ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με το καθεστώς των ποσοστώσεων για την παραγωγή αμύλου γεωμήλων

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : Η ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1868/94 του Συμβουλίου για την καθιέρωση καθεστώτος ποσοστώσεων για την παραγωγή αμύλου γεωμήλων [1] απαιτεί στο άρθρο 3 παράγραφος 1 να υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 31 Οκτωβρίου 2001 το αργότερο, έκθεση σχετικά με την χορήγηση των ποσοστώσεων στην Κοινότητα, συνοδευόμενη, εφόσον παρίσταται ανάγκη, από κατάλληλες προτάσεις. Η εν λόγω έκθεση θα πρέπει να λάβει υπόψη τις ενδεχόμενες τροποποιήσεις των αντισταθμιστικών πληρωμών και την εξέλιξη της αγοράς του αμύλου γεωμήλων καθώς και του αμύλου σιτηρών.

[1] ΕΕ L 197 της 30.7.1994, σ. 4.

Το άρθρο 3 παράγραφος 2 του προαναφερθέντος κανονισμού ορίζει ότι το Συμβούλιο, αποφασίζοντας βάσει του άρθρου 37 της συνθήκης, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2001, και στη συνέχεια ανά τριετία, κατανέμει την 3ετή ποσόστωση μεταξύ των κρατών μελών βάσει της έκθεσης που αναφέρεται στην προηγούμενη παράγραφο.

Οι ισχύουσες ποσοστώσεις καθορίζονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1868/94 μέχρι το τέλος της περιόδου 2001/02 (Ιούνιος 2002).

2. ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΠΟΣΟΣΤΩΣΕΩΝ

Το καθεστώς των τιμών και των άμεσων ενισχύσεων για το άμυλο γεωμήλων έχει ενσωματωθεί στην οργάνωση αγοράς για τα σιτηρά (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1766/92 του Συμβουλίου [2]).

[2] ΕΕ L 181 της 1.7.1992, σ. 21.

Το άμυλο γεωμήλων βρίσκεται σε άμεσο ανταγωνισμό με το άμυλο σιτηρών. Οι περιορισμοί της παραγωγής που εφαρμόζονται στον τομέα των σιτηρών, κυρίως με την αγρανάπαυση, και η αύξηση της παραγωγής αμύλου γεωμήλων κατά τις αρχές της δεκαετίας του '90, οδήγησαν το Συμβούλιο να περιορίσει την παραγωγή αμύλου γεωμήλων από το 1995/96 με τη θέσπιση ενός καθεστώτος ποσοστώσεων (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1868/94), σύμφωνα με τα ακόλουθα στοιχεία :

- η ποσόστωση καθορίζεται κατά κράτος μέλος και στη συνέχεια κατανέμεται σε επιμέρους ποσοστώσεις ανά βιομηχανία παραγωγής αμύλου,

- οι παραγωγοί γεωμήλων λαμβάνουν πληρωμή ανά τόνο αμύλου που περιέχεται στα γεώμηλα που παραδίδουν στη βιομηχανία παραγωγής αμύλου. η πληρωμή αυτή είναι παρόμοια με την πληρωμή ανά εκτάριο για τα σιτηρά,

- οι βιομηχανίες παραγωγής αμύλου λαμβάνουν πριμοδότηση εντός των ορίων των επιμέρους ποσοστώσεών τους με σκοπό την αντιστάθμιση ορισμένων διαρθρωτικών μειονεκτημάτων σε σχέση με τη βιομηχανία παραγωγής αμύλου σιτηρών (λιγότερα υποπροϊόντα που πρέπει να αξιοποιηθούν, μικρότερη διάρκεια της περιόδου παρασκευής, υψηλό κόστος κατά της ρύπανσης). Η πριμοδότηση καταβάλλεται υπό τον όρο ότι ο κατασκευαστής έχει καταβάλει την ελάχιστη τιμή στον παραγωγό γεωμήλων που προορίζονται για την παρασκευή αμύλου.

Οι παραγωγοί γεωμήλων και η βιομηχανία παραγωγής αμύλου πρέπει να συνάπτουν σύμβαση καλλιέργειας κάθε έτος, προκειμένου να προλαμβάνεται κάθε υπέρβαση της επιμέρους ποσόστωσης. η εν λόγω σύμβαση ορίζει κυρίως την προβλεπόμενη ποσόστωση αμύλου που πρέπει να παραδοθεί και την ελάχιστη τιμή που πρέπει να καταβληθεί στη βιομηχανία παραγωγής αμύλου. Μία βιομηχανία παραγωγής αμύλου δεν μπορεί να δεχθεί την παράδοση γεωμήλων που δεν καλύπτονται από μία σύμβαση καλλιέργειας. Πέραν της ρήτρας ευελιξίας 5%, κάθε άμυλο γεωμήλων που παράγεται πέραν της επιμέρους ποσόστωσης πρέπει να εξάγεται ως έχει και χωρίς επιστροφή κατά την εξαγωγή, από την Κοινότητα πριν από την 1η Ιανουαρίου που έπεται του τέλους της υπόψη περιόδου εμπορίας.

Οι λεπτομέρειες εφαρμογής διευκρινίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 97/95 της Επιτροπής [3] που διευκρινίζει διάφορα θέματα όπως την κατάρτιση των συμβάσεων καλλιέργειας, την ελάχιστη περιεκτικότητα των γεωμήλων σε άμυλο, τον προσδιορισμό του βάρους και της περιεκτικότητας σε άμυλο των γεωμήλων κατά την είσοδο στη βιομηχανία παραγωγής αμύλου, τις διατάξεις που αφορούν την εξαγωγή χωρίς επιστροφή, τις λεπτομέρειες ελέγχου και τις σχετικές κυρώσεις, τους κανόνες που εφαρμόζονται σε περίπτωση συγχώνευσης, αλλαγής ιδιοκτησίας και έναρξης ή παύσης της εμπορικής δραστηριότητας των βιομηχανιών παραγωγής αμύλου.

[3] ΕΕ L 16 της 24.1.1995, σ. 3.

3. ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΡΑΣΗΣ 2000

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1868/94 τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1252/1999 του Συμβουλίου [4] στο πλαίσιο των αποφάσεων τιμών του Προγράμματος Δράσης 2000, συγχρόνως με τον καθορισμό της ελάχιστης τιμής και της πληρωμής για τους παραγωγούς γεωμήλων που καθορίζονται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1766/92 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1253/1999 του Συμβουλίου [5]. Το ποσοστό αντιστάθμισης της μείωσης των τιμών στον τομέα του αμύλου γεωμήλων αποφασίστηκε σε επίπεδο ανώτερο αυτού που εφαρμόζεται στον τομέα των σιτηρών, εξασφαλίζοντας συγχρόνως τη δημοσιονομική ουδετερότητα μέσω μείωσης των ποσοστώσεων, οι οποίες καθορίζονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1868/94 για τις περιόδους 2000/01 και 2001/02.

[4] ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 15.

[5] ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 18.

Η ελάχιστη τιμή και η πληρωμή για τους παραγωγούς γεωμήλων που καθορίζονται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1766/92 του Συμβουλίου, μπορούν να προσαρμοσθούν από την περίοδο 2002/03 (ενδιάμεση αναθεώρηση του Προγράμματος Δράσης 2000), σε περίπτωση που αποφασίζεται μία τελευταία μείωση της τιμής παρέμβασης των σιτηρών.

4. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΟΣΟΣΤΩΣΕΩΝ ΑΜΥΛΟΥ ΓΕΩΜΗΛΩΝ

Στους πίνακες 1 και 2 που ακολουθούν εμφαίνονται η εξέλιξη της παραγωγής αμύλου γεωμήλων στο πλαίσιο του καθεστώτος των ποσοστώσεων, καθώς και οι διάφοροι καθορισμοί ποσοστώσεων ανά κράτος μέλος.

Πίνακας 1 Εξέλιξη της παραγωγής αμύλου γεωμήλων στο πλαίσιο του καθεστώτος των ποσοστώσεων (1)

1 000 τόνοι

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1868/94 και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 97/95, συμπεριλαμβανομένης της ευελιξίας κατ´ανώτατο όριο 5% και μη συμπεριλαμβανομένων των ποσοστώσεων που εξάγονται χωρίς επιστροφή.

Πηγή : ανακοινώσεις των κρατών μελών σύμφωνα με το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 97/95.

Πίνακας 2 Εξέλιξη των ποσοστώσεων που καθορίζονται για την παραγωγή αμύλου γεωμήλων

1 000 τόνοι

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) επί του αποθεματικού 110 000 τόνων, παρασχέθηκαν 104 554 τόνοι.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγή : άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1868/94 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1252/1999 (Πρόγραμμα Δράσης 2000).

Από την ενσωμάτωση το 1996/97 του αποθεματικού για τη Γερμανία (για να καλυφθεί η παραγωγή που προερχόταν από επενδύσεις οι οποίες είχαν αναληφθεί κατά αμετάκλητο τρόπο πριν από τις 31 Ιανουαρίου 1994), η παραγωγή αμύλου γεωμήλων της ΕΕ παρουσιάζει διακυμάνσεις εντός στενών ορίων, μεταξύ 1,8 έως 1,9 εκατ. τόνους κατ´έτος, πλην κατά το 1998/99, όπου μειώθηκε σε 1,66 εκατ. τόνους, λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών.

Εφ´όλης της περιόδου, παρέμεινε πολύ κοντά στην ποσόστωση, με δύο εξαιρέσεις :

1998/99 : - 11% λόγω των κακών καιρικών συνθηκών

2000/01 : + 2% με ποσόστωση που παρουσίαζε μείωση (Πρόγραμμα Δράσης 2000) και λόγω καλών καιρικών συνθηκών

Η περίοδος 2000/01 εξελίχθηκε υπό αρκετά καλές συνθήκες : η σημαντική συγκομιδή γεωμήλων για την παραγωγή αμύλου και οι ευνοϊκές προοπτικές της αγοράς με σχετικά χαμηλά αρχικά αποθέματα, σύμφωνα με πηγές του τομέα, ώθησαν πολλές βιομηχανίες παραγωγής αμύλου να κάνουν χρήση της ρήτρας ευελιξίας 5% σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1868/94. Επιπλέον, ορισμένες βιομηχανίες παραγωγής αμύλου που είχαν παράγει πέραν της διαθέσιμής τους ποσόστωσης θα πρέπει να εξαγάγουν τις ποσότητες αυτές χωρίς επιστροφή πριν από την 1η Ιανουαρίου 2002 σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1868/94 (σύνολο των σχετικών ποσοτήτων : 15 000 τόνοι).

Τα πρώτα στοιχεία για την περίοδο 2001/02 αναφέρουν μία υπό μείωση συγκομιδή γεωμήλων λόγω δυσμενών κλιματικών συνθηκών. Κατά συνέπεια, η παραγωγή αμύλου θα πρέπει να μειωθεί πέραν της μείωσης των ποσοστώσεων και των ποσοτήτων που χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ρήτρας ευελιξίας κατά την προηγούμενη περίοδο. Η αγορά διαφαίνεται λιγότερο ευνοϊκή, σύμφωνα με πηγές του τομέα, με αύξηση κυρίως των αποθεμάτων κατά την έναρξη της περιόδου.

Από τον πίνακα 3 και τη γραφική παράσταση που ακολουθεί προκύπτει μία παρουσίαση για το σύνολο της ΕΕ όσον αφορά την εξέλιξη της παραγωγής αμύλου γεωμήλων σε σχέση με την ποσόστωση. Πλην του 1995/96 και του 1998/99 (δυσμενείς κλιματικές συνθήκες), η παραγωγή ΕΕ βρίσκεται σε γειτονικό επίπεδο σε σχέση με αυτό της καθορισθείσας ποσόστωσης.

Πίνακας 3 Εξέλιξη της παραγωγής και της βασικής ποσόστωσης ΕΕ αμύλου γεωμήλων

1 000 τόνοι

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Γραφική παράσταση : Εξέλιξη της παραγωγής και της βασικής ποσόστωσης ΕΕ αμύλου γεωμήλων

5. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΑΜΥΛΟΥ ΣΙΤΗΡΩΝ-ΑΜΥΛΟΥ ΓΕΩΜΗΛΩΝ

5.1. Eξαγωγή αμύλου σιτηρών-αμύλου γεωμήλων

Η παγκόσμια αγορά αποτελεί σημαντική δυνατότητα διάθεσης για τον τομέα αμύλου σιτηρών-γεωμήλων, συμπεριλαμβανομένων των παράγωγων προϊόντων.

Στους δύο πίνακες που ακολουθούν εμφανίζεται η εξέλιξη των εξαγωγών για τα κυριότερα προϊόντα του τομέα.

Ο πίνακας 4α προκύπτει από τη βάση δεδομένων EUROSTAT / COMEXT, η οποία όμως δεν περιλαμβάνει ορισμένες ποσότητες λόγω του εμπιστευτικού τους χαρακτήρα από στατιστική άποψη.

Πίνακας 4α Εξέλιξη των εξαγωγών αμύλου σιτηρών και αμύλου γεωμήλων

1 000 τόνοι ισοδυνάμου αμύλου

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγή : EUROSTAT/COMEXΤ.

Ο πίνακας 4β δίνει μία άλλη αξιολόγηση, βάσει των ανακοινώσεων των κρατών μελών προς την ΓΔ ΓΕΩΡΓΙΑ (πιστοποιητικά εξαγωγής για τα προϊόντα του παραρτήματος I της συνθήκης) και επίσης προς την ΓΔ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (πληρωμές επιστροφών κατά την εξαγωγή για τα προϊόντα εκτός παραρτήματος I).

Πίνακας 4β Εξέλιξη των εξαγωγών αμύλου σιτηρών και αμύλου γεωμήλων

1 000 τόνοι ισοδυνάμου αμύλου

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγές : - άμυλα σιτηρών-γεωμήλων ως έχουν και αμυλοσάκχαρα : ΓΔ ΓΕΩΡΓΙΑ / κράτη μέλη, αιτήσεις πιστοποιητικών εξαγωγής, - τροποποιημένα άμυλα : ΓΔ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ / κράτη μέλη - μηνιαίες ανακοινώσεις των πληρωμών.

Σύμφωνα με τον πίνακα 4β, το σύνολο των υπό εξέταση εξαγωγών από 1,1 εκατ. τόνους το 1995 αυξήθηκε σε 1,4 εκατ. τόνους το 2000, στη συνέχεια δύο ετών μείωσης το 1996 και 1999. Οι δύο κύριες κατηγορίες που καλύπτονται είναι τα άμυλα σιτηρών και τα άμυλα γεωμήλων ως έχουν τα οποία από 0,5 αυξήθηκαν σε 0,6 εκατ. τόνους και τα τροποποιημένα άμυλα που παράγονται κατά κύριο λόγο από άμυλο γεωμήλων και άμυλο αραβοσίτου, τα οποία από 0,4 αυξήθηκαν σε 0,5 εκατ. τόνους κατά την ίδια περίοδο. Οι εξαγωγές αμυλοσακχάρων που παράγονται κατά κύριο λόγο με βάση το άμυλο αραβοσίτου και το άμυλο σίτου αυξήθηκαν από 0,2 σε 0,3 εκατ. τόνους μεταξύ 1995 και 2000.

Η εξαγωγή αμύλου γεωμήλων και των παράγωγων προϊόντων του αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου, πράγμα που αντικατοπτρίζει τη ζήτηση ειδικών προϊόντων.

Επιπλέον, ορισμένες ποσότητες αμύλου σιτηρών και αμύλου γεωμήλων εξάγονται σε πολυάριθμα προϊόντα εκτός παραρτήματος I, πλην των τροποποιημένων αμύλων. Λόγω του μεγάλου εύρους των σχετικών προϊόντων, αυτά δεν περιλαμβάνονται στους ανωτέρω πίνακες 4α και 4β.

5.2. Παραγωγή αμύλου σιτηρών-γεωμήλων

Πίνακας 5 Εξέλιξη της παραγωγής αμύλου σιτηρών και αμύλου γεωμήλων (εκτιμήσεις)

εκατ. τόνοι

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγές : - για το άμυλο σιτηρών : σύνδεσμος των βιομηχανιών αμύλου σιτηρών της ΕΕ (ΣΒΑΣ),

- για το άμυλο γεωμήλων : ανακοινώσεις των κρατών μελών σύμφωνα με το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 97/95, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής εκτός ποσοστώσεων, κυρίως ορισμένων απωλειών κατά την παρασκευή, οι οποίες είναι κατώτερες αυτών που προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 97/95.

Από το 1995/96, η αύξηση της παραγωγής αμύλου σιτηρών και αμύλου γεωμήλων πραγματοποιείται στην Κοινότητα με ρυθμό 5% περίπου κατ´έτος κατά μέσο όρο από το 1995/96, κυρίως προς όφελος του αμύλου σίτου. Η παραγωγή αμύλου γεωμήλων δεδομένου ότι περιορίζεται από το καθεστώς ποσοστώσεων, το μερίδιο του αμύλου γεωμήλων στο σύνολο της παραγωγής αμυλούχων προϊόντων έχει την τάση να παρουσιάζει μείωση κάτω των 25%.

6. ΠΡΟΤΑΣΗ

Βάσει των στοιχείων που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση, κυρίως όσον αφορά την ισορροπία της αγοράς μεταξύ αμύλου γεωμήλων και αμύλου σιτηρών, η Επιτροπή προτείνει παράταση των ποσοστώσεων που υφίστανται το 2001/02 για μία περίοδο 3 ετών.

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1868/94 του Συμβουλίου, η Επιτροπή καλείται να υποβάλει στο Συμβούλιο το αργότερο στις 31 Οκτωβρίου 2001 έκθεση επί του καθεστώτος ποσοστώσεων, συνοδευόμενη, εφόσον παρίσταται ανάγκη, από τις κατάλληλες προτάσεις. Η Επιτροπή, επιθυμεί ωστόσο να υπενθυμίσει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο δημοσίευσε πρόσφατα, την 1η Οκτωβρίου 2001, έκθεση σχετικά με τον τομέα του αμύλου σιτηρών και του αμύλου γεωμήλων. Στην έκθεση αυτή, το Ελεγκτικό Συνέδριο διατύπωσε ορισμένες παρατηρήσεις και συστάσεις, τις οποίες μελετά λεπτομερώς η Επιτροπή προκειμένου να δώσει συνέχεια. Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της ημερομηνίας λήξης της 31ης Οκτωβρίου, δεν υπήρξε δυνατή η περάτωση της ανάλυσης και η συναγωγή των αναγκαίων συμπερασμάτων, πράγμα που θα επέτρεπε στην Επιτροπή να ενσωματώσει τα στοιχεία αυτά και να προβεί ενδεχομένως σε τροποποιήσεις στην παρούσα έκθεση και στην πρόταση κανονισμού.

Επίσης, η Επιτροπή ανέθεσε την πραγματοποίηση μελέτης αξιολόγησης σχετικά με τον τομέα του αμύλου σιτηρών και του αμύλου γεωμήλων, η οποία βρίσκεται σε στάδιο εκπόνησης. Η Επιτροπή αναμένει ότι η οριστική έκθεση θα είναι διαθέσιμη κατά τους προσεχείς μήνες. Η Επιτροπή θα πρέπει κατά συνέπεια να λάβει υπόψη και τη μελέτη αυτή, αφού τη δημοσιεύσει και συνάγει τα απαραίτητα συμπεράσματα.

Επιπλέον, η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1766/92 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1253/1999 του Συμβουλίου, προβλέπει ότι η ελάχιστη τιμή και η πληρωμή στους παραγωγούς γεωμήλων θα πρέπει να προσαρμοσθούν σε περίπτωση οιασδήποτε απόφασης σχετικά με την τελική μείωση της τιμής παρέμβασης των σιτηρών, σύμφωνα με τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο πλαίσιο του Προγράμματος Δράσης 2000 (ενδιάμεση εξέταση).

Η πρόταση παράτασης των ποσοστώσεων πραγματοποιείται ως εκ τούτου με την επιφύλαξη των μέτρων που θα ληφθούν ενδεχομένως σε συνάρτηση με τα συμπεράσματα που θα συναχθούν από τις εκθέσεις που προαναφέρθηκαν και που βρίσκονται σε στάδιο εξέτασης.