C 232/8

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Βιώσιμη χρηματοδότηση για τη διά βίου μάθηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων στο πλαίσιο της έλλειψης ειδικευμένου εργατικού δυναμικού»

(διερευνητική γνωμοδότηση κατόπιν αιτήματος της Κροατικής Προεδρίας)

(2020/C 232/02)

Εισηγήτρια: η κ. Tatjana BABRAUSKIENĖ Συνεισηγητής: ο κ. Pavel TRANTINA

Αίτηση της Κροατικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ Επιστολή της 10.9.2019 Νομική βάση Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Απόφαση του Προεδρείου 24.9.2019 Αρμόδιο τμήμα Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη Υιοθετήθηκε από το τμήμα 3.3.2020 Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια 7.5.2020 Σύνοδος ολομέλειας αριθ. 551 — Εξ αποστάσεως σύνοδος ολομέλειας Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές) 254/1/6

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1. έμφαση που δίδει η επιστολή ανάθεσης καθηκόντων στον Επίτροπο Nicholas Schmit Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την ( 1 ) στην εφαρμογή και την επικαιροποίηση του θεματολογίου δεξιοτήτων, με επίκεντρο τον εντοπισμό και την κάλυψη των ελλείψεων σε δεξιότητες και την υποστήριξη της επανειδίκευσης ως τμήμα της δίκαιης μετάβασης, καθώς και τη διερεύνηση της ιδέας να προταθούν ατομικοί λογαριασμοί μάθησης ως ένας από τους πιθανούς τρόπους παροχής στους ενήλικες (τόσο στους εργαζόμενους όσο και στους άνεργους) της δυνατότητας να συσσωρεύουν δικαιώματα κατάρτισης και να τα χρησιμοποιούν για τη διασφάλιση ποιοτικής κατάρτισης.

1.2. συμπεράσματα του Συμβουλίου με θέμα «Ο βασικός ρόλος των πολιτικών για τη διά βίου μάθηση στην ενδυνάμωση των κοινωνιών για την αντιμετώπιση της τεχνολογικής και της πράσινης μετάβασης προς όφελος της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης» ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης » ( 3 ). Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει τα ( 2 ) , που εγκρίθηκαν στις 8 Νοεμβρίου 2019, στα οποία η Επιτροπή καλείται «να επικαιροποιήσει την αποδοτικότητα, την κλίμακα και τις ομάδες-στόχους των υφιστάμενων πολιτικών για τη διά βίου μάθηση, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις μαθησιακές ανάγκες που προκύπτουν από τις αλλαγές στην κοινωνία και στον κόσμο της εργασίας, μεταξύ άλλων μέσω περαιτέρω

1.3. Κροατικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ Η ΕΟΚΕ εκτιμά το γεγονός ότι μία από τις προτεραιότητες τηςτου Συμβουλίου της ΕΕ ( 4 ) είναι οι επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία, η μεγαλύτερη προσβασιμότητα σε υψηλής ποιότητας και διά βίου μάθηση και η ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων προσαρμοσμένων στις θέσεις εργασίας του μέλλοντος.

1.4. «Μια ισχυρή κοινωνική Ευρώπη για δίκαιες μεταβάσεις» Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει το γεγονός ότι, στην ανακοίνωσή της με τίτλο ( 5 ) —στην οποία επισημαίνεται ότι «οι δεξιότητες έχουν κομβική σημασία για το μέλλον»— η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη της ΕΕ «να παρέχουν υψηλής ποιότητας εκπαίδευση και κατάρτιση από νεαρή ηλικία, χωρίς αποκλεισμούς, και να υποστηρίξουν τους πολίτες, καθώς αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη συνεχή επιμόρφωσή τους κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους».

1.5. Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναλάβουν αποτελεσματική δράση με μέλημα την εφαρμογή της πρώτης και της τέταρτης αρχής του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (ΕΠΚΔ) , προκειμένου να διασφαλιστεί η ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς διά βίου μάθηση ως δικαίωμα όλων των πολιτών στην Ευρώπη, εντός και εκτός των χώρων εργασίας, και να υποστηριχθεί η εφαρμογή των αρχών αυτών μέσω βιώσιμης δημόσιας χρηματοδότησης, κατόπιν συμφωνίας με τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών.

1.6. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην πρόσβαση των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων σε ευκαιρίες διά βίου μάθησης . Κρίνεται σκόπιμη η παροχή αποτελεσματικής στήριξης στους εργαζόμενους όλων των επιπέδων δεξιοτήτων και όλων των μεγεθών εταιρειών, ανεξαρτήτως της γεωγραφικής περιοχής στην οποία εργάζονται, με παράλληλη εξασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης από τις δημόσιες αρχές, τις εταιρείες και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, παραδείγματος χάρη, μέσω ατομικών λογαριασμών κατάρτισης ή άλλων συστημάτων και μέσων σύμφωνων με τις εθνικές πρακτικές.

1.7. Η ΕΟΚΕ συνιστά να καταστεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περισσότερο φιλόδοξη όσον αφορά τον καθορισμό δεικτών και σημείων αναφοράς για τη διά βίου μάθηση, ιδίως όσον αφορά τη συμμετοχή των ενηλίκων —συμπεριλαμβανομένων των εργαζόμενων— στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, εντός των σχετικών πλαισίων πολιτικής και του επικείμενου στρατηγικού πλαισίου «ΕΚ 2030» . Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ, όπως το πρόγραμμα Erasmus+, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), το πρόγραμμα InvestEU, το επενδυτικό σχέδιο «Βιώσιμη Ευρώπη» (SEIP), το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ) και άλλα σχετικά κονδύλια της ΕΕ, στηρίζουν την επίτευξη των εν λόγω σημείων αναφοράς αποτελεσματικά και αναπτύσσοντας συνέργειες μεταξύ τους.

1.8. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να συμφωνήσουν σχετικά με ένα ενιαίο και χωρίς αποκλεισμούς πλαίσιο βασικών ικανοτήτων , πέραν της σχολικής εκπαίδευσης, αντιμετωπίζοντας έτσι την ανάγκη εκπαίδευσης ενηλίκων και απόκτησης δεξιοτήτων ζωής και δίνοντας, συγχρόνως, ιδιαίτερη έμφαση τόσο στην ικανότητα «εκμάθησης της μάθησης» όσο και στις δεξιότητες δημοκρατικής αγωγής του πολίτη που είναι ζωτικής σημασίας για την υποστήριξη των ενηλίκων προκειμένου να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην κοινωνία. Η ΕΟΚΕ ζητεί επίσης την αύξηση των επενδύσεων σε μη τυπικά και άτυπα μαθησιακά περιβάλλοντα , τα οποία είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την απόκτηση αυτών των ικανοτήτων.

1.9. Η ΕΟΚΕ θεωρεί αναγκαία, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου , την επίτευξη συνοχής μεταξύ του αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για βιώσιμες επενδύσεις στην εκπαίδευση και την κατάρτιση και του αιτήματος για μέτρα βελτιστοποίησης τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις είναι επιζήμια για τις εν λόγω επενδύσεις. Οι δημόσιες επενδύσεις για την κάλυψη των αναγκών διά βίου μάθησης, ιδίως των ενηλίκων, πρέπει να αυξηθούν σε όλα τα κράτη μέλη.

1.10. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει το αίτημά της για μεγαλύτερη έμφαση στις κοινωνικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων, στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της διά βίου μάθησης. Η ΕΟΚΕ προτείνει να εξεταστεί κατά πόσον ο «χρυσός κανόνας», δηλαδή η εξαίρεση των μελλοντοστραφών δημόσιων επενδύσεων από τον υπολογισμό των καθαρών δημοσίων ελλειμμάτων στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της ΟΝΕ , θα μπορούσε επίσης να εφαρμοστεί στις κοινωνικές επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ.

1.11. Η ΕΟΚΕ καλεί τις μελλοντικές Προεδρίες της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσουν να ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των υπεύθυνων λήψης αποφάσεων στο ανώτατο επίπεδο, κατόπιν πρωτοβουλίας της κοινής συνόδου του Συμβουλίου υπουργών Οικονομικών και Παιδείας της ΕΕ , προκειμένου να συζητήσουν τον τρόπο εξασφάλισης βιώσιμης δημόσιας χρηματοδότησης για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, ιδίως δε για την εκπαίδευση ενηλίκων και τη διά βίου μάθηση. Χρειάζεται, επιπλέον, να αναπτυχθεί συνεργασία με τους υπουργούς εργασίας και κοινωνικών υποθέσεων. Ανάλογη συνεργασία θα πρέπει να καθιερωθεί επίσης σε εθνικό επίπεδο.

1.12. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την αποτελεσματική στήριξη των εργαζόμενων και των ανέργων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης σε ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση και κατάρτιση ενηλίκων, με την εξασφάλιση στοχευμένης χρηματοδότησης σε όσους την έχουν ανάγκη , όπως οι άνεργοι, οι εργαζόμενοι με άτυπη απασχόληση, τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση, τα άτομα με αναπηρία, τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και τα άτομα που ανήκουν σε κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούσες ομάδες, με παράλληλη συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου.

1.13. κατευθυντήρια γραμμή αριθ. 6: Ενίσχυση της προσφοράς εργασίας και των δεξιοτήτων Η ΕΟΚΕ συνιστά τη διερεύνηση και τη λήψη μέτρων, όπως η θέσπιση δεικτών σχετικά τις δημόσιες και τις ιδιωτικές επενδύσεις στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ), καθώς και η πρόσβαση των εργαζόμενων σε εκπαιδευτικές άδειες μετ’ αποδοχών, σύμφωνα με την ( 6 ) στο πλαίσιο της οποίας τα κράτη μέλη καλούνται να διασφαλίσουν τη μεταφορά των δικαιωμάτων σε κατάρτιση κατά τη διάρκεια επαγγελματικής αλλαγής. Αυτό αναμένεται να δώσει στους πάντες τη δυνατότητα να προβλέπουν και να προσαρμόζονται καλύτερα στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

1.14. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να στηρίξουν τον δημόσιο τομέα, καθώς και τους μη κερδοσκοπικούς εκπαιδευτικούς φορείς και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να διατηρηθεί η χρηματοδότηση για την παροχή ποιοτικής και περισσότερο προσιτής διά βίου μάθησης χωρίς αποκλεισμούς. Η υψηλή ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και κατάρτισης θα πρέπει να εξασφαλίζεται μέσω μηχανισμών διασφάλισης υψηλής ποιότητας υποστηριζόμενων, παραδείγματος χάρη, από το ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς για τη διασφάλιση της ποιότητας στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (EQAVET) και άλλα εργαλεία.

1.15. Η ΕΟΚΕ συνιστά, προκειμένου να εξασφαλιστούν αποτελεσματικές επενδύσεις στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση των εργαζόμενων σε εταιρείες, να απαιτούνται περαιτέρω στοιχεία όσον αφορά τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται από τις εταιρείες και τη χρηματοδοτική στήριξη που παρέχεται από τις κυβερνήσεις. Οι ίδιες εισφορές των εργαζόμενων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων θα πρέπει να αναλυθούν δεόντως και να συμπεριληφθούν στις συζητήσεις πολιτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στις επενδύσεις για κατάρτιση σε διάφορες δεξιότητες.

1.16. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η δημοκρατική διακυβέρνηση της ανάπτυξης και εφαρμογής της πολιτικής για τη διά βίου μάθηση , συμπεριλαμβανομένου του αποτελεσματικού κοινωνικού διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους και της διαβούλευσης με την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, καθιστά τις επενδύσεις αποτελεσματικότερες ως προς την επίτευξη των στόχων πολιτικής.

1.17. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ευκαιρίες που παρέχουν τα διαθέσιμα κονδύλια της ΕΕ , τα οποία θα πρέπει επίσης να υποστηρίζονται από εθνικούς πόρους. Το προσεχές ΠΔΠ θα πρέπει να διευθετήσει οπωσδήποτε το ζήτημα του περιορισμού των δυνατοτήτων του προϋπολογισμού για τη διά βίου μάθηση σε επίπεδο κρατών μελών και ΕΕ. Τα προγράμματα αυτά καθεαυτά θα πρέπει να είναι πιο ανοιχτά σε όλους, πιο απλά και πιο διαχειρίσιμα για τους μικρότερους δικαιούχους και τα μικρότερα έργα .

1.18. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να επανεξετάζεται τακτικά η αποτελεσματικότητα των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών μέτρων στήριξης για την προσέγγιση συγκεκριμένων ομάδων ενηλίκων, καθώς και η αποδοτική χρήση των πόρων . Απαιτείται να θεσπιστούν αυστηρές ρυθμίσεις παρακολούθησης και αξιολόγησης. Τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων θα πρέπει να εμπλουτίζουν και να τροφοδοτούν τη διαδικασία χάραξης πολιτικής σχετικά με τη διά βίου μάθηση.

1.19. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι υπάρχει ανάγκη χρηματοδοτικών μηχανισμών που να κινητοποιούν εθνικούς πόρους και να προβλέπουν τον ενδεδειγμένο επιμερισμό των δαπανών τόσο μεταξύ δημόσιων αρχών και ιδιωτικών φορέων, όσο και μεταξύ μεμονωμένων ατόμων και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων (π.χ. κοινωνικών εταίρων, παρόχων κατάρτισης, ΜΚΟ).

1.20. Η ΕΟΚΕ ζητεί την ενσωμάτωση μιας πιο διαφοροποιημένης κατανόησης των αναγκών των μαθησιακών περιβαλλόντων στις πολιτικές για την εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη διά βίου μάθηση , με γνώμονα τη θεμελιώδη αρχή της υποστήριξης των ατομικών και μοναδικών δυνατοτήτων των εκπαιδευόμενων. Αυτό συνεπάγεται την αναγνώριση, μεταξύ άλλων μέσω συνεχών επενδύσεων, της αξίας των μαθησιακών περιβαλλόντων πέραν της τυπικής εκπαίδευσης ως δυναμικών πόλων ανάπτυξης ικανοτήτων, από την οποία μπορεί επίσης να αντληθεί εμπειρογνωμοσύνη για την υιοθέτηση πιο συμμετοχικών και καινοτόμων προσεγγίσεων με σκοπό την κάλυψη των αναγκών των εκπαιδευόμενων.

1.21. Προκειμένου να στεφθεί η διά βίου μάθηση με επιτυχία, η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση σε όλους τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο να αντιμετωπίσουν τις ακόλουθες προκλήσεις που τίθενται για τα περιβάλλοντα διά βίου μάθησης και να υποστηρίξουν οικονομικά τις προσπάθειες επίλυσής τους, εντός του πεδίου αρμοδιοτήτων τους:

1.21.1. σχεδιασμός και εφαρμογή μακροπρόθεσμων στρατηγικών για την προώθηση συνεργασιών μεταξύ των παρόχων τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης βάσει προσέγγισης επικεντρωμένης στον εκπαιδευόμενο·

1.21.2. διασφάλιση της ανάληψης ενεργού ρόλου από τους εκπαιδευόμενους στις μαθησιακές διαδρομές τους μέσω του σχεδιασμού των εν λόγω διαδρομών πρωτίστως γύρω από τις ανάγκες τους·

1.21.3. υποστήριξη των εκπαιδευόμενων κάθε ηλικίας και προέλευσης όσον αφορά την πρόσβαση, τον συνδυασμό και τη μετακίνηση μεταξύ διαφόρων μορφών μάθησης, σύμφωνα με τις προσωπικές τους ανάγκες και ικανότητες·

1.21.4. αντιμετώπιση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης (όπως προβλέπεται στη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την επικύρωσή τους ( 7 ) ) ως επείγουσα προτεραιότητα·

1.21.5. βελτίωση της παροχής ευκαιριών διά βίου μάθησης σε τοπικό επίπεδο με την αξιοποίηση των υφιστάμενων κοινοτικών και εκπαιδευτικών υποδομών.

2. Γενικό πλαίσιο

2.1. Στην παρούσα γνωμοδότηση, δίδεται έμφαση στη βιώσιμη χρηματοδότηση για τη διά βίου μάθηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων, στο πλαίσιο της έλλειψης ειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Όπως ορίζεται από το Συμβούλιο ( 8 ) , η διά βίου μάθηση καλύπτει τη μάθηση από την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα έως και μετά τη συνταξιοδότηση και περιλαμβάνει ολόκληρο το φάσμα της τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης, με στόχο τη βελτίωση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων από τη σκοπιά του ατόμου, του πολίτη ή από κοινωνική ή/και εργασιακή προοπτική απασχόλησης. Η διά βίου μάθηση αντιμετωπίζει κάθε άτομο ως υποκείμενο της μάθησης και δίνει τη δυνατότητα σε όλους να αποκτήσουν τις σχετικές γνώσεις ώστε να συμμετέχουν ως ενεργοί πολίτες στην κοινωνία της γνώσης και στην αγορά εργασίας, διευκολύνοντας την ελεύθερη κινητικότητα των Ευρωπαίων πολιτών.

2.2. καθίσταται αναγκαία η ενσωμάτωση μιας πιο διαφοροποιημένης κατανόησης των μαθησιακών περιβαλλόντων στις πολιτικές για την εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη διά βίου μάθηση , με γνώμονα τη θεμελιώδη αρχή της υποστήριξης των ατομικών και μοναδικών δυνατοτήτων των εκπαιδευόμενων. Τόσο η εκπαίδευση για όλο το φάσμα της ζωής όσο και η διά βίου μάθηση θα πρέπει να υποστηριχθούν από βιώσιμη δημόσια χρηματοδότηση, ενώ θα πρέπει επίσης να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις παλαιότερες γενιές , με μέσα πληροφόρησης κατάλληλα προσαρμοσμένα στους δικούς τους τρόπους μάθησης. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει Η μάθηση προκύπτει παντού και συνεχώς, ενεργά και παθητικά, σε τυπικά, άτυπα και μη τυπικά πλαίσια. Ως εκ τούτου,, με γνώμονα τη θεμελιώδη αρχή της υποστήριξης των ατομικών και μοναδικών δυνατοτήτων των εκπαιδευόμενων. Τόσο η εκπαίδευση για όλο το φάσμα της ζωής όσο και η διά βίου μάθηση θα πρέπει να υποστηριχθούν από βιώσιμη δημόσια χρηματοδότηση, ενώ θα πρέπει επίσης να δοθεί, με μέσα πληροφόρησης κατάλληλα προσαρμοσμένα στους δικούς τους τρόπους μάθησης. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ( 9 ) ότι η χρηματοδότηση τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο πρέπει, μεταξύ άλλων, να επενδύει σε υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση και κατάρτιση, η οποία θα πρέπει να είναι προσβάσιμη και οικονομικά προσιτή σε όλους και προσανατολισμένη στις τρέχουσες και τις μελλοντικές ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η απόδοση των επενδύσεων στην εκπαίδευση ενηλίκων μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι εξίσου υψηλή με εκείνη της αρχικής εκπαίδευσης και κατάρτισης ή ακόμη και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ( 10 )

2.3. Ο αντίκτυπος των παγκόσμιων τάσεων, όπως οι οικονομικές, οι τεχνολογικές, οι κοινωνικές και οι βιομηχανικές αλλαγές που συνάδουν με την ψηφιακή επανάσταση, είναι τεράστιος —από την οικονομία, την καινοτομία, την επιστήμη και την εκπαίδευση έως την υγεία, τη βιωσιμότητα και τη διακυβέρνηση— και μεταβάλλει ταχέως τον κόσμο της εργασίας και τα προφίλ δεξιοτήτων πολλών επαγγελμάτων. Ο ρυθμός των αλλαγών απαιτεί συνεχή ειδίκευση, επανειδίκευση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων όλων των πολιτών καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους, με ιδιαίτερη έμφαση στην παροχή αποτελεσματικής στήριξης στους εργαζόμενους και τους άνεργους, εξασφαλίζοντας παράλληλα βιώσιμη χρηματοδότηση από τις δημόσιες αρχές και τις εταιρείες με τη βοήθεια των ατομικών λογαριασμών κατάρτισης και άλλων εργαλείων.

2.4. Ταυτόχρονα, η ανατρεπτική φύση των αλλαγών αυτών δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την πρόβλεψη των μελλοντικών αναγκών σε δεξιότητες. Η προσφορά δεξιοτήτων εξελίσσεται και αυτή με τη σειρά της, αλλά χρειάζεται χρόνος για την προσαρμογή στις νεοεμφανιζόμενες ανάγκες σε δεξιότητες. Παρότι οι εργοδότες τονίζουν τη σημασία του κλάδου των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM), των ψηφιακών δεξιοτήτων και της ΕΕΚ, παρατηρείται επίσης μια στροφή προς τις μη τεχνικές/εγκάρσιες δεξιότητες ( 11 ) , οι οποίες παρέχουν στα άτομα τη δυνατότητα στους ανθρώπους να προσαρμόζονται σε εργασιακά περιβάλλοντα εργασίας και σε διαφορετικές συνθήκες ζωής ( 12 ) . Οι δεξιότητες αυτές αναπτύσσονται συνήθως στο πλαίσιο οργανώσεων που παρέχουν μη τυπική εκπαίδευση (οργανώσεις νεολαίας κ.λπ.) και η βιώσιμη χρηματοδοτική στήριξη των εν λόγω παρόχων είναι ζωτικής σημασίας.

2.5. να πραγματοποιηθούν επί του παρόντος επενδύσεις σε στρατηγικές ανάπτυξης νέων προγραμμάτων κατάρτισης , οι οποίες αποτελούν βασικά εργαλεία πολιτικής για την κάλυψη των αναγκών και των ελλείψεων σε δεξιότητες, αλλά οι επενδύσεις σε αυτές ενδέχεται να απαιτήσουν κάποιο χρόνο μέχρι να κάνουν αισθητά τα αποτελέσματά τους, ιδίως όσον αφορά προγράμματα υψηλότερου επιπέδου και μεγαλύτερης διάρκειας. Για τον εμπλουτισμό του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης πολύ νωρίτερα, έχει θεμελιώδη σημασία η συστηματική πρόβλεψη των αναγκών σε δεξιότητες προκειμένου να καταστούν δυνατές στρατηγικές απαντήσεις και να αποφευχθούν οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων Επιπλέον, είναι σημαντικό, οι οποίες αποτελούν βασικά εργαλεία πολιτικής για την κάλυψη των αναγκών και των ελλείψεων σε δεξιότητες, αλλά οι επενδύσεις σε αυτές ενδέχεται να απαιτήσουν κάποιο χρόνο μέχρι να κάνουν αισθητά τα αποτελέσματά τους, ιδίως όσον αφορά προγράμματα υψηλότερου επιπέδου και μεγαλύτερης διάρκειας. Για τον εμπλουτισμό του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης πολύ νωρίτερα,προκειμένου να καταστούν δυνατές στρατηγικές απαντήσεις και να αποφευχθούν οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων ( 13 )

2.6. Η κατάσταση που προέκυψε λόγω της πρόσφατης πανδημίας COVID-19 σε ολόκληρο τον κόσμο κατέδειξε ότι η μάθηση μπορεί, εφόσον παραστεί ανάγκη, να προσαρμοστεί γρήγορα στη μεταβολή των περιστάσεων. Οι εκπαιδευόμενοι αναπτύσσουν πληθώρα νέων προσεγγίσεων, όπως η ανεξάρτητη μάθηση ή η μάθηση βάσει έργων, αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη περιέργεια και ενισχύουν τις δεξιότητές τους στον τομέα της πληροφορικής (ΤΠ) προκειμένου να επιδοθούν στην εξ αποστάσεως μάθηση. Χρησιμοποιούνται επίσης αρκετές ψηφιακές πλατφόρμες που παρέχονται δωρεάν. Οι βασικές εγκάρσιες δεξιότητες βοηθούν τόσο τους εκπαιδευόμενους όσο και τους διδάσκοντες να προσαρμοστούν σε αυτή τη μεταβολή. Όταν η ζωή θα επανέλθει στον «κανονικό» της ρυθμό, η κοινωνία θα πρέπει να αντλήσει διδάγματα από αυτή την εμπειρία και να συνεχίσει να αναπτύσσει τις εν λόγω προσεγγίσεις και δεξιότητες, επενδύοντας επαρκώς σε αυτές προκειμένου να εξασφαλίσει σε κάθε εκπαιδευόμενο, ανεξάρτητα από την κοινωνική του κατάσταση, τη δυνατότητα να τις χρησιμοποιεί και να επωφελείται από αυτές.

3. Πολιτικό πλαίσιο

3.1. ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μια ισχυρή Ευρώπη για δίκαιες μεταβάσεις» Στην ( 14 ) υπογραμμίζεται ότι οι δεξιότητες είναι καθοριστικές για το μέλλον. Οι δεξιότητες παρέχουν στα άτομα τη δυνατότητα να δρέψουν τα οφέλη που αποφέρει ένας ταχέως μεταβαλλόμενος χώρος εργασίας. Το ήμισυ του σημερινού εργατικού δυναμικού θα χρειαστεί να επικαιροποιήσει τις δεξιότητές του εντός της επόμενης πενταετίας και η ψηφιακή και η πράσινη μετάβαση θα απαιτήσουν νέα σύνολα δεξιοτήτων. Η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, σε συνδυασμό με προγράμματα μαθητείας, μπορεί να ενισχύσει εξίσου την απασχολησιμότητα των νέων και των ενηλίκων και να ανταποκριθεί στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των επιχειρήσεων.

3.2. Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) του ΟΗΕ και κατέχει εξέχουσα θέση στον ΣΒΑ αριθ. 4 που αφορά την εκπαίδευση. Ο ΣΒΑ αριθ. 4 προβλέπεται όχι μόνο ως τρόπος ενίσχυσης των συνόλων δεξιοτήτων και τόνωσης της οικονομίας, αλλά και ως τρόπος προώθησης των στόχων της πολιτισμικής πολυμορφίας και της ειρήνης . Ωστόσο, οι επιμέρους στόχοι των ΣΒΑ που καθορίζουν τον ρόλο της διά βίου μάθησης δεν περιλαμβάνουν δείκτες αναφοράς για τη χρηματοδότηση Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει, αφενός, ότι το δικαίωμα στην εκπαίδευση κατοχυρώνεται στο καταστατικό της Unesco (1945) υπό τον τίτλο «εκπαίδευση για όλους» και, αφετέρου, ότι η διά βίου μάθηση έτυχε αυξημένης προσοχής στο πλαίσιο τωνκαι κατέχει εξέχουσα θέση στον ΣΒΑ αριθ. 4 που αφορά την εκπαίδευση. Ο ΣΒΑ αριθ. 4 προβλέπεται όχι μόνο ως τρόπος ενίσχυσης των συνόλων δεξιοτήτων και τόνωσης της οικονομίας, αλλά και ως τρόπος προώθησης των στόχων της. Ωστόσο, οι επιμέρους στόχοι των ΣΒΑ που καθορίζουν τον ρόλο της διά βίου μάθησης δεν περιλαμβάνουν δείκτες αναφοράς για τη χρηματοδότηση ( 15 )

3.3. Η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη εφαρμογής της πρώτης και της τέταρτης αρχής του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (ΕΠΚΔ) , καθιστώντας την ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση δικαίωμα για όλους στην Ευρώπη, αλλά και την ανάγκη υποστήριξης της εφαρμογής των εν λόγω αρχών με βιώσιμη δημόσια χρηματοδότηση, κατόπιν συμφωνίας με τους κοινωνικούς εταίρους και την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών. Το δικαίωμα αυτό πρέπει να γίνει πραγματικότητα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι όλοι οι ενήλικες έχουν ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση και κατάρτιση τόσο εντός όσο και εκτός των χώρων εργασίας . Κρίνεται σκόπιμη η παροχή αποτελεσματικής στήριξης στους εργαζόμενους όλων των επιπέδων δεξιοτήτων και όλων των μεγεθών εταιρειών, ανεξαρτήτως της γεωγραφικής περιοχής στην οποία εργάζονται.

3.4. αυστηρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς της εσωτερικής αγοράς και στους δημοσιονομικούς κανόνες που θέτει το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης , ενώ η εξεύρεση των αναγκαίων δημόσιων πόρων για την επίτευξη κοινωνικής επανεξισορρόπησης εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τις κυβερνήσεις. Το πρόβλημα μεταξύ των δεσμευτικών δημοσιονομικών κανόνων και ενός συνόλου δικαιωμάτων και αρχών χωρίς τους πόρους που απαιτούνται για να τεθούν σε εφαρμογή παραμένει άλυτο. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι τα δικαιώματα και οι αρχές του ΕΠΚΔ, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος σε ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση σε εθνικό επίπεδο, πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή με κατάλληλες δημόσιες επενδύσεις ( 16 ) . Ωστόσο, οι δημοσιονομικοί πόροι εξακολουθούν σε ορισμένες περιπτώσεις να υπόκεινται στουςτης εσωτερικής αγοράς και στους δημοσιονομικούς κανόνες που θέτει το σύμφωνο, ενώ η εξεύρεση των αναγκαίων δημόσιων πόρων για την επίτευξη κοινωνικής επανεξισορρόπησης εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τις κυβερνήσεις. Το πρόβλημα μεταξύ των δεσμευτικώνχωρίς τους πόρους που απαιτούνται για να τεθούν σε εφαρμογή παραμένει άλυτο.

3.5. έκθεση της ΔΟΕ με τίτλο «Work for a Brighter Future» (Εργασία για ένα λαμπρότερο μέλλον) Στην ( 17 ) επισημαίνεται ότι η καθιέρωση πραγματικών ευκαιριών διά βίου μάθησης για όλους αποτελεί κοινή ευθύνη που απαιτεί την ενεργό συμμετοχή και στήριξη των κυβερνήσεων, των εργοδοτών και των εργαζόμενων, αλλά και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Οι κυβερνήσεις, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, οφείλουν να επεκτείνουν και να αναδιαμορφώσουν τις πολιτικές ανάπτυξης δεξιοτήτων, τις υπηρεσίες απασχόλησης και τα συστήματα κατάρτισης προκειμένου να παρέχουν στους εργαζομένους τον χρόνο και τη χρηματοδοτική στήριξη που τους χρειάζονται για την απόκτηση γνώσεων. Στην έκθεση προτείνεται η θέσπιση ενός συστήματος για το δικαίωμα στη μάθηση, με τη βοήθεια ενός αναδιαμορφωμένου συστήματος «ασφάλισης εργασίας» ή «κοινωνικού ταμείου», και η καθιέρωση «ατομικών λογαριασμών μάθησης» που θα παρέχουν στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να λαμβάνουν εκπαιδευτική άδεια μετ’ αποδοχών.

3.6. Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη σημαντική πρωτοβουλία της φινλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου, η οποία διοργάνωσε την πρώτη στα χρονικά κοινή συνεδρίαση του Συμβουλίου μεταξύ των υπουργών Οικονομικών και Παιδείας της ΕΕ με στόχο να συζητηθεί η σημασία της δημόσιας χρηματοδότησης για την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Η ΕΟΚΕ καλεί τις μελλοντικές Προεδρίες της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσουν αυτή την πρωτοβουλία για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των υπεύθυνων λήψης αποφάσεων στο ανώτατο επίπεδο. Χρειάζεται επίσης να αναπτυχθεί συνεργασία με τους υπουργούς εργασίας και κοινωνικών υποθέσεων. Η ΕΟΚΕ προσβλέπει, εν συνεχεία, στην υλοποίηση αυτού του είδους συνεργασίας και σε εθνικό επίπεδο.

3.7. έμφαση που δίδει η επιστολή ανάθεσης καθηκόντων στον Επίτροπο κ. Nicholas Schmit ατομικοί λογαριασμοί μάθησης αποτελεί έναν από τους πιθανούς τρόπους παροχής στα άτομα που βρίσκονται σε ηλικία εργασίας της δυνατότητας να συσσωρεύουν δικαιώματα κατάρτισης και να τα χρησιμοποιούν για τη διασφάλιση ποιοτικής κατάρτισης. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τριμερή συνεργασία και ανάληψη κοινής ευθύνης για την κατανομή των διαθέσιμων δημόσιων πόρων στην κατάρτιση των υπαλλήλων και των λοιπών εργαζόμενων. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την ( 18 ) στην εφαρμογή και την επικαιροποίηση του θεματολογίου δεξιοτήτων, στον εντοπισμό και την κάλυψη των ελλείψεων σε δεξιότητες, καθώς και στην υποστήριξη της επανειδίκευσης ως τμήμα της δίκαιης μετάβασης. Η διερεύνηση της ιδέας να προταθούναποτελεί έναν από τους πιθανούς τρόπους παροχής στα άτομα που βρίσκονται σε ηλικία εργασίας της δυνατότητας να συσσωρεύουν δικαιώματα κατάρτισης και να τα χρησιμοποιούν για τη διασφάλιση ποιοτικής κατάρτισης. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τριμερή συνεργασία και ανάληψη κοινής ευθύνης για την κατανομή των διαθέσιμων δημόσιων πόρων στην κατάρτιση των υπαλλήλων και των λοιπών εργαζόμενων.

3.8. συμπεράσματα του Συμβουλίου με θέμα «Ο βασικός ρόλος των πολιτικών για τη διά βίου μάθηση στην ενδυνάμωση των κοινωνιών για την αντιμετώπιση της τεχνολογικής και της πράσινης μετάβασης προς όφελος της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης» ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι στα ( 19 ) , τα οποία εγκρίθηκαν στις 8 Νοεμβρίου 2019, η Επιτροπή καλείται «να επικαιροποιήσει την αποδοτικότητα, την κλίμακα και τις ομάδες-στόχους των υφιστάμενων πολιτικών για τη διά βίου μάθηση, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις μαθησιακές ανάγκες που προκύπτουν από τις αλλαγές στην κοινωνία και στον κόσμο της εργασίας, μεταξύ άλλων μέσω περαιτέρω ( 20 ) , συνεκτίμησης της διά βίου μάθησης στο μελλοντικό στρατηγικό πλαίσιο για τη συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και αξιοποίησης των ευκαιριών που παρέχονται από το πρόγραμμα Erasmus+, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και άλλα συναφή μέσα της Ένωσης».

4. Τρέχουσα κατάσταση

4.1. συνολικές δαπάνες για την εκπαίδευση ενηλίκων , συμπεριλαμβανομένων και άλλων πηγών χρηματοδότησης, όπως η χρηματοδότηση από τους εργοδότες και τα δίδακτρα των εκπαιδευόμενων, κυμαίνονται μεταξύ 1,1 και κάτω του 0,6 % του ΑΕγχΠ. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop), υφίστανται 128 εκατομμύρια ενήλικες στην ΕΕ-28+ με δυνατότητες αναβάθμισης των δεξιοτήτων τους και επανειδίκευσης που αντιστοιχούν σε ποσοστό 46 % του ενήλικου πληθυσμού της συγκεκριμένης περιοχής Ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία σχετικά με τις συνολικές επενδύσεις στη διά βίου μάθηση, από τα διαθέσιμα στοιχεία ( 21 ) προκύπτει ότι οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση ενηλίκων κυμαίνονται μόλις από 0,1 έως 0,2 % περίπου του ΑΕγχΠ. Οι, συμπεριλαμβανομένων και άλλων πηγών χρηματοδότησης, όπως η χρηματοδότηση από τους εργοδότες και τα δίδακτρα των εκπαιδευόμενων, κυμαίνονται μεταξύ 1,1 και κάτω του 0,6 % του ΑΕγχΠ. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop), υφίστανται 128 εκατομμύρια ενήλικες στην ΕΕ-28+ με δυνατότητες αναβάθμισης των δεξιοτήτων τους και επανειδίκευσης που αντιστοιχούν σε ποσοστό 46 % του ενήλικου πληθυσμού της συγκεκριμένης περιοχής ( 22 ) . Μόνο το 11,1 % των ενηλίκων συμμετέχει στην εκπαίδευση ενηλίκων, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε ως στόχο την επίτευξη ποσοστού 15 % έως το 2020, τον οποίο δεν κατόρθωσε να υλοποιήσει.

4.3. Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2019 σκιαγραφείται ένα ευνοϊκό οικονομικό σενάριο, με βελτίωση των δημόσιων οικονομικών σε κάθε κράτος μέλος. Ωστόσο, στην ανακοίνωση απευθύνεται επίσης προειδοποίηση σχετικά με την παγκόσμια αβεβαιότητα και καλούνται τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να ενισχύουν την παραγωγικότητα , να βελτιώνουν την ανθεκτικότητα των οικονομιών τους και να διασφαλίζουν ότι η οικονομική ανάπτυξη ωφελεί το σύνολο των πολιτών. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι υπάρχει σαφής έλλειψη συνοχής μεταξύ του αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για βιώσιμες επενδύσεις σε τομείς που ευνοούν την ανάπτυξη, όπως είναι όλοι οι τομείς της εκπαίδευσης, και του αιτήματος για μέτρα βελτιστοποίησης που αποβαίνουν εις βάρος τους. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα κύρια ευρήματα των ανά χώρα εκθέσεων ( 29 ) τουσκιαγραφείται ένα ευνοϊκό οικονομικό σενάριο, με βελτίωση των δημόσιων οικονομικών σε κάθε κράτος μέλος. Ωστόσο, στην ανακοίνωση απευθύνεται επίσης προειδοποίηση σχετικά με την παγκόσμια αβεβαιότητα και καλούνται τα κράτη μέλη, να βελτιώνουν την ανθεκτικότητα των οικονομιών τους και να διασφαλίζουν ότι η οικονομική ανάπτυξη ωφελεί το σύνολο των πολιτών.

5. Γενικές παρατηρήσεις

5.1. τόσο στους ανέργους όσο και στους μισθωτούς, γυναίκες και άνδρες . Προς τον σκοπό αυτό, κρίνεται σκόπιμη η διερεύνηση και η λήψη μέτρων, όπως η θέσπιση δεικτών σχετικά τις δημόσιες και τις ιδιωτικές επενδύσεις στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και τα συστήματα παροχής εκπαιδευτικών αδειών μετ’ αποδοχών στους εργαζόμενους, στο πλαίσιο της κατευθυντήριας γραμμής αριθ. 6: Ενίσχυση της προσφοράς εργασίας και των δεξιοτήτων Τα μέτρα της ΕΕ θα πρέπει να διερευνώνται και να εξετάζονται με στόχο τη μετατροπή των μέσων υιοθέτησης ορθών πρακτικών που χρησιμοποιούνται ήδη σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ —όπως επιδοτήσεις, δάνεια, συλλογικές συμβάσεις που προβλέπουν τη δυνατότητα εκπαιδευτικής άδειας μετ’ αποδοχών ή άλλες διατάξεις— σε συνήθη πρακτική και στα υπόλοιπα κράτη μέλη Τα κράτη μέλη οφείλουν να προσφέρουν δυνατότητες κατάρτισης σε όλους,. Προς τον σκοπό αυτό, κρίνεται σκόπιμη η διερεύνηση και η λήψη μέτρων, όπως η θέσπιση δεικτών σχετικά τις δημόσιες και τις ιδιωτικές επενδύσεις στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και τα συστήματα παροχής εκπαιδευτικών αδειών μετ’ αποδοχών στους εργαζόμενους, στο πλαίσιο της ( 30 ) . Επ’ αυτού, η ΕΟΚΕ έχει ήδη τονίσει την ανάγκη διαφύλαξης αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης κατά τη διάρκεια της κατάρτισης.θα πρέπει να διερευνώνται και να εξετάζονται με στόχο τη μετατροπή των μέσων υιοθέτησης ορθών πρακτικών που χρησιμοποιούνται ήδη σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ —όπως επιδοτήσεις, δάνεια, συλλογικές συμβάσεις που προβλέπουν τη δυνατότητα εκπαιδευτικής άδειας μετ’ αποδοχών ή άλλες διατάξεις— σε συνήθη πρακτική και στα υπόλοιπα κράτη μέλη ( 31 )

5.2. Οι κοινωνικοί εταίροι και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών καλούνται επίσης να διαδραματίσουν ηγετικό ρόλο στη διαχείριση του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένης της πρόβλεψης και της ανάπτυξης δεξιοτήτων, ενώ η κοινή ευθύνη των κοινωνικών εταίρων σε επίπεδο εταιρειών είναι θεμελιώδης όσον αφορά τόσο την πραγματοποίηση επενδύσεων στη μελλοντοστραφή εκπαίδευση και κατάρτιση του απασχολούμενου εργατικού δυναμικού τους όσο και την κάλυψη των απαιτούμενων δαπανών επανεκπαίδευσης των απολυθέντων εργαζόμενων. Οι πλέον ευάλωτοι εξ αυτών είναι οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας.

5.3. Οι συζητήσεις σχετικά με μια πρόταση της ΕΕ με θέμα τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης βρίσκονται σε πολύ πρώιμο στάδιο, αλλά υπάρχουν ορισμένες παρατηρήσεις που θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω ενόψει της υποβολής μιας τέτοιας πρότασης όσον αφορά, παραδείγματος χάρη, το εάν και κατά πόσον η κατάρτιση των εργαζομένων ορίζεται από τη νομοθεσία ή/και τις συλλογικές συμβάσεις που πρέπει να τηρούνται προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι είναι σε θέση να διαμορφώνουν το περιεχόμενο, τον τόπο και τον χρόνο/τη διάρκεια της κατάρτισης. Πρόκειται, ως εκ τούτου, για ζήτημα που εμπίπτει στην εθνική αρμοδιότητα και οι συστάσεις προς τα κράτη μέλη σχετικά με το πώς θα πρέπει να χρηματοδοτούνται οι ατομικοί λογαριασμοί μάθησης και το ποιος θα δικαιούται τη χρηματοδοτική στήριξη (οι εταιρείες, τα ιδρύματα κατάρτισης, οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης ή οι εργαζόμενοι) απαιτείται να διαμορφώνονται μέσω κοινωνικού διαλόγου σύμφωνα με τις συλλογικές συμβάσεις και την ισχύουσα εθνική νομοθεσία. Στο πλαίσιο των συζητήσεων αυτών είναι σημαντικό να επιδειχθεί προσοχή στην ποικιλομορφία των εθνικών συστημάτων και προσεγγίσεων, καθώς και στην ανάληψη μείζονος ρόλου εκ μέρους των κοινωνικών εταίρων.

5.4. κοινωνικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων, στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της διά βίου μάθησης . Η ΕΟΚΕ έχει ήδη ασχοληθεί με την εφαρμογή της αρχής του «χρυσού κανόνα», δηλαδή της εξαίρεσης των μελλοντοστραφών δημόσιων επενδύσεων από τον υπολογισμό των καθαρών δημοσίων ελλειμμάτων στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της ΟΝΕ Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει το αίτημά της για μεγαλύτερη έμφαση στις. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη ασχοληθεί με την εφαρμογή της αρχής του «χρυσού κανόνα», δηλαδή της ( 32 ) . Η ΕΟΚΕ προτείνει να συζητηθεί η δυνατότητα εφαρμογής του «χρυσού κανόνα» και στις κοινωνικές επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ ( 33 )

5.5. συνδυασμός ευέλικτης προσαρμοσμένης μάθησης και εξατομικευμένης υποστήριξης, αρχής γενομένης από τη διά βίου επαγγελματική καθοδήγηση , βοηθά επίσης τα μη ενεργά άτομα και τους μακροχρόνια ανέργους να βρουν εργασία, πράγμα το οποίο αποφέρει κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, καθώς και μακροπρόθεσμη εξοικονόμηση δαπανών κοινωνικής πρόνοιας. Ένα βέλτιστο μείγμα συστατικών στοιχείων ή χαρακτηριστικών της επιλεγόμενης προσέγγισης μπορεί να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την εδραίωση, την ανάπτυξη και την εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου όσον αφορά τις διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων , βοηθά επίσης τα μη ενεργά άτομα και τους μακροχρόνια ανέργους να βρουν εργασία, πράγμα το οποίο αποφέρει κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, καθώς και μακροπρόθεσμη εξοικονόμηση δαπανών κοινωνικής πρόνοιας. Ένα βέλτιστο μείγμα συστατικών στοιχείων ή χαρακτηριστικών της επιλεγόμενης προσέγγισης μπορεί να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την εδραίωση, την ανάπτυξη και την εφαρμογή της ( 34 ) κατά τρόπο βιώσιμο, παρότι οι στοχευόμενες ομάδες, οι ανάγκες σε δεξιότητες και οι κυβερνήσεις αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου. Η παροχή κατάρτισης πρέπει να σχεδιάζεται κατά τρόπο ώστε να ενισχύει και να υποστηρίζει την κινητικότητα μεταξύ και εντός των διαφόρων τομέων. Η διασφάλιση αυτών των μεταβατικών σταδίων ωφελεί την απασχολησιμότητα των εργαζόμενων και την ικανότητα των εργοδοτών να προσελκύουν νεοπροσλαμβανόμενους.

5.6. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να στηρίξουν τον δημόσιο τομέα, καθώς και τους μη κερδοσκοπικούς εκπαιδευτικούς φορείς και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να διατηρηθεί η χρηματοδότηση για την παροχή ευκαιριών διά βίου μάθησης υψηλής ποιότητας και περισσότερο προσιτής . Η υψηλή ποιότητα της παρεχόμενης κατάρτισης θα πρέπει να επιτυγχάνεται με τη διασφάλιση καλής ποιότητας.

5.7. Η βελτίωση των επενδύσεων στην εκπαίδευση των ενηλίκων και στην κατάρτιση των μισθωτών συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη δέουσα συμβολή της έρευνας στον σχεδιασμό, τη μεταρρύθμιση και την εφαρμογή των πολιτικών και των συστημάτων διά βίου μάθησης. Προκειμένου να εξασφαλιστούν αποτελεσματικές επενδύσεις στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση των εργαζόμενων σε εταιρείες, απαιτούνται περαιτέρω στοιχεία όσον αφορά τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται από τις εταιρείες και τη χρηματοδοτική στήριξη που παρέχεται από τις κυβερνήσεις. Οι ίδιες εισφορές των εργαζόμενων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων θα πρέπει να αναλυθούν δεόντως και να συμπεριληφθούν στις συζητήσεις πολιτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στις επενδύσεις για κατάρτιση σε διάφορες δεξιότητες (επαγγελματικές, σχετιζόμενες με τις εταιρείες, βασικές ικανότητες και δεξιότητες κ.λπ.) για εργαζόμενους διαφόρων επιπέδων δεξιοτήτων, τόσο γυναίκες όσο και άνδρες, για κατάρτιση εντός και εκτός των εταιρειών, για παροχή σχετικών υπηρεσιών από άλλους παρόχους κ.λπ.

5.8. Η εκπαίδευση ενηλίκων, λόγω του ευρέος φάσματός της και των πολυάριθμων διαφορετικών παρόχων, στερείται συντονισμού τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μια ενοποιημένη προσέγγιση, η οποία να συνδέει μια πληθώρα τομέων πολιτικής και ενδιαφερόμενων φορέων, με ιδιαίτερη επικέντρωση στη δημοκρατική διακυβέρνηση της ανάπτυξης και της εφαρμογής της πολιτικής για τη διά βίου μάθηση , συμπεριλαμβανομένου εποικοδομητικού κοινωνικού διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους και διαβούλευσης με την κοινωνία των πολιτών , μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων από πολιτική άποψη, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες κάλυψης της εξαιρετικής ποικιλομορφίας των δυνητικών στοχευόμενων ομάδων και ανταπόκρισης στις ανάγκες των ευάλωτων ατόμων.

5.9. Προκειμένου να στεφθεί η διά βίου μάθηση με επιτυχία, η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση σε όλους τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων της ΕΕ να αντιμετωπίσουν τις ακόλουθες προκλήσεις που τίθενται για τα περιβάλλοντα διά βίου μάθησης και να υποστηρίξουν οικονομικά τις προσπάθειες επίλυσής τους, εντός του πεδίου αρμοδιοτήτων τους:

5.9.1. σχεδιασμός και εφαρμογή μακροπρόθεσμων στρατηγικών για την προώθηση συνεργασιών μεταξύ των παρόχων τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης, με σκοπό την κάλυψη των μαθησιακών αναγκών και των αναγκών κατάρτισης των εκπαιδευόμενων· προκειμένου να είναι βιώσιμες, οι στρατηγικές αυτές θα πρέπει να διαμορφώνονται από κοινού και υποστηρίζονται από τις αντιπροσωπευτικές ενώσεις των παρόχων σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο·

5.9.2. διασφάλιση της ανάληψης ενεργού ρόλου από τους εκπαιδευόμενους στις μαθησιακές διαδρομές τους μέσω του σχεδιασμού των εν λόγω διαδρομών πρωτίστως γύρω από τις ανάγκες τους, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να γίνουν ενεργοί δημιουργοί και όχι παθητικοί καταναλωτές της γνώσης και της καινοτομίας·

5.9.3. υποστήριξη των εκπαιδευόμενων κάθε ηλικίας και προέλευσης όσον αφορά την πρόσβαση, τον συνδυασμό και τη μετακίνηση μεταξύ διαφόρων μορφών μάθησης, σύμφωνα με τις προσωπικές τους ανάγκες και ικανότητες, χάρη σε πιο ευέλικτα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης και μέσω της παροχής διά βίου καθοδήγησης υψηλής ποιότητας·

5.9.4. αντιμετώπιση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης (όπως προβλέπεται στη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την επικύρωσή τους ( 35 ) ) ως επείγουσα προτεραιότητα, λαμβανομένων υπόψη των δυνατοτήτων που διαθέτει για την ενίσχυση της προβολής του συνόλου των δεξιοτήτων, των ικανοτήτων και των γνώσεων που μπορούν να προωθήσουν την ουσιαστική συμμετοχή στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας, ιδίως όσον αφορά τις ευάλωτες ομάδες ( 36 )

5.9.5. βελτίωση της παροχής ευκαιριών διά βίου μάθησης σε τοπικό επίπεδο με την αξιοποίηση των υφιστάμενων κοινοτικών και εκπαιδευτικών υποδομών ενόψει της δημιουργίας πολυλειτουργικών μαθησιακών χώρων ανοικτών σε όλους· τέτοια «κοινοτικά κέντρα διά βίου μάθησης» υπάρχουν ήδη με διάφορες μορφές σε όλα τα κράτη μέλη, αλλά θα πρέπει να συμπεριληφθούν ως ιδέα στη διαδικασία χάραξης πολιτικής.

6. Ειδικές παρατηρήσεις σχετικά με τις ευρωπαϊκές και τις εθνικές πηγές χρηματοδότησης και τις πολιτικές που απαιτούνται για την εξασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης (37)

6.1. Σχετικά με τις πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ

6.1.1. Στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2021-2027, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξήγγειλε διάφορους τρόπους βελτίωσης του επενδυτικού σχεδίου της ΕΕ, με την ενσωμάτωση στο πλαίσιο του InvestEU ενός σκέλους αποκλειστικά αφιερωμένου στις κοινωνικές επενδύσεις και δεξιότητες. Αυτό καταδεικνύει την ανάληψη δέσμευσης για τη χρηματοδότηση κοινωνικών επενδύσεων και τη δημιουργία των ενδεδειγμένων μέσων υλοποίησής τους.

6.1.2. ευκαιρίες που παρέχουν τα ταμεία της ΕΕ (όπως το ΕΚΤ, το Erasmus+, το ΕΤΣΕ και άλλα σχετικά μέσα της ΕΕ) και να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους της ΕΕ. Το προσεχές ΠΔΠ θα πρέπει να αντιμετωπίσει οπωσδήποτε τον περιορισμό των δυνατοτήτων του προϋπολογισμού για τη διά βίου μάθηση σε επίπεδο κρατών μελών και ΕΕ Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να επωφεληθούν από τις(όπως το ΕΚΤ, το Erasmus+, το ΕΤΣΕ και άλλα σχετικά μέσα της ΕΕ) και να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους της ΕΕ. Το προσεχές ΠΔΠ θα πρέπει να αντιμετωπίσει οπωσδήποτε τον περιορισμό των δυνατοτήτων του προϋπολογισμού για τη διά βίου μάθηση σε επίπεδο κρατών μελών και ΕΕ ( 38 ) . Ωστόσο, παρότι τα ενωσιακά κονδύλια μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη δεξιοτήτων/στη διά βίου μάθηση, η υπερβολική εξάρτηση από κονδύλια της ΕΕ ενδέχεται να εγείρει ανησυχίες σχετικά με τη διατηρησιμότητα της χρηματοδότησης, δεδομένου ότι η ενωσιακή χρηματοδότηση διατίθεται σε έργα και είναι εκ φύσεως προσωρινή.

6.1.3. Για την εξασφάλιση βιώσιμων εθνικών επενδύσεων στη διά βίου μάθηση και την εκπαίδευση ενηλίκων, η διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο εφόσον αναδεικνύει τη σημασία της χρηματοδότησης. Η αποτελεσματική εφαρμογή των εθνικών/περιφερειακών πολιτικών για τη διά βίου μάθηση προϋποθέτει την εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου χρηματοδότησης . Η μεγιστοποίηση της διατηρησιμότητας και της συνέχειας της χρηματοδότησης είναι πρωταρχικής σημασίας για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του έργου που συνίσταται στην παροχή εκπαίδευσης και κατάρτισης σε ενήλικες, καθώς και της ικανότητας των παρόχων υπηρεσιών διά βίου μάθησης να καινοτομούν και να αναπτύσσονται στον συγκεκριμένο τομέα.

6.2. Σχετικά με τις πολιτικές που συμβάλλουν στην ορθή κατανομή της χρηματοδότησης

6.2.1. Η ανάπτυξη νοοτροπίας αξιολόγησης είναι σημαντική και υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που μπορούν να συνεισφέρουν σε αυτήν, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η πολιτική δέσμευση για την τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής (και λογοδοσία) , οι νομικές απαιτήσεις όσον αφορά την αξιολόγηση, οι απαιτήσεις αξιολόγησης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και κατάρτισης και η εκπαίδευση των αξιολογητών με σκοπό τη διασφάλιση της αξιολόγησης καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου πολιτικής.

6.2.2. Είναι σημαντικό να επανεξετάζεται τακτικά η αποτελεσματικότητα των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών μέτρων στήριξης των στοχευόμενων ομάδων ενηλίκων, καθώς και η αποδοτική χρήση των πόρων. Απαιτείται να θεσπιστούν αυστηρές ρυθμίσεις παρακολούθησης και αξιολόγησης. Τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων θα πρέπει να εμπλουτίζουν και να τροφοδοτούν τη διαδικασία χάραξης πολιτικής σχετικά με τη διά βίου μάθηση. Βάσει αξιόπιστων στοιχείων, οι αξιολογήσεις μπορούν να υποδεικνύουν την ανάγκη τροποποίησης (ή αναστολής) των υφιστάμενων μέτρων ή/και την εισαγωγή νέων μέτρων. Μπορούν επίσης να εντοπίζουν αποτελεσματικές πρακτικές που θα μπορούσαν να επεκταθούν χάρη σε πρόσθετη ή πιο σταθερή χρηματοδότηση . Οι κοινωνικοί εταίροι θα πρέπει να συμμετέχουν στην παρακολούθηση και την αξιολόγηση των συστημάτων.

6.2.3. τον ενδεδειγμένο επιμερισμό των δαπανών μεταξύ των δημόσιων αρχών, των εργοδοτών, των μεμονωμένων ατόμων και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων (π.χ. κοινωνικοί εταίροι, πάροχοι κατάρτισης, ΜΚΟ). Όπως υποδεικνύεται στη βάση δεδομένων του Cedefop σχετικά με τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης ενηλίκων Υπάρχει ανάγκη χρηματοδοτικών μηχανισμών που να κινητοποιούν εθνικούς πόρους και να προβλέπουν(π.χ. κοινωνικοί εταίροι, πάροχοι κατάρτισης, ΜΚΟ). Όπως υποδεικνύεται στη βάση δεδομένων του Cedefop σχετικά με τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης ενηλίκων ( 39 ) , υπάρχουν διάφοροι μηχανισμοί χρηματοδότησης, που απευθύνονται σε ιδιώτες και εταιρείες/εργοδότες και αποσκοπούν στην αύξηση της συμμετοχής και των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Οι δυνατότητες αυτές πρέπει να συντονίζονται ορθά από τις δημόσιες αρχές, ενώ στην περίπτωση των ταμείων τομεακής κατάρτισης τον συντονιστικό ρόλο αναλαμβάνουν κατά κύριο λόγο οι κοινωνικοί εταίροι. Τα χρηματοδοτικά μέσα για τους ιδιώτες περιλαμβάνουν, παραδείγματος χάρη, ατομικούς λογαριασμούς μάθησης/κουπόνια, δάνεια (χαμηλού κόστους) και άδεια μετ’ αποδοχών. Η χρηματοδοτική στήριξη προς τις εταιρείες μπορεί να παρέχεται μέσω κονδυλίων κατάρτισης (βάσει εταιρικών επιδοτήσεων), φορολογικών κινήτρων ή επιχορηγήσεων (χρηματοδοτούμενων από τη γενική φορολογία). Αυτά τα είδη μέσων επιμερισμού του κόστους αποτελούν επίσης έναν τρόπο διασφάλισης της συνυπευθυνότητας για τη χάραξη/την εφαρμογή πολιτικών διά βίου μάθησης και για τις επενδύσεις σε δεξιότητες.

6.2.4. Ο κοινωνικός διάλογος και οι συλλογικές συμβάσεις, ιδίως σε τομεακό επίπεδο , διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διακυβέρνηση των συστημάτων κατάρτισης, στη δημιουργία ευκαιριών κατάρτισης και στη βελτίωση της καταλληλότητας και της παροχής επαγγελματικής κατάρτισης στους εργαζόμενους, πράγμα το οποίο προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων για την προώθηση της διατομεακής μετάβασης και σταδιοδρομίας. Σε διάφορα κράτη μέλη έχουν καθιερωθεί κονδύλια κατάρτισης που μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο , διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διακυβέρνηση των συστημάτων κατάρτισης, στη δημιουργία ευκαιριών κατάρτισης και στη βελτίωση της καταλληλότητας και της παροχής επαγγελματικής κατάρτισης στους εργαζόμενους, πράγμα το οποίο προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων για την προώθηση της διατομεακής μετάβασης και σταδιοδρομίας. Σε διάφορα κράτη μέλη έχουν καθιερωθεί κονδύλια κατάρτισης που μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο ( 40 )

6.2.5. Τα χρηματοδοτικά μέσα ενδέχεται να είναι αποτελεσματικότερα όταν συνδυάζονται με ενδεδειγμένα μέτρα μη χρηματοδοτικής στήριξης . Τα εν λόγω μέσα πρέπει να είναι σχεδιάζονται προσεκτικά με σκοπό την αποτελεσματική στόχευση των ειδικών ομάδων/ομάδων προτεραιότητας (όπως τα άτομα χαμηλής ειδίκευσης, οι άνεργοι μεγαλύτερης ηλικίας, οι εργαζόμενοι σε ΜΜΕ κ.ά.). Κατά τον σχεδιασμό ενός χρηματοδοτικού μέσου, είναι επίσης σημαντικό να εξετάζεται η συμπληρωματικότητα και η συνέργειά του με άλλα ήδη υφιστάμενα μέσα.

6.2.5.1. Στα μη χρηματοδοτικά μέσα για τους ιδιώτες περιλαμβάνονται επίσης τα μέτρα που κατά κανόνα προβλέπονται στο πλαίσιο των υπηρεσιών επαγγελματικού ή διά βίου προσανατολισμού και των ευκαιριών επικύρωσης . Οι υπηρεσίες αυτές θα πρέπει επίσης να ενημερώνουν τους εκπαιδευόμενους σχετικά με τη χρηματοδοτική στήριξη που είναι διαθέσιμη για την εκπαίδευση ενηλίκων και τον τρόπο πρόσβασής τους σε αυτήν.

6.2.5.2. Για τις εταιρείες, η μη χρηματοδοτική στήριξη μπορεί να παρέχεται μέσω: ενημέρωσης και συμβουλών σχετικά με τις ευκαιρίες χρηματοδότησης, διοικητικής υποστήριξης για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης, εντοπισμού των αναγκών κατάρτισης και εκπόνησης σχεδίων κατάρτισης με τη βοήθεια υπηρεσιών παροχής συμβουλών, προώθησης συμπράξεων ή εταιρικών δικτύων (μεταξύ ΜΜΕ ή με τη συμμετοχή ΜΜΕ) για τη συγκέντρωση πόρων και την αντιμετώπιση της ανεπαρκούς ικανότητας κατάρτισης.

6.2.6. Κρίνεται σκόπιμο να ελαχιστοποιηθεί οποιαδήποτε διοικητική επιβάρυνση των αιτούντων, των δικαιούχων χρηματοδότησης και των φορέων διαχείρισης των κονδυλίων, ενώ ο ορθός σχεδιασμός/η ενδεδειγμένη στόχευση και η αποτελεσματική παρακολούθηση του εκάστοτε χρηματοδοτικού μέσου θα πρέπει να διασφαλίζουν την αποτροπή του φαινομένου της αντιπαραγωγικής δαπάνης ή/και της υποκατάστασης.

Βρυξέλλες, 7 Μαΐου 2020. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Luca JAHIER

(1) https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/mission-letter-nicolas-schmit_en.pdf

(2) ΕΕ C 389 της 18.11.2019, σ. 12.

(3) Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης.

(4) https://eu2020.hr/

(5) COM(2020) 14 final.

(6) ΕΕ C 332 της 8.10.2015, σ. 68.

(7) Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2012, για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης (ΕΕ C 398 της 22.12.2012, σ. 1) και ΕΕ C 13 της 15.1.2016, σ. 49.

(8) Συμπεράσματα του Συμβουλίου ως προς «τον βασικό ρόλο των πολιτικών για τη διά βίου μάθηση στην ενδυνάμωση των κοινωνιών για τη διαχείριση της τεχνολογικής και της πράσινης μετάβασης προς όφελος της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης».

(9) ΕΕ C 62 της 15.2.2019, σ. 165.

(10) Έκθεση με θέμα «Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την εκπαίδευση των ενηλίκων».

(11) Παραδείγματος χάρη, το Παγκόσμιο Οικονομικό φόρουμ δημοσίευσε έκθεση (2015) που επικεντρώθηκε στο πιεστικό ζήτημα της έλλειψης δεξιοτήτων του 21ου αιώνα και στους τρόπους αντιμετώπισής του με τη βοήθεια της τεχνολογίας. Στην έκθεση αυτή επισημαίνεται η ανάγκη ικανοτήτων (όπως η κριτική σκέψη και η συνεργασία) και γνωρισμάτων του χαρακτήρα (όπως η περιέργεια, η πρωτοβουλία και η ηγετική ικανότητα) που υπερβαίνουν τις παραδοσιακά υποδεικνυόμενες θεμελιακές γνώσεις.

(12) ΕΕ C 14 της 15.1.2020, σ. 46 και ΕΕ C 237 της 6.7.2018, σ. 8.

(13) Έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού φόρουμ με τίτλο «Νέο όραμα για την εκπαίδευση: αξιοποίηση του δυναμικού της τεχνολογίας».

(14) COM(2020) 14 final.

(15) Ενημερωτικό έγγραφο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εκπαίδευση των ενηλίκων (EAEA) με θέμα «Εκπαίδευση των ενηλίκων και βιωσιμότητα».

(16) ΕΕ C 262 της 25.7.2018, σ. 1.

(17) Έκθεση της Παγκόσμιας Επιτροπής της ΔΟΕ για το μέλλον της εργασίας με θέμα «Εργασία για ένα λαμπρότερο μέλλον».

(18) https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/mission-letter-nicolas-schmit_en.pdf

(19) ΕΕ C 389 της 18.11.2019, σ. 12.

(20) Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης.

(21) Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με θέμα «Ανάπτυξη του τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων».

(22) Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop).

(23) Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας, 23-24 Μαρτίου 2000 — Συμπεράσματα της Προεδρίας.

(24) Κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση.

(25) Εκθέσεις ανά χώρα.

(26) BG, HR, CZ, EE, FI, DE, GR, IE, IT, LV, LU, PL, RO, SK, ES και UK.

(27) AT, BE, BG, HR, CY, CZ, EE, FI, FR, DE, GR, HU, IT, LV, LU, MT, NL, PL, RO, SK, SI, ES, SE και UK.

(28) BG, EE, GR, IT, PT, RO και SE.

(29) COM(2019) 500 final.

(30) ΕΕ C 332 της 8.10.2015, σ. 68.

(31) ΕΕ C 237 της 6.7.2018, σ. 57, ΕΕ C 237 της 6.7.2018, σ. 8, ΕΕ C 14 της 15.1.2020, σ. 60.

(32) ΕΕ C 177, της 18.5.2016, σ. 35, ΕΕ C 268 της 14.8.2015, σ. 27.

(33) ΕΕ C 226 της 16.7.2014, σ. 21.

(34) Σύσταση του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2016, όσον αφορά τις Διαδρομές Αναβάθμισης των Δεξιοτήτων: Νέες Ευκαιρίες για Ενηλίκους (ΕΕ C 484 της 24.12.2016, σ. 1).

(35) Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2012, για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης (ΕΕ C 398 της 22.12.2012, σ. 1).

(36) ΕΕ C 13 της 15.1.2016, σ. 49.

(37) Βλέπε επίσης «Cedefop analytical framework for developing upskilling pathways for adults» (Πλαίσιο ανάλυσης του Cedefop για την ανάπτυξη διαδρομών αναβάθμισης των δεξιοτήτων των ενηλίκων).

(38) Στη γνωμοδότησή της (ΕΕ C 62 της 15.2.2019, σ. 194) η ΕΟΚΕ ζήτησε τον τριπλασιασμό του προϋπολογισμού του προγράμματος Erasmus+.

(39) Βάση δεδομένων του Cedefop.

(40) Έκθεση των Ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων με θέμα «Προώθηση της κοινωνικής εταιρικής σχέσης στην κατάρτιση των εργαζομένων».