P6_TA(2006)0340

Ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο για το μέλλον

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο για το μέλλον (2005/2248(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα "Ευρωπαϊκές αξίες και παγκοσμιοποίηση" (COM(2005)0525),

- έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης [1],

- έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη,

- έχοντας υπόψη το από 18 Ιανουαρίου 2006 ψήφισμά του σχετικά με τη θέση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου όσον αφορά τις δημοσιονομικές προοπτικές και την ανανέωση της Διοργανικής Συμφωνίας για την περίοδο 2007-2013 [2],

- έχοντας υπόψη τις συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για τα διεθνή εργασιακά και περιβαλλοντικά πρότυπα,

- έχοντας υπόψη το από 15 Μαρτίου 2006 ψήφισμά του σχετικά με την κοινωνική προστασία και την κοινωνική ενσωμάτωση [3],

- έχοντας υπόψη την έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου για το μέλλον της κοινωνικής πολιτικής στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2004,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την Κοινωνική Ατζέντα 2006-2010 (COM(2005)0033),

- έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής για τη βιώσιμη χρηματοδότηση της κοινωνικής πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση (SEC(2005)1774),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο σχετικά με τις ευρωπαϊκές πολιτικές για τη νεολαία: Αντιμετώπιση των θεμάτων που απασχολούν τους νέους στην Ευρώπη — εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη νεολαία και προώθηση της ενεργού συμμετοχής στα κοινά (COM(2005)0206),

- έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής σχετικά με την κοινωνική κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004 (SEC(2004)0636),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, και της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (Α6-0238/2006),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο αντικατοπτρίζει την κοινή σειρά αξιών που βασίζονται στη διατήρηση της ειρήνης, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της αλληλεγγύης, στην προώθηση της ελευθερίας και της δημοκρατίας και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου είναι η κοινωνική οικονομία,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα τελευταία 60 χρόνια, οι κοινές αξίες που αντικατοπτρίζονται στο ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο επέτρεψαν στη διευρυνόμενη ΕΕ να καταστεί επιτυχώς χώρος μεγαλύτερης οικονομικής ευημερίας και κοινωνικής δικαιοσύνης,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρόλο που τα κράτη μέλη έχουν διαφορετικά κοινωνικά συστήματα και εφαρμόζουν τις αξίες αυτές με διαφορετικούς τρόπους, συμμερίζονται τον κοινό στόχο της επίτευξης ισορροπίας που προκύπτει από τη δυναμική σχέση αλληλεξάρτησης μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής αλληλεγγύης, γεγονός που αντικατοπτρίζεται στο ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο ως ενότητα αξιών στο πλαίσιο ποικίλων συστημάτων,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη και η ΕΕ έχουν δώσει προτεραιότητα στην τήρηση των αξιών που συνδέονται με το ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο, όπως αποδεικνύουν οι στόχοι της Στρατηγικής της Λισαβόνας, η οποία καθιστά την κοινωνική ανάπτυξη έναν από τους πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει σαφής ανάγκη εκσυγχρονισμού και μεταρρύθμισης του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου για την καλύτερη αντιμετώπιση των δημογραφικών αλλαγών και των προκλήσεων της παγκοσμιοποίησης, για τη μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα του ανθρώπινου δυναμικού στην ταχεία τεχνολογική εξέλιξη, και προκειμένου να καταπολεμηθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός, να υπάρξει περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη και να εξαλειφθεί η φτώχεια,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο πρέπει να παρέχει μέτρα που να ικανοποιούν την πρόκληση της αυξημένης μετανάστευσης και των συνεπειών της για την κοινωνική συνοχή,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τυχόν μεταρρυθμίσεις του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου δεν πρέπει να υποβαθμίσουν τις αξίες που αποτελούν την ουσία του,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι βασικό μήνυμα του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου είναι η ίση αμοιβή για ίση εργασία στον χώρο εργασίας,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη έχει πρωταρχική σημασία για τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών κοινωνικών προδιαγραφών και ότι οι κοινωνικές προδιαγραφές είναι εγγενές στοιχείο της βιώσιμης ανάπτυξης,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το επαρκές εισόδημα είναι θεμελιώδες για την κοινωνική ένταξη και την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία, καθώς και για αξιοπρεπή ζωή·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κοινωνικές πολιτικές, εφόσον χαράσσονται ορθώς, δεν πρέπει να θεωρούνται κόστος, αλλά, αντιθέτως, εποικοδομητικός παράγοντας για την οικονομική ανάπτυξη της ΕΕ, όχι μόνον επειδή αυξάνουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, αλλά και επειδή δημιουργούν κοινωνική συνοχή, αυξάνουν το επίπεδο ζωής των πολιτών και εξασφαλίζουν την πρόσβαση στα θεμελιώδη δικαιώματα και την ισότητα, γεγονός που τις καθιστά σημαντικό παράγοντα για την εξασφάλιση της κοινωνικής ειρήνης και της πολιτικής σταθερότητας, χωρίς τις οποίες δεν μπορεί να υπάρξει διαρκής οικονομική πρόοδος,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μορφές αυτές κοινωνικής πολιτικής πρέπει να αναγνωρίζουν ότι η πλειονότητα των εργοδοτών είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), οι οποίες απασχολούν το μεγαλύτερο μέρος των εργαζομένων,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας (ΥΚΩ) και οι υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος (ΥΓΟΣ) αναγνωρίστηκαν ρητώς για πρώτη φορά με τη Συνθήκη του Άμστερνταμ ως κεντρικά στοιχεία του τρόπου με τον οποίο τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την κοινωνική και την εδαφική συνοχή και ως τομείς τους οποίους τα κράτη μέλη διατηρούν το δικαίωμα να καθορίζουν και να χρηματοδοτούν, καθώς και ότι η θέση αυτή ενισχύθηκε με τη Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έννοια του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου αντικατοπτρίζεται στην συνταγματική αυτή Συνθήκη και θεμελιώνεται στις αρχές της ισότητας και της αλληλεγγύης και της μη διάκρισης,

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να ακολουθήσουν τον χάρτη πορείας για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών 2006-2010 (COM(2006)0092) και το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την Ισότητα των Φύλων και να μεταφέρουν πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο την τρέχουσα κοινοτική νομοθεσία κατά των διακρίσεων,

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει την ικανότητα να επηρεάζει θετικά ή αρνητικά τις οικονομίες πολλών άλλων περιοχών του κόσμου με τον τρόπο με τον οποίο συναλλάσσεται, τόσο στο πλαίσιο του ρόλου της στον ΠΟΕ όσο και των όρων που επιβάλλει και των συμφωνιών που συνάπτει με τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές και χώρες,

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή εμπορικής πολιτικής βασισμένης στις συλλογικές ευρωπαϊκές προτιμήσεις και τις οικουμενικά αποδεκτές αξίες, καθώς και πολιτικής για τη βοήθεια που αποβλέπει στην προαγωγή της εκπαίδευσης και στην εξάλειψη της παιδικής εργασίας, στην προαγωγή των στοιχειωδών εργατικών και περιβαλλοντικών προτύπων και των προτύπων διαφάνειας και καλής διακυβέρνησης, θα συνεισφέρει στην εδραίωση της πολιτικής ισχύος της ΕΕ στα διεθνή θεσμικά όργανα,

Μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου

1. υπογραμμίζει την ανάγκη διατήρησης και ενίσχυσης των αξιών που συνδέονται με το ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο —ισότητα, αλληλεγγύη, ατομικά δικαιώματα και ευθύνες, αποφυγή των διακρίσεων και ανακατανομή με πρόσβαση για όλους τους πολίτες σε δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας— και των υψηλών κοινωνικών προτύπων που έχουν ήδη επιτευχθεί·

2. εμμένει ότι μόνον εάν η ΕΕ βασίζεται στην οικονομική και κοινωνική συνοχή που υπερασπίζεται τις κοινές αξίες της μπορεί να είναι αρκετά ισχυρή ώστε να διαφυλάξει τα συμφέροντά της·

3. έχει την πεποίθηση ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στην επείγουσα μεταρρύθμιση των οικονομικών και των κοινωνικών συστημάτων, εφόσον δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν στα κριτήρια της αποτελεσματικότητας και της κοινωνικά βιώσιμης ανάπτυξης και εφόσον δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της δημογραφικής αλλαγής, της παγκοσμιοποίησης και της επανάστασης της τεχνολογίας των πληροφοριών·

4. εκφράζει την έντονή απογοήτευσή του για το παρόν ποσοστό ανάπτυξης στην ΕΕ το οποίο καθιστά εξαιρετικά δύσκολη κάθε διαρθρωτική μεταρρύθμιση·

5. έχει επίγνωση των διαδεδομένων ανησυχιών των πολιτών της ΕΕ σχετικά με την ανεργία —ιδίως την ανεργία μεταξύ των νέων—, τον αποκλεισμό, τη φτώχεια, την ανασφάλεια στην αγορά εργασίας και τη δυνητική αποτυχία των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης·

6. πιστεύει ότι, καθόσον οι δημογραφικές αλλαγές και η ανεργία επηρεάζουν δυσανάλογα ορισμένες ομάδες, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να έχει στόχο να εξασφαλίσει ίση πρόσβαση σε θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας·

7. θεωρεί ότι η ανάγκη ανανέωσης της δέσμευσης της ΕΕ για την κοινωνική Ευρώπη έχει πρωταρχική σημασία για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο σχέδιο της ΕΕ, το οποίο προσφέρει θέσεις εργασίας, ανάπτυξη και ευημερία·

8. έχει πλήρη επίγνωση του ότι η εργασιακή και η κοινωνική πολιτική συνεχίζουν να υπάγονται σε γενικές γραμμές στην εθνική αρμοδιότητα, αλλά υπογραμμίζει ότι η ΕΕ έχει επίσης αρμοδιότητες σε αυτόν τον τομέα, όπως προβλέπουν οι Συνθήκες, και ότι απαιτείται να δημιουργήσει η ΕΕ ισχυρότερο οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο για να καταστήσει δυνατό στα κράτη μέλη να υλοποιήσουν τις μεταρρυθμίσεις που είναι αναγκαίες σε εθνικό επίπεδο, ανάλογα με τις δικές τους οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες·

9. ζητεί από την Επιτροπή να αναλάβει περαιτέρω πρωτοβουλίες για την επίτευξη της πλήρους υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς, η οποία, εφόσον πραγματωθεί στο σύνολό της, θα δημιουργήσει οικονομική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα, έχοντας υπόψη την ανάγκη να αποκλειστεί οποιαδήποτε εξίσωση προς τα κάτω στα κοινωνικά, καταναλωτικά ή περιβαλλοντικά πρότυπα·

10. υποστηρίζει την Επιτροπή στις προσπάθειές της για την ενθάρρυνση της δημιουργίας και της επιτυχίας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, με ιδιαίτερη αναφορά στις ΜΜΕ, οι οποίες συμβάλλουν πολύ στην οικονομία της ΕΕ και απασχολούν την ευρεία πλειονότητα των εργαζόμενων του ιδιωτικού τομέα·

11. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να σεβαστούν το αρχικό ισόπλευρο τρίγωνο της Στρατηγικής της Λισαβόνας και να αναπτύξουν περισσότερο ισορροπημένη προσέγγιση μεταξύ, αφενός, του οικονομικού συντονισμού και, αφετέρου, της πολιτικής απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής·

12. εκφράζει απογοήτευση γιατί πολλά από τα κράτη μέλη βρίσκονται πολύ μακριά από τους στόχους της Στρατηγικής της Λισαβόνας· ως εκ τούτου, επαναλαμβάνει την έκκληση προς τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως την αναθεωρημένη Στρατηγική της Λισαβόνας, που θεωρείται ο μοναδικός βιώσιμος τρόπος για επίτευξη οικονομικής ανάπτυξης, αύξηση της ανταγωνιστικότητας και δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας· καλεί τα κράτη μέλη να επιτύχουν, ειδικότερα, τους συγκεκριμένους στόχους που έχουν τεθεί για την απασχόληση, ιδίως των νέων και των γυναικών, τις επενδύσεις σε Ε&Α, την παιδική μέριμνα και τη διά βίου μάθηση· θεωρεί τους στόχους της στρατηγικής της Λισαβόνας ελάχιστους στόχους ζωτικής σημασίας εάν τα κράτη μέλη πρόκειται να αναλάβουν τις απαιτούμενες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις·

13. συνιστά στα κράτη μέλη να εμβαθύνουν τη συνεργασία και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μέσω ενισχυμένης ανοικτής μεθόδου συντονισμού, η οποία έτσι θα αποτελέσει αποτελεσματικό μέσο χάραξης πολιτικής στους τομείς της απασχόλησης, της κοινωνικής προστασίας, του κοινωνικού αποκλεισμού, της ισότητας των φύλων στην αγορά εργασίας, των συντάξεων και της περίθαλψης· πιστεύει ότι η ανοικτή μέθοδος συντονισμού πρέπει να ενισχύει τον ρόλο των κοινοβουλίων, των κοινωνικών εταίρων και των σχετικών οργανισμών·

14. καλεί την Επιτροπή να προβεί στον εκδημοκρατισμό της ανοικτής μεθόδου συντονισμού, εξασφαλίζοντας ότι τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και τα εθνικά κοινοβούλια διαδραματίζουν πλήρως τον ρόλο τους στον προσδιορισμό και την επίτευξη των στόχων από τις εθνικές κυβερνήσεις των κρατών μελών·

15. τονίζει τη σημασία της διεξαγωγής δημοσίων εκστρατειών για την επεξήγηση και διαπραγμάτευση της βάσης των μεταρρυθμιστικών στόχων, στις οποίες πρέπει να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, οι εθνικές κυβερνήσεις, οι δημόσιες αρχές, οι κοινωνικοί εταίροι και οι ΜΚΟ·

16. επανεπιβεβαιώνει το από 12 Ιανουαρίου 2005 ψήφισμά του σχετικά με τη Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης [4] και την εκστρατεία της Επιτροπής για τα "3Δ" (διάλογος, δημόσια συζήτηση και δημοκρατία)· καλεί την Επιτροπή να ενσωματώσει τώρα τις κοινωνικές διαστάσεις στις αναλύσεις αντικτύπου στις οποίες προβαίνει σύμφωνα με την κοινωνική ρήτρα που προβλέπει η συνταγματική Συνθήκη·

17. καλεί την Επιτροπή να σέβεται την κοινωνική οικονομία και να παρουσιάσει ανακοίνωση σχετικά με τον ακρογωνιαίο αυτό λίθο του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου, και να θεσπίσει καταστατικό για τα ευρωπαϊκά ταμεία αλληλασφάλισης καθώς και για τα ευρωπαϊκά σωματεία·

Χρηματοδότηση της μεταρρύθμισης

18. ζητεί από τα κράτη μέλη να αναλάβουν μεταρρυθμίσεις προκειμένου να εξασφαλίσουν την οικονομική βιωσιμότητα των εθνικών κοινωνικών συστημάτων, χωρίς να πλήξουν τα κεκτημένα δικαιώματα, την αμοιβαία στήριξη και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών, έχοντας υπόψη το πλαίσιο των μεταβολών στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας, τη δημογραφική αλλαγή, την παγκοσμιοποίηση και τις τεχνολογικές εξελίξεις· επισημαίνει ότι μερικά από τα πιο επιτυχημένα κράτη μέλη έχουν ήδη πραγματοποιήσει τέτοιες μεταρρυθμίσεις, διατηρώντας παράλληλα τη βιωσιμότητα και την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών τους συστημάτων· θεωρεί, συνεπώς, ότι πρέπει να διενεργηθούν συγκριτικές αναλύσεις των μεταρρυθμίσεων που έχουν ήδη επιτευχθεί καθώς και αναλύσεις SWOT (πλεονεκτήματα, αδυναμίες, ευκαιρίες και απειλές)· τονίζει τη σημασία προώθησης της αριστείας, μεταξύ άλλων με συγκέντρωση ορθών πρακτικών·

19. συνειδητοποιεί ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη, οι σημερινές εισφορές στα συστήματα κοινωνικής προστασίας ίσως δεν αρκούν για την εκπλήρωση των προσδοκιών των πολιτών· εκτιμά ότι τα κράτη μέλη πρέπει, σεβόμενα τις αρχές της αλληλεγγύης και της επικουρικότητας, να προβληματιστούν σχετικά με εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης των συστημάτων αυτών που θα προωθούν δυναμικές μεταρρυθμίσεις χωρίς να επηρεάζουν δυσμενώς τους μισθούς, όπως η αξιοποίηση της προστιθέμενης αξίας που παράγουν οι εταιρείες, καθώς και της προώθησης της αρχής της κάθετης και οριζόντιας επικουρικότητας μεταξύ των θεσμικών οργάνων και του κοινού·

20. ζητεί τη βελτίωση του συντονισμού της φορολογικής πολιτικής των κρατών μελών με στόχο την αποφυγή επιβλαβούς φορολογικού ανταγωνισμού, τη διασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης για την κοινωνική προστασία και τη μετατροπή της φορολογικής πολιτικής σε πολιτική φιλική προς την απασχόληση· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι φορολογικοί συντελεστές επί του κεφαλαίου και επί της κατανάλωσης έχουν, εν γένει, παραμείνει σταθεροί τα τελευταία 30 χρόνια, ενώ οι πραγματικοί φορολογικοί συντελεστές επί της εργασίας έχουν αυξηθεί κατά την ίδια περίοδο, αποθαρρύνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τη δημιουργία θέσεων εργασίας· συνιστά στα κράτη μέλη να εξετάσουν με συντονισμένο τρόπο τις δυνατότητες βελτίωσης των υφισταμένων φορολογικών συστημάτων στην Ένωση, δεδομένου ότι φορολογικές μεταρρυθμίσεις αυτού του χαρακτήρα θα έχουν επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των εθνικών κοινωνικών συστημάτων·

21. τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής προκειμένου να ληφθεί υπόψη η απαιτούμενη οικονομική και κοινωνική συνοχή και καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν τα κεφάλαια της ΕΕ, όπως τα κεφάλαια των διαρθρωτικών ταμείων, κατά αποτελεσματικότερο τρόπο για τη συγχρηματοδότηση των εθνικών μεταρρυθμίσεων· αποδοκιμάζει το γεγονός ότι η πρόσφατη συμφωνία για το δημοσιονομικό πλαίσιο ήταν προδήλως ανεπαρκής για την προσφορά πόρων σε προγράμματα υπέρ της συνοχής, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, της διά βίου μάθησης, της κινητικότητας και του κοινωνικού διαλόγου·

22. τονίζει ότι τυχόν μεταρρυθμίσεις πρέπει να μελετηθούν στο πλαίσιο του δημοσιονομικού περιθωρίου ελιγμών των κρατών μελών, αλλά υποδεικνύει ότι το μεταρρυθμισμένο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης προσφέρει ευκαιρίες κοινωνικών επενδύσεων που δεν υπήρχαν προηγουμένως·

ΥΚΩ και ΥΓΟΣ

23. υπενθυμίζει ότι οι ΥΚΩ και οι ΥΓΟΣ αποτελούν ουσιώδες στοιχείο του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου και διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο για την καθολική παροχή υγείας, εκπαίδευσης, δημοσίων μεταφορών, νερού και ενέργειας σε όλους τους πολίτες· θεωρεί ουσιώδες να μην θιγούν οι ΥΚΩ και οι ΥΓΟΣ κατά τη μεταρρύθμιση των κοινωνικών συστημάτων της ΕΕ, λόγω του κεντρικού ρόλου τους όχι μόνον για την παροχή καλύτερης ποιότητας ζωής στους πολίτες, αλλά και για την ενίσχυση της δυνατότητας των επιχειρήσεων να γίνουν αποτελεσματικές και να αποκτήσουν πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας εργατικό δυναμικό·

24. τονίζει την ανάγκη να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη οι νέοι τύποι οικογένειας, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, και να διευρυνθεί το πεδίο των κοινωνικών υπηρεσιών όπως η προσιτή παιδική μέριμνα, η μέριμνα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες ή αναπηρίες και η μακροχρόνια περίθαλψη των ηλικιωμένων με παράλληλη διατήρηση υψηλού επιπέδου διαβούλευσης στον μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό·

Κοινωνικός διάλογος Κοινωνικός διάλογος

25. υπενθυμίζει ότι ο κοινωνικός διάλογος στις διάφορες εκφάνσεις του αποτελεί ουσιώδες στοιχείο στην παράδοση των κρατών μελών, σύμφωνα με τα εθνικά έθιμα και τις πρακτικές, ότι οποιαδήποτε μεταρρύθμιση των κοινωνικών συστημάτων προϋποθέτει τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων, και ιδίως των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών· τονίζει την ανάγκη προώθησης της ανανέωσης του κοινωνικού διαλόγου σε όλα τα επίπεδα, τόσο σε εθνικό, όσο και ευρωπαϊκό·

26. αναγνωρίζει τον θετικό ρόλο που δύναται να διαδραματίσει η εταιρική κοινωνική ευθύνη στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής με τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει η συμπεριφορά των εταιρειών την καθημερινή ζωή των κοινοτήτων στις οποίες συμμετέχουν και με επέκταση της λογοδοσίας των εταιρειών έναντι των συμμετόχων τους· συνιστά να χρησιμοποιηθούν οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και μέτρα δημόσιας πολιτικής όπως οι δημόσιες συμβάσεις, προκειμένου να ενισχυθεί η υπεύθυνη συμπεριφορά των εταιρειών·

Ανθρώπινοι πόροι

27. ζητεί μετ' επιτάσεως, ως κεντρικό στοιχείο για τον εκσυγχρονισμό των κοινωνικών συστημάτων, να συνεργαστεί η Επιτροπή με τα κράτη μέλη για τη δημιουργία συγκεκριμένων προγραμμάτων και πρωτοβουλιών εστιασμένων στη βελτίωση των συνθηκών ζωής και εργασίας και την βιώσιμη ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων, όπως η θέσπιση στόχων και προτύπων για βελτιωμένη ιατρική περίθαλψη·

28. ζητεί να υπάρξει ευρεία ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το δικαίωμα όλων σε σύνταξη αποδεκτού ύψους· αναγνωρίζει τους φόβους μήπως οι μεταρρυθμίσεις των συνταξιοδοτικών συστημάτων, που έχουν αρχίσει σε πολλά κράτη μέλη, αυξήσουν τον αριθμό των συνταξιούχων που ήδη ζουν σε φτώχεια· υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη ανάληψης θετικής δράσης, προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι πιο ηλικιωμένοι εργαζόμενοι να παραμείνουν ή να επανέλθουν στην αγορά εργασίας και την ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας στην επιλογή συστημάτων συνταξιοδότησης· καλεί την Επιτροπή να μελετήσει τις εθνικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της δημογραφικής γήρανσης στη βιωσιμότητα των συντάξεων και τη φτώχεια των συνταξιούχων και να παρακολουθεί πιο αποτελεσματικά την εφαρμογή της υφισταμένης νομοθεσίας για την αποφυγή των διακρίσεων λόγω ηλικίας·

29. εφιστά την προσοχή στην κατάσταση των γυναικών, των οποίων τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα δεν πρέπει να μειώνονται λόγω της οικογενειακής τους κατάστασης ή εξαιτίας διακοπών της απασχόλησής τους λόγω άδειας μητρότητας ή γονικής άδειας ή διαλειμμάτων για τη φροντίδα των παιδιών·

30. αναγνωρίζει τα πλεονεκτήματα των συστημάτων "ευελιξίας με ασφάλεια" τα οποία πρέπει να υιοθετήσουν τα κράτη μέλη, ανάλογα με τις ιδιαίτερες συνθήκες του καθενός, προκειμένου να προστατεύσουν την ικανότητα των εργαζομένων να βρίσκουν και να διατηρούν θέσεις εργασίας με την κινητικότητα και/ή την βελτίωση των επαγγελματικών δεξιοτήτων μέσω επαγγελματικής κατάρτισης και δια βίου μάθησης, και τα θεωρεί μέσο για να προωθηθεί η επίτευξη ισορροπίας κατά τον συνδυασμό εργασίας και ιδιωτικής ζωής στο πλαίσιο του κύκλου εργασίας και ζωής·

31. σημειώνει τη δημιουργία του Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση, ως δυνητικού συμπληρώματος του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, καθώς και τις προσπάθειες των κρατών μελών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο για την παροχή ειδικής στήριξης για επαγγελματικό αναπροσανατολισμό σε εργαζομένους που αναζητούν νέες ή καλύτερες θέσεις εργασίας·

32. υπενθυμίζει ότι η ισότητα των φύλων και φυλών και η αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων βάσει του άρθρου 13 της Συνθήκης ΕΚ, το οποίο προσφέρει νομική βάση για τις κατάλληλες ενέργειες για την καταπολέμηση των διακρίσεων που βασίζονται στο φύλο, στη φυλετική ή στην εθνοτική καταγωγή, στη θρησκεία ή στις πεποιθήσεις, στην αναπηρία, στην ηλικία ή στον γενετήσιο προσανατολισμό, πρέπει να περιλαμβάνονται συστηματικά σε όλες τις κοινωνικές πολιτικές· θεωρεί ότι οι αναδυόμενες κοινοτικές πολιτικές σχετικά με την ενσωμάτωση συνιστούν στην πραγματικότητα απτή μορφή κοινωνικής πολιτικής, η οποία πρέπει να αναπτυχθεί· πιστεύει ότι η διασφάλιση της καλής ενσωμάτωσης όλων, γυναικών, ανδρών, μειονοτικών ομάδων και μεταναστών, αποδίδει οφέλη στην κοινωνία από την άποψη της συνοχής και της ετοιμότητας για τον χώρο εργασίας·

33. τονίζει ιδιαίτερα τη σημασία λήψης μέτρων για τη διασφάλιση της κοινωνικής και επαγγελματικής ένταξης των μειονεκτούντων ατόμων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες εισόδου στην αγορά εργασίας χωρίς βοήθεια, όπως προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2204/2002 της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 2002, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις για την απασχόληση [5], με σκοπό τόσο την ανάληψη απτής δράσης για την καταπολέμηση των διακρίσεων, όσο και την παροχή πηγής εισοδήματος και ανεξαρτησίας, καθώς και μέσου προσωπικής ανάπτυξης και ένταξης στην κοινωνία για τα εμπλεκόμενα άτομα, είτε εναλλακτικά, είτε συμπληρωματικά με το σύστημα κοινωνικής προστασίας·

Κοινωνική προστασία

34. υπογραμμίζει ότι τα συστήματα κοινωνικής προστασίας πρέπει να είναι αποτελεσματικά στην επίτευξη των στόχων τους για την πρόληψη και την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, με ιδιαίτερη έμφαση στην εξάλειψη των παγίδων φτώχειας·

35. εκτιμά ότι η απασχόληση αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού· ζητεί, συνεπώς, μεταρρυθμίσεις που να κατευθύνουν τις δημόσιες δαπάνες προς την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης και επιστροφής στην εργασία και την παροχή κινήτρων για εργασία με την κατάργηση των παγίδων φτώχειας και άλλων μορφών κοινωνικού αποκλεισμού, και να αντιμετωπίζουν ως επείγον ζήτημα τους αυξημένους αριθμούς γυναικών και ορισμένων εθνοτικών μειονοτήτων που είναι άνεργοι, πολλοί εκ των οποίων αντιμετωπίζουν φραγμούς προκειμένου να εισέλθουν στην αγορά εργασίας, είτε αυτοί οφείλονται σε διαρθρωτικούς λόγους ή σε κοινωνική προκατάληψη· πιστεύει ότι πρέπει να μελετηθούν και να αντιμετωπιστούν τα ιδιαίτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες από εθνοτικές μειονότητες και οι μετανάστριες·

36. αναγνωρίζει ότι, στην προσέγγιση της "ευελιξίας με ασφάλεια", η δημιουργία και η διατήρηση κατάλληλων μηχανισμών κοινωνικής προστασίας αποτελεί απολύτως απαραίτητη προϋπόθεση της ευελιξίας, ως μέτρο προστασίας από τις άδικες απολύσεις·

Εξωτερική διάσταση

37. επιβεβαιώνει ότι μόνον αν η ΕΕ μπορέσει να διατηρήσει την οικονομική και κοινωνική συνοχή της, θα είναι σε θέση να υπερασπιστεί επιτυχώς τα συμφέροντά της σε διεθνές επίπεδο·

38. αναγνωρίζει ότι, παρά τις θετικές της επιπτώσεις, η παγκοσμιοποίηση παράγει οικονομικές και κοινωνικές ανισορροπίες, προκαλώντας συνεπώς έντονο φόβο στους πολίτες της Ευρώπης, ειδικά στα κράτη μέλη με υψηλά ποσοστά ανεργίας και τις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από τις μετεγκαταστάσεις επιχειρήσεων· καλεί συνεπώς τα κράτη μέλη να αναλάβουν τις αναγκαίες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για να παραμείνει η ΕΕ ελκυστική στο παγκόσμιο προσκήνιο, με προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής αξίας·

39. υπογραμμίζει ότι η ΕΕ πρέπει να προωθεί με αυτοπεποίθηση τις κοινωνικές αξίες της αλληλεγγύης και της κοινωνικής δικαιοσύνης σε όλες τις εμπορικές και αναπτυξιακές διαπραγματεύσεις και συμφωνίες·

40. ζητά από την ΕΕ και τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν πολιτικές δράσεις σε σχέση με τρίτες χώρες που σημειώνουν έντονη οικονομική ανάπτυξη (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία και Κίνα), προκειμένου αυτές να προσεγγίσουν ένα πρότυπο ανάπτυξης που μεριμνά για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας, της ελευθερίας, των εργασιακών και περιβαλλοντικών προτύπων και της κοινωνικής δικαιοσύνης· καλεί την ΕΕ να συνδράμει στην εξεύρεση συνολικής ισορροπίας μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης και των υψηλών κοινωνικών και περιβαλλοντικών προδιαγραφών·

41. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υιοθετούν συνεπή γραμμή σε διεθνή βήματα όπως η ΔΟΕ, ο ΟΟΣΑ και οι πολυμερείς περιβαλλοντικοί οργανισμοί· πιστεύει ιδίως ότι το έργο της ΔΟΕ πρέπει να ενσωματωθεί περισσότερο στις συμφωνίες του ΠΟΕ και θεωρεί ότι τα βασικά εργασιακά πρότυπα της ΔΟΕ πρέπει να ενσωματωθούν στη στρατηγική της ΕΕ έναντι του ΠΟΕ και των διμερών διαπραγματεύσεων· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει με διμερείς συμφωνίες ότι τα πρότυπα της ΔΟΕ γίνονται τουλάχιστον σεβαστά, ούτως ώστε να εξαλειφθεί η παιδική εργασία και να διασφαλισθούν ανθρώπινες συνθήκες εργασίας·

42. χαιρετίζει τη δημιουργία του "συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων συν" (ΣΓΠ +), το οποίο παρέχει κίνητρα για υψηλότερα κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα, και ζητεί να επεκταθεί η προσέγγιση αυτή και σε επίπεδο διμερών εμπορικών συμφωνιών· επισημαίνει την ανάγκη για την Επιτροπή να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εφαρμογή του συστήματος, προκειμένου να εξασφαλίζει ότι τηρούνται εμπράκτως τα πρότυπα αυτά·

*

* *

43. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

[1] ΕΕ C 310 της 16.12.2004, σ. 1.

[2] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2006)0010.

[3] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2006)0089.

[4] ΕΕ C 247 E της 6.10.2005, σ. 88.

[5] ΕΕ L 337 της 13.12.2002, σ. 3.

--------------------------------------------------