Κρατική ενίσχυση - Ηνωμένο Βασίλειο

Ενίσχυση C 72/03 (ex N 134/03) - Invest Northern Ireland Venture 2003

Πρόσκληση για υποβολή παρατηρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

(2004/C 33/02)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Με επιστολή της 26ης Νοεμβρίου 2003 που αναδημοσιεύεται στην αυθεντική γλώσσα του κειμένου της επιστολής στις σελίδες που ακολουθούν την παρούσα περίληψη, η Επιτροπή κοινοποίησε στο Ηνωμένο Βασίλειο την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την προαναφερθείσα ενίσχυση.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους μέσα σε ένα μήνα από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας περίληψης και της επιστολής που ακολουθεί, στην ακόλουθη διεύθυνση: European Commission Directorate-General for Competition

State Aid Greffe

B - 1049 Brussels Φαξ (32-2) 296 12 42.

Οι παρατηρήσεις αυτές θα κοινοποιηθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το απόρρητο της ταυτότητας του ενδιαφερόμενου μέρους που υποβάλει τις παρατηρήσεις μπορεί να ζητηθεί γραπτώς, με μνεία των σχετικών λόγων.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Με επιστολή της 20ής Μαρτίου 2003, που πρωτοκολλήθηκε στην Επιτροπή στις 26 Μαρτίου 2003, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου κοινοποίησαν, σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, το μέτρο "Invest NI Venture 2003". Με τις επιστολές D/53203 και D/55504 με ημερομηνία 15ης Μαΐου 2003 και 29ης Αυγούστου 2003, η Επιτροπή ζήτησε επιπρόσθετες πληροφορίες σχετικά με το ως άνω μέτρο. Οι πληροφορίες αυτές διαβιβάστηκαν από τις αρχές του ΗΒ με τις επιστολές της 24ης Ιουνίου 2003 και της 30ής Σεπτεμβρίου 2003, που πρωτοκολλήθηκαν στην Επιτροπή την 1η Ιουλίου 2003 και την 1η Οκτωβρίου 2003.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ

Σκοπός του μέτρου είναι η αντιμετώπιση των ελλιπών προβλέψεων σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου στη Βόρεια Ιρλανδία, χάρη στη δημιουργία ενός νέου ταμείου κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου το οποίο θα παρέχει επιχειρηματικά κεφάλαια σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στη Βόρεια Ιρλανδία. Το ταμείο Invest Northern Ireland Venture 2003 (επενδυτική πρωτοβουλία του 2003 για τη Βόρεια Ιρλανδία - στη συνέχεια του παρόντος κειμένου αποκαλούμενο "το ταμείο") σκοπεύει να απαντά στα ιδιαίτερα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ της Βόρειας Ιρλανδίας όσον αφορά τη συγκέντρωση χρημάτων.

Σύμφωνα με τις έρευνες αγοράς που έχουν εκπονηθεί από τις αρχές του ΗΒ, η αγορά κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου στη Βόρεια Ιρλανδία παρουσιάζει σημαντική καθυστέρηση σε σύγκριση με τις υπόλοιπες περιφέρειες του ΗΒ. Σύμφωνα με τις αρχές του ΗΒ, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Βόρεια Ιρλανδία είναι γεωγραφικά αποκομμένη από το υπόλοιπο μέρος του ΗΒ, καθώς επίσης και στις μακροχρόνιες επιπτώσεις της εμφύλιας διαμάχης. Κατά συνέπεια, οι αρχές του ΗΒ υποστηρίζουν ότι, λόγω των χαρακτηριστικών ιδιαιτεροτήτων της αγοράς κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου της Βόρειας Ιρλανδίας, το έλλειμμα αυτής της αγοράς ανέρχεται στο ισοδύναμο επενδύσεων κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου 1,5 εκατ. GBP (2,1 εκατ. ευρώ).

Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι, το 2003, η Επιτροπή ενέκρινε το καθεστώς "Κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και ταμείο δανειοδότησης υπέρ μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων"(1), καθεστώς το οποίο κάλυπτε όλες τις περιφέρειες του ΗΒ, συμπεριλαμβανομένης της Βόρειας Ιρλανδίας. Το καθεστώς αυτό ρυθμίζει τη δημιουργία αμοιβαίων κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου με ειδίκευση στη συμμετοχή στα μετοχικά κεφάλαια ΜΜΕ σε όλο το ΗΒ. Στην απόφαση αυτή, η δυνατότητα κρατικής παροχής κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου ως ενισχύσεις που παρέχονται σε περιοχές κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) [η Βόρεια Ιρλανδία είναι περιοχή κατά την έννοια του άρθρου 87 παραγραφος 3 στοιχείο γ)] περιορίζεται σε 750000 ευρώ σε μία μοναδική δόση. Δεδομένων των εξαιρετικών προβλημάτων τα οποία αντιμετωπίζει η περιφέρεια της Βόρειας Ιρλανδίας, οι αρχές του ΗΒ - μέσω του παρόντος καθεστώτος - σκοπεύουν να παράσχουν στις ΜΜΕ μετοχικά κεφάλαια ύψους 1500000 GBP (2,1 εκατ. ευρώ) σε μία μοναδική δόση. Όλες οι άλλες διατάξεις του παρόντος καθεστώτος τηρούν τους όρους που προβλέπονται στην απόφαση της Επιτροπής για "Κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και ταμείο δανειοδότησης υπέρ μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων".

ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ

Η Επιτροπή εκτιμά, επί του παρόντος σταδίου της διαδικασίας, ότι το εν λόγω μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παρ. 1 της συνθήκης ΕΚ.

Στο επίπεδο των επενδυτών, η Επιτροπή εκτιμά ότι υφίσταται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παρ. 1 της συνθήκης ΕΚ. Η συμμετοχή κρατικών πόρων αποδεικνύεται από το γεγονός ότι οι αρχές του ΗΒ θα καλύψουν το 50 % κατ' ανώτατο όριο του ταμείου. Οι ιδιωτικοί επενδυτές, που μπορεί να είναι επιχειρήσεις κατά την έννοια της συνθήκης ΕΚ, έχουν το πλεονέκτημα ότι το μέτρο τους επιτρέπει να συμμετάσχουν στο μετοχικό κεφάλαιο μιας επιχείρησης ή ενός ομίλου επιχειρήσεων υπό όρους ευνοϊκότερους σε σύγκριση με τους δημόσιους επενδυτές. Παρόλο που κανένα πρόσωπο ή οργανισμός δεν αποκλείονται από τη δυνατότητα επένδυσης σ' αυτά τα κεφάλαια, το περιορισμένο μέγεθος αυτών των κεφαλαίων δεν εγγυάται ότι όλες οι δυνητικές επενδύσεις θα γίνουν αποδεκτές και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή εκτιμά ότι υφίσταται επιλεκτικότητα. Τέλος, το εν λόγω καθεστώς επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, δεδομένου ότι οι επενδύσεις κεφαλαίου αποτελούν δραστηριότητα η οποία είναι αντικείμενο σημαντικών συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών.

Στο επίπεδο του ταμείου, η Επιτροπή εν γένει έχει την τάση να πιστεύει ότι ένα ταμείο αποτελεί μέσο για τη μεταφορά των ενισχύσεων στους επενδυτές ή/και τις επιχειρήσεις στις οποίες πραγματοποιείται η επένδυση, και ότι δεν είναι αυτό καθεαυτό δικαιούχος επένδυσης. Εντούτοις, σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως όταν πρόκειται για μέτρα τα οποία συνεπάγονται μεταφορές υπέρ υφισταμένων ταμείων στα οποία συμμετέχουν πολυάριθμοι και διάφοροι επενδυτές, το ταμείο ενδέχεται να έχει χαρακτήρα ανεξάρτητης επιχείρησης. Σύμφωνα με το παρόν καθεστώς, θα πρόκειται για νεοσυσταθέν ταμείο το οποίο θα λειτουργεί ως ετερόρρυθμη εταιρεία. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν εκτιμά ότι το ταμείο αυτό αποτελεί ξεχωριστό δικαιούχο της ενίσχυσης. Αυτή η εκτίμηση είναι σύμφωνη με τις αποφάσεις της Επιτροπής στην περίπτωση της κρατικής ενίσχυσης "Viridian Growth Fund"(2), "Coalfields Enterprise Fund"(3) και "Community Development Venture Fund"(4).

Στο επίπεδο των επιχειρήσεων στις οποίες πραγματοποιείται η επένδυση, η Επιτροπή εκτιμά ότι υφίσταται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 ΕΚ. Αυτές καθεαυτές οι αρχές του ΗΒ, θεωρούν ότι δεν θα μπορούσαν να διατεθούν επιχειρηματικά κεφάλαια σε ΜΜΕ με αυτούς τους όρους αν δεν υπήρχε το εν λόγω καθεστώς. Ο εκπεφρασμένος στόχος τους καθεστώτος είναι η επέκταση της δυνατότητας πρόσβασης στο επιχειρηματικό κεφάλαιο στις ΜΜΕ της Βόρειας Ιρλανδίας και, ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι το εν λόγω καθεστώς είναι επιλεκτικό.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ

Το ΗΒ πληροί τις διαδικαστικές απαιτήσεις του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, έχοντας κοινοποιήσει το ως άνω καθεστώς ενίσχυσης προτού το θέσει σε ισχύ.

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

Αποδείξεις όσον αφορά τις ελλείψεις της αγοράς

Στο σημείο VI.5 της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις και τα επιχειρηματικά κεφάλαια, ορίζεται ότι η Επιτροπή θα απαιτεί αποδείξεις των ελλείψεων της αγοράς προτού εγκρίνει μέτρα επιχειρηματικών κεφαλαίων. Εντούτοις, ενδέχεται να είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί ότι όντως υφίστανται ελλείψεις της αγοράς, αν κάθε δόση χρηματοδότησης μιας επιχείρησης μέσω μέτρων επιχειρηματικού κεφαλαίου που χρηματοδοτούνται καθ' ολοκληρία ή εν μέρει από κρατικές ενισχύσεις, περιλαμβάνει 750000 ευρώ κατ' ανώτατο όριο για περιοχές επιλέξιμες για ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Βόρεια Ιρλανδία έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή που πληροί εξαιρετικά τα κριτήρια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ), επί τη βάσει της υποσημείωσης 44 των "κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τις ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση των προβληματικών επιχειρήσεων"(5) στον χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων 2000-2006 για το Ηνωμένο Βασίλειο(6), και έχοντας υπόψη ότι οι αρχές του ΗΒ σκοπεύουν να χορηγήσουν δόσεις επενδυτικών ενισχύσεων ύψους 1,5 εκατ. GBP (2,1 εκατ. ευρώ), η Επιτροπή εκτιμά ότι δεν είναι βέβαιο ότι υφίστανται ελλείψεις αγοράς. Δεδομένου ότι το προβλεπόμενο ποσό των δόσεων για επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου σε ΜΜΕ δυνάμει του παρόντος καθεστώτος, υπερβαίνει σημαντικά τα όρια που προβλέπονται στην προαναφερόμενη ανακοίνωση, η Επιτροπή θα απαιτήσει την προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων όσον αφορά τις ελλείψεις της αγοράς. Σε περίπτωση που θα αναγνωριστούν αυτές οι ελλείψεις της αγοράς, η Επιτροπή θα κρίνει ότι το εν λόγω μέτρο συμβιβάζεται σύμφωνα με τα κριτήρια (θετικά και αρνητικά στοιχεία) της εκτίμησης συμβατότητας μέτρων επιχειρηματικού κεφαλαίου που υποβάλλονται σύμφωνα με το σημείο VIII της ως άνω ανακοίνωσης.

Προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων όσον αφορά τις ελλείψεις της αγοράς

Για να αποδείξουν την ύπαρξη ελλείψεων της αγοράς, οι αρχές του ΗΒ υπέβαλαν τη μελέτη "Ελλείψεις της αγοράς όσον αφορά τον εφοδιασμό κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου στη Βόρεια Ιρλανδία για τις ΜΜΕ" από τον Οκτώβριο 2002. Το σημαντικότερο πόρισμα αυτής της μελέτης είναι ότι υφίσταται έλλειψη όσον αφορά τον εφοδιασμό κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου στη Βόρεια Ιρλανδία για τις ΜΜΕ οικονομικού μεγέθους μεταξύ 250000 GBP (357000 ευρώ) και 1,5 εκατ. GBP (2,1 εκατ. ευρώ). Από τη μελέτη αυτή προκύπτει επίσης ότι, παρόλο που παρόμοια έλλειψη αγοράς υφίσταται επίσης και σε άλλες περιφερειακές οικονομίες, είναι εντονότερη στη Βόρεια Ιρλανδία, για τους ακόλουθους λόγους:

- Απομακρυσμένος χαρακτήρας της Βόρειας Ιρλανδίας: Οι επενδυτές κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου που είναι εγκατεστημένοι στο ΗΒ επηρεάζονται από το κόστος και το χρονικό διάστημα που χρειάζονται για να φθάσουν στη Βόρεια Ιρλανδία από τη Μεγάλη Βρετανία. Αυτό έχει σημασία όλως ιδιαιτέρως για τα μικρά χρηματικά ποσά για τα οποία είναι συχνά δύσκολο να πραγματοποιηθούν οι κατάλληλες επιστροφές. Επίσης, πρόκειται για διεθνή σύνορα και για το γεγονός ότι τα συναλλαγματικά ζητήματα μεταξύ του βορείου και του νοτίου τμήματος της Ιρλανδίας έχουν, κατά το παρελθόν, δυσχεράνει τις διασυνοριακές εμπορικές δραστηριότητες. Επιπλέον, πολλά κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας περιλαμβάνουν στο καταστατικό τους απαγόρευση άσκησης δραστηριοτήτων βορείως των συνόρων.

- Κληρονομιά εμφύλιας διαμάχης: Η στάση των επενδυτών ως προς τη Βόρεια Ιρλανδία συνδέεται στενά με την κατάσταση που επικρατεί εκεί όσον αφορά την εμφύλια διαμάχη. Θα χρειαστούν πολλά χρόνια προτού αλλάξει αυτή η εικόνα της Βόρειας Ιρλανδίας.

- Άλλοι "μόνιμοι" παράγοντες είναι: το μέγεθος της αγοράς της Βόρειας Ιρλανδίας και η απόστασή της από τα κυριότερα χρηματοοικονομικά κέντρα.

Η μελέτη συμπεραίνει ότι, εκτός από ορισμένες μεγάλες επενδύσεις, η Βόρεια Ιρλανδία δεν μπορεί να βασίζεται στις επενδύσεις κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου από εξωτερικά κεφάλαια. Κατά συνέπεια, συνιστά τοπική παροχή κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου, έτσι ώστε να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των μικρότερων επενδύσεων ύψους ως 1,5 εκατ. GBP (2,1 εκατ. ευρώ). Η μελέτη προβλέπει ότι τα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου τα οποία λειτουργούν σ' αυτό το φάσμα μεγέθους θα εξακολουθήσουν να είναι βιώσιμα, μόνο εφόσον θα εξακολουθήσει η κρατική στήριξη. Συμπεραίνει, τέλος, ότι οι μόνιμοι παράγοντες του απομακρυσμένου χαρακτήρα και του μικρού μεγέθους της αγοράς δημιουργούν μακροπρόθεσμες συνθήκες οι οποίες είναι πιθανόν ότι ποτέ δεν θα προσφέρουν επαρκείς επιστροφές για τον ιδιωτικό τομέα χωρίς στήριξη από τον δημόσιο τομέα.

Η Επιτροπή, μετά από μια πρώτη προκαταρκτική αξιολόγηση του μέτρου, έχει αμφιβολίες για το κατά πόσον τα ως άνω επιχειρήματα μπορούν να αιτιολογήσουν επαρκώς τη χορήγηση δόσεων επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων κατά πολύ μεγαλύτερων από τα κατώφλια που προβλέπονται στην προαναφερόμενη ανακοίνωση. Οι αμφιβολίες της Επιτροπής αφορούν τη σημασία των εικαζόμενων φραγμών που οφείλονται στην απόσταση και στα σύνορα. Η Επιτροπή πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να αναλυθεί σε μεγαλύτερο βάθος αυτό το πολύπλοκο ζήτημα. Η Επιτροπή επιθυμεί να συλλέξει πληροφορίες από άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, ιδίως από δυνητικούς χορηγούς επιχειρηματικών κεφαλαίων σε ΜΜΕ στη Βόρεια Ιρλανδία. Προς αυτόν τον σκοπό, η Επιτροπή οφείλει, για νομικούς λόγους, να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ. Μόνο με τη βοήθεια αυτών των παρατηρήσεων η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει κατά πόσον η εν λόγω ενίσχυση είναι αναγκαία και δεν επηρεάζει αρνητικά τους όρους των συναλλαγών σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

"The Commission wishes to inform the United Kingdom that, having examined the information supplied by your authorities on the aid measure referred to above, it has decided to initiate the procedure laid down in Article 88(2) of the EC Treaty.

1. PROCEDURE

By letter dated 20 March 2003 registered at the Commission on 26 March 2003, the United Kingdom authorities notified, pursuant to Article 88(3) of the EC Treaty, the Invest NI Venture 2003. By letters D/53203 and D/55504 dated 15 May 2003 and 29 August 2003, the Commission requested additional information concerning the abovementioned measure. This information was submitted by the United Kingdom authorities by letters dated 24 June 2003 and 30 September 2003 registered at the Commission at 1 July 2003 and 1 October 2003.

2. DESCRIPTION OF THE AID MEASURE

2.1. Objective of the scheme

The measure intends to address the gap in venture capital provision in Northern Ireland by establishing a new venture capital fund to provide risk capital to small and medium-sized enterprises in Northern Ireland. The Invest Northern Ireland Venture 2003 fund (hereafter referred to as the fund) intends to address the particular difficulties encountered by SMEs in Northern Ireland in raising finance.

Market studies provided by the United Kingdom authorities claim that the venture capital market in Northern Ireland lags considerably behind when compared to other regions of the United Kingdom. According to the United Kingdom authorities, this is attributed to the fact that Northern Ireland is physically detached from the rest of the United Kingdom and to the long lasting impact of civil unrest. The United Kingdom authorities therefore argue that, due to the unique particularities of the venture capital market in Northern Ireland, market failure in Northern Ireland extends to venture capital investments of up to GBP 1,5 million (EUR 2,1 million).

It is important to note that in 2003 the Commission approved the Small and Medium Enterprise Venture Capital and Loan Fund(7), an umbrella scheme for all United Kingdom regions including Northern Ireland. This scheme regulates the setting-up of venture capital funds specialising in equity investments in SMEs across the United Kingdom. In this decision, State aided venture capital for Article 87(3)(c) assisted areas (Northern Ireland is 87(3)(c) region) is restricted to EUR 750000 in a single tranche. Given the exceptional problems facing the region of Northern Ireland, the United Kingdom authorities - by means of the present scheme - intend to provide SMEs with equity investment of up to GBP 1500000 (EUR 2,1 million) in a single tranche. All other provisions of the present scheme respect the conditions laid down in the Commission's decision on the Small and Medium Enterprise Venture Capital and Loan Fund.

2.2. Legal basis of the scheme

The legal basis of the scheme is Article 7 of the Industrial Development (Northern Ireland) Order 1982.

2.3. Beneficiaries of the scheme

The scheme is exclusively aimed at small and medium-sized enterprises(8) in the manufacturing and tradable services sectors in Northern Ireland. Firms in difficulty as defined by the Community guidelines on State aid for rescuing and restructuring firms in difficulty(9) are excluded from investment. The fund will not invest in sensitive sectors under state aid restrictions nor to sectors to which the Commission Communication on State aid and risk capital(10) does not apply.

2.4. Administration of the scheme

The Department of Enterprise Trade and Investment, Northern Ireland Office will have statutory responsibility, through its non-departmental body, Invest NI. The scheme will be administered by the fund manager Crescent Capital NI Limited.

2.5. Funding of the scheme

The United Kingdom authorities propose to establish a venture capital fund with a volume of up to GBP 20 million (approximately EUR 28 million). The fund will be created as new fund. Funding may include a contribution from the European Investment Fund EIF. Under no circumstances will the public contribution to the fund exceed 50 %.

2.6. Duration of the scheme

The fund will be set up as a ten-year limited partnership. The United Kingdom authorities intend to make commitments to the fund until 31 December 2008. There will follow a period of up to five years during which funds will be managed with the aim of successfully exiting the investment in the SMEs. The United Kingdom authorities have undertaken to comply with the relevant State aid provisions and structural funds regulations applicable at any point in time during the overall duration of the scheme.

2.7. Selection of investors under the scheme

The fund manager will select private sector investors on competitive terms. The fund manager will give private investors notice of the opportunity to invest through a private placement memorandum that will be publicly circulated. Potential private investors will be invited to offer for investment in the funds, thereby stating any required subordination of public sector funding in order to invest. The decision will therefore ensure maximum private sector investment for the minimum possible public subordination. Government contribution to the fund will never exceed 50 % of the total volume of the fund.

2.8. Investment decisions

A supervisory board will be formed to represent the interests of all investors as well as to oversee the work of the fund managers. Public and private investors will be represented in the supervisory board and will jointly set the criteria for investment to be followed by the fund managers. Any change to these criteria has to be agreed upon by all investors in the funds. Investments will only be made in companies that are economically viable as demonstrated by robust business plans and will always be made upon a commercial assessment (due diligence).

2.9. Aid instruments under the scheme

The funds will provide investment in the form of equity. Investments will be made in the ordinary share capital of the targeted SMEs.

2.10. Size of investment in target companies under the scheme

The United Kingdom authorities claim that in Northern Ireland, market failure for the provision of venture capital market extends to venture capital investments of up to GBP 1,5 million (EUR 2,1 million). Consequently, the amount of aid given to any one target company will be limited to between GBP 250000 (EUR 357000) and GBP 1,5 million (EUR 2,1 million) in a single tranche.

The United Kingdom authorities will deliver a report on the activities of the Fund on an annual basis containing the information specified in the Commission's instructions on standardised reports.

2.11. Selection of fund managers under the scheme

The fund manager will be selected through a competitive bidding procedure including advertising in the Official Journal of the European Union. The selection will be based upon the relevant experience of establishing and running venture capital funds, proven track record of fund raising, selection of investments and generation of a commercial return on equity, the reputation of the fund managers, as well as the capacity to provide management support to the target SMEs.

2.12. Remuneration of fund managers under the scheme

The remuneration structure of the fund manager will be in line with the remuneration of private sector driven venture capital managers. The fund manager's remuneration will be linked to the performance of the fund.

2.13. Cumulation of aid under the scheme

The United Kingdom authorities have committed themselves to avoid cumulation of aid measures to a single enterprise.

3. ASSESSMENT OF THE SCHEME

In accordance with Article 6(1) of Council Regulation 659/1999 of 22 March 1999, the decision to initiate proceedings shall summarise the relevant issues of fact and law, shall include a preliminary assessment from the Commission as to the aid character of the proposed measure, and shall set out the doubts as to its compatibility with the common market.

3.1. Legality

By notifying the scheme, the United Kingdom authorities respected their obligations under Article 88(3) of the EC Treaty.

3.2. Existence of State aid

The Commission considers, at this stage of the procedure, that the measure constitutes State aid within the meaning of Article 87(1) of the EC Treaty. According to the provisions of the Commission Communication on State aid and risk capital (hereafter referred to as SARC)(11), the assessment of the presence of State aid must consider the possibility that a measure may confer aid on at least three different levels:

- aid to investors,

- aid to any fund or other vehicle through which the measure operates,

- aid to the companies invested in.

At the level of investors, the Commission considers that there is State aid within the meaning of Article 87(1) of the EC Treaty. The involvement of State resources is demonstrated by the fact that the United Kingdom authorities will provide up to a maximum of 50 % of the capital of the fund. Private investors, who may well be undertakings within the meaning of the EC Treaty, receive an advantage as the measure allows them to participate in the equity of a company or set of companies on terms more favourable than public investors. Even though no person or organisation is debarred from investing in the funds, the limited size of the funds will not safeguard that all potential investment will be accepted and the Commission therefore considers that there is selectivity. Finally, the scheme affects trade between Member States, as investment in capital is an activity that is the subject of considerable trade between Member States.

At the level of the fund, the Commission in general tends to the view that a fund is a vehicle for the transfer of aid to investors and/or enterprises invested in, rather than being an aid beneficiary itself. However, in certain cases, notably measures involving transfers in favour of existing funds with numerous and diverse investors, the fund may have the character of an independent enterprise. Under the present scheme, the fund will be newly set up and operate as a limited partnership. The Commission therefore does not consider the fund to be a separate aid beneficiary. This principle is in line with the Commission decisions on the Viridian Growth Fund(12), the Coalfields Enterprise Fund(13) and the Community Development Venture Fund(14).

At the level of the companies invested in, the Commission considers that there is State aid within the meaning of Article 87(1) of the EC Treaty. The United Kingdom authorities themselves consider that risk capital would not be available to SMEs at these terms without the scheme. The stated objective of the scheme is to extend the opportunity to access risk capital to SMEs in Northern Ireland and the scheme is therefore considered to be selective.

3.3. Preliminary assessment of conformity of the measure

3.3.1. Evidence of market failure

Point VI.5 of the SARC stipulates that the Commission will require evidence of market failure for risk capital measures. It may however be prepared to accept the case for market failure when each tranche of finance for an enterprise from risk capital measures which are wholly or partially financed through State aid will contain a maximum of EUR 750000 in regions qualifying for assistance under Article 87(3)(c) of the EC Treaty. Taking into account that Northern Ireland has been classified as exceptional Article 87(3)(c) region based on footnote 44 of the Guidelines on national regional aid(15)in the Regional Aid Map 2000-2006 for the United Kingdom(16), and bearing in mind that the United Kingdom authorities intend to grant tranches of investment aid of up to GBP 1,5 million (EUR 2,1 million), the Commission considers that the existence of market failure cannot be taken for granted. As the intended tranche size for risk capital investments in SMEs under the present scheme significantly exceeds the thresholds outlined under the SARC, the Commission would demand provision of evidence of market failure. Once market failure is recognised, it will then go on to assess the compatibility of the measure according to the criteria (positive and negative elements) for assessing the compatibility of risk capital measures presented under point VIII of the SARC.

3.3.2. Provision of evidence of market failure

In order to demonstrate the existence of market failure, the United Kingdom authorities submitted the study 'Market Failure in the Supply of Venture Capital Funds for SMEs in Northern Ireland' from October 2002. The key finding of that study is that there exists a gap in the provision of venture capital in Northern Ireland for SMEs in the deal size range of GBP 250000 (EUR 357000) to GBP 1,5 million (EUR 2,1 million). The study also finds that whilst such a market failure also exists in other regional economies, it is more pronounced in Northern Ireland because of the following reasons:

- Peripherality of Northern Ireland: United Kingdom based venture capitalists are influenced by the cost and time taken to reach Northern Ireland from Great Britain. This is particularly relevant to small deals for which it is often difficult to make adequate returns. Moreover, there is an international border and foreign exchange issues between the North and South of Ireland that have historically dampened cross border business activities. In addition, many venture capital funds from the Republic of Ireland are actually precluded in their constitution from operating north of the border.

- Legacy of civil unrest: The attitude of investors to Northern Ireland is closely aligned to the level of civil unrest in Northern Ireland. It will take many years before perceptions of Northern Ireland change.

- Other 'continuing' factors include the size of the Northern Ireland market and its distance from the main financial centres.

The study goes on to conclude that with the exception of a few larger deals, Northern Ireland cannot rely on venture capital investment from outside funds. A local supply of venture capital is thus recommended to meet the needs of smaller investments of up to GBP 1,5 million (EUR 2,1 million). The study expects that venture capital funds operating in this deal size range will continue to be viable only with continued government support. It then concludes that the permanent factors of peripherality and small market size create long term conditions that are never likely to offer sufficient returns for the private sector without underpinning by the public sector.

The Commission, after a first preliminary assessment of the measure, has doubts if the arguments presented above can sufficiently justify the granting of risk capital investment tranches considerably higher than the thresholds foreseen by the SARC. The Commission's doubts concern the importance of the alleged barrier due to distance and border. The Commission is of the opinion that a more thorough analysis of this complex question is necessary. The Commission wishes to collect information from other interested parties, notably from potential providers of risk capital to SMEs in Northern Ireland. To do so, the Commission must, for legal reasons, open the procedure provided for in Article 88(2) of the EC Treaty. It is only with the help of such observations that the Commission can decide whether such aid is necessary and does not adversely affect trading conditions to an extent contrary to the common interest.

4. DECISION

In the light of the foregoing considerations, the Commission, acting under the procedure laid down in Article 88(2) of the EC Treaty, requests the United Kingdom to submit its comments and to provide all such information as may help to assess the aid scheme, within one month of the date of receipt of this letter.

The Commission wishes to remind the United Kingdom that Article 88(3) of the EC Treaty has suspensory effect, and would draw your attention to Article 14 of Council Regulation (EC) No 659/1999, which provides that all unlawful aid may be recovered from the recipients.

The Commission warns the United Kingdom that it will inform interested parties by publishing this letter and a meaningful summary of it in the Official Journal of the European Union. It will also inform interested parties in the EFTA countries which are signatories to the EEA Agreement, by publication of a notice in the EEA Supplement to the Official Journal of the European Union and will inform the EFTA Surveillance Authority by sending a copy of this letter. All such interested parties will be invited to submit their comments within one month of the date of such publication."

(1) Κρατική ενίσχυση N 620/2002 - Ηνωμένο Βασίλειο: "Κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και ταμείο δανειοδότησης υπέρ μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων". Απόφαση της Επιτροπής της 4ης Φεβρουαρίου 2003 (C/2003/97).

(2) Κρατική ενίσχυση C 46/2000.

(3) Κρατική ενίσχυση N 722/2000.

(4) Κρατική ενίσχυση N 606/01.

(5) ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 9.

(6) Απόφαση της Επιτροπής της 26ης Ιουλίου 2000 (ΕΕ C 272/2000).

(7) State aid N 620/2002 - United Kingdom: Small and Medium Enterprises Venture Capital and Loan Fund. Commission decision of 4 February 2003 (C/2003/97).

(8) The definition of small and medium-sized enterprises applied by the United Kingdom authorities for the purposes of the scheme is always in line with the definition given in Annex I to Commission Regulation No 70/2001 on the application of Articles 87 and 88 of the EC Treaty to State aid to small and medium-sized enterprises (OJ L 10, 13.1.2001, p. 33).

(9) OJ C 288, 9.10.1999, p. 2.

(10) OJ C 235, 21.8.2001, p. 3.

(11) OJ C 235, 21.8.2001, p. 3.

(12) State aid C 46/2000.

(13) State aid N 722/2000.

(14) State aid N 606/2001.

(15) OJ C 74, 10.3.1998, pp. 9-31.

(16) Commission decision of 26 July 2000 (OJ C 272/2000).