A4-0414/96

Ψήφισμα σχετικά με τη δασική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το Eυρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 138 B της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 50 του Κανονισμού του,

- έχοντας διαπιστώσει ότι ουδεμία πρόταση ανάλογη με την πρωτοβουλία αυτή δεν ευρίσκετο στο στάδιο της κατάρτισης ούτε περιελαμβάνετο στο ετήσιο νομοθετικό πρόγραμμα,

- έχοντας υπόψη την έκθεση που παρήγγειλε το Eυρωπαϊκό Κοινοβούλιο και καταρτίσθηκε από το EUROFOR, και την ακρόαση που διοργάνωσε η Επιτροπή Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου,

- έχοντας υπόψη τις προτάσεις ψηφίσματος των κ.κ. Εφραιμίδη και Θεωνά σχετικά με τις πυρκαγιές στην Ελλάδα (B4-0051/94), του κ. Fernαndes-Albor σχετικά με τη συμμετοχή των πολιτών στην αναδάσωση τών δασικών περιοχών που καταστράφηκαν από τις πυρκαγιές (B4-0186/94) και του κ. Sanchez Garcia σχετικά με δασική στρατηγική στις Καναρίους νήσους (B4-0462/94),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Προϋπολογισμών καθώς και της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών (A4- 0414/96),

Ι. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει, με βάση τα άρθρα 43, 130 Σ και 235 της Συνθήκης ΕΚ και εντός προθεσμίας δύο ετών από την ημερομηνία της έγκρισης του παρόντος ψηφίσματος από το Eυρωπαϊκό Κοινοβούλιο, νομοθετική πρόταση σχετικά με ευρωπαϊκή δασική στρατηγική, επί τη βάσει των συγκεκριμένων συστάσεων που παρατίθενται κατωτέρω και στα πλαίσια της στήριξης της αρχής της επικουρικότητας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών.

A. ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

1. Τα δάση αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ανανεώσιμους πόρους που διαθέτει η Ευρώπη. Με υπεύθυνη διαχείριση και φροντίδα είναι δυνατόν να παράγουν αγαθά και υπηρεσίες επ' αόριστον, βάσει προσέγγισης με προσανατολισμό την αγορά.

Λόγω της σημασίας του δασικού τομέα ως πηγής απασχόλησης και ευημερίας στην ΕΕ, η εμπορική χρήση των δασών θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα της δασικής στρατηγικής της ΕΕ και να ενσωματωθεί στη χρήση των δασών για άλλους σκοπούς. Η δασική στρατηγική θα πρέπει να βασίζεται στην αναγνώριση της ποικιλομορφίας των ευρωπαϊκών δασών, της πολυλειτουργικότητάς τους και την ανάγκη για οικολογική, οικονομική και κοινωνική αειφορία.

2. Ο συντονισμός των εθνικών πολιτικών πρέπει να βασίζεται στο σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας. Υπ' αυτή την προϋπόθεση, η βάση της δασικής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να είναι ο σαφέστερος καθορισμός των εθνικών πολιτικών στην ΕΕ (όπως επίσης στην ΕΖΕΣ και τις ΧΚΑΕ), με τον ορισμό στόχων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, σαφή επανακαθορισμό των αρμοδιοτήτων της ΕΕ και των κρατών μελών, με συγκεκριμένες διαδικασίες για τεχνική συνεργασία στα κατάλληλα επίπεδα, σύνδεση της δασικής στρατηγικής με τις επίσημες πολιτικές και την περιβαλλοντική και αγροτική πολιτική.

3. Στη διαμόρφωση της δασικής στρατηγικής θα πρέπει να γίνει σεβαστό το ψήφισμα που ενέκρινε η ΕΕ και τα κράτη μέλη της στα πλαίσια της δήλωσης του Ρίο και τα ψηφίσματα του Ελσίνκι.

4. Στη δασική στρατηγική της ΕΕ θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι τα περισσότερα ευρωπαϊκά δάση αποτελούν ιδιοκτησία εκατομμυρίων ιδιοκτητών δασών που οφείλουν να εξασφαλίσουν πολυλειτουργική διαχείριση των δασών εγγυώμενοι την αειφορία του δυναμικού των συναφών φυσικών πόρων[semigr ] τα δικαιώματα ιδιοκτησίας αυτών των ιδιοκτητών δασών θα πρέπει να γίνουν σεβαστά.

Β. ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΤΑΘΟΥΝ

5. Η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει προτάσεις για τα μέσα και την κατάλληλη χρηματοδότηση για συνεκτική και συμπληρωματική εφαρμογή σε κοινοτικό, περιφερειακό και επίπεδο κρατών μελών προκειμένου να αναπτυχθούν δράσεις που θα αφορούν στους τρείς κύριους τομείς προστασίας, χρήσης/ανάπτυξης και επέκτασης των δασικών πόρων όπως περιγράφονται κατωτέρω:

Προστασία

6. Η υποβάθμιση των δασώνα εξακολουθεί να αποτελεί ένα σοβαρό πρόβλημα στην Ευρώπη. Η Επιτροπή καλείται να υποβάλει προτάσεις για να επιτραπεί η ανάληψη δράσης, όταν αυτό είναι απαραίτητο, κατά της διάβρωσης και της απερήμωσης, προκειμένου να προστατευθεί και να συντηρηθεί η οικονομική και βιολογική αξία της δασικής κληρονομιάς και να ενισχυθεί ο ρόλος της στη διατήρηση της ισορροπίας της υπαίθρου, με ιδιαίτερη αναφορά στα προβλήματα ειδικών περιοχών, συμπεριλαμβανομένων και των ορεινών περιοχών, να ελεγχθεί η αποτελεσματική εφαρμογή κοινοτικών οδηγιών σχετικά με την μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, να επιβληθεί έλεγχος μεγάλης εμβέλειας της υγείας των δασών, να αυξηθεί η χρηματοδότηση για τη συντήρηση των βιολογικών και γενετικών δασικών πόρων και να αναληφθεί δράση κατά των ασθενειών, συγκεκριμένα με τη χρήση ολοκληρωμένου βιολογικού ελέγχου. Επιπλέον, θα πρέπει να δοθεί έμφαση, όπου είναι απαραίτητο, για την προστασία των εδαφών του δάσους από τη συμπίεση και τη διάβρωση μέσω καταλλήλων, επιλεκτικών μεθόδων υλοτομίας, καθώς επίσης μέτρων που αφορούν την κατάλληλη αναγέννηση και αναδάσωση, ιδιαίτερα μέσω της ενίσχυσης των μικτών δασών σε κατάλληλες περιοχές.

7. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην προστασία των δασών από τις πυρκαγιές. Η Επιτροπή καλείται συγκεκριμένα: να υποβάλει προτάσεις για την προσαρμογή της χρηματοδότησης από τον προϋπολογισμό του κανονισμού (ΕΟΚ) 2158/92 ((ΕΕ L 217 της 31.7.1992, σελ. 3)) στις πραγματικές ανάγκες των γενικών προγραμμάτων προστασίας των κρατών μελών, μετά τη λήψη όλων των απαραίτητων δράσεων σε επίπεδο κρατών μελών, περιφερειακό και ιδιοκτητών δασών, για τη βελτίωση του συντονισμού της χρήσης των πόρων από τα διάφορα διαρθρωτικά ταμεία, να δοθεί προτεραιότητα στη χρηματοδότηση μελέτης των αιτιών πυρκαγιών, στην πρόληψη, την κατάρτιση και την έρευνα, να προταθούν όροι για την παρέμβαση στην αναδάσωση καμμένων δασών, να εξεταστούν οι δυνατότητες για καλύτερο συντονισμό των πόρων όσον αφορά την καταπολέμηση των πυρκαγιών και να εξετασθούν οι δυνατότητες καλύτερου συντονισμού των πόρων για την καταπολέμηση των πυρκαγιών και να εξετασθεί το κατά πόσον η ιδιωτική ασφάλεια πριν από τη χορήγηση της ευρωπαϊκής ενίσχυσης μπορεί να έχει θετικό αποτέλεσμα και δεν θα σημαίνει διακρίσεις και αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ των ιδιοκτητών δασών.

Χρήση και ανάπτυξη

8. Οι κύριοι ρόλοι των δασών αφορούν την οικονομική χρήση, περιβαλλοντική σημασία και δραστηριότητες αναψυχής. Ο ένας ρόλος δεν αποκλείει τον άλλον αλλά συχνά συγχωνεύονται στις ίδιες δασικές περιοχές.

9. Η Επιτροπή καλείται να προτείνει προσαρμογές στους σχετικούς στόχους και μέτρα, ιδιαίτερα ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1610/89 ((ΕΕ L 165 της 15.6.1989, σελ. 3)), στις ανάγκες ενίσχυσης για δασική διαχείριση και εκμετάλλευση, συμπεριλαμβανομένης και της ανάπτυξης και ενίσχυσης της δασώδους περιοχής στα αγροκτήματα, και για κατάλληλη τεχνική συνδρομή στους ιδιοκτήτες δασών προκειμένου να εξασφαλίσουν βιώσιμη, από οικονομική άποψη, διαχείριση, σεβόμενοι ταυτόχρονα την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης.

10. καλείται η Επιτροπή να εξετάσει τα δάση και τις συναφείς βιομηχανίες ως βασικά στοιχεία της πολιτικής ανάπτυξης της υπαίθρου. Η Επιτροπή θα πρέπει, ως εκ τούτου, να επεκτείνει την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) 867/90 ((ΕΕ L 91 της 6.4.1990, σελ. 7)) ενισχύοντας την βελτίωση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας του τομέα των δασών και των δασικών βιομηχανιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι επίσης απαραίτητο να ενθαρρυνθεί η χρήση μικρών διαστάσεων ξύλου για βιομηχανικούς σκοπούς, λαμβάνοντας υπόψη την λειτουργία απομόνωσης του άνθρακα, και για την παραγωγή ενέργειας σε αποκεντρωμένα συστήματα παραγωγής ενέργειας που πρέπει να αντικαταστήσουν τη χρήση μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

11. Η Επιτροπή θα πρέπει να συμπεριλάβει προτάσεις για αποτελεσματική προαγωγή του τομέα της ξυλείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο[semigr ] αυτό θα συμπεριλαμβάνει προγράμματα με στόχο την προαγωγή των ευκαιριών για αυξημένη χρησιμοποίηση ξυλείας στις κατασκευστικές και άλλες βιομηχανίες, και για την προσθήκη αξίας στην βιομάζα ιδιαίτερα για την παραγωγή ενέργειας και νέων προϊόντων. Η απαραίτητη πολιτική για την ποιότητα που συνδέεται με αυτό θα μπορούσε να μεταφραστεί με τη χρήση ευρωπαϊκής ετικέττας ποιότητας. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει επίσης να δοθεί στην ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που ασκούν δραστηριότητα στον τομέα αυτόν και, προς τούτο, θα πρέπει να ξεκινήσει ευρωπαϊκή εκστρατεία για την προαγωγή της ξυλείας και των προϊόντων ξυλείας.

Επέκταση

12. Η αύξηση των δασικών πόρων θα πρέπει να λάβει χώρα σε ευρεία από οικονομική άποψη βάση, τηρώντας την τοπική βιοποικιλότητα και το παραδοσιακό τοπίο και ενισχύοντας την πρόληψη της διάβρωσης και της απερήμωσης. Θα πρέπει συγκεκριμένα να καταστεί δυνατή η προαγωγή της αειφόρου διαχείρισης των αγροδασικών συστημάτων και η υποστήριξη συναφών προγραμμάτων διαχείρισης όπως τα προγράμματα αγροδασικής ανάπτυξης. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να εξετάσει την ανάπτυξη συμβουλευτικών υπηρεσιών, ενημέρωσης και κατάρτισης για τους ιδιοκτήτες δασοκομικών εκτάσεων και τους αγρότες.

13. Κατά την εφαρμογή των δραστηριοτήτων που αναφέρονται ανωτέρω στο σημείο 2., είναι απαραίτητο η Επιτροπή να προβλέψει σειρά συνοδευτικών δραστηριοτήτων, και συγκεκριμένα:i) την αποτελεσματική εφαρμογή του συτήματος δασικής ενημέρωσης και επικοινωνίας (EFICS). Ο δασικός τομέας θα πρέπει, ως εκ τούτου, να συζητήσει πάραυτα τη χρησιμότητα μιας ευρωπαϊκής δασικής απογραφής ανά κράτος και ανά περιφέρεια, που θα προσέφερε στην Ένωση την απαραίτητη πληροφόρηση ώστε να συνεχίσει να εξασφαλίζει την αειφόρο διαχείριση των δασοκομικών πόρων,

ii) θα πρέπει να αναληφθούν προσπάθειες και συντονισμός σε κοινοτικό επίπεδο ώστε να προωθηθεί η έρευνα για τα δασικά οικοσυστήματα και συγκεκριμένα για τις αιτίες της υποβάθμισής τους (έντομα και ασθένειες, ατμοσφαιρική ρύπανση), για την επίδραση των δασοκομικών πρακτικών στην βιοποικιλότητα αλλά και για τη συμβολή τους στις οικολογικές και οικονομικές ισορροπίες των περιοχών της υπαίθρου,

iii) πρέπει να υποστηριχθεί η εκπαίδευση και η κατάρτιση, ιδιαίτερα με την ανταλλαγή γνώσεων δασοκομικών πρακτικών μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών, και θα πρέπει να υπάρξουν ενημερωτικές εκστρατείες και συνειδητοποίηση για το γενικό κοινό όσον αφορά τις διάφορες λειτουργίες των δασών. Θα πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο της δημιουργίας ευρωπαϊκής δασοκομικής σχολής[semigr ] πρέπει να ενθαρρυνθεί η προαγωγή του ξύλου ως περιβαλλοντικά φιλικού, ανενεώσιμου υλικού,

iv) την ανάπτυξη του κοινωνικού και οικονομικού ενδιαφέροντος των δασών, προσαρμόζοντας την χρήση των δασών και των προϊόντων ξυλείας στις ανάγκες της αγοράς. Ο ρόλος και η αξία των δασών στον τουρισμό, την αναψυχή, την υγεία και τον κύκλο της παροχής ύδατος θα πρέπει να αναγνωρισθεί, χωρίς να περιορισθεί, άνευ λόγου, η οικονομική χρήση των δασών.

14. Ενόψει της διεύρυνσης της ΕΕ, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα προβλήματα των δασών στις ΧΚΑΕ. Κατά την εφαρμογή των προγραμμάτων PHARE και TACIS, είναι απαραίτητη η στήριξη της μελλοντικής ένταξης της δασικής κληρονομιάς και, ως προ αυτό, οι αρχές και οι στόχοι της ευρωπαϊής δασικής στρατηγικής θα πρέπει να προσφέρουν ένα σημείο αναφοράς. Επιπλέον, οποιαδήποτε νέα δασική στρατηγική της ΕΕ θα πρέπει να λάβει υπόψη τις δημοσιονομικές συνέπειες της διεύρυνσης της ΕΕ.

15. Σε θεσμικό επίπεδο η Επιτροπή οφείλει να προτείνει την επέκταση του ρόλου της Μόνιμης Επιτροπής Δασών κατά τρόπον ώστε να καταστεί το κύριο όργανο στον συντονισμό των δασικών θεμάτων. Ζητείται επίσης να συσταθεί Συμβουλευτική Επιτροπή Δασών, που αναγγέλθηκε στο ΕΚ το 1995. Τέλος, η Επιτροπή καλείται να συστήσει συνεκτικό διοικητικό πλαίσιο εντός των υπηρεσιών της που θα επιτρέψει το λογικό, λογιστικό και διαφανή καταμερισμό των αρμοδιοτήτων και καθηκόντων μεταξύ των μονάδων που ασχολούνται με τη διασική στρατηγική και, ως εκ τούτου, να αντιμετωπισθεί η διασπορά ευθυνών και η έλλειψη συντονισμού και οργάνωσης όσον αφορά τη δασοκομία στην ΕΕ.

16. Σε διεθνές επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στις εμπορικές διαπραγματεύσεις όσον αφορά τα προβλήματα του δασοκομικού τομέα. Θα πρέπει να συντονίσει τα σχέδια που αφορούν τη δασοκομία πιο αποτελεσματικά κατά τρόπον ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι γενικές εμπορικές πολιτικές της Ένωσης.

17. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να υποβάλει αποτελεσματικό πρόγραμμα δράσης για την καταπολέμηση του οικολογικού και κοινωνικού ντάμπινγκ όσον αφορά τις εισαγωγές ξυλείας στην ΕΕ.

18. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει προτάσεις, παράλληλα με τα κράτη μέλη, για να συνεχιστεί το δραστήριο έργο προς μία διεθνή σύμβαση για την προστασία και την αειφόρο διαχείριση των δασών.

19. Η Επιτροπή θα πρέπει τώρα να εξετάσει το πως δημιουργείται ένα ανεγνωρισμένο διεθνές σύστημα πιστοποίησης όσον αφορά την αειφόρο διαχείριση των δασών. Το σύστημα πιστοποίησης θα πρέπει να είναι διαφανές, εθελοντικό, να μην εισάγει διακρίσεις και θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα ειδικά οικολογικά, βιολογικά και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά κάθε χώρας, συμπεριλαμβανομένων και των θεμάτων δασικής ιδοκτησίας. Η πιστοποίηση θα πρέπει να ανταποκρίνεται πλήρως στο στόχο της όσον αφορά την ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και οικολογικής αειφόρου χρήσης των δασών, συμμορφούμενη πλήρως προς την εθνική, κοινοτική και διεθνή νομοθεσία.

20. Όσον αφορά τη διαχείριση των δασών εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή καλείται να υποβάλει προτάσεις για ολοκληρωμένη διεθνή στρατηγική με στόχο την εξασφάλιση της ποιοτικής και ποσοτικής συντήρησης και αειφόρου διαχείρισης των δασών και παρέχοντας την απαραίτητη οικονομική ενίσχυση και τεχνική συνδρομή για να υποστηρίξει τις προσπάθειες των ενδιαφερομένων χωρών για τη διατήρηση και διαχείριση των δασών τους, σεβόμενες παράλληλα τα δικαιώματα και τις ανάγκες των ιθαγενών πληθυσμών, που θα πρέπει να συμμετέχουν στον προγραμματισμό των δασικών σχεδίων από την αρχή και να επωφελούνται από τα προγράμματα δασικής ανάπτυξης.

Γ. ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

21. Ενόψει της καθιέρωσης συνεκτικής και συντονισμένης κοινοτικής δασικής στρατηγικής, η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει, χάριν της δημοσιονομικής διαφάνειας, την αναδιοργάνωση της παρουσίασης της στον προϋπολογισμό των δασοκομικών δραστηριοτήτων με στόχο την λογιστική οργάνωση της εγγραφής των δαπανών στον προϋπολογισμό της ΕΕ και την αντιμετώπιση του υφιστάμενου διασκορπισμού των κεφαλαίων του προϋπολογισμού που αφορούν τα δάση.

22. Η Επιτροπή θα πρέπει, αρχικά, να καταγράψει τις πιστώσεις που διατέθηκαν από την ΕΕ στα δασικά μέτρα κατά την τελευταία δεκαετία στα πλαίσια των διαφόρων σχετικών μέτρων και πολιτικών. Αυτή η οικονομική αξιολόγηση θα πρέπει να συνοδεύεται, στο μέτρο του δυνατού, από τεχνική αξιολόγηση (ανάλυση κόστους/αποτελεσματικότητας) και σε αυτή τη βάση μπορούν να προταθούν οι κατάλληλες γενικές κατευθύνσεις του προϋπολογισμού για τις προτεραιότητες στους διάφορους τομείς, με παράλληλο σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας στη χρηματοδότηση των δασικών δραστηριοτήτων της ΕΕ.

ΙΙ. είναι της άποψης ότι το ΕΚ θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας υποεπιτροπής για τη δασοκομία[semigr ]

ΙΙΙ. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.