ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 02.05.1997 
COM(97) 159 τελικό 
97/0121 (SYN) 
Πρόταση 
ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ 
ΤΗΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 
ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Η ποιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έχει αναδειχθεί σε σημαντικότατο θέμα με 
επείγοντα χαρακτήρα για τα κράτη μέλη καθώς και για τα ίδια τα ιδρύματα τριτοβάθμιας 
εκπαίδευσης. Η ενθάρρυνση, η υποστήριξη και η συμπλήρωση των εθνικών μέτρων από την 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορούν να συντελέσουν αποτελεσματικά στην ανάπτυξη της 
ποιότητας της εκπαίδευσης στον τομέα αυτό. 
2. Το υπόμνημα της Επιτροπής για την τριτοβάθμια εκπαίδευση1 και οι απαντήσεις των 
κρατών μελών στο πλαίσιο διαλόγου ευρύτατης κλίμακας για το θέμα αυτό2, επεσήμαναν 
ότι, στο πλαίσιο μιας συνεχώς διαφοροποιούμενης τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η ποιότητα 
αποτελεί ένα θέμα καθοριστικής σημασίας. Φάνηκε επίσης καθαρά ότι η αξιολόγηση μόνο 
της επιστημονικής ποιότητας της έρευνας και του ακαδημαϊκού προσωπικού δεν μπορούν 
να εγγυηθούν πλέον την ποιότητα της διδασκαλίας και ότι, συνεπώς, θα πρέπει να 
προβλεφθεί και η αξιολόγηση της ποιότητας της οργάνωσης των προγραμμάτων, των 
μεθόδων διδασκαλίας, των μεθόδων διαχείρισης, των δομών και επικοινωνιακών πτυχών. 
Αναδείχθηκε επίσης ο ρόλος της αξιολόγησης για τη στρατηγική διαχείριση, καθώς και η 
πολιτιστική διάσταση της αξιολόγησης. Διαπιστώθηκε ακόμη μια ευνοϊκή στάση έναντι της 
εισαγωγής αποτελεσματικών και αποδεκτών μεθόδων, που θα βασίζονται στην ευρωπαϊκή 
συνεργασία και τις διακρατικές ανταλλαγές εμπειριών, καθώς και έναντι της δημιουργίας 
ενός δικτύου εμπειρογνωμόνων σε θέματα αξιολόγησης. 
3. Βάσει των αποτελεσμάτων του υπομνήματος και μετά από ορισμένα χρόνια στενής 
συνεργασίας στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS, το Νοέμβριο του 1991, το 
Συμβούλιο3 και οι υπουργοί Παιδείας που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου, 
εκδήλωσαν την επιθυμία για την ανάπτυξη της κοινοτικής δράσης στον τομέα της 
αξιολόγησης της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι υπουργοί Παιδείας 
εξέφρασαν τη γνώμη ότι η πολυμορφία των εθνικών μεθόδων αξιολόγησης της ποιότητας 
θα μπορούσε να εμπλουτιστεί από ευρωπαϊκές εμπειρίες σε θέματα αξιολόγησης της 
ποιότητας, χωρίς ωστόσο να αμφισβητείται η δικαιοδοσία και οι αρμοδιότητες των κρατών 
μελών και η αυτονομία των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Μια μελέτη4 που 
πραγματοποίησε η Επιτροπή για τις μεθόδους αξιολόγησης της ποιότητας που 
χρησιμοποιούνται στα κράτη μέλη, απέδωσε μια απογραφή των «παραδοσιακών μεθόδων» 
και των «νέων μεθόδων». Καθώς η εν λόγω μελέτη κατέδειξε το αυξανόμενο ενδιαφέρον για 
την ποιότητα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς και ότι οι ήδη υπάρχουσες «νέες 
μέθοδοι» παρουσίαζαν ομοιότητες, η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή, σε συνεργασία με τις 
αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, δύο ευρωπαϊκά δοκιμαστικά σχέδια - ένα στις 
επιστήμες του μηχανικού και ένα άλλο στην επικοινωνία/πληροφόρηση ή τέχνες/σχεδιασμό 
- στα οποία συμμετείχαν 42 ιδρύματα από τα κράτη μέλη (καθώς και 4 ιδρύματα από την 
Ισλανδία και τη Νορβηγία). 
4. Κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 1990, όταν η Επιτροπή δρομολόγησε τα 
προαναφερόμενα σχέδια, λίγες ευρωπαϊκές χώρες είχαν αναπτύξει τη συστηματική 
αξιολόγηση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στόχο των σχεδίων αποτελούσε, 
ως εκ τούτου, η περαιτέρω ανάπτυξη της ευαισθητοποίησης σχετικά με την ανάγκη 
αξιολόγησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη, ο εμπλουτισμός των 
υφιστάμενων εθνικών διαδικασιών αξιολόγησης, η προσθήκη της ευρωπαϊκής διάστασης 
στην αξιολόγηση της ποιότητας, η υποστήριξη της μεταφοράς εμπειριών, καθώς και η 
συμβολή στη βελτίωση της αμοιβαίας αναγνώρισης των διπλωμάτων και των περιόδων 
σπουδών, μέσω της προώθησης της συνεργασίας μεταξύ των ιδρυμάτων και μέσω της 
ενίσχυσης της αμοιβαίας εμπιστοσύνης χάρη στην καλύτερη κατανόηση των διδασκόμενων 
προγραμμάτων στα διάφορα πολιτιστικά πλαίσια. 
1 COM(91) 349 τελικό 
^ ΙΙοιο είναι το μέλλον της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα;· Απαντήσεις στο υπόμνημα, Μελέτη αρ.2 
της ομάδας έργου "Ανθρώπινο δυναμικό, εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία", Λουξεμβούργο 1993. 
3 ΕΕ αριθ. C 321, της 12.12.1991, σ. 2 
4 Διαχείριση της ποιότητας και εξασφάλιση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Μέθοδοι 
και μηχανισμοί, Μελέτη αριθ. 1 της ομάδας έργου "Ανθρώπινο δυναμικό, εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία", 
Λοιιξεμβούργο 1993. 
5. Τα δοκιμαστικά σχέδια για την αξιολόγηση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση 
υλοποιήθηκαν το 1994 και 1995 σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Η 
μέθοδος των δοκιμαστικών σχεδίων επικεντρωνόταν στην αξιολόγηση της ποιότητας της 
διδασκαλίας σε ένα κλάδο σπουδών μέσα σε ένα ίδρυμα, αλλά δεν απέκλειε πιθανές 
αλληλεπιδράσεις με ερευνητικές δραστηριότητες και τη διαχείριση των ιδρυμάτων 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η μέθοδος βασιζόταν στις τέσσερις αρχές που είναι κοινές με 
αυτές των συστημάτων αξιολόγησης της ποιότητας τα οποία χρησιμοποιούντα στην 
Ευρώπη την εποχή που καταρτίστηκαν τα σχέδια (Δανία, Γαλλία, Κάτω Χώρες και 
Ηνωμένο Βασίλειο). Οι στόχοι, οι μέθοδοι και η οργάνωση των σχεδίων έχουν περιγραφεί 
στις κατευθυντήριες γραμμές για τα συμμετέχοντα ιδρύματα, οι οποίες μεταφράστηκαν στις 
διάφορες κοινοτικές γλώσσες και διανεμήθηκαν σε όλους τους συμμετέχοντες στα σχέδια. 
6. Τα αποτελέσματα του διαλόγου, ο οποίος διεξήχθη κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των 
σχεδίων σε ευρωπαϊκή κλίμακα μεταξύ των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, 
εμπειρογνωμόνων, κρατικών αρχών και μη κυβερνητικών οργανώσεων παρατίθενται σε 
ενημερωτικό σημείωμα που υποβλήθηκε από την κα Cresson5 υπόψη των θεσμικών οργάνων 
της Κοινότητας, συνοδευόμενο από μια έκθεση που συνέταξε μια ομάδα διαχείρισης, η 
οποία βοήθησε την Επιτροπή στην εκτέλεση των σχεδίων. Η δρομολόγηση και η υλοποίηση 
των ευρωπαϊκών δοκιμαστικών σχεδίων υπήρξε ιδιαίτερα ικανοποιητική για τους 
αρμόδιους συντελεστές. Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν τη ρητή πρόθεση τους τόσο για τη 
συνέχιση της συνεργασίας και της ανταλλαγής των εμπειριών όσο και για τη χρησιμοποίηση 
των δομών που δημιουργήθηκαν από όλες τις χώρες στο πλαίσιο των δοκιμαστικών 
σχεδίων, είτε αυτές διέθεταν ήδη, είτε όχι, μια πολιτική για τη διασφάλιση της ποιότητας. 
7. Στη συνεδρίαση του, στις 6 Μαΐου 1996, κατά τη διάρκεια της οποίας υποβλήθηκε το 
ενημερωτικό σημείωμα για τα αποτελέσματα των δοκιμαστικών σχεδίων, το Συμβούλιο 
Εκπαίδευσης συνεχάρη την Επιτροπή για τη συντελεσθείσα πρόοδο και έλαβε υπόψη την 
πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει πρόταση σύστασης προς την ίδια κατεύθυνση με αυτήν 
του υποβληθέντος ενημερωτικού σημειώματος6. 
Π. ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 
8. Το νέο κεφάλαιο 3 του τίτλου VIII της συνθήκης καθορίζει το σημαντικό ρόλο που οφείλει 
να διαδραματίσει η Κοινότητα στην ανάπτυξη παιδείας υψηλού επιπέδου, χωρίς να 
εναρμονίζει τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις των κρατών μελών και 
επιβεβαιώνει την αρμοδιότητα τους για το περιεχόμενο της διδασκαλίας και την οργάνωση 
των εκπαιδευτικών τους συστημάτων και των συστημάτων κατάρτισης. Για την εξασφάλιση 
της ελεύθερης κυκλοφορίας σε μια ενιαία αγορά πρέπει να προβλεφθεί ένας ανοικτός 
εκπαιδευτικός χώρος και η αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων. Επιπλέον μια 
εκπαίδευση υψηλού επιπέδου, η οποία παρέχει σε όλους τους πολίτες τη δυνατότητα 
ανταπόκρισης στα ευρωπαϊκά και παγκόσμια πρότυπα, καθώς και τη δυνατότητα 
αξιοποίησης της ελεύθερης κυκλοφορίας στο εσωτερικό της Κοινότητας, πρέπει να 
βασίζεται στη διακρατική κινητικότητα και συνεργασία. Τα προγράμματα κινητικότητας 
που η Κοινότητα έχει δρομολογήσει από το 1986 στον τομέα της εκπαίδευσης και της 
κατάρτισης δείχνουν όλο και πιο καθαρά ότι η κινητικότητα και η συνεργασία σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο συμβάλλουν στην καλύτερη γνώση και κατανόηση των διαφορετικών 
εθνικών εκπαιδευτικών συστημάτων, βελτιώνουν τη διαφάνεια, ενισχύουν την αμοιβαία 
εμπιστοσύνη, και συντελούν επίσης στην κατάργηση των εμποδίων για την αναγνώριση των 
διπλωμάτων και προσόντων. Ωστόσο, το πρόσφατο πράσινο βιβλίο7 της Επιτροπής για την 
εκπαίδευση, την κατάρτιση και την έρευνα, με τίτλο "Τα εμπόδια στη διακρατική 
κινητικότητα" αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ακόμα πολυάριθμα εμπόδια για την κινητικότητα. 
9. Η αξιολόγηση και η διασφάλιση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς και η 
διακρατική συνεργασία σε θέματα ποιότητας εντάσσονται στην εν λόγω παράδοση και 
συνεχίζουν να βελτιώνουν την αλληλεπίδραση μεταξύ της ελεύθερης κυκλοφορίας, της 
ποιοτικής εκπαίδευσης και της βελτίωσης της διαφάνειας και κατανόησης. 
5 SEC(96) Χ00 
Ι Ιρακτικά της 1920ής σιινεδρίασης τον Συμβουλίον της Ετιρωπαϊκής Ένωσης "Εκπαίδευση" (SI (96) 428) 
7 COM(96) 462 τελικό 
Η δημιουργία μόνιμων μηχανισμών αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας στα κράτη 
μέλη και η θεσμοθέτηση της ευρωπαϊκής συνεργασίας θα αποφέρουν προστιθέμενη αξία για 
την ποιότητα: αφενός, τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα κράτη μέλη θα μπορούν, 
επικουρούμενα από μη κυβερνητικές ομάδες ή οργανώσεις, να ελέγχουν τα δυνατά και 
ασθενή σημεία τους σε σχέση με τους στόχους που έχουν ορίσει για τους διάφορους 
κλάδους σπουδών, τα θεσμικά χαρακτηριστικά τους, καθώς και σε σχέση με τις ευρωπαϊκές 
και παγκόσμιες απαιτήσεις εξειδίκευσης και, κατ' αυτόν τον τρόπο, να διαφυλάττουν την 
ποιότητα των αποτελεσμάτων των διαφόρων συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η 
ευελιξία και η βελτίωση των προσόντων, που θα προέλθουν, θα διευκολύνουν την ελεύθερη 
κυκλοφορία. Αφετέρου, η θεσμοθέτηση της ανταλλαγής εμπειριών και της ευρωπαϊκής 
συνεργασίας στον τομέα της αξιολόγησης και της διασφάλισης της ποιότητας, θα δώσουν 
νέα διάσταση στην αμοιβαία γνώση σχετικά με την κατάσταση στους διαφορετικούς 
κλάδους σπουδών, την κατανόηση των διδασκομένων προγραμμάτων στις ευρωπαϊκές 
χώρες, καθώς και τους μηχανισμούς διασφάλισης της ποιότητας στα ιδρύματα 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. 
Μια θεσμοθετημένη συνεργασία στον τομέα της αξιολόγησης και διασφάλισης της 
ποιότητας θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να συνδυάζει την επιδέξια αξιοποίηση 
διαφορετικών πολιτιστικών προσεγγίσεων και κοινών μεθοδολογικών στοιχείων που 
αναπτύσσονται επί εθελοντικής βάσης και στηρίζονται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και 
αναγνώριση. Μια τέτοια συνεργασία θα συνεισέφερε ουσιαστικά στην εξάλειψη των 
εμποδίων για την κινητικότητα. 
10. Εξάλλου, η χρήση κοινών μεθοδολογικών στοιχείων δεν καταλήγει σε μια "ιεραρχική 
κατάταξη" ή σε ένα κοινό ευρωπαϊκό πρότυπο. Οι μέθοδοι αξιολόγησης της ποιότητας είναι 
διαδικαστικοί κανόνες που δεν αφορούν το περιεχόμενο. Με άλλα λόγια, καθορίζουν τη 
διαδικασία για την αξιολόγηση της ποιότητας (τους συμμετέχοντες, το πεδίο αξιολόγησης 
κτλ.) και δεν καθορίζουν σε τι συνίστανται τα κριτήρια της ποιότητας. Οι μέθοδοι αυτοί" 
βοηθούν τους συντελεστές να αποτιμήσουν τις δυνατότητες και τις αδυναμίες τους μέσω 
της εξέτασης των αποτελεσμάτων των κλάδων σπουδών τους ή των ιδρυμάτων τους 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και θέτουν το ερώτημα κατά πόσο αυτά αποτελούν την 
κατάλληλη απάντηση στα συγκεκριμένα προβλήματα που θέτει το δεδομένο οικονομικό, 
κοινωνικό και πολιτιστικό τους πλαίσιο. Οι κρίσεις για την ποιότητα της παρεχόμενης 
εκπαίδευσης εκφέρονται από τους ίδιους τους συντελεστές και από αυτούς των οποίων 
ζήτησαν τη συνδρομή. 
11. Η παγκοσμιοποίηση των οικονομιών, η οποία επιφέρει εντατικοποίηση του ανταγωνισμού 
μέσω της εμφάνισης μιας όλο και πιο ενοποιημένης παγκόσμιας αγοράς, προσέδωσε νέα 
διάσταση στους οικονομικούς, κοινωνικούς και πολιτιστικούς στόχους, οι οποίοι 
περιλαμβάνονται στην αναπτυξιακή αποστολή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας: ο σκοπός 
αυτός θα μπορέσει να επιτευχθεί μόνο εάν πραγματοποιηθεί μια σειρά διαρθρωτικών 
αλλαγών, οι οποίες θα δώσουν τη δυνατότητα στην Κοινότητα να αυξήσει την 
ανταγωνιστικότητα της. Ένας από τους πρωταρχικούς στόχους των στρατηγικών των 
επιχειρήσεων και των κρατικών πολιτικών είναι η εκμετάλλευση των ανταγωνιστικών 
πλεονεκτημάτων που σχετίζονται με τη βαθμιαία μετάβαση σε μια στηριζόμενη στη γνώση 
οικονομία. Ως εκ τούτου, η ποιότητα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης αποκτά 
προεξάρχουσα σημασία για την επίτευξη των στόχων της Κοινότητας, όπως αυτοί 
ορίζονται στο άρθρο 3 της συνθήκης ΕΚ. Το λευκό βιβλίο για την ανάπτυξη, την 
ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση8 κάλεσε τα κράτη μέλη να συγκρατήσουν από το εν 
λόγω έγγραφο τα στοιχεία που, σύμφωνα με την εκτίμηση τους, θα μπορούσαν να 
συμβάλουν στη δράση τους και πρότεινε μια κοινοτική δράση ώστε να δοθεί νέα ώθηση στην 
ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. 
12. Μ'αυτό το πνεύμα, το πρόσφατο λευκό βιβλίο "Διδασκαλία και μάθηση"9 επισημαίνει ότι οι 
τρέχουσες αλλαγές έχουν μεν βελτιώσει τις δυνατότητες πρόσβασης των πολιτών στην 
πληροφόρηση και τη γνώση, αλλά παράλληλα έχουν μεταβάλει τα συστήματα εργασίας και 
τα απαιτούμενα προσόντα, κατά τρόπο ώστε να απαιτείται αναδιοργάνωση σε βάθος των 
εκπαιδευτικών πόρων, προκειμένου να αποφευχθεί η ανασφάλεια και ο κοινωνικός 
Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και απασχόληση. Οι προκλήσεις και οι δρόμοι για τον 21ο αιώνα, Λευκό Βιβλίο, Βρυξέλλες, 
Λο\>ξεμβοΰργο 1994. 
" Διδασκαλία και Μάθηση - Προς την κοινωνία της γνώσης, Λευκό Βιβλίο, Βρυξέλλες, Λουξεμβούργο 1995. 
αποκλεισμός σε μια κοινωνία στηριζόμενη στη γνώση όπου η θέση κάθε πολίτη θα 
καθορίζεται όλο και πιο πολύ από τις γνώσεις που έχει αποκτήσει. 
13. Σ ' αυτό το πλαίσιο, οι παλαιοί κατευθυντήριοι μηχανισμοί που εφαρμόζουν οι κρατικές 
αρχές πρέπει να εκσυγχρονιστούν για να παρέχουν την απαραίτητη ευελιξία προσαρμογής. 
Μια νέα ερμηνεία της αυτονομίας των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αναφαίνεται. 
Αυτή αποσκοπεί στο να τους παρέχει ένα ευρύτερο πεδίο για τον καθορισμό των 
καθηκόντων τους, καθώς και τα μέσα για να τα εκτελέσουν, συμπεριλαμβανομένης της 
κατανομής των οικονομικών πόρων αλλά και τα καθιστά περισσότερο υπεύθυνα για την 
ποιότητα της εκπαίδευσης που προσφέρουν. 
14. Από τις εμπειρίες που αποκτήθηκαν στα κράτη μέλη και στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών 
δοκιμαστικών σχεδίων προκύπτει ότι εκτός από την παροχή ενδείξεων στα ιδρύματα 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σχετικά με την απόδοση τους, οι διαδικασίες αξιολόγησης και 
διασφάλισης της ποιότητας ευνοούν επίσης τον εσωτερικό προβληματισμό των ιδρυμάτων 
και βελτιώνουν την ικανότητα τους για αναδιοργάνωση των προϊόντων τους, έτσι (άστε 
αυτά να ανταποκρίνονται καλύτερα στις επιταγές του οικονομικού, κοινωνικού και 
πολιτιστικού περιβάλλοντος τους. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως ένα πρώτο στάδιο 
της επεξεργασίας συνεκτικών στρατηγικών αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας 
στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, που εντάσσεται σε μια ευρύτερη διαδικασία ανάπτυξης των 
ικανοτήτων των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για καινοτομία, ως "μανθάνουσες 
οργανώσεις". 
Ορισμένα κράτη μέλη και/ή ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αναζητούν συστηματικά 
μεθόδους για την προώθηση αυτής της εξέλιξης στο πλαίσιο μιας συνολικής στρατηγικής 
για τον επανακαθορισμό της σχέσης μεταξύ των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, του 
κράτους και της κοινωνίας. Η ικανότητα των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να 
ανταποκρίνονται γρήγορα και αποτελεσματικά στις περίπλοκες μεταβολές που 
πραγματοποιούνται στο περιβάλλον τους μπορεί να ενισχυθεί εάν εφοδιαστούν με 
μηχανισμούς εσωτερικού προβληματισμού και επανόρθωσης των λαθών. Κατ' αυτόν τον 
τρόπο, οι διαδικασίες αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας θα μπορούσαν όχι μόνο 
να προωθήσουν την αντιστοίχηση μεταξύ ευρωπαϊκών ακαδημαϊκών παραδόσεων και της 
ανάγκης για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, αλλά και να δημιουργήσουν μια 
τριτοβάθμια εκπαίδευση με "ολιστικό" χαρακτήρα, η οποία να ανταποκρίνεται όχι μόνο 
στις οικονομικές αλλά και στις κοινωνικές και πολιτιστικές απαιτήσεις. 
15. Οι ευρωπαίοι πολίτες ενδιαφέρονται για την αιτιολόγηση της χρήσης των επενδυόμενίον 
κεφαλαίων διότι συμμετέχουν όχι μόνο ως φορολογούμενοι και κύριοι συνεισφέροντες 
στην κρατική χρηματοδότηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αλλά μερικές φορές 
καταβάλλουν και τέλη εγγραφής στα μαθήματα. Οι νέοι έχουν το δικαίωμα να 
ενημερώνονται για το επίπεδο της ποιότητας των μαθημάτων που τους προτείνονται, 
προκειμένου να μπορούν να επιλέγουν ανάλογα με τις προτιμήσεις τους και να αποκτούν 
τα απαιτούμενα προσόντα. 
ΠΙ. Η ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ 
16. Μεταξύ των μέσων που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα για την επίτευξη των γενικών 
στόχων, περιλαμβάνονται η εξάλειψη των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των 
αγαθών, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων μεταξύ των κρατών μελών 
(άρθρο 3, σημείο γ) της συνθήκης ΕΚ) και η συμβολή σε μια παιδεία και κατάρτιση υψηλού 
επιπέδου, καθώς και στην ανάπτυξη των πολιτισμών των κρατών μελών (άρθρο 3, σημείο 
ο) της συνθήκης ΕΚ). 
Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 3Β της 
συνθήκης στους τομείς που δεν εμπίπτουν στην αποκλειστική της αρμοδιότητα, η 
Κοινότητα παρεμβαίνει μόνο εάν και στο βαθμό που οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης 
είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται, συνεπώς, λόγω 
των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν 
καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. 
Στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, τα άρθρα 126 και 127 διευκρινίζουν ότι η 
συμβολή της Κοινότητας έγκειται στην ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών 
μελών και, όπου κρίνεται αναγκαίο, στην υποστήριξη και συμπλήρωση της δράσης τους με 
τον παράλληλο πλήρη σεβασμό της αρμοδιότητας των κρατών μελών για το περιεχόμενο 
της διδασκαλίας και την οργάνωση των εκπαιδευτικών τους συστημάτων και των 
συστημάτων κατάρτισης, καθώς και της πολιτιστικής και γλωσσικής πολυμορφίας τους. 
17. Η σύσταση σέβεται την πολυμορφία των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης και 
κατάρτισης και θεμελιώνεται στην εθελοντική συνεργασία και προσαρμογή. Η κοινοτική 
δράση στον εν λόγω τομέα θα μπορούσε να έχει προστιθέμενη αξία στο μέτρο που κανένα 
κράτος μέλος ή ομάδα κρατών, δρώντας μεμονωμένα, δεν μπορεί να επωφεληθεί πλήρως 
από τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τη συνεργασία σε ευρωπαϊκή κλίμακα στον 
τομέα της αξιολόγησης και της διασφάλισης της ποιότητας, εάν δεν αποκαταστήσει δεσμούς 
με τα άλλα κράτη μέλη. Η ταχύτητα των εξελίξεων σε αυτόν τον τομέα καθιστά αναγκαία τη 
διαρκή ανταλλαγή εμπειριών και πληροφοριών για το σύνολο των εξελίξεων στα κράτη 
μέλη. Στο μέτρο που η ανταλλαγή αυτή θα βασιστεί στις συνολικές ικανότητες επίλυσης των 
προβλημάτων στην Ευρώπη, προτίθεται να ενισχύσει τη δυναμική των εξελίξεων και να 
βελτιώσει σημαντικά και αποτελεσματικά την ποιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην 
Ευρώπη. 
IV. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΑ 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΡΓΙΩΝ. 
18. Η παρούσα σύσταση καλεί τα κράτη μέλη να εφοδιάσουν το σύστημα τους για την 
τριτοβάθμια εκπαίδευση με μηχανισμούς αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας και 
επισημαίνει τη χρησιμότητα των μηχανισμών αυτού του είδους και ορισμένων από τις 
αρχές λειτουργίας τους χωρίς να προτείνει μεθόδους, δομές ή τρόπους χρηματοδότησης -
θέματα τα οποία παραμένουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών. 
19. Η σύσταση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο γεγονός ότι η ευρωπαϊκή συνεργασία σε θέματα 
αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη να 
ικανοποιήσουν τις νέες απαιτήσεις για ποιότητα στις οποίες οφείλουν να ανταποκρίνονται 
τα εκπαιδευτικά τους συστήματα. Για να μην προκληθούν ανεπιθύμητα αποτελέσματα από 
τις διαδικασίες αξιολόγησης της ποιότητας στα διάφορα κράτη μέλη, αλλά να ενισχυθεί 
ουσιαστικά η αποτελεσματικότητα, θα πρέπει να υπάρχει διαρκής εποπτεία και σύγκριση 
των συνεπειών του νομικού και θεσμικού πλαισίου στα αποκτηθέντα αποτελέσματα. Η 
συνεργασία θα διευκολύνει επίσης τη χάραξη στρατηγικών για την καινοτομία στα 
συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. 
20. Η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου για την αξιολόγηση της ποιότητας στην 
τριτοβάθμια εκπαίδευση θα προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και των 
ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ενθαρρύνοντας την ανταλλαγή πληροφοριών και 
εμπειριών σε ευρωπαϊκή κλίμακα. 
21. Αναμένεται ότι τα υφιστάμενα κοινοτικά προγράμματα που έχουν σκοπό την ενθάρρυνση 
της συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης, αφενός, και οι οργανισμοί αξιολόγησης των 
κρατών μελών καθώς και το προτεινόμενο δίκτυο για την αξιολόγηση της ποιότητας στην 
τριτοβάθμια εκπαίδευση αq)ετέρoυ, θα ασκήσουν αμοιβαία καταλυτική επίδραση. Για να 
αναφέρουμε μόνο μερικά από τα προφανέστερα παραδείγματα: για τη διεξαγωγή των 
δραστηριοτήτων που αναλαμβάνουν τα πανεπιστήμια κατά την εκτέλεση των θεσμικών 
συμβάσεων τους στο πλαίσιο του ΣΩΚΡΑΤΗΣ/ERASMUS (π.χ. επεξεργασία διδακτικών 
προγραμμάτων ή υλοποίηση των ECTS δηλ. των μονάδων κατοχύρωσης μαθημάτων), τα 
πανεπιστήμια θα μπορούσαν να συλλέξουν σημαντικές συμπληρωματικές πληροφορίες 
μέσω των εθνικών υπηρεσιών αξιολόγησης ή των σχεδίων αξιολόγησης που υποστηρίζονται 
από το προτεινόμενο δίκτυο αξιολόγησης της ποιότητας. Επίσης, τα «θεματικά δίκτυα» που 
θα αποφάσιζαν να αξιολογήσουν, βάσει της προηγούμενης εμπειρίας, την ποιότητα της 
διδασκαλίας στους οικείους κλάδους σπουδών σε όλη την Ευρώπη, θα μπορούσαν να 
ζητήσουν την άμεση συνδρομή αυτού του δικτύου. Αντιστρόφως, και τα δύο είδη σχέσεων 
που περιγράφονται ανωτέρω θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια πηγή πληροφόρησης και 
να οδηγήσουν στη συγκρότηση ενός "φυτωρίου" ομότιμων σε διεθνές επίπεδο σε θέματα 
αξιολόγησης της ποιότητας. Μακροπρόθεσμα, είναι πιθανή η σύνδεση με άλλες 
δραστηριότητες, όπως η ανοικτή ή εξ αποστάσεως διδασκαλία, και η συνεργασία μεταξύ 
πανεπιστημίων και του κόσμου της εργασίας για την καλύτερη ένταξη των νέων 
πτυχιούχων στην αγορά εργασίας. 
22. Οι ευρωπαϊκές και διεθνείς οργανώσεις και ενώσεις, οι οποίες είναι αρμόδιες και 
δραστηριοποιούνται στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, συμμετείχαν στην 
προετοιμασία των δοκιμαστικών σχεδίων. Μια μελέτη10 που πραγματοποιήθηκε για 
λογαριασμό της Επιτροπής, κατάρτισε συστηματικό πίνακα με τις εργασίες αξιολόγησης 
και διασφάλισης της ποιότητας που έχουν αναλάβει οι διεθνείς οργανώσεις, καθώς και τα 
διάφορα εκτελούμενα σχέδια. Γενικά, η μελέτη κατέδειξε ότι οι πρωτοβουλίες που έχουν 
αναλάβει οι αρμόδιες διεθνείς οργανώσεις για τη βελτίωση της ποιότητας των ιδρυμάτων 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι και πολλές και εξαιρετικά ενδιαφέρουσες αλλά ότι επίσης 
είναι και ακριβείς. Εξάλλου, η συνεργασία μεταξύ αυτών των οργανώσεων και η συμμετοχή 
τους στο προτεινόμενο δίκτυο αξιολόγησης της ποιότητας θα συντελούσαν όχι μόνο στην 
ταύτιση των συμφερόντων και στη δημιουργία πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων, αλλά 
θα επέτρεπαν επίσης, πάνω από όλα, να διαφυλαχθεί η διαφάνεια, διότι στον τομέα αυτό 
υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί σύγχυση από έναν υπερβολικά μεγάλο αριθμό δικτύων 
που εργάζονται παράλληλα σε διαφορετική κλίμακα και σε διαφορετικά επίπεδα. 
10 «ΙΙρωτοβουλίες για τη διασφάλιση και την αξιολόγηση της ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη» 
Έγγραφο της Επιτροπής. 
llPOIAZJtl 
ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ 
ΤΗΣ ΔΙΑΣΦΑΑΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 
ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 
·? <χ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας υπόψη: 
Τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως τα άρθρα 126 και 127, 
Την πρόταση της Επιτροπής11, 
Τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής12, 
Τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών13. 
Αποφασίζοντας σύμορωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της Συνθήκης14 
Εκτιμώντας: 
Ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν ως στόχο τη διασφάλιση της ποιότητας της εκπαίδευσης και της 
κατάρτισης και ότι ζητείται από την Κοινότητα να συμβάλει σε αυτές τις συνεχείς προσπάθειες, 
ενθαρρύνοντας τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και, εφόσον είναι αναγκαίο, 
υποστηρίζοντας και συμπληρώνοντας τη δράση τους, σεβόμενη πλήρως την αρμοδιότητα των 
κρατών μελών για το περιεχόμενο της διδασκαλίας και την οργάνωση των εκπαιδευτικών 
συστημάτων και των συστημάτων κατάρτισης καθώς και την πολιτιστική και γλωσσική του 
πολυμορφία· 
Ότι το Συμβούλιο αναφέρει στα συμπεράσματα του, της 25ης Νοεμβρίου 199115, ότι η βελτίωση 
της ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αποτελεί κοινή μέριμνα όλων των κρατών μελών 
και όλων των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας· ότι, 
λαμβάνοντας υπόψη την πολυμορφία των μεθόδων που χρησιμοποιούνται σε εθνική κλίμακα, η 
εθνική πείρα θα μπορούσε να συμπληρωθεί από την αντίστοιχη ευρωπαϊκή εμπειρία η οποία 
αποκτάται στο πλαίσιο ενός ορισμένου αριθμού δοκιμαστικών σχεδίων με στόχο την 
καθιέρωση συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα ή την ενίσχυση της υπάρχουσας συνεργασίας· 
Ότι οι εξελίξεις και οι δραστηριότητες των κρατών μελών καθώς και η διακρατική συνεργασία 
και η κινητικότητα των σπουδαστών και του διδακτικού προσωπικού (ιδίως στο πλαίσιο 
κοινοτικών προγραμμάτων όπως το πρόγραμμα ΣΩΚΡΑΤΗΣ και ειδικότερα το σκέλος 
ERASMUS) έχουν αυξήσει σημαντικά την ευαισθητοποίηση των ευρωπαϊκών ιδρυμάτων 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σχετικά με το πρόβλημα της αποτίμησης της ποιότητας των 
σπουδών στο εξωτερικό και της σύγκρισης της με την ποιότητα των σπουδών που προτείνουν 
τα δικά τους συστήματα· 
Ότι ένα από τα «βασικά θέματα» στις απαντήσεις16 στο υπόμνημα της Επιτροπής για την 
τριτοβάθμια εκπαίδευση υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, ότι η παλιά αντίληψη που έγκειται στο 
ότι πρέπει να υπάρχει ποιοτική ιεράρχηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων των οποίων τα 
διπλώματα θεωρούνται, κατά παράδοση, ως εισιτήριο για την κοινωνική ένταξη, αλλά η 
αντίληψη αυτή καθίσταται όλο και πιο παρωχημένη· ότι υπάρχει ήδη η τάση για την επιμονή 
στην ποιότητα σε όλα τα επίπεδα του εκπαιδευτικού συστήματος και στο εσωτερικό κάθε 
ιδρύματος· ότι η ποιότητα πρέπει να εξασφαλίζεται σε όλα τα επίπεδα και σε όλους τους τομείς 
ενώ οι διαφορές θα πρέπει να περιορίζονται στους στόχους, τις μεθόδους και τη ζήτηση· ότι 
υπάρχει ευνοϊκή στάση όσον αφορά την εισαγωγή αποτελεσματικών και αποδεκτών μεθόδων 
αξιολόγησης της ποιότητας, βασισμένων στην ευρωπαϊκή συνεργασία και στις διακρατικές 
ανταλλαγές εμπειριών, οι οποίες δίνουν έμφαση στο ρόλο της αξιολόγησης για τη στρατηγική 
διαχείριση, καθώς και στην πολιτιστική διάσταση της αξιολόγησης· 
Ότι μία μελέτη17 που πραγματοποίησε η Επιτροπή σχετικά με την κατάσταση της αξιολόγησης 
της ποιότητας στα κράτη μέλη, κατέδειξε ότι τα νέα συστήματα αξιολόγησης της ποιότητας 
ΕΕ αριθ. 
ΕΕ αριθ. 
ΕΕ αριθ. 
ΕΕ αριθ. C 321 της 12.12.1991. σ. 2 
ΙΙοιο είναι το μέλλον της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα;· Απαντήσεις στο υπόμνημα. Μελέτη αρ.2 
της ομάδας έργου "Ανθρώπινο δυναμικό, εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία", Λουξεμβούργο 1993. 
Διαχείριση της ποιότητας και διασφάλιση της ποιότητας στην ευρωπαϊκή τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μέθοδοι και μηχανισμοί. 
Μελέτη αριθ. 1 της ομάδας έργου "ΑΟρώπινο δυναμικό, εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία", Λουξεμβοιιργο 1993. 17 
περιελάμβαναν ορισμένα κοινά στοιχεία και ότι τα δύο δοκιμαστικά σχέδια, που υλοποιήθηκαν 
στη συνέχεια, βασίζονταν σε ένα κοινό πυρήνα στοιχείων που αντλήθηκαν από τα υφιστάμενα 
εθνικά συστήματα· ότι έθεσαν επιτυχώς σε δοκιμασία τη μέθοδο αυτή και απέδειξαν το ζωηρό 
ενδιαφέρον όλων των αρμόδιων συντελεστών για τη συνέχιση της ανταλλαγής εμπειριών κατά 
την αναδιοργάνωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης γενικά και την ανάπτυξη της αξιολόγησης 
και της διασφάλισης της ποιότητας ειδικότερα18· 
Ότι τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης οφείλουν όχι μόνο να ανταποκρίνονται στις 
εκπαιδευτικές και επαγγελματικές απαιτήσεις μιας παγκόσμιας "κοινωνίας της γνώσης" αλλά 
επίσης να απαντούν στα κοινωνικά προβλήματα σε εθνικό επίπεδο· ότι, ως εκ τούτου, 
καταβάλλουν προσπάθειες ώστε οι υπηρεσίες που παρέχουν να διαθέτουν τις απαιτούμενες 
ιδιότητες, αναλαμβάνοντας νέες πρωτοβουλίες (είτε μεμονωμένα είτε συνεργαζόμενα στο 
πλαίσιο ενώσεων στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης), προκειμένου να διασφαλίσουν 
την ποιότητα της διδασκαλίας· 
Ότι, οι ολοένα και πιο δεσμευτικές απαιτήσεις που απορρέουν από το άνοιγμα στον κόσμο και 
τη μαζική εκπαίδευση, θέτουν τις κρατικές αρχές σε όλα τα κράτη μέλη ενώπιον μιας νέας 
πρόκλησης που είναι η προσαρμογή των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των 
σχέσεων τους με το κράτος και την κοινωνία, τηρώντας τα υφιστάμενα ακαδημαϊκά πρότυπα 
και αξίες αλλά και ενισχύοντας την αυτονομία και την υπευθυνότητα των ιδρυμάτων· 
Ότι η συζήτηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής της 13ης Φεβρουαρίου 199419 αποκάλυψε 
ότι τα κράτη μέλη εξετάζουν αυτήν τη στιγμή το ενδεχόμενο δημιουργίας συστημάτων για τη 
βελτίωση της αμοιβαίας αναγνώρισης των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών ειδικοτήτων ή 
της ενίσχυσης των υφιστάμενων συστημάτων- ότι η διασφάλιση της ποιότητας στην 
τριτοβάθμια εκπαίδευση μπορεί να προσφέρει στα ιδρύματα την απαραίτητη ευελιξία και να 
συμβάλει στον εκσυγχρονισμό τους· 
Ότι το λευκό βιβλίο για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση20, 
χαρακτηρίζει ως αδυναμία σε ευρωπαϊκό επίπεδο την απουσία ενός ανοικτού εκπαιδευτικού 
χώρου στην Κοινότητα, η οποία απορρέει από την έλλειψη διαφάνειας τόυ συστήματος των 
ειδικοτήτων· ότι θεωρεί ότι ο πλούτος των εθνών βασίζεται με αυξανόμενο ρυθμό στη 
δημιουργία και την αξιοποίηση των γνώσεων και ότι στα βασικά στοιχεία της 
ανταγωνιστικότητας έχει περίοπτη θέση η ποιότητα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης καθώς 
και ο τρόπος με τον οποίο οι οργανώσεις της κοινωνίας είναι σε θέση να απαντούν, μέσω των 
στρατηγικών τους, στις αλλαγές της κοινωνίας· 
Ότι το λευκό βιβλίο "Διδασκαλία και μάθηση"21 και η έννοια της «κοινωνίας της γνώσης» στην 
οποία βασίζεται, δίνουν έμφαση στο ρόλο της εκπαίδευσης και της κατάρτισης ως «βασικών 
συνιστωσών για την αυτογνωσία, το αίσθημα συμμετοχής, την κοινωνική πρόοδο και την 
αυτοεκπλήρωση" και στο γεγονός ότι "οι ικανότητες μάθησης και η κατοχή θεμελιωδών 
γνώσεων θα καθορίζουν σταδιακά όλο και περισσότερο τη θέση του ατόμου σε σχέση με τους 
άλλους στις κοινωνικές του σχέσεις»· ότι οι κοινωνικές και πολιτιστικές λειτουργίες της 
εκπαίδευσης και της κατάρτισης, αφενός, και οι οικονομικές τους λειτουργίες, αφετέρου, 
συνδέονται άρρηκτα και ότι συνεπώς οι ανάγκες όσον αφορά την ποιότητα της εκπαίδευσης 
και της κατάρτισης είναι εξίσου πολυδιάστατες και ζωτικής σημασίας για τους ευρωπαίους 
πολίτες· 
Ότι το πράσινο βιβλίο της Επιτροπής22 για τη διακρατική κινητικότητα εκθέτει τις δυσκολίες 
που συναντούν οι σπουδαστές που επιθυμούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε διακρατική 
βάση και τονίζει ότι μια ποιοτική εκπαίδευση που δίνει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να 
ικανοποιήσουν τα ευρωπαϊκά και παγκόσμια πρότυπα και να επωφεληθούν από την ελεύθερη 
κυκλοφορία στην Κοινότητα, οφείλει να βασίζεται στη διακρατική κινητικότητα· 
'" Ενημερωτικό σημείωμα σχετικά με τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών δοκιμαστικών σχεδίων για την αξιολόγηση της 
ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (SEC (96) 800), το οποίο υποβλήθηκε από την Επιτροπή στο Συμβούλιο των 
Υπουργών, στις 6 Μαΐου 1996. 
19 COM (94) 596 τελικό 
20 Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και απασχόληση. Οι προκλήσεις και η αντιμετώπιση τους για τη μετάβαση στον 21ο αιώνα, 
Λευκό Βιβλίο, Βρυξέλλες, Λουξεμβούργο 1994, σ. 76 
21 Διδασκαλία και μάθηση - Προς την κοινωνία της γνώσης, Λε\>κό Βιβλίο, Βρυξέλλες, Λουξεμβούργο 1995. 
22 Πράσινο βιβλίο - Εκπαίδευση, κατάρτιση, έρευνα - Τα εμπόδια στη διακρατική κινητικότητα COM (96)462 τελικό. 
Ι. ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΑΗ: 
Α. να θεσπίσουν, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους για την οργάνωση των οικείων 
συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, διαφανή συστήματα αξιολόγησης και 
διασφάλισης της ποιότητας, με σκοπό: 
- τη διαφύλαξη της ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σύμφωνα με τις 
οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες που ισχύουν στη χώρα τους, 
λαμβάνοντας επίσης υπόψη την ευρωπαϊκή διάσταση και τις παγκόσμιες απαιτήσεις· 
- την παροχή βοήθειας στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ώστε να χρησιμοποιούν 
τεχνικές διασφάλισης της ποιότητας ως κατευθυντήριους μηχανισμούς για την 
εξασφάλιση της οργανωτικής ευελιξίας με σκοπό τη διαρκή βελτίωση εντός ενός ταχέως 
μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος· 
- να λειτουργήσουν ως πόλοι για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια συνεργασία προκειμένου 
να λαμβάνονται υπόψη οι αμοιβαίες εμπειρίες για την επίτευξη των δύο ανωτέρω 
στόχων· 
Β. να θεμελιώσουν τα συστήματα αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας στις 
παρακάτω αρχές: 
Αυτονομία και ανεξαρτησία των αρχών που είναι επιφορτισμένες με την αξιολόγηση 
και τη διασφάλιση της ποιότητας 
Οι αρχές αυτές πρέπει να διαθέτουν αυτονομία και ανεξαρτησία όσον αφορά τις 
διαδικασίες και τις μεθοδολογίες, τόσο έναντι της πολιτικής εξουσίας, όσο και έναντι 
των ίδιων των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. 
Αντιστοιχία των διαδικασιών αξιολόγησης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των 
ιδρυμάτων με παράλληλο σεβασμό της αυτονομίας τους 
Κάθε διαδικασία αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας πρέπει να περιλαμβάνει 
ερωτήματα για την αντίληψη που έχουν τα ιδρύματα για τον εαυτό τους, για 
παράδειγμα σε ό,τι αφορά τον ορισμό της αποστολής τους, τόσο στο επίπεδο του 
συνόλου του ιδρύματος όσο και σε επίπεδο σχολών ή διαφορετικών επιστημονικών 
κλάδων, προκειμένου να μπορούν να δοθούν διαφοροποιημένες απαντήσεις ως προς 
την εκπαίδευση και την κατάρτιση στα διάφορα αιτήματα της κοινωνίας της αγοράς 
εργασίας και της κοινωνίας γενικότερα 
Εσωτερικά και εξωτερικά στοιχεία των διαδικασιών 
Κάθε διαδικασία αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας πρέπει να περιλαμβάνει 
τόσο ένα σκέλος εσωτερικού προβληματισμού όσο και ένα εξωτερικό σκέλος που θα 
βασίζεται στη γνώμη εξωτερικών εμπειρογνωμόνων. 
Συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών 
Στο σκέλος της εσωτερικής αξιολόγησης πρέπει να συμμετέχουν όλοι οι αρμόδιοι 
συντελεστές του ιδρύματος στο πλαίσιο της διαδικασίας του εσωτερικού 
προβληματισμού, και συγκεκριμένα το διδακτικό προσωπικό, το διοικητικό προσωπικό 
που είναι υπεύθυνο για τον ακαδημαϊκό και επαγγελματικό προσανατολισμό καθώς 
και οι σπουδαστές. 
Το εξίυτερικό σκέλος πρέπει να αυνίσταται σε μια διαδικασία συνεργατικής 
διαβούλευσης και παροχής συμβουλών μεταξύ των εξωτερικών ανεξάρτητων 
εμπειρογνωμόνων και των συντελεστών του εκπαιδευτικού ιδρύματος. 
Οι απόφοιτοι, οι κοινωνικοί εταίροι, οι επαγγελματικές ενώσεις και οι άλλες 
κοινωνικές ομάδες που έχουν σχέση με το αντικείμενο, θα πρέπει να εκπροσωπούνται 
στις ομάδες των εμπειρογνωμόνων, προκειμένου τα σχετικά κοινωνικά και 
επαγγελματικά κριτήρια να λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία αξιολόγησης. 
Θα ήταν σκόπιμο να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή ξένων εμπειρογνωμόνων από άλλο 
κράτος μέλος στις αξιολογήσεις που ανατίθενται στους εμπειρογνώμονες άλλων 
ιδρυμάτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι θα μπορούσαν να συμβάλουν στην 
αξιολόγηση καταθέτοντας τις εμπειρίες που έχουν αποκτηθεί σε άλλες χώρες, 
συγκρίνοντας τις διαδικασίες που αξιολογούνται με τα ισχύοντα στο εξωτερικό 
πρότυπα και δίνοντας το προβάδισμα στην κατανόηση του πολιτιστικού πλαισίου. 
10 
Δημοσίευση εκθέσεων αξιολόγησης 
Οι εκθέσεις αξιολόγησης της ποιότητας πρέπει να δημοσιεύονται με την κατάλληλη για 
κάθε κράτος μέλος μορφή κατά τρόπο ώστε να συγκροτείται ένα ικανοποιητικό υλικό 
αναφοράς για τους εταίρους και για την πληροφόρηση των πολιτών γενικά 
Γ. να μεριμνήσουν ώστε να ληφθούν μέτρα εθνικής ή περιφερειακής ή άλλης κλίμακας για 
την παρακολούθηση της προόδου, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στα ιδρύματα 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να εφαρμόσουν τα σχέδια τους για τη βελτίωση της 
ποιότητας και την καλύτερη ένταξη των πτυχιούχων στην αγορά εργασίας. 
Δ. να μεριμνήσουν ώστε οι κρατικές αρχές και η διεύθυνση των ιδρυμάτων να δώσουν 
υψηλή προτεραιότητα στη συνεχή ανταλλαγή εμπειριών και στη συνεργασία σε θέματα 
αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας με τα άλλα κράτη μέλη καθώς και με τις 
διεθνείς οργανώσεις και ενώσεις στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. 
Π. ΚΑΙ, ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΟΠΟ ΑΥΤΟ, ΚΑΛΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: 
1. να υποστηρίξει τη δημιουργία ενός «Ευρωπαϊκού δικτύου για την αξιολόγηση της 
ποιότητας» που θα αποτελείται, αφενός, από τις αρμόδιες αρχές για την αξιολόγηση 
της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, οι οποίες θα καθορισθούν από τα κράτη 
μέλη και αφετέρου, από οργανώσεις και ενώσεις εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με 
την απαιτούμενη πείρα στον τομέα της αξιολόγησης και της διασφάλισης της 
ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. 
Τα καθήκοντα του εν λόγω "δικτύου" θα είναι τα εξής: 
α) ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών στο πλαίσιο της διοργάνωσης 
ευρωπαϊκών διασκέψεων και εργαστηρίων και της χρησιμοποίησης νέων 
τεχνολογιών· 
β) χορήγηση τεχνικής βοήθειας στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών για την 
υλοποίηση συγκεκριμένων σχεδίων με σκοπό την καθιέρωση ή βελτίωση των 
διαδικασιών και των μηχανισμών αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας· 
γ) υποστήριξη στις ομάδες ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης διαφόρων χωρών 
που επιθυμούν να συνεργαστούν στη διαδικασία αξιολόγησης ή διασφάλισης της 
ποιότητας, ιδίως μέσω των «θεματικών δικτύων» του κεφαλαίου ERASMUS του 
προγράμματος ΣΩΚΡΑΤΗΣ· 
δ) άλλη βοήθεια προς τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, συγκεκριμένα 
δίνοντας πληροφορίες σχετικές με τις μεθοδολογικές εξελίξεις και παραδείγματα 
ορθής πρακτικής, διευκολύνοντας την επαφή με τους διεθνείς εμπειρογνώμονες 
και διαμορφώνοντας ένα "φυτώριο" ή επίσης ετοιμάζοντας ένα "οπλοστάσιο 
μεθοδολογικών εργαλείων"· 
ε) αποκατάσταση δεσμών μεταξύ της αξιολόγησης της ποιότητας και άλλων 
κοινοτικών δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται κυρίως στο πλαίσιο των 
κοινοτικών προγραμμάτων ΣΩΚΡΑΤΗΣ και LEONARDO DA VINCI, καθώς και 
με την αναγνώριση των ειδικοτήτων σε κοινοτικό επίπεδο· 
στ) επεξεργασία μεθοδολογιών με στόχο την καλύτερη ένταξη των πτυχιούχων στην 
ευρωπαϊκή αγορά εργασίας· 
Το «Ευρωπαϊκό δίκτυο για την αξιολόγηση της ποιότητας» θα μπορεί να επωφεληθεί 
από την κοινοτική στήριξη στο πλαίσιο των προγραμμάτων ΣΩΚΡΑΤΗΣ και 
LEONARDO DA VINCI, σύμφωνα με τους στόχους και τις κανονικές διαδικασίες των 
προγραμμάτων αυτών. Για να συμβεί αυτό στην περίπτωση του LEONARDO, 
απαραίτητη προϋπόθεση είναι η πραγματική συμμετοχή και ενεργός παρουσία των 
επιχειρήσεων στη διαδικασία της διασφάλισης της ποιότητας της τριτοβάθμιας 
εκπαίδευσης· αλλά το ίδιο θα ήταν ευκταίο και στην περίπτωση του προγράμματος 
ΣΩΚΡΑΤΗΣ. 
2. να υποβάλλει κάθε δύο χρόνια στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα αρμόδια 
όργανα εκθέσεις για την ανάπτυξη των συστημάτων αξιολόγησης και διασφάλισης της 
ποιότητας στα διάφορα κράτη μέλη καθώς και για τις ευρωπαϊκές δραστηριότητες 
συνεργασίας στον τομέα αυτό· 
11 
να υποβάλλει, υπό το πρίσμα των συμπερασμάτων των εκθέσεων αυτών, κάθε πρόταση που 
θεωρεί κατάλληλη για την ενίσχυση της διασφάλισης της ποιότητας στην τριτοβάθμια 
εκπαίδευση. 
12 

ISSN 0254-1483 
COM(97) 159 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 16 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-147-GR-C 
ISBN 92-78-18318-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
43