Α4-0207/96

Ψήφισμα σχετικά με τη μείωση και την αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και κυρίως τα άρθρα της 2, 3, 103, 118 και 118Β,

- έχοντας υπόψη τις αποφάσεις των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων του Εδιμβούργου, της Κοπεγχάγης, των Βρυξελλών και της Κέρκυρας,

- έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση - «Οι προκλήσεις και οι δρόμοι για τον ΧΧΙ αιώνα» (COM(93) 0700 - C3-0509/93) και την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την απασχόληση στην Ευρώπη το 1994 (COM(94) 0381 - C4-0200/94),

- έχοντας υπόψη τις εργασίες της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κυρίως τα πρακτικά των συζητήσεων σχετικά με το έγγραφο εργασίας για το χρόνο εργασίας (SOC 292, CES 342/95),

- έχοντας υπόψη το σχέδιο σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τη μείωση και την αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας, που υπέβαλε η Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 16 Σεπτεμβρίου 1983 (COM(83) 0543 - 1-0846/83) και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Νοεμβρίου 1983 που περιέχει τη γνώμη του σχετικά με το εν λόγω σχέδιο ((ΕΕ C 342, 19.12.1983, σ. 147)),

- βασιζόμενο στο άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης (Α4-0207/96),

Α. εκτιμώντας ότι η μαζική ανεργία, της οποίας οι διαστάσεις είναι διαφορετικές μεν, αλλά παντού επικίνδυνες, παραμένει η κυριότερη απειλή για την κοινωνική συνοχή σε κάθε κράτος μέλος και σε ολόκληρη την Ένωση,

Β. εκτιμώντας ότι η συνεχιζόμενη μαζική ανεργία έχει τριών ειδών επιπτώσεις:

- επιβάρυνση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και αποζημίωσης της ανεργίας με συνεχώς βαρύτερο κόστος, λόγω των επιδομάτων ανεργίας, των κοινωνικών συνεισφορών που δεν πληρώνονται και της συνεχούς αύξησης των περιόδων εξάσκησης και επιμόρφωσης, οι οποίες ελάχιστα συμβάλλουν στη βελτίωση των προοπτικών προσλήψεως[semigr ]

- απώλεια της επαγγελματικής επάρκειας, της κοινωνικής αξιοπρέπειας, της ασφάλειας για το μέλλον και ακόμη της προσωπικής και οικογενειακής ψυχικής ισορροπίας για περίπου είκοσι εκατομμύρια κατοίκους της Ένωσης,

- κοινωνική περιθωριοποίηση ενός ολοένα και μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού, πράγμα που εγκυμονεί τον κίνδυνο πολιτικής απάθειας και αποσταθεροποίησης της κοινωνίας που φθάνει έως την εγκληματική συμπεριφορά,

Γ. εκτιμώντας ότι η καταπολέμηση της ανεργίας αποτελεί για το λόγο αυτό στην Ένωση και σε κάθε κράτος μέλος απόλυτη κοινωνική και πολιτική προτεραιότητα,

Δ. εκτιμώντας ότι προφανώς δεν υπάρχει κατάλληλο όπλο ή αποκλειστική μέθοδος για την εξαφάνιση της μάστιγας αυτής,

Ε. εκτιμώντας ότι το κατώφλι της ανεργίας αυξάνεται από τη μια περίοδο ύφεσης στην άλλη χωρίς να μειώνεται από τις συγκυριακές διακυμάνσεις, και ότι παρ' όλο που μακροπρόθεσμα η μέση οικονομική αύξηση του ακαθάριστου προϊόντος θα είναι ισχυρότερη από αυτήν που παρατηρείται σήμερα και θα συμβάλει ευνοϊκά στον περιορισμό του φαινομένου, φαίνεται ότι δεν επαρκεί για να το εξαφανίσει[semigr ] και ότι η πρόσφατη εμπειρία όλων των κρατών μελών καθώς και το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων θεωρητικών μελετών επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα αυτό,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι ανεξαρτήτως του ρυθμού ανάπτυξης και πέρα απ' αυτόν, η Ένωση και κάθε κράτος μέλος πρέπει να καταπολεμήσουν τους ανασταλτικούς παράγοντες και να βελτιώσουν τις συνθήκες που επιτρέπουν τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στους ακόλουθους βασικούς τομείς:

- επαγγελματική επιμόρφωση και ειδίκευση των εργαζομένων,

- καλή λειτουργία και ευελιξία των οργάνων που διαχειρίζονται την αγορά εργασίας και τις διαδικασίες της,

- φορολογία και κοινωνικές επιβαρύνσεις οι οποίες θα πρέπει να επανεξετάζονται όποτε έχουν αποτέλεσμα ανασχετικό στις προσλήψεις[semigr ]

- μισθολογικές επιβαρύνσεις,

Ζ. εκτιμώντας ότι οι διάφοροι τομείς είναι παράγοντες δημιουργίας πολυάριθμων θέσεων εργασίας εάν υπάρχουν τα απαιτούμενα κίνητρα, κυρίως οι μικρομεσαίες και πολύ μικρές επιχειρήσεις, ο τομέας της καινοτομίας, οι τομείς με μελλοντικές προοπτικές και οι υπηρεσίες, καθώς και ο δημόσιος τομέας που θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα,

Η. εκτιμώντας ότι η διεθνής ανταγωνιστικότητα εξαρτάται κατά βάση από την ικανότητα της βιομηχανίας να καινοτομεί αποτελεσματικά, από υψηλό επίπεδο κατάρτισης και ισχυρή ερευνητική υποδομή και αναπτυξιακή στρατηγική[semigr ]

Θ. εκτιμώντας ότι οι διευκολύνσεις που παραχωρούνται στον τομέα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και στον τομέα των υπηρεσιών δεν πρέπει να αποβαίνουν εις βάρος των κεκτημένων δικαιωμάτων των εργαζομένων όσον αφορά την ασφάλεια της εργασίας και την κοινωνική πρόνοια,

Ι. εκτιμώντας τέλος ότι εκτός από όλα αυτά τα μέτρα υπάρχει μια μέθοδος που ενδέχεται να μην έχει ακόμη ερευνηθεί αρκετά: πρόκειται για την ουσιαστική μείωση του χρόνου εργασίας, που θα συνοδεύεται από τη διατήρηση ακόμη δε και την αύξηση της διάρκειας χρησιμοποίησης του εξοπλισμού[semigr ] εκτιμώντας ότι κάθε μείωση ή αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας είναι δυνατόν να εφαρμοσθεί μόνον κατόπιν συμφωνίας μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων και κυρίως με:

α) σημαντική μείωση της εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας,

β) περισσότερες δυνατότητες μερικής απασχόλησης με παροχή κοινωνικής ασφάλισης,

γ) σταδιακή κατάργηση των υπερωριών,

δ) θέσπιση μεγαλύτερης διάρκειας διακοπών από την εργασία (σαββατική άδεια),

ε) εξασφάλιση υψηλότερης απόδοσης με τη θέσπιση σύντομων διακοπών κατά τη διάρκεια των ωρών εργασίας,

στ) εφαρμογή διαφορετικής οργάνωσης του χρόνου εργασίας,

ΙΑ. εκτιμώντας επίσης ότι πολλές φορές η εμπειρία των επιχειρήσεων που επέτυχαν σημαντική μείωση του χρόνου εργασίας απέδειξε ότι με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε η δυνατότητα όχι μόνο διατήρησης του αριθμού των μισθωτών, αλλά και πρόσληψης νέων και ότι συνεχώς περισσότερες ειδικευμένες μελέτες υποστηρίζουν ότι μια μη περιοριστική και ελαστική πολιτική θα μπορούσε να αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα, εάν βέβαια γενικευθεί και υποστηριχθεί ένθερμα από τις δημόσιες αρχές ώστε να συμβάλει στην αντιστάθμιση της απώλειας των μισθών, εάν χρειασθεί,

ΙΒ. εκτιμώντας ότι η σημαντική μείωση των δαπανών των κρατών μελών θα ήταν πραγματοποιήσιμη εφόσον η μείωση και η αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας θα επέτρεπε την ουσιαστική μείωση της ανεργίας τόσο με τις άμεσες προσλήψεις όσο και με την αποφυγή των απολύσεων[semigr ]

ΙΓ. εκτιμώντας ότι κάθε σημαντική μείωση της ανεργίας, επειδή με τη μείωση και την αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας είτε αποφεύγονται οι απολύσεις είτε επιτρέπονται νέες προσλήψεις, αποτελεί για το κράτος μέλος σημαντική ενδεχόμενη ή πραγματική εξοικονόμηση πόρων, η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αντιστάθμιση της απώλειας των μισθών,

ΙΔ. εκτιμώντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να υπάρχει διαφορετική μεταχείριση μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα,

1. ζητεί από την Επιτροπή να αναλάβει και να δημοσιεύσει την εξέταση του συνόλου των εμπειριών που αφορούν το θέμα αυτό σε κάθε κράτος μέλος εντός προθεσμίας 6 μηνών και να συναγάγει τα κατάλληλα συμπεράσματα αυτών των εμπειριών ώστε, κατόπιν διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους, να ληφθούν υπόψη στην περίπτωση των μικρομεσαίων επιχείρησεων και των πολύ μικρών επιχειρήσεων[semigr ]

2. ζητεί από την Επιτροπή και από τα κράτη μέλη να εξετάσουν συγκεκριμένα τη δυνατότητα εξοικονόμησης των πόρων που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη ΙΒ προκειμένου να προσδιορισθεί κατά πόσο θα ήταν επωφελές για τις επιχειρήσεις να χρησιμοποιήσουν τους πόρους αυτούς για την αντιστάθμιση της απώλειας των μισθών, που θα πραγματοποιηθούν είτε με άμεσες επιδοτήσεις, είτε ακόμη καλύτερα μειώνοντας (π.χ. 1 Ecu/ώρα) τις κοινωνικές εισφορές για τις 32 πρώτες ώρες εργασίας και αυξάνοντας (4 Ecu/ώρα) τις εισφορές για τις ακόλουθες ώρες[semigr ]

3. ζητεί επίσης από την Επιτροπή να εκπονήσει και να δημοσιεύσει εμπεριστατωμένες και στατιστικές μελέτες για τις μεθόδους και τις συνέπειες των πολιτικών που ενθαρρύνουν τη δραστική μείωση και την αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας, εξετάζοντας διάφορες εναλλακτικές δυνατότητες τόσο όσον αφορά τη διάρκεια όσο και το μέγεθος της αντιστάθμισης της απώλειας μισθών[semigr ]

4. ζητεί από την Επιτροπή να διοργανώσει και να συντονίσει ευρεία διαβούλευση με το σύνολο των ενδιαφερομένων κοινωνικών εταίρων, στο επίπεδο της Ένωσης και όλων των κρατών μελών[semigr ]

5. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να παρακινήσουν τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να εξετάσουν την αναδιοργάνωση και τη μείωση του χρόνου εργασίας και να γνωστοποιήσουν τις απόψεις τους στο πλαίσιο των πολυετών προγραμμάτων εργασίας τους[semigr ]

6. ζητεί από την Επιτροπή, εφόσον οι μελέτες που θα εκπονήσει και οι εκτιμήσεις των κρατών μελών όσον αφορά την ως άνω αιτιολογική σκέψη ΙΒ καταλήξουν σε πειστικά συμπεράσματα, να ενθαρρύνει τους κοινωνικούς εταίρους για τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθώς και σε τομεακό επίπεδο προκειμένου να συναφθούν ελαστικές συμφωνίες για την προσαρμογή και τη μείωση του χρόνου εργασίας, ιδιαίτερα στους τομείς που προς το παρόν εξαιρούνται από τις διατάξεις της οδηγίας για το χρόνο εργασίας[semigr ]

7. ζητεί από την Επιτροπή, εφόσον οι μελέτες που θα εκπονήσει και οι εκτιμήσεις των κρατών μελών όσον αφορά την ως άνω αιτιολογική σκέψη ΙΒ καταλήξουν σε πειστικά συμπεράσματα, να εκπονήσει σχέδιο σύστασης για τον καθορισμό προς χρήση των κρατών μελών επιλογών οι οποίες θα αποφεύγουν την επιβολή διοικητικών, οικονομικών και νομικών περιορισμών με τρόπο που θα ανέκοπταν τη δημιουργία, διατήρηση και ανάπτυξη της απασχόλησης καθώς και των όρων διευκόλυνσης και ενθάρρυνσης, μέσω νομοθετικών διατάξεων, της αναδιοργάνωσης και της μείωσης του χρόνου εργασίας, που θα συμβιβάζονται με τους όρους των συναλλαγών και την ισορροπία του ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών[semigr ]

8. ζητεί, εξάλλου, από την Επιτροπή και το Συμβούλιο και τους κοινωνικούς εταίρους να μελετήσουν τις δυνητικές επιπτώσεις που θα έχει, όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, η μέθοδος της βαθμιαίας αντικατάστασης πληρωμής των υπερωριών από αντισταθμιστική άδεια[semigr ]

9. εκτιμώντας ότι τέτοιου είδους μέτρα θα επέφεραν σημαντική αύξηση του ελεύθερου χρόνου, προτείνει στην Επιτροπή, στα κράτη μέλη και στις περιφερειακές και τοπικές αρχές να εξετάσουν κίνητρα για τη συνεχή κατάρτιση, για αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες και για συλλογική εργασία κοινωνικού περιεχομένου με σαφή στόχο την προώθηση της κοινωνικής ανάπτυξης[semigr ] θεωρεί ότι τέτοιου είδους μέτρα θα συμβάλουν στην ανάπτυξη αφενός μιας έντονης ζήτησης εκ μέρους των πολιτών για ελεύθερο χρόνο και αφετέρου στη δυνητική αύξηση της απασχόλησης σε πολλούς ανερχόμενους τομείς[semigr ]

10. αναμένει, εφόσον οι μελέτες που θα εκπονήσει και οι εκτιμήσεις των κρατών μελών όσον αφορά την ως άνω αιτιολογική σκέψη ΙΑ καταλήξουν σε πειστικά συμπεράσματα, ότι οι κοινωνικοί εταίροι θα ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους και θα δημιουργήσουν με τις συλλογικές συμβάσεις τις προϋποθέσεις ούτως ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να θεσπίζουν διαφορετικές μορφές του χρόνου εργασίας ανάλογα με το ποσοστό απασχόλησης[semigr ]

11. ζητεί από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να δημιουργήσουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη νομική εξίσωση όλων των εργαζομένων, οποιαδήποτε μορφή του χρόνου εργασίας και αν έχουν επιλέξει[semigr ]

12. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και τους κοινωνικούς εταίρους.