Βρυξέλλες, 05.01.2005

COM(2004) 859 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

απαντήσεις των κρατών μελών στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2002

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

2. Σύνθεση των απαντήσεων των κρατών μελών στις κύριες παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανά τομέα 6

2.1. Ίδιοι πόροι 6

2.1.1. Λογιστική για τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους 6

2.1.2. Τελωνειακή επιτήρηση των αφίξεων εμπορευμάτων στα αεροδρόμια 6

2.1.3. Ίδιοι πόροι ΦΠΑ/ΑΕΠ 7

2.2. Γεωργία 7

2.2.1. Συστήματα διαχείρισης και ελέγχων 8

2.2.2. Εκκαθάριση των λογαριασμών 8

2.2.3. Άλλα θέματα 9

2.3. Διαρθρωτικά Ταμεία 9

2.3.1. Καθυστερήσεις σχετικά με την περάτωση παλαιότερων σχεδίων 11

2.3.2. Συμμόρφωση με τον κανονισμό αριθ. 438/2001 για τον έλεγχο των διαρθρωτικών ταμείων 12

2.3.3. Η επιφύλαξη που διατυπώθηκε από τον γενικό διευθυντή περιφερειακής πολιτικής 13

2.3.4. Αμφισβητηθείσες παρατηρήσεις 13

2.4. Άλλοι τομείς 14

3. Συμφωνίες και ασυμφωνίες 16

3.1. Προβλήματα μεθοδολογίας 16

3.2. Σφάλματα DAS 16

4. Συμπεράσματα 17

1. Εισαγωγή

α) Η Επιτροπή, μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου το 1996, και στο πλαίσιο των συμπερασμάτων της στον τομέα της χρηστής και αποτελεσματικής δημοσιονομικής διαχείρισης, ζήτησε από τα κράτη μέλη να απαντήσουν στις παρατηρήσεις που διατύπωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο στην ετήσια έκθεσή του καθώς και στις ειδικές εκθέσεις και να παράσχουν πληροφορίες για ενδεχόμενα διαρθρωτικά μέτρα που έχουν λάβει.

Το άρθρο 143 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[1] υιοθετεί την πρακτική αυτή προβλέποντας ότι η Επιτροπή " ανακοινώνει αμέσως στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη τα στοιχεία της έκθεσης αυτής που αφορούν τη διαχείριση των πόρων για τους οποίους ασκούν αρμοδιότητα δυνάμει της εφαρμοστέας ρύθμισης ". Μετά την παραλαβή της ανακοίνωσης αυτής, τα κράτη μέλη οφείλουν να απευθύνουν τις απαντήσεις τους στην Επιτροπή εντός 60 ημερών. Η παρούσα έκθεση η οποία διαβιβάζεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συνοψίζει τις απαντήσεις των κρατών μελών στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2002.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, στην ετήσια έκθεσή του για το οικονομικό έτος 2002[2], τόνισε εκ νέου ότι οι τομείς του προϋπολογισμού όπου η διαχείριση ασκείται από κοινού από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη " αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερων προκλήσεων λόγω της πολυπλοκότητάς τους και των πολλών εμπλεκομένων διοικητικών επιπέδων "[3]. Από την πλευρά της, η Επιτροπή έλαβε τα μέτρα για να διασφαλίσει τη διόρθωση των εν λόγω αδυναμιών. Η δράση 12 της σύνθεσης των ετήσιων εκθέσεων 2001[4] έχει επιτευχθεί και θα συμπληρωθεί με συγκεκριμένα μέτρα για την προώθηση της σύγκλισης των μεθοδολογιών ελέγχου. Επιπλέον, στη σύνθεση των εκθέσεων του 2002, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να προβεί σε όλες τις απαιτούμενες συστάσεις προκειμένου να διευκρινιστούν οι αντίστοιχες αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Επιτροπής σε περίπτωση επιμερισμένης διαχείρισης[5].

Επιπλέον, η σημασία της επιμερισμένης διαχείρισης και η θέση που κατέχει στις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου καθιστούν απαραίτητη τη γνώση της θέσης των κρατών μελών όσον αφορά τα προβλήματα που επισημαίνονται από τον εξωτερικό ελεγκτή. Από τη μια πλευρά, πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να υποστηρίξουν τις θέσεις τους όσον αφορά τις παρατηρήσεις του Συνεδρίου[6]. Από την άλλη πλευρά, τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν τα διορθωτικά μέτρα που προβλέπουν να θέσουν σε εφαρμογή ή που έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή. Τέλος, αυτό δίνει επίσης τη δυνατότητα στην Επιτροπή να δει συγκεφαλαιωτικά ορισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζονται σε εθνικό επίπεδο και να αναλάβει κατάλληλη διορθωτική δράση.

β) Το Ελεγκτικό Συνέδριο υπέβαλε την ετήσια έκθεσή του για το 2002 στην επιτροπή δημοσιονομικού ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις 17 Νοεμβρίου 2003, και στην επιτροπή προϋπολογισμού του Συμβουλίου στις 20 Νοεμβρίου 2003. Μετά την έγκαιρη αυτή υποβολή, η Επιτροπή έστειλε επιστολή σε όλους τους μόνιμους αντιπροσώπους με την έκκληση να της στείλουν τις απαντήσεις τους πριν τη 19η Δεκεμβρίου. Για να δοθεί ένα συνεκτικό και εναρμονισμένο πλαίσιο στις εθνικές απαντήσεις, το αίτημα της Επιτροπής συνοδεύτηκε από ένα ερωτηματολόγιο το οποίο εκπονήθηκε σε στενή συνεργασία με το Ελεγκτικό Συνέδριο. Το ερωτηματολόγιο αυτό περιελάμβανε κατάλογο των άμεσων αναφορών κάθε κράτους μέλους στην ετήσια έκθεση και συνοπτική παρουσίαση των σφαλμάτων δήλωσης αξιοπιστίας (DAS) σχετικά με κάθε κράτος μέλος.

γ) Συνεπώς, η παρούσα έκθεση καταρτίστηκε με βάση τις παρεμβάσεις των κρατών μελών. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι παρά την κατάρτιση ενός γενικού πλαισίου, οι παρεμβάσεις αυτές εξακολουθούν να είναι αρκετά ετερογενείς τόσο όσον αφορά τη μορφή όσο και την ουσία. Έτσι, ανάλογα με την περίπτωση, τα κράτη μέλη απάντησαν σε όλα ή σε ορισμένα σημεία των σφαλμάτων DAS που τους υποβλήθηκαν, και σε περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων διατύπωσαν συστάσεις ή παρατηρήσεις γενικής φύσεως. Οι προθεσμίες που προβλέπει ο δημοσιονομικός κανονισμός δεν τηρήθηκαν απόλυτα, δεδομένου ότι ορισμένες παρεμβάσεις έφθασαν με καθυστέρηση πολλών εβδομάδων. Στο βαθμό που ορισμένα κράτη μέλη είτε δεν δίνουν απαντήσεις σε συγκεκριμένες παρατηρήσεις που τα αφορούν είτε παρέχουν αποσπασματικές πληροφορίες σχετικά με τα σφάλματα που έχει επισημάνει το Ελεγκτικό Συνέδριο, καθίσταται ενίοτε δυσχερές να σχηματιστεί πλήρης εικόνα για τις θέσεις των κρατών μελών σε σχέση με τις σημαντικές διαπιστώσεις. Μόνο τέσσερα κράτη μέλη διατύπωσαν γενικά σχόλια για συγκεκριμένα θέματα που παρουσιάζονται στην ετήσια έκθεση του Συνεδρίου. Ένα κράτος μέλος δεν έστειλε καμία απάντηση.

δ) Για σημαντικό μέρος του κοινοτικού προϋπολογισμού εφαρμόζεται η επιμερισμένη διαχείριση. Συνεπώς τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχων των κρατών μελών αποτελούν το κεντρικό στοιχείο της ετήσιας έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Επομένως, αντικείμενο αυτής της διαδικασίας είναι να δοθεί η ευκαιρία στα κράτη μέλη να υποβάλουν τις απόψεις τους, τις παρατηρήσεις τους και τις ενδεχόμενες συστάσεις τους μετά τη δημοσίευση της έκθεσης που τα αφορά άμεσα και στο γενικότερο πλαίσιο της διαδικασία απαλλαγής. Πράγματι, μολονότι τα κράτη μέλη δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, η συνεισφορά τους, η οποία υποβλήθηκε με συνοπτική μορφή, εστιάζεται με ιδιαίτερο τρόπο στη διαχείριση των κοινοτικών πιστώσεων.

Έτσι, από τις απαντήσεις των κρατών μελών είναι δυνατή η εξαγωγή ορισμένων μεγάλων θεμάτων που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανάλυση των τομέων που υπάγονται στην επιμερισμένη διαχείριση. Πράγματι, φωτίζουν με ιδιαίτερο τρόπο τα ειδικά προβλήματα που αντιμετωπίζονται στα κράτη μέλη και τις λύσεις που μπορούν να προβλεφθούν στο επίπεδό τους. Για το λόγο αυτό, το πρώτο μέρος της έκθεσης συγκεντρώνεται στους τομείς των ιδίων πόρων, της γεωργίας και των διαρθρωτικών ταμείων. Για τον καθένα από τους τομείς αυτούς, τονίστηκαν τα θέματα που τράβηξαν την προσοχή αρκετών κρατών μελών.

Μετά την παρουσίαση αυτή ανά τομείς, δύο άλλα μέρη παρουσιάζουν πιο αναλυτικά με τη σειρά τους τις συμφωνίες και τις ασυμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών και του Ελεγκτικού Συνεδρίου και στη συνέχεια επικεντρώνονται στην εξαγωγή των κυριότερων σχετικών συμπερασμάτων.

2. Σύνθεση των απαντήσεων των κρατών μελών στις κύριες παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανά τομέα

2.1. Ίδιοι πόροι

Τα κράτη μέλη εστιάζουν σε τρία κύρια θέματα που είναι η λογιστική για τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους, η τελωνιακή επιτήρηση των αφίξεων εμπορευμάτων στα αεροδρόμια και οι ίδιοι πόροι ΦΠΑ/ΑΕΠ.

2.1.1. Λογιστική για τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους

Τα περισσότερα κράτη μέλη (ιδίως Ηνωμένο Βασίλειο, Κάτω Χώρες, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Σουηδία, Φινλανδία, Βέλγιο, Δανία, Ελλάδα και Ιρλανδία) κάνουν και πάλι αναφορά στο θέμα αυτό και, συνολικά, δεν αμφισβητούν τις παρατηρήσεις του Συνεδρίου σχετικά με το ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σφάλματα στην τήρηση της λογιστικής Β΄ ή σφάλματα που αφορούν καθυστερήσεις, διαφορές μεταξύ λογιστικής Α΄ και Β΄ καθώς και διάφορες άλλες ανωμαλίες στην κοινοποίηση στην Επιτροπή των υπολοίπων της λογιστικής Β΄. Ωστόσο, σε ορισμένες υποθέσεις επισημαίνουν τη συμμόρφωσή τους με τις ισχύουσες διατάξεις του κανονισμού 1150/2000, την έλλειψη δημοσιονομικού αντίκτυπου, τον δευτερεύοντα χαρακτήρα των σφαλμάτων ή τις διάφορες ενέργειες για την παρακολούθησή τους. Τα περισσότερα από τα κράτη μέλη ανακοινώνουν επίσης ότι έχουν λάβει ή λαμβάνουν μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης (π.χ. η μηχανοργάνωση της διαδικασίας στη Γαλλία, Σουηδία και Γερμανία, η περαιτέρω τυποποίηση ορισμένων διαδικασιών στη Σουηδία ή οι τεχνικές τροποποιήσεις στις Κάτω Χώρες και στην Ιταλία). Η Φινλανδία, από την πλευρά της, εκφράζει την άποψη ότι δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών όσον αφορά τις διαδικασίες της λογιστικής Β΄ και ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι όλα τα κράτη μέλη εφαρμόζουν ομοιόμορφα τους ισχύοντες κανόνες. Τέλος, το Ηνωμένο Βασίλειο δηλώνει ότι στηρίζει την πρόταση της Επιτροπής (COM 366) για την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 1150/2000 σχετικά με τη βελτίωση της διαχείρισης των ποσών που καταχωρούνται σε λογιστική Β΄.

2.1.2. Τελωνειακή επιτήρηση των αφίξεων εμπορευμάτων στα αεροδρόμια

Ορισμένα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη αναγνωρίζουν διαφορές στις πρακτικές ελέγχου και αδυναμίες στις ρυθμίσεις ελέγχου που επισημάνθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Το Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρει τη σημαντική προσπάθεια που έχει καταβληθεί για να αντιμετωπιστεί δεόντως το θέμα των εμφανών εκκρεμουσών αποστολών.

Η Σουηδία, από την πλευρά της, θεωρεί ότι ενίοτε το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει διαφορετική θεώρηση από τις σουηδικές τελωνειακές αρχές σχετικά με τον τρόπο που πρέπει να διεξάγεται ο εκτελωνισμός και άλλοι έλεγχοι. Εξάλλου, διατηρεί την άποψή της ότι τηρούνται οι νομοθετικές ρυθμίσεις της ΕΕ και ότι η ανάλυση του κινδύνου και οι έλεγχοι της ποιότητας που χρησιμοποιούνται επαρκούν για να διασφαλίσουν τον περιορισμό των σφαλμάτων σε αποδεκτό επίπεδο από την άποψη του κινδύνου σε όλες τις ουσιαστικές πτυχές. Όσον αφορά τον εκτελωνισμό από ταχυδιανομείς, η Σουηδία θεωρεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει καταλήξει σε διαφορετική άποψη σχετικά με τον τρόπο που πρέπει να διεξάγεται ο εκτελωνισμός και άλλοι έλεγχοι.

Η Ιταλία περιγράφει αναλυτικά το σύστημα ελέγχου που εφαρμόζεται στα ιταλικά αεροδρόμια. Όσον αφορά προϊόντα που διακινούνται οδικώς μεταξύ αεροδρομίων στο πλαίσιο συστήματος διαμετακόμισης, η Γαλλία αναφέρει περαιτέρω προόδους που έχουν σημειωθεί από το 2003 και σχεδιάζει να καταργήσει από το 2005 την απλουστευμένη κοινοτική διαδικασία που είναι γνωστή ως " collective de transfer ". Η Αυστρία αναφέρει επίσης μέτρα που έχει λάβει στον τομέα αυτό και διατυπώνει την εκτίμηση ότι όσον αφορά την ορθή μεταποίηση των εμπορευμάτων οι εγγυήσεις που παρέχονται στα καθεστώτα τελωνειακής αποταμίευσης δεν είναι λιγότερες από αυτές που παρέχονται με την προσωρινή εναπόθεση.

2.1.3. Ίδιοι πόροι ΦΠΑ/ΑΕΠ

Όσον αφορά την είσπραξη του ΦΠΑ στα κράτη μέλη, η Γαλλία υπολόγισε εκ νέου τα έσοδα που αφορούν τα πρόστιμα και τους τόκους υπερημερίας για την μητροπολιτική Γαλλία καθώς και τα έσοδα που αφορούν τα υπερπόντια διαμερίσματα για τα έτη 1999 και 2000. Η Πορτογαλία αναγνωρίζει ότι έστειλε την κατάσταση ΦΠΑ για το 2001 πολύ αργότερα από την προθεσμία που προβλέπεται στην κοινοτική νομοθεσία και ανακοινώνει ότι το ίδιο θα συμβεί και για το 2002. Η πρόθεσή της είναι να επιλύσει οριστικά το ζήτημα αυτό και εξετάζει τη σύσταση διυπουργικής ομάδας εργασίας για το σκοπό αυτό. Η Πορτογαλία αναφέρει επίσης ότι έχει προβεί σε αντιστοίχιση των εσόδων ΦΠΑ και των στοιχείων από τους εθνικούς λογαριασμούς για το 1998 και τα διαβίβασε στην Επιτροπή.

2.2. Γεωργία

Ως γενικό σχόλιο, ένα κράτος μέλος (Κάτω Χώρες) υπογραμμίζει την ανάγκη για ικανοποιητικά συστήματα ελέγχων και για ξεκάθαρες κοινοτικές κανονιστικές ρυθμίσεις προκειμένου να διασφαλιστεί η νομιμότητα των πράξεων. Θεωρεί ότι, λόγω της προσεχούς γεωργικής μεταρρύθμισης, το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) θα χρησιμοποιείται για τη διαχείριση και τον λογιστικό έλεγχο μεγαλύτερου ποσοστού των δαπανών της ΚΓΠ. Τα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλουν λοιπόν τις απαιτούμενες προσπάθειες για τη βελτιστοποίηση των απαιτούμενων συστημάτων ελέγχου, επειδή όμως οι κανονιστικές ρυθμίσεις επιδέχονται ορισμένες φορές διαφορετικές ερμηνείες και υπόκεινται τακτικά σε αναθεωρήσεις, ενδέχεται να αποδειχθεί δυσχερής η πλήρης και ορθή εφαρμογή τους.

Η Ελλάδα, επισημαίνει ότι η πρόοδος στην εφαρμογή του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) επιβεβαιώθηκε από ενδελεχείς ελέγχους που διεξήγαν σε όλα τα επίπεδα κοινοτικοί ελεγκτές οι οποίοι διαπίστωσαν επανειλημμένα ότι έχουν πραγματοποιηθεί θετικά βήματα.

Από τις παρεμβάσεις των υπολοίπων κρατών μελών αναδεικνύονται δύο κύρια θέματα: η κριτική του Συνεδρίου για τα διάφορα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου με βάση τα σφάλματα που διαπιστώθηκαν και η εκκαθάριση των λογαριασμών κυρίως όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμής.

2.2.1. Συστήματα διαχείρισης και ελέγχων

Όσον αφορά το καθεστώς πριμοδότησης εκτάσεως, στις περιπτώσεις που διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ της αρόσιμης έκτασης που είχε δηλωθεί από τους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων και της έκτασης που διαπιστώθηκε κατά την καταμέτρηση των αγροτεμαχίων παρουσία των ελεγκτών του Συνεδρίου, ορισμένα από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη (Γαλλία, Ελλάδα, Κάτω Χώρες) δεν αμφισβητούν την ύπαρξη σφαλμάτων. Ωστόσο, οι Κάτω Χώρες αμφισβητούν την έκταση του σφάλματος που διαπιστώθηκε από το Συνέδριο και τη μεθοδολογία που εφαρμόστηκε. Σε μια περίπτωση, η Γαλλία αμφισβητεί επίσης τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο για τον υπολογισμό της διαφοράς και θα ήθελε να επανεξετάσει το Συνέδριο τη θέση του. Τα εν λόγω κράτη μέλη τονίζουν ότι οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου δεν αμφισβητούν την αξιοπιστία των ελέγχων τους ή τη συμμόρφωση με τις σχετικές κανονιστικές ρυθμίσεις και ότι επιβλήθηκαν κυρώσεις που προβλέπονται από κοινοτικούς κανονισμούς. Η Πορτογαλία αμφισβητεί την εκτίμηση του Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία η σημαντική διαφορά μεταξύ του μέσου μεγέθους της υποβληθείσας απαίτησης και του μέσου μεγέθους της απαίτησης που ελέγχθηκε ενδέχεται να έχει επίπτωση στο βαθμό του σφάλματος που επισημάνθηκε. Κάθε ερμηνεία πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη στάθμιση διαφόρων παραγόντων, περιλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη γεωγραφική πραγματικότητα, π.χ. στην περίπτωση της Πορτογαλίας τα διαφορετικά μεγέθη των εκτάσεων στον βορρά και το νότο της εν λόγω χώρας. Η Σουηδία διατυπώνει επίσης την αντίθεσή της όσον αφορά τη μεθοδολογία του Συνεδρίου. Το Συνέδριο διεξάγει τους ελέγχους του σε διετή βάση και συνεπώς δεν μπορεί να διασφαλίσει ότι η καταμέτρηση αφορά τα όρια των αγρών που ίσχυαν το έτος το οποίο αφορά ο έλεγχος, δεδομένου ότι τα όρια των αγρών μεταβάλλονται με την πάροδο των ετών.

Όσον αφορά τις πριμοδοτήσεις ζώων, η Πορτογαλία αμφισβητεί την ακρίβεια του υψηλού βαθμού σφάλματος που διαπιστώθηκε στον αριθμό των θηλαζουσών αγελάδων. Θεωρεί ότι ο βαθμός σφάλματος πρέπει να προσδιορίζεται με βάση τον αριθμό των μη επιλέξιμων ζώων που βρέθηκαν σε σύγκριση με τον αριθμό των ζώων που ελέγχθηκαν. Το Ηνωμένο Βασίλειο αποδέχεται τις διαπιστώσεις του Συνεδρίου και ανακοινώνει ότι έχει λάβει μέτρα για την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Οι Κάτω Χώρες ασκούν κριτική για κατ’ αναλογία εξαγωγή συμπερασμάτων από το Συνέδριο βάσει δειγματοληψίας.

2.2.2. Εκκαθάριση των λογαριασμών

- Το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει ότι για 22 εκ των 86 συνολικά οργανισμών πληρωμής εκδόθηκε αιτιολογημένη ή αρνητική γνώμη στο πλαίσιο της ετήσιας δημοσιονομικής απόφασης εκκαθάρισης της Επιτροπής σχετικά με την αποδοχή των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμής για το προηγούμενο δημοσιονομικό έτος. Η Επιτροπή έλαβε τρεις αποφάσεις συμφωνίας όσον αφορά τις δαπάνες την περίοδο 1996-2001, ενώ ποσό 301,4 εκατ. ευρώ απορρίφθηκε από την κοινοτική χρηματοδότηση και πραγματοποιήθηκαν οι σχετικές διορθώσεις.

- Όσον αφορά τις παραβιάσεις των κριτηρίων έγκρισης και τις αδυναμίες του ελέγχου, η Γαλλία επισημαίνει ότι οι αναφερόμενες γαλλικές υπηρεσίες αποτέλεσαν πράγματι το αντικείμενο επιφύλαξης εκ μέρους της επιτροπής πιστοποίησης των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμής (CCCOP) η οποία έκρινε αρχικά αδύνατο να διατυπώσει γνώμη για ορισμένες γραμμές πληρωμών ιδίως όσον αφορά τις επιστροφές κατά την εξαγωγή. Στη συνέχεια η CCCOP διαβίβασε στην Επιτροπή πρόσθετες εκθέσεις και πιστοποιητικά που αναιρούν τις διατυπωθείσες επιφυλάξεις. Σύμφωνα με τη Γαλλία οι λογαριασμοί των οργανισμών πληρωμής πληρούν σήμερα τους όρους πληρότητας, ακρίβειας και ειλικρίνειας που απαιτούν οι κοινοτικοί κανόνες. Το Βέλγιο από την πλευρά του απαντά ότι οι φλαμανδικές διοικητικές αρχές απάντησαν στην Επιτροπή το 2003 και ότι ιδρύθηκε νέος φορέας που περιλαμβάνει υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου. Η Γερμανία αναφέρει βελτιώσεις που οδηγούν στην ικανοποίηση των κριτηρίων έγκρισης.

- Όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμής, η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο, η Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Πορτογαλία αναγνώρισαν το βάσιμο των επικρίσεων του Συνεδρίου και προβλέπονται ή έχουν ξεκινήσει μεταρρυθμίσεις.

- Όσον αφορά τις δημοσιονομικές διορθώσεις, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη υπογραμμίζουν στις περισσότερες περιπτώσεις ότι οι διαδικασίες βρίσκονται στο στάδιο της εφαρμογής, τόσο στο εθνικό επίπεδο όσο και στο πλαίσιο της Επιτροπής. Οι διορθώσεις οι σχετικές με τις γαλακτοκομικές ποσοστώσεις αποτέλεσαν το αντικείμενο των περισσότερων αμφισβητήσεων. Ένα κράτος μέλος (Ισπανία) προσέφυγε στο δικαστήριο για τις διορθώσεις που αφορούν την πολιτική των γαλακτοκομικών ποσοστώσεων. Σχετικά με το ίδιο θέμα, η Ιταλία υπογράμμισε ότι τα προβλήματα που αφορούν την είσπραξη των εισφορών οφείλονται σε εσωτερικές διοικητικές και νομικές διαδικασίες που δεν πρέπει να οδηγήσουν σε διορθώσεις. Αντίθετα, η Γερμανία αναγνωρίζει τις δυσκολίες που οδήγησαν σε κατ’ αποκοπή διορθώσεις στον τομέα του ελέγχου των επιστροφών κατά την εξαγωγή (εταιρείες εποπτείας) και αναγγέλλει ότι έλαβε σημαντικά μέτρα για την επίλυση του προβλήματος

2.2.3. Άλλα θέματα

Όσον αφορά τις λοιπές δαπάνες (ενίσχυση των γεωργικών αγορών, επιδοτήσεις για την παραγωγή και τη διάθεση των οπωροκηπευτικών, αναδιάρθρωση και μετατροπή αμπελώνων), η Ισπανία δεν δύναται να προσδιορίσει την πηγή στην οποία το Ελεγκτικό Συνέδριο βάσισε την παρατήρησή του σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή "επεσήμανε πολλές αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται και προγραμματίζονται οι εκ των υστέρων έλεγχοι και καταχωρούνται και διορθώνονται τα σφάλματα". Το Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρεται στην απάντηση της Επιτροπής στην ετήσια έκθεση του Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία έχουν σημειωθεί σημαντικές βελτιώσεις. Οι Κάτω Χώρες τονίζουν ότι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε το Ελεγκτικό Συνέδριο στην περίπτωση του ελέγχου σχετικά με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εκ των υστέρων ελέγχων δυνάμει του κανονισμού 4045/89 δεν συμφωνεί με το συμπέρασμα που κοινοποίησε η Επιτροπή μετά την επίσκεψη ελέγχου που πραγματοποίησε.

2.3. Διαρθρωτικά Ταμεία

3 κράτη μέλη διατυπώνουν σχόλια για τις παρατηρήσεις που διατύπωσε το Συνέδριο στο κεφάλαιο 5 της ετήσιας έκθεσής του σχετικά με τα διαρθρωτικά μέτρα.

- Το Ηνωμένο Βασίλειο συμφωνεί με ορισμένες από τις επικρίσεις που διατυπώνονται στην έκθεση. Θεωρεί, για παράδειγμα, ότι για μια σειρά από λόγους θα υπάρξει αποδέσμευση παρά τη δυνατότητα του νέου δημοσιονομικού σχεδίου να διασφαλίσει την τακτική ροή κονδυλίων προς τα προγράμματα.Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο διαφωνεί με το Ελεγκτικό Συνέδριο στα ακόλουθα σημεία:

- κατ’ αναλογία διατύπωση επικρίσεων βάσει περιορισμένου αριθμού ελέγχων,

- οι έλεγχοι του Συνεδρίου στα κράτη μέλη δεν ολοκληρώνονται πάντα αλλά και στις περιπτώσεις ολοκλήρωσής τους οι καθυστερήσεις αφήνουν ελάχιστα περιθώρια για την πραγματοποίηση βελτιώσεων,

- η επίπτωση από την εφαρμογή του κανόνα "ν+2" στον όγκο των κονδυλίων που πρέπει να δαπανηθούν ως το τέλος της περιόδου προγραμματισμού.

Το Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμά επίσης ότι παρείχε επαρκείς κατευθυντήριες γραμμές προς τις αρχές διαχείρισης σχετικά με τα απαιτούμενα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου μέχρι τα τέλη του 2002. Προσθέτει, εξάλλου, ότι οι αντιφάσεις στο επίπεδο των Γενικών Διευθύνσεων έχουν ως συνέπεια αντιφατικές ερμηνείες από τα κράτη μέλη και ότι το θέμα αυτό έχει επανειλημμένα εξεταστεί με την Επιτροπή.

Το Ηνωμένο Βασίλειο υπενθυμίζει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο είχε επισημάνει καθυστερήσεις στην περάτωση παρεμβάσεων της περιόδου προγραμματισμού 1994-99. Παρά την καθυστερημένη έκδοση κατευθυντηρίων γραμμών προς τα κράτη μέλη, όλες οι αγγλικές περιφέρειες κατέβαλαν σημαντική προσπάθεια για να υποβάλουν τα έγγραφα κλεισίματος στην Επιτροπή μέχρι τη λήξη της προθεσμίας στις 31 Μαρτίου 2003. Μετά την ημερομηνία αυτή τέθηκαν ορισμένα ερωτήματα για τα εν λόγω έγγραφα και διενεργείται σχετική εξέταση. Το Ηνωμένο Βασίλειο ετοίμασε έγγραφο με βάση την αποκτηθείσα εμπειρία στο οποίο εξετάζονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν κατά την περάτωση των προγραμμάτων 1994-99 και το οποίο θα αξιοποιηθεί για τη βελτίωση της διαχείρισης κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006.

Σε γενικές γραμμές, το Ηνωμένο Βασίλειο στηρίζει τις απαντήσεις της Επιτροπής στην ετήσια έκθεση 2002 του Συνεδρίου, ιδίως στους τομείς της αξιολόγησης και των επισκέψεων ελέγχου. Όσον αφορά τις αξιολογήσεις, η Επιτροπή έχει ξεκινήσει σειρά αξιολογήσεων οι οποίες θα είναι ιδιαίτερα επωφελείς τόσο για τα σημερινά όσο και για τα νέα κράτη μέλη ενώ πρέπει να επαινεθεί η απόφαση να συνδυάζονται όποτε αυτό είναι δυνατό οι έλεγχοι του Ηνωμένου Βασιλείου με εκείνους της Επιτροπής.

- Σχόλια της Ιρλανδίας.

Η Ιρλανδία συμφωνεί με την άποψη του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι η Επιτροπή προέβη καθυστερημένα στην έκδοση κανονιστικών ρυθμίσεων και λεπτομερών διατάξεων προς τα κράτη μέλη. Ο κανονισμός 2064/97 για τον καθορισμό των λεπτομερών διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου όσον αφορά το δημοσιονομικό έλεγχο των δράσεων που συγχρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία ο οποίος διενεργείται από τα κράτη μέλη, εκδόθηκε τον Νοέμβριο του 1997, σχεδόν τέσσερα έτη μετά την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού. Σύμφωνα με την Ιρλανδία, η έκδοση λεπτομερών διατάξεων για τον εν λόγω κανονισμό και άλλους κανονισμούς καθυστέρησε μέχρι το 2001 και το 2002.

- Σχόλια των Κάτω Χωρών.

Οι Κάτω Χώρες συμμερίζονται την άποψη που διατύπωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο το οποίο θεωρεί ότι τα συστήματα εσωτερικής διαχείρισης και ελέγχου στα κράτη μέλη είναι ακόμη ανεπαρκή. Σύμφωνα με το εν λόγω κράτος μέλος, η Επιτροπή δεν έχει ακόμη πραγματοποιήσει ικανοποιητική πρόοδο στην εκκαθάριση της περιόδου 1994-99. Τέλος, νέες κατευθυντήριες γραμμές εκπονήθηκαν στα μέσα της προαναφερόμενης περιόδου προγραμματισμού και είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί σύγχυση στα κράτη μέλη σχετικά με το ποιοι κανόνες έπρεπε να εφαρμοστούν σε συγκεκριμένες περιστάσεις, με συνέπεια να μην είναι σε θέση τα κράτη μέλη να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα εντός των προβλεπομένων χρονικών προθεσμιών.

Τα επιμέρους σχόλια που διατυπώθηκαν από τα κράτη μέλη στον εν λόγω τομέα καλύπτπουν θέματα που απαντώνται στα κύρια τμήματα του κεφαλαίου 5 της ετήσιας έκθεσης :

- την περάτωση των παλαιότερων σχεδίων,

- τη συμμόρφωση με τον κανονισμό αριθ. 438/2001 για τον έλεγχο των διαρθρωτικών ταμείων,

- τις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν από τον γενικό διευθυντή περιφερειακής πολιτικής.

Επιπλέον, αρκετά κράτη μέλη δεν συμφωνούν με ορισμένες παρατηρήσεις του Συνεδρίου.

2.3.1. Καθυστερήσεις σχετικά με την περάτωση παλαιότερων σχεδίων

Το Συνέδριο έδωσε εκ νέου έμφαση στις δυσκολίες στην περίπτωση παλαιότερων σχεδίων τις οποίες απέδωσε στην καθυστερημένη έκδοση κατευθυντηρίων γραμμών και στο γεγονός ότι τα συστήματα ελέγχου δεν είχαν θεσπιστεί στα κράτη μέλη εγκαίρως ώστε να αποδώσουν καρπούς πριν την περάτωση των προγραμμάτων. Το Συνέδριο παρατήρησε ότι η ίδια η Επιτροπή διαπίστωσε σημαντικές ελλείψεις στο στάδιο κατά το οποίο έπρεπε να έχουν σταλεί οι τελικές δηλώσεις. Σε γενικές γραμμές, τα κράτη μέλη που απάντησαν αναγνωρίζουν ότι αντιμετωπίστηκαν προβλήματα τα οποία είχαν ως συνέπεια μεγάλες καθυστερήσεις. Όσον αφορά 11 προγράμματα του στόχου 3 (ΕΚΤ) η Ισπανία αναφέρει ότι έστειλε τα τελικά υπόλοιπα περιλαμβανομένων των σχετικών δημοσιονομικών διορθώσεων αμέσως μετά την εκπόνησή τους από Αύγουστο 2001 έως Μάιο 2003. Η Δανία ολοκληρώνει συμπληρωματικές έρευνες σχετικά με την περάτωση των προγραμμάτων του ΧΜΠΑ της περιόδου 1994-1999, ενώ διεξάγει και συμπληρωματικούς ελέγχους σχετικά με το 1999 όσον αφορά τα προγράμματα PESCA. Η Ιρλανδία αναφέρει πρόοδο στις περατώσεις σχεδίων. Ωστόσο, η Γερμανία αμφισβητεί την ορθότητα του σχολίου του Συνεδρίου σύμφωνα με το οποίο οι δηλώσεις κλεισίματος που αφορούν τις περατώσεις σχεδίων της περιόδου 1994-1999 έπρεπε να είχαν απορριφθεί λόγω αμφιβολιών σχετικά με την ανεξαρτησία των ελεγκτών που διεξήγαν τους ελέγχους ή των φορέων που υπέβαλαν τη δήλωση κλεισίματος. Η απόρριψή τους θα βασιζόταν στη μη επάρκεια των στοιχείων σχετικά με την ανεξαρτησία των εν λόγω ατόμων. Τα στοιχεία αυτά έχουν ολοκληρωθεί ή βρίσκονται στο στάδιο της ολοκλήρωσης.

2.3.2. Συμμόρφωση με τον κανονισμό αριθ. 438/2001 για τον έλεγχο των διαρθρωτικών ταμείων

Το Ελεγκτικό Συνέδριο ανέλυσε τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη δυνάμει του κανονισμού αριθ. 438/2001 ο οποίος καθορίζει τους κανόνες για τον έλεγχο των διαρθρωτικών ταμείων κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-06. Όσον αφορά τις αδυναμίες που διαπιστώθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της εφαρμογής του προαναφερόμενου κανονισμού, η Γαλλία παρουσιάζει τα μέτρα που θέσπισε προκειμένου να ολοκληρώσει τη διαδικασία ελέγχου. Η Γαλλία διαφωνεί ωστόσο με τις διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δηλώνοντας ότι είχε θεσπίσει διαδικασία ελέγχου των αιτήσεων πληρωμής ενταγμένη στα κεντρικά μέτρα διαχείρισης. Τέλος, η Γαλλία προγραμματίζει να ολοκληρώσει την παρακολούθηση των τρεχουσών πληρωμών.

Η Ισπανία δέχεται ότι κατά το κλείσιμο της ετήσιας έκθεσης του 2002 οι ελεγκτές της είχαν πραγματοποιήσει δέκα δειγματοληπτικούς ελέγχους στις παρεμβάσεις της περιόδου 2000-2006. Αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι οι προσπάθειες είχαν επικεντρωθεί στις εκθέσεις κλεισίματος για την περίοδο 1994-1999. Ωστόσο, η Ισπανία τονίζει ότι οι ελεγκτές της έχουν καλύψει μέρος της καθυστέρησης που σημειώθηκε κατά τα αρχικά έτη της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού ενώ επίσης αναφέρει ότι τον Οκτώβριο του 2003 ενημέρωσε την Επιτροπή για τη διενέργεια, κατά το 2001 και 2002, των ελέγχων που αναφέρονται στο άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) 438/01. Η Ισπανία αναφέρει αναλυτικά πολυάριθμες ενέργειες που αναλήφθηκαν για να τεθεί σε εφαρμογή ο κανονισμός 1386/2002 της 29ης Ιουλίου 2002 για θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 του Συμβουλίου όσον αφορά τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου και τη διαδικασία πραγματοποίησης των δημοσιονομικών διορθώσεων σε σχέση με τις ενισχύσεις που χορηγούνται στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής.

Το Ηνωμένο Βασίλειο δίνει αναλυτική απάντηση στις παρατηρήσεις σχετικά με την αξιολόγηση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου για τις ενέργειες του ΕΚΤ στη Δυτική Ουαλία και στην περιφέρεια Valley και αναφέρει ότι οι εκτελεστικές αρχές της Σκοτίας προετοίμασαν πρόταση για παρακολούθηση των σχεδίων ΕΤΠΑ στη Σκοτία.

2.3.3. Η επιφύλαξη που διατυπώθηκε από τον γενικό διευθυντή περιφερειακής πολιτικής

Η επιφύλαξη αυτή αφορά την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιταλία.

Η Ελλάδα αναφέρει ότι διαβίβασε στην Επιτροπή τις απόψεις της διαχειριστικής αρχής του ΚΠΣ και του φορέα πληρωμών όσον αφορά τις βελτιώσεις στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2003.

Η Ιταλία παρουσιάζει τη συνέχεια που δόθηκε.

Η Ισπανία θεωρεί ότι η επιφύλαξη που διατυπώθηκε δεν είναι ιδιαίτερα σαφής και παρουσιάζει το ευρύ φάσμα εθνικών μέτρων που ελήφθησαν προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή ο κανονισμός 1164/1994 μετά τη δημοσίευση του κανονισμού 1386/2002 της 29ης Ιουλίου 2002.

2.3.4. Αμφισβητηθείσες παρατηρήσεις

Πρέπει τέλος να σημειωθεί ότι τουλάχιστον έξι κράτη μέλη αμφισβητούν ορισμένες παρατηρήσεις του Συνεδρίου.

Η Γερμανία αμφισβητεί την παρατήρηση σύμφωνα με την οποία οι δηλώσεις κλεισίματος της περιόδου 1994 - 1999 όσον αφορά τα προγράμματα του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων, δεν έγιναν δεκτές λόγω αμφιβολιών σχετικά με την ανεξαρτησία των ελεγκτών που διεξήγαν τους ελέγχους ή του φορέα που υπέβαλε τη δήλωση κλεισίματος[7]. Αντίθετα η Γερμανία εκτιμά ότι όλες οι δηλώσεις κλεισίματος που αφορούν το σχετικό πρόγραμμα έγιναν αποδεκτές. Τα ενδιαφερόμενα Länder είχαν υποβάλει ορισμένες δηλώσεις κλεισίματος σε πρώιμο στάδιο πριν εκδώσει η Επιτροπή κατευθυντήριες γραμμές και έχουν ολοκληρώσει ή είναι στη διαδικασία ολοκλήρωσης άλλων θεμάτων που τέθηκαν από την Επιτροπή.

Η Αυστρία αμφισβητεί τον πίνακα και το αντίστοιχο αρνητικό σχόλιο του Συνεδρίου όσον αφορά την αξιολόγηση της εφαρμογής των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου σε σχέση με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης στην Άνω Αυστρία[8]. Η Αυστρία ζητεί από το Συνέδριο να προβεί σε διόρθωση.

Όσον αφορά τα κλεισίματα διαφόρων προγραμμάτων (ΕΚΤ) της περιόδου 1994-1999, η Ισπανία δηλώνει ότι δεν απορρίφθηκε κανένα από τα ελεχθέντα κλεισίματα ενώ το Συνέδριο αποφαίνεται ότι η τελική πληρωμή δεν πραγματοποιήθηκε διότι πριν από την υποβολή των τελικών εκθέσεων στην Επιτροπή δεν είχε δοθεί η έγκριση της επιτροπής παρακολούθησης.

Η Ελλάδα δηλώνει ότι ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 438/2001 δεν απαιτεί από τις αρχές πληρωμής να διενεργούν άμεσους ελέγχους προκειμένου να διαπιστώσουν εάν οι δηλώσεις δαπανών πληρούν τις προϋποθέσεις της δεύτερης παραγράφου του άρθρου 9 στοιχείο β) (ii) του εν λόγω κανονισμού όσον αφορά την αξιοπιστία τους και ότι οι αρχές πληρωμής μπορούν συνεπώς να εκπληρώσουν τις προϋποθέσεις του κανονισμού με άλλα μέσα. Το Ελεγκτικό Συνέδριο διατύπωσε από την πλευρά του κριτική στην ετήσια έκθεσή του για την έλλειψη «επαρκών ελέγχων (όπως προσδιορίζονται στον κανονισμό) πριν από την πιστοποίηση των δηλώσεων δαπανών» [9].

Η Γαλλία αμφισβητεί την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία δεν υπήρχε εγχειρίδιο διαδικασιών κατά τη στιγμή που το Συνέδριο πραγματοποίησε τον έλεγχό του σχετικά με το πρόγραμμα του στόχου 1 (ΕΚΤ) 2000–2006 στο Nord-Pas-de-Calais. Η Γαλλία αμφισβήτησε επίσης στην υπόθεση αυτή την εικαζόμενη έλλειψη ανεξαρτησίας του φορέα πιστοποίησης της δαπάνης.

Όσον αφορά την έγκριση της Επιτροπής, το Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρει ότι εφόσον δεν σημειώθηκε δαπάνη, δεν πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά το 2001 δημοσιονομική διαχείριση, έλεγχος ή παρακολούθηση και συνεπώς δεν χρειαζόταν αναφορά στον κανονισμό 438/2001 στην ετήσια έκθεση δημοσιονομικού ελέγχου για το 2001.

2.4. Άλλοι τομείς

Οι απαντήσεις ορισμένων κρατών μελών δεν αφορούν την επιμερισμένη διαχείριση αλλά άλλα θέματα. Ο κύριος στόχος τους είναι να διατυπώσουν τις απόψεις τους σχετικά με τις μελλοντικές μεταρρυθμίσεις που συνιστά το Συνέδριο ή που τα ίδια κρίνουν απαραίτητες.

Όσον αφορά τις εξωτερικές ενέργειες, την προενταξιακή βοήθεια και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο διατυπώνει γενικά σχόλια. Σύμφωνα με το εν λόγω κράτος μέλος, ο έλεγχος του Συνεδρίου συνεχίζει να προκαλεί ανησυχία λόγω της ομοιότητάς του με την ετήσια έκθεση του προηγουμένη έτους, ιδίως στα βασικά θέματα πολιτικής και εκτέλεσης. Για τις εξωτερικές ενέργειες γίνεται λόγος για : διαφορετικούς ρυθμούς αποκέντρωσης (από την οποία το Συνέδριο ανέμενε περισσότερα, ιδίως όσον αφορά τις επιπτώσεις για το μέλλον), αύξηση του όγκου των παλαιών και εκκρεμουσών υποχρεώσεων (RAL) και αδυναμίες στη δημοσιονομική διαχείριση, τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου και την παρακολούθηση. Ο συνδυασμός των παραγόντων αυτών προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία λόγω του ότι η διαδικασία μεταρρύθμισης προβλεπόταν να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2003. Ανησυχίες προκαλεί επίσης ο συνδυασμός των απαιτούμενων δεξιοτήτων προκειμένου η Επιτροπή να ξεκινήσει τον διάλογο επί των πολιτικών. Το κεφάλαιο 2 (για τη δημοσιονομική διαχείριση) της ετήσιας έκθεσης 2002 του Ελεγκτικού Συνεδρίου υπογραμμίζει το ανομοιογενές επίπεδο δαπανών μεταξύ περιφερειών. Στην απάντηση της Επιτροπής προβάλλεται η σημασία της λήψης των αποφάσεων χορήγησης με βάση την απόδοση και τις ανάγκες. Οι αρχές αυτές προωθούνται με την εισαγωγή του προϋπολογισμού βάσει δραστηριοτήτων και πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τον προγραμματισμό του προσχεδίου του προϋπολογισμού (ΠΣΠ).

Σύμφωνα με το Ηνωμένο Βασίλειο, ο βραδύς ρυθμός των πληρωμών όσον αφορά την προενταξιακή βοήθεια λίγους μήνες από την προσχώρηση, γεννά μεγαλύτερες ανησυχίες από ό,τι κατά το προηγούμενο έτος,. Οι ελλείψεις στις οποίες οφείλεται η καθυστερημένη πληροφόρηση στις χώρες της προσχώρησης είναι αρκετά σοβαρές καθόσον υποδηλώνουν ανεπαρκή θεσμική ικανότητα. Ανακύπτουν λοιπόν θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εν λόγω πληρωμών μετά την πραγματοποίησή τους και την ικανότητα παρακολούθησης και εκπόνησης εκθέσεων σχετικά με αυτές. Στο κεφάλαιο 2 (δημοσιονομική διαχείριση) συνοψίζονται τα εν λόγω προβλήματα. Στις απαντήσεις της Επιτροπής διατυπώνεται η εκτίμηση ότι τα προβλήματα που απαντήθηκαν είχαν προβλεφθεί και αντιμετωπίσθηκαν.

Το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένει τις απόψεις του Συνεδρίου και της Επιτροπής για τη σκοπιμότητα να περιληφθεί σύντομη σύνοψη επιμέρους συστάσεων για σαφώς προσδιορισμένες ενέργειες παρακολούθησης της Επιτροπής, από κοινού με τον καθορισμό προθεσμιών. Το μέτρο αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει τον πολυετή χαρακτήρα του έργου της Επιτροπής και να αποτελέσει τη βάση για μεταγενέστερες εκθέσεις. Όσον αφορά το κεφάλαιο της ετήσιας έκθεσης για τα χρηματοπιστωτικά μέσα και τις τραπεζιτικές δραστηριότητες, η Ισπανία θεωρεί λανθασμένη την παρατήρηση του Συνεδρίου στην οποία επισημαίνει προβλήματα αποτελεσματικότητας σε οκτώ από τα δέκα σχέδια του συνολικού δανείου που εξετάστηκαν και στον καθορισμό των υγρών αποβλήτων. Σύμφωνα με την Ισπανία, τα προγράμματα κρατικών ενισχύσεων παρέχουν τη δυνατότητα να προωθηθεί η διοχέτευση επενδύσεων σε ορισμένους τομείς και να επιταχυνθεί η εφαρμογή των σχεδίων υποδομής. Όσον αφορά τους όρους για τα συνολικά δάνεια, η Σουηδία υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει εάν τηρήθηκαν οι κανόνες όσον αφορά τη σύναψη στις υποθέσεις που επεσήμανε το Ελεγκτικό Συνέδριο. Σύμφωνα με το εν λόγω κράτος μέλος η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει τα γεγονότα με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και να λάβει κατάλληλα μέτρα καθόσον είναι ζωτικής σημασίας να ακολουθήσει η ΕΕ τους κανόνες σύναψης συμβάσεων.

Από μία γενικότερη άποψη, οι Κάτω Χώρες τονίζουν τη σημασία της ανάληψης μέτρων από την Επιτροπή στο άμεσο μέλλον για την αποκατάσταση των αδυναμιών που επισημάνθηκαν στη δημοσιονομική της διαχείριση και για να καταστεί θετική η δήλωση αξιοπιστίας (DAS). Επίσης, θεωρούν ότι οι μεταρρυθμίσεις καθυστέρησαν διότι η πρόοδος σε πολλούς τομείς της μεταρρύθμισης είναι ακόμη ανεπαρκής: απλούστευση της δημοσιονομικής διαχείρισης και ενίσχυση του δημοσιονομικού ελέγχου στα ερευνητικά προγράμματα, διασαφήνιση των αντιστοίχων εξουσιών και αρμοδιοτήτων της Επιτροπής και των κρατών μελών στην επιμερισμένη διαχείριση και θέσπιση προτύπων εσωτερικού ελέγχου.

3. Συμφωνίες και ασυμφωνίες

3.1. Προβλήματα μεθοδολογίας

Τα κράτη μέλη, όπως και για τις εκθέσεις που αφορούν τα προηγούμενα έτη, εξακολουθούν να διατυπώνουν ορισμένες επικρίσεις σχετικά με τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται στις διαδικασίες του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ιδιαίτερα όσον αφορά την εξέταση των συναλλαγών. Κατά πρώτο λόγο, ορισμένα κράτη μέλη δηλώνουν ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν θα πρέπει να προβαίνει σε παρέκταση των παρατηρήσεων χρησιμοποιώντας, κατά την άποψή τους, πολύ περιορισμένο αριθμό ελέγχων (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Κάτω Χώρες). Άλλα κράτη θεωρούν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η μέθοδος ελέγχου που χρησιμοποιήθηκε από το Συνέδριο οδηγεί σε παραπλανητικά συμπεράσματα (π.χ. η Σουηδία, όσον αφορά τον έλεγχο του καθεστώτος ενισχύσεων για τα σιτηρά). Ορισμένα πορίσματα αμφισβητούνται (π.χ. από τη Γαλλία στην υπόθεση του ελέγχου του Συνεδρίου όσον αφορά το στόχο 1 στο Nord-Pas-de-Calais κατά την περίοδο 2000-2006) και η ερμηνεία νομικών διατάξεων είναι διαφορετική (π.χ. Ελλάδα όσον αφορά τον κανονισμό (EΚ) 438/2001). Σε γενικές γραμμές, τα κράτη μέλη υποστηρίζουν συχνά ότι ορισμένες από τις διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν οφείλονται σε συστηματικά σφάλματα στο πλαίσιο της δικής τους επιτόπιας διαδικασίας ελέγχου. Επίσης υποβαθμίζουν τη σημασία ορισμένων σφαλμάτων που διαπιστώθηκαν από το Συνέδριο υπογραμμίζοντας ότι αφορούν τους τύπους και ότι η δημοσιονομική τους επίπτωση είναι ασήμαντη.

Τίθεται λοιπόν εκ νέου το θέμα της θέσπισης μιας διαδικασίας αντιπαράθεσης που θα επέτρεπε στα κράτη μέλη και στο Ελεγκτικό Συνέδριο να υπερασπίσουν τις αντίστοιχες απόψεις τους.

3.2. Σφάλματα DAS

Επισημαίνεται ότι σε γενικές γραμμές τα κράτη μέλη έδωσαν μικρότερη προσοχή στα σφάλματα DAS και ότι περιορισμένος αριθμός κρατών έστειλαν συστηματικές και αναλυτικές απαντήσεις για τις περιπτώσεις που τους υπενθυμίστηκαν. Συνεπώς, η εξέταση των περιπτώσεων αυτών δεν δίνει τη δυνατότητα εξαγωγής επιμέρους συμπερασμάτων. Ωστόσο, σε περιορισμένο αριθμό υποθέσεων, τα κράτη μέλη που απάντησαν, αμφισβήτησαν είτε τη μέθοδο του ελέγχου που χρησιμοποιήθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο είτε τα συμπεράσματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα εν λόγω κράτη μέλη αναφέρουν τις διορθώσεις που έχουν πραγματοποιήσει ή/και τα διορθωτικά μέτρα που έχουν λάβει.

4. Συμπεράσματα

Από την ανάλυση των απαντήσεων των κρατών μελών στην ετήσια έκθεση 2000 του Ελεγκτικού Συνεδρίου μπορεί να συναφθεί περιορισμένος αριθμός συμπερασμάτων, διδαγμάτων και συστάσεων.

Οι απαντήσεις αυτές προστατεύουν κατά κύριο λόγο την αξιοπιστία της διαχείρισης και των ελέγχων που διενεργούν τα κράτη. Η προσέγγιση αυτή λειτουργεί σε πολλά επίπεδα: τυπική ασυμφωνία με το Ελεγκτικό Συνέδριο, ελαχιστοποίηση της σημασίας των διαπιστώσεων και των συμπερασμάτων του, παρουσίαση διορθωτικών μέτρων, ειδικών ή διαρθρωτικών, για την αποκατάσταση των αδυναμιών που διαπιστώθηκαν. Η διαστρωμάτωση αυτή των επιχειρημάτων υπεράσπισης που κατέθεσαν, διαφέρει ανάλογα με τα κράτη μέλη. Ορισμένα από αυτά τείνουν περισσότερο να αμφισβητούν τις κριτικές παρατηρήσεις του Συνεδρίου σε βάρος τους.

Η στάση αυτή δεν προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη καθόσον τα κράτη μέλη – εκτός από τις απαντήσεις τους στις επιστολές ανά τομέα – δεν έχουν τη δυνατότητα να υπερασπιστούν με τα επιχειρήματά τους την άποψή τους ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου όταν το τελευταίο αμφισβητεί τη διαχείριση που ασκούν τα κράτη στα κονδύλιά της ΕΕ.

Ο αριθμός των διαρθρωτικών μέτρων που αναγγέλθηκαν είναι περιορισμένος. Στον τομέα των ιδίων πόρων για παράδειγμα, τα κράτη μέλη έχουν λάβει μέτρα για τη βελτίωση της λογιστικής και των διαδικασιών ελέγχου. Όσον αφορά τη γεωργία, έχει διατυπωθεί ανάγκη για καλύτερη νομοθεσία και ικανοποιητικότερα συστήματα ελέγχου. Αρκετά κράτη μέλη αναμένουν επίσης μεγαλύτερη συνεισφορά από την Επιτροπή στους τομείς της γεωργίας και των διαρθρωτικών ταμείων όσον αφορά την απλούστευση της νομοθεσίας, την έγκυρη έκδοση των κατευθυντήριων γραμμών και την καλύτερη παρακολούθηση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.

[1] ΕΕ L 248 της 16.9.2002.

[2] ΕΕ C 286 της 28.11.2003.

[3] Ομοίως, σ. 6.

[4] Για τη δράση 12 βλ. COM(2002) 426 της 24.7.2002, σημείο 5.2.2., σ. 25.

[5] COM(2003) 391 της 9.7.2003, σημείο 5.3.3., σ. 22 και 23.

[6] Το γεγονός αυτό δεν προδικάζει σε καμία περίπτωση τις επαφές που γίνονται μεταξύ της Επιτροπής και των ενδιαφερόμενων κρατών μελών για να δώσουν συνέχεια στις παρατηρήσεις του Συνεδρίου. Η παρακολούθηση των κατά τομέα επιστολών του Ελεγκτικού Συνεδρίου από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη είναι στην ουσία μια ειδική πρακτική που έχει στόχο την ενδεχόμενη διόρθωση των προβλημάτων που διαπιστώνονται.

[7] Βλ. ΕΕ C 286 της 28.11.2003, σ. 173.

[8] Βλ. ΕΕ C 286 της 28.11.2003, σ. 191.

[9] Βλ. ΕΕ C 286 της 28.11.2003, σ. 170.