Ψήφισμα

του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που περιέχει τις παρατηρήσεις οι οποίες συνοδεύουν την απόφαση σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής στην Επιτροπή όσον αφορά τις αποφάσεις εκκαθάρισης των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων για τα οικονομικά έτη 1993, 1994 και 1995

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ,

Έχοντας υπόψη:

τους λογαριασμούς διαχείρισης και τις δημοσιονομικές καταστάσεις για τα οικονομικά έτη 1993, 1994 και 1995 (C4-0128/1998 - C4-0372/1998 - C5-0167/2000),

τις συνοπτικές εκθέσεις σχετικά με τα αποτελέσματα των ελέγχων όσον αφορά την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων για τα οικονομικά έτη 1993, 1994 και 1995,

την ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 1997(1) και την ετήσια έκθεση για το 1998(2),

τις ειδικές εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 1993(3) και σχετικά με τη διαχείριση της κοινοτικής εμπορίας δημητριακών που συνεπάγεται επιστροφές κατά την εξαγωγή, τις ειδικές διευθετήσεις εισαγωγής και τα καθεστώτα περιφερειακών ενισχύσεων(4),

τη συνθήκη ΕΚ, και ιδίως το άρθρο 276,

το άρθρο 93 και το παράρτημα V του κανονισμού του,

την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (Α5-0095/2000),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Α. Η εκκαθάριση των λογαριασμών πρέπει να εξασφαλίζει ότι η Κοινότητα δεν επιβαρύνεται με κανένα ποσό που έχει καταβληθεί χωρίς προσήκουσα νομική βάση.

Β. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει επανειλημμένα αποφανθεί ότι η Επιτροπή δύναται να αρνηθεί την εκτέλεση δαπάνης του ΕΓΤΠΕ αν η κλίμακα των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών δεν μπορεί να προσδιορισθεί, και ότι τα κράτη μέλη φέρουν το βάρος της απόδειξης για το επίπεδο των απωλειών που έχουν πράγματι επέλθει.

Γ. Πρέπει να εξασφαλίζεται η τήρηση της κοινοτικής νομοθεσίας, χωρίς να υπάρχει καμία ανάγκη ενθάρρυνσης ή εξαγοράς με χρηματοδοτικές παραχωρήσεις εις βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Δ. Το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν ήταν σε θέση να παράσχει θετική δήλωση αξιοπιστίας για το οικονομικό έτος 1998 και παρατήρησε πως το ποσοστό των ουσιαστικών και τυπικών σφαλμάτων στον τομέα του ΕΓΤΠΕ ήταν και πάλι πολύ υψηλό, αν και χαμηλότερο από το αντίστοιχο ποσοστό στο συνολικό προϋπολογισμό, με το ήμισυ των ουσιαστικών σφαλμάτων να αφορούν τελικούς δικαιούχους.

Ε. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης των παρατυπιών είναι η προσαρμογή της εφαρμοζόμενης νομοθεσίας.

ΣΤ. Η Επιτροπή δεν κατόρθωσε να εξασφαλίσει την εκ μέρους των κρατών μελών εφαρμογή επαρκών συστημάτων ελέγχων, μεταξύ άλλων για το βαμβάκι, τον καπνό, το ελαιόλαδο, καθώς και τους τελωνειακούς ελέγχους για τις επιστροφές κατά την εξαγωγή.

Ζ. Οι επιστροφές κατά την εξαγωγή υπήρξαν ένας τομέας στον οποίο οι έλεγχοι παραμελήθηκαν επί ορισμένο χρονικό διάστημα, αν και πρόκειται αποδεδειγμένα για τομέα ιδιαίτερα επιρρεπή σε σημαντικές παρατυπίες.

Η. Όπως διαπιστώθηκε, η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα για να δώσει συνέχεια στις συστάσεις που διατυπώθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο και από το Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του της 20ής Φεβρουαρίου 1998(5) σχετικά με τη διαχείριση της κοινοτικής εμπορίας δημητριακών που συνεπάγονται επιστροφές κατά την εξαγωγή.

Θ. Το 1993, 1994 και 1995 τα ευρήματα στην Κορσική ήταν από τα σοβαρότερα που εντοπίσθηκαν ποτέ, εμφανίζοντας πλήρη σχεδόν κατάρρευση του ελέγχου σε όλα τα επίπεδα, με αποτέλεσμα ευρύτατα διαδεδομένες καταχρήσεις, πράγμα που οδήγησε στην εφαρμογή δημοσιονομικής διόρθωσης 25 %.

Ι. Για τέταρτο συναπτό έτος η Επιτροπή δεν πραγματοποίησε την απειλή της να εφαρμόσει διόρθωση άνω του 10 % για το ελαιόλαδο στην Ελλάδα, επιδεικνύοντας αδυναμία ή απροθυμία να καταπολεμήσει τις επαναλαμβανόμενες παρατυπίες, ή αποδεικνύοντας ότι οι επαναλαμβανόμενες παρατυπίες δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν ικανοποιητικά στο πλαίσιο των ισχυόντων κανόνων.

ΙΑ. Το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου βρίσκεται σε λειτουργική ετοιμότητα στα περισσότερα κράτη μέλη, αλλά εξακολουθεί να δυσλειτουργεί σε ορισμένα κράτη μέλη.

ΙΒ. Η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα για να δώσει συνέχεια στις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που διατυπώθηκαν στην ειδική έκθεσή του αριθ. 2/98 σχετικά με την εκκαθάριση των λογαριασμών για το 1993(6), να καταρτίσει συνολικά σχέδια εργασίας και να συμπεριλάβει συγκεκριμένα κράτη μέλη ή μικρότερα μέτρα στους περιοδικούς επιτόπιους ελέγχους.

ΙΓ. Οι δαπάνες για τα μέτρα ανάπτυξης της υπαίθρου θα αυξηθούν κατά τα προσεχή έτη.

ΙΔ. Το υπαλληλικό δυναμικό της μονάδας εκκαθάρισης των λογαριασμών εξακολουθεί να αποτελεί πηγή προβληματισμού.

ΙΕ. Τα κράτη μέλη έχουν ενίοτε παρατείνει και στρεβλώσει τη διαδικασία εκκαθάρισης με το να μην παραδίδουν εξαρχής πληροφορίες στην Επιτροπή.

ΙΣΤ. Τα κράτη μέλη δεν έχουν λάβει επαρκή μέτρα για να προσελκύσουν και να διατηρήσουν καταλλήλως ειδικευμένο και πεπειραμένο προσωπικό προς άσκηση των σημαντικών λειτουργιών της πληρωμής και του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των τελωνειακών ελέγχων για τις επιδοτήσεις κατά την εξαγωγή, και ότι η χρησιμοποίηση και η αποτελεσματικότητα του 10 % έως 25 % που παρακρατείται για την είσπραξη των ιδίων πόρων από τα κράτη μέλη παραμένει ασαφής.

ΙΖ. Η προστιθέμενη αξία και η αποτελεσματικότητα του συμβιβαστικού οργάνου δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί, αφού μεγάλος αριθμός υποθέσεων που το απασχολούν οδηγούνται ύστερα ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

ΙΗ. Η ανάκτηση χρηματικών ποσών από τα κράτη μέλη και η είσπραξη οφειλών από την OLAF και την Επιτροπή(7) πρέπει να βελτιωθούν όσον αφορά την ευρύτητα της κάλυψης, την έγκαιρη διενέργεια, τη διαφάνεια και την τήρηση των διαδικαστικών κανόνων, κατά τρόπο ώστε να εξασφαλισθεί η ισότητα μεταχείρισης και, συνεπώς, ο επί ίσοις όροις ανταγωνισμός.

ΙΘ. Η ενημέρωση του Κοινοβουλίου για τη συνέχεια που δίδεται στις υποθέσεις που παραπέμπονται στην OLAF είναι ανεπαρκής.

Κ. Επιφυλάσσεται να αποφανθεί οριστικά έως ότου ενημερωθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο για τη λεγόμενη υπόθεση Fléchard και από την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης για τη συνέχεια που δόθηκε από τον ισπανό εισαγγελέα ως προς την κατεγγελλόμενη κακοδιαχείριση ή απάτη στο καθεστώς ενίσχυσης για το λινάρι(8).

Γενικές παρατηρήσεις

1. Ανησυχεί για τα κατ' εξακολούθηση υψηλά επίπεδα των δημοσιονομικών διορθώσεων - 755 εκατ. ευρώ για το 1993, 308 εκατ. ευρώ για το 1994 και 595 εκατ. ευρώ για το 1995 - και θεωρεί ότι αυτά τα ετήσια ποσά επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι τα κράτη μέλη δεν έχουν αντιμετωπίσει με επαρκή σπουδή, αυστηρότητα και αποφασιστικότητα ορισμένα σημαντικά προβλήματα των εθνικών συστημάτων πληρωμής και ελέγχου.

2. Χαιρετίζει της προσπάθειες της Επιτροπής να προτείνει νομοθεσία που να αποκλείει τη διάπραξη απάτης και προτρέπει την Επιτροπή να συνεχίσει στην κατεύθυνση αυτή. Καλεί το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να αναλάβουν τις ευθύνες τους όσον αφορά την πρόληψη των παρατυπιών μέσω νομοθεσίας που να αποκλείει τη διάπραξη απάτης.

Δήλωση αξιοπιστίας ανά τομέα

3. Καλεί το Ελεγκτικό Συνέδριο να συνεργασθεί με την Επιτροπή, τους οργανισμούς πιστοποίησης των κρατών μελών και τους οργανισμούς πληρωμής προς διερεύνηση της δυνατότητας κατάρτισης χωριστής δήλωσης αξιοπιστίας για το ΕΓΤΠΕ και τους τομείς του, και να υποβάλει σχετική έκθεση στο Κοινοβούλιο όσο το δυνατόν συντομότερα.

Ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (IACS)

4. Ζητεί να καταστεί το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου πλήρως λειτουργικό σε όλα τα κράτη μέλη πριν από τον Απρίλιο του 2002, ημερομηνία μετά την οποία η Επιτροπή θα έπρεπε να επανέλθει στις ανώτατες δημοσιονομικές διορθώσεις αν παραβιάζονται οι έλεγχοι.

Επέκταση της εκκαθάρισης των λογαριασμών στο ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού

5. Ζητεί τη διεύρυνση του συστήματος εκκαθάρισης των λογαριασμών ώστε να συμπεριληφθεί το ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού δεδομένου ότι η εκκαθάριση των λογαριασμών θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμο εργαλείο για τον έλεγχο και την πρόληψη των παρατυπιών και σε άλλους τομείς δαπάνης, όπως στα διαρθρωτικά ταμεία.

Ευθύνη της Επιτροπής για την εκτέλεση του προϋπολογισμού

6. Χαιρετίζει την εισαγωγή κεντρικού σχεδίου εργασίας βασισμένου στη ανάλυση κινδύνου και, επισημαίνοντας ότι οι επιστροφές κατά την εξαγωγή συμπεριλαμβάνονται σε κάθε πρόγραμμα εργασίας, καλεί την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στον έλεγχο των μέτρων ανάπτυξης της υπαίθρου.

7. Καλεί την Επιτροπή να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να ανταποκριθεί πλήρως, χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις, στις υποχρεώσεις της που απορρέουν από το άρθρο 274, ιδίως δημιουργώντας μια κοινή βάση δεδομένων για όλους τους τελικούς δικαιούχους, όπως έχει επανειλημμένα ζητήσει το Ελεγκτικό Συνέδριο.

8. Καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τη δυνατότητα επιβολής ποινών σε περίπτωση επανειλημμένων ή διαρθρωτικών παραβιάσεων, διότι βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας μόνο το Ελεγκτικό Συνέδριο διαθέτει εξουσία να επιβάλλει κυρώσεις σε κράτος μέλος, και ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει σχετική έκθεση στο Κοινοβούλιο όσο το δυνατόν συντομότερα.

9. Υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι, βάσει των νέων κατευθυντήριων γραμμών(9) οι βελτιώσεις που πραγματοποιούνται μετά την υπό εξέταση περίοδο δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως επιχείρημα για τη μείωση της διόρθωσης.

10. Χαιρετίζει τη δημιουργία 15 πρόσθετων θέσεων στη μονάδα εκκαθάρισης των λογαριασμών, ανησυχώντας ωστόσο για το γεγονός ότι 10 θέσεις διοικητικών υπαλλήλων παραμένουν κενές, και καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει τα βαθύτερα αίτια του σχετικά υψηλού ποσοστού των αποχωρήσεων προσωπικού, να προσελκύσει, να παράσχει κίνητρα και να διατηρήσει κατάλληλα ειδικευμένο και πεπειραμένο προσωπικό στη μονάδα εκκαθάρισης των λογαριασμών και να ειδοποιήσει το Κοινοβούλιο αν ο αριθμός των υπαλλήλων αποδειχθεί ανεπαρκής.

11. Καλεί την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση σχετικά με τη συνέχεια που δίδει στις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Ευθύνη των κρατών μελών

12. Καλεί τα κράτη μέλη να αποδώσουν την πρέπουσα σπουδαιότητα στην προσέλκυση και διατήρηση προσωπικού για τους οργανισμούς που εμπλέκονται στη διαχείριση πληρωμών και στην άσκηση ελέγχων.

13. Καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη να παρέχουν εξαρχής στην Επιτροπή όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες προκειμένου να αποφεύγεται η επιμήκυνση και στρέβλωση της διαδικασίας εκκαθάρισης.

14. Καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν το συντονισμό μεταξύ των διοικητικών φορέων που λειτουργούν σε κάθε χώρα, να ενισχύσουν την πρόληψη, ανίχνευση και δίωξη της απάτης και των παρατυπιών και να συνεργασθούν πλήρως και άνευ όρων με την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).

15. Καλεί την Επιτροπή να πληροφορήσει το Κοινοβούλιο για τη χρησιμοποίηση και τον ενδεχόμενο ρόλο του 10 % έως 25 % που παρακρατείται σε εθνικό επίπεδο για την είσπραξη των ιδίων πόρων σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των τελωνειακών ελέγχων και των ελέγχων των επιστροφών κατά την εξαγωγή.

Το συμβιβαστικό όργανο

16. Χαιρετίζει την εκ μέρους της Επιτροπής αξιολόγηση του συμβιβαστικού οργάνου, προσβλέπει στη λήψη διεξοδικής εκτίμησης εκ μέρους του Ελεγκτικού Συνεδρίου και προτίθεται να αντιμετωπίσει το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο της απαλλαγής όσον αφορά την εκκαθάριση των λογαριασμών για το οικονομικό έτος 1996.

Ανάκτηση χρηματικών ποσών και συνέχεια που δίδεται από την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης

17. Επισημαίνει με έντονη ανησυχία ότι τα στατιστικά στοιχεία για τα προς ανάκτηση ποσά κατόπιν υποθέσεων απάτης ή άλλων παρατυπιών δείχνουν ότι, επί συνολικού ποσού 7559 εκατ. ευρώ για παρατυπίες που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη μεταξύ του 1972 και του 1998, ποσό 1747 εκατ. ευρώ δεν έχει ακόμη ανακτηθεί, στο δε σύνολο αυτό συμμετέχουν οργανισμοί πληρωμής της Ιταλίας, της Γερμανίας και της Ισπανίας σε ποσοστό 84 %.

18. Προτρέπει την Επιτροπή και την OLAF να λάβουν απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών, επιβαρύνοντας είτε το δεδομένο κράτος μέλος αν δεν έχει ανταποκριθεί σε όλες τις υποχρεώσεις του, είτε το ΕΓΤΠΕ αν η ανάκτηση αποδεικνύεται ανέφικτη, και εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι δεν διαβιβάζονται δεόντως στο Κοινοβούλιο οι πληροφορίες σχετικά με τις υποθέσεις που παραπέμπονται στην OLAF. Καλεί την OLAF και την Επιτροπή να ενημερώνουν τακτικά το Κοινοβούλιο για την πρόοδο των υποθέσεων που τελούν υπό έρευνα, να πληροφορήσουν το Κοινοβούλιο για την ανάκτηση του ποσού των 1747 εκατ. ευρώ και να υποβάλουν προτάσεις για τη βελτίωση της ανάκτησης.

19. Καλεί τις νομικές υπηρεσίες της Επιτροπής να εξετάσουν τη δυνατότητα επιβολής ποινών στα κράτη μέλη αν οι καθυστερήσεις στην ανάκτηση των οφειλών υπερβαίνουν κάθε εύλογο όριο.

Εξαίρεση των υποθέσεων λιναριού και Fléchard

20. Αναμένει την υποβολή, όσο το δυνατόν συντομότερα, των πορισμάτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τις καταγγελίες ότι, το Δεκέμβριο του 1998, υπάλληλοι της Επιτροπής και μέλη των Γραφείων μείωσαν αυθαίρετα την ποινή από 17,6 εκατ. ευρώ σε 3 εκατ. ευρώ στη λεγόμενη υπόθεση Fléchard.

21. Αναμένει τη λήψη πλήρους έκθεσης της Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης, ύστερα από την αίτηση που υπέβαλε η τελευταία στις 7 Ιουνίου 1999 προς τις ισπανικές δικαστικές αρχές για έρευνα σχετικά με ενδεχόμενες καταχρήσεις στο καθεστώς ενίσχυσης του λιναριού, λαμβανομένης υπόψη της αύξησης της παραγωγής κατά 500 φορές ανάμεσα στο 1993 και το 1998.

22. Καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πλήρεις εκθέσεις σχετικά με το σύστημα επιστροφών κατά την εξαγωγή και τον μηχανισμό για το λινάρι και την κάνναβη, εξηγώντας γιατί σημειώθηκαν οι εν λόγω ανεπάρκειες, καθώς και τα μέτρα που ήδη ελήφθησαν ή σχεδιάζονται για να αποτραπεί η επανάληψή τους.

23. Αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, το Δικαστήριο, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

(1) ΕΕ C 349 της 17.11.1998.

(2) ΕΕ C 349 της 3.12.1999.

(3) ΕΕ C 52 της 21.2.1997 και ΕΕ C 121 της 20.4.1998.

(4) ΕΕ C 159 της 26.5.1997.

(5) ΕΕ C 80 της 16.3.1998, σ. 299.

(6) ΕΕ C 121 της 20.4.1998.

(7) Βλέπε κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 595/91 (ΕΕ L 67 της 14.3.1991, σ. 11).

(8) Βλέπε κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1308/70 (ΕΕ L 146 της 4.7.1970, σ. 1) και κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 619/71 (ΕΕ L 72 της 26.3.1971, σ. 2), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 154/97 (ΕΕ L 27 της 30.1.1997, σ. 1).

(9) Έγγρ. IV/5330/97 της 8.12.1997.