•tt 4 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 24.06.1997 
COM(97) 314 τελικό 
Προώθηση της καινοτομίας με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας 
Πράσινο Βιβλίο νια το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεγνίας και το συσττιιια 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη 
(υπόβαλλαμκνο από την Ιίπιτροπή) 

Συνοπτική παρουσίαση 
Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας κατέχει κεντρική θέση μεταξύ των διαφόρων μέσων 
που υπάρχουν για την προστασία της καινοτομίας. Είναι γεγονός ότι το σύστημα 
των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη έχει γίνει περίπλοκο, λόγω της 
συνύπαρξης των εθνικών, ευρωπαϊκών και κοινοτικών διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας (το τελευταίο αυτό σύστημα δεν έχει ακόμη τεθεί σε εφαρμογή 
μέχρι σήμερα). 
'Οταν η Επιτροπή ενέκρινε το Πρώτο Σχέδιο Λράσης για την Καινοτομία στην 
Ηυρώπη, θεώρησε αναγκαίο vex έχει μία εικόνα όσο το δυνατόν πληρέστερη για το 
σύστημα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη, ώστε να όκχπιστωθεί εάν 
ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών και αν χρειάζονται νέες κοινοτικές 
δράσεις καθ(ύς και να εξεταστεί η μορφή και το περιεχόμενο που θα [Απορούσαν 
να λάβουν αυτές οι νέες δράσεις. 
Το παρόν Πράσινο Βιβλίο επιδιώκει αυτούς τους τρεις στόχους και αποτελεί μια 
αφετηρία για εκτεταμένες διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους κύκλους, τα 
άλλα κοινοτικά θεσμικά όργανα και τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών 
σχετικά με την προστασία της καινοτομίας με το σύστημα των διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη. 
Το κύριο μέρος του Πράσινου Βιβλίου αναφέρεται στο κοινοτικό δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας και στις τροποποιήσεις της σύμβασης του Λουξεμβούργου του 
1975 που [Απορεί να κριθούν αναγκαίες για vex τεθεί στη διάθεση των χρηστο'ιν ένα 
σύστημα προσιτό, νομικά αξιόπιστο και με ένα λογικό κόστος. 
Άλλα τεχνικά ζητήματα που συνδέονται κατ'ανάγκην με το μέλλον του 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας είναι η ενδεχόμενη συμπληρωματική 
εναρμόνιση σε κοινοτικό επίπεδο ορισμένων ζητημάτων του δικαίου των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, όπως οι επιπτοχτεις της κοινωνίας των πληροφοριών 
και του ηλεκτρονικού εμπορίου στις εφευρέσεις που έχουν σχέση με το 
λογισμικό, οι διατυπώσεις και η χρήση πληρεξούσιων για τα διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας. 
Επιπλέον, ορισμένα ζητήματα που συζητήθηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού 
Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας έχουν αποφασιστική σημασία στο 
πλαίσιο της γενικότερης συζήτησης σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στην 
Ευρώπη και την προώθηση της καινοτομίας. Στο Πράσινο Βιβλίο εξετάζονται 
και ορισμένα από τα ζητήματα αυτά. 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 
2. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΙΙΙΑΩΜΑΊΩΝ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ 
Η ΚΟΙΝΗ ΑΓΟΡΑ 4 
2.1. Ιστορικό 4 
2.2 Η ανάγκη νέας κοινοτικής δράσης στον τομέα των κοινοτικών 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 5 
3. ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΑΙΠΑΩΜΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ 7 
3.1. Η ανάγκη ενός ενιαίου συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 7 
3.2. Εικαζόμενες αδυναμίες της σύμβασης του Λουξεμβούργου 10 
3.3. Το πρόβλημα του κόστους των μεταφράσεων και οι προτεινόμενες 
λύσεις 11 
3.4. Το πρόβλημα του δικαιοδοτικού συστήματος και οι προτεινόμενες 
λύσεις 14 
3.5. Τέλη 16 
3.6. Η σύζευξη μεταξύ του κοινοτικού και του ευρωπαϊκού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας 18 
3.7. Αλλα ζητήματα 19 
4. ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΑΟ 20 
4.1. Η ανάγκη περαιτέρω εναρμόνισης σε κοινοτικό επίπεδο 20 
4.2. Αυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των 
προγραμμάτων ηλεκτρονικού υπολογιστή και των εφευρέσεων 
των σχετικών με το λογισμικό 20 
4.3. Οι εφευρέσεις μισθωτών 23 
4.4. Οι διατυπώσεις, η χρήση πληρεξουσίων και η αναγνώριση 
των επαγγελματικών προσόντων 23 
4.5. Πρόσθετα μέτρα για να καταστεί πιο ελκυστικό το σύστημα 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 26 
5. ΤΟ ΕΥΡΩΙΙΑ ΪΚΟ ΛΙΙΙΑΩΜΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ 27 
5.1. Η γενική διάρθρωση του ευρωπαϊκού διπλ(ί>ματος ευρεσιτεχνίας 27 
5.2. Το πρόβλημα του κόστους του ευρωπαϊκού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας 28 
5.2.1. Τα τέλη 28 
5.2.2. Η βάση κατανομής των τελών ανανέωσης 29 
5.2.3. Οι μεταφράσεις 30 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η καινοτομία είναι απαραίτητη για τη βιωσιμότητα και την επιτυχία της σύγχρονης 
οικονομίας. Από την άποψη αυτή, η Ευρώπη φαίνεται να υστερεί σε σχέση με τους 
κύριους ανταγωνιστές της. Διαθέτει μια εξαίρετη επιστημονική βάση, αλλά δεν 
επιτυγχάνει πάντοτε στον ίδιο βαθμό με άλλες χώρες του κόσμου να μετατρέψει το 
δυναμικό της σε νέα προϊόντα και μερίδια αγοράς, ιδίως στους τομείς της υψηλής 
τεχνολογίας 1 Παρά την ύπαρξη ορισμένων αξιοσημείωτων επιτυχιών,όπως το 
Τρένο Μεγάλης Ταχύτητας (TGV) ή το σύστημα κινητής τηλε(ρωνίας GSM, η 
Ευρώπη έχει μείνει πίσω σε πολλούς τομείς της σημερινής τεχνολογίας, ιδίως στον 
τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών. Εκφράστηκε 
προβληματισμός σχετικά με τη συμμετοχή της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στην 
ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών και του ηλεκτρονικού εμπορίου· πρέπει 
να γίνουν ιδιαίτερες προσπάθειες για τη βελτίωση αυτής της κατάστασης^. 
Η προστασία της καινοτομίας έχει ζωτική σημασία. Από οικονομική άποψη, έχει 
διαπιστωθεί ότι οι επιχειρήσεις που διαθέτουν τεχνογνωσία και εκμεταλλεύονται 
προϊόντα αναγνωρισμένου σήματος και προϊόντα ή μεθόδους κατοχυρωμένα με 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας, βρίσκονται σε καλύτερη ανταγωνιστική θέση για την 
επέκταση ή τη διατήρηση των μεριδίων αγοράς τους. 
Η οικονομία παγκοσμιοποιείται. Ταυτόχρονα, η αξία των προϊόντων που 
παράγονται έγκειται ολοένα και περισσότερο στο στοιχείο της άυλης επένδυσης 
που εμπεριέχουν. Ωστόσο, λαμ,βάνοντας υπόψη ορισμένους δείκτες, όπως το μέρος 
του ΑΕΠ που αφιερώνεται στην έρευνα, τις δαπάνες βιομηχανικής έρευνας, τις 
ερευνητικές δαπάνες κατά κεφαλή, το συνολικό αριθμό ερευνητών σε σχέση με τον 
ενεργό πλυθησμό, η Ευρωπαϊκή Ένωση υστερεί έναντι της Ιαπωνίας και των 
Ηνωμένων Πολιτειών. Η βελτίωση του συστήματος των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 
στην Ευρώπη δεν πρόκειται από μόνη της να αναστρέψει αυτές τις τάσεις. Αυτό 
δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο με θεμελιώδη αναπροσανατολισμό της ευρωπαϊκής 
έρευνας, ο οποίος είναι σήμερα υπό μελέτη. Αλλά το σύστημα των διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να αποτελέσει μία ακόμη 
τροχοπέδη στην ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Η ευκολία 
απόκτησης των διπλωμάτων, η ασφάλεια δικαίου, η επαρκής γεωγραφική κάλυψη 
αποτελούν βασικά κριτήρια για την αποτελεσματική προστασία της καινοτομίας 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
1 ΙΙράσινη Βίβλος για την καινοτομία, (COM (95) 688 τελικό) της 20ης Λι·.κεμ.βρίου 1995. 
2 Ανακοίναιοη της Ιίπιτροπής «Μια ευρωπαϊκή πραιτοβοιν.ία οτο ηλεκτρονικό εμπόριο» της \(Μ\Ζ Απριλίου 
1997. 
3 CV 
Πρέπει να επισημανθεί ότι σήμερα, σχεδόν 40 χρόνια (χπό την υπογραφή της 
συνθήκης της Ρώμης, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Κοινότητα 
εξακολουθούν να μη διαθέτουν ένα ενιαίο τίτλο προστασίας της καινοτομίας με 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Ενώ τα πλεονεκτήματα ενός τέτοιου συστήματος 
φαίνονται προφανή, δεδομένου ότι θα εξασφάλιζε μια κεντρική διαχείρηση των 
δικαιωμάτων και μεγαλύτερη διαφάνεια έναντι των ανταγωνιστών, η σύμβαση του 
Λουξεμβούργου του 1975, που καθιερώνει ένα τέτοιο σύστημα, δεν τέθηκε ποτέ σε 
ισχύ. 
Η Κοινότητα πρέπει να προσπαθήσει να εξαλείψει τις δυσχέρειες πολιτικού και 
πρακτικού χαρακτήρα που εξακολουθούν να υπάρχουν και εμποδίζουν την πλήρη 
λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Η Κοινότητα σήμερα αντιμετωπίζει πολλές 
προκλήσεις, όπως η ανάγκη δημιουργίας περισσότερων θέσεων απασχόλησης χάρη 
στη βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, η 
παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, στο πλαίσιο της οποίας η ενιαία αγορά αποτελεί 
βασικό όρο επιτυχίας, και η δέσμευση της Ένωσης για προσέγγιση με τις χώρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 
2. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΙΙΙΑΩΜΑΓΩΝ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΕΝΙΑΙΑ 
ΑΓΟΡΑ 
2.1 Ιστορικό 
Στη Ευρωπαϊκή Ένωση, η προστασία του διπλώματος ευρεσιτεχνίας 
εξασφαλίζεται με δύο συστήματα, εκ των οποίων κανένα δε βασίζεται σε κοινοτική 
νομική πράξη: τα εθνικά συστήματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και το ευρωπαϊκό 
σύστημα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. 
Πρώτο εμφανίστηκε το εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Πρέπει να υπογραμμιστεί 
ότι στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας το εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας 
έχει αποτελέσει de facto αντικείμενο εναρμόνισης με την προοδευτική προσχώρηση 
όλων των κρατών μελών στη σύμβαση του Μονάχου για το ευρωπαϊκό δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας^. 
Το ευρωπαϊκό σύστημα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας βασίζεται σε δύο διεθνείς 
συνθήκες, και συγκεκριμένα τη σύμβαση του Μονάχου για το ευρωπαϊκό δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας του 1973 και τη σύμβαση του Λουξεμβούργου του 1975 για το 
κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, η οποία αποτελεί ανασπόσπαστο μέρος της 
συμφωνίας για τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας που υπογράφτηκε το 1989^. 
Το 1975, πρόθεση των κρατών μελών ήταν να περιοριστεί στο ελάχιστο δυνατό το 
χρονικό διάστημα που θα μεσολαβούσε μεταξύ της θέσης σε ισχύ των δύο αυτών 
συμβάσεων. 
Η σύμβαση για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δεν δημιουργεί κάποιο 
ομοιόμορφο τίτλο προστασίας, αλλά επιτρέπει την εξασφάλιση προστασίας σε όσα 
από τα κράτη που συμμετέχουν στη σύμβαση επιθυμεί ο αιτών. Το σύστημα αυτό 
3 Σήμερα όλα τα κράτη μέλη της Κυρωπαϊκής Κοινότητας συμμετέχουν στη σύμβαση του Μονάχου για το 
ευρωπαϊκό οίπλωμα ευρεσιτεχνίας, όπως επίσης και τρία μη κοινοτικά κράτη: η Ιίλβετία, το Λιχτενστάϊν 
και το ΙΙριγκηπάτο του Μονακό. 
4 Συμφωνία για τα κοινοτικά οιπλώματα ευρι σιτεχνί,ας που έγινε στο Λουξεμβούργο στις 15 Λι κεμ.|'>ρίου 
1989, ΗΗ L 401 της 30.12.89, σελίοα 1. 
παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι είναι εξαιρετικά ευέλικτο, αλλά έχει και ορισμένα 
μειονεκτήματα που συνδέονται με τον περίπλοκο χαρακτήρα του και το κόστος 
του. Επιπλέον, δεν προβλέπει κάποιο αρμ,όδιο δικαστήριο σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
για τη διευθέτηση των διαφορών που προκύπτουν OJTO τα διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας. Έτσι, υπάρχει ο κίνδυνος έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων από τα 
αρμόδια δικαστήρια των κρατών μελών. 
Το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (που δημιουργήθηκε με τη σύμβαση για το 
κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας), έχει ως στόχο τη συγκέντρωση όλου του 
φάσματος των τίτλων προστασίας που προκύπτουν από τη χορήγηση ευρωπαϊκού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε ένα ενιαίο και αυτόνομο τίτλο προστασίας για όλη 
την Κοινότητα των Δ(ύδεκα, που διέπεται μόνο από τις διατάξεις της συμφωνίας 
για τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας που υπογράφηκε το 1989. Η σύμβαση 
αυτή δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ, λόγω των καθυστερήσεων στην επικύρωση της 
από τα δώδεκα κράτη μέλη που την υπέγραψαν. 
Οι στόχοι της σύμβασης για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και της 
συμφωνίας για τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας είναι διαφορετικοί αλλά 
αλληλοσυμπληρώνονται. Η σύμβαση για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας 
αποσκοπεί στον εξορθολογισμό της χορήγησης των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας με 
την καθιέρωση μιας κεντρικής διαδικασίας που εφαρμόζει το Ευρωπαϊκό Γραφείο 
Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας του Μονάχου. Κάθε ευρωπαϊκό κράτος μπορεί να 
προσχωρήσει σ'αυτήν, σε ορισμένες -περιπτο'κτεις μετά ί/πό πρόσκληση του 
διοικητικού συμβουλίου που Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλό >μάτων 
Ευρεσιτεχνίας^. II συμφωνία για τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας 
αποσκοπεί στην υλοποίηση των στόχων της ενιαίας αγοράς, ιδίως όσον αφορά την 
καθιέρωση ίσων όρων ανταγωνισμού και την ελεύθερη κυκλοφορία των 
εμπορευμάτων. 
2.2 Η ανάγκη νέας κοινοτικής δράσης στον τομέα των κοινοτικών διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας. 
Το πρώτο ζήτημα που τίθεται είναι κατά πόσον και σε ποιο βαθμό οι 
ενδιαφερόμενοι κύκλοι είναι διατεθειμένοι να χρησιμοποιούν το σύστημα του 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας το οποίο θεσπίζεται στη σύμβαση του 
Λουξεμβούργου, εφόσον τεθεί τελικώς σε ισχύ μετά την επικύρωση της α,πό τα 
δίόδεκα υπογράφοντα κράτη. Αραγε αυτό το νέο σύστημ,α θα είναι «ελκυστικό» για 
τις επιχειρήσεις ή, αντίθετα, η ύπαρξη του ευρωπαϊκού διπλώμ,ατος ευρεσιτεχνίας 
και των ε()νικο')ν διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας αρκεί για την κάλυψη των αναγκο>ν 
τους; Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η χρήση του κοινοτικοί') διπλώμ,ατος 
ευρεσιτεχνίας θα είναι πολύ περιορισμένη, αν όχι περιθωριακή. 
Το 1975, τα εννέα κράτη μέλη που αποτελούσαν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
συνήψαν τη σύμβαση του Λουξεμβούργου στην πρώτη εκδοχή της «επιθυμώντας να 
προσδώσουν ενιαία και αυτόνομη ισχύ στα ευρωπαϊκά διπ,λώματα ευρεσιτεχνίας 
που χορηγούνται στα εδάφη τους>Α Η σύμβαση του Λουξεμβούργου έλαβε την 
οριστική της μορφή το 1989. Η συμφωνία για τα κοινοτικά διπ,λώματα 
ευρεσιτεχνίας, που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 15 Δεκεμβρίου 1989, 
Αρθρο 166 της σύμβασης. 
Προοίμιο της σύμβασης για το ευρωπαϊκό σίπλωμα ευρεσιτεχνίας στην κοινή αγορά (σύμβαση για το 
κοινοτικό σίπλωμα ευρεσιτεχνίας), ΚΙ'. Ι, 17 της 26.01.76, σελ. Ι. 
αφορά την Κοινότητα των Δώδεκα, αλλά δεν περιέχει καμία ρύθμιση σχετικά με τη 
διεύρυνση που μεσολάβησε το 1995 με την είσοδο στην Κοινότητα της Λυστρίας, 
της Σουηδίας και της Φινλανδίας· η συμφωνία του 1989 δεν αφορά άμεσα αυτά τα 
κράτη μέλη, ακόμη κι αν έχουν έννομη υποχρέωση να προσχωρήσουν σ'αυτήν. 
Σύμφωνα με όσα ορίζει η συμφωνία, μεταξύ των συμβαλλομένων κρατών και του 
κράτους που προσχωρεί μπορεί να συναφθεί ειδική σύμβαση για να καθοριστούν οι 
λεπτομέρειες εφαρμογής της συμφωνίας που καθίστανται αναγκαίες λόγω της 
προσχώρησης αυτού του κράτους?. Αυτό θα (χπαιτούσε διαπραγμάτευση μιας 
σύμβασης, υπογραφή της, και κατόπιν επικύρωση της από όλα τα συμβαλλόμενα 
κράτη της σύμβασης του Λουξεμβούργου. Αυτή η διαδικασία είναι πολύ δύσκαμπτη 
και περίπλοκη και θα γίνει ακόμη περισσότερο με την προοπτική μελλοντικών 
προσχωρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Το σύστημα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας καθιερώθηκε στην Ευρώπη μέσω 
διεθνών συμφωνιών. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι σχετικές πρωτοβουλίες 
ελήφθησαν σε μία εποχή που δεν είχε καθιερωθεί η αρμοδιότητα της Κοινότητας 
στον τομέα αυτό. Η εποχή αυτή έχει πλέον παρέλθει και το Δικαστήριο των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αναγνώρισε επανειλημμένα την αρμοδιότητα της 
Κοινότητας να παρεμβαίνει στον τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, εάν αυτό 
συμβάλλει στην υλοποίηση ενός από τους στόχους της συνθήκης (ελεύθερη 
κυκλοφορία των εμ,πορευμάτων ή εγκαθίδρυση συνθηκών ανόθευτου 
ανταγωνισμού)**. Πρέπει ωστόσο να υπογραμμιστεί ότι η δημιουργία ενός νέου 
κοινοτικού τίτλου μέσω κανονισμ,ού απαιτεί, δυνάμει του άρθρου 235 της συνθήκης 
ΕΚ, ομοφωνία των κρατο>ν μελών, πράγμα το οποίο (χπαιτεί συναίνεση μεταξύ των 
κρατών μελών επί όλων των τεχνικών ζητημάτων που τίθενται. 
Τα πλεονεκτήματα της έκδοσης κοινοτικού κανονισμού είναι, αφενός, η βεβαιότητα 
ως προς την έναρξη ισχύος, η οποία καθορίζεται αμετάκλητα από το ίδιο το 
κείμενο (ενώ η έναρξη ισχύος μιας σύμβασης είναι αβέβαιη και εξαρτάται από την 
ταχύτητα με την οποία την επικυρώνουν τα υπογράφοντα κράτη) και, αφετέρου, 
μία απλούστερη κατάσταση κατά τις μελλοντικές διευρύνσεις της Κοινότητας, 
δεδομένου ότι ο κανονισμός αποτελεί αυτομάτως τμήμα του «κοινοτικού 
κεκτημένου» και δεν χρειάζεται τροποποίηση ή επαναδιαπραγμάτευση του. Η 
μετατροπή, επομένως, της σύμβασης του Λουξεμβούργου σε νομική πράξη που 
διέπεται από τη συνθήκη, με βάση το άρθρο 235, αποτελεί ένα βασικό θέμα προς 
εξέταση. 
Μόλις άρχισαν σε κοινοτικό επίπεδο οι συζητήσεις σχετικά με την στρατηγική που 
πρέπει να τηρηθεί όσον αφορά την καινοτομία, την προστασία της και τις 
επιπτο>σεις της στην απασχόληση, η Ιίπιτροπή έκρινε αναγκαίο να καταγράψει την 
κατάσταση που επικρατεί σχετικά με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και το 
σύστημα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρίύπη^. Έτσι, το παρόν Πράσινο 
Βιβλίο αφού πρώτα πραγματεύεται τα προβλήματα που προκύπτουν από την 
έλλειψη κοινοτικής διάστασης του ευρωπαϊκού συστήματος διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας και τα εμπόδια στη θέση του σε ισχύ, εξετάζει εν συνεχεία τα σχετικά 
Άρθρο 7, παράγραφος 4 της συμφωνίας. 
Σημείο 27 της απόφασης του Δικαστηρίου των ΕΚ της 13 Ιουλίου 1995, υπόθεση C-350/92 (Βασίλειο της 
Ισπανίας κατά Συμβουλίου) και σημείο 59 της γνωμοδότησης του Δικαστηρίου των ΕΚ αριθ. 1/94 της 
15ης Νοεμβρίου 1994 (αίτηση γνωμοδότησης που υπέβαλε η Επιτροπή σχετικά με τον αποκλειστικό ή μη 
χαρακτήρα της αρμοδιότητας της Κοινότητας για την υπογραφή των συμφωνιών της GATT), 
REC. 1994.1.p. 5267. 
Πρώτο σχέδιο δράσης για την καινοτομία στην Ευρώπη, έγγραφο που υπέβαλε η Επιτροπή στις 20 
Νοεμβρίου 1996, COM (96) 5X9 τελικό. 
τεχνικά, νομικά και πολιτικά ζητήματα, όπως η περαιτέρω εναρμόνιση των 
νομ,οΟεσιόη/ περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σι κοινοτικό επίπεδο. 
Το Πράσινο Βιβλίο επιδιώκει τρεις βασικούς στόχους: 
- να δοθεί μία εικόνα όσο το δυνατόν πληρέστερη για την κατάσταση που 
επικρατεί όσον αφορά την προστασία της καινοτομίας με το σύστημα των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ινυρωπαϊκή Κοινότητα· 
- να εξεταστεί η ανάγκη νέων κοινοτικών δράσεων και/ή προσαρμογής των 
ρυθμίσεων που ισχύουν· 
- να εξεταστεί η μορφή και το περιεχόμενο που μπορεί να λάβουν αυτές οι νέες 
δράσεις. 
Η Επιτροπή καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους να συμμετάσχουν σε μια 
εκτεταμένη συζήτηση για το θέμα αυτό και να απαντήσουν στα ερωτήματα που 
περιλαμβάνονται στο Πράσινο Βιβλίο. 
3. ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΛΙΙΙΛΩΜΛ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ 
3.1 Η ανάγκη ενός ενιαίου συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. 
Η σύμβαση του Μονάχου επέφερε σημαντικές βελτιώσεις σε σχέση με την 
κατάσταση που υπήρχε πριν από την έναρξη ισχύος της, και συγκεκριμένα μία 
κεντρική διαδικασία χορήγησης των διπλωμάτων βάσει μιας ομοιόμορφης 
νομοθεσίας, η οποία διεξάγεται σε μία και μόνο γλώσσα περιορισμό του κόστους 
της προστασίας, εφόσον αυτή επιδιώκεται σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη, ένα 
τίτλο προστασίας υψηλής ποιότητας και μία de facto εναρμόνιση των εθνικών 
νομοθεσιών για τα διπ,λώματα ευρεσιτεχνίας όσον αφορά τις διατάξεις που 
διέπουν τις προϋποθέσεις κατοχύρωσης των εφευρέσεων με δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας, την ισχύ και την έκταση της προστασίας. Αλλά, εφόσον δεν 
συμπληρώνεται με ένα ενιαίο κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, το σύστημα αυτό 
έχει και ορισμένους περιορισμούς: 
η θέση σε ισχύ, σε εθνικό επίπεδο, ενός ευρο)παϊκού διπλίόματος 
ευρεσιτεχνίας συνεπάγεται σε σημαντικές δαπάνες και περιπλέκει τη 
διαχείριση των δικαιωμάτων, εφόσον πρέπει να κατατεθούν μεταφράσεις 
της περιγραφής στο εθνικό γραφείο κάθε οριζόμενης χώρας και να 
καταβληθούν ανανέωσης σε όλες αυτές τις χώρες· 
η διεξαγωγή δικών για προσβολή ή ακύρωση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας 
είναι περίπλοκη, δεδομένου ότι πρέπει να ασκηθούν αγωγές στα εθνικά 
δικαστήρια κάθε χώρας για την οποία έχει χορηγηθεί το ευρωπαϊκό 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας· 
ελλείψει κοινού δικαιοδοτικού οργάνου, η εμφάνιση διαφορετικών 
ερμηνειών του ευρωπαϊκού δικαίου των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας από τα 
εθνικά δικαστήρια ενδέχεται να υπονομεύσει την αξία του ευρωπαϊκού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας· 
το συνολικό ποσό των τελών ανανέωσης του ευρωπαϊκού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας που καταβάλλονται σε εθνικό επίπεδο επιβαρύνει πολύ τους 
δικαιούχους, δεδομένου ιδίως ότι ένα μέρος μόνο των σχετικών εισπράξεων 
(επί του παρόντος το 50%) χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση των 
δαπανών του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας στο 
πλαίσιο της διαδικασίας χορήγησης των διπλωμάτων· 
λόγω του επιπλέον κόστους της προστασίας σε κάθε οριζόμενη χο')ρα, οι 
επιχειρήσεις προβαίνουν επιλεκτικά στον ορισμό των χωρών, με συνέπειες 
αντίθετες προς τους στόχους της ενιαίας αγοράς. Πράγματι, αφενός η 
συγκέντρωση των αιτήσεων προστασίας στα μεγάλα κράτη μέλη έχει 
δυσμενείς επιπτώσεις στα μικρότερα τόσο euro πλευράς μεταφοράς 
. τεχνολογίας όσο και από πλευράς προσέλκυσης επενδύσεων. Αφετέρου, ο 
περιορισμός της προστασίας σε ένα μόνο μέρος της εσωτερικής αγοράς 
μειώνει την εμπορική της αξία. 
Εάν ετίθετο σε ισχύ το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, βασικό στοιχείο του θα 
ήταν ο ενιαίος χαρακτήρας του και θα παρήγαγε τα ίδια αποτελέσματα στο σύνολο 
των εδαφών της Κοινότητας, θα μπορούσε δε να χορηγείται, να μεταβιβάζεται, να 
ακυρώνεται ή να καταργείται μόνο για το σύνολο της Κοινότητας10. Όσο 
περισσότερα κράτη μέλη περιλαμβάνει η Κοινότητα, τόσο πιο εκτεταμένη 
γεωγραφικά είναι η προστασία που παρέχεται. 
Ενα') η επικύρωση της συμφωνίας για τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας 
αναμενόταν να γίνει μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα μετά την υπογραφή της 
στο Λουξεμβούργο το 1989, διαπιστώνεται ότι επτά χρόνια αργότερα αυτό δεν έχει 
γίνει ακόμη11 και τίθεται πλέον το ερώτημα κατά πόσο η σύμβαση εξακολουθεί να 
ανταποκρίνεται, υπό την σημερινή μορφή της, στους στόχους που επεδίωκε την 
εποχή εκείνη. 
Ορισμένοι ακαδημαϊκοί κύκλοι - περισσότερο από τις επιχειρήσεις - υποστηρίζουν 
μία θέση η οποία, όπως ισχυρίζονται, βασίζεται στη λογική: θεωρούν ότι η οδός 
που ακολουθήθηκε για τα σήματα, και η οποία προτείνεται και για τα σχέδια και 
υποδείγματα και συνίσταται στη θέσπιση ενός ενιαίου τίτλου μέσω κοινοτικού 
κανονισμού, πρέπει κατ'ανάγκη να ακολουθηθεί και για τα διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας. Το επιχείρημα αυτό δεν αρκεί, από μόνο του, για να στηριχθεί η εν 
λόγω προσέγγιση. Ωστόσο, εύκολα προκύπτουν τα πλεονεκτήμ,ατα από ένα τέτοιο 
συγκεντρωτικό σύστημα: 
Τ] διαχείριση των δικαιωμάτων διευκολύνεται σημαντικά, δεδομένου ότι δεν 
θα μεσολαβεί πλέον το εθνικό στάδιο, πράγμα το οποίο θα επιφέρει και 
περιορισμό των σχετικών δαπανών (καμία δαπάνη για την θέση σε ισχύ του 
10 Αρθρο 2, παράγραφος 2 της σύμβασης για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
11 Μόνο 7 κράτη μέλη έχουν μέχρι σήμερα ολοκληρώσει τη διαδικασία επικύρωσης της 
συμφωνίας για τα κοινοτικά διπλ(ί)ματα ευρεσιτεχνίας: η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η 
Λανία, το Λουξεμβούργο, το ΙΙνωμένο Βασίλειο και οι Κάτω Χώρες (πηγή: υπόμνημα του 
Συμβουλίου της 22ας Νοεμβρίου 1996). 
διπλώματος σε εθνικό επίπεδο, οικονομίες στη χρησιμοποίηση 
επαγγελματικών αντιπροσώπων, κλπ.)· 
με το σύστημα αυτό αποφεύγεται η άσκηση πολλίχπλών αγωγών για 
προσβολή του διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε κάθε κράτος μέλος, δεδομένου 
ότι ο ενάγων μπορεί να καταθέσει τις αγωγές του στα δικαστήρια του 
κράτους μέλους όπου έχει την κατοικία του ο εναγόμενος12· 
μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, με τη δημιουργία ενός κεντρικού 
δικαιοόοτικού οργάνου αρμόδιου για την έκδοση απο<ράσεων σχετικά με την 
ερμηνεία και την ισχύ των κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. 
Στο πλαίσιο του παρόντος ΙΙράσινου Βιβλίου, οι δυνητικοί χρήστες καλούνται να 
εκφράσουν τις απόψεις τους σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα 
από την καθιέρωση ενός ενιαίου τίτλου προστασίας με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, 
λαμβάνοντας υπόψη τα βασικά του χαρακτηριστικά: ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη, 
απαιτούμενο κόστος, εφαρμογή της αρχής της κοινοτικής ανάλωσης των 
δικαιωμάτων, κλπ. 
Εν συνεχεία θα πρέπει να τεθούν δύο ζητήματα: 
κατά πόσον οι χρήστες αισθάνονται πραγματικά την ανάγκη για ύπαρξη 
ενός ενιαίου τίτλου προστασίας με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας· 
εν συνεχεία, κατά πόσον οι στόχοι που θα επιόκυκει ένα τέτοιο σύστημα 
ενκχίας προστασίας μποροιΥν να επιτευχθούν με τη σύμβαση του 
Λουξεμβούργου, υπό την σημερινή μοριρή της ή μετά από τροποποίηση της 
Ερωτήματα 
Κατά τη γνώμη σας, ποια είναι γενικά τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα 
της προστασίας με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που ισχύει σε όλη την Κοινότητα, 
όσον αφορά 
το κόστος; 
την καλυπτόμενη γεωγραφική έκταση; 
το πρόβλημα των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού; 
την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων; 
την ασφάλεια του δικαίου; 
τον έλεγχο των προσβολών; 
τις υποχρεο'κτεις μετάφρασης; 
Ποιες είναι, κατά τη γνώμ,η σας, οι βασικές προϋποθέσεις για την 
αποτελεσματική λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος, από πλευράς κόστους και 
νομικών ρυθμίσεων; 
Εάν οι διεξαγόμενες σήμερα διαδικασίες επικύρωσης καταλήξουν τελικώς στη 
θέση σε ισχύ του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, θα ήσασταν 
διατεθειμένοι να το χρησιμοποιείται σύμφωνα με όσα προβλέπονται στη 
σύμβαση του Λουξεμβούργου; 
Η ενδεχόμενη προσαρμογή της σύμβασης του Λουξεμβούργου προϋποθέτει 
12 Λρθρο 14, παράγραφος 1 του Πρωτοκόλλου για την επίλυση των διαφορών σχετικά με την 
παραβίαση και το κύρος των κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, στο εξής Πρωτόκολλο για 
τις διαφορές. 
ομοφωνία των συμβαλλομένων κρατών, είτε για την τροποποίηση της σύμβασης 
είτε για την έκδοση κανονισμού βάσει του άρθρου 235 της συνθήκης ΕΚ. 
Πιστεύετε ότι μία τέτοια προσαρμογή είναι χρήσιμη ή θεωρείτε ότι το 
ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε συνδυασμό με τα εθνικά συστήματα 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ανταποκρίνονται δεόντως στις ανάγκες των 
επιχειρήσεων; 
3.2 Εικαζόμενες αδυναμίες της σύμβασης του Λουξεμβούργου 
Η εξάλειψη όλων των μειονεκτημάτων και ανεπαρκειών, όσον αφορά την ενιαία 
αγορά, του συστήματος του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που 
αναφέρθηκαν στο σημείο 3.1 αποτελεί ακριβώς το στόχο του κοινοτικού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει η 
Επιτροπή, δύο βασικές πτυχές του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, που 
θεσπίζεται από τη συμφωνία του 1989, θεωρούνται ότι περιορίζουν τη χρησιμότητα 
του και το πρακτικό του ενδιαφέρον. 
Αφενός, υπάρχουν πολύ υψηλές δαπάνες μετάφρασης, λόγω της ανάγκης να 
μεταφράζεται όλο το κείμενο των προδιαγραφών του κοινοτικού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας σε όλες τις γλο'χτσες των κραταΥν μελών της ΚοινότηταςΠ. Ένα 
κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που χορηγείται στην Κοινότητα των Λεκαπεντε 
χρειάζεται δέκα μεταφράσεις. Λεδομένου ότι το μέσο κόστος μιας σελίδας 
μετάφρασης είναι 128 DEM14, και ένα κείμ,ενο των προδιαγραφών του διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας περιλαμβάνει κατά μέσο όρο 20 σελίδες, τα συνολικά έξοδα 
μετάφρασης είναι της τάξης των 25.000 DEM, που αποτελεί προφανούς πολύ υψηλή 
δαπάνη για τις επιχειρήσεις, ιδίως για τις MME. Το ποσό αυτό, ωστόσο, πρέπει να 
παραβληθεί με τα σημαντικά πλεονεκτήματα που έχει ο ενιαίος χαρακτήρας του 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, που επιτρέπει την εξασφάλιση ομοιόμορφης 
προστασίας σε μία αγορά με πάνω από 340 εκατ. κατοίκους15. 
Το δεύτερο πρόβλημα που δημιουργεί η σύμβαση του Λουξεμβούργου φαίνεται ότι 
είναι το δικαιοδοτικό σύστημα που θεσπίζει. Η σύμβαση προβλέπει δύο διαδικασίες 
που μπορεί να οδηγήσουν στην ακύρωση του κοινοτικού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας. 
Υπάρχει, προπον, η δυνατότητα απευθείας υποβολής αίτησης για ακύρωση στο 
Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας. Εάν το ακυρωτικό τμήμα θεωρεί 
ότι συντρέχουν οι λόγοι ακυρότητας που προβλέπει η σύμβαση, ακυρώνει το 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για όλο το έδαφος της Κοινότητας16. 
Υπάρχει όμως και ένας άλλος τρόπος ακύρωσης του διπλο>ματος ευρεσιτεχνίας: 
πρόκειται για την κατάθεση ανταγωγής με αίτημα την ακύρωση του διπλώματος 
ενοΜτιον εθνικού δικαστηρίου στο οποίο έχει ασκηθεί αγωγή για προσβολή. Στην 
13 Αρθρο 30, πΜράγραφοι 1 και 2 της σύμβασης. 
14 Τα αριθμητικά στοιχεία προέρχονται από κείμενα του Ινυρωπαϊκού Γραφείου Λιπλοψάτων 
Ευρεσιτεχνίας στο Μόναχο που χρησιμοποιεί το γερμανικό μάρκο ως νόμισμα αναφοράς. 
15 Στην Κοινότητα των 12. 
16 Άρθρα 55 έως 58 της σύμβασης. 
10 
περίπτωση αυτή, εάν το δικαστήριο εκτιμ,ά ότι για έναν οστό τους λόγους 
ακυρότητας που προβλέπει η σύμβαση δεν είναι δυνατή η διατήρηση σε ισχύ του 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, διατάσσει την ακύρωση του κοινοτικού 
διπλίόματος ευρεσιτεχνίας17. Στην περίπτωση αυτή, η <υτό(ραση του εθνικού 
πρωτοβάθμιου δικαστηρίου με ισχύ δεδικασμένο·» που διατάσσει την ακύρωση 
κοινοτικού διπλ(όματος ευρεσιτεχνίας παράγει τα ίδια αποτελέσματα σε όλα τα 
συμβαλλόμενα κράτη. ΙΙαρά τη δυνατότητα προσφυγής, στην περίπτωση αυτή, στο 
Κοινό Εφετείο18, η αρμοδιότητα που παρέχει η σύμβαση σε ένα και μόνο εθνικό 
δικαστήριο να κηρύσσει την ακυρότητα του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας 
για όλο το έδαφος της Κοινότητας θεωρείται από πολλούς ότι μπορεί να οδηγήσει 
σε έλλειψη ασφάλειας του δικαίου. Ορισμένοι δυνητικοί χρήστες του κοινοτικού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας θεωρούν ότι ο κίνδυνος ακύρωσης ενός διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας, η ισχύς του οποίου εκτείνεται σε μία τόσο εκτεταμμένη και 
οικονομικά σημαντική γεωγραφική περιοχή όπως η Κοινότητα, από ένα και μόνο 
εθνικό δικαστήριο είναι πολύ μεγάλος. 
Εκτός από αυτό υπάρχει και μία επιπλέον πολύ σημ,αντική δυσκολία: εψόσον 
(Αμφισβητηθεί το κύρος ενός κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας με άσκηση 
(Ανταγωγής ενώπιον εθνικού δικαστηρίου κατόπιν αγωγής για προσβολή, κάθε άλλο 
εθνικό δικαστήριο που έχει επιληφθεί άλλης αγωγής για προσβολή πρέπει, κατά 
κανόνα, να αναστείλει την ενώπιον του διαδικασία19. Λόγω του χρόνου που 
διαρκούν οι δίκες, οι οποίες συχνά καλύπτουν τρεις βαθμούς δικαιοδοσίας, 
διατυπώνονται επικρίσεις για τον κανόνα αυτό, ο οποίος κινδυνεύει να οδηγήσει 
σε αναστολή της έννομης προστασίας που παρέχει το κοινοτικό δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας. 
Ερωτήσεις 
Συμμερίζεσθε την άποψη σύμφωνα με την οποία οι κυριότερες αδυναμίες του 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας υπό την παρούσα μορφή του (σύμβαση 
του Λουξεμβούργου) είναι, αφενός, το υψηλό κόστος που συνεπάγεται η 
υποχρέωση μετάφρασης του κειμένου των προδιαγραφών σε όλες τις γλώσσες 
της Κοινότητας και, αφετέρου, η έλλειψη ασιμάλειας δικαίου που συνδέεται με 
το δικαιοδοτικό σύστημα; βλέπετε άλλα μειονεκτήματα; 
3.3 Το πρόβλημα του κόστους των μεταφράσεων και οι προτεινόμενες λύσεις 
Εάν ισχύει η άποψη σύμφωνα με την οποία το κόστος των μεταφράσεων του 
κειμένου της περιγραφής του κοινοτικού όιπλοόματος ευρεσιτεχνίας σε όλες τις 
γλώσσες της Κοινότητας αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την επιτυχία του 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, πρέπει να αναζητηθούν κάποιες λύσεις. 
Πρέπει ωστόσο να αναγνωριστεί εξ αρχής ότι πρόκειται για ένα λεπτό και δύσκολο 
πρόβλημα. 
Μία πρώτη λύση είναι εκείνη που προέβλεπε η σύμβαση του Λουξεμβούργου στην 
αρχική της εκδοχή του 1975. Σε γενικές γραμμές, η απαίτηση της μετάφρασης 
17 Αρθρο 15 παράγραφος 2 και 19 παράγραφος 1 του 1 Ιρωτοκόλλου για τις οΊ,α<|>ορές. 
1Χ Αρθρα 21 και 22 του Ι Ιρωτοκόλλου για τις διαφορές. 
19 Αρθρο 34 του Ι Ιρωτοκόλλου για τις διαφορές. 
11 
περιοριζόταν μόνο στις αξιώσεις του διπλο>ματος ευρεσιτεχνίας (άρθρο 33). Λυτή 
όμως η περιορισμένη απαίτηση μετάφρασης μπορεί να ενισχυθεί με την επιφύλαξη 
που διατυπώνεται στο άρθρο 88: στο πλαίσιο εκείνο, κάθε κράτος μέλος μπορούσε 
να δηλώσει ότι, εάν η περιγραφή δεν δημοσιευόταν σε μία (χπό τις επίσημες 
γλώσσες του κράτους (χυτού, ο δικαιούχος δεν μπορούσε να επικαλεστεί τα 
δικαιώματα που παρέχει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Το σύστημα που προέβλεπε η 
σύμβαση του Λουξεμβούργου του 1975 επέβαλε έτσι υποχρεωτική μετάφραση μόνο 
των αξιώσεων του διπλώματος ευρεσιτεχνίας είτε κατά τον χρόνο της χορήγησης 
του είτε λίγο μετά. Επιπλέον, κάθε συμβαλλόμενο κράτος είχε τη δυνατότητα να 
ζητήσει μετάφραση της περιγραφής του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, ενώ ο κάτοχος 
του διπλώματος μπορούσε να καθορίσει ελεύθερα το χρόνο προσκόμισης της 
μετάφρασης αυτής, ανάλογα με το πότε είχε ανάγκη της προστασίας. 
Η λύση αυτή επέτρεπε στον κάτοχο του διπλώματος να αποφασίζει πόσο 
επείγουσα είναι η ανάγκη προστασίας του, παρέχοντας του μία ευελιξία όσον 
αφορά την προσκόμιση της μετάφρασης της περιγραφής. Σύμφωνα με τη διάταξη 
αυτή γίνεται διάκριση μεταξύ των περιπτώσεων που ο κάτοχος του διπλώματος 
προσκομίζει τη μετάφραση της περιγραφής μέσα σε τρεις μήνες από την 
ημερομηνία δημοσίευσης της ανακοίνωσης για τη χορήγηση του διπλώματος, μέσα 
σε χρονικό διάστημα από τρεις μήνες μέχρι τρία χρόνια και, τέλος, μέσα σε 
χρονικό διάστημα άνω των τριών ετών. Στην πρώτη περίπτωση, ο δικαιούχος 
(Απορεί να επικαλεστεί τα δικαιώματα που απορρέουν από το δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας μόλις καταθέσει τη μετάφραση. Στη δεύτερη περίπτωση, ο κάτοχος 
του διπλώματος μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματα που απορρέουν από το δίπλωμα 
και πάλι από την κατάθεση της μετάφρασης, αλλά εάν πριν από αυτή μεσολάβησε 
χρησιμοποίηση της εφεύρεσης χωρίς τη συγκατάθεση του μπορεί να απαιτήσει μόνο 
εύλογη αποζημίωση. Τέλος, στην τρίτη περίπτωση, κάθε πρόσωπο που 
χρησιμοποίησε την εφεύρεση ή που προέβη σε ουσιαστικές και σοβαρές 
προετοιμασίες για το σκοπό αυτό πριν από την κατάθεση της μετάφρασης μπορεί 
να συνεχίσει τη χρησιμοποίηση της εφεύρεσης με λογικούς όρους. 
Μία δεύτερη λύση είχε συζητηθεί στη συνδιάσκεψη για την αναθεώρηση της 
σύμβασης το 1989 και φαινόταν να συγκεντρώνει μία αρκετά ευρεία συναίνεση. 
Σύμφωνα μ' αυτήν, δεν θίγεται η απαίτηση μετάφρασης όλου του κειμένου της 
περιγραφής, αλλά η μη κατάθεση μετάφρασης σε μία ή περισσότερες γλώσσες δεν 
επιφέρει έκπτωση του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, αλλά μοναδική 
συνέπεια είναι ότι δεν παράγει αποτελέσματα στο ή στα εν λόγω κράτη μέλη. Αυτό 
συνιστά εξαίρεση από τον ενιαίο χαρακτήρα του κοινοτικού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας και, από την άποψη αυτή, το προσεγγίζει το καθεστώς του 
ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. 
II τρίτη λύση που προτείνεται για τον περιορισμό του κόστους της μετάφρασης 
είναι η «σφαιρική» λύση που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων 
Ευρεσιτεχνίας όσον αφορά το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας20. Η λύση αυτή 
περιέχει τρία βασικά στοιχεία: 
- δημοσίευση, ταυτόχρονα με τη δημοσίευση της αίτησης ή το ταχύτερο δυνατόν 
μετά από αυτή, μιας περίληψης στη γλώσσα της διαδικασίας και, εν συνεχεία, 
μετάφραση της στη γλώσσα όλων των κρατών μελών· 
20 Έγγραφο CA/46/96 της 19ης Νοεμβρίου 1996 που εκπόνησε το διοικητικό συμβούλιο του ΕΓΔΕ. 
12 
- μετάφραση μόνο των αξιώσεων, κατά το χρόνο χορήγησης του διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας· 
- μετάφραση όλου του κειμένου της περιγραφής του όιπλίόματος ευρεσιτεχνίας 
πριν από κάθε άσκηση αγωγής από το δικαιούχο εν όψει της προστασίας των 
δικαιωμάτων που απορρέουν από το δίπλωμα. 
Στόχος της σφαιρικής λύσης είναι, αφενός, η βελτίωση της ενημέρωσης για τα 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας και, αφετέρου, η κατάργηση των σοβαρών 
μειονεκτημάτων που ενέχει το σημερινό σύστημα, περιορίζοντας παράλληλα και 
την οικονομική επιβάρυνση των αιτούντων. 
Με βάση τις προβλέψεις του Γραφείου, υπολογίζεται ότι, εάν εφαρμοστεί στο 
κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας η σφαιρική λύση, θα περιλαμβάνει την κατάρτιση 
μιας περίληψης το κόστος της οποίας θα ανέρχεται σε 100 περίπου DEM και τη 
μετάφραση της σε δέκα γλώσσες, με κόστος 120 DEM ανά γλώσσα, ήτοι συνολικό 
κόστος μετάφρασης της νέας περίληψης 1300 DEM περίπου. Δεδομένου ότι ένα 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αποτελείται κατά μέσο όρο από 3, 5 σελίδες αξιώσεων και 
υπολογίζοντας σε 500 DEM ανά γλώσσα το κόστος της μετάίρρασης των αξιώσεων, 
το μέσο κόστος της μετάφρασης θα ανέρχεται σε 5000 DEM. 
Τα συνολικά έξοδα της μετάφρασης, επομένως, θα ανέρχονται σε 6.300 DEM 
περίπου για κάθε αίτηση, που αντιπροσωπεύει μία εξοικονόμηση 18.700 DEM ανά 
αίτηση σε σχέση με τη μετάφραση ολόκληρου του κειμένου της περιγραφής σε όλες 
τις γλώσσες της Κοινότητας. 
Άλλες λύσεις που εξετάζονται για το ζήτημα της μετάφρασης είναι: 
• κατάργηση κάθε μετάφρασης ή ο περιορισμός των μεταφράσεων μόνο για τις 
αξιώσεις. 
• καθιέρωση ενός συστήματος μεταφράσεων «κατ' αίτηση», που θα καθιερώνει την 
υποχρέωση προσκόμισης μετάφρασης μόνο εάν απαιτείται <χπό τρίτον, lia τη 
χρηματοδότηση αυτού του συστήματος, θα χρειαστεί είτε. να δημιουργηθεί ένα 
ειδικό αποθεματικό για την κάλυψη του κόστους των μεταφράσεων που θα 
ζητούνται, με την επιβολή τέλους σε κάθε αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας, ή να 
επιβάλλονται συνεισφορές για την κάλυψη των δαπανών που ενέχει η ασφάλιση 
έναντι αυτού του ενδεχομένου. 
• τέλος, σύμφωνα με μία τελευταία πρόταση, το κείμενο του διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας περιλαμβάνει μία περιληπτική περιγραφή με τις βασικές 
πληροφορίες για την κατανόηση της εφεύρεσης και την ερμηνεία των αξιώσεων, 
που θα μεταφράζεται και θα συνοδεύεται από μία λεπτομερέστερη περιγραφή η 
οποία κατά κανόνα δεν θα μεταφράζεται. Μία πρόσφατη παραλλαγή της λύσης 
αυτής είναι η συνεπτυνιιένη περιγραφή. Πρόκειται για μία σύμπτυξη της 
περιγραφής, με πρωτοβουλία του αιτούντος, αλλά με τη συνεργασία του 
εξεταστή, μόλις ολοκληρωθεί η εξέταση της αίτησης επί της ουσίας. 
Ανεξάρτητα από τη λύση που θα επιλεγεί, φαίνεται δεδομένο ότι για να 
εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα, η κατάθεση των μεταφράσεων 
δεν πρέπει να γίνεται αποκεντρωμένα στα εθνικά γραφεία διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας αλλά κεντρικά στο Ευρωπαϊκό Γραιρείο. Λυτή είναι άλλωστε και η 
λύση που έγινε δεκτή για τη σύμβαση του Λουξεμβούργου. 
Ερωτήσεις 
13 
για τον περιορισμό του κόστους των μεταφράσεων, είστε υπέρ ενός συστήματος 
που βασίζεται στα άρθρα 33 και 88 της σύμβασης του Λουξεμβούργου του 1975 ή 
υπέρ μιας «σφαιρικής λύσης» που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Γραφείο 
Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας; 
Εάν δεν είναι εφικτή καμία από τις δύο αυτές λύσεις, θα είσασταν υπέρ μιας 
ρύθμισης που θα συνιστούσε εξαίρεση από τον ενιαίο χαρακτήρα του κοινοτικού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας και συνεπεία της οποίας, λόγω μη κατάθεσης των 
μεταφράσεων, το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δε θα παρήγαγε 
αποτελέσματα σε ορισμένο ή ορισμένα κράτη μέλη; 
θεωρείτε ενδιαφέρουσες και κατάλληλες άλλες εναλλακτικές λύσεις που έχουν 
προταθεί για το περιορισμό των εξόδων της μετάφρασης (μετάφραση 
κατ'αίτηση, συνεπτυγμένη περιγραφή...); 
Συμμερίζεστε την άποψη ότι η κεντρική κατάθεση των μεταφράσεων της 
περιγραφής του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας στο Ευρωπαϊκό Γραφείο 
Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, όπως προβλέπεται στη σύμβαση του 
Λουξεμβούργου, αποτελεί σημαντικό στοιχείο του συστήματος των 
μεταφράσεων; 
3.4 Το πρόβλημα του δικαιοδοτικού συστήματος και οι προτεινόμενες λύσεις. 
Το πρόβλημα του συστήματος επίλυσης των διαφορών που θεσπίζει η σύμβαση του 
Λουξεμβούργου εκτέθηκε ανωτέρω στο σημείο 3.2. Για την αντιμετώπιση των 
μειονεκτημάτων του συστήματος αυτού, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο 
αναπροσαρμογής του σχετικού μηχανισμού21, στο πλαίσιο μια κοινοτικής 
πρωτοβουλίας, ώστε το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας vex ενσωματωθεί 
περισσότερο στο νομικό σύστημα της συνθήκης. 
Σύμφωνα με μια πρώτη λύση, οι εθνικές δικαιοδοτικές αρχές των κρατών μελών θα 
είναι αρμόδιες για όλες τις αγωγές λόγω προσβολής, τις αγωγές για αναγνώριση 
της μη ύπαρξης προσβολής και για όλες τις αγωγές σχετικά με τη χρήση της 
εφεύρεσης που ασκούνται πριν από την ημερομηνία δημοσίευσης της ανακοίνωσης 
για την απονομή του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Αντίθετα, οι αγωγές για ακύρωση 
του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας [Απορούν να υπάγονται στην 
(αποκλειστική αρμοδιότητα ενός νέου ακυρωτικού τμήματος που θα δημιουργηθεί 
στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας. Με άλλα λόγια, αντίθετα με 
τις διατάξεις της υφισταμένης σύμβασης22, τα εθνικά δικαστήρια δεν θα είναι 
αρμόδια για την εξέταση ανταγωγών για ακύρωση κοινοτικών όιπλωμ,άτων 
ευρεσιτεχνίας. 
Εάν ασκηθεί ανταγωγή για ακύρωση ενώπιον εθνικού δικαστηρίου στο πλαίσιο 
κύριας αγωγής λόγω προσβολής, το επιληφθέν δικαστήριο θα είναι υποχρεωμένο 
να αναστείλει τη διαδικασία εκδίκασης της αγωγής για την προσβολή μέχρις ότου 
αποφανθεί το αρμόδιο ακυρωτικό τμήμα του ΕΓΔΕ σχετικά με το κύρος του 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Με άλλα λόγια, τα ζητήματα κύρους και ακυρότητας 
του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας δεν θα μπορούν πλέον να επ,ιλυθούν 
21 Κυρίως για να αποφευχθούν οι συνέπκιι-ς του άρθρου 20 του πρωτοκόλλου και τις διαφορές. 
22 ΛρΟρο 15, παράγραφος Ι, στοιχπ',ο δ), του 1 Ιρωτοκόλλου για τις διαφορές. 
14 
από τα εθνικά δικαστήρια, αλλά μόνο (χπό όργανα που λειτουργούν σε κοινοτικό 
επίπεδο. Για να (χποφευχθεί η άσκτιση πολλαπλών ανταγωγή>ν εκ μέρους των 
εναγομένων για προσβολή, θα έπρεπε ίσως να περιοριστεί η υποχρέωση αναστολής 
της διαδικασίας μόνο στις περιπτώσεις εκείνες που το δικαστήριο που είναι 
αρμόδιο για την υπόθεση της προσβολής θεωρεί ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι 
αμφισβήτησης του κύρους του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. 
Ξεκινώντας από δύο διαφορετικούς τρόπους παροχής εννόμου προστασίας, η 
αρμοδιότητα για την εξέταση του κύρους των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας θα 
παρέχεται αποκλειστικά σε ένα όργανο στους κόλπους του ΕΓΔΕ και εν συνεχεία 
στο Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, θα υπάρχουν έτσι δύο τρόποι για 
να εξασφαλιστεί η έκδοση απόφασης για ακύρωση ενός κοινοτικού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας: 
- είτε αγωγή για ακύρωση που ασκείται απευθείας στο ΕΓΔΕ23· 
- είτε ανταγωγή ενώπιον εθνικού δικαστηρίου, το οποίο θα υποχρεωθεί να 
αναστείλει τη διαδικασία μέχρις ότου λάβει (χπόφαση το ακυρωτικό τμήμα. Το 
επιληφθέν εθνικό δικαστήριο θα μπορεί τότε να εκδικάσει τη διαφορά επί της 
προσβολής λαμβάνοντας υπόψη την (χπόφαση του ακυρωτικού τμήματος. 
'Οσον αφορά τους όρους για την υποβολή αίτησης ακύρακτης, τους λόγους 
ακύρωσης, την εξέταση της αίτησης, την ακύρωση ή διατήρηση σε ισχύ του 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας, καθώς και τη δημοσίευση νέου κειμένου προδιαγραφών 
του διπλώματος ευρεσιτεχνίας μετά τη διαδικασία ακύρωσης, φαίνεται ότι 
μπορούν να διατηρηθούν οι διατάξεις των άρθρων 55 ως 59 της σύμβασης του 
Λουξεμβούργου με τη σημερινή τους διατύπωση. 
Προκειμένου να εξασφαλιστεί η δυνατότητα προσφυγής κατά των αποφάσεων που 
αφορούν το κύρος των κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, οι αποφάσεις των 
ακυρωτικών τμημάτων θα υπόκεινται σε προσφυγή ενώπιον του Πρωτοδικείου των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΠΕΚ). II προσφυγή αυτή θα μπορεί να ασκηθεί λόγω 
αναρμοδιότητας, παράβασης ουσιώδους τύπου, παράβασης της συνθήκης ή της 
νομικής πράξης που θεσπίζει το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ή οποιουδήποτε 
κανόνα δικαίου σχετικού με την εφαρμογή τους ή λόγω κατάχρησης εξουσίας. Το 
ΠΕΚ είναι αρμόδιο τόσο για την ακύρωση όσο και για τη μεταρρύθμιση της 
προσβαλλομένης απόφασης. Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί να τεθούν ορισμένοι 
ζητήματα σχετικά με την οργάνωση των εργασιών του ΠΕΚ. Δεν αποκλείεται να 
εξεταστεί η δυνατότητα δημιουργίας στο πλαίσιο του ΠΕΚ ενός ειδικού τμήματος 
για τα ζητήματα τα σχετικά με τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας24. 
Τέλος, μπορεί να ασκηθεί σε τελευταίο βαθμό προσφυγή κατά των αποφάσεων του 
ΠΕΚ σχετικά με τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας ενώπιον του Δικαστηρίου 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η προσφυγή αυτή θα περιορίζεται σε νομικά 
ζητήματα25. 
23 Αρθρο 55 της σύμβασης για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
24 
25 Εάν γίνει δεκτή η πρόταση αυτή, θα εξεταστούν εμπεριστατωμένα οι λεπτομέρειες δημιουργίας 
του νέου ακυρωτικού τμήματος στο ΕΓΔΕ καθώς και η δυνατότητα προσφυγής κατά των 
(Αποφάσεων του ενώπιον των κοινοτικών οργάνων· αυτό θα εξαρτηθεί κυρίως από το είδος της 
νομικής πράξης που θα επιλεγεί για τη θέσπιση των διαδικασιών αυτών. 
Αρθρο 168 Λ, παράγραφος 1, της συνθήκης ΕΚ. 
15 
Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά ο μηχανισμός αυτός, θα πρέπει να ορίζεται 
ρητά ότι οι αποφάσεις περί ακυρώσεαις ή τροποποιήσεως ενός κοινοτικού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας οι οποίες έχουν αποκτήσει ισχύ δεδικασμένου παράγουν 
σε όλα τα κράτη μέλη τα ίδια αποτελέσμ,ατα. 
Μία άλλτι λύστι βασίζεται περισσότερο στο σύστημ,α της σύμβασης του 1975. 
Σύμφωνα με αυτή, το εθνικό δικαστήριο στο οποίο έχει ασκηθεί αγωγή για 
προσβολή διατηρεί την αρμοδιότητα εκδίκασης της ανταγατγής που υποβάλλεται με 
αίτημα την ακύρωση. Ωστόσο, η απόφαση επί της ανταγωγής αυτής δεν επηρεάζει 
το κύρος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας παρά μόνο στο κράτος μέλος στο οποίο 
έχει την έδρα του το δικαστήριο. Μία εξαίρεση από την περιορισμένη αυτή 
γεωγραφική ισχύ της απόφασης μπορεί να εξεταστεί για τις περιπτώσεις που η 
αγωγή για προσβολή, η οποία ασκείται ενώπιον του δικαστηρίου της κατοικίας του 
θεωρούμενου ως προσβολέα, αφορά πράξεις προσβολής που έγιναν σε άλλο 
κράτος μέλος. Στην περίπτωση αυτή, η κήρυξη της ακυρότητας επηρεάζει το κύρος 
του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και σ'αυτό το άλλο κράτος μέλος. II 
λύση αυτή θα προστατεύει το δικαιούχο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας (χπό τον 
κίνδυνο μιας γενικευμένης και άμεσης ακύρωσης του τίτλου του. 
Στο σημείο αυτό, πρέπει να γίνει μια γενική παρατήρηση: δεν είναι δυνατή η 
δημιουργία νέων όικαιοόοτικών οργάνων στο πλαίσιο ενός νομικού καθεστώτος 
που διέπεται από τη συνθήκη, αντίθετα (χπ'ό,τι προβλέπει η σύμβαση του 
Λουξεμβούργου, η οποία θεσπίζει το Κοινό Εφετείο για τα κοινοτικά διπλο>ματα 
ευρεσιτεχνίας. Σε ένα νομικό καθεστίυς που υπάγεται στη συνθήκη, δικαιοδοτικές 
αρμοδιότητες μπορούν να ασκηθούν μόνο (χπό το Πρωτοδικείο και το Δικαστήριο 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Για το λόγο αυτό η λύση που παρουσιάζεται εδώ 
δεν περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός κοινού Εφετείου για τα διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας. 
Ερώτηση 
Όσον αφορά το σύστημα επίλυσης των διαφορών, είστε υπέρ ενός συστήματος: 
που παρέχει αποκλειστική αρμοδιότητα για τις αγωγές ακύρωσης των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε όργανα που λειτουργούν στο πλαίσιο του 
Ευρωπαϊκού Γραφείου διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (ακυρωτικό τμήμα) και, 
κατ' έφεση, στο Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων; 
όπου τα εθνικά δικαστήρια θα διατηρούν την αρμοδιότητα επί των αγα)γ(ί)ν για 
ακύρωση, με τα περιορισμένα αποτελέσματα των αποφάσείυν τους στο έδαφος 
του κράτους μέλους στο οποίο εδρεύουν; 
3.5 Τέλη. 
θα πρέπει, καταρχάς, να τονιστεί ότι το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτανν 
Ευρεσιτεχνίας θα έχει την τεχνική ευθύνη του κοινοτικού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας, είτε λάβει τη μορφή που προβλέπει η σύμβαση του Λουξεμβούργου 
είτε μία άλλη νομική μορφή που υπάγεται στη συνθήκη. Έτσι, τα τέλη διαδικασίας 
(τέλη κατάθεσης, τέλη έρευνας, τέλη εξέτασης...) που επιβάλλονται στο πλαίσιο του 
ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας θα ισχύουν και για το κοινοτικό δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας. Το Δεκέμβριο του 1996, το διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού 
Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας έλαβε δύο σημαντικές αποφάσεις με 
16 
στόχο τη σημαντική μείωση των τελών διαδικασίας. II πρώτη απόφαση αφορά τη 
μείωση του ποσού των τελών κατάθεσης, έρευνας και ορισμού26. II δεύτερη αφορά 
τη μετάθεση της προθεσμίας καταβολής των τελών ορισμού, η οποία ορίζεται τώρα 
σε έξι μήνες από τη δημ.οσίευση της έκθεσης της έρευνας. 
Τα νέα αυτά τέλη διαδικασίας, που ισχύουν (χπό την 1η Ιουλίου 1997, θα ισχύουν 
και για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Το τέλος ορισμού δεν υπάρχει στο 
πλαίσιο του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, το οποίο αποτελεί ενιαίο τίτλο 
και παρέχει ομοιόμορφη προστασία σε όλη την Κοινότητα, και επομένως δεν 
«ορίζεται» ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος. Εάν παρόλα αυτά προβλεφθεί ένα 
τέλος ορισμού ή άλλο ανάλογο, θα πρέπει να μην υπερβαίνει ένα ανώτατο ποσό 
αντίστοιχο με εκείνο που καταβάλλεται για ένα περιορισμένο αριθμό ορισμών που 
γίνονται στην περίπτωση του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. 
Σε περίπτωση που το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας υπαχθεί σε ένα νομικό 
καθεστώς που διέπεται από τη συνθήκη, κρίνεται αναγκαίο να αναθεωρηθούν οι 
οικονομικές διατάξεις σχετικά με τα τέλη ανανέωσης του διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας. Η σύμβαση του Λουξεμβούργου, στην εκδοχή του 1989, προβλέπει 
ότι τα έσοδα που προέρχονται από τα τέλη, αφού αφαιρεθούν τα ποσά που 
καταβάλλονται στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας με τα 
τέλη ανανέωσης των διπλωμάτων, κατανέμονται μεταξύ των συμμετεχόντων 
κρατών, βάσει της κλίμακας που ορίζει η σύμβαση27. Σε ένα νομικό καθεστο')ς που 
υπάγεται στη συνθήκη, το σύστημα αυτό δεν μπορεί να εφαρμοστεί και πρέπει 
συνεπούς να καταργηθεί. 
Πράγματι, ο φορέας διαχείρισης του συστήματος κοινοτικού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας πρέπει να είναι ένας οργανισμός ο οποίος βρίσκεται σε κατάσταση 
χρηματοοικονομικής ισορροπίας, πράγμα που προϋποθέτει ότι πρέπει να διατηρεί 
όλα τα διάφορα τέλη που καταβάλλουν οι χρήστες. Συνεπώς, τα έσοδα του 
προϋπολογισμού του εν λόγω φορέα θα πρέπει να περιλαμβάνουν, εκτός (χπό άλλα 
ενδεχομένως έσοδα, τις εισπράξεις από τα τέλη που οφείλονται δυνάμει του 
κανονισμού για τα τέλη και, εν ανάγκη, μία επιχορήγηση από το γενικό 
προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ο κανονισμός για τα τέλη του 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας θα πρέπει, από την πλευρά του, να εγκριθεί 
κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής σύμφωνα με τη διαδικασία «επιτροπολογίας». 
Στο πλαίσιο αυτό, το ποσό των τελών πρέπει να ορίζεται κατά τρόπο ώστε τα 
(χντίστοιχα έσοδα να εξασφαλίζουν, καταρχήν, την ισοσκέλιση του 
προϋπολογισμού. Λυτό σημαίνει ότι, κατά κανόνα, ο φορέας λειτουργίας του 
συστήματος δεν μπορεί να καταβάλλει κανένα μέρος των εσόδων του σε άλλους 
οργανισμούς ή εθνικές αρχές. 
Τέλος, λόγω του ενιαίου χαρακτήρα του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και, 
κατά συνέπεια, της μη ύπαρξης δυνατότητας επιλογής όσον αφορά τη γεωγραφική 
έκταση της προστασίας, πρέπει να τεθεί το ζήτημα κατά πόσον θα ήταν αναγκαία η 
λήψη συμπληρωματικών μέτρων σχετικά με τα τέλη ώστε να γίνει πιο ελκυστικό το 
σύστημα για τους χρήστες. Θα πρέπει έτσι να συζητηθεί η δυνατότητα καθιέρωσης 
τελών ανανέωσης του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που καταβάλλονται 
26 Το τέλος κατάθεσης θα μειωθεί από 600 DEM σε 250 DEM, το τέλος ευρωπαϊκής έρευνας από 
1.900 DEM σε 1.700 DEM, το τέλος διεθνούς έρευνας από 2.400 DEM σε 2.200 DEM και το 
τέλος ορισμού από 350 DEM σε 150 DEM. Οι μειώσεις αυτές αντιπροσωπεύουν συνολικά 
εξοικονόμηση ενός ποσού 124 εκατομμυρίων DEM σε ένα ολόκληρο χρόνο. 
27 Λρθρο 20 της σύμβασης για το κοινοτικό οίπλοιμα ευρεσιτεχνίας. 
17 
στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και των οποίων το συνολικό 
ποσό θα είναι μικρότερο (χπό το σύνολο των τελών ανανέακτης ενός ευραιπαϊκού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας που καλύπτει όλη την Κοινότητα. 
Εξάλλου, έχει προταθεί να δοθεί η δυνατότητα στο δικαιούχο του κοινοτικού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας να μη καταβάλλει ένα τμήμα του ετήσιου τέλους 
ανανέωσης που αντιστοιχεί σε ορισμένα κράτη μέλη, πράγμα το οποίο θα 
καθιστούσε το σύστημα πιο ευέλικτο και θα παρείχε τη δυνατότητα ανανέωσης του 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας για ένα μέρος μόνο της Κοινότητας. Το 
σύστημα αυτό, το οποίο αναφέρεται συχνά ως «κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας à 
la carte», θα (χποτελεί μία μορφή μερικής παραίτησης (χπό τα δικαιώματα, που 
περιορίζεται σε ορισμένα κράτη μέλη, με την μη καταβολή ενός μέρους των ετήσιων 
τελούν ανανέωσης2χ. 
Ερωτήσεις 
Πρέπει να τροποποιηθούν οι οικονομικές διατάξεις που περιέχει η σύμβαση του 
Λουξεμβούργου και η σύμβαση για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας 
σχετικά με τα τέλη ανανέωσης των κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ώστε 
τα έσοδα από τα τέλη αυτά να καταβάλλονται εξ ολοκλήρου στο Ευρωπαϊκό 
Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας για την κάλυψη των δαπανών που 
προκύπτουν από τη χορήγηση και τη διαχείριση των κοινοτικών διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας; 
Λαμβάνοντας υπόψη τα διάφορα εναλλακτικά μέσα προστασίας που διαθέτουν 
οι χρήστες (ευραχπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, εθνικά διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας...) πιστεύετε ότι χρειάζονται συμπληρωματικά μέτρα για να 
καταστεί το σύστημα του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας ελκυστικό, 
όπως για παράδειγμα μείωση των τελών ανανέωσης; 
Θα ήταν σκόπιμο να δοθεί η δυνατότητα μερικής παραίτησης (χπό την προστασία 
του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας για ένα περιορισμένο αριθμό κρατών 
μελών με τη μη καταβολή ετήσιων τελών ανανέωσης; 
3.6 Η σύζευξη μεταξύ του κοινοτικού και του ευρωπαϊκού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας. 
Το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας πρέπει να είναι ενιαίος τίτλος που παρέχει 
δικαιώματα σε όλη την Κοινότητα. Όσο περισσότερο διευρύνεται η Κοινότητα, 
τόσο πιο εκτεταμένη θα είναι η γεωγραφική κάλυψη της προστασίας. Αυτό θα 
αποτελεί χωρίς αμφιβολία πλεονέκτημα, αλλά μπορεί να δημιουργεί και δυσχέρειες 
για ορισμένες επιχειρήσεις, για τις οποίες θα είναι δύσκολο να εκτιμήσουν, στα 
πρώτα στάδια της διαδικασίας, αν χρειάζονται μία τόσο ευρεία προστασία. Εκτός 
από την ενδεχόμενη ανάγκη προστασίας σε ορισμένες τρίτες χώρες οι οποίες δεν 
(χποτελούν μέλη της Κοινότητας, το ευρωπαϊκό δίπλίυμα ευρεσιτεχνίας θα 
παραμένει χρήσιμο, στο βαθμό που επιτρέπει στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση να 
ορίσει ορισμένες χώρες και όχι κατ' ανάγκη όλα τα κράτη μέλη της Κοινότητας. 
28 Αυτό θα απαιτούσε τροποποίηση των άρθρων 48 και 49 της συνθήκης για το κοινοτικό 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
18 
Θα ήταν, συνεπώς, χρήσιμο να γίνει πιο ευέλικτο το σύστημα των διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη· για το σκοπό αυτά, θα μπορούσε να γίνει μία σύζευξη 
μ.εταξύ του κοινοτικού και. ίου rufMoji οίκου ουιλώμαιος ιυμι πι.ττχνίπς. Το 
ενδιαφέρον ενός τέτοιου ενδεχόμενου έγκειται στο γεγονός ότι επιτρέπει να 
καλύπτεται αρχικά ολόκληρη η ενιαία αγορά και εν συνεχεία να περιορίζεται η 
γεωγραφική κάλυψη κατά τη διάρκεια ή προς το τέλος της διαδικασίας χορήγησης 
του διπλώματος. 
Έτσι, ο αιτών ένα κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας [Απορεί να ζητήσει τη 
μετατροπή της αίτησης του σε αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, 
εφόσον η αίτηση υφίσταται από νομική άποψη (αυτό δεν συμβαίνει εάν έχει 
αποσυρθεί ή θεωρείται, ότι έχει αποσυρθεί ή απορριφθεί). Στην περίπτωση αυτή, η 
αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που προκύπτει από τη μετατροπή 
μιας αίτησης κοινοτικού διπλίυματος ευρεσιτεχνίας λαμβάνει την ημερομηνία 
κατάθεσης ή την ημερομηνίας προτεραιότητας της αίτησης που αντικαθιστά. 
II αντίθετη περίπτωση, στην οποία μια αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας μετατρέπεται σε αίτηση κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας είναι 
πιο σπάνια, εκτός από την περίπτωση που η αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας προσδιορίζει όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
Εξάλλου, θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η δυνατότητα μετατροπής του κοινοτικού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας (μετά τη χορήγηση του) προβλέπεται πλέον και στο 
άρθρο 30, παράγραφος 6, δεύτερη φράση της σύμβασης του Λουξεμβούργου του 
1989. 
Ερώτηση 
Θεωρείτε αναγκαία τη σύζευξη μεταξύ του κοινοτικού και του ευρωπαϊκού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας, όπως για παράδειγμα τη δυνατότητα μετατροπής 
μιας αίτησης κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε αίτηση ευρωπαϊκού 
διπλίόματος ευρεσιτεχνίας; Θα επιθυμούσατε άλλου είδους συζεύξεις; Λν ναί, 
πώς θα (Απορούσαν να λειτουργήσουν; 
3.7 Αλλα ζητήματα 
Η συμφωνία για τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας που υπογράφτηκε στο 
Λουξεμβούργο το 1989 περιέχει, σε παράρτημα, διάφορες δηλώσεις σχετικά με 
ορισμένα ουσιαστικά ζητήματα δικαίου των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. 
Στο πλαίσιο μιας νέας πρωτοβουλίας για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, 
μπορεί να εξεταστεί η σκοπιμότητα να δοθεί συνέχεια σε ορισμένα από τα 
ψηφίσματα αυτά. 
Το ψήφισμα σχετικά με την κοινή ρύθμιση της παραχώρησης υποχρεωτικών αδειών 
εκμετάλλευσης κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας έχει καταστεί, σε πολύ 
μεγάλο βαθμό, άνευ αντικειμένου, δεδομένου ότι η συμφωνία TRIP της GATT/IIOE 
προβλέπει ένα ολοκληρωμένο σύστημα για τις υποχρεωτικές άδειες 
εκμετάλλευσης29. Εάν ληφθεί μια νέα πρωτοβουλία για το κοινοτικό δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας με. βάση τη συνθήκη, στη νομχκή πράξη που θα θεσπιστεί μπορεί να 
29 Αρθρο 31 στοιχεία α έως λ της συμφωνίας TRIP. 
19 
περιληφθεί ολόκληρο το κείμενο των διατάξεων της συμφωνίας TRIP ή να γίνει μία 
ρητή παραπομπή στις διατάξεις αυτές. 
Λπό την πλευρά του, το ψήφισμα σχετικά με την προηγούμενη χρήση ή κατοχή 
προβλέπει την κίνηση μίας διαδικασίας αναθεώρησης της σύμβασης, προκειμένου 
να θεσπιστεί δικαίωμα που θα βασίζεται στην προηγούμενη χρήση ή κατοχή μιας 
εφεύρεσης η οποία αποτελεί αντικείμενο διπλώματος ευρεσιτεχνίας, και που θα 
παράγει ενιαία αποτελέσματα στο σύνολο τα>ν εδαφών των κρατών μελών. Το 
δικαίωμα βάσει της προηγούμενης χρήσης ή κατοχής εξαρτάται (χπό την καλή 
πίστη. Η σκοπιμότητα μιας νέας δράσης στον τομέα (χυτό για την εξασφάλιση 
ομοιόμορφων (χποτελεσμάτων της προηγούμενης χρήσης ή κατοχής σε όλη την 
Κοινότητα, είναι αμφισβητήσιμη. Υπενθυμίζεται ότι όλα τα ευρωπαϊκά κράτη 
είχαν συμφωνήσει σε ορισμένους κανόνες σχετικά με την προηγούμ,ενη χρήση στο 
πλαίσιο του προ>του μέρους της διπλωματικής συνδιάσκεψης για τη συνθήκη 
εναρμόνισης των θεμάτων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (Χάγη, 1991). 
Ερώτηση 
• Θεωρείτε ότι το ζήτημα της προηγούμενης χρήσης ή κατοχής πρέπει να 
αποτελέσει αντικείμενο εναρμόνισης σε κοινοτικό επίπεδο, στο πλαίσιο μιας 
νέας δράσης σχετικά με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας; 
4. ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ Ι ΙΙΙΙΙΙ \() 
4.1 Η ανάγκη περαιτέρω εναρμόνισης σε κοινοτικό επίπεδο 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα άσκησε τις νομοθετικές της αρμοδιότητες στον 
τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας λαμβάνοντας κυρύυς υπόψη τις 
τεχνολογικές εξελίξεις στους κλάδους με υψηλή προστιθέμενη αξία. Έτσι, 
εκδόθηκαν δύο κανονισμοί του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου για να καλυφθεί η ανεπαρκής προστασία που παρεχόταν στη 
φαρμακευτική και φυτοφαρμακευτική έρευνα, με τη δημιουργία ενός 
συμπληρωματικού πιστοποιητικού προστασίας για τα φάρμακα και τα 
φυτοφαρμακευτικά προϊόντα. Σε ένα άλλο τομέα, η Επιτροπή πρότεινε τη 
θέσπιση μιας πράξης με την οποία θα προσδιορίζονται οι όροι υπό τους 
οποίους μπορεί να χορηγηθεί δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για μία 
βιοτεχνολογική εφεύρεση30. 
Από τα παραδείγματα αυτά προκύπτει ότι, εάν διαπιστώσει σαφώς την 
ανάγκη, η Κοινότητα είναι σε θέση να προτείνει και να θεσπίσει τις 
κατάλληλες νομοθετικές πράξεις. Τίθεται το ζήτημα κατά πόσον είναι 
σκόπιμη μία περαιτέρω εναρμόνιση σε κοινοτικό επίπεδο των διατάξεων 
που διέπουν τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και σε άλλους τομείς της 
τεχνολογίας ή σε διάφορα άλλα ζητήματα. 
30 Πρόταση οόηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη νομική 
προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων, COM(95) 661 τελικό, της 13.12.95, ΕΕ αριθ. C 
296 της 8.10.96. 
20 
4.2 Αυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλο>μα ευρεσιτεχνίας των προγραμμάτων 
ηλεκτρονικού υπολογιστή και τοιν ι ψι-υρέσι ων των σχετικο>ν με το 
λογισμικό 
II κοινωνία το>ν πληροφορκυν κ(χι η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου 
αποτελούν μια πραγματική ευκαιρία για την ευρωπαϊκή οικονομία αλλά 
δημιουργεί και νέες προκλήσεις. Ο σχεδιασμός και η συνεχής βελτίωση των νέων 
προγραμμάτων ηλεκτρονικού υπολογιστή και λογισμικού διαδραματίζουν 
σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών και του 
ηλεκτρονικού εμπορίου, δεδομένου ότι πρέπει να εξασφαλίζουν μία ταχεία, 
αξιόπιστη και ακριβή πρόσβαση στις ζητούμενες πληροφορίες και τις διαλογικές 
υπηρεσίες. Η Επιτροπή έχει ήδη αναλάβει ορισμένες πρωτοβουλίες για την 
καθιέρωση, σε νομοθετικό επίπεδο, κατάλληλου επιπέδου προστασίας της 
καινοτομίας που συνδέεται με την κοινωνία των πληροφοριών, σε ολόκληρη την 
Ένωση. Έτσι, το Νοέμβριο του 1996, η Επιτροπή εξέδωσε μία ανακοίνωση σχετικά 
με πνευματική ιδιοκτησία και τα συγγενικά δικαιώματα στην κοινωνία των 
πληροφοριών31. Η θέσπιση σχετικών κανόνων είναι απαραίτητη για την εύρυθμη 
λειτουργία της κοινωνίας των πληροφοριών και του ηλεκτρονικού εμπορίου στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση, δεδομένου ότι το περιεχόμενο των περισσότερων νέων 
υπηρεσιών είναι δεκτικό προστασίας με δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. 
Σήμερα, τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών προστατεύονται στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ως λογοτεχνικά 
έργα32, ενώ αποκλείεται η προστασία τους «σαν τέτοια» με διπλώμ,ατα 
ευρεσιτεχνίας. Όσον αφορά τις εφευρέσεις που συνδέονται μ,ε το λογισμικό, η 
δυνατότητα κατοχύρωσης τους με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δεν θέτει υπό 
αμφισβήτηση την υφιστάμενη προστασία του λογισμικού με δικαιώματα 
πνευματικής ιδιοκτησίας. Λόγω της αυξανόμενης σημασίας του λογισμικού, το 
Ευρωπαϊκό Γραφείο Λιπλίυμχ'χτων Ευρεσιτεχνίας και τα εθνικά γραφεία 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ορισμένων κρατών μελών χορήγησαν τα τελευταία 
χρόνια χιλιάδες διπλώματα ευρεσιτεχνίας που προστατεύουν λογικά υποδείγματα 
που συνίστανται σε βασικές ιδέες και αρχές, οι οποίες αποτελούν «τεχνικές λύσεις 
σε τεχνικά προβλήματα». Αυτά τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεν απονεμήθηκαν για 
το λογισμικό αυτό καθαυτό, αλλά για εφευρέσεις που συνδέονται με το λογισμικό 
και που αποτελούν υλικό και ειδικό λογισμικό. 
Σε διεθνές επίπεδο, το άρθρο 27 της συμφωνίας TRIP δεν αποκλείει τη δυνατότητα 
κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των προγραμμάτων ηλεκτρονικού 
υπολογιστή. Για το λόγο αυτό ορισμένες τρίτες χώρες επιτρέπουν την κάλυψη τους 
με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δημοσίευσαν στις 28 
Φεβρουαρίου 1996 τις νέες «κατευθυντήριες γραμμές για τους εξεταστές 
εφευρέσεων που συνδέονται μ,ε τα προγράμμ,ατα ηλεκτρονικοί υπολογιστών»: ενώ 
κατά το παρελθόν μια αξίωση που αφορούσε ένα μαθηματικό αλγόριθμο γινόταν 
δεκτή μόνο εάν υπήρχε φυσική διεργασία, σήμερα συνιστάται μια πιο ρεαλιστική 
προσέγγιση που βασίζεται στην απαίτηση της «χρησιμότητας» της εφεύρεσης. Λυτό 
συνεπάγεται διεύρυνση του πεδίου των εφευρέσεων των σχετικών με τα 
προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή που είναι δεκτικές κατοχύρωσης με 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Ωστόσο, η πρακτική που ακολουθείτο στις Ηνωμένες 
Πολιτείες ήταν ήδη πολύ φιλελεύθερη: έτσι, ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού 
31 COM(96) 568 τελικό της 20ης Νοεμβρίου 1996. 
32 Οδηγία 91/250/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Μαΐου 1991 για τη νομική προστασία των 
προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστή, ΕΕ L 122 της 1705091, σ. 42. 
21 
υπολογιστή ενσα)ματωμένο σε ένα (χπτό μέσο, όπως η δισκέτα, ήταν δεκτικό 
κατοχύρα>σης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας33 προτού ακόμη δημοσιευθούν οι νέες 
κατευθυντήριες γραμμές. 
Η Ιαπωνία επίσης εξετάζει την ανάγκη για τροποποίηση των οδηγιών που 
δίνονται στους εξεταστές σχετικά με το ζήτημα αυτό· έτσι, το ιαπωνικό γραφείο 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας δημοσίευσε, στις 8 Λυγούστου 1996, ένα νέο σχέδιο 
οδηγιών, σύμφωνα με το οποίο δεν είναι δεκτικά κατοχύρωσης με δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστούν αυτά καθαυτά, αλλά οι 
εφευρέσεις πρέπει να παρουσιάζουν έναν υψηλό βαθμό «τεχνολογικής» 
δημιουργικότητας, χρησιμοποιώντας τους νόμους της φύσης. 
Στην Κοινότητα, έχει ήδη ζητηθεί η γνώμη των ενδιαφερομένων για τα ζητήματα 
αυτά στο πλαίσιο του ερωτηματολογίου για τα δικαιώματα βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας στην κοινωνία των πληροφοριών που εκπόνησαν οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής τον Ιούλιο του 1996. Οι απαντήσεις που ελήφθησαν διαφέρουν 
σημαντικά. Κατά ορισμένους, πρέπει να διατηρηθεί η σημερινή ισορροπία μεταξύ 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (για τα προγράμματα σαν τέτοια) και 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (για τις εφευρέσεις που συνδέονται με το λογισμικό) 
και να περιορισθούμε στην εξασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής των σχετικών 
διατάξεων στα διάφορα κράτη μέλη. Κατ' άλλους, αντίθετα, έχει έλθει στιγμή να 
τροποποιηθεί το σύστημα και, συγκεκριμένα, να εξεταστεί το ενδεχόμενο 
κατάργησης του άρθρου 52, παράγραφος 2 της σύμβασης για το ευρωπαϊκό 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, ο'κττε να καταστεί η δυνατή η κατοχύρωση με δίπλοιμα 
ευρεσιτεχνίας των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών σαν τέτοκυν. 
Σύμφωνα με όσους υποστηρίζουν την προσέγγιση αυτή, θα πρέπει να διατηρηθεί ο 
όρος σύμφωνα με τον οποίο η εφεύρεση πρέπει να παρουσιάζει ένα «τεχνικό» 
χαρακτήρα, αλλά εφόσον υπάρχει το χαρακτηριστικό αυτό, το πρόγραμμα το 
οποίο έχει εγγραφεί σε ένα υλικό υπόστρωμα και θέτει την εφεύρεση σε εφαρμογή 
μόλις φορτωθεί και αρχίσει να λειτουργεί, γίνεται δεκτικό κατοχύρωσης με 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
Λαμβάνοντας υπόψη τη θέση που εξέφρασαν ορισμένοι ενδιαφερόμενοι κύκλοι, 
σύμφωνα με την οποία προτείνεται η κατάργηση του άρθρου 52, παράγραφος 2 της 
σύμβασης για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, πρέπει να εξεταστεί ποιες θα 
μπορούσαν να είναι οι πρακτικές συνέπειες αυτής της ενέργειας, ιδίως όσον αφορά 
την ταυτόχρονη εφαρμογή των διατάξεων περί πνευματικής ιδιοκτησίας και περί 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στο ίδιο έργο ή την ίδια εφεύρεση. 
Ερωτήσεις 
Όσον αφορά τη δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των 
προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών και τα>ν εφευρέσεων που συνδέονται 
με το λογισμικό, πιστεύετε: 
ότι οι διαφορές που υπάρχουν σήμερα στη νομολογία των κρατών μελών 
ενδέχεται να δημιουργήσουν εμπόδια στις συναλλαγές ή να νοθεύσουν τους 
όρους ανταγωνισμού; 
ότι οι διαφορές που υπάρχουν μεταξύ της Ευρώπης και των κυριότερων 
οικονομικών της εταίρων ενδέχεται να δημιουργήσουν δυσχέρειες για τις 
ευρωπαϊκές επιχειρήσεις; 
ότι λόγω των διαφορών αυτών απαιτείται μία περαιτέρω εναρμόνιση, σε 
33 Απόφαση του αμερικανικού γραφείου διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και σημάτων της 26ης 
Απριλίου 1996, In re Beauregard. 
22 
κοινοτικό επίπεδο, στον τομέα αυτό; 
Όσον αφορά τη δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των 
προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών και των εφευρέσεων που συνδέονται 
με το λογισμικό, πιστεύετε ότι πρέπει να προταθεί, μακροπρόθεσμα, η 
κατάργηση του άρθρου 52, παράγραφος 2 της σύμβασης του Μονάχου; 
Εάν ναι, πώς αντιλαμβάνεσθε την ταυτόχρονη εφαρμογή των διατάξεων περί 
πνευματικής ιδιοκτησίας και περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην ίδια 
δημιουργία/εφεύρεση; 
Εάν όχι, θεωρείτε παρολαυτά αναγκαία μια τροποποίηση των οδηγιών προς 
τους εξεταστές του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας σχετικά 
με το θέμα αυτό; 
4.3 Οι εφευρέσεις μισθωτών 
Σήμερα, οι διατάξεις που διέπουν τις εφευρέσεεις των μισθωτών παρουσιάζουν 
μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Οι εφευρέσεις μισθωτών είναι 
εφευρέσεις που πραγματοποιούνται από το ερευνητικό ή τεχνικό προσωπικό 
(ερευνητές, μηχανικοί, κλπ.), στο πλαίσιο της σύμβασης εργασίας που τους συνδέει 
με μία επιχείρηση ή ένα εργαστήριο. Σε ορισμένα κράτη μέλη, το ζήτημα αυτό 
ρυθμίζεται κατά τρόπο γενικό (χπό τη νομοθεσία περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, 
όπως στη Γαλλία34 ή το ΙΙνωμένο Βασίλειο35· σε άλλα κράτη μέλη έχει εκδοθεί 
ειδική νομοθεσία, όπως στη Γερμανία ή στη Σουηδία. Ο βασικός κανόνας που είναι 
κοινός σε όλες τις νομοθεσίες αυτές είναι ότι εάν ένα μισθωτός έχει αναλάβει, στο 
πλαίσιο της σύμβασης εργασίας, την ανάπτυξη «εφευρετικής δράσης», το δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας ανήκει στον εργοδότη. Κατά τα λοιπά, οι συγκεκριμένες διατάξεις 
των νομοθεσιών διαφέρουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. 
Ορισμένοι νόμοι περιέχουν διαδικαστικές διατάξεις σχετικά με την κατάθεση των 
αιτήσεων διπλώματος ευρεσιτεχνίας από τον εφευρέτη, σχετικά με το γεγονός ότι 
το όνομα του εφευρέτη πρέπει ή [Απορεί να αναφέρεται στο δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας... Άλλες νομοθεσίες προβαίνουν σε διάκριση των εφευρετικών 
δραστηριοτήτων σε «μόνιμες», «προσωρινές» ή «ευκαιριακές» με διαφορετικούς, 
κατά περίπτωση, κανόνες για τον προσδιορισμό του προσώπου στο οποίο ανήκει η 
εφεύρεση. Τέλος, ορισμένες νομοθεσίες, όπως η γερμανική, περιέχουν μία 
ολόκληρη σειρά διατάξεων για την αμοιβή του μισθωτού που έχει αναλάβει μία 
εφευρετική δράση και τους συγκεκριμένους τρόπους υπολογισμού μιας επιπλέον 
(χμοιβής... 
Είναι προφανές ότι η εφαρμογή των διαφορετικών αυτών νομοθεσιών από τις 
επιχειρήσεις έχει επιπτώσεις στις ερευνητικές δραστηριότητες και τη διαχείριση 
τους. Όσο πιο λεπτομερείς και περίπλοκες είναι οι νομοθεσίες, τόσο περισσότερα 
μέσα πρέπει να διαθέσει η επιχείρηση για τη διαχείριση των ζητημάτων αυτών. 
Μπορεί άλλωστε οι διαφορές μεταξύ των διαφόρων εθνικών νομοθεσιών για τις 
εφευρέσεις των μισθωτών να έχουν επιπτώσεις και στην ελεύθερη παροχή 
υπηρεσιών εντός της ενιαίας αγοράς και/ή στους όρους ανταγωνισμού. 
Ερώτηση 
34 Αρθρο L. 611-7 του Κώδικα πνευματικής ιδιοκτησίας. 
35 Αρθρα 39 έως 43 του νόμου περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας («Employée* s Invenstion»). 
23 
Οι διαφορές που υπάρχουν σήμερα στις νομοθεσίες των κρατών μελών σχετικά 
με τις εφευρέσεις των μισθωτονν [Απορούν να έχουν επιπτώσεις στην καινοτομία 
και τους όρους (χπασχόλησης και/ή την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και/ή τους 
όρους ανταγωνισμού; Μπορούν να δικαιολογήσουν μια εναρμόνιση σε 
κοινοτικό επίπεδο; 
4.4 Οι διατυπώσεις, η χρήση πληρεξουσίων και η αναγνώριση των 
επαγγελματικών προσόντων 
4.4.1. Οι διατυπώσεις 
Υπάρχουν σήμερα αρκετές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τα 
έντυπα που συμπληρώνονται, τις προθεσμίες που ορίζονται, τις πληροφορίες που 
υποβάλλονται και τον τρόπο υποβολής τους, καθώς και τις απαιτήσεις 
«επικύρωσης». Πολλές φορές εφαρμόζονται διαφορετικές διαδικασίες μετά τη 
χορήγηση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Λυτό σημαίνει ότι για (AUX αξιόπιστη 
παροχή συμβουλίων σε ένα καταθέτη ή κάτοχο διπ,λ(ί)μ.ατος ευρεσιτεχνίας 
(χπαιτείται καλή γνώση κάθε εθνικού συστήματος. Οι εργασίες που διεξάγονται 
σήμερα στο πλαίσιο του ΙΙαγκόσμιου Οργανισμ,ού Λιανοητικής Ιδιοκτησίας, με την 
προοπτική της σύναψης μιας συνθήκης για την εναρμόνιση του δικαίου των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σχετικά με τα ζητήματα αυτών των διατυπώσεων 
αποτελούν ένα σωστό βήμα. Είναι αμφίβολο κατά πόσο, μετά την θέσπιση της 
συνθήκης αυτής, θα υπάρχει ανάγκη μίας περαιτέρω εναρμόνισης των 
διατυπώσεων σε κοινοτικό επίπεδο, όπως για παράδειγμα των πληροφοριών που 
ζητούνται σχετικά με την εφεύρεση, τον εφευρέτη και τον καταθέτη, του τρόπου 
υποβολής και του είδους επικύρωσης που απαιτείται, του αριθμού των εντύπων 
που συμπληρώνονται για να εξεταστεί μία αίτηση κατά τον ίδιο τρόπο σε όλη την 
Κοινότητα. 
4.4.2. Η χρήση πληρεξουσίων για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας 
Σήμερα, οι περισσότερες νομοθεσίες των -κρατών μελών περιέχουν διατάξεις οι 
οποίες, κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο, υποχρεώνουν τον καταθέτη ή τον κάτοχο 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας να διαθέτει μία διεύθυνση υπηρεσίας ή κατοικίας στο 
έδαφος τους, στο βαθμό που ζητείται ή παρέχεται προστασία σ' αυτό. Ο καταθέτης 
ή ο αντιπρόσωπος του δεν [Απορεί κατά κανόνα να (χπευθύνεται (χπό το κράτος 
μέλος καταγωγής του απευθείας στα γραφεία διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας των 
άλλων κρατών μελών χωρίς να διαθέτει διεύθυνση υπηρεσίας ή κατοικία στα εν 
λόγω κράτη μέλη. 
Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη επιβάλλουν προσφυγή στις υπηρεσίες ειδικών 
αντιπροσώπων που εδρεύουν στο έδαφος τους. Οι σχετικές διατάξεις δεν 
επιτρέπουν σε ένα μόνο αντιπρόσωπο που κατοικεί σε ένα από τα κράτη μέλη να 
αντιπροσωπεύει τον πελάτη του ενώπιον των γραφείων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 
των διαφόρων άλλων κρατών μελών. 
Σε σχέση με το ζήτημα αυτό, το Λικαστήριο έκρινε, στην υπόθεση Saeger κατά 
Dennemeyer36, ότι, λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη φύση ορισμένων παροχών 
υπηρεσκυν σε ορισμένους κλάδους δραστηριοτήτων, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως 
ασυμβίβαστες προς τη συνθήκη οι ειδικές απαιτήσεις που επιβάλλονται σε εκείνον 
36 Απόφαση της 25ης Ιουλίου 1991, υπόθεση C-76/90, Συλλογή 1991, σ. 1-4221. 
24 
που παρέχει υπηρεσίες, ιδίως εφόσον πρόκειται για την προστασία του (χποόέκτη 
των υπηρεσιών έναντι της ζημ,ίας που θα μπορούσαν να υποστούν λόγιο νομικών 
συμβουλών που θα τους παρείχαν πρόοουια μη έχοντα τα αναγκαία επαγγελματικά 
ή ηθικά προσόντα. Πάντως, η ελεύθερη παροχή των υπηρεσιών, ως θεμελιώδης 
αρχή της συνθήκης, δεν μπορεί να περιορίζεται παρά μόνο από κανονιστικές 
ρυθμίσεις που δικαιολογούνται από επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος και 
εφαρμόζονται σε κάθε πρόσωπο ή επιχείρηση που ασκεί μία δραστηριότητα στο 
έδαφος του κράτους προορισμού, καθόσον το συμφέρον αυτό δεν προστατεύεται 
(χπό τους κανόνες στους οποίους υπόκειται εκείνος που παρέχει υπηρεσίες εντός 
του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένος. Στο πλαίσιο των υπηρεσιών 
επιμελείας και ανανεακτεως των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας μ,ε την εξόφληση των 
προβλεπομένων τελών, ο παρέχων τις υπηρεσίες δεν «συμβουλεύει» τους πελάτες 
του, αλλά απλώς τους ειδοποιεί όταν πρέπει να καταβάλει τα τέλη ανανέωσης του 
διπλώματος τους. Για τις δραστηριότητες αυτές, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο 
περιορισμός της παροχής αυτής της υπηρεσίας μόνο από τους κατόχους ειδικών 
επαγγελματικών προσόντων, όπως οι δικηγόροι ή οι πληρεξούσιοι για τα 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας, είναι δυσανάλογος σε σχέση με τον επιδιωκόμενο στόχο. 
Αξίζει να εξεταστεί κατά πόσο τα συμπεράσματα της (χπόφασης αυτής του 
Δικαστηρίου θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο κωδικοποίησης οποιασδήποτε 
μορφής σε κοινοτικό επίπεδο (νομοθετική εναρμόνιση ή ερμηνευτική ανακοίνωση), 
όπου θα περιλαμβάνονται, με την ευκαιρία αυτή, και άλλα διαδικαστικά ζητήματα, 
όπως η διεύθυνση υπηρεσίας και οι υποχρεώσεις σχετικά με την κατοικία. Εν πάσει 
περιπτώσει, μία τέτοια κωδικοποίηση δεν θα έθιγε τη δυνατότητα κίνησης 
διαδικασιών για παράβαση, εάν ορισμένοι εθνικοί κανόνες αποδεικνύονται 
αντίθετοι προς την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών (άρθρο 59 ΕΚ) ή την αρχή της 
ελεύθερης εγκατάστασης (άρθρο 52 ΕΚ). 
4.4.3. Τα επαγγελματικά προσόντα 
Όσον αφορά τα επαγγελματικά προσόντα, υπάρχει η οδηγία 89/48/ΕΟΚ, η οποία 
καλύπτει και τα επαγγελματικά προσόντα στον τομέα των διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας. Βάσει της οδηγίας αυτής, τα επαγγελματικά προσόντα που έχουν 
αποκτηθεί σε ένα κράτος μέλος πρέπει να αναγνωρίζονται σε όλη την Κοινότητα, 
αλλά τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να απαιτούν από το ενδιαφερόμενο 
πρόσωπο μία περίοδο προσαρμογής ή υποβολή σε δοκιμασία επάρκειας. Η μορφή 
αυτής της δοκιμασίας επάρκειας και τα θέματα τα οποία πρέπει να αφορά δεν 
έχουν ακόμη αποφασιστεί σε πολλά κράτη μέλη. 
Η δοκιμασία επάρκειας πρέπει να περιορίζεται σε ότι είναι αναγκαίο (βλ. 
συγκεκριμένα το άρθρο 1 στοιχείο ζ) της οδηγίας 89/48/ΕΟΚ), σύμφωνα με την 
αρχή της αναλογικότητας. Δεδομένου ότι το ουσιαστικό δίκαιο που εφαρμόζει ο 
επαγγελματίας έχει ήδη εναρμονιστεί και ενσω|Αατωθεί σε μεγάλο βαθμό στα κράτη 
μέλη, η δοκιμασία επάρκειας θα πρέπει να περιορίζεται στις περιπτώσεις που η 
εκπαίδευση του υποψήφιου αίρορά τομείς γνώσεονν «ουσιωδώς διαφορετικούς» 
από εκείνους που καλύπτονται από τον τίτλο που ζητά το κράτος μέλος 
υποδοχής37. Επίσης ο ευρωπαϊκός διαγωνισμός προσόντων (άρθρο 134, 
παράγραφος 2 στοιχείο γ) της σύμβασης για το ευρωπαϊκό δίπλίυμα ευρεσιτεχνίας) 
θα μπ.ορούσε να αναγνωρισθεί ως επαρκές προσόν για την εκπροσώπηση ενώπιον 
των εθνικών γραφείων. 
37 Αρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β) της οδηγίας 89/48/ΕΟΚ; 
25 
Με την απόφαση Gebhard3*, το Δικαστήριο έκρινε ότι η δυνατότητα υπηκόου 
κράτους μέλους να ασκεί το δικαίωμα εγκατάστασης του και οι προϋποθέσεις 
(χσκήσεο')ς του πρέπει να εκτιμηθούν σε σχέση μ,ε τις δραστηριότητες που σκοπεί να 
ασκήσει στην επικράτεια του κράτους μέλους υποδοχής. II εφαρμογή των 
προϋποθέσεων για την πρόσβαση σε μία συγκεκριμένη δραστηριότητα ή την άσκηση 
της, όπως η υποχρέωση κατοχής ορισμένων διπλωμάτων, πρέπει να τηρεί τέσσερις 
επιταγές: να εφαρμόζονται κατά τρόπο μη δημιουργούντα διακρίσεις, να 
δικαιολογούνται από επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος, να είναι 
κατάλληλες για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και να μην είναι 
δεσμευτικές πέραν του βαθμού που είναι αναγκαίος για την επίτευξη του σκοπού 
αυτού (αρχή της αναλογικότητας). 
Ερωτήσεις 
Όσον αφορά την εναρμόνιση σε κοινοτικό επίπεδο των διαδικαστικών 
διατυπώσεων για τη χορήγηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και την ανανέωση των 
χορηγηθέντων διπλωμάτων, πιστεύετε: 
ότι είναι αναγκαία μία τέτοια εναρμόνιση; 
ότι πρέπει να καλύπτει τη χρήση πληρεξουσίων (7ε θέματα διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας, τις διευθύνσεις υπηρεσίας και την εκλογή κατοικίας; Έχετε 
υπόψην σας άλλα θέματα; 
ότι η ενδεχόμενη εναρμόνιση θα πρέπει να λάβει τη μορφή νομοθετικής πράξης 
(οδηγία) ή σύστασης που απευθύνεται στα κράτη μέλη39; 
4.5 Πρόσθετα μέτρα για να καταστεί πιό ελκυστικό το σύστημα tcov 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 
Φαίνεται ότι ένα από τα εμπόδια για την καλύτερη δυνατή χρήση του συστήματος 
των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη είναι οι δαπάνες όχι μόνο για την 
εξασφάλιση της προστασίας αλλά και για τη διεκδίκηση της ενώπιον των 
δικαστηρίων. Επ'αυτού, έγιναν διάφορες προτάσεις για την διευκόλυνση της 
χρήσης του συστήματος των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (χπό τις επιχειρήσεις, και 
ιδίως τις MME. 
Ένας πρώτος τρόπος δράσης θα μπορούσε να είναι η εναρμόνιση των εθνικών 
νομοθεσιών σχετικά με τα υποδείγματα χρησιμότητας, μια ειδική μορφή 
προστασίας της τεχνολογικής καινοτομίας, ταχεία και ελάχιστα δαπανηρή, που 
καλύπτει τις ανάγκες ενός μεγάλου αριθμού MME40. Στον τομέα των διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας, μπορεί να εξεταστεί η δημιουργία ενός συστήματος ασφάλισης της 
νομικής προστασίας που θα χρηματοδοτείται ατομικά από κάθε κάτοχο 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Σε περίπτωση προσφυγής στη δικαιοσύνη για την 
διεκδίκηση των δικαιωμάτων που παρέχει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, η επιχείρηση 
που έχει υπογράψει τέτοιου είδους ασφαλιστικό συμβόλαιο θα μπορεί να προβαίνει 
στη σχετική δήλωση προς την ασφαλιστική εταιρεία και να ζητά την επιστροφή των 
38 Απόφαση της 30ης Νοεμβρίου 1995, υπόθεση C 95/94, Συλλογή 1995, σ. 1-4165. 
39 II οδηγία πρέπει, να ενσιυματωΟεί στις έννομες τάξεις το>ν κρατιόν μελ<ί>ν, ενο'> η σύσταση Λεν 
είναι νομικά δεσμευτική. 
40 Πράσινο Βιβλίο για την προστασία με το υπόδειγμα χρησιμότητας στην εσωτερική αγορά, 
COM(95) 370 τελικό, της 19ης Ιουλίου 1995. 
26 
εξόδων. Το σύστημα (χυτό θα (Απορούσε να εφαρμοστεί μ,ε διάφορους τρόπους: είτε 
με μορφή ατομικής ασφάλισης που συνάπτει η επιχείρηση, είτε με τη μορφή 
κοινοπραξίας όπου θα μπορούν VOL συμμετέχουν, σε εκούσια βάση, όλες οι 
επιχειρήσεις ενός δεδομένου κλάδο·», ώστε να γίνεται καλύτερη κατανομή των 
κινδύνων. Όσον αφορά ειδικότερα τις MME, λόγο) των δυσχερειών που 
(Αντιμετωπίζουν συνήθως όσον αφορά την προστασία της καινοτομίας, θα 
μπορούσε να εξεταστεί μία μορφή δημόσιας χρηματοδότησης (ή εν μέρει δημόσιας) 
του συστήματος ασφάλισης της νομικής προστασίας. Εφόσον επιδιώκεται η 
ανάπτυξη ιδιωτικών πρωτοβουλιών (όπως η κοινοπραξία) ή η λήψη μέτρων σε 
εθνικό επίπεδο (όπως η δημόσια χρηματοδότηση), τα σχετικά μέτρα θα πρέπει 
προφανώς να συμβιβάζονται με τα άρθρα 85 και 92 της συνθήκης αντίστοιχα. 
Ερώτηση 
Για να καταστεί ελκυστικότερο το σύστημα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, 
ιδίως για τις MME, πώς πρέπει, κατά τη γνώμη σας, να διευκολυνθεί η επιδίωξη 
της προστασίας που παρέχει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας; Τί πιστεύετε ειδικότερα 
για τα συστήματα ασφάλισης της νομ,ικής προστασίας στον τομέα των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας; Θεωρείτε ότι είναι αναγκαία η λήψη 
συμπληρωματικών μέτρων εναρμόνισης σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα αυτό; 
5. ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΑΙΠΑΩΜΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ 
5.1 Η γενική διάρθρωση του ευρο>παϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας 
Το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δημιουργήθηκε μετά τη σύναψη της 
σχετικής σύμβασης που υπογράφηκε στο Μόναχο στις 5 Οκτωβρίου 1973. Η 
σύμβαση αυτή θεσπίζει [Αία ενιαία διαδικασία χορήγησης των διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας τα οποία, εφόσον χορηγηθούν, υπάγονται στις εθνικές 
διατάξεις των συμβαλλομένων κρατών που ορίζονται στην αίτηση. Σήμερα, 
18 χο>ρες είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων 
Ευρεσιτεχνίας. Επισημαίνεται ότι, στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών 
συμφωνιών που έχει συνάψει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη 
της αφενός και οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αφετέρου, 
οι τελευταίες έχουν δεσμευθεί ότι, μέσα σε 5 χρόνια, θα είναι σε θέση να 
υποβάλουν αίτηση προσχώρησης στη σύμβαση του Μονάχου. 
Σύμφωνα με τις γνώμες που διατύπωσαν, οι χρήστες του συστήματος των 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη είναι σε μεγάλο βαθμό 
ικανοποιημένοι από το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, τόσο από την 
ποιότητα εργασίας του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας 
όσο και από την αξία του τίτλου προστασίας που χορηγεί ο οργανισμός 
αυτός. Ωστόσο, οι χρήστες αναμένουν δύο σημαντικές βελτιώσεις. Η πρώτη 
αφορά τη δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των 
βιοτεχνολογικών εφευρέσεων, όπου οι υφιστάμενες σήμερα αβεβαιότητες 
πρέπει να αντιμετωπιστούν μ,ε την ταχεία έγκριση της νέας πρότασης 
οδηγίας που υπέβαλε η Ινπιτροπή στο τέλος του 1995. II δεύτερη αφορά τη 
μείωση των τελών που εισπράττει το Ευρωπαϊκά Γραφείο Αιπλωμ.άτων 
.Ευρεσιτεχνίας, καθώς και την τροποποίηση των διατάξεαιν σχετικά με τις 
μεταφράσεις του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, δύο θέματα τα 
οποία συζητούνται σήμερα (και το πρώτο έχει ήδη ρυθμ,ιστεί) στο πλαίσιο 
του Γραφείου. 
27 
Κατά τα λοιπά, το ισχύον σύστημα διπλω|Αάτων ευρεσιτεχνίας στην 
Ευρώπη, όπου το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας 
αποτελεί ένα διεθνή οργανισμό ο οποίος έχει συσταθεί βάσει συνθήκης και 
είναι συνεπώς ανεξάρτητος (χπό την Κοινότητα, δεν φαίνεται να δημιουργεί 
το παραμικρό πρόβλημα στους χρήστες. ΙΙρέπει να επισημανθεί ότι η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα διαθέτει [Αία έδρα παρατηρητή στο διοικητικό 
συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και 
αποφάσισε, πριν από τρία περίπου χρόνια, να κάνει πλήρη χρήση των 
δυνατοτήτων που της προσφέρονται για τη γνωστοποίηση των απόψεων της 
σχετικά με ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος των δύο οργανισμών. 
Εοώτηση 
Συμμερίζεσθε την άποψη σύμφωνα με την οποία η σημερινή διάρθρωση του 
Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, φορέα ανεξάρτητου (χπό τα 
κοινοτικά όργανα, δεν παρουσιάζει μειονεκτήματα για τους χρήστες που θα 
πρέπει να αντιμετωπιστούν μ,ε ένα άλλο νομικό σχήμα περισσότερο 
προσαρμοσμένο στο κοινοτικό δίκαιο; 
5.2 Το πρόβλημα του κόστους του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας 
5.2.1 Τα τέλη 
Το 1996, το διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων 
Ευρεσιτεχνίας, με την υποστήριξη της Επιτροπής, αποφάσισε, λαμβάνοντας υπόψη 
τα έσοδα του Οργανισμού και το μόνιμο πλεόνασμα που υπάρχει, να εξετάσει τη 
δυνατότητα περιορισμού του κόστους των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και να 
ενημερωθούν σχετικά οι χρήστες του συστήματος. 
Το περιεχόμενο της απόφασης που έλαβε το διοικητικό συμβούλιο στις 6 
Δεκεμβρίου 1996 αναλύθηκε ανωτέρω στο σημείο 2.6. ΙΙρόκειται για μ,ια πολύ 
σημαντική (Απόφαση, που δείχνει ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διπλωμάτων 
Ευρεσιτεχνίας έλαβε υπόψη του τις επικρίσεις που όιατυπιυθηκαν από τους 
χρήστες και μπόρεσε, υπό τις παρούσες συνθήκες να ανταποκριθεί θετικά. 
Επιπλέον, το διοικητικό συμβούλιο αποφάσισε την ίδια μέρα να μην επιβάλλεται 
πλέον στον αιτούντα ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας να καταβάλλει το ποσό 
των τελών προσδιορισμού κατά το χρόνο κατάθεσης της αίτησης, αλλά να έχει 
πλέον τη δυνατότητα να αναβάλει την καταβολή τους μέχρι έξι μήνες από τη 
δημοσίευση της έκθεσης έρευνας. 
Οι αποφάσεις αυτές ανταποκρίνονται στις επιθυμίες των χρηστών. Εάν υποτεθεί 
ότι στο άμεσο ή απώτερο μέλλον το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων 
Ευρεσιτεχνίας διαθέτει ακόμη κάποιο οικονομικό περιθίυριο ελιγμών, αξίζει να 
εξεταστεί ποια τέλη θα πρέπει να μειωθούν κατά προτεραιότητα. 
Ένα άλλο ζήτημα που τίθεται επανειλημμένα στην Ευρο')πη είναι η σκοπιμότητα 
καθιέρωσης, όπως στις ΙΙνωμένες Πολιτείες, ειδικών τελών - μειωμένων κατά 50% 
- για τις MME. II λύση αυτή, που θα μπορούσε να εφαρμόζεται όχι μ,όνο για τις 
MME (χλλά και για τους μεμονωμένους ειρευρέτες και τα πανεπιστήμια, συνίσταται 
στην εφαρμογή ενός ενιαίου ποσοστού μείωσης για όλα τα προβλεπόμενα τέλη. Τα 
προβλήματα σχετικά με τον ορισμό των μικρα')ν και μεσαίων επιχειρήσεων λύθηκαν 
28 
με την έκδοση σχετικής σύστασης της Επιτροπής στις 3 Απριλίου 199641· με τη 
σύσταση αυτή δίνεται ένας ενιαίος ορισμός των MME, των μικρών επιχειρήσεων 
και των πολύ μικρών επιχειρήσεων σε κοινοτικά όπ<ι>ς και σε εθνικό επίπεδο. 
ΙΙρέπει όμως να εξεταστεί κατά πόσον όλες οι MME πληρούν αυτομάτως τις 
προϋποθέσεις για την καταβολή μειωμένων τελών. Εξάλλου, πρέπει να μελετηθούν 
προσεκτικά οι επιπτώσεις που θα έχει η καταβολή μειωμένων τελών από τις MME. 
Σήμερα, το 41% των αιτήσεων ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας προέρχονται 
από την Ευρώπη και κατατίθενται από MME (με λιγότερους από 250 
(Απασχολούμενους)· ως εκ τούτου, εφόσον ο προϋπολογισμός είναι 
ισοσκελισμένος, η κατά 50% μείωση των τελών για τις MME θα πρέπει να 
αντισταθμιστεί με γενική αύξηση των τελών κατά 22% περίπου. Θα πρέπει επίσης 
να ορίζεται ότι κάθε εξαπάτηση στο θέμα αυτό συνεπάγεται απώλεια της 
προστασίας, όπως ισχύει στις Ηνωμένες ΙΙολιτείες («fraud on the office»). 
Ερωτήσεις 
Εάν, διατηρώντας το επίπεδο ποιότητας και αποτελεσματικότητας του έργου 
του, ο ΕυροΜταϊκός Οργανισμός Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας ήταν σε θέση να 
συνεχίσεις τις προσπάθειες του για να θέσει υπό έλεγχο τις δαπάνες και να 
περιορίσει ακόμη περισσότερο τα τέλη διαδικασίας ενώπιον του Γραιρείου, ποια 
από τα τέλη θα έπρεπε να μειωθούν κατά προτεραιότητα; 
Θεωρείτε ότι θα πρέπει να τροποποιηθούν και/ή να προσαρμοστούν και άλλα 
στοιχεία του συστήματος των τελίυν που καταβάλλονται για το ευρωπαϊκό 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας; Θεωρείτε χρήσιμη ή αναγκαία την καθιέρωση μειωμένων 
τελών για τις MME, σύμφωνα με όσα ισχύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες («small 
entities fees»); 
5.2.2 Η βάση κατανομής των τελών ανανέωσης 
Σύμφωνα με τη σύμβαση του Μονάχου, το ύψος των τελών διαδικασίας που 
εισπράττει ο Οργανισμός και το ποσοστό των εσόδων από τα τέλη ανανέωσης των 
ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που καταβάλλουν τα συμβαλλόμενα κράτη 
στον Οργανισμό πρέπει να καθορίζονται κατά τρόπο ώστε οι αντίστοιχες 
εισπράξεις να εξασφαλίσουν την ισοσκέλιση του προϋπολογισμού. Δεδομένου ότι 
τα ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας υπάγονται, μετά την χορήγηση τους, στο 
εθνικό δίκαιο, προβλέφθηκε ότι ο Οργανισμός εισπράττει ορισμένα έσοδα από τα 
συμβαλλόμενα κράτη με την καταβολή ενός ποσοστού των ετήσιων τελών 
ανανέωσης που εισπράττουν. Παρόλο που η σύμβαση προβλέπει ότι το εν λόγω 
ποσοστό δεν μπορεί να υπερβαίνει το 75% του ύψους των τελών ανανέωσης, μετά 
από απόφαση του διοικητικού συμβουλίου το 1984, το ποσοστό αυτό μειώθηκε σε 
50%. 
Σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις, αυτή η βάση κατανομής είχε σαν 
αποτέλεσμα τα συνολικά έσοδα των εθνικών γραφείων να παραμένουν κατά μέσο 
όρο αμετάβλητα σε σχέση με την κατάσταση που επικρατούσε πριν από την 
εφαρμογή του συστήματος του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, ενώ οι 
δραστηριότητες τους έχουν κατά μέσο όρο περιοριστεί τουλάχιστον κατά το ήμισυ. 
41 Μ\1 αριθ. L 107 της 30.4.1996. 
29 
Οι ενδιαφερόμενοι κύκλοι εξέφρασαν επανειλημμένα την αντίθεση τους σε μια νέα 
μείωση του ποσοστού το>ν εσόδων (χπό τα τέλη ανανέωσης που καταβάλλεται στον 
Οργανισμό και τάχθηκαν υπέρ της χρησιμοποίησης όλου του πλεονάσματος των 
εσόδων του Οργανισμ,ού για τη μείωση των τελών διαδικασίας. 
Ο τρόπος χρησιμοποίησης των εσόδων (χπό τα τέλη ανανέωσης ποικίλλει 
σημαντικά μεταξύ των διαφόρων συμβαλλομένων κρατών. Σε ορισμένα κράτη, το 
τμήμα των ετήσιων τελών ανανέωσης των ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 
που κρατούν οι αρχές δεν διατίθεται για δραστηριότητες σχετικές με τη λειτουργία 
του Γραφείου Διπλωμάτων Εευρεσιτεχνίας ή για δραστηριότητες προώθησης της 
καινοτομίας, δεδομένου ότι το σχετικό ποσό καταβάλλεται απευθείας στο γενικό 
προϋπολογισμό του κράτους· ορισμένοι σχολιαστές μίλησαν, στην περίπτωση 
αυτή, ακόμη και για «τέλη επί της καινοτομίας», στο βαθμό που τα έσοδα από τα 
τέλη ανανέωσης δεν διατίθενται για δραστηριότητες που συνδέονται με την 
καινοτομία. Υπό τις συνθήκες αυτές, θα πρέπει να εξεταστεί,ο τρόπος κατανομής 
και χρήσης των εσόδων από τα ετήσια τέλη. 
Τέλος, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι το συνολικό κόστος του ευρωπαϊκού 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας οφείλεται και στις διαδικασίες επικύρωσης των 
ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στα διάφορα κράτη και στα τέλη που 
καταβάλλονται για το σκοπό αυτό. Έτσι, μόνο οι δαπάνες δημοσίευσης στα 
διάφορα κράτη ανέρχονται σε 4.762 DM. 
Εοωτησεις 
Όσον αφορά το σύστημα κατανομής των τελών ανανέωσης των ευρωπαϊκών 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας: 
κρίνετε σκόπιμο τα εθνικά συστήματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας να 
χρηματοδοτούνται εν μέρει από τα τέλη ανανέωσης των ευρωπαϊκών 
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας; 
Εάν ναι, θα πρέπει να καθιερωθεί μια αντικειμενική και μη αυτόματη σύνδεση 
μεταξύ των αναγκών των εθνικών συστημάτων και της κατανομής των 
χρηματοδοτικοί πόρων, ώστε να εξασφαλίζεται μεγαλύτερη διαφάνεια; 
Ποιες είναι, κατά τη γνο')μη σας, οι δραστηριότητες που συνδέονται με την 
καινοτομία σε εθνικό επίπεδο και οι οποίες θα ήταν θεμιτό να 
χρηματοδοτούνται μέσα) του συστήματος κατανομής των εσόδων; 
Οσον αφορά την προώθηση της καινοτομίας, το σύστημα αυτό δεν έχει 
ορισμένες αρνητικές επιπτα'χιεις, ιδιαίτερα εφόσον ένα μεγάλο [Αέρος των πόρων 
αυτών καταβάλλεται απευθείας στο γενικό προϋπολογισμό του κράτους και όχι 
σε δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με την καινοτομία; 
5.2.3 Οι μεταφράσεις 
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του συνολικού κόστους του διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας είναι οι δυσανάλογα μεγάλες δαπάνες για την μετάφραση/επικύρωση 
των ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Από τις εκτιμήσεις που έγιναν 
προκύπτει ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία από μόνη της Ο(χπανά κάθε χρόνο περίπου 
430 εκατ. DM για το σκοπό αυτό, πράγμ,α που σημαίνει ότι ένα «μέσο» ευρωπαϊκό 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που χορηγείται για τα οκτώ συχνότερα οριζόμενα κράτη 
μέλη κοστίζει πάνω (χπό 20.000 DM μόνο για να μεταφραστεί/επικυροίθεί. 
30 
Έχοντας επίγνωση του προβλήματος αυτού, το διοικητικά συμβούλιο του 
Ευρωπαϊκού Οργανισμού λιπλωμάτοιν Ευρεσιτιχνίας έχει εξετάσει διάφορες 
λύσεις, οι οποίες περιγράφονται αναπέρω στο σημείο 3.3. 
Ερώτηση 
• θεωρείτε ότι η «συνολική λύση» που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού 
Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας για τον περιορισμό των δαπανών 
μετάφρασης είναι χρήσιμη και αποτελεσματική; Εάν όχι, γιατί; Έχετε υπόψην 
σας άλλες ρεαλιστικές λύσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπ,ει να γίνουν 
ομόφωνα αποδεκτές από τα κράτη μέλη ή από μια πολύ ισχυρή πλειοψηφία εξ 
αυτών για να τεθούν σε εφαρμογή και να είναι αποτελεσματικές; 
31 
ISSN 0254-1483 
α)Μ(97)314τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 08 16 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-309-GR-C 
ISBN 92-78-21651-8 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
32.