ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινών κανόνων στο πεδίο της ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας

2001/0234 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινών κανόνων στο πεδίο της ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας

1- ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2001) 575 τελικό - 2001/0234(COD)): // 11 Οκτωβρίου 2001

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: // 28 Νοεμβρίου 2001

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε πρώτη ανάγνωση: // 29 Νοεμβρίου 2001

Ημερομηνία πολιτικής συμφωνίας του Συμβουλίου: // 7 Δεκεμβρίου 2001

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: // 28 Ιανouάριος 2002

2- ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

2.1 Κατόπιν των τρομοκρατικών επιθέσεων, που εκδηλώθηκαν στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσινγκτον, στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τη συνεδρίασή του της 12ης Σεπτεμβρίου 2001, ζήτησε από τους Υπουργούς Μεταφορών να αξιολογήσουν τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την ασφάλεια των αερομεταφορών, καθώς και τα μέτρα συμπλήρωσής τους. Το Συμβούλιο, σε έκτακτη συνεδρίασή του σε επίπεδο Υπουργών Μεταφορών, στις 14 Σεπτεμβρίου 2001, έκρινε αναγκαίο να εφαρμοστούν εξ ολοκλήρου και να επικαιροποιηθούν τα βασικά μέτρα για την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας, τα οποία περιλαμβάνονται στο Έγγραφο 30 της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης Πολιτικής Αεροπορίας (ECAC). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στην έκτακτη σύνοδό του της 21ης Σεπτεμβρίου 2001, ζήτησε από το Συμβούλιο Υπουργών Μεταφορών να λάβει τα μέτρα που είναι αναγκαία για να ενισχυθεί η ασφάλεια των αερομεταφορών. Ανταποκρινόμενη σε αυτά τα αιτήματα, η Επιτροπή ενέκρινε, στις 10 Οκτωβρίου, την πρότασή της για τον παρόντα κανονισμό, με σκοπό τη θέσπιση κοινών κανόνων ώστε να προλαμβάνονται οι παράνομες ενέργειες εις βάρος της πολιτικής αεροπορίας.

2.2 Στην παρούσα πρόταση ενσωματώνονται στην κοινοτική έννομη τάξη οι διατάξεις του Εγγράφου 30 της ECAC, τόσο για διεθνείς, όσο και εσωτερικές πτήσεις. Λόγω των πολλών τεχνικών λεπτομερειών των κοινών προτύπων που πρέπει να εφαρμοστούν, η Επιτροπή προτείνει να της δοθούν οι κατάλληλες εκτελεστικές αρμοδιότητες, με την επικουρία επιτροπής αντιπροσώπων των κρατών μελών, ώστε να εκδώσει τα αναγκαία εκτελεστικά μέτρα και να προσαρμόζει τα μέτρα στην τεχνολογική πρόοδο. Ο κανονισμός εισάγει επίσης έναν μηχανισμό επιθεώρησης, με σκοπό να ελέγχεται η αποτελεσματική εφαρμογή των κοινών κανόνων ασφαλείας. Ο κανονισμός περιλαμβάνει μια διάταξη, δυνάμει της οποίας επιτρέπεται στα κράτη μέλη να λαμβάνουν επιπρόσθετα μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε συγκεκριμένη απειλή.

3- ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

3.1 Το Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής, με 14 τροπολογίες, κατά την πρώτη ανάγνωση. Η Επιτροπή απέρριψε 2 από τις τροπολογίες αυτές και συμφώνησε επί των υπολοίπων 12 (τροπολογίες 1, 2, 3, 4, 8, 10, 13, 14 πρώτο μέρος, 19, 20, 21 και 22), σε ορισμένες περιπτώσεις με υποδείξεις για αναδιατύπωση ή με συμφωνία κατ' αρχήν.

3.2 Οι 2 απορριφθείσες τροπολογίες αφορούν την μεταφορά προτύπων που έχουν εκπονηθεί από εξωτερικό οργανισμό (ECAC), μέσω παραπομπής σε αυτά, (τροπολογία 5) και την απάλειψη του κοινοτικού μηχανισμού ελέγχου, που σκοπός του είναι να επαληθεύεται ότι τα αυστηρότερα μέτρα, τα οποία εγκρίνονται από τα κράτη μέλη, παραμένουν ανάλογα και δεν επηρεάζουν την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς (τροπολογία 7). Η Επιτροπή απέρριψε επίσης την τελευταία παράγραφο της τροπολογίας 14, η οποία αναφέρεται σε παρεκκλίσεις για μέτρα που συνεπάγονται αλλαγές στην υποδομή.

4- ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

4.1 Στην κοινή του θέση, που εγκρίθηκε ομόφωνα, το Συμβούλιο δέχεται τις 2 τροπολογίες που απορρίφθηκαν από την Επιτροπή, ενώ απορρίπτει 10 τροπολογίες που είχαν γίνει αποδεκτές από την Επιτροπή, μολονότι η Επιτροπή συμφώνησε κατ' αρχήν επί ορισμένων εκ των τροπολογιών αυτών. Το Συμβούλιο συμφωνεί με 2 τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή.

4.2 Συμφωνώντας με την κοινή θέση του Συμβουλίου, η Επιτροπή δέχεται τη συμφωνία του Συμβουλίου επί των 2 τροπολογιών που είχαν προηγουμένως απορριφθεί από την Επιτροπή, καθώς και την απόρριψη από το Συμβούλιο των 10 τροπολογιών που προηγουμένως είχαν γίνει δεκτές από την Επιτροπή.

Οι 2 τροπολογίες που έγιναν δεκτές από το Συμβούλιο, ενώ είχαν απορριφθεί από την Επιτροπή, περιγράφονται στο σημείο 3.2.

Οι 10 τροπολογίες που απορρίφθηκαν από το Συμβούλιο, ενώ προηγουμένως είχαν γίνει δεκτές από την Επιτροπή, μπορούν να υπαχθούν σε 4 ομάδες:

- Πρώτον, εκείνες που θίγουν το σημαντικό ζήτημα της δημόσιας χρηματοδότησης των μέτρων ασφαλείας (τροπολογίες 1, 10, 19 και 22).

- Δεύτερον, εκείνες που αναφέρονται στην τρέχουσα δημοσιονομική πρακτική (τροπολογίες 2 και 3).

- Τρίτον, εκείνες όπου το Συμβούλιο είχε τροποποιήσει το κείμενο της αρχικής πρότασης κατά τρόπο που ανταποκρίνεται εν πολλοίς στην τροπολογία του Κοινοβουλίου (τροπολογίες 4 και 13).

- Τέταρτον, 2 τροπολογίες με τις οποίες επιδιώκεται να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων ασφαλείας εν γένει (τροπολογίες 8 και 20).

4.3 Οι 12 τροπολογίες του Κοινοβουλίου, για τις οποίες το Συμβούλιο δεν συμφωνεί στην κοινή του θέση, είναι οι εξής:

* Τροπολογία 1 {αιτιολογική σκέψη 9α (νέα)}, τροπολογία 22 {αιτιολογική σκέψη 9δ (νέα)}, τροπολογία 10 {(άρθρο 7 παράγραφος 5α (νέα)} και τροπολογία 19 {(άρθρο 7α (νέο)}. Στην κοινή του θέση, το Συμβούλιο δεν το θεωρεί σκόπιμο να συμπεριλάβει μνεία της χρηματοδότησης των επιπρόσθετων μέτρων ασφαλείας. Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί τις τροπολογίες αυτές κατ' αρχήν, αφού ευθυγραμμίζονται με τη θέση που παρουσιάζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 10ης Οκτωβρίου 2001 σχετικά με τον οικονομικό αντίκτυπο των τρομοκρατικών επιθέσεων. Στην εν λόγω ανακοίνωση, η Επιτροπή δήλωσε ότι είναι διατεθειμένη να αντιμετωπίσει θετικά τη δημόσια χρηματοδότηση για την αντιστάθμιση των επιπρόσθετων μέτρων ασφαλείας. Από νομική άποψη, ωστόσο, μπορεί να υποστηριχθεί ότι οι διατάξεις που δεν σχετίζονται άμεσα με τον στόχο της βελτίωσης της ασφάλειας των αερομεταφορών δεν θα πρέπει να βρίσκονται στον κανονισμό. Η Επιτροπή θα αναλύσει τις ανάγκες για εναρμόνιση του τρόπου με τον οποίο οργανώνονται και χρηματοδοτούνται στα κράτη μέλη οι έλεγχοι ασφαλείας και θα λάβει τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για την εφαρμογή των πορισμάτων της ανάλυσης αυτής.

* Τροπολογία 2 {αιτιολογική σκέψη 9β (νέα)} και τροπολογία 3 {αιτιολογική σκέψη 9δ (νέα)}. Η απόρριψη από το Συμβούλιο, στην κοινή του θέση, ακολουθεί πάλι την άποψη του Συμβουλίου να μην γίνει μνεία στον κανονισμό των χρηματοδοτικών πλευρών της ενισχυμένης ασφάλειας. Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί τις τροπολογίες αυτές, κατ' αρχήν. Ωστόσο, από νομική άποψη, μπορεί να υποστηριχθεί ότι, αν και συμπεριλαμβάνονται στα "εκτιμώντας", δεν υπάρχει αντίστοιχη διάταξη στον κανονισμό.

* Τροπολογία 4 (άρθρο 1 παράγραφος 1). Η κοινή θέση αντικατοπτρίζει την έννοια "κατάλληλο", όπως υπεδείχθη από το Κοινοβούλιο.

* Τροπολογία 13 (άρθρο 9). Η κοινή θέση ρυθμίζει τα ζητήματα εμπιστευτικότητας σε ένα νέο άρθρο 8 "Διάδοση των πληροφοριών".

* Τροπολογία 8 (άρθρο 7 παράγραφος 3). Η κοινή θέση δεν συμπεριλαμβάνει την ιδέα του Κοινοβουλίου να πραγματοποιούνται απροειδοποίητες επιθεωρήσεις. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι αυτό θα ενίσχυε την αποτελεσματικότητα των επιθεωρήσεων. Παρ' όλα ταύτα, μπορεί να δεχτεί ότι οι απροειδοποίητες επιθεωρήσεις μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να οργανωθούν και ότι χρειάζεται μια ελάχιστη πρότερη ενημέρωση των κατάλληλων εθνικών αρχών, ώστε να δοθούν τα σχετικά διαπιστευτήρια, με σκοπό την πρόσβαση σε χώρους όπου απαγορεύεται. Η πείρα, συμπεριλαμβανομένης εκείνης σε τρίτες χώρες με καθιερωμένη παράδοση αποτελεσματικών επιθεωρήσεων, δείχνει ότι δεν είναι πράγματι δυνατόν να γίνει αλλιώς.

* Τροπολογία 20 (άρθρο 9α). Η κοινή θέση δεν ασχολείται με τη διάσταση των τρίτων χωρών, η οποία θα μπορούσε να θέσει το πρόβλημα της εδαφικότητας κατά την εκτέλεση των ελέγχων, εάν δεν μπορούν να διοργανωθούν επί διμερούς ή πολυμερούς βάσεως. Ως εκ τούτου, η δημιουργία νομικής υποχρέωσης για την Επιτροπή μπορεί να θεωρηθεί υπερβολική.

* Τροπολογία 5 (άρθρο 4 παράγραφος 1). Στην κοινή θέση γίνεται δεκτή η μνεία των προτύπων που έχουν εκπονηθεί από εξωτερικό οργανισμό (ECAC), στα "εκτιμώντας" και όχι στο κυρίως κείμενο. Και αυτό επίσης μπορεί να γίνει δεκτό από την Επιτροπή.

* Τροπολογία 7 (άρθρο 6). Για λόγους εθνικής κυριαρχίας, στην κοινή θέση απορρίπτεται η ιδέα ενός κοινοτικού μηχανισμού ελέγχου, που σκοπός του είναι να επαληθεύεται ότι τα αυστηρότερα μέτρα, τα οποία εγκρίνονται από τα κράτη μέλη, παραμένουν ανάλογα και δεν επηρεάζουν την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η Επιτροπή εξακολουθεί να λυπάται για την τοποθέτηση αυτή, η οποία ακολουθεί τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά μπορεί να τη δεχθεί, χάριν συμβιβασμού, ιδίως αφού η κοινή θέση αναφέρει ρητά ότι τα αυστηρότερα μέτρα πρέπει να λαμβάνονται τηρουμένου του κοινοτικού δικαίου. Η Επιτροπή ελπίζει ότι στο μέλλον, με την προοδευτική οικοδόμηση εμπιστοσύνης, μπορεί να εγκριθεί τροποποίηση του κανονισμού, με σκοπό την επαναφορά ενός κοινοτικού μηχανισμού ελέγχου, ο οποίος είναι ουσιώδους σημασίας για την εφαρμογή της έννοιας της "ενιαίας ασφάλειας".

5- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

5.1 Η Επιτροπή λαμβάνει γνώση ότι η κοινή θέση ακολουθεί την πρώτη αναγνωση του Κοινοβουλίου. Δεδομένου ότι οι αποκλίσεις δεν αφορούν ευθέως το θέμα της βελτιώσεως της ασφαλείας, η Επιτροπή δέχεται την ομόφωνη κοινή θέση του Συμβούλιο.