ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 15.12.2011 
SEC(2011) 1490 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
ΣΥΣΤΑΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
για την απαλλαγή  των κληρονο µιών από τη διπλή  φορολογία  
{E(2011) 8819 τελικό } 
{SEC(2011) 1488 τελικό } 
{SEC(2011) 1489 τελικό }  
 
EL   
 EL ΣΥΝΟΨΗ  
Η παρούσα  αξιολόγηση  αντίκτυπου  εκπονήθηκε  για να αναλυθούν  τα προβλή µατα των 
διακρίσεων  και της διπλής  φορολογίας  των κληρονο µιών στο πλαίσιο  της εσωτερικής  αγοράς  
και να ληφθεί  η απόφαση  για την καλύτερη  λύση  µε βάση  την οποία  η Επιτροπή  θα υποβάλει  
πρόταση .  
Περισσότεροι  πολίτες  της ΕΕ από ποτέ άλλοτε  µεταβαίνουν  στο εξωτερικό  εντός  της 
εσωτερικής  αγοράς  για να βρουν  δουλειά , να παντρευτούν  ή να συνταξιοδοτηθούν , 
αφήνοντας  τα µέλη της οικογένειας  πίσω  στην  χώρα  καταγωγής  τους. Άλλοι  αγοράζουν  
ακίνητα  και επενδύουν  σε περιουσιακά  στοιχεία  στο εξωτερικό . Υπό αυτές  τις συνθήκες , η 
επιβολή  της φορολογίας  επί της κληρονο µίας σε κληροδοτή µατα πέραν  των συνόρων  γίνεται  
όλο και πιο σηµαντικό  πρόβλη µα.  
Ορισ µός του προβλή µατος  
Οι πολίτες  της ΕΕ και οι επιχειρήσεις  µπορούν  ενδεχο µένως  να αντιµετωπίσουν  δύο ειδών  
προβλή µατα φόρου  κληρονο µίας σε περιπτώσεις  µε διασυνοριακό  χαρακτήρα . Πρώτον , 
µπορεί  να εκτεθούν  σε φορολογικές  διακρίσεις . ∆εύτερον , υπάρχει  ο κίνδυνος  φορολόγησης  
της ενιαίας  κληρονο µίας από περισσότερα  κράτη  µέλη χωρίς  καµία απαλλαγή  ή µόνο µε 
µερική  απαλλαγή  όσον  αφορά  τη διπλή  φορολογία .  
Το εν λόγω  πρόβλη µα µπορεί  να οδηγήσει  σε συνολικά  επίπεδα  φορολογίας  αισθητά  
υψηλότερα  από εκείνα  που εφαρ µόζονται  σε περιπτώσεις  µε καθαρά  εσωτερικό  χαρακτήρα  
στο ένα ή το άλλο  από τα ενδιαφερό µενα κράτη  µέλη. Η αυξη µένη φορολογική  επιβάρυνση  
µπορεί  να επηρεάσει  αρνητικά  την αξία της κληρονο µίας και ενδέχεται  να προκαλέσει  
µεγάλες  δυσκολίες  για τους πολίτες  και τις επιχειρήσεις  που εκµεταλλεύονται  το δικαίω µά 
τους να κυκλοφορούν  και να δρουν  ελεύθερα  σε διασυνοριακό  επίπεδο  στο πλαίσιο  της 
εσωτερικής  αγοράς .  
Τα προβλή µατα µπορούν  να ανακύψουν  όχι µόνο από τη φορολογική  νοµοθεσία  των κρατών  
µελών  περί κληρονο µικής διαδοχής , αλλά  και από τις ρυθµίσεις  του ιδιωτικού  δικαίου  τους 
για τις κληρονο µιές, είτε και από τον συνδυασ µό της συνολικής  δέσµης των δύο νοµοθεσιών . 
Όσον  αφορά  το πρόβλη µα των διακρίσεων , όταν τα άτοµα κληρονο µούν περιουσίες  ή άλλα  
περιουσιακά  στοιχεία  πέραν  των συνόρων , µπορεί  να υπόκεινται  σε κανόνες  φόρου  
κληρονο µίας λιγότερο  ευνοϊκούς  από εκείνους  που θα ίσχυαν  εάν δεν υπήρχε  η διασυνοριακή  
διάσταση .  
Όσον  αφορά  το πρόβλη µα της διπλής  ή ακόµα και της πολλαπλής  φορολογίας , αυτό  µπορεί  
να ανακύψει  κυρίως  λόγω  των διαφορών  µεταξύ  των κανόνων  των κρατών  µελών  όσον  
αφορούν  το θέµα ποιος  θα πρέπει  να φορολογείται  και τη φύση  του εφαρ µοστέου  φόρου . 
Επιπλέον , σε πολλές  περιπτώσεις , δεν είναι  δυνατόν  να προβλεφθεί  απαλλαγή  από την εν 
λόγω  διπλή  φορολογία . Αυτό  οφείλεται  στο γεγονός  ότι οι µηχανισ µοί απαλλαγής  που 
θεσπίζονται  από το εσωτερικό  δίκαιο  των κρατών  µελών  δεν είναι  πλήρεις  και στο ότι 
υπάρχουν  ελάχιστες  διµερείς  συµβάσεις  στον  τοµέα αυτό , ενώ δεν φαίνεται  να έχουν  
συνεχισθεί  οι διαπραγ µατεύσεις  τα τελευταία  χρόνια .  
 
EL   
 EL Όσο για την ποσοτική  αποτύπωση  του προβλή µατος, οι επιπτώσεις  δεν είναι  σηµαντικές  σε 
µακροοικονο µικό επίπεδο . Τα συναθροιζό µενα έσοδα  των κρατών  µελών  από τους εθνικούς  
και τους διασυνοριακούς  φόρους  κληρονο µιών αντιπροσωπεύουν  λιγότερο  από το 0,5% των 
συνολικών  φορολογικών  εσόδων  στα κράτη  µέλη της ΕΕ, άρα το ποσοστό  που 
αντιπροσωπεύουν  µόνον  οι διασυνοριακές  υποθέσεις  θα πρέπει  να είναι  κατά  πολύ  µικρότερο  
από τα στοιχεία  αυτά . Ωστόσο , σε µικροοικονο µικό επίπεδο , τόσο  οι διακρίσεις , όσο και η 
διπλή  φορολογία , όταν επιβάλλονται , ενδέχεται  να έχουν  τεράστιο  αντίκτυπο  για τα άτοµα 
που όντως  αφορούν  εξαιτίας  του υψηλού  φορολογικού  συντελεστή  που µπορεί  να προκύψει . 
Αυτό  συµβαίνει  ανεξάρτητα  από τις τάσεις  για χαµηλότερα  γενικά  επίπεδα  φορολογίας  των 
κληρονο µιών. 
Όλοι  οι πολίτες  της ΕΕ, οι επιχειρήσεις  και άλλοι  φορείς  που υπόκεινται  σε φόρους  
κληρονο µίας ενδέχεται  να επηρεασθούν  από τα προβλή µατα αυτά . Με τις σταθερά  
ενισχυό µενες τάσεις  στα θέµατα της µετανάστευσης  και τη διασυνοριακή  κυριότητα  των 
περιουσιακών  στοιχείων  εντός  της ΕΕ, µπορεί  να αναµένεται  ότι ο αριθµός των καταγγελιών  
και των προσφυγών  στο Ευρωπαϊκό  ∆ικαστήριο  για τις διακριτικές  πτυχές  της φορολογικής  
νοµοθεσίας  των κρατών  µελών  σε θέµατα κληρονο µικής διαδοχής  θα αυξηθεί , όπως  ακριβώς  
θα συµβεί και µε τις περιπτώσεις  της διπλής  φορολογίας .  
Ανάλυση  της επικουρικότητας  
Υπό το πρίσµα της ευθύνης  της για τη διασφάλιση  της οµαλής  λειτουργίας  της εσωτερικής  
αγοράς  και για την προώθηση  του γενικού  συµφέροντος  της Ένωσης , εµφανίζεται  σκόπι µο 
για την Επιτροπή  να εξετάσει  και να διερευνήσει  την ανάληψη  δράσης , όποτε  δεν είναι  
δυνατόν  να βρεθούν  λύσεις  για τα διασυνοριακά  φορολογικά  προβλή µατα σε εθνικό  επίπεδο .  
∆εν υπάρχουν  επί του παρόντος  κανόνες  εναρ µόνισης  της ΕΕ στον  τοµέα των φόρων  
κληρονο µίας. Ελλείψει  τέτοιων  κανόνων , η φορολογία  κληρονο µίας εµπίπτει  στην  
αρµοδιότητα  των κρατών  µελών . Ωστόσο , κατά  την άσκηση  της αρµοδιότητας  αυτής , τα 
κράτη  οφείλουν  να σέβονται  τις θεµελιώδεις  ελευθερίες  του ενωσιακού  δικαίου  και, 
εποµένως , δεν τους επιτρέπεται  να θεσπίζουν  διακρίσεις  λόγω  ιθαγενείας  ή να εφαρ µόζουν  
αδικαιολόγητους  περιορισ µούς των εν λόγω  ελευθεριών . Το Ευρωπαϊκό  ∆ικαστήριο  
επιβεβαίωσε  την εφαρ µογή των προαναφερό µενων  αρχών  στο φόρο  κληρονο µίας σε πολλές  
πρόσφατες  περιπτώσεις . Ωστόσο , το ∆ικαστήριο  έχει επίσης  αποφανθεί  ότι τα κράτη  µέλη 
δεν υποχρεούνται  να καταργήσουν  τη διπλή  φορολογία  που απορρέουν  από την παράλληλη  
άσκηση  των δικαιω µάτων  τους επιβολής  φορολογίας .  
Λαµβάνοντας  υπόψη  την πρόσφατη  αύξηση  των υποθέσεων  ενώπιον  των δικαστηρίων  και 
των καταγγελιών , των αιτηµάτων  παροχής  πληροφοριών  και των απαντήσεων  στις 
αντίστοιχες  δηµόσιες  διαβουλεύσεις , κρίνεται  αναγκαίο  για την Επιτροπή  να εξετάσει  ποιο 
είναι  το είδος  δράσης  που θα µπορούσε  να συµπληρώσει  και να υποστηρίξει  τις εν εξελίξει  
διαδικασίες  επί παραβάσει  και, ταυτόχρονα , να προτείνει  τις κατάλληλες  λύσεις  στο θέµα της 
διπλής  φορολόγησης  των διασυνοριακών  κληρονο µιών. 
Οι στόχοι  
Ο γενικός  στόχος  της πρωτοβουλίας  είναι  να επιτραπεί  στους  πολίτες  να ασκήσουν  το 
δικαίω µά τους να κυκλοφορούν  και να δραστηριοποιούνται  ελεύθερα  στο πλαίσιο  της 
εσωτερικής  αγοράς  και να µην αποθαρρύνονται  από διασυνοριακά  εµπόδια  κατά  του φόρου  
κληρονο µίας. Για να επιτευχθεί  ο σκοπός  αυτός , η πρωτοβουλία  έχει ως στόχο : 
 
EL   
 EL να προωθηθεί  η κατάργηση  των διακρίσεων  στον  τοµέα του φόρου  κληρονο µίας· και 
να µειωθεί  η διπλή  φορολογία  των κληρονο µιών εντός  της ΕΕ, 
ιδίως  προκει µένου να αποφευχθούν  υπερβολικά  υψηλά  επίπεδα  φορολογικής  επιβάρυνσης  ή 
και µάλιστα  ποσοστά  συνολικής  φορολογίας  µε δηµευτικό  χαρακτήρα . 
Οι επιλογές  πολιτικής  
Επιλογές  πολιτικής  A προς  αντιµετώπιση  των φορολογικών  διακρίσεων  που σχετίζονται  µε 
τις διασυνοριακές  κληρονο µιές  
Επιλογή  πολιτικής  A1 - Συνέχιση  της υφιστά µενης κατάστασης  
Επιλογή  πολιτικής  A2 –∆ηµοσίευση  των αρχών  για συστή µατα φόρου  κληρονο µίας που 
δεν εισάγουν  διακρίσεις  Βάσει  της επιλογής  αυτής , θα µπορούσε  να δηµοσιευθεί  σχετικό  
έγγραφο  εργασίας  στο οποίο  θα συγκεντρώνονται  οι αρχές  που απορρέουν  από τη νοµολογία  
σχετικά  µε τους φόρους  κληρονο µίας που πρέπει  να διέπουν  τον σχεδιασ µό των συστη µάτων  
φόρου  κληρονο µίας. Μετά  τη δηµοσίευση  αυτών  των αρχών , οι πολίτες  της ΕΕ θα είναι  
περισσότερο  ενήµεροι για τους κανόνες  που οφείλουν  να τηρούν  τα κράτη  µέλη κατά  τη 
φορολόγηση  των διασυνοριακών  κληρονο µιών. Το εν λόγω  έγγραφο  θα µπορούσε  επίσης  να 
βοηθήσει  τα κράτη  µέλη να ευθυγρα µµίσουν  τις διατάξεις  της φορολογικής  τους νοµοθεσίας  
για τις κληρονο µίες µε το ενωσιακό  δίκαιο .  
Επιλογή  πολιτικής  A3 - Υποχρεωτικοί  κανόνες  όσον  αφορά  την κατάργηση  των πτυχών  
της εθνικής  νοµοθεσίας  των κρατών  µελών  στα θέµατα του φόρου  κληρονο µίας που 
θεσπίζουν  διακρίσεις  Βάσει  της επιλογής  αυτής , η Επιτροπή  θα προτείνει  την υιοθέτηση  των 
αρχών  που καθορίζονται  στη σχετική  ευρωπαϊκή  νοµολογία  υπό µορφή  υποχρεωτικών  
κανόνων  σε επίπεδο  ΕΕ.  
Επιλογές  πολιτικής  B προς  αντιµετώπιση  περιπτώσεων  µη αποφυγής  της διπλής  φορολογίας  
των διασυνοριακών  κληρονο µιών  
Επιλογή  πολιτικής  B1 - Συνέχιση  της σηµερινής  κατάστασης  
Επιλογή  πολιτικής  B2 –Σύσταση  της Επιτροπής  όσον  αφορά  τις (µονοµερείς ) εθνικές  
διατάξεις  προς  αποφυγή  της διπλής  φορολογίας  των κληρονο µιών Η Επιτροπή  θα 
µπορούσε  να προσδιορίσει  τα στοιχεία  που θα συντελέσουν  στο να αλληλεπιδρούν  οι εθνικές  
φορολογικές  ρυθµίσεις  µε µεγαλύτερη  συνοχή  µεταξύ  τους, έτσι ώστε  να αποφευχθεί  η διπλή  
φορολογία  µε ολοκληρω µένο τρόπο , και να καλέσει  τα κράτη  µέλη να επιφέρουν  αλλαγές  
στις νοµοθεσίες  τους σε αυτή  τη βάση . 
Επιλογή  πολιτικής  B3 –Σύσταση  της Επιτροπής  σχετικά  µε την απαλλαγή  από τη διπλή  
φορολογία  µέσω διµερών  συµφωνιών  µεταξύ  των κρατών  µελών  µε στόχο  την απαλλαγή  
των κληρονο µιών από τη διπλή  φορολογία  Η Επιτροπή  θα µπορούσε  να συστήσει  στα κράτη  
µέλη να ολοκληρώσουν  το πλήρες  δίκτυο  διµερών  συµβάσεων  αποφυγής  της διπλής  
 
EL   
 EL φορολογίας  για τις κληρονο µίες, είτε µε βάση  το υπόδειγ µα συµβάσεως  του ΟΟΣΑ  σχετικά  
µε τους φόρους  κληρονο µίας του 1982 (Επιλογή  πολιτικής  B3.a ) ή ένα εναλλακτικό  
µοντέλο , όπως  το µοντέλο  φορολογικής  σύµβασης  της ΕΕ (Επιλογή  πολιτικής  B3.β) , ή θα 
µπορούσε  διαφορετικά  να εντάξει  τις διατάξεις  για το φόρο  κληρονο µίας στο πεδίο  
εφαρ µογής των υφιστά µενων  διµερών  συµβάσεων  φορολόγησης  του εισοδή µατος (Επιλογή  
πολιτικής  B3.γ) Η πρώτη  υποεπιλογή  (B3.α) θεωρήθηκε  λιγότερο  κατάλληλη  εξ αρχής , 
επειδή  το σχετικό  υπόδειγ µα του ΟΟΣΑ  δεν έχει τροποποιηθεί  ώστε  να αντιµετωπίζει  τις 
εντοπιζό µενες ελλείψεις  και δεν πρόκειται , ως εκ τούτου , να επιλύσει  όλα τα προβλή µατα µε 
αποτελεσ µατικό  τρόπο . Ένας  άλλος  λόγος  για τον οποίο  το σηµερινό  µοντέλο  ενδέχεται  να 
µην αποτελεί  ιδανικό  σηµείο εκκίνησης  είναι  και το γεγονός  ότι ο ΟΟΣΑ  εξετάζει  επί του 
παρόντος  την επικαιροποίησή  του. 
Επιλογή  πολιτικής  B4 –∆εσµευτικοί  κανόνες  που διέπουν  τις διµερείς  ρυθµίσεις : Θέσπιση  
στο δίκαιο  της ΕΕ α) της ενιαίας  βάσης  για τον προσδιορισ µό της φορολογικής  οφειλής , 
όπως  η τοποθεσία  των περιουσιακών  στοιχείων  ή η κατοικία  του εκλιπόντος , κλπ στο 
πλαίσιο  των διµερών  σχέσεων , ή β) των ελάχιστων  τυποποιη µένων  κοινών  κανόνων  για τις 
διµερείς  συµβάσεις . Παρά  το γεγονός  ότι προτείνεται  από ορισµένα ενδιαφερό µενα µέρη, η 
χάραξη  των κανόνων  αυτών  συνεπάγεται  δυσανάλογα  µεγάλες  προσπάθειες  δεδοµένου ότι θα 
πρέπει  να εγκριθούν  οµόφωνα , ενώ η επιλογή  αυτή  δεν φαίνεται  να είναι  σε θέση  να επιλύσει  
το πρόβλη µα, επί όσο χρονικό  διάστη µα τα κράτη  µέλη δεν είναι  διατεθει µένα να 
συνο µολογήσουν  τις διµερείς  συµφωνίες  για το φόρο  κληρονο µίας, κατά  πρώτο  λόγο . 
Επιλογή  πολιτικής  B5– Πολυ µερής  σύµβαση  διπλής  φορολογίας  σε επίπεδο  ΕΕ Όπως  
προτείνουν  ορισµένα ενδιαφερό µενα µέρη και σχολιαστές , τα κράτη  µέλη θα µπορούσαν  να 
συνάψουν  πολυ µερή σύµβαση  διπλής  φορολογίας  για την περιουσία  και τις κληρονο µίες. 
Εντούτοις , η επιλογή  αυτή  θεωρήθηκε  λιγότερο  κατάλληλη  εξ αρχής , δεδοµένου ότι φαίνεται  
απίθανο  τα κράτη  µέλη να καταλήξουν  σε συµφωνία  για τη συνο µολόγηση  της εν λόγω  
σύµβασης , µε δεδοµένο την προηγού µενη αποτυχη µένη προσπάθεια  εξεύρεσης  ανάλογης  
λύσης  στην  περίπτωση  του φόρου  εισοδή µατος. Επιπλέον , µια τέτοια  σύµβαση , εφόσον  
προταθεί  από την Επιτροπή , θα µπορούσε  να προταθί  µόνο υπό µορφή  οδηγίας  που θα 
εντασσόταν  στο πεδίο  της επιλογής  πολιτικής  B.6.  
Επιλογή  πολιτικής  B6 –∆εσµευτική  νοµοθεσία  της ΕΕ (Επιλογή  πολιτικής  B6.a ) Μια 
δεσµευτική  πράξη  σε επίπεδο  ΕΕ, υπό µορφή  οδηγίας , θα µπορούσε  να αποτελέσει  i) την 
ενιαία  εναρ µονισµένη βάση  για τη φορολογία , π.χ. προβαίνοντας  στη φορολόγηση  µόνο εκεί 
όπου  βρίσκονται  τα περιουσιακά  στοιχεία  ή ο εκλιπών  (Επιλογή  πολιτικής  B6.α)· ii) το 
συνδυασ µό των κοινών  ορισµών και της ενιαίας  εναρ µονισµένης βάσης  (Επιλογή  πολιτικής  
B6.β)· (iii) την απαλλαγή  αποκλειστικά  και µόνο από τη διπλή  φορολογία , µε τη θέσπιση  
δεσµευτικής  µονοµερούς  ρύθµισης απαλλαγής  συνοδευό µενη από δεσµευτικό  µηχανισ µό 
επίλυσης  διαφορών , χωρίς  να επέλθει  καµία µεταβολή  στους  κανόνες  για το φόρο  
κληρονο µίας των κρατών  µελών  (Επιλογή  πολιτικής  B6.γ)· (iv) το συνδυασ µό των πτυχών  
που συνθέτουν  τις επιλογές  πολιτικής  B6.α, β και γ, δηλαδή  της ενιαίας  εναρ µονισµένης 
βάσης , των κοινών  ορισµών και του δεσµευτικού  µηχανισ µού επίλυσης  των διαφορών  
(Επιλογή  πολιτικής  B6.δ). Η πρώτη  υποεπιλογή  (B6.α) θεωρήθηκε  ακατάλληλη , υπό τη 
µορφή  αυτή , δεδοµένου ότι θα αποδεικνυόταν  αναποτελεσ µατική , εκτός  αν συνδυαζόταν  µε 
τους κοινούς  ορισµούς, όπως  τους ορισµούς για τα περιουσιακά  στοιχεία  και τους κανόνες  
για την αντιµετώπιση  των προβλη µάτων  της διπλής  κατοικίας /συνάφειας , όπως  προτείνεται  
σε άλλη  υποεπιλογή  (Β.6 . β). 
 
EL   
 EL Αξιολόγηση  των σηµαντικότερων  επιπτώσεων  
Αναλύθηκαν  οι ακόλουθες  επιπτώσεις : 
Θεµελιώδεις  ελευθερίες  
Κόστος  για τους φορολογού µενους  και τις φορολογικές  διοικήσεις  
Κοινωνικές  επιπτώσεις  
Οικονο µικές επιπτώσεις  
Όσον  αφορά  τις κοινωνικές  και οικονο µικές επιπτώσεις , εστιάζου µε την προσοχή  στα 
ενδιαφερεό µενα άτοµα, εφόσον , σε µακροοικονο µικό επίπεδο , είναι  µάλλον  απίθανο  οι 
επιπτώσεις  από την υιοθέτηση  των λύσεων  για την αντιµετώπιση  των διασυνοριακών  
προβλη µάτων  φόρου  κληρονο µίας να είναι  σηµαντικές , µε δεδοµένο το µικρό µερίδιο  που 
αντιπροσωπεύουν  οι φόροι  κληρονο µίας επί των συνολικών  εσόδων  των κρατών  µελών . 
Όσον  αφορά  τις πιθανές  λύσεις  για το πρόβλη µα των φορολογικών  διακρίσεων  σε βάρος  των 
διασυνοριακών  κληρονο µιών (επιλογές  πολιτικής  Α), τόσο  η δηµοσίευση  της συνολικής  
δέσµης βασικών  αρχών , όσο και οι υποχρεωτικοί  κανόνες  θα µπορούσαν  να προωθήσουν  το 
σεβασ µό των θεµελιωδών  ελευθεριών  σε µεγαλύτερο  βαθµό· σε περίπτωση  ύπαρξης  
υποχρεωτικών  κανόνων  µάλιστα , θα µπορούσαν  να συνεπάγονται  την επικράτηση  ασφάλειας  
δικαίου  σε υψηλό  βαθµό, γεγονός  θα µπορούσε  να µειώσει  την ανάγκη  προσφυγών  ενώπιον  
των δικαστηρίων . Για τους λόγους  που αναπτύχθηκαν , και οι δύο λύσεις  θα µπορούσαν  
επίσης  να µειώσουν  το κόστος  για τους φορολογού µενους  και τις φορολογικές  διοικήσεις . 
Όσον  αφορά  τις κοινωνικές  και οικονο µικές επιπτώσεις , και οι δύο επιλογές  αναµένεται  ότι 
θα οδηγήσουν  σε ενίσχυση  της εµπιστοσύνης  αναφορικά  µε τις συνέπειες  της διασυνοριακής  
κυκλοφορίας  και σε αύξηση  της εµπιστοσύνης  για την εσωτερική  αγορά . 
Όσον  αφορά  τις επιλογές  πολιτικής  για την αντιµετώπιση  των περιπτώσεων  µη αποφυγής  της 
διπλής  φορολογίας  των κληρονο µιών (επιλογή  πολιτικής  Β), η επιλογή  που συνιστά  την 
απραξία  («µην κάνετε  τίποτα ») συνεπάγεται  τη διαιώνιση  της διπλής  φορολογίας , γεγονός  
που καθιστά  την άσκηση  των θεµελιωδών  ελευθεριών  δυσχερέστερη . Η έλλειψη  της 
δυνατότητας  απαλλαγής  µπορεί  να αποδειχθεί  δαπανηρή  σε µεµονωµένες περιπτώσεις . Όσον  
αφορά  τις κοινωνικές  επιπτώσεις , η ανυπαρξία  συνολικών  λύσεων  είναι  πολύ  πιθανό  να έχει 
αντίκτυπο  στις µεσαίες  τάξεις , εφόσον  οι πλούσιοι  ενδέχεται  να διαθέτουν  φορολογικούς  
συµβούλους  που τους βοηθούν  σε θέµατα φορολογικού  σχεδιασ µού, ενώ τα φτωχότερα  
άτοµα δεν έχουν  τις ίδιες πιθανότητες  να κληρονο µήσουν  σε διασυνοριακό  επίπεδο . Οι 
οικονο µικές επιπτώσεις  αυτής  της διπλής  φορολογίας  δεν φαίνεται  προς  το παρόν  να 
επηρεάζουν  σηµαντικό  ποσοστό  πολιτών , αλλά  µπορεί  να θίξουν  σοβαρά  εκείνους  τους 
πολίτες  που κάνουν  χρήση  του δικαιώ µατός τους να αναπτύξουν  διασυνοριακές  
δραστηριότητες .  
Τόσο  η επιλογή  της σύστασης  της Επιτροπής  σχετικά  µε τα µέτρα που πρέπει  να ληφθούν  
από τα κράτη  µέλη όσον  αφορά  τους εθνικούς  µηχανισ µούς απαλλαγής  (Επιλογή  πολιτικής  
Β.2), όσο και η απαλλαγή  από τη διπλή  φορολογία  µε τη σύναψη  διµερών  συµφωνιών  µεταξύ  
των κρατών  µελών  (Επιλογή  πολιτικής  Β.3) θα µπορούσαν  να βοηθήσουν  να µειωθεί  ο 
αριθµός των περιπτώσεων  στις οποίες  οι διασυνοριακές  κληρονο µίες υπόκεινται  σε διπλή  
φορολογία . Αυτό  θα διευκολύνει  την άσκηση  των θεµελιωδών  ελευθεριών . Η επέκταση  του 
επιπέδου  απαλλαγής  από τη διπλή  φορολογία  που είναι  διαθέσι µο για τις διασυνοριακές  
 
EL   
 EL υποθέσεις  φόρου  κληρονο µιάς θα µπορούσε  να συνεπάγεται  τη µείωση  του κόστους  για τους 
φορολογού µενους  και θα µπορούσε  µε την πάροδο  του χρόνου  να αποφέρει  ευεργετικά  οφέλη  
για αυξανό µενο αριθµό φορολογου µένων  οι οποίοι  κάνουν  χρήση  του δικαιώ µατός τους να 
αναπτύξουν  διασυνοριακές  δραστηριότητες .  
Η δεσµευτική  ενωσιακή  νοµοθεσία  που θα εξαναγκάζει  τα κράτη  µέλη είτε να σχεδιάσουν  τα 
φορολογικά  συστή µατα τους µε τέτοιο  τρόπο , ώστε  να αποτρέπεται  το ενδεχό µενο της διπλής  
φορολόγησης , ή θα προβλέπει  την απαλλαγή  από τη διπλή  φορολογία , είναι  πιθανό  να 
οδηγήσει  σε περισσότερο  χειροπιαστά  αποτελέσ µατα από τις προηγού µενες επιλογές .  
Σύγκριση  των επιλογών  πολιτικής  
Για να αξιολογηθούν  οι εναλλακτικές  δυνατότητες  πολιτικής  που θα οδηγήσουν  στην  
κατάργηση  των διακρίσεων  (Επιλογές  πολιτικής  Α), χρησι µοποιήθηκαν  τα ακόλουθα  
κριτήρια : 
Κίνητρο : Κίνητρο  για τα κράτη  µέλη να αλλάξουν  τους κανόνες  που θεσπίζουν  διακρίσεις   
Αποτελεσ µατικότητα : κριτήριο  είναι  η επίτευξη  του στόχου  επιβολής  της νοµοθεσίας  της ΕΕ 
και η ενίσχυση  της βεβαιότητας  όσον  αφορά  το είδος  των διατάξεων  που συνεπάγονται  
διακρίσεις  
Αναλογικότητα : Χωρίς  υπέρβαση , από την άποψη  των µέτρων  που λαµβάνει  η ΕΕ, του 
επιπέδου  που είναι  αναγκαίο  για την επίτευξη  του στόχου  
Αποδοτικότητα : Ο βαθµός στον  οποίο  οι στόχοι  µπορούν  να επιτευχθούν  µε ένα δεδοµένο 
επίπεδο  πόρων /µε το ελάχιστο  δυνατό  κόστος  
Ευελιξία : Ευκολία  προσαρ µογής, ώστε  να αντικατοπτρίζονται  οι αλλαγές  στη νοµολογία  και 
την εθνική  νοµοθεσία  
Στους  παρακάτω  πίνακες  παρέχεται  η σύγκριση  της βαθµολόγησης  των επιλογών  πολιτικής , 
ως αρνητικών , ουδέτερων  ή θετικών . 
Σύγκριση  των επιλογών  πολιτικής  Α  
Κριτήρια  
 A1 – 
υφιστά µενο 
καθεστώς  A2 – 
δηµοσίευση  
της δέσµης 
βασικών  
αρχών  A3 - 
νοµοθεσία
Κίνητρο  για την αλλαγή  του νόµου 
Αποτελεσ µατικότητα  
Αναλογικότητα  
Αποδοτικότητα  0 
0 
+ 
- + 
+ + 
+ + 
+ 
0 
0 
 
EL   
 EL Ευελιξία  α.α. 
 + 0 
Συµπέρασ µα: Η προτι µητέα  επιλογή  είναι  η Επιλογή  πολιτικής  Α.2, ακριβώς  διότι , µε την 
υποστήριξη  των δράσεων  επί παραβάσει  που κινεί  η Επιτροπή , βοηθά  να αντιµετωπιστούν  τα 
τρέχοντα  προβλή µατα φορολογικών  διακρίσεων  µε αποτελεσ µατικό , ευέλικτο  και αποδοτικό  
τρόπο  από άποψη  κόστους . 
Προκει µένου να αξιολογηθούν  οι εναλλακτικές  δυνατότητες  πολιτικής  για τη µείωση  της 
διπλής  φορολογίας  (επιλογές  πολιτικής  B), χρησι µοποιήθηκαν  τα ακόλουθα  κριτήρια : 
Αποτελεσ µατικότητα : κριτήριο  είναι  η επίτευξη  του στόχου  της µείωσης  της διπλής  
φορολογίας  και της κατοχύρωσης  της βεβαιότητας  αναφορικά  µε το σηµείο αυτό  
Αναλογικότητα : Χωρίς  υπέρβαση , από την άποψη  των µέτρων  που λαµβάνει  η ΕΕ/της 
εναρ µόνισης  σε κλίµακα ΕΕ, του επιπέδου  που είναι  αναγκαίο  για την επίτευξη  του 
στόχου   
Αποδοτικότητα , και ιδίως  ευκολία  εφαρ µογής: Ο βαθµός στον  οποίο  µπορούν  να επιτευχθούν  
οι στόχοι  για ένα δεδοµένο επίπεδο  πόρων /µε το ελάχιστο  δυνατό  κόστος , ιδίως  όσον  
αφορά  την ευκολία  εφαρ µογής 
Ευελιξία : όσον  αφορά  το πεδίο  εφαρ µογής, την ευκολία  προσαρ µογής, ώστε  να 
αντικατοπτρίζονται  οι αλλαγές  στη νοµοθεσία  και τις πρακτικές  
Σύγκριση  των επιλογών  πολιτικής  B  
Κριτήρια  B1  
καµία 
αλλαγή  B2 
βελτιω µένη 
µονοµερής 
απαλλαγή  B3.β  
Οι 
συµβάσεις  
για το φόρο  
κληρονο µίας 
βασίζονται  
στο 
υπόδειγ µα 
της ΕΕ B3.γ 
Συµβάσεις  
φορολογίας  
εισοδή µατος 
µε διατάξεις  
περί 
κληρονο µίαςB6.β 
∆εσµευτικοί  
κοινοί  
ορισµοί και 
βάση  B6.γ 
∆εσµευτική  
απαλλαγή  
και 
επιπλεόν  
επίλυση  
των 
διαφορών  B6.δ
B6.β 
+ 
B6.γ 
 
EL   
 EL Αποτελεσ µατικότητα  
Αναλογικότητα  
Αποδοτικότητα / 
ευκολία  εφαρ µογής 
Ευελιξία  - 
0 0 
α.α. + 
+ 
++ 
++ + 
+ 
-- 
- + 
+ 
-- 
- ++ 
- - - - 
- - ++ 
- - 
- 
 ++ 
- - - - 
- - 
Συµπέρασ µα: Η προτι µητέα  επιλογή  είναι  η επιλογή  πολιτικής  B.2 , δεδοµένου ότι 
αποτελεί  µέθοδο  αποτελεσ µατική  και βεβαίως  αναλογική  για την αντιµετώπιση  της διπλής  
φορολογίας . Οι άλλες  επιλογές  θα ήταν  πολύ  λιγότερο  αποδοτικές  από άποψη  κόστους  και 
περισσότερο  χρονοβόρες , ενώ τίθεται  υπό σοβαρή  αµφισβήτηση  και η πολιτική  σκοπι µότητα  
τους. Η επιλογή  B.6.γ αποτελεί  την επιλογή  που θα µπορούσε  να εξεταστεί  σε κάποια  
µεταγενέστερη  χρονική  στιγµή, εφόσον  αυτό  κρίνεται  αναγκαίο , υπό το πρίσµα της 
επανεξέτασης  της εφαρ µογής της επιλογής  Β.2. Η προτί µηση για την επιλογή  Β.2 σε 
σύγκριση  µε τις επιλογές  B3.β και B3.γ, που αµφότερες  αφορούν  λύσεις  µέσω της ανάληψης  
διµερών  δράσεων  από τα κράτη  µέλη, στηρίζεται  επίσης  στο γεγονός  ότι τα κράτη  µέλη δεν 
φαίνεται  να δίνουν  προτεραιότητα  στη σύναψη  ή την αναθεώρηση  των συµβάσεων  διπλής  
φορολογίας  επί των κληρονο µιών. 
Η προτι µητέα  επιλογή  
Η προτι µητέα επιλογή , η οποία  αποτελεί  συνδυασ µό των επιλογών  πολιτικής  A.2 και B.2, 
είναι , εν συντο µία η εξής:  
Οι αρχές  που απορρέουν  από τη νοµολογία  για τους φόρους  κληρονο µίας οι οποίες  πρέπει  να 
διέπουν  τον σχεδιασ µό των συστη µάτων  φόρου  κληρονο µιάς θα µπορούσαν  να 
συγκεντρωθούν  σε ενιαίο  έγγραφο  που θα δηµοσιευθεί . Η βασική  ιδέα είναι  να αποκτήσουν  
οι πολίτες  της ΕΕ µεγαλύτερη  επίγνωση  σχετικά  µε τους κανόνες  που οφείλουν  να τηρούν  τα 
κράτη  µέλη κατά  τη φορολόγηση  των διασυνοριακών  κληρονο µιών. Το έγγραφο  θα 
µπορούσε  επίσης  να βοηθήσει  τα κράτη  µέλη να εναρ µονίσουν  τους κανόνες  τους για τη 
φορολογία  των κληρονο µιών µε το δίκαιο  της ΕΕ. Στο έγγραφο  θα περιγράφεται  για 
παράδειγ µα το είδος  των κανόνων  που το ∆ικαστήριο  έχει προσδιορίσει  ότι συνιστούν  
παραβιάσεις  των θεµελιωδών  ελευθεριών .  
Επιπλέον , η Επιτροπή  θα µπορούσε  να εκδώσει  σύσταση  (βάσει  του άρθρου  292 της ΣΛΕΕ ) 
για τον προσδιορισ µό των στοιχείων  που θα οδηγήσουν  σε κατάργηση  της διπλής  φορολογίας  
µε ολοκληρω µένο τρόπο , χωρίς  να απαιτείται  από τα κράτη  µέλη να αλλάξουν  τους 
ουσιαστικούς  τος κανόνες  που διέπουν  τη φορολογία  κληρονο µίας. Θα διατύπωνε  τη 
σύσταση  τα κράτη  µέλη να επιφέρουν  αλλαγές  στους  µηχανισ µούς εσωτερικού  δικαίου  τους 
για την απαλλαγή  από τη διπλή  φορολογία  σε αυτή  τη βάση . Ο απώτερος  στόχος  θα 
µπορούσε  να είναι  να εξασφαλιστεί  ότι η συνολική  φορολογική  επιβάρυνση  για µια 
διασυνοριακή  κληρονο µιά δεν θα είναι  υψηλότερη  από ό, τι ισχύει  για την περίπτωση  µε 
βάση  το εσωτερικό  δίκαιο , φροντίζοντας  να λειτουργήσουν  καλύτερα  οι ήδη υφιστά µενες 
ρυθµίσεις  για τη µονοµερή απαλλαγή .  
Παρακολούθηση  και αξιολόγηση  
 
EL   
 EL Η Επιτροπή  θα µπορούσε  να εκπονήσει  τακτικές  εκθέσεις  αξιολόγησης  δίνοντας  ιδιαίτερη  
έµφαση  σε στοιχεία  για τη διασυνοριακή  µετανάστευση · για το ιδιοκτησιακό  καθεστώς  των 
διασυνοριακών  περιουσιακών  στοιχείων  (συµπεριλα µβανο µένων  των χρηµατοοικονο µικών  
περιουσιακών  στοιχείων  και της ακίνητης  περιουσίας )· για τους εθνικούς  συντελεστές  φόρου  
κληρονο µίας καθώς  και για τις τροποποιήσεις  του εσωτερικού  δικαίου  των κρατών  µελών  για 
την κατάργηση  των διακρίσεων  και τη µείωση  της διπλής  φορολογίας · για την πορεία  
εξέλιξης  των διµερών  συµφωνιών · και για τις σχετικές  δικαστικές  υποθέσεις . 
∆εν θίγεται  φυσικά  το δικαίω µα της Επιτροπής  να υποβάλει  νοµοθετική  πρόταση  στο µέλλον , 
εάν το κρίνει  σκόπι µο.