Γνωμοδότηση σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για ένα ειδικό πρόγραμμα έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης στον τομέα των τηλεματικών εφαρμογών κοινού ενδιαφέροντος (1994-1998) () (94/C 388/07)

()Στις 14 Απριλίου 1994 και σύμφωνα με το άρθρο 130 Θ της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να αναθέσει στο γενικό εισηγητή, κ. Tesoro Oliver, την προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ.

Κατά την 317η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 6ης Ιουλίου 1994), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Προοίμιο

1.1. Η ΟΚΕ εκφράζει έντονα τη λύπη της για το γεγονός ότι, για τέταρτη φορά, καλείται να εκφέρει επειγόντως γνώμη σχετικά με ένα από τα ειδικά προγράμματα έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης που προτείνει η Επιτροπή. Η ΟΚΕ, εξάλλου, δεν έχει πεισθεί ότι μια τέτοια σπουδή δικαιολογείται από την ανάγκη να αποφευχθεί μια ασυνέχεια στις ερευνητικές δραστηριότητες ή διακοπή της χρηματοδότησής τους και ο λόγος πρέπει μάλλον να εντοπίζεται στο βαθμό προόδου της νομοθετικής διαδικασίας στο Συμβούλιο.

1.2. Όπως και εάν έχει το θέμα, η ΟΚΕ έχει ήδη υπογραμμίσει ότι οι μικρές προθεσμίες που της παραχωρούνται, την εμποδίζουν να ασκήσει πλήρως, όπως ορίζει η Συνθήκη, τη συμβουλευτική λειτουργία της στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και, ιδίως, να προβεί σε λεπτομερή εξέταση του επιστημονικού και τεχνικού περιεχομένου των προτεινόμενων προγραμμάτων.

1.3. Επιπλέον, η πρόταση αυτή, όπως και οι τρεις άλλες για τις οποίες χρειάστηκε να γνωμοδοτήσει η ΟΚΕ, αποτελεί τμήμα ενός συνόλου 17 προτάσεων για ειδικά προγράμματα που υποβλήθηκαν ταυτόχρονα από την Επιτροπή και θέτουν σε εφαρμογή το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για κοινοτικές ενέργειες στον τομέα της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της επίδειξης (1994-1998), το οποίο εγκρίθηκε ύστερα από συναπόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στις 26 Απριλίου 1994 ().

1.4. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή επέλεξε ένα ομοιόμορφο σχήμα παρουσίασης που ανταποκρίνεται σε μια διπλή επιθυμία απλοποίησης και εξορθολογισμού των διαδικασιών, γεγονός για το οποίο η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της.

1.5. Στο πλαίσιο αυτό ωστόσο, η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να μπορέσει να διατυπώσει ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με το σύνολο των προτάσεων καθώς και με το ίδιο το πρόγραμμα-πλαίσιο. Δυστυχώς, η σημερινή υποχρέωσή της την εμποδίζει, εκ νέου, να πραγματοποιήσει αυτή την επιθυμία της στο πλαίσιο της παρούσας γνωμοδότησης.

1.6. Παρόλα αυτά, η ΟΚΕ επιφυλάσσεται να διατυπώσει τις παρατηρήσεις της στη γνωμοδότηση που θα εκδώσει αργότερα σχετικά με τις υπόλοιπες προτάσεις για ειδικά προγράμματα καθώς και με τις τρεις προτάσεις σχετικά με τα ειδικά προγράμματα που θέτουν σε εφαρμογή το πρόγραμμα-πλαίσιο για τις κοινοτικές ενέργειες στον τομέα της έρευνας και της εκπαίδευσης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (1994-1998), το οποίο επίσης αποφασίστηκε από το Συμβούλιο στις 26 Απριλίου ().

1.7. Όσον αφορά το γενικό πλαίσιο για τη συμμετοχή στα ειδικά προγράμματα και για την εφαρμογή τους, η ΟΚΕ παραπέμπει επίσης στις πολυάριθμες παρατηρήσεις και προτάσεις που περιλαμβάνονται στη γνωμοδότηση που υιοθέτησε την 1η Ιουνίου 1994 (έγγρ. CES 749/94) ().

2. Εισαγωγή

2.1. Το προτεινόμενο πρόγραμμα συνδέεται με την πρώτη από τις τέσσερεις ενέργειες που προβλέπονται από το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο και, συγκεκριμένα, την εφαρμογή των προγραμμάτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης για την προώθηση τόσο της συνεργασίας με επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστημιακά ιδρύματα όσο και της μεταξύ τους συνεργασίας. Η ενέργεια αυτή καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των κοινοτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της έρευνας.

2.2. Το πρόγραμμα προορίζεται να διαδεχθεί εκείνο που είχε αποφασιστεί από το Συμβούλιο στις 7 Ιουνίου 1991, για την περίοδο 1990-1994 (). Η ΟΚΕ είχε εκφράσει τη γνώμη της για τη σχετική πρόταση στις 20 Νοεμβρίου 1990 (). Για την υλοποίηση του προγράμματος είχε χορηγηθεί το συνολικό ποσό των 430 εκατομμυρίων Ecu.

2.3.

Το πρόγραμμα που προτείνεται σήμερα, θα επιδιώξει δύο στόχους :

- πρώτον, ένα κλασσικό στόχο, δηλαδή την «ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας» και την «προώθηση της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης χάρη στην ανάπτυξη νέων συστημάτων και υπηρεσιών τηλεματικής όπως είναι η τηλεεργασία και οι τηλεϋπηρεσίες» 7

- δεύτερον, ένα στόχο που εισήχθη πρόσφατα στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ο οποίος συνίσταται στην «προώθηση των ερευνητικών ενεργειών που είναι απαραίτητες για άλλες κοινές πολιτικές».

2.4. Οι προτεινόμενες ερευνητικές δραστηριότητες, για την υλοποίηση των οποίων η Επιτροπή προβλέπει τη χορήγηση πιστώσεων ύψους 843 εκατομμυρίων Ecu, από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, θα αφορούν εννέα νέα κάθετα πεδία εφαρμογής που επικεντρώνονται γύρω από τρεις μεγάλους τομείς. Ένας τέταρτος τομέας περιλαμβάνει τις οριζόντιες δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης για την υποστήριξη και την ενίσχυση των τομεακών δραστηριοτήτων. Στον τομέα αυτό προστίθενται συνοδευτικά μέτρα σχετικά με τη διεθνή συνεργασία, τη διάδοση των αποτελεσμάτων και την κατάρτιση των ερευνητών και των χρηστών.

2.5. Το ύψος των προτεινόμενων πιστώσεων (σε εκατομμύρια Ecu) κατανέμεται μεταξύ των διαφόρων τομέων δραστηριοτήτων ως εξής :

- Τηλεματική για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας

395

- Δημόσιες διοικήσεις

50

- Υγειονομική περίθαλψη

135

- Μεταφορές

210

- Πληροφοριακή υποδομή της γνώσης

146

- Τηλεματική για την έρευνα

50

- Εκπαίδευση και κατάρτιση

66

- Βιβλιοθήκες

30

- Τηλεματική για την απασχόληση και τη βελτίωση των συνθηκών ζωής

125

- Αστικές και αγροτικές ζώνες

40

- Ηλικιωμένοι και ανάπηροι

65

- Διερευνητική δράση (περιβάλλον)

20

- Άλλες διερευνητικές δράσεις

πυ - Οριζόντιες δραστηριότητες ΕΤΑ

136

- Τηλεματική τεχνολογία

15

- Τεχνολογία του γλωσσικού τομέα

81

- Τεχνολογία της πληροφορίας

40

- Οριζόντιες δράσεις

(Εκ των οποίων, 19 εκατ. Ecu για τη διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων)

41

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί, εν γένει, με την πρόταση της Επιτροπής και υποστηρίζει το περιεχόμενό της.

3.2. Παρόλα αυτά, η ΟΚΕ κρίνει σκόπιμο να προτείνει ορισμένες επιμέρους τροποποιήσεις οι οποίες θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων του τέταρτου προγράμματος-πλαίσιο, με βάση ακριβώς τις αιτιολογικές σκέψεις που εκτίθενται στην πρόταση της Επιτροπής και λαμβάνοντας υπόψη τις δύσκολες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες τις οποίες διέρχεται σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση.

3.3. Για να προωθηθεί όσο το δυνατόν συντομότερα η οικονομική ανάκαμψη, η ανταγωνιστικότητα και η δημιουργία αποσχόλησης, είναι πολύ σημαντικό να ενισχυθούν και να έχουν προτεραιότητα όλες οι δράσεις ΕΤΑ που μπορούν να έχουν άμεση εφαρμογή και διάδοση σε όλη την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και όσες συνεπάγονται άνοδο του τεχνολογικού επιπέδου των ΜΜΕ.

3.4. Στο πλαίσιο αυτό, έχει βασική σημασία η προοδευτική ανάπτυξη και απελευθέρωση των τηλεματικών δικτύων υποδομών, όπως τονίζεται στο Λευκό Βιβλίο και στην έκθεση με θέμα «Η Ευρώπη και η συνολική κοινωνία της πληροφορίας» της 26ης Μαΐου 1994.

3.4.1. Οι συστάσεις που περιλαμβάνονται στην έκθεση αυτή έχουν τους εξής στόχους:

- αφενός, την αύξηση της ταχύτητας διάδοσης της τεχνολογικής καινοτομίας και της ταχύτατης κάλυψης των αναγκών της αγοράς, και

- αφετέρου, την προαγωγή της όσο το δυνατό μεγαλύτερης συνειδητοποίησης εκ μέρους των ΜΜΕ, των δημοσίων διοικήσεων και των νέων γενεών των δυνατοτήτων που περικλείουν τα τηλεματικά δίκτυα και των προοπτικών που προσφέρουν στο πλαίσιο της ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

3.5. Η ΟΚΕ με ικανοποίηση επισημαίνει τη σημασία της έκθεσης αυτής, με βάση την οποία το Συμβούλιο της ΕΕ που θα πραγματοποιηθεί στην Κέρκυρα κατά τα τέλη Ιουνίου, θα επιλέξει δέκα μεγάλα επιτυχή σχέδια του τρίτου προγράμματος-πλαίσιο, και θα προωθήσει την εφαρμογή τους στα διευρωπαϊκά δίκτυα. Η απόφαση αυτή θα πρέπει να αποτελέσει προηγούμενο που πρέπει να επαναληφθεί με αυτό το πρόγραμμα-πλαίσιο.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Η διάθεση του 10,3% για δαπάνες προσωπικού και διοικητικής λειτουργίας κρίνεται υπερβολική και αντίθετη προς την πρόθεση να απλουστευθεί η διοικητική διαχείριση των προγραμμάτων. Η ΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για την ουσιαστική μείωση του ποσοστού αυτού καθώς και να χρησιμοποιήσει την εν λόγω μείωση για την αύξηση του ποσοστού ενίσχυσης για το ειδικό πρόγραμμα Ε & ΤΑ και επίδειξης στον τομέα των τηλεματικών εφαρμογών κοινού ενδιαφέροντος (1994-1998).

4.2.

Παράρτημα Ι - Περιοχές έρευνας

4.2.1.

Περιοχή 1 - Τηλεματική για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας

4.2.1.1. Δημόσιες διοικήσεις

Πρέπει να διασαφηνισθούν και να διευκρινισθούν περισσότερο οι σχέσεις με το πρόγραμμα IDA.

4.2.1.2. Υγειονομική περίθαλψη

Πρέπει να εισαχθεί το θέμα: «Εφαρμογές των κινητών επικοινωνιών στον υγειονομικό τομέα», ούτως ώστε η υπηρεσία αυτή να επεκταθεί στο διάσπαρτο αγροτικό πληθυσμό, σε εγκαταστάσεις για βιομηχανικές, επιστημονικές ή αθλητικές δραστηριότητες κλπ.

4.2.1.3. Μεταφορές

Η αναφορά στα πρότυπα πειραματικά έργα και τα έργα επίδειξης πρέπει να έχει γενικό χαρακτήρα συγκεκριμένα, πρέπει να αποφευχθούν οι αναφορές σε έργα επίδειξης μεγάλης ή πανευρωπαϊκής κλίμακo

4.2.2.

Περιοχή 2 - Τηλεματική για τη γνώση

4.2.2.1. Τηλεματική για την έρευνα

Στην παράγραφο «Φύση των εργασιών», πρέπει να περιληφθεί αναφορά στη «βελτίωση της πρόσβασης σε ερευνητικά δίκτυα που είναι εγκατεστημένα σε τεχνολογικά πάρκα», με την οποία θα μπορούσε να ενισχυθεί η πορεία των ΜΜΕ προς την τεχνολογική πρόοδο.

4.2.2.2. Εκπαίδευση και κατάρτιση

Πρέπει να τονισθεί περισσότερο η σημασία των δοκιμών ελέγχου καταλληλότητας και, ιδιαίτερα, ο έλεγχος καταλληλότητας των τηλεματικών λύσεων κατάρτισης οι οποίες είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των ΜΜΕ.

4.2.2.3. Βιβλιοθήκες

Πρέπει να τονισθεί η σημασία της διαλειτουργικότητας των διάφορων ετερογενών υφιστάμενων συστημάτων.

4.2.3.

Περιοχή 3 - Τηλεματική για την απασχόληση και τη βελτίωση των συνθηκών ζωής

Δεν υπάρχουν παρατηρήσεις.

4.2.4.

Περιοχή 4 - Οριζόντιες δραστηριότητες ΕΤΑ

4.2.4.1. Τεχνολογία του γλωσσικού τομέα

Πρέπει να περιληφθεί αναφορά στις εργασίες που αφορούν συστήματα αναγνωρίσεως φωνής.

4.2.4.2. Τεχνολογία της πληροφορίας

Πρέπει να προσδιοριστεί επακριβώς η αναγκαιότητα προσανατολισμού της ΕΤΑ προς νέες μεθόδους παρουσίασης της πληροφορίας και πρόσβασης σ`αυτή και να αποφευχθεί η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών βάσεων δεδομένων οι οποίες υπάγονται σε άλλα ειδικά προγράμματα (ESPRIT).

4.2.5.

Περιοχή 5 - Οριζόντιες δράσεις

Στην παράγραφο «Διεθνής συνεργασία», όπου γίνεται αναφορά στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, πρέπει να περιληφθεί επίσης αναφορά στο μελλοντικό δυναμικό της αγοράς της Λατινικής Αμερικής.

4.3.

Παράρτημα ΙΙ - Ενδεικτική κατανομή του ποσού

4.3.1. Η ενδεικτική κατανομή του συνολικού ποσού των 843 εκατομμυρίων Ecu πρέπει να προσαρμοσθεί καλύτερα προς τους στόχους που καθορίζονται στο παρόν πρόγραμμα.

Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, πρέπει να αυξηθούν σημαντικά τα ποσά που προορίζονται για τη διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων, τις μεταφορές, τις υγειονομικές υπηρεσίες, την εκπαίδευση και κατάρτιση και τις βιβλιοθήκες αντίθετα, θα μπορούσαν να μειωθούν τα ποσά που προορίζονται για την τηλεματική για την έρευνα, την τηλεματική τεχνολογία και την τεχνολογία του γλωσσικού τομέα και την τηλεματική για τις συνθήκες ζωής.

Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 1994.

Η Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

() ΕΕ αριθ. C 113 της 23. 4. 1994, σ. 1-15-24.

() ΕΕ αριθ. L 126 της 18. 5. 1994, σ. 1.

() ΕΕ αριθ. L 115 της 6. 5. 1994, σ. 31.

() ΕΕ αριθ. C 81 της 18. 3. 1994, σ. 9.

() ΕΕ αριθ. L 192 της 16. 7. 1991, σ. 18.

() ΕΕ αριθ. C 41 της 18. 2. 1991, σ. 6.