[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 14.7.2010

COM(2010) 382 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΌ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Καταπολέμηση της απάτης - Ετήσια έκθεση 2009

SEC(2010) 897 SEC(2010) 898

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΌ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Καταπολέμηση της απάτης - Ετήσια έκθεση 2009 1

Εισαγωγή 4

1. Αποτελέσματα της καταπολέμησης της απάτης: Στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις περιπτώσεις απάτης και τις άλλες παρατυπίες 5

1.1. Στατιστικά στοιχεία για τις περιπτώσεις απάτης και τις άλλες παρατυπίες που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη και οι υπηρεσίες της Επιτροπής το 2009 5

1.2. Έσοδα 7

1.2.1. Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι (ΠΙΠ) 7

1.3. Δαπάνες - Συνολική ανάλυση 8

1.3.1. Γεωργικές δαπάνες 9

1.3.2. Πολιτική συνοχής 12

1.3.3. Προενταξιακά κονδύλια 14

1.3.4. Στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες τις οποίες διαχειρίζεται άμεσα η Επιτροπή 17

1.4. Στατιστικά στοιχεία για τις δραστηριότητες της OLAF 17

2. Η διεθνής διάσταση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19

2.1. Πολυμερείς συμφωνίες για την καταπολέμηση της απάτης 19

2.2. Διαπραγμάτευση διμερών συμφωνιών για την καταπολέμηση της απάτης 19

2.3. Η διαπραγμάτευση διατάξεων για την καταπολέμηση της απάτης που θα ενσωματωθούν σε Συμφωνίες Σύνδεσης (ΣΣ) και σε Συμφωνίες Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας (ΣΕΣΣ) 20

2.4. Καταπολέμηση του διεθνούς λαθρεμπορίου προϊόντων καπνού 21

2.5. Διαδικασία επικύρωσης των μέσων προστασίας των οικονομικών συμφερόντων (ΠΟΣ) 21

3. Άλλα μέτρα επιχειρησιακής στήριξης που έλαβε η Επιτροπή το 2009: Πρόοδος στον τελωνειακό τομέα 22

3.1. Η κοινή τελωνειακή επιχείρηση Diabolo II 22

3.2. Ανάπτυξη βελτιωμένων βάσεων δεδομένων - Αρχείο Φακέλων Τελωνειακών Ερευνών (FIDE) 23

4. Αποτελέσματα των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο όσον αφορά τη συνεργασία με τα κράτη μέλη στον τομέα των επιτόπιων ελέγχων 23

4.1. Εθνικές συνθήκες πρόσβασης στις πληροφορίες 24

4.2. Εθνικές διαδικαστικές απαιτήσεις για τους επιτόπιους ελέγχους και για τη σύνταξη των εκθέσεων διοικητικού ελέγχου 26

4.3. Συνδρομή των εθνικών αρχών σε περίπτωση αντίδρασης οικονομικών φορέων 27

4.4. Εθνικά προληπτικά μέτρα για την αποτροπή της απώλειας ή της καταστροφής αποδεικτικών στοιχείων 28

4.5. Γενικά συμπεράσματα 28

5. Ανάκτηση 28

5.1. Μέτρα για τη διασφάλιση της ανάκτησης παράτυπων ποσών 28

5.1.1. Εθνική νομοθεσία για την ανάκτηση κεφαλαίων της ΕΕ 29

5.1.2. Καταγραφή παρατυπιών και είσπραξη οφειλών στο εσωτερικό της εθνικής δημόσιας διοίκησης 29

5.1.3. Συμπεράσματα 30

5.2. Ανάκτηση παράτυπων ποσών το 2009 30

5.2.1. Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι 30

5.2.2. Γεωργία 31

5.2.3. Πολιτική συνοχής 32

5.2.4. Προενταξιακά κονδύλια 33

5.2.5. Άμεσες δαπάνες 34

5.2.6. Ανάκτηση μετά από περίπτωση OLAF 35

Εισαγωγή

Η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και η καταπολέμηση της απάτης είναι τομείς επιμερισμένης ευθύνης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών. Κάθε έτος η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, συντάσσει έκθεση με στατιστικά στοιχεία και τα νέα μέτρα που έχουν λάβει για να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σε αυτόν τον τομέα, σύμφωνα με το άρθρο 325 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ. Η έκθεση υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και δημοσιεύεται[1]. Η έκθεση του τρέχοντος έτους αναλύει επίσης δύο ειδικά θέματα που η Επιτροπή και τα κράτη μέλη συμφώνησαν να παρουσιάσουν στην έκθεση του 2009∙ η συμβολή των κρατών μελών πραγματοποιήθηκε μέσω ερωτηματολογίου[2]. Τα θέματα αυτά είναι: «Συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών στον τομέα των επιτόπιων ελέγχων» και «Μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη για την ανάκτηση παράτυπων ποσών». Και τα δύο θέματα έχουν ιδιαίτερη σημασία για τα όργανα της ΕΕ[3],καθώς και για τις εθνικές αρμόδιες αρχές.

Το πρώτο μέρος παρουσιάζει συνοπτικά τα στατιστικά στοιχεία για τις κοινοποιηθείσες από τα κράτη μέλη παρατυπίες στους τομείς στους οποίους εκτελούν τον προϋπολογισμό (γεωργική πολιτική, πολιτική συνοχής και κονδύλια προενταξιακών ενισχύσεων, τομείς που αντιπροσωπεύουν το 80% περίπου του προϋπολογισμού) και σχετικά με την είσπραξη των παραδοσιακών ιδίων πόρων της ΕΕ. Περιέχει επίσης εκτίμηση των παρατυπιών στον τομέα των δαπανών τις οποίες διαχειρίζεται άμεσα η Επιτροπή και επισκόπηση της επιχειρησιακής δραστηριότητας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίες Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF). Η ανάγνωση και χρήση των στατιστικών στοιχείων πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή: μια κοινοποιηθείσα παρατυπία δεν συνιστά τις περισσότερες φορές πιθανή απάτη (η οποία είναι εσκεμμένη πράξη). Μια κοινοποιηθείσα υπόνοια απάτης δεν συνιστά αναγκαστικά απάτη επιβεβαιωμένη με δικαστική απόφαση. Όλες οι κοινοποιούμενες παρατυπίες εξετάζονται και υπόκεινται σε διαφορετικούς τύπους αντιμετώπισης, όπως περιγράφεται στα μέρη 1 και 5.

Το δεύτερο μέρος εστιάζεται στη διεθνή διάσταση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και παρουσιάζει την κατάσταση επικύρωσης των μέσων προστασίας των οικονομικών συμφερόντων (ΠΟΣ).

Το μέρος 3 της έκθεσης εξετάζει τα διοικητικά μέτρα που λαμβάνει η Επιτροπή για την καταπολέμηση της απάτης και των παρατυπιών στον τελωνειακό τομέα.

Το μέρος 4 παρουσιάζει επισκόπηση των αποτελεσμάτων του ερωτηματολογίου σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής (OLAF) και των κρατών μελών στον τομέα των επιτόπιων ελέγχων [4].

Το τελικό μέρος της έκθεσης ασχολείται με τις ανακτήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2009 σε όλους τους τομείς του προϋπολογισμού και παρουσιάζει τα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη για να διασφαλίσουν την ανάκτηση παράτυπων ποσών.

Η έκθεση συνοδεύεται από δύο έγγραφα εργασίας της Επιτροπής[5].

Αποτελέσματα της καταπολέμησης της απάτης: Στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις περιπτώσεις απάτης και τις άλλες παρατυπίες

Στατιστικά στοιχεία για τις περιπτώσεις απάτης και τις άλλες παρατυπίες που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη και οι υπηρεσίες της Επιτροπής το 2009

Στους τομείς στους οποίους τα κράτη μέλη εκτελούν τον προϋπολογισμό και όσον αφορά την είσπραξη των ιδίων πόρων της ΕΕ, η νομοθεσία της ΕΕ επιβάλλει στα κράτη μέλη να κοινοποιούν τις υπόνοιες απάτης και τις άλλες παρατυπίες τις οποίες διαπιστώνουν σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

Είναι σημαντικό να γίνει διάκριση ανάμεσα στην απάτη και τις άλλες παρατυπίες. Παρατυπία είναι κάθε παράβαση μιας διάταξης της νομοθεσίας της ΕΕ από έναν οικονομικό φορέα η οποία έχει ως πραγματικό ή δυνητικό αποτέλεσμα την πρόκληση ζημίας σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ[6]. Η απάτη είναι παρατυπία που διαπράττεται σκόπιμα και συνιστά ποινικό αδίκημα[7]. Τα κράτη μέλη οφείλουν να εντοπίζουν ποιες παρατυπίες συνιστούν υπόνοια απάτης. Η πραγματική δημοσιονομική επίπτωση της απάτης μπορεί να μετρηθεί μόνο όταν ολοκληρωθούν οι δικαστικές διαδικασίες.

Το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής Στατιστική αξιολόγηση των παρατυπιών [8] αναλύει διεξοδικά τις πληροφορίες που κοινοποιούν τα κράτη μέλη και περιλαμβάνει στατιστικά στοιχεία για τις περιπτώσεις απάτης και τις άλλες παρατυπίες που έχουν εντοπίσει οι υπηρεσίες της Επιτροπής στους τομείς του προϋπολογισμού οι οποίοι αποτελούν αντικείμενο κεντρικής άμεσης διαχείρισης.

Πίνακας 1: Αριθμός παρατυπιών και ποσά — 2009

Τομέας | Αριθμός κοινοποιηθεισών παρατυπιών | Συνολική κατ' εκτίμηση δημοσιονομική επίπτωση των παρατυπιών, συμπεριλαμβανομένων και των υπονοιών απάτης (σε εκατ. €) | Κατ' εκτίμηση δημοσιονομική επίπτωση μόνο των υπονοιών απάτης (εκατ. €) |

2008[9] | 2009 | 2008[10] | 2009 | 2008 | 2009 |

Γεωργία | 1 133 | 1 621 | 102,3 (0,24 % των εγκριθέντων πόρων) | 125 ( 0,24 % των εγκριθέντων πόρων) | 4 (0,01 % των εγκριθέντων πόρων) | 13,3 (0,03% των εγκριθέντων πόρων |

Πολιτική συνοχής | 4 007 | 4 931 | 585,2 (~0,11 % των εγκριθέντων πόρων) | 1 223 (2,53% των εγκριθέντων πόρων) | 57 (~0,11 % των εγκριθέντων πόρων) | 109 (~0,23 % των εγκριθέντων πόρων) |

Κονδύλια προενταξιακών ενισχύσεων | 523 | 706 | 61(~0,9 % των εγκριθέντων πόρων) | 117 (~ % 0,78 των εγκριθέντων πόρων | 13 (~0,9 ~% των εγκριθέντων πόρων) | 57 (0,38~% των εγκριθέντων πόρων) |

Άμεσες δαπάνες | 932 | 705 | 34,7 (~0,17 % των εγκριθέντων πόρων) | 27,5 (~0,17 % των εγκριθέντων πόρων) | 3,2 (~0,02 % των εγκριθέντων πόρων) | 1,5 (~ 0,01 % των εγκριθέντων πόρων) |

Συνολικές δαπάνες | 6 595 | 7 963 | 783,2(~ 0,07 % του ποσού των δαπανών στους τέσσερις τομείς) | 1,492,5 (1,13% του συνολικού ποσού των ιδίων πόρων) | 77,2 (~ 0,07 % του ποσού των δαπανών στους τέσσερις τομείς) | 180,8 (0,13 % του ποσού των δαπανών στους τέσσερις τομείς) |

Ίδιοι πόροι[11] | 6 075 | 4 648 | 375 (~0,46 % του συνολικού ποσού των ιδίων πόρων)[12]) | 343 (~0, 23 % του συνολικού ποσού των ιδίων πόρων) | 75 (~0,46 % του συνολικού ποσού των ιδίων πόρων) | 99 (~0,68% του συνολικού ποσού των ιδίων πόρων) |

Έσοδα

Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι (ΠΙΠ)

Ο αριθμός των κοινοποιηθεισών περιπτώσεων παρατυπιών το 2009 μειώθηκε κατά 23% σε σχέση με το 2008 (4.648 περιπτώσεις το 2009 έναντι 6.075 το 2008), ενώ το κατ' εκτίμηση ποσό μειώθηκε επίσης κατά 8,5% (από 375 εκατ. € το 2008 σε 343 εκατ. € το 2009). Ο αριθμός κοινοποιήσεων από τα δέκα νέα κράτη μέλη αυξανόταν συνεχώς από την προσχώρησή τους το 2004 μέχρι το 2007. Το 2008 σταμάτησε να αυξάνεται και το 2009 οι κοινοποιηθείσες περιπτώσεις παρουσίασαν μείωση κατά 2% σε σύγκριση με το 2008, αν και το ποσό των ΠΙΠ αυξήθηκε κατά 20% από το 2008 έως το 2009.

Οι υπόνοιες απάτης αντιπροσωπεύουν περίπου το 19% των κοινοποιηθεισών περιπτώσεων παρατυπιών, με κατ' εκτίμηση δημοσιονομική επίπτωση 99 εκατ. €.

Οι μέθοδοι ανίχνευσης παρατυπιών διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών· το 2009, ωστόσο, η ανίχνευση της μεγάλης πλειοψηφίας των περιπτώσεων (75%) πραγματοποιήθηκε είτε κατά τους πρωτοβάθμιους εθνικούς ελέγχους ή με τους δημοσιονομικούς ελέγχους μετά την εκκαθάριση. Ένας μεγάλος αριθμός κρατών μελών[13] χρησιμοποιούν κυρίως τους εκ των υστέρων ελέγχους για την ανίχνευση των παρατυπιών. Οι πρωτοβάθμιοι έλεγχοι χρησιμοποιούνται ιδίως στη Δανία, τη Σλοβενία, τη Ρουμανία, τη Μάλτα και την Ελλάδα.

Το διάγραμμα 1 παρουσιάζει τις μεθόδους με τις οποίες τα κράτη μέλη ανίχνευσαν το 2009 τις περιπτώσεις OWNRES[14], σε ποσά. Για λόγους παρουσίασης, οι ακόλουθες μέθοδοι περιλήφθηκαν στον όρο "εκ των υστέρων έλεγχοι": έλεγχοι λογαριασμών, έλεγχοι της Επιτροπής, έλεγχοι από τις υπηρεσίες καταπολέμησης της απάτης, επισκέψεις ελέγχου, εθνικοί έλεγχοι μετά τον εκτελωνισμό και φορολογικοί έλεγχοι.

[pic]

Διάγραμμα 1: Ανίχνευση παρατυπιών το 2009 — μέθοδοι

Το φάσμα των προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο παρατυπιών και απάτης και απαιτούν την προσοχή των κρατών μελών είναι πολύ μεγάλο. Τηλεοράσεις και οθόνες, είδη ένδυσης και, ασφαλώς, τα προϊόντα καπνού εξακολούθησαν να είναι σημαντικά το 2009 και, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, είναι τα προϊόντα που αντιπροσωπεύουν τις περισσότερες καταγεγραμμένες περιπτώσεις παρατυπιών ή απάτης. Διαφοροποιείται επίσης και η καταγωγή των εμπορευμάτων, αν και ορισμένες χώρες εξακολουθούν να καταλαμβάνουν συνεχώς τις πρώτες θέσεις (Κίνα, Ηνωμένες Πολιτείες, Ιαπωνία).

Δαπάνες - Συνολική ανάλυση

Η έκθεση αναλύει τέσσερις βασικούς τομείς δαπανών του προϋπολογισμού της ΕΕ: γεωργία, πολιτική συνοχής, προενταξιακή βοήθεια και άμεσες δαπάνες, που καλύπτουν διαφορετικές πολιτικές, από την έρευνα και την ανάπτυξη μέχρι την ανθρωπιστική βοήθεια.

[pic]

Διάγραμμα 2: Ποσοστό των προαναφερόμενων τεσσάρων τομέων του προϋπολογισμού σε σχέση με τις κοινοποιηθείσες παρατυπίες και υπόνοιες απάτης (εσωτερικός κύκλος) και τα σχετικά ποσά (εξωτερικός κύκλος) το 2009.

Η πολιτική συνοχής και η προενταξιακή βοήθεια παρουσιάζουν ποσοστό παρατυπιών που υπερβαίνει κατά πολύ το μερίδιο των πόρων τους στον συνολικό προϋπολογισμό, γεγονός που δείχνει ότι εξακολουθούν να είναι τομείς στους οποίους απαιτούνται περαιτέρω βελτιώσεις των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.

Γενικά, όσον αφορά την κοινοποίηση παρατυπιών για το σκέλος των δαπανών του προϋπολογισμού της ΕΕ, το 2009 πρέπει να θεωρηθεί έτος μεταβατικό λόγω της εισαγωγής του συστήματος κοινοποίησης μέσω του διαδικτύου (IMS- Σύστημα Διαχείρισης Παρατυπιών) το οποίο ενδέχεται να έχει προκαλέσει προβλήματα σε σχέση με την κοινοποίηση, την καταγραφή και τη μετατόπιση παρατυπιών στο νέο σύστημα. Εντούτοις, το νέο σύστημα αναφοράς έχει βελτιώσει τις συνολικές συνθήκες αναφοράς των παρατυπιών. Για το λόγο αυτό, έχει γίνει αποδεκτό με ικανοποίηση από τα περισσότερα κράτη μέλη που το έχουν χρησιμοποιήσει ήδη για το έτος αναφοράς 2009. Όλα τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόσουν πλήρως το ΙΜS και είναι έτοιμα να χρησιμοποιήσουν το σύστημα για την περίοδο αναφορών του 2010.

Γεωργικές δαπάνες

Το 2009, τα κράτη μέλη κοινοποίησαν 1621 νέες περιπτώσεις οι οποίες αφορούν συνολικό ποσό περίπου 125 εκατ. €. Καταγράφηκε αύξηση των κοινοποιηθεισών περιπτώσεων κατά 43% σε σύγκριση με το 2008 καθώς και αύξηση 23% των ποσών που αφορούν αυτές οι παρατυπίες. Ένας από τους λόγους αυτής της αύξησης είναι η έναρξη της λειτουργίας του IMS, το οποίο έδωσε σε πολύ περισσότερους χρήστες τη δυνατότητα να πραγματοποιούν κοινοποιήσεις, γεγονός που είχε άμεση επίπτωση στον αριθμό των υποθέσεων που κινητοποιήθηκαν. Η Ισπανία δήλωσε το μεγαλύτερο αριθμό περιπτώσεων (404) και η Ιταλία ανέφερε τα υψηλότερα ποσά (54 εκατ. €).

Η συμμόρφωση των κρατών μελών βελτιώθηκε με την εισαγωγή του νέου συστήματος αναφοράς βάσει του Διαδικτύου, αν και πρέπει ακόμη να δοθεί σχετική προσοχή σε θέματα όπως η έγκαιρη κοινοποίηση, τα προσωπικά δεδομένα και τα συναφή μέτρα.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν περαιτέρω τη συμμόρφωση, με ειδική αναφορά στα τελευταία ζητήματα, χρησιμοποιώντας το νεοεισαχθέν ηλεκτρονικό σύστημα αναφοράς.

Για τις δαπάνες των οικονομικών ετών 2006-09, τα κράτη μέλη έχουν αναφέρει μέχρι σήμερα 2.086 περιπτώσεις παρατυπιών οι οποίες αφορούν συνολικό ποσό 97 εκατ. €. Η Ισπανία έχει αναφέρει τον μεγαλύτερο αριθμό περιπτώσεων (377) και η Ιταλία τα μεγαλύτερα ποσά που συνδέονται με παρατυπίες (14 εκατ. €). Τη μεγαλύτερη δαπάνη πραγματοποίησε η Γαλλία (20%), ενώ ο αριθμός των περιπτώσεων παρατυπιών (127) και τα αντίστοιχα ποσά των παρατυπιών (9 εκατ. €, ή ποσοστό 0,09% των δαπανών) που κοινοποίησε η Γαλλία είναι μάλλον χαμηλά σε σύγκριση με τις δαπάνες. Για τα ίδια οικονομικά έτη, τα κράτη μέλη έχουν κοινοποιήσει 288 περιπτώσεις υπόνοιας απάτης που αφορούν συνολικό ποσό 12 εκατ. €.

Οι τομείς με το υψηλότερο ποσοστό παρατυπιών είναι οι ακόλουθοι: «ζάχαρη», «χοιρινό κρέας», «αυγά και πουλερικά», «δημητριακά», «αγροτική ανάπτυξη» και «οπωροκηπευτικά». Τα στοιχεία αυτά πρέπει να θεωρηθεί ότι αντιπροσωπεύουν το ήμισυ της περιόδου, διότι η κοινοποίηση περιπτώσεων παρατυπιών που αφορούν δαπάνες της περιόδου 2006-2009 θα συνεχιστεί και κατά τα επόμενα έτη.

Τελικά στοιχεία μπορούν να προσδιοριστούν μόνο για τα έτη για τα οποία θα υπάρξει «περαίωση». Το οικονομικό έτος 2004 είναι το τελευταίο οικονομικό έτος για το οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι έγινε περαίωση. Οι προγραμματισθέντες δημοσιονομικοί έλεγχοι έχουν εκτελεστεί, οι διαδικασίες ανάκτησης έχουν ξεκινήσει και οι παρατυπίες έχουν δηλωθεί.

Η συνολική δαπάνη για το 2004 ανήλθε περίπου σε 43 δισ. €. Τα κράτη μέλη ανέφεραν συνολικά 2.216 περιπτώσεις που αφορούν συνολικό ποσό περίπου 99 εκατ. €. Αυτό συνεπάγεται ποσοστό παρατυπίας 0,23%.

Το διάγραμμα 3 παρουσιάζει μια συνολική εικόνα των ποσοστών των παρατυπιών ανά κράτος μέλος[15] το 2004. Το ποσοστό παρατυπιών διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Αυτό αποτελεί ενδεχομένως και ένδειξη της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων συστημάτων ελέγχου και είναι ζήτημα που απαιτεί περαιτέρω παρακολούθηση. Τα κράτη μέλη έχουν χαρακτηρίσει 37 περιπτώσεις ως υπόνοιες απάτης από τις οποίες οι 23 (62%) κοινοποιήθηκαν από την Ιταλία.

[pic]

Διάγραμμα 3: Ποσοστό παρατυπιών ανά κράτος μέλος - ΕΕ-25, το 2004

Πολιτική συνοχής

Το 2009, κοινοποιήθηκαν 4.931 περιπτώσεις παρατυπιών που αφορούν συνολικό ποσό 1,22 δισ. €. Οι κοινοποιηθείσες παρατυπίες και τα σχετικά ποσά αυξάνονται σε σχέση με το 2008. Η αύξηση είναι σημαντική και ως προς τον αριθμό των κοινοποιηθεισών παρατυπιών (+23%) και ως προς τα ποσά των παρατυπιών (+109%). Οι αυξήσεις αυτές μπορεί να αποδοθούν σε διάφορους παράγοντες. Οι κοινοποιηθείσες παρατυπίες αφορούν τρεις διαφορετικές περιόδους προγραμματισμού (1994-99, 2000-06 και 2007-13)· τόσο η Βουλγαρία όσο και η Ρουμανία έχουν κοινοποιήσει παρατυπίες· επίκειται το κλείσιμο της προγραμματικής περιόδου 2000-06 και παρατηρείται αύξηση των φυσικών και δημοσιονομικών ελέγχων εξαιτίας αυτού του γεγονότος.

Συγκεκριμένα, ο τελευταίος λόγος φαίνεται ότι είναι και ο εγκυρότερος, εάν ληφθεί επίσης υπόψη ότι παρόμοια κατάσταση παρατηρήθηκε (και μάλιστα με μεγαλύτερες διαφορές σε σχέση με το προηγούμενο έτος) κατά το κλείσιμο της περιόδου προγραμματισμού 1994-99.

Εντούτοις, δεδομένου του πολυετούς χαρακτήρα των προγραμμάτων που υλοποιούνται στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή, η ανάλυση ανά προγραμματική περίοδο παρέχει σημαντικότερες ενδείξεις σε σχέση με την ανάλυση βάσει ετήσιων προϋπολογισμών.

Καθ' όλη τη διάρκεια της προγραμματικής περιόδου 2000-06, το κλείσιμο της οποίας επίκειται (2010), το συνολικό ποσοστό παρατυπιών ανέρχεται περίπου στο 1,6%, ενώ το ποσοστό απάτης είναι περίπου 0,25%. Τα ποσοστά αυτά αντιπροσωπεύουν αποκλειστικά την εκτιμώμενη επίπτωση των πληρωμών από την Επιτροπή προς τα κράτη μέλη ή, αντίστοιχα, τις παρατυπίες (συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων υπόνοιας και τεκμηρίωσης της απάτης) και της υπόνοιες απάτης (μόνο). Και στις δύο περιπτώσεις, ωστόσο, από τα ποσοστά αυτά δεν μπορεί να συναχθεί η πραγματική διάσταση των παρατυπιών και της απάτης. Τα ποσοστά αυτά αντιπροσωπεύουν τα αποτελέσματα των φυσικών και δημοσιονομικών ελέγχων από τις εθνικές αρμόδιες αρχές και δεν επιτρέπεται παρέκταση, εάν δεν γίνει γνωστό το μέγεθος του δείγματος που υποβλήθηκε σε φυσικό και δημοσιονομικό έλεγχο.

Τα υψηλότερα ποσοστά παρατυπιών αφορούν το Ευρωπαϊκό Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ)[16] και τα προγράμματα του Στόχου 2 (που αποσκοπούν στην αναζωογόνηση περιοχών με διαρθρωτικές δυσκολίες). Η πιο εύλογη εξήγηση για το ΕΤΠΑ είναι το ότι το ταμείο αυτό χρηματοδοτεί έργα μεγαλύτερης αξίας και, κατά συνέπεια, οι παρατυπίες τείνουν να αφορούν μεγαλύτερα ποσά. Όσον αφορά τα προγράμματα του Στόχου 2, τα πολύ υψηλά ποσοστά παρατυπιών του Ηνωμένου Βασιλείου και των Κάτω Χωρών, χωρών στις οποίες εφαρμόζονται κατ’ εξοχή προγράμματα αυτού του τύπου, ενδέχεται να έχουν επηρεάσει το συνολικό ποσοστό.

Όσον αφορά το ποσοστό των περιπτώσεων υπόνοιας απάτης, το ΕΤΠΑ παραμένει το ταμείο με το υψηλότερο ποσοστό (0,29%). Τα προγράμματα του Στόχου 1 (στήριξη της ανάπτυξης των λιγότερο ευνοημένων περιφερειών) παρουσιάζουν το υψηλότερο ποσοστό (0,30%), και ακολουθούν με 0,17%[17] τα προγράμματα του Στόχου 3 (τα οποία στηρίζουν την προσαρμογή και τον εκσυγχρονισμό των πολιτικών και των συστημάτων εκπαίδευσης, κατάρτισης και απασχόλησης στις περιφέρειες εκτός Στόχου 1).

Η Ιταλία, η Πολωνία, η Εσθονία και η Σλοβακία παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά περιπτώσεων υπόνοιας απάτης μεταξύ των κρατών μελών, όπως δείχνει το Διάγραμμα 4:

[pic]

Διάγραμμα 4: Ποσοστά απάτης ανά κράτος μέλος (EU-25) για την προγραμματική περίοδο 2000-2006

Εντούτοις, τα υψηλότερα ποσοστά υπόνοιας απάτης ενδεχομένως δεν σημαίνουν κατ' ανάγκη ότι σε συγκεκριμένα κράτη μέλη αναπτύσσεται μεγαλύτερη δραστηριότητα απάτης σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Είναι μάλλον ένδειξη ότι τα εφαρμοζόμενα συστήματα καταπολέμησης της απάτης λειτουργούν ικανοποιητικά (είναι ικανά να ανιχνεύουν τις περιπτώσεις απάτης και πρόθυμα να τις αναφέρουν) και πάντοτε παράγουν ικανοποιητικά αποτελέσματα. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί αυτά τα αποτελέσματα και θα αναλύει τη σχέση μεταξύ των εφαρμοζόμενων συστημάτων καταπολέμησης της απάτης και των αναφερόμενων ποσοστών υπόνοιας απάτης.

Τα κράτη μέλη με τα χαμηλότερα ποσοστά υπόνοιας απάτης είναι η Ισπανία και η Γαλλία (ιδίως σε σχέση με το μέγεθός τους και το ύψος της ενίσχυσης που λαμβάνουν). Συγκεκριμένα, τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να υποδηλώνουν είτε χαμηλότερη ικανότητα ανίχνευσης της απάτης είτε ότι ένα μέρος των ανιχνευόμενων περιπτώσεων απάτης δεν κοινοποιείται.

Τέλος, τα δεδομένα που αφορούν το Ταμείο Συνοχής εξακολουθούν να είναι υπερβολικά κατακερματισμένα για να δώσουν μια αξιόπιστη εικόνα. Η Επιτροπή εργάζεται για την πλήρη ανάπτυξη του IMS και για το Ταμείο Συνοχής και εκτιμάται ότι αυτό θα βελτιώσει την κατάσταση τα επόμενα έτη. Τα κράτη μέλη[18] που δεν έχουν ακόμη θεσπίσει το νέο σύστημα αναφοράς καλούνται να καταβάλουν όλες τις απαραίτητες προσπάθειες για την εφαρμογή του.

Για να απλουστευθεί η διαδικασία αναφοράς παρατυπιών, τροποποιήθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2009 ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1828/2006[19] της Επιτροπής[20]. Οι βασικοί στόχοι των τροποποιήσεων που επήλθαν ήταν να διασαφηνιστούν οι ισχύουσες διατάξεις με βάση την πείρα που απέκτησαν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη από την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1681/94 όσον αφορά τις απάτες και την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών σε σχέση με τη χρηματοδότηση των διαρθρωτικών πολιτικών και την οργάνωση ενός συστήματος ενημέρωσης σε αυτό τον τομέα[21], καθιστώντας το σύστημα αναφοράς φιλικότερο για τον χρήστη και διασφαλίζοντας τη μη απώλεια των δεδομένων της ανάλυσης κινδύνου, και να ευθυγραμμιστούν οι διατάξεις αναφοράς για τα διαρθρωτικά ταμεία σε μεγάλο βαθμό με τις διατάξεις που εφαρμόζονται στον γεωργικό τομέα.

Προενταξιακά κονδύλια

Το 2009, οι εθνικές αρχές 14 χωρών κοινοποίησαν 706 νεοανιχνευθείσες περιπτώσεις παρατυπιών που αφορούν ποσό 117 εκατ. €. Καταγράφεται αύξηση κατά 35% του αριθμού των περιπτώσεων. Αυτό δείχνει ότι οι ανιχνευόμενες περιπτώσεις στον τομέα της προενταξιακής βοήθειας δεν μειώνονται αλλά μάλλον μετατοπίζονται σε μικρότερη ομάδα χωρών, δηλ. στην EU-2 και τις υποψήφιες χώρες. Οι παρατυπίες στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία από κοινού αντιπροσωπεύουν το 81% των περιπτώσεων και το 93% των ποσών των παρατυπιών που δηλώθηκαν το 2009. Ωστόσο, η αυξητική τάση αφορά μόνο τη Βουλγαρία, με αύξηση κατά 134% των περιπτώσεων. Κατά συνέπεια, οι τάσεις επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τα συστήματα αναφοράς που εφαρμόζουν και με τον τρόπο αυτό περιορίζεται το πεδίο εστίασης της ανάλυσης.

Τα διακυβευόμενα ποσά της ΕΕ εξακολουθούν να αυξάνονται και έτσι συσσωρεύονται για το σύνολο της περιόδου προγραμματισμού, ενώ οι εγκριθέντες πόροι παραμένουν σταθεροί και οι πληρωμές σταδιακά μειώνονται. Κατά συνέπεια, τα ποσοστά παρατυπιών και υπονοιών απάτης παρουσιάζουν αυξητική τάση.

Πέντε κράτη μέλη (Βουλγαρία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία) και η Τουρκία κοινοποίησαν περιπτώσεις υπόνοιας απάτης το 2009. Ο αριθμός των περιπτώσεων υπόνοιας απάτης ανήλθε σε 262, ενώ η δημοσιονομική επίπτωση σε 57 εκατ. €.

Ο μεγαλύτερος αριθμός περιπτώσεων υπόνοιας απάτης αναφέρθηκε από τη Βουλγαρία. Οι περισσότερες από τις ανιχνευθείσες περιπτώσεις υπόνοιας απάτης αφορούν το Ταμείο SAPARD[22]. Αντιπροσωπεύουν το 67% του συνόλου των περιπτώσεων γι' αυτή τη χώρα. Πράγματι, οι περιπτώσεις του SAPARD για τη Βουλγαρία αντιπροσωπεύουν το 92% του συνόλου των περιπτώσεων υπόνοιας απάτης για το SAPARD που δηλώθηκαν το 2009 στην OLAF. Η Επιτροπή ζήτησε από τις Βουλγαρικές αρχές να ενισχύσουν τα συστήματα ελέγχου και να διενεργήσουν συμπληρωματικούς ελέγχους και αυτό αποτυπώνεται στην αύξηση του αριθμού των ανιχνευόμενων και κοινοποιούμενων περιπτώσεων υπόνοιας απάτης. Η δραστική αύξηση του ποσοστού υπόνοιας απάτης εκτιμάται ότι θα αρχίσει να μειώνεται μετά την ολοκλήρωση των δικαστικών διαδικασιών και της κοινοποίησης επικαιροποιημένων εκθέσεων τα επόμενα έτη.

Το συνολικό ποσοστό των περιπτώσεων υπόνοιας απάτης που αφορούν το SAPARD για το σύνολο της περιόδου προγραμματισμού είναι της τάξης του 2,8%. Το ποσοστό απάτης στη Βουλγαρία για το SAPARD είναι 20%, ενώ η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Λετονία και η Σλοβακία παρουσιάζουν μηδενικό ποσοστό απάτης, γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία των κοινοποιούμενων στοιχείων ή την ικανότητα ανίχνευσης της απάτης στον τομέα του SAPARD.

Το διάγραμμα 5 παρουσιάζει τα ποσοστά απάτης για το SAPARD ανά χώρα.

[pic]

Διάγραμμα 5: Ποσοστό υπόνοιας απάτης για το πρόγραμμα SAPARD ανά κράτος μέλος και ανά υποψήφια χώρα το 2009.

Η διασπορά των ελέγχων φαίνεται να είναι ικανοποιητική. Ο έλεγχος εγγράφων και ο δημοσιονομικός έλεγχος είναι οι συχνότερα εφαρμοζόμενες μέθοδοι για την ανίχνευση παρατυπιών το 2009. Οι περισσότερες περιπτώσεις υπόνοιας απάτης στη Βουλγαρία ανιχνεύθηκαν με δημοσιονομικό έλεγχο. Η έκτακτη κατάσταση στη Βουλγαρία υποδηλώνει σχετική αδυναμία του εθνικού συστήματος καταπολέμησης της απάτης.

Τα κράτη μέλη και οι υποψήφιες χώρες καλούνται να αναφέρουν τις παρατυπίες μέσω της νέας ενότητας του IMS για την προενταξιακή βοήθεια όταν τεθεί σε λειτουργία αυτή η ενότητα[23].

Στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες τις οποίες διαχειρίζεται άμεσα η Επιτροπή

Φέτος, η ανάλυση των παρατυπιών σε αυτό τον τομέα βασίστηκε στα δεδομένα του λογιστικού συστήματος ABAC της Επιτροπής, ενός οριζόντιου συστήματος πληροφόρησης για τις συναλλαγές που επιτρέπει την εκτέλεση όλων των δημοσιονομικών και λογιστικών πράξεων καθώς και τον έλεγχό τους από την Επιτροπή. Μία από τις λειτουργίες του συστήματος ABAC είναι το «πλαίσιο ανακτήσεων», το οποίο συγκεντρώνει αναλυτικά στοιχεία για τις εντολές ανάκτησης που εκδίδουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής και καταγράφονται στο ABAC. Το σύστημα ανακτήσεων είναι μια σχετικά νέα λειτουργία στο εσωτερικό του συστήματος. Η συλλογή των δεδομένων από τις υπηρεσίες της Επιτροπής άρχισε μόνο πρόσφατα και τα διαθέσιμα στο ABAC δεδομένα αφορούν εντολές ανάκτησης που εκδόθηκαν μετά το 2008. Τα παρουσιαζόμενα δεδομένα πρέπει, συνεπώς, να εξετάζονται με ιδιαίτερη προφύλαξη και να μην θεωρούνται εμπειρική απόδειξη του επιπέδου παρατυπιών και απάτης.

Ο αριθμός των εντολών ανάκτησης που αφορούν παρατυπίες και περιπτώσεις υπόνοιας απάτης σε αυτό τον τομέα ανήλθε σε 705, με εικαζόμενη δημοσιονομική επίπτωση 27,5 εκατ. €, εκ των οποίων 1,5 εκατ. € αφορά 15 κοινοποιηθείσες περιπτώσεις υπόνοιας απάτης. Οι παρατυπίες στον τομέα της εξωτερικής δράσης αντιπροσωπεύουν ποσό 4,4 εκατ. € και στον τομέα των εσωτερικών πολιτικών 23,1 εκατ. €.

Στατιστικά στοιχεία για τις δραστηριότητες της OLAF

Μετά την προκαταρκτική αξιολόγηση των στοιχείων που λαμβάνει, η OLAF μπορεί να κινήσει διαδικασίες για πέντε τύπους υποθέσεων: εσωτερικές έρευνες, εξωτερικές έρευνες, περιπτώσεις συνεργασίας, υποθέσεις ποινικής συνδρομής ή υποθέσεις αμοιβαίας συνδρομής. Ο αριθμός των υποθέσεων για τις οποίες κινούνται διαδικασίες κάθε έτος είναι σταθερός (220 το 2009, 204 το 2008 και 201 το 2007). Από το 2004, ο αριθμός των ερευνών που κίνησε αυτεπάγγελτα η OLAF (εσωτερικές και εξωτερικές έρευνες) έφθασε και στη συνέχεια υπερέβη τον αριθμό των περιπτώσεων για τις οποίες η OLAF κίνησε διαδικασίες για να προσφέρει συνδρομή και συνεργασία στις εθνικές αρχές (περιπτώσεις συνεργασίας και περιπτώσεις ποινικής συνδρομής). Από το 2005, οι αυτεπάγγελτες έρευνες της OLAF αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% του συνόλου των υποθέσεων για τις οποίες κινούνται διαδικασίες. Ο αριθμός των εκκρεμών υποθέσεων έχει αυξηθεί (45 στα τέλη του 2009, έναντι 425 στα τέλη του 2008). Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει μια εικόνα της κατάστασης στο τέλος του 2009. Η ελαφρά αύξηση του αριθμού των εκκρεμών ερευνών σε σύγκριση με το 2008 οφείλεται εν μέρει στη θέσπιση του κανόνα de minimis, βάσει του οποίου η OLAF εστιάζει τους επιχειρησιακούς της πόρους σε πιο σύνθετες περιπτώσεις απάτης οι οποίες από τη φύση τους απαιτούν μεγαλύτερες περιόδους έρευνας.

Πίνακας 2: Εκκρεμείς υποθέσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2009 ανά τομέα και δημοσιονομική επίπτωσή τους

Τομέας | Εκκρεμείς υποθέσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2009 | Δημοσιονομική επίπτωση από την έρευνα (εκατ. €) |

Γεωργία | 79 | 106,48 |

Τσιγάρα | 32 | 65,31 |

Τελωνεία | 36 | 245,23 |

Άμεσες δαπάνες | 47 | 65,41 |

Όργανα και οργανισμοί της ΕΕ | 133 | 25,07 |

Εξωτερική βοήθεια | 86 | 153,31 |

Διαρθρωτικά Ταμεία | 43 | 658,19 |

Εμπόριο | 1 | 0,29 |

Σύνολο | 457 | 1319,29 |

Για περισσότερα στοιχεία και σύγκριση με προηγούμενα έτη, βλ. έκθεση της OLAF.[24]

Η διεθνης διάσταση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η προστασία των οικονομικών συμφερόντων και η καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς αποτελούν καθήκοντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπερβαίνουν τα σύνορά της και, ως εκ τούτου, πρέπει να αποτυπώνονται στις διεθνείς συμφωνίες που συνάπτει η Ένωση με τρίτες χώρες ή στις πολυμερείς συμβάσεις των οποίων είναι συμβαλλόμενο μέρος.

Για την αποτελεσματική καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς, του λαθρεμπορίου τσιγάρων και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της, η ΕΕ διαπραγματεύεται για λογαριασμό της και για λογαριασμό των κρατών μελών τη σύναψη συμφωνιών καταπολέμησης της απάτης με τρίτες χώρες και συμμετέχει σε πολυμερείς συμφωνίες ή συμβάσεις.

Πολυμερείς συμφωνίες για την καταπολέμηση της απάτης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπραγματεύτηκε εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης τους όρους εφαρμογής της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της διαφθοράς (UNCAC) στην 3η Διάσκεψη των Συμβαλλομένων Κρατών. Παράλληλα με τα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι «συμβαλλόμενο κράτος» της Σύμβασης στον τομέα των αρμοδιοτήτων της (προληπτικά μέτρα στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, όπως η σύσταση οργάνων καταπολέμησης της διαφθοράς, η διαφάνεια και λογοδοσία σε θέματα δημόσιων οικονομικών, η αποτελεσματική ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων και η διεθνής συνεργασία). Από τα συμβαλλόμενα μέρη ζητείται, μεταξύ άλλων, να λάβουν μέτρα που θα στηρίξουν την ανίχνευση, τη δέσμευση, την κατάσχεση και τη δήμευση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η διάσκεψη ενέκρινε επίσης τους όρους αναφοράς του μηχανισμού αναθεώρησης της Σύμβασης. Θα ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αξιολογήσει τη συμμόρφωσή της με τα πρότυπα της UNCAC και να προετοιμαστεί για την αναθεώρησή της κατά τα επόμενα έτη.

Η Επιτροπή συμμετέχει επίσης στις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Δικτύου Καταπολέμησης της Διαφθοράς, το οποίο συστάθηκε από το Συμβούλιο το 2008[25]. Επίσημα συστάθηκε το Νοέμβριο του 2009 σε συνεδρίαση του φορέα Ευρωπαίοι Εταίροι για την καταπολέμηση της Διαφθοράς (EPAC) στη Σλοβενία, όπου εγκρίθηκαν οι κανόνες διαδικασίας και συστάθηκαν τα διαχειριστικά όργανα. Η Επιτροπή (OLAF) είναι επίσημο μέλος του EPAC.

Διαπραγμάτευση διμερών συμφωνιών για την καταπολέμηση της απάτης

Στο πλαίσιο της ενισχυμένης δέσμευσης της ΕΕ και της ομάδας κρατών G-20 να θεσπίσουν υψηλό επίπεδο διεθνούς συνεργασίας με τα χρηματοπιστωτικά κέντρα και τους φορολογικούς παραδείσους στις τρίτες χώρες που πληρούν τις προδιαγραφές του ΟΟΣΑ σε θέματα φορολογικής συνεργασίας και μετά τη σύνοδο του Φεβρουαρίου 2009 του Συμβουλίου Οικονομικών, η Επιτροπή τροποποίησε την πρότασή της, που εκδόθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2008, για απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με την υπογραφή και τη σύναψη συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν, αφετέρου, για την καταπολέμηση της απάτης και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων τους.

Οι τροποποιημένες προτάσεις[26] εγκρίθηκαν το Νοέμβριο του 2009 και περιλαμβάνουν τα τελευταία πρότυπα ανταλλαγής πληροφοριών στον τομέα της τεχνολογίας και τις αλλαγές που επήλθαν με την έναρξη της ισχύος της συνθήκης της Λισαβόνας.

Η συμφωνία αυτή θα έχει σημαντικά θετικά αποτελέσματα, διότι το πεδίο εφαρμογής της καλύπτει όχι μόνο τη φοροδιαφυγή, τη φορολογική απάτη και κάθε άλλη παράνομη δραστηριότητα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων των συμβαλλομένων μερών, αλλά και την ανταλλαγή πληροφοριών σε φορολογικά θέματα, σύμφωνα με τα πρότυπα του ΟΟΣΑ, περιορίζοντας με τον τρόπο αυτό τη δυνατότητα χρησιμοποίησης του τραπεζικού απορρήτου με τρόπο που να εμποδίζει την ανταλλαγή πληροφοριών σε έκτακτες περιστάσεις. Η συμφωνία περιέχει διατάξεις διοικητικής συνδρομής, ιδίως τη συνδρομή κατόπιν αιτήσεως (αιτήσεις παροχής πληροφοριών, επιτήρησης και ερευνών) και για ειδικές μορφές συνεργασίας και ανάκτησης. Εντούτοις, επιτρέπει και την αμοιβαία νομική συνδρομή σε όλους τους τομείς των φορολογικών παραβάσεων.

Η συμφωνία αυτή έχει ύψιστη σημασία, διότι θα αποτελέσει υπόδειγμα για τις συμφωνίες καταπολέμησης της απάτης και με άλλες τρίτες χώρες (Ανδόρα, Μονακό, Άγιος Μαρίνος και Ελβετική Συνομοσπονδία), σύμφωνα με τη σύσταση της η Επιτροπής του Ιουνίου του 2009. Η συμφωνία πρέπει να υπογραφεί άμεσα και το Συμβούλιο πρέπει να δώσει την έγκρισή του.

Η διαπραγμάτευση διατάξεων για την καταπολέμηση της απάτης που θα ενσωματωθούν σε Συμφωνίες Σύνδεσης (ΣΣ) και σε Συμφωνίες Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας (ΣΕΣΣ)

Σύμφωνα με την ενισχυμένη Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας (ΕΠΓ), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διεξάγει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη μιας νέας, γενικής συμφωνίας με την Ουκρανία, που αποτελεί προνομιακή χώρα εταίρο στο πλαίσιο της ΕΠΓ. Οι σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της Ουκρανίας βασίζονται από το 1998 στη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας (ΣΕΣΣ), η οποία παρέχει ένα συνολικό πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των δύο μερών.

Στη σύνοδο κορυφής των Παρισίων μεταξύ της ΕΕ και της Ουκρανίας, τον Σεπτέμβριο του 2008, επήλθε συμφωνία για την έναρξη διαπραγματεύσεων για τη σύναψη Συμφωνίας Σύνδεσης (ΣΣ) μεταξύ της ΕΕ και της Ουκρανίας, η οποία θα διαδεχθεί την ΣΕΣΣ. Η ΣΣ θα ανανεώσει το κοινό θεσμικό πλαίσιο ΕΕ-Ουκρανίας, διευκολύνοντας την εμβάθυνση των σχέσεων σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και της καταπολέμησης της απάτης και της διαφοράς σε βάρος των οικονομικών πόρων της ΕΕ.

Οι διατάξεις του κεφαλαίου οικονομικής συνεργασίας που αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τις ουκρανικές αρχές αντιπροσωπεύουν το πληρέστερο και εκτενέστερο σύνολο διατάξεων καταπολέμησης της απάτης και ελέγχου σε σχέση με τις αρμοδιότητες της Επιτροπής σε αυτό τον τομέα. Το κεφάλαιο αποτελείται από ένα μεγάλο φάσμα διατάξεων όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών και την περαιτέρω συνεργασία σε επιχειρησιακό επίπεδο, την πρόληψη των παρατυπιών, της απάτης και της διαφθοράς, την κοινοποίηση παρατυπιών, τους επιτόπιους ελέγχους, διοικητικά μέτρα και χρηματικές ποινές κλπ.

Η Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την OLAF, διεξάγει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη διαφόρων ΣΕΣΣ και ΣΣ[27] όσον αφορά την οικονομική συνεργασία και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και των συνεργαζόμενων με αυτήν χωρών. Το κεφάλαιο της χρηματοδοτικής συνεργασίας της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ουκρανίας μπορεί να αποτελέσει στέρεη βάση για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις.

Καταπολέμηση του διεθνούς λαθρεμπορίου προϊόντων καπνού

Το παράνομο εμπόριο προϊόντων καπνού είναι μια εγκληματική δραστηριότητα με ιδιαίτερα επιζήμιες πτυχές. Η Επιτροπή, μέσω της OLAF, όχι μόνο συνδράμει και στηρίζει τις διωκτικές αρχές σε όλη την ΕΕ, αλλά συντονίζει τις μεγάλες έρευνες σε φορολογικά και ποινικά θέματα με τα κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες. Η OLAF οργανώνει και συντονίζει τελωνειακές επιχειρήσεις σε πανευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο για την αντιμετώπιση ειδικών προβλημάτων, όπως η επιχείρηση Diabolo το 2007 (που αποσκοπούσε στην κατάσχεση παραποιημένων προϊόντων από την Κίνα, τα οποία μεταφέρονται παράνομα σε εμπορευματοκιβώτια στην ΕΕ, η επιχείρηση Mudan το 2008 (για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου προβλήματος του λαθρεμπορίου τσιγάρων μέσω των ταχυδρομείων) και η επιχείρηση Diabolo II (που είχε τον ίδιο στόχο με την πρώτη επιχείρηση Diabolo) το Σεπτέμβριο του 2009.

Το 2009, η Επιτροπή συνέχισε να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του λαθρεμπορίου προϊόντων καπνού. Το πρωτόκολλο αυτό βασίζεται στη σύμβαση-πλαίσιο του ΠΟΕ για τον έλεγχο του καπνού, μια διεθνή συνθήκη με 168 συμβαλλόμενα μέρη. Η Επιτροπή (εκπροσωπούμενη από την OLAF και τη ΓΔ SANCO) συνεργάζεται στενά και αποτελεσματικά με τα κράτη μέλη και το Συμβούλιο, στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας για την τελωνειακή ένωση (νομοθεσία και πολιτική), για να συντονίσει τη θέση της ΕΕ σε αυτές τις διακυβερνητικές διαπραγματεύσεις. Κομβική σημασία γι' αυτή την κοινή θέση έχει η διάταξη του άρθρου 7 (εντοπισμός και ιχνηλάτηση). Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτή η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί την πεμπτουσία του πρωτοκόλλου και βασικό μέσο καταπολέμησης του λαθρεμπορίου.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να συνεχίσουν τις κοινές προσπάθειες για την επιτυχία αυτών των διαπραγματεύσεων.

Διαδικασία επικύρωσης των μέσων προστασίας των οικονομικών συμφερόντων (ΠΟΣ)

Το δεύτερο πρωτόκολλο της Σύμβασης για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[28], το οποίο περιέχει κυρίως διατάξεις σχετικά με την ευθύνη των νομικών προσώπων, την κατάσχεση και τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τέθηκε σε ισχύ στις 19 Μαΐου 2009, που ολοκληρώθηκε η κοινοποίηση της επικύρωσής του από τα κράτη μέλη[29].

Η Ουγγαρία επικύρωσε τη σύμβαση και τα πρωτόκολλά της[30] στις 18 Ιανουαρίου 2010, με μία ενιαία δήλωση όσον αφορά το πρωτόκολλο σχετικά με την ερμηνεία τη σύμβασης από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΕΔ). Η Εσθονία δεν έχει ακόμη επικυρώσει αυτό το τελευταίο πρωτόκολλο. Η Τσεχική Δημοκρατία και η Μάλτα είναι τα μόνα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη επικυρώσει ούτε τη σύμβαση για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ούτε τα πρωτόκολλά της. Όσον αφορά τη συνέχεια της δεύτερης έκθεσης για την εφαρμογή από τα κράτη μέλη αυτών των μέσων[31], η Επιτροπή έχει αναλάβει διεξοδική ανάλυση της συμμόρφωσης των εθνικών διατάξεων, ιδίως όσον αφορά την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Δανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία και το Λουξεμβούργο.

Τα κράτη μέλη καλούνται να επικυρώσουν άμεσα αυτές τις νομοθετικές πράξεις.

Άλλα μέτρα επιχειρησιακής στήριξης που έλαβε η Επιτροπή το 2009: Πρόοδος στον τελωνειακό τομέα

Το 2009 σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος στον τελωνειακό τομέα με την ανάπτυξη, σύμφωνα με το νέο κανονισμό 766/2008[32], μιας νέας τελωνειακής βάσης δεδομένων και της κοινής τελωνειακής επιχείρησης Diabolo II.

Η κοινή τελωνειακή επιχείρηση Diabolo II

Αυτή η κοινή τελωνειακή επιχείρηση είχε σαν αποτέλεσμα να κατασχεθούν περισσότερα από 65 εκατομμύρια παραποιημένα τσιγάρα και 369.000 άλλα παραποιημένα αντικείμενα (υποδήματα, παιχνίδια, φωτογραφικές μηχανές, κινητά τηλέφωνα, καπέλα, γάντια, τσάντες κλπ.) που αντιπροσωπεύουν περισσότερα από 20 εμπορικά σήματα. Οδήγησε επίσης σε περαιτέρω διεθνείς έρευνες για εγκληματικές δραστηριότητες. Η επιχείρηση, συντονιζόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), έλαβε την ονομασία «Diabolo II» λόγω της επιτυχίας της κοινής τελωνειακής επιχείρησης «Diabolo Ι» το 2007.

Η επιτυχία αυτής της κοινής επιχείρησης καταδεικνύει τη σημασία της διατήρησης στενής συνεργασίας με όλους τους εταίρους για την καταπολέμηση του παγκόσμιου εμπορίου παραποιημένων προϊόντων και την προστασία του νόμιμου εμπορίου αυθεντικών προϊόντων. Η επιχείρηση αυτή είναι άριστο παράδειγμα για μελλοντική επιχειρησιακή συνεργασία που βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, στην οποία συμμετέχουν όλοι οι εταίροι της ASEM (Διάσκεψη Ασίας -Ευρώπης)[33].

Η ASEM, με 45 μέλη από την Ευρώπη και την Ασία, αποδείχθηκε για άλλη μία φορά ένα αποτελεσματικό μέσο συνεργασίας των τελωνειακών διοικήσεων. Η επιχείρηση Diabolo II είχε στόχο το λαθρεμπόριο παραποιημένων τσιγάρων και άλλων παραποιημένων προϊόντων στο πλαίσιο της ASEM. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε το Σεπτέμβριο/Οκτώβριο 2009 υπό το συντονισμό της OLAF και με τη στήριξη της Europol και της Interpol.

Η επιτυχία της επιχείρησης οφείλεται στη συνεργασία και την αποτελεσματική εργασία τελωνειακών υπαλλήλων από 13 ασιατικές χώρες και τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και είναι ένα ενθαρρυντικό μήνυμα για την υλοποίηση και άλλων κοινών επιχειρήσεων.

Ανάπτυξη βελτιωμένων βάσεων δεδομένων - Αρχείο Φακέλων Τελωνειακών Ερευνών (FIDE)

Στόχος του FIDE (μιας νέας βάσης δεδομένων που χρησιμοποιούν οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών) είναι να συμβάλει στην πρόληψη ενεργειών που παραβιάζουν την τελωνειακή και γεωργική νομοθεσία η οποία εφαρμόζεται στα προϊόντα τα οποία εισέρχονται ή εξέρχονται από το τελωνειακό έδαφος της ΕΕ και να διευκολύνει και να επιταχύνει την ανίχνευση και τη δίωξή τους. Το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση στις 30 Νοεμβρίου 2009, η οποία αντικαθιστά τη Σύμβαση CIS και το πρωτόκολλο FIDE της[34].

Το FIDE παρέχει στις εθνικές αρχές που είναι υπεύθυνες για τη διενέργεια των τελωνειακών ερευνών, όταν ανοίγουν ένα φάκελο ή κινούν μία έρευνα για ένα ή περισσότερα πρόσωπα ή επιχειρήσεις, να εντοπίζουν τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών οι οποίες διενεργούν έρευνα ή έχουν ερευνήσει τα εν λόγω πρόσωπα ή τις επιχειρήσεις, με στόχο να συντονίσουν τις έρευνές τους. Το FIDE λειτουργεί ως μητρώο προσώπων ή εταιρειών που αποτελούν αντικείμενα έρευνας, χωρίς να αποκαλύπτει στοιχεία της έρευνας.

Τα κράτη μέλη που δεν χρησιμοποιούν ακόμα τη βάση δεδομένων FIDE καλούνται να το πράξουν, με στόχο να συντονίσουν καλύτερα τις έρευνές τους.

Αποτελέσματα των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο όσον αφορά τη συνεργασιά με τα κράτη μέλη στον τομέα των επιτόπιων ελέγχων

Οι επιτόπιοι έλεγχοι και επιθεωρήσεις είναι ένα από τα ισχυρότερα μέσα που διαθέτει η Επιτροπή για τη διενέργεια διοικητικών ερευνών εκτός των οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, έτσι ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της καταπολέμησης της απάτης και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Ο επιτόπιος έλεγχος είναι έλεγχος που διενεργείται στις εγκαταστάσεις μιας επιχείρησης. Η εξουσία για τη διενέργεια αυτών των ελέγχων δόθηκε στην Επιτροπή με τον κανονισμό 2185/1996[35]. Στη συνέχεια, η αρμοδιότητα αυτή επιβεβαιώθηκε από το νομοθέτη της ΕΕ με τη σύσταση της OLAF, η οποία ασκεί τις εξουσίες που ανέθεσε στην Επιτροπή ο κανονισμός 2185/1996[36].

Η εφαρμογή αυτού του κανονισμού βασίζεται στη στενή αμφίδρομη συνεργασία μεταξύ της OLAF και των αρμόδιων εθνικών αρχών[37]. Η συμμετοχή των δικαστικών αρχών των κρατών μελών είναι επιθυμητή, διότι διευκολύνει και αυξάνει την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και των επιθεωρήσεων, ιδίως σε περίπτωση αντίδρασης των οικονομικών φορέων, οπότε είναι δυνατό να εφαρμοστούν δεσμευτικά μέτρα που εθνικού δικαίου και ενδεχόμενες επείγουσες διαδικασίες. Η συνεργασία έχει ζωτική σημασία, ήδη από το προεπιχειρησιακό στάδιο του ελέγχου, όταν η OLAF ενημερώνει την αρμόδια εθνική αρχή για το αντικείμενο, το σκοπό και τη νομική βάση του ελέγχου τον οποίο η OLAF προτίθεται να διενεργήσει. Για το σκοπό αυτό, η OLAF πρέπει να εντοπίζει με ακρίβεια την αρμόδια εθνική αρχή και αυτό σε ορισμένες περιπτώσεις ήταν περίπλοκο, ιδίως στον τομέα των άμεσων δαπανών.

Για να λυθεί αυτό το πρόβλημα, τα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην OLAF, μέσω ερωτηματολογίου, τα πλήρη στοιχεία επικοινωνίας των εθνικών αρχών για να όλους τους τομείς δαπανών, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων δαπανών[38], γεγονός που επιτρέπει στους ελεγκτές της OLAF να εντοπίζουν και να επικοινωνούν με την εθνική αρχή έγκαιρα πριν τη διενέργεια του ελέγχου. Η OLAF θα βρίσκεται σε στενή επαφή με τα κράτη μέλη για τη συνεχή επικαιροποίηση των πληροφοριών.

Συνιστάται με ιδιαίτερη έμφαση ο ορισμός μιας εθνικής διοικητικής και δικαστικής αρχής με αρμοδιότητες που εκτείνονται στον τομέα των άμεσων δαπανών σε όλα τα κράτη μέλη.

Μετά τα προπαρασκευαστικά στάδια για τη διενέργεια του ελέγχου, η αποτελεσματική επιτόπου συμμετοχή των εθνικών αρμόδιων αρχών και η παροχή βοήθειας στους ελεγκτές της OLAF, σε περίπτωση αντίδρασης από ένα οικονομικό φορέα, έχουν καθοριστική σημασία για να διασφαλιστεί η επιτυχία του ελέγχου. Κατά τη διενέργεια του επιτόπιου ελέγχου, και στο βαθμό που το δίκαιο της ΕΕ δεν προβλέπει ειδικούς κανόνες, οι ελεγκτές της OLAF οφείλουν να τηρούν τους κανόνες διαδικασίας που ορίζει η νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους. Έχει, συνεπώς, σημασία να κατανοήσει καλύτερα η Επιτροπή τις εθνικές νομοθεσίες και πρακτικές και διοικητικές διαδικασίες κατά τη διενέργεια αυτών των ελέγχων και για το σκοπό αυτό τα κράτη μέλη έδωσαν πληροφορίες γι' αυτά τα ζητήματα μέσω ενός ερωτηματολογίου. Οι πλήρεις απαντήσεις των κρατών μελών στο ερωτηματολόγιο περιλαμβάνονται στο έγγραφο εργασίας[39] που συνοδεύει την παρούσα έκθεση και αποτελεί πολύτιμη πηγή πληροφοριών όσον αφορά τις εθνικές ανάγκες και πρακτικές για τους ελεγκτές της OLAF κατά την προετοιμασία των επιτόπιων ελέγχων στα κράτη μέλη.

Εθνικές συνθήκες πρόσβασης στις πληροφορίες

Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού 2185/1996, οι ελεγκτές της Επιτροπής έχουν πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες και τα έγγραφα για τις εξεταζόμενες επιχειρήσεις υπό τους ίδιους όρους με αυτούς που ισχύουν για τους ελεγκτές της εθνικής δημόσιας διοίκησης. Όλα τα κράτη μέλη έχουν αναφέρει ότι η εθνική νομοθεσία παρέχει στους ελεγκτές πλήρη πρόσβαση στα διαθέσιμα στοιχεία και έγγραφα σχετικά με την εξεταζόμενη επιχείρηση. Στις περιπτώσεις που ο οικονομικός φορέας είναι ο δικαιούχος ενίσχυσης της ΕΕ, η υποχρέωση παροχής πρόσβασης σε έγγραφα και πληροφορίες αναγράφεται στη σύμβαση επιχορήγησης[40] και, κατά συνέπεια, συνιστά σημαντικό προληπτικό μέτρο. Ειδικοί όροι εφαρμόζονται για την επιβολή μέτρων όπως η έρευνα ή η κατάσχεση, όταν απαιτείται η έκδοση δικαστικού εντάλματος από μια διωκτική αρχή[41]. Κατά κανόνα, οι εθνικοί ελεγκτές έχουν επίσης πρόσβαση σε στοιχεία που βρίσκονται και σε άλλο τόπο εκτός από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης και μπορούν να ελέγξουν αυτές τις εγκαταστάσεις· εντούτοις, οι έλεγχοι σε ιδιωτικές κατοικίες δεν είναι δυνατοί χωρίς δικαστικό ένταλμα, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΣΑΔ) και τις συνταγματικές διατάξεις[42] που αφορούν τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες. Σε ορισμένα κράτη μέλη[43], οι κύριοι νομικοί περιορισμοί για τη λήψη των στοιχείων που αφορούν τους επιτόπιους ελέγχους από έγγραφα, ηλεκτρονικές πηγές ή συνεντεύξεις, ήταν οι απαιτήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων, οι διατάξεις περί τραπεζικού απορρήτου και οι διατάξεις περί επαγγελματικού απορρήτου.

Για να διασφαλιστεί η αλυσίδα επιτήρησης και η συνέχεια της κατοχής στα αρχεία που επιλέγονται κατά τους επιτόπιους ελέγχους, οι εθνικοί επιθεωρητές μπορούν να λαμβάνουν αντίγραφα των βιβλίων (είτε σε χαρτί είτε σε ηλεκτρονική μορφή) και επιτρέπεται η φωτογράφηση και βιντεοσκόπηση αντικειμένων. Σε πολλά κράτη μέλη, οι επιθεωρητές έχουν την εξουσία να κατάσχουν και να κρατούν τα πρωτότυπα έγγραφα που σχετίζονται με το αντικείμενο του ελέγχου, σε δικαιολογημένες περιπτώσεις, όταν υπάρχει κίνδυνος απόκρυψης η καταστροφής αποδεικτικών στοιχείων, ή επειδή είναι απαραίτητο για να κρατηθούν τα πρωτότυπα για περαιτέρω εξέταση[44].

Γενικά, η παρουσία δικηγόρου κατά τους διοικητικούς επιτόπιους ελέγχους δεν προβλέπεται από εθνική νομοθεσία. Κατά συνέπεια, οι εθνικές διατάξεις δεν επιτρέπουν στον ελεγχόμενο επιχειρηματία να καθυστερήσει την πρόσβαση στα στοιχεία μέχρι να συμβουλευτεί τον δικηγόρο του. Οι περισσότερες εθνικές νομοθεσίες[45] αναγνωρίζουν, ωστόσο, ότι η προνομιακή σχέση δικηγόρου - πελάτη είναι εφαρμοστέα στους διοικητικούς ελέγχους, με διαφορετικούς όρους από το ένα κράτος μέλος στο άλλο[46]. Σε όλα τα κράτη μέλη, οι εθνικοί ελεγκτές έχουν πρόσβαση στα στοιχεία και έγγραφα που συνδέονται με τον επιτόπιο έλεγχο και μπορούν να κρατήσουν τα πρωτότυπα έντυπα ή να λάβουν αντίγραφα των πρωτότυπων. Επιβάλλονται ορισμένοι περιορισμοί λόγω της ανάγκης εντάλματος για έρευνες και κατασχέσεις.

Όσον αφορά την εγκληματολογική έρευνα σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές, η OLAF συνέταξε πρόσφατα ενημερωτικό φυλλάδιο για τους οικονομικούς φορείς. Το έγγραφο αυτό ενημερώνει τους επιχειρηματίες ως προς τα δικαιώματά τους και αναλύει τη διαδικασία εγκληματολογικής εξέτασης ηλεκτρονικών υπολογιστών κατά τους επιτόπιους ελέγχους της OLAF. Το φυλλάδιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό στα κράτη μέλη τα οποία δεν έχουν ειδικές νομοθετικές διατάξεις όσον αφορά αυτή τη διαδικασία.

Κατά κανόνα, όταν ο επιχειρηματίας που υποβάλλεται σε επιτόπιο έλεγχο είναι δικαιούχος επιχορήγησης της ΕΕ, η σύμβαση επιχορήγησης πρέπει να αναγράφει την υποχρέωση του επιχειρηματία να παρέχει στους επιθεωρητές της OLAF πρόσβαση στα δεδομένα για να διευκολύνει τον έλεγχο.

Εθνικές διαδικαστικές απαιτήσεις για τους επιτόπιους ελέγχους και για τη σύνταξη των εκθέσεων διοικητικού ελέγχου

Το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού 2185/1996 απαιτεί οι ελεγκτές της Επιτροπής να τηρούν, κατά τους επιτόπιους ελέγχους, τους διαδικαστικούς κανόνες που προβλέπονται από τη νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους. Τα κράτη μέλη ανέφεραν ότι οι διαδικασίες αυτές προβλέπονται συνήθως από εγχειρίδια και οδηγίες προς τους εθνικούς ελεγκτές. Μεταξύ αυτών των διαδικαστικών απαιτήσεων τα κράτη μέλη έχουν αναφέρει: μη κοινοποίηση των ελέγχων, εκτός εάν αυτό είναι απαραίτητο, περιορισμούς στην πρόσβαση σε ιδιωτικές κατοικίες (βλ. ανωτέρω), τήρηση του νόμου κατά τη χρήση γλωσσών[47]. Οι ελεγκτές πρέπει να επιδεικνύουν γραπτή εξουσιοδότηση ή εντολή ελέγχου και ειδικό δελτίο ταυτότητας[48]· ο έλεγχος πρέπει να διενεργείται παρουσία του ενδιαφερόμενου επιχειρηματία[49] και σε συγκεκριμένες ώρες, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία[50]. Πρέπει να συντάσσεται έκθεση ελέγχου και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, πρέπει να διεξάγεται τελική συζήτηση με τον υπόλογο πριν από τη σύνταξη της έκθεσης[51]. Ορισμένες διαδικαστικές απαιτήσεις εφαρμόζονται και στις εθνικές διοικητικές εκθέσεις: στα περισσότερα κράτη μέλη, οι εθνικοί επιθεωρητές χρησιμοποιούν ένα τυποποιημένο υπόδειγμα και το περιεχόμενο συνήθως περιγράφει τις παρατυπίες που διαπιστώνονται, τις νομικές διατάξεις που παραβιάζονται και τα αποτελέσματα του ελέγχου. Η έκθεση πρέπει να υπογράφεται οπωσδήποτε από τους εθνικούς ελεγκτές που διενεργούν τον έλεγχο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, από τον επιχειρηματία. Εάν ο επιχειρηματίας αρνηθεί να υπογράψει, αυτό πρέπει να αναφερθεί στην έκθεση. Η έκθεση εγκρίνεται συνήθως από τον ιεραρχικό προϊστάμενο του ελεγκτή που διενεργεί τον έλεγχο. Γενικά, τα κράτη μέλη έχουν αναφέρει ότι δεν υπάρχουν περιορισμοί όσον αφορά το αποδεκτό των εκθέσεων διοικητικού ελέγχου στις διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες. Υπάρχουν εξαιρέσεις που αφορούν παρατυπίες οι οποίες διαπράττονται κατά τη συλλογή των στοιχείων που περιέχονται στην έκθεση[52] και όπου η εθνική νομοθεσία προβλέπει ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που λαμβάνονται κατά τις διοικητικές διαδικασίες δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν σε ποινικές διαδικασίες[53].

Για να είναι αποδεκτές σε διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες, οι εθνικές διοικητικές εκθέσεις που συντάσσονται μετά από επιτόπιους ελέγχους πρέπει επίσης να ικανοποιούν ορισμένες απαιτήσεις, π.χ. να φέρουν υπογραφή των εθνικών ελεγκτών. Η εμπειρία της OLAF δείχνει ότι υπήρξαν περιπτώσεις που οι εθνικοί επιθεωρητές καθυστέρησαν ή αρνήθηκαν να υπογράψουν την έκθεση χωρίς συγκεκριμένη αιτιολόγηση κατά τους κοινούς ελέγχους.

Έχει, συνεπώς, καθοριστική σημασία ο εθνικός ελεγκτής που συμμετέχει σε επιτόπιο έλεγχο της OLAF να υπογράφει την έκθεση της OLAF χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, έτσι ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος η έκθεση αυτή να μην γίνεται αποδεκτή ή να έχει μειωμένη αποδεικτική αξία στις διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες.

Συνδρομή των εθνικών αρχών σε περίπτωση αντίδρασης οικονομικών φορέων

Η συνδρομή από τις εθνικές αρχές είναι σημαντική και δεν εξαρτάται από τη συμμετοχή ή μη των εθνικών αρχών στον έλεγχο. Η ανάγκη υποστήριξης από τις εθνικές αρχές είναι ακόμη πιεστικότερη στις περιπτώσεις όπου ο επιχειρηματίας αρνείται τον έλεγχο των επιθεωρητών της Επιτροπής. Η συνδρομή και η στήριξη των εθνικών αρχών είναι εξόχως σημαντική, ανεξάρτητα από τον σχετικό τύπο δαπάνης της ΕΕ (άμεση δαπάνη ή κεφάλαια της ΕΕ επιμερισμένης διαχείρισης). Η ίδια στήριξη, ιδίως για τη διασφάλιση των αποδεικτικών στοιχείων, πρέπει να παρέχεται κατά τη διενέργεια ελέγχων που αφορούν άμεσες δαπάνες, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ο ίδιος βαθμός προστασίας των κεφαλαίων της ΕΕ για όλους τους τομείς δαπανών.

Σε περίπτωση που οι οικονομικός φορέας αντιτίθεται στον έλεγχο, ορισμένα κράτη μέλη[54] ανέφεραν ότι οι ελεγκτές της Επιτροπής μπορούν να εισέρχονται στις εγκαταστάσεις του εν λόγω επιχειρηματία ακόμη και χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεσή του κατά τη διάρκεια ενός επιτόπιου ελέγχου. Όταν η αντίρρηση του οικονομικού φορέα εμποδίζει τη διενέργεια του ελέγχου, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών μπορούν να βοηθήσουν τους επιθεωρητές της Επιτροπής εκδίδοντας δικαστικό ή διοικητικό ένταλμα[55], ή να τους βοηθήσουν, εάν είναι απαραίτητο με εύλογο καταναγκασμό να έχουν πρόσβαση στις εγκαταστάσεις του επιχειρηματία. Σε αυτές τις περιπτώσεις αντίδρασης του οικονομικού φορέα, οι αστυνομικές αρχές ή οι εθνικοί ελεγκτές μπορούν να παρέμβουν και να βοηθήσουν τους ελεγκτές της Επιτροπής[56]. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να λάβουν και άλλα μέτρα, όπως η αναστολή ή η παύση πληρωμών, όταν πρόκειται για δικαιούχους επιχορηγήσεων της ΕΕ, ή να επιβάλουν πρόστιμα. Όταν ο επιχειρηματίας αρνείται την πρόσβαση σε στοιχεία, οι ελεγκτές μπορούν να σφραγίσουν τις εγκαταστάσεις[57] και να κατάσχουν και να κρατήσουν υπό την επιτήρησή τους βιβλία και άλλα έγγραφα ή ηλεκτρονικά αρχεία με δικαστικό ή διοικητικό ένταλμα[58]. Μπορούν να εφαρμόσουν μια επίσημη διαδικασία ανάκρισης των αντιπροσώπων του οικονομικού φορέα[59]. Ποινικές κυρώσεις, όπως η επιβολή προστίμων ή η αναστολή πληρωμών στο δικαιούχο επιχορηγήσεων της ΕΕ, μπορεί να εφαρμοστούν όταν ο οικονομικός φορέας αρνείται την παροχή πρόσβασης σε πληροφορίες.

Το εθνικό δίκαιο των κρατών μελών περιλαμβάνει δεσμευτικά μέτρα για να διασφαλιστεί ότι οι ελεγκτές της OLAF που διενεργούν επιτόπιους ελέγχους μπορούν να λάβουν τη συνδρομή των εθνικών αρμόδιων αρχών σε περιπτώσεις που ο οικονομικός φορέας αρνείται τον έλεγχο. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά, όπως η έκδοση δικαστικού ή διοικητικού εντάλματος, οι κατασχέσεις εγγράφων η οι διαδικασίες ανάκρισης, παράγουν άμεσα αποτελέσματα και πρέπει να ευνοούνται από την εθνική νομοθεσία.

Η ενεργή συμμετοχή εθνικών αρχών κατά τους επιτόπιους ελέγχους μπορεί να συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στην επιτυχία της επιχείρησης. Ως εκ τούτου, οι εθνικοί ελεγκτές πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στον έλεγχο και όχι να παρίστανται ως απλοί παρατηρητές, όπως επέλεξαν ορισμένες εθνικές αρχές σε ορισμένες ελέγχους της OLAF ως διακηρυγμένο καθεστώς κατά τους επιτόπιους ελέγχους. Στους επιθεωρητές της OLAF πρέπει να παρέχεται για τα κεφάλαια επιμερισμένης διαχείρισης το ίδιο επίπεδο συνδρομής όπως και για τις άμεσες δαπάνες.

Εθνικά προληπτικά μέτρα για την αποτροπή της απώλειας ή της καταστροφής αποδεικτικών στοιχείων

Οι περισσότερες εθνικές νομοθεσίες επιτρέπουν τη λήψη επειγόντων μέτρων, όπως το σφράγισμα εγκαταστάσεων επιχειρήσεων και η φωτογράφηση ή βιντεοσκόπηση εγκαταστάσεων, κυκλωμάτων και άλλων αντικειμένων. Ορισμένες φορές, τα μέτρα αυτά μπορούν να λαμβάνονται μόνο στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας[60]. Άλλα προληπτικά μέτρα είναι η λήψη δειγμάτων με δικαστική άδεια, η κατάσχεση εγγράφων ή η αίτηση αστυνομικής συνδρομής, όταν αυτό είναι απαραίτητο. Τα μέτρα αυτά μπορεί να λαμβάνονται σε καταστάσεις κατά τις οποίες υπάρχει κίνδυνος εξαφάνισης, απόκρυψης ή αλλοίωσης εγγράφων, ή όταν υπάρχουν υπόνοιες ότι έχει διαπραχθεί ποινικό αδίκημα[61]. Οι λόγοι που επιβάλλουν τη λήψη αυτών των μέτρων πρέπει να καταγράφονται. Στα περισσότερα κράτη μέλη υπάρχει δυνατότητα έφεσης κατά των μέτρων αυτών.

Γενικά συμπεράσματα

Μετά από αυτή τη διαδικασία μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι τα κράτη μέλη έχουν λάβει ορισμένα μέτρα για την εφαρμογή του κανονισμού 2185/1996· στην πράξη, ωστόσο, υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω βελτιώσεων σε αυτό τον τομέα, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας μεταξύ της OLAF και των εθνικών αρχών, όπως εξηγήθηκε ανωτέρω.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ελέγχει την εφαρμογή αυτών των συστάσεων στις μελλοντικές εκθέσεις.

Ανάκτηση

Μέτρα για τη διασφάλιση της ανάκτησης παράτυπων ποσών

Ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να αναφέρουν τις εθνικές διατάξεις τους για την ανάκτηση παράτυπων ποσών, με έμφαση στα νομικά μέσα και τα μέτρα κατά της οικονομικής απώλειας ή ζημίας και σχετικά με την εγγραφή των παρατυπιών και την είσπραξη οφειλών. Στο ψήφισμά του της 24ης Απριλίου 2009 για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των κοινοτήτων και την καταπολέμηση της απάτης - Ετήσια έκθεση 2007 (2008/2242(INI)), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επισήμανε ότι τα ποσοστά ανάκτησης εξακολουθούν να είναι χαμηλά, ιδίως στους τομείς στους οποίους τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την ανάκτηση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να υπάρξουν καταλληλότερες και ταχύτερες διαδικασίες ανάκτησης και πρέπει να προβλεφθούν περισσότερο δεσμευτικά και προληπτικά στοιχεία στη μελλοντική νομοθεσία σχετικά με την επιμερισμένη διαχείριση, έτσι ώστε να είναι δυνατή η είσπραξη παράτυπων ποσών στο τέλος της διαδικασίας ανάκτησης. Με τον τρόπο αυτό, θα διασφαλίζεται αποτελεσματικότερα η ανάκτηση των χρημάτων των φορολογουμένων.

Εθνική νομοθεσία για την ανάκτηση κεφαλαίων της ΕΕ

Από τις απαντήσεις των κρατών μελών συνάγεται ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει διατάξεις για την εθνική νομοθεσία τους και τη διασφάλιση της ανάκτησης παράτυπων ποσών όσον αφορά τα έσοδα και τα έξοδα του προϋπολογισμού της ΕΕ στους τομείς στους οποίους η νομοθεσία της ΕΕ δεν έχει θεσπίσει κανόνες ανάκτησης. Οι διατάξεις αφορούν τους μηχανισμούς αντιστάθμισης, προληπτικής εφαρμογής, κατάσχεσης και αναγκαστικής ανάκτησης.

Όσον αφορά τις δαπάνες, για να διασφαλίσουν την ανάκτηση παράτυπων ποσών που περιλαμβάνονται σε συμβάσεις οι οποίες αφορούν κεφάλαια της ΕΕ, τα περισσότερα κράτη μέλη[62] χρησιμοποιούν νομικά μέσα, όπως διάφοροι τύπο εγγυήσεων, γραμμάτια, προκαταβολές ως εγγύηση, ατομικές ή κοινές ασφάλειες, συμψηφισμός, τραπεζικά ομόλογα, υποθήκες ή ασφάλειες.

Τα δύο τρίτα των κρατών μελών[63] χρησιμοποιούν νομικά μέσα και μέτρα, όπως εγγυήσεις, αντιστάθμιση και αναστολή πληρωμών, για να επιταχύνουν τη διαδικασία ανάκτησης παράτυπα καταβληθέντων ποσών.

Η εθνική νομοθεσία των περισσότερων κρατών μελών[64] περιέχει διατάξεις για μέτρα προστασίας και πρόληψης που είναι δυνατό να ληφθούν μετά την ανίχνευση υπόνοιας παράτυπων ποσών (έσοδα και έξοδα). Τα μέτρα αυτά είναι: δήμευση, διοικητική κατάσχεση, κατακράτηση εμπορευμάτων υποκείμενων σε φόρο, χρηματικές ποινές, αναστολή, άρνηση ή προσαρμογή περαιτέρω πληρωμών, καταγγελία της σύμβασης χρηματοδότησης έργων και επιστροφή καταβληθέντων κεφαλαίων, μείωση της χρηματοδότησης.

Η εθνική νομοθεσία των κρατών μελών προβλέπει τη δυνατότητα (που δεν αποτελεί ειδική υποχρέωση) για τη δημόσια διοίκηση να παρίσταται ως ενάγων σε ποινικές διαδικασίες για απάτες σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Καταγραφή παρατυπιών και είσπραξη οφειλών στο εσωτερικό της εθνικής δημόσιας διοίκησης

Αν και δεν είναι δυνατό να αποκλειστούν κατηγορηματικά ατομικά λάθη, σύμφωνα με τα στοιχεία που ελήφθησαν μέσω του ερωτηματολογίου, τα κράτη μέλη μπορούν καταρχήν να εγγυηθούν την πληρότητα της καταγραφής των παρατυπιών.

Σε όλα τα κράτη μέλη, τα ποσοστά που αφορούν τις ανακτήσεις υποβάλλονται σε δημοσιονομικό έλεγχο σε εθνικό επίπεδο μετά την ολοκλήρωση των ανακτήσεων. Αρχικά πραγματοποιούνται φυσικοί και δημοσιονομικοί έλεγχοι από διάφορες εθνικές αρχές, όπως οι υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου των αντίστοιχων οργανισμών (διαχειριστική αρχή, αρχή πιστοποίησης, ενδιάμεσοι φορείς, εκτελεστικοί φορείς), τελωνειακές αρχές και εθνική υπηρεσία ελέγχου.

Όσον αφορά τα έσοδα και τα έξοδα της ΕΕ, τα δύο τρίτα των κρατών μελών[65] έχουν ένα εθνικό επίπεδο ορίου που υπόκειται σε ρύθμιση κάτω από το οποίο δεν εκδίδεται ένταλμα ανάκτησης. Το όριο αυτό κυμαίνεται από 3 € έως 100 €, ορισμένες φορές δεν είναι ενιαίο ούτε και στο εσωτερικό της ίδιας της χώρας για όλα τα κεφάλαια που χρησιμοποιούνται στους εξεταζόμενους τομείς (γεωργία, διαρθρωτικά ταμεία και τελωνεία).

Σε ορισμένα κράτη μέλη[66] η εντολή ανάκτησης δεν είναι εκτελεστή.

Ορισμένα μόνο κράτη μέλη[67] θα χρησιμοποιούσαν σε ορισμένο βαθμό την πρόβλεψη εσόδων ως μέθοδο προκαταρκτικής εκτίμησης ενός δυνητικού παράτυπου ποσού που θα μπορούσε να ανακτηθεί πριν αρχίσει στην πράξη η διαδικασία ανάκτησης. Όταν συμβαίνει αυτό, οι εκτιμήσεις παρέχονται συνήθως στο εσωτερικό των συστημάτων ελέγχου και λογιστικής που χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση των κεφαλαίων της ΕΕ.

Συμπεράσματα

Όσον αφορά την ανάκτηση παράνομων ποσών, τα νομικά μέσα και μέτρα για την καταπολέμηση της οικονομικής απώλειας ή ζημίας και την καταγραφή παρατυπιών και την ανάκτηση οφειλών κατά κανόνα ενσωματώνονται στα εθνικά δικαιικά συστήματα. Με τον τρόπο αυτό, τα κράτη μέλη αποδεικνύουν την ύπαρξη μέτρων ασφαλείας, αλλά υπάρχει ακόμη περιθώριο για βελτιώσεις.

Η νομοθεσία των κρατών μελών πρέπει να δίνει προτεραιότητα στο εκτελεστό των εντολών είσπραξης, το οποίο είναι σημαντικό για την επιτάχυνση των διαδικασιών ανάκτησης. Για να διασφαλιστεί η ανάκτηση παράτυπων πληρωμών, συμπεριλαμβανομένων συμβάσεων που αφορούν κεφάλαια της ΕΕ, όλα τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέπουν νομικά μέσα, όπως διάφοροι τύποι εγγυήσεων, γραμμάτια, προκαταβολές ως εγγύηση, ατομικές ή κοινές ασφάλειες, συμψηφισμός, τραπεζικά ομόλογα, υποθήκες ή ασφάλειες.

Για να στηριχθούν οι διαδικασίες ταχείας ανάκτησης πρέπει να ληφθούν πρόσθετα δεσμευτικά και προληπτικά μέτρα για τη μελλοντική νομοθεσία της ΕΕ αναφορικά με την επιμερισμένη διαχείριση.

Ανάκτηση παράτυπων ποσών το 2009

Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι

Τα κράτη μέλη οφείλουν να ανακτούν τα διαπιστωθέντα ποσά, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που καταχωρούν στην κοινή βάση δεδομένων OWNRES. Το προς ανάκτηση ποσό για παρατυπίες που ανιχνεύθηκαν το 2009 ανέρχεται περίπου σε 343 εκατ. €.

Παρά τις προσπάθειες των κρατών μελών, ενδέχεται να είναι αδύνατη η πλήρης ανάκτηση ενός επιβεβαιωμένου ποσού. Τα διαπιστωθέντα ποσά ενδέχεται να μεταβάλλονται λόγω συμπληρωματικών πληροφοριών ή δικαστικών διαδικασιών, ή διότι μια οφειλή μπορεί να θεωρηθεί μη ανακτήσιμη λόγω οικονομικών προβλημάτων του οφειλέτη.

Σήμερα, το ποσοστό ανάκτησης για τις παρατυπίες που σημειώθηκαν το 2009 είναι 44% (περίπου 152 εκατ. €). Πρόκειται για μια μέση αρχική κατάσταση, αν και το ποσοστό είναι υψηλότερο από το περσινό 38%. Το ποσοστό ανάκτησης για όλα τα έτη (1989-2009) είναι 45,1%.

Όταν η μη ανάκτηση μιας επιβεβαιωμένης οφειλής δεν καταλογίζεται σε ένα κράτος μέλος, το κράτος αυτό μπορεί να ζητήσει τη διαγραφή του μη ανακτήσιμου ποσού. Το 2009, η Επιτροπή αρνήθηκε τη διαγραφή που ζήτησαν ορισμένα κράτη μέλη σε 61 περιπτώσεις οι οποίες αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό περίπου 11,5 εκατ. €, διότι έκρινε ότι τα κράτη μέλη ήταν υπεύθυνα για τη μη ανάκτηση.

Εξάλλου, ορισμένα κράτη μέλη κρίθηκαν δημοσιονομικά υπεύθυνα για συνολικό ποσό που υπερβαίνει τα 9 εκατ. €, διότι δεν είχαν προβεί στη διαπίστωση τελωνειακών οφειλών όπως όφειλαν.

Γεωργία

Σύμφωνα με το άρθρο 32 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου, δημιουργήθηκε ένας αυτόματος μηχανισμός εκκαθάρισης για περιπτώσεις μη ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Όταν ένα κράτος μέλος δεν ανακτά από τον δικαιούχο ένα αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό εντός τεσσάρων ετών από την ημερομηνία της πρώτης διοικητικής ή δικαστικής πράξης διαπίστωσης (ή οκτώ ετών σε περίπτωση προσφυγής στα εθνικά δικαστήρια), το 50% του μη ανακτηθέντος ποσού βαρύνει αυτομάτως τον προϋπολογισμό αυτού του κράτους μέλους στο πλαίσιο της ετήσιας εκκαθάρισης των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ και του ΕΓΤΑΑ. Ακόμη και μετά την εφαρμογή αυτού του μηχανισμού, τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να πιστώνουν το 50% του πράγματι ανακτηθέντος ποσού στον προϋπολογισμό της Κοινότητας. Εάν δεν το πράξουν με τη δέουσα επιμέλεια, η Επιτροπή μπορεί να καταλογίσει στο οικείο κράτος μέλος ολόκληρο το ποσό.

Όλα τα αχρεωστήτως καταβληθέντα που οφείλονται σε διοικητικά σφάλματα των εθνικών αρχών πρέπει να αφαιρούνται από τους ετήσιους λογαριασμούς των εμπλεκόμενων οργανισμών πληρωμής και έτσι εξαιρούνται από την κοινοτική χρηματοδότηση.

Το 2009, εφαρμόστηκε ο μηχανισμός 50/50 με την απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών του οικονομικού έτους 2008[68] σε όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις μη ανάκτησης από το 2004 ή το 2000 (υποθέσεις που εκκρεμούσαν επί τέσσερα ή και οκτώ έτη αντίστοιχα). Συνολικά, με τον τρόπο αυτό καταλογίστηκε στα κράτη μέλη ποσό 31,4 εκατ. € και ποσό 20,1 εκατ. € επιβάρυνε τον προϋπολογισμό της ΕΕ για λόγους αδυναμίας ανάκτησης. Ένα πρόσθετο ποσό 0,8 εκατ. € καταλογίστηκε στα κράτη μέλη με μεταγενέστερη απόφαση[69] για την εκκαθάριση των λογαριασμών του οικονομικού έτους 2008 για τους οργανισμούς πληρωμής για τους οποίους η απόφαση εκκαθάρισης λογαριασμών δεν περιέλαβε τους λογαριασμούς του οικονομικού έτους 2009.

Κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 2009, τα κράτη μέλη ανέκτησαν ποσό 167,3 εκατ. € και το εκκρεμές προς ανάκτηση ποσό από τους δικαιούχους στα τέλη του οικονομικού έτους ανερχόταν σε 1.136,2 εκατ. €.

Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της μη ανάκτησης για εκκρεμείς υποθέσεις από το 2005 ή το 2001 καθορίστηκαν βάσει του προαναφερθέντος κανόνα 50/50 με καταλογισμό στα εμπλεκόμενα κράτη μέλη ποσού 22,8 εκατ. €[70]. Επιπλέον, ο προϋπολογισμός της ΕΕ επιβαρύνθηκε με ποσό 20,3 εκατ. € για ποσά που κρίθηκαν μη ανακτήσιμα κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 2009. Στους οργανισμούς πληρωμής για τους οποίους η απόφαση εκκαθάρισης λογαριασμών δεν περιέλαβε τους λογαριασμούς του 2009 καταλογίστηκε με μεταγενέστερες αποφάσεις της Επιτροπής πρόσθετο ποσό 11,9 εκατ. €.

Με την εφαρμογή του μηχανισμού εκκαθάρισης 50/50 από τότε που θεσπίστηκε το 2006, το εκκρεμές ποσό που οφείλουν τα κράτη μέλη στον προϋπολογισμό της ΕΕ μειώθηκε σε 830 εκατ. €[71].

Κατά τα έτη 2007-09, η Επιτροπή διενήργησε ελέγχους για την ορθή εφαρμογή του νέου μηχανισμού εκκαθάρισης με 15 επιτόπιους ελέγχους που κάλυψαν 14 οργανισμούς πληρωμής σε 11 κράτη μέλη.

Γενικά, οι αρχές των κρατών μελών διαθέτουν επαρκείς διαδικασίες για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ελλείψεις που διαπιστώθηκαν κατά τους επιτόπιους ελέγχους παρακολουθούνται στο πλαίσιο των διαδικασιών εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση.

Πολιτική συνοχής

Στον τομέα των Διαρθρωτικών Ταμείων, η ανάκτηση από τους δικαιούχους των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών λόγω παρατυπίας ή απάτης εξαρτάται κυρίως από τα κράτη μέλη. Τα ποσά αυτά είναι δυνατό να ανακτηθούν στο επίπεδο της Επιτροπής με την αφαίρεση από μελλοντικές αποφάσεις πληρωμής κάθε ποσού που κρίθηκε προηγουμένως αχρεωστήτως καταβληθέν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Τα συγχρηματοδοτούμενα από τα Διαρθρωτικά Ταμεία προγράμματα είναι πολυετή και βασίζονται σε ενδιάμεσες πληρωμές. Η ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν ή μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.

Για την περίοδο προγραμματισμού 1994-99 , η προθεσμία υποβολής αιτήσεων τελικής πληρωμής στην Επιτροπή έληξε στις 31 Μαρτίου 2003. Την περίοδο εκείνη, η Κοινότητα συγχρηματοδότησε περίπου 1000 προγράμματα με συνολικό ποσό περίπου 159 δισ. €[72]. Οι διατάκτες και οι διαχειριστικές υπηρεσίες της Επιτροπής, με τη συνδρομή της OLAF, είναι υπεύθυνοι για τη διοικητική και δημοσιονομική παρακολούθηση μετά την ολοκλήρωση αυτών των προγραμμάτων.

Για την περίοδο προγραμματισμού 1994-99, τα κράτη μέλη κοινοποίησαν 11.046 περιπτώσεις παρατυπιών (21 το 2009) με εκτιμώμενη δημοσιονομική επίπτωση 1,51 δισ. €[73] επί της κοινοτικής συνεισφοράς (1,84 δισ. € για το 2009).

Από τις περιπτώσεις αυτές, οι 7.049 έκλεισαν οριστικά από πλευράς της Επιτροπής και ελήφθη υπόψη ποσό 742 εκατ. € κατά την τελική πληρωμή ή αποδεσμεύτηκε μετά το κλείσιμο ή επιστράφηκε στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Τα κράτη μέλη δήλωσαν ότι οι διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες είχαν ολοκληρωθεί σε εθνικό επίπεδο για άλλες 861 υποθέσεις με δημοσιονομική επίπτωση 52 εκατ. € για την ίδια περίοδο. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής κίνησαν τις διαδικασίες συμβιβασμού για το κλείσιμο αυτών των υποθέσεων.

Το 2009, η Επιτροπή εξέδωσε επτά αποφάσεις για το χειρισμό 241 περιπτώσεων παρατυπιών για τις οποίες τα οικεία κράτη μέλη ζήτησαν από την Επιτροπή να επιβαρυνθεί με τις δημοσιονομικές συνέπειες των μη ανακτήσιμων ποσών. Τρεις αποφάσεις που αφορούν 217 κοινοποιήσεις για το ΕΤΠΑ συνολικού ποσού 1.773.541 € και τέσσερις αποφάσεις που αφορούν το ΕΚΤ για συνολικό ποσό 130.785 € καταλογίστηκαν στον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Για την προγραμματική περίοδο 2000-06 , τα κράτη μέλη έχουν κοινοποιήσει μέχρι στιγμής 20.991 περιπτώσεις παρατυπιών (4.679 το 2009) με δημοσιονομική επίπτωση 3,49 δισ. € για τα τη συνεισφορά της ΕΕ (1,12 δισ. € για το 2009).

Τα κράτη μέλη ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι είχαν ολοκληρωθεί σε εθνικό επίπεδο οι διοικητικές ή/και δικαστικές διαδικασίες για 10.655 από αυτές τις υποθέσεις και είχε ανακτηθεί ποσό περίπου 1,73 δισ. €.

Τα ποσοστά ανάκτησης καθ' όλη την προγραμματική περίοδο 2000-06 είναι ικανοποιητικά (υπερβαίνουν το 50% - σχεδόν ίδια επίδοση με το 53% της περιόδου προγραμματισμού 1994 - 99), αλλά ενδέχεται να επηρεαστούν έντονα από την πρακτική της εξαίρεσης από τη δήλωση δαπανών στην Επιτροπή των έργων που διαπιστώνεται ότι είναι παράτυπα. Με αυτό τον τρόπο, οι πόροι της ΕΕ μπορούν να επαναχρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση άλλων επιλέξιμων έργων και το βάρος της ανάκτησης μετατοπίζεται στους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Τα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλλουν περισσότερες προσπάθειες για την ανάκτηση παράτυπων ποσών.

Στα τέλη του 2009, το συνολικό ποσό των δημοσιονομικών διορθώσεων για τις περιόδους προγραμματισμού 1994-99 και 2000-06 ανήλθε σε 2.510 εκατ. € (515 εκατ. € το 2009) και σε 5.119 εκατ. € (1.806 εκατ. € το 2009) αντίστοιχα. Αυτές οι δημοσιονομικές διορθώσεις ήταν αποτέλεσμα των δημοσιονομικών ελέγχων που διενήργησαν η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, των ερευνών της OLAF και της διαδικασίας κλεισίματος των δύο περιόδων προγραμματισμού. Περιλαμβάνουν τις δαπάνες που επηρεάστηκαν από τις παρατυπίες οι οποίες, ως εκ τούτου, πρέπει να εξαιρεθούν από τη συγχρηματοδότηση από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Επιπλέον, και τα κράτη μέλη πραγματοποιούν διορθώσεις μετά από τους δικούς τους δημοσιονομικούς ελέγχους ή τους ελέγχους της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου. Οι διορθώσεις αυτές δεν καταχωρούνται στο λογιστικό σύστημα της Επιτροπής, αλλά τα κράτη μέλη κοινοποιούν τα στοιχεία αυτά στην Επιτροπή σε ετήσια βάση.

Προενταξιακά κονδύλια

Το 2009, τα δηλωθέντα προς ανάκτηση ποσά αυξήθηκαν κατά 135%. Το υψηλότερο ποσό που πρέπει να ανακτηθεί προέρχεται από το SAPARD (61,6 εκατ. €, εκ των οποίων τα 41 εκατ. € πρέπει να ανακτηθούν από τη Βουλγαρία). Για το PHARE πρέπει να ανακτηθεί ποσό σχεδόν 7 εκατ. € και για το ISPA 4 εκατ. €. Το ποσοστό ανάκτησης μειώθηκε σε σύγκριση με το 2008 και ανήλθε μόνο στο 27,2% το 2009.

Από την ανάλυση του ποσοστού ανάκτησης των κοινοποιούμενων περιπτώσεων υπόνοιας απάτης προκύπτει ποσό μόλις 4,6% για το σύνολο της περιόδου προγραμματισμού. Η διαδικασία ανάκτησης σε περιπτώσεις ποινικής δίωξης είναι σύνθετη και χρονοβόρα. Οι διοικητικές διαδικασίες και η ποινική έρευνα δεν συμβαδίζουν χρονικά στις περισσότερες χώρες, γεγονός που επηρεάζει τα ποσοστά ανάκτησης.

Επειδή τα ποσοστά ανάκτησης είναι χαμηλά, πρέπει να εφαρμοστούν μέτρα διασφάλισης για τις περιπτώσεις υπόνοιας απάτης (με τη μορφή κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων, αναστολής πληρωμών, τραπεζικών εγγυήσεων κλπ. - βλ. σημείο 5.1.3 ανωτέρω), προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ανάκτηση εξακολουθεί να είναι εφικτή μετά την έκδοση τελεσίδικης δικαστικής απόφασης. Τα οικεία κράτη μέλη πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην ανάκτηση ποσών προενταξιακών ενισχύσεων.

Άμεσες δαπάνες

Στους τομείς στους οποίους η διαχείριση των πόρων πραγματοποιείται άμεσα από τα κοινοτικά όργανα, η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών γίνεται απευθείας από τα ίδια τα όργανα χωρίς τη μεσολάβηση των κρατών μελών. Ο δημοσιονομικός κανονισμός και οι διατάξεις εφαρμογής του προβλέπουν τα στάδια της διαδικασίας ανάκτησης:

–εκτίμηση και βεβαίωση της απαίτησης από τον διατάκτη (ο οποίος οφείλει να διαβεβαιώσει τον βέβαιο, εκκαθαρισμένο και απαιτητό χαρακτήρα της απαίτησης),

– έκδοση του εντάλματος είσπραξης (εντολή του διατάκτη στον υπόλογο να προβεί στην είσπραξη) συνοδευόμενου από χρεωστικό σημείωμα με αποδέκτη τον οφειλέτη, και

– είσπραξη από τον υπόλογο, ο οποίος προβαίνει, εάν είναι δυνατό, στην είσπραξη με συμψηφισμό, όταν ο οφειλέτης είναι ο ίδιος κάτοχος, έναντι των Κοινοτήτων, απαίτησης βεβαίας, εκκαθαρισμένης και απαιτητής.

Εάν μετά τις έγγραφες υπομνήσεις και οχλήσεις ο οφειλέτης δεν εξοφλήσει την οφειλή του και αν ο υπόλογος δεν έχει εισπράξει την απαίτηση με συμψηφισμό ή ενεργοποίηση της τραπεζικής εγγύησης που έχει καταθέσει ο οφειλέτης, ο διατάκτης καθορίζει αμελλητί τον τρόπο αναγκαστικής είσπραξης της απαίτησης.

Για την έκδοση εκτελεστού τίτλου υπάρχουν δύο πιθανές αλληλοαποκλειόμενες λύσεις:

– η έκδοση απόφασης που αποτελεί τίτλο εκτελεστό κατά την έννοια του άρθρου 256 της συνθήκης ΕΚ (επισημοποιεί τη βεβαίωση της απαίτησης σε απόφαση που αποτελεί τίτλο εκτελεστό)·

– η απόφαση τίτλου διά της δικαστικής οδού με προσφυγή στις εθνικές ή κοινοτικές δικαστικές αρχές. Αυτό περιλαμβάνει και την αγωγή στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας στα δικαστήρια που το επιτρέπουν.

Όσον αφορά τα εντάλματα είσπραξης για παρατυπίες και περιπτώσεις απάτης τα οποία εκδόθηκαν το 2009, έχει κοινοποιηθεί ολική ή μερική ανάκτηση σε 478 κοινοποιηθείσες περιπτώσεις. Η Επιτροπή έχει ανακτήσει ποσό 15,5 εκατ. €. Σε 463 περιπτώσεις έχει ανακτηθεί το συνολικό παράτυπο ποσό. Εκκρεμεί η είσπραξη ποσού 12 εκατ. € που αφορά 242 περιπτώσεις.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις διαδικασίες για την πλήρη ανάκτηση αυτών των ποσών

Ανάκτηση μετά από περίπτωση OLAF

Όταν η τελική έκθεση μιας υπόθεσης της OLAF καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ορισμένα ποσά ενδέχεται να έχουν καταβληθεί παράτυπα σε κάποιο δικαιούχο ή να μην έχουν ανακτηθεί όπως έπρεπε, οι αρμόδιες αρχές (κατά κανόνα οι αρχές των κρατών μελών ή οι αντίστοιχες αρχές των τρίτων χωρών) πρέπει να προβούν στην ανάκτηση αυτών των ποσών. Η OLAF παρακολουθεί την εξέλιξη αυτών των διαδικασιών ανάκτησης.

Το 2009, η OLAF ολοκλήρωσε επίσημα τον οικονομικό έλεγχο για ποσό άνω των 249,2 εκατ. €. Ανακτήθηκε συνολικό ποσό 137,2 εκατ. € στο γεωργικό τομέα και 49,1 εκατ. € στον τομέα των Διαρθρωτικών Ταμείων.

Η OLAF θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις διατάκτριες Γενικές Διευθύνσεις της Επιτροπής που είναι υπεύθυνες για τους σχετικούς τομείς του προϋπολογισμού, με στόχο να βελτιωθούν τα ποσοστά ανάκτησης μετά από περιπτώσεις OLAF.

[pic][pic][pic]

[1] Εκθέσεις προηγούμενων ετών: http://ec.europa.eu/anti_fraud/reports/anti-fraud_en.html.

[2] Τα πλήρη αποτελέσματα του ερωτηματολογίου παρουσιάζονται στο έγγραφο "Η εφαρμογή του άρθρου 325 της ΣΛΕΕ το 2009 από τα κράτη μέλη" (συνοδευτικό έγγραφο 1 της παρούσας έκθεσης).

[3] Βλ. επίσης Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 24ης Απριλίου 2009 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των κοινοτήτων και την καταπολέμηση της απάτης - Ετήσια έκθεση 2007 (2008/2242(INI)).

[4] Βλ. συνοδευτικό έγγραφο 1 «Εφαρμογή του άρθρου 325 της ΣΛΕΕ το 2009 από τα κράτη μέλη».

[5] Για παραπομπές, βλ. εξωφύλλου της έκθεσης.

[6] Άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 312 της 23.12.1995).

[7] Άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο α) της Σύμβασης της 26ης Ιουλίου 1995 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ C 316 της 27.11.1995).

[8] Δεύτερο συνοδευτικό έγγραφο της παρούσας έκθεσης.

[9] Για ορισμένους τομείς τα στοιχεία αυτά έχουν ενημερωθεί από την έκθεση του 2008.

[10] Ομοίως.

[11] Δασμοί και γεωργικές εισφορές.

[12] Το ποσοστό αυτό βασίζεται σε εκτίμηση των παραδοσιακών ιδίων πόρων στο γενικό προϋπολογισμό του 2009 και όχι σε λογαριασμούς.

[13] BG, CY, AT, SE, HU, SK, BE, EE, LT, DE, ES, PT, FR, IE, UK.

[14] Το OWNRES είναι συντομογραφία για τους ίδιους πόρους· η βάση δεδομένων OWNRES είναι βασικό μέσο λήψης δεδομένων για συνολική ανάλυση των περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών σε βάρος των παραδοσιακών ιδίων πόρων.

[15] Η CY και η MT δεν αναφέρονται στον χάρτη, διότι δεν παρουσίασαν δαπάνες γι' αυτό τον τομέα το 2004.

[16] Το ΕΤΠΑ χορηγεί άμεσες ενισχύσεις για επενδύσεις σε επιχειρήσεις (ιδίως ΜΜΕ) με στόχο τη δημιουργία σταθερών θέσεων απασχόλησης. Έργα υποδομής που συνδέονται κυρίως με την έρευνα και την καινοτομία, τις τηλεπικοινωνίες, το περιβάλλον, την ενέργεια και τις μεταφορές· χρηματοδοτικά μέσα (κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, κεφάλαια για την τοπική ανάπτυξη κλπ.) για τη στήριξη της περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ πόλεων και περιφερειών· μέτρα τεχνικής ενίσχυσης.

[17] Δεδομένου ότι οι περιφέρειες που χρηματοδοτούνται από τα προγράμματα του Στόχου 1 είναι οι λιγότερο εύπορες περιφέρειες, ενώ αυτές που χρηματοδοτούνται από τα προγράμματα του Στόχου 3 είναι οι πλουσιότερες, η ανάγκη και η απληστία αποτελούν μάλλον τις βασικές αιτίες της απάτης.

[18] Η Ισπανία και η Γαλλία δεν χρησιμοποίησαν το IMS το 2009 και η Σουηδία και η Ιρλανδία δεν το έχουν θέσει ακόμη σε πλήρη εφαρμογή.

[19] ΕΕ L 371 της 27.12.2006.

[20] ΕΕ L 250 της 23.9.2009.

[21] ΕΕ L 172 της 7.7.1994.

[22] Το πρόγραμμα αυτό ενισχύει τη γεωργική και αγροτική ανάπτυξη στις υποψήφιες χώρες.

[23] Όταν το πρόγραμμα τεθεί σε πλήρη λειτουργία θα γίνουν εμφανή ορισμένα πλεονεκτήματα, όπως η βελτίωση της συμμόρφωσης, η μείωση των σφαλμάτων τεχνικής φύσης, η δυνατότητα των διαφόρων αρχών που υποβάλουν αναφορά να έχουν πρόσβαση στα στοιχεία για όλες τις (ανοικτές) περιπτώσεις παρατυπίας που έχουν ήδη κοινοποιηθεί.

[24] http://ec.europa.eu/comm/anti_fraud/reports/index_en.html.

[25] Απόφαση του Συμβουλίου 2008/852/JHA της 24ης Οκτωβρίου 2008 για ένα δίκτυο σημείων επαφής κατά της διαφθοράς (ΕΕ L 301της 12.11.2008).

[26] COM(2009) 644 τελικό της 23.11.2009 και COM(2009) 648 τελικό της 2.12.2009.

[27] Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Μπρουνέι, Κίνα, Γεωργία, Ιράκ, Λιβύη, Μαλαισία, Μολδαβία, Μογγολία, Φιλιππίνες, Ρωσία, Ουκρανία και Βιετνάμ.

[28] ΕΕ C 316 της 27.11.1995.

[29] Βλ. επίσης ανακοίνωση της Επιτροπής για την έναρξη ισχύος στις 19 Μαΐου 2009 του δεύτερου πρωτοκόλλου ΠΟΣ, ΕΕ C 219 της 12.9.2009.

[30] Πρώτο Πρωτόκολλο της 27ης Σεπτεμβρίου 1996 (ΕΕ C 313 της 23.10.1996), Πρωτόκολλο της 29ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με την ερμηνεία, μέσω προδικαστικών αποφάσεων, από το ΔΕΚ της Σύμβασης (ΕΕ C 151 της 20.5.1997) και Δεύτερο Πρωτόκολλο της 19ης Ιουνίου 1997 (ΕΕ C 221 της 19.7.1997).

[31] COM(2008) 77 τελικό της 14.2.2008.

[32] ΕΕ L 218 της 13.8.2008.

[33] Μέλη ASEM: Μπρουνέι, Καμπότζη, Κίνα, Ινδία, Ινδονησία, Ιαπωνία, Κορέα, Λάος, Μαλαισία, Μογγολία, Μυανμάρ, Πακιστάν, Φιλιππίνες, Σιγκαπούρη, Ταϊλάνδη, Βιετνάμ, Γραμματεία ASEAN, όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

[34] Απόφαση 2009/917/JHA, ΕΕ L 323 της 10.12.2009.

[35] Κανονισμός 2185/1996 σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες (ΕΕ L 292 της 15.11.1996).

[36] Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού 1073/1999 και 1074/1999 σχετικά με τις έρευνες που διενεργεί η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).

[37] Βλ. άρθρο 4 του κανονισμού 2185/1996.

[38] Δεν έχουν ορίσει όλα τα κράτη μέλη κεντρική αρχή που να ασχολείται με τις άμεσες δαπάνες, αλλά τα περισσότερα από αυτά έχουν αναφέρει ότι διαθέτουν υπηρεσία ερευνών υπεύθυνη γι' αυτό τον τομέα, με εξαίρεση τη Γερμανία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

[39] Βλ συνοδευτικό έγγραφο 1 "Εφαρμογή του άρθρου 325 της ΣΛΕΕ το 2009 από τα κράτη μέλη".

[40] LT,UK, AT.

[41] DE, LU.

[42] Όπως ειδικά ανέφερε η DE.

[43] BE, CZ, DE, EE, IE, EL, IT, CY, HU, PL, RO, SK, SE, UK.

[44] BE, IE, EL, FR, CY, HU, MT, AT, PT, RO, LU, SI, SK, FI, UK.

[45] Εξαιρέσεις: ES, LV, LT, PL.

[46] Βλ. έγγραφο "Εφαρμογή του άρθρου 325 της ΣΛΕΕ του 2009 από τα κράτη μέλη" (Συνοδευτικό έγγραφο 1 της παρούσας έκθεσης).

[47] Όπως ειδικά ανέφερε το BE.

[48] CY, IE.

[49] PL.

[50] PL, HU.

[51] SI.

[52] HU, BE, UK.

[53] EE.

[54] BE, CZ, IT, CY, LT, MT.

[55] BE, BG, CZ, DE, FR, CY, LV, LU, PT, UK.

[56] DK, RO, PL, UK.

[57] BE, BG, CZ, IE, EL, ES, FR, IT, CY, LT, AT.

[58] BE, BG, CZ, DK, IE, EL, ES, FR, CY, LV, LT, LU, AT, SI, UK.

[59] CZ, IE, EL, FR, MT, ES, CY, LT, AT.

[60] BE.

[61] DE, LV, AT, SK.

[62] BE, BG, CZ, DK, DE, EE, IE, EL, ES, FR, IT, LV, HU, PL, PT, RO, SI, SK, FI, UK.

[63] BE, BG, CZ, EE, EL, ES, FR, IE, LV, LT, LU, HU, NL, AT, PL, PT, RO, SI, UK.

[64] BE, BG, CZ, DK, EE, IE, EL, ES, FR, IT, CY, LV, LT, HU, MT, AT, PL, PT, RO, SI, SK, UK.

[65] BE, DK, DE, EE, ES, FR, IT, CY, LV, LT, LU, MT, NL, AT, PL, PT, SI, SK, FI.

[66] BG, DE, CY, MT, AT, PL, SI, SE.

[67] BE, CZ, AT, PT, SK.

[68] Απόφαση της Επιτροπής 2009/367/ΕΚ (ΕΕ L 111 της 5.5.2009).

[69] Απόφαση της Επιτροπής 2010/56/ΕΕ (ΕΕ L 32 της 4.2.2010).

[70] Απόφαση της Επιτροπής 2010/258/ΕΕ (ΕΕ L 112 της 5.5.2010).

[71] Το ποσό περιλαμβάνει επικαιροποιημένα δημοσιονομικά στοιχεία που έδωσαν τα κράτη μέλη για το οικονομικό έτος 2009.

[72] Τα προγράμματα αυτά είναι πολυετή. Ο αριθμός αυτός δεν περιλαμβάνει επενδυτικά σχέδια που χρηματοδοτούνται άμεσα από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής.

[73] Κατάσταση σύμφωνα με τα δεδομένα της βάσης δεδομένων ECR στις 15 Απριλίου 2009.