ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ απαιτούμενη στο πλαίσιο της κοινής δράσης για τα νέα συνθετικά ναρκωτικά (97/396/JAI) σχετικά με την κεταμίνη

1. Στις 17 Οκτωβρίου 2000 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης των Ναρκωτικών και της Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ) την έκθεση αξιολόγησης κινδύνου για την κεταμίνη (2-(2-χλωροφαινυλ)-2-(μεθυλαμινο)-κυκλοεξανόνη). Η έκθεση αξιολόγησης κινδύνου καταρτίσθηκε μετά από συνάντηση της επιστημονικής επιτροπής του ΕΚΠΝΤ με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, εκπροσώπους της Επιτροπής, της Europol και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αξιολόγησης Φαρμάκων (ΕΟΑΦ) που πραγματοποιήθηκε στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου 2000. Την αξιολόγηση κινδύνου είχε ζητήσει η οριζόντια ομάδα ναρκωτικών τον Απρίλιο του 2000 στο πλαίσιο της Κοινής δράσης για τα νέα συνθετικά ναρκωτικά της 16ης Ιουνίου 1997.

2. Το άρθρο 5 της κοινής δράσης ορίζει ότι η Επιτροπή δύναται είτε να υποβάλει πρωτοβουλία στο Συμβούλιο εντός ενός μηνός προκειμένου να υπαχθεί το νέο συνθετικό ναρκωτικό σε μέτρα ελέγχου, είτε «εάν η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν χρειάζεται να αναλάβει πρωτοβουλία ... υποβάλλει έκθεση στο Συμβούλιο διευκρινίζοντας τις απόψεις της».

3. Το άρθρο 2 της κοινής δράσης ορίζει ότι η κοινή δράση «αφορά νέα συνθετικά ναρκωτικά που σήμερα δεν περιλαμβάνονται μεν σε κανένα παράρτημα της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τις ψυχοτρόπες ουσίες του 1971 αλλά απειλούν τη δημόσια υγεία εξίσου σοβαρά με τις ουσίες που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ αυτής και έχουν περιορισμένη θεραπευτική αξία».

4. Η Επιτροπή εξέτασε τα πορίσματα της έκθεσης και σημειώνει τα εξής:

4.1. Η κεταμίνη συντέθηκε για πρώτη φορά το 1962 και κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1963.

4.2. Η κεταμίνη χρησιμοποιείται ως αναισθητικό και αναλγητικό και έχει μοναδική θεραπευτική αξία στην κτηνιατρική καθώς και αξία για την ανθρώπινη ιατρική.

4.3. Η κεταμίνη χρησιμοποιείται ως φάρμακο σχεδόν σε όλα τα κράτη μέλη και υπάγεται στην νομοθεσία περί φαρμάκων. Πωλείται νομίμως μόνον σε εξουσιοδοτημένα άτομα (π.χ. φαρμακοποιούς)

4.4. Η κεταμίνη χρησιμοποιείται επίσης και για ψυχαγωγικούς σκοπούς. Όταν χρησιμοποιείται παράνομα, ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την υγεία είναι η έλλειψη αξιόπιστων ενδείξεων όσον αφορά τη δόση και την πρόσμιξη με άλλες ουσίες που συνοδεύουν τις πωλήσεις κεταμίνης στο δρόμο. Σε ορισμένα κράτη μέλη, τα δισκία κεταμίνης πωλούνται ως ecstasy.

4.5. Η κεταμίνη έχει συνδεθεί με τέσσερις θανάτους στην ΕΕ από το 1996 μέχρι σήμερα αλλά σε καμία από τις περιπτώσεις αυτές δεν θεωρήθηκε ότι η ουσία αυτή αποτελούσε την κύρια αιτία θανάτου. Υπάρχει έλλειψη πληροφοριών όσον αφορά τα επείγοντα περιστατικά σε νοσοκομεία.

4.6. Τα κυριότερα αποτελέσματα της κεταμίνης είναι άγχος, διέγερση, αλλοίωση της αντίληψης και αναλγητικά αποτελέσματα. Υπό την επήρεια της ουσίας αυτής, ο χρήστης εκτίθεται σε κίνδυνο τραυματισμού. Η κεταμίνη αντενδείκνυται σε ασθενείς με σοβαρή ισχαιμική καρδιοπάθεια και πρέπει να αποφεύγεται από άτομα με υπέρταση ή αγγειοεγκεφαλικές παθήσεις.

4.7. Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η κεταμίνη προκαλεί σύνδρομο στέρησης σε ανθρώπους.

4.8. Η παραγωγή κεταμίνης είναι πολύπλοκη. Οι πρόδρομες ουσίες και οι πολυάριθμοι διαλύτες και αντιδραστήρια που απαιτούνται για την παρασκευή της είναι δυσεύρετα και οι ποσότητες που διατίθενται παράνομα για ψυχαγωγικούς σκοπούς προέρχονται κατά κύριο λόγο από την εκτροπή ποσοτήτων που προορίζονται για την νόμιμη αγορά. Τα στοιχεία από κατασχέσεις δείχνουν κυρίως ότι η διαθεσιμότητα κεταμίνης για παράνομη χρήση είναι χαμηλή.

5. Βασιζόμενη αποκλειστικά στην έκθεση αξιολόγησης κινδύνου για την κεταμίνη και στην αρχή της αναλογικότητας, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν απαιτείται η υποβολή πρωτοβουλίας στο Συμβούλιο με πρόταση υπαγωγής της κεταμίνης σε μέτρα ελέγχου σε επίπεδο ΕΕ, σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 της κοινής δράσης για τα νέα συνθετικά ναρκωτικά. Η Επιτροπή, όμως:

5.1. Θα προτείνει να συζητηθούν με την χημική και φαρμακευτική βιομηχανία οι δυνατότητες βελτίωσης του ελέγχου της εκτροπής ποσοτήτων του φαρμάκου αυτού, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία που έχει να εξασφαλισθεί η απρόσκοπτη διάθεση κεταμίνης για ιατρικούς και κτηνιατρικούς σκοπούς.

5.2. Θα ενθαρρύνει το ΕΚΠΝΤ και την Europol να συνεχίσουν να παρακολουθούν τις τάσεις στη χρήση της κεταμίνης για ψυχαγωγικούς σκοπούς ως μέρος του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης που προβλέπεται στην κοινή δράση.

5.3. Θα θεωρεί ευπρόσδεκτες τις προτάσεις διεξαγωγής ερευνών για τα αποτελέσματα της χρήσης της κεταμίνης εντασσόμενες στο πλαίσιο του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου για την Ε&Α.

5.4. Θα λάβει υπόψη τα πορίσματα της αξιολόγησης κινδύνου της κεταμίνης όταν προβεί στην αξιολόγηση της κοινής δράσης για τα νέα συνθετικά ναρκωτικά η οποία προβλέπεται στο σημείο 2.2.5 του κοινοτικού προγράμματος δράσης για τα ναρκωτικά (2000-2004).