30. 1.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 23/25 
ταρκτικές εργασίες» με τις λέξεις «προκαταρκτικές μελέ­
τες», για να διασαφηνιστεί καλύτερα το νόημα της περί­
πτωσης αυτής. 
2.4. Η ΟΚΕ διερωτάται κατά πόσο είναι σκόπιμη η 
σύσταση μιας επιτροπής που να αποτελείται από εκπρο­
σώπους των κρατών μελών. Με τη διαδικασία αυτή, που 
προβλέπεται και σε άλλους κοινοτικούς κανονισμούς, 
υπάρχει κίνδυνος να παραταθεί ο χρόνος της λήψης απο­
φάσεων. Μήπως δεν είναι σκόπιμη τη στιγμή που κάθε 
χρόνο ο κοινοτικός προϋπολογισμός θα πρέπει να προ­
βλέπει ετήσια ποσά μη υποχρεωτικών δαπανών, σαν αυτά 
που προβλέπονται στα δύο δημοσιονομικά δελτία; 
2.5. Η ΟΚΕ διερωτάται, επίσης, κατά πόσο είναι σκό­
πιμη μια τετραετής προθεσμία για την κατάρτιση του 
Βρυξέλλες, 23 Νοεμβρίου 1983. 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100, απολογισμού της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. 
Μήπως θα ήταν σκόπιμο να μειωθεί η προθεσμία αυτή 
κατά ένα ή δύο χρόνια; 
2.6. Η ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι ο κανονισμός 
αυτός θα δώσει την δυνατότητα να χρηματοδοτηθούν τα 
συντονισμένα προγράμματα που θα είναι προσαρμο­
σμένα σύμφωνα με τα άτομα που τα χρειάζονται. Η ΟΚΕ 
υπογραμμίζει σχετικά ότι η εκτέλεση και ο δημοσιονομι­
κός έλεγχος των προγραμμάτων αυτών θα πρέπει, κατά 
κύριο λόγο, να προσανατολιστούν προς τον τομέα των 
υπηρεσιών και να μην έχουν καθαρά λογιστικό χαρα­
κτήρα. Το βασικό στοιχείο της αξιολόγησης δε θα πρέπει 
να είναι μια ενδεχόμενη γραφειοκρατική διαδικασία, 
αλλά το ποσό που διατέθηκε για την εργασία που έχει 
ήδη πραγματοποιηθεί επιτόπου και η πραγματική ενί­
σχυση που παρέχεται σε σταθερές τιμές και ανθρώπινη 
προσφορά στους εκπαιδευόμενους, στους ασθενείς και 
στους διανοητικά ανάπηρους. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Francis CEYRAC 
την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων της 27ης Απριλίου 1983 για την πρόταση 
οδηγίας του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της ατμο­
σφαιρικής ρύπανσης που προέρχεται από τις βιομηχανι­
κές εγκαταστάσεις, Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της 
ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προέρχεται από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις 
(84/C 23/12) 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτωναριθ. C 139 της 27ης Μαΐου 1983, σελίδα 5. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 27 Απριλίου 1983 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 100 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά τη 212η σύνοδο ολομέλειας, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 23 και 24 Νοεμ­
βρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Αριθ. C 2.3/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 1. 84 
την απόφαση που έλαβε το Προεδρείο της ΟΚΕ στις 
26 Απριλίου 1983, αναμένοντας την αίτηση του Συμβου­
λίου, να αναθέσει στο τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας 
υγείας και κατανάλωσης την επεξεργασία σχετικής γνω­
μοδότησης, 
την έκθεση που υπέβαλε ο εισηγητής κ. de Normann, 
τη συμπληρωματική γνωμοδότηση που επεξεργάστηκε το 
τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, 
στις 12 Σεπτεμβρίου 1983, 
τις συζητήσεις κατά την 78η συνεδρίαση του τμήματος 
περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, που 
πραγματοποιήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1983, 
τις συζητήσεις κατά τη συνεδρίαση της της 23ης Νοεμ­
βρίου 1983 (212η σύνοδος ολομέλειας της 23ης καις 24ης 
Νοεμβρίου 1983), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
ομόφωνα με 3 αποχές: 
1. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί βασικά ως προς την πρόταση της 
Επιτροπής, καθώς και ως προς την ανάγκη να αναληφθεί 
έγκαιρη <αι αποτελεσματική δράση για την καταπολέ­
μηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προέρχεται από 
τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις. 
Επιδοκιμάζει την πρόταση οδηγίας για την κατάρτιση 
ενός πλαισίου για τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπαν­
σης, που αποτελεί μια από τις προτάσεις που εντάσσο­
νται στη γενική στρατηγική της Επιτροπής. 
Συμφωνεί ως προς την πολιτική της Επιτροπής που έχει 
ως στόχο τη σταθεροποίηση του επιπέδου της ατμοσφαι­
ρικής ρύπανσης και, στη συνέχεια, τη μείωση του. 
Ειδικότερα, στα πλαίσια της πρότασης, η ΟΚΕ υποστηρί­
ζει τα ακόλουθα: 
— την εφαρμογή διαδικασιών για τη χορήγηση άδειας 
σε νέες και παλιές εγκαταστάσεις που ενδέχεται να 
προκαλέσουν σημαντική ατμοσφαιρική ρύπανση, 
— την αρχή της θέσπισης μέτρων για τον έλεγχο της 
ποιότητας του αέρα και των εκπομπών. 2. Το κοινοτικό σύστημα για τον έλεγχο της ατμοσφαιρι­
κής ρύπανσης 
2.1. Τα προγράμματα δράσης του 1973 και 1977 πρόβλε­
παν την αντικειμενική εκτίμηση των κινδύνων που συνε­
πάγεται η ατμοσφαιρική ρύπανση για την υγεία του 
ανθρώπου και το περιβάλλον και τον καθορισμό στόχων 
και προτύπων ποιότητας. 
2.2. Το πρόγραμμα δράσης για το 1983 καλεί την Επι­
τροπή να συνεχίσει τις προσπάθειες της για τον καθορι­
σμό προτύπων ποιότητας του αέρα και την ανάπτυξη 
πολιτικής που να αποβλέπει, σε ένα πρώτο στάδιο, στη 
σταθεροποίηση και κατόπιν στη σταδιακή μείωση των 
συνολικών εκπομπών. Προβλέπει ότι αυτό θα πρέπει να 
επιτευχθεί ενδεχομένως με τη θέσπιση προτύπων εκπο­
μπής για ορισμένους τύπους πηγών εκπομπής. 
2.3. Στο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον κατά την 
περίοδο 1982-1986, αναφέρεται ότι οι λόγοι που συνη­
γορούν υπέρ κάθε νέου μέτρου θα πρέπει να εξεταστούν 
προσεκτικά και, προτού υιοθετηθούν, τα νέα μέτρα να 
αποτελέσουν αντικείμενο αναλύσεων κόστους-αποτελε-
σματικότητας. 
3. Γενικές παρατηρήσεις 
3.1. Πολιτική, στρατηγική και προτεραιότητες της Επι­
τροπής 
Η ΟΚΕ θα ήθελε να επωφεληθεί η Επιτροπή από την 
ευκαιρία που της προσφέρεται στην αιτιολογική έκθεση 
της παρούσας πρότασης για να καθορίσει τις προτεραιό­
τητες της όσον αφορά τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής 
ρύπανσης, και να δώσει σαφείς ενδείξεις σχετικά με τις 
επόμενες οδηγίες που αναμένονται ώστε να μπορεί να 
πραγματοποιηθεί ο μακροπρόθεσμος προγραμματισμός. 
Θα ήθελε, ιδιαίτερα, να προσδιοριστεί η θέση που κατέ­
χουν οι οριακές τιμές ποιότητας του αέρα και οι οριακές 
τιμές εκπομπής ρυπαντών στη στρατηγική της Επιτροπής. 
Δεν υπάρχει καμία αιτιολογία για να ζητηθεί «να προη­
γούνται οι οριακές τιμές ποιότητας του αέρα από τις 
οριακές τιμές εκπομπής». Οι οριακές τιμές ποιότητας του 
αέρα είναι δυνατό να επιτευχθούν μόνο όταν καθορι­
στούν πρώτα οι οριακές τιμές εκπομπής. Αυτό σημαίνει 
ότι μια πολιτική με την οποία επιδιώκεται πραγματικά να 
επιτευχθεί η κάθαρση του αέρα πρέπει να βασίζεται τόσο 
στις οριακές τιμές εκπομπής όσο και στις τιμές ποιότητας 
του αέρα. 
Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει την πρόταση 
αυτή όσον αφορά τους τομείς όπου υπάρχει πιθανότητα 
επικάλυψης της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας, και 
30. 1.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 23/27 
ιδίως στους τομείς των τιμών ποιότητας του αέρα, της 
προστασίας των εργαζομένων, της ανάλυσης των συνε­
πειών για το περιβάλλον και των ειδικών ζωνών προστα­
σίας. 
3.2. Επίπεδα προστασίας και οικονομικές εκτιμήσεις 
Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση που 
προέρχεται από την εκπομπή ρυπαντών στον ατμοσφαι­
ρικό αέρα περικλείει ένα ενδεχόμενο κινδύνου και απει­
λής για τη ζωή των ανθρώπων και των ζώων, καθώς και 
για το περιβάλλον. 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι υπάρχει ένα όριο συγκέντρωσης 
ρυπαντών στον αέρα που η υπέρβαση του μπορεί να δημι­
ουργήσει κινδύνους. Αυτό ακριβώς το όριο πρέπει να 
τηρείται οποιοδήποτε και αν είναι το οικονομικό κόστος. 
Το όριο αυτό θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στον καθορισμό 
των οριακών τιμών ποιότητας του αέρα και να γίνει η 
αντίστοιχη ενο,ρμόνισή του σε ολόκληρη την Κοινότητα. 
Η επίτευξη τιμής ποιότητας κατώτερης από το όριο αυτό 
θα πρέπει να συσχετισθεί με τις οικονομικές και κοινωνι­
κές συνέπειες που θα είχε. Φυσικά, η απόλυτη καθαρό­
τητα του αέρα είναι οπωσδήποτε ανέφικτη αλλά, 
ωστόσο, πρέπει να γίνει μια αξιολόγηση, αφού ληφθούν 
υπόψη τόσο οι δαπάνες για ενδεχόμενες ζημιές που θα 
προκύψουν από την έλλειψη μέτρων, όσο και οι δαπάνες 
ενός αποτελεσματικού προγράμματος για τη μείωση της 
ρύπανσης. 
Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την αναγνώριση της αρχής αυτής 
από την Επιτροπή στην πρόταση της και συμφωνεί ως 
προς την αναφορά που γίνεται στο «δυσανάλογο 
κόστος» στο άρθρο 2 παράγραφος 4 και στο κόστος στα 
άρθρα 12 και 14 που αφορούν τις παλιές εγκαταστάσεις. 
Η ΟΚΕ τονίζει ότι η μεγαλύτερη πιθανότητα να παρου­
σιαστούν οικονομικές και κοινωνικές δυσχέρειες βρίσκε­
ται στην εφαρμογή ακριβώς της πρότασης αυτής στις 
παλιές εγκαταστάσεις, αλλά γνωρίζει ότι η εφαρμογή της 
οδηγίας αυτής στις παλιές εγκαταστάσεις είναι το μόνο 
μέσο για να μειωθεί η σημερινή ατμοσφαιρική ρύπανση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρε­
σιών επεξεργάστηκε συμπληρωματική γνωμοδότηση για 
τις δαπάνες που θα συνεπαγόταν η πρόταση αυτή για τη 
βιομηχανία, στην οποία υποστηρίζει ότι οι επιμέρους 
οδηγίες που θα ακολουθήσουν θα πρέπει να είναι περισ­
σότερο σαφείς όσον αφορά τα κριτήρια εφαρμογής και 
τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας. Υπογραμμίζει 
ότι η αρχή «ο:υτός που ρυπαίνει πληρώνει» θα πρέπει να 
τηρηθεί οπωσδήποτε. Η γνωμοδότηση αυτή επισυνάπτε­
ται ως παράριημα. 
Η ΟΚΕ, εξάλλου, πιστεύει ότι η Επιτροπή δεν είναι 
ακόμη σε θέση να εκτιμήσει ποσοτικά τις αρνητικές επι­πτώσεις στην υγεία και στο περιβάλλον που μπορεί ενδε­
χομένως να προκαλέσει η ατμοσφαιρική ρύπανση, αν και 
οι αρνητικές αυτές επιπτώσεις είναι σαφώς μεγάλες. Η 
ΟΚΕ φρονεί ότι η αδυναμία αυτή πρέπει να αντιμετωπι­
στεί το συντομότερο δυνατό. 
3.3. Εναρμόνιση του ανταγωνισμού 
Η ΟΚΕ, ενώ παραδέχεται ότι ένας από τους στόχους της 
πρότασης αυτής είναι η κατάργηση των αθέμιτων όρων 
ανταγωνισμού στα πλαίσια της Κοινότητας με τη χρησι­
μοποίηση από όλα τα κράτη μέλη ενός αποδοτικού 
συστήματος ελέγχου για την προστασία της ατμόσφαι­
ρας, συνιστά να ληφθούν υπόψη ορισμένες συνέπειες που 
θα έχει, ενδεχομένως, η εφαρμογή της πρότασης αυτής, 
όπως: 
— στα κράτη μέλη το ποσοστό της ενέργειας που προ­
έρχεται από τον άνθρακα και το πετρέλαιο ποικίλλει 
τόσο πολύ ώστε θα μπορούσαν να προκύψουν πρό­
σθετες ενεργειακές δαπάνες, διαφορετικού ύψους, 
— τα βιομηχανικά πρότυπα διαφέρουν ανάμεσα στα 
κράτη μέλη όπως επίσης διαφέρουν πολύ και οι μέθο­
δοι που χρησιμοποιούνται. Αντίστοιχα θα ποικίλ­
λουν και οι δαπάνες για το επίπεδο ανάπτυξης της 
τεχνολογίας και τον έλεγχο των εκπομπών, 
— ίσως να υπάρχει η τάση να μην ενθαρρύνονται οι επι­
χειρηματίες να χρησιμοποιούν τον άνθρακα ως 
βασικό καύσιμο, γεγονός που έρχεται σαφώς σε 
αντίθεση με την πρωτοβουλία της Επιτροπής να 
προωθήσει την κατανάλωση στερεών καυσίμων. 
3.4. Οριακές τιμές εκπομπής και ποιότητα του αέρα του 
περιβάλλοντος 
Για τη θέσπιση και την εφαρμογή οριακών τιμών εκπο­
μπής έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εργασίες σε αρκετά 
κράτη μέλη που διαθέτουν μακρόχρονη εμπειρία σχετικά 
με το θέμα αυτό. 
Οι οριακές τιμές θα πρέπει να καθοριστούν αφού ληφθεί 
υπόψη το επίπεδο ανάπτυξης της τεχνολογίας. Παράλ­
ληλα, θα πρέπει να καταρτιστεί ένα πρόγραμμα δράσης 
για την ανάπτυξη και την προώθηση νέων τεχνολογιών 
που προκαλούν λιγότερη ρύπανση. Η θέσπιση των ορια­
κών τιμών εκπομπής δε θα πρέπει να εμποδίσει τα κράτη 
μέλη να καταφύγουν σε άλλες μεθόδους για τη μείωση 
της ρύπανσης. Ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξης της 
τεχνολογίας, είναι απαραίτητο να υιοθετηθούν ειδικά 
μέτρα για να περιοριστούν οι εκπομπές «διαφυγής». 
Επειδή τα κλιματολογικά και τοπογραφικά δεδομένα 
διαφέρουν στο εσωτερικό της Κοινότητας, μπορεί να επη­
ρεάσουν τη διασπορά των ρυπαντών στην ατμόσφαιρα, 
έστω και αν ισχύουν οι ίδιες οριακές τιμές εκπομπής. 
Αριθ. C 23/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 1.84 
Επομένως, θα πρέπει επίσης να οριστούν επίπεδα για τον 
αέρα του περιβάλλοντος που θα συμπληρώνουν τις ορια­
κές τιμές εκπομπής. 
3.5. Ελαστικότητα ερμηνείας 
Η ΟΚΕ παραδέχεται ότι οι επικεφαλής των εγκαταστά­
σεων στα κράτη μέλη πρέπει να έχουν ένα βαθμό «νομι­
κής ασφάλειας» ώστε να τους παρέχεται η δυνατότητα 
να υποστηρίξουν τις δραστηριότητες τους, και συνεπώς, 
στις ειδικές παρατηρήσεις της σχετικά με τα άρθρα, συνι­
στά στην Επιτροπή να θεσπίσει κατευθυντήριες γραμμές 
σε ορισμένους τομείς. Κατά την άποψη της, ωστόσο, θα 
ήταν σκόπιμο να δοθεί στα κράτη μέλη, στο μέτρο του 
δυνατού, η ευχέρεια να παίρνουν μέτρα σε εθνικό επίπεδο 
για να επιτευχθεί η πιο αποδοτική, σε σχέση με το 
κόστος, μέθοδος για την επίτευξη των κοινοτικών στό­
χων ποιότητας του αέρα. 
Η εμπειρία ορισμένων κρατών μελών έχει αποδείξει ότι η 
εισαγωγή οριακών τιμών εκπομπής παρέχει μεγαλύτερη 
νομική ασφάλεια, ενώ αυτό δεν παρατηρείται τόσο πολύ 
σε άλλα κράτη μέλη. 
3.6. Α νάγκες και στόχοι της έρευνας 
Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να λάβει τα απαραίτητα 
μέτρα ώστε η αξιολόγηση της τρέχουσας εργασίας, το 
πρόγραμμα έρευνας και η ευρεία διάδοση των γνώσεων 
να είναι επαρκή. Προτείνει ακόμα να μη μειωθεί η υπο­
χρέωση που απορρέει από τη σύμβαση του 1979 της Οικο­
νομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη 
για ενίσχυση της έρευνας σχετικά με τη διαμεθοριακή 
ρύπανση σε μεγάλη έκταση. 
Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα 
στα ακόλουθα τέσσερα σημεία: 
α) στην ενθάρρυνση της έρευνας και της ανάπτυξης για 
την πρόληψη και τη μείωση των αρνητικών επιπτώ­
σεων των επικίνδυνων και επιβλαβών ουσιών 
β) στην ενθάρρυνση της έρευνας για την ανάπτυξη 
τεχνολογιών που προκαλούν λιγότερη ρύπανση' 
γ) στη θέσπιση συστημάτων μέτρησης και υπολογισμού 
που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ομοιόμορφα σε 
ολόκληρη την Κοινότητα για τον έλεγχο των εκπο­
μπών και της ποιότητας του αέρα" 
δ) στη λήψη, ανεξάρτητα από την έρευνα, μέτρων για 
την προστασία του περιβάλλοντος σε όλες τις περι­
πτώσεις στις οποίες υπάρχει σημαντική πιθανότητα 
κινδύνου. 
3.7. Διεθνής εναρμόνιση 
Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εξετάσει την πρόταση 
ώστε να βεβαιωθεί ότι στη δράση που θα αναπτυχθεί, σύμφωνα με αυτή, λαμβάνονται υπόψη τα άλλα διεθνή 
προγράμματα δράσης και εναρμονίζεται με αυτά, π.χ. με 
το πρόγραμμα της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμέ­
νων Εθνών για την Ευρώπη, και επιπλέον να ζητήσει από 
γειτονικές τρίτες χώρες να εγγυηθούν ότι με τη στάση 
τους δε θα προσπαθήσουν να ανατρέψουν τις ενέργειες 
της Κοινότητας. 
3.8. Η σαφήνεια τον σκοπού 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η παρούσα πρόταση θα πρέπει να 
παρέχει μια σειρά αρχών τις οποίες να μπορούν όλα τα 
κράτη μέλη να υποστηρίξουν και να τηρήσουν. 
Οι αρχές αυτές θα πρέπει να είναι σαφείς και πρακτικές 
όσον αφορά τους επικεφαλής επιχειρήσεων που θίγονται 
από αυτές και θα πρέπει να παρέχουν δυνατότητες για 
όσο το δυνατόν μεγαλύτερη εναρμόνιση σε ολόκληρη την 
Κοινότητα. 
Η ΟΚΕ διατυπώνει ειδικές παρατηρήσεις για κάθε άρθρο 
της πρότασης, έχοντας υπόψη αυτά ακριβώς τα σημεία. 
4. Ειδικές παρατηρήσεις 
4.1. Άρθρο 1 — Σκοπός 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι ο σκοπός της οδηγίας δεν είναι η 
εφαρμογή μέτρων αλλά η θέσπιση μέτρων που θα εφαρ­
μοστούν από τα κράτη μέλη. Για το λόγο αυτό, το 
άρθρο 1 θα πρέπει να διατυπωθεί ως εξής: «Η θέσπιση 
μέτρων και διαδικασιών με σκοπό τον έλεγχο, τη μείωση 
και την πρόληψη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προ­
έρχεται από βιομηχανικές εγκαταστάσεις, στο εσωτερικό 
της Κοινότητας.». 
4.2. Άρθρο 2 — Ορισμοί 
Η ΟΚΕ: 
— επιδοκιμάζει τον ορισμό της «ατμοσφαιρικής ρύπαν­
σης» που συμφωνεί με τη σύμβαση της Γενεύης για 
τη διαμεθοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση σε μεγάλη 
έκταση, αλλά συνιστά στην Επιτροπή να επιβεβαιώ­
σει ότι χρησιμοποιείται πράγματι με την έννοια αυτή 
στο άρθρο 3, στο άρθρο 4 παράγραφος 1 και στο 
άρθρο 7, 
— θεωρεί ότι στο άρθρο 2 παράγραφος 1 θα έπρεπε να 
αναφέρεται ρητά η υγεία των ζώων, 
— προτείνει στον ορισμό της «εγκατάστασης» στο 
άρθρο 2, παράγραφοι 2 και 3, να γίνεται διάκριση 
30. 1.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 23/29 
ανάμεσα στο σύνολο των εγκαταστάσεων και σε 
συγκεκριμένα τμήματα των εγκαταστάσεων, 
— προτείνει ο ορισμός της «εγκατάστασης» στο 
άρθρο 2 παράγραφος 2 να περιοριστεί στο «σκοπό 
των τύπων που αναφέρονται στο παράρτημα Ι», να 
μη συμπεριλαμβάνει εξαιρετικές περιπτώσεις όπως 
απρόοπτα γεγονότα, ανωτέρα βία, σαμποτάζ ή ατυ­
χήματα και να επεκταθεί ώστε να συμπεριλάβει και 
τα «πλωτά εργοστάσια», 
— συνιστά να προσδιοριστεί η λέξης «αέρας» ως 
«αέρας του περιβάλλοντος» στο άρθρο 2 παράγρα­
φος 5 και να δοθεί ορισμός της λέξης «εκπομπή» στο 
άρθρο 2 παράγραφος 6. Στο άρθρο 2 παράγραφοι 5 
και 6 θα έπρεπε να ορίζεται ότι η μέτρηση θα γίνεται 
σύμφωνα αε μια αναγνωρισμένη μέθοδο δοκιμής, 
— ζητά από την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα 
να δώσει τον εξής ορισμό για την «αρμόδια αρχή»: 
«η αρχή που ορίζεται από τα κράτη μέλη ως αρμόδια 
για την εφαρμογή της οδηγίας αυτής». 
4.3. Άρθρο 3 — Προηγούμενη χορήγηση άδειας για τις 
εγκαταστάσεις 
Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να ξανασυντάξει το 
άρθρο 3 παράγραφος 1 ώστε να γίνεται σαφής διάκριση 
ανάμεσα στη χορήγηση άδειας για μια δραστηριότητα 
όσον αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση και τη χορήγηση 
άδειας προγραμματισμού, χωρίς ωστόσο να παραμελείται 
η μεγάλη σπουδαιότητα που έχει η μελέτη και το σχέδιο 
του έργου όσον αφορά την πρόληψη (με την εισαγωγή 
συστημάτων καθαρισμού), τον έλεγχο (με την εισαγωγή 
συστημάτων και οργάνων ελέγχου) και τον περιορισμό 
της ατμοσφαιρικής ρύπανσης (ύψος καπνοδόχων κλπ.). 
4.4. Άρθρο 4 — Προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας 
Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι το άρθρο αυτό έχει βασική σημα­
σία για την πρόταση αυτή και συνιστά στην Επιτροπή τα 
εξής: 
4.4.1. να παρέχει οδηγίες για την περίοδο της χορήγη­
σης άδειας' 
4.4.2. να θεσπίσει μερικές κατευθυντήριες γραμμές για 
τον προσδιορισμό του επιπέδου ανάπτυξης της τεχνολο­
γίας από την αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους, για 
παράδειγμα: 
— εφόσον είναι δυνατό, η μέθοδος επεξεργασίας θα 
πρέπει να διατίθεται στην αγορά, — εφόσον είναι δυνατό, η μέθοδος επεξεργασίας θα 
πρέπει να έχει δοκιμαστεί σε ολόκληρη την κλίμακα 
ή να βρίσκεται σε σαφώς καθορισμένο στάδιο ανά­
πτυξης με εγγυημένη απόδοση' 
4.4.3. να αντικαταστήσει τη φράση του άρθρου 4 παρά­
γραφος 1 «καμία επικίνδυνη επίπτωση» με τη φράση 
«καμία σημαντικά επικίνδυνη επίπτωση» για να αποφευ­
χθεί το ενδεχόμενο να παρερμηνευθεί η πρώτη φράση ως 
«μηδενικός κίνδυνος»' 
4.4.4. να εξασφαλίσει την προστασία των εργαζομένων 
στο χώρο εργασίας με την προσθήκη μιας τέταρτης παρα­
γράφου που να αναφέρεται στην οδηγία-πλαίσιο για την 
προστασία των εργαζομένων καθώς και σε άλλες συνα­
φείς οδηγίες η τήρηση των οποίων να είναι υποχρεωτική. 
4.5. Άρθρα 6, 7, 9 και 10 — Το εμπορικό απόρρητο και 
το απόρρητο των τεχνικών πληροφοριών 
Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να επανεξετάσει το θέμα 
της προστασίας του απορρήτου των εμπορικών και τεχνι­
κών πληροφοριών και να ξανασυντάξει τα άρθρα αυτά με 
τέτοιον τρόπο ώστε η διαφύλαξη του να προβλέπεται σε 
όλες τις διατάξεις της οδηγίας, και όχι μόνο ειδικά στην 
αίτηση για τη χορήγηση άδειας, χωρίς ωστόσο να περιο­
ρίσει τις ενέργειες για την καταπολέμηση της ρύπανσης. 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι το άρθρο 7 που αναφέρεται στον 
τρόπο ανταλλαγής πληροφοριών πρέπει να διασαφηνι­
στεί. 
4.6. Άρθρο 8 — Καθορισμός οριακών τιμών εκπομπής 
από το Συμβούλιο 
Η ΟΚΕ προτείνει να διατυπωθεί το άρθρο 8 ως εξής: 
«Το Συμβούλιο, που αποφασίζει με ειδική πλειοψη­
φία μετά από πρόταση της Επιτροπής, καθορίζει, αν 
είναι αναγκαίο, τις οριακές τιμές εκπομπής και τις 
οριακές τιμές ποιότητας του αέρα του περιβάλλο­
ντος, ιδιαίτερα όσον αφορά τους ρυπαντές που παρα­
τίθενται στο παράρτημα II.» 
4.7. Άρθρο 10 — Ενημέρωση άλλων κρατών μελών 
Η ΟΚΕ προτείνει στην Επιτροπή να εξετάσει λεπτομερέ­
στερα τις διαδικασίες ενημέρωσης άλλων κρατών μελών 
στο στάδιο της χορήγησης άδειας για εγκαταστάσεις και 
τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε περίπτωση διαμαρτυ­
ρίας. 
Αριθ. C 23/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 1. 84 
4.8. Άρθρο 11 — Τακτικός έλεγχος εκπομπών 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι το άρθρο αυτό πρέπει να ευθυγραμ­
μιστεί με το άρθρο 4 παράγραφος 3, ώστε να αφορά τόσο 
την ποιότητα του αέρα όσο και τις οριακές τιμές εκπο­
μπής και να αναφέρει συγκεκριμένα αν πρόκειται για τη 
συνολική εκπομπή ή μόνο την εκπομπή από την καπνο­
δόχο (η εκπομπή διαφυγής ίσως να είναι σημαντική). 
Επειδή ο έλεγχος θα συνεπάγεται τόσο κεφαλαιουχικές 
δαπάνες όσο και δαπάνες λειτουργίας, η ΟΚΕ ζητά από 
την Επιτροπή να προτείνει μερικές κατευθυντήριες γραμ­
μές σχετικά με τη συχνότητα του ελέγχου, την αρμόδια 
αρχή και την τυποποίηση των μεθόδων μέτρησης και υπο­
λογισμού που χρησιμοποιούνται. 
4.9. Άρθρο 12 — Εφαρμογή του «επιπέδου ανάπτυξης 
της τεχνολογίας» μετά τη χορήγηση άδειας 
Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να φροντίσει ώστε στο 
άρθρο 12 να προβλεφθούν οι απαραίτητες διατάξεις για 
την ανάγκη έγκαιρης ανάληψης δράσης για την αντιμε­
τώπιση α;φόοπτων γεγονότων που συνεπάγονται μετα­
βολή των επιπέδων ρύπανσης. 
Αν τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι υπάρχει 
ένας νέος κίνδυνος, ο κίνδυνος αυτός θα πρέπει επίσης να 
αντιμετωπίζεται. 
4.10. Άρθρο 14 — Εφαρμογή στις παλιές εγκαταστά­
σεις 
Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τον ελαστικό αυτό τρόπο αντιμετώ­
πισης του θέματος των παλιών εγκαταστάσεων, λαμβάνο­
ντας υπόψη το γεγονός ότι μπορεί να μη γίνουν αμέσως 
οι απαραίτητες τροποποιήσεις στις χρησιμοποιούμενες 
μεθόδους για την προσθήκη εξοπλισμού για τη μείωση 
των επικίνδυνων εκπομπών. 
Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να καθορίσει, για την 
καθοδήγηση των κρατών μελών, κριτήρια σχετικά με την 
εφαρμογή των διατάξεων αυτών στα οποία θα λαμβάνο­
νται υπόψη οι οικονομικές επιπτώσεις. 
Επιπλέον, η Επιτροπή θα πρέπει να χαράξει κατευθυντή­
ριες γραμ|ΐές για τις παλιές εγκαταστάσεις που θα βοηθή­
σουν τα κράτη μέλη να ερμηνεύσουν τη λέξη «σταδιακά» 
και θα εξασφαλίσουν την εναρμόνιση. 
4.11. Άρθρο 16 — Μέτρα παρέκκλισης 
Η ΟΚΕ, ενώ έχει υπόψη της ότι η διατύπωση του άρθρου 
αυτού έχει προταθεί στην Επιτροπή από τη νομική της υπηρεσία, καλεί ωστόσο την Επιτροπή να λάβει μέτρα 
ώστε τα κράτη μέλη να μην υιοθετούν μέτρα παρέκκλισης 
παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και με σοβαρή 
αιτιολογία. 
4.12. Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να περιορίσει την 
υποβολή αιτήσεων γνωμοδότησης στην ΟΚΕ σε θέματα 
τεχνικής φύσης και να ορίσει σαφέστερα τις αρμοδιότη­
τες της ΟΚΕ. 
4.13. Τα παραρτήματα 
Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να επανεξετάσει το 
παράρτημα Ι και το παράρτημα II με βάση τις παρακάτω 
παρατηρήσεις. 
Παράρτημα Ι 
Η ΟΚΕ εγκρίνει τον κατάλογο που προτείνεται στο 
παράρτημα, και ιδιαίτερα το γεγονός ότι συμπεριλαμβά­
νονται στις κατηγορίες 1 έως 4 βιομηχανικές εγκαταστά­
σεις οι οποίες αποτελούν σημαντικούς φορείς μόλυνσης. 
Παράρτημα II 
Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα 
στις ουσίες που είναι οι κύριοι ρυπαντές και που επηρεά­
ζουν τη διαμεθοριακή ρύπανση σε ολόκληρη την Κοινό­
τητα. 
Οι ουσίες αυτές θα πρέπει να περιγραφούν συγκεκριμένα 
και όχι ως γενικές κατηγορίες. Ασαφείς όροι όπως π.χ. 
«ενώσεις θείου» θα πρέπει να αποφεύγονται. 
θα πρέπει να προστεθούν ορισμένοι ρυπαντές στον κατά­
λογο, κατ' αναλογία προς άλλους που περιλαμβάνονται 
ήδη σ' αυτόν, επειδή έχουν ήδη καθοριστεί ορισμένες 
οριακές τιμές για τους ρυπαντές αυτούς σε ορισμένα 
κράτη μέλη. 
Επειδή οι οσμές είναι ιδιαίτερα επιζήμιες όσον αφορά τις 
δυνατότητες ψυχαγωγίας που προσφέρει το περιβάλλον, 
θα πρέπει να αναφερθούν ρητά. 
Για κάθε αναφερόμενη ουσία θα πρέπει να παρέχονται 
ενδείξεις για την εγκεκριμένη μέθοδο μέτρησης της. 
30. 1.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 23/31 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι, αν κατά την άποψη της Επιτροπής τροπή στην Επιτροπή για την Προσαρμογή στην Τεχνική 
αυτή η αναθεώρηση των παραρτημάτων θα καθυστε- Πρόοδο την επεξεργασία προτάσεων για τα παραρτή-
ρούσε την πρόταση, θα ήταν σκόπιμο να αναθέσει η Επι- ματα. 
Βρυξέλλες, 23 Νοεμβρίου 1983. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Francois CEYRAC 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Α. Τροπολογία που απορρίφθηκε 
Κατά τη συζήτηση απορρίφθηκε από την ΟΚΕ η ακόλουθη τροπολογία που διατυπώθηκε βάσει της 
γνωμοδότησης του τμήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού κανονισμού: 
Σειλίδα 15, σημείο 4.13, παράρτημα Ι 
Να απαλειφθεί το κείμενο του σημείου αυτού και να αντικατασταθεί με το ακόλουθο κείμενο: 
«Η ΟΚΕ υποστηρίζει να συμπεριληφθούν στις κατηγορίες 1 έως 4 βιομηχανικές εγκαταστάσεις 
που έχουν σχέση με την ενέργεια, την παραγωγή και μεταποίηση των μετάλλων, τα μη μεταλλικά 
ορυκτά προϊόντα και τη χημική βιομηχανία καθώς και άλλες βιομηχανικές μονάδες που αποτε­
λούν σημαντικούς φορείς ρύπανσης. 
Η ΟΚΕ κρίνει ότι ορισμένες άλλες κατηγορίες βιομηχανικών εγκαταστάσεων, ιδίως βιομηχανικές 
εγκαταστάσεις εκτροφής ζώων και παραγωγής τροφίμων, θα πρέπει να διαγραφούν γιατί αποτε­
λούν περισσότερο τοπική όχληση παρά σημαντικό κίνδυνο. 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι οι τοπικές οχλήσεις θα πρέπει να παραμείνουν στην αρμοδιότητα των κρατών 
μελών και να αντιμετωπίζονται στα πλαίσια της εθνικής τους νομοθεσίας και διαδικασιών. 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι πρέπει να ζητηθεί από την Επιτροπή να ορίσει λεπτομερώς κατηγορίες 
βιομηχανικών εγκαταστάσεων ώστε να καθοριστούν κατώτατα μεγέθη. Τα κράτη μέλη πρέπει να 
είναι ελεύθερα να εφαρμόζουν τις κατάλληλες εθνικές ρυθμίσεις για τις μικρότερες βιομηχανικές 
εγκαταστάσεις.» 
Αιτιολογία 
Ο μακρύς κατάλογος κατηγοριών βιομηχανικών εγκαταστάσεων στο παράρτημα Ι δίνει την εντύπωση 
ότι έχει καταρτιστεί από την Επιτροπή από το σύνολο των προτάσεων που της έχουν υποβληθεί. 
Ένας μακρύς αρχικός κατάλογος δεν θα επιτρέψει να επιτευχθεί ο στόχος της όσο το δυνατό πιο γρή­
γορης αντιμετώπισης του προβλήματος των βιομηχανικών εγκαταστάσεων που αποτελούν τους κύριους 
φορείς ρύπανσης. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Υπέρ: 40, κατά: 79, αποχές: 12. 
Αριθ. C 23/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 1.84 
Β. Σύμφωνα με μία τροπολογία που κατατέθηκε, στο κείμενο της γνωμοδότησης του τμήματος, απαλεί-
φθηκε η ακόλουθη πρόταση: 
Σελίδα 3, σημείο 3.1, παράγραφος 3 
«Μία γνήσια πολιτική για την καθαρότητα του αέρα πρέπει να κάνει χρήση και των δύο αυτών 
μέσων, χωρίς να δίνει προτεραιότητα σε κανένα από αυτά.» 
Γνωμοδότηση για την ετήσια οικονομική έκθεση 1983-1984 της Επιτροπής 
(84/C 23/13) 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δεν έχει δημοσιευθεί στην Επί­
σημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Α , Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 24 Οκτωβρίου 1983 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω έκθεση. 
Διαδικασία 
Το τμήμα οικονομικών και δημοσιονομικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η επεξεργασία 
της γνωμοδότησης, όρισε ως εισηγητή τον κ. Pfeiffer. 
Το τμήμα υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 15 Νοεμβρίου 1983 ομόφωνα. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η γνωμοδότηση της ΟΚΕ υιοθετήθηκε με πλειοψηφία κατά τη 212η σύνοδο ολομέλειας της 
23ης και 24ης Νοεμβρίου 1983, με μία ψήφο κατά και 2 αποχές. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
1. Σχετικά με την ανάλυση της οικονομικής κατάστασης 
1983/84 
1.1. Η πρόγνωση της Επι τροπής 
Μια ανάλυση των σημαντικότερων δεδομένων της ετή­
σιας οικονομικής έκθεσης της Επιτροπής, στην οποία η 
ΟΚΕ δεν εξετάζει τις εκθέσεις για την οικονομική κατά­
σταση σε ορισμένα κράτη μέλη, οδηγεί στις ακόλουθες 
διαπιστώσεις: 
Η Επιτροπΐι υποχρεώθηκε και αυτή τη φορά να διορθώσει 
τις προβλέψεις της για το 1983 στην Ετήσια Οικονομική 
Έκθεση για το 1982/83 σχετικά με την αύξηση του Ακα­
θάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΠ) (πρόγνωση: 
1,1 °/ο) και να πάρει ως βάση ένα ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ 0,5 ο/ο για το 1983. Για το 1984 η Επιτροπή αναμένει 
μια ανάπτυξη 1,5 ο/ο. Ενώ το 1983 η ιδιωτική κατανά­
λωση, η δημιουργία αποθεμάτων και η κατασκευή κατοι­
κιών σε μερικές χώρες αποτελούσαν αναπτυξιακούς 
παράγοντες, η αυξητική τάση που προβλέπει η Επιτροπή 
για το 1984 θα στηριχθεί ιδίως στις εξαγωγές (-1-3,6 ο/ο) 
και στις επενδύσεις (+1,8 ο/ο), ενώ η ιδιωτική και η δημό­
σια κατανάλωση και δημιουργία αποθεμάτων θα πρέπει 
να παρουσιάσουν ελάχιστη αύξηση ή και στασιμότητα. 
Η οικονομική αυτή ανάπτυξη θα κινηθεί το 1984 παράλ­
ληλα με ένα μειωμένο δείκτη πληθωρισμού (5,1 °/ο έναντι 
6,3 ο/ο το 1983), ενώ επίσης αναμένεται και μία παραπέρα 
πτώση των επιτοκίων. Η αύξηση της χρηματικής κυκλο­
φορίας θα μειωθεί επίσης (8,7 ο/ο έναντι 10,5 °/ο το 1983), 
όπως επίσης και η αύξηση των εισοδημάτων ανά απασχο­
λούμενο (1984: +6,1 ο/ο, 1983: +7,2 ο/ο). Το υπόλοιπο του