Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και την κυκλοφορία των φυσικών προσώπων, στα οποία κατέληξε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, όσον αφορά θέματα υπαγόμενα στην αρμοδιότητά της»

(96/C 212/14)

Στις 9 Μαΐου 1996, και σύμφωνα με τα άρθρα 54, 100 και 198 της Συνθήκης ΕΚ, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ανέθεσε την προετοιμασία των σχετικών εργασιών στο τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής. Κατά τη διάρκεια των εργασιών της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, ορίσθηκε γενικός εισηγητής, ο κ. Pardon (βάσει των άρθρων 20 και 50 του Εσωτερικού Κανονισμού) ().

Κατά την 336η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 29ης Μαΐου), η ΟΚΕ υιοθέτησε με 92 ψήφους υπέρ και μια αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Γενική Συμφωνία για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών αποτελεί ένα από τα κυριότερα αποτελέσματα του Γύρου της Ουρουγουάης και έχει πλέον ενταχθεί πλήρως στο νομικό πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Καλύπτει όλους τους τομείς των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και αποτελείται από δύο μέρη: αφενός, από το σύνολο των κανόνων και διατάξεων που ισχύουν για το σύνολο των μελών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και, αφετέρου, από τους «καταλόγους ανάληψης ειδικών υποχρεώσεων». Οι υποχρεώσεις που είναι εγγεγραμμένες στους εν λόγω καταλόγους έχουν νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα για τα ενδιαφερόμενα μέλη, ισχύουν για τους διάφορους τομείς υπηρεσιών και τις δραστηριότητες που αφορούν την παροχή υπηρεσιών και προσδιορίζουν τις συνθήκες πρόσβασης στην αγορά.

1.2. Οι κύριες αρχές που διέπουν την εν λόγω Γενική Συμφωνία είναι η αρχή της μεταχείρισης του μάλλον ευνοούμενου κράτους και η αρχή της «εθνικής μεταχείρισης». Στην περίπτωση που τα μέλη δεν καθίσταται δυνατόν να διασφαλίσουν την παροχή της μεταχείρισης του μάλλον ευνοούμενου κράτους για μία συγκεκριμένη δραστηριότητα στον τομέα των υπηρεσιών, προσφεύγουν στην αποκαλούμενη «απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής μεταχείρισης του μάλλον ευνοούμενου κράτους». Εντούτοις οι απαλλαγές από την εν λόγω υποχρέωση καθώς και η έκτασή τους είναι γενικά περιορισμένες.

1.3. Οι αναλαμβανόμενες υποχρεώσεις αποτελούν ένα πρώτο στάδιο για την απελευθέρωση του τομέα, η οποία θα επεκταθεί προοδευτικά, μέσω μίας σειράς διαδοχικών διαπραγματεύσεων σχετικά με τον τομέα των υπηρεσιών. Ο δεσμευτικός χαρακτήρας των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί μέχρι σήμερα αποτελεί, επίσης, ένα σημαντικό στοιχείο. Μέ τη ανάληψη των εν λόγω υποχρεώσεων διασφαλίζεται η ύπαρξη σταθερών και προβλέψιμων συνθηκών όσον αφορά τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και ιδιαίτερα όσον αφορά τις επενδύσεις εταιρειών παροχής υπηρεσιών στο εξωτερικό.

2.1. Κατά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων του Γύρου της Ουρουγουάης, 76 χώρες είχαν εγγράψει στους καταλόγους των αρχικών υποχρεώσεών τους τις υποχρεώσεις που αναλάμβαναν στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Εντούτοις, ορισμένες βιομηχανικές χώρες, ιδιαίτερα οι Ηνωμένες Πολιτείες, διατύπωσαν την εκτίμηση ότι οι υποχρεώσεις που περιλαμβάνονταν στους καταλόγους ορισμένων μελών ήσαν ανεπαρκείς και δεν επέτρεπαν την σύναψη οριστικής συμφωνίας. Παρόμοια προβλήματα ανέκυψαν ταυτόχρονα και στον τομέα της κυκλοφορίας των φυσικών προσώπων.

2.2. Συμφωνήθηκε, συνεπώς, να μετατεθεί στα τέλη Ιουνίου 1995 (Έξι μήνες μετά από την δημιουργία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου) η τελική προθεσμία για την καθιέρωση απαλλαγών από την υποχρέωση της παροχής μεταχείρισης του μάλλον ευνοούμενου κράτους και την τροποποίηση των καταλόγων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, και να ισχύσει η ίδια προθεσμία όσον αφορά την περάτωση των διαπραγματεύσεων σχετικά με την κυκλοφορία των φυσικών προσώπων. Οι διαπραγματεύσεις με σκοπό την ανάληψη νέων βελτιωμένων υποχρεώσεων άρχισαν την άνοιξη του 1994. Στα τέλη Ιουνίου 1995, μετά από μία σειρά εντατικών διαπραγματεύσεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι συνέχιζαν να μην είναι ικανοποιημένες από τα επιτευχθέντα αποτελέσματα. Κατά συνέπεια, έκριναν σκόπιμο να αποσύρουν το κύριο μέρος της προσφοράς που είχαν υποβάλει σχετικά με τον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και να προβούν στην εφαρμογή απαλλαγών από την υποχρέωση παροχής μεταχείρισης ΜΕΚ, διατηρώντας ταυτόχρονα τη θέση των εταιρειών παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που λειτουργούσαν ήδη στην αγορά τους.

2.3. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρότεινε, κατά συνέπεια, την μετάθεση της τελικής ημερομηνίας από τα τέλη Ιουνίου 1995, στις 28 Ιουλίου 1995, προκειμένου να εξετασθεί το κατά πόσο θα ήταν δυνατόν να ολοκληρωθεί η προσπάθεια που είχε αναληφθεί, ακόμη και χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, εάν αυτό ήταν αναγκαίο. Μετά από την έγκριση της εν λόγω πρότασης, το σύνολο των μελών επιδόθηκε στην μελέτη των δυνατοτήτων διατήρησης και θέσης σε εφαρμογή, τουλάχιστον για μία περιορισμένη χρονική περίοδο, των καλύτερων προσφορών, βάσει της αρχής του μάλλον ευνοουμένου κράτους.

3.1. Ουσιαστικά, η συμφωνία προβλέπει την θέση σε εφαρμογή των καλύτερων προσφορών που υπήρξαν αντικείμενο διαπραγματεύσεων κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών, και ιδιαίτερα των τελευταίων μηνών, εξαιρουμένης της προσφοράς των Ηνωμένων Πολιτειών, κατά τη διάρκεια μίας αρχικής περιόδου που θα διαρκέσει μέχρι την 1η Νοεμβρίου 1997. Κατά την ημερομηνία αυτή θα δοθεί στα μέλη η δυνατότητα (κατά τη διάρκεια των αμέσως επόμενων 60 ημερών) να τροποποιήσουν και να βελτιώσουν τις προσφορές τους οι οποίες είναι εγγεγραμμένες στους καταλόγους που αφορούν τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και να προβλέψουν τις περιπτώσεις απαλλαγής από την υποχρέωση παροχής μεταχείρισης του μάλλον ευνοουμένου κράτους στον εν λόγω τομέα.

3.2. Το πρωτόκολλο (Δεύτερο πρωτόκολλο), στο οποίο επισυνάπτονται οι νέοι κατάλογοι που αφορούν τον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι ανοικτό προς αποδοχή μέχρι τις 30 Ιουνίου 1996, ώστε να δοθεί στα μέλη η δυνατότητα να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες εσωτερικές διαδικασίες κύρωσης. Το εν λόγω πρωτόκολλο και, κατά συνέπεια, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό θα αρχίσουν να ισχύουν 30 ημέρες μετά από την αποδοχή του από το σύνολο των ενδιαφερομένων κρατών. Στην περίπτωση που το εν λόγω πρωτόκολλο δεν έχει γίνει αποδεκτό από όλα τα ενδιαφερόμενα μέλη την 1η Ιουλίου 1996, στις αμέσως επόμενες 30 ημέρες θα αποφασισθεί το κατά πόσον είναι δυνατόν να τεθεί σε εφαρμογή. Τα μέλη έχουν δεσμευθεί να μην λάβουν, κατά την περίοδο που θα προηγηθεί της έναρξης ισχύος του πρωτοκόλλου, μέτρα τα οποία είναι ασυμβίβαστα με τις μελλοντικές τους υποχρεώσεις.

4.1. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη της συνέβαλαν επίσης σημαντικά στην ικανοποιητική ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων που αφορούν την κυκλοφορία προσώπων που με σκοπό την παροχή υπηρεσιών και, κατά συνέπεια, στην υιοθέτηση του πρωτοκόλλου (Τρίτου πρωτοκόλλου) σχετικά με την κυκλοφορία των φυσικών προσώπων.

ΙΙ. Συμπεράσματα

5.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει την λύπη της για το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εμμένουν στη θέση τους της 30ής Ιουνίου 1995, με αποτέλεσμα την ανάληψη περιορισμένου αριθμού υποχρεώσεων και την εφαρμογή ευρύτατου αριθμού απαλλαγών ΜΕΚ.

5.2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει την επιθυμία να καταβληθεί κάθε προσπάθεια προκειμένου να επανενταχθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο πολυμερές πλαίσιο που βασίζεται στην αρχή του μάλλον ευνοουμένου κράτους.

5.3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, συνιστά την υιοθέτηση της παρούσας απόφασης σχετικά με τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και την κυκλοφορία των φυσικών προσώπων.

Βρυξέλλες, 29 Μαΐου 1996.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() Με την επιφύλαξη ότι θα εγκριθεί από την Ολομέλεια.