P8_TA(2018)0228

Ετήσια έκθεση για τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 30ής Μαΐου 2018 σχετικά με την ετήσια έκθεση για τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν (2017/2256(INI))

(2020/C 76/12)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 27ης Σεπτεμβρίου 2017, σχετικά με τη διατήρηση και ενίσχυση του χώρου Σένγκεν (COM(2017)0570),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 4ης Μαρτίου 2016, με τίτλο «Αποκατάσταση του χώρου Σένγκεν – Χάρτης πορείας» (COM(2016)0120),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2016, για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή (1),

— έχοντας υπόψη τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν και συγκεκριμένα τα άρθρα 14 και 17 αυτού,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, για τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) (2),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2013, για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur) (3),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A8-0160/2018),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χώρος Σένγκεν συνιστά μοναδικό επίτευγμα, ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων εντός του χώρου Σένγκεν χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό κατέστη δυνατό μέσω διαφόρων αντισταθμιστικών μέτρων, όπως η ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών με τη θέσπιση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (SIS) και η δημιουργία ενός μηχανισμού αξιολόγησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν από τα κράτη μέλη και για την προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στο πλαίσιο της λειτουργίας του χώρου Σένγκεν· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αμοιβαία εμπιστοσύνη απαιτεί επίσης αλληλεγγύη, ασφάλεια, δικαστική και αστυνομική συνεργασία σε ποινικά ζητήματα, από κοινού προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ καθώς και κοινές αντιλήψεις όσον αφορά τις πολιτικές για τη μετανάστευση, τις θεωρήσεις και το άσυλο, καθώς και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και του ευρωπαϊκού δικαίου στον τομέα αυτόν·

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα τελευταία χρόνια αρκετοί παράγοντες έχουν επηρεάσει τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν· λαμβάνοντας υπόψη ότι στους παράγοντες αυτούς συγκαταλέγεται ο αντίκτυπος των διεθνών μετακινήσεων και των τουριστικών ροών στις οποίες βασίστηκε αρχικά η νομοθεσία για τα «έξυπνα σύνορα», ο σημαντικός αριθμός των αιτούντων άσυλο και των παράτυπων μεταναστών με τις σχετικές δευτερογενείς μετακινήσεις, καθώς και η επακόλουθη επαναφορά και παράταση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα που εφαρμόζουν ορισμένα κράτη μέλη από το 2014· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα φαίνεται να συνδέεται περισσότερο με μια επίφαση απειλής κατά της δημόσιας τάξης και της εσωτερικής ασφάλειας που συνδέεται με την κυκλοφορία των ατόμων και την τρομοκρατία, με τα πλήθη όσων επιζητούν διεθνή προστασία και των παράτυπων μεταναστών που έρχονται παρά με αξιόπιστα στοιχεία σχετικά με την πραγματική ύπαρξη σοβαρών απειλών ή σχετικά με τον πραγματικό αριθμό των αφίξεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι στους παράγοντες αυτούς συγκαταλέγονται επίσης η τρομοκρατία και μια αυξημένη απειλή για τη δημόσια τάξη και την εσωτερική ασφάλεια των κρατών μελών·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και η καθιέρωση συστηματικών ελέγχων με χρήση οικείων βάσεων δεδομένων, ακόμη και για Ευρωπαίους πολίτες, εντάσσονται στα μέτρα προστασίας του χώρου Σένγκεν·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη αντέδρασαν στις αφίξεις αιτούντων άσυλο και προσφύγων επαναφέροντας τους ελέγχους στα εσωτερικά τους σύνορα για λόγους «ρύθμισης» των μετακινήσεων των υπηκόων τρίτων χωρών που ζητούν διεθνή προστασία, παρόλο που το άρθρο 14 παράγραφος 1 του κώδικα συνόρων του Σένγκεν ορίζει ότι η «κανονική συνοριακή διαδικασία» δεν ισχύει για τους αιτούντες άσυλο· λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη εφαρμογής ενός δίκαιου και χωρίς αποκλεισμούς συστήματος κατανομής αρμοδιοτήτων για την αξιολόγηση των αιτήσεων ασύλου·

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι, από το Μάρτιο του 2016, η Επιτροπή έχει προτείνει δέσμη μέτρων με γνώμονα την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας του χώρου Σένγκεν· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κανονική λειτουργία του χώρου Σένγκεν εξακολουθεί να μην έχει αποκατασταθεί και εξαρτάται καταρχάς από τα κράτη μέλη, από την μεταξύ τους εμπιστοσύνη, από την αλληλεγγύη που επιδεικνύουν έναντι των χωρών πρώτης εισόδου, από την έγκριση αποτελεσματικών μέτρων και από την εφαρμογή αυτών και δη από τα κράτη μέλη·

ΣΤ. εκτιμώντας ότι η ύπαρξη ή όχι κινήτρου για τα κράτη μέλη να εγκρίνουν μέτρα για την αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας του χώρου Σένγκεν εξαρτάται κυρίως από το αν θα υπάρξουν νέες εκκλήσεις για συνοριακούς ελέγχους·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διατήρηση των συνοριακών ελέγχων στην Ένωση ή η επαναφορά παρόμοιων ελέγχων στον χώρο Σένγκεν έχει σοβαρό αντίκτυπο στις ζωές των Ευρωπαίων πολιτών και όλων όσων επωφελούνται από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ και ότι υπονομεύει σοβαρά την εμπιστοσύνη στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διατήρηση ή η επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα συνεπάγεται άμεσες επιχειρησιακές και επενδυτικές δαπάνες για τους διασυνοριακούς εργαζομένους, τους τουρίστες, τις εταιρείες οδικών εμπορευματικών μεταφορών και τις δημόσιες διοικήσεις, με καταστροφικές συνέπειες για τις οικονομίες των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με υπολογισμούς, οι δαπάνες που άπτονται της επαναφοράς των συνοριακών ελέγχων ενδέχεται να κυμανθούν ενδεχομένως μεταξύ 0,05 δισεκατομμυρίου EUR και 20 δισεκατομμυρίων EUR σε κατ’ αποκοπή δαπάνες και σε 2 δισεκατομμύρια EUR σε ετήσιες λειτουργικές δαπάνες (4)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διασυνοριακές περιοχές θα επηρεαστούν ιδιαίτερα·

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυξάνονται οι ρυθμοί κατασκευής τειχών και φραχτών στα εξωτερικά και εσωτερικά σύνορα της ΕΕ από διάφορα κράτη μέλη και ότι τούτο λειτουργεί αποτρεπτικά στην είσοδο και στη διέλευση, μεταξύ άλλων και των αιτούντων άσυλο, στο και από το έδαφος της ΕΕ· υπενθυμίζοντας ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Transnational Institute (TNI), οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν κατασκευάσει τείχη και συνοριακά εμπόδια μήκους άνω των 1 200 χιλιομέτρων με κόστος τουλάχιστον 500 εκατομμύρια EUR και ότι, από το 2007 έως το 2010, διατέθηκαν κονδύλια της ΕΕ για να αναπτυχθούν 545 συστήματα επιτήρησης για την κάλυψη 8 279 χιλιομέτρων εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και 22 347 συσκευές επιτήρησης·

Θ. εκτιμώντας ότι η συγκυρία είναι κρίσιμη για τον χώρο Σένγκεν και ότι απαιτούνται αποφασιστικά μέτρα συνεργασίας προκειμένου να επιστρέψουμε σε μια απολύτως επωφελή για τους πολίτες κατάσταση· λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτούνται, επίσης, αμοιβαία εμπιστοσύνη, συνεργασία και αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών· εκτιμώντας ότι σε καμία πολιτική αντιπαράθεση δεν πρέπει να υπάρχει χώρος για μομφές κατά του Σένγκεν·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεύρυνση του χώρου Σένγκεν εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο για την επέκταση των οικονομικών και κοινωνικών πλεονεκτημάτων που προκύπτουν από την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, υπηρεσιών, εμπορευμάτων και κεφαλαίου προς νεότερα κράτη μέλη, για την ενίσχυση της συνοχής και για τη γεφύρωση των χασμάτων που υφίστανται μεταξύ χωρών και περιφερειών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλήρης εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν σε όλα τα κράτη μέλη που έχουν εκπληρώσει τα κριτήρια για επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας αξιολόγησης Σένγκεν είναι απαραίτητη για τη δημιουργία ενός συντονισμένου και ισχυρού πλαισίου ασφάλειας δικαίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ετοιμότητα Ρουμανίας και Βουλγαρίας να προσχωρήσουν στον χώρο Σένγκεν έχει επανειλημμένα ανακοινωθεί από τον Πρόεδρο της Επιτροπής και αναφέρεται επίσης στη θέση του Κοινοβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2011, στο σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για την πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας και στη Ρουμανία (5), καθώς και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ομάδα εργασίας σχετικά με τον έλεγχο του Σένγκεν έχει παρακολουθήσει στενά την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν με βάση τα ευρήματα του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν, τη μεθοδολογία της αξιολόγησης τρωτότητας, ακροάσεις και αποστολές επιτροπών σε κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ομάδα εργασίας έχει προσδιορίσει τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί ή πρόκειται να εφαρμοστούν, τις σημαντικές ελλείψεις στη λειτουργία του χώρου Σένγκεν και τα αναγκαία μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν στο μέλλον·

Καίρια ζητήματα

Πρόοδος όσον αφορά την αντιμετώπιση των ελλείψεων που έχουν εντοπιστεί

1. επισημαίνει ότι ο νομοθέτης της ΕΕ ενέκρινε ορισμένα μέτρα στη διάρκεια των τελευταίων τριών ετών τα οποία σχεδιάστηκαν για την ενίσχυση της ακεραιότητας του χώρου Σένγκεν χωρίς έλεγχο στα εσωτερικά σύνορα· εκφράζει την ικανοποίησή του για την αποτελεσματικότητα των μέτρων που ελήφθησαν στα εξωτερικά σύνορα και για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής· παρατηρεί τις προσπάθειες του Οργανισμού για την εφαρμογή του νέου κανονισμού, ιδίως με τη διεξαγωγή κοινών επιχειρήσεων επιτήρησης συνόρων και επιστροφής και με την παροχή στήριξης στα κράτη μέλη που υφίστανται αυξημένες μεταναστευτικές ροές, πάντα σε πνεύμα απόλυτου σεβασμού για τα θεμελιώδη δικαιώματα όπως ορίζει ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή· αναγνωρίζει τη σημασία του νέου μηχανισμού αξιολόγησης τρωτότητας για τον εντοπισμό ελλείψεων στα κοινά εξωτερικά σύνορα και για την πρόληψη κρίσεων· τονίζει τις συντονισμένες προσπάθειες και τη συνεργασία μεταξύ οργανισμών και λοιπών εμπλεκομένων για τη διοργάνωση του συστήματος κομβικών σημείων υποδοχής σε ό,τι αφορά τον τομέα της κατάρτισης·

2. παρατηρεί τα μέτρα που ελήφθησαν στο πλαίσιο της τροποποίησης του κώδικα συνόρων του Σένγκεν και της καθιέρωσης υποχρεωτικών συστηματικών ελέγχων με χρήση οικείων βάσεων δεδομένων στα εξωτερικά σύνορα κατά την είσοδο και την έξοδο των υπηκόων τρίτων χωρών και των υπηκόων της ΕΕ, αλλά με παράλληλα διατήρηση της εγρήγορσης όσον αφορά τις επιπτώσεις, την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα που έχουν τα μέτρα αυτά στη διέλευση των συνόρων για τους υπηκόους της ΕΕ· επισημαίνει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι υποχρεωτικοί συστηματικοί έλεγχοι στα εξωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν έχουν αντικατασταθεί από στοχευμένους ελέγχους λόγω του δυσανάλογα αρνητικού αντικτύπου τους στην ροή της κυκλοφορίας· υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή οφείλει να λάβει υπόψη της αυτές τις επιπτώσεις κατά τη διενέργεια της αξιολόγησης που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/458·

3. επικροτεί τη συνεχιζόμενη μεταρρύθμιση του SIS και την ανάπτυξη από τον eu-LISA, στις 5 Μαρτίου 2018, της πλατφόρμας του αυτόματου συστήματος αναγνώρισης δακτυλικών αποτυπωμάτων (AFIS) του SIS II, πλατφόρμας που εισάγει μια ικανότητα βιομετρικής έρευνας στο σύστημα, η οποία θα συμβάλλει στην ενίσχυση της καταπολέμησης του εγκλήματος και της τρομοκρατίας·

4. τονίζει την ανάγκη για καλύτερη χρήση των υφιστάμενων εργαλείων, ιδίως για να μεγιστοποιηθούν τα πλεονεκτήματα των υφιστάμενων συστημάτων και για να αντιμετωπιστούν τα διαρθρωτικά κενά στην πληροφόρηση, σε πνεύμα πλήρους συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις προστασίας δεδομένων και τήρησης των αρχών της μη-εισαγωγής διακρίσεων, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας·

5. επικροτεί το έργο που επιτελείται στον τομέα της διασυνοριακής αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας, καθώς και της συνεργασίας μεταξύ αρχών επιβολής του νόμου· εκφράζει επίσης την ικανοποίησή του για το έργο της Eurojust και της Ευρωπόλ για την καταπολέμηση του διασυνοριακού και του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας ανθρώπων και της τρομοκρατίας με τη συλλογή πληροφοριών και την ανταλλαγή πληροφοριών και τη διεξαγωγή κοινών ανακριτικών επιχειρήσεων·

6. εκφράζει τις ανησυχίες του ως προς τις προσπάθειες της Επιτροπής να εκπονήσει σχέδιο και στρατηγική για μια ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων (ΟΔΣ) στη βάση όσων είδαν το φως της δημοσιότητας στις 14 Μαρτίου 2018 με σκοπό τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή· εκφράζει τις αμφιβολίες του ως προς την αποτελεσματικότητα που θα έχει σε σχέση με τον καθορισμό των επιθυμητών στόχων και σκοπών στο πεδίο της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων και σε σχέση, συγκεκριμένα, με την εδραίωση και την εφαρμογή των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των λοιπών παραμέτρων της στρατηγικής·

7. αναγνωρίζει τη μεγάλη αξία που έχει ο ανανεωμένος μηχανισμός αξιολόγησης του Σένγκεν, καθώς προωθεί τη διαφάνεια, την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη λογοδοσία μεταξύ των κρατών μελών με τον έλεγχο του τρόπου με τον οποίο εφαρμόζουν τους διαφορετικούς τομείς του κεκτημένου του Σένγκεν·

Καίριες εντοπισθείσες ελλείψεις

8. εκφράζει τις ανησυχίες του σχετικά με τις καίριες ελλείψεις και ανεπάρκειες που έχουν διαπιστωθεί μέσω του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν και της αξιολόγησης τρωτότητας·

9. εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τις πολύ σοβαρές ελλείψεις στην εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν που εντοπίστηκαν κατά την αξιολόγηση της προσωρινής χρήσης από το Ηνωμένο Βασίλειο του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν και, έχοντας την ακεραιότητα του συστήματος κατά νου, καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να συμμετάσχουν σε συζητήσεις με το Κοινοβούλιο με θέμα τη δέουσα συνέχεια που πρέπει να δοθεί στα ευρήματα αυτά·

10. καταδικάζει τη συνεχιζόμενη επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα αφού υπονομεύει τις βασικές αρχές του χώρου Σένγκεν· συντάσσεται με την άποψη ότι πολλές από τις παρατάσεις αντιβαίνουν στους ισχύοντες κανόνες από άποψη εμβέλειας, αναγκαιότητας ή αναλογικότητας και είναι, ως εκ τούτου, παράνομες· εκφράζει τη λύπη του διότι τα κράτη μέλη δεν έχουν λάβει τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσουν οποιαδήποτε συνεργασία με άλλα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις των μέτρων αυτών, δεν έχουν τεκμηριώσει επαρκώς τους λόγους ύπαρξης των εν λόγω ελέγχων, ούτε έχουν παράσχει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματά τους, γεγονός που δυσχεραίνει οποιαδήποτε ανάλυση εκ μέρους της Επιτροπής και οποιονδήποτε έλεγχο εκ μέρους του Κοινοβουλίου· εκφράζει επίσης τη λύπη του για την πρακτική που ακολουθούν τα κράτη μέλη τα οποία αλλάζουν τεχνητά τη νομική βάση για την επαναφορά με σκοπό να την επεκτείνουν πέραν της μέγιστης δυνατής περιόδου υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις· θεωρεί ότι οι οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πρακτικής αυτής είναι επιζήμιες για την ενότητα του χώρου Σένγκεν και επιβλαβείς για την ευημερία των Ευρωπαίων πολιτών και την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας· επαναλαμβάνει ότι ο νομοθέτης της Ένωσης έχει εγκρίνει πολλά μέτρα κατά τα τελευταία τρία έτη για την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων και του ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα· υπογραμμίζει ότι δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη αντίδραση ως προς την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα·

11. τονίζει ότι η επαναφορά των συνοριακών ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα έχει αποδειχθεί πολύ πιο εύκολη από την κατάργηση αυτών των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα μετά την επαναφορά·

12. εκφράζει την ανησυχία του για την έλλειψη εφαρμογής, σε κάποιους τομείς, των ρυθμίσεων που διέπουν ορισμένα πεδία του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων, όπως η συστηματική χρήση των βάσεων δεδομένων κατά τη διάρκεια των συνοριακών ελέγχων και ο ενδελεχής έλεγχος των απαιτούμενων προϋποθέσεων εισόδου· εκφράζει επίσης την ανησυχία του για την περιστασιακή έλλειψη ορισμένων βάσεων δεδομένων, όπως το SIS και το VIS, σε ορισμένα σημεία διέλευσης των συνόρων· επισημαίνει ότι σε πολλά κράτη μέλη επικρατεί μια σαφής απροθυμία συμμόρφωσης όσον αφορά τη δημιουργία εθνικών κέντρων συντονισμού, όπως ορίζει ο κανονισμός για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur)· τονίζει και πάλι ότι, προκειμένου η νομοθεσία για τα εσωτερικά και εξωτερικά σύνορα να είναι αποτελεσματική, είναι σημαντικό τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί σε επίπεδο Ένωσης να εφαρμόζονται σωστά από τα κράτη μέλη·

13. υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη έχουν άλλα εργαλεία στη διάθεσή τους πέραν του ελέγχου στα εσωτερικά σύνορα, συμπεριλαμβανομένων, όπως συνιστά η Επιτροπή, στοχευμένων αστυνομικών ελέγχων, υπό την προϋπόθεση ότι οι έλεγχοι αυτοί δεν έχουν ως στόχο τον συνοριακό έλεγχο, βασίζονται σε γενικές αστυνομικές πληροφορίες και πείρα όσον αφορά ενδεχόμενες απειλές κατά της δημόσιας ασφάλειας, και αποσκοπούν, ιδίως, στην καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος, σχεδιάζονται και εκτελούνται κατά τρόπο σαφώς διαφορετικό από τους συστηματικούς ελέγχους προσώπων στα εξωτερικά σύνορα· υπενθυμίζει ότι οι εν λόγω έλεγχοι μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικοί από τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, ιδίως επειδή είναι πιο ευέλικτοι και μπορούν να προσαρμοστούν ευκολότερα στους μεταβαλλόμενους κινδύνους·

14. υπενθυμίζει ότι μπορούν να πραγματοποιηθούν αιφνιδιαστικές επιτόπιες επισκέψεις αξιολόγησης Σένγκεν στα εσωτερικά σύνορα χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση προς το οικείο κράτος μέλος·

15. καταδικάζει την κατασκευή φυσικών φραγμάτων, συμπεριλαμβανομένων των φραχτών, μεταξύ κρατών μελών και υπενθυμίζει ότι αμφισβητεί τη συμβατότητα τέτοιων ενεργειών με τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν· καλεί την Επιτροπή να προβεί σε πλήρη αξιολόγηση των σημερινών και των μελλοντικών κατασκευών και να υποβάλει έκθεση στο Κοινοβούλιο·

16. αναγνωρίζει, ως μέρος των προσπαθειών για την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας του χώρου Σένγκεν, την πρόταση για την τροποποίηση του κώδικα συνόρων του Σένγκεν σε ό,τι αφορά τους κανόνες που ισχύουν για την προσωρινή επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα· τονίζει την ανάγκη να καθοριστούν σαφείς κανόνες και σημειώνει ότι οι αλλαγές αυτές οφείλουν να αντιστοιχούν στις νέες προκλήσεις και στις διάχυτες απειλές για την εσωτερική ασφάλεια χωρίς να προτρέπουν σε επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα· υπενθυμίζει ότι οποιεσδήποτε αλλαγές δεν πρέπει να γίνουν ακόμη ένας δίαυλος παράτασης των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα· εκφράζει την ανησυχία του για την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα με γνώμονα την εκτίμηση «αντιληπτού κινδύνου» και όχι αυστηρά και αξιόπιστα στοιχεία ή την ύπαρξη σοβαρής απειλής· εκφράζει επίσης την ανησυχία του διότι η λεγόμενη αξιολόγηση κινδύνου επαφίεται εξ ολοκλήρου στο κράτος που επαναφέρει τους ελέγχους στα σύνορα· θεωρεί ότι τα βήματα αυτά πρέπει να πραγματοποιηθούν με προσοχή, ούτως ώστε να μην πληγεί ανεπανόρθωτα η βασική ιδέα της ελεύθερης κυκλοφορίας, ιδίως με τη θέσπιση ουσιαστικών διαδικαστικών διασφαλίσεων για τη διατήρηση αυστηρού χρονικού περιορισμού ως προς την επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα·

17. υπογραμμίζει ότι η περαιτέρω παράταση των υφιστάμενων ελέγχων ή η επαναφορά νέων ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα θα έχει ενδεχομένως μεγάλο οικονομικό κόστος για την ΕΕ στο σύνολό της διότι υποσκάπτει σοβαρά την ενιαία αγορά·

Δράση προς ανάληψη

18. τονίζει ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν επειγόντως και χωρίς χρονοτριβή οι ζωτικής σημασίας ελλείψεις που έχουν εντοπιστεί, ούτως ώστε να αποκατασταθεί η κανονική λειτουργία του Σένγκεν χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα·

19. καλεί όλα τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως τις υφιστάμενες ρυθμίσεις και καλεί την Επιτροπή να αναλάβει αποφασιστική δράση όσον αφορά τις παραβιάσεις των από κοινού συμφωνηθέντων κανόνων με την επιβολή αναλογικών και αναγκαίων μέτρων στα εν λόγω κράτη μέλη και τούτο για να προστατέψει τα συμφέροντα των άλλων κρατών μελών και του συνόλου της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών επί παραβάσει·

20. τονίζει τη σημασία της μεταρρύθμισης και της προσαρμογής του SIS για να μπορεί να αντιμετωπίζει ταχέως νέες προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά την προστασία παιδιών που κινδυνεύουν ή αγνοούνται, την άμεση και υποχρεωτική ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την τρομοκρατία - με ταυτόχρονη διαφύλαξη των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών της ΕΕ και των υπηκόων τρίτων χωρών αλλά και την υποχρεωτική ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με αποφάσεις επιστροφής· επισημαίνει ότι παρόμοια μεταρρύθμιση δεν πρέπει να υπονομεύει τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας· υπογραμμίζει ότι, για να λειτουργήσει σωστά το σύστημα, οι προειδοποιήσεις πρέπει να απαιτούν την ανάληψη δράσης και θα πρέπει να δικαιολογούν την ενσωμάτωσή τους στο σύστημα· επισημαίνει την αναμενόμενη σημαντική αύξηση της δραστηριότητας του γραφείου αίτησης συμπληρωματικών πληροφοριών για εθνικές καταχωρήσεις (SIRENE) και καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τα μέσα που έχει στη διάθεσή του διασφαλίζοντας ότι έχει επαρκείς οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους για την εκτέλεση των νέων δραστηριοτήτων του·

21. τονίζει τον κρίσιμο χαρακτήρα των πορισμάτων του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν και καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αναλόγως τις συστάσεις που τους έχουν απευθυνθεί· εφιστά επίσης προσοχή στην αξιολόγηση τρωτότητας και καλεί τα κράτη μέλη να υλοποιήσουν τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής·

22. καλεί την Επιτροπή να υποβάλλει ετήσια λεπτομερή έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με τις αξιολογήσεις που διεξάγονται δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1053/2013·

23. εμμένει αμετακίνητα στην άποψή του ότι η Επιτροπή δεν πρέπει να ανανεώνει τις αιτήσεις παρέκκλισης από το Σένγκεν, εάν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν έχει εφαρμόσει τις συστάσεις που του έχουν απευθυνθεί στο πλαίσιο του μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν·

24. τονίζει ότι όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων όσων δεν έχουν εξωτερικά χερσαία σύνορα, οφείλουν να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να διασφαλίσουν υψηλό επίπεδο ελέγχου στα εξωτερικά τους σύνορα με τη διάθεση επαρκών κονδυλίων όσον αφορά τη στελέχωση, τον εξοπλισμό και την εμπειρογνωμοσύνη, σε πλαίσιο αυστηρού σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων και για θέματα που αφορούν τη διεθνή προστασία και τη μη επαναπροώθηση, με τη δημιουργία των αναγκαίων δομών διοίκησης και ελέγχου και με την εκπόνηση επικαιροποιημένων αναλύσεων κινδύνου, όπως ορίζει ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, σε όλες τις βαθμίδες της διοίκησης, ούτως ώστε να διεξάγονται απρόσκοπτα και αποτελεσματικά οι επιχειρήσεις και να διατίθενται επαρκείς υποδομές για ασφαλείς, ομαλές και εύρυθμες διελεύσεις συνόρων·

25. είναι της γνώμης ότι, σε περίπτωση αναθεώρησης του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν, οποιαδήποτε πρόταση οφείλει να προβλέπει τρόπους αντιμετώπισης των σοβαρότατων καθυστερήσεων, από τις επί τόπου επισκέψεις έως τις αποφάσεις εφαρμογής και τα σχέδια δράσης, και οφείλει επίσης να διευκολύνει την ταχεία λήψη διορθωτικών μέτρων από τα κράτη μέλη· έχει την άποψη ότι οι αιφνιδιαστικοί έλεγχοι στο πλαίσιο του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν θα είχαν περισσότερη αξία εάν ήταν όντως αιφνιδιαστικοί (χωρίς ειδοποίηση 24 ωρών)·

26. υπενθυμίζει ότι το Κοινοβούλιο πρέπει να ενημερώνεται αμέσως και πλήρως σχετικά με κάθε πρόταση για την τροποποίηση ή την αντικατάσταση του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν· επισημαίνει ότι η Επιτροπή οφείλει να προβεί σε επανεξέταση της λειτουργίας του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν εντός έξι μηνών από την έγκριση όλων των εκθέσεων αξιολόγησης σχετικά με τις αξιολογήσεις που καλύπτει το πρώτο πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης και να τη διαβιβάσει στο Κοινοβούλιο·

27. επιμένει ότι είναι ανάγκη να αναπτυχθούν ο μηχανισμός αξιολόγησης του Σένγκεν μαζί με το εργαλείο αξιολόγησης τρωτότητας με τέτοιο τρόπο ώστε να προλαμβάνονται απρόβλεπτα περιστατικά και να βελτιωθεί η διαχείριση των εξωτερικών συνόρων εν γένει, να εδραιωθεί ο σεβασμός του κεκτημένου του Σένγκεν και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού της Σύμβασης της Γενεύης που έχει υπογραφεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, και να διευκολυνθούν ο ενδελεχής έλεγχος και η διαφάνεια μεταξύ των κρατών μελών και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, με έμφαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διαθέσουν επαρκείς πόρους για την εφαρμογή και την παρακολούθηση των αξιολογήσεων Σένγκεν και των αξιολογήσεων τρωτότητας· καλεί την Επιτροπή να διοργανώσει πραγματικά αιφνιδιαστικές επιτόπιες επισκέψεις στα εσωτερικά σύνορα και να αξιολογήσει τη φύση και τον αντίκτυπο των εφαρμοζόμενων μέτρων επιτόπου·

28. καλεί τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να βελτιώσουν τη συλλογή των στοιχείων και στατιστικών δεδομένων σχετικά με την εθνική διαχείριση πόρων και ικανοτήτων συνοριακού ελέγχου· καλεί τα κράτη μέλη να διαθέσουν, εγκαίρως, όλες τις αναγκαίες πληροφορίες στον μηχανισμό αξιολόγησης τρωτότητας·

29. ζητεί από τα κράτη μέλη και δη όσα έχουν πληγεί άμεσα να ετοιμάσουν και να ελέγξουν επαρκώς σχέδια έκτακτης ανάγκης για την άμβλυνση καταστάσεων αυξημένων επιπέδων μετανάστευσης, καθώς και για την ενίσχυση των δυνατοτήτων τους ως προς την καταγραφή και την παροχή στέγασης σε περίπτωση τέτοιων περιστατικών· καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την ικανότητά τους όσον αφορά τον εντοπισμό πλαστών εγγράφων και παράτυπων καταγραφών σε πνεύμα εντούτοις πλήρους σεβασμού στην αρχή της μη επαναπροώθησης και στα θεμελιώδη δικαιώματα· ζητεί να καταβληθούν σημαντικές προσπάθειες για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης ανθρώπων και της τρομοκρατίας, ιδίως προκειμένου να εντοπισθούν οι εγκληματικές οργανώσεις και να εξακριβωθεί ο τρόπος χρηματοδότησής τους·

30. τονίζει ότι η νόμιμη και ασφαλής πρόσβαση στην ΕΕ, μεταξύ άλλων στα εξωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν, θα συμβάλει στη συνολική σταθερότητα του χώρου Σένγκεν·

31. θεωρεί ανεπαρκή την τρέχουσα κατάσταση εφαρμογής της στρατηγικής ΟΔΣ· ζητεί από την Επιτροπή και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής να στηρίξουν τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους να εκπληρώσουν τις απαιτήσεις που ορίζει ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και να ξεκινήσουν τις θεματικές αξιολογήσεις της ΟΔΣ στα κράτη μέλη εν ευθέτω χρόνω· καλεί τα κράτη μέλη να ευθυγραμμίσουν τη διαχείριση των συνόρων τους με τις έννοιες της ΟΔΣ, μέσω της εφαρμογής μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης στη διαχείριση των συνόρων με βάση τις σχετικές θεμελιώδεις αρχές και ιδίως μέσω της διασφάλισης του πλήρους σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στις ευάλωτες ομάδες και τους ανήλικους, σε όλες τις δραστηριότητες διαχείρισης των συνόρων και επιστροφής, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού της αρχής της μη επαναπροώθησης· τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστούν η πλήρης υλοποίηση της στρατηγικής ΟΔΣ σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο και η συμμόρφωση με τις διεθνείς συμβάσεις, προκειμένου να ενισχυθεί με αυτόν τον τρόπο η διαχείριση των εξωτερικών συνόρων σε πνεύμα διαφύλαξης των θεμελιωδών δικαιωμάτων·

32. εμμένει στην ανάγκη άμεσης εφαρμογής της πλήρους στρατηγικής ΟΔΣ, όπως συμφωνήθηκε από τα θεσμικά όργανα, της τεχνικής και επιχειρησιακής στρατηγικής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και των επακόλουθων εθνικών στρατηγικών των κρατών μελών· έχει πλήρη επίγνωση των ασυνεπειών που παρατηρούνται στην εφαρμογή της στρατηγικής ΟΔΣ στα κράτη μέλη και τονίζει ότι η ολοκληρωμένη εκτέλεση της εν λόγω στρατηγικής σε όλα τα κράτη μέλη είναι ζωτικής σημασίας για την επαρκή λειτουργία του χώρου Σένγκεν·

33. καλεί την Επιτροπή να εγκρίνει νομοθετική πρόταση για την τροποποίηση του κανονισμού Eurosur υπό το πρίσμα των σημαντικών ελλείψεων που εντοπίζονται όσον αφορά την εφαρμογή του ισχύοντος κανονισμού, και θεωρεί ότι μια τέτοια πρόταση θα πρέπει να ενθαρρύνει τη μεγαλύτερη χρήση του Eurosur με σκοπό τη συμμετοχή και την παροχή βοήθειας σε ανταλλαγές πληροφοριών, αναλύσεις κινδύνου και επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης·

34. επαναλαμβάνει την υποστήριξη του Κοινοβουλίου για την άμεση προσχώρηση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στον χώρο Σένγκεν, καθώς και για την προσχώρηση της Κροατίας μόλις εκπληρώσει τα κριτήρια ένταξης· καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει την προσχώρηση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στον χώρο Σένγκεν με την ιδιότητα του πλήρους μέλους·

Λοιπά ζητήματα που επηρεάζουν το Σένγκεν

35. τονίζει ότι η παρούσα κατάσταση του Σένγκεν και η διατήρηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα δεν οφείλονται, κατά κύριο λόγο, σε προβλήματα στη δομή και στους κανόνες του ίδιου του χώρου Σένγκεν, αλλά σε κάποια συναφή τμήματα του κεκτημένου, όπως είναι οι αδυναμίες στον τομέα του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου στις περιλαμβάνονται η απουσία πολιτικής θέλησης, αλληλεγγύης και επιμερισμού των ευθυνών, ο κανονισμός του Δουβλίνου, και ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων·

Πρόοδος όσον αφορά την αντιμετώπιση των ελλείψεων που έχουν εντοπιστεί

36. επισημαίνει τα μέτρα στήριξης και ανάπτυξης ικανοτήτων που λαμβάνονται προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ρίζες της παράτυπης μετανάστευσης και να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης στις χώρες προέλευσης·

37. θεωρεί ότι η συνεργασία με τρίτες χώρες αποτελεί στοιχείο στην προσπάθεια άμβλυνσης των περιστάσεων που προκαλούν την αναγκαστική και παράνομη μετανάστευση· τονίζει τον σφαιρικό χαρακτήρα των μέτρων που απαιτούνται για την επίτευξη των επιθυμητών στόχων·

Καίριες ελλείψεις που έχουν εντοπιστεί

38. εκφράζει τη λύπη του για τον μεγάλο αριθμό ατόμων που έχουν καταγραφεί ως νεκροί ή αγνοούμενοι στη Μεσόγειο Θάλασσα τα τελευταία χρόνια· επισημαίνει επιπλέον ότι η έρευνα και διάσωση αποτελεί στοιχείο της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, όπως ορίζεται στον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή· συντάσσεται με την άποψη ότι ένας μόνιμος, ισχυρός και αποτελεσματικός μηχανισμός της ΕΕ για επιχειρήσεις αναζήτησης και διάσωσης στη θάλασσα έχει καθοριστική σημασία για την πρόληψη της απώλειας ζωών στη θάλασσα· θεωρεί συνεπώς κρίσιμης σημασίας την ενσωμάτωση επαρκών πτυχών και δυνατοτήτων έρευνας και διάσωσης στον σχεδιασμό όλων των επιχειρήσεων της επιτήρησης των συνόρων στα θαλάσσια σύνορα και στην εκτέλεση αυτών των επιχειρήσεων από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, όπως προβλέπει ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 656/2014·

39. εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και υπογραμμίζει την ανάγκη να συμμορφώνονται τα κράτη μέλη με τις απαιτήσεις που ορίζει ο κανονισμός, ιδίως όσον αφορά τις δεσμεύσεις για παροχή επαρκούς ανθρώπινου δυναμικού και τεχνικού εξοπλισμού τόσο για κοινές επιχειρήσεις όσο και για το απόθεμα εξοπλισμού ταχείας αντίδρασης, καθώς επίσης και για τη διάθεση ικανοποιητικών πόρων στην εφαρμογή της αξιολόγησης τρωτότητας· εκφράζει την ανησυχία του για τους πόρους και τον οικονομικό σχεδιασμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, καθώς και για τις εκτιμήσεις στις οποίες βασίζονται οι απαιτούμενες συνεισφορές από τα κράτη μέλη και η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων· καλεί τα κράτη μέλη να μεριμνούν ώστε οι εθνικοί συνοριοφύλακες να λαμβάνουν την κατάλληλη κατάρτιση σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα·

40. θεωρεί ότι η συνεργασία σε εθνικό επίπεδο μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών επιβολής του νόμου, των στρατιωτικών δυνάμεων, της συνοριοφυλακής, των τελωνειακών αρχών και των εμπλεκόμενων φορέων στον τομέα ναυτικής έρευνας και διάσωσης είναι συχνά ανεπαρκής, γεγονός που οδηγεί σε αποσπασματική αντίληψη της κατάστασης και σε χαμηλή αποτελεσματικότητα· παρατηρεί ότι η απουσία δομών συνεργασίας μπορεί να οδηγήσει σε αναποτελεσματικά και/ή δυσανάλογα μέτρα· υπενθυμίζει ότι κανένας αριθμός καλοπροαίρετων μέτρων σε επίπεδο Ένωσης δεν μπορεί να αντισταθμίσει την έλλειψη εσωτερικής συνεργασίας μεταξύ των σχετικών αρχών των κρατών μελών·

41. έχει υπόψη τη δημιουργία άλλων πληροφοριακών συστημάτων μεγάλης κλίμακας, καθώς και την επιδίωξη της βελτίωσης της διαλειτουργικότητάς τους, χωρίς να αγνοούνται οι αναγκαίες ασφαλιστικές δικλίδες, συμπεριλαμβανομένων της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικότητας·

42. θεωρεί ότι οι εργασίες σχετικά με τις προτάσεις για τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων πληροφοριών θα πρέπει να αποτελέσουν ευκαιρία βελτίωσης και μερικής εναρμόνισης των εθνικών συστημάτων πληροφορικής και των εθνικών υποδομών στα σημεία διέλευσης των συνόρων·

Δράση προς ανάληψη

43. ενθαρρύνει τους οργανισμούς και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να διεξάγουν επιχειρήσεις πολλαπλού σκοπού και να μεριμνήσουν για τη λήψη κατάλληλων μέτρων ώστε να συμπεριληφθεί η ναυτική έρευνα και διάσωση στο πεδίο εφαρμογής των επιχειρήσεων με τη χρήση του καταλληλότερου άψυχου και έμψυχου δυναμικού· παροτρύνει τον Οργανισμό να μεριμνήσει για την υλοποίηση του μηχανισμού καταγγελιών και για την ύπαρξη των κατάλληλων άψυχων και έμψυχων πόρων προς υποστήριξη του υπευθύνου θεμελιωδών δικαιωμάτων·

44. καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ταχείες και αποτελεσματικές διαδικασίες επιστροφής, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και υπό ανθρώπινες και αξιοπρεπείς συνθήκες, όταν εκδίδεται απόφαση επιστροφής·

45. παρατηρεί ότι τα κράτη μέλη έχουν την δυνατότητα να κάνουν χρήση της δυνατότητας που προσφέρει η οδηγία 2001/40/ΕΚ, δηλ. να αναγνωρίζουν και να εφαρμόζουν τις αποφάσεις επιστροφής που λαμβάνονται από άλλο κράτος μέλος, αντί να λαμβάνουν νέα απόφαση επιστροφής ή να επιστρέφουν τον παράτυπο μετανάστη στο πρώτο κράτος μέλος έκδοσης·

46. καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για να διασφαλίσουν επαρκείς υποδομές, συνθήκες στέγασης και διαβίωσης για τους αιτούντες άσυλο που καταφθάνουν, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις ανάγκες των ασυνόδευτων ανηλίκων και των οικογενειών με ανηλίκους, καθώς και των γυναικών που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση· καλεί τα κράτη μέλη να ευθυγραμμίσουν τις εγκαταστάσεις κράτησης με τις απαιτήσεις που διαμορφώνουν οι διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και οι συμβάσεις και διατάξεις περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ούτως ώστε να ανταποκρίνονται στη ζήτηση ικανότητας, έχοντας πάντα κατά νου ότι η κράτηση αποτελεί μέτρο έσχατης ανάγκης και δεν συνάδει προς το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, και τα καλεί επίσης να αυξήσουν την εφαρμογή μέτρων εναλλακτικών προς την κράτηση· καλεί τα κράτη μέλη να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους περί επανεγκατάστασης, όπως συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Σεπτέμβριο του 2015 και επιβεβαιώθηκαν από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Σεπτέμβριο του 2017, προκειμένου να αποκατασταθεί η τάξη στη διαχείριση της μετανάστευσης και προκειμένου να ενισχυθεί η αλληλεγγύη και η συνεργασία εντός της ΕΕ·

47. καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τον ανεξάρτητο χαρακτήρα των εθνικών αρχών προστασίας των δεδομένων, ιδίως με την παροχή επαρκών οικονομικών και ανθρώπινων πόρων για την εκπλήρωση των διευρυνόμενων καθηκόντων τους· καλεί τις ανεξάρτητες εποπτικές αρχές των κρατών μελών να μεριμνήσουν για τη διεξαγωγή των αναγκαίων ελέγχων των πληροφοριακών συστημάτων και της χρήσης τους· καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μηχανισμούς που να διασφαλίζουν το δικαίωμα των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα να υποβάλλουν καταγγελίες και να ζητούν τις πληροφορίες προσωπικού χαρακτήρα τους, καθώς και να ενημερώσουν το κοινό όσον αφορά τα πληροφοριακά συστήματα·

48. εμμένει στην άποψη ότι οι επιχειρήσεις πολλαπλού σκοπού πρέπει να διενεργούνται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, ούτως ώστε να καλύπτεται η ανάγκη παρουσίας μονάδων ναυτικής έρευνας και διάσωσης (όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 656/2014) στις σχετικές περιοχές· υπενθυμίζει ότι οι εθνικές αρχές φύλαξης των συνόρων πρέπει επίσης να παρέχουν επαρκείς πόρους για τις δραστηριότητές τους και δη για τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης· υπογραμμίζει ότι ο συνοριακός έλεγχος πρέπει να διενεργείται από εκπαιδευμένο συνοριοφύλακα ή υπό την αυστηρή εποπτεία αρμόδιας αρχής·

49. σημειώνει ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής έχει λάβει ευρείας εμβέλειας εντολή που μπορεί να αξιοποιήσει όσον αφορά τη στήριξη των κρατών μελών στο πλαίσιο συντονισμένων επιχειρήσεων επιστροφής·

50. καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν περαιτέρω την αμοιβαία διασυνοριακή αστυνομική συνεργασία με από κοινού εκτίμηση απειλών, με ανάλυση κινδύνου και με περιπολίες· ζητεί την πλήρη εφαρμογή της Σύμβασης του Prüm και της απόφασης 2008/615/ΔΕΥ του Συμβουλίου, και τη συμμόρφωση με το Ευρωπαϊκό πρότυπο ανταλλαγής πληροφοριών και με τη Σουηδική Πρωτοβουλία· καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τις εθνικές τους δομές για τη συνεργασία μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου και την ανταλλαγή πληροφοριών και να βελτιώσουν την πρακτική συνεργασία, ιδίως με γειτονικά κράτη μέλη·

51. υπενθυμίζει την υψηλή προτεραιότητα που έχει δοθεί στη μεταρρύθμιση του Κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου (ΚΕΣΑ) ως μέρος της ολιστικής προσέγγισης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι πολιτικές για τους πρόσφυγες, τους αιτούντες άσυλο και τους μετανάστες και στο πλαίσιο του θεματολογίου της Επιτροπής για τη μετανάστευση· υπενθυμίζει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το άνοιγμα νόμιμων οδών για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες είναι ο καλύτερος τρόπος για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων και επομένως της παράνομης μετανάστευσης· καλεί το Συμβούλιο να ακολουθήσει ταχέως το Κοινοβούλιο και να εγκρίνει εντολή για διαπραγματεύσεις σχετικά με οποιαδήποτε σχετική πρόταση στο πλαίσιο αυτό, ιδίως σε σχέση με τον κανονισμό του Δουβλίνου· τονίζει ότι ο νέος Ευρωπαϊκός Οργανισμός για το Άσυλο δεν έχει ακόμη εγκριθεί και προτρέπει το Συμβούλιο να άρει τα εμπόδια για τον φάκελο αυτόν κατεπειγόντως·

52. εμμένει στην ανάγκη βελτίωσης της προστασίας των δελτίων ταυτότητας που χορηγούν τα κράτη μέλη στους πολίτες της Ένωσης· καλεί την Επιτροπή να προτείνει, όπως ήδη ισχύει για τα διαβατήρια, πρότυπα για τα χαρακτηριστικά ασφαλείας και τη χρήση βιομετρικών στοιχείων στα δελτία ταυτότητας·

ο

ο ο

53. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στα εθνικά κοινοβούλια και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.

(1) ΕΕ L 251 της 16.9.2016, σ. 1.

(2) ΕΕ L 135 της 24.5.2016, σ. 53.

(3) ΕΕ L 295 της 6.11.2013, σ. 11.

(4) Wouter van Ballegooij, The Cost of Non-Schengen: Civil Liberties, Justice and Home Affairs aspects’, Cost of Non-Europe Report, European Added Value Unit, 2016, σελ. 32.

(5) ΕΕ C 380 Ε της 11.12.2012, σ. 160.