24. 4. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 102/9 
πρόοδο θα εξαντλείτο σε μια καθαρά συμβουλευτική λειτουρ­
γία. Η ώς τώρα διαδικασία της επιτροπής προσαρμογής 
απέδειξε στην πράξη ότι συμβάλλει στην επίτευξη αποτε­
λεσμάτων και, ιδίως, στα πλαίσια της τρέχουσας προετοι­
μασίας στον τομέα της κοινοτικής νομοθεσίας για τη συνεισ­
φορά σημαντικών εξειδικευμένων γνώσεων. Η ώς τώρα διαδι­
κασία πρέπει να διατηρηθεί λόγω της σαφήνειας, της ταχύτη­
τας και της απλότητας της. 
Βρυξέλλες, 22 Φεβρουαρίου 1989. Άρθρο 2 
Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Κοινό­
τητας εφαρμόζονται κατά κανόνα στα διάφορα κράτη μέλη 
18 μήνες μετά την έκδοση και την δημοσίευση τους. Η προ­
θεσμία που προβλέπεται στην πρόταση οδηγίας μέχρι την 1η 
Οκτωβρίου 1989 δεν φαίνεται στο τμήμα ρεαλιστική. Προτεί­
νει συνεπώς, με την επιφύλαξη της πραγματικής κατάστασης, 
όπως η οδηγία αρχίζει να ισχύει στα κράτη μέλη ένα χρόνο 
μετά την έκδοση και τη δημοσίευση της. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για την πρόταση για οδηγία του Συμβουλίου που αφορά την προσέγγιση των νομοθεσιών 
των κρατών μελών σχετικά με τα ιχνοστοιχεία βόριο, κοβάλτιο, χαλκό, σίδηρο, μαγγάνιο, μολυβδαίνιο, 
ψευδάργυρο στα λιπάσματα(') 
(89/C 102/06) 
Στις 11 Νοεμβρίου 1988, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, εξέδωσε την γνωμοδότηση του την 1η Θεβρουαρίου 1989 (εισηγητής: 
ο κ. Proumens). 
Κατά τη 263η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 22ας Φεβρουαρίου 1989), η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την παρακάτω γνωμοδότηση. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ χαιρετίζει με ικανοποίηση την εν λόγω πρό­
ταση οδηγίας, κύριος σκοπός της οποίας είναι η εναρμόνιση 
της σύνθεσης των λιπασμάτων και της περιεκτικότητας τους 
σε ιχνοστοιχεία. 
1.2. Δεν πρόκειται λοιπόν για μια οδηγία που αφορά άμεσα 
την προστασία του περιβάλλοντος, μολονότι βέβαια το περιε­
χόμενο της υπάγεται σε αυτήν (βλ. άρθρο 4 προς το τέλος και 
άρθρο 5). 
(') ΕΕ αριθ. C 304 της 29. 11. 1988, σ. 8. 1.3. Να σημειωθεί ότι: 
— τα ιχνοστοιχεία έχουν σημασία για την ποιότητα, αλλά 
και την ποσότητα, της συγκομιδής, 
— εντούτοις, η χρησιμοποίηση των δόσεων πρέπει να γίνε­
ται με σύνεση για να αποφεύγονται τα πλεονάσματα τα 
οποία υπάρχει κίνδυνος να περάσουν στην τροφική 
αλυσίδα. 
1.4. Η παρουσία των ιχνοστοιχείων σε μορφή συμπλόκου 
έχει ενδιαφέρον στο μέτρο που ο συνδυασμός τους με οργανι­
κής προέλευσης προϊόντα επιτρέπει σημαντική μείωση της 
δόσης ιχνοστοιχείων ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την αποτε­
λεσματικότητα τους. 
Αριθ. C 102/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 4. 89 
1.5. Εννοείται ότι ενδιαφέρει, τα προϊόντα με τα οποία 
συνδυάζονται να μην έχουν χαρακτηριστικά εν δυνάμει 
τοξικά για το περιβάλλον και την υγεία. 
1.6. Υπενθυμίζεται ότι τα λιπάσματα αποτελούν αντικεί­
μενο ρυθμίσεων εδώ και έναν αιώνα περίπου· και η Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή καταγίνεται με την εναρμόνιση αυτών των ρυθ­
μίσεων εδώ και 25 περίπου χρόνια. 
Η εν λόγω πρόταση οδηγίας είναι η τέταρτη προς αυτήν την 
κατεύθυνση. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Στο άρθρο 2 αναφέρεται ότι τα λιπάσματα ΕΟΚ που 
ανταποκρίνονται στις διατάξεις του άρθρου 1 πρέπει να 
συσκευάζονται. 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η πώληση προϊόντων «χύμα» πρέπει να 
είναι αποδεκτή διότι ο τρόπος αυτός πώλησης χρησιμοποιεί­
ται όλο και περισσότερο (από τους γεωργικούς συνεται­
ρισμούς κυρίως), μολονότι είναι ζητούμενο αν αυτό είναι 
συνολικά επιθυμητό. 
Βέβαια στο τιμολόγιο και/ή τα συνοδευτικά έγγραφα θα πρέ­
πει να σημειώνεται σαφώς η σύνθεση έτσι όπως ζητείται στο 
επόμενο άρθρο. Στα ίδια αυτά έγγραφα θα πρέπει επίσης να 
αναφέρονται οι οδηγίες χρήσεως, υποχρεωτικές ή προαιρε­
τικές αδιακρίτως, αντίστοιχες όμως προς εκείνες που σημειώ­
νονται στις προβλεπόμενες συσκευασίες. 
2.2. Η τελευταία παράγραφος του άρθρου 3 μοιάζει υπερβο­
λικά χαλαρή. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με το πνεύμα 
της Επιτροπής, ο προαιρετικός χαρακτήρας της δήλωσης 
αναφέρεται πιο συγκεκριμένα στα ίχνη τα οποία ούτως ειπείν 
υπάρχουν πάντοτε στις πρώτες ύλες. Επειδή η μέτρηση αυτών 
των ιχνών είναι δύσκολη, η δήλωση πρέπει να γίνεται, προαι­
ρετικά όμως, ώστε να μη δημιουργούνται δυσκολίες σε επιχει­
ρήσεις μεσαίου ή μικρού μεγέθους. 
2.3. Άρθρο 4 
Στην παράγραφο που αρχίζει «Η ένδειξη της περιεκτικότητας 
σε ιχνοστοιχεία ...», η ΟΚΕ προτείνει να προστεθεί: «στην 
περίπτωση προϊόντων τα οποία πωλούνται σε υγρή μορφή, 
καλό θα ήταν να αναφέρεται και η κατ'όγκον περιεκτικότητα 
των στοιχείων (χιλιόγραμμα ανά 100 λίτρα) σε θερμοκρασία 
20 βαθμών C.» 
2.4. Άρθρο 4, στο τέλος 
Η ένδειξη: «Να μη χρησιμοποιείται χωρίς λόγο. Να μη γίνε­
ται υπέρβαση των ενδεδειγμένων δόσεων» πρέπει κατά τη 
γνώμη της ΟΚΕ να τροποποιηθεί ως εξής: «Να μη χρησιμο­
ποιείται παρά σε περιπτώσεις έλλειψης και ειδικών αναγκών. 
Να μη γίνεται υπέρβαση των ενδεδειγμένων δόσεων.» 2.5. Άρθρο 5 
Αυτό το άρθρο είναι ουσιαστικά το εργαλείο που επιτρέπει 
στα κράτη μέλη να εγκρίνουν επιπλέον ενδείξεις χρήσιμες 
για το γεωργό, χωρίς οι ενδείξεις αυτές να είναι υποχρεωτικές 
αλλά και χωρίς να αποτελούν εμπόδιο για την ελεύθερη 
κυκλοφορία. 
2.6. Επιπλέον, η ΟΚΕ διερωτάται μήπως θα έπρεπε η Επι­
τροπή να συμπληρώσει αυτό το άρθρο με την αναφορά ότι 
τα κράτη μέλη οφείλουν να ενθαρρύνουν τους αρμόδιους 
για τη διάθεση στην εγχώρια αγορά να χρησιμοποιούν όσο 
γίνεται περισσότερο αυτή τη δυνατότητα, στο βαθμό βέβαια 
που δεν δημιουργούνται υπερβολικά εμπόδια στην εμπορική 
διακίνηση. 
3. Παρατηρήσεις επί του παραρτήματος 
3.1. Δεδομένης της πολυπλοκότητας των παραρτημάτων 
και των τροποποιήσεων που μπορούν να επέλθουν σ' αυτά, η 
ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι το θέμα αυτό πρέπει να μελετηθεί 
από εμπειρογνώμονες της Επιτροπής, των κρατών μελών και 
της βιομηχανίας. 
3.2. Έχει σημασία ωστόσο, η μελέτη των εμπειρογνω­
μόνων να κινείται στο γενικό πνεύμα της οδηγίας. 
4. Ιδιαίτερες περιπτώσεις 
4.1. Ο κατάλογος των ενώσεων οι οποίες συμπλέκουν τα 
ιχνοστοιχεία, έτσι όπως έχει στο κεφάλαιο Ε του παραρτή­
ματος, δεν περιλαμβάνει όλες τις κατηγορίες συμπλεκουσών 
ενώσεων που χρησιμοποιούνται ήδη ευρύτατα σε ευρωπαϊκή 
κλίμακα και που είναι: 
— Διφωσφορικό υδροξυ-διαιθυλικό οξύ: C2 Η8 07 Ρ2, 
— Νιτριλοτριοξικό οξύ: C6 Η9 Ν06, 
— Πολυαμίνες = Cn Hm (Ν02) ρ. 
Η Επιτροπή πρέπει λοιπόν να τις περιλάβει στον καινούριο 
κατάλογο πριν από την οριστική προσαρμογή του σημερινού 
κειμένου της πρότασης. 
4.2. Μπροστά στην ευκταία εξέλιξη των ιχνοστοιχείων 
που πωλούνται υπό μορφή συμπλοκών, ο κατάλογος της σελί­
δας Α 8 του παραρτήματος θα χρειασθεί μάλλον αργότερα 
κάποιες αναθεωρήσεις. Το θέμα ενδιαφέρει: 
— τη βιομηχανία που αναπτύσσει νέα προϊόντα, 
— τον χρήστη και τον καταναλωτή έτσι ώστε οι οργανικές 
ενώσεις που σχηματίζουν σύμπλοκα με τα ιχνοστοιχεία 
να μη δημιουργούν προβλήματα τοξικότητας. 
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΟΚΕ προτείνει όπως οι 
αρμοδιότητες της ήδη υπάρχουσας Επιτροπής Συμμόρφωσης 
προς την Τεχνική Πρόοδο διευρυνθούν ώστε να περιληφθεί 
σ'αυτές και η τοξικολογική εξέταση των εν λόγω οργανικών 
ενώσεων. 
24. 4. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 102/11 
4.3. Η Επιτροπή Συμμόρφωσης προς την Τεχνική Πρόοδο, τεχνικές χωρίς κατ'ανάγκη να προσφύγει σε τροποποιήσεις 
στα πλαίσια των νέων αρμοδιοτήτων της, θα μπορούσε να των βασικών οδηγιών, 
επιτρέψει τροποποιήσεις του υπάρχοντος καταλόγου καθαρά 
Βρυξέλλες, 22 Φεβρουαρίου 1989. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) 
αριθ. 3/84 για τη θέσπιση καθεστώτος ενδοκοινοτικής κυκλοφορίας εμπορευμάτων που αποστέλλονται 
από ένα κράτος μέλος με σκοπό την προσωρινή χρησιμοποίηση τους σ' ένα ή περισσότερα άλλα κράτη 
μέλη(') 
(89/C 102/07) 
Στις 5 Δεκεμβρίου 1988 το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει, σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης 
ΕΟΚ, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του την 1η Φεβρουαρίου 1989. Εισηγητής ήταν ο 
κ. Broicher. 
Η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 263η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 22ας Φεβρουαρίου 
1989) την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής δηλ. να τροποποιηθεί το καθεστώς της προσωρινής 
χρησιμοποίησης εμπορευμάτων. 
Θεωρεί τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας και σε άλλα εμπορεύματα, την απλούστευση 
των διαδικασιών και την κατάργηση των ελέγχων ως βήμα προς την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. 
Ανεξάρτητα από την επίτευξη της πλήρους κατάργησης των ελέγχων στα σύνορα από το 1993 και 
μετά, έχει σημασία για τον πολίτη να μπορεί να επωφελείται από σήμερα ουσιαστικών διευκολύνσεων 
που δεν πρόκειται να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στα κράτη μέλη. 
Βρυξέλλες, 22 Φεβρουαρίου 1989. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
(') ΕΕ αριθ. C 324 της 17. 12. 1988, σ. 8.