Βρυξέλλες, 10.10.2007

SEC(2007) 1280

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Συνοδευτικό έγγραφο στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Μια Ενιαία Θαλάσσια Πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ {COM(2007) 575 τελικό}{COM(2007) 574 τελικό}{SEC(2007) 1278}{SEC(2007) 1279}{SEC(2007) 1283}

Συνοπτική παρουσίαση

Τον Ιούνιο του 2006 η Επιτροπή ενέκρινε την Πράσινη Βίβλο για μια μελλοντική θαλάσσια πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στη Βίβλο υπογραμμιζόταν η στρατηγική σημασία των θαλασσών και των ωκεανών για την ευρωπαϊκή οικονομία. Τονιζόταν η ανάγκη να διασφαλιστεί ότι οι μελλοντικές εξελίξεις θα λάβουν υπόψη τη σημασία του να διατηρηθεί αυτή η ανταγωνιστικότητα με ταυτόχρονη διαφύλαξη του θαλάσσιου περιβάλλοντος και προστασία της ευμάρειας και των μέσων βιοπορισμού εκείνων που εξαρτώνται από τη θαλάσσια οικονομία ή ζουν στις ακτές. Ακολούθησε περίοδος διαβούλευσης διάρκειας ενός έτους, κατά τη διάρκεια της οποίας πραγματοποιήθηκαν περίπου 230 εκδηλώσεις και υποβλήθηκαν πάνω από 490 γραπτές εισηγήσεις. Πολλές από αυτές τις γραπτές εισηγήσεις — από εθνικές κυβερνήσεις, βιομηχανικούς κλάδους, και περιβαλλοντικές ΜΚΟ — ήταν αποτέλεσμα εκτεταμένων εσωτερικών διαδικασιών διαβούλευσης.

Οι ενδιαφερόμενοι φορείς συμφώνησαν στη συντριπτική πλειοψηφία τους ότι η ΕΕ δεν θα μπορούσε να συνεχίσει να διαχειρίζεται την πολιτική της όσον αφορά τους ωκεανούς και τις θάλασσες μέσω μιας σειράς ασύνδετων τομεακών πολιτικών. Η λήψη αποφάσεων είναι αργή, οι δυνητικές συνέργειες δεν αξιοποιούνται και κανείς δεν διαθέτει σαφή αρμοδιότητα ώστε να επιλύει διαφορές που αφορούν όλους τους τομείς, να αντιμετωπίζει τις σωρευτικές επιπτώσεις ή να έχει μια ευρύτερη εικόνα. Το εμπόριο της ΕΕ και η ανταγωνιστικότητα των κοινοτικών λιμένων απειλούνται από μια διαδικασία σχεδιασμού η οποία προχωρά με αργούς ρυθμούς, το θαλάσσιο περιβάλλον κινδυνεύει λόγω της έντονης και ταχείας ανάπτυξης των οικονομικών δραστηριοτήτων που έχουν τη βάση τους στις ακτές και στη θάλασσα. Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι εγκαταλείπουν τα θαλάσσια επαγγέλματα και τα στοιχεία που συλλέγονται σχετικά με την κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τις θαλάσσιες δραστηριότητες του ανθρώπου και την υγεία της παράκτιας οικονομίας είναι αποσπασματικά και σε μεγάλο βαθμό απρόσιτα. Οι διαφορετικές αρχές στις οποίες έχει ανατεθεί η προστασία των θαλασσών μας από τη ρύπανση, την παράνομη αλιεία και τους λαθρεμπόρους αναπτύσσουν ανεξάρτητα παρόμοια συστήματα για τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση μη ορθής συμπεριφοράς.

Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις αντιδράσεις, η Επιτροπή πρότεινε μια σφαιρική θαλάσσια πολιτική με τους εξής στόχους: (1) τη μεγιστοποίηση της βιώσιμης χρήσης των ωκεανών και των θαλασσών· (2) τη θεμελίωση της θαλάσσιας πολιτικής στη βάση της γνώσης και καινοτομίας·(3) την παροχή της υψηλότερης ποιότητας ζωής στις παράκτιες περιοχές (4) την προώθηση του ηγετικού ρόλου της Ευρώπης στις διεθνείς θαλάσσιες υποθέσεις· και την (5) αύξηση της προβολής της θαλάσσιας Ευρώπης.

Στο άμεσο μέλλον η Επιτροπή σκοπεύει να επιτύχει αυτούς τους στόχους πρώτον μέσω της εισαγωγής ενός πλαισίου διακυβέρνησης το οποίο εφαρμόζει την ολοκληρωμένη προσέγγιση και δεύτερον μέσω οριζόντιων και διατομεακών μέσων για την ολοκληρωμένη χάραξη πολιτικής. Η Επιτροπή θα δημιουργήσει μια εσωτερική υπηρεσία με στόχο την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των πρωτοβουλιών πολιτικής ανά τομέα που συνδέονται με τις θαλάσσιες υποθέσεις. Επιπλέον, ένα σχέδιο δράσης απαριθμεί ένα φάσμα συγκεκριμένων πρωτοβουλιών οι οποίες θα αναληφθούν ως πρώτο βήμα προς μια πιο ουσιαστική και ενιαία θαλάσσια πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση .

Έως τα τέλη του 2008 αναμένεται να γίνει ορατή μια σειρά από οφέλη — μεγαλύτερη αμοιβαία συνειδητοποίηση μεταξύ πολιτικών και τομέων, έγκαιρος εντοπισμός ενδεχόμενων συγκρούσεων στο πλαίσιο τομεακών πρωτοβουλιών, εκμετάλλευση των συνεργειών, ταχύτερη ανταλλαγή ιδεών όσον αφορά την ορθή πρακτική μεταξύ διαφορετικών περιοχών, μεγαλύτερη εμπιστοσύνη ως προς το ότι οι μεμονωμένες τομεακές πολιτικές βασίζονται στις βέλτιστες διαθέσιμες γνώσεις σχετικά με τον θαλάσσιο τομέα και περισσότερες ευκαιρίες για μεμονωμένα άτομα και ομάδες συμφερόντων έτσι ώστε να γίνουν γνωστές οι απόψεις τους.

Τα ιδιαίτερα οφέλη που θα προκύψουν από τα προπαρασκευαστικά μέτρα σχετικά με τα θαλάσσια δεδομένα, τον χωροταξικό σχεδιασμό και τη θαλάσσια επιτήρηση δεν θα εμφανιστούν αμέσως αλλά θα γίνουν αισθητά μόλις εφαρμοστούν περαιτέρω μέτρα. Εντούτοις, έστω και αυτή η περιορισμένη δαπάνη δικαιολογείται από το εύρος αυτών των δυνητικών οφελών. Αυτά τα μακροπρόθεσμα οφέλη είναι: ταχεία ανάπτυξη της προστιθέμενης αξίας των εμπορικών υπηρεσιών που θα βασίζεται σε εύκολα προσβάσιμα στοιχεία· βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων θεσμών, περιλαμβανομένων των ευρωπαϊκών εργαστηρίων θαλάσσιας έρευνας και των ακαδημαϊκών φορέων· σημαντική μείωση της σημερινής αβεβαιότητας όσον αφορά την αλλαγή του περιβάλλοντος σε παγκόσμιο επίπεδο· ενσωμάτωση ενός αριθμού αποσπασματικών και περιορισμένης πρόσβασης σε στοιχεία πρωτοβουλιών σε μια ολοκληρωμένη προσπάθεια· σαφέστεροι κανόνες όσον αφορά τα δικαιώματα και τους περιορισμούς στα θαλάσσια ύδατα· πιο εύκολη επίλυση συνοριακών ζητημάτων χωροταξίας· πιο αποτελεσματική χρήση των υφιστάμενων πόρων υποβολής αναφορών και εποπτείας· και δυνατότητα από κοινού χρήσης μελλοντικών μέσων εποπτείας υπό κοινή ιδιοκτησία.

Τα βραχυπρόθεσμα οφέλη που θα προκύψουν από το συντονισμό της πολιτικής και τη συλλογική γνώση καθώς και τα δυνητικά μακροπρόθεσμα οφέλη από τα προπαρασκευαστικά μέτρα θα έχουν θετικό αντίκτυπο στους κύριους στόχους της θαλάσσιας πολιτικής - ήτοι στη μεγιστοποίηση της αειφόρου χρήσης των ωκεανών και των θαλασσών, στη θεμελίωση της θαλάσσιας πολιτικής στη βάση της γνώσης και καινοτομίας, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις παράκτιες περιοχές, στην προώθηση του ηγετικού ρόλου της Ευρώπης στις διεθνείς θαλάσσιες υποθέσεις και στην αύξηση της προβολής της θαλάσσιας Ευρώπης .