ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ που χρησιμοποιούνται για τις οδικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση

(Έκθεση για το έτος 2020)

1. Εισαγωγή

Σύμφωνα με το άρθρο 7α της οδηγίας 98/70/ΕΚ σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ (στο εξής: οδηγία για την ποιότητα των καυσίμων) και το άρθρο 5 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου για τον καθορισμό των μεθόδων υπολογισμού και των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων σύμφωνα με την οδηγία 98/70/ΕΚ , τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την ένταση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που προκύπτει από τα καύσιμα και την ενέργεια που παρέχονται στο έδαφός τους. Η εν λόγω υποχρέωση υποβολής εκθέσεων ίσχυσε για πρώτη φορά για το έτος αναφοράς 2017, έπειτα από την εφαρμογή και τη μεταφορά της οδηγίας (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου. Η παρούσα ετήσια έκθεση περιλαμβάνει τα στοιχεία που υποβλήθηκαν για το έτος 2020.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 της οδηγίας 98/70/ΕΚ, τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τα εθνικά στοιχεία για την ποιότητα των καυσίμων για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.

Η παρούσα ετήσια έκθεση συνοψίζει τις πληροφορίες που παρείχαν τα κράτη μέλη σχετικά με τις προαναφερθείσες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων. Βασίζεται στα στοιχεία που υπέβαλαν τα κράτη μέλη στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) για το έτος 2020.

2. Oγκοι και ένταση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τον κύκλο ζωής των τύπων καυσίμων και ενέργειας

Το άρθρο 7α της οδηγίας για την ποιότητα των καυσίμων, σε συνδυασμό με την οδηγία (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου, ορίζει απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων σχετικά με τα ακόλουθα:

·τον συνολικό όγκο κάθε τύπου καυσίμου ή ενέργειας που παρέχεται για τις οδικές μεταφορές και τα μη οδικά κινητά μηχανήματα (συμπεριλαμβανομένων των σκαφών εσωτερικής ναυσιπλοΐας, όταν δεν βρίσκονται στη θάλασσα), τους γεωργικούς και δασικούς ελκυστήρες και τα σκάφη αναψυχής όταν δεν βρίσκονται στη θάλασσα·

·τις εκπομπές ΑΘ κατά τον κύκλο ζωής ανά μονάδα ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των προσωρινών μέσων τιμών των εκτιμώμενων εκπομπών λόγω έμμεσης αλλαγής της χρήσης γης (στο εξής: ILUC) από τα βιοκαύσιμα ·

·τις πρώτες ύλες και την οδό παραγωγής βιοκαυσίμων που χρησιμοποιούνται για καθένα από τα βιοκαύσιμα που παρέχονται στην επικράτεια των κρατών μελών.

Η οδηγία για την ποιότητα των καυσίμων υποχρεώνει τα κράτη μέλη να απαιτούν από τους προμηθευτές καυσίμων να μειώσουν την ένταση των εκπομπών ΑΘ του κύκλου ζωής των καυσίμων κίνησης, δηλαδή των εκπομπών ΑΘ του κύκλου ζωής ανά μονάδα ενέργειας από τα καύσιμα και την ενέργεια που παρέχονται, κατά τουλάχιστον 6 % έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 σε σύγκριση με το βασικό πρότυπο καυσίμου για το 2010 που ισούται με 94,1 gCO2eq/MJ. Οι εκπομπές ΑΘ λόγω ILUC δεν λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τον ελάχιστο στόχο μείωσης κατά 6 %. Η οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προβλέπει μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την ILUC, συμπεριλαμβανομένου ενός ανώτατου ορίου για τα βιοκαύσιμα που προέρχονται από τρόφιμα και ζωοτροφές, ενώ η σχετική κατ’ εξουσιοδότηση πράξη καθορίζει λεπτομερή κριτήρια για τον προσδιορισμό των πρώτων υλών βιοκαυσίμων με υψηλό κίνδυνο ILUC που πρέπει να καταργηθούν σταδιακά έως το 2030, καθώς και τα κριτήρια για την πιστοποίηση βιοκαυσίμων, βιορευστών και καυσίμων βιομάζας με χαμηλό κίνδυνο ILUC.

Το 2020 τα 27 κράτη μέλη, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία και η Ισλανδία υπέβαλαν στοιχεία σχετικά με τις μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στον κατάλληλο μορφότυπο. Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε στοιχεία χωρίς να διαχωρίζει τα δεδομένα για τη Βόρεια Ιρλανδία και, ως εκ τούτου, δεν ήταν δυνατόν να συμπεριληφθούν στοιχεία για τη Βόρεια Ιρλανδία στα συγκεντρωτικά αριθμητικά στοιχεία της έκθεσης. Δεδομένου ότι η υποχρέωση υποβολής εκθέσεων για το 2020 δεν ισχύει για το Ηνωμένο Βασίλειο στο σύνολό του, ούτε τα στοιχεία για το σύνολο του Ηνωμένου Βασιλείου περιλαμβάνονται στην έκθεση. Ωστόσο, ορισμένα στοιχεία για τη Βόρεια Ιρλανδία, τα οποία παρασχέθηκαν εκτός του μορφότυπου υποβολής εκθέσεων, περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση. Οι συγκρίσεις μεταξύ των συγκεντρωτικών αριθμητικών στοιχείων αφορούν την ΕΕ των 27 για όλα τα έτη αναφοράς.

2.1 Εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και απόσταση από τον στόχο του 2020

Σύμφωνα με τα στοιχεία που υποβλήθηκαν, η μέση ένταση των εκπομπών ΑΘ των καυσίμων και της ενέργειας που διατέθηκαν στα 27 κράτη μέλη που υπέβαλαν εκθέσεις το 2020 ήταν 89 gCO2eq/MJ, το οποίο αντιστοιχεί σε εξοικονόμηση 51 Mt ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα (CO2eq) κατά το έτος 2020. Το ποσοστό αυτό είναι κατά 5,5 % χαμηλότερο από τη βάση αναφοράς του 2010, η οποία ήταν 94,1 gCO2eq/MJ (υψηλότερο σε σχέση με τη μείωση 4,3 % που επιτεύχθηκε από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ το 2019), κάτι που σημαίνει ότι για την επίτευξη του στόχου του 6 % απαιτείται πρόσθετη μείωση κατά 0,5 % της έντασης των εκπομπών ΑΘ όλων των ορυκτών καυσίμων, των βιοκαυσίμων και της ενέργειας.

Τα στοιχεία που υποβλήθηκαν για το 2020 δείχνουν ότι η πρόοδος που επιτεύχθηκε από τους προμηθευτές καυσίμων της ΕΕ διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Έντεκα κράτη μέλη (Βέλγιο, Γερμανία, Δανία, Εσθονία, Κύπρος, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ουγγαρία, Σουηδία, Τσεχία και Φινλανδία) έχουν επιτύχει τον στόχο τους για μείωση της έντασης των εκπομπών ΑΘ των καυσίμων κίνησης κατά 6 % έως το 2020, σε σύγκριση με το 2010 (βλ. διάγραμμα 1). Αυτό αποτελεί σημαντική βελτίωση για πολλά κράτη μέλη σε σύγκριση με το έτος αναφοράς 2019, κατά το οποίο μόνο δύο κράτη μέλη, η Φινλανδία και η Σουηδία, είχαν επιτύχει τον στόχο του 6 %. Η μεγαλύτερη πρόοδος εντός ενός έτους επιτεύχθηκε από την Εσθονία και την Κύπρο, με αυξήσεις κατά 4,7 και 4,5 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ του 2019 και του 2020, σε σύγκριση με τη βάση αναφοράς του 2010, ακολουθούμενες από το Βέλγιο, τη Δανία και την Ουγγαρία με αυξήσεις που κυμαίνονταν από 3,3 έως 3,1 ποσοστιαίες μονάδες. Με βάση τα προκαταρκτικά στοιχεία που παρασχέθηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο , η Βόρεια Ιρλανδία έχει επιτύχει μείωση της έντασης των εκπομπών ΑΘ κατά 6,2 % για τα καύσιμα που παρασχέθηκαν στη Βόρεια Ιρλανδία το 2020.

Όσον αφορά την εναπομένουσα απόσταση από τον στόχο η Σλοβακία, οι Κάτω Χώρες και η Αυστρία βρίσκονται ήδη πολύ κοντά στην επίτευξη του στόχου του 6 % με 5,8 %, 5,4 % και 5,1 % αντίστοιχα, ενώ η Ρουμανία, η Πολωνία, η Ιταλία, η Γαλλία, η Βουλγαρία και η Ελλάδα έχουν επιτύχει μειώσεις μεταξύ 4 % και 5 %. Τέλος, σε επτά κράτη μέλη (Σλοβενία, Ισπανία, Πορτογαλία, Λιθουανία, Ιρλανδία, Λετονία και Κροατία), η μείωση της έντασης των εκπομπών ΑΘ παραμένει χαμηλότερη από 4 %. Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στην τεχνική έκθεση του ΕΟΠ αριθ. 2022/2 με τίτλο «Greenhouse gas intensities of transport fuels in the EU in 2020» (Ένταση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου των καυσίμων κίνησης στην ΕΕ το 2020) .