Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τροποποίηση του κανονισμού (EG) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου περί καθορισμού γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικών ενισχύσεων στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων"

(COM(2001) 545 τελικό - 2001/0226 (COD))

(2002/C 125/04)

Στις 18 Φεβρουαρίου 2002, και σύμφωνα με το άρθρο 156 της Συνθήκης ΕΕ, το Συμβούλιο να ζητήσει την γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τον ανωτέρω θέμα.

Το τμήμα "Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών" στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 26 Φεβρουαρίου 2002 με βάση την εισήγηση του κ. Kleemann.

Κατά την 389η σύνοδο ολομέλειας της 20ής και 21ης Μαρτίου 2002 (συνεδρίαση της 20ής Μαρτίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Η αύξηση της κυκλοφορίας εντός της ΕΕ οφείλεται σε πολλούς λόγους. Από αυτούς, η αύξηση των επαγγελματικών και ιδιωτικών μετακινήσεων με αυτοκίνητα έχει μεγαλύτερο μερίδιο στη χρήση του συστήματος μεταφορών. Αφενός, ο διαχωρισμός του τόπου κατοικίας από τον τόπο εργασίας προκάλεσε μια μεταβολή όσον αφορά την καταναλωτική συμπεριφορά, και συγχρόνως, η δυσανάλογη αύξηση των μετακινήσεων για αναψυχή συνέβαλε σε αισθητή αύξηση των μεταφορών με ιδιωτικά αυτοκίνητα. Αφετέρου σε ορισμένες περιοχές και πυκνοκατοικημένα αστικά κέντρα αυξήθηκε ο όγκος των μεταφορών με βαρέα φορτηγά οχήματα. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, η προώθηση της ενιαίας αγοράς, η μεταβολή των μεθόδων παραγωγής καθώς και η υλικοτεχνική οργάνωση που συνεπάγονται συμβάλλουν στην μεταβολή των οικονομικών δομών και προκαλούν αναπόφευκτα την αύξηση της κυκλοφορίας σε όλα τα μέσα μεταφοράς. Με την προσχώρηση των υποψηφίων χωρών, αυτό θα αφορά σε μεγάλο βαθμό τα διασυνοριακά τμήματα των δικτύων που αποτελούν σήμερα, όπως διαπιστώνει και η Επιτροπή, τα πλέον αδύνατα σημεία του δικτύου.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

Η υπάρχουσα μεταφορική ικανότητα, κυρίως στις διασυνοριακές συνδέσεις δεν επαρκεί.

2.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί συνεπώς με την Επιτροπή να διατεθούν επιπρόσθετοι οικονομικοί πόροι για όλες τις επείγουσες βελτιώσεις της υποδομής των διασυνοριακών μεταφορών, όχι μόνο εντός της Ένωσης αλλά μέσω άλλων προγραμμάτων και στις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες. Βάσει των διαδικασιών ένταξης θα πρέπει να συμπεριληφθούν στα απαιτούμενα κριτήρια και η ανάπτυξη των μεταφορών στις υποψήφιες χώρες καθώς και του σιδηροδρομικού δικτύου αυτών των χωρών (με σεβασμό στους κανόνες της ΕΕ).

2.2. Όσον αφορά τα απαραίτητα έργα υποδομών στο διασυνοριακό σιδηροδρομικό δίκτυο στην επικράτεια της Κοινότητας, όπως η κατασκευή σηράγγων ή γεφυρών, θα πρέπει, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ να εξετάζονται οπωσδήποτε η διάρκεια και η οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα των σχεδίων αυτών.

2.3. Η ΟΚΕ είναι σύμφωνη με την τροποποίηση του άρθρου 5, τρίτη παράγραφος, σημείο α. Μέχρι στιγμής, το σιδηροδρομικό δίκτυο των υποψήφιων χωρών δεν καλύπτει τις οικονομικές απαιτήσεις και συνεπώς θα αυξηθούν σε μεγάλο βαθμό τα προβλήματα μεταφορικής ικανότητας ενόψει της αναμενόμενης οικονομικής ανάπτυξης. Τονίζεται συνεπώς ρητώς όπως η Κοινότητα διαθέτει άλλες οικονομικές δυνατότητες στις υπό προσχώρηση χώρες (π.χ. ISPA, TINA), όπου θα διασφαλισθεί ο συντονισμός με τις κατευθυντήριες γραμμές.

2.4. Σε συνάρτηση με την οικονομική ενίσχυση του δικτύου εσωτερικής ναυσιπλοΐας η Επιτροπή καλείται να διατυπώσει σε ένα έγγραφο τις συνολικές ενισχύσεις των δικτύων μεταφορών εντός και εκτός της Κοινότητας και ιδίως όσον αφορά τα υποψήφια για προσχώρηση κράτη.

2.5. Στην τροποποίηση του άρθρου 5, τρίτη παράγραφος, σημείο β, πρέπει να συμπεριληφθούν όλα τα άλλα σχέδια (οδοποιία, κατασκευή τερματικών σταθμών, εναέριες ή ενάλιες γραμμές όπως πετρελαιαγωγοί κ.λπ.), που αφορούν τα εμπόδια στα σύνορα με τις υποψήφιες χώρες. Θα ήταν επιθυμητή μια ανάλογη αποσαφήνιση της τροποποίησης αυτής.

2.6. Η ΟΚΕ είναι σύμφωνη με την τροποποίηση του άρθρου 5, τρίτη παράγραφος, σημείο γ.

3. Τελικό συμπέρασμα

3.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει τις δυνατότητες αύξησης του ανώτατου ορίου στήριξης από 10 σε 20 % του συνολικού επενδυτικού κόστους των σχεδίων για τις διασυνοριακές μεταφορές καθώς και των σχεδίων που συντελούν στους στόχους των Διευρωπαϊκών Δικτύων και ευελπιστεί ότι με αυτόν τον τρόπο θα καταστεί γρηγορότερη η επίτευξή τους.

3.2. Σε γνωμοδότηση της η ΟΚΕ ζητά επειγόντως την αύξηση της οικονομικής συμμετοχής της Κοινότητας σε σχέδια για την βελτίωση και την επέκταση του δικτύου εσωτερικής ναυσιπλοΐας(1). Η κοινοτική υποστήριξη επιβάλλεται επίσης να διπλασιασθεί για την εξάλειψη των σημείων εγκλωβισμού (από 10 σε 20 %). Παρόμοια αύξηση δεν πρέπει να γίνει εις βάρος των αυξημένων κοινοτικών ενισχύσεων για το ΤΕΝ.

Βρυξέλλες, 20 Μαρτίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Κοινωνικής και Οικονομικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) EE C 80 της 3.4.2002 "Το μέλλον του δικτύου της διευρωπαϊκής εσωτερικής ναυσιπλοΐας".