ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 14.11.1996 
COM(96) 575 τελικό 
ΕΚ9ΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
σϊΕΠκά u£ την εΦαοαονη TOU κοινοτικού καθεοτώτοο κρατικών παοειιΒόσεων 
vrtép TQV ivNafav Εξόρνξης YqwYflpaiWY κρτό TQ 1994 

1. Εισανωνή 
Σύμφωνα με το άρθρο 1 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ1 της Επιτροπής, της 28ης 
Δεκεμβρίου 1993, σχετικά με το κοινοτικό καθεστώς κρατικών παρεμβάσεων υπέρ της 
βιομηχανίας άνθρακα, η Επιτροπή υποβάλλει κάθε χρόνο στο Συμβούλιο, το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τη Συμβουλευτική Επιτροπή έκθεση σχετικά με την 
εφαρμογή της εν λόγω απόφασης. 
Στην παρούσα έκθεση εξετάζονται οι κρατικές χρηματοδοτικές ενισχύσεις που 
διατέθηκαν κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους 1994 υπέρ του εν λόγω κλάδου 
στη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. 
Όλα τα κράτη μέλη που επρόκειτο να λάβουν μέτρα υπέρ των επιχειρήσεων 
του κλάδου κατά το 1994, είχαν την υποχρέωση να διαβιβάσουν στην Επιτροπή, το 
αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1994, κάθε πληροφορία σχετική με τα μέτρα που 
σκόπευαν να λάβουν άμεσα ή έμμεσα υπέρ του κλάδου κατά το 1994. 
Τα μέτρα αυτά τότε μόνον μπορεί να θεωρούνται συμβατά με την εύρυθμη 
λειτουργία της κοινής αγοράς όταν συμβάλλουν στην υλοποίηση ενός τουλάχιστον 
από τους κάτωθι στόχους: 
στο πλαίσιο των τιμών του άνθρακα στις διεθνείς αγορές, επίτευξη 
περαιτέρω προόδου προς την οικονομική βιωσιμότητα, ώστε να 
καταστεί δυνατή η σταδιακή μείωση των ενισχύσεων· 
επίλυση των κοινωνικών και περιφερειακών προβλημάτων που 
συνδέονται με την οριστική διακοπή ή τη συρρίκνωση της 
δραστηριότητας μονάδων παραγωγής· 
διευκόλυνση της προσαρμογής του κλάδου στους κανόνες προστασίας 
του περιβάλλοντος. 
Σύμφωνα με το άρθρο 8 της ίδιας απόφασης, τα κράτη μέλη που απαριθμούνται στη 
συνέχεια κοινοποίησαν στην Επιτροπή τα εθνικά τους σχέδια για εκσυγχρονισμό, 
εξορθολογισμό και αναδιάρθρωση του κλάδου: 
η Γερμανία με επιστολή της 29ης Απριλίου 1994· 
η Ισπανία με επιστολή της 30ής Μαΐου 1994· 
η Γαλλία με επιστολή της 9ης Δεκεμβρίου 1994· 
η Πορτογαλία με επιστολή της 5ης Αυγούστου 1994· 
το Ηνωμένο Βασίλειο με επιστολή της 30ής Μαρτίου 1994. 
ΕΕ αριθ. L 329, της 30.12.1993, σ. 12. 
Μετά την κοινοποίηση των σχεδίων, η Επιτροπή εξέδωσε γνώμη σχετικά με τη 
συμμόρφωση των σχεδίων αυτών προς τους γενικούς και ειδικούς στόχους των 
άρθρων 2, 3 και 4 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ· συγκεκριμένα εξέδωσε σχετικές 
αποφάσεις: για τη Γερμανία και την Ισπανία, στις 13 Δεκεμβρίου 19942· για τη Γαλλία, 
στις 19 Ιουλίου 1995 · για την Πορτογαλία, στις 3 Νοεμβρίου 19944· και για το 
Ηνωμένο Βασίλειο, την 1η Ιουνίου 19945. 
Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, τα κράτη 
μέλη κοινοποίησαν επίσης και όλες τις χρηματοδοτικές ενισχύσεις που προβλέπονταν 
για το έτος 1994. Η Επιτροπή αποφάνθηκε επ' αυτών με τις αποφάσεις της 1ης Ιουνίου 
19946, της 13ης Δεκεμβρίου 19947 και της 19ης Ιουλίου 19958 για τη Γερμανία, τις 
αποφάσεις της 13ης Δεκεμβρίου 19949 και της 30ής Απριλίου 199610 για την Ισπανία, 
την απόφαση της 19ης Ιουλίου 199511 για τη Γαλλία, την απόφαση της 3ης Νοεμβρίου 
199412 για την Πορτογαλία και τις αποφάσεις της 1ης Ιουνίου 199413, της 3ης 
Νοεμβρίου 199414 και της 30ής Νοεμβρίου 199415 για το Ηνωμένο Βασίλειο. 
Τα ποσά των ενισχύσεων που εμφαίνονται στο παρόν έγγραφο είναι αυτά που 
εγκρίθηκαν οριστικά δυνάμει της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ της Επιτροπής για το έτος 
1994. Η παρούσα έκθεση είναι η πρώτη που συντάσσεται βάσει του άρθρου 10 της εν 
λόγω απόφασης, αφότου η τελευταία ετέθη σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1994. 
2 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
II 
12 
13 
14 
15 ΕΕ αριθ. L 385, της 31.12.1994 
ΕΕ αριθ. L 267, της 9.11.1995, σ. 46 
ΕΕ αριθ. L 379, της 31.12.1994, σ. 3 
ΕΕ αριθ. L 220, της 25.08.1994, σ. 12 
ΕΕ αριθ. L 220, της 25.08.1994, σ. 10 
ΕΕ αριθ. L 385, της 31.12.1994, σ.18 
ΕΕ αριθ. L 287, της 30.11.1995, σ.53 
ΕΕ αριθ. L 385, της 31.12.1994, σ. 31. 
ΕΕ αριθ. L 259 της 12.10.1996, σ. 14. 
ΕΕ αριθ. L 267, της 9.11.1995, σ. 46 
ΕΕ αριθ. L 379, της 31.12.1994, σ. 3 
ΕΕ αριθ. L 220, της 25.08.1994, σ. 12 
ΕΕ αριθ. L 379, της 31.12.1994, σ. 6 
ΕΕ αριθ. L 382, της 31.12.1994, σ. 1 
2. Ο κλάδοο και η ανοοά 
2.1. Παραγωνή 
Η παραγωγή άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανήλθε κατά το 1994 σε 131,2 
εκατ. τόννους, που σημαίνει μείωση κατά 27,6 εκατ. τόννους σε σχέση με το 1993, ως 
αποτέλεσμα της πολιτικής εξορθολογισμού, εκσυγχρονισμού και αναδιάρθρωσης που 
δρομολογήθηκε από τα κράτη μέλη. Αν και σε όλες τις χώρες σημειώθηκε πτώση της 
παραγωγής κατά το 1994 σε σχέση με το 1993, η μεγαλύτερη μείωση σε απόλυτους 
αριθμούς κατεγράφη στο Ηνωμένο Βασίλειο ( -19,7 εκατομ. τόννοι) και στη Γερμανία 
( - 6,6 εκατ. τόννοι). 
Κατά το 1995 η παραγωγή σημείωσε ελαφρά αύξηση σε σχέση με το 1994. Για 
το 1996 αναμένεται ωστόσο νέα πτώση της παραγωγής. 
Πίνακας 1 
Παοανωνή γαιάνθρακα (σε χιλιάδες τόννους) 
Γερμανία 
Ισπανία (1) 
Γαλλία 
Πορτογαλία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Λοιπές 
χώρες 
Ευρωπαϊκή 
Ένωση 1990 
76 553 
19 440 
10 487 
281 
89 301 
1 139 
197 201 1991 
72 744 
17 922 
10 127 
270 
92 712 
661 
194 436 1992 
72 153 
18 551 
9 478 
221 
83 987 
330 
184 720 1993 
64 175 
18 402 
8 576 
197 
67 463 
11 
158 824 1994 
57 623 
18 194 
7 538 
147 
47 717 
1 
131 220 1995 
58 853 
17 675 
5 976 
0 
51 937 
0 
134 441 μεταβολή 
1994/1993 
% 
- 10,2 
-1,1 
- 12,1 
-25,4 
-29,3 
- 90,9 
-17,4 μιταβολή 
1995/1994 
% 
+ 2,1 
-2,9 
-20,7 
- 100,0 
+ 8,8 
- 100,0 
+ 3,2 
Πηγή: Eurostat 
(1) συμπεριλαμβάνεται και ο μαύρος λιγνίτης 
2.2. Απασγόληση 
Σε επίπεδο απασχόλησης, η συνεχιζόμενη εφαρμογή μέτρων εξορθολογισμού 
και συρρίκνωσης της δραστηριότητας της εξορυκτικής βιομηχανίας άνθρακα στις 
περισσότερες παραγωγούς χώρες είχε ως αποτέλεσμα νέα μείωση των θέσεων 
εργασίας. Έτσι στο τέλος του 1994 εργάζονταν στις στοές 93.200 άτομα, ήτοι 14.200 
εργαζόμενοι λιγότεροι από το 1993. Η μεγαλύτερη μείωση σε απόλυτους αριθμούς 
σημειώθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο (6.400), στη Γερμανία (5.000) και στην Ισπανία 
(1.900). 
Πίνακας 2 
Ερναζόμενοι one στοέο κατά το τέλος του έτους (σε χιλιάδες άτομα) 
Γερμανία 
Ισπανία 
Γαλλία 
Πορτογαλία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ευρωπαϊκή 
Ένωση 
ΠηγήΈιΐΓΌείθΙ 1990 
77,9 
30,6 
10,1 
0,6 
50,7 
171,8 1991 
73,2 
29,8 
8,9 
0,5 
42,3 
156,5 1992 
68,5 
27,0 
8,3 
0,5 
30,5 
135,5 1993 
62,0 
24,0 
7,9 
0,4 
13,0 
107,4 1994 
57,0 
22,1 
7,4 
ο,ο 
6,6 
93,2 μιταβολή 
1994/93 
% 
-8,1 
-7,9 
-6,3 
-100,0 
-49,2 
-13,2 
2.3. Ζήτηση και εμπόριο 
Κατά το 1994, η συνολική ζήτηση ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρέμεινε 
σχεδόν σταθερή (+0,7%) σε σχέση με το 1993. Συνεχίστηκε όμως η μείωση της 
ζήτησης στερεών καυσίμων, και μάλιστα με ρυθμούς πολύ ταχύτερους για τον λιγνίτη 
(-5,5%) παρά για τον άνθρακα (-0,8%). 
Κατά το 1994, το εμπόριο γαινθράκων μεταξύ χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
σημείωσε συνολικά νέα πτώση κατά 20,6 εκατ. τόννους σε σχέση με το προηγούμενο 
έτος. Η πτώση αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι οι ενδοκοινοτικές 
συναλλαγές γαινθράκων είχαν ήδη μειωθεί σημαντικά το 1993 και το 1992. 
Η συνολική αυτή μείωση είναι κυρίως αποτέλεσμα μείωσης της ζήτησης από 
όλους του κλάδους. Η πτώση του ενδοκοινοτικού εμπορίου γαινθράκων έγινε ιδιαίτερα 
αισθητή στον κλάδο της ηλεκτροπαραγωγής. Τα κράτη μέλη όπου κατεγράφησαν οι 
μεγαλύτερες μειώσεις είναι το Ηνωμένο Βασίλειο (-15,7 εκατ. τόννοι) και η Γαλλία (-5,5 
εκατ. τόννοι). Στις άλλες χώρες παρατηρείται σταθεροποίηση, μάλιστα δε και ελαφρά 
αύξηση του εσωτερικού εμπορίου. 
Η παραγωγή 258,2 εκατ. τόννων κατά το 1994 αποτελεί τη χαμηλότερη 
παραγωγή που έχει καταγραφεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μετά τη συγκυριακή άνοδο 
του 1995, η πτωτική τάση προβλέπεται ότι θα συνεχιστεί κατά τα προσεχή έτη. 
Η υποχώρηση κατά κλάδο είναι γενικευμένη. Η μεγαλύτερη πτώση σημειώνεται 
στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής των δημόσιων επιχειρήσεων (-13,9 εκατ. τόννοι) 
και στις μονάδες οπτανθρακοποίησης (-2,4 εκατ. τόννοι).Ιδιαίτερα αισθητή υποχώρηση 
παρατηρείται στο Ηνωμένο Βασίλειο (-15,7 εκατ. τόννοι). Να σημειωθεί ότι η 
μεγαλύτερη πτώση παρατηρείται στις μεγάλες ανθρακοπαραγωγούς χώρες της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης παρά το γεγονός ότι, εάν εξαιρεθούν το Ηνωμένο Βασίλειο και 
η Γαλλία, οι τάσεις για το 1994 είναι μάλλον ανοδικές (+0,6 εκατ. τόννοι). 
Πίνακας 3 
Διακοινοτικό ειιπόριο ναινθράκων (σε εκατ. τόννους) 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ευρωπαϊκή 
Ένωση 1990 
14,9 
10,1 
80,3 
1.4 
30,2 
30,4 
3,2 
2,1 
0,2 
14,9 
5,0 
107,9 
300,5 1991 
14,0 
12,8 
87,0 
2,0 
31,2 
31,9 
3,1 
19,3 
0,2 
13,3 
4,4 
112,4 
331,6 1992 
13,2 
11,4 
82,8 
1,9 
32,9 
31,5 
3,4 
17,5 
0,3 
12,7 
4,5 
102,7 
314,8 1993 
11,1 
10,2 
75,2 
2,3 
30,8 
26,8 
3,1 
14,9 
0,3 
13,5 
4,8 
85,7 
278,8 1994 
11,6 
11,6 
75,0 
2,4 
29,5 
21,3 
3,0 
14,4 
0,3 
13,9 
5,1 
70,0 
258,2 1995 
13,7 
12,9 
76,2 
1,5 
31,8 
22,6 
2,6 
17,4 
0,2 
14,1 
6,0 
75,2 
274,2 μεταβολή 
1994/93 
% 
+4,5 
+13,7 
-0,3 
+4,3 
-4,2 
-20,5 
-3,2 
-3,4 
0,0 
+3,0 
+6,3 
-18,3 
-7,4 μεταβολή 
1995/94 
% 
+18,1 
+11,2 
+1,6 
-37,5 
+7,8 
+6,1 
-13,3 
+20,8 
-33,3 
+1,4 
+17,6 
+7,4 
+6,2 
rh^:Eurostat 
Οι εισαγωγές γαινθράκων προελεύσεως τρίτων χωρών κατά το 1994 
παρουσίασαν ελαφρά αύξηση, αυξήθηκαν δηλαδή κατά 1,3 εκατ. τόννους, και ανήλθαν 
έτσι σε 118,1 εκατ. τόννους. Η αύξηση αυτή εξηγείται με την αύξηση της 
κατανάλωσης σε ορισμένους κλάδους, στη χαλυβουργία κυρίως, αύξηση από την 
οποία δεν μπόρεσαν να αντλήσουν όφελος τα περισσότερα ανθρακωρυχεία της 
Κοινότητας εξ αιτίας του μη ανταγωνιστικού τους χαρακτήρα. 
Πίνακας 4 
Εισαγωνές γαινθράκων από τρίτες χώρες (σε εκατ. τόννους) 
ι * -
Βέλγιο 
| Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
Ευρωπαϊκή 
Ένωση 1990 
13,2 
9,7 
8,6 
1,4 
9,8 
17,3 
2,6 
19,5 
0,2 
16,5 
4,5 
12,7 
115,9 1991 
13,3 
12,6 
13,7 
1,4 
12,0 
20,2 
2,7 
19,2 
0,2 
15,2 
4,1 
19,1 
133,6 1992 
13,1 
11,8 
14,2 
2,1 
13,7 
21,4 
2,7 
17,6 
0,3 
14,7 
4,4 
19,8 
135,9 1993 
11,4 
10,3 
12,6 
1,3 
12,3 
13,9 
2,7 
14,3 
0,2 
14,9 
4,8 
18,1 
116,8 1994 
13,5 
10,0 
13,9 
1,4 
12,2 
12,0 
2,2 
15,4 
0,2 
16,0 
5,3 
16,0 
118,1 1995 
13,6 
12,8 
15,0 
1,3 
12,4 
9,8 
2,5 
18,8 
0,1 
17,1 
5,9 
14,9 
124,3 μεταβολή 
1994/93 
% 
18,4 
-2,9 
10,3 
7,7 
-0,8 
-13,7 
-18,5 
7,7 
0,0 
7,4 
10,4 
-11,6 
1,1 μεταβολή 
1995/94 
% 
0,7 
28,0 
7,9 
-7,1 
1,6 
-18,3 
13,6 
22,1 
-50,0 
6,9 
11,3 
-6,9 
5,2 
Πηγή: Eurostat 
Πίνακας 5 
Ενδοκοινοτικές συναλλανέο γαιανθράκων (εξαγωγές) (σε χιλιάδες τόννους) 
Έτος 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 Βέλγιο 
668 
606 
622 
620 
924 
793 Γερμανία 
4 906 
3 188 
1 510 
915 
1 121 
1 203 Ισπανία 
2 
0 
0 
0 
0 
0 Γαλλία 
460 
490 
444 
426 
397 
292 Κάτω 
Χώρες 
2 335 
2 363 
2 029 
2 243 
2 612 
2 823 Ηνωμένο 
Βασίλειο 
1 559 
1 520 
840 
946 
961 
630 Λοιπές 
Χώρες 
37 
51 
54 
28 
27 
10 Σύνολο 
9 967 
8 218 
5 499 
5 178 
6 042 
5 751 
Πηγή: Eurostat και έκθεση αγοράς 
Σε ό,τι αφορά το εμπόριο γαιανθράκων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών ροών 
γαιανθράκων σε ελεύθερη κυκλοφορία καταγωγής τρίτων χωρών, αυξήθηκαν κατά 0,9 
εκατ. τόννους κατά το 1994. Η τάση αυτή εξηγείται ουσιαστικά με την αύξηση των 
εισαγωγών (βλ. παραπάνω). 
2.4. Χρηματοοικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων του κλάδου στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση 
Για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το μέσο κόστος παραγωγής ανήλθε από 
114 ECUfrowo ισοδύναμου άνθρακα κατά το 1993 σε 119 ECU/τόννο ισοδύναμου 
άνθρακα κατά το 1994, αυξήθηκε δηλαδή κατά 5 %. Η αύξηση αυτή εξηγείται με το 
γεγονός ότι οι αυξήσεις που κατεγράφησαν στη Γαλλία και στη Γερμανία αντιστάθμισαν 
σε μεγάλο βαθμό τη μείωση κόστους που παρατηρήθηκε σε άλλες παραγωγούς χώρες. 
Σχετικά πρέπει να τονιστεί η αισθητή μείωση του κόστους παραγωγής στο Ηνωμένο 
Βασίλειο κατά το 1994. 
Πίνακας 6 
Χρηματοοικονουική κατάσταση του κλάδου 
Κόστος παραγωγής (1) 
ECU7TIA 
Γερμανία 
Ισπανία 
Γαλλία 
Πορτογαλία 
Ην. Βασίλειο 
Μέσος όρος 
Ε.Ε. 1991 
138 
154 
91 
103 
74 
109 1992 
143 
147 
100 
121 
71 
112 1993 
151 
131 
110 
112 
62 
114 1994 
154 
127 
125 
107 
52 
119 1994/ 
1993 
% 
+ 2% 
- 3% 
+ 13% 
- 4% 
-17% 
+ 5% Έσοδα 
ECU7TIA 
1991 
126 
109 
60 
72 
73 
97 1992 
131 
109 
56 
78 
71 
101 1993 
136 
97 
62 
72 
60 
99 1994 
138 
98 
55 
69 
51 
101 1994/ 
1993 
% 
+ 2% 
+ 1 % 
-11 % 
- 4% 
-14% 
+ 2% Αποτελέσματα 
ECU7TIA 
1991 
-12 
-45 
-32 
-31 
-0 
-12 1992 
-12 
-39 
-45 
-43 
-0 
-12 1993 
-15 
-34 
-49 
-40 
-2 
-15 1994 
-16 
-29 
-70 
-38 
-1 
-18 
(1) Ολικές δαπάνες, όπου συμπεριλαμβάνονται απόδοση κεφαλαίων και αποσβέσεις 
Ως προς τα έσοδα, σημειώθηκε κατά το 1994 αύξηση 2 % για το σύνολο της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν ληφθεί υπόψη ότι η μέση αύξηση εσόδων είναι χαμηλότερη 
από τη μέση αύξηση του κόστους παραγωγής (5 %), ο μέσος όρος των αποτελεσμάτων 
σημείωσε επιδείνωση κατά το 1994 σε σχέση με το 1993. 
Επισημαίνονται οι πολύ μεγάλες αποκλίσεις εσόδων μεταξύ των διαφόρων 
παραγωγών χωρών. Κατά μεγάλο μέρος, οι αποκλίσεις αυτές οφείλονται στους 
έμμεσους μηχανισμούς παροχής ενισχύσεων υπέρ της κατανάλωσης που υπάρχουν σε 
ορισμένες χώρες. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 2 και του 
άρθρου 9 παράγραφος 7 της απόφασης, οι μηχανισμοί αυτοί πρέπει να καταργηθούν 
το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1996. 
Σε σημαντικό ποσοστό των ανθρακωρυχείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
διαπιστώνονται αισθητές συχνά βελτιώσεις της παραγωγικότητας, οφειλόμενες σε 
μεγάλο βαθμό στις προσπάθειες αναδιάρθρωσης και εξορθολογισμού του κλάδου. 
Πράγματι, αφενός κλείνουν πρώτα τα λιγότερο παραγωγικά ορυχεία και αφετέρου, όταν 
αποφασίζεται ότι ένα ορυχείο θα κλείσει σε σύντομο σχετικώς χρόνο, οι 
προπαρασκευαστικές εργασίες στις εγκαταστάσεις των στοών περιορίζονται στα 
αυστηρώς απαραίτητα, πράγμα που αποδεσμεύει εργαζομένους για την παραγωγή ή 
περιορίζει τον αριθμό των εργαζομένων στις στοές. Και στις δύο περιπτώσεις, η 
παραγωγικότητα αυξάνει. 
Πίνακας 7 
Εξορυκτική απόδοση ανά ανθρωποώρα (kg) 
Γερμανία 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ην. Βασίλειο 
Ευρωπαϊκή 
Ένωση 1990 
673 
341 
634 
704 
628 1991 
681 
315 
727 
801 
665 1992 
698 
328 
743 
919 
703 1993 
706 
402 
824 
1.416 
743 1994 
707 
421 
653 
1.857 
773 1994/93 
% 
0,1 
4,7 
-20,8 
31,1 
4,0 
"Ιηγη: Eurostat 
3. Περιγραφή των γρηιιατοδοτικών παρευβάσεων που προβλέπονται υπέρ του 
κλάδου 
Η παρούσα έκθεση αναφέρεται στα μέτρα έτσι όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 
1 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, ήτοι: 
κάθε μέτρο ή παρέμβαση, άμεση ή έμμεση, των δημόσιων αρχών, που 
συνδέονται με την παραγωγή, την εμπορική διακίνηση και το εξωτερικό εμπόριο 
και τα οποία, ακόμη κι αν δεν επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά, παρέχουν 
στις επιχειρήσεις εξόρυξης γαιανθράκων ένα οικονομικό πλεονέκτημα αφού 
ελαφρύνουν τις επιβαρύνσεις που κανονικά θα έπρεπε να επωμισθούν οι ίδιες 
οι επιχειρήσεις· 
διάθεση, προς άμεσο ή έμμεσο όφελος του κλάδου, εισφορών οι οποίες 
αποκτούν υποχρεωτικό χαρακτήρα ως εκ της παρεμβάσεως των κρατικών 
αρχών, χωρίς να γίνεται διάκριση αναλόγως εάν η ενίσχυση χορηγείται από το 
κράτος ή από δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς που έχουν οριστεί από το 
κράτος για τη διαχείριση της· 
ενισχύσεις που ενδεχομένως περιλαμβάνονται στα χρηματοδοτικά μέτρα τα 
οποία λαμβάνονται από τα κράτη μέλη για επιχειρήσεις του κλάδου, ενισχύσεις 
όμως που δεν θεωρούνται ως χορηγήσεις κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου 
κατά τη συνήθη πρακτική για εταιρείες που λειτουργούν υπό συνθήκες 
οικονομίας της αγοράς. 
Ενώ στις εκθέσεις που εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της απόφασης 2064/86/ΕΚΑΧ 
γινόταν διάκριση μεταξύ παρεμβάσεων που αφορούσαν την τρέχουσα παραγωγή και 
παρεμβάσεων που δεν αφορούσαν την τρέχουσα παραγωγή, η παρούσα έκθεση 
ακολουθεί την και ακριβέστερη ταξινόμηση των ενισχύσεων που καθιερώνεται βάσει των 
άρθρων 3, 4, 5, 6 και 7 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, με άλλα λόγια κάνει διάκριση 
μεταξύ ενισχύσεων λειτουργίας, ενισχύσεων μείωσης της δραστηριότητας, ενισχύσεων 
κάλυψης έκτακτων επιβαρύνσεων, ενισχύσεων έρευνας και ανάπτυξης και ενισχύσεων 
προστασίας του περιβάλλοντος. 
Η κατανομή του συνολικού όγκου των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν από τα κράτη μέλη μεταξύ των 
διαφόρων κατηγοριών ενίσχυσης δίνει άλλωστε μια αρκετά σαφή εικόνα της εθνικής πολιτικής καθώς καί 
της πορείας εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και αναδιάρθρωσης του κλάδου. 
Πίνακας 8 
Κατανομή των ενισχύσεων 
Γεοιιανία 
- που συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή* 
- που δεν συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή" 
Ισπανία 
- που συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή* 
- που δεν συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή** 
Γαλλία 
- που συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή* 
- που δεν συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή** 
Ποοτογαλία 
- που συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή* 
- που δεν συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή** 
Ηνωμένο Βασίλειο 
- που συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή* 
- που δεν συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή** 
ΣΥΝΟΛΟ Ε.Ε 
- που συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή* 
- που δεν συνδέονται με την τρέχουσα 
παραγωγή** Απόφαση 2064/86/ΕΚΑΧ 
1990 
εκατ. ECU 
4 576,5 
200,6 
499,2 
0 
166,2 
792,2 
4,6 
ο,ο 
0,0 
103,5 
5 327,1 
1 096,3 1991 
εκατ. ECU 
4 502,7 
247,5 
667,4 
267,0 
165,3 
783,2 
4,5 
ο,ο 
0,0 
13,7 
5 401,1 
1 312,6 1992 
εκατ. ECU 
4 497,7 
246,7 
463,3 
108,9 
186,9 
774,6 
5,8 
0,0 
ο,ο 
13,1 
5 194,6 
1 145,0 1993 
εκατ. ECU 
4 462,6 
256,3 
373,3 
0 
190,2 
818,1 
6,4 
1,0 
1,9 
12,4 
5 034,4 
1 087,8 Απόφαση 
3632/93/ΕΚΑΧ 
1994 
4 845,8*** 
181,4 
730,8 
145,3 
298,0 
614,8 
1,8 
3,6 
20,1 
870,0 
5 896,5 
1 815,1 
ενισχύσεις δυνάμει των άρθρων 3, 4, 5 και 6 της απόφασης 2064/86/ΕΚΑΧ και των άρθρων 3 και 4 
της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ 
για επιβαρύνσεις αναγόμενες στο παρελθόν δυνάμει της απόφασης 2064/86/ΕΚΑΧ και ενισχύσεις 
δυνάμει των άρθρων 5, 6 και 7 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ 
χωρίς συνεκτίμηση της μέχρι ύψους 5.350 εκατ. DM (2.779 εκατ. ECU) ενεργοποίησης ενός 
πιστωτικού κονδυλίου σχετικού με την κάλυψη του ελλείματος του αντισταθμιστικού κεφαλαίου στο 
πλαίσιο του γερμανικού νόμου της 19ης Ιουλίου 1994 που εξασφαλίζει τον εφοδιασμό των 
ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών με άνθρακα 
10 
Σε σχέση με το 1993, πρέπει κυρίως να επισημανθεί μια σαφής αύξηση των παρεμβάσεων που 
συνδέονται με την παραγωγή, εξαιρουμένης της Πορτογαλίας όπου η εξορυκτική δραστηριότητα 
διεκόπη εντελώς στα τέλη του 1994. Η κατάσταση στα διάφορα κράτη μέλη έχει αναλυτικώς ως 
εξής. 
3.1. Γερυανία 
Το 1993, το ύψος των χρηματοδοτικών παρεμβάσεων των συνδεόμενων με την τρέχουσα 
παραγωγή που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή ανήλθε σε 8.639.700.000 DM (4.462.600.000 ECU). 
To 1994, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις λειτουργίας (άρθρο 3 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ) που 
ανήλθαν συνολικά σε ύψος 14.677.700.000 DM (7.624.800.000 ECU), αυξήθηκαν δηλαδή κατά 71 
%. Οι σημαντικότερες συνιστώσες στο σύνολο αυτό είναι οι εξής δύο: 
ένα χρηματοδοτικό μέτρο ύψους 5.800 εκατ. DM εγγεγραμμένο στον τρίτο νόμο που 
αφορά την ηλεκτρική ενέργεια η οποία παράγεται με βάση τον άνθρακα και που καλύπτει 
τις συμφωνηθείσες μεταξύ παραγωγών άνθρακος και ηλεκτρικής ενέργειας ποσότητες στο 
πλαίσιο της "σύμβασης του αιώνα"· 
η μέχρι ύψους 5.350 εκατ. DM ενεργοποίηση ενός πιστωτικού κονδυλίου 6 δια DM στο 
πλαίσιο του γερμανικού νόμου της 19ης Ιουλίου 199416 περί εξασφαλίσεως του εφοδιασμού 
των ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών με άνθρακα και περί τροποποιήσεως του τρίτου 
γερμανικού νόμου που αφορά την ηλεκτρική ενέργεια η οποία παράγεται με βάση τον 
άνθρακα. Το κονδύλιο αυτό προορίζεται για την κάλυψη του ελλείματος που είχε το 
αντισταθμιστικό κεφάλαιο στις 31 Δεκεμβρίου 1993, για την εκκαθάριση συνεπώς των 
σχετικών χρεών που είχαν συσσωρευθεί κατά τις προηγούμενες χρήσεις. 
Ακόμη κι αν δεν ληφθεί υπόψη η ενεργοποίηση του πιστωτικού κονδυλίου, πρέπει να 
υπογραμμιστεί ότι η κατάσταση από πλευράς ενισχύσεων δεν παρουσιάζει σαφή βελτίωση, παρά 
το γεγονός μιας αισθητής υποχώρησης της παραγωγής. Στην απόφαση 94/1070/ΕΚΑΧ17, της 13ης 
Δεκεμβρίου 1994, σχετικά με τις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις της Γερμανίας υπέρ της εξορυκτικής 
βιομηχανίας γαιανθράκων το 1994, η Επιτροπή υπενθύμισε άλλωστε την αναγκαιότητα λήψης 
μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 7 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, ώστε το καθεστώς 
χορήγησης ενισχύσεων γα τον άνθρακα που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή 
ηλεκτρικής ενέργειας να καταστεί συμβατό με τις διατάξεις της νέας απόφασης πλαισίου. 
Υπενθυμίζεται σχετικά ότι το σύστημα εισφορών το λεγόμενο "Kohlepfennig" κηρύχθηκε 
αντισυνταγματικό με απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας ληφθείσα στα τέλη 
του 1994, και απαγορεύτηκε η εφαρμογή του μετά την 31η Δεκεμβρίου 1995. Η αιτιολόγηση αυτής 
της απόφασης είχε ως εξής. Επιλέγοντας την ειδική συσνεισφορα μέσω χρηματοδότησης, ο 
νομοθέτης απομακρύνεται από τρεις θεμελιώδης αρχές της οργάνωσης των δημόσιων οικονομικών. 
Απαιτεί για φορολογικές ρυθμίσεις νομοθετική αρμοδιότητα η οποία εκφεύγει του πλαισίου 
οργάνωσης των δημόσιων οικονομικών· με δεδομένο τον μη δημοσιονομικό χαρακτήρα του 
προϊόντος της ειδικής συνεισφοράς, αμφισβητεί τις δημοσιονομικές αρμοδιότητες του 
Κοινοβουλίου· θέτει εν αμφιβάλω την αρχή της φορολογικής ισότητας μεταθέτοντας την 
επιβάρυνση του φορολογουμένου από την κοινή φορολογική επιβάρυνση σε μια ειδική επιβάρυνση. 
16 BGB1 της 28.7.1994, σ. 1618. 
17 ΕΕ αριθ. L 385, της 31.12.1994, σ. 18. 
11 
Σύμφωνα με το Συνταγματικό Δικαστήριο, μια ειδική συνεισφορά αυτού του 
τύπου μπορεί να γίνει δεκτή μόνον εφόσον τηρυνται αυστηροί συνταγματικοί όροι, και 
δεν πρέπει να πλήττει παρά μόνο μια κατηγορία για την οποία οι προς χρηματοδότηση 
δαπάνες έχουν ειδικό ενδιαφέρον και η οποία ως εκ τούτου έχει εκ των προτέρων 
αρμοδιότητα σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση. Όταν κάποια χρηματοδότηση δεν 
υπάγεται ειδικά στην αρμοδιότητα συγκεκριμένης κατηγορίας, πρέπει να εξασφαλίζεται 
από το σύνολο, ήτοι από το φορολογικό προϊόν. 
Οι γερμανικές αρχές εξέδωσαν έκτοτε έναν νέο νόμο ο οποίος να καλύπτει τις 
ενισχύσεις που χορηγούνται για τον άνθρακα τον προοριζόμενο στην παραγωγή 
ηλεκτρικής ενέργειας, εγγράφοντας τις ενισχύσεις αυτές στον προϋπολογισμό και 
καταργώντας την ειδική εισφορά Kohlepfennig. 
Αναφορικά με τις ενισχύσεις για διοχέτευση άνθρακα και οπτάνθρακα στην 
αγορά με προορισμό την κοινοτική χαλυβουργία, τα ποσά που εγκρίθηκαν για το 1994 
στο πλαίσιο των αποφάσεων 94/1070/ΕΚΑΧ και 95/499/ΕΚΑΧ19 δείχνουν μια σχετική 
σταθερότητα σε σχέση με το προηγούμενο έτος (3.232 εκατ. DM έναντι 3.248 εκατ. για 
το 1993). 
Οι λοιπές ενισχύσεις λειτουργίας που εγκρίθηκαν κατά το 1994 αφορούν: 
μια ενίσχυση στο πλαίσιο του ισχύοντος καθεστώτος, αποβλέπουσα σε 
διατήρηση του εργατικού δυναμικού στις υπόγειες στοές (Bergmannsprâmie), 
ύψους 110 εκατ. DM· 
μια ενίσχυση καλύπτουσα την αντιστάθμιση μεταξύ ανθρακοφόρων λεκανών, 
ύψους 127,8 εκατ. DM· 
μια ενίσχυση καλύπτουσα την αντιστάθμιση για γαιάνθρακα χαμηλής 
περιεκτικότητας σε πτητικές ουσίες, ύψους 57,9 εκατ. DM. 
Με δεδομένο τον φθίνοντα χαρακτήρα τους, τα τρία αυτά μέτρα ικανοποιούν 
τους στόχους και τα κριτήρια του άρθρου 2 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ. 
Με την απόφαση 94/573/ΕΚΑΧ20, της 1ης Ιουνίου 1994, η Επιτροπή έχει εγκρίνει 
και ενισχύσεις για την κάλυψη έκτακτων αναγκών δυνάμει του άρθρου 5 της απόφασης 
3632/93/ΕΚΑΧ, υπέρ αφενός της επιχείρησης Ruhrkohle AG, ύψους 179,1 εκατ. DM, και 
αφετέρου των επιχειρήσεων Ruhrkohle AG, Saarbergwerke AG, Gewerkschaft Auguste 
Victoria, Sophia Jacoba GmbH και Preussag, ύψους 170,1 εκατ. DM. Στις έκτακτες αυτές 
επιβαρύνσεις περιλαμβάνονται κυρίως: 
η κάλυψη υποχρεώσεων για κοινωνικές παροχές σε περιπτώσεις πρόωρης 
συνταξιοδότησης · 
η δωρεάν παράδοση γαιάνθρακα σε εργαζομένους που χάνουν τη δουλειά τους 
εξαιτίας μέτρων αναδιάρθρωσης· 
έκτακτες δαπάνες για εργαζομένους που χάνουν τη δουλειά τους εξαιτίας 
μέτρων αναδιάρθρωσης, 
IX 
19 
20 ΕΕ αριθ. L 385, της 31.12.1994, σ. 18. 
ΕΕ αριθ. L 287, της 30.11.1995, σ. 53. 
ΕΕ αριθ. L 220, της 25.8.1994, σ. 10. 
12 
έκτακτες ενδογενείς υποτιμήσεις που προκύπτουν ως αποτέλεσμα 
αναδιάρθρωσης· 
επιβαρύνσεις συνδεόμενες με το κλείσιμο φρεατίων, και 
δαπάνες αποστράγγισης φρεατίων εξόρυξης που έχουν κλείσει απότο 1967. 
3.2. Ισπανία 
Οι δαπάνες λειτουργίας και συρρίκνωσης δραστηριότητας που εγκρίθηκαν από 
την Επιτροπή για το 1994 ανήλθαν αντιστοίχως σε 39.581 εκατ. PTAS (249 εκατ. ECU) 
και 76.561 εκατ. PTAS (481,8 εκατ. ECU), συνολικά δηλαδή 116.142 εκατ. PTAS, έναντι 
χρηματοδοτικών παρεμβάσεων για την τρέχουσα παραγωγή ύψους 55.657 εκατ. PTAS 
κατά το 1993. 
Στην απόφαση 94/1072/ΕΚΑΧ21, της 13ης Δεκεμβρίου 1994, σχετικά με την 
έγκριση χορήγησης κρατικών ενισχύσεων υπέρ του κλάδου εξόρυξης γαιανθράκων στην 
Ισπανία για το έτος 1994, η Επιτροπή προέβη σε εκτίμηση του ύψους των ενισχύσεων 
αυτών στο πλαίσιο του προγράμματος εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού, 
αναδιάρθρωσης και συρρίκνωσης της δραστηριότητας του κλάδου για το χρονικό 
διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 1994 έως 31 Δεκεμβρίου 1997, προγράμματος που η 
Ισπανία κοινοποίησε στην Επιτροπή με επιστολής της 30ής Μαΐου 1994 και που εν 
συνεχεία τροποποιήθηκε με επιστολή της 7ης Νοεμβρίου 1994. 
Το πρόγραμμα που κοινοποιήθηκε για την περίοδο 1994-1997 αποβλέπει σε 
βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου που θα οδηγήσει σε μείωση των 
ενισχύσεων. Το πρόγραμμα προβλέπει μέτρα αναδιάρθρωσης, εξορθολογισμού και 
εκσυγχρονισμού που πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή από τις επιχειρήσεις του κλάδου 
με σκοπό να μειωθεί το κόστος παραγωγής κατά το χρονικό διάστημα 1994-1997 ώστε 
να δικαιούνται των ενισχύσεων λειτουργίας του άρθρου 3 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ. 
Οι επιχειρήσεις που δεν θα κατορθώσουν να μειώσουν το κόστος παραγωγής 
ή που, ακόμη κι αν κατορθώσουν, θα βρίσκονται πολύ μακριά από τον οικονομικό 
ορθολογισμό, θα πρέπει να υπαχθούν σε ένα πρόγραμμα συρρίκνωσης της 
δραστηριότητας σύμφωνα με το άρθρο 4 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ. 
Για τις επιχειρήσεις που δικαιούνται ενισχύσεων λειτουργίας κατά την έννοια 
του άρθρου 3 της εν λόγω απόφασης, η Ισπανία έχει θέσει για το χρονικό διάστημα 
1994-1997 έναν στόχο ετήσιας μείωσης του κόστους παραγωγής σε σταθερές τιμές 
κατά 2 %. Οι ενισχύσεις που προορίζονται για τις επιχειρήσεις αυτές προέρχονται όπως 
και στη Γερμανία από μια εισφορά η οποία εισπράττεται μέσω των λογαρισμών 
ηλεκτρικού. 
Οι επιχειρήσεις ή μονάδες παραγωγής που δικαιούνται ενισχύσεων 
συρρίκνωσης δραστηριότητας δυνάμει του άρθρου 4, ήτοι οι επιχειρήσεις Hunosa, 
Minas de Figarelo SA και Mina de la Camocha, θα υποχρεωθούν να προχωρήσουν σε 
σταδιακή μείωση της παραγωγής τους λαμβάνοντας μέτρα για μερική ή ολική παύση 
δραστηριότητας. Η χρηματοδότηση των ενισχύσεων αυτών γίνεται από τον κρατικό 
προϋπολογισμό. 
21 ΕΕ αριθ. L 385, της 31.12.1994, σ. 31. 
13 
Σε σχέση με το πρόγραμμα που υπέβαλε η ισπανική κυβέρνηση, η Επιτροπή 
διαπιστώνει ότι, δεδομένων των γεωλογικών χαρακτηριστικών των ανθρακοφόρων 
λεκανών της Ισπανίας, χαρακτηριστικών που περιορίζουν τις δυνατότητες 
εκσυγχρονισμού καΙ ορθολογισμού, για να μειωθούν σημαντικά οι ενισχύσεις θα πρέπει 
να τεθούν σε εφαρμογή μέτρα αναδιάρθρωσης ή να αρχίσει να μειώνεται σταδιακά και 
συνεχώς η δραστηριότητα των εν λόγω επιχειρήσεων. 
Η Επιτροπή επανέλαβε άλλωστε ότι είναι ανάγκη να ληφθούν μέτρα σύμφωνα 
με το άρθρο 9 παράγραφος 7 ώστε τα καθεστώτα παροχής ενισχύσεων να γίνουν 
συμβατά με τις διατάξεις της απόφασης. Αργότερα, η Επιτροπή έλαβε επίσης υπό 
σημείωση τη δέσμευση της Ισπανίας ότι θα καταστήσει τα καθεστώτα παροχής 
ενισχύσεων που θα ισχύουν κατά τη μεταβατική περίοδο την προβλεπόμενη στο άρθρο 
2 παράγραφος 2 συμβατά με τις διατάξεις που προβλέπονται στο εν λόγω άρθρο. 
Με την ίδια απόφαση, η Επιτροπή ενέκρινε άλλωστε ενισχύσεις για την κάλυψη 
έκτακτων επιβαρύνσεων (άρθρο 5), ήτοι: 
ενίσχυση ύψους 14.715 εκατ. PTAS για την κάλυψη έκτακτων κοινωνικών 
δαπανών, που θα καταβληθούν σε εργαζομένους οι οποίοι έμειναν χωρίς 
δουλειά ως αποτέλεσμα μέτρων αναδιάρθρωσης, εξορθολογισμού, 
εκσυγχρονισμού και συρρίκνωσης της δραστηριότητας των επιχειρήσεων του 
κλάδου στην Ισπανία· 
ενίσχυση ύψους 8.374 εκατ. PTAS για την κάλυψη τεχνικής φύσεως δαπανών 
σχετικών με το κλείσιμο φρεατίων εξόρυξης. 
Η Επιτροπή τονίζει ότι πρόκειται για χρηματοδοτικά μέτρα τα οποία κατέστησαν 
αναγκαία στο πλαίσιο της διαδικασίας εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και 
αναδιάρθρωσης του κλάδου στην Ισπανία και ότι δεν θα πρέπει συνεπώς να θεωρούνται 
ως μέτρα συνδεόμενα με την τρέχουσα παραγωγή, αλλά ως μέτρα προοριζόμενα για 
την κάλυψη αναγκών τα αίτια των οποίων ανάγονται στο παρελθόν. 
Με την απόφαση 96/591/ΕΚΑΧ22, της 30ής Απριλίου 1996, η Επιτροπή ενέκρινε 
και μια επιπλέον χρηματοδοτική παρέμβαση της Ισπανίας υπέρ του κλάδου εξόρυξης 
γαιανθράκων για το 1994. Η ενίσχυση αυτή, ύψους 10.362 εκατ. PTAS, εγκρίθηκε 
δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 3 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο της απόφασης 
3632/93/ΕΚΑΧ, όπου προβλέπεται ετήσιος διακανονισμός των καταβαλλόμενων 
ενισχύσεων λειτουργίας, βάσει των πραγματικών δαπανών και εσόδων. 
22 ΕΕ αριθ. L 259, της 12.10.1996, σ. 14. 
14 
3.3. Γαλλία 
Κατά το 1993, το ύψος της άμεσης παρέμβασης που εγκρίθηκε από την 
Επιτροπή, και που αντιπροσώπευε το σύνολο των παρεμβάσεων των συνδεόμενων με 
την τρέχουσα παραγωγή, ανήλθε σε 1.262 εκατ. FF (190,2 εκατ. ECU), ήτοι 147,15 FF 
(22,18 ECU) ανά τόννο. Για το 1994, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις κάλυψης ζημιών 
εκμετάλλευσης ύψους 1.962 εκατ. FF (298 εκατ. ECU). Εάν παρατηρείται σαφέστατη 
αύξηση των ενισχύσεων που συνδέονται με την τρέχουσα παραγωγή, αύξηση που 
οφείλεται στην αύξηση του κόστους παραγωγής εξαιτίας κυρίως προβλημάτων 
γεωλογικού χαρακτήρα, πρέπει ωστόσο να τονιστεί ότι για το 1994 η έγκριση των 
ενισχύσεων έγινε δυνάμει του άρθρου 4 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, αφού η ενίσχυση 
αυτή εντάσσεται στο πρόγραμμα συρρίκνωσης δραστηριότητας της επιχείρησης 
Charbonnages de France (Ανθρακωρυχεία Γαλλίας), το οριστικό κλείσιμο των οποίων 
προβλέπεται για το 2005. 
Πράγματι, στις 9 Δεκεμβρίου 1994 η Γαλλία κοινοποίησε στην Επιτροπή τις 
κατευθύνσεις του προγράμματος συρρίκνωσης της δραστηριότητας του κλάδου 
εξόρυξης γαιανθράκων. Στην απόφαση 95/465/ΕΚΑΧ23, της 19ης Ιουλίου 1995, σχετικά 
με την έγκριση της χορήγησης κρατικών ενισχύσεων υπέρ του κλάδου για το 1994 στη 
Γαλλία, η Επιτροπή εξέτασε τις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις της Γαλλίας στο πλαίσιο 
του εν λόγω προγράμματος. Η Επιτροπή διαπστώνει ότι οι γαλλικές αρχές, έχοντας 
επίγνωση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της εφαρμογής της απόφασης 
3632/93/ΕΚΑΧ, ήλθαν σε συννενόηση με όλους τους εταίρους του κλάδου, συννενόηση 
η οποία κατέληξε στην εκπόνηση και υπογραφή μιας εθνικής συμφωνίας μεταξύ της 
επιχείρησης Charbonnages de France και των συνδικαλιστικών οργανώσεων. 
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι ο οξύς χαρακτήρας των προβλημάτων τόσο σε 
κοινωνική όσο και σε περιφερειακή κλίμακα δεν επέτρεψε στις γαλλικές αρχές να 
προβλέψουν την οριστική παύση της εξορυκτικής δραστηριότητας για το έτος 2002, 
όπως προβλέπεται στην απόφαση 3632/93/ΕΚΑΧ, αλλά για το έτος 2005. Το ουσιαστικό 
είναι ότι οι γαλλικές αρχές είδαν πως ο γαλλικός κλάδος εξόρυξης γαιανθράκων δεν 
έχει καμία προοπτική να γίνει ανταγωνιστικός μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, γι' αυτό 
και δεσμεύτηκαν αποφασιστικά να προχωρήσουν σε μείωση της δραστηριότητας και σε 
οριστική παύση βάσει προγράμματος. 
Εκτός από τη μείωση δραστηριότητας, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης, βάσει του 
άρθρου 5 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, μια ενίσχυση ύψους 4.032 εκατ. FF για την 
κάλυψη έκτακτων επιβαρύνσεων, καθώς και μια ενίσχυση ύψους 15 εκατ. FF, 
προοριζόμενη για έρευνα και ανάπτυξη βάσει του άρθρου 6 της απόφασης 
3632/93/ΕΚΑΧ. 
Η ενίσχυση κάλυψης έκτακτων επιβαρύνσεων (επιβαρύνσεων τα αίτια των 
οποίων ανάγονται στο παρελθόν) καλύπτει επιβαρύνσεις οι οποίες μνημονεύονται ρητώς 
στο παράρτημα της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, ήτοι: 
636 εκατ. FF για πρόωρες συνταξιοδοτήσεις· 
23 ΕΕ αριθ. L 267, της 9.11.1995, σ. 46. 
15 
252 εκατ. FF για λοιπές έκτακτες δαπάνες υπέρ εργαζομένων που έμειναν 
χωρίς δουλειά εξαιτίας αναδιαρθώσεων στο πλαίσιο του εξορθολογισμού· 
64 εκατ. FF για την κάλυψη εναπομενουσών επιβαρύνσεων που προκύπουν από 
διατάξεις φορολογικές, νομικές ή διοικητικές· 
147 εκατ. FF για την κάλυψη συμπληρωματικών εργασιών που προκύπτουν ως 
αποτέλεσμα των αναδιαρθρώσεων-
22 εκατ. FF για την κάλυψη ζημιών οφειλόμενων σε ζώνες εξόρυξης που 
λειτουργούσαν παλαιότερα· 
44 εκατ. FF για έκτακτες πραγματικές υποτιμήσεις ως αποτέλεσμα της 
αναδιάρθρωσης του κλάδου· 
2.867 εκατ. FF για την κάλυψη αυξημένων επιβαρύνσεων λόγω της εξαιτίας των 
αναδιαρθρώσεων μείωσης του αριθμού των ασφαλισμένων καθώς και για την 
κάλυψη έκτακτων συνεισφορών κοινωνικού χαρακτήρα. 
Η ενίσχυση για έρευνα και ανάπτυξη αφορά τη βελτίωση της εξορυκτικής 
τεχνολογίας, την ασφάλεια και τους όρους εργασίας, την επέκταση των μέσων 
τηλεπιτήρησης και, σε σχέση με τη χρησιμοποίηση του άνθρακα, θέματα όπως την 
αξιοποίηση της τέφρας, την ανάλυση των αέριων ρύπων και την ανάπτυξη 
ρευστοποιημένων κλινών. 
3.4. Ποοτοναλία 
Κατά το 1993 η Επιτροπή είχε εγκρίνει ενισχύσεις συνδεόμενες με την τρέχουσα 
παραγωγή (άμεσες παρεμβάσεις) ύψους 1.202,8 εκατ. ESC (6,4 εκατ ECU), ήτοι 6.106 
ESC (32,49 ECU) ανά τόννο. Για το 1994 η ενίσχυση για την κάλυψη των απωλειών 
εκμετάλλευσης μειώνεται σε 358,7 εκατ. ESC (1,8 εκατ. ECU), υπό μορφή ενίσχυσης για 
συρρίκνωση της δραστηριότητας δυνάμει του άρθρου 4 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ. 
Με επιστολή της 5ης Αυγούστου 1994, και σύμφωνα με το άρθρο 8 της 
απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, η Πορτογαλία παρουσίασε στην Επιτροπή ένα πρόγραμμα 
μείωσης της δραστηριότητας του εξορυκτικού της κλάδου. Στην απόφαση 
94/994/ΕΚΑΧ24, της 3ης Νοεμβρίου 1994, σχετικά με την έγκριση της χορήγησης εθνικών 
ενισχύσεων υπέρ του κλάδου εξόρυξης γαιανθράκων για το 1994 στην Πορτογαλία, η 
Επιτροπή εξέδωσε ευνοϊκή γνώμη για το παραπάνω πρόγραμμα και επιπλέον ενέκρινε 
τα χρηματοδοτικά μέτρα που της είχαν κοινοποιηθεί από τις πορτογαλικές αρχές. Με 
βάση στοιχεία προερχόμενα απο τις πορτογαλικές αρχές, η Επιτροπή συνάγει ότι η 
οριστική παύση της εξόρυξης γαιανθράκων πρέπει να αναμένεται για τις αρχές του 1995 
το αργότερο. Στο μεταξύ οι πορτογαλικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι το τελευταίο ορυχείο 
έκλεισε πράγματι στις 31 Δεκεμβρίου 1994. Με τη δυνατότητα κλιμάκωσης της πορείας 
κλεισίματος, η ενίσχυση για την κάλυψη απωλειών εκμετάλλευσης για το 1994 συνέβαλε 
στην επίλυση προβλημάτων κοινωνικού και περιφερειακού χαρακτήρα συνδεόμενων με 
τη μείωση της δραστηριότητας μονάδων παραγωγής, σύμφωνα με το άρθρο 2 της 
απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ. 
24 ΕΕ αριθ. L 379, της 31.12.1994, σ.3. 
Το δεύτερο χρηματοδοτικό μέτρο που κοινοποιήθηκε από τις πορτογαλικές 
αρχές για το 1994 είναι μια ενίσχυση που προορίζεται για την κάλυψη έκτακτων 
κοινωνικών δαπανών, ύψους 700 εκατ. ESC (3,6 εκατ. ECU), μέρος της οποίας θα 
καλύψει τις αποζημιώσεις 450 εργαζομένων της επιχείρησης Carbonifera do Douro, οι 
οποίοι επρόκειτο να απολυθούν μέχρι ςτις 31 Δεκεμβρίου 1994 στο πλαίσιο εφαρμογής 
του προγράμματος για κλείσιμο της επιχείρησης. Στην απόφαση έγκρισης της 
Επιτροπής, τονίζεται ότι η χρηματοδοτική αυτή παρέμβαση δεν συνδέεται με την 
τρέχουσα παραγωγή αλλά με επιβαρύνσεις που ανάγονται στο παρελθόν. Έτσι λοιπόν 
από το 1995 και μετά η Πορτογαλία δεν καταβάλλει πλέον ενισχύσεις συνδεόμενες με 
την παραγωγή και περιορίζει τις παρεμβάσεις της στην κάλυψη έκτακτων επιβαρύνσεων 
που προκύπτουν από την παύση της εξορυκτικής δραστηριότητας. 
3.5. Ηνωυένο Βασίλειο 
Κατά το 1994, οι ενισχύσεις οι συνδεόμενες με την τρέχουσα παραγωγή που 
πραγματικώς κατεβλήθησαν παρέμειναν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα και ανήλθαν 
συνολικά σε 15,6 εκατ. £, σε σχέση με ένα ποσό της τάξεως των 118, 8 εκατ. £ που είχε 
εγκριθεί αρχικά από την Επιτροπή με τις αποφάσεις 94/574/ΕΚΑΧ25 και 94/999/ΕΚΑΧ26. 
Το πραγματικά αξιοσημείωτο γεγονός του 1994 είναι το ύψος των ενισχύσεων 
που προορίζονταν για την κάλυψη έκτακτων επιβαρύνσεων το οποίο εγκρίθηκε δυνάμει 
του άρθρου 5 της απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, επιβαρύνσεων οι οποίες εξηγούνται με το 
κόστος της διαδικασίας εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και αναδιάρθρωσης του 
κλάδου στο Ηνωμένο Βασίλειο, διαδικασίας η οποία επιταχύνθηκε σημαντικά μέσα στο 
1994 στο πλαίσιο του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων. Οι ενισχύσεις αυτές ανήλθαν 
σε 675 εκατ. £ (870 εκατ ECU), ενώ κατά το 1993 για επιβαρύνσεις αναγόμενες στο 
παρελθόν είχαν εγκριθεί 9,6 εκατ. £ (12,4 εκατ. ECU). 
Με επιστολή της 30ής Μαρτίου 1994, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου 
υπέβαλε στην Επιτροπή ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και 
αναδιάρθρωσης του κλάδου εξόρυξης γαιανθράκων, σύμφωνα με το άρθρο 8 της 
απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ. Με την απόφαση 94/574/ΕΚΑΧ27, της 1ης Ιουνίου 1994, η 
Επιτροπή, κατόπιν μελέτης του προγράμματος, εγκρίνει εκ νέου στο πλαίσιο του 
προγράμματος τις ενισχύσεις λειτουργίας για τις οποίες γίνεται λόγος παραπάνω. Η 
Επιτροπή διαπιστώνει ότι το πρόγραμμα του Ηνωμένου Βασιλείου -- πρόγραμμα που 
φιλοδοξεί να καταστήσει πλήρως ανταγωνιστικό τον άνθρακα που παράγεται στο 
Ηνωμένο Βασίλειο με τον εισαγόμενο ώστε να καταργηθεί κάθε είδους ενίσχυση ~ 
ανταποκρίνεται προς τον στόχο του άρθρου 2 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο της 
απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ, στόχο που συνίσταται στην πραγματοποίηση βημάτων προς 
την κατεύθυνση της οικονομικής βιωσιμότητας με σταδιακή μείωση των ενισχύσεων, στο 
πλαίσιο πάντα των τιμών του άνθρακα στις διεθνείς αγορές. Η μείωση αυτή είναι 
πραγματική, αφού, όπως τονίζει και η Επιτροπή, οι ενισχύσεις λειτουργίας οι 
προβλεπόμενες στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος έχουν εντελώς μεταβατικό 
χαρακτήρα, μέχρις ότου αποκρατικοποιηθεί η British Coal Corporation· στο ενδιάμεσο 
χρονικό διάστημα σκοπός είναι να γίνουν οι μονάδες παραγωγής ανταγωνιστικές ως 
προς τον εισαγόμενο άνθρακα. 
ΕΕ αριθ. L 220, της 25.8.1994, σ. 12. 
ΕΕ αριθ. L 382, της 31.12.1994, σ. 1. 
ΕΕ αριθ. L 220, της 25.8.1994, σ. 12. 
17 
Αναφορικά με τις ενισχύσεις για την κάληψη έκτακτων επιβαρύνσεων ύψους 675 
εκατ. £, που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή με την απόφαση 94/995/ΕΚΑΧ28 της 3ης 
Νοεμβρίου 1994, υπογραμμίζεται ότι η χορήγηση τους εξηγείται με το γεγονός ότι η 
κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου αναγκάστηκε, προτού ιδιωτικοποιηθεί η British Coal 
Corporation, να αναλάβει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη διαδικασία 
αναδιάρθρωσης, εξορθολογισμού και εκσυγχρονισμού του κλάδου, υποχρεώσεις οι 
οποίες δεν θα πρέπει να θεωρείται ότι συνδέονται με την τρέχουσα παραγωγή αφού 
στόχος είναι να αποτραπεί η επιβάρυνση επιχειρήσεων που έχουν προοπτικές 
οικονομικής βιωσιμότητας με βάρη του παρελθόντος, κυρίως δε με βάρη που 
προκύπτουν από το μεγάλο μέγεθος της British Coal Corporation. Πρέπει επίσης να 
υπογραμμιστεί ότι η πορεία της αναδιάρθρωσης ήταν αναπότρεπτη και ότι, ακόμη και 
χωρίς ιδιωτικοποιήσεις, μέτρα όπως η εν λόγω ενίσχυση θα είχαν κριθεί απαραίτητα και 
ότι άλλωστε τα χρηματοδοτικά αυτά μέτρα δεν συνεπάγονται καμία άμεση ή έμμεση 
ενίσχυση των νέων επιχειρήσεων που προκύπτουν από την ιδιωτικοποίηση. Πρόκειται 
κατά το μεγαλύτερο μέρος (635 εκατ. £) για έκτακτες κοινωνικές παροχές αποζημίωσης 
απολυθέντων ή εργαζομένων οι οποίοι στο πλαίσιο των μέτρων αναδιάρθρωσης 
βρέθηκαν σε άλλους κλάδους, και σε μικρότερο βαθμό (40 εκατ. £) για την αντιμετώπιση 
περιβαλλοντικών ζημιών (καθιζήσεις ορυχείων, κ.λπ.) που είχαν προκληθεί από 
εξορυκτικές δραστηριότητες πριν από την ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης British Coal 
Corporation. 
4. Συμπεράσματα 
Παρά τις σημαντικές προσπάθειες εξορθολογισμού και αναδιάρθρωσης του 
κλάδου, διαπιστώνεται ωστόσο ότι το μέσο κόστος παραγωγής άνθρακα στην Κοινότητα 
κατά το 1994 ανερχόταν ακόμη σε 119 ECU/TIA όταν η αντίστοιχη τιμή για τον 
εισαγόμενο άνθρακα δεν υπερέβαινε τα 43 ECU. Εκείνο που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό 
δεν είναι μόνο ότι το κόστος παρουσιάζει εκ νέου ανοδικές τάσεις από τις αρχές της 
δεκαετίας του 1990, αλλά επίσης και το γεγονός ότι η ενίσχυση ανά τόννο αυξήθηκε 
από 32 ECU/τόννο το 1993 σε 45 ECU/τόννο το 1994, παρά το γεγονός ότι κατά τον 
υπολογισμό δεν ελήφθη υπόψη η γερμανική ενίσχυση για ενεργοποίηση ενός πιστωτικού 
κονδυλίου. 
Σε ό,τι αφορά εξωγενείς παράγοντες, πρέπει να τονιστεί αφενός ότι η σε 
πραγματικούς όρους τιμές του εισαγόμενου άνθρακα έφθασαν κατά το 1994 στα 
χαμηλότερα επίπεδα από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 και μετά, εξαιτίας των 
πλεονασμάτων που υπήρχαν στις διεθνείς αγορές και την εμφάνιση νέων εξαγωγέων, 
και αφετέρου η συνεχής σχεδόν ανατίμηση του ECU σε σχέση με το $ ΗΠΑ κατά τη 
θεωρούμενη περίοδο. 
Μολονότι έχει σημειωθεί έκτοτε κάποια σταθεροποίηση των τιμών, τα κράτη 
μέλη έχουν στη διάθεση τους έναν πολύ περιορισμένο αριθμό επιλογών για να 
χαράξουν πολιτική στον κλάδο του άνθρακα. Οι επιλογές αυτές καθορίζονται τελικά 
τόσο από τις γεωλογικές συνθήκες αξόρυξης όσο και από κριτήρια κοινωνικής και 
περιφερειακής πολιτικής. 
ΕΕ αριθ. L 379, της 31.12.1994, σ. 6. 
18 
Υπάρχουν κατ' αρχάς κράτη όπου, για διάφορους λόγους, η εντόπια παραγωγή 
άνθρακα κατέχει μικρό μόνο μερίδιο του ενεργειακού ισοζυγίου και όπου οι γεωλογικές 
συνθήκες - σε μικρές κατά κανόνα ανθρακοφόρες λεκάνες - αποκλείουν κάθε 
δυνατότητα βελτίωσης της παραγωγκότητας. Στα κράτη αυτά επελέγη η λύση της 
εφαρμογής ενός προγράμματος για κλείσιμο των επιχειρήσεων του κλάδου, όπως έγινε 
στη Γαλλία και την Πορτογαλία. Και ενώ στην Πορτογαλία το κλείσιμο έχει ήδη 
ολοκληρωθεί, στη Γαλλία θα ολοκληρωθεί κλιμακωτά μέχρι τις αρχές του επόμενου 
αιώνα. Πρόκειται για το ίδιο πρόγραμμα βάσει του οποίου διεκόπη κατά το παρελθόν 
η εξόρυξη γαιανθράκων στις Κάτω Χώρες και το Βέλγιο. 
Υπάρχουν ακόμη κράτη τα οποία διαθέτουν σημαντικά πλεονέσματα 
γαιανθράκων, αν και σε δύσκολες συχνά γεωλογικές συνθήκες, όπου η εντόπια 
παραγωγή άνθρακα κατείχε πάντα σημαντική θέση και όπου η απασχόληση στα 
ανθρακωρυχεία ήταν σχετικά υψηλή για να καταστεί δυνατή μιαανώδυνη μετατροπή των 
υπό εκμετάλλευση ανθρακοφόρων λεκανών. Τα κράτη αυτά, όπως είναι η Γερμανία και 
η Ισπανία, ενθαρρύνοντας παράλληλα τον κλάδο να σημειώσει νέα πρόοδο ως προς τη 
μείωση του κόστους, οφείλουν να συνεκτιμούν τα κοινωνικά και περιφερειακά 
προβλήματα και να καθορίσουν μια ρεαλιστική προθεσμία μείωσης των ενισχύσεων και 
της παραγωγής. 
Στην περίπτωση τέλος του Ηνωμένου Βασιλείου κατέστη δυνατόν, χάρη στην 
εφαρμογή ενός δρακόντειου προγράμματος αναδιάρθρωσης και την επικέντρωση στα 
αποδοτικά μόνο κοιτάσματα, να επιτευχθούν τιμές κόστους παραγωγής παραπλήσιες 
προς εκείνες της παγκόσμιας αγοράς. Είναι κάπως περίεργη ωστόσο η διαπίστωση ότι 
στη χώρα αυτή ορισμένα ορυχεία όπου το κόστος παραγωγής ήταν χαμηλότερο από 
κόστος σε άλλα κράτη μέλη και τα οποία ελάμβαναν χαμηλές μόνο επιχορηγήσεις 
χρειάστηκε να κλείσουν εξ αιτίας έλλειψης αγοράς, όταν σε άλλες χώρες ορυχεία με 
υψηλό κόστος παραγωγής εξακολουθούν να λειτουργούν, με αποτέλεσμα η ανά τόννο 
ενίσχυση σε κοινοτικό επίπεδο να έχει αυξηθεί σημαντικά. 
Με λίγα λόγια, ενώ είναι αδιαμφισβήτητο ότι η απόφαση 2064/86/ΕΚΑΧ αποτέλεσε τη 
βάση μιας σε βάθος αναδιάρθρωσης του κλάδου εξόρυξης γαιανθράκων, πρέπει να 
αναγνωριστεί ότι η επιβίωση μεγάλου μέρους της ευρωπαϊκής εξορυκτικής βιομηχανίας 
θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από τη χορήγηση υψηλών ενισχύσεων. Είναι ακόμη 
πολύ νωρίς για να κριθεί κατά πόσον το περιοριστικότερο πλαίσιο της νέας απόφασης 
3632/93/ΕΚΑΧ θα επιτρέψει ουσιαστικά να μπει στον δρόμο της οικονομικής 
βιωσιμότητας το λιγότερο ελλειματικό τμήμα της εξορυκτικής βιομηχανίας της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης ή κατά πόσον θα συνεχιστεί ο μαρασμός μεγάλου μέρους της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας εξόρυξης γαιανθράκων. 
19 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 575 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 12 01 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-576-GR-C 
ISBN 92-78-11501-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο