ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
COM(94) 221 τελικό 
Βρυξέλλες, 07.09.1994 
ΟΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ MME ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ: 
1. 4η ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 
- 1993 -
2. ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΥΠΕΡ 
ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (MME) 
Λ ΟΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ MME ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ 
Στις 25 Μαΐου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα υπέρ των 
MME και της βιοτεχνίας1. 
Το πρόγραμμα αυτό θέτει ένα γενικό πλαίσιο τόσο για τις διεξαγόμενες όσο και για 
τις νέες δράσεις υπέρ των MME και αποσκοπεί στη βελτίωση της αποδοτικότητας και 
την ανάδειξη των πρωτοβουλιών που θα πρέπει να αναλάβουν τόσο τα κράτη μέλη όσο 
και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η δέσμη των διεξαγόμενων και των νέων δράσεων 
παρουσιάστηκε σχηματικά στο ολοκληρωμένο πρόγραμμα με τη μορφή του πίνακα της 
επόμενης σελίδας. 
Για να τηρηθούν οι προϋποθέσεις της ανάδειξης και της συνεκτικότητας θεωρήθηκε 
αναγκαία η συγκέντρωση των διαφόρων πληροφοριών για τις πολιτικές της Ένωσης 
υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων τις οποίες ανέλαβε να παράσχει η Επιτροπή στο 
πλαίσιο της απόφασης σχετικά με ένα πολυετές (93-96) πρόγραμμα υπέρ των MME και 
της βιοτεχνίας2. 
Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να παρουσιάσει λεπτομερώς τις δράσεις που 
διεξάγονται βάσει της πολιτικής επιχειρήσεων και των άλλων κοινοτικών πολιτικών. 
Συνεπώς, το παρόν έγγραφο αποτελείται: 
αφενός, από την έκθεση σχετικά με τις δράσεις που διεξήχθησαν το 1993 βάσει 
του πολυετούς προγράμματος υπέρ των MME3 και, 
αφετέρου, από την έκθεση σχετικά με το συντονισμό των κοινοτικών 
δραστηριοτήτων στον τομέα των MME οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο 
των άλλων κοινοτικών πολιτικών, αποδίδοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στις 
περιφερειακές δράσεις, τις δράσεις έρευνας και επαγγελματικής κατάρτισης4. Η 
έκθεση αυτή, που είχε προεγηθει από μια περίληψη, που καλύπτει την περίοδο 
από το 1991 έως τα τέλη του 1993, περιλαμβάνει ποσοτικά στοιχεία για την 
επίδραση των προγραμμάτων αυτών στις MME. 
Η Επιτροπή εκτιμά ότι αυτή η παρουσίαση του συνόλου των κοινοτικών μέτρων και 
πολιτικών υπέρ των MME και της βιοτεχνίας θα συμβάλει στη βελτίωση της 
ορατότητας και της συνεκτικότητας τους και θα ανταποκριθεί στα αιτήματα του 
Συμβουλίου και όλων των εμπλεκόμενων στην πολιτική των επιχειρήσεων μερών. 
COM(94) 207 Τελικό της 3ης Ιουνίου 1994 
Απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 93/379/ΕΟΚ της 14.06.1993, ΕΕ L 161 της 2ας 
Ιουλίου 1993 
Έκθεση που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 4 της απόφασης 93/379/ΕΟΚ 
Έκθεση που προβλέπεται στο άρθρο 5 της απόφασης 93/379/ΕΟΚ 
ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΕΡ ΤΩΝ MME ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ 
ι, ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΈΝΕΣ ΑΡΑΣΕΙΣ 
Στόχος: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ TON MME Περιεχόμενο Χρηματοδότηση 
Βελτίαχιη τον διοικητικού περιβάλλοντος Νέα δράση: 
___________________________ - Ομάδα για την διοικητική απλούστευση _________________________________ 
Στόχος: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΕΗΣ Ιΐεοιεχόμενο Χρηματοδότηση 
TON MME 
Τόνωση πον μέχριαν υπέρ των MME Νέες δράσεις: 
- Βήματα (φόρουμ) συντονισμού 
_____________________________ - Τόνωση της ζήτησης 
2. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ 
Στόχο;: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ TON MME ΙΙεμιεχόμενο Χρηματοδότηση 
Βελτίωση τον όιοιχητιχον περιβάλλοντος Διεξαγόμενη δράση; 
- Δελτίο αντίκτυπου Πρόγραμμα MME 
Νέα δράση: 
__________________________________ - Ανάλυση χόστους - οφελών Πρόγραμμα MME 
Βελτύοση τον νομικού και φορολογικού Νέες δράσεις: 
περιβάλλοντος - Εξέταση της υπάρχουσας νομοθεσίας Πρόγραμμα MME 
- Μεταβίβαση των επιχειρήσεων Πρόγραμμα MME 
- Φορολογικό περιβάλλον Πρόγραμμα MME 
- Προθεσμίες πληρωμής Πρόγραμμα MME 
- Τοπικές υπηρεσίες Πρόγραμμα MME 
Στόχος: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΙΙεριεχομενο Χρηματοδότηση 
Τ«Χ MME ; 
Βελτίωση της πρόσβασης στη Διεξαγόμενες δράσεις: 
χρηματοδότηση και τις πιστώσεις - Πρόσβαση των MME στα χρηματοδοτικά μέσα: Πρόγραμμα MME 
π.χ.: κεφάλαιο επιχειρηματικού κινδύου, εταιρείες 
αμοιβαίων εγγυήσεων, δευτερεύουσες αγορές 
Νέες δράσεις: 
- Κεφαλαιαγορές Πρόγραμμα MME 
- Ιδιωτικά κεφάλαια ΕΤΑ 4ο πρόγραμμα πλαίσιο Ε&ΤΑ 
- Νέα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής ΚΠ MME 
- Στρογγυλή Τράπεζα: ανάλυση και παρακολούθηση ΕΤΕπ+ΕΤαΕ+ΚΠ MME 
- Βελτίωση των λεπτομερειών παρέμβασης των Ταμεία και συνολικά δάνεια ΕΤΕπ. 
_______________________________ κοινοτικών μέσων _____________________________________ 
ΣννεργασΙα Διεξαγόμενες δράσεις: 
- Δίκτυα αναζήτησης εταίρων Πρόγραμμα MME 
(BC-NET, BRE) 
- Λμεση εταιρική σχέση: Europartenariat, Πρόγραμμα MME 
INTERPRISE 
- Υπεργολαβία: διαφάνεια της αγοράς και Πρόγραμμα MME 
δοκιμαστικές δράσεις 
Νέες δράσεις: 
- Υποστήριξη μετά την πρώτη επαφή Πρόγραμμα MME (πρότυπη δράση για τη 
βιοτεχνία) + ΚΠ MME 
- Δίκτυα επιχειρήσεων ΚΠ MME 
- Ομαδοποίηση σε δίκτυα παραγωγής ή διανομής ΚΠ MME 
- Υπεργολαβία: ανταλλαγή εκθέσεων, πόλοι Πρόγραμμα MME + ΚΠ MME 
____________________________ ανάπτυξης, δικτύωση, στρατηγική ποιότητας _________________________________ 
Ποιότητα της διοίκησης, προσαρμογή των Διεξαγόμενες δράσεις: 
MME στις διαρθρίοτιχές αλλαγές και π/ν - Πρότυπη δράση παροχής βοήθειας, τύπου Πρόγραμμα MME 
εσιατεριχή αγορά EUROMANAGEMENT 
- Μικρές επιχειρήσεις, βιοτεχνία, εμπόριο. Πρόγραμμα MME 
κοινωνική οικονομία 
- Ιδρυτές επιχειρήσεων και νέοι επιχειρηματίες Πρόγραμμα MME 
Νέες δράσεις: 
- Δυνατότητα παροχής βοήθειας <«πό μεσάζοντες KM MME 
- Παροχή υποστήριξης στις αναπτυξιακές Πρόγραμμα MME + ΚΠ MME 
επιχειρήσεις (τόνωση δοκιμαστικών δράσεων) 
- Προετοιμασία διευθυντικών στελεχών και ΚΠ MME + ADAPT 
προσαρμογή του προσωπικού στις βιομηχανικές 
αλλαγές Πρόγραμμα LEONARDO 
_________________________ - Κατάρτιση _______________________________ 
Αλλες δράσεις Διεξαγόμενη δράση: Πρόγραμμα MME 
- Ανάπτυξη και βελτίωση των EIC 
Νέες δράσεις 
- Βελτιωμένη πρόσβαση στο πρόγραμμα ΕΤΑ 
_______________________________ - MME και κοινωνία της πληροφόρησης 
Κύριες πηγές χρηματοδότησης: 
- Μρόγραμμα MME 1993-1996: 112,2 εκατ ECU 
- ΚΠ MME 1994-1999: 1 δισεκατομμύριο ECU 
- ΚΠ ADAPT 1994-1999: πολλοί στόχοι MME στο πλαίσιο του προϋπολογισμού των 1,4 δισεκατομμυρίων ECU 
- Διαρθρωτικά Ταμεία 1994-1999: Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης και άλλες Κοινοτικές Πρωτοβουλίες 
- Τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο ΕΤΑ 1995-1999: πολλοί στόχοι MME στο πλαίσιο του προ1)πολογισμού των 12,3 δισεκατομμυρίων ECU 
- Συνολικά δάνεια ΕΤΕπ.: 1 δισεκατομμύριο ECU γιω την ανταγωνιστικότητα των MME 
- Επιδοτήσεις επιτοκίων (2%): 45 εκατομμύρια ECU για το 1994 - 22,75 εκατομμύρια ECU για το 1995 
- ΕΤαΕ: 2 δισεκατομμύρια ECU εγγυητικού κεφαλαίου, ενώ προβλέπονται και άμεσες συμμετοχές. 
Λ^Γ 
4η ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΙΉΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 
-1993-
Λ C 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 
Ι. ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΩΝ ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΉΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ 
ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΕΜΠΟΔΙΩΝ 
1.1 Απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και αξιολόγηση του 
αντίκτυπου της κοινοτικής νομοθεσίας 7 
1.2 Βελτίωση του χρηματοοικονομικού' περιβάλλοντος των 
επιχειρή σεων 7 
1.2.1 Στρογγυλή Τράπεζα με τη συμμετοχή κορυφαίων 
προσωπικοτήτων του τραπεζικοί) τομέα 7 
1.2.2 Προθεσμίες πληρωμής στις εμπορικές συναλλαγές 8 
1.2.3 Τόνωση του χρηματοοικονομικού' περιβάλλοντος 9 
1.3 Μεταβίβαση επιχειρήσεων 9 
1.4 Συνεταιρισμοί, ταμεία αλληλασφάλισης και ενώσεις 10 
1.5 Ενίσχυση των επαφών με άλλους φορείς 11 
II. ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 
2.1 Πληροφόρηση των επιχειρήσεων 12 
2.1.1 Δίκτυο Euro Info Centres (EIC) (Ευρωπαϊκά κέντρα 
πληροφοριών) 12 
2.1.2 Ανάπτυξη του EIC του τομέα της κοινωνικής οικονομίας 14 
2.1.3 Ευρωπαϊκή Εβδομάδα της Επιχείρησης 15 
2.1.4 Διάφορα μέτρα πληροφόρησης 17 
2.2 Μέτρα υποστήριξης των επιχειρήσεων 18 
2.2.1 Κατάρτιση και παροχή συμβουλών 18 
Euromanagement - Προετοιμασία των MME για την εσωτερική 
αγορά 
Euromanagement - Τυποποίηση, πιστοποίηση, ασφάλιση 
ποιότητας και ασφάλεια στο χώρο εργασίας 
Μικρές επιχειρήσεις και βιοτεχνία 
2.2.2 Χρηματοδότηση 22 
Κεφάλαιο εκκίνησης 
Εταιρείες αμοιβαίων εγγυήσεων 
2.2.3 Πρόσβαση στις αγορές 23 
Euromarketing 
Παροχή βοήθειας στις MME για να μπορέσουν να αναπτύξουν 
δραστηριότητα στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη 
MME και δημόσιες συμβάσεις 
2.2.4 Τεχνολογία 26 
Οι MME και οι κοινοτικές δραστηριότητες Ε&ΤΑ 
Δοκιμαστική δράση Value-MME 
III. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ 
3.1 Το Δίκτυο Συνεργασίας Επιχειρήσεων (BC - NET) 27 
3.2 Το Γραφείο Προσέγγισης Επιχειρήσεων (BRE) 31 
3.3 Europartenariat και Interprise 33 
3.3.1 Europartenariat 33 
3.3.2 Interprise 36 
3.4 Υπεργολαβία 38 
IV. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 
4.1 Βελτίωση των γνώσεων για τις MME 40 
4.1.1 Στατιστικέ' ς 40 
4.1.2 Ορισμοί των MME 41 
4.1.3 Παρατηρητήριο των MME 41 
4.2 Ανάπτυξη της πολιτικής στους τομείς του εμπορίου και της κοινωνικής 
οικονομίας 
4.2.1 
4.2.2 
Παράρτημα 1 
Παράρτημα 2 
Παράρτημα 3 Εμπόριο και διανομή 
Συνεταιρισμοί, ταμεία αλληλασφάλισης και ενώσεις 42 
42 
45 
Κατάλογος τών κυριότερων κειμένων που εκδόθηκαν το 1993 σε 
σχέση με την πολιτική στον τομέα των επιχειρήσεων 
Μεθοδολογία EUROPARTENARIAT 
Μεθοδολογία INTERPRISE 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
To 1993 αποτέλεσε σημαντικότατο σταθμό όσον αφορά τους στόχους, τα μέσα και 
την ανάπτυξη της κοινοτικής πολιτικής στον τομέα των επιχειρήσεων. 
Η θέση σε ισχύ και η έγκριση πολλών σημαντικών κειμένων δημιουργούν ένα νέο 
θεσμικό πλαίσιο και προσδίδουν μια νέα, διευρυμένη διάσταση στις δραστηριότητες 
που αναπτύσσει η Κοινότητα υπέρ των επιχειρήσεων, και ιδίως των μικρομεσαίων 
(MME), στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ετσι, το 1993 χαρακτηρίστηκε από την 
ανάδυση μιας κοινοτικής πολιτικής δεύτερης γενιάς στον τομέα των επιχειρήσεων, 
και τούτο σε στενό συντονισμό με τις πολιτικές των κρατών μελών. 
Μια σύντομη επισκόπηση των βασικών ημερομηνιών μας επιτρέπει να αξιολογήσουμε 
από τρεις απόψεις τη σημασία του διαρρεύσαντος έτους : 
από θεσμική απόφη 
Θέση σε ισγύ. την 1η Νοεμβρίου 1993. της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή 
Ενωση η οποία, στο άρθρο 130, επισημοποιεί την πολιτική στον τομέα των 
επιχειρήσεων (η οποία θεμελιώνεται πλέον σε αυτόνομη νομική βάση), ενώ με 
την 18η τελική δήλωση δεσμεύει την Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη, όσον 
αφορά τις νομοθετικές της προτάσεις, το κόστος και το όφελος που θα 
μπορούσε να προκύψει για τις δημόσιες αρχές των κρατών μελών και για το 
σύνολο των ενδιαφερομένων. 
αϊτό -γενική οικονομική άποψη 
Πρόταση της Επιτροπή c της 12nc Ιανουαρίου 1993 για τη δημιουργία του 
Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων το οποίο θα εγγυάται δάνεια για την 
πραγματοποίηση επενδύσεων από MME. 
Πρόταση της Επιτροπής της 9nc Ιουλίου 1993 για τη δανειοδοτική διευκόλυνση 
υπέρ των MME η οποία επιτρέπει, υπό ορισμένους όρους, τη χορήγηση 
επιδοτήσεων επιτοκίου. 
Λευκή Βίβλος της Επιτροπής για την ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και 
την απασγόληση - οι προκλήσεις και η αντιμετώπιση τους για τη μετάβαση 
στον 21 αιώνα. Η Βίβλος αυτή προτείνει μια συμπληρωματική στρατηγική 
υπέρ των επιχειρήσεων, και ιδίως των MME, ώστε να εξασφαλιστεί η ευρύτερη 
δυνατή κινητοποίηση των οικονομικών φορέων για την ανάπτυξη, την 
ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση. 
αϊτό την άποψη της πολιτικής στον τομέα των επιχειρήσεων 
Απόφαση του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 σχετικά με τη θέσπιση 
πολυετούς προγράμματος κοινοτικών δράσεων για την περαιτέρω ενίσχυση των 
τομέων προτεραίο'τητας* και την εξασφάλιση της συνέχειας και παγίωσης της 
πολιτικής υπέρ των επιχειρήσεων, και ιδίως των μικρομεσαίων, στην Κοινότητα. 
Με την απόφαση αυτή διατίθεται στην πολιτική των επιχειρήσεων, για την 
περίοδο 1993-1996, συνολικός προϋπολογισμός ύψους 112,2 εκατομμυρίων Ecu. 
ΨήΦισιια του Συμ,βουλίου MME της 11ης Νοειιβρίου 1993 σχετικά με την 
ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, και ιδίως των μικρομεσαίων 
και των βιοτεχνικών επιχειρήσεων, και την ανάπτυξη της απασχόλησης. 
Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συιιβουλίου που πραγματοποιήθηκε στις 
Βρυξέλλες στις 10 και 11 Δεκειιβρίου 1993 για την ενθάρρυνση της 
δημιουργίας ενός ευνοϊκού για τις MME φορολογικού, χρηματοοικονομικού και 
διοικητικού περιβάλλοντος. 
Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται βάσει του άρθρου 6 της απόφασης του Συμβουλίου 
της 28.7.1989 για τη βελτίωση του περιβάλλοντος των επιχειρήσεων, και ιδίως των 
μικρομεσαίων, στην Κοινότητα (ΕΕ ΕΚ L239 της 16.8.1989), καθώς και βάσει του 
άρθρου 3 της προαναφερθείσας απόφασης του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 (ΕΕ 
ΕΚ L161 της 2.7.1993). 
Ι. ΕΞΑΛΕΙΨΗ TON ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ 
ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΕΜΠΟΔΙΩΝ 
1.1 Απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και «αξιολόγηση του αντίκτυπου της 
κοινοτικής νομοθεσίας 
Η Επιτροπή συνέχισε τις εργασίες της στον τομέα των διαδικασιών απλούστευσης των 
διοικητικών διατυπώσεων, με στόχο την κατά το δυνατόν εξάλειψη των διοικητικών, 
νομικών και χρηματοοικονομικών εμποδίων και τη μείωση του κόστους για τις 
επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη προσοχή εξακολουθεί να δίνεται στα προβλήματα των MME 
και στην αξιολόγηση του αντίκτυπου που έχει για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις η 
ανάγκη συμμόρφωσης με την κοινοτική νομοθεσία. 
Η Επιτροπή προσπάθησε ιδιαίτερα να βελτιώσει και να ενισχύσει το σύστημα το οποίο 
κατάρτισε για την αξιολόγηση του αντίκτυπου, καθώς και να βελτιώσει τις 
διαδικασίες πραγματοποίησης επαφών με τις επαγγελματικέ'ς οργανώσεις. Στα πλαίσια 
των προσπαθειών που καταβάλλει η Επιτροπή για την αύξηση της διαφάνειας των 
μεθόδων εργασίας της, το νομοθετικό πρόγραμμα που προτείνει η Επιτροπή 
δημοσιεύεται πλέον στην Επίσημη Εφημερίδα. Οι επιχειρήσεις ενημερώνονται εκ των 
προτέρων για τις προθέσεις της Επιτροπής όσον αφορά τη νομοθεσία και τις 
προτάσεις που πρόκειται να αποτελέσουν αντικείμενο αξιολόγησης αντίκτυπου, καθώς 
και για τις προτάσεις για τις οποίες προβλέπεται να πραγματοποιηθου'ν ευρείες 
διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους τρίτους φορείς. 
Ομως στην Επίσημη Εφημερίδα δημοσιεύονται και οι ίδιες οι αξιολογήσεις αντίκτυπου. 
Στα πλαίσια του συστήματος αξιολόγησης του αντίκτυπου, τριάντα περίπου 
νομοθετικές προτάσεις που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής 
για το 1993 θεωρήθηκε ότι έπρεπε να αποτελέσουν αντικείμενο αξιολόγησης. 
Ορισμένες προτάσεις υποβλήθηκαν από την Επιτροπή και συζητήθηκαν σε περιοδικές 
συνεδριάσεις με τις αντιπροσωπευτικέ^ οργανώσεις των MME. 
Στις 29 Απριλίου 1993, η Επιτροπή οργάνωσε σεμινάριο εργασίας με τα κράτη μέλη 
και τις επαγγελματικέ"ς οργανώσεις, προκειμένου να πραγματοποιηθεί κριτική εξέταση 
του συστήματος αξιολόγησης του αντίκτυπου και να μελετηθούν ενδεχόμενες 
βελτιώσεις του. Ενα από τα βασικότερα συμπεράσματα που προέκυψαν από το 
σεμινάριο αυτό ήταν το ότι η Επιτροπή, κατά την κατάρτιση των νομοθετικών 
προτάσεων της, πρέπει να πραγματοποιεί λεπτομερε'στερη ανάλυση κόστους/οφέλους, 
αναγνωρίζοντας όμως ότι μια τέτοια πρόταση ενδέχεται να έχει σημαντικές 
χρηματοοικονομικέ'ς επιπτώσεις. 
1.2 Βελτίωση του γρηιιατοοικονομικου' περιβάλλοντος των επιγειρήσεων 
1.2.1 Στρογγυλή Τράπεζα ιιε τη συιιμετογή κορυφαίων 
προσωπικοτήτων του τραπεζικού τοιιέα 
Κατόπιν σχετικού αιτήματος του πρέσβη κυρίου Vanni d'Archirafi, αρμόδιου για την 
πολιτική στον τομέα των επιχειρήσεων, η Επιτροπή οργάνωσε Στρογγυλή Τράπεζα 
στην οποία πήραν μέρος κορυφαίες προσωπικότητες του τραπεζικού τομέα από πολλά 
κράτη μέλη. Ο στόχος της ομάδας αυτής ήταν διπλός: 
• μεσοπρόθεσμα: καλύτερη διοχέτευση των ιδιωτικών χρηματοδοτικών πόρων προς 
τις MME (σε συνεργασία με τους χρηματοπιστωτικούς κύκλους, προσδιορισμός 
των αποτελεσματικότερων πρακτικών, αξιολόγηση των δυνατοτήτων μεταφοράς 
τους στα κράτη μέλη, υπόδειξη νέων προσεγγίσεων που διευκολύνουν την 
ανάπτυξη αποτελεσματικών εταιρικών σχέσεων μεταξύ των χρηματοπιστωτικών 
ιδρυμάτων και των MME)· 
• βραχυπρόθεσμα: κατάρτιση συστάσεων για την ενεργοποίηση του Ευρωπαϊκού 
Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤαΕ) (τηρώντας παράλληλα το πλαίσιο του καθεστώτος 
και της ανεξαρτησίας του) και του μηχανισμού χορήγησης επιδοτούμενων 
δανείων (διευκόλυνση υπέρ των MME). Οι συστάσεις αυτές παρουσιάστηκαν, 
στις γενικές τους γραμμές, στις 11 Νοεμβρίου 1993 στο Συμβούλιο των 
αρμόδιων για θέματα MME υπουργών. 
Οι αρμόδιες για τα θέματα της πολιτικής επιχειρήσεων υπηρεσίες ανέλαβαν τα 
καθήκοντα γραμματείας της Στρογγυλής Τράπεζας (οργάνωση πέντε συνεδριάσεων 
των μελών, καθώς και της ομάδας εργασίας των εμπειρογνωμόνων). Στις συζητήσεις 
κλήθηκαν να συμμετάσχουν πολλές άλλες συναρμόδιες Γενικές Διευθύνσεις. 
Οι εργασίες οδήγησαν στην έγκριση ορισμένων συστάσεων από τη Στρογγυλή 
Τράπεζα, οι οποίες υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο MME στις 11 Νοεμβρίου 1993. 
1.2.2 Προθεσμίες πληρωιιής στις ειιπορικές συναλλαγές 
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1993 πραγματοποιήθηκαν επαφές με τους 
ενδιαφερόμενους κύκλους, βάσει του εγγράφου εργασίας SEC (92) 2214, προκειμένου 
να καθοριστεί σε ποιο βαθμό το πρόβλημα των προθεσμιών πληρωμής πρέπει να 
αντιμετωπιστεί σε κοινοτικό επίπεδο και, ενδεχομένως, ποια μέτρα πρέπει να 
προταθούν για την επίλυση του προβλήματος αυτού. 
Μετά τη δημοσίευση του εγγράφου εργασίας, η Επιτροπή έλαβε πάνω από 130 
σημειώματα με τις απόψεις των αντίστοιχων φορέων. Η ΟΚΕ διατύπωσε τη γνώμη της 
στις 30.06.1993. Στο ψήφισμα του της 21ης Απριλίου 1993 σχετικά με την 
υπεργολαβία και τις δημόσιες συμβάσεις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε την 
άποψη ότι το πρόβλημα αυτό απαιτεί εναρμόνιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και κάλεσε 
την Επιτροπή να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις. Κατόπιν σχετικού αιτήματος 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή οργάνωσε στις Βρυξέλλες, στις 7-8 Ιουλίου 
1993, δημόσια συζήτηση σχετικά με το θέμα αυτό. Στη συζήτηση αυτή 
εκπροσωπήθηκαν περίπου 30 επαγγελματικέ'ς οργανώσεις. 
Οι διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν επιβεβαιώνουν την ύπαρξη σοβαρών 
δυσκολιών για τις επιχειρήσεις στα περισσότερα κράτη μέλη και στους περισσότερους 
τομείς, καθώς και τη χειροτέρευση της κατάστασης κατά την πρόσφατη περίοδο. Οι 
περισσότερες οργανώσεις εκτιμούν ότι πρέπει να μελετηθεί η λήψη κοινοτικών μέτρων. 
Ηδη πραγματοποιείται εσωτερική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των διαβουλεύσεων 
αυτών. 
Οι επιχειρηματικοί κύκλοι συνεχάρησαν την Επιτροπή, αφενός μεν, για το γεγονός 
ότι εκδήλωσε ενδιαφέρον για ένα συγκεκριμένο σοβαρό πρόβλημα^ που 
αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, αφετέρου δε, για το ότι έδωσε σε όλους τους 
ενδιαφερόμενους κύκλους τη δυνατότητα να εκφράσουν τις απόψεις τους. 
1.2.3 Τόνωση ' του Υρη ιιατοοικονοιιικου' περιβάλλοντος 
Καταρτίστηκε ανακοίνωση προς το Συμβούλιο με στόχο να αναλυθούν τα 
χρηματοοικονομικά προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και να επισημανθούν οι λύσεις που αξίζει να εξεταστούν 
διεξοδικότερα. Η ανακοίνωση αυτή εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 19/10/19931. 
Η ανακοίνωση αυτή απευθύνεται κυρίως στο Συμβούλιο των Υπουργών και στις 
κυβερνήσεις των κρατών μελών, δεδομένου ότι τα περισσότερα από τα προτεινόμενα 
μέτρα πρέπει να ληφθούν σε εθνικό και/ή περιφερειακό' επίπεδο· εμπλέκονται επίσης 
τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι οργανισμοί που έχουν ως ρόλο να 
συμβουλεύουν και να επικουρούν τις MME. 
Για την κατάρτιση του εγγράφου αυτού πραγματοποιήθηκαν πολλές συζητήσεις με 
τα ενδιαφερόμενα μέρη και με τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Κατά την περίοδο 
Ιουνίου - Οκτωβρίου 1993 οργανώθηκαν επίσημες διυπηρεσιακές διαβουλεύσεις· η 
επιτροπή του άρθρου 4 εξέτασε το σχέδιο ανακοίνωσης στις 16 Ιουλίου 1993 και η 
συμβουλευτική επιτροπή εμπορίου και διανομής στις 22 Οκτωβρίου 1993. 
1.3 Μεταβίβαση επιγειρήσεων 
Κάθε χρόνο εξαφανίζονται πάρα πολλές επιχειρήσεις, ιδίως μικρομεσαίες, επειδή δεν 
κατορθώνουν να επιλύσουν τα προβλήματα που συνδέονται με τη μεταβίβαση τους. 
Γνωρίζοντας τις οικονομικές επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η δύσκολη αυτή 
ενέργεια, η Επιτροπή μελετά ήδη τα μέτρα τα οποία θα ήταν δυνατόν να ληφθούν 
για τη διαφύλαξη του ιστού των MME. Στην προσπάθεια της αυτή βασίζεται στις 
προτάσεις που διατυπώθηκαν στα πλαίσια του συμποσίου που διοργάνωσε στις 29 και 
30 Ιανουαρίου 1993, με τη συμμετοχή εκατό περίπου εμπειρογνωμόνων από όλα τα 
κράτη μέλη. 
Οι προτάσεις αυτές αφορούν κυρίως τη λήψη μέτρων με στόχο τη μείωση της 
φορολογικής επιβάρυνσης και τη δημιουργία ενός νομικού περιβάλλοντος που θα 
διευκολύνει τη μεταβίβαση μιας MME, ώστε να εξασφαλίζεται η συνέχιση της 
λειτουργίας της και ο όγκος της απασχόλησης. 
Τα συμπεράσματα του συμποσίου κοινοποιήθηκαν στους συμμετέχοντες, τις 
επαγγελματικέ'ς οργανώσεις και την επιτροπή του άρθρου 4. 
COM (93)528 
Ηδη συντάσσονται τα πρακτικά του συμποσίου. 
Επί του παρόντος πραγματοποιου'νται και άλλες διαβουλεύσεις. 
Παρατηρείται συνεχής αύξηση του ενδιαφέροντος των σχετικών κύκλων για το θέμα 
της μεταβίβασης των επιχειρήσεων, ενδιαφέροντος το οποίο μαρτυρά ο μεγάλος 
αριθμός σεμιναρίων, συνεδρίων, άρθρων κ.λπ. 
1.4 Συνεταιρισιιοί. ταιιεία αλληλασφάλισης και ενώσεις 
Στις 11 Μαρτίου 1992, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο τρεις προτάσεις 
κανονισμών οι οποίες αφορούν, αντιστοίχως, τα καταστατικά της ευρωπαϊκής ένωσης, 
του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού και του ευρωπαϊκού ταμείου αλληλασφάλισης, καθώς 
και συμπληρωματικές οδηγίες σχετικά με τη θέση των εργαζομένων. Σκοπός των 
προτάσεων αυτών είναι η κατάρτιση ευρωπαϊκών νομικών καταστατικών που θα δίνουν 
τη δυνατότητα στους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενώσεις να 
αναπτύσσουν διαμεθοριακε'ς δραστηριότητες, χωρίς να χάσουν την ιδιαιτερότητα 
τους ως προσωπικών εταιριών και χωρίς να υφίστανται διακρίσεις σε σχέση με τις 
κεφαλαιουχικές εταιρίες. 
Κατόπιν της γνώμης που διατύπωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιανουάριο του 
1993, η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένες προτάσεις στις 6 Ιουλίου 1993. 
Κατά το τελευταίο εξάμηνο του 1993, η βελγική προεδρία έδωσε την απαραίτητη 
ώθηση για την ολοκλήρωση της πρώτης τεχνικής ανάγνωσης του φακέλου 
"συνεταιρισμό ς". 
Η πρόοδος που επιτελέσθηκε όσον αφορά την οριστικοποίηση του κειμένου περί του 
καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας επέτρεψε την ταχύτερη πορεία των εργασιών, 
διότι πολλά σημεία για τα οποία είχαν ήδη συμφωνήσει οι αντιπροσωπίες 
μεταφέρθηκαν αυτούσια στον κανονισμό για το καταστατικό' του ευρωπαϊκού 
συνεταιρισμού (π.χ. μεταφορά της έδρας, ιεράρχηση των εφαρμοστέων νομοθεσιών, 
όροι εκλογιμότητας των μελών των οργάνων κ.λπ.). 
Εξάλλου, το Σεπτέμβριο του 1993 άρχισε η εκπόνηση μελέτης με θέμα: "Οι άμεσοι 
φόροι που επιβάλλονται στις ενώσεις". 
10 
1.5 Ενίγυση των επαφών ιιε άλλους Φορείς 
Ευρωπαϊκές οργανώσεις επιγειρήσεων 
Στα πλαίσια του πνεύματος ειλικρινούς συνεργασίας και διαφάνειας που υιοθέτησε 
από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας της, η Επιτροπή διατήρησε στενές επαφές 
με τις επαγγελματικές οργανώσεις που εκπροσωπούν τα ιδιαίτερα συμφέροντα των 
MME, της βιοτεχνίας, του εμπορίου και της κοινωνικής οικονομίας. 
Οι μηνιαίες συναντήσεις με τις αντιπροσωπευτικέ'ς οργανώσεις επέτρεψαν τη 
διεξαγωγή συζητήσεων για τις δραστηριότητες των υπηρεσιών της Επιτροπής. 
Προσκλήθηκαν επίσης εκπρόσωποι άλλων Γενικών Διευθύνσεων για να παρουσιάσουν τις 
εργασίες τους και να τις συζητήσουν με τους επιχειρηματικού'ς κύκλους. Ο επίτροπος 
κ. Vanni d'Archirafi, αρμόδιος για την πολιτική στον τομέα των επιχειρήσεων, πήρε 
μέρος σε δύο συνεδριάσεις, συνοδευόμενος από τον επίτροπο κ. Flynn, ο οποίος 
συζήτησε με τους εκπροσώπους των οργανώσεων για την προβληματική της Λευκής 
Βίβλου για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση. 
Η Επιτροπή διαπίστωσε με ιδιαίτερη ικανοποίηση ότι επτά ευρωπαϊκές οργανώσεις που 
εκπροσωπούν τις MME και τη βιοτεχνία υπέγραψαν συμφωνία αμοιβαίας 
εκπροσώπησης, με στόχο την υλοποίηση των διαδικασιών διαβούλευσης και 
διαπραγμάτευσης στα πλαίσια του πρωτοκόλλου στον τομέα της κοινωνικής 
πολιτική ς. 
Ειιπόοιο 
Οι διαβουλεύσεις με τους επαγγελματικούς κύκλους του εμπορικού τομέα όσον αφορά 
τα νομοθετικά μέτρα που επηρεάζουν τη δραστηριότητα του τομέα αυτού 
συνεχίστηκαν στα πλαίσια της επιτροπής εμπορίου και διανομής (ΕΕΔ), η θητεία της 
οποίας παρατάθηκε για την περίοδο 1993-1995. Τα κύρια θέματα τα οποία εξέτασε 
η ΕΕΔ το 1993 ήταν τα εξής: προθεσμίες πληρωμής, στατιστικές, συνέχιση των 
εργασιών για τους κώδικες δεοντολογίας, ιδίως όσον αφορά τα νέα μέσα πληρωμής, 
το καταναλωτικό' κίνημα (προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών μέσω 
ενώσεων ή οργανώσεων), το εξωτερικό εμπόριο και τα προβλήματα των εμπορικών 
MME. 
Στις 5 Μαρτίου 1993 πραγματοποιήθηκε η συνεδρίαση της ολομελείας της ΕΕΔ με 
θέμα "Το εμπόριο, στυλοβάτης της ενιαίας αγοράς" και με τη συμμετοχή άνω των 
250 ατόμων (ΕΕΔ, εμπειρογνώμονες, υπάλληλοι της Επιτροπής και των κρατών μελών, 
Τύπος). Οπως κάθε χρόνο, η συνεδρίαση αυτή αποτέλεσε ένα από τα κορυφαία 
γεγονότα του έτους: οι δηλώσεις που γίνονται κατά τη συνεδρίαση και οι επαφές που 
πραγματοποιου'νται μεταξύ της Επιτροπής, των εκπροσώπων των επαγγελματικών 
κύκλων, των υπαλλήλων και του Τύπου επιτρέπουν την καλύτερη κατανόηση του 
θέματος και των απόψεων των διαφόρων πλευρών. 
Κοινωνική οικονοιιία 
Κατά την τέταρτη διάσκεψη με θέμα την κοινωνική οικονομία, η οποία 
πραγματοποιήθηκε από τις 8 έως τις 10 Νοεμβρίου 1993 στις Βρυξέλλες, 
υπογραμμίστηκε, όπως και κατά την τρίτη διάσκεψη, η ανάγκη δημιουργίας ενός 
μηχανισμού διαβουλεύσεων με τα κοινοτικά όργανα. Ηδη βρίσκονται υπό εξέλιξη 
πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη δημιουργία ενός Φόρουμ της Κοινωνικής 
Οικονομίας. 
11 
Κράτη ιιέλη 
Κατόπιν σχετικού αιτήματος του επιτρόπου κ. Vanni d'Archirafï, πραγματοποιήθηκε 
στις 21 Ιουνίου 1993 μια πρώτη ανεπίσημη συνεδρίαση με τους γενικούς διευθυντές 
τους αρμόδιους για θέματα MME στα κράτη μέλη, προκειμένου να δοθεί η 
δυνατότητα στην Επιτροπή και στα εν λόγω κράτη να προβούν σε ανταλλαγή 
απόψεων για τη γενική κατάσταση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στη Κοινότητα. 
Ειδικότερα, έγινε επισκόπηση των προσπαθειών που καταβάλλει η Επιτροπή στον 
τομέα της πληροφόρησης και της αναζήτησης εταίρων, καθώς και των προσπαθειών 
που αποσκοπούν στην εφαρμογή και την ανάπτυξη διαφόρων δράσεων, όπως, π.χ., των 
δράσεων που αφορούν την προετοιμασία (κατάρτιση) των διευθυνόντων και τη 
βελτίωση του διοικητικού περιβάλλοντος των επιχειρήσεων. Εγιναν επίσης συζητήσεις 
για τις διάφορες πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί υπέρ των MME σε κοινοτικό και 
εθνικό επίπεδο, κυρίως στους τομείς των όρων πρόσβασης στους χρηματοδοτικού'ς 
πόρους, της συμμετοχής στην έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, και της 
χρήσης των διαρθρωτικών ταμείων. 
Ηδη η πρώτη αυτή συνάντηση έδωσε τη δυνατότητα να επισημανθούν οι δυσκολίες 
που αντιμετωπίζουν οι MME και οι δράσεις που αναπτύσσονται υπέρ των επιχειρήσεων 
αυτών, στο ευρύτερο πλαίσιο της συνεταιριστικής διαχείρισης της εσωτερικής αγοράς· 
επιπλέον, φάνηκε καθαρά ότι η πληροφόρηση και η απλοποίηση των διαδικασιών 
αποτελούν τα πλέον ενδεδειγμένα μέσα δράσης, τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό 
επίπεδο. Η Επιτροπή έχει την πρόθεση να πραγματοποιεί συχνά συναντήσεις αυτού 
του είδους, ώστε να καταστεί, ειδικότερα, δυνατή η ανάπτυξη συντονισμένων 
δράσεων με τα κράτη μέλη. 
Π. ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 
2.1 Πληροφόρηση των επιγειρησεων 
2.1.1 Δίκτυο Euro Info Centre (ΕΙΟ (Ευρωπαϊκά κέντρα πληροφοριών) 
Η ανάπτυξη του δικτύου Euro Info Centre (EIC) κατά το 1993 συνδέεται άμεσα με 
τις εξελίξεις που σημειώθηκαν στο πλαίσιο της αναγνώρισης της σημασίας των MME 
για την ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως επισημάνθηκε, ειδικότερα, κατά 
τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια του Εδιμβούργου, το Δεκέμβριο του 1992, και της 
Κοπεγχάγης, τον Ιούνιο του 1993. 
12 
Η εξέλιξη αυτή συνίσταται, μεταξύ άλλων, στην ανάπτυξη νέων μορφών εταιρικών 
σχέσεων που θα περιλαμβάνουν, σε τριγωνική βάση και χάρη στη μεγαλύτερη 
λειτουργικότητα του δικτύου, την Επιτροπή, τις επιχειρήσεις, καθώς και τις 
αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των επιχειρήσεων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο 
(εμπορικά και επαγγελματικά επιμελητήρια, κέντρα τοπικής ανάπτυξης, 
επαγγελματικέ'ς οργανώσεις κ.λπ.). 
Ο στόχος των EIC, υπό το πρίσμα αυτό, είναι η διευκόλυνση του εξευρωπαϊσμού και 
της διεθνοποίησης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων μέσω των διαφόρων λειτουργιών τους 
(παραγωγή, εμπορία, διαχείριση, χρηματοδότηση, εμπορική προώθηση). Χάρη στο 
συνεχή διάλογο με τους τοπικούς οικονομικούς φορείς, τα Euro Info Centres μπόρεσαν 
να δώσουν συγκεκριμένη μορφή στη νέα διάσταση της πολιτικής στον τομέα των 
επιχειρήσεων. Εξάλλου, αυτή η επιτόπου αποστολή υλοποιείται σε απόλυτη συνεργεία 
με τις δράσεις των κρατών μελών. 
Με την προοπτική αυτή, η συγκεκριμένη δραστηριότητα των EIC χαρακτηρίστηκε το 
1993 από την τριπλή αποστολή της εμβάθυνσης, της ποιότητας και της απόδοσης. 
Οσον αφορά την ειιβάθυνση. το δίκτυο χαρακτηρίστηκε από την περαιτέρω επέκταση 
της ενημερωτικής αποστολής των EIC, ιδίως χάρη στη διεύρυνση και τη 
συστηματοποίηση των δράσεων ανάπτυξης εταιρικών σχέσεων μεταξύ των EIC και των 
αρμόδιων Γενικών Διευθύνσεων της Επιτροπής. Συγκροτήθηκαν τέσσερις ειδικές ομάδες 
εργασίας EIC με αντικείμενο την εσωτερική αγορά, την Ε&Α, τις εξωτερικές σχέσεις 
και τα κοινοτικά προγράμματα αντιστοίχως. Οι εξελίξεις αυτές επέτρεψαν, 
ειδικότερα, στα EIC συμμετάσχουν ενεργά στις εργασίες της επιτροπής διαβούλευσης 
για θέματα ΦΠΛ, να συνεργαστούν, βάσει ενός λεπτομερούς ερωτηματολογίου, στην 
παρακολούθηση της υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς και να συμβάλουν άμεσα στην 
κατάρτιση τομεακών εγχειριδίων-οδηγών για τις επιχειρήσεις στον τομέα του 
περιβάλλοντος. Ολες αυτές οι δράσεις έδωσαν τη δυνατότητα στις εμπλεκόμενες 
Γενικές Διευθύνσεις "να διαφημίσουν" αποτελεσματικό'τερα, μέσω των EIC, τα 
προγράμματα τους στις επιχειρήσεις και, ως εκ τούτου, να εξασφαλίσουν την 
ευρύτερη συμμετοχή των επιχειρήσεων στις πρωτοβουλίες τους. 
Αυτός ο μηχανισμός ανταλλαγών επέτρεψε επίσης την ενίσχυση της ροής 
πληροφοριών εκ μέρους των EIC, διευκολύνοντας παράλληλα την έγκαιρη διάδοση 
πληροφοριακών στοιχείων με συγκεκριμένους στόχους. Τέλος, συνέβαλε στον 
σαφέστερο καθορισμό της αποστολής παροχής βοήθειας και συμβουλών την οποία 
αναλαμβάνουν τα EIC, διευκολύνοντας τον εντοπισμό και την επιλογή των 
επιχειρήσεων τις οποίες αφορούν οι κοινοτικές πρωτοβουλίες, καθώς και τη συμμετοχή 
με καλύτερη γνώση των πραγμάτων. 
Εξάλλου, καθόλη την διάρκεια του έτους συνεχίστηκε η επέκταση του δικτύου στις 
ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες, μέσω της εγκατάστασης Κέντρων Ανταπόκρισης στη 
Βουδαπέστη, τη Σόφια, το Ρεϊκιαβίκ, τη Λευκωσία, τη Λιουμπλιάνα, τη Μπρατισλάβα, 
την Αγκυρα και το Τελ Αβίβ. 
13 
Οσον αφορά την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή, 
αφενός μεν, στην καταλληλότητα και την τελειοποίηση των πληροφοριακών εργαλείων 
και, αφετέρου, στην εντατικοποίηση και τη διαφοροποίηση των προγραμμάτων συνεχούς 
κατάρτισης, με το διπλό στόχο της αύξησης του "επαγγελματισμού" του δικτύου και 
της λειτουργικότητας των υπηρεσιών που παρέχονται στις επιχειρήσεις. Επίσης, 
ενισχύθηκε και αναπροσαρμόστηκε η διαδικασία παρακολούθησης των δράσεων που 
υλοποιούν τα EIC μέσω της εφαρμογής ενός συστήματος ποιοτικής διοίκησης 
(management), το οποίο θεμελιώνεται άμεσα στην τεχνική της διοίκησης (management) 
βάσει αντικειμενικών στόχων. 
Τέλος, έγιναν επίσης σημαντικές αναπροσαρμογές από τεχνικής πλευράς, με στόχο 
να βελτιωθεί τόσο η ταχύτητα διάδοσης των πληροφοριών όσο και η 
αποτελεσιιατικο' τη τα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η δημιουργία ενός δικτύου 
προστιθέμενης αξίας (VANS) που καλύπτει το σύνολο των δικτύων των υπηρεσιών της 
Επιτροπής που εμπλέκονται στην πολιτική υπέρ των επιχειρήσεων επέτρεψε, 
ειδικότερα, τη σημαντική αύξηση των δυνατοτήτων επικοινωνίας και μεταφοράς 
αρχείων, εξασφαλίζοντας παράλληλα μεγαλύτερη συνέχεια μεταξύ των δράσεων 
πληροφόρησης και συνεργασίας υπέρ των επιχειρήσεων. Δημιουργήθηκε μια τηλεφωνική 
γραμμή άμεσης σύνδεσης ("Hot ί-ίηβ"),ώστε να καθίσταται δυνατός ο απευθείας και 
συνεχής διάλογος μεταξύ των EIC και της υπηρεσίας πληροφόρησης της κεντρικής 
μονάδας του δικτύου για κάθε θέμα που σχετίζεται με τις πολιτικές και τα 
προγράμματα της Κοινότητας. Δημιουργήθηκε επίσης μια βάση δεδομένων ad hoc, με 
βάση μια επιλογή ερωτή σεων που είχαν τεθεί τόσο από τις επιχειρή σεις στα EIC όσο 
και από τα EIC στη κεντρική μονάδα (5000 ερωτήσεις το 1993). Τέλος, 
καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες στον τομέα της ζωογόνησης του δικτύου, ώστε 
να τονωθούν οι άμεσες και συστηματικές ανταλλαγές μεταξύ των μελών, καθώς και 
με τα υποδίκτυά τους (το 1993 καταγράφηκαν πάνω από 2500 κέντρα 
αναδιανομή ς). 
Χάρη στη δυναμική που προσφέρει η νέα διάσταση των επιχειρήσεων σε κοινοτικό 
επίπεδο, τα EIC έγιναν, με τον τρόπο αυτό, μέσω ευέλικτων και πολυλειτουργικώ ν 
μέσων, πολύτιμοι συνομιλητές της Επιτροπής στις σχέσεις της με τις MME. Η επί 
τόπου δράση τους κατέστησε, ειδικότερα, δυνατή, το 1993, την ευχερέστερη, 
ταχύτερη και συστηματικότερη παροχή υπηρεσιών στις επιχειρήσεις. 
2.1.2 Ανάπτυξη του EIC της κοινωνικής οικονομίας 
Το 1993 τέθηκε σε εφαρμογή το πρόγραμμα εργασίας ARIES (ένωση δικτύων 
πληροφόρησης στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας), με στόχο να τεθούν στη 
διάθεση των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας ειδικά μέσα πληροφόρησης για 
τον τομέα αυτό. 
To ARIES καλύπτει τις εξής δραστηριότητες: 
Πρόγραμμα ανάπτυξης βάσης δεδομένων 
Προϊόντα πληροφόρησης - σύστημα προτυποποίησης 
14 
Σεμινάριο, δίκτυα και περίπτερα επίδειξης 
Ανάπτυξη ενός τυποποιημένου πακέτου για τα μέλη του ARIES (κατάρτιση, 
λογισμικό, εγκατάσταση και δοκιμή πρότυπων δικτύων) 
Στα πλαίσια του προγράμματος αυτού πραγματοποιήθηκαν διάφορες επιδείξεις στα 
κράτη μέλη. 
2.1.3 Ευρωπαϊκή Εβδομάδα της Επιγει'ρησης 
Προκειμένου να προωθηθούν οι δράσεις και τα μέσα που εφαρμόζει η Επιτροπή υπέρ 
των επιχειρήσεων και για να ενθαρρυνθεί η χρησιμοποίηση τους, ιδίως από τις MME, 
πραγματοποιήθηκε από τις 4 έως τις 8 Οκτωβρίου 1993 μια δεύτερη έκδοση της 
Εβδομάδας της Επιχείρησης. 
Διάφορες εκδηλώσεις [συνέδρια, στρογγυλές τράπεζες, ημερίδες ελεύθερης εισόδου 
("ανοικτές πόρτες"), εργαστήρια, εκθέσεις και άλλες δράσεις] οργανώθηκαν στα 12 
κράτη μέλη της Κοινότητας, με στόχο τις MME, τις αντιπροσωπευτικέ'ς οργανώσεις, 
τους τοπικούς, περιφερειακούς ή εθνικούς διοικητικούς φορείς, καθώς και κάθε ενδιάμεσο 
φορέα που σχετίζεται με τις MME. 
2.500 εκδηλώσεις οργανώθηκαν από τα μέλη των δικτύων (EIC, BC-NET, BRE), με την 
υποστήριξη και τη συμμετοχή της Επιτροπής, σε 600 περίπου πόλεις. Πήραν ενεργά 
μέρος περίπου 60.000 επιχειρηματίες (πάνω από 100.000, αν ληφθεί υπόψη το κοινό 
που παρακολουθεί τις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές). 
Οι εκδηλώσεις αφορούσαν το σύνολο των κοινοτικών προγραμμάτων και πολιτικών, με 
ιδιαίτερη έμφαση στα επίκαιρα θέματα που απασχολούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
(ΦΠΛ, περιβάλλον, υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς, εταιρικές σχέσεις, Ε&Α, 
δημόσιες συμβάσεις κ.λπ.). 
Η Επιτροπή πήρε μέρος με φυλλάδια, αφίσες και, σε κάποιες (λίγες) περιπτώσεις, με 
επιδοτήσεις για την οργάνωση ορισμένων εκδηλώσεων. Αρκετοί υπάλληλοι από 12 
περίπου Γενικές Διευθύνσεις πήραν μέρος σε 250 και πλέον εκδηλώσεις. Πολλά μέλη 
της Επιτροπής πραγματοποίησαν επίσης διαλέξεις, μεταξύ των οποίων η κα Scrivener 
και οι κ.κ. Bangemann, Deus Pinheiro, Matutes, Millan και Vanni d'Archirafi. 
Σε σχέση με τα αποτελέσματα που είχαν επιτευχθεί κατά την πρώτη Ευρωπαϊκή 
Εβδομάδα της Επιχείρησης, το 1992, μπορούν να εξαχθούν τα παρακάτω 
συμπεράσματα: 
γενικά οι εκδηλώσεις ήταν περισσότερο ειδικού χαρακτήρα, είχαν πιο 
συγκεκριμένους στόχους και έδωσαν μεγαλύτερη έμφαση στα άμεσα 
προβλήματα που απασχολούν τις επιχειρήσεις (π.χ. πραγματοποιήθηκαν 
πολλές συνεδριάσεις για το ΦΠΛ, τις μεταφορές, το περιβάλλον κ.λπ.). 
Παράλληλα, 
15 
οι μεγάλες εκδηλώσεις γενικού χαρακτήρα ήταν λιγότερες. Ωστόσο, αυτή η 
διπλή εξέλιξη ανταποκρίνεται απόλυτα στον πραγματικό στόχο τον οποίο 
επιδιώκουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, δηλαδή στην ανάπτυξη, σε 
περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, ενός διαλόγου μεταξύ ειδικών που να θίγει 
με τον αμεσότερο δυνατό τρόπο τα πραγματικά προβλήματα των 
επιχειρή σεων· 
η κάλυψη από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας ήταν ιδιαίτερα σημαντική: 
έχουν ήδη καταγραφεί πολλές εκατοντάδες άρθρα στον Τύπο, ενώ ο αριθμός 
των σχετικών ραδιοφωνικών ή τηλεοπτικών εκπομπών παρουσιάζει αύξηση· 
η κάλυψη ανά χώρα είναι γενικά παρόμοια με την κάλυψη του 1992. Η 
Ιταλία είναι η χώρα που δραστηριοποιείται περισσότερο στον τομέα αυτό. 
Παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των σχετικών πρωτοβουλιών στη Γερμανία, 
την Ιρλανδία και τη Δανία, ενώ στη Γαλλία και την Ελλάδα διαπιστώθηκε μια 
κάποια μείωση των πρωτοβουλιών αυτών (στην Ελλάδα η μείωση αυτή 
οφείλεται στο γεγονός ότι πλησίαζαν οι βουλευτικές εκλογές). 
Ηδη καταρτίζεται συνοπτική έκθεση στην οποία φιλοξενούνται οι παρατηρήσεις των 
υπαλλήλων που πήραν μέρος ως ομιλητές, του Τύπου, των οργανωτών και των 
υπηρεσιών της Επιτροπής που είναι υπεύθυνες για την πολιτική στον τομέα των 
επιχειρήσεων, με στόχο να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα αυτής της Εβδομάδας. 
Δύο από τις πιο πρωτότυπες εκδηλώσεις ήταν, π.χ., οι εξής: 
* Κατάρτιση ενός σχεδίου ερωτήσεων/απαντήσεων με επιχειρήσεις της 
περιφέρειας Rhône/Alpes, το συντονισμό του οποίου είχαν η ERAI (Entreprises 
Rhône-Alpes International), και η υπηρεσία πληροφόρησης του δικτύου EIC. 
Αυτή η διαλογική ανταλλαγή, η οποία διήρκεσε πολλούς μήνες, έδωσε τη 
δυνατότητα να δημοσιεύεται καθημερινά στον τοπικό Τύπο, κατά τη διάρκεια 
της Εβδομάδας, μια επιλογή ερωτήσεων/απαντήσεων (ένα θέμα την ημέρα). 
Η φύση των ερωτήσεων και η ποικιλία των ερωτώντων επέτρεψε στην 
Επιτροπή να σχηματίσει πλήρη εικόνα των αναγκών και των ανησυχιών των 
επικεφαλής των επιχειρήσεων της περιφέρειας, όσον αφορά την υλοποίηση 
της εσωτερικής αγοράς. 
* Θαυμάσια περιφερειακή κάλυψη πέτυχαν πολλά βρετανικά EIC, όπως τα 
EIC του Λέστερ, του Νιούκαστλ ή του Λίβερπουλ, το καθένα από τα οποία 
οργάνωσε πάνω από 15 εκδηλώσεις και δράσεις ενημέρωσης του Τύπου κατά 
τη διάρκεια της Εβδομάδας. Από τις προσπάθειες διάδοσης των πληροφοριών 
σε περιφερειακό επίπεδο, πρέπει επίσης να αναφερθεί το εμπορικό και 
βιομηχανικό επιμελητήριο του Σλίγκο στην Ιρλανδία, η επιτροπή - σύνδεσμος 
των οικονομικών επιμελητηρίων της περιφέρειας Languedoc Roussillon (EIC του 
Montpellier) και το εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο της Δωδεκανήσου 
στην Ελλάδα. 
16 
2.1.4 Διάφορα ιιέτοα πληροφόρησης 
Πληροφόρηση για τον Ευρωπαϊκό Οιιιλο Οικονοιιικού Σκοπού 
Από τις αρχές του 1993, η Επιτροπή κυκλοφόρησε ένα φυλλάδιο με τίτλο 
"Ευρωπαϊκός Ομιλος Οικονομικού Σκοπού (ΕΟΟΣ): η εμφάνιση μιας νέας μορφής 
ευρωπαϊκής συνεργασίας - απολογισμός τριών ετών εμπειρίας". Στο φυλλάδιο αυτό 
δίνονται πληροφοριακά στοιχεία και παραδείγματα χρησιμοποίησης του Ευρωπαϊκού 
Ομίλου από τους οικονομικούς φορείς και ιδίως τις MME. Το έγγραφο αυτό, το οποίο 
βασίζεται σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 1991 σε όλους τους υπάρχοντες 
ΕΟΟΣ, προβαίνει σε απολογισμό της κατάστασης και καλύπτει μια πρακτική ανάγκη 
πληροφόρησης την οποία εξέφρασαν οι MME όσον αφορά τη φύση αυτής της νέας 
μορφής συνεργασίας και τη σκοπιμότητα χρησιμοποίησης της. 
Ενόψει του ενδιαφέροντος που εκδηλώθηκε για το φυλλάδιο αυτό, οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής αποφάσισαν να ενισχύσουν τη δράση τους στον τομέα του ΕΟΟΣ. 
Βρίσκεται ήδη υπό εξέλιξη η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Δικτύου ΕΟΟΣ (με την 
ονομασία REGIE), το οποίο θα περιέχει πρακτικές και ακριβείς πληροφορίες για όλους 
τους ΕΟΟΣ που υπάρχουν μέχρι σήμερα. Η πρωτοβουλία αυτή θα επιτρέψει, 
μακροπρόθεσμα, να δημιουργηθεί μια βάση δεδομένων από την οποία θα μπορούν να 
επωφεληθούν κυρίως οι MME οι οποίες επιθυμούν να αναπτύξουν ορισμένες από τις 
δραστηριότητες τους μέσω της διακρατικής συνεργασίας και ειδικότερα μέσω του 
ΕΟΟΣ. 
Πρακτικός οδηγός για τις MME για θέιιατα ανταγωνίσιμου 
Η Επιτροπή ενθαρρύνει τις MME να συνάπτουν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ τους 
και φροντίζει ιδιαίτερα για τη θέσπιση και την τήρηση κανόνων που εξασφαλίζουν 
τον ελεύθερο ανταγωνισμό. Το φυλλάδιο "MME και ανταγωνισμός - ένας πρακτικός 
οδηγός", το οποίο απευθύνεται άμεσα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενημερώνει για 
τα βασικά σημεία, διευκρινίζει τους μηχανισμούς και υπενθυμίζει τις αρχές που 
διέπουν το δίκαιο του ανταγωνισμού σε κοινοτικό επίπεδο. Συγκεκριμένα παραδείγματα 
και πίνακες επιτρέπουν να αντιληφθεί κανείς εύκολα αν η σύναψη μιας συγκεκριμένης 
συμφωνίας με μια άλλη επιχείρηση είναι νόμιμη ή αν πρέπει να κοινοποιηθεί στην 
Επιτροπή για χορήγηση απαλλαγής· προσδιορίζονται επίσης με σαφήνεια τα μέτρα 
και οι διαδικασίες που πρέπει να εφαρμοστούν (κοινοποίηση, καταγγελίες, προσφυγές 
κ.λπ.). Ο οδηγός αυτός, ο οποίος υπάρχει και στις εννέα κοινοτικές γλώσσες, 
παρέχεται στους ενδιαφερόμενους με απλή αίτηση τους. 
ΣυνέΥίση της έκδοσης Euro-Info 
To Euro-Info είναι ένα σύντομο ενημερωτικό δελτίο το οποίο απευθύνεται στις 
μικρομεσαίες και στις βιοτεχνικές επιχειρήσεις. Παρέχεται δωρεάν στις επιχειρήσεις 
και τις επαγγελματικές οργανώσεις και ενώσεις, καθώς και στους ανταποκριτε'ς του 
Γραφείου Προσέγγισης Επιχειρήσεων (BRE), τα μέλη του δικτύου BC-ΝΕΤκαι τα EIC. 
To Euro-Info παρέχει συνοπτικά πληροφοριακά στοιχεία για τις δράσεις και τα μέσα 
που εφαρμόζουν οι αρμόδιες για την πολιτική επιχειρήσεων υπηρεσίες της Επιτροπής, 
καθώς και για τις δράσεις που αναπτύσσονται από-άλλες Γενικές Διευθύνσεις και που 
ενδιαφέρουν τις MME και τη βιοτεχνία. 
17 
To Euro-Info δημοσιεύεται στις εννέα κοινοτικές γλώσσες και εκδίδεται δέκα φορές το 
χρόνο, προβλέπεται δε ότι η κυκλοφορία του σύντομα θα ανέλθει σε 70.000 
αντίτυπα. Κατά τους προσεχείς μήνες, προβλέπονται επίσης ειδικές εκδόσεις για 
θέματα όπως η βιοτεχνία και η υπεργολαβία λόγω της ιδιαίτερης σημασίας τους. 
Περιοδεύοντα περίπτερα. 
Η Επιτροπή διαθέτει σήμερα δύο σύγχρονα περιοδεύοντα περίπτερα περισσότερο 
αναπροσαρμόσιμα από το προηγούμενο. Τα περίπτερα αυτά χρησιμοποιούνται για την 
παρουσίαση της πολιτικής υπέρ των επιχειρήσεων σε εκθέσεις, σεμινάρια και συνέδρια 
που απευθύνονται σε διευθυντικά στελέχη μικρομεσαίων ή βιοτεχνικών επιχειρήσεων. 
Σε ένα περίπτερο εμβαδού 30 περίπου τ.μ.,μπορούν να παρουσιαστούν 12 
δραστηριότητες που αφορούν τον τομέα της πολιτικής υπέρ των επιχειρήσεων σε 
πινακίδες που συνοδεύονται από λογότυπους και κείμενα η γλώσσα των οποίων 
ποικίλλει, ανάλογα με την επισκεπτόμενη χώρα, ενώ ένα μικρότερο περίπτερο 
επιτρέπει την κοινή παρουσίαση των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την 
πληροφόρηση και τη συνεργασία. Επί πλέον, προβάλλεται ένα βιντεοκλίπ, ενώ, 
παράλληλα, υπάρχουν έγγραφα τεκμηρίωσης τόσο γενικού όσο και ειδικού 
χαρακτήρα τα οποία τίθενται στη διάθεση του κοινού στην κατάλληλη γλώσσα. 
Τέλος, είναι πάντοτε παρών ένας εκπρόσωπος των υπηρεσιών της Επιτροπής για να 
δίνει συμπληρωματικές πληροφορίες στους επισκέπτες. 
Το 1993 οι αρμόδιες για την πολιτική υπέρ των επιχειρήσεων υπηρεσίες της 
Επιτροπής, πήρε μέρος σε 30 περίπου εκθέσεις στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, 
αλλά και της βόρειας Αφρικής (Τυνησία). Ολες αυτές οι εκδηλώσεις έδωσαν τη 
δυνατότητα σε χιλιάδες επισκέπτες και, μεταξύ αυτών, σε πολλούς επικεφαλής 
επιχειρήσεων, να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους για την Επιτροπή και, ειδικότερα, 
για τη δράση που αναπτύσσει υπέρ των MME και της βιοτεχνίας. 
2.2 Μέτρα υποστήριξης των επιγειρήσεων 
2.2.1 Κατάρτιση και παρογή συιιβουλών 
EUROMANAGEMENT - Προετοιμασία των MME για την εσωτερική αγορά 
Προκειμένου να βοηθήσει τα διευθυντικά στελέχη των MME να χαράξουν τη 
στρατηγική την οποία θα πρέπει να ακολουθήσει η επιχείρηση τους για την 
αντιμετώπιση των νέων δεδομένων που δημιουργεί η εσωτερική αγορά, η Επιτροπή 
συνέχισε τις δραστηριότητες της στον τομέα της κατάρτισης. Από την άποψη 
αυτή, το 1993 αποτέλεσε όχι μόνο το έτος ολοκλήρωσης 
18 
100 περίπου δράσεων κατάρτισης και μελετών σχετικά με τον αντίκτυπο της 
εσωτερικής αγοράς, αλλά, επιπλέον, επέτρεψε την έναρξη της λειτουργίας του 
δικτύου Euromanagement στο οποίο συμμετέχουν οργανισμοί κατάρτισης και παροχής 
συμβουλών από όλα τα κράτη μέλη. 
Στις 17 Μαίου 1993 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες ένα σεμινάριο στο οποίο 
πήραν μέρος 57 οργανισμοί κατάρτισης και παροχής συμβουλών οι οποίοι είχαν 
συμμετάσχει στις δράσεις προετοιμασίας των MME για την εσωτερική αγορά, με 
διπλό στόχο: αφενός, αξιολόγηση όλων των εφαρμοζομένων δράσεων και, αφετέρου, 
χάραξη προσανατολισμών για τα χαρακτηριστικά του προς δημιουργία δικτύου. 
Οσον αφορά την αξιολόγηση, οι δράσεις που υλοποιήθηκαν έδωσαν τη δυνατότητα: 
στα διευθυντικά στελέχη των MME, να βελτιώσουν τις γνώσεις τους για τις 
νέες δυνατότητες που προσφέρει η μεγάλη αγορά και να εντοπίσουν 
συγκεκριμένες δράσεις που επιτρέπουν την εκμετάλλευση των δυνατοτήτων 
αυτών· 
στους οργανισμούς κατάρτισης και παροχής συμβουλών, να εξοικειωθούν με τον 
αντίκτυπο που έχει για τις MME η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και 
να αναλάβουν την πρωτοβουλία να οργανώσουν άλλα σεμινάρια και δράσεις 
όπως, π.χ., τη δημιουργία ομίλων επιχειρηματιών ή κοινοπραξιών για την 
εμπορία των προϊόντων τους. 
Τα συμπεράσματα του σεμιναρίου ήταν τα εξής: 
οι οργανισμοί που πήραν μέρος στο σεμινάριο αναγνώρισαν ομόφωνα ότι τα 
περισσότερα διευθυντικά στελέχη των MME έχουν ανάγκη κατάρτισης σχετικά 
με τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης· 
διαπιστώθηκε ότι η αδυναμία των διευθυντικών στελεχών των επιχειρήσεων 
έγκειται βασικά στον τομέα της στρατηγική ς διαχείρισης. Για την κάλυψη του 
κενού αυτού, πρέπει να διευκολυνθεί η πρόσβαση των εν λόγω στελεχών σε 
χρήσιμες και αυστηρά επιλεγμένες πληροφορίες, να βελτιωθεί η ικανότητα 
τους να αξιοποιούν τις πληροφορίες αυτές και να θέτουν αποτελεσματικά σε 
εφαρμογή τα ενδεικνυόμενα μέτρα· 
για να μπορεί το δίκτυο να συμβάλλει ^ αποτελεσματικά στην 
ανταγωνιστικότητα των MME, πρέπει να διευκολύνει την ανταλλαγή 
πληροφοριών ("success stories"), μέσων και εμπειρογνωμόνων. Εξάλλου, πρέπει 
επίσης να επιτρέπει την ανάπτυξη νέων διακρατικών δράσεων. 
Τέλος, οι οργανισμοί που πήραν μέρος στο σεμινάριο πρότειναν την κατά στάδια 
υλοποίηση του δικτύου: παγίωση, κατ'αρχάς, μιας σχετικά ευέλικτης δομής και, στη 
συνέχεια, άνοιγμα του δικτύου σε άλλους ενδιαφερόμενους οργανισμούς. 
19 
EUROMANAGEMENT- Τυποποίηση, πιστοποίηση, ασφάλιση ποιότητας και ασφάλεια 
στο γώρο εργασίας 
Με την εφαρμογή αυτής της δοκιμαστικής δράσης, η Επιτροπή επιδιώκει δύο 
στόχους: 
αξιολόγηση του αντίκτυπου της ευρωπαϊκής τυποποίησης, πιστοποίησης και 
ασφάλισης ποιότητας στις MME· 
υποστήριξη των προσπαθειών προσαρμογής των MME στις σχετικές απαιτήσεις 
μέσω της παροχής πληροφοριών και συμβουλών. 
Μετά από σχετική πρόσκληση υποβολής προσφορών, η Επιτροπή επέλεξε το 1993 52 
συμβούλους οι οποίοι ανέλαβαν να αξιολογήσουν και να παράσχουν συμβουλές σε 
780 MME. Εξάλλου, ένας εξωτερικός συντονιστής, ο οποίος επελέγη επίσης με 
πρόσκληση υποβολής προσφορών, ανέλαβε να καταρτίσει τη μεθοδολογία αξιολόγησης 
των MME, να εξασφαλίσει την παροχή υποστήριξης στους συμβούλους κατά τη 
διάρκεια της δράσης και να συντάξει συνοπτική έκθεση των αποτελεσμάτων που θα 
επετύγχαναν οι σύμβουλοι. 
Η δράση ξεκίνησε τον Ιούνιο με ένα σεμινάριο κατάρτισης σκοπός του οποίου ήταν 
η ενημέρωση των γνώσεων των συμβούλων στον τομέα της κοινοτικής πολιτικής 
τυποποίησης και πιστοποίησης, καθώς και η εκπαίδευση τους στις μεθόδους 
αξιολόγησης των MME. 
Οι αξιολογήσεις προχωρούν κανονικά και προβλέπεται να ολοκληρωθούν το Φεβρουάριο 
του 1994. Τη στιγμή εκείνη ο συντονιστής θα είναι σε θέση να συντάξει την τελική 
έκθεση η οποία θα δώσει τη δυνατότητα στην Επιτροπή: 
να προσδιορίσει ακριβέστερα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει αυτή η 
αντιπροσωπευτική' ομάδα MME όσον αφορά την προσαρμογή στις ευρωπαϊκές 
απαιτήσεις τυποποίησης, πιστοποίησης, ασφάλισης ποιότητας και ασφάλειας 
στο χώρο εργασίας· 
να έχει κάποιες πρώτες ενδείξεις όσον αφορά τις αποκλίσεις που υπάρχουν, 
αφενός μεν, μεταξύ των επιμέρους χωρών, αφετέρου δε, μεταξύ των επιμέρους 
τομέων. 
Ως συντονιστής επελέγη ο γαλλικός οργανισμός τυποποίησης AFNOR. 
Η Επιτροπή χρηματοδοτεί το 50% των δαπανών αξιολόγησης. Οι σύμβουλοι είναι 
επιφορτισμένοι με την εξεύρεση άλλων πόρων χρηματοδότησης, δημόσιων ή ιδιωτικών, 
ιδίως με τη μορφή της οικονομικής συμμετοχής των αξιολογούμενων MME. 
20 
Μικρές επιχειρήσεις και βιοτεχνία 
Οι δράσεις που εφαρμόζονται στον τομέα αυτό έχουν ως στόχο να διευκολύνουν την 
προσαρμογή των μικρών και των βιοτεχνικών επιχειρήσεων στα νέα δεδομένα της 
εσωτερικής αγοράς. 
Μετά την ολοκλήρωση του πρώτου δοκιμαστικού σχεδίου, διάρκειας 3 ετών (1991-1993), 
τέθηκε σε εφαρμογή το πολυετές πρόγραμμα (1993-1996). 
Στα πλαίσια του πρώτου δοκιμαστικού σχεδίου, έγιναν κυρίως τα εξής: 
• ολοκληρώθηκαν οι προσκλήσεις υποβολής προσφορών που είχαν δημοσιευτεί το 
1991 και 1992, βάσει των σχετικών συστάσεων της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης 
Βιοτεχνίας, και εξασφαλίστηκε η παρακολούθηση των 25 συμβάσεων που 
συνάφθηκαν· 
• οργανώθηκε η δεύτερη ευρωπαϊκή διάσκεψη για τις μικρές επιχειρήσεις και τη 
βιοτεχνία, καθώς και 11 προπαρασκευαστικά συνέδρια. 
Το 1993, οι δραστηριότητες αφορούσαν κυρίως τα εξής: 
• προετοιμασία των δύο πρώτων προπαρασκευαστικών συνεδρίων (Λουξεμβούργο 
και Ρώμη) για τη δεύτερη ευρωπαϊκή διάσκεψη· 
• έναρξη της εφαρμογής δύο δοκιμαστικών δράσεων που αφορούν συναντήσεις 
εμπειρογνωμόνων επαγγελματικών οργανώσεων και ανταλλαγές μεταξύ 
επιχειρή σεων 
• χάραξη προσανατολισμών για τις MME και τη βιοτεχνία στα πλαίσια του 
προγράμματος Poseidom· 
• δημοσίευση πρόσκλησης υποβολής προσφορών για τις μεθοριακές ζώνες· 
• προετοιμασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών για τη συνεργασία μεταξύ των 
μικρών επιχειρήσεων. 
Δοκιιιαστικό σνέδιο στον τοιιέα της βιοτεγνικής επαγγελματική'ς κατάρτισης 
Το σχέδιο αυτό, η εφαρμογή του οποίου άρχισε το 1990, έχει ως στόχο να δώσει σε 
νέους βιοτέχνες επαγγελματική κατάρτιση που τους επιτρέπει να ασκήσουν στη 
χώρα καταγωγής τους κάποια επαγγελματική δραστηριότητα ή, μακροπρόθεσμα, να 
δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση. Επελέγησαν 45 νέοι - Ελληνες, Ισπανοί ή 
Πορτογάλοι, ηλικίας 16-20 ετών, που ολοκλήρωσαν την περίοδο υποχρεωτικής σχολικής 
φοίτησης στη χώρα τους. 
Σε τρία ή τριάμιση χρόνια, οι νέοι αυτοί αποκτούν στη Γερμανία επαγγελματική 
κατάρτιση με το σύστημα της "εναλλασσόμενης" κατάρτισης (σε κέντρο κατάρτισης 
και σε επιχείρηση). Πριν από την έναρξη των μαθημάτων κατάρτισης, προηγήθηκαν 
μαθήματα γερμανικής γλώσσας διάρκειας έξι μηνών. 
21 
Πραγματοποιήθηκαν πολλές συνεδριάσεις: 
η τέταρτη συνεδρίαση αξιολόγησης του δοκιμαστικού σχεδίου πραγματοποιήθηκε 
στο Ohlstadt (Γερμανία) στις 18 Μαρτίου 1993, παρουσία εκπροσώπων των νέων, 
των αρχιτεχνίτων, των επαγγελματικών οργανώσεων των εμπλεκομένων χωρών και 
του γερμανικού οργανισμού που ανέλαβε την υλοποίηση του σχεδίου· 
τα ίδια άτομα, καθώς και επιχειρηματίες των εμπλεκομένων χωρών, πήραν μέρος 
σε ένα σεμινάριο σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών βιοτεχνικών 
επιχειρήσεων στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης (Ohlstadt, 19 Μαρτίου 
1993)· 
κατά την παρουσίαση του δοκιμαστικού σχεδίου οργανώθηκε (στο Λουξεμβούργο, 
στις 15/16 Νοεμβρίου του 1993) συνέδριο με θέμα "Κατάρτιση των διευθυντικών 
στελεχών των επιχειρήσεων" (πήραν μέρος 140 άτομα). 
Πρέπει να σημειωθεί ότι είναι το μοναδικό δοκιμαστικό σχέδιο της Επιτροπής το οποίο 
αποσκοπεί στην απόκτηση πλήρους βιοτεχνικής κατάρτισης στο εξωτερικό. 
Φέτος, τρίτο έτος του σχεδίου, 28 νέοι συνεχίζουν την εμπειρία αυτή, αριθμός που 
ανταποκρίνεται στο ποσοστό επιτυχίας των γερμανών συμμαθητών τους. 
Το δοκιμαστικό σχέδιο συγχρηματοδοτείται μέσω του προγράμματος PETRA. 
2.2.2 Χρηματοδότηση 
Κεοοάλαιο εκκίνησης 
Το 1993 ήταν το τέταρτο έτος εφαρμογής του πενταετούς (1990-1994) δοκιμαστικού 
σχεδίου το οποίο αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της δημιουργίας επιχειρήσεων στην 
Κοινότητα και στην αύξηση των πιθανοτήτων επιβίωσης των νέων επιχειρήσεων. 
Υπενθυμίζεται ότι, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης υποβολής προσφορών, επελέγησαν 24 
κεφάλαια εκκίνησης τα οποία λαμβάνουν επιστρεπτέες προκαταβολές για το 50% των 
δαπανών λειτουργίας τους για μια πενταετία. 15 από αυτά, που αφορούν περιοχές στις 
οποίες παρέχεται βοήθεια, επωφελούνται, εξάλλου, από χορηγήσεις κεφαλαίου. 
Το 1993 χαρακτηρίστηκε από μια κάποια επιβράδυνση της επενδυτικής δραστηριότητας 
λόγω των οικονομικών δυσχερειών. 
Τρία νέα μέλη προστέθηκαν στο δίκτυο. Οργανώθηκαν πολλές εκδηλώσεις: 
Σεβίλλη (27/28 Μαΐου 1993) - 7ο σεμινάριο του δικτύου - 55 συμμετέχοντες: "Ο 
ρόλος του δημόσιου τομέα στις επενδύσεις αρχικού σταδίου (early - stage)" 
22 
Βρυξέλλες (2/3 Δεκεμβρίου 1993) - 8ο σεμινάριο - 150 συμμετέχοντες "Επενδύσεις 
για τη δημιουργία και την ανάπτυξη επιχειρήσεων : άντληση κεφαλαίων -
συγχρηματοδότηση - εκροές" 
Η επιτροπή του άρθρου 4 ενημερώθηκε για την εξέλιξη της δοκιμαστικής δράσης κατά 
τις συνεδριάσεις της του Φεβρουαρίου και του Ιουλίου του 1993. 
Τον Ιανουάριο του 1993 υποβλήθηκε έκθεση προόδου των εργασιών. 
Το 1992 η Warwick Business School πραγματοποίησε εξωτερική αξιολόγηση του σχεδίου. 
Μετά από τέσσερα σχεδόν έτη εφαρμογής, μπορεί να λεχθεί ότι τα κύρια αποτελέσματα 
του δοκιμαστικού σχεδίου έχουν ως εξής: 
τα 24 κεφάλαια εκκίνησης διαθέτουν συνολικό κεφάλαιο 40 εκατ. Ecu, από το 
οποίο 57 % προέρχεται από ιδιωτικές πηγές, 37 % από περιφερειακές δημόσιες 
πηγές και 6 % από την Επιτροπή 
20 εκατ. ECU επενδύθηκαν από τα ταμεία αυτά για τη δημιουργία 187 νέων 
επιχειρήσεων 
161 επιχειρήσεις, επί συνόλου 187, συνεχίζουν να λειτουργούν στα τέλη του 1993, 
πράγμα που αντιπροσωπεύει ποσοστό πτώχευσης 14 % σε διάστημα τεσσάρων 
ετών 
δημιούργησαν 1.706 άμεσες θέσεις εργασίας, καθώς και πολλές έμμεσες θέσεις 
εργασίας στο πλαίσιο υπεργολαβιών 
το 75 % των σχεδίων περιλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό υψηλή τεχνολογία. 
Εταιρείες αμοιβαίων εγγυήσεων 
Στις 5 και 6 Οκτωβρίου 1993 πραγματοποιήθηκε στο Αμβούργο το δεύτερο συνέδριο 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης Εταιρειών Αμοιβαίων Εγγυήσεων, στο οποίο πήραν μέρος 
περίπου 300 άτομα από την Κοινότητα και από τρίτες χώρες. Το συνέδριο αυτό 
επέτρεψε να ευαισθητοποιηθούν τόσο οι θεσμικοί υπεύθυνοι για την ανάπτυξη των 
MME όσο και οι αντιπροσωπευτικές ενώσεις των επιχειρήσεων αυτών όσον αφορά το 
ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το σύστημα των αμοιβαίων εγγυήσεων για τη 
βελτίωση της χρηματοδότησης των MME. 
Παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα μιας πρόσφατης συγκριτικής μελέτης για το σύστημα 
των αμοιβαίων εγγυήσεων και τις MME, καθώς και ένα δοκιμαστικό σχέδιο που 
αποσκοπεί στη δημιουργία ενός συστήματος αμοιβαίων εγγυήσεων στην Πορτογαλία. Για 
την υλοποίηση του σχεδίου αυτού συνεργάζονται στενά το πορτογαλικό Ινστιτούτο 
Υποστήριξης Βιομηχανικών Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (ΙΑΡΜΕΙ), η Ευρωπαϊκή 
Ένωση Εταιρειών Αμοιβαίων Εγγυήσεων (AECM) και το ισπανικό Ινστιτούτο 
Μικρομεσαίων Βιομηχανικών Επιχειρήσεων (ΙΜΡΙ). 
2.2.3 Πρόσβαση στις αγοοές 
Euromarketing 
Στόχος της μελέτης αυτής (για την εκπόνηση της οποίας δημοσιεύτηκε πρόσκληση 
υποβολής προσφορών στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 
26.6.1991) είναι να βοηθηθούν τα διευθυντικά στελέχη των MME να καθορίσουν μια 
στρατηγική μάρκετινγκ κατάλληλη για την επιχείρηση τους στα πλαίσια της εσωτερικής 
αγοράς. 
23 
Στόγοι του EUROMARKETING 
Εξέταση των πολιτικών που εφαρμόζουν οι MME στον τομέα του μάρκετινγκ και 
του τρόπου προσαρμογής των μεθόδων τους στην εξέλιξη του εμπορικού 
περιβάλλοντος. 
Καθορισμός της καλύτερης δυνατής στρατηγικής Euromarketing για τις MME που 
επιθυμούν να επωφεληθούν από τις νέες ευκαιρίες που προσφέρει η μεγάλη αγορά. 
Κατάρτιση ενός οδηγού για τα διευθυντικά στελέχη των MME σκοπός του οποίου 
είναι να βοηθήσει τα εν λόγω στελέχη να καταστρώσουν τη δική τους στρατηγική 
Euromarketing. 
Η μελέτη ολοκληρώθηκε το 1993 και τα συμπεράσματα της παρουσιάστηκαν κυρίως 
υπό μορφή δύο εγγράφων: 
μιας τελικής έκθεσης και ενός περιληπτικού εγγράφου, τα οποία υποβλήθηκαν 
στην Επιτροπή. Το δεύτερο αυτό έγγραφο - το οποίο προβλέπεται να 
διανεμηθεί ευρύτατα στις διοικητικές υπηρεσίες και τους δημόσιους 
οργανισμούς των κρατών μελών - περιλαμβάνει τα κύρια συμπεράσματα της 
μελέτης και περιέχει υποδείξεις: 
για τις επιχειρήσεις, προκειμένου να είναι σε θέση να εφαρμόζουν 
συγκεκριμένη στρατηγική Euromarketing και 
για την Επιτροπή και τους δημόσιους φορείς, προκειμένου να είναι σε 
θέση να παρέχουν χρήσιμη συμπαράσταση στις MME στον τομέα 
αυτό. 
ενός εγγράφου απευθυνόμενου προς τα διευθυντικά στελέχη των MME, στο 
οποίο παρουσιάζεται λεπτομερώς μια στρατηγική Euromarketing, η οποία 
συνοδεύεται από πολλές περιπτωσιολογικέ'ς μελέτες. Στόχος του οδηγού είναι 
να συμβάλει στον προβληματισμό των διευθυντικών στελεχών των επιχειρήσεων 
και να τα βοηθήσει να καθορίσουν την περισσότερο κατάλληλη για την 
επιχείρηση τους πολιτική μάρκετινγκ στα πλαίσια της εσωτερικής αγοράς. 
Παρογή βοήθειας στις MME για να απορέσουν να αναπτύξουν δραστηριότητα στην 
κεντρική και ανατολική Ευρώπη. 
Σκοπός της δράσης αυτής είναι να βοηθήσει τις κοινοτικές MME να ανακαλύψουν 
νέες αγορές στις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. 
Μέσω μιας δοκιμαστικής δράσης, η εφαρμογή της οποίας άρχισε το 1993, η 
Επιτροπή προσπαθεί να υποστηρίξει κοινές δράσεις σκοπός των οποίων είναι η 
συγκέντρωση, διάδοση και ανταλλαγή πληροφοριών και τεχνογνωσίας στον τομέα του 
εξωτερικού εμπορίου, των επενδύσεων και της συνεργασίας: σεμινάρια, συνέδρια, 
ανταλλαγές προσωπικού, μέσα πληροφόρησης. 
24 
Η διαδικασία της πρόσκλησης υποβολής προσφορών ολοκληρώθηκε το Σεπτέμβριο του 
1993. Υπογράφηκαν ήδη 11 συμβάσεις. Αν εξευρεθούν πρόσθετοι δημοσιονομικοί πόροι, 
θα υπογραφούν άλλες 10 συμβάσεις. 
Η συιιιιετοΥή των MME στις δηιιόσιες συιιβάσεις 
Προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση των MME στις δημόσιες συμβάσεις, η 
Επιτροπή ανέλαβε εργασίες για την κατάρτιση προγράμματος εργασίας, με στόχο 
την παρακολούθηση της υλοποίησης των βασικών προσανατολισμών που καθορίζονται 
στην ανακοίνωση της Επιτροπής "Συμμετοχή των MME στις δημόσιες συμβάσεις στην 
Κοινότητα" - SEC (92) 722 τελικό. 
Στο επίκεντρο του σημαντικού όγκου των αναληφθεισών προπαρασκευαστικών εργασιών 
ήταν, ειδικότερα, η συνέχιση της εξέτασης των εμποδίων που δυσχεραίνουν τη 
συμμετοχή των MME και τα οποία έχουν ήδη εντοπισθεί, καθώς επίσης και ο 
καθορισμός όλων των πιθανών αξιόπιστων λύσεων που υπάρχουν στον τομέα αυτό. 
Μελετήθηκε επίσης ο τρόπος με τον οποίο θα καταστεί δυνατόν να αξιοποιηθούν στο 
μέγιστο δυνατό βαθμό, αναφορικά με το πρόβλημα αυτό, τα κοινοτικά 
χρηματοδοτικά μέσα τα οποία ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Εδιμβούργο και 
στην Κοπεγχάγη, καθώς επίσης τα διαρθρωτικά ταμεία και το ταμείο συνοχής, μεταξύ 
άλλων σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη της υποδομής πιστοποίησης και δοκιμών στις 
λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής εκπόνησαν μελέτες για 
τον τρόπο βελτίωσης της γενικής διαθεσιμότητας πληροφοριών για τις δημόσιες 
συμβάσεις, κυρίως μέσω ενός δικτύου παροχής υπηρεσιών στις επιχειρήσεις παροχής 
πληροφοριών και τεχνικής υποστήριξης. Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένα EIC απέκτησαν 
ήδη κάποια ειδίκευση σε θέματα δημοσίων συμβάσεων. 
Δημοσιεύτηκε πρόσκληση υποβολής προσφορών για την ανάλυση των ανωμαλιών που 
παρουσιάζονται στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών που δημοσιεύονται στην 
Επίσημη Εφημερίδα. Εξάλλου, έχουν ήδη προχωρήσει αρκετά οι προπαρασκευαστικές 
εργασίες για μια άλλη πρόσκληση υποβολής προσφορών η οποία θα αφορά τη 
σύνταξη ενός πρακτικού οδηγού για τη διαχείριση των προπαρασκευαστικών εργασιών 
που απαιτούνται για τη συμμετοχή σε δημόσιες συμβάσεις. 
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προετοίμασαν το σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε στις 
14/15 Ιανουαρίου 1994 με θέμα την πρόσβαση των MME στις δημόσιες συμβάσεις. 
Στο σεμινάριο αυτό κλήθηκαν να συμμετάσχουν εκπρόσωποι από ευρύ φάσμα 
οργανώσεων, δημόσιων, ημιδημόσιων και ιδιωτικών. 
Για το θέμα αυτό ζητήθηκε η γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής δημόσιων 
συμβάσεων η τελευταία διαβούλευση πραγματοποιήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 1993. 
25 
2.2.4 Τεγνολογία 
Οι MME και οι κοινοτικές δραστηριότητες Ε & ΤΑ 
Στις 30/9/1993 εγκρίθηκε από την Επιτροπή μια ανακοίνωση της προς το Συμβούλιο 
με τίτλο "Οι MME και οι κοινοτικές δραστηριότητες στον τομέα της έρευνας και της 
τεχνολογικής ανάπτυξης (Ε & ΤΑ)". Η ανακοίνωση αυτή υποβλήθηκε στο Συμβούλιο 
στις 11/11/1993. 
Σκοπός του εγγράφου αυτού ήταν να παρουσιάσει συνοπτικά την κατάσταση των 
MME έναντι των κοινοτικών προγραμμάτων Ε & ΤΑ, να καταγράψει την 
πραγματοποιηθείσα πρόοδο και να υποδείξει τις αναπροσαρμογές που πρέπει να 
γίνουν προκειμένου να αυξηθεί η συμμετοχή των MME. 
Σημειώνεται ότι κατά την περίοδο από 01/01/1987 έως 31/12/1991, μόνο 1140 
επιχειρήσεις με προσωπικό κάτω των 500 ατόμων (ήτοι 11% του συνόλου των 
συμμετεχόντων και 13% του συνολικού προϋπολογισμού) πήραν μέρος στα κοινοτικά 
προγράμματα Ε & ΤΑ, εξαιρουμένου του τομέα των τεχνολογιών της πληροφόρησης. 
Κατά συνέπεια, το τέταρτο ΠΠΕΑ (Πρόγραμμα - πλαίσιο Ε & Α 1994-1998) 
αναμένεται να επιτρέψει τη σημαντική αύξηση της συμμετοχής των MME σε αυτά 
τα προγράμματα κυρίως μέσω της διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής των συστημάτων 
παροχής πριμοδοτήσεων σκοπιμότητας / επέκτασης, τα οποία καταρτίζονται στα 
πλαίσια του BRITE/EURAM, ώστε να καλυφθούν και άλλοι τομείς έρευνας. 
Μετά από την έγκριση του εγγράφου αυτού, η Επιτροπή συγκρότησε ομάδα 
εργασίας για τον καλύτερο συντονισμό των ενεργειών των διαφόρων υπηρεσιών για 
τις MME στο πλαίσιο της κοινοτικής έρευνας. 
EUROMANAGEMENT Ε & ΤΑ II 
Μετά από διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή για την πολιτική επιχειρήσεων 
(επιτροπή άρθρου 4), η Επιτροπή αποφάσισε να ξεκινήσει τη δεύτερη φάση της 
δοκιμαστικής δράσης Euromanagement Ε & ΤΑ το 1994. Σκοπός της νέας αυτής 
δράσης θα είναι ο εντοπισμός σημαντικού αριθμού MME (περίπου 1500) που είναι σε 
θέση να συμμετάσχουν στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών του 4ου ΠΠΕΑ στους 
εξής τομείς : τεχνολογίες των πληροφοριών, βιομηχανικές τεχνολογίες, βιοεπιστήμες 
και βιοτεχνολογίες. Εξάλλου, η Επιτροπή θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην αξιοποίηση 
των αποτελεσμάτων της κοινοτικής Ε & ΤΑ εκ μέρους των MME. 
Δοκιιιαστική δράση VALUE-MME 
Σκοπός της δράσης αυτής είναι η προώθηση της μεταφοράς καινοτομιών που 
προκύπτουν από τα κοινοτικά προγράμματα Ε & ΤΑ προς τις MME, ώστε να 
βελτιωθεί η εκμετάλλευση και η διάδοση των αποτελεσμάτων της κοινοτικής έρευνας. 
26 
ΠΡΙΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: επιδοτήσεις που προορίζονται για την κάλυψη των 
εξόδων μετακίνησης (και των άμεσα συνδεόμενων εξόδων), στα οποία υποβάλλονται 
οι MME που επιδιώκουν τη σύναψη συμφωνίας για τη μεταφορά τεχνολογίας βάσει 
αποτελεσμάτων της κοινοτικής έρευνας (έως 75% του πραγματικού κόστους: το πολύ 
7.000 Ecu). 
ΠΡΙΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΠΩΝ: επιδοτήσεις που προορίζονται 
για την κάλυψη όλων των δαπανών (εργατικό δυναμικό, γενικά έξοδα, εξοπλισμός 
κλπ.) που σχετίζονται με την αξιολόγηση της σκοπιμότητας μιας μεταφοράς 
τεχνολογίας και την εφαρμογή της (έως 50% του πραγματικού κόστους: το πολύ 
100.000 Ecu). 
Κατά το 1993: 
υπογράφηκαν 10 συμβάσεις για πριμοδοτήσεις διερεύνησης, που 
αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό 42.000 Ecu. 
υπογράφηκαν 5 συμβάσεις για πριμοδοτήσεις μεταφοράς τεχνολογιών, που 
αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό 270.000 Ecu. 
Οργανώθηκαν 10 VACRO-Days (Value Crossroads days) για την προώθηση των 
αποτελεσμάτων της κοινοτικής έρευνας προς τις MME (5 για το πρόγραμμα ESPRIT, 
2 για το πρόγραμμα ΒΑΡ και 2 για το πρόγραμμα BRJTE/EURAM). 
III. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ 
(PARTENARIAT) 
3.1 Το Δίκτυο Συνεργασίας Επιγειρήσεων (BC-NED 
Διάρθρωση του δικτύου 
Στις 15 Δεκεμβρίου 1993, το δίκτυο είχε 571 μέλη (συμβούλους και ενδιάμεσους 
φορείς), εκ των οποίων 539 βρίσκονταν στα κράτη μέλη και 32 σε 24 τρίτες χώρες. 
Η κατάσταση αυτή οφείλεται στη μη ανανέωση των συμβάσεων των συμβούλων με 
μικρή δραστηριότητα, στο τέλος του 1992, και στην επιλογή νέων υποψηφίων έπειτα 
από πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα 
τον Ιανουάριο του 1993 (93/C17, 93/S15 της 22/01/93). 
Οι τακτικές αυτές ανανεώσεις της σύνθεσης του δικτύου επιτρέπουν την ποιοτική 
βελτίωση του και πραγματοποιούνται με παράλληλη μέριμνα για τη διατήρηση του 
επαρκούς μεγέθους του. 
Η κατάσταση που επικρατούσε στις 15 Δεκεμβρίου 1993, όσον αφορά τον αριθμό των 
συμβάσεων που υπογράφηκαν ανά κράτος μέλος, είναι η εξής: 
27 
Βέλγιο 35 
Γερμανία 91 
Δανία 16 
Ελλάδα 35 
Ισπανία 63 
Γαλλία 78 
Ιρλανδία 10 
Ιταλία 91 
Λουξεμβού ργο 3 
Κάτω Χώρες 28 
Πορτογαλία 22 
Ηνωμένο Βασίλειο 67 
Τρίτες χώρες 32 
Το σταδιακό άνοιγμα του BC-NET προς τις τρίτες χώρες, που επΊτρέπει την 
παρακολούθηση και την εκμετάλλευση της διεθνοποίησης της οικονομίας, συνεχίστηκε. 
Η επίσημη υπογραφή προσχώρησης του Καναδά και του Μαρόκου πραγματοποιήθηκε 
στις 2 Ιουλίου 1993, κατά τη διάρκεια του ετήσιου συνεδρίου "PARTENARIAT '93". 
Η επέκταση αυτή επιτρέπει στο BC-NET να ενισχύσει την παρουσία του στη λεκάνη 
της Μεσογείου και να εξασφαλίσει μια πρώτη παρουσία στη Βόρειο Αμερική. To BC-
NET είναι σήμερα παρόν σε 24 τρίτες χώρες. 
Δραστηριότητα του δικτύου και αποτελέσματα 
Το 1993, η κεντρική μονάδα κατέγραψε 10053 CP ("cooperation profiles": προδιαγραφές 
συνεργασίας), ήτοι κατά μέσο όρο, 838 CP μηνιαίως. 
Μολονότι οι αιτήσεις συνεργασίας εμπορικού τύπου εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν 
το μεγαλύτερο ποσοστό του συνόλου των αιτήσεων (60,7%), διαπιστώνεται ελαφρά 
αύξηση της τεχνικής συνεργασίας (27%) εις βάρος της χρηματοοικονομική'ς 
συνεργασίας (6,8%) σε σχέση με το 1992. 
Η κατανομή των αιτήσεων συνεργασίας κατά τομείς δραστηριότητας παραμένει 
σταθερή και προηγείται πάντοτε ο τομέας της μεταποίησης (65% των αιτήσεων στις 
30 Νοεμβρίου 1993 έναντι 64% των αιτήσεων στις 31 Δεκεμβρίου 1992). 
Ενέργειες της κεντρικής ιιονάδας 
α. Ομάδες εργασίας και ειδικευμένα υποδίκτυα 
Η κεντρική μονάδα δημιούργησε μια ομάδα εργασίας που συγκεντρώνει τους 
χρηματοοικονομικού'ς οργανισμούς του BC-NET. Η ομάδα αυτή συνεδρίασε τον 
Ιανουάριο του 1993. 
Η ομάδα εργασίας "Flash Profile" συνεδρίασε επίσης τον Ιανουάριο του 1993. Σε 
συνέχεια των εργασιών της, τέθηκε σε εφαρμογή μηχανισμός επιλεκτικής διάδοσης 
των FP. 
Η ομάδα εργασίας "Κατάρτιση" συνεδρίασε το Φεβρουάριο του 1993. Τα 
συμπεράσματα της τα οποία παρουσιάστηκαν στη συμβουλευτική ομάδα 
28 
παρακολούθησης το Μάρτιο του 1993, επέτρεψαν τον επανακαθορισμό ενός 
προγράμματος κατάρτισης. 
Τέλος, το υποδίκτυο "Δημόσιες συμβάσεις" βρίσκεται υπό δημιουργία. 
β. Συμβουλευτική ομάδα παρακολούθησης 
Η Συμβουλευτική ομάδα παρακολούθησης συνεδρίασε το Μάρτιο του 1993. Κατά τη 
συνεδρίαση αυτή αποφασίστηκε: 
να ενισχυθεί η υποστήριξη των μελών, κυρίως μέσω της συνέχισης του 
προγράμματος διαχείρισης της ποιότητας, 
να τεθεί σε εφαρμογή ένα ανανεωμένο πρόγραμμα προώθησης, 
να βελτιστοποιηθεί η αποτελεσματικό'τη τα του δικτύου (δημόσιες συμβάσεις, 
τροποποίηση του κώδικα δεοντολογίας, επέκταση σε τρίτες χώρες). 
γ. Εθνικές συνεδριάσεις 
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1993, το BC-NET διοργάνωσε εθνικές συνεδριάσεις στην 
Ιρλανδία και τη Δανία και, στό πλαίσιο του Europartenariat, εθνική συνεδρίαση στη 
Γαλλία (Lille - Ιούνιος 1993) καθώς και συνεδρίαση των μελών από τη Βρετανία και 
την Ιρλανδία στη Σκωτία (Γλασκώβη - Δεκέμβριος 1993)2. 
Επιπλέον, τα NCP ("national contact points") της Σουηδίας και της Φινλανδίας 
διοργάνωσαν συνεδρίαση των υποδικτύων τους, στην οποία έλαβαν μέρος οι αρμόδιες 
για την πολιτική επιχειρήσεων υπηρεσίες. 
Προβλέπεται, επίσης, η πραγματοποίηση, σε κάθε κράτος μέλος, άλλων εθνικών 
συνεδριάσεων διοργανωμένων από κοινού από την κεντρική μονάδα και τα 
ενδιαφερόμενα μέλη. Η πρώτη από αυτές τις συνεδριάσεις συγκέντρωσε τα μέλη 
του Βελγίου και του Λουξεμβούργου το Νοέμβριο του 1993. 
δ. Ετήσιο συνέδριο 
Κατά το εξεταζόμενο έτος, το ετήσιο συνέδριο του δικτύου BC-NET επεκτάθηκε στις 
άλλες ενέργειες συνεργασίας που προωθούν οι αρμόδιες για την πολιτική 
επιχειρήσεων υπηρεσίες. Το συνέδριο με τίτλο: "Partenariat '93 - Η δυναμική της 
ανάπτυξης" συγκέντρωσε τα μέλη του BC-NET και του BRE καθώς και τους 
κυριότερους εταίρους των ενεργειών Europartenariat, Interprise και Υπεργολαβία. 
Συνολικά, πήραν μέρος περίπου 744 σύνεδροι. 
ε. Κατάρτιση 
Σε συνέχεια της επιλογής νέων συμβούλων, διοργανώθηκε στα διάφορα κράτη μέλη 
ένας πρώτος κύκλος συγκεντρώσεων κατάρτισης σχετικά με το BC-NET (11 εθνικές 
συγκεντρώσεις κατάρτισης) μεταξύ Μαίου και Ιουνίου 1993. 
Το Δεκέμβριο του 1992, διοργανώθηκε, στο πλαίσιο του Europartenariat, συνεδρίαση 
των μελών από την Ιταλία στο Μπάρι. 
29 
Επιπλέον, διοργανώθηκαν συγκεντρώσεις κατάρτισης για τα νέα NCP της 
Αργεντινής, του Καναδά, της Χιλής, της Ουγγαρίας, του Μαρόκου, των Φιλιππίνων, 
της Τσεχίας, της Σλοβακίας, της Ουρουγουάης και των υποδικτύων τους. 
Διοργανώθηκαν, επίσης, συγκεντρώσεις κατάρτισης για την επανάληψη της 
παρουσίασης προηγούμενων θεμάτων, προκειμένου να ενημερωθούν τα υποδίκτυα NCP 
της Σουηδίας και της Φινλανδίας, καθώς και άλλα μέλη που διαθέτουν υποδίκτυο. 
Ενας δεύτερος κύκλος 26 συγκεντρώσεων κατάρτισης, ανοικτών προς όλα τα μέλη, 
άρχισε το 4ο τρίμηνο του 1993. Σε αυτό το πλαίσιο, έγινε πλήρης 
ενημέρωση/ανανέωση του εκπαιδευτικού υλικού. 
στ. Τιμολόγηση 
Η τιμολόγηση άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1993 για τα κοινοτικά μέλη3, 
δεδομένου ότι χρειαζόταν η υπογραφή ενός τροποποιητικού εγγράφου από πλευράς 
τους4. 
ζ. Διαχείριση της ποιότητας 
Η πολιτική βελτίωσης της ποιότητας συνεχίστηκε μέσω διαφόρων ενεργειών και ιδίως: 
της εισαγωγής της τιμολόγησης· 
της ανανέωσης του δικτύου με τη νέα διαδικασία επιλογής, η οποία 
περιλαμβά νει ατομική συνέντευξη με τους υποψηφίους, ο φάκελος των οποίων 
αξίζει να εμπλουτιστεί με συμπληρωματικές πληροφορίες· 
της εντατικοποίησης των προγραμμάτων κατάρτισης. 
Η κεντρική μονάδα ανέλαβε ήδη την πραγματοποίηση προγράμματος δράσης για 
τη βελτίωση των λειτουργιών. Στο πλαίσιο αυτό, το δεύτερο εξάμηνο του 1993 η 
κεντρική μονάδα δημιούργησε ένα Help Desk για την ποιότητα. 
η. Χρησιμοποίηση του BC-NET για την τεχνολογική καινοτομία 
Στο πλαίσιο της προσαρμογής του BC-NET στην τεχνολογική καινοτομία, 
αναλήφθηκαν δύο δράσεις: 
μια βραχυπρόθεσμη δράση η οποία έχει ως σκοπό την τοποθέτηση ορισμένων 
εγκεκριμένων τεχνικών και τεχνολογικών CP σε μια τράπεζα δεδομένων την 
οποία οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να συμβουλεύονται διαλογικά και θα 
έχουν πρόσβαση σ' αυτήν μέσω του VANS· 
μια μακροπρόθεσμη δράση που έχει ως σκοπό την αναθεώρηση των θεμελιωδών 
στοιχείων του συστήματος BC-NET, ιδίως όσον αφορά τις αιτήσεις τεχνικής 
και τεχνολογικής συνεργασίας. 
Ισχυε ήδη στις χώρες ΕΖΕΣ, το Ισραήλ, την Τουρκία και την Αυστραλία. 
Για τα νέα μέλη, το τροποποιητικό έγγραφο ενσωματώθηκε στη σύμβαση BC-NET. 
30 
θ. Ανάπτυξη εφαρμογών - Εγκαταστάσεις BRS και VANS 
Το σύνολο των προαναφερόμενων δραστηριοτήτων έχει την υποστήριξη της 
πληροφορικής. Εκτός από τη διατήρηση των υφιστάμενων εφαρμογών αναπτύχθηκαν 
και πολλές νέες εφαρμογές το 1993: 
η έκδοση 4.1 του λογισμικού BRS που προορίζεται για τα μέλη ενός 
υποδικτύου τέθηκε σε εφαρμογή με επιτυχία για περισσότερους από 30 
ενδιάμεσους φορείς· 
ένα λογισμικό, με την ονομασία RPS, το οποίο βοηθά τα μέλη να ετοιμάσουν 
τις εξαμηνιαίες εκθέσεις δραστηριότητας, δημιουργήθηκε το 1993· 
η ομάδα BC-NET ανέπτυξε μια συγκεντρωτική βάση δεδομένων των δικτύων 
των αρμόδιων για την πολιτική επιχειρήσεων υπηρεσιών (χρησιμοποιήθηκε για 
την προετοιμασία του συγκεντρωτικού ευρετηρίου των δικτύων BC-NET, το οποίο 
διανεμήθηκε κατά την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα της Επιχείρησης που 
πραγματοποιήθηκε μεταξύ 4 και 8 Οκτωβρίου 1993)· 
ένα λογισμικό, που επιτρέπει στην κεντρική μονάδα να εφαρμόζει το 
τιμολόγιο για τα μέλη της από το 1993 και μετά, αναπτύχθηκε το 1993. 
Οι εγκαταστάσεις BRS και VANS συνεχίστηκαν· από την 1η Ιανουαρίου 1993 και 
μετά πραγματοποιήθηκαν 42 νέες εγκαταστάσεις BRS. Η κεντρική μονάδα ανέλαβε 
επίσης την πραγματοποίηση 12 εγκαταστάσεων VANS και 7 κύκλων μαθημάτων για 
την κατάρτιση όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των υπηρεσιών που προσφέρει το VANS. 
3.2 Γοαφείο Προσέγγισης ΕπίΥειοήσεων (BRE) 
Το 1993 ήταν για το BRE έτος αξιολόγησης των αποτελεσμάτων που λήφθηκαν μετά 
την πραγματοποίηση των ενεργειών ποιοτικής και ποσοτικής βελτίωσης κατά τη 
διάρκεια των ετών 1991 και 1992. 
Το δίκτυο αριθμεί σήμερα 412 ανταποκριτές κατανεμημένους σε 54 χώρες. 
Η παραλαβή 6580 προδιαγραφών συνεργασίας καθώς και η διαρκής υποβολή 
αιτήσεων προσχώρησης στο δίκτυο από νέους οργανισμούς αποτελούν απόδειξη του 
αυξανόμενου ενδιαφέροντος και της επιτυχίας των ενεργειών μας. 
Συγχρόνως, τέθηκαν σε εφαρμογή και άλλα μέτρα βελτίωσης και προώθησης του 
BRE. 
Τα μέτρα που λήφθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους ακολούθησαν τα προγράμματα 
ανάπτυξης που είχαν ήδη δρομολογηθεί κατά τη διάρκεια του 1991 και 1992 και 
βασίζονται σε τρεις θεμελιώδεις άξονες: 
31 
Τεγνική και λειτουργική βελτίωση του δικτύου 
Βελτιώθηκε το σύστημα πληροφορικής. 
Τελειοποιήθηκαν τα έγγραφα εργασίας. Αρχισαν ήδη, εδώ και αρκετό καιρό, οι 
εργασίες σύνταξης λεπτομερέστερων ενημερωτικών οδηγών, ο ένας από τους οποίους 
προορίζεται για τους ανταποκριτές ενώ ο άλλος για τις επιχειρήσεις. 
Οσον αφορά τη ιιετάφραση. πραγματοποιήθηκαν λειτουργικές βελτιώσεις και 
μελετάται ήδη σχέδιο αυτόματης μετάφρασης των αγγελιών σε όλες τις κοινοτικές 
γλώσσες προκειμένου να συντομευθούν οι προθεσμίες. 
Ποιοτική βελτίωση και διεύρυνση του δικτύου 
Πραγματοποιήθηκε "αξιολόγηση" των μελών του δικτύου με βάση, κυρίως, τη 
δραστηριότητα καθενός όσον αφορά τις προσφορές συνεργασίας που εστάλησαν, την 
ικανότητα διάδοσης των αγγελιών και τη συμμετοχή σε διάφορες δραστηριότητες του 
δικτύου. 
Πραγματοποιήθηκε έρευνα μεταξύ των ανταποκριτών, προκειμένου να εξασφαλισθούν 
ενδιαφέροντα στατιστικά στοιχεία με την προοπτική της ανάπτυξης του δικτύου και 
με σκοπό τη δημιουργία αντιδράσεων και/ή την υποβολή προτάσεων βελτίωσης. Η 
έρευνα είχε, κυρίως, ως θέμα τον τρόπο με τον οποίο δρουν οι ανταποκριτε'ς σε 
τομεακό ή γεωγραφικό επίπεδο, την παρακολούθηση των επαφών που 
πραγματοποιούνται για τους πελάτες, τα μέσα και τις τεχνικές διάδοσης και 
προώθησης. 
Ενα νέο έντυπο εξαμηνιαίας έκθεσης δραστηριότητας τέθηκε στη διάθεση των μελών 
του δικτύου. 
Οσον αφορά τη διεύρυνση, συνεχίστηκε τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της 
Κοινότητας. Ιδιαίτερα, κατά το 1993, εκτός από τα νέα κοινοτικά μέλη, 
προσχώρησαν στο δίκτυο η Κόστα Ρίκα, η Ουρουγουάη, η Αλγερία, ο Λίβανος και τα 
κατεχόμενα εδάφη. Προβλέπεται να συμπληρωθεί η γεωγραφική κάλυψη για τις χώρες 
της Μεσογείου και της Λατινικής Αμερικής στο πλαίσιο των προγραμμάτων MED-
INVEST και AL-INVEST. 
Προώθηση και ενθάρρυνση του δικτύου 
Συνεχίζεται η έκδοση ενηιιερωτικής επιστολής σχετικά με τη συνεργασία. 
Διοργανώθηκαν δύο κλειστές συνεδριάσεις παρακολούθησης. 
32 
Την 1η και 2α Ιουλίου 1993 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες n συνεδρίαση 
ολοιιέ λείας στο πλαίσιο του συνεδρίου για τη συνεργασία. 
Κατά τη διάρκεια των Europartenariat "Λίλλη" και "Σκωτία", διοργανώθηκαν 
εθνικές συνεδριάσεις των μελών της Γαλλίας, Αγγλίας και Ιρλανδίας. 
Διοργανώθηκαν επίσης συνεδριάσεις στη Δανία και στην Ιρλανδία με σκοπό 
την προώθηση της δραστηριότητας των μελών των χωρών αυτών. 
3.3 Europartenariat και Interprise 
3.3.1 Europartenariat 
To Europartenariat, πρόγραμμα που διαχειρίζονται από κοινού η Γενική Διεύθυνση 
"Πολιτική των επιχειρήσεων, εμπόριο, τουρισμός και κοινωνική οικονομία" και η Γενική 
Διεύθυνση "Περιφερειακές πολιτικές", έχει ως σκοπό να προωθήσει την ανάπτυξη των 
λιγότερο ευνοημένων περιφερειών5 μέσω της διεθνικής συνεργασίας των MME. Η 
μεθοδολογία που ακολουθείται για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων του Europartenariat 
παρατίθεται στο παράρτημα 3. 
α. Ανάλυση των εκδηλώσεων 1993 
Από το 1991 και μετά, οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται με ρυθμό δύο εκδηλώσεων 
το χρόνο. 
Europartenariat "Βορειοανατολική' Γαλλία" 
Το 1993, με την εκδήλωση της Λίλλης, το Europartenariat απευθύνθηκε σε περιφέρειες 
του στόχου 2 : Nord-Pas-de-Calais. Picardie. Champagne-Ardenne και Lorraine. Ο στόχος 
ήταν η προώθηση του διεθνικού Partenariat μεταξύ MME των τεσσάρων περιφερειών την 
Νοτιοανατολική'ς Γαλλίας και MME των χωρών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, των 
μεσογειακών τρίτων χωρών, των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
(ΧΑΚΕ) και της ΕΖΕΣ. 
Επιπλέον, στο πλαίσιο της πολιτικής καταπολέμησης της απομόνωσης των περιφερειών 
με αναπτυξιακή υστέρηση, έλαβαν μέρος στην εκδήλωση της Λίλλης η Κορσική και 
τα υπερπόντια διαμερίσματα (Γουαδελούπη, Μαρτινίκα, Γουιάνα και Réunion) ως 
περιφέρειες υποδοχής. 
Περιφέρειες των στόχων 1, 2 ή 5β. 
33 
To Europartenariat "Βορειοανατολική' Γαλλία" ήταν η μεγαλύτερη εκδήλωση που 
διοργανώθηκε ποτέ στην Ευρώπη στον τομέα της διεπιχειρησιακής συνεργασίας, με 
πολλές επισκέπτριες εταιρείες τρίτων χωρών (ΕΖΕΣ, ΧΑΚΕ, μεσογειακές χώρες). 
Υπολογίζεται ότι στη Λίλλη συνήφθησαν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων 
του καταλόγου σε ποσοστό μεγαλύτερο του 40%. Οι συμφωνίες αυτές καλύπτουν 
ευρύτατο φάσμα (χρηματοοικονομικέ'ς, τεχνολογικές συμφωνίες, συμφωνίες 
υπεργολαβίας, διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας κ.λπ.), επιβεβαιώνοντας έτσι τον 
προσανατολισμό που χαράχθηκε ήδη από το Europartenariat "Λειψία" το 1991. 
Συγκεκριμένα, τα αριθμητικά στοιχεία του Europartenariat "Βορειοανατολική" Γαλλία" 
μπορούν να συνοψισθούν ως εξής: 
Αριθμός επιχειρήσεων της βορειοανατολική'ς Γαλλίας που επελέγησαν: 414 
Αριθμός επιχειρήσεων των υπερπόντιων διαμερισμάτων που επελέγησαν: 63 
Αριθμός επιχειρήσεων της Κορσικής που επελέγησαν: 18 
Αριθμός χωρών που έλαβαν μέρος: 42 
Αριθμός επισκεπτριών επιχειρήσεων που καταγράφηκαν: 1768 
Αριθμός συναντήσεων που ζητήθηκαν: 10650 
Μέσος όρος συναντήσεων ανά γαλλική επιχείρηση: 21 
Europartenariat "Σκωτία" 
To Europartenariat "Σκωτία" ήταν η 9η έκδοση Europartenariat. Στη Γλασκώβη, στις 13 
και 14 Δεκεμβρίου 1993, έλαβαν μέρος συνολικά 1259 επισκέπτριες επιχειρήσεις 
προερχόμενες από 55 χώρες, από τις οποίες 626 ήταν επιχειρήσεις της Κοινότητας. 
Για πρώτη φορά έλαβαν μέρος στην εκδήλωση αυτή επιχειρήσεις από τη Βόρειο 
Αμερική (Ηνωμένες Πολιτείες και Καναδάς) από την Κίνα και τα κατεχόμενα 
εδάφη. 
Εγιναν προσυνεννοήσεις για 6000 περίπου συναντήσεις με 334 επιλεγμένες 
επιχειρήσεις της Σκωτίας. 
Οι τομείς που εκπροσωπήθηκαν στο μεγαλύτερο βαθμό ήταν ο τομέας των γεωργικών 
προϊόντων διατροφής, της κλωστοϋφαντουργίας και ετοίμων ενδυμάτων, των εμπορικών 
υπηρεσιών και της κατάρτισης, της ηλεκτρικής ενέργειας, της ηλεκτρονικής, της 
οπτικής και της ηλεκτρονικής οπτικής. 
Οι πρώτες αντιδράσεις των επιχειρήσεων που έλαβαν μέρος αντικατοπτρίζουν την 
τέλεια διοικητική οργάνωση και την εξαιρετική ποιότητα των επιχειρηματικών επαφών. 
34 
β. Εξέλιξη του προγράμματος 
Σύστηιια ποσοστώσεων 
Το σύστημα ποσοστώσεων δοκιμάστηκε για πρώτη φορά επ' ευκαιρία του Europartenariat 
"Βορειοανατολική" Γαλλία". 
Κάθε εθνικός σύμβουλος οφείλει να εξασφαλίζει τη συμμετοχή ορισμένου αριθμού 
επιχειρήσεων στην εκδήλωση, ο οποίος υπολογίζεται κατ'αναλογίαν του προϋπολογισμού 
που υποβάλλεται στον κύριο συμβαλλόμενο. Το σύστημα αυτό εγγυάται όχι μόνο μια 
ελάχιστη παρουσία των επιχειρήσεων των κρατών μελών αλλά και μια πρόσθετη 
υποχρέωση των εθνικών συμβούλων. 
Διεθνοποίηση 
Το πρόγραμμα είναι ανοικτό στις χώρες της ΕΖΕΣ και της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης. Το PHARE συνχρηματοδοτεί, έτσι, τις ενέργειες προώθησης και 
τις αποστολές των επιχειρήσεων που διοργανώνονται από τους εθνικούς συμβούλους 
των χωρών αυτών. 
Επίσης, το πρόγραμμα MED-INVEST επιτρέπει τη στήριξη τέτοιου είδους ενεργειών 
για τους συμβούλους των μεσογειακών τρίτων χωρών. 
Παοακολού θη ση 
Προβλέπεται η ενίσχυση των ενεργειών παρακολούθησης των εκδηλώσεων. Ετσι, θα 
ζητηθεί από τον κύριο διοργανωτή συμπληρωματική έκθεση ένα χρόνο μετά την 
ημερομηνία της εκδήλωσης. Η αξιολόγηση αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του 
προγράμματος εργασίας του κύριου διοργανωτή και των εθνικών συμβούλων. 
Διαρθρωτικά αποτελέσιιατα 
Πρέπει να υπογραμμισθεί ότι το Europartenariat δρα άμεσα στα εξής σημεία: 
βελτίωση ή εξέλιξη της εικόνας της ενδιαφερόμενης περιοχής· 
σπουδαιότητα του ρόλου της στρατηγικής της εταιρικής σχέσης (partenariat)· 
αύξηση της συνειδητοποίησης, από τις MME, των ευκαιριών που προσφέρονται 
από την ενιαία αγορά· 
ανάγκη διεθνοποίησης των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. 
Επόιιενες εκδηλώσεις 
Οι επόμενες εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν: 
στην Πολωνία: Gdansk, στις 9 και 10 Ιουνίου 1994· 
στην ισπανική Χώρα των Βάσκων: Μπιλμπάο, στις 21 και 22 Νοεμβρίου 1994. 
35 
3.3.2 INTERPRISE 
Το πρόγραμμα INTERPRISE (Initiative pour Encourager le Partenariat entre Industries et/ou 
Services en Europe - Πρωτοβουλία για την ενθάρρυνση των εταιρικών σχέσεων μεταξύ 
βιομηχανιών και/ή υπηρεσιών στην Ευρώπη) έχει ως σκοπό να υποστηρίξει,στο σύνολο 
του κοινοτικού εδάφους, τις τοπικές, περιφερειακε'ς και εθνικές ενέργειες οι οποίες 
έχουν ως στόχο την προώθηση των άμεσων επαφών μεταξύ των διευθυντών 
επιχειρήσεων προκειμένου να επιτευχθούν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των 
μικρομεσαίων επιχειρή σεων. 
Το INTERPRISE βασίζεται, όσον αφορά τους στόχους και τη μεθοδολογία του, στη 
λειτουργία του Europartenariat, αλλά καλύπτει ευρύτερη κλίμακα, δεδομένου ότι 
απευθύνεται τόσο στις περιφέρειες με ανεπτυγμένη βιομηχανία όσο και στις 
περιφέρειες στις οποίες παρέχεται βοήθεια. Τα σχέδια πρέπει να περιλαμβάνουν 
τουλάχιστον τρεις περιφέρειες τριών κρατών μελών της Κοινότητας, μολονότι 
μπορούν να επεκταθούν και σε εξωκοινοτικές περιφέρειες. 
Στο παράρτημα 3 παρατίθενται αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τις οργανωτικές 
λεπτομέρειες των εκδηλώσεων INTERPRISE. 
Το πρόγραμμα επιτρέπει: 
τη διεθνική προσέγγιση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και την υποστήριξη 
τους προκειμένου να καταρτιστούν και να ενθαρρυνθούν όσον αφορά τη 
δημιουργία εταιρικής σχέσης· 
την προσέγγιση, μέσω κοινής δράσης, των περιφερειών, των επαγγελματικών 
οργανώσεων, των εμπορικών και βιομηχανικών επημελητηρίων, των αναπτυξιακών 
φορέων, με στόχο την οικονομική ανάπτυξη και την αποτελεσματική' 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και του δημόσιου τομέα· 
την εντατικοποίηση των επαφών μεταξύ των επιχειρηματιών, των οργανώσεων 
και των πολιτικών θεσμών· 
την ανάπτυξη άμεσων επαφών μεταξύ της κοινοτικής δράσης και των 
επιχειρήσεων, οι οποίες μπορούν έτσι να αντιληφθούν ότι υπάρχουν 
συγκεκριμένα προγράμματα που τις ενδιαφέρουν, ιδίως, για να 
εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες της ενιαίας αγοράς. 
Το 1993 εγκρίθηκαν 44 σγέδια τα οποία καλύπτουν 290 περιφέρειες. 
ΣυιιιιετοΥή των κρατών ιιελών 
Τα σχέδια αυτά αντιπροσωπεύουν ένα σύνολο 47 εκδηλώσεων, οι οποίες κατανέμονται 
ως εξής: η Γαλλία ανέλαβε την πραγματοποίηση 14 εκδηλώσεων, η Ιταλία 9, η 
Ισπανία 4, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και το Βέλγιο 3, η Ελλάδα 2, οι Κάτω 
Χώρες 2, η Δανία, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία 1. Εκτός Κοινότητας, η Πολωνία, 
η Ουγγαρία, 
36 
η Τσεχική και Σλοβακική Ομοσπονδία και η Μαλαισία ανέλαβαν την πραγματοποίηση 
μιας εκδήλωσης. 
Ωστόσο, αν αναλύσουμε τον αριθμό των συνδιοργανωτών ανά σχέδιο, διαπιστώνουμε 
ότι όλα τα κράτη μέλη συμμετέχουν με ισόρροπο τρόπο στα διάφορα σχέδια: 
Γαλλία (27 συμμετοχές), Γερμανία (22), Ισπανία (22), Ιταλία (21), Ηνωμένο Βασίλειο 
(18), Βέλγιο (13), Κάτω Χώρες (13), Δανία (8), Πορτογαλία (7), Ελλάδα (7), Ιρλανδία 
(4) και Λουξεμβούργο (1). 
Οσον αφορά τη συμμετοχή εξωκοινοτικών εταίρων (ΕΖΕΣ, ΧΑΚΕ, χώρες της Βαλτικής, 
Μαλαισία), μπορούμε να επισημάνουμε ιδιαίτερα τη συμμετοχή της Σουηδίας (3 
φορές) και της Πολωνίας (5 φορές). 
Το Interprise "Euro-Malaysian Partnership Days" επέτρεψε, π.χ., ήδη την προετοιμασία 
δημιουργίας κοινοπραξιών στον τομέα της ηλεκτρονικής και της 
αυτοκινητοβιομηχανίας και τη διεξαγωγή προχωρημένων διαπραγματεύσεων για τη 
σύναψη εμπορικών συμφωνιών, κυρίως όσον αφορά τα φαρμακευτικά όργανα ή τις 
συσκευές κλιματισμού σε σχέση με τις γερμανικές, βρετανικές, ιταλικές και 
ολλανδικές επιχειρήσεις. 
Κυριότεροι τοιιείς 
Οι τομείς των γεωργικών προϊόντων διατροφής, της ηλεκτρονικής, της χημείας, του 
περιβάλλοντος, των μετάλλων, της κλωστοϋφαντουργίας, των κατασκευών, των 
υπηρεσιών και της ξυλείας ήταν οι πλέον περιζήτητοι τομείς για τη διεθνική 
συνεργασία το 1993. Ορισμένα σχέδια είναι πολύ ειδικευμένα όπως π.χ. ένα 
πρόγραμμα για τα σύνθετα υλικά το οποίο οδήγησε στην υπογραφή πέντε φακέλων 
Ε & A CRAFT. 
Συνεργεία ιιεταξύ των ιιέσων της πολιτικής υπέρ των επνγειρήσεων 
EIC: εννέα Euro Info Centres παρουσίασαν το 1993 προγράμματα INTERPRISE και 
32 EIC έλαβαν μέρος ως συνδιόργανωτές. 
BC-NET: τα σχέδια περιλαμβάνουν, μερικές φορές, στη μεθοδολογία τους τη 
χρησιμοποίηση του BC-NET προκειμένου να βελτιωθεί η φάση "πραγματοποίηση 
συναντήσεων". 
Ποσοτική αξιολόγηση 
Το 1993 έλαβαν μέρος σε διάφορες εκδηλώσεις περισσότερες από 5.500 επιχειρήσεις, 
ενώ το 1992 είχαν κινητοποιηθεί περίπου 4.200 επιχειρήσεις. 
Επιχειρείται ήδη μια συνολική αξιολόγηση των ενεργειών του 1993. Είναι σκόπιμο να 
υπογραμμισθούν τα αποτελέσματα μιας έρευνας βασιζόμενης στην αποστολή ενός 
ερωτηματολογίου στους διοργανωτές σχεδίων που πραγματοποιήθηκαν από το 
Σεπτέμβριο μέχρι το Δεκέμβριο του 1992. Το ερωτηματολόγιο, το οποίο παρουσιάστηκε 
το Φεβρουάριο του 1993, αφορούσε τα αποτελέσματα των συναντήσεων μέσα στους 
τρεις μήνες μετά την εκδήλωση. Τα αποτελέσματα είναι τα ακόλουθα: 
37 
Αριθμός εταιρειών που έλαβαν μέρος: 1876 
Αριθμός συναντήσεων: 9247 
Συμβάσεις που υπογράφηκαν ήδη: 68 
Σειιινάοιο "ΕΚ - Κίνα" (Αιιβέρσα, 6-8 Δεκειιβρίου 1993) 
Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι διοργανώθηκε για πρώτη φορά σεμινάριο που 
πλαισιώθηκε από συναντήσεις επιχειρήσεων μεταξύ της Κοινότητας και της Κίνας. 
Σκοπός του σεμιναρίου ήταν να γίνουν αντιληπτές οι δυνατότητες πρόσβασης στην 
κινεζική αγορά και να αναπτυχθεί η συνεργασία μεταξύ MME. Ετσι, 40 κινέζοι 
επιχειρηματίες πραγματοποίησαν πολλές συναντήσεις με 60 περίπου κοινοτικούς 
επιχειρηματίες σε τομείς όπως οι μαγνητικές τηλεφωνικές κάρτες (τηλεκάρτες) ή η 
επεξεργασία του κρέατος. 
3.4 Υπεργολαβία 
Η όλο και μεγαλύτερη σημασία την οποία αποκτά στην Κοινότητα η υπεργολαβία 
εκφράστηκε από την ισχυρή θέση που λαμβάνουν οι δραστηριότητες προς όφελος 
της στο πλαίσιο της απόφασης του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993, και 
υπογραμμίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ψήφισμα του σχετικά με την 
υπεργολαβία. 
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να ενισχύσει τις επιχειρούμενες ενέργειες 
συντονισμού και να αναπτύξει ένα σύνολο ενεργειών ενθάρρυνσης. 
Επιπλέον, οι προσανατολισμοί του πανευρωπαϊκού forum υπεργολαβίας, το οποίο 
πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη στις 14 και 15 Δεκεμβρίου 1992, επικεντρώθηκαν 
κυρίως στους τομείς προτεραιότητας της διαφάνειας και των δικτύων συνεργασίας. 
Βελτίωση της διαφάνειας της ευρωπαϊκής αγοράς υπεργολαβίας 
Επειτα από ανάλυση μελετών σχετικά με την οικονομική σημασία της υπεργολαβίας 
στο σύνολο των κρατών μελών, η οποία έδειξε την ανάγκη επίτευξης μεγαλύτερης 
διαφάνειας της αγοράς της υπεργολαβίας, η Επιτροπή συνέχισε την εφαρμογή του 
στατιστικού σχεδίου σε άμεση συνεργασία με τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες και 
τις επαγγελματικές οργανώσεις. Το σχέδιο αυτό, το οποίο έχει ως σκοπό να προσθέσει 
μια πτυχή σχετικά με την υπεργολαβία στα υφιστάμενα στατιστικά μέσα, αφορά, 
σε πρώτη φάση, πέντε τομείς δραστηριότητας (αυτοκινητοβιομηχανία, αεροναυπηγική, 
κατασκευές, κλωστοϋφαντουργία/κατασκευή ειδών ένδυσης και ηλεκτρονική), για τους 
οποίους ο ρόλος της υπεργολαβίας είναι, όπως έδειξαν οι οικονομικές μελέτες, 
αποφασιστικός. 
38 
Επιπλέον, η Επιτροπή εφαρμόζει τα μέσα που απαιτούνται για την τακτική 
ενημέρωση των πρακτικών οδηγών σχετικά με τις νομικές πλευρές της υπεργολαβίας 
και εξετάζει τη σκοπιμότητα κατάρτισης μιας ευρωπαϊκής σύμβασης υπεργολαβίας. 
Καλύτερη επικοινωνία και συνεργασία ιιεταξύ των υπεργολάβων και ιιεταξύ 
αναθετουσών αργών και υπεργολάβων: 
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίηση της για το ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε όσον 
αφορά την πολιτική πληροφόρησης που εφαρμόζει στον τομέα της υπεργολαβίας. 
Πράγματι, έστειλε περίπου 10000 έγγραφα που εκδόθηκαν από τις υπηρεσίες της σε 
απάντηση συγκεκριμένων αιτημάτων, για την περίοδο που ακολούθησε το 
πανευρωπαϊκό forum της Μαδρίτης. 
Ενέργειες για την ποιότητα και την πιστοποίηση: 
Επιπλέον, η Επιτροπή υποστηρίζει και συμμετέχει ενεργά σε μια πρωτοβουλία των 
επαγγελματικών οργανώσεων, η οποία έχει ως σκοπό την αμοιβαία αναγνώριση όσον 
αφορά την πιστοποίηση και η οποία θα πρέπει να καταλήξει στη δημιουργία ενός 
κώδικα δεοντολογίας ευρείας αποδοχής. 
Η Επιτροπή, με βάση τόσο τις αναληφθείσες πρωτοβουλίες όσο και τις νέες 
παροτρύνσεις του Συμβουλίου, του Κοινοβουλίου και των επαγγελματικών οργανώσεων 
ή των μεσολαβήτώ ν για θέματα υπεργολαβίας, προέβη στην ανάπτυξη ενός πλαισίου 
ενεργειών για την ενθάρρυνση της υπεργολαβίας στην Κοινότητα. Πράγματι, 
λαμβανομένης υπόψη της αυξανόμενης σημασίας μιας καλά οργανωμένης και 
διαρθρωμένης υπεργολαβίας στο πλαίσιο των νέων διαβιομηχανικών σχέσεων, η 
ενθάρρυνση της αποτελεί στρατηγική επιλογή για την αύξηση της 
ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και, κατά συνέπεια, της ανάπτυξης της 
κοινοτική ς οικονομίας. 
Ετσι προκειμένου να ικανοποιηθούν οι αυξημένες ανάγκες των επιχειρήσεων για 
πρακτικές δράσεις σχετικά με την υπεργολαβία, η Επιτροπή ανέλαβε δράση 
ενθάρρυνσης όσον αφορά τη σύνδεση μέσω δικτύων πολλών τραπεζών δεδομένων 
σχετικά με την υπεργολαβία, τα οποία υπάρχουν στην Κοινότητα. Το αποκεντρωμένο 
αυτό σύνολο θα έχει ως σκοπό να θέσει στη διάθεση των επιχειρήσεων διάφορες 
πληροφορίες, κυρίως όσον αφορά την κατάσταση των αγορών, τις δημόσιες αγορές, 
νομικά και τεχνικά θέματα, καθώς και θέματα πιστοποίησης. 
Ακόμη, κατά τη διάρκεια συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 24 
και 25 Μαρτίου 1993, παρουσιάστηκε το δοκιμαστικό πρόγραμμα για τη βελτίωση της 
ανταγωνιστικότητας των υπεργολάβων στον τομέα της ηλεκτρονικής για το ευρύ 
κοινό, με την παρουσία πολλών προσωπικοτήτων και επικεφαλής επιχειρήσεων του 
τομέα, τόσο της Κοινότητας όσο και της Ιαπωνίας. Ενα πρώτο μέρος του 
προγράμματος , που συνίσταται στην εκπόνηση μελέτης για την οργάνωση του τομέα 
στην Ιαπωνία, στέφθηκε ήδη με επιτυχία και ενθάρρυνε τη χρησιμοποίηση καλύτερων 
πρακτικών από τους ευρωπαίους παραγωγούς εξαρτημάτων. 
39 
IV. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 
4.1. Βελτίωση των γνώσεων για τις MME 
4.1.1 Στατιστικές 
Οι εργασίες που έχουν ως σκοπό τη διαμόρφωση της κατά το δυνατόν πιο 
πρόσφατης εικόνας του πληθυσμού των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, οι οποίες 
αναλήφθηκαν με τη συνεργασία της Eurostat, συνεχίστηκαν δίνοντας έμφαση στη 
χρησιμοποίηση των υφιστάμενων πηγών πληροφοριών. 
Το ευρωπαϊκό στατιστικό σύστημα σχετικά με τις MME, δηλαδή τα στοιχεία για τις 
επιχειρήσεις κατανεμημένα με βάση το μέγεθος τους, ενημερώθηκε (περιλαμβάνει 
τώρα αριθμητικά στοιχεία για την περίοδο 1988-1991) και επεκτάθηκε σε άλλες χώρες 
(καλύπτει σήμερα 22 χώρες), τομείς δραστηριότητας (στο εξής καλύπτει το σύνολο 
της οικονομίας εκτός από τη γεωργία) και τάξεις μεγεθών (περιλαμβάνει στο εξής 
εννέα τάξεις απασχόλησης και ορισμένες χώρες διαβίβασαν κατανεμημένα στοιχεία 
σε συνάρτηση με τον κύκλο εργασιών). Οι τελευταίες τιμές που ενσωματώθηκαν είναι 
καλύτερης ποιότητας από τις προηγούμενες, πράγμα που οφείλεται, μεταξύ άλλων, 
και σε μια προσπάθεια μεθοδολογικής τεκμηρίωσης που καταβλήθηκε από τις εθνικές 
στατιστικές υπηρεσίες. 
Οι έρευνες με σκοπό τη δημιουργία ενός συστήματος συγκυριακών δεικτών απέδωσαν 
στους τρεις τομείς που εξετάστηκαν, δηλαδή τη δημογραφία, την απασχόληση και 
την παραγωγή. Οσον αφορά τη δημογραφία, πολλές χώρες έχουν ήδη στη διάθεση 
τους πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και τη διάλυση επιχειρήσεων και μάλιστα 
είναι σε θέση να υπολογίζουν τα σχετικά ποσοστά επιβίωσης. Οσον αφορά τους δύο 
άλλους τομείς, τα πρώτα αποτελέσματα φαίνεται να δείχνουν ότι οι MME 
διέρχονται μια συγκυριακή εξέλιξη διαφορετική από εκείνη των μεγάλων 
επιχειρή σεων. 
Η πρόοδος αυτή αξιολογείται με τη μορφή μιας έκδοσης με τίτλο "Επιχειρήσεις στην 
Ευρώπη - Τρίτη έκθεση", η οποία προβλέπεται να κυκλοφορήσει στις αρχές του 1994. 
40 
4.1.2 Ορισμοί των MME 
Αυτή η προβληματική βρίσκεται πίσω από όλες τις ενέργειες υπέρ των MME. 
Μετά την έκθεση που υπέβαλε το 1992 στο Συμβούλιο6, η Επιτροπή συνέχισε τις 
εργασίες που αποσκοπούν στην εξασφάλιση ενημερωμένων αναλογιών μεταξύ των 
διαφόρων προτεινόμενων κριτηρίων ορισμού: κύκλος εργασιών, αριθμός 
απασχολουμένων και σύνολο του ισολογισμού. 
Εγινε ενημέρωση του καταλόγου των χρησιμοποιούμενων ορισμών στο πλαίσιο των 
κοινοτικών δράσεων. 
4.1.3 Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τις MME 
Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τις MME, μετά τη σύσταση του στις 10 
Δεκεμβρίου 1992, υπέβαλε στην Επιτροπή μια πρώτη ανεξάρτητη έκθεση σχετικά με 
την κατάσταση και τις προοπτικές των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Κοινότητα. 
Η πρώτη αυτή ετήσια έκθεση προσφέρει ένα σημαντικό σύνολο χρήσιμων δεδομένων, 
τα οποία συνοδεύονται από ορισμένες πολιτικές συστάσεις. Δεδομένου ότι ο κύριος 
στόχος του Παρατηρητηρίου είναι να προσφέρει μια συνολική οριζόντια και 
συνεκτική άποψη σχετικά με θέματα που αφορούν τις MME, η έκθεση αυτή μπορεί 
να αποτελέσει θεμελιώδες έγγραφο αναφοράς για του υπευθύνους για την πολιτική 
σχετικά με τις επιχειρήσεις και την ανάπτυξη των MME, τόσο σε περιφερειακό και 
εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο. Ειδικότερα, η έκθεση αυτή, όπως και εκείνες που 
θα ακολουθήσουν, μπορεί να αποτελέσει σημαντική πηγή πληροφοριών σχετικά με την 
εξέλιξη των διαφόρων τύπων MME και τις συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργούν, οι 
δε πληροφορίες που περιλαμβάνονται σ'αυτήν έχουν μεγάλη αξία για μια 
ενδεχόμενη εκτίμηση των συνεπειών της εφαρμογής της εσωτερικής αγοράς για τις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις. 
Η Επιτροπή, προκειμένου να συμβάλει στην πραγματοποίηση γενικών συζητήσεων 
σχετικά με τα θέματα που αφορούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αποφάσισε να 
γνωστοποιήσει τα σχόλια της σχετικά με την πρώτη ετήσια έκθεση του 
Παρατηρητηρίου7 και να τα διαβιβάσει στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και 
την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. 
Ειδικότερα, δεδομένου ότι ο κύριος στόχος της δράσης της είναι να εξασφαλίσει 
υψηλή προστιθέμενη αξία για την κοινοτική πολιτική υπέρ των επιχειρήσεων και να 
συμβάλει στην ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας σε ένα αναπτυξιακό 
πλαίσιο που θα δημιουργήσει περισσότερες θέσεις απασχόλησης, η Επιτροπή 
διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι υπάρχει σύγκλιση μεταξύ των αναλύσεων, των 
συμπερασμάτων και των συστάσεων 
6 SEC (92) 351 τελικό της 29.4.1992 
7 COM (93) 527 τελικό της 5ης Νοεμβρίου 1993 
41 
της εν λόγω έκθεσης και των προσανατολισμών που περιλαμβάνονται στο νέο 
πρόγραμμα κοινοτικώ ν δράσεων με σκοπό την ενίσχυση των τομέων προτεραιότητας 
και την εξασφάλιση της συνέχισης και της παγίωσης της πολιτικής υπέρ των 
επιχειρή σεων8. 
4.2 Ανάπτυξη της πολιτικής στους τοιιείς του ειιπορίου και της κοινωνικής 
οικονοιιίας 
4.2.1 Ειιπόριο και διανοιιή 
Commerce 2000 
Το πρόγραμμα Commerce 2000 έχει ως σκοπό την προώθηση σχέσεων συνεργασίας 
μεταξύ των MME μέσω της εφαρμογής σύγχρονων μεθόδων διαχείρισης και νέων 
τεχνολογιών στον τομέα του εμπορίου και της διανομής. 
Το πρόγραμμα αφορά δοκιμαστικά σχέδια, συνέδρια και την αξιολόγηση σχεδίων που 
εφαρμόζονται στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών που έγινε το 1991 
(ΕΕΕΚ 1991 C209). Το 1993, εκτελέστηκαν 11 δοκιμαστικά σχέδια που έλαβαν 
επιδότηση ύψους 1.789.000 ECU. 
Στις 14 και 15 Ιουνίου 1993 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες συνέδριο αξιολόγησης: 
τα σχέδια που πραγματοποιήθηκαν και η αξιολόγηση που διενεργήθηκε 
παρουσιάστηκαν σε περισσότερους από 300 συμμετέχοντες (διευθυντές επιχειρήσεων, 
επαγγελματικές αντιπροσωπείες, υπάλληλοι, Τύπος). Συντάχθηκε συνοπτική παρουσίαση 
των συζητήσεων και διανεμήθηκε σε 2000 αντίτυπα. 
Μετά το συνέδριο της 14ης και 15ης Ιουνίου 1993, συνεδρίασε μια ομάδα 
αποτελούμενη από επαγγελματίες και υπαλλήλους της Επιτροπής προκειμένου να 
εκτιμήσει τη συνέχεια που θα πρέπει να δοθεί στο πλαίσιο της δεύτερης 
πρωτοβουλίας. 
Μια έκθεση αξιολόγησης της πρώτης πρωτοβουλίας καταρτίστηκε από την εταιρία 
Deloitte & Touche με τίτλο "Αξιολόγηση του προγράμματος Commerce 2000" και 
υποβλήθηκε στις 30 Ιουνίου 1993. 
Δημοσιεύθηκε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τις μελέτες σκοπιμότητας 
καθώς και πρόσκληση υποβολής προσφορών για τα δοκιμαστικά σχέδια (ΕΕΕΚ C277/20 
της 15.10.93), προκειμένου να συνεχιστεί η εν λόγω δράση, δίνοντας ιδιαίτερη 
έμφαση στον ενθαρρυντικό της χαρακτήρα απέναντι στα σχέδια συνεργασίας 
μεταξύ εμπορικών MME (μελέτες σκοπιμότητας) και την υπόδειξη του τρόπου 
πραγματοποίησης τους (επιδοτήσεις σχεδίων). 
Απόφαση 93/379/ΕΟΚ του Συμβουλίου,της 14ης Ιουνίου 1993, ΕΕ L 161 της 31 
Ιουλίου 1993. 
42 
Ενα παράδειγμα σγεδίου στο πλαίσιο του προγράιιιιατος Commerce 2000 
Η εταιρία Scheins (D) πραγματοποίησε ένα πείραμα διεθνικής σχέσης: αυτή η 
χονδρεμπορική εταιρεία είναι στο εξής συνδεδεμένη με τους προμηθευτές της και 
τους λιανέμπορους της του τομέα της κηπευτικής σε δύο μεθοριακές χώρες (L και 
Β) μέσω ενός δίγλωσσου συστήματος ανταλλαγής δεδομένων (γαλλικά, γερμανικά): 
το λογισμικό αυτό που προσφέρει τη δυνατότητα παγκόσμιας εφαρμογής επιτρέπει 
την επιτάχυνση των συναλλαγών, την αύξηση του όγκου των εργασιών μεταξύ των 
εταίρων (συνολικό κόστος της επένδυσης: 93000 Ecu από τις οποίες οι 30000 Ecu 
είναι κοινοτική επιδότηση, ήτοι ποσοστό 32,3%). 
Στατιστικές του εμπορίου 
Οι κύριες δραστηριότητες ήταν οι ακόλουθες: 
Εκδοση "Το λιανικό εμπόριο στην ευρωπαϊκή αγορά το 1993". 
Το έργο αυτό παρουσιάστηκε το Φεβρουάριο στους κυβερνητικούς 
εμπειρογνώμονες και στην Επιτροπή Εμπορίου και Διανομής. Επίσης, η έκδοση 
του έργου αυτού ανακοινώθηκε σε περισσότερους από 1200 ευρωπαϊκούς 
εμπορικούς φορείς, καθώς και σε 300 επαγγελματικούς εκπροσώπους και 
αρμόδιες διοικήσεις. 
Η εν λόγω έκδοση γνωρίζει μεγάλη επιτυχία και υποβλήθηκαν αιτήματα για 
την επέκταση «της μελέτης στο χονδρικό εμπόριο. 
Δοκιμαστική έρευνα σχετικά με τους τρόπους πώλησης στο λιανικό εμπόριο 
της Κοινότητας. 
Τα πρώτα συμπεράσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν με μορφή προσωρινής 
έκθεσης τον Οκτώβριο του 1993 (η παρουσίαση και η διάδοση θα 
πραγματοποιηθούν μόνο με την οριστική μορφή). 
Δεδομένου ότι οι υφιστάμενες πληροφορίες δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις 
σημερινές ανάγκες, η Επιτροπή προέβλεψε στατιστικό παράρτημα για το 
εμπόριο σε κανονισμό για τις διαρθρωτικές στατιστικές των επιχειρήσεων. 
Για το θέμα αυτό πραγματοποιήθηκαν πολλές συνεδριάσεις στατιστικών 
εμπειρογνωμόνων καθώς και μία κοινή συνεδρίαση μεταξύ κυβερνητικών 
εμπειρογνωμόνων και επαγγελματιών (GCI/ΕΕΔ) και κατέληξαν σε μια 
καταρχήν συμφωνία όσον αφορά το σχέδιο του κανονισμού. Αναγνωρίστηκε 
η ανάγκη εναρμόνισης. Ζητήθηκε να ληφθούν κατάλληλα υπόψη οι MME 
προς την κατεύθυνση της κατάρτισης απλούστερων ερωτηματολογίων ζητήθηκε 
επίσης η "ταχεία εφαρμογή της πρωτοβουλίας της Επιτροπής". 
43 
Μελέτες σγετικά ιιε το ειιπόοιο 
Πέντε μελέτες που εκπονήθηκαν το 1991 κυκλοφόρησαν το 1993 σε περισσότερα από 
1000 αντίτυπα. Πρόκειται για μελέτες σχετικά με τη δικαιόχρηση (franchising), τα 
εμπορικά κέντρα, τους νέους εμπορικούς διαμεσολαβητές, τον αντίκτυπο των νέων 
τεχνολογιών και τις μορφές διεθνοποίησης. 
Δύο νέες μελέτες διαρθρωτικού χαρακτήρα παρουσιάστηκαν στις 5 Φεβρουαρίου 1993 
κατά τη διάρκεια κοινής συνεδρίασης μεταξύ κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων (GCI) 
και επαγγελματιών (ΕΕΔ). Αφορούν: 
τις ξένες επενδύσεις στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο στην ΕΚ (μελέτη που 
κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1993 σε 300 αντίτυπα), 
την εξέλιξη των μορφών του εμπορίου στην ΕΚ και τις Ηνωμένες Πολιτείες (θα 
κυκλοφορήσει). 
Στον τομέα των μελετών σχετικά με το εμπόριο και τη διανομή δημοσιεύτηκε 
πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ΕΕΕΚ αριθ. C123/15 της 5.5.1993) την οποία 
ακολούθησαν δύο κλειστές προσκλήσεις υποβολής προσφορών, οι οποίες αφορούν: 
τη δημιουργία τεσσάρων φυλλαδίων σχετικά με τις εθνικές και κοινοτικές 
νομοθεσίες που ενδιαφέρουν άμεσα το εμπόριο : εμπορική αστυφιλία, ελευθερία 
εγκατάστασης, προστασία των καταναλωτών, ανταγωνισμός. 
αποστολές στον τομέα του εμπορίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη : 
σύσταση ομάδων εμπειρογνωμόνων που αντιπροσωπεύουν τον τομέα της 
διανομής στην Κοινότητα, με σκοπό την πραγματοποίηση επαφών μεταξύ 
επιχειρηματιών και υπαλλήλων της ΕΚ και των ΧΑΚΕ (συνεργασία μεταξύ των 
φορέων, υποστήριξη της δημιουργίας επαγγελματικών ενώσεων). 
Η παρουσίαση των μελετών που εκπονούνται κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια κοινής 
συνεδρίασης μεταξύ των κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων (GCI) και των επαγγελματιών 
(ΕΕΔ), στην οποία καλείται και ο Τύπος, γνωρίζει μεγάλη επιτυχία και προκαλεί 
ζήτηση για εμβάθυνση στα εξεταζόμενα θέματα. 
Η διάδοση των μελετών αυτών οδηγεί σε ανάλογες θετικές αντιδράσεις. 
Εκτέλεση του προγρά ιιιιατος εργασίας 
Οπως ζητήθηκε με βάση τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1992, 
από την Επιτροπή (Δελτίο ΕΚ 6-1992, σημείο 1.3.58), καταρτίστηκε έκθεση προς το 
Συμβούλιο σχετικά με την κατάσταση εκτέλεσης του προγράμματος εργασίας στον 
τομέα του εμπορίου. 
44 
Η έκθεση αυτή έχει ως σκοπό να αναλύσει τις ανάγκες του τομέα όσον αφορά την 
προσαρμογή στην πραγματικότητα της ενιαίας αγοράς, προκειμένου να 
επανακαθοριστούν οι προσανατολισμοί δράσης της Κοινότητας και να γίνει 
απολογισμός των δράσεων που αναλήφθηκαν. 
Η εν λόγω έκθεση υποβλήθηκε για γνωμοδότηση στους κυβερνητικούς εμπειρογνώμονες, 
τα μέλη της ΕΕΔ και τις άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής, καθώς και στους γενικούς 
διευθυντές εμπορίου των κρατών μελών. Θα πρέπει να εγγραφεί στην ημερήσια 
διάταξη του Συμβουλίου το δεύτερο τρίμηνο του 1994 υπό την ελληνική προεδρία. 
4.2.2 Συνεταιοισιιοί. ταιιεία αλληλασφάλισης και ενώσεις 
Στατιστικές 
Μετά την αποστολή από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής, το 1992, 
ερωτηματολογίου στις ενώσεις και στα ιδρύματα στα 12 κράτη μέλη και 
λαμβανομένου υπόψη του σημαντικού αριθμού απαντήσεων (2300), η μονάδα 
"Κοινωνική οικονομία" προσέφυγε σε μια εξωτερική υπηρεσία για την κωδικοποίηση, την 
επεξεργασία και την ανάλυση των απαντήσεων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε 
η εταιρία ISG - Sozialforschung und Gesellschaftspolitik. 
Το σύστημα πληροφορικής SPSS (Statistical Package for the Social Science) που πρόκειται 
να χρησιμοποιηθεί παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι επιτρέπει την ανταλλαγή 
πληροφοριών με το πανεπιστήμιο John Hopkins University - Institute for Policy Studies, 
το οποίο εκπονεί παράλληλη και συμπληρωματική μελέτη στον συνεταιριστικό τομέα. 
Η τράπεζα δεδομένων σε MS-DOS θα είναι αναγνώσιμη και συμβατή με τα 
συστήματα που χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή και τους περισσότερους 
εξωτερικούς οργανισμούς με τους οποίους βρίσκεται σε επαφή, διατηρώντας συγχρόνως 
την ανωνυμία των απαντήσεων. 
Η τελική έκθεση υποβλήθηκε το Δεκέμβριο του 1993. 
Ταξινόμηση των επιγειρήσεων της κοινωνικής οικονοιιίας 
Προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας 
σε μέσα χρηματοδότησης των επενδύσεων τους, η Επιτροπή ανέλαβε την εκπόνηση 
πολλών μελετών. Οι μελέτες αυτές κατέληξαν στη λήψη συγκεκριμένων μέτρων 
προκειμένου να δημιουργηθεί ένας χρηματοοικονομικός μηχανισμός. Είναι ουσιώδους 
σημασίας να εντοπιστούν οι αποδοτικότεροι φορείς του τομέα προκειμένου να "στηθεί" 
ο εν λόγω χρηματοοικονομικό'ς μηχανισμός σε ιδανικές βάσεις (εμπιστοσύνη των 
επενδυτών). 
Για το σκοπό αυτό, το Δεκέμβριο του 1992 αναλήφθηκε η πρωτοβουλία μιας 
"ταξινόμησης των 500 μεγαλύτερων και των 500 δυναμικότερων επιχειρήσεων της 
κοινωνικής οικονομίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα". 
45 
Πρόκειται για τη δημιουργία μιας θετικής εικόνας της κοινωνικής οικονομίας και της 
παρουσίασης της από τις δύο πλευρές που μαρτυρούν την ανταγωνιστικότητα της, 
καθώς και για την επιλογή 1000 ανταγωνιστικών επιχειρήσεων της κοινωνικής 
οικονομίας, την περιγραφή των ισχυρών σημείων και των δυνατοτήτων, τη 
γνωστοποίηση τους και την ποσοτικοποίηση της απόδοσης τους. Ο αντισυμβαλλόμενος 
επιλέχθηκε με βάση πρόσκληση υποβολής προσφορών. 
Η υποβολή της τελικής έκθεσης προβλέπεται να πραγματοποιηθεί στις 30/6/94. 
****** 
46 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
Κατάλογος των κυριότερων κειμένων που εκδόθηκαν το 1993 σε σΥέση ιιε την 
κοινοτική πολιτική στον τοιιέα των επνγειοήσεων 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
- Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη συμμετοχή της Κοινότητας στο 
Ευρωπαϊκό Κεφάλαιο Επενδύσεων. 
ΕΕ C37 της 11.2.93 
- Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 30ής Σεπτεμβρίου 1993, σχετικά με τις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις κοινοτικές δραστηριότητες στον τομέα της έρευνας 
και της τεχνολογικής ανάπτυξης. 
COM (93) 356 
- Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 5ης Νοεμβρίου 1993. Παρατηρήσεις της Επιτροπής 
σχετικά με την πρώτη ετήσια έκθεση (1993) του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τις 
MME. 
COM (93) 527 
- Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 10ης Νοεμβρίου 1993, σχετικά με τα προβλήματα 
χρηματοδότησης των MME. 
COM (93) 528 
- Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου, της Ιίησ Νοεμβρίου 1993, που έχει σχέση 
με την παραχώρηση της Κοινότητας για καλλιτέρευσις τόκου τον δάνειον απέναντι 
στης MME με της "BEI" συμφωνία εις πλαισιον του προσωρινού μεχανισμου δάνειον. 
COM (93) 577 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
- Απόφαση του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993, σχετικά με πολυετές πρόγραμμα 
κοινοτικώ ν δράσεων για την περαιτέρω ενίσχυση των τομέων προτεραιότητας και την 
εξασφάλιση της συνέχειας και παγίωσης της πολιτικής υπέρ των επιχειρήσεων, ιδίως 
των μικρομεσαίων (MME), στην Κοινότητα. 
ΕΕ L 161 της 2.7.93 
- Υπόμνημα της βελγικής προεδρίας: οι MME, κινητήριος δύναμη της ευρωπαϊκής 
ανάπτυξης (Οκτώβριος 1993). 
- Ψήφισμα του Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 1993, σχετικά με την ενίσχυση της 
ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, κυρίως των μικρομεσαίων (MME) και των 
βιοτεχνικών, και την ανάπτυξη της απασχόλησης. 
ΕΕ C326 της 3.12.93 
47 
- Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών, της 10ης και 11ης 
Δεκεμβρίου 1993, σχετικά με την ενθάρρυνση της δημιουργίας ενός φορολογικού, 
χρηματοοικονομικού" και διοικητικού περιβάλλοντος, ευνοϊκού για τις MME. 
ΕΥΡΟΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
- Γνώμη του Κοινοβουλίου για τη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με 
πολυετές πρόγραμμα δράσεων υπέρ των MME (COM(92)470). 
ΕΕ C150 της 31.5.93. 
- Ψήφισμα του Κοινοβουλίου σχετικά με τις ανακοινώσεις της Επιτροπής προς το 
Συμβούλιο "Προς μια ευρωπαϊκή αγορά της υπεργολαβίας" και "Συμμετοχή των 
MME στις δημόσιες συμβάσεις στην Κοινότητα". 
ΕΕ C150 της 31.5.93. 
- Εκθεση της 31.3.93 του κ. Roberto SPECIALE, μέλους του ΕΚ, για την 
υπεργολαβία. 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
- Γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση απόφασης του 
Συμβουλίου σχετικά με πολυετές πρόγραμμα δράσεων υπέρ των MME (COM 
(92)470). 
ΕΕ C 161 της 14.6.93. 
- Γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το "Εγγραφο εργασίας της 
Επιτροπής σχετικά με τις προθεσμίες πληρωμής στις εμπορικές συναλλαγές". 
ΕΕ C 249 της 13.9.93. 
48 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
Μεθοδολονία EUROPARTENARIAT 
Η διοργάνωση ενός Europartenariat γίνεται ως εξής: 
1. Εντοπισμός από την Επιτροπή μιας κοινοτικής περιφέρειας υποδοχής η οποία 
έχει ανάγκη από μια ειδική δράση για την ανάπτυξη της, με βάση τις 
αιτήσεις που προέρχονται από τις ενδιαφερόμενες χώρες· 
2. Εξεύρεση από την Επιτροπή ενός ή περισσοτέρων διοργανωτών 
3. Εξεύρεση και επιλογή από τους διοργανωτές ορισμένων ΜΜΕ/ΜΜΒ στην 
περιφέρεια υποδοχή ς, οι οποίες να ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένα κριτή ρια 
όπως το μέγεθος της επιχείρησης, τα σχέδια εταιρικής σχέσης, η ικανότητα 
της επιχείρησης να συνάψει διεθνική εταιρική σχέση και η υγιής 
χρηματοοικονομική' κατάσταση της· 
4. Εκδοση σε 80000 αντίτυπα και πέντε κοινοτικές γλώσσες (γαλλικά, 
γερμανικά, ισπανικά, ιταλικά, αγγλικά) καταλόγου με τις επιλεγείσες 
επιχειρήσεις και τα σχέδια συνεργασίας τους (η προώθηση των εξαγωγών δεν 
θεωρείται ως επιδιωκόμενος στόχος)· 
5. Προώθηση της εκδήλωσης στο σύνολο των χωρών (ΕΚ, μεσογειακές τρίτες 
χώρες, ΧΑΚΕ, ΕΖΕΣ) που συμμετέχουν μέσω δικτύου εθνικών συμβούλων, 
δικτύων συνεργασίας και πληροφόρησης της Επιτροπής (Γραφείο Προσέγγισης 
Επιχειρήσεων (BRE), Δίκτυο Συνεργασίας Επιχειρήσεων (BC-NET) και Euro 
Info Centres (EIC)) και του δικτύου των ευρωπαϊκών κέντρων επιχείρησης και 
καινοτομίας (BIC). Ο ρόλος του εθνικού συμβούλου είναι καθοριστικός: 
εκτός από τη δράση προώθησης και πληροφόρησης, συνοδεύει τις επιχειρήσεις 
στην εκδήλωση και τις βοηθά κατά τη διάρκεια των ημερών των συναντήσεων· 
6. Οργάνωση δύο ημερίδων συναντήσεων με βάση ραντεβού που καθορίζονται εκ 
των προτέρων και διαβιβάζονται από τις ίδιες τις επιχειρήσεις. 
Στήριξη της Επιτροπής 
1. Ο συνολικός προϋπολογισμός της εκδήλωσης βαρύνει κατά τα δύο τρίτα την 
Επιτροπή και κατά το ένα τρίτο τη χώρα - οικοδεσπότη. Για την προώθηση 
του Europartenariat στις μεσογειακές τρίτες χώρες και τις ΧΑΚΕ, πηγές 
χρηματοδότησης προέρχονται επίσης από τα προγράμματα MED - INVEST 
και PHARE. 
2. Οι εκπρόσωποι των υπηρεσιών της Επιτροπής που είναι αρμόδιες για την 
πολιτική επιχειρήσεων και την περιφερειακή πολιτική βοηθούν και συμβουλεύουν 
τον κύριο διοργανωτή κατά τη διάρκεια των διαφόρων προπαρασκευαστικω' ν 
φάσεων. 
49 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 
Μεθοδολογία INTERPRISE 
Για να μπορεί ένα σχέδιο να εξασφαλίσει την υποστήριξη των αρμοδίων για την 
πολιτική επιχειρήσεων υπηρεσιών της Επιτροπής, θα πρέπει στο εξής να ακολουθεί 
μια σωστή μεθοδολογία η οποία προβλέπει τις ακόλουθες φάσεις: 
1. Εντοπισμός και επιλογή τουλάχιστον 15 επιχειρήσεων ανά συμμετέχουσα 
περιφέρεια που να έχουν πραγματικά σχέδια συνεργασίας (εμπορικής, 
χρημοτοοικονομικη'ς, τεχνικής, κοινοπραξίας, μεταφοράς τεχνογνωσίας κλπ.)· 
2. Εκδοση και διανομή καταλόγου που περιλαμβάνει τα χαρακτηριστικά και τα 
σχέδια συνεργασίας κάθε μίας από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις ή μέρους 
αυτών (κατάλογος μονοπεριφερειακο'ς ή πολυπεριφερειακο'ς), δεδομένου ότι 
όλες οι άλλες διαδικασίες ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις 
επιχειρήσεις και τα σχέδια συνεργασίας μεταξύ των ίδιων των επιχειρήσεων 
επιτρέπονται με την προϋπόθεση ότι θα τηρείται η αρχή επιλογής των 
ραντεβού από την επιχείρηση-
3. Διοργάνωση ημερίδων επαφής (διοικητική υποστήριξη, διερμηνεία, ....) και 
εκτέλεση των ραντεβού. Για το σκοπό αυτό, οι εταίροι συγκεντρώνουν τις 
αιτήσεις συνεργασίας που παραλαμβάνουν από τις επιχειρήσεις και 
διοργανώνουν, σε συνάρτηση με τις αιτήσεις αυτές, ένα πρόγραμμα 
ατομικών συναντήσεων 
4. Αξιολόγηση και παρακολούθηση των συναντήσεων προκειμένου να εντοπισθεί 
ο αριθμός των συμφωνιών συνεργασίας που συνήφθησαν. 
Κριτή ρια 
Θα πρέπει να τηρούνται τα εξής κριτήρια: 
το σχέδιο μπορεί να υποβάλλεται σε οποιαδήποτε στιγμή του έτους και, 
γενικά, 6 μήνες πριν από την εκδήλωση· 
το πρόγραμμα πρέπει να αφορά τη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων 
το πρόγραμμα πρέπει να διοργανώνεται από ένα τουλάχιστον οργανισμό 
ανά περιφέρεια ή χώρα συμμετοχής (3 περιφέρειες 3 κοινοτικών χωρών 
τουλάχιστον)· 
οι ενδιαφερόμενοι οργανισμοί μπορούν να συμμετέχουν οικονομικά στο 
πρόγραμμα· 
πρέπει να ακολουθείται η μεθοδολογία που περιγράφεται παραπάνω· 
η στήριξη της Επιτροπής - Γενική Διεύθυνση XXIII πρέπει να αναφέρεται σε 
κάθε έγγραφο που εκδίδεται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας· 
ο προϋπολογισμός δεν πρέπει να εμφανίζει κανένα κέρδος ή ζημία. 
Στήριξη της Επιτροπής 
Η Επιτροπή προσφέρει τη στήριξη της με δύο μορφές: 
τεχνική βοήθεια για τη διοργάνωση του προγράμματος με βάση τις εμπειρίες 
των αρμοδίων για την πολιτική επιχειρήσεων υπηρεσιών της Επιτροπής στον 
τομέα των προγραμμάτων συνεργασίας· 
50 
χορήγηση επιδότησης η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% του συνολικού 
προϋπολογισμού του διοργανωτή. 
51 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ 
ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (MME) 
52 
ΠΡΟΛΟΓΟΣ 
Η παρούσα έκθεση σκοπό έχει να παρουσιάσει μία συνολική εικόνα των κοινοτικών 
παρεμβάσεων και προγραμμάτων που δεν εντάσσονται στο πλαίσιο της απόφασης του 
Συμβουλίου σχετικά με το πολυετές πρόγραμμα υπέρ των MME1. Ο συντονισμός των 
κοινοτικών παρεμβάσεων ανταποκρίνεται στην επιδίωξη δύο στόχων: αφενός, εξασφαλίζει 
καλύτερη συνειδητοποίηση της ιδιαιτερότητας των MME όσον αφορά τον καθορισμό των 
κοινοτικών ενεργειών και, αφετέρου, αυξάνει τη συμμετοχή των MME στα προγράμματα 
αυτά. 
Η παρούσα έκθεση αποδεικνύει ότι ο συντονισμός έχει αποφέρει καρπούς σε τομείς όπως 
η έρευνα και η τεχνολογική ανάπτυξη, η διεθνής συνεργασία και η επαγγελματική κατάρτιση. 
Το αυτό ισχύει και όσον αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία. Εντούτοις, η ανάλυση του 
αντίκτυπου των διαρθρωτικών ταμείων στην ανάπτυξη των MME εξαρτάται από τις 
πληροφορίες που οφείλουν να παρέχουν τα κράτη μέλη, ιδίως στο πλαίσιο των εκ των 
υστέρων αξιολογήσεων και εκ των προτέρων εκτιμήσεων που προβλέπονται από τους νέους 
κανονισμούς. Η διευρυμένη εταιρική σχέση η οποία καθιερώνεται με τους νέους 
κανονισμούς παρέχει τη δυνατότητα βελτίωσης του συντονισμού. Κατά συνέπεια, 
εναπόκειται στην Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους 
να ενώσουν τις προσπάθειες τους, προκειμένου να εξασφαλισθεί ο στενός συντονισμός ο 
οποίος είναι απαραίτητος για την αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνονται υπέρ 
των MME. 
Στο πλαίσιο της παρούσας έκθεσης, κρίνεται σκόπιμη η μνεία της κοινοτικής προσέγγισης 
όσον αφορά τον ορισμό των MME. Όπως αναφέρεται στην Έκθεση της Επιτροπής προς το 
Συμβούλιο, της 29ης Απριλίου 1992, (SEC(92) 351 τελικό), δεν είναι δυνατό να δοθεί ενιαίος 
ορισμός των MME σε κοινοτικό επίπεδο. Ωστόσο, η Έκθεση συνιστούσε μεγαλύτερη συνοχή 
των κοινοτικών ορισμών, κυρίως με τη χρήση συγκεκριμένων κριτηρίων. Η Επιτροπή 
πρότεινε στην Έκθεση της "να χρησιμοποιούνται κατά προτίμηση τα κατώφλια των 250 και 
50 απασχολουμένων, προκειμένου να αποφεύγεται η άσκοπη αύξηση των 
χρησιμοποιούμενων κατωφλίων". Οι κυριότεροι ορισμοί που χρησιμοποιούνται επί του 
παρόντος σε κοινοτικό επίπεδο παρατίθενται στο παράρτημα που επισυνάπτεται στο τέλος 
της παρούσας έκθεσης. Από τη μελέτη αυτών, προκύπτει η ύπαρξη μιας ορισμένης σύγκλισης 
μεταξύ των ορισμών που χρησιμοποιούνται προς το παρόν σε κοινοτικό επίπεδο. Οι 
υπηρεσίες της Επιτροπής θα καταβάλουν επίσης προσπάθειες για την προώθηση 
μεγαλύτερης διαφάνειας των χρησιμοποιούμενων σε εθνικό επίπεδο ορισμών, ιδίως στο 
πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων ή των συνολικών επιχορηγήσεων που 
συγχρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία. 
93/379/ΕΟΚ, ΕΕ L 161 της 02.07.1993, σ. 68. 
•Γ 3 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣΠΙΝΑΚΑΣ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Ι. ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΟΙ MME 
1.1. ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ MME 
1.1.1. Παρεμβάσεις στο πλαίσιο των στόχων 1, 2 και 5β 
1.1.2. Παρεμβάσεις στο πλαίσιο του στόχου 5α 
1.1.3. Το ΕΚΤ και οι MME 
1.1.4. Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες 
1.1.5. Μια πρώτη εκτίμηση της χρήσης των διαρθρωτικών ταμείων από τις 
MME 
1.2. Η ETE ΚΑΙ ΟΙ MME 
1.3. ' ΤΟ ΝΚΜ ΚΑΙ ΟΙ MME 
1.4. Η ΕΚΑΧ ΚΑΙ ΟΙ MME 
II. Η ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΟΙ MME 
II. 1. Συμμετοχή των MME στα προγράμματα Ε&ΤΑ των βιομηχανικών 
τεχνολογιών και της τεχνολογίας υλικών, περιβάλλοντος και φυσικών 
επιστημών, της βιοτεχνολογίας και της τεχνολογίας ενέργειας 
Π.2. Συμμετοχή των MME στις ερευνητικές δραστηριότητες των τεχνολογιών 
πληροφόρησης και τηλεπικοινωνιών 
ΙΙ.3. Συμμετοχή των MME στα προγράμματα αξιοποίησης των αποτελεσμάτων 
της έρευνας 
Π.4. Συμμετοχή των MME στην καινοτομία και τη μεταφορά τεχνολογιών 
Π.5. Άλλα κοινοτικά προγράμματα που αφορούν τις τεχνολογίες και την 
έρευνα 
Π.6. Συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής 
III. ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ MME 
III. 1. Το πρόγραμμα Eurotecnet 
ΙΙΙ.2. Το πρόγραμμα COMETT 
111.3. To πρόγραμμα FORCE 
111.4. To CEDEFOP 
111.5. Η τοπική ανάπτυξη και η απασχόληση 
IV. ΤΑ ΑΛΛΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 
IV. 1. Η διεθνής συνεργασία 
IV.2. Υγιεινή, υγεία και ασφάλεια στον τόπο εργασίας 
IV.3. Οι νέες χρηματοδοτικές τεχνικές και οι MME 
IV.4. Οι μεταφορές και οι MME 
IV.5. Το περιβάλλον και οι MME 
IV.6. Η Κοινή Αλιευτική Πολιτική και οι MME 
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
*Ί 
Πίνακες 
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας 
Πίνακας 1: Υποχρεώσεις του ΕΤΠΑ κατ'έτος και σωρευτικά από το 1989 μέχρι το 
1993 
Πίνακας 2: Συνολικές επιχορηγήσεις 
Πίνακας 3: Στόχος 5β 
Πίνακας 4: Η ETE 
Πίνακας 5: Συμμετοχή των MME στις ενέργειες 
Βραβεία σκοπιμότητας και CRAFT στο πλαίσιο του BRITE-EURAM 
Πίνακας 6: Συμμετοχή των MME στα προγράμματα-πλαίσια τηλεπικοινωνιών και 
τεχνολογιών πληροφόρησης 
Πίνακας 7: Αριθμός MME που επωφελήθηκαν άμεσα από το SPRINT 
Πίνακας 8: Thermie και οι MME 
Πίνακας 9: Οι ερευνητικές δραστηριότητες ΕΚΑΧ και οι MME 
Πίνακας 10: Τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης (EUROTECNET, COMETT και 
FORCE 
S^S 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΜΕΣΑ, ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ MME 
Το πρόγραμμα δράσης το οποίο αφορά την πολιτική επιχειρήσεων (απόφαση του 
Συμβουλίου 93/379/ΕΟΚ της 14ης Ιουνίου 1993) προβλέπει, εκτός από έναν ορισμένο 
αριθμό ειδικών ενεργειών υπέρ των MME για τις οποίες διατίθεται συνολικός 
προϋπολογισμός ύψους 112,2 εκατ. ECU για την περίοδο 1993-1996, συντονισμό των 
λοιπών κοινοτικών πολιτικών. Ο συντονισμός αυτός αποσκοπεί αφενός στην εξασφάλιση 
της καλύτερης συνεκτίμησης της ιδιαιτερότητας των MME στο πλαίσιο των άλλων 
κοινοτικών πολιτικών και, αφετέρου, στην αύξηση της συμμετοχής των MME στα 
κοινοτικά προγράμματα. 
Ι. ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 
Το μεγαλύτερο μέρος της κοινοτικής υποστήριξης υπέρ των MME προέρχεται από τα 
διαρθρωτικά ταμεία υπό τη μορφή συγχρηματοδοτήσεων, σκοπός των οποίων είναι η 
εξασφάλιση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η 
χρηματοοικονομική στήριξη προς τις MME υλοποιείται επίσης μέσω των συνολικών 
δανείων από την ETE και των δανείων που προέρχονται από το Νέο Κοινοτικό Μέσο. 
ΟΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ (ΈΤΠΑ. ΕΚΤ ΚΑΙ ΕΓΤΠΕ) 
Από το 1989 έως 1993, τα ποσά που διατέθηκαν στις επιχειρήσεις μέσω των Κοινοτικών 
Πλαισίων Στήριξης και των άλλων παρεμβάσεων υπολογίζεται ότι ανέρχονται, για τους 
στόχους 1 και 2, σε 5 δισ. ECU και, για το στόχο 5β, σε 1 δισ. ECU, δηλαδή συνολικά σε 
6 δισ. ECU στο πλαίσιο των στόχων 1, 2 και 5β, ποσά τα οποία αποτελούν το 13% των 
συνολικών διατιθέμενων κονδυλίων από τα ΚΠΣ. Η βελτίωση της χρήσης των 
διαρθρωτικών ταμείων από τις MME απαιτεί αυξημένη διαφάνεια των μέτρων υπέρ των 
MME, μεγαλύτερη συμμετοχή των ενδιάμεσων φορέων των MME και απλοποίηση των 
διαδικασιών χορήγησης των ενισχύσεων. Η διευρυμένη εταιρική σχέση, η οποία 
προβλέπεται μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών, των περιφερειακών ή τοπικών 
αρχών και των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων, παρέχει τη δυνατότητα βελτίωσης 
της παρέμβασης των διαρθρωτικών ταμείων υπέρ των MME κατά τη διάρκεια της περιόδου 
1994-1999. 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 
Η ETE, προκειμένου να υποστηρίξει τις επενδύσεις μικρής και μέσης κλίμακας κυρίως των 
MME, χρησιμοποιεί τα συνολικά δάνεια. Από το 1988, σχεδόν 36.500 MME έλαβαν 
πιστώσεις ύψους που υπερβαίνει τα 9,7 δισ. ECU, ήτοι άνω του 50% των κονδυλίων που 
διατίθενται στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες. Η Ιταλία, η Γερμανία, η Γαλλία και το 
Βέλγιο υπήρξαν οι κυριότεροι δικαιούχοι των πιστώσεων στο πλαίσιο των συνολικών 
δανείων προς τις MME, για το 1992. 
ΤΟ ΝΕΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΜΕΣΟ 
Στις 31.12.1992, το σύνολο των δανείων που παραχωρήθηκαν στο πλαίσιο των ΝΚΜ III και 
ΝΚΜ IV ανερχόταν σε 3,5 δισ. ECU από τα οποία τα 682,8 εκατ. ECU προέρχονταν από 
το ΝΚΜ IV. Τα ποσά αυτά εξασφάλισαν τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων ύψους 7,2 
δισ. ECU οι οποίες αντιστοιχούσαν σε περισσότερα από 9.600 σχέδια και συνέβαλαν στη 
δημιουργία 60.000 θέσεων απασχόλησης. Τα δάνεια αυτά χορηγήθηκαν κατά κύριο λόγο σε 
επιχειρήσεις που απασχολούσαν λιγότερους από 50 εργαζόμενους. Οι χώρες που 
επωφελήθηκαν περισσότερο από το ΝΚΜ IV ήταν η Ιταλία, η Ισπανία και το Ηνωμένο 
Βασίλειο. 
SG 
IL H ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ H ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; ΕΤΑ 
Η ΕΤΑ αποτελεί παράγοντα αποφασιστικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα των 
MME. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες προς την κατεύθυνση της 
αύξησης της συμμετοχής των MME στα κοινοτικά ερευνητικά προγράμματα και 
πραγματοποιεί ενέργειες με σκοπό την εξάπλωση των νέων τεχνολογιών. 
Βιομη/ανική τεννολονία. τεννολονία υλικών, περιβάλλοντος, θετικών επιστημών, 
βιοτεννολονίακαι τεννολονία ενέργειας: 
Κατά τα έτη 1991 και 1992, για το σύνολο των προγραμμάτων ΕΤΑ και για όλους τους 
τομείς, το ποσοστό συμμετοχής των MME ανήλθε σε 11,5% και ο αριθμός των 
συμμετεχουσών MME σε 1.004. Τα ποσά που διατέθηκαν στις εν λόγω MME ανήλθαν σε 
167 εκατ. ECU και αντιστοιχούν στο 12% του συνολικού προϋπολογισμού. 
Τα ποσοστά συμμετοχής είναι υψηλότερα όσον αφορά τα προγράμματα που απευθύνονται 
στη βιομηχανία, όπως είναι το BRITE EURAM ( βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες 
υλικών): 32% των συμμετεχουσών MME και 25% των κονδυλίων. Πράγματι, 
διαπιστώνεται αυξανόμενη συμμετοχή των MME στο εν λόγω πρόγραμμα, στο πλαίσιο του 
οποίου υπάρχουν δύο ειδικές ενέργειες που απευθύνονται στις MME: "βραβεία 
σκοπιμότητας" και "Cooperative Research Action for Technology - CRAFT". Οι ειδικές 
αυτές ενέργειες επέτρεψαν στις MME να αναπτύξουν και να αποκτήσουν νέες τεχνολογίες 
και τεχνογνωσία, οι οποίες συνδέονται άμεσα με τις δραστηριότητες τους, καθώς και να 
συμμετάσχουν σε μία διαδικασία εκμάθησης η οποία τους αποκάλυψε την αξία και τη 
διαρκώς αυξανόμενη σημασία της Ε&ΤΑ ως παράγοντα της ανταγωνιστικότητας. 
Τεννολονίες πληοοΦόοτισης και τηλεπικοινωνίες: 
Η συμμετοχή των MME αυξήθηκε μετά την έναρξη της εφαρμογής του προγράμματος 
ESPRIT το 1980. Επί του παρόντος, το ποσοστό συμμετοχής των MME στα σχέδια 
ανέρχεται σε 80% για τις τεχνολογίες τηλεπικοινωνιών, σε 65% για τις τεχνολογίες 
πληροφόρησης και σε 95% για τα συστήματα τηλεματικής. 
Το μεγαλύτερο μέρος των MME που συμμετέχουν στα σχέδια προέρχονται από τους 
βιομηχανικούς τομείς υψηλής τεχνολογίας ή με έντονο τεχνολογικό περιεχόμενο. Πρόκειται 
για επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες ΕΤΑ, για κατασκευαστές εξαρτημάτων ή 
ημικατεργασμένων προϊόντων, που συμμετέχουν κυρίως στον εκσυγχρονισμό των 
εφαρμογών Ε&ΤΑ. 
ΑΕαολόνηση των αποτελεσμάτων της έοευνας: VALUE 
300 MME επωφελήθηκαν από τη δοκιμαστική δράση VALUE-MME στο πλαίσιο της οποίας 
διατέθηκαν 2,1 εκατ. ECU. Η VALUE-MME σκοπό έχει τη μεταφορά των αποτελεσμάτωντης 
κοινοτικής έρευνας στις MME και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα συντονισμού 
μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής. 
Η δράση EUROMANAGEMENT-E&TA έδωσε τη δυνατότητα σε 657 MME να επωφεληθούν από 
την παρέμβαση 47 τεχνικών συμβούλων οι οποίοι εντόπισαν πάνω από 1.000 σχέδια ΕΤΑ. 
Τα σχέδια αυτά κατέληξαν, το 1993, σε 120 προτάσεις για έρευνα ως απάντηση σε 
πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων από την Επιτροπή, από τις οποίες επελέγη το 30%. 
Γ> 
Καινοτομία και μεταφοοά τεννολονίας: SPRINT 
Από το 1989 έως το 1993, το πρόγραμμα SPRINT, με προϋπολογισμό 90 εκατ. ECU, 
υποστήριξε την τεχνολογική συνεργασία μεταξύ των MME μέσω διεθνικών δικτύων 
συνεργασίας μεταξύ των MME και ημερίδων μεταφοράς τεχνολογίας. Η διάδοση των νέων 
τεχνολογιών υποστηρίχθηκε από δίκτυα έρευνας και τεχνολογίας και από ειδικά σχέδια για 
την ενδοκοινοτική μεταφορά καινοτομιών. 
Σε επίπεδο MME, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι από το 1989: 
7.200 MME απέκτησαν νέα τεχνολογία, 
24.000 MME προέβησαν σε δοκιμή ή αξιολόγηση της νέας τεχνολογίας, 
64.000 MME αναγνώρισαν τη σημασία της νέας τεχνολογίας, 
ήτοι συνολικά 95.200 MME επωφελήθηκαν από το πρόγραμμα SPRINT. 
Οι MME υπήρξαν επίσης αντικείμενο και άλλων δραστηριοτήτων, εκτός Προγράμματος-
Πλαισίου Ε&ΤΑ, όπως για παράδειγμα στους τομείς της ενέργειας (πρόγραμμα THERMIE), 
των μεταφορών (EURET) και της ΕΚ ΑΧ. 
Ο πραγματικός συντονισμός μεταξύ αυτών των προγραμμάτων Ε&ΤΑ επέτρεψε τη 
συγκεκριμενοποίηση της διάστασης MME του 4ου Προγράμματος-Πλαισίου Ε&ΤΑ, 
εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη διαφάνεια των κοινοτικών ενεργειών Ε&ΤΑ στο πλαίσιο των 
MME χάρη, κυρίως, στην από κοινού προώθηση και το συντονισμό των υφισταμένων 
δικτύων. 
III. ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ 
Ένας ορισμένος αριθμός κοινοτικών προγραμμάτων σκοπό έχουν την ανύψωση του 
επιπέδου ικανοτήτων σε όλη την Ένωση προκειμένου να υπάρξει πλήρης έλεγχος της 
διαδικασίας των οικονομικών, τεχνολογικών, κοινωνικών και πολιτισμικών αλλαγών. 
Από τα εν λόγω προγράμματα,το EUROTECNET (καινοτομία στον τομέα της επαγγελματικής 
κατάρτισης η οποία προκύπτει από τις τεχνολογικές μεταβολές), το COMETT (εκπαίδευση 
και κατάρτιση στον τομέα της τεχνολογίας) και το FORCE (διαρκής επαγγελματική 
κατάρτιση) αφορούν άμεσα τις MME. 
Στο πλαίσιο του EUROTECNET, το 18% των σχεδίων που αποτελούν το δίκτυο έχουν ως 
στόχο τις MME. Στο πλαίσιο του COMETT, υπολογίζεται ότι 7.000 MME συμμετέχουν 
άμεσα στις ενέργειες και ότι το ποσοστό συμμετοχής αυτών ανέρχεται σε 75%. 
Υπολογίζεται επίσης ότι 30.000 MME αποτελούν άμεσους ή έμμεσους δικαιούχους, ιδίως 
μέσω μαθημάτων επαγγελματικής κατάρτισης. Στο πλαίσιο του FORCE, 1.250 MME ή 
όμιλοι MME συμμετέχουν στα σχέδια ως εταίροι, με ποσοστό άμεσης συμμετοχής 62%. 
Στο πλαίσιο των κοινοτικών ενεργειών που διεξάγονται με σκοπό την ανάπτυξη της 
απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο, το πρόγραμμα ILE (τοπική πρωτοβουλία για την 
απασχόληση των γυναικών), μεταξύ 1986 και 1990, παρείχε υποστήριξη σε 700 
επιχειρήσεις γυναικών. 
St 
IV. ΛΟΙΠΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 
Μεταξύ των εφαρμοζομένων προγραμμάτων, πρέπει να επισημανθούν αυτά που 
προορίζονται για την προώθηση της διεθνοποίησης των MME στο πλαίσιο της συνεργασίας 
που αναπτύσσεται με ορισμένες τρίτες χώρες. 
Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
Η συνεργασία μεταξύ των MME δεν περιορίζεται στα κοινοτικά πλαίσια, αλλά 
αναπτύσσεται και με άλλες χώρες, όπως για παράδειγμα με τις χώρες ΕΖΕΣ οι οποίες 
συμμετέχουν μέχρι στιγμής στα δίκτυα BC-Net και EURO-INFO-CENTRES (Ευρωπαϊκά 
Κέντρα Πληροφόρησης, ως κέντρα ανταποκρίσεων). Συνεργασία αναπτύσσεται επίσης και 
με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στο πλαίσιο του προγράμματος 
PHARE, με την Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ), τη Γεωργία καθώς και τις 
αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Μεσογείου. 
Στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE, η Επιτροπή υλοποίησε προγράμματα ανάπτυξης 
των MME παρέχοντας τεχνική βοήθεια σε 8 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
και στα 3 κράτη της Βαλτικής ύψους 95 εκατ. ECU. Η υποστήριξη περιλαμβάνει μέτρα 
παροχής υπηρεσιών βοήθειας προς τις MME, χρηματοδοτικά μέσα και προσανατολισμούς 
για τη διαμόρφωση μιας πολιτικής επιχειρήσεων. Σταδιακά, νέοι εταίροι από τις χώρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης συμμετέχουν στα δίκτυα πληροφόρησης (EIC) και 
συνεργασίας (BC-Net), καθώς και στα προγράμματα εταιρικών σχέσεων 
(EUROPARTENARIAT, JOPP). Το πρόγραμμα JOPP (Joint Venture PHARE programme) 
αποσκοπεί στην προώθηση της δημιουργίας κοινών επιχειρήσεων μεταξύ των MME στις 
χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Από το 1991, έχουν διατεθεί 17 εκατ. ECU 
για επενδύσεις υπέρ των MME, το ύψος των οποίων ανέρχεται σε 400 εκατ. ECU. 
Η συνεργασία με την ΚΑΚ και τη Γεωργία πραγματοποιείται μέσω του προγράμματος 
TACIS του οποίου ο προϋπολογισμός το 1992 ανερχόταν σε 20 εκατ. ECU. Κατ'αυτό τον 
τρόπο, προβλέπονται 7 γραφεία ανάπτυξης και 9 "Business Communication Centres -
BCC" τα οποία συνδέονται με τα δίκτυα BRE και BC-Net. 
Η συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες πραγματοποιείται μέσω των προγραμμάτων 
MED-INVEST (12,2 εκατ. ECU από το 1993 μέχρι το 1995) για τις τρίτες χώρες της 
Μεσογείου, του προγράμματος AL-INVEST( 18,5 εκατ. ECU από το 1993 μέχρι το 1995) για 
τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και του προγράμματος ECIP (20 εκατ. ECU το 1992 και 
39 εκατ. ECU το 1993). 
Τέλος, διεξάγονται επίσης ενέργειες για την προώθηση των κοινοτικών εξαγωγών προς 
τρίτες χώρες. 
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Η συνεκτίμηση των MME στα κοινοτικά προγράμματα παρουσιάζεται αυξημένη και η 
Επιτροπή θα συνεχίσει να καταβάλλει προσπάθειες, από κοινού με τα κράτη μέλη και τις 
οργανώσεις εκπροσώπησης των MME και της βιοτεχνίας, με σκοπό την προώθηση της 
πλήρους ένταξης των MME στη διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ενόψει των μέτρων 
που συνιστά το Λευκό Βιβλίο για την "Ανάπτυξη, τον Ανταγωνισμό και την Απασχόληση". 
S3 
ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΜΕΣΑ, ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΜΜΕ(Χ) 
0 Κοινοτικές παρεμβάσεις 
Χρηματοδοτικά μέσα 
- Διαρθρωτικά ταμεία ( 1989-1993) 
(εκτίμηση των χορηγηθέντων ποσών) 
- Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων -
Συνολικά δάνεια (1988-1992) 
- Νέο Κοινοτικό Μέσο 
(ΝΚΜ III και IV) δάνεια 
Πρόγραμμα Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης 
- όλα τα προγράμματα, χωρίς διάκριση, το 1991 
και το 1992 
μεταξύ των οποίων: 
• BRITE-EURAM που περιλαμβάνει 
- βραβεία σκοπιμότητας 
-CRAFT 
• JOULE 
- τεχνολογίες πληροφόρησης και τηλεπικοινωνίες: 
• τεχνολογίες επικοινωνιών 
• τεχνολογίες πληροφόρησης 
• συστήματα τηλεματικής ποσά που χορηγήθηκαν 
στις MME 
σε ECU 
6 δισ. 
9,7 δισ. 
3,5 
167 εκατ. 
5,6 εκατ. 
26 εκατ. αριθμός 
των MME 
36.500 
1.004 
192 (σχέδια) 
255 (σχέδια) ποσοστό 
συμμετοχής των MME 
στο σύνολο 
των σχεδίων 
11,5% 
32% 
100% 
100% 
16% 
80% 
65% 
95% ποσοστό 
συμμετοχής των MME 
στο συνολικό 
προϋπολογισμό 
13% 
12% 
25% 
100% 
100% 
19% 
Κοινοτικές παρεμβάσεις 
-VALUE 
- EUROMANAGEMENT-E&TA 
- SPRINT 90 εκατ. ECU (1989-1993) 
- THERMIE (90-93) 
- EKAX 
Πρόγραμμα Επαγγελματικής Κατάρτισης 
- EUROTECNET 
- COMETT 
- FORCE 
Πρόγραμμα Διεθνούς Συνεργασίας 
- Πρόγραμμα PHARE-MME 
- JOPP (1991-1993) 
- MED-INVEST (1993-1995) 
-AL-INVEST (1993-1995) 
- ECIP 1992 
1993 ποσά που χορηγήθηκαν 
στις MME 
σε ECU 
2,1 εκατ. 
175 εκατ. 
26 εκατ. 
95 εκατ. 
17 εκατ. 
12,2 εκατ. 
18,5 εκατ. 
20 εκατ. 
39 εκατ. αριθμός 
των MME 
300 
657 
95.200 
311 σχέδια 
46 σχέδια 
7.000 (άμεσα) 
30.000 (έμμεσα) 
1250 
186 σχέδια ποσοστό 
συμμετοχής των MME 
στο σύνολο 
των σχεδίων 
100% 
100% 
59% 
18% 
75% 
62% 
100% 
93,3% 
100% 
100% ποσοστό 
συμμετοχής των MME 
στο συνολικό 
προϋπολογισμό 
100% 
100% 
41% 
48% 
100% 
100% 
100% 
(Χ) Εφιστάται η προσοχή του αναγνώστη το γεγονός ότι ο παρών πίνακας ανακεφαλαιώνει κοινοτικές παρεμβάσεις διαφορετικής φύσης και, κατά συνέπεια, οι αριθμοί δεν 
είναι πάντοτε συγκρίσιμοι μεταξύ τους. Αφενός, τα στοιχεία καλύπτουν διαφορετικές χρονικές περιόδους και, αφετέρου, τα ποσά αποτελούν ενίοτε επιχορηγήσεις και ενίοτε 
δάνεια. Κατά συνέπεια, τα ποσά που χορηγήθηκαν στις MME δεν μπορούν να προστεθούν μεταξύ τους. 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Μια πρώτη έκθεση της Επιτροπής σχετικά με "το συντονισμό των δραστηριοτήτων υπέρ 
των MME που δεν εντάσσονται στο πλαίσιο της απόφασης του Συμβουλίου 89/490/ΕΟΚ" 
εγκρίθηκε ήδη στις 26 Μαΐου 19922 και κάλυπτε τη χρονική περίοδο από τον Ιούλιο του 
1989 μέχρι το τέλος του 1990. Η πρώτη αυτή έκθεση ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις που 
έθετε η απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Ιουλίου 19893, η οποία αντικαταστάθηκε εν τω 
μεταξύ από την απόφαση του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 19934. 
Λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που ήδη παρέχονται στην πρώτη έκθεση, και 
κυρίως της περιγραφής των προγραμμάτων η οποία ισχύει και για την περίοδο που 
καλύπτει η παρούσα έκθεση, η Επιτροπή προτίμησε, στο πλαίσιο αυτής, να επικεντρώσει τις 
προσπάθειες της στον πραγματικό συντονισμό των κοινοτικών προγραμμάτων και 
πρωτοβουλιών καθώς και σε θέματα τα οποία δεν είχαν συμπεριληφθεί στην πρώτη έκθεση, 
όπως για παράδειγμα η αξιολόγηση του αντίκτυπου των προγραμμάτων για τις MME. 
Αντικείμενο της παρούσας έκθεσης αποτελούν τα έτη 1991 και 1992 και, στο μέτρο του 
δυνατού, μέρος του 1993. 
Η σημασία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για την ανάκαμψη της οικονομικής ανάπτυξης 
και της απασχόλησης στην Ευρώπη, η οποία αναγνωρίζεται σε μεγάλο βαθμό από τα 
κοινοτικά και εθνικά όργανα, δικαιολογεί πλήρως μια οριζόντια προσέγγιση με σκοπό την 
εξασφάλιση τόσο της συνοχής των κοινοτικών ενεργειών υπέρ των MME, όσο και της 
καλύτερης ενσωμάτωσης της διάστασης των MME στις λοιπές κοινοτικές πολιτικές και 
πρωτοβουλίες. Πράγματι, μολονότι, έναντι της ανάγκης αλλαγών τις οποίες αντιμετωπίζουν 
οι μεγάλες επιχειρήσεις των παραδοσιακών τομέων της οικονομίας, οι MME διαθέτουν 
δυνητικά πλεονεκτήματα λόγω της ευελιξίας τους, της ικανότητας προσαρμογής τους στις 
ανάγκες της αγοράς καθώς και της ικανότητας καινοτομίας, βρίσκονται αντιμέτωπες, και 
αυτές με τη σειρά τους, με σοβαρές προκλήσεις - ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και 
αλλαγές στη βιομηχανία - στις οποίες πρέπει να ανταποκριθούν επάξια προκειμένου να 
παραμείνουν ανταγωνιστικές. Για το λόγο αυτό, πρέπει να υπάρξει μέριμνα ώστε οι MME 
να μπορέσουν να συμμετάσχουν πλήρως στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. 
Η παρούσα έκθεση δεν φιλοδοξεί να προβεί σε ανασκόπηση όλων των κοινοτικών 
προγραμμάτωνή πρωτοβουλιών που είναι δυνατόν να έχουν άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο στις 
MME. Λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλομορφία των κοινοτικών παρεμβάσεων και τον 
οριζόντιο χαρακτήρα των MME, αυτό θα σήμαινε την ανάλυση σχεδόν όλων των 
κοινοτικών προγραμμάτων. Εξάλλου, το πρόγραμμα ενεργειών υπέρ των MME, το οποίο 
προβλέπουν οι αποφάσεις του Συμβουλίου 89/490/ΕΟΚ της 28ης Ιουλίου 1989 και 
93/379/ΕΟΚ της 14ης Ιουνίου 1993, έχει αποτελέσει το αντικείμενο ξεχωριστών μελετών. 
Αντίθετα, η παρούσα έκθεση επικεντρώνεται σε τέσσερα βασικά θέματα: οι MME και τα 
διαρθρωτικά ταμεία, οι MME και τα προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, 
οι MME και τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και τέλος οι MME και τα λοιπά 
κοινοτικά προγράμματα που παρουσιάζουν έκδηλο ενδιαφέρον για τις MME και τη 
βιοτεχνία. 
SEC(92) 704 τελικό. 
89/490/ΕΟΚ, ΕΕ L 239 της 16.08.1989, σ. 33-34. 
93/379/ΕΟΚ, ΕΕ L 161 της 02.07.1993, σ. 68. 
G Ζ, 
Ι. ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΟΙ MME 
1.1. ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ MME 
Η πρώτη περίοδος μετά την μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων διήρκεσε από το 1989 
έως το 1993, και κατά το τέλος της περιόδου αυτής όλα τα κεφάλαια είχαν αναληφθεί. Οι 
προσπάθειες για την εξασφάλιση οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στην Κοινότητα θα 
συνεχισθούν και κατά τη νέα 6ετή περίοδο προγραμμάτων (1994-1999) βάσει των 
συμπερασμάτων στα οποία κατέληξε το Συμβούλιο του Εδιμβούργου, το Δεκέμβριο του 
1992, το οποίο αποφάσισε τη χρηματοδότηση των διαρθρωτικών ταμείων για τα προσεχή 
έτη (141 δισ. ECU), καθώς και βάσει των νέων κανονισμών που εκδόθηκαν στις 20 Ιουλίου 
1993\ 
Η προηγούμενη έκθεση παρουσίαζε με κάθε λεπτομέρεια τις κυριότερες αρχές των 
διαρθρωτικών δράσεων της Κοινότητας (συγκέντρωση, προσθετικότητα, προγραμματισμό, 
εταιρικές σχέσεις), τα μέσα τους (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ΕΓΤΠΕ-τμήμα προσανατολισμού), τους 
χρηματοοικονομικούς τους πόρους και τον τρόπο λειτουργίας τους. 
Στο κεφάλαιο αυτό της παρούσας έκθεσης εξετάζονται οι κοινοτικές παρεμβάσεις στο 
πλαίσιο των στόχων 1,2 και 5β καθώς και του στόχου 5α, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 
και τέλος τα διδάγματα που εξάγονται από μια πρώτη αξιολόγηση της χρήσης των 
διαρθρωτικών ταμείων από τις MME. 
1.1.1. ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ 1, 2 
ΚΑΙ 5β 
Υπενθυμίζεται ότι η διαρθρωτική δράση της Κοινότητας για την περίοδο 1989-1993 
αντιστοιχεί σε προϋπολογισμό ύψους 60,3 δισ. ECU (τιμές 1989) για πιστώσεις ανάληψης 
υποχρεώσεων στις οποίες προστίθενται, για την περίοδο 1991-1993, 3 δισ. ECU τα οποία 
αντιστοιχούν στη συνεισφορά της Κοινότητας στην ανάκαμψη της οικονομίας και την 
ένταξη των νέων γερμανικών ομόσπονδων κρατών. Ο πίνακας 1 παρουσιάζει το ύψος των 
υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ κατ'έτος, ανά χώρα και συνολικά, 
από το 1989 μέχρι το 1993. 
ΕΕ L 193 της 31.07.1993 - κανονισμός πλαίσιο αριθ. 2081/93 (για την 
τροποποίηση του κανονισμού 2052/88), συντονιστικός κανονισμός 2083/93 
(για την τροποποίηση του κανονισμού 4254/88 όσον αφορά το ΕΤΠΑ), 
κανονισμός 2084/93 (για την τροποποίηση του κανονισμού 4255/88 όσον 
αφορά το ΕΚΤ), κανονισμός 2085/93 (για την τροποποίηση του κανονισμού 
4256/88 σχετικά με το ΕΓΤΠΕ-τμήμα προσανατολισμού)και κανονισμός 
2080/93 (όσον αφορά το χρηματοδοτικό μέσο προσανατολισμού της αλιείας). 
G3 
Πίνακας 1 
Πίνακας των υποχρεώσεων του ΕΤΠΑ κατ'έτος και σωρευτικά από το 1989 
μέχρι τις 31.12.1993 στο πλαίσιο των στόχων 1, 2 και 5β 
καθώς και των κοινοτικών πρωτοβουλιών και καινοτόμων ενεργειών (άρθρο 10 
του ΕΤΠΑ) σε χιλιάδες ECU 
Β 
DK 
D 
ΕΑ 
ESP 
FR 
IRL 
Ι 
L 
NL 
Ρ 
UK 
ΕΚ 
ΕΚ 89 
40.686 
8.948 
178.507 
642.029 
1.220.927 
219.809 
308.373 
910.846 
3.462 
592.567 
505.588 
34.895 
4.666.637 90 
66.803 
18.390 
113.941 
561.693 
1.802.226 
442.739 
291.997 
837.113 
2.975 
45.677 
533.722 
469.548 
40.747 
5.227.571 91 
74.435 
26.122 
246.201 
882.586 
1.741.648 
334.898 
280.096 
1.440.666 
2.511 
27.473 
938.883 
590.808 
125.223 
6.711.550 92 
48.386 
14.216 
211.578 
1.427.840 
1.924.284 
621.859 
636.022 
1.017.014 
19.142 
56.425 
1.497.162 
654.559 
257.448 
8.385.935 93 
93.711 
12.074 
350.217 
1.081.129 
2.283.905 
761.188 
519.472 
2.441.724 
732 
64.414 
1.374.600 
897.614 
152.193 
10.032.973 σωρευτικά 
324.021 
79.750 
1.100.444 
4.595.277 
8.972.990 
2.380.493 
2.035.960 
6.647.363 
25.360 
197.451 
4.936.934 
3.118.117 
610.506 
35.024.666 
Πηγή: Γενική Διεύθυνση Περιφερειακών Πολιτικών και Γενική Διεύθυνση Προϋπολογισμού 
έν 
ΣΤΟΧΟΣ 1: ανάπτυξη και διαρθρωτική προσαρμογή των αναπτυξιακά 
καθυστερημένων περιφερειών 
Οι κοινοτικές ενισχύσεις μέσω των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης (ΚΠΣ) των 
περιφερειών του στόχου 1, στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων, ανέρχονται σε 
36.200 εκατ. ECU (σταθερές τιμές 1989) στις οποίες πρέπει να προστεθεί το ποσό των 
λοιπών χρηματοδοτικών μέσων: συμπληρωματικά κονδύλια των Μεσογειακών 
Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων (ΜΟΠ) και του Ειδικού Προγράμματος για την 
Ανάπτυξη της Πορτογαλικής Βιομηχανίας (PEDIP), τα οποία αντιστοιχούν σε 1.084 
εκατ. ECU. Τόσο τα ΜΟΠ όσο και το PEDIP προηγήθηκαν της θέσης σε ισχύ των νέων 
κανονισμών περί των διαρθρωτικών ταμείων. 
Τα περισσότερα επιχειρησιακά προγράμματα και οι άλλες μορφές παρέμβασης μέσω των 
ΚΠΣ εγκρίθηκαν το 1990 και το 1991. Πρόκειται για 300 επιχειρησιακά προγράμματα, 
63 σχέδια και μεγάλα σχέδια και 13 συνολικές επιχορηγήσεις. 
Πρέπει επίσης αναφερθεί το PEDIP, ειδικό πρόγραμμα για την ανάπτυξη της 
πορτογαλικής βιομηχανίας, το οποίο καταρτίσθηκε με απόφαση του Συμβουλίου 
εξαιτίας της σχετικής καθυστέρησης που παρουσίαζε η πορτογαλική βιομηχανία. Το 
PEDIP καλύπτει ευρύ φάσμα ενεργειών υπέρ της τόνωσης του βιομηχανικού τομέα με 
μέτρα ενίσχυσης, μεταξύ άλλων, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, της βιομηχανικής 
ποιότητας και της ανταγωνιστικότητας. Από τις δράσεις υπέρ των MME, 
υποστηρίχθηκαν οι ακόλουθες: δημιουργία και ανάπτυξη τεχνολογικών κέντρων, 
κέντρων αριστείας και διάδοσης των νέων τεχνολογιών, απόκτηση εξοπλισμού για την 
πραγματοποίηση δοκιμών και μετρήσεων, ενίσχυση προς τις βιομηχανικές ενώσεις, τις 
ενέργειες ανάπτυξης εταιρικής σχέσης μεταξύ μεγάλων επιχειρήσεων και MME καθώς 
και την απόκτηση παραγωγικού εξοπλισμού. 
Μεταξύ 1989 και 1992, οι άμεσες επιχορηγήσεις στα σχέδια των MME στο πλαίσιο 
του PEDIP ανέρχονται σε 370 εκατ. ECU για επενδύσεις ύψους 1.600 εκατ. ECU σε 
περισσότερες από 1.300 επιχειρήσεις. Το συνολικό ύψος των επιχορηγήσεων αποτελεί 
το 21% περίπου του συνόλου των δημοσίων δαπανών (εθνικών και κοινοτικών) του 
προγράμματος. 
Όσον αφορά συγκεκριμένα την παρέμβαση του ΕΓΤΠΕ-τμήμα ποοσανατολισιιού υπέρ 
των περιφερειών του στόχου 1, πραγματοποιείται κυρίως υπό τη μορφή επιχειρησιακών 
προγραμμάτων, είτε αυτά χρηματοδοτούνται από ένα ταμείο είτε από περισσότερα, και 
κοινοτικών πρωτοβουλιών (στις οποίες συγκαταλέγεται και η LEADER). Το σύνολο των 
υποχρεώσεων κατά τη διάρκεια της περιόδου 1991-1992 ανέρχεται σε 978 εκατ. ECU 
για τα επιχειρησιακά προγράμματα. Οι υποχρεώσεις που αφορούν τις κοινοτικές 
πρωτοβουλίες ανέρχονται σε 174 εκατ. ECU από τα οποία τα 124 εκατ. διατέθηκαν για 
την πρωτοβουλία LEADER. Τα ειδικά προγράμματα POSEICAN, POSEIDOM και 
POSEIMA απορρόφησαν 30 εκατ. ECU από τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων. 
Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της αυτής περιόδου, διατέθηκαν 183 εκατ. ECU για τα 
επιχειρησιακά προγράμματα που υλοποιήθηκαν στα νέα γερμανικά ομόσπονδα κράτη. 
CS 
Η πραγματοποιούμενες χρηματοδοτήσεις έχουν δύο βασικούς στόχους: τη διαφοροποίηση 
της παραγωγής, την ανάπτυξη εναλλακτικών πόρων, την ανάπτυξη πρακτικών που 
σέβονται το περιβάλλον και τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας στην ύπαιθρο. 
Οι MME είναι επιλέξιμες για όλα τα περιγραφόμενα μέτρα και, στην πραγματικότητα, 
οι MME και οι ατομικές επιχειρήσεις είναι δικαιούχοι του συνόλου σχεδόν των 
χρηματοδοτήσεων που παρέχονται δυνάμει των μέτρων αυτών. 
Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, η εμπειρία των τεσσάρων τελευταίων 
ετών επέτρεψε τον καθορισμό ενός ορισμένου αριθμού παρεμβάσεων υπέρ των MME, 
ιδίως όσον αφορά την περίοδο από τα τέλη του 1991 μέχρι σήμερα. 
Το ΕΚΤ υποστηρίζει ενέργειες επαγγελματικής κατάρτισης για "άτομα που 
απασχολούνται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις". Στόχος του είναι να καταστεί δυνατή 
η προσαρμογή των εργαζομένων στην πραγματική προσφορά θέσεων απασχόλησης. 
Προάγοντας τον επαγγελματικό επαναπροσανατολισμό και κατά συνέπεια την 
επαγγελματική κινητικότητα, αξιοποιούνται οι δυνατότητες του εργατικού δυναμικού 
στις περιφέρειες αυτές. 
Μεταξύ του 1989 και του 1993, διατέθηκαν περισσότερα από 10 δισ. ECU για την 
επαγγελματική κατάρτιση, την απασχόληση και την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού 
στις περιφέρειες του στόχου 1. Η προσπάθεια που καταβλήθηκε υπέρ των MME 
εκφράζεται κυρίως μέσω του ύψους των ποσών που διατίθενται υπέρ της συνεχούς 
κατάρτισης προς όφελος του προσωπικού των MME. Μολονότι δεν υπάρχει πάντοτε 
άξονας "MME" στις περιφέρειες του στόχου 1, πολλές από τις ενέργειες που 
προβλέπονται στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων και των άλλων μορφών 
παρέμβασης υποστηρίζουν τις MME. Πρόκειται κυρίως για τα σημαντικά προγράμματα 
"Βιομηχανία και Υπηρεσίες" για την Ιρλανδία, τους άξονες "Τουρισμός" και 
"Ανταγωνιστικότητα των Επιχειρήσεων" στην Ελλάδα ή ακόμα το "PEDIP" στην 
Πορτογαλία. 
Ως παράδειγμα μπορούν να αναφερθούν δύο μέτρα που καθιερώθηκαν κατά τα τέλη 
του 1991, στα πλαίσια του επιχειρησιακού προγράμματος "Βιομηχανία και Υπηρεσίες" 
στην Ιρλανδία προς όφελος τις MME. Πρόκειται για: 
- την επαννελαατική ενδοεπινειοησιακή κατάρτιση: οι μηχανισμοί αυτοί αποτελούν μία 
νέα προσέγγιση των προβλημάτων επαγγελματικής κατάρτισης στην Ιρλανδία και 
ικανοποιούν τις προσδοκίες των εργοδοτών οι οποίοι εκτιμούν ότι οι υπάρχουσες 
διαρθρώσεις δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις απαιτήσεις του επιχειρηματικού 
κόσμου -
- ποιαοδοτήσεια στην απασγόληση: για πρώτη φορά, οι ενισχύσεις αυτές στην 
απασχόληση δέχονται τη χρηματοοικονομική υποστήριξη του ιδιωτικού τομέα 
(καλύπτεται το 25% των αναγκών, ενώ το υπόλοιπο 75% επιβαρύνει το ΕΚΤ). 
Τα δύο αυτά νέα μέτρα επιβεβαιώνουν τα συμπεράσματα τα οποία εξήγαγε ad hoc 
ομάδα εργασίας σε εθνικό επίπεδο, η οποία είχε τονίσει την ανάγκη της 
εκμετάλλευσης του δυναμικού των τοπικών επιχειρήσεων στην Ιρλανδία 
££> 
ΣΤΟΧΟΣ 2: μετατροπή των περιφερειών ή τμημάτων αυτών που πλήττονται σοβαρά 
από τη βιομηχανική παρακμή 
Τα ΚΠΣ της πρώτης φάσης για τις περιφέρειες του στόχου 2 αφορούσαν περίοδο 
τριών ετών (1989-91) και η συνολική επιδότηση είχε ορισθεί στα 3.900 εκατ. ECU 
(σταθερές τιμές 1989). Τα ΚΠΣ της δεύτερης φάσης (1992-93) αφορούν συνολική 
επιδότηση ύψους 3.354 εκατ. ECU (σταθερές τιμές 1992). Κατ'αυτό τον τρόπο 
εγκρίθηκαν άνω των 200 προγραμμάτων και άλλων μορφών παρέμβασης (15 σχέδια και 
4 συνολικές επιχορηγήσεις) και συμπεριελήφθησαν στα ΚΠΣ. 
Η ανάλυση 18 επιχειρησιακών προγραμμάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο καταδεικνύει ότι 
η ενίσχυση της ανάπτυξης των επιχειρήσεων και ιδίως των MME προβλέφθηκε στις 
9 περιφέρειες του στόχου 2. 
Η υποστήριξη περιλαμβάνει την παροχή υπηρεσιών στις επιχειρήσεις 
(χρηματοπιστωτικές, διαχείρισης, σχεδιασμού και εμπορίας), τις τοπικές πρωτοβουλίες 
για την απασχόληση που ευνοούν τη δημουργία επιχειρήσεων, τη συγχρηματοδότηση 
των βιομηχανικών επενδύσεων υπό τη μορφή επιχορηγήσεων ή δανείων και ενίσχυσης 
της εγγύησης στα δάνεια, τις υπηρεσίες που διευκολύνουν την πρόσβαση στα 
επιχειρηματικά κεφάλαια και στο κεφάλαιο εκκίνησης με σκοπό την ανάπτυξη και την 
επέκταση των επιχειρήσεων. Περιλαμβάνει επίσης τη δημιουργία ή την τόνωση των 
διαρθρώσεων οικονομικής μετατροπής ή ομάδων περιφερειακής ανάπτυξης 
συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων στις λεγόμενες "Enterprise Agencies", το κόστος 
λειτουργίας των επιχειρησιακών κέντρων, την προώθηση της εμπορίας και τις 
εξαγωγές με σκοπό τη διευκόλυνση της συμμετοχής των μικρών επιχειρήσεων στην 
εσωτερική αγορά Το παραπάνω παράδειγμα καταδεικνύει την ποικιλομορφία των 
εφαρμοζόμενων μέτρων. 
Το 1993, η Επιτροπή προέβη σε αξιολόγηση των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ βάσει των 
στόχων 1 και 2. Σκοπός της αξιολόγησης αυτής ήταν να προσδιορισθεί ο αντίκτυπος 
των κοινοτικών παρεμβάσεων στις περιφέρειες αυτές όσον αφορά τις MME. 
Η παρέμβαση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταιιείου για τις περιοχές του στόχου 2 
αντιστοιχεί σε 1.762 εκατ. ECU τα οποία διατέθηκαν για την επαγγελματική κατάρτιση 
και την απασχόληση στις εν λόγω ζώνες κατά τα έτη 1989 έως 1993. Μία από τις 
προτεραιότητες των ΚΠΣ, τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο νέων διαπραγματεύσεων 
1992-1993, συνίσταται στην ενίσχυση του πλέγματος των MME στις σχετικές 
περιφέρειες με την τόνωση της τοπικής βιομηχανικής υπεργολαβίας, τη διευκόλυνση της 
εισαγωγής καινοτομιών στις MME και τον εκσυγχρονισμό του τομέα της βιοτεχνίας. 
Πολλοί είναι οι ενδιαφερόμενοι τομείς, είτε πρόκειται για τη βιομηχανία (βιοτεχνολογία, 
συντήρηση) είτε για τις υπηρεσίες (μεταφορές, μηχανοργάνωση γραφείου, 
τηλεπικοινωνίες, υγειονομική περίθαλψη). Στα περισσότερα κράτη μέλη, καθορίστηκε ως 
άξονας προτεραιότητας για την παρέμβαση υπέρ των MME "η προώθηση της 
δημιουργίας και της ανάπτυξης των επιχειρήσεων" (Γαλλία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, 
Λουξεμβούργο, Βέλγιο, Κάτω Χώρες ...), με ενέργειες επαγγελματικής κατάρτισης στο 
πλαίσιο του ΕΚΤ με σκοπό την ενίσχυση του εκσυγχρονισμού και της αναδιάρθρωσης 
των επιχειρήσεων. 
£? 
Σε ορισμένες περιπτώσεις, δόθηκε προτεραιότητα στις ενέργειες επαγγελματικής 
κατάρτισης που σκοπό είχαν την ανάπτυξη μιας πραγματικής "παράδοσης επιχειρήσεων" 
η οποία να στηρίζεται στην κατάρτιση και τα προσόντα όχι μόνο των στελεχών αλλά 
και όλου του προσωπικού όσον αφορά τα διάφορα καθήκοντα οργάνωσης και 
διαχείρισης της επιχείρησης. 
Ως παράδειγμα αναφέρεται το Εθνικό Ινστιτούτο Βιομηχανίας το οποίο υλοποίησε το 
1992, στη Χώρα των Βάσκων στην Ισπανία, σχέδιο βασιζόμενο στην έννοια της 
"ακέραιας ποιότητας" η οποία θεωρείται ως τεχνική διαχείρισης που σκοπό έχει να 
καταστήσει αποδοτικά όλα τα στάδια της λειτουργίας της επιχείρησης. 
Για το πείραμα αυτό, το Ινστιτούτο επέλεξε μία επιχείρηση του τομέα των ειδών 
εξοπλισμού και των χαλυβουργικών και μεταλλουργικών δραστηριοτήτων. Το πείραμα 
αυτό αφορούσε όλες τις θέσεις (από τον εργάτη έως τον προϊστάμενο παραγωγής) και 
όλα τα τμήματα της επιχείρησης (διοικητικό, οικονομικό, διανομής ...). Συγκροτήθηκαν 
ομάδες εργασίας οι οποίες έδωσαν έμφαση στις συγκεκριμένες δραστηριότητες και τα 
μεθοδολογικά προβλήματα 
Η διαδικασία αυτή αποσκοπεί στη συστηματοποίηση των ορθών πρακτικών και στην 
καταβολή προσπαθειών όσον αφορά κάθε θέση εργασίας προκειμένου να επιτευχθεί 
μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και δραστηριοποίηση με σκοπό την ποιότητα Η 
επιχείρηση, επιδιώκοντας την ικανοποίηση του πελάτη με ελάχιστο κόστος, κερδίζει 
γενικά σε ανταγωνιστικότητα 
ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ: ΕΚΕΚ 
Τα Ευρωπαϊκά Κέντρα Επιχειρήσεων και Καινοτομίας (EC-BIC European Community 
Business Innovation Centres), ειδικά σχεδιασμένα για την προώθηση της δημιουργίας 
και της ανάπτυξης των καινοτόμων MME και την αξιοποίηση του τοπικού δυναμικού 
από άποψη ανθρώπινων, φυσικών και χρηματοοικονομικών πόρων, αποτελούν 
ιδιαίτερα σημαντική πτυχή της κοινοτικής περιφερειακής πολιτικής υπέρ των MME. 
Η Επιτροπή υποστήριξε τη δημιουργία της Ένωσης "European Business Innovation 
Centre Network" (EBN) η οποία συντονίζει το δίκτυο των BIC με ενέργειες κατάρτισης 
προώθησης και ενημέρωσης. Η ΕΒΝ περιλαμβάνει επίσης χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, 
διεθνή δίκτυα, τεχνικά ινστιτούτα, επαγγελματίες συμβούλους, και διεθνείς 
επιχειρηματικούς ομίλους που ενισχύουν το δίκτυο δημιουργώντας αποτελεσματική 
συνεργεία μεταξύ των δραστηριοτήτων των συμμετεχόντων. 
Τα BIC υιοθέτησαν μια ολοκληρωμένη αντίληψη σε θέματα τοπικής οικονομικής 
ανάπτυξης θέτοντας στη διάθεση των επιχειρήσεων ένα πλήρες πρόγραμμα αποδοτικών 
υπηρεσιών το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση των διαχειριστικών και επιχειρηματικών 
δυνατοτήτων τους μέσω της κατάρτισης ενός στρατηγικού σχεδίου ανάπτυξης (business 
plan) το οποίο περιλαμβάνει την ανάλυση της αγοράς, τη χρηματοδοτική διάρθρωση, 
την τεχνολογία, την εγκατάσταση και τον έλεγχο της επιχείρησης. Η κοινοτική 
ενίσχυση μέσω των BIC χορηγείται σε όλες τις επιλέξιμες περιφέρειες για 
χρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ. 
ζΫ 
Τα BIC, τα οποία δημιουργήθηκαν το 1984, ανέρχονται σήμερα σε 92 και βρίσκονται 
όχι μόνο στην Κοινότητα αλλά και στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Μέχρι 
σήμερα, χάρη στα BIC δημιουργήθηκαν ή αναπτύχθηκαν 3.000 καινοτόμες 
βιομηχανικές MME προσφέροντας απασχόληση σε 5,5 άτομα ανά επιχείρηση κατά 
μέσο όρο. 
Επιπλέον, 15 ταμεία κεφαλαίου εκκίνησης από τα 25 που υπάρχουν (τα οποία 
ενισχύονται από την πολιτική επιχειρήσεων μέσω επιστρεπτέων προκαταβολών με βάση 
τις λειτουργικές τους δαπάνες) υποστηρίχθηκαν στο πλαίσιο των BIC, τα οποία 
συμμετέχουν στα ταμεία ως μέτοχοι. Τα ταμεία κεφαλαίου εκκίνησης περιλαμβάνονται 
στο δίκτυο "European Seed Capital Fund Network" το οποίο χρηματοδοτείται από 
κοινού μέσω της περιφερειακής πολιτικής και της πολιτικής επιχειρήσεων. 
ΟΙ ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ 
Εκτός από τα επιχειρησιακά προγράμματα, μία από τις καινοτομίες που περιλαμβάνει 
η μεταρρύθμιση του 1988 είναι η δυνατότητα προσφυγής στις συνολικές επιχορηγήσεις. 
"Η Επιτροπή μπορεί να αναθέσει σε ενδιάμεσους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των 
οργανισμών περιφερειακής ανάπτυξης, που ορίζονται από το κράτος μέλος σε 
συμφωνία με την Επιτροπή, τη διαχείριση των συνολικών επιχορηγήσεων, μέσω των 
οποίων παρεμβαίνει κατά προτίμηση υπέρ των πρωτοβουλιών τοπικής ανάπτυξης"6. 
Κατά τα έτη 1991 και 1992, χορηγήθηκαν 14 συνολικές επιχορηγήσεις από τις οποίες 
οι 13 αφορούσαν τις περιφέρειες του στόχου 1 και μία τις περιφέρειες του στόχου 2 
της Γαλλίας. Στον πίνακα 2 παρατίθενται τα χορηγηθέντα ποσά ανά χώρα. 
Διαπιστώνεται ότι το 1991 και το 1992 χορηγήθηκαν περισσότερα από 283 εκατ. ECU 
για συνολικές επιχορηγήσεις οι οποίες σκοπό είχαν την υλοποίηση επενδύσεων της 
τάξης των 756 εκατ. ECU. Το ποσοστό της κοινοτικής συγχρηματοδότησης ανέρχεται 
κατά μέσο όρο σε 31%, προερχόμενο κυρίως από το ΕΤΠΑ, και σε 50% για την 
Ιταλία. Το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών επιχορηγήσεων προβλέπουν ειδικά μέτρα 
υπέρ των MME. 
Στην Ιταλία, η συνδρομή του ΕΤΠΑ στις συνολικές επιχορηγήσεις προορίζεται για τον 
άξονα "Βιομηχανία, βιοτεχνία, υπηρεσίες" των ΚΠΣ των περιφερειών του στόχου 1 
(εκτός από τη συνολική επιχορήγηση η οποία προβλέπεται για την ανάπτυξη του 
τουρισμού). 
6 άρθρο 5, παραγρ. 2, του κανονισμού αριθ. 2052/88. 
69 
Πίνακας 2 
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ 
ΧΩΡΑ 
1991 
ΓΑΛΛΙΑ (Στόχος 2) 
Stride (ANVAR) 
ΙΣΠΑΝΙΑ (Στόχος 1) 
Ανδαλουσία (IFA) 
Μουρθία (ΙFM) 
1992 
Στόχος 1 
ΙΤΑΛΙΑ 
"Βιομηχανία, 
Βιοτεχνία, 
Υπηρεσίες" 
Απουλία (BIC-
APULIA) 
(IASM) 
(GEPI) 
'Τουρισμός" (INSUD) 
(AFM/Edilizia) 
(ENFAPI) 
(EFIBANCA) 
(UNIONCAMERE) 
Σαρδηνία 
(CONSORZIO 21) 
Mezzogiomo (FIME) 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
Ενδογενής ανάπτυξη 
Area Management 
Development Ltd 
ΣΥΝΟΛΟ Ύψος ΣΕ 
(εκατ. ECU) 
17,3 
46 
18,9 
218 
10 
8 
87 
3 
5 
10 
6,35 
7,6 
6,5 
10 
238,45 Συνολικό κόστος 
(εκατ. ECU) 
35,02 
338 
36,2 
4 
20 
16 
216 
6 
10 
20 
12,7 
12,04 
13 
17,5 
756,46 Συγχρηματοδότηση 
ΕΚ (%) 
50% 
13% 
52,3% 
70% 
50% 
50% 
40,28% 
50% 
50% 
50% 
50% 
63% 
50% 
57% 
31,5% ΕΤΠΑ 
(%) 
90% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
63,7 
% ΕΚΤ 
(%) 
10% 
36,3% 
}ο 
Εντός του προαναφερθέντος πλαισίου, οι ενεργείς υπέρ των MME προβλέπουν κυρίως: τη 
δημιουργία δικτύου φορέων για την παροχή υπηρεσιών σε θέματα πληροφορικής και υποστήριξη της 
διαχείρισης των MME του τομέα των οικοδομικών έργων, την ενίσχυση των διαρθρώσεων 
προσφοράς εξειδικευμένων υπηρεσιών, την υποστήριξη των καινοτομιών (νέες διαδικασίες και 
προϊόντα), τη δημιουργία συμπράξεων μεταξύ των MME στους τομείς της εγγύησης των δανείων, 
των εξαγωγών και των προηγμένων υπηρεσιών, την ενίσχυση κατά την εκκίνηση και 
χρηματοοικονομικές υπηρεσίες όπως το κεφάλαιο επιχειρηματικού κινδύνου, το κεφάλαιο εκκίνησης, 
οι πριμοδοτήσεις συμμετοχής και τα συμμετοχικά δάνεια. 
Η συνολική επιχορήγηση η οποία καταβλήθηκε στο Ινστιτούτο Ανάπτυξης της Ανδαλουσίας (IFA) 
αποτελείται από 5 υποπρογράμματα υπέρ των MME: ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων, 
ενίσχυση της παροχής υπηρεσιών στις επιχειρήσεις, τοπική ανάπτυξη, βιομηχανικές και βιοτεχνικές 
ζώνες και τεχνική βοήθεια. Αντίθετα με την περίπτωση του IFA, η συνολική επιχορήγηση που 
καταβλήθηκε στη Μουρθία περιλαμβάνει επίσης μέτρα υπέρ του τουρισμού. 
Η συνολική επιχορήγηση προς την Ιρλανδία αποσκοπεί στην ενίσχυση της ενδογενούς ανάπτυξης, 
δηλαδή στην προώθηση και υποστήριξη των τοπικών πρωτοβουλιών οικονομικής ανάπτυξης μέσω 
ενισχύσεων για τη δημιουργία και την ανάπτυξη επιχειρήσεων, για την εκπαίδευση και την 
επαγγελματική κατάρτιση και τέλος για την τεχνική βοήθεια. 
Η συνολική επιχορήγηση STRIDE για τη Γαλλία καταβλήθηκε στο ANVAR (Agence Nationale pour 
la Valorisation de la Recherche) και αφορά την έρευνα και τη μεταφορά τεχνολογιών στις 
περιφέρειες του στόχου 2 της Γαλλίας. 
Λαμβανομένου υπόψη ότι οι συνολικές επιχορηγήσεις καταβλήθηκαν πρόσφατα, είναι ακόμα πολύ 
νωρίς για να γνωρίζουμε την αποτελεσματικότητα τους όσον αφορά τις MME. Ωστόσο, 
προβλέπεται επίσης αξιολόγηση των εν λόγω συνολικών επιχορηγήσεων. 
Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 
Τα δύο προγράμματα σύναψης σχέσεων μεταξύ των επιχειρηματιών, το EUROPARTENARIAT και το 
INTERPRISE παρουσιάζονται στην έκθεση επί της εφαρμογής της απόφασης του Συμβουλίου της 28ης 
Ιουλίου 19897. Τα προγράμματα αυτά αποτελούν αντικείμενο συντονισμού μεταξύ των υπηρεσιών 
των περιφερειακών πολιτικών και της πολιτικής επιχειρήσεων. 
7 COM(93) 365 τελικό της 23.07.1993. 
?ι 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 5β: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΕΥΑΙΣΘΗΤΩΝ 
ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
1. Μνεία του καταμεοισιιού της γρηματοδότησης των τοιων ταιιείων μέσω των ΚΠΣ 1989-1983 και 
κατάσταση των υπογοεώσεων 
Ο στόχος 5β αφορά 50 περιοχές σε 9 κράτη μέλη. Καλύπτει το 5% του πληθυσμού και το 17% του 
κοινοτικού εδάφους. Δυνάμει του εν λόγω στόχου έχουν εγκριθεί 73 επιχειρησιακά προγράμματα 
συνολικού ύψους 2.607 εκατ. ECU. Στις 31/12/1993 το σύνολο των προβλεπόμευων πιστώσεων γιά 
αυτό το αντικυμενο πραγματοποιθηκαν. Τον Ιούνιο του 1993, το συνολικό ποσοστό εκτέλεσης 
ανερχόταν σε 76% (82% για το ΕΓΤΠΕ, 73% για το ΕΤΠΑ και 68% για το ΕΚΤ). Ο πίνακας 3 
παρουσιάζει τον καταμερισμό ανά χώρα, την κατάσταση των υποχρεώσεων τον Ιούνιο του 1993 και 
τον καταμερισμό των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ βάσει του στόχου 5β. 
2. Οι παοειιβάσειο των διαφόρων ταμείων 
Η παρέμβαση του ΕΤΠΑ αποσκοπούσε στη διαφοροποίηση της οικονομικής 
δραστηριότητας στις αγροτικές περιοχές. Τα προγράμματα αποτέλεσαν μέσο 
ενεργοποίησης άλλων πηγών χρηματοδότησης, δημόσιων ή ιδιωτικών (1 ECU "ΕΤΠΑ" 
επέφερε περίπου 5 ECU επενδύσεων). Κατ' αυτό τον τρόπο, η κοινοτική συνεισφορά 
ύψους 2 δισ. ECU αποτέλεσε τη βάση ενεργειών ύψους 7,5 δισ. ECU από τα οποία τα 
2,7 δισ. επιβάρυναν τον ιδιωτικό τομέα και τα 4,8 δισ. το δημόσιο (κοινοτικό, εθνικό 
ή περιφερειακό). 
Παρατηρείται μία συμπληρωματικότητα μεταξύ των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ με τις 
παρεμβάσεις του ΕΓΤΠΕ στον τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής, του ξύλου, 
του τουρισμού (αγροτικού τουρισμού) και των αγροτικών υποδομών, καθώς και του 
ΕΤΠΑ με τις παρεμβάσεις του ΕΚΤ με σκοπό την ενίσχυση της δημιουργίας και της 
αναμόρφωσης των επαγγελματικών διαρθρώσεων που αφορούν την κατάρτιση. 
Οι παρεμβάσεις του ΕΚΤ στις ζώνες του στόχου 5β προβλέπουν περίπου 450 εκατ. 
ECU για την περίοδο 1989-1993. Πρόκειται κυρίως για την ανάπτυξη της 
επαγγελματικής κατάρτισης όσον αφορά τα νέα προσόντα και την προώθηση της 
απασχόλησης με σκοπό τον επαναπροσανατολισμό της οικονομίας κυρίως υπέρ των 
αγροτών στις περιοχές αυτές. 
Ως παράδειγμα αναφέρεται η ανανέωση μιας παραδοσιακής δραστηριότητας 
μαχαιροποιίας στη Γαλλία (Laguiole): μολονότι η τεχνογνωσία είχε χαθεί ολοσχερώς, 
ειδική 9μηνη επαγγελματική κατάρτιση έδωσε τη δυνατότητα σε 7 εκπαιδευόμενους να 
μάθουν το επάγγελμα τους κοντά σε επαγγελματίες μαχαιροποιούς. Ο ένας απ'αυτούς 
μάλιστα έλαβε και κατάρτιση διαχειριστή. Στη συνέχεια, συστάθηκε εταιρία 
περιορισμένης ευθύνης η οποία επιδίδεται στη δραστηριότητα συναρμολόγησης 
εξαρτημάτων που προέρχονται από το Thiers. Στην εταιρία απασχολούνται 20 περίπου 
άτομα και η ανταγωνιστικότητα της βασίζεται στην ποιότητα των προϊόντων της. 
IL 
Πίνακας 3 
ΣΤΟΧΟΣ 5β 
Καταμερισμός του προϋπολογισμού των τριών ταμείων 
εντός των ΚΠΣ (1989-1993) 
ΧΩΡΑ εκατ. ECU (τιμές '89) Συνδρομή ανά κάτοικο 
| Ι (ECU) 
ΓΑΛΛΙΑ 960 170 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 525 113 
ΙΤΑΛΙΑ 385 133 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 350 235 
ΙΣΠΑΝΙΑ 285 289 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 44 99 
ΒΕΛΓΙΟ 32,5 125 
ΔΑΝΙΑ 23 215 
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ ^5 735 
ΣΥΝΟΛΟ 2607 158 
Κατάσταση των υποχρεώσεων στις 31.12.1993 
ΧΩΡΕΣ 
ΓΑΛΛΙΑ 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
ΙΤΑΛΙΑ 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
ΒΕΛΓΙΟ 
ΔΑΝΙΑ 
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
ΣΥΝΟΛΟ ΕΓΤΠΕ 
535 
223 
231 
22,2 
204,1 
14,2 
12,2 
3,8 
1,604 
1247 ΕΤΠΑ 
405,2 
288 
158,3 
290,3 
76 
29 
15,2 
15 
1,037 
1248 ΕΚΤ 
161 
78 
46 
52,45 
44,3 
11,5 
14,8 
9,8 
0,052 
418 3 ΤΑΜΕΙΑ 
1101,2 
589 
435,3 
364,95 
324,4 
54,7 
42,2 
28,6 
2,693 
2943* 
* 2 εκατ. ECU ΕΤΠΑ δεν διετέθησον 
}3 
3. Απολονισιιός των παρειιβάσεων του ΕΤΠΑ 
Ο καταμερισμός κατά κλάδο των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ στα προγράμματα του 
στόχου 5β καταδεικνύει ότι, αφενός, οι MME και η βιοτεχνία και, αφετέρου, ο 
τουρισμός αποτελούν τους κυριότερους δικαιούχους απορροφώντας το 40% (δηλαδή 
περισσότερο από ένα δισ. ECU) και το 32% των πιστώσεων αντίστοιχα. 
Το ΕΤΠΑ παρεμβαίνει ενισχύοντας: 
τη δημιουργία ζωνών δραστηριότητας, φυτωρίων επιχειρήσεων, περιοδικά 
παραχωρούμενων εργαστηρίων, κοινών κέντρων παροχής υπηρεσιών, 
κέντρων επαγγελματικής κατάρτισης και κέντρων έρευνας και ανάπτυξης -
τις παραγωγικές επενδύσεις και την οργάνωση γραφείου ή της παραγωγής 
με ηλεκτρονικό υπολογιστή -
τις ενέργειες διαβίβασης-λήψης όσον αφορά τις εμπορικές και βιοτεχνικές 
δραστηριότητες και τις ενέργειες ανανέωσης των εμπορικών επιχειρήσεων 
στις κωμοπόλεις και τα χωριά -
τις ενέργειες προώθησης και τις συνοδευτικές ενέργειες, όπως είναι η 
ενίσχυση της παροχής συμβουλών και της καινοτομίας, την ενθάρρυνση για 
την ενίσχυση της στελέχωσης, την υποστήριξη της επαναφοράς 
δραστηριοτήτων στην ύπαιθρο, της προώθησης της εργασίας εξ αποστάσεως 
ή της δημιουργία κέντρων πολυμέσων -
τη χρηματοπιστωτική μηχανική με σκοπό την ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων 
(απόκτηση συμμετοχής στο κεφάλαιο, συμμετοχικά δάνεια, κεφάλαιο 
εκκίνησης) και την ελάφρυνση του χρέους (αμοιβαία εγγύηση, επιδότηση 
επιτοκίων, χρηματοδοτική μίσθωση). 
Τα μέτρα εκσυγχρονισμού και προσαρμογής του παραγωγικού μηχανισμού, υποστήριξης 
της εγκατάστασης και της επέκτασης των επιχειρήσεων στο πλαίσιο των περιοδικά 
παραχωρούμενων επαγγελματικών χώρων και των περιοχών δραστηριοτήτων 
εφαρμόζονται προφανώς ταχύτερα από τις "άυλες" ενισχύσεις όπως είναι η παροχή 
συμβουλών στις επιχειρήσεις, η μεταφορά τεχνολογίας ή η χρηματοπιστωτική μηχανική. 
Όσον αφορά τον τουρισμό, ο άξονας αυτός αποτέλεσε αντικείμενο προτεραιότητας για 
το σύνολο σχεδόν των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Εντούτοις, τα διατιθέμενα ποσά 
δεν επαρκούν ακόμα για την ικανοποίηση των αυξανόμενων αναγκών της ζήτησης. Τα 
σχέδια που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ αφορούν κυρίως τη δημιουργία και την 
ανάπτυξη καταλυμάτων, τους εξοπλισμούς αξιοποίησης των πόλων έλξης τουριστών 
καθώς και την τόνωση και προώθηση του τουρισμού. 
^Ί 
Παρατηρούμε, ωστόσο, ότι οι παρεμβάσεις αφορούν κυρίως καταλύματα των οποίων 
η υλοποίηση είναι από τις πλέον απλές. 
Όσον αφορά τον τομέα του περιβάλλοντος, οι παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ αφορούν, 
μεταξύ άλλων, τις επενδύσεις των επιχειρήσεων (MME, βιοτεχνία και υπηρεσίες) που 
αποσκοπούν στον περιορισμό της ρύπανσης στο πλαίσιο των παραγωγικών τους 
συστημάτων. 
Ο απολογισμός της πρώτης φάσης προγραμμάτων αποκαλύπτει έναν ορισμένο αριθμό 
ατελειών. Πράγματι, σε ορισμένα κράτη μέλη, το ύψος και η κατανομή των 
κεφαλαίων καθορίσθηκαν εκ των προτέρων και όχι βάσει των αναγκών που αναλύονταν 
στα αναπτυξιακά σχέδια. Οι περισσότερες περιοχές ελάχιστα επηρεάζονται από την 
καθιέρωση καινοτόμων μέτρων, όπως είναι οι νέες τεχνικές επικοινωνίας ή η 
χρηματοπιστωτική μηχανική. Κατ'αυτό τον τρόπο, στο πλαίσιο του υποπρογράμματος 
"υποστήριξη των MME", ευνοήθηκαν σε μεγάλο βαθμό οι υλικές επενδύσεις εις βάρος 
των μη υλικών όπως είναι η παροχή συμβουλών ή η επαγγελματική κατάρτιση. 
Επιπλέον, τα μέτρα που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της ενσωμάτωσης των MME 
στην ενιαία αγορά ή στον περιορισμό των επιπτώσεων λόγω του ανοίγματος των 
συνόρων και του ισχυρού ανταγωνισμού (φορολογία, τυποποίηση) είναι ανεπαρκή. 
Ορισμένοι εταίροι και, κυρίως, οι επιχειρήσεις αναγκάσθηκαν να τροποποιήσουν το 
επενδυτικό τους πρόγραμμα εξαιτίας της ανατροπής της οικονομικής συγκυρίας μετά 
το 1991. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης έφθασαν στο 
σημείο να καθορίσουν νέες προτεραιότητες λόγω της δημοσιονομικής λιτότητας. Για 
το λόγο αυτό, μερικές φορές δεν κατέστη δυνατόν να υλοποιηθούν υποδομές 
παραγωγικής φύσης (βιομηχανικές ζώνες) ή τουριστικοί εξοπλισμοί. Οι ενέργειες 
τόνωσης του εμπορίου και της αγροτικής βιοτεχνίας με επίκεντρο τις κωμοπόλεις δεν 
στηρίζονταν πάντοτε σε προηγούμενη ανάλυση των προτεραιοτήτων όσον αφορά την 
τοποθέτηση στο χώρο. Δεν έχει αναπτυχθεί ακόμα η έννοια του "πόλου". 
Με βάση τον πρώτο αυτό απολογισμό, η ανάλυση των μειονεκτημάτων των αγροτικών 
περιοχών επέτρεψε τον εντοπισμό των αναγκών των MME της υπαίθρου τις οποίες 
πρέπει να ικανοποιούν οι προτεραιότητες της νέας περιόδου προγραμμάτων. 
Η μεγάλη πλειοψηφία των αγροτικών περιοχών χαρακτηρίζεται από: 
την ανεπάρκεια και την έλλειψη προσαρμογής των υπηρεσιών παροχής συμβουλών 
και των διαρθρώσεων υποδοχής -
απομάκρυνση από τα κέντρα ενημέρωσης και καινοτομίας 
ελάχιστη παρουσία MME υπεργολαβίας -
ανεπαρκές επίπεδο επαγγελματικής κατάρτισης -
ελάχιστη προθυμία των στελεχών επιχειρήσεων να εγκατασταθούν στην ύπαιθρο -
έλλειψη χρηματοοικονομικών μέσων. 
15 
Συνεπώς, οι ανάγκες των MME συνδέονται με τη χρηματοδότηση, 
συμπεριλαμβανομένων των κρατικών ενισχύσεων, την προσφορά υπηρεσιών, την 
επαγγελματική κατάρτιση και τη δημιουργία δικτύων επιχειρήσεων. 
Οι παραπάνω κατευθυντήριες γραμμές ανταποκρίνονται πλήρως στους στόχους της 
πολιτικής επιχειρήσεων. 
1.1.2. ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 5α: επιτάχυνση του 
ρυθμού προσαρμογής των γεωργικών διαρθρώσεων και βελτίωση των 
συνθηκών μεταποίησης και εμπορίας των προϊόντων αλιείας και 
υδατοκαλλιέργειας. 
Η οικονομική συνδρομή της Κοινότητας στο πλαίσιο των παρεμβάσεων αυτών 
παρέχεται μέσω του ΕΓΤΠΕ-τμήμα προσανατολισμού. 
1. Διαοθοωτικές ενισ/ύσεις υπέρ του εκσυγγρονισμού των γεωργικών εκμεταλλεύσεων 
Η κοινοτική νομοθεσία8 προβλέπει τη δυνατότητα χορήγησης διαρθρωτικών ενισχύσεων 
στους αγρότες και/ή στις ενώσεις παραγωγών γεωργικών προϊόντων. Το 1992, η 
συμβολή του ΕΓΤΠΕ-τμήμα προσανατολισμού ανήλθε σε 983 εκατ. ECU και αφορούσε 
τη συγχρηματοδότηση τριών βασικών μέτρων, ήτοι: 
τις ενισχύσεις στις επενδύσεις, με ρυθμό περίπου 50.000 νέων αγροτών 
κατ'έτος, οι οποίες ευνοούν τη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων, την 
καλύτερη συνεκτίμηση του παράγοντα περιβάλλον και την αύξηση των 
ποσοστών συγχρηματοδότησης στις περιφέρειες που παρουσιάζουν 
καθυστερήσεις -
τις αντισταθμιστικές αποζημιώσεις στις μειονεκτικές περιοχές οι οποίες 
αφορούν περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια αγρότες και αντιστοιχούν σε 
ποσοστό μεγαλύτερο του 30% των εισοδημάτων των εν λόγω περιφερειών -
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91, ΕΕ L 218 της 06.08.91 - ΕΕ L 110 της 29.04.88 
και κανονισμός αριθ. 1360/78, ΕΕ L 166 της 23.06.78. 
1C 
τις ενισχύσεις στην εγκατάσταση και τις επενδύσεις υπέρ των νέων γεωργών 
(αναγκαίων για την ανανέωση του γεωργικού πληθυσμού). 
Τα μέτρα αυτά γνώρισαν επιτυχία σε επίπεδο βιώσιμων εκμεταλλεύσεων και νέων 
αγροτών, καθώς επίσης και στις χώρες που τα εφάρμοσαν πρόσφατα στο πλαίσιο του 
εκσυγχρονισμού της γεωργίας τους, όπως είναι η Ισπανία και η Πορτογαλία. 
2. Ενισ/ύσεκ στον εκσυννοονισμό της ιιεταποίησικ και της εμπορίας των γεωργικών 
και δασοκοιιικών προϊόντων 
Δύο κανονισμοί προβλέπουν την κοινοτική υποστήριξη του εκσυγχρονισμού της 
μεταποίησης και της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 
866/90) και των δασοκομικών προϊόντων (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ.867/90). Ο πρώτος 
προβλέπει τη δυνατότητα υποστήριξης των επενδύσεων φυσικών ή νομικών προσώπων 
καθώς και ενώσεων, ενώ ο δεύτερος δίνει προτεραιότητα στη χρηματοδότηση των 
επενδύσεων που αφορούν τις MME. 
Το 1991, από τα 846 σχέδια που ενισχύθηκαν από τη συνδρομή του ΕΓΤΠΕ ύψους 396 
εκατ. ECU, 506 MME (δηλαδή το 60% περίπου των σχεδίων) επωφελήθηκαν κοινοτικής 
συνδρομής ύψους 218 εκατ. ECU (δηλαδή του 55% της συνδρομής του ΕΓΤΠΕ). Το 
1992, από τα 1.137 σχέδια που υποστηρίχθηκαν και τα οποία αντιστοιχούν σε 
συνδρομή του ΕΓΤΠΕ ύψους 440 εκατ-ECU, 890 MME (δηλαδή το 78% των σχεδίων, 
επωφελήθηκαν συνδρομής ύψους 271 εκατ. ECU (δηλαδή του 62% της συμβολής του 
ΕΓΤΠΕ). Διαπιστώνεται ότι, μολονότι οι MME αποτελούν την πλειοψηφία των 
δικαιούχων όσον αφορά τον αριθμό σχεδίων, παρουσιάζουν σχέδια μικρότερα και, 
κατά συνέπεια, η συνδρομή του ΕΓΤΠΕ είναι αναλογικά λιγότερο σημαντική για τις 
MME παρά για τις μεγάλες επιχειρήσεις. 
Επιπλέον, η σημασία των MME ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό στα διάφορα κράτη μέλη: 
Για παράδειγμα, το 33% των σχεδίων στη Δανία και το 100% στην Ισπανία και την 
Ελλάδα για το 1991 αφορούσαν MME. Η συμμετοχή των MME αυξήθηκε μεταξύ του 
1991 και του 1992 περνώντας από το 60% στο 78% των σχεδίων και από το 55% στο 
62% της συνδρομής του ΕΓΤΠΕ. Σημαντική διαφοροποίηση παρουσιάζει επίσης η μέση 
συνεισφορά του ΕΓΤΠΕ ανά υλοποιούμενο σχέδιο από τις MME. Το 1991, στη Γαλλία 
η συνεισφορά αυτή ανήλθε σε 61.260 ECU και στη Γερμανία σε 801.530 ECU, ενώ ο 
μέσος κοινοτικός όρος ήταν 431.527 ECU ανά σχέδιο MME (με εξαίρεση το 
Λουξεμβούργο). Το 1992, η απόκλιση μεταξύ των κρατών μελών μειώνεται (από 
65.649 ECU για τις Κάτω Χώρες σε 559.838 ECU για την Ιρλανδία) και ο μέσος όρος 
ανά σχέδιο MME ανέρχεται σε 304.600 ECU. Τέλος, το 1991, η μέση συνεισφορά του 
ΕΓΤΠΕ-τμήμα προσανατολισμού ανά χρηματοδοτούμενο σχέδιο, εκτός αυτών που 
αφορούν τις MME, ήταν κατά 21% υψηλότερη από τη μέση συνεισφορά σε σχέδια που 
αφορούσαν τις MME, ενώ το 1992 υπερβαίνει το διπλάσιο. 
11 
3. Βελτίωση των συνθηκών μεταποίησης και εμπορίας των προϊόντων αλιείας και 
υδατοκαλλιέργειας 
Η κοινοτική νομοθεσία9 προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής στη χρηματοδότηση 
επενδύσεων κρατικού, ημικρατικού ή ιδιωτικού χαρακτήρα οι οποίες αφορούν τη 
βελτίωση των διαρθρώσεων μεταποίησης και εμπορίας των προϊόντων της αλιείας και 
της υδατοκαλλιέργειας. Οι εν λόγω επενδύσεις αφορούν κυρίως την κατασκευή και τον 
εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και υποδομών μεταποίησης και εμπορίας, τη 
βελτίωση των υγειονομικών συνθηκών, την εισαγωγή νέων τεχνολογιών και την 
ανάπτυξη νέων διαδικασιών και προϊόντων. Προτεραιότητα δίδεται στα σχέδια 
επενδύσεων που υποβάλλονται από ενώσεις παραγωγών και συνεταιρισμών καθώς και 
στις ειδικές ανάγκες των MME. Το 1993, χορηγήθηκαν 74 εκατ. ECU σε 60 περίπου 
σχέδια. 
1.1.3. ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΙ ΟΙ MME 
Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο έχει ως αποστολή τη βελτίωση των δυνατοτήτων 
απασχόλησης στην Κοινότητα. Υποστηρίζει κατά κύριο λόγο ενέργειες επαγγελματικής 
κατάρτισης (συνοδευόμενες ενδεχομένως από ενέργειες επαγγελματικού 
προσανατολισμού), ενισχύσεις στην απασχόληση, καθώς και την ανάπτυξη των 
κατάλληλων διαρθρώσεων επαγγελματικής κατάρτισης. 
Το ΕΚΤ, όπως υπογραμμίζεται και στην προηγούμενη έκθεση, ήδη από τη δεκαετία 
του '80, δίνει έμφαση στην υποστήριξη της επαγγελματικής κατάρτισης και της 
απασχόλησης υπέρ των εργαζομένων, ανδρών και γυναικών, στις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των επιχειρήσεων αυτών για την ενίσχυση 
του οικονομικού ιστού και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. 
Πρόκειται κυρίως για τη νομοθεσία του 198810 η οποία αποδίδει προτιμησιακό 
χαρακτήρα στην επαγγελματική κατάρτιση και στις ενισχύσεις για την απασχόληση στο 
πλαίσιο της ικανοποίησης των αναγκών εκσυγχρονισμού των MME, 
συμπεριλαμβανομένων των συνεταιρισμών και των ενώσεων. 
Οι νέοι κανονισμοί που εκδόθηκαν στις 20 Ιουλίου 199311 ενισχύουν ακόμη περισσότερο 
αυτή την τάση. Πράγματι, προβλέπεται ότι, στο πλαίσιο του νέου στόχου 4 (που αφορά 
την προσαρμογή των εργαζομένων στις βιομηχανικές αλλαγές και την εξέλιξη των 
συστημάτων παραγωγής), πρέπει να υπάρξει ειδική μέριμνα για τις MME. 
9 Κανονισμός 4042/89, ΕΕ L 388 της 30.12.89. 
10 Κανονισμός αριθ. 4255/88 της 19ης Δεκεμβρίου 1988. 
11 Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2084/93 του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1993 για την 
τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4255/88 για διατάξεις εφαρμογής του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. 
ΊΊ> 
Στο πλαίσιο του στόχου αυτού, οι ενέργειες επαγγελματικής κατάρτισης συνδέονται με 
τις προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληρούν οι εργαζόμενοι στις MME λόγω της 
εξέλιξης των συστημάτων παραγωγής, της ανάγκης προώθησης των προϊόντων 
ποιότητας και προστασίας του περιβάλλοντος. 
Επίσης στο πλαίσιο των στόχων 1,2 και 5β στο πλαίσιο των οποίων το Ευρωπαϊκό 
Κοινωνικό Ταμείο επιδιώκει την προώθηση της σταθερότητας και της αύξησης των 
θέσεων απασχόλησης στις ενδιαφερόμενες περιφέρειες, καθίσταται σαφές ότι οι 
συγχρηματοδοτούμενες ενέργειες συνίστανται κυρίως σε ενέργειες συνεχούς 
επαγγελματικής κατάρτισης, παροχής συμβουλών και προσανατολισμού για τους 
εργαζόμενους στις MME, άνδρες και γυναίκες. 
Οριζόντιοι στόνοι: οι στόνοι 3 και 4 
Κατά τα έτη 1989-1983, το ΕΚΤ διέθεσε άνω των 7 δισ. ECU για την καταπολέμηση 
της μακροχρόνιας ανεργίας και την επαγγελματική αποκατάσταση των νέων. 
Το ΕΚΤ, εξασφαλίζοντας στο πλαίσιο των δύο αυτών στόχων την επαγγελματική 
κατάρτιση των ανέργων μακράς διάρκειας και των νέων προσφέροντας τους βασική 
κατάρτιση που συνδέεται με ενδοεπιχειρησιακή εμπειρία και/ή κατάρτιση στις νέες 
τεχνολογίες, επιδιώκει την ανύψωση του επιπέδου των προσόντων του εργατικού 
δυναμικού σε όλη την Κοινότητα, γεγονός που μπορεί να ωφελήσει τις MME. 
Στο πλαίσιο των στόχων αυτών, το ΕΚΤ υποστηρίζει επίσης ενέργειες επαγγελματικής 
κατάρτισης υπέρ των ασθενέστερων ατόμων και κυρίως των ατόμων με ειδικές ανάγκες 
με σκοπό την ένταξη τους στο σύνηθες, μη προστατευόμενο περιβάλλον εργασίας που 
υφίσταται στο πλαίσιο μιας επιχείρησης. 
Ως παράδειγμα αναφέρεται η περίπτωση δύο ιδρυμάτων, στο Λουξεμβούργο, τα 
οποία, μετά από ανάλυση της αγοράς, διαπίστωσαν σημαντική αύξηση της ζήτησης 
εργασίας στους τομείς της φυτοκομίας και της κηπουρικής (δραστηριότητες που 
διενεργούνται ως επί το πλείστον στο πλαίσιο βιοτεχνικών επιχειρήσεων και MME 
και προσφέρουν ευκαιρία για οικονομική ενσωμάτωση στα πρόσωπα με ειδικές 
σωματικές ή ψυχολογικές ανάγκες). 
Τα ιδρύματα αυτά διοργάνωσαν, με την υποστήριξη του ΕΚΤ, πρόγραμμα 
επαγγελματικής κατάρτισης εργατών σε θερμοκήπιο, το οποίο απευθυνόταν σε 
σωματικά και διανοητικά μειονεκτουντα άτομα και έφθασε το μέγιστο βαθμό απόδοσης 
του το 1991. Η μορφή αυτή δράσης συνοδεύεται ενίοτε από δράση ευαισθητοποίησης 
(με φυλλάδια, σεμινάρια) των εργοδοτών με σκοπό να ενθαρρυνθούν όσον αφορά την 
πρόσληψη ατόμων με ειδικές ανάγκες (π.χ στο Ηνωμένο Βασίλειο). 
Το ΕΚΤ επιδιώκει επίσης την υποστήριξη της δημιουργίας επιχειρήσεων από ανέργους 
μακράς διάρκειας καθώς και από νέους. 
^ 
Οι ενέργειες επαγγελματικής κατάρτισης που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ 
αποσκοπούν στην εξάλειψη ενός σημαντικού εμποδίου για τη δημιουργία επιχειρήσεων 
το οποίο είναι η έλλειψη θεωρητικών και πρακτικών γνώσεων στον τομέα αυτό: 
πράγματι, μελέτες έχουν αποδείξει (κυρίως στο Βέλγιο) ότι μόνο τα πλέον 
καταρτισμένα άτομα επιθυμούν να δημιουργήσουν δική τους επιχείρηση. 
Συμπερασματικά, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η λειτουργία του Ευρωπαϊκού 
Κοινωνικού Ταμείου διέπεται από τις αρχές της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών 
ταμείων και, κατά συνέπεια, από την αρχή της εταιρικής σχέσης. Σύμφωνα με την εν 
λόγω αρχή, τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν την επιλογή των σχεδίων επιτόπου και τα 
υποβάλλουν στη συνέχεια προς χρηματοδότηση από την Κοινότητα. Υπό τις 
προϋποθέσεις αυτές, οι υπηρεσίες της Επιτροπής δεν έχουν πάντα τη δυνατότητα να 
γνωρίζουν τα σχέδια (παρά μόνο αυτά στα οποία τα ίδια τα κράτη μέλη έχουν δώσει 
έμφαση κυρίως στο πλαίσιο των επιτροπών παρακολούθησης). 
Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι η ευθύνη της ενημέρωσης των τελικών δικαιούχων των 
διαρθρωτικών παρεμβάσεων στον τομέα της κατάρτισης και της απασχόλησης βαρύνει 
κατά κύριο λόγο τα κράτη μέλη. Η υποχρέωση αυτή ενισχύεται από τις νέες ρυθμίσεις 
που εγκρίθηκαν πρόσφατα για τα διαρθρωτικά ταμεία. Επομένως, τα κράτη μέλη 
οφείλουν να βελτιώσουν την ενημέρωση σχετικά με τις διαρθρωτικές παρεμβάσεις ιδίως 
έναντι των επιχειρήσεων. 
1.1.4. ΟΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ 
Στις κοινοτικές πρωτοβουλίες που περιλαμβάνονται στην προηγούμενη έκθεση πρέπει 
να προστεθούν δύο νέες ενέργειες: 
Η πρωτοβουλία KONVER υπέρ των περιοχών που πλήττονται από την μείωση των 
δραστηριοτήτων της αμυντικής βιομηχανίας και των στρατιωτικών βάσεων. Η εν 
λόγω πρωτοβουλία, την οποία εισήγαγε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
αποφασίσθηκε στις 6 Απριλίου 1993 δυνάμει του άρθρου 11 του κανονισμού 
(ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου. Αποτελεί τη συνέχεια της 
χρηματοδότησης των δοκιμαστικών σχεδίων του 1991 και 1992 στο πλαίσιο του 
κονδυλίου του προϋπολογισμού που αφορά το πρόγραμμα PERIFRA. Η δράση αυτή 
ενεγράφη στον προϋπολογισμό του 1993 με πίστωση 130 εκατ. ECU, από τα 
οποία τα 85 εκατ. προέρχονται από το ΕΤΠΑ και τα 45 εκατ. από το ΕΚΤ, 
και θα συνεχισθεί και πέραν του 1994. Τα νέα γερμανικά ομόσπονδα κράτη είναι 
επιλέξιμα. Η δέσμη των σχετικών μέτρων περιλαμβάνει την κατάρτιση, την 
καινοτομία και τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος που συνήθως 
χρησιμοποιούνται στα προγράμματα αναπροσανατολισμού. Ορισμένα κράτη μέλη, 
όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και το Βέλγιο, περιέλαβαν στα προγράμματα τους 
μέτρα υπέρ των MME. 
£° 
Η πρωτοβουλία RETEX, η οποία αποφασίσθηκε το 199212, έχει ως στόχο την 
επιτάχυνση της διαφοροποίησης των οικονομικών δραστηριοτήτων στις σχετικές 
περιοχές, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση τους από τον τομέα της 
κλωστοϋφαντουργίας και των ειδών ένδυσης και να διευκολυνθεί η προσαρμογή 
των βιώσιμων επιχειρήσεων όλων των βιομηχανικών τομέων. Η συμβολή των 
διαρθρωτικών ταμείων, μέχρι το τέλος του 1993, υπολογίζεται ότι ανέρχεται σε 
100 εκατ. ECU, ενώ για την περίοδο 1994-1999 προβλέπεται προϋπολογισμός 400 
ECU. Τα συγχρηματοδοτούμενα μέτρα περιλαμβάνουν τη βελτίωση της 
τεχνογνωσίας και την ενθάρρυνση της καινοτομίας μέσω υπηρεσιών παροχής 
συμβουλών, τεχνικής βοήθειας, προγραμμάτων συνεργασίας, καθώς και την 
επαγγελματική κατάρτιση, την ανακαίνιση κτιρίων και τη βελτίωση της πρόσβασης 
σε επιχειρηματικά κεφάλαια και δάνεια. 
Ορισμένες ανειλημμένες κοινοτικές πρωτοβουλίες, οι οποίες μπορούν να περιληφθούν 
στο κεφάλαιο "ένταξη των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών στην εσωτερική αγορά", 
έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις MME. Πρόκειται για τις πρωτοβουλίες STRIDE, 
TELEMATIQUE και PRISMA. 
STRIDE: 460 εκατ. ECU από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ (1990-1993)13 
Ο στόχος του STRIDE είναι 1) η ενίσχυση των δυνατοτήτων καινοτομίας και 
τεχνολογικής ανάπτυξης των περιφερειών του στόχου 1 όπου διαπιστώνεται 
σημαντική έλλειψη υποδομής και επενδύσεων σε σύγκριση με τους κοινοτικούς 
μέσους όρους, 2) η αύξηση της συμμετοχής των ερευνητικών κέντρων και 
ινστιτούτων καθώς και των εταιριών από τις εν λόγω περιφέρειες στα κοινοτικά 
ή διεθνή ερευνητικά προγράμματα και δίκτυα. Η πρωτοβουλία αυτή συμβάλλει 
επίσης στην σύσφιγξη των δεσμών μεταξύ της βιομηχανίας και της έρευνας στις 
περιφέρειες των στόχων 1 και 2. Το 80% των πόρων του STRIDE διατίθεται στις 
περιφέρειες του στόχου 1. 
TELEMATIQUE: 233 εκατ. ECU από το ΕΤΠΑ (1991-1993)'4 
Στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι η προώθηση της χρήσης προηγμένων 
υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών στις περιφέρειες του στόχου 1, ιδίως μέσω της 
βελτίωσης της πρόσβασης στις προηγμένες υπηρεσίες που είναι διαθέσιμες σε 
άλλες περιφέρειες της Κοινότητας. Η εν λόγω πρωτοβουλία ενισχύει τη 
διαδικασία που ξεκίνησε με το πρόγραμμα STAR ενθαρρύνοντας τις MME να 
χρησιμοποιούν προηγμένες υπηρεσίες τηλεπικοινωνίας και παρέχοντας τους 
υποστήριξη για τη δημιουργία ή ανάπτυξη ανάλογων υπηρεσιών απ'αυτές τις 
ίδιες. 
Απόφαση της Επιτροπής, ΕΕ C 142 της 04.06.1992, σ. 5. 
ΕΕ C 196 της 04.08.1990, σ. 18. 
ΕΕ C 33 της 08.03.1991, σ. 7. 
%Λ 
PRISMA: 114 εκατ-ECU από το ΕΤΠΑ (1991-1993)'5 
Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στη βελτίωση της υποδομής και των υπηρεσιών 
που παρέχονται στις επιχειρήσεις των περιφερειών του στόχου 1, προκειμένου οι 
επιχειρήσεις των περιφερειών αυτών να μπορούν να συμμετέχουν στην υλοποίηση 
της ενιαίας αγοράς και να επωφελούνται πλήρως απ'αυτήν. 
Τα επιλέξιμα μέτρα αφορούν: 
τη δημιουργία ή την ενίσχυση των υπηρεσιών σε θέματα βαθμονόμησης και 
μετρολογίας που αφορούν τις επιχειρήσεεις ως συμβολή στην πολιτική 
ποιότητας των επιχειρήσεων -
την παροχή τεχνικής βοήθειας στις MME όσον αφορά τις δημόσιες 
συμβάσεις, προκειμένου να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν την κατάργηση 
των μέτρων του άρθρου 115 της συνθήκης ΕΚ. 
Όσον αφορά τον τομέα της ανάπτυξης της υπαίθρου, πρέπει να αναφέρουμε την 
κοινοτική πρωτοβουλία LEADER η οποία έχει συγκεκριμένη σημασία για τις MME, τη 
βιοτεχνία και τον τουρισμό. 
LEADER - (Liaisons Entre Actions de Développement de l'Economie Rurale): 450 
εκατ. ECU και από τα τρία ταμεία (1991-1993)16 
Στόχος της πρωτοβουλίας LEADER είναι να ενθαρρύνει μια προσέγγιση τοπικής 
ανάπτυξης με βάση προγράμματα που υποστηρίζονται από διαρθρώσεις τοπικής 
ανάπτυξης στις περιοχές των στόχων 1 και 5β. Η συγχρηματοδότηση 
εξασφαλίζεται μέσω συνολικών επιχορηγήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η LEADER 
υποστηρίζει ολοκληρωμένα προγράμματα που καλύπτουν ευρύ φάσμα επιλέξιμων 
μέτρων: προώθηση της αγροτικής ανάπτυξης, επαγγελματική κατάρτιση και 
ενισχύσεις για την απασχόληση, αγροτικός τουρισμός, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, 
βιοτεχνία και υπηρεσίες, αξιοποίηση των τοπικών γεωργικών και δασοκομικών 
προϊόντων, εξοπλισμός των ενώσεων τοπικής ανάπτυξης στον οποίο 
συμπεριλαμβάνονται οι τηλεπικοινωνίες. 
Από την πρωτοβουλία LEADER επωφελήθηκαν 217 τοπικοί όμιλοι. Μια πρώτη 
αξιολόγηση του προγράμματος δείχνει ότι το 25% των διατιθέμενων κονδυλίων 
καταβλήθηκαν στις MME και τη βιοτεχνία και το μεγαλύτερο μέρος αυτών στις 
περιοχές του στόχου 5β της Γαλλίας και της Ιταλίας. 
ΕΕ C 33 της 08.02.1991, σ. 9. 
EEC 73 της 19.03.91. 
$<L 
Διαπιστώνεται ότι η υποστήριξη προς τις MME και τις βιοτεχνικές επιχειρήσεις 
συμπληρώνεται συχνά από ενέργειες που αφορούν το ανθρώπινο δυναμικό και 
ενίοτε την αξιοποίηση των τοπικών γεωργικών προϊόντων. Ο τουρισμός αποτελεί 
τον πλέον ανεπτυγμένο άξονα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας LEADER 
αντιπροσωπεύοντας άνω του 42% των δαπανών και μπορεί να θεωρηθεί ότι 
αφορά και τις MME στο βαθμό που ο τομέας αυτός αποτελείται κατά κύριο 
λόγο από MME. 
Τέλος, πρέπει να αναφέρουμε τις κοινοτικές πρωτοβουλίες που αφορούν το ανθρώπινο 
δυναμικό όπως είναι η πρωτοβουλία NOW, HORIZON και EUROFORM υπέρ των οποίων 
παρεμβαίνει το ΕΚΤ και οι οποίες τονίζουν το διεθνικό χαρακτήρα των 
χρηματοδοτούμενων σχεδίων. Συγκεκριμένα, όσον αφορά την πρωτοβουλία NOW 
(ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών), στόχος της είναι η προώθηση της 
δημιουργίας επιχειρήσεων από γυναίκες. 
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας NOW, ως παράδειγμα αναφέρεται το σχέδιο που 
καταρτίσθηκε το 1991 από το Κοινωνικό Οικογενειακό Κέντρο του Saint Gabriel 
κοντά στη Μασαλία και το οποίο απευθύνεται στις γυναίκες που προσπαθούν να 
επανενταχθούν στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή. Προβλέπεται η δημιουργία δύο 
επιχειρήσεων στον τομέα της ένδυσης και στον τομέα των εστιατορίων. Παράλληλα 
οργανώθηκαν η μέριμνα και η φύλαξη των παιδιών γυναικών που συμμετέχουν σε 
προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης. Η δράση αυτή διενεργείται σε συνεργασία με 
ανάλογη δράση στη Νάπολη (Ιταλία). 
Τη στιγμή αυτή πραγματοποιείται αξιολόγηση των κοινοτικών πρωτοβουλιών τα 
αποτελέσματα της οποίας θα είναι διαθέσιμα το 1995. 
Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΝΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ 
Στις 16.06.1993, η Επιτροπή δημοσίευσε ένα πράσινο βιβλίο σχετικά με τη νέα γενιά 
των κοινοτικών πρωτοβουλιών για την περίοδο 1994-1999, το οποίο αποτέλεσε 
αντικείμενο ευρείας συζήτησης σχετικά με τις πρωτοβουλίες της Κοινότητας. Όλοι οι 
εταίροι κλήθηκαν να γνωμοδοτήσουν πριν από το τέλος Σεπτεμβρίου 1993. Στο 
πλαίσιο αυτό, έγινε ενημέρωση των εκπροσώπων των κρατών μελών των αρμοδίων για 
τις MME (επιτροπή του άρθρου 4) και των επαγγελματικών οργανώσεων που 
εκπροσωπούν τις MME, καθώς και διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους αυτούς και 
τις επαγγελματικές οργανώσεις προκειμένου να διατυπώσουν τη γνώμη τους και να 
υποβάλουν ενδεχομένως προτάσεις οι οποίες να ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες 
των MME και κατά συνέπεια να αυξάνουν τη συμμετοχή τους. 
Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες έχουν εξ ορισμού προφανή κοινοτική προστιθέμενη αξία 
εξαιτίας του κοινοτικού τους χαρακτήρα. Σε αντίθεση με τα ΚΠΣ, μπορούν να 
συμπεριλάβουν μέτρα που εκτείνονται πέρα από τα εθνικά σύνορα και προσφέρουν το 
κατάλληλο πλαίσιο για την προώθηση της διεθνικής συνεργασίας και την ανταλλαγή 
τεχνογνωσίας στις περιοχές που αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα. Συμβάλλουν στην 
υλοποίηση καινοτομιών προβλέποντας τον πειραματισμό πάνω σε νέες αντιλήψεις που 
μπορούν στη συνέχεια να αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος των ΚΠΣ. 
%3> 
Στις 16.02.1994, η Επιτροπή καθόρισε τις κατευθυντήριες γραμμές των προσεχών 
κοινοτικών πρωτοβουλιών για την περίοδο 1994-1999 υπέρ των οποίων θα διατεθούν 
13,45 δισ. ECU, δηλαδή το 9% των συνολικών πόρων των διαρθρωτικών ταμείων. 
Ορισμένα από τα 9 θέματα που πρότεινε η Επιτροπή αποτελούν συνέχεια 
προηγουμένων. Πρόκειται για το INTERREG Η, που αφορά την εσωτερική και 
εξωτερική διασυνοριακή συνεργασία, το LEADER II, που αφορά την ανάπτυξη της 
υπαίθρου, το REGIS II που αφορά τις πλέον απομακρυσμένες περιφέρειες, τα τμήματα 
NOW και HORIZON της πρωτοβουλίας ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ-ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ, 
τις πρωτοβουλίες περιφερειακής μετατροπής RECHAR, RESIDER, RETEX και KONVER 
που συνδέονται με τις βιομηχανικές αλλαγές. Προτάθηκαν, ωστόσο, και σημαντικές 
καινοτομίες οι οποίες ανταποκρίνονται στις βιομηχανικές αλλαγές και αποτελούν 
συνέχεια των μέτρων που προτείνονται στο Λευκό Βιβλίο για "την Ανάπτυξη, τον 
Ανταγωνισμό και την Απασχόληση". Πρόκειται για τις πρωτοβουλίες ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ-
YOUTH START και ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ-ADAPT, τις πρωτοβουλίες URBAINE και PESCA 
και κυρίως την πρωτοβουλία υπέρ των MME. 
Η εν λόγω πρωτοβουλία υπέρ των MME, για την οποία θα διατεθεί ένα δισ. ECU, 
από το οποίο τα 800 εκατ. ECU θα καταβληθούν για τις περιοχές του στόχου 1, 
παρέχει τη δυνατότητα χρηματοδότησης σχεδίων που αποσκοπούν στη βελτίωση των 
συστημάτων παραγωγής, τη διάδοση των τεχνολογικών καινοτομιών, τη συνεργασία 
μεταξύ των MME καθώς και την πρόσβαση στις πιστώσεις και τα επιχειρηματικά 
κεφάλαια. Θα αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος της "δεύτερης γενιάς" της κοινοτικής 
δράσης υπέρ των MME. 
Το σύνολο αυτών των προτάσεων πρωτοβουλιών υποβλήθηκαν στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, στην επιτροπή περιοχησ, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και 
στη νέα επιτροπή διαχείρισης των κοινοτικών πρωτοβουλιών την οποία απαρτίζουν 
εκπρόσωποι των κρατών μελών. Η επιτροπή δέχθηκε τις πρωτοβονλιες στις 15 Ιουνίου 
1994 και τα κείμενα δημοσιεύθηκαν στην επίσημη εφημερίδα τησ 1ης Ιουλίου 1994 
1.1.5. ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ 
ΤΑΜΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ MME 
Οι ενισχύσεις των διαρθρωτικών ταμείων τίθενται στη διάθεση των εθνικών και 
περιφερειακών αρχών μέσω των Ευρωπαϊκών Πλαισίων Στήριξης που καταρτίζονται 
από κοινού από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Τα ΚΠΣ αφορούν περιορισμένο 
αριθμό αξόνων προτεραιότητας και δεν καθορίζουν συγκεκριμένα σχέδια. Κατά 
συνέπεια, δεν επιτρέπουν τον ακριβή καταμερισμό των ποσών που προορίζονται για 
τις MME,, ούτε καθορίζουν τους πόρους από τους οποίους επωφελήθηκαν πράγματι 
οι MME κατά την περίοδο 1989-1993. 
Δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία συστηματική αξιολόγηση, ούτε σε κοινοτικό, ούτε σε 
εθνικό επίπεδο, η οποία να παρέχει συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με τον 
αντίκτυπο των διαρθρωτικών ταμείων στις MME. 
^7 
Ωστόσο, όσον αφορά το στόχο 5β, η ανάλυση των υπηρεσιών επιτρέπει την εξαγωγή 
απόλυτα ικανοποιητικών συμπερασμάτων. Πράγματι, το 40% των παρεμβάσεων του 
ΕΤΠΑ στο πλαίσιο του στόχου 5β (για την περίοδο 1989-1993), ήτοι άνω του 1 
δισ. ECU, αφορά τις MME και τη βιοτεχνία. Το παραπάνω υψηλό ποσοστό 
παρέμβασης υπέρ των MME και της βιοτεχνίας τονίζει τη σημασία τους για την 
ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών. Αντίθετα, όσον αφορά τις επιλέξιμες περιοχές των 
στόχων 1 και 2, δεν υπάρχουν στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ο καταμερισμός 
των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ κυρίως υπέρ των MME και της βιοτεχνίας. 
Κρίνεται σκόπιμη, πάντως, η αναφορά στα αποτελέσματα μελέτης που 
πραγματοποιήθηκε το Φεβρουάριο του 1993 για λογαριασμό της Επιτροπής σχετικά με 
"τη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων από τις MME". Η μελέτη αυτή βασίσθηκε στις 
εκθέσεις των κρατών μελών και αποκαλύπτει τις δυσκολίες όσον αφορά τον εντοπισμό 
ειδικών σχεδίων. 
Ένας ολόκληρος μηχανισμός μέτρων και μέσων τέθηκε σε λειτουργία με σκοπό την 
υποστήριξη των επιχειρήσεων, π.χ. στους ακόλουθους τομείς: παραγωγικές 
επενδύσεις, πρόσβαση στη χρηματοδότηση - χρηματοπιστωτική μηχανική (επιχειρηματικά 
κεφάλαια, κεφάλαιο εκκίνησης, εγγυητικά ταμεία, επιδοτήσεις επιτοκίων ...), 
εκσυγχρονισμός και ανασυγκρότηση των επιχειρήσεων, δημιουργία "φυτωρίων" 
επιχειρήσεων και κέντρων τεχνολογίας, επαγγελματική κατάρτιση, κέντρα τεχνολογικών 
καινοτομιών, έρευνα, δημιουργία και ανάπτυξη επιχειρήσεων, παροχή συμβουλών στις 
επιχειρήσεις (διαχείριση, εμπορία), διεθνής προώθηση, εξαγωγές. Εντούτοις, οι MME 
δεν ήταν πάντοτε σε θέση να επωφεληθούν από την προσφερόμενη υποστήριξη. 
Από τη μελέτη προκύπτει ότι, από τα 10 δισ. ECU που προορίζονταν για την 
υποστήριξη των επιχειρήσεων που εντάσσονται στα ΚΠΣ, στις περιοχές των στόχων 
1, 2 και 5β (δηλαδή 20% των συνολικών πόρων των ΚΠΣ), μόνο 2,5 με 3 δισ. ECU 
διατέθηκαν για τις MME στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Από τα εν 
λόγω κονδύλια οι MME έλαβαν στην πραγματικότητα μόνο ένα περιορισμένο ποσοστό, 
κυρίως στις επιλέξιμες περιοχές του στόχου 1. 
Στη μελέτη διατυπώνονται ορισμένες συστάσεις οι οποίες κρίνεται σκόπιμο να ληφθούν 
υπόψη: 
συμμετοχή των οργανώσεων εκπροσώπησης των MME (εμπορικά, βιομηχανικά 
και επαγγελματικά επιμελητήρια, υπηρεσίες περιφερειακής ανάπτυξης και 
ομοσπονδίες μικρών επιχειρήσεων) στην προετοιμασία, εφαρμογή και 
παρακολούθηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Η Επιτροπή, κατά τις 
επαφές της με τα κράτη μέλη, οφείλει να εμμένει στη μεγαλύτερη συμμετοχή των 
επαγγελματικών οργανώσεων των MME στην εταιρική σχέση -
δΓ 
απλοποίηση και μεγαλύτερη διαφάνεια των διαδικασιών που αφορούν την αίτηση 
παροχής κοινοτικών ενισχύσεων υπέρ των MME και επιτάχυνση της χορήγησης 
των πιστώσεων -
ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και διαφοροποίηση των δικτύων των 
ενδιάμεσων φορέων οι οποίοι μπορούν, σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, 
ήτοι όσο το δυνατόν εγγύτερα στις MME, να εξετάσουν πραγματικά τις αιτήσεις 
για τη χορήγηση κοινοτικών ενισχύσεων στις MME -
παρακίνηση των εθνικών αρχών να χρησιμοποιούν τις δυνατότητες που 
προσφέρουν τα δάνεια και οι συνολικές επιχορηγήσεις -
βελτίωση των διαδικασιών παρακολούθησης και αξιολόγησης των διαρθρωτικών 
ταμείων προκειμένου να υπάρξει μεγαλύτερη δυνατότητα αξιολόγησης του ειδικού 
αντίκτυπου της κοινοτικής παρέμβασης για τις MME. 
Παρ'όλα αυτά, παρατηρείται επίσης ότι οι MME αποτελούν καθεαυτές εμπόδιο όσον 
αφορά τη δυνατότητα απορρόφησης των κοινοτικών ενισχύσεων εξαιτίας: 
της ανεπάρκειας των ικανοτήτων που απαιτούνται σε επίπεδο διαχείρισης ή 
στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχείρησης -
της απροθυμίας των ιδιοκτητών-υπεύθυνων εκμετάλλευσης να διασπείρουν το 
κεφάλαιο επιχείρησης τους σε περισσότερους μετόχους, ως απαραίτητη 
προϋπόθεση για την απόκτηση των περισσότερων μορφών επιχειρηματικού 
κεφαλαίου -
της περιορισμένης ικανότητας των MME όσον αφορά τη διάρθρωση των σχεδίων 
τους κατά εμπορικά βιώσιμο τρόπο και την παροχή των απαραίτητων 
πληροφοριών προκειμένου να αξιολογούνται οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη 
χορήγηση των ενισχύσεων (έλλειψη "business plans"). 
Η κατάσταση είναι περίπλοκη. Οι ίδιες οι υπηρεσίες της Επιτροπής αντιμετωπίζουν 
πολλές δυσκολίες κατά την εκτίμηση του αντίκτυπου των διαρθρωτικών ταμείων για 
τις MME, οι οποίες οφείλονται κυρίως: στην προγραμματική προσέγγιση η οποία δεν 
επιτρέπει τον εντοπισμό των σχεδίων που μπορούν να υποβληθούν από τις MME, στο 
μεγάλο αριθμό επιχειρησιακών προγραμμάτων (περισσότερα από 500 μόνο για τους 
στόχους 1 και 2) και στον ίδιο τον ορισμό των MME που καθορίζεται βάσει 
διαφορετικών κριτηρίων ανάλογα με το κράτος μέλος. Επίσης, είναι δύσκολο να 
καθορισθούν, σε επίπεδο ΚΠΣ, τα άμεσα μέτρα υπέρ των MME από τα μέτρα που 
μπορούν να τις ωφελήσουν έμμεσα. Επιπλέον, τα μέτρα υπέρ των MME μπορούν να 
περιστρέφονται γύρω από διάφορους άξονες: "βιομηχανίες και υπηρεσίες", 
"ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων", "τοπική ανάπτυξη", "έρευνα και τεχνολογική 
ανάπτυξη" οι οποίοι, μολονότι δεν αφορούν ειδικά τις MME, μπορούν να αποβούν 
προς όφελος τους. 
SQ 
Τέλος, διαπιστώνεται επίσης ότι τα κράτη μέλη τείνουν να ευνοούν περισσότερο την 
υποδομή παρά τα μέτρα στήριξης των MME. Το γεγονός αυτό παρουσιάζει το 
πλεονέκτημα της ταχύτερης απορρόφησης των πιστώσεων και της επίτευξης άμεσων και 
απτών αποτελεσμάτων. Εντούτοις, αυτό δεν ισχύει πάντοτε όσον αφορά τις ενέργειες 
υπέρ των MME. 
Πάντως, οι υπηρεσίες της Επιτροπής μελέτησαν τα ΚΠΣ και ένα μεγάλο αριθμό 
επιχειρησιακών προγραμμάτων των επιλέξιμων περιφερειών στο πλαίσιο των στόχων 
1 και 2. Με βάση τη μελέτη αυτή, προέβησαν σε εκτιμήσεις του ύψους των πιστώσεων 
που χορηγήθηκαν στις MME. Από τις εκτιμήσεις αυτές προκύπτει ότι σχεδόν 5 δισ. 
ECU (τιμές 1989)* διατέθηκαν για άμεσα μέτρα υπέρ των επιχειρήσεων και συγκεκριμένα 
των MME. Εάν στα εν λόγω 5 δισ. ECU προστεθεί το ποσό του 1 δισ. ECU των 
παρεμβάσεων του στόχου 5β, το σύνολο των παρεμβάσεων στο πλαίσιο των στόχων 
1, 2 και 5β εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 6 περίπου δισ. ECU, τα οποία καταβλήθηκαν 
στις MME, ήτοι σχεδόν το 13% των συνολικών πόρων των ΚΠΣ για τους τρεις αυτούς 
στόχους. 
Η εργασία αυτή καταγραφής των μέτρων και δημοσιονομικού απολογισμού υπερβαίνει 
κατά πολύ το πλαίσιο της παρούσας έκθεσης και απαιτεί στενότερο συντονισμό όχι 
μόνο των υπηρεσιών της Επιτροπής, αλλά και των κρατών μελών (κυρίως δε των 
περιφερειακών αρχών) που φέρουν την ευθύνη της εφαρμογής των προγραμμάτων. 
Μία από τις ενδεχόμενες λύσεις για την βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά τόσο με τα 
πραγματικά εφαρμοζόμενα μέτρα όσο και τα ποσά που όντως καταβάλλονται στις 
MME θα ήταν η παρακίνηση των κρατών μελών να προβαίνουν σε διαχωρισμό των 
μέτρων υπέρ των MME από τα υπόλοιπα. Για το σκοπό αυτό, η ενσωμάτωση στα 
ΚΠΣ ενός υποπρογράμματος ή άξονα "υποστήριξη της ανάπτυξης των MME" θα 
παρουσίαζε δύο πλεονεκτήματα: αφενός, θα εξασφάλιζε μεγαλύτερη διαφάνεια των 
μέτρων υπέρ των MME και, αφετέρου, θα καθιέρωνε μια διαφοροποιημένη και 
ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά τη συνεκτίμηση των ειδικών αναγκών των 
MME. Ο καθορισμός αυτός των στόχων των ενεργειών θα μπορούσε πράγματι να 
επιτρέψει την καλύτερη ενημέρωση των MME σχετικά με τις δυνατότητες κοινοτικής 
στήριξης, την εξεύρεση λύσεων στα προβλήματα τους και επομένως τη βελτίωση της 
πρόσβασης στις εν λόγω ενισχύσεις. Κατ'αυτό τον τρόπο, θα ήταν επίσης ευκολότερο 
να εντοπισθούν οι περιπτώσεις ορθών και κυρίως καινοτόμων πρακτικών με σκοπό τη 
μεταφορά τους στη συνέχεια στις περιοχές που αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες. 
Η Επιτροπή επιθυμεί τη βελτίωση της διαφάνειας των ενεργειών υπέρ των MME στο 
πλαίσιο των περιφερειακών πολιτικών. Για το σκοπό αυτό, καταβάλλει προσπάθειες 
προκειμένου να πείσει τα κράτη μέλη και τις αρμόδιες αρχές να αποδίδουν ιδιαίτερη 
προσοχή στην υποστήριξη των MME εντός των νέων Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης. 
tt 
Ένας από τους τρόπους επίτευξης του στόχου αυτού είναι και η εφαρμογή του άρθρου 
4 του νέου κανονισμού πλαισίου ο οποίος προβλέπει την επέκταση της εταιρικής 
σχέσης στους "αρμόδιους οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων, στο πλαίσιο των 
διαδικασιών που παρέχονται από τους θεσμικούς κανόνες και την πρακτική κάθε 
κράτους μέλους, των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων, οι οποίοι ορίζονται από 
το κράτος μέλος". 
Η Επιτροπή, προτείνοντας αυτή τη διευρυμένη εταιρική σχέση, επεδίωκε την προώθηση 
της συμμετοχής, σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, των αρμόδιων αρχών 
και οργανισμών που μπορούν να συμβάλλουν στην αύξηση και βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων. Μολονότι είναι 
σαφές ότι ο ορισμός των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων αποτελεί αρμοδιότητα 
των κρατών μελών, η εφαρμογή της εταιρικής αυτής σχέσης θα μπορούσε να 
αποτελέσει ευκαιρία για τις επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα τις MME, να επιτύχουν την 
εκπροσώπηση τους και να επηρεάσουν, κατά συνέπεια, τη χρήση των διαρθρωτικών 
ταμείων στην περιφέρεια τους. 
Το πλαίσιο της επόμενης περιόδου προγραμμάτων έχει ήδη καθορισθεί. Εναπόκειται 
πλέον στο σύνολο των εταίρων να αποφασίσουν το σχετικό ρόλο που θα μπορούσαν 
να διαδραματίσουν οι MME. 
1.2. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ (ETE) ΚΑΙ ΟΙ MME 
1.2.1. Εντός Κοινότητας 
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, αυτόνομος χρηματοπιστωτικός οργανισμός της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας, συστάθηκε για να διευκολύνει τη χρηματοδότηση επενδύσεων 
που προωθούν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση με κεφάλαια τα οποία δανείζεται από τις 
κεφαλαιαγορές και διαδραμάτισε ρόλο χρηματοδοτικού οργάνου για τη στήριξη των 
κοινοτικών πολιτικών. 
Η ETE χρηματοδοτεί επενδύσεις που ανταποκρίνονται στους στόχους των κοινοτικών 
πολιτικών, με πρωταρχικό στόχο μεν την υποστήριξη της περιφερειακής ανάπτυξης και 
τη συμβολή στην ανάπτυξη των δικτύων επικοινωνίας, αλλά και την υποστήριξη της 
προστασίας του περιβάλλοντος, τη βελτίωση του βιοτικού πλαισίου καθώς και την 
ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας. Επιπλέον, συμβάλλει στις πολιτικές 
συνεργασίας με τις τρίτες χώρες. 
Η ETE, προκειμένου να ενισχύσει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και 
να διευκολύνει την ενσωμάτωση της στο κοινοτικό πλαίσιο, χρηματοδοτεί επενδύσεις 
ευρείας κλίμακας μέσω ατομικών δανείων καθώς και επενδύσεις περιορισμένου εύρους, 
ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, έμμεσα μέσω των συνολικών της δανείων. 
Πράγματι, η ETE χρησιμοποιεί τα συνολικά δάνεια για να υποστηρίξει επενδύσεις 
μικρής και μέσης κλίμακας που πραγματοποιούνται κυρίως από τις MME και που δεν 
είναι δυνατόν να χρηματοδοτηθούν με ατομικά δάνεια, για λόγους που ανάγονται στην 
αποτελεσματικότητα της διαχείρισης. Τα συνολικά δάνεια συνάπτονται με τους 
ενδιάμεσους φορείς που δρουν σε εθνικό, περιφερειακό ή και τοπικό επίπεδο και οι 
οποίοι τα χρησιμοποιούν με τη σύμφωνη γνώμη της Τράπεζας και βάσει των 
οικονομικών, τεχνικών και χρηματοδοτικίυν της κριτηρίων. Το πεδίο εφαρμογής των 
συνολικών δανείων γνώρισε σταδιακή επέκταση προκειμένου να προσαρμοσθεί στην 
εξέλιξη των αναγκών και τη διαφοροποίηση των κοινοτικών πολιτικών. 
Τα συνολικά δάνεια αντιστοιχούν τις περισσότερες φορές σε περισσότερους από έναν 
στόχους κοινοτικής πολιτικής και αφορούν: 
στις λιγότερο ευνοημένες περιοχές, τις μικρομεσαίες βιομηχανικές επιχειρήσεις, 
τις υπηρεσίες (ιδίως τον τουρισμό), τη γεωργία και τις υποδομές περιορισμένης 
κλίμακας -
εκτός των προαναφερθεισών περιοχών, τις επενδύσεις μικρομεσαίων βιομηχανικών 
και τουριστικών επιχειρήσεων -
οπουδήποτε και αν αυτές πραγματοποιούνται, τις επενδύσεις μικρής και μέσης 
κλίμακας που συμβάλλουν στην επίτευξη των κοινοτικών στόχων στους τομείς 
της προστασίας του περιβάλλοντος, της ενέργειας, των μεταφορών και των 
προηγμένων τεχνολογιών. 
Η ETE συνεργάζεται με εκατό περίπου εταίρους, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή 
εμπορικές τράπεζες. 
Οι αριθμοί που παρατίθενται στον πίνακα 4 καταδεικνύουν το σημαντικό ρόλο που 
διαδραματίζει η ETE στο πλαίσιο της υποστήριξης των επενδύσεων των MME. 
Από το 1988, η ETE προσέφερε αξιόλογη υποστήριξη στη χρηματοδότηση των MME. 
Κατ'αυτό τον τρόπο, περίπου 36.500 MME απορρόφησαν πιστώσεις συνολικού ύψους 
μεγαλύτερου των 9,7 δισ. ECU, ήτοι άνω του 50% των ποσών που καταβλήθηκαν στη 
βιομηχανία και τις υπηρεσίες. Περισσότερες από 23.000 πράξεις (πιστώσεις ύψους 6,4 
δισ. ECU) αφορούν τις επενδύσεις στις υποστηριζόμενες περιοχές, ενώ περίπου 13.500 
αφορούν σχέδια εκτός των περιοχών αυτών (από τις οποίες 11.600 απορρόφησαν 3 δισ. 
από ίδιους πόρους και άλλες 1.700 απορρόφησαν 660 εκατ. από πόρους του ΝΚΜ). 
33 
Πίνακας 4 
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 
Η ETE σε αριθμούς: 
Το συνολικό ποσό των δανείων που χορήγησε η ETE ανήλθε: 
το 1992: σε 17 δισ. ECU (αύξηση κατά 10,7% σε σχέση με το 1991) από τα οποία 16 δισ. 
ECU διατέθηκαν εντός της Κοινότητας και 893 εκατ. ECU στο πλαίσιο των 
πολιτικών συνεργασίας με τις τρίτες χώρες -
το 1991: σε 15,3 δισ. ECU. 
Η ETE και η περιφερειακή ανάπτυξη: 
1992: 11,8 δισ. ECU (93% στις επιλέξιμες περιφέρειες για τις παρεμβάσεις των διαρθρωτικών 
ταμείων (στόχοι 1, 2 και 5β) -
1991: 8,49 δισ. ECU. 
Από το 1989 μέχρι το 1992, οι χρηματοδοτήσεις της ETE υπέρ της περιφερειακής ανάπτυξης 
ανήλθαν σε 35 δισ. ECU περίπου, από τα οποία 31 δισ. διατέθηκαν στις περιοχές δράσης των 
διαρθρωτικών ταμείων (στόχοι 1, 2 και 5β). 
Η ETE και οι MME: 
Το 1992, η ETE συνήψε συνολικά δάνεια ολικού ύψους 3.258 εκατ. ECU έναντι 3.758 εκατ. 
το 1991. Συνολικά, το 1992 χορηγήθηκαν 8.788 πιστώσεις ύψους 4.071 εκατ. έναντι 10.271 
πιστώσεων ύψους 2.991 εκατ. το 1991 (από τα οποία τα 17 και τα 71 εκατ. αντίστοιχα 
προέρχονταν από τα συνολικά δάνεια του τρέχοντος ΝΚΜ). 
Το 40% του όγκου των πιστώσεων από τα συνολικά δάνεια χορηγείται για επενδύσεις μικρής 
και μέσης κλίμακας στον τομέα των υποδομών και της ενέργειας που πραγματοποιούνται τις 
περισσότερες φορές από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης. 
Το 60% των πιστώσεων από τα συνολικά δάνεια υποστηρίζει MME ως επί το πλείστον στις 
λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές. Ο διαχωρισμός των MME βάσει του απασχολούμενου 
εργατικού δυναμικού καταδεικνύει συγκέντρωση των επιχειρήσεων με λιγότερους από 50 
απασχολούμενους (περισσότερο από το ήμισυ του ποσού και σχεδόν το 75% του αριθμού των 
πιστώσεων). 
Οι χρηματοδοτήσεις που παρασχέθηκαν εντός της Κοινότητας μέσω της ETE για την 
υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων ανήλθαν: 
το 1990: σε 3,7 δισ. ECU από τα οποία 2 περίπου δισ. για 7.447 MME 
το 1991: σε 3,3 δισ. ECU από τα οποία 2,3 δισ. για 9.548 MME (συμπεριλαμβανομένων 
των πιστώσεων από τα συνολικά δάνεια από το ΝΚΜ) 
το 1992: σε 2,6 δισ. ECU από τα οποίοι τα 2,1 δισ. για 7.223 MME. Οι χώρες που 
επο)φελήθηκαν περισσότερο από τις πιστώσεις από τα συνολικά δάνεια για τις 
MME είναι η Ιταλία (913 εκατ. ECU), η Γερμανία (321 εκατ. ECU), η Γαλλία (318 
εκατ. ECU), το Βέλγιο (183 εκατ. ECU) και η Ισπανία (162 εκατ. ECU). Επιπλέον, 
η ETE υποστηρίζει τις επενδύσεις των MME στον τομέα της προστασίας του 
περιβάλλοντος και της ορθολογικής χρήσης της ενέργειας. 
9^ 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου της 11ης και 12ης Δεκεμβρίου 1992, 
αναγνα>ρίζοντας τη σημασία του ρόλου της ETE, ιδιαίτερα στο ελάχιστα ευνοϊκό 
οικονομικό πλαίσιο, την κάλεσε να θέσει σε λειτουργία προσωρινό μηχανισμό 
δανειοδότησης ύψους 5 δισ. ECU (για τα έτη 1993 και 1994), περισσότερο γνωστό ως 
"πρόβλεψη του Εδιμβούργου", προκειμένου να επισπευθεί η χρηματοδότηση σχεδίων 
έργων υποδομής που συνδέονται κυρίως με τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών, 
τηλεπικοινωνιών και ενέργειας, καθώς και με την προστασία του περιβάλλοντος. Ο 
μηχανισμός έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία και η ETE, το Νοέμβριο του 1993, είχε ήδη 
χορηγήσει δάνεια ύψους 3,5 δισ. ECU. 
Επιπλέον, κατά τη διάρκεια του ίδιου Συμβουλίου, αποφασίσθηκε, στο πλαίσιο της 
πρωτοβουλίας για την ευρωπαϊκή ανάπτυξη, η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου 
Επενδύσεων με σκοπό την παροχή εγγυήσεων σε δάνεια υπέρ σχεδίων που αφορούν τα 
διευρωπαϊκά δίκτυα καθώς και υπέρ των MME. Το μέσο αυτό, το οποίο διαθέτει 
κεφάλαιο 2 δισ. ECU ως εισφορά της ETE (40%), της Επιτροπής (30%) και των 
τραπεζών (30%), θα μπορεί να παρέχει εγγυήσεις για συνολικό ποσό που μπορεί να 
φθάσει στο οκταπλάσιο του εγγεγραμμένου κεφαλαίου του, ήτοι σε 16 εκατ. ECU. 
Αργότερα, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων θα μπορεί να προβαίνει σε απόκτηση 
συμμετοχής στο κεφάλαιο των εταιριών. Το νέο αυτό ταμείο θα μπορεί, συνεπώς, να 
προσφέρει υποστήριξη στις MME σε όλη την Κοινότητα παρέχοντας εγγυήσεις υπέρ 
των δανείων τους. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης της 21ης και 22ας Ιουνίου 1993 κάλεσε την 
ETE, σε συνεργασία με την Επιτροπή, να αυξήσει κατά 3 δισ. ECU τον προσωρινό 
μηχανισμό χορήγησης δανείων που είχε αποφασισθεί στο Εδιμβούργο ("πρόβλεψη του 
Εδιμβούργου") και να παρατείνει τη διάρκεια του και πέραν του 1994. Από τα 3 αυτά 
δισ., ένα δισ. θα διατεθεί για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των MME, 
επονομαζόμενο εφεξής "πρόβλεψη MME". Τα δάνεια θα συνοδεύονται από επιδότηση 
του επιτοκίου της τάξης του 2% για 5 έτη. Από τις εν λόγω επιδοτήσεις μπορούν να 
επωφεληθούνται μόνο τα σχέδια επενδύσεων που προβλέπουν τη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης. 
1.2.2. Εκτός Κοινότητας 
Εκτός Κοινότητας, η ETE παρεμβαίνει στο πλαίσιο της πολιτικής συνεργασίας με τις 
τρίτες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, χρηματοδοτεί επενδύσεις στον τομέα της βιομηχανίας, 
της γεωργίας και των υπηρεσιών, κυρίως μέσω των συνολικών δανείων με τα 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τις αναπτυξιακές τράπεζες. 
Στις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, καθώς και στις 
Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη, η ETE συγχρηματοδοτεί παρόμοιες επενδύσεις αφενός 
από ίδιους πόρους και αφετέρου από επιχειρηματικά κεφάλαια προερχόμενα από 
δημοσιονομικούς πόρους. 
Από το 1976 μέχρι το 1992, στο πλαίσιο των τεσσάρων συμβάσεων της Λομέ, 
χορηγήθηκαν περισσότερα από 1.900 εκατ. ECU (57% της συνολικής συνδρομής) για 
επενδύσεις στους παραγωγικούς τομείς. Από το προαναφερθέν ποσόν, σχεδόν 500 
εκατ. διατέθηκαν σε 1.100 περίπου μικρές επιχειρήσεις από τον ιδιωτικό τομέα 
γενικά. 
9Λ 
Στις χώρες της λεκάνης της Μεσογείου, η δράση στο πλαίσιο των διαφόρων 
χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων που ίσχυσαν από το 1988 έως το 1992 επέτρεψε τη 
χρηματοδότηση σχεδίων στον τομέα της βιομηχανίας, της γεωργίας και των υπηρεσιών, 
ύψους 400 εκατ. περίπου (24% του συνόλου), από τα οποία 200 εκατ. διατέθηκαν 
για τη χρηματοδότηση 1.400 επενδύσεων μικρών επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα. 
Οι χρηματοδοτήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν ως επί το πλείστον σε συνεργασία με 
επιχειρήσεις των κρατών μελών της Κοινότητας. 
Στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η δράση που έχει αναληφθεί από 
το 1990 επέτρεψε την ενίσχυση επενδύσεων κυρίως στον τομέα των υποδομών και της 
ενέργειας. Όσον αφορά τη βιομηχανία, η προοδευτική ανάπτυξη του τραπεζικού τομέα 
κατέστησε δυνατή τη χορήγηση συνολικών δανείων ύψους 290 εκατ. (από σύνολο 890 
εκατ. στο τέλος του 1992) η οποία επέτρεψε τη διενέργεια των πρώτων είκοσι περίπου 
πιστωτικών πράξεων ύψους 42 εκατ. 
1.3. ΤΟ ΝΕΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΜΕΣΟ (ΝΚΜ) ΚΑΙ ΟΙ MME 
Τα υποβαλλόμενα σχέδια, για να είναι επιλέξιμα, πρέπει να ανταποκρίνονται στους 
στόχους που καθορίζουν οι αποφάσεις του Συμβουλίου που "εξουσιοδοτούν την 
Επιτροπή να συνάπτει δάνεια με σκοπό την προώθηση των επενδύσεων στην 
Κοινότητα". Οι στόχοι αυτοί καθορίζονται στις διάφορες αποφάσεις εφαρμογής που 
επιτρέπουν τη χορήγηση των διαδοχικών τμημάτων των δανείων. Η Επιτροπή και η 
ETE έχουν συνάψει συμβάσεις συνεργασίας που καθορίζουν τις εντολές που παρέχονται 
στην Τράπεζα να ενεργεί στο όνομα, για λογαριασμό και με ευθύνη της Κοινότητας. 
Οι επαναλαμβανόμενοι γενικοί στόχοι πολύ λίγο αλλάζουν από το ένα τμήμα του ΝΚΜ 
στο άλλο και αφορούν τη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων που συμβάλλουν στη 
σύγκλιση και την αυξανόμενη ολοκλήρωση των οικονομικών πολιτικών (ΝΚΜ Ι, II και 
III), καθώς και στη βιομηχανική προσαρμογή και την ανταγωνιστικότητα της 
Κοινότητας, ιδιαίτερα με την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών και της καινοτομίας 
(ΝΚΜ IV). 
Όσον αφορά τις κατευθυντήριες γραμμές, αυτές είναι περισσότερο συγκεκριμένες και 
καθιστούν τα διάφορα τμήματα του ΝΚΜ μέσα προσαρμοσμένα στις εκάστοτε 
οικονομικές απαιτήσεις. 
Κατ'αυτό τον τρόπο, η απόφαση για την εφαρμογή του ΝΚΜ II17 προέβλεπε, πέρα 
από τη χρηματοδότηση επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας και των υποδομών, τη 
χρηματοδότηση σχεδίων παραγωγικών επενδύσεων των MME. 
17 Απόφαση του Συμβουλίου 82/169/ΕΟΚ της 15.03.1982, ΕΕ L 078 της 24.03.1982, σ. 
19. 
?2_ 
Το ΝΚΜ III18 επαναλάμβανε τις ίδιες προτεραιότητες - οι κατευθυντήριες γραμμές που 
έθετε η Επιτροπή όριζαν ότι, λαμβανομένου υπόψη ότι τα δάνεια ΝΚΜ-ΜΜΕ δεν 
υπόκεινταν σε κανένα γεωγραφικό περιορισμό, θα μπορούσαν να συμπληρώνουν 
ενδεχομένως τη δράση της ETE παρεμβαίνοντας σε περιοχές που δεν λάμβαναν 
ενισχύσεις. 
Το ΝΚΜ IV19 αφορούσε αποκλειστικά τα επενδυτικά σχέδια των MME στον τομέα της 
βιομηχανίας, και μάλιστα αυτά που συνίσταντο στην εφαρμογή των νέων τεχνολογιών 
και της καινοτομίας καθώς και στην ορθολογική χρησιμοποίηση της ενέργειας. 
Επιπλέον, τα εν λόγω δάνεια θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν ορισμένες κατηγορίες 
άυλων στοιχείων του ενεργητικού που συνδέονται άμεσα με τις σχετικές επενδύσεις, 
όπως τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, οι άδειες εκμετάλλευσης, η τεχνογνωσία, οι δαπάνες 
για έρευνα και ανάπτυξη. 
Το Συμβούλιο Υπουργών, με την απόφαση του για τη δημιουργία του ΝΚΜ IV20, 
"κάλεσε την ETE να διαθέσει 750 εκατ. ECU από τους ίδιους πόρους" για τη 
χορήγηση δανείων που αφορούσαν τους αυτούς τομείς. Το Συμβούλιο των διοικητών 
της ETE, εξουσιοδοτώντας την Τράπεζα να παρεμβαίνει υπέρ των σχεδίων των MME 
εκτός των περιοχών που λάμβαναν ενισχύσεις, την εξουσιοδότησε επίσης να συνεχίσει 
αυτή τη μορφή παρέμβασης και πέρα από αυτό το τμήμα δανείων. 
Το ΝΚΜ σε αριθμούς: 
Στις 31.12.1992, το σύνολο των δανείων που χορηγήθηκαν μέσω των ΝΚΜ III και IV 
ανήλθε σε 3.554,4 εκατ. ECU, από τα οποία τα 682,8 εκατ. ECU αφορούσαν το ΝΚΜ 
IV. Τα δάνεια αυτά επέτρεψαν την εξασφάλιση της χρηματοδότησης ύψους 7,2 δισ. 
ECU των νέων επενδύσεων που αντιστοιχούσαν σε περισσότερα από 9.600 σχέδια και 
συνέβαλαν στη δημιουργία 60.000 νέων θέσεων απασχόλησης. Επιπλέον, 
διαπιστώνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος των δανείων αφορά επιχειρήσεις που 
απασχολούν λιγότερους από 50 εργαζόμενους τόσο από άποψη αριθμού 
χρηματοδοτούμενων σχεδίων όσο και από άποψη χορηγούμενων ποσών. 
Το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών δανείων των τριών τελευταίων τμημάτων (ΝΚΜ 
II, ΝΚΜ III και ΝΚΜ IV) αφορά τις βιομηχανικές επιχειρήσεις (89%), και 
ειδικότερα τη μηχανική βιομηχανία (19%), τη βιομηχανία τροφίμων (13%), την 
κλωστοϋφαντουργία (10%) και τη χαρτοβιομηχανία (8%). Σημαντικό τμήμα διατέθηκε 
στις υπηρεσίες (7,5%) και κυρίως στις υπηρεσίες που παρέχονται στις επιχειρήσεις 
(5,4%). Επιπλέον, το μεγαλύτερο μέρος των ατομικών δανείων συγκεντρώθηκε στις 
περιοχές που λαμβάνουν κοινοτικές ενισχύσεις. Συγκεκριμένα, όσον αφορά το ΝΚΜ 
IV (682,8 εκατ. ECU), ο καταμερισμός των δανείων ανά χώρα δείχνει ότι ο 
μεγαλύτερος δικαιούχος είναι η Ιταλία (285,7 εκατ. ECU), με δεύτερη την Ισπανία 
(132 εκατ. ECU) και τρίτο το Ηνωμένο Βασίλειο (96,1 εκατ. ECU). 
18 Απόφαση του Συμβουλίου 83/200/ΕΟΚ της 19.04.1983, ΕΕ L 112 της 28.04.1983, σ. 
26. 
19 Απόφαση του Συμβουλίου 87/182/ΕΟΚ της 09.03.1987, ΕΕ L 71 της 14.03.1987, σ. 
34. 
20 Απόφαση του Συμβουλίου 87/182/ΕΟΚ της 09.03.1987, ΕΕ L 71 της 14.03.1987, σ. 
34. 
93 
1.4. ΕΚΑΧ ΚΑΙ MME 
Στο πλαίσιο των δανείων που χορηγεί η ΕΚΑΧ, οι MME ορισμένων περιοχών που 
υφίστανται μετατροπή αποτελούν τους προνομιακούς δικαιούχους των κοινοτικών 
αυτών πόρων. Στην περίπτωση αυτή, πρόκειται για δάνεια που συνάπτονται με 
προνομιακούς όρους αγοράς, συνοδευόμενα από επιδοτήσεις επιτοκίων (μέγιστου ύψους 
3%) των οποίων η εξασφάλιση συνδέεται με τη δημιουργία σταθερών θέσεων 
απασχόλησης. 
Π. Η ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Ε&ΤΑ) ΚΑΙ ΟΙ MME 
Η ιδιαίτερη προσοχή που αποδίδει η Επιτροπή στην ενίσχυση της συνοχής και του 
συντονισμού μεταξύ των πολιτικών Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (Ε&ΤΑ) και 
των ενεργειών υπέρ των MME εκφράζεται με σαφήνεια στην πρόταση της Επιτροπής 
προς το Συμβούλιο σχετικά με το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο Ε&ΤΑ21. 
Η Ε&ΤΑ αποτελεί παράγοντα αποφασιστικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα των 
MME σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από έντονο διεθνή ανταγωνισμό. Για το λόγο 
αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αυξήσει τη συμμετοχή των MME στα κοινοτικά 
ερευνητικά προγράμματα. Πράγματι, η Επιτροπή άνοιξε τα προγράμματα της Ε&ΤΑ 
στις MME και διεξάγει ενέργειες διάδοσης των νέων τεχνολογιών. 
Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο "οι MME και οι κοινοτικές δραστηριότητες 
στον τομέα της Ε&ΤΑ"22 αναλύει σε βάθος τη συμμετοχή των MME στα υφιστάμενα 
προγράμματα και κυρίως σε αυτά του τρίτου προγράμματος-πλαισίου Ε&ΤΑ και 
διατυπώνει τις προοπτικές που προσφέρει το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο Ε&ΤΑ με 
σκοπό την επίτευξη αποτελεσματικότερου συντονισμού. 
Στο πλαίσιο της παρούσας έκθεσης, η Επιτροπή επέδειξε ενδιαφέρον για τα 
προγράμματα Ε&ΤΑ που έχουν αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερα στενού συντονισμού 
μεταξύ των υπηρεσιών της, και κυρίως όσον αφορά τα προγράμματα που απευθύνονται 
ειδικά στις MME καθώς και εκείνα στα οποία οι MME συμμετείχαν ενεργά. 
21 Τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο Ε&ΤΑ. COM(93) 276 ΕΕ C 230 της 26.08.1993, 
σ. 4. 
22 COM(93) 356. 
J>y 
11.1. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ MME ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ε&ΤΑ ΤΩΝ 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΥΛΙΚΩΝ, 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 
ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Στα κοινοτικά προγράμματα-πλαίσια για την Έρευνα και την Τεχνολογική Ανάπτυξη, 
η συμμετοχή των MME αποτελεί προτεραιότητα στρατηγικής σημασίας. Η 
προτεραιότητα αυτή εκφράζεται μέσω της εφαρμογής ειδικών ατομικών προγραμμάτων 
στο πλαίσιο των οποίων παρατηρείται ενεργός δράση υπέρ της ενθάρρυνσης της 
αύξησης της συμμετοχής των MME σε όλες τις διεξαγόμενες ερευνητικές ενέργειες. Από 
τις συμβάσεις που υπογράφηκαν το 1991 και 1992 στο πλαίσιο του συνόλου των 
ειδικών προγραμμάτων Ε&ΤΑ και για το σύνολο των τομέων, εκτός από την 
τεχνολογία πληροφόρησης και τηλεπικοινωνιών: 1.004 συμβαλλόμενοι (ήτοι 11,5%) 
είναι MME και αντιστοιχούν σε υποχρεώσεις ύψους 167 εκατ. ECU (ήτοι 12% του 
συνολικού προϋπολογισμού). Τα ποσοστά που αντιστοιχούν στα προγράμματα που 
αφορούν τη βιομηχανία, όπως το BRITE-EURAM -βιομηχανικές τεχνολογίες και 
τεχνολογίες των υλικών- (32% των συμβαλλομένων και 25% των κονδυλίων) και το 
JOULE -μη πυρηνικές μορφές ενέργειας- (16% και 19% αντίστοιχα), εμφανίζονται, 
όπως είναι αναμενόμενο, υψηλότερα από τους συνήθεις μέσους όρους. Διαπιστώνεται 
αυξανόμενη συμμετοχή των MME κυρίως στο πρόγραμμα BRITE-EURAM (βιομηχανική 
τεχνολογία και τεχνολογία υλικών) στους κόλπους του οποίου δύο ειδικές ενέργειες 
αφορούν τις MME και ονομάζονται "Βραβεία Σκοπιμότητας" και "Cooperative Research 
Action for Technology (CRAFT)". 
Τα Βραβεία Σκοπιμότητας απευθύνονται στις κατ'ιδίαν MME, που διαθέτουν 
ερευνητικές ικανότητες και επιθυμούν να προετοιμάσουν κάποια πρόταση στο πλαίσιο 
του προγράμματος BRITE-EURAM. Η δράση αυτή χορηγεί χρηματοοικονομική βοήθεια 
μέγιστου ύψους 30.000 ECU και μπορεί να καλύψει μέχρι και το 75% του συνολικού 
κόστους των μελετών σκοπιμότητας που διαρκούν 9 μήνες και σκοπό έχουν να 
δοκιμάσουν ή να αποδείξουν τη σκοπιμότητα μιας ιδέας, μιας διαδικασίας ή ενός 
υλικού για την κατάρτιση σχεδίου στο πλαίσιο του προγράμματος BRITE-EURAM. 
Η δράση CRAFT επιτρέπει στις MME με περιορισμένους ή ανύπαρκτους πόρους Ε&ΤΑ 
να συμμετέχουν στην έρευνα χορηγώντας σε μια διεθνική ομάδα βιομηχανικών MME 
χρηματοοικονομική βοήθεια που αντιστοιχεί στο 50% του συνολικού κόστους ενός 
σχεδίου Ε&ΤΑ του οποίου η υλοποίηση ανατίθεται σε εξωτερικό οργανισμό (ερευνητικά 
κέντρα, πανεπιστήμια ή επιχειρήσεις). Στα ατομικά σχέδια πρέπει να συμμετέχουν 
τουλάχιστον 4 ανεξάρτητες MME από 2 τουλάχιστον διαφορετικά κράτη μέλη, το δε 
ύψος του προϋπολογισμού πρέπει να τοποθετείται μεταξύ 400.000 και 1 δισ. ECU για 
περίοδο ενός ή δύο ετών. 
Ένα από τα βασικά κριτήρια του προγράμματος πλαισίου είναι η διεθνική συνεργασία 
(ερευνητικά σχέδια με καταμερισμό των εξόδων, συντονισμένες ενέργειες και 
συνοδευτικά μέτρα). 
3-Γ 
Η συνεργασία αυτή πρέπει να περιλαμβάνει στενές σχέσεις με τις επιχειρήσεις, τα 
πανεπιστήμια ή τα ερευνητικά κέντρα άλλων περιοχών της Κοινότητας. Στο πλαίσιο 
αυτό, το CRAFT αποσκοπεί ειδικά να συμβάλει στην καθιέρωση στενή συνεργασίας 
μεταξύ των ίδιων των MME συγκεντρώνοντας επιχειρήσεις ενός συγκεκριμένου τομέα 
ή διαφόρων τομέων γύρω από το αυτό τεχνικό πρόβλημα το οποίο μπορεί να 
αντιμετωπισθεί από κοινού και προς όφελος του καθενός. 
Η Επιτροπή, προκειμένου να βελτιώσει την πρόσβαση της πιθανής πελατείας των MME 
στο CRAFT και να διαθέτει ένα μέσο στήριξης και παροχής συμβουλών στις MME που 
επιθυμούν να συμμετέχουν στο CRAFT, δημιούργησε το δίκτυο "National Focal Points" 
το οποίο καλύπτει το σύνολο των χωρών της Κοινότητας και της ΕΖΕΣ. Πρόκειται 
για ανεπίσημο και ευέλικτο δίκτυο το οποίο δεν χρηματοδοτείται από την Επιτροπή. 
Χάρη στο δίκτυο αυτό επιτυγχάνεται η διάδοση πληροφοριών και οργανώνονται πολλά 
συνοδευτικά μέτρα του CRAFT (προώθηση με ειδικό στόχο τις MME, μελέτες ανά 
τομέα, εργαστήρια) τα οποία βοηθούν τις MME να εντοπίσουν τις ανάγκες τους σε 
Ε&ΤΑ και τους εταίρους τους πριν υποβάλουν την υποψηφιότητα τους στο CRAFT. 
Επιπλέον, η προώθηση του CRAFT υπήρξε ιδιαίτερα αποδοτική μέσω του υποδικτύου 
Ε&ΤΑ των Euro-Info-Centres (Ευρωπαϊκών Κέντρων Πληροφόρησης). Παρόμοιες 
επαφές υπήρξαν μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των Κέντρων Αναδιανομής 
του προγράμματος VALUE που δημιουργήθηκαν πρόσφατα. 
Εκτός από τα προγράμματα που αφορούν ειδικά τις MME, λαμβάνονται και άλλα 
μέτρα υπέρ των MME, όπως κυρίως η ενσωμάτωση ειδικής αναφοράς σε όλα τα 
ενημερωτικά έγγραφα και η εκτενής ενημέρωση των MME σχετικά με τα αποτελέσματα 
Ε&ΤΑ. 
Η δράση των Βραβείων Σκοπιμότητας, η οποία εφαρμόζεται από το 1989, διαθέτει επί 
του παρόντος προϋπολογισμό ύψους 6 εκατ. ECU για την περίοδο 1991-1993. Το 
πρόγραμμα CRAFT διαθέτει, για την ίδια περίοδο, προϋπολογισμό ύψους 57 εκατ. ECU. 
Τα δύο αυτά προγράμματα απορροφούν το 10% του προϋπολογισμού του προγράμματος 
BRITE-EURAM και αφορούν αποκλειστικά τις ειδικές δραστηριότητες υπέρ των MME. 
Η συμμετοχή των MME στα βραβεία σκοπιμότητας και το CRAFT, στο πλαίσιο του 
προγράμματος Brite-Euram, φαίνεται στον πίνακα 5. 
Μολονότι δεν μπορεί να γίνει ακόμα αξιολόγηση του CRAFT, δεδομένου ότι οι πρώτες 
συμβάσεις στο πλαίσιο της εν λόγω δράσης συνάφθηκαν μόλις το 1993, η εμπειρία από 
ορισμένα δοκιμαστικά σχέδια που ολοκληρώθηκαν το 1991 και το 1992 αποδεικνύεται 
ιδιαίτερα θετική. 
3<ο 
Ανακεφαλαιωτικός πίνακας της συμμετοχής των MME στις ενέργειες Βραβεία 
Σκοπιμότητας και CRAFT στο πλαίσιο του προγράμματος BRITE-EURAM 
Ενέργειες 
Βραβεία 
Σκοπιμότ. 
Ενέργειες 
Craft 
Craft 
στάδιο Ι 
Craft 
στάδιο II ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ 
ΠΡΟΥΠΟΛ. 
6 εκατ. ECU 
(1991-93) 
ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ 
ΠΡΟΥΠΟΛ. 
57 εκατ. ECU 
1991-1993 Αριθμός 
προτάσεων 
Αριθμός 
επιλεγέντ. 
σχεδίων 
Προβλέψεις 
ανάληψης 
υποχρεώσε­
ων σε ECU 
Αριθμός 
προτάσεων 
Αριθμός 
επιλεγέντ. 
σχεδίων 
Προβλέψεις 
ανάληψης 
υποχρεώσε­
ων σε ECU 
Αριθμός 
προτάσεων 
Αριθμός 
επιλεγέντ. 
σχεδίων 
Προβλέψεις 
ανάληψης 
υποχρεώσε­
ων σε ECU Μέχρι τις 
15.12.92 
270 
99 
2.890.717 
Μέχρι τις 
15.01.93 
156 
78 
1.074.852 
39 
31 
11.625.395 Από τις 
15.12.92 
μέχρι τις 
10.09.93 
270 
93 
2.740.392 
Από τις 
15.01.93 
μέχρι τις 
31.05.93 
237 
117 
1.645.483 
37 
29 
12.017.087 ΣΥΝΟΛΟ 
540 
192 
5.631.109 
ΣΥΝΟΛΟ 
393 
195 
για 
706 MME 
2.720.335 
76* 
60 
23.642.482 
* 50 προτάσεις + 5 εκ νέου υποβολές 
93 
Από τις προτάσεις που επιλεγησαν, τα τρία παραδείγματα που ακολουθούν αποδεικνύουν 
ότι το CRAFT αποσκοπεί στην ικανοποίηση των συγκεκριμένων αναγκών των επιχειρήσεων 
διευκολύνοντας τις στην επίλυση των καθημερινών τεχνικών τους προβλημάτων: ανάπτυξη 
νέου συστήματος επένδυσης του αλουμινίου για προστασία από τη διάβρωση (5 εταίροι από 
4 διαφορετικές χώρες), χρήση μικροκυμάτων στους κλιβάνους συνεχούς λειτουργίας για την 
παρασκευή προϊόντων διατροφής (6 εταίροι από 3 χώρες), επινόηση ενός σύρματος 
εμποτισμένου με συνθετικό διαμάντι για την κοπή της πέτρας (10 εταίροι από 3 χώρες). 
Η τυπική μορφή μιας MME που συμμετέχει στο CRAFT είναι μια επιχείρηση που 
προέρχεται από παραδοσιακό βιομηχανικό τομέα χαμηλής τεχνολογίας σε αντίθεση με τις 
επιχειρήσεις που ανήκουν στην κατά πολύ ολιγάριθμη κατηγορία αυτών που ονομάζονται 
MME "υψηλής τεχνολογίας". 
Ο αντίκτυπος και τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζουν για τις MME τα προγράμματα αυτά 
μπορούν να συνοψισθούν ως εξής: 
αποτελούν αποτελεσματικό και αποδοτικό μέσο για την ανάπτυξη και απόκτηση νέων 
τεχνολογιών και τεχνογνωσίας που συνδέονται άμεσα με τις δραστηριότητες τους -
οι MME συμμετέχουν σε μια διαδικασία μαθητείας η οποία τους επιτρέπει να 
ανακαλύψουν την αξία και την ολοένα και μεγαλύτερη σημασία της Ε&ΤΑ ως 
παράγοντα διατηρήρησης ή βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας τους -
επιτρέπουν στις MME να κατανοήσουν καλύτερα το τεχνολογικό και ανταγωνιστικό 
τους περιβάλλον και επομένως ευνοούν τη στρατηγική τους συμπεριφορά -
διευκολύνουν την εγκατάσταση δικτύων επαφών για μελλοντικές συνεργασίες που θα 
έχουν αμεσότερο αντίκτυπο στις εργασίες τους. 
Π.2. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ MME ΣΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ 
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 
Η Επιτροπή κατευθύνει ορισμένες πρωτοβουλίες που αφορούν την προκανονιστική και 
προανταγωνιστική έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη των τεχνολογιών διάδοσης γνώσεων 
σε τομείς όπως η πληροφόρηση και οι επικοινωνίες, καθώς και της βιομηχανικής 
τεχνολογίας και της τεχνολογίας υλικών. Ως παράδειγμα μπορούμε να αναφέρουμε τα 
προγράμματα που αφορούν τις τεχνολογίες της πληροφόρησης και των επικοινωνιών καθώς 
και την ανάπτυξη συστημάτων τηλεματικής σε τομείς γενικού συμφέροντος. Τα προγράμματα 
αυτά εφαρμόζονται χάρη σε ανοικτές προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων που 
διοργανώνονται περιοδικά και αφορούν διεθνικά σχέδια συνεργασίας. 
Η συμμετοχή των MME στα εν λόγω προγράμματα αυξήθηκε από τότε που η Επιτροπή 
καθιέρωσε το πρόγραμμα ESPRIT στις αρχές της δεκαετίας του '80. 
Επί του παρόντος, οι MME συμμετέχουν στο 80% των σχεδίων στον τομέα των τεχνολογιών 
επικοινωνιών, στο 65% των σχεδίων στον τομέα των τεχνολογιών πληροφόρησης και στο 
95% περίπου των σχεδίων στον τομέα των συστημάτων τηλεματικής. Οι περισσότερες MME 
που συμμετέχουν στα σχέδια προέρχονται από τους βιομηχανικούς τομείς υψηλής τεχνολογίας 
ή με έντονο τεχνολογικό περιεχόμενο. Πρόκειται για εταίρους υπηρεσιών Ε&ΤΑ, για 
κατασκευαστές εξαρτημάτων ή ημικατεργασμένων προϊόντων, που ουσιαστικά συμμετέχουν 
στον εκσυγχρονισμό των εφαρμογών της Ε&ΤΑ. Οι MME που προέρχονται από τους 
παραδοσιακούς βιομηχανικούς τομείς συμμετέχουν επίσης ως τελικοί χρήστες, επωφελούμενες 
από την εκμετάλλευση και την προσαρμογή των προηγμένων τεχνολογιών. 
Η προανταγωνιστική έρευνα, η οποία διεξάγεται στο πλαίσιο των προαναφερθέντων 
ερευνητικών προγραμμάτων, συμβάλλει στη δημιουργία και τη βελτίωση των ιδιαίτερων 
τεχνολογιών διάδοσης γνώσεων και των τεχνολογιών γενικού χαρακτήρα που έχουν 
πρωταρχική σημασία στο πλαίσιο της εξασφάλισης ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος υπέρ της 
κοινοτικής βιομηχανίας και κυρίως των MME. Η προκανονιστική έρευνα συμβάλλει στην 
ανάπτυξη ευρωπαϊκών και παγκοσμίων προτύπων και ενδιαφέρει τις MME στο βαθμό που 
τους παρέχει τα μέσα για τη διεύρυνση των πιθανών αγορών τους. 
Τα προγράμματα που αφορούν τις τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνιών (TIC) 
διευκόλυναν τις MME να αναπτύξουν δεσμούς με τις άλλες εταιρίες, πανεπιστήμια και 
ερευνητικά κέντρα και προήγαγαν τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων (start-ups) και την 
ανάπτυξη των καινοτόμων MME. Οι MME, έχοντας την ικανότητα να ανανεώνονται και 
να αντιδρούν με ταχύ ρυθμό στις αλλαγές της αγοράς, συμμετείχαν ενεργά στα προγράμματα 
(TIC) και συνέβαλαν στην επιτάχυνση της ανάπτυξης νέων μορφών προϊόντων και την 
εκμετάλλευση των τεχνολογιών αιχμής. 
Ωστόσο, η εμπειρία του παρελθόντος υπογραμμίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι 
MME και άλλοι φορείς των πλέον απομακρυσμένων περιφερειών της Κοινότητας όσον 
αφορά τη συμμετοχή σε ορισμένους τομείς έρευνας. Προκειμένου να αντιμετωπισθεί αυτή 
η κατάσταση, έχουν αναληφθεί δοκιμαστικές πρωτοβουλίες με σκοπό την ενίσχυση των 
δυνατοτήτων των τοπικών φορέων, και κυρίως των MME, για συμμετοχή στο πρόγραμμα 
και τη μείωση του κινδύνου από τη χρήση των αποτελεσμάτων της έρευνας. 
Οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν κατ'αρχήν στην ενίσχυση των MME όσον αφορά την 
κατανόηση και την εφαρμογή της τεχνολογίας που προέρχεται από την κοινοτική Ε&ΤΑ. 
Παρέχουν στήριξη κατά την πρώτη χρήση της τεχνολογίας (π.χ. χρήση της ηλεκτρονικής 
στην παραγωγή), καθώς και σε εργαστήρια, στην επαγγελματική κατάρτιση και στις 
δημοσιεύσεις στις μειονεκτικές περιοχές. 
33 
Οι κυριότερες δραστηριότητες που αναπτύσσονται στις περιφέρειες αυτές αποσκοπούν στην 
τόνωση του ενδιαφέροντος όσον αφορά την τεχνολογία και τις εφαρμογές της, στην 
προώθηση της ανταλλαγής ειδικών με άλλες περιοχές της Κοινότητας, στη μεταφορά της 
τεχνολογίας που προέρχεται από τα ερευνητικά σχέδια, στην πραγματοποίηση επιδείξεων 
στις βιομηχανίες και στην υποστήριξη της έρευνας όσον αφορά προηγμένα θέματα κατά την 
εκπόνηση μελλοντικών σχεδίων. 
Ένα άμεσο αποτελέσματα των ειδικών πρωτοβουλιών που αναλήφθηκαν στην Ισπανία, την 
Πορτογαλία, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ιρλανδία είναι ότι ένας ορισμένος αριθμός 
MME, οι περισσότερες από τις οποίες δεν διέθεταν καμία προηγούμενη πείρα όσον αφορά 
τος προηγμένες τεχνολογίες, απέκτησαν νέες δυνατότητες ή βρίσκονται στη σχετική 
διαδικασία. Οι πρωτοβουλίες αυτές συνέβαλαν επίσης στην ανάπτυξη αποτελεσματικότερης 
υποδομής όσον αφορά την τεχνολογία πληροφόρησης στην Κοινότητα και αύξησαν τη ζήτηση 
καινοτομιών. 
Οι δραστηριότητες ευαισθητοποίησης και προώθησης αναλήφθηκαν επίσης με σκοπό να 
εξασφαλισθεί η ενημέρωση των MME σχετικά με τα προγράμματα Ε&ΤΑ και τους όρους 
υποβολής υποψηφιότητας, καθώς και να προωθηθεί η συνεργασία μεταξύ των MME και των 
άλλων επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων. 
Οι συμπληρωματικές δραστηριότητες στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων συνδέονται επίσης 
με την προώθηση της ανάπτυξης και την πρόσβαση στην έρευνα και την τεχνολογία. 
Κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν ιδίως οι δραστηριότητες που διενεργούνται στο πλαίσιο 
του προγράμματος συστημάτων ηλεκτρονικής ανταλλαγής εμπορικών πληροφοριών μέσω των 
δικτύων επικοινωνίας (TEDIS). Δεδομένου ότι η ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών 
διαδραματίζει διαρκώς σημαντικότερο ρόλο στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της 
αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, χορηγήθηκαν πιστώσεις σε ολόκληρο 
φάσμα περιφερειακών κέντρων, προκειμένου να τονωθεί το ενδιαφέρον όσον αφορά τη 
χρήση της ηλεκτρονικής ανταλλαγής πληροφοριών (EDI), με ιδιαίτερη έμφαση στις MME 
γενικά σε όλη την Κοινότητα, καθώς και στις περιοχές ή χώρες που παρουσιάζουν 
αναπτυξιακή καθυστέρηση. 
Ο πίνακας 6 παρουσιάζει το ποσοστό συμμετοχής των MME στα προγράμματα στους τομείς 
των τηλεπικοινωνιών και των τεχνολογιών πληροφόρησης. 
ΙΙ.3. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ MME ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 
Πρόγραμμα VALUE: (1989-1993) 38 εκατ. ECU - Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της 
κοινοτικής έρευνας. Πρόγραμμα VALUE II - Συγκεντρωτική δράση 1992-1994: 66 εκατ. 
ECU. 
/ΚΟΟ 
ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΩΝ MME ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΠΛΑΙΣΙΑ 
ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Πίνακας 6 
0 
-Λ ΓΙλαίσι 
0 
Ι 
II 
III Πρόγραμμα 
ESPRIT 
AIM 
DELTA 
DRIVE 
ESPRIT 
EUROTRA 
RACE 
VALUE I (3) 
COMM, TECH 
INFO, TECH 
TELEMATIC 
VALUE II (4) 
ΣΥΝΟΛΟ ΙΙιστακιεις 
ανάληψης νποχρεο'χιεων 
750.000.000 
17.187.000 
17.442.000 
47.867.000 
1 500.348.062 
17.000.000 
468.401.000 
7.276.890 
356.025.000 
949.676.756 
255.865.000 
7.060.000 
4.394.148.708 ΙΙκπώαεις 
προς τις ΜΜΕ(1) 
407.810.632 
13.753.000 
16.438.000 
43.141.000 
1.238.234.559 
2.200.000 
254.073.000 
2.910.156 
295.083.000 
741.917.706 
234.994.000 
2.965.200 
3.253.520.253 Προϋπολογισμός 
ΜΜΕ/Συνολικός(2) 
(%) 
54% 
80% 
94% 
90% 
83% 
13% 
54% 
40% 
83% 
78% 
92% 
42% 
74% Σχέδια* 
Σύνολο 
239 
43 
28 
63 
418 
88 
92 
109 
75 
379 
134 
52 
1720 MME 
139 
32 
26 
55 
300 
0 
51 
55 
59 
243 
126 
31 
1117 % 
58% 
74 
93 
87 
72 
0 
55 
50 
79 
64 
94 
60 
65% Εταίροι** 
Σύνολο 
551 
197 
160 
254 
1453 
35 
421 
197 
480 
1182 
1173 
113 
6216 MM 
Ε 
159 
61 
70 
81 
545 
0 
95 
93 
128 
382 
385 
66 
2065 % 
29 
31 
44 
32 
38 
0 
23 
47 
28 
32 
33 
58 
33% Συμμετοχές*** 
Σύνολο 
1264 
277 
203 
442 
3769 
134 
881 
205 
812 
2699 
1699 
131 
12516 MME 
226 
71 
88 
133 
844 
0 
129 
101 
173 
515 
520 
78 
2878 % 
18 
26 
43 
30 
22 
0 
16 
49 
21 
19 
31 
60 
23% 
(1) 
(2) 
(3) 
(4) 
* 
** 
*** Προϋπολογισμός των σχεδίων με συμμετοχή των MME. Σημείωση: οι αριθμοί αυτοί είναι ενδεικτικοί, διότι, για παράδειγμα, οι 
θυγατρικές των μεγάλων επιχειρήσεων περιλαμβάνονται 
στις MME. Τα ποσά που δίδονται για το Value Ι και το Value II αφορούν σχέδια που υποβλήθηκαν από τις MME. 
% του προϋπολογισμού των σχεδίων με συμμετοχή των ΜΜΕ/Συνολικό προϋπολογισμό. 
Σχέδια αξιολόγησης (1989-92). 
Σχέδια αξιολόγησης (1992-93). 
Αριθμός συμβάσεων 
Εταίροι: στο ίδιο σχέδιο μπορούν να συμμετέχουν ως εταίροι περισσότερες MME. 
Συμμετοχή: μία MME μπορεί να συμμετέχει σε περισσότερα του ενός σχέδια. 
Το πρόγραμμα VALUE αποσκοπεί στην προώθηση της διάδοσης και της 
αποτελεσματικής χρήσης των αποτελεσμάτων της επιστημονικής και τεχνολογικής 
έρευνας, προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας 
και κυρίως των MME. Η υποστήριξη που παρέχεται στους συμβαλλόμενους που 
συμμετείχαν στην κοινοτική έρευνα και ιδίως στις MME συνεπάγεται τη χρηματοδότηση 
μελετών της αγοράς, μελετών σκοπιμότητας, της κατάρτισης επιχειρησιακών σχεδίων 
που αφορούν τις MME που αναζητούν επιχειρηματικά κεφάλαια ή άλλες μορφές 
χρηματοδότησης. 
Η συγκεντρωτική δράση για τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των 
κοινοτικών δραστηριοτήτων Ε&ΤΑ (VALUE Π), την οποία ενέκρινε το Συμβούλιο στις 
29 Απριλίου 199223, επέτρεψε την ανάληψη δράσεων που ωφέλησαν τις MME με άμεσο 
ή έμμεσο τρόπο. Απ'αυτές μπορούμε να αναφέρουμε κυρίως: 
τη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης στις MME που ενδιαφέρονται για την 
εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της κοινοτικής Ε&ΤΑ (ενισχύσεις για την 
αξιοποίηση ή για την ανταλλαγή τεχνολογίας), με σκοπό την προώθηση της 
χρήσης, στο περιβάλλον τους, και της αξιοποίησης των αποτελεσμάτων που 
προκύπτουν από τα κοινοτικά προγράμματα Ε&ΤΑ -
άμεση ενίσχυση για την προώθηση της αξιοποίησης των αποτελεσμάτων της 
κοινοτικής Ε&ΤΑ (σχέδια αξιοποίησης) -
δημιουργία δικτύου 27 κέντρων αναδιανομής μεταξύ των κρατών μελών με σκοπό 
τη βελτίωση του επιπέδου πληροφόρησης των MME όσον αφορά τις 
δραστηριότητες Ε&ΤΑ της Κοινότητας καθώς και τα σχετικά αποτελέσματα και 
γνώσεις -
την ανάληψη, στο πλαίσιο του εν λόγω δικτύου, θεματικών δράσεων για την 
προώθηση των αποτελεσμάτων (VACRO DAYS) σε επίπεδο βιομηχανιών των 
περιφερειών της Κοινότητας, και ιδίως MME. 
Το σύστημα πληροφόρησης με την επωνυμία CORDIS, το οποίο αποτελείται από πολλές 
βάσεις δεδομένων, συγκεντρώνει και ενημερώνει τις σημαντικότερες πληροφορίες που 
αφορούν τις κοινοτικές ενέργειες Ε&ΤΑ καθώς και τα αποτελέσματα αυτών. 
Διευκολύνει την πρόσβαση των πληροφοριών στις MME κυρίως μέσω των Euro Info 
Centres (τα οποία κατ'αυτό τον τρόπο διαθέτουν μέσω υπολογιστή έντυπα 
υποψηφιότητας για καθένα από τα κοινοτικά προγράμματα Ε&ΤΑ) ή των κέντρων 
αναδιανομής VALUE που δημιουργήθηκαν το 1992. 
23 Απόφαση του Συμβουλίου 92/272/ΕΟΚ της 29.04.1992, ΕΕ L 141 της 23.05.1992, σ. 
Ίθ£ 
Το πρόγραμμα VALUE MME αποτελεί δοκιμαστική κοινοτική δράση η οποία ανελήφθη 
το 1991 με σκοπό την προώθηση της μεταφοράς των αποτελεσμάτων της κοινοτικής 
έρευνας προς τις MME καθώς και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας τα 
οποία επιτυγχάνουν οι MME στο πλαίσιο ενός κοινοτικού προγράμματος. To VALUE 
MME προσφέρει ενισχύσεις αξιοποίησης (για τη σύναψη συμφωνίας) και μεταφοράς 
τεχνολογιών. Σχεδόν 300 MME επωφελήθηκαν από τις δραστηριότητες του VALUE-
MME. Ο προϋπολογισμός αυτής της δοκιμαστικής δράσης ανέρχεται σε 2,1 εκατ. ECU. 
Λαμβάνοντας υπόψη τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν το 1991 και το 
1992, η δράση συνεχίσθηκε και το 1993. 
Το πρόγραμμα VALUE θα διοργανώσει σειρά σεμιναρίων με σκοπό την προώθηση των 
αποτελεσμάτων της κοινοτικής έρευνας στο πλαίσιο των MME που είχαν επωφεληθεί 
από την πρότυπη δράση EUROMANAGEMENT - Audits της Ε&ΤΑ. Υπενθυμίζουμε ότι η 
εν λόγω δράση επέτρεψε σε 657 MME να επωφεληθούν από την παρέμβαση 47 
συμβούλων τεχνολογίας οι οποίοι εντόπισαν περισσότερα από 1000 σχέδια Ε&ΤΑ τα 
οποία, στις αρχές του 1993, κατέληξαν σε 120 προτάσεις έρευνας που υποβλήθηκαν 
στην Επιτροπή ως ανταπόκριση στην πρόσκληση για υποβολή προτάσεων του τρίτου 
προγράμματος-πλαισίου και από τις οποίες επελέγη το 30%. Η δράση αυτή θα 
συνεχισθεί και το 1994 ενόψει του τετάρτου Προγράμματος-Πλαισίου Έρευνας και 
Ανάπτυξης. 
Π.4. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ MME ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ 
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ 
Πρόγραμμα SPRINT: (1989-1993) 90 εκατ. ECU 
Το κοινοτικό πρόγραμμα SPRINT24 για την προώθηση της καινοτομίας και της 
μεταφοράς τεχνολογίας αποτελεί ένα από τα μέσα που διαθέτει η Κοινότητα για τη 
βελτίωση της ικανότητας απορρόφησης των τεχνολογιών απο τις MME, 
συμπεριλαμβανομένης της βιοτεχνίας. 
Τρεις είναι οι κύριοι άξονες δράσης του SPRINT: 
ενίσχυση της ευρωπαϊκής υποδομής των υπηρεσιών υποστήριξης της καινοτομίας 
και της τεχνολογίας -
διευκόλυνση της διάδοσης των νέων τεχνολογιών και των άλλων πόρων στο 
πλαίσιο των επιχειρήσεων -
24 Απόφαση του Συμβουλίου 89/286/ΕΟΚ της 17.04.1989, ΕΕ L 112 της 25.04.1989, σ. 
12. 
Ίο 3, 
αύξηση της ευαισθητοποίησης και της κατανόησης της καινοτομίας και της 
ανταλλαγής εμπειριών όσον αφορά τις εθνικές και κοινοτικές πολιτικές 
καινοτομίας. 
Από τον Απρίλιο του 1989, έχει αναληφθεί μια σειρά ενεργειών οι οποίες αντιστοιχούν 
σε καθένα από τους προαναφερθέντες κύριους άξονες δράσης. 
Α. Ευρωπαϊκή υποδοιιή των υπηρεσιών υποστήριξης της καινοτομίας 
Προκειμένου να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή υποδομή των υπηρεσιών υποστήριξης της 
καινοτομίας και να συνεχισθεί η ανάπτυξη των εν λόγω υπηρεσιών σε όλη την Ευρώπη, 
το SPRINT προώθησε τη δημιουργία διεθνικών δικτύων υπηρεσιών υποστήριξης της 
καινοτομίας, τα οποία συνεργάζονται μεταξύ τους και διαδίδουν την "καλύτερη 
πρακτική" στο πλαίσιο του εκάστοτε τομέα. 
Επί του παρόντος το πρόγραμμα υποστηρίζει: 
50 δίκτυα που περιλαμβάνουν συνολικά περισσότερα από 300 κέντρα τεχνολογίας, 
υπηρεσίες διασύνδεσης, γραφεία περιφερειακής ανάπτυξης, εμπορικά επιμελητήρια 
και επιστημονικά κέντρα που βρίσκονται σε όλη την Ευρώπη -
το δίκτυο EUROTECH στο οποίο υπάγονται δώδεκα εθνικοί οργανισμοί έρευνας 
και ανάπτυξης, μεταξύ των οποίων το ANVAR (Γαλλία), το British Technology 
Group (Ηνωμένο Βασίλειο), CDTI (Ισπανία), CNR (Ιταλία), Frauhofer Gesellschaft 
(Γερμανία), ΤΝΟ (Κάτω Χώρες) κλπ. 
50 δίκτυα κέντρων τομεακής, συλλογικής έρευνας - υπό την επωνυμία "centres 
techniques industriels" στη Γαλλία και "Forschungsgemeinschaften" στη Γερμανία -τα 
οποία συγκεντρώνουν 200 συνολικά ενώσεις αυτού του είδους, δηλαδή το ένα 
τρίτο του συνόλου των ανάλογων κέντρων όλης της Ευρώπης και αφορούν στις 
παραδοσιακές βιομηχανίες όπως οι κατασκευές, η κλωστοϋφαντουργία και το ξύλο 
ή τις κάθετες τεχνολογίες όπως οι ακτίνες λέιζερ και η τεχνολογία πληροφόρησης. 
Επιπλέον, το SPRINT, προκειμένου να αξιοποιήσει την τεράστια εμπειρία που 
αποκτάται στους κόλπους των εν λόγω δικτύων, εφαρμόζει ολοκληρωμένο και 
συντονισμένο πρόγραμμα με σκοπό τον εντοπισμό και τη διάδοση της "καλύτερης 
πρακτικής". Το σχέδιο αυτό θα συμβάλει στην επίρρωση του επαγγελματισμού και της 
διαχείρισης των δικτύων, στην καθιέρωση ποιοτικών προτύπων και στη σύσφιγξη των 
διεθνικών δεσμών μεταξύ των συμμετεχόντων. 
Πέρα από τα προαναφερθέντα δίκτυα, το πρόγραμμα SPRINT επέτρεψε τη δημιουργία 
της Ευρωπαϊκής ένωσης για την οργάνωση της συμβατικής έρευνας (επί συμβάσεύ 
(EACRO). η οποία συγκεντρώνει επί του παρόντος περισσότερους από πενήντα 
οργανισμούς συμβατικής έρευνας στην Ευρώπη. 
-τ*οΜ 
Στόχος του εν λόγω μεγαδικτύου, που ομοιάζει με την Ευρωπαϊκή ένωση 
επιχειρηματικού κεφαλαίου (EVCA) και την Ευρωπαϊκή ένωση για τη μεταφορά 
τεχνολογιών, την βιομηχανική καινοτομία και πληροφόρηση (ΤΙ Ι) που δημιουργήθηκαν 
κατά τις δοκιμαστικές φάσεις του προγράμματος, είναι να αποτελέσει το ευρωπαϊκό 
φόρουμ για τους οργανισμούς που εκπροσωπεί και να τους παρέχει τις απαραίτητες 
υπηρεσίες για την ανάπτυξη τους, όπως η κατάρτιση και η ανταλλαγή πληροφοριών. 
Τέλος, το πρόγραμμα βοήθησε, σε πειραματικό επίπεδο, τις τοπικές και περιφερειακές 
αρχές να αντιληφθούν και να σνεδιάσουν καλύτερα τα επιστημονικά κέντρα και τα 
κέντρα καινοτοιιίας παρέχρντάς τους την τεχνογνωσία και τις καλύτερες ευρωπαϊκές 
πρακτικές στον τομέα αυτό. Στο πλαίσιο αυτό έγιναν τρεις προσκλήσεις για εκδήλωση 
ενδιαφέροντος. Η πρώτη κατέληξε στην επιλογή άνω των 100 εμπειρογνωμόνων για τη 
σύλληψη, το σχεδιασμό και τη διαχείριση των επιστημονικών κέντρων, ενώ η δεύτερη 
και η τρίτη στην επιλογή 82 σχεδίων για επιστημονικά κέντρα που θα μπορούσαν να 
εκμεταλλευθούν την εμπειρία μιας μικρής ομάδας από τους προαναφερθέντες ειδικούς 
(3 έως 5). 
Το έμμεσο αποτέλεσμα των παραπάνω είναι το γεγονός ότι το SPRINT αποτελεί πλέον 
το σημείο αναφοράς της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας στον τομέα αυτό. 
Β. Ενδοκοινοτική διάδοση των τεννολονικών πόρων 
Προκειμένου να διευκολυνθεί η ενδοκοινοτική διάδοση των τεχνολογικών πόρων και 
δυνατοτήτων στις εταιρίες, το πρόγραμμα παρέχει, σε πειραματικό επίπεδο, υποστήριξη 
στα σχέδια μεταφοράς βιομηχανικής τεχνολογίας μεγάλης κλίμακας τα οποία 
περιλαμβάνουν την επίδειξη των μέσων προσαρμογής και εφαρμογής των νέων 
τεχνολογιών που υπάρχουν στους τομείς ή τις περιοχές όπου αυτές δεν εφαρμόζονται 
ακόμα. Τα σχέδια που αφορούν άμεσα τις βιομηχανικές επιχειρήσεις, είτε μικρές είτε 
μεγάλες, προορίζονται να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο για τη διαπεριφερειακή ή 
διατομεακή μεταφορά τεχνολογιών. Επί του παρόντος, εκπονούνται μελέτες 
σκοπιμότητας σχετικά με τέσσερα από τα ειδικά αυτά σχέδια, ενώ τριάντα σχέδια 
αναμένεται να επιτύχουν τους στόχους τους χάρη στην κοινοτική υποστήριξη. 
Επιπλέον, προκειμένου οι MME να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο όσον αφορά την 
πρόσβαση και τη χρήση των νέων τεχνικών για την καινοτομία και τη διαχείριση της 
τεχνολογίας, το πρόγραμμα εισήγαγε την πρωτοβουλία MINT. Η πρωτοβουλία αυτή 
(Διανείοιση της ολοκλήρωσης των νέων τεννολονιών) αναλήφθηκε ως κρινοτικό 
πειραματικό πρόγραμμα παροχής συμβουλών και διάγνωσης, παρέχοντας κοινοτική 
χρηματοοικονομική στήριξη σε 1.000 MME σε όλα τα κράτη μέλη. Οι MME αυτές 
θα λάβουν συμβουλές που σκοπό έχουν τη διευκόλυνση της εφαρμογής εκ μέρους τους 
των νέων τεχνολογιών. 
/]oS 
Πολλές είναι οι πρωτοβουλίες που συνδέονται με τη διάδοση των τεχνικών διαχείρισης 
της πληροφόρησης και της καινοτομίας. Ως σχετικά παραδείγματα μπορούν να 
αναφερθούν η υποστήριξη των σχεδίων διεθνικής συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών και 
τεχνολογικών οργανισμών - οι οποίοι προαναφέρθηκαν ως δίκτυα - με σκοπό τη 
διάδοση των τεχνικών και οικονομικών πληροφοριών που αφορούν τις νέες τεχνολογίες 
και τεχνικές διαχείρισης της καινοτομίας καθώς και την προώθηση της αποτελεσματικής 
εφαρμογής των προηγμένων τεχνολογιών στον τομέα των κατασκευών εκ μέρους των 
εταιριών και των διαδικασιών διαχείρισης και ελέγχου της εξασφάλισης της ποιότητας. 
Εκτιμάται ότι, χάρη στα εν λόγω σχέδια συνεργασίας, κάθε χρόνο ευνοούνται 
περισσότερες από 100.000 MME, κυρίως στον τομέα των παραδοσιακών βιομηχανιών. 
Προκειμένου να υποστηριχθεί η καλύτερη χρήση του σχεδιασμού ως μέσου διαχείρισης 
της καινοτομίας, το πρόγραμμα καθιέρωσε, κατά το πειραματικό του στάδιο βραβείο 
σνεδίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί τρεις 
απονομές οι οποίες αφορούσαν συνολικά 1.000 υποψηφιότητες από MME από όλη την 
Ευρώπη. Η επόμενο βραβείο θα απονεμηθεί το 1994. 
Επιπλέον, το πρόγραμμα εξακολούθησε να παρέχει υποστήριξη στα μέτρα που 
αποσκοπούσαν στη μείωση του κόστους των συναλλαγών για τη διεθνική απόκτηση 
τεχνολογιών και/ή την τεχνική διεπιχειρησιακή συνεργασία. Ως παραδείγματα παρόμοιων 
πρωτοβουλιών μπορούν να αναφερθούν τα 70 δίκτυα υπηρεσιών ενδιάμεσων φορέων 
και διασύνδεσης, έργο των οποίων είναι η διευκόλυνση της διεθνικής απόκτησης 
τεχνολογιών από τις εταιρίες ή η καθιέρωση τεχνολογικής συνεργασίας μεταξύ τους. 
Αμεσο αποτέλεσμα αυτών των δικτύων ήταν η διαπραγμάτευση 300 διεπιχειρησιακών 
συμφωνιών. Αλλο παράδειγμα είναι οι ημερίδες μεταφοράς τεννολονιών οι οποίες, κατά 
τη διάρκεια μιας ή δύο ημερών, φέρουν σε επαφή επιλεγμένες επιχειρήσεις μιας 
συγκεκριμένης περιοχής που αναζητούν συνεργάτες σε άλλες χώρες με διαμεσολαβητές 
του τομέα της τεχνολογίας προερχόμενους από άλλες περιοχές. Ήδη έχουν διοργανωθεί 
16 ημερίδες μεταφοράς τεχνολογιών, ενώ άλλες 16 πρόκειται να διοργανωθούν κατά 
τα δύο προσεχή έτη. Αυτό θα επιτρέψει σε περισσότερες από 1.300 επιχειρήσεις να 
παρουσιάσουν τις αιτήσεις/δυνατότητές τους για τεχνολογική συνεργασία σε 
διαμεσολαβητές του τομέα της τεχνολογίας και των υπηρεσιών διασύνδεσης σε ολόκληρη 
την Ευρώπη. 
Τέλος, καταρτίσθηκαν δύο προγράμματα που αφορούν τη χρηματοδότηση της 
καινοτομίας. Το πρώτο, που ονομάζεται Διεθνικά Επενδυτικά Φόρουμ, συγκεντρώνει 
αφενός επιχειρηματίες από καινοτόμες εταιρίες που βρίσκονται σε πλήρη οικονομική 
άνθηση, οι οποίοι αναζητούν χρηματοδοτικούς πόρους και αφετέρου χρηματοδότες που 
επίσης προέρχονται από διάφορα κράτη μέλη και αναζητούν ευκαιρίες επενδύσεων. Ήδη 
έχουν διοργανωθεί 8 επενδυτικά φόρουμ, στα οποία συμμετείχαν συνολικά 300 
καινοτόμες MME του τομέα της υψηλής τεχνολογίας. Κατά τη διάρκεια των δύο 
προσεχών ετών, θα διοργανωθούν 10 παρόμοια φόρουμ στα οποία θα συμμετέχουν 800 
καινοτόμες επιχειρήσεις και περισσότεροι από 1.000 χρηματοδότες - κυρίως από 
εταιρίες με κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου - προερχόμενους από όλη την 
Κοινότητα. 
4ο6 
Το δεύτερο πρόγραμμα, γνωστό με την επωνυμία "Σχέδιο Χρηματοδότησης της 
Τεχνολογίας ανάλογα την Αποδοτικότητα" (F.T.P.) αποσκοπεί στη διευκόλυνση της 
απόκτησης νέων τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις και κυρίως τις MME βελτιώνοντας 
τα διαθέσιμα ρευστά κεφάλαια και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαίων 
προμηθευτών νέων τεχνολογιών που συχνά είναι επίσης MME. Κατ'αυτό τον τρόπο, 
το SPRINT υποστηρίζει ομάδα επιλεγμένων μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών και 
χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που ενεργούν ως διαμεσολαβητές για την προώθηση της 
τεχνικής. Το SPRINT συνεισφέρει μέρος της χρηματοδότησης με κεφάλαια 
επιχειρηματικού κινδύνου την οποία τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα διαθέτουν για 
τεχνολογίες που εντάσσονται στα σχέδια FTP - η αξία κάθε σχεδίου κυμαίνεται μεταξύ 
50.000 και 200.000 ECU - και εξασφαλίζει την εμπορική και τεχνική πλαισίωση. 
Ο πίνακας 7 δείχνει, σε συνάρτηση με τη φύση των μέτρων που εφαρμόζει η 
Επιτροπή, τον αριθμό των επιχειρήσεων που έχουν επωφεληθεί άμεσα από το 
πρόγραμμα SPRINT, είτε όσον αφορά την απόκτηση, είτε τη δοκιμή, είτε την 
ενημέρωση σχετικά με τις νέες τεχνολογίες. Διαπιστώνεται ότι 7.200 MME απόκτησαν 
νέες τεχνολογίες, 24.000 MME δοκίμασαν ή αξιολόγησαν νέες τεχνολογίες και 64.000 
ευαισθητοποιήθηκαν σχετικά κυρίως χάρη στα διεθνικά δίκτυα. Συνολικά, από το 
πρόγραμμα SPRINT επωφελήθηκαν 95.200 MME. 
Γ. Αποτελεσματικότητα και συνοχή των δημόσιων πολιτικών 
Όσον αφορά τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και τη συνοχή των δημόσιων 
πολιτικών προώθησης της καινοτομίας και μεταφοράς τεχνολογιών, χρηματοδοτήθηκαν 
δύο μορφές δραστηριοτήτων. 
Η πρώτη μορφή, η οποία είχε ήδη αρχίσει κατά τη διάρκεια του δοκιμαστικού σταδίου, 
αφορά την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών και της 
Επιτροπής σγετικά με τις πολιτικές καινοτομίας καθώς και τα μέτρα στήριξης της 
καινοτομίας. 
Τα θέματα που έτυχαν ειδικής προσοχής είναι τα ακόλουθα: 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας και άλλα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας -
επιστημονικά κέντρα -
περιφερειακά κέντρα τεχνολογικής υποστήριξης -
τεχνικές διαχείρισης της καινοτομίας, και ιδίως σχεδιασμός, ανάλυση της αξίας 
και ποιότητα. 
^ί 
Αριθμός MME που έχουν επωφεληθεί άμεσα από SPRINT Πίνακας 7 
Ι. Εφαρμογή νέας τεχνολογίας Αριθμός 
MME που 
έχουν 
αποκτήσει νέα 
τεχνολογία ή 
άλλους 
πόρους (π.χ. 
χρηματοοικονο 
μικούς) Αριθμός 
MME που 
έχουν 
δοκιμάσει/αξι 
ολογήσει τη 
νέα 
τεχνολογία Αριθμός 
MME που 
έχουν 
ευαισθητοποι 
ηθεί στη νέα 
τεχνολογία 
Α. Διεθνική τεχνολογική συνεργασία μεταξύ των MME μέσω 
διεθνικών διεπιχειρησιακών δικτύων συνεργασίας και ημερίδων 
μεταφοράς τεχνολογίας 
• συνάφθηκαν 600 συμφωνίες σε καθεμία από τις οποίες 
συμμετείχαν δύο MME. Παραδείγματα αυτών των συμφωνιών: 
άδειες παραγωγής ή διανομής, κοινές συμφωνίες Ε&Α και 
παραγωγής -
• για κάθε συμφωνία 10 MME κατά μέσο όρο αξιολόγησαν ή 
δοκίμασαν την τεχνολογία -
• για κάθε συμφωνία 30 MME κατά μέσο όρο 
ευαισθητοποιήθηκαν όσον aqx>oa τη νέα τεχνολογία. 
U. Διάδοση των νέων τεχνολογιών 
• μέσω διχτύων έρευνας και τεχνολογίας (από το 1986): 
στη δράση αυτή συμμετείχαν 300 οργανώσεις έρευνας και 
τεχνολογίας έχοντας ως πελάτες 750 MME κατά μέσο όρο 
• 2% των MME πελατών απέκτησαν νέα τεχνολογία ως άμεσο 
αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων των δικτύων αυτών -
• 8% των MME πελατών αξιολόγησαν ή δοκίμασαν μια νέα 
τεχνολογία ως άμεσο αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων αυτών 
των δικτύων -
• 20% των MME πελατών ευαισθητοποιήθηκαν στη νέα 
τεχνολογία. 
• Ειδικά σχέδια για τη μεταφορά ενδοκοινοτικών καινοτομιών 
(20 τέτοια σχέδια με ονμμετοχή 5 MME στο καθένα): 
• MME που συμμετέχουν στα ειδικά σχέδια 
• MME που θα ευαισθητοποιηθούν στη νέα τεχνολογία κατά τη 
διάδοση των ειδικών σχεδίων 1200 
6000 
4500 
100 18000 
18000 
45000 
1000 
II. Αλλα πλεονεκτήματα Αριθμός 
άμεσα 
συμμετεχου­
σών 
επιχειρήσεων 
Γ. Διευκόλυνση της αφομοίωσης των νέων τεχνολογιών μέσω 
του προγράμματος MINT (διαχείριση της ενσωμάτωσης των νέων 
τεχνολογιών) 
• 1.000 MME θα λάβουν συμβουλές με σκοπό τη διευκόλυνση 
της εφαρμογής εκ μέρους τους της νέας τεχνολογίας 1000 
Δ. Επενδυτικά φόρουμ 
• 10 φόρουμ με συμμετοχή στο καθένα 40 περίπου καινοτόμων 
MME προερχόμενων από διάφορες χώρες και ετιρισκόμενων σε 
αναζήτηση χρηματοδότησης 400 
ΣΥΝΟΛΟ Α - Δ 7200 24000 64000 
-?ο<? 
To 1993, διοργανώθηκε μια σειρά φόρουμ με θέμα την πολιτική καινοτομίας με 
σκοπό να γίνει απολογισμός των μέτρων και δημόσιων πολιτικών υποστήριξης της 
καινοτομίας και της μεταφοράς τεχνολογιών σε περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό 
επίπεδο. Τα θέματα της πρώτης σειράς είναι τα ακόλουθα: 
υποστήριξη των νέων επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας -
απόκτηση και διάδοση παθητικών τεχνολογικών γνώσεων -
συγκέντρωση των καινοτόμων MME -
οργάνωση της έρευνας και της τεχνολογίας, μελλοντικές στρατηγικές -
προώθηση της ποιότητας υπέρ των καινοτόμων MME. 
Η δεύτερη μορφή δραστηριότητας αφορά τη διοργάνωση του ευρωπαϊκού συστήματος 
παρακολούθησης της καινοτομίας (E.I.M.S.) το οποίο αποσκοπεί στη δημιουργία μιας 
ευρωπαϊκής βάσης γνώσεων και δυνατοτήτων έρευνας στον τομέα της καινοτομίας 
καθώς και μεταφοράς τεχνολογίας. 
Μια πρόσκληση για υποβολή προτάσεων κατέληξε στην επιλογή 53 οργανώσεων που 
διαθέτουν τεχνογνωσία σε θέματα καινοτομίας και μεταφοράς τεχνολογίας. Οι 
οργανώσεις αυτές θα συνδράμουν τις υπηρεσίες της Επιτροπής στην ανάπτυξη αυτού 
του συστήματος και στην κατάρτιση διερευνητικών σχεδίων. Επί του παρόντος 
διενεργείται αξιολόγηση μιας δεύτερης πρόσκλησης για υποβολή προτάσεων. 
Πολλά από τα εφαρμοσθέντα σχέδια μπορούν να στηρίξουν αποτελεσματικά τις 
αποφάσεις και ενέργειες των ακόλουθων ομάδων στόχων: 
αρμοδίων για τη λήψη αποφάσεων και διοικητικών υπαλλήλων της Επιτροπής, 
των κρατών μελών και των περιφερειακών οργανισμών -
παρεχόντων υπηρεσίες υποστήριξης της καινοτομίας. 
Επί του παρόντος, δύο βασικοί τομείς αφορούν τις MME: 
1. Μελέτες καινοτομίας που βασίζονται σε υπάρνοντα δεδοαένα 
Υπάρχει σήμερα ένας ορισμένος αριθμός πηγών δεδομένων που μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση των συγκριτικών αποτελεσμάτων σε θέματα 
επιστήμης, τεχνολογίας και καινοτομίας. Από αυτές τις πηγές δεδομένων, αναφέρονται 
οι βάσεις δεδομένων που ενσωματώνουν δεδομένα που αφορούν την αποδοτικότητα 
στην Ε&Α και τη βιομηχανία, σύνολα δεδομένων που προέρχονται από αποκεντρωμένες 
έρευνες στον τομέα της καινοτομίας, έρευνες που αφορούν την καινοτομία και 
βασίζονται στη λογοτεχνία κλπ. Το σύστημα EIMS αποσκοπεί στη χρησιμοποίηση των 
πηγών αυτών προκειμένου να υπάρξει μια εμπειρική εκτίμηση της παρούσας 
κατάστασης της καινοτομίας και της ερευνητικής δραστηριότητας αποδίδοντας ιδιαίτερη 
σημασία στα ακόλουθα θέματα: 
ή <oJ> 
* αποδοτικότητα της Ε&Α και βιομηχανικές διαρθρώσεις -
* διαβιομηχανικές ροές νέων τεχνολογιών -
* διευρωπαϊκές συγκρίσεις της δραστηριότητας καινοτομίας -
* βιομηχανικός καταμερισμός των αποτελεσμάτων της καινοτομίας -
* πηγές καινοτόμων ιδεών -
* εμπόδια στην καινοτομία -
* διεπιχειρησιακή τεχνολογική συνεργασία. 
2. Έρευνες και νέες πηγές δεδομένων 
To EIMS μπορεί να εφαρμοσθεί μόνο ενσωματώνοντας και συγκρίνοντας τα σύνολα 
των υπαρχόντων δεδομένων. Οφείλει να στηρίζει την ανάπτυξη και χρήση νέων και 
καινοτόμων πηγών πληροφοριών σχετικά την καινοτομία στην Ευρώπη. Οι έρευνες 
καινοτομίας θα διαδραματίσουν, συνεπώς, πρωτεύοντα ρόλο στην ανάπτυξη του EIMS. 
Θα αποτελέσουν βάση η οποία να εξασφαλίζει την παρακολούθηση όλου του φάσματος 
συστημάτων, περιβαλλόντων και πρακτικών καινοτομίας στην Ευρώπη. 
Έχει αρχίσει σειρά ερευνών σε θέματα καινοτομίας σε συνεργασία με την Eurostat, η 
οποίες βασίζονται στις εργασίες και τις μεθοδολογικές δοκιμές, με σκοπό την κάλυψη: 
* των δυνατοτήτων και στρατηγικών καινοτομίας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και 
* της κάλυψης και διάδοσης των τεχνολογιών και τεχνικών διαχείρισης της 
καινοτομίας. 
Οι έρευνες αφορούν 55.000 MME. 
Στο τέλος του 1992, οι χρηματοπιστωτικές υποχρεώσεις του SPRINT ανέρχονταν σε 87 
εκατ. ECU, κάλυπταν δηλαδή σχεδόν το σύνολο του προϋπολογισμού του 
προγράμματος. Ο καταμερισμός των πιστώσεων βάσει των τριών μορφών ενεργειών 
που περιγράφησαν παραπάνω συμφωνεί με την απόφαση του Συμβουλίου του 1989 
(ΕΟΚ/89/286), ήτοι: 
- υποδομή και υπηρεσίες: 50 εκατ. ECU 
- διάδοση: 30 εκατ. ECU 
- βελτίωση των γνώσεων: 10 εκατ. ECU 
Ανεπίσημα, μια διυπηρεσιακή μονάδα συνέρχεται τακτικά με σκοπό την ανταλλαγή 
πληροφοριών σχετικά με τη χρηματοδότηση της καινοτομίας κατά τρόπο ώστε να 
συντονίζονται οι αναλαμβανόμενες πρωτοβουλίες και ενέργειες στον τομέα αυτό. 
Ί-7ο 
Η Επιτροπή έχει υποβάλει στο Συμβούλιο πρόταση απόφασης για την παράταση της 
ισχύος του προγράμματος SPRINT το 1994 και για ένα χρόνο και τη χρηματοδότηση 
του με 23 εκατ. ECU25. 
ΙΙ.5. ΑΑΑΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ 
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ THERMIE 
Στον τομέα της ενέργειας, εκτός από τα προγράμματα SAVE και ALTENER, το 
πρόγραμμα THERMIE συμβάλλει στην υποστήριξη των MME. 
Το εν λόγω πρόγραμμα, που αποσκοπεί στην υποστήριξη της εγκατάστασης και της 
διάδοσης των αποδοτικών τεχνολογιών, επιδιώκει κυρίως τη μείωση των εκπομπών 
ρύπων, τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, ιδίως υπέρ των MME, και τη συνεργασία 
με τις τρίτες χώρες. 
Το πρόγραμμα THERMIE, πέρα από την υποστήριξη των καινοτόμων σχεδίων, 
καθιερώνει συνοδευτικά μέτρα των οποίων η εφαρμογή εξασφαλίζεται από ένα δίκτυο 
40 ευρωπαϊκών οργανισμών για την προώθηση των τεχνολογιών που αφορούν την 
ενέργεια: πρόκειται για το δίκτυο ΟΡΕΤ. 
Χάρη στο δίκτυο αυτό, οι MME ενισχύονται κατά την κατάρτιση των σχεδίων τους 
στον τομέα της ενέργειας λαμβάνοντας εύστοχες και ακριβείς πληροφορίες, 
συμμετέχοντας σε ομάδες προβληματισμού σε θέματα εμπορίας, στις οποίες λαμβάνουν 
μέρος οι επαγγελματίες, οι βιομήχανοι και οι μετέχοντες στο ΟΡΕΤ, και αναπτύσσοντας 
διεθνικές εταιρικές σχέσεις με σκοπό την παρουσίαση καινοτόμων σχεδίων σε κοινοτικό 
επίπεδο. Επιπλέον, υπέρ των MME οργανώθηκε βάση δεδομένων που αφορά τις 
τεχνολογίες ενέργειας. 
Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι MME διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην τεχνολογική 
καινοτομία, το πρόγραμμα THERMIE περιλαμβάνει στα κριτήρια που εφαρμόζει για την 
επιλογή των καινοτόμων σχεδίων στο πλαίσιο των MME τη συνεργασία και την 
εταιρική σχέση προάγοντας τον κοινοτικό χαρακτήρα των σχεδίων. 
Η στατιστική αξιολόγηση του προγράμματος THERMIE για την περίοδο 1973 έως 1991, 
η οποία περιλαμβάνει τα προηγούμενα προγράμματα επίδειξης και υποστήριξης των 
τεχνολογιών που αφορούν τους υδρογονάνθρακες, δείχνει ότι το 50% κατά μέσο όρο 
των υποβαλλόντων προσφορές είναι MME. Επιπλέον, το ποσοστό συμμετοχής των 
MME στα υποβαλλόμενα και εγκρινόμενα σχέδια ανέρχεται σε 57% για τους χρήστες 
και σε 48% για τους κατασκευαστές τεχνολογιών στον τομέα της ενέργειας. 
25 COM(93) 306 τελικό της 05.07.93. 
/Τ9Ί 
Η συμμετοχή των MME στο πρόγραμμα THERMIE από το 1990 έως το 1993 
παρουσιάζεται λεπτομερώς στον πίνακα 8. Διαπιστώνεται ότι από το 1990 έως το 
1993 στο 60% σχεδόν των σχεδίων συμμετέχει τουλάχιστον μια MME, ενώ τα σχέδια 
αυτά καλύπτουν πάνω από το 40% του προϋπολογισμού. 
Το πρόγραμμα THERMIE και το δίκτυο ΟΡΕΤ έχουν λάβει υπόψη τους τις ιδιαίτερες 
ανάγκες των MME παρέχοντας τους χρηματοοικονομική ενίσχυση, υποστήριξη κατά τη 
διοικητική και χρηματοδοτική διάρθρωση των σχεδίων, ακριβή και πλήρη 
πληροφόρηση, μέσο ανεύρεσης ευρωπαίων εταίρων και συμμετοχή στους μελλοντικούς 
προσανατολισμούς των τεχνολογιών που αφορούν την ενέργεια. Συνεπώς, το 
πρόγραμμα THERMIE, διευκολύνοντας την πρόσβαση των MME, συμβάλλει στη βελτίωση 
της ανταγωνιστικότητας των MME και στη μεγαλύτερη κατανόηση του διοικητικού και 
χρηματοδοτικού μηχανισμού των κοινοτικών προγραμμάτων. 
Η εισαγωγή αποδοτικών τεχνολογιών όσον αφορά την ενέργεια στις MME θα μειώσει 
αναμφίβολα το κόστος παραγωγής τους και θα συμβάλει στη διατήρηση ή τη δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης. Η αξιολόγηση κατέδειξε ότι, κατά την περίοδο 1973-1991, χάρη 
στο πρόγραμμα THERMIE διατηρήθηκαν ή δημιουργήθηκαν 17.000 περίπου θέσεις 
απασχόλησης. 
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΑΧ 
Στην προώθηση της διεπιχειρησιακής συνεργασίας και της εταιρικής σχέσης μεταξύ των 
MME των διαφόρων περιφερειών της ΕΟΚ συμβάλλουν επίσης και πολλά ερευνητικά 
προγράμματα στον τομέα της υγιεινής και της ασφάλειας. Πρόκειται για τα ακόλουθα: 
πρώτο κοινό πρόγραμμα έρευνας στον τομέα της ασφάλειας στις βιομηχανίες της 
ΕΚΑΧ 1989-199426 -
πέμπτο και έκτο πρόγραμμα ερευνών "Βιομηχανική υγιεινή στα μεταλλεία" 1983-
199127 και 1991-1994 -
πέμπτο ερευνητικό πρόγραμμα "Τεχνική καταπολέμηση των οχλήσεων στον τόπο 
εργασίας και στο περιβάλλον των χαλυβουργείων" 1985-199328. 
26 
27 
28 EEC 325 της 29.12.1989. 
ΕΕ C 332 της 08.12.1983 και ΕΕ C 14 της 22.01.1991. 
EEC 338 της 31.12.1985. 
/Μ£ 
Πίνακας 8 
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ MME ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ THERMIE 
1990 
MME ΣΥΝΟΑΟ σε % 1991 
MME ΣΥΝΟΑΟ σε % 1992 
MME ΣΥΝΟΛΟ σε % 1993 
MME ΣΥΝΟΑΟ σε % 1990-1993 
MME ΣΥΝΟΛΟ σε % 
ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ 
ΧΡΗΣΗ 
ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Αριθμός 
σχεδίων 
Χορηγηθέν ποσό 
(εκατ. ECU) 23 
9,1 39 
18,7 59,0% 
48,7% 34 
13,1 65 
34,8 52,3% 
37,5% 29 
13,9 52 55,8% 
31,6 43,9% 30 
30,1 42 71,4% 
43,3 69,4% 116 
66,1 198 58,6% 
128,5 51,5% 
ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ 
ΠΗΓΕΣ 
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Αριθμός 
σχεδίων 
Χορηγηθέν ποσό 
(εκατ. ECU) 21 
4,8 27 
6,6 77,8% 
73,1% 32 
20,5 51 
35,7 62,7% 
57,4% 43 
18,6 67 
35,1 64,2% 
53% 40 
24,1 52 76,9% 
35,2 63,3% 136 
68,0 197 69% 
112,7 60,4% 
νο ΣΤΕΡΕΑ 
ΚΑΥΣΙΜΑ Αριθμός 
σχεδίων 
Χορηγηθέν ποσό 
(εκατ. ECU) 8,7 9,6 33,3% 
90,9% 0,1 22,1 16,7% 
0,6% 33,2 0% 
0% 0,5 10 
33 10% 
1,4% 9,3 23 13% 
97,9 9,5% 
ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΙ 
ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Αριθμός 
σχεδίων 
Χορηγηθέν ποσό 
(εκατ. ECU) 5,2 16 
10 50,0% 
51,8% 11 
4,7 30 36,7% 
22,9 20,7% 16 
8,3 31 51,6% 
27,7 29,9% 21 
14 35 60% 
26,4 52,1% 56 
32,2 112 50% 
87 37% 
1990-1993 Αριθμός 
σχεδίων 
Χορηγηθέν ποσό 
(εκατ. ECU) 53 
27,8 85 
44,9 62,4% 
62% 78 
38,5 152 51,3% 88 154 57,1% 92 139 66,2% 311 530 58,7% 
115,5 33,3% 40,8 127,6 32,0% 68,6 138 49,7% 175,7 426,1 41,2% 
MME = σχέδια στα οποία συμμετέχει τουλάχιστον μία MME 
ΣΥΝΟΛΑ = συνολικός αριθμός υποστηριζόμενων προγραμμάτων 
Πηγή: δελτία αξιολόγησης και αποφάσεις της Επιτροπής σχετικά με τις χορηγούμενες ενισχύσεις 
Ο πίνακας 9 δείχνει τον καταμερισμό ανά κράτος μέλος των ποσών που διατέθηκαν 
υπέρ των MME σε επί τοις εκατό ποσοστό του συνολικού προϋπολογισμού των 
προγραμμάτων. Από τον καταμερισμό αυτό προκύπτει ότι ο μέσος όρος των 
χορηγηθεισών πιστώσεων στις MME ανέρχεται σε 48%, με μέγιστη τιμή 77% για το 
σημαντικότερο από τα τρία ερευνητικά προγράμματα της ΕΚΑΧ. 
Οι MME συμμετείχαν ουσιαστικά στις ερευνητικές εργασίες για τη βελτίωση της υγείας, 
της ασφάλειας, της βιομηχανικής υγιεινής και του περιβάλλοντος στον τόπο εργασίας 
και στις περιοχχές όπου ζουν οι εργαζόμενοι στα ανθρακωρυχεία και χαλυβουργεία της 
Ευρώπης. 
Πολλά από τα αποτελέσματα των ερευνητικών αυτών εργασιών που εκτελέσθηκαν από 
τις MME οδήγησαν στην εκπόνηση οδηγιών με σκοπό τη βελτίωση της υγείας και της 
ασφάλειας στον τόπο εργασίας. Για το λύγο αυτό, βρέθηκαν εγγύτερα στις κοινοτικές 
αποφάσεις. Η χρηματοοικονομική συμμετοχή της Κοινότητας ανήλθε γενικά στο 60% 
του συνολικού κόστους των ερευνητικών εργασιών. Οι συνέπειες για την απασχόληση 
και οι οικονομικές επιπτώσεις (σε πολλές περιπτώσεις καθιερώθηκαν βιομηχανικά 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας) είναι προφανείς. Ωστόσο, εξαιτίας του μέλλοντος που 
διαγράφεται για τη συνθήκη ΕΚΑΧ και της σταδιακής μείωσης των εισφορών, τα ποσά 
που χορηγούνται στην έρευνα της ΕΚΑΧ θα μειωθούν σημαντικά ή και θα 
καταργηθούν. Συνεπώς, οι MME θα πρέπει να διαφοροποιήσουν τη βιομηχανική τους 
δραστηριότητα και να προσανατολισθούν προς άλλες κατευθύνσεις. 
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 
Το πρόγραμμα EURET (European Research in Transport), ερευνητικό πρόγραμμα στον 
τομέα των μεταφορών, καθιερώθηκε με την απόφαση του Συμβουλίου της 21ης 
Δεκεμβρίου 199029. Ανταποκρίνεται σε τρεις στόχους: τη βελτιστοποίηση των δικτύων 
μεταφοράς, τη βελτιστοποίηση της υλικοτεχνικής υποδομής και μείωση των εξωτερικών 
επιδράσεων. Το πρόγραμμα, προϋπολογισμού ύψους 26,8 εκατ. ECU, πέτυχε τη 
συμμετοχή των MME χάρη στη δημιουργία συμπράξεων επιχειρήσεων. Μολονότι οι 
μεγάλες επιχειρήσεις απορρόφησαν πλέον του μισού των διαθέσιμων κονδυλίων (51%), 
οι MME καταλαμβάνουν τη δεύτερη θέση στον κατάλογο των δικαιούχων με 19% του 
προϋπολογισμού (3,6 εκατ. ECU). Ακολουθούν τα ερευνητικά ιδρύματα (13%), τα 
πανεπιστήμια (12%) και οι σύμβουλοι (5%). 
29 Απόφαση 90/11/ΕΟΚ της 21.12.90, ΕΕ L 8 της 11.01.91, σ. 16. 
4 1 V 
Πίνακας 9 
<-0 ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (ΕΚΑΧ) ΚΑΙ ΟΙ MME 
Ερευνητικό 
πρόγραμμα 
(ΕΚΑΧ) 
Πρόγραμμα 
Ασφάλειας 
(1989-94) 
Πρόγραμμα για την 
"τεχνική 
καταπολέμηση των 
οχλήσεων στον τόπο 
εργασίας και στο 
περιβάλλον των 
χαλυβουργείων" 
(1983-1991) (1991-
1994) 
Πρόγραμμα 
"Βιομηχανική υγιεινή 
στα μεταλλεία" 
(1985-1993) 
Σύνολο Συνολικός 
προϋπολογ ισμός 
του 
προγράμματος 
σε εκατ. ECU 
21 
23 
11 
55 Ποσά που καταβλήθηκαν στις MME σε % τον συνολικού προϋπολογισμού 
των προγραμμάτων και ανά χώρα 
FR 
3,4% 
25,7 D 
4,6% 
3,2 
15,9 ES 
5,6% 
2,6 
6,5 UK 
1,8% 
12,5 IT 
4,2% 
23,9 
2,2 ΡΤ 
2,2% 
2 Β 
19,9 
1,5 Σύνολο 
21,8 
77,3 
38,6 
48% Απόλυτοι 
αριθμοί 
σε εκατ. 
ECU 
4,578 
17,8 
4,2 
26,578 
II.6. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Συμπερασματικά, μπορεί να λεχθεί ότι ο συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών της 
Επιτροπής, στο πλαίσιο των ειδικών ενεργειών που αφορούν τις MME τόσο σε 
επίπεδο προγραμμάτων Ε&ΤΑ όσο και σε επίπεδο CRAFT και βραβείων σκοπιμότητας 
του προγράμματος BRITE-EURAM, υπήρξε ιδιαίτερα αποτελεσματικός. Εξάλλου, οι 
υπηρεσίες της Επιτροπής καλούνται να συμμετάσχουν στην επιτροπή IRDAC (Industrial 
Research and Development Advisory Committee), της οποίας οι γνωμοδοτήσεις σχετικά 
με τις MME σε θέματα Ε&ΤΑ αποτελούν τη βάση του προγράμματος CRAFT. Το αυτό 
ισχύει για τα προγράμματα αξιοποίησης των αποτελεσμάτων της έρευνας, όπως το 
VALUE, καθώς και κατά την εφαρμογή της δοκιμαστικής δράσης EUROMANAGEMENT-E&TA. 
Επιπλέον,το πρόγραμμα VALUE συμβάλλει στην ανάπτυξη συνεργασίας με τις κοινοτικές 
πρωτοβουλίες που συνεισφέρουν στη χρηματοδότηση των σχεδίων των MME που 
αφορούν την τεχνολογία, όπως είναι τα σχέδια EUROTECH CAPITAL, SPRINT INVESTMENT 
FORA, SPRINT TECHNOLOGY PERFORMANCE FINANCING, VENTIURE CONSORT και το πρότυπο 
σχέδιο "κεφάλαια εκκίνησης". 
Προκειμένου να ενσωματωθούν καλύτερα οι διάφορες θέσεις των αρμόδιων υπηρεσιών 
της Επιτροπής σε θέματα επιχειρηματικού κεφαλαίου για τις MME, συντάχθηκε από 
κοινού φυλλάδιο που αφορά "το ρόλο των επιχειρηματικών κεφαλαίων στην αξιοποίηση 
των κοινοτικών ερευνητικών δραστηριοτήτων των MME". 
Για το σκοπό ακριβώς της προώθησης μιας συνολικής προσέγγισης και της εδραίωσης 
των πρώτων προσπαθειών συντονισμού για την καλύτερη ικανοποίηση των ιδιαίτερων 
αναγκών των MME, δημιουργήθηκε πρόσφατα διυπηρεσιακή ομάδα εργασίας Ε&ΤΑ και 
MME. 
Στόχος της είναι η συγκεκριμενοποίηση της διάστασης MME του τέταρτου 
προγράμματος-πλαισίου Ε&ΤΑ ενισχύοντας τη συμπληρωματικότητα των μέτρων που 
εφαρμόζονται στο πλαίσιο των διαφόρων πολιτικών. Κατ'αυτό τον τρόπο, θα 
επιδιώξει την εξασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας των κοινοτικών ενεργειών Ε&ΤΑ σε 
επίπεδο MME μέσω κοινής προώθησης και συντονισμού των υφιστάμενων δικτύων. 
Α40> 
III. ΟΙ MME ΚΑΙ H ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ 
Στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης - εκτός από τα σημαντικά μέσα (20 δισ. 
ECU περίπου για την περίοδο 1989-1993) που διατέθηκαν από το Ευρωπαϊκό 
Κοινωνικό Ταμείο για την επαγγελματική αποκατάσταση των ατόμων που 
αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αγορά εργασίας - η Επιτροπή εφάρμοσε ορισμένα 
προγράμματα με στόχο την άνοδο του επιπέδου των προσόντων σε όλη την Κοινότητα 
ώστε να καταστεί δυνατή η παρακολούθηση των διαδικασιών οικονομικής, 
τεχνολογικής, κοινωνικής και πολιτιστικής αλλαγής (ERASMUS, COMETT, LINGUA, 
EUROTECHNET, FORCE και PETRA). 
Τα προαναφερθέντα προγράμματα επιδιώκουν την επίτευξη των ακόλουθων στόχων: 
προώθηση της διεθνικότητας η οποία επιτρέπει τη βελτίωση της ποιότητας, 
εξασφαλίζοντας συγχρόνως την τήρηση των εθνικών συστημάτων -
αύξηση των διεθνικών ανταλλαγών και της κινητικότητας των εκπαιδευομένων και 
των υπεύθυνων κατάρτισης -
δημιουργία δικτύων για τη διευκόλυνση των ανταλλαγών, της συνεργασίας και 
την ανάπτυξη κοινών σχεδίων. 
Από τα εν λόγω προγράμματα, αυτά που αφορούν αμεσότερα τις MME είναι το 
EUROTECNET (καινοτομία στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης η οποία προκύπτει 
από τις τεχνολογικές μεταβολές), το COMETT (εκπαίδευση και κατάρτιση στον τομέα 
της τεχνολογίας) και το FORCE (συνεχής επαγγελματική κατάρτιση). Στην παρούσα 
έκθεση γίνεται σύντομη μνεία των στόχων τους και στη συνέχεια εξετάζονται οι 
επιπτώσεις τους για τις MME. 
Ο πίνακας 10 παρουσιάζει με αριθμούς τη συμμετοχή των MME στα τρία 
προγράμματα. 
ΙΙΙ.1. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ EUROTECNET 
Το πρόγραμμα EUROTECÎsiET30 αποσκοπεί στην προώθηση της καινοτομίας στον τομέα 
της επαγγελματικής κατάρτισης η οποία προκύπτει από τις τεχνολογικές μεταβολές. 
Αναπτύχθηκε για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν την επαγγελματική 
κατάρτιση στην εξέλιξη της τεχνολογίας. Δημιουργήθηκε επίσης κοινοτικό δίκτυο 
σχεδίων επίδειξης και συνεργασίας με σκοπό την προώθηση της ανταλλαγής 
πληροφοριών και της μεταφοράς πείρας και εμπειρογνωμοσύνης. 
30 Απόφαση του Συμβουλίου 89/657/ΕΟΚ, ΕΕ L 393 της 30.12.89, σ. 30. 
Ίη^ 
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ 
ΣΥΝΘΕΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΥΠΕΡ ΤΩΝ MME ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 
ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ EUROTECNET, COMETT ΚΑΙ FORCE 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 1991-1992 
EUROTECNET (1990-1994) 
• Προϋπολογισμός (εκατ. ECU) 7,5 εκατ. ECU 
• Συνολικός αριθμός σχεδίων του 
δικτύου 277 
• Συνολικός αριθμός σχεδίων που 
αφορούν MME 46 
• % σχεδίων που αφορούν MME 18% 
COMETT (1990-1994) 
• Προϋπολογισμός (εκτός ΕΖΕΣ) (εκατ. 
ECU) (90-92: 121) 200 εκατ. ECU 
(93-94: 79) 
• Αριθμός δικαιούχων MME* 
(άμεσα ή έμμεσα) 30.000 
• Αριθμός MME που συμμετέχουν 
άμεσα** 7.000 
• Αριθμός MME με <50 εργαζόμενους 
• Αριθμός MME με 50 έως 200 3.300 
εργαζόμενους 
• Αξιολόγηση του ποσοστού συμμετοχής 2.300 
των MME 
>75% 
FORCE (1991-1994) 
• Προϋπολογισμός 91-93 32,8 εκατ. ECU 
• Συνολικός αριθμός σχεδίων 
(πρόσκληση υποβολής προτάσεων 91 
και 92) 427 
• Αριθμός MME συμβαλλόμενων ή 
συντονιστών σχεδίων, συμπ. των 140 
ομίλων MME 
• MME δικαιούχες 
- άμεσα Πολλές χιλιάδες, δεδομένου ότι οι όμιλοι 
- μέσω ομίλων επιχειρήσεων MME μπορούν να συγκεντρώνουν πολλά 
- μέσω επαγγελματικών, τομεακών και μέλη, ενίοτε πολλές εκατοντάδες, 
άλλων ομοσπονδιών 
• Αριθμός συμμετεχουσών επιχειρήσεων, 
συμπ. των ομίλων MME 2.000 
(συμβαλλόμενες, συντονιστές, εταίροι) 
• Αριθμός άμεσα συμμετεχουσών MME, 
συμπ. των ομίλων MME 
(συμβαλλόμενες, συντονιστές, εταίροι) 1.250 
Ποσοστό άμεσης συμμετοχής ΜΜΕ-ομίλων 
ΜΜΕ/σύνολο των επιχειρήσεων 
Ι 62% | 
* Εκτιμάται 
** Η συμμετοχή των MME περιλαμβάνει τη διοργάνωση μαθημάτων κατάρτισης. 
41 ΐ 
Κατέστησε δυνατή την επικέντρωση της έρευνας στην ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση, 
κυρίως στον τομέα της μαθητείας. Αυτό έχει ως στόχο τη βελτίωση των προσόντα>ν 
και των ικανοτήτων των ατόμων που απασχολούνται κυρίως στις MME ώστε να 
μπορούν να διαχειρίζονται τις τεχνολογικές αλλαγές και να δημιουργούν τις 
απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε η επιχείρηση να καθίσταται τόπος μαθητείας. Το 
πρόγραμμα EUROTECNET, το οποίο θεσπίσθηκε το 1990 και έχει 5ετή διάρκεια, 
διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες που προσφέρονται στα συστήματα 
επαγγελματικής κατάρτισης όσον αφορά την εκμετάλλευση της καινοτομίας σε όλη 
την Κοινότητα. Ευνοεί τα προσόντα που υφίστανται μεγάλες αλλαγές και έχουν 
άκρως τεχνολογικό περιεχόμενο. Οι μέθοδοι κατάρτισης καθώς και τα μέσα που 
απαιτούνται για να επιτρέψουν στις MME να παρέχουν συνεχή κατάρτιση στο 
προσωπικό τους αναπροσαρμόζονται συνεχώς με βάση τις τεχνολογικές εξελίξεις. 
Η απόφαση του Συμβουλίου ορίζει ότι οι MME οφείλουν να συμμετέχουν στην 
εφαρμογή του προγράμματος και στη διάδοση των επιτυγχανόμενων αποτελεσμάτων. 
Συνεπώς, το EUROTECNET δίδει έμq)αση σε σχέδια που έχουν άμεσο ή έμμεσο 
αντίκτυπο στην εφαρμογή καινοτόμων λύσεων όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό 
των MME. Ύστερα από τις διαδικασίες επιλογής σε 12 κράτη μέλη, επιλέχθηκαν 
277 σχέδια επίδειξης για να αποτελέσουν το δίκτυο σχεδίων EUROTECNET από τα 
οποία 46 (ήτοι 18% περίπου) αφορούν την αρχική ή συνεχή επαγγελματική 
κατάρτιση στο πλαίσιο των MME ή την κατάρτιση με στόχο τις MME. 
Τα σχέδια αυτά χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες: 
1. τα σχέδια που αποσκοπούν κυρίως στην ανάπτυξη νέων αντιλήψεων και μεθόδων 
όσον αφορά την ανάλυση των αναγκών σε προσόντα και κατάρτιση των MME -
2. τα σχέδια που αποσκοπούν στη βελτίωση του επιπέδου των προσόντων των 
εργαζομένων στις MME. Τα σχέδια αυτά επιδιώκουν συγκεκριμένα τον εντοπισμό 
των ικανοτήτων αποφασιστικής σημασίας που επιτρέπουν στους εργαζόμενους να 
ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους τόσο σε επίπεδο τεχνικών προσόντων όσο και 
σε επίπεδο προσωπική εξέλιξης -
3. τα σχέδια που αποσκοπούν στην αναδιάρθρωση/μετατροπή των κέντρων 
κατάρτισης σε κέντρα παροχής υπηρεσιών στις επιχειρήσεις κατά τρόπο που να 
ανταποκρίνεται στις ειδικές ανάγκες των MME -
4. τα σχέδια που αποσκοπούν στην προώθηση της μεταφοράς τεχνολογίας εντός των 
MME (π.χ.: CIM - Computer Integrated Manufacturing, CAD - Computer Aided 
Design, LAN - Local Area Networks) καθώς και στην ανάπτυξη νέων 
στρατηγικών και μεθόδων εκμάθησης εντός της επιχείρησης. 
Ή 9 
Ως παράδειγμα για κάθε κατηγορία σχεδίων αναφέρονται: 
- το ιταλικό σχέδιο AFM-Edilizia στον τομέα των οικοδομικών και τεχνικών 
έργων το οποίο αποσκοπεί στην ανάπτυξη και εγκατάσταση των MME χάρη σε 
σύστημα προηγμένων υπηρεσιών (νέες τεχνολογίες), στην τόνωση της ζήτησης με 
την καθιέρωση νέων επαγγελματικών προτύπων και στην προώθηση νέ<υν 
στρατηγικών οργάνωσης στον τομέα των κατασκευών, όπως είναι η ενσωμάτωση 
των μεγάλων και μεσαίων επιχειρήσεων στις MME -
- το βελγικό σχέδιο ARIA που αποσκοπεί στην κατάρτιση των διευθυντών 
επιχειρήσεων όσον αφορά την ανάγκη διατήρησης και ανάπτυξης του 
πνευματικού κεφαλαίου των εργαζομένων στις MME καθώς και στην ενημέρωση 
τους σχετικά με τις τεχνολογικές εξελίξεις. Η συνεχής κατάρτιση θεωρείται 
επίσης επένδυση στο έμψυχο κεφάλαιο της επιχείρησης -
- το βρετανικό σχέδιο του Newcastle College που αποσκοπεί στην ανάπτυξη της 
καινοτομίας στο πλαίσιο της κατάρτισης για την απόκτηση νέων προσόντων 
στον τομέα της ηλεκτρονικής με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών σε 
προσόντα των επιχειρήσεων (CAD, μικροϋπολογιστές, ρομπότ). Σκοπός του 
σχεδίου είναι να προμηθεύσει στη βιομηχανία μηχανικούς και τεχνικούς ικανούς 
να προσαρμόζονται σε ειδικές ανάγκες -
- ένα άλλο βρετανικό σχέδιο που διευθύνει το πανεπιστήμιο του Aberdeen στον 
τομέα της υδατοκαλλιέργειας αποσκοπεί στην κατάρτιση στις βιοτεχνολογίες του 
προσωπικού των πρόσφ>ατα δημιουργηθεισών ευρωπαϊκών εκμεταλλεύσεων 
υδατοκαλλιέργειας, χρησιμοποιώντας τεχνικές κατάρτισης με πολυμέσα και 
επιτόπιας κατάρτισης εξ αποστάσεως. Το σχέδιο αφορά τη συνεχή κατάρτιση 
εντός της επιχείρησης σε περιοχές εκτός κέντρου χρησιμοποιώντας τα δίκτυα 
τηλεπικοινωνιών της υπαίθρου. 
Το ζήτημα των MME και της συνεχούς κατάρτισης αποτέλεσε αντικείμενο διαφόρων 
σεμιναρίων στο πλαίσιο του EUROTECNET, π.χ. με θέμα τις MME και το CAD, την 
ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και των νέων αντιλήψεων κατάρτισης. Στα 
σεμινάρια αυτά συμμετείχαν πολλές MME, ενώ τα σχετικά συμπεράσματα 
δημοσιεύθηκαν και διαδόθηκαν. 
Επιπλέον, αξίζει να αναφερθούν οι δημοσιεύσεις του EUROTECNET που 
πραγματοποιήθηκαν με σκοπό να βοηθήσουν τις MME στην προσπάθεια προσαρμογής 
και αναδιάρθρωσης τους έναντι των νέων αντιλήψεων σχετικά με την ανάπτυξη του 
ανθρώπινου δυναμικού και των νέων στρατηγικών κατάρτισης, όπως για παράδειγμα: 
το πρακτικό εγχειρίδιο που απευθύνεται στις MME "12 steps towards the 
qualification of employees: mastering new technologies through continuing 
training" και "the Learning Organization" που περιέχουν προσανατολισμούς για την 
αναδιάρθρωση των MME, το "EPOQUAL" που περιλαμβάνει δείγματα περιπτωσιολογικών 
μελετών νέων επαγγελματικών προτύπων και η "Σημασία της οργάνωσης της παραγωγής 
με ηλεκτρονικό υπολογιστή (CIM) για τη συνεχή κατάρτιση στο πλαίσιο των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων". 
ΑΖο 
III.2. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMETT 
To πρόγραμμα COMETT (1990-1994)31 αποτελεί πρόγραμμα ενδοκοινοτικής συνεργασίας 
μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων όσον αφορά την αρχική και συνεχή κατάρτιση 
στον τομέα της ιδιαίτερα προηγμένης τεχνολογίας. Ένας από τους γενικούς του 
στόχους είναι η ικανοποίηση των αναγκών των MME σε προσωπικό με ειδικά 
προσόντα. 
Τα εφαρμοζόμενα μέτρα επικεντρώνονται στα ακόλουθα 4 τμήματα: 
Τμήμα Α: ανάπτυξη και ενίσχυση του ευρωπαϊκού δικτύου των ΣΠΕΚ: συνεργασία 
πανεπιστημίων/επιχειρήσεων για την κατάρτιση με σκοπό την περαιτέρω 
προώθηση της διεθνικής συνεργασίας -
Τομέας Β: διεθνικές ανταλλαγές με τη χορήγηση υποτροφιών σε σπουδαστές, άτομα 
που έχουν ολοκληρώσει την αρχική τους εκπαίδευση ή προσωπικό 
πανεπιστημίων και επιχειρήσεων -
Τομέας Γ: κοινά σχέδια συνεχούς κατάρτισης στον τομέα της ιδιαίτερα προηγμένης 
τεχνολογίας και κατάρτισης εξ αποστάσεως με τη βοήθεια πολυμέσων -
Τομέας Δ: συμπληρωματικά μέτρα προώθησης και συνοδευτικά μέτρα. 
Το 1992, με βάση δειγματοληπτική έρευνα σε 200 MME που συμμετείχαν σε 129 σχέδια 
που είχαν επιλεγεί στο πλαίσιο πρόσκλησης για υποβολή προτάσεων του 1990, 
πραγματοποιήθηκε λεπτομερής ανάλυση της συμμετοχής των MME στο πρόγραμμα 
COMETT. Η μελέτη αυτή καθώς και οι πληροφορίες που προέρχονται από τη βάση 
δεδομένων COMETT δείχνουν ότι το 75% περίπου των επιχειρήσεων που συμμετέχουν 
στο COMETT είναι MME (με λιγότερους από 500 εργαζόμενους), ήτοι 7.000 MME 
περίπου. Από τις 7.000 αυτές MME που συμμετείχαν άμεσα, οι 3.300 (δηλαδή σχεδόν 
οι μισές) απασχολούν λιγότερα από 50 άτομα και οι 2.300 (δηλαδή το ένα τρίτο) 
μεταξύ 50 και 200 ατόμων. 
Το 80% των σχεδίων COMETT περιλαμβάνουν τουλάχιστον μία MME και ο αριθμός 
αυτός αυξάνεται σταδιακά από την εφαρμογή του COMETT Ι. Κάθε δίκτυο ΣΠΕΚ 
(Συνεργασία Πανεπιστημίων-Επιχειρήσεων για την Κατάρτιση, Τμήμα Α) περιλαμβάνει 
κατά μέσο όρο 10 MME. Κάθε κοινό σχέδιο συνεχούς κατάρτισης στον τομέα της 
προηγμένης τεχνολογίας και των πολυμέσων (Τμήμα Γ) περιλαμβάνει κατά μέσο όρο 
4 MME. 
31 3,Απόφαση του Συμβουλίου 89/27/ΕΟΚ, ΕΕ L 13 της 17.01.89, σ. 28. 
** ΑΖΛ 
Από τις MME που συμμετέχουν στο πρόγραμμα COMETT, το 40% συμμετέχουν στα 
δίκτυα ΣΠΕΚ (Τμήμα Α), το 33% στις διεθνικές ανταλλαγές (Τμήμα Β) και το 25% 
περίπου στα κοινά σχέδια συνεχούς κατάρτισης (Τμήμα Γ). Όλο και περισσότερες 
MME συμμετέχουν ενεργά σε δύο τομείς είτε Α και Β είτε Α και Γ. 
Υπολογίζεται ότι 30.000 MME θα επωφεληθούν άμεσα ή έμμεσα από το COMETT II 
κυρίως μέσω μαθημάτων κατάρτισης. 
Η ανάλυση κατέστησε επίσης δυνατή τη διαπίστωση μιας τυπολογίας των MME στο 
πλαίσιο του COMETT. Jo ποσοστό συμμετοχής των MME ανά χώρα δεν παρουσιάζει 
σημαντικές διαφορές. Αντίθετα, διαπιστώνεται ότι το 60% των MME που συμμετέχουν 
στο ίδιο πρόγραμμα δραστηριοποιούνται στην ίδια χώρα και το 20% σε διαμεθοριακές 
χώρες. Επιπλέον, το COMETT αποτελεί σημαντικό σημείο εκκίνησης για όσες MME 
επιθυμούν να εξευρωπαϊσθούν. 
Όσον αφορά τους τομείς δραστηριότητας, το ένα τρίτο των συμμετεχουσών MME είναι 
επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών και κυρίως παροχής συμβουλών, ανάπτυξης λογισμικού 
και κατάρτισης. Στον τομέα των υπηρεσιών επίσης απαντώνται οι πλέον μικρές 
επιχειρήσεις, ενώ οι επιχειρήσεις του βιομηχανικού τομέα είναι μάλλον μέσου μεγέθους 
(μεταξύ 50 και 500 εργαζομένων). Διαπιστώνεται επίσης ότι ο πλέον δραστήριος 
τομέας των MME στο πλαίσιο του COMETT είναι οι σύμβουλοι, ενώ αντίθετα ο 
παραδοσιακός βιομηχανικός τομέας έχει το μικρότερο ποσοστό συμμετοχής. 
ΙΙΙ.3. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ FORCE 
Το πρόγραμμα FORCE32, για την ανάπτυξη της συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης 
στην Ευρώπη, έχει ως στόχο να προτρέψει τις επιχειρήσεις και κυρίως τις MME, να 
επενδύσουν στη συνεχή επαγγελματική κατάρτιση και να τις ενθαρρύνει να παρέχουν 
την κατάρτιση αυτή στους εργαζόμενους. Για το σκοπό αυτό, τα διεθνικά μέτρα του 
προγράμματος FORCE υποστηρίζουν τη συνεργασία στον τομέα της καινοτομίας, την 
πραγματοποίηση ευρωπαϊκών τομεακών ερευνών σε επίπεδο σχεδίων συνεχούς 
επαγγελματικής κατάρτισης, τις ανταλλαγές συγκρίσιμων δεδομένων που αφορούν τη 
συνεχή επαγγελματική κατάρτιση, την ανάλυση της πολιτικής των συμβάσεων σε θέματα 
συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης και τις προβλέψεις των αξιολογήσεων προσόντων 
και επαγγελμάτων. 
Κατά τα έτη 1991 και 1992, επιλέχθηκαν 427 σχέδια (164 το 1991 και 263 το 1992). 
1250 MME ή όμιλοι MME συμμετέχουν ως εταίροι σε περισσότερα από τα δύο τρίτα 
των σχεδίων, είτε άμεσα είτε έμμεσα μέσω ενώσεων, επιμελητηρίων ή διεπιχειρησιακών 
φορέων κατάρτισης. 
32 Απόφαση του Συμβουλίου 90/267/ΕΟΚ, ΕΕ L 156 της 21.06.90, σ. 1 
Τα σχέδια χαρακτηρίζονται από τον τομεακό ή διατομεακό προορισμό τους και 
αφορούν διάφορες κατηγορίες εργαζομένων. Υποστηρίζουν τις MME στις 
δραστηριότητες συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης εντός της επιχείρησης μέσω 
σπουδών και υλικού κατάρτισης. 
Γενικά διακρίνουμε 5 κατηγορίες σχεδίων MME: 
1. σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης που προϋποθέτουν μεγάλη και άμεση 
συμμετοχή των MME (τουλάχιστον τρεις MME παρεμβαίνουν ως συμβαλλόμενοι, 
συντονιστές ή εταίροι) -
2. σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης που επωφελούνται από τη συμμετοχή 
επιμελητηρίων και ενώσεων (έμμεση συμμετοχή των MME) -
3. σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης μεγάλων επιχειρήσεων/ΜΜΕ -
4. σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης MME τα οποία προϋποθέτουν 
πλειοψηφική συμμετοχή φορέων επαγγελματικής κατάρτισης και κοινωνικών 
εταίρων -
5. σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης γενικά για τις επιχειρήσεις, 
συμπεριλαμβανομένων των MME. 
1. Σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης που προϋποθέτουν μεγάλη και άμεση 
συμμετοχή των MME 
Τα σχέδια αυτά περιλαμβάνουν τρεις τουλάχιστον MME ενώ κάποιες φορές η 
συμμετοχή φθάνει στις δέκα MME. Οι μεγάλες επιχειρήσεις και/ή τα επιμελητήρια και 
οι ενώσεις δεν συμμετέχουν παρά μόνο ως μειοψηφία. Στις περισσότερες περιπτώσεις 
βρίσκονται στις παραμεθόριες περιοχές και ιδιαίτερα μεταξύ της Γερμανίας και των 
Κάτω Χωρών και συντονίζονται από οικονομικούς φορείς. Τα σχέδια αυτά αφορούν 
πολλές χώρες. Είναι δυνατόν μία MME να είναι συγχρόνως συμβαλλόμενη και 
συντονιστής ενός σχεδίου. Η πλειοψηφία των σχεδίων αυτής της κατηγορίας αφορούν 
3 ή 5 MME. Επίσης οι διεπιχειρησιακοί φορείς κατάρτισης εκπροσωπούνται πρακτικά 
σε όλες τις εταιρικές σχέσεις. 
Ανεξάρτητα από τους ειδικούς τους στόχους, τα προγράμματα αυτά έχουν ως κοινό 
χαρακτηριστικό τον ακριβή διαχωρισμό των αναγκών σε προσόντα των MME, γεγονός 
το οποίο εκφράζεται σαφώς με τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Επιπλέον, δεδομένου 
ότι τα προγράμματα συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης και οι παιδαγωγικές 
αντιλήψεις αφορούν διάφορες ομάδες-στόχους (δοκιμαστικά σχέδια), πρέπει να 
συμπληρωθούν με την επεξεργασία διαρθρώσεων προσανατολισμού και την παροχή 
υποστήριξης στο σχεδιασμό των αναγκών σε προσόντα στον τομέα της βιομηχανίας 
(σχέδια προσόντων). Η διάδοση των αποτελεσμάτων θα πρέπει να εξασφαλισθεί με 
σύγχρονα μέσα κατάρτισης και εκμάθησης. 
ΑΖ3 
Ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί το πρόγραμμα το οποίο συντονίζει η BBS 
(Berufsbildungsstàtte) το οποίο αφορά τις ανάγκες επαγγελματικής κατάρτισης των 
MME και αποσκοπεί στην προσέγγιση των αναγκών σε προσόντα των εργαζομένων 
των ολλανδών και γερμανών εταίρων στον τομέα των συνθετικών υλών. Η 
διαμεθοριακη εταιρική σχέση επιτρέπει τη μείωση των διαφορών του επιπέδου 
ανάπτυξης μεταξύ των ανεπτυγμένων περιοχών, όπως η περιοχή του Munster, και των 
λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών, όπως είναι τα πέντε νέα γερμανικά ομόσπονδα 
κράτη. 
Οι μορφές επαγγελματικής κατάρτισης αφορούν την εκπαίδευση σε κέντρα κατάρτισης 
και στη συνέχεια εντός των επιχειρήσεων. Περιλαμβάνουν πολυμέσα για την 
εκπαίδευση σε κέντρα κατάρτισης, οδηγούς ενδοεπιχειρησιακής κατάρτισης, σεμινάρια 
ενημέρωσης σχετικά με τις MME και υπηρεσία παροχής συμβουλών με σκοπό την 
ενίσχυση κατά την εφαρμογή στρατηγικών κατάρτισης. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει 
κέντρα συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης, επαγγελματικές ενώσεις, συνδικάτο 
επιχειρήσεων, πανεπιστήμιο, MME και μεγάλες επιχειρήσεις στη Γερμανία και τις 
Κάτω Χώρες. 
Άλλα σχέδια αφορούν π.χ. τη διαχείριση των στρατηγικών πληροφοριών στον τομέα 
των MME ένδυσης (Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα) ή στον τομέα κατασκευής 
ιστίων ο οποίος αποτελείται από μικροεπιχειρήσεις που επιθυμούν να αναπτύξουν 
κατάρτιση η οποία να συνοδεύεται από πιστοποιητικό και να δημιουργήσουν 
αναγνωρισμένο δίκτυο προμηθευτών και υπηρεσιών συντήρησης στο πλαίσιο της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας (Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιταλία, Ιρλανδία) 
2. Σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης που επωφελούνται από τη συμμετοχή 
επιμελητηρίων και ενώσεων 
Όσον αφορά την κατηγορία αυτή σχεδίων, καθοριστικό ρόλο δεν διαδραματίζει η 
άμεση συμμετοχή των MME, αλλά η σύμπραξη επιχειρήσεων και ιδίως των MME 
στους κόλπους των επιμελητηρίων, είτε ιδιωτικού είτε δημοσίου δικαίου, σε εθνικό 
επίπεδο, και των επαγγελματικών ενώσεων. Πρέπει να αναφερθεί η ιδιαίτερα ενεργός 
συμμετοχή των "Training and Enterprise Counsils" (TEC) στο Ηνωμένο Βασίλειο. 
Η εν λόγω κατηγορία περιλαμβάνει δύο μορφές σχεδίων. Κατ'αρχάς, τις εταιρικές 
σχέσεις μεταξύ πέντε τουλάχιστον εθνικών επαγγελματικών ενώσεων οι οποίες, μέσω 
μιας καθαρά ευρωπαϊκής προσέγγισης, αποσκοπούν στην ικανοποίηση των μελλοντικών 
αναγκών σε προσόντα των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, όπως για παράδειγμα στους 
τομείς της ένδυσης και της υπόδησης, των προϊόντων διατροφής και της μεταφοράς 
εμπορευμάτων. Δεύτερον σχέδια στα οποία συμμετέχουν με καθοριστικό τρόπο τα 
εμπορικά, βιομηχανικά και επαγγελματικά επιμελητήρια τα οποία εκπροσωπούν 
ουσιαστικά τις MME. Μολονότι τα σχέδια αυτά υιοθετούν γενικά ειδική τομεακή 
αντίληψη για την επεξεργασία π.χ. μεθόδων συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης και 
υλικών αυτής για τους εργαζόμενους στην τεχνική βιομηχανία των διαφόρων τομέων, 
παρουσιάζουν συχνά διατομεακό προσανατολισμό με σκοπό την υποστήριξη των 
διευθυντών των MME στις ίδιες δραστηριότητες συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης 
ή στο σχεδιασμό και την εφαρμογή μέτρων βελτίωσης των προσόντων εντός της 
επιχείρησης. 
ΑΖ^ 
Ως παράδειγμα αναφέρεται το σχέδιο που συντονίζει η Συνομοσπονδία των Εθνικών 
Ενώσεων Βυρσοδεψών και Αευκοδεψών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (COTANCE), το 
οποίο περιλαμβάνει έλληνες, ιταλούς, γάλλους, ολλανδούς και δανούς εταίρους και 
αποσκοπεί στην επεξεργασία ενός νέου διδακτικού υλικού προσαρμοσμένου στην 
εκπαίδευση εξ αποστάσεως με στόχο την εξασφάλιση της συνεχούς επαγγελματικής 
εκπαίδευσης των επιχειρήσεων βυρσοδεψίας της Κοινότητας. 
Άλλα σχέδια αφορούν τη συνεχή επαγγελματική κατάρτιση των ευρωπαίων βιοτεχνών 
ή ακόμα την κατάρτιση στον τομέα της διαχείρισης της συνολικής ποιότητας καθώς 
και τις μεθόδους στατιστικού ελέγχου που εφαρμόζονται στη βιομηχανία του 
αλουμινίου. 
3. Σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης μεγάλων επιχειρήσεων/ΜΜΕ 
Στην κατηγορία αυτή συμμετέχουν άμεσα στα σχέδια οι μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες 
μεταφέρουν την τεχνογνωσία τους και τις γνώσεις τους στις MME. Κατ'αυτό τον 
τρόπο, η εμπειρία των μεγάλων επιχειρήσεων βρίσκεται στη διάθεση των MME. Δεν 
πρόκειται για μεταφορά διαρθρώσεων συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης ή οργάνωσης 
των μεγάλων επιχειρήσεων προς τις MME, διότι οι MME δεν διαθέτουν συνήθως 
τμήμα συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης και ακόμη λιγότερο τμήμα ανάπτυξης του 
ανθρώπινου δυναμικού, αλλά για προσαρμογή του υλικού συνεχούς επαγγελματικής 
κατάρτισης που έχει δοκιμασθεί στις ειδικές συνθήκες των MME οι οποίες έχουν 
ανάγκη από σύγχρονα παιδαγωγικά μέσα. Συνεπώς, οι ομάδες-στόχοι αυτών των 
σχεδίων είναι συνήθως οι καθηγητές και οι υπεύθυνοι κατάρτισης των MME. Οι 
φορείς κατάρτισης διαδραματίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στις εταιρικές σχέσεις με 
την ιδιότητα τους ως συντονιστές, με σκοπό κυρίως την εναρμόνιση του υλικού 
κατάρτισης με βάση τις ανάγκες των MME καθώς και την εξασφάλιση των βασικών 
γνώσεων. 
Ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί το συντονισμένο σχέδιο Valeurs et 
Performance, του δικτύου επαγγελματικής κατάρτισης ASFO στη Γαλλία σε συνεργασία 
με ενώσεις επαγγελματικής κατάρτισης, επιχειρήσεις, Πανεπιστήμια και μεγάλες 
Τράπεζες της Γαλλίας, του Βελγίου, της Ισπανίας, της Ιταλίας και του Ηνωμένου 
Βασιλείου, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία διεθνικής σύμπραξης με σκοπό την 
παροχή υποστήριξης στις MME Η σύμπραξη αυτή θα αντιπαραβάλει τις αναλύσεις 
και μεθόδους αξιολόγησης των μεγάλων επιχειρήσεων και θα επιλέξει τα στοιχεία τα 
οποία μπορούν να τύχουν εφαρμογής στο πλαίσιο των MME με σκοπό να 
δημιουργήσει στη συνέχεια ένα "πακέτο ενίσχυσης και παροχής συμβουλών 
επαγγελματικής κατάρτισης σε μία MME". 
4. Σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης MME που προϋποθέτουν την 
πλειοψηφική συμμετοχή φορέων επαγγελματικής κατάρτισης και κοινωνικών 
εταίρων 
Στο πλαίσιο της κατηγορίας αυτής, οι επιχειρήσεις δεν συμμετέχουν άμεσα, ενώ τα 
σχέδια αφορούν πάντοτε προγράμματα και μεθόδους συνεχούς επαγγελματικής 
κατάρτισης καθώς και διαρθρώσεις προσανατολισμού και ενισχύσεις για το σχεδιασμό 
υπέρ των MME. 
AZS 
Πέρα από τους διεπιχειρησιακούς φορείς επαγγελματικής κατάρτισης, παρατηρείται 
επίσης η διαρκώς μεγαλύτερη συμμετοχή Πανεπιστημίων και Συμπράξεων 
Πανεπιστημίων και Επιχειρήσεων του προγράμματος COMETT στα εν λόγω σχέδια. Η 
επιχείρηση παρεμβαίνει, επομένως, στο επίπεδο της δοκιμής των αποτελεσμάτων των 
σχεδίων. Συνάπτονται εταιρικές σχέσεις μεταξύ των φορέων επαγγελματικής κατάρτισης 
και των οργανώσεων των εργοδοτών ή των εργαζομένων. 
Ως παράδειγμα αναφέρεται το σχέδιο που συντονίζει η Πορτογαλική Βιομηχανική 
Ένωση (Α.Ι.Ρ.) σε συνεργασία με τη Γαλλία και στο οποίο συμμετέχουν ενώσεις 
επιχειρήσεων, κέντρα τομεακής κατάρτισης και ΣΠΕΚ. Το σχέδιο αποσκοπεί στην 
εφαρμογή μεθόδων κατάρτισης που μπορούν να μεταφερθούν και αφορούν τους 
διευθυντές των MME και εμπίπτουν στον τομέα της στρατηγικής διαχείρισης και της 
διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού. 
Ένα άλλο σχέδιο το οποίο συντονίζει η Bedriifsschool Machinefabriek της Μπρέντα, 
στην Ολλανδία, συνίσταται στην ανάπτυξη ενός μηχανισμού επαγγελματικής 
εκπαίδευσης για τα "συστήματα ελαστικής παραγωγής - ιδανικής παραγωγής (just in 
time)". Το σχέδιο αυτό αποσκοπεί στην αποτροπή της μεγάλης απώλειας παραγωγής 
κατά τη ρύθμιση ενός κύκλου επεξεργασίας στο πλαίσιο ελαστικής παραγωγής. Ο 
μηχανισμός αυτός εφαρμόζεται στις MME και επιτρέπει τη συμμετοχή των γυναικών 
στην παραγωγική διαδικασία. 
5. Σχέδια συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης για τις επιχειρήσεις γενικά, 
συμπεριλαμβανομένων των MME 
Τα αποτελέσματα της συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης που σημειώνονται στο 
πλαίσιο αυτής της κατηγορίας δεν εφαρμόζονται ειδικά στις MME αλλά στο σύνολο 
των επιχειρήσεων. Τα σχέδια αποσκοπούν στην ανάπτυξη διαρθρώσεων 
προσανατολισμού ή ενισχύσεων του σχεδιασμού (σχέδια προσόντων), προγραμμάτων 
συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης ή του περιεχομένου των μαθημάτων κατάρτισης 
(δοκιμαστικά σχέδια) σε έναν καθορισμένο βιομηχανικό τομέα, όπως είναι η 
μεταλλουργία ή τα φαρμακευτικά προϊόντα. Ορισμένα σχέδια χαρακτηρίζονται, 
ωστόσο, από τη διατομεακή τους προσέγγιση και ασχολούνται με γενικότερα θέματα 
όπως είναι η οργάνωση της ενδοεπιχειρησιακής συνεχούς κατάρτισης π.χ. των 
εργαζομένων γυναικών του τομέα των υπηρεσιών. 
ΙΙΙ.4. TO CEDEFOP 
Όσον αφορά τον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης, πρέπει να επισημανθούν οι 
εργασίες του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης 
(CEDEFOP) οι οποίες συμπληρώνουν τις εργασίες της Επιτροπής. Πράγματι, το CEDEFOP 
θεώρησε πρωταρχικής σημασίας την ανάγκη πραγματοποίησης μελετών και 
προγραμμάτων με σκοπό: 
1. την ανάπτυξη και τη βελτίωση των στελεχών και των διεθυντών των MME 
και κυρίως στο πλαίσιο των μικρών επιχειρήσεων οι οποίες έχουν ως 
ομάδες-στόχους "τους εκπαιδευτές και τους διοργανωτές μαθημάτων 
επαγγελματικής κατάρτισης για τις MME". 
A 2G 
2. τον εντοπισμό αποτελεσματικότερων ενεργειών επαγγελματικής 
κατάρτισης για την ευκολότερη δημιουργία και ανάπτυξη επιχειρήσεων των 
οποίων η ομάδα στόχος είναι "οι δημιουργοί επιχειρήσεων" -
3. την προώθηση των ανταλλαγών εμπειριών και της συνεργασίας -
4. τον εντοπισμό κατάλληλων προγραμμάτων και στραγηγικών για τη 
βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των MME των οποίων η ομάδα στόχος 
είναι "οι φορείς στήριξης των MME". 
Προκειμένου να ικανοποιηθούν οι ειδικές ανάγκες των ανωτέρω ομάδων στόχων, 
πραγματοποιήθηκαν οι εξής εργασίες: 
1. Οι υπεύθυνοι για την παροχή και την οργάνωση επαγγελματικής κατάρτισης για 
τις MME 
Στο πλαίσιο των MME, υλοποιήθηκαν 5 οδηγοί οι οποίοι αφορούν την ανάληψη 
ενεργειών στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης. Οι οδηγοί αυτοί αποσκοπούν στη 
βελτίωση των ικανοτήτων των υπευθύνων για την παροχή και την οργάνωση 
επαγγελματικής κατάρτισης με σκοπό την υποστήριξη της δημιουργίας και της 
ανάπτυξης των MME. Οι οδηγοί αυτοί αφορούν 4 βασικούς τομείς της ζωής των 
επιχειρήσεων: την ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος, την υποστήριξη της 
δημιουργίας, της επιβίωσης και της ανάπτυξης των μικρών επιχειρήσεων καθώς και την 
προετοιμασία των MME για ένταξη τους στην ενωμένη αγορά. 
Οι οδηγοί αυτοί εφαρμόσθησαν με επιτυχία σε 7 χώρες. Από αξιολόγηση καθίσταται 
σαφές ότι βάσει αυτών των οδηγών θα έπρεπε να αναπτυχθούν πρότυπες σειρές 
μαθημάτων επαγγελματικής κατάρτισης προσαρμοσμένων στις ανάγκες των MME. Στο 
πλαίσιο αυτό, το CEDEFOP υποστήριξε την ανάπτυξη διδακτικού υλικού υπό μορφή 
"εγχειριδίων για την επαγγελματική κατάρτιση στο πλαίσιο των MME" ο οποίος θα 
διατίθεται στα τέλη του 1993. 
2. Οι δημιουργοί επιχειρήσεων 
Το CEDEFOP δημοσίευσε συνοπτικά εθνικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στα 12 
κράτη μέλη σχετικά με την επαγγελματική κατάρτιση των διαχειριστών των μικρών 
επιχειρήσεων με τη μορφή δελτίων ανά χώρα. Τα δελτία αυτά αφορούν τη δημογραφία 
των επιχειρήσεων, τη γενική εικόνα των δημιουργών, τις πολιτικές στήριξης της 
δημιουργίας επιχειρήσεων και την κατάρτιση με σκοπό τη δημιουργία. Επιπλέον, η 
δημοσίευση αυτή προτείνει μία σειρά συστάσεων για τη βελτίωση των συνθηκών 
δημιουργίας και ανάπτυξης των νέων επιχειρήσεων στην Κοινότητα. 
η ι 9· 
3. Η ανταλλαγή εμπειριών και η συνεργασία 
Το 1991, καθιερώθηκε διεθνικό σχέδιο επαγγελματικής κατάρτισης για τη διαχείριση των 
διεθνικών επιχειρήσεων στην παραμεθόριο περιοχή Σάαρ-Λορραίνης-Λουξεμβούργου.Το 
σχέδιο αυτό αποσκοπούσε στον εντοπισμό κοινών παρονομαστών μεταξύ των εθνικών 
μοντέλων της εν λόγω περιοχής. Μέσω του σχεδίου αυτού επιτεύχθηκε η εκπόνηση, από 
τα επαγγελματικά επιμελητήρια του Διαπεριφερειακού Συμβουλίου των επαγγελματικών 
επιμελητηρίων της περιοχής, ενός προτύπου προγράμματος κοινής επαγγελματικής 
κατάρτισης το οποίο απευθυνόταν στους βιοτέχνες που επιθυμούσαν να δημιουργήσουν 
μία επιχείρηση. Επιπλέον, το σχέδιο αυτό υπήρξε αφορμή να προτείνει η Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή, στη γνωμοδότηση της σχετικά με τις MME και τις 
βιοτεχνικές επιχειρήσεις33, στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων να ασχοληθεί 
το CEDEFOP, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περισσότερο με την 
κατάρτιση των υπεύθυνων των επιχειρήσεων και το σχέδιο συνεργασίας να περιλάβει 
και τη βιοτεχνία της Ευρώπης. 
4. Οι φορείς στήριξης των MME 
Το CEDEFOP, προκειμένου να εντοπίσει παραδείγματα ορθής πρακτικής στον τομέα της 
επαγγελματικής κατάρτισης στο πλαίσιο των MME, πραγματοποίησε μελέτη η οποία 
εξυπηρετούσε δύο στόχους: 
τον εντοπισμό των εξωτερικών και εσωτερικών δυσκολιών οι οποίες 
εμποδίζουν τους μικρούς επιχειρηματίες να επωφεληθούν από την 
κατάρτιση -
την επιλογή ορθών στρατηγικών και προγραμμάτων στήριξης που 
εφαρμόζονται στα 12 κράτη μέλη για την εξάλειψη των εμποδίων αυτών. 
Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι δεν υπάρχουν μεγάλες διαφορές στο επίπεδο 
των δυσκολιών τις οποίες αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις. Όσον αφορά τη ζήτηση, 
διαπιστώνεται η έλλειψη υποδομής η οποία να επιτρέπει την ύπαρξη μιας 
αποτελεσματικής επαγγελματικής κατάρτισης και, συγχρόνως, την απόρριψη εκ μέρους 
του επιχειρηματία της παραδοσιακής κατάρτισης. Όσον αφορά την προσφορά 
κατάρτισης, στις περισσότερες περιπτώσεις, παρατηρείται ακαταλληλότητα της 
μεθοδολογίας σε σχέση με τις ανάγκες των επιχειρηματιών, απουσία κατάρτισης 
ανάλογης των συγκεκριμένων αναγκών και έλλειψη ικανοτήτων εκ μέρους των 
υπεύθυνων για την κατάρτιση όσον αφορά τα προβλήματα των μικρών επιχειρηματιών. 
Αντίθετα, ο μεγαλύτερος βαθμός πολυμορφίας απαντάται στις στρατηγικές που αφορούν 
τόσο την ανάπτυξη υποδομής και υπηρεσιών, όσο και στις στρατηγικές της προώθησης 
της κατάρτισης, τις στρατηγικές βελτίωσης της ποιότητας της προσφερόμενης κατάρτισης 
και ιδίως της κατάρτισης που ικανοποιεί συγκεκριμένες ανάγκες, της καθιέρωσης νέων 
τεχνολογιών ή περισσότερο ευέλικτων μεθόδων που να ανταποκρίνονται περισσότερο 
στις ανάγκες του επιχειρηματία και τέλος στις στρατηγικές δημιουργίας και ενίσχυσης 
των δικτύων συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων και των φορέων της επαγγελματικής 
κατάρτισης. 
33 EEC 332 της 16.12.92, σ. 35. 
^ ^ 
Οι δράσεις που αναπτύσσει το CEDEFOP έχουν αποτελέσει την κινητήρια δύναμη για 
την ανάληψη πρωτοβουλιών για την υποστήριξη της κατάρτισης στο πλαίσιο των MME. 
Για παράδειγμα, τα νέα γερμανικά ομόσπονδα κράτη καθιέρωσαν δίκτυο υποστήριξης 
της δημιουργίας επιχειρήσεων, ενώ στην Πορτογαλία δημιουργήθηκε παρατηρητήριο για 
τη δημιουργία επιχειρήσεων. Διοργανώνονται επίσης σεμινάρια διάδοσης των 
αποτελεσμάτων των εργασιών. 
Οι προαναφερθείσες εργασίες του CEDEFOP εντάσσονται στο πλαίσιο του 
προγράμματος εργασίας με τίτλο "ανάπτυξη της επαγγελματικής κατάρτισης στο πλαίσιο 
των MME και των συνεταιρισμών". Μολονότι ο διατιθέμενος προϋπολογισμός ήταν 
περιορισμένος, ήτοι 175.000 ECU το 1991 και 127.000 ECU το 1992, οι διεξαχθείσες 
ενέργειες είχαν αντίκτυπο επί των MME. 
ΙΙΙ.5. Η ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
Από τις κοινοτικές ενέργειες για την ανάπτυξη της τοπικής απασχόλησης πρέπει να 
αναφερθούν τα προγράμματα ILE, LEDA και SPEC καθώς και τα δίκτυα EGLEI και 
TURN τα οποία συχνά προϋποθέτουν μεγάλη συμμετοχή των MME κυρίως λόγω της 
φύσης των ως σχεδίων επίδειξης. 
Το ILE και το SPEC συμβάλλουν στη χρηματοοικονομική στήριξη, ενώ το LEDA 
συνίσταται κυρίως στην υποστήριξη δικτύου ανταλλαγής εμπειριών και ερευνητικών 
δράσεων. 
Το πρόγραμμα Τοπική Πρωτοβουλία για την Απασχόληση (Initiative Locale d'Emploi -
ILE)34 των γυναικών που καταρτίσθηκε το 1984 αποσκοπεί στην παροχή άμεσης 
υποστήριξης στις γυναίκες που δημιουργούν επιχείρηση, συνεταιρισμό ή προβαίνουν 
στην ανάληψη άλλων τοπικών πρωτοβουλιών στον τομέα της απασχόλησης. Το 1987, 
στο πλαίσιο του δεύτερου προγράμματος κοινοτικής δράσης για την ισότητα ευκαιριών, 
συστάθηκε ευρωπαϊκό δίκτυο εμπειρογνωμόνων για την υποστήριξη των γυναικών που 
επιθυμούν να δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση. Από το 1986 μέχρι το 1990, 
σχεδόν 700 επιχειρήσεις γυναικών έτυχαν κοινοτικών ενισχύσεων. Το ILE αποτελεί 
επίσης βασική δράση του τρίτου προγράμματος κοινοτικής δράσης για την ισότητα 
ευκαιριών (1991-1995) μεταξύ γυναικών και ανδρών. Μολονότι οι ενισχύσεις ήταν 
περιορισμένες (1.500 ECU ανά θέση απασχόλησης ετησίως) εξαιτίας του ιδιαίτερα 
μικρού προϋπολογισμού (1,5 εκατ. ECU ετησίως), διαδραμάτισαν καταλυτικό ρόλο 
όσον αφορά την ενθάρρυνση των άλλων συγχρηματοδοτών να συνεισφέρουν στην 
υλοποίηση των σχεδίων. Το δίκτυο ILE προσφέρει τεχνική υποστήριξη και συμβάλλει 
στη σύναψη εταιρικών σχέσεων για τη δημιουργία δικτύων, τη διεπιχειρησιακή 
συνεργασία και τη συνεργεία με τα άλλα κοινοτικά προγράμματα. 
34 Σύσταση του Συμβουλίου της 13.12.84 σχετικά με την προώθηση θετικών 
δράσεων υπέρ των γυναικών, ΕΕ L 331 της 19.12.81, σ. 34. Ψήφισμα του 
Συμβουλίου της 21.5.91 σχετικά με το τρίτο μεσοπρόθεσμα κοινοτικής 
δράσης για την ισότητα ευκαιριών μεταξύ γυναικών και ανδρών, (91-95), ΕΕ 
C 142 της 31.5.91, σ. 1. 
ΑΖ? 
Έχουν πραγματοποιηθεί διάφορες δημοσιεύσεις όπως ο "Guide to better Business" 
ο οποίος παρέχει υποστήριξη στις γυναίκες κατά την εκκίνηση και τη διαχείριση της 
επιχείρησης τους ή ακόμα ο οδηγός για τις εξαγωγές. 
Το ειδικό πρόγραμμα ενισχύσεων για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης (SPEC), το 
οποίο καθιερώθηκε το 1990 και για 3 έτη ύστερα από πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου, παρέχει χρηματοοικονομική και τεχνική υποστήριξη σε ενέργειες που 
αποσκοπούν στην προώθηση της απασχόλησης μέσω διαγνώσεων και προγνώσεων που 
αφορούν τις επιπτώσεις της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, 
παρέχει ενισχύσεις, μεταξύ άλλων, σε προγράμματα υποστήριξης των MME και 
μεταφοράς τεχνογνωσίας προς άλλες χώρες της Κοινότητας. 
Το πρόγραμμα ερευνητικής δράσης για την τοπική ανάπτυξη της απασχόλησης (LEDA) 
που τέθηκε σε εφαρμογή το 1986, αποσκοπεί στη βελτίωση της τεχνογνωσίας στον 
τομέα της τοπικής ανάπτυξης και στην παροχή ενισχύσεων στους τοπικούς φορείς στο 
πλαίσιο της καταπολέμησης της ανεργίας, της δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης 
και της εκμετάλλευσης του τοπικού δυναμικού. Αφού επελέγησαν θετικές εμπειρίες, το 
πρόγραμμα επεξεργάσθηκε, με τη βοήθεια τοπικών εμπειρογνωμόνων και ερευνητών 
μεθόδων και τεχνικών που συμβάλλουν στη διαμόρφωση αποτελεσματικών στρατηγικών 
τοπικής ανάπτυξης, οι οποίες στη συνέχεια διαδόθηκαν σε όλη την Κοινότητα. Για το 
σκοπό αυτό, το πρόγραμμα εγκατέστησε δίκτυο με 33 ζώνες πειραματικής εφαρμογής 
στα 12 κράτη μέλη στις οποίες προστίθενται οι "συνεργαζόμενες ζώνες" (κυρίως στις 
χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης) και οι οποίες αποτελούν τη βάση για 
την ανταλλαγή εμπειριών στο πλαίσιο σεμιναρίων και επισκέψεων για την 
πραγματοποίηση μελετών. Επιπλέον, από το 1991, εφαρμόζεται πρόγραμμα 
επαγγελματικής κατάρτισης στον τομέα της διαχείρισης και δημοσιεύθηκε εγχειρίδιο με 
θέμα την τοπική ανάπτυξη. Το πρόγραμμα LEDA, με προϋπολογισμό ύψους 2 εκατ. 
ECU, δεν χρηματοδοτεί άμεσα πρωτοβουλίες αλλά ενέργειες όπως την ανάπτυξη τοπικών 
σχεδίων για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, την εκπόνηση προγραμμάτων 
επαγγελματικής κατάρτισης και τη διοργάνωση σεμιναρίων εμπειρογνωμόνων. 
Τον Ιούλιο του 1993, το πρόγραμμα LEDA εισήλθε στην τρίτη φάση του η οποία είναι 
3ετούς διάρκειας. Οι προτεραιότητες του "LEDA 3" είναι: 
1. η ενίσχυση του υφισταμένου δικτύου με την ενσωμάτωση νέων περιοχών -
2. η ενίσχυση της ικανότητας των συμμετεχόντων να εντοπίζουν, να αναπτύσσουν 
και να μεταφέρουν ορθές πρακτικές χρησιμοποιώντας τις δυνατότητες των 
μικροδικτύων του LEDA και με τη βοήθεια ενισχύσεων υπό μορφή στελέχωσης η 
οποία παρέχεται από τους συμμετέχοντες στις περιοχές εφαρμογής του LEDA -
3. η διεύρυνση των δραστηριοτήτων διάδοσης της τεχνογνωσίας εντός Κοινότητας 
και εκτός αυτής με προορισμό τις χώρες της ΕΖΕΣ και τις περιφέρειες της 
Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης όπου το LEDA δημιουργεί δίκτυα 
συνεργαζομένων ζωνών -
4. η διευκόλυνση της πρακτικής εφαρμογής της τεχνογνωσίας του προγράμματος 
LEDA μέσω: 
* της προσαρμογής των μέσων τοπικής ανάπτυξης που έχει στη διάθεση του, 
όπως είναι το πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης στον τομέα της 
διαχείρισης ή το εγχειρίδιο που απευθύνεται στους ειδικούς όσον αφορά τις 
ειδικές ανάγκες των διαφόρων περιοχών και 
* της ενθάρρυνσης και υποστήριξης της χρήσης ορθών πρακτικών στο πλαίσιο 
των τοπικών, εθνικών και κοινοτικών προγραμμάτων. 
Α3^ 
Επιπλέον, η Επιτροπή δημιούργησε το 1986 πρόγραμμα επισκέψεων-ανταλλαγών 
παραγόντων σε θέματα τοπικής ανάπτυξης υπό τη διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ομάδας 
Τοπικών Πρωτοβουλιών για την Απασχόληση (EGLEI) με σκοπό την κατάρτιση των 
παραγόντων αυτών μέσω της ανταλλαγής και της αντιπαραβολής πρακτικών ιδεών και 
την ανάπτυξη της διεθνικής συνεργασίας καθώς και του τοπικού συνδικαλιστικού 
δικτύου πρωτοβουλιών για την απασχόληση (TURN), το οποίο είναι δίκτυο σε επίπεδο 
περιφερειακών και τοπικών συνδικάτων. 
Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες στον τομέα της τοπικής ανάπτυξης, επιτρέπουν τον 
πειραματισμό και την ανταλλαγή καινοτόμων πρακτικών οι οποίες στη συνέχεια 
μπορούν να μεταφερθούν στις MME και να έχουν καταλυτική επίδραση επ'αυτών. 
IV. ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 
IV.1. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
Η συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων αποτελεί έναν από τους άξονες προτεραιότητας 
της πολιτικής επιχειρήσεων. Το παρόν κεφάλαιο παρουσιάζει τα προγράμματα 
συνεργασίας μεταξύ των κοινοτικών και μη κοινοτικών επιχειρήσεων, ήτοι από τις 
χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών, τις χώρες της Κεντρικής και 
της Ανατολικής Ευρώπης, τις χώρες της ΚΑΚ και τη Γεωργία καθώς και τις χώρες 
της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Μεσογείου. 
1. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ 
Μολονότι η συμμετοχή των χωρών της ΕΖΕΣ δεν επιβαρύνει τον κοινοτικό 
προϋπολογισμό, οι εν λόγω χώρες συμμετέχουν με δικά τους έξοδα στα δίκτυα BC-NET 
και Euro Info Centres (ως κέντρα ανταποκρίσεων) καθώς και στο πρόγραμμα 
EUROPARTENARIAT. Το Εμπορικό Επιμελητήριο της Αυστρίας γνωστοποίησε, για 
παράδειγμα, ότι, μέσω του δικτύου BC-NET, υπογράφηκαν 29 συμβάσεις μεταξύ 
αυστριακών και κοινοτικών επιχειρήσεων σε τομείς όπως η κλωστοϋφαντουργία, η 
βιομηχανία επίπλων και οι υπηρεσίες, οι οποίες αφορούν την εγκατάσταση θυγατρικών 
εταιριών, την ανάπτυξη εμπορικών δραστηριοτήτων, την δημιουργία αντιπροσωπειών 
και τη σύναψη σχέσεων υπεργολαβίας. 
Am 
2. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ 
ΕΥΡΩΠΗΣ 
Η Επιτροπή, στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE, κατάρτισε προγράμματα ανάπτυξης 
των MME παρέχοντας τεχνική βοήθεια στις ακόλουθες χώρες: Πολωνία, Ουγγαρία, 
Δημοκρατία της Τσεχίας, Σλοβακία, Βουλγαρία, Αλβανία, Σλοβενία, Ρουμανία, 
Ληθουανία, Λετονία, και Εσθονία. Στο πλαίσιο αυτό, τα ποσά που χορηγήθηκαν στις 
MME ανέρχονται σε 31 εκατ. ECU για την Πολωνία, σε 20 εκατ. ECU για την πρώην 
Τσεχοσλοβακία, 25 εκατ. ECU για την Ουγγαρία, σε 2,5 εκατ. ECU για τη 
Βουλγαρία, σε 2,1 εκατ. ECU για την Αλβανία, σε 700.000 ECU για τη Σλοβενία, 
σε 10 εκατ. ECU για τη Ρουμανία, σε 2 εκατ. ECU για τη Λιθουανία, σε 1 εκατ. 
ECU για τη Λετονία και επίσης σε 1 εκατ. ECU για την Εσθονία. Η παρεχόμενη 
υποστήριξη αφορά 3 μορφές μέτρων: υπηρεσίες υποστήριξης των MME (συμβουλές, 
ενημέρωση και κατάρτιση), χρηματοδοτικά μέσα (τραπεζικές υπηρεσίες) και 
προσανατολισμοί για τη χάραξη μιας πολιτικής επιχειρήσεων. Η διαχείριση των 
προγραμμάτων αυτών γίνεται κατά αποκεντρωμένο τρόπο από μονάδα διαχείρισης που 
βρίσκεται σε κάθε χώρα και αποτελείται από τοπικούς και εξωτερικούς ειδικούς. 
Οι αρμόδιες υπηρεσίες για την πολιτική επιχειρήσεων συμμετέχουν ενεργά στην 
εφαρμογή των μέτρων υπέρ των MME στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE. Ο 
συντονισμός αυτός γίνεται σε διάφορα επίπεδα κυρίως μέσω της παροχής τεχνικής 
βοήθειας για την ανάπτυξη των MME στις εν λόγω χώρες, της συμβολής στον ορισμό, 
στην παρακολούθηση και την αξιολόγηση των προσκλήσεων για την υποβολή 
προτάσεων, καθώς και της από κοινού οργάνωσης σεμιναρίων. Επιπλέον, οι υπηρεσίες 
αυτές συμβάλλουν στη σταδιακή ένταξη των νέων εταίρων από τις χώρες της Κεντρικής 
και της Ανατολικής Ευρώπης στα δίκτυα πληροφόρησης και συνεργασίας μεταξύ των 
MME, δηλαδή τα EIC και το BC-NET, στην οργάνωση ενός EUROPARTENARIAT στην 
Πολωνία το 1994 και τέλος στην ανάπτυξη της συνεργασίας και της εταιρικής σχέσης 
μεταξύ των επιχειρήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος JOPP. 
Το πρόγραμμα JOPP (Joint Venture PHARE Programme)35 αποτελεί ειδικότερο 
πρόγραμμα στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE και αποσκοπεί στην ανάπτυξη 
ενεργειών υποστήριξης της δημιουργίας κοινών επιχειρήσεων στις χώρες της Κεντρικής 
και της Ανατολικής Ευρώπης μεταξύ των MME της Κοινότητας και των εταίρων από 
τις εν λόγω χώρες. 
Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει 4 είδη μέτρων: 
χρηματοδότηση μελετών σκοπιμότητας οι οποίες εκπονούνται από τις 
κοινοτικές MME πριν από τη δημιουργία μιας κοινής επιχείρησης στις 
χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης -
35 Απόφαση της Επιτροπής της 30ής Ιανουαρίου 1991 αριθ. Ζ91/01. 
Λ $<L 
συμμετοχή στο κεφάλαιο της κοινής επιχείρησης από κοινού με τους 
ενδιάμεσους χρηματοδοτικούς φορείς -
χρηματοδότηση του κόστους κατάρτισης του προσωπικού της κοινής 
επιχείρησης -
γενικές ενέργειες με σκοπό τη μείωση του κόστους πρόσβασης στις 
πληροφορίες που είναι αναγκαίες για τη δημιουργία μιας κοινής 
επιχείρησης. 
To JOPP διέθετε κατ'αρχάς 20 εκατ. ECU για την περίοδο 1991-1993, από τα οποία τα 
17 εκατ. ECU προορίζονταν άμεσα για τις MME. Στο τέλος του 1991, υπέρ των 
MME είχε διατεθεί 1 εκατ. ECU, στο οποίο, στις 31 Δεκεμβρίου 1992, προστέθηκαν 
10.4 εκατ. ECU επιπλέον, ενώ το σύνολο των πιστώσεων χορηγήθηκε το Σεπτέμβριο 
1993. Υπέρ του προγράμματος JOPP διατέθηκε αμέσως συμπληρωματικό ποσό ύψους 
27.5 εκατ. ECU προκειμένου να καταστατεί δυνατή η αντιμετώπιση του συνεχώς 
αυξανόμενου αριθμού των αιτήσεων που υπέβαλλαν οι MME. 
Τα εφαρμοσθέντα μέτρα επέτρεψαν ουσιαστικά στις MME της Κοινότητας να 
εκπονήσουν μελέτες σκοπιμότητας των σχεδίων τους που αφορούσαν κοινές 
επιχειρήσεις, μειώνοντας κατ'αυτό τον τρόπο τις διοικητικές, οικονομικές και νομικές 
απαιτήσεις οι οποίες αποτελούν τροχοπέδη για την ανάπτυξη των κοινών επιχειρήσεων. 
Πράγματι, μετά την εκπόνηση των μελετών σκοπιμότητας, ορισμένες MME 
δημιούργησαν αμέσως κοινές επιχειρήσεις με τη συνδρομή των πιστώσεων του 
προγράμματος JOPP. 
Μολονότι τα κονδύλια του JOPP διατίθενται για το σύνολο των χωρών της Κεντρικής 
και της Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία και η Ουγγαρία αποτελούν τους κυριότερους 
δικαιούχους. Τα εν λόγω κονδύλια καλύπτουν το σύνολο των οικονομικών 
παραγωγικών τομέων, ενώ οι κυριότεροι επωφελούμενοι τομείς είναι η βιομηχανική 
παραγωγή και οι υπηρεσίες και ακολουθούν τα καταναλωτικά αγαθά και τα γεωργικά 
προϊόντα διατροφής. Την πλειοψηφία των επωφεληθεισών επιχειρήσεων αποτελούν 
πράγματι οι κοινοτικές MME (93,3% των εγκριθέντων φακέλων). Εφεξής προβλέπεται 
ότι η συμμετοχή στο κεφάλαιο της κοινής επιχείρησης, από κοινού με τους ενδιάμεσους 
χρηματοδοτικούς φορείς, θα επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο στις αιτήσεις που 
υποβάλλονται από τις MME της Κοινότητας. Το πρόγραμμα αυτό, ενθαρρύνοντας τη 
δημιουργία ή την επέκταση των κοινών επιχειρήσεων στις χώρες της Κεντρικής και της 
Ανατολικής Ευρώπης, αποσκοπεί στην προώθηση των επενδύσεων των MME της 
Κοινότητας στο εξωτερικό. Στα μέσα του 1993, οι προβλέψεις για επενδύσεις 
ανέρχονταν σε 400 εκατ. ECU και αντιστοιχούσαν σε ανάληψη υποχρεώσεων στο 
πλαίσιο του κοινοτικού προϋπολογισμού ύψους 17 εκατ. ECU, ήτοι αναλογία 1 προς 
24. 
AU 
3. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΚ ΚΑΙ ΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 
Η Επιτροπή εφάρμοσε πρόγραμμα υποστήριξης της διαδικασίας οικονομικής 
μεταρρύθμισης και ανάπτυξης της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ) και 
της Γεωργίας με σκοπό την υλοποίηση μιας οικονομίας αγοράς: το πρόγραμμα TACIS 
(Technical Assistance to the Commonwealth of Indépendant States and Georgia)"'. 
To πρόγραμμα αυτό, με προϋπολογισμό ύψους 20 εκατ. το 1992 ECU, προβλέπει 
πρόγραμμα τεχνικής συνδρομής ειδικά προς τις MME το οποίο συνίσταται στην 
ανάπτυξη των απαραίτητων ικανοτήτων και της τοπικής τεχνογνωσίας, μέσω της 
δημιουργίας εταιρικών σχέσεων μεταξύ επιχειρήσεων και δικτύων τόσο εντός όσο και 
εκτός των χωρών που δικαιούνται τις κοινοτικές ενισχύσεις. Κατ'αυτό τον τρόπο, θα 
δημιουργηθούν 7 γραφεία ανάπτυξης και 9 "Business Communication Centres -BCC" και 
στη συνέχεια θα συνδεθούν με τα δίκτυα BRE και BC NET. 
4. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ, ΤΗΣ 
ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ 
Σε ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες εφαρμόζονται ειδικά προγράμματα υποστήριξης της 
ανάπτυξης των MME. Πρόκειται κατά κύριο λόγο για το πρόγραμμα MED-INVEST για 
τις τρίτες χώρες της Μεσογείου, το πρόγραμμα AL-INVEST για τις χώρες της Λατινικής 
Αμερικής και τέλος το πρόγραμμα ECIP. 
To MED-INVEST αποτελεί πρόγραμμα υποστήριξης της συνεργασίας για την ανάπτυξη 
των MME των τρίτων χωρών της Μεσογείου με τη συμμετοχή των MME και των 
ευρωπαϊκών επαγγελματικών φορέων. Στόχος του προγράμματος είναι η προώθηση, 
στις εν λόγω χώρες, κλίματος το οποίο να ευνοεί την ανάπτυξη των MME και την 
αύξηση της ανταγωνιστικής τους ικανότητας. Στο πλαίσιο του Med-Invest, το οποίο 
διαθέτει προϋπολογισμό ύψους 12,2 εκατ. ECU για δύο χρόνια (1993-1995), 
χορηγούνται μη επιστρεπτέες ενισχύσεις σε αναπτυξιακούς ομίλους επιχειρήσεων, 
ιδρύματα, οργανισμούς ή εταιρίες που παρουσιάζουν πραγματικές δυνατότητες στον 
τομέα της πληροφόρησης, της διεπιχειρησιακής συνεργασίας καθώς και όσον σφορά την 
υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης. 
Το δίκτυο Business Cooperation Network (BC NET) συμμετέχει στο πρόγραμμα αυτό 
με σκοπό την ενίσχυση και επέκταση του δικτύου στις 11 τρίτες χώρες της Μεσογείου, 
καθώς και την εξασφάλιση της επαγγελματικής κατάρτισης των μελών και την εφαρμογή 
των απαραίτητων συνοδευτικών μέτρων σε επίπεδο οικονομικών παραγόντων. Οι 
υπηρεσίες της Επιτροπής που είναι αρμόδιες για την πολιτική επιχειρήσεων παρέχουν 
την τεχνική υποστήριξη για τη δημιουργία εταιρικών σχέσεων. 
36 Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 2127/91/ΕΟΚ της 15.07.91, ΕΕ L 201 της 
24.07.91,σ.2. 
•A J7 
To AL-INVEST, πρόγραμμα βιομηχανικής συνεργασίας και προώθησης των επενδύσεων 
στις χώρες της Λατινικής Αμερικής37, με προϋπολογισμό ύψους 18,5 εκατ. ECU για 
διάρκεια 2 ετών (1993-1995), αποσκοπεί στη διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών, 
τη μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας και τις χρηματοδοτήσεις προς όφελος τόσο 
των επιχειρήσεων της Λατινικής Αμερικής όσο και των ευρωπαϊκών. Στο εν λόγω 
πρόγραμμα συμμετέχει επίσης και το BRE. 
To European Communities-Investment Partners (ECIP) αποτελεί χρηματοδοτικό μέσο υπέρ 
των αναπτυσσόμενων χωρών της Λατινικής Αμερικής, της Ασίας και της Μεσογείου. 
Δημιουργήθηκε το 1988 και η νομική του βάση τέθηκε το 199238 οπότε παρατάθηκε και 
η δοκιμαστική του περίοδος για 3 ακόμη χρόνια. Διαθέτει αυξημένα κονδύλια εξαιτίας 
της επιτυχίας που γνώρισε (39, 15 εκατ. ECU για το 1993). 
Ο κυριότερος στόχος του ECIP είναι η ενθάρρυνση της δημιουργίας κοινών 
επιχειρήσεων στις επιλέξιμες χώρες με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής τους 
ανάπτυξης. Παρεμβαίνει, επομένως, στα διάφορα στάδια της δημιουργίας μιας 
επιχείρησης: από τον εντοπισμό εταίρων και πιθανών σχεδίων με τη βοήθεια 
ενδιάμεσων φορέων καθώς και τη μελέτη σκοπιμότητας του σχεδίου και τη συμβολή στο 
κεφάλαιο της κοινής επιχείρησης μέχρι την επαγγελματική κατάρτιση και την τεχνική 
υποστήριξη. Το μέγιστο ποσό που μπορεί να χορηγηθεί για μια κοινή επιχείρηση 
ανέρχεται σε 1 εκατ. ECU. Από το ECIP αποκλείονται οι πολυεθνικές εταιρίες, ενώ ως 
προϋπόθεση τίθεται η συμμετοχή στην κοινή επιχείρηση τουλάχιστον ενός εταίρου από 
την Κοινότητα και ενός από την ενδιαφερόμενη χώρα. Προτεραιότητα δίδεται στις 
MME. Η υποστήριξη που προσφέρει το ECIP υλοποιείται μέσω δικτύου 73 ενδιάμεσων 
χρηματοδοτικών φορέων. 
Το 1992 εγκρίθηκαν 186 σχέδια που αντιστοιχούσαν σε ποσό ύψους 20,27 εκατ. ECU, 
έναντι 171 σχεδίων για την περίοδο μεταξύ 1988 και Ιανουαρίου 1991. Τα 
αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά και αποδεικνύουν το σημαντικό ρόλο που 
διαδραματίζει το μέσο αυτό στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και τη Μεσόγειο όσον 
αφορά την ενθάρρυνση των τοπικών οικονομικών παραγόντων να θεωρούν την 
Ευρωπαϊκή Ένωση ως εταίρο στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων τους. 
Προβλέπονται επίσης και άλλες ειδικές κοινές ενέργειες, όπως για παράδειγμα το 
σεμινάριο για τη διεπιχειρησιακή εταιρική σχέση με την Κίνα. 
37 Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 443/92 της 25.02.92, ΕΕ L 52 της 
27.02.1992,0.1. 
38 Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 319/92 της 03.02.92, ΕΕ L 35 της 
12.02.1992,σ.1. 
Α 3 S 
5. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Η προώθηση των κοινοτικών εξαγωγών προς τις τρίτες χώρες είναι δυνατόν να 
υποστηριχθεί μέσω ενεργειών επαγγελματικής κατάρτισης στελεχών, μελετών της αγοράς 
και υλικοτεχνική και χρηματοοικονομική υποστήριξη της συμμετοχής σε εκθέσεις, όπως 
συμβαίνει στο πλαίσιο του προγράμματος EXPROM που αφορά τις εξαγωγές προς την 
Ιαπωνία. Επιπλέον, κοινές ενέργειες των υπηρεσιών επέτρεψαν την κατάρτιση οδηγών 
εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Αυστραλία και την Ιαπωνία 
με σκοπό τη διευκόλυνση και προώθηση των κοινοτικών εξαγωγών προς τις εν λόγω 
ακμάζουσες αγορές. 
Συμπερασματικά, μπορεί να λεχθεί ότι τα περισσότερα προγράμματα συνεργασίας με 
τις τρίτες χώρες, όπως είναι τα TACIS, PHARE, Export Promotion, EXPROM-Japan, 
Med-Invest, ECIP, Med-Campus και Med-Urbs ενθαρρύνουν την ανάπτυξη των MME 
και κυρίως των κοινών επιχειρήσεων. Μολονότι οι MME αποτελούν άμεσα ή έμμεσα 
(μέσω μεγαλύτερων επιχειρήσεων) τους κυριότερους δικαιούχους, πρέπει να σημειωθεί 
ότι η κοινοτική υποστήριξη δεν απευθύνεται ειδικά στις κοινοτικές MME και ότι, για 
παράδειγμα, τα προγράμματα PHARE και TACIS υποστηρίζουν επίσης τις MME των 
χωρών που λαμβάνουν κοινοτικές ενισχύσεις. Αντίθετα, στην περίπτωση των κοινών 
επιχειρήσεων, τα δύο μέρη επιδιώκουν την ικανοποίηση του κοινού συμφέροντος το 
οποίο επιτρέπει τη σύναψη διαρκών οικονομικών δεσμών μεταξύ των κοινοτικών 
εταίρων και των εκείνων που προέρχονται από τις τρίτες χώρες. 
Το σύνολο των ενεργειών που αφορούν τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες αποτελεί 
αντικείμενο στενού συντονισμού των διαφόρων αρμοδίων υπηρεσιών της Επιτροπής. 
Ο συντονισμός αυτός παρέχει τη δυνατότητα αφενός μεν στις χώρες αυτές να 
εκμεταλλευθούν την πείρα που έχουν αποκτήσει οι ευρωπαϊκές MME στον τομέα της 
πολιτικής επιχειρήσεων καθώς και των υφισταμένων δικτύων ενδιάμεσων φορέων, 
αφετέρου δε στις ευρωπαϊκές MME να γνωρίσουν καλύτερα τις ευκαιρίες που τους 
προσφέρονται στις τρίτες χώρες μέσω των κοινοτικών προγραμμάτων. 
IV.2. ΥΓΙΕΙΝΗ, ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
1. Ευρωπαϊκό Έτος ασφάλειας, υγιεινής και υγείας στο νώοο εονασίας (1992) 
Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους ασφάλειας, υγιεινής και υγείας στο χώρο εργασίας 
που οργανώθηκε το 1992, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενημέρωση και τη βελτίωση 
της ασφάλειας και της υγείας σε επίπεδο MME. 
ή 3£ 
Η απόφαση του Συμβουλίου της 25.07.91 με την οποία κηρρύσσεται το Ευρωπαϊκό 
Έτος ασφάλειας, υγιεινής και υγείας στο χώρο εργασίας προβλέπει πράγματι μεταξύ 
των κριτηρίων επιλογής των σχεδίων την προώθηση σχεδίων υπέρ των MME. Βάσει 
προϋπολογισμού 12 εκατ. ECU, το 56% των ενεργειών που χρηματοδοτήθηκαν από την 
Επιτροπή και το 50% των συγχρηματοδοτηθέντων σχεδίων μετά από πρόταση των 
εθνικών επιτροπών διασύνδεσης40 είχαν ως στόχο τις MME. 
Στόχος των περισσοτέρων ενεργειών ήταν: 
η ενημέρωση των MME σχετικά με την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία σε 
θέματα υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας -
η ευαισθητοποίηση ή η κατάρτιση των υπεύθυνων των MME όσον αφορά τη 
συνεκτίμηση αυτών των προβλημάτων -
η παροχή συγκεκριμένων σχετικών μέσων αξιολόγησης ή βελτίωσης. 
Επιπλέον, όσον αφορά τις ενέργειες που αναλήφθηκαν άμεσα από την Επιτροπή, 
ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις MME μέσω: 
της συνεννόησης με τις ευρωπαϊκές οργανώσεις των MME -
της ενημέρωσης των Euro Info Centres -
της διάδοσης των πληροφοριών και των διαφόρων εγγράφων και φυλλαδίων 
απευθείας προς τις MME ή μέσω δικτύων που ενδεχομένως έχουν πρόσβαση στις 
MME (κυρίως τομεακών επαγγελματικών οργανώσεων, ομοσονδιών των MME, 
Euro Info Centres) -
της έκδοσης εγγράφων που αφορούν ειδικά τις MME -
της προώθησης μέσων υποστήριξης της ενημέρωσης και της επαγγελαμτικής 
κατάρτισης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο των MME (π.χ. 
βιντεοταινιών). 
Οι υπηρεσίες της πολιτικής επιχειρήσεων συμμετείχαν στο Ευρωπαϊκό Έτος ασφάλειας, 
υγιεινής και υγείας στο χώρο εργασίας εκπονώντας "εννειοίδιο για τον αυτοέλεννο στον 
τομέα της ασφάλειας στο γώοο εονασίας". το οποίο απευθυνόταν στις MME, και 
χρηματοδοτώντας μια ειδική έκδοση της επιθεώρησης EURO-CE, η οποία κυκλοφόρησε 
σε 200.000 αντίτυπα. Κατά τη διάρκεια του έτους αυτού, οι υπηρεσίες της Επιτροπής 
υπέβαλαν εκθέσεις σχετικά με τις διάφορες πτυχές της προστασίας της υγείας των 
εργαζομένων στις MME οι οποίες έλαβαν τη μορφή εγγράφων συνεδρίασης. 
Οι εν λόγω ενέργειες, οι οποίες στην ουσία αποτέλεσαν ενημερωτική εκστρατεία, δεν 
είχαν ως αντικείμενο την τροποποίηση του διοικητικού, χρηματοδοτικού ή νομικού 
πλαισίου των MME, αλλά αποσκοπούσαν στη διάδοση πληροφοριών αναφορικά με τις 
σχετικές απαιτήσεις και ορθές πρακτικές. 
39 EEL 214 της 02.08.91. 
40 προσωρινός αριθμός s] *? "Ί 
Η Επιτροπή, ενόψει της σημασίας του εν λόγω τομέα δραστηριότητας και σε 
συνεργασία με τη συμβουλευτική επιτροπή σε θέματα ασφάλειας, υγιεινής και υγείας στο 
χλωρό εργασίας, η οποία συστάθηκε με την απόφαση του Συμβουλίου 27.06.7441, 
ανέλαβε την εξέταση σε μακροπρόθεσμη βάση της ενημέρωσης των MME σε θέματα 
ασφάλειας και υγείας στο χώρο εργασίας. Η εν λόγω μελέτη θα διεξαχθεί σε 
συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και τις υπηρεσίες της πολιτικής επιχειρήσεων. 
Συμπερασματικά, ο συντονισμός των υπηρεσιών στον τομέα της ασφάλειας, της υγιεινής 
και της υγείας στο χώρο εργασίας απέφερε σημαντικά αποτελέσματα. 
2. Δραστηριότητες στον τοιιέα της προστασίας της υγείας στο γώρο εργασίας 
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής, σε συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας και 
τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, καταρτίζουν γάρτες ασφάλειας για τις γημικές ουσίες. 
Οι χάρτες αυτοί, που προορίζονται κυρίως για τις MME, οφείλουν να παρέχουν 
πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά, την τοξικότητα και τις τυπικές αντιδράσεις 
ορισμένων χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στο χώρο εργασίας. Μέχρι στιγμής, 
έχουν καταρτισθεί οι πρώτες σειρές χαρτών καθώς και σχετικό εγχειρίδιο και έχουν 
μεταφρασθεί σε όλες τις κοινοτικές γλώσσες. Προβλέπεται η προοδευτική συμπλήρωση 
των σειρών αυτών προκειμένου να καλυφθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερος αριθμός 
χημικών ουσιών. 
Επί του παρόντος εκπονείται σχέδιο σύστασης για την καθιέρωση συστήματος συλλογής 
και διάδοσης των πληροφοριών όσον αφορά τις τεχνικές λύσεις που μπορούν να 
βελτιώσουν τις συνθήκες που επικρατούν στους χώρους εργασίας. 
Το σχέδιο αποσκοπεί: 
στην ενθάρρυνση της συνεργασίας σε θέματα ανταλλαγής κατάλληλων λύσεων για 
τα προβλήματα που υπάρχουν στο χώρο εργασίας -
στο σαφή καθορισμό των στόχων και των υποχρεώσεων στο πλαίσιο παρόμοιου 
συστήματος -
στην διερεύνηση της σκοπιμότητας μιας βάσης δεδομένων με τις πρότυπες λύσεις -
στην πρόταση σχετικών ληπτέεων μέτρων. 
Η Κοινότητα, κατά την επεξεργασία ενός σχεδίου πράξης νομοθετικού περιεχομένου με 
σκοπό τη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, υποχρεούται, 
σύμφωνα με το άρθρο 118 Α της Συνθήκης, να αποδείξει ότι η πράξη δεν επιβάλλει 
διοικητικές, οικονομικές ή νομικές υποχρεώσεις οι οποίες θα εμπόδιζαν τη δημιιουργια 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
41 ΕΕ L 185 της 09.07.74, σ. 74. 
*1 % 
3. Δημιουονία-παρογή συμβουλών στους δηιιιουονούς MME 
Κατά τα έτη 1987 και 1988, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό ταμείο υποστήριξε ενέργειες 
υπέρ της δημιουργίας-παροχής συμβουλών στους δημιοργούς MME σε θέματα υγείας 
και ασφάλειας στο χώρο εργασίας. Υλοποιήθηκαν δύο δοκιμαστικές ενέργειες, η μία στο 
Λουξεμβούργο μέσω του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου και η άλλη στην περιοχή του 
Nord-Pas-de-Calais στο πλαίσιο συνεργασίας με την Περιφέρεια και το Περιφερειακό 
Ταμείο Ασφάλισης Ασθενείας, οι οποίες συνεχίσθηκαν το 1992 και 1993. Οι εν λόγω 
δράσεις συνέβαλαν στην ευαισθητοποίηση και στην ενημέρωση των MME σε θέματα 
ασφάλειας και υγιεινής στο χώρο εργασίας με σκοπό η προβληματική αυτή να 
συμπεριληφθεί στη διαχείριση της επιχείρησης. Πράγματι, η παραμέληση της ασφάλειας 
σε μια επιχείρηση αποτελεί συχνά προάγγελο της διαχειριστικής της παρακμής. Οι 
ενέργειες αυτές αποτρέπουν τη χρεωκοπία ορισμένων νέων επιχειρήσεων. Επέτρεψαν 
επίσης την υλοποίηση δύο παιδαγωγικών μέσων για την κατάρτιση όσον αφορά την 
ασφάλεια. Πρόκειται για δύο προγράμματα προσομοίωσης της διαχείρισης των MME, 
από τα οποία το ένα αφορά τον τομέα της ξυλουργικής και το άλλο της 
αλλαντοποιίας. 
Δεδομένης της επιτυχίας των εν λόγω δοκιμαστικών ενεργειών, θα υπάρξουν και άλλες 
παρόμοιες στην Ισπανία και την Πορτογαλία, οι οποίες θα αποτελέσουν αποτέλεσμα 
διυπηρεσιακού συντονισμού. 
IV.3. ΟΙ ΝΕΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ MME 
Στο πλαίσιο των νέων χρηματοδοτικών τεχνικών, η Επιτροπή επιδίωξε την ανάπτυξη, 
πέρα από το πρόγραμμα JOPP το οποίο περιγράφεται στο κεφάλαιο που αφορά τη 
συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, των ενεργειών 
EUROTECH CAPITAL41 και VENTURE CONSORT, στόχος των οποίων είναι οι 
κατάργηση των αδικαιολόγητων οικονομικών απαιτήσεων που αποτελούν τροχοπέδη στη 
δημιουργία και την ανάπτυξη των MME. Η διαχείριση των εν λόγω προγραμμάτων 
γίνεται από κοινού με τις υπηρεσίες της Επιτροπής ενώ τα ίδια εντάσσονται στο 
πλαίσιο δέσμης προγραμμάτων χρημοτοδοτικού (SEED CAPITAL) ή τεχνολογικού 
(VALUE, SPRINT, IMPACT) χαρακτήρα. 
Το πρόγραμμα EUROTECH CAPITAL συμμετέχει άμεσα, μέσω του δικτύου επενδυτών 
ιδίων κεφαλαίων που διαθέτει, στη χρηματοδότηση των MME που αναπτύσσουν 
διεθνικά σχέδια υψηλής τεχνολογίας. 
Το πρόγραμμα VENTURE CONSORT συμμετείχε στη χρηματοδότηση των MME με 
ποσό ύψους 8,0 εκατ. ECU το 1991, 0,9 εκατ. ECU το 1992 και 0,7 εκατ. ECU το 
1993. Το EUROTECH CAPITAL συμμετείχε στη χρηματοδότηση των MME με ποσό 
ύψους 1,9 εκατ. ECU το 1991, 1,4 εκατ. ECU το 1992 και 1,1 εκατ. ECU το 1993. 
42 Απόφαση της Επιτροπής Ε/1781/91 της 17.12.1991; 
ΑΖ9 
Τα χρηματοδοτικά αυτά μέτρα συμβάλλουν στη μείίοση στη μείωση του κόστους 
χρηματοδότησης των MME προωθώντας συγχρόνως το άνοιγμα τους προς τις διεθνείς 
αγορές. Οι συγχρηματοδοτήσεις του EUROTECH CAPITAL, χάρη στην αναλογία 1 προς 
25 όσον αφορά το ύψος των επενδύσεων, επέτρεψαν τη διάθεση υπέρ των MME 
επιχειρηματικών κεφαλαίων συνολικού ύψους 195 εκατ. ECU, από την έναρξη 
εφαρμογής του προγράμματος. 
Ο αντίκτυπος όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη της δράσης EUROTECH CAPITAL, 
δεδομένου ότι αφορά επενδύσεις, δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθεί παρά μόνο στο 
τέλος του κύκλου των επενδύσεων ο οποίος κυμαίνεται μεταξύ 5 και 10 ετών. 
Εξαιτίας της δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων, το οποίο θα 
περιλαμβάνει τμήμα επενδύσεων, με ίδια κεφάλαια των MME, υπάρχει ενδεχόμενο 
εσωτερικής αξιολόγησης της δράσης Venture Consort ενόψει της ενσωμάτωσης της στη 
δραστηριότητα του Ταμείου που αφορά τις MME. 
IV.4. ΟΙ ΟΔΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 
Μολονότι στον τομέα των μεταφορών δεν υπάρχει νομοθεσία ειδικά για τις MME, όλα 
σχεδόν τα λαμβανόμενα μέτρα έχουν άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις για τις MME. Το 
1992 και το 1993, το Συμβούλιο εξέδωσε ορισμένους κανονισμούς που ελευθερώνουν 
σε σημαντικό βαθμό τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων και επιβατών, οι οποίες 
αποτελούν τομείς που διαθέτουν το μεγαλύτερο αριθμό MME. 
Οι οδικές μεταφορές εμπορευμάτων 
Ο κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 881/92, της 26ης Μαρτίου 199243, σχετικά με την πρόσβαση 
στην αγορά των διεθνών οδικών εμπορευματικών μεταφορών στην Κοινότητα, προβλέπει 
την κατάργηση όλων των ποσοστώσεων από 01.01.1993. Εφεξής οι διεθνείς μεταφορές 
εκτελούνται βάσει κοινοτικής άδειας η οποία αντικαθιστά όλα τα έγγραφα ή άδειες που 
απαιτούνταν προηγουμένως. Σύμφωνα με τους επαγγελματίες, το μέτρο αυτό αντιστοιχεί 
σε απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και επιτρέπει την εξοικονόμηση 3 έως 
4% επί των τιμών των παραδοσιακών μεταφορών με ακόμα μεγαλύτερες μειώσεις όσον 
αφορά την τιμή των μεταφορών επείγοντος χαρακτήρα. 
43 EEL 95 της 09.04.1992, σ. 1 
Λ V^> 
Όσον αφορά τις οδικές ενδομεταφορές (καμποτάζ), ο κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 3118/93, 
της 25ης Οκτωβρίου 199344, για τον καθορισμό των όρων υπό τους οποίους γίνονται 
δεκτοί στις εθνικές οδικές εμπορευματικές μεταφορές σε ένα κράτος μέλος μεταφορείς 
μη εγκατεστημένοι σε αυτό, προβλέπει τη σταδιακή ελευθέρωση των ενδομεταφορών 
(μέσω ετησίων ποσοστώσεων που κατανέμονται μεταξύ των κρατών μελών) μέχρι την 
1η Ιουλίου 1998, ημερομηνία μετά την οποία αίρονται όλοι οι περιορισμοί. 
Οι οδικές μεταφορές επιβατών 
Ο κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 648/9245, της 16ης Μαρτίου 1992, για τη θέσπιση κοινών 
κανόνων στις διεθνείς μεταφορές επιβατών με πούλμαν και λεωφορεία - άλλος τομέας 
με μεγάλο αριθμό MME - έχει ως αποτέλεσμα την ελευθέρωση όλων των έκτακτων 
γραμμών μεταφοράς επιβατών καθώς και των γραμμών κλειστής διαδρομής με παροχή 
καταλύματος. Η κατάργηση των αδειών επιτρέπει την εξάλειψη ορισμένων διοικητικών 
διατυπώσεων, γεγονός που ευνοεί ιδιαίτερα τις MME που δραστηριοποιούνται ειδικά 
στον τομέα αυτό. Επιπλέον, ο κανονισμός συντέμνει την προθεσμία έκδοσης των αδειών 
που απαιτούνται για τις τακτικές γραμμές και τις γραμμές κλειστής διαδρομής χωρίς 
παροχή καταλύματος. 
Όσον αφορά τις ενδομεταφορές επιβατών, ο κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 2454/92, της 23ης 
Ιουλίου 199246, για τον καθορισμό των όρων υπό τους οποίους γίνονται δεκτοί στις 
εθνικές οδοκές μεταφορές επιβατών σε ένα κράτος μέλος μεταφορείς μη εγακτεστημένοι 
σε αυτό, προβλέπει την άμεση ελευθέρωση ορισμένων ειδικών τακτικών παραμεθωριακών 
γραμμών, ενώ αποκλείει τους υπόλοιπες τακτικές γραμμές από την παρούσα φάση. 
Προβλέπει επίσης, όσον αφορά τις έκτακτες γραμμές, την άμεση ελευθέρωση των 
περιηγήσεων κεκλεισμένων των θυρών και την ελευθέρωση όλων των έκτακτων γραμμών 
από 01.01.1996 
IV.5. ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΟΙ MME 
Το πέμπτο πρόγραμμα δράσης υπέρ του περιβάλλοντος ορίζει στο άρθρο 4 
(μεταποιητική βιομηχανία) ότι δεν επιτρέπονται οι διακρίσεις που μπορούν να φέρουν 
σε αντιπαράθεση τις μεγάλες επιχειρήσεις και τις MME. Επισημαίνεται δε "ότι πρέπει 
να καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες προκειμένου να αποτραπούν οι δυσανάλογες 
διοικητικές, χρηματοδοτικές και νομικές απαιτήσεις, οι οποίες μπορούν να 
αποτελέσουν εμπόδιο στη δημιουργία ή την ανάπτυξη των MME... Είναι ενδεχόμενη 
η πρόβλεψη παροχής άμεσων ενισχύσεων, πρακτικού χαρακτήρα, οι οποίες να 
περιλαμβάνουν υπηρεσίες παροχής εμπειρογνωμόνων ή προγράμματα κατάρτισης". 
44 EEL 279 της 12.11.1993, σ. 1. 
45 ΕΕ L 74 της 20.03.1992, σ. 1. 
46 ΕΕ L 251 της 29.08.1992, σ. 1. 
Ά^ Α 
Κατά συνέπεια, εκτός από τη δυνατότητα λήψης επιχορηγήσεων στο πλαίσιο των 
κρατικών ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος, ανάλογης φύσης 
χρηματοδοτικά μέσα, όπως το LIFE, παρέχουν τη δυνατότητα υποστήριξης τόσο των 
MME όσο και των μεγάλων επιχειρήσεων. 
Μέχρι το τέλος του 1991, οι MME μπορούσαν να λάβουν ενισχύσεις στο πλαίσιο των 
κοινοτικών ενεργειών για το περιβάλλον47. Ο εν λόγω κανονισμός διευκρίνιζε ότι η 
ανάπτυξη ιδίων τεχνολογιών και βελτιωμένων τεχνικών για την ανακύκλωση των 
αποβλήτων θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τις MME. Ο ετήσιος 
προϋπολογισμός για τις κοινοτικές ενέργειες για το περιβάλλον ανερχόταν μεταξύ 4,5 
και 5,5 εκατ. ECU, περιορισμένο ωστόσο τμήμα του διατίθετο για τις MME. 
Από το 1992, οι MME μπορούν να λαμβάνουν ενισχύσεις στο πλαίσιο του 
χρηματοδοτικού οργάνου για το περιβάλλον48. Ο ετήσιος συνολικός προϋπολογισμός 
ανέρχεται σε 66 εκατ. ECU περίπου (400 εκατ. ECU μέχρι το τέλος του 1995) από τα 
οποία τα 20 εκατ. προορίζονται για την προστασία της φύσης και το 5% για σχέδια 
που αναπτύσσονται εκτός Κοινότητας. 
Δεδομένου ότι το χρηματοδοτικό μέσο LIFE διαθέτει μεγαλύτερο προϋπολογισμό από 
το πρόγραμμα των κοινοτικών ενεργειών για το περιβάλλον, μπορεί να υποτεθεί ότι 
η κλίμακα των χρηματοδοτούμενων σχεδίων θα είναι μεγαλύτερη. Αυτό θα μπορούσε 
να αποτελέσει αποθαρρυντικό παράγοντα για τις MME που διαθέτουν μόνο 
περιορισμένα κεφάλαια, π.χ. για τη χρηματοδότηση σχεδίων ίδιας τεχνολογίας που 
αποτελούν συνέπεια της έρευνας και της ανάπτυξης. Εντούτοις, εάν οι MME των 
διαφόρων κρατών μελών συνεργάζονταν στο πλαίσιο των σχεδίων αυτών, η λήψη του 
κατάλληλου ύψους χρηματοδότησης δεν θα αποτελούσε πρόβλημα. 
Η δυνατότητα αυτή επισημαίνεται στο παράρτημα του κανονισμού για το LIFE, το 
οποίο στο σημείο 3 "Διοικητικές δομές και υπηρεσίες για το περιβάλλον" ορίζει ότι οι 
οι δράσεις αφορούν την τόνωση της συνεργασίας μεταξύ των διοικήσεων των κρατών 
μελών όσον αφορά κυρίως τον έλεγχο των διασυνοριακών και γενικών περιβαλλοντικών 
προβλημάτων". Η πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων που αq)oρoύv " νέες καθαρές 
τεχνολογίες"49 όριζε ότι, κατά την επιλογή των έργων, η Επιτροπή θα δώσει 
προτεραιότητα σε έργα που θα προβλέπουν τη συνεργασία δύο τουλάχιστον εταίρων 
εκτός Κοινότητας καθώς και στα σχέδια εκείνα που θα προϋποθέτουν τη χρησιμοποίηση 
διεθνούς δικτύου. Ορισμένα σχέδια υποβλήθηκαν από συμπράξεις MME. Είναι σαφώς 
πολύ νωρίς για να γίνει αξιολόγηση της συμμετοχής των MME στα προγράμματα αυτά, 
των οποίων τα αποτελέσματα θα αναλυθούν σε προσεχή έκθεση. 
47 Κανονισμός του Συμβουλίου ΕΟΚ αριθ. 2242/87 της 23.07.1987, ΕΕ L 207 της 
29.07.1987. 
48 Κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 1973/92 της 21.05.1992, ΕΕ L 206 της 22.07.1992. 
49 
Δημοσιεύεται στην ΕΕ C 336, 1992, σ. 12. 
*ΊΖ 
Ένας από τους στόχους των προγραμμάτων αυτών είναι η μετατροπή της ανησυχίας 
για την προστασία του περιβάλλοντος σε πλεονέκτημα σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας 
και απασχόλησης. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι χρηματοδοτικές ενισχύσεις στα 
προγράμματα αυτά παραμένουν περιορισμένες, οι επιχειρήσεις είναι αυτές που θα 
απολαύσουν όλα τα πιθανά οφέλη από την εισαγωγή νέων τεχνολογιών για τη μείωση 
της ρύπανσης. 
IV.6 Η ΚΟΙΝΗ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙ MME 
Εκτός από τα μέτρα που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του στόχου 5α για τη βελτίωση 
των συνθηκών μεταποίησης και εμπορίας των προϊόντων της αλιείας και της 
υδατοκαλλιέργειας, η Επιτροπή, στο πλαίσιο της διαρθρωτικής πτυχής της Κοινής 
Αλιευτικής Πολιτικής, χορηγεί σημαντικές ενισχύσεις για την αναδιάρθρωση του τομέα 
της αλιείας, και ιδίως του κοινοτικού στόλου, καθώς και για την ανάπτυξη της 
υδατοκαλλιέργειας. 
Ο αλιευτικός στόλος της Κοινότητας, δεδομένου ότι αποτελείται ως επί το πλείστον 
από MME και παρουσιάζει πλεονάζουσα ικανότητα στα περισσότερα κράτη μέλη, 
υποβάλλεται πολλαπλά σε μείωση της ικανότητας του και πρέπει να ανταπεξέλθει σε 
σημαντικές επενδύσεις που σκοπό έχουν τον εκσυγχρονισμό του και την εφαρμογή των 
υγειονομικών κανόνων καθώς και των κανόνων ασφάλειας. Το 1993, διατέθηκαν 20 
εκατ. ECU για τον εκσυγχρονισμό του τομέα, συμπεριλαμβανομένης της ναυπήγησης 
νέων σκαφών, και 164 εκατ. για την αναπροσαρμογή των ικανοτήτων. 
Η μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων που ασχολούνται με την υδατοκαλλιέργεια είναι 
και αυτές μικρών διαστάσεων και η ανάπτυξη τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από 
την τήρηση των κοινοτικών υγειονομικών και περιβαλλοντικών απαιτήσεων. Το 1993, 
269 σχέδια έλαβαν 52,7 εκατ. ECU και η προτεραιότητα δόθηκε, εκτός από την τήρηση 
των υγειονομικών κανόνων, στην ανάπτυξη νέων κλάδων. 
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Στην παρούσα έκθεση, η Επιτροπή επιχείρησε να καταγράψει και να εκτιμήσει τον 
αντίκτυπο των προγραμμάτων και πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται σε κοινοτικό 
επίπεδο υπέρ των MME. Στο πλαίσιο πολλών πολιτικών διαπιστώνεται ότι η διάσταση 
MME είναι πράγματι παρούσα και ότι υπάρχει τάση ενίσχυσης της προκειμένου να 
επιτευχθεί μεγαλύτερη συμμετοχή των MME στη διαδικασία της ευρωπαϊκής 
ολοκλήρωσης. 
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής, επιθυμώντας να αναπτύξουν τη συνεργασία μεταξύ των 
διαφόρων κοινοτικών προγραμμάτων τα οποία διαχειρίζονται, προέβησαν σε 
συντονισμό των προσπαθειών τους για την επίτευξη μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας 
κυρίως υπέρ των MME. 
AH Ζ 
Κατά συνέπεια, ο συντονισμός υπήρξε ιδιαίτερα αποδοτικός χάρη στην ανάληψη 
κοινών ενεργειών ή στη στενή συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών σε διάφορους τομείς, 
όπως για παράδειγμα η διεπιχειρησιακή συνεργασία (Europartenariat, Interprise, 
Med-Invest, ΑΙ-Invest, TACIS, PHARE), η έρευνα και η τεχνολογική ανάπτυξη (VALUE 
MME), η χρηματοδότηση (Eurotech Capital, Venture Consort) και τέλος η 
επαγγελματική κατάρτιση. Χάρη στο συντονισμό αυτό, κατέστη συχνά δυνατό οι MME 
να επηρεασθούν περισσότερο από ό,τι θα επηρεάζονταν αν οι πρωτοβουλίες είχαν 
αναληφθεί μεμονωμένα. 
Ωστόσο, απαιτούνται σαφώς βελτιώσεις σε επίπεδο περιφερειακών πολιτικών όπου ο 
συντονισμός είναι δυσκολότερος εξαιτίας του πλήθους των συμμετεχόντων εταίρων: 
κράτη μέλη, περιφερειακές και τοπικές αρχές, πολυάριθμες υπηρεσίες της Επιτροπής. 
Επιπλέον, τα περισσότερα από τα καθιερωνόμενα μέσα (ιδίως τα Κοινοτικά Πλαίσια 
Στήριξης και οι κοινοτικές πρωτοβουλίες) δεν αποσκοπούν αποκλειστικά και μόνο στην 
παροχή ενισχύσεων προς τις MME, δεδομένου ότι η εν λόγω στήριξη εντάσσεται στο 
πλαίσιο ευρύτερων πολιτικών υποστήριξης. 
Η Επιτροπή, γνωρίζοντας το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι MME για την 
επίτευξη της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, εκφράζει την επιθυμία να αυξηθεί 
η διαφάνεια των αναλαμβανομένων ενεργειών υπέρ των MME στο πλαίσιο των 
περιφερειακών πολιτικών, προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση των MME στα 
σχετικά κονδύλια και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα τους, κυρίως με την 
υποστήριξη των ενδιάμεσων φορέων των MME. Συνεπώς, απαιτείται, δυνάμει της 
αρχής της εταιρικής σχέσης, να πεισθούν τα κράτη μέλη και οι αρμόδιες εκτελεστικές 
περιφερειακές και τοπικές αρχές να αποδώσουν ιδιαίτερη σημασία στις MME κατά την 
κατάρτιση σχεδίων περιφερειακής ανάπτυξης που υποβάλλονται επί του παρόντος στην 
Επιτροπή. Η δημιουργία της Επιτροπής Περιφερειών, η οποία είναι συμβουλευτική 
επιτροπή, αποτελείται από εκπροσώπους των τοπικών και περιφειακών αρχών και 
προβλέπεται από τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπεται να έχει και αυτή 
θετικό αντίκτυπο επί των MME. 
Επιπλέον, παράγοντας αποφασιστικής σημασίας για την ενίσχυση του συντονισμού 
είναι και η καλύτερη εκπροσώπηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο των επαγγελματικών 
οργανώσεων των MME. Βήματα προς αυτή την κατεύθυνση γίνονται στο πλαίσιο του 
κοινωνικού διαλόγου. 
Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις προσπάθειες της σε συνεργασία με όλους τους εταίρους 
της, τα κράτη μέλη, τις επαγγελματικές οργανώσεις, τους οικονομικούς και 
κοινωνικούς εταίρους, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ευρύτερη συμμετοχή των 
MME στα κοινοτικά προγράμματα και η μεγαλύτερη συνεκτίμηση των ειδικών τους 
αναγκών κατά τη χάραξη των διαφόρων πολιτικών. 
Α^η 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΟΡΙΣΜΩΝ ΤΩΝ MME ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ 
Σχετικός τομέας 
Κρατικές ενισχύσεις στις MME1 
(ΕΕ C 213 της 19.08.92) 
- μικρές επιχειρήσεις 
- μεσαίες επιχειρήσεις 
Ετήσιοι λογιαριασμοί/ 
αποπλοίηση MME2 
- μικρές επιχειρήσεις 
- μεσαίες επιχειρήσεις 
Πρωτασφάλιση εκτός από την 
ασφάλεια ζωής3 
(Οδηγία 88/357) 
ΦΠΑ - Απαλλαγή 
(έκτη οδηγία) 
ETE - συνολικά δάνεια 
ETE - επιδοτούμενα δάνεια 
(υπό συζήτηση) 
Στατιστικές MME: 
- πολύ μικρές 
- μικρές 
- μεσαίες 
- μεγάλες 
Έρευνα και Ανάπτυξη 
- CRAFT 
- βραβεία σκοπιμότητας Μέγιστος αριθμός 
απασχολουμένων ατόμων 
50 
250 
50 
250 
250 
500 
250 
0,1-9 
10-19, 20-49, 50-99 
100-199, 200-149, 250-499 
+500 
500 Μέγιστος 
κύκλος εργασιών 
(εκατ. ECU) 
5 
20 
5 
20 
12,8 
0,005 
-
20 
-
38 Μέγιστος 
συνολικός ισολογισμός 
(εκατ. ECU) 
2 
10 
2,5 
10 
6,2 
-
10 
-Ανεξαρτησία 
Συμμετοχή μεγάλης επιχείρησης στο 
κεφάλαιο μέχρι 25% 
(εκτός από εξαιρέσεις) 
-
Συμμετοχή μεγάλης επιχείρησης 
μέχρι το 1/3 του κεφαλαίου 
Συμμετοχή μεγάλης επιχείρησης στο 
κεφάλαιο μέχρι 25% 
(εκτός από εξαιρέσεις) 
-
Συμμετοχή μεγάλης επιχείρησης 
μέχρι το 1/3 του κεφαλαίου Αλλα κριτήρια 
. 
-
Ύψος καθαρού πάγιου 
ενεργητικού 
s 75 εκατ. ECU 
-
-
-
Αρκεί η εξακρίβωση, πέραν του κριτηρίου του αριθμού των απασχολουμένων ατόμων, ενός ακόμα από τα ακόλουθα δύο κριτήρια: κύκλος εργασιοον, γενικός 
ισολογισμός. 
Αρκεί η εξακρίβωση δύο από τα ακόλουθα τρία κριτήρια: μέγιστος αριθμός απασχολουμέμων ατόμων, κύκλος εργασιών ή σύνολο ισολογισμού. 
Αρκεί η εξακρίβωση δύο από τα τρία κριτήρια. 
ISSN 0254-1483 
COM(94)221 τελικό 
EITPAfA 
GR 08 
Αριβ. καταλόγον : CB-CO-94-233-GR-C 
ISBN 92-77-69485-8 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
^2985 Luxembourg 
Ί^6