ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη - ΕπενδύΣΕΙς στα δίκτυα και τη γνώση για την ανάπτυξη και την απασχόληση - ΤΕΛΙΚΗ έκθεση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή

2. Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη

2.1. Το πεδίο κάλυψης της πρωτοβουλίας

2.2. Κινητοποίηση επενδύσεων και χρηματοδότησης προς υποστήριξη της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη

3. Προώθηση της πρωτοβουλίας

3.1. Το Πρόγραμμα Ταχείας εκκίνησης

3.2. Καινοτόμος χρηματοδότηση για την υποστήριξη της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη

3.3. Η στατιστική αντιμετώπιση των κοινοπραξιών δημόσιου - ιδιωτικού τομέα και των πράξεων τιτλοποίησης στο ΕΣΛ95

3.4. Παρακολούθηση της προόδου και υποβολή εκθέσεων κατά τακτά διαστήματα

4. Συμπεράσματα

Παράρτημα 1: Σχέδια ταχείας εκκίνησης: Δίκτυα μεταφορών, ευρυζωνικά δίκτυα, έρευνα, καινοτομία και ανάπτυξη

Παράρτημα 2: Ένας χάρτης πορείας για τη γνώση και τα δίκτυα

Παράρτημα 3: Χάρτης πορείας των σχεδίων μεταφορών του Προγράμματος Ταχείας εκκίνησης

1. Εισαγωγή

Η τελευταία διετία ήταν δύσκολη για την ευρωπαϊκή οικονομία. Σήμερα υπάρχουν ενθαρρυντικές ενδείξεις ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί. Οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές αρχίζουν να αποκτούν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται ότι θα επιταχυνθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2003 και να συνεχίσει να αυξάνει το ρυθμό της καθ' όλη τη διάρκεια του 2004. Οι τελευταίες προγνώσεις μας υποδεικνύουν μέση αύξηση του ΑΕγχΠ στην ευρωζώνη ύψους 1,8% το 2004 και έως 2,3% το 2005.

Η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Οι πρόσφατες μέτριες οικονομικές επιδόσεις επιβεβαιώνουν ότι οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται από την φιλόδοξη ατζέντα της Λισσαβώνας είναι αναγκαίες. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές πρέπει να επιδιωχθούν σθεναρά για να γίνει αισθητή πλέον η συνεισφορά τους στην αύξηση του δυναμικού ανάπτυξης της Ευρώπης. Η μεταρρύθμιση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για την παγίωση της προόδου. Πρέπει να υποστηριχθεί τώρα με δράση που θα αναζωπυρώσει τις επενδύσεις. Η δράση αυτή αναμένεται ότι θα ενισχύσει την ικανότητα της Ένωσης για ανάπτυξη και θα συμβάλει στη χάραξη βιώσιμης πορείας.

Αν αυτό γίνει, θα αποτελέσει μήνυμα εμπιστοσύνης και δέσμευσης. σημάδι αποτελεσματικής οικονομικής διακυβέρνησης. Η ευκαιρία που μας δίνεται τώρα δεν πρέπει να χαθεί, όπως συνέβη με την οικονομική ανάκαμψη του 1999-2000.

Έτσι, τον περασμένο Οκτώβριο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο [1] κάλεσε τα κράτη μέλη να διατηρήσουν υγιείς μακροοικονομικές πολιτικές, να επιταχύνουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και να προωθήσουν τις επενδύσεις στα δίκτυα και τη γνώση. Υπογράμμισε πόσο σημαντικό είναι να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, ενέργειας και ηλεκτρονικών επικοινωνιών και να αυξηθούν οι επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Αυτά είναι κρίσιμα βήματα για την τόνωση της ανάπτυξης, την καλύτερη ολοκλήρωση της διευρυμένης Ευρώπης και τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις παγκόσμιες αγορές.

[1] Συμπεράσματα της Προεδρίας, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 16-17 Οκτωβρίου 2003, SN 300/03

Αυτή η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη ανταποκρίνεται στην πρόσκληση αυτή.

Η παρούσα πρωτοβουλία επιδιώκει να κινητοποιήσει τις επενδύσεις σε τομείς που θα ενισχύσουν τις τρέχουσες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, θα τονώσουν την ανάπτυξη και θα δημιουργήσουν θέσεις απασχόλησης. Οι ενεργειακές και μεταφορικές διασυνδέσεις χρειάζονται για να συνδέσουν στενότερα τη διευρυμένη εσωτερική αγορά και να προωθήσουν μεγαλύτερη γεωγραφική και κοινωνική συνοχή. Οι ευρυζωνικές επικοινωνίες μπορούν να παρέχουν το υλικό στήριγμα για να φτάσει η οικονομία της γνώσης σε κάθε γωνιά της Ένωσης. Η προώθηση της ικανότητάς μας να παράγουμε και να χρησιμοποιούμε τη γνώση - με την επιστήμη, τις δεξιότητες ή τους ανθρώπους - αποτελεί κλειδί για να εξασφαλιστεί ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα εξακολουθήσουν να καινοτομούν και να ανταγωνίζονται και ότι οι πολίτες μας θα μπορούν να συμμετέχουν πληρέστερα στην κοινωνία.

Η πρωτοβουλία συνδυάζει τη δράση που απαιτείται για να δημιουργηθούν οι κατάλληλες κανονιστικές, οικονομικές και διοικητικές συνθήκες για την τόνωση των ιδιωτικών επενδύσεων και την κινητοποίηση της κοινοτικής χρηματοδότησης, καλώντας τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών του 2003 [2], να εξακολουθήσουν να αναπροσανατολίζουν τις δημόσιες δαπάνες σε τομείς που ευνοούν την ανάπτυξη χωρίς να αυξάνονται οι δημόσιοι προϋπολογισμοί. Με τον τρόπο αυτό αναγνωρίζει ότι η συνεχιζόμενη μακροοικονομική σταθερότητα και η τήρηση του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης αποτελούν βασικά στοιχεία για να επιστρέψει η Ένωση στη σταθερή ανάπτυξη. Τα προτεινόμενα μέτρα λαμβάνουν επίσης υπόψη τη δημοσιονομική πειθαρχία της ίδιας της Ένωσης που περιέχεται στα ισχύοντα ανώτατα όρια των δημοσιονομικών προοπτικών και την πιθανή εστίαση στην προώθηση της ανάπτυξης στις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές ύστερα από το 2006.

[2] COM(2003) 170 τελικό/2 της 24.07.2003.

Με το συνδυασμό των προτεινόμενων μέτρων μπορεί να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη, ενώ μεσοπρόθεσμα προσφέρεται ένα μέρισμα ανάπτυξης με την εξοικονόμηση που θα επιτευχθεί στο κόστος παραγωγής και στο χρόνο μεταφοράς, με τις βελτιώσεις της ποιότητας, την επιτάχυνση του ρυθμού καινοτομίας ιδίως με την ενίσχυση για τις κύριες τεχνολογίες, τον αυξημένο ανταγωνισμό και τη μεγαλύτερη επιλογή όσον αφορά το πού θα επενδύσει κανείς και πού να χωροθετήσει επιχειρήσεις. Θα συμβάλει επίσης στην ενίσχυση της συνοχής, καθώς αναβαθμίζεται η υποδομή και παρέχονται νέες επιλογές και ευκαιρίες στους πολίτες μας.

Η παρούσα τελική έκθεση, βασιζόμενη σε επαφές με τα κράτη μέλη και με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ):

- Επισημαίνει τους τομείς δράσης στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη και παρουσιάζει τις κύριες αποφάσεις που απαιτούνται από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθώς και τους τομείς όπου η Επιτροπή θα προωθήσει τη διεξαγωγή έργου.

- Παρουσιάζει ως πρώτο στάδιο της πρωτοβουλίας αυτής ένα «Πρόγραμμα Ταχείας εκκίνησης» (Quick-start programme) με συγκεκριμένα σχέδια στο πλαίσιο αυτών των γενικών προτεραιοτήτων που είναι έτοιμα να ξεκινήσουν. Προσδιορίζει το κόστος του έργου και προτείνει πηγές χρηματοδοτικής ενίσχυσης.

- Προσδιορίζει τρέχοντα και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για την υποστήριξη της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μπορούν να συμβάλουν στην προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων. Εξετάζει επίσης πώς οι διάφορες πηγές χρηματοδότησης - τα διαρθρωτικά ταμεία, οι δαπάνες για την έρευνα, η υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων - μπορούν να συνδυαστούν και να συντονιστούν καλύτερα.

- Παρουσιάζει μια σειρά (μη χρηματοοικονομικών) μέτρων που χρειάζονται για να δημιουργηθεί το κατάλληλο κανονιστικό και διοικητικό πλαίσιο που θα ενθαρρύνει τις ιδιωτικές επενδύσεις στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και, ιδίως, το πρόγραμμα ταχείας έναρξης. Στον τομέα των μεταφορών, στις πρόσφατες προτάσεις ΔΕΔ της Επιτροπής προτάθηκαν η ιδέα ενός συντονιστή ή συντονιστικού φορέα και η αρχή μιας δήλωσης ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος για την ενίσχυση της προόδου στις διασυνοριακές διασυνδέσεις.

- Εξετάζει τις στατιστικές αρχές στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών (ΕΣΛ-95) οι οποίες θα εφαρμοστούν για τις κοινοπραξίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στους εθνικούς προϋπολογισμούς, σε σχέση με την εναρμόνισή τους με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

- Περιγράφει πώς θα αξιολογείται η πρόοδος καθώς θα εξελίσσεται η πρωτοβουλία.

2. Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη

2.1. Το πεδίο κάλυψης της πρωτοβουλίας

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη στοχεύει σε δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις σε δίκτυα και γνώσεις. Η ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής [3] που προηγήθηκε του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου προσδιόρισε τρεις κύριους τομείς και ένα συγκεκριμένο χάρτη πορείας για πολιτική δράση:

[3] Ενδιάμεση έκθεση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη COM(2003) 579 τελικό, 01.10.2003

- Προώθηση των σχεδίων προτεραιότητας για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών που απαιτούν επενδύσεις ύψους 220 δισεκατομμυρίων ευρώ ως το 2020.

- Επιτάχυνση της ανάπτυξης ταχέων, ευρυζωνικών επικοινωνιών σε κάθε γωνιά της Ένωσης ώστε να επιτύχουμε το στόχο της εκτεταμένης πρόσβασης και χρήσης ως το 2005.

- Ενίσχυση της ικανότητας της Ένωσης να παράγει και να χρησιμοποιεί τη γνώση με ειδικές ενέργειες για την τόνωση των επενδύσεων σε τεχνολογίες αιχμής από τη χρήση του υδρογόνου ως καυσίμου ως τις διαστημικές τεχνολογίες και τις εφαρμογές τους.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου επικύρωσε αυτήν την προσέγγιση, ενώ τόνισε επίσης τη σημασία των διασυνδεδεμένων διευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων. Τα δίκτυα αυτά θα ενισχύσουν την εσωτερική αγορά αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και θα συμβάλουν στην αποφυγή των γενικών διακοπών ρεύματος στην κλίμακα που συνέβησαν πρόσφατα σε μερικά κράτη μέλη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε το δεσμό μεταξύ της γνώσης και του ευρύτερου πλαισίου της επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό. Κάλεσε επίσης την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ως πρώτο στάδιο της πρωτοβουλίας αλλά και για να δείξει την αξιοπιστία της, να εκπονήσει ένα πρόγραμμα ταχείας έναρξης που να καλύπτει τόσο τη διάσταση των δικτύων όσο και τη διάσταση της γνώσης της πρωτοβουλίας.

Τα σχέδια στο πλαίσιο του προγράμματος ταχείας εκκίνησης είναι διασυνοριακά με έντονη ευρωπαϊκή διάσταση τα οποία, κατά την αξιολόγηση της Επιτροπής, είναι ώριμα, βιώσιμα από οικονομική και χρηματοοικονομική άποψη, μπορούν να διευκολύνουν τις επενδύσεις σε άλλες εθνικές υποδομές και πρωτοβουλίες και θα παράσχουν σημαντικά μακροχρόνια οφέλη για την ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και το περιβάλλον. Πρόκειται για σχέδια για τα οποία, πριν από το τέλος του 2006, μπορούν να δεσμευθούν τα χρήματα και μπορούν να ξεκινήσουν οι εργασίες.

Υπερνίκηση των εμποδίων που λειτουργούν ανασταλτικά για τις επενδύσεις

Βάση της προσέγγισης αποτελεί η ανάγκη να υπερνικηθεί το πλήθος των εμποδίων που λειτουργούν ανασταλτικά για τις ιδιωτικές επενδύσεις. Ορισμένα από αυτά είναι κανονιστικά ή διοικητικά, άλλα αντικατοπτρίζουν το γεγονός ότι τα χρηματοοικονομικά μέσα που είναι διαθέσιμα μέσω κοινοτικής ή εθνικής χρηματοδότησης ή μέσω της ΕΤΕπ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δώσουν ισχυρότερα κίνητρα για την πρόοδο των σχεδίων.

ΠΛΑΙΣΙΟ 1: ΟΙ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΓΙΑ ΠΟΛΛΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ

Πολύ συχνά στο παρελθόν οι επενδύσεις σε σχέδια δικτύων και γνώσης καθυστέρησαν λόγω ενός συνδυασμού χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών προβλημάτων, συγκεκριμένα:

* όσον αφορά τα δίκτυα, συσσωρεύτηκαν καθυστερήσεις για διασυνοριακά σχέδια μεταφορών μεγάλης κλίμακας ως αποτέλεσμα των πολύπλοκων διοικητικών διαδικασιών, της χαμηλής προτεραιότητας που δόθηκε από τα κράτη μέλη, των αβεβαιοτήτων που συνδέονται με την επιλογή διαδρομών και τη διαδικασία σχεδιασμού καθώς και της περιπλοκότητας των συντονιστικών σχεδίων με διασυνοριακή διάσταση. Σε αυτά έχει προστεθεί και η δυσκολία της διάρθρωσης υπερεθνικών επιχειρήσεων όσον αφορά τη διαχείριση αυτών των εργασιών. Η ικανότητα απορρόφησης κεφαλαίων από τη διοίκηση στις προσχωρούσες χώρες ήταν επίσης σημαντικός παράγοντας όσον αφορά την ταχύτητα με την οποία προόδευαν τα σχέδια. Τέλος, ακόμη και όπου ήταν διαθέσιμη κοινοτική χρηματοδότηση, το επίπεδο υποστήριξης και πολιτικής δέσμευσης δεν ήταν πάντα επαρκές για να ενθαρρύνει τους δημόσιους ή ιδιωτικούς συντελεστές να προχωρήσουν σε επενδύσεις. Στην περίπτωση της ανάπτυξης των ευρυζωνικών δικτύων, όπου η χρηματοδότηση της επένδυσης βαρύνει κυρίως τους ιδιώτες επενδυτές, διάφοροι παράγοντες έχουν συντελέσει στην ανάσχεση των επενδύσεων. Για την πρόσβαση υψηλής ταχύτητας στο Διαδίκτυο, ο ισχυρός αντίκτυπος των οικονομικών συνθηκών στον τομέα, ο περιορισμένος βαθμός ανταγωνισμού σε πολλά κράτη μέλη, η έλλειψη προοπτικών για επικερδή παροχή υπηρεσιών σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές και το γεγονός ότι οι δημόσιες αρχές πρέπει να φροντίσουν περισσότερο ώστε να παρέχουν καθημερινές υπηρεσίες επί γραμμής για να γίνει πραγματικότητα η κοινωνία της πληροφορίας και να δημιουργηθεί ζήτηση από την πλευρά του κοινού επιβράδυναν τις επενδύσεις.

* όσον αφορά τη γνώση, το κύριο βάρος για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία πέφτει στον ιδιωτικό τομέα. Πλήθος παραγόντων έχει συμβάλει στην ανάσχεση των επενδύσεων, από τη δυσκολία για τις καινοτόμες εταιρείες, ιδιαίτερα τις ΜΜΕ, να αποκτήσουν την αναγκαία πρόσβαση σε κεφάλαιο έως την ανάγκη για πιο εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, τη συνεχιζόμενη έλλειψη κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και τη φορολογική μεταχείριση των επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Ενώ επιτυγχάνεται πρόοδος σε ορισμένους από τους τομείς αυτούς, οι δημόσιες επενδύσεις στην έρευνα έχουν στην καλύτερη περίπτωση σταθεροποιηθεί και σε αρκετές περιπτώσεις μειωθεί, ενώ οι ιδιωτικές δαπάνες για την έρευνα εξακολουθούν να απέχουν πολύ από το στόχο που θέσπισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το Μάρτιο του 2002.

Χρειάζονται αποφάσεις του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να επιταχυνθεί το έργο όσον αφορά τα δίκτυα και τη γνώση

Η ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής αντιμετώπισε τις παραπάνω προκλήσεις. Καθόρισε ένα «χάρτη πορείας» για αποφάσεις και εξέτασε τους πιθανούς πόρους χρηματοδότησης για την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη, εστιάζοντας ειδικότερα στον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιες δαπάνες μπορούν να αποτελέσουν καταλύτη για τις ιδιωτικές επενδύσεις. Υπογράμμισε τα μέτρα που εκκρεμούν όπου το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να προχωρήσουν καθώς και τομείς στους οποίους η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις σύντομα για να βελτιωθούν οι διοικητικές, κανονιστικές και χρηματοοικονομικές συνθήκες για σύνθετα, διασυνοριακά σχέδια επενδύσεων. Τόνισε επίσης τη σημασία της αποτελεσματικής εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων - όπως το νέο νομικό πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες που τέθηκε σε ισχύ τον περασμένο Ιούλιο.

Η εν λόγω ενέργεια είναι σημαντική για να δοθεί στις επιχειρήσεις και την κυβέρνηση ένα προβλέψιμο πλαίσιο μέσα στο οποίο να προγραμματιστούν οι επενδύσεις.

Η κλίμακα, το επίκεντρο και η έκταση της δράσης που απαιτείται στο επίπεδο της Ένωσης ποικίλλουν από τομέα σε τομέα. Ενώ η δημόσια χρηματοδότηση σε επίπεδο ΕΕ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για τα διασυνοριακά τμήματα των συνδέσεων των ΔΕΔ μεταφορών, η ανάπτυξη της ευρείας ζώνης ή η ανάπτυξη διασυνοριακών ενεργειακών συνδέσεων τείνει να καθοδηγείται περισσότερο από ιδιώτες επενδυτές. Επίσης, όσον αφορά την ώθηση της προόδου προς ερευνητικούς στόχους, η βασική ευθύνη έγκειται στην ίδια την κοινότητα έρευνας και καινοτομίας. Η χρηματοδότηση της έρευνας από την ΕΕ διαδραματίζει βασικό καταλυτικό ρόλο, αλλά αποτελεί μικρό ποσοστό των εθνικών προϋπολογισμών για την έρευνα, που είναι και εκείνοι μικρότεροι από τους προϋπολογισμούς της βιομηχανίας και των επιχειρήσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, η πρωτοβουλία για την ανάπτυξη της Επιτροπής συμφωνεί πλήρως με την αρχή της επικουρικότητας, τόσο κατακόρυφα (το κατάλληλο επίπεδο δράσης μεταξύ της Ένωσης, των κρατών μελών και των τοπικών αρχών) όσο και οριζόντια (οι δημόσιες αρχές παρεμβαίνουν όταν και όπου οι δυνάμεις της αγοράς είναι ανεπαρκείς, αναποτελεσματικές ή διασπαρμένες).

ΠΛΑΙΣΙΟ 2: ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΔΡΑΣΗ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟΥ, ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Το ορθό κανονιστικό, διοικητικό και χρηματοοικονομικό περιβάλλον πρέπει να υποστηρίζει την πρωτοβουλία.

Αυτό σημαίνει ότι το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να συμφωνούν ταχύτατα επί πέντε συνόλων μέτρων:

- Έγκριση των προτεραιοτήτων για ΔΕΔ μεταφορών και επικαιροποιημένων χρηματοδοτικών κανόνων για τα δίκτυα μεταφορών και ενέργειας και για το πρόγραμμα eΔΕΔ.

- Νέοι κανόνες σχετικά με τη χρέωση και τη χρηματοδότηση υποδομής μεταφορών (η "πρόταση ευρωβινιέτας").

- Τελική έγκριση του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

- Νομοθετική δέσμη για τον εκσυγχρονισμό των κοινοτικών κανόνων προμηθειών.

- Αλλαγές του εταιρικού δικαίου και της φορολογίας ώστε να καταστούν ευκολότερες οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις καθώς και η λειτουργία μητρικών και θυγατρικών εταιρειών στην Ένωση.

Ταυτόχρονα τα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες για να εφαρμόσουν την υφιστάμενη νομοθεσία, παραδείγματος χάριν, τους νέους κανόνες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, και να ενισχύσουν τις επενδύσεις αναπροσανατολίζοντας τις δαπάνες προς επενδύσεις που ενισχύουν την οικονομική ανάπτυξη σύμφωνα με τους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής της Ένωσης για το 2003.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα προωθήσει πέντε τομείς κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών:

- Θα απλουστεύσει τις διαδικασίες που εφαρμόζονται στην κρατική βοήθεια που δίνεται στις ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων που διέπουν τη βοήθεια για Ε&Α και θα εξετάσει τις ανάγκες μικρών εταιρειών έντασης έρευνας όσον αφορά την κρατική βοήθεια και τους κανόνες ανταγωνισμού.

- Θα εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι κοινοπραξίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΚΔΙΤ) δυνάμει των κοινοτικών κανόνων περί δημοσίων συμβάσεων και θα παρέχει έγκαιρη καθοδήγηση όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι ΚΔΙΤ πρέπει να υπολογίζονται στο πλαίσιο των εθνικών προϋπολογισμών.

- Θα δημιουργήσει μια εναρμονισμένη χρηματοδοτική νομική δομή για τα ευρωπαϊκά ταμεία επιχειρηματικού κεφαλαίου, ικανή να εξασφαλίσει τη διαφάνεια, από φορολογική άποψη, σε ολόκληρη την Ευρώπη.

- Θα θεσπίσει ένα φάσμα ευρωπαϊκών τεχνολογικών πλατφορμών με σκοπό την ανάπτυξη και εφαρμογή της στρατηγικής ατζέντας έρευνας και καινοτομίας για ένα φάσμα βασικών τεχνολογικών τομέων ώστε να κινητοποιηθούν καλύτερα οι πόροι σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσω του συντονισμού και της ολοκλήρωσης των προσπαθειών.

- Θα αναπτύξει την πρόταση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού εγγυητικού μέσου για να παράσχει υποστήριξη για κινδύνους μετά την κατασκευή που συνδέονται με τα σχέδια ΔΕΔ-μεταφορών (βλ. πλαίσιο 6 παρακάτω).

2.2. Κινητοποίηση επενδύσεων και χρηματοδότησης προς υποστήριξη της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη

Ο ρόλος της χρηματοδότησης σε επίπεδο ΕΕ

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου κάλεσε την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να διερευνήσει το βέλτιστο τρόπο για την κινητοποίηση της ιδιωτικής χρηματοδότησης υπέρ της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη. Παρ'όλα αυτά αναγνώρισε το σημαντικό ρόλο της κοινοτικής χρηματοδότησης όσον αφορά την υποστήριξη ορισμένων στόχων της πρωτοβουλίας, ιδίως ως μοχλού για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων. Η κοινοτική υποστήριξη καλύπτει, μεταξύ άλλων, τον ερευνητικό προϋπολογισμό της Ένωσης, τα διαρθρωτικά ταμεία και τα ταμεία συνοχής και την ειδική χρηματοδότηση για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών, ενέργειας και ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Επιπλέον, υποβλήθηκαν ορισμένες προτάσεις, συμπεριλαμβανομένων των νέων χρηματοοικονομικών μέσων της ΕΤΕπ, ενός νέου μέσου εγγυήσεων και της αύξησης της ικανότητας ανάληψης κινδύνων της ΕΤΕπ χωρίς να αμφισβητείται η πιστοληπτική της κατάταξη, μέσω της χρήσης του διαρθρωμένου μηχανισμού χρηματοδότησης και άλλων καινοτόμων μέσων, όπως η τιτλοποίηση. Θα ασχοληθούμε ξανά με αυτές τις ιδέες στο επόμενο κεφάλαιο. Η ΕΤΕπ και η Επιτροπή προτίθενται επίσης να εξετάσουν περαιτέρω τις δυνατότητες συνεργασίας και συγχρηματοδότησης μεταξύ της ΕΤΕπ και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου για την υποστήριξη προγραμμάτων μάθησης ηλεκτρονικών δεξιοτήτων.

Περαιτέρω, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη συνεπάγεται την επανεξέταση των σημερινών δημοσιονομικών και χρηματοοικονομικών μέσων σε κοινοτικό επίπεδο για την εκμετάλλευση του πλήρους δυναμικού τους με σκοπό την υποστήριξη της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη εντός των ορίων που παρέχονται από τις υφιστάμενες δημοσιονομικές προοπτικές και την εξέταση του τρόπου με τον οποίο αυτή η δυναμική ανάπτυξης μπορεί να διατηρηθεί στις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές.

ΠΛΑΙΣΙΟ 3: ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΕΤΕπ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ο κοινοτικός προϋπολογισμός μπορεί να διαδραματίσει βασικό ρόλο στην υποστήριξη της πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη.

- Το κονδύλιο του προϋπολογισμού για ΔΕΔ μεταφορών συμβάλλει με περίπου 700 εκατ. ευρώ ετησίως στη χρηματοδότηση έως του 10% των συνολικών δαπανών των σχεδίων. Η πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού των ΔΕΔ για τα δίκτυα μεταφορών και ενέργειας προσφέρει τη δυνατότητα χρηματοδότησης έως του 30% των δαπανών των διασυνοριακών τμημάτων των σχεδίων προτεραιότητας. Παρόμοια πρόταση για ανώτατο όριο χρηματοδότησης ύψους 30% για σχέδια ανάπτυξης δυνάμει του προγράμματος ΔΕΔ τηλεπικοινωνιών (eΔΕΔ) εκκρεμεί επίσης.

- Κατά την τρέχουσα περίοδο 2000-06, τα διαρθρωτικά ταμεία προβλέπεται ότι θα υποστηρίξουν τις επενδύσεις σε έργα υποδομής (ενέργεια, μεταφορές και ηλεκτρονικές επικοινωνίες). την έρευνα. την τεχνολογική ανάπτυξη και την καινοτομία έως περίπου 60 δισεκατομμύρια ευρώ: ειδικότερα, 29,2 δισεκατομμύρια ευρώ για υποδομές μεταφορών, 9,2 δισεκατομμύρια ευρώ για έρευνα, τεχνολογική ανάπτυξη και καινοτομία (ΕΤΑ). 6,1 δισεκατομμύρια ευρώ για ηλεκτρονικές επικοινωνίες και για την κοινωνία των πληροφοριών, 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ για την ενέργεια. Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) παρέχει 20 δισεκατομμύρια ευρώ για δεξιότητες ΤΠΕ και 7 δισεκατομμύρια ευρώ για δεξιότητες επιχειρηματικότητας. Περαιτέρω, οι πόροι του Ταμείου Συνοχής μπορούν να κινητοποιήσουν έως 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ ετησίως για επενδύσεις σε υποδομές στις τέσσερις χώρες συνοχής.

- Το 6ο πρόγραμμα-πλαίσιο διαθέτει 17,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε διάστημα τεσσάρων ετών για την υποστήριξη επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης στην Ευρώπη. Υποστηρίζει ήδη βασικούς τομείς που προσδιορίζονται στην παρούσα έκθεση. Το πρόγραμμα πλαίσιο προβλέπει την ενίσχυση πολλών από τους τομείς στους οποίους έχουν προσδιοριστεί σχέδια ταχείας εκκίνησης.

- Επιπλέον, ένας ειδικός προϋπολογισμός περίπου 300 εκατομμυρίων ευρώ έχει υποστηρίξει την ανάπτυξη ενός κορμού επικοινωνιών υψηλής ταχύτητας (GEANT) που συνδέει 3.000 πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, περισσότερα από 18.000 κέντρα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και περισσότερα από 3.000 νοσοκομεία, βιβλιοθήκες και άλλα ιδρύματα σε όλα τα σημερινά και μελλοντικά κράτη μέλη.

- Η Επιτροπή μελετά τη δημιουργία ενός καινοτόμου μηχανισμού εγγυήσεων για τη διευκόλυνση της χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα σε κοινοπραξίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΚΔΙΤ) για σχέδια ΔΕΔ μεταφορών. Ο μηχανισμός εγγυήσεων θα παρέχει χρονικά περιορισμένη κάλυψη για ειδικούς κινδύνους κατά το διάστημα αμέσως μετά το στάδιο της κατασκευής, κινδύνους οι οποίοι σήμερα καλύπτονται ανεπαρκώς στις χρηματοοικονομικές αγορές. (Αυτό εξετάζεται λεπτομερέστερα στο πλαίσιο 6 παρακάτω).

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων εμπλέκεται επίσης πλήρως στην υποστήριξη τόσο των μεταρρυθμίσεων της Λισσαβώνας όσο και αυτής της παρούσας πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη.

- Η ΕΤΕπ είναι έτοιμη να χορηγήσει δάνεια ύψους 50 δισεκατομμυρίων ευρώ, στα πλαίσια ενός μηχανισμού επενδύσεων ΔΕΔ (TIF), με στόχο να υποστηρίξει σχέδια προτεραιότητας στον τομέα των ΔΕΔ..

- Οι επενδύσεις της ΕΤΕπ στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία ανήλθαν σε 15,3 δισεκατομμύρια ευρώ μετά τη δρομολόγηση, το 2002, της πρωτοβουλίας της i2i. Η ΕΤΕπ στοχεύει να συνεχίσει και να αναπτύξει τις δραστηριότητες αυτές υπέρ της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας δυνάμει της πρωτοβουλίας της "Καινοτομία 2010", που περιλαμβάνει επίσης εφαρμογές που συνδέονται με τις ευρυζωνικές επικοινωνίες και τα eΔΕΔ καθώς και προγράμματα κατάρτισης. Στα πλαίσια της πρωτοβουλίας αυτής θα διατεθούν πρόσθετα ποσά ύψους έως 50 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2010 και θα δημιουργηθεί μια ευρύτερη δέσμη μέσων καλύτερα προσαρμοσμένων στις ανάγκες.

- Η ΕΤΕπ είναι έτοιμη να ενισχύσει τη χρηματοδοτική της ικανότητα βάσει του διαρθρωμένου χρηματοδοτικού μηχανισμού (SFF), πράγμα σημαντικό για την υποστήριξη που παρέχει τόσο στα ΔΕΔ όσο και στην ΕΑΚ. Ο SFF δημιουργήθηκε από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΤΕπ το 2001 και επεξέτεινε το πεδίο εφαρμογής της χρηματοδότησης της τράπεζας με την παροχή προνομιούχων δανείων ή εγγυήσεων (ενσωματώνοντας τους κινδύνους προ της αποπεράτωσης και τους κινδύνους στα πρώιμα στάδια των επιχειρήσεων), εξαρτημένων δανείων και εγγυήσεων, ενδιάμεσης χρηματοδότησης. Ύστερα από μια πρώτη διάθεση 250 εκατομμυρίων ευρώ στο ειδικό αποθεματικό του SFF το 2001, η ΕΤΕπ προτείνει πλέον την περαιτέρω διάθεση 250 εκατομμυρίων ευρώ, που θα επιτρέψουν έναν πρόσθετο όγκο χρηματοδότησης έως και 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.

- Υποστήριξη της καινοτομίας μέσω επιχειρηματικών κεφαλαίων. Η υποστήριξη που παρέχει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων σε ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων, περιλαμβανομένου του κοινοτικού «Μηχανισμού Εκκίνησης του ΕΜΤ», ανέρχεται σε 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία κατανέμονται σε 185 ταμεία επιχειρηματικού κεφαλαίου, που υποστηρίζουν 1500 επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας μέχρι ποσού 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η ΕΤΕπ έχει δεσμευθεί να διαθέσει στο σχετικό αποθεματικό ένα επιπλέον ποσό ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ, πράγμα που θα επιτρέψει στο ΕΤαΕ να αυξήσει το επίπεδο των επενδύσεών του κατά περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ δυνάμει της εντολής για τα επιχειρηματικά κεφάλαια (Risk Capital Mandate).

Προκειμένου να έχει αντίκτυπο η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη στις σημερινές και μελλοντικές προτεραιότητες για δημόσιες επενδύσεις τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο, πρέπει να αξιοποιηθεί πλήρως ο συντονισμός μεταξύ των διαφόρων πηγών χρηματοδότησης.

ΠΛΑΙΣΙΟ 4: ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΕ

Η Επιτροπή και ο όμιλος ΕΤΕπ έχουν καθιερώσει πρακτικούς τρόπους για το συντονισμό και την αύξηση της χρήσης των χρηματοδοτικών τους μέσων:

- Μεταξύ των λειτουργιών της ΕΤΕπ και των διαρθρωτικών ταμείων, στοχεύουν στη διευκόλυνση του κοινού προγραμματισμού των παρεμβάσεων (γενικές δεσμεύσεις της ΕΤΕπ στο πλαίσιο των κοινοτικών πλαισίων στήριξης. κατάλληλη διάρθρωση του ρυθμού παρέμβασης. συμβουλευτικός ρόλος του ΕΤαΕ στην ανάπτυξη χρηματοδοτικών μηχανισμών για τις ΜΜΕ σε περιφερειακό επίπεδο).

- Μεταξύ του ομίλου ΕΤΕπ και του ερευνητικού προγράμματος της Επιτροπής υπογράφηκε διοργανική συμφωνία συνεργασίας για τη δημιουργία ενός πλαισίου για κοινό έργο. Παρόμοιες συμφωνίες προβλέπονται και για άλλους σημαντικούς τομείς πολιτικής.

- Τα δύο όργανα εξακολουθούν να διερευνούν τον τρόπο επέκτασης αυτής της συνεργασίας σε άλλους τομείς όπου η παρέμβαση της ΕΤΕπ μπορεί να συμπληρώσει ζωτικά την παρέμβαση αυτή του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων υπέρ της ανάπτυξης

Η κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων στις υποδομές και την έρευνα και την καινοτομία θα είναι κεντρικός παράγοντας για την προώθηση του αναπτυξιακού δυναμικού της Ένωσης κατά τα επόμενα έτη. Η δημιουργία μιας πλήρους ολοκληρωμένης οικονομικής αγοράς έως το 2005 είναι ζωτική στο πλαίσιο αυτό. Η συμβολή του μπορεί να αποδειχθεί καταλυτική ώστε η τεράστια δεξαμενή ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων να καταστεί διαθέσιμη για σχέδια που συνδέονται με την ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το έργο αυτό αντιπροσωπεύει περίπου 10 τρισεκατομμύρια ευρώ ιδιωτικών αποταμιεύσεων το 2003 επενδυμένα σε συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστήρια συμβόλαια και ΟΣΕΚΑ.

Ο συνδυασμός της πληθώρας αποταμιεύσεων στις χρηματοοικονομικές αγορές, τα ιστορικά χαμηλά μακροπρόθεσμα επιτόκια και τα αποτελέσματα μόχλευσης της κορυφαίας πιστοληπτικής κατάταξης της ΕΤΕπ προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων. Αυτή η ευκαιρία είναι επίσης αποτέλεσμα της προόδου που επιτεύχθηκε όσον αφορά την εδραίωση των δημόσιων προϋπολογισμών εντός του πλαισίου του σύμφωνου σταθερότητας και ανάπτυξης που απελευθερώνει ιδιωτικούς πόρους οι οποίοι είναι πλέον διαθέσιμοι και μπορούν να διοχετευθούν για να υποστηρίξουν την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη. Αυτό αναμένεται να αυξήσει την ικανότητα της Ευρώπης για ανάπτυξη μέσω της αποδοτικής επένδυσης σε επιλεγμένα σχέδια με μακροχρόνιο ορίζοντα και τα οποία βρίσκονται στον πυρήνα ακριβώς της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής της Ευρώπης.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο πολλές από τις ανωτέρω ενέργειες επιδιώκουν τη δημιουργία των κατάλληλων κινήτρων για τους ιδιώτες επενδυτές:

* το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τόνισε τον περασμένο Οκτώβριο τη σημασία της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη, αντιμετωπίζοντας τις συνδέσεις που λείπουν σε βασικές υποδομές δικτύων και γνώσης ώστε να επιτύχει την αποτελεσματική ολοκλήρωση της διευρυμένης Ευρώπης. Αυξάνοντας το επίπεδο της διαθέσιμης κοινοτικής υποστήριξης και εστιάζοντας σε έναν κατάλογο σχεδίων που είναι έτοιμα να ξεκινήσουν θα εξασφαλίσει την αποδοτικότητα της κοινοτικής παρέμβασης και θα προωθήσει διασυνοριακά επενδυτικά σχέδια για την ολοκλήρωση και τη διασύνδεση των εθνικών δικτύων υποδομής. Η μεγαλύτερη ολοκλήρωση των δικτύων υποδομής θα συμβάλει στην εξασφάλιση υψηλότερου όγκου κίνησης και πιο αποδοτικής χρησιμοποίησης των υποδομών μεταφορών και στη μείωση των κοστών λόγω συμφόρησης έτσι ώστε η αναμενόμενη επιστροφή των ιδιωτών επενδυτών στις επενδύσεις θα αυξηθεί, αυξάνοντας παράλληλα σημαντικά τα κέρδη όσον αφορά την οικονομική απόδοση, την εξοικονόμηση χρόνου μεταφοράς και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Επιπλέον, η εκκρεμούσα πρόταση για την ευρωβινιέτα προκαλεί μεγαλύτερη απώλεια χρόνου για διασταυρωμένη χρηματοδότηση μεταξύ διαφορετικών τρόπων μεταφοράς. Παρέχει ισότιμους όρους που είναι ιδιαίτερα απαραίτητοι στο επίπεδο της Ένωσης, ενώ θα επιτρέψει την ανάκτηση των εσωτερικών και εξωτερικών δαπανών της χρήσης του οδικού δικτύου των ΔΕΔ. Θα επιτρέψει στα κράτη μέλη, όταν εγκριθεί, να επιβάλουν πρόσθετες χρεώσεις σε ορισμένες ευαίσθητες περιοχές συμφόρησης έτσι ώστε να χρηματοδοτηθούν εναλλακτικές βιώσιμες υποδομές (παραδείγματος χάριν, σύμφωνα με εκτιμήσεις μεταξύ του 30 και του 40% των δαπανών που συνδέονται με την προτεινόμενη σήραγγα Brenner θα μπορούσαν να καλυφθούν χρησιμοποιώντας έσοδα από την προσαύξηση χρέωσης που επιτρέπεται δυνάμει των προτεινόμενων κανόνων για την ευρωβινιέτα). Τέλος, η παροχή ενός σαφούς και συντονισμένου στρατηγικού οράματος αυτών των σχεδίων υποδομής θα βοηθήσει τους πιθανούς επενδυτές να καθορίσουν την προσδοκώμενη απόδοση της επένδυσής τους, είτε στο ίδιο το διασυνοριακό τμήμα, είτε σε εθνικά τμήματα διαδρόμων προτεραιότητας ενός ΔΕΔ είτε σε άλλες συνδεδεμένες υποδομές. Επιπλέον, η επιλεγμένη κοινοτική υποστήριξη θα παράσχει μεγαλύτερα κίνητρα σε δημόσιους και ιδιωτικούς επενδυτές για να προωθήσουν όλα τα σχέδια προτεραιότητας που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές ΔΕΔ μεταφορών σε βαθμό ετοιμότητας και ωριμότητας που θα τα καταστήσει επίσης επιλέξιμα δυνάμει του καταλόγου ταχείας εκκίνησης. Ο συντονισμός και ο συνδυασμός καλύτερων κοινοτικών χρηματοδοτικών μέσων όπως το ερευνητικό πρόγραμμα πλαίσιο, το πρόγραμμα ΔΕΔ, τα διαρθρωτικά ταμεία και η υποστήριξη της ΕΤΕπ θα βελτιώσουν επίσης την ώθηση στις ιδιωτικές επενδύσεις.

* η εμπειρία από τα σχέδια υποδομής του Έσσεν που επιλέχθηκαν το 1994 καθώς και από τα τρέχοντα σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν από την ΕΤΕπ και μέσω των διαρθρωτικών ταμείων δείχνουν ότι μη χρηματοοικονομικοί παράγοντες μπορούν συχνά να αποδειχθούν πιο ισχυρά εμπόδια για τη βιωσιμότητα και την ελκυστικότητα συγκεκριμένων σχεδίων από την ίδια την έλλειψη χρηματοδότησης. Περαιτέρω, οι αβέβαιες προοπτικές για υψηλή απόδοση των επενδύσεων στην Ε&Α μπορεί να αποτρέψει τους ιδιώτες επενδυτές από τις επενδύσεις στη γνώση και την καινοτομία εξαιτίας της δαπανηρής διασυνοριακής προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, των νομικών και οικονομικών εμποδίων της διαμεθοριακής ερευνητικής δικτύωσης αρχικών και επιχειρηματικών κεφαλαίων και του κακού συντονισμού με ή της πρόσβασης σε βασική έρευνα που χρηματοδοτείται μέσω των δημόσιων δαπανών. Συνεπώς, η σημασία του συντονισμού και της εξασφάλισης ότι οι κανόνες περί δημοσίων συμβάσεων και εκχώρησης λειτουργούν υπέρ σχεδίων μεγάλης κλίμακας και ενθαρρύνουν τις κοινοπραξίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, της καθιέρωσης της ορθής φορολογικής και κανονιστικής μεταχείρισης των διασυνοριακών επιχειρήσεων και των επιχειρήσεων επιχειρηματικού κεφαλαίου που μπορούν να προωθήσουν αυτά τα σχέδια και της εξασφάλισης ισότιμων όρων όσον αφορά τους απλουστευμένους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις προς τις ΜΜΕ που επενδύουν στην Ε&Α. Περαιτέρω, είναι σημαντικό να προωθήσουμε τις προσπάθειες για την ολοκλήρωση και την εξάλειψη των εμποδίων εντός της εσωτερικής αγοράς σε βασικούς τομείς δικτύων από τους σιδηροδρόμους και τις λιμενικές υπηρεσίες έως τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες και τις χρηματαγορές. Για τις χρηματαγορές, η έγκριση των λοιπών μέτρων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο δράσης για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες καθώς και η πλήρης και ορθή εφαρμογή τους αναμένεται ότι να συμβάλουν στην κινητοποίηση της ιδιωτικής χρηματοδότησης. Για το σιδηροδρομικό τομέα, δεδομένης της κυριαρχίας του σιδηροδρόμου μεταξύ των σχεδίων ταχείας εκκίνησης, αυτό συνεπάγεται ταχεία πρόοδο σχετικά με τη διαλειτουργικότητα, το άνοιγμα της αγοράς και τον εκσυγχρονισμό των δομών διαχείρισης στο πλαίσιο των σιδηροδρομικών εταιρειών. Αυτές οι προσπάθειες παρέχουν στους πιθανούς επενδυτές την αναγκαία προβλεψιμότητα και τους ισότιμους όρους βάσει των οποίων να σχεδιάσουν τις επενδύσεις.

* ένα μείζον στοιχείο των χρηματοδοτικών προτάσεων ΔΕΔ μεταφορών και ΔΕΔ ενέργειας είναι η συγκέντρωση των διαθέσιμων πόρων και της πολιτικής βούλησης μέσω της επικέντρωσης σε επιλεγμένο αριθμό σχεδίων προτεραιότητας και αυξάνοντας το ποσό υποστήριξης από τον κοινοτικό προϋπολογισμό από 10% σε 30% για διασυνοριακά τμήματα των συνδέσμων ΔΕΔ μεταφοράς και ορισμένων σχεδίων eΔΕΔ [4].

[4] Στην αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών των eΔΕΔ το 2002, η Επιτροπή ευθυγράμμισε τα eΔΕΔ με τους στόχους της πρωτοβουλίας eEurope, που περιλαμβάνουν την ευρεία διαθεσιμότητα και χρήση της ευρείας ζώνης. Ο στόχος των eΔΕΔ είναι να επιταχυνθεί η ανάπτυξη εφαρμογών ΤΠΕ στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, σε τομείς όπως η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, η υγεία, η ενσωμάτωση και η μάθηση

* ένας άλλος καθοριστικός παράγοντας που οδήγησε σε καθυστερήσεις στο παρελθόν ήταν η πολυπλοκότητα της προώθησης διασυνοριακών σχεδίων ή της συνεργασίας, είτε στον τομέα των μεταφορών είτε στον τομέα της έρευνας. Στις μεταφορές είναι αναγκαία η ύπαρξη ενός συντονιστή ή ενός συντονιστικού φορέα, όπως πρότεινε πρόσφατα η Επιτροπή, που θα συνδέεται με συγκεκριμένα σχέδια και θα μπορεί να προωθήσει την υλοποίησή τους. Αυτός ο συντονιστής μπορεί να συμβάλλει στην αξιολόγηση των σχεδίων, να συγχρονίσει τις διοικητικές διαδικασίες και να παρακολουθεί τις εργασίες και στις δύο πλευρές των συνόρων, να βοηθήσει στην ανεύρεση της απαραίτητης χρηματοδότησης και να λειτουργήσει ως σημείο επαφής για ιδιώτες επενδυτές. Ωστόσο, για να σημειωθεί πρόοδος, μια προσωρινή λύση για το συντονισμό δεν μπορεί να περιμένει την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας μέσω του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή μπορεί να προσφέρει υπηρεσίες στα κράτη μέλη που επιθυμούν να οργανώσουν τις συντονισμένες τους προσπάθειες σε συγκεκριμένους διασυνοριακούς τομείς των διευρωπαϊκών δικτύων. Ο συντονισμός του σχεδιασμού, η αξιολόγηση του περιβαλλοντικού αντίκτυπου και οι σύνθετες οικονομικές λειτουργίες αποτελούν τους συνηθέστερους αλλά όχι και τους αποκλειστικούς τομείς παρέμβασης. Στον τομέα της έρευνας, οι ευρωπαϊκές τεχνολογικές πλατφόρμες μπορούν να διαδραματίσουν παρόμοιο ρόλο ώθησης. Θα έχουν οργανικό ρόλο όσον αφορά την ενίσχυση και τη διευκόλυνση των διεθνικών εταιρικών σχέσεων, φέρνοντας σε επαφή τους ενδιαφερομένους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για να καθορίσουν κοινά στρατηγικά οράματα και χάρτες πορείας για την ανάπτυξη και την εφαρμογή τεχνολογιών και για την αντιμετώπιση εμποδίων που δεν έχουν τεχνικό χαρακτήρα και ζητημάτων αποδοχής από το κοινό. Τέλος, πρέπει να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα των χωρών για τη διαχείριση και την προώθηση αυτών των σχεδίων, ανεξάρτητα από το θέμα του συντονιστή.

3. Προωθηση της πρωτοβουλιας

Η παρούσα έκθεση για την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για ανάπτυξη εκτείνεται πέρα από την ενδιάμεση έκθεση του Οκτωβρίου και τις εθνικές πρωτοβουλίες και καθορίζει, με βάση αντικειμενικά και σαφή κριτήρια, το πρόγραμμα Ταχείας εκκίνησης που είχε ζητήσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Εντοπίζει λεπτομερέστερα τους οικονομικούς μηχανισμούς σε κοινοτικό επίπεδο που θα υποστηρίξουν το πρόγραμμα αλλά και την πρωτοβουλία συνολικά. Τέλος, επεξεργάζεται άλλα θέματα που έθεσε το Συμβούλιο, όπως: πώς μπορεί να δημιουργηθεί μια αποτελεσματικότερη διεπαφή ανάμεσα στα διάφορα είδη και επίπεδα χρηματοδότησης; Πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται οι κοινοπραξίες δημόσιου - ιδιωτικού τομέα (ΚΔΙΤ) στους προϋπολογισμούς των κρατών μελών, στο πλαίσιο της μακροοικονομικής δημοσιονομικής επαγρύπνησης; Πώς θα παρακολουθείται η πρσoδος τα επερχόμενα χρόνια;

3.1. Το Πρόγραμμα Ταχείας εκκίνησης

Το πρόγραμμα Ταχείας εκκίνησης αποτελεί τον πυρήνα της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη. Στοχεύει στην απόσπαση της πολιτικής δέσμευσης και στη συγκέντρωση πόρων για κύρια επενδυτικά σχέδια προτεραιότητας ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Βασίζεται στην ενδελεχή αξιολόγηση των προτεραιοτήτων και των αναγκών με βάση αντικειμενικά και σαφή κριτήρια και συνεκτιμά τις ενδεχόμενες πηγές χρηματοδότησης σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο.

Το πρόγραμμα Ταχείας εκκίνησης αποτελεί μια δυναμική και ανοιχτή διαδικασία. Παρέχει επαρκή και επιλεκτική κοινοτική και εθνική υποστήριξη σε σχέδια που είναι "έτοιμα να ξεκινήσουν", ενώ ταυτόχρονα παρέχει ισχυρά κίνητρα για δημόσιους και ιδιωτικούς επενδυτές να προχωρήσουν σε άλλα σχέδια προτεραιότητας ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Από τη στιγμή που τα σχέδια αυτά πληρούν τα κριτήρια και έχουν την απαραίτητη στήριξη, ωριμότητα και ετοιμότητα, μπορούν να συμπεριληφθούν στο πρόγραμμα. H σχετική αξιολόγηση και η ενδεχόμενη επικαιροποίηση του προγράμματος Ταχείας εκκίνησης θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του ετήσιου κύκλου υποβολής εκθέσεων που συνδέεται με το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο από το 2005.

Από κοινού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η Επιτροπή έχει εντοπίσει κάποια σχέδια για το πρόγραμμα Ταχείας εκκίνησης. Τα σχέδια αυτά καλύπτουν ένα φάσμα αποφάσεων και άμεσων δράσεων για την ανάπτυξη του δικτύου και της γνώσης στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αναπτυξιακής πρωτοβουλίας. Όσον αφορά τα σχέδια για τις μεταφορές, αποτελούν τμήμα των προτεραιοτήτων για τα ΔΕΔ μεταφορών και των επικαιροποιημένων κανόνων χρηματοδότησης για δίκτυα μεταφορών και ενέργειας που είχε προτείνει η Επιτροπή την 1η Οκτωβρίου 2003 και αντικατοπτρίζουν τις προτεραιότητες όσον αφορά την έρευνα, την καινοτομία και την πρωτοβουλία "eEurope", στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισσαβώνας.

Τα σχέδια αυτά εντοπίστηκαν ύστερα από αξιολόγηση των ακόλουθων τεσσάρων κριτηρίων.

1. Την ωριμότητα του σχεδίου. Σχέδια Ταχείας εκκίνησης είναι αυτά που είναι έτοιμα να ξεκινήσουν άμεσα ή σύντομα, τόσο από πλευράς σχεδιασμού όσο και από πλευράς χρηματοδότησης. Στόχος είναι να εξασφαλιστεί ουσιαστική χρηματοδότηση πριν από τέλος του 2006. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η υποστήριξη από την ευρωπαϊκή αναπτυξιακή πρωτοβουλία μπορεί να βοηθήσει στην προώθηση και την επιτάχυνση της προόδου. Για παράδειγμα, με την αύξηση της αξιοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων, με τη μείωση της απαίτησης για δημόσια χρηματοδότηση ή με την εξασφάλιση ότι εκτελούνται ιδιαίτερα δαπανηρές προπαρασκευαστικές εργασίες, όπως ενδελεχείς τεχνικές μελέτες, μπορεί να επιτρέψει την άμεση έναρξη των εργασιών.

2. Τη διασυνοριακή τους διάσταση, με ιδιαίτερη έμφαση σε μεταφορικές συνδέσεις στα διασυνοριακά τμήματα των προτεραιοτήτων των ΔΕΔ [5]. Η διάσταση αυτή είναι σημαντική τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά. Τα διασυνοριακά τμήματα αποτελούν ευαίσθητες συνδέσεις στην υλοποίηση μιας πλήρως ολοκληρωμένης εσωτερικής αγοράς και παρουσιάζουν συχνά καθυστερήσεις λόγω χαμηλότερης απόδοσης της επένδυσης αλλά και δυσκολότερου συντονισμού. Επίσης, οι συνδέσεις αυτές μπορούν συχνά να έχουν μεγαλύτερο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, να βελτιώσουν την οικονομική βιωσιμότητα άλλων "εγχώριων" τμημάτων των ΔΕΔ ή να προσθέσουν αξία σε άλλες επενδύσεις υποδομής, για παράδειγμα, που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία.

[5] Όσον αφορά τα ΔΕΔ στον τομέα των μεταφορών, η πρόταση της Επιτροπής προβλέπει ότι διασυνοριακά τμήματα των διευρωπαϊκών δικτύων μπορούν να επωφεληθούν από τη χρηματοδότηση των ΔΕΔ σε ποσοστό έως 30% ώστε να επικεντρωθεί η κοινοτική χρηματοδότηση σε περιοχές όπου η διαφορά μπορεί να γίνει αισθητή.

3. Τον αντίκτυπο της ανάπτυξης και της καινοτομίας στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση. Ενώ ορισμένες φορές είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί ο άμεσος και έμμεσος αντίκτυπος αυτών των σχεδίων, έχουν εντοπιστεί σχέδια που αναμένεται να στηρίξουν την ανάπτυξη και την απασχόληση, μέσω της καλύτερης ενσωμάτωσης και της κινητοποίησης πόρων και με την προώθηση της ικανότητας καινοτομίας της Ένωσης, διατηρώντας την στην αιχμή της τεχνολογικής ανάπτυξης, από το υδρογόνο και τη νανοηλεκτρονική έως το διάστημα.

4. Τα πλεονεκτήματα για το περιβάλλον. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε σχέδια που προσφέρουν ισχυρά περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα. Για παράδειγμα, σχέδια που συνδέονται με την υποστήριξη της οικονομίας του υδρογόνου, ή που αφορούν τη μεταφορά της κίνησης από τους οδικούς άξονες στους σιδηροδρόμους ή στις θαλάσσιες μεταφορές. Επίσης, τα προβλήματα της ρύπανσης και της οδικής συμφόρησης είναι ιδιαίτερα έντονα σε στενωπούς του ευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, όπως για παράδειγμα στις Άλπεις και τα Πυρηναία που αποτελούν φυσικά εμπόδια στην ήπειρό μας.

Τα σχέδια αυτά, που προσδιορίστηκαν με βάση τα ανωτέρω κριτήρια έχουν τόσο πολιτική σημασία όσο και έντονη οικονομική και χρηματοοικονομική διάσταση.

πλαισιο 5: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑΧΕΙΑΣ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ - ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Το παρόν πρόγραμμα Ταχείας εκκίνησης επισημαίνει βασικούς τομείς για επενδύσεις σε δίκτυα και γνώση. Τα σχέδια αυτά, για τα οποία οι εργασίες και οι επενδύσεις μπορούν να ξεκινήσουν εντός τριών ετών, επιταχύνουν την πρόοδο προς την κατεύθυνση της επίτευξης των υπαρχόντων στόχων της ΕΕ. Ο συνολικός όγκος επενδύσεων που κινητοποιεί η πρωτοβουλία αυτή θα ανέρχεται σε περίπου 60 δισεκατομμύρια ευρώ από σήμερα μέχρι το 2010 και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μετά. Η κατανομή μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων θα κυμαίνεται ανάλογα με το είδος των σχεδίων που υποστηρίζονται. Τα συγκεκριμένα σχέδια που καλύπτουν τους εξής τομείς :

Επένδυση σε δίκτυα

Η Επιτροπή επεσήμανε στις αρχές του Οκτωβρίου 29 πανευρωπαϊκούς διαδρόμους ως συνδέσεις προτεραιότητας ΔΕΔ-μεταφορών που απαιτούν επενδύσεις 220 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2020. Οι διάδρομοι αυτοί απαρτίζονται από έναν μεγάλο αριθμό τμημάτων. Στο εσωτερικό των τμημάτων αυτών, κατέστη δυνατή η συνεργασία με την ΕΤΕπ και τα κράτη μέλη για να επισημανθούν ορισμένα σχέδια μεταφορών Ταχείας εκκίνησης που καλύπτουν επενδύσεις 38 δισεκατομμυρίων ευρώ από σήμερα μέχρι το 2010. Χρησιμοποιώντας τα κριτήρια Ταχείας εκκίνησης, οι επιλεγμένες συνδέσεις είναι κυρίως ώριμες διασυνοριακές σιδηροδρομικές συνδέσεις, ναυτιλιακές οδοί και εσωτερικές πλωτές οδοί ή οδικές συνδέσεις που αλληλοσυνδέονται με άλλα δίκτυα όπως «οι θαλάσσιες αρτηρίες». Υποστηρίζεται επίσης το σύστημα δορυφορικής πλοήγησης Galileo.

Πολλά από τα σχέδια αυτά θα συγχρηματοδοτηθούν με ένα συνδυασμό προγραμματισμένης υποστήριξης ΔΕΔ και διαρθρωτικών ταμείων στο επίπεδο της Ένωσης. Μπορούν επίσης να επωφεληθούν από δάνεια ύψους περίπου 12-13 δισεκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κατά τα τρία επόμενα έτη, επιπλέον της λοιπής υποστήριξης που μπορεί να προσφέρει η Τράπεζα (π.χ. εγγυήσεις ή το νέο της μέσο τιτλοποίησης).

Έχουν επίσης επισημανθεί δεκαεπτά δυνητικοί σύνδεσμοι ενέργειας Ταχείας εκκίνησης μέσα από προτάσεις ενεργειακών ΔΕΔ, που αφορούν επενδύσεις σε 10,1 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2010.

Τρία ευρυζωνικά σχέδια Ταχείας εκκίνησης επιδιώκουν να επιταχυνθεί η παράδοση και η χρήση δικτύων επικοινωνιών υψηλής δυναμικότητας στο πλαίσιο της μετάβασης προς την κοινωνία της γνώσης.

Το σχέδιο Digital Divide θα επικεντρωθεί κατά τα δύο επόμενα έτη στην παροχή ευρυζωνικών διασυνδέσεων σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές, χρησιμοποιώντας διάφορες τεχνολογίες. Το ύψος των συνολικών απαιτούμενων επενδύσεων θα προσδιοριστεί με βάση τις εθνικές στρατηγικές των κρατών μελών για ζητήματα ευρείας ζώνης, που πρόκειται να δημοσιευθούν πριν από το τέλος του έτους. Μπορεί επίσης να λάβει σημαντική υποστήριξη από δανειοδότηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ύψους 7 δισεκατομμυρίων ευρώ, που θα είναι διαθέσιμα κατά τα τρία επόμενα έτη για τεχνολογίες των πληροφοριών και επικοινωνιών.

Το σχέδιο Κινητών Επικοινωνιών και Τεχνολογιών θα χρειαστεί την υποστήριξη της έρευνας που αφορά την καθιέρωση κινητών συστημάτων επικοινωνιών τρίτης γενιάς και η οποία εξετάζει επίσης την προοπτική που υπερβαίνει τα όρια των τεχνολογιών αυτών (με κάποια υποστήριξη σε επίπεδο ΕΕ μέσω της κοινοτικής χρηματοδότησης της έρευνας ή της διαρθρωτικής χρηματοδότησης).

Το σχέδιο υποδομής ερευνητικού δικτύου βασισμένο στις ΤΕΠ αφορά την περαιτέρω αναβάθμιση του δικτύου Gιant το οποίο συνδέει σήμερα 3000 πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα και 18.000 κέντρα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα σημερινά και τα μελλοντικά κράτη μέλη. Προβλέπεται μια κοινοτική συνεισφορά ύψους περίπου 250 εκατ. ευρώ για επενδύσεις ύψους περίπου 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ από σήμερα μέχρι το 2010. Αυτό αναμένεται ότι θα αναβαθμίσει τις συνδέσεις πρώτα σε επίπεδο 10 Gbit/s το 2005 και στη συνέχεια σε ταχύτητες terabit μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Επενδύσεις στη γνώση

Από άποψη έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας επισημαίνονται πέντε τομείς με συνολικό κόστος περίπου 10 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2010.

Τρία σχέδια αφορούν βασικούς τομείς της τεχνολογίας για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της Ένωσης και την ισχύ της Ευρωπαϊκής Οικονομίας. Τα σχέδια αυτά καλύπτουν η νανοηλεκτρονική, τα λέιζερ επόμενης γενιάς, καθώς και τη χρήση υδρογόνου ως πηγής ενέργειας και ηλεκτρισμού. Ένα παράδειγμα αυτών που θα εφαρμοστούν στην πράξη αφορά την οικονομία του υδρογόνου. Το Hypogen αφορά την κατασκευή μιας εγκατάστασης δοκιμών μεγάλης κλίμακας για την παραγωγή υδρογόνου και ηλεκτρισμού, ενώ το Hycom θα δημιουργήσει έναν περιορισμένο αριθμό «κοινοτήτων υδρογόνου» στην Ένωση, χρησιμοποιώντας το υδρογόνο ως πηγή ενέργειας για θέρμανση και ηλεκτρισμό και ως καύσιμο για οχήματα. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η υποστήριξη για την ανάπτυξη ενός δικτύου εθνικών εγκαταστάσεων που θα συνεργάζονται σχετικά με την επόμενη γενιά τεχνολογιών λέιζερ. Τα λέιζερ αυτά θα έχουν κύρια σημασία σε τομείς όπως τα νέα υλικά, οι νανοτεχνολογίες, η βιοτεχνολογία και η γονιδιωματική. Επιπλέον, προβλέπεται ότι θα τεθεί σε λειτουργία μια μοναδική διεθνής εγκατάσταση λέιζερ στο Αμβούργο γύρω στο 2012.

Τα δύο άλλα σχέδια Ταχείας εκκίνησης επιδιώκουν την ενίσχυση της παρουσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο διάστημα, συμπληρώνοντας την υποστήριξη που παρέχεται στο Galileo και την πιθανή χρήση δορυφορικών τεχνολογιών, μεταξύ άλλων, για την περιοχή ευρυζωνικών συνδέσεων. Το GMES συνεχίζει την υποστήριξη του νέου παγκοσμίου συστήματος παρακολούθησης του περιβάλλοντος και ασφάλειας, που βασίζεται σε δορυφόρους, και το οποίο έχει στόχο να είναι πλήρως λειτουργικό μέχρι το 2008. Το άλλο διαστημικό πρόγραμμα έχει στόχο την κατασκευή μιας εγκατάστασης εκτόξευσης για πυραύλους Soyouz στις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις στην Γουιάνα για να επεκταθούν οι ευρωπαϊκές δυνατότητες διαστημικών εκτοξεύσεων όσον αφορά τον τύπο του οχήματος εκτόξευσης και το μέγεθος των ωφέλιμων φορτίων.

Μια πληρέστερη επισκόπηση των σχεδίων αυτών, του χρονοδιαγράμματος και των επενδυτικών απαιτήσεων παρουσιάζεται στο παράρτημα 1.

Άλλα σχέδια μπορούν να καταστούν επιλέξιμα για το υπόλοιπο πρόγραμμα Ταχείας εκκίνησης, με την προϋπόθεση ότι τηρούν τα παραπάνω κριτήρια, ιδίως στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων ΔΕΔ-Μεταφορών. Όσον αφορά την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία, μπορούν να εμφανιστούν ώριμα σχέδια από τις εργασίες στις διάφορες Πλατφόρμες Τεχνολογίας (που καλύπτουν τομείς όπως η αεροναυτική, το υδρογόνο, οι κινητές επικοινωνίες, οι θαλάσσιες τεχνολογίες και οι τεχνολογίες του χάλυβα, οι σιδηροδρομικές μεταφορές, η υφαντουργία, τα ενσωματωμένα συστήματα και η βιοτεχνολογία) καθώς και από τις συνεχιζόμενες εργασίες στον τομέα των περιβαλλοντικών τεχνολογιών.

3.2. Καινοτόμος χρηματοδότηση για την υποστήριξη της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη

Η ανάπτυξη καινοτόμων τεχνικών χρηματοδότησης θα παίξει σημαντικό ρόλο στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε ιδιωτική χρηματοδότηση για την ευρωπαϊκή αναπτυξιακή πρωτοβουλία. Τέσσερα είδη μηχανισμών έχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα:

- η παροχή χρηματοδοτικού κεφαλαίου τρίτου ή οιονεί κεφαλαίου σε σχέδια, εκτός από τις επιδοτήσεις και τις συνεισφορές φορέων υλοποίησης. Στο πλαίσιο του δημοσιονομικού κανονισμού των ΔΕΔ, προβλέπεται η αξιοποίηση ενός μέρους του προϋπολογισμού ως επένδυσης ιδίου κεφαλαίου ή οιονεί κεφαλαίου σε σχέδια, μέσω εξειδικευμένων επενδυτικών ταμείων. Η Επιτροπή συνεισέφερε σε παρόμοιο ταμείο, το οποίο αναμένεται να χρηματοδοτήσει σχέδια υποδομής μεταφορών από συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Όσον αφορά τη γνώση και την καινοτομία, ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤΕ) στη χορήγηση επιχειρηματικού κεφαλαίου σε καινοτόμες μικρές εταιρείες, θα ενισχυθεί με τη συμφωνία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για την αύξηση των ποσών που διατίθενται στο πλαίσιο της εντολής της προς το ΕΤΕ για τη χορήγηση επιχειρηματικού κεφαλαίου.

- η τιτλοποίηση μπορεί να συμβάλει στην αύξηση των διαθέσιμων πόρων από οικονομικές αγορές για νέες αναπτυξιακές επενδύσεις και στη μείωση των περιορισμών όσον αφορά τον ισολογισμό και τη ρευστότητα των τραπεζικών ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται στους τομείς που καλύπτει η αναπτυξιακή πρωτοβουλία. Η έκδοση ομολόγων που θα καλύπτονται από τα αναμενόμενα καθαρά έσοδα από σχέδια έχει ήδη χρηματοδοτήσει ορισμένα σχέδια ΔΕΔ. Όμως η αγορά τιτλοποίησης για υποδομές είναι λιγότερο αναπτυγμένη και με μικρότερη ρευστότητα σε σχέση με τις αγορές για πιστωτικές κάρτες ή ενυπόθηκους τίτλους. Πρέπει να ενθαρρυνθούν περαιτέρω μέτρα για την ανάπτυξη μιας αγοράς με μεγαλύτερη ρευστότητα και πιο "εμπορευματοποιημένης". Για το σκοπό αυτό η Επιτροπή θα εξετάσει το κατά πόσο είναι εφικτή η δημιουργία ενός ταμείου τιτλοποίησης για τη συγκέντρωση χαρτοφυλακίων δανείων για υποδομές, από τα συμμετέχοντα χρηματοοικονομικά ιδρύματα, ώστε να διασφαλίζονται και να τοποθετούνται σε θεσμικούς επενδυτές. Τα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να σημειώνουν τη ρευστότητα που αποκτούν μέσω της τιτλοποίησης για την αύξηση της ικανότητάς τους δανεισμού για σχέδια που αφορούν την ευρωπαϊκή αναπτυξιακή πρωτοβουλία.

- οι μηχανισμοί για τη διανομή και την κατανομή χρεών από μεγάλα σχέδια. Ο διαρθρωμένος χρηματοδοτικός μηχανισμός της ΕΤΕπ θα συμβάλει στην αύξηση της δυνατότητας χρηματοδότησης του χρέους για τις πρώιμες φάσεις των σχεδίων, πριν από το στάδιο της κατασκευής.

- η Επιτροπή ετοιμάζει ένα νέο μηχανισμό εγγυήσεων για την κάλυψη ειδικών εμπορικών κινδύνων για σχέδια ΔΕΔ στη μετά την κατασκευή φάση τους. Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτού του μηχανισμού περιγράφονται στο πλαίσιο 6.

ΠΛΑΙΣΙΟ 6: ΕΝΑΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ένας μηχανισμός εγγυήσεων της ΕΕ θα πρέπει να έχει τα παρακάτω βασικά χαρακτηριστικά:

1. Στόχος. Στόχος του μηχανισμού θα πρέπει να είναι η μόχλευση χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα για τα ΔΕΔ. Θα πρέπει να βοηθά στη μείωση του κόστους χρηματοδότησης των σχεδίων και να επιταχύνει τη σύναψη συμφωνιών για πακέτα χρηματοδότησης. Ο νέος Μηχανισμός Εγγυήσεων θα είναι παρόμοιος με τα σημερινά Ταμεία Εγγυήσεων (για παράδειγμα, το ταμείο για τις Εξωτερικές Δράσεις). Θα πρέπει να δρα συμπληρωματικά με τη σημερινή υποστήριξη που παρέχεται από την ΕΕ μέσω επιχορηγήσεων και τους μηχανισμούς της ΕΤΕπ στο πλαίσιο του TIF (ΜΕΔ - Μηχανισμός Επενδύσεων ΔΕΔ), όπου περιλαμβάνεται ο Διαρθρωμένος Μηχανισμός Χρηματοδότησης (SFF/ΔΜΧ). Ο Μηχανισμός θα πρέπει να παρέχει εγγυήσεις που θα καλύπτουν συγκεκριμένους εμπορικούς κινδύνους και οι οποίες δεν παρέχονται επαρκώς από τις χρηματαγορές ή τους υπάρχοντες μηχανισμούς υποστήριξης της ΕΕ. Θα μπορούσε να διερευνηθεί ο τρόπος επέκτασης του δυναμικού αυτού του νέου μηχανισμού εγγυήσεων για την χρηματοδότηση πανευρωπαϊκών σχεδίων ΕΑ και ευρυζωνικών σχεδίων.

2. Καλυπτόμενος κίνδυνος. Ο SFF της ΕΤΕπ παρέχει μια σημαντική προσθήκη στους μηχανισμούς που είναι ήδη διαθέσιμοι μέσω της υποστήριξης με επιχορηγήσεις και από την αγορά για την χρηματοδότηση των φάσεων κατασκευής σημαντικών σχεδίων υποδομής. Ο μηχανισμός εγγυήσεων της Κοινότητας θα πρέπει να δίνει έμφαση στους κινδύνους μετά την κατασκευή όπως οι κίνδυνοι έλλειψης κίνησης/εσόδων κατά τα πρώτα έτη λειτουργίας των πρωτοπόρων σχεδίων. Θα ενεργεί με τρόπο παρόμοιο με τους μηχανισμούς πληρωμής ελλειμμάτων που είχαν καθιερωθεί στο παρελθόν για ορισμένα σχέδια μεταφορών. Η εγγύηση θα καλύπτει κατά ένα μέρος τις ελλείψεις όπως θα μετρώνται σε σχέση με ένα συμφωνηθέν βασικό σενάριο νεκρού σημείου κατά τη διάρκεια μιας αρχικής περιόδου (π.χ. τριών ετών) της φάσης μετά την κατασκευή. Ο ιδιωτικός τομέας θα βαρύνεται με ένα ποσοστό του συνολικού κινδύνου εσόδων.

3. Επιλέξιμα σχέδια. Όλα τα σχέδια θα πρέπει να είναι οικονομικά υγιή και αποτελεσματικά ως προς το κόστος και, μετά τη χορήγηση ενίσχυσης, να έχουν αποδεκτές προοπτικές οικονομικής βιωσιμότητας. Η εγγύηση θα είναι διαθέσιμη για σχέδια στα οποία ένα μέρος των κινδύνων θα αναλαμβάνεται από τον ιδιωτικό τομέα, και ιδιαίτερα από ΔΙΚ. Θα δοθεί προτεραιότητα σε διασυνοριακά σχέδια, σύμφωνα με τις προτεραιότητες που προτείνονται στον τροποποιημένο δημοσιονομικό κανονισμό ΔΕΔ και το πρόγραμμα ταχείας εκκίνησης.

4. Δικαιούχοι. Η εγγύηση θα είναι διαθέσιμη για παρόχους δανείων, που θα επωφελούνται από την κατάλληλη εξυπηρέτηση του χρέους για την εν λόγω περίοδο. Ως εγγύηση εξυπηρέτησης του χρέους, ο μηχανισμός θα λειτουργεί με τρόπο παρόμοιο με την ασφάλιση που παρέχεται από μονογραμμικούς ασφαλιστές [6]. Σε αντίθεση με άλλες μορφές εγγυήσεων (πιστωτικές επιστολές, κ.τ.λ.), ο μηχανισμός δεν θα παρέχει δέσμευση αποπληρωμής ενός χρέους στην περίπτωση αθέτησης πληρωμών που οφείλονται σε έλλειψη κίνησης/εσόδων. Θα παρέχει στον δικαιούχο ένα υποκατάστατο περιορισμένης χρονικής διάρκειας για τις πηγές εσόδων που θα κάλυπταν κανονικά τις τακτικές αποπληρωμές του χρέους.

[6] Μονογραμμικός ασφαλιστής: ένας ασφαλιστής που αναλαμβάνει μόνο έναν συγκεκριμένο κίνδυνο ενός ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Εγγυάται συνήθως όλες τις πληρωμές τόκων και αρχικού κεφαλαίου του ασφαλισμένου χρέους. Σε περίπτωση απαίτησης μιας εγγύησης, καταβάλλει περιοδικές πληρωμές σύμφωνα με το συμφωνηθέν χρονοδιάγραμμα πληρωμών.

5. Ασφάλιστρο κινδύνου. Η εγγύηση δεν θα πρέπει να παρέχεται δωρεάν. Θα υπάρχει πρόθεση να χρεώνεται ο δικαιούχος με ένα ασφάλιστρο που θα υπολογίζεται με βάση τον κίνδυνο λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση ανάμεσα στην ελκυστικότητα του μηχανισμού εγγυήσεων για τους επενδυτές και το κόστος για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Ο ορισμός των κατηγοριών των κινδύνων θα βασίζεται στη μεθοδολογία που έχει αναπτύξει η ΕπΕ για τον εφοδιασμό και τη διαχείριση κινδύνων του ΔΜΧ της.

6. Καταμερισμός κινδύνων εγγύησης. Ο κίνδυνος της εγγύησης θα πρέπει να βαρύνει εξίσου τον προϋπολογισμό της ΕΕ και το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που υποστηρίζουν το σχέδιο. Σε περίπτωση σχεδίων στα οποία συμμετέχουν δύο κράτη μέλη, το κάθε συμβαλλόμενο μέρος (κράτος μέλος 1, κράτος μέλος 2 και ΕΕ) θα αναλαμβάνει το 33% του κινδύνου εγγύησης.

7. Περιορισμένος δημοσιονομικός κίνδυνος με κατάλληλη κάλυψη. Οι κίνδυνοι τους οποίους αναλαμβάνει το μέσο θα αντιπροσωπεύουν μια εξαρτημένη υποχρέωση για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Εντούτοις, οι δυνητικοί δημοσιονομικοί κίνδυνοι είναι περιορισμένοι και η Επιτροπή προτίθεται να προτείνει τη δημιουργία ενός μηχανισμού εφοδιασμού που θα παρέχει ένα προστατευτικό αποθεματικό ρευστότητας για τον προϋπολογισμό. Αυτό θα λειτουργεί σε παρόμοια βάση με το προστατευτικό αποθεματικό που παρέχεται για δάνεια προς το εξωτερικό της ΕΕ από το Ταμείο Εγγυήσεων για εξωτερικές δράσεις. Ο δυνητικός δημοσιονομικός κίνδυνος θα περιορίζεται περαιτέρω με τρία χαρακτηριστικά του μηχανισμού. Πρώτον, η κάλυψη της εξυπηρέτησης του χρέους μόνο για ένα περιορισμένο αριθμό ετών αποκλείει τον κίνδυνο να αναγκαστεί ο προϋπολογισμός να χρηματοδοτήσει μια μεγάλης κλίμακας απαίτηση κάλυψης του οφειλομένου υπολοίπου των καλυπτομένων δανείων. Αυτό είναι αντίθετο με τις εγγυήσεις για τις εξωτερικές δανειοδοτήσεις της ΕπΕ που καλύπτονται από τον προϋπολογισμό. Δεύτερον, η προτεραιότητα που δίνεται για διασυνοριακά ΔΕΔ μεταφορών περιορίζει τον αριθμό των επιλέξιμων σχεδίων. Τρίτον, ο καταμερισμός των κινδύνων με τα κράτη μέλη θα μειώσει επίσης σημαντικά το δυνητικό αντίκτυπο για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Δεδομένου η εγγύηση θα ενεργοποιείται μόνο στη φάση μετά την κατασκευή, αναβάλλεται σε κάθε περίπτωση ο κίνδυνος τυχόν απαιτήσεων από τον προϋπολογισμό της Κοινότητας. Τα ανώτατα ποσά που θα καλύπτονται και η πιθανή επίπτωση κινδύνων διαχρονικά αποτελούν αντικείμενο λεπτομερέστερης εξέτασης, για να διατυπωθεί επίσημη πρόταση.

8. Δοκιμή στην αγορά. Έχει ουσιαστική σημασία να μπορεί ο μηχανισμός να παρέχει μια λειτουργική απόκριση στις ανάγκες των φορέων της αγοράς που θα χρηματοδοτούν και θα διαχειρίζονται τα σχετικά σχέδια. Επομένως, η Επιτροπή, με τη βοήθεια της ΕτΕ, άρχισε μια διαδικασία δοκιμών στην αγορά σε συνεργασία με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς.

9. Επόμενα βήματα. Με βάση τις δοκιμές στην αγορά και την ανατροφοδότηση πληροφοριών από το Συμβούλιο, η Επιτροπή ελπίζει ότι θα επιλύσει εκκρεμή ερωτήματα σχετικά με το Μηχανισμό έγκαιρα ώστε να διατυπώσει επίσημη πρόταση στις αρχές του 2004.

3.3. Η στατιστική αντιμετώπιση των κοινοπραξιών δημόσιου - ιδιωτικού τομέα και των πράξεων τιτλοποίησης στο ΕΣΛ95

Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών (ΕΣΛ 95) - που αποτελεί τη βάση για τα κριτήρια του Μάαστριχτ - ορίζει στατιστικούς κανόνες που διέπουν το πώς ταξινομούνται οι διάφοροι τύποι δαπανών στους Εθνικούς λογαριασμούς και πώς θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι δεσμεύσεις του δημόσιου τομέα όσον αφορά τον αντίκτυπο για το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος.

Σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές του ΕΣΛ95 η ιδιωτική ιδιοκτησία ενός περιουσιακού στοιχείου εξαρτάται από ποιος φέρει τους κινδύνους και εισπράττει τις αμοιβές που συνδέονται με το εν λόγω περιουσιακό στοιχείο. Η εφαρμογή αυτής της αρχής στην πράξη είναι μάλλον πολύπλοκη και απαιτείται περαιτέρω καθοδήγηση. Συγκεκριμένα πρέπει να ληφθεί ένα σημαντικό τεχνικό ζήτημα: δηλαδή πώς θα προσδιορίζεται η οικονομική ιδιοκτησία του βασικού περιουσιακού στοιχείου στην ΚΔΙΤ, είτε ως περιουσιακού στοιχείου του δημοσίου είτε ως περιουσιακού στοιχείου του εταίρου, ασχέτως των νομικών διατάξεων των σχετικών με την ιδιοκτησία.

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Απασχόληση, που έχει στόχο να παραμείνει πλήρως στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, αυξάνει την ανάγκη αποσαφήνισης αυτού του τεχνικού ζητήματος, δεδομένου του δυναμικού που προσφέρει για πιο έντονη χρησιμοποίηση των ΔΙΚ στις επενδύσεις σε υλική υποδομή.

Το Φεβρουάριο του 2003, η Επιτροπή δημιούργησε μια Επιχειρησιακή ομάδα (Task Force), σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες από τις Εθνικές Στατιστικές Υπηρεσίες (ΕΣΥ) των κρατών μελών, των υπό ένταξη χωρών, της ΕΚΤ και της ΕΤΕπ, για να αποσαφηνιστεί η σχετική στατιστική αντιμετώπιση και να αναπτυχθούν οι απαραίτητες τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές ασχέτως των νομικών διατάξεων που αφορούν την ιδιοκτησία στις ΔΙΚ. Η Επιχειρησιακή Ομάδα ολοκλήρωσε πρόσφατα τις εργασίες της και φαίνεται ότι υπάρχει συναίνεση σε ορισμένες βασικές αρχές:

* διάκριση ανάμεσα σε δύο τύπους ΚΔΙΤ: αυτές στις οποίες ο ανάδοχος συγκεντρώνει έσοδα απευθείας από τους χρήστες του περιουσιακού στοιχείου (π.χ. οδός με διόδια). και ΚΔΙΤ στις οποίες ο ανάδοχος χρεώνει το δημόσιο. Για τις πρώτες, κάθε περιουσιακό στοιχείο θεωρείται ότι είναι πλήρως υπό την ιδιοκτησία του αναδόχου. Για τις δεύτερες, η πλήρης ιδιοκτησία αποδίδεται στο συμβαλλόμενο μέρος που εκτίθεται περισσότερο σε κινδύνους και εισπράττει περισσότερο αμοιβές που συνδέονται με την ιδιοκτησία του περιουσιακού στοιχείου κατά τη διάρκεια της περιόδου.

* Τα περιουσιακά στοιχεία των ΚΔΙΤ δεν θα πρέπει να ταξινομούνται ως περιουσιακά στοιχεία του δημοσίου όταν ο εταίρος του ιδιωτικού τομέα θα αναλαμβάνει, σε κάθε περίπτωση, τους κινδύνους της κατασκευής και έναν από τους παρακάτω δύο κινδύνους: (i) τον κίνδυνο διαθεσιμότητας (που εξαρτάται από τις επιδόσεις του εταίρου). ή/και (ii) τον κίνδυνο ζήτησης (που σχετίζεται με τη συμπεριφορά των τελικών χρηστών των περιουσιακών στοιχείων). Άλλες πτυχές που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη είναι οι εξής: οι συνέπειες της απαίτησης ορισμένων εγγυήσεων που χορηγούνται από το δημόσιο. η ταξινόμηση της μονάδας που έχει αναλάβει το σχέδιο όσον αφορά την αυτονομία λήψης αποφάσεων σε σχέση με το δημόσιο. και η τελική κατανομή των περιουσιακών στοιχείων σε ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις.

* Αν το περιουσιακό στοιχείο της ΚΔΙΤ θεωρείται περιουσιακό στοιχείο του δημοσίου, οι κεφαλαιακές δαπάνες (για νέο περιουσιακό στοιχείο ή για σημαντική αποκατάσταση) θα καταγράφεται ως δαπάνη του δημοσίου, με αρνητικό αντίκτυπο για το έλλειμμα/πλεόνασμα του δημοσίου. Ως αντιστάθμισμα, το δημόσιο θα αναλαμβάνει νέο χρέος που θα καταγράφεται ταυτόχρονα με τη δαπάνη.

* Αν το περιουσιακό στοιχείο της ΚΔΙΤ δεν θεωρείται περιουσιακό στοιχείο του δημοσίου, οι κεφαλαιακές δαπάνες δεν έχουν αντίκτυπο ούτε στο έλλειμμα/πλεόνασμα του δημοσίου ούτε στο δημόσιο χρέος. Η τακτική αγορά υπηρεσιών εκ μέρους των δημόσιων εταίρων από τους ιδιωτικούς εταίρους θα χαρακτηρίζεται δαπάνη του δημοσίου για όλη τη διάρκεια της σύμβασης.

Η Επιχειρησιακή Ομάδα θα υποβάλει την τελική έκθεσή της, για συμβουλευτική γνωμοδότηση, στην επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής Στατιστικών για θέματα νομισματικά, χρηματοπιστωτικά και ισοζυγίου πληρωμών (CMFB) τον Ιανουάριο του 2004. Αργότερα, θα ληφθεί η τελική απόφαση έγκαιρα πριν από την επίσημη κοινοποίηση ελλειμμάτων και χρεών την 1η Μαρτίου του 2004.

ΠΛΑΙΣΙΟ 7: ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΙΤΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ Ο ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Η τιτλοποίηση σχετικά με μελλοντικές ροές που δεν συνδέονται με προϋπάρχοντα περιουσιακά στοιχεία πρέπει πάντα να θεωρείται δημόσιος δανεισμός.

Η παροχή εγγυήσεων από το δημόσιο τομέα σε Φορείς ειδικής χρήσης ή σε άλλο στοιχείο συνεπάγεται ατελή μεταβίβαση κινδύνου και αποτελεί απόδειξη ότι δεν πρόκειται για πραγματική ανταλλαγή κατοχής περιουσιακών στοιχείων. Συνεπώς, στην περίπτωση τιτλοποίησης συναλλαγής με Φορέα ειδικής χρήσης, συνεπάγεται η ανακατάταξη του οχήματος ειδικής χρήσης στα πλαίσια του δημόσιου τομέα ή η καταχώριση σιωπηρού δανείου από τον Φορέα ειδικής χρήσης προς το δημόσιο τομέα.

Κάθε φορά που η σύμβαση τιτλοποίησης περιλαμβάνει, εκτός από την αρχική πληρωμή από το όχημα ειδικής χρήσης προς το δημόσιο τομέα, ρήτρα σχετικά με πρόσθετες μελλοντικές πληρωμές (τιμή αγοράς με ευκολίες) από τον Φορέα ειδικής χρήσης, εφαρμόζονται ειδικές διατάξεις. Ειδικότερα, κάθε φορά που η διαφορά μεταξύ της αρχικής πληρωμής και της παρατηρούμενης τιμής της αγοράς ή της εκτιμώμενης τιμής που βασίζεται στην αγορά είναι μεγαλύτερη από 15%, η συναλλαγή πρέπει να θεωρείται ως δημόσιος δανεισμός.

Η αξία της αρχικής συναλλαγής πρέπει να καταχωρίζεται ως ποσόν σε μετρητά που όντως καταβλήθηκε από τον Φορέα ειδικής χρήσης προς τον δημόσιο τομέα. Πιθανές πρόσθετες πληρωμές είναι δυνατόν να έχουν αντίκτυπο στις καθαρές ανάγκες λήψης/χορήγησης δανείων σε περίπτωση πωλήσεων μη χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων μόνο κατά τη στιγμή που πραγματοποιούνται οι πωλήσεις αυτές.

3.4. Παρακολούθηση της προόδου και υποβολή εκθέσεων κατά τακτά διαστήματα

Στο επίπεδο της Ένωσης, η πρόοδος σχετικά με την εφαρμογή της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη θα αξιολογείται τακτικά στα πλαίσια του ετήσιου κύκλου υποβολής εκθέσεων που έχει σχέση με το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο από το 2005 και μετά. Επιπλέον, 5 έτη μετά την έναρξή της, θα πραγματοποιηθεί μια γενικότερη αξιολόγηση της προόδου της πρωτοβουλίας αυτής.

4. Συμπεράσματα

Η έκθεση αυτή συντάσσεται ύστερα από αίτηση του Συμβουλίου τον περασμένο Οκτώβριο με στόχο την προώθηση της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη.

Παρέχει ένα χάρτη πορείας για την ενίσχυση των επενδύσεων σε δίκτυα και σε γνώση προς υποστήριξη μιας ευρύτερης διαδικασίας των διαρθρωτικών αλλαγών στα πλαίσια της Ένωσης. Καθορίζει πώς μπορούν να χρηματοδοτηθούν αυτές οι επενδύσεις και, ειδικότερα, πώς ο συνδυασμός του κανονιστικού και διοικητικού περιβάλλοντος καθώς και η σωστή χρηματοδότηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορούν να συμβάλουν στη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Η έκθεση, όπως ζητήθηκε, παρέχει ένα πρώτο σύνολο σχεδίων στα πλαίσια των δράσεων του προγράμματος Ταχείας εκκίνησης που μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη ολοκλήρωση μιας διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης και να ενισχύσουν την ικανότητά μας για καινοτομία. Αυτό δεν αποτελεί κλειστό κατάλογο, δεδομένου ότι εφόσον άλλα σχέδια ωριμάζουν και εφόσον πληρούν τα κριτήρια που έχουν προσδιοριστεί από την έκθεση αυτή μπορούν να αποτελέσουν μέρος του προγράμματος Ταχείας εκκίνησης.

Η έκθεση αυτή πρέπει να παράσχει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο τοποθετούνται τόσο οι πολιτικές όσο και οι χρηματοδοτικές προτεραιότητας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Ειδικότερα, τα προτεινόμενα σχέδια στα πλαίσια του Ταχείας εκκίνησης πρέπει να υποστηρίζονται από την απαραίτητη χρηματοδότηση. Αυτό σημαίνει πλήρη χρήση των κονδυλίων που έχουν χορηγηθεί όπως το πρόγραμμα των ΔΕΔ και το 6ο πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας, καθώς επίσης και τα διαρθρωτικά ταμεία και οι πόροι της ΕΤΕπ για την υποστήριξη των σχεδίων αυτών.

Το Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει την προτεινόμενη μέθοδο και να επιβεβαιώσει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα δράσης για την Επιτροπή, το Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο, την ΕΤΕπ και τα κράτη μέλη ώστε να τεθεί σε εφαρμογή η ευρωπαϊκή αυτή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη.

Παράρτημα 1: Σχέδια ταχείας εκκίνησης: Δίκτυα μεταφορών, ευρυζωνικά δίκτυα, έρευνα, καινοτομία και ανάπτυξη

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Δίκτυα μεταφορών

Ενεργειακά δίκτυα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Ευρυζωνικά δίκτυα, έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία

Παράρτημα 2: Ένας χάρτης πορείας για τη γνώση και τα δίκτυα

Έως το Δεκέμβριο του 2003

- Απλούστευση των διαδικασιών που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις προς τις ΜΜΕ, περιλαμβανομένων των κανόνων για τις ενισχύσεις Ε&Α (Επιτροπή)

- Δρομολόγηση προπαρασκευαστικής δράσης για την έρευνα που συνδέεται με θέματα ασφάλειας

- Προτάσεις ΔΕΔ: προτεραιότητες για τα δίκτυα μεταφορών και προσαρμοσμένοι κανόνες χρηματοδότησης για τα ΔΕΔ μεταφορών και ενέργειας

- Προτάσεις για τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας περί εταιρικού δικαίου με στόχο τη διευκόλυνση των διασυνοριακών συγχωνεύσεων

- Συμβουλές για την αντιμετώπιση των κοινοπραξιών δημόσιου-ιδιωτικού τομέα στους εθνικούς λογαριασμούς

- Εφαρμογή εθνικών στρατηγικών στον τομέα των ευρυζωνικών επικοινωνιών

- Εξέταση της αρχικής προόδου από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου

Έως το Μάρτιο του 2004

- Πολιτική συμφωνία σχετικά με τα σχέδια προτεραιότητας για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και σχετικά με τους κανόνες χρηματοδότησης των ΔΕΔ στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας

- Τελική έγκριση των μέτρων που εκκρεμούν για τους κανόνες περί δημοσίων συμβάσεων και για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

- Τελική έγκριση της δεύτερης δέσμης για τους σιδηροδρόμους

Έως τον Ιούνιο του 2004

- Τελική έγκριση των προτάσεων για την τροποποίηση του συστήματος της «ευρωβινιέτας»

- Συμφωνία για τις προτάσεις σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση των μητρικών και θυγατρικών εταιρειών και των συγχωνεύσεων

- Τελική έγκριση των οδηγιών περί επενδυτικών υπηρεσιών και περί διαφάνειας

- Ενδιάμεση επανεξέταση των διαρθρωτικών ταμείων

- Πράσινη Βίβλος για τις κοινοπραξίες μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και για το δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων

- Προτάσεις της Επιτροπής για μια πιθανή εναρμονισμένη δομή ευρωπαϊκών ταμείων, με σκοπό να διασφαλιστεί η φορολογική διαφάνεια των πράξεων επιχειρηματικού κεφαλαίου

- Συμπλήρωση της δημιουργίας της πρώτης δέσμης ευρωπαϊκών τεχνολογικών πλατφορμών από την Επιτροπή

Έως το Δεκέμβριο του 2004

- Τελική έγκριση των σχεδίων προτεραιότητας για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και των κανόνων χρηματοδότησης των ΔΕΔ στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας

ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΤΕπ/EΤαΕ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΠΟΡΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Έως το Δεκέμβριο του 2003

- Έγκριση του εταιρικού επιχειρησιακού σχεδίου (COP) της ΕΤΕπ και του ΕΤαΕ για την περίοδο 2004-2006, περιλαμβανομένης της συμβολής τους στην πρωτοβουλία για την ανάπτυξη. Επίσημη δρομολόγηση του μηχανισμού επενδύσεων ΔΕΔ (TIF). Αναπροσανατολισμός της πρωτοβουλίας "Καινοτομία 2010" και ευθυγράμμισή της με την πρωτοβουλία για την ανάπτυξη.

Έως το Μάρτιο του 2004

- Έκθεση προόδου σχετικά με την πρωτοβουλία για την ανάπτυξη, με αναφορά στα μέτρα που θεσπίστηκαν και τις πρώτες εν εξελίξει ή προσδιορισθείσες ενέργειες (επίσης εν όψει του εαρινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου).

- Δρομολόγηση από την ΕΤΕπ (με χρηματοδότηση από το έκτο Πρόγραμμα-πλαίσιο ) της μελέτης σκοπιμότητας για ένα νέο μέσο επενδύσεων σε ταμεία επιχειρηματικού κεφαλαίου που θα συνδέει κέντρα αριστείας και θα αποσκοπεί στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ έρευνας και επενδύσεων αρχικής φάσης. Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει στην εφαρμογή ενός πειραματικού σχεδίου κατά τα μέσα του 2004.

Έως τον Ιούνιο του 2004

- Ενδιάμεση εξέταση του COP και της συμβολής της ΕΤΕπ στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη. έκθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο.

Έως το Δεκέμβριο του 2004

- Έγκριση του εταιρικού επιχειρησιακού σχεδίου της ΕΤΕπ και του ΕΤαΕ για την περίοδο 2005-2007, περιλαμβανομένων πιθανών προσαρμογών στη συμβολή της ΕΤΕπ στην πρωτοβουλία για την ανάπτυξη.

Παράρτημα 3: Χάρτης πορείας των σχεδίων μεταφορών του Προγράμματος Ταχείας εκκίνησης

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>