Ειδικη εκθεση αριθ. 12/2003

σχετικά με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση της κοινής οργάνωσης αγοράς στον τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 248 παράγραφος 4 σημείο 2 της συνθήκης ΕΚ)

(2003/C 298/01)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΥΝΟΨΗ

I. Οι πρωτεΐνες αποτελούν σημαντικό συστατικό της τροφής των ζώων και υπάρχουν, σε ποικίλο βαθμό, σε ένα ευρύ φάσμα ζωοτροφών. Οι αποξηραμένες ζωοτροφές είναι μια πηγή πρωτεϊνών, η περιεκτικότητά τους όμως σε πρωτεΐνες είναι σχετικά χαμηλή· παρέχουν μόλις το 1,2 %(1) του συνόλου των ακατέργαστων πρωτεϊνών που καταναλώνει ο ζωικός πληθυσμός της ΕΕ.

II. Η ΚΟΑ στον τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών καθιερώθηκε για πρώτη φορά το 1974 και είχε ως στόχο τη βελτίωση της προσφοράς με τη χορήγηση ενίσχυσης για τη μεταποίηση. Η ενίσχυση καταβάλλεται για τις χορτονομές που έχουν αποξηρανθεί με φυσικό τρόπο ή με τεχνητά μέσα. Η ΚΟΑ έχει μεταρρυθμιστεί δύο φορές, το 1978 και το 1995· στόχος της δεύτερης μεταρρύθμισης ήταν ο περιορισμός των δαπανών οι οποίες αυξάνονταν διαρκώς. Για το σκοπό αυτό καθιερώθηκε σύστημα μέγιστης εγγυημένης ποσότητας (ΜΕΠ). Ο προϋπολογισμός που διατίθεται σήμερα ανέρχεται σε 317 εκατομμύρια ευρώ. Το 2000, το Συνέδριο, στην ειδική έκθεσή του σχετικά με τον περιβαλλοντικό προσανατολισμό της ΚΓΠ, σχολίαζε ότι η ΚΟΑ στον τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών αποδείκνυε τον περιορισμένο βαθμό στον οποίο λαμβάνονταν υπόψη οι περιβαλλοντικές εκτιμήσεις σε ορισμένες αγορές.

III. Η ενίσχυση καταβάλλεται στις επιχειρήσεις μεταποίησης, οι οποίες αποξηραίνουν εγκεκριμένα φυτά που έχουν καλλιεργηθεί σε έκταση καταγεγραμμένη στο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ)(2), και για τις ποσότητες που πληρούν τις προϋποθέσεις περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες και υγρασία και εξέρχονται από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης μεταποίησης. Υπάρχουν δύο ποσά ενίσχυσης, ένα για τις τεχνητά αποξηραμένες ζωοτροφές, ανερχόμενο σε 68,83 ευρώ/τόνο, και ένα άλλο για τις αποξηραμένες στον ήλιο, ύψους 38,64 ευρώ/τόνο.

IV. Τα ποσά της ενίσχυσης που καθορίστηκαν από το Συμβούλιο το 1995 ήταν υψηλότερα από αυτά που συνιστούσε η Επιτροπή. Ο καθορισμός της ενίσχυσης για τις τεχνητά αποξηραμένες ζωοτροφές σχεδόν στο διπλάσιο του ποσού που καταβαλλόταν για τις αποξηραμένες στον ήλιο ενθάρρυνε ορισμένες επιχειρήσεις μεταποίησης να παύσουν την παραγωγή αποξηραμένων στον ήλιο ζωοτροφών και να αυξήσουν την παραγωγή τους στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη παράγουν αποξηραμένες ζωοτροφές, αλλά οι σημαντικότερες παραγωγοί χώρες είναι η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία. Από το 1995 η κοινοτική παραγωγή αυξάνεται συνεχώς. Από την περίοδο εμπορίας 1998/99 σημειώνονται υπερβάσεις της ΜΕΠ. Η ανάπτυξη της αγοράς ήταν ανομοιόμορφη, καθώς ορισμένα κράτη μέλη μπορούσαν να υπερβαίνουν τη ΜΕΠ τους, έως και κατά 60 %, ενώ άλλα παρήγαν συστηματικά λιγότερο από την προβλεπόμενη.

V. Η ασάφεια των κανονισμών έδωσε την ευκαιρία για διαφορετικές ερμηνείες και πρακτικές. Κάποια κράτη μέλη δεν διενεργούν ορισμένους ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων των διασταυρωμένων ελέγχων με το ΟΣΔΕ, της αντιπαραβολής των οικονομικών λογαριασμών των επιχειρήσεων μεταποίησης με τις αιτήσεις για ενίσχυση και του ελέγχου των φυτών που υποβάλλονται σε αποξήρανση. Σε ένα κράτος μέλος, προς διευκόλυνση των αιτήσεων για ενίσχυση, συστάθηκαν εταιρείες εμπορίας, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις μεταποίησης να μπορούν να ζητούν την ενίσχυση νωρίτερα από ό,τι εάν έπρεπε να προβούν πραγματικά σε πώλμση σε τρίτο.

VI. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να διαβιβάζουν πληροφορίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στην επιτροπή διαχείρισης. Ωστόσο, δεν υποβάλλονται τακτικά πληροφορίες σχετικά με τις τιμές των χορτοδοτικών φυτών, το ύψος των εισαγωγών ή την παραγωγή ανταγωνιστικών πρωτεϊνούχων φυτών και προϊόντων.

VII. Οι κανονισμοί που διέπουν την ΚΟΑ δεν απαιτούν καμία αξιολόγηση. Μολονότι είχε προγραμματιστεί αξιολόγηση της αγοράς από τη μονάδα αξιολόγησης της ΓΔ AGRI για το 2001, αναβλήθηκε δύο φορές προς όφελος αξιολογήσεων άλλων αγορών. Ως εκ τούτου, δεν έχει διενεργηθεί καμία αξιολόγηση.

VIII. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί αξιολόγηση, υπήρξαν δύο σημαντικές αναθεωρήσεις της αγοράς για άλλους λόγους, οι οποίες πρόσφεραν στην Επιτροπή την ευκαιρία να εξετάσει την αγορά και την εξέλιξή της. Η πρώτη πραγματοποιήθηκε το 2001 και είχε ως στόχο την εξέταση των εναλλακτικών λύσεων προς αντικατάσταση των μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών που είχαν απαγορευτεί λόγω της επιδημίας της ΣΕΒ. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα εδικαιολογείτο περισσότερο η αύξηση των εισαγωγών σόγιας, παρά άλλες δαπανηρότερες λύσεις, όπως η αύξηση της παραγωγής αποξηραμένων ζωοτροφών. Έτσι, οι παραγωγοί θα παρέμεναν ελεύθεροι να αποφασίζουν πώς θα καλύπτουν τις ανάγκες τους σε πρωτεΐνες.

IX. Η πλέον σημαντική αναθεώρηση πραγματοποιήθηκε, ωστόσο, επ' ευκαιρία της ενδιάμεσης επανεξέτασης της ΚΓΠ από την Επιτροπή, τον Ιούλιο του 2002. Η Επιτροπή πρότεινε μια θεμελιώδη αλλαγή στον τομέα των γεωργικών ενισχύσεων, και συγκεκριμένα τη μεταστροφή από την ενίσχυση του προϊόντος στην ενίσχυση του παραγωγού. Στο πλαίσιο πρότασης για την καθιέρωση ενιαίας ενίσχυσης, ανά γεωργική εκμετάλλευση, αποσυνδεδεμένης από την παραγωγή, προτάθηκαν αλλαγές σε συγκεκριμένες αγορές, συμπεριλαμβανομένης εκείνης των αποξηραμένων ζωοτροφών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έχει προτείνει ένα καθεστώς εισοδηματικής στήριξης των παραγωγών σε συνδυασμό με ένα σύστημα απλοποιημένης ενιαίας ενίσχυσης, προκειμένου να διευκολυνθεί η αλλαγή του καθεστώτος για τις επιχειρήσεις μεταποίησης. Το τελευταίο προτάθηκε να καταργηθεί σταδιακά μέχρι το 2009.

X. Το Συνέδριο εκφράζει την ικανοποίησή του για τις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη μεταρρύθμιση της ΚΟΑ και συνιστά στην Επιτροπή να επωφεληθεί της ευκαιρίας και να μεριμνήσει για την άρση των υπαρχουσών αδυναμιών.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ανάγκη ύπαρξης πρωτεϊνών στις ζωοτροφές και σημασία των αποξηραμένων ζωοτροφών

1. Τα πρωτεϊνούχα προϊόντα αποτελούν σημαντικό συστατικό της τροφής των ζώων εκτροφής. Πρωτεΐνες υπάρχουν, σε ποικίλο βαθμό, σε ένα ευρύ φάσμα ζωοτροφών. Προέρχονται από πηγές που διακρίνονται γενικά σε "μη εμπορεύσιμες" και σε "εμπορεύσιμες". Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται τροφές όπως η χορτονομή, το άχυρο, οι ενσιρωμένες ζωοτροφές και άλλες ακατέργαστες ζωοτροφές, οι οποίες προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από την ΕΕ. Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται τα σιτηρά, τα πλούσια σε ενέργεια προϊόντα (π.χ. μανιόκα, γλουτένη αραβοσίτου, πίτυρα και μελάσες) καθώς και τα πρωτεϊνούχα προϊόντα (π.χ. σόγια, άλλα άλευρα από ελαιούχους σπόρους, πίσα, κουκιά, φούλια και αποξηραμένες ζωοτροφές). Η μεγαλύτερη πηγή πρωτεϊνών στην κατηγορία αυτή είναι το σογιάλευρο που καλύπτει περίπου το 20 % των συνολικών αναγκών. Οι μεγαλύτερες ποσότητες σογιάλευρου εισάγονται. Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται οι πρωτεϊνούχες ζωοτροφές που χρησιμοποιούνται συχνότερα με βάση το ποσοστό πρωτεϊνών που περιέχουν. Από την άποψη αυτή, οι αποξηραμένες ζωοτροφές καταλαμβάνουν την τελευταία θέση.

2. Οι αποξηραμένες ζωοτροφές παράγονται με την αποξήρανση των εγκεκριμένων φυτών είτε με τεχνητή θερμότητα, είτε με άλλα μέσα, κυρίως αποξήρανση στον ήλιο.

3. Στον πίνακα 2 παρουσιάζονται εκτιμήσεις σχετικά με την προέλευση των 64 εκατομμυρίων τόνων ακατέργαστων πρωτεϊνών που περιείχαν οι περίπου 400 εκατομμύρια τόνοι ζωοτροφών που καταναλώθηκαν από το ζωικό πληθυσμό της ΕΕ κατά την περίοδο 1999/2000. Από τον πίνακα 3 προκύπτει ότι η ομάδα των πλούσιων σε πρωτεΐνες ζωοτροφών αντιστοιχεί στο 33 % του συνόλου των ακατέργαστων πρωτεϊνών που καταναλώθηκαν από τα ζώα, ενώ οι αποξηραμένες ζωοτροφές καλύπτουν μόνο το 1,2 % του συνόλου.

Στόχοι και εξέλιξη της ΚΟΑ

4. Οι παραγόμενες στην ΕΕ αποξηραμένες ζωοτροφές βρίσκονται σε άμεσο ανταγωνισμό με άλλα πρωτεϊνούχα προϊόντα, και ιδίως με τα εισαγόμενα προϊόντα σόγιας. Δεδομένου ότι οι κοινοτικής προέλευσης αποξηραμένες ζωοτροφές ήταν ακριβότερες από τις εισαγόμενες, το Συμβούλιο αποφάσισε να καθιερώσει ένα είδος ενίσχυσης. Οι ενισχύσεις για την παραγωγή αποξηραμένων ζωοτροφών στην ΕΕ χορηγήθηκαν για πρώτη φορά το 1974, με την καθιέρωση από το Συμβούλιο μιας κοινής οργάνωσης αγοράς (ΚΟΑ)(3).

Πίνακας 1

Περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες των συχνότερα χρησιμοποιούμενων πρωτεϊνούχων ζωοτροφών

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Από τον παρόντα πίνακα προκύπτει ότι οι αποξηραμένες ζωοτροφές ανήκουν στην κατηγορία των χαμηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες ζωοτροφών.

Πηγή:

Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής SEC (2001) 431 της 16.3.2001

"Προσφορά και ζήτηση πρωτεϊνούχων φυτών στην ΕΕ μετά την κρίση της ΣΕΒ".

Πίνακας 2

Ακατέργαστες πρωτεΐνες που χρησιμοποιούνται στις ζωοτροφές κατά είδος ζωοτροφής, EΕ-15, 1999/2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Από τον παρόντα πίνακα προκύπτει ότι τα εμπορεύσιμα πρωτεϊνούχα προϊόντα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται οι αποξηραμένες ζωοτροφές, παρείχαν το 33 % του συνόλου των ακατέργαστων πρωτεϊνών.

Πηγή:

Εσωτερικό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, ΓΔ Γεωργία, με τίτλο "Πιθανές εξελίξεις όσον αφορά τα πρωτεϊνούχα φυτά μετά την κρίση της ΣΕΒ".

Πίνακας 3

Πηγές ακατέργαστων πρωτεϊνών για το σύνολο των ζωοτροφών στην ΕΕ-15, 1999/2000

>PIC FILE= "C_2003298EL.000501.TIF">

Σημείωση:

Ο παρών πίνακας παρουσιάζει την προέλευση των 64 εκατομμυρίων τόνων ακατέργαστων πρωτεϊνών που αναφέρονται στον πίνακα 2.

Πηγή:

Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής SEC (2001)431 της 16.3.2001.

"Προσφορά και ζήτηση πρωτεϊνούχων φυτών στην ΕΕ μετά την κρίση της ΣΕΒ".

5. Αποφασίστηκε η χορήγηση ενίσχυσης στις επιχειρήσεις αποξήρανσης/μεταποίησης ζωοτροφών, με στόχο την αύξηση της κοινοτικής παραγωγής. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ο τακτικός εφοδιασμός των επιχειρήσεων αυτών με νωπές χορτονομές και να παρασχεθεί η δυνατότητα στους παραγωγούς να επωφελούνται από το σύστημα, αποφασίστηκε η χορήγηση της ενίσχυσης να εξαρτάται από τη σύναψη συμβάσεων μεταξύ των επιχειρήσεων μεταποίησης και των παραγωγών. Καθιερώθηκε ενιαίο ύψος της ενίσχυσης και ημερομηνία έναρξης της περιόδου εμπορίας ορίστηκε η 1η Απριλίου. Προϋπόθεση για τη χορήγηση της ενίσχυσης για τις αποξηραμένες ζωοτροφές ήταν οι τελευταίες να ανταποκρίνονται σε ορισμένες προδιαγραφές ποιότητας όσον αφορά την υγρασία και την περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες.

6. Μετά τη μεταρρύθμιση του 1978, το Συμβούλιο αποφάσισε ότι, προς εξασφάλιση ενός λογικού οφέλους υπέρ των παραγωγών, θα έπρεπε να καθοριστεί μια ενδεικτική τιμή. Δεδομένου ότι οι χορτονομές της ΕΕ ήταν, γενικά, ακριβότερες από τα εισαγόμενα προϊόντα, οι ενισχύσεις θα χορηγούνταν στις επιχειρήσεις μεταποίησης αποξηραμένων ζωοτροφών βάσει ενός ποσοστού της διαφοράς μεταξύ της ενδεικτικής τιμής και εκείνης που ίσχυε στην παγκόσμια αγορά. Συμφωνήθηκε επίσης η ενίσχυση να χορηγείται και για τις αποξηραμένες στον ήλιο ζωοτροφές, καθώς και αυτές υφίσταντο ανταγωνισμό από προϊόντα εισαγόμενα από τρίτες χώρες, το ύψος της όμως να είναι χαμηλότερο από ό,τι αυτό της ενίσχυσης για τις αφυδατωμένες ζωοτροφές.

7. Στη δεκαετία του '80, η παραγωγή αυξανόταν συνεχώς. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των συνολικών δαπανών για ενισχύσεις, οι οποίες δεν μπορούσαν να τεθούν υπό έλεγχο, δεδομένου ότι δεν είχε καθοριστεί ανώτατο όριο για τις ποσότητες για τις οποίες θα καταβαλλόταν ενίσχυση. Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) του 1991, η Επιτροπή εξέτασε το ενδεχόμενο να προτείνει τη σταδιακή κατάργηση της ενίσχυσης για τις αποξηραμένες ζωοτροφές. Το Συμβούλιο δεν υποστήριξε αυτή την ιδέα και ζήτησε από την Επιτροπή να αναζητήσει εναλλακτικούς τρόπους για τη μείωση των συνολικών δαπανών.

8. Τελικά, η Επιτροπή πρότεινε την επιστροφή σε ένα σύστημα κατ' αποκοπή ενίσχυσης, διατηρώντας συγχρόνως διαφορετικά ποσά ενίσχυσης για τις τεχνητά αφυδατωμένες και τις αποξηραμένες στον ήλιο ζωοτροφές. Το ύψος της ενίσχυσης καθορίστηκε από το Συμβούλιο σε 68,83 ευρώ ανά τόνο για τις τεχνητά αποξηραμένες και σε 38,64 ευρώ για τις αποξηραμένες στον ήλιο(4).

9. Σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι δαπάνες και να επηρεαστούν τα επίπεδα της κοινοτικής παραγωγής, ο νέος κανονισμός καθόρισε μέγιστη εγγυημένη ποσότητα (ΜΕΠ) 4412400 τόνων για τις τεχνητά αποξηραμένες ζωοτροφές και 443500 τόνων για τις αποξηραμένες στον ήλιο, πέραν της οποίας η ενίσχυση θα μειωνόταν. Ο πίνακας 4 παρουσιάζει την κατανομή της ΜΕΠ μεταξύ των κρατών μελών. Για την κατανομή αυτή ελήφθησαν υπόψη η παραγωγή / οι αιτήσεις για χορήγηση ενίσχυσης των τελευταίων για τις περιόδους εμπορίας 1992/93 και 1993/94.

Πίνακας 4

Μέγιστες εγγυημένες ποσότητες κατά κράτος μέλος

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Ο παρών πίνακας παρουσιάζει την κατανομή της ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ. Από αυτόν προκύπτει επίσης ότι το μεγαλύτερο μέρος της κοινοτικής παραγωγής προέρχεται από τρία κράτη μέλη, ήτοι την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία.

Πηγή:

Κανονισμός (EΚ) αριθ. 603/95 του Συμβουλίου, άρθρο 4.

Χαρακτηριστικά της παραγωγής αποξηραμένων ζωοτροφών στην ΕΕ και λειτουργία του ισχύοντος συστήματος ενίσχυσης

10. Η ενίσχυση καταβάλλεται στις επιχειρήσεις μεταποίησης οι οποίες μεταποιούν νωπά πρωτεϊνούχα φυτά σε αποξηραμένες ζωοτροφές, είτε με τεχνητή θερμότητα είτε με άλλα μέσα, συνήθως με αποξήρανση στον ήλιο. Τα φυτά που προμηθεύονται οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει να έχουν καλλιεργηθεί σε καταγεγραμμένες γεωργικές εκτάσεις· επίσης, πρέπει να παρέχονται στοιχεία τα οποία να επιτρέπουν τους διασταυρωμένους ελέγχους μέσω του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ), προκειμένου να εξακριβώνεται ότι για το ίδιο αγροτεμάχιο δεν έχει ζητηθεί ενίσχυση στο πλαίσιο άλλων κοινοτικών καθεστώτων χορήγησης ενισχύσεων βάσει εκτάσεως.

11. Οι παραγωγοί δεν αποκομίζουν συνήθως άμεσα οφέλη από την ενίσχυση, αλλά έμμεσα μέσω συμβάσεων εφοδιασμού των επιχειρήσεων μεταποίησης. Η ενίσχυση επηρεάζει τις τιμές που οι τελευταίες καταβάλλουν στους προμηθευτές. Ωστόσο, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο παραγωγός παρέχει νωπές χορτονομές για την παραγωγή αποξηραμένης ζωοτροφής προς ιδία χρήση, οι επιχειρήσεις μεταποίησης υποχρεούνται να καταβάλλουν την ενίσχυση στον παραγωγό είτε σε χρήμα, είτε, και αυτό συμβαίνει συχνότερα, με αναπροσαρμογή των τιμών που χρεώνουν στους παραγωγούς για την αποξήρανση των χορτονομών.

12. Συνοπτικά, η ενίσχυση καταβάλλεται υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) τα φυτά που χρησιμοποιούνται πρέπει να μπορούν να αποξηρανθούν·

β) τα εν λόγω φυτά πρέπει να έχουν καλλιεργηθεί σε καταγεγραμμένο αγροτεμάχιο·

γ) οι παραγόμενες αποξηραμένες ζωοτροφές πρέπει να ανταποκρίνονται στα κριτήρια ποιότητας από την άποψη της περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες και υγρασία·

δ) οι επιχειρήσεις μεταποίησης που ζητούν την ενίσχυση πρέπει να έχουν τη δέουσα έγκριση από το κράτος μέλος και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των κανονισμών·

ε) το προϊόν να έχει εξέλθει από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης μεταποίησης ή τον εγκεκριμένο, εκτός επιχείρησης, χώρο αποθήκευσης.

13. Το ποσό της ενίσχυσης που καταβάλλεται στην πράξη υπολογίζεται τελικά βάσει της πραγματικής παραγωγής που αναγνωρίζεται ως επιλέξιμη από τα κράτη μέλη. Όταν η παραγωγή είναι εντός του ορίου της ΜΕΠ, καταβάλλεται το πλήρες ποσό. Εάν αυτή υπερβαίνει τη ΜΕΠ, το ποσό που καταβάλλεται υπολογίζεται βάσει προκαθορισμένης ή ειδικής μείωσης.

14. Η εξασφάλιση της τήρησης αυτών των προϋποθέσεων εμπίπτει κατά κύριο λόγο στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, τα οποία υποχρεούνται να τηρούν τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής. Η Επιτροπή παραμένει υπεύθυνη για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με όλες τις απαιτήσεις της αγοράς, καθώς και για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της εφαρμογής και του αντικτύπου των μέτρων της αγοράς. Στο παράρτημα A φαίνεται ότι η κοινοτική παραγωγή των τεχνητά αποξηραμένων ζωοτροφών παρουσιάζει σταθερή αύξηση από το 1995, υπερβαίνοντας τελικά τη συνολική ΜΕΠ την περίοδο 1998/1999. Αντιθέτως, κατά την ίδια περίοδο, η παραγωγή αποξηραμένων στον ήλιο ζωοτροφών μειώθηκε σχεδόν κατά 60 %. Στην Ισπανία, η παραγωγή υπερέβαινε σταθερά την εθνική ΜΕΠ, φθάνοντας το 150 % την περίοδο 2002/2003. Η Ιταλία και η Ελλάδα υπερέβησαν επίσης τις αντίστοιχες ΜΕΠ τις περισσότερες περιόδους. Τα υπόλοιπα κράτη μέλη παρήγαν σταθερά πολύ μικρότερες ποσότητες από την προβλεπόμενη ΜΕΠ.

15. Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη παράγουν τεχνητά αποξηραμένες ζωοτροφές, αλλά οι σημαντικότερες παραγωγοί χώρες είναι η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία, οι οποίες, μόνες τους, παράγουν σχεδόν το 80 % της συνολικής κοινοτικής παραγωγής. Μολονότι η Ισπανία και η Ιταλία παράγουν, από κοινού, το σύνολο σχεδόν των αποξηραμένων στον ήλιο ζωοτροφών της ΕΕ, τα τελευταία χρόνια έχουν μειώσει μεν την παραγωγή αυτών, έχουν αυξήσει δε την παραγωγή των τεχνητά αποξηραμένων. Σε άλλα κράτη μέλη, η παραγωγή αποξηραμένων ζωοτροφών βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα, διότι είτε τα ζώα έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση σε φυσική βοσκή ή άλλες πηγές πρωτεϊνών, είτε η αποξήρανση είναι λιγότερο συμφέρουσα.

Προϋπολογισμός

16. Ο ετήσιος προϋπολογισμός παραμένει στα 300 εκατομμύρια ευρώ περίπου από την τελευταία μεταρρύθμιση που πραγματοποιήθηκε το 1995. Ο προϋπολογισμός για το 2003 ανέρχεται σε 317 εκατομμύρια ευρώ.

Προηγούμενος έλεγχος του Συνεδρίου

17. Η ΚΟΑ αναφερόταν στην ειδική έκθεση του Συνεδρίου αριθ. 14/2000 σχετικά με τον περιβαλλοντικό προσανατολισμό της ΚΓΠ. Στην εν λόγω έκθεση το Συνέδριο σχολίαζε ότι η ΚΟΑ στον τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών αποδείκνυε τον περιορισμένο βαθμό στον οποίο λαμβάνονταν υπόψη οι περιβαλλοντικές εκτιμήσεις για ορισμένες αγορές. Εφιστούσε ιδιαίτερη προσοχή στην υψηλότερη τιμή που καταβαλλόταν για την τεχνητή αποξήρανση, η οποία ήταν ασυμβίβαστη με την ενεργειακή πολιτική της ΕΕ και είχε ενθαρρύνει μια σημαντικότατη στροφή προς τις τεχνητές μεθόδους, αντί της αποξήρανσης στον ήλιο. Το Συνέδριο, εκτός από τις επικρίσεις που διατύπωνε σχετικά με την ποσότητα της ενέργειας που χρειαζόταν για την τεχνητή αποξήρανση των χορτονομών, σχολίαζε επίσης τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

18. Στην απάντησή της η Επιτροπή δεσμεύτηκε να δώσει συνέχεια στις παρατηρήσεις του Συνεδρίου και να διερευνήσει κατά πόσο θα έπρεπε να προταθεί στο Συμβούλιο περαιτέρω μεταρρύθμιση του τομέα, μη αποκλείοντας την πιθανότητα κατάργησης του καθεστώτος. Αυτό ενσωματώθηκε στις μεταρρυθμίσεις της ΚΟΑ στον τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών που προτάθηκαν ως αποτέλεσμα της ενδιάμεσης επανεξέτασης της ΚΓΠ που αναλύεται σε επόμενα σημεία της παρούσας έκθεσης.

Παρών έλεγχος του Συνεδρίου

19. Στόχος του Συνεδρίου ήταν να εξετάσει κατά πόσο, με την τροποποίηση του καθεστώτος το 1995:

α) είχαν εξεταστεί εναλλακτικοί τρόποι αύξησης της παραγωγής πρωτεϊνών·

β) τα διαφορετικά ποσά της ενίσχυσης που ισχύουν στο πλαίσιο του παρόντος καθεστώτος είχαν καθοριστεί με ορθό τρόπο·

γ) οι λεπτομερείς κανόνες και διαδικασίες που καθιερώθηκαν εξασφαλίζουν την αποτελεσματικό έλεγχο της αγοράς και των ληφθέντων μέτρων ενίσχυσης·

δ) είχε υπάρξει η κατάλληλη παρακολούθηση και είχε αξιολογηθεί ο αντίκτυπος των μέτρων.

20. Ο έλεγχος είχε ως επίκεντρο τα κυριότερα κράτη παραγωγής, ήτοι την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία, και χρησιμοποίησε τις συναλλαγές της περιόδου εμπορίας 2000/2001, προκειμένου να εξετάσει τον τρόπο διαχείρισης του συστήματος της ενίσχυσης. Επίσκεψη ελέγχου πραγματοποιήθηκε και στη Γερμανία, η οποία αποτελούσε παράγοντα σύγκρισης ως λιγότερο σημαντική παραγωγός χώρα. Ο έλεγχος περιελάμβανε επισκέψεις σε μεμονωμένες επιχειρήσεις μεταποίησης, στις οργανώσεις εκπροσώπησής τους, σε εθνικές και περιφερειακές αρχές καθώς και στις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής. Υπόψη ελήφθησαν επίσης το έργο των εθνικών οργανισμών πιστοποίησης, οι εργασίες της υπηρεσίας της Επιτροπής που είναι υπεύθυνη για την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, καθώς και οι εργασίες του Συνεδρίου στον τομέα αυτό.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

Τα ποσά της ενίσχυσης που καθορίστηκαν με τη μεταρρύθμιση του 1995 υπερέβαιναν τα προταθέντα από την Επιτροπή, υπόκειντο ωστόσο στην καθιέρωση ορίου ως προς το διατιθέμενο προϋπολογισμό

21. Η Επιτροπή, κατά την εξέταση της εξέλιξης της αγοράς το 1993, εξέφρασε την ανησυχία ότι η ενίσχυση στον τομέα αυτό δεν αποτελούσε αποδοτικό μέσο στήριξης των γεωργικών εισοδημάτων και ότι, παρά τις μειώσεις της ενίσχυσης που είχαν εφαρμοστεί, η παραγωγή εξακολουθούσε να αυξάνεται με τις συνήθεις επιπτώσεις για τον προϋπολογισμό. Βάσει των εκτιμήσεων κόστους της Επιτροπής για το 1994 και τα επίπεδα της παραγωγής του 1993, η μέση ενίσχυση για τις αφυδατωμένες ζωοτροφές, εκφραζόμενη ανά εκτάριο, ανερχόταν περίπου σε 600 Ecu/εκτάριο, σε σύγκριση με την ενίσχυση για άλλα πρωτεϊνούχα φυτά, η οποία στην πράξη καταβλήθηκε βάσει εκταρίων και ανερχόταν σε 390 Ecu/εκτάριο. Μολονότι για την εκτίμηση της σχετικά ελκυστικής εικόνας που παρουσίαζε η παραγωγή αποξηραμένων ζωοτροφών πρέπει να συνυπολογιστούν τα έξοδα παραγωγής και οι τιμές πώλησης, το ύψος της ενίσχυσης συνέβαλε σε αύξηση της παραγωγής σε ορισμένα κράτη μέλη.

22. Οι προτάσεις της Επιτροπής για τις τιμές των γεωργικών προϊόντων για την περίοδο 1994/95(5) αναγνώριζαν ότι, παρά την πρόταση της Επιτροπής, το 1991, για σταδιακή κατάργηση της ενίσχυσης για τις αποξηραμένες ζωοτροφές, το Συμβούλιο είχε ζητήσει άλλες προτάσεις προσανατολισμένες στην προοπτική είτε συνέχισης της χορήγησης της ειδικής ενίσχυσης, είτε ένταξης των προϊόντων αυτών στο γενικότερο πλαίσιο των ενισχύσεων για τις αροτραίες καλλιέργειες. Η δεύτερη πρόταση απορρίφθηκε ως ακατάλληλη και η Επιτροπή πρότεινε τελικά ένα απλό κατ' αποκοπή ποσό 40 Ecu/τόνο για τις τεχνητά αφυδατωμένες ζωοτροφές και το ήμισυ αυτού για τις αποξηραμένες στον ήλιο, σε συνδυασμό με αύξηση της ελάχιστης περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες. Η διαφορά των ποσών υποτίθεται ότι αντιστοιχούσε στο υψηλότερο κόστος της ενέργειας που χρειαζόταν για την τεχνητή αποξήρανση.

23. Η πρόταση αυτή προκάλεσε ανάμικτες αντιδράσεις στην επιτροπή διαχείρισης. Στο πλαίσιο των συζητήσεων στη σχετική ομάδα εργασίας του Συμβουλίου εξετάστηκαν άλλα ποσά ενίσχυσης και ανώτατα όρια παραγωγής. Κατόπιν αυτών, τα ποσά που ενέκρινε το Συμβούλιο αυξήθηκαν σε 57 και 32 Ecu ανά τόνο αντίστοιχα, τα οποία, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών συναλλαγματικών ισοτιμιών που εφαρμόζονταν όσον αφορά τις γεωργικές δαπάνες ("πράσινο Ecu"), ανήλθαν τελικά σε 68,83 ευρώ και 38,64 ευρώ.

24. Τα ποσά, ύψους 40 και 20 ευρώ, που είχαν προταθεί αρχικά (βλέπε σημείο 22) είχαν ως στόχο να επιτρέψουν στις επιχειρήσεις μεταποίησης να παράγουν ζωοτροφές σε τιμή αντίστοιχη με εκείνη των ανταγωνιστικών προϊόντων. Από την εξέταση των διαφόρων εγγράφων που σχετίζονται με το σκεπτικό της πρότασης δεν προέκυψε ο λόγος της αύξησης των ποσών που ενέκρινε τελικά το Συμβούλιο, σε σύγκριση με τα προταθέντα.

Οι συνολικές δαπάνες για τις ενισχύσεις δεν υπερέβησαν τα όρια του σχετικού προϋπολογισμού, ανεξάρτητα από τα επίπεδα της παραγωγής στα κράτη μέλη

25. Εάν η συνολική κοινοτική παραγωγή υπερβαίνει τη ΜΕΠ, οι κανονισμοί ορίζουν ότι, προκειμένου οι δαπάνες να περιοριστούν στις προβλεπόμενες, η ενίσχυση μειώνεται εξίσου σε όλα τα κράτη μέλη, υπό τον όρο ότι η υπέρβαση δεν είναι μεγαλύτερη του 5 %. Εάν η υπέρβαση είναι μεγαλύτερη του 5 %, πραγματοποιείται ειδική συμπληρωματική μείωση, η οποία εφαρμόζεται μεμονωμένα στα κράτη μέλη που υπερέβησαν την εθνική ΜΕΠ τους.

26. Από την περίοδο εμπορίας 1998/99, η Επιτροπή αναγκάζεται να μειώνει το τελικό ποσό της ενίσχυσης που καταβάλλεται τελικά στους δικαιούχους, ως συνέπεια του γεγονότος ότι η συνολική παραγωγή υπερβαίνει τη συνολική ΜΕΠ. Μολονότι ορισμένες χώρες υπερέβησαν την εθνική ΜΕΠ τους κατά ποσοστό σημαντικά υψηλότερο του 5 %, δεν εφαρμόστηκε το δεύτερο επίπεδο μειώσεων, διότι άλλες είχαν παραγάγει λιγότερο από τη ΜΕΠ τους. Μόνο κατά την περίοδο 2000/01 η παραγωγή υπερέβη το 105 % της ΜΕΠ και εφαρμόστηκε το δεύτερο επίπεδο μείωσης στην Ελλάδα, στην Ισπανία και στην Ιταλία (βλέπε παράρτημα B).

Η ΓΔ AGRI καθόρισε τους βασικούς ελέγχους που πρέπει να διενεργούνται, αλλά δεν τροποποίησε τους λεπτομερείς κανόνες που οφείλουν να εφαρμόζουν τα κράτη μέλη

27. Η κοινοποίηση πληροφοριών σχετικά με τους ελέγχους τους οποίους η Επιτροπή θεωρεί απαραίτητους προς εξασφάλιση της ορθής λειτουργίας της αγοράς στα κράτη μέλη προβλέπεται στους λεπτομερείς κανόνες που δημοσιεύονται ως κανονισμοί της Επιτροπής. Συνήθως, οι κανονισμοί που διέπουν την ΚΟΑ δεν ιεραρχούν τους κανόνες/ελέγχους που πρέπει να εφαρμόζονται με βάση τη σχετική προτεραιότητά τους, δεδομένου ότι οι κανονισμοί αυτοί θεωρούν ότι όλοι οι έλεγχοι είναι της αυτής σπουδαιότητας.

28. Εντός της ΓΔ AGRI υπάρχει διεύθυνση εκκαθάρισης των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, η οποία είναι αρμόδια για την επιτόπια εξέταση του τρόπου με τον οποίο διενεργούνται στα κράτη μέλη οι έλεγχοι και οι επαληθεύσεις που επιτάσσουν οι προαναφερθέντες κανονισμοί προς υποστήριξη των αιτήσεων καταβολής ενίσχυσης. Στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται ότι οι έλεγχοι δεν έχουν διενεργηθεί καθόλου ή δεν έχουν διενεργηθεί σωστά, προτείνουν οικονομικές διορθώσεις. Στην ετήσια έκθεσή του για το οικονομικό έτος 2001, το Συνέδριο επεσήμαινε ότι, προκειμένου να καταστεί σαφέστερη η σχέση μεταξύ των αδυναμιών που διαπιστώνονται συστηματικά, μετά την οικονομική εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, και των προτεινόμενων διορθώσεων, η διεύθυνση εκκαθάρισης των λογαριασμών είχε αναπτύξει ορισμούς των βασικών και συμπληρωματικών ελέγχων για τις διάφορες αγορές και μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της ΚΟΑ στον τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών.

29. Η μονάδα που είναι αρμόδια για τη συνολική διαχείριση της ΚΟΑ δεν συμμετείχε στην ανάλυση αυτή. Καμία πρόταση δεν διατυπώθηκε για την τροποποίηση των λεπτομερών κανόνων, ώστε οι τελευταίοι να αντικατοπτρίζουν το συνακόλουθο προσδιορισμό των βασικών και βοηθητικών ελέγχων, οι οποίοι θα συνέβαλαν στην επικέντρωση των προσπαθειών σε συγκεκριμένους στόχους και θα διευκόλυναν την ανάλυση των κινδύνων.

Η έλλειψη σαφήνειας στους κανονισμούς της Επιτροπής συνέτεινε στο να προκύψουν διαφορετικές ερμηνείες και πρακτικές

Κριτήρια επιλεξιμότητας για την καταβολή της ενίσχυσης για τις αποξηραμένες στον ήλιο ζωοτροφές

30. Ο κανονισμός του Συμβουλίου και οι λεπτομέρειες εφαρμογής του που εξέδωσε η Επιτροπή καθορίζουν ποια προϊόντα από αυτά που θεωρούνται ως αποξηραμένες ζωοτροφές δικαιούνται ενίσχυση.

31. Προκειμένου να δικαιούνται ενίσχυση, οι αποξηραμένες στον ήλιο ζωοτροφές, πρέπει να έχουν υποστεί άλλη αποξήρανση διαφορετική από αυτή της τεχνητής θερμότητας, και επίσης να είναι αλεσμένες. Στην περίπτωση μιας ισπανικής επιχείρησης μεταποίησης η οποία υποβλήθηκε σε έλεγχο, οι χορτονομές αποξηραίνονταν μεν με άλλο τρόπο εκτός από την αποξήρανση διά τεχνητής θερμότητας, αλλά δεν αλέθονταν, καθώς παράγονταν με τη μορφή μακριών ινών. Οι αρχές ενημέρωσαν το Συνέδριο ότι, με σκοπό τη διασφάλιση ορθής μεταχείρισης, υπενθύμισαν το 2001 σε όλες τις αυτόνομες κοινότητες ότι, προκειμένου ένα προϊόν να χαρακτηριστεί ως αποξηραμένο στον ήλιο, έπρεπε να υποστεί άλεση, ανεξάρτητα από τον τρόπο της τελικής παρουσίασής του. Οι ισπανικές αρχές ενημέρωσαν το Συνέδριο ότι είχαν αφαιρέσει την έγκριση από την προηγούμενη επιχείρηση εκμετάλλευσης της συγκεκριμένης εγκατάστασης. Επί του παρόντος, οι αρχές επιδιώκουν την επιστροφή της ενίσχυσης από την επιχείρηση και έχουν κινήσει σχετικά δικαστική διαδικασία.

Έλεγχοι των οικονομικών λογαριασμών των επιχειρήσεων μεταποίησης και έλεγχοι των προμηθευτών και των εμπορευομένων

32. Οι έλεγχοι των οικονομικών λογαριασμών έχουν ιδιαίτερη σημασία για την εξασφάλιση της συμβατότητας μεταξύ των οικονομικών στοιχείων που τηρούν οι επιχειρήσεις μεταποίησης για την κατάρτιση των οικονομικών και διαχειριστικών λογαριασμών τους και των ποσοτήτων για τις οποίες ζητείται ενίσχυση.

33. Η διεύθυνση εκκαθάρισης των λογαριασμών της ΓΔ AGRI παρατήρησε ότι το γερμανικό κείμενο των λεπτομερών κανόνων που αφορούν τους ελέγχους των λογαριασμών των επιχειρήσεων μεταποίησης απαιτούσε τέτοιου είδους ελέγχους μόνο "σε περίπτωση αμφιβολίας", ενώ οι άλλες γλωσσικές εκδοχές δεν περιείχαν παρόμοιο περιορισμό. Επίσης παρατήρησε ότι οι έλεγχοι των προμηθευτών που προβλέπονταν στις άλλες γλωσσικές εκδοχές του κανονισμού δεν περιλαμβάνονταν στο γερμανικό κείμενο ούτε στους εθνικούς κανονισμούς. Οι αρμόδιες αρχές θεωρούν ότι η επίσημη γερμανική εκδοχή των κανονισμών είναι η μόνη έγκυρη. Η Επιτροπή δεν έχει ακόμα ρυθμίσει το ζήτημα των διαφορών στο γερμανικό κείμενο.

34. Στην Ιταλία, οι αρχές που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο των αιτήσεων καταβολής ενίσχυσης για αποξηραμένες ζωοτροφές δεν διενεργούσαν οι ίδιες τους απαιτούμενους ελέγχους των οικονομικών βιβλίων των επιχειρήσεων μεταποίησης. Αντ' αυτού, βασίζονταν σε επιθεωρήσεις που διενεργούσαν δύο άλλες υπηρεσίες για διαφορετικούς σκοπούς. Συνεπεία αυτού, οι έλεγχοι αυτοί είχαν περιορισμένη εμβέλεια και δεν ανταποκρίνονταν στις ειδικές απαιτήσεις των κανονισμών για τις αποξηραμένες ζωοτροφές.

35. Οι λεπτομερείς κανόνες της Επιτροπής(6) προβλέπουν επίσης ότι οι αρχές προβαίνουν σε ελέγχους των προμηθευτών και των εμπορευομένων στους οποίους παραδίδονται μεταποιημένες ζωοτροφές. Αυτό δεν γινόταν σε όλα τα κράτη μέλη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βασιζόταν στη λήψη γραπτής διαβεβαίωσης και όχι σε επίσκεψη επιτόπου προς εξακρίβωση της εμπορικής δραστηριότητας.

36. Η παράλειψη διενέργειας αυτών των ελέγχων κατά τρόπο συνεκτικό και συστηματικό μειώνει τη βεβαιότητα ότι οι ποσότητες για τις οποίες ζητείται ενίσχυση είναι αποδεκτές.

Απουσία ελέγχων των φυτών που υποβάλλονται σε αποξήρανση

37. Ο κανονισμός του Συμβουλίου(7) ορίζει τα νωπά φυτά τα οποία επιτρέπεται να μεταποιηθούν σε αποξηραμένες ζωοτροφές και, επομένως, δικαιούνται ενίσχυση. Στις λεπτομέρειες εφαρμογής αυτού του κανονισμού, που εξέδωσε η Επιτροπή, δεν περιλαμβάνεται καμία υποχρέωση επαλήθευσης ότι χρησιμοποιούνται μόνο τα επιτρεπόμενα φυτά. Στην πράξη, οι εθνικές αρχές προβαίνουν συνήθως σε κάποιου είδους επαλήθευση έμμεσα, μέσω των συμβάσεων προμήθειας. Επίσης οι επιθεωρητές αποκομίζουν κάποια βεβαιότητα μέσω των φυσικών παρατηρήσεων κατά τις περιοδικές επισκέψεις τους στις επιχειρήσεις μεταποίησης, μολονότι αυτό δεν γίνεται συστηματικά.

Καθορισμός των κριτηρίων για την έξοδο από τα όρια της επιχείρησης μεταποίησης

38. Προς εξασφάλιση του δικαιώματος ενίσχυσης ή προκαταβολής της ενίσχυσης, οι ζωοτροφές πρέπει να εξέλθουν από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης μεταποίησης. Τα προϊόντα αυτά νοούνται ότι εξήλθαν από την επιχείρηση μεταποίησης όταν εξέρχονται ως έχουν(8):

α) είτε από το χώρο που βρίσκεται εντός των ορίων της επιχείρησης·

β) είτε, στην περίπτωση που τα προϊόντα δεν μπορούν να αποθηκευτούν εντός των προαναφερθέντων ορίων, από κάθε χώρο αποθήκευσης, εκτός των ορίων αυτών, ο οποίος έχει εγκριθεί εκ των προτέρων από την αρμόδια αρχή.

Η προϋπόθεση εξόδου των μεταποιημένων ζωοτροφών από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης μεταποίησης, προκειμένου να δικαιούνται ενίσχυση, προσφέρεται για διαφορετικές ερμηνείες.

39. Οι οδηγίες προς τις επιχειρήσεις μεταποίησης που εξέδωσε η αρμόδια αρχή στη Γαλλία για την περίοδο εμπορίας 1998/99 αναγνώριζαν ότι μια από τις βασικές προϋποθέσεις για την εξασφάλιση του δικαιώματος ενίσχυσης ήταν οι μεταποιημένες ζωοτροφές να έχουν εξέλθει από την επιχείρηση μεταποίησης. Ανέφεραν επίσης ότι η προϋπόθεση αυτή επληρούτο συνήθως με την πώληση των προϊόντων στην πράξη, η οποία αποδεικνύεται από σχετικό τιμολόγιο. Συνιστούσε μάλιστα στην επιχείρηση να μεταφέρει το προϊόν προς αποθήκευση εκτός των κύριων εγκαταστάσεών της, χωρίς πώληση, και αυτό αντιστοιχούσε, συνεκδοχικά, με έξοδο του προϊόντος από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης. Ωστόσο, μεταγενέστερη οδηγία επιβεβαίωνε ότι, προς εξασφάλιση του δικαιώματος ενίσχυσης, τα προϊόντα πρέπει να εξέλθουν από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης ή από τον εγκεκριμένο χώρο αποθήκευσης εκτός των ορίων αυτής.

40. Σε μια επιχείρηση μεταποίησης, στην οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη κατά τον έλεγχο, τα προϊόντα που παραδίδονταν τόσο σε ένα κοινό σιλό, όσο και σε άλλους χώρους εξωτερικής αποθήκευσης λάμβαναν, και στις δύο περιπτώσεις, ενίσχυση. Οι αρμόδιες αρχές θεωρούσαν ότι αυτό ανταποκρινόταν στις επιταγές των κανονισμών, δεδομένου ότι, και τις δύο φορές, οι ζωοτροφές εξέρχονταν από το χώρο που βρισκόταν εντός των ορίων της επιχείρησης μεταποίησης.

41. Το 2001, η Γαλλία εγκατέλειψε εντελώς την έννοια της αποθήκευσης σε εγκεκριμένο χώρο εκτός των ορίων της επιχείρησης και θεωρεί πλέον ως μη εγκεκριμένη κάθε αποθηκευτική εγκατάσταση εκτός των ορίων της επιχείρησης μεταποίησης. Στο πλαίσιο αυτό, κάθε μετακίνηση προϊόντων για εξωτερική αποθήκευση θεωρείται ότι πληροί τις προϋποθέσεις εξόδου από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης και, κατά συνέπεια, ότι δικαιούται ενίσχυση. Η πρακτική αυτή είναι σύμφωνη με το γράμμα, αλλά όχι με το πνεύμα των κανονισμών, το οποίο, κατά το Συνέδριο, πρέπει να απαιτεί το προϊόν να μεταφερθεί σε τρίτο.

Σε ένα κράτος μέλος, οι επιχειρήσεις μεταποίησης συνέστησαν δικές τους εταιρείες εμπορίας, προκειμένου να διευκολύνουν τις αιτήσεις για καταβολή ενίσχυσης.

42. Στην Ιταλία, οι αρχές, κάνοντας διασταλτική ερμηνεία των προϋποθέσεων της εξόδου από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης μεταποίησης, ζητούν οι ζωοτροφές να έχουν πωληθεί. Οι επιχειρήσεις μεταποίησης, προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι πληρούν αυτή την προϋπόθεση και να ζητήσουν την ενίσχυση, συνέστησαν εταιρείες εμπορίας στις οποίες "πωλούν" την παραγωγή τους. Το σύστημα αυτό αποτελεί ένα μηχανισμό ο οποίος εξασφαλίζει ότι οι επιχειρήσεις μεταποίησης μπορούν να ζητήσουν την ενίσχυση νωρίτερα από ό,τι εάν περίμεναν να προβούν πραγματικά σε πώληση σε τρίτο. Οι εταιρείες εμπορίας δύο από τις επιχειρήσεις μεταποίησης στις οποίες πραγματοποιήθηκε επίσκεψη ελέγχου στην Ιταλία ήταν νομοτύπως ξεχωριστά νομικά πρόσωπα, και σε φυσικό επίπεδο, στην ουσία όμως δεν διακρίνονταν από τις μητρικές εταιρείες μεταποίησης, των οποίων τα συστήματα και το προσωπικό τους παρείχαν διοικητική και λογιστική υποστήριξη.

43. Το κριτήριο της "πώλησης" που έχει υιοθετηθεί μπορεί, κατά μια έννοια, να θεωρηθεί αυστηρότερο από την προϋπόθεση της απλής "εξόδου από τις εγκαταστάσεις", ωστόσο η σύσταση τέτοιου είδους εταιρειών μπορεί επίσης να θεωρηθεί ότι εκθέτει το σύστημα στον κίνδυνο εικονικών πωλήσεων.

44. Οι ιταλικές αρχές προέβησαν σε δειγματοληπτικούς των οικονομικών εγγράφων (τιμολογίων και πληρωμών) που αφορούσαν αποξηραμένες ζωοτροφές, συμπεριλαμβανομένου του τελικού δικαιούχου των προϊόντων. Το Συνέδριο, στο πλαίσιο του ελέγχου των επιχειρήσεων μεταποίησης, διενήργησε ειδικούς ελέγχους που αφορούσαν τη λογιστική αποθήκης και των δύο μερών, συμπεριλαμβανομένης της εκκαθάρισης των πληρωμών για "πωλήσεις", προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι συναλλαγές μεταξύ των επιχειρήσεων μεταποίησης, στις οποίες πραγματοποιήθηκε έλεγχος, και των εταιρειών εμπορίας ήταν πραγματικές. Μολονότι, στην προκειμένη περίπτωση, τα αποτελέσματα αυτών των ειδικών ελέγχων ήταν ικανοποιητικά, απαιτούσαν εκτεταμένη διασταύρωση, στην οποία δεν προέβαιναν οι εθνικές αρχές. Τέτοιου είδους ειδικοί έλεγχοι έχουν θεμελιώδη σημασία, προκειμένου να διασφαλιστεί ο αποτελεσματικός έλεγχος των πολύπλοκων εταιρικών δομών που δημιουργούν οι δικαιούχοι.

Σε ένα κράτος μέλος δεν υπάρχει αποτελεσματικός διασταυρωμένος έλεγχος με το ΟΣΔΕ

45. Στην Ιταλία, οι δηλώσεις που αφορούν αγροτεμάχια στα οποία καλλιεργούνται νωπές χορτονομές περιλαμβάνονται σε αυτές που υποβάλλονται για όλες τις αροτραίες καλλιέργειες και καταχωρίζονται για επαλήθευση στη βάση δεδομένων του κτηματολογίου. Καταχωρίζονται επίσης, αλλά σε διαφορετική βάση δεδομένων, οι εκτάσεις που δηλώνονται ως πηγή νωπών χορτονομών, στο πλαίσιο συμβάσεων προμήθειας, σε επιχειρήσεις μεταποίησης. Εντούτοις, δεν υπήρχαν διασταυρωμένοι έλεγχοι μεταξύ αυτών των βάσεων, με συνέπεια τη δημιουργία του κινδύνου μη εντοπισμού των ενδεχόμενων αναντιστοιχιών. Το 2000, καθιερώθηκαν νέες διαδικασίες που σκοπό είχαν να καταστήσουν το καθεστώς για τις αποξηραμένες ζωοτροφές περισσότερο συμβατό με το ΟΣΔΕ. Παρ' όλα αυτά, κατά το χρόνο του ελέγχου μας δεν διενεργούνταν ακόμα οι προαναφερθέντες διασταυρωμένοι έλεγχοι.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Παρακολούθηση

46. Τη διαχείριση και την παρακολούθηση της αγοράς ασκεί μια μονάδα αρμόδια για τη συγκεκριμένη αγορά στην Επιτροπή, καθώς και η επιτροπή διαχείρισης για τις αποξηραμένες ζωοτροφές που έχει συσταθεί για να επικουρεί την Επιτροπή(9).

47. Η Επιτροπή ζητά από τα κράτη μέλη να της παρέχουν περιορισμένες πληροφορίες, οι οποίες αφορούν:

α) το μέσο επίπεδο υγρασίας των νωπών χορτονομών που υποβάλλονται σε αφυδάτωση·

β) τις ποσότητες των αποξηραμένων ζωοτροφών για τις οποίες ζητείται ενίσχυση και τις ποσότητες που γίνονται αποδεκτές·

γ) τα αποθέματα αποξηραμένων ζωοτροφών.

48. Η Επιτροπή διαβιβάζει αυτές τις πληροφορίες στην επιτροπή διαχείρισης μαζί με τους υπολογισμούς της μείωσης της ενίσχυσης που πρέπει να εφαρμοστεί σε περίπτωση υπέρβασης της ΜΕΠ. Μολονότι ο πρωταρχικός στόχος της ΚΟΑ ήταν αρχικά η αύξηση της προσφοράς πρωτεϊνών μέσω της ενίσχυσης για τη μεταποίηση αποξηραμένων ζωοτροφών, δεν απαιτείται από τα κράτη μέλη να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη συνολική προσφορά πρωτεϊνών, τις τιμές της αγοράς για τα πρωτεϊνούχα προϊόντα ή τις τιμές και την παραγωγή/τις εισαγωγές άλλων ανταγωνιστικών πρωτεϊνούχων φυτών ή προϊόντων.

Δεν υπήρξε αξιολόγηση της ΚΟΑ

49. Οι κανονισμοί που διέπουν τη λειτουργία της αγοράς των αποξηραμένων ζωοτροφών δεν απαιτούν αξιολόγηση της αγοράς.

50. Ωστόσο, στο πλαίσιο του προγράμματος αξιολόγησης για το 2001, η μονάδα αξιολόγησης της ΓΔ AGRI είχε προγραμματίσει την αξιολόγηση του τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών, σχέδιο το οποίο αναβλήθηκε υπέρ ενός άλλου, μεγαλύτερης προτεραιότητας, στον τομέα του οίνου. Το σχέδιο για τις ζωοτροφές θα επαναπρογραμματιζόταν για το 2002, αλλά περαιτέρω αλλαγές στις προτεραιότητες της Επιτροπής είχαν ως συνέπεια να αντικατασταθεί από άλλο σχέδιο που αφορούσε τα σιτηρά. Ως εκ τούτου, μέχρι σήμερα η ΚΟΑ δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο αξιολόγησης.

ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ

51. Παρά το γεγονός ότι η αγορά δεν υποβλήθηκε σε αξιολόγηση, δύο σημαντικές επισκοπήσεις του τομέα, για άλλους λόγους, προσέφεραν στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο την ευκαιρία να την εξετάσουν.

Προσφορά και ζήτηση πρωτεϊνούχων φυτών στην ΕΕ μετά την κρίση της ΣΕΒ

52. Μετά την κρίση της ΣΕΒ, το Συμβούλιο Γεωργίας ζήτησε από την Επιτροπή, το Δεκέμβριο του 2000, να εξετάσει την κατάσταση της προσφοράς και της ζήτησης πρωτεϊνούχων φυτών στο πλαίσιο της ανάγκης εξεύρεσης εναλλακτικών ειδών προς αντικατάσταση της απαγορευμένης μεταποιημένης ζωικής πρωτεΐνης. Το πλαίσιο της εντολής ήταν: "...να προβεί σε λεπτομερέστερη ανάλυση του ζητήματος (της παραγωγής πλούσιων σε πρωτεΐνες φυτών) και να διαγράψει τις σχετικές συνέπειες για την ακολουθούμενη στον τομέα αυτό πολιτική...".

53. Τα αποτελέσματα αυτής της επισκόπησης παρουσιάστηκαν σε επίσημη ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο(10), με τίτλο "Επιλογές για την προώθηση στην ΕΕ των καλλιεργειών με φυτικές πρωτεΐνες". Στην ανακοίνωση αυτή πραγματοποιείτο εκτίμηση της αγοράς πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, των πιθανών μελλοντικών σεναρίων και των διαθέσιμων επιλογών, συμπεριλαμβανομένων:

α) της αύξησης της παραγωγής ελαιούχων σπόρων με την αύξηση της σχετικής ενίσχυσης·

β) της ενθάρρυνσης της αύξησης της παραγωγής πρωτεϊνούχων καλλιεργειών για τις οποίες καταβάλλεται ενίσχυση·

γ) της χορήγησης άδειας για την καλλιέργεια πρωτεϊνούχων φυτών σε εκτάσεις που βρίσκονται σε προσωρινή παύση καλλιέργειας·

δ) της ενθάρρυνσης της αύξησης της παραγωγής αποξηραμένων ζωοτροφών μέσω αύξησης της ΜΕΠ·

ε) της αύξησης των εισαγωγών σόγιας.

54. Η καλύτερη επιλογή ήταν να αυξηθούν οι εισαγωγές σόγιας, δεδομένου ότι οι άλλες εναλλακτικές λύσεις θεωρήθηκε ότι είτε ήταν ιδιαίτερα δαπανηρές, είτε δεν μπορούσαν να συνδυαστούν εύκολα με άλλους στόχους. Εντούτοις, καθεμία από αυτές θα μπορούσε να καλύψει τις πρόσθετες ανάγκες μόνο σε περιορισμένο βαθμό. Έτσι θα ενεργοποιούνταν οι δυνάμεις της αγοράς: η βιομηχανία ζωοτροφών και οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων δεν θα αντιδρούσαν στο πρόβλημα της αντικατάστασης χρησιμοποιώντας απλώς σογιάλευρο, αλλά ήταν πιθανό να μειώσουν τα πρωτεϊνούχα συστατικά στις ζωοτροφές και να αυξήσουν την περιεκτικότητα σε σιτηρά, ενώ τα τυχόν εναπομένοντα ελλείμματα θα καλύπτονταν με επιπλέον χρήση σόγιας μέσω αύξησης των σχετικών εισαγωγών.

55. Επιπλέον, η αύξηση της ΜΕΠ για τις αποξηραμένες ζωοτροφές θα συνεπέφερε αύξηση των δαπανών για τη σχετική ενίσχυση σχεδόν κατά 14 εκατομμύρια ευρώ, ωστόσο δεν θα οδηγούσε κατ' ανάγκη σε "πραγματικές" αυξήσεις της παραγωγής, αλλά μάλλον θα κάλυπτε την υπάρχουσα παραγωγή που υπερβαίνει τη ΜΕΠ.

Αλλαγές που προτάθηκαν για την ΚΟΑ ως αποτέλεσμα της ενδιάμεσης επανεξέτασης της ΚΓΠ

56. Μετά την επανεξέταση της ΚΓΠ που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2002(11), η Επιτροπή πρότεινε μια σειρά θεμελιωδών αλλαγών στον τομέα των γεωργικών ενισχύσεων που σκοπό είχαν την επίτευξη μιας προσανατολισμένης προς την αγορά και αειφόρου γεωργίας. Το σημαντικότερο στοιχείο αυτών των προτάσεων ήταν η μετάβαση από το καθεστώς στήριξης του προϊόντος στο καθεστώς στήριξης του παραγωγού, με την εισαγωγή ενός συστήματος ενιαίων ενισχύσεων αποσυνδεδεμένων από την παραγωγή, ανά γεωργική εκμετάλλευση, το οποίο βασίζεται σε στοιχεία του παρελθόντος και υπόκειται στην τήρηση των υποχρεωτικών προτύπων για το περιβάλλον, την καλή διαβίωση των ζώων και την ποιότητα των τροφίμων. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, εξετάστηκαν ενδεχόμενες προσαρμογές στον τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών· ιδίως διερευνήθηκε η ανάγκη για περαιτέρω μεταρρύθμιση αυτής της αγοράς ή και κατάργησής της, μετά τα σχόλια του Συνεδρίου στην έκθεσή του με τίτλο "Ο περιβαλλοντικός προσανατολισμός της ΚΓΠ".

57. Η Επιτροπή πρότεινε το καθεστώς που ισχύει σήμερα για τις αποξηραμένες ζωοτροφές να αντικατασταθεί από ένα συνολικό κονδύλιο εισοδηματικής στήριξης των παραγωγών, ύψους 132 εκατομμυρίων ευρώ, προερχόμενο από τον υπάρχοντα προϋπολογισμό για τις ενισχύσεις που καταβάλλονται στις επιχειρήσεις μεταποίησης. Το κονδύλιο αυτό θα κατανεμόταν μεταξύ των κρατών μελών κατ' αναλογία προς τις ισχύουσες εθνικές ΜΕΠ. Τα δικαιώματα των παραγωγών θα υπολογίζονταν με βάση τις ποσότητες νωπών χορτονομών που θα παραδίδονταν στις επιχειρήσεις μεταποίησης κατά μια ιστορική περίοδο αναφοράς. Προς διευκόλυνση της μεταβολής αυτής του καθεστώτος για τη βιομηχανία μεταποίησης χορτονομών, θα διατηρείτο ένα καθεστώς απλουστευμένης και βαθμιαίως ελαττούμενης ενιαίας στήριξης, 33 ευρώ ανά τόνο παραγόμενων αποξηραμένων ζωοτροφών, ενώ οι διάφορες εθνικές ΜΕΠ θα συγχωνεύονταν.

58. Η Επιτροπή επέστησε την προσοχή όχι μόνο στα περιβαλλοντικά επιχειρήματα του Συνεδρίου σχετικά με τις χορτονομές, αλλά και στο γεγονός ότι η ενίσχυση αντιστοιχούσε πλέον έως και στο 70 % της τιμής αγοράς της αφυδατωμένης μηδικής. Επεσήμανε επίσης ότι δεν απέκλειε την πιθανότητα κατάργησης του τρέχοντος καθεστώτος, εάν οι προτάσεις της μεταρρύθμισης δεν γίνονταν δεκτές.

59. Τον Ιανουάριο του 2003, η Επιτροπή παρουσίασε στο Συμβούλιο προτάσεις νομοθετικού περιεχομένου(12), από τις οποίες προκύπτει σαφώς ότι, εκτός από τη μεταβίβαση πιστώσεων (σχεδόν 133 εκατομμύρια ευρώ σήμερα) στους παραγωγούς από τον παρόντα προϋπολογισμό για ενισχύσεις στον τομέα των χορτονομών, στο πλαίσιο του συστήματος ενιαίων ενισχύσεων ανά γεωργική εκμετάλλευση, το αναθεωρημένο ενιαίο ποσό που καταβάλλεται στις επιχειρήσεις μεταποίησης θα καταργηθεί σταδιακά μέχρι το 2009, με συνέπεια την κατάργηση κάθε είδους ενίσχυσης στον τομέα της μεταποίησης. Η Επιτροπή διαβεβαίωσε το Συνέδριο ότι τα κεφάλαια που θα εξοικονομηθούν δεν θα μεταβιβαστούν στους παραγωγούς, αλλά θα αποτελέσουν πραγματική εξοικονόμηση πόρων υπέρ του προϋπολογισμού.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

60. Η αγορά καθιερώθηκε προκειμένου να ενθαρρυνθεί η παραγωγή πρωτεϊνών με τη μορφή αποξηραμένων ζωοτροφών. Μολονότι η παραγωγή έχει αυξηθεί, η ΕΕ εξακολουθεί να παράγει λιγότερο από το 2 % των αναγκών της σε πρωτεΐνες υπό τη μορφή αποξηραμένων ζωοτροφών. Οι αποξηραμένες ζωοτροφές εξακολουθούν να έχουν περιορισμένη οικονομική σημασία στο πλαίσιο της κατανάλωσης πρωτεϊνών από το ζωικό πληθυσμό της ΕΕ. Η ΜΕΠ που καθιερώθηκε για τον περιορισμό των συνολικών δαπανών ήταν επιτυχής ως μέτρο· ωστόσο, η επίδρασή της στην παραγωγή ήταν ιδιαίτερα περιορισμένη, δεδομένου ότι ορισμένα κράτη μέλη υπερέβαιναν συστηματικά τη ΜΕΠ τους (βλέπε σημεία 4 και 7 έως 9).

61. Η Επιτροπή τάχθηκε κατά της αύξησης των ανώτατων ορίων της παραγωγής, ακόμα και στον περιορισμένο βαθμό που ήταν αναγκαίος για την κάλυψη του ελλείμματος στην προσφορά πρωτεϊνών, που προκάλεσε η απαγόρευση των μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών (βλέπε σημεία 52-55).

62. Υπήρξε μια σημαντική μετατόπιση του κέντρου βάρους της παραγωγής, από τις αποξηραμένες στον ήλιο στις τεχνητώς αποξηραμένες ζωοτροφές. Τα ποσά της ενίσχυσης καθορίστηκαν από το Συμβούλιο σε υψηλότερα επίπεδα από αυτά που συνιστούσε η Επιτροπή, ενώ αυξήθηκε και η διαφορά μεταξύ των δύο ενισχύσεων. Η καταβολή υψηλότερου ποσού ενίσχυσης για τις τεχνητώς αποξηραμένες ζωοτροφές ενθάρρυνε τις επιχειρήσεις μεταποίησης να παράγουν αυτό το είδος προϊόντος στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Μεταξύ 1995 και 2002, η παραγωγή τεχνητώς αποξηραμένων χορτονομών αυξήθηκε κατά 11 %, ενώ η παραγωγή των αποξηραμένων στον ήλιο μειώθηκε κατά 50 %. Το 87,5 % των συνολικών δαπανών για ενισχύσεις στον τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών αφορά αυτές που αποξηραίνονται με τεχνητά μέσα. Η ανάπτυξη της παραγωγής ήταν ανομοιόμορφη, καθώς ορισμένα κράτη μέλη υπερέβαιναν συστηματικά τη ΜΕΠ και άλλα παρήγαν λιγότερο από όσο εδικαιούντο (βλέπε σημεία 14 και 25 έως 26).

63. Η ασάφεια των κανονισμών οδήγησε σε διαφορετικές ερμηνείες από τα κράτη μέλη και εξέθεσε το σύστημα στον κίνδυνο της ασυνέπειας ως προς την προσέγγιση. Σε ένα κράτος μέλος οι επιχειρήσεις μεταποίησης συνέστησαν εταιρείες εμπορίας, ώστε να διευκολυνθεί η προώθηση των αιτήσεών τους για χορήγηση ενίσχυσης στην παραγωγή. Η πρακτική αυτή τους επέτρεπε να ζητούν την ενίσχυση νωρίτερα από ό,τι θα ήταν δυνατόν σε άλλη περίπτωση (βλέπε σημεία 30 έως 45).

64. Ορισμένα κράτη μέλη παρέλειψαν να διενεργήσουν σημαντικούς ελέγχους που προβλέπονται από τους σχετικούς κανονισμούς, γεγονός το οποίο ενδέχεται να δημιουργήσει για το σύστημα τον κίνδυνο πιθανού μη εντοπισμού αδικαιολόγητων αιτήσεων για καταβολή ενίσχυσης (βλέπε σημεία 32 έως 36).

65. Η Επιτροπή έχει προσδιορίσει τους βασικούς ελέγχους που πρέπει να διενεργούνται για την καλύτερη στοχοθέτηση των προτάσεων για διορθώσεις της καταβληθείσας ενίσχυσης σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τους κανονισμούς. Ωστόσο, οι υπεύθυνοι διαχείρισης της ΚΟΑ δεν συμμετείχαν στη διαδικασία αυτή και οι σχετικές πληροφορίες δεν είχαν ως συνέπεια την τροποποίηση των κανονισμών (βλέπε σημεία 27 και 28). Τα αποτελέσματα των εργασιών που σκοπό είχαν τον καθορισμό των ελέγχων κοινοποιήθηκαν στα κράτη μέλη από τη διεύθυνση εκκαθάρισης των λογαριασμών με παρουσιάσεις ενώπιον της επιτροπής του ΕΓΤΠΕ.

66. Η παρακολούθηση της ΚΟΑ από την Επιτροπή δεν καλύπτει την προσφορά πρωτεϊνών ή τις τιμές των πρωτεϊνούχων προϊόντων και την εισαγωγή πρωτεϊνών. Οι κανονισμοί δεν απαιτούν επίσημα καμία αξιολόγηση. Μολονότι είχε προγραμματιστεί σχετική αξιολόγηση, αναβλήθηκε δύο φορές προς όφελος αξιολογήσεων σε άλλες αγορές. Η αγορά εξετάστηκε και άλλες φορές, αλλά για άλλους λόγους (βλέπε σημεία 46 έως 50).

67. Οι πρόσφατες προτάσεις για μεταρρύθμιση έχουν εν μέρει ως στόχο την αντιμετώπιση της άνισης ανάπτυξης που παρατηρείται στην αγορά και των συνεχιζόμενων ανησυχιών σχετικά με την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος. Η Επιτροπή δήλωσε στο Συμβούλιο ότι δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο κατάργησης του ισχύοντος καθεστώτος, εάν οι συνολικές προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ δεν γίνουν δεκτές από το Συμβούλιο. Όποιο και να είναι το νέο καθεστώς, θα συνεπάγεται και πάλι τη διοχέτευση των κεφαλαίων μάλλον προς τους παραγωγούς, παρά προς τη βιομηχανία μεταποίησης (βλέπε σημεία 56 έως 59).

68. Οι σημαντικότερες αλλαγές που πρότεινε η Επιτροπή μετά την ενδιάμεση επανεξέταση της ΚΓΠ, εφόσον εγκριθούν από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, θα εξαλείψουν πολλούς από τους κινδύνους που συνδέονται με την καταβολή ενίσχυσης στις επιχειρήσεις μεταποίησης, μολονότι ορισμένοι ενδεχομένως να εξακολουθήσουν στο μεταξύ να υφίστανται. Η συνέχιση της καταβολής της ενίσχυσης στις επιχειρήσεις μεταποίησης, αν και ως ενιαίο μειωμένο ποσό, θα εξακολουθεί να απαιτεί τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων. Απομένει να καθοριστεί το νέο σύστημα ενίσχυσης των γεωργών για την καλλιέργεια χορτοδοτικών φυτών και να σχεδιαστούν οι αντίστοιχοι έλεγχοι.

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

69. Το Συνέδριο εκφράζει την ικανοποίησή του για τις προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή επί του παρόντος για τη μεταρρύθμιση της αγοράς. Το Συνέδριο επισημαίνει το συμβιβασμό που επετεύχθη από το Συμβούλιο, και συνιστά στην Επιτροπή, κατά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης αυτής, να μεριμνήσει για τα ακόλουθα:

α) να υπογραμμίσει τη σπουδαιότητα της ιεράρχησης των ελέγχων με βάση την τυπική ανάλυση των κινδύνων·

β) να προσδιορίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια ποιες συνθήκες είναι διατεθειμένη να δέχεται ότι πληρούν την προϋπόθεση "εξόδου των χορτονομών από την εγκατάσταση" της επιχείρησης μεταποίησης, ώστε αυτές να δικαιούνται ενίσχυση·

γ) να καθιερώσει ελέγχους των φυτών που πραγματικά χρησιμοποιούνται για την παραγωγή χορτονομών, προκειμένου να εξασφαλίζει ότι πρόκειται για αυτά που ορίζονται στους σχετικούς κανονισμούς·

δ) να προσδιορίσει τη φύση και την έκταση των ελέγχων επί των προμηθευτών και των εμπορευομένων στους οποίους διατίθενται οι χορτονομές·

ε) να καθορίσει με σαφήνεια τους ελέγχους της λογιστικής αποθήκης και των οικονομικών βιβλίων των επιχειρήσεων μεταποίησης, οι οποίοι επιβάλλονται προς εξασφάλιση της μεγαλύτερης δυνατής διασταύρωσης των στοιχείων με τις ποσότητες για τις οποίες ζητείται ενίσχυση.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 24ης και 25ης Σεπτεμβρίου 2003.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Juan Manuel Fabra Vallés

Πρόεδρος

(1) COM(2001) 148 τελικό 2.

(2) Η μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής του 1992 αύξησε σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων της ενίσχυσης, καθώς και τις πιθανότητες εμφάνισης παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης.

Το ΟΣΔΕ καθιερώθηκε για την αποσόβηση αυτών των κινδύνων. Το σύστημα συνίσταται από πέντε σκέλη: μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων, ένα σύστημα ταυτοποίησης αγροτεμαχίων, ένα σύστημα ταυτοποίησης και καταχώρισης ζώων, τις αιτήσεις για ενίσχυση και ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχειριστικών ελέγχων και επιτόπιων επιθεωρήσεων. Την ευθύνη για την εφαρμογή του ΟΣΔΕ φέρουν τα κράτη μέλη. Εντός της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργία, η αρμοδιότητα για την επίβλεψη, το συντονισμό και τον έλεγχο της εφαρμογής του ΟΣΔΕ στα κράτη μέλη ανήκει στη Διεύθυνση εκκαθάρισης των λογαριασμών.

(3) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1067/74 του Συμβουλίου.

(4) Το νέο καθεστώς καθιερώθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 603/95 του Συμβουλίου. Οι λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμογή του νέου κανονισμού εισήχθησαν με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 785/95 της Επιτροπής.

(5) COM(1994) 10 τελικό της 30.1.1994.

(6) Άρθρο 14 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 785/95 της Επιτροπής.

(7) Άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 603/95 του Συμβουλίου και άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 785/95 της Επιτροπής.

(8) Άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 785/95 της Επιτροπής.

(9) Άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 603/95 του Συμβουλίου.

(10) COM(2001) 148 τελικό 2 της 16.3.2001.

(11) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - COM(2002) 394 τελικό της 10.7.2002.

(12) COM(2003) 23 τελικό της 21.1.2003.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟΞΗΡΑΜΕΝΩΝ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ

Ποσότητες θεωρούμενες επιλέξιμες για ενίσχυση

Πηγές:

Πληροφορίες που διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη [άρθρο 15 στοιχείο α) δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 785/95].

Έγγραφο εργασίας που υπέβαλε η Επιτροπή στην επιτροπή διαχείρισης για τις αποξηραμένες ζωοτροφές για την περίοδο εμπορίας 2002/03.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β

ΤΕΧΝΗΤΩΣ ΑΠΟΞΗΡΑΜΕΝΕΣ [ΑΦΥΔΑΤΩΜΕΝΕΣ] ΖΩΟΤΡΟΦΕΣ - ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΟΤΑΝ Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ ΤΗ ΜΕΠ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Νομική βάση:άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 603/95.

Η συνολική ενίσχυση που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 603/95 είναι καταβλητέα, εάν η κοινοτική παραγωγή του οικονομικού έτους που θεωρείται επιλέξιμη για ενίσχυση δεν υπερβαίνει την ΜΕΠ. Εάν η κοινοτική παραγωγή υπερβαίνει την ΜΕΠ, δύο περιπτώσεις προβλέπονται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 603/95 προκειμένου να παραμείνει η συνολική κοινοτική δαπάνη μέσα στα όρια του προϋπολογισμού.

α) Η κοινοτική παραγωγή υπερβαίνει την ΜΕΠ μεταξύ 0 και 5 %: η ενίσχυση μειώνεται σε όλα τα κράτη μέλη κατά ποσό ανάλογο της υπέρβασης

β) Η κοινοτική παραγωγή υπερβαίνει την ΜΕΠ πέραν του 5 %: όλα τα κράτη μέλη υφίστανται μείωση της ενίσχυσης κατά 5 % και, στα κράτη μέλη στα οποία η παραγωγή υπερβαίνει την ΕΕΠ προσαυξημένη κατά 5 %, επιβάλλονται συμπληρωματικές μειώσεις αναλογικά προς αυτή την υπέρβαση.

Την περίοδο 2000/2001, για πρώτη φορά η κοινοτική παραγωγή αφυδατωμένων ζωοτροφών υπερέβη την ΜΕΠ πέραν του 5 % και συνεπώς εφαρμόστηκε ο κανόνας β)

Ο πίνακας β) παρουσιάζει λεπτομερή υπολογισμό της κατάστασης αυτής.

Πηγή:

Πληροφορίες που διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη και υποβλήθηκαν στην επιτροπή διαχείρισης για τις αποξηραμένες ζωοτροφές.

Απαντησεις της Επιτροπής

ΣΥΝΟΨΗ

IV. Το Μάρτιο του 1994, στα πλαίσια της προτάσεως - δέσμης τιμών για την περίοδο εμπορίας 1994/95, η Επιτροπή πρότεινε συντελεστές ενίσχυσης χωρίς όμως περιορισμό της παραγωγής. Το Φεβρουάριο του 1995, το Συμβούλιο συμφώνησε επί μιας συνολικής συμβιβαστικής λύσης όσον αφορά ένα επίπεδο ενισχύσεων υψηλότερο από το αρχικά προταθέν από την Επιτροπή, εντός όμως του πραγματικού ανώτατου ορίου των δημοσιονομικών δαπανών της ΕΕ, με τη θέσπιση της ΜΕΠ.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι μετά τη μεταρρύθμιση του τομέα το 1995 μεσολάβησαν ακανόνιστες εξελίξεις όσον αφορά την παραγωγή σε σχέση με τους διάφορους τύπους αποξηραμένων ζωοτροφών, όπως και μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών.

V. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής παρακολουθούν επίσης με μεγάλο ενδιαφέρον τις διαφορές ερμηνείας που ανακύπτουν, όταν διενεργούν τους ελέγχους τους, στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών.

Έτσι, οι υπηρεσίες της Επιτροπής διενήργησαν, το 1999, μια σειρά ελέγχων των γεωργικών δαπανών που σχετίζονται με τις αποξηραμένες τροφές, στα περισσότερα κράτη μέλη που παράγουν τα προϊόντα αυτά. Στη διάρκεια των ερευνών αυτών, επισημάνθηκαν ορισμένες αδυναμίες, παρόμοιες με αυτές που επεσήμανε και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των άλλων στοιχείων των συστημάτων ελέγχου των κρατών μελών, είχε εκτιμηθεί ότι ο σχετικός οικονομικός κίνδυνος για το ΕΓΤΠΕ ήταν περιορισμένος, εξαιρουμένων των μεμονωμένων περιπτώσεων στις οποίες είχαν εφαρμοστεί δημοσιονομικές διορθώσεις.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής λαμβάνουν υπό σημείωση τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά τις συνεχιζόμενες αυτές αδυναμίες, τις οποίες θα λάβουν υπόψη τους κατά τη διενέργεια των προσεχών ελέγχων.

Όσον αφορά την ιδιαίτερη περίπτωση των διαδικασιών που αποβλέπουν στην επιτάχυνση της είσπραξης των ενισχύσεων, οι υπηρεσίες της Επιτροπής είναι της γνώμης ότι οι διαδικασίες αυτές καθαυτές δεν μπορούν να κριθούν επιλήψιμες. Πράγματι, το κριτήριο της εξόδου από τις εγκαταστάσεις παραγωγής ανταποκρίνεται σε μια μέριμνα αποτελεσματικότητας των υλικών ελέγχων και αποσκοπεί κυρίως στο να διασφαλίσει ότι δεν χορηγείται δυο φορές η ενίσχυση στις αποξηραμένες ζωοτροφές.

VI. Αποσκοπώντας στην ελαχιστοποίηση του διοικητικού φόρτου, ο κανονισμός της Επιτροπής επιβάλλει στα κράτη μέλη να της διαβιβάζουν τις αναγκαίες πληροφορίες για τη διαχείριση του καθεστώτος ενισχύσεων. Οι πληροφορίες για τα επιμέρους θέματα που έθιξε το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι διαθέσιμες μέσω άλλων πηγών, όπως η EUROSTAT και στοιχεία υποβαλλόμενα από τον κλάδο.

VII. Αξιολόγηση του καθεστώτος που αφορά τις αποξηραμένες ζωοτροφές προβλέπεται στην απόφαση του Συμβουλίου, όπως επίσης ότι θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εγκαίρως ώστε η Επιτροπή να υποβάλει στο Συμβούλιο σχετική έκθεση μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2008. Όπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο τομέας αυτός είχε συμπεριληφθεί στην ανάλυση που υποβλήθηκε με την έκθεση για τον εφοδιασμό σε πρωτεΐνες.

IX. Στην πρότασή της - προοπτική μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής για τη βιώσιμη γεωργία - η Επιτροπή έλαβε υπόψη της την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την περιβαλλοντική διάσταση της ΚΓΠ "Greening the CAP", όσον αφορά την αρνητική επίπτωση στο περιβάλλον της διαδικασίας αποξήρανσης (αφυδάτωσης των ζωοτροφών).

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

3. Ακόμη και αν αυτό καθαυτό το επίπεδο περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες των ζωοτροφών αποτελεί σημαντικό στοιχείο, η σύνθεση σε πρωτεΐνες και άλλες ιδιότητες που απαιτούνται από τις διάφορες κατηγορίες ζώων πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

21. Από το 1995, το σύστημα δημοσιονομικής σταθεροποίησης εξασφαλίζει το ότι η υπέρβαση της ΜΕΠ δεν θα συνεπιφέρει πρόσθετες δαπάνες για τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

24. Το Μάρτιο του 1994, στα πλαίσια της προτάσεως - δέσμης τιμών για την περίοδο εμπορίας 1994/95, η Επιτροπή πρότεινε συντελεστές ενίσχυσης χωρίς όμως περιορισμό της παραγωγής. Το Φεβρουάριο του 1995, το Συμβούλιο συμφώνησε επί μιας συνολικής συμβιβαστικής λύσης όσον αφορά ένα επίπεδο ενισχύσεων υψηλότερο από το αρχικά προταθέν από την Επιτροπή, εντός όμως του πραγματικού ανώτατου ορίου των δημοσιονομικών δαπανών της ΕΕ, με τη θέσπιση της ΜΕΠ.

27 έως 29. Κατά την Επιτροπή, δεν είναι ευκταία μια ταξινόμηση των ελέγχων με βάση τη σχετική προτεραιότητά τους, στην κοινοτική νομοθεσία.

Μία τέτοια ιεράρχηση πραγματοποιείται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής μόνον στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί ο οικονομικός κίνδυνος που φέρει το ΕΓΤΠΕ όταν ένας ή περισσότεροι έλεγχοι δεν εφαρμόζονται ή δεν εφαρμόζονται σωστά. Η διαφοροποίηση σε ελέγχους - κλειδιά και σε δευτερεύοντες ελέγχους βασίζεται σε γενικές αρχές που έχει υιοθετήσει η Επιτροπή. Αποτελεί μέρος της ευθύνης των υπηρεσιών που είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο των γεωργικών δαπανών, ο οποίος γίνεται σε πλήρη ανεξαρτησία από τις υπηρεσίες που είναι επιφορτισμένες με τη διαχείριση των αγορών.

31. Λεπτομερείς ορισμοί, ειδικότερα σχετικά με τις επιλέξιμες ζωοτροφές και τις εγκεκριμένες επιχειρήσεις, έχουν συμπεριληφθεί μέσω της διαδικασίας της επιτροπής διαχείρισης στον κανονισμό της Επιτροπής, ο οποίος πρέπει να εφαρμόζεται από τα κράτη μέλη.

33. Κατά το διενεργηθέντα έλεγχο στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών, η Επιτροπή είχε επισημάνει ότι οι άλλοι προβλεπόμενοι από τη νομοθεσία έλεγχοι είχαν τεθεί σε λειτουργία από τις γερμανικές αρχές και ότι οι μη απαιτούμενοι από τη νομοθεσία συμπληρωματικοί έλεγχοι είχαν επίσης καθιερωθεί, με σκοπό να κρίνονται οι περιπτώσεις που δημιουργούσαν αμφιβολίες. Στο πλαίσιο αυτό, το σύστημα ελέγχου έχει κριθεί από την Επιτροπή ως ικανό για την αντιμετώπιση, συνολικά, των οικονομικών κινδύνων που φέρει το ΕΓΤΠΕ.

Πάντως, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του τομέα αυτού, η Επιτροπή θα διορθώσει το πρόβλημα που επισημάνθηκε στο γερμανικό κείμενο.

34. Το γεγονός ότι οι έλεγχοι των οικονομικών καταστάσεων είχαν ανατεθεί περαιτέρω σε ειδικευμένους οργανισμούς ελέγχου δεν μπορεί, αφ'εαυτού, να θεωρηθεί ως αδυναμία.

Με εξαίρεση τις μεμονωμένες οικονομικές διορθώσεις, η Επιτροπή έκρινε, κατά τον έλεγχο που διενήργησε το 1999, ότι το ιταλικό σύστημα δεν παρουσίαζε οικονομικούς κινδύνους για το ΕΓΤΠΕ. Το σημείο αυτό θα τύχει πάντως νέας ανάλυσης κατά τις προσεχείς έρευνες που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών.

36. Όσον αφορά τις διαπιστωθείσες από το Ελεγκτικό Συνέδριο διαφορές στις λεπτομέρειες εφαρμογής των ελέγχων που προβλέπονται από τους κανονισμούς, γνώμη της Επιτροπής είναι ότι πρόκειται εδώ για το αποτέλεσμα των διαφορών που υφίστανται στο επίπεδο των διαφόρων εθνικών οργανώσεων. Πάντως, η Επιτροπή επιδεικνύει πάντοτε, και από την πλευρά της, κατά τις έρευνές της, μεγάλο ενδιαφέρον ως προς τις πτυχές αυτές.

37. Λαμβανομένου υπόψη του εκτεταμένου ορισμού των προς αποξήρανση ειδών χορτονομής, το ζήτημα αφορά κυρίως τις αποξηραμένες στον ήλιο χορτονομές. Πράγματι, το ποσό της ενίσχυσης είναι κατά το ήμισυ περίπου κατώτερο από αυτό των αφυδατωμένων ειδών χορτονομής και το επίπεδο παραγωγής είναι χαμηλό όσον αφορά όλες τις αποξηραμένες ζωοτροφές.

Επιπλέον, οι προοριζόμενες για αποξηραμένες ζωοτροφές εκτάσεις συμπεριλαμβάνονται στη δήλωση των εκτάσεων που προβλέπονται από το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ) με ένδειξη του προορισμού τους (χορτονομή αφυδατωμένη, ή αποξηραμένη, ή στον ήλιο).

Ως προς το σημείο αυτό, ο χαρακτήρας των φυτειών επαληθεύεται κανονικά στη διάρκεια των επιτόπιων ελέγχων που πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη.

39 έως 41. Με το κριτήριο της εξόδου από το χώρο παραγωγής, η σχετική νομοθεσία επιδιώκει να αποφεύγεται η διπλή χορήγηση της ενίσχυσης στις αποξηραμένες ζωοτροφές. Κατά τη διενέργεια του ελέγχου του 1999 εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής, οι ιδιαιτερότητες του γαλλικού συστήματος, και ιδίως των μη εγκεκριμένων χώρων αποθήκευσης, αποτέλεσαν το αντικείμενο εμπεριστατωμένης ανάλυσης η οποία οδήγησε στο να θεωρείται ότι η πρακτική αυτή συνάδει με την ισχύουσα νομοθεσία.

42-43. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρακτική βάση της οποία χρησιμοποιούνται ειδικευμένες εταιρίες για την εμπορία των αποξηραμένων ζωοτροφών, και η οποία επιτρέπει στις επιχειρήσεις να λαμβάνουν συντομότερα την ενίσχυση, δεν είναι επιλήψιμη.

44. Στη διάρκεια του ελέγχου τους, που πραγματοποίησαν το 1999 στην Ιταλία, στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών, οι υπηρεσίες της Επιτροπής επεσήμαναν ορισμένες αδυναμίες παρόμοιες με αυτές που επισημαίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των άλλων στοιχείων των συστημάτων ελέγχου των κρατών μελών είχε εκτιμηθεί ότι ο οικονομικός κίνδυνος για το ΕΓΤΠΕ ήταν περιορισμένος, εξαιρουμένων των μεμονωμένων περιπτώσεων για τις οποίες είχαν εφαρμοστεί οικονομικές διορθώσεις.

Όπως αναφέρει και το Ελεγκτικό Συνέδριο, αυτοί οι διασταυρωμένοι έλεγχοι δεν απέδειξαν την ύπαρξη ανωμαλιών. Όμως, οι υπηρεσίες της Επιτροπής λαμβάνουν υπό σημείωση τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά τη συνεχιζόμενη διαπίστωση αυτών των αδυναμιών, πράγμα που θα λάβουν υπόψη τους κατά τους προσεχείς ελέγχους.

45. Ο έλεγχος που πραγματοποιήθηκε το 1999 στην Ιταλία από τις υπηρεσίες της Επιτροπής είχε αποδείξει ότι ο διασταυρωμένος έλεγχος των αγροτεμαχίων που είχαν δηλωθεί με το ΟΣΔΕ είχε όντως πραγματοποιηθεί, αλλά δεν είχε τεκμηριωθεί.

Το σημείο αυτό θα εξεταστεί εκ νέου κατά την προσεχή έρευνα.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

48. Οι στόχοι του καθεστώτος αυτού βασίζονται στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ειδικότερα στα άρθρα 36 και 37, από το 1995, ενώ έχει αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διαχείριση της ενίσχυσης εντός των ορίων της ΜΕΠ που έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο, και κατ' αυτόν τον τρόπο στην τήρηση των δημοσιονομικών ορίων. Πρωταρχικός στόχος δεν είναι πλέον η αύξηση της παραγωγής πρωτεϊνών.

Με σκοπό την ελαχιστοποίηση του διοικητικού φόρτου, ο κανονισμός της Επιτροπής απαιτεί από τα κράτη μέλη να υποβάλουν τις αναγκαίες πληροφορίες για τη διαχείριση του καθεστώτος ενισχύσεων. Τα πληροφοριακά στοιχεία για τα επιμέρους θέματα στα οποία αναφέρεται το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι διαθέσιμα μέσω άλλων πηγών.

49 και 50. Μια αξιολόγηση του καθεστώτος για τις αποξηραμένες ζωοτροφές προβλέπεται από την απόφαση του Συμβουλίου και θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εγκαίρως ώστε η Επιτροπή να υποβάλει την έκθεσή της στο Συμβούλιο μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2008. Όπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο τομέας αυτός είχε συμπεριληφθεί στην ανάλυση που υπεβλήθη με την έκθεση σχετικά με τον εφοδιασμό σε πρωτεΐνες.

ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ

53. Η Ανακοίνωση της Επιτροπής συντάχθηκε στη συνέχεια της εντολής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2000, με την οποία εζητούντο αναλύσεις, σε αυστηρή συμμόρφωση με τις δημοσιονομικές προοπτικές.

56 έως 59. Με το συμβιβασμό του Συμβουλίου, της 26.6.2003, το τελευταίο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής για τις αποξηραμένες ζωοτροφές, με δύο τροπολογίες.

1. Κατάργηση της βαθμιαίας εξάλειψης της ενίσχυσης στη μεταποίηση, αλλά διατήρηση του ενιαίου ποσού της ενίσχυσης στο ύψος των 33 ευρώ ανά τόνο.

2. Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2008, η Επιτροπή, βασιζόμενη στην αξιολόγηση της κοινής οργάνωσης αγοράς στον τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών θα υποβάλει έκθεση για τον τομέα αυτό, η οποία θα διαλαμβάνει ειδικότερα τις εξελίξεις στους τομείς των οσπριοειδών και των λοιπών νωπών χορτονομών, της παραγωγής αποξηραμένων ζωοτροφών και της επιτευχθείσας εξοικονόμησης ορυκτών καυσίμων. Η έκθεση αυτή θα συνοδεύεται, εφόσον χρειάζεται, από τις κατάλληλες προτάσεις.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

62. Η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου θα βελτιώσει το καθεστώς, αποσυνδέοντας τη χορηγούμενη ενίσχυση και καθιερώνοντας μια ενίσχυση τόσο για τις αφυδατωμένες όσο και τις αποξηραμένες στον ήλιο ζωοτροφές· επίσης, οι διάφορες ΜΕΠ θα συγχωνευθούν (βλέπε παραγράφους 56-59).

63. Η Επιτροπή, στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών, συμπέρανε ότι οι εθνικοί κανόνες εφαρμογής, που αναφέρονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο, δεν συνεπάγοντο οικονομικούς κινδύνους για το ΕΓΤΠΕ.

Ειδικότερα, το γεγονός ότι οι συναλλασσόμενοι θέτουν σε εφαρμογή διαδικασίες που τους επιτρέπουν να επιταχύνουν την είσπραξη των ενισχύσεων δεν μπορεί, αφ εαυτού, να θεωρηθεί ως επιλήψιμο.

64. Τα σημεία κριτικής που άσκησε το Ελεγκτικό Συνέδριο όσον αφορά κυρίως την Ιταλία και τη Γερμανία: αυτά τα δύο κράτη μέλη απετέλεσαν το αντικείμενο έρευνας εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής, το 1999, στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών.

Μετά από ανάλυση των συστημάτων ελέγχου συνολικά, κρίθηκε ότι τα συστήματα αυτά ήταν ικανά να ελέγξουν τους κινδύνους για το ΕΓΤΠΕ.

Εντούτοις, η Επιτροπή λαμβάνει υπό σημείωση τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και θα τις λάβει υπόψη της κατά τις προσεχείς έρευνές της.

65. Κατά την Επιτροπή, δεν είναι ευκταία μια ταξινόμηση των ελέγχων με βάση τη σχετική προτεραιότητά τους, στην κοινοτική νομοθεσία.

Μία τέτοια ιεράρχηση πραγματοποιείται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής μόνον στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί ο οικονομικός κίνδυνος που φέρει το ΕΓΤΠΕ όταν ένας ή περισσότεροι έλεγχοι δεν εφαρμόζονται ή δεν εφαρμόζονται σωστά. Η διαφοροποίηση σε ελέγχους-κλειδιά και σε δευτερεύοντες ελέγχους βασίζεται σε γενικές αρχές που έχει υιοθετήσει η Επιτροπή. Αποτελεί μέρος της ευθύνης των υπηρεσιών που είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο των γεωργικών δαπανών, ο οποίος γίνεται σε πλήρη ανεξαρτησία από τις υπηρεσίες που είναι επιφορτισμένες με τη διαχείριση των αγορών.

66. Στην απόφαση του Συμβουλίου προβλέπεται μία αξιολόγηση του καθεστώτος ενίσχυσης για τις αποξηραμένες ζωοτροφές, η οποία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εγκαίρως ώστε η Επιτροπή να υποβάλει την έκθεσή της στο Συμβούλιο μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2008.

68. Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΟΑ, ο ορισμός των επαρκών ελέγχων θα αποτελέσει το αντικείμενο της κατάλληλης παρακολούθησης εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής.

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

69. Η πρόταση της Επιτροπής διέπεται κατά κύριο λόγο από τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην έκθεσή του για τις περιβαλλοντικές πτυχές της ΚΓΠ "Greening the CAP", όσον αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της διαδικασίας αποξήρανσης.

α) Η ανάγκη για μια τυπική ανάλυση των κινδύνων τονίζεται στα έγγραφα που διανεμήθηκαν στα κράτη μέλη το Φεβρουάριο του 2001.

β) και γ) Στα πλαίσια της μεταρρύθμισης, η Επιτροπή θα συνεχίσει να αποδίδει προσοχή στα κριτήρια της "εξόδου των χορτονομών από την εγκατάσταση" όπως και στα κριτήρια των φυτευομένων ειδών, με στόχο την αποτελεσματικότητα όσον αφορά τη σχέση κόστους / οφέλους.

δ) και ε) Η φύση όλων των δυνατών ελέγχων ασφαλώς δεν μπορεί να προσδιοριστεί και να απαριθμηθεί εξαντλητικά, αλλά η ποιότητά τους και η επάρκειά τους έχει αποτελέσει το αντικείμενο παρακολούθησης εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών.

Πάντως, η Επιτροπή θα προβεί σε νέα αξιολόγηση του συνόλου των ελέγχων αυτών στο πλαίσιο της νέας μεταρρύθμισης.