Γνωμοδότηση για τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Μεξικού

(96/C 82/13)

Στις 30 Μαρτίου 1995, και σύμφωνα με την τρίτη παράγραφο του άρθρου 23 του Εσωτερικού Κανονισμού, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση για το παραπάνω θέμα.

Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 11 Δεκεμβρίου 1995 (εισηγητής: ο κ. Rodrνguez Garcνa-Caro).

Κατά την 331η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 21ης Δεκεμβρίου 1995), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά πλειοψηφία (δύο αποχές) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έδειξε κατά τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Στην κατεύθυνση αυτή συνέταξε διάφορα ενημερωτικά έγγραφα και γνωμοδοτήσεις με σκοπό να συμβάλει στη βελτίωση της ανάπτυξης των σχέσεων μεταξύ των δύο περιοχών.

1.2. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν, της 9ης και 10ης Δεκεμβρίου 1994, επιβεβαίωσε τη βούληση για ενίσχυση και διεύρυνση των σχέσεών της με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (εφεξής Επιτροπή) να καταλήξει το συντομότερο δυνατόν σε συγκεκριμένες αποφάσεις για τη μελλοντική διαμόρφωση των σχέσεών της με το Μεξικό.

1.3. Στο βασικό έγγραφο για τις σχέσεις της ΕΕ με τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της 31ης Οκτωβρίου 1994, η ΕΕ εκδηλώνει την πρόθεσή της να αρχίσει διαπραγματεύσεις για νέες, πιο φιλόδοξες συμφωνίες, που να αντικατοπτρίζουν καλύτερα το οικονομικό δυναμικό των εταίρων της, καθώς και την εμφάνιση συστημάτων περιφερειακής ολοκλήρωσης.

Κατά συνέπεια, στις 8 Φεβρουαρίου 1995, η Επιτροπή ενέκρινε Ανακοίνωση () στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με θέμα τη στρατηγική ενίσχυσης των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Ηνωμένες Μεξικανικές Πολιτείες (εφεξής Μεξικό), και πρότεινε «συμφωνία οικονομικής σύνδεσης και πολιτικής συνεργασίας».

1.4. Κατόπιν αυτού και σύμφωνα με τα πορίσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της 10ης Απριλίου 1995, υπεγράφη στις 2 Μαΐου στο Παρίσι κοινή επίσημη Διακήρυξη () μεταξύ εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Μεξικού. Με αυτήν επαναβεβαιώνεται η απόφαση για τόνωση της συνεργασίας μεταξύ των δύο μερών, με κατάληξη μία νέα πολιτική, εμπορική και οικονομική συμφωνία.

Τα μέρη διακηρύσσουν ότι θα ενεργούν με γνώμονα την ενίσχυση της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ατομικών ελευθεριών, θα διαφυλάττουν την ειρήνη και θα προωθούν τη διεθνή ασφάλεια και ότι θα συμβάλουν στη δημιουργία μιας υγιούς παγκόσμιας οικονομίας που θα χαρακτηρίζεται από οικονομική ανάπτυξη με βάση τις αρχές της οικονομίας της αγοράς, του νέου Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΕΑ).

1.5. Σύμφωνα με τα πορίσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της 10ης Απριλίου, η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει στο Συμβούλιο πρόταση για τη χορήγηση εντολής διαπραγματεύσεων για τη νέα Συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού. Η ισπανική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ προώθησε αυτή την εντολή διαπραγματεύσεων και ελπίζεται ότι, κατ`αρχήν, θα εγκριθεί στη διάρκεια της ιταλικής προεδρίας το πρώτο εξάμηνο του 1996.

2. Κατάσταση και προοπτικές του Μεξικού: πολιτική, οικονομία, κοινωνία

2.1. Πολιτική

2.1.1. Την 1η Δεκεμβρίου 1994, ο Ernesto Zedillo ανέλαβε την προεδρία του Μεξικού, αξίωμα στο οποίο είχε εκλεγεί στις 24 Αυγούστου του ίδιου έτους, στις εκλογές που έγιναν αντικείμενο του μεγαλύτερου ελέγχου που έγινε ποτέ σε εκλογές στο Μεξικό τα τελευταία χρόνια. Η άνοδος στην εξουσία του νέου προέδρου αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για τη διατήρηση της σταθερότητας μετά την αλυσίδα γεγονότων που επηρέασαν την θεσμική ζωή της χώρας την περίοδο μεταξύ Ιανουαρίου και Δεκεμβρίου 1994.

Ο Πρόεδρος και η Κυβέρνησή του, που έχουν ήδη πειραματισθεί με διάφορες υπουργικές αναπροσαρμογές, ανέλαβαν διάφορες πολιτικές πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει η απόσταση έναντι του έργου που πρέπει να επιτελεσθεί στα πλαίσια του Θεσμικού Επαναστατικού Κόμματος (PRI), δεν θέλουν δηλαδή να συγχέεται το κόμμα με το κυβερνητικό έργο. Πρόκειται δηλαδή για καθαρή πρόθεση να ξεχωριστεί το κράτος από το κόμμα.

2.1.2. Το PRI, μετά τα διάφορα επεισόδια που το συγκλόνισαν ιδιαίτερα, η δολοφονία του υποψηφίου του για την Προεδρία και του Γενικού Γραμματέα του εισήλθε σε μία φάση μεταρρύθμισης. Καλό σχετικό σημάδι είναι οι αλλαγές που συντελέσθηκαν στο εσωτερικό του τελευταία. Θα επιστρέψει άραγε το PRI στις αρχές του, διαρρηγνύοντας τα δεσμά με ένα παρελθόν που χαρακτηρίστηκε από την ανεξέλεγκτη άσκηση της εξουσίας με κύριο χαρακτηριστικό της τον συγκεντρωτισμό; Είναι ήδη έτοιμο να δώσει απάντηση σ`αυτό το ερώτημα. Οι δύο μεγάλες προσεχείς εκλογικές ετυμηγορίες του Μεξικού (κοινοβουλευτικές εκλογές το 1997 και προεδρικές το 2000) πρέπει λογικά να συμβάλουν στην επιβεβαίωση της πορείας που έχει ήδη αρχίσει προς την πολυμέρεια της πολιτικής ζωής της χώρας.

2.1.3. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης ευνοήθηκαν στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις κατά τις οποίες ενίσχυσαν σημαντικά τη θέση τους. Το Κόμμα Εθνικής Δράσης (ΡΑΝ), ιστορικό κόμμα της κεντροδεξιάς, κόμμα συντηρητικό, που υπεραμύνεται των αξιών της Καθολικής Εκκλησίας, γνώρισε τα τελευταία χρόνια θεαματική άνοδο, η οποία ευνοήθηκε από τον πραγματισμό του και από την εικόνα της ακεραιότητας και της καλής διαχείρισης που έχει δημιουργήσει. Από την πλευρά του το Δημοκρατικό Επανασταστικό Κόμμα (PRD), με κεντροαριστερές τάσεις που περιλαμβάνει στους κόλπους του την παραδοσιακή μεξικάνικη αριστερά και ένα διασπασμένο τμήμα του PRI, παγίωσε σιγά σιγά τη θέση του ως τρίτο κόμμα σε εθνικό επίπεδο και δεύτερο σε ορισμένα κρατίδια.

2.1.4. Το μεξικανικό πολιτικό σύστημα είναι σήμερα πιο ανοιχτό και με μία λιγότερο πολυπράγμονα εκτελεστική εξουσία. Το Κογκρέσο, στο οποίο η αντιπολίτευση καταλαμβάνει πάνω από το ένα τρίτο των εδρών, ασκεί μεγάλη πίεση στην Κυβέρνηση και την κατευθύνει προς ενέργειες, το πιο ενδεικτικό παράδειγμα των οποίων είναι η εγκατάλειψη του αυταρχικού πνεύματος, που επικρατούσε μέχρι προσφάτως. Η αποφασιστικότητα του Προέδρου Zedillo σχετικά με αυτό το θέμα και η αποφασιστική δέσμευσή του να θέσει τέλος στη διαφθορά ενισχύει το κράτος δικαίου και προωθεί στην πολιτική μεταρρύθμιση στοιχεία που αν συνεχισθούν θα συμβάλουν στο να γίνει πιο δημοφιλής.

2.1.5. Άλλο σημαντικό στοιχείο που είχε αντίκτυπο στην εθνική πολιτική ζωή από τότε που είδε το φως της ημέρας τον Ιανουάριο 1994 είναι η εξέγερση των Chiapas, σαφής εκδήλωση, μεταξύ άλλων, ύπαρξης σημαντικών τομέων φτώχειας, που υπάρχει μέχρι σήμερα στο Μεξικό και το καθιστά μια χώρα με βαθιές αντιθέσεις.

Πρέπει να αναγνωριστεί ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Κυβέρνησης και του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού των Ζαπατίστας (EZLN) μολονότι διεξάγονται με βραδύτητα αποτελούν κάποια νέα προσέγγιση αυτού του τύπου προβλημάτων. Δεδομένου του βάθους των διαπραγματευόμενων θεμάτων (κυρίως, κοινωνική ανάπτυξη και δικαιώματα των ιθαγενών) δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Οι Ζαπατίστας ζήτησαν από τους μεξικανούς εκλογείς να εκφρασθούν, σχετικά με την ενδεχόμενη σταδιακή ένταξη του κινήματός τους στην εθνική πολιτική ζωή. Για το λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε δημοψήφισμα στις 21 Αυγούστου 1995 από μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Οι Μεξικανοί που ψήφισαν, το έπραξαν υπέρ αυτής της ένταξης, αλλά κατά (51 %) της ένταξης του κινήματος των Ζαπατίστας στις ήδη υπάρχουσες δυνάμεις της αριστεράς (Κόμμα της Δημοκρατικής Επανάστασης). Πρέπει να τονισθεί πως, ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος, η διοργάνωσή της και η συμμετοχή περισσότερων από 1,2 εκατομμύρια Μεξικανών θα ήταν πράγματα αδιανόητα εδώ και λίγα μόλις χρόνια. Αυτό δείχνει ότι ο μεξικανικός πληθυσμός αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι το άνοιγμα του πολιτικού χώρου δεν είναι ασυμβίβαστο με τη διατήρηση της εθνικής ενότητας.

2.1.6. Στο Μεξικό συντελείται σήμερα μια γνήσια αναδιάρθρωση ρόλων, τόσο εντός όσο και μεταξύ των διάφορων πολιτικών δυνάμεων. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και μεταξύ των ομοσπονδιακών, κρατικών και τοπικών αρχών.

Την 1η Σεπτεμβρίου 1995 ο Πρόεδρος Zedillo παρουσίασε στο Κογκρέσο, σύμφωνα με το άρθρο 69 του Συντάγματος, την πρώτη του έκθεση για τη γενική κατάσταση της δράσης της δημόσιας διοίκησης της χώρας. Με την ευκαιρία αυτή, επιβεβαίωσε την πρόθεσή του να αναλάβει ενέργειες που θα συμβάλουν στην αναμόρφωση της νομοθετικής και της δικαστικής εξουσίας, μια μεγάλη μελλοντική πρόκληση για την κυβέρνηση Zedillo.

2.2. Οικονομία

2.2.1. Η δημοσιονομική και οικονομική κρίση που εκδηλώθηκε στα τέλη του 1994 (στις 22-12-94 η Κεντρική Τράπεζα του Μεξικού έπαψε να παρεμβαίνει στην αγορά συναλλάγματος) κυοφορείτο επί αρκετό καιρό και η φύση και το μέγεθός της δεν είχαν μία μόνο αιτία. Μεταξύ των εσωτερικών αιτίων της ξεχωρίζουν: ότι το έντονο και αυξανόμενο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών χρηματοδοτείτο με εισροές ασταθών κεφαλαίων 7 ότι χρηματοδοτούνταν μακροπρόθεσμα σχέδια με βραχυπρόθεσμα μέσα 7 ότι επιτρεπόταν πέραν του ορίου της σωφροσύνης η υπερτίμηση της πραγματικής τιμής συναλλάγματος 7 και ότι, αντί για δραστικές αλλαγές στις εσωτερικές και εξωτερικές συνθήκες, προτιμούνταν δημοσιονομικές πολιτικές βραδείας αντίδρασης και υψηλού κινδύνου, όπως στην περίπτωση της μετατροπής του εσωτερικού χρέους σε δολλάρια μέσω των λεγόμενων «Tesobonos» (ομολόγων του Δημοσίου).

2.2.2. Ορισμένα από τα στοιχεία που επηρέασαν την κυοφορία της κρίσης δεν είχαν προηγούμενο: η μη τραπεζική προέλευση μεγάλου μέρους των ροών εξωτερικού κεφαλαίου που συντελούνταν στη χώρα επί πολλά χρόνια και τα βίαια γεγονότα που συνέβησαν το 1994.

2.2.3. Η κρίση δεν θα είχε ποτέ αποκτήσει τόση βαρύτητα, αν δεν είχε παραμεληθεί η δημιουργία εσωτερικής αποταμίευσης. Ενώ το 1988 η εσωτερική αποταμίευση αντιπροσώπευε το 22 % του ΑΕγχΠ, το 1994 είχε μειωθεί σε 16 %. Η έλλειψη εσωτερικής αποταμίευσης ανέκοψε το δυναμισμό των παραγωγικών επενδύσεων, πράγμα το οποίο, σε συνδυασμό με το αυξανόμενο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, που καλυπτόταν με εξωτερικά κεφάλαια, προξένησε την πτώση της οικονομικής ανάπτυξης.

Αυτή η έλλειψη εσωτερικής αποταμίευσης, επενδύσεων και ανάπτυξης κατέστησε τη μεξικανική οικονομία ευάλωτη στις βραχυπρόθεσμες κινήσεις κεφαλαίων, μια αδυναμία που επιτάθηκε με τα τραγικά γεγονότα του 1994 και την άνοδο των εξωτερικών επιτοκίων.

2.2.4. Ξαφνικά το Μεξικό έπαψε να στηρίζεται στο εθνικό του εισόδημα, με την ογκώδη, συσσωρευμένη επί σειράν ετών, εξωτερική αποταμίευση, και οι επενδύσεις άρχισαν να φεύγουν από τη χώρα. Παρά την προσαρμογή των συναλλαγματικών ισοτιμιών και την άνοδο των επιτοκίων, η φυγή κεφαλαίων δεν αντιστράφηκε, φέρνοντας έτσι τη χώρα στα πρόθυρα δημοσιονομικής και παραγωγικής κατάρρευσης.

2.2.5. Με τη σειρά του, ο παγκόσμιος περίγυρος έδρασε ως καταλύτης της μεξικανικής κρίσης. Πράγματι η αστάθεια των διεθνών χρηματιστικών αγορών προκαλούσε τα τελευταία χρόνια σημαντικές διακυμάνσεις των επιτοκίων και των συναλλαγματικών ισοτιμιών, ιδιαίτερα στις χώρες υψηλού βαθμού ανάπτυξης. Πρόσφατα, το 1994, τα επιτόκια στις Ηνωμένες Πολιτείες που αποτελούν τον κυριότερο οικονομικό εταίρο του Μεξικού, παρουσίασαν επτά διαδιοχικές αυξήσεις που προκάλεσαν αντίστροφες πιέσεις στις ροές εξωτερικών κεφαλαίων προς το Μεξικό.

2.2.6. Ενώπιον μιας τέτοιας κατάστασης, το Μεξικό κατήρτισε ένα πρόγραμμα προσαρμογής, το οποίο περιλάμβανε την ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών, τη διαπραγμάτευση της εξωτερικής χρηματοδότησης για να μεταστραφεί η τάση απώλειας βραχυπρόθεσμων κεφαλαίων και την εφαρμογή ειδικών προγραμμάτων για να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις της ύφεσης και του πληθωρισμού.

Στις 29 Δεκεμβρίου 1994 η μεξικανική κυβέρνηση παρουσίασε ένα «Πρόγραμμα Έκτακτης Ανάγκης», για να αντιμετωπισθεί και να ελεγχθεί η οικονομική κρίση μέσω της εφαρμογής σκληρών μέτρων. Προβλεπόταν μια εντατική προσαρμογή του προγράμματος, ώστε να μειωθεί στο ελάχιστο η διάρκειά του και να αποφευχθεί κατά το δυνατόν η πτώση σε μια πληθωριστική σπείρα, που θα οδηγούσε σε παρατεταμένη οικονομική ύφεση και σε απώλεια θέσεων απασχόλησης. Η «Συμφωνία Ενότητας για την Αντιμετώπιση της Έκτακτης Οικονομικής Ανάγκης» περιλαμβάνει όλους τους κοινωνικούς εταίρους, καθώς υπογράφτηκε μεταξύ εκπροσώπων των εργατών, των γεωργών, των επιχειρηματιών, της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης και της Τράπεζας του Μεξικού. Η συμφωνία αυτή ενισχύθηκε τον Μάρτιο του 1995 με το πρόγραμμα πρόσθετης υποστήριξης () των μέτρων προσαρμογής που εφαρμόζεται ως σήμερα.

Το πρόγραμμα ως κύριους στόχους έχει τον έλεγχο του πληθωρισμού, τη σταθερότητα της τιμής του συναλλάγματος, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στη χρηματοπιστωτική αγορά και την προώθηση των απαιτούμενων διαρθρωτικών αλλαγών προκειμένου να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ, ταυτόχρονα, επιζητά να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των εξωτερικών επενδυτών.

2.2.7. Η μεξικανική κυβέρνηση, κατά το 1995, επιτάχυνε τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων σημαντικών οικονομικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της πολιτικής διαρθρωτικών αλλαγών. Έτσι, κατά το έτος αυτό, έγιναν οι απαιτούμενες νομοθετικές αλλαγές ώστε το ιδιωτικό κεφάλαιο να μπορεί να συμμετέχει στους ακόλουθους τομείς: τηλεπικοινωνίες, σιδηρόδρομοι, αεροδρόμια, λιμένες, πετροχημική βιομηχανία και, τέλος, μεταφορά και αποθήκευση φυσικού αερίου.

Ως προς την ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών, το Μεξικό μείωσε τις δημόσιες δαπάνες που έχουν προγραμματιστεί για το 1995 κατά 10 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος ενώ παράλληλα τροποποιήθηκαν οι τιμές και τα τέλη του δημόσιου τομέα και αυξήθηκε ο ΦΠΑ από 10 % σε 15 %.

Όσον αφορά την εξωτερική χρηματοδότηση, έγιναν διαπραγματεύσεις με την Κυβέρνηση των ΗΠΑ σχετικά με μία γραμμή πιστώσεων έως 20.000 εκατομμύρια δολλάρια και, με την υποστήριξη πολυμερών οργανισμών, άλλων χωρών και εμπορικών εταίρων, και συμφωνήθηκε συνολική χρηματοδοτική υποστήριξη περίπου 50.000 εκατομμυρίων δολλαρίων. Οι πόροι αυτοί δεν σημαίνουν πρόσθετο χρέος για τη χώρα, αλλά είναι γραμμές πιστώσεων που επέτρεψαν να μετατραπούν βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις υψηλού κόστους σε μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μικρότερου κόστους, και να ενισχυθούν τα διεθνή συναλλαγματικά αποθεματικά του Μεξικού.Έτσι, απομακρύνθηκε η απειλή χρεωκοπίας, σταθεροποιήθηκε η συναλλαγματική και η χρηματοπιστωτική αγορά και δόθηκε η εγγύηση για μια διεργασία προσαρμογής το συντομότερο δυνατό.

2.3. Κοινωνία

2.3.1. Ωστόσο, δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τα κοινωνικά προβλήματα που πλήττουν τον πληθυσμό του Μεξικού: περίπου το 20 % του πληθυσμού ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας όπως ορίζονται από την Παγκόσμια Τράπεζα, υφίσταται ένα χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης ενώ παράλληλα η εξέγερση των chiapas αποκάλυψε τις σημαντικές κοινωνικές διαφορές των πιο καθυστερημένων περιοχών της χώρας.

2.3.2. Μεταξύ των κοινωνικών επιπτώσεων που προκάλεσε η κρίση, μπορούν να αναφερθούν τα ακόλουθα δεδομένα:

- το ποσοστό ανεργίας από 3,2 % τον Δεκέμβριο του 1994 αυξήθηκε σε 6,6 % τον Ιούνιο του 1995 7

- το Μεξικανικό Ίδρυμα Κοινωνικής Ασφάλισης (IMSS) () κατέγραψε απώλεια 824 000 μελών το πρώτο εξάμηνο του 1995 7

- αύξηση 35 % των τιμών πετρελαίου και 20 % των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας 7

- προβλεπόμενη αύξηση 12 % των μισθών για το 1995, ενώ οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό ανέρχονται σε 45 % 7

- πάνω από 19 500 χρεωκοπίες επιχειρήσεων το πρώτο τρίμηνο μόνο του 1995, σύμφωνα με στοιχεία του IMSS 7

- πτώση 25 % της αγοραστικής δύναμης των μεξικανών το 1995 σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κέντρου Πολυκλαδικής Ανάλυσης (CAM) του Εθνικού Αυτόνομου Πανεπιστημίου του Μεξικού.

2.3.3. Το κόστος της κρίσης θα ήταν μεγαλύτερο αν δεν είχε υπάρξει προσαρμογή του προγράμματος οικονομικής διάρθρωσης.

Μεταξύ των ειδικών σχεδίων που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος προσαρμογής, για να αμβλυνθούν οι κοινωνικές συνέπειες της κρίσης, διακρίνονται: το Ειδικό Πρόγραμμα Προσωρινής Απασχόλησης, με ομοσπονδιακή συνεισφορά 1 700 εκατομμύρια νέα πέσος, και το Ειδικό Πρόγραμμα Διατήρησης των Αγροτικών Δρόμων, με επένδυση 300 εκατομμύρια νέα πέσος, τα οποία προβλέπεται να δημιουργήσουν πάνω από 710 000 προσωρινές θέσεις εργασίας.

Επίσης, τέθηκαν σε λειτουργία διάφορα προγράμματα επισιτιστικής βοήθειας που προορίζονται για τις ζώνες με τα σημαντικότερα προβλήματα (). Τέθηκε σε λειτουργία ένα πρόγραμμα έκτακτης ανάγκης κατά της ξηρασίας με επιχορήγηση 746 εκατομμύρια νέα πέσος, από το οποίο ωφελούνται 3 274 κοινότητες και πάνω από 480 000 παραγωγοί. Αυξήθηκαν επιδοτήσεις όπως εκείνες που αφορούν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για αγροτική χρήση και η επιδότηση για τη στήριξη των τιμών των λιπασμάτων.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής για την αύξηση της παραγωγικότητας και της αποδοτικότητας της γεωργίας και της κτηνοτροφίας και για τη βελτίωση του εισοδήματος των παραγωγών, τέθηκε σε ισχύ μία νέα πολιτική τιμών και εμπορίας, προκειμένου να προσαρμοσθούν οι αποφάσεις των παραγωγών στη φυσική τάση της γης και στη μεταβαλλόμενη κατάσταση των αγορών.

Στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης έγιναν προσπάθειες να επεκταθούν οι υπηρεσίες, ιδίως σε περιφέρειες έντονης ένδειας, και να διατηρηθεί η υπάρχουσα υποδομή, επεκτείνοντας την υγειονομική κάλυψη από 2 σε 6 μήνες για τους ασφαλισμένους που έχασαν την εργασία τους.

Από την άποψη της κατοικίας και λόγω των επιπτώσεών της στην απασχόληση, τέθηκε σε εφαρμογή από το δεύτερο εξάμηνο του έτους το Ειδικό Πρόγραμμα Κατοικίας, το οποίο θα δημιουργήσει 200 000 πρόσθετες θέσεις απασχόλησης. Στην αναζωπύρωση αυτού του κλάδου θα συμβάλει επίσης η αναδιάρθρωση των ενυπόθηκων δανείων, η αύξηση των πόρων για νέα δάνεια, η απλοποίηση των διαδικασιών και η μείωση του έμμεσου κόστους και των τίτλων ιδιοκτησίας.

Για να ενισχυθεί μια υποδομή που θα δίνει κίνητρα για ανάπτυξη, δημιουργήθηκε το Ταμείο Επενδύσεων σε Υποδομές, πράγμα που σημαίνει χορήγηση περίπου 2 000 εκατ. δολλαρίων το 1995 για την ανέγερση κατοικιών κοινωνικού ενδιαφέροντος. Με τον ίδιο στόχο της προώθησης της οικονομικής ανάκαμψης, και ως θετικό αποτέλεσμα του προγράμματος προσαρμογής, τέθηκαν σε εφαρμογή προγράμματα αναδιάρθρωσης των οφειλών επιχειρήσεων, παραγωγών και οικογενειών με την εμπορική και αναπτυξιακή τράπεζα. Το πρόγραμμα ανακούφισης των οφειλετών περιλαμβάνει μειώσεις για 2 εκατ. χρήστες τραπεζικών υπηρεσιών των καταβαλλόμενων τόκων, διαγραφή των τόκων υπερημερίας, αποσβέσεις των επιστροφών που θα πρέπει να καταβάλουν οι οφειλέτες εξαιτίας της αναδιάρθρωσης των οφειλών τους, αναστολές πληρωμών ύστερα από δικαστική απόφαση και περιορισμούς των πρόσθετων επενδύσεων που ενδέχεται να ζητούν οι τράπεζες.

2.3.4. Από την άλλη μεριά το Μεξικό χρειάζεται να εξασφαλίσει την εφαρμογή του Κράτους Δικαίου και της δημόσιας ασφάλειας.

Οι πολίτες εξακολουθούν να είναι θύματα της απόστασης που υπάρχει μεταξύ του γράμματος του νόμου και της τήρησής του, μεταξύ των κανόνων και της εφαρμογής τους, μεταξύ των τύπων της δικαιοσύνης και της εφαρμογής τους.

Για να γίνει ο νόμος πραγματική βάση της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής συμβίωσης, είναι απαραίτητο να προωθηθεί η βαθιά αναμόρφωση των συστημάτων της δικαιοσύνης και της δημόσιας ασφάλειας.

2.3.5. Ως ένα βαθμό, ο πολλαπλασιασμός των αξιόποινων πράξεων είναι αποτέλεσμα οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων. Αλλά η μεγάλη συχνότητα με την οποία σημειώνονται στο Μεξικό είναι επίσης προϊόν των πεπαλαιωμένων μεθόδων και των περιορισμών των οργάνων πρόληψης και δίωξης των αδικημάτων. Τα αστυνομικά και δικαστικά σώματα σε όλη την εθνική επικράτεια λειτουργούν χωρίς αποτελεσματικό συντονισμό και με πολύ ανομοιογενείς διαδικασίες και τεχνικά μέσα.

Οι ανεπάρκειες, οι περιορισμοί και η έλλειψη κοινωνικής αξιοπιστίας στη δίωξη των αδικημάτων εκδηλώθηκαν σαφώς επ`ευκαιρία των ερευνών για τα εγκλήματα που διεπράχθησαν κατά διακεκριμένων φυσιογνωμιών της πολιτικής ζωής της χώρας.

Δεδομένης της εγκληματικής δεινότητας και της συχνότητας εμφάνισης των εγκληματικών συμμοριών, το Μεξικό χρειάζεται αποτελεσματική δράση κατά του οργανωμένου εγκλήματος και, γενικά, κατά της εγκληματικότητας. Μία από τις πιο ανησυχητικές εκδηλώσεις της τελευταίας είναι η διακίνηση ναρκωτικών. Αυτός είναι, ίσως, ο πιο επικίνδυνος εχθρός για τη γενική σταθερότητα της μεξικανικής κοινωνίας και, επομένως, αυτός που πρέπει να καταπολεμηθεί ενεργά και γενναία.

2.3.6. Το Μεξικό πρέπει να επιτείνει την οικοδόμηση ενός Κράτους Δικαίου, όπου η δικαιοσύνη θα εφαρμόζεται βάσει εγγυήσεων, χωρίς εξαιρέσεις και με πλήρη έλλειψη οποιασδήποτε ευνοϊκής μεταχείρισης. Ένα καθήκον επίπονο και δύσκολο, στο οποίο πρέπει να συμβάλουν όλοι οι Μεξικανοί, αναλαμβάνοντας καθένας τις ευθύνες του.

2.4. Εξέλιξη και προοπτικές της οικονομίας του Μεξικού

2.4.1. Το σύνολο των μέτρων που υιοθετήθηκαν από την κυβέρνηση του Μεξικού στα θέματα της οικονομικής πολιτικής, από κοινού με την εξωτερική χρηματοδοτική ενίσχυση οδήγησαν, από το πρώτο τρίμηνο του 1995, στην εμφάνιση ορισμένων σημάτων ανάκαμψης της οικονομίας. Έτσι, η συναλλαγματική ισοτιμία αυξήθηκε αισθητά και φαίνεται, με ορισμένες μεταπτώσεις, να έχει σταθεροποιηθεί σε σχέση με το δολλάριο. Τα διατραπεζικά επιτόκια, ακολούθησαν γενικευμένη πτωτική τάση από το Μάρτιο του 1995. Επίσης, ο μηνιαίος πληθωρισμός σημείωσε αισθητή πτώση από τον Απρίλιο του 1995, κατά τον οποίο αυξήθηκε κατά το 8 %.

2.4.2. Εντούτοις, οι δείκτες που αντέδρασαν πιο γρήγορα είναι εκείνοι που σχετίζονται με τον εξωτερικό τομέα. Έτσι, το εμπορικό ισοζύγιο παρουσίασε θετική εξέλιξη, με πλεονάσματα κατά το 1995 σε σύγκριση με την ελλειμματική τάση που παρατηρήθηκε στη διάρκεια του 1994. Από την πλευρά τους, τα διεθνή αποθεματικά αυξήθηκαν σημαντικά, λόγω κυρίως της διεθνούς χρηματοδοτικής συμβολής.

2.4.3. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Κυβέρνησης του Μεξικού, το τρίτο και το τέταρτο τρίμηνο του 1995 το ΑΕγχΠ άρχισε να αυξάνεται, έστω και συγκρατημένα, σε σχέση με τις αμέσως προηγούμενες περιόδους. Σ`αυτό συμβάλλει η σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών, η μείωση των επιτοκίων, η βοήθεια στους οφειλέτες, η αναζωπύρωση του τομέα κατοικίας, η προγραμματισμένη αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, η επέκταση των εξαγωγών και η επανέναρξη των άμεσων ξένων επενδύσεων. Όλα αυτά πρέπει να μεταφραστούν σε ενίσχυση της οικονομικής πειθαρχίας. Τα υγιή δημόσια οικονομικά, η ενδεδειγμένη νομισματική πολιτική με στόχο τη μείωση του πληθωρισμού και η συναλλαγματική πολιτική που να ενθαρρύνει σταθερά τον εξαγωγικό τομέα πρέπει να αποτελούν μόνιμες κατευθύνσεις του κυβερνητικού έργου.

2.4.4. Το Μεξικό είναι, χωρίς αμφιβολία, μία χώρα με σημαντικό οικονομικό δυναμικό, ωστόσο η κρίση που πέρασε στα τέλη του 1994 φανέρωσε την ύπαρξη σοβαρών διαρθρωτικών προβλημάτων στην οικονομία του, που υφίσταντο ήδη επί δεκαετίες. Η πραγματική πρόκληση που αντιμετωπίζει είναι η επίτευξη πραγματικής σταθερότητας της οικονομίας του μέσω των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που προωθούν την εσωτερική αποταμίευση και τις επενδύσεις, όπως επίσης της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητάς του, προωθώντας τα συστήματα εκείνα που επιτρέπουν πιο δίκαια κατανομή των κερδών που αποφέρει η ίδια.

3. Σχέσεις ΕΕ-Μεξικού

3.1. Το Μεξικό έχει σχέσεις με την ΕΕ σε όλα τα επίπεδα. Στο πολιτικό επίπεδο βρίσκεται σε διπλό διάλογο: στο πλαίσιο της ομάδας του Ρίο και στο υπεριφερειακό επίπεδο, στο πλαίσιο του διαλόγου του San Josι. Στο οικονομικό και εμπορικό επίπεδο, οι σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού θεσμοθετήθηκαν με τη συμφωνία του 1975 την οποία αντικατέστησε αργότερα η Συμφωνία-Πλαίσιο συνεργασίας του Απριλίου του 1991 που ισχύει σήμερα ().

3.2. Σύμφωνα με στοιχεία του Ιουνίου 1995, το εξωτερικό εμπόριο του Μεξικού διεξάγεται κυρίως με τους εταίρους του στη Συνθήκη Ελευθέρου Εμπορίου (ΣυνΕΕ), ενώ οι ΗΠΑ αποτελούν τον πρώτο εμπορικό του εταίρο με μεγάλη διαφορά από τους υπόλοιπους, κατέχοντας περίπου το 78 % του συνολικού όγκου των συναλλαγών. Εάν στον αριθμό αυτό προστεθεί η αντίστοιχη τιμή της συμμετοχής του Καναδά, καταλήγουμε στο ότι η ΣυνΕΕ απορροφά το 80 % και πλέον του μεξικανικού εμπορίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση από την πλευρά της είναι ο δεύτερος σημαντικότερος εμπορικός εταίρος του Μεξικού (με επικεφαλής τη Γερμανία, την Ισπανία και τη Γαλλία), με 6,9 % περίπου του συνολικού του εμπορίου, μολονότι οι ασιατικές χώρες (Ιαπωνία, Κορέα, Ταϊβάν, κ.ά.), με 6,6 %, πλησιάζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι υπόλοιπες χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής αποτελούν ένα τέταρτο εμπορικό σχηματισμό που κατέχει το 4,4 % του μεξικανικού εμπορίου ().

Οι εμπορικοί δεσμοί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Μεξικού αναπτύχθηκαν σταδιακά κατά τα τελευταία έτη με τρόπο ανοδικό αν και άνισο. Από το 1985 οι εξαγωγές της ΕΕ διπλασιάσθηκαν, και το 1994 έφτασαν να αντιπροσωπεύουν το 23,8 % των εξαγωγών της ΕΕ στη Λατινική Αμερική. Εντούτοις, οι εξαγωγές του Μεξικού προς την ΕΕ αυξήθηκαν ελάχιστα και διατηρούνται στο 4,5 % περίπου των συνολικών εξαγωγών.

Κατ`αυτόν τον τρόπο, το εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ με το Μεξικό πέρασε από έλλειμμα 2 184 εκατ. Ecu το 1985 σε πλεόνασμα 4 144 εκατ. Ecu το 1994 ().

Όσον αφορά τις ευρωπαϊκές επενδύσεις στο Μεξικό, οι τελευταίες κατευθύνθηκαν κυρίως προς τον μεταποιητικό τομέα (47 %), τις μεταφορές και επικοινωνίες (15 %), τις κοινωνικές υπηρεσίες και τον ιδιωτικό τομέα (12 %). Εντούτοις, κατά τα τελευταία έτη, αυτές οι ροές επενδύσεων περιορίσθηκαν, ενώ οι προερχόμενες από τις ΗΠΑ και τον Καναδά αυξήθηκαν, κυρίως το 1993. Το 1994 οι άμεσες ευρωπαϊκές επενδύσεις στο Μεξικό ανήλθαν σε 2 105 εκατ. δολάρια, αντιπροσωπεύοντας το 26 % του συνόλου των εξωτερικών επενδύσεων στη χώρα αυτή.

3.3. Όσον αφορά την οικονομική συνεργασία με την ΕΕ, το Μεξικό αποτελεί το βασικό ευεργετούμενο του προγράμματος ECIP (European Community Investment Partners - Εταίροι Επενδύσεων ΕΚ) (93 εγκεκριμένα σχέδια σε σύνολο 126 προτάσεων από το 1988 έως το 1994) και έναν από τους κύριους εταίρους της ΕΕ σε θέματα τεχνολογικής συνεργασίας. Εξάλλου, επωφελείται από διάφορα χρηματοδοτικά μέσα για την προώθηση της συνεργασίας των επιχειρήσεων όπως το BC-NET (Business Cooperation Network - Ευρωπαϊκό δίκτυο συνεργασίας και προσέγγισης επιχειρήσεων), το BRE (Bureau de rapprochement des entreprises - Γραφείο προσέγγισης επιχειρήσεων) και το πρόγραμμα AL-Invest (Πρόγραμμα επιχειρησιακής συνεργασίας Ευρώπης-Λατινικής Αμερικής).

3.4. Στο ενδεχόμενο μιας πιθανής Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου (ΣυμΕΕ) με το Μεξικό, τα πλεονεκτήματα που θα υπήρχαν μακροπρόθεσμα για την ΕΕ είναι, κυρίως, η εξασφάλιση της πρόσβασης, σήμερα και στο μέλλον, σε μία δυναμική αγορά με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης. Από την άποψη αυτή, θα πρέπει να σημειωθεί το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που παρουσιάζει το Μεξικό, κυρίως λόγω του γεγονότος ότι υπήρξε επικεφαλής μιας διαδικασίας εκσυγχρονισμού που κατέστησε την οικονομία του μία από τις πιο ανοιχτές της Λατινικής Αμερικής.

- Κατά τα τελευταία έτη το ΑΕγχΠ παρουσίασε σημαντική σωρρευτική αύξηση (το κατά κεφαλήν εισόδημα αυξήθηκε επίσης), που ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκή σε σύγκριση με την αύξηση που σημείωσε τη δεκαετία του `80.

- Πραγματοποιήθηκε πρόοδος άνευ προηγουμένου στον ορθολογισμό του εμπορικού του καθεστώτος και στη μείωση των δασμών. Το Μεξικό εφαρμόζει σήμερα μέσους τελωνειακούς δασμούς της τάξης του 10 %, ενώ οι δασμοί που ορίζει η ΓΣΔΕ κυμαίνονται μεταξύ του 25 % και του 50 %.

Ο σταθμισμένος μέσος όρος των δασμών που επιβάλλονται από το Μεξικό στις εισαγωγές προϊόντων των οποίων η ΕΕ αποτελεί τον πρώτο ή δεύτερο προμηθευτή είναι 11 %.

- Την τελευταία δεκαετία το Μεξικό προσχώρησε σε σημαντικούς διεθνείς οργανισμούς, ενισχύοντας τον ρόλο του στη διεθνή σκηνή 7 προσχώρηση στη ΓΣΔΕ το 1986, ιδρυτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ το 1990) και πλήρες μέλος του ΟΟΣΑ από το 1994.

- Εξάλλου συμμετέχει σε διάφορες συμφωνίες απελευθέρωσης του εμπορίου με στόχο τις εξαγωγές και με σημαντικό δυναμικό για την ανάπτυξη του ενδοπεριφερειακού εμπορίου δηλαδή:

Τη Συνθήκη Ελεύθερου Εμπορίου (ΣυνΕΕ) μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Μεξικού και Καναδά, που επηρεάζει το 20 % του παγκόσμιου εμπορίου.

Συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Κόστα Ρίκα (1η Ιανουαρίου 1995), τη Βολιβία (Σεπτέμβριος 1994) και ένα Σύμφωνο Οικονομικής Συμπληρωματικότητας με τη Χιλή (1991).

Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου με την ομάδα των τριών (G-3), που απαρτίζεται από την Κολομβία, το Μεξικό και τη Βενεζουέλα. Η ομάδα αυτή αντιπροσωπεύει το 35 % του συνολικού ΑΕγχΠ της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής.

Κυοφορούνται άλλες συμφωνίες με την ομάδα που αποτελούν η Γουατεμάλα, η Ονδούρα και το Ελ Σαλβαδόρ, με τη Νικαράγουα, το Περού, τον Ισημερινό και με την Κοινή Αγορά του Νότου (Mercosur) με την οποία έχει αρχίσει διάλογος για να μελετηθεί η οικονομική και εμπορική σχέση.

Η Ένωση Χωρών της Καραϊβικής (ΕΧΚ), που περιλαμβάνει το Μεξικό, τη Βενεζουέλα, την Κολομβία και τα άλλα κράτη της Καραϊβικής και της Κεντρικής Αμερικής.

Το Μεξικό είναι μέλος της Οικονομικής Συνδιάσκεψης Ασίας-Ειρηνικού (APEC).

3.5. Μία ΣυμΕΕ θα απέβαινε επίσης προς όφελος της ΕΕ στη μακροπρόθεσμη εμπορική στρατηγική της που αποσκοπεί στη διατήρηση και τη βελτίωση της θέσης της στη διεθνή οικονομία. Η συμμετοχή του Μεξικού σε διάφορα προγράμματα περιφερειακής ολοκλήρωσης, ιδιαίτερα στη ΣυνΕΕ, με την συμμετοχή των ΗΠΑ και η ενδεχόμενη διεύρυνσή τους προς άλλες σημαντικές οικονομικά χώρες και ομάδες κρατών της Λατινικής Αμερικής θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του μεριδίου αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εξάλλου, συνεχώς κερδίζει έδαφος η ιδέα για τη δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου που να περιλαμβάνει όλο το ημισφαίριο, με βάση την «πρωτοβουλία για την Αμερική» του αμερικανού Προέδρου Κλίντον, πράγμα που σημαίνει ότι μία ΣυμΕΕ με το Μεξικό θα εδραίωνε την παρουσία της ΕΕ στη Λατινική Αμερική και θα ενίσχυε την πρόσβασή της σε μία από τις αγορές του κόσμου με τις μεγαλύτερες προοπτικές ανάπτυξης.

3.6. Το κυριότερο πλεονέκτημα για το Μεξικό θα ήταν η ευκολότερη πρόσβαση των προϊόντων του στην ευρωπαϊκή αγορά την μεγαλύτερη του κόσμου. Στο διάστημα 1990-94, οι εξαγωγές του Μεξικού στην ΕΕ μειώθηκαν σε πραγματικούς όρους. Πρέπει να σημειωθεί ότι λόγω του αυξανόμενου ανταγωνισμού των βιομηχανικών προϊόντων που προέρχονται από τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου ή τους παρέχει γενικευμένες προτιμήσεις, υπάρχει ο κίνδυνος δυσκολιών στην πρόσβαση των μεξικανικών βιομηχανικών προϊόντων στην αγορά της Ένωσης. Λόγω της κατάστασης αυτής, κομβική σημασία αποκτά για το Μεξικό το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης με την ΕΕ μιας συμφωνίας του τύπου αυτού, στο πλαίσιο της στρατηγικής του για την ανάκτηση της ανταγωνιστικής του θέσης στην αγορά της Ένωσης και για την τόνωση της εμπορικής και οικονομικής του παρουσίας μεσοπρόθεσμα. Τούτο θα διευκόλυνε τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση των οικονομικών και εμπορικών του σχέσεων που, σε μεγάλο βαθμό, είναι επικεντρωμένες στη Βόρειο Αμερική.

Μία συμφωνία αυτού του τύπου θα επιτρέψει στο Μεξικό να παγιώσει και να διευρύνει τις ροές των ευρωπαϊκών άμεσων εξωτερικών επενδύσεων προς τη χώρα αυτή. Ο παράγοντας αυτός είχε μεγάλη σημασία, λόγω των απαιτήσεων εξωτερικού κεφαλαίου που ιστορικά είχε το Μεξικό για να συμπληρώσει τις συνολικές ανάγκες του σε επενδύσεις ανάπτυξης.

Εξάλλου, μία συμφωνία οικονομικής σύνδεσης θα δώσει στο Μεξικό καλύτερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή τεχνολογία και μεγαλύτερη τεχνική και οικονομική βοήθεια, πράγμα που θα συμβάλει στη βελτίωση του επιπέδου ανταγωνιστικότητας και στην επιτάχυνση της διαδικασίας διεθνοποίησης της οικονομίας του.

4. Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

4.1. Η Ανακοίνωση της Επιτροπής της 8ης Φεβρουαρίου για την εμβάθυνση των σχέσεων ΕΕ-Μεξικού αναφέρει ότι μόνον η σύναψη μιας συμφωνίας οικονομικής συνεργασίας και πολιτικής εναρμόνισης θα μπορούσε να ικανοποιήσει απόλυτα τα αμοιβαία συμφέροντα της ΕΕ και του Μεξικού. Η συμφωνία αυτή θα είχε τρεις διαστάσεις: πολιτική, οικονομική και συνεργασίας.

4.2. Ο πολιτικός διάλογος θα βασίζεται στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αρχών της δημοκρατίας και του κράτους του δικαίου και θα υλοποιείται υπό τη μορφή συνεδριάσεων μεταξύ προέδρων, υπουργών και ανωτέρων δημοσίων λειτουργών. Στη μέθοδο που θα υιοθετηθεί θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι στη ΣυνΕΕ, το Μεξικό είναι εταίρος των ΗΠΑ και του Καναδά, χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει διαμορφώσει πολιτικό διάλογο και διατηρεί προνομιακή σχέση στον τομέα της ασφάλειας.

4.3. Ο οικονομικός τομέας θα επικεντρωθεί σε σταδιακή και αμοιβαία απελευθέρωση του εμπορίου που να λαμβάνει υπόψη την ευπάθεια ορισμένων προϊόντων, τις επιταγές της Κοινοτικής Γεωργικής Πολιτικής και το σεβασμό των διεθνών υποχρεώσεων της Κοινότητας, όπως οι κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Πριν μάλιστα από την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία αυτή, θα υπογραφεί με το Μεξικό ένα ειδικό πρωτόκολλο για την πάταξη της φοροδιαφυγής, την αμοιβαία τελωνειακή βοήθεια και τους κανόνες περί καταγωγής.

Πέραν των εμπορικών θεμάτων, θα απελευθερωθεί η διακίνηση υπηρεσιών και κεφαλαίων, και θα καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για τη σταδιακή και αμοιβαία απελευθέρωση των προϋποθέσεων για τις επενδύσεις και των κανονιστικών μέτρων για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες.

4.4. Όσον αφορά τη συνεργασία, προβλέπεται ενίσχυση των προγραμμάτων στήριξης της προσέγγισης επιχειρήσεων, την ανάπτυξη διοικητικής συνεργασίας ώστε να αυξηθεί η ευελιξία των ανταλλαγών μεταξύ των δύο μερών και ιδιαίτερη προσοχή στη συνεργασία στους τομείς του περιβάλλοντος, της επιστήμης και της τεχνικής καθώς και της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Θα προβλεφθεί ιδιαίτερα η δυνατότητα συμμετοχής του Μεξικού σε ορισμένα ευρωπαϊκά σχέδια και προγράμματα συνεργασίας στους τομείς: της βιομηχανίας, του πολιτισμού, της έρευνας και ανάπτυξης και των τεχνολογιών της πληροφορίας, των τηλεπικοινωνιών και της «κοινωνίας των πληροφοριών». Εξάλλου, θα εκτιμηθεί η προοπτική επεξεργασίας επιμέρους συμφωνιών σε τομείς όπως η συνεργασία στην εκπαίδευση και κατάρτιση, τη στατιστική, τα τελωνεία, τον ανταγωνισμό, τους έμμεσους φόρους, τις κανονιστικές ρυθμίσεις και την ενέργεια.

5. Προσανατολισμοί για τις μελλοντικές σχέσεις ΕΕ-Μεξικού

5.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επικροτεί τις απόψεις και τις προτάσεις της προαναφερθείσας Ανακοίνωσης της Επιτροπής για τη σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού, με επίκεντρο τη σύναψη νέας συμφωνίας μεταξύ των δύο μερών που θα αντικαθιστά τη συμφωνία του 1991. Η εν λόγω συμφωνία θα πρέπει, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, να ενισχύσει τις υπάρχουσες σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού στο επίπεδο της πολιτικής, της οικονομίας και της συνεργασίας, με βάση τα αμοιβαία συμφέροντα και με προοπτική μακροπρόθεσμης σταθερότητας.

5.2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει γνώση των προσπαθειών που καταβάλλει η μεξικανική κυβέρνηση υπέρ του εκδημοκρατισμού των δομών του μεξικανικού κράτους, της ενίσχυσης της πολιτικής πολυφωνίας και της εφαρμογής μιας πολιτικής σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εντούτοις, ορισμένα γεγονότα που έθιξαν το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δυσχεραίνουν τη διαδικασία αυτή και καθιστούν προφανή την ένταση του προβλήματος αυτού στο Μεξικό.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θεωρεί απαραίτητο να προβλέπεται από τη νέα Συμφωνία η απαράβατη δέσμευση της μεξικανικής κυβέρνησης να βαδίζει στο δρόμο του πολιτικού εκδημοκρατισμού και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, απαραίτητα στοιχεία για τις γενικότερες σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού. Αυτή η δημοκρατική ρήτρα θα εφαρμόζεται με τρόπο αμοιβαίο και από τα δύο μέρη.

5.3. Όσον αφορά το πλαίσιο του διαλόγου, η Ανακοίνωση δεν αναφέρει τις ενδεχόμενες συνέπειες που θα μπορούσε να έχει ο νέος αυτός διάλογος στις σχέσεις με τις υπόλοιπες χώρες της Λατινικής Αμερικής, αφενός, στα πλαίσια του διαλόγου με τις χώρες της Ομάδας του Ρίο (), όπου ο ρόλος του Μεξικού είναι καθοριστικός, και, αφετέρου, στις σχέσεις με την Κοινή Αγορά του Νότου (Mercosur) ().

Υπό το πρίσμα αυτό, η ΟΚΕ θεωρεί σκόπιμο να εκφρασθεί σε εμβάθυνση του πολιτικού διαλόγου η νέα διεθνής διάσταση που απέκτησε η Λατινική Αμερική τα τελευταία χρόνια, τόσο στο επίπεδο της ημιηπείρου (Ομάδα του Ρίο) όσο και σε περιφερειακό (Mercosur, Σύμφωνο των Άνδεων), όπως επίσης και σε διμερές επίπεδο, και σ`αυτή την περίπτωση μέσω ενίσχυσης του διαλόγου ΕΕ-Μεξικού.

5.4. Όσον αφορά το περιεχόμενο του διαλόγου αυτού, η ΟΚΕ φρονεί ότι θα έπρεπε να περιλαμβάνει κυρίως:

- τα διμερή στοιχεία της σχέσης,

- τις πτυχές πολυμερούς χαρακτήρα που συνεπάγονται συντονισμό των αντίστοιχων θέσεων τόσο στους διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΟΣΑ, ο ΠΟΕ και ο ΟΗΕ, όσο και στη στρατηγική για τη Λατινική Αμερική.

5.5. Η Ανακοίνωση ορίζει ότι ο εν λόγω διάλογος θα πραγματοποιηθεί με συντονισμό που θα είχε τη μορφή μονίμων επαφών σε διάφορα επίπεδα μεταξύ της μεξικανικής και της κοινοτικής διοίκησης και μεταξύ των διαφόρων πολιτικών δυνάμεων που ανήκουν στο μεξικανικό και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Επ`αυτού, η ΟΚΕ φρονεί ότι η εν λόγω διάρθρωση θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις αρχές της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και του σεβασμού της πολιτικής πολυφωνίας, εντάσσοντας στο διάλογο αυτό τους οικονομικούς και κοινωνικούς εκπροσώπους οι οποίοι, στην περίπτωση της ΕΕ, εκπροσωπούνται από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ).

Όσον αφορά το τελευταίο αυτό σημείο και με βάση τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της συμφωνίας αυτής, η ΟΚΕ θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να έχει, επί μονίμου βάσεως, ανταλλαγή πληροφοριών με τα αντίστοιχα μεξικανικά όργανα όσον αφορά το εμπόριο και την εξέλιξη ζητημάτων σχετικών με τα κοινωνικά, περιβαλλοντικά, κλπ., θέματα. Ως παραδείγματα, αναφέρονται κατωτέρω ορισμένα ζητήματα που έχουν αναφερθεί σε προηγούμενες εκθέσεις () της ΟΚΕ.

- η σύγκριση της αποκτηθείσας εμπειρίας όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, τα κοινωνικά θέματα και το εμπόριο, η επαγγελματική κατάρτιση, η υγεία καθώς και τα προγράμματα καταπολέμησης της χρήσης ναρκωτικών, η ανεργία και άλλα καθεστώτα κοινωνικής πρόνοιας 7

- η πρόοδος που σημειώθηκε στον τομέα της πολιτικής των κανονιστικών ρυθμίσεων, της πολιτικής για τον ανταγωνισμό και τις αρχές-πρότυπα για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες 7

- τα προβλήματα που σχετίζονται με την οικονομική και τη νομισματική πολιτική 7

- η διαφορά μεταξύ των γεωργικών πολιτικών, των μειώσεων των ενισχύσεων των εισαγωγών από αμφότερα τα μέρη στα πλαίσια της ΠΟΕ και η συμβολή της γεωργίας στην προστασία του περιβάλλοντος 7

- η συνεργασία στα θέματα επιμόρφωσης και παιδείας 7

- η πολιτική για την προστασία του περιβάλλοντος στους διάφορους τομείς, η εξέλιξη του τρόπου ζωής και η πληροφόρηση των καταναλωτών 7

- ο ρόλος των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων 7

- οι καινοτόμες πρωτοβουλίες των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ), συμπεριλαμβανομένων και των πατριωτικών οργανώσεων, των οργανώσεων κοινής ωφελείας και των οργανώσεων εθελοντών 7

- η συνεργασία σε θέματα κατανάλωσης, όπως η διασυνοριακή αποζημίωση, οι αυστηροί κανόνες υγείας και υγιεινής, ο προστατευτικός έλεγχος και η συντήρηση υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές.

5.6. Όσον αφορά τις εμπορικές σχέσεις, η ΟΚΕ διάκειται ευμενώς στη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων μεταξύ ΕΕ και Μεξικού για σύναψη νέας συμφωνίας που να προωθεί την αύξηση των ανταλλαγών μεταξύ των δυο μερών και με τελικό στόχο τη βαθμιαία εγκαθίδρυση ζώνης ελεύθερου εμπορίου στον τομέα της βιομηχανίας και των υπηρεσιών καθώς και την προοδευτική απελευθέρωση των γεωργικών ανταλλαγών, που θα λαμβάνει υπόψη την ευπάθεια ορισμένων προϊόντων και θα είναι σύμφωνη με τους κανόνες του ΠΟΕ. Ορισμένοι από τους κυριότερους λόγους που στηρίζουν την άποψη αυτή είναι οι ακόλουθοι:

- η αυξανόμενη σημασία της μεξικανικής αγοράς για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, που κατά τα τελευταία έτη αυξήθηκαν με τρόπο που τοποθετεί το Μεξικό στη δέκατη όγδοη θέση των κρατών που απορροφούν τις ευρωπαϊκές εξαγωγές και το καθιστά κύριο εμπορικό εταίρο στη Λατινική Αμερική, με το 24 % του συνόλου των εξαγωγών του στην περιοχή 7

- ο κίνδυνος να πληγεί η θέση των ευρωπαϊκών εξαγωγών στη μεξικανική αγορά, ως συνέπεια των δασμολογικών διαφορών μεταξύ των ευρωπαϊκών προϊόντων και εκείνων που προέρχονται από χώρες με τις οποίες το Μεξικό έχει συνάψει συμφωνία ελεύθερων ανταλλαγών () 7

- η διάρθρωση των μεξικανικών εξαγωγών που επικεντρώνονται κυρίως στις ΗΠΑ και μία συμπληρωματική τομεακή εξειδίκευση προς τη διάρθρωση της ΕΕ 7

- το αναπτυξιακό δυναμικό της μεξικανικής οικονομίας. Η πρόσφατη νομισματική κρίση δεν πρέπει να επιτρέψει να λησμονηθούν οι σημαντικές οικονομικές αλλαγές που πραγματοποίησε το Μεξικό κατά τα τελευταία έτη 7

- οι μειωμένες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, λόγω της μεγάλης ποικιλίας και του περιορισμένου όγκου των προϊόντων που εξάγει το Μεξικό προς την ΕΕ. Στον κατάλογο των πλέον εισαγόμενων προϊόντων στην ΕΕ από το Μεξικό, τα προϊόντα μετά το όγδοο συμμετέχουν με ποσοστό μικρότερο του 1 %.

Εξάλλου, η σύναψη μιας ΣυνΕΕ μεταξύ του Μεξικού και της ΕΕ θα πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζει το άρθρο 24 των κανόνων του ΠΟΕ. Το άρθρο αυτό επιτρέπει παρεκκλίσεις από την εφαρμογή της ρήτρας του πλέον ευνοουμένου κράτους στην περίπτωση δημιουργίας δασμολογικών ενώσεων ή ζωνών ελεύθερου εμπορίου.

5.7. Η ΟΚΕ, παρότι θεωρεί τη δημιουργία ζώνης ελεύθερων ανταλλαγών μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού ως σεβαστό στόχο μακροπρόθεσμα, επιθυμεί να τονίσει την πρωτοτυπία δύο εκ των κυριοτέρων χαρακτηριστικών του: αφενός, θα συνέδεε κράτη πολύ διαφορετικού αναπτυξιακού επιπέδου, με μοναδικό, σήμερα, υπαρκτό παράδειγμα τη ΣυνΕΕ 7 αφετέρου, θα ενέπλεκε δύο διαφορετικές γεωγραφικές ζώνες.

Εξάλλου, με την προοπτική μιας τέτοιας συμφωνίας με το Μεξικό, αξίζει να υπομνησθεί η ιδέα που έχει αναφερθεί επανειλημμένα σχετικά με μία Υπερατλαντική Συνθήκη Ελεύθερων Ανταλλαγών. Αναφορικά με το σημείο αυτό, η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής ως προς τη σκοπιμότητα να πραγματοποιηθεί εις βάθος μελέτη σχετικά με την αναγκαιότητα χάραξης κοινής στρατηγικής όσον αφορά τα τρία κράτη μέλη της ΣυνΕΕ.

5.8. Στο πλαίσιο της προτεινόμενης συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού, είναι σκόπιμο να συμπεριληφθούν κοινωνικές διατάξεις ή ακόμη και κοινωνικό πρωτόκολλο, που θα τονίζουν ορισμένα από τα δικαιώματα των εργαζομένων. Υφίστανται σήμερα και στις δύο πλευρές, ένα υψηλό επίπεδο διαβουλεύσεων και κοινωνικής προστασίας και η ύπαρξη παρόμοιων διατάξεων, τόσο στη Συνθήκη της Ένωσης όσο και στην ΣυνΕΕ, υποδεικνύουν τη δέσμευση και των δύο πλευρών να προσταστευθούν οι βασικές προδιαγραφές εργασίας. Για το λόγο αυτό είναι επιθυμητό και για τις δύο πλευρές να συμπεριληφθούν τα δικαιώματα των εργαζομένων στη μελλοντική συμφωνία. Με στόχο να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή συμβατότητα με τις σημερινές κοινωνικές διατάξεις της ΕΕ, το σημείο αναφοράς πρέπει να είναι ο Κοινωνικός Χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων. Η ΟΚΕ θεωρεί σκόπιμο να συμπεριληθούν, ως ελάχιστο, οι πέντε αρχές που συμφωνήθηκαν από τους Αρχηγούς Κρατών στη Διάσκεψη Κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για την Παγκόσμια Κοινωνική Ανάπτυξη (Κοπεγχάγη, Μάρτιος 1995) ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξή της. Οι αρχές αυτές είναι η ελευθερία του συνέρχεσθαι, το δικαίωμα συλλογικών διαπραγματεύσεων, η απαγόρευση της καταναγκαστικής εργασίας, η απαγόρευση της εργασίας των παιδιών και η αρχή της μη διάκρισης.

5.9. Όσον αφορά τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων για την εμπορική απελευθέρωση, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η Ανακοίνωση της Επιτροπής αναφέρεται στο δασμολογικό αφοπλισμό, χωρίς να σημειώνει σαφώς τη σημασία της ταυτόχρονης κατάργησης των μη δασμολογικών φραγμών (πιστοποιήσεις, πρότυπα, κ.λπ.).

Κατά τις διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι επιπτώσεις μιας εμπορικής απελευθέρωσης στον τομέα της εργασίας φασόν που παρέχει ειδικά κίνητρα στους εξαγωγείς.

Εξάλλου, η ΟΚΕ φρονεί ότι ένα από τα καθοριστικά στοιχεία για την επιτυχία των εμπορικών διαπραγματεύσεων είναι η δέσμευση και των δύο μερών να διατηρήσουν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων συνθήκες πραγματικής και σύγχρονης πρόσβασης στις αντίστοιχες αγορές τους.

5.10. Η ΟΚΕ θεωρεί σημαντικό, προ των διαπραγματεύσεων για μια πιθανή συμφωνία ελεύθερων ανταλλαγών, να εξετάσει η Επιτροπή εις βάθος ορισμένα τεχνικά ζητήματα όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τον καθορισμό των κανόνων προέλευσης ώστε να υποδεικνύεται ποια μεξικανικά και ευρωπαϊκά προϊόντα θα μπορούν να επωφελούνται από την εμπορική απελευθέρωση 7 τον καθορισμό μεταβατικών περιόδων για τα βιομηχανικά προϊόντα με ειδικά χρονοδιαγράμματα για ορισμένα προϊόντα 7 τους μηχανισμούς επίλυσης διαφορών καθώς και την προστασία των ευρωπαϊκών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στη μεξικανική αγορά.

5.11. Η ανάπτυξη κατά τα τελευταία έτη του τομέα των υπηρεσιών τον καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό στο πλαίσιο της διεθνούς οικονομίας, γεγονός που επιβεβαιώνεται από την ένταξή του στις πολυμερείς διαπραγματεύσεις της ΓΣΔΕ. Η Επιτροπή στην Ανακοίνωσή της περιλαμβάνει τον τομέα αυτόν μεταξύ εκείνων που θα πρέπει να εξετασθούν στη διαδικασία απελευθέρωσης μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού.

Στην κατεύθυνση αυτή, η ΟΚΕ φρονεί ότι στις διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ληφθούν μεταξύ άλλων υπόψη τα ακόλουθα:

- μεγαλύτερες νομικές εγγυήσεις για τις επενδύσεις από το εξωτερικό () 7

- όροι που να μην επιτρέπουν τις διακρίσεις όσον αφορά τα δικαιώματα εγκατάστασης 7

- ενδεδειγμένος τρόπος χειρισμού κατά τη μετακίνηση των εργαζομένων 7

- καθορισμός χρονοδιαγράμματος στον τομέα της παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών 7

- μηχανισμοί για την εφαρμογή της Τριμερούς Δήλωσης των αρχών για τις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις και την Κοινωνική Πολιτική της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ).

5.12. Σε αντίθεση με το εξαγωγικό προφίλ της Κοινής Αγοράς του Νότου (Mercosur), στην οποία τα γεωργικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν το 60 % σχεδόν των εξαγωγών της στην Ένωση, η γεωργία κατείχε κατά μέσο όρο μόλις το 7 % των μεξικανικών εξαγωγών στην ΕΕ κατά την περίοδο 1990-1994. Οι εξαγωγές αυτές επικεντρώθηκαν κυρίως στα ακόλουθα προϊόντα, όσπρια, καφές, μπύρα και φυσικό μέλι.

Οι μεξικανικές εισαγωγές αγροτικών και αγροβιομηχανικών προϊόντων από την ΕΕ αντιπροσώπευσαν το 7,5 % και το 6,1 % των εισαγωγών του το 1993 και 1994, αντιστοίχως. Τα πιο αντιπροσωπευτικά προϊόντα αυτού του εμπορίου ήταν γάλα σε σκόνη - του οποίου το Μεξικό είναι ο κυριότερος εισαγωγέας σε παγκόσμιο επίπεδο, - γαλακτοκομικά προϊόντα, ανθρακούχα ποτά και κρασί.

Το εμπορικό ισοζύγιο του τομέα ήταν, από το 1989, πλεονασματική για την ΕΕ σε αναλογία πάνω από δύο προς ένα.

Πρέπει να επισημανθεί ότι πάνω από το 85 % των μεξικανικών εξαγωγών γεωργικών προϊόντων προορίζονται για τις Ηνωμένες Πολιτείες: πρόκειται κυρίως για οπωροκηπευτικά προϊόντα. Από την άλλη μεριά το Μεξικό είναι σημαντικός εισαγωγέας κτηνοτροφικών προϊόντων 7 το 1994 οι εισαγωγές του τομέα αυτού έφτασαν περίπου τα 7.000 εκατ. δολλάρια. Πράγμα που αντιπροσωπεύει αναμφίβολα μία θελκτική αγορά για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.

Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει με άλλους κοινωνικούς εμπορικούς εταίρους, και αυτό έχει αναγνωριστεί από την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το διμερές εμπόριο κτηνοτροφικών προϊόντων μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού είναι συμπληρωματικό και αποτελεί σημαντικό δυναμικό για τις δύο περιοχές. Αυτό σημαίνει ότι το Μεξικό, με την ιδιότητα του εξαγωγέα, συμπληρώνει την ευρωπαϊκή γεωργική παραγωγή, ενώ ως εισαγωγέας αποτελεί πολύ θελκτική αγορά για την Ευρώπη.

5.13. Η εξέλιξη κατά τα τελευταία έτη της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού κατέστησε προφανή τη σημασία της όσον αφορά αφενός, τη συμβολή της στις εσωτερικές αλλαγές της χώρας και, αφετέρου, τη σύσταση ενός αποτελεσματικού μέσου για τη διερεύνηση των νέων ευκαιριών που προσφέρονται στους ευρωπαϊκούς οικονομικούς παράγοντες.

Η ΟΚΕ συμφωνεί με την προσέγγιση της Ανακοίνωσης όσον αφορά την ανάπτυξη μιας προωθημένης συνεργασίας που να βασίζεται στην ανταλλαγή πληροφοριών, την υλοποίηση σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος και την αρχή της συγχρηματοδότησης.

Η ΟΚΕ φρονεί ότι η προσέγγιση αυτή θα συντελέσει στην καθιέρωση των ενδεδειγμένων συνθηκών που θα ευνοήσουν την ενίσχυση και τη διαφοροποίηση του επιπέδου των ροών εμπορικών και επενδυτικών ανταλλαγών.

5.14. Η Ανακοίνωση της Επιτροπής απαριθμεί τους τομείς στους οποίους πρόκειται να πραγματοποιηθεί η συνεργασία. Η ΟΚΕ, μολονότι αποδέχεται τη σημασία των τομέων αυτών, προτείνει μία ειδική προσοχή στον τουρισμό, των επιμόρφωση και την παιδεία, την αλιεία, την ενέργεια, τη γεωργία, την τεχνολογική Ε & Α, την περιφερειακή ανάπτυξη και τις ΜΜΕ. Η ΟΚΕ φρονεί ότι οι τομείς αυτοί παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον αφενός, από την άποψη της συμβολής τους στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας και τη διεθνοποίηση της μεξικανικής οικονομίας και, αφετέρου, για να δώσουν τη δυνατότητα στους ευρωπαϊκούς οικονομικούς παράγοντες να εισχωρήσουν σε αυτήν περισσότερο.

Τουρισμός

Να ενισχυθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρίας καθώς και η ανάπτυξη κοινών δράσεων για μια καλύτερη προώθηση του τουρισμού.

Εκπαίδευση και επιμόρφωση

Να αναπτυχθεί η συνεργασία που κατευθύνεται προς την εκπαίδευση και την επαγγελματική επιμόρφωση με τη συμμετοχή του κόσμου των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεων.

Αλιεία

Να προωθηθεί η εκτέλεση προγραμμάτων και κοινών δράσεων που συμπεριλαμβάνουν τόσο τις πτυχές της έρευνας και τις νέες τεχνικές όσο και τις εμπορικές και οικονομικές πτυχές.

Ενέργεια

Να προωθηθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και η πραγματοποίηση κοινών σχεδίων και πρωτοβουλιών που να ευνοούν τη μεταφορά τεχνολογίας, την προσέγγιση των αντίστοιχων νομοθεσιών και τη βελτίωση του περιβάλλοντος.

Γεωργία

Να ευνοηθεί η καλύτερη εναρμόνιση των υγειονομικών, φυτοφαρμακευτικών και περιβαλλοντικών κανόνων που ενδέχεται να ενισχύσουν το εμπόριο.

Τεχνολογική Ε & Α

Να αναπτυχθούν κοινές δράσεις που να διευκολύνουν τη μεταφορά τεχνολογιών και τον προσδιορισμό κοινών στόχων, εντείνοντας τους δεσμούς μεταξύ των ενδιαφερόμενων βιομηχανικών τομέων.

ΜΜΕ

Να ενισχυθούν τα κατάλληλα μέσα για να διευκολυνθεί η από κοινού συνεργασία μεταξύ των οικονομικών φορέων και η ανάπτυξη περίγυρου ευνοϊκού για την ανάπτυξη των ΜΜΕ.

5.15. Το περιβάλλον πρέπει, κατά την άποψη της ΟΚΕ, να καταλάβει ένα σημαντικό τμήμα της συνεργασίας ΕΕ-Μεξικού. Ο κυριότερος στόχος πρέπει να είναι η προστασία της ποιότητας του περιβάλλοντος μέσω καλύτερης χρήσης των φυσικών πόρων και μεγαλύτερου ελέγχου της ρύπανσης. Το περιεχόμενο της εν λόγω συνεργασίας, κατά την άποψη της ΟΚΕ, μπορεί να υλοποιηθεί με την ανταλλαγή πληροφοριών, την ανάπτυξη κοινών δράσεων στα θέματα της εκπαίδευσης και της επιμόρφωσης και την προώθηση μεγαλύτερου βαθμού μεταφοράς των καθαρών τεχνολογιών.

5.16. Όσον αφορά τις κοινωνικές συνθήκες στο Μεξικό, μικρή μνεία γίνεται στην Ανακοίνωση της Επιτροπής, εφόσον τα κοινωνικά θέματα δεν περιλαμβάνονται στους τομείς στους οποίους προβλέπεται να πραγματοποιηθεί η συνεργασία.

Μολονότι οι κοινωνικές συνθήκες στο Μεξικό δεν αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για να αξιολογηθούν τα πιθανά στρατηγικά πλεονεκτήματα που θα απέφερε μία συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ, μπορεί ωστόσο να υποστηριχθεί η άποψη ότι, μακροπρόθεσμα, οι μακροοικονομικές συνθήκες στο Μεξικό και, συνεπώς, ο ρόλος τους σε μία συμφωνία ελεύθερου εμπορίου και για τα δύο μέρη θα επηρεάζονταν από τις κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν σε όλη τη χώρα. Για τούτο, η ΟΚΕ φρονεί ότι θα πρέπει να υπάρχει επίσης συνεργασία στον τομέα των κοινωνικών υποθέσεων, που θα βασίζεται στο διάλογο και την ανάπτυξη σφαιρικών εννοιών σε θέματα που αφορούν τη φτώχεια, τις μειονεκτικές τάξεις του πληθυσμού, τη δημογραφική εξέλιξη ή την εκπαίδευση, για παράδειγμα.

5.17. Όσον αφορά τα δημοσιονομικά μέσα για την ολοκλήρωση της συμφωνίας αυτής, η Ανακοίνωση δεν ορίζει σημαντικές αυξήσεις στα κονδύλια τα οποία διαθέτει η ΕΕ τα τελευταία έτη στη συνεργασία με το Μεξικό. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη αυτή, μολονότι ζητεί προσαρμογή των εν λόγω κονδυλίων, σύμφωνα με τις ανάγκες της νέας συμφωνίας, με κύριο αποδέκτη την οικονομική συνεργασία. Επίσης, η ΟΚΕ συνιστά να χρησιμοποιήσει περισσότερο το Μεξικό τις δυνατότητες δανειοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Βρυξέλλες, 21 Δεκεμβρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() Έγγρ. COM(95) 03 τελικό.

() Κοινή Επίσημη Διακήρυξη ΕΕ - Μεξικού, 2 Μαΐου 1995 (Παρίσι).

() Πρόγραμμα δράσης για την ενίσχυση της συμφωνίας ενότητας για το ξεπέρασμα της οικονομικής κρίσης, 9 Μαρτίου 1995.

() Το Μεξικανικό Κογκρέσσο ενέκρινε, στις 9 Δεκεμβρίου 1995, τη μεταρρύθμιση του εν λόγω Οργάνου.

() Μεταξύ των προγραμμάτων αυτών περιλαμβάνονται το πρόγραμμα Οικογενειακής Διατροφής, το Πρόγραμμα Επιδότησης για Τορτίγια, το Πρόγραμμα Κοινωνικής Κατανάλωσης Γάλακτος.

() Απόφαση του Συμβουλίου της 7ης Οκτωβρίου 1991 σχετικά με το Σύμφωνο Συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού. ΕΕ αριθ. L 340 του 1991, σ. 1 (Συμφωνία Τρίτης Γενιάς).

() Πηγή: Πρεσβεία του Μεξικού στην ΕΕ.

() Πηγή: έγγρ. COM(95) 03 τελικό Eurostat: Commerce Extιrieur, 8-9/1995.

() Μεξικό, Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη, Κολομβία, Βενεζουέλα, Εκουαδόρ, Περού, Βολιβία, Χιλή, Παναμάς και οι χώρες της Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής.

() Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη.

() Ενημερωτικό έγγραφο για τις Σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, 13 και 14 Σεπτεμβρίου 1995.

() Μολονότι δεν υπάρχουν διαθέσιμες επιστημονικές μελέτες, εκτιμάται ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις υπέστησαν τις συνέπειες της εφαρμογής της ΣυμΕΕ, κυρίως στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, της κλωστοϋφαντουργίας, του αυτοκινήτου, της πετροχημικής βιομηχανίας και των γεωργικών προϊόντων (ζάχαρη, κρέας και γαλακτομικά προϊόντα).

() Στα πλαίσια του ΟΟΣΑ άρχισαν διαπραγματεύσεις για μία Πολυμερή Συμφωνία Επενδύσεων (ΠΣΕ). Η συμμετοχή του Μεξικού στον οργανισμό αυτό θα διευκολύνει την επίτευξη καλύτερων εγγυήσεων για τους ευρωπαίους επενδυτές.