EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 4.11.2010 
SEC(2010) 1278 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
Συνοδευτικό  στην  
 
Πρόταση  
 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ  (ΕΕ) αριθ . …/… ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
 
για την τροποποίηση  του κανονισ µού (EΚ) αριθ . 648/2004 όσον  αφορά  τη χρήση  των 
φωσφορικών  αλάτων  και άλλων  φωσφορικών  ενώσεων  σε απορρυπαντικά  οικιακών  
πλυντηρίων  ρούχων  
 
ΣΥΝΟΨΗ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
COM(2010) 597  
SEC(2010) 1277  
 
EL 2   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Τα φωσφορικά  άλατα  χρησι µοποιούνται  στα απορρυπαντικά  για να µειώνεται  η σκληρότητα  
του νερού  και για να µπορούν  τα απορρυπαντικά  να έχουν  αποτελεσ µατική  απόδοση . 
Ωστόσο , τα φωσφορικά  άλατα  των απορρυπαντικών  µπορούν  να έχουν  αρνητικές  επιπτώσεις  
στο υδάτινο  περιβάλλον  και να διαταράξουν  την οικολογική  ισορροπία  µε την αύξηση  του 
όγκου  των φυκιών , φαινό µενο που αποκαλείται  ευτροφισ µός. Υπάρχουν  εναλλακτικά  
συστατικά  αποσκλήρυνσης  του νερού  αλλά  µε διάφορους  περιορισ µούς αποδοτικότητας , 
ιδίως  για πιο απαιτητικά  καθήκοντα  καθαρισ µού. 
Ο κανονισ µός (EΚ) αριθ. 648/2004 σχετικά  µε τα απορρυπαντικά1 εναρ µονίζει  τη διάθεση  
στην  αγορά  απορρυπαντικών  όσον  αφορά  την επισή µανση  των απορρυπαντικών  και τη 
βιοδιασπασι µότητα  των επιφανειοδραστικών  ουσιών  που περιέχουν . Σχετικά  µε το πρόβλη µα 
του ευτροφισ µού, το άρθρο  16 του κανονισ µού απαιτεί  από την Επιτροπή  να «αξιολογεί , 
υποβάλλει  σχετική  έκθεση  και, εφόσον  απαιτείται , υποβάλλει  νοµοθετική  πρόταση  σχετικά  µε τη 
χρήση  των φωσφορικών  αλάτων , µε σκοπό  την βαθµιαία κατάργησή  τους ή τον περιορισ µό σε 
ειδικές  εφαρ µογές». Η Επιτροπή  υπέβαλε  τη σχετική  έκθεση  το 2007, η οποία  κατέληγε  στο 
συµπέρασ µα ότι οι γνώσεις  σχετικά  µε τη συµβολή  των φωσφορικών  αλάτων  των 
απορρυπαντικών  στον  ευτροφισ µό δεν ήταν  επαρκείς , αλλά  ότι αυξάνονται  γρήγορα2. Οι 
µετέπειτα  εργασίες  για την πλήρωση  του κενού  των γνώσεων  αποτελούν  τη βάση  για την 
παρούσα  έκθεση  αξιολόγησης  του αντίκτυπου , η οποία  αναλύει  διάφορες  πολιτικές  
εναλλακτικές  επιλογές  για την εξέταση  της χρήσης  φωσφορικών  αλάτων  στα απορρυπαντικά . 
2. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
2.1. Γιατί  αποτελεί  πρόβλη µα η παρουσία  φωσφορικών  αλάτων  στα 
απορρυπαντικά ; 
Τα φωσφορικά  άλατα  στα απορρυπαντικά  συµβάλλουν  στον  ευτροφισ µό, ένα πολύπλοκο  
φαινό µενο κατά  το οποίο  υψηλά  επίπεδα  φωσφορικών  αλάτων  µειώνουν  την ποιότητα  των 
επιφανειακών  υδάτων . Οι κύριες  πηγές  φωσφορικών  αλάτων  στο περιβάλλον  είναι : τα 
λιπάσ µατα, οι απεκκρίσεις  του ανθρώπινου  και του ζωικού  µεταβολισ µού (ούρα  + κόπρανα ) 
και τα απορρυπαντικά . Η σχετική  σηµασία των εισροών  διαφέρει  ανάµεσα στα κράτη  µέλη 
και στις λεκάνες  απορροής  υδάτων . Μολονότι  η ποσότητα  των φωσφορικών  αλάτων  στα 
απορρυπαντικά  (110 000 t) είναι  µικρότερη  από 10 % από αυτή  των λιπασ µάτων  (1,5 
εκατο µµύρια t), όλα τα φωσφορικά  άλατα  των απορρυπαντικών  διοχετεύονται  στα οικιακά  
λύµατα και δυνητικά  συµβάλλουν  στον  ευτροφισ µό, ενώ τα περισσότερα  φωσφορικά  άλατα  
των λιπασ µάτων  παρα µένουν  στα γεωργικά  εδάφη  και µόνον  ένα ελάχιστο  κλάσ µα (που όµως 
δεν µπορεί  να προσδιοριστεί  ποσοτικά ) εκπλένεται  ή διαβρώνεται  µε χώµα στα επιφανειακά  
ύδατα . Η οδηγία -πλαίσιο  για τα ύδατα  2000/60/E Κ είχε ως συνέπεια  την αύξηση  της 
προσοχής  στην  καταπολέ µηση του ευτροφισ µού. 
                                                 
1 Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 648/2004 του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  σχετικά  µε τα 
απορρυπαντικά , ΕΕ L 104 της 8.4.2004, σ. 1). 
2 COM(2007) 234, διατίθεται  στην  ηλεκτρονική  διεύθυνση :  
http://ec.europa.eu/enterprise/chemica ls/legislation/detergents/index_en.htm  
 
EL 3   EL Ένα πιθανολογικό  µοντέλο  αξιολόγησης  κινδύνου  (INIA 2009)3 καθόρισε  ποσοτικά  τη 
συµβολή  των φωσφορικών  αλάτων  των απορρυπαντικών  στους  κινδύνους  του ευτροφισ µού 
σε όλη την ΕΕ, η οποία  κυµαίνεται  ανάµεσα στο 2,3 % στις οικολογικές  περιοχές  της 
Μεσογείου  και στο 5,8 στις κεντρικές  οικολογικές  περιοχές  της Βαλτικής . Ωστόσο , τα 
αποτελέσ µατα δεν είναι  αξιόπιστα . Η Επιστη µονική  επιτροπή  για την υγεία  και τους 
περιβαλλοντικούς  κινδύνους  (ΕΕΥΠΚ )4 κατέληξε  στο συµπέρασ µα ότι το µοντέλο  INIA 
είναι  ένα καινοτό µο εργαλείο  για υπολογισ µούς σε πανευρωπαϊκό  επίπεδο  µολονότι  δεν είναι  
κατάλληλο  για την εκτίµηση της συµβολής  στον  ευτροφισ µό σε περιφερειακό  και τοπικό  
επίπεδο . Επιπλέον , η ΕΕΥΠΚ  δεν µπόρεσε  να καθορίσει  κατά  πόσο  τα στοιχεία  που 
διατίθενται  για το πιθανολογικό  µοντέλο  ήταν  αντιπροσωπευτικά  για ολόκληρη  την ΕΕ. 
Αιτιοκρατικοί  υπολογισ µοί για τη λεκάνη  απορροής  του ∆ούναβη  (DRB)5 δείχνουν  ότι η 
αντικατάσταση  των φωσφορικών  αλάτων  στα απορρυπαντικά  µπορεί  να προκαλέσει  µείωση  
κατά  24 % του φωσφόρου  (P) από σηµειακές  πηγές6 και µείωση  κατά  12 % από όλες τις 
πηγές . 
Τόσο  το πιθανολογικό  όσο και το αιτιοκρατικό  µοντέλο , συνεπώς , συµφωνούν  στο 
συµπέρασ µα ότι τα φωσφορικά  άλατα  στα απορρυπαντικά  συµβάλλουν  µεν σε κάποιο  βαθµό 
στον  κίνδυνο  ευτροφισ µού, αλλά  δεν µπορούν  να ποσοτικοποιήσουν  πλήρως  τη συµβολή  
αυτή . Για κάποιες  ευαίσθητες  περιοχές , η συµβολή  των φωσφορικών  αλάτων  από τα 
απορρυπαντικά  στον  ευτροφισ µό έχει ποσοτικοποιηθεί  αξιόπιστα  και διαπιστώθηκε  ότι είναι  
σηµαντική . Η χρήση  των φωσφορικών  αλάτων  στα απορρυπαντικά  έχει ως συνέπεια  ένα 
αρνητικό  εξωτερικό  αποτέλεσ µα (ευτροφισ µός), το κόστος  του οποίου  φέρει  η κοινωνία  
γενικά , αντί των παρασκευαστών  απορρυπαντικών , οι οποίοι  δεν έχουν  οικονο µικό κίνητρο  
για να παρασκευάσουν  απορρυπαντικά  τα οποία  µειώνουν  τους κινδύνους  ευτροφισ µού. 
2.2. Το κόστος  για την αφαίρεση  φωσφορικών  αλάτων  στην  επεξεργασία  λυµάτων  
Οι εγκαταστάσεις  επεξεργασίας  λυµάτων  µπορούν , µε τριτοβάθ µια επεξεργασία , να 
αφαιρέσουν  τα φωσφορικά  άλατα  από τα λύµατα. Ωστόσο , µόνον  ένα µέρος του πληθυσ µού 
της ΕΕ συνδέεται  µε εγκαταστάσεις  επεξεργασίας  αστικών  λυµάτων  οι οποίες  δεν είναι  όλες 
εξοπλισ µένες µε τριτοβάθ µια επεξεργασία . Οι περισσότερες  διαδικασίες  αφαίρεσης  
φωσφορικών  αλάτων  βασίζονται  σε χηµική κατακρή µνιση αλάτων  σιδήρου  γεγονός  που 
συνεπάγεται  κόστος  κεφαλαίου  (για την εγκατάσταση  τριτοβάθ µιας επεξεργασίας ) και 
λειτουργικό  κόστος , το οποίο  εξαρτάται  από την ποσότητα  των φωσφορικών  αλάτων  που 
πρέπει  να αφαιρεθούν . 
Το ετήσιο  λειτουργικό  κόστος  για την αφαίρεση  φωσφορικών  αλάτων  απορρυπαντικών  από 
τα λύµατα εκτιµήθηκε  ότι ανέρχεται  από 10 έως 693 εκατο µµύρια ευρώ7. 
                                                 
3 ∆ιατίθεται  στον  δικτυακό  τόπο : 
http://ec.europa.eu/enterprise/chemica ls/legislation/detergents/index_en.htm  
4 ∆ιατίθεται  στον  δικτυακό  τόπο : 
http://ec.europa.eu/health/ph_risk/committees/04_scher/docs/scher_o_116.pdf  
5 Harmonised Inventory of Point and Diffuse Emissions of Nitrogen and Phosphorus for a Transboundary 
River Basin ( διατίθεται  στο δικτυακό  τόπο : http://www.icpdr.org/icpdr-pages/phosphorus.htm ). 
6 Οι σηµειακές  πηγές  φωσφόρου  περιλα µβάνουν  απορρυπαντικά , λύµατα του ανθρώπινου  µεταβολισ µού 
και της βιοµηχανίας , αλλά  δεν περιλα µβάνουν  τα λιπάσ µατα. 
7 Τα στοιχεία  που χρησι µοποιήθηκαν  προέρχονταν  από: DEFRA, ΗΒ, 2008: 
http://www.defra.gov.uk/environment/ quality/water/waterquality/diffuse/non-
agri/documents/consultation2008-detergents.pdf ; A.O. Tanyi. Comparison of  chemical and biological 
phosphorus removal in waste water – a modelling approach. EUREAU το 2010: Σουηδία  1-5 ευρώ /kg 
 
EL 4   EL 2.3. Κατακερ µατισµός της εσωτερικής  αγοράς  και αντίκτυπος  της αµοιβαίας  
αναγνώρισης  
Λόγω  έλλειψης  νοµοθεσίας  της ΕΕ, ορισµένα κράτη  µέλη έχουν  λάβει  εθνικά  µέτρα για τον 
περιορισ µό της χρήσης  των φωσφορικών  αλάτων  στα απορρυπαντικά . Άλλα  κράτη  µέλη 
έχουν  βασιστεί  στην  εθελοντική  δράση  της βιοµηχανίας  για την αντικατάσταση  των 
φωσφορικών  αλάτων . Το γεγονός  αυτό  είχε ως συνέπεια  τη µείωση  της χρήσης  φωσφορικών  
αλάτων  από 250 000 τόνους  περίπου  στα µέσα της δεκαετίας  του 1980 σε 110 000 τόνους  
περίπου  σήµερα. Τα φωσφορικά  άλατα  στα απορρυπαντικά  εξακολουθούν  να 
χρησι µοποιούνται  χωρίς  περιορισ µούς σε δέκα  κράτη  µέλη. Συνεπώς , η εσωτερική  αγορά  για 
τα απορρυπαντικά  είναι  κατακερ µατισµένη όσον  αφορά  την περιεκτικότητά  τους σε 
φωσφορικά  άλατα  και οι παραγωγοί  απορρυπαντικών  αντιµετωπίζουν  αποκλίνοντες  κανόνες . 
Ο κανονισ µός (EΚ) αριθ. 764/2008 σχετικά  µε την αµοιβαία  αναγνώριση8 απαιτεί  από τα 
κράτη  µέλη να αποδέχονται  όλα τα προϊόντα  (συµπεριλα µβανο µένων  των απορρυπαντικών  
που περιέχουν  φωσφορικά  άλατα ) που διατίθενται  νόµιµα στην  αγορά  άλλου  κράτους  µέλους , 
εκτός  και αν µπορούν  να προβάλλουν  συγκεκρι µένους  λόγους  για το αντίθετο . Τα κράτη  
µέλη έχουν  µόνον  20 εργάσι µες ηµέρες (ή 40 ηµέρες σε πολύπλοκες  περιπτώσεις ) να 
απαντήσουν  στους  κατασκευαστές  που υποβάλουν  αίτηση  για αµοιβαία  αναγνώριση . Οι 
διοικήσεις  των κρατών  µελών  ενδέχεται  να κατακλυστούν  από αιτήσεις  σε περίπτωση  κατά  
την οποία  πρόκειται  να κυκλοφορήσουν  στις αγορές  τους σε σύντο µο χρονικό  διάστη µα 
πολλά  προϊόντα  που διατίθενται  νόµιµα στην  αγορά  άλλου  κράτους , αλλά  έχουν  διαφορετική  
περιεκτικότητα  φωσφορικών  αλάτων . 
2.4. Ποιος  επηρεάζεται , µε ποιο τρόπο  και σε ποιο βαθµό από τη σηµερινή  
κατάσταση ; 
• Οι παρασκευαστές  απορρυπαντικών  στην  ΕΕ, χωρίς  εναρ µονισµένη αγορά  για φωσφορικά  
άλατα  στα απορρυπαντικά , πρέπει  να συµµορφώνονται  µε διαφορετικούς  κανόνες  στα 
κράτη  µέλη και να αντιµετωπίζουν  επιπλέον  κόστος . Οι εισαγωγές  απορρυπαντικών  στην  
ΕΕ είναι  ασήµαντες . 
• Οι εθνικές  δηµόσιες  αρχές  στα κράτη  µέλη που έχουν  θεσπίσει  νοµοθεσία  σχετικά  µε τα 
φωσφορικά  άλατα  στα απορρυπαντικά  για την καταπολέ µηση του ευτροφισ µού ενδέχεται  
να έχουν  µεγαλύτερες  δυσκολίες  στην  επιβολή  της νοµοθεσίας  τους στο πλαίσιο  των 
υποχρεώσεων  τους για αµοιβαία  αναγνώριση . 
• Οι υπεύθυνοι  εγκαταστάσεων  επεξεργασίας  λυµάτων  µε τριτοβάθ µια επεξεργασία  
επιβαρύνονται  µε κάποιο  κόστος  για την αφαίρεση  των φωσφορικών  αλάτων  από τα 
λύµατα. 
• Τα φωσφορικά  άλατα  των απορρυπαντικών  συµβάλλουν  στον  ευτροφισ µό σε διάφορες  
περιοχές  της ΕΕ, γεγονός  που δηµιουργεί  αρνητικές  επιπτώσεις  στο περιβάλλον  και µπορεί  
να οδηγήσει  σε αρνητικές  οικονο µικές συνέπειες  για την αλιεία  και τον τουριστικό  τοµέα. 
                                                                                                                                                         
P, Ουγγαρία  7 ευρώ /kg P, Bέλγιο  4,2 – 5 ευρώ /kg P (συµπεριλα µβανό µενης της εκκένωσης  ιλύος )  
 
8 Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 764/2008 του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου , της 9ης Ιουλίου  
2008, για τη θέσπιση  διαδικασιών  σχετικά  µε την εφαρ µογή ορισµένων  εθνικών  τεχνικών  κανόνων  στα 
προϊόντα  που κυκλοφορούν  νοµίµως στην  αγορά  άλλου  κράτους  µέλους  και για την κατάργηση  της 
απόφασης  αριθ. 3052/95/ ΕΚ· ΕΕ L 218 της 13.8.2008, σ. 21. 
 
EL 5   EL Οι γειτονικές  περιοχές  που συνορεύουν  µε επιφανειακά  ύδατα  της ΕΕ θίγονται  επίσης  από 
την εκροή  φωσφορικών  αλάτων  από την ΕΕ. 
3. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ  
Μολονότι  ο ευτροφισ µός µπορεί  να αποτελεί  τοπικό  ή περιφερειακό  πρόβλη µα οι 
περισσότερες  λεκάνες  ποτα µών στην  ΕΕ επεκτείνονται  κατά  µήκος  εθνικών  συνόρων . 
Ειδικότερα , µεγάλες  λεκάνες  ποτα µών (π.χ. ο ∆ούναβης ) και θαλάσσιες  υδάτινες  µάζες (π.χ. 
η Βαλτική  Θάλασσα ) δέχονται  εισροές  από πολλά  και διάφορα  κράτη  µέλη. Η εµπειρία  
δείχνει  ότι η περιφερειακή  συνεργασία  δεν είναι  πλήρως  αποτελεσ µατική  για τη µείωση  του 
ευτροφισ µού σε περιφερειακό  επίπεδο . Επιπλέον , αποκλίνοντες  εθνικοί  κανόνες  εµποδίζουν  
την ελεύθερη  κυκλοφορία  των αγαθών . Η δράση  σε επίπεδο  ΕΕ είναι  ο µόνος τρόπος  για να 
εξασφαλιστεί  η ελεύθερη  κυκλοφορία  των αγαθών  και παράλληλα  για να αντιµετωπιστεί  
αποτελεσ µατικά  ο ευτροφισ µός σε περιφερειακό  επίπεδο . Τα κράτη  µέλη υποστηρίζουν  τη 
δράση  της ΕΕ βάσει  του άρθρου  114 της ΣΛΕΕ . 
4. ΣΤΟΧΟΙ  ΤΗΣ  ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ  
4.1. Γενικός  στόχος  
Ο γενικός  στόχος  είναι  να εξασφαλιστεί  υψηλό  επίπεδο  προστασίας  του περιβάλλοντος  από 
τις πιθανές  αρνητικές  επιπτώσεις  των φωσφορικών  αλάτων  από τα απορρυπαντικά  και να 
διασφαλιστεί  η εσωτερική  αγορά  για απορρυπαντικά .  
4.2. Ειδικοί  στόχοι  
– Να µειωθούν  οι αρνητικές  επιπτώσεις  για το περιβάλλον  από τον ευτροφισ µό σε 
επιφανειακά  ύδατα , ειδικότερα  λόγω  της διασυνοριακής  ροής  των υδάτων  που περιέχουν  
φωσφορικά  άλατα  από απορρυπαντικά . 
– Να µειωθούν  οι απορρίψεις  φωσφορικών  αλάτων  σε επιφανειακά  ύδατα  µε αποδοτικό  
τρόπο  από άποψη  κόστους . 
– Να βελτιωθεί  η ελεύθερη  κυκλοφορία  απορρυπαντικών  στην  εσωτερική  αγορά  µε την 
εναρ µόνιση  των αποκλινόντων  κανόνων  όσον  αφορά  την περιεκτικότητά  τους σε 
φωσφορικά  άλατα . 
– Να αποφευχθεί  ο πιθανός  φόρτος  εργασίας  για τις δηµόσιες  διοικήσεις  σχετικά  µε την 
ανάπτυξη  και αιτιολόγηση  εθνικών  µέτρων , καθώς  δεν υπάρχουν  εναρ µονισµένα µέτρα σε 
επίπεδο  ΕΕ. 
5. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
5.1. Επιλογή -1: Καµία δράση  σε επίπεδο  ΕΕ (βασική  εναλλακτική  επιλογή  ) 
Τα κράτη  µέλη διατηρούν  τους υφιστά µενους  περιορισ µούς για τα φωσφορικά  άλατα  στα 
απορρυπαντικά  ή εισάγουν  νέους  κανόνες . 
 
EL 6   EL 5.2. Επιλογή  -2: Εθελοντική  δράση  από τον βιοµηχανικό  κλάδο  
Οι παρασκευαστές  απορρυπαντικών  δεσµεύονται  εθελοντικά  να αντικαταστήσουν  το 
τριπολυφωσφορικό  νάτριο  (STPP-Sodium-tri-polyphosphate ) µ ε εναλλακτικές  ουσίες . 
5.3. Επιλογή  -3: Πλήρης  απαγόρευση  των φωσφορικών  αλάτων  σε όλα τα 
απορρυπαντικά  
Τα φωσφορικά  άλατα  απαγορεύονται  σε όλα τα είδη απορρυπαντικών . 
5.4. Επιλογή  -4: Περιορισ µός των φωσφορικών  αλάτων  στα απορρυπαντικά  
πλυντηρίων  ρούχων ·  
Τα φωσφορικά  άλατα  περιορίζονται  µόνον  στα απορρυπαντικά  πλυντηρίων  ρούχων  και όχι 
στα απορρυπαντικά  για αυτό µατα πλυντήρια  πιάτων  (ΑΠΠ ) ή στα απορρυπαντικά  για 
βιοµηχανία  ή ιδρύµατα (Β&Ι). 
5.5. Επιλογή  -5: Καθορισ µός οριακών  τιµών για την περιεκτικότητα  φωσφορικών  
αλάτων  στα απορρυπαντικά .  
Η περιεκτικότητα  φωσφορικών  αλάτων  σε διάφορους  τύπους  απορρυπαντικών  περιορίζεται  
σε ορισµένα επίπεδα  συγκέντρωσης . 
6. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
6.1. Επιλογή  1: Καµία δράση  σε επίπεδο  ΕΕ, αφήνοντας  την ευθύνη  δράσης  στα 
κράτη  µέλη (βασική  εναλλακτική  επιλογή ) 
Ο ευτροφισ µός σε τοπικό  επίπεδο  θα µπορούσε  να αντιµετωπιστεί  δεόντως  χωρίς  δράση  της 
ΕΕ. Ωστόσο , αυτό  είναι  διαφορετικό  σε περιφερειακό  επίπεδο , στο οποίο  ακόµη και η 
συντονισ µένη δράση  διαφόρων  κρατών  µελών  δεν ήταν  πλήρως  αποτελεσ µατική . Τα κράτη  
µέλη που συνεργάζονται  στο πλαίσιο  της στρατηγικής  για τη Βαλτική  Θάλασσα  και για τη 
λεκάνη  του ποτα µού ∆ούναβη  ζήτησαν  δράση  από την ΕΕ. Αυτή  η επιλογή  δεν θα βελτιώσει  
τη λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς  ούτε και θα συµβάλει  στην  αποφυγή  του φόρτου  
εργασίας  για τις διοικητικές  υπηρεσίες  και τον βιοµηχανικό  κλάδο  όσον  αφορά  την αµοιβαία  
αναγνώριση . Βάσει  των σηµερινών  τάσεων  της αγοράς , οι κίνδυνοι  ευτροφισ µού από τα 
απορρυπαντικά  αναµένεται  ενδεχο µένως  και να µειωθούν , αν και σε αργούς  ρυθµούς. Το 
κόστος  για την αφαίρεση  φωσφορικών  αλάτων  από τα λύµατα αναµένεται  να κορυφωθεί  
γύρω  στο 2015 λόγω  των υψηλότερων  τιµών σύνδεσης  στις εγκαταστάσεις  επεξεργασίας  
λυµάτων  (ιδίως  στην  ΕΕ των 12) και κατόπιν  θα µειώνεται  µε αργό  ρυθµό ανάλογο  µε τις 
τάσεις  της αγοράς  για τη χρήση  φωσφορικών  αλάτων . 
6.2. Επιλογή  2: Εθελοντική  δράση  από τον βιοµηχανικό  κλάδο  
Με εθελοντική  δέσµευση  σε επίπεδο  ΕΕ θα µπορούσαν  θεωρητικά  να επιτευχθούν  οι 
επιδιωκό µενοι στόχοι . Ωστόσο , η A.I.S.E., η ευρωπαϊκή  ένωση  παρασκευαστών  
απορρυπαντικών , η οποία  αντιπροσωπεύει  το 90 % της αγοράς , δεν είναι  πρόθυ µη να 
αναλάβει  τέτοια  δέσµευση . 
 
EL 7   EL 6.3. Επιλογή  3: Πλήρης  απαγόρευση  των φωσφορικών  αλáτων σε όλα τα 
απορρυπαντικά  
Η πλήρης  απαγόρευση  των φωσφορικών  αλάτων  στα απορρυπαντικά  θα είναι  πιο 
αποτελεσ µατική  για τη µείωση  των κινδύνων  ευτροφισ µού σε επίπεδο  EΕ. ∆εν είναι  εφικτός  
ο καθορισ µός των πλεονεκτη µάτων  σε ποσότητα  ή σε χρήµα, τα οποία  θα µειώνονται  µε αργό  
ρυθµό, ανάλογα  µε τις τάσεις  της αγοράς  για τη χρήση  φωσφορικών  αλάτων .  
Η επιλογή  θα µειώσει  το λειτουργικό  κόστος  των εγκαταστάσεων  επεξεργασίας  λυµάτων  
(WWTP) από 10 έως 693 εκατο µµύρια ευρώ  ετησίως . Με την πάροδο  του χρόνου , το κόστος  
που έχει αποφευχθεί  θα µπορούσε  αρχικά  να αυξηθεί  και να κορυφωθεί  γύρω  στο 2015 
ανάλογα  µε τα υψηλότερα  ποσοστά  σύνδεσης  στις WWTP και κατόπιν  να µειωθεί  µε αργό  
ρυθµό ανάλογα  µε τις τάσεις  της αγοράς  για τη χρήση  φωσφορικών  αλάτων . Το συνολικό  
κόστος  αναπαρασκευής  για τους κατασκευαστές  απορρυπαντικών  (εφάπαξ ) θα είναι  20-142 
εκατο µµύρια ευρώ . Τα καθαρά  πλεονεκτή µατα αναµένεται  συνεπώς  να αυξηθούν  εντός  1 έως 
2 ετών . Ωστόσο , δεν υπάρχουν  σήµερα εφικτές  από τεχνική  άποψη  εναλλακτικές  λύσεις  για 
απορρυπαντικά  Β&Ι, ενώ τα θέµατα τεχνικής  αποδοτικότητας  δεν έχουν  επιλυθεί  πλήρως  για 
τα απορρυπαντικά  ΑΠΠ . Αυτό  αναµένεται  να έχει ως συνέπεια  σηµαντικό  επιπρόσθετο  
κόστος  για έρευνα  και καινοτο µία – ιδιαίτερες  ανησυχίες  εκφράστηκαν  από τους 
παρασκευαστές  ΜΜΕ . Οι καταναλωτές  και επαγγελ µατικοί  χρήστες  αναµένεται  να 
αντιµετωπίσουν  προβλή µατα από τη χαµηλότερη  απόδοση  των απορρυπαντικών . 
Οι παραγωγοί  φωσφορικών  αλάτων  θα αντιµετώπιζαν  το κλείσι µο εγκαταστάσεων  και την 
απώλεια  3 000-5 000 θέσεων  εργασίας , οι οποίες  θα µπορούσαν  να αντισταθ µιστούν  µόνον  εν 
µέρει από τα κέρδη  των παραγωγών  εναλλακτικών  προϊόντων .  
∆εν έχουν  εντοπιστεί  κίνδυνοι  για την ανθρώπινη  υγεία  και το περιβάλλον  από τις 
εναλλακτικές  των φωσφορικών  αλάτων  ουσίες , αλλά  εξακολουθούν  να υπάρχουν  ορισµένες 
αβεβαιότητες  όσον  αφορά  τις φωσφονικές  ενώσεις , τις πολυκαρβοξυλικές  ενώσεις  και το 
αιθυλενοδια µινοτετραοξικό  οξύ (EDTA) λόγω  των ανεπαρκών  δεδοµένων . 
Η εν λόγω  επιλογή  θα εναρ µόνιζε  πλήρως  την εσωτερική  αγορά  στα απορρυπαντικά , 
εξαλείφοντας  συνεπώς  τυχόν  επιπρόσθετο  κόστος  για τον βιοµηχανικό  κλάδο  και τις 
δηµόσιες  διοικήσεις  που οφείλεται  στον  σηµερινό  κατακερ µατισµό και στην  αποφυγή  του 
φόρτου  εργασίας  από την απαίτηση  της αµοιβαίας  αναγνώρισης . 
6.4. Επιλογή  4: Περιορισ µός των φωσφορικών  αλάτων  στα απορρυπαντικά  
οικιακών  πλυντηρίων  ρούχων  
Ο περιορισ µός των φωσφορικών  αλάτων  στα απορρυπαντικά  πλυντηρίων  ρούχων  αναµένεται  
να είναι  λιγότερο  αποτελεσ µατικός  στη µείωση  του ευτροφισ µού από την επιλογή  3 (60 % 
των φωσφορικών  αλάτων  χρησι µοποιούνται  σε απορρυπαντικά  πλυντηρίων  ρούχων ). 
Ωστόσο , η διαφορά  δεν µπορεί  να καθοριστεί  από άποψη  ποσότητας  ή κόστους  σε χρήµα. 
Η µείωση  του λειτουργικού  κόστους  για τις εγκαταστάσεις  επεξεργασίας  λυµάτων  
υπολογίζεται  σε 6 εκατο µµύρια έως 415 εκατο µµύρια ευρώ  ετησίως , µε τις ίδιες τάσεις  για το 
µέλλον , όπως  αυτές  που περιγράφονται  στην  επιλογή  3. Το συνολικό  κόστος  αναπαρασκευής  
(εφάπαξ ) για τους παρασκευαστές  απορρυπαντικών  πλυντηρίων  ρούχων  υπολογίζεται  σε 
13 εκατο µµύρια ευρώ  περίπου . Τα καθαρά  πλεονεκτή µατα αναµένεται  συνεπώς  να αυξηθούν  
εντός  1 έως 3 ετών . 
 
EL 8   EL ∆εν αναµένεται  να υπάρχουν  προβλή µατα όσον  αφορά  την τεχνική  ή οικονο µική 
σκοπι µότητα  των εναλλακτικών  ουσιών  και προβλή µατα αποδοτικότητας  για τους 
καταναλωτές  και τους επαγγελ µατίες  χρήστες . Οι παραγωγοί  φωσφορικών  αλάτων  
υπολογίζουν  απώλειες  ~1 000-1 650 θέσεων  εργασίας , οι οποίες  ενδεχο µένως  δεν θα 
αντισταθ µιστούν  πλήρως  από τα κέρδη  των παραγωγών  εναλλακτικών  ουσιών . 
Η επιλογή  αυτή  θα εξασφάλιζε  µια πλήρως  εναρ µονισµένη εσωτερική  αγορά  για 
απορρυπαντικά  πλυντηρίων  ρούχων , αλλά  όχι για τα απορρυπαντικά  των ΑΠΠ  ή των ABI. 
Μέχρι  τώρα  µόνον  δύο κράτη  µέλη (Σουηδία , Γαλλία ) σχεδιάζουν  να περιορίσουν  τα 
φωσφορικά  άλατα  στα προϊόντα  για B&I και για ΑΠΠ  στο εγγύς  µέλλον . 
Η επιλογή  4 προτι µήθηκε  από 14 κράτη  µέλη στη συνεδρίαση  του Νοεµβρίου  του 2009 της 
οµάδας  εργασίας  για τα απορρυπαντικά . Η επιλογή  αυτή  είναι  πιο κοντά  στους  
περισσότερους  ισχύοντες  εθνικούς  κανόνες , οι οποίοι , ωστόσο , δεν απαγορεύουν  πλήρως  τις 
φωσφορικές  ενώσεις  αλλά  επιβάλλουν  όρια της τάξης  0,2 έως 0,5 %. Συνεπώς , σε επίπεδο  ΕΕ 
θα έπρεπε  να επιλεχθεί  οριακή  τιµή στο πλαίσιο  περαιτέρω  διαβουλεύσεων  µε τα κράτη  µέλη. 
6.5. Επιλογή  5: Καθορισ µός οριακών  τιµών για την περιεκτικότητα  φωσφορικών  
αλάτων  σε όλα τα απορρυπαντικά . 
Η εν λόγω  πολιτική  επιλογή  θα µπορούσε  να είναι  αποτελεσ µατική  στη µείωση  του κινδύνου  
ευτροφισ µού ορίζοντας  διαφορετικά  όρια για απορρυπαντικά  πλυντηρίων  ρούχων , για 
απορρυπαντικά  αυτό µατων  πλυντηρίων  πιάτων  (ΑΠΠ ) και για απορρυπαντικά  βιοµηχανικής  
και ιδρυµατικής  χρήσης  (Β&Ι). Ωστόσο , δεν θα ήταν  τόσο  εύκολο  να επιτευχθεί  συµφωνία  
σχετικά  µε τα όρια για τα ΑΠΠ  και ακόµη περισσότερο  για τα απορρυπαντικά  βιοµηχανικής  
και ιδρυµατικής  χρήσης  (Β&Ι) λόγω  της ποικιλο µορφίας  των τεχνικών  απαιτήσεων  (πολλά  
απορρυπαντικά  Β&Ι) παρασκευάζονται  ειδικά  για τη βιοµηχανική  εγκατάσταση  κάθε  
καταναλωτή ). Η επιβολή  µιας δεδοµένης οριακής  τιµής αναµένεται  να προκαλέσει  την 
υποβολή  πολλαπλών  αιτήσεων  για παρέκκλιση  δυνά µει του άρθρου  114 της ΣΛΕΕ  µε 
συνέπεια  διοικητικό  φόρτο  εργασίας  για εθνικά  διοικητικά  όργανα  και για την Επιτροπή . 
7. ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
ΕΠΙΛΟΓΗ  ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤ
ΙΚΟΤΗΤΑ  ΑΠΟ∆ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ
 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ  
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
 ΚΟΣΤΟΣ /ΟΦΕΛΟΣ  
Επιλογή  -1: 
Καµία δράση  σε 
επίπεδο  ΕΕ 
(βασική  
εναλλακτική  
επιλογή  )  (0) Συνέχιση  των 
σηµερινών  τάσεων   (0)Καµία αλλαγή  (0) 
Αργή  µείωση  των 
κινδύνων  
ευτροφισ µού (0) 
Το κόστος  αφαίρεσης  των 
φωσφορικών  ενώσεων  
παρα µένει στα 10 εκατο µ. - 
693 εκατο µµύρια ευρώ  
ετησίως , µε κορύφωση  το 
2015 και κατόπιν  αργή  
µείωση  
Επιλογή  -2:  
Εθελοντική  
δράση  (+)  
Θα µπορούσε  να 
είναι  
αποτελεσ µατική . (-)  
Η βιοµηχανία  είναι  
απρόθυ µη να 
συνεργαστεί . (+)  
Μείωση  των 
κινδύνων  
ευτροφισ µού (-) 
Η παρακολούθηση  αποτελεί  
σηµαντική  επιβάρυνση  για 
τον βιοµηχανικό  κλάδο  
Επιλογή  -3: 
Πλήρης  (++) 
Θα εξάλειφε  το 100 (++) 
Πλήρης  εναρ µόνιση  (++) 
Η µέγιστη  και (--) 
Κόστος  αναπαρασκευής  για 
 
EL 9   EL απαγόρευση  των 
φωσφορικών  
αλάτων  στα 
απορρυπαντικά  % των φωσφορικών  
αλάτων  από τα 
απορρυπαντικά . της εσωτερικής  
αγοράς  µέσω ενιαίας  
δράσης  ΕΕ. ταχύτερη  µείωση  
των κινδύνων  
ευτροφισ µού. τις ΜΜΕ  µεταξύ  20 εκατο µ. 
– 142 εκατο µ. ευρώ  (εφάπαξ ). 
Εξοικονό µηση σε 
εγκαταστάσεις  επεξεργασίας  
λυµάτων  10 εκατο µ. - 
693 εκατο µµύρια ευρώ  
ετησίως . Καθαρά  
πλεονεκτή µατα σε 1 έως 2 
έτη, αλλά  χωρίς  εναλλακτικές  
λύσεις  για απορρυπαντικά  
ΑΠΠ  και Β&Ι – αρνητικές  
επιπτώσεις  για τους χρήστες . 
Απώλεια  3000-5000 θέσεων  
εργασίας . 
Επιλογή  -4: 
Περιορισ µός 
των 
φωσφορικών  
αλάτων  στα 
απορρυπαντικά  
πλυντηρίων  
ρούχων  (+) 
Θα εξάλειφε  60 % 
των φωσφορικών  
αλάτων  από τα 
απορρυπαντικά . (+) 
Πλήρως  
εναρ µονισµένη 
εσωτερική  αγορά  
µόνον  για 
απορρυπαντικά  
πλυντηρίων  ρούχων . (+) 
Σηµαντική  και 
ταχεία  µείωση  των 
κινδύνων  
ευτροφισ µού. (++) 
Κόστος  αναπαρασκευής  για 
ΜΜΕ  ~ 13 εκατο µµύρια 
ευρώ . Εξοικονό µηση σε 
εγκαταστάσεις  επεξεργασίας  
λυµάτων  από 6 εκατο µ. - 
415 εκατο µµύρια ευρώ  
ετησίως . Καθαρά  
πλεονεκτή µατα σε 1 έως 3 
έτη. Εναλλακτικές  λύσεις  
διαθέσι µες. Απώλεια  1 000-1 
650 θέσεων  εργασίας . 
Επιλογή  -5: 
Καθορισ µός 
οριακών  τιµών 
για την 
περιεκτικότητα  
φωσφορικών  
αλάτων  στα 
απορρυπαντικά . (+) 
Μεταξύ  επιλογής  3 
και 4. (-) 
∆ύσκολο  να 
συµφωνηθούν  όρια 
για απορρυπαντικά  
Β&Ι και για 
απορρυπαντικά  
ΑΠΠ .  (+) 
Μεταξύ  επιλογής  3 
και 4. (-)  
Επιπτώσεις  για τους 
επιχειρη µατίες  και τους 
χρήστες  µεταξύ  επιλογής  3 
και 4. 
Φόρτος  εργασίας  από 
αιτήσεις  παρέκκλισης  βάσει  
του άρθρου  114 της ΣΛΕΕ .  
 
Η επιλογή  4 φαίνεται  να είναι  η καλύτερη . Η επιλογή  αυτή  αναµένεται  να µειώσει  τον 
κίνδυνο  ευτροφισ µού από τη διασυνοριακή  ροή των απορρυπαντικών  που περιέχουν  
φωσφορικά  άλατα  πιο αποτελεσ µατικά  από αυτό  που θα µπορούσαν  να επιτύχουν  τα κράτη  
µέλη µόνα τους. 
Το µέτρο αναµένεται  να είναι  αναλογικό , αφού  διατίθενται  εφικτές  από τεχνική  και 
οικονο µική πλευρά  εναλλακτικές  ουσίες  για τα φωσφορικά  άλατα  σε απορρυπαντικά  
πλυντηρίων  ρούχων . Οι παρασκευαστές  απορρυπαντικών  θα χρειαστεί  να δαπανήσουν  
περίπου  13 εκατο µµύρια ευρώ  για την αναπαρασκευή  ως εφάπαξ  κόστος  το οποίο  θα 
αντισταθ µιστεί  σε µεγάλο  βαθµό εντός  1 έως 3 ετών  από τη µείωση  του κόστους  για την 
αφαίρεση  των φωσφορικών  ενώσεων  σε εγκαταστάσεις  επεξεργασία  λυµάτων  (WWTP) των 
6 έως 415 εκατο µµυρίων  ευρώ  ετησίως . Η αφαίρεση  των φωσφορικών  αλάτων  από τα 
απορρυπαντικά  πλυντηρίων  ρούχων  έχει µεγαλύτερο  λόγο  κόστους -οφέλους  για την 
εξάλειψη  των θρεπτικών  ουσιών  από την επεξεργασία  λυµάτων . Σε σύγκριση  µε την επιλογή  
3, δεν υπάρχουν  προβλή µατα για την εξεύρεση  αποτελεσ µατικών  εναλλακτικών  λύσεων  και, 
συνεπώς , δεν υπάρχουν  αρνητικές  επιδράσεις  για τους χρήστες  απορρυπαντικών . 
 
EL 10   EL Οι αρνητικές  επιδράσεις  αναµένεται  να θίξουν  τους παραγωγούς  φωσφορικών  αλάτων  οι 
οποίοι  θα χάσουν  ένα µέρος της αγοράς  τους µε το κλείσι µο ορισµένων  εγκαταστάσεων  και 
µε απώλειες  1 000-1 650 θέσεων  εργασίας . Ωστόσο , η χρήση  φωσφορικών  αλάτων  σε 
απορρυπαντικά  έχει ήδη µειωθεί  σηµαντικά  στο παρελθόν  και οι παραγωγοί  φωσφορικών  
αλάτων  αναµένεται  να προσαρ µοστούν  στην  τάση  αυτή  σε κάθε  περίπτωση . 
Η επιλογή  θα διασφάλιζε  την εναρ µονισµένη εσωτερική  αγορά  για απορρυπαντικά  
πλυντηρίων  ρούχων . Η πλειονότητα  των κρατών  µελών  προτι µά αυτή  την επιλογή . 
Η εν λόγω  επιλογή  δεν έχει αντίκτυπο  στον  προϋπολογισ µό της Ένωσης  και δεν συνεπάγεται  
σηµαντικό  διοικητικό  φόρτο  εργασίας  για τις επιχειρήσεις . 
8. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Οι µηχανισ µοί παρακολούθησης  που θεσπίστηκαν  βάσει  του κανονισ µού για τα 
απορρυπαντικά  ή του κανονισ µού REACH µ πορούν  να χρησι µοποιηθούν  και η 
παρακολούθηση  της περιεκτικότητας  φωσφορικών  αλάτων  στα απορρυπαντικά  θα 
αποτελούσε  µόνον  περιθωριακά  αύξηση  των υφιστά µενων  υποχρεώσεων . Ο ευτροφισ µός 
παρακολουθείται  ήδη στο πλαίσιο  της οδηγίας - πλαισίου  για τα ύδατα .