P9_TA(2021)0452

Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης: μια κοινή, ολιστική προσέγγιση

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Νοεμβρίου 2021 σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης: μια κοινή ολιστική προσέγγιση (2020/2243(INI))

(2022/C 205/02)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη τα άρθρα 165 και 166 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 5 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και το πρωτόκολλο αριθ. 2 σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 14 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη την πρώτη αρχή του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων,

— έχοντας υπόψη την Ατζέντα του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 και ιδίως τον στόχο 4 του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη,

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 30ής Σεπτεμβρίου 2020, σχετικά με την επίτευξη του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης έως το 2025 (COM(2020)0625),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 30ής Σεπτεμβρίου 2020, με τίτλο «Σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση 2021-2027: Επαναπροσδιορίζοντας την εκπαίδευση και την κατάρτιση για την ψηφιακή εποχή» (COM(2020)0624),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 1ης Ιουλίου 2020, με τίτλο «Ευρωπαϊκό Θεματολόγιο δεξιοτήτων για βιώσιμη ανταγωνιστικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και ανθεκτικότητα» (COM(2020)0274),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 22ας Μαΐου 2018 με τίτλο «Χτίζοντας μια ισχυρότερη Ευρώπη: ο ρόλος των πολιτικών για τη νεολαία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό» (COM(2018)0268),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Νοεμβρίου 2017, με τίτλο «Ισχυροποίηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας μέσω της εκπαίδευσης και του πολιτισμού» (COM(2017)0673),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2021 περί στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με στόχο τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης και πέραν αυτού (2021-2030) (1),

— έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 2021 σχετικά με την ισότητα και την ένταξη στην εκπαίδευση και την κατάρτιση με σκοπό την προαγωγή της εκπαιδευτικής επιτυχίας για όλους (2) και σχετικά με την Πρωτοβουλία για τα δίκτυα ευρωπαϊκών πανεπιστημίων — Σύνδεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, της έρευνας, της καινοτομίας και της κοινωνίας: ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα διάσταση στην ευρωπαϊκή τριτοβάθμια εκπαίδευση (3),

— έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 12ης Μαΐου 2009, σχετικά με ένα στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (ΕΚ 2020) (4),

— έχοντας υπόψη τις συστάσεις του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2018, για την προώθηση των κοινών αξιών, της εκπαίδευσης χωρίς αποκλεισμούς και της ευρωπαϊκής διάστασης της διδασκαλίας (5) σχετικά με τις βασικές ικανότητες της διά βίου μάθησης (6), της 26ης Νοεμβρίου 2018 σχετικά με την προαγωγή της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των τίτλων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και των αποτελεσμάτων περιόδων μάθησης στο εξωτερικό (7), της 22ας Μαΐου 2019 σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας (8) και ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών (9), και της 20ής Δεκεμβρίου 2012 σχετικά με την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης (10),

— έχοντας υπόψη τη Δήλωση του Παρισιού, της 17ης Μαρτίου 2015, για την προαγωγή της ιδιότητας του πολίτη και των κοινών αξιών της ελευθερίας, της ανοχής και της μη διακριτικής μεταχείρισης μέσω της εκπαίδευσης,

— έχοντας υπόψη την έκθεση του δικτύου Ευρυδίκη, της 24ης Μαρτίου 2021, σχετικά με τους εκπαιδευτικούς στην Ευρώπη: σταδιοδρομία, εξέλιξη και ευημερία, και τις μελέτες που δημοσίευσε το Θεματικό Τμήμα Διαρθρωτικής Πολιτικής και Πολιτικής Συνοχής της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης τον Οκτώβριο 2020 με τίτλο «Προς μια ευρωπαϊκή εκπαίδευση — Κρίσιμες προοπτικές για τις μελλοντικές προκλήσεις» και τον Μάιο 2021 με τίτλο «Εκπαίδευση και νεολαία στην Ευρώπη στη μετά την COVID-19 περίοδο — Επιπτώσεις της κρίσης και συστάσεις πολιτικής»,

— έχοντας υπόψη τη μελέτη που δημοσίευσε το Θεματικό Τμήμα Διαρθρωτικής Πολιτικής και Πολιτικής Συνοχής της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης τον Φεβρουάριο 2021 με τίτλο «Η πραγμάτωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης: κατάσταση, προκλήσεις και προοπτικές».

— έχοντας υπόψη τη μελέτη που δημοσίευσε το Θεματικό Τμήμα Διαρθρωτικής Πολιτικής και Πολιτικής Συνοχής της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης τον Μάιο 2018 με τίτλο «Ευρωπαϊκή ταυτότητα»,

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Μαρτίου 2021 σχετικά με τη διαμόρφωση της πολιτικής για την ψηφιακή εκπαίδευση (11),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, σχετικά με την εκπαίδευση στην ψηφιακή εποχή: προκλήσεις, ευκαιρίες και διδάγματα για τον σχεδιασμό πολιτικής της ΕΕ (12),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 12ης Ιουνίου 2018, σχετικά με τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης στην ΕΕ (13),

— έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, της 19ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης έως το 2025» (14),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 57 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (A9-0291/2021),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση και στην πρόσβαση σε επαγγελματική κατάρτιση και διαρκή επιμόρφωση·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η ενιαία αγορά της ΕΕ και άλλες πολιτικές της ΕΕ έχουν συμβάλει — αν και με τρόπο κατακερματισμένο — στη φυσική ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού χώρου, ο οποίος ιστορικά υποστηρίζεται από τις παραδόσεις του ευρωπαϊκού ανθρωπισμού, τα θεμελιώδη δικαιώματα και αξίες·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι απώτερος στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης (EEA) από τη βάση προς την κορυφή με κοινούς στόχους ευρωπαϊκής πολιτικής που να εγγυώνται ποιοτική, χωρίς αποκλεισμούς και προσβάσιμη εκπαίδευση, να ενισχύουν την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και να διασφαλίζουν ένα αποτελεσματικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή κινητικότητα, απαιτώντας την άρση των υφιστάμενων εμποδίων, τη χρήση ευρωπαϊκών εργαλείων και την υποστήριξη των εξελίξεων πολιτικής σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να καταστούν τα εκπαιδευτικά συστήματα κατάλληλα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και να καταστεί δυνατή η επιτυχία του πράσινου και ψηφιακού μετασχηματισμού·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπαίδευση πρέπει να νοείται ευρέως ως «διά βίου μάθηση», από την προσχολική έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) καθώς και της μη τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης, και να αποσκοπεί στην απόκτηση εγκάρσιων δεξιοτήτων που θα επιτρέψουν σε όλους να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους προσωπικά και επαγγελματικά, να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία και να διαχειριστούν με επιτυχία τη μετάβαση στην αγορά εργασίας·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα η ΕΕ και τα κράτη μέλη της, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης ανταγωνιστικότητας, της κλιματικής αλλαγής, του ψηφιακού μετασχηματισμού της κοινωνίας, διαφόρων μορφών εξτρεμισμού και λαϊκισμού, της παραπληροφόρησης, της υπονόμευσης της τεκμηριωμένης εκπαίδευσης και της επιδείνωσης των υφιστάμενων ανισοτήτων ως αποτέλεσμα της πανδημίας COVID-19, μπορεί να απαιτήσουν κατάλληλη και συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ολόκληρος ο τομέας της εκπαίδευσης έχει επηρεαστεί αρνητικά από την πανδημία, καθώς οι υφιστάμενες διαφορές στις εκπαιδευτικές υποδομές, την εμπειρογνωμοσύνη και την πρόσβαση σε πόρους εντός και μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των διαφόρων επιπέδων και τύπων εκπαίδευσης έχουν καταστεί ακόμη πιο έντονες κατά την πανδημία COVID-19, κυρίως ως αποτέλεσμα της αυξημένης ανισότητας, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης πρόσβασης σε υποδομές ΤΠ για άτομα από κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούντα περιβάλλοντα, κάτι που είχε αρνητικές επιπτώσεις στην πρόσβαση στην εκπαίδευση·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δια ζώσης εκπαίδευση εξακολουθεί να είναι απαραίτητη τόσο για την πνευματική όσο και για την προσωπική ανάπτυξη του μαθητή·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει καλέσει τα κράτη μέλη να δώσουν προτεραιότητα στις επενδύσεις στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, για παράδειγμα διαθέτοντας τουλάχιστον το 10 % των εθνικών προϋπολογισμών τους για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα σε αντίστοιχες πολιτικές, και έχει ζητήσει σημαντικά υψηλότερο προϋπολογισμό για το πρόγραμμα Erasmus+, λαμβάνοντας υπόψη τη δαπάνη για την εκπαίδευση ως επένδυση στο κοινό μας μέλλον (15) και όχι έξοδο, προκειμένου να δημιουργηθεί μια πιο βιώσιμη, ψηφιακή και κοινωνικά συνεκτική κοινωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει ζητήσει οι επενδύσεις στην εκπαίδευση και την κατάρτιση να αποτελούν σημαντικό μέρος του μέσου NextGenerationEU της Επιτροπής·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ποιοτικές επενδύσεις στην εκπαίδευση έχουν υψηλή απόδοση, αν και οι αυξημένες δαπάνες από μόνες τους δεν αποφέρουν απαραίτητα τα επιθυμητά αποτελέσματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ιδιωτικός μέσος παγκόσμιος συντελεστής απόδοσης για την εκπαίδευση παραμένει σε υψηλό και σταθερό επίπεδο εδώ και δεκαετίες (16)·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει ανάγκη για καλύτερη αναγνώριση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού, το οποίο διέρχεται κρίση, για εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτές με κίνητρα και ικανότητες, καθώς και για περισσότερη διαρκή κατάρτιση· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την αρχική εκπαίδευση και την εισαγωγική κατάρτιση των εκπαιδευτικών, τις συνθήκες εργασίας, τις αμοιβές, την αξιολόγηση, τη σταδιοδρομία και τη συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2018, μόνο το 40,9 % των εκπαιδευτικών στην ΕΕ μετέβησαν στο εξωτερικό τουλάχιστον μία φορά ως σπουδαστές, εκπαιδευτικοί ή και τα δύο (17)·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στην οικοδόμηση ενός ευρωπαϊκού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ως αποτέλεσμα των μακροπρόθεσμων προσπαθειών της διαδικασίας της Μπολόνια και στη χρήση του ως σημείου αναφοράς για την άντληση διδαγμάτων από τις εμπειρίες της υλοποίησής του· λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη προώθησης των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, δεδομένου ότι συμβάλλουν στην ευρωπαϊκή αριστεία και στον γεωπολιτικό ρόλο της ΕΕ·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει έλλειψη αναγνώρισης της ΕΕΚ ως οδού επιλογής και αριστείας, σε ισότιμη βάση με άλλες εκπαιδευτικές οδούς· λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πάρα πολλά εμπόδια για την κινητικότητα των εκπαιδευομένων, παρά την πρόοδο που σημειώθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας της Κοπεγχάγης·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη δεν έχουν επιτύχει πλήρως τους στόχους και τα σημεία αναφοράς του πλαισίου εκπαίδευσης και κατάρτισης 2020, ιδίως τους στόχους της ενίσχυσης της ισότιμης και ποιοτικής εκπαίδευσης, της μείωσης του ποσοστού των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα την εκπαίδευση και την κατάρτιση και της μείωσης του ποσοστού των ατόμων ηλικίας 15 ετών που δεν διαθέτουν επαρκείς δεξιότητες στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες κάτω του 15 %·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συλλογή δεδομένων υψηλής ποιότητας και τα στατιστικά στοιχεία για την εκπαίδευση και την κατάρτιση είναι δύο από τις προϋποθέσεις για την καλύτερη κατανόηση των σχετικών προκλήσεων σε ολόκληρη την Ένωση και των αποκλίσεων στο εσωτερικό της, καθώς και για την αντιμετώπιση των εν λόγω αποκλίσεων·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφιακή εκπαίδευση και οι κατάλληλες ψηφιακές δεξιότητες θα πρέπει να θεωρούνται μέρος της μελλοντοστραφούς εκπαίδευσης και όχι υποσύνολο ή εναλλακτική επιλογή των υφιστάμενων μεθόδων μάθησης και διδασκαλίας, επισημαίνοντας παράλληλα τη σημασία της διά ζώσης μάθησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από το ένα τρίτο των Ευρωπαίων (42 %) στερούνται ακόμη και βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων, με σημαντικές ανισότητες εντός και μεταξύ των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι το θεματολόγιο δεξιοτήτων έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι το 70 % των ατόμων ηλικίας 16 έως 74 ετών έχουν βασικές ψηφιακές δεξιότητες έως το 2025, σημειώνοντας μέση αύξηση δύο ποσοστιαίων μονάδων ετησίως σε σύγκριση με αύξηση κατά 0,75 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως μεταξύ του 2015 και του 2019·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΕΟΧ προσφέρει μια σημαντική δυνατότητα για περισσότερη διεθνή συνεργασία·

Η ανάγκη για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης (EEA)

1. τονίζει τη σημασία μιας ποιοτικής, οικονομικά προσιτής και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευσης, προσβάσιμης σε όλους καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, και ότι η πρωτοβουλία για τον EEA θα πρέπει να παρέχει περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες στους εκπαιδευόμενους στην ΕΕ να σπουδάζουν, να καταρτίζονται, να διεκπεραιώνουν έρευνα και να εργάζονται οπουδήποτε βρίσκονται, να αυξάνει τη μαθησιακή κινητικότητα, να διευκολύνει έναν συνεχή και ουσιαστικό διάλογο με τους σχετικούς φορείς και να καλλιεργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι δεξιότητες, τα προσόντα, τα διπλώματα και τα πτυχία θα αναγνωρίζονται και θα εκτιμώνται σε ολόκληρη την Ευρώπη·

2. υπογραμμίζει ότι ο συντελεστής απόδοσης της εκπαίδευσης παραμένει εξαιρετικά υψηλός και, ως εκ τούτου, η περισσότερη εκπαίδευση και κατάρτιση γενικά συνδέεται στενά με την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, την ενίσχυση της ισότητας και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου για όλους, και, σε ατομικό επίπεδο, με περισσότερες επαγγελματικές και προσωπικές ευκαιρίες· τονίζει, επομένως, την ανεκτίμητη σημασία της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της μάθησης, που θα πρέπει να είναι προσβάσιμες για όλους, ως τις πλέον σημαντικές πτυχές της προώθησης της κοινωνικής προόδου και της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης· πιστεύει ότι ο EEA μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει απαράμιλλο ρόλο στη βελτίωση της πρόσβασης και της ποιότητας της εκπαίδευσης σε ολόκληρη την ΕΕ·

3. τονίζει τον ρόλο του EEA στην εξασφάλιση μεγαλύτερης και καλύτερης ροής εκπαιδευομένων, διδασκόντων και γνώσεων, στην καλλιέργεια της αίσθησης του ανήκειν στην Ευρώπη και στην ευαισθητοποίηση του πολίτη, στη διασφάλιση δικαιωμάτων και αξιών και στην παροχή δίκαιων και ίσων ευκαιριών· τονίζει τις δυνατότητες της Ευρώπης να καταστεί πραγματική εκπαιδευτική δύναμη αξιοποιώντας τον πλούτο της πολυμορφίας μας και ανταλλάσσοντας ορθές πρακτικές για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων και μελλοντικών προκλήσεων·

4. θεωρεί ότι η εκπαίδευση και ο πολιτισμός είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη προσωπικής και κοινωνικής προόδου και ευημερίας, την προώθηση της ιδιότητας του ευρωπαίου πολίτη, τη βελτίωση της κοινωνικής συνοχής, την προώθηση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της ευρωπαϊκής οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας με δίκαιο και βιώσιμο τρόπο, και τη διασφάλιση ότι η ΕΕ είναι ένας παγκοσμίως ανταγωνιστικός και ανθεκτικός παράγοντας που θα χαρακτηρίζεται από περισσότερη επιχειρηματικότητα ώστε να ηγείται της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης·

5. ζητεί να αξιοποιηθούν οι πολυάριθμες ευκαιρίες «ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας» που προσφέρει η εκπαίδευση, ιδίως μέσω της κινητικότητας και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, με το πρόγραμμα Erasmus+ και αυτό του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης να διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο·

6. ζητεί μια σαφέστερη και ισχυρότερη γεωπολιτική διάσταση του EEA, ώστε η Ένωση να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει στρατηγικά την εκπαιδευτική της ισχύ με τις κοντινότερες γειτονικές της χώρες και τους εταίρους της·

Γεφύρωση των θεσμικών προσεγγίσεων και των προσεγγίσεων των ενδιαφερόμενων μερών

7. λαμβάνει υπό σημείωση την ποικιλία οραμάτων και προσεγγίσεων γύρω από τον EEA, που εκφράζουν την κοινή επιθυμία να δοθεί νέα ώθηση στο ευρωπαϊκό εγχείρημα· θεωρεί την εκπαίδευση ακρογωνιαίο λίθο για την υλοποίηση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, καθώς ο ρόλος της ΕΕ επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στην υποστήριξη και τον συντονισμό των κρατών μελών για την ανταλλαγή ορθών πρακτικών, την ενθάρρυνση κοινών προτύπων και τη γεφύρωση των υφιστάμενων κενών, ενώ το εκπαιδευτικό περιεχόμενο και οι μέθοδοι διδασκαλίας παραμένουν εθνική αρμοδιότητα· υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερη συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέραν αυτής, προκειμένου να αναπτυχθούν κοινές προσεγγίσεις και λύσεις σε κοινές προκλήσεις·

8. εκτιμά τις προσπάθειες της Επιτροπής για την προώθηση ενός EEA, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη για μια πιο ολιστική προσέγγιση, η οποία απαιτεί ουσιαστική συνεργασία και συντονισμό μεταξύ όλων των φορέων και ενός ποικίλου φάσματος ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων της κοινότητας της εκπαίδευσης και κατάρτισης, των ενώσεων γονέων, των κοινωνικών εταίρων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων, των οργανώσεων νεολαίας, των εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας και της κοινωνίας των πολιτών· ζητεί μεγαλύτερο άνοιγμα προς καινοτόμες ιδέες προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο EEA θα συνεχίσει να εξελίσσεται και να χρησιμεύει ως κίνητρο για περισσότερες και ισχυρότερες συνεργασίες, μεταξύ άλλων μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, και για συνέργειες μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών·

9. χαιρετίζει την απάντηση του Συμβουλίου στις προτάσεις της Επιτροπής, ιδίως όσον αφορά τη σημασία της ΕΕΚ και των ευκαιριών διά βίου μάθησης, οι οποίες πρέπει να είναι οικονομικά προσιτές και προσβάσιμες σε όλους, ιδίως στις εξόχως απόκεντρες περιοχές της ΕΕ·

10. χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση του EEA έως το 2025· προειδοποιεί ότι οι προτάσεις της Επιτροπής εξακολουθούν να αποτελούν κυρίως στρατηγικό περίγραμμα και όχι συγκεκριμένο χάρτη πορείας πολιτικής· προτείνει, ως εκ τούτου, τον καθορισμό σαφών, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων προτεραιοτήτων με εφικτούς στόχους και προθεσμίες για τις δράσεις που θα πρέπει να εγκριθούν, συμπεριλαμβανομένων σαφώς καθορισμένων ενδιάμεσων παραδοτέων που θα αποτελέσουν τα διαφορετικά δομικά στοιχεία ενός πραγματικού ΕΕΑ χωρίς περιττές καθυστερήσεις, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις δημοσιονομικές ικανότητες των κρατών μελών·

11. τονίζει την επείγουσα ανάγκη να αναπτυχθεί κοινή στρατηγική εφαρμογής και χάρτης πορείας που θα περιλαμβάνει τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και όλους τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών και περιφερειακών αρχών και της κοινωνίας των πολιτών, και θα καθορίζει τις αρμοδιότητες και ευκαιρίες που τους αντιστοιχούν· επιμένει ότι ο EEA πρέπει να είναι σαφής και προσβάσιμος, και να αντικατοπτρίζει όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης·

Μετατροπή του οράματος σε πραγματικότητα: κοινές στρατηγικές προτεραιότητες και στόχοι σε επίπεδο ΕΕ

12. τονίζει τις δυνατότητες χρήσης των εργαλείων συντονισμού των ευρωπαϊκών πολιτικών για την επίτευξη των κοινών στόχων του EEA, συμπεριλαμβανομένης της ανοικτής μεθόδου συντονισμού και του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου· υπενθυμίζει τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για την επιτυχή εφαρμογή των πολιτικών της ΕΕ στον τομέα της εκπαίδευσης, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι αρχικά σχεδιάστηκε ως εργαλείο για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών σε ολόκληρη την ΕΕ, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι κυβερνήσεις τηρούν τη δημοσιονομική ευθύνη·

13. καλεί όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να συμφωνήσουν επί του ίδιου οράματος, προτεραιοτήτων, στόχων και κριτηρίων αναφοράς όσον αφορά τον EEA, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις υφιστάμενες διαφορές στην Ευρώπη·

14. υπογραμμίζει τη σημασία της καθιέρωσης της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της παιδαγωγικής αυτονομίας ως βασικές αρχές του EEA·

15. ζητεί τη χρήση συνεργειών μεταξύ του EEA, του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας και του Ευρωπαϊκού Χώρου Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και μεταξύ των διαφόρων προγραμμάτων της ΕΕ· ζητεί την περαιτέρω ενίσχυση του προγράμματος Erasmus+, του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη», του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης, της Ψηφιακής Ευρώπης και του προγράμματος «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες», προκειμένου να ωφεληθούν όλοι οι εκπαιδευτικοί, οι εργαζόμενοι στον εκπαιδευτικό τομέα, οι πάροχοι εκπαίδευσης, οι εργαζόμενοι στον τομέα της νεολαίας και όλοι οι εκπαιδευόμενοι·

16. επισημαίνει ότι η πολυσυλλεκτικότητα θα πρέπει να αποτελεί κεντρική διάσταση του EEA και προϋπόθεση για την επίτευξη καλύτερης εκπαίδευσης για όλους· υπογραμμίζει ότι κανείς δεν θα πρέπει να μένει στο περιθώριο, ότι κάθε εκπαιδευόμενος έχει κάποιο ταλέντο και ότι οι ατομικές διαφορές θα πρέπει να εκτιμώνται και να αξιολογούνται· υπογραμμίζει ότι η πρόοδος όσον αφορά τους κοινούς στόχους μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω μιας πιο ολοκληρωμένης προσέγγισης·

17. τονίζει ότι είναι σημαντικό να τεθεί ο εκπαιδευόμενος στο επίκεντρο της μαθησιακής διαδικασίας· υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί η υιοθέτηση μιας προσαρμοσμένης προσέγγισης έναντι των ευάλωτων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με οποιοδήποτε είδος αναπηρίας ή μαθησιακών διαφορών, όπως αυτά που σχετίζονται με το φάσμα αυτισμού ή με υψηλές ικανότητες, και να προωθηθεί μια ολιστική σχολική προσέγγιση στον EEA· καλεί την Επιτροπή να συμβουλευτεί τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς, όπως είναι οι ενώσεις σπουδαστών, εμπειρογνώμονες παιδαγωγικής υποστήριξης, φροντιστές μαθητών με ειδικές ανάγκες και άλλους, ιδίως κατά την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων και των κέντρων επαγγελματικής αριστείας·

18. χαιρετίζει θερμά τους στόχους του νέου στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ για τη διά βίου μάθηση και κατάρτιση, το οποίο αποτέλεσε αντικείμενο του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 19ης Φεβρουαρίου 2021 σχετικά με ένα στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης, καθώς και τις πέντε στρατηγικές προτεραιότητες που προσδιορίζονται σε αυτό, ιδίως τις συγκεκριμένες προτάσεις για την υλοποίηση της διά βίου μαθητείας και κινητικότητας για όλους·

19. τονίζει τη σημασία της βελτίωσης των συνθηκών εργασίας και την ανάγκη επαρκούς αμοιβής των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών για την εργασία τους· παροτρύνει τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με την Επιτροπή, να επενδύσουν στην αρχική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών, ιδίως συμπεριλαμβάνοντας την ευρωπαϊκή διάσταση και τη διακρατική κινητικότητα στα προγράμματα σπουδών τους, να καλλιεργήσουν ικανότητες και κίνητρα στο εκπαιδευτικό επάγγελμα, να ενισχύσουν την αναγνώριση της αξίας που προσφέρουν οι εκπαιδευτικοί στην κοινωνία και να ενισχύσουν την παιδαγωγική αυτονομία· επισημαίνει τη σημασία της επαγγελματικοποίησης του προσωπικού της προσχολικής αγωγής και φροντίδας, προκειμένου να αναγνωριστεί και να εκτιμηθεί κατάλληλα το έργο τους, το οποίο είναι απολύτως απαραίτητο για την εκπαίδευση των παιδιών·

20. παροτρύνει τα κράτη μέλη να προωθήσουν την παιδεία στα μέσα ενημέρωσης και την πληροφόρηση, την κριτική σκέψη και μια νοοτροπία ανεκτικότητας σε όλα τα στάδια της μαθησιακής διαδικασίας ως προτεραιότητα και ως κρίσιμο εργαλείο για την ενδυνάμωση ευρωπαίων πολιτών με υπευθυνότητα που θα διαθέτουν το σύνολο δεξιοτήτων που χρειάζονται, για να αντιμετωπίσουν το αυξανόμενο κύμα παραπληροφόρησης και τις προκλήσεις του 21ου αιώνα·

21. ζητεί ένα κοινό πλαίσιο για την ανάπτυξη ψηφιακών ικανοτήτων· τονίζει την ανάγκη για ένα κοινό σύστημα αναγνώρισης, επικύρωσης και πιστοποίησης των ψηφιακών δεξιοτήτων, προσόντων και διαπιστευτηρίων, προκειμένου να μειωθούν τα κενά στις ψηφιακές ικανότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη και για όλους τους εκπαιδευόμενους, ιδίως τα παιδιά, να έχουν πρόσβαση σε βασικό ψηφιακό εξοπλισμό·

22. υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί η ψηφιοποίηση των πανεπιστημίων στην ΕΕ και επαναλαμβάνει την έκκληση για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής διαδικτυακής πλατφόρμας πανεπιστημίων· καλεί την ΕΕ να αναγνωρίσει τη συνδεσιμότητα και τις ψηφιακές υποδομές ως δικαίωμα που απορρέει από το θεμελιώδες δικαίωμα στην εκπαίδευση·

23. χαιρετίζει τις πρόσφατες αλλαγές στην ηλεκτρονική πλατφόρμα για την εκπαίδευση ενηλίκων στην Ευρώπη και καλεί τον Ευρωπαϊκό Εκτελεστικό Οργανισμό Εκπαίδευσης και Πολιτισμού να αξιολογήσει τους τρόπους με τους οποίους θα αυξηθεί περαιτέρω η προβολή, θα συνεχιστεί η ανάπτυξη και θα ενισχυθεί ο αντίκτυπος της κοινότητας εκπαίδευσης ενηλίκων·

24. υποστηρίζει τη χρήση ποσοτικών δεικτών και σημείων αναφοράς, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις διαφορές μεταξύ και εντός των κρατών μελών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συνεχής σύγκριση και παρακολούθηση της προόδου των κρατών μελών προς την επίτευξη κοινών στόχων και να δοθούν κίνητρα για περαιτέρω δράσεις πολιτικής, επαναλαμβάνοντας παράλληλα την ανάγκη για συμπληρωματικούς ποιοτικούς δείκτες και σημεία αναφοράς και προειδοποιώντας κατά των υπερβολικά φιλόδοξων μεσοπρόθεσμων στόχων·

25. τονίζει την ανάγκη να βελτιωθεί η ποιότητα και να αυξηθεί η συχνότητα των αναγκαίων δραστηριοτήτων συλλογής δεδομένων, και να διασφαλιστεί η ενεργός παρακολούθηση των σχετικών δεικτών και σημείων αναφοράς, όπως ο στόχος που θέτει το ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων, για την επίτευξη ποσοστού 50 % του ενήλικου πληθυσμού με συμμετοχή σε μαθησιακές δραστηριότητες· παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επιτύχουν φιλόδοξους στόχους, όπως το ποσοστό των ατόμων με χαμηλές επιδόσεις και των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο, μειώνοντας τον πρώτο στόχο αναφοράς από 15 % σε 10 % και τον δεύτερο από 10 % σε 5 %·

26. ζητεί τη στενότερη συνεργασία της ΕΕ με άλλους οργανισμούς και οργανώσεις όπως η UNESCO και ο ΟΟΣΑ και την ενεργό αξιοποίηση και υποστήριξη των υφιστάμενων και μελλοντικών εκπαιδευτικών ερευνών και μελετών για να υποστηριχθούν τα κράτη μέλη για τον προσδιορισμό αποτελεσματικών μεταρρυθμίσεων πολιτικής· παροτρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν κοινή και συμμετοχική έρευνα για την εκπαίδευση με σαφώς καθορισμένη εντολή και προϋπολογισμό εντός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της ΕΕ·

27. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να παράσχουν την απαιτούμενη χρηματοδότηση για τη δημιουργία, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του EEA και τη θέσπιση ειδικού χρηματοδοτικού μέσου στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034 με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη του EEA και τη διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων· επαναλαμβάνει την έκκλησή του να διατεθεί τουλάχιστον το 10 % της χρηματοδότησης στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της ψηφιακής εκπαίδευσης, και καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν σημαντικά τις δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,7 % του ΑΕΠ το 2019)·

28. ενθαρρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή στρατηγικές μετριασμού καταστροφών για τον τομέα της εκπαίδευσης, σε συνεργασία και διαβούλευση με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, και επιμένει στη σημασία της συντονισμένης ευρωπαϊκής δράσης σε περιόδους κρίσης, όπως η πανδημία COVID-19·

Μέτρα και εκτιμήσεις ανά τομέα

29. υπογραμμίζει τη σημασία της εκμάθησης ξένων γλωσσών, και ιδίως της αγγλικής γλώσσας· υπογραμμίζει την ανάγκη να αναλάβουν τα κράτη μέλη δράση για να στηρίξουν την ανάπτυξη γλωσσικών ικανοτήτων σε όλα τα επίπεδα, ιδίως στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, να ενστερνιστούν τον στόχο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την «πολυγλωσσία» και να επιτύχουν το κριτήριο αναφοράς που είναι όλοι οι μαθητές να έχουν επαρκή γνώση τουλάχιστον δύο επίσημων γλωσσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο τέλος της κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, το αργότερο·

30. ζητεί από την Επιτροπή να αναπτύξει εργαλεία που θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών και να παρακολουθήσει, αντίστοιχα, την πρόοδο που παρατηρείται· καλεί τα κράτη μέλη να συλλέξουν συγκρίσιμα στοιχεία για την εκμάθηση γλωσσών· καλεί την Επιτροπή να παρέχει χρηματοδοτική στήριξη στα σχολεία που παρέχουν δεξιότητες ευρωπαϊκών γλωσσών, ιδιαίτερα δε των μητρικών γλωσσών των πολιτών της ΕΕ που ζουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες·

31. τονίζει την ανάγκη προώθησης της έρευνας και της καινοτομίας στην εκπαίδευση· υπογραμμίζει τη σημασία ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος για την προώθηση της κατανόησης, της μελέτης και της έρευνας τεχνολογιών αιχμής, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) και η ρομποτική, προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με τις συναφείς ευκαιρίες και προκλήσεις στα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, μεταξύ άλλων μέσω ειδικών προγραμμάτων προπτυχιακών σπουδών σε όλα τα κράτη μέλη· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η ΕΕ στο σύνολό της δεν διαθέτει επαρκή προσφορά εξειδικευμένων προπτυχιακών προγραμμάτων τεχνητής νοημοσύνης·

32. επικροτεί την πρωτοβουλία των ευρωπαϊκών κέντρων επαγγελματικής αριστείας που παρέχουν ένα δομικό στοιχείο για τον τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο· ζητεί τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης ως αναπόσπαστου τμήματος του EEA· ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εργαστούν για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού καταστατικού για τις θέσεις μαθητείας· υπογραμμίζει ότι είναι αναγκαίο ορισμένα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν την έλλειψη ελκυστικότητας και κύρους της ΕΕΚ και των διττών συστημάτων εκπαίδευσης· τονίζει ότι τα συστήματα ΕΕΚ πρέπει να είναι ακόμα πιο επικεντρωμένα στους διδασκόμενους και προσαρμοσμένα στον μεταβαλλόμενο κόσμο της εργασίας· επαναλαμβάνει τη σημασία της αναγνώρισης της ΕΕΚ και καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν δεόντως και πλήρως την αντίστοιχη σύσταση του Συμβουλίου και το ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων· υπογραμμίζει τη σημασία της δημιουργίας ευέλικτων και δομημένων μεθόδων μάθησης, ώστε οι εκπαιδευόμενοι να μπορούν να συνδυάζουν και να αξιοποιούν διαφορετικές μαθησιακές εμπειρίες και ευκαιρίες·

33. τονίζει τη σημασία της δράσης της Επιτροπής και των κρατών μελών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, όπως η ενίσχυση της διαδικασίας της Μπολόνια, η ενίσχυση της διεθνούς διάστασης του EEA και η προώθηση της ευρωπαϊκής φοιτητικής ταυτότητας, μεταξύ άλλων μέσω της υιοθέτησης των συνεργειών που προσφέρουν τα υφιστάμενα προγράμματα της ΕΕ·

34. ζητεί ο EEA να αποτελέσει ορόσημο στην αναγνώριση των διπλωμάτων και των επαγγελματικών προσόντων σε ολόκληρη την ΕΕ και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διευκολύνουν την επέκταση της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των μαθησιακών αποτελεσμάτων και των περιόδων σπουδών στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην ΕΕΚ και μέσω ευρωπαϊκών μικρο-διαπιστευτηρίων·

35. υπογραμμίζει τον εξέχοντα ρόλο της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, καθώς και του εθελοντισμού, και τονίζει την ανάγκη αναγνώρισης των αποτελεσμάτων τους· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τις εγκάρσιες δεξιότητες σε ολόκληρη την ΕΕ·

36. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τη σύσταση του Συμβουλίου του 2018 σχετικά με τις βασικές ικανότητες για τη διά βίου μάθηση, προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος και στους οκτώ βασικούς τομείς, όπως ευκαιρίες για νέους εκπαιδευόμενους να αναλάβουν τουλάχιστον μία δυνατότητα πρακτικής επιχειρηματικής πείρας κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής τους και, με τον τρόπο αυτό, να βελτιώσουν την αναγνώριση των ικανοτήτων που αποκτώνται μέσω της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, ώστε να αυξηθεί η ευελιξία των μαθησιακών διαδρομών για τους εκπαιδευόμενους όλων των ηλικιών· ζητεί τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για τις δεξιότητες που σχετίζονται με την ιδιότητα του πολίτη και τις κοινωνικές δεξιότητες, που εκτιμά, προωθεί και αναγνωρίζει τα οφέλη πρακτικών όπως η καθοδήγηση και η εποπτεία δραστηριοτήτων για τη νεολαία·

37. υπογραμμίζει ότι μετά την πανδημία COVID-19 η εξ αποστάσεως μάθηση έγινε μέρος της καθημερινότητας για πολλούς εκπαιδευόμενους· τονίζει ότι στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, η εξ αποστάσεως μάθηση πρέπει να παραμείνει ύστατη λύση και να είναι συμπληρωματική της διά ζώσης μάθησης, η οποία είναι καίριας σημασίας για τη διδασκαλία πολύτιμων κοινωνικών δεξιοτήτων· υπογραμμίζει ότι μια σύγχρονη, μικτή μαθησιακή προσέγγιση που απευθύνεται σε μαθητές σχολικής ηλικίας πρέπει να πραγματοποιείται κυρίως στην τάξη και υπό την καθοδήγηση του καθηγητή, ο οποίος μπορεί, για παιδαγωγικούς λόγους, να επιλέγει να συνδυάζει διαφορετικά εργαλεία, είτε ψηφιακά (συμπεριλαμβανομένων των επιγραμμικών) είτε μη ψηφιακά, ως μέρος των μαθησιακών καθηκόντων ( 18 )

38. ζητεί από τα κράτη μέλη να προωθήσουν την εκπαίδευση που σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή και την οικολογική μετάβαση και να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση για τη Πράσινη Συμφωνία·

39. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ των φύλων στην εκπαίδευση, μεταξύ άλλων στην εκπαίδευση και τη σταδιοδρομία στους τομείς των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής, των τεχνών και των μαθηματικών (STEAM), να καταπολεμήσουν τα έμφυλα στερεότυπα και τις διακρίσεις και να εξαλείψουν τον εκφοβισμό, τον κυβερνοεκφοβισμό και άλλες μορφές παρενόχλησης, διακρίσεων και βίαιων συμπεριφορών, με στόχο τη βελτίωση της πολιτισμικής, εθνοτικής και έμφυλης πολυμορφίας μέσω της δημιουργίας και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών σε ολόκληρη την Ευρώπη·

40. χαιρετίζει τη δέσμευση της πορτογαλικής προεδρίας του Συμβουλίου να δημιουργήσει διαδικτυακή πλατφόρμα με στόχο τη διευκόλυνση της ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις προκλήσεις της ανεργίας των νέων ως απόρροια της πανδημίας·

41. επαναλαμβάνει τη σημασία των μαζικών ανοικτών διαδικτυακών μαθημάτων (MOOCs) ως απαραίτητου στοιχείου για την προώθηση της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της επανειδίκευσης του εργατικού δυναμικού με τρόπο διαδραστικό και προσβάσιμο· πιστεύει ότι ο EEA θα πρέπει να προωθήσει την εφαρμογή και την ανάπτυξη των MOOCs και να αντανακλά τους στόχους αυτούς στην ευρωπαϊκή προσέγγιση για τα μικρο-διαπιστευτήρια·

42. επισημαίνει ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει ένας ενιαίος, συμφωνημένος ορισμός που να καλύπτει τον όρο «μικρο-διαπιστευτήρια»· θεωρεί, ως εκ τούτου, ότι πρέπει να καθοριστούν ενιαία πρότυπα σε επίπεδο ΕΕ, για την αποτελεσματική προώθηση της αμοιβαίας αναγνώρισής τους στα κράτη μέλη, και για να διασφαλιστεί ότι οι εργοδότες εμπιστεύονται την αξία τους·

Πλαίσιο διακυβέρνησης

43. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ένα συγκεκριμένο στρατηγικό πλαίσιο για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης 2030 (EEASF 2030) έως το τέλος του 2022, συμπεριλαμβανομένου ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού διεύθυνσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης, σύμφωνα με τον στόχο 4 του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη, με στόχο τη χωρίς αποκλεισμούς και σε ισότιμη βάση ποιοτική εκπαίδευση για όλους και την πρώτη αρχή του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων· επικροτεί την πρόταση για διευθύνουσα επιτροπή για τον EEA, που θα θέσει τα θεμέλια για ένα δομημένο και συστηματικό πλαίσιο διακυβέρνησης· υπογραμμίζει τη σημασία της Διάσκεψης για το μέλλον της Ευρώπης, για να συζητηθούν οι επόμενες κινήσεις όσον αφορά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή εκπαίδευση και την ανάπτυξη πολιτικών·

44. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δεσμευτούν για το είδος συμμετοχής που απαιτείται από τα κράτη μέλη και από άλλα επίπεδα διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών και περιφερειακών αρχών, καθώς και από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, και να αναπτύξουν αποτελεσματικές ρυθμίσεις πολυεπίπεδης διακυβέρνησης που θα σέβονται την αρχή της επικουρικότητας, στοχεύοντας παράλληλα στη δημιουργία ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας·

45. επιδιώκει να αποσαφηνίσει το επίπεδο συμμετοχής που αναμένεται από τα ενδιαφερόμενα μέρη, τους εκπαιδευτικούς τομείς που έχουν υποεκπροσωπηθεί μέχρι στιγμής και τους σχετικούς φορείς της κοινωνίας των πολιτών· τονίζει ότι στο πλαίσιο διακυβέρνησης πρέπει να συμμετέχουν όλοι οι σχετικοί ενδιαφερόμενοι φορείς που δραστηριοποιούνται σε όλους τους τομείς της μάθησης, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας και των οργανώσεων νεολαίας, καθώς και των ενώσεων γονέων·

46. καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει μια πλατφόρμα EEA ως διαδραστική δημόσια πύλη για τη στήριξη των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων φορέων στην ανταλλαγή πληροφοριών και την προώθηση της συνεργασίας και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών· πιστεύει ότι μια τέτοια πλατφόρμα θα πρέπει να χρηματοδοτείται επαρκώς και θα πρέπει να είναι διαθέσιμη σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ·

47. τονίζει ότι οι ευρωπαϊκές απογραφές, η συλλογή δεδομένων και η έρευνα σχετικά με τις εδαφικές ανάγκες και τις εκπαιδευτικές πρακτικές σε ολόκληρη την ΕΕ αποτελούν βασική προτεραιότητα για τα κράτη μέλη και τα εκπαιδευτικά τους συστήματα·

Προς μια εντονότερη ευρωπαϊκή διάσταση στην εκπαίδευση

48. υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ευρωπαϊκή διάσταση στην εκπαίδευση με την ενσωμάτωση μιας εντονότερης και διακριτής ευρωπαϊκής προοπτικής στα προγράμματα σπουδών και στα προγράμματα κατάρτισης των εκπαιδευτικών, που θα εμπεριέχει το σύνολο των εκπαιδευτικών, εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων από οργανισμούς τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης και τον τομέα της ΕΕΚ, και συμπεριλαμβανομένης της στήριξης των δράσεων Jean Monnet και ακαδημίες εκπαιδευτικών· προτείνει αυτές οι ακαδημίες εκπαιδευτικών να αποκαλούνται «ακαδημίες εκπαιδευτικών Comenius»· υποστηρίζει τη δημιουργία ενός κοινού πλαισίου για τη διαμόρφωση και την ανάπτυξη των προσόντων των εκπαιδευτικών σε όλα τα κράτη μέλη·

49. τονίζει την ανάγκη να παρέχονται στους εκπαιδευόμενους ολοκληρωμένες γνώσεις σχετικά με την πολυμορφία της ευρωπαϊκής ιστορίας και πολιτιστικής κληρονομιάς, υλικής και άυλης, και να καλλιεργηθεί μια κριτική ευρωπαϊκή μνήμη και ιστορική συνείδηση που βασίζεται στις θεμελιώδεις αξίες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η ΕΕ· καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και το Συμβούλιο της Ευρώπης να συνεργαστούν για την εκπαίδευση της ευρωπαϊκής ιστορίας και την πολιτιστική κληρονομιά σε ολόκληρη την ΕΕ, και τονίζει την ανάγκη για στοχευμένη χρηματοδότηση και πρωτοβουλίες για την αύξηση της έρευνας σχετικά με την ευρωπαϊκή ιστορία, καθώς και για την προώθηση της δημόσιας ιστορίας, λαμβάνοντας υπόψη τον πολύπλοκο χαρακτήρα της ιστορίας της ηπείρου μας·

50. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν ένα κοινό πλαίσιο για τη μάθηση σχετικά με την ΕΕ σε όλα τα κατάλληλα επίπεδα και τομείς της εκπαίδευσης· τονίζει την ανάγκη εξοικείωσης των εκπαιδευομένων με τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τα θεσμικά όργανα και τις πολιτικές της ΕΕ, τα δικαιώματα που απορρέουν από την ιθαγένεια της ΕΕ και τον τρόπο ενεργού συμμετοχής στις δημοκρατικές διαδικασίες της ΕΕ·

51. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική και ένα κοινό πλαίσιο για την αγωγή του πολίτη με ευρωπαϊκή διάσταση, συμπεριλαμβανομένης της μάθησης για τις ευρωπαϊκές αξίες — όπως η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η ισότητα — προκειμένου να ενθαρρυνθεί η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και η ανάπτυξη κοινού παιδαγωγικού υλικού και προσεγγίσεων· ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, από την Επιτροπή να διερευνήσει τη σύσταση ειδικής ομάδας για την αγωγή του πολίτη, η οποία θα συντονίζει το έργο αυτό και θα βελτιώνει την πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγωγή του πολίτη, προκειμένου να καλλιεργηθεί μια ευρωπαϊκή κουλτούρα των πολιτών και μια αίσθηση του ανήκειν στην Ευρώπη, η οποία θα συμπληρώνει την τοπική, περιφερειακή, εθνική και παγκόσμια διάσταση·

o

o o

52. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ C 66 της 26.2.2021, σ. 1.

(2) ΕΕ C 221 της 10.6.2021, σ. 3.

(3) ΕΕ C 221 της 10.6.2021, σ. 14.

(4) ΕΕ C 119 της 28.5.2009, σ. 2.

(5) ΕΕ C 195 της 7.6.2018, σ. 1.

(6) ΕΕ C 189 της 4.6.2018, σ. 1.

(7) ΕΕ C 444 της 10.12.2018, σ. 1.

(8) ΕΕ C 189 της 5.6.2019, σ. 4.

(9) ΕΕ C 189 της 5.6.2019, σ. 15.

(10) ΕΕ C 398 της 22.12.2012, σ. 1.

(11) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0095.

(12) ΕΕ C 388 της 13.11.2020, σ. 2.

(13) ΕΕ C 28 της 27.1.2020, σ. 8.

(14) ΕΕ C 175 της 7.5.2021, σ. 6.

(15) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 25ης Μαρτίου 2021 σχετικά με τη διαμόρφωση της πολιτικής για την ψηφιακή εκπαίδευση.

(16) Psacharopoulos, G., Patrinos, H. A., Returns to Investment in Education: A Decennial Review of the Global Literature, Όμιλος Παγκόσμιας Τράπεζας, Απρίλιος 2018.

(17) Έκθεση δικτύου «Ευρυδίκη», της 24ης Μαρτίου 2021, σχετικά με τους εκπαιδευτικούς στην Ευρώπη: σταδιοδρομία, ανάπτυξη και ευημερία.

(18) Βλ. την πρόταση της Επιτροπής, της 5ης Αυγούστου 2021, για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τη μικτή μάθηση για πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς (COM(2021)0455).