ISSN 1831-0826
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
2013
EL
Ειδική έκθεση αριθ. 9
ΣΤΉΡΙΞΉ  ΤΉΣ ΕΕ 
ΓΙΑ ΤΉ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΉΣΉ  
ΣΤΉ ΛΑΪΚΉ  ΔΉΜΟΚΡΑΤΙΑ 
ΤΟΥ  ΚΟΝΓΚ Ο

ΣΤΉΡΙΞΉ  ΤΉΣ ΕΕ 
ΓΙΑ ΤΉ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΉΣΉ  
ΣΤΉ ΛΑΪΚΉ  ΔΉΜΟΚΡΑΤΙΑ  
ΤΟΥ ΚΟΝΓΚ ΟΕιδική έκθεση αριθ. 9  2013
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-1
Φαξ +352 4398-46410
E-mail: eca-info@eca.europa.eu
Internet: http://eca.europa.eu
Ειδική έκθεση  αριθ.  9  2013
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο
(http://europa.eu ).
Δελτίο καταλογογράφησης υπάρχει στο τέλος του τεύχους.
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2013
ISBN 978-92-9241-358-3
doi:10.2865/12973
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2013
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό3
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σημεία
 ΑΡΚΤΙΚΌΛΕΞΑ
I–VI  ΣΎΝΌΨΗ
1–24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1–4  ΕΎΘΡΑ ΎΣΤ Ό ΚΡΑΤΌΣ
5–12 ΛΑΪΚΗ  ΔΗΜΌΚΡΑΤΙΑ Τ ΌΎ ΚΌΝΓΚΌ
5–9  ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉ ΚΑΤ ΑΣΤΑΣΉ
10–12  ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΉ ΚΑΤ ΑΣΤΑΣΉ
13–24 ΣΎΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΕ ΜΕ ΤΗ ΛΔΚ ΚΑΤ Α ΤΗΝ ΠΕΡΙΌ ΔΌ 2003  ΕΩΣ  2011
15–21  ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΉ ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑ
22 ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΉ ΒΟΉΘΕΙΑ
23–24  ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΉΝ ΑΣΦ ΑΛΕΙΑ
25–27 ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΌΠΌ Σ ΠΡΌ ΣΕΓΓΙΣΗΣ Τ ΌΎ ΕΛΕΓΧ ΌΎ
28–90 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
28–75  Η ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΎΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗ ΛΔΚ ΕΙΝΑΙ Η  ΕΝΔΕΔΕΙΓΜΕΝΗ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝ ΑΓΚΕΣ, 
ΩΣΤΌΣ Ό ΤΑ ΑΠΌ ΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΌΎ  ΕΠΕΦΕΡΕ ΕΙΝΑΙ ΣΎΝΌ ΛΙΚ Α ΠΕΡΙΌΡΙΣΜΕΝΑ
29–34   Ή  ΣΤΉΡΙΞΉ  ΤΉΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΉ  ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΉΣΉ  ΣΤΉ  ΛΔΚ ΕΝΤ ΑΣΣΕΤΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΙΑΣ ΓΕΝΙΚ ΩΣ ΑΡΤΙΑΣ 
ΣΤΡΑΤΉΓΙΚΉΣ ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑΣ
35–75   Ή  ΣΤΉΡΙΞΉ  ΤΉΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΉ  ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΉΣΉ  ΕΙΝΑΙ Ή ΕΝΔΕΔΕΙΓΜΕΝΉ  ΣΕ ΣΧΕΣΉ  ΜΕ ΤΙΣ ΑΝ ΑΓΚΕΣ ΣΕ Ο ΛΟΥΣ 
ΤΟΥΣ  ΤΟΜΕΙΣ, ΩΣΤ ΟΣΟ Ή ΠΡΟΟΔΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΟΜΟΙΟΓΕΝΉΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΛΙΚ Α ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΉ
4
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό4
76–90  Η ΕΠΙΤΡΌΠΗ  ΔΕΝ ΕΛΑΒΕ ΕΠΑΡΚ ΩΣ ΎΠΌΨΗ ΤΗΣ ΤΗΝ ΕΎΘΡΑ ΎΣΤΗ ΚΑΤ ΑΣΤΑΣΗ ΠΌΎ  ΕΠΙΚΡΑΤΕΙ  ΣΤΗ ΧΩΡΑ 
ΚΑΤ Α ΤΌΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌ ΤΩΝ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ
77–81  ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΉΚΑΝ ΕΠΑΡΚ ΩΣ
82 ΟΙ ΣΤ ΟΧΟΙ ΉΤΑΝ ΣΥΧΝ Α ΥΠΕΡΒΟΛΙΚ Α ΦΙΛ ΟΔΟΞΟΙ
83–90  Ή  ΧΟΡΉΓΉΣΉ  ΒΟΉΘΕΙΑΣ ΥΠΟ  ΟΡΟΥΣ ΚΑΙ Ο  ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΔΕΝ ΑΞΙΟΠΟΙΉΘΉΚΑΝ ΠΛΉΡΩΣ
91–94 ΣΎΜΠΕΡ ΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΎΣΤ ΑΣΕΙΣ
 ΠΑΡ ΑΡΤΗΜΑ I  — ΒΑΘΜΌ ΛΌΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ
 ΠΑΡ ΑΡΤΗΜΑ II  — ΜΕΘΌ ΔΌΛΌΓΙΑ ΒΑΘΜΌ ΛΌΓΗΣΗΣ
ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΌΠΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΎΕΔ
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό5
ΑΚΕ : Κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού
ΓΔ: Γενική Διεύθυνση
ΕΕΠ : Εθνικό Ενδεικτικό Πρόγραμμα
ΕΜΔΔΑ : Ευρωπαϊκό μέσο για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου
ΕΤΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης
EΎEΔ : Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης
ΕΣΧ : Έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα
ΚΠΑΑ : Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας
ΛΔΚ : Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
ΜΑΣ : Μηχανισμός για την Αναπτυξιακή Συνεργασία
ΌΌΣΑ/ΕΑΒ : Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης / Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας
ΠΑΗΕ : Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών
ΎΦΧ: Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες
CAF : πλαίσιο βοήθειας της χώρας (Country Assistance Framework)
CENI : Commission Électorale Nationale Indépendante (Εθνική Ανεξάρτητη Εφορευτική Επιτροπή)
CMJ : Comité Mixte de la Justice (Μεικτή Επιτροπή Δικαιοσύνης)
CSRP : Comité de Suivi de la Réforme de la Police (Επιτροπή Παρακολούθησης της Μεταρρύθμισης 
της Αστυνομίας)
EUPOL : Αστυνομική Αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κινσάσα
EUSEC : Αποστολή της ΕΕ για την παροχή συμβουλών και συνδρομής σχετικά με τη μεταρρύθμιση του τομέα 
της ασφάλειας στη ΛΔΚ
MONUC : Αποστολή του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών στη ΛΔΚ (αντικαταστάθηκε από τη MONUSCO) 
OLAF : Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης
PAG : Programme d’Appui à la Gouvernance (Πρόγραμμα στήριξης της διακυβέρνησης)
PAMFIP : Projet d’Appui à  la Modernisation des Finances Publiques (Πρόγραμμα στήριξης για τον εκσυγχρονι -
σμό των συστημάτων διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών)ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΑ
6
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόPAP : Programme d’Appui aux Parlements (Πρόγραμμα στήριξης κοινοβουλίων)
PARP : Programme d’Appui à la Réforme de la Police Nationale (Πρόγραμμα Στήριξης για τη Μεταρρύθμιση 
της Εθνικής Αστυνομίας)
PEFA : Δημόσιες δαπάνες και δημοσιονομική ευθύνη (Public Expenditure and Financial Accountability)
REJUSCO : Programme d’Appui à  la Restauration de la Justice à  l’Est de la République Démocratique du Congo 
(Πρόγραμμα στήριξης της αποκατάστασης της δικαιοσύνης στη ανατολική ΛΔΚ)
ROM : Παρακολούθηση βάσει αποτελεσμάτων (Results- oriented monitoring)
UPI : Unité de Police Intégrée (Πρόγραμμα στήριξης της ΕΕ για την κατάρτιση της Ενοποιημένης Αστυνομικής 
Μονάδας)
7
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
ΣΥΝΟΨ Ή
I.
Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) θεωρείται 
ευρέως ως ένα από τα πλέον εύθραυστα κράτη στον 
κόσμο. Η αδυναμία του κράτους να παρέχει βασικές 
υπηρεσίες στον πληθυσμό του αποτελεί δείκτη που 
αποδεικνύει τον εύθραυστο χαρακτήρα του. Θεμελι -
ώδη στοιχεία της χρηστής διακυβέρνησης, όπως τα 
ανθρώπινα δικαιώματα και η δημοκρατία, δεν γίνονται 
σεβαστά. Η ΕΕ, έχοντας παράσχει, κατά την περίοδο 
2003-2011, βοήθεια ύψους 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ 
περίπου, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους 
αναπτυξιακούς εταίρους της ΛΔΚ.
II.
Το Συνέδριο εξέτασε την αποτελεσματικότητα της στή -
ριξης της ΕΕ για τη βελτίωση της διακυβέρνησης στη 
ΛΔΚ. Ειδικότερα, εξέτασε τη στήριξη που παρείχε η ΕΕ, 
πρώτον, για την εκλογική διαδικασία, δεύτερον, για τη 
μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης, της αστυνομίας και της 
διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και, τρίτον, για 
τη διαδικασία αποκέντρωσης.
III.
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η απο -
τελεσματικότητα της βοήθειας της ΕΕ σχετικά με τη 
διακυβέρνηση στη ΛΔΚ είναι περιορισμένη. Η στήριξη 
της ΕΕ για τη διακυβέρνηση βασίζεται, εν γένει, σε μια 
άρτια στρατηγική συνεργασίας, λαμβάνει υπόψη τις 
βασικές ανάγκες και έχει επιφέρει ορισμένα αποτε -
λέσματα. Ωστόσο, η πρόοδος είναι αργή, ανομοιογε -
νής και γενικώς περιορισμένη. Λιγότερο από το ήμισυ 
των προγραμμάτων που εξετάστηκαν πέτυχε ή  είναι 
πιθανό να επιτύχει τα περισσότερα από τα προσδο -
κώμενα αποτελέσματα. Η βιωσιμότητα συνιστά, στην 
πλειονότητα των περιπτώσεων, ουτοπική προοπτική.
IV.
Όπως και άλλοι αναπτυξιακοί εταίροι, η Επιτροπή 
αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια στις προσπάθειές της 
να συμβάλλει στη βελτίωση της διακυβέρνησης στη 
ΛΔΚ. Τα αίτια των αποτυχιών αυτών είναι η απουσία 
πολιτικής βούλησης, η δυναμική των προγραμμάτων 
που καθοδηγούνται από τους χορηγούς και η έλλειψη 
ικανότητας απορρόφησης κονδυλίων. Ωστόσο, μολο -
νότι η Επιτροπή γνωρίζει καλά τις βασικές αιτίες και 
συνέπειες του εύθραυστου χαρακτήρα του κράτους 
στη ΛΔΚ, δεν έλαβε επαρκώς υπόψη της κατά τον 
σχεδιασμό των προγραμμάτων της ΕΕ τις προκλήσεις 
αυτές. Οι κίνδυνοι δεν αντιμετωπίστηκαν επαρκώς, οι 
στόχοι των προγραμμάτων είναι συχνά υπερβολικά 
φιλόδοξοι, η χορήγηση βοήθειας υπό όρους δεν δημι -
ουργεί ισχυρό κίνητρο και ο διάλογος σε θέματα πολι -
τικής δεν αξιοποιήθηκε πλήρως ούτε υπήρξε επαρκής 
συντονισμός με τα κράτη μέλη της ΕΕ.V.
Η διαδικασία της αναδιάρθρωσης του κράτους και της 
βελτίωσης της διακυβέρνησης στη ΛΔΚ θα αποτελέσει 
μια μακρά διαδικασία. Εάν η ΕΕ, ως βασικός αναπτυ -
ξιακός εταίρος της ΛΔΚ και υπέρμαχος της χρηστής 
διακυβέρνησης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, 
πρόκειται να συνεχίσει να στηρίζει τη διακυβέρνηση 
στη ΛΔΚ, πρέπει να βελτιώσει σημαντικά την αποτε -
λεσματικότητα της βοήθειάς της. Υπό αυτό το πρίσμα, 
η Επιτροπή πρέπει να επιδείξει περισσότερο ρεαλισμό 
όσον αφορά, αφενός, αυτά που μπορούν να επιτευ -
χθούν και, αφετέρου, τον σχεδιασμό των προγραμμά -
των της ΕΕ. Ταυτόχρονα πρέπει να καταστεί περισσό -
τερο απαιτητική έναντι των αρχών της ΛΔΚ κατά την 
παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τους όρους που 
συμφωνήθηκαν και τις δεσμεύσεις που ανελήφθησαν1.
VI.
Το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή και την ΕΥΕΔ να 
βελτιώσουν τη στρατηγική συνεργασίας της ΕΕ με τη 
ΛΔΚ, να αξιολογούν καλύτερα τους κινδύνους που 
μπορούν να υπονομεύσουν την επιτυχή υλοποίηση 
των προγραμμάτων, να ορίζουν στόχους που είναι 
επιτεύξιμοι στο εθνικό πλαίσιο και να ενισχύσουν τη 
χορήγηση βοήθειας υπό όρους και του διαλόγου για 
θέματα πολιτικής.
1 Ο πρωθυπουργός της ΛΔΚ Augustin Matata Ponyo δήλωσε τα εξής: 
«Η ΛΔΚ χρειάζεται εταίρους απαιτητικούς αλλά με κατανόηση, παρόντες 
αλλά με σεβασμό, αυστηρούς αλλά αντικειμενικούς» ( Libération , 12 
Δεκεμβρίου 2012).
8
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΕΎΘΡΑ ΎΣΤ Ό ΚΡ ΑΤΌΣ
1. Σύμφωνα με τον ορισμό της Επιτροπής, ο «εύθραυστος χαρακτήρας» 
αναφέρεται σε αδύναμες ή ελλιπείς δομές και σε καταστάσεις στις οποίες 
έχει διαρραγεί το κοινωνικό συμβόλαιο, λόγω της ανικανότητας ή  της 
απροθυμίας του κράτους να ασκήσει τις βασικές του λειτουργίες, να 
ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις και στις ευθύνες του όσον αφορά την 
παροχή υπηρεσιών, τη διαχείριση των πόρων, το κράτος δικαίου, την ισό -
τιμη πρόσβαση στην εξουσία, την ασφάλεια του πληθυσμού, καθώς και 
την προστασία και την προώθηση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών 
των πολιτών2.
2. Τα εύθραυστα κράτη χαρακτηρίζονται συχνά από δημόσιους θεσμούς, 
πολιτικές διαδικασίες και κοινωνικούς μηχανισμούς που στερούνται απο -
τελεσματικότητας, νομιμότητας ή  δημιουργούν αποκλεισμούς, καθώς 
και από υψηλά επίπεδα φτώχειας και σοβαρή υπανάπτυξη. Ένα άλλο 
χαρακτηριστικό πολλών εύθραυστων κρατών είναι ότι αδυνατούν να 
ασκήσουν αποτελεσματική κυβερνητική εξουσία.
3. Πολλά έγγραφα πολιτικής της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊ -
κής κοινής αντίληψης για την αναπτυξιακή πολιτική3, αναγνωρίζουν ότι 
ο εύθραυστος χαρακτήρας ενός κράτους δημιουργεί ιδιαίτερη ανησυχία 
όσον αφορά την επίτευξη των στόχων της αναπτυξιακής συνεργασίας 
της ΕΕ. Το 2007, στην ανακοίνωσή της «Για την ανταπόκριση της ΕΕ σε 
ευαίσθητες καταστάσεις», η Επιτροπή τόνισε ότι η μακροπρόθεσμη ανα -
πτυξιακή συνεργασία μπορεί να αποτελέσει την απάντηση σε ευαίσθητες 
καταστάσεις.
4. Η ανάγκη προώθησης της χρηστής διακυβέρνησης υπογραμμίστηκε στις 
ανακοινώσεις της Επιτροπής με τίτλο «Διακυβέρνηση και ανάπτυξη»4 
και «Η διακυβέρνηση στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής κοινής αντίληψης για 
την αναπτυξιακή πολιτική», με τις οποίες επιδιώχθηκε να αναπτυχθεί 
μια συνεκτική και κοινή προσέγγιση στην προαγωγή της δημοκρατικής 
διακυβέρνησης. 2 COM(2007) 643 τελικό 
της 25ης Οκτωβρίου 2007.
3 COM(2006) 421 τελικό 
της 30ής Αυγούστου 2006.
4 COM(2003) 615 τελικό 
της 20ής Οκτωβρίου 2003.ΕΙΣΑΓΩΓΉ
9
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
ΛΑΪΚΗ  ΔΗΜΌΚΡΑΤΙΑ Τ ΌΎ ΚΌΝΓΚΌ
ΚΌΙΝΩΝΙΚ ΌΌΙΚ ΌΝΌΜΙΚΗ  ΚΑΤ ΑΣΤΑΣΗ
5. Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό βρίσκεται στην Κεντρική Αφρική, έχει 
έκταση 2,3 εκατομμύρια χλμ.2 και ο πληθυσμός της εκτιμάται ότι ανέρ -
χεται σε 68 εκατομμύρια κατοίκους5, οι οποίοι ανήκουν σε περίπου 350 
εθνοτικές ομάδες (βλέπε τον χάρτη ). Κατά την κήρυξη της ανεξαρτησίας 
της από το Βέλγιο, το1960, ήταν η δεύτερη περισσότερο εκβιομηχανι -
σμένη χώρα της Αφρικής. Διαθέτει σημαντικούς ορυκτούς και δασικούς 
πόρους, γεωργικό δυναμικό και ικανότητα υδροηλεκτρικής παραγωγής. 
Η ΛΔΚ διαθέτει επίσης κοιτάσματα πετρελαίου. Παρά τους αξιόλογους 
φυσικούς πόρους της, είναι πλέον μια από τις λιγότερο αναπτυγμένες 
χώρες. Η οικονομική παρακμή της άρχισε ως αποτέλεσμα ληστρικών οι -
κονομικών πρακτικών, κακής διακυβέρνησης και ανεπαρκών επενδύσεων 
κατά την εποχή της διακυβέρνησης του πρώην προέδρου Μομπούτου. Οι 
παρατεταμένες συγκρούσεις στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών από τις 
αρχές της δεκαετίας του 1990 είχαν ολέθριες επιπτώσεις για την οικονο -
μία: οι υποδομές υπέστησαν σοβαρές ζημιές, πολλοί θεσμοί καταστρά -
φηκαν, περιουσιακά στοιχεία χάθηκαν και οι επενδύσεις διεκόπησαν6.
6. Από την άνοδο του Ζοζέφ Καμπιλά στην εξουσία το 2001 και το τέλος του 
εμφυλίου πολέμου, υπήρξε κάποια μακροοικονομική ανάκαμψη. Η κυ -
βέρνηση υλοποίησε πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων με σκοπό την αποκατά -
σταση της μακροοικονομικής σταθερότητας, διοχετεύοντας πόρους στην 
αποκατάσταση των υποδομών και τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκη -
σης και του τραπεζικού τομέα. Εντούτοις, μεγάλο μέρος της οικονομικής 
δραστηριότητας λαμβάνει χώρα στην άτυπη οικονομία, η οποία εκφεύγει 
του ελέγχου της κυβέρνησης, περιορίζοντας σημαντικά τα φορολογικά 
έσοδα. Ο εθνικός προϋπολογισμός για το 2013 είναι 8 δισεκατομμύρια 
δολάρια ΗΠΑ, ποσό ασήμαντο λαμβανομένων υπόψη του μεγέθους, του 
πληθυσμού και των φυσικών πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας.
7. Η ανεπαρκής και ερειπωμένη υποδομή αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για 
την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, την αποτελεσματική δημόσια 
διοίκηση, την ασφάλεια και τη σφυρηλάτηση του αισθήματος της εθνι -
κής ενότητας. Τεράστια πρόκληση αποτελεί η ύπαρξη ενός αχανούς και 
κατακερματισμένου τμήματος της επικράτειας που δεν βρίσκεται υπό 
τον έλεγχο της κυβέρνησης.5 Παγκόσμια Τράπεζα (2011).
6 Trefon, Th., Congo 
Masquerade — The political 
culture of aid inefficiency and 
reform failure , Zed Books, 
Λονδίνο-Νέα Υόρκη, 2011.
10
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΧΑΡΤΗΣ
ΛΑΪΚΗ  ΔΗΜΌΚΡΑΤΙΑ Τ ΌΎ ΚΌΝΓΚΌ  — ΔΙΌΙΚΗΤΙΚΌΣ Χ ΑΡΤΗΣ
ANGOLABURUNDICENTRAL AFRICAN REPUBLIC
CAMEROON
REPUBLIC
OF THE CONGOGABON
RWANDASUDAN
SOUTH SUDANCHAD
TANZANIAUGANDA
ZAMBIABANDUNDU
BAS-CONGOEQUATEUR
KASAI-OCCIDENTALKASAI-ORIENTAL
KATANGAKINSHASAORIENTALE
NORD-KIVU
SUD-KIVU
MANIEMA
BANDUNDU
BAS-CONGOEQUATEUR
KASAI-OCCIDENTALKASAI-ORIENTAL
KATANGAKINSHASAORIENTALE
NORD-KIVU
SUD-KIVU
MANIEMAKINDUBUKAVUMBANDAKAKISANGANI
BANDUNDU
KANANGA
MBUJI-MAYIGOMA
MATADI
LUBUMBASHIKINSHASA
Feshi
KahembaKasonga-LundaKenge
PopokabakaBagata
Bulungu
GunguIdiofa
Masi-ManimbaBolobo
MalukuYumbiInongoKiri
Kutu
KwamouthMushie
Oshwe
LukulaSeke-Banza
Tshela
BomaMoandaLuozi
Mbanza-NgunguSongololoKasangulu
KimvulaMadimbaBasankusu
BikoroBolombaBomongo
Ingende
LukolelaMakanzaBongandangaBumba
LisalaBosobolo
BusingaMobayi-Mbongo
Yakoma
BudjalaGemena
KunguLibenge
Befale
Boende
BokunguDjolu
Ikela
Monkoto
Dekese
Ilebo
LueboMweka
KamoniaDemba
DibayaDimbelenge
Kazumba
LuizaKabindaLupatapata
Katanda
KamijiMiabiLubao
Luilu
Mwene DituNgandajikaTshilengeKatako-Kombe
Kole LodjaLomela
Lubefu
Lusambo
Kabeya-Kamwanga
BukamaKabongo
KaminaKaniamaMalemba-Nkulu
KamboveLikasiKasenga
KipushiMitwabaPweto
SakaniaLubudi
MutshatshaDiloloKapanga
SandoaKabaloKalemieKongolo
Manono
MobaNyunzuKabambareKasongoKibomboKailoLubutu
PangiPuniaBeni
Lubero
Masisi
NyiragongoRutshuruWalikale
FiziIdjwi
KabareKalehe
MwengaShabunda
UviraWalunguAketiAngo
BambesaBondo
ButaPokoDungu
Faradje Niangara
Rungu
WambaWatsaAru
Djugu
IrumuMahagi
Mambasa
BafwasendeBanaliaBasoko
Isangi
OpalaUbunduYahumaZongo
Gbadolite
Kikwit
KolweziDemocratic Republic of the Congo – Administrative Map
May 2013
Υπόμνημα
Πρωτεύουσα της χώρας
Πρωτεύουσα επαρχίας
Όρια περιοχών
Σύνορα επαρχιών
Σύνορα χώρας0 200
KilometresN
W
SE
Τον χάρτη δημιούργησε η Lovell Johns Ltd.
© Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
11
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό8. Οι δείκτες που αφορούν τη φτώχεια και τον ευάλωτο χαρακτήρα δεν 
δείχνουν σημεία βελτίωσης. Το 2011 ο δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης 
της ΛΔΚ ήταν 0,286, κατατάσσοντάς της τελευταία σε σύνολο 187 χω -
ρών με συγκρίσιμα δεδομένα7. Το 70 % περίπου του πληθυσμού ζει κάτω 
από το όριο της φτώχειας8. Το προσδόκιμο ζωής είναι 48 έτη9. Η χώρα 
αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες εκπαίδευσης των πολιτών της10. 
Παρά την αφθονία φυσικών πόρων, η ΛΔΚ παραδόξως παραμένει μικρός 
παραγωγός τροφίμων, με το 70 % περίπου του πληθυσμού εκτεθειμένο 
σε επισιτιστική ανασφάλεια και το 14 % περίπου των παιδιών κάτω των 
πέντε ετών να υποφέρει από οξύ υποσιτισμό11. 
9. Βασική πρόκληση για την ανάπτυξη αποτελεί η κακή διακυβέρνηση. 
Η ανεπαρκής ικανότητα των κρατικών υπηρεσιών να παρέχουν βασικές 
υπηρεσίες ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τον εύθραυστο χαρακτήρα 
της χώρας. Η κακή ηγεσία, η έλλειψη επαγγελματισμού, οι περιορισμένες 
προοπτικές σταδιοδρομίας, η ανεπαρκής διαχείριση των ανθρώπινων πό -
ρων, οι χαμηλοί μισθοί12 και οι κακές συνθήκες εργασίας συγκαταλέγονται 
μεταξύ των αιτίων μιας αναποδοτικής και αναποτελεσματικής δημόσιας 
διοίκησης. Πολλές «δημόσιες» υπηρεσίες παρέχονται επί πληρωμή, ώστε 
να αντισταθμιστεί η ανικανότητα παροχής τους από το κράτος. Η δια -
φθορά είναι γενικευμένη: η ΛΔΚ βρίσκεται στην 168η θέση του δείκτη 
αντίληψης της διαφθοράς (Worldwide Corruption Perception Ranking) 
της Διεθνούς Διαφάνειας το 2011, σε σύνολο 182 χωρών οι οποίες αξιο -
λογήθηκαν (βλέπε επίσης σημείο 82). 
ΠΌΛΙΤΙΚΗ  ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΗ  ΚΑΤ ΑΣΤΑΣΗ
10.  Μετά την πτώση του καθεστώτος του Μομπούτου το 1997, η διεξαγωγή 
προεδρικών και βουλευτικών εκλογών το 2006 αποτέλεσε σημαντικό 
πολιτικό επίτευγμα. Οι εκλογές διεξήχθησαν έπειτα από σημαντικές προ -
σπάθειες για την εδραίωση της ειρήνης, οι οποίες αποτέλεσαν τη βάση 
για μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας, με τη συνδρομή της οποίας συ -
γκροτήθηκε μεταβατική κυβέρνηση με επικεφαλής τον πρόεδρο Ζοζέφ 
Καμπιλά τον Ιούνιο του 200313.7 Ο δείκτης ανθρώπινης 
ανάπτυξης (Human 
Development Index -HDI) της 
υποσαχάριας Αφρικής ως 
περιφέρειας αυξήθηκε από 
0,365 το1980 σε 0,463 το 2011, 
με αποτέλεσμα η ΛΔΚ να 
κατατάσσεται αρκετά κάτω από 
τον μέσο όρο της περιφέρειας.
8 Αφρικανική Τράπεζα 
Ανάπτυξης, «Analyse de la 
pauvreté en RDC»  (Ανάλυση 
της φτώχειας στη ΛΔΚ), 
έγγραφο εργασίας αριθ. 112, 
Αύγουστος 2010.
9 Στοιχεία για τη χώρα 
για το 2011 από την Παγκόσμια 
Τράπεζα.
10 Το ποσοστό αλφαβητισμού 
των ενηλίκων ήταν 67 % το 2009, 
ενώ το ποσοστό ολοκλήρωσης 
της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης 
ήταν 59 % το 2010 (Παγκόσμια 
Τράπεζα).
11 http://www.fao.org/
emergencies/resources/
documents/resources- detail/
en/c/162039/ . Βλέπε επίσης 
την ειδική έκθεση του 
Συνεδρίου αριθ. 1/2012 με 
τίτλο «Αποτελεσματικότητα 
της αναπτυξιακής βοήθειας 
που παρέχει η Ευρωπαϊκή 
Ένωση για την επισιτιστική 
ασφάλεια στην υποσαχάρια 
Αφρική», ιδίως γράφημα 2, 
πίνακας 2 και παράρτημα I 
(http://eca.europa.eu ).
12 Ένας δημόσιος υπάλληλος 
μέσου επιπέδου αμείβεται με 
λιγότερα από 100 δολάρια ΗΠΑ 
μηνιαίως.
13 Η κυβέρνηση ήταν 
αποτέλεσμα πολιτικού 
συμβιβασμού μεταξύ των πέντε 
κύριων ένοπλων ομάδων: του 
πρώην κυβερνητικού στρατού 
(Forces Armées Congolaises (FAC)), 
της ομάδας Mouvement de 
Libération du Congo  (MLC), της 
ομάδας Rassemblement Congolais 
pour la Démocratie (RCD), της 
ομάδας Rassemblement Congolais 
pour la Démocratie / Mouvement 
de Libération (RCD/ML) και 
της ομάδας Rassemblement 
Congolais pour la Démocratie 
/ National (RCD/N), καθώς και 
των παραστρατιωτικών ομάδων 
Mai-Mai.
12
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό11.  Οι αρχές της ΛΔΚ κωλυσιέργησαν κατά την προετοιμασία των προεδρι -
κών και βουλευτικών εκλογών του Νοεμβρίου 2011, οι οποίες προβλέ -
πονταν από το Σύνταγμα. Έπειτα από μια αμφιλεγόμενη τροποποίηση 
του Συντάγματος, οι προεδρικές εκλογές περιορίστηκαν σε έναν γύρο, 
αφήνοντας πολύ μικρά περιθώρια νίκης στην αντιπολίτευση. Η έλλειψη 
συνεργασίας με τους ξένους εταίρους, καθώς και η κακή διαχείριση και 
ο ανεπαρκής σχεδιασμός της ψηφοφορίας έπληξε σε μεγάλο βαθμό την 
αξιοπιστία της εθνικής εφορευτικής επιτροπής (CENI) και τα αποτελέσμα -
τα των εκλογών14. 
12.  Η αστάθεια και η βία στην ανατολική ΛΔΚ εξακολουθούν να αποτελούν 
πηγή μεγάλης ανησυχίας. Τα γενεσιουργά αίτια είναι η αδυναμία του κρά -
τους, οι εθνοτικές εντάσεις, οι εδαφικές διενέξεις, η παρουσία ένοπλων 
ομάδων, τόσο ξένων15 όσο και εγχώριων, και η αποτυχία πλήρους εφαρ -
μογής των ειρηνευτικών συμφωνιών16. Η παράνομη εκμετάλλευση του 
ορυκτού πλούτου της περιφέρειας εξακολουθεί να πυροδοτεί συγκρού -
σεις. Πολλοί διεθνείς και διμερείς εταίροι συμμετέχουν στη μεταρρύθμιση 
του τομέα της ασφάλειας. Όπως διαπιστώνεται από την ανικανότητα του 
εθνικού στρατού της ΛΔΚ να αντιμετωπίσει τους αντάρτες και τις παρα -
στρατιωτικές ομάδες, τα αποτελέσματα της μεταρρύθμισης είναι πενιχρά.
ΣΎΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΕ ΜΕ ΤΗ ΛΔΚ ΚΑΤ Α ΤΗΝ ΠΕΡΙΌ ΔΌ 
2003 Ε ΩΣ 2011
13.  Η συνεργασία της ΕΕ με τη ΛΔΚ διεκόπη από το 1992 έως το 2002 λόγω 
της απουσίας προόδου στη διαδικασία πολιτικού εκδημοκρατισμού, του 
υψηλού βαθμού διαφθοράς, της οικονομικής κακοδιαχείρισης, καθώς 
και διαφορών στις πολιτικές των κρατών μελών της ΕΕ έναντι της χώρας. 
Κατά την περίοδο αυτή, η ΕΕ διατήρησε την ενεργό παρουσία της μέσω 
της ανθρωπιστικής βοήθειας που χρηματοδοτούσε η Γ Δ Ανθρωπιστικής 
Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας (ECHO).
14.  Η αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ επαναλήφθηκε μετά την υπογρα -
φή της συνολικής και περιεκτικής συμφωνίας τον Δεκέμβριο του 2002 
και την επικύρωσή της στη Sun City (Νότια Αφρική) τον Απρίλιο του 
2003. Η χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ προς τη ΛΔΚ κατά την περίοδο 
2003-2011 ανήλθε σε 1 868 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων το 72 % 
(1 344 εκατομμύρια ευρώ) αφορούσε την αναπτυξιακή συνεργασία, το 
23,5 % (439 εκατομμύρια ευρώ) την ανθρωπιστική βοήθεια και το 4,5 % 
(85 εκατομμύρια ευρώ) την πολιτική συνεργασία και τη συνεργασία στον 
τομέα της ασφάλειας.14 Την ανακοίνωση των 
αποτελεσμάτων ακολούθησαν 
αμέσως ισχυρισμοί για χειραγώγηση, 
απάτη και παραβιάσεις των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 
Μολονότι το 2011 εγγράφηκαν 
στους εκλογικούς καταλόγους 
32 εκατομμύρια πολίτες, λιγότεροι 
από 19 εκατομμύρια (περίπου 59 %) 
άσκησαν πράγματι το εκλογικό 
τους δικαίωμα. Το χάσμα μεταξύ 
της εγγραφής και της άσκησης 
του δικαιώματος ψήφου εξηγείται 
από την αργοπορημένη άφιξη των 
ψηφοδελτίων σε πολλά από τα 
63 000 εκλογικά τμήματα, καθώς και 
από τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν 
οι πολίτες προκειμένου να εντοπίσουν 
το εκλογικό τμήμα στο οποίο 
έπρεπε να ψηφίσουν. Στην επαρχία 
Κατάνγκα που υποστήριζε τον 
Καμπιλά, η εγγραφή στους εκλογικούς 
καταλόγους και η άσκηση του 
δικαιώματος ψήφου παρουσίασαν 
επισήμως τα υψηλότερα ποσοστά. 
Στις επαρχίες Εκουατέρ, Ανατολικό 
Κασάι και Δυτικό Κασάι που 
υποστήριζαν την αντιπολίτευση τα 
αντίστοιχα ποσοστά ήταν χαμηλά.
15 Η ανταρσία του κινήματος 
M23, η οποία είχε τη στήριξη της 
Ρουάντας, αποτελεί το πιο πρόσφατο 
παράδειγμα δραστηριοποίησης 
ένοπλων ομάδων στην ανατολική 
ΛΔΚ που συμβάλλουν στη 
γενικότερη αστάθεια και ήταν 
η βασική πρόκληση στον τομέα 
των εξωτερικών υποθέσεων το 
δεύτερο εξάμηνο του 2012. Το κίνημα 
M23 κατάφερε να αποκτήσει τον 
έλεγχο της Γκόμα, της στρατηγικής 
πρωτεύουσας του Βόρειου Κίβου. Το 
ζήτημα αυτό απασχόλησε ιδιαίτερα 
τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων 
Εθνών τον Σεπτέμβριο του 2012 όταν 
οι πρόεδροι Καμπιλά και Καγκάμε 
αρνήθηκαν να ανταλλάξουν χειραψία 
δημοσίως. Το κίνημα M23 είναι ένα 
κίνημα ανταρτών που αποτελείται 
κατά κύριο λόγο από κονγκολέζους 
Τούτσι, οι οποίοι στο παρελθόν 
αποτελούσαν το «Congrès National 
pour la Défense du Peuple» (Εθνικό 
Κογκρέσο για την υπεράσπιση του 
λαού — CNDP). Τα μέλη του M23 
λιποτάκτησαν από τον στρατό 
της ΛΔΚ τον Απρίλιο του 2012 εν 
μέσω πιέσεων στην κυβέρνηση 
προκειμένου να συλληφθεί 
ο στρατηγός Νταγκάντα, ο οποίος 
καταζητείτο από το Διεθνές Ποινικό 
Δικαστήριο για εγκλήματα κατά της 
ανθρωπότητας.
16 «The DRC: Background and current 
developments», Υπηρεσία ερευνών 
του Κογκρέσου των ΗΠΑ, έκθεση του 
Ted Dagne, ειδικού στις αφρικανικές 
υποθέσεις, Απρίλιος 2011.
13
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΑΝΑΠΤ ΎΞΙΑΚΗ  ΣΎΝΕΡΓΑΣΙΑ
15.  Το βασικό μέσο αναπτυξιακής συνεργασίας με τη ΛΔΚ είναι το ΕΤΑ. Τον 
Σεπτέμβριο του 2003 υπεγράφησαν το έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα 
(ΕΣΧ) και το εθνικό ενδεικτικό πρόγραμμα (ΕΕΠ) στο πλαίσιο του ένα -
του ΕΤΑ, για αρχικό ποσό 171 εκατομμυρίων ευρώ, που διαρθρώνονταν 
γύρω από τρεις βασικές προτεραιότητες: i) μακροοικονομική στήριξη, 
η οποία αποσκοπούσε στην παροχή πρόσβασης σε ελάφρυνση του χρέ -
ους, ii) στήριξη για τον τομέα της υγείας και iii) δημιουργία θεσμών και 
στήριξη για τη μετάβαση στη δημοκρατία.
16.  Τον Νοέμβριο του 2003 προστέθηκαν 105 εκατομμύρια ευρώ, έπειτα από 
απόφαση του Συμβουλίου17 για την παροχή χρηματοδοτικής στήριξης 
για τη μετάβαση στη δημοκρατία. Τον Ιούνιο του 2005, στο πλαίσιο της 
ενδιάμεσης αναθεώρησης του ένατου ΕΤΑ, διατέθηκαν 270 εκατομμύ -
ρια ευρώ επιπλέον και προστέθηκαν ως κεντρικός τομέας οι υποδομές 
μεταφορών. Στο τέλος του 2011 το σύνολο των κονδυλίων από το ένατο 
ΕΤΑ ανερχόταν σε 625 εκατομμύρια ευρώ18.
17.  Τα αρχικά κονδύλια στο πλαίσιο του εθνικού ενδεικτικού προγράμμα -
τος του δέκατου ΕΤΑ, το οποίο υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2008, 
ανέρχονταν σε 561,7 εκατομμύρια ευρώ. Τα κονδύλια για απρόβλεπτες 
ανάγκες αυξήθηκαν από 47,7 εκατομμύρια ευρώ το 2008 σε 120 εκατομ -
μύρια ευρώ το 2010, κυρίως για τη χρηματοδότηση των συνεχιζόμενων 
προσπαθειών αποκατάστασης στην ανατολική ΛΔΚ και για την αντιμε -
τώπιση του αντικτύπου της παγκόσμιας κρίσης των τιμών των τροφίμων 
και της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Τα κονδύλια του δέκατου 
ΕΤΑ ανέρχονται συνολικά σε 709 εκατομμύρια ευρώ (Ιούνιος 2013).
18.  Η στρατηγική συνεργασίας στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ διαρθρώνεται 
γύρω από τρεις κεντρικούς τομείς:
α) διακυβέρνηση — στήριξη για τις κεντρικές και αποκεντρωμένες 
αρχές, μεταρρύθμιση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομι -
κών και μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας (δικαιοσύνη και 
αστυνομία)·
β) υποδομές και μεταφορές — στήριξη για την αποκατάσταση ή την 
αναβάθμιση του οδικού δικτύου και των εσωτερικών πλωτών οδών·
γ) υγεία.17 Απόφαση 
2003/583/EΚ του Συμβουλίου, 
της 21ης Ιουλίου 2003, 
σχετικά με τη διάθεση των 
κεφαλαίων που λαμβάνονται 
από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα 
Επενδύσεων για τις ενέργειες 
που πραγματοποιούνται 
στη Λαϊκή Δημοκρατία του 
Κονγκό στα πλαίσια του 
δεύτερου, τρίτου, τέταρτου, 
πέμπτου και έκτου ΕΤΑ 
(ΕΕ L 198 της 6.8.2003, σ. 8).
18 Τα κονδύλια του ένατου 
ΕΤΑ είναι τα τελικά κονδύλια 
μετά την πρόσθεση των 
κονδυλίων που διατέθηκαν 
έπειτα από την ενδιάμεση 
και την τελική αναθεώρηση, 
καθώς και τα αποδεσμευμένα 
κονδύλια του έβδομου και 
όγδοου ΕΤΑ.
14
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό19.  Η στήριξη για τους μη κεντρικούς τομείς αφορά κυρίως μέτρα περιφε -
ρειακής ολοκλήρωσης και τη διαχείριση των δασικών πόρων.
20.  Στον πίνακα  παρέχεται επισκόπηση των κονδυλίων που διατέθηκαν 
στο πλαίσιο των εθνικών ενδεικτικών προγραμμάτων του ένατου και 
δέκατου ΕΤΑ.
ΠΙΝΑΚΑΣ
ΚΌΝΔΎΛΙΑ ΣΤ Ό ΠΛΑΙΣΙΌ  ΤΌΎ ΕΝΑΤ ΌΎ ΚΑΙ ΔΕΚΑΤ ΌΎ ΕΤΑ
(εκατομμύρια ευρώ)
Ένατο ΕΤΑ Δέκατο ΕΤΑ
% %
Προγραμματισμένες ενισχύσεις Προγραμματισμένες ενισχύσεις
Κεντρικοί τομείς Κεντρικοί τομείς
Υγεία 80 14 Διακυβέρνηση 130 23
Υποδομές 50 9 Υποδομές 276 49
Μακροοικονομική στήριξη 106 19 Υγεία 91 16
Θεσμική στήριξη/διακυβέρνηση 105 19
Επιμέρους σύνολο 341 Επιμέρους σύνολο 497
Μη κεντρικοί τομείς Μη κεντρικοί τομείς
Εκλογές 105 19 Βιώσιμοι φυσικοί πόροι, περιφερεια -
κά μέτρα, TCF272 13
Φυσικοί πόροι, DDR1, λοιπά 104 19
Επιμέρους σύνολο 209 Επιμέρους σύνολο 72
 Σύνολο προγραμματισμένων 
ενισχύσεων550  Σύνολο προγραμματισμένων 
ενισχύσεων569
Μη προγραμματισμένες 
ενισχύσεις75 Μη προγραμματισμένες 
ενισχύσεις140
Σύνολο 625 Σύνολο 709
1 Αφοπλισμός, αποστράτευση και επανένταξη πρώην στρατιωτών (Disarmament, demobilisation and reinsertion of former soldiers).
2 Διευκόλυνση για τον τομέα της τεχνικής συνεργασίας (Technical Cooperation Facility).
15
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΘΕΜΑΤΙΚ Α ΚΌΝΔΎΛΙΑ Τ ΌΎ ΠΡΌ ΫΠΌ ΛΌΓΙΣΜΌ Ύ ΤΗΣ ΕΕ
21.  Κατά την περίοδο 2003 έως 2011 η στήριξη από τον γενικό προϋπολο -
γισμό της ΕΕ ανήλθε σε 147 εκατομμύρια ευρώ, κυρίως στο πλαίσιο του 
Μηχανισμού για την Αναπτυξιακή Συνεργασία (ΜΑΣ), προκειμένου να 
υποστηριχθούν μη κρατικοί παράγοντες και προγράμματα για την επισιτι -
στική ασφάλεια. Το Ευρωπαϊκό μέσο για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα 
του ανθρώπου (ΕΜΔΔΑ) εφαρμόστηκε για την υποστήριξη των θυμάτων 
βασανιστηρίων, την προαγωγή της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, 
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς 
και των μη κρατικών παραγόντων. Με τη βοήθεια του μηχανισμού στα -
θερότητας χρηματοδοτήθηκαν, αφενός, μέτρα σταθεροποίησης στην 
ανατολική ΛΔΚ και, αφετέρου, η στήριξη προς την αστυνομία, όπως το 
πρόγραμμα στήριξης για την ειρήνη και τη σταθεροποίηση στην ανατο -
λική ΛΔΚ (βλέπε σημεία 52 και 54).
ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ  ΒΌΗΘΕΙΑ
22.  Η Γ Δ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας (ECHO), με τη 
διάθεση 500 εκατομμυρίων ευρώ κατά την περίοδο 2003-2012, είναι 
ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας στη ΛΔΚ. Η εν λόγω 
στήριξη επικεντρώθηκε κυρίως στο ανατολικό τμήμα της χώρας. 
ΠΌΛΙΤΙΚΗ  ΣΎΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΎΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦ ΑΛΕΙΑ
23.  Στο διπλωματικό επίπεδο, η συνεισφορά του Συμβουλίου της ΕΕ στις 
προσπάθειες σταθεροποίησης της περιφέρειας περιλάμβανε διαδοχικούς 
διορισμούς ειδικών εντεταλμένων της ΕΕ (ΕΕΕΕ) με εντολή να επικεντρω -
θούν στη σταθεροποίηση των χωρών της περιοχής των Μεγάλων Λιμνών, 
ιδίως κατά το μετά τη μετάβαση στάδιο στη ΛΔΚ. Δόθηκε έμφαση στη 
μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας και στην προαγωγή των δημο -
κρατικών θεσμών. 
24.  Η ΕΕ δρομολόγησε επίσης πέντε αποστολές στο πλαίσιο της Κοινής Πολι -
τικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) στη ΛΔΚ: δύο στρατιωτικές επιχειρή -
σεις (Artemis και EUFOR RD Congo) και τρεις πολιτικές (EUPOL Kinshasa 
(2005-2007), EUPOL RDC (2007-σήμερα) και EUSEC RDC(2005-σήμερα)). 
Οι δύο τελευταίες πολιτικές αποστολές αποσκοπούν στη μεταρρύθμιση 
του τομέα της ασφάλειας.
16
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό25.  Το Συνέδριο επεδίωξε να αξιολογήσει εάν είναι αποτελεσματική η στήρι -
ξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη ΛΔΚ. Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στα 
ακόλουθα δύο ερωτήματα:
α) Είναι η στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση η ενδεδειγμένη σε σχέ -
ση με τις ανάγκες και επιτυγχάνει τα προβλεπόμενα αποτελέσματα;
β) Λαμβάνει η Επιτροπή δεόντως υπόψη την εύθραυστη κατάσταση που 
επικρατεί στη ΛΔΚ κατά τον σχεδιασμό των προγραμμάτων της ΕΕ; 
26.  Ο έλεγχος κάλυψε τη στήριξη της ΕΕ για την εκλογική διαδικασία, τη 
μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας (δικαιοσύνη και αστυνομία), τη 
μεταρρύθμιση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και την απο -
κέντρωση κατά την περίοδο 2003-2011.
27.  Ο έλεγχος διενεργήθηκε κατά την περίοδο Μαρτίου-Δεκεμβρίου 2012 
και περιλάμβανε:
α) Επισκόπηση βασικών εγγράφων πολιτικής στους προαναφερθέντες 
τομείς, επανεξέταση των ΕΣΧ και των ΕΕΠ στο πλαίσιο του ένατου 
και δέκατου ΕΤΑ, καθώς και συνεντεύξεις με υπαλλήλους της Ευρω -
παϊκής Επιτροπής και της ΕΥΕΔ στις Βρυξέλλες.
β) Επισκόπηση 16 προγραμμάτων που χρηματοδότησε η ΕΕ, που είχε 
ως σκοπό να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των επιμέρους 
παρεμβάσεων, οι οποίες βαθμολογήθηκαν με βάση τη μεθοδολογία 
της Επιτροπής για την παρακολούθηση βάσει αποτελεσμάτων (ROM) 
(βλέπε παραρτήματα I και II).
γ) Επίσκεψη στη ΛΔΚ από τις 28 Μαΐου έως τις 14 Ιουνίου 2012, κατά 
τη διάρκεια της οποίας οι ελεγκτές του Συνεδρίου πραγματοποίησαν 
συνεντεύξεις με τους υπαλλήλους της αντιπροσωπείας της ΕΕ, τις 
αρχές της ΛΔΚ, με άλλους βασικούς αναπτυξιακούς εταίρους και 
με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Πραγματοποιήθηκαν 
επισκέψεις σε προγράμματα στην Κινσάσα, το Κεντρικό Κονγκό, το 
Νότιο Κίβου και το Βόρειο Κίβου.
δ) Κατά τα στάδια σχεδιασμού του ελέγχου και κατάρτισης της έκθε -
σης, πραγματοποιήθηκε διαβούλευση με εμπειρογνώμονα σε θέ -
ματα του Κονγκό, εξειδικευμένο στη διακυβέρνηση και τις σχέσεις 
κράτους-κοινωνίας.ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ 
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΉΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
17
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΠΑΡΑΤΉΡΉΣΕΙΣ
Η ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΎΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗ ΛΔΚ 
ΕΙΝΑΙ Η  ΕΝΔΕΔΕΙΓΜΕΝΗ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝ ΑΓΚΕΣ, 
ΩΣΤΌΣ Ό ΤΑ ΑΠΌ ΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΌΎ  ΕΠΕΦΕΡΕ ΕΙΝΑΙ 
ΣΎΝΌ ΛΙΚ Α ΠΕΡΙΌΡΙΣΜΕΝΑ 
28.  Το Συνέδριο εξέτασε εάν η στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη ΛΔΚ:
α) εντάσσεται στο πλαίσιο μιας άρτιας στρατηγικής συνεργασίας, 
η οποία ανταποκρίνεται στις βασικές ανάγκες της χώρας και συ -
νάδει με την πολιτική που εφαρμόζει η  ΕΕ ανταποκρινόμενη σε 
εύθραυστες καταστάσεις·
β) πέτυχε ή είναι πιθανό να επιτύχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.
Η ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΎΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗ ΛΔΚ ΕΝΤ ΑΣΣΕΤΑΙ 
ΣΤΌ ΠΛΑΙΣΙΌ  ΜΙΑΣ ΓΕΝΙΚ ΩΣ ΑΡΤΙΑΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΎΝΕΡΓΑΣΙΑΣ
29.  Η στρατηγική συνεργασίας της ΕΕ βασίζεται σε κατάλληλη αξιολόγηση 
της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, καθώς και της 
κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας στη ΛΔΚ. Στο πλαίσιο του ένατου 
ΕΤΑ, η Επιτροπή ανέπτυξε σταδιακά μια στρατηγική συνεργασίας, η οποία 
ήταν η ενδεδειγμένη στο πλαίσιο της εξελισσόμενης κατάστασης κατά την 
περίοδο μετά τις συγκρούσεις και της απουσίας πριν από το 2006 εθνικής 
στρατηγικής για τη μείωση της φτώχειας. Η στήριξη για την εκλογική δια -
δικασία ήταν αποφασιστικής σημασίας για τη δημιουργία θεσμών και τη 
μετάβαση στη δημοκρατία. Η αποκατάσταση των υποδομών, ιδίως στον 
τομέα της υγείας, ήταν απολύτως αναγκαία για τη βελτίωση των συνθη -
κών διαβίωσης του πληθυσμού. Η μακροοικονομική στήριξη στο πλαί -
σιο της πρωτοβουλίας για τις υπερχρεωμένες φτωχές χώρες (ΥΦΧ) ήταν 
αποφασιστικής σημασίας για την αποκατάσταση της μακροοικονομικής 
σταθερότητας και την προλείανση του εδάφους για τη μεταρρύθμιση της 
διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και την ανάπτυξη19.
30.  Η στρατηγική στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ βασίζεται ορθά στις ίδιες 
αρχές. Σκοπός της είναι να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις που συνεπά -
γονται τόσο η πολιτική ανασυγκρότηση όσο και η ανασυγκρότηση των 
υποδομών, μέσω της στήριξης για τη διακυβέρνηση και τον τομέα της 
υγείας, καθώς και των υποδομών μεταφορών και ύδρευσης. Οι στόχοι 
αυτοί ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες που τίθενται στο εθνικό 
έγγραφο στρατηγικής για τη μείωση της φτώχειας και την ανάπτυξη20 
και στο πρόγραμμα δράσεων προτεραιότητας της κυβέρνησης21. Εντού -
τοις, διαπιστώθηκε μια αδυναμία: η στήριξη για τον εκλογικό κύκλο του 
2011, μολονότι ήταν συνεπής με την προτεραιότητα που διδόταν στη 
διακυβέρνηση, δεν περιλαμβανόταν στη στρατηγική του ΕΣΧ ούτε στη 
χρηματοδοτική ενίσχυση στο πλαίσιο του ΕΕΠ. Το γεγονός αυτό απο -
δυνάμωσε την ικανότητα της Επιτροπής να αντιδράσει κατάλληλα στα 
μεγάλα προβλήματα που προέκυψαν κατά την προετοιμασία αυτών των 
εκλογών (βλέπε σημεία 11, 40, 41, 87 και 90).19 Τον Ιούλιο του 2010 
η ΛΔΚ πέτυχε το σημείο 
ολοκλήρωσης των ΥΦΧ· 
12,3 δισεκατομμύρια 
δολάρια ΗΠΑ από τα 
13,1 δισεκατομμύρια δολάρια 
ΗΠΑ στα οποία ανερχόταν 
το χρέος της χώρας 
διεγράφησαν.
20 Document de Stratégie pour 
la Croissance et la Réduction de 
la Pauvreté  (DSCRP).
21 Programme d’Actions 
Prioritaires  (PAP).
18
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό31.  Η στήριξη για τη διακυβέρνηση βρίσκεται στο επίκεντρο των στρατηγι -
κών συνεργασίας του ένατου και δέκατου ΕΤΑ, δεδομένου ότι η χρηστή 
διακυβέρνηση είναι αποφασιστικής σημασίας για την ειρήνη, τη σταθε -
ρότητα και την ανάπτυξη. Η στήριξη αυτή καλύπτει ένα φάσμα βασικών 
τομέων, με σκοπό να συμβάλει στις μακροπρόθεσμες μεταρρυθμίσεις 
τους και κατ’ αυτό τον τρόπο να ενισχύσει την ικανότητα του κράτους 
να αναλάβει τα βασικά καθήκοντά του, όσον αφορά το κράτος δικαίου, 
την ασφάλεια και τη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
32.  Η συνεργασία για την ανάπτυξη, συνάδοντας με την πολιτική της ΕΕ για 
την ανταπόκριση σε ευαίσθητες καταστάσεις, συνδυάζεται με την αν -
θρωπιστική βοήθεια που χρηματοδοτεί η Γ Δ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και 
Πολιτικής Προστασίας (ECHO), καθώς και με την πολιτική συνεργασία και 
τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, κυρίως στην ανατολική ΛΔΚ, 
όπου η κυβέρνηση δεν διαθέτει τον πλήρη έλεγχο της επικράτειας.
33.  Κατά συνέπεια, η στρατηγική συνεργασίας ακολουθεί μια ολοκληρωμένη 
προσέγγιση, στην οποία περιλαμβάνονται η ασφάλεια, η πολιτική, οικο -
νομική, αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια, σύμφωνα με τις Αρχές 
για τη χρηστή αντιμετώπιση των ασθενών κρατών του Οργανισμού Οι -
κονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) / Επιτροπή Αναπτυξιακής 
Βοήθειας (ΕΑΒ) και το πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ.
34.  Η στρατηγική συνεργασίας της ΕΕ επικεντρώνεται στη στήριξη της κεντρι -
κής κυβέρνησης και της ανατολικής ΛΔΚ. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζει 
την προτεραιότητα που δίδεται στην ενίσχυση της ικανότητας του κράτους, 
καθώς και στην ανάγκη αντιμετώπισης της μεγάλης ανθρωπιστικής κρίσης 
στην περιφέρεια. Ωστόσο, στο ΕΣΧ του δέκατου ΕΤΑ δεν δίδεται ιδιαίτερη 
προσοχή στη γεωγραφική συμπληρωματικότητα μεταξύ της στρατηγικής 
συνεργασίας της ΕΕ και των προγραμμάτων των κρατών μελών της ΕΕ και 
άλλων αναπτυξιακών εταίρων. Προκύπτει ότι και άλλοι εταίροι αφιερώνουν 
επίσης σημαντικό τμήμα της βοήθειάς τους στο ανατολικό τμήμα της χώ -
ρας, καθώς και στις δύο περισσότερο ευημερούσες επαρχίες (Κάτω Κονγκό 
και Κατάνγκα). Ελλοχεύει επομένως ο  κίνδυνος ανισορροπίας στην κατανο -
μή της αναπτυξιακής βοήθειας, εις βάρος των φτωχότερων επαρχιών22.
Η ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΎΒΕΡΝΗΣΗ ΕΙΝΑΙ Η  ΕΝΔΕΔΕΙΓΜΕΝΗ 
ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝ ΑΓΚΕΣ ΣΕ ΌΛ ΌΎΣ Τ ΌΎΣ Τ ΌΜΕΙΣ, ΩΣΤΌΣ Ό 
Η ΠΡΌΌ ΔΌΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΌΜΌΙΌΓΕΝΗΣ ΚΑΙ ΣΎΝΌ ΛΙΚ Α ΠΕΡΙΌΡΙΣΜΕΝΗ
35.  Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι λιγότερο από το ήμισυ των εξετασθέντων 
προγραμμάτων παρήγαγαν ή είναι πιθανό να παραγάγουν τα προβλε -
πόμενα αποτελέσματα. Επίσης, η βιωσιμότητα δεν αποτελεί ρεαλιστική 
προοπτική στις περισσότερες περιπτώσεις (βλέπε τη βαθμολογία στις 
στήλες «Αποτελέσματα» και «Βιωσιμότητα» στο παράρτημα I ).22 Οι δύο φτωχότερες 
επαρχίες, που λαμβάνουν 
τη μικρότερη αναπτυξιακή 
βοήθεια είναι οι Εκουατέρ 
και Μανιέμα. Οι δύο επαρχίες 
Κασάι είναι επίσης φτωχές 
και λαμβάνουν μικρή 
αναπτυξιακή βοήθεια.
19
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛ ΌΓΙΚΗ  ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
36.  Η άμεση προτεραιότητα μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου ήταν να 
οδηγηθεί η χώρα μακριά από το φάσμα του πολέμου και εγγύτερα προς 
τη συμφιλίωση, την ενότητα και την ειρήνη. Έπειτα από τη συμφωνία 
της Πρετόρια, η διαδικασία μετάβασης άρχισε στις 30 Ιουνίου 2003 με 
τον σχηματισμό μεταβατικής κυβέρνησης, κύρια εντολή της οποίας ήταν 
να φέρει τη δημοκρατία με δίκαιες, ανταγωνιστικές, διαφανείς και δη -
μοκρατικές εκλογές. Η επίτευξη του στόχου αυτού κατέστη δυσχερέ -
στερη ως αποτέλεσμα της αδόκιμης ρύθμισης κατανομής της εξουσίας 
της μεταβατικής κυβέρνησης και των διαφορετικών απόψεων εξεχουσών 
πολιτικών προσωπικοτήτων για τη φύση της μετάβασης και της ανασυ -
γκρότησης. Η διεξαγωγή συνταγματικού δημοψηφίσματος το 2005 και 
εκλογών το 2006 σηματοδότησαν το τέλος της μεταβατικής περιόδου23. 
Ο δεύτερος εκλογικός κύκλος άρχισε τον Νοέμβριο του 2011.
37.  Βασικός στόχος της ΕΕ κατά την περίοδο που ακολούθησε την επανέναρ -
ξη της διαρθρωτικής συνεργασίας με τη ΛΔΚ (βλέπε σημείο 13) ήταν να 
συνοδεύσει τη ΛΔΚ κατά τη διαδικασία της πολιτικής μετάβασης και της 
αποκατάστασης της δημοκρατίας. Όσον αφορά τους πρώτους εκλογι -
κούς κύκλους (2005  και 2006), η  Επιτροπή χρηματοδότησε τα ακόλουθα 
δύο προγράμματα, τα οποία αποτέλεσαν τη συμβολή της σε καταπιστευ -
ματικό ταμείο πολλών χορηγών, υπό τη διαχείριση του Προγράμματος 
Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (ΠΑΗΕ):
α) το «Programme d’Appui au Processus Électoral » (PAPE — Πρόγραμ -
μα στήριξης της εκλογικής διαδικασίας)24, το οποίο εγκρίθηκε τον 
Νοέμβριο του 2004, συνεισέφερε 105 εκατομμύρια ευρώ από την 
πρόσθετη χρηματοδότηση που διέθεσε το Συμβούλιο τον Ιούλιο 
του 2003 (βλέπε σημείο 16)·
β) η δεύτερη εισφορά του PAPE, η οποία εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 
2005, ενίσχυσε κατά 60 εκατομμύρια ευρώ το προηγούμενο πρό -
γραμμα και χρηματοδοτήθηκε από την προγραμματισμένη ενίσχυση 
για τους μη κεντρικούς τομείς στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ.
38.  Προκειμένου να υποστηρίξει την προετοιμασία και τη διοργάνωση του 
δεύτερου εκλογικού κύκλου, η Επιτροπή συνεισέφερε επίσης σε ένα κα -
ταπιστευματικό ταμείο υπό τη διαχείριση του ΠΑΗΕ, το οποίο είχε δρομο -
λογήσει το «Programme d’Appui au Cycle Électoral  (PACE I — Πρόγραμμα 
στήριξης του εκλογικού κύκλου) »25 το 2007, με σκοπό τη διατήρηση και 
την ενίσχυση της υφιστάμενης θεσμικής υποδομής ενόψει της προετοι -
μασίας του δεύτερου εκλογικού κύκλου. Στο πλαίσιο του ΕΤΑ χρηματο -
δοτήθηκαν δύο προγράμματα:
α) το ένατο ΕΤΑ παρείχε 3 εκατομμύρια  ευρώ για την «Appui à la  CENI » 
(Στήριξη της ανεξάρτητης εθνικής εφορευτικής επιτροπής), που άρ -
χισε τον Νοέμβριο του 2007·
β) το δέκατο ΕΤΑ παρείχε 47,5 εκατομμύρια ευρώ για το «Programme 
d’Appui au Cycle Électoral 2011-2013 » (PACE II)26, το οποίο άρχισε τον 
Μάιο του 2011.23 Το συνταγματικό 
δημοψήφισμα διεξήχθη 
στις 18 Δεκεμβρίου 2005. Οι 
συνδυασμένες προεδρικές 
και εθνικές/επαρχιακές 
εκλογές διεξήχθησαν 
στις 30 Ιουλίου και στις 
29 Οκτωβρίου 2006 σε όλη τη 
χώρα.
24 Πρόγραμμα στήριξης 
της ΕΕ για την εκλογική 
διαδικασία του 2005-2006.
25 Πρόγραμμα στήριξης 
για την εκλογική διαδικασία 
του 2011-2013, το οποίο 
δρομολογήθηκε από το 
ΠΑΗΕ.
26 Πρόγραμμα στήριξης 
της ΕΕ για την εκλογική 
διαδικασία του 2011-2013.
20
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό39.  Τα δύο προγράμματα της ΕΕ για τη στήριξη της εκλογικής διαδικασίας 
του 2005-2006 πέτυχαν τους περισσότερους στόχους τους συμβάλλο -
ντας την κατάλληλη χρονική στιγμή στο προπαρασκευαστικό έργο που 
ήταν αναγκαίο προκειμένου οι εκλογές να διεξαχθούν σε γενικές γραμμές 
ικανοποιητικά, όπως επιβεβαίωσε η αποστολή εκλογικών παρατηρητών 
της ΕΕ27. Η διαδικασία θεωρήθηκε από τους ξένους εταίρους της ΛΔΚ ως 
επιτυχής όσον αφορά τη διοργάνωση της υλικοτεχνικής υποστήριξης, 
λαμβάνοντας υπόψη την τεράστια και μοναδική πρόκληση που δημι -
ουργεί η κατάσταση στη χώρα. Η ΕΕ και άλλοι ξένοι εταίροι πέτυχαν τη 
διεξαγωγή προεδρικών και βουλευτικών εκλογών. Εντούτοις, ένα σημα -
ντικό μειονέκτημα ήταν η έλλειψη στήριξης για τις τοπικές εκλογές, οι 
οποίες είχαν επίσης προγραμματιστεί, αλλά δεν πραγματοποιήθηκαν.
40.  Οι στόχοι της στήριξης της ΕΕ για τις προεδρικές εκλογές του 2011 δεν 
επιτεύχθηκαν. Όπως προβλεπόταν, την προετοιμασία και τη διοργάνωση 
των προεδρικών και βουλευτικών εκλογών του 2011 είχαν αναλάβει οι 
αρχές της ΛΔΚ. Ωστόσο, η διαχείριση της διαδικασίας ήταν ανεπαρκής 
και προέκυψαν σημαντικές καθυστερήσεις κατά την έναρξη της διαδικα -
σίας προπαρασκευής. Όταν τελικά αντέδρασε η διεθνής κοινότητα, ήταν 
πολύ αργά προκειμένου οι εκλογές να διεξαχθούν κατά ικανοποιητικό 
τρόπο. Καθυστερήσεις υπήρξαν επίσης στη συγκρότηση της CENI28. Οι 
κατέχοντες την εξουσία επέλεξαν προσεκτικά τα μέλη της CENI και απέ -
κλεισαν εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών που ενδεχομένως να 
υποστήριζαν την αντιπολίτευση.
41.  Τον Ιανουάριο του 2011 τροποποιήθηκε το Σύνταγμα: η διαδικασία των 
προεδρικών εκλογών περιορίστηκε σε έναν γύρο ψηφοφορίας αφήνο -
ντας μικρά περιθώρια νίκης στην αντιπολίτευση. Η διεθνής κοινότητα 
αντέδρασε με καθυστέρηση, με το επιχείρημα ότι πρόκειται για θέμα 
εθνικής κυριαρχίας. Όσον αφορά την Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ, 
αυτό το επιχείρημα δεν ευσταθεί: η συμφωνία του Κοτονού τους παρέ -
χει τη δυνατότητα να δρομολογήσουν πολιτικό διάλογο και διαδικασία 
διαβούλευσης εάν κρίνουν ότι η χώρα-εταίρος δεν εκπληρώνει κάποια 
υποχρέωσή της που αφορά τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, 
των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου29.
42.  Το έλλειμμα αξιοπιστίας που χαρακτήρισε την εκλογική διαδικασία του 
2011 και η έλλειψη δημοκρατικής νομιμότητας των εκλογικών αποτε -
λεσμάτων γίνονται παραδεκτά από ένα πολύ μεγάλο τμήμα του λαού 
της ΛΔΚ και της διεθνούς κοινότητας30. Ελλοχεύει ο κίνδυνος η στήριξη 
που παρείχε η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης εκείνης της Επι -
τροπής, να θεωρηθεί ότι συμβάλλει στην εδραίωση του καθεστώτος εις 
βάρος του πληθυσμού.27 Τελική έκθεση, με 
ημερομηνία 23 Φεβρουαρίου 
2007, της αποστολής 
εκλογικών παρατηρητών της 
ΕΕ στη ΛΔΚ, η οποία κάλυψε 
τις προεδρικές, βουλευτικές 
και περιφερειακές εκλογές 
του 2006.
28 Η προεδρική θητεία, 
η οποία επρόκειτο 
επισήμως να λήξει 
στις 6 Δεκεμβρίου 2011, 
δεν παρατάθηκε ώστε 
να αντιμετωπιστούν οι 
σοβαρές καθυστερήσεις 
στη συγκρότηση της CENI 
(Μάρτιος 2011) και την 
κύρωση του εκλογικού νόμου 
(Αύγουστος 2011).
29 Άρθρα 8, 9 και 96.
30 Τελική έκθεση της 
αποστολής εκλογικών 
παρατηρητών της ΕΕ στη 
ΛΔΚ, η οποία κάλυψε τις 
προεδρικές και βουλευτικές 
εκλογές του 2011.
21
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό31 Συγχρηματοδοτήθηκε 
από το Βέλγιο 
(3,7 εκατομμύρια ευρώ), 
τις Κάτω Χώρες 
(1,1 εκατομμύρια ευρώ) 
και το Ηνωμένο Βασίλειο 
(2,9 εκατομμύρια ευρώ). 
Η Σουηδία συνεισέφερε 
σε μεταγενέστερο στάδιο, 
με ειδική στήριξη για 
δραστηριότητες κατά της 
βίας με βάση το φύλο.ΣΤΗΡΙΞΗ Τ ΌΎ ΔΙΚΑΣΤΙΚ ΌΎ ΣΎΣΤΗΜΑΤ ΌΣ 
43.  Η εδραίωση του κράτους δικαίου αποτελεί θεμελιώδες τμήμα της σταθε -
ροποίησης και ανασυγκρότησης της ΛΔΚ. Η εύθραυστη κατάσταση και 
οι συγκρούσεις που έζησε στο παρελθόν η  χώρα οδήγησαν στην κατάρ -
ρευση των κρατικών θεσμών, οι οποίοι, εάν δεν ανασυγκροτηθούν με 
νέες ισχυρές δομές που να προωθούν το κράτος δικαίου, θα μπορούσαν 
να οδηγήσουν σε περαιτέρω πολιτικά προβλήματα και βία. Η ΕΕ αντι -
μετώπισε αυτές τις ανησυχίες παρέχοντας στήριξη στην ανατολική ΛΔΚ 
και υποστηρίζοντας τη μακροπρόθεσμη αναδιάρθρωση των κεντρικών 
δικαστικών οργάνων.
44.  Το Συνέδριο εξέτασε τα εξής δύο προγράμματα:
α) το «Programme d’Appui à la Restauration de la Justice à l’Est de la 
République Démocratique du Congo » (REJUSCO — Πρόγραμμα 
στήριξης για την αποκατάσταση της δικαιοσύνης στην ανατολική 
ΛΔΚ), το οποίο δρομολογήθηκε το 2006, είναι ένα πρόγραμμα που 
χρηματοδοτείται από πολλαπλούς χορηγούς31 και στο οποίο η ΕΕ 
συνεισέφερε 7,9 εκατομμύρια ευρώ από το ένατο ΕΤΑ·
β) το σκέλος του «Programme d’Appui à la Gouvernance » (PAG — Πρό -
γραμμα στήριξης της διακυβέρνησης) που αφορά τη δικαιοσύνη, 
με χρηματοδότηση 9 εκατομμυρίων ευρώ από το ένατο ΕΤΑ τον 
Ιανουάριο του 2007.
45.  Το πρόγραμμα REJUSCO αποσκοπούσε να συμβάλει: i) στην ενίσχυση 
της ικανότητας του δικαστικού συστήματος στο Βόρειο και Νότιο Κίβου, 
ii) στη βελτίωση της λειτουργίας της δικαιοσύνης ώστε να διασφαλίζο -
νται έντιμες και δίκαιες δίκες και iii) στην αύξηση της εμπιστοσύνης του 
πληθυσμού των ανατολικών περιφερειών στο δικαστικό σύστημά τους, 
μέσω της παρακολούθησης δικών και φυλακών και συμβάλλοντας στην 
ενημέρωση του κοινού για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, ιδίως 
όσον αφορά τη βία με βάση το φύλο.
46.  Μολονότι σχετικοί, αυτοί οι φιλόδοξοι στόχοι επιτεύχθηκαν μόνο εν μέρει, 
κυρίως λόγω της πολυπλοκότητας του προγράμματος, της πληθώρας δι -
αδικασιών, του δυσμενούς περιβάλλοντος και του ανεπαρκούς διαλόγου 
μεταξύ των εταίρων και της κυβέρνησης. Κατά συνέπεια, το πρόγραμμα 
σταμάτησε νωρίτερα από ό,τι προβλεπόταν αρχικά και μειώθηκε η συνει -
σφορά της Επιτροπής. Μολονότι η ποιότητα ορισμένων υλοποιήσεων, ιδίως 
κτιρίων, ήταν ανεπαρκής, το πρόγραμμα συνέβαλε στη βελτίωση των λει -
τουργικών ικανοτήτων των δικαστηρίων. Εντούτοις, οι συνθήκες κράτησης 
παραμένουν άθλιες και απομένουν πολλά που πρέπει να γίνουν προκειμέ -
νου να βελτιωθεί η πρόσβαση του πληθυσμού αλλά και η εμπιστοσύνη του 
στο δικαστικό σύστημα. Η αναταραχή στην Γκόμα (κίνημα M23) προκάλεσε 
αναστάτωση στην περιοχή, υπονομεύοντας ενδεχομένως περαιτέρω το 
έργο που είχε πραγματοποιηθεί με τη βοήθεια της ΕΕ (βλέπε σημείο 12).
22
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό47.  Το σκέλος του προγράμματος PAG που αφορά τη δικαιοσύνη αποσκοπεί 
στη στήριξη της δικαστικής μεταρρύθμισης i) ενισχύοντας την ικανότητα 
του Ministère de la Justice et des Droits Humains  (MJDH)32, της Μεικτής 
Επιτροπής Δικαιοσύνης ( Comité Mixte de la Justice  — CMJ) και του Conseil 
Supérieur de la Magistrature  (CSM)33, ii) βελτιώνοντας τη λειτουργία της 
δικαστικής εξουσίας στην επαρχία της Κινσάσα και iii) καταρτίζοντας 
μακροπρόθεσμη στρατηγική πολιτικής.
48.  Το πρόγραμμα βρισκόταν ακόμη εν εξελίξει κατά τη χρονική στιγμή της 
επίσκεψης του Συνεδρίου. Δυσκολίες στις προσλήψεις των μελών της 
ομάδας τεχνικής βοήθειας καθυστέρησαν την υλοποίηση των δραστη -
ριοτήτων για δύο έτη, με αποτέλεσμα την ακύρωση του ενός πέμπτου 
του προϋπολογισμού του προγράμματος. Το πρόγραμμα αναμένεται να 
επιτύχει μεγάλο μέρος των προβλεπόμενων αποτελεσμάτων όσον αφορά 
την ενίσχυση των κεντρικών δικαιοδοτικών οργάνων και της δικαστικής 
εξουσίας στην επαρχία της Κινσάσα. Ένα σημαντικό πρόβλημα είναι το γε -
γονός ότι η μεταρρύθμιση της πολιτικής δεν θα εγκριθεί πριν από το τέλος 
του προγράμματος, εξαιτίας της αναποδοτικότητας της CMJ. Για τον λόγο 
αυτόν, η Επιτροπή διέκοψε τη χρηματοδοτική στήριξή της προς τη CMJ.
49.  Για αμφότερα τα προγράμματα, η βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων δεν 
είναι εγγυημένη, εξαιτίας του ανεπαρκούς εθνικού προϋπολογισμού για 
τον τομέα της δικαιοσύνης, αδυναμιών που εξακολουθούν να πλήττουν 
την ικανότητα της διοίκησης και της ανεπαρκούς δέσμευσης της εθνικής 
κυβέρνησης για τη μεταρρύθμιση της τομεακής πολιτικής.
ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤ ΎΝΌΜΙΑ 
50.  Μια από τις κύριες προτεραιότητες των θεσμικών μεταρρυθμίσεων που 
δρομολόγησαν οι αρχές της ΛΔΚ, έπειτα από έτη παραμέλησης από το 
καθεστώς Μομπούτου και την παρατεταμένη περίοδο ένοπλων συγκρού -
σεων, ήταν η παροχή ασφάλειας στον πληθυσμό. Οι βασικές αδυναμίες 
της εθνικής αστυνομίας της ΛΔΚ ήταν η έλλειψη εξοπλισμού και υποδο -
μών, η ανεπαρκής εκπαίδευση και οι χαμηλοί μισθοί, οι οποίοι επιπλέον 
δεν καταβάλλονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, αδυναμίες που αποτε -
λούν στο σύνολό τους αιτίες απουσίας κινήτρων. Ένα βασικό πρόβλημα 
είναι η νοοτροπία της «αφαίμαξης» των κατωτέρων από τους ανώτερους, 
στο πλαίσιο της οποίας οι αστυνομικοί υπάλληλοι πρέπει να παρέχουν 
πόρους διαφόρων ειδών στους προϊστάμενούς τους. Οι αστυνομικοί, 
όπως και οι στρατιωτικοί, ζουν σε βάρους του πληθυσμού.
51.  Οι βασικοί στόχοι της ΕΕ στην αρχή της μεταβατικής περιόδου ήταν 
η προστασία των κρατικών θεσμών και η  ενίσχυση της εσωτερικής 
ασφάλειας με σκοπό να διασφαλιστεί η μεταβατική διαδικασία και να 
διευκολυνθεί η διεξαγωγή εκλογών. Από το 2005 σκοπός της ΕΕ ήταν 
η υποστήριξη μιας ευρύτερης και περισσότερο μακροπρόθεσμης δια -
δικασίας της οποίας βασική συνιστώσα θα αποτελούσε η  μεταρρύθμιση 
των θεσμών και της διακυβέρνησης των δυνάμεων ασφαλείας. 32 Υπουργείο Δικαιοσύνης και 
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
33 Ανώτατο Δικαστικό 
Συμβούλιο.
23
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό34 Tο κονδύλιο για τα κράτη 
ΑΚΕ αφορά τη συνεργασία 
με τα εν λόγω κράτη, 
η οποία εντάσσεται στην 
περιφερειακή συνεργασία 
από την οποία επωφελούνται 
πολλά ή όλα τα κράτη 
ΑΚΕ. Επομένως, τέτοιου 
είδους ενέργειες μπορεί να 
υπερβαίνουν την έννοια της 
γεωγραφικής θέσης.52.  Το Συνέδριο εξέτασε τρία προγράμματα του εν λόγω τομέα:
α) «Appui à  la formation de l’Unité de Police Intégrée » (UPI — Στήριξη για 
την κατάρτιση της Ενοποιημένης Αστυνομικής Μονάδας), που τέθηκε 
σε εφαρμογή τον Μάιο του 2004 με χρηματοδότηση 5 εκατομμυρί -
ων ευρώ από το κονδύλιο για τα κράτη ΑΚΕ του ένατου ΕΤΑ34·
β) το πρόγραμμα στήριξης της ειρήνης και της σταθεροποίησης στην 
ανατολική ΛΔΚ, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιούνιο του 2008, 
με συνεισφορά της ΕΕ ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ από τον μη -
χανισμό σταθερότητας, συμπεριλαμβανομένων 2,9 εκατομμυρί -
ων ευρώ για την αστυνομία· 
γ) «Programme d’Appui à la Réforme de la Police Nationale » (PARP — 
Πρόγραμμα στήριξης για τη μεταρρύθμιση της εθνικής αστυνομίας), 
το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή τον Αύγουστο του 2010 με χρηματο -
δότηση 11 εκατομμυρίων ευρώ από το δέκατο ΕΤΑ.
53.  Tο πρόγραμμα στήριξης UPI εφαρμόστηκε από κοινού με την EUPOL  
Kinshasa, μια αστυνομική αποστολή στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ (βλέπε ση -
μείο 24) και περιλάμβανε λίγες σαφείς και λογικές προτεραιότητες. Το 
πρόγραμμα κατάφερε να δημιουργήσει μια μονάδα χιλίων αστυνομικών 
με υψηλού επιπέδου κατάρτιση, με την αναγκαία υλικοτεχνική υποστή -
ριξη και εξοπλισμό, και πέτυχε τα προβλεπόμενα αποτελέσματά του δια -
σφαλίζοντας ένα ασφαλές περιβάλλον για το συνταγματικό δημοψήφισμα 
και τις εκλογές του 2005 και 2006. Το Συνέδριο δεν κατέστη δυνατό να 
αποκτήσει πληροφορίες σχετικά με την αναδιάταξη του προσωπικού και 
του εξοπλισμού μετά το πέρας του προγράμματος. Κατά συνέπεια, η βι -
ωσιμότητα αυτών των αποτελεσμάτων είναι ασαφής.
54.  Το τμήμα του προγράμματος στήριξης για την ειρήνη και τη σταθεροποίη -
ση στην ανατολική ΛΔΚ που αφορούσε την αστυνομία πέτυχε μερικώς τα 
προβλεπόμενα αποτελέσματά του. Παρείχε κτίρια, εγκαταστάσεις και εξο -
πλισμό για δύο κινητές μονάδες επέμβασης, καθώς και τα περιφερειακά 
αρχηγεία της αστυνομίας στην Γκόμα και το Μπουκάβου. Υπήρξαν μεγάλες 
καθυστερήσεις στις εργασίες κατασκευής, ιδίως στο Μπουκάβου, ενώ και 
η ποιότητα των κατασκευών δεν είναι καλή. Κατά τη χρονική στιγμή της 
επίσκεψης του Συνεδρίου, οι εγκαταστάσεις που χρηματοδοτήθηκαν στο 
Μπουκάβου δεν χρησιμοποιούνταν ακόμη. Στην Γκόμα, οι εγκαταστάσεις 
δεν ήταν ακόμη λειτουργικές λόγω της έλλειψης τρεχούμενου νερού και 
ηλεκτρικού ρεύματος, που θα έπρεπε να είχαν εγκατασταθεί και χρη -
ματοδοτηθεί από τις αστυνομικές αρχές. Μέχρι στιγμής, το πρόγραμμα 
δεν είναι αποτελεσματικό όσον αφορά τη βελτίωση της επιχειρησιακής 
ικανότητας της αστυνομίας στην εν λόγω περιφέρεια. Η αναταραχή στην 
Γκόμα (κίνημα M23) ενδέχεται να υπονόμευσε ακόμη περισσότερο το έργο 
που είχε πραγματοποιηθεί με τη βοήθεια της ΕΕ (βλέπε σημείο 12).
55.  Το PARP αποσκοπεί στη στήριξη της μεταρρύθμισης της εθνικής αστυ -
νομίας της ΛΔΚ, ενισχύοντας τις ικανότητες συντονισμού της Comité de 
Suivi de la Réforme de la Police  (CSRP — Επιτροπή παρακολούθησης της 
μεταρρύθμισης της αστυνομίας), αναδιοργανώνοντας τη διαχείριση των 
ανθρώπινων και δημοσιονομικών πόρων και βελτιώνοντας τις υποδομές 
κατάρτισης. Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συντονισμό με την τεχνική 
υποστήριξη που παρέχεται στη CSRP από την EUPOL RDC, μια άλλη αστυ -
νομική αποστολή στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ.
24
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό56.  Το πρόγραμμα βρισκόταν σε πρώιμο στάδιο υλοποίησης κατά τον χρόνο 
της επίσκεψης του Συνεδρίου. Είχε επιτευχθεί η κατάρτιση βάσης δε -
δομένων ανθρώπινων πόρων, η οποία αποτελεί βασικό βήμα για την 
υλοποίηση της μεταρρύθμισης της αστυνομίας. Εντούτοις, η βιωσιμότητα 
αυτής της βάσης δεδομένων δημιουργούσε ανησυχία, δεδομένου ότι δεν 
υπήρχαν σχέδια για τη συντήρηση του συστήματος ΤΠ μετά το πέρας της 
τεχνικής βοήθειας που χρηματοδότησε η ΕΕ.
ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΡΡΎΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΔΗΜΌΣΙΩΝ ΌΙΚ ΌΝΌΜΙΚ ΩΝ
57.  Το 2008 η επισκόπηση στο πλαίσιο του προγράμματος «Δημόσιες δα -
πάνες και δημοσιονομική ευθύνη» (Public Expenditure and Financial 
Accountability — PEFA) κατέδειξε ότι η διαχείριση των δημόσιων οικο -
νομικών χαρακτηριζόταν από ανεπάρκειες στους περισσότερους τομείς, 
συμπεριλαμβανομένων ενός παρωχημένου νομικού δημοσιονομικού 
πλαισίου, προβληματικού δημοσιονομικού σχεδιασμού και εκτέλεσης 
και συχνής προσφυγής σε εξαιρετικές διαδικασίες. Σε βασικές λειτουργίες, 
όπως οι λογιστικές και ταμειακές πράξεις, δεν τηρούνταν οι αρχές της 
βέλτιστης πρακτικής, ενώ οι μηχανισμοί εξωτερικού ελέγχου ήταν σχεδόν 
ανύπαρκτοι.
58.  Συνεπεία της επισκόπησης, η  κυβέρνηση ενέκρινε και υλοποιεί, με τη 
στήριξη των αναπτυξιακών εταίρων συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, ένα 
στρατηγικό σχέδιο για τη μεταρρύθμιση των δημόσιων οικονομικών, το 
οποίο αποσκοπεί στην αντιμετώπιση αυτών των αδυναμιών κατά την 
περίοδο 2010-2017.
59.  Το Συνέδριο εξέτασε τρία προγράμματα της ΕΕ:
α) το σκέλος που αφορά τα δημόσια οικονομικά του «Programme 
d’Appui à la Gouvernance » (PAG — Πρόγραμμα στήριξης της διακυ -
βέρνησης), το οποίο υπεγράφη τον Ιανουάριο του 2007 και χρημα -
τοδοτήθηκε με 6,5 εκατομμύρια ευρώ από το ένατο ΕΤΑ·
β) το σκέλος του PAG που αφορά τους φυσικούς πόρους, το οποίο 
χρηματοδοτήθηκε με 9 εκατομμύρια ευρώ από το ένατο ΕΤΑ·
γ) το «Projet  d’Appui à la Modernisation des Finances Publiques » 
(PAMFIP — Πρόγραμμα στήριξης για τον εκσυγχρονισμό των συστη -
μάτων διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών), το οποίο υπεγράφη 
τον Μάιο του 2010 και χρηματοδοτήθηκε με 10 εκατομμύρια ευρώ 
από το δέκατο ΕΤΑ.
25
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό35 Δημοσιονομική στήριξη 
για τη μακροοικονομική 
σταθεροποίηση στη ΛΔΚ.
36 Δημοσιονομική στήριξη 
για τον περιορισμό του 
αντικτύπου της οικονομικής 
και χρηματοπιστωτικής 
κρίσης.
37 Επιτροπή καθοδήγησης 
της μεταρρύθμισης των 
δημόσιων οικονομικών.
38 Στρατηγικό σχέδιο για τη 
μεταρρύθμιση των δημόσιων 
οικονομικών.
39 Γενική οικονομική 
επιθεώρηση.
40 Επιτροπή οικονομίας, 
οικονομικών και 
δημοσιονομικού ελέγχου.60.  Το Συνέδριο εξέτασε επίσης δύο στοχευμένα προγράμματα δημοσιονο -
μικής στήριξης:
α) το «Appui budgétaire à la Stabilisation économique de la RDC »35, υπε -
γράφη τον Αύγουστο και τον Δεκέμβριο του 2009 και χρηματοδο -
τήθηκε με συνολικό ποσό ύψους 48,6 εκατομμυρίων ευρώ από το 
δέκατο ΕΤΑ και τον Μηχανισμό για την Αναπτυξιακή Συνεργασία·
β) το «Appui budgétaire pour atténuer les effets de la crise économique 
et financière en RDC »36, υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2010 και χρη -
ματοδοτήθηκε με 50 εκατομμύρια ευρώ από το δέκατο ΕΤΑ στο 
πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις ευάλωτες χώρες Vulnerability FLEX 
(V-FLEX), η οποία άρχισε το 2009.
61.  Τα τρία προγράμματα στήριξης της ΕΕ που αφορούν τις μεταρρυθμίσεις 
της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών σε κεντρικό επίπεδο έχουν 
παραγάγει μέτρια αποτελέσματα μέχρι τώρα. 
62.  Το σκέλος της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών του PAG ενίσχυσε 
την Comité d’Orientation de la Réforme des Finances Publiques  (COREF)37, 
η οποία είναι ο βασικός διυπουργικός φορέας που έχει επιφορτιστεί 
με τον συντονισμό της μεταρρύθμισης της διαχείρισης των δημόσιων 
οικονομικών. Συνέβαλε επίσης στην έγκριση του «Plan Stratégique de 
Réforme des Finances Publiques » (PSRFP)38 και ενίσχυσε τις ικανότητες της 
Inspection Générale des Finances  (IGF)39 και της Commission Économique, 
Financière et Contrôle Budgétaire  (Ecofin)40 της Εθνοσυνέλευσης, παρέ -
χοντας κατάρτιση, συμβουλές και εξοπλισμό, καθώς και αποκατάσταση 
εγκαταστάσεων γραφείων.
63.  Από την άλλη, η στήριξη για το Ανώτατο Όργανο Ελέγχου (ΑΟΕ) υπήρ -
ξε σε μεγάλο βαθμό ανεπιτυχής. Μολονότι αυξήθηκε ο αριθμός και οι 
ικανότητες των υπαλλήλων, η αποκατάσταση των εγκαταστάσεων του 
ΑΟΕ βρίσκεται σε πλήρη στασιμότητα εξαιτίας νομικής διαμάχης με τον 
ανάδοχο. Ως αποτέλεσμα, έχει αποδυναμωθεί σε μεγάλο βαθμό η  επιχει -
ρησιακή ικανότητα του ΑΟΕ.
64.  Το PAMFIP , το οποίο αποτελεί λογική συνέχεια του PAG, αποσκοπεί στην 
ενίσχυση του δημοσιονομικού προγραμματισμού, της λογιστικής και των 
τελωνειακών υπηρεσιών. Το πρόγραμμα βρισκόταν σε πρώιμο στάδιο 
εφαρμογής κατά τον χρόνο της επίσκεψης του Συνεδρίου, ωστόσο υπήρ -
χαν ήδη δυσκολίες στην πρόσληψη εμπειρογνωμόνων και στον συντονι -
σμό ορισμένων δραστηριοτήτων με άλλους χορηγούς.
26
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό65.  Ένας από τους στόχους των δύο στοχευμένων προγραμμάτων δημοσι -
ονομικής στήριξης ήταν η συνδρομή στη βελτίωση της διαχείρισης των 
δημόσιων οικονομικών. Εντούτοις, τα προγράμματα δεν είχαν δημιουρ -
γήσει κάποια σύνδεση με το σχέδιο μεταρρύθμισης της διαχείρισης των 
δημόσιων οικονομικών της κυβέρνησης, ούτε προσδιόρισαν τις προτεραι -
ότητες τις οποίες σκόπευαν να στηρίξουν. Δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο 
προγράμματα τέτοιου είδους μπορούν να επιτύχουν έναν τέτοιο σκοπό, 
δεδομένου ότι τα κονδύλια εκταμιεύθηκαν σε μια ενιαία δόση σταθερού 
ύψους, χωρίς όρους σχετικούς με επιδόσεις ή απαιτήσεις για διάλογο σε 
θέματα πολιτικής. Το Συνέδριο επισημαίνει ότι, μολονότι η χώρα αντιμε -
τωπίζει μια δύσκολη οικονομική και δημοσιονομική κατάσταση και οι χα -
μηλοί μισθοί είναι ένας από τους λόγους ανεπάρκειας των κυβερνητικών 
υπηρεσιών (βλέπε σημείο 9), οι μισθοί των βουλευτών αυξήθηκαν από 
1 500 δολάρια ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, σε 6 000 
δολάρια ΗΠΑ  το 2006 και σε 13  000 δολάρια ΗΠΑ  το 2012. Το 2011 οι 
δαπάνες της προεδρίας, του πρωθυπουργού, της Εθνοσυνέλευσης και της 
Γερουσίας αντιστοιχούσαν στο 11 % του συνόλου των δημοσιονομικών 
δαπανών και ήταν τριπλάσιες του ποσού που δαπανήθηκε για την υγεία41.
66.  Η έγκριση του στρατηγικού σχεδίου για τη μεταρρύθμιση των δημόσιων 
οικονομικών αποτελεί ένδειξη της δέσμευσης της κυβέρνησης για τη 
μεταρρύθμιση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, την οποία 
βοηθά να εξακολουθεί να υπάρχει η συντονισμένη στήριξη των αναπτυ -
ξιακών εταίρων. Εντούτοις, όπως και με τα προγράμματα της ΕΕ σε άλλους 
τομείς, οι ανεπαρκείς δημοσιονομικοί πόροι και η ανεπαρκής διαχείριση 
των δημόσιων οικονομικών εγείρουν αμφιβολίες ως προς την ικανότητα 
των θεσμών που στηρίζουν τα προγράμματα PAG και PAMFIP να συνε -
χίσουν τις δραστηριότητές τους και να συντηρούν κτίρια και εξοπλισμό 
χωρίς τη στήριξη των χορηγών.
67.  Το οικονομικό μέλλον και οι προοπτικές βελτιωμένης διακυβέρνησης 
της ΛΔΚ εξαρτώνται στενά από τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποι -
είται η διαχείριση των σημαντικών φυσικών πόρων της χώρας. Ωστόσο, 
το τέλος των συγκρούσεων και η διεξαγωγή εκλογών δεν έχουν ακόμη 
μετατρέψει τους φυσικούς πόρους της ΛΔΚ σε μοχλούς ανάπτυξης. Στο 
πλαίσιο αυτό, το σκέλος του PAG που αφορά τους φυσικούς πόρους απο -
σκοπεί στην ενίσχυση της ικανότητας των βασικών θεσμών, πρώτον, για 
τη διαχείριση των τομέων των ορυχείων και των δασών, δεύτερον, για 
τη βελτίωση των συνθηκών με σκοπό την προσέλκυση επενδύσεων και, 
τρίτον, για την αύξηση των εισοδημάτων.
68.  Το σκέλος του προγράμματος PAG που αφορά τους φυσικούς πόρους, 
όταν εξετάστηκε ενάμιση χρόνο περίπου πριν από το τέλος της επιχειρη -
σιακής περιόδου του, είχε παραγάγει πενιχρά αποτελέσματα. Ένας λόγος 
ήταν η ανεπαρκής εκτίμηση αναγκών, η οποία είχε αποτύχει να εντοπίσει 
ορισμένες βασικές αδυναμίες στη διαχείριση των φυσικών πόρων, όπως 
η παράνομη εκμετάλλευση, η διαφθορά, η έλλειψη αξιόπιστων δεδομέ -
νων, οι αδύναμοι ελεγκτικοί και τελωνειακοί μηχανισμοί, η  αυθαίρετη φο -
ρολόγηση, η χαμηλή παραγωγικότητα και ο μικρός βαθμός μεταποίησης 
των βασικών προϊόντων. Υπήρχαν επίσης αδυναμίες στον σχεδιασμό του 
προγράμματος, οι οποίες οδήγησαν σε σοβαρές καθυστερήσεις κατά την 
υλοποίηση και στην ανάγκη ακύρωσης πολλών από τις προγραμματισμέ -
νες δραστηριότητες.41 Το 2011 ο συνολικός 
προϋπολογισμός ανήλθε 
σε 6 746 δισεκατομμύρια 
φράγκα Κονγκό (CDF). Οι 
δημοσιονομικές πιστώσεις 
για την προεδρία, τον 
πρωθυπουργό, την 
Εθνοσυνέλευση και τη 
Γερουσία ανήλθαν σε 
291 δισεκατομμύρια CDF 
(4,3 %), ενώ οι πιστώσεις 
για την υγεία σε 
233 δισεκατομμύρια CDF 
(3,5 %). Οι συνολικές 
δημοσιονομικές 
δαπάνες ανήλθαν σε 
3 515 δισεκατομμύρια CDF, 
εκ των οποίων 
393 δισεκατομμύρια CDF 
(11,1 %) διοχετεύτηκαν 
στον πρώτο τομέα και 
137 δισεκατομμύρια CDF 
(3,9 %) στον δεύτερο.
27
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό69.  Μολονότι το πρόγραμμα συνέβαλε στην ενίσχυση των ικανοτήτων ορι -
σμένων θεσμών, πολλά αποτελέσματα αναμένεται ότι δεν θα επιτευχθούν. 
Σε αυτά περιλαμβάνονται η έγκριση ενός εθνικού σχεδίου για τα δάση, 
η αναθεώρηση του κώδικα εξορυκτικών δραστηριοτήτων και η ενίσχυση 
της αλυσίδας εκμετάλλευσης, επεξεργασίας και εμπορίας.
ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΠΌΚΕΝΤΡΩΣΗΣ
70.  Η αποκέντρωση στη ΛΔΚ αποτελεί αντικείμενο μακράς πολιτικής συζή -
τησης, η οποία επανήλθε στο προσκήνιο με την έγκριση του Συντάγμα -
τος το 2006. Η αποκέντρωση έχει τρεις διαστάσεις (πολιτική, διοικητική 
και φορολογική) και αποσκοπεί στην ενίσχυση της δημοκρατίας και την 
προαγωγή της τοπικής πολιτικής λογοδοσίας, βελτιώνοντας παράλληλα 
την παροχή υπηρεσιών στους πολίτες.
71.  Το Συνέδριο εξέτασε δύο προγράμματα:
α) το «Projet d’Appui au Démarrage de la Décentralisation en RDC » 
(PA2D)42, υπεγράφη τον Μάιο του 2010 και χρηματοδοτήθηκε με 
15 εκατομμύρια ευρώ από το δέκατο ΕΤΑ·
β) το «Programme d’Appui aux Parlements » (PAP)43, υπεγράφη τον Μάιο 
του 2010 και χρηματοδοτήθηκε με 5 εκατομμύρια ευρώ από το δέ -
κατο ΕΤΑ.
72.  Tο πρόγραμμα PA2D έχει ως σκοπό να διευκολύνει την πορεία προς την 
αποκέντρωση, υποστηρίζοντας τους φορείς που είναι αρμόδιοι για την 
καθοδήγηση της μεταρρύθμισης που αφορά την αποκέντρωση σε εθνικό 
επίπεδο και ενισχύοντας τις διοικητικές ικανότητες των επαρχιών της 
Κινσάσα και του Βόρειου Κίβου. Το PAP αποσκοπεί να συμβάλει στην 
εδραίωση της δημοκρατίας στη ΛΔΚ, ενισχύοντας τις ικανότητες της 
Εθνοσυνέλευσης, της Γερουσίας και των δύο επαρχιακών συνελεύσεων 
στην Κινσάσα και το Βόρειο Κίβου.
73.  Αμφότερα τα προγράμματα βρίσκονταν σε πρώιμο στάδιο υλοποίησης 
κατά τον χρόνο της επίσκεψης του Συνεδρίου, ωστόσο οι προοπτικές 
επιτυχίας τους ήταν ήδη περιορισμένες. Τα προγράμματα αντιμετώπιζαν 
σημαντικά προβλήματα για πολλούς λόγους, οι σημαντικότεροι εκ των 
οποίων ήταν οι αδυναμίες της διοίκησης της ΛΔΚ, η αναβολή των επαρ -
χιακών εκλογών και η ανεπαρκής πολιτική δέσμευση των εθνικών αρχών 
για την επιδίωξη του στόχου της αποκέντρωσης. Η  τρέχουσα προεδρία 
επιχειρεί επί του παρόντος να εδραιώσει την εξουσία της. Η αποκέντρω -
ση απαιτεί τον επιμερισμό της εξουσίας, κάτι που ο Πρόεδρος δεν είναι 
επί του παρόντος πρόθυμος να πράξει. Υπό αυτές τις συνθήκες, η βιωσι -
μότητα όποιων αποτελεσμάτων καταφέρουν να επιτύχουν τα δύο προ -
γράμματα είναι αρκετά αμφίβολη, εκτός εάν υπάρξει σημαντική αλλαγή 
στο πολιτικό σκηνικό.42 Πρόγραμμα στήριξης 
για την εκκίνηση της 
αποκέντρωσης στη ΛΔΚ.
43 Πρόγραμμα στήριξης των 
Κοινοβουλίων.
28
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό74.  Παρά τη συντριπτική κοινωνική συναίνεση που υπάρχει στη χώρα σχετικά 
με την ανάγκη αποκέντρωσης, η κυβέρνηση είναι απρόθυμη να προχω -
ρήσει τη μεταρρύθμιση. Η προσέγγιση από την κορυφή προς τη βάση με 
κέντρο την Κινσάσα η οποία προωθείται από τους ξένους εταίρους της 
ΛΔΚ, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής, έχει, εκ των πραγμάτων, μι -
κρές ελπίδες να επιτύχει στην προώθηση της υλοποίησης της αποκέντρω -
σης. Οι επαρχιακές κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι επιθυμούν τα οφέλη 
που συνεπάγεται η αποκέντρωση, ωστόσο είναι απρόθυμες να αποδε -
χθούν τις ευθύνες που συνεπάγεται σχετικά με την παροχή υπηρεσιών. 
Ένα από τα πολιτικά εμπόδια είναι η ανισορροπία μεταξύ των πόρων 
των επαρχιών: δύο επαρχίες (Κάτω Κονγκό και Κατάνγκα) συνεισφέρουν 
περισσότερο από το ήμισυ των φορολογικών εσόδων της χώρας.
75.  Κατά συνέπεια, η διαδικασία της αποκέντρωσης έχει καθυστερήσει 
σημαντικά:
α) πολλά νομοθετικά κείμενα που αφορούν την αποκέντρωση δεν 
έχουν ακόμη εγκριθεί·
β) η διαδικασία επανεκχώρησης δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί44·
γ) οι τοπικές εκλογές, που αρχικά επρόκειτο να διεξαχθούν το 2008 
και η διεξαγωγή τους αναβλήθηκε στη συνέχεια για το 2011, δεν 
διεξήχθησαν ποτέ. Η διεξαγωγή των επαρχιακών εκλογών που είχαν 
προβλεφθεί για το 2011 ανεστάλη45·
δ) η δημιουργία 26 επαρχιών, αντί των 11 που υπάρχουν σήμερα, θα 
έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέχρι τον Μάιο του 2010, ωστόσο 
ο σχετικός νόμος δεν έχει εγκριθεί ακόμη.
Η ΕΠΙΤΡΌΠΗ  ΔΕΝ ΕΛΑΒΕ ΕΠΑΡΚ ΩΣ ΎΠΌΨΗ ΤΗΣ    
ΤΗΝ  ΕΎΘΡΑ ΎΣΤΗ ΚΑΤ ΑΣΤΑΣΗ ΠΌΎ  
ΕΠΙΚΡΑΤΕΙ  ΣΤΗ  ΧΩΡΑ ΚΑΤ Α ΤΌΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌ 
ΤΩΝ  ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ
76.  Το Συνέδριο εξέτασε εάν η Επιτροπή:
α) αντιμετώπισε επαρκώς τους βασικούς κινδύνους για την αποτελε -
σματικότητα των προγραμμάτων της ΕΕ·
β) έθεσε σαφείς και εφικτούς στόχους·
γ) χρησιμοποίησε κατάλληλα τη δυνατότητα χορήγησης βοήθειας υπό 
όρους και τον διάλογο σε θέματα πολιτικής ώστε να ενθαρρύνει τις 
αρχές της ΛΔΚ να δεσμευθούν για τη βελτίωση της διακυβέρνησης.44 Το άρθρο 175 του 
Συντάγματος ορίζει ότι το 
40 % των εθνικών εσόδων 
που συλλέγονται σε κάθε 
επαρχία θα μεταβιβάζεται 
σε αυτές, σύμφωνα με την 
επονομαζόμενη διαδικασία 
επανεκχώρησης, ενώ ένα 
επιπλέον 10 % θα διατίθεται 
σε ένα εξισωτικό ταμείο 
επενδύσεων  (Caisse nationale 
de Péréquation ), το οποίο θα 
αφορά μόνο επενδυτικές 
δαπάνες. Ο συνολικός 
στόχος είναι η μείωση των 
ανισοτήτων μεταξύ των 
επαρχιών.
45 Επί του παρόντος, οι 
κυβερνήτες των επαρχιών 
έχουν αναλάβει διπλό 
ρόλο, εκπροσωπώντας τις 
επαρχίες τους και εκτελώντας 
παράλληλα καθήκοντα της 
κεντρικής κυβέρνησης. Οι 
επικεφαλής των τοπικών 
κυβερνήσεων διορίζονται 
από τον Πρόεδρο.
29
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΌΙ ΚΙΝΔ ΎΝΌΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ ΕΠΑΡΚ ΩΣ
77.  Η εξωτερική βοήθεια υλοποιείται σε περιβάλλοντα υψηλού κινδύνου και 
αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στην περίπτωση εύθραυστων κρατών. 
Όπως και άλλοι αναπτυξιακοί εταίροι, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποφύγει 
τους κινδύνους, ωστόσο η διαχείρισή τους πρέπει να είναι τέτοια ώστε 
να μετριάζονται όσο το δυνατόν περισσότερο.
78.  Η Επιτροπή γνωρίζει καλά την κατάσταση στη ΛΔΚ, όπως και τα αίτια και τις 
συνέπειες της εύθραυστης κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει. Κατά τον 
σχεδιασμό των προγραμμάτων της ΕΕ που εξέτασε το Συνέδριο, η Επιτροπή 
εντόπισε πολλούς κινδύνους και έλαβε υπόψη της τα διδάγματα που είχαν 
αντληθεί από προηγούμενα προγράμματα. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη της 
το δύσκολο πλαίσιο και την αδύναμη εθνική διοίκηση κατά την επιλογή 
του τρόπου παροχής της βοήθειας και την εφαρμογή συστήματος ελέγχου. 
Εντούτοις, η Επιτροπή δεν αξιολόγησε την πιθανότητα των κινδύνων ούτε 
τον δυνητικό αντίκτυπό τους στα προγράμματα. Σε πολλές περιπτώσεις, 
τα προπαρασκευαστικά έγγραφα αναφέρονταν απλώς σε υποθέσεις και/ή 
κινδύνους για την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων, μολονότι ήταν 
γνωστό ότι υπήρχαν σοβαρά προβλήματα που αφορούσαν, ιδίως, την ανε -
παρκή δέσμευση των εθνικών αρχών για μεταρρύθμιση και την ισχνή θε -
σμική και δημοσιονομική ικανότητά τους να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα 
των αποτελεσμάτων μετά την ολοκλήρωση των προγραμμάτων της ΕΕ.
79.  Στα έγγραφα των προγραμμάτων δεν αναφέρονται ορισμένοι σημαντικοί 
κίνδυνοι —ιδίως η έλλειψη πολιτικής βούλησης, η απάτη και η διαφθορά—
οι οποίοι αποτελούν σοβαρή πηγή ανησυχίας στη ΛΔΚ (βλέπε σημείο 9). 
Άλλοι κίνδυνοι υποεκτιμήθηκαν, όπως τα προβλήματα στις μεταφορές και 
στην επικοινωνία, η περιορισμένη ικανότητα απορρόφησης των εθνικών 
αρχών (βλέπε σημείο 82, στοιχείο γ)) και η δυσκολία πρόσληψης διεθνών 
εμπειρογνωμόνων και εύρεσης τοπικών αναδόχων με τον αναγκαίο εξοπλι -
σμό και εξειδικευμένο προσωπικό, κυρίως στις απομακρυσμένες και συχνά 
μη ασφαλείς ανατολικές περιοχές της ΛΔΚ (βλέπε σημείο 82, στοιχείο β)).
80.  Στα προγράμματα που εξέτασε το Συνέδριο δεν περιλαμβάνονταν με 
συστηματικό τρόπο μέτρα για την πρόληψη ή τον μετριασμό των βασικών 
συγκεκριμένων κινδύνων που είχαν εντοπιστεί στον συγκεκριμένο τομέα 
ούτε καθοδήγηση για τους διαχειριστές των έργων και τις υπηρεσίες της 
Επιτροπής σχετικά με τον τρόπο δράσης που θα έπρεπε να ακολουθή -
σουν σε περίπτωση που οι κίνδυνοι επαληθεύονταν.
81.  Η προσέγγιση στόχευσης που ακολουθήθηκε για τα προγράμματα δημο -
σιονομικής στήριξης που εγκρίθηκαν το 2009 δεν αποτρέπει ούτε μειώνει 
τους κινδύνους. Τα κονδύλια δημοσιονομικής στήριξης συγχωνεύονται με 
άλλους πόρους στον προϋπολογισμό της χώρας -εταίρου (υποκαταστα -
σιμότητα των δημοσιονομικών πόρων) και δεν είναι δυνατή η ανίχνευσή 
τους πέραν του σταδίου καταβολής τους στον εν λόγω προϋπολογισμό. 
Επομένως, είναι εκτεθειμένα στις ίδιες αδυναμίες και στους κινδύνους 
της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών όπως και οι άλλοι εθνικοί 
δημοσιονομικοί πόροι (βλέπε σημείο 65).
30
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΌΙ ΣΤΌΧ ΌΙ ΗΤΑΝ ΣΎ ΧΝΑ ΎΠΕΡΒΌ ΛΙΚ Α ΦΙΛΌΔ ΌΞΌΙ
82.  Η ανεπαρκής εκτίμηση των κινδύνων συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στον 
καθορισμό υπερβολικά φιλόδοξων στόχων για επτά από τα προγράμματα 
που εξέτασε το Συνέδριο:
α) Ο στόχος που τέθηκε για το PACE (βλέπε σημείο 38) και η στήριξη 
της CENI (βλέπε σημεία 11 και 40) για τη συμβολή σε δημοκρατικές 
εκλογές δεν ήταν ρεαλιστικά, δεδομένης της απροθυμίας των αρχών 
της ΛΔΚ να εμπλακούν σε διάλογο με τη διεθνή κοινότητα σχετικά 
με τις έγκαιρες προετοιμασίες για την εκλογική διαδικασία του 2011.
β) Οι στόχοι του προγράμματος REJUSCO (βλέπε σημεία 45 και 46) 
ήταν υπερβολικά φιλόδοξοι για την κατάσταση που είχε διαμορφω -
θεί στην ανατολική ΛΔΚ μετά τις συγκρούσεις. Επί παραδείγματι, το 
πρόγραμμα δεν έλαβε υπόψη την έλλειψη κατασκευαστικών εταιρει -
ών και εταιρειών μελετών με κατάλληλο εξειδικευμένο προσωπικό 
και εξοπλισμό. Περιλάμβανε επίσης πολύπλοκη δομή διαχείρισης 
και συνδυασμό ετερογενών κανόνων και διαδικασιών. Η έκταση του 
προγράμματος περιορίστηκε αναγκαστικά κατά την υλοποίησή του 
και τελικά το πρόγραμμα εγκαταλείφθηκε έπειτα από καταγγελία 
στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) σχε -
τικά με τις συμβάσεις έργων.
γ) Στην ενδιάμεση αξιολόγηση του σκέλους του προγράμματος PAG 
που αφορά τη δικαιοσύνη (βλέπε σημεία 47 και 48) διαπιστώθηκε 
ότι, με τις 35 προγραμματισμένες δραστηριότητες και με προϋπολο -
γισμό διπλάσιο περίπου του ετήσιου προϋπολογισμού του Υπουρ -
γείου Δικαιοσύνης46, το πρόγραμμα δεν ήταν προσαρμοσμένο στην 
περιορισμένη δομή και ικανότητα απορρόφησης του Υπουργείου 
Δικαιοσύνης. Κι αυτό το πρόγραμμα περιορίστηκε σημαντικά κατά 
την υλοποίησή του.
δ) Το σκέλος του προγράμματος PAG που αφορά τους φυσικούς πόρους 
(βλέπε σημεία 67 έως 69) επιδιώκει την υλοποίηση διάφορων προτε -
ραιοτήτων, συμπεριλαμβανομένου ευρέος φάσματος δραστηριοτή -
των και αναγκών εμπειρογνωμοσύνης. Αυτό προκάλεσε σημαντικές 
δυσκολίες και δημιούργησε την ανάγκη τροποποίησης και σημαντι -
κού περιορισμού του προγράμματος κατά την υλοποίησή του.
ε) Το PA2D (βλέπε σημεία 71 έως 73) δεν έλαβε επαρκώς υπόψη το 
γεγονός ότι η διαδικασία αποκέντρωσης υπαγορευόταν ως επί το 
πλείστον από τους χορηγούς. Από την αρχή, η κυβέρνηση της ΛΔΚ 
ήταν απρόθυμη να στηρίξει τη μεταρρύθμιση. Πολλά νομικά μέσα 
που αφορούσαν την αποκέντρωση δεν είχαν ακόμη εγκριθεί και 
πολλοί παρατηρητές θεωρούν ότι η όλη διαδικασία θα αποτύχει. Το 
πρόγραμμα της ΕΕ που εγκρίθηκε το 2009 έχει ουσιαστικά διακοπεί.
στ) Οι στόχοι που τέθηκαν για το PAP (βλέπε σημεία 71 έως 73) δεν έλα -
βαν επαρκώς υπόψη τους τον κίνδυνο αναβολής των εκλογών για τη 
Γερουσία και των επαρχιακών εκλογών, γεγονός που καθυστέρησε 
σημαντικά την υλοποίηση των στόχων του προγράμματος.46 Έκθεση ενδιάμεσης 
αξιολόγησης για το PAG, 
Οκτώβριος 2011.
31
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΗ Χ ΌΡΗΓΗΣΗ ΒΌΗΘΕΙΑΣ ΎΠΌ ΌΡΌΎΣ ΚΑΙ Ό ΔΙΑΛ ΌΓΌΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ 
ΠΌΛΙΤΙΚΗΣ ΔΕΝ ΑΞΙΌΠΌΙΗΘΗΚΑΝ ΠΛΗΡΩΣ
83.  Τα προγράμματα της ΕΕ περιλαμβάνουν όχι μόνο τη χρηματοδότηση των 
προβλεπόμενων δραστηριοτήτων αλλά και δύο άλλα σκέλη, τα οποία 
πρέπει να συνδυάζονται κατάλληλα προκειμένου να μεγιστοποιούνται 
οι πιθανότητες ορθής δαπάνης των κονδυλίων της ΕΕ:
α) μια συμφωνία με τη χώρα-εταίρο σχετικά με τους όρους που συν -
δέονται με τους στόχους του προγράμματος, καθώς και τους κινδύ -
νους του·
β) διάλογος πολιτικής με την κυβέρνηση σχετικά με την κατάρτιση 
και την υλοποίηση των κατάλληλων πολιτικών και στρατηγικών 
μεταρρύθμισης. 
ΧΌΡΗΓΗΣΗ ΒΌΗΘΕΙΑΣ ΎΠΌ ΌΡΌΎΣ
84.  Όσον αφορά τα προγράμματα της ΕΕ που εξέτασε το Συνέδριο, η Επι -
τροπή χρησιμοποίησε την υπό όρους χορήγηση βοήθειας κατά τρόπο 
που μείωσε σημαντικά τη δυνητική δημιουργία κινήτρων όσον αφορά 
τη δέσμευση των εθνικών αρχών για μεταρρύθμιση και τη δυνατότητα 
της Επιτροπής να χρησιμοποιήσει την υπό όρους χορήγηση βοήθειας ως 
εργαλείο για τον διάλογο πολιτικής με την κυβέρνηση.
85.  Όπως ήδη διαπίστωσε το Συνέδριο σε σχέση με τη στήριξη του ΕΤΑ για 
προγράμματα οδικών υποδομών στην υποσαχάρια Αφρική47, η Επιτροπή 
σπάνια επέβαλε προϋποθέσεις με τις οποίες έπρεπε να συμμορφωθούν οι 
αρχές της ΛΔΚ πριν από την έναρξη ενός προγράμματος, μιας διαδικασίας 
προκήρυξης διαγωνισμού ή την υπογραφή μιας σύμβασης. Στα εξετασθέ -
ντα προγράμματα διαπιστώθηκαν ελάχιστα παραδείγματα προσέγγισης 
αυτού του είδους, όπως η απαίτηση προηγούμενης έγκρισης νομοθεσίας 
ή παροχής της κατάλληλης έκτασης. 
86.  Οι όροι που τέθηκαν δεν είναι νομικά δεσμευτικοί, αλλά παρουσιάζονται 
γενικώς στις συμφωνίες χρηματοδότησης ως «συνοδευτικά μέτρα» που 
πρέπει να υιοθετηθούν από τις αρχές της ΛΔΚ. Τα μέτρα αυτά συχνά 
διατυπώνονται κατά τρόπο αόριστο (π.χ. να αυξηθούν σταδιακά οι δα -
πάνες συντήρησης ανάλογα με τη δημοσιονομική ικανότητα) ή δεν είναι 
ρεαλιστικά (π.χ. να διασφαλίζεται επαρκής συντήρηση).47 Ειδική έκθεση 
αριθ. 17/2012, με τίτλο 
«Συμβολή του Ευρωπαϊκού 
Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ) 
στη δημιουργία βιώσιμου 
οδικού δικτύου στην 
υποσαχάρια Αφρική» 
(http://eca.europa.eu ).
32
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό87.  Κατά συνέπεια, ήταν δύσκολο για την Επιτροπή να παρακολουθεί την 
ικανοποίηση των όρων και να λαμβάνει εγκαίρως τα κατάλληλα μέτρα 
στις περιπτώσεις που αυτοί δεν πληρούνταν. Σε μία μόνο περίπτωση 
αποφάσισε πράγματι η Επιτροπή να αναστείλει την εκταμίευση μιας συ -
νεισφοράς της ΕΕ. Ειδικότερα, δεδομένων των παρατυπιών που παρατη -
ρήθηκαν κατά τις προεδρικές εκλογές του 2011, η Επιτροπή αποφάσισε, 
σε συντονισμό με τους υπόλοιπους χορηγούς, να μην εκταμιεύσει την 
τελευταία πληρωμή της. Εντούτοις πρόκειται για μια περίπτωση στην 
οποία πραγματοποιήθηκαν «πολύ λίγα, πολύ αργά».
ΔΙΑΛ ΌΓΌΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΌ ΛΙΤΙΚΗΣ
88.  Η Επιτροπή ήταν βασικός παράγων στην προώθηση του διαλόγου πο -
λιτικής με την κυβέρνηση της ΛΔΚ, σε συντονισμό με άλλους χορηγούς. 
Συμμετείχε ενεργά στο πλαίσιο βοήθειας της χώρας (CAF) και στις διά -
φορες θεματικές ομάδες εργασίας που αποτελούν το θεσμικό πλαίσιο 
διαλόγου μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων, των χορηγών και των εκπρο -
σώπων της κοινωνίας των πολιτών. Χρηματοδότησε διυπουργικά όργανα, 
τα οποία θα διαδραμάτιζαν βασικό ρόλο στη διαδικασία μεταρρύθμισης 
και τον συντονισμό με τους χορηγούς48. Η Επιτροπή διατήρησε, επίσης, 
τον διάλογο με την κυβέρνηση κατά τον προγραμματισμό και την επα -
νεξέταση των στρατηγικών συνεργασίας του ένατου και δέκατου ΕΤΑ, 
τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση της υλοποίησης των επιμέρους 
προγραμμάτων και τη διεξαγωγή κοινών ετήσιων επιθεωρήσεων της συ -
νεργασίας της ΕΕ.
89.  Εντούτοις, η ποιότητα του διαλόγου πολιτικής επηρεάστηκε δυσμενώς 
από αρκετές βασικές αδυναμίες:
α) Οι θεματικές ομάδες εργασίας δεν υπήρξαν αποτελεσματικό βήμα 
για συντονισμένο διάλογο πολιτικής. Στα μέσα του 2009 η πλειονό -
τητα των ομάδων αυτών λειτουργούσε χωρίς σχέδιο δράσης και δεν 
είχε σαφή αποστολή, στόχους, αρμοδιότητες, προϋπολογισμό ή χρο -
νοδιάγραμμα. Τα αρμόδια υπουργεία σε πολλές περιπτώσεις δεν 
συμμετείχαν ενεργά και οι συνεδριάσεις δεν είχαν ως αντικείμενο 
σχετικά θέματα. Καταβλήθηκε προσπάθεια να βελτιωθεί η λειτουρ -
γία των ομάδων εργασίας, ωστόσο στο πλαίσιο μιας αξιολόγησης 
που πραγματοποιήθηκε το 2011 από το Υπουργείο Σχεδιασμού δι -
απιστώθηκε ότι εξακολουθούσαν να υπάρχουν πολλά προβλήματα.
β) Μολονότι αυτή η μη ικανοποιητική κατάσταση οφειλόταν εν μέρει στην ισχνή 
ικανότητα των εθνικών διοικητικών αρχών, οι αρχές της ΛΔΚ προτίμησαν να 
ακολουθήσουν την προσέγγιση του διμερούς διαλόγου πολιτικής με κάθε 
χορηγό, ώστε να εκμεταλλευθούν ενδεχόμενες διαφορές γνώμης, καθώς 
και τυχόν ανταγωνισμό μεταξύ των χορηγών. Η εν λόγω προσέγγιση διευκο -
λύνθηκε από τον ανεπαρκή συντονισμό του διαλόγου πολιτικής μεταξύ των 
χορηγών, συμπεριλαμβανομένου του διαλόγου μεταξύ της Επιτροπής και 
των κρατών μελών της ΕΕ, ιδίως στον τομέα της στήριξης της αστυνομίας49.48 Επί παραδείγματι η Comité 
de Suivi de la Réforme 
de la Police  και η Comité 
d’Orientation de la Réforme des 
Finances Publiques.
49 «CSDP Missions and 
Operations: Lessons learned 
processes» (Αποστολές 
και επιχειρήσεις της ΚΠΑΑ: 
διαδικασίες άντλησης 
διδαγμάτων από την 
αποκτηθείσα εμπειρία), 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Γενική Διεύθυνση Εξωτερικών 
Πολιτικών (PE 457.062, σ. 52), 
Απρίλιος 2012.
33
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκόγ) Η ΕΕ και οι άλλοι ξένοι εταίροι που συμμερίζονται τις απόψεις της 
αντιμετωπίζουν αυξημένη δυσκολία στο να επηρεάσουν την κα -
τεύθυνση που επέλεξαν να ακολουθήσουν οι αρχές της ΛΔΚ όσον 
αφορά τη διακυβέρνηση. Η ΛΔΚ διαθέτει φυσικούς πόρους τους 
οποίους χρειάζεται ο  κόσμος και η  συμμετοχή νεότερων ξένων 
εταίρων με επιχειρηματικά προγράμματα άνευ δεσμεύσεων (όπως 
η Κίνα, η Νότια Αφρική, η Βραζιλία και η Νότιος Κορέα) μειώνει 
περαιτέρω την επιρροή των παραδοσιακών αναπτυξιακών εταίρων 
στην κυβέρνηση της ΛΔΚ.
δ) Όπως προαναφέρθηκε (βλέπε σημεία 84 έως 87), η προσέγγιση της 
Επιτροπής όσον αφορά την υπό όρους χορήγηση βοήθειας μειώνει 
σημαντικά την ικανότητά της να αξιοποιήσει πλήρως τον διάλογο 
πολιτικής.
90.  Στο πλαίσιο αυτό, ο διάλογος πολιτικής με τις αρχές της ΛΔΚ αποτέλεσε 
μεγάλη πρόκληση για την Επιτροπή, και τα αποτελέσματα ήταν μεικτά 
και στο σύνολό τους περιορισμένα:
α) Καθώς η στήριξη για την εκλογική διαδικασία δεν ήταν κεντρικός 
τομέας της στρατηγικής συνεργασίας στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ, 
η Επιτροπή δεν κατέστησε απολύτως σαφές από την αρχή ότι η  στή -
ριξη δημοκρατικών εκλογών εξακολουθούσε να αποτελεί βασική 
πολιτική προτεραιότητα της συνεργασίας της ΕΕ μετά τη μεταβατική 
περίοδο. Αυτό επηρέασε την ικανότητά της να ενεργεί εγκαίρως, με 
τον κατάλληλο τρόπο.
β) Στον τομέα της δικαιοσύνης, η Μεικτή Επιτροπή Δικαιοσύνης (CMJ) 
δεν αποδείχθηκε αποτελεσματικό βήμα διαλόγου και υπήρξε σε με -
γάλο βαθμό ανεπιτυχής όσον αφορά την έγκριση και την υλοποίηση 
της μεταρρύθμισης από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Το γεγονός αυτό 
οδήγησε την Επιτροπή στο να αποσύρει τη χρηματοδότησή της για 
τη γραμματεία της CMJ το 2011. Οι αρχές της ΛΔΚ έδειξαν, επίσης, 
μικρή διάθεση οικειοποίησης του προγράμματος REJUSCO, το οποίο 
θεωρούνταν από τον πληθυσμό ως πρωτοβουλία καθοδηγούμενη 
από τους χορηγούς.
γ) Στον τομέα της αστυνομίας, ο διάλογος πολιτικής υπήρξε δυσχερής. 
Μολονότι η CSRP αποτελεί κατάλληλο βήμα διαλόγου, οι αρχές της 
ΛΔΚ έδειξαν χλιαρή δέσμευση στη μεταρρύθμιση και προτίμηση 
στον διμερή διάλογο με επιμέρους χορηγούς. Χρειάστηκαν πέντε 
έτη έως ότου εγκριθεί ο οργανικός νόμος για την αστυνομία.
δ) Η έλλειψη πολιτικής βούλησης για την υλοποίηση της διαδικασίας 
αποκέντρωσης άφησε λίγα περιθώρια για εποικοδομητικό διάλογο 
πολιτικής.
ε) Ο διάλογος πολιτικής όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης 
των δημόσιων οικονομικών αποδείχθηκε λιγότερο δυσχερής, ιδίως 
χάρη στη συντονισμένη συμμετοχή των χορηγών μετά το πρόγραμ -
μα «Δημόσιες δαπάνες και δημοσιονομική ευθύνη» (PEFA) του 2008.
34
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό91.  Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αποτελεσματικότητα της 
βοήθειας της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη ΛΔΚ είναι περιορισμένη. Η στή -
ριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση εντάσσεται σε ένα εν γένει άρτιο πλαίσιο 
στρατηγικής συνεργασίας, ανταποκρίνεται στις βασικές ανάγκες διακυ -
βέρνησης της χώρας και έχει επιτύχει ορισμένα αποτελέσματα. Εντούτοις, 
η πρόοδος είναι αργή, ανομοιογενής και, συνολικά, περιορισμένη. Λιγό -
τερο από το ήμισυ των προγραμμάτων που εξετάστηκαν πέτυχε ή είναι 
πιθανό να επιτύχει τα περισσότερα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. 
Η βιωσιμότητα συνιστά, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, ουτοπική 
προοπτική. 
92.  Από κοινού με άλλους αναπτυξιακούς εταίρους, η Επιτροπή αντιμετωπίζει 
σοβαρά εμπόδια στις προσπάθειές της να συμβάλλει στη βελτίωση της 
διακυβέρνησης στη ΛΔΚ: η απουσία πολιτικής βούλησης, η δυναμική 
των καθοδηγούμενων από τους χορηγούς προγραμμάτων και η έλλειψη 
ικανότητας απορρόφησης κονδυλίων. Ωστόσο, μολονότι η Επιτροπή γνω -
ρίζει καλά τις βασικές αιτίες και συνέπειες του εύθραυστου χαρακτήρα 
του κράτους της ΛΔΚ, δεν έλαβε επαρκώς υπόψη της κατά τον σχεδια -
σμό των προγραμμάτων της ΕΕ τις προκλήσεις αυτές. Οι κίνδυνοι δεν 
αντιμετωπίστηκαν επαρκώς, οι στόχοι των προγραμμάτων είναι συχνά 
υπερβολικά φιλόδοξοι, η υπό όρους χορήγηση βοήθειας συμβάλλει πε -
νιχρά στη δημιουργία κινήτρων και ο διάλογος σε θέματα πολιτικής δεν 
αξιοποιήθηκε πλήρως ούτε υπήρξε επαρκής συντονισμός με τα κράτη 
μέλη της ΕΕ στο σύνολο των τομέων.
93.  Η διαδικασία της αναδιάρθρωσης του κράτους και της βελτίωσης της 
διακυβέρνησης στην ΛΔΚ θα αποτελέσει μια μακρά διαδικασία. Εάν η  ΕΕ, 
ως βασικός αναπτυξιακός εταίρος της ΛΔΚ και υπέρμαχος της χρηστής 
διακυβέρνησης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πρόκειται να συνεχίσει 
να στηρίζει τη διακυβέρνηση στη ΛΔΚ, πρέπει να βελτιώσει σημαντικά 
την αποτελεσματικότητα της βοήθειάς της. Υπό αυτό το πρίσμα, η Επι -
τροπή πρέπει να γίνει περισσότερο ρεαλιστική όσον αφορά, αφενός, 
αυτά που μπορούν να επιτευχθούν και, αφετέρου, τον σχεδιασμό των 
προγραμμάτων της ΕΕ. Ταυτόχρονα, πρέπει να καταστεί περισσότερο 
απαιτητική έναντι των αρχών της ΛΔΚ στο πλαίσιο της παρακολούθησης 
της συμμόρφωσης με τους όρους που συμφωνήθηκαν και τις δεσμεύσεις 
που ανελήφθησαν50.
94.  Το Συνέδριο διατυπώνει τις εξής συστάσεις με σκοπό να βελτιωθεί η απο -
τελεσματικότητα της στήριξης της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη ΛΔΚ:50 Ο πρωθυπουργός της 
ΛΔΚ Augustin Matata 
Ponyo δήλωσε τα εξής: 
«Η ΛΔΚ χρειάζεται εταίρους 
απαιτητικούς αλλά με 
κατανόηση, παρόντες αλλά 
με σεβασμό, αυστηρούς αλλά 
αντικειμενικούς» ( Libération , 
12.12.2012).ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
35
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
Σε συντονισμό με άλλους αναπτυξιακούς εταίρους, ιδίως τα κράτη μέλη 
της ΕΕ, η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ πρέπει:
α) Ενόψει του προγραμματισμού του ενδέκατου ΕΤΑ και του σχε -
διασμού των μελλοντικών προγραμμάτων της ΕΕ: i) να μεριμνή -
σουν ιδιαιτέρως για την ισόρροπη κατανομή της βοήθειας μεταξύ 
όλων των επαρχιών, ιδίως των φτωχότερων, ii) να συνδυάσουν 
τη στήριξη σε κεντρικό επίπεδο με προγράμματα σε επαρχιακό 
επίπεδο που συνδέουν την πολιτική και εδαφική αποκέντρωση 
με βελτιωμένες στρατηγικές διαχείρισης των φυσικών πόρων και 
αποκατάσταση και ανάπτυξη των υποδομών και iii) να επανε -
ξετάσουν τη στήριξη της ΕΕ για τη βελτιωμένη διαχείριση των 
φυσικών πόρων βάσει ολοκληρωμένης εκτίμησης αναγκών.
β) Να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση, στον διάλογό τους με την κυ -
βέρνηση της ΛΔΚ, στο γεγονός ότι οι δημοκρατικές εκλογές απο -
τελούν βασική συνιστώσα της διακυβέρνησης και να αξιολογή -
σουν προσεκτικά όλους τους κινδύνους ώστε να διασφαλίζεται 
ότι τα προγράμματα της ΕΕ στον εν λόγω τομέα δεν στηρίζουν 
την εδραίωση του υφιστάμενου καθεστώτος.
γ) Να προωθήσουν τη βελτίωση της λογοδοσίας της κυβέρνησης της 
ΛΔΚ, μέσω αυξημένης στήριξης για την ενίσχυση της ικανότητας 
των εθνικών οργάνων εποπτείας, ιδίως των εξειδικευμένων επι -
τροπών της Εθνοσυνέλευσης και του Ανώτατου Οργάνου Ελέγχου.
δ) Σε όλους τους τομείς διακυβέρνησης που καλύπτει η στρατηγική 
συνεργασίας της ΕΕ να εξετάζουν συστηματικά την ανάγκη υπο -
στήριξης της καταπολέμησης της απάτης και της διαφθοράς.ΣΎΣΤΑΣΗ 1
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ  ΣΎΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΕ
36
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΉ Επιτροπή πρέπει:
α) Να επικεντρώνει τους στόχους σε περιορισμένο αριθμό  
προτεραιοτήτων.
β) Να καθορίζει χρονοδιάγραμμα καλύτερα προσαρμοσμένο στο 
περιβάλλον του προγράμματος.
γ) Να προβλέπει ένα περιθώριο ευελιξίας κατά τη διάρκεια της υλο -
ποίησης του προγράμματος, ούτως ώστε να είναι δυνατή η ταχεία 
επανεξέταση των στόχων όταν συντρέχει λόγος.ΣΎΣΤΑΣΗ 3
ΣΤΌΧ ΌΙ ΤΩΝ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝΉ Επιτροπή πρέπει:
α) Κατά την έναρξη των προγραμμάτων και τακτικά κατά την υλοποί -
ησή τους να αξιολογεί την πιθανότητα εμφάνισης και τον πιθανό 
αντίκτυπο των βασικών κινδύνων για την επίτευξη των στόχων 
των προγραμμάτων. Για τον σκοπό αυτό, απαιτείται i) αξιολόγηση 
της συνάφειας και της αξιοπιστίας των πολιτικών και των σχεδίων 
δράσης της χώρας για τη βελτίωση της διακυβέρνησης σε σχέση 
με τους διαθέσιμους θεσμικούς και δημοσιονομικούς πόρους και 
ii) παρακολούθηση της προόδου σε σύγκριση με τις δεσμεύσεις 
που ανέλαβαν οι αρχές της ΛΔΚ.
β) Να λάβει μέτρα για την πρόληψη ή  τον περιορισμό των κινδύνων 
και να καθορίσει σαφώς την πορεία δράσης που πρέπει να ακο -
λουθηθεί σε περίπτωση επαλήθευσης των κινδύνων.ΣΎΣΤΑΣΗ 2
ΚΙΝΔ ΎΝΌΙ
37
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΉ Επιτροπή πρέπει:
α) Να ενισχύσει τη χρήση της χορήγησης βοήθειας υπό όρους και 
του διαλόγου σε θέματα πολιτικής. Αυτό προϋποθέτει: i) καθορι -
σμό σαφών, σχετικών, ρεαλιστικών και χρονικά προσδιορισμέ -
νων όρων, ii) περιοδική αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τους 
συμφωνηθέντες όρους και iii) σθεναρή, αναλογική και έγκαιρη 
αντίδραση εάν η κυβέρνηση της ΛΔΚ καταδεικνύει ανεπαρκή δέ -
σμευση στη συμμόρφωση, κατά περίπτωση διακόπτοντας ή παύ -
οντας το πρόγραμμα.
β) Να προτρέψει την κυβέρνηση της ΛΔΚ να εγκρίνει τα αναγκαία 
μέτρα για τη βελτίωση της λειτουργίας των θεματικών ομάδων 
εργασίας και να παρακολουθεί την υλοποίηση των μέτρων αυτών.
γ) Να αναλάβει ενεργότερο ηγετικό ρόλο έναντι των κρατών μελών 
της ΕΕ ώστε να ενθαρρύνει τον συντονισμένο διάλογο πολιτικής 
και να αυξήσει την επιρροή της ΕΕ προς την κυβέρνηση της ΛΔΚ.ΣΎΣΤΑΣΗ 4
ΧΌΡΗΓΗΣΗ ΒΌΗΘΕΙΑΣ ΎΠΌ ΌΡΌΎΣ ΚΑΙ ΔΙΑΛ ΌΓΌΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΌ ΛΙΤΙΚΗΣ
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα IΙΙ, του οποίου προεδρεύει 
ο κύριος Karel PINXTEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, 
κατά τη συνεδρίασή του της 16ης Ιουλίου 2013.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Πρόεδρος

38
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
BAΘΜΌ ΛΌΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
(σε εκατομμύρια ευρώ)
ΠρογράμματαΤο-
μέαςΠοσό Μέσο της ΕΕ ΣυνάφειαΣχεδια -
σμόςΑποτελέ -
σματαΒιωσιμό -
τηταΠερίοδος υλοποίησης
Appui à la formation de l'Unité 
de Police Intégrée (UPI)
Αστυνομία5,00Κονδύλιο για 
τα κράτη ΑΚΕ 
— Ένατο 
ΕΤΑA B B Δ 7 .5.2004 -31.12.2005
Programme d'appui à la réforme 
de la Police Nationale (PARP)11,00 Δέκατο ΕΤΑ A B B Γ12.8.2010 -12.2.2015 
Πρόσθετη πράξη: 
12.2.2016 
Support for Peace and 
Stabilisation in the eastern 
DRC (συνιστώσα αστυνομίας)2,90Μηχανισμός 
σταθερότηταςA B Γ Γ 20.6.2008 -30.6.2011
Programme Restauration 
de la Justice à I'Est de la 
République Démocratique du 
Congo (REJUSCO)
Δικαιοσύνη7,9 0 Ένατο ΕΤΑ A Γ Γ Δ 11.7 .2006-31.12.2010
Programme d'appui à la 
gouvernance (PAG) — Σκέλος 
δικαιοσύνης9,00 Ένατο ΕΤΑ A B B Γ25.1.2007 -31.12.2012 
Πρόσθετη πράξη: 
31.12.2013
Appui au processus électoral 
en RDC (APEC)
Εκλογές105,00Πρόσθετο 
κονδύλιοA B B Γ 29.11.2004 - 31.12.2010
Programme d'appui au 
processus électoral (PAPE/ 
APEC)60,00 Ένατο ΕΤΑ A B B Γ 24.11.2005 -31.12.2006
Appui à la CENI 3,00 Ένατο ΕΤΑ B Γ Γ Γ 13.11.2007- 1.12.2009
Programme d'appui au cycle 
électoral 2011-2013 (PACE)47, 5 0 Δέκατο ΕΤΑ A B Δ Δ 25.5.2011-27 .5.2014
Programme d'Appui 
Budgétaire pour la 
Stabilisation Économique de 
la RDC 
Διαχείριση των δημόσιων οικονομικών48,62Δέκατο ΕΤΑ /
ΜΑΣΓ Γ ά.α. ά.α. 2009
VFLEX — Appui budgétaire 
pour atténuer les effets de la 
crise économique et financière 
en RDC50,00 Δέκατο ΕΤΑ Γ Γ ά.α. ά.α. 2010
Programme d'appui à la 
Gouvernance (PAG) — Σκέλος 
δημόσιων οικονομικών6,50 Ένατο ΕΤΑ A B Γ B25.1.2007-31.12.2012 
Πρόσθετη πράξη: 
31.12.2013
Programme d'appui à la 
Gouvernance (PAG) — Σκέλος 
φυσικών πόρων9,00 Ένατο ΕΤΑ B Γ Γ Γ25.1.2007 -31.12.2012 
Πρόσθετη πράξη: 
31.12.2013
Programme d'appui à la 
Modernisation des Finances 
Publiques (PAMFIP)10,00 Δέκατο ΕΤΑ A A Γ B 20.5.2010-20.5.2015
39
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΠρογράμματαΤο-
μέαςΠοσό Μέσο της ΕΕ ΣυνάφειαΣχεδια -
σμόςΑποτελέ -
σματαΒιωσιμό -
τηταΠερίοδος υλοποίησης
Projet d'appui au démarrage 
de la decentralisation en 
République Démocratique du 
Congo(PA2D)
Αποκέντρωση15,00 Δέκατο ΕΤΑ A Γ Γ Γ 20.5.2010-20.5.2015
Programme d'appui aux 
Parlements (PAP)5,00 Δέκατο ΕΤΑ A B B Γ20.5.2010-20.5.2014 
Πρόσθετη πράξη: 
20.5.2015
ΣΥΝΟΛΟ 395,42
Υπόμνημα:  
Βάσει της μεθοδολογίας βαθμολόγησης του παραρτήματος ΙΙ , προσδιορίστηκε η ακόλουθη κατάταξη: 
A Το κριτήριο πληρούται
B Ελάσσονες αδυναμίες
Γ Σοβαρές αδυναμίες
Δ Το κριτήριο δεν πληρούται
40
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΜΕΘΌ ΔΌΛΌΓΙΑ ΒΑΘΜΌ ΛΌΓΗΣΗΣ
Γ ια τον σκοπό του ελέγχου, η βαθμολόγηση της συνάφειας, του σχεδιασμού, των αποτελεσμάτων 
και της βιωσιμότητας βασίστηκε στη μεθοδολογία παρακολούθησης βάσει αποτελεσμάτων (ROM) 
της Επιτροπής. Τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν ήταν τα εξής:
Συνάφεια
AΑποτελεί σαφώς αναπόσπαστο μέρος των εθνικών πολιτικών και της στρατηγικής της ΕΕ, σέβεται τις δεσμεύσεις της δήλωσης του Παρισιού 
σχετικά με την οικειοποίηση, την ευθυγράμμιση και την εναρμόνιση και ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στις ανάγκες της ομάδας -στόχου.
BΕντάσσεται ικανοποιητικά στις εθνικές πολιτικές και στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (χωρίς αυτό να διατυπώνεται πάντοτε ρητά), 
εύλογα συμβατό με τις δεσμεύσεις της δήλωσης του Παρισιού, συναφές προς τις ανάγκες της ομάδας -στόχου.
ΓΥπάρχουν ορισμένα ζητήματα/προβλήματα σχετικά με τη συνέπεια με τις εθνικές πολιτικές, καθώς και με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής, ή με τη δήλωση του Παρισιού ή με τη συνάφεια της στόχευσης.
ΔΑντιφάσκει με τις εθνικές πολιτικές ή με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή με τις δεσμεύσεις της δήλωσης του Παρισιού, η συνάφεια 
προς τις ανάγκες αμφισβητείται. Απαιτούνται σημαντικές αναπροσαρμογές.
Σχεδιασμός
AΣαφές και σωστά διαρθρωμένο λογικό πλαίσιο, εφικτή και συνεπής κάθετη λογική των στόχων, στόχοι επαρκώς SMART, αντικειμενικά 
επαληθεύσιμοι δείκτες, σαφώς καθορισμένοι και διαχειρίσιμοι κίνδυνοι και υποθέσεις εργασίας, στρατηγική εξόδου.
BΟρθή λογική της παρέμβασης, μολονότι μπορεί να χρειάζονται ορισμένες βελτιώσεις στην ιεράρχηση των στόχων, αντικειμενικά 
επαληθεύσιμοι δείκτες, κίνδυνος και υποθέσεις εργασίας.
ΓΠροβλήματα με τη λογική της παρέμβασης μπορεί να επηρεάσουν τις επιδόσεις του έργου και την ικανότητα παρακολούθησης και 
αξιολόγησης της προόδου, απαιτούνται βελτιώσεις.
Δ Η λογική της παρέμβασης είναι λανθασμένη και απαιτείται σημαντική αναθεώρηση προκειμένου να υπάρξει πιθανότητα επιτυχίας του έργου.
Αποτελέσματα 
⇒ Για έργα που έχουν περατωθεί
AΤα αντλούμενα από τα αποτελέσματα οφέλη και ικανότητες είναι διαθέσιμα και καλής ποιότητας και χρησιμοποιούνται από όλες τις 
ομάδες -στόχους.
BΤα επακόλουθα είναι ως επί το πλείστον καλής ποιότητας και διαθέσιμα και χρησιμοποιούνται από τις περισσότερες ομάδες -στόχους. Υπάρχει 
περιθώριο βελτίωσης, χωρίς ωστόσο σοβαρό αντίκτυπο στην αποτελεσματικότητα.
ΓΟρισμένα οφέλη είναι διαθέσιμα, αλλά δεν είναι πάντοτε της καλύτερης ποιότητας. Απαιτούνται βελτιώσεις προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι 
το έργο μπορεί να επιτύχει τον σκοπό του από την άποψη της ποιότητας, της κάλυψης και της διαθεσιμότητας.
ΔΤα επακόλουθα δεν είναι διαθέσιμα στις περισσότερες περιπτώσεις και η ποιότητά τους είναι κακή. Απαιτούνται σημαντικότατες αλλαγές 
προκειμένου να επιτευχθούν τα αποτελέσματα.
⇒ Για έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη
AΗ πλήρης επίτευξη των αποτελεσμάτων είναι πιθανή από την άποψη της ποιότητας και της κάλυψης. Οι αρνητικές συνέπειες έχουν 
περιοριστεί.
B Τα αποτελέσματα θα επιτευχθούν με μικρούς περιορισμούς, οι αρνητικές συνέπειες δεν προκάλεσαν μεγάλη ζημία.
ΓΤα αποτελέσματα θα επιτευχθούν μόνον εν μέρει, μεταξύ άλλων λόγω των αρνητικών συνεπειών στις οποίες οι διαχείριση δεν κατάφερε να 
προσαρμοστεί πλήρως. Απαιτείται η λήψη διορθωτικών μέτρων προκειμένου να βελτιωθεί η πιθανότητα επίτευξης των αποτελεσμάτων.
Δ Το σχέδιο δεν θα επιτύχει τον σκοπό του εκτός εάν ληφθούν σημαντικά, βασικά, διορθωτικά μέτρα.
41
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΒιωσιμότητα
⇒ Δημοσιονομική/οικονομική βιωσιμότητα
AΔυνητικά πολύ καλή, το κόστος των υπηρεσιών και της συντήρησης καλύπτεται ή μπορεί να καλυφθεί οικονομικά, αυτό δεν μπορεί να 
επηρεαστεί από εξωτερικούς παράγοντες.
B Πιθανώς να είναι καλή, ωστόσο προβλήματα μπορεί να ανακύψουν κυρίως από τις μεταβολές των εξωτερικών οικονομικών παραγόντων.
ΓΠρέπει να αντιμετωπιστούν προβλήματα όσον αφορά τη δημοσιονομική βιωσιμότητα είτε από την άποψη του θεσμικού κόστους ή του 
κόστους της ομάδας -στόχου είτε από την άποψη των μεταβολών του οικονομικού πλαισίου.
Δ Εξαιρετικά αμφίβολη εκτός εάν πραγματοποιηθούν σημαντικές αλλαγές.
⇒ Επίπεδο οικειοποίησης
AΟι τοπικοί φορείς και δομές συμμετέχουν ενεργά σε όλα τα στάδια της υλοποίησης και δεσμεύονται να συνεχίσουν να παράγουν και να 
χρησιμοποιούν τα αποτελέσματα και μετά το πέρας της χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 
BΗ υλοποίηση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους τοπικούς φορείς και δομές οι οποίοι συμμετέχουν ;eως ένα βαθμό στη λήψη αποφάσεων. Οι 
πιθανότητες βιωσιμότητας είναι καλές, ωστόσο υπάρχει περιθώριο βελτίωσης.
ΓΤο έργο χρησιμοποιεί κυρίως ad hoc μηχανισμούς και όχι αρκετούς τοπικούς φορείς και δομές οι οποίοι να εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα. Δεν 
διασφαλίζονται συνεχή αποτελέσματα. Απαιτούνται διορθωτικά μέτρα.
ΔΤο έργο εξαρτάται πλήρως από ad hoc δομές και δεν υπάρχει προοπτική βιωσιμότητας. Απαιτούνται ριζικές αλλαγές προκειμένου να 
εξασφαλιστεί η  βιωσιμότητα.
42
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ  ΕΥΕΔ
ΠΕΡΙΛ ΉΨΉ
I.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν ότι τα θεμελιώδη στοι -
χεία της χρηστής διακυβέρνησης, όπως είναι τα ανθρώ -
πινα δικαιώματα, η δημοκρατία, η ασφάλεια και οι βασικές 
δημόσιες υπηρεσίες δεν τηρούνται επαρκώς .
III.
Ορισμένα έργα για τα οποία μπορεί να ισχύει η  παρατή -
ρηση του Συνεδρίου ήταν σε πολύ πρώιμο στάδιο υλοποί -
ησης και, ως εκ τούτου, δεν είχαν ακόμα αποδώσει απο -
τελέσματα. Οι καθυστερήσεις σε σύγκριση με τα αρχικά 
χρονοδιαγράμματα οφείλονται κυρίως στην αστάθεια και 
στην κατάσταση μετά την κρίση στη ΛΔΚ. Οι επιχειρησι -
ακές περίοδοι των έργων έχουν, ως εκ τούτου, επεκταθεί 
και τα περισσότερα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα 
των έργων και προγραμμάτων είναι εφικτά. Το χρονοδι -
άγραμμα για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας 
των προγραμμάτων της ΕΕ πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις 
πραγματικές συνθήκες εργασίας σε ένα ευπαθές κράτος. 
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν επίσης ότι πρέπει να ανα -
γνωριστεί η πρόοδος που σημειώθηκε, για παράδειγμα στις 
εκλογές του 2006 και στη συνολική διαχείριση των δημό -
σιων οικονομικών. 
Όπως επισημαίνει το Συνέδριο στην παρούσα έκθεση, 
ο εθνικός προϋπολογισμός είναι ανεπαρκής. Ωστόσο, 
αυξήθηκε κατά είκοσι φορές την τελευταία δεκαετία και 
αναμένεται ακόμη να διπλασιαστεί έως το 2016. Η τάση 
αυτή επιτρέπει στην κυβέρνηση να χορηγήσει σταδιακά 
επαρκείς πόρους σε σχετικές θέσεις του προϋπολογισμού, 
συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων για τους ανθρώπι -
νους πόρους και τη συντήρηση βελτιώνοντας κατ’ αυτόν 
τον τρόπο τη βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. 
IV.
Οι στόχοι ήταν σύμφωνοι με το όραμα της ΕΕ για τη ΛΔΚ 
εκείνη την περίοδο και αναμενόταν ότι θα προέκυπτε όφε -
λος από τη θετική δημοκρατική τάση που προβλεπόταν 
μετά τις πρώτες δημοκρατικές εκλογές το 2006. Η διαχεί -
ριση του κινδύνου δεν συνεπάγεται μόνο ότι ο κίνδυνος 
θα αποφευχθεί αλλά ότι η στήριξη θα προσαρμοσθεί, ώστε 
να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη της πολιτικής κατάστασης ή ο 
χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση της δράσης. Και 
οι δύο προσεγγίσεις έχουν εφαρμοστεί από την Επιτροπή. 
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ, ως εκ τούτου, θεωρούν ότι το πλαί -
σιο και οι κίνδυνοι της ΛΔΚ έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη. 
43
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ  ΕΥΕΔ
Σε ένα κράτος όπως η ΛΔΚ, όπου όλες οι διοικητικές και 
κοινωνικές δομές έχουν καταστραφεί, δεν θα ήταν σκόπιμο 
να τεθούν προϋποθέσεις, δεδομένου ότι στόχος της στήρι -
ξης ήταν η αποκατάσταση των βασικών κρατικών υπηρε -
σιών. Εξάλλου, η αντιπροσωπεία διατηρεί πάντα πολιτικό 
και τομεακό διάλογο με τις αρχές και θέτει πάντα ως αντί -
βαρο για τη στήριξη της ΕΕ την πρόοδο που σημειώνουν 
οι αρχές. Αυτό ορίζεται από την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ, ως 
«συμβατική προσέγγιση». Προωθεί την «αμοιβαία ευθύνη» 
όπως προτείνεται από τη «Νέα συμφωνία» δέσμευσης για 
τα ευπαθή κράτη.
Τα θέματα διακυβέρνησης εξετάζονται στα φόρουμ πολιτι -
κού διαλόγου, καθώς και στα φόρουμ διαλόγου πολιτικής. 
Οι πολιτικές θέσεις που λαμβάνονται από την ΕΕ (αντιπρο -
σωπεία και ΕΥΕΔ/Επιτροπή) συμφωνούνται και συντονίζο -
νται με τα κράτη μέλη. 
V.
Το ζήτημα θα πρέπει να εξεταστεί και από τις δύο πλευρές, 
δεδομένου ότι είναι επίσης αλήθεια ότι η αποτελεσματικό -
τητα και η αποδοτικότητα της ενίσχυσης δεν μπορούν να 
βελτιωθούν χωρίς την ίδια τη διακυβέρνηση. Εάν δεν παρέ -
χονται σταδιακά τα βασικά δομικά στοιχεία για τη διακυ -
βέρνηση (για τα δημόσια οικονομικά, τα νομικά πλαίσια, τις 
υπηρεσίες τοπικής αυτοδιοίκησης και την αποκέντρωση), 
η πρόοδος θα εξακολουθήσει να είναι αργή και θα αντιμε -
τωπίζει πάντα λειτουργικές δυσχέρειες.
VI.
Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η χρήση της χορήγη -
σης βοήθειας υπό όρους πρέπει να προσαρμόζεται ώστε 
να λαμβάνεται υπόψη η ευπάθεια της ΛΔΚ και να αποτελεί 
μέρος του πολιτικού διαλόγου με τη χώρα. Ο όρος «χορή -
γηση βοήθειας υπό όρους» δεν συμφωνεί ακριβώς με το 
πνεύμα της εταιρικής σχέσης με βάση το οποίο παρέχεται 
η συνεργασία στις χώρες ΑΚΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας 
του Κοτονού. Η Επιτροπή προωθεί την αμοιβαία λογοδοσία 
και την ενίσχυση του διαλόγου πολιτικής και του πολιτικού 
διαλόγου.ΕΙΣΑΓΩΓΉ
11.
Παρόλο που εξέφρασε τη λύπη της για τη συνταγματική 
τροποποίηση, η οποία θα έπρεπε να αποσκοπεί σε μεγα -
λύτερη συναίνεση με την αντιπολίτευση, η ΕΕ δεν θεωρεί 
τη συνταγματική τροποποίηση του Ιανουαρίου 2011 παρά -
νομη ή αντιδημοκρατική. Το χρονοδιάγραμμα της εν λόγω 
τροποποίησης επέτρεπε επίσης στα κόμματα της αντιπολί -
τευσης να ενσωματώσουν αυτή την αλλαγή στις εκλογικές 
τους στρατηγικές.
12.
Οι λόγοι της αστάθειας στην ανατολική ΛΔΚ είναι πολύ -
πλοκοι. Οι βαθύτερες αιτίες συνδέονται με περιφερειακά, 
εθνικά (της ΛΔΚ) και τοπικά στοιχεία. Η ΕΥΕΔ και η Επι -
τροπή θα παρουσιάσουν προσεχώς μια κοινή ανακοίνωση 
σχετικά με τη στρατηγική-πλαίσιο της ΕΕ για τις Μεγάλες 
Λίμνες στην οποία θα προτείται περαιτέρω ανάλυση. 
44
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ  ΕΥΕΔ
ΠΑΡΑΤ ΉΡΉΣΕΙΣ
Ή στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση 
στη ΛΔΚ είναι σχετική με τις ανάγκες, ωστόσο 
τα αποτελέσματα που επέφερε είναι συνολικά 
περιορισμένα 
Απάντηση στον τίτλο
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν ότι η στήριξη της ΕΕ για τη 
διακυβέρνηση στη ΛΔΚ είναι σχετική με τις ανάγκες, αλλά 
απέδωσε εν μέρει αποτελέσματα.
30.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν ότι η ικανότητά τους να 
αντιδρούν κατάλληλα στα προβλήματα που επηρέασαν τις 
εκλογές δεν εθίγη από το γεγονός ότι η στήριξη στον εκλο -
γικό κύκλο δεν προβλεπόταν στο ΕΕΠ. Κατά την άποψη της 
Επιτροπής και της ΕΥΕΔ, η συμμετοχή της ΕΕ στα διάφορα 
στάδια του εκλογικού κύκλου, από κοινού με τη διεθνή κοι -
νότητα, δεν θα μπορούσε να ήταν πιο σημαντική χωρίς να 
επηρεάσει την πολιτική και οικονομική οικειοποίηση της 
ΛΔΚ κατά τη διαδικασία.
34.
Αν και η στήριξη της Επιτροπής δεν μπορεί να καλύψει το 
σύνολο της επικράτειας, η γεωγραφική της κατανομή είναι 
ισόρροπη, μεταξύ άλλων και ως προς τα στοιχεία που αφο -
ρούν τη διακυβέρνηση. 
Η στρατηγική συνεργασίας της ΕΕ για τη διακυβέρνηση 
επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στη στήριξη για την 
κεντρική κυβέρνηση (η οποία έχει εθνική διάσταση) και για 
περιορισμένο αριθμό επαρχιών συμπεριλαμβανομένων του 
Κάτω -Κογκό και του Kasai Δυτικό Κασάι καθώς και της ανα -
τολικής ΛΔΚ.
Όσον αφορά τη συνεργασία σε άλλους τομείς, ωστόσο, το 
10ο ΕΤΑ δεν είναι σε θέση να καλύψει όλη τη χώρα, αν και 
η ύπαρξη προγραμμάτων της ΕΕ σε άλλους τομείς καλύ -
πτει σημαντικές περιοχές στο Kasai Oriental και στο Kasai 
Occidental, το Μπαντούντου, το Εκουατέρ, το Βόρειο και 
Νότιο Κιβού, το Κάτω -Κογκό και την Κινσάσα. Σε αυτό το 
στάδιο, η γεωγραφική συμπληρωματικότητα μεταξύ της 
συνεργασίας της ΕΕ και των προγραμμάτων των κρατών 
μελών της ΕΕ είναι αποτελεσματική, αλλά δεν μπορεί να 
καλύψει όλες τις ανάγκες σε ορισμένες από τις φτωχότε -
ρες περιοχές της χώρας. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να εστι -
άσει τη συνεργασία της σε περιορισμένο αριθμό παρεμ -
βάσεων προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν διασπορά των 
προσπαθειών.Η Επιτροπή συνεργάζεται με άλλους χορηγούς ώστε να 
εξασφαλιστεί ο καλύτερος δυνατός συντονισμός μεταξύ 
των παρεμβάσεων. Η  στήριξη για τα επείγοντα (π.χ. το κον -
δύλιο Β) συγκεντρώνεται στις πληγείσες περιοχές της χώρας 
και συμβάλλει στο πρόγραμμα σταθεροποίησης και ανασυ -
γκρότησης της ανατολικής ΛΔΚ (Starec) που στηρίζεται από 
όλους τους χορηγούς. Η Επιτροπή πράγματι αντιστάθηκε 
στις πιέσεις των μέσων ενημέρωσης, με αποτέλεσμα όλες 
οι προσπάθειες να καταβάλλονται στα ανατολικά. Πρέπει 
επίσης να ληφθεί υπόψη ότι οι πιο φτωχές επαρχίες είναι 
επίσης αυτές με τον μικρότερο πληθυσμό και η πρόσβαση 
σε αυτές είναι δυσκολότερη, οπότε δεν είναι ο πλέον ενδε -
δειγμένος τομέας παρέμβασης για μεγάλους χορηγούς, 
διότι μειώνεται ο συνολικός αντίκτυπος της στήριξης. 
Ή στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση είναι 
σχετική με τις ανάγκες σε όλους τους τομείς, 
ωστόσο η πρόοδος είναι ανομοιογενής και 
περιορισμένη στο σύνολό της
Απάντηση στον τίτλο
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν ότι η στήριξη της ΕΕ για τη 
διακυβέρνηση είναι σχετική με τις ανάγκες σε όλους τους 
τομείς, αλλά η πρόοδος είναι ανομοιογενής και μερική.
Η πρόοδος περιορίζεται από τα εμπόδια και τις καθυστερή -
σεις που συναντώνται συνήθως στα ευπαθή κράτη, χωρίς 
κατ’ ανάγκη να τίθενται σε κίνδυνο τα συνολικά αναμενό -
μενα αποτελέσματα.
35.
Ορισμένα έργα για τα οποία μπορεί να ισχύει η  παρατή -
ρηση του Συνεδρίου ήταν σε πολύ πρώιμο στάδιο υλοποί -
ησης και, ως εκ τούτου, δεν είχαν ακόμα αποδώσει απο -
τελέσματα. Οι καθυστερήσεις σε σύγκριση με τα αρχικά 
χρονοδιαγράμματα οφείλονται κυρίως στην αστάθεια και 
στην κατάσταση μετά την κρίση στη ΛΔΚ. Οι περίοδοι λει -
τουργίας των έργων, ως εκ τούτου, επεκτείνονται και τα 
πλέον αναμενόμενα αποτελέσματα των σχεδίων και των 
προγραμμάτων είναι εφικτά (και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή 
και η ΕΥΕΔ δεν συμφωνούν με ορισμένες βαθμολογίες στον 
πίνακα του παραρτήματος I ).
Το χρονοδιάγραμμα για την αξιολόγηση της αποτελεσμα -
τικότητας των προγραμμάτων της ΕΕ πρέπει να λαμβάνει 
υπόψη τις πραγματικές συνθήκες εργασίας σε ένα ευπαθές 
κράτος. Η Επιτροπή θεωρεί ότι σημειώνεται πρόοδος προς 
τη σωστή κατεύθυνση.
45
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ  ΕΥΕΔ
Όπως επισημαίνει το Συνέδριο στην παρούσα έκθεση, 
ο εθνικός προϋπολογισμός είναι ανεπαρκής. Ωστόσο, αυξή -
θηκε κατά είκοσι φορές την τελευταία δεκαετία και αναμέ -
νεται ακόμη να διπλασιαστεί εντός της επόμενης πενταε -
τίας. Η τάση αυτή επιτρέπει στην κυβέρνηση να χορηγήσει 
σταδιακά επαρκείς πόρους σε σχετικές θέσεις του προϋπο -
λογισμού, συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων για τους 
ανθρώπινους πόρους και τη συντήρηση βελτιώνοντας κατ’  
αυτόν τον τρόπο τη βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. 
41.
Βλέπε απάντηση στο σημείο 11.
Η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή αντέδρασαν έγκαιρα στη συνταγμα -
τική τροποποίηση (βλ. ΥΕ/ΑΕ) και ζητήθηκαν όλες οι απα -
ραίτητες διευκρινίσεις από τη ΛΔΚ στο πλαίσιο του τακτι -
κού πολιτικού διαλόγου.
Παρόλο που εξέφρασε τη λύπη της για τη συνταγματική 
τροποποίηση, η οποία θα έπρεπε να αποσκοπεί σε μεγα -
λύτερη συναίνεση με την αντιπολίτευση, η ΕΕ δεν θεωρεί 
τη συνταγματική τροποποίηση του Ιανουαρίου 2011 παρά -
νομη ή αντιδημοκρατική. Το χρονοδιάγραμμα της εν λόγω 
τροποποίησης επέτρεπε επίσης στα κόμματα της αντιπολί -
τευσης να ενσωματώσουν αυτή την αλλαγή στις εκλογικές 
τους στρατηγικές.
42.
Το γεγονός ότι η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης 
της Επιτροπής, παρείχε χρηματοδοτική στήριξη στην εκλο -
γική διαδικασία δεν αποτελεί εγγύηση για την επιτυχία και 
τη διαφάνεια των εκλογών, ούτε ένδειξη της στήριξης σε 
ένα καθεστώς. Η αξιολόγηση της ΕΕ για την εκλογική διαδι -
κασία του 2011, συμπεριλαμβανομένων των διαρθρωτικών 
αδυναμιών, τονίστηκε σαφώς στην τελική έκθεση της απο -
στολής εκλογικών παρατηρητών της ΕΕ.
46.
Το πρόγραμμα REJUSCO αποτελούσε δράση για την απο -
νομή «επείγουσας δικαιοσύνης» με στόχο την παροχή ουσι -
αστικής στήριξης στο δικαστικό σώμα και τους σχετικούς 
τομείς στα ανατολικά της χώρας που ήταν στα πρόθυρα της 
κατάρρευσης. Η συνολική του απόδοση θα πρέπει επίσης 
να εξεταστεί σε αυτό το πλαίσιο. Μια σημαντική παραδοχή 
του εγγράφου στρατηγικής ανά χώρα (ΕΣΧ) και του εθνι -
κού ενδεικτικού προγράμματος (ΕΕΠ) ήταν η  ανάγκη διά -
κρισης μιας ειδικής κατάστασης στα ανατολικά της χώρας, 
η οποία δεν παρείχε όλες τις αναγκαίες προϋποθέσεις 
βιωσιμότητας.49.
Η Επιτροπή θα ήθελε να επισημάνει ότι: 
1) ακόμη και αν το κονδύλιο του προϋπολογισμού δεν επαρκεί, 
τα αυξανόμενα επίπεδα δείχνουν θετική τάση (βλ. την απά -
ντηση στο σημείο 35)·
2) ένα από τα χαρακτηριστικά του προγράμματος PARJ είναι 
ακριβώς η βελτίωση της διοικητικής ικανότητας· και
3) η δέσμευση του σημερινού Υπουργού Δικαιοσύνης (που διο -
ρίστηκε τον Μάιο του 2012) είναι ισχυρή.
53.
Η αδυναμία να ληφθούν πληροφορίες σχετικά με την ανα -
διάταξη αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους 
τα προγράμματα του εθνικού ενδεικτικού προγράμμα -
τος στο πλαίσιο του ένατου και του δέκατου Ευρωπαϊκού 
Ταμείου Ανάπτυξης, καθώς και οι συνιστώσες του Ταμείου 
Εσωτερικής Ασφάλειας, απέδωσαν μεγάλη σημασία στη 
βελτίωση της διαχείρισης των ανθρωπίνων πόρων της Εθνι -
κής Αστυνομίας του Κονγκό (PNC). Μέχρι σήμερα στο πλαί -
σιο αυτό περιλαμβάνονται: συνολική απογραφή της PNC, 
η συγκρότηση αυτοματοποιημένης τράπεζας δεδομένων, 
επιμόρφωση και στήριξη για τη κατάρτιση ενός νέου οργα -
νικού νόμου (που υπεγράφη από τον πρόεδρο την 1η Ιου -
νίου 2013) σχετικά με τη συνολική διαχείριση της PNC. 
Έχουν αναληφθεί διορθωτικές ενέργειες απαραίτητες για τη 
βελτίωση της βιωσιμότητας. 
54.
Επί του παρόντος, η PNC χρησιμοποιεί όλες τις εγκαταστά -
σεις που κατασκευάστηκαν στο πλαίσιο αυτού του έργου.
Οι επιχειρησιακές ικανότητες της PNC έχουν βελτιωθεί 
πραγματικά χάρη στις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό 
του επαρχιακού αρχηγείου της αστυνομίας, και κυρίως των 
κέντρων επιχειρήσεων και επικοινωνίας στην Γκόμα και το 
Μπουκάβου. 
Πράγματι, στις εργασίες κατασκευής σημειώθηκαν ορι -
σμένες καθυστερήσεις που οφείλονται σε διάφορους μη 
αναμενόμενους παράγοντες, όπως η έλλειψη οικοδομήσι -
μων εκτάσεων με τα απαραίτητα έγγραφα, διαδικαστικοί 
περιορισμοί, έλλειψη ειδικευμένου εργατικού δυναμικού 
και δομικών υλικών στα ανατολικά της χώρας, καθώς και 
δυσμενείς καιρικές συνθήκες που επηρέασαν την ολοκλή -
ρωση του έργου εντός της 18μηνης περιόδου εφαρμογής 
του μηχανισμού σταθερότητας.
46
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ  ΕΥΕΔ
56.
Η Επιτροπή έθεσε το ζήτημα και η κυβέρνηση δεσμεύτηκε 
να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση της λειτουργίας, των 
εξόδων συντήρησης κ.λπ., ούτως ώστε να καταστούν βιώ -
σιμες οι παρεμβάσεις της ΕΕ.
Ως παράδειγμα στοχοθετημένης χορήγησης βοήθειας υπό 
όρους, η αντιπροσωπεία μπόρεσε να εγγράψει στον προϋ -
πολογισμό του 2013 ειδικό κονδύλιο ύψους 325 000 USD 
ακριβώς για την άσκηση αυτής της δραστηριότητας.
Με τη χρηματοδοτική συνεισφορά της κυβέρνησης της 
ΛΔΚ, η βιωσιμότητα αυτής της παρέμβασης της ΕΕ βελτι -
ώθηκε σημαντικά.
61.
Η πρόοδος όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις της διαχείρι -
σης των δημόσιων οικονομικών είναι σταθερή και αναγνω -
ρίζεται από τη διεθνή κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων 
των ιδρυμάτων του Bretton Woods, και ο πρωθυπουργός 
την υποστηρίζει πλήρως και έχει δεσμευθεί προς αυτή την 
κατεύθυνση. Λόγω της εξαιρετικά εύθραυστης κατάστασης 
της χώρας, η Επιτροπή θεωρεί ότι έχουν επιτευχθεί ελπιδο -
φόρα ενδιάμεσα αποτελέσματα.
63.
Κατόπιν συμβουλής της αντιπροσωπίας της ΕΕ, ο εθνικός 
διατάκτης (ΕΔ) ακύρωσε τη σύμβαση έργων για την απο -
κατάσταση των γραφείων του ΑΟΕ, λόγω κακής εκτέλεσης 
των εργασιών εκ μέρους του αντισυμβαλλόμενου και προ -
τίθεται να συνάψει νέα σύμβαση με άλλη εταιρεία. Παρά 
την καθυστέρηση αυτή και την ταλαιπωρία, το ΑΟΕ μπό -
ρεσε να συνεχίσει την πρόσληψη νέων δικαστών. 
64.
Η Επιτροπή δεν προβλέπει δυσκολίες στην πρόσληψη 
των εμπειρογνωμόνων· έχει δε υπογραφεί ένα «Cadre de 
concentration» σχετικά με τη μεταρρύθμιση των δημόσιων 
οικονομικών μεταξύ του υπουργού Οικονομικών και οκτώ 
χορηγών (με την αντιπροσωπεία της ΕΕ ως κύριο χορηγό).
65.
Αυτά τα έκτακτα προγράμματα δημοσιονομικής στήριξης 
εφαρμόστηκαν σε πλήρη συντονισμό με τα ιδρύματα του 
Bretton Woods με στόχο την αποφυγή σοβαρών προβλη -
μάτων στη διαδικασία σταθεροποίησης της ΛΔΚ. Η χώρα 
πέτυχε το σημείο ολοκλήρωσης της πρωτοβουλίας των 
υπερχρεωμένων φτωχών χωρών (ΥΦΧ), και όλοι οι παρατη -
ρητές συμφώνησαν ότι σημειώθηκε βελτίωση της μακρο -
οικονομικής ισορροπίας και της διαχείρισης των δημόσιων 
οικονομικών.73.
Μολονότι είναι αλήθεια ότι το πρόγραμμα PA2D πάσχει 
από την έλλειψη βούλησης της κυβέρνησης να θέσει σε 
εφαρμογή τη διαδικασία αποκέντρωσης, το PAP εξαρτά -
ται λιγότερο από τις κυβερνητικές πολιτικές και συνεχί -
ζει να ενισχύει τις ικανότητες των νομοθετικών οργάνων. 
Το κύριο εμπόδιο για την επίτευξη όλων των στόχων του 
PAP —η αναβολή των επαρχιακών εκλογών— έχει μετρι -
αστεί με την εστίαση στην ενίσχυση της διοίκησης των 
τεσσάρων νομοθετικών οργάνων, καθώς και των μελών της 
εθνοσυνέλευσης.
74.
Την αποκέντρωση της ΛΔΚ δεν θα την προωθήσει η Επι -
τροπή αλλά οι ίδιοι οι Κονγκολέζοι. Συνεπώς, η Επιτροπή 
δεν πιέζει για μια «προσέγγιση από την κορυφή προς τη 
βάση με κέντρο την Κινσάσα». Ωστόσο, η ΛΔΚ αποτελεί 
σήμερα συγκεντρωτική χώρα και η αποκέντρωση δεν μπο -
ρεί να τεθεί σε εφαρμογή χωρίς μεταρρυθμίσεις, μεταξύ 
άλλων σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των δημόσιων οικονο -
μικών και σε κεντρικό επίπεδο.
Ή Επιτροπή δεν έλαβε επαρκώς υπόψη της 
το ευαίσθητο εθνικό πλαίσιο κατά τον σχεδιασμό 
των προγραμμάτων της ΕΕ 
Απάντηση στον τίτλο
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν ότι το ευαίσθητο εθνικό 
πλαίσιο κατέστησε αδύνατο να επιτευχθούν τα προγράμματα 
όπως είχαν σχεδιαστεί αρχικά. 
Οι κίνδυνοι δεν αντιμετωπίστηκαν επαρκώς 
Απάντηση στον τίτλο
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν ότι το επίπεδο επικινδυ -
νότητας είναι υψηλό λόγω της αστάθειας της χώρας και ότι 
ελήφθη σωστά υπόψη.
78.
Όπως επισημαίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο, οι κίνδυνοι δεν 
είναι δυνατό να αποφευχθούν σε μια ευπαθή χώρα όπως 
η ΛΔΚ. Είναι δε γνωστοί και δεν είναι ρεαλιστικό να υπο -
θέσουμε ότι η εκτέλεση των προγραμμάτων θα μπορούσε 
να λειτουργήσει ομαλά χωρίς σημαντικά προβλήματα. 
Στο πλαίσιο αυτό, η πλήρης πρόληψη των κινδύνων είναι 
μάλλον αναποτελεσματική και η διαχείριση των κινδύνων 
πρέπει να επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των προβλη -
μάτων τη στιγμή κατά την οποία συμβαίνουν. Η Επιτροπή 
ήταν σε θέση να προσαρμόσει τις παρεμβάσεις της προ -
σαρμόζοντας τις δραστηριότητές της ή  τις προθεσμίες για 
την επίτευξή τους.
Η στήριξη για τη διακυβέρνηση στη ΛΔΚ πρέπει να ανα -
λυθεί επίσης σε πολιτικό πλαίσιο και όχι στο πλαίσιο του 
ορισμού και της υλοποίησης των προγραμμάτων.
47
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ  ΕΥΕΔ
79.
Βλέπε απάντηση στο σημείο 78.
81.
Βλέπε απάντηση στο σημείο 65.
82.
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν ότι η εκτίμηση των κιν -
δύνων ήταν κατάλληλη· επίσης καταρτίζουν τα προγράμ -
ματα με βάση όσα γνωρίζουν κατά τον εκάστοτε χρόνο, 
λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς του δημοσιονομι -
κού κανονισμού. Εάν προκύψουν προβλήματα ή καθυστε -
ρήσεις, τα σχέδια τροποποιούνται, όπως προβλέπεται και 
επιτρέπεται από τον δημοσιονομικό κανονισμό. 
82. α) 
Βλ. απαντήσεις στα σημεία 1, 30, 41 και 42.
Η στήριξη της Επιτροπής στην εκλογική διαδικασία εντασ -
σόταν σε μια διεθνή προσέγγιση, δεδομένου ότι το πρό -
γραμμα PACE στηρίχθηκε από τη διεθνή κοινότητα. Το 
πρόγραμμα PACE Ι που υποστήριξε τις εκλογές του 2006 
θεωρήθηκε επιτυχία. 
Μέσω του προγράμματος PACE II, η διεθνής κοινότητα 
συνέβαλε στην εκλογική διαδικασία του 2011, αλλά σκο -
πίμως απέφυγε να ηγηθεί της προσπάθειας. Η Επιτροπή 
συνεισέφερε σημαντικά στο πρόγραμμα (περίπου 20 %), 
αλλά δεν είχε πλήρη έλεγχο του σχεδιασμού και του χρο -
νοδιαγράμματός του. Ωστόσο, οι διεθνείς εταίροι γνώριζαν 
τους κινδύνους που περιέκλειε ο καθορισμός ευρέων και 
φιλόδοξων στόχων, δεδομένου ότι δεν ήταν δυνατόν, λόγω 
της φύσης του προβλήματος, να καθορίσουν μόνο επιμέ -
ρους στόχους. 
Το κύριο πρόβλημα των εκλογών δεν ήταν η έλλειψη δια -
λόγου με τη διεθνή κοινότητα (βλ. έκθεση των εκλογικών 
παρατηρητών από την ΕΕ), ο οποίος δρομολογήθηκε από 
την ΕΕ εγκαίρως ανεξάρτητα από το γεγονός ότι τα κεφά -
λαια είχαν ήδη αναληφθεί ή διατεθεί για τη στήριξη της 
εκλογικής διαδικασίας.
82. β) 
Το πρόγραμμα REJUSCO ήταν ένα πρόγραμμα έκτακτης 
ανάγκης για τη δικαιοσύνη σκοπός του οποίου ήταν να 
αποφευχθεί η κατάρρευση του δικαστικού συστήματος και 
να διατηρηθεί ο δυναμισμός στην καταπολέμηση της ατι -
μωρησίας και για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμά -
των. Δεν ήταν, υπό την αυστηρή έννοια του όρου, μέρος 
του προγράμματος μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης. Τα 
προβλήματα σχεδιασμού και εφαρμογής οφείλονταν αφε -
νός στο ότι συμμετείχαν πολλοί χορηγοί και αφετέρου σε 
άλλες δυσκολίες υλοποίησης. 
Βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 46.82. γ) 
Βλέπε ανωτέρω, καθώς και τις απαντήσεις στο σημείο 49.
82. ε) 
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν ότι γενικά στην όλη στρα -
τηγική για τη στήριξη της αποκέντρωσης στο πλαίσιο του 
δέκατου ΕΤΑ ελήφθησαν υπόψη οι κίνδυνοι που είχαν επι -
σημανθεί. Επιπλέον, η ενδιάμεση αναθεώρηση πραγμα -
τοποιήθηκε προκειμένου να βελτιωθεί η λειτουργία του 
προγράμματος, και να τεθεί εκ νέου σε εφαρμογή. Το πρό -
γραμμα PA2D ενδέχεται να μη σημειώσει την αναμενόμενη 
πρόοδο, ιδίως όσον αφορά την παροχή στήριξης σε εθνικό 
επίπεδο, αλλά μπορεί να επιτευχθεί σημαντική πρόοδος σε 
επαρχιακό επίπεδο. 
82. στ)
Το πρόγραμμα ήταν αρκετά ευέλικτο ώστε να επιτρέπει 
διάφορα είδη ενεργειών προτεραιότητας ανάλογα με τις 
εξελίξεις. 
84.
Η χρήση αυστηρών όρων για τη χορήγηση βοήθειας στον 
διάλογο πολιτικής με πολύ εύθραυστα κράτη έχει αποδει -
χθεί κατά κανόνα αναποτελεσματική ή αντιπαραγωγική. 
Ο πολιτικός διάλογος με τις κονγκολέζικες αρχές ευνοεί μια 
συμβατική προσέγγιση, η οποία είναι περισσότερο ρεαλι -
στική και προωθεί την πρόοδο της εταιρικής προσέγγισης. 
Για παράδειγμα, η Επιτροπή ακύρωσε τη σύμβαση χρημα -
τοδότησης του ένατου ΕΤΑ ύψους 5 εκατ. ευρώ, διότι η ΛΔΚ 
δεν ενέκρινε τη σχετική νομοθεσία για τη μεταρρύθμιση 
της αρχής πολιτικής αεροπορίας· επίσης, αποσύρθηκε από 
τη χρηματοδότηση του PACE, που στηρίζει την εκλογική 
διαδικασία· τέλος, με την απειλή της μη χρηματοδότησης 
της αστυνομικής ακαδημίας, εάν δεν χορηγηθεί έγκυρος 
τίτλος έγγειας ιδιοκτησίας, οι αρχές υποχρεώθηκαν να ορί -
σουν ένα οικόπεδο για την κατασκευή της. 
85.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει το γεγονός ότι μπόρεσε να εξα -
σφαλίσει αποδείξεις της έγγειας ιδιοκτησίας σε όλα τα εν 
εξελίξει κατασκευαστικά προγράμματα, ενώ έχει καθυστε -
ρήσει την ανάθεση ορισμένων συμβάσεων εν αναμονή της 
υποβολής των απαιτούμενων εγγράφων.
Το έργο για την πολιτική αεροπορία ακυρώθηκε διότι δεν 
πληρούνταν βασικές προϋποθέσεις. Ωστόσο, η προσέγγιση 
αυτή δεν πρέπει να είναι υποχρεωτική σε κάθε έργο, αλλά 
μόνο εφόσον είναι απαραίτητο. Επίσης, πρέπει να λαμβά -
νονται υπόψη τόσο οι κίνδυνοι της δράσης όσο και της μη 
δράσης.
48
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ  ΕΥΕΔ
86.
Βλέπε απάντηση στο σημείο 84. 
87.
Στην πραγματικότητα, η Επιτροπή ανέστειλε τις εκταμι -
εύσεις και ακύρωσε συμβάσεις σε ορισμένες περιπτώ -
σεις, συμπεριλαμβανομένων των έργων που συνδέονται 
με τη διακυβέρνηση. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι, 
λόγω των παρατυπιών που διαπιστώθηκαν κατά τη διάρ -
κεια των προεδρικών και βουλευτικών εκλογών του 2011, 
η απόφαση της Επιτροπής (την οποία εν συνεχεία ακολού -
θησαν οι άλλοι χορηγοί) να κλείσει το πρόγραμμα PACE ΙΙ 
και να ακυρώσει οριστικά τις δύο τελευταίες πληρωμές της 
(σύνολο 12 εκατ. ευρώ).
89. β) 
Όσον αφορά την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ, καταβάλλεται ήδη 
κάθε προσπάθεια για την προώθηση συντονισμένου διαλό -
γου πολιτικής της ΕΕ. Η αντιπροσωπεία προωθεί τακτικές 
και συχνές συνεδριάσεις συντονισμού της ΕΕ σε πολιτικό 
επίπεδο και σε επίπεδο συνεργασίας σε όλους τους τομείς 
πολιτικής δραστηριότητας και συνεργασίας. Γενικά, η  Επι -
τροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν, ωστόσο, ότι εξακολουθούν να 
υπάρχουν περιθώρια για βελτίωση του συντονισμού με τα 
κράτη μέλη. 
89. δ) 
Βλέπε απαντήσεις στα σημεία 84 και 87.
90. α)
Οι πολιτικές, αναπτυξιακές και ανθρωπιστικές δράσεις απο -
τελούσαν τμήμα ενός συνεκτικού συνόλου δράσεων της ΕΕ. 
Η ΕΕ παραμένει ενεργός και αξιόπιστος πολιτικός εταίρος 
στον διάλογο για τον εκδημοκρατισμό. Από την άποψη 
αυτή, η επιρροή της ΕΕ στον πολιτικό διάλογο δεν εξαρτά -
ται απαραιτήτως από το γεγονός ότι το ενδεικτικό εθνικό 
πρόγραμμα στο πλαίσιο του ΕΤΑ επικεντρώνεται σε συγκε -
κριμένο τομέα αλλά από τη συνολική συνεργασία ΕΕ-ΛΔΚ. 
Οι αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕΥΕΔ 
στο πολιτικό πλαίσιο σημειώθηκαν μετά τις διαβουλεύσεις 
με τα κράτη μέλη και σύμφωνα με τις αντιδράσεις τους.
Βλ. επίσης απαντήσεις στα σημεία 41 και 42.
90. β)
Η Επιτροπή απέσυρε τη χρηματοδότησή της ακριβώς γιατί 
η Μεικτή Επιτροπή Δικαιοσύνης ήταν αναποτελεσματική.
Το πρόγραμμα REJUSCO αποτελούσε πρωτοβουλία που 
διαχειρίζονταν οι χορηγοί και εφαρμόστηκε υπό αυτή τη 
μορφή στο πλαίσιο της έκτακτης ανάγκης.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
91.
Ορισμένα έργα για τα οποία μπορεί να ισχύει η  παρατή -
ρηση του Συνεδρίου ήταν σε πολύ πρώιμο στάδιο υλοποί -
ησης και, ως εκ τούτου, δεν είχαν ακόμα αποδώσει απο -
τελέσματα. Οι καθυστερήσεις σε σύγκριση με τα αρχικά 
χρονοδιαγράμματα οφείλονται κυρίως στην αστάθεια και 
στην κατάσταση μετά την κρίση στη ΛΔΚ. Οι επιχειρησια -
κές περίοδοι των έργων έχουν, ως εκ τούτου, επεκταθεί και 
τα περισσότερα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα των 
έργων και προγραμμάτων είναι εφικτά.
Το χρονοδιάγραμμα για την αξιολόγηση της αποτελεσμα -
τικότητας των προγραμμάτων της ΕΕ πρέπει να λαμβάνει 
υπόψη τις πραγματικές συνθήκες εργασίας σε ένα ευπαθές 
κράτος. Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θεωρούν επίσης ότι πρέπει 
να αναγνωριστεί η πρόοδος που σημειώθηκε, για παρά -
δειγμα στις εκλογές του 2006 και στη συνολική διαχείριση 
των δημόσιων οικονομικών.
Όπως επισημαίνει το Συνέδριο στην παρούσα έκθεση, 
ο εθνικός προϋπολογισμός είναι ανεπαρκής. Ωστόσο, 
αυξήθηκε κατά είκοσι φορές την τελευταία δεκαετία και 
αναμένεται ακόμη να διπλασιαστεί έως το 2016. Η τάση 
αυτή επιτρέπει στην κυβέρνηση να χορηγήσει σταδιακά 
επαρκείς πόρους σε σχετικές θέσεις του προϋπολογισμού, 
συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων για τους ανθρώπι -
νους πόρους και τη συντήρηση βελτιώνοντας κατ’ αυτόν 
τον τρόπο τη βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα.
92.
Οι προκλήσεις που αφορούν την ανάπτυξη στη ΛΔΚ χαρα -
κτηρίζονται μεταξύ άλλων από: έλλειψη διοίκησης, έλλειψη 
πολιτικών, έλλειψη πόρων, έλλειψη ανθρώπινων πόρων, 
έλλειψη πολιτικής σταθερότητας και έλλειψη ειρήνης σε 
ορισμένα μέρη της χώρας. Αυτό αποτελεί δύσκολο πλαίσιο 
για μια εταιρική σχέση δεδομένου ότι α) οι τελικές αποφά -
σεις και η πρόοδος εναπόκεινται στη ΛΔΚ και β) η απουσία 
εταιρικής σχέσης μπορεί να αποτελέσει πραγματικό εμπό -
διο στη διαδικασία σταθεροποίησης αυτού του τεράστιου 
κράτους, που έφθασε στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Έχει 
ουσιαστική σημασία να κατευθύνει η ΛΔΚ τη μεταβατική 
διαδικασία και να αναλάβει τις ευθύνες της, διότι, εάν της 
διαδικασίας αυτής ηγούνται μόνο οι χορηγοί, θα προκύψουν 
αναποτελεσματικά έργα τα οποία θα υπαγορεύσουν αυτοί.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι κίνδυνοι έχουν αξιολογηθεί σωστά 
από την Επιτροπή, όχι μόνον όσον αφορά τη δράση αλλά 
και όσον αφορά τις συνέπειες της αδράνειας. Στο πλαίσιο 
αυτό λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι οι κίνδυνοι της μη 
παρέμβασης στο πλαίσιο της ΛΔΚ μπορεί να είναι μεγα -
λύτεροι από τους περισσότερους κινδύνους παρέμβασης. 
Κατά την άποψη της Επιτροπής και της ΕΥΕΔ, ο συντονι -
σμός της ΕΕ λειτουργεί καλά στη ΛΔΚ.
49
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ  ΕΥΕΔ
Με βάση τη συμφωνία του Κοτονού και τη «νέα συμφωνία 
δέσμευσης για τα ευάλωτα κράτη» του Νοεμβρίου 2011, 
η Επιτροπή, αντί να θέτει προϋποθέσεις, προωθεί την αμοι -
βαία λογοδοσία η οποία βασίζεται σε συμφωνημένους και 
εφικτούς διαδοχικούς στόχους. 
Σύσταση 1 α) 
Παρότι συμμερίζεται τις γενικές ανησυχίες που εξέφρασε 
το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ δεν αποδέ -
χονται τη σύσταση του Συνεδρίου. 
Σύσταση 1 α) (i) 
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να έχει ως στόχο την επίτευξη 
ισορροπημένης κατανομής της ενίσχυσης μεταξύ όλων των 
επαρχιών, συμπεριλαμβανομένων των φτωχών επαρχιών, 
σε πλήρη συντονισμό με άλλους χορηγούς και λαμβάνο -
ντας υπόψη ότι οι πιο φτωχές επαρχίες της ΛΔΚ είναι επίσης 
αυτές με τον μικρότερο πληθυσμό.
Σύσταση 1 α) (ii)
Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να επιδιώκει τη συμμετοχή 
των τοπικών παραγόντων στην υλοποίηση των έργων της, 
στο πλαίσιο βέβαια των δυνατοτήτων τους. Η Επιτροπή θα 
υποστηρίξει επίσης την ενίσχυση των ικανοτήτων τους. 
Σύσταση 1 α) (iii)
Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να στηρίζει τη βελτίωση 
της διαχείρισης των φυσικών πόρων, υπό την προϋπόθεση 
ότι επιβεβαιώνεται ως τομέας του ενδέκατου ΕΤΑ και στο 
πλαίσιο των ρυθμίσεων για την κατανομή των εργασιών με 
άλλους χορηγούς. 
Σύσταση 1 β) 
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα εξακολουθήσουν να τονίζουν τη 
σημασία των δημοκρατικών εκλογών στο πλαίσιο του δια -
λόγου με τη ΛΔΚ. Μπορεί να επιβεβαιωθεί ότι ο πολιτικός 
αυτός διάλογος θα διατηρηθεί μέσω των καθιερωμένων 
διαύλων επικοινωνίας και σύμφωνα με τις καθορισμένες 
εξουσίες και τους ρόλους των διαφόρων θεσμικών οργά -
νων της ΕΕ και των κρατών μελών, καθώς και των άλλων 
χορηγών. 
Όσον αφορά την εκτίμηση των κινδύνων, η απάντηση της 
Επιτροπής παρέχεται στη σύσταση 2.
Όσον αφορά τον ειδικό κίνδυνο «παγίωσης του καθεστώ -
τος», αυτός εξετάζεται συλλογικά από όλα τα θεσμικά 
όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη. Τα προγράμματα της Επι -
τροπής είναι σύμφωνα με τις πολιτικές επιλογές της ΕΕ και 
εγκρίνονται από τα κράτη μέλη. Σύσταση 1 γ) 
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα συνεχίσουν να ενισχύουν και, 
ενδεχομένως, να προωθούν την αύξηση της ικανότητας των 
εθνικών οργάνων εποπτείας, στο πλαίσιο των ρυθμίσεων 
για την κατανομή των εργασιών με άλλους χορηγούς.
Σύσταση 1 δ)
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν με τη σύσταση. 
Σύσταση 2 α)
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν με τη σύσταση δεδο -
μένου ότι πρόκειται για αρχές τις οποίες η Επιτροπή εφαρ -
μόζει ήδη. 
Η εκτίμηση των κινδύνων και των επιπτώσεων λαμβάνει 
υπόψη το πλαίσιο ευαισθησίας της χώρας-εταίρου. 
Σύσταση 2 β) 
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ δεν αποδέχονται αυτό το τμήμα της 
σύστασης. Θα εξακολουθήσουν να λαμβάνουν μέτρα για 
την πρόληψη ή τον περιορισμό των κινδύνων εμπλοκής. 
Η πορεία δράσης που θα ακολουθηθεί σε περίπτωση που 
οι κίνδυνοι καταστούν πραγματικότητα θα καθοριστεί αφού 
ληφθεί υπόψη η όλη πολιτική κατάσταση που θα επικρατεί 
τότε και σε συντονισμό με άλλους χορηγούς.
Σύσταση 3 α)
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν με τη σύσταση.
Σύσταση 3 β)
Η Επιτροπή και η  ΕΥΕΔ δεν μπορούν να συμφωνήσουν με 
αυτή τη σύσταση.
Η Επιτροπή καταρτίζει σχέδια έργων με βάση όλες τις 
πληροφορίες που διαθέτει κατά τη συγκεκριμένη χρονική 
στιγμή, αφού λάβει υπόψη τους περιορισμούς του δημο -
σιονομικού κανονισμού. Εάν προκύψουν προβλήματα 
ή καθυστερήσεις, τα έργα μπορεί να τροποποιηθούν και 
πιθανότατα να επεκταθούν. 
50
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013 – Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ 
ΚΑΙ ΤΉΣ  ΕΥΕΔ
Σύσταση 3 γ)
Η Επιτροπή και η  ΕΥΕΔ δεν μπορούν να συμφωνήσουν με 
αυτή τη σύσταση. 
Κατά τη συνήθη πρακτική της, η Επιτροπή τροποποιεί τα 
προγράμματα ιδίως μετά από αποστολές ROM και πολιτικό 
διάλογο / διάλογο πολιτικής με τις χώρες εταίρους. 
Σύσταση 4 α)
Η Επιτροπή και η  ΕΥΕΔ δεν μπορούν να συμφωνήσουν με 
αυτή τη σύσταση.
Η Επιτροπή εφαρμόζει τις αρχές που συμφωνήθηκαν διε -
θνώς  το 2011 για μια «νέα συμφωνία δέσμευσης για τα 
ευάλωτα κράτη». Ειδικότερα στο πλαίσιο αυτό προβλέπο -
νται τα εξής: i) να τεθούν σαφή, κατάλληλα και ρεαλιστικά 
κριτήρια αναφοράς λαμβανομένης υπόψη της ευπάθειας 
της χώρας, ii) να αξιολογείται σε τακτά χρονικά διαστήματα 
η συμμόρφωση με τα εν λόγω συμφωνημένα κριτήρια ανα -
φοράς, iii) να συζητούνται με τη χώρα-εταίρο οι περιπτώ -
σεις μη συμμόρφωσης και τα διορθωτικά μέτρα που πρέπει 
να ληφθούν στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου / διαλόγου 
πολιτικής, και iv) να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη προώθη -
σης της προβλεψιμότητας της βοήθειας.
Σύσταση 4 β) 
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ συμφωνούν με αυτή τη σύσταση.
Σύσταση 4 γ)
Η Επιτροπή και η  ΕΥΕΔ δεν μπορούν να συμφωνήσουν με 
αυτή τη σύσταση. 
Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ προωθούν πολύ ενεργά τον συντο -
νισμένο διάλογο πολιτικής της ΕΕ. Η άσκηση επιρροής της 
ΕΕ προς τη ΛΔΚ δεν εξαρτάται τόσο από την αναπτυξιακή 
βοήθεια αλλά μάλλον από τη συνολική σχέση μεταξύ της 
ΕΕ και της χώρας-εταίρου.
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριo
Ειδική έκθεση αριθ. 9/2013
Στήριξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
2013 — 50 σ. — 21 × 29,7 cm
ISBN 978-92-9241-358-3
doi:10.2865/12973

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΌΜΗΘΕΎ ΤΕΙΤΕ ΕΚΔ ΌΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•		ένα	αντίτυπο:  
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu )·
•		περισσότερα	 από	ένα	αντίτυπα	 ή	αφίσες/χάρτες:	
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( http://ec.europa.eu/represent_el.htm ), 
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm ), 
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm ) 
ή καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται).
Εκδόσεις επί πληρωμή:
•	 από	το	EU	Bookshop	 (http://bookshop.europa.eu ).
Συνδρομές επί πληρωμή:
•		μέσω	των	εμπορικών	 αντιπροσώπων	 της	Υπηρεσίας	 Εκδόσεων	 της	Ευρωπαϊκής	 Ένωσης	
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm ).
QJ-AB-13-009-EL-C
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
Ή ΛΑΪΚΉ ΔΉΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΚΟΝΓΚ Ο ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΑΠΟ  ΤΟΥΣ ΚΥΡΙΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟ ΥΧΟΥΣ 
ΣΤΉΡΙΞΉΣ ΤΉΣ ΕΕ, ΕΧΟΝΤΑΣ ΛΑΒΕΙ, ΚΑΤ Α ΤΟ ΧΡΟΝΙΚ Ο ΔΙΑΣΤΉΜΑ 2003-2011, ΕΝΙΣΧΥΣΉ  
ΥΨΟΥΣ ΠΕΡΙΠΟΥ 1,9  ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ  ΕΥΡΩ . 
ΣΤΉΝ ΕΚΘΕΣΉ  ΑΥΤΉ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚ Ο ΕΛΕΓΚΤΙΚ Ο ΣΥΝΕ ΔΡΙΟ ΑΞΙΟΛ ΟΓΉΣΕ ΕΑΝ Ή ΕΠΙΤΡΟΠΉ 
ΚΑΙ Ή ΕΥΕΔ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΉΚΑΝ ΚΑΤ Α ΤΡΟΠΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚ Ο ΤΉ ΣΤΉΡΙΞΉ  ΤΉΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΉ  
ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΉΣΉ  ΚΑΙ ΕΑΝ Ή ΣΤΉΡΙΞΉ  ΑΥΤΉ ΠΕ ΤΥΧΕ ΤΑ ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. 
ΕΠΙΚΕΝΤΡ ΩΘΉΚΕ ΣΕ ΒΑΣΙΚΟ ΥΣ ΤΟΜΕ ΙΣ ΤΉΣ ΔΙΑΚΥΒ ΕΡΝΉΣΉΣ: ΣΤ ΉΝ ΕΚΛΟΓΙΚΉ ΔΙΑΔΙΚΑΣ ΙΑ, 
ΤΙΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΉΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΉΣ, ΤΉΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΉΣ 
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΉΣ ΤΩΝ ΔΉΜΟ ΣΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ ΩΝ, ΚΑΘ ΩΣ ΚΑΙ ΣΤΉ  ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΉΣ. 
Ή ΕΚΘΕΣ Ή ΚΑΤΑΛΉΓΕΙ ΣΤΟ ΣΥΜΠ ΕΡΑΣΜΑ Ο ΤΙ Ή ΣΤΉΡΙΞ Ή ΤΉΣ ΕΕ ΕΝΤ ΑΣΣΕΤΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙ ΣΙΟ 
ΜΙΑΣ ΑΡΤΙΑΣ ΓΕΝΙΚ ΩΣ ΣΤΡΑΤΉΓΙΚΉΣ ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑΣ, Ή ΟΠΟΙΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΝΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ 
ΑΝΑΓΚΕΣ, ΩΣΤ ΟΣΟ, Ή ΠΡΟΟΔΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΡΓΉ, ΑΝΟΜΟΙΟΓΕΝΉΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚ ΩΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΉ . 
Ή ΒΙΩΣΙΜΟ ΤΉΤΑ ΣΥΝΙΣΤ Α, ΓΙΑ ΤΉΝ ΠΛΕΙΟΝΟ ΤΉΤΑ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΘΕΝΤΩΝ ΕΡΓΩΝ, ΟΥΤΟΠΙΚΉ 
ΠΡΟΟΠΤΙΚΉ. ΑΥΤ Ο ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ, ΕΝ ΜΕΡΕΙ, ΣΤΉΝ ΕΥ ΘΡΑΥΣΤΉ  ΚΑΤ ΑΣΤΑΣΉ  ΠΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙ  
ΣΤΉ  ΧΩΡΑ, ΑΛΛΑ  ΚΑΙ ΣΕ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΜΕ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ Ή ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΙ Ή ΕΥΕΔ 
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΉΚΑΝ ΤΉ  ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΉ  ΛΔΚ.