[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 23.9.2010

COM(2010) 450 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Ένατη ανακοίνωση σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας 89/552/EOK «Τηλεόραση χωρίς σύνορα», όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 97/36/EK, για τη χρονική περίοδο2007-2008 (Προώθηση των ευρωπαϊκών και ανεξάρτητων οπτικοακουστικών έργων)

SEC(2010) 995

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Ένατη ανακοίνωση σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας 89/552/EOK «Τηλεόραση χωρίς σύνορα», όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 97/36/EK, για τη χρονική περίοδο2007-2008 (Προώθηση των ευρωπαϊκών και ανεξάρτητων οπτικοακουστικών έργων)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα ανακοίνωση καταρτίζεται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4 παράγραφος 3 της οδηγίας 89/552/EΟΚ του Συμβουλίου, της 3ης Οκτωβρίου 1989, για το συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων («οδηγία για την τηλεόραση χωρίς σύνορα»)[1], όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 97/36/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1997[2] και με την οδηγία 2007/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2007 («υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων»)[3], (εφεξής καλούμενη «η οδηγία»)[4]. Μέσω της παρούσας ανακοίνωσης η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση, για ένατη φορά από τη θέσπιση της οδηγίας, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 κατά τη χρονική περίοδο 2007-2008. Η ανακοίνωση βασίζεται στις στατιστικές δηλώσεις των κρατών μελών σχετικά με την επίτευξη των ποσοστών που αναφέρονται στα εν λόγω άρθρα σε κάθε τηλεοπτικό πρόγραμμα που εμπίπτει στη δικαιοδοσία τους, και παρουσιάζει τη γνώμη της Επιτροπής για την εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων, συμπεριλαμβανομένων των κύριων συμπερασμάτων που πρέπει να συναχθούν από τις εκθέσεις των κρατών μελών.

Ο σκοπός των διετών αυτών εκθέσεων είναι διττός. Πρώτον, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 της οδηγίας, η Επιτροπή γνωστοποιεί τις στατιστικές δηλώσεις των κρατών μελών στα υπόλοιπα κράτη μέλη, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών. Δεύτερον, αποβλέπει στην επαλήθευση της ορθής εφαρμογής των μέτρων που θεσπίζουν τα κράτη μέλη για την προαγωγή ευρωπαϊκών έργων και ανεξάρτητων παραγωγών.

Για την περίοδο που καλύπτει η έκθεση, η Επιτροπή διαβίβασε στα κράτη μέλη προκαθορισμένο κατάλογο σταθμών, ο οποίος είχε εξαχθεί από τη βάση δεδομένων MAVISE[5] του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα. Στόχος ήταν να χρησιμοποιηθεί ομοιόμορφη βάση για να ενισχυθεί η συνέπεια και η συγκρισιμότητα των στατιστικών στοιχείων που υποβάλλουν τα κράτη μέλη. Σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας, από τον κατάλογο αφαιρέθηκαν οι τοπικοί σταθμοί επειδή έχουν εξαιρεθεί από το πεδίο εφαρμογής των άρθρων 4 και 5 (δυνάμει του άρθρου 9) καθώς και οι σταθμοί που δεν εκπέμπουν σε μία από τις γλώσσες της ΕΕ (αιτιολογική σκέψη 29 της οδηγίας 97/36/ΕΚ) και οι σταθμοί που εκπέμπουν αποκλειστικά σε περιοχές εκτός ΕΕ και το σήμα τους δεν λαμβάνεται εντός της ΕΕ (άρθρο 2 παράγραφος 6). Όπως ίσχυσε ήδη και στο πλαίσιο της προηγούμενης έκθεσης, όλοι οι σταθμοί που εμπίπτουν στην δικαιοδοσία συγκεκριμένου κράτους μέλους πρέπει να εξετασθούν ανεξάρτητα από το μερίδιο τηλεθέασης που έχουν. Συμπληρωματικές λεπτομερείς πληροφορίες περιέχονται στα ενημερωτικά έγγραφα αναφοράς, που περιλαμβάνονται στο έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής το οποίο συνοδεύει την παρούσα ανακοίνωση.

Για πρώτη φορά, εκπλήρωσαν την υποχρέωσή τους να υποβάλλουν εκθέσεις επί της εφαρμογής των άρθρων 4 και 5 κατά την περίοδο 2007-2008 η Βουλγαρία και η Ρουμανία, που προσχώρησαν στην ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2007, και είχαν υποβάλει στατιστικά δεδομένα σε εθελοντική βάση για την περίοδο 2005-2006. Κατά συνέπεια, είναι η πρώτη φορά που η παρούσα ανακοίνωση περιλαμβάνει τις υποχρεωτικές εκθέσεις και των 27 κρατών μελών της ΕΕ.

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 4 ΚΑΙ 5

Γενικές παρατηρήσεις

Τα άρθρα 4 και 5 στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τοπίου

Κατά την υπό εξέταση περίοδο, το ευρωπαϊκό οπτικοακουστικό τοπίο συνέχισε την ανοδική πορεία που είχε καταγραφεί κατά την περίοδο 2005-2006. Ο αριθμός των ραδιοτηλεοπτικών φορέων και των σταθμών αυξάνεται κάθε χρόνο, ιδίως λόγω της μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία που βοηθά να αναδειχθούν νέα βάθρα και πληθώρα εξειδικευμένων σταθμών για συγκεκριμένο κατά περίπτωση κοινό. Το φαινόμενο αυτό οδήγησε σε αυξημένο κατακερματισμό της ακροαματικότητας, που είχε ήδη υπογραμμιστεί στην Όγδοη ανακοίνωση[6]. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα, οι σταθμοί στην ΕΕ των 27 αυξήθηκαν από 5.151 το 2006 σε 6.067 το 2008, που αντιστοιχεί σε ποσοστό αύξησης 17,8%. Οι σταθμοί εθνικής κάλυψης αυξήθηκαν από 1.967 το 2006 σε 2.702 το 2008, ήτοι ποσοστό αύξησης 37,36%.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, η αύξηση του συνολικού αριθμού των σταθμών που καλύπτονται[7] από τις εκθέσεις των κρατών μελών υπερέβη την αύξηση που καταγράφηκε στην αγορά: ο αριθμός τους αυξήθηκε από 1.107 σταθμούς το 2006 (ΕΕ των 27[8]) σε 1.590 το 2007 και 1.679 το 2008. Κατά συνέπεια ο αριθμός του 2008 αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 51,6% σε σύγκριση με το 2006.

Η εν λόγω διαφορά μεταξύ του ποσοστού αύξησης που καταγράφεται στην αγορά και του ποσοστού αύξησης των καλυπτόμενων σταθμών μπορεί να αποδοθεί στη χρήση προκαθορισμένου καταλόγου σταθμών, που αποτελεί πιο συνεπή βάση εργασίας σε σχέση με εκείνη που χρησιμοποιόταν στις προηγούμενες περιόδους αναφοράς.

Μέθοδοι εφαρμογής και παρακολούθησης από τα κράτη μέλη

Η μεθοδολογία παρακολούθησης δεν είναι εναρμονισμένη και διαφέρει ουσιαστικά από ένα κράτος μέλος στο άλλο. Όπως συνέβαινε ήδη και στο πλαίσιο των προηγούμενων εκθέσεων, στα περισσότερα κράτη μέλη οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς υποβάλλουν στοιχεία στις αρμόδιες αρχές. Σε ορισμένα κράτη μέλη, τα συλλεγόμενα στοιχεία αναλύονται από τις εθνικές αρχές ή από ιδιωτικές εταιρείες ερευνών. Σε μία περίπτωση, τα στοιχεία προέρχονται από την παρακολούθηση του ημερήσιου προγράμματος μέσω της βάσης δεδομένων της αρμόδιας αρχής. Οι μέθοδοι μπορεί επίσης να διαφέρουν και ανάλογα με τον τύπο του οικείου ραδιοτηλεοπτικού φορέα (δημόσιοι ή εμπορικοί ραδιοτηλεοπτικοί φορείς). Η παρακολούθηση διενεργείται είτε δειγματοληπτικά είτε με βάση το σύνολο του χρόνου εκπομπής. Σε μία χώρα[9], η συλλογή στατιστικών δεδομένων περιορίστηκε στους σταθμούς που εκπέμπουν με επίγεια μέσα, επειδή η νομοθεσία δεν επιτρέπει στις εθνικές αρχές να ζητήσουν στοιχεία από άλλη κατηγορία σταθμών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2008 μια εθνική αρχή (στην Πορτογαλία) βελτίωσε την μέθοδο παρακολούθησης που εφαρμόζει εγκαταλείποντας την δειγματοληψία και λαμβάνοντας υπόψη για την αξιολόγηση των επιδόσεων των σταθμών το σύνολο των εκπομπών καθόλη τη διάρκεια του έτους.

Η χρήση προκαθορισμένου καταλόγου για την παρούσα έκθεση είχε ως αποτέλεσμα να απαιτηθούν διευκρινίσεις σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, όταν ορισμένες εθνικές αρχές αφαίρεσαν από τον κατάλογο ορισμένους σταθμούς. Η κατάταξη των σταθμών σε διάφορες κατηγορίες έγινε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την παρακολούθηση της εφαρμογής των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας[10]. Σε δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις[11] η Επιτροπή επανέλαβε επίσημα ότι η υποχρέωση υποβολής εκθέσεων βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 3 της οδηγίας ισχύει για «κάθε τηλεοπτικό πρόγραμμα» που εμπίπτει στην δικαιοδοσία των οικείων κρατών μελών, εκτός των περιπτώσεων που αναφέρονται ρητά στο άρθρο 4 παράγραφος 1[12].

Συνολικά, ο αριθμός των εθνικών εκθέσεων που περιέχουν στοιχεία για όλους τους καλυπτόμενους σταθμούς έχει ελαφρά μειωθεί: οι 12 από τις 25 εκθέσεις[13] περιέχουν στατιστικά στοιχεία σχετικά με ευρωπαϊκά έργα για όλους τους σταθμούς που καλύπτονταν το 2007, και 11 για εκείνους που καλύπτονταν το 2008[14], σε σύγκριση με 14 εκθέσεις από τις 25 για την προηγούμενη περίοδο αναφοράς. Σημαντικότερη είναι η αύξηση του αριθμού των σταθμών για τους οποίους δεν κοινοποιήθηκαν στοιχεία στα κράτη μέλη εκείνα που παρέλειψαν να υποβάλλουν όλα τα στοιχεία. Σύμφωνα με την Όγδοη ανακοίνωση, δεν κοινοποιήθηκαν στοιχεία περί των ευρωπαϊκών έργων για 13 σταθμούς στην Τσεχική Δημοκρατία το 2005 και για 10 σταθμούς στην Ιταλία το 2006. Κατά την περίοδο αναφοράς, στοιχεία περί ευρωπαϊκών έργων απουσίαζαν για 97 σταθμούς στην Ιταλία το 2007 (83 το 2008), 47 στη Γερμανία το 2007 και το 2008 και 34 στη Γαλλία το 2007 (35 το 2008). Η τάση αυτή ίσως να οφείλεται στην εμφάνιση περισσότερων μικρών σταθμών στην αγορά, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη τη συλλογή δεδομένων, αλλά και στη χρήση προκαθορισμένου καταλόγου σταθμών.

Είναι δυνατόν να εντοπιστούν και άλλα στοιχεία απόκλισης όσον αφορά την εφαρμογή, στα κράτη μέλη, των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας. Όπως τονίστηκε ήδη στην Όγδοη ανακοίνωση, το ελάχιστο ποσοστό ανεξάρτητων έργων που πρέπει να επιτευχθεί βάσει του άρθρου 5 της οδηγίας μπορεί να σχετίζεται είτε με τον χρόνο μετάδοσης του σταθμού είτε με τον προϋπολογισμό του προγραμματισμού τους[15]. Η βάση υπολογισμού μπορεί επίσης να είναι διαφορετική ανάλογα με τον τύπο του σταθμού[16]. Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει λεπτομερέστερους ή αυστηρότερους κανόνες (είτε για όλους τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς είτε μόνο για εκείνους που παρέχουν δημόσια υπηρεσία) αξιοποιώντας τη δυνατότητα που καθορίζεται ρητά στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας.

Το περιθώριο ευελιξίας που παρέχει η οδηγία όσον αφορά την εφαρμογή της καθιστά δύσκολη τη μέτρηση των εθνικών στοιχείων κατά πλήρως συγκρίσιμο τρόπο. Ωστόσο, βάσει των ευρημάτων που παρουσιάζονται στην παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή μπορεί να καταλήξει σε αξιόπιστα συμπεράσματα με βάση τις εθνικές εκθέσεις όσον αφορά την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 σε επίπεδο ΕΕ.

Εργαλεία ανάλυσης και αξιολόγησης

Βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 3 της οδηγίας, η Επιτροπή εξασφαλίζει την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης. Προκειμένου να βοηθήσει τα κράτη μέλη να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων, καταρτίστηκε έγγραφο που περιέχει κατευθυντήριες γραμμές[17]. Στο εν λόγω έγγραφο ορίζονται μερικοί όροι και αποσαφηνίζονται ορισμένες έννοιες. Εξάλλου, έχει καθοριστεί σειρά δεικτών[18] ως αντικειμενικό πλαίσιο ανάλυσης για την αξιολόγηση των στατιστικών στοιχείων που υποβάλλουν τα κράτη μέλη.

Εφαρμογή του άρθρου 4

Η παρούσα ενότητα περιλαμβάνει ανάλυση της συμμόρφωσης με την υποχρέωση, όπου είναι εφικτό και με τα κατάλληλα μέσα, της μετάδοσης ευρωπαϊκών έργων στο μεγαλύτερο ποσοστό του χρόνου εκπομπής όπως ορίζεται στο άρθρο 4 της οδηγίας.

Στην ΕΕ, ο μέσος όρος χρόνου μετάδοσης ευρωπαϊκών έργων σε όλα τα κανάλια που αναφέρθηκαν, στο σύνολο των κρατών μελών της ΕΕ των 27, ανήλθε σε 62,64% το 2007 και σε 63,21% το 2008, δηλαδή αύξηση 0,57 εκατοστιαίων μονάδων κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς[19]. Αν και κατά την τελευταία περίοδο αναφοράς καταγράφηκε ανοδική τάση, το 2008 το ποσοστό του χρόνου μετάδοσης που είχε δεσμευτεί για ευρωπαϊκά έργα επέστρεψε στα επίπεδα του 2005, με τιμή 63,21% κατά μέσον όρο. Η εξέλιξη στο μέσον της περιόδου (2004[20]-2008) εμφανίζεται σχετικά σταθερή, με πολύ ελαφρά μείωση 0,12 εκατοστιαίων μονάδων από τον μέσο όρο του 2004 (63,52%) στον μέσο όρο του 2008 (63,40%).

Όταν εξετασθούν οι τρεις διαφορετικές ομάδες των κρατών μελών[21], τα ευρήματα έχουν ως εξής: το σύνολο των μέσων όρων που ανέφεραν τα 15 κράτη μέλη αντιπροσωπεύουν ανοδική τάση κατά την τετραετή περίοδο (64,19% το 2008 σε σύγκριση με 63,10% το 2005, γεγονός που αντιστοιχεί σε αύξηση 1,09 εκατοστιαίων μονάδων), ενώ οι μέσοι όροι που καταγράφηκαν στην ΕΕ των 10 αντιστοιχούν σε μείωση 2,04 εκατοστιαίων μονάδων για την ίδια περίοδο (62,11% το 2008 έναντι 64,15% το 2005). Στα δύο κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2007 (Βουλγαρία και Ρουμανία) εμφανίστηκε αύξηση του μέσου όρου των ευρωπαϊκών έργων σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο: 61,40% το 2008 έναντι 59,40% το 2005 (2 εκατοστιαίες μονάδες). Παρόλη την πρόσφατη προσχώρησή στους στην ΕΕ, οι επιδόσεις τους είναι αξιέπαινες και επιβεβαιώνουν ότι η πλήρης ενσωμάτωσή τους στο καθεστώς της οδηγίας πραγματοποιήθηκε χωρίς προβλήματα όσον αφορά την προώθηση των ευρωπαϊκών έργων. Συνεπώς, καθόλη την περίοδο 2005-2008, τα συνολικά αριθμητικά στοιχεία παρέμειναν σχετικά σταθερά και πολύ πάνω από το όριο των 50% που απαιτείται με βάση το άρθρο 4.

Σε επίπεδο κράτους μέλους, κατά την περίοδο αναφοράς ο μέσος όρος του μεριδίου του χρόνου μετάδοσης που είχε δεσμευτεί για ευρωπαϊκά έργα κυμάνθηκε από 27,90% (Κύπρος) έως 85,00% (Πολωνία) το 2007 και από 30,00% (Κύπρος) έως 83,11% (Πολωνία) το 2008. Από πλευράς αύξησης του μέσου μεριδίου του χρόνου μετάδοσης κατά την ίδια περίοδο, η τάση ήταν θετική σε 14 κράτη μέλη, αρνητική σε 11 και παρέμεινε σταθερή σε δύο. Μεσοπρόθεσμα, η σύγκριση των αποτελεσμάτων του 2008 με εκείνα του 2005 έδειξε αύξηση σε 16 κράτη μέλη, αν και σχετικά μέτρια στις περισσότερες περιπτώσεις (ίση ή μικρότερη με 5% σε 11 κράτη μέλη). Ταυτόχρονα, σε 11 κράτη μέλη καταγράφηκε αύξηση (λιγότερη του 10% σε 8 κράτη μέλη). Οι τάσεις του χρόνου μετάδοσης ευρωπαϊκών έργων κατά την τετραετή περίοδο (2005-2008) περιλαμβάνονται σε γραφικές παραστάσεις που καταρτίστηκαν για κάθε κράτος μέλος[22].

Τα ποσοστά συμμόρφωσης για όλους τους σταθμούς που καλύπτονται σε επίπεδο κράτους μέλους κυμαίνονται από 12,5% (Κύπρος) έως 100% (Εσθονία) για αμφότερα τα 2007 και 2008. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, τα ποσοστά συμμόρφωσης αυξήθηκαν σε 12 κράτη μέλη, παρέμειναν σταθερά σε εννέα και μειώθηκαν σε έξι. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσοστά συμμόρφωσης δεν αντικατοπτρίζουν απλώς την επιτυχία ή μη των σταθμών να πετύχουν τις αναλογίες ευρωπαϊκών έργων που προβλέπονται στο άρθρο 4, αλλά και το επίπεδο των κοινοποιηθέντων / μη κοινοποιηθέντων στοιχείων[23].

Τρία κράτη μέλη[24] συνάντησαν δυσκολίες για να πετύχουν την απαιτούμενη αναλογία ευρωπαϊκών έργων καθόλη την περίοδο αναφοράς, αν και στις τρεις περιπτώσεις τα χειρότερα αποτελέσματα καταγράφηκαν το 2007, και στη συνέχεια σημειώθηκαν κάποιες βελτιώσεις το 2008, παρόλο που στις δύο περιπτώσεις οι βελτιώσεις ήταν πολύ μικρές. Δύο[25] από αυτά δεν είχαν ήδη κατορθώσει να πετύχουν το απαιτούμενο ποσοστό ευρωπαϊκών έργων κατά το ένα από τα δυο έτη της προηγούμενης περιόδου αναφοράς. Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα οικεία κράτη μέλη να στηρίξουν τις προσπάθειες των σταθμών υπό τη δικαιοδοσία τους για να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους και να πετύχουν διαρκή ανοδική πορεία κατά τα επόμενα έτη.

Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι οι συνολικές επιδόσεις έχουν παραμείνει σχετικά σταθερές κατά την διάρκεια της περιόδου αναφοράς, σε σύγκριση με την προηγούμενη, γεγονός που αντικατοπτρίζει την γενικά ορθή εφαρμογή του άρθρου 4 ανά την ΕΕ. Αληθεύει ότι παρατηρήθηκε τάση μείωσης στην ΕΕ των 10 κατά την περίοδο 2007-2008, η οποία μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από τον μεγάλο αριθμό εξειδικευμένων σταθμών που λειτούργησαν τελευταία, με χαμηλή τηλεθέαση, και οι οποίοι ίσως να χρειάζονται περίοδο προσαρμογής πριν πετύχουν την απαιτούμενη αναλογία ευρωπαϊκών έργων. Εντούτοις, τα κράτη μέλη καλούνται να παρακολουθούν στενά τα επιτεύγματα όλων των σταθμών υπό την δικαιοδοσία τους και να ενθαρρύνουν όλους να πετύχουν την αναλογία ευρωπαϊκών έργων που καθορίζεται στο άρθρο 4.

Εφαρμογή του άρθρου 5

Στο δεύτερο μέρος της παρούσας ανακοίνωσης παρουσιάζονται τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά την τήρηση της αναλογίας ευρωπαϊκών έργων ανεξάρτητων παραγωγών (ανεξάρτητες παραγωγές) όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 της οδηγίας.

Στην ΕΕ, ο μέσος όρος χρόνου μετάδοσης ανεξάρτητων παραγωγών σε όλους τους σταθμούς για τους οποίους υποβλήθηκαν στοιχεία σε όλα τα κράτη μέλη ανήλθε σε 35,26% το 2007 και σε 34,90% το 2008, δηλαδή μείωση 0,36 εκατοστιαίων μονάδων κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Η εν λόγω ελαφρά μείωση ακολουθεί την ανοδική τάση που καταγράφηκε από το 2003 και μετά. Όταν ληφθεί υπόψη η τετραετία 2005-2008[26], οι μέσοι όροι που επιτεύχθηκαν το 2008 αντιπροσωπεύουν μείωση 0,83 εκατοστιαίων μονάδων σε σχέση με εκείνους του 2005. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς υπό την δικαιοδοσία τους να αυξήσουν το χρόνο μετάδοσης ανεξάρτητων παραγωγών ώστε να πετύχουν τουλάχιστον το επίπεδο που είχε επιτευχθεί κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς.

Κατά την περίοδο 2007-2008, σε 13 κράτη μέλη καταγράφηκαν θετικές εξελίξεις και σε 14 κράτη μέλη αρνητικές εξελίξεις. Κατά την περίοδο αναφοράς, όλα τα κράτη μέλη πέτυχαν το όριο του 10% για τις ανεξάρτητες παραγωγές. Κατά την προηγούμενη περίοδο[27] ένα κράτος μέλος δεν είχε πετύχει το εν λόγω όριο. Κατά την τετραετή περίοδο από το 2005 έως το 2008, σε οκτώ κράτη μέλη καταγράφηκαν αυξήσεις από 1,40% (Ηνωμένο Βασίλειο) έως 32,20% (Κύπρος). Συνολικά, σε 19 κράτη μέλη σημειώθηκε μείωση σε σύγκριση με το 2005, από 0,20 εκατοστιαίες μονάδες (Πορτογαλία) έως 16,80 εκατοστιαίες μονάδες (Σουηδία). Σε σύγκριση με τα στοιχεία του 2005, το ποσοστό ανεξάρτητων παραγωγών που καταγράφηκε το 2008 αντιστοιχούσε σε μείωση 4,36 εκατοστιαίων μονάδων για την ΕΕ των 15, αύξηση 4,56 εκατοστιαίων μονάδων για την ΕΕ των 10 και μείωση 1,35 εκατοστιαίων μονάδων για τα δύο πιο πρόσφατα κράτη μέλη. Ο καταγεγραμμένος μέσος όρος για την ΕΕ των 10 το 2008 (35,10%) δεν απέχει πολύ από το επίπεδο που επιτεύχθηκε στην ΕΕ των 15 κατά το ίδιο έτος (36,02%).

Το ποσοστό συμμόρφωσης της ΕΕ κατά μέσον όρο για σταθμούς σε όλα τα κράτη μέλη ήταν 70,39% το 2007 και 72,35% το 2008. Κατά την τετραετή περίοδο από το 2005 έως το 2008, το ποσοστό συμμόρφωσης για την ΕΕ των 25[28] μειώθηκε κατά 1,06 εκατοστιαίες μονάδες. Σε σύγκριση με τα αποτελέσματα του 2004, η μείωση ήταν 7,06 εκατοστιαίες μονάδες. Οι εν λόγω μειώσεις είναι δυνατόν να αποδοθούν εν μέρει στην αύξηση του αριθμού των καλυπτόμενων σταθμών κατά την περίοδο αναφοράς και στον όγκο των κοινοποιηθέντων στοιχείων σχετικά με τις μεταδόσεις ανεξάρτητων παραγωγών[29].

Το μέσο ποσοστό συμμόρφωσης για κάθε κράτος μέλος κυμαινόταν από 35,13% (Βουλγαρία) έως 100% σε τέσσερα κράτη μέλη (Εσθονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο και Μάλτα) το 2007 και από 35,12% (Ιταλία) έως 100% σε τρία κράτη μέλη (Εσθονία, Λιθουανία και Μάλτα) το 2008. Κατά την διάρκεια της περιόδου αναφοράς, τα μέσα ποσοστά συμμόρφωσης αυξήθηκαν σε δέκα κράτη μέλη, παρέμειναν αμετάβλητα σε οκτώ κράτη μέλη και μειώθηκαν σε εννέα κράτη μέλη. Η ΕΕ των 10, με μέσο ποσοστό συμμόρφωσης 78,67% το 2007 και 83,30% το 2008, εμφάνισε υψηλότερο ποσοστό από την ΕΕ των 15 με 68,92% και 69,24% αντίστοιχα το 2007 και το 2008, γεγονός που επιβεβαιώνει την επιτυχή εφαρμογή του άρθρου 5 στα κράτη μέλη της ΕΕ των 10.

Ο μέσος όρος της ΕΕ για το μερίδιο που είχε δεσμευτεί για πρόσφατα ευρωπαϊκά έργα ανεξάρτητων παραγωγών (πρόσφατα έργα[30]) ήταν 62,99% το 2007 και 63,88% το 2008 όλων των ευρωπαϊκών έργων ανεξάρτητων παραγωγών, και αυτό αντιστοιχεί σε ελαφρά αύξηση (0,89 εκατοστιαίες μονάδες) κατά την περίοδο αναφοράς. Ωστόσο, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 2005[31] (68,75%), ο μέσος όρος του 2008 αντιστοιχεί σε μείωση 4,87 εκατοστιαίων μονάδων. Κατά το μέσον της περιόδου, από τα στοιχεία προκύπτει τάση συνεχούς μείωσης με μέσον όρο 64,88% το 2008 στην ΕΕ των 25[32], που αντιστοιχεί σε μείωση 4,21 εκατοστιαίων μονάδων σε σχέση με την τιμή του 2004 (69,09%). Η εν λόγω τάση μείωσης πρέπει να συγκριθεί με την αύξηση των 4,97 εκατοστιαίων μονάδων κατά την περίοδο 2001-2006 που καλύφθηκε στην Όγδοη ανακοίνωση. Όταν λαμβάνεται υπόψη η περίοδος 2005-2008, ο μέσος όρος πρόσφατων έργων που καταγράφεται στην ομάδα της ΕΕ των 10 το 2008 (65,39%) αντιπροσωπεύει μείωση 6,90 εκατοστιαίων μονάδων σε σχέση με τις τιμές του 2005 (72,29%). Η ομάδα της ΕΕ των 15 πέτυχε μικρότερο μέσο όρο σε σχέση με την ομάδα της ΕΕ των 10, για αμφότερα το 2008 (64,53%) και το 2005 (66,23%), αλλά η μείωση που καταγράφηκε από το 2005 έως το 2008 (1,69 εκατοστιαίες μονάδες) ήταν επίσης μικρότερη σε σχέση με εκείνη της ΕΕ των 10. Κατά συνέπεια, με βάση τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν από την ΕΕ των 10 επανεπιβεβαιώνεται η επιτυχής εφαρμογή του άρθρου 5 στις εν λόγω χώρες, αν και πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες να διορθωθεί η εμφανής τάση μείωσης, και το ίδιο ισχύει και για την ΕΕ των 15.

Στα δύο πλέον πρόσφατα κράτη μέλη καταγράφηκαν πολύ καλές επιδόσεις (μέσος όρος 56,7% το 2007 και 51,35% το 2008) κατά την υπό εξέταση περίοδο, γεγονός που επιβεβαιώνει την απρόσκοπτη ένταξη τους στο καθεστώς του άρθρου 5.

Τα αποτελέσματα δείχνουν την άνετη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του άρθρου 5 σε επίπεδο ΕΕ από πλευράς μετάδοσης ανεξάρτητων παραγωγών, συμπεριλαμβανομένου και επαρκούς ποσοστού πρόσφατων έργων, αν και παρατηρήθηκε τάση μείωσης σε σχέση με το επίπεδο που είχε επιτευχθεί το 2005. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη καλούνται να παρακολουθήσουν την εφαρμογή του άρθρου 5 από τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία τους και ενθαρρύνουν τις θετικές εξελίξεις όσον αφορά τον προγραμματισμό ευρωπαϊκών ανεξάρτητων παραγωγών και πρόσφατα έργα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία που υπέβαλαν τα κράτη μέλη, ο προγραμματισμός ευρωπαϊκών έργων σε επίπεδο ΕΕ σημείωσε πολύ ελαφρά άνοδο κατά την τρέχουσα περίοδο αναφοράς. Κατά την περίοδο 2005-2008 η ανάπτυξη ήταν σταθερή, αν και καταγράφηκαν ορισμένες διακυμάνσεις από το 2005 έως το 2007 (αυξητική τάση και μετά μείωση το 2007). Ωστόσο, το 2008 ο προγραμματισμός ευρωπαϊκών έργων επανήλθε στα επίπεδα του 2005 (63,2% για την ΕΕ των 27). Αυτό αποδεικνύει σταθεροποίηση σε σχετικά υψηλό επίπεδο, άνω του απαιτούμενου ποσοστού που καθορίζεται στο άρθρο 4. Επιπλέον, το αποτέλεσμα αυτό πρέπει να ερμηνευθεί με βάση τη συνεχή αύξηση των σταθμών στην αγορά, και την εμφάνιση μικρών εξειδικευμένων σταθμών που είναι πολύ πιθανόν να δυσκολεύονται να ικανοποιήσουν το απαιτούμενο ποσοστό ευρωπαϊκών έργων από την έναρξη της λειτουργίας τους. Η εν λόγω πτυχή υπογραμμίστηκε ήδη στην Όγδοη ανακοίνωση και πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση των συνολικών επιδόσεων όσον αφορά τον προγραμματισμό ευρωπαϊκών έργων στην ΕΕ κατά την τρέχουσα περίοδο αναφοράς.

Παρόλο που η συνολική κατάσταση είναι ικανοποιητική, υπάρχει ακόμη περιθώριο βελτίωσης. Πρώτον, τα τρία κράτη μέλη που δεν πέτυχαν τις απαιτούμενες αναλογίες ευρωπαϊκών έργων το 2007 και το 2008 πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους ώστε να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους και να ενισχύσουν την αύξηση (σε μια περίπτωση πολύ μικρή) η οποία καταγράφηκε ήδη το 2008. Δεδομένου ότι τα δύο αυτά κράτη μέλη με τις χαμηλές επιδόσεις ανήκουν στην ΕΕ των 10, η αύξηση των μέσων όρων ευρωπαϊκών έργων για αυτά θα είχε θετική επίπτωση στην καθοδική τάση που καταγράφηκε για την ΕΕ των 10 από το 2005 έως το 2008, η οποία πρέπει επίσης να διορθωθεί.

Τέλος, αξίζει να προβληθεί το υψηλό επίπεδο προγραμματισμού ευρωπαϊκών έργων που πέτυχαν τα δύο πλέον πρόσφατα κράτη μέλη κατά την περίοδο αναφοράς και η αύξηση που καταγράφηκε σε αυτά κατά την περίοδο 2005-2008.

Όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 5 της οδηγίας, συνολικά παρατηρήθηκε κατά την περίοδο αναφοράς μια ελαφρά καθοδική τάση για τα ανεξάρτητα έργα. Σύμφωνα με τις στατιστικές δηλώσεις που υπέβαλαν τα κράτη μέλη, μείωση καταγράφηκε κατά την τρέχουσα περίοδο αναφοράς καθώς και κατά την περίοδο 2005-2008. Αν και δεν πρόκειται για σημαντική μείωση (0,83 ποσοστιαίες μονάδες από το 2005 έως το 2008), αντιστρέφει την θετική τάση που είχε καταγραφεί κατά την προηγούμενη περίοδο. Όσον αφορά τις ανεξάρτητες παραγωγές, πρέπει να σημειωθεί ότι οι χώρες της ΕΕ των 10 βελτίωσαν τις επιδόσεις τους.

Υφίσταται μια κάπως πιο απότομη καθοδική τάση όσον αφορά πρόσφατα έργα ανεξάρτητων παραγωγών κατά την περίοδο 2005-2008. Τα κράτη μέλη καλούνται να ενθαρρύνουν τους σταθμούς υπό τη δικαιοδοσία τους να εντείνουν τις προσπάθειές τους προκειμένου να αυξηθεί ο προγραμματισμός ανεξάρτητων παραγωγών και πρόσφατων έργων.

Ωστόσο, τα επιτευχθέντα αποτελέσματα κατά την περίοδο αναφοράς μαρτυρούν την ικανοποιητική εφαρμογή του άρθρου 5, με επίπεδο υλοποίησης πολύ πάνω από τις αναλογίες που προβλέπει η σχετική διάταξη.

Όπως αναφέρθηκε ήδη στην Όγδοη ανακοίνωση, τα αποτελέσματα της ανάλυσης των εκθέσεων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη[33] δείχνουν ότι οι απαιτήσεις των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας επιτεύχθηκαν άνετα κατά την περίοδο 2007-2008, όπως φαίνεται και από τις ακόλουθες γραφικές παραστάσεις.

Εξέλιξη των κυρίων δεικτών για την περίοδο 2005-2008 (ΕΕ των 27)

[pic]

[1] ΕΕ L 298 της 17.10.1989.

[2] ΕΕ L 202 της 30.7.1997.

[3] ΕΕ L 332 της 18.12.2007.

[4] Οι ανωτέρω τρεις οδηγίες κωδικοποιήθηκαν ως οδηγία 2010/13/ΕΕ μετά την λήξη της περιόδου ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 2007/65/ΕΚ. Από την κωδικοποίηση προέκυψε επαναρίθμιση των άρθρων. Τα άρθρα 16 και 17 αντικαθιστούν τώρα τα πρώην άρθρα 4 και 5 αν και η ουσία παραμένει αμετάβλητη.

[5] http://mavise.obs.coe.int/.

[6] http://ec.europa.eu/avpolicy/reg/tvwf/implementation/promotion/index_en.htm.

[7] Για τον ορισμό των «καλυπτόμενων» σταθμών βλέπε δείκτη 1 στο παράρτημα 1 – Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής: συνολικός αριθμός των εντοπισθέντων σταθμών μείον τον αριθμό των σταθμών που δεν λειτουργούν και τον αριθμό των εξαιρούμενων σταθμών (λόγω της φύσης των προγραμμάτων τους) ή αποκλειόμενων σταθμών (λόγω νομικών εξαιρέσεων).

[8] Για σκοπούς συγκρισιμότητας, τα στοιχεία που κοινοποίησαν η Βουλγαρία και η Ρουμανία σε εθελοντική βάση το 2005 και το 2006 ελήφθησαν υπόψη για τον υπολογισμό του συνολικού αριθμού των σταθμών για αμφότερα τα έτη.

[9] Βλέπε παράρτημα 3 σ. 120 (Κύπρος). Το νομικό καθεστώς προβλέπεται να αλλάξει εντός των προσεχών μηνών.

[10] Βλέπε http://ec.europa.eu/avpolicy/docs/reg/tvwf/eu_works/controle45_en.pdf.

Από το πεδίο εφαρμογής των άρθρων 4 και 5 εξαιρούνται μόνο τοπικοί (υποπεριφερειακοί) σταθμοί, καθώς και σταθμοί που εκπέμπουν σε μη ενωσιακές γλώσσες και εκείνοι που προορίζονται να εκπέμπουν εκτός ΕΕ και το σήμα των οποίων δεν μπορεί να ληφθεί εντός της ΕΕ.

[11] Η Επιτροπή απέστειλε επιστολές στη Γερμανία και την Πορτογαλία σχετικά με την ανάγκη εφαρμογής των άρθρων 4 και 5 σε περιφερειακούς σταθμούς και κινηματογραφικά κανάλια αντίστοιχα, δεδομένου ότι οι εθνικές αρχές τους θεώρησαν ως εξαιρούμενους. Κατά την παραλαβή της επιστολής της Επιτροπής, η Πορτογαλία είχε ήδη υποβάλλει στοιχεία σχετικά με τα κινηματογραφικά κανάλια για το 2008 και η Γερμανία ανέλαβε την υποχρέωση να συλλέξει στοιχεία για τους περιφερειακούς σταθμούς για την επόμενη περίοδο αναφοράς.

[12] Μόνοι οι σταθμοί που εκπέμπουν αποκλειστικά ειδήσεις, αθλητικά γεγονότα, παιχνίδια, διαφημίσεις, τηλεαγορές και υπηρεσίες τηλεκειμενογραφίας εξαιρούνται από την υποχρέωση εφαρμογής των άρθρων 4 και 5.

[13] Στην περίπτωση αυτή για την περίοδο 2007-2008 ελήφθη υπόψη η ΕΕ των 25 έτσι ώστε τα στοιχεία να είναι δυνατόν να συγκριθούν με τα στοιχεία της προηγούμενης περιόδου αναφοράς. Εν πάσει περιπτώσει τα στοιχεία είναι τα ίδια για την περίοδο 2007-2008 για την ΕΕ των 27.

[14] Αυτό ισχύει για τις εξής χώρες: Εσθονία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Αυστρία, Πολωνία, Φινλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Το ΗΒ υπέβαλε στοιχεία και για τους 396 σταθμούς που καλύπτονταν το 2007 και για όλους πλην δύο το 2008.

[15] Η Γαλλία και η Ιταλία έχουν ήδη ανακοινώσει κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς ότι επέλεξαν την δεύτερη δυνατότητα. Βλέπε την Όγδοη ανακοίνωση.

[16] Αυτό ισχύει στη Γαλλία για τους επίγειους ψηφιακούς σταθμούς. Το ποσοστό υπολογίζεται με βάση τον κύκλο εργασιών του προηγούμενου έτους που αντιπροσωπεύει υψηλότερη βάση αξιολόγησης σε σχέση με εκείνη που καθορίζει η οδηγία. Στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την Όγδοη ανακοίνωση, η Επιτροπή είχε ήδη καλέσει τη Γαλλία να υποβάλλει τα στοιχεία της κατά τρόπο που να αντανακλά με ακρίβεια τη συμμόρφωση των γαλλικών σταθμών με το άρθρο 5 της οδηγίας.

[17] Βλ. ανωτέρω υποσημείωση 11.

[18] Βλ. παράρτημα 1 του εγγράφου των υπηρεσιών της Επιτροπής.

[19] Τα στοιχεία που παρέχονται σε επίπεδο ΕΕ προκύπτουν από τον μαθηματικό μέσο όρο όλων των εθνικών μέσων όρων ο οποίος και υπολογίζεται βάσει των στατιστικών στοιχείων που κοινοποιούν τα κράτη μέλη. Δεν έχουν σταθμιστεί, επειδή δεν διατίθενται για όλους τους σταθμούς όλες οι παράμετροι που απαιτούνται για την σωστή στάθμιση.

[20] Το έτος 2004 είναι το πρώτο έτος κατά το οποίο τα στοιχεία (για την ΕΕ των 25) μπορούν να συγκριθούν με εκείνα της περιόδου 2007-2008. Για λόγους συμβατότητας, ο μέσος όρος που δίδεται για το 2008 υπολογίζεται για την ΕΕ των 25 (χωρίς την Βουλγαρία και τη Ρουμανία).

[21] ΕΕ των 15 (αρχικά κράτη μέλη), ΕΕ των 10 (κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004) και τα πλέον πρόσφατα κράτη μέλη (Βουλγαρία και Ρουμανία) τα οποία προσχώρησαν στην ΕΕ το 2007.

[22] Βλέπε γραφικές παραστάσεις στο σημείο 2 του υπηρεσιακού εγγράφου εργασίας: Εφαρμογή των άρθρων 4 και 5: λεπτομερής ανάλυση.

[23] Βλ. παράρτημα 1 – Δείκτης 3 – υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας.

[24] Κύπρος (27,9% χρόνος μετάδοσης για ευρωπαϊκά έργα το 2007, 30% το 2008), Σουηδία (45,1% χρόνος μετάδοσης για ευρωπαϊκά έργα το 2007, 45,5% το 2008) και Σλοβενία (34,1% χρόνος μετάδοσης για ευρωπαϊκά έργα το 2007, 44,6% το 2008).

[25] Η Σλοβενία το 2005 και η Σουηδία το 2006.

[26] Για λόγους συμβατότητας, οι μέσοι όροι για το 2005 και το 2006 περιλαμβάνουν τα στοιχεία που υπέβαλαν σε εθελοντική βάση η Βουλγαρία και η Ρουμανία, που προσχώρησαν στην ΕΕ στις 1.1.2007.

[27] Στην Κύπρο καταγράφηκε μέσος όρος ανεξάρτητων παραγωγών 9,7% το 2005 και 6,5% το 2006, ενώ κατά την περίοδο αναφοράς οι μέσοι όροι ήταν 39,6% το 2007 και 41,9% το 2008.

[28] Χρησιμοποιήθηκε ως βάση η ΕΕ των 25 προκειμένου να είναι δυνατή η σύγκριση με την περίοδο 2004-2008.

[29] Για τον υπόψη δείκτη, οι σταθμοί για τους οποίους δεν κοινοποιούνται στοιχεία θεωρούνται ως μη συμμορφούμενοι – βλέπε παράρτημα 1: Δείκτες επιδόσεων – Δείκτης 5.

[30] Δηλ. έργα που εκπέμπονται εντός πενταετίας από την παραγωγή τους.

[31] Για λόγους συμβατότητας ο υπολογισμός έγινε με βάση την ΕΕ των 27.

[32] Χρησιμοποιείται ως βάση η ΕΕ των 25 για να καταστεί δυνατή η σύγκριση με τα στοιχεία του 2004.

[33] Βλ. παράρτημα 2 του εγγράφου των υπηρεσιών της Επιτροπής: Εφαρμογή των άρθρων 4 και 5: λεπτομερής ανάλυση.