Ειδική έκθεση Η σύσταση 
της Ευρωπαϊκής 
Υπηρεσίας 
Εξωτερικής ΔράσηςEL 2014  αριθ.  11
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ +352 4398-1E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο (http://europa.eu).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014
ISBN 978-92-872-0579-7
doi:10.2865/16835
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
EL 2014  αριθ.  11
Ειδική έκθεση Η σύσταση 
της Ευρωπαϊκής 
Υπηρεσίας 
Εξωτερικής Δράσης
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
02
 Περιεχόμενα
Σημεία
I – VI Σύνοψη 
1 – 9 Εισαγωγή
1 – 6 Νομική βάση και ιστορικό
7 – 9 Οργανωτική διάρθρωση
10 – 12 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
13 – 67 Παρατηρήσεις
13 – 22 Η σύσταση της ΕΕΣ έγινε βεβιασμένα και χωρίς επαρκή προετοιμασία, και χαρακτηρίστηκε από 
υπερβολικά πολλούς περιορισμούς και ασαφή προσδιορισμό καθηκόντων
14 – 18 Ο ρόλος της ΕΥΕΔ αποφασίστηκε με καθυστέρηση και δεν ορίστηκε με σαφήνεια
19 – 22 Η ΕΥΕΔ αντιμετώπισε πολλαπλές προκλήσεις πολιτικής και οικονομικής φύσης
23 – 50 Αδυναμίες όσον αφορά την ιεράρχηση κατά προτεραιότητα, την οργάνωση και την κατανομή των πόρων μειώνουν την αποδοτικότητα της ΕΥΕΔ
25 – 28 Η ΕΥΕΔ δεν αντιμετώπισε ως ζήτημα προτεραιότητας την ανάπτυξης ενός συνολικού στρατηγικού πλαισίου 
για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ και δεν υιοθέτησε εσωτερική στρατηγική
29 – 34 Η πολύπλοκη οργάνωση της ΕΥΕΔ δεν διευκολύνει την έγκαιρη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών
35 – 39 Οι ειδικοί εντεταλμένοι της ΕΕ δεν έχουν ενσωματωθεί επαρκώς στην ΕΥΕΔ
40 – 44 Η ΕΥΕΔ αντιμετώπισε δυσκολίες στη στελέχωση καίριων λειτουργιών της με τους πόρους που της 
μεταβιβάστηκαν
45 – 50 Οι διαδικασίες προσλήψεων ήταν χρονοβόρες, δαπανηρές και δεν διόρθωναν πλήρως τις προϋπάρχουσες 
ανισορροπίες
03 Περιεχόμενα
51 – 67 Ο συντονισμός με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη βελτιώνεται, χωρίς ωστόσο να επαρκεί ώστε 
η ΕΥΕΔ να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της
52 – 56 Ο συντονισμός με την Επιτροπή υπήρξε εν μέρει αποτελεσματικός
57 – 61 Η νέα διάρθρωση των αντιπροσωπειών της ΕΕ συνεπάγεται περισσότερες εργασίες συντονισμού και 
η διοικητική διαχείρισή της είναι λιγότερο αποδοτική
62 – 64 Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή δεν έχουν αξιοποιήσει ακόμη πλήρως τις δυνατότητες επίτευξης συνεργιών 
μεταξύ των δικτύων των διπλωματικών αντιπροσωπειών τους
65 – 67 Δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως τα δυνητικά οφέλη που συνεπάγεται το γεγονός ότι η ΕΥΕΔ προεδρεύει μονίμως των προπαρασκευαστικών οργάνων του Συμβουλίου
68 – 73 Συμπεράσματα και συστάσεις 
 Απάντηση της ΕΥΕΔ
04
 Σύνοψη
I
Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας δημιουργήθηκε η θέση 
του Ύπατου Εκπροσώπου για Θέματα Εξωτερικής Πολι ­
τικής και Πολιτικής Ασφαλείας, ο οποίος είναι επίσης Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (στο εξής «ΥΕ/
ΑΠ»). Ο ΥΕ/ΑΠ, αποστολή του οποίου είναι να διασφαλίζει 
τη συνοχή της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, επικουρείται 
από ένα νέο διπλωματικό σώμα, την Ευρωπαϊκή Υπηρε ­
σία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ).
II
Η ΕΥΕΔ άρχισε να λειτουργεί επισήμως την 1η Ιανουα ­
ρίου 2011. Οι κεντρικές υπηρεσίες της βρίσκονται στις Βρυξέλλες και διαθέτει παγκοσμίως δίκτυο 140 αντιπρο ­
σωπειών που εκπροσωπούν τα συμφέροντα της ΕΕ.
III
Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε κατά πόσον:
 — η σύσταση της ΕΥΕΔ προετοιμάστηκε επαρκώς,
 — οι πόροι της ΕΥΕΔ ιεραρχήθηκαν κατά προτεραι ­
ότητα, οργανώθηκαν και διατέθηκαν κατά τρόπο αποδοτικό,
 — η ΕΥΕΔ συντονίστηκε αποτελεσματικά με την Επιτρο ­
πή και τα κράτη μέλη.
IV
Με τη σύσταση της ΕΥΕΔ, η ΕΕ διαθέτει πλέον μια λειτουργική υπηρεσία εξωτερικής πολιτικής, με μονά ­
δες πολιτικών και δομές διαχείρισης κρίσεων, ένα ευρύ 
δίκτυο διπλωματικών αποστολών και ισορροπημένη 
παρουσία υπαλλήλων διαφορετικής προέλευσης. Ωστόσο, το Συνέδριο διαπίστωσε τα εξής:
 — Η σύσταση της ΕΕΣ έγινε βεβιασμένα και χωρίς επαρ ­
κή προετοιμασία, και χαρακτηρίστηκε από υπερβολι ­
κά πολλούς περιορισμούς και ασαφή προσδιορισμό καθηκόντων. — Αδυναμίες όσον αφορά την ιεράρχηση κατά προ ­
τεραιότητα, την οργάνωση και την κατανομή των πόρων είχαν ως αποτέλεσμα τη μειωμένη αποδοτικό ­
τητα της ΕΥΕΔ, ενώ οι ειδικοί εντεταλμένοι της ΕΕ δεν έχουν ενσωματωθεί επαρκώς.
 — Ο συντονισμός με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχει σημειώσει βελτίωση, χωρίς ωστόσο να είναι ακόμη στο ενδεδειγμένο επίπεδο, ώστε η ΕΥΕΔ να 
μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της.
V
Η παρούσα έκθεση αποτελεί το αποτέλεσμα ανεξάρτητης 
αξιολόγησης σχετικά με τη σύσταση της ΕΥΕΔ. Ο έλεγχος 
του Συνεδρίου διενεργήθηκε παράλληλα με την προετοι ­
μασία της ενδιάμεσης επισκόπησης της ΕΥΕΔ. Σε γενικές 
γραμμές, οι διαπιστώσεις και οι συστάσεις του Συνεδρίου είναι σύμφωνες με την αυτοαξιολόγηση της ΕΥΕΔ, γεγο ­
νός που καθιστά επιτακτικότερη την ανάγκη αντιμετώπι ­
σης των αδυναμιών που εντοπίστηκαν.
VI
Στην έκθεση διατυπώνεται σειρά συστάσεων που απο ­
σκοπούν στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας και της 
αποδοτικότητας της ΕΥΕΔ και αφορούν, μεταξύ άλλων, την αποσαφήνιση των καθηκόντων και των στόχων της, 
τον εξορθολογισμό του οργανωτικού σχεδιασμού της, την απλούστευση του διοικητικού πλαισίου της, την ενί ­
σχυση του στρατηγικού ρόλου της και την ανάπτυξη του προγραμματισμού της. Συνιστάται επίσης η επανεξέταση 
της διαδικασίας διορισμού των ειδικών εντεταλμένων της ΕΕ και της λειτουργίας τους, καθώς και των διαδικασιών 
προσλήψεων της ΕΥΕΔ. Η ΕΥΕΔ πρέπει να συνεργαστεί με την Επιτροπή με σκοπό τον περιορισμό του αντικτύπου 
που συνεπιφέρει η ακαμψία του δημοσιονομικού κανονι ­
σμού και του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων στην αποδοτικότητα των αντιπροσωπειών της ΕΕ. Τέλος, η ΕΥΕΔ πρέπει να εξακολουθήσει να επιδι ­
ώκει την ανταλλαγή πληροφοριών και την επέκταση της 
πρακτικής της συστέγασης με κράτη μέλη. Ακόμη, πρέπει 
να αξιολογήσει τη σκοπιμότητα της παροχής ορισμένων 
προξενικών υπηρεσιών.
05
 Εισαγωγή
1 Άρθρο 18 της Συνθήκης για τη 
λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2 Ο Ύπατος Εκπρόσωπος για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, ο αρμόδιος για θέματα εξωτερικών σχέσεων επίτροπος και ο Υπουργός Εξωτερικών του ασκούντος την εναλλασσόμενη Προεδρία κράτους μέλους.
3 Συμπεράσματα του Συμβουλίου για την επισκόπηση της ΕΥΕΔ, συνεδρίαση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της 17ης
 Δεκεμβρίου 2013.
4 Το άρθρο 27, παράγραφος 3, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει ότι η ΕΥΕΔ στελεχώνεται με υπαλλήλους της Επιτροπής και της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου (ΓΓΣ), καθώς και με αποσπασμένο προσωπικό των διπλωματικών υπηρεσιών των κρατών μελών.
5 Απόφαση του Συμβουλίου 2010/427/ΕΕ, της 26ης Ιουλίου 2010, για τον καθορισμό της οργάνωσης και της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΕ L 201 της 3.8.2010, σ. 30).Νομική βάση και ιστορικό
01 
Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας δημιουρ ­
γήθηκε μία νέα θέση επικεφαλής της 
εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, αυτή του 
Ύπατου Εκπροσώπου για Θέματα Εξωτε ­
ρικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλεί ­
ας, που είναι επίσης Αντιπρόεδρος της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής (στο εξής «ΥΕ/
ΑΠ») 1. Ο ΥΕ/ΑΠ επικουρείται από ένα 
νέο διπλωματικό σώμα, την ΕΥΕΔ. Με τις αλλαγές αυτές καταργήθηκε ο μηχανι ­
σμός της «τρόικα»
2, που χειριζόταν την 
εξωτερική πολιτική της ΕΕ τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
02 
Η ΕΥΕΔ σχεδιάστηκε ως ο ακρογωνιαίος 
λίθος μιας νέας εξωτερικής πολιτικής 
της ΕΕ, ως «μια σύγχρονη και λειτουρ ­
γική υπηρεσία εξωτερικής πολιτικής, 
κατάλληλα εξοπλισμένη για την προώ ­
θηση των αξιών και των συμφερόντων 
της ΕΕ, καθώς και για τον συντονισμό 
και τη συνέπεια των σχέσεων της ΕΕ με 
τον υπόλοιπο κόσμο»3, που θα συνε ­
νώνει και θα ενισχύει τις προσπάθειες, 
αφενός, των θεσμικών οργάνων της ΕΕ 
και, αφετέρου, των κρατών μελών. Στο 
πλαίσιο αυτό, οι υπάλληλοί της εκπρο ­
σωπούν τους κύριους ενδιαφερομένους, ήτοι την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα 
κράτη μέλη. Η διαφορετική προέλευση 
των υπαλλήλων της θεωρήθηκε καίριο 
συστατικό της επιτυχίας της και, για τον 
λόγο αυτό, προβλέφθηκε ρητά στη Συν ­
θήκη της Λισαβόνας
4.03 
Όταν τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη της 
Λισαβόνας, την 1η Δεκεμβρίου 2009, 
τα κράτη μέλη διερευνούσαν ακόμη 
διαφορετικές εναλλακτικές επιλογές για 
τη σύσταση της ΕΥΕΔ. Κατόπιν πρότα ­
σης της ΥΕ/ΑΠ και διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και αφού έλαβε 
την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 
το Συμβούλιο ενέκρινε την απόφασή του 
της 26ης Ιουλίου 2010 για τον καθορισμό 
της οργάνωσης και της λειτουργίας της ΕΥΕΔ
5 με την οποία επιβεβαιώθηκε η αυ ­
τονομία της και ορίστηκαν οι βασικές αρχές της οργανωτικής διάρθρωσής της. 
Επίσης, με την ίδια απόφαση καθορίστη ­
καν οι υπηρεσίες που θα μεταβιβάζονταν από την Επιτροπή και τη Γενική Γ ραμμα ­
τεία του Συμβουλίου (στο εξής «ΓΓΣ») στην ΕΥΕΔ.
04 
Τα μοναδικά χαρακτηριστικά της ΕΥΕΔ 
την διαφοροποιούν από την Επιτροπή 
(υπερεθνικό θεσμικό όργανο) και το Συμ ­
βούλιο (διακυβερνητικό θεσμικό όργα ­
νο). Ανάλογα με το εάν χειρίζεται ζήτημα 
αρμοδιότητας της ΕΕ ή όχι, λειτουργεί 
είτε ως υπηρεσία της Επιτροπής είτε ως 
η ΓΓΣ. Όταν λειτουργεί ως υπηρεσία της 
Επιτροπής, η ΕΥΕΔ έχει τα ίδια δικαιώ ­
ματα και τις ίδιες αρμοδιότητες με κάθε 
άλλη υπηρεσία όσον αφορά τη συμμε ­
τοχή στους μηχανισμούς εσωτερικού 
συντονισμού της Επιτροπής.
06 Εισαγωγή
6 Συμπεράσματα του 
Συμβουλίου για την επισκόπηση της ΕΥΕΔ, συνεδρίαση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της 17ης Δεκεμβρίου 2013.
7 Πρόκειται για ένα δίκτυο που εγκαινίασε η Επιτροπή πριν από μία πεντηκονταετία.
8 Βάσει του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και του καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού αυτών των Κοινοτήτων, οι υπάλληλοι της ΕΕ κατατάσσονται, ανάλογα με τη φύση και τη σημασία των καθηκόντων τους, είτε στην ομάδα καθηκόντων των υπαλλήλων διοίκησης είτε στην ομάδα καθηκόντων των βοηθών υπαλλήλων. Οι υπάλληλοι διοίκησης είναι επιφορτισμένοι με διοικητικά, συμβουλευτικά, γλωσσικά και επιστημονικά καθήκοντα, ενώ οι βοηθοί υπάλληλοι ασκούν καθήκοντα τεχνικής φύσης και εργασίες γραφείου.
9 Άρθρο 6, παράγραφος 9, της απόφασης 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου.
10 46 % στις αντιπροσωπείες (376 θέσεις υπαλλήλων διοίκησης) και 24 % στις κεντρικές υπηρεσίες (559 θέσεις υπαλλήλων διοίκησης).05 
Η απόφαση του Συμβουλίου προέβλε ­
πε ενδιάμεση επισκόπηση σχετικά με 
τη σύσταση της ΕΥΕΔ. Στην εν λόγω 
επισκόπηση, η οποία δημοσιεύθηκε στις 
29 Ιουλίου 2013, συνοψίζονται η επιτευ ­
χθείσα πρόοδος και οι δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν και διατυπώνονται 
μεσοπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες 
συστάσεις για τη βελτίωση της λειτουρ ­
γίας της. Στις 17 Δεκεμβρίου 2013 το Συμ ­
βούλιο ενέκρινε τα συμπεράσματά του σχετικά με την επισκόπηση
6, με τα οποία 
στήριζε, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή των βραχυπρόθεσμων συστάσεων και 
καλούσε τον επόμενο ΥΕ/ΑΠ να παρουσι ­
άσει, έως το τέλος του 2015, αξιολόγηση της οργάνωσης και της λειτουργίας της 
ΕΥΕΔ και, εφόσον το έκρινε αναγκαίο, να 
υποβάλει πρόταση νέας απόφασης του 
Συμβουλίου.
06 
Οι ελεγκτικές εργασίες του Συνεδρί ­
ου διενεργήθηκαν παράλληλα με την 
ενδιάμεση επισκόπηση που πραγμα ­
τοποιούσε η ΕΥΕΔ. Το Συνέδριο είναι 
ενήμερο για την επισκόπηση και για τα 
συναφή συμπεράσματα του Συμβουλίου 
και παρατηρεί ότι πολλά σημεία των συμπερασμάτων και των συστάσεών 
του συγκλίνουν με το περιεχόμενο των δύο αυτών εγγράφων. Στο πλαίσιο αυτό, 
και ειδικότερα ενόψει των διορθωτι ­
κών ενεργειών που πρέπει να γίνουν, το Συνέδριο προβαίνει σε ανεξάρτητη αξιολόγηση ενός καίριας σημασίας νέου 
ευρωπαϊκού φορέα.
Οργανωτική διάρθρωση
07 
Η ΕΥΕΔ άρχισε να λειτουργεί επισήμως την 1η Ιανουαρίου 2011. Οι κεντρικές 
υπηρεσίες της βρίσκονται στις Βρυξέλ ­
λες και διαθέτει ένα παγκόσμιο δίκτυο αποτελούμενο από 140 πρώην αντι ­
προσωπείες της Επιτροπής
7, οι οποίες 
μεταβιβάστηκαν στην ΕΥΕΔ κατά την ημερομηνία αυτή, αναβαθμίστηκαν σε αντιπροσωπείες της «ΕΕ» και επιφορτί ­
στηκαν με ευρύτερη πολιτική εντολή, 
την εκπροσώπηση των συμφερόντων της Ένωσης.
08 
Η ΕΥΕΔ διαθέτει ανεξαρτησία όσον αφο ­
ρά τη διοικητική λειτουργία της. Αρχικώς, στελεχώθηκε αποκλειστικά μέσω της 
μεταφοράς ορισμένων υπηρεσιών της 
ΓΓΣ και της Επιτροπής και σταδιακά προ
­
σέλαβε υπαλλήλους προερχόμενους από τις διπλωματικές υπηρεσίες των κρατών 
μελών. Με την απόφαση του Συμβουλί
­
ου τέθηκε ως στόχος το ένα τρίτο των υπαλλήλων διοίκησης
8 της ΕΥΕΔ, όταν 
αυτή στελεχωθεί πλήρως, να προέρχεται από τις διπλωματικές υπηρεσίες των κρα
­
τών μελών9. Τον Ιούνιο του 2013 η ΕΥΕΔ 
απασχολούσε 3 392 υπαλλήλους, εκ των οποίων 1 487 στις κεντρικές υπηρεσίες 
της και 1 905 στις αντιπροσωπείες της. Οι 
υπάλληλοι που προέρχονταν από τις δι
­
πλωματικές υπηρεσίες των κρατών μελών αντιστοιχούσαν στο 33 % των 935 θέσεων 
υπαλλήλων διοίκησης
10.
09 
Για το 2014 ο προϋπολογισμός της ΕΥΕΔ 
ανέρχεται σε 519 εκατομμύρια ευρώ, 
ποσό το οποίο κατανέμεται μεταξύ των κεντρικών υπηρεσιών (41 %) και των 
αντιπροσωπειών (59 %). Η Επιτροπή 
συμπληρώνει τον προϋπολογισμό των 
αντιπροσωπειών με περίπου 270 εκα ­
τομμύρια ευρώ ετησίως. Αυτό οφείλεται 
στο γεγονός ότι στις αντιπροσωπείες της ΕΕ εξακολουθεί να εργάζεται σημαντι ­
κός αριθμός υπαλλήλων της Επιτροπής, η πλειονότητα των οποίων ασχολείται με 
την εκτέλεση του επιχειρησιακού προϋ­πολογισμού της ΕΕ, που εμπίπτει στην 
αρμοδιότητα της Επιτροπής.
07
 Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
11 Τα αιτήματα ενημέρωσης 
χρησιμοποιούνται για την προετοιμασία συνεδριάσεων υψηλού επιπέδου. Οι υπάλληλοι της ΕΥΕΔ απαντούν στα αιτήματα αυτά μέσω εγγράφων που λαμβάνουν διάφορες μορφές (π.χ. σημεία παρέμβασης, ομιλίες ή επεξηγηματικά σημειώματα).
12 Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ισπανία, Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Ουγγαρία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβακία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο.10 
Στο πλαίσιο του ελέγχου του σχετικά 
με τη σύσταση της ΕΥΕΔ, το Συνέδριο 
επιχείρησε να απαντήσει στα εξής τρία 
ερωτήματα:
α) Είχε προετοιμαστεί επαρκώς η σύ ­
σταση της ΕΥΕΔ;
β) Ιεραρχήθηκαν κατά προτεραιότητα, 
οργανώθηκαν και διατέθηκαν κατά 
τρόπο αποδοτικό οι πόροι της ΕΥΕΔ;
γ) Συντονίστηκε αποτελεσματικά 
η ΕΥΕΔ με την Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη;
11 
Ο έλεγχος κάλυψε τις προπαρασκευα ­
στικές εργασίες που πραγματοποίησαν 
τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη, καθώς και τις δραστηριότητες της 
ΕΥΕΔ από την έναρξη της λειτουργίας της, την 1η Δεκεμβρίου 2011, έως τον 
Δεκέμβριο του 2013.
12 
Το Συνέδριο συνέλεξε τα αναγκαία για 
την αξιολόγησή του αποδεικτικά στοι ­
χεία μέσω:
α) ανάλυσης εγγράφων και βιβλιογρα ­
φικής επισκόπησης,
β) δείγματος 30 αιτημάτων ενημέ ­
ρωσης11 που υποβλήθηκαν από 
τον Πρόεδρο του Συμβουλίου, τον 
Πρόεδρο της Επιτροπής, τον ΥΕ/ΑΠ και άλλους Επιτρόπους κατά την 
περίοδο 2011 ­2012,γ) δείγματος 30 διαδικασιών πρόσλη ­
ψης υπαλλήλων διοίκησης: 15 στις 
κεντρικές υπηρεσίες και 15 στις αντιπροσωπείες,
δ) δείγματος 14 μαθημάτων επιμόρ ­
φωσης υπαλλήλων της ΕΥΕΔ που 
διοργανώθηκαν από το 2011,
ε) ποσοτικής ανάλυσης των δεδομένων σχετικά με τη σύνθεση του προσωπι ­
κού της ΕΥΕΔ ως είχαν στις 15 Απρι ­
λίου 2013, στις 10 Ιανουαρίου 2012 και στις 25 Ιανουαρίου 2011,
στ) ερωτηματολογίου που εστάλη σε 
δείγμα 35 αντιπροσωπειών της ΕΕ 
(ελήφθησαν απαντήσεις και από 
τις 35),
ζ) ερωτηματολογίου που εστάλη στα 
κράτη μέλη, στο οποίο απάντησαν 
15 εξ αυτών
12,
η) συνεντεύξεων με εκπροσώπους της ΓΓΣ και εννέα γενικών διευθύνσε ­
ων της Επιτροπής, προκειμένου να συγκεντρωθούν οι απόψεις τους 
σχετικά με τη συνεργασία με την 
ΕΥΕΔ,
θ) συνεντεύξεων με διευθυντικά 
στελέχη και υπαλλήλους της ΕΥΕΔ, 
με τους ειδικούς εντεταλμένους της 
ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, 
την περιοχή της Νότιας Μεσογείου 
και το Κοσσυφοπέδιο, καθώς και με 
εκπροσώπους του Υπουργείων Εξω ­
τερικών του Βελγίου, της Γερμανίας, της Γαλλίας, του Λουξεμβούργου και 
της Πολωνίας.
08
 Παρατηρήσεις
13 Το εκλογικό σώμα της 
Ιρλανδίας απέρριψε τη Συνθήκη της Λισαβόνας τον Ιούνιο του 2008 και, στη συνέχεια, την ενέκρινε, σε δεύτερο δημοψήφισμα που διενεργήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2009.
14 Το τελευταίο συνολικό έγγραφο στρατηγικής της ΕΕ εξακολουθεί να είναι η ευρωπαϊκή στρατηγική ασφαλείας του 2003 η οποία, μολονότι επικαιροποιήθηκε το 2008, δεν αντικατοπτρίζει τις γεωπολιτικές εξελίξεις που έχουν αλλάξει τον κόσμο. Ωστόσο, τα κράτη μέλη διαφωνούν ως προς τη σκοπιμότητα της κατάρτισης νέας στρατηγικής, καθώς ορισμένα εξ αυτών κρίνουν ότι οι αρχές που δηλώθηκαν το 2003 εξακολουθούν να ισχύουν.
15 Άρθρα 2 και 3 της απόφασης 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου. Επιπλέον, στο πλαίσιο της εντολής του ΥΕ/ΑΠ για τη διασφάλιση της συνέπειας της πολιτικής όσον αφορά την εξωτερική δράση της ΕΕ, το άρθρο 9 επιφυλάσσει καίριο ρόλο στην ΕΥΕΔ στο πλαίσιο του προγραμματισμού των μηχανισμών εξωτερικής βοήθειας της Επιτροπής.Η σύσταση της ΕΕΣ έγινε 
βεβιασμένα και χωρίς επαρκή προετοιμασία, και χαρακτηρίστηκε από υπερβολικά πολλούς περι -
ορισμούς και ασαφή 
προσδιορισμό 
καθηκόντων
13 
Στην παρούσα ενότητα (σημεία 13 έως 
22) επιχειρείται να δοθεί απάντηση στο 
πρώτο ερώτημα του ελέγχου, ήτοι στο κατά πόσον είχε προετοιμαστεί επαρ ­
κώς η σύσταση της ΕΥΕΔ. Στην έκθεση 
αναλύεται κατά πόσον τα καθήκοντα της 
ΕΥΕΔ είναι σαφώς προσδιορισμένα και 
περιορισμένα σε αριθμό, εάν γίνονται 
αντιληπτά κατά τον ίδιο τρόπο από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, καθώς και 
εάν η ΕΥΕΔ διαθέτει τα αναγκαία για την εκτέλεση των καθηκόντων της εργαλεία 
πολιτικής και χρηματοδοτικά μέσα.
Ο ρόλος της ΕΥΕΔ αποφασί-
στηκε με καθυστέρηση και 
δεν ορίστηκε με σαφήνεια
14 
Λόγω της αβεβαιότητας που επικρατού ­
σε όσον αφορά την επικύρωση της Συν ­
θήκης της Λισαβόνας13, τα κράτη μέλη 
και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ προέβη ­
σαν σε ελάχιστες προπαρασκευαστικές 
εργασίες πριν από τη σύσταση της ΕΥΕΔ. 
Ως αποτέλεσμα αυτού, όταν η Συνθήκη της Λισαβόνας τέθηκε σε ισχύ την 1η Δε ­
κεμβρίου 2009, τα χαρακτηριστικά της μελλοντικής υπηρεσίας αποτελούσαν 
ακόμη αντικείμενο συνομιλιών μεταξύ των κρατών μελών, της Επιτροπής και 
του Συμβουλίου.15 
Στο πλαίσιο των συνομιλιών αυτών ση ­
μαντικό ρόλο διαδραμάτισε το γεγονός ότι οι στόχοι της ΕΕ δεν ήταν καταγε ­
γραμμένοι σε μία συνολική στρατηγική εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, η οποία θα 
μπορούσε να κατευθύνει αυτές τις προ ­
παρασκευαστικές εργασίες
14.
16 
Κατά συνέπεια, η απόφαση του Συμ ­
βουλίου, αντί να ορίζει στόχους για την ΕΥΕΔ, απαριθμεί απλώς τα καθήκοντά της
15. Η ΕΥΕΔ:
α) στηρίζει τον ΥΕ/ΑΠ στην εκπλήρω ­
ση της τριπλής αποστολής του, που 
συνίσταται στον χειρισμό της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής 
ασφάλειας, την προεδρία του Συμ ­
βουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων και την αντιπροεδρία της Επιτροπής,
β) επικουρεί τονΠρόεδρο του Ευρωπαϊ­
κού Συμβουλίου, τον Πρόεδρο της 
Επιτροπής και την ίδια την Επιτροπή 
κατά την άσκηση των καθηκόντων 
τους στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων,
γ) υποστηρίζει τις διπλωματικές υπη ­
ρεσίες των κρατών μελών, τη ΓΓΣ 
και την Επιτροπή, καθώς και άλλα 
θεσμικά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης, ιδιαίτερα δε το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, και συνεργάζεται μαζί τους.
09 Παρατηρήσεις
16 Οι εσωτερικές πολιτικές και οι 
δράσεις της ΕΕ μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο εκτός των συνόρων της ΕΕ. Αντίστοιχα, εξελίξεις στο εξωτερικό μπορούν να έχουν αντίκτυπο στην εσωτερική δυναμική της ΕΕ. Ως «εξωτερική διάσταση εσωτερικών πολιτικών» νοούνται γενικώς οι καταστάσεις στις οποίες οι εξωτερικές πτυχές εσωτερικών πολιτικών της ΕΕ έχουν διαρκώς εντονότερη διάσταση εξωτερικής πολιτικής ή πολιτικής ασφάλειας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα του αντικτύπου των εσωτερικών πολιτικών της ΕΕ στην εξωτερική πολιτική της είναι οι διμερείς σχέσεις με τον Καναδά, στις οποίες κυριαρχεί από μακρού η συζήτηση σχετικά με τον αντίκτυπο των πολιτικών της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή στην πρόσβαση του πετρελαίου από ασφαλτική άμμο στις ευρωπαϊκές αγορές.
17 Η ΕΥΕΔ άρχισε να λειτουργεί κατά τη διάρκεια της αραβικής άνοιξης, και ειδικότερα τις παραμονές της διεθνούς παρέμβασης στη Λιβύη.
18 Η αντίδραση αυτή περιελάμβανε πολυάριθμες πρωτοβουλίες, όπως τη χάραξη νέας πολιτικής γειτονίας που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2011, την εγκαινίαση του γραφείου της ΕΕ στη Βεγγάζη τον Μάιο του 2011 και τον διορισμό ειδικού εντεταλμένου της ΕΕ για την περιοχή της Νότιας Μεσογείου τον Ιούλιο του 2011. Τέλος, η Αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Λιβύη άρχισε να λειτουργεί τον Νοέμβριο του 2011.
19 Η συνολική προσέγγιση της ΕΕ είναι μια ολοκληρωμένη προσέγγιση μιας χώρας ή μιας περιοχής, η οποία συνδυάζει τη χρήση παραδοσιακών μέσων (π.χ. αναπτυξιακή βοήθεια) και δράσεων στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας (π.χ. κυρώσεις) για την επίτευξη ενός στόχου υψηλού επιπέδου. Η προστιθέμενη αξία του συνδυασμού αυτού έχει αναγνωριστεί στο παρελθόν (π.χ. μετά τους πολέμους στα Βαλκάνια), αλλά η εφαρμογή της επηρεάστηκε αρνητικά από την ύπαρξη πολλών διαφορετικών φορέων αρμόδιων για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ την εποχή 17 
Η απόφαση του Συμβουλίου απηχεί τη 
συμφωνία που είχε επιτευχθεί μεταξύ 
των κρατών μελών, του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και της Επιτροπής κατά 
τον χρόνο κατάρτισης του εγγράφου. 
Δεν προσδιορίζει περαιτέρω τα εκτενή 
και ποικίλα αυτά καθήκοντα και είναι φει ­
δωλή όσον αφορά την ουσία τους.
18 
Ως αποτέλεσμα αυτού, η μεταβίβαση 
υπηρεσιών στην ΕΥΕΔ έγινε όχι βάσει 
της προσδοκώμενης συνεισφοράς τους 
στην εκπλήρωση των στόχων της ΕΥΕΔ, 
αλλά βάσει των δραστηριοτήτων τους 
και της διοικητικής θέσης τους στο πλαί ­
σιο της Επιτροπής ή της ΓΓΣ, κάτι που γίνεται ιδιαιτέρως εμφανές όσον αφορά 
την εξωτερική διάσταση εσωτερικών 
πολιτικών της ΕΕ, για την οποία η ΕΥΕΔ 
δεν έλαβε πόρους από την Επιτροπή
16. 
Ειδικότερα, από τη σύστασή της, η ΕΥΕΔ δεν διέθετε υπηρεσίες για τον χειρισμό 
ζητημάτων παγκόσμιας σημασίας που 
παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την ΕΕ, 
όπως η κλιματική αλλαγή ή η ενεργειακή 
ασφάλεια, δεδομένου ότι οι πόροι για 
τον χειρισμό των εν λόγω ζητημάτων 
είχαν μεταφερθεί από την πρώην Γενική 
Διεύθυνση Εξωτερικών Σχέσεων σε άλ ­
λες υπηρεσίες της Επιτροπής πριν από τη σύσταση της ΕΥΕΔ. Το γεγονός αυτό είχε 
εκ των πραγμάτων ως αποτέλεσμα να 
ανακύψουν πρακτικές δυσκολίες όσον 
αφορά τον εκ μέρους της ΕΥΕΔ συντονι ­
σμό ορισμένων δράσεων της Επιτροπής με αντίκτυπο στην εξωτερική πολιτική 
της ΕΕ.Η ΕΥΕΔ αντιμετώπισε πολλα -
πλές προκλήσεις πολιτικής 
και οικονομικής φύσης
19 
Η σύσταση της ΕΥΕΔ συνέπεσε με μια 
περίοδο αυξανόμενων αναταραχών στην 
περιοχή της Νότιας Μεσογείου17. Η ΕΥΕΔ 
επικέντρωσε τις προσπάθειές της στο 
να ηγηθεί της αντίδρασης της ΕΕ18, στην 
οποία δόθηκε προτεραιότητα έναντι της ανάπτυξης πολυαναμενόμενων από τα 
κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της 
ΕΕ πρωτοβουλιών στον τομέα της εξωτε ­
ρικής πολιτικής, όπως η μεταρρύθμιση των διαδικασιών και των δομών της κοι ­
νής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας και η ανάπτυξη της συνολικής 
προσέγγισης της ΕΕ
19.
10 Παρατηρήσεις
εκείνη. Κοινή ανακοίνωση της 
ΥΕ/ΑΠ και της Επιτροπής για το θέμα αυτό δημοσιεύθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2013.
20 Στην αιτιολογική σκέψη 15 του προοιμίου της απόφασης του Συμβουλίου αναφέρεται ότι: «η σύσταση (...) θα πρέπει να εδράζεται στην αρχή της σχέσης κόστους­αποτελεσματικότητας με στόχο την ουδετερότητα του προϋπολογισμού».
21 Τα διοικητικά καθήκοντα που συνδέονται με την αυτονομία της ΕΥΕΔ, τα οποία προηγουμένως ασκούσε η εναλλασσόμενη προεδρία (π.χ. η προεδρία ορισμένων ομάδων εργασίας του Συμβουλίου) και τα νέα πολιτικής φύσης καθήκοντα των αντιπροσωπειών της ΕΕ (π.χ. επιτόπιος συντονισμός όλων των πρεσβειών της ΕΕ).20 
Σε μια εποχή λιτότητας τόσο για την ΕΕ 
όσο και για τους εθνικούς προϋπολογι ­
σμούς, το Συμβούλιο αποφάσισε ότι θα τηρούσε την αρχή της δημοσιονομικής 
ουδετερότητας κατά τη σύσταση της 
ΕΥΕΔ
20. Ωστόσο, η ίδρυση ενός νέου ορ ­
γάνου είναι καθ’ εαυτήν δαπανηρή, ιδίως δε όταν το νέο όργανο επιφορτίζεται με νέα καθήκοντα. Μάλιστα, το Συμβούλιο 
έλαβε την απόφασή του χωρίς αξιολό ­
γηση πόρων η οποία θα έπρεπε να λάβει υπόψη τόσο τις νέες απαιτήσεις
21 όσο και 
τις δυνατότητες συνέργιας με τη συγχώ ­
νευση δομών της Επιτροπής και της ΓΓΣ.
21 
Ο όρος της δημοσιονομικής ουδε ­
τερότητας εφαρμόστηκε αυστηρά 
με αποτέλεσμα στη νέα υπηρεσία να μεταβιβαστούν μόνον δομές εξωτερι ­
κής πολιτικής. Επομένως, η ΕΥΕΔ δεν έλαβε πόρους για λειτουργίες υποστή ­
ριξης. Αντ’ αυτού, η Επιτροπή και η ΓΓΣ 
εξακολούθησαν να παρέχουν διάφορες 
υπηρεσίες, που εκτείνονται από τη δια ­
χείριση προσωπικού (όπως προσλήψεις, 
ιατρικές εξετάσεις ή μισθοδοσία) έως τη 
διοικητική υποστήριξη (όπως ΤΠ, κτίρια, 
χώροι συνεδριάσεων). Για τον σκοπό αυτό, η ΕΥΕΔ υπέγραψε συμφωνίες 
επιπέδου υπηρεσιών με την Επιτροπή και τη ΓΓΣ. Βραχυπρόθεσμα, αυτό συνιστού ­
σε ρεαλιστική λύση, αλλά, συνολικά, οι παρεχόμενες υπηρεσίες δεν κάλυψαν 
πλήρως τις ανάγκες της ΕΥΕΔ:
α) Η ΕΥΕΔ δεν είχε τη δυνατότητα να 
αξιολογήσει ή να τροποποιήσει την 
εμβέλεια και τα οφέλη των εν λόγω 
συμφωνιών επιπέδου υπηρεσιών, οι 
οποίες είχαν καταρτιστεί με βάση τη στήριξη που παρεχόταν πριν από τη 
σύστασή της.β) Η διάρκεια των συμφωνιών δεν λάμ ­
βανε υπόψη τις ανάγκες της ΕΥΕΔ. Παραδείγματος χάριν, η στήριξη της ΓΓΣ για τη συντήρηση των ασφαλών 
συστημάτων που χρησιμοποιούνται 
για τη διαβίβαση διαβαθμισμένων 
πληροφοριών διεκόπη πριν βρεθεί αποτελεσματική εναλλακτική λύση 
(σύμφωνα με την αρχή της δημοσιο ­
νομικής ουδετερότητας).
22 
Δεν πραγματοποιήθηκε συνολική αξιο ­
λόγηση για τη σύγκριση των δαπανών λειτουργίας της ΕΥΕΔ με τις δαπάνες των προηγούμενων δομών, συμπεριλαμ ­
βανομένων των δαπανών των κρατών 
μελών. Από την άποψη αυτή, η σύσταση 
της ΕΥΕΔ πιθανώς να επέφερε σημαντική 
εξοικονόμηση πόρων για τα κράτη μέλη. 
Παραδείγματος χάριν, τα κράτη μέλη μπορούν να βασίζονται στις πολιτικές 
εκθέσεις της ΕΥΕΔ αντί να καταρτίζουν εκθέσεις, η εναλλασσόμενη προεδρία 
έχει μικρότερο φόρτο εργασίας σε σχέση 
με την προετοιμασία και την προεδρία 
των ομάδων εργασίας του Συμβουλίου, ενώ η μισθοδοσία των αποσπασμένων 
υπαλλήλων διπλωματικών υπηρεσιών γίνεται πλέον από την ΕΥΕΔ.
11 Παρατηρήσεις
22 Επί του παρόντος, η ΕΕ 
διατηρεί στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με δέκα χώρες: τη Βραζιλία, τον Καναδά, την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία, το Μεξικό, τη Ρωσία, τη Νότια Αφρική, τη Νότια Κορέα και τις ΗΠΑ. Το Συμβούλιο σύναψε τις εν λόγω εταιρικές σχέσεις πολύ πριν από τη σύσταση της ΕΥΕΔ.
23 Η Ισπανία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Σουηδία έκριναν ότι ήταν αναγκαία μια ευρεία στρατηγική προσέγγιση των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ και αποφάσισαν να χρηματοδοτήσουν την πρωτοβουλία «διαδικασία προβληματισμού για μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τον κόσμο» για την προετοιμασία της εν λόγω προσέγγισης.
24 Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την εφαρμογή της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας (A7 ­0357/2012), 
31 Οκτωβρίου 2012.
25 Το ήμισυ των κρατών μελών που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο έκρινε ότι η ΕΥΕΔ πρέπει να συνεισφέρει σε μεγαλύτερο βαθμό στην ανάπτυξη των εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ, όπως οι περιφερειακές στρατηγικές.Αδυναμίες όσον αφορά 
την ιεράρχηση κατά προ -
τεραιότητα, την οργά -
νωση και την κατανομή των πόρων μειώνουν την αποδοτικότητα της ΕΥΕΔ
23 
Στην παρούσα ενότητα (σημεία 23 έως 
50) επιχειρείται να δοθεί απάντηση στο 
δεύτερο ερώτημα του ελέγχου, ήτοι στο 
κατά πόσον ιεραρχήθηκαν κατά προτε ­
ραιότητα, οργανώθηκαν και διατέθηκαν κατά τρόπο αποδοτικό οι πόροι της 
ΕΥΕΔ. Το Συνέδριο προέβη στον έλεγχο 
δειγμάτων διαδικασιών προσλήψεων, 
ενημερώσεων και μαθημάτων επιμόρ ­
φωσης και διενήργησε ποσοτική ανάλυ ­
ση των δεδομένων που αφορούσαν τη 
σύνθεση του προσωπικού.
24 
Επί της βάσης αυτής, το Συνέδριο αξιολόγησε τη στρατηγική διαχείρισης, 
τον καθορισμό στόχων και τον προγραμ ­
ματισμό, την οργανωτική διάρθρωση 
της ΕΥΕΔ, τον ρόλο των ειδικών εντε ­
ταλμένων της ΕΕ και τη διαχείριση των ανθρώπινων πόρων, με ιδιαίτερη έμφαση στις προσλήψεις, την κατανομή και την 
επιμόρφωση του προσωπικού.Η ΕΥΕΔ δεν αντιμετώπισε 
ως ζήτημα προτεραιότητας 
την ανάπτυξης ενός συνολι -
κού στρατηγικού πλαισίου 
για την εξωτερική πολιτική 
της ΕΕ και δεν υιοθέτησε 
εσωτερική στρατηγική
25 
Δεδομένων των ραγδαίων εξελίξεων 
στη διεθνή σκηνή, η ΕΥΕΔ προτίμησε 
την ad hoc προσέγγιση των διαφόρων 
ζητημάτων αντί της πρότασης μιας συνο ­
λικής στρατηγικής εξωτερικής πολιτικής. Επίσης, η ΕΥΕΔ προτίμησε να μην προ ­
τείνει μια συνολική προσέγγιση για την αντιμετώπιση των στρατηγικών εταιρι ­
κών σχέσεων της ΕΕ, μολονότι οι υφιστά ­
μενες
22 συστάθηκαν μεμονωμένα πολύ 
πριν από την υπογραφή της Συνθήκη της 
Λισαβόνας και ενδέχεται να μην συνδέ ­
ονται σαφώς με τις τρέχουσες προτεραι ­
ότητες της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. 
Η έλλειψη ενός συνολικού στρατηγικού 
πλαισίου έχει αποτελέσει αντικείμενο 
επικρίσεων από ορισμένα κράτη μέλη23 
και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο24, το 
οποίο προσδοκούσε ότι η ΕΥΕΔ θα ανα ­
λάμβανε ενεργότερο ρόλο, με μεγαλύτε ­
ρο βαθμό πρωτοβουλίας, στην ανάπτυξη 
της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ25.
26 
Στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει στρα ­
τηγική καθοδήγηση, η ΕΥΕΔ διαβουλεύ ­
εται με τα θεσμικά όργανα και τα κράτη 
μέλη της ΕΕ προκειμένου να προετοι ­
μάσει την αντίδραση της ΕΕ. Οι ειδικές 
στρατηγικές που προκύπτουν συνιστούν 
την έκβαση έντονων διαβουλεύσεων, 
πριν υιοθετηθούν επισήμως από την Επι ­
τροπή και εγκριθούν από το Συμβούλιο. 
Η διαδικασία αυτή δεν διευκολύνει την 
έγκαιρη ανάληψη δράσης.
12 Παρατηρήσεις
26 Ο θεσμός της προεδρικής 
τρόικα δημιουργήθηκε το 2007 κατόπιν απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη της Ένωσης διαιρούνται σε ομάδες τριών διαδοχικών εναλλασσόμενων Προεδριών του Συμβουλίου της ΕΕ, που συνθέτουν την τρόικα. Σκοπός είναι η επίτευξη συνέχειας και συνέπειας στις εργασίες του Συμβουλίου.
27 Η Διεύθυνση Διαχείρισης Κρίσεων και Σχεδιασμού (δημιουργήθηκε το 2009), η Μη Στρατιωτική Δυνατότητα Σχεδιασμού και Διεξαγωγής Επιχειρήσεων (2007), το Κέντρο Ανάλυσης Πληροφοριών (2002) και το Στρατιωτικό Επιτελείο (2001). Διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην ανάπτυξη των στρατιωτικών και μη στρατιωτικών μέσων που αποφασίζει το Συμβούλιο για την αντιμετώπιση κρίσεων (π.χ. δρομολόγηση αποστολής στρατιωτικής εκπαίδευσης στο Μάλι τον Φεβρουάριο του 2013 για τη στήριξη της σταθερότητας στην περιοχή του Σαχέλ).
28 Μία γεωγραφική μονάδα απαρτίζεται από έναν ή περισσότερους υπαλλήλους της ΕΥΕΔ που καλύπτει/καλύπτουν την ίδια χώρα. Οι γεωγραφικές μονάδες ομαδοποιούνται σε γεωγραφικές υπηρεσίες.
29 Η ΓΔ Εξωτερικών Σχέσεων διέθετε τέσσερα ανώτερα διευθυντικά στελέχη (έναν Γενικό Διευθυντή και τρεις Αναπληρωτές Γενικούς Διευθυντές) και η ΓΓΣ δύο (έναν Γενικό Διευθυντή και έναν Αναπληρωτή Γενικό Διευθυντή). Αντιθέτως, η ΕΥΕΔ έχει 13 ανώτερα διευθυντικά στελέχη.27 
Η ΕΥΕΔ δεν έχει εγκρίνει ακόμη εσωτε ­
ρική στρατηγική ή σχέδιο διαχείρισης. 
Ωστόσο, το 2011, ο ΥΕ/ΑΠ έθεσε τρεις 
αρχικές προτεραιότητες:
α) τη σύσταση της ΕΥΕΔ ως λειτουργι ­
κού οργάνου,
β) την περαιτέρω ανάπτυξη των δέκα 
υφιστάμενων στρατηγικών εταιρι ­
κών σχέσεων της ΕΕ,
γ) την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Πο ­
λιτικής Γειτονίας ως απάντηση στην 
αραβική άνοιξη.
Πέρα από αυτό τον περιορισμένο αριθμό 
προτεραιοτήτων, η ΕΥΕΔ επέδειξε επαρ ­
κή ευελιξία, προσαρμοζόμενη στις μετα ­
βαλλόμενες συνθήκες, και διαδραμάτισε 
καίριο ρόλο ως διαμεσολαβητής στον 
διάλογο Κοσσυφοπεδίου ­Σερβίας, καθώς 
και στο πλαίσιο των συνομιλιών σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
28 
Η ΕΥΕΔ ούτε έθεσε στόχους ούτε 
ανέπτυξε λεπτομερή κριτήρια για την 
αξιολόγηση της επίτευξης των προ ­
τεραιοτήτων αυτών. Ακόμη, δεν έχει 
αναπτύξει ολοκληρωμένο πλαίσιο 
προγραμματισμού, ώστε κάθε υπηρε ­
σία να αποφασίζει η ίδια σχετικά με τον 
προγραμματισμό των δραστηριοτήτων 
της, γεγονός που έχει αρνητικό αντί ­
κτυπο στην αποδοτικότητα της ΕΥΕΔ 
συνολικά, καθώς τα καθήκοντα και οι 
πόροι της δεν ανταποκρίνονται απαραι ­
τήτως στους στόχους υψηλού επιπέδου. 
Επιπλέον, η απουσία ολοκληρωμένου 
πλαισίου προγραμματισμού δυσχεραίνει 
περαιτέρω την ενσωμάτωση των δρα ­
στηριοτήτων της στο ευρύτερο πλαίσιο 
του ετήσιου προγράμματος εργασίας της 
Επιτροπής ή στο δεκαοκτάμηνο «πρό ­
γραμμα των τριών»26 (το οποίο καταρτί ­
ζεται από την ομάδα των τριών χωρών που ασκούν την εναλλασσόμενη προε ­
δρία και τη ΓΓΣ).Η πολύπλοκη οργάνωση 
της ΕΥΕΔ δεν διευκολύνει 
την έγκαιρη συνεργασία 
μεταξύ των υπηρεσιών
29 
Η συνολική διάρθρωση της ΕΥΕΔ είναι 
πολύπλοκη, κατάσταση που οφείλεται 
εν μέρει στο γεγονός ότι, σε αντίθεση 
με ένα συνηθισμένο Υπουργείο Εξω ­
τερικών, έχει πρόσθετα καθήκοντα, τα 
οποία συνήθως ανήκουν στα Υπουργεία 
Άμυνας ήΕσωτερικών και στις υπηρεσίες πληροφοριών. Οι γεωγραφικές μονάδες, 
οι οποίες σε μεγάλο βαθμό μεταβιβά ­
στηκαν από την πρώην Γενική Διεύθυν ­
ση Εξωτερικών Σχέσεων, και οι δομές 
διαχείρισης κρίσεων, οι οποίες μεταβιβά ­
στηκαν από τη ΓΓΣ
27, δημιουργούν δύο 
διακριτά τμήματα της οργάνωσης, με τις 
τελευταίες να αναφέρονται απευθείας 
στον ΥΕ/ΑΠ.
30 
Η ΕΥΕΔ έχει πυραμιδική οργανωτική 
δομή, που είναι περισσότερο πολύπλοκη 
από τις δομές εξωτερικής πολιτικής που αντικαθιστά:
α) γεωγραφικές μονάδες, η βασική 
λειτουργία της ΕΥΕΔ
28, με πρόσθε ­
τα επίπεδα διοίκησης σε σύγκρι ­
ση με τα προϋπάρχοντα (βλέπε τον  πίνακα ),
β) υπάρχουν περισσότερες οργανω ­
τικές μονάδες, επίσης μικρότερου 
μεγέθους (τα διευθυντικά στελέχη 
έχουν μικρότερο πεδίο ευθύνης και περίπου 20 % λιγότερους υφισταμέ ­
νους), και
γ) η ΕΥΕΔ διαθέτει διπλάσιο αριθμό 
ανώτερων διοικητικών στελεχών 
σε σχέση με τις υπηρεσίες που αντικατέστησε
29.
13 Παρατηρήσεις
30 Ειδικότερα, με το τμήμα 
αντιμετώπισης κρίσεων και επιχειρησιακού συντονισμού, τη διεύθυνση πρόληψης των συγκρούσεων και πολιτικής ασφάλειας και, σε ορισμένο βαθμό, με το τμήμα παγκόσμιων θεμάτων και καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Παραδείγματος χάριν, με τον έλεγχο αποκαλύφθηκαν αλληλεπικαλύψεις στους τομείς της πρόληψης κρίσεων, του σχεδιασμού της αντιμετώπισης κρίσεων, της διαστημικής πολιτικής και της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας.31 
Για τον υπερβολικά μεγάλο αριθμό 
ανώτατων διευθυντικών στελεχών της 
ΕΥΕΔ ευθύνεται εν μέρει η απόφαση του Συμβουλίου, η οποία προέβλεπε, αφενός, 
τη δημιουργία γενικών διευθύνσεων για γεωγραφικές περιοχές και, αφετέρου, τη 
στελέχωση της ΕΥΕΔ, κατά το ένα τρίτο, 
με υπαλλήλους προερχόμενους από τα 
κράτη μέλη. Δεδομένου ότι οι θέσεις 
στελεχών που μεταφέρθηκαν στην ΕΥΕΔ 
ήταν ήδη κατειλημμένες από μόνιμους 
υπαλλήλους, η ΕΥΕΔ δημιούργησε μια 
δομή με υπερβολικά μεγάλο αριθμό 
ανώτατων διοικητικών στελεχών, προκει ­
μένου να υπάρξει σημαντικός αριθμός θέσεων στην κορυφή της ιεραρχίας για 
τους υπαλλήλους που προέρχονταν από 
τις διπλωματικές υπηρεσίες των κρατών 
μελών.32 
Οι δομές της κοινής πολιτικής ασφάλειας 
και άμυνας που μεταβιβάστηκαν από 
τη ΓΓΣ αναπτύχθηκαν μεμονωμένα με την πάροδο των ετών, χωρίς να υπάρχει 
συνολικό πλαίσιο, και αλληλεπικαλύ ­
πτονται με άλλες υπηρεσίες διαχείρισης 
κρίσεων
30. Η ΕΥΕΔ έχει αρχίσει να ασχο ­
λείται με την επίλυση των προβλημάτων 
αυτών, αλλά αυτό συνιστά πολύπλοκη 
διαδικασία, η οποία προϋποθέτει την 
ομόφωνη στήριξη των κρατών μελών για 
την τροποποίηση σημαντικού αριθμού 
αποφάσεων του Συμβουλίου. Στο μεταξύ, 
θέσπισε νέους μηχανισμούς για την ενί ­
σχυση του συντονισμού, όπως η επιτρο ­
πή διαχείρισης κρίσεων και η πλατφόρμα 
κρίσεων (βλέπε πλαίσιο 1 ).ΠίνακαςΕπισκόπηση των επιπέδων διοίκησης στην ΕΥΕΔ, τη ΓΔ Εξωτερικών Σχέσεων και τη ΓΓΣ
Νέα δομή Προηγούμενες δομές
ΕΥΕΔ ΓΔ Εξωτερικών Σχέσεων ΓΓΣ
(έξι επίπεδα) (πέντε επίπεδα) (πέντε επίπεδα)
1. ΥΕ/ΑΠ 1. Επίτροπος
2. Εκτελεστικός Γενικός Γραμματέας / Διοικητικός Γενικός Διευθυντής — 1. Γενικός Γραμματέας 
3. Αναπληρωτές Γενικοί Γραμματείς — —
4. Διευθύνοντες Σύμβουλοι 2. Γενικός Διευθυντής 2. Γενικός Διευθυντής 
— 3. Αναπληρωτές Γενικοί Διευθυντές 3. Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής
5. Διευθυντές 4. Διευθυντές 4. Διευθυντές
6. Προϊστάμενοι Τμήματος 5. Προϊστάμενοι Μονάδας 5. Προϊστάμενοι Μονάδας
Πηγή: Δεδομένα σχετικά με τη σύνθεση του προσωπικού της ΕΥΕΔ και επίσημος κατάλογος του προσωπικού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2010.
14 Παρατηρήσεις
31 Ο Εκτελεστικός Γενικός 
Γραμματέας, ο Διοικητικός Γενικός Διευθυντής και οι δύο Αναπληρωτές Γενικοί Γραμματείς.
32 Επί του συνόλου των ενημερωτικών σημειωμάτων του δείγματος, η διαδικασία επικύρωσης διήρκεσε κατά μέσο όρο τέσσερις ημέρες και σε αυτήν ενεπλάκησαν έως και πέντε επικυρωτές (Αναπληρωτής Προϊστάμενος Τμήματος, Προϊστάμενος Τμήματος, Διευθυντής, Διευθύνων Σύμβουλος, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου) πριν το κείμενο φτάσει στο Ιδιαίτερο Γ ραφείο, όπου το κείμενο είναι πιθανόν να αναδιατυπωθεί.33 
Η ΕΥΕΔ διαθέτει Διοικητικό Συμβούλιο, 
το οποίο απαρτίζεται από τα τέσσερα 
πλέον υψηλόβαθμα διευθυντικά στελέχη της
31. Αποστολή του είναι να διασφαλίζει 
ότι η ΕΥΕΔ ασκεί με συνέπεια τα καθήκο ­
ντά της και συνεισφέρει στην επίτευξη των πολιτικών στόχων που έχει θέσει 
η ΥΕ/ΑΠ. Στο πλαίσιο των εσωτερικών 
διαδικασιών της ΕΥΕΔ δεν θεωρείται 
συλλογικό όργανο με διακριτό ρόλο 
και καθήκοντα. Μολονότι το Διοικητικό 
Συμβούλιο διευκόλυνε τον συντονισμό 
μεταξύ των ανώτερων διευθυντικών 
στελεχών, δεν μείωσε, όπως αναμενό ­
ταν, τον φόρτο εργασίας του ΥΕ/ΑΠ, που εξακολουθεί να έχει άμεσα υπ’ αυτόν 23 
πυραμίδες ιεραρχίας.34 
Όπως ισχύει για όλες τις διπλωματικές 
υπηρεσίες, η έγκαιρη πρόσβαση σε 
πληροφορίες είναι καίριας σημασίας. Στο πλαίσιο του ελέγχου αξιολογήθηκε 
η αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων διαδικασιών παραγωγής και διανομής 
των δύο κύριων προϊόντων ενημέρωσης:
α) Η ΕΥΕΔ παρέχει υποστήριξη για την 
προετοιμασία των συνεδριάσεων 
του προέδρου του Ευρωπαϊκού 
Συμβουλίου, του προέδρου της 
Επιτροπής, του ΥΕ/ΑΠ και των ππι ­
τρόπων, απαντώντας εγκαίρως στα αιτήματα ενημέρωσης. Ωστόσο, για 
την προετοιμασία των απαντήσεων 
μπορεί να απαιτηθεί σχετικά μεγάλο 
χρονικό διάστημα, κυρίως λόγω της 
διαδικασίας επικύρωσης, που είναι 
αποτέλεσμα της διάρθρωσης της 
ΕΥΕΔ
32. Επιπλέον, τα τμήματα σπα ­
νίως λαμβάνουν ανατροφοδότηση 
σχετικά είτε με το κείμενο είτε με το τελικό αποτέλεσμα της συνεδρίασης 
για την οποία καταρτίστηκε ενημε ­
ρωτικό σημείωμα, γεγονός που δεν διευκολύνει τη βελτίωσή τους.Η πλατφόρμα κρίσεων
Η πλατφόρμα κρίσεων είναι ένας νέος συντονιστικός μηχανισμός που σκοπό έχει να παρέχει στην ΕΥΕΔ και την Επι ­
τροπή σαφείς πολιτικές και στρατηγικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση μιας δεδομένης κρίσης. Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της εκάστοτε κρίσης, η πλατφόρμα κρίσεων συνενώνει δομές διαχείρισης κρίσεων, γεωγραφι ­
κές και οριζόντιες υπηρεσίες, καθώς και τις συναφείς υπηρεσίες της Επιτροπής.
Όταν συγκροτείται μια πλατφόρμα κρίσης, ο γεωγραφικός διευθύνων σύμβουλος μεταβιβάζει την ευθύνη για τη 
συγκεκριμένη χώρα στον διευθύνοντα σύμβουλο του τμήματος αντιμετώπισης κρίσεων και επιχειρησιακού συντο ­
νισμού, ο οποίος αναλαμβάνει τον συντονισμό της αντίδρασης της ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται ο αριθμός 
κρίσεων τις οποίες μπορεί να χειριστεί ταυτόχρονα η ΕΕ, δεδομένου ότι οι πόροι που έχει στη διάθεσή του ο δι ­
ευθύνων σύμβουλος του τμήματος αντιμετώπισης κρίσεων και επιχειρησιακού συντονισμού δεν επαρκούν για τη διαχείριση περισσότερων από δύο κρίσεων ταυτόχρονα. Συνεπεία αυτού, μια πλατφόρμα κρίσης για μια δεδομένη 
χώρα είναι δυνατό να ανασταλεί, ενώ η κρίση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και η αντίδραση της ΕΕ δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί (π.χ. Λιβύη).Πλαίσιο 1
15 Παρατηρήσεις
33 Η κατάσταση αυτή 
κληροδοτήθηκε από τα συστήματα της ΓΓΣ, τα οποία είχαν σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται η ανάμειξη στρατιωτικών και μη στρατιωτικών πληροφοριών.
34 Το Συμβούλιο είχε στη διάθεσή του ειδικούς εντεταλμένους από το 1996. Αρχικώς, το Συμβούλιο μπορούσε να διορίζει ειδικό εντεταλμένο όταν το έκρινε αναγκαίο αλλά, μετά τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας, αυτό μπορεί να γίνει μόνο κατόπιν πρότασης του ΥΕ/ΑΠ.β) Με τη σύσταση της ΕΥΕΔ, οι υπηρε ­
σίες πληροφοριών και οι αντιπρο ­
σωπείες αποτελούν για πρώτη φορά 
τμήματα του ίδιου οργανισμού, 
γεγονός που παρέχει αυξημένες δυνατότητες συνδυασμού πολιτι ­
κών εκθέσεων και πληροφοριών ασφαλείας, με στόχο τη στήριξη των 
υπευθύνων για τη λήψη αποφάσεων. Ωστόσο, η διανομή των προϊόντων 
των υπηρεσιών πληροφοριών εξακο ­
λουθεί να είναι περιορισμένη λόγω των πρακτικών δυσχερειών στη 
διαβίβαση διαβαθμισμένων πληρο ­
φοριών σε ορισμένους αποδέκτες. 
Οι περισσότερες από τις αντιπρο ­
σωπείες της ΕΕ δεν είναι έτοιμες να χειριστούν διαβαθμισμένα έγγραφα, 
πολλοί προϊστάμενοι αντιπροσωπει ­
ών δεν διαθέτουν ακόμη την ενδε ­
δειγμένη εξουσιοδότηση ασφάλειας 
και τα συστήματα που χρησιμοποι ­
ούνται για την υποβολή πολιτικών εκθέσεων και πληροφοριών ασφά ­
λειας δεν είναι ακόμη συμβατά
33. 
Ως αποτέλεσμα αυτού, η πρόσβαση 
σε διαβαθμισμένες πληροφορίες και η χρήση τους στο πλαίσιο της 
ΕΥΕΔ, ιδίως από τις αντιπροσωπείες, 
δυσχεραίνεται σημαντικά.
Οι ειδικοί εντεταλμένοι 
της ΕΕ δεν έχουν ενσωματω -
θεί επαρκώς στην ΕΥΕΔ
35 
Ένα από τα παλαιότερα μέσα της κοινής 
εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής 
ασφάλειας είναι ο διορισμός ειδικών εντεταλμένων της ΕΕ για τον χειρισμό 
κρίσεων ή την εκτέλεση συγκεκριμένων 
καθηκόντων για λογαριασμό της ΕΕ
34. Οι 
ειδικοί εντεταλμένοι διορίζονται από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων κατό ­
πιν σύστασης του ΥΕ/ΑΠ και τυγχάνουν 
ισχυρής στήριξης από τα κράτη μέλη.36 
Αρχικά, οι ειδικοί εντεταλμένοι διαδρα ­
μάτιζαν σημαντικό ρόλο συμβάλλο ­
ντας στον συντονισμό της εξωτερικής 
πολιτικής μεταξύ του Συμβουλίου και 
της Επιτροπής, κάτι που κατέστη περιττό 
μετά τη σύσταση της ΕΥΕΔ. Ωστόσο, 
δεδομένων των ειδικών καθηκόντων 
που τους ανατίθενται για την αντιμετώ ­
πιση περιφερειακών προβλημάτων και ειδικών κρίσεων, η ΕΥΕΔ εξακολουθεί να 
θεωρεί τους ειδικούς εντεταλμένους ως χρήσιμο μέσο και το Συμβούλιο ανα ­
γνωρίζει τη σημασία τους ως πολύτιμου 
εργαλείου εξωτερικής πολιτικής. Αυτός 
είναι ο λόγος για τον οποίο, έπειτα από 
μια προσωρινή μείωση του αριθμού 
τους (από 12 το 2010 σε 9 το 2011), 
στο τέλος του 2013 υπήρχαν 11 ειδικοί 
εντεταλμένοι.
37 
Οι ειδικοί εντεταλμένοι έχουν ευρεία εντολή, γεγονός που τους παρέχει αυξη ­
μένο βαθμό ευελιξίας κατά την εκπλή ­
ρωση της αποστολής τους, αλλά επίσης δυσχεραίνει την αξιολόγηση των επιδό ­
σεών τους. Παρότι θεωρούνται ad hoc 
μέσο αντιμετώπισης κρίσεων, οι ειδικοί 
εντεταλμένοι ασκούν αυτά τα καθήκοντα 
κατά μέσο όρο για μία οκταετία, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση 
του αριθμού τους και να υπονομεύσει τον ρόλο των τακτικών δομών της ΕΥΕΔ.
16 Παρατηρήσεις
35 Το 2012 η χρηματοδότηση για 
τους ειδικούς εντεταλμένους στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας ανήλθε σε 27 897 500 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 5,7 % των συνολικών δαπανών της ΕΥΕΔ για το 2012. Τα ποσά αυτά χρηματοδοτούνται από τις επιχειρησιακές πιστώσεις της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας.
36 Συγκεκριμένα, η Μη Στρατιωτική Δυνατότητα Σχεδιασμού και Διεξαγωγής Επιχειρήσεων, η οποία είναι επιφορτισμένη με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και την υλοποίηση των μη στρατιωτικών αποστολών στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας.38 
Τον Δεκέμβριο του 2013 7 επί συνόλου 
11 ειδικών εντεταλμένων είχαν την έδρα 
τους στις Βρυξέλλες και συστεγάζονταν 
με την ΕΥΕΔ. Οι ειδικοί εντεταλμένοι 
της ΕΕ εντάσσονται στη δομή της ΕΥΕΔ 
μόνον στις περιπτώσεις κατά τις οποί ­
ες είναι ταυτόχρονα και προϊστάμενοι αντιπροσωπειών (4 επί συνόλου 11, οι 
οποίοι έχουν όλοι την έδρα τους εκτός 
της ΕΕ). Ελλείψει σαφών διαδικασιών, 
εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια των ίδιων των ειδικών εντεταλμένων 
να αποφασίζουν πώς θα χειριστούν τον συντονισμό με τα συναφή τμήματα 
της ΕΥΕΔ, με συνέπεια την αύξηση του 
κινδύνου ασυνέπειας των ενεργειών τους 
με άλλες δράσεις της ΕΕ. Μόλις το ήμισυ 
των προϊσταμένων αντιπροσωπειών που 
απάντησαν στο ερωτηματολόγιο έκρινε 
ότι διέθετε επαρκή ενημέρωση σχετι ­
κά με τις δραστηριότητες των ειδικών εντεταλμένων.
39 
Οι ειδικοί εντεταλμένοι χρηματοδοτού ­
νται από τον επιχειρησιακό προϋπολογι ­
σμό της ΕΕ τον οποίο διαχειρίζεται η Επι ­
τροπή, παρέχοντας στην ΕΥΕΔ, σε μια 
περίοδο δημοσιονομικών περιορισμών, σημαντικούς πρόσθετους πόρους, εκτός 
του διοικητικού προϋπολογισμού της 
ΕΥΕΔ
35. Ωστόσο, αυτό τους αφήνει εκτός 
του πλαισίου διοίκησης και διαχείρισης 
που θεσπίστηκε για την ΕΥΕΔ, ιδίως σε ό,τι αφορά τη στελέχωση, τη μισθοδοσία 
και την υποχρέωση υποβολής στοιχείων, 
και τους υποχρεώνει να συμμορφώ ­
νονται με πρόσθετες διοικητικές και 
οικονομικές υποχρεώσεις, περιορίζοντας 
τους πόρους που έχουν στη διάθεσή τους για τη χάραξη πολιτικής.Η ΕΥΕΔ αντιμετώπισε 
δυσκολίες στη στελέχωση 
καίριων λειτουργιών της 
με τους πόρους που της μεταβιβάστηκαν
40 
Η ΕΥΕΔ άρχισε να λειτουργεί με δεδο ­
μένους πόρους και υπηρεσίες, καθώς 
και με υπαλλήλους που μετατέθηκαν 
βάσει της υπηρεσιακής τους κατάστα ­
σης την 31η Δεκεμβρίου 2010. Το 2011 
η ΕΥΕΔ διενήργησε μια πρώτη αναλυτική 
εξέταση, με έμφαση στον εξορθολογι ­
σμό των γεωγραφικών μονάδων. Το 2012 δρομολογήθηκε μια δεύτερη διαδικασία αναλυτικής εξέτασης, με περισσότε ­
ρο φιλόδοξους στόχους όσον αφορά 
την αξιολόγηση των αναγκών και την 
αντιστοίχιση των πόρων με τις προτεραι ­
ότητες της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Οι δύο αυτές διαδικασίες έδωσαν στην ΕΥΕΔ τη δυνατότητα να ενισχύσει τις 
διοικητικές και υποστηρικτικές λειτουρ ­
γίες της, οι οποίες δεν είχαν στελεχωθεί 
επαρκώς κατά τη σύστασή της.
41 
Μολονότι έλαβαν χώρα 18 ανακατατά ­
ξεις, η στελέχωση των πολιτικών τμημά ­
των των αντιπροσωπειών δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και δεν έχουν διατεθεί νέοι 
πόροι ενόψει της ανάληψης αρμοδιο ­
τήτων που σχετίζονται με την εναλλασ ­
σόμενη προεδρία. Ομοίως, τα αρμόδια τμήματα
36 δεν έλαβαν πρόσθετο προσω ­
πικό για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και την υλοποίηση του κύματος αποστολών 
κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας 
που αναλήφθηκαν το 2012 και το 2013 
για την αντιμετώπιση συγκεκριμένα των 
κρίσεων στη Λιβύη, το Κέρας της Αφρι ­
κής και την περιοχή του Σαχέλ.
17 Παρατηρήσεις
37 Συνολικά, το 35 % των 
προϊσταμένων αντιπροσωπειών που επέστρεψε στις Βρυξέλλες δεν ανέλαβε διευθυντικά καθήκοντα.
38 Το συνολικό κόστος των διαδικασιών προσλήψεων της ΕΥΕΔ είναι άγνωστο, καθώς η υπηρεσία ανθρώπινων πόρων της ΕΥΕΔ καλύπτει τις δαπάνες μόνον των διπλωματικών υπαλλήλων των κρατών μελών, ενώ τα θεσμικά όργανα της ΕΕ καλύπτουν τις σχετικές δαπάνες των υπαλλήλων της ΕΕ. Η απαίτηση να καλύπτουν οι αντιπροσωπείες τις δαπάνες των υπαλλήλων τους όταν οι τελευταίοι συμμετέχουν σε διαδικασίες προσλήψεων έχει επίσης ασκήσει πιέσεις στους προϋπολογισμούς τους.42 
Επιπλέον της κλιματικής αλλαγής και 
της ενεργειακής ασφάλειας (βλέπε ση ­
μείο 18), με τον έλεγχο αποκαλύφθηκαν αρκετοί τομείς στους οποίους η έλλειψη 
θεματικής εμπειρογνωσίας δημιουργού ­
σε ιδιαίτερα προβλήματα: οικονομικά και χρηματοοικονομικά ζητήματα, εμπειρο ­
γνωσία σε επίπεδο αντιπροσωπειών σε σχέση με τη κοινή πολιτική ασφάλειας 
και άμυνας, κώδικας συμπεριφοράς στο 
διάστημα, ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, μετανάστευση, κυρώσεις και ανάκτηση 
περιουσιακών στοιχείων. Οι θεματικές μονάδες αποτελούν τους βασικούς συνο ­
μιλητές της Επιτροπής κατά τη διαδικα ­
σία της διυπηρεσιακής διαβούλευσης, 
η οποία αποτελεί την κύρια ευκαιρία της 
ΕΥΕΔ να επηρεάσει τη διαδικασία χάρα ­
ξης πολιτικής. Συνεπώς, τα ελλείμματα αυτά δυσχεραίνουν τη δυνατότητα της 
ΕΥΕΔ να διασφαλίζει τη συνέπεια των 
πολιτικών όσον αφορά την εξωτερική 
διάσταση των εσωτερικών πολιτικών.
43 
Οι δομές εξωτερικής πολιτικής της ΓΓΣ και της Επιτροπής χρησιμοποιούσαν 
διαφορετικές εφαρμογές ΤΠ. Επιπλέον, με τη σύσταση της ΕΥΕΔ δημιουργή ­
θηκαν πρόσθετες απαιτήσεις, παρα ­
δείγματος χάριν όσον αφορά ασφαλή 
δίκτυα επικοινωνίας για την ανταλλαγή πληροφοριών με τις αντιπροσωπείες. 
Ωστόσο, η ΕΥΕΔ δεν ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει τις άμεσες ανάγκες της, 
όπως η αναβάθμιση και η ενσωμάτωση 
των εφαρμογών που κληρονόμησε από 
την Επιτροπή και τη ΓΓΣ ή η βελτίωση των επικοινωνιών με τις αντιπροσωπείες 
και τα κράτη μέλη.
44 
Η ΕΥΕΔ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμο
­
νες, οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στον 
πίνακα προσωπικού (366 στις κεντρικές 
υπηρεσίες και τις αντιπροσωπείες βάσει των στοιχείων του Ιουνίου του 2013). 
Αυτό συνεπάγεται ότι ποσοστό μεγαλύ
­
τερο του 50 % των υπαλλήλων διοίκησης 
της ΕΥΕΔ είναι αποσπασμένο από τα 
κράτη μέλη για περιορισμένο χρονικό διάστημα και μπορεί να ανακληθεί, γε ­
γονός που υπονομεύει τη θεσμική μνήμη 
της ΕΥΕΔ, καθώς και τη συνέχεια των 
δραστηριοτήτων της.
Οι διαδικασίες προσλήψεων 
ήταν χρονοβόρες, δαπα -
νηρές και δεν διόρθωναν 
πλήρως τις προϋπάρχουσες 
ανισορροπίες
45 
Η ΕΥΕΔ υποχρεώθηκε να ανανεώσει το 
εργατικό δυναμικό της προσλαμβάνο ­
ντας το ένα τρίτο των υπαλλήλων διοί ­
κησης από τα κράτη μέλη σε διάστημα δυόμισι ετών. Η υποχρέωση αυτή ήταν 
πρωτοφανής στην ιστορία των θεσμι ­
κών οργάνων της ΕΕ. Ο στόχος αυτός 
επιτεύχθηκε.
46 
Η συμμόρφωση με την απαίτηση του ενός τρίτου μέσω «φυσικών» αποχωρή ­
σεων ήταν εγγενώς δυσχερής, δεδο ­
μένου ότι, στην πλειονότητά τους, οι υπάρχοντες υπάλληλοι είχαν συμβάσεις αορίστου χρόνου. Συνεπώς, εθίγησαν 
οι προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξής 
τους και πολλοί υπάλληλοι αποχώρησαν 
από την ΕΥΕΔ, ιδιαίτερα εκείνοι των οποίων έληξε η θητεία σε αντιπροσω ­
πείες
37, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα 
την απώλεια πολύτιμης εμπειρίας και την πρόκληση αναστάτωσης μεταξύ των υπαλλήλων.
47 
Οι διαδικασίες προσλήψεων της ΕΥΕΔ είναι χρονοβόρες, ιδίως εκείνες που 
αποσκοπούν στην κάλυψη θέσεων 
προϊσταμένων αντιπροσωπειών, καθώς 
η ΥΕ/ΑΠ αποφάσισε να διενεργεί τις συνεντεύξεις των προεπιλεγέντων υπο ­
ψηφίων, ανεξαρτήτως του μεγέθους της 
αντιπροσωπείας. Επίσης, οι διαδικασίες 
προσλήψεων είναι δαπανηρές, λόγω του 
ότι πολλοί υποψήφιοι βρίσκονται εκτός 
της ΕΕ και για τις συνεντεύξεις πρέπει να μεταβούν στις Βρυξέλλες
38. Λόγω του 
18 Παρατηρήσεις
39 75 και 39 υποψήφιοι 
εκλήθησαν τουλάχιστον δύο φορές για συνεντεύξεις το 2012 και το 2013 αντίστοιχα. Το 2013 στους δέκα υποψηφίους με τον μεγαλύτερο αριθμό προσκλήσεων αντιστοιχούσαν συνολικά 37 συνεντεύξεις στις Βρυξέλλες.
40 Τον Ιανουάριο του 2011, επί του συνόλου των υπαλλήλων διοίκησης, ποσοστό 28 % ήταν γυναίκες και 13 % υπήκοοι των κρατών μελών που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004 και το 2007.φορτωμένου προγράμματος της ΥΕ/ΑΠ, 
είναι δύσκολο να προγραμματίζονται 
εγκαίρως οι συνεντεύξεις ή να αποφεύ ­
γονται αλλαγές την τελευταία στιγμή, 
με αποτέλεσμα πρόσθετες δαπάνες, κα ­
θυστερήσεις και επικρίσεις από τα μέσα 
μαζικής ενημέρωσης.
48 
Στις διαδικασίες για την κάλυψη ευαίσθη ­
των θέσεων συμμετέχουν εκπρόσωποι 
των κρατών μελών, της Επιτροπής και 
της ΓΓΣ, ενισχύοντας την αμεροληψία 
της διαδικασίας από την άποψη της 
προέλευσης των υποψηφίων. Ωστό ­
σο, η ΕΥΕΔ δεν έχει ορίσει ένα πλαίσιο ικανοτήτων για τα διευθυντικά στελέχη, 
το οποίο να χρησιμοποιείται ως βάση για 
την αξιολόγηση των προεπιλεγμένων 
υποψηφίων. Επιπλέον, η ΕΥΕΔ αποφάσι ­
σε να μη χρησιμοποιήσει κέντρα αξιολό ­
γησης στο πλαίσιο διαδικασιών για την 
κάλυψη διευθυντικών θέσεων, παρά τα 
ενδεχόμενα πλεονεκτήματα αυτής της 
επιλογής. Παραδείγματος χάριν, η χρησι ­
μοποίηση κέντρων αξιολόγησης μπορεί να περιορίσει την ανάγκη διενέργειας 
συνεντεύξεων
39, να παράσχει πρόσθετα 
στοιχεία σχετικά με τις ικανότητες του υποψηφίου και να οδηγήσει στον προσ ­
διορισμό αναγκών επιμόρφωσης και επαγγελματικής εξέλιξης.
49 
Τον Σεπτέμβριο του 2013 εξακολουθού ­
σαν να υφίστανται σημαντικές ανισορ ­
ροπίες όσον αφορά την εκπροσώπηση 
των φύλων και γεωγραφικές ανισορροπί ­
ες, οι οποίες προϋπήρχαν στις προηγού ­
μενες δομές εξωτερικής πολιτικής40:
α) Το ποσοστό των γυναικών υπαλλή ­
λων διοίκησης ήταν χαμηλό (34 %), 
ενώ οι γυναίκες υποεκπροσωπού ­
νταν ακόμη περισσότερο στις αντι ­
προσωπείες (26 % των υπαλλήλων διοίκησης) ή στην κατηγορία των 
διευθυντικών στελεχών (21 %).β) Μόλις το 14 % των διευθυντικών 
στελεχών προερχόταν από τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην 
ΕΕ το 2004 και το 2007, ποσοστό που 
υπολείπεται του 21 % που αντιστοι ­
χεί στο μερίδιο του πληθυσμού της 
ΕΕ που εκπροσωπούν.
50 
Η εισαγωγική επιμόρφωση δεν ήταν 
επαρκώς προσανατολισμένη στις ανά ­
γκες των νέων υπαλλήλων της ΕΥΕΔ, 
δεδομένου ότι οι διπλωματικοί υπάλλη ­
λοι των κρατών μελών δεν είναι εξοικει ­
ωμένοι με τις διαδικασίες και τις πρακτι ­
κές της Επιτροπής και οι υπάλληλοι της 
ΕΕ δεν διαθέτουν επαρκή κατάρτιση σε 
σχέση με τα νέα διπλωματικά καθήκοντά τους. Ωστόσο, αλλαγές στην εισαγωγι ­
κή επιμόρφωση έγιναν τον Σεπτέμβριο 
του 2013.
19 Παρατηρήσεις
41 Στην επισκόπηση της ΕΥΕΔ 
αναφέρεται ότι: «δυστυχώς, οι συνεδριάσεις αυτές δεν πραγματοποιούνται αρκετά συχνά. Ο πρόεδρος της Επιτροπής και η ύπατη εκπρόσωπος συμφώνησαν πρόσφατα ότι η ομάδα επιτρόπων που είναι αρμόδιοι για θέματα εξωτερικών σχέσεων θα πρέπει να συνεδριάζει τακτικότερα, υπό την προεδρία της ύπατης εκπροσώπου».
42 Η Επιτροπή ενίσχυσε τον ρόλο του Επιτρόπου Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων αναβαθμίζοντας τη θέση αυτή σε θέση Αντιπροέδρου, και προσφέροντας στον κάτοχό της πρόσθετα μέσα.
43 Στις συνεδριάσεις των ομάδων χωρών, που διοργανώνονται από κάθε γεωγραφική υπηρεσία κατά μέσο όρο δύο έως τρεις φορές ετησίως, συχνά δεν συμμετέχουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς, όπως οι θεματικές μονάδες, οι δομές της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ή οι ειδικοί εντεταλμένοι της ΕΕ. Η διεύθυνση διαχείρισης ζητημάτων αντιτρομοκρατικής δράσης και ανάπτυξης της ΕΥΕΔ, η ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας , η ΓΔ Ανάπτυξης και Συνεργασίας — EuropeAid και οι ειδικοί εντεταλμένοι δεν εκπροσωπούνται στην επιτροπή διαχείρισης κρίσεων. Η ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων είναι η μόνη Γενική Διεύθυνση της Επιτροπής που εκπροσωπείται στη διοικητική επιτροπή πληροφοριών ασφάλειας.Ο συντονισμός με την 
Επιτροπή και τα κράτη μέλη βελτιώνεται, χωρίς ωστόσο να επαρκεί ώστε η ΕΥΕΔ να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές 
της
51 
Στην παρούσα ενότητα (σημεία 51 έως 
67) επιχειρείται να απαντηθεί το τρίτο 
ερώτημα του ελέγχου, ήτοι στο κατά 
πόσον η ΕΥΕΔ συντονίστηκε αποτελε ­
σματικά με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Το Συνέδριο χρησιμοποίησε κριτή ­
ρια σχετικά με την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών συντονισμού της ΕΥΕΔ 
με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, σε 
επίπεδο τόσο κεντρικών υπηρεσιών όσο 
και αντιπροσωπειών.
Ο συντονισμός με την Επι -
τροπή υπήρξε εν μέρει 
αποτελεσματικός
52 
Αποστολή της ΕΥΕΔ είναι να συμβάλλει 
στην ενίσχυση της συνοχής της εξωτε ­
ρικής πολιτικής. Η εντολή αυτή προϋπο ­
θέτει στενή συνεργασία με την Επιτροπή η οποία, βάσει της Συνθήκης της Λισαβό ­
νας, παραμένει αρμόδια για ορισμένους τομείς των εξωτερικών σχέσεων (όπως η ανάπτυξη, το εμπόριο, η διεύρυνση, 
η ανθρωπιστική βοήθεια και οι εξωτερι ­
κές πτυχές εσωτερικών πολιτικών).53 
Ως Αντιπρόεδρος της Επιτροπής, ο ΥΕ/ΑΠ συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία 
λήψης αποφάσεων της Επιτροπής αλλά, 
εκ της φύσεως της θέσης, δεν κατέστη 
δυνατή η παρουσία της ΥΕ/ΑΠ στα δύο 
τρίτα των συνεδριάσεων της Επιτρο ­
πής το 2012, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είχαν άμεσο ή έμμεσο 
αντίκτυπο στην εξωτερική πολιτική της 
ΕΕ. Επιπλέον, αποδείχθηκε δυσχερής 
η διοργάνωση επίσημων συνεδριάσεων των Επιτρόπων Εξωτερικών Σχέσεων. 
Συγκεκριμένα, σε διάστημα 29 μη ­
νών πραγματοποιήθηκαν μόλις πέντε 
συνεδριάσεις, στο σύνολό τους υπό την 
προεδρία του Προέδρου της Επιτροπής
41. 
Από την άποψη αυτή, υπήρξε περιορι ­
σμένη πρόοδος προς την κατεύθυνση της αποσαφήνισης των συγκεκριμένων 
αρμοδιοτήτων/εξουσιών του ρόλου του 
ΥΑ ως Αντιπροέδρου, ιδίως όσον αφορά 
τον συντονισμό άλλων Επιτρόπων. Η κα ­
τάσταση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την πρόοδο όσον αφορά τον καθορισμό 
των αρμοδιοτήτων της θέσης του Αντι ­
προέδρου/Επιτρόπου Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων και του Ευρώ 
που θεσπίστηκε τον Οκτώβριο του 2011, 
ως αντίδραση στη σοβαρή οικονομική 
κρίση
42.
54 
Σε υπηρεσιακό επίπεδο, υπάρχουν 
διάφορα πλαίσια στα οποία η ΕΥΕΔ και 
η Επιτροπή συντονίζουν τις δραστηρι ­
ότητές τους. Με τον έλεγχο διαπιστώ ­
θηκε ότι οι ομάδες χωρών, η διοικητική 
επιτροπή πληροφοριών ασφάλειας 
και το συμβούλιο διαχείρισης κρίσεων 
συνεδριάζουν λιγότερο συχνά από ό,τι 
προβλεπόταν και ότι δεν συμμετέχουν 
όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη43. Συστημα ­
τικότερος συντονισμός πραγματοποιείτο 
μέσω των εβδομαδιαίων συντονιστικών 
συνεδριάσεων μεταξύ της Γενικής Γ ραμ ­
ματείας της Επιτροπής και του Τμήματος 
Συντονισμού Πολιτικής, καθώς και κατά 
τις συνεδριάσεις μεταξύ της ΕΥΕΔ και των ΓΔ της Επιτροπής στο πλαίσιο των 
εργασιών προπαρασκευής των ομάδων 
εργασίας του Συμβουλίου.
20 Παρατηρήσεις
55 
Η ΕΥΕΔ συμμετέχει στις διυπηρεσιακές 
διαβουλεύσεις της Επιτροπής, μολονότι 
οι περιορισμένοι πόροι της επηρεάζουν 
αρνητικά τον αντίκτυπό της στην εξω ­
τερική διάσταση εσωτερικών πολιτικών. Στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολι ­
τικής και πολιτικής ασφάλειας, τομέα δι ­
ακυβερνητικής αρμοδιότητας, ο ΥΕ/ΑΠ, 
όταν αποφασίζει εάν θα ζητηθεί η γνώμη 
της Επιτροπής, αξιολογεί εάν ένα θέμα 
εμπίπτει κυρίως ή αποκλειστικά στην κατηγορία αυτή. Σε ορισμένες περιπτώ ­
σεις, πρόκειται για ζήτημα κρίσης και 
η πρόταση μπορεί παρ’ όλα αυτά να έχει 
συνέπειες στους τομείς αρμοδιότητας 
της Επιτροπής.56 
Η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή έχουν συνάψει επίσημες συμφωνίες εργασίας για τον 
συντονισμό των δραστηριοτήτων τους. 
Συνολικά, οι νέες διαδικασίες είναι λιγότε
­
ρο ευέλικτες και περισσότερο απαιτητικές από εκείνες που ίσχυαν όταν οι εξωτερικές 
σχέσεις αποτελούσαν αρμοδιότητα της ΓΔ 
Εξωτερικών Σχέσεων  , λόγω του ότι η ΕΥΕΔ 
δεν είναι φορέας της Επιτροπής. Μολονότι πολλοί υπάλληλοι της ΕΥΕΔ προερχόμενοι 
από το προσωπικό της Επιτροπής διαθέ
­
τουν ακόμη καλά δίκτυα επαφών, τα οποία διευκολύνουν τον συντονισμό, τα δίκτυα 
αυτά αναμένεται να αποδυναμωθούν με 
την πάροδο του χρόνου. Επιπλέον, η σύ
­
σταση της ΕΥΕΔ ως διακριτής οντότητας αύξησε τον αριθμό των οργάνων της ΕΕ 
που ασχολούνται με τα ίδια ζητήματα, 
γεγονός που μπορεί να δυσχεράνει πε
­
ραιτέρω την επίτευξη συμφωνίας επί ενός 
αποδοτικού καταμερισμού των εργασιών, 
όπως καταδεικνύεται από την τρέχουσα διάρθρωση των κέντρων διαχείρισης 
κρίσεων στο πλαίσιο της ΕΕ.
Κέντρα διαχείρισης κρίσεων
Ως επιτήρηση της κατάστασης νοείται η συνεχής επισκόπηση και ανάλυση γεγονότων που συμβαίνουν παγκοσμίως με τη χρήση όλων των διαθέσιμων πόρων, συμπεριλαμβανομένων εκθέσεων των αντιπροσωπειών της ΕΕ, πηγών 
πληροφοριών ασφαλείας και δημόσιων μέσων ενημέρωσης. Η ΕΥΕΔ δημιούργησε το 2012 το κέντρο διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ χρησιμοποιώντας υφιστάμενους πόρους οι οποίοι προηγουμένως είχαν διαιρεθεί σε τρεις χωριστές 
υπηρεσίες. Μολονότι αποτέλεσε ένα θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της μείωσης των κέντρων διαχείρισης κρί ­
σεων με παρεμφερείς ρόλους, μένουν να γίνουν ακόμη πολλά σε επίπεδο ΕΕ.
Τον Μάιο του 2013 η Επιτροπή ίδρυσε το δικό της κέντρο αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης με σκοπό 
να εξασφαλίσει μια καλύτερα συντονισμένη, ταχύτερη και αποδοτικότερη αντίδραση σε περίπτωση καταστροφών 
στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Επιπλέον, η ΓΓΣ στηρίζει την υλοποίηση των ρυθμίσεων της ΕΕ για τον συντο ­
νισμό σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και κρίσεις, οι οποίες σχεδιάστηκαν για τη διασφάλιση ταχείας και συντονι ­
σμένης διατομεακής πολιτικής αντίδρασης της ΕΕ σε περιπτώσεις σοβαρών κρίσεων, υπό την ηγεσία της εναλλασσό ­
μενης προεδρίας. Επί του παρόντος, ο καταμερισμός των ευθυνών μεταξύ της αίθουσας διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ, του κέντρου αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και των ρυθμίσεων της ΕΕ για το συντονισμό σε κατα
­
στάσεις έκτακτης ανάγκης και κρίσεις δεν είναι σαφής ώστε να μετριάζεται ο προφανής κίνδυνος αλληλεπικαλύψεων.
Ρόλο στην αντιμετώπιση κρίσεων συνεχίζουν να διαδραματίζουν και άλλα ειδικά κέντρα44. Η ισχύουσα δομή εγείρει 
ερωτήματα όσον αφορά την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητά της, δεδομένου ότι οι πληροφορίες και οι ευθύνες είναι διεσπαρμένες σε διάφορους φορείς και, παραδείγματος χάριν, η ΕΕ θα διαθέτει κοινή, ολοκληρωμένη 
έκθεση αξιολόγησης απειλών και κινδύνων μόλις από το 2015.
44 Η Ικανότητα Στρατηγικής Ανάλυσης και Αντίδρασης (ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων), η υπηρεσία ενεργειών έκτακτης ανάγκης στον τομέα της 
υγείας (ΓΔ Υγείας και Καταναλωτών), το κέντρο διαχείρισης κρίσεων του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων και το κέντρο επιχειρήσεων του Frontex.Πλαίσιο 2
21 Παρατηρήσεις
45 Σύμφωνα με τις απαντήσεις 
που ελήφθησαν από τους προϊσταμένους των αντιπροσωπειών στο ερωτηματολόγιο του Συνεδρίου, το 46 % αυτών δαπανά ποσοστό τουλάχιστον 50 % του χρόνου του για την εκτέλεση καθηκόντων διαχείρισης/διοίκησης.Η νέα διάρθρωση των αντι -
προσωπειών της ΕΕ συνεπά -
γεται περισσότερες εργασίες 
συντονισμού και η διοικητική 
διαχείρισή της είναι λιγότερο 
αποδοτική
57 
Στο επίπεδο των αντιπροσωπειών, 
η αυστηρή διάκριση μεταξύ των διοι ­
κητικών προϋπολογισμών της ΕΥΕΔ και της Επιτροπής κατέστησε ακόμη πολυ ­
πλοκότερα τα στάδια της κατάρτισης και της υλοποίησης του προϋπολογισμού. 
Παραδείγματος χάριν, το 2012, η Επιτρο ­
πή χρηματοδότησε διοικητικές δαπάνες αντιπροσωπειών μέσω οκτώ διαφορε ­
τικών γενικών διευθύνσεων και τριών μέσων. Η ύπαρξη χωριστών προϋπολο ­
γισμών έχει αρνητικό αντίκτυπο στην αποδοτικότητα των αντιπροσωπειών, 
καθώς η τρέχουσα διάρθρωση απαιτεί 
περισσότερους πόρους για τη διαχείριση 
του διοικητικού προϋπολογισμού και 
αποτελεί πηγή κινδύνων, δεδομένων των 
περιορισμένων πόρων και της αποκε ­
ντρωμένης εκτέλεσης του προϋπολογι ­
σμού (βλέπε πλαίσιο 3 ). Τον Νοέμβριο 
του 2013 η ΕΥΕΔ υπέβαλε στην Επιτροπή πρόταση απλούστευσης η οποία, εφόσον 
εφαρμοστεί, θα μειώσει τον αριθμό των 
πηγών χρηματοδότησης σε δύο το πολύ.58 
Οι προϊστάμενοι των αντιπροσωπειών 
αντιμετωπίζουν επίσης σημαντικές 
δυσκολίες όσον αφορά τη διάθεση του 
προσωπικού στις διάφορες προτεραιό ­
τητες, δεδομένου ότι οι υπάλληλοι της Επιτροπής επιτρέπεται να ασχολούνται 
με καθήκοντα της ΕΥΕΔ έως και κατά το 
20 % του χρόνου εργασίας τους. Επιπλέ ­
ον, οι υπάλληλοι της Επιτροπής δεν μπο ­
ρούν να εγκρίνουν δαπάνες της ΕΥΕΔ. Ως 
αποτέλεσμα, οι προϊστάμενοι των αντι ­
προσωπειών δαπανούν σημαντικό τμήμα 
του χρόνου τους για τη διευθέτηση ζητημάτων διοικητικής και όχι πολιτικής 
φύσης, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά 
την αποτελεσματικότητά τους
45.
59 
Οι προϊστάμενοι αντιπροσωπειών και οι 
υπάλληλοι μονάδων στις κεντρικές υπη ­
ρεσίες δεν ενημερώνονται πάντοτε για 
τις οδηγίες και τις εκθέσεις που διαβιβά ­
ζονται μεταξύ των κεντρικών υπηρεσιών 
της Επιτροπής και των υπαλλήλων της 
Επιτροπής στις αντιπροσωπείες, κατά ­
σταση που εγκυμονεί κινδύνους για τη συνοχή των δράσεων της ΕΕ.
Περιορισμοί όσον αφορά τις εγκρίσεις δαπανών
Οι περιορισμοί που ισχύουν όσον αφορά τους υπαλλήλους των αντιπροσωπειών που μπορούν να εγκρίνουν διοικη ­
τικές δαπάνες της ΕΥΕΔ και επιχειρησιακές δαπάνες της Επιτροπής είναι αυστηροί. Μόνη εξαίρεση αποτελεί ο προϊ ­
στάμενος αντιπροσωπείας, ο οποίος εργάζεται για την ΕΥΕΔ, αλλά στον οποίο η Επιτροπή έχει αναθέσει την έγκριση των επιχειρησιακών δαπανών της. Ως αποτέλεσμα, έχουν υπάρξει καταστάσεις στις οποίες κανείς δεν είναι εξουσι ­
οδοτημένος να εκτελέσει ορισμένα από τα θεμελιώδη στάδια οικονομικών συναλλαγών, ιδίως σε αντιπροσωπείες 
όπου ο μόνος υπάλληλος διοίκησης της ΕΥΕΔ είναι ο προϊστάμενος της αντιπροσωπείας. Σε περίπτωση απουσίας 
του κανείς άλλος δεν μπορεί να εγκρίνει διοικητικές δαπάνες της ΕΥΕΔ.Πλαίσιο 3
22 Παρατηρήσεις
46 Σε σχέση με το ζήτημα αυτό, 
το Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του σχετικά με την επισκόπηση της ΕΥΕΔ, τάχθηκε ανεπιφύλακτα υπέρ της περαιτέρω επέκτασης της πρακτικής της συστέγασης και της ανταλλαγής εκθέσεων και πληροφοριών.60 
Η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή συντονίζουν τη 
διαχείριση των αντιπροσωπειών μέσω 
της EUDEL, ενός οργάνου που συνεδριά ­
ζει τόσο σε επίπεδο ανώτερων στελεχών όσο και επιχειρησιακό επίπεδο. Ωστόσο, 
η Επιτροπή διατηρεί παράλληλα μια 
χωριστή δομή, την COMDEL, για τον 
χειρισμό ζητημάτων που αφορούν ειδικά 
την Επιτροπή. Τα πρακτικά των συνεδρι ­
άσεων της COMDEL δεν διαβιβάζονται στην ΕΥΕΔ, της οποίας η γνώμη δεν ζη ­
τείται σε σχέση με πρωτοβουλίες που την 
αφορούν. Παραδείγματος χάριν, η Επι ­
τροπή διενήργησε εκτεταμένη αξιολόγη ­
ση του φόρτου εργασίας των θέσεων της Επιτροπής στις αντιπροσωπείες το 2011, 
η οποία δεν κάλυψε τον σχετικό φόρ ­
το εργασίας όλων των υπαλλήλων των αντιπροσωπειών (συμπεριλαμβανομέ ­
νων των υπαλλήλων της ΕΥΕΔ) και τις συ ­
νολικές προτεραιότητες της Επιτροπής. 
Η ύπαρξη δύο διακριτών οργάνων για 
τον χειρισμό ζητημάτων που αφορούν 
τις αντιπροσωπείες περιπλέκει τις ρυθμί ­
σεις συνεργασίας.
61 
Παρά τα προβλήματα αυτά, τα κράτη 
μέλη κρίνουν ότι η μετατροπή των 
πρώην αντιπροσωπειών της Επιτροπής σε αντιπροσωπείες της ΕΕ υπήρξε μια 
μεγάλη επιτυχία της ΕΥΕΔ.Τα κράτη μέλη και η Επι -
τροπή δεν έχουν αξιοποιήσει 
ακόμη πλήρως τις δυνα -
τότητες επίτευξης συνερ -
γιών μεταξύ των δικτύων των διπλωματικών αντιπρο -
σωπειών τους
62 
Η ΕΥΕΔ καθιέρωσε τακτικές συνεδριά ­
σεις με τις διπλωματικές υπηρεσίες των 
κρατών μελών, με σκοπό τη συζήτηση 
θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος. Οι εν 
λόγω συνεδριάσεις διοργανώνονταν 
σε διάφορα επίπεδα, παρέχοντας στην 
ΕΥΕΔ τη δυνατότητα να συντονίζει ένα 
ευρύ φάσμα θεμάτων, από πολιτικά έως 
διοικητικά, όπως η επιμόρφωση ή η 
ασφάλεια.
63 
Ωστόσο, ο νέος ρόλος των αντιπροσω ­
πειών της ΕΕ δεν συνοδεύθηκε από αξιο ­
ποίηση σε σημαντικό βαθμό των συνερ ­
γιών με τις διπλωματικές υπηρεσίες των 
κρατών μελών, γεγονός που αποδίδεται σε μεγάλο μέρος στο σύντομο χρονικό 
διάστημα που έχει παρέλθει και στην 
έλλειψη βούλησης από πλευράς των 
κρατών μελών. Η συστέγαση αντιπροσω ­
πειών της ΕΕ και διπλωματικών αντι ­
προσωπειών κρατών μελών είναι ακόμη 
πολύ περιορισμένη και κοινές πολιτικές 
εκθέσεις καταρτίζονται μόνον κατ’ εξαί ­
ρεση. Στην πράξη, η ροή πληροφοριών μεταξύ των αντιπροσωπειών και των πρεσβειών των κρατών μελών παραμέ ­
νει μονόπλευρη, με τις αντιπροσωπείες 
να λαμβάνουν ελάχιστες πληροφορίες. 
Η συστέγαση και η κατάρτιση κοινών 
πολιτικών εκθέσεων είναι τομείς στους 
οποίους η ΕΥΕΔ μπορεί να προσφέρει προστιθέμενη αξία
46.
23 Παρατηρήσεις
64 
Η Συνθήκη της Λισαβόνας, με την οποία 
συστάθηκαν οι αντιπροσωπείες της ΕΕ, 
αύξησε τις προσδοκίες ότι αυτοί οι «οίκοι 
της Ευρώπης» θα παρείχαν προξενικές 
υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης προ ­
ξενικής προστασίας στους πολίτες της ΕΕ. Ωστόσο, χρειάζεται να γίνουν ακόμη 
πολλά, και η ΕΥΕΔ δεν έχει διενεργήσει 
ακόμη λεπτομερή ανάλυση των δημοσι ­
ονομικών επιπτώσεων των ζητημάτων αυτών, ιδίως όσον αφορά την εκπλήρω ­
ση των προσδοκιών ορισμένων κρατών 
μελών μέσου και μικρού μεγέθους. Τα κράτη μέλη δεν έχουν καταλήξει σε κοι ­
νή θέση επί του ζητήματος αυτού, ούτε έχουν συμφωνήσει επί της εναρμόνισης 
των κανόνων και νομοθετικών πράξεων 
που τυγχάνουν εφαρμογής σε καταστά ­
σεις κρίσης και έκτακτης ανάγκης, της επιμόρφωσης των υπαλλήλων και της 
κατανομής του κόστους.
Δεν έχουν αξιοποιηθεί πλή -
ρως τα δυνητικά οφέλη που 
συνεπάγεται το γεγονός ότι η ΕΥΕΔ προεδρεύει μονίμως 
των προπαρασκευαστικών 
οργάνων του Συμβουλίου
65 
Η ΥΕ/ΑΠ προεδρεύει του Συμβουλίου 
Εξωτερικών Υποθέσεων, που αποτελεί 
μία από τις συνθέσεις του Συμβουλίου 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και διορίζει 
τους μόνιμους προέδρους ορισμένων 
από τα προπαρασκευαστικά όργανα του 
Συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένης της 
Επιτροπής Πολιτικής και Ασφάλειας. Μο ­
λονότι αυτό διευκολύνει τον συντονισμό και παρέχει στην ΕΥΕΔ τη δυνατότητα 
να ασκήσει σημαντική επιρροή στον κύκλο της εξωτερικής πολιτικής συνο ­
λικά, υπάρχουν ορισμένες αδυναμίες, 
όπως η απουσία προπαρασκευαστικού 
οργάνου για τον χειρισμό της εξωτερικής 
διάστασης εσωτερικών πολιτικών.66 
Η ύπαρξη μόνιμων προέδρων θεωρήθη ­
κε πλεονέκτημα σε σχέση με το παλαι ­
ότερο μοντέλο της εναλλασσόμενης προεδρίας, καθώς παρέχει τη δυνατότη ­
τα μακροπρόθεσμου προγραμματισμού και στρατηγικού σχεδιασμού. Ωστόσο, 
σύμφωνα με τις απαντήσεις των κρατών 
μελών στο ερωτηματολόγιο του Συνεδρί ­
ου, η προεδρία των επιτροπών και των ομάδων εργασίας του Συμβουλίου από 
την ΕΥΕΔ δεν οδήγησε στην υιοθέτηση μιας περισσότερο στρατηγικής προ ­
σέγγισης σε σύγκριση με ό,τι ίσχυε στο 
παρελθόν.
67 
Συνολικά, η σημερινή διάρθρωση προϋ­
ποθέτει ακόμη στενή συνεργασία με 
την εναλλασσόμενη Προεδρία, η οποία προεδρεύει του Συμβουλίου Γενικών 
Υποθέσεων που είναι αρμόδιο για θε ­
μελιώδη ζητήματα, όπως οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις, της Επιτροπής των Μονίμων Αντιπροσώπων και ορισμένων 
συναφών ομάδων εργασίας του Συμ ­
βουλίου, όπως η ομάδα εργασίας για την 
ανάπτυξη. Μέχρι στιγμής ο συντονισμός 
αυτός λειτουργεί στην πράξη, μολονό ­
τι η αποδοτικότητά του επηρεάστηκε 
αρνητικά από αδυναμίες από πλευράς 
της ΕΥΕΔ όσον αφορά τον προγραμμα ­
τισμό και τον καθορισμό της ημερήσιας 
διάταξης, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα 
καθυστερήσεις στην υποβολή εγγράφων 
και στην αναγγελία διεθνών διασκέψεων κορυφής.
24
 Συμπεράσματα  
και συστάσεις
68 
Η παρούσα έκθεση είναι το αποτέλεσμα 
της ανεξάρτητης αξιολόγησης με αντι ­
κείμενο τη σύσταση της ΕΥΕΔ. Ο έλεγχος του Συνεδρίου διενεργήθηκε παράλληλα 
με την κατάρτιση της ενδιάμεσης επισκό ­
πησης της ΕΥΕΔ. Σε γενικές γραμμές, οι διαπιστώσεις και οι συστάσεις του 
Συνεδρίου ταυτίζονται με την αυτοαξιο ­
λόγηση της ΕΥΕΔ, γεγονός που καθιστά επιτακτικότερη την ανάγκη αντιμετώπι ­
σης των αδυναμιών που εντοπίστηκαν.
69 
Με την ίδρυση της ΕΥΕΔ, η ΕΕ διαθέτει 
πλέον μια λειτουργική υπηρεσία εξω ­
τερικής πολιτικής, με πολιτικά γραφεία 
και δομές διαχείρισης κρίσεων, ένα ευρύ 
δίκτυο διπλωματικών αποστολών και 
με ισορροπημένη παρουσία υπαλλήλων 
διαφορετικής προέλευσης.
70 
Η ΕΥΕΔ ιδρύθηκε σε μια εποχή δημοσιο ­
νομικών περιορισμών και αυξανόμενων αναταραχών πλησίον των συνόρων της 
ΕΕ. Η σύστασή της έγινε βεβιασμένα και 
με ανεπαρκή προετοιμασία και, παράλ ­
ληλα, χαρακτηρίστηκε από υπερβολι ­
κά πολλούς περιορισμούς και ασαφή 
προσδιορισμό καθηκόντων. Οι παράγο ­
ντες αυτοί, συνολικά, δημιούργησαν ένα δυσμενές περιβάλλον κατά την έναρξη 
της λειτουργίας της (βλέπε σημεία 13 
έως 22).
71 
Αδυναμίες όσον αφορά τον καθορισμό στόχων και τον προγραμματισμό, την 
οργάνωση και την κατανομή των πόρων 
συνετέλεσαν επίσης στη μείωση της 
αποδοτικότητας της ΕΥΕΔ. Οι ειδικοί εντεταλμένοι της ΕΕ δεν έχουν ενσωμα ­
τωθεί ακόμη επαρκώς στη λειτουργία 
της. Όσον αφορά τις προσλήψεις, το 
Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι σημαντικές 
ανισορροπίες όσον αφορά την εκπροσώ ­
πηση των φύλων και των γεωγραφικών 
περιοχών δεν έχουν διορθωθεί ακόμη 
πλήρως και ότι οι διαδικασίες προσλή ­
ψεων είναι δαπανηρές και χρονοβόρες 
(βλέπε σημεία 23 έως 50).72 
Συνολικά, ο συντονισμός μεταξύ της 
ΕΥΕΔ και της Επιτροπής ήταν μόνον εν 
μέρει αποτελεσματικός, κυρίως λόγω της 
έλλειψης αποτελεσματικών συντονιστι ­
κών μηχανισμών στο ανώτατο επίπεδο και της ακαμψίας του δημοσιονομικού 
και διοικητικού πλαισίου στις αντιπρο ­
σωπείες, που αποσπά πόρους από τα πολιτικά καθήκοντα. Ο συντονισμός με 
τα κράτη μέλη βελτιώθηκε, μολονότι 
υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω ανάπτυ ­
ξής του ώστε να αξιοποιηθούν συνέργιες 
όπως η ανταλλαγή πληροφοριών ή η συ ­
στέγαση, να βελτιωθεί η παροχή προξε ­
νικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της προξενικής προστασίας των πολιτών 
της ΕΕ, και να διευκολυνθεί η ανάληψη 
ενός στρατηγικότερου ρόλου για το 
Συμβούλιο και τα προπαρασκευαστικά 
όργανά του (βλέπε σημεία 51 έως 67).
73 
Το Συνέδριο, βάσει των ανωτέρω συμπε ­
ρασμάτων του, συνιστά τα εξής:
α) Η ΕΥΕΔ πρέπει να αποσαφηνίσει 
τους στόχους, τα καθήκοντα και τις 
αρμοδιότητές της, να εξορθολογίσει 
τον οργανωτικό σχεδιασμό της και να απλουστεύσει το διοικητικό πλαί ­
σιο λειτουργίας της.
β) Η ΕΥΕΔ πρέπει να εξετάσει, από 
κοινού με τα κράτη μέλη και την 
Επιτροπή, την αναγκαιότητα και τη σκοπιμότητα της κατάρτισης ενός 
νέου συνολικού στρατηγικού πλαι ­
σίου για την εξωτερική πολιτική και 
την πολιτική ασφάλειας της ΕΕ, το 
οποίο θα υποβληθεί για έγκριση στο 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
γ) Η ΕΥΕΔ πρέπει να αναπτύξει τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό της με 
σκοπό την ενίσχυση της εσωτερικής συνέπειας των δραστηριοτήτων της 
και την καλύτερη σύνδεσή τους με το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας της 
Επιτροπής και το πρόγραμμα των 
τριών εναλλασσόμενων προεδριών.
25 Συμπεράσματα και συστάσεις 
δ) Η ΕΥΕΔ πρέπει να υποβάλει στο 
Συμβούλιο πρόταση αναθεώρησης 
του ισχύοντος πλαισίου λειτουργίας των ειδικών εντεταλμένων της ΕΕ, 
προκειμένου να διασφαλιστεί η ομα ­
λή ενσωμάτωσή τους στη λειτουργία 
της ΕΥΕΔ, μεταξύ άλλων αποσαφηνί ­
ζοντας τους όρους διορισμού τους, τα χαρακτηριστικά της εντολής τους, τους μηχανισμούς αξιολόγησης των 
επιδόσεών τους και της υποβολής προτάσεων τροποποίησης της διοι ­
κητικής κατάστασής τους, μεταξύ 
άλλων όσον αφορά τις προσλήψεις και τους οικονομικούς όρους.
ε) Η ΕΥΕΔ πρέπει να επανεξετάσει τις 
διαδικασίες που εφαρμόζει όσον 
αφορά τις προσλήψεις βάσει των 
διδαγμάτων που αντλήθηκαν κατά 
την πρώτη τριετία, να εγκρίνει ένα 
πλαίσιο ικανοτήτων για τα διευ ­
θυντικά στελέχη, να αυξήσει τη χρήση των νέων τεχνολογιών για την 
εξοικονόμηση πόρων, να εισαγάγει 
τη χρήση κέντρων αξιολόγησης για 
την κάλυψη ευαίσθητων θέσεων και 
να υιοθετήσει μια επιλεκτικότερη 
προσέγγιση όσον αφορά τις θέσεις 
που αξίζουν την εμπλοκή του πολι ­
τικού προϊσταμένου στη διαδικασία επιλογής.στ) Η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή πρέπει να υποβάλουν πρόταση νέου διοικητι ­
κού και οικονομικού πλαισίου για τη 
διαχείριση των αντιπροσωπειών της 
ΕΕ, με σκοπό τη μείωση της πολυ ­
πλοκότητας και της ακαμψίας που 
οφείλεται στις τρέχουσες δημοσιο ­
νομικές ρυθμίσεις και την παροχή της δυνατότητας αξιοποίησης των υπαλλήλων των αντιπροσωπειών με 
μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας προς το συμφέρον της ΕΕ.
ζ) Η ΕΥΕΔ πρέπει να συνεχίσει να 
καταβάλλει προσπάθειες ενίσχυσης 
της ανταλλαγής πληροφοριών και 
επέκτασης της πρακτικής της συ ­
στέγασης με τα κράτη μέλη, και να εκπονήσει μελέτη σκοπιμότητας για 
την παροχή προξενικών υπηρεσιών, 
συμπεριλαμβανομένης της προξενι ­
κής προστασίας των πολιτών της ΕΕ.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα III, του οποίου προεδρεύει ο κ. Karel 
PINXTEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή 
του της 20ής Μαΐου 2014.
Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
Πρόεδρος

26
επανειλημμένως επισημάνει ότι μεταξύ των προτεραιοτή ­
των της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ συμπεριλαμβάνονταν 
οι σχέσεις με στρατηγικούς εταίρους. Η διασφάλιση της βελτίωσης του τρόπου με τον οποίο η ΕΕ προσεγγίζει 
αυτές τις καθοριστικής σημασίας σχέσεις αποτέλεσε αντικείμενο έντονων συζητήσεων σε ανώτατο πολιτικό 
επίπεδο, όπως στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (Σεπτέμβριος 
2010), αλλά και σε υπουργικό επίπεδο (Συμβούλιο Εξω ­
τερικών Υποθέσεων του Δεκεμβρίου 2010), και ιδίως στη 
συνάντηση Gymnich τον Σεπτέμβριο του 2011, καθώς και 
σε διάφορες άλλες περιπτώσεις. Λόγω του ετερογενούς χαρακτήρα της ομάδας των στρατηγικών χωρών ­εταίρων 
και των αντίστοιχων σχέσεών τους με την ΕΕ, θεωρούνταν 
ανέκαθεν δεδομένο ότι μια ενιαία προσέγγιση των εν λόγω εταιρικών σχέσεων ενδεχομένως να μην αποτε ­
λούσε την πλέον κατάλληλη λύση. Αρχικά, οι συζητήσεις επικεντρώνονταν στις στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με 
τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα. Στη συνέχεια, η προσοχή 
επικεντρώθηκε και στη Βραζιλία, την Ινδία και τη Νότια 
Αφρική και, φυσικά, σε όλους τους υπόλοιπους στρατη ­
γικούς εταίρους. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η διάρ ­
θρωση των στρατηγικών εταιρικών σχέσεων —η οποία 
συνεπάγεται μια σειρά τακτικών συνεδριάσεων διαφόρων 
επιπέδων και, ιδίως, τακτικές διοργανώσεις συνόδων 
κορυφής— διευκολύνει τη συστηματική παρακολούθηση 
από τα κράτη μέλη και την προοδευτική προσαρμογή των 
εν λόγω εταιρικών σχέσεων στις πολιτικές προτεραιότητες 
και τη μεταβαλλόμενη διεθνή κατάσταση. Ιδιαίτερα σχετι ­
κές, σε αυτό το πλαίσιο, είναι οι συζητήσεις που πραγματο ­
ποιούνται στην ΕΜΑ ενόψει των συνόδων κορυφής.
Η περίπλοκη οργάνωση της ΕΥΕΔ δεν 
διευκολύνει την έγκαιρη συνεργασία 
μεταξύ των υπηρεσιών
32 Πλαίσιο 1 — η πλατφόρμα κρίσεων
Δημιουργήθηκαν δύο νέοι μηχανισμοί για την προώθηση 
του συντονισμού, όπως το συμβούλιο διαχείρισης κρίσεων 
που ασχολείται με οριζόντια ζητήματα και η πλατφόρμα 
κρίσεων που οργανώνει την αντίδραση της ΕΕ σε μια κρίση 
από κάθε σχετική άποψη (διπλωματική, ανθρωπιστική, 
ασφάλεια, διαχείριση κρίσεων κ.λπ.) με όλους τους αρμό ­
διους φορείς από την ΕΥΕΔ και την Επιτροπή (ιδίως τη ΓΔ  Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας και τη ΓΔ 
Ανάπτυξης και Συνεργασίας — EuropeAid). Όταν συνέρχε ­
ται μια πλατφόρμα κρίσεων, η ΥΕ, ο εκτελεστικός γενικός γραμματέας της ΕΥΕΔ ή ο διευθύνων σύμβουλος για γεω ­
γραφικά θέματα, από κοινού με τον διευθύνοντα σύμβουλο 
σε θέματα κρίσεων που είναι αρμόδιος για τις επιχειρησιακές πτυχές της κρίσης, συντονίζουν τη συνεδρίαση προκειμένου 
να εγκριθούν επιχειρησιακά συμπεράσματα με όλους τους 
φορείς που συμμετέχουν στη διαμόρφωση της αντίδρασης Παρατηρήσεις
Ο ρόλος της ΕΥΕΔ αποφασίστηκε αργά 
και δεν προσδιορίστηκε με σαφήνεια
15
Το καθήκον που ανατέθηκε στην ΕΥΕΔ συνίσταται στην 
παροχή βοήθειας στον/στην Ύπατο/ ­η Εκπρόσωπο (ΥΕ) 
κατά την εκτέλεση της εντολής του/της, ο/η οποίος/ ­α 
στη συνέχεια θα ασκεί την ΚΕΠΠΑ και την ΚΠΑΑ σύμ ­
φωνα με την εντολή του Συμβουλίου, καθώς και στην 
εξασφάλιση της συνοχής της εξωτερικής δράσης της 
Ένωσης.
Δεδομένου ότι οι αποφάσεις σχετικά με την ΚΕΠΠΑ υπόκει ­
νται στην ομοφωνία των κρατών μελών της ΕΕ, η ΕΥΕΔ θα μπορούσε να είχε καταρτίσει μια γενική στρατηγική εξωτε
­
ρικής πολιτικής μόνον εφόσον τα κράτη μέλη της ΕΕ έδιναν 
σαφή εντολή στον/στην ΥΕ να προχωρήσει προς αυτή την 
κατεύθυνση, κάτι το οποίο όμως δεν συνέβη. Αντιθέτως, υπήρξαν ορισμένες πρωτοβουλίες από έναν περιορισμένο 
αριθμό κρατών μελών —όπως το σχέδιο για μια «ευρω
­
παϊκή στρατηγική για τον κόσμο» που προωθήθηκε από την Ισπανία, την Ιταλία, την Πολωνία και τη Σουηδία—, οι 
οποίες όμως δεν υποστηρίχθηκαν από άλλα κράτη μέλη, με τα οποία συνδέθηκε στενά η ΕΥΕΔ.
Η στρατηγική προσέγγιση της ΕΕ εξακολουθεί να βασίζεται 
στην Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας, η οποία εγκρί
­
θηκε το 2003. Η έκθεση εφαρμογής της εν λόγω στρατηγι ­
κής εκδόθηκε το 2008 και τα πορίσματά της εξακολουθούν να είναι από πολλές απόψεις έγκυρα και συναφή έως 
σήμερα (βλ. επίσης τα σχόλιά μας στο σημείο 25).
Η ΕΥΕΔ αντιμετώπισε μια σειρά 
πολιτικών και οικονομικών προκλήσεων
21
Όσον αφορά τη Γενική Γ ραμματεία του Συμβουλίου, το 
μοντέλο που ακολουθήθηκε συνίστατο στην προοδευ ­
τική και γρήγορη κατάργηση.
Η ΕΥΕΔ δεν χειρίστηκε ως 
προτεραιότητα την ανάπτυξη ενός γενικού στρατηγικού πλαισίου για 
την εξωτερική πολιτική της ΕΕ και δεν 
υιοθέτησε μια εσωτερική στρατηγική
25
Από την ανάθεση της εντολής της, η ΥΕ/ΑΠ είχε Απαντήσεις  
της ΕΥΕΔ
Απαντήσεις της ΕΥΕΔ 27
της ΕΕ. Όπως επισημαίνεται στην πρόσφατα εγκριθείσα 
κοινοποίηση για μια συνολική προσέγγιση, οι πλατφόρμες 
κρίσεων οργανώνονται σε πολύ τακτική βάση για όλες τις χώρες που βρίσκονται σε κρίση, όπως για παράδειγμα 
η περίπτωση της αντίδρασης της ΕΕ στην κρίση στη Λιβύη, έως τον Οκτώβριο του 2011.
34
Όσον αφορά το στοιχείο β) , το ίδιο ισχύει και για εκθέ ­
σεις που εκδίδονται από μη στρατιωτικές αποστολές 
ΚΠΑΑ.
Σε αριθμούς, 70 από τους 140 αρχηγούς αντιπροσωπείας 
διαθέτουν εξουσιοδότηση ασφαλείας. Η διαδικασία 
αυτή είναι χρονοβόρα, λόγω της συμμετοχής εθνικών 
υπηρεσιών. Ωστόσο, από τη δημιουργία της, η ΕΥΕΔ 
έχει επιτύχει σημαντική πρόοδο στο θέμα αυτό και τα 
αποτελέσματά της συνεχίζουν να βελτιώνονται. Στόχος 
μας είναι να επιτευχθεί μια κατάσταση κατά την οποία 
κάθε αρχηγός αντιπροσωπείας θα διαθέτει το κατάλληλο 
επίπεδο εξουσιοδότησης ασφαλείας. Προκειμένου να 
επιτευχθεί αυτό, οι Υπουργοί Εξωτερικών θα ενημερω ­
θούν ότι οι υποψήφιοί τους θα πρέπει να διαθέτουν ήδη εξουσιοδότηση ασφαλείας, εφόσον είναι δυνατό.
Όσον αφορά τις διαβαθμισμένες πληροφορίες, κάθε 
αντιπροσωπεία διαθέτει μητρώα τα οποία οφείλουν να 
διαχειρίζονται έγγραφα επιπέδου EU CONFIDENTIAL 
ή ανώτερου. Οι ελεγκτικοί υπάλληλοι γραμματείας (ΕΥΓ) 
είναι εκπαιδευμένοι και καταρτισμένοι για να διαχειρίζο ­
νται τέτοιου είδους διαβαθμισμένα έγγραφα.
Όσον αφορά τα διαβαθμισμένα συστήματα: παρέ ­
χεται η δυνατότητα σε όλες τις αντιπροσωπείες να 
στέλνουν και να λαμβάνουν πληροφορίες επιπέδου EU 
RESTRICTED ή κατώτερου —συμπεριλαμβανομένων 
εκθέσεων γι’ αυτό το επίπεδο πληροφοριών. Το ίδιο 
σύστημα συνδυάζει την υποβολή στοιχείων πολιτικού 
περιεχομένου και ασφαλείας.
Επί του παρόντος, 23 αντιπροσωπείες είναι εξοπλισμένες 
με συστήματα που επιτρέπουν την αποστολή και λήψη 
πληροφοριών επιπέδου έως και EU SECRET. Ο αριθμός 
αυτός θα αυξηθεί σε 30 στα τέλη του 2014, ενώ ο στόχος για τα μέσα του 2016 είναι 60. Το σύστημα συνδυάζει 
επίσης εδώ τα δύο είδη υποβολής στοιχείων.
Τέλος, έχει τεθεί σε εφαρμογή η πλήρης αναθεώρηση 
των συστημάτων διαχείρισης διαβαθμισμένων πληρο ­
φοριών, με στόχο τη μετατροπή των ετερογενών, μέχρι 
στιγμής, συστημάτων σε ένα ενιαίο «εταιρικό σύστημα 
της ΕΥΕΔ». Το εν λόγω σύστημα θα λειτουργήσει το 2016.Οι ειδικοί εντεταλμένοι της ΕΕ δεν έχουν 
ενσωματωθεί επαρκώς στην ΕΥΕΔ
36
Πέραν της αποστολής τους να διασφαλίσουν τη συνέ ­
πεια και τη συνοχή των δράσεων της Ένωσης, οι ειδικοί 
εντεταλμένοι της ΕΕ (ΕΕΕΕ) υποστηρίζουν το έργο της ΥΕ/
ΑΠ στις αντίστοιχες περιοχές ή θεματικούς τομείς τους. 
Διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας 
ισχυρότερης και πιο αποτελεσματικής κοινής εξωτερικής 
πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ και 
συμβάλλουν στις προσπάθειες της Ένωσης να καταστεί 
ένας πιο αποτελεσματικός, συνεκτικός και ικανός παρά ­
γοντας στη διεθνή σκηνή. Παρέχουν στην ΕΕ ενεργό πολιτική παρουσία σε σημαντικές χώρες και περιοχές, 
λειτουργώντας ως η «φωνή» και το «πρόσωπο» της ΕΕ και 
των πολιτικών της.
37
Κατ’ αρχήν, οι ΕΕΕΕ συντονίζουν τις ενέργειές τους με τους αντίστοιχους φορείς της ΕΕ. Για παράδειγμα, όπως 
ορίζεται στο άρθρο 12, παράγραφος 2 —Συντονισμός της απόφασης 2011/426/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 
18ης Ιουλίου 2011 για τον διορισμό του ειδικού εντεταλ ­
μένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία ­Ερζεγοβίνη: 
προς στήριξη των επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων της Ένωσης, ο ΕΕΕΕ, με άλλους παράγοντες της Ένωσης 
οι οποίοι είναι παρόντες στην περιοχή, βελτιώνουν τη διάδοση και την ανταλλαγή πληροφοριών από τους εν 
λόγω παράγοντες της Ένωσης, προκειμένου να επιτυγ ­
χάνεται υψηλός βαθμός κοινής αντίληψης και εκτίμησης 
της κατάστασης.
Ωστόσο, είναι γεγονός ότι η ενσωμάτωσή τους στις 
δομές αποτελεί πρόκληση.
38
Ωστόσο, όπως ορίζεται στην εντολή τους, ... Ο ΕΕΕΕ είναι 
υπεύθυνος για την εκτέλεση της εντολής του και ενεργεί 
υπό την εξουσία της ΥΕ ... Ο ΕΕΕΕ εργάζεται σε στενό συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής 
Δράσης (ΕΥΕΔ) — Οι εν λόγω διατάξεις μειώνουν σημα ­
ντικά το εύρος της «διακριτικής ευχέρειας».
Απαντήσεις της ΕΥΕΔ 28
Η ΕΥΕΔ αντιμετώπισε δυσκολίες 
στη στελέχωση κρίσιμων τομέων με 
τους μεταβιβασθέντες πόρους
43
Βλέπε σχόλιο στο σημείο 34.
44
Η ΕΥΕΔ σχεδιάστηκε κατά τρόπο που να ευνοεί τη γόνιμη 
πολιτισμική αλληλεπίδραση μεταξύ των εθνικών διπλω ­
ματικών υπηρεσιών των κρατών μελών της ΕΕ και των υπαλλήλων που προέρχονται από τα ευρωπαϊκά θεσμικά 
όργανα. Από την αρχή, είχε προβλεφθεί η εναλλαγή του 
αποσπασμένου προσωπικού. Οι εθνικοί εμπειρογνώμο ­
νες που έχουν αποσπαστεί στην ΕΥΕΔ έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την επιχειρησιακή πλευρά των ευρωπαϊ­
κών πολιτικών και δομών. Οι πτυχές αυτές αποτελούν 
αναμφισβήτητα όφελος για τις αντίστοιχες διοικήσεις 
τους.
Οι διαδικασίες στελέχωσης ήταν 
χρονοβόρες, δαπανηρές και δεν διόρθωσαν πλήρως προϋπάρχουσες 
ανισορροπίες
47
Οι συνεντεύξεις που πραγματοποιούνται στις Βρυξέλλες 
για τους υποψηφίους για θέσεις αρχηγών αντιπροσω ­
πειών θεωρούνται απαραίτητες, καθώς οι εν λόγω υπο ­
ψήφιοι θα κατέχουν απαιτητικές διοικητικές θέσεις εκτός 
των κεντρικών υπηρεσιών.
Παρόλο που ορισμένες φορές τυχαίνει οι τελικές 
συνεντεύξεις για θέσεις αρχηγών αντιπροσωπείας από 
την ΥΕ/ΑΠ να πρέπει να αναβάλλονται λόγω αναπό ­
φευκτων αλλαγών στο πρόγραμμά της, καταβάλλεται κάθε προσπάθεια προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι 
υποψήφιοι ενημερώνονται πάντα για την αλλαγή στην 
ημερομηνία και/ή την ώρα διεξαγωγής της συνέντευξης 
πριν ταξιδέψουν.
48
Η ΕΥΕΔ ανέλυσε όλα τα πιθανά πλεονεκτήματα από τη χρήση κέντρων αξιολόγησης για διευθυντικές θέσεις. 
Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι δεν αντιπροσώπευαν 
τη βέλτιστη λύση για μια υπηρεσία όπως η δική μας, 
ιδίως κατά τη φάση έναρξης των λειτουργιών και ενόψει 
της υποχρέωσης ταχείας κάλυψης του αριθμού των 
διπλωματών των κρατών μελών.39
Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για τη δημοσιονομική εκτέ ­
λεση των αποφάσεων του Συμβουλίου που εγκρίνονται για κάθε εντολή του αντίστοιχου ΕΕΕΕ. Η πλειονότητα 
των προϋπολογισμών των ΕΕΕΕ σχετίζονται με δαπάνες 
στελέχωσης και υλικοτεχνικής υποστήριξης, οι οποίες 
μπορούν εκ φύσεως να θεωρηθούν ως διοικητικές 
δαπάνες, αλλά επί του παρόντος αντιμετωπίζονται ως 
επιχειρησιακές δαπάνες, λόγω της πηγής χρηματοδότη ­
σής τους στο πλαίσιο του προϋπολογισμού ΚΕΠΠΑ. Αυτή η κατανομή οδηγεί σε ένα διαφορετικό σύνολο διαδικα ­
σιών που δεν είναι οι καλύτερες δυνατές, ιδίως αφενός 
επειδή κάθε ΕΕΕΕ πρέπει να οργανώσει και να διευθύνει 
το δικό του γραφείο, καθώς και να χειρίζεται όλα τα διοι ­
κητικά, υλικοτεχνικά, συμβατικά και οικονομικά θέματα 
με πολύ μικρό αριθμό υπαλλήλων, και αφετέρου επειδή 
οφείλουν να έχουν όλες τις απαραίτητες εξειδικευμένες 
γνώσεις και εμπειρία για τη διεύθυνση ενός γραφείου. Το 
2013 το ποσό που δεσμεύτηκε για τους ΕΕΕΕ στο πλαίσιο 
του προϋπολογισμού ΚΕΠΠΑ ήταν 23,5 εκατομμύρια.
Το ποσό αυτό μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά, αν το προ ­
σωπικό υποστήριξης και οι λειτουργίες συγκεντρωθούν 
μέσω μίας από τις ακόλουθες επιλογές:
 — ενσωμάτωση στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερι ­
κής Δράσης·
 — ενσωμάτωση σε ένα κέντρο κοινών υπηρεσιών·
 — δημιουργία ειδικής μονάδας στήριξης.
Επί του παρόντος, οι ΕΕΕΕ λαμβάνουν ευρεία υποστήριξη 
από την Υπηρεσία Μέσων Εξωτερικής Πολιτικής (FPI) 
σε ορισμένους τομείς (ιδίως όσον αφορά τη χρηματο ­
δότηση και τις συμβάσεις, την προμήθεια και τη χρήση συμβάσεων ­πλαισίων για σημαντικές υπηρεσίες και 
εξοπλισμό), καθώς και από την ΕΥΕΔ. Η ΕΥΕΔ παρέχει 
ευρεία υλικοτεχνική υποστήριξη (γραφεία, έπιπλα γρα ­
φείου, εξοπλισμό ΤΠ και επικοινωνία, και υπηρεσίες), που 
επισημοποιείται μέσω μνημονίων συνεργασίας. Οι ΕΕΕΕ 
με έδρα τις Βρυξέλλες είναι εγκαταστημένοι στα γραφεία 
της ΕΥΕΔ και οι ΕΕΕΕ με διπλή αρμοδιότητα, ως αρχηγοί αντιπροσωπείας και με έδρα σε χώρα εκτός της ΕΕ, μοι ­
ράζονται τα γραφεία και τις υπηρεσίες με την αντιπροσω ­
πεία στην οποία εδρεύουν.
Ωστόσο, όποια επιλογή ενσωμάτωσης ληφθεί στο μέλ ­
λον, οι ΕΕΕΕ θα εξακολουθούν να οφείλουν να υποβά ­
λουν έκθεση των δραστηριοτήτων τους χωριστά από 
την ΕΥΕΔ, επειδή θα συνεχίσουν να ισχύουν γι’ αυτούς 
ειδικές διατάξεις της Συνθήκης.
Απαντήσεις της ΕΥΕΔ 29
Εξίσου σημαντικά παραδείγματα αποτελούν η εβδο ­
μαδιαία συνεδρίαση μεταξύ του Διοικητικού Γενικού 
Διευθυντή της ΕΥΕΔ και της ΓΔ Ανάπτυξης και Συνεργα ­
σίας — EuropeAid και η εβδομαδιαία συνεδρίαση με το 
ιδιαίτερο γραφείο του Επιτρόπου που είναι αρμόδιος για τη διεύρυνση και την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας. Πέραν 
των περιοδικών συνεδριάσεων, άλλοι μηχανισμοί συντονι ­
σμού συνέβαλαν στην αποτελεσματικότητα της συνεργα ­
σίας μεταξύ ΕΥΕΔ ­Επιτροπής. Γ ραπτές συμφωνίες (π.χ. οι 
συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ ΕΥΕΔ ­Επιτροπής, βλέπε 
σημείο 56), καθώς και επιτροπές (π.χ. επιτροπή καθοδήγη ­
σης για τις αντιπροσωπείες («EUDEL»), βλέπε σημείο 60) 
αποτελούν καλά παραδείγματα των εν λόγω μηχανισμών.
56
Η αίθουσα διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ ασχολείται κυρίως 
με πολιτικές κρίσεις και σημαντικές φυσικές καταστρο ­
φές εκτός των συνόρων της ΕΕ.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αντιμετώπισης Καταστάσεων 
Έκτακτης Ανάγκης (EERC) ασχολείται κυρίως με φυσικές 
καταστροφές εντός και εκτός της ΕΕ, σύμφωνα με τη 
νομοθεσία της ΕΕ για την ανθρωπιστική βοήθεια και την 
πολιτική προστασία.
Για την ενίσχυση των συνεργιών και την ελαχιστοποίηση 
των επικαλύψεων, στην επισκόπηση της ΕΥΕΔ του 2013 
προτάθηκε η συστέγαση του Κέντρου Αντιμετώπισης 
Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης με την αίθουσα διαχεί ­
ρισης κρίσεων της ΕΕ.
Η νέα οργάνωση των αντιπροσωπειών 
της ΕΕ απαιτεί πιο συντονισμένη συνεργασία, ενώ η διοικητική 
τ ης διαχείριση είναι λιγότερο 
αποτελεσματική
57
Η ΕΥΕΔ συμμερίζεται πλήρως την ανάλυση του Ελε ­
γκτικού Συνεδρίου για τα οικονομικά κυκλώματα στις 
αντιπροσωπείες, η οποία ισχύει επίσης και για τον προϋ ­
πολογισμό ΚΕΠΠΑ, ιδίως όσον αφορά την αποτελεσμα ­
τική διαχείριση του προϋπολογισμού για μη στρατιωτικές αποστολές ΚΠΑΑ.
59
Ο κανόνας που εφαρμόζεται στις σχέσεις μεταξύ κεντρι ­
κών υπηρεσιών και αντιπροσωπειών, όπως συμφωνή ­
θηκε μεταξύ της ΕΥΕΔ και της Επιτροπής, είναι ότι όλοι οι 
αρχηγοί αντιπροσωπειών θα πρέπει να ενημερώνονται 49
Από τα στοιχεία του Φεβρουαρίου 2014 προκύπτει ότι οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μικρότερο ποσοστό σε 
σύγκριση με τους άνδρες για την κατηγορία του διοικη ­
τικού υπαλλήλου, ωστόσο το ποσοστό των γυναικών σε διοικητικές θέσεις αυξήθηκε σε 25,5 %.
Παρά την εγγενή γεωγραφική ανισορροπία, η ΕΥΕΔ κατέ ­
βαλε σημαντικές προσπάθειες να προσλάβει διπλωμάτες 
που προέρχονται από τα «νέα» κράτη μέλη. Από τον 
Φεβρουάριο του 2014, το 29 % των διπλωματών κρατών 
μελών σε διοικητικές θέσεις προέρχονται από τα «νέα» κράτη μέλη.
Όσον αφορά τη γεωγραφική και φυλετική ισορροπία, 
το ποσοστό επιτυχίας των γυναικών που υποβάλουν 
αίτηση για τη θέση παραμένει υψηλότερο από εκείνο 
των ανδρών, ωστόσο το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός 
ότι ο αριθμός αιτήσεων που υποβάλλουν οι γυναίκες δεν 
είναι αρκετά υψηλός.
Η γεωγραφική ανισορροπία εξαρτάται ενδεχομένως 
από τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν: στην έκθεση 
σχετικά με τη στελέχωση του 2013 επισημαίνεται αύξηση 
από 16,9 σε 18,6 % στην ΕΕ των 12 σε επίπεδο AD, όπου 
το μέγεθος των εν λόγω χωρών αντιστοιχεί σε 20,6 %, 
γεγονός το οποίο σημαίνει ότι το εν λόγω ποσοστό 
δεν παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις και βελτιώνεται 
γρήγορα. Για τις θέσεις AST, το ποσοστό ανήλθε από 
12,7 % σε 16,1 % μέσα σε ένα έτος. Τα ποσοστά για τους 
συμβασιούχους υπαλλήλους είναι χαμηλότερα.
50
Το πρόγραμμα σεμιναρίων επιμόρφωσης πριν από την ανάληψη καθηκόντων, που αποσκοπεί στην προετοιμα ­
σία νεοδιοριζόμενων υπαλλήλων σε μια αντιπροσωπεία, έχει προσαρμοστεί στις ανάγκες των νεοπροσληφθέντων 
συναδέλφων. Κατά τα ετήσια σεμινάρια για το προσω ­
πικό αντιπροσωπειών οργανώνονταν επίσης συστημα ­
τικά προγράμματα επιμόρφωσης σχετικά με διπλωματικά 
καθήκοντα.
Η συνεργασία με την Επιτροπή ήταν 
εν μέρει αποτελεσματική
54
Αναμφίβολα απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια προκει ­
μένου οι δομές της ΚΠΑΑ να καταφέρουν να βελτιώσουν 
τον συντονισμό τόσο με την Επιτροπή όσο και εντός της 
ίδιας της ΕΥΕΔ.
Απαντήσεις της ΕΥΕΔ 30
διανέμουν επίσης τακτικά και άλλες εκθέσεις, αναλυτι ­
κές έρευνες και αξιολογήσεις, καθώς και ηλεκτρονικές 
σημειώσεις. Η ΕΥΕΔ διανέμει επίσης, σε καθημερινή βάση, LTT (χάραξη στόχων) για σημαντικά γεγονότα 
του τομέα διεθνών υποθέσεων. Οι LTT αποτελούν έναν αποτελεσματικό τρόπο γνωστοποίησης της γραμμής 
της ΕΕ σε θέματα διεθνούς πολιτικής ή σε άλλα θέματα 
διεθνούς χαρακτήρα, όπως οικονομικά και εμπορικά 
θέματα, θέματα μετανάστευσης, ασφάλειας κ.λπ. Συνή ­
θως οι αντιπροσωπείες της ΕΕ διανέμουν τακτικά LTT σε 
πρεσβείες κρατών μελών της ΕΕ σε τρίτες χώρες.
64
Υπενθυμίζεται ότι η προξενική προστασία εξακολουθεί να αποτελεί εθνική αρμοδιότητα, και, συνεπώς, οι αντι ­
προσωπείες δεν παρέχουν άμεση βοήθεια σε πολίτες της 
ΕΕ. Οι αντιπροσωπείες υποστηρίζουν τα κράτη μέλη στη 
διευκόλυνση της συνεργασίας και στην παροχή βοήθειας σε πολίτες των οποίων το κράτος δεν αντιπροσωπεύεται. 
Αυτό συμβαίνει σε πολλές χώρες. Ένα πρόσφατο παρά ­
δειγμα είναι το Νότιο Σουδάν, όπου η αντιπροσωπεία βοήθησε στον τοπικό συντονισμό για την απομάκρυνση πολιτών των οποίων το κράτος δεν αντιπροσωπεύεται 
(κύριες εθνικότητες πολιτών των οποίων το κράτος δεν αντιπροσωπεύεται: ιταλική, βελγική, φινλανδική, πορ ­
τογαλική, σουηδική, ιρλανδική, ελληνική, δανική)· άλλα παραδείγματα των πλέον πρόσφατων υποθέσεων είναι 
ο Λίβανος και οι Φιλιππίνες.
Τα πιθανά οφέλη από την ανάθεση 
στην ΕΥΕΔ της μόνιμης προεδρίας των προπαρασκευαστικών οργάνων 
του Συμβουλίου δεν έχουν υλοποιηθεί 
πλήρως
Κοινή απάντηση στα σημεία 65-67
Απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες στο συγκεκριμένο 
ζήτημα. Ωστόσο, η σταθερότητα και η απόκτηση μεγα ­
λύτερης εμπειρίας στη θέση της Προεδρίας που προσφέ ­
ρουν όσοι έχουν ασκήσει αυτό το αξίωμα έχουν επιφέρει πολλά οφέλη και έχουν συμβάλει στην περαιτέρω εξέλιξη 
του ρόλου τους, ιδίως στον τρόπο με τον οποίο οι ομάδες εργασίας και οι επιτροπές συνεργάζονται με τρίτα μέρη 
μέσω επισκέψεων σε τρίτες χώρες και τακτικών συναντή
­
σεων του Προέδρου με τρίτες χώρες, την κοινωνία των 
πολιτών και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς.για όλες τις οδηγίες που αποστέλλονται από τις κεντρικές 
υπηρεσίες στις αντιπροσωπείες και ότι ελέγχουν όλες τις 
εκθέσεις που υποβάλλονται από την αντιπροσωπεία τους στις κεντρικές υπηρεσίες.
60
Αυτό το διττό σύστημα (COMDEL ­EUDEL) οδηγεί σε πολ ­
λαπλές συζητήσεις επί των ιδίων θεμάτων, καθυστερεί 
τη λήψη αποφάσεων και μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο 
στην απευθείας επικοινωνία μεταξύ της ΕΥΕΔ και των 
υπηρεσιών της Επιτροπής. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες, η μορφή της EUDEL έχει προσαρμοστεί και πλέον 
η EUDEL διενεργείται σε επίπεδο διευθυντή, το οποίο είναι πιο κατάλληλο για τη λήψη αποφάσεων. Παρ’ όλα 
αυτά συμφωνούμε ότι ο συντονισμός της διαχείρισης 
των αντιπροσωπειών θα ήταν λιγότερο περίπλοκος εάν 
υπήρχε ένα μόνο «φόρουμ», η EUDEL.
Τα κράτη μέλη και η ΕΥΕΔ δεν έχουν 
εκμεταλλευθεί ακόμα πλήρως τις 
δυνατότητες των συνεργιών μεταξύ 
των δικτύων τους διπλωματικών αντιπροσωπειών
63
Πέραν των τεσσάρων υφιστάμενων έργων συστέγασης, 
από τη δημιουργία της ΕΥΕΔ και μετά έχουν εφαρμοστεί 
οκτώ έργα συστέγασης με διάφορα κράτη μέλη σε επτά τρίτες χώρες. Εξετάζονται επίσης και άλλα έργα συστέγα ­
σης και ευελπιστούμε ότι αυτή η πρακτική θα αναπτυχθεί 
περαιτέρω. Οι συστεγάσεις αποτελούν προτεραιότητα 
για την ΕΥΕΔ, όχι μόνο για πρακτικούς και οικονομικούς 
λόγους αλλά και λόγω της συμβολικής αξίας τους.
Όσον αφορά την ανταλλαγή εκθέσεων μεταξύ των 
θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών, 
εφαρμόζεται ένα πιο συστηματικό και τυποποιημένο 
σύστημα, σε επίπεδο κεντρικών υπηρεσιών και αντιπρο ­
σωπείας. Η ΕΥΕΔ συνεχίζει την πρακτική ανταλλαγής 
εκθέσεων σχετικά με συνόδους κορυφής, συνεδριάσεις 
της ΕΕ και διμερείς συνεδριάσεις, επισκέψεις κ.λπ. μέσω του δικτύου COREU, όπως διενεργούνταν στο παρελθόν 
από την εκ περιτροπής Προεδρία της ΕΕ. Οι αντιπροσω ­
πείες της ΕΕ συμμετέχουν επίσης σε διάφορες συντονι ­
στικές συνεδριάσεις της ΕΕ διαφόρων επιπέδων, όπως σε επίπεδο αρχηγών αποστολών, αναπληρωτών αρχηγών 
αποστολών, οικονομικών και εμπορικών θεμάτων, συνερ ­
γασίας, Τύπου, πληροφόρησης και πολιτισμού κ.λπ. Κοι ­
νές εκθέσεις αρχηγών αποστολών της ΕΕ συντάσσονται επίσης τακτικά από αντιπροσωπείες της ΕΕ και πρεσβείες 
κρατών μελών της ΕΕ σε τρίτες χώρες. Οι αντιπροσωπείες 
Απαντήσεις της ΕΥΕΔ 31
Συμπεράσματα και συστάσεις
71
Κατά τους πρώτους μήνες μετά την έναρξη των εργα ­
σιών της ΕΥΕΔ, όλες οι διοικητικές υπηρεσίες είχαν 
εστιάσει στον εξορθολογισμό των διαδικασιών οι οποίες 
στο παρελθόν επιτελούνταν πλήρως ή εν μέρει με την 
υποστήριξη των υπηρεσιών της Επιτροπής (HR, IT,…). Το 
2012, και ιδίως το 2013, η αναδιοργάνωση της δομής των 
κεντρικών υπηρεσιών της ΕΥΕΔ, η αναδιάταξη 20 θέσεων 
AD από τις κεντρικές υπηρεσίες στις αντιπροσωπείες και 
η αναθεώρηση για την ανακατανομή σε μηδενική βάση 
των πόρων των αντιπροσωπειών ήταν οι πρώτες προ ­
τεραιότητες για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στον σχεδιασμό και την κατανομή πόρων.
Η έγκριση του συστήματος αξιολόγησης του προσωπι ­
κού της ΕΥΕΔ το 2012 και η επακόλουθη διεξαγωγή της 
πρώτης αξιολόγησης το 2013 αποσκοπούν στο να θέσουν 
τα θεμέλια για μια πιο συνεκτική και ολοκληρωμένη 
προσέγγιση της διαχείρισης επιδόσεων.
Η διαδικασία αναμένεται να ενισχύσει σταδιακά τη σύν ­
δεση μεταξύ των ανθρώπινων πόρων και των προτεραι ­
οτήτων της ΕΥΕΔ, προς όφελος της αποδοτικότητας και 
της αποτελεσματικότητας του οργανισμού.
Η αποτελεσματικότητα της ΕΥΕΔ θα βελτιωθεί μέσω 
της στενότερης ευθυγράμμισης μεταξύ των στόχων του 
οργανισμού και των επιμέρους ατόμων.
72
Από το 2012 πραγματοποιούνται τακτικές συνεδριάσεις 
εργασίας μεταξύ των ομάδων ανθρώπινου δυναμικού 
της ΕΥΕΔ και της ΓΔ Ανάπτυξης και Συνεργασίας — 
EuropeAid που ασχολούνται με τη διαχείριση θέσεων σε 
αντιπροσωπείες, οι οποίες συνεισφέρουν στη βελτίωση 
του συντονισμού μεταξύ της ΕΥΕΔ και της Επιτροπής.
Επίσης, έχουν αναδιοργανωθεί ορισμένα συστήματα 
ανθρώπινου δυναμικού, όπως το SYSPER2, προκειμένου 
να βελτιωθεί η συνδιαχείριση (σύστημα που σχετίζεται 
με τις θέσεις εργασίας).65
Υπάρχουν αρκετές ομάδες εργασίας του Συμβουλίου που 
ασχολούνται με την εξωτερική διάσταση των εσωτερι ­
κών πολιτικών, όπως η COTER (εξωτερική διάσταση της τρομοκρατίας) και η JAIEX (εξωτερική διάσταση των 
πολιτικών δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων). 
Η Προεδρία τους ωστόσο ασκείται εκ περιτροπής, στο 
πλαίσιο των επιμέρους τομέων εργασίας τους.
66
Από την ίδια τη φύση τους, το μεγαλύτερο μέρος των τομέων πολιτικής που καλύπτει η ΚΕΠΠΑ σχετίζονται με 
μη προγραμματισμένα και απρόβλεπτα συμβάντα και με την ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης καταστάσεων κρίσης. 
Τα πραγματικά πλεονεκτήματα της ύπαρξης μόνιμης προεδρίας είναι τα εξής:
1. Ύπαρξη μόνιμου συνομιλητή σε πολιτικούς διαλόγους 
και διαβουλεύσεις με τρίτες χώρες. Για παράδειγμα, ο Πρόεδρος της ΕΠΑ κατάφερε να αναθερμάνει τον 
διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες στο πα ­
ρελθόν είχαν ενοχληθεί με την αλλαγή συνομιλητή 
κάθε έξι μήνες.
2. Αποφυγή καθορισμού προτεραιοτήτων πολιτικής ανάλογα με τις πολιτικές απαιτήσεις επίτευξης αποτε ­
λεσμάτων εντός έξι μηνών. Πολιτικές όπως οι στρα ­
τηγικές για την ασφάλεια στη θάλασσα ή τον Κόλπο της Γ ουινέας σχεδιάστηκαν σταδιακά και προσεκτικά 
εντός μεγαλύτερου χρονικού διαστήματος και επέφε ­
ραν καλύτερα αποτελέσματα.
67
Ο συντονισμός μεταξύ οργάνων που τελούν υπό τρεις διαφορετικές Προεδρίες (ΕΥΕΔ, εκ περιτροπής Προεδρία 
και Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου) όσον αφορά τον ίδιο τομέα πολιτικής αποτελεί περίπλοκο εγχείρημα. 
Επισημαίνεται επίσης ότι η διαδικασία συντονισμού περι ­
πλέκεται περισσότερο από όσο είναι απαραίτητο από το 
γεγονός ότι οι εντολές των οργάνων του Συμβουλίου δεν 
έχουν αλλάξει από τη Συνθήκη της Λισαβόνας, υπό την 
έννοια ότι ο διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων σε κατευ ­
θύνσεις ΚΕΠΠΑ και εκτός ΚΕΠΠΑ δεν αντικατοπτρίζει 
πάντα τις διάφορες αρμοδιότητες της ΕΥΕΔ, της Επιτρο ­
πής και του Συμβουλίου.
Απαντήσεις της ΕΥΕΔ 32
73 ε)
Η ΕΥΕΔ λαμβάνει υπόψη τη σύσταση του Ελεγκτικού 
Συνεδρίου και τη συμμερίζεται. Ωστόσο, επαναλαμβάνει 
τις αμφιβολίες της σχετικά με τη χρήση κέντρων αξιο ­
λόγησης στην παρούσα φάση εξέλιξης των πολιτικών ανθρωπίνου δυναμικού της ΕΥΕΔ.
73 στ)
Η ΕΥΕΔ δέχεται την παρούσα σύσταση, η οποία θα διευρυνθεί για να καλύπτει τη διαχείριση των μη στρατι ­
ωτικών αποστολών ΚΠΑΑ. Επί του παρόντος, έχουν τεθεί υπό συζήτηση προτάσεις με την Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα 
συνεχίσει να ζητά την απλούστευση του πλαισίου οικονο ­
μικής διαχείρισης των αντιπροσωπειών.
73 ζ)
Η ΕΥΕΔ αποδέχεται τη σύσταση αυτή και τονίζει ότι, 
όσον αφορά τη συστέγαση, συνεχίζονται οι έντονες και 
εποικοδομητικές επαφές με κράτη μέλη της ΕΕ και άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ, όπως η ΕΤΕπ. Όσον αφορά τις 
προξενικές υπηρεσίες, έχουν πραγματοποιηθεί διμερείς 
επαφές με κράτη μέλη προκειμένου να αποσαφηνιστούν 
οι ιδιαίτερες ανάγκες και προσδοκίες τους. Η πρόοδος στον εν λόγω τομέα εξαρτάται από τη συμφωνία των 
κρατών μελών.73 α)
Η ΕΥΕΔ λαμβάνει υπόψη τη σύσταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου και την αναλύει ήδη στο πλαίσιο της επισκό ­
πησης της ΕΥΕΔ.
73 β)
Η ΕΥΕΔ δεν έχει πειστεί κατά πόσο είναι αναγκαίο και εφι ­
κτό ένα νέο γενικό στρατηγικό πλαίσιο για τις εξωτερικές 
υποθέσεις και την πολιτική ασφαλείας της ΕΕ, για τους 
λόγους που αναφέρθηκαν ανωτέρω (βλέπε απάντηση 
στο σημείο 25). Ωστόσο, δεν αποκλείει τη μελλοντική επανεξέταση του ζητήματος με το Συμβούλιο και την 
Επιτροπή.
73 γ)
Η ΕΥΕΔ αποδέχεται την παρούσα σύσταση. Ταυτόχρονα, 
η ΕΥΕΔ τονίζει τις προσπάθειες που έχουν ήδη συντελε ­
στεί για τη διασφάλιση της εσωτερικής και διοργανικής 
συνοχής και επαναλαμβάνει την πρόθεσή της για περαι ­
τέρω πρόοδο στον τομέα αυτόν, σε στενό συντονισμό με 
άλλα ενδιαφερόμενα θεσμικά όργανα της ΕΕ και κράτη 
μέλη της ΕΕ.
73 δ)
Η ΕΥΕΔ αποδέχεται την παρούσα σύσταση. Υποβλήθη ­
καν προτάσεις στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, οι οποίες θα συζητηθούν και στο μέλλον.
ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•  ένα αντίτυπο: 
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu)·
•  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες: 
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης( http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή 
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που  πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσεις επί πληρωμή:
• από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu).
Συνδρομές επί πληρωμή:•  μέσω των εμπορικών αντιπροσώπων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm).
QJ­AB­14­011­ EL­C ISSN 1831­ 0826 Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας δημιουργήθηκε 
μια νέα θέση επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, η θέση του Ύπατου Εκπροσώπου για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, ο οποίος είναι επίσης Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος επικουρείται από ένα νέο 
διπλωματικό σώμα, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία 
Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ). Με την έκθεση 
αυτή επιχειρήθηκε να απαντηθεί το ερώτημα 
κατά πόσο έτυχε αποτελεσματικής διαχείρισης 
η σύσταση της ΕΥΕΔ. Η έκθεση καταλήγει στο 
συμπέρασμα ότι, αφενός, η σύσταση της ΕΕΣ 
έγινε χωρίς επαρκή προετοιμασία και, αφετέρου, 
αδυναμίες όσον αφορά τη διαχείριση των 
πόρων της είχαν ως αποτέλεσμα τη μειωμένη 
αποδοτικότητά της. Ακόμη, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, μολονότι ο συντονισμός μεταξύ της ΕΥΕΔ, αφενός, και της Επιτροπής και των κρατών μελών, αφετέρου, έχει βελτιωθεί, δεν είναι ακόμη στο ενδεδειγμένο επίπεδο.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ