[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 21.9.2005

COM(2005) 445 τελικό

2005/0190 (CNS)

Πρόταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το ειδικό πρόγραμμα με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο (2007-2011) δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Γενικό πλαίσιο των προτάσεων

Η Επιτροπή εξέδωσε την πρότασή της[1] για το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων πυρηνικής έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) (2007-2011) στις 6 Απριλίου 2005. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι δραστηριότητες θα συγκεντρωθούν σε δύο ειδικά προγράμματα που αντιστοιχούν σε “έμμεσες” δράσεις με αντικείμενο την έρευνα για την ενέργεια σύντηξης, τη σχάση και την ακτινοπροστασία και “άμεσες” ερευνητικές δραστηριότητες του Κοινού Κέντρου Ερευνών στο πεδίο της πυρηνικής ενέργειας, αυτά δε τα προγράμματα αποτελούν το αντικείμενο των σημερινών προτάσεων. Η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις για τους συναφείς κανόνες συμμετοχής και διάδοσης.

Το πλαίσιο πολιτικής και οι στόχοι περιγράφονται στην ανακοίνωση “Οικοδομώντας τον ΕΧΕ της γνώσης στην υπηρεσία της ανάπτυξης”[2].

Τα ειδικά προγράμματα του 7ου προγράμματος πλαισίου Ευρατόμ, σε συνδυασμό με τις αναγκαίες εθνικές προσπάθειες και τις προσπάθειες της βιομηχανίας, φιλοδοξούν να αντιμετωπίσουν τα μείζονα ζητήματα και τις προκλήσεις του υπόψη ερευνητικού τομέα στην Ευρώπη.

Η χρηματοδοτική υποστήριξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο προσφέρει ευκαιρίες για βελτίωση της αριστείας και αποτελεσματικότητας της έρευνας κατά τρόπο που δεν μπορεί να επιτευχθεί σε εθνικό επίπεδο. Τα ειδικά προγράμματα του 7ου προγράμματος πλαισίου Ευρατόμ φιλοδοξούν σε περαιτέρω εδραίωση του ευρωπαϊκού χώρου της έρευνας στον εν λόγω τομέα, επιτυγχάνοντας κρίσιμη μάζα και δομές σε νέα ερευνητικά πεδία και με νέα μέσα και υποστηρίζοντας περαιτέρω την ελεύθερη διακίνηση ιδεών, γνώσης και ερευνητών.

Κατά την υλοποίηση των ειδικών προγραμμάτων, το δυναμικό για δράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να βελτιωθεί η αριστεία στην έρευνα θα αξιοποιηθεί στο μέγιστο. Αυτό προϋποθέτει προσδιορισμό και υποστήριξη της υπάρχουσας αριστείας στο πεδίο αυτό σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και δημιουργία δυναμικού για αριστεία στον χώρο της έρευνας μελλοντικά.

Όπου αυτό είναι δυνατόν, συμπληρωματικά στοιχεία με άλλα κοινοτικά προγράμματα, π.χ. Διαρθρωτικά Ταμεία, θα συμβάλουν σε ενισχυμένη απήχηση των ειδικών προγραμμάτων. Αυτό συμφωνεί με την ακολουθητέα προσέγγιση του ειδικού προγράμματος ΕΚ Ικανότητες , αφού μια σημαντική πτυχή του ειδικού προγράμματος Ευρατόμ για έμμεσες δράσεις θα είναι η υποστήριξη ερευνητικών υποδομών, στο ειδικό πεδίο όμως της πυρηνικής επιστήμης και τεχνολογίας στην προκειμένη περίπτωση.

2. Προηγούμενη διαβούλευση

Κατά την εκπόνηση των σημερινών προτάσεων του προγράμματος πλαισίου, η Επιτροπή συνεκτίμησε τις απόψεις των άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών, καθώς και πολλών άλλων φορέων συμφερόντων, στο πλαίσιο μιας ευρείας διαβούλευσης, στην οποία πήραν μέρος η επιστημονική κοινότητα και η βιομηχανία. Επιπλέον, οι προτάσεις του ειδικού προγράμματος αντλούν από την εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της απήχησης της πρότασης για το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο[3] και από τα αποτελέσματα της πενταετούς αξιολόγησης του προγράμματος πλαισίου[4].

3. Νομικές πτυχές

Οι τωρινές προτάσεις για τα ειδικά προγράμματα καλύπτουν την ίδια περίοδο με το πρόγραμμα πλαίσιο, δηλαδή 2007-2011, το οποίο με τη σειρά του βασίζεται στο άρθρο 7 της συνθήκης Ευρατόμ. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό δεύτερο εδάφιο, τα ερευνητικά προγράμματα συντάσσονται για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει την πενταετία. Γι’αυτό και οι σημερινές προτάσεις δεν έχουν την ίδια διάρκεια με τα ειδικά προγράμματα ΕΚ.

Εφόσον δεν προκύψουν άλλοι λόγοι, η Επιτροπή προτείνει να ανανεωθούν αυτά τα ειδικά προγράμματα για την περίοδο 2012-2013, σύμφωνα με την προβλεπόμενη νομοθετική διαδικασία.

4. Εκτέλεση του προϋπολογισμού

Στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο που προσαρτάται στην παρούσα απόφαση περιγράφονται οι δημοσιονομικές επιπτώσεις και οι ανθρώπινοι και διοικητικοί πόροι, ταυτοχρόνως δε παρατίθενται ενδεικτικά αιρθμητικά στοιχεία για την περίοδο 2012-2013.

Η Επιτροπή προτίθεται να ιδρύσει έναν εκτελεστικό οργανισμό στον οποίο θα ανατίθενται ορισμένα καθήκοντα απαραίτητα για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος των έμμεσων δράσεων.[5]

5. Συνεκτική και ευέλικτη υλοποίηση

5.1. Προσαρμογή στις νέες ανάγκες και ευκαιρίες

Έχει ζωτική σημασία να είναι αρκετά ευέλικτη η υλοποίηση των ειδικών προγραμμάτων έτσι ώστε να παραμένουν στην πρωτοπορία των επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων του πυρηνικού τομέα γενικότερα, και να ανταποκρίνονται στις νέες ανάγκες που προκύπτουν σε βιομηχανικό, πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Αναφορικά με τις έμμεσες δράσεις, αυτό θα επιτευχθεί κατά κύριο λόγο μέσω των προγραμμάτων εργασίας τα οποία θα ενημερώνονται σε ετήσια βάση με τη βοήθεια επιτροπών αντιπροσώπων των κρατών μελών οι οποίοι και θα προσδιορίζουν τα αντικείμενα των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων που θα προκηρύσσονται. Σε περίπτωση νέων προτεραιοτήτων που θα ζητούν επείγουσα αντιμετώπιση, ως αποτέλεσμα απρόβλεπτων αναγκών, τα πράγματα θα επανεξετάζονται γρηγορότερα.

Ο πολυετής προγραμματισμός θα αντλήσει οφέλη από ευρύ φάσμα δεδομένων ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι υποστηριζόμενες δραστηριότητες διατηρούν άμεση συνάφεια με τις υπό εξέλιξη ερευνητικές ανάγκες της βιομηχανίας και με τις πολιτικές της ΕΕ στον πυρηνικό τομέα. Η εξωτερική συμβουλευτική ομάδα για την ενέργεια, που συγκροτήθηκε στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος Συνεργασία , με συμμετοχή επιστημόνων από πολλούς κλάδους και με ισοζύγιο απόψεων από τον ακαδημαϊκό χώρο και τη βιομηχανία, θα εισφέρει ένα από αυτά τα δεδομένα.

Επιπλέον εξωτερικά δεδομένα ενδέχεται να προκύψουν προσεχώς από τις τεχνολογικές πλατφόρμες που προβλέπεται να δημιουργηθούν πιθανόν σε ορισμένα θεματικά πεδία των ειδικών προγραμμάτων στο εγγύς μέλλον.

Άλλα δημόσια βήματα και ομάδες, όπως το Φόρουμ Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τις Ερευνητικές Υποδομές (ESFRI), ενδέχεται να συμβουλεύουν εγκαίρως την Επιτροπή σχετικά με τις ευκαιρίες και προτεραιότητες που άπτονται του ερευνητικού τομέα της Ευρατόμ.

5.2. Διαθεματικά ζητήματα

Η Επιτροπή θα διασφαλίσει τη συνεκτικότητα της εφαρμογής του 7ου προγράμματος πλαισίου Ευρατόμ. Τα προγράμματα εργασίας των ειδικών προγραμμάτων θα επανεξετάζονται κατά τρόπο συντονισμένο ώστε να συνεκτιμώνται πλήρως ζητήματα που τέμνονται μεταξύ τους.

Οι επιτροπές τις οποίες απαρτίζουν αντιπρόσωποι των κρατών μελών έχουν επίσης μεγάλη ευθύνη να επικουρούν την Επιτροπή σε μια κατεύθυνση ουσιαστικής συνοχής και συντονισμού της υλοποίησης διαμέσου των ειδικών προγραμμάτων και στο εσωτερικό αυτών. Αυτό προϋποθέτει μεγάλου βαθμού συντονισμό στο εσωτερικό των κρατών μελών μεταξύ αντιπροσώπων που απαρτίζουν διάφορες επιτροπές.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί σε δράσεις οι οποίες διατέμνουν τα ειδικά προγράμματα Ευρατόμ και ΕΚ, όπως για παράδειγμα η χρήση προηγμένων αντιδραστήρων για την παραγωγή υδρογόνου ή για την ανάπτυξη προηγμένων υλικών. Όπου αυτό είναι δυνατόν, εξαιτίας των δυσχερειών που ανακύπτουν λόγω ύπαρξης δύο προγραμμάτων πλαισίων που υπάγονται σε διαφορετικές Συνθήκες, ενδέχεται να προκηρύσσονται κοινές προσκλήσεις με βάση την εμπειρία του 6ου προγράμματος πλαισίου.

Τα ζητήματα που απαριθμούνται στη συνέχεια έχουν ιδιαίτερη σημασία, προβλέπονται δε ειδικές ρυθμίσεις για μια συντονισμένη προσέγγιση:

- Διεθνής συνεργασία: Πρόκειται για μια σημαντική πτυχή του προγράμματος Ευρατόμ, γι’αυτό και θα ακολουθηθεί μια στρατηγική προσέγγιση ως προς την προώθηση σχετικών δράσεων και την αντιμετώπιση ειδικών ζητημάτων εκεί όπου υπάρχει αμοιβαίο συμφέρον και όφελος.

- Ερευνητικές υποδομές: Χρειάζεται στενή συνεργασία με το πρόγραμμα ΕΚ Ικανότητες ώστε να εξασφαλιστεί υποστήριξη για νευραλγικής σημασίας υποδομές πυρηνικής έρευνας με εφαρμογές γενικότερης έρευνας.

- Σύνδεση με τις κοινοτικές πολιτικές: Θα υπάρξουν διευθετήσεις σε μια κατεύθυνση αποτελεσματικού συντονισμού στο εσωτερικό των υπηρεσιών της Επιτροπής, έτσι ώστε οι δραστηριότητες να ανταποκρίνονται πάντοτε προς τις ανάγκες των εξελίξεων των κοινοτικών πολιτικών. Προς τούτο, και για τις ανάγκες του πολυετούς προγραμματισμού, ενδέχεται να χρειαστεί η βοήθεια ομάδων χρηστών από διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής συναφείς προς τις εκάστοτε πολιτικές.

- Διάδοση και μεταφορά της γνώσης: Η ανάγκη να βελτιωθεί η πρόσληψη των αποτελεσμάτων της έρευνας αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό των ειδικών προγραμμάτων, με ιδιαίτερο βάρος στη μεταφορά γνώσης μεταξύ χωρών, διαμέσου επιστημονικών κλάδων, από την ακαδημαϊκή κοινότητα στη βιομηχανία, τέλος δε μέσω της κινητικότητας ερευνητών.

- Η επιστήμη στην κοινωνία: Αυτή η δραστηριότητα στο πρόγραμμα ΕΚ Ικανότητες παρουσιάζει αναλογίες με δραστηριότητες του πυρηνικού τομέα, ενώ υπάρχουν και σαφείς δυνατότητες για αμοιβαίως επωφελή διασταύρωση μεταξύ πεδίων όπως η διακυβέρνηση και οι φορείς συμφερόντων, προκειμένου κυρίως για ζητήματα που συνδέονται με την αποδοχή αμφιλεγόμενων εγκαταστάσεων από την τοπική κοινωνία.

6. Μέθοδοι απλούστευσησ και διαχείρισησ

Κατόπιν όσων περιγράφονται στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής της 6ης Απριλίου 2005 και τον εκτενή διάλογο που πραγματοποιήθηκε βάσει αυτού, η υλοποίηση του 7ου προγράμματος πλαισίου θα απλοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό. Πολλά από τα προτεινόμενα μέτρα πρόκειται να συμπεριληφθούν στους κανόνες συμμετοχής και διάδοσης, και αποσκοπούν κυρίως σε σημαντική μείωση της γραφειοκρατίας και απλούστευση των χρηματοδοτικών σχημάτων και των απαιτήσεων σχετικά με την υποβολή εκθέσεων.

Στο κομμάτι του ειδικού προγράμματος για έμμεσες δράσεις το σχετικό με τη σχάση, θα προταθούν βελτιώσεις ανάλογες εκείνων που προβλέπονται για δράσεις στο κομμάτι του προγράμματος ΕΚ το σχετικό με τη συνεργασία.

7. Περιεχόμενο των ειδικών προγραμμάτων

7.1. Πυρηνική έρευνα και κατάρτιση (έμμεσες δράσεις)

Το εν λόγω ειδικό πρόγραμμα καλύπτει τις παρακάτω δύο θεματικές προτεραιότητες:

(i) Ερευνα με αντικείμενο την ενέργεια σύντηξης: Ανάπτυξη της γνωστικής βάσης για τις ανάγκες υλοποίησης του έργου ITER ως πρωταρχικού βήματος στην κατεύθυνση της δημιουργίας πρωτοτύπων για αντιδραστήρες σταθμών παραγωγής ισχύος οι οποίοι να είναι ασφαλείς, αειφόροι, περιβαλλοντικώς αξιόπιστοι και οικονομικώς βιώσιμοι. Η θεματική αυτή προτεραιότητα περιλαμβάνει τα κάτωθι πεδία δραστηριότητας:

- υλοποίηση του ITER

- Ε&Α ως προπαρασκευαστικό στάδιο της επιχειρησιακής λειτουργίας του ITER

- τεχνολογικές δραστηριότητες ως προπαρασκευαστικό στάδιο του έργου επίδειξης DEMO

- δραστηριότητες Ε&Α σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα

- ανθρώπινοι πόροι, εκπαίδευση και κατάρτιση

- υποδομές

- απόκριση σε απρόβλεπτες ανάγκες που παρουσιάζονται.

(ii) Σχάση και ακτινοπροστασία: να δοθεί ώθηση για την ακίνδυνη χρήση και εκμετάλλευση της σχάσης και για άλλες χρήσεις της ακτινοβολίας στη βιομηχανία και την ιατρική. Η θεματική αυτή προτεραιότητα καλύπτει τα κάτωθι πεδία δραστηριότητας:

- διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων

- συστήματα αντιδραστήρων

- ακτινοπροστασία

- υποστήριξη για ερευνητικές υποδομές και πρόσβαση σ’αυτές

- ανθρώπινοι πόροι και κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της κινητικότητας.

Σε γενικές γραμμές, το εν λόγω ειδικό πρόγραμμα παρουσιάζει αξιοσημείωτα στοιχεία συνέχειας με προηγούμενα προγράμματα πλαίσια αν ληφθεί υπόψη η αποδεδειγμένη προστιθέμενη αξία αυτού του τύπου ευρωπαϊκής υποστήριξης. Επιπλέον, αυτό το ειδικό πρόγραμμα παρουσιάζει σημαντικές καινοτομίες, για την εφαρμογή των οποίων απαιτείται ιδιαίτερη μέριμνα:

- Ουσιαστική προσέγγιση προκειμένου για τον συντονισμό των εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων στο πεδίο της σχάσης και της ακτινοπροστασίας.

- Από κοινού υλοποίηση του έργου ITER σε διεθνές πλαίσιο, ίδρυση μιας κοινής ευρωπαϊκής επιχείρησης ITER και περαιτέρω βελτίωση του συντονισμού των ενοποιημένων ερευνητικών δραστηριοτήτων στο πεδίο της ενέργειας σύντηξης στην Ευρώπη.

- Προβλέπεται μια πιο στοχοθετημένη π ρ οσέγγιση προκειμένου για τη διεθνή συνεργασία σε καθένα από τα θεματικά πεδία, μέσω ειδικών δράσεων συνεργασίας που θα προσδιορίζονται στα προγράμματα εργασίας, παράλληλα με την προβλεπόμενη στρατηγική προσέγγιση για διεθνή συνεργασία.

- Μια συνιστώσα η οποία θα επιτρέπει ευέλικτη απόκριση σε απρόβλεπτες ανάγκες που προκύπτουν θα υποστηριχθεί στο πλαίσιο καθενός από τα θεματικά πεδία, και η υλοποίηση θα βασιστεί στην εμπειρία της επιστημονικής υποστήριξης για την πολιτική και τα νέα και αναδυόμενα σχήματα επιστήμης και τεχνολογίας που καθιερώθηκαν στο 6ο πρόγραμμα πλαίσιο, καθώς και στο σχήμα μελλοντική και αναδυόμενη τεχνολογία στο πεδίο των τεχνολογιών της πληροφορίας και επικοινωνίας (ICT).

Στη διάρκεια του υπόψη ειδικού προγράμματος, αλλά και κατά την προβλεπόμενη παράταση μέχρι το 2013, ενδέχεται να προκύψουν ευκαιρίες δημιουργίας ουσιαστικών κοινών επιχειρήσεων, για παράδειγμα στο πεδίο της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων[6]. Σε κατάλληλο χρόνο, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα υποβάλουν στο Συμβούλιο προτάσεις ίδρυσης τέτοιων επιχειρήσεων.

7.2. ΚΚΕρ (άμεσες δράσεις)

Το ΚΚΕρ θα υλοποιήσει την αποστολή του συνεκτιμώντας τις εξελίξεις στο εσωτερικό των υπηρεσιών της Επιτροπής καθώς και το ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο στον πυρηνικό τομέα.

Προς τούτο, θα επιδιώκεται συστηματικά η βελτίωση των σχέσεων του ΚΚΕρ με τους ερευνητικούς οργανισμούς των κρατών μελών.

Σε συσχέτιση με την ημερήσια διάταξη της Λισαβόνας, και εφόσον ζητηθεί από την πλειονότητα των φορέων συμφερόντων του ΚΚΕρ, το τελευταίο θα καταβάλει σημαντικές προσπάθειες στη διαχείριση της κατάρτισης και της γνώσης. Το ΚΚΕρ θα συνεχίσει τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης σε πεδία σχετικά με τη διαχείριση αποβλήτων και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Στο πεδίο της πυρηνικής ασφάλειας, οι σημαντικότερες μεταβολές αποτελούν απόκριση στις εξελίξεις της κοινοτικής πολιτικής, στις νέες ανάγκες που γίνονται γνωστές από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και στην κοινοτική συμμετοχή σε διεθνείς πρωτοβουλίες όπως η πρωτοβουλία Generation IV.

Το ΚΚΕρ διαδραματίζει ρόλο στο πεδίο της πυρηνικής ασφάλειας εδώ και τριάντα χρόνια, το διεθνές όμως πλαίσιο έχει αλλάξει σημαντικά τα πολύ τελευταία χρόνια και η διάσταση της μη εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων αποκτάει μεγαλύτερη σημασία. Εντούτοις, οι εξελίξεις μέσα στις υπηρεσίες της Επιτροπής βασίζονται επίσης στη διαρκή υποστήριξη εκ μέρους του ΚΚΕρ σε πιο καθιερωμένα πεδία.

8. Οικοδόμηση του ΕΧΕ της γνώσησ στην υπηρεσία της ανάπτυξης

Η επίτευξη της αναγκαίας και ταχείας προόδου προς μια οικονομία και κοινωνία της γνώσης προϋποθέτει νέα πνοή και αποτελεσματικότητα για την ευρωπαϊκή έρευνα. Ρόλο έχουν εδώ όλοι οι συντελεστές – εθνικές κυβερνήσεις, ερευνητικοί οργανισμοί, βιομηχανία.

Όλα τα ειδικά προγράμματα του 7ου προγράμματος πλαισίου (ΕΚ και Ευρατόμ) αποβλέπουν σε μεγιστοποίηση της επιρροής και απήχησης της ευρωπαϊκού επιπέδου έρευνας, με τις δαπάνες να παραμένουν στα πλαίσια του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Κεντρικά χαρακτηριστικά τους είναι: η εστίαση στις θεματικές προτεραιότητες των αντίστοιχων ειδικών προγραμμάτων με δραστηριότητες και μέσα εφαρμογής που αποσκοπούν σε εκπλήρωση των στόχων· μια ισχυρή συνιστώσα συνέχειας· διαρκής μέριμνα για την υποστήριξη της υπάρχουσας αριστείας και δημιουργία των προϋποθέσεων για την ερευνητική αριστεία του αύριο· εκσυγχρονισμένη και απλουστευμένη διαχείριση ώστε να εξασφαλίζεται η φιλικότητα προς τον χρήστη και η αποτελεσματικότητα κόστους· τέλος, εγγενής ευελιξία έτσι ώστε το πρόγραμμα πλαίσιο να μπορεί να ανταποκρίνεται στις νέες ανάγκες και ευκαιρίες.

2005/0190 (CNS)

Πρόταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το ειδικό πρόγραμμα με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο (2007-2011) δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 7 πρώτο εδάφιο,

την πρόταση της Επιτροπής[7],

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[8],

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[9],

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Σύμφωνα με την απόφαση αριθ. /Ευρατόμ του Συμβουλίου σχετικά με το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης (2007-2011) της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας/Ευρατόμ (στο εξής ‘πρόγραμμα πλαίσιο’), για την εφαρμογή του τελευταίου προβλέπονται ειδικά προγράμματα στα οποία περιγράφονται λεπτομερώς οι προς τούτο κανόνες, καθορίζεται η χρονική τους διάρκεια και προβλέπονται τα μέσα που κρίνονται αναγκαία..

(2) Το πρόγραμμα πλαίσιο περιέχει δύο τύπους δραστηριοτήτων: (i) έμμεσες ερευνητικές δράσεις με αντικείμενο την ενέργεια σύντηξης, τη σχάση και την ακτινοπροστασία, και (ii) άμεσες δράσεις για δραστηριότητες του Κοινού Κέντρου Ερευνών στο πεδίο της πυρηνικής ενέργειας. Οι δραστηριότητες της περίπτωσης (i) θα πρέπει να υλοποιηθούν στο πλαίσιο αυτού του ειδικού προγράμματος.

(3) Στο παρόν πρόγραμμα θα πρέπει να εφαρμοστούν οι κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων και οι κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας, για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου (στο εξής "κανόνες συμμετοχής και διάδοσης").

(4) Το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο θα πρέπει να συμπληρώνει τις άλλες δράσεις της κοινοτικής πολιτικής για την έρευνα που είναι αναγκαίες για την όλη στρατηγική προσπάθεια εφαρμογής της στρατηγικής της Λισαβόνας, παράλληλα με δράσεις που αφορούν εκπαίδευση, κατάρτιση, ανταγωνιστικότητα και καινοτομία, βιομηχανία, υγεία, προστασία του καταναλωτή, απασχόληση, ενέργεια, μεταφορές και περιβάλλον.

(5) Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της 26ης Νοεμβρίου 2004 περί τροποποιήσεως των οδηγιών για διαπραγματεύσεις σχετικά με τον ITER[10], η υλοποίηση του ITER στην Ευρώπη, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσέγγισης για την ενέργεια σύντηξης, θα αποτελεί το κεντρικό στοιχείο των σχετικών ερευνητικών δραστηριοτήτων που θα αναληφθούν δυνάμει του προγράμματος πλαισίου.

(6) Οι κοινοτικές δραστηριότητες συμβολής στην υλοποίηση του ITER, και μάλιστα εκείνες που είναι αναγκαίες για εκκίνηση της κατασκευής του ITER στο Cadarache και εφαρμογή της αντίστοιχης τεχνολογίας Ε&Α κατά τη διάρκεια του προγράμματος πλαισίου, διευθύνονται από κοινή επιχείρηση κατά την έννοια του δεύτερου Τίτλου Κεφάλαιο V της συνθήκης.

(7) Επιδεκτικές εφαρμογής μέσω κοινών επιχειρήσεων που συγκροτούνται δυνάμει του δεύτερου τίτλου Κεφάλαιο V της συνθήκης, ενδέχεται επίσης να είναι πτυχές της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης του πεδίου της επιστήμης και τεχνολογίας της σχάσης.

(8) Σύμφωνα με το άρθρο 101 της συνθήκης, η Κοινότητα έχει συνομολογήσει σειρά διεθνών συμφωνιών στο πεδίο της πυρηνικής έρευνας, και είναι σκόπιμο να καταβάλει προσπάθειες για την ενίσχυση της διεθνούς ερευνητικής συνεργασίας ώστε να βελτιώσει τη θέση της μέσα στην παγκόσμια ερευνητική κοινότητα. Συνεπώς, αυτό το ειδικό πρόγραμμα πρέπει να είναι ανοικτό στη συμμετοχή χωρών που θα έχουν συνάψει τις σχετικές συμφωνίες, καθώς επίσης, σε επίπεδο έργων και στη βάση του αμοιβαίου οφέλους, στη συμμετοχή φορέων τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών για τις ανάγκες της επιστημονικής συνεργασίας.

(9) Κατά τη διεξαγωγή ερευνητικών δραστηριοτήτων βάσει του παρόντος προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται θεμελιώδεις αρχές της δεοντολογίας, συμπεριλαμβανομένων όσων λογικά προκύπτουν από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(10) Το πρόγραμμα πλαίσιο θα πρέπει να συμβάλει στην προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης.

(11) Υγιής δημοσιονομική διαχείριση του προγράμματος πλαισίου και της εφαρμογής του πρέπει να εξασφαλιστεί με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο και φιλικό για τον χρήστη, καθώς και ευχερής πρόσβαση για όλους τους συμμετέχοντες, σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής της 23ης Δεκεμβρίου 2002 για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού και τυχόν μελλοντικές τροπολογίες.

(12) Επίσης, απαιτείται να λαμβάνονται ενδεδειγμένα μέτρα για την πρόληψη παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης, καθώς και να κινούνται οι αναγκαίες διαδικασίες για την ανάκτηση απολεσθέντων κεφαλαίων, ή άλλων που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως ή που δεν χρησιμοποιήθηκαν σωστά, σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής της 23ης Δεκεμβρίου 2002 για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού και τυχόν μελλοντικές τροπολογίες, τους κανονισμούς (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1995 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[11], (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2185/96 της 11ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες,[12] τέλος τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1074/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)[13].

(13) Για κάθε θεματικό πεδίο προτεραιότητας θα πρέπει να προβλέπεται ξεχωριστή γραμμή του προϋπολογισμού στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,

(14) Κατά την υλοποίηση του προγράμματος, θα πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή στη διάσταση «ισότητα των φύλων», καθώς επίσης, μεταξύ άλλων, στις συνθήκες εργασίας, τη διαφάνεια στις προσλήψεις και την επαγγελματική εξέλιξη ερευνητών που προσλαμβάνονται για έργα και προγράμματα χρηματοδοτούμενα στο πλαίσιο των δράσεων του προγράμματος, προσλήψεις για τις οποίες προβλέπεται σχετικό πλαίσιο αναφοράς στη σύσταση της Επιτροπής της 11ης Μαρτίου 2005 σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Χάρτη του Ερευνητή και έναν κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών [14].

(15) Ζητήθηκε η γνώμη της Επιστημονικής και Τεχνικής Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Το ειδικό πρόγραμμα δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης στα πεδία της ενέργειας σύντηξης, της σχάσης και της ακτινοπροστασίας δυνάμει του έβδομου προγράμματος πλαισίου, στο εξής “ειδικό πρόγραμμα”, εγκρίνεται με την παρούσα απόφαση για το χρονικό διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 2007 έως 31 Δεκεμβρίου 2011.

Άρθρο 2

Για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, θα υποστηριχθεί μέσω του ειδικού προγράμματος το σύνολο των ερευνητικών δράσεων που θα διεξαχθούν στα ακόλουθα θεματικά πεδία:

1. Έρευνα στο πεδίο της ενέργειας σύντηξης

2. Ερευνα στο πεδίο της σχάσης και της ακτινοπροστασίας.

Στο πεδίο της έρευνας για την ενέργεια σύντηξης, θα ιδρυθεί κοινή επιχείρηση κατά την έννοια του δεύτερου Τίτλου Κεφάλαιο V της συνθήκης, για να διαχειρίζεται και να κατευθύνει την ευρωπαϊκή συμμετοχή στο ITER καθώς και συμπληρωματικές δραστηριότητες που θα αποσκοπούν σε ταχεία υλοποίηση της ενέργειας σύντηξης..

Οι στόχοι και οι γενικές γραμμές των δραστηριοτήτων αυτών εκτίθενται σε παράρτημα.

Άρθρο 3

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του προγράμματος πλαισίου, ο προϋπολογισμός εκτέλεσης του ειδικού προγράμματος εκτιμήθηκε σε 2553 εκατομμύρια €, εκ των οποίων ποσοστό 15% κατ’ανώτατο όριο για διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής.

Έρευνα στο πεδίο της ενέργειας σύντηξης | 2159 |

Πυρηνική σχάση και ακτινοπροστασία | 394 |

Άρθρο 4

1. Όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες που αναλαμβάνονται βάσει του ειδικού προγράμματος πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με θεμελιώδεις αρχές της δεοντολογίας.

2. Οι κάτωθι δραστηριότητες δεν χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος:

- ερευνητικές δραστηριότητες απαγορευμένες σε όλα τα κράτη μέλη,

- ερευνητικές δραστηριότητες που προβλέπεται να διεξαχθούν σε ένα κράτος μέλος όπου τέτοια έρευνα είναι απαγορευμένη.

Άρθρο 5

1. Η υλοποίηση του ειδικού προγράμματος θα γίνει μέσω των χρηματοδοτικών σχημάτων που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙ του προγράμματος πλαισίου.

2. Στο ειδικό πρόγραμμα εφαρμόζονται οι κανόνες συμμετοχής και διάδοσης.

Άρθρο 6

1. Για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος, η Επιτροπή εκπονεί πρόγραμμα εργασίας όπου προσδιορίζει λεπτομερέστερα τους στόχους και τις επιστημονικές και τεχνολογικές προτεραιότητες που καθορίζονται στο παράρτημα, τα σχήματα βάσει των οποίων θα χρηματοδοτείται το εκάστοτε αντικείμενο μιας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, καθώς και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

2. Το πρόγραμμα εργασίας συνεκτιμά σχετικές ερευνητικές δραστηριότητες που υλοποιούνται σε κράτη μέλη, συνδεδεμένες χώρες, καθώς και ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς. Το πρόγραμμα εργασίας ενημερώνεται κατά περίπτωση.

3. Το πρόγραμμα εργασίας προσδιορίζει τα κριτήρια βάσει των οποίων αξιολογούνται οι προτάσεις για έμμεσες δράσεις στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών σχημάτων και επιλέγονται τα έργα. Τα κριτήρια αυτά είναι: αριστεία, απήχηση και υλοποίηση, και στο πλαίσιο αυτό, πρόσθετες απαιτήσεις, διορθωτικοί συντελεστές και τιμές κατωφλίου ενδέχεται να προσδιορίζονται συμπληρωματικά στο πρόγραμμα εργασίας.

4. Το πρόγραμμα εργασίας έχει τη δυνατότητα να προσδιορίζει:

3. οργανισμούς που λαμβάνουν επιχορήγηση υπό μορφή αμοιβής μέλους·

4. δράσεις υποστήριξης δραστηριοτήτων συγκεκριμένων νομικών προσώπων.

Άρθρο 7

1. Η ευθύνη υλοποίησης του ειδικού προγράμματος ανήκει στην Επιτροπή.

2. Για τις ανάγκες υλοποίησης του ειδικού προγράμματος, η Επιτροπή επικουρείται από συμβουλευτική επιτροπή. Η σύνθεση της τελευταίας μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τα θέματα της ημερήσιας διάταξης αυτής. Επί θεμάτων σχετικών με τη σχάση, για τη σύνθεση της επιτροπής καθώς και για τους κανόνες και διαδικασίες λειτουργίας αυτής ισχύουν τα προβλεπόμενα στην απόφαση 84/338/Ευρατόμ, ΕΚΑΧ, ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1984, σχετικά με τις διαρθρώσεις και τις διαδικασίες διαχείρισης και συντονισμού των κοινοτικών δραστηριοτήτων έρευνας, ανάπτυξης και επίδειξης[15]. Ως προς τις πτυχές που αφορούν τη σύντηξη, ισχύουν τα προβλεπόμενα στην απόφαση του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1980 σχετικά με τη σύσταση συμβουλευτικής επιτροπής για το πρόγραμμα σύντηξης, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2005/336/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 18ης Απριλίου 2005[16].

3. Η Επιτροπή ενημερώνει σε τακτική βάση τη συμβουλευτική επιτροπή σχετικά με τη συνολική πρόοδο της υλοποίησης του ειδικού προγράμματος καθώς και σχετικά με όλες τις δράσεις Ε&ΤΑ που χρηματοδοτούνται δυνάμει του προγράμματος.

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ, ΤΑ ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

1. Εισαγωγή

Στην ΕΕ, η πυρηνική ενέργεια αποτελεί την κυριότερη μη ορυκτή πηγή ηλεκτρικής ενέργειας βασικού φορτίου, με 135GWe εγκατεστημένης ισχύος, που αντιστοιχεί στο ένα τρίτο της τρέχουσας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Διαδραματίζει συνεπώς κεντρικό ρόλο προκειμένου για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων που προξενούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου στην ΕΕ, και συμβάλλει σημαντικά ώστε η Ένωση όχι μόνο να γίνεται πιο ανεξάρτητη και ασφαλέστερη από πλευράς ενεργειακού εφοδιασμού, αλλά και να διαθέτει ευρύτερο φάσμα πηγών ενέργειας.

Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η σύντηξη μπορεί να μας δώσει απεριόριστες σχεδόν ποσότητες καθαρής ενέργειας, με τον θερμοπυρηνικό αντιδραστήρα ITER να αποτελεί το κρίσιμο επόμενο βήμα στην πορεία προς τον απώτερο στόχο. Κατά συνέπεια, η υλοποίηση του έργου ITER βρίσκεται στο επίκεντρο της σημερινής στρατηγικής της ΕΕ, αν και θα πρέπει να συνδυαστεί με ένα αξιόπιστο και στοχοθετημένο ευρωπαϊκό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης ως προπομπό για την εκμετάλλευση του ITER και την ανάπτυξη τεχνολογιών και γνωστικής βάσης που θα χρειαστούν κατά την επιχειρησιακή του λειτουργία και στη συνέχεια.

Εξάλλου, η σχάση παραμένει μια βιώσιμη εναλλακτική λύση για όσα από τα κράτη μέλη επιθυμούν να κάνουν χρήση αυτής της τεχνολογίας ώστε να επιτύχουν έναν ισόρροπο συνδυασμό των διαφόρων πηγών ενεργειακού εφοδιασμού. Οι δραστηριότητες έρευνας και κατάρτισης είναι εξαιρετικής σημασίας ώστε τα επίπεδα πυρηνικής ασφάλειας, τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον, να παραμένουν εγγυημένα στο πλαίσιο πάντοτε της πορείας προς την υλοποίηση λύσεων για την αειφόρο διαχείριση των αποβλήτων, καθώς και για βελτίωση της αποτελεσματικότητας και ανταγωνιστικότητας του τομέα στο σύνολό του. Η έρευνα για την ακτινοπροστασία αποτελεί ουσιαστική πτυχή αυτής της πολιτικής, αφού εγγυάται βέλτιστη ασφάλεια για τον γενικό πληθυσμό και τους εργαζόμενους σε όλες τις ιατρικές και βιομηχανικές εφαρμογές.

Το κατάλληλο επίπεδο επενδύσεων στην έρευνα έχει ουσιαστική σημασία για να παραμείνει η Ευρώπη ανταγωνιστική σε όλα τα πεδία· προς τούτο, και για να έχουμε μέγιστη αποτελεσματικότητα, απαιτείται συντονισμένη προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ, παράλληλα δε αδιάκοπη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και μεγάλες προσπάθειες για τη διατήρηση υποδομών, επάρκειας και τεχνογνωσίας. Γενικώς, θα χρειαστεί έρευνα προς την κατεύθυνση νέων επιστημονικών και τεχνολογικών ευκαιριών, καθώς επίσης και για να υπάρχει δυνατότητα ευέλικτης ανταπόκρισης προς νέες ανάγκες που θα προκύψουν ενδεχομένως στη διάρκεια του προγράμματος πλαισίου.

2. Θεματικά πεδία έρευνας

2.1. Ενέργεια σύντηξης

Η κατασκευή του ITER στο Cadarache της Γαλλίας καθώς και τα έργα “ευρύτερης προσέγγισης” (Broader Approach) προς επιτάχυνση της ανάπτυξης της ενέργειας σύντηξης θα λάβουν χώρα στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας. Με μια διεθνή συμφωνία ITER θα ιδρυθεί ο οργανισμός ITER. Η κατασκευή του ITER και τα έργα ευρύτερης προσέγγισης (Broader Approach), καθώς και η εκμετάλλευσή τους από κοινού με άλλες εγκαταστάσεις στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας θα αποτελέσουν μια συνεργασία χωρίς προηγούμενο ως προς το εύρος της, πράγμα που θα ωφελήσει πολλαπλώς την Ευρώπη, κυρίως με όρους αποτελεσματικότητας και επιμερισμού του κόστους ενδεχομένως.

Ο εθνικός οργανισμός ITER θα ιδρυθεί ως κοινή επιχείρηση δυνάμει της συνθήκης ΕΥΡΑΤΟΜ και θα παρέχει τα μέσα ώστε η ΕΥΡΑΤΟΜ αφενός να εκπληρώνει τις διεθνείς της υποχρεώσεις δυνάμει της συμφωνίας ITER και αφετέρου να αντεπεξέρχεται με αποτελεσματικότητα και συνέπεια στο μερίδιο που της αναλογεί στο έργο ITER και στα έργα ευρύτερης προσέγγισης, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης για την υποστήριξη τέτοιων έργων.

Η πρωτοπορία της Ευρώπης στην έρευνα για την ενέργεια σύντηξης εξηγείται με τον συνδυασμό ενός μοναδικού και πλήρως ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού προγράμματος σύντηξης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας, με τη σθεναρή και διαρκή κοινοτική υποστήριξη, τον συντονισμό μέσω της ΕΥΡΑΤΟΜ, τέλος με την ανάπτυξη ανθρώπινου κεφαλαίου στο πλαίσιο των ενώσεων σύντηξης (Fusion Associations) ΕΥΡΑΤΟΜ. Οι τελευταίες είναι κέντρα αριστείας στο πεδίο της έρευνας σύντηξης και διαθέτουν ένα εκτεταμένο δίκτυο συνεργασιών, το οποίο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις πειραματικές τους εγκαταστάσεις. Οι εξαιρετικές τεχνολογικές εξελίξεις που έχει επιτύχει η ΕΥΡΑΤΟΜ συμμετέχοντας στην κατασκευαστική μελέτη του ITER, καθώς και η επιτυχής αξιοποίηση των εγκαταστάσεων JET έχουν συμβάλει σημαντικά σε περαιτέρω ενδυνάμωση της ήδη ισχυρής συνοχής του ευρωπαϊκού προγράμματος σύντηξης. Ετσι, η Ευρώπη έχει αποκομίσει τη γνώση και πείρα που χρειάζονται για ευρείας κλίμακας συνεργασίες σε όλες τις πτυχές της έρευνας για παραγωγή ενέργειας από σύντηξη, συμπεριλαμβανομένης της υλοποίησης του ITER και έργων ευρύτερης συνεργασίας. Πάνω σ’αυτά τα επιτεύγματα, η οργάνωση και διαχείριση του έβδομου προγράμματος πλαισίου εγγυώνται τον αποτελεσματικό συντονισμό της έρευνας και ανάπτυξης για την εκπλήρωση των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων του προγράμματος.

Η ταχεία εξέλιξη της σύντηξης προϋποθέτει επίσης ευρεία βιομηχανική βάση ώστε να εξασφαλιστεί η έγκαιρη ανάπτυξη της ενέργειας σύντηξης. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει ήδη συμβάλει ουσιαστικά στην κατασκευαστική μελέτη του ITER. Στη διάρκεια του έβδομου προγράμματος πλαισίου, η ευρωπαϊκή βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων ΜΜΕ, θα διαδραματίσει πρωτοποριακό ρόλο στην κατασκευή του ITER και θα λάβει θέση για πλήρη συμμετοχή στην ανάπτυξη τεχνολογιών παραγωγής για τις ανάγκες του DEMO (πρόκειται για σταθμό παραγωγής ενέργειας από σύντηξη, στο στάδιο της επίδειξης) και μελλοντικών σταθμών παραγωγής.

Το έργο ITER και το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα σύντηξης θα συμβάλουν στην υλοποίηση κάποιων από τις επείγουσες δράσεις που προσδιορίζονται στην έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου (έκθεση Kok) ως αναγκαίες για την πρόοδο στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας. Συγκεκριμένα, το ITER θα αποτελέσει πόλο έλξης για κορυφαίους επιστήμονες και μηχανικούς και για βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας. Θα προκύψουν έτσι οφέλη τόσο για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα σύντηξης όσο και για την επιστημονική και τεχνική γνωστική βάση στο σύνολό της. Οι δεξιότητες και η γνώση τις οποίες θα αποκτήσει η ευρωπαϊκή βιομηχανία στο πλαίσιο των προσπαθειών της να ανταποκριθεί στις υψηλές τεχνικές απαιτήσεις του αντιδραστήρα ITER θα συμβάλουν σε άνοδο της ανταγωνιστικότητάς της.

Γενικός Στόχος

Να αναπτυχθεί η γνωστική βάση με στόχο τη δημιουργία πρωτοτύπων για αντιδραστήρες παραγωγικών σταθμών ισχύος που θα είναι ασφαλείς, επιπλέον δε περιβαλλοντικώς και οικονομικώς βιώσιμοι, καθώς και να υλοποιηθεί το έργο ITER ως το σημαντικότερο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Δραστηριότητες

(i) Η υλοποίηση του ITER

Περιλαμβάνονται εδώ δραστηριότητες για την από κοινού υλοποίηση του ITER ως διεθνούς ερευνητικής υποδομής:

- Ως οικοδεσπότης του έργου, η ΕΕ θα έχει ειδική ευθύνη μέσα στον οργανισμό ITER και θα αναλάβει καθοδηγητικό ρόλο, κυρίως με την προετοιμασία της τοποθεσίας, καθώς και την οργάνωση, διαχείριση και στελέχωση του ITER, επιπλέον δε τη γενική τεχνική και διοικητική υποστήριξη.

- Η ΕΕ, ως ένα από τα μέρη που συμμετέχουν στην υλοποίηση του ITER, θα συμβάλει στην κατασκευή εξοπλισμού και εγκαταστάσεων εντός της περιμέτρου του ITER, αναγκαίων για την αξιοποίηση και υποστήριξη του έργου στη διάρκεια της κατασκευής.

- Οι δραστηριότητες Ε&ΤΑ στο πλαίσιο της κατασκευής του αντιδραστήρα ITER θα διεξάγονται στο πλαίσιο των ενώσεων σύντηξης (fusion associations) και ευρωπαϊκών βιομηχανιών. Οι δραστηριότητες αυτές θα περιλαμβάνουν την ανάπτυξη και δοκιμή κατασκευαστικών μερών και συστημάτων.

(ii) Έρευνα και ανάπτυξη ως προπαρασκευαστικό στάδιο της επιχειρησιακής λειτουργίας του ITER

Ένα στοχοθετημένο πρόγραμμα φυσικής και τεχνολογίας θα αποσκοπεί σε παγίωση των επιλογών στο πλαίσιο του έργου ITER και σε προετοιμασία για ταχεία εκκίνηση της επιχειρησιακής λειτουργίας του ITER, ώστε να μειωθούν σημαντικά ο χρόνος και το κόστος που χρειάζονται για την επίτευξη των αφετηριακών στόχων του ITER. Το πρόγραμμα αυτό θα υλοποιείται μέσω συντονισμένων δραστηριοτήτων, πειραματικών, θεωρητικών και μοντελοποίησης, για τις οποίες θα χρησιμοποιούνται οι εγκαταστάσεις JET και άλλες των ενώσεων σύντηξης· επίσης, το στοχοθετημένο αυτό πρόγραμμα αποτελεί εγγύηση για τη βαρύτητα του ρόλου της Ευρώπης στο πλαίσιο του έργου ITER, και προπομπό ενός ισχυρού ευρωπαϊκού ρόλου στην εκμετάλλευση του έργου. Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει:

- αξιολόγηση ειδικών τεχνολογιών νευραλγικής σημασίας για την επιχειρησιακή λειτουργία του ITER μέσω της ολοκλήρωσης και εκμετάλλευσης των τεχνικών βελτιώσεων του JET (πρώτο τοίχωμα, συστήματα θέρμανσης, διαγνωστική)·

- διερεύνηση σεναρίων επιχειρησιακής λειτουργίας του ITER με τη βοήθεια στοχοθετημένων πειραμάτων σε εγκαταστάσεις του JET και άλλες, καθώς και συντονισμένες δραστηριότητες μοντελοποίησης.

Στη διάρκεια του έβδομου προγράμματος πλαισίου θα επανεξεταστούν οι εγκαταστάσεις του προγράμματος, θα μελετηθεί το ενδεχόμενο κατάργησης ορισμένων από τις εγκαταστάσεις που ήδη υπάρχουν και θα εξεταστεί η ανάγκη νέων συστημάτων παράλληλα με την εκμετάλλευση του ITER. Η επανεξέταση αυτή θα χρησιμοποιηθεί ως βάση για την πιθανή υποστήριξη νέων ή αναβαθμισμένων συστημάτων ώστε το πρόγραμμα να διατηρήσει επαρκείς εγκαταστάσεις σύντηξης για την αντίστοιχη έρευνα και ανάπτυξη.

(iii) Τεχνολογικές δραστηριότητες ως προπαρασκευαστικό στάδιο του DEMO

Οι ενώσεις σύντηξης και η βιομηχανία θα αναπτύξουν περαιτέρω νευραλγικές τεχνολογίες και υλικά που απαιτούνται για την αδειοδότηση, κατασκευή και επιχειρησιακή λειτουργία της μονάδας επίδειξης DEMO για παραγωγή ισχύος, ώστε να δοκιμαστούν στο έργο ITER και να κατορθώσει η ευρωπαϊκή βιομηχανία να κατασκευάσει τόσο τη μονάδα DEMO όσο και άλλες μονάδες παραγωγής ισχύος με βάση τη σύντηξη στο μέλλον. Θα υλοποιηθούν οι κάτωθι δραστηριότητες:

- συγκρότηση μιας ομάδας έργου αποκλειστικής απασχόλησης και εφαρμογή των δραστηριοτήτων EVEDA (Engineering Validation and Engineering Design Activities) ως προπαρασκευαστικό στάδιο για την κατασκευή της εγκατάστασης IFMIF (International Fusion Materials Irradiation Facility), η οποία θα χρησιμοποιηθεί για τη δοκιμή υλικών σε παραγωγική μονάδα σύντηξης, ουσιαστική προϋπόθεση για την αδειοδότηση του DEMO·

- ανάπτυξη, δοκιμές ακτινοβόλησης και μοντελοποίηση υλικών χαμηλής ραδιενέργειας και ανθεκτικών στην ακτινοβολία· ανάπτυξη των κύριων τεχνολογιών που απαιτούνται για την επιχειρησιακή λειτουργία μιας παραγωγικής μονάδας σύντηξης· σχεδιασμός του DEMO, συμπεριλαμβανομένων πτυχών ασφάλειας και προστασίας του περιβάλλοντος.

(iv) Δραστηριότητες Ε&Α σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα

Με βάση τις δραστηριότητες που αφορούν αποκλειστικά τον αντιδραστήρα ITER και το έργο επίδειξης DEMO, μέσω του προγράμματος σύντηξης θα διευρυνθούν τόσο η τεχνική επάρκεια όσο και η γνωστική βάση σε πεδία τα οποία έχουν στρατηγική συνάφεια με τους παραγωγικούς σταθμούς σύντηξης του μέλλοντος. Οι εν λόγω ερευνητικές δραστηριότητες θα οδηγήσουν σε αυξημένη τεχνική σκοπιμότητα και οικονομική βιωσιμότητα της παραγωγικής μονάδας σύντηξης. Για τους σκοπούς αυτούς, οι ειδικές δράσεις στο έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο θα περιλαμβάνουν:

- Για τη βελτίωση της μαγνητικής συγκράτησης, θα εξετάζονται όσα σενάρια παρέχουν υψηλό δυναμικό αντιδραστήρα. Οι εργασίες θα επικεντρωθούν στην ολοκλήρωση της κατασκευής της μηχανής W7-X stellarator· σε αξιοποίηση των υπαρχουσών μηχανών για διεύρυνση των πειραματικών βάσεων δεδομένων· και εκτίμηση των μελλοντικών προοπτικών αυτών των δομών.

- Θα διεξαχθεί ένα πειραματικό πρόγραμμα φυσικής της σύντηξης με στόχο τη συνολική κατανόηση των πλασμάτων σύντηξης και σκοπό τη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού παραγωγικών σταθμών σύντηξης.

- Θεωρία και περαιτέρω μοντελοποίηση με απώτατο στόχο τη συνολική κατανόηση των πλασμάτων σύντηξης για αντιδραστήρα.

- Μελέτες των κοινωνιολογικών πτυχών και των οικονομικών της ενέργειας σύντηξης σε επίπεδο παραγωγής ισχύος, και δράσεις με σκοπό την περαιτέρω ενημέρωση του πληθυσμού γύρω από τη σύντηξη.

- Θα συνεχιστεί δραστηριότητα που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και αφορά την αδρανειακή ενέργεια σύντηξης, και η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο παρακολούθησης της μη στρατιωτικής έρευνας που διεξάγεται στα κράτη μέλη σχετικά με την αδρανειακή συγκράτηση του πλάσματος.

(v) Ανθρώπινοι πόροι, εκπαίδευση και κατάρτιση

Για την εξασφάλιση επαρκών ανθρώπινων πόρων και μιας συνεργασίας υψηλού επιπέδου στο πλαίσιο του προγράμματος, τόσο για τις άμεσες όσο και για τις μεσοπρόθεσμες ανάγκες του ITER, καθώς και για την περαιτέρω ανάπτυξη της σύντηξης, προβλέπονται:

- υποστήριξη της κινητικότητας ερευνητών μεταξύ οργανισμών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, με σκοπό την περαιτέρω προώθηση της συνεργασίας και ενοποίησης του προγράμματος καθώς και την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας·

- υψηλού επιπέδου κατάρτιση μηχανικών και ερευνητών σε μεταπτυχιακό και μεταδιδακτορικό επίπεδο, με χρήση ακόμη και των εγκαταστάσεων του προγράμματος για τις ανάγκες της κατάρτισης, καθώς και αποκλειστικά σεμινάρια και εργαστήρια·

- προώθηση της καινοτομίας και ανταλλαγή τεχνογνωσίας με πανεπιστήμια, ερευνητικά ινστιτούτα και τη βιομηχανία.

(vi) Υποδομές

Η υλοποίηση του ITER στην Ευρώπη, μέσα στο διεθνές πλαίσιο του οργανισμού ITER, θα αποτελέσει μια σαφώς ευρωπαϊκή συνιστώσα των νέων ερευνητικών υποδομών.

(vii) Ανταπόκριση σε απρόβλεπτες ανάγκες

Ένα ταχύρρυθμο πρόγραμμα ανάπτυξης της σύντηξης θα μπορούσε να επισπεύσει την είσοδο της ενέργειας σύντηξης στην αγορά, ως μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης, των κλιματικών αλλαγών και της αειφόρου ανάπτυξης. Πρωταρχικός στόχος και μείζον ορόσημο του ταχύρρυθμου αυτού προγράμματος θα είναι να υλοποιηθεί νωρίτερα το έργο DEMO. Προς τούτο, το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο θα συμπεριλαμβάνει δραστηριότητες και έργα ενσωματωμένα στη διεθνούς χαρακτήρα ευρύτερη προσέγγιση (Broader Approach) της ενέργειας σύντηξης, προσέγγιση την οποία έχει υιοθετήσει η EYRATOM σε συνεργασία με εταίρους ITER.

2.2. Σχάση και ακτινοπροστασία

Έμμεσες δράσεις θα αναληφθούν σε πέντε κύρια πεδία δραστηριότητας που αναπτύσσονται αναλυτικά παρακάτω. Εντούτοις, σημαντικοί διαθεματικοί σύνδεσμοι διατρέχουν το πρόγραμμα, και οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαφορετικών δραστηριοτήτων πρέπει να διευθετούνται επαρκώς. Με την έννοια αυτή, καθοριστική είναι η σημασία της υποστήριξης για δραστηριότητες κατάρτισης και ερευνητικές υποδομές. Οι ανάγκες για κατάρτιση πρέπει να αποτελέσουν κεντρική πτυχή όλων των έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ σ’αυτόν τον τομέα, και οι ανάγκες αυτές, από κοινού με την υποστήριξη για υποδομές, θα αποτελέσουν μια ουσιαστική συνιστώσα της επάρκειας στον πυρηνικό τομέα.

Απαιτείται μια κοινή ευρωπαϊκή θέαση των κύριων προβλημάτων και προσεγγίσεων στο πλαίσιο των αναγκών ενίσχυσης του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας. Θα δημιουργηθούν σύνδεσμοι μεταξύ των εθνικών προγραμμάτων και θα προωθηθεί η δικτύωση με διεθνείς οργανισμούς και τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων ΗΠΑ, ΝΑΚ, Καναδάς και Ιαπωνία. Εκεί όπου υπάρχει σαφές κοινοτικό ενδιαφέρον, η ΕΥΡΑΤΟΜ πρέπει να διαδραματίσει ολοκληρωμένο ρόλο στα υπάρχοντα φόρα προκειμένου για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων Ε&ΤΑ (έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης) σε διεθνές επίπεδο. Συντονισμός επίσης θα υπάρξει κατά περίπτωση με το πρόγραμμα άμεσων δράσεων που διεξάγονται από το ΚΚΕρ στο πεδίο αυτό, καθώς και με έμμεσες δράσεις που εντάσσονται στην έρευνα της ενέργειας σύντηξης.

Εξίσου σημαντικοί σύνδεσμοι πρέπει να δημιουργηθούν με την έρευνα του προγράμματος πλαισίου ΕΚ, έρευνα η οποία κυρίως αφορά τα ευρωπαϊκά πρότυπα, την εκπαίδευση και κατάρτιση, την προστασία του περιβάλλοντος, την επιστήμη των υλικών, τη διακυβέρνηση, τις κοινές υποδομές, την ασφάλεια, την κουλτούρα της ασφάλειας, τέλος την ενέργεια. Η διεθνής συνεργασία θα είναι κεντρικό χαρακτηριστικό των δραστηριοτήτων σε πολλά από τα θεματικά πεδία.

(i) Διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων

Στόχοι

Μέσω της Ε&ΤΑ που αποβλέπει στην εφαρμογή, οι δραστηριότητες αποσκοπούν σε μια στέρεη επιστημονική και τεχνική βάση για επίδειξη των τεχνολογιών και ασφαλή διάθεση χρησιμοποιημένου καυσίμου και ραδιενεργών αποβλήτων μεγάλης διάρκειας ζωής σε γεωλογικούς σχηματισμούς, σε υποστήριξη της ανάπτυξης μιας κοινής ευρωπαϊκής θέασης των κύριων ζητημάτων που άπτονται της διαχείρισης και διάθεσης των αποβλήτων, τέλος σε αναζήτηση τρόπων μείωσης των αποβλήτων ή/και των εξ αυτών κινδύνων με διαχωρισμό και μεταστοιχείωση ή άλλες τεχνικές.

Δραστηριότητες

- Ταφή σε γεωλογικούς σχηματισμούς : Ε&ΤΑ με αντικείμενο τη διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας ή/και μεγάλης διάρκειας ζωής μέσα σε γεωλογικούς σχηματισμούς (συμπεριλαμβάνονται τεχνικές μελέτες και επίδειξη μελετών), in-situ χαρακτηρισμός πετρωμάτων υποδοχής (σε υπόγεια ερευνητικά εργαστήρια γενικότερου χαρακτήρα ή προσαρμοσμένα στη φύση των πετρωμάτων), κατανόηση του περιβάλλοντος εναπόθεσης, μελέτες των συναφών διεργασιών σε εγγύς πεδίο (μορφή αποβλήτων και μηχανικά φράγματα) και σε άπω πεδίο (βραχώδες υπόστρωμα και οδοί διαφυγής προς τη βιόσφαιρα), ανάπτυξη αξιόπιστων μεθόδων για την αξιολόγηση επιδόσεων και ασφάλειας, τέλος δε διερεύνηση ζητημάτων διακυβέρνησης και κοινωνικών πτυχών συναφών με την αποδοχή από τον γενικό πληθυσμό.

- Διαχωρισμός και Μεταστοιχείωση : Ε&ΤΑ σε όλα τα τεχνικά στάδια του διαχωρισμού και της μεταστοιχείωσης με σκοπό να αναπτυχθούν πιλοτικές εγκαταστάσεις και συστήματα επίδειξης για τις πιο προηγμένες διεργασίες διαχωρισμού και μεταστοιχείωσης, συμπεριλαμβανομένων υπο-κρίσιμων και κρίσιμων συστημάτων, και με απώτερο στόχο να περιοριστούν οι ποσότητες ραδιενεργών αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας και μεγάλης διάρκειας ζωής που προκύπτουν κατά την επεξεργασία χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου, και οι εξ αυτών κίνδυνοι. Η έρευνα θα αναζητήσει επίσης τις δυνατότητες που υπάρχουν ώστε κατά την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας να προκύπτουν λιγότερα απόβλητα, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικότερης χρήσης του σχάσιμου υλικού στους υπάρχοντες αντιδραστήρες.

(ii) Συστήματα αντιδραστήρων

Στόχοι

Οι δράσεις αυτές αποσκοπούν σε αδιατάρακτη ασφαλή λειτουργία των υπαρχουσών εγκαταστάσεων και, προκειμένου για μεγαλύτερη ποικιλομορφία και ασφάλεια του εφοδιασμού και για την καταπολέμηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη, σε διερεύνηση των δυνατοτήτων για πιο προηγμένη τεχνολογία ώστε η εκμετάλλευση της πυρηνικής ενέργειας να γίνει ακόμη ασφαλέστερη, αποδοτικότερη με κριτήριο τους πόρους που καταναλώνει και ανταγωνιστικότερη.

Δραστηριότητες

- Ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων : Ε&ΤΑ με αντικείμενο την επιχειρησιακή ασφάλεια των σημερινών και μελλοντικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, και συγκεκριμένα αξιολόγηση και διαχείριση της εγκατάστασης σε όλη τη διάρκεια της επιχειρησιακής της ζωής· την κουλτούρα της ασφάλειας· προηγμένες μεθόδους αξιολόγησης της ασφάλειας· εργαλεία αριθμητικής προσομοίωσης, όργανα μετρήσεων και ελέγχου· πρόληψη και μετριασμό σοβαρών ατυχημάτων· και συναφείς δραστηριότητες για βελτιστοποίηση της διαχείρισης της γνώσης και για διατήρηση της επάρκειας.

- Αειφόρα πυρηνικά συστήματα : Ε&ΤΑ με στόχο να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των σημερινών συστημάτων και καυσίμων και, στο πλαίσιο διεθνών προσπαθειών όπως είναι το διεθνές φόρουμ Generation IV, να διερευνηθούν πτυχές επιλεγμένων προηγμένων συστημάτων αντιδραστήρων ώστε να αξιολογηθεί το δυναμικό τους, οι άμυνες που μπορούν να προβάλλουν για τη μη εξάπλωση των πυρηνικών όπλων και η αειφορία τους σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων στο πεδίο της βασικής έρευνας (επιστήμης των υλικών κυρίως) και της μελέτης του κύκλου του καυσίμου και καινοτόμων καυσίμων.

(iii) Ακτινοπροστασία

Στόχοι

Η ακίνδυνη χρήση της ακτινοβολίας στην ιατρική και τη βιομηχανία βασίζεται σε μια σωστή πολιτική ακτινοπροστασίας και στην αποτελεσματική εφαρμογή της. Η έρευνα διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διατήρηση και βελτίωση των προτύπων προστασίας, πράγμα που αποτελεί κοινό στόχο όλων των δραστηριοτήτων του προγράμματος. Άλλοι σημαντικοί στόχοι της έρευνας είναι η υποστήριξη των κοινοτικών πολιτικών και η αποτελεσματική εφαρμογή τους καθώς και η άμεση και αποτελεσματική απόκριση σε νέες ανάγκες που προκύπτουν.

Κεντρικός στόχος αυτής της έρευνας θα είναι να δοθεί τέλος στην υπάρχουσα διαμάχη σχετικά με τον κίνδυνο που απορρέει από την έκθεση σε ακτινοβολία χαμηλών και παρατεταμένων δόσεων. Η επίλυση αυτού του επιστημονικού και πολιτικού ζητήματος έχει δυνητικά σημαντικό κόστος ή/και προεκτάσεις για την υγεία ως προς τη χρήση ακτινοβολίας τόσο στην ιατρική όσο και τη βιομηχανία.

Δραστηριότητες

- Ποσοτική εκτίμηση των κινδύνων από χαμηλές και παρατεταμένες δόσεις : Ορθότερη ποσοτική εκτίμηση των κινδύνων για την υγεία που απορρέουν από έκθεση σε χαμηλές και παρατεταμένες δόσεις ακτινοβολίας, συμπεριλαμβανομένου και του παράγοντα άτομο , μέσω επιδημιολογικών μελετών και πληρέστερης κατανόησης των μηχανισμών με τη βοήθεια των ερευνών της κυτταρικής και μοριακής βιολογίας.

- Ιατρικές χρήσεις της ακτινοβολίας : Να αυξηθεί η ασφάλεια και αποτελεσματικότητα των χρήσεων της ακτινοβολίας για διαγνωστικούς και θεραπευτικούς σκοπούς (συμπεριλαμβάνεται η πυρηνική ιατρική) μέσω νέων τεχνολογικών εξελίξεων και να επιτευχθεί μια σωστή ισορροπία μεταξύ των θετικών και αρνητικών πλευρών από τις χρήσεις αυτές.

- Διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και αποκατάσταση : Να βελτιωθεί η συνοχή και ενοποίηση της διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων στην Ευρώπη (συμπεριλαμβάνεται η αποκατάσταση εδαφών που έχουν μολυνθεί μετά από ραδιενεργό ατύχημα) με την ανάπτυξη κοινών εργαλείων και στρατηγικών και να επιδειχθεί η αποτελεσματικότητά τους σε επιχειρησιακό περιβάλλον.

- Κακόβουλες χρήσεις ακτινοβολίας ή ραδιενεργού υλικού : Να αναπτυχθούν αυτοδύναμες και ρεαλιστικές προσεγγίσεις για τη διαχείριση των επιπτώσεων από κακόβουλες χρήσεις (ή απειλές για χρήση) ακτινοβολίας ή ραδιενεργού υλικού, συμπεριλαμβανομένων άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων για την υγεία και το περιβάλλον, ιδιαιτέρως δε της μόλυνσης κατοικημένων περιοχών, τροφίμων και νερού.

- Άλλα θέματα : Θα συγχωνευθούν αποτελεσματικότερα οι ερευνητικές δραστηριότητες μιας χώρας σε άλλα πεδία (π.χ. φυσική ακτινοβολία, ραδιο-οικολογία, προστασία του περιβάλλοντος, δοσιμετρία, επαγγελματική έκθεση, διαχείριση κινδύνων κλπ.).

(iv) Υποδομές

Στόχοι

Οι ερευνητικές υποδομές αποτελούν ουσιαστική συνιστώσα της Ε&ΤΑ στην πυρηνική επιστήμη και τεχνολογία και τις ραδιολογικές επιστήμες, ποικίλλουν δε ως προς το μέγεθος από πολύ μεγάλα και ακριβά δίκτυα εγκαταστάσεων και εργαστηρίων μέχρι πολύ μικρότερες διευκολύνσεις όπως βάσεις δεδομένων, εργαλεία αριθμητικής προσομοίωσης και τράπεζες ιστών. Στους στόχους του προγράμματος περιλαμβάνεται η παροχή υποστήριξης για νευραλγικές υποδομές εκεί όπου υπάρχει σαφής κοινοτική προστιθέμενη αξία, κυρίως για τη δημιουργία κρίσιμης μάζας, καθώς και υποστήριξη για αντικατάσταση εγκαταστάσεων που γηράσκουν, π.χ. ερευνητικοί αντιδραστήρες. Θα παγιωθεί έτσι η επιτυχία προηγούμενων κοινοτικών προγραμμάτων, τα οποία διευκόλυναν την υπερεθνική πρόσβαση σε τέτοιες υποδομές, και θα διατηρηθούν τα υψηλά επίπεδα τεχνικών επιτευγμάτων, καινοτομίας και ασφάλειας στον ευρωπαϊκό πυρηνικό τομέα.

Οι υποδομές συμβάλλουν επίσης σημαντικά στην κατάρτιση επιστημόνων και μηχανικών.

Δραστηριότητες

- Υποστήριξη υποδομών : Υποστήριξη για σχεδιασμό, ανακαίνιση, κατασκευή ή/και επιχειρησιακή λειτουργία των νευραλγικής σημασίας ερευνητικών υποδομών που απαιτούνται σε καθένα από τα ανωτέρω θεματικά πεδία· για παράδειγμα, υπόγεια ερευνητικά εργαστήρια ταφής ραδιενεργών αποβλήτων, πιλοτικές εγκαταστάσεις συστημάτων διαχωρισμού και μεταστοιχείωσης, κατασκευαστικά μέρη και συστήματα αντιδραστήρων, θερμές κυψέλες, εγκαταστάσεις για δοκιμές σοβαρών ατυχημάτων και θερμοϋδραυλικές δοκιμές, αντιδραστήρες δοκιμής υλικών, εργαλεία αριθμητικής προσομοίωσης και εγκαταστάσεις ραδιοβιολογίας, βάσεις δεδομένων και τράπεζες ιστών για τις ανάγκες της έρευνας στην ακτινοπροστασία.

- Πρόσβαση στις υποδομές : Διευκόλυνση της υπερεθνικής πρόσβασης σε υπάρχουσες και μελλοντικές εγκαταστάσεις τόσο για μεμονωμένους ερευνητές όσο και για ερευνητικές ομάδες.

(v) Ανθρώπινοι πόροι και κατάρτιση

Στόχοι

Λόγω του ενδιαφέροντος που υπάρχει για διατήρηση της απαιτούμενης υψηλής στάθμης εμπειρογνωμοσύνης και ανθρώπινων πόρων στην πυρηνική σχάση και την ακτινοπροστασία, και ενδεχόμενων προεκτάσεων στην ικανότητα διατήρησης των σημερινών υψηλών επιπέδων πυρηνικής ασφάλειας, στόχος του προγράμματος θα είναι να υποστηριχθεί με διάφορα μέτρα η επέκταση της επιστημονικής επάρκειας και τεχνογνωσίας σε ολόκληρο τον τομέα. Τα μέτρα φιλοδοξούν να εξασφαλίσουν εξειδικευμένους ερευνητές και τεχνικούς, με βελτίωση π.χ. του συντονισμού μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της ΕΕ ώστε να εξασφαλιστεί ισοδυναμία προσόντων στα κράτη μέλη, ή με διευκόλυνση της κατάρτισης και κινητικότητας φοιτητών και επιστημόνων. Μόνο μια πραγματικά ευρωπαϊκή προσέγγιση μπορεί να εγγυηθεί τα απαιτούμενα κίνητρα και εναρμονισμένα επίπεδα ανώτατης εκπαίδευσης και κατάρτισης, διευκολύνοντας έτσι την κινητικότητα μιας νέας γενιάς επιστημόνων και μεριμνώντας για τις διαρκείς ανάγκες κατάρτισης μηχανικών που βρίσκονται αντιμέτωποι με τις αυριανές επιστημονικές και τεχνολογικές προκλήσεις μέσα σ’ένα πυρηνικό τομέα που ενοποιείται ολοένα και περισσότερο.

Δραστηριότητες

- Κατάρτιση : Συντονισμός εθνικών προγραμμάτων και κάλυψη αναγκών γενικής κατάρτισης στην πυρηνική επιστήμη και τεχνολογία με τη βοήθεια μιας σειράς μέσων, μεταξύ των οποίων και ορισμένα ανταγωνιστικά, στο πλαίσιο της γενικής υποστήριξης των ανθρώπινων πόρων σε όλα τα θεματικά πεδία. Υποστήριξη για μαθήματα κατάρτισης και δίκτυα κατάρτισης.

- Κινητικότητα των ερευνητών : Υποστήριξη μέσω κυρίως επιχορηγήσεων και υποτροφιών για αυξημένη κινητικότητα επιστημόνων και μηχανικών μεταξύ διαφόρων πανεπιστημίων και ινστιτούτων στα κράτη μέλη καθώς και σε τρίτες χώρες. Ειδική βοήθεια μπορεί να προβλεφθεί για επιστήμονες από τα ΝΑΚ.

3. Δεοντολογικές πτυχές

Κατά την υλοποίηση του υπόψη ειδικού προγράμματος και των ερευνητικών δραστηριοτήτων που θα αναληφθούν στο πλαίσιο αυτού, πρέπει να τηρούνται θεμελιώδεις δεοντολογικές αρχές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι αρχές που απορρέουν από τον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ, δηλαδή: προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και ζωής, προστασία προσωπικών δεδομένων και ιδιωτικής ζωής, προστασία των ζώων και του περιβάλλοντος σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο και συναφείς διεθνείς συμβάσεις και κώδικες δεοντολογίας, όπως η Δήλωση του Ελσίνκι, η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Βιοϊατρική που υπεγράφη στο Οβιέδο στις 4 Απριλίου 1997 και το Πρόσθετο Πρωτόκολλο για την Απαγόρευση της Κλωνοποίησης Ανθρώπινων Όντων που υπεγράφη στο Παρίσι στις 12 Ιανουαρίου 1998, η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η Οικουμενική Διακήρυξη της UNESCO για το Ανθρώπινο Γονιδίωμα και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, τέλος δε συναφή ψηφίσματα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΫ).

Θα λαμβάνονται επίσης υπόψη οι γνώμες της Ευρωπαϊκής Ομάδας Συμβούλων για τις δεοντολογικές προεκτάσεις της Βιοτεχνολογίας (1991-1997) και οι γνώμες της Ευρωπαϊκής Ομάδας για τη δεοντολογία των επιστημών και νέων τεχνολογιών (που υπάρχει από το 1998).

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και την ποικιλομορφία των προσεγγίσεων στην Ευρώπη, οι συμμετέχοντες σε ερευνητικά έργα πρέπει να συμμορφώνονται με τις ισχύουσες νομοθετικές, κανονιστικές και δεοντολογικές διατάξεις των χωρών στις οποίες διεξάγεται η έρευνα. Σε κάθε περίπτωση, εφαρμόζονται οι εθνικές διατάξεις, και η Κοινότητα δεν χρηματοδοτεί σε κανένα κράτος μέλος ή χώρα καμία έρευνα που είναι απαγορευμένη στο εκάστοτε κράτος μέλος ή χώρα.

Κατά περίπτωση, οι συμμετέχοντες σε ερευνητικά έργα οφείλουν να ζητούν την έγκριση των οικείων κρατικών ή τοπικών επιτροπών δεοντολογίας πριν από την έναρξη των δραστηριοτήτων Ε&ΤΑ. Η Επιτροπή θα προβαίνει επίσης συστηματικά σε επανεξέταση των προτάσεων με βάση δεοντολογικά κριτήρια προκειμένου για ευαίσθητα ζητήματα ή για ζητήματα των οποίων οι δεοντολογικές πτυχές δεν έχουν εξεταστεί επαρκώς. Σε ειδικές περιπτώσεις, μπορεί να διενεργηθεί δεοντολογικός έλεγχος κατά τη διάρκεια εκτέλεσης ενός έργου.

Το πρωτόκολλο σχετικά με την προστασία και ορθή μεταχείριση των ζώων που έχει προσαρτηθεί στη συνθήκη προβλέπει ότι η Κοινότητα συνεκτιμά πλήρως τις απαιτήσεις τις σχετικές με την ορθή μεταχείριση των ζώων κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών, της έρευνας συμπεριλαμβανομένης. Σύμφωνα με ην οδηγία 86/609/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την προστασία των ζώων που χρησιμοποιούνται για πειραματικούς και άλλους επιστημονικούς σκοπούς, σε όλα τα πειράματα θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε τα ζώα να μην υποβάλλονται σε περιττές ταλαιπωρίες και να μην υποφέρουν· να χρησιμοποιείται ο ελάχιστος δυνατός αριθμός ζώων· να χρησιμοποιούνται ζώα με τον χαμηλότερο βαθμό νευροφυσιολογικής ευαισθησίας· και να τους προξενείται ο ελάχιστος δυνατός πόνος, ταλαιπωρία, αγωνία και βλάβες διαρκείας. Η τροποποίηση της γενετικής κληρονομιάς ζώων και η κλωνοποίηση ζώων μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνο εφόσον οι σκοποί αιτιολογούνται από δεοντολογικής πλευράς, και υπό συνθήκες τέτοιες ώστε να είναι εξασφαλισμένη η ορθή μεταχείριση των ζώων και να τηρούνται οι αρχές της βιοποικιλότητας. Κατά την υλοποίηση του προγράμματος, η Επιτροπή θα παρακολουθεί σε τακτική βάση την επιστημονική πρόοδο καθώς και τις εθνικές και διεθνείς διατάξεις έτσι ώστε να συνεκτιμά τις εξελίξεις.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας και εκπαίδευσης στο πεδίο της πυρηνικής ενέργειας δυνάμει του έβδομου προγράμματος πλαισίου

2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΔβΔ / ΠβΔ (διαχειριση βασει δραστηριοτητων/προϋπολογισμοσ βασει δραστηριοτητων)

Έρευνα στο πεδίο της ενέργειας σύντηξης

- Η κατασκευή του ITER

- Ε&Α ως προπαρασκευαστικό στάδιο για την επιχειρησιακή λειτουργία του ITER

- τεχνολογικές δραστηριότητες ως προπαρασκευαστικό στάδιο του έργου επίδειξης DEMO

- δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα

- ανθρώπινοι πόροι, εκπαίδευση και κατάρτιση

- Υποδομές

- απόκριση σε απρόβλεπτες ανάγκες που παρουσιάζονται.

Ερευνα στο πεδίο της σχάσης και της ακτινοπροστασίας:

- διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων

- συστήματα αντιδραστήρων

- Άκτινοπροστασία

- Υποδομή

- Ανθρώπινοι πόροι και κατάρτιση

3. ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

3.1. Γραμμές προϋπολογισμού: (επιχειρησιακές γραμμές και συναφείς γραμμές τεχνικής και οικονομικής βοήθειας) περιλαμβανομένων των ονομασιών τους:

08 11 01 01 Ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη 08 11 01 02 Διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων 08 11 01 03 Ακτινοπροστασία 08 11 02 Άλλες δραστηριότητες στο πεδίο της πυρηνικής τεχνολογίας και ασφάλειας

(οριστική ονοματολογία προϋπολογισμού για το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο θα υπάρξει σε εύθετο χρόνο)

3.2. Διάρκεια της δράσης και της δημοσιονομικής επίπτωσης:

2007-2011 με την επιφύλαξη της έγκρισης νέου πλαισίου δημοσιονομικών προοπτικών

3.3. Δημοσιονομικά χαρακτηριστικά (να προστεθούν γραμμές εάν είναι αναγκαίο):

Γραμμή προϋπολογισμού | Είδος της δαπάνης | Νέα | Συμμετοχή ΕΖΕΣ | Συμμετοχή υποψήφιων χωρών | Τομέας δημοσιονομικών προοπτικών |

08 | ΜΥΔ | ΔΠ[17]/ | ΝΑΙ | ΟΧΙ | ΝΑΙ | αριθ. [1a] |

XX.01 | ΜΥΔ | ΜΔΠ[18] | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | αριθ. [1a] |

XX.01.05 | ΜΥΔ | ΜΔΠ | ΝΑΙ | ΟΧΙ | ΝΑΙ | αριθ. [1a] |

4. ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΡΩΝ

4.1. Δημοσιονομικοί πόροι

4.1.1. Ανακεφαλαιωτικό των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων (ΠΑΥ) και των πιστώσεων πληρωμών (ΠΠ)[19]

εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία)

Είδος δαπάνης | Τμήμα αριθ. | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | Σύνολο |

Επιχειρησιακές δαπάνες[20] |

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων (ΠΑΥ) | 8.1 | α | 280,916 | 358,377 | 477,708 | 493,220 | 527,103 | 2.137,324 |

Πιστώσεις πληρωμών (ΠΠ) | β | 112,366 | 227,626 | 354,780 | 440,367 | 1.002,185[21] | 2.137,324 |

Διοικητικές δαπάνες περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς[22] |

Τεχνική και διοικητική βοήθεια (ΜΔΠ) | 8.2.4 | γ | 177,503 | 190,795 | 197,945 | 203,300 | 184,645 | 954,188 |

ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ |

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων | α+γ | 458,419 | 549,172 | 675,653 | 696,520 | 711,748 | 3.091,512 |

Πιστώσεις πληρωμών | β+γ | 289,869 | 418,421 | 552,725 | 643,667 | 1.186,830[23] | 3.091,512 |

Διοικητικές δαπάνες μη περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς[24] |

Ανθρώπινοι πόροι και συναφείς δαπάνες (ΜΔΠ) | 8.2.5 d | 4,986 | 5,085 | 5,187 | 5,291 | 5,397 | 25,946 |

Διοικητικές δαπάνες, εκτός ανθρώπινων πόρων και συναφών δαπανών, μη περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς (ΜΔΠ) | 8.2.6 e | 0,148 | 0,151 | 0,154 | 0,157 | 0,160 | 0,770 |

Συνολικές ενδεικτικές δαπάνες της δράσης

ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΥ, περιλαμβανομένων των δαπανών για ανθρώπινους πόρους | α+γ+δ+ε | 463,553 | 554,408 | 680,994 | 701,968 | 717,305 | 3.118,228 |

ΣΥΝΟΛΟ ΠΠ, περιλαμβανομένων των δαπανών για ανθρώπινους πόρους | β+γ+δ+ε | 295,003 | 423,657 | 558,066 | 649,115 | 1.192,387[25] | 3.118,228 |

Λεπτομέρειες σχετικά με τη συγχρηματοδότηση

Εάν η πρόταση προβλέπει συγχρηματοδότηση από τα κράτη μέλη ή από άλλους οργανισμούς (διευκρινίστε ποιους), ο κατωτέρω πίνακας πρέπει να περιλαμβάνει εκτίμηση του επιπέδου της συγχρηματοδόσης (μπορούν να προστεθούν γραμμές εάν προβλέπεται ότι περισσότεροι οργανισμοί θα συμμετάσχουν στη συγχρηματοδότηση):

εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία)

Συγχρηματοδοτών οργανισμός | Έτος n | n +1 | n + 2 | n +3 | n +4 | n + 5 και επόμενα | Σύνολο |

…………………… | στ |

ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΥ περιλαμβανομένης της συγχρηματοδότησης | α+γ+δ+ε+στ |

4.1.2. Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό

( Η πρόταση είναι συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό (ανακοίνωση της Επιτροπής (Φεβρουάριος 2004) για τις δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013 [COM (2004) 101].

( Η πρόταση απαιτεί επαναπρογραμματισμό του σχετικού τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών.

( Η πρόταση ενδέχεται να απαιτήσει την εφαρμογή των διατάξεων της Διοργανικής Συμφωνίας[26] (σχετικά με το μέσο ευελιξίας ή με την αναθεώρηση των δημοσιονομικών προοπτικών).

4.1.3. Δημοσιονομική επίπτωση στα έσοδα

( Η πρόταση δεν έχει δημοσιονομική επίπτωση στα έσοδα.

( Η πρόταση έχει δημοσιονομική επίπτωση – η επίπτωση στα έσοδα είναι η ακόλουθη:

Ορισμένα συνδεδεμένα κράτη ενδέχεται να συμβάλουν στη χρηματοδότηση των προγραμμάτων πλαισίων.

Σύμφωνα με το άρθρο 161 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, το Κοινό Κέντρο Ερευνών μπορεί να εισπράττει έσοδα από διαφόρων τύπων ανταγωνιστικές δραστηριότητες και από άλλες υπηρεσίες παρεχόμενες από εξωτερικούς φορείς.

Σύμφωνα με το άρθρο 18 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, ορισμένα έσοδα μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση ειδικών δαπανών.

εκατ. € (μέχρι πρώτου δεκαδικού)

Πριν από τηδράση(έτος n-1) | Κατάσταση μετά τη δράση |

Σύνολο ανθρώπινων πόρων[27] | 1.848 (+ 15) | 1.848 (+ 25) | 1.848 (+ 15) | 1.848 (+ 5) | 1.848 |

5. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ

5.1. Ανάγκη υλοποίησης βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα

Το υπόψη ειδικό πρόγραμμα αφορά την ανάγκη προαγωγής της αριστείας και καινοτομίας και φιλοδοξεί να διασφαλίσει συνεργασία και αποτελεσματικότητα μέσω της υποστήριξης για έρευνα και κατάρτιση στα πεδία (i) Ερευνα με αντικείμενο την ενέργεια σύντηξης και (ii) Σχάση και ακτινοπροστασία.

5.2. Προστιθέμενη αξία της κοινοτικής συμμετοχής, συνέπεια της πρότασης με άλλα δημοσιονομικά μέσα και δυνατή συνέργεια

Η προστιθέμενη αξία που θα παραχθεί ως αποτέλεσμα της υποστήριξης για το εν λόγω εδικό πρόγραμμα έγκειται στη βελτίωση της πυρηνικής έρευνας στα πεδία (i) Ερευνα με αντικείμενο την ενέργεια σύντηξης και (ii) Σχάση και ακτινοπροστασία σε κοινοτικό επίπεδο. Κατά περίπτωση, θα επιδιώκονται συνέργειες και συμπληρωματικότητα με άλλες κοινοτικές πολιτικές και προγράμματα.

5.3. Στόχοι, αναμενόμενα αποτελέσματα και συναφείς δείκτες της πρότασης στο πλαίσιο της ΔβΔ (διαχείρισης βάσει δραστηριοτήτων)

1. Ερευνα με αντικείμενο την ενέργεια σύντηξης: Ανάπτυξη της γνωστικής βάσης για τις ανάγκες υλοποίησης του έργου ITER ως πρωταρχικού βήματος στην κατεύθυνση της δημιουργίας πρωτοτύπων για αντιδραστήρες σταθμών παραγωγής ισχύος οι οποίοι να είναι ασφαλείς, αειφόροι, περιβαλλοντικώς αξιόπιστοι και οικονομικώς βιώσιμοι.

2. Σχάση και ακτινοπροστασία: Εδραίωση μιας στέρεης επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης η οποία θα επιτρέψει την ταχύτερη εξέλιξη των τεχνικών ασφαλούς διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων μακράς διάρκειας ζωής, προώθηση μιας ασφαλέστερης, αποδοτικότερης και ανταγωνιστικότερης εκμετάλλευσης της πυρηνικής ενέργειας και δημιουργία ενός αξιόπιστου και κοινωνικά αποδεκτού συστήματος προστασίας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος από την ακτινοβολία.

Δείκτες επιδόσεων θα αναπτυχθούν σε τρία επίπεδα: Θα αναπτυχθούν ποσοτικοί και ποιοτικοί δείκτες μέσω των οποίων θα αναδεικνύεται η πορεία της επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου, όπως νέα πρότυπα και εργαλεία, επιστημονικές τεχνικές, εφαρμογές διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και συμφωνίες αδειοδότησης για νέα προϊόντα, διεργασίες και υπηρεσίες.

Θα αναπτυχθούν δείκτες διαχείρισης για την παρακολούθηση της επίδοσης εσωτερικά και την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων σε επίπεδο διευθυντικών στελεχών. Μεταξύ των δεικτών μπορούν να συμπεριληφθούν το επίπεδο εκτέλεσης του προϋπολογισμού, ο χρόνος μέχρι την ανάθεση και ο χρόνος μέχρι την πληρωμή.

Θα χρησιμοποιηθούν δείκτες αποτελέσματος για την αξιολόγηση της συνολικής αποτελεσματικότητας της έρευνας έναντι στόχων υψηλού επιπέδου. Οι δείκτες αυτοί μπορούν να καλύπτουν και την αξιολόγηση του προγράμματος πλαισίου συνολικά (π.χ. απήχηση στην επίτευξη των στόχων της Λισαβόνας, του Γκέτεμποργκ, της Βαρκελόνης και άλλων) αλλά και την αξιολόγηση σε επίπεδο ειδικού προγράμματος (π.χ. συμβολή στις επιδόσεις Ε&Τ και τις οικονομικές επιδόσεις της ΕΕ).

5.4. Μέθοδος υλοποίησης (ενδεικτική)

Αναφέρατε κατωτέρω τη μέθοδο ή τις μεθόδους που επιλέχθηκαν για την υλοποίηση της δράσης.

( Κεντρική διαχείριση

( άμεσα από την Επιτροπή

( έμμεσα με ανάθεση σε:

( εκτελεστικούς οργανισμούς

( οργανισμούς που έχουν συσταθεί από τις Κοινότητες σύμφωνα με το άρθρο 185 του δημοσιονομικού κανονισμού

( εθνικούς δημόσιους οργανισμούς / οργανισμούς με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας

Επιμερισμένη ή αποκεντρωμένη διαχείριση

ٱ με τα κράτη μέλη

ٱ με τρίτες χώρες

Από κοινού διαχείριση με διεθνείς οργανισμούς (διευκρινίστε)

Η Επιτροπή προτείνει κεντρική διαχείριση αυτού του προγράμματος, τόσο απευθείας από την Επιτροπή όσο και εμμέσως με ανάθεση σε εκτελεστικό φορέα.

Μέρος του προγράμματος θα εκτελεστεί μέσω της ευρωπαϊκής νομικής οντότητας ITER (Βαρκελόνη).

Για ορισμένα μέρη του προγράμματος, εκεί όπου η συνέχιση των εκάστοτε χρηματοδοτούμενων έργων έχει σαφή συσχέτιση με την ανάπτυξη της πολιτικής Ε&Τ, η διοικητική διαχείριση των προσκλήσεων και αξιολογήσεων θα ανατίθεται σε εκτελεστικό οργανισμό· καθήκοντα του τελευταίου θα είναι η παραλαβή και διοικητική διαχείριση των προτάσεων που υποβάλλονται, η μετάκληση και η πληρωμή των ειδικών αξιολογητών (που επιλέγει η Επιτροπή), η παροχή υλικοτεχνικής υποστήριξης για την αξιολόγηση των προτάσεων, και άλλα ενδεχομένως καθήκοντα, όπως ο έλεγχος της οικονομικής βιωσιμότητας και η παρουσίαση στατιστικών. Η συνεχής δυνατότητα υπεργολαβικής ανάθεσης ειδικών καθηκόντων σε ιδιωτικές εταιρείες (π.χ. για την ανάπτυξη, επιχειρησιακή λειτουργία και υποστήριξη εργαλείων IT) δεν θα αποκλειστεί. Η αξιολόγηση, ανάθεση και διαχείριση έργου για όλα τα έργα είναι καθήκοντα των υπηρεσιών της Επιτροπής, έτσι ώστε να διατηρείται η στενή σχέση ανάμεσα σε τέτοιες δραστηριότητες και τη χάραξη πολιτικής.

6. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Οι σχετικές πτυχές περιγράφονται στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο της πρότασης του έβδομου προγράμματος πλαισίου, COM(2005) 119 τελικό.

7. μετρα για την καταπολεμηση της απατησ

Επίσης, απαιτείται να λαμβάνονται ενδεδειγμένα μέτρα για την πρόληψη παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης, καθώς και να κινούνται οι αναγκαίες διαδικασίες για την ανάκτηση απολεσθέντων κεφαλαίων, ή άλλων που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως ή που δεν χρησιμοποιήθηκαν σωστά σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[28], τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής της 23ης Δεκεμβρίου 2002 για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού 1605/2002[29], του Συμβουλίου, τους κανονισμούς (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1995 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [30], (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2185/96 της 11ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες [31] τέλος τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1074/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)[32].

8. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΡΩΝ

8.1. Στόχοι της πρότασης από πλευράς δημοσιονομικού κόστους

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων σε εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία)

Έτος 2007 | Έτος 2008 | Έτος 2009 | Έτος 2010 | Έτος 2011 |

Μόνιμοι ή έκτακτοι υπάλληλοι[34] (XX 01 01) | A*/AD |

B*, C*/AST |

Προσωπικό που χρηματοδοτείται [35] από το άρθρο XX 01 02 |

Λοιπό προσωπικό [36] που χρηματοδοτείται από το άρθρο XX 01 05 | A*/AD |

B*, C*/AST |

ΣΥΝΟΛΟ[37] | 1.848 (+ 15) | 1.848 (+ 25) | 1.848 (+ 15) | 1.848 (+ 5) | 1.848 |

8.2.2. Περιγραφή των καθηκόντων που απορρέουν από τη δράση

Υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου

8.2.3. Πηγές ανθρώπινων πόρων (κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης)

(Εάν αναφέρονται περισσότερες της μιας πηγές ανθρώπινων πόρων, διευκρινίστε τον αριθμό θέσεων που προέρχονται από καθεμία από τις πηγές αυτές)

( Θέσεις που έχουν διατεθεί για τη διαχείριση του προγράμματος και πρέπει να αντικατασταθούν ή να παραταθούν

( Θέσεις που έχουν διατεθεί εκ των προτέρων στο πλαίσιο της διαδικασίας ΕΣΠ/ΠΣΠ (Ετήσιας Στρατηγικής Πολιτικής/Προσχεδίου Προϋπολογισμού) για το έτος 2006

( Θέσεις που θα ζητηθούν στο πλαίσιο της επόμενης διαδικασίας ΕΣΠ/ΠΣΠ

( Θέσεις προς αναδιάταξη με χρησιμοποίηση υφιστάμενων πόρων στη σχετική υπηρεσία (εσωτερική αναδιάταξη)

( Θέσεις που απαιτούνται για το έτος n αλλά δεν προβλέπονται στο πλαίσιο της διαδικασίας ΕΣΠ/ΠΣΠ του σχετικού οικονομικού έτους

8.2.4. Άλλες διοικητικές δαπάνες περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς (XX 01 05 – Δαπάνες διοικητικής διαχείρισης)[38]

εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία)

Γραμμή προϋπολογισμού (αριθμός και ονομασία) | Ετος 2007 | Έτος 2008 | Ετος 2009 | Έτος 2010 | Έτος 2011 | ΣΥΝΟΛΟ |

Μόνιμο και λοιπό προσωπικό xx.01 05 01 | 132,100 | 137,665 | 142,206 | 145,659 | 141,128 | 698,758 |

Εξωτερικό προσωπικό xx.01 05 02 | 23,520 | 30,809 | 32,971 | 34,418 | 19,830 | 141,548 |

άλλες διοικητικές δαπάνες xx.01 05 03 | 21,883 | 22,321 | 22,768 | 23,223 | 23,687 | 113,882 |

Σύνολο τεχνικής και διοικητικής βοήθειας | 177,503 | 190,795 | 197,945 | 203,300 | 184,645 | 954,188 |

8.2.5. Δημοσιονομικές δαπάνες για ανθρώπινους πόρους και συναφείς δαπάνες που δεν περιλαμβάνονται στο ποσό αναφοράς[39]

εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία)

Κατηγορία ανθρώπινων πόρων | Ετος 2007 | Έτος 2008 | Ετος 2009 | Ετος 2010 | Έτος 2011 | ΣΥΝΟΛΟ |

Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι (08 0101 και ) | 4,986 | 5,085 | 5,187 | 5,291 | 5,397 | 25,946 |

Προσωπικό που χρηματοδοτείται από το άρθρο XX 01 02 (επικουρικοί υπάλληλοι, αποσπασμένοι εθνικοί υπάλληλοι, συμβασιούχοι, κλπ.) |

Συνολικές δαπάνες για ανθρώπινους πόρους και συναφείς δαπάνες (ΜΗ περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς) | 4,986 | 5,085 | 5,187 | 5,291 | 5,397 | 25,946 |

Υπολογισμός – Διοικητικές δαπάνες

Υπολογίστηκαν με βάση τις παρακάτω υποθέσεις:

- ο αριθμός των μόνιμων υπαλλήλων στο πρώην μέρος A του προϋπολογισμού παραμένει στα επίπεδα του 2006,

- ετήσια αύξηση δαπανών κατά 2% με βάση τον προβλεπόμενο πληθωρισμό όπως εμφαίνεται στη Fiche 1 REV (έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με τις δημοσιονομικές προοπτικές),

- - πρόβλεψη 108 000 € για κάθε μόνιμο υπάλληλο και 70 000 € για το εξωτερικό προσωπικό (τιμές 2004)

Υπολογισμός – Προσωπικό που χρηματοδοτείται από το άρθρο XX 01 02

Να γίνει παραπομπή στο σημείο 8.2.1, κατά περίπτωση

8.2.6. Άλλες διοικητικές δαπάνες που δεν περιλαμβάνονται στο ποσό αναφοράς[40] εκατ. ευρώ (3 δεκαδικά ψηφία) |

Έτος 2007 | Έτος 2008 | Έτος 2009 | Έτος 2010 | Έτος 2011 | ΣΥΝΟΛΟ |

XX 01 02 11 01 – Αποστολές | 0,036 | 0,036 | 0,037 | 0,038 | 0,038 | 0,185 |

XX 01 02 11 02 – Συνεδριάσεις και διασκέψεις | 0,001 | 0,001 | 0,001 | 0,001 | 0,001 | 0,005 |

XX 01 02 11 03 – επιτροπές[41] | 0,111 | 0,114 | 0,116 | 0,118 | 0,121 | 0,580 |

XX 01 02 11 04 – Μελέτες και παροχή συμβουλών |

XX 01 02 11 05 – Συστήματα πληροφοριών |

2 Σύνολο άλλων δαπανών διαχείρισης (XX 01 02 11) |

3 Άλλες δαπάνες διοικητικής φύσης (να προσδιοριστούν και να αναφερθεί η σχετική γραμμή του προϋπολογισμού) |

Σύνολο διοικητικών δαπανών εκτός των ανθρώπινων πόρων και των συναφών δαπανών (που ΔΕΝ περιλαμβάνονται στο ποσό αναφοράς) | 0,148 | 0,151 | 0,154 | 0,157 | 0,160 | 0,770 |

Υπολογισμός – Άλλες διοικητικές δαπάνες που δεν περιλαμβάνονται στο ποσό αναφοράς

Τα στοιχεία αυτά αποτελούν εκτίμηση με βάση τις αιτήσεις της ΓΔ Ε&ΤΑ για το 2006 αυξημένα κατά 2% σύμφωνα με τον ετήσιο προβλεπόμενο πληθωρισμό. (Fiche 1 REV)

Οι ανάγκες για ανθρώπινους και διοικητικούς πόρους θα καλυφθούν με την επιχορήγηση που παρέχεται στη διαχειρίστρια Γενική Διεύθυνση στα πλαίσια της ετήσιας διαδικασίας κατανομής. Για την κατανομή θέσεων θα πρέπει να συνεκτιμηθεί ενδεχόμενη επανακατανομή θέσεων μεταξύ υπηρεσιών με βάση τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές.

[1] COM(2005)119 τελικό

[2] COM(2005)118

[3] SEC(2005)430

[4] COM(2005)387

[5] Το άρθρο 54 παράγραφος 2 υπό α) του δημοσιονομικού κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) δίνει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να αναθέτει καθήκοντα δημόσιας αρχής σε εκτελεστικούς οργανισμούς. Εντούτοις, ο κανονισμός του Συμβουλίου 58/2003 περί θεσπίσεως του καταστατικού των εκτελεστικών οργανισμών που είναι επιφορτισμένοι με ορισμένα καθήκοντα σχετικά με τη διαχείριση κοινοτικών προγραμμάτων και ο κανονισμός της Επιτροπής 1653/2004 για τη θέσπιση δημοσιονομικού κανονισμού–προτύπου των εκτελεστικών οργανισμών κατ’εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 58/2003 του Συμβουλίου, είναι κανονισμοί ΕΚ, οι οποίοι ως εκ τούτου δεν έχουν εφαρμογή στο πεδίο της Ευρατόμ. Η Επιτροπή σκοπεύει να ζητήσει από το Συμβούλιο επέκταση του πεδίου εφαρμογής των κανονισμών αυτών στη συνθήκη Ευρατόμ.

[6] Βλ. την αιτιολογική έκθεση στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής για τον καθορισμό βασικών υποχρεώσεων και γενικών αρχών σχετικών με την ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων COM(2004)526 τελικό, 08.9.2004.

[7] ΕΕ C της , σ.

[8] ΕΕ C της , σ.

[9] ΕΕ C της , σ.

[10] Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα.

[11] ΕΕ L 312, 23.12.1995, σ. 1

[12] ΕΕ L 292, 15.11.1996, σ. 2

[13] ΕΕ L 136, 31.5.1999, σ. 8

[14] C (2005) 576 τελικό

[15] ΕΕ L 177, 04.7.1984, σ. 25

[16] ΕΕ L 108, 29.4.2005, σ. 64

[17] Διαχωριζόμενες πιστώσεις

[18] Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις, εφεξής ΜΔΠ.

[19] Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στις δαπάνες για ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο Ευρατόμ (βλ. COM(2005) 119 τελικό).

[20] Δαπάνες εκτός Κεφαλαίου xx 01 του σχετικού Τίτλου xx.

[21] Οι πιστώσεις πληρωμών αναφέρονται στο έτος 2011 και επόμενα.

[22] Δαπάνες του άρθρου xx 01 04 του Τίτλου xx.

[23] Οι πιστώσεις πληρωμών αναφέρονται στο έτος 2011 και επόμενα.

[24] Δαπάνες Κεφαλαίου xx 01 εκτός των δαπανών των άρθρων xx 01 04 ή xx 01 05.

[25] Οι πιστώσεις πληρωμών αναφέρονται στο έτος 2011 και επόμενα.

[26] Βλέπε σημεία 19 και 24 της διοργανικής συμφωνίας.

[27] Τα αριθμητικά στοιχεία του πίνακα αναφέρονται μόνο σε προσωπικό που χρηματοδοτείται μέσω του πίνακα προσωπικού για όλες τις έμμεσες δράσεις η ευθύνη των οποίων ανήκει στις γενικές διευθύνσεις RTD, INFSO, TREN, ENTR και FISH, καθώς και σε 60 πρόσθετες θέσεις προσωπικού για τον ITER.. Κατά συνέπεια, τα στοιχεία αυτά δεν καλύπτουν τις θέσεις του πίνακα προσωπικού από τον προϋπολογισμό λειτουργίας ούτε τις θέσεις από τον πίνακα προσωπικού του ΚΚΕρ (βλ. έγγραφα COM(2005) 439 και 445 τελικό).

[28] ΕΕ L 248, 16.9.2002, σ.1

[29] ΕΕ L 357, 23.12.1995, σ. 1

[30] ΕΕ L 312, 23.12.1995, σ. 1

[31] ΕΕ L 292, 15.11.1996, σ. 2

[32] ΕΕ L 136, 31.5.1999, σ. 8

[33] Όπως περιγράφεται στο Τμήμα 5.3.

[34] Των οποίων το κόστος ΔΕΝ καλύπτεται από το ποσό αναφοράς.

[35] Των οποίων το κόστος ΔΕΝ καλύπτεται από το ποσό αναφοράς.

[36] Των οποίων το κόστος περιλαμβάνεται στο ποσό αναφοράς.

[37] Τα αριθμητικά στοιχεία του πίνακα αναφέρονται μόνο σε προσωπικό που χρηματοδοτείται μέσω του πίνακα προσωπικού για όλες τις έμμεσες δράσεις η ευθύνη των οποίων ανήκει στις γενικές διευθύνσεις RTD, INFSO, TREN, ENTR και FISH, καθώς και σε 60 πρόσθετες θέσεις προσωπικού για τον ITER. Κατά συνέπεια, τα στοιχεία αυτά δεν καλύπτουν τις θέσεις του πίνακα προσωπικού από τον προϋπολογισμό λειτουργίας ούτε τις θέσεις από τον πίνακα προσωπικού του ΚΚΕρ (βλ. έγγραφα COM(2005) 439 και 445 τελικό).

[38] Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στις δαπάνες για ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο Ευρατόμ (βλ. COM(2005) 119 τελικό).

[39] Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στις δαπάνες για ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο Ευρατόμ (βλ. COM(2005) 119 τελικό).

[40] Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στις δαπάνες για ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο Ευρατόμ (βλ. COM(2005) 119 τελικό).

[41] CST Ευρατόμ