Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα των επιστημών και τεχνολογιών της θάλασσας (1994-1998) (94/C 228/07) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(94) 68 τελικό - 94/0085(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 30 Μαρτίου 1994)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 130 Θ παράγραφος 4,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Εκτιμώντας:

ότι το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με την απόφασή τους . . ./. . ./ΕΚ, θέσπισαν το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο κοινοτικών ενεργειών έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (καλούμενων στο εξής Ε & ΤΑ) για τη χρονική περίοδο 1994-1998, στο οποίο καθορίζονται, μεταξύ άλλων, οι δραστηριότητες που πρέπει να αναληφθούν στον τομέα των επιστημών και τεχνολογιών της θάλασσας 7 ότι η παρούσα απόφαση βασίζεται στην αιτιολόγηση που εκτίθεται στο προοίμιο της παραπάνω απόφασης 7

ότι το άρθρο 130 Θ παράγραφος 3 προβλέπει ότι το πρόγραμμα-πλαίσιο εφαρμόζεται με ειδικά προγράμματα, τα οποία εντάσσονται σε καθεμία από τις δράσεις που το απαρτίζουν 7 ότι σε κάθε ειδικό πρόγραμμα προσδιορίζεται ο τρόπος εκτέλεσής του, καθορίζεται η διάρκειά του και προβλέπονται τα μέσα που κρίνονται απαραίτητα 7

ότι το παρόν πρόγραμμα μπορεί να συμβάλει αισθητά στην οικονομική ανάκαμψη, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την απασχόληση στην Κοινότητα, όπως αναφέρει το Λευκό Βιβλίο για την «ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση» (1) 7

ότι το παρόν πρόγραμμα θα υλοποιηθεί κυρίως με ενέργειες επιμερισμένων δαπανών, καθώς και με συντονισμένες δράσεις, προπαρασκευαστικά και συνοδευτικά μέτρα και μέτρα στήριξης 7

ότι, σύμφωνα με το άρθρο 130 Θ παράγραφος 3, πρέπει να εκτιμηθούν τα χρηματοδοτικά μέσα που απαιτούνται για την εκτέλεση του παρόντος ειδικού προγράμματος 7 ότι τα οριστικά ποσά καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ανάλογα με τη σχετική προτεραιότητα, η οποία αποδίδεται στον τομέα που αποτελεί αντικείμενο του παρόντος προγράμματος εντός της πρώτης δράσης του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου 7

ότι η απόφαση . . ./. . ./ΕΚ (τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο) προβλέπει ότι ο μέγιστος συνολικός προϋπολογισμός του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου θα επανεξεταστεί το αργότερο στις 30 Ιουνίου 1996 με προοπτική να προσαυξηθεί 7 ότι, ως αποτέλεσμα αυτής της επανεξέτασης, ενδέχεται να αυξηθεί και το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος 7

ότι είναι αναγκαίο να προαχθεί η γνώση του θαλασσίου περιβάλλοντος και των αλληλεπιδράσεών του με τα υπόλοιπα διαμερίσματα της βιοσφαίρας, προκειμένου να προβλέπονται οι μεταβολές, όπως επίσης είναι αναγκαίο να ενισχυθεί το τεχνολογικό υπόβαθρο της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στους τομείς της εξερεύνησης, της επιτήρησης και της βιώσιμης εκμετάλλευσης των ωκεανών που αποτελούν κληρονομιά της ανθρωπότητας 7

ότι το περιεχόμενο του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου κοινοτικών ενεργειών Ε & ΤΑ καθορίστηκε με βάση την αρχή της επικουρικότητας 7 ότι στο παρόν ειδικό πρόγραμμα προσδιορίζεται το περιεχόμενο των δραστηριοτήτων που πρέπει να αναληφθούν σύμφωνα με την αρχή αυτή στον τομέα των επιστημών και τεχνολογιών της θάλασσας 7

ότι η απόφαση . . ./. . ./ΕΚ (τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο) προβλέπει ότι η κοινοτική δράση δικαιολογείται εφόσον, μεταξύ άλλων, η έρευνα συμβάλλει στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Ένωσης, καθώς και στην προώθηση της αρμονικής ανάπτυξης στο σύνολό της, χωρίς να θίγεται ο στόχος της επιστημονικής και τεχνικής ποιότητας 7 ότι το παρόν πρόγραμμα θεωρείται ότι συντελεί στην επίτευξη αυτών των σκοπών 7

ότι το παρόν πρόγραμμα και η υλοποίησή του συμβάλλουν στην ενίσχυση της συνέργειας τόσο μεταξύ των δραστηριοτήτων Ε & ΤΑ που αναπτύσσουν στον τομέα των επιστημών και τεχνολογιών της θάλασσας τα ερευνητικά κέντρα, τα πανεπιστήμια και οι επιχειρήσεις, ιδίως οι μικρομεσαίες, των κρατών μελών, όσο και μεταξύ αυτών και των αντίστοιχων κοινοτικών δραστηριοτήτων Ε & ΤΑ 7

ότι στο παρόν ειδικό πρόγραμμα ισχύουν οι κανόνες συμμετοχής των επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων (συμπεριλαμβανομένου του ΚΚΕρ) και πανεπιστημίων, καθώς και οι κανόνες για τη διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας, οι οποίοι καθορίζονται με τα μέτρα που προβλέπει το άρθρο 130 Ι 7

ότι, για την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος, είναι δυνατόν να αποδειχθούν σκόπιμες, εκτός από τη σύνδεση των χωρών που καλύπτονται από τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), και δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας με άλλες τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς σύμφωνα με το άρθρο 130 Μ 7

ότι η εφαρμογή του παρόντος προγράμματος περιλαμβάνει επίσης δραστηριότητες για τη διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της Ε & ΤΑ, ιδίως προς τις μικρομεσίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και, ειδικότερα, εκείνες που εδρεύουν στα κράτη μέλη ή στις περιφέρειες με τη μικρότερη συμμετοχή στο πρόγραμμα, καθώς και δραστηριότητες για την τόνωση της κινητικότητας και επιμόρφωσης των ερευνητών, που θα αναπτυχθούν εντός του παρόντος προγράμματος και κατά το μέτρο που θα απαιτήσει η σωστή εκτέλεσή του 7

ότι για την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος είναι αναγκαίο να προβλεφθούν μέτρα με σκοπό να διευκολυνθεί η συμμετοχή των ΜΜΕ, κυρίως με τεχνολογική παρότρυνση 7

ότι η βασική έρευνα στον τομέα των επιστημών και τεχνολογιών της θάλασσας πρέπει να ενθαρρυνθεί λόγω της ανάγκης που υπάρχει να καταστούν κατανοητές οι θεμελιώδεις διαδικασίες που διέπουν τις πλανητικές αλλαγές και το κλίμα 7

ότι πρέπει να εκτιμηθούν οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, καθώς και οι ενδεχόμενοι τεχνολογικοί κίνδυνοι των δραστηριοτήτων που θα καλύψει το παρόν πρόγραμμα 7

ότι πρέπει αφενός να εξετάζεται διαρκώς και συστηματικώς η πρόοδος της εφαρμογής του παρόντος προγράμματος για να είναι δυνατή ή προσαρμογή του, κατά περίπτωση, στις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις στο συγκεκριμένο τομέα 7 αφετέρου πρέπει να διενεργηθεί σε εύθετο χρόνο ανεξάρτητη αξιολόγηση των επιτευγμάτων του προγράμματος με σκοπό να συγκεντρωθούν όλα τα στοιχεία εκτίμησης που θα είναι απαραίτητα για τον καθορισμό των στόχων του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου Ε & ΤΑ 7 ότι, τέλος, όταν περατωθεί το πρόγραμμα αυτό, πρέπει να διενεργηθεί τελική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του σε σχέση με τους στόχους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση 7

ότι το ΚΚΕρ δύναται να συμμετάσχει στις έμμεσες ενέργειες που καλύπτονται από το παρόν πρόγραμμα 7

ότι το ΚΚΕρ, μέσω του δικού του προγράμματος αμέσων ενεργειών, συμβάλλει και αυτό από πλευράς του στην επίτευξη των στόχων της κοινοτικής Ε & ΤΑ στους τομείς που καλύπτονται από το παρόν πρόγραμμα 7

ότι ζητήθηκε σχετικά η γνώμη της επιτροπής Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας (Crest),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα των επιστημών και τεχνολογιών της θάλασσας για τη χρονική περίοδο από (ημερομηνία έγκρισης του παρόντος προγράμματος) έως 31 Δεκεμβρίου 1998, το οποίο ορίζεται στο παράρτημα Ι.

Άρθρο 2

1. Το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος ανέρχεται σε 228 εκατ. Ecu, συμπεριλαμβανομένου ποσοστού 6,7 % για τις δαπάνες προσωπικού και διοικητικής λειτουργίας.

2. Στο παράρτημα ΙΙ παρατίθεται ενδεικτική κατανομή του ποσού αυτού.

3. Το προαναφερόμενο ποσό, που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος, ενδέχεται να αυξηθεί ως αποτέλεσμα της απόφασης που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 της απόφασης . . ./. . ./ΕΚ (τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο) και σύμφωνα με αυτήν.

4. Οι διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σύμφωνα με τις επιστημονικές και τεχνολογικές προτεραιότητες που έχουν καθοριστεί από το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο.

Άρθρο 3

Ο τρόπος εκτέλεσης του παρόντος προγράμματος, πλην των αναφερομένων στο άρθρο 5, προσδιορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ.

Άρθρο 4

1. Η Επιτροπή, επικουρούμενη καταλλήλως από ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, εξετάζει διαρκώς και κατά τρόπο συστηματικό την πρόοδο εφαρμογής του παρόντος προγράμματος σε σχέση με τους στόχους που αναφέρονται στο παράρτημα Ι. Εκτιμά συγκεκριμένα κατά πόσον οι στόχοι, οι προτεραιότητες και τα χρηματοδοτικά μέσα ακολουθούν πάντοτε την εξέλιξη της κατάστασης. Με βάση τα αποτελέσματα αυτής της εξέτασης, υποβάλλει ενδεχομένως προτάσεις για την προσαρμογή ή τη συμπλήρωση αυτού του προγράμματος.

2. Ως συμβολή στη γενική αξιολόγηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 της απόφασης για τη θέσπιση του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, η Επιτροπή αναθέτει, σε εύθετο χρόνο, σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες να αξιολογήσουν τις δραστηριότητες που θα αναληφθούν στους τομείς τους οποίους καλύπτει άμεσα το παρόν πρόγραμμα, καθώς και τη διαχείρισή τους κατά την πενταετία που έχει προηγηθεί της αξιολόγησης αυτής.

3. Μετά τη λήξη του παρόντος προγράμματος, η Επιτροπή αναθέτει σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες την τελική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του σε σχέση με τους στόχους που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου και στο παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης. Η έκθεση τελικής αξιολόγησης διαβιβάζεται στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή καταρτίζει πρόγραμμα εργασιών σύμφωνα με τους στόχους που αναφέρονται στο παράρτημα Ι και το αναπροσαρμόζει κατά περίπτωση. Στο εν λόγω πρόγραμμα καθορίζονται λεπτομερώς οι επιστημονικοί και τεχνολογικοί στόχοι και προσδιορίζονται τα στάδια εφαρμογής του ειδικού προγράμματος, καθώς και η προβλεπόμενη χρηματοδότηση για κάθε μέσο εκτέλεσης.

Το πρόγραμμα εργασιών είναι επίσης δυνατόν να προβλέπει τη συμμετοχή σε ορισμένες δραστηριότητες προερχόμενες από το πλαίσιο Eureka.

2. Η Επιτροπή καταρτίζει προκηρύξεις για την υποβολή προτάσεων έργων με βάση το πρόγραμμα εργασιών.

Άρθρο 6

1. Υπεύθυνη για την εκτέλεση του προγράμματος είναι η Επιτροπή.

2. Στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1, η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα απαρτιζόμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών, στην οποία προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

3. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των ληπτέων μέτρων. Η επιτροπή εκδίδει τη γνώμη της επί του σχεδίου εντός προθεσμίας την οποία μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με το επείγον του θέματος, θέτοντάς το, ενδεχομένως, σε ψηφοφορία.

4. Η γνώμη γράφεται στα πρακτικά 7 επίσης, κάθε κράτος μέλος έχει δικαίωμα να ζητήσει να γραφεί η θέση του στα πρακτικά.

5. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της κατά το μέγιστο δυνατόν τη γνώμη της επιτροπής, την ενημερώνει δε για τον τρόπο με τον οποίο την έλαβε υπόψη της.

Άρθρο 7

1. Η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 εφαρμόζεται:

- στην κατάρτιση και ενημέρωση του προγράμματος εργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1,

- στην αξιολόγηση των έργων Ε & ΤΑ που προτείνονται να χρηματοδοτηθούν από την Κοινότητα, καθώς και στην εκτίμηση του ποσού αυτής της χρηματοδοτικής συνεισφοράς ανά έργο όταν είναι μεγαλύτερο των 0,35 εκατ. Ecu,

- στα μέτρα που λαμβάνονται για την αξιολόγηση του προγράμματος,

- σε κάθε αναπροσαρμογή της ενδεικτικής κατανομής του ποσού που παρατίθεται στο παράρτημα ΙΙ, η οποία δεν έχει αποφασισθεί από άποψη προϋπολογισμού.

2. Σε κάθε συνεδρίαση της επιτροπής, η Επιτροπή την ενημερώνει σχετικά με την εξέλιξη εφαρμογής του συνόλου του προγράμματος.

Άρθρο 8

Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να αρχίσει διαπραγματεύσεις, κατά την έννοια του άρθρου 228 παράγραφος 1, προκειμένου να συνάψει διεθνείς συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες ευρωπαϊκές χώρες με σκοπό να συνδεθούν με το σύνολο ή μέρος του προγράμματος.

Άρθρο 9

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) COM(93) 700 τελικό.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Εισαγωγή

Το ειδικό πρόγραμμα Ε & ΤΑ για τις επιστήμες και τις τεχνολογίες της θάλασσας (MAST III) αντικατοπτρίζει απόλυτα τις κατευθύνσεις, του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, του οποίου εφαρμόζει τα κριτήρια επιλογής και διασαφηνίζει τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους.

Το κεφάλαιο 3 (εισαγωγή και παράγραφοι Α και Β) του παραρτήματος ΙΙΙ, πρώτη δράση του εν λόγω προγράμματος-πλαισίου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του παρόντος προγράμματος.

Το πρόγραμμα MAST III παρατείνει, εμβαθύνει και αναπροσανατολίζει τις δραστηριότητες που είχαν αναληφθεί στο πλαίσιο των δύο πρώτων προγραμμάτων MAST: την πειραματική φάση της περιόδου 1989-1992 και το πρόγραμμα MAST II της περιόδου 1991-1994. Αντιπροσωπεύει για τη συγκεκριμένη περίοδο στοιχείο μιας πιο μακροπρόθεσμης στρατηγικής, η οποία θα επιτρέψει στην Ευρώπη να προσφέρει όλη τη συμβολή της στη γνώση και τη διαχείριση των ωκεανών.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 4 τομείς δραστηριότητας, ήτοι 1) τις επιστήμες της θάλασσας: παρά το γεγονός ότι εν γένει ο τομέας αυτός αφορά όλες τις θάλασσες που περιβρέχουν τον ΕΟΧ (συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής Θάλασσας), η έμφαση δίδεται σε μια πολυκλαδική προσέγγιση των ιδιαίτερων προβλημάτων κάθε περιφερειακής θάλασσας και ορισμένων θαλασσών όπου επικρατούν ακραίες συνθήκες 7 2) τη στρατηγική έρευνα στη θάλασσα, η οποία εφαρμόζεται ειδικά στις παράκτιες ζώνες, καθώς και στις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και τους ενδεχόμενους κινδύνους 7 3) τις τεχνολογίες της θάλασσας 7 4) τις πρωτοβουλίες στήριξης.

Το πρόγραμμα θέτει σε εφαρμογή διάφορες διατάξεις του εγγράφου εργασίας της Επιτροπής [COM(93) 459] και του Λευκού Βιβλίου «Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» [COM(93) 700]:

1. Προσεγγίζει με ιδιαίτερο τρόπο πολλά πρωτεύοντα προβλήματα που τίθενται στην Ευρώπη, όπως οι πλανητικές αλλαγές και η προστασία των παράκτιων ζωνών. Η στενή σύνδεση με τις αντίστοιχες δραστηριότητες του προγράμματος για το περιβάλλον και το κλίμα και εκείνες του ΚΚΕρ θα επιτρέψει να εξασφαλισθεί η αναγκαία συνέργεια και να δοθεί η απαραίτητη προσοχή στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των μεγάλων διαμερισμάτων της βιοσφαίρας (γη, αέρας, θάλασσα).

2. Από πλευράς τεχνολογιών της θάλασσας, προσδίδει σημαντική θέση στις έρευνες για τις τεχνολογίες γενικής φύσεως και λαμβάνει υπόψη την προοδευτική εμφάνιση νέων αναγκών, των οποίων η εκμετάλλευση θα μπορούσε να συντελέσει στην οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης, ιδίως στον τομέα της παρατήρησης και της επιτήρησης των ωκεανών και των παραλίων υδάτων. Θα επιδιωχθεί αυξημένη συνέργεια με το Eureka, και ιδίως με το ευρύτερο έργο Euromar.

3. Με τις δραστηριότητες συντονισμού και με τις πρωτοβουλίες στήριξής του, το πρόγραμμα θα συντελέσει στην ενίσχυση της ταυτότητας και της συνοχής της ευρωπαϊκής επιστημονικής κοινότητας, στη διευκόλυνση ενσωμάτωσης των εθνικών δραστηριοτήτων σε εκείνες που αναλαμβάνονται σε επίπεδο Ένωσης και στην προώθηση της συντονισμένης διαχείρισης των αναγκαίων στην έρευνα υποδομών.

Η εφαρμογή του παρόντος προγράμματος θα συνδεθεί στενά, συναρτήσει των αναγκών, με την εφαρμογή άλλων δράσεων προβλεπόμενων από το πρόγραμμα-πλαίσιο: τα προγράμματα και τις δραστηριότητες που αναφέρονται στο σημείο 1 ανωτέρω, αλλά επίσης και τα προγράμματα για τη γεωργία και την αλιεία, τη βιοτεχνολογία, τις μη πυρηνικές ενέργειες, τις μετρήσεις και τις δοκιμές, τη στοχοθετημένη κοινωνικοοικονομική έρευνα, τις βιομηχανικές τεχνολογίες και υλικά, τις τεχνολογίες των πληροφοριών, την τηλεματική και τις μεταφορές.

ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

Προαγωγή των επιστημονικών γνώσεων και των τεχνολογικών εξελίξεων που απαιτούνται για να κατανοηθεί η λειτουργία των θαλασσίων συστημάτων σε κλίμακα λεκανών, με σκοπό να προετοιμασθεί η βιώσιμη εκμετάλλευση των ωκεανών και να προσδιορισθεί ο ρόλος τους στις πλανητικές μεταβολές.

Ερευνητικό πεδίο Ι: Επιστήμες της θάλασσας

Στόχος

Μελέτη των θεμελιωδών διεργασιών που καθορίζουν τη δυναμική των συστημάτων στα πελάγη και τους ωκεανούς που περιβρέχουν την Ευρώπη, με σκοπό να κατανοηθεί καλύτερα το θαλάσσιο περιβάλλον και να βελτιωθεί η ικανότητα του ανθρώπου να προβλέπει τις αλλαγές.

1) Έρευνα των θαλασσίων συστημάτων

Στόχος

Μελέτη των φυσικών, χημικών, βιολογικών και γεωλογικών διεργασιών, καθώς και των αλληλεπιδράσεών τους σε κλίμακα λεκανών. Η έμφαση θα δοθεί στα επιστημονικά προβλήματα που τίθενται στην Ευρώπη.

Ερευνητικό έργο

1. Κυκλοφορία και εναλλαγή των υδάτινων μαζών: σχηματισμός και ροή των, επιφανειακών ή μη, υδάτινων μαζών, στην αιγιαλίτιδα ζώνη και στις βαθιές ανατολικές λεκάνες του Βορείου Ατλαντικού, στις κλειστές θάλασσές του στο Βορρά και στη Μεσόγειο 7 μεταβολές των φυσικών, γεωχημικών και βιολογικών ιδιοτήτων αυτών των υδάτινων μαζών κατά τη ροή και ανάμιξή τους.

2. Πελαγικά και βενθικά οικοσυστήματα των κλειστών θαλασσών και των ωκεάνιων λεκανών: δομή και λειτουργία των βιοκοινοτήτων τους 7 κύκλοι της ενέργειας και των στοιχείων διαμέσου των τροφικών αλυσίδων 7 βιοποικιλότητα, συναρτήσει των βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων.

3. Βιογεωχημικές διεργασίες και ροές στο σημείο επαφής αέρα/θάλασσας: σύνδεση μεταξύ διεργασιών στο νερό και διεργασιών στην ατμόσφαιρα, ποσοτικός προσδιορισμός των ροών οργανικής ύλης, θρεπτικών ουσιών, αερίων και μετάλλων ενεχόμενων στις εναλλαγές αέρα/θάλασσας.

4. Ροή θερμότητας και οργανικής και ανόργανης ύλης στο σημείο επαφής νερού/ιζήματος: επίδραση στη δυναμική των ωκεανών, το ενεργειακό ισοζύγιο, τη διαγένεση των ιζημάτων, τα βενθικά και πελαγικά οικοσυστήματα.

5. Διεργασίες ιζηματογένεσης στη θαλάσσια άβυσσο και στο υφαλοπρανές: μεταφορά και εναπόθεση σε διάφορες χρονικές κλίμακες.

2) Θαλάσσια περιβάλλοντα υπό ακραίες συνθήκες

Στόχος

Κατανόηση της λειτουργίας των οικοσυστημάτων στα θαλάσσια περιβάλλοντα όπου επικρατούν ακραίες συνθήκες και προσδιορισμός του ρόλου τους στο πλανητικό περιβάλλον, με μελέτη ταυτόχρονα των χαρακτηριστικών διεργασιών (φυσικών, χημικών, βιολογικών και γεωλογικών) των περιβαλλόντων αυτών.

Ερευνητικό έργο

1. Οι μεγάλες θαλάσσιες άβυσσοι στο Βόρειο Ατλαντικό και τη Μεσόγειο:

Διεπιστημονικές μελέτες με βάση τη στήλη ύδατος, εκεί όπου συναντάται το νερό με το θαλάσσιο βυθό και κάτω από το σημείο αυτό: ποσοτική έκφραση και μακροχρόνιες μελέτες σχετικά με τη χωρική και χρονική διακύμανση των βιολογικών, χημικών και βιογεωχημικών διεργασιών και ροών (συμπεριλαμβανομένης της υδροθερμίας) 7 γεωλογικές και γεωφυσικές διεργασίες στα ενεργά σύνορα των τεκτονικών πλακών.

2. Οι καλυπτόμενες από πάγο θάλασσες του βορείου ημισφαιρίου:

Φυσική δυναμική του πάγου των θαλασσών 7 σχηματισμός βαθέων υδάτων 7 αρκτικά ρεύματα μεγάλης κλίμακας, δίνες και διεργασίες στην αρκτική υφαλοκρηπίδα 7 βιολογική δυναμική των συστημάτων όπου ενέχεται ο θαλάσσιος πάγος, ο ρόλος τους στις αρκτικές τροφικές αλυσίδες, στρατηγικές του κύκλου ζωής των θαλάσσιων οργανισμών στις πολικές θάλασσες 7 βιογεωχημικές διεργασίες κάθετης μεταφοράς, επιπτώσεις των διακυμάνσεων της έκτασης του παγετώνα στις βενθικές κοινότητες 7 ιζηματογένεση στις περιοχές που καλύπτονται από πάγο, γεωλογική καταγραφή των μακροπρόθεσμων διακυμάνσεων των παγωμένων εκτάσεων.

3. Η ζώνη κυματωγής και παφλασμού:

Μελέτη των υπο- και διαπαλιρροιακών οικοσυστημάτων στις σχέσεις τους με τους κυρίαρχους φυσικούς παράγοντες: μορφολογικές, φυσιολογικές και οντογενετικές προσαρμογές των οργανισμών 7 αλληλεπιδράσεις των βιολογικών παραγόντων και των φυσικών/χημικών/ιζηματολογικών παραγόντων που υπεισέρχονται στο σχηματισμό, τη σταθεροποίηση και τις μεταβολές της ακτογραμμής.

3) Έρευνα στις περιφερειακές θάλασσες

Στόχος

Πραγματοποίηση σε μεγάλη κλίμακα και με κοινό στόχο διεπιστημονικών μελετών των διεργασιών, με σκοπό να κατανοηθεί η λειτουργία των εσωτερικών ευρωπαϊκών θαλασσών ή συγκεκριμένων περιοχών ανατολικά του Βορείου Ατλαντικού.

Ερευνητικό έργο

1. Μεσόγειος θάλασσα:

Έρευνες των φυσικών, γεωχημικών και βιολογικών διεργασιών που προσδιορίζουν τη γενική εξέλιξη του μεσογειακού οικοσυστήματος 7 εναλλαγές μεταξύ εξωτερικού περιθωρίου της υφαλοκρηπίδας και της ανοικτής θάλασσας, καθώς και διαμέσου των διόδων και στενών 7 συμβολές των διαφόρων πηγών (ατμόσφαιρα, ποταμοί και φαινόμενα upwellings) οργανικής και ανόργανης ύλης, μεταφορά στη στήλη ύδατος, καταγραφές ιζημάτων 7 μεταβολές των βιογεωχημικών ισορροπιών από ανθρωπογενείς επιδράσεις 7 επίδραση του φυσικοχημικού περιβάλλοντος στις βιολογικές και μικροβιολογικές διεργασίες.

2. Βαλτική θάλασσα:

Ποσοτικός προσδιορισμός της σύγχρονης ροής ύλης και ενέργειας, με σκοπό να κατανοηθεί καλύτερα η επίπτωση των πλανητικών μεταβολών στη Βαλτική θάλασσα 7 αξιολόγηση των παρελθουσών και σύγχρονων φυσικών και ανθρωπογενών μεταβολών του οικοσυστήματος της Βαλτικής, με σκοπό να ανευρεθεί ισόρροπος και βιώσιμος τρόπος εκμετάλλευσης για όλο το σύστημα 7 εφαρμογή στρατηγικών και εργαλείων για μια ολοκληρωμένη διαχείριση (επιστημονική, τεχνική και κοινωνικοοικονομική) της παράκτιας ζώνης. Οι έρευνες αυτές θα πραγματοποιηθούν σε στενή συνεργασία με το πρόγραμμα «Περιβάλλον και κλίμα».

3. Η περιοχή Καναρίων Νήσων-Αζορών και η θάλασσα του Αλμποράν:

Ανάλυση και προσομοίωση των εναλλαγών ενέργειας, ύδατος, αιωρούμενων υλών, διαλυμένων ουσιών και οργανισμών, μεταξύ του Βορείου Ατλαντικού και της Μεσογείου 7 οι έρευνες στο στενό του Γιβραλτάρ και τις παρακείμενες θάλασσες θα επικεντρωθούν στην ανάλυση και την προσομοίωση των ροών, με τις κλιματικές, γεωχημικές και βιολογικές συνέπειές τους.

4. Το εξωτερικό περιθώριο της υφαλοκρηπίδας του Βορειοανατολικού Ατλαντικού:

Προσδιορισμός των κύριων διεργασιών που διέπουν τις ροές ύδατος και σωματιδίων στο εξωτερικό περιθώριο της υφαλοκρηπίδας σε διάφορες γεωμορφολογικές διαμορφώσεις 7 μελέτη των υδατίνων μαζών, των ρευμάτων, της παραγωγικότητας, των βιοαερίων, της ιζηματογένεσης και της μεταφοράς ιζημάτων 7 προσδιορισμός της αντιστοιχίας των διεργασιών στη γενική κλιματική αλλαγή και στην άνοδο της στάθμης των θαλασσών και αντιστρόφως.

Ερευνητικό πεδίο ΙΙ: Στρατηγική θαλάσσια έρευνα

Στόχος

Μελέτη της δυναμικής των συστημάτων με προοπτικής εφαρμογής στη διαχείριση του δεδομένου θαλασσίου περιβάλλοντος εκλαμβανόμενου ως πόρου. Η επίπτωση των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων στο θαλάσσιο περιβάλλον θα αποτελέσει το αντικείμενο συντονισμένης προσέγγισης με το πρόγραμμα «Περιβάλλον και κλίμα».

1) Έρευνα στην αιγιαλίτιδα ζώνη και την υφαλοκρηπίδα

Στόχος

Κατανόηση των σύνθετων αλληλεπιδράσεων των φυσικών, βιολογικών και χημικών διεργασιών στα ύδατα της υφαλοκρηπίδας και στο παράκτιο περιβάλλον 7 ενίσχυση της ικανότητας του ανθρώπου να προβλέπει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα την εξέλιξη των παράκτιων περιοχών έτσι ώστε να επιτραπεί η βιώσιμη χρήση της υφαλοκρηπίδας και του παράκτιου χώρου.

Ερευνητικό έργο

1. Παράκτιες φυσικές διεργασίες και παράκτια μορφοδυναμική:

Οι διεργασίες και οι αλληλεπιδράσεις τους στην υφαλοκρηπίδα και στην παράκτια ζώνη, πιο συγκεκριμένα σε σχέση με τη μεταφορά ιζημάτων (συμπαγών και μη) και τη μορφοδυναμική. Δυναμική των εκβολών ποταμών, των διαπαλιρροιακών περιοχών και των αλμυρών βάλτων, ως χώρων προστασίας των ακτών. Τελειοποίηση ολοκληρωμένων μοντέλων για τη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη πρόβλεψη της εξέλιξης των ακτών 7 εφαρμογή εμπειριών μεγάλης κλίμακας για την κατάρτιση και την αξιολόγηση των μοντέλων.

2. Δομή και δυναμική των οικοσυστημάτων στην υφαλοκρηπίδα και την αιγιαλίτιδα ζώνη:

Αλληλεπιδράσεις μεταξύ υφαλοκρηπίδας και των διαφόρων διαμερισμάτων της παράκτιας ζώνης (νηριτική ζώνη, εκβολές ποταμών, διαπαλλοιριακή ζώνη, λιμνοθάλασσες και υφάλμυρα έλη) 7 σχετική σημασία των αυτοχθόνων και των αλλοχθόνων πηγών ύλης σε διάφορους τύπους οικοσυστημάτων κοντά στις ακτές 7 προέλευση, μετασχηματισμός και κατάληξη της οργανικής ύλης στην αιγιαλίτιδα ζώνη 7 ρόλος των παράκτιων βιογεωχημικών κύκλων στην πλανητική αλλαγή 7 κατάρτιση ολοκληρωμένων μοντέλων των διεργασιών, κατάλληλων να παράσχουν εργαλεία για τη διαχείριση των πόρων της υφαλοκρηπίδας (οι έρευνες που περιγράφονται στην παράγραφο αυτή θα συντονισθούν με τις δραστηριότητες του προγράμματος IGBP/LOICZ και με εκείνες του προγράμματος «Περιβάλλον και κλίμα».

3. Εφηρμοσμένη μεθοδολογία στην επιτήρηση, επίβλεψη και διαχείριση της υφαλοκρηπίδας και της αιγιαλίτιδας ζώνης:

Μέθοδοι που επιτρέπουν την εφαρμογή συστημάτων για την πρόβλεψη και την επιτήρηση των φυσικών και άλλων ιδιοτήτων του θαλασσίου ύδατος 7 μέθοδοι που επιτρέπουν την ολοκλήρωση επιμέρους συστημάτων, την αξιολόγηση των ροών πληροφοριών και την αξιολόγηση εναλλακτικών επιλογών για τη διαχείριση.

4. Δομή και δυναμική των συστημάτων της αιγιαλίτιδας ζώνης:

Αλληλεπιδράσεις μεταξύ υφαλοκρηπίδας, νηριτικών περιοχών, εκβολών ποταμών, διαπαλλοιριακών περιοχών, λιμνοθαλασσών και υφάλμυρων ελών. Η έρευνα αυτή θα διεξαχθεί σε στενή συνεργασία με το πρόγραμμα «Περιβάλλον και κλίμα».

2) Τεχνικές εφαρμογές στις παράκτιες περιοχές

Στόχος

Σύσταση επιστημονικών και τεχνικών βάσεων νέων αρχών σχεδιασμού στις τεχνικές κατασκευές προστασίας των παραλίων από τη θάλασσα, και προετοιμασία κατά τον τρόπο αυτό της διαμόρφωσης κανόνων εφαρμοστέων από τα αντίστοιχα επαγγέλματα.

Ερευνητικό έργο

1. Σχεδιασμός των τεχνητών παράκτιων κατασκευών και συντήρηση των φυσικών συγκροτημάτων:

Υδροδυναμικές διεργασίες, και ιδίως οι τρισδιάστατες, που επηρεάζουν τη δυναμική συμπεριφορά και σταθερότητα των παράκτιων κατασκευών, και ψηφιακά μοντέλα προσομοίωσης. Μορφολογικές αλλαγές στον περίγυρο των κατασκευών.

2. Τελειοποίηση νέων τεχνικών στο χώρο και αυξημένη χρήση της δορυφορικής απεικόνισης για την ανίχνευση, επιτήρηση και ανάλυση των παράκτιων διεργασιών (έρευνες που πρέπει να συντονισθούν με το πρόγραμμα «Περιβάλλον και κλίμα»).

3) Αξιολόγηση ενδεχόμενων κινδύνων και επιπτώσεων

Στόχος

Προσδιορισμός, εκτίμηση και πρόβλεψη των ενδεχόμενων κινδύνων και των αρνητικών επιπτώσεων που μπορούν να επηρεάσουν το θαλάσσιο περιβάλλον με: α) τη χρήση διαθέσιμων ή μελλοντικών τεχνολογιών της θάλασσας, την εφαρμογή τεχνικών και μέσων για την έρευνα και την επιτήρηση, β) εφαρμογή μεθόδων χρήσης και διαχείρισης του ωκεάνιου χώρου. Εξαιρούνται οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι και οι επιπτώσεις που απορρέουν από εμπορικές δραστηριότητες όπως η αλιεία, η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων ή μεταλλευμάτων και οι μεταφορές.

Ερευνητικό έργο

1. Ενδεχόμενοι κίνδυνοι και επιπτώσεις που συνδέονται με την εγκατάσταση παράκτιων κατασκευών, καθώς και με τη χρήση και τη διαχείριση της αιγιαλίτιδας ζώνης.

2. Ενδεχόμενοι κίνδυνοι και συνέπειες που συνδέονται με τη χρήση και τη διαχείριση του θαλάσσιου βυθού.

3. Ενδεχόμενοι κίνδυνοι και επιπτώσεις που σχετίζονται με την εκμετάλλευση των παράκτιων πόρων.

4. Ενδεχόμενοι κίνδυνοι και επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή που συνδέονται με την εφαρμογή διαθέσιμων ή μελλοντικών τεχνολογιών παρατήρησης των ωκεανών.

5. Ενδεχόμενοι κίνδυνοι και επιπτώσεις που συνδέονται με τη χρήση «οχληρών» μεθόδων έρευνας στο θαλάσσιο χώρο.

6. Κοινωνικοοικονομικός αντίκτυπος των ενδεχόμενων κινδύνων και συνεπειών που αναφέρονται στο σημεία από 1 έως 5 ανωτέρω.

Ερευνητικό πεδίο ΙΙΙ: Τεχνολογίες της θάλασσας

Στόχος

Προώθηση της έρευνας στις γενικής φύσεως τεχνολογίες και στα προηγμένα συστήματα (εξέδρες και τεχνητές διατάξεις), με σκοπό την ανεύρεση βελτιωμένων ή νέων μέσων για την παρατήρηση, επιτήρηση και διαχείριση του θαλασσίου περιβάλλοντος, καθώς και για την εκμετάλλευση των θαλάσσιων πόρων. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην προαγωγή της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και θα ληφθεί μέριμνα, μέσω των ερευνών αυτών, στην προστασία του περιβάλλοντος.

1) Γενικής φύσεως τεχνολογίες

Στόχος

Παροχή των γενικής φύσεως τεχνολογιών του μέλλοντος στην κοινότητα των ερευνητών και άλλων χρηστών του θαλασσίου περιβάλλοντος με τη δημιουργία νέων τεχνολογιών, τη βελτίωση των υπαρχουσών τεχνολογιών ή με την προσαρμογή στο θαλάσσιο περιβάλλον τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται σε άλλους κλάδους.

Ερευνητικό έργο

1. Μη οχληρές τεχνολογίες:

Έρευνα στις μη οχληρές τεχνολογίες για τις ωκεανογραφικές παρατηρήσεις (βιολογικές κοινότητες, τρισδιάστατη δομή των ωκεανών), συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης μοντέλων και της ανάλυσης ηχητικών σημάτων.

2. Υποθαλάσσιες επικοινωνίες και προσανατολισμός:

Τελειοποίηση συστημάτων υψηλής ακριβείας για τον καθορισμό του στίγματος, την πλοήγηση και την επικοινωνία, με σκοπό την έρευνα, επιτήρηση και αναγνώριση σε μεγάλη κλίμακα. Η τελειοποίηση θα περιοριστεί στα συστήματα που σχεδιάζονται για οριζόντιες αποστάσεις πολύ ανώτερες του βάθους των υδάτων.

3. Υποθαλάσσια θεώρηση:

Τελειοποίηση προηγμένων συστημάτων απεικόνισης και θεώρησης για τη χημική, βιολογική, γεωλογική και γεωφυσική έρευνα.

4. Εκμετάλλευση των θαλάσσιων βιολογικών πόρων, εξαιρέσει της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας:

Ανάπτυξη τεχνικών για τον εντοπισμό και την καλλιέργεια θαλάσσιων οργανισμών, ικανών να παράγουν βιοενεργούς ουσίες 7 παραλαβή, καθαρισμός, χαρακτηρισμός σύνταξης και ανάλυση των βιοενεργών συστατικών 7 αξιολόγηση του δυναμικού των ουσιών αυτών στη βασική οικολογική έρευνα, την τεχνολογία των θαλασσών, τις τεχνολογίες τροφίμων και την ιατρική.

2) Προηγμένα συστήματα

Στόχος

Σχεδιασμός και τελειοποίηση των προηγμένων συστημάτων και υποσυστημάτων για τη μέτρηση των ωκεανογραφικών παραμέτρων και των χαρακτηριστικών του θαλάσσιου βυθού, την πραγματοποίηση δειγματοληψιών και την εφαρμογή τεχνολογιών χρησιμοποιούμενων για τη στήριξη των δραστηριοτήτων εξερεύνησης, επιτήρησης και εκμετάλλευσης του θαλασσίου περιβάλλοντος. Η χρήση αυτών των προηγμένων συστημάτων αναμένεται να επιτρέψει την παρακολούθηση των εποχιακών και μακροχρόνιων μεταβολών στο συγκεκριμένο χώρο σε περιφερειακή και πλανητική κλίμακα.

Ερευνητικό έργο

1. Μη επανδρωμένες εξέδρες για τη βαθιά θάλασσα και την Αρκτική: Τελειοποίηση διατάξεων και υποσυστημάτων με σκοπό να χρησιμοποιηθούν στις μη επανδρωμένες εξέδρες, στη βαθιά θάλασσα και στην Αρκτική: τηλεκατευθυνόμενα οχήματα και αυτόνομα οχήματα, βενθικές συσκευές μέτρησης, βενθικά εργαστήρια, σημαντήρες 7 αυτό το σημείο του προγράμματος περιλαμβάνει έρευνες στα προηγμένα υλικά, τις ενεργειακές πηγές, τα ωστικά συστήματα, καθώς και έρευνες στα συστήματα διαχείρισης των αποστολών και των συστημάτων συντήρησης επί των ωκεανογραφικών σκαφών.

2. Εξοπλισμός μέτρησης και δειγματοληψίας:

Τελειοποίηση αισθητήρων, οργάνων μέτρησης και εργαλείων δειγματοληψίας για παρατεταμένη χρήση σε αντίξοα θαλάσσια περιβάλλοντα, τόσο στη στήλη ύδατος όσο και στο θαλάσσιο βυθό. Θα ληφθούν υπόψη οι ανάγκες σε όργανα του μελλοντικού GOOS (1) και άλλων μεγάλων διεθνών προγραμμάτων, καθώς επίσης και οι ανάγκες στήριξης των δραστηριοτήτων εξερεύνησης ή εκμετάλλευσης της θαλάσσιας αβύσσου. Ακόμη, θα καταβληθούν προσπάθειες να προσαρμοστούν στο θαλάσσιο περιβάλλον αισθητήρες που χρησιμοποιούνται σε άλλα πεδία.

3. Βιοαισθητήρες:

Έρευνες στους βιοαισθητήρες για τη χρήση τους στα θαλάσσια ή υφάλμυρα ύδατα που επιτρέπουν ιδίως την ανίχνευση φυσικών και τεχνητών οργανικών ενώσεων και την παρακολούθηση των διεργασιών αποικοδόμησής τους.

Ερευνητικό πεδίο IV: Πρωτοβουλίες στήριξης

Στόχος

Βελτίωση του συντονισμού, της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ευρωπαίων ερευνητών 7 συμβολή στην καλή λειτουργία των εθνικών και διεθνών προγραμμάτων με προώθηση της ορθολογικής χρήσης των υποδομών έρευνας, καθώς και της μεταφοράς εμπειρογνωμοσύνης και γνώσεων.

Θέματα δραστηριότητας

1. Προηγμένη επιμόρφωση (υποτροφίες, μαθήματα).

2. Πρότυπα επιμόρφωσης και εργασίας σε ορισμένους ειδικευμένους τομείς της θαλάσσιας έρευνας: επιστημονική κατάδυση, τεχνικοί.

3. Συντονισμός της κατάρτισης μοντέλων, ανταλλαγή και έλεγχος της ποιότητας των ωκεανογραφικών δεδομένων για την έρευνα και ορισμένες επιχειρησιακές εφαρμογές: εκκίνηση ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών στην κατάρτιση μοντέλων των θαλασσίων συστημάτων, για την ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων σχετικά με τον έλεγχο της ποιότητας. Παροχή βοήθειας στα ειδικευμένα κέντρα, τους εθνικούς οργανισμούς και τις επιχειρήσεις (ιδίως τις MME) για να συμμετάσχουν με συντονισμένο τρόπο.

4. Συντονισμένη χρήση των βαρέων πειραματικών μέσων και των μεγάλων πληροφορικών μέσων σε περιφερειακή ή ευρωπαϊκή κλίμακα.

5. Σχεδιασμός συστημάτων και δομικών στοιχείων για βαρέα πειραματικά και επιχειρησιακά μέσα.

6. Τεχνικές βαθμονόμησης και πρότυπα για τα θαλάσσια επιστημονικά όργανα και τις μεθόδους παρατήρησης.

(1) Global Ocean Observing System = Σύστημα παρακολούθησης των ωκεανών του πλανήτη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1. Ο τρόπος χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας προβλέπεται στο παράρτημα IV της απόφασης για το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο.

Οι τρόποι συμμετοχής των επιχειρήσεων, των ερευνητικών κέντρων και των πανεπιστημίων, καθώς και ο τρόπος διάδοσης των αποτελεσμάτων προσδιορίζονται στα μέτρα που προβλέπονται από το άρθρο 130 Ι. Ωστόσο, στην εφαρμογή του παρόντος προγράμματος, η συμμετοχή στο πρόγραμμα, κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 2 της απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τους κανόνες συμμετοχής στα προγράμματα, περιορίζεται στους διεθνείς οργανισμούς που βρίσκονται στην Ευρώπη και στους φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 περίπτωση γ) της προαναφερθείσας απόφασης του Συμβουλίου. Κατ' εξαίρεση, για τη χρηματοδότηση των διεθνών εργαστηρίων που βρίσκονται στην Ευρώπη θα ισχύσουν οι κανόνες χρηματοδότησης των κοινοτικών οργανισμών.

Στην εκτέλεση του παρόντος προγράμματος, ισχύουν οι ακόλουθες διευκρινίσεις:

- Κατά κανόνα ο προτάσεις πρέπει να προβλέπουν αξιολόγηση των τυχόν κινδύνων που περικλείουν οι προτεινόμενες ερευνητικές δραστηριότητες ή η τεχνολογκή ανάπτυξη για το θαλάσσιο περιβάλλον.

- Για να ενισχυθεί η αναγκαία διεθνής συνεργασία στην ωκεανογραφία και τα μεγάλα διεθνή περιβαλλοντικά προγράμματα, οι πρωτοβουλίες στήριξης και τα συνοδευτικά μέτρα, εξαιρέσει της προηγμένης κατάρτισης, είναι δυνατόν να υλοποιηθούν σε συνεργασία με τρίτες χώρες.

2. Το παρόν πρόγραμμα θα υλοποιηθεί με:

2.1. Χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας σε δραστηριότητες Ε & ΤΑ, τις οποίες αναλαμβάνουν τρίτοι ή τα ινστιτούτα του ΚΚερ σε σύμπραξη με τρίτους:

α) Δράσεις επιμερισμένων δαπανών που καλύπτουν τα εξής:

- τα έργα Ε & ΤΑ που εκτελούνται από επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια, συμπεριλαμβανομένων των κοινοπραξιών ολοκληρωμένων ενεργειών, που συνενώνουν τους φορείς αυτούς στη μελέτη θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος,

- την τεχνολογική παρότρυνση, με την οποία επιδιώκεται να διευκολυνθεί η συμμετοχή των MME μέσω της χορήγησης πριμ, το οποίο θα καλύπτει τη διερευνητική φάση, συμπεριλαμβανομένης και της εξεύρεσης εταίρων, μιας δράσης Ε & ΤΑ, και μέσω της συνεργατικής έρευνας. Η χορήγηση του πριμ αυτού θα πραγματοποιηθεί αφού επιλεγούν τα προσχέδια προτάσεων, τα οποία μπορούν να υποβληθούν ανά πάσα στιγμή,

- την υποστήριξη της χρηματοδότησης υποδομών, ή εγκαταστάσεων που είναι απαραίτητες για την υλοποίηση μιας συντονιστικής δράσης (ενισχυμένη συντονιστική δραστηριότητα).

β) Συντονισμένες δράσεις, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο να συνδυάσουν ιδίως υπό μορφή συντονιστικών δικτύων, τα έργα Ε & ΤΑ που χρηματοδοτούνται ήδη από δημόσιες αρχές ή ιδιωτικούς οργανισμούς. Οι δράσεις αυτές είναι επίσης δυνατόν να χρησιμεύσουν στο συντονισμό που χρειάζεται για τη λειτουργία των θεματικών δικτύων, τα οποία, μέσω έργων Ε & ΤΑ επιμερισμένων δαπανών [βλ. παράγραφο 2.1 στοιχείο α) πρώτη περίπτωση], συνενώνουν κατασκευαστές, χρήστες, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα στην επιδίωξη του ίδιου τεχνολογικού ή βιομηχανικού στόχου.

γ) Ειδικά μέτρα, όπως μέτρα για την προώθηση της τυποποίησης και μέτρα για την εγκατάσταση εργαλείων γενικού προορισμού, που εξυπηρετούν τα ερευνητικά κέντρα, τα πανεπιστήμια και τις επιχειρήσεις. Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας καλύπτει έως και το 100 % του κόστους των μέτρων αυτών.

Για να εμπλουτισθούν οι ερευνητικές προσπάθειες στην Κοινότητα και για να αναδειχθούν στο παγκόσμιο πλαίσιο έρευνας όσον αφορά την πλανητική αλλαγή, οι δράσεις έρευνας που προτείνονται στον τομέα αυτό θα διενεργηθούν μέσω του δικτύου Enrich (1). Η δράση που θα αναληφθεί θα προσανατολισθεί έτσι ώστε οι ερευνητικές προσπάθειες να συντελέσουν στην επίτευξη των στόχων των παγκοσμίων προγραμμάτων IGBP (2), WCRP (3) και HDP (4), και ορισμένων πτυχών ανάπτυξης του GOOS (5).

Το πρόγραμμα θα εκτελεσθεί σε στενή σύνδεση με τις αντίστοιχες δραστηριότητες του ΚΚΕρ και σε συνεργασία με τα ακόλουθα ερευνητικά κοινοτικά προγράμματα: Γεωργία και αλιεία, Μη πυρηνική ενέργεια, Περιβάλλον και κλίμα, Μετρήσεις και δοκιμές, Τεχνολογίες της βιομηχανίας και των υλικών, Τεχνολογίες της πληροφορίας. Θα αποκατασταθεί επίσης κατάλληλη συγεργασία με άλλους διεθνείς οργανισμούς, όπως οι COI (6), Ciem (7), Ciesm (8) καθώς και με τις αντίστοιχες του προγράμματος Eureka (Euromar) και τα ερευνητικά κέντρα του NATO (9).

2.2. Προπαρασκευαστικά, συνοδευτικά μέτρα και μέτρα στήριξης, που καλύπτουν τα εξής:

- μελέτες για τη στήριξη του παρόντος προγράμματος και την προπαρασκευή πιθανών μελλοντικών ενεργειών,

- διασκέψεις, σεμινάρια, συνέδρια πρακτικής εργασίας ή άλλες επιστημονικές ή τεχνικές συνεδριάσεις, συμπεριλαμβανομένων των συνεδριάσεων διακλαδικού ή πολυεπιστημονικού συντονισμού,

- χρήση εξωτερικής εξειδίκευσης, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε βάσεις επιστημονικών δεδομένων,

- επιστημονικές δημοσιεύσεις, όπου συμπεριλαμβάνονται η διάδοση, η προώθηση και η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων (σε συντονισμό με τις αντίστοιχες δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της τρίτης δράσης),

- μελέτες για την εκτίμηση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων και των ενδεχόμενων τεχνολογικών κινδύνων που συνδέονται με το σύνολο των έργων του παρόντος προγράμματος,

- εκπαιδευτικές δραστηριότητες σχετικές με την έρευνα που καλύπτει το πρόγραμμα,

- ανεξάρτητη αξιολόγηση (συμπεριλαμβάνονται οι μελέτες) της διαχείρισης και των επιτευγμάτων των δραστηριοτήτων του προγράμματος,

- συντονισμός και στήριξη υποδομών και βαρέων εξοπλισμών,

- μέτρα στήριξης της λειτουργίας δικτύων ευαισθητοποίησης και παροχής βοήθειας σε αποκεντρωμένη μορφή προς όφελος των MME, σε συντονισμό με την δράση «Euromanagement-audits of RTD».

Οι δραστηριότητες που συνδέονται με τη διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος αυτού θα είναι συμπληρωματικές εκείνων που διεξάγονται στο πλαίσιο της τρίτης δράσης και θα διενεργηθούν σε στενό συντονισμό με αυτήν. Οι εταίροι των έργων Ε & ΤΑ αποτελουν προνομιούχα δίκτυα διάδοσης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων. Θα ενισχυθούν με δημοσιεύσεις, διασκέψεις, προαγωγή των αποτελεσμάτων, μελέτες των κοινωνικοοικονομικών δυνατοτήτων, κ.λπ. Για να εξασφαλιστεί βέλτιστη εκμετάλλευση, πρέπει εξαρχής και καθ' όλη τη διάρκεια παρακολούθησης των έργων Ε & ΤΑ να ληφθούν υπόψη οι παράγοντες που μπορούν να ευνοήσουν τη μεταγενέστερη χρήση των αποτελεσμάτων.

Ο ανωτέρω τρόπος εφαρμογής για τα προπαρασκευαστικά, τα συνοδευτικά μέτρα και τα μέτρα στήριξης ισχύουν ιδίως για το πεδίο IV του προγράμματος.

(1) European Network for Research in Global Change.

(2) International Geosphere-Biosphere Programme.

(3) World Climate Research Programme.

(4) Human Dimensions of Global Environmental Change Programme.

(5) Global Ocean Observing System.

(6) Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της Unesco.

(7) Διεθνές Συμβούλιο για την Εξερεύνηση της Θάλασσας.

(8) Διεθνής Επιτροπή για την Εξερεύνηση της Μεσογείου Θαλάσσης.

(9) Οργανισμός Βορειο-Ατλαντικού Συμφώνου.