Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την κατάργηση των ελέγχων επί των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα» ()

(96/C 174/12)

Στις 26 Οκτωβρίου 1995, και σύμφωνα με το άρθρο 100 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 14 Mαρτίου 1996 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Vinay.

Κατά την 334η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Μαρτίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, με 107 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 3 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και η συνακόλουθη ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων συνιστούν θεμελιώδη παράμετρο για την πλήρη υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικά σημεία της Συνθήκης της Ρώμης, όπως τροποποιήθηκε από την Ενιαία Πράξη και ακολούθως επικυρώθηκε από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, που αποσκοπεί στην υλοποίηση ενός χώρου ο οποίος να διευρύνει και να υπερβαίνει την έννοια της κοινής αγοράς, παρέχοντας τη δυνατότητα να αναλαμβάνεται δράση υπό συνθήκες αντίστοιχες μιας εθνικής αγοράς. Δεδομένου ότι η ελεύθερη κυκλοφορία τονώνει την οικονομική ανάπτυξη και συνιστά θεμελιώδες βήμα προς την κατεύθυνση της ολοκλήρωσης μεταξύ των κρατών μελών, αποτελεί, κατά συνέπεια, βασική συνιστώσα της πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1.2. Η ΟΚΕ έχει ήδη παρέμβει επί του θέματος αυτού κατά το παρελθόν, και μάλιστα πρόσφατα, με τη γνωμοδότησή της σχετικά με την «Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Η ενιαία αγορά το 1994». Το έγγραφο αυτό τόνιζε ότι απαιτείται, αφενός, η κατάργηση των ελέγχων επί των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα και, αφετέρου, η ολοκλήρωση της επεξεργασίας ορισμένων συνοδευτικών μέτρων, όπως παραδείγματος χάρη εκείνων που σχετίζονται με τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα.

1.3. Η Επιτροπή έχει επίσης παρέμβει αρκετές φορές επ`αυτού, ιδιαίτερα δε, με τις ανακοινώσεις της 18ης Δεκεμβρίου 1991 () και της 18ης Μαΐου 1992 ().

1.3.1. Στην πρώτη από τις δύο προαναφερθείσες ανακοινώσεις, η Επιτροπή έδιδε έμφαση τόσο στις διαφορές που εξακολουθούν να παρατηρούνται όσον αφορά τους ελέγχους και τις διατυπώσεις στα εσωτερικά σύνορα όσο και στην ανάγκη υιοθέτησης συγκεκριμένων μέτρων για την εξάλειψη των διαφορών αυτών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης υλοποίηση των στόχων του άρθρου 8Α (νυν 7Α) της Συνθήκης ΕΚ.

1.3.2. Στη δεύτερη ανακοίνωση, η Επιτροπή επεσήμαινε ότι η κατάργηση των φυσικών συνόρων για τα πρόσωπα παρουσίαζε ανησυχητική καθυστέρηση σε σχέση με την πρόοδο που σημειώθηκε όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών και των προσώπων.

Ακριβώς λόγω αυτής της καθυστέρησης, στις 18 Νοεμβρίου 1993, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσέφυγε κατά της Επιτροπής «επί παραλείψει» ενώπιον του Δικαστηρίου, με το αιτιολογικό της μη υποβολής των απαιτούμενων προτάσεων για την υλοποίηση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων.

Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρενέβη πολλές φορές με διαφόρων ειδών ψηφίσματα, προκειμένου να επιβεβαιώσει τις προαναφερθείσες αρχές, να ζητήσει την ανάληψη σχετικών πρωτοβουλιών και να αποφύγει νέες αναβολές ().

1.4. Η πρόταση οδηγίας αποσκοπεί να καλύψει τα κενά αυτά.

1.5. Πρέπει, εξάλλου, να υπενθυμισθεί ότι η κατάργηση των ελέγχων επί των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα - η οποία προβλέπεται και από τη συμφωνία του Schengen - εφαρμόζεται, ήδη από το Μάρτιο του 1995, κατά τρόπο οριστικό και αμετάκλητο από επτά κράτη μέλη () και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των εν λόγω κρατών, λειτουργεί εν γένει ικανοποιητικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα από τα συνυπογράφοντα κράτη μέλη της συμφωνίας του Schengen έχει ήδη κάνει χρήση της ρήτρας ασφαλείας περί επαναφοράς των ελέγχων, μέτρο το οποίο προβλέπεται και από την πρόταση οδηγίας.

2. Αιτιολογική έκθεση και στόχοι της πρότασης οδηγίας

2.1. Ο ορισμός της «εσωτερικής αγοράς» ως «χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα», συνεπάγεται ότι - ακριβώς όπως συμβαίνει σε κάθε μεμονωμένη εθνική αγορά - τα εμπορεύματα, οι υπηρεσίες, τα κεφάλαια και τα πρόσωπα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα, χωρίς να υποβάλλονται σε κανέναν έλεγχο στα σύνορα των κρατών μελών.

2.2. Η υλοποίηση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων δεν κατέστη ακόμη δυνατή, δεδομένου ότι συνδέεται με το συνακόλουθο ορισμό και την εφαρμογή ουσιαστικών συνοδευτικών μέτρων. Πρόκειται για τη Σύμβαση του Δουβλίνου σχετικά με τον καθορισμό του αρμοδίου κράτους μέλους για την εξέταση μιας αίτησης χορήγησης ασυλίας, για την πρόταση σύμβασης σχετικά με τον έλεγχο επί των προσώπων κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων (σύμβαση επονομαζόμενη «εξωτερικά σύνορα»), για τον κανονισμό σχετικά με τον καθορισμό των τρίτων χωρών των οποίων οι υπήκοοι υποχρεούνται να φέρουν θεώρηση κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, για τον κανονισμό του Συμβουλίου που θεσπίζει ένα στερεότυπο υπόδειγμα θεώρησης και, τέλος, για το σχέδιο περί Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης.

2.2.1. Τα εν λόγω μέτρα - εκ των οποίων ορισμένα ισχύουν ήδη, άλλα έχουν εγκριθεί χωρίς να τεθούν ακόμη σε εφαρμογή και άλλα βρίσκονται υπό έγκριση - αποσκοπούν στον καθορισμό εξωτερικών συνθηκών οι οποίες να προσδίδουν σαφήνεια, βεβαιότητα και ασφάλεια στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, γεγονός το οποίο - όπως ορίζεται στο άρθρο 7Α της Συνθήκης - συνιστά καθοριστικό παράγοντα για τη λειτουργία μιας κοινής αγοράς ().

2.2.2. Πρέπει, εξάλλου, να επισημανθεί - όπως και στα Συμπεράσματα της Προεδρίας του Συμβουλίου της Μαδρίτης (), τον περασμένο Δεκέμβριο - η ανάγκη να ολοκληρωθούν οι επικυρώσεις της Σύμβασης του Δουβλίνου και να κληθεί το Συμβούλιο να προβεί το ταχύτερο δυνατό στην επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων που παρακωλύουν την έγκριση της Σύμβασης «Εξωτερικά σύνορα».

2.3. Ο στόχος της πρότασης οδηγίας που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης συνίσταται στην κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα για όλα τα πρόσωπα αδιαφόρως εθνικότητας και ανεξάρτητα από το αν η διέλευση των συνόρων γίνεται από εγκεκριμένα σημεία.

2.4. Από τα ανωτέρω προκύπτουν ορισμένες βασικές παρατηρήσεις:

- το εδαφικό πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στα εδάφη όπου εφαρμόζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 8Α της Συνθήκης ΕΚ 7

- ο καθορισμός των εσωτερικών συνόρων 7

- η συνοχή και η συμβατότητα μεταξύ της απαγόρευσης των συνοριακών ελέγχων και της διενέργειας αστυνομικών ελέγχων εκ μέρους των μεμονωμένων κρατών μελών εντός της επικράτειάς τους. Πρέπει να διευκρινισθεί ότι η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα δεν συνεπάγεται ότι τα σύνορα καθίστανται ζώνες όπου απαγορεύεται να διενεργούνται αστυνομικοί έλεγχοι. Η απαγόρευση αφορά απλώς και μόνο τις διατυπώσεις στα σύνορα, ενώ η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα δεν αναιρεί την υποχρέωση να φέρουν τα διερχόμενα πρόσωπα τους τίτλους και τα έγγραφα που προβλέπονται από τη νομοθεσία των κρατών μελών 7

- οι εξαιρετικές περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα μεμονωμένο κράτος μέλος δύναται να ζητήσει την πρόσκαιρη και περιορισμένη επαναφορά των συνοριακών ελέγχων 7

- η απαγόρευση της διενέργειας ελέγχων «δι`αντιπροσώπου» στα εσωτερικά σύνορα εκ μέρους των μεταφορέων.

2.5. Η απαγόρευση των ελέγχων προϋποθέτει φυσικά και την κατάργηση των συνοριακών διατυπώσεων, όπως, παραδείγματος χάρη, η συμπλήρωση δελτίων αποβίβασης. Οι διατυπώσεις αυτές δεν πρέπει να επιβάλλονται σε κανένα πρόσωπο που μετακινείται στο εσωτερικό μιας χώρας, διότι αντίκεινται στο πνεύμα μιας εσωτερικής αγοράς.

2.6. Η έναρξη της ισχύος της οδηγίας πρέπει να συμπέσει χρονικά με την εφαρμογή των ουσιαστικών συνοδευτικών μέτρων. Κατά συνέπεια, η 31η Δεκεμβρίου 1996 που ορίστηκε ως προθεσμία βασίζεται στην πρόβλεψη - η οποία έγινε κατά την υποβολή της πρότασης - ότι τα προαναφερθέντα μέτρα θα αρχίσουν να ισχύουν πριν από τα τέλη του 1996. Πάντως, σε περίπτωση που δεν καταστεί δυνατή η εφαρμογή των συνοδευτικών μέτρων εντός της καθορισμένης προθεσμίας, η Επιτροπή έχει δεσμευθεί σαφώς να προβεί σε τροποποίηση της εν λόγω ημερομηνίας. Από αυτά ακριβώς τα μέτρα εξαρτάται η εξάλειψη οιασδήποτε αρνητικής επίπτωσης θα μπορούσε να προκύψει λόγω της κατάργησης των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η αναφορά στα «πρόσωπα» υποδεικνύει μια σημαντική εξέλιξη: πράγματι οι πρώτοι κανόνες που καθορίστηκαν επ`αυτού σκιαγραφούσαν την ελεύθερη κυκλοφορία των ατόμων υπό το πρίσμα του οικονομικού τους ρόλου, με σαφή αναφορά στους μισθωτούς και στους παρέχοντες υπηρεσίες 7 η έννοια αυτή η οποία αρχικώς ήταν οικονομικής φύσεως έλαβε σταδιακώς πολύ γενικότερη χροιά που συνδέεται με την έννοια της ευρωπαϊκής ιθαγένειας.

3.1.1. Η εξέλιξη αυτή προέκυψε έπειτα από εντατική κανονιστική και νομολογιακή δραστηριότητα. Εξάλλου, η ίδια η Επιτροπή διευκρίνισε ότι η έκφραση «ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων» αναφέρεται σε όλα τα πρόσωπα, είτε αναπτύσσουν οικονομική δραστηριότητα είτε όχι, και ανεξαρτήτως της εθνικότητάς τους ().

3.2. Κατά συνέπεια, η ερμηνεία της έννοιας «πρόσωπα» καλύπτει και τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως σε ένα κράτος μέλος. Πράγματι, δεν θα ήταν δυνατό να υπάρξει οποιαδήποτε άλλη ερμηνεία, δεδομένου ότι η διενέργεια ελέγχων σχετικά με την εθνικότητα στα εσωτερικά σύνορα με στόχο να εξακριβωθεί το καθεστώς του αλλοδαπού στην επικράτεια ενός κράτους μέλους θα παρακώλυε την ελεύθερη κυκλοφορία όλων των προσώπων.

3.2.1. Ωστόσο, τούτο δεν συνεπάγεται ότι - βάσει της εν λόγω οδηγίας - παρέχεται στους υπηκόους τρίτων χωρών, οι οποίοι διαμένουν νομίμως σε ένα δεδομένο κράτος μέλος, δικαίωμα εγκατάστασης σε κάποιο άλλο κράτος μέλος.

Επ`αυτού, η ΟΚΕ τονίζει την ήδη εκπεφρασμένη θέση της Επιτροπής όσον αφορά την ερμηνεία του άρθρου 8Α (νυν 7Α) της Συνθήκης ΕΚ και, συγκεκριμένα, ότι η κυκλοφορία των προσώπων χωρίς εμπόδια εντός της εσωτερικής αγοράς δεν πρέπει να συγχέεται με τα δικαιώματα που απορρέουν από τις διατάξεις των άρθρων 48 έως 66 ΕΚ - δηλαδή με την πρόσβαση σε μισθωτές και μη οικονομικές δραστηριότητες και κατά συνέπεια με το δικαίωμα διαμονής- που αφορούν τους υπηκόους των κρατών μελών (με την επιφύλαξη του άρθρου 59, δεύτερο εδάφιο) ().

3.3. Η ΟΚΕ βεβαιώνει λοιπόν ότι το σχέδιο οδηγίας, αφενός, διαθέτει συνοχή και, αφετέρου, είναι απαραίτητο με βάση τη λογική της εσωτερικής αγοράς, από την άποψη ότι εάν οιαδήποτε ερμηνεία του άρθρου 7Α περιόριζε την εφαρμογή του αποκλειστικά και μόνο στους υπηκόους της Κοινότητας, τότε θα κατέλυε την αποτελεσματικότητα της εν λόγω διάταξης.

3.4. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι παρατηρείται ανησυχητική καθυστέρηση όσον αφορά την έγκριση και εφαρμογή των συνοδευτικών μέτρων, η οποία αντικειμενικά επιβραδύνει την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων στο εσωτερικό της ΕΕ. Κατά συνέπεια, θεωρεί ότι θα ήταν ευκταίο να επιδειχθεί σαφέστερη πολιτική βούληση εκ μέρους τόσο του Συμβουλίου, όσο και των κρατών μελών.

3.5. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι, στην πρόταση οδηγίας, η συνάφεια με τα συνοδευτικά μέτρα αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις και όχι στο κείμενο της οδηγίας. Δεν θα ήταν όντως δυνατό να εξαρτώνται νομικώς μέτρα προς υιοθέτηση δυνάμει της Συνθήκης ΕΕ από άλλα μέτρα τα οποία απορρέουν από τη Συνθήκη ΕΕ.

3.6. Η ΟΚΕ κρίνει σκόπιμο να επισημάνει ότι, βάσει των προαναφερθέντων συνοδευτικών μέτρων, επιβάλλεται να εδραιωθεί μεγαλύτερη και στενότερη συνεργασία μεταξύ των αστυνομικών δυνάμεων και των λοιπών αρμόδιων αρχών των κρατών μελών, κυρίως δια της εναρμόνισης της νομοθεσίας και των διοικητικών πρακτικών (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αφορούν την έκδοση υποδίκων) η οποία αποσκοπεί σε καταπολέμηση των κάθε είδους παράνομων εγκληματικών δραστηριοτήτων. Σε αυτό το πλαίσιο - και προκειμένου η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα να μην επιφέρει μείωση της ασφάλειας - απαιτείται να ενταθούν οι ανταλλαγές πληροφοριών και η συνεργασία στον εν λόγω τομέα, κατά τρόπο ώστε να υπάρξει ένα επίπεδο ανάλογο εκείνου που επιτυγχάνεται από τις υπηρεσίες της αστυνομίας κάθε μεμονωμένου κράτους μέλους.

3.7. Τέλος, δεν πρέπει να παραβλεφθεί το γεγονός ότι τα θέματα που εξετάζονται στην πρόταση οδηγίας σχετίζονται με τα προβλήματα της μεταναστευτικής πολιτικής, επί των οποίων η ΟΚΕ είχε ήδη την ευκαιρία να εκφέρει γνώμη κατά το παρελθόν (). Μάλιστα, η πληθώρα των εθνικών μεταναστευτικών πολιτικών είχε αρνητικές συνέπειες στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων μεταξύ των κρατών μελών. Η ΟΚΕ δράττεται λοιπόν της ευκαιρίας να επισημάνει ότι απαιτείται να διαμορφωθεί κοινοτική πολιτική ικανή να ελέγχει και να ρυθμίζει την αποδημία και να αποτρέπει την παράνομη μετανάστευση.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Τα μέτρα που προβλέπονται από την πρόταση οδηγίας αναπαράγουν εκείνα που περιλαμβάνονται στη συμφωνία του Schengen, χωρίς να έρχονται σε αντιπαράθεση μαζί τους. Αναλογικά, τα μέτρα αυτά δεν πρέπει να δημιουργούν προβλήματα όσον αφορά συμφωνίες για τη διευκόλυνση της διέλευσης των συνόρων οι οποίες υφίστανται είτε μεταξύ κρατών μελών είτε μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών που ανήκουν στον ΕΟΧ.

4.2. Εξάλλου, επισημαίνονται ορισμένες βελτιώσεις σε σχέση με το κείμενο της συμφωνίας του Schengen, ιδιαίτερα όσον αφορά τα εξής:

- επακριβέστερη ορολογία και προσπάθεια για σαφέστερους ορισμούς 7

- πιο ενδεδειγμένες κανονιστικές ρυθμίσεις σχετικά με τη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών να επαναφέρουν τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορά τους σε περίπτωση σοβαρής απειλής της δημόσιας τάξης ή της δημόσιας ασφάλειας.

4.2.1. Εντούτοις, ως προς αυτό το τελευταίο σημείο, θα ήταν σκόπιμο να διευκρινισθούν καλύτερα - σε κοινοτική κλίμακα - οι έννοιες της «σοβαρής απειλής της δημόσιας τάξης ή της δημόσιας ασφάλειας», προκειμένου να αποφευχθούν υπερβολικά αποκλίνουσες προσεγγίσεις του προβλήματος εκ μέρους των κρατών μελών.

4.3. Εξάλλου, η κατάργηση των ελέγχων δεν αναιρεί, ως γνωστόν, τη δυνατότητα των κρατών μελών να υιοθετούν μέτρα όσον αφορά την έκδοση υποδίκων για λόγους δημόσιας ασφάλειας, όπως προβλέπεται τόσο από την οδηγία 64/221 όσο και από το σχέδιο οδηγίας σχετικά με το δικαίωμα των υπηκόων τρίτων χωρών να ταξιδεύουν στο εσωτερικό της Ένωσης. Και σε αυτή την περίπτωση, η ΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι απαιτείται να βελτιωθεί, σε κοινοτική κλίμακα, η εναρμόνιση της νομοθεσίας που διέπει το εν λόγω θέμα.

4.4. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η πρόταση οδηγίας δεν θίγει το ζήτημα της υγιεινομικής ασφάλειας, από την άποψη ότι πρόκειται για θέμα το οποίο θα έπρεπε ενδεχομένως να συμπεριληφθεί στη νομοθεσία σχετικά με τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων.

4.5. Παρά το γεγονός ότι το σχέδιο οδηγίας δεν επιβάλλει καμία υποχρέωση σχετικά, η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα είναι πιθανόν να επιφέρει αύξηση των αστυνομικών ελέγχων στα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις διάφορες εθνικές νομοθεσίες 7 διότι, αλλιώς τα εν λόγω κράτη μέλη δεν θα έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν ότι υπήκοοι τρίτων χωρών που εισήλθαν στις επικράτειές τους μέσω μιας χώρας της ΕΕ διαθέτουν μια έγκυρη άδεια διαμονής και έγκυρα έγγραφα ταξιδίου σύμφωνα με το σχέδιο οδηγίας 346. Αυτή η ενέργεια πιθανόν να επιβαρύνει τα κράτη μέλη και να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα για εκείνα στα οποία δεν υφίστανται απαιτήσεις ως προς την κατοχή δελτίων ταυτότητας και των οποίων οι αρχές δεν είναι εξουσιοδοτημένες να ελέγχουν τις ταυτότητες αυθαίρετα.

4.6. Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο να εξετάσουν τις δυνατότητες για την καλύτερη επίλυση του προβλήματος χωρίς την επιβολή νέων υποχρεώσεων στους πολίτες των κρατών μελών, καθώς και, ενδεχομένως, το πεδίο για μεγαλύτερη εναρμόνιση των εθνικών διατάξεων που αφορούν τον έλεγχο των δελτίων ταυτότητας όπου αυτός έχει καθιερωθεί.

4.7. Η ΟΚΕ φρονεί ότι το Συμβούλιο θα έπρεπε εξάλλου να θεσπίσει μέτρα εναρμόνισης προκειμένου να επιτευχθεί ενιαίος τύπος των αδειών παραμονής στα κράτη μέλη.

4.8. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η οδηγία θα έπρεπε να περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με τον έλεγχο της εφαρμογής της - μετά τη μεταφορά της στις εθνικές νομοθεσίες. Εύχεται δε να υπάρξει ενδεδειγμένη παρακολούθηση και των συνοδευτικών μέτρων.

4.9. Τέλος, η ΟΚΕ ευελπιστεί ότι - αμέσως μόλις εγκριθεί η οδηγία - η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα ξεκινήσουν ενδεδειγμένη εκστρατεία για την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων.

5. Νομική βάση

5.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ορθή την επιχειρηματολογία της Επιτροπής (που είχε ήδη εκτεθεί στην Ανακοίνωση της 18ης Μαΐου 1992), η οποία αποσκοπεί να καταστήσει την προτεινόμενη οδηγία θεμελιώδες μέσο για την επίτευξη των στόχων που θέτει το άρθρο 7Α της Συνθήκης ΕΚ. Η χρήση του άρθρου 100 ως νομικής βάσης της οδηγίας συνιστά λογική απόρροια των ανωτέρω.

5.2. Κατά συνέπεια, το θέμα της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων - και η συνακόλουθη κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα - άπτεται της υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς και, επομένως, εμπίπτει αποκλειστικά στη Συνθήκη ΕΚ.

5.3. Η κατάργηση των ελέγχων επί των προσώπων πρέπει, όπως προαναφέρθηκε, να συναρτάται άμεσα με την εφαρμογή των ουσιαστικών συνοδευτικών μέτρων (Σύμβαση του Δουβλίνου, Κανονισμός «Θεωρήσεις» και Σύμβαση «Εξωτερικά Σύνορα» κ.λπ.), οι νομικές βάσεις των οποίων πρέπει, ωστόσο, να παραμείνουν διαφορετικές.

6. Συμπεράσματα

6.1. Υπό το φως των εκτιμήσεων και των παρατηρήσεων που περιλαμβάνονται σε αυτή τη γνωμοδότηση η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση οδηγίας.

6.2. Η ΟΚΕ τονίζει την τεράστια συμβολική πολιτική σημασία που αποδίδει η ευρωπαϊκή και διεθνής κοινή γνώμη στην κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα. Μια περαιτέρω αναβολή - και μάλιστα τη χρονιά της έναρξης των εργασιών της Διακυβερνητικής Διάσκεψης - θα είχε πολύ σημαντικότερες αρνητικές επιπτώσεις από ό,τι το συγκεκριμένο γεγονός αυτό καθ`εαυτό, από την άποψη ότι η εφαρμογή της οδηγίας θεωρείται ζωτική για την απτή υλοποίηση μιας πραγματικής «εσωτερικής αγοράς».

6.3. Εν κατακλείδι, η ΟΚΕ επαναβεβαιώνει την κεφαλαιώδη σημασία των συνοδευτικών μέτρων, τα οποία θεωρεί απολύτως αναγκαία για την εφαρμογή της οδηγίας. Ωστόσο, προτείνει να τεθεί σε ισχύ η οδηγία τρεις μήνες αφότου το Συμβούλιο βεβαιωθεί ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για την ικανοποιητική εφαρμογή της. Εντούτοις, είναι δυνατόν να προβλεφθούν ειδικές παρεκκλίσεις όσον αφορά την προθεσμία εφαρμογής για ιδιαίτερα πολύπλοκες καταστάσεις.

Βρυξέλλες, 27 Μαρτίου 1996.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 289 της 31. 10. 1995, σ. 16.

() COM(91) 529 τελικό.

() SEC(92) 877 τελικό.

() Κοινό ψήφισμα επί των εγγράφων Β3-291, 300 και 310/90. Ιθαγένεια της Ένωσης, Α3-139/91. Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, ψήφισμα Α3-0284/92.

() B, D, ESP, FR, LUX, NL και PT.

() Η Σύμβαση του Δουβλίνου έχει ήδη εγκριθεί και υπολείπονται μόνον οι επικυρώσεις των Κάτω Χωρών και της Αυστρίας 7 η Φινλανδία και η Σουηδία δεν έχουν ακόμη προσχωρήσει. Η σύμβαση «Εξωτερικά σύνορα» και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης βρίσκονται υπό εξέταση στο Συμβούλιο. Ο κανονισμός «Θεώρηση» και ο κανονισμός σχετικά με το ομοιόμορφο πρότυπο θεώρησης έχουν ήδη εγκριθεί 7 ο πρώτος πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή την 3η Απριλίου 1996, ενώ ο δεύτερος θα τεθεί σε ισχύ το Σεπτέμβριο.

() SN 400/95.

() SEC(92) 877 τελικό.

() SEC(92) 877 τελικό.

() Πρβλ. ΕΕ αριθ. C 159 της 17. 6. 1991, σ. 12 7 ΕΕ αριθ. C 339 της 31. 12. 1991 7 ΕΕ αριθ. C 148 της 30. 5. 1994 7 ΕΕ αριθ. C 40 της 17. 2. 1992.