Βρυξέλλες, 14.7.2004

COM(2004) 492 τελικό

2004/0163 (AVC)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής

(υποβληθείσα από την Επιτροπή){SEC(2004) 924}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγή: ανάγκη αναθεώρησης των κανονισμών

Στις 10 Φεβρουαρίου 2004 η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση για τις δημοσιονομικές προοπτικές της διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 κρατών μελών για την περίοδο 2007-2013 [COM(2004)101].

Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή υιοθέτησε την άποψη ότι απαιτείται να ενισχυθεί η παρέμβαση της Ένωσης σε σειρά ζωτικών τομέων πολιτικής. Ειδικότερα, η Επιτροπή αποφάσισε ότι ουσιαστικό στοιχείο του οικονομικού πακέτου θα πρέπει να αποτελεί μια φιλόδοξη πολιτική για τη συνοχή.

Η απόφαση αντανακλούσε τις εργασίες που έχουν γίνει μετά τη δημοσίευση της Δεύτερης Έκθεσης για τη Συνοχή το 2001, η οποία δρομολόγησε τη συζήτηση για το μέλλον της πολιτικής για τη συνοχή σε μια διευρυμένη Ένωση [COM(2001)24]. Στις 18 Φεβρουαρίου 2004 η Επιτροπή εξέδωσε την Τρίτη Έκθεση για τη Συνοχή [COM(2004)107] που περιελάμβανε λεπτομερή πρόταση σχετικά με τις προτεραιότητες και το σύστημα διανομής για τα προγράμματα νέας γενιάς στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή για την περίοδο 2007-2013. Η πρόταση είναι συνεπής με τους γενικούς προσανατολισμούς που καθορίστηκαν στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές.

Η Τρίτη Έκθεση για τη συνοχή κατέληξε στο συμπέρασμα πως η διεύρυνση της Ένωσης σε 25 κράτη μέλη, και στη συνέχεια σε 27 ή και περισσότερα, αποτελεί πρωτοφανή πρόκληση για την ανταγωνιστικότητα και την εσωτερική συνοχή της Ένωσης. Η διεύρυνση είχε ως αποτέλεσμα να μεγαλώσει το χάσμα της οικονομικής ανάπτυξης, να μετατοπισθεί από γεωγραφική άποψη το πρόβλημα των ανισοτήτων προς ανατολάς και να επιδεινωθεί η κατάσταση της απασχόλησης:

- Το χάσμα στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ ανάμεσα στο 10% του πληθυσμού που κατοικεί στις πλέον ευημερούσες περιφέρειες και του ίδιου ποσοστού που κατοικεί στις λιγότερο ευημερούσες περιφέρειες υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με την κατάσταση της ΕΕ των 15.

- Στην ΕΕ των 25, 123 εκατομμύρια άτομα – που αντιπροσωπεύουν το 27% περίπου του συνολικού πληθυσμού – κατοικούν σε περιφέρειες με κατά κεφαλήν ΑΕΠ κάτω του 75% του μέσου όρου της ΕΕ έναντι 72 εκατομμυρίων ατόμων, το 19% του συνόλου, στην ΕΕ των 15. Από αυτούς, τέσσερις στους δέκα πολίτες ζουν σε περιφέρειες που ανήκουν στα 15 «παλαιά» κράτη μέλη ενώ οι άλλοι έξι είναι πολίτες των 10 «νέων» κρατών μελών.

- Πρέπει να δημιουργηθούν τέσσερα εκατομμύρια θέσεις εργασίας προκειμένου το μέσο ποσοστό απασχόλησης στα 10 νέα κράτη μέλη να ευθυγραμμιστεί με το εκείνο της υπόλοιπης ΕΕ. Στα πλαίσια της διευρυμένης ΕΕ παραμένουν επίσης σημαντικές διαφορές στην απασχόληση ανάλογα με την ηλικία και το φύλλο.

Ταυτόχρονα, το σύνολο της Ένωσης αντιμετωπίζει προκλήσεις που προέρχονται από ενδεχόμενη επιτάχυνση της οικονομικής αναδιάρθρωσης ως αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης, του ανοίγματος του εμπορίου, της τεχνολογικής επανάστασης, της ανάπτυξης της οικονομίας και της κοινωνίας της γνώσης, της γήρανσης του πληθυσμού και της αύξησης της μετανάστευσης.

Τέλος η οικονομική ανάπτυξη στην ΕΕ έχει σημαντικά επιβραδυνθεί από το 2001 και μετά. Ως αποτέλεσμα έχει αυξηθεί ξανά η ανεργία σε πολλά τμήματα της Ένωσης, με όλες τις κοινωνικές συνέπειες που αυτό συνεπάγεται. Ως σημείο εκκίνησης για το μέλλον η Ένωση θα πρέπει να εκμεταλλευθεί πλήρως τις ευκαιρίες που παρέχονται από την τρέχουσα τάση για ανάκαμψη.

Σε μια προσπάθεια να βελτιωθούν οι επιδόσεις της οικονομίας της ΕΕ, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της Ένωσης που συναντήθηκαν στην Λισσαβόνα τον Μάρτιο 2000 διαμόρφωσαν μια στρατηγική που αποσκοπεί να καταστήσει την Ευρώπη μέχρι το 2010 την πλέον επιτυχημένη, ανταγωνιστική και βασισμένη στη γνώση οικονομία παγκοσμίως. Το Συμβούλιο της Νίκαιας τον Δεκέμβριο 2000 μετέφρασε τους στόχους της Λισσαβόνας για τη μείωση της φτώχειας σε συντονισμένη στρατηγική της ΕΕ για την κοινωνική ένταξη. Στο Συμβούλιο του Γκέτεμποργκ τον Ιούνιο 2001 η στρατηγική της Λισσαβόνας διευρύνθηκε και δόθηκε νέα έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος και στην επίτευξη ενός πιο αειφόρου πρότυπου ανάπτυξης.

Η πολιτική για τη συνοχή συμβάλλει σημαντικά στην επίτευξη αυτών των στόχων. Στην πραγματικότητα η ανάπτυξη και η συνοχή αλληλοενισχύονται. Μέσω της μείωσης των ανισοτήτων, η Ένωση συντείνει στη διασφάλιση του γεγονότος ότι όλες οι περιφέρειες και κοινωνικές ομάδες μπορούν να συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη της Ένωσης και να ωφεληθούν απ' αυτήν. Τα άρθρα 3 και 158 της Συνθήκης αντανακλούν αυτό το όραμα, το οποίο έχει ενισχυθεί στο σχέδιο Συντάγματος μέσω της εισαγωγής σαφέστερης αναφοράς στην εδαφική διάσταση της συνοχής.

Η πολιτική για τη συνοχή είναι επίσης αναγκαία στα πλαίσια μιας κατάστασης κατά την οποία άλλες κοινοτικές πολιτικές έχουν σημαντικά οφέλη, σε συνδυασμό με περιορισμένα αλλά τοπικά επικεντρωμένα κόστη. Η πολιτική για τη συνοχή βοηθά να απλωθούν τα οφέλη. Προκαταλαμβάνοντας την αλλαγή και διευκολύνοντας την προσαρμογή, η πολιτική συνοχής μπορεί να συντείνει στον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων.

Για το λόγο αυτό, η πολιτική για τη συνοχή, σε όλες τις διαστάσεις της, πρέπει να γίνει αντιληπτή ως ενιαίο και αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής της Λισσαβόνας, ακόμα κι αν σήμερα, όπως επεσήμανε η Επιτροπή στην πρότασή της για τις μελλοντικές δημοσιονομικές προοπτικές, ο σχεδιασμός της πολιτικής που διέπει την στρατηγική της Λισσαβόνας χρήζει συμπλήρωσης και ενημέρωσης. Με άλλα λόγια η πολιτική συνοχής χρειάζεται να ενσωματώσει τους στόχους της Λισσαβόνας και του Γκέτεμποργκ και να καταστεί ζωτικός φορέας για την υλοποίησή τους μέσω των εθνικών και περιφερειακών αναπτυξιακών προγραμμάτων.

Η ενίσχυση της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας, μέσω ορθά στοχοθετημένων επενδύσεων σε όλη την Ένωση και η παροχή οικονομικών ευκαιριών που βοηθούν τα άτομα να εκπληρώσουν τις δυνατότητές τους, θα έχει ως αποτέλεσμα την υποστήριξη του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας της ΕΕ ως συνόλου προς όφελος όλων. Με τη διασφάλιση μιας πιο ισορροπημένης κατανομής της οικονομικής δραστηριότητας σε όλη την Ένωση η περιφερειακή πολιτική συντείνει στη μείωση των πιέσεων που δημιουργούνται από την υπερσυγκέντρωση, τη συμφόρηση και τις στενώσεις.

Η μεταρρύθμιση της πολιτικής για τη συνοχή θα πρέπει επίσης να αποτελέσει ευκαιρία για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, διαφάνεια και πολιτική υπευθυνότητα. Αυτό απαιτεί, πάνω απ' όλα, τον προσδιορισμό μιας στρατηγικής προσέγγισης της πολιτικής, με την αποσαφήνιση των προτεραιοτήτων, τη διασφάλιση του συντονισμού με το σύστημα οικονομικής και κοινωνικής διακυβέρνησης και την τακτική, ανοιχτή ανασκόπηση της συντελεσθείσας προόδου. Απαιτεί περαιτέρω απλοποίηση του συστήματος διαχείρισης με την εισαγωγή της διαφοροποίησης και της αναλογικότητας στο πλαίσιο της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Επιπλέον, απαιτείται περαιτέρω αποκέντρωση της ευθύνης προς τους επιτόπιους εταίρους στα κράτη μέλη, τις περιφέρειες και τις τοπικές αρχές.

Το παρόν σχέδιο κανονισμού αποτελεί την πρόταση της Επιτροπής για την επόμενη γενιά προγραμμάτων της πολιτικής για τη συνοχή. Αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία, σύμφωνα με το άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, το Συμβούλιο θα στηριχθεί προκειμένου να αναθεωρήσει αυτόν τον κανονισμό το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006. Η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη έκδοσης των κανονισμών κατά τη διάρκεια του 2005 προκειμένου το 2006 να αφιερωθεί στον προγραμματισμό της περιόδου 2007-2013.

2. Η νέα αρχιτεκτονική για την πολιτική συνοχής της ΕΕ μετά το 2006

Η Επιτροπή προτείνει ότι θα πρέπει οι δράσεις που ενισχύονται από την πολιτική συνοχής να εστιάζονται σε επενδύσεις σε περιορισμένο αριθμό κοινοτικών προτεραιοτήτων, που θα αντανακλούν την ατζέντα της Λισσαβόνας και αυτήν του Γκέτεμποργκ, και όπου μπορεί να αναμένεται ότι οι κοινοτικές παρεμβάσεις θα έχουν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα και σημαντική προστιθέμενη αξία. Κατά συνέπεια, για τα επιχειρησιακά προγράμματα η Επιτροπή προτείνει έναν βασικό κατάλογο με περιορισμένο αριθμό ζωτικών θεμάτων, ως ακολούθως: καινοτομία και οικονομία της γνώσης, περιβάλλον και πρόληψη κινδύνων, προσβασιμότητα και υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος. Τα προγράμματα που σχετίζονται με την απασχόληση θα πρέπει να επικεντρωθούν στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για να σημειωθεί πρόοδος προς την πλήρη απασχόληση, για να βελτιωθεί η ποιότητα και η παραγωγικότητα στην εργασία και να προωθηθεί η κοινωνική ένταξη και συνοχή, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές και υποδείξεις της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Απασχόληση.

Επικέντρωση σε τρεις κοινοτικούς στόχους

Η επιδίωξη των θεμάτων προτεραιότητας θα πρέπει να οργανωθεί βάσει απλοποιημένου και πιο διαφανούς πλαισίου, με ομαδοποίηση των προγραμμάτων της επόμενης γενιάς σε τρεις κατηγορίες: σύγκλιση· περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση, εδαφική συνεργασία.

2.1. Σύγκλιση

Ο στόχος «Σύγκλιση» αφορά τα λιγότερο αναπτυγμένα κράτη μέλη και περιφέρειες, που σύμφωνα με τη Συνθήκη αποτελούν την υπ' αριθμόν ένα προτεραιότητα της κοινοτικής πολιτικής για τη συνοχή. Η Συνθήκη απαιτεί μείωση των ανισοτήτων μεταξύ «των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιφερειών και στη μείωση της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιφερειών ή νήσων, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών» (Άρθρο 158). Η διεύρυνση θα επιφέρει πρωτοφανή αύξηση των ανισοτήτων εντός της Ένωσης, η μείωση των οποίων θα απαιτήσει μακροχρόνιες και επίμονες προσπάθειες.

Ο στόχος αυτός αφορά, πρώτα και κύρια, τις περιφέρειες εκείνες στις οποίες το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι κάτω από το 75% του κοινοτικού μέσου όρου. Απ' αυτή τη σκοπιά, ο κύριος στόχος της πολιτικής για τη συνοχή θα πρέπει να είναι η προώθηση συνθηκών που ενισχύουν την ανάπτυξη και των παραγόντων που οδηγούν στην πραγματική σύγκλιση. Οι στρατηγικές θα πρέπει να σχεδιάζονται με στόχο την μακροχρόνια ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης ότι θα πρέπει να χορηγηθεί προσωρινή ενίσχυση στα πλαίσια αυτής της προτεραιότητας στις περιφέρειες στις οποίες το κατά κεφαλήν ΑΕΠ θα είναι κάτω από το 75% του κοινοτικού μέσου όρου, όπως αυτός υπολογίστηκε για την Ένωση των Δεκαπέντε (το αποκαλούμενο στατιστικό αποτέλεσμα της διεύρυνσης). Πρόκειται για περιφέρειες όπου οι αντικειμενικές συνθήκες δεν έχουν μεταβληθεί, αν και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ τους θα είναι σχετικά υψηλότερο στην διευρυμένη Ένωση. Χάριν δικαιοσύνης, και για να επιτραπεί στις εν λόγω περιφέρειες να ολοκληρώσουν τη διαδικασία σύγκλισης, η ενίσχυση θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη απ' ό,τι αποφασίστηκε στο Βερολίνο το 1999 για τις αποκαλούμενες «σταδιακής εξόδου» περιφέρειες της τρέχουσας γενιάς.

Τα προγράμματα θα υποστηρίζονται από τους χρηματοοικονομικούς πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) και του Ταμείου Συνοχής, σύμφωνα με τις αρχές που διατυπώνονται στη Συνθήκη.

Το Ταμείο Συνοχής θα ενισχύει κράτη μέλη με ΑΕΠ κάτω του 90% του κοινοτικού μέσου όρου. Η ενίσχυση από το Ταμείο Συνοχής θα χορηγείται υπό τον όρο ότι εκπληρώνονται οι προϋποθέσεις οικονομικής σύγκλισης καθώς και ότι θα αποφεύγονται τα υπερβολικά δημόσια ελλείμματα σύμφωνα με το άρθρο 104 της συνθήκης.

Με βάση τις προτεραιότητες που τέθηκαν στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών, το Ταμείο Συνοχής θα αυξήσει τη συμβολή του στην αειφόρο ανάπτυξη. Από αυτή τη σκοπιά θα πρέπει να παραμείνουν ως κεντρικές προτεραιότητες, ιδιαιτέρως, τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών, τα έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και οι περιβαλλοντικές υποδομές. Προκειμένου να επιτευχθεί η δέουσα ισορροπία, ώστε να αντανακλώνται οι ιδιαίτερες ανάγκες των νέων κρατών μελών, προβλέπεται, επίσης, να ενισχυθούν έργα όπως οι σιδηρόδρομοι, η θαλάσσια και εσωτερική ναυσιπλοΐα καθώς και προγράμματα συνδυασμένων μεταφορών εκτός των ΤΕΝ-Τ, οι βιώσιμες αστικές μεταφορές και οι περιβαλλοντικά σημαντικές επενδύσεις στους ζωτικούς τομείς της ενεργειακής αποδοτικότητας ή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Θα τονισθεί επίσης η ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας και αποδοτικότητας της δημόσιας διοίκησης, συμπεριλαμβανομένης και της δυνατότητας διαχείρισης των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής.

2.2. Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση: προκαταλαμβάνοντας και προωθώντας την αλλαγή

Παρόλο που οι παρεμβάσεις στα λιγότερο αναπτυγμένα κράτη μέλη και περιφέρειες παραμένουν η προτεραιότητα της πολιτικής για τη συνοχή, υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις που αφορούν όλα τα κράτη μέλη όπως οι ταχείς οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές και αναδιαρθρώσεις, η γήρανση του πληθυσμού, η αύξηση της μετανάστευσης, οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε ζωτικούς τομείς και τα προβλήματα κοινωνικής ένταξης.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Σε ό,τι αφορά την πολιτική για τη συνοχή, εκτός των λιγότερο αναπτυγμένων κρατών μελών και περιφερειών, η Επιτροπή προτείνει διττή προσέγγιση:

- Πρώτον, μέσω περιφερειακών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ, η πολιτική συνοχής θα βοηθά τις περιφέρειες και τις περιφερειακές αρχές να προκαταλαμβάνουν και να προωθούν την οικονομική αλλαγή σε βιομηχανικές, αστικές και αγροτικές περιοχές μέσω της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της ελκυστικότητάς τους, λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες οικονομικές, κοινωνικές και εδαφικές ανισότητες.

- Δεύτερον, μέσω εθνικών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ, η πολιτική συνοχής θα βοηθά τα άτομα να προκαταβάλουν και να προσαρμοσθούν στην οικονομική αλλαγή, σύμφωνα με τις πολιτικές προτεραιότητες της ΕΣΑ, μέσω της ενίσχυσης πολιτικών που θα στοχεύουν στην πλήρη απασχόληση, στην ποιότητα και παραγωγικότητα στην εργασία και στην κοινωνική ένταξη.

Στα πλαίσια των νέων περιφερειακών προγραμμάτων που θα χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ η Επιτροπή προτείνει αυστηρότερη επικέντρωση των παρεμβάσεων στα τρία θέματα προτεραιότητας: καινοτομία και κοινωνία της γνώσης, περιβάλλον και πρόληψη κινδύνων, προσβασιμότητα και υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος.

Η μοναδική πηγή χρηματοδότησης για τα νέα προγράμματα θα είναι το ΕΤΠΑ. Από τη σκοπιά της κατανομής πόρων είναι ανάγκη να προσδιοριστούν δύο ξεχωριστές ομάδες περιφερειών:

- Οι περιφέρειες που είναι τώρα επιλέξιμες για το Στόχο 1 και οι οποίες δεν πληρούν τα κριτήρια για την προτεραιότητα σύγκλισης, ακόμα και χωρίς το στατιστικό αποτέλεσμα της διεύρυνσης. Αυτές ο περιφέρειες θα τύχουν προσωρινής ενίσχυσης (υπό την κατηγορία της «σταδιακής εισόδου») που θα ακολουθήσει πορεία ανάλογη με αυτή των περιφερειών που δεν είναι πλέον επιλέξιμες για το Στόχο 1 κατά την περίοδο 2000–2006.

- Όλες οι άλλες περιφέρειες της Ένωσης που δεν καλύπτονται ούτε από τα προγράμματα σύγκλισης ούτε από την ενίσχυση της «σταδιακής εισόδου» που περιγράφεται παραπάνω.

Όσον αφορά τα επιχειρησιακά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ, η Επιτροπή προτείνει να υποστηριχθεί η εφαρμογή των συστάσεων για την απασχόληση και να ενισχυθεί η κοινωνική ένταξη, σύμφωνα με τους στόχους και τους προσανατολισμούς της ΕΣΑ.

Προς τον σκοπό αυτό η στήριξη θα πρέπει να εστιάζεται σε τέσσερις προτεραιότητες πολιτικής που παίζουν ζωτικό ρόλο για την υλοποίηση της ΕΣΑ και για τις οποίες η κοινοτική χρηματοδότηση είναι δυνατόν να εξασφαλίσει προστιθέμενη αξία : αύξηση της προσαρμοστικότητας των εργαζομένων και των επιχειρήσεων, τόνωση της πρόσβασης στην απασχόληση και αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας, ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης και της καταπολέμησης των διακρίσεων, δρομολόγηση μεταρρυθμίσεων στους τομείς της απασχόλησης και της ένταξης.

2.3. Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία

Επεκτείνοντας την εμπειρία της παρούσας Πρωτοβουλίας INTERREG η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία ενός νέου στόχου, αποκλειστικά αφιερωμένου στην προώθηση της αρμονικής και ισορροπημένης ενοποίησης του εδάφους της Ένωσης μέσω της ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων συνιστωσών για ζητήματα κοινοτικής σημασίας σε διασυνοριακό, διεθνικό και διαπεριφερειακό επίπεδο.

Η δράση θα χρηματοδοτείται από το ΕΤΠΑ και θα εστιάζεται σε ενοποιημένα προγράμματα, τα οποία θα διαχειρίζεται μία μόνο αρχή, επιδιώκοντας την υλοποίηση ζωτικών κοινοτικών προτεραιοτήτων που συνδέονται με την ατζέντα της Λισσαβόνας και αυτήν του Γκέτεμποργκ.

Θα είναι επιλέξιμες για διασυνοριακή συνεργασία όλες οι περιφέρειες κατά μήκος των εσωτερικών χερσαίων συνόρων και ορισμένες περιφέρειες κατά μήκος των εξωτερικών χερσαίων συνόρων καθώς και κατά μήκος ορισμένων γειτονικών θαλάσσιων συνόρων. Σκοπός της θα είναι να προάγει κοινές λύσεις σε κοινά προβλήματα μεταξύ γειτονικών αρχών, όπως την αστική, αγροτική και παράκτια ανάπτυξη και την ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων και τη δικτύωση των ΜΜΕ.

Όσον αφορά τις ευρύτερες δράσεις προώθησης της διεθνικής συνεργασίας, τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες καλούνται να εκτιμήσουν την χρησιμότητα και αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων 13 διεθνικών ζωνών συνεργασίας (που ορίζονται στα πλαίσια του INTERREG IIIB) υπό το πρίσμα της διεύρυνσης. Ο στόχος θα είναι να καθορίσουν μαζί με την Επιτροπή μια σειρά από ζώνες για διεθνική συνεργασία, οι οποίες θα έχουν επαρκή συνοχή και στις οποίες θα υπάρχουν κοινά συμφέροντα και ευκαιρίες για να αναπτυχθούν. Προβλέπεται πως η συνεργασία αυτή θα εστιάζεται σε στρατηγικές προτεραιότητες διεθνικού χαρακτήρα, όπως η Ε&Α, το περιβάλλον, η πρόληψη κινδύνων και η ενοποιημένη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Τέλος, η Επιτροπή προτείνει ότι στο μέλλον οι περιφέρειες θα πρέπει να ενσωματώνουν στα περιφερειακά τους προγράμματα, δράσεις στο πεδίο της διαπεριφερειακής συνεργασίας. Προς επίτευξη αυτού του στόχου, τα περιφερειακά προγράμματα θα χρειαστεί να αφιερώνουν ορισμένο μέρος των πόρων για ανταλλαγές, συνεργασία και δικτύωση με περιφέρειες σε άλλα κράτη μέλη.

3. Μια ενοποιημένη ανταπόκριση σε ιδιαίτερα εδαφικά χαρακτηριστικά

Η αποτελεσματική πολιτική για τη συνοχή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες και τα χαρακτηριστικά διαμερισμάτων όπως οι εξόχως απόκεντρες περιοχές της Ένωσης, τα νησιά, οι ορεινές περιοχές, οι αραιοκατοικημένες περιοχές στο βορειότερο τμήμα της Ένωσης και ορισμένες ακριτικές περιοχές της Ένωσης.

Θα πρέπει επίσης να υποστηρίζει με κατάλληλο τρόπο την αναβάθμιση αστικών κέντρων, τις αγροτικές περιοχές και τις περιοχές που εξαρτώνται από την αλιεία και να εξασφαλίζει την συμπληρωματικότητα και τη συνέπεια με ιδιαίτερα χρηματοδοτικά μέσα στους τομείς της γεωργίας και της αλιείας.

Κατά συνέπεια η Επιτροπή σκοπεύει, στα πλαίσια του στόχου της σύγκλισης, να δημιουργήσει ένα ιδιαίτερο κονδύλιο για να αντισταθμίσει τα ιδιαίτερα μειονεκτήματα των εξόχως απόκεντρων περιοχών, όπως προβλέπεται στο άρθρο 299 παράγραφος 2 της Συνθήκης και όπως ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 21-22 Ιουνίου 2002 στην Σεβίλλη. Επιπλέον θα συμπεριληφθεί στα νέα προγράμματα «Ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας» μια δράση με τίτλο «Μεγάλη Γειτονία» με στόχο την διευκόλυνση της συνεργασίας με γειτονικές χώρες.

Δεδομένου ότι τα προβλήματα προσβασιμότητας και μεγάλων αποστάσεων από σημαντικές αγορές είναι ιδιαίτερα έντονα σε πολλά νησιά, ορεινές περιοχές και αραιοκατοικημένες περιφέρειες, ιδιαίτερα στο βορειότερο τμήμα της Ένωσης, η κατανομή των πόρων για την προτεραιότητα Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση θα τα λάβει υπόψη χρησιμοποιώντας «εδαφικά» κριτήρια τα οποία έτσι θα αντανακλούν το σχετικό μειονεκτήματα των περιφερειών με γεωγραφικά μειονεκτήματα.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες αυτών των περιφερειών, όταν πρόκειται να στοχοθετηθούν οι πόροι στα πλαίσια των περιφερειακών προγραμμάτων. Σε μια προσπάθεια να προωθηθούν περισσότερες δράσεις σε αυτές τις ενίοτε παραμελημένες περιοχές και να ληφθεί υπόψη το υψηλότερο κόστος των κατά κεφαλήν δημοσίων επενδύσεων, προτείνεται για την επόμενη περίοδο οι περιφέρειες με μόνιμα γεωγραφικά μειονεκτήματα να επωφεληθούν μέσω της αύξηση της μέγιστης κοινοτικής συνεισφοράς.

Επεκτείνοντας τα ισχυρά σημεία της πρωτοβουλίας URBAN η Επιτροπή προτίθεται να ενισχύσει τη σημασία των ζητημάτων που αφορούν αστικές περιοχές μέσω της πλήρους ενσωμάτωσης στα περιφερειακά προγράμματα των δράσεων σε αυτό το πεδίο. Τα περιφερειακά προγράμματα θα πρέπει να καταδείξουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι δράσεις για αστικές περιοχές και πως οργανώνεται για τις δράσεις αυτές η εκχώρηση αρμοδιοτήτων στις αρχές των πόλεων.

4. Καλύτερη οργάνωση των μέσων που λειτουργούν σε αγροτικές περιοχές και υπέρ της αναδιάρθρωσης του τομέα της αλιείας

Η Επιτροπή προτείνει να απλοποιήσει και να αποσαφηνίσει το ρόλο των διαφόρων μέσων για την ενίσχυση της αγροτικής ανάπτυξης και του τομέα της αλιείας. Τα υφιστάμενα μέσα που συνδέονται με την πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη θα ομαδοποιηθούν σε ένα μόνο μέσο υπό την Κοινή Γεωργική Πολιτική, το οποίο θα αποσκοπεί στα ακόλουθα:

- Αύξηση της ανταγωνιστικότητας στον γεωργικό τομέα μέσω ενίσχυσης της αναδιάρθρωσης.

- Τόνωση των πτυχών που σχετίζονται με το περιβάλλον και την ανάπτυξη της υπαίθρου μέσω ενίσχυσης της διαχείρισης της γης, συμπεριλαμβανομένης συγχρηματοδότησης δράσεων αγροτικής ανάπτυξης που σχετίζονται με χώρους προστασίας της φύσης Natura 2000.

- Βελτίωση της ποιότητας ζωής σε αγροτικές περιοχές και προώθηση της διαφοροποίησης των οικονομικών δραστηριοτήτων με μέτρα που έχουν ως στόχο τον γεωργικό τομέα και άλλους φορείς αγροτικών περιοχών.

Η παρούσα κοινοτική πρωτοβουλία, LEADER+ θα ενσωματωθεί στον κύριο προγραμματισμό.

Εξάλλου, οι δράσεις υπέρ της αναδιάρθρωσης του τομέα της αλιείας θα πρέπει να ομαδοποιηθούν υπό ένα και μόνο μέσο, το οποίο θα εστιάζεται σε δράσεις για την πλαισίωση των διαρθρωτικών αναγκών του τομέα της αλιείας και για την βελτίωση των συνθηκών εργασίας και διαβίωσης σε περιοχές όπου ο τομέας της αλιείας, συμπεριλαμβανομένης της υδατοκαλλιέργειας, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.

Σημαντικό μέρος αυτών των προτάσεων είναι ότι οι χρηματοοικονομικοί πόροι που θα μεταβιβαστούν από την πολιτική για τη συνοχή σε αυτά τα νέα μέσα θα συνεχίσουν να κατανέμονται με τρόπο, ώστε να επιτυγχάνεται ο ίδιος βαθμός συγκέντρωσης με αυτόν που επιτυγχάνεται σήμερα ως προς τη βοήθεια λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών και χωρών, οι οποίες καλύπτονται από τα προγράμματα σύγκλισης.

Πέρα από τις παρεμβάσεις αυτές, η πολιτική για τη συνοχή θα πρέπει να υποστηρίζει την διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας και των περιοχών που εξαρτώνται από την αλιεία σε αντικατάσταση των παραδοσιακών δραστηριοτήτων.

5. Απλοποίηση και αποκέντρωση: ανανεωμένο σύστημα διανομής

Παρόλο που ο μηχανισμός κατανομής για την πολιτική συνοχής έχει αποδείξει την ικανότητα υλοποίησης προγραμμάτων ποιότητας και έργων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στην πράξη, εμφανίστηκαν ορισμένα προβλήματα στη διαχείριση των σημερινών προγραμμάτων.

Κατά συνέπεια η Επιτροπή σκοπεύει να διατηρήσει τις ζωτικές αρχές της πολιτικής για τη συνοχή – προγραμματισμός, εταιρική σχέση, συγχρηματοδότηση και αξιολόγηση. Ωστόσο, προτείνει την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής μέσω της εισαγωγής ορισμένων μεταρρυθμίσεων που έχουν σκοπό, πρώτον, να ενθαρρύνουν μια πιο στρατηγική προσέγγιση του προγραμματισμού, δεύτερον, να εισάγουν περαιτέρω αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων στις κοινοπραξίες στα κράτη μέλη, τις περιφέρειες και τις τοπικές αρχές, τρίτον να ενισχύσουν την απόδοση και την ποιότητα των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων μέσω μιας ενισχυμένης και διαφανέστερης εταιρικής σχέσης και σαφών και αυστηρότερων μηχανισμών παρακολούθησης, και τέταρτον να απλοποιήσουν το σύστημα διαχείρισης με την εισαγωγή περισσότερης διαφάνειας, διαφοροποίησης και αναλογικότητας με ταυτόχρονη εξασφάλιση χρηστής οικονομικής διαχείρισης.

5.1. Π ιο στρατηγικός προσανατολισμός για τις προτεραιότητες της Ένωσης

Η Επιτροπή προτείνει ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί από το Συμβούλιο ένα γενικό στρατηγικό έγγραφο για την πολιτική συνοχής, ύστερα από γνωμάτευση του Κοινοβουλίου, πριν από την νέα περίοδο προγραμματισμού και βάσει πρότασης της Επιτροπής, που θα προσδιορίζει σαφείς προτεραιότητες για τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες.

Αυτή η στρατηγική προσέγγιση θα πρέπει να καθοδηγεί την πολιτική κατά την υλοποίησή της και θα την καθιστά πιο υπόλογη πολιτικά. Θα πρέπει να συντείνει στον ακριβέστερο προσδιορισμό του επιθυμητού επιπέδου συνέργιας που θα πρέπει να επιτευχθεί μεταξύ της πολιτικής για τη συνοχή και της ατζέντας της Λισσαβόνας και αυτής του Γκέτεμποργκ και θα πρέπει να αυξήσει τη συνάφεια με τους Γενικούς Προσανατολισμούς Οικονομικής Πολιτικής και την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Απασχόλησης.

Κάθε χρόνο τα Ευρωπαϊκά θεσμικά Όργανα θα πρέπει να εξετάζουν την πρόοδο αναφορικά με τις στρατηγικές προτεραιότητες και τα επιτευχθέντα αποτελέσματα βάσει έκθεσης της Επιτροπής, η οποία θα συνοψίζει τις εκθέσεις προόδου των κρατών μελών.

Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει να απλοποιηθεί περαιτέρω το σύστημα όσον αφορά σειρά σημαντικών πλευρών.

5.2. Προγραμματισμός

Το σύστημα προγραμματισμού θα απλοποιηθεί ως ακολούθως:

Στο πολιτικό επίπεδο: βάσει των στρατηγικών κατευθυντηρίων γραμμών που θα υιοθετήσει το Συμβούλιο, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να προετοιμάσει ένα έγγραφο με το εθνικό πλαίσιο που να καλύπτει την αναπτυξιακή του στρατηγική, και το οποίο θα αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την Επιτροπή και το πλαίσιο για την προετοιμασία των θεματικών και περιφερειακών προγραμμάτων, χωρίς ωστόσο να παίζει το ρόλο — όπως το υφιστάμενο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης — ενός μέσου διαχείρισης·

Στο επιχειρησιακό επίπεδο: βάσει του εγγράφου πολιτικής η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει εθνικά και περιφερειακά προγράμματα για κάθε κράτος μέλος. Τα προγράμματα θα πρέπει να ορίζονται μόνο σε συνολικό ή υψηλής προτεραιότητας επίπεδο, υπογραμμίζοντας τα πλέον σημαντικά μέτρα. Επιπρόσθετες λεπτομέρειες, που σήμερα περιλαμβάνονται στο λεγόμενο «συμπλήρωμα προγραμματισμού», καθώς και η διαχείριση ανά μέτρο, θα πρέπει να εγκαταλειφθούν.

Ο αριθμός των ταμείων θα περιοριστεί σε τρία (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ και Ταμείο Συνοχής) σε σύγκριση με τα σημερινά έξη.

Σε αντίθεση με τα υφιστάμενα πολύ-ταμειακά προγράμματα, οι μελλοντικές παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ θα πρέπει να στοχεύουν στη χρήση ενός μόνο ταμείου ανά πρόγραμμα. Από τη σκοπιά αυτή, η δράση κάθε ταμείου θα πρέπει να παρουσιάζει μεγαλύτερη συνέπεια, και να επιτρέπεται στο ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ να χρηματοδοτούν δευτερεύουσες δραστηριότητες που σχετίζονται αντίστοιχα με το ανθρώπινο και το υλικό κεφάλαιο. Η χρηματοδότηση αυτών των δραστηριοτήτων θα πρέπει να είναι περιορισμένη και να συνδέεται άμεσα με τους κύριους τομείς παρεμβάσεων του κάθε ταμείου. Αυτό θα επιτρέψει τόσο την απλοποίηση όσο και την αυξημένη αποτελεσματικότητα του προγραμματισμού.

Το Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ θα ακολουθήσουν ενιαίο σύστημα προγραμματισμού ως προς τις υποδομές μεταφορών και περιβάλλοντος. Τα μεγάλα έργα θα πρέπει να εγκρίνονται από την Επιτροπή ξεχωριστά, αλλά η διαχείρισή τους θα πραγματοποιείται στα πλαίσια των σχετικών προγραμμάτων.

5.3. Οικονομική διαχείριση και έλεγχος

Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, ένας από τους ζωτικούς στόχους του μελλοντικού κανονιστικού πακέτου για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 είναι ο σαφής προσδιορισμός με βάση την αποκτηθείσα εμπειρία από την ισχύουσα νομοθεσία, του πλαισίου, της φύσης και της κατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ των διάφορων φορέων που συμμετέχουν στην εκτέλεση του κοινοτικού προϋπολογισμού. Σε αυτούς περιλαμβάνονται αφενός τα κράτη μέλη και οι φορείς υλοποίησης και αφετέρου η Επιτροπή. Από την άποψη αυτή η αποσαφήνιση θα συμβάλει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της απόδοσης και της συνολικής ισορροπίας του συστήματος.

Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου

Το σχέδιο κανονισμού περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ και το Ταμείο Συνοχής αυξάνει την λογική συνέπεια και τη διαφάνεια της γενικής αρχιτεκτονικής των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου των Ταμείων.

- Τη λογική συνέπεια, καθώς καθορίζονται σαφώς οι ελάχιστες προϋποθέσεις που ισχύουν για τα συστήματα απλού και δημοσιονομικού ελέγχου σε όλα τα επίπεδα της διεργασίας, καθώς και τα αντίστοιχα καθήκοντα και υποχρεώσεις των διάφορων φορέων.

- Τη διαφάνεια, καθώς απαιτείται οι διάφοροι φορείς τους οποίους αφορούν οι έλεγχοι να έχουν επίγνωση των αποτελεσμάτων των ελέγχων κάθε τμήματος, προκειμένου να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα, την απόδοση και την γενική ισορροπία του συστήματος.

Το σχέδιο κανονισμού ορίζει μια κοινή βάση ελάχιστου συνόλου προϋποθέσεων με τις οποίες πρέπει να συμμορφώνεται κάθε σύστημα διαχείρισης και εσωτερικού ελέγχου που σχετίζεται με την διαχείριση των ταμείων καθώς και τις ευθύνες των κρατών μελών και της Επιτροπής για την εξασφάλιση του σεβασμού της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Προς το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη θα παρέχουν διαβεβαίωση αξιοπιστίας σε σχέση με τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου:

- Στην αρχή της περιόδου, μέσω γνωμοδότησης σχετικά με το σύστημα από ανεξάρτητο φορέα ελέγχου.

- Κάθε χρόνο, μέσω γνωμοδότησης της αρχής ελέγχου, επικουρούμενη από ετήσια έκθεση ελέγχου, και

- Στο τέλος της περιόδου, μέσω διαβεβαίωσης αξιοπιστίας για την τελική δήλωση δαπανών.

Στην περίπτωση που η Επιτροπή διαθέτει διαβεβαίωση αξιοπιστίας σχετικά με την ύπαρξη και τη σωστή λειτουργία των εθνικών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου – διαβεβαίωση που στηρίζεται στους δικούς της καθώς και στους εθνικούς ελέγχους – θα είναι σε θέση να στηρίξει στα αποτελέσματα των εθνικών ελέγχων την δική της διαβεβαίωση αξιοπιστίας σχετικά με την νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών που δηλώθηκαν. Κατά συνέπεια, θα είναι σε θέση να περιορίσει τους δικούς της επιτόπιους ελέγχους μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Στα ίδια πλαίσια η αρχιτεκτονική του νομοθετήματος προτείνει ο βαθμός της κοινοτικής εμπλοκής στην διαχείριση, την αξιολόγηση και τον έλεγχο να αποτελεί συνάρτηση – μεταξύ άλλων – και του ύψους της κοινοτικής συνεισφοράς. Το σχέδιο του γενικού κανονισμού επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τους δικούς τους κανόνες και δομές διαχείρισης και ελέγχου στην περίπτωση που η εθνική συνεισφορά υπερτερεί σημαντικά. Η εναλλακτική αυτή δυνατότητα ισχύει μόνον στην περίπτωση που η Επιτροπή έχει λάβει διαβεβαίωση για την αξιοπιστία των εθνικών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.

Η αρχή της προσθετικότητας — ότι δηλαδή η πόροι της ΕΕ θα πρέπει να προστίθενται μάλλον παρά να υποκαθιστούν τους εθνικούς πόρους — θα παραμείνει θεμελιώδης αρχή της πολιτικής για τη συνοχή. Εντούτοις, σε συμφωνία με την αρχή της αναλογικότητας, η Επιτροπή θα επαληθεύει την εφαρμογή της μόνο στο πλαίσιο του στόχου «Σύγκλιση». Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι υπεύθυνα για τη διασφάλιση του γεγονότος ότι η αρχή της προσθετικότητας ισχύει στα πλαίσια των προγραμμάτων «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» και «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία».

Οικονομική διαχείριση

Όσον αφορά την οικονομική διαχείριση, εισάγονται δύο σημαντικές πλευρές για την απλοποίηση του συστήματος. Στην πράξη οι πληρωμές θα πραγματοποιούνται στο επίπεδο των προτεραιοτήτων και όχι στο επίπεδο των μέτρων όπως συμβαίνει σήμερα. Επιπλέον, η κοινοτική συνεισφορά θα υπολογίζεται μόνον βάσει της δημόσιας δαπάνης. Διατηρούνται το σύστημα πληρωμών (προκαταβολή και εξόφληση) καθώς και η αρχή της αυτόματης αποδέσμευσης.

Στο σχέδιο κανονισμού προτείνεται επίσης η θέσπιση διαδικασίας διακοπής, παρακράτησης και αναστολής των πληρωμών σε περίπτωση σοβαρών προβλημάτων κατά τη στιγμή της υποβολής της αίτησης για ενδιάμεση πληρωμή.

Με στόχο την απλοποίηση της οικονομικής διαχείρισης, η Επιτροπή προτείνει να επιτρέπεται το μερικό κλείσιμο προγραμμάτων για δράσεις που έχουν ολοκληρωθεί. Το χρονοδιάγραμμα του κλεισίματος αυτού αποφασίζεται από κάθε κράτος μέλος.

Οι εθνικοί κανόνες θα πρέπει να καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την επιλεξιμότητα των δαπανών, με εξαίρεση περιορισμένο αριθμό πεδίων όπως ο ΦΠΑ, όπου θα πρέπει να συνεχίσουν να ισχύουν οι κοινοτικοί κανόνες.

5.4. Συγκέντρωση των πόρων

Η μεγαλύτερη συγκέντρωση πόρων θα πρέπει να παραμείνει στα λιγότερο ευημερούντα κράτη μέλη και περιφέρειες και κυρίως στα νέα κράτη μέλη. Στο επίπεδο των επιμέρους αναπτυξιακών προγραμμάτων η συγκέντρωση θα πρέπει να επιτευχθεί μέσω της εστίασης στις προτεραιότητες της Λισσαβόνας και του Γκέτεμποργκ, καθώς και, για τις περιφέρειες του στόχου «Σύγκλιση», στην οικοδόμηση της θεσμικής ικανότητας.

Όσον αφορά τα προγράμματα περιφερειακής ανταγωνιστικότητας, η τρέχουσα έμφαση (υπό τον Στόχο 2) στον προσδιορισμό ζωνών επιλέξιμων περιοχών σε επίπεδο κοινοτήτων, δήμων και διαμερισμάτων, σημαίνει ότι η συγκέντρωση προσδιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά από μικρογεωγραφικούς όρους. Μολονότι η γεωγραφική συγκέντρωση των πόρων στους περισσότερο πληγέντες θύλακες ή περιοχές θα πρέπει να παραμείνει ως ουσιαστικό τμήμα των μελλοντικών προσπαθειών, θα πρέπει επίσης να αναγνωριστεί ότι οι προοπτικές αυτών των περιοχών είναι στενά συνδεδεμένες με την επιτυχία της περιφέρειας ως συνόλου.

Όπως έχουν αναγνωρίσει πολλές περιφέρειες, αυτό απαιτεί την ανάπτυξη μιας ενιαίας στρατηγικής για ολόκληρη την περιφέρεια, ως μέσον αντιμετώπισης των αναγκών των πιο αδύναμων τμημάτων της. Για το μέλλον, προτείνεται, κατά συνέπεια, να εγκαταλειφθεί το τρέχον σύστημα του μικροχωροταξικού προσδιορισμού, ώστε να εξασφαλισθεί η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της γεωγραφικής και των άλλων μορφών συγκέντρωσης κατά το σχεδιασμό των προγραμμάτων περιφερειακής ανταγωνιστικότητας σε συνεργασία με την Επιτροπή.

Αυτό δεν θα πρέπει να έχει ως συνέπεια την αποδυνάμωση της προσπάθειας κατανομής των δημοσιονομικών πόρων της ΕΕ. Στα πλαίσια του κεφαλαίου «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα» κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα θα πρέπει να δικαιολογήσει την δική του γεωγραφική, θεματική και οικονομική κατανομή.

Στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, οι περιφέρειες θα πρέπει να έχουν, κατ' αρχάς, την ευθύνη για τη συγκέντρωση των χρηματοοικονομικών πόρων στα θέματα που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων σε περιφερειακό επίπεδο. Η Επιτροπή θα πρέπει να επαληθεύει και να επιβεβαιώνει τη συνέπεια κατά τη στιγμή που αποφασίζει για τα προγράμματα.

Τέλος, μέσω της αρχής της αποδέσμευσης των μη χρησιμοποιημένων πόρων (κανόνας «Ν+ 2»), που εφαρμόζεται αποκλειστικά στην περιφερειακή πολιτική και στην πολιτική συνοχής, θα εξακολουθήσει να υφίσταται ένα ισχυρό κίνητρο για την αποδοτική και ταχεία υλοποίηση των προγραμμάτων.

5.5. Μεγαλύτερη έμφαση στην επίδοση και στην ποιότητα

Η αποτελεσματικότητα απαιτεί μεγαλύτερη επικέντρωση στις επιπτώσεις και τις επιδόσεις, καθώς και καλύτερο προσδιορισμό των αποτελεσμάτων που πρέπει να επιτευχθούν. Γενικά, η αποδοτικότητα της πολιτικής για τη συνοχή θα πρέπει να βελτιωθεί μέσω της καθιέρωσης ετήσιου διαλόγου με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, στο πλαίσιο του οποίου θα συζητούνται — βάσει των ετήσιων εκθέσεων της Επιτροπής — η πρόοδος και τα αποτελέσματα των εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων, έτσι ώστε να αυξηθεί η διαφάνεια και η υπευθυνότητα απέναντι στα θεσμικά όργανα και τους πολίτες.

Η αξιολόγηση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη λήξη των προγραμμάτων, θα πρέπει να παραμείνει ουσιαστικό στοιχείο της γενικής προσπάθειας διατήρησης της ποιότητας. Επιπρόσθετα, η Επιτροπή προτείνει να δημιουργηθεί κοινοτικό αποθεματικό επίδοσης, βασικός στόχος του οποίου θα είναι να ανταμείβει τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες που επιδεικνύουν την πιο σημαντική πρόοδο σε σχέση με την επίτευξη των συμπεφωνημένων στόχων.

Τέλος, η Επιτροπή προτείνει να δημιουργήσουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των εθνικών τους κονδυλίων, μικρό αποθεματικό, το οποίο θα τους επιτρέπει να ανταποκρίνονται ταχύτατα σε απροσδόκητους τομεακούς ή τοπικούς κραδασμούς, λόγω βιομηχανικής αναδιάρθρωσης ή εξ αιτίας των επιπτώσεων των εμπορικών συμφωνιών. Αυτό το αποθεματικό θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την παροχή επικουρικής ενίσχυσης των πληγέντων εργαζομένων και στη διαφοροποίηση της οικονομίας στις σχετικές περιοχές, ως συμπλήρωμα των εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων, τα οποία θα πρέπει να αποτελούν το κύριο μέσο αναδιάρθρωσης για την έγκαιρη αντιμετώπιση των οικονομικών αλλαγών.

Αυτές οι προτεινόμενες αλλαγές θα πρέπει να επιφέρουν μεγαλύτερη διαφάνεια στη λειτουργία της πολιτικής, διευκολύνοντας την πρόσβαση των πολιτών και των επιχειρήσεων και τοιουτοτρόπως αυξάνοντας τον αριθμό των προτεινόμενων έργων και συντείνοντας στη δημιουργία μεγαλύτερης αξίας ανά μονάδα χρηματοδότησης μέσω του αυξημένου ανταγωνισμού για ενίσχυση.

6. Δημοσιονομικοί πόροι

Οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται για την πολιτική υπέρ της συνοχής θα πρέπει να αντανακλούν τη φιλοδοξία της διευρυμένης Ένωσης να προωθήσει την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στις λιγότερο ευνοημένες περιοχές της. Για την περίοδο 2007-2013 η Επιτροπή προτείνει τη διάθεση 336,1 δις ευρώ (που ισοδυναμεί με 373,9 δις ευρώ πριν τις μεταφορές προς τα προτεινόμενα μοναδικά μέσα για την αγροτική ανάπτυξη και την αλιεία) για την στήριξη των τριών προτεραιοτήτων της αναθεωρημένης πολιτικής για τη συνοχή.

Η ενδεικτική κατανομή αυτού του ποσού μεταξύ των τριών προτεραιοτήτων της αναθεωρημένης πολιτικής θα πρέπει να είναι η ακόλουθη:

- Το 78% περίπου για την προτεραιότητα «Σύγκλιση» (λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες, Ταμείο Συνοχής και περιφέρειες του «στατιστικού αποτελέσματος»), με έμφαση στη βοήθεια προς τα δώδεκα νέα κράτη μέλη. Το όριο απορρόφησης («οροφή») για δημοσιονομικές μεταβιβάσεις σε κάθε κράτος μέλος υπό την πολιτική συνοχής θα διατηρηθεί στο τρέχον όριο του 4% του εθνικού ΑΕΠ, λαμβανομένων υπόψη και των ποσών που περιλαμβάνονται στα μέσα για την αγροτική ανάπτυξη και την αλιεία. Οι περιφέρειες τις οποίες αφορά το λεγόμενο στατιστικό αποτέλεσμα θα πρέπει να λάβουν συγκεκριμένα μειούμενα κονδύλια στα πλαίσια του στόχου «Σύγκλιση», για να διευκολυνθεί η «σταδιακή έξοδός» τους.

- Το 18% περίπου θα διατεθεί για τον στόχο «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση». Εκτός των περιφερειών «σταδιακής εισόδου», η κατανομή μεταξύ των περιφερειακών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και των εθνικών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ θα είναι 50-50.

- Το 4% περίπου για τον στόχο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία».

Για την κατανομή των δημοσιονομικών πόρων μεταξύ των κρατών μελών, η Επιτροπή προτείνει να εφαρμόζεται η μέθοδος που βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια και η οποία χρησιμοποιήθηκε κατά το Συμβούλιο του Βερολίνου (1999) για την προτεραιότητα «Σύγκλιση», λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να υπάρχει δίκαιη μεταχείριση σε ό,τι αφορά τις περιφέρειες που επηρεάζονται από το στατιστικό αποτέλεσμα της διεύρυνσης.

Οι πόροι για το στόχο «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» θα πρέπει να κατανέμονται από την Επιτροπή μεταξύ των κρατών μελών, βάσει οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών κοινοτικών κριτηρίων.

Τέλος, η κατανομή των πόρων στα πλαίσια του στόχου «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» θα πρέπει να γίνει με οδηγό τον πληθυσμό που κατοικεί σε επιλέξιμες περιοχές καθώς και το σύνολο του πληθυσμού των οικείων κρατών μελών.

2004/0163 (AVC)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 161,

την πρόταση της Επιτροπής[1],

τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[2],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[3],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[4],

τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Το άρθρο 158 της συνθήκης προβλέπει ότι, προς ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της, η Κοινότητα αποσκοπεί στη μείωση των διαφορών μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών και στη μείωση της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιοχών ή νήσων, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών. Το άρθρο 159 προβλέπει ότι η δράση αυτή ενισχύεται μέσω των Διαρθρωτικών Ταμείων, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤρΕ) και των άλλων υφισταμένων χρηματοδοτικών μέσων.

(2) Η πολιτική για τη συνοχή θα πρέπει να συμβάλει στην αύξηση της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης με την ενσωμάτωση στις κοινοτικές προτεραιότητες της αειφόρου ανάπτυξης με βάση αυτά που καθορίστηκαν στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισσαβόνας και του Γκέτεμποργκ.

(3) Στη διευρυμένη Κοινότητα οι οικονομικές, κοινωνικές και εδαφικές διαφορές τόσο σε περιφερειακό όσο και σε εθνικό επίπεδο έχουν αυξηθεί. Κατά συνέπεια θα πρέπει να αυξηθούν για ολόκληρη την Κοινότητα η ανταγωνιστικότητα και η απασχόληση.

(4) Η αύξηση των χερσαίων και θαλασσίων συνόρων της Ένωσης και η επέκταση της επικράτειάς της σημαίνουν πως η προστιθέμενη αξία της διασυνοριακής, διεθνικής και διαπεριφερειακής συνεργασίας στην Ένωση θα πρέπει να αυξηθεί.

(5) Οι εργασίες του Ταμείου Συνοχής θα πρέπει να ενσωματωθούν στον προγραμματισμό των διαρθρωτικών ενισχύσεων προκειμένου να εξασφαλισθεί μεγαλύτερη λογική συνέπεια μεταξύ των διαφόρων ταμείων.

(6) Σύμφωνα με το άρθρο 55 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1260/99 της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία[5], το Συμβούλιο θα πρέπει να αναθεωρήσει τον εν λόγω κανονισμό με βάση πρόταση της Επιτροπής μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2006 το αργότερο. Προκειμένου να υλοποιηθεί η μεταρρύθμιση των ταμείων που προτείνεται με τον παρόντα κανονισμό, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/99 θα πρέπει να καταργηθεί.

(7) Ο ρόλος των διαφόρων μέσων παροχής ενισχύσεων για την αγροτική ανάπτυξη, συγκεκριμένα ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. […], και για τον τομέα της αλιείας, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. […][6], θα πρέπει να καθοριστεί με ακρίβεια και τα μέσα αυτά θα πρέπει να ενσωματωθούν στα χρηματοδοτικά μέσα της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής· αυτά τα χρηματοδοτικά μέσα θα πρέπει να συντονισθούν με εκείνα της πολιτικής για τη συνοχή.

(8) Ο αριθμός των ταμείων που παρέχουν ενίσχυση στα πλαίσια της πολιτικής για τη συνοχή περιορίζεται συνεπώς στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και στο Ταμείο Συνοχής. Οι κανόνες που ισχύουν για κάθε ταμείο θα πρέπει να προσδιοριστούν σε κανονισμούς εφαρμογής που θα θεσπισθούν με βάση τα άρθρα 148, 161 και 162 της συνθήκης.

(9) Προκειμένου να αυξηθεί η προστιθέμενη αξία της κοινοτικής πολιτικής για τη συνοχή, οι εργασίες των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής θα πρέπει να επικεντρωθούν και να απλοποιηθούν και κατά συνέπεια οι στόχοι που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/99 θα πρέπει να επαναπροσδιορισθούν. Κατά συνέπεια θα πρέπει να καθοριστούν έτσι ώστε να αποβλέπουν στη σύγκλιση των κρατών μελών και των περιφερειών, στην περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση και στην ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία.

(10) Στα πλαίσια αυτών των τριών στόχων θα πρέπει να ληφθούν υπόψη με κατάλληλο τρόπο τόσο τα οικονομικά και κοινωνικά όσο και τα εδαφικά χαρακτηριστικά.

(11) Οι εξόχως απόκεντρες περιφέρειες θα πρέπει να επωφεληθούν από ειδικά μέτρα και πρόσθετη χρηματοδότηση προκειμένου να αντισταθμιστούν τα μειονεκτήματα που προκύπτουν από τους παράγοντες που αναφέρονται στο άρθρο 299, παράγραφος 2 της συνθήκης.

(12) Οι βορειότερες περιοχές της Ένωσης, που είναι εξαιρετικά αραιοκατοικημένες, απαιτούν κατάλληλη δημοσιονομική αντιμετώπιση προκειμένου να αντισταθμιστούν οι επιπτώσεις αυτού του μειονεκτήματος.

(13) Με βάση τη σημασία της αστικής διάστασης και της συμβολής των αστικών κέντρων και των πόλεων, ιδιαίτερα των μεσαίου μεγέθους, στην περιφερειακή ανάπτυξη, αυτά θα πρέπει να ληφθούν περισσότερο υπόψη με την τόνωση του ρόλου τους στον προγραμματισμό της προώθησης της πολεοδομικής αναβάθμισης.

(14) Τα ταμεία θα πρέπει να αναλάβουν ειδική και συμπληρωματική δράση πέρα και υπέρ του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου για την Αγροτική Ανάπτυξη (ΕΓΤΑΑ) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αλιείας (ΕΤΑ) για την προώθηση της οικονομικής διαφοροποίησης των αγροτικών περιοχών και των περιοχών που εξαρτώνται από την αλιεία. Επιπλέον, οι περιφέρειες των οποίων η ανάπτυξη υστερεί θα πρέπει να συνεχίζουν να επωφελούνται από την ίδια δημοσιονομική επικέντρωση όπως και κατά την περίοδο 2000-2006 μέσω της ενίσχυσης από τα χρηματοδοτικά αυτά μέσα που συμπληρώνει εκείνη που προέρχεται από τα ταμεία.

(15) Οι δράσεις για περιοχές με φυσικά μειονεκτήματα, δηλαδή για ορισμένα νησιά, ορεινές περιοχές και περιοχές με αραιή πυκνότητα πληθυσμού, καθώς και για ορισμένες παραμεθόριες περιοχές της Κοινότητας μετά τη διεύρυνσή της, θα πρέπει να ενισχυθούν προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι ιδιαίτερες δυσκολίες ανάπτυξης.

(16) Θα πρέπει να καθοριστούν αντικειμενικά κριτήρια για τον προσδιορισμό των επιλέξιμων περιφερειών. Προς το σκοπό αυτό ο προσδιορισμός των περιφερειών και περιοχών προτεραιότητας σε κοινοτικό επίπεδο θα πρέπει να στηρίζεται στο κοινό σύστημα ταξινόμησης των περιφερειών που καθορίζεται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Μαΐου 2003 για τη θέσπιση μιας κοινής ονοματολογίας των εδαφικών στατιστικών μονάδων (NUTS)[7].

(17) Η καθιέρωση στόχου «Σύγκλιση» πρόκειται να καλύψει τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες των οποίων η ανάπτυξη υστερεί. Οι περιφέρειες που καλύπτονται από τον στόχο «Σύγκλιση» είναι εκείνες των οποίων το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ), το οποίο μετράται σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, είναι μικρότερο από το 75% του κοινοτικού μέσου όρου. Οι περιφέρειες που υποφέρουν από τη στατιστική επίπτωση η οποία συνδέεται με τη μείωση του κοινοτικού μέσου όρου μετά τη διεύρυνση της Ένωσης θα επωφεληθούν για το λόγο αυτό από μια σημαντική μεταβατική ενίσχυση προκειμένου να ολοκληρώσουν τη διαδικασία σύγκλισής τους. Η ενίσχυση αυτή θα σταματήσει το 2013 και δεν θα την ακολουθήσει άλλη μεταβατική περίοδος. Τα κράτη μέλη που θα υπαχθούν στο στόχο «Σύγκλιση» των οποίων το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εθνικό εισόδημα (ΑΕΕ) είναι λιγότερο από το 90% του κοινοτικού μέσου όρου θα λάβουν ενίσχυση στα πλαίσια του Ταμείου Συνοχής.

(18) Η καθιέρωση στόχου «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» θα καλύψει την επικράτεια της Κοινότητας πέρα από τον στόχο «Σύγκλιση». Οι περιφέρειες που είναι επιλέξιμες είναι εκείνες που υπάγονται στον στόχο 1 στα πλαίσιο της περιόδου προγραμματισμού 2000-06, οι οποίες δεν ικανοποιούν πλέον τα περιφερειακά κριτήρια επιλεξιμότητας του στόχου «Σύγκλιση» και οι οποίες κατά συνέπεια δικαιούται μεταβατική ενίσχυση, καθώς και όλες οι άλλες περιφέρειες της Κοινότητας.

(19) Η καθιέρωση στόχου «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» πρόκειται να καλύψει τις περιφέρειες με χερσαία ή θαλάσσια σύνορα, τις περιφέρειες της διεθνικής συνεργασίας, η οποία προσδιορίζεται από τις δράσεις προώθησης της ενοποιημένης ανάπτυξης της επικράτειας και της υποστήριξης δικτύων διαπεριφερειακής συνεργασίας και ανταλλαγής εμπειρίας. Η βελτίωση και απλούστευση της συνεργασίας κατά μήκος των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας συνεπάγεται την χρήση του χρηματοδοτικού μέσου για την ευρωπαϊκή γειτνίαση και εταιρική σχέση με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. και το χρηματοδοτικό μέσο προένταξης με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. […].

(20) Οι δραστηριότητες των ταμείων και οι δράσεις τις οποίες χρηματοδοτούν θα πρέπει να είναι σύμφωνες και συμβατές με τις άλλες κοινοτικές πολιτικές και να συμμορφώνονται με την κοινοτική νομοθεσία.

(21) Η δράση που αναλαμβάνει η Κοινότητα θα πρέπει να είναι συμπληρωματική ως προς αυτή που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη ή να έχει ως στόχο να συμβάλει στη δράση αυτή. Η εταιρική σχέση θα πρέπει να ενισχυθεί μέσω ρυθμίσεων για τη συμμετοχή διαφόρων τύπων εταίρων, ιδιαίτερα των περιφερειών, με πλήρη σεβασμό των θεσμικών ρυθμίσεων των κρατών μελών.

(22) Ο πολυετής προγραμματισμός θα πρέπει να στοχεύει στην επίτευξη των στόχων των ταμείων μέσω της εξασφάλισης της διαθεσιμότητας των αναγκαίων δημοσιονομικών πόρων και της συνέπειας και συνέχειας της κοινής δράσης της Κοινότητας και των κρατών μελών.

(23) Η Κοινότητα είναι δυνατό να αναλάβει δράσεις, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που καθορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης, προκειμένου να προωθήσει τους στόχους «Σύγκλιση», «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» και «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία». Οι στόχοι αυτοί δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη λόγω της έκτασης των διαφορών και του ορίου των δημοσιονομικών πόρων των κρατών μελών και των περιφερειών που είναι επιλέξιμες στα πλαίσια του στόχου «Σύγκλιση». Κατά συνέπεια οι στόχοι αυτοί είναι δυνατόν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο μέσω της εξασφάλισης πολυετούς κοινοτικής χρηματοδότησης που επιτρέπει στην πολιτική για τη συνοχή να επικεντρωθεί στις προτεραιότητες της Κοινότητας. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας που καθορίζεται στο προαναφερθέν άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν κάνει τίποτα παραπάνω από ό,τι απαιτείται για την επίτευξη αυτών των στόχων.

(24) Ενδείκνυται η ενίσχυση της επικουρικότητας και της αναλογικότητας της παρέμβασης των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής.

(25) Με βάση το άρθρο 274 της συνθήκης, στα πλαίσια της επιμερισμένης διαχείρισης, θα πρέπει να καθοριστούν οι προϋποθέσεις που θα επιτρέπουν στην Επιτροπή να εξασκήσει τις αρμοδιότητές της για την εφαρμογή του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και θα πρέπει να αποσαφηνιστούν οι υποχρεώσεις συνεργασίας των κρατών μελών. Η εφαρμογή αυτών των προϋποθέσεων θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τα ταμεία κατά νόμιμο και σωστό τρόπο και σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης κατά την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού.

(26) Προκειμένου να εξασφαλιστεί πραγματική οικονομική επίπτωση, οι ενισχύσεις από τα Διαρθρωτικά Ταμεία δεν είναι δυνατόν να αντικαταστήσουν δημόσιες δαπάνες των κρατών μελών με βάση τον παρόντα κανονισμό. Η επαλήθευση μέσω της εταιρικής σχέσης της αρχής της προσθετικότητας θα πρέπει να επικεντρωθεί στις περιοχές του στόχου «Σύγκλιση» λόγω της έκτασης των δημοσιονομικών πόρων που διατίθενται γι' αυτές και είναι δυνατόν να έχει ως αποτέλεσμα δημοσιονομική διόρθωση, εάν δεν εφαρμοστεί η προσθετικότητα.

(27) Στα πλαίσια της προσπάθειάς της υπέρ της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής η Κοινότητα προωθεί το στόχο της εξάλειψης των ανισοτήτων και της προώθησης της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών, όπως προβλέπεται στα άρθρα 2 και 3 της συνθήκης.

(28) Η δημοσιονομική συγκέντρωση στο στόχο «Σύγκλιση» θα πρέπει να αυξηθεί λόγω των μεγαλύτερων διαφορών στη διευρυμένη Ένωση, η προσπάθεια υπέρ του στόχου «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» που βοηθά στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης στο υπόλοιπο της Ένωσης θα πρέπει να διατηρηθεί και οι πόροι για το στόχο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» θα πρέπει να αυξηθούν με βάση την ιδιαίτερη προστιθέμενή του αξία.

(29) Θα πρέπει να θεσπισθούν διατάξεις για την κατανομή των διαθέσιμων πόρων. Αυτοί κατανέμονται σε ετήσια βάση και θα πρέπει να εξασφαλιστεί σημαντική συγκέντρωση στις περιοχές των οποίων η ανάπτυξη υστερεί, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που λαμβάνουν μεταβατική ενίσχυση λόγω των στατιστικών επιπτώσεων.

(30) Τα ετήσια κονδύλια που διατίθενται σε ένα κράτος μέλος στα πλαίσια των ταμείων θα πρέπει να περιορίζονται σε ανώτατο όριο που καθορίζεται με βάση την ικανότητά του για απορρόφηση.

(31) Η Επιτροπή θα πρέπει να καθορίσει την ενδεικτική κατανομή των διαθέσιμων πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων χρησιμοποιώντας αντικειμενική και διαφανή μέθοδο. Το 3% των κονδυλίων των Διαρθρωτικών Ταμείων που διατίθενται στα κράτη μέλη στα πλαίσια των στόχων «Σύγκλιση» και «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» θα πρέπει να ενταχθεί σε ένα κοινοτικό αποθεματικό για την επιβράβευση της ποιότητας και των επιδόσεων.

(32) Οι πιστώσεις που διατίθενται στα πλαίσια των ταμείων θα πρέπει να αναπροσαρμόζονται με βάση ενιαίο συντελεστή για χρήση στα πλαίσια του προγραμματισμού.

(33) Προκειμένου να αυξηθεί το στρατηγικό περιεχόμενο της πολιτικής για τη συνοχή μέσω της ενσωμάτωσης των προτεραιοτήτων της Κοινότητας και με τον τρόπο αυτό να προωθηθεί η διαφάνειά της, το Συμβούλιο θα πρέπει να θεσπίσει στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές με βάση πρόταση της Επιτροπής. Το Συμβούλιο θα πρέπει να εξετάσει την εφαρμογή τους από τα κράτη μέλη με βάση έκθεση της Επιτροπής.

(34) Με βάση τις στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές που θα θεσπίσει το Συμβούλιο, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να συντάξει ένα εθνικό έγγραφο αναφοράς για την αναπτυξιακή του στρατηγική, το οποίο θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων με την Επιτροπή, θα εγκριθεί από την Επιτροπή και θα αποτελεί το πλαίσιο για την προετοιμασία των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

(35) Ο προγραμματισμός και η διαχείριση των Διαρθρωτικών Ταμείων θα πρέπει να απλοποιηθεί με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους με την πρόβλεψη ότι τα επιχειρησιακά προγράμματα θα είναι δυνατόν να χρηματοδοτηθούν είτε από το ΕΤΠΑ είτε από το ΕΚΤ, καθένα από τα οποία είναι δυνατόν να χρηματοδοτήσει κατά συμπληρωματικό και περιορισμένο τρόπο δράσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άλλου ταμείου.

(36) Με στόχο τη βελτίωση της συμπληρωματικότητάς τους και προκειμένου να απλοποιηθεί η εφαρμογή τους, οι ενισχύσεις από το Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ θα πρέπει να προγραμματίζονται από κοινού στα πλαίσια των επιχειρησιακών προγραμμάτων στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος.

(37) Ο προγραμματισμός θα πρέπει να εξασφαλίζει τον συντονισμό των ταμείων μεταξύ τους, με τα άλλα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα, με την ΕΤρΕ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων. Ο συντονισμός αυτός καλύπτει επίσης την προετοιμασία πολύπλοκων χρηματοδοτικών προγραμμάτων και εταιρικών σχέσεων μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

(38) Η περίοδος προγραμματισμού θα διαρκέσει για περίοδο 7 ετών και θα είναι ενιαία προκειμένου να διατηρηθεί η απλοποίηση του συστήματος διαχείρισης που καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

(39) Τα κράτη μέλη και οι διαχειριστικές αρχές θα πρέπει να προβούν στα πλαίσια των επιχειρησιακών προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ, στις ρυθμίσεις που απαιτούνται για τη διαπεριφερειακή συνεργασία και να λάβουν υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά των περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα.

(40) Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η ανάγκη για απλοποίηση και αποκέντρωση, ο προγραμματισμός και η οικονομική διαχείριση θα πρέπει να πραγματοποιούνται στο επίπεδο μόνο των προτεραιοτήτων, αφού θα καταργηθούν το πλαίσιο κοινοτικής στήριξης και το συμπλήρωμα προγραμματισμού όπως προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/99.

(41) Στα πλαίσια των επιχειρησιακών προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ με βάση τους στόχους «Σύγκλιση» και «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» τα κράτη μέλη, οι περιφέρειες και οι διαχειριστικές αρχές θα πρέπει να προβούν στην εκχώρηση αρμοδιοτήτων στις αρχές αστικών περιοχών για τις προτεραιότητες που αφορούν την αναβάθμιση των αστικών περιοχών και των πόλεων.

(42) Τα πρόσθετα κονδύλια για την αντιστάθμιση των πρόσθετων δαπανών που αντιμετωπίζουν οι εξόχως απόκεντρες περιφέρειες θα πρέπει να ενσωματωθούν στα επιχειρησιακά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ στις περιφέρειες αυτές.

(43) Θα πρέπει να υπάρξουν ξεχωριστές ρυθμίσεις για την εφαρμογή του στόχου «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» που χρηματοδοτείται από το ΕΤΠΑ.

(44) Η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εγκρίνει μεγάλα έργα τα οποία συμπεριλαμβάνονται στα επιχειρησιακά προγράμματα, εάν αυτό απαιτηθεί, σε συνεργασία με την ΕΤρΕ, προκειμένου να αξιολογήσει το σκοπό τους, τις επιπτώσεις τους και τις ρυθμίσεις για τη σχεδιαζόμενη χρήση των κοινοτικών πόρων.

(45) Στα πλαίσια της τεχνικής βοήθειας τα ταμεία θα πρέπει να παρέχουν στήριξη για αξιολογήσεις, βελτίωση της διοικητικής ικανότητας που συνδέεται με τη διαχείριση των ταμείων, μελέτες, πιλοτικά έργα και ανταλλαγές εμπειρίας με στόχο, ιδιαίτερα, την ενθάρρυνση καινοτόμων προσεγγίσεων και πρακτικών.

(46) Η αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης από τα ταμεία εξαρτάται επίσης από την ενσωμάτωση αξιόπιστης αξιολόγησης στον προγραμματισμό και την παρακολούθηση. Θα πρέπει να προσδιοριστούν οι αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Επιτροπής στον τομέα αυτό.

(47) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέψουν, στα πλαίσια των εθνικών τους κονδυλίων για τους στόχους «Σύγκλιση» και «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση», ένα μικρό αποθεματικό για να ανταποκριθούν γρήγορα σε μη αναμενόμενες τομεακές ή τοπικές διαταραχές που προκύπτουν από κοινωνικοοικονομικές αναδιαρθρώσεις ή από τα αποτελέσματα των εμπορικών συμφωνιών.

(48) Απαιτείται ο καθορισμός των στοιχείων για τη διαφοροποίηση της συνεισφοράς των ταμείων στα επιχειρησιακά προγράμματα. Προκειμένου να αυξηθεί το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα των κοινοτικών πόρων απαιτείται συνεπώς να ληφθεί υπόψη η φύση και η βαρύτητα των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι οικείες περιοχές, η εφαρμογή των προτεραιοτήτων της Κοινότητας που συμπεριλαμβάνουν την προστασία και βελτίωση του περιβάλλοντος καθώς και η κινητοποίηση των ιδιωτικών πηγών στα επιχειρησιακά προγράμματα μέσω εταιρικών σχέσεων του δημοσίου με τον ιδιωτικό τομέα. Προς το σκοπό αυτό απαιτείται επίσης ο καθορισμός της έννοιας του έργου που παράγει εισόδημα και ο προσδιορισμός για τον τύπο αυτών των έργων της βάσης υπολογισμού της συνεισφοράς των ταμείων.

(49) Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και με βάση τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. […] για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, αριθ. […] για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και αριθ. […] για το Ταμείο Συνοχής, θα πρέπει να καθιερωθούν εθνικοί κανόνες για την επιλεξιμότητα των δαπανών.

(50) Προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα, η δίκαια κατανομή και η αειφόρος επίπτωση της παρέμβασης των Ταμείων, θα πρέπει να θεσπισθούν διατάξεις που να εξασφαλίζουν ότι οι επενδύσεις σε επιχειρήσεις θα έχουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα και να αποφευχθεί η χρήση των ταμείων αυτών για την εξυπηρέτηση του αθέμιτου ανταγωνισμού. Απαιτείται να εξασφαλιστεί πως οι επενδύσεις οι οποίες λαμβάνουν ενίσχυση από τα ταμεία μπορούν να αποσβεστούν εντός μιας επαρκώς μακροχρόνιας περιόδου.

(51) Τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν την κανονική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου. Προς το σκοπό αυτό απαιτείται ο καθορισμός γενικών αρχών και των αναγκαίων λειτουργιών τις οποίες θα πρέπει να πληρούν τα συστήματα όλων των επιχειρησιακών προγραμμάτων με βάση την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006.

(52) Κατά συνέπεια απαιτείται η διατήρηση του ορισμού μιας και μόνο διαχειριστικής αρχής για κάθε παρέμβαση και η αποσαφήνιση της αρμοδιότητάς της καθώς και των καθηκόντων της αρχής ελέγχου. Απαιτείται επίσης η εξασφάλιση ομοιόμορφων προτύπων ποιότητας όσον αφορά την πιστοποίηση των δαπανών και των αιτήσεων πληρωμών πριν αυτές διαβιβαστούν στην Επιτροπή. Απαιτείται να αποσαφηνιστεί η φύση και η ποιότητα των πληροφοριών στις οποίες στηρίζονται οι αιτήσεις αυτές και προς το σκοπό αυτό να προσδιοριστούν τα καθήκοντα της αρχής πιστοποίησης.

(53) Η παρακολούθηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων απαιτείται να εξασφαλίζει την ποιότητα της υλοποίησής τους. Προς το σκοπό αυτό θα πρέπει να καθοριστούν οι αρμοδιότητες των επιτροπών παρακολούθησης καθώς και των πληροφοριών που θα πρέπει να διαβιβάζονται στην Επιτροπή και το πλαίσιο εξέτασης αυτών των πληροφοριών.

(54) Σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας τα κράτη μέλη έχουν την πρωταρχική ευθύνη για την υλοποίηση και τον έλεγχο των παρεμβάσεων.

(55) Θα πρέπει να καθοριστούν οι υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, την πιστοποίηση των δαπανών και την πρόληψη, τον εντοπισμό και την διόρθωση των παρατυπιών και των παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου, προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική και σωστή υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Ιδιαίτερα, όσον αφορά τη διαχείριση και τον έλεγχο, απαιτείται ο καθορισμός των κανόνων με βάση τους οποίους τα κράτη μέλη θα παρέχουν διαβεβαίωση αξιοπιστίας πως τα συστήματα έχουν εγκατασταθεί και λειτουργούν ικανοποιητικά.

(56) Με την επιφύλαξη των εξουσιών της Επιτροπής όσον αφορά τον δημοσιονομικό έλεγχο, η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στον τομέα αυτό θα πρέπει να αυξηθεί και θα πρέπει να καθοριστούν κριτήρια τα οποία να επιτρέπουν στην Επιτροπή να καθορίσει, στα πλαίσια της στρατηγικής της για τον έλεγχο των εθνικών συστημάτων, το επίπεδο της διαβεβαίωσης αξιοπιστίας που είναι δυνατόν να επιτευχθεί από τους εθνικούς φορείς ελέγχου.

(57) Η έκταση και η ένταση των κοινοτικών ελέγχων θα πρέπει να είναι ανάλογες με το ύψος της συνεισφοράς της Κοινότητας. Στην περίπτωση που κάποιο κράτος μέλος είναι ουσιαστικά ο κύριος χρηματοδότης κάποιου προγράμματος, ενδείκνυται για το κράτος μέλος αυτό να υπάρχει εναλλακτική δυνατότητα να θεσπίσει ορισμένα στοιχεία των ελεγκτικών διατάξεων σύμφωνα με τους εθνικούς του κανόνες. Υπό αυτές τις ίδιες συνθήκες απαιτείται να καθοριστεί ότι η Επιτροπή μπορεί να διαφοροποιεί τα μέσα με τα οποία τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκπληρώσουν τα καθήκοντα της πιστοποίησης των δαπανών και της επαλήθευσης των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου και να καθορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες η Επιτροπή δικαιούται να περιορίσει τον δικό της έλεγχο και να στηριχθεί στις διαβεβαιώσεις αξιοπιστίας που παρέχουν οι εθνικοί φορείς.

(58) Η προκαταβολή που καταβάλλεται κατά την έναρξη των επιχειρησιακών προγραμμάτων εξασφαλίζει κανονική χρηματοροή η οποία διευκολύνει τις πληρωμές προς τους δικαιούχους κατά την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος. Κατά συνέπεια μια προκαταβολή ύψους 7% για τα Διαρθρωτικά Ταμεία και 10,5% για το Ταμείο Συνοχής θα βοηθήσει να επιταχυνθεί η υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

(59) Εκτός από την αναστολή των πληρωμών σε περίπτωση εντοπισμού ελλείψεων στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, θα πρέπει να καθιερωθούν μέτρα που να επιτρέπουν στον εξουσιοδοτημένο διατάκτη για την παροχή έγκρισης να αναστείλει τις πληρωμές στις περιπτώσεις που υπάρχουν αμφιβολίες όσον αφορά την ορθή λειτουργία των συστημάτων αυτών ή η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει κρατήσεις από τις πληρωμές στην περίπτωση που το οικείο κράτος μέλος δεν έχει εφαρμόσει όλα τα εναπομένοντα μέτρα του διορθωτικού σχεδίου δράσης.

(60) Ο κανόνας της αυτόματης αποδέσμευσης θα βοηθήσει να επιταχυνθεί η υλοποίηση των προγραμμάτων και θα βελτιώσει τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση. Προς το σκοπό αυτό ενδείκνυται να καθοριστούν οι λεπτομέρειες εφαρμογής του και τα τμήματα των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων του προϋπολογισμού τα οποία είναι δυνατόν να εξαιρεθούν από αυτόν, κυρίως όταν οι καθυστερήσεις υλοποίησης προκύπτουν από συνθήκες που είναι ανεξάρτητες από τον αιτούντα, οφείλονται σε ανωμαλίες ή απρόβλεπτα και των οποίων οι επιπτώσεις δεν είναι δυνατόν να αποφευχθούν παρά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν.

(61) Οι διαδικασίες για το κλείσιμο θα πρέπει να απλοποιηθούν και να παρέχουν τη δυνατότητα στα κράτη μέλη που το επιθυμούν, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που επιλέγουν τα ίδια, να κλείσουν εν μέρει ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα όσον αφορά τις δράσεις που έχουν ολοκληρωθεί. Θα πρέπει να παρασχεθεί το κατάλληλο πλαίσιο για να γίνει κάτι τέτοιο δυνατό.

(62) Τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού πρέπει να θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[8],

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΤΙΤΛΟΣ I

Στόχοι και γενικοί κανόνες σχετικά με τις Ενισχύσεις

ΚΕΦΑΛΑIΟ I ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

Άρθρο 1

Αντικείμενο

Ο παρών κανονισμός προβλέπει τους γενικούς κανόνες που διέπουν το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) (που στο εξής αναφέρονται ως τα «Διαρθρωτικά Ταμεία») και το Ταμείο Συνοχής, με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων που προβλέπονται στους επιμέρους κανονισμούς για το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ και το Ταμείο Συνοχής.

Ο παρών κανονισμός προσδιορίζει τους στόχους προς τους οποίους οφείλουν να συμβάλουν τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής (που στο εξής καλούνται τα «Ταμεία»), τα κριτήρια προκειμένου τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες να είναι επιλέξιμες στα πλαίσια των ταμείων αυτών, τους διαθέσιμους δημοσιονομικούς πόρους και τα κριτήρια για τη διάθεσή τους.

Ο παρών κανονισμός καθορίζει το πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή, συμπεριλαμβανομένης της μεθόδου για τον καθορισμό των στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών της Κοινότητας όσον αφορά την πολιτική για τη συνοχή, το εθνικό στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς και την ετήσια επανεξέταση σε κοινοτικό επίπεδο.

Ο κανονισμός καθορίζει τις αρχές και τους κανόνες όσον αφορά την εταιρική σχέση, τον προγραμματισμό, την αξιολόγηση, τη διαχείριση, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής διαχείρισης, την παρακολούθηση και τον έλεγχο με βάση τις επιμερισμένες αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Επιτροπής.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, οι ακόλουθοι όροι θα έχουν το νόημα που τους αποδίδεται παρακάτω:

1) « επιχειρησιακό πρόγραμμα »: έγγραφο που υποβάλλεται από το κράτος μέλος και εγκρίνεται από την Επιτροπή ως τμήμα του στρατηγικού πλαισίου αναφοράς και καθορίζει την αναπτυξιακή στρατηγική με τη χρήση συνεκτικού συνόλου προτεραιοτήτων, για την υλοποίηση της οποίας επιζητείται ενίσχυση από το ταμείο ή στην περίπτωση του στόχου «Σύγκλιση» από το Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ,

2) « προτεραιότητα »: μια από τις προτεραιότητες της στρατηγικής στα πλαίσια ενός επιχειρησιακού προγράμματος που περιλαμβάνει ομάδα δράσεων οι οποίες σχετίζονται μεταξύ τους και έχουν συγκεκριμένους μετρήσιμους στόχους,

3) « δράση »: έργο ή ομάδα έργων που επιλέγονται από τη διαχειριστική αρχή του οικείου επιχειρησιακού προγράμματος ή με ευθύνη της σύμφωνα με κριτήρια που καθορίζονται από την επιτροπή παρακολούθησης και υλοποιούνται από έναν ή περισσότερους δικαιούχους, έτσι ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι της προτεραιότητας με την οποία σχετίζονται,

4) « δικαιούχος »: οργανισμός, φορέας ή εταιρία του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα, αρμόδιος για την έναρξη ή/και την υλοποίηση δράσεων. Στα πλαίσια των καθεστώτων ενίσχυσης με βάση το άρθρο 87 της συνθήκης οι δικαιούχοι είναι δημόσιες ή ιδιωτικές εταιρίες που εκτελούν μεμονωμένη δράση και λαμβάνουν δημόσια ενίσχυση,

5) « δημόσια δαπάνη »: κάθε δημόσια συνεισφορά στην χρηματοδότηση δράσεων από τον προϋπολογισμό κάποιου κράτους, κάποιων περιφερειακών ή τοπικών αρχών ή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στα πλαίσια των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής καθώς και κάθε παρόμοια δαπάνη. Κάθε συμμετοχή στην χρηματοδότηση δράσεων από τον προϋπολογισμό φορέων ή ενώσεων του δημόσιου τομέα, μίας ή περισσοτέρων περιφερειακών ή τοπικών αρχών ή φορέων του δημόσιου τομέα κατά την έννοια της οδηγίας 2004/18/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 2004 περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων προμηθειών και υπηρεσιών θεωρείται ως δημόσια συνεισφορά[9],

6) « ενδιάμεσος φορέας »: κάθε φορέας ή δημόσια ή ιδιωτική υπηρεσία που ενεργεί υπό την ευθύνη διαχειριστικής αρχής ή αρχής πιστοποίησης ή που εκτελεί καθήκοντα για λογαριασμό μιας τέτοιας αρχής σε σχέση με δικαιούχους που υλοποιούν δράσεις.

ΚΕΦΑΛΑIΟ II ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Άρθρο 3

Στόχοι

1. Η δράση που αναλαμβάνει η Κοινότητα με βάση το άρθρο 158 της συνθήκης προορίζεται να ενισχύσει την οικονομική και κοινωνική συνοχή της διευρυμένης Κοινότητας προκειμένου να προωθήσει την εναρμονισμένη, ισόρροπη και αειφόρο ανάπτυξη της Κοινότητας. Η δράση αυτή αναλαμβάνεται με την βοήθεια των Ταμείων, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤρΕ) και άλλων υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων. Στοχεύει στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που συνδέονται με τις οικονομικές, κοινωνικές και εδαφικές διαφορές ιδίως σε χώρες και περιφέρειες των οποίων η ανάπτυξη υστερεί, με την επιτάχυνση της οικονομικής και κοινωνικής αναδιάρθρωσης και με τη γήρανση του πληθυσμού.

Η δράση που αναλαμβάνεται στα πλαίσια των Ταμείων ενσωματώνει σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο τις προτεραιότητες της Κοινότητας υπέρ της αειφόρου ανάπτυξης με την ενίσχυση της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης, της κοινωνικής ένταξης καθώς και της προστασίας και της ποιότητας του περιβάλλοντος.

2. Προς το σκοπό αυτό, το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ, το Ταμείο Συνοχής, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤρΕ) και άλλα υφιστάμενα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα συμβάλουν το καθένα κατά τον ενδεικνυόμενο τρόπο στην επίτευξη των ακόλουθων τριών στόχων:

α) Ο στόχος «Σύγκλιση» αποβλέπει στην επιτάχυνση της σύγκλησης των λιγότερο αναπτυγμένων κρατών μελών και περιφερειών μέσω της βελτίωσης των συνθηκών για την ανάπτυξη και την απασχόληση με την αύξηση και τη βελτίωση της ποιότητας των επενδύσεων σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο, την ανάπτυξη της καινοτομίας και της κοινωνίας της γνώσης, την προσαρμοστικότητα στις οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές, την προστασία και βελτίωση του περιβάλλοντος καθώς και την ενίσχυση της διοικητικής αποτελεσματικότητας. Ο στόχος αυτός αποτελεί την προτεραιότητα των Ταμείων.

β) Ο στόχος «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» αποβλέπει, εκτός από τις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ελκυστικότητας των περιφερειών καθώς και στην απασχόληση, επισπεύδοντας τις οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που συνδέονται με την απελευθέρωση του εμπορίου, μέσω της καινοτομίας και της προώθησης της κοινωνίας της γνώσης, της επιχειρηματικότητας, της προστασίας και της βελτίωσης του περιβάλλοντος και της βελτίωσης της προσπελασιμότητας, της προσαρμοστικότητας των εργαζομένων και των επιχειρήσεων καθώς και μέσω της ανάπτυξης αγορών εργασίας χωρίς περιορισμούς.

γ) Ο στόχος «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» αποβλέπει στην ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας μέσω κοινών τοπικών πρωτοβουλιών σε διεθνικό επίπεδο, μέσω δράσεων που ευνοούν την ενοποιημένη εδαφική ανάπτυξη που συνδέεται με τις κοινοτικές προτεραιότητες και μέσω της δικτύωσης και της ανταλλαγής εμπειριών στο κατάλληλο εδαφικό επίπεδο.

3. Στα πλαίσια των τριών αυτών στόχων η ενίσχυση από τα Ταμεία λαμβάνει υπόψη, ανάλογα με τη φύση τους, αφενός τα ειδικά οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά και αφετέρου τα ειδικά εδαφικά χαρακτηριστικά. Η ενίσχυση στηρίζει κατά τον ενδεικνυόμενο τρόπο την αστική ανάπτυξη ιδίως ως τμήμα της περιφερειακής ανάπτυξης και την ανανέωση των αγροτικών περιοχών και των περιοχών που εξαρτώνται από την αλιεία μέσω της οικονομικής διαφοροποίησης. Η ενίσχυση στηρίζει επίσης περιοχές που επηρεάζονται από γεωγραφικά ή φυσικά μειονεκτήματα τα οποία επιδεινώνουν τα προβλήματα ανάπτυξης, ιδίως στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες (Γουαδελούπη, Γαλλική Γουιάνα, Μαρτινίκα, Ρεϋνιόν, Αζόρες, Μαδέρα και τα Κανάρια Νησιά) καθώς και τις βορειότερες περιοχές με πολύ αραιή πυκνότητα πληθυσμού, σε ορισμένα νησιά και νησιωτικά κράτη μέλη και στις ορεινές περιοχές.

Άρθρο 4

Μέσα και αποστολή

1. Τα Ταμεία συνεισφέρουν, καθένα με βάση τις ειδικές διατάξεις που τα διέπουν, στην επίτευξη των τριών στόχων ως ακολούθως:

α) στόχος «Σύγκλιση»: το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ και το Ταμείο Συνοχής,

β) στόχος «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση»: το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ,

γ) στόχος «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία»: το ΕΤΠΑ.

2. Τα ταμεία συνεισφέρουν στη χρηματοδότηση της τεχνικής βοήθειας με βάση πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή.

ΚΕΦΑΛΑIΟ III ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ

Άρθρο 5

Σύγκλιση

1. Οι περιφέρειες που είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία στα πλαίσια του στόχου «Σύγκλιση» είναι οι περιφέρειες που αντιστοιχούν στο επίπεδο II της ονοματολογίας των εδαφικών στατιστικών μονάδων (που στη συνέχεια αναφέρονται ως «NUTS επίπεδο II») κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Μαΐου 2003, των οποίων το κατά κεφαλή ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ), μετρούμενο σε ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης και υπολογιζόμενο με βάση τα κοινοτικά στοιχεία για τα τελευταία τρία έτη που διατίθενται κατά την […], είναι μικρότερο του 75% του κοινοτικού μέσου όρου.

2. Οι περιφέρειες NUTS επίπεδο II των οποίων το κατά κεφαλή ΑΕΠ, μετρούμενο σε ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης και υπολογιζόμενο με βάση τα κοινοτικά στοιχεία για τα τελευταία τρία έτη που διατίθενται στις […], κυμαίνεται από 75% έως […]% του κοινοτικού μέσου όρου είναι επιλέξιμες, επί μια μεταβατική και ειδική περίοδο, για χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

3. Τα κράτη μέλη που είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής είναι κράτη μέλη των οποίων το κατά κεφαλή ακαθάριστο εθνικό εισόδημα (ΑΕΕ), μετρούμενο σε ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης και υπολογιζόμενο με βάση τα κοινοτικά στοιχεία για τα τελευταία τρία χρόνια που διατίθενται στις […], είναι μικρότερο από το 90% του κοινοτικού μέσου όρου και τα οποία διαθέτουν πρόγραμμα συμμόρφωσης με τους όρους οικονομικής σύγκλισης που αναφέρονται στο άρθρο 104 της συνθήκης.

4. Κατά παρέκκλιση των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου και του άρθρου 6, οι εξόχως απόκεντρες περιφέρειες (Γουαδελούπη, Γαλλική Γουιάνα, Μαρτινίκα, Ρεϋνιόν, Αζόρες, Μαδέρα και Κανάριοι Νήσοι) δικαιούνται μια ιδιαίτερη χρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ προκειμένου να διευκολυνθεί η ενσωμάτωσή τους στην εσωτερική αγορά και να αντισταθμιστούν οι ιδιαίτερα περιοριστικές τους συνθήκες.

5. Αμέσως μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή καταρτίζει σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 104 παράγραφος 2 τον κατάλογο των περιφερειών που πληρούν τα κριτήρια με βάση τις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου και των κρατών μελών που πληρούν τα κριτήρια με βάση το άρθρο 5 παράγραφος 3. Ο κατάλογος αυτός ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2007 ως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

Άρθρο 6

Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση

1. Οι περιοχές που είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία στα πλαίσια του στόχου «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» είναι εκείνες που δεν καλύπτονται από το άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2.Όταν υποβάλει το εθνικό στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς που αναφέρεται στο άρθρο 25, κάθε ενδιαφερόμενο κράτος μέλος προσδιορίζει τις περιφέρειες NUTS I ή NUTS II για τις οποίες πρόκειται να υποβάλλει πρόγραμμα για χρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ.

2. Οι περιφέρειες NUTS επίπεδο II που θα καλύπτονταν πλήρως από τον στόχο 1 το 2006 με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 και δεν αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2 είναι επιλέξιμες για ειδική και μεταβατική χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

3. Αμέσως μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή καταρτίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 104 παράγραφος 2, τον κατάλογο των περιφερειών που πληρούν τα κριτήρια της δεύτερης παραγράφου του παρόντος άρθρου. Ο κατάλογος αυτός ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2007 ως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

Άρθρο 7

Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία

1. Για τους σκοπούς της διασυνοριακής συνεργασίας, επιλέξιμες για χρηματοδότηση είναι οι περιφέρειες NUTS επίπεδο III της Κοινότητας κατά μήκος των εσωτερικών και ορισμένων εξωτερικών συνόρων και ορισμένες περιφέρειες NUTS επίπεδο III της Κοινότητας κατά μήκος των θαλάσσιων συνόρων που χωρίζονται, κατά γενικό κανόνα, από μέγιστη απόσταση 150 χιλιομέτρων, λαμβανομένων υπόψη πιθανών προσαρμογών που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί η συνέπεια και η συνέχεια της δράσης συνεργασίας.Αμέσως μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή καταρτίζει, με βάση τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 104 παράγραφος 2, τον κατάλογο των επιλέξιμων περιφερειών. Ο κατάλογος αυτός ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2007 ως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

2. Για τους σκοπούς της διεθνικής συνεργασίας, με βάση τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στα άρθρα 23 και 24, η Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 104 παράγραφος 2, καταρτίζει τον κατάλογο των επιλέξιμων διεθνικών περιοχών. Ο κατάλογος αυτός ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 2007 ως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

3. Για τους σκοπούς των δικτύων συνεργασίας και ανταλλαγής εμπειρίας επιλέξιμη είναι ολόκληρη η επικράτεια της Κοινότητας.

ΚΕΦΑΛΑIΟ IV ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

Άρθρο 8

Συμπληρωματικότητα, συνέπεια και συμμόρφωση

1. Τα Ταμεία παρέχουν ενίσχυση που συμπληρώνει εθνικά, περιφερειακά και τοπικά μέτρα και ενσωματώνει σε αυτά τις προτεραιότητες της Κοινότητας.

2. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν πως η ενίσχυση από τα Ταμεία και τα κράτη μέλη χαρακτηρίζεται από λογική συνέπεια με τις δραστηριότητες, τις πολιτικές και τις προτεραιότητες της Κοινότητας. Αυτή η συνέπεια υπογραμμίζεται ιδιαίτερα στις στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές της Κοινότητας, στο εθνικό στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς και στα επιχειρησιακά προγράμματα.

3. Οι δράσεις που χρηματοδοτούνται από τα Ταμεία συμμορφώνονται με τις διατάξεις της συνθήκης και τις πράξεις που απορρέουν από αυτές.

Άρθρο 9

Προγραμματισμός

Η επίτευξη των στόχων των Ταμείων επιδιώκεται στα πλαίσια ενός συστήματος πολυετούς προγραμματισμού που περιλαμβάνει τις προτεραιότητες, και μια διαδικασία για την διαχείριση, τη λήψη αποφάσεων και τη σταδιακή χρηματοδότηση.

Άρθρο 10

Εταιρική σχέση

1. Η χορήγηση ενίσχυσης από τα Ταμεία αποφασίζεται από την Επιτροπή στα πλαίσια στενής συνεργασίας, που στο εξής αναφέρεται ως «εταιρική σχέση», μεταξύ της Επιτροπής και του κράτους μέλους. Το κράτος μέλος οργανώνει, σύμφωνα με τους ισχύοντες εθνικούς κανόνες και πρακτικές, εταιρική σχέση με τις αρχές και τους φορείς που ορίζει, συγκεκριμένα με τους ακόλουθους:

α) τις αρμόδιες περιφερειακές και τοπικές αρχές, τις αρχές αστικών περιοχών και τις υπόλοιπες δημόσιες αρχές,

β) τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους,

γ) κάθε άλλο κατάλληλο φορέα που εκπροσωπεί την κοινωνία των πολιτών, περιβαλλοντικούς εταίρους, μη κυβερνητικές οργανώσεις και φορείς που ευθύνονται για την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Κάθε κράτος μέλος ορίζει τους πιο αντιπροσωπευτικούς εταίρους σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο καθώς και στον οικονομικό, κοινωνικό ή άλλο τομέα, που στη συνέχεια αναφέρονται ως «εταίροι». Το κράτος μέλος εξασφαλίζει την ευρεία και αποτελεσματική συμμετοχή όλων των κατάλληλων φορέων, σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες και πρακτικές λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης προώθησης της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών και της αειφόρου ανάπτυξης καθώς και των απαιτήσεων για προστασία και βελτίωση του περιβάλλοντος.

2. Η εταιρική σχέση υλοποιείται σε πλήρη συμφωνία με την αντίστοιχη θεσμική, νομική και οικονομική αρμοδιότητα για κάθε κατηγορία εταίρου.

Η εταιρική σχέση καλύπτει την προετοιμασία και παρακολούθηση του εθνικού στρατηγικού πλαισίου αναφοράς καθώς και την προετοιμασία, υλοποίηση, παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Τα κράτη μέλη εμπλέκουν καθέναν από τους κατάλληλους εταίρους, και ιδιαίτερα τις περιφέρειες, στα διάφορα στάδια προγραμματισμού στα πλαίσια των χρονικών ορίων που έχουν καθοριστεί για κάθε στάδιο.

3. Σε ετήσια βάση η Επιτροπή ζητά τη γνώμη των οργανισμών που εκπροσωπούν τους κοινωνικούς εταίρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με την ενίσχυση από τα Ταμεία.

Άρθρο 11

Επικουρικότητα και αναλογική παρέμβαση

1. Η υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων που αναφέρεται στο άρθρο 23 αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών στο ενδεικνυόμενο εδαφικό επίπεδο, σύμφωνα με το ιδιαίτερο θεσμικό σύστημα που ισχύει σε κάθε κράτος μέλος. Η ευθύνη αυτή διέπεται από τον παρόντα κανονισμό.

2. Τα μέσα που χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη σε σχέση με τις διατάξεις ελέγχου ποικίλουν ανάλογα με το μέγεθος της κοινοτικής συνεισφοράς. Διαφοροποίηση ισχύει επίσης και για τις διατάξεις που αφορούν την αξιολόγηση, και τη συμμετοχή της Επιτροπής στην επιτροπή παρακολούθησης οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 62 καθώς και για τις ετήσιες εκθέσεις σχετικά με τα επιχειρησιακά προγράμματα.

Άρθρο 12

Επιμερισμένη διαχείριση

1. Ο κοινοτικός προϋπολογισμός που αφορά τα Ταμεία εκτελείται στα πλαίσια επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 53 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (EΚ, Eυρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου[10], εξαιρουμένης της τεχνικής βοήθειας που αναφέρεται στο άρθρο 43.

Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

2. Η Επιτροπή ασκεί την αρμοδιότητά της για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά τους ακόλουθους τρόπους:

α) η Επιτροπή ελέγχει την ύπαρξη και σωστή λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις διαδικασίες που περιγράφονται στα άρθρα 69 και 70,

β) η Επιτροπή διακόπτει, κατακρατεί ή αναστέλλει όλο ή τμήμα των πληρωμών σύμφωνα με τα άρθρα 89, 90 και 91 σε περίπτωση παραλείψεων των εθνικών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου και πραγματοποιεί κάθε άλλη απαιτούμενη δημοσιονομική διόρθωση, σύμφωνα με τις διαδικασίες που περιγράφονται στα άρθρα 101 και 102,

γ) η Επιτροπή ελέγχει την επιστροφή των προκαταβολών και αποδεσμεύει αυτόματα τις αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται στα άρθρα 81 παράγραφος 2, 93 και 96.

Άρθρο 13

Προσθετικότητα

1. Η οικονομική συνεισφορά από τα Διαρθρωτικά Ταμεία δεν αντικαθιστά τις δημόσιες ή ισοδύναμες διαρθρωτικές δαπάνες των κρατών μελών.

2. Για τις περιφέρειες που καλύπτονται από τον στόχο «Σύγκλιση» η Επιτροπή και το κράτος μέλος καθορίζουν το ύψος της δημόσιας ή ισοδύναμης διαρθρωτικής δαπάνης το οποίο υποχρεούται να διατηρήσει το κράτος μέλος σε όλες τις εμπλεκόμενες περιφέρειες κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού.

Η δαπάνη αυτή συμφωνείται μεταξύ του κράτους μέλους και της Επιτροπής στα πλαίσια του εθνικού στρατηγικού πλαισίου αναφοράς που αναφέρεται στο άρθρο 25.

3. Το ύψος της δαπάνης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 είναι τουλάχιστον ίσο με το ύψος του πραγματικού ποσού της μέσης ετήσιας δαπάνης κατά τη διάρκεια της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού.

Το ύψος της δαπάνης καθορίζεται με βάση τις γενικές μακροοικονομικές συνθήκες στα πλαίσια των οποίων πραγματοποιείται η χρηματοδότηση και λαμβάνονται υπόψη ορισμένες συγκεκριμένες οικονομικές καταστάσεις, συγκεκριμένα οι ιδιωτικοποιήσεις καθώς και το εξαιρετικό ύψος της δημόσιας ή της ισοδύναμης ιδιωτικής διαρθρωτικής δαπάνης από το κράτος μέλος κατά τη διάρκεια της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού.

4. Για το στόχο «Σύγκλιση» η Επιτροπή, σε συνεργασία με κάθε κράτος μέλος, προβαίνει σε ενδιάμεσο έλεγχο της προσθετικότητας το 2011 και σε εκ των υστέρων έλεγχο μέχρι τις 30 Ιουνίου 2016.

Στην περίπτωση που κάποιο κράτος μέλος δεν είναι σε θέση να αποδείξει στις 30 Ιουνίου 2016 ότι τηρήθηκε η προσθετικότητα η οποία συμφωνήθηκε στα πλαίσια του εθνικού στρατηγικού πλαισίου αναφοράς, η Επιτροπή προχωρεί σε δημοσιονομική διόρθωση σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 101.

Άρθρο 14

Ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών·

Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή εξασφαλίζουν ότι κατά τη διάρκεια των διαφόρων σταδίων της εκτέλεσης των πιστώσεων των ταμείων, προωθείται η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και τα θέματα που αφορούν τις ιδιαιτερότητες των φύλων.

ΚΕΦΑΛΑIΟ V ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Άρθρο 15

Γενικοί πόροι

1. Οι πόροι που διατίθενται για ανάληψη υποχρεώσεων από τα Ταμεία κατά την περίοδο 2007 ως 2013 είναι 336,1 δις ευρώ σε τιμές 2004 σύμφωνα με την ετήσια κατανομή που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 1.

Προκειμένου να προγραμματισθούν και στη συνέχεια να συμπεριληφθούν στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τα ποσά που αναφέρονται στην πρώτη υποπαράγραφο προσαυξάνονται κατά 2% ετησίως.

Η κατανομή των πόρων του προϋπολογισμού μεταξύ των στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 είναι τέτοια ώστε να επιτευχθεί σημαντική συγκέντρωση στις περιφέρειες του στόχου «Σύγκλιση».

2. Η Επιτροπή πραγματοποιεί ενδεικτικές κατανομές ανά κράτος μέλος σύμφωνα με τα κριτήρια που καθορίζονται στα άρθρα 16, 17 και 18 και με την επιφύλαξη των διατάξεων που αναφέρονται στα άρθρα 20 και 21.

Άρθρο 16

Πόροι για τον στόχο «Σύγκλιση»

1. Οι συνολικοί πόροι για τον στόχο «Σύγκλιση» ανέρχονται στο 78,54% των πόρων που αναφέρονται στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 15 (δηλ. σύνολο 264,0 δις ευρώ) και κατανέμονται στις διάφορες συνιστώσες ως εξής:

α) 67,34% για την χρηματοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, με χρήση ως κριτηρίων του επιλέξιμου πληθυσμού, της περιφερειακής ευημερίας, της εθνικής ευημερίας και της ανεργίας για τον υπολογισμό των ενδεικτικών κατανομών ανά κράτος μέλος,

β) 8,38% για τη μεταβατική και ειδική στήριξη που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2, με χρήση ως κριτηρίων του επιλέξιμου πληθυσμού, της περιφερειακής ευημερίας, της εθνικής ευημερίας και της ανεργίας για τον υπολογισμό των ενδεικτικών κατανομών ανά κράτος μέλος,

γ) 23,86% για την χρηματοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3, με χρήση ως κριτηρίων του πληθυσμού, του κατά κεφαλή ΑΕΕ λαμβανομένης υπόψη της βελτίωσης στην εθνική ευημερία κατά την προηγούμενη περίοδο, και της έκτασης για τον υπολογισμό των ενδεικτικών κατανομών ανά κράτος μέλος, και

δ) 0,42% για την χρηματοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 4, με τη χρήση ως κριτηρίου του επιλέξιμου πληθυσμού για τον υπολογισμό των ενδεικτικών κατανομών ανά κράτος μέλος.

2. Η ετήσια κατανομή των κονδυλίων που αναφέρεται στην παράγραφο 1, στοιχείο β) είναι φθίνουσα από την 1η Ιανουαρίου 2007. Τα κονδύλια για το 2007 είναι χαμηλότερα από ό,τι για το 2006, εκτός από τις περιφέρειες εκείνες που δεν ήταν πλήρως επιλέξιμες για το στόχο 1 την 1η Ιανουαρίου 2000 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/1999, για τις οποίες τα κονδύλια για το 2007 πρέπει να είναι αντικειμενικά και δίκαια.

Άρθρο 17

Πόροι για τον στόχο «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση»

1. Οι συνολικοί πόροι για τον στόχο «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» ανέρχονται στο 17,22% των πόρων που αναφέρονται στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 15 (δηλαδή συνολικά σε 57,9 δις ευρώ) και κατανέμονται στις διάφορες συνιστώσες ως ακολούθως:

α) 83,44% για την χρηματοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1, με την χρήση ως κριτηρίων του επιλέξιμου πληθυσμού, της περιφερειακής ευημερίας, της ανεργίας, του ποσοστού απασχόλησης και της πυκνότητας πληθυσμού για τον υπολογισμό των ενδεικτικών κατανομών ανά κράτος μέλος, και

β) 16,56% για τη μεταβατική και ειδική στήριξη που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2, με την χρήση ως κριτηρίων του επιλέξιμου πληθυσμού, της περιφερειακής ευημερίας, της εθνικής ευημερίας και της ανεργίας για τον υπολογισμό των ενδεικτικών κατανομών ανά κράτος μέλος.

2. Τα κονδύλια που αναφέρονται στην παράγραφο 1, στοιχείο α) κατανέμονται εξίσου μεταξύ των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ.

3. Τα επιχειρησιακά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ απορροφούν έως και το 50% των διαθέσιμων πόρων όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1, στοιχείο β). Προς το σκοπό αυτό, sτα επιχειρησιακά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ δίδεται ειδική προτεραιότητα.

4. Οι ετήσιες κατανομές των κονδυλίων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, στοιχείο β) είναι φθίνουσες από την 1η Ιανουαρίου 2007. Τα κονδύλια για το 2007 είναι λιγότερα από αυτά του 2006, εκτός από τις περιφέρειες εκείνες των οποίων η επιλεξιμότητα για τον στόχο 1 με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 άρχισε το 2004, για τις οποίες τα κονδύλια για το 2007 είναι αντικειμενικά και δίκαια.

Άρθρο 18

Πόροι για το στόχο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία»

Το σύνολο των πόρων για τον στόχο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» ανέρχονται στο 3,94% των πόρων που αναφέρονται στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 15 (δηλαδή συνολικά σε 13,2 δις ευρώ) και κατανέμονται στις διάφορες συνιστώσες ως ακολούθως:

α) 35,61% για την χρηματοδότηση της διασυνοριακής συνεργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 1, με την χρήση ως κριτηρίου του επιλέξιμου πληθυσμού για τον υπολογισμό των ενδεικτικών κατανομών ανά κράτος μέλος.

12,12% για την συνεισφορά του ΕΤΠΑ στην διασυνοριακή συνιστώσα του Ευρωπαϊκού Χρηματοδοτικού Μέσου Γειτνίασης και Εταιρικής Σχέσης με βάση τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. […] και το Χρηματοδοτικό Μέσο για την Προένταξη με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. […], Οι κανονισμοί αυτοί αναφέρουν πως η συνεισφορά των δύο μέσων στην διασυνοριακή συνεργασία με τα κράτη μέλη ισοδυναμεί με εκείνη του ΕΤΠΑ.

β) 47,73% για την χρηματοδότηση της διεθνικής συνεργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2, με την χρήση ως κριτηρίου του επιλέξιμου πληθυσμού για τον υπολογισμό των ενδεικτικών κατανομών ανά κράτος μέλος.

γ) 4,54% για την χρηματοδότηση των δικτύων συνεργασίας και της ανταλλαγής εμπειρίας που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 3.

Άρθρο 19

Μη δυνατότητα μεταφοράς των πόρων

Τα συνολικά κονδύλια που διατίθενται ανά κράτος μέλος για καθέναν από τους στόχους των Ταμείων και τις συνιστώσες τους δεν είναι δυνατόν να μεταφερθούν από τον ένα στόχο στον άλλο. Κατά παρέκκλιση τα κονδύλια ανά κράτος μέλος για τον στόχο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο μεταφοράς μέχρι 10% των διαθέσιμων ποσών, μεταξύ της διασυνοριακής και της διεθνικής συνιστώσας.

Άρθρο 20

Πόροι για το αποθεματικό επίδοσης και ποιότητας

Το 3,0% των πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 16 παράγραφος 1, στοιχεία α) και β) και στο άρθρο 17 παράγραφος 1 διατίθενται σύμφωνα με το άρθρο 48.

Άρθρο 21

Πόροι για τεχνική βοήθεια

Το 0,30% των πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 15 παράγραφος 1, διατίθενται για τεχνική βοήθεια της Επιτροπής όπως ορίζεται στο άρθρο 43.

Άρθρο 22

Ανώτατο όριο πόρων

Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι τα συνολικά ετήσια κονδύλια που διαθέτουν τα Ταμεία για κάθε κράτος μέλος με βάση τον παρόντα κανονισμό, δηλαδή η συνεισφορά του ΕΤΠΑ για την χρηματοδότηση της διασυνοριακής συνιστώσας του Ευρωπαϊκού Χρηματοδοτικού Μέσου Γειτνίασης και Εταιρικής σχέσης με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. […] και του Χρηματοδοτικού Μέσου για την Προένταξη με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. […], και του τμήματος του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου για την αγροτική ανάπτυξη (ΕΓΤΑΑ) με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. […] που προέρχεται από το ΕΓΤΠΕ-τμήμα Προσανατολισμού, και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αλιείας (EΤΑ) με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. […] που συνεισφέρουν στον στόχο «Σύγκλιση», δεν ξεπερνούν το 4% του ΑΕΠ του κράτους μέλους όπως αυτό εκτιμάται κατά τη στιγμή της έκδοσης της διοργανικής συμφωνίας.

Οι κανονισμοί των χρηματοδοτικών μέσων που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο εκτός από τα Ταμεία περιλαμβάνουν παρόμοια διάταξη.

ΤΙΤΛΟΣ II

Στρατηγική προσέγγιση της συνοχής

ΚΕΦΑΛΑIΟ I ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΧΗ

Άρθρο 23

Περιεχόμενο

Το Συμβούλιο θεσπίζει σε κοινοτικό επίπεδο στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή με τις οποίες καθορίζεται το πλαίσιο για την παρέμβαση των Ταμείων.

Για κάθε έναν από τους στόχους των Ταμείων αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στις προτεραιότητες της Κοινότητας με στόχο την προώθηση της ισόρροπης, εναρμονισμένης και αειφόρου ανάπτυξης.

Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές θεσπίζονται λαμβανομένης υπόψη της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής για την οικονομική πολιτική όπως αυτή περιγράφεται στους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής (ΓΠΟΠ).

Στον τομέα της απασχόλησης και των ανθρωπίνων πόρων οι προτεραιότητες είναι εκείνες της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Απασχόληση λαμβανομένων υπόψη των περιφερειακών και τοπικών ιδιαιτεροτήτων.

Άρθρο 24

Θέσπιση και αναθεώρηση

Οι κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στο άρθρο 23 θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 161 της Συνθήκης το αργότερο τρεις μήνες μετά την έκδοση του παρόντος κανονισμού. Η σχετική απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Οι κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές υπόκεινται, εν ανάγκη, σε ενδιάμεση αναθεώρηση σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 161 της συνθήκης, προκειμένου να ληφθούν ιδιαίτερα υπόψη οι αλλαγές στις προτεραιότητες της Κοινότητας.

ΚΕΦΑΛΑIΟ II ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

Άρθρο 25

Περιεχόμενο

1. Το κράτος μέλος υποβάλει εθνικό στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς που εξασφαλίζει ότι η διαρθρωτική ενίσχυση της Κοινότητας συμβαδίζει με τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές και προσδιορίζει τη σχέση μεταξύ αφενός των κοινοτικών προτεραιοτήτων και αφετέρου των εθνικών και περιφερειακών προτεραιοτήτων προώθησης της αειφόρου ανάπτυξης και του εθνικού σχεδίου δράσης για την απασχόληση.

Το πλαίσιο αποτελεί όργανο αναφοράς για την προετοιμασία του προγραμματισμού των Ταμείων.

2. Κάθε εθνικό στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς περιλαμβάνει περιληπτική περιγραφή της στρατηγικής του κράτους μέλους και της επιχειρησιακής της υλοποίησης.

3. Το κεφάλαιο για τη στρατηγική του εθνικού στρατηγικού πλαισίου αναφοράς καθορίζει τη στρατηγική που επιλέχθηκε για το στόχο «Σύγκλιση» και για το στόχο «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» και παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο οι επιλογές που έγιναν συμβαδίζουν με τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές με βάση ανάλυση των αναπτυξιακών ανισοτήτων, των αδυναμιών και των δυνατοτήτων που σχετίζονται ιδιαίτερα με τις αναμενόμενες αλλαγές στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια οικονομία. Στο έγγραφο καθορίζονται τα ακόλουθα:

α) οι θεματικές και εδαφικές προτεραιότητες συμπεριλαμβανομένης και της αστικής αναβάθμισης και της διαφοροποίησης των αγροτικών οικονομιών και των περιοχών που εξαρτώνται από την αλιεία,

β) για τον στόχο «Σύγκλιση» μόνο, τη δράση που προβλέπεται για την ενίσχυση της διοικητικής αποτελεσματικότητας του κράτους μέλους, συμπεριλαμβανομένων και των δράσεων που αφορούν τη διαχείριση των Ταμείων και το σχέδιο αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρο 46 παράγραφος 1,

γ) για τον στόχο «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» μόνο, τον κατάλογο των περιφερειών που επελέγησαν για την περιφερειακή ανταγωνιστικότητα όπως αναφέρεται στη δεύτερη υποπαράγραφο του άρθρου 6 παράγραφος 1.

Προκειμένου να εξασφαλισθεί η παρακολούθηση, οι κύριοι στόχοι των προτεραιοτήτων που αναφέρονται στο στοιχείο α) ποσοτικοποιούνται και ορίζεται περιορισμένος αριθμός δεικτών για επίδοση και επιπτώσεις.

4. Για τον στόχο «Σύγκλιση» και τον στόχο «Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση», το κεφάλαιο για τις δράσεις περιλαμβάνει:

α) κατάλογο των επιχειρησιακών προγραμμάτων και ενδεικτική ετήσια κατανομή κονδυλίων από κάθε ταμείο ανά πρόγραμμα, με την οποία εξασφαλίζεται h κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της περιφερειακής και της θεματικής δράσης. Ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει το ποσό του εθνικού αποθεματικού για απρόβλεπτα που αναφέρεται στο άρθρο 49,

β) τους μηχανισμούς εξασφάλισης του συντονισμού μεταξύ των επιχειρησιακών προγραμμάτων και των Ταμείων,

γ) τη συνεισφορά από άλλα χρηματοδοτικά μέσα, ιδιαίτερα την ΕΤρΕ, και τον συντονισμό τους με τα Ταμεία.

5. Για τις περιφέρειες του στόχου «Σύγκλιση» το τμήμα με τις δράσεις περιλαμβάνει επίσης:

α) το ποσό των συνολικών ετήσιων κονδυλίων που προβλέπονται στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου για την Αγροτική Ανάπτυξη και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αλιείας,

β) τις πληροφορίες που απαιτούνται για την εκ των προτέρων επαλήθευση της συμμόρφωσης με την αρχή της προσθετικότητας που αναφέρεται στο άρθρο 13.

6. Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο εθνικό στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες θεσμικές ρυθμίσεις που ισχύουν σε κάθε κράτος μέλος.

Άρθρο 26

Προετοιμασία και θέσπιση

1. Το εθνικό στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς προετοιμάζεται από το κράτος μέλος σύμφωνα με την θεσμική του δομή και σε στενή συνεργασία με τους εταίρους που αναφέρονται στο άρθρο 10. Καλύπτει την περίοδο από 1η Ιανουαρίου 2007 έως 31 Δεκεμβρίου 2013.

2. Κάθε κράτος μέλος αποστέλλει στην Επιτροπή πρόταση για το εθνικό στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς το ταχύτερο δυνατό μετά τη έκδοση των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών. Τα κράτη μέλη είναι δυνατόν να αποφασίσουν να υποβάλουν ταυτόχρονα και τα επιχειρησιακά προγράμματα που αναφέρονται στο άρθρο 31. Η Επιτροπή διαπραγματεύεται την πρόταση αυτή στα πλαίσια της εταιρικής σχέσης.

3. Πριν από την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων που αναφέρονται στο άρθρο 36, μετά από διαβουλεύσεις με την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 105 και σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 104 παράγραφος 2 η Επιτροπή λαμβάνει απόφαση η οποία καλύπτει τα ακόλουθα ζητήματα:

α) τη στρατηγική και τα θέματα προτεραιότητας που επελέγησαν για ενίσχυση από τα Ταμεία και τις ρυθμίσεις παρακολούθησής τους,

β) τον κατάλογο των επιχειρησιακών προγραμμάτων και την ενδεικτική κατανομή των πόρων ανά πρόγραμμα για κάθε ένα από τους στόχους των Ταμείων, συμπεριλαμβανομένου και του ποσού του εθνικού αποθεματικού για απρόβλεπτα που αναφέρεται στο άρθρο 49,

γ) και, για τον στόχο «Σύγκλιση» μόνο, το ύψος των δαπανών που εξασφαλίζουν συμμόρφωση με την αρχή της προσθετικότητας η οποία αναφέρεται στο άρθρο 13 και τη δράση που προβλέπεται για την ενίσχυση της διοικητικής αποτελεσματικότητας και της χρηστής διοίκησης.

Η απόφαση αυτή λαμβάνεται με την επιφύλαξη τυχόν αλλαγών στα επιχειρησιακά προγράμματα όπως αναφέρεται στο άρθρο 32.

ΚΕΦΑΛΑIΟ III ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Άρθρο 27

Ετήσιες εκθέσεις των κρατών μελών

1. Για πρώτη φορά το 2008 και το αργότερο μέχρι την 1η Οκτωβρίου κάθε έτους κάθε κράτος μέλος υποβάλλει στην Επιτροπή έκθεση σχετικά με την πρόοδο υλοποίησης της στρατηγικής του και την επίτευξη των στόχων του, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τους δείκτες που καθορίστηκαν και τη συμβολή τους στην εφαρμογή των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών για τη συνοχή καθώς και τις διαθέσιμες αξιολογήσεις.

Η έκθεση αναφέρεται στο εθνικό πρόγραμμα δράσης για την απασχόληση.

2. Το εθνικό πρόγραμμα δράσης για την απασχόληση περιγράφει κάθε έτος τον τρόπο με τον οποίο οι κατευθυντήριες γραμμές της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση εφαρμόζονται σε κάθε κράτος μέλος.

Άρθρο 28

Ετήσια έκθεση της Επιτροπής

1. Για πρώτη φορά το 2009 και στην αρχή κάθε έτους η Επιτροπή εκδίδει ετήσια έκθεση που συνοψίζει τις κύριες εξελίξεις, τάσεις και προκλήσεις σχετικά με την εφαρμογή των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών και των εθνικών στρατηγικών πλαισίων αναφοράς.

2. Η έκθεση στηρίζεται στην εξέταση και αξιολόγηση από την πλευρά της Επιτροπής των ετήσιων εκθέσεων των κρατών μελών που αναφέρονται στο άρθρο 27 και τυχόν άλλων διαθέσιμων πληροφοριών. Η έκθεση αναφέρει τα μέτρα παρακολούθησης που πρέπει να ληφθούν από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή με βάση τα συμπεράσματά της.

Άρθρο 29

Ετήσια εξέταση

1. Η ετήσια έκθεση της Επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 28 υποβάλλεται στο Συμβούλιο μαζί με την έκθεση υλοποίησης των γενικών προσανατολισμών οικονομικής πολιτικής, την κοινή έκθεση για την απασχόληση και την έκθεση εφαρμογής της στρατηγικής για την εσωτερική αγορά με στόχο να συζητηθεί στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Διαβιβάζεται για γνωμοδότηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

2. Κάθε άνοιξη το Συμβούλιο εξετάζει την ετήσια έκθεση της Επιτροπής, μαζί με την έκθεση εφαρμογής της ΓΠΟΠ, την κοινή έκθεση για την απασχόληση και την έκθεση εφαρμογής της στρατηγικής για την εσωτερική αγορά.

3. Με βάση την ετήσια έκθεση της Επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 28 και μετά από πρόταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο εκδίδει τα συμπεράσματά του σχετικά με την εφαρμογή των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την παρακολούθηση της εφαρμογής των συμπερασμάτων.

Άρθρο 30

Έκθεση για τη συνοχή

Η έκθεση της Επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 159, δεύτερη υποπαράγραφος της συνθήκης περιλαμβάνει ιδιαίτερα τα ακόλουθα:

α) καταγραφή της προόδου όσον αφορά την οικονομική και κοινωνική συνοχή, δηλαδή την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη των περιφερειών καθώς και την ενσωμάτωση των κοινοτικών προτεραιοτήτων,

β) καταγραφή του ρόλου των Ταμείων, της ΕΤρΕ και των άλλων χρηματοδοτικών μέσων καθώς και των επιπτώσεων άλλων κοινοτικών και εθνικών πολιτικών στην πραγματοποιηθείσα πρόοδο.

Η έκθεση περιλαμβάνει, εν ανάγκη, τ