P6_TA(2004)0074

Η κατάσταση στην Ουκρανία

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την Ουκρανία

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με την Ουκρανία,

- έχοντας υπόψη ιδίως το ψήφισμά του σχετικά με την Ουκρανία που εγκρίθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2004 [1],

- έχοντας υπόψη τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους και της Ουκρανίας [2], η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 1998,

- έχοντας υπόψη την Κοινή Στρατηγική του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 1999/877/ΚΕΠΠΑ σχετικά με την Ουκρανία [3], η οποία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι στις 11 Δεκεμβρίου 1999,

- έχοντας υπόψη την Τελική Διακήρυξη και τις Συστάσεις της Επιτροπής Κοινοβουλευτικής Συνεργασίας ΕΕ-Ουκρανίας στις 16- 17 Φεβρουαρίου 2004,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 12ης Μαΐου 2004 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας (COM(2004)0373),

- έχοντας υπόψη την Κοινή Διακήρυξη της Συνόδου Κορυφής Ουκρανίας-Ευρωπαϊκής Ένωσης της 8ης Ιουλίου 2004 στη Χάγη,

- έχοντας υπόψη τις δηλώσεις και τα προκαταρκτικά πορίσματα και συμπεράσματα της διεθνούς αποστολής παρατηρητών εκλογών στην Ουκρανία και για τους δύο γύρους των προεδρικών εκλογών,

- έχοντας υπόψη τη δήλωση της Ολλανδικής Προεδρίας σχετικά με το δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία,

- έχοντας υπόψη τη δήλωση του Ύπατου Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) Javier Solana ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία από την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή,

- έχοντας υπόψη τη διαδικασία ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ουκρανίας σχετικά με την εγκυρότητα του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα που ενέκρινε το ουκρανικό κοινοβούλιο στην ειδική σύνοδό του της 27ης Νοεμβρίου 2004 σχετικά με τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών και την πολιτική κρίση που ακολούθησε,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 103, παράγραφος 4, του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας αναγνωρίζει τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Ουκρανίας και τη σημασία της Ουκρανίας ως χώρας με βαθείς ιστορικούς, πολιτιστικούς και οικονομικούς δεσμούς με τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκτιμώντας ότι μια αυθεντική και ισορροπημένη εταιρική σχέση μπορεί να αναπτυχθεί μόνο με βάση κοινές αξίες που αφορούν ιδίως τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και το σεβασμό των ανθρώπινων και ατομικών δικαιωμάτων,

Β. εκτιμώντας ότι η ουκρανική κοινωνία απέδειξε την πολιτική της ωριμότητα και την προσήλωσή της στις κοινές ευρωπαϊκές αξίες,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνθήκες διεξαγωγής των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία εθεωρούντο εκ των προτέρων σημαντική δοκιμή για την κατάσταση της δημοκρατίας στην Ουκρανία και για την τήρηση των εν λόγω κοινών αξιών από τις αρχές της χώρας,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι διεθνείς παρατηρητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία σημαδεύτηκε από πληθώρα σοβαρών παρατυπιών και ότι απείχε κατά πολύ από τα διεθνή πρότυπα δημοκρατικών εκλογών,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν διατυπωθεί σοβαρές καταγγελίες ότι κατά την καταμέτρηση των ψήφων υπήρξε εκτεταμένη νοθεία υπέρ του απερχόμενου Πρωθυπουργού Viktor Yanukovich και ότι υπάρχουν πολλές ενδείξεις που οδηγούν σε επιβεβαίωση αυτών των καταγγελιών,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή αρνήθηκε να λάβει υπόψη της αυτές τις καταγγελίες νοθείας και ανακήρυξε νικητή των εκλογών τον κ. Yanukovich,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ανώτατο Δικαστήριο της Ουκρανίας ανέστειλε τη δημοσίευση της απόφασης που έλαβε η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή και ότι αυτή τη στιγμή εξετάζει την εγκυρότητα των προεδρικών εκλογών,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο της Ουκρανίας, πολλοί εκπρόσωποι κυβερνήσεων και διεθνών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένης της Προεδρίας της ΕΕ και της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και πολλοί κορυφαίοι εθνικοί και διεθνείς πολιτικοί έχουν ζητήσει ακύρωση του αποτελέσματος του δεύτερου γύρου των εκλογών και διεξαγωγή νέου γύρου ψηφοφορίας σε σύντομο χρονικό διάστημα,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσική Ομοσπονδία και ιδίως ο Πρόεδρός της έχουν καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για να επηρεάσουν το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία και για να εξασφαλίσουν τη νίκη ενός υποψηφίου, του κ. Yanukovich,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες της Ουκρανίας έχουν κατεβεί στους δρόμους σε μαζική διαμαρτυρία εναντίον της χειραγώγησης των εκλογών,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάσταση σχετικά με τις εκλογές έχει οδηγήσει σε σοβαρή πολιτική κρίση στην Ουκρανία και απειλεί ακόμη και την ενότητα της χώρας,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της ενέργησαν αμέσως αποστέλλοντας διαμεσολαβητές και ότι αυτό απέτρεψε τη επιδείνωση της κρίσης, δεδομένου ότι οι δύο υποψήφιοι προσήλθαν σε διαπραγματεύσεις και εκτονώθηκε η ένταση,

1. εκφράζει την αλληλεγγύη του προς τον ουκρανικό λαό, που πρέπει να του αναγνωριστεί, να εφαρμοστεί και να μην κατασταλεί το δικαίωμα να εκλέγει ελεύθερα τον Πρόεδρό του·

2. απορρίπτει κατηγορηματικά τις συνθήκες υπό τις οποίες διεξήχθη ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία, τόσο όσον αφορά το τελικό στάδιο της προεκλογικής εκστρατείας, όσο και τις παρατυπίες και την κατά τα φαινόμενα νοθεία που σημειώθηκε κατά την καταμέτρηση των ψήφων·

3. απορρίπτει την απόφαση της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής υπό την Προεδρία του Serhiy Kivalov να ανακηρύξει τον κ. Yanukovich νικητή των προεδρικών εκλογών, χωρίς να έχει εξετάσει διεξοδικά και στο ακέραιο την εγκυρότητα των εκλογών και της εκλογικής διαδικασίας, κάτι το οποίο κατά συνέπεια αποτελεί πλήρη περιφρόνηση της θέλησης της λαού της Ουκρανίας·

4. καλεί τις αρχές της Ουκρανίας να ακυρώσουν τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών και να διεξαγάγουν εκ νέου αυτό το δεύτερο γύρο πριν από το τέλος του έτους, εξασφαλίζοντας μια ανοικτή και διαφανή εκλογική διαδικασία σύμφωνα με τα διεθνή δημοκρατικά πρότυπα τόσο κατά την προεκλογική εκστρατεία, όσο και κατά την ψηφοφορία και την καταμέτρηση των ψήφων, και βελτιώνοντας ριζικά τους όρους διεξαγωγής της προεκλογικής εκστρατείας·

5. καλεί την ουκρανική κυβέρνηση να μην ασκήσει πίεση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ιδίως τα κρατικά, ούτως ώστε ο ουκρανικός λαός να λαμβάνει αντικειμενική και αμερόληπτη πληροφόρηση σχετικά με τους υποψηφίους και την πολιτική κατάσταση στη χώρα·

6. εκφράζει την αμέριστη υποστήριξή του στις προσπάθειες του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ για την ΚΕΠΠΑ, των προέδρων της Πολωνίας και της Λιθουανίας, καθώς και του προέδρου της ρωσικής Κρατικής Δούμας, να εξεύρουν ειρηνική και πολιτική λύση στην κρίση στην Ουκρανία και καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους στην Ουκρανία να συνεργαστούν για την εξεύρεση μιας τέτοιας πολιτικής λύσης·

7. καλεί από την άποψη αυτή το Συμβούλιο και την Επιτροπή να καταστήσουν σαφές στην ουκρανική κυβέρνηση ότι δεν θα ανεχθούν με κανένα τρόπο τη χρήση βίας εναντίον της ειρηνικής και δημοκρατικής διαμαρτυρίας και ότι αν συμβεί κάτι τέτοιο η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας θα ανασταλεί αμέσως και θα εφαρμοσθούν περαιτέρω κυρώσεις·

8. καλεί όλους τους διαμαρτυρόμενους πολίτες να επιτρέψουν την ομαλή λειτουργία των κρατικών οργάνων της Ουκρανίας και να μην αποκλείσουν με οδοφράγματα τα βασικά κτίρια των οργάνων του κράτους·

9. θεωρεί απαράδεκτη κάθε αποσχιστική και διαμελιστική απειλή κατά της Ουκρανίας και εκφράζει την προσήλωσή του στην εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας·

10. απορρίπτει τους ισχυρισμούς, ιδιαίτερα του Ρώσου Προέδρου, ότι η ΕΕ και η διεθνής κοινότητα ενθάρρυναν τη βία εκφράζοντας την υποστήριξή τους στο δικαίωμα του ουκρανικού λαού να ασκεί τα δημοκρατικά συνταγματικά του δικαιώματα· υπογραμμίζει ταυτόχρονα ότι η Ρωσία έχει μεγάλη ευθύνη για την κατάσταση στην Ουκρανία·

11. πιστεύει ότι οι σχέσεις με την Ουκρανία εξαρτώνται από την προσήλωσή της σε μια δημοκρατική λύση και εκφράζει τη συνεχιζόμενη στήριξη, βοήθεια και δέσμευσή του προς από τον ουκρανικό λαό, για την καθιέρωση ελεύθερου και δημοκρατικού συστήματος, τη δημιουργία ευημερούσας οικονομίας της αγοράς και την ανάδειξη της χώρας στη θέση που δικαιωματικά της αξίζει στην κοινότητα δημοκρατικών εθνών·

12. ζητεί από την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη, εν αναμονή ικανοποιητικής έκβασης της παρούσας κατάστασης, να επιταχύνουν την ψήφιση του σχεδίου δράσης για την Ουκρανία, να προχωρήσουν σε ταχεία υλοποίηση του σχεδίου και να συμπεριλάβουν νέα μέτρα που αποβλέπουν στην ενίσχυση του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών·

13. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, στο κοινοβούλιο και την κυβέρνηση της Ουκρανίας, τις κοινοβουλευτικές συνελεύσεις του ΝΑΤΟ και του ΟΑΣΕ, στο Συμβούλιο της Ευρώπης, καθώς και στην κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

[1] Κείμενα που εγκρίθηκαν την ημέρα αυτή, P6_TA(2004)0046.

[2] ΕΕ L 49 της 19.2.1998, σ. 3.

[3] ΕΕ L 331 της 23.12.1999, σ. 1. Κοινή στρατηγική όπως τροποποιήθηκε από την κοινή στρατηγική του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 2003/897/ΚΕΠΠΑ της 12ης Δεκεμβρίου 2003 (ΕΕ L 333, της 20.12.2003, σ. 96).

--------------------------------------------------