Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Βελτίωση της διοικητικής ικανότητας των τοπικών και των περιφερειακών αρχών για την ενίσχυση των επενδύσεων και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων κατά την περίοδο 2021-2027»

(2020/C 79/05)

Εισηγήτρια : Manuela BORA (IT/PES), περιφερειακή σύμβουλος και υπουργός της περιφέρειας Marche

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Εξασφάλιση κατάλληλης διοικητικής ικανότητας για τους δήμους και τις περιφέρειες της ΕΕ: η πρόκληση

1. τονίζει ότι η διοικητική ικανότητα αποτελεί βασική συνιστώσα της επιτυχημένης υλοποίησης των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων πολιτικής της ΕΕ. Μετά τη λήξη της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», οι εν λόγω μακροπρόθεσμοι στόχοι κρίνεται σκόπιμο να ενταχθούν στο πλαίσιο της υλοποίησης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, οι οποίοι θα πρέπει επίσης να υπερισχύουν έναντι των συστημάτων οικονομικής διακυβέρνησης που σχετίζονται με τη διοικητική ικανότητα, όπως η διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Τονίζει επίσης την εξέχουσα σημασία που έχει η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των τοπικών και των περιφερειακών αρχών (ΤΠΑ) έναντι των προκλήσεων σχετικά με το περιβάλλον και το κλίμα που πρέπει να αντιμετωπιστούν κατά την εφαρμογή της νέας Πράσινης Συμφωνίας.

2. επισημαίνει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές (ΤΠΑ) διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κατανομή αρμοδιοτήτων εντός των κρατών μελών και είναι αρμόδιες για πάνω από το ήμισυ των δημόσιων επενδύσεων στην ΕΕ, ενώ παράλληλα έχουν σημαντική συμβολή στην κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων· υπογραμμίζει ότι η βελτίωση της διοικητικής ικανότητας των ΤΠΑ θα ευνοούσε την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών τοπικής εμβέλειας, οι οποίες αποτελούν προαπαιτούμενο για την εμπιστοσύνη των πολιτών στα τοπικά, τα περιφερειακά, τα εθνικά και τα ενωσιακά θεσμικά όργανα·

3. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι, από την 1η Ιανουαρίου 2017, τουλάχιστον 38 γνωμοδοτήσεις και ψηφίσματα της ΕτΠ εστίασαν στην ανάγκη ενίσχυσης της διοικητικής ικανότητας των ΤΠΑ σε πολλούς τομείς όπως, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή, του ΕΤΣΕ/InvestEU και του προγράμματος για την ενιαία αγορά ( 1 ) . Εφιστά επίσης την προσοχή στο ψήφισμά της, της 9ης Οκτωβρίου 2019, με θέμα το «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2017 και ενόψει της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης για το 2020 (ΕΕΑ)» ( 2 )

4. τονίζει ότι το 12 % του συνόλου των επιμέρους συστάσεων που περιλαμβάνονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις (ΕΧΣ) για το 2019 αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά τη διοικητική ικανότητα των τοπικών και των περιφερειακών αρχών σε 17 κράτη μέλη ( 3 )

5. θεωρεί ότι η βελτίωση της διοικητικής ικανότητας συνιστά συστημική πρόκληση, η οποία αφορά τα εξής: α) τους ανθρώπινους πόρους (συμπεριλαμβανομένων ελλείψεων προσωπικού, δυσκολιών για την κάλυψη θέσεων υψηλής εξειδίκευσης, ανεπαρκών τεχνικών ικανοτήτων στο εσωτερικό τους, ανεπαρκούς ανταμοιβής των ατομικών προσόντων, χαμηλότερων μισθών από ό,τι στον ιδιωτικό τομέα, αναγκών κατάρτισης των δημοσίων υπαλλήλων για την απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων, καθώς και της ικανότητας εκτέλεσης καθηκόντων υψηλής ειδίκευσης και τεχνικών γνώσεων και της γνώσης της λειτουργίας και των ευκαιριών χρηματοδότησης της ΕΕ)· β) τα συστήματα και τις διαδικασίες· και γ) τη δικτύωση με εξωτερικούς φορείς·

6. σημειώνει ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, τα κράτη μέλη φέρουν την ευθύνη για την ποιότητα της δημόσιας διοίκησης και αυτή η ευθύνη εκτείνεται σε διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης. Η ΕΕ μπορεί, ωστόσο, να διαδραματίσει συμπληρωματικό ρόλο με την προσέγγιση των προτύπων μέσω της νομοθεσίας ή μέσω διαδικασιών συντονισμού, όπως το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, αλλά και με τη διευκόλυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και με την υποστήριξη της αποτελεσματικότητας και της καινοτομίας στη δημόσια διοίκηση, καθώς και της ανάπτυξης διοικητικής ικανότητας σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Το άρθρο 14 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσε να αποτελέσει κατάλληλη νομική βάση για την ποιότητα της δημόσιας διοίκησης όσον αφορά τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος·

Αξιολόγηση του τρέχοντος ΠΔΠ

7. επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ, η ανάπτυξη ικανοτήτων για τις ΤΠΑ έχει υποστηριχθεί από την ΕΕ μέσω της πολιτικής για τη συνοχή, του Προγράμματος Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων και διαφόρων άλλων μέσων και προγραμμάτων ( 4 ) , συμπεριλαμβανομένων εκείνων που τελούν υπό τη διαχείριση της ΕΤΕπ για τη στήριξη των επενδύσεων των ΤΠΑ ( 5 )

8. εκφράζει τη λύπη της για την απουσία διαφανών πληροφοριών σχετικά με το συνολικό ποσό και την πραγματική χρήση των διαθέσιμων πόρων της ΕΕ ( 6 ) για την ανάπτυξη ικανοτήτων των ΤΠΑ, καθώς και σχετικά με τον συνολικό τους αντίκτυπο, και καλεί την Επιτροπή να παράσχει τις εν λόγω πληροφορίες όσο το δυνατόν συντομότερα· προτείνει επίσης η ετήσια έκθεση παρακολούθησης του Προγράμματος Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων να περιλαμβάνει μια μόνιμη ενότητα σχετικά με τη συμμετοχή των ΤΠΑ ως δικαιούχων του προγράμματος·

9. παρατηρεί ότι από τις διαθέσιμες πληροφορίες συνάγεται ότι οι πόροι της ΕΕ που χορηγούνται για την ανάπτυξη ικανοτήτων των ΤΠΑ στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ χρησιμοποιούνται ανεπαρκώς, λαμβανομένου υπόψη τόσο του ρόλου των ΤΠΑ στην τρέχουσα κατανομή αρμοδιοτήτων όσο και του αριθμού των ΕΧΣ που απευθύνονται στις ΤΠΑ ( 7 ) . Όσον αφορά τα δύο προγράμματα για τα οποία οι ΤΠΑ θα μπορούσαν επίσης να είναι άμεσοι δικαιούχοι, από τις διαθέσιμες πληροφορίες προκύπτει ότι: α) οι ΤΠΑ έλαβαν το 15 % της διαθέσιμης χρηματοδότησης για την ανάπτυξη ικανοτήτων στο πλαίσιο του θεματικού στόχου 11 των ΕΔΕΤ («ΘΣ 11»)· και β) η τεχνική βοήθεια των ΕΔΕΤ με πρωτοβουλία των κρατών μελών, η οποία θα μπορούσε επίσης να στηρίξει την ανάπτυξη ικανοτήτων σχετικά με τη χρήση των Ταμείων, δεν χρησιμοποιήθηκε σε σημαντικό βαθμό από τις ΤΠΑ·

10. θα ήταν εποικοδομητικό να εισαχθούν στους κανονισμούς των ευρωπαϊκών ταμείων πρόσθετα στοιχεία με στόχο να αυξηθούν ακόμη περισσότερο —και πέραν των ολοκληρωμένων έργων— οι δυνατότητες συνδυασμού διαφόρων ειδών ευρωπαϊκών πόρων για ένα και το αυτό έργο·

11. υπογραμμίζει ότι οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στο Πρόγραμμα Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων (ΠΣΔΜ) είναι ανεπαρκείς. Σύμφωνα με ανεπίσημες εκτιμήσεις, μόνο το 6 % περίπου των έργων που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του ΠΣΔΜ αφορούσε τις ΤΠΑ, ποσοστό εξαιρετικά χαμηλό, δεδομένου ότι το 55 % του συνόλου των συστάσεων ανά χώρα (ΣΑΧ) απευθύνονται άμεσα ή έμμεσα στις ΤΠΑ· εκφράζει, ως εκ τούτου, τη λύπη της για το γεγονός ότι οι ΤΠΑ μπορούν να έχουν πρόσβαση στο ΠΣΔΜ μόνο μέσω των εθνικών τους κυβερνήσεων·

12. θεωρεί ότι, μεταξύ των εμποδίων στα οποία προσκρούουν οι ΤΠΑ όσον αφορά τη χρήση της στήριξης που παρέχεται από την ΕΕ για την ανάπτυξη ικανοτήτων, περιλαμβάνονται ενδεχομένως τα εξής: έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τις υφιστάμενες ευκαιρίες· απουσία των αναγκαίων δεξιοτήτων για την υποβολή αιτήσεων στήριξης· δυσκολίες συγχρηματοδότησης· υπερβολικός διοικητικός φόρτος· και απουσία στήριξης από τις εθνικές κυβερνήσεις·

13. παρατηρεί ότι οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την ποιότητα της δημόσιας διοίκησης μοιάζουν «να αμβλύνονται με αργό ρυθμό» ( 8 ) · επισημαίνει ότι η πολιτική συνοχής διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο σε αυτήν την εξέλιξη, ιδίως στα κράτη μέλη στα οποία τα ταμεία αντιπροσωπεύουν το ήμισυ —ή και περισσότερο— των συνολικών δημόσιων επενδύσεων· τονίζει ότι η παροχή τεχνικής βοήθειας με πρωτοβουλία της Επιτροπής ανήλθε σχεδόν στο ήμισυ των πόρων της για τη βελτίωση της ανάπτυξης ικανοτήτων σε όλα τα επίπεδα όσον αφορά τη διαχείριση των ΕΔΕΤ ( 9 )

14. στο εσωτερικό μιας χώρας, όπως καταδεικνύεται από την προσέγγιση της Παγκόσμιας Τράπεζας για την επιχειρηματική δραστηριότητα (« Doing Business »)· συμμερίζεται επίσης την άποψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι «συχνά, ιδίως στις περιφέρειες που παρουσιάζουν υστέρηση, υπάρχουν δυσκολίες στην πρόσβαση στις χρηματοδοτήσεις [για τη μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα] ή στη χρήση τους, λόγω της γραφειοκρατίας, ζητημάτων διοικητικής φύσης ή παρατυπιών» και μοιράζεται την ίδια ελπίδα με το Κοινοβούλιο ότι «θα προωθηθούν εντός των κρατών μελών μεταρρυθμίσεις που θα καθιστούν ουσιαστικότερη την εφαρμογή της αρχής της χρηστής διοίκησης και θα επιταχύνουν τις δικαστικές διαδικασίες» υπογραμμίζει ότι η ποιότητα των δημόσιων οργανισμών μπορεί να διαφέρει ακόμη καιμιας χώρας, όπως καταδεικνύεται από την προσέγγιση της Παγκόσμιας Τράπεζας για την επιχειρηματική δραστηριότητα («»)· συμμερίζεται επίσης την άποψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι «συχνά, ιδίως στις περιφέρειες που παρουσιάζουν υστέρηση, υπάρχουν δυσκολίες στην πρόσβαση στις χρηματοδοτήσεις [για τη μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα] ή στη χρήση τους, λόγω της γραφειοκρατίας, ζητημάτων διοικητικής φύσης ή παρατυπιών» και μοιράζεται την ίδια ελπίδα με το Κοινοβούλιο ότι «θα προωθηθούν εντός των κρατών μελών μεταρρυθμίσεις που θα καθιστούν ουσιαστικότερη την εφαρμογή της αρχής της χρηστής διοίκησης και θα επιταχύνουν τις δικαστικές διαδικασίες» ( 10 )

15. τονίζει ότι η πρόκληση της ανεπαρκούς διοικητικής ικανότητας επιδεινώνεται ορισμένες φορές λόγω διαδικασιών που επιβάλλουν υπερβολικό διοικητικό φόρτο· εκφράζει, εν προκειμένω, την ανησυχία της τόσο σχετικά με τις προτάσεις της ΕΕ όσον αφορά την κάρτα ηλεκτρονικών υπηρεσιών, τη διαδικασία κοινοποίησης και τον έλεγχο της αναλογικότητας που περιλαμβάνονται στη δέσμη μέτρων για τις υπηρεσίες όσο και σχετικά με την πρόσθετη διοικητική επιβάρυνση που απορρέει από την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων·

Προτάσεις για την ανάληψη δράσης στο πλαίσιο του επόμενου ΠΔΠ

16. επιμένει ότι η δέουσα χρηματοδότηση για την ανάπτυξη ικανοτήτων (δηλαδή τουλάχιστον κατά την περίοδο 2014-2020) θα πρέπει να παραμείνει άμεσα προσβάσιμη στις ΤΠΑ με τη χρήση μέσων άσκησης πολιτικής που τελούν υπό επιμερισμένη διαχείριση· προτείνει, ως εκ τούτου, το άρθρο 32 του προτεινόμενου κανονισμού περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ) για την περίοδο 2021-2027 ή το άρθρο 2 του προτεινόμενου κανονισμού για το για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης/Ταμείο Συνοχής (ΕΤΠΑ/ΤΣ) να προβλέψουν δράσεις σε όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα (ΕΠ) με σκοπό την ανάπτυξη των ικανοτήτων των δημόσιων αρχών και των ενδιαφερόμενων φορέων σε όλα τα επίπεδα και όχι αποκλειστικά και μόνο για τη διαχείριση των ΕΔΕΤ·

17. παραπέμπει στις γνωμοδοτήσεις της με θέμα τον προτεινόμενο ΚΚΔ 2021-2027 ( 11 ) , σύμφωνα με την οποία «το κατ’ αποκοπήν ποσοστό τεχνικής βοήθειας για το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής (άρθρο 31) πρέπει να επεκταθεί στο 5 %», με θέμα το επόμενο ΕΤΠΑ/ΤΣ ( 12 ) , στην οποία προτείνεται η παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης για την ανάπτυξη ικανοτήτων, μεταξύ άλλων και επειδή χρειάζεται «να προσδοθεί τοπικός χαρακτήρας στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ)», καθώς και με θέμα το ΕΚΤ+ ( 13 ) , με στόχο την «ανανέωση του θεματικού στόχου 11 για την περίοδο μετά το 2020»·

18. υπογραμμίζει τη σημασία της διάδοσης γνώσεων και ορθών πρακτικών, όπως στην περίπτωση των σχεδίων της Ιταλίας για τη διοικητική ενίσχυση ( 14 ) , του συμφώνου των Δημάρχων της ΕΕ για το Κλίμα και την Ενέργεια και των έργων διαπεριφερειακής συνεργασίας του «Interreg Europe»· επιδοκιμάζει τις πρωτοβουλίες «TAIEX-REGIO PEER 2 PEER» της Επιτροπής, τα σύμφωνα ακεραιότητας, καθώς και την πιλοτική πρωτοβουλία, σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, στο πλαίσιο της οποίας ζητούνται χάρτες πορείας με σκοπό την επίσπευση της ανάπτυξης διοικητικής ικανότητας για την περίοδο μετά το 2020·

19. επαναλαμβάνει επίσης ότι η πρότασή της σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος Erasmus για τους τοπικούς και τους περιφερειακούς αιρετούς εκπροσώπους ( 15 ) θα μπορούσε να αποβεί σημαντική για τη βελτίωση της διοικητικής ικανότητας·

20. οι δημόσιοι υπάλληλοι των τοπικών και των περιφερειακών αρχών των κρατών μελών θα πρέπει να ενθαρρύνονται να περνούν ένα χρονικό διάστημα στις διοικήσεις των διαφόρων θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, στο πλαίσιο των προγραμμάτων για αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμονες, για την επαγγελματική κατάρτιση εθνικών εμπειρογνωμόνων, καθώς και προγραμμάτων Erasmus για τη δημόσια διοίκηση·

21. τονίζει ότι η συγχρηματοδότηση προγραμμάτων ανάπτυξης ικανοτήτων σε εθνικό και σε περιφερειακό επίπεδο θα πρέπει να εξαιρείται από τα ανώτατα όρια ελλείμματος που προβλέπονται στο σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης·

22. οι τοπικές και οι περιφερειακές δημόσιες υπηρεσίες έχουν την υποχρέωση να εφαρμόζουν τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) στην περιοχή τους· προς τούτο, είναι σημαντικό η ΕτΠ να στηρίξει τον στόχο 17 «Συνεργασία για τους στόχους». Σε έναν κόσμο όλο και περισσότερο διασυνδεδεμένο, αποτελεί επιτακτική ανάγκη να βελτιωθεί η πρόσβαση των τοπικών και των περιφερειακών δημόσιων υπηρεσιών στην τεχνολογία και να ενισχυθούν οι γνώσεις τους, προκειμένου να ανταλλάσσουν ιδέες και να προωθούν την καινοτομία στον δημόσιο τομέα·

Βελτίωση της διακυβέρνησης και απλούστευση

23. θεωρεί ότι μακροπρόθεσμος στόχος της ΕΕ θα πρέπει να είναι η βιώσιμη βελτίωση της θεσμικής και της διοικητικής ικανότητας των ΤΠΑ· υπογραμμίζει ότι η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ενώ υπάρχει κίνδυνος συμβιβασμών με τα βραχυπρόθεσμα αιτήματα των κρατών μελών για την παροχή τεχνικής βοήθειας·

24. επαναλαμβάνει ότι το σύμφωνο των Δημάρχων αποτελεί βασικό εργαλείο για την υποστήριξη των τοπικών και των περιφερειακών αρχών (ΤΠΑ) κατά τη μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι η έλλειψη διοικητικής ικανότητας έχει υποδειχθεί ως ένα από τα σοβαρότερα εμπόδια στα οποία προσκρούει η επιτυχής εφαρμογή του συμφώνου και, ειδικότερα, η ικανότητα των τοπικών και των περιφερειακών αρχών να επωφελούνται από τους ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης των έργων ενεργειακής ανακαίνισης·

25. υπογραμμίζει, αφενός, την ανάγκη συντονισμού και συνέργειας μεταξύ των υφιστάμενων μέσων ανάπτυξης ικανοτήτων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και, αφετέρου, την ανάγκη διαφανούς και έγκαιρης παρακολούθησης και αξιολόγησης των εν λόγω μέσων· εν προκειμένω, επαναλαμβάνει τη σύστασή της ( 16 ) να εκδώσει η Επιτροπή ενιαίο σύνολο κατευθυντήριων γραμμών για την ανάπτυξη ικανοτήτων που θα εφαρμόζονται σε όλα τα σχετικά προγράμματα της ΕΕ·

26. εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι οι καταβληθείσες προσπάθειες με μέλημα την περαιτέρω διοικητική απλούστευση της διαχείρισης των ταμείων δεν απέφεραν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Το γεγονός αυτό συνιστά σημαντικό εμπόδιο που περιορίζει την ικανότητα των ενδιάμεσων φορέων και, κυρίως, των δικαιούχων ενίσχυσης. Πράγματι, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, οι διοικητικές δαπάνες εκτιμώνται σε 3 % των μέσων δαπανών του προγράμματος για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και σε 2,2 % για το Ταμείο Συνοχής·

27. σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης θα πρέπει να περιλαμβάνονται στην Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, στις ανά χώρα εκθέσεις και στα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων. Η διενέργεια αξιολόγησης των αναγκών και των σχετικών πολιτικών ανάπτυξης ικανοτήτων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης θα μπορούσε να μετατρέψει τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων σε εργαλείο στρατηγικού συντονισμού· συμμερίζεται την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την επανεισαγωγή κεφαλαίου αφιερωμένου στη δημόσια διοίκηση και τη διακυβέρνηση στην Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης (ΕΕΑ) τονίζει ότι τα κεφάλαια για την ανάπτυξη ικανοτήτωνθα πρέπει να περιλαμβάνονται στην Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, στις ανά χώρα εκθέσεις και στα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων. Η διενέργεια αξιολόγησης των αναγκών και των σχετικών πολιτικών ανάπτυξης ικανοτήτων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης θα μπορούσε να μετατρέψει τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων σε εργαλείο στρατηγικού συντονισμού· συμμερίζεται την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την επανεισαγωγή κεφαλαίου αφιερωμένου στη δημόσια διοίκηση και τη διακυβέρνηση στην Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης (ΕΕΑ) ( 17 )

28. εκτιμά ότι η διαρθρωμένη άμεση συμμετοχή των ΤΠΑ —ή των εθνικών οργανώσεων τοπικών και περιφερειακών αρχών— στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, βάσει της εταιρικής σχέσης και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, θα τους προσφέρει τη δυνατότητα να συμβάλουν στην αξιολόγηση των αναγκών ανάπτυξης ικανοτήτων και να καθορίσουν μακροπρόθεσμους στόχους και πολιτικές, ενισχύοντας την οικειοποίησή τους και ενθαρρύνοντας την ανάληψη δράσης. Οι ΤΠΑ —ή οι εθνικές οργανώσεις τοπικών και περιφερειακών αρχών— θα πρέπει να συμμετέχουν στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο ως πλήρεις εταίροι μέσω ενός νομικά δεσμευτικού ευρωπαϊκού κώδικα δεοντολογίας ( 18 ) , ακόμη δε περισσότερο τώρα που το Εξάμηνο παρέχει κατευθυντήριες γραμμές για τον προγραμματισμό της πολιτικής συνοχής ( 19 ) μέσω του παραρτήματος Δ των εκθέσεων ανά χώρα. Η συμμετοχή αυτή θα μπορούσε να εξασφαλίσει στις ΤΠΑ τη δυνατότητα να συμβάλλουν, στο πλαίσιο του κύκλου του Εξαμήνου, στην επιτυχημένη προσαρμογή των πολιτικών της ΕΕ στις πραγματικές εδαφικές ανισότητες και στις εκάστοτε ιδιαίτερες προκλήσεις·

29. κατόπιν συνεκτίμησης των προτάσεων απλούστευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επόμενη περίοδο 2021-2027 και του γεγονότος ότι η εφαρμογή της πολιτικής για τη συνοχή εξασφαλίζεται μέσω του συνδυασμού διαφόρων πηγών χρηματοδότησης της ΕΕ, καθίσταται απολύτως αναγκαία μια ολοκληρωμένη προσέγγιση μέσω κοινού σχεδιασμού που θα διευκολύνει τη χρήση διαφορετικών μέσων, όπως οι ολοκληρωμένες εδαφικές επενδύσεις (ΟΕΕ) και η τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (ΤΑΠΤΚ), με τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών τόσο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων όσο και στη διαδικασία εφαρμογής·

30. συμμερίζεται την ανησυχία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσον αφορά το γεγονός ότι «η Επιτροπή δεν διαθέτει ούτε τυποποιημένο και κοινό πλαίσιο αξιολόγησης για τη δημόσια διοίκηση ούτε μέθοδο συστηματικής συλλογής δεδομένων» και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναπτύξει τα εν λόγω εργαλεία·

31. συνιστά να καταστεί το νέο πρόγραμμα στήριξης μεταρρυθμίσεων (ΠΣΜ) άμεσα προσβάσιμο στις ΤΠΑ και περισσότερο εστιασμένο τόσο στη βελτίωση της ποιότητας της δημόσιας διοίκησης όσο και στη στήριξη της ανάπτυξης ικανοτήτων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης· παραπέμπει στις συστάσεις που έχει ήδη διατυπώσει, σύμφωνα με τις οποίες η διακυβέρνηση του ΠΣΜ θα πρέπει να βασίζεται στην εταιρική σχέση και την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση ( 20 ) · ζητεί τη διάθεση ενός μέρους των κονδυλίων του ΠΣΜ σε έργα που προτείνονται από τις ΤΠΑ· εφόσον τα κράτη μέλη έχουν πρόσβαση στην Υπηρεσία Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων μόνο μέσω σημείων επαφής σε εθνικό επίπεδο, συνιστά να ενθαρρύνονται και να παρακολουθούνται συνεχώς οι αιτήσεις των ΤΠΑ·

32. τονίζει τη σημασία της ψηφιοποίησης και της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών ψηφιακών κόμβων και πλατφορμών ανοικτών δεδομένων, και συμφωνεί την άποψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το οποίο «θεωρεί αναγκαία την προώθηση, εντός των δημόσιων διοικήσεων, καινοτόμων διαδικασιών που να ευνοούν την καλύτερη συνδεσιμότητα, την ψηφιοποίηση και την παροχή ποιοτικών ψηφιακών υπηρεσιών» ( 21 )

Βρυξέλλες, 4 Δεκεμβρίου 2019. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών Karl-Heinz LAMBERTZ

(1) Καθώς και πολλών άλλων ακόμη, συμπεριλαμβανομένων των ΣΒΑ, του προγράμματος δράσης για το περιβάλλον, των έξυπνων χωριών, των μακροπεριφερειακών στρατηγικών, του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ), του Erasmus+, του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη» (με τους ψηφιακούς κόμβους του), των στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης, του κανονισμού για τον επιμερισμό των προσπαθειών και του κανονισμού LULUCF, του Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης, της τεχνητής νοημοσύνης για την Ευρώπη, της γαλάζιας οικονομίας και της πλήρους εφαρμογής της συμφωνίας του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή σε επίπεδο χωρών.

(2) https://memportal.cor.europa.eu/Handlers/ViewDoc.ashx?doc=COR-2019-03856-00-00-RES-TRA-EL.docx

(3) Εδαφική ανάλυση της ΕτΠ σχετικά με τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις

(https://portal.cor.europa.eu/europe2020/Pages/welcome.aspx#)

(4) Βλέπε τη μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της ΕτΠ με τίτλο Administrative capacity of local and regional authorities: Opportunities and challenges for structural reforms and a more effective European economic governance [Η διοικητική ικανότητα των τοπικών και των περιφερειακών αρχών: ευκαιρίες και προκλήσεις για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και για μια πιο αποτελεσματική ευρωπαϊκή οικονομική διακυβέρνηση] (https://portal.cor.europa.eu/europe2020/Documents/publi-file/AdminCapacity/AdminCapacity.pdf), καθώς και τη μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τίτλο Public Sector Reform: How the EU budget is used to encourage it [Μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα: πώς χρησιμοποιείται ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την ενθάρρυνσή της] (http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/572696/IPOL_STU(2016)572696_EN.pdf)

(5) https://eiah.eib.org/index

(6) «Administrative capacity of local and regional authorities: Opportunities and challenges for structural reforms and a more effective European economic governance» [Η διοικητική ικανότητα των τοπικών και των περιφερειακών αρχών: ευκαιρίες και προκλήσεις για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και για μια πιο αποτελεσματική ευρωπαϊκή οικονομική διακυβέρνηση], μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της ΕτΠ, Οκτώβριος 2018 (https://cor.europa.eu/en/engage/studies/Documents/Administrative-capacity/AdminCapacity.pdf)

(7) Βλέπε τα έγγραφα που παρατίθενται στην υποσημείωση 11.

(8) Σύμφωνα με πρόσφατη επανεξέταση της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, βάσει των πορισμάτων του ευρωπαϊκού δείκτη ποιότητας της διακυβέρνησης (European Quality of Government Index — EQI) του 2017, οι ανατολικές περιφέρειες παρουσίασαν σημαντική βελτίωση σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, ενώ ορισμένες νότιες περιφέρειες εμφάνισαν σημάδια παρακμής (http://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document.html?reference=EPRS_BRI(2018)628244)

(9) Οι εν λόγω πρωτοβουλίες παρουσιάζονται σε αυτό το συγκεκριμένο τμήμα των ιστοσελίδων της Επιτροπής που είναι αφιερωμένες στην πολιτική συνοχής: https://ec.europa.eu/regional_policy/en/policy/how/improving-investment/

(10) http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&reference=P8-TA-2019-0012&format=XML&language=EL

(11) Ημερομηνία υιοθέτησης: 5.12.2018 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03593-00-00-ac-tra-el.docx/content).

(12) Ημερομηνία υιοθέτησης: 5.12.2018 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03594-00-00-ac-tra-el.docx/content).

(13) Ημερομηνία υιοθέτησης: 5.12.2018 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03597-00-00-ac-tra-el.docx/content).

(14) http://www.pra.gov.it/cosa-sono/

(15) Ημερομηνία υιοθέτησης: 31.1.2018 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2017-01298-00-00-ac-tra-el.docx/content).

(16) Γνωμοδότηση με θέμα «Το πρόγραμμα στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων 2017-2020»· ημερομηνία υιοθέτησης: 7.4.2016 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2016-01214-00-00-ac-tra-el.docx/content).

(17) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2019 με θέμα «Αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιείται ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα», http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0012_EL.html

(18) Γνωμοδότηση με θέμα «Βελτίωση της διακυβέρνησης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου: ένας κώδικας δεοντολογίας για τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών»· ημερομηνία υιοθέτησης: 11.5.2017 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2016-05386-00-00-ac-tra-el.docx/content).

(19) Γνωμοδότηση με θέμα «Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και η πολιτική συνοχής: προσαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις»· ημερομηνία υιοθέτησης: 10.4.2019 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-05504-00-00-ac-tra-el.docx/content).

(20) Γνωμοδότηση με θέμα «Πρόγραμμα Στήριξης Μεταρρυθμίσεων και Ευρωπαϊκή Λειτουργία Σταθεροποίησης Επενδύσεων»· ημερομηνία υιοθέτησης: 5.12.2018

https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03764-00-00-ac-tra-el.docx/content

(21) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2019 με θέμα «Αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιείται ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα», http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0012_EL.html