ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 681 
 
 
 
Vol. 1984/0 249 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
COM(84) 681 τελικό 
Βρυξέλλες, 28 Νοεπßριου 1984
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΤΟΜΕΙΣ Η ΕΙΔΙΚΑ ΥΙΌ -ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ  
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ
COM(84) 681 τελικό

ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΤΟΜΕΙΣ Η ΕΙΔΙΚΑ ΥΠΟ-0ΕΜΑΤΑ
ΓΙΑ ΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το Συμβούλιο, οτα Συμπεράσματα του της 10ης Δεκεμβρίου 1982 για την Τελική 
'Εκθεση της Επιτροπής για το πρώτο πρόγραμμα προτύπων πειραματικών σχεδίων και 
μελετών για την καταπολέμηση της φτώχειας (Έγγρ. 11327/82), εξέφρασε την 
πεποίθησή του ότι επαρκείς οικονομικο-κοινωνικές πολιτικές και πολιτικές 
απασχόλησης, σε συνδυασμό με την κοινοτική δράση όσον αφορά την απασχόληση, 
μπορούν, καταπολεμώντας τις διαρθρωτικές αιτίες της φτώχειας, να συμβάλλουν 
αποτελεσματικά στην καταπολέμησή της. Το Συμβούλιο θεώρησε επιπλέον ότι απαι­
τείται περισσότερο συγκεκριμένη κοινοτική δράση.
Η Επιτροπή, αφού συμβουλεύτηκε πολλούς φορείς που ασχολούνται με τη φτώχεια, 
υπέβαλε, στις 18 Ιουλίου 1984, Πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου (ΟΟΜ(84)379 
τελικό), στην Αιτιολογική Έκθεση της οποίας αναλάμβανε να συντάξει κατάλογο 
συγκεκριμένων ειδών προγραμμάτων που συνδυάζουν την έρευνα με τη δράση. Το παρόν 
έγγραφο έχει ως αντικείμενο τον κατάλογο αυτόν.
Η Επιτροπή πιστεύει ότι τα σχέδια έρευνας-δράσης του προγράμματος για την κατα­
πολέμηση της φτώχειας θα πρέπει να αντιμετωπίζουν, όσο το δυνατό περισσότερο, 
προβλήματα διακρατικού χαρακτήρα. Επομένως απαιτείται ενιαιοποιημένη δράση που 
θα αφορά όλα τα αλληλένδετα συστατικά που συνθέτουν το φυσικό και κοινωνικό 
περιβάλλον και μία η περισσότερες ομάδες πληθυσμού που κινδυνεύουν περισσότερο 
και έχουν μεγαλύτερη ανάγκη βοήθειας. Τα αποτελέσματα "επίδειξης" αυτής της 
δράσης θα αξιοποιηθούν στο μέγιστο με την προσεκτική εκτίμηση, διάδοση και 
πολλαπλασιασμό των συμπερασμάτων της και θα αποτελόσουν το σημαντικό πρόσθετο 
κέρδος που θα προκύψει από αυτήν την πρωτοβουλία σε κοινοτικό επίπεδο.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κοινοτική οικονομική ενίσχυση στα σχέδια για την καταπολέ- 
υησης της φτώχειας θα πρέπει να χορηγηθεί κυρίως για την καταπολέμηση της φτώχε_ι α_ς σε
I. α) μειονεκτικές αστικές περιοχές 
β) φτωχές αγροτικές περιοχές
και να έχει σα στόχο την μετρίαση των προβλημάτων φτώχειας που αντιμετωπίζουν οι 
ακόλουθες συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού:
II. α) οι επί μακρόν άνεργοι και οι νέοι άνεργοι 
β) οι ηλικιωμένοι
γ) οι μονογονικές οικογένειες 
δ) οι διακινούμενοι της δεύτερης γενεάς 
ε) οι πρόσφυγες και οι παλινοστούντες 
στ) οι "περιθωρειακές" ομάδες
Η Επιτροπή, καταρτίζοντας τον κατάλογο θεμάτων προτεραιότητας και υπο-θεμάτων που 
πρέπει να επιλυθούν από σχέδια και μελέτες που μπορούν να λαβουν κοινοτική χρήμα 
τική ενίσχυση σύμφωνα με το πρόγραμμα για την καταπολέμηση της φτώχειας, ελαβε 
υπόψη της το γεγονός ότι: το πρόγραμμα ασχολείται με τη φτώχεια και, επομένως τα 
προβλήματα όπως το Κοινωνικό και το Περιφερειακό Ταμείο, δεν θα πρεπει να αντιμετω 
π,σθούν στα πλαίσια του προγράμματος για την καταπολέμηση της φτώχειας, εκτ0^ ^  
περιέχουν επιπρόσθετα στοιχεία. Αυτό συμβαίνει, π.χ., με την ανεργία και τη δημιουργι
θέσεων εργασίας.

-  2 -
ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΣΧΕΔΙΑ ΔΡΑΣΗΣ-ΕΡΕΥΝΑΣ
I. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
(α) Μειονεκτικές αστικές περιοχές
Απαιτείται ενιαιοποιημένη δράση που θα έχει σα οτόχο να αναζωογονηθούν οι μειονεκτικές 
αστικές περιοχές και θα αφορά όλα τα συστατικά που συνθέτουν το αστικό περιβάλλον 
δηλ. την απασχόληση/ανεργία, την στέγαση, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό, την 
κοινωνική ζωή κλπ. Τα σχέδια θα πρέπει να συμβάλουν συγκεκριμένα και αποτελεσματικά 
στη δράση των ίδιων των κρατών μελών στις αστικές ζώνες και να επιδιώκουν τους 
ακόλουθους στόχους:
1) προώθηση της συνεργασίας, της ενιαίας δράσης και της συμμετοχής μεταξύ 
του αστικού πληθυσμού και των διαφόρων υπηρεσιών με την καθιέρωση οργα­
νωμένης επαφής μεταξύ όλων των προσώπων, οργανώσεων και φορέων που 
συμμετέχουν σε κοινή εκστρατεία για την καταπολέμηση της φτώχειας,
2) βελτίωση των φυσικών, κοινωνικών και κοινοτικών συνθηκών στις μειο­
νεκτικές περιοχές,
3) επανένταξη των "περιθωρειακών" πληθυσμών στην αστική κοινωνία.
(β) Φτωχές αγροτικές περιοχές
Οι κάτοικοι των φτωχών αγροτικών περιοχών αντιμετωπίζουν, αφενός, πολλά κοινωνικο­
οικονομικά προβλήματα, ιδίως άσχημη υγεία, κακή στέγαση και χαμηλά εισοδήματα, και 
αφετέρου, έχουν την τάση να γίνουν "περιθωρειακοί", να αποκτήσουν απαθή συμπερι­
φορά, έλλειψη πρωτοβουλιών καθώς και να χάσουν την πολιτιστική τους ταυτότητα, 
αυτό οφείλεται κυρίως στην έλλειψη οικονομικών πόρων για παραγωγικές επενδύσεις, 
στην αστυφιλία του πληθυσμού που οδηγεί στην εγκατάλειψη των πόρων και των δραστη­
ριοτήτων της περιοχής και στην έλλειψη πληροφόρησης, γνώσεων και κατάρτισης.
Επομένως, κάθε προσπάθεια να καταπολεμηθούν τα μειονεκτήματα αυτών των αγροτικών 
περιοχών πρέπε.  να περιλαμβάνει ενιαιοποιημένη δράση για την τοπική κοινοτική 
ανάπτυξη και να αποσκοπεί στη σύνδεση της επίσημης δράσης των κοινωνικών υπηρεσιών 
ΤϋγεΤονομικές υπηρεσίες, κέντρα πληροφοριών και κατάρτισης, εκπαιδευτικές εγκαταστά­
σεις, κλπ.) με την κοινωνικο-πολιτιστική ανάπτυξη όλης της κοινότητας.
Τα σχέδια θα πρέπει επομένως να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο που θα 
μπορούσε να γίνει μόνιμο, χρηματοδοτούμενο και αναπτυσσόμενο από δικούς του πόρους με:
1) την υιοθέτηση και την ανάπτυξη ενός μοντέλου κοινοτικής ανάπτυξης όπου 
ο τοπικός πληθυσμός συμμετέχει ενεργά στη διαχείριση των τοπικών πόρων,
2) τη δημιουργία τοπικών ομάδων ή ρυθμίσεων όσον αφορά την προώθηση τακτικών 
επαφών με τις τοπικές και κεντρικές αρχές, υπηρεσίες και οργανώσεις έτσι 
ώστε η τοπική δράση να μη παραμένει απομονωμένη ή περιθωρειακή,
3) την πολιτιστική ανάπτυξη που θα επιτευχθεί με τη χρησιμοποίηση των θετικών 
πλευρών του τοπικού πολιτισμού και τον εμπλουτισμό του με νέα στοιχεία.

- 3
II. ΟΜΑΔΕΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ
(α) Επί μακράν άνεργοι και νέοι άνεργοι
Τα προβλήματα των επί μακράν ανέργων και των νέων ανέργων αποτελούν πλευρές 
της κοινοτικής ζωής που απαιτούν λύση σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο 
και για το λόγο αυτό όλη η κοινότητα πρέπει να συμμετέχει στις προσπάθειες 
να βρεθούν τρόποι για την επίλυσή τους. Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη έχουν 
θέσει σε εφαρμογή ή θέτουν σε εφαρμογή διάφορες πολιτικές και ενέργειες για να 
επιλυθούν τα προβλήματα των ανέργων. Ωστόσο, για πολλούς λόγους (ανεπάρκεια 
ή έλλειψη κατάρτισης, κοινωνικής προστασίας, πόρων, κλπ.), πολλοί από αυτούς 
καταλήγουν στη φτώχεια και η παρούσα συγκεκριμένη κοινοτική δράση για την κατα­
πολέμηση της φτώχειας απευθύνεται κυρίως σ'αυτούς. Προφανώς, έχει ιδιαίτερη 
σημασία η ανάπτυξη της κοινότητας και η Επιτροπή κρίνει ότι τα τοπικά σχέδια 
θα πρέπει να εντάσσονται στα τοπικά και κρατικά σχέδια για την καταπολέμηση 
της ανεργίας και να επιδιώκουν την αποφυγή της περιθωριοποίησης και την ένταξη 
των ανέργων στην κοινωνία, αλλά θα πρέπει να αποφευχθεί να καταβάλλουν τα κράτη 
μέλη και η Κοινότητα τις ίδιες προσπάθειες για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. 
Θα πρέπει τα σχέδια αυτά να εφαρμόζονται παράλληλα με παρόμοια προγράμματα.
Η Επιτροπή θα δώσει προτεραιότητα στα σχέδια τα οποία αποσκοπούν στην πρόληψη 
της επιδείνωσης της κατάστασης των ανέργων. Έτσ.ι, τα σχέδια μπορεί να περι­
λαμβάνουν:
1) την προσθήκη νέων στοιχείων, που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα 
ή μη, όπως είναι οι υπηρεσίες παροχής συμβουλών ή πληροφοριών,
2) η δημιουργία κέντρων συνάντησης και ψυχαγωγίας για τους ανέργους, όπου 
θα αναπτύσσονται η αλληλοβοήθεια (ψυχολογικο-κοινωνική) και η αυτονομία 
τους. Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα έτσι ώστε τα κέντρα αυτα να παρέχουν 
ψυχολογική και ηθική ενίσχυση καθώς και πληροφόρηση, επικοινωνία και 
τεχνική και νομική βοήθεια,
3) τη δημιουργία νέου είδους οργάνωσης που θα εργάζεται σε στενή συνεργασία 
με όλες τις άλλες σχετικές υπηρεσίες, ιδίως την υπηρεσία κοινωνικής 
ασφάλισης και θα βοηθά στην επίλυση καθημερινών προβλημάτων όπως η 
στέγαση, η κατάρτιση προϋπολογισμού, οι αγορές με δόσεις, η φροντίδα _  
των παιδιών, κλπ. Μιά τέτοια οργάνωση μπορεί να λειτουργεί συνεργατικά,
4) την εξεύρεση και την προώθηση νέων μορφών κοινωνικής ένταξης που δε 
συνδέονται απαραίτητα με τη θέση στην αγορά εργασίας. Για τους νέους 
ανέργους τα σχέδια αυτά θα παρέχουν κυρίως νεες υπηρεσίες που θα 
τους βοηθούν να αναπτύξουν ικανότητες έτσι ώστε να μπορούν να αντιμε­
τωπίσουν τη ζωή και θα λαμβάνουν υπόψη τους τις επιδιωξεις και τα 
ενδιαφέροντά τους.

(β) Οι ηλικιωμένο
Τα συγκεκριμένα υπο-θέματα που εγκρίθηκαν έχουν όλα υποστεί τη δοκιμασία της 
εξέτασης και του γοόνου.  Στο παρόν οικονομικό κλίμα, η Επιτροπή θεωρεί ότι 
κάθε σχέδιο που '·μ π ι η  γ, 'ι στο ένα ή άλλο υιχο-θέμα θα πρέπε ι  να εξασφαλίζει 
ότι θα fcv-ατεθε .  - '  γυ;·' στους συνεταιρισμούς των ανέργων νέων, αν υπάρχουν,
να παρέχουν ορισμένες υπηρεσίες, θα μπορούσαν, π.χ., να οργανώνουν ψυχαγωγικές 
δραστηριότητες και διακοπές για τους ηλικιωμένους και να αντικαθιστούν μερικές 
φορές τα άτομα που τους φροντίζουν έτσι ώστε να μπορούν να έχουν κι αυτοί 
ορισμένο ελεύθερο χρόνο.
Παρόλο που αυτό ισχύει θεωρητικά για όλους τους ηλικιωμένους η δράση της 
Κοινότητας αφορά μόνο τους φτωχούς ηλικιωμένους.
Τα σχέδια πρέπει να έχουν ως στόχο τα ακόλουθα θέματα προτεραιότητας:
!) Εκπαίδευση και ψυχαγωγία
Ot ικανότητες και το ταλέντο των ηλικιωμένων υποτιμουντάι και δεν 
αξιοποιούνται .  Τα φτωχά ηλικιωμένα άτομα, ιδίως, δεν διαθέτουν 
εγκαταστάσεις και πόρους για να δραστηριοποιηθούν, να διευρύνουν 
τα ενδιαφέροντα τους και να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλο. Θα πρέπει 
να ενθαρρυνθούν ομάδες ηλικιωμένων ατόμων να συναντώνται οε υπάρχοντα 
ή νεοιδρυθέντα κέντρα και να:
- τους προσφερθούν νέες εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές ευκαιρίες 
δίνοντας πάντοτε έμφαση στην ενεργό και δημιουργική χρήση τους
- ενθαρρυνθούν να διδάσκουν τις ειδικές γνώσεις τους (διάφορα 
είδη χειροτεχνίας, δαντέλλες, κλπ.).
2) Υγεία και κοινωνική μέριμνα
Παρόλο που υπάρχουν πολλοί "οίκοι ευγηρίας1 ’, πρέπει να προωθηθεί η 
φιλοσοφία της κοινοτικής κοινωνικής μέριμνας για τους φτωχούς ηλικιω­
μένους η οποία τους ενθαρρεινε ι  και τους παρεχει τη δυνατότητα να 
παραμένουν όσο το δυνατόν περισσότερο στα σπίτια τους ή, αν πρέπει 
να μπουν σε ένα τέτοιο ίδρυμα, να συνεχίαουν τις επαφές τους με την 
κοινότητα. Πρέπει να υπάρξει μέριμνα και για τις δύο κατηγορίες 
(τα ηλικιωμένα άτομα σε "οίκους" και "οτο σπίτι") και υπάρχει ανάγκη 
για εργαζομένους που 6α ασχολούνται κυρίως με το συντονισμό και την 
προσαρμογή των υπαρχουσών υπηρεσιών: ιατρικές, φιλανθρωπικές και 
θεσμικές οργανώσεις ενισχύουν την κοινωνική μέριμνα καί παρέχουν 
ανακούφιση και ενθάρρυνση σ'αυτούς που ζουν με/και φροντίζουν ηλι­
κιωμένους στα σπίτια τους.
3) Στέγαση
Παροχή των μέσων εκείνων με τα οποία οι ηλικιωμένοι θα αντισταθούν στην 
πιεστική ανάγκη να αφήσουν τα σπίτια τους, στόχος που προϋποθέτει τη 
διατήρηση, βελτίωση και προσαρμογή των κατοικιών τους, την εγκατάσταση 
τηλεφωνικής αύνδεσης/γραμμής εκτάκτου ανάγκης και την προώθηση πειρα­
μάτων σχετικά με τη συγκατοίκηση ομάδας ηλικιωμένων./ _  
“  H

- 5 -
(γ) Μονογονικές οικογένειες
Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι τα σχέδια που αποοκοπούν στη βοήθεια των 
μόνων γονέων (συμπεριλαμβανομένων και των πατέρων) με ανεπαρκείς πόρους 
θα πρέπει να παρέχουν προστασία, συμβουλές και εγκαταστάσεις για τη φροντίδα 
των παιδιών. Τα σχέδια αυτά μπορούν να εφαρμόζονται μεμονωμένα ή όλα μαζί 
αλλά οι πρωτοβουλίες αυτές θα πρέπει να συμπληρώνουν τις υπάρχουσες υπηρεσίες, 
δηλ. να λειτουργούν εκτός των επίσημων ωρών εργασίας και να συντονίζουν τη 
δράση για τους μόνους γονείς σε τοπικό επίπεδο.
0α δοθεί προτεραιότητα σε σχέδια που αποσκοπούν στη:
1) Δημιουργία εγκαταστάσεων για τη φροντίδα και τη ψυχαγωγία των παιδιών
Οι εγκαταστάσεις αυτές θα αποσκοπούν κατά κύριο λόγο στην κάλυψη 
των αναγκών των παιδιών για φροντίδα και ψυχαγωγία. Θα παρέχουν 
επίσης συμβουλές σε γονείς για τη διαθεσιμότητα/κόστος/είδος των 
κέντρων για τη φροντίδα των παιδιών στην περιοχή. Η παροχή εγκα­
ταστάσεων για τη φροντίδα των παιδιών πρέπει να σχεδιαστεί έτσι 
ώστε να συμμετέχουν και οι γονείς, δημιουργώντας κατ'αυτόν τον 
τρόπο ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη τοπικών δικτύων αυτο­
εξυπηρέτησης.
2) Δημιουργία εγκαταστάσεων για την παροχή συμβουλών και προσανατολισμού
Οι εγκαταστάσεις αυτές θα παρέχουν κυρίως συμβουλές, ενίσχυση και 
προσανατολισμό στους γονείς ιδίως τη στιγμή του κλονισμού του γάμου, 
του χωρισμού και του διαζυγίου, μεταξύ άλλων και για οικονομικές 
ρυθμίσεις και νομικά προβλήματα. Πρέπει να γίνουν ειδικές ρυθμίσεις 
για να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες των παιδιών που υφίστανται την 
τραυματική εμπειρία του χωρισμού των γονέων.
3) Καθημερινή ζωή
Πρέπει να προωθηθεί η οργάνωση ομαδικών εκπαιδευτικών μαθημάτων και 
άλλων μαθημάτων που διδάσκουν πως μπορεί να ζει κανείς οικονομικά, 
δηλ. μαθήματα για την κατάρτιση προϋπολογισμού, τις αγορές με δόσεις, 
τις χρηματοδοτήσεις, τη στέγαση, κλπ. Η δημιουργία βιβλιοθήκης, 
κέντρου "συνάντησης" και εργαστηρίων μπορεί να ολοκληρωθεί με τη 
διάθεση πληροφοριών για τις ψυχαγωγικές δραστηριότητες που υπαρχουν
στην περιοχή.

-  6 -
(δ) Διακινούμενοι  '~ης δεύτερης γενεάς
Η Επιτροπή πιστεύει ότι τα οχέδια οτα πλάι οια του κοινοτικού προγράμματος για 
την καταπολέμηση ιης φτώχειας θα πρέπει να αποσκοπούν στην ενίσχυση των στόχων 
των παρόντων προγραμμάτων που χρησιμοποιούν πολυδιάστατη μέθοδο για την κατα- 
πολέμηση της φτώχειας στ ους 6 ι  ακ.  ι  νουμένους της δευ·. >ρης γενεάς, είτε υπάρχει 
είτε όχι δημόσια και/Γ ;  ιδ'ωτική κοινοτική χρηματοδότηση.
Η Επιτροπή σκοπεύει 'α δώσει προτεραιότητα σε σχέδια που ενισχύουν την αποτε- 
λεσματικότητα στην πράξη της οδηγίας του Συμβουλιου (77/486/ΕΟΚ) της 25ης 
Ιουλίου 1977 για "την εκπαίδευση των παιδιών των διακινουμένων εργατών", που 
διαθέτουν ανεπαρκείς οικονομικούς πόρους. Τα θέματα που επιλέγησαν είναι τα 
ακόλουθα:
1) Παροχή πληροφοριών και συμβουλών
Τα κέντρα θα πρέπει να καλύπτουν κυρίως την ανάγκη παροχής συμβουλών 
για τα νομικά δικαιώματα και τα δικαιώματα κοινωνικής αρωγής,για την 
παροχή συμβουλών και πληροφοριών στους γονείς για τη διαθεσιμότητα, 
τη λειτουργία και τη χρησιμότητα της προσχολικής εκπαίδευσης για τα 
παιδιά τους και για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να συμμετάσχουν 
σε τέτοιες δραστηριότητες.
2) Εκπαίδευση των παιδιών
Ιε συνεργασία με τις εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές ή αρμόδιους 
ανεξάρτητους φορείς, πρέπει να ιδρύονται βρεφονηπιακοί σταθμοί με πρωτα­
ρχικό στόχο τη βελτίωση της κοινωνικής ένταξης των παιδιών στην φιλο­
ξενούσα χώρα και περιβάλλον. Παρόλο που είναι απαραίτητη η εκμάθηση της 
γλώσσας της φιλοξενούσας χώρας, πρέπει να κανονιστεί να χρησιμοποιούν 
τα παιδιά τη μητρική τους γλώσσα όπου είναι απαραίτητο, ιδιαίτερα στο 
στάδιο της υποδοχής, κατά τη διάρκεια των παιγνιδιών και άλλων παρόμοιων 
δραστηριοτήτων. Η διδασκαλία της γλώσσας θα πρέπει να συνοδεύεται από 
ρυθμίσεις για την ανάπτυξη και τη διαφύλαξη της πολιτιστικής ταυτότητας.

- 7 -
(ε) Πρόοφυγες και παλινοοτούντες
Το π ιό οξύ πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες και οι παλινοοτούντες είναι 
η ανεργία. Η δημιουργία θέσεων εργασίας και κατάρτισης για απασχόληση είναι 
θέμα του Κοινωνικού Ταμείου, αλλά η Επιτροπή θα εξετάζει ευνοϊκά κάθε στοιχείο 
"προστιθέμενης αξίας" που ταιριάζει στα σχέδια που αποσκοπούν στην απασχόληση 
των προσφύγων και των παλινοστούντων.  Μερικά παραδείγματα τέτοιων στοιχείων 
που μπορούν να προστεθούν στα υπάρχοντα σχέδια που αποσκοπούν στην ενίσχυση των 
προσφύγων και των παλινοστούντων είναι η πρόβλεψη δασκάλων γλωσσών (της γλώσσας 
της χώρας υποδοχής και της μητρικής γλώσσας), συμβούλων σε επαγγελματικά μαθήματα 
και ειδικεύσεις, συμβούλων για τη λήψη αποδοχών (ιδίως για οσους επιθυμούν να 
ιδρύσουν συνεταιρισμούς ή άλλες πρωτοβουλίες απασχόλησης). Εκτός από τα στοιχεία 
"προστιθέμενης αξίας", θα δοθεί προτεραιότητα στα σχέδια που έχουν τους ακόλου­
θους στόχους:
1) Προώθηση της ανάληψης ανεξάρτητης επιχειρηματικής δραστηριότητας
Ειδική μέριμνα πρέπει να ληφθεί για τους πρόσφυγες που, αν και είναι 
ειδικευμένοι εργάτες, είναι ωστόσο άνεργοι. Στόχος είναι η προώθηση 
της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό δίνοντας οδηγίες και ενισχύοντας 
αυτούς που επιθυμούν να δημιουργήσουν είτε δική τους είτε συνεται­
ριστική επιχείρηση. 0α πρέπει να παρέχονται πληροφορίες για τις θεσ­
μικές διατάξεις και για όλους τους δυνατούς πόρους/ενισχύσεις που 
υπάρχουν για τη θέση σε λειτουργία ανεξάρτητης επιχείρησης, έτσι 
ώστε οι ειδικές ικανότητες αυτής της συγκεκριμένης ομάδας να μπορούν 
να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη των αναγκών της Κοινότητας ως συνόλου.
2) Εκπαίδευση και ενημέρωση
Οι σύμβουλοι θα πρέπει να πληροφορούν τους πρόσφυγες ή τους παλινοοτούντες 
για όλα τα αστικά τους δικαιώματα. Ειδική μέριμνα πρέπει να ληφθεί για τα 
μαθήματα της γλώσσας της χώρας υποδοχής και της μητρικής γλώσσας για τα 
παιδιά κάτω των 5 ετών και στη στοιχειώδη εκπαίδευση. Τα μαθήματα αυτά 
θα πρέπει να συνοδεύονται από ρυθμίσεις για την ανάπτυξη και τη διαφύλαξη 
της πολιτιστικής ταυτότητας.

-  8 -
(στ) Οί  "περίθωρειακοί"
Κατά την άποψη της Επιτροπής δεν υπάρχει ορισμός που μπορεί να καλύψει όλες 
τις περιθωρειακές ομάδες, ιδίως καθώς οι ορισμοί διαφέρουν από το ένα κράτος 
μέλος στο άλλο. Γενικά (και ο κατάλογος δεν είναι πλήρης) περιλαμβάνονται 
οι ακόλουθες ομάδες μειονοτήτων που κινδυνεύουν περισσότερο: Τσιγγάνοι, 
νομάδες, πλανόδιοι, αλήτες, απόβλητοι της κοινωνίας και όλοι όσοι είναι, 
ή επιλέγουν να παραμένουν, εκτός του κοινωνικού δικτύου ασφαλείας. Επιπλέον, 
τα προβλήματα που αντιμετωπίζει κάθε ομάδα είναι αρκετά διαφορετικά και 
ενώ σε μερικά κράτη μέλη έχουν ήδη διελαχθεί βασικός έρευνες για την φτώχεια 
συγκεκριμένων περιθωρειακών ομάδων, σε άλλα έχουν διελαχθεί πολύ λίγες παρόμοιες 
έρευνες. Επομένως, η Επιτροπή προτείνει να ζητήσει από τα κράτη μέλη να κα­
ταρτίσουν έναν κατάλογο των σχεδίων που υπάρχουν στη χώρα τους για τους "περι- 
ρωρειακούς3 '  και να διαδίδουν αυτές τις γνώσεις με την ελπίδα ότι κατ αυτόν τον 
τρόπο θα παρακινήσουν άλλα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή παρεμφερή σχέδια. 
Έτσι, ενώ η Επιτροπή θα δεχθεί αιτήσεις για χρηματοδότηση των σπουδών περίθω­
ρε ι  ακών ομάδων κατά το πρώτο έτος του προγράμματος, τα σχέδια δράσης θα εξε- 
τασθούν μόνο μετά από το πρώτο έτος του προγράμματος. Μέχρι τότε όχι μόνο θα 
έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες ή θα έχουν προχωρήσει αρκετά ώστε να είναι διαθέ­
σιμες οι απαραίτητες πληροφορίες, αλλά θα έχει πραγματοποιηθεί και η μεταφορά 
της γνώσης (των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν ή χρησιμοποιούνται) και θα είναι 
τότε δυνατόν να αναληφθε ί  διακρατική δράση.