EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 157/56

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις εναρμονισμένες Υπηρεσίες Πληροφοριών Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας στις εσωτερικές πλωτές οδούς της Κοινότητας»

COM(2004) 392 τελικό– 2004/0123 (COD)

(2005/C 157/08)

Στις 8 Ιουνίου 2004, και σύμφωνα με το άρθρο 71 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να καταρτίσει γνωμοδότηση με θέμα την ανωτέρω πρόταση.

Το ειδικευμένο τμήμα «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές και κοινωνία της πληροφορίας», στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΕΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 24 Νοεμβρίου 2004, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Simons.

Κατά την 413η σύνοδο ολομελείας της 15ης και 16ης Δεκεμβρίου 2004 (συνεδρίαση της 15ης Δεκεμβρίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 144 ψήφους υπέρ και 1 αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση:

1. Εισαγωγή

1.1 Στις 25 Μαΐου 2004, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε μία πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις εναρμονισμένες Υπηρεσίες Πληροφοριών Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας (ΥΠΕΝ) στις εσωτερικές πλωτές οδούς της Κοινότητας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει, κατ` αυτόν τον τρόπο, να ενθαρρύνει την ανάπτυξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας μελλοντικώς με την ενσωμάτωση και εναρμόνιση των υφισταμένων τηλεματικών υπηρεσιών που έχουν εισαχθεί τα τελευταία έτη στα διάφορα κράτη μέλη.

1.2 Το πολιτικό πλαίσιο της εν λόγω πρότασης οδηγίας συνιστά η προώθηση διαφορετικών μέσων μεταφοράς, εναλλακτικά προς τις οδικές μεταφορές, για την επίλυση των προβλημάτων της κατακερματισμένης πολιτικής μεταφορών των προηγούμενων ετών, η οποία θεωρείται ως αιτία των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών. Η εσωτερική ναυσιπλοΐα διαθέτει επαρκές δυναμικό, από την άποψη των υποδομών και της τεχνικής των πλοίων, ώστε να μπορέσει να καταλάβει ένα σημαντικά μεγαλύτερο μερίδιο του όγκου των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων στην Ευρώπη. Η εσωτερική ναυσιπλοΐα μπορεί να καλύψει μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής επικράτειας, χάρη στις μεγάλες διασυνοριακές πλωτές οδούς αλλά και τις πολυάριθμες εθνικές πλωτές οδούς. Χαρακτηριστικό στοιχείο του κλάδου είναι η εισαγωγή καινοτομιών σε διάφορους τομείς. Δεδομένου ότι άρχισε να αναδεικνύεται ως εναλλακτική λύση προς τις οδικές μεταφορές, η εσωτερική ναυσιπλοΐα έχει κατορθώσει ήδη να κατακτήσει νέες αγορές.

1.3 Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει υπογραμμίσει επανειλημμένα τη σημασία των εσωτερικών πλωτών μεταφορών για την κοινοτική αγορά σε διάφορες γνωμοδοτήσεις (πρωτοβουλίας) αλλά και στο πλαίσιο διαβουλεύσεων και συμπερασμάτων διάφορων επιτροπών. (1) Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην εξάλειψη των εμποδίων που σχετίζονται με τις υποδομές και αντιμετωπίζονται τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ καλεί εκ νέου τα κράτη μέλη της Ένωσης να μεριμνήσουν ιδιαίτερα για την εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων συντήρησης των πλωτών οδών. Η κατάλληλη συντήρηση των πλωτών οδών αποτελεί, κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, βασική προϋπόθεση, χωρίς την οποία θα ήταν άσκοπη η καθιέρωση προηγμένων υπηρεσιών πληροφόρησης στον τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών. Το γεγονός ότι δεν πληρείται ακόμη η προϋπόθεση αυτή, ήδη δημιουργεί εμπόδια που απειλούν την περαιτέρω ανάπτυξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας. (2)

1.4 Στο πλαίσιο της στρατηγικής του Λευκού Βιβλίου, η Επιτροπή έχει δεσμευθεί να συνδράμει περαιτέρω τον τομέα ώστε αυτός να προσαρμοσθεί στις νέες ανάγκες της αγοράς. Επιπλέον, ενθαρρύνει σθεναρά την ανάπτυξη των σύγχρονων Τεχνολογιών Πληροφοριών και Επικοινωνιών (ΤΠΕ/ICT), με σκοπό κυρίως τη βελτίωση της διαχείρισης της κυκλοφορίας και των μεταφορών στην εσωτερική ναυσιπλοΐα.

1.5 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η εφαρμογή του σχεδίου των ΥΠΕΝ εξασφαλίζει τη συμβατότητα και διαλειτουργικότητα μεταξύ των υφιστάμενων και των μελλοντικών συστημάτων ΥΠΕΝ στην Ευρώπη. Με τον τρόπο αυτό, οι ευρωπαίοι προμηθευτές εξοπλισμού θα ενθαρρυνθούν να παράγουν υλισμικό και λογισμικό για τις ΥΠΕΝ με εύλογο και προσιτό κόστος.

1.6 Οι διεθνείς επιτροπές εσωτερικής ναυσιπλοΐας, η κεντρική επιτροπή για τη ναυσιπλοΐα στο Ρήνο και η επιτροπή για τη ναυσιπλοΐα στο Δούναβη, υποστηρίζουν την ανάπτυξη και την εφαρμογή των ΥΠΕΝ. Η κεντρική επιτροπή για τη ναυσιπλοΐα στο Ρήνο υιοθέτησε ήδη, για το σκοπό αυτό, τις προβλεπόμενες κατευθύνσεις και τεχνικές προδιαγραφές της οδηγίας, τις οποίες επεξεργάσθηκε η Διεθνής Ένωση Ναυσιπλοΐας (PIANC).

2. Οι χρήστες και η σημασία των Υπηρεσιών Πληροφοριών Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας (ΥΠΕΝ) για την εσωτερική ναυσιπλοΐα

2.1 Σύμφωνα με την πρόταση οδηγίας, το σχέδιο των Υπηρεσιών Πληροφοριών Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας, αποτελεί την πιο ουσιαστική αλλαγή στον τομέα εδώ και δεκαετίες. Το σχέδιο αποσκοπεί στην εισαγωγή υπηρεσιών παροχής πληροφοριών για τη βελτίωση του προγραμματισμού και της διαχείρισης της κυκλοφορίας και των μεταφορών. Προς τούτο, θα πρέπει να ενσωματωθούν οι τηλεματικές εφαρμογές που έχουν αναπτυχθεί σε εθνικό επίπεδο αυτόνομα σε ένα ενιαίο διεπιχειρησιακό σύστημα.

2.2 Η εισαγωγή των ΥΠΕΝ θα ευνοήσει, σύμφωνα με την πρόταση, ολόκληρο τον τομέα της ευρωπαϊκής εσωτερικής ναυσιπλοΐας. Η αναζωογόνηση των εσωτερικών πλωτών μεταφορών με την εισαγωγή των ΥΠΕΝ αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας και της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Συγχρόνως, οι ΥΠΕΝ θα διευκολύνουν και το έργο των αρμοδίων αρχών, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση της κυκλοφορίας και την παρακολούθηση των επικίνδυνων εμπορευμάτων. Θα ενισχυθεί η ασφάλεια και θα βελτιωθεί η κατάσταση του περιβάλλοντος, διότι οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται καλύτερα και θα συντομευτεί ο χρόνος αντίδρασης σε περίπτωση έκτακτων περιστατικών.

2.3 Τα πλεονεκτήματα από την εισαγωγή των εναρμονισμένων Υπηρεσιών Πληροφοριών Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας θα πρέπει να αφορούν τόσο τις υπηρεσίες που σχετίζονται με την κυκλοφορία όσο και εκείνες που σχετίζονται με τις μεταφορές. Αυτό συνεπάγεται ότι τα πλεονεκτήματα της οδηγίας θα πρέπει να είναι τόσο προς όφελος των εθνικών αρχών όσο και της εσωτερικής ναυσιπλοΐας. Κατ' αυτόν τον τρόπο, η οδηγία εξυπηρετεί τους σκοπούς τόσο του δημοσίου όσο και του ιδιωτικού δικαίου.

2.4 Οι διαφορετικοί στόχοι και αφετηρίες, ανάλογα με τους ιδιωτικούς ή δημόσιους σκοπούς για τους οποίους χρησιμοποιείται το σύστημα, απαιτούν την ιδιαίτερη παρακολούθηση των πληροφοριών και των υπηρεσιών, με σκοπό την αποφυγή της ακατάλληλης χρήσης τους. Θα πρέπει να διασφαλίζεται σαφώς η προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, εφόσον τα δεδομένα προορίζονται για δημόσια χρήση.

3. Τα πλεονεκτήματα των ΥΠΕΝ για τη μελλοντική ανάπτυξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας

3.1 Οι Υπηρεσίες Πληροφοριών Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας θεωρούνται στην πρόταση οδηγίας ως στήριξη της ενδεχόμενης μετατόπισης των μεταφορών προς το πλοίο καθώς και για την εντονότερη ένταξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας σε έναν σχεδιασμό διατροπικών μεταφορών που να προσφέρει οφέλη για το κοινωνικό σύνολο. Σύμφωνα με την εξεταζόμενη πρόταση, προσδοκάται ότι οι ΥΠΕΝ θα προσφέρουν τέσσερα στρατηγικά πλεονεκτήματα, δηλαδή: — μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα, — βέλτιστη χρήση των υποδομών, — βελτιωμένη ασφάλεια και κάλυψη από κινδύνους, — καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος.

3.2 Σχετικά με την πρώτη πτυχή, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει ότι η αυξημένη ανταγωνιστικότητα συμβάλλει γενικά στη βελτίωση της θέσης του τομέα σε σχέση με άλλα μέσα μεταφοράς. Οι προτεινόμενες υπηρεσίες δεν θα πρέπει να συντελέσουν σε περαιτέρω επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας της εσωτερικής ναυσιπλοΐας στα νέα και στα μελλοντικά κράτη μέλη, δεδομένου ότι ο κλάδος αυτός έχει εξασθενίσει λόγω της γενικότερης οικονομικής κατάστασης στα νέα κράτη μέλη. Η κατανομή των πόρων για την πραγματοποίηση αυτών των υπηρεσιών πρέπει να αντικατοπτρίζει την πτυχή αυτή. (3)

3.3 Ο αποτελεσματικότερος προγραμματισμός των δρομολογίων αναμένεται να περιορίσει τις περιόδους αναμονής, καθώς και τις απώλειες απόδοσης, μέσω των κατάλληλων ρυθμίσεων της ταχύτητας. Επιπλέον, οι ΥΠΕΝ αναμένεται να προωθήσουν την ενσωμάτωση των εσωτερικών πλωτών μεταφορών στις αλυσίδες πολλαπλών μέσων μεταφοράς, μέσω σημείων διεπαφής πληροφοριών που θα είναι κοινές για όλους τους φορείς της αλυσίδας εφοδιασμού.

3.4 Θα πρέπει να αξιοποιηθούν περαιτέρω τα αναγνωρισμένα πλεονεκτήματα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, όπως είναι η ασφάλεια και η προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και η ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας σε σύγκριση με άλλους τρόπους μεταφοράς. Η εσωτερική ναυσιπλοΐα θεωρείται σήμερα ο ασφαλέστερος τρόπος μεταφοράς (4).

3.5 Η εσωτερική ναυσιπλοΐα θα κατορθώσει να διατηρήσει το προβάδισμα που έχει σε σύγκριση με άλλα μέσα μεταφοράς, ακόμη και κάτω από τις σημερινές συνθήκες, στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος,. Παρά τις σχετικά συντηρητικές αντιλήψεις, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη για τις περιβαλλοντικές επιδόσεις της εσωτερικής ναυσιπλοΐας (5), μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η εσωτερική ναυσιπλοΐα είναι σε θέση να συμβάλει στη βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης της αλυσίδας μεταφορών. Συνεπώς, αυτό μπορεί να συνδράμει στην υλοποίηση των στόχων του Κιότου για τη μείωση της εκπομπής ρύπων.

3.6 Η απόφαση των ευρωπαίων υπουργών περιβάλλοντος, της 28ης Ιουνίου 2004, να ορίσουν για το έτος 2010 ποσοστιαίο όριο 0,1 % όσον αφορά την περιεκτικότητα των καυσίμων σε θείο για τα πλοία εσωτερικής ναυσιπλοΐας, αντικατοπτρίζει επίσης την ευαισθητοποίηση της εσωτερικής ναυσιπλοΐας για το περιβάλλον. Η υψηλή περιεκτικότητα των καυσίμων σε θείο θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία και ενδέχεται να οδηγήσει σε οξίνιση του εδάφους και των υδάτων. Η εσωτερική ναυσιπλοΐα συμβάλλει στην αντιμετώπιση των εν λόγω κινδύνων, προασπίζοντας την εικόνα της ως του φιλικότερου προς το περιβάλλον τρόπου μεταφοράς. Ο ευρωπαϊκός στόλος εσωτερικής ναυσιπλοΐας χρησιμοποιεί σήμερα κατά κύριο λόγο καύσιμα με χαμηλότερη από 0,2 % ποσοστιαία περιεκτικότητα σε θείο. Παράλληλα με την κατασκευή κινητήρων με χαμηλότερη εκπομπή ρύπων, η χρήση λιγότερο ζημιογόνων καυσίμων επιτρέπει στον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, σε σύγκριση με άλλους τρόπους μεταφοράς, να παρουσιάζει θετικό περιβαλλοντικό ισοζύγιο. Με το δηλωμένο όφελος που θα προκύψει από την εισαγωγή Υπηρεσιών Πληροφοριών Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας, η οποία θα επιφέρει περαιτέρω μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στη εσωτερική ναυσιπλοΐα, υποστηρίζεται και η υλοποίηση των στόχων που έχει θέσει ο κλάδος σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος.

4. Η πρόταση οδηγίας και το πεδίο εφαρμογής της

4.1 Η οδηγία θα υποχρεώνει τα κράτη μέλη να διευκολύνουν τη θέσπιση πλαισίου εισαγωγής και χρήσης εναρμονισμένων Υπηρεσιών Πληροφοριών Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας (ΥΠΕΝ) και να διαμορφώσουν κανονιστικό πλαίσιο για την εγκαθίδρυση και την περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών αυτών. Σημείο αφετηρίας αποτελεί η άμεση ενσωμάτωση των υφισταμένων τεχνολογιών (άρθρο 1).

4.2 Ο περιορισμός του πεδίου εφαρμογής των ΥΠΕΝ σε όλες τις εσωτερικές πλωτές οδούς της κλάσης IV και άνω είναι, κατά την ΕΟΚΕ, αναγκαίος. Επικροτείται η δυναμική επιλογή για την κατάταξη των εσωτερικών πλωτών οδών σύμφωνα με την ευρωπαϊκή διαβάθμιση.

4.3 Η οδηγία καθορίζει τις ιδιαίτερες υποχρεώσεις των κρατών μελών σε ό,τι αφορά την παροχή των δεδομένων που απαιτούνται για την εκτέλεση ενός δρομολογίου, την παροχή ηλεκτρονικών ναυτικών χαρτών και πληροφοριών προς τους κυβερνήτες πλοίων και τις αρχές. Η υποχρέωση των κρατών, όσον αφορά τις πλωτές οδούς της κλάσης Vα και άνω σύμφωνα με την ταξινόμηση των ευρωπαϊκών πλωτών οδών, να διαθέτουν στους χρήστες των ΥΠΕΝ ενημερωμένους ηλεκτρονικούς ναυτικούς χάρτες προκαλεί επιφυλάξεις σχετικά με τα δίκτυα πλωτών οδών της Γερμανίας, του Βελγίου, της Τσεχίας και της Πολωνίας (άρθρο 4).

4.4 Η οδηγία δεν υποχρεώνει κατ' αρχήν τους ιδιώτες χρήστες, δηλαδή τους κυβερνήτες πλοίων, να εγκαταστήσουν τον εξοπλισμό που είναι απαραίτητος για τη συμμετοχή στις ΥΠΕΝ. Τα κράτη μέλη όμως πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα, προκειμένου να ενθαρρύνουν τους χρήστες και τα πλοία να συμμορφωθούν στις απαιτήσεις εξοπλισμού που προβλέπονται στην οδηγία. Προκειμένου να πληρούται η απαίτηση αυτή και να τονωθεί η χρήση των υπηρεσιών από τους κυβερνήτες πλοίων, η παροχή κινήτρων εκ μέρους των κρατών μελών για τον κατάλληλο συμπληρωματικό εξοπλισμό των πλοίων είναι, κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, εξίσου αναγκαία με την παροχή των απαιτούμενων δεδομένων. Για λόγους διαφάνειας και λαμβανομένης υπόψη της αρχής του εθελοντικού χαρακτήρα, θα πρέπει να αποφευχθεί η υποχρεωτική καθιέρωση της χρήσης των υπηρεσιών. Οι μέθοδοι και η ώθηση για την όσο το δυνατό ευρύτερη χρήση του συστήματος από τους κυβερνήτες πλοίων ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι που επιδιώκει η οδηγία, θα πρέπει εξάλλου να αποτελούν το κύριο στοιχείο της υποχρέωσης που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη να εισαγάγουν τις ΥΠΕΝ.

4.5 Οι τεχνικές προδιαγραφές για το σχεδιασμό, την εγκατάσταση και εφαρμογή των υπηρεσιών καθορίζονται μέσω των τεχνικών κατευθύνσεων (κατευθύνσεις ΥΠΕΝ). Για τη διασφάλιση ενός ενιαίου συστήματος, οι εν λόγω κατευθύνσεις θα πρέπει, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, να συνάδουν με τις υφιστάμενες κατευθύνσεις και προδιαγραφές των αρμόδιων διεθνών οργανισμών.

4.6 Η χρήση των δεδομένων στο πλαίσιο των Υπηρεσιών Πληροφοριών Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας (ΥΠΕΝ) για δημόσιους και επιχειρηματικούς οικονομικούς σκοπούς προϋποθέτει την ιδιαίτερη προστασία των προσωπικών δεδομένων των κυβερνητών πλοίων. Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή για την προστασία των δεδομένων, όσον αφορά κυρίως διάφορα ευαίσθητα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και την περαιτέρω διοχέτευσή τους σε δημόσιες αρχές.

4.7 Για την εφαρμογή και την υλοποίηση της προτεινόμενης οδηγίας, η Επιτροπή συγκροτεί μία επιτροπή, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τις λεπτομέρειες άσκησης των αρμοδιοτήτων εκτέλεσης που ανατίθενται στην Επιτροπή της 28ης Ιουνίου 1999 (1999/468/ΕΚ). Προκειμένου να εξασφαλιστεί η εφαρμογή της οδηγίας στο πλαίσιο των στόχων που έχουν τεθεί και της αρχικής επιδίωξης για την προώθηση της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, η εν λόγω επιτροπή θα πρέπει να απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά, κατά την ΕΟΚΕ, και από εκπροσώπους των επαγγελματικών οργανώσεων για τις εργασίες διαβούλευσης (άρθρο 11).

5. Εφαρμογή της οδηγίας

5.1 Αποδοχή εκ μέρους των χρηστών

Κατά την ΕΟΚΕ, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην εισαγωγή και την εφαρμογή της οδηγίας. Οι τυποποιημένες υπηρεσίες εσωτερικής ναυσιπλοΐας θα πρέπει να παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες, ικανές να συμβάλλουν στην ενίσχυση της ναυσιπλοΐας. Έρευνες σχετικά με την τηλεματική, που διεξήχθησαν στα κράτη μέλη της ΕΕ, κατέδειξαν ότι οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές δεν διαθέτουν ακόμη σε ικανοποιητικό βαθμό δυνατότητες αξιοποίησης των ΥΠΕΝ.

Προκειμένου να ενισχυθεί η αποδοχή από τους χρήστες αλλά και η εφαρμογή της οδηγίας από τους κυβερνήτες πλοίων, κρίνει η ΕΟΚΕ αναγκαία τη λήψη συνοδευτικών μέτρων για την εκπλήρωση των απαιτήσεων του εξοπλισμού. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει συνεπώς την κοινή πρόταση των υπουργείων μεταφορών της Ολλανδίας και της Αυστρίας για την υποβολή στην Επιτροπή κοινής πρότασης εφαρμογής των ΥΠΕΝ. Η πρόταση αυτή προωθεί την ενίσχυση των προγραμμάτων εφαρμογής στα (μελλοντικά) κράτη μέλη με πόρους ανάλογων ευρωπαϊκών προγραμμάτων ενίσχυσης, κυρίως με την προοπτική της εισαγωγής των ΥΠΕΝ στις οικονομικά λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές.

Η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών πληροφόρησης στην εσωτερική ναυσιπλοΐα, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εντατική χρησιμοποίησή τους εκ μέρους των κυβερνητών πλοίων. Τα γενικά σχέδια που πρόκειται να καταρτισθούν θα πρέπει, κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, να ανταποκρίνονται σε αυτή την αξίωση.

5.2 Κόστος

Όπως αναφέρεται και στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης οδηγίας, οι ευρωπαίοι προμηθευτές εξοπλισμού θα πρέπει να ενθαρρύνονται για την παραγωγή υλισμικού και λογισμικού για τις ΥΠΕΝ με εύλογο και προσιτό κόστος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η εισαγωγή του σχεδίου των ΥΠΕΝ θα αυξήσει τη συμβατότητα και διαλειτουργικότητα μεταξύ των σημερινών και των νέων ΥΠΕΝ σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παρόμοια ενθάρρυνση προϋποθέτει, κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, ότι η Επιτροπή θα προσφέρει κατάλληλα κίνητρα και θα εντείνει τον έλεγχο. Σε αυτό μπορεί να συμβάλουν η τακτική πληροφόρηση αλλά και οι δημοσιεύσεις.

Εκτός από το υψηλό κόστος του υλισμικού και λογισμικού των ΥΠΕΝ, το υψηλό κόστος επικοινωνίας που βαρύνει τους κυβερνήτες πλοίων περιορίζει έως σήμερα τη μετάδοση δεδομένων και την διαδικτυακή επικοινωνία μέσω της κινητής τηλεφωνίας. Η προώθηση επικοινωνιακών συστημάτων που να ανταποκρίνονται βέλτιστα στις απαιτήσεις της εσωτερικής ναυσιπλοΐας και μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποδοτικά έναντι του κόστους, είναι σημαντική, κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, για την εφαρμογή της οδηγίας.

6. Τεκμηρίωση των συστάσεων που ακολουθούν

6.1 Η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση στον οικονομικό τομέα, είναι η υλοποίηση του αναπτυξιακού της δυναμικού. Προκειμένου να ανταποκριθεί στην πρόκληση αυτή θα πρέπει να χαράξει και να υποστηρίξει βιώσιμα σχέδια ανάπτυξης. Οι εμπορευματικές μεταφορές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κοινοτική αγορά. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει συνοχή στην πολιτική συγκοινωνιών και μεταφορών, ο τομέας αυτός αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα τα οποία οφείλονται κυρίως στη συμφόρηση των οδικών μεταφορών, στην έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των σιδηροδρομικών οργανισμών και στην περιορισμένη ελευθερία πρόσβασης στην αγορά.

6.2 Το μέλλον της Ευρώπης είναι μεταξύ άλλων και τα ύδατα. Τα ύδατα και οι υδάτινοι άξονες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κοινωνία μας. Το 50 % του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατοικεί σε παραθαλάσσιες περιοχές ή στις όχθες ενός από τους 15 μεγαλύτερους ποταμούς της Ευρώπης. Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αναβαθμίσει ακόμη περισσότερο το ρόλο της εσωτερικής ναυσιπλοΐας στην εσωτερική αγορά. Πολλά από τα νέα κράτη μέλη διαθέτουν πλωτές οδούς που χρησιμοποιούνται για τις μεταφορές εμπορευμάτων. Στο πλαίσιο της πολιτικής που έχει ανακοινώσει η Επιτροπή, οι εσωτερική ναυσιπλοΐα αυτή καθ' αυτή αλλά και ως μέρος της αλυσίδας διατροπικών μεταφορών μπορεί να διαδραματίζει έναν ιδιαίτερο ρόλο για την οικονομική ολοκλήρωση των νέων κρατών μελών αλλά και για την αξιοποίηση του αναπτυξιακού δυναμικού τους.

6.3 Η σωστή λειτουργία των μεταφορών εμπορευμάτων εξαρτάται από την ύπαρξη αποτελεσματικών υποδομών. Η σωστή επισκευή και συντήρηση των υφιστάμενων υποδομών στο δίκτυο της εσωτερικής ναυσιπλοΐας καθώς και η εξάλειψη των εμποδίων, αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ενθάρρυνση των συνδυασμένων μεταφορών και την ενίσχυση του ρόλου της εσωτερικής ναυσιπλοΐας. Η κατάλληλη συντήρηση των πλωτών οδών αποτελεί, κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, βασική προϋπόθεση, χωρίς την οποία θα ήταν άσκοπη η καθιέρωση προηγμένων υπηρεσιών πληροφόρησης στον τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών. Το γεγονός ότι δεν πληρείται ακόμη η προϋπόθεση αυτή, ήδη δημιουργεί εμπόδια που απειλούν την περαιτέρω ανάπτυξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας. Η ΕΟΚΕ καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη να λάβουν κατάλληλα μέτρα και να διαθέσουν τους απαραίτητους πόρους.

7. Συστάσεις γενικού χαρακτήρα

7.1 Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την καθιέρωση θεσμικού πλαισίου για τις εναρμονισμένες υπηρεσίες πληροφοριών εσωτερικής ναυσιπλοΐας στις εσωτερικές πλωτές οδούς της Κοινότητας, με τις προϋποθέσεις που περιγράφονται ανωτέρω. Οι εναρμονισμένες υπηρεσίες πληροφοριών, υπό την προϋπόθεση ότι χαίρουν ευρείας αποδοχής, μπορούν να συμβάλλουν στην επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου, δηλαδή τη μετατόπιση των μεταφορικών ροών προς την κατεύθυνση της εσωτερικής ναυσιπλοΐας ως εναλλακτικού μέσου μεταφοράς που διαθέτει αναπτυξιακό δυναμικό και πλεονεκτήματα όσον αφορά την ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος. Η σημαντικότερη οικονομική πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η αξιοποίηση του αναπτυξιακού δυναμικού της. Είναι γι αυτό απαραίτητο να ενισχυθεί η βιώσιμη ανάπτυξη. Οι μεταφορές εμπορευμάτων έχουν ιδιαίτερη σημασία στην εσωτερική αγορά. Ωστόσο, ο τομέας αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα όπως η κυκλοφοριακή συμφόρηση στο οδικό δίκτυο, που απειλεί την οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η λύση πρέπει να αναζητηθεί στις διατροπικές μεταφορές και στην ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης μέσω της ευκολότερης πρόσβασης σε «ευφυείς» τρόπους μεταφοράς. Η οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη εξαρτάται επομένως από την ύπαρξη ισχυρής και ισορροπημένης πολιτικής μεταφορών, γεγονός το οποίο οφείλουν να αναγνωρίσουν απόλυτα οι ευρωπαίοι πολιτικοί ιθύνοντες. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να καθιερωθεί και να διασφαλιστεί το κατάλληλο πλαίσιο, προκειμένου να αποδίδεται πολιτική προτεραιότητα στην ανάπτυξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας. Λαμβανομένων υπόψη των επιτυχιών που σημειώθηκαν όσον αφορά τη μετατόπιση των μεταφορικών ροών προς τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, θεωρούμε και στον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας θα μπορούσαν να σημειωθούν συγκρίσιμες επιτυχίες, εφόσον ληφθούν εύστοχα μέτρα και με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει κατάλληλη πολιτική υποστήριξη.

7.2 Το όφελος που θα προκύψει για την εθνική οικονομία από την αποσυμφόρηση του οδικού δικτύου, την ένταξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας στην αλυσίδα των συνδυασμένων μεταφορών και από την προστασία των φυσικών πόρων μέσω της ακόμη αποτελεσματικότερης χρήσης της χωρητικότητας των πλοίων, ενισχύει την αξίωση για την προώθηση της τηλεματικής στην εσωτερική ναυσιπλοΐα σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθώς και την αξίωση για εναρμόνιση των υπηρεσιών στον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας. Με στόχο την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων που προβλέπει η οδηγία, η ΕΟΚΕ διατυπώνει τις ακόλουθες συστάσεις τις οποίες θεωρεί απαραίτητες για την εισαγωγή των υπηρεσιών εσωτερικής ναυσιπλοΐας: — Υιοθέτηση των υφισταμένων τεχνικών κατευθύνσεων που έχουν θεσπισθεί από άλλους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς, στο πλαίσιο της οδηγίας για τις ΥΠΕΝ, — Υποχρέωση των κρατών μελών να διαθέτουν ενημερωμένους ηλεκτρονικούς ναυτικούς χάρτες για τις ευρωπαϊκές εσωτερικές πλωτές οδούς της κλάσης Vα και άνω, σύμφωνα με την κατάταξη των ευρωπαϊκών εσωτερικών πλωτών οδών, — Προστασία των δεδομένων από ακατάλληλη χρήση, — Διαβούλευση με τις επαγγελματικές οργανώσεις, στο πλαίσιο της επιτροπής που έχει συσταθεί ή που πρόκειται να συσταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εφαρμογή της οδηγίας.

8. Ειδικές παρατηρήσεις

8.1 Είναι αναγκαίο να ληφθούν συνοδευτικά μέτρα ενόψει της εφαρμογής της οδηγίας επί των πλοίων εσωτερικής ναυσιπλοΐας. Αφενός, η εσωτερική ναυσιπλοΐα δεν διαθέτει ακόμη σε ικανοποιητικό βαθμό δυνατότητες αξιοποίησης των ΥΠΕΝ, αφετέρου η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών πληροφόρησης στην εσωτερική ναυσιπλοΐα εξαρτάται από την όσο δυνατό εντατικότερη αξιοποίησή τους από τους κυβερνήτες πλοίων. Στο πλαίσιο της κατάρτισης των γενικών σχεδίων, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η αξίωση αυτή με τη συμπερίληψη κατάλληλων μέτρων, τα οποία αφορούν τα εξής: — επεξεργασία πρότασης για την υλοποίηση των ΥΠΕΝ. — την ενθάρρυνση και την υποστήριξη των κυβερνητών πλοίων για την εισαγωγή των αναγκαίων εξοπλισμών των πλοίων, προκειμένου το σύστημα να μπορεί να είναι αποδοτικό, σύμφωνα με τους στόχους που ορίζονται στην οδηγία. — την προώθηση αποδοτικών, ως προς το κόστος, επικοινωνιακών συστημάτων, τα οποία να ανταποκρίνονται βέλτιστα στις απαιτήσεις του τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας. — την παρακολούθηση του κόστους παραγωγής του υλισμικού και λογισμικού των ΥΠΕΝ.

8.2 Η ΕΟΚΕ συνιστά να εφαρμοστούν τα μέτρα αυτά με στόχο την αποτελεσματική εφαρμογή της πρότασης οδηγίας.

Βρυξέλλες, 24 Νοεμβρίου 2004. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Anne-Marie SIGMUND

(1) Πρόκειται για το έγγραφο DI CESE 48/2002 rev. που περιέχει τις κοινές δηλώσεις που υιοθετήθηκαν κατά την 5η συνεδρίαση της Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ / Ρουμανία, στις 23 και 24 Μαΐου 2002 στο Βουκουρέστι σχετικά με το θέμα: «Η Βελτιστοποίηση του Δούναβη ως διαδρόμου του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών», εισηγήτρια η κυρία Μπρεδήμα-Σαββοπούλου· η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα την «Εφαρμογή του διαρθρωτικού διαλόγου στους πανευρωπαϊκούς διαδρόμους μεταφορών»ΕΕ C 85 της 8.4.2002, εισηγήτρια: η κυρία Alleweldt· η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Το μέλλον του διευρωπαϊκού δικτύου πλωτών οδών», ΕΕ C 80 της 3ης Μαρτίου 2002, εισηγητής: ο κύριος Levaux, καθώς και η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ «Προς ένα πανευρωπαϊκό καθεστώς εσωτερικής ναυσιπλοΐας»ΕΕ C 10 της 14.1.2004, εισηγητής ο κύριος Simons.

(2) Αναφέρουμε ως παράδειγμα την περίπτωση της Ολλανδίας όπου έχουν σταματήσει οι επενδύσεις για τη συντήρηση των πλωτών οδών από το 2004 ενώ χρειάζονται επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 35 εκατομ. ευρώ προκειμένου να ξεπεραστεί η σημερινή στασιμότητα και να προληφθεί κάθε ενδεχόμενη στασιμότητα στο μέλλον. Ωστόσο, οι απαιτούμενοι πόροι δεν θα είναι διαθέσιμοι πριν το 2007.

Στη Γερμανία οι ανάγκες σε επενδύσεις αντικατάστασης για την περίοδο 2000-2020 εκτιμώνται σε 11 δις ευρώ. Αυτό αναλογεί σε 500 εκατομ. ευρώ ανά έτος, ενώ το νέο σχέδιο για το εθνικό δίκτυο μεταφορών στηρίζεται στο ποσό των 440 εκατομ. ευρώ ως ετήσιο μέσο όρο των απαραίτητων επενδύσεων συντήρησης για την περίοδο 2001-2015 (έκθεση Planco «Potenziale und Zukunft der deutschen Binnenschifffahrt» (Οι δυνατότητες και το μέλλον της γερμανικής εσωτερικής ναυσιπλοΐας), Νοέμβριος 2003).

(3) Όλες οι χώρες από τις οποίες διέρχεται ο Δούναβης ήδη συμμετέχουν στα προγράμματα ΥΠΕΝ Lead για την εναρμόνιση των υπηρεσιών στον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας (για παράδειγμα το COMPRIS: Consortium, Operational Management Platform 2002-2005, στο οποίο συμμετείχαν 11 χώρες μεταξύ των οποίων η Σλοβακία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία). Σύμφωνα με εκτιμήσεις οι υπηρεσίες εσωτερικής ναυσιπλοΐας θα συμβάλλουν στον ριζικό εκσυγχρονισμό της ναυσιπλοΐας στο Δούναβη. (Via Donau: «Strategy and achievements on the implementation of RIS in the Danube region», 13.10.2004).

(4) Ενέργεια και μεταφορές της ΕΕ σε αριθμούς, Στατιστικό εγχειρίδιο 2003, Τμήμα 3: Μεταφορές, Κεφάλαιο 6: Ασφάλεια

(5) Royal Haskoning: «Περιβαλλοντικές επιδόσεις της εσωτερικής ναυσιπλοΐας», 27η Ιανουαρίου 2004