε σύγκριση με τους εθνικούς υπαλλήλους (-1,8%). 5.1.2. Απόκλιση από την αρχή του παραλληλισμού Προκειμένου να εφαρμοστεί η αρχή του παραλληλισμού που θεσπίστηκε στη μέθοδο για την αναπροσαρμογή των αποδοχών των υπαλλήλων της ΕΕ, παρακολουθείται η εξέλιξη των μισθών των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων και εφαρμόζεται ο μέσος όρος της εξέλιξης της αγοραστικής τους δύναμης, ώστε να προσδιοριστούν οι εξελίξεις στην αγοραστική δύναμη των μισθών των υπαλλήλων της ΕΕ. Ωστόσο, η ετήσια αναπροσαρμογή, η οποία υπολογίζεται με αναφορά σε συγκεκριμένη δωδεκάμηνη περίοδο, λαμβάνεται υπόψη για την αναπροσαρμογή των μισθών των υπαλλήλων της ΕΕ κατά το επόμενο έτος. Συνεπώς, η αγοραστική δύναμη των υπαλλήλων της ΕΕ ακολουθεί τον μέσο όρο της αγοραστικής δύναμης των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων στα κράτη μέλη που αποτέλεσαν το αντιπροσωπευτικό δείγμα, με συστηματική χρονική υστέρηση που διέπει τη μέθοδο. Ωστόσο, όπως επισήμανε ήδη η Επιτροπή το 2008[3], η αρχή του παραλληλισμού αναιρείται εν μέρει, ενδεχομένως εις βάρος των υπαλλήλων της ΕΕ, για δύο λόγους. Παρόλο που οι αποδοχές τους επηρεάζονται από τις διακυμάνσεις των εθνικών ασφαλιστικών εισφορών μέσω του ειδικού δείκτη, οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλουν οι υπάλληλοι της ΕΕ αναπροσαρμόζονται περιοδικά σε αυτόνομη βάση. Η ειδική εισφορά, η οποία αποτελεί επιπρόσθετη μείωση των αποδοχών των υπαλλήλων της ΕΕ, εισάγει ένα άλλο στοιχείο διπλού υπολογισμού. Για να γίνει ορθή σύγκριση μεταξύ της αγοραστικής δύναμης των εθνικών υπαλλήλων και εκείνης των υπαλλήλων της ΕΕ, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα στοιχεία αυτά (βλ. Πίνακες 3 και 4). Κατά συνέπεια, η σωρευτική αγοραστική δύναμη[4] των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων μειώθηκε κατά 3,6 % την οκταετία 2003-2011, ενώ η σωρευτική αγοραστική δύναμη των υπαλλήλων της ΕΕ μειώθηκε κατά 4,2% την αντίστοιχη επταετία 2004-2011 – ενώ η απόφαση του Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2011 για τη μη εφαρμογή της μεθόδου επέφερε ακόμα εντονότερη μείωση της αγοραστικής δύναμης των υπαλλήλων της ΕΕ, δηλ. συνολική μείωση κατά 7,6 % μεταξύ 2004 και 2012 (βλ. Σχήμα 1). Η αρχή του παραλληλισμού θα πρέπει να διατηρείται από τον ένα οικονομικό κύκλο στον άλλο. Αυτό απορρέει από την αποδοχή ότι τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα ενδεδειγμένα μέτρα όσον αφορά τους δημοσίους υπαλλήλους τους, τα οποία έχουν άμεση επίπτωση στους μισθούς των υπαλλήλων της ΕΕ. Παρά την αρχή αυτή, οι αποδοχές των υπαλλήλων της ΕΕ αποκλίνουν σημαντικά από τις αποδοχές των εθνικών υπαλλήλων μετά το 2004, εις βάρος των υπαλλήλων της ΕΕ. 5.2. Εκτίμηση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης της ΕΕ κατά την περίοδο αναφοράς 5.2.1. Η οικονομική ανάπτυξη αποκαθίσταται με βραδύ ρυθμό Για την ΕΕ συνολικά, η ύφεση έληξε το φθινόπωρο του 2009 και τέθηκαν οι βάσεις για ανάκαμψη το 2010. Το ΑΕΠ αυξήθηκε συνολικά κατά 2,0% στην ΕΕ για ολόκληρη τη διάρκεια του 2010. Το 2011, η οικονομία της ΕΕ σημείωσε ορατή ανάπτυξη, κυρίως λόγω της ευνοϊκής εκκίνησης κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους. Συνολικά, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,5% στην ΕΕ για το σύνολο του 2011. Η ανάκαμψη ανακόπηκε για λίγο το τελευταίο τρίμηνο του 2011, με το ΑΕΠ να σημειώνει ελαφρά αρνητικό ποσοστό. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat για το 2012, κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους το ΑΕΠ σταθεροποιείται (το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ στην ΕΕ σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο είναι 0 %), ενώ από την πρόβλεψη της ΓΔ ECFIN[5] προκύπτει ότι η ανάπτυξη στην ΕΕ θα αποκατασταθεί με βραδύ ρυθμό έως τα τέλη του έτους. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat που δημοσιεύθηκε στις 15 Μαΐου 2012, το ΑΕΠ αυξάνεται ελαφρά στην ΕΕ το 2012 (αύξηση 0,1 %) σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2011. Βάσει της παραδοχής ότι η ευρωζώνη θα αντιμετωπίσει επιτυχώς τις προκλήσεις που συνδέονται με την κρίση, η εμπιστοσύνη αναμένεται να αποκατασταθεί εντός του 2012. Κατόπιν της εξασθένισης των μεταβατικών διαταραχών και της ανάκαμψης της εμπιστοσύνης, η ΓΔ ECFIN προβλέπει επιστροφή σε ασθενή οικονομική ανάπτυξη το 2013, δηλ. ανάπτυξη 1,3 % στην ΕΕ. Το 2011 η οικονομική ανάπτυξη τροφοδοτήθηκε κυρίως από τις καθαρές εξαγωγές, ενώ τα αποθέματα και η εγχώρια ζήτηση συνέβαλαν περιορισμένα μόνο στην αύξηση του ΑΕΠ. Το 2012, η εγχώρια ζήτηση και τα αποθέματα αναμένεται να αποκτήσουν αρνητικό πρόσημο, αλλά η επίπτωση της μεταβολής αυτής αναμένεται να αντισταθμιστεί από τις καθαρές εξαγωγές, με αποτέλεσμα οριακή οικονομική ανάπτυξη το 2012. Το 2013, η εγχώρια ζήτηση προβλέπεται να ανακάμψει και να συμβάλει, μαζί με τις καθαρές εξαγωγές, σε σημαντικότερη ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας (βλ. Σχήμα 2) Η σωρευτική τιμή του ΑΕΠ αυξάνεται συνεχώς από την ύφεση του 2009. Το 2011 έφθασε το 2,6 % (το 2006 χρησιμοποιείται ως βάση) και προβλέπεται να παραμείνει πολύ κοντά στην τιμή αυτή το 2012. Το 2013, αναμένεται να πραγματοποιήσει νέο άλμα προς τα εμπρός στο 4 %, λόγω της σημαντικότερης οικονομικής ανάπτυξης που αναμένεται για το εν λόγω έτος. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος[6] σταθεροποιήθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2012, αλλά παρέμεινε χαμηλότερος από τη μακροπρόθεσμη μέση τιμή του. Ο δείκτης παρέμεινε σταθερός τον Απρίλιο στην ΕΕ (93,2) αλλά μειώθηκε στη ζώνη του ευρώ σε 92,8, αντισταθμίζοντας έτσι την αύξηση που παρατηρήθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2012. Η υποχώρηση του δείκτη στη ζώνη του ευρώ οφείλεται κυρίως στην εξασθένιση της εμπιστοσύνης στους κλάδους της βιομηχανίας και των υπηρεσιών. Η εμπιστοσύνη βελτιώθηκε μόνο στον κλάδο λιανικής. Η περισσότερο θετική εξέλιξη του δείκτη στην ΕΕ αντικατοπτρίζει την έντονη βελτίωση στο ΗΒ[7]. Σημαντική βελτίωση του δείκτη εμπιστοσύνης καταναλωτών τον Μάιο 2012 θα πρέπει να επηρεάσει θετικά τον δείκτη οικονομικού κλίματος στο εγγύς μέλλον. 5.2.2. Τα δημόσια οικονομικά αρχίζουν να προσαρμόζονται Οι εξελίξεις των δημόσιων οικονομικών στην ευρωζώνη και στην ΕΕ συνεχίζουν να χαρακτηρίζονται από τη δημοσιονομική στρατηγική εξόδου που ακολουθήθηκε μετά την ύφεση του 2008-09. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, αρχικά του 2009 και στη συνέχεια του 2011 και των αρχών του 2012, κύριος στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής εξόδου είναι η επαναφορά των δημόσιων οικονομικών σε βιώσιμους ρυθμούς στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ. Οι προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης, οι οποίες άρχισαν το 2010, εντάθηκαν το 2011 και οδήγησαν σε σημαντική βελτίωση των όρων των δημόσιων οικονομικών τόσο στην ευρωζώνη όσο και στην ΕΕ. Θετικά συνέβαλε στη βελτίωση αυτή και ο οικονομικός κύκλος, ο οποίος συνέχισε να προωθεί την ανάπτυξη κατά το πρώτο εξάμηνο του 2011. Το συνολικό έλλειμμα γενικής κυβέρνησης στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να μειωθεί σε 3,2% του ΑΕΠ το 2012, κατώτερο κατά περίπου 1 μονάδα βάσης του ΑΕΠ από ό,τι το 2011. Λαμβάνοντας υπόψη μόνο τους εγκεκριμένους προϋπολογισμούς και άλλα μέτρα τα οποία είχαν επαρκώς διευκρινιστεί από τα κράτη μέλη κατά την καταληκτική ημερομηνία για τις προβλέψεις, προβλέπεται ότι το γενικό δημοσιονομικό έλλειμμα θα μειωθεί περαιτέρω στο 2,9% του ΑΕΠ το 2013. Ανάλογη εξέλιξη αναμένεται στην ΕΕ, όπου το συνολικό έλλειμμα αναμένεται να φθάσει το 3,6% και το 3,3% του ΑΕΠ το 2012 και το 2013, αντιστοίχως. Ο λόγος κυβερνητικού χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται στον ορίζοντα των προβλέψεων, τόσο στην ευρωζώνη όσο και στην ΕΕ, αν και με ρυθμούς ηπιότερους από ό,τι την περίοδο 2008-10. Παρά το ότι τα τρέχοντα ελλείμματα περιορίζονται, οι αυξανόμενες πληρωμές τόκων, σε συνδυασμό με την κάπως μικρότερη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, αναμένεται να επιτρέψουν μικρή μόνο μείωση των ποσοστών του χρέους. Συνολικά, στην ευρωζώνη το ακαθάριστο δημόσιο χρέος προβλέπεται να φθάσει το 92,5 % του ΑΕΠ το 2013, ενώ στην ΕΕ αναμένεται να υπερβεί ελάχιστα το 87% του ΑΕΠ (βλ. Σχήμα 6). Πλαίσιο: Αριθμός κρατών μελών με διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) εν εξελίξει Το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή, επιπροσθέτως προς τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται στην έκθεσή της του 2011, να λάβει υπόψη τον αριθμό των κρατών μελών με διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) εν εξελίξει. Αυτός ο δείκτης προκύπτει από το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης, το οποίο αξιολογείται ανωτέρω. Κατά την άποψη της Επιτροπής, το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης περικλείει πληρέστερα την ουσία του προβλήματος. Ο αριθμός των κρατών μελών για τα οποία εκκρεμεί ΔΥΕ δεν αντικατοπτρίζει το μέγεθος του ελλείμματος, αλλά απλώς καταδεικνύει τον αριθμό των κρατών μελών στα οποία το έλλειμμα υπερβαίνει το όριο του 3%. Επισημαίνεται ότι οι λόγοι κινήσεως της ΔΥΕ για κάθε κράτος μέλος παρουσιάζουν διαρθρωτικές διαφορές. Η Συνθήκη του Μάαστριχτ του 1992, η οποία προέβλεψε τη δημιουργία του ευρώ, οργάνωσε τον τρόπο άσκησης της πολυμερούς δημοσιονομικής εποπτείας στο εσωτερικό της Ένωσης. Η εποπτεία αυτή ενισχύθηκε πρόσφατα με τη δέσμη έξι νομοθετικών προτάσεων ("six-pack"), ενώ η Συνθήκη για τη Σταθερότητα, τον Συντονισμό και τη Διακυβέρνηση βασίζεται στη ΔΥΕ. Προκειμένου να λειτουργήσει ομαλά η ΟΝΕ, το άρθρο 126 ΣΛΕΕ προβλέπει ότι τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα, όπως αυτά ορίζονται από το Πρωτόκολλο σχετικά με τη ΔΥΕ βάσει των τιμών αναφοράς για το ετήσιο έλλειμμα γενικής κυβέρνησης (3%) και το ακαθάριστο χρέος (60%) σε σχέση με το ΑΕΠ στα τέλη του έτους, σύμφωνα με το οποίο είναι δυνατόν να τεθούν ορισμένες προϋποθέσεις. Στα τέλη Μαΐου 2012, είχε κινηθεί ΔΥΕ για 23 κράτη μέλη: BE, BG, CZ, DK, DE, IE, EL, ES, FR, IT, CY, LV, LT, HU, MT, NL, AT, PL, PT, RO, SI, SK και UK. Σε επτά από αυτά έχει τεθεί ως προθεσμία συμμόρφωσης εντός του 2012, σε δέκα από αυτά εντός του 2013, στην Ισπανία εντός του 2013, στην Ελλάδα εντός του 2014, ενώ στην Ιρλανδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο εντός του 2015. Μόνο τρία κράτη μέλη δεν τήρησαν την προθεσμία διόρθωσης το 2011 (BG, HU και MT). Δεδομένου ότι η κίνηση της ΔΥΕ σε κάθε κράτος μέλος οφείλεται σε διαφορετικούς διαρθρωτικούς λόγους, η απλή ένδειξη του αριθμού κρατών προσφέρει ελάχιστη έως καθόλου προστιθέμενη αξία στους λοιπούς δείκτες που χρησιμοποιούνται στην παρούσα έκθεση, και ιδίως στους δείκτες που αφορούν τα δημόσια οικονομικά. Στόχος της ΔΥΕ είναι η βελτίωση των δημόσιων οικονομικών των κρατών μελών μέσω εξατομικευμένων συστάσεων. Κατά συνέπεια, η ύπαρξη της διαδικασίας μπορεί να θεωρηθεί ότι διευκολύνει τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών. Η λογική στην οποία βασίζεται η τρέχουσα ενίσχυση του πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης είναι ότι τα υγιή δημόσια οικονομικά αποτελούν τον μόνο τρόπο για τη δημιουργία υγιούς οικονομικού περιβάλλοντος. Η φύση της είναι η ανάλυση των δημόσιων οικονομικών μέσω κριτηρίων τα οποία ορίζει ο νομοθέτης, ιδίως κατά το τελικό στάδιο της ΔΥΕ, κατά το οποίο το κράτος μέλος συμμορφώνεται με συστάσεις εντός της προθεσμίας διόρθωσης. Κατά συνέπεια, ο αριθμός των κρατών μελών στα οποία εφαρμόζεται ΔΥΕ μεταβάλλεται περιοδικά κατόπιν ενεργειών με τις οποίες μειώνεται το ετήσιο έλλειμμα γενικής κυβέρνησης κάτω του 3% του ΑΕΠ. Ο αριθμός κρατών μελών για τα οποία κινείται η διαδικασία είναι δυνατόν να μεταβάλλεται από έτος σε έτος. Η αύξηση του αριθμού αυτού το 2009 οφειλόταν στην αύξηση των δημοσίων δαπανών λόγω των κυβερνητικών παρεμβάσεων στις χρηματαγορές. Όλα τα κράτη μέλη, εκτός από επτά (BG, CZ, EE, MT, PL, RO και SK) ανέφεραν διάφορες παρεμβάσεις των κυβερνήσεων οφειλόμενες στη χρηματοπιστωτική κρίση από το 2007 και εξής. Κατά συνέπεια, ο δείκτης του αριθμού κρατών μελών για τα οποία εκκρεμεί ΔΥΕ δεν είναι καθοριστικής σημασίας. Στο πλαίσιο αυτό, μεγαλύτερη σημασία έχουν οι δείκτες που αντικατοπτρίζουν το επίπεδο και τη μεταβολή του δημόσιου ελλείμματος και του ακαθάριστου χρέους στα κράτη μέλη. Σε γενικές γραμμές, τα δημόσια οικονομικά προσαρμόζονται. Το ποσοστό χρέους γενικής κυβέρνησης βελτιώθηκε σημαντικά από το 2008 και αναμένεται να μειωθεί σε 3,3 % το 2013, ενώ το ποσοστό του χρέους θα αυξηθεί ελάχιστα στο 87% του ΑΕΠ το 2013. 5.2.3. Ο πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθεί σταδιακά Οι μεταβολές των τιμών καταναλωτή το 2011 οφείλονται κυρίως στη μετακύλιση των αυξήσεων στις παγκόσμιες τιμές βασικών προϊόντων και, σε ορισμένα κράτη μέλη, σε αυξήσεις των έμμεσων φόρων και των διοικητικά καθοριζόμενων τιμών. Ο πληθωρισμός, όπως μετράται με τον ΕνΔΤΚ, υπερέβη προσωρινά το 3% το 2011, αλλά άρχισε να υποχωρεί λόγω της επιδείνωσης του οικονομικού περιβάλλοντος. Η εξομάλυνση των τιμών των βασικών προϊόντων, η οποία επιβεβαιώνεται από τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σε βασικά προϊόντα, τα οποία συνήφθησαν προς τα τέλη του έτους, και η σχετικά ασθενής οικονομική δραστηριότητα, θα πρέπει να μειώσουν περαιτέρω τον πληθωρισμό των τιμών καταναλωτή. Η ταχύτερη μείωση των ποσοστών πληθωρισμού καθίσταται αδύνατη λόγω των φορολογικών μέτρων που έχουν ληφθεί σε ορισμένα κράτη μέλη, και ιδίως λόγω των αυξήσεων των έμμεσων φόρων και των διοικητικά καθοριζόμενων τιμών. Η επιστροφή της συγκρατημένης ανάπτυξης στα τέλη του 2012 και το 2013 δεν αναμένεται να συμβάλει σε πιέσεις στις τιμές, ιδίως λόγω του ότι τα κενά παραγωγής αναμένεται να περιοριστούν με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς στην ΕΕ και στην ευρωζώνη. Η εξομάλυνση των τιμών των βασικών προϊόντων περί τα τέλη του τρέχοντος έτους, η οποία επιβεβαιώνεται από τις προβλέψεις που βασίζονται στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, καθώς και η σχετικά ασθενής οικονομική δραστηριότητα, θα πρέπει να περιορίσουν τον πληθωρισμό των τιμών καταναλωτή. Περαιτέρω, ο επίσημος πληθωρισμός αναμένεται να μειωθεί λόγω της μείωσης του πληθωρισμού στις τιμές της ενέργειας που αντικατοπτρίζει αποτελέσματα βάσης σχετικά με τις αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου στις αρχές του 2011. Η επιστροφή σε συγκρατημένη οικονομική ανάπτυξη στα τέλη του 2012 και το 2013 δεν αναμένεται να εντείνει ουσιαστικά τις πληθωριστικές πιέσεις, ιδίως λόγω του ότι τα κενά παραγωγής καλύπτονται με πολύ αργούς ρυθμούς στην ΕΕ και στην ευρωζώνη. Ο επίσημος πληθωρισμός, όπως μετράται με τον ΕνΔΤΚ, αναμένεται να παραμείνει πλησίον του 2% το 2013 (1,9% στην ΕΕ, 1,8% στην ευρωζώνη) σε επίπεδα συμβατά με τις προοπτικές για τον πληθωρισμό. Το 2013, ο υφέρπων πληθωρισμός, παρά ορισμένες στρεβλώσεις λόγω των αυξήσεων των έμμεσων φόρων και των διοικητικά καθοριζόμενων τιμών, θα ακολουθήσει παράλληλη πορεία (βλ. Σχήμα 7). 5.2.4. Η κατάσταση στην αγορά εργασίας αναμένεται να σταθεροποιηθεί Οι τρέχουσες εξελίξεις στην αγορά εργασίας αντικατοπτρίζουν τόσο τις συνέπειες της ύφεσης του 2008-09 όσο και τη στασιμότητα του 2011-12. Οι βελτιώσεις που σημειώθηκαν κατά τα πρώτα στάδια της ανάκαμψης του 2009-11 ήταν περιορισμένες. Δεδομένου ότι οι εταιρίες προσάρμοσαν την εισροή εργασίας μειώνοντας τον αριθμό των ωρών απασχόλησης ανά εργαζόμενο, αντί να μειώσουν τον αριθμό εργαζομένων, η επέκταση προκάλεσε αρχικά εξομάλυνση από άποψη ωρών εργασίας, αλλά μηδενική, ή απλώς οριακή, αύξηση της απασχόλησης. Λόγω της μείωσης της απασχόλησης το δεύτερο εξάμηνο του 2011, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε σε 10,3% το 2012 και αναμένεται να παραμείνει στα ίδια επίπεδα το 2013 (βλ. Σχήμα 8). Κατά συνέπεια, στις έρευνες της Επιτροπής, οι προοπτικές απασχόλησης στους κλάδους της βιομηχανίας και των υπηρεσιών της ΕΕ μειώθηκαν κατά τα τέλη του 2011 και παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα το πρώτο τρίμηνο του 2012. Οι προοπτικές απασχόλησης στην ΕΕ για τον κλάδο της μεταποίησης παρέμειναν υψηλότερες από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο, ενώ οι προοπτικές απασχόλησης στον κλάδο των υπηρεσιών παρέμειναν ελαφρώς κατώτερες από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο (βλ. Σχήμα 9). Περαιτέρω, η αναμενόμενη ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας θα πρέπει να συμβάλει στη σταθεροποίηση της κατάστασης στην αγορά εργασίας. Λόγω της συνήθους χρονικής υστέρησης που σημειώνει η ανταπόκριση της απασχόλησης στις μεταβολές της οικονομικής δραστηριότητας, εντούτοις, θα χρειαστεί χρόνος πριν γίνουν αισθητές οι βελτιώσεις στην αγορά εργασίας. Η κατάσταση αναμένεται επίσης να επηρεαστεί θετικά ολοένα και περισσότερο από τις προσπάθειες μεταρρύθμισης που έχουν αναληφθεί σε διάφορες περιοχές της ΕΕ και οι οποίες θα πρέπει να υλοποιηθούν με χρονική υστέρηση ανάλογη με εκείνη που παρατηρήθηκε σε χώρες οι οποίες υιοθέτησαν ήδη ανάλογα μέτρα στο παρελθόν. Συνολικά, το 2013 η απασχόληση προβλέπεται να αυξηθεί ελαφρά στην ΕΕ και να σταθεροποιηθεί στην ευρωζώνη. Κατά συνέπεια, η ανοδική τάση των ποσοστών απασχόλησης στην ΕΕ και στην ευρωζώνη αναμένεται να μην συνεχιστεί. Υπενθυμίζεται ότι αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που το ποσοστό ανεργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνεται και φθάνει ανάλογο επίπεδο. Το 2000 – 2004, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε από 8,5% σε 9,1%, πριν μειωθεί σε 7,1 % το 2008. 5.2.5. Αποδοχές στον δημόσιο τομέα έναντι αποδοχών στη συνολική οικονομία Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σημαντικό να συγκριθεί η κατάσταση των απασχολούμενων στο δημόσιο τομέα με τη συνολική οικονομία στην ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, μπορούμε να εξετάσουμε το εισόδημα εξαρτημένης εργασίας, το οποίο μετρά το συνολικό κόστος εργασίας όλων των απασχολουμένων, το οποίο αντιστοιχεί στους ακαθάριστους μισθούς, συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών και των πριμ, μαζί με τις αμοιβές σε είδος και τις εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές[8], τόσο στον δημόσιο τομέα (τομέα της γενικής κυβέρνησης[9]) όσο και στη συνολική οικονομία. Σημειωτέον ότι τα στοιχεία σχετικά με τη συνολική οικονομία περιλαμβάνουν και τα στοιχεία για τον δημόσιο τομέα. Το βάρος του δημόσιου τομέα στη συνολική οικονομία είναι της τάξης του 22%. Οι αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα συνδέονται στενά με τους οικονομικούς κύκλους: το εισόδημα εξαρτημένης εργασίας στη συνολική οικονομία αυξήθηκε κατά 5,2 % το 2007 και κατά 4,4 % το 2008, αλλά μειώθηκε κατά -0,3 % το 2009, εν μέσω της χρηματοπιστωτικής αναταραχής, ενώ το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 4,3 %. Οι αποδοχές στον δημόσιο τομέα δεν ακολουθούν κατ' ανάγκη τους οικονομικούς κύκλους. Για παράδειγμα, το 2009, οι αποδοχές των υπαλλήλων γενικής κυβέρνησης αυξήθηκαν κατά 3,4 %. Η ετήσια αύξηση του εισοδήματος εξαρτημένης εργασίας στον δημόσιο τομέα αναμένεται να ενισχυθεί από 0,4 % το 2011 σε 0,8 % το 2012 και σε 1,3 % το 2013. Οι αποδοχές στη συνολική οικονομία αυξήθηκαν κατά 2,6 % το 2011 και προβλέπεται να αυξηθούν με ταχύτερους ρυθμούς (1,9 % το 2012 και 2,3% το 2013) από τις αποδοχές στον δημόσιο τομέα (βλ. Σχήμα 10). Κατά τη διάρκεια της ύφεσης του 2009, οι μισθολογικές αυξήσεις στη συνολική οικονομία ήταν εξαιρετικά χαμηλές, ενώ οι μισθολογικές αναπροσαρμογές στον δημόσιο τομέα παρέμειναν περιορισμένες. Εντούτοις, αυτό άλλαξε αμέσως μόλις σταμάτησε η ύφεση, με αποτέλεσμα να σημειωθούν μεγαλύτερες μισθολογικές αυξήσεις στη συνολική οικονομία, ενώ οι μισθολογικές αναπροσαρμογές στον δημόσιο τομέα παρέμειναν περιορισμένες, λόγω των προσπαθειών των κυβερνήσεων να αντιμετωπίσουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Από το 2004 έως το 2011, οι αποδοχές στην ΕΕ αυξήθηκαν σε ονομαστικούς τιμές κατά 28,4 % στον δημόσιο τομέα και κατά 27,9 % στη συνολική οικονομία. Σύμφωνα με τις εαρινές ευρωπαϊκές οικονομικές προβλέψεις για το 2012, μέχρι το 2013 η αύξηση είναι πιθανόν να φθάσει το 31,1 % στον δημόσιο τομέα (αρχής γενομένης από το 2004) έναντι 33,3 % στη συνολική οικονομία (βλ. Σχήμα 11). Οι ονομαστικές αποδοχές ανά εργαζόμενο αναμένεται να αυξηθούν με ετήσιο ρυθμό περίπου 2,1 % το 2012 και το 2013. Αυτό θα επιφέρει μείωση των πραγματικών αποδοχών το 2012, λόγω του υψηλότερου ποσοστού πληθωρισμού (2,6 %), αλλά θα οδηγήσει σε αύξηση των πραγματικών αποδοχών το 2013, οπότε ο πληθωρισμός θα μειωθεί σε 1,9%. Η κατάσταση αναμένεται να είναι λιγότερο θετική για τους απασχολουμένους στον δημόσιο τομέα, των οποίων οι αποδοχές θα αυξηθούν κατά μικρότερο ποσοστό. Η απώλεια αγοραστικής δύναμης στον δημόσιο τομέα θα ανέλθει σε 1,8% το 2012, ποσοστό που συνάδει με την πρόβλεψη ειδικού δείκτη που εξέδωσε η Eurostat βάσει των πληροφοριών που έδωσε η ομάδα εργασίας του άρθρου 65 τον Μάρτιο 2012, σύμφωνα με την οποία οι εθνικοί υπάλληλοι κεντρικής διοίκησης αναμένεται να χάσουν 1,6% της αγοραστικής δύναμής τους. Αποδεικνύεται έτσι σαφώς ότι η προσεχής μισθολογική αναπροσαρμογή στα θεσμικά όργανα της ΕΕ συνδέεται στενά με τις μισθολογικές αυξήσεις στον δημόσιο τομέα και συνάδει απολύτως με την οικονομική και κοινωνική κατάσταση στην Ένωση, παρά τις υψηλότερες μισθολογικές αυξήσεις στη συνολική οικονομία. 5.2.6. Μεταβολές στην αγοραστική δύναμη των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων της κεντρικής δημόσιας διοίκησης (συμπληρωματική πρόβλεψη) Από τις συμπληρωματικές προβλέψεις που διενήργησε η Eurostat στα τέλη Μαΐου, προέκυψε ότι η απώλεια αγοραστικής δύναμης στον δημόσιο τομέα θα είναι μικρότερη από ό,τι προβλεπόταν προηγουμένως, δηλ. 1 %[10] στα οκτώ κράτη μέλη αναφοράς και 1,4% στην ΕΕ των 27. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στη σημαντική μισθολογική αύξηση που χορήγησε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας στους εργαζομένους του δημόσιου τομέα και η οποία θα ισχύσει επίσης για τους υπαλλήλους της ομοσπονδιακής διοίκησης. Η προαναφερθείσα απώλεια αγοραστικής δύναμης θα εφαρμοστεί στο προσωπικό της ΕΕ μέσω της μεθόδου. Δεν υπάρχουν γεγονότα τα οποία θα έπρεπε να αντικατοπτρίζονται στη μισθολογική προσαρμογή και τα οποία δεν έχει λάβει ορθά υπόψη η μέθοδος. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι για την επιβολή μεγαλύτερης απώλειας αγοραστικής δύναμης στους ευρωπαίους δημοσίους υπαλλήλους, πέραν αυτής που επιβάλλουν τα κράτη μέλη στους εθνικούς δημόσιους υπαλλήλους. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι, λόγω του διπλού υπολογισμού και της άρνησης του Συμβουλίου να αναπροσαρμόσει τις αποδοχές το 2011, η απώλεια αγοραστικής δύναμης στα θεσμικά όργανα της ΕΕ από το 2004 ήταν περισσότερο από διπλάσια (7,6 %) εκείνης των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων (3,6%). Ζητήθηκε επίσης από τα κράτη μέλη να προβλέψουν τις μισθολογικές εξελίξεις από την 1η Ιουλίου 2012 έως τα τέλη του έτους. Εντούτοις, πολλά κράτη μέλη αντιμετώπισαν δυσκολίες στην παροχή αξιόπιστων στοιχείων στη Eurostat, πράγμα που δεν της επέτρεψε να προβεί σε αξιόπιστη πρόβλεψη. Εντούτοις, επισημαίνεται ότι κανένα από τα κράτη μέλη δεν προβλέπει περικοπές των αποδοχών για το δεύτερο εξάμηνο του 2012, ενώ εννέα τουλάχιστον κράτη μέλη εξετάζουν το ενδεχόμενο μισθολογικών αυξήσεων για τους εθνικούς δημοσίους υπαλλήλους. Κατά συνέπεια, η ρήτρα εξαίρεσης δεν πρέπει να εφαρμοστεί, πράγμα που συνάδει απολύτως με τη συλλογιστική του Δικαστηρίου στην απόφαση C-40/10, με την οποία το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι «η ρήτρα αυτή επιτρέπει τη συνεκτίμηση των επιπτώσεων σοβαρής και, ταυτοχρόνως, αιφνίδιας επιδεινώσεως της οικονομικής και κοινωνικής καταστάσεως οσάκις, κατ’ εφαρμογήν της "κανονικής μεθόδου", δεν είναι δυνατή η αναπροσαρμογή των αποδοχών των υπαλλήλων με αρκούντως ταχείς ρυθμούς». Εφόσον τα κράτη μέλη δεν εξετάζουν το ενδεχόμενο μισθολογικών περικοπών το δεύτερο εξάμηνο του 2012, αλλά προβλέπουν αυξήσεις, δεν υπάρχει λόγος να παρακαμφθεί η «κανονική μέθοδος» λαμβάνοντας υπόψη μισθολογικές αναπροσαρμογές στα κράτη μέλη εκτός της περιόδου αναφοράς. Γενικά, μολονότι λόγω της εξυγιάνσεως των δημόσιων οικονομικών, οι μισθολογικές αυξήσεις στον δημόσιο τομέα αναμένεται να παραμείνουν περιορισμένες, δεν θα συμβεί το ίδιο στη συνολική οικονομία. Οι μισθολογικές αναπροσαρμογές που υπολείπονται του πληθωρισμού θα συνεχίσουν να μειώνουν τους μισθούς των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων και των υπαλλήλων της ΕΕ το 2012 και, αν η νέα μέθοδος εγκριθεί και τεθεί σε εφαρμογή το 2013, τυχόν περαιτέρω απώλειες αγοραστικής δύναμης των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων θα ισχύουν και για το προσωπικό της ΕΕ. 6. Συμπέρασμα Από τις προεκτεθείσες παρατηρήσεις και ανάλυση προκύπτει ότι, κατά την περίοδο αναφοράς από 1η Ιουλίου 2011 έως τα μέσα Μαΐου 2012, δεν πληρούνται τα νομικά κριτήρια τα οποία προβλέπει το άρθρο 10 του παραρτήματος XI. Το 2012, η οικονομία της ΕΕ αναμένεται να σημειώσει στασιμότητα, και στη συνέχεια συγκρατημένη ανάπτυξη. Οι αποδοχές στη συνολική οικονομία αναμένεται να αυξηθούν κατά 2,1 % το 2012 και το 2013, μολονότι οι αυξήσεις αποδοχών στον δημόσιο τομέα θα είναι χαμηλότερες και θα αντιστοιχούν στα χαμηλότερα ποσοστά του εισοδήματος από εξαρτημένη εργασία. Δεν εντοπίστηκε κάποιο γεγονός το οποίο δεν λήφθηκε ή δεν θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη με την κανονική εφαρμογή της μεθόδου. Το 2012 οι πραγματικές αποδοχές του προσωπικού της ΕΕ θα μειωθούν κατά ποσοστό ανάλογο με την απώλεια αγοραστικής δύναμης των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων. Μετά την περίοδο αναφοράς, εννέα τουλάχιστον κράτη μέλη εκτιμούν αύξηση αποδοχών και κανένα δεν προβλέπει μισθολογικές περικοπές. Συνεπώς, δεν υπάρχει κανένας λόγος να παρακαμφθεί η «κανονική μέθοδος» λαμβάνοντας υπόψη μισθολογικές αναπροσαρμογές στα κράτη μέλη εκτός της περιόδου αναφοράς. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κρίνει ότι δεν είναι σκόπιμο να υποβάλει πρόταση δυνάμει του άρθρου 10 του παραρτήματος ΧΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Η Επιτροπή υπενθυμίζει και πάλι ότι, ανταποκρινόμενη στη δυσχερή γενική οικονομική συγκυρία, υπέβαλε σχέδιο πρότασης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, το οποίο θα αποφέρει σημαντική εξοικονόμηση τα επόμενα έτη και ακόμα σημαντικότερη εξοικονόμηση μακροπρόθεσμα. Η πρόταση περιλαμβάνει νέα και αναθεωρημένη μέθοδο, καθώς και τροποποιήσεις του μηχανισμού της ρήτρας εξαίρεσης. [1] Έγγραφο 7421/12 του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2012. [2] Οι περισσότερες από αυτές είναι αρχές που συμφωνήθηκαν για την ανοιχτή μέθοδο συντονισμού σχετικά με την κοινωνική ένταξη και προστασία. Η ανοιχτή μέθοδος συντονισμού χρησιμοποιείται από τα κράτη μέλη για να στηρίξει τη χάραξη, εφαρμογή και αξιολόγηση των κοινωνικών πολιτικών τους και να αναπτύξει την αμοιβαία συνεργασία τους. Η μέθοδος, που αποτελεί μέσο διακυβέρνησης βασιζόμενο σε κοινούς στόχους και δείκτες, συμπληρώνει τα νομοθετικά και χρηματοδοτικά μέσα της κοινωνικής πολιτικής. Αποτελεί μέρος της εφαρμογής της διαδικασίας συντονισμού των κοινωνικών πολιτικών, ιδίως στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας (και σήμερα της στρατηγικής Ευρώπη 2020). [3] Έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με το παράρτημα XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, COM(2008) 443 τελικό, 10.7.2008. [4] Υπολογίστηκε με τον συνδυασμό της εξέλιξης της αγοραστικής δύναμης από έτος σε έτος από το 2004 έως το 2011. [5] Εαρινές ευρωπαϊκές οικονομικές προβλέψεις 2012. [6] Οι έρευνες συγκυρίας στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές παρέχουν κάθε μήνα τις εκτιμήσεις και τις προσδοκίες σχετικά με τις διαφορετικές πλευρές οικονομικής δραστηριότητας στους διάφορους κλάδους της οικονομίας, όπως η βιομηχανία, οι υπηρεσίες, ο κατασκευαστικός κλάδος και το λιανικό εμπόριο, καθώς οι καταναλωτές. Για καθένα από τους πέντε τομείς έρευνας οι «δείκτες εμπιστοσύνης» καταρτίζονται για να αντικατοπτρίσουν τις γενικές αντιλήψεις και προσδοκίες σε κάθε κλάδο με ένα μονοδιάστατο δείκτη. Για να είναι δυνατή η παρακολούθηση όλης της οικονομικής δραστηριότητας, ο ευρύτερος δείκτης οικονομικής εμπιστοσύνης (ΔΟΕ) υπολογίζεται από το 1985, υπό μορφή σταθμισμένου αθροίσματος των πέντε αυτών δεικτών. [7] Πηγή : Αποτελέσματα της έρευνας συγκυρίας στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, Μάιος 2012, ΓΔ ECFIN. [8] Συνεπώς, αντικατοπτρίζει, αφενός, τις μεταβολές του ποσοστού απασχόλησης και, αφετέρου, τις μεταβολές της κοινωνικής πολιτικής καθώς και το μισθολογικό επίπεδο. [9] Στην παρούσα ενότητα, ως δημόσιος τομέας νοείται ο τομέας της γενικής κυβέρνησης. Ο τομέας της γενικής κυβέρνησης περιλαμβάνει όλες τις θεσμικές μονάδες που είναι παραγωγοί λοιπού μη εμπορεύσιμου προϊόντος των οποίων η παραγωγή προορίζεται για ατομική και συλλογική κατανάλωση και χρηματοδοτούνται κυρίως από υποχρεωτικές πληρωμές εκ μέρους μονάδων που ανήκουν σε άλλους τομείς, καθώς και/ή όλες τις θεσμικές μονάδες που ασχολούνται κυρίως με την αναδιανομή του εθνικού εισοδήματος και πλούτου. Οι θεσμικές μονάδες περιλαμβάνουν φορείς της γενικής κυβέρνησης και ορισμένα μη κερδοσκοπικά ιδρύματα και αυτόνομα συνταξιοδοτικά ταμεία. Ο τομέας της γενικής κυβέρνησης υποδιαιρείται σε τέσσερις υποτομείς: κεντρική διοίκηση, διοίκηση ομόσπονδου κρατιδίου, τοπική αυτοδιοίκηση και ταμεία κοινωνικής ασφάλισης. [10] Το ΗΒ δεν υπέβαλε αναθεωρημένα στοιχεία.