[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 6.7.2007

COM(2007) 385 τελικό

ΑΝΑΚΟIΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠHΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Έκθεση σχετικά με την υλοποίηση, τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του «.eu» TLD

ΑΝΑΚΟIΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠHΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Έκθεση σχετικά με την υλοποίηση, τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του «.eu» TLD (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον EOX)

1. Ιστορικό - η ανάγκη για το «.EU»

Το σύστημα ονομάτων χώρου (τομέα) στο Ιντερνετ (DNS) αποτελείται από σειρές καταλόγων, ιεραρχικά οργανωμένων, που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τα ονόματα και τις διευθύνσεις των διάφορων πόρων του Διαδικτύου (δικτυακών τόπων, εξυπηρετητών ταχυδρομείου, εξυπηρετητών ονομάτων κ.λπ.) που διατίθενται δημόσια μέσω του Ιντερνετ). Το όνομα χώρου συνιστά μια εύχρηστη ετικέτα που το σύστημα ονομάτων χώρου μπορεί στη συνέχεια να αναγάγει σε μια διαδικτυακή διεύθυνση (ένα αριθμητικό αναγνωριστικό) ώστε να διευκολύνεται η επικοινωνία με τον σχετικό πόρο. Ο χώρος ανωτάτου επιπέδου (εφεξής TLD) είναι εκείνο το μέρος ενός ονόματος χώρου που ταυτοποιεί τον οργανισμό (γνωστό ως μητρώο), ο οποίος διαχειρίζεται μια συγκεκριμένη οικογένεια ονομάτων χώρου. Στο Διαδίκτυο υπάρχουν δύο είδη TLD: Είτε ένας διγράμματος κωδικός χώρας ISO 3166 (ccTLD), όπως «.uk». «.fr» ή «.jp», ή μια συντομογραφία γενικής χρήσης ή ένα όνομα, όπως «com», «net», ή «museum».

Το «.eu» είναι κατηγορίας ccTLD και εισήχθη πρόσφατα για λογαριασμό της ΕΕ· αποβλέπει να προσδώσει σε πολίτες, σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις συγκεκριμένη κοινοτική (ΕΕ) ταυτότητα στον κυβερνοχώρο, καθώς και αξιόπιστο περιβάλλον όπου θα προβάλλεται η ευρωπαϊκή τους ταυτότητα στο Ιντερνετ και τα θα διευκολύνεται η συμμετοχή τους στις οικονομικές δραστηριότητες της ταχέως αναπτυσσόμενης εικονικής αυτής αγοράς. Για την επίτευξη αξιόπιστου περιβάλλοντος, η ΕΕ έχει αποφασίσει ότι τα ονόματα χώρου «.eu» θα υπάγονται σε κοινούς κανόνες δημόσιας πολιτικής που εξασφαλίζουν ενδεδειγμένη χρήση, ισότιμη πρόσβαση και δίκαιη μεταχείριση των καταχωριζομένων. Ως πανευρωπαϊκός TLD, το «.eu» προσφέρει επίσης μια επιπρόσθετη και συμπληρωματική δυνατότητα ονόματος χώρου σε σχέση με τα εθνικά ccTLD των κρατών μελών και τα TLD γενικού χαρακτήρα (gTLD), τα περισσότερα από τα οποία λειτουργούν είτε εξ ολοκλήρου είτε εν μέρει εκτός της δικαιοδοσίας της ΕΕ.

Κατά συνέπεια, το TLD «.eu» συνιστά μοναδική και πολύτιμη δυνατότητα για τους καταχωρίζοντες ονόματα χώρου στην ΕΕ, παρέχοντας στους χρήστες του Διαδικτύου και ειδικότερα στην αγορά του ηλεκτρονικού εμπορίου, μια επιπλέον διάσταση εκτός των υφιστάμενων δυνατοτήτων στο DNS. Επιδιώκει να ικανοποιήσει τις ανάγκες των πολιτών της ΕΕ για έναν κυβερνοχώρο όπου τα δικαιώματά τους ως καταναλωτών και ατόμων θα προστατεύονται από ευρωπαϊκούς κανόνες, πρότυπα και νομική προστασία, επεκτείνοντας τα πλεονεκτήματα της εσωτερικής αγοράς στην διαδικτυακή τους διάσταση.

Στην παρούσα ανακοίνωση συνεκτιμώνται οι προετοιμασίες που απαιτήθηκαν για τη δημιουργία του TLD «.eu» και ενημερώνεται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση, την αποτελεσματικότητα και τη λειτουργία του TLD«.eu», όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2002, σχετικά με την υλοποίηση του TLD«.eu»[1].

2. Υλοποίηση

2.1. Το μοντέλο «.eu»

Το μοντέλο TLD «.eu» βασίζεται στην ανεξαρτησία του μητρώου όσον αφορά την καθημερινή διαχείριση των δραστηριοτήτων του, στο μάρκετινγκ ονομάτων χώρου μέσω διαπιστευμένων εμπορικών υπηρεσιών («καταχωριστές»), καθώς και στο δικαίωμα του τελικού χρήστη για προστασία των δικών του ονομάτων χώρου έναντι δυνητικής κατάχρησης από τρίτους.

Το πρώτο στοιχείο της εξίσωσης αυτής είναι το μητρώο. Η Επιτροπή, στο υπηρεσιακό της έγγραφο του 2000[2], πρότεινε διάφορες δυνατότητες για την επιλογή του μητρώου «.eu», συγκεκριμένα: μια αποκλειστική, μη κερδοσκοπική, ιδιωτική ένωση που θα ενσωματωθεί στην ΕΕ, μια εξολοκλήρου ιδιωτική εμπορική οντότητα, έναν υφιστάμενο ή ιδιωτικό οργανισμό σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο και, τέλος, την εκχώρηση των λειτουργιών του μητρώου σε αρμόδιο ικανό τμήμα υπηρεσίας υφιστάμενης δημόσιας διοίκησης.

Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων σχετικά με το ενδεδειγμένο μοντέλο για το TLD «.eu» κατέστη σαφές ότι για τα κοινοτικά όργανα δεν ενδείκνυται να υπερβούν το ρόλο γενικής πολιτικής. Σημειώθηκε γενική συμφωνία ότι μια εξειδικευμένη χωριστή οντότητα θα αποτελούσε τον καλύτερο τρόπο για την απευθείας υλοποίηση και διαχείριση του συστήματος TLD, καθώς και για τη διεκπεραίωση των καθημερινών επαφών με τους χρήστες. Κατά το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο αποφάσισαν να αναθέσουν τη διαχείριση του TLD «.eu» σε ένα μη κερδοσκοπικό, ανεξάρτητο μητρώο.

Στην απόφαση αυτή επαναλαμβάνεται η προσέγγιση που αφορούσε διάφορους επιτυχείς ccTLD σε ολόκληρο τον κόσμο, και φυσικά στην Ευρώπη. Το μητρώο υπογράφει σύμβαση με την Επιτροπή, βάσει της οποίας η τελευταία αναλαμβάνει γενικό εποπτικό ρόλο. Η Επιτροπή δεν έχει, ωστόσο, αρμοδιότητα για λήψη οποιωνδήποτε αποφάσεων του αφορούν συγκεκριμένα ονόματα χώρου ή για τις καθημερινές λειτουργίες του μητρώου. Ούτε είναι αυτή όργανο προσφυγής εναντίον αποφάσεων του μητρώου. Ο σαφής αυτός διαχωρισμός καθηκόντων[3] παρέχει στο μητρώο τη δυνατότητα να λαμβάνει αυτόνομα αποφάσεις αναφορικά με την καταχώριση ονομάτων χώρου και να συμμορφώνεται με τις αρχές της μη παρέμβασης, της αυτοδιαχείρισης και της αυτορύθμισης σύμφωνα με τον κανονισμό 733/2002[4].

Ο διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων δεν αρκείται στην ανεξαρτησία του μητρώου από την Επιτροπή. Για να εξασφαλιστεί η ουδετερότητα του μητρώου ως προς τα ονόματα χώρου της αρμοδιότητάς του, βάσει του μοντέλου «.eu» απαγορεύεται στο μητρώο να λειτουργεί ως καταχωριστής[5]. Η προσέγγιση αυτή ενισχύει την ανταγωνιστικότητα στην αγορά των ονομάτων χώρου, όπου οι καταχωριστές θα τείνουν να διευρύνουν και διαφοροποιήσουν την προσφορά τους ώστε να καλύψουν τις διάφορες ανάγκες των τελικών χρηστών, εξασφαλίζοντας παράλληλα ανταγωνιστικές τιμές.

Το τελευταίο στοιχείο που συμπληρώνει το μοντέλο «.eu» είναι ο καταχωριζόμενος. Ο τελικός χρήστης είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο της προσφοράς της κοινότητας των καταχωριστών, καθώς και για την επιλογή της προσφοράς που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες του. Εξάλλου, κατά τη διάρκεια της αρχικής σταδιακής περιόδου καταχώρισης, ο τελικός χρήστης ήταν επίσης υπεύθυνος για την υποβολή πλήρους και επακριβούς αίτησης για να εξασφαλιστεί η επιτυχία και, κατά περίπτωση να αποδειχτεί η εγκυρότητά της. Πρέπει να σημειωθεί σχετικά ότι το μοντέλο «.eu» βασίζεται στη συνειδητοποίηση των τελικών χρηστών να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους και να ενεργοποιούν τους μηχανισμούς προστασίας εφόσον διαπράττονται καταχρήσεις.

2.2. Το νομικό πλαίσιο

Το νομικό πλαίσιο που έχει ορίσει ο κοινοτικός νομοθέτης για την καθιέρωση και υλοποίηση του TLD «.eu» βασίζεται σε δύο νομικά μέσα, τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 733/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Απριλίου 2002, σχετικά με την υλοποίηση του TLD«.eu», εφεξής ο κανονισμός πλαίσιο, και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 874/2004 της Επιτροπή, της 28ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση κανόνων δημοσίου συμφέροντος σχετικά με την υλοποίηση και τις λειτουργίες του TLD «.eu» και τις αρχές που διέπουν την καταχώριση[6], εφεξής κανόνες δημόσιας πολιτικής. Τα δύο αυτά μέσα συμπληρώνονται από σειρά αποφάσεων της Επιτροπής όσον αφορά την επιλογή και τον καθορισμό του μητρώου. Κατάλογος με όλα τα νομικά κείμενα που συνιστούν τη βάση για τη δημιουργία του TLD «.eu» βρίσκεται στο δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής[7]. Τελικά, το μητρώο δημιούργησε σειρά διοικητικών κανόνων που ρυθμίζουν την καθημερινή του λειτουργία όσον αφορά την καταχώριση ονομάτων χώρου.

Περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τα διάφορα μέσα που συναπαρτίζουν το νομικό πλαίσιο, καθώς και για τη διαδικασία θέσπισής τους, διατίθενται στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/information_society/policy/doteu/index_en.htm.

3. Λειτουργία

3.1. Το μητρώο

Κατ’ εφαρμογή της εντολής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, στον κανονισμό πλαίσιο[8], η Επιτροπή δημοσίευσε πρόσκληση για εκδήλωση ενδιαφέροντος, καλώντας τους οργανισμούς που επιθυμούν να επιλεγούν ως μητρώα να υποβάλουν αιτήσεις[9]. Έπειτα από συγκριτική αξιολόγηση των αιτήσεων, η Επιτροπή όρισε το European Registry for Internet Domains (Ευρωπαϊκό μητρώο χώρων στο Ιντερνετ, EURID) ως μητρώο TLD«.eu»[10]. Όπως προβλέπεται στον κανονισμό πλαίσιο, η Επιτροπή υπέγραψε σύμβαση παραχώρησης υπηρεσίας με το EURID[11] στις 12 Οκτωβρίου 2004.

Το EURid είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 2003 από τους οργανισμούς που εξυπηρετούν τους εθνικούς χώρου ανωτάτου επιπέδου για το Βέλγιο, την Ιταλία και τη Σουηδία. Αργότερα, οι οργανισμοί που εξυπηρετούν τους χώρους ανωτάτου επιπέδου για την Τσεχική Δημοκρατία και τη Σλοβενία κατέστησαν επίσης μέλη του EURid. Το EURid έχει την έδρα του στο Diegem του Βελγίου.

Με την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ της Επιτροπής και του EURid όσον αφορά τη διαχείριση του TLD«.eu», η Επιτροπή εξουσιοδότησε το EURid να διαπραγματευθεί με το ICANN συμφωνία για την ανάθεση του TLD«.eu»[12]. Στην εν λόγω συμφωνία, το ICANN αναγνωρίζει το EURid ως τον φορέα που έχει ορίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη λειτουργία του TLD«.eu», τουλάχιστον έως το 2009. Έπειτα από την υπογραφή της εν λόγω συμφωνίας, η κατάληξη «.eu» συμπεριλήφθηκε στην βασική ζώνη του συστήματος ονομάτων χώρου του Ιντερνετ (DNS) το Μάρτιο του 2005, γεγονός που πρακτικά σημαίνει ότι υφίσταται έκτοτε.

3.2. Μέτρα για την προστασία των τελικών χρηστών

Ο χώρος του DNS ως σύνολο χαρακτηρίζεται από μεγάλο βαθμό δικαστικών και άλλων διαφορών και «οξείες» εμπορικές πρακτικές. Ο αριθμός των καταχωριζομένων παγκοσμίως και η αξία της αγοράς ονομάτων χώρου οδηγούν σε έντονη ανταγωνιστική συμπεριφορά, ιδίως μεταξύ των καταχωριστών και των περαιτέρω πωλητών. Δεν αποτελεί, επομένως, έκπληξη ότι ορισμένοι καταχωριζόμενοι ενεργούν καταχρηστικά για να επωφεληθούν από την ορεκτική αυτή αγορά.

Το κεντρικό θέμα είναι να εξασφαλιστεί ότι οι εν λόγω καταχρήσεις των καταχωρίσεων και συναφείς πρακτικές των καταχωριστών εντοπίζονται αποτελεσματικά και αντιμετωπίζονται κατάλληλα. Με αυτή την πρόθεση καταρτίστηκε το νομικό πλαίσιο για τον «.eu».

Για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος της κατάληψης του κυβερνοχώρου[13] στο χώρο «.eu», ο ευρωπαίος νομοθέτης έχει επεξεργαστεί εργαλεία που παρέχουν τη δυνατότητα στους χρήστες να διατηρούν τα δικαιώματά τους. Τα εργαλεία αυτά δημιουργήθηκαν με στόχο τη διατήρηση των ονομάτων, τη σταδιακή περίοδο καταχώρισης και τη διαδικασία εναλλακτικής επίλυσης διαφορών (ADR).

3.2.1. Ονόματα δεσμευμένα ή αποκλειόμενα από καταχώριση

Ο πλέον στοιχειώδης κανόνας για την προστασία ενός ονόματος έναντι κυβερνοκατάληψης είναι, προφανώς, ο αποκλεισμός του από δυνατότητα καταχώρισης ως ονόματος χώρου ή η δέσμευσή του για καταχώριση από τον νόμιμο κάτοχο. Στον κανονισμό πλαίσιο προβλέπεται διαδικασία καθιέρωσης, έπειτα από αίτηση των κρατών μελών, καταλόγου ονομάτων που είτε μπορούν να μην καταχωρίζονται (άρθρο 5 παράγραφος 2α), ή να καταχωρίζονται μόνο σε χώρο δευτέρου επιπέδου (άρθρο 5 παράγραφος 2β). Το άρθρο 5 του κανονισμού πλαίσιο συνιστά επίσης τη βάση ώστε η Επιτροπή να προβλέψει την δέσμευση ονομάτων χώρου για χρήση τους από κράτη μέλη ή από κοινοτικά όργανα και υπηρεσίες (άρθρα 8 και 9 κανόνων δημόσιας πολιτικής).

Περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία αποκλεισμού ή δέσμευσης των ονομάτων αυτών περιλαμβάνεται στο δικτυακό τόπο της Επιτροπής σχετικά με τον TLD «.eu» http://ec.europa.eu/information_society/policy/doteu/index_en.htm. Ο πλήρης κατάλογος των αποκλειόμενων ή δεσμευμένων ονομάτων στον TLD «.eu» είναι προσβάσιμος στον δικτυακό τόπο του μητρώου «.eu»[14].

3.2.2. Ειδική περίοδος προεγγραφής

Σύμφωνα με την εντολή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στον κανονισμό πλαίσιο, οι κανόνες δημόσιας πολιτικής θα πρέπει να προβλέπουν ότι οι κάτοχοι προηγούμενων δικαιωμάτων, αναγνωρισμένων ή θεσπισμένων στην εθνική ή/και κοινοτική νομοθεσία και οι δημόσιοι φορείς απολαμβάνουν ειδικής χρονικής περιόδου (sunrise period), κατά τη διάρκεια της οποίας η καταχώριση των δικών τους ονομάτων τομέα δεσμεύεται αποκλειστικά για τους κατόχους προηγουμένων δικαιωμάτων, τα οποία αναγνωρίζονται ή θεσπίζονται σύμφωνα με το εθνικό ή και το κοινοτικό δίκαιο, και για τους δημόσιους φορείς[15].

Η εντολή αυτή υλοποιείται στο κεφάλαιο IV (άρθρα 10 έως 14) των κανόνων δημόσιας πολιτικής όπου καθορίζονται ορισμένες βασικές κατευθύνσεις σχετικά με την αντιμετώπιση της αρχικής σταδιακής περιόδου καταχώρισης. Οι κανόνες αυτοί έχουν αναπτυχθεί περαιτέρω από το μητρώο, ως κανόνες ειδικής περιόδου. Το μητρώο έχει καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για την κατά το δυνατόν απλούστευση των σχετικών διαδικασιών, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ειδική περίοδος προεγγραφής αφορά προηγούμενα δικαιώματα που έχουν καθιερωθεί στη νομοθεσία των κρατών μελών. Ειδική μέριμνα χρειάστηκε να αφιερωθεί στα διάφορα νομικά συστήματα και τα διάφορα μέσα που απαιτήθηκαν για τη βεβαίωση της ύπαρξης και ισχύος των εν λόγω δικαιωμάτων. Τούτο είχε κατ’ ανάγκην αντίκτυπο στην πολυπλοκότητα της διαδικασίας αίτησης. Ενώ η απαιτούμενη τεκμηρίωση που αφορά την ύπαρξη καταχωρισμένου εμπορικού σήματος μπορεί να είναι εύκολη, η απόδειξη της ύπαρξης ενός μη καταχωρισμένου δικαιώματος ή, σε ορισμένες δημόσιες διοικήσεις, εταιρικής επωνυμίας μπορεί να αποβεί πολύ περιπλοκότερη υπόθεση. Στις περιπτώσεις αυτές, η επιλογή ικανού καταχωριστή που διευκολύνει την κατάρτιση της αίτησης υποψηφιότητας συχνά έχει θεμελιώδη σημασία για την επιτυχή πορεία της αίτησης.

Η ειδική περίοδος προεγγραφής αποτελέστηκε από δύο φάσεις, διάρκειας δύο μηνών η κάθε μία. Κατά την πρώτη φάση, οι δημόσιοι φορείς ή οι κάτοχοι προηγουμένων δικαιωμάτων και κάτοχοι αδειών εμπορικού σήματος μπορούσαν να υποβάλουν αίτηση για ονόματα χώρου δημοσίων φορέων, ονόματα γεωγραφικών περιοχών (γεωγραφικές ενδείξεις) που διοικούνται από δημόσιους φορείς και καταχωρισμένα κοινοτικά ή εθνικά εμπορικά σήματα. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης μπορούσαν επιπλέον να υποβληθούν αιτήσεις για ονόματα χώρου που βασίζονται σε λοιπά δικαιώματα, προστατευόμενα βάσει της εθνικής νομοθεσίας, όπως εταιρικές επωνυμίες, αναγνωριστικά επιχειρήσεων, τίτλοι διάκρισης προστατευόμενων λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων, μη καταχωρισμένες εμπορικές επωνυμίες ή εμπορικά ονόματα.

Για την αποφυγή κατάχρησης κατά την ειδική περίοδο προεγγραφής, όλοι οι ισχυρισμοί όσον αφορά προηγούμενα δικαιώματα έπρεπε να είναι επαληθεύσιμοι μέσω αποδεικτικών τεκμηρίων που θεμελιώνουν το δικαίωμα βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας[16]. Η επικύρωση των δικαιωμάτων διεξήχθη από φορέα επικύρωσης στον οποίο το μητρώο ανέθεσε το συγκεκριμένα καθήκον (PriceWaterhouseCoopers). Σημειώνεται ότι το νομικό πλαίσιο που καθιερώθηκε για τον TLD «.eu» δεν αποκλίνει από την υφιστάμενη νομοθεσία και, επομένως, ο φορέας επικύρωσης έπρεπε να αποδεχθεί ως έγκυρη κάθε αίτηση που βασίζεται σε ισχύον εμπορικό σήμα ή οποιοδήποτε άλλο είδος προηγούμενου δικαιώματος, που έχει χορηγηθεί από κράτος μέλος.

Αιτήσεις για το ίδιο όνομα αξιολογήθηκαν κατά σειρά προτεραιότητας. Σε περιπτώσεις διαμφισβητούμενων αποφάσεων του μητρώου όσον αφορά την καταχώριση ονόματος χώρου, οι υποψήφιοι είχαν τη δυνατότητα προσφυγής, είτε σε τακτικά δικαστήρια ή στο σύστημα εξωδικαστικής ρύθμισης ADR (βλ. παρακάτω).

Για τη διαδικασία επικύρωσης που έπρεπε να διεξαχθεί από ειδικευμένους επαγγελματίες, απαιτήθηκε υψηλότερο τέλος καταχώρισης ονόματος χώρου κατά τη διάρκεια της ειδικής περιόδου προεγγραφής από ότι κατά τη διάρκεια της συνήθους λειτουργίας του μητρώου. Ανάλογα με τη συνθετότητα της επικύρωσης του παραγόμενου δικαιώματος στο οποίο βασιζόταν η αίτηση, η τιμή κυμάνθηκε από 35 ευρώ, για αιτήσεις δημοσίων φορέων, έως 45 ευρώ για αιτήσεις που βασίζονται σε καταχωρισμένα εμπορικά σήματα, και 85 ευρώ για αιτήσεις που βασίζονταν σε άλλα δικαιώματα. Στο τέλος αυτό οι καταχωριστές προσέθεταν το περιθώριο κέρδους τους. Η τιμή που κατέβαλε ο τελικός χρήστης αντιστοιχούσε εν γένει στο επίπεδο και την ποιότητα των παρουσιαζόμενων από τον καταχωριστή υπηρεσιών.

3.2.3. Πολιτική εξωδικαστικής ρύθμισης διαφορών

Το νομικό πλαίσιο για το TLD «.eu» προβλέπει διαδικασία εναλλακτικής επίλυσης διαφορών (ADR) όσον αφορά ονόματα χώρου στο TLD«.eu». Το σύστημα αυτό προβλέπει διαδικαστικές εγγυήσεις για τα ενεχόμενα μέρη και ισχύει με την επιφύλαξη οποιασδήποτε δικαστικής διαδικασίας που κάθε ενδιαφερόμενο μέρος μπορεί να κινήσει έναντι του κατόχου του ονόματος χώρου ή έναντι απόφασης του μητρώου.

Έπειτα από διαδικασία επιλογής[17], το μητρώο ανέθεσε, στις 12 Απριλίου 2005, την παροχή υπηρεσιών ADR για διαφορές για τα ονόματα χώρου «.eu» στο διαιτητικό δικαστήριο με έδρα την Πράγα, προσαρτημένο στο Οικονομικό Επιμελητήριο και το Αγροτικό Επιμελητήριο της Τσεχικής Δημοκρατίας (το «τσεχικό διαιτητικό δικαστήριο»)

Τον Αύγουστο του 2005, το τσεχικό διαιτητικό δικαστήριο, επικουρούμενο από ομάδα προπαρασκευής αποτελούμενη από ειδικούς στο πρωτόκολλο του Ιντερνετ (ΙΡ) και στην τεχνολογία πληροφοριών (ΤΠ) από ολόκληρη την Ευρώπη, δρομολόγησε δημόσια διαβούλευση σχετικά με δέσμη πρακτικών κανόνων που εξειδικεύουν τις κατευθύνσεις των κανόνων δημόσιας πολιτικής όσον αφορά το σύστημα ADR. Το Νοέμβριο του 2005, το τσεχικό διαιτητικό δικαστήριο δημοσίευσε στον δικτυακό τόπο του την τελική δέσμη κανόνων που καθιερώνουν τις διοικητικές διαδικασίες για την υποβολή και τη διαχείριση καταγγελιών στο πλαίσιο της ADR[18].

Οι διαφορές στο πλαίσιο της ADR όσον αφορά το «.eu» μπορούν να υποβληθούν λόγω κακής πίστης ή καταχρηστικών καταχωρίσεων από τρίτους ή έναντι αποφάσεων που έχει λάβει το μητρώο[19]. Το ύψος των τελών για διαδικασίες ADR βασίζεται στην αρχή ανάκτησης του κόστους. Τα τέλη ADR (από 1.850 ευρώ) είναι συγκριτικά ανάλογα με τα αντίστοιχα που χρεώνουν παρόμοιοι φορείς διαιτησίας. Εν όψει των καλών αποτελεσμάτων κατά το πρώτο έτος λειτουργίας, το τσεχικό διαιτητικό δικαστήριο μείωσε τα τέλη του κατά 7% από την 1η Ιανουαρίου 2007. Στα μέρη που κατά τη διάρκεια διαδικασιών ADR χρησιμοποιούν προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή προστίθεται περαιτέρω έκπτωση 10% στα ισχύοντα τέλη για ADR.

4. Αποτελεσματικότητα

Η αποτελεσματικότητα του συστήματος ΤLD«.eu» μπορεί να εκτιμηθεί βάσει δύο δεικτών: του αριθμού των αιτήσεων για ονόματα χώρου και της αποτελεσματικότητας του μητρώου στην αντιμετώπιση της καθημερινής λειτουργίας του συστήματος καταχώρισης.

4.1. Αριθμός αιτήσεων / καταχωρίσεων ονομάτων χώρου

Ένα έτος μετά την έναρξη της διαδικασίας περίπου 2,4 εκατ. ονόματα «.eu» είχαν καταχωριστεί στο TLD«.eu», καθιστώντας το «.eu» το τρίτο πλέον δημοφιλές όνομα χώρου ανωτάτου επιπέδου στην κατηγορία κωδικού χώρας στην Ευρώπη, και το έβδομο πλέον δημοφιλές TLD παγκοσμίως μέχρι στιγμής. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το «.eu» υπερβαίνουν μόνο οι εθνικοί χώροι ανωτάτου επιπέδου (ccTLD) της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο, μόνο τα .com, .net, .org και .info διαθέτουν περισσότερες καταχωρίσεις. Εξάλλου, μετά την παρέλευση του αρχικού κύματος καταχωρίσεων, υφίσταται πλέον αυξανόμενη τάση για χρήση χώρων .eu έπειτα από την καταχώρισή τους, αντίθετα με την απλή καταχώρισή τους ως προληπτικό μέτρο.

Τα τελευταία στοιχεία και η κατανομή ανά χώρα διατίθεται στη διεύθυνση: http://status.eurid.eu/

Κατά τη διάρκεια της ειδικής περιόδου προεγγραφής υποβλήθηκαν 346.218 αιτήσεις για 245.221 ονόματα χώρων. Η διαφορά μεταξύ του αριθμού αιτήσεων και του αριθμού ονομάτων χώρου για τα οποία υποβλήθηκε αίτηση εξηγείται από το γεγονός ότι ορισμένα ονόματα χώρου διεκδικήθηκαν από περισσότερους υποψήφιους.

Η μέση μηνιαία αυξητική τάση στην καταχώριση ονομάτων χώρου μεταξύ Μαΐου και Δεκεμβρίου 2006 ανήλθε σε 4,7% από τα υψηλότερα ποσοστά στον κλάδο. Επίσης, η πραγματική καθημερινή χρήση του «.eu» παρουσιάζει αύξηση. Ο αριθμός των ερωτημάτων σε DNS, δηλαδή πόσο συχνά γίνονται επισκέψεις σε δικτυακό τόπο «.eu» ή αποστέλλεται ηλεκτρονικό ταχυδρομείο σε διεύθυνση «.eu» στο μητρώο πενταπλασιάστηκε μέσα σε ένα εξάμηνο μεταξύ τέλους Ιουνίου και τέλος Δεκεμβρίου 2006.

Εξάλλου, τον Ιανουάριο του 2007, ποσοστό μεγαλύτερο από 78% του συνόλου των ονομάτων χώρου «.eu» οδηγούν σε λειτουργούντες δικτυακούς τόπους ή εξυπηρετητές ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Από τους λειτουργούντες δικτυακούς τόπους, μόνο κάθε πέμπτος ανακατευθύνει αυτόματα τον επισκέπτη σε διαφορετικό δικτυακό τόπο ή URL· τα στοιχεία αυτά τεκμηριώνουν ότι γίνεται ενεργώς χρήση των ονομάτων χώρου «.eu». Επίσης, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που διεξήγαγε το μητρώο, ποσοστό 79% των χρηστών του Ιντερνετ στην Ευρώπη είναι εξοικειωμένοι με την έννοια των TLD και των ονομάτων χώρου και ότι ποσοστό 63% γνωρίζουν την ύπαρξη του «.eu». Ποσοστό 45% των χρηστών του διαδικτύου γνωρίζουν ότι, ως κάτοικοι ΕΕ, μπορούν να καταχωρίσουν δικό τους «.eu» και ποσοστό 11% εξετάζει το ενδεχόμενο καταχώρισης ονόματος χώρου σε αυτόν τον TLD.

Χάρη στο τεράστιο ενδιαφέρον για το «.eu» και τον μεγάλο αριθμό καταχωρίσεων, το μητρώο κατάφερε να μειώσει τα τέλη που συνδέονται με την ιδιοκτησία ονόματος χώρου «.eu». Από την 1η Ιανουαρίου 2007, η τιμή για καταχώριση ονόματος χώρου και το ετήσιο τέλος ανανέωσης μειώθηκαν από 10 σε 5 ευρώ. Λαμβανομένου υπόψη του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα του μητρώου «.eu» αναμένονται μελλοντικά περαιτέρω μειώσεις. Σημειώνεται ότι το τέλος αυτό χρεώνεται σε διαπιστευμένους καταχωριστές «.eu» που, στη συνέχεια, ορίζουν τις τιμές για τους πελάτες τους. Πολλοί καταχωριστές ομαδοποιούν τις υπηρεσίες τους ώστε να περιλαμβάνουν, λόγου χάρη, φιλοξενία ιστοσελίδων και πακέτα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Η τιμή για όνομα χώρου στο πλαίσιο «.eu» αρχίζει σήμερα από περίπου 15 ευρώ, ίση δηλαδή με τις τιμές που χρεώνονται συνήθως και άλλα ονόματα χώρου, όπως τα .com, .net, .co.uk, .de, κλπ.

Τελικά συμπεραίνεται ότι η δρομολόγηση του TLD «.eu» υπήρξε επιτυχές και αποτελεσματικό εγχείρημα που ανταποκρίνεται σε πραγματική ζήτηση των ευρωπαίων πολιτών, του κλάδου και λοιπών οργανισμών.

4.2. Επίδοση του συστήματος καταχώρισης

Για να αξιολογηθεί η επίδοση του συστήματος καταχώρισης, στους κανόνες δημόσιας πολιτικής[20] προβλέπεται ότι στο τέλος της σταδιακής καταχώρισης εκτελείται ανεξάρτητος έλεγχος και ότι ο ελεγκτής υποβάλλει τα πορίσματά του στην Επιτροπή. Σκοπός του ελέγχου είναι να επιβεβαιωθεί η δίκαιη, ενδεδειγμένη και χρηστή λειτουργική και τεχνική διοίκηση της σταδιακής περιόδου καταχώρισης εκ μέρους του μητρώου.

Στη μεθοδολογία του ελέγχου περιλαμβάνεται ενδελεχής διερεύνηση των διεργασιών του μητρώου κατά τη διάρκεια της ειδικής περιόδου προεγγραφής. Ο ελεγκτής επεδίωξε να συλλέξει σημαντικά στατιστικά δεδομένα και γνώμες τρίτων (συμπεριλαμβανομένων εμπειρογνωμόνων σε θέματα διανοητικής ιδιοκτησίας). Διεξήχθη επίσης έρευνα σχετικά με τις διεργασίες που εισήγαγε το μητρώο για την αντιμετώπιση περιπτώσεων καταχρηστικής συμπεριφοράς. Οι διεργασίες αυτές συγκρίθηκαν με παρόμοιες μεθόδους που χρησιμοποιούν παρεμφερή μητρώα. Τελικά, ο ελεγκτής πραγματοποίησε δειγματοληπτική έρευνα ικανοποίησης καταχωριστών και συμβουλεύθηκε δειγματοληπτικά ιδιοκτήτες ομάδων από ονόματα χώρου.

Τα πορίσματα της έκθεσης ελέγχου μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:

i) Όσον αφορά την επικύρωση δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια της ειδικής περιόδου, ο ελεγκτής διαπίστωσε ότι η επιλογή του φορέα επικύρωσης και η κατάρτιση των ισχυόντων κανόνων για την ειδική περίοδο πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις προδιαγραφές των κανόνων δημόσιας πολιτικής και στο πλαίσιο ενός αποδεκτού οικονομικού (:κόστος) και επιχειρησιακού (:όγκος παραγωγής) μοντέλου για την εκτέλεση της διαδικασίας. Οι εν λόγω κανόνες προβλέφθηκαν για να υπάρξει κατά το δυνατόν ομοιόμορφη διαδικασία σε μια μη ομοιόμορφη δέσμη νόμων στα διάφορα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βάσει στατιστικών δεδομένων, οι ελεγκτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορεί να εντοπιστεί διακριτική μεταχείριση σε βάρος πολιτών οποιουδήποτε κράτους μέλους.

ii) Όσον αφορά καταχρηστικές καταχωρίσεις, το μητρώο εφάρμοσε συστηματικά και συνεχώς την αρχή της κατά προτεραιότητα εξυπηρέτησης. Όσον αφορά τις πρακτικές «αποθήκευσης» ορισμένων καταχωριστών, το μητρώο πραγματοποίησε έρευνες - τόσο δειγματοληπτικές όσο και βάσει καταγγελιών - και διέκοψε το συμβόλαιο με τους καταχωριστές των οποίων οι πρακτικές κρίθηκαν απαράδεκτες.

iii) Όσον αφορά καταχώριση από μη επιλέξιμους καταχωριστές, το μητρώο εκτέλεσε έρευνες εκ των υστέρων και ανακάλεσε, κατά περίπτωση, ονόματα χώρου που στη συνέχεια διατέθηκαν εκ νέου στο κοινό.

iv) Οι εκατοντάδες καταχωριστών που είναι διαπιστευμένοι στο μητρώο με αποκλειστικό σκοπό τη μαζική απόκτηση ονομάτων χώρου για ορισμένους καταχωριζόμενους (αποκαλούμενοι «καταχωριστές φάντασμα») αποτέλεσε αντικείμενο νομικών ενεργειών του μητρώο ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων.

v) Όσον αφορά επιχειρησιακά και τεχνικά ζητήματα, τα πορίσματα της έκθεσης ελέγχου επιβεβαιώνουν τη σθεναρότητα του συστήματος που έχει υλοποιήσει ο φορέας EURid, το οποίο κρίθηκε κατάλληλο ενόψει του φόρτου και του όγκου των αιτήσεων κατά της ειδικής περιόδου προεγγραφής και στη συνέχεια.

vi) Σε σχέση με τις μαζικές καταχωρίσεις που σημειώθηκαν μετά την 7η Απριλίου 2006, δηλαδή μόλις άνοιξαν οι αιτήσεις στο ευρύ κοινό (φάση «συνωστισμός») και των ακόλουθων παρεμφερών καταστάσεων («μικρός συνωστισμός»), πρόκειται για φαινόμενο που έχουν βιώσει και πολλά άλλα μητρώα. Η πρακτική αυτή φαίνεται ότι είναι αποτέλεσμα του τεχνικού επαγγελματισμού και των επιδόσεων των καταχωριστών. Έπειτα από προσεκτική και εκτεταμένη δειγματοληψία των στοιχείων καταχώρισης EURid, οι ελεγκτές δεν διαπίστωσαν αθέμιτη εύνοια κάποιων μερών, ούτε παραβίαση της αρχής της κατά προτεραιότητα εξυπηρέτησης, ούτε διαπίστωσαν ανεπίτρεπτους χειρισμούς στη βάση δεδομένων εκ μέρους οποιουδήποτε μέρους, ούτε παραβίαση του συστήματος καταγραφής, ούτε διάρρηξη των προστατευτικών ηλεκτρονικών φραγμών που έχει εγκαταστήσει το EURid.

vii) Όσον αφορά την αρωγή σε τελικούς χρήστες, το μητρώο έχει εγκαταστήσει ομάδα υποστήριξης για τη διεκπεραίωση τηλεφωνικών κλήσεων, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τηλεομοιοτυπιών, και συμβατικού ταχυδρομείου, από την αρχή της ειδικής φάσης προεγγραφών (7 Δεκεμβρίου 2005). Ωστόσο, η ομάδα υποστήριξης φαίνεται ότι, έως τον Ιούλιο του 2006, δεν τηρούσε τεκμηριωμένο μητρώο των συναλλαγών της με τρίτους.

5. Συμπεράσματα

Από τα παραπάνω πορίσματα της έκθεσης ελέγχου προκύπτει ότι το μητρώο λειτούργησε συνολικά πολύ αποδοτικά κατά τη διάρκεια της εναρκτήριας φάσης του TLD «.eu» και σε πλήρη συμμόρφωση με το νομικό πλαίσιο. Δεν υπάρχει ένδειξη ότι το πλήθος των διαφορών ή προβλημάτων εντός του «.eu» ήταν υψηλότερο από ότι σε οποιοδήποτε άλλο συγκρίσιμο TLD. Ως επιτυχής TLD που προσελκύει μεγάλο αριθμό καταχωριζομένων πρέπει αναπόφευκτα να καταγγελίες όσον αφορά διαφιλονικούμενα ονόματα χώρου. Δεδομένης της ιστορίας των διαφορών σε άλλους TLD κατά το παρελθόν, είναι αναμενόμενο ένα ορισμένο επίπεδο καταγγελιών. Προς έκπληξη ορισμένων παρατηρητών, η δρομολόγηση του «.eu» προσέλκυσε πολύ περισσότερες καταχωρίσεις από ότι αναμενόταν. Ορισμένες από τις καταχωρίσεις έγιναν κερδοσκοπικά ή/και αμυντικά, οι περισσότερες όμως πραγματοποιήθηκαν με καλή πίστη. Είναι αναπόφευκτο ότι ορισμένες θα έχουν γίνει από άτομα που επιχειρούν να «εκμεταλλευτούν» το σύστημα για να αποσπάσουν οικονομικό κέρδος. Η συμπεριφορά αυτά ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη. Πράγματι μεγάλο μέρος των συζητήσεων στο «.eu» την εποχή της έγκρισης της νομοθεσίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, περιστρεφόταν γύρω από το θέμα της ελαχιστοποίησης των καταχρήσεων. Από τα τεκμήρια προκύπτει ότι το εν λόγω νομικό πλαίσιο και η υλοποίηση αμυντικών μέτρων εκ μέρους του EURid υπήρξαν ευρύτερα αποτελεσματικά από την άποψη αυτή.

Μετά την ολοκλήρωση, πριν από ορισμένο χρόνο, της εναρκτήριας φάσης έχουν μετεξελιχθεί οι στόχοι του μητρώου «.eu». Οι προκλήσεις σήμερα εντοπίζονται στην περαιτέρω βελτίωση της παρεχόμενης στους πελάτες υπηρεσίας μέσω, λόγου χάρη, θέσπισης δεοντολογικού κώδικα για καταχωριστές. Επίσης, πρέπει να εξασφαλισθούν η προώθηση περαιτέρω καταχωρίσεων, καθώς και η πραγματική χρήση του ΤLD«.eu» από πολίτες, ιδρύματα και εταιρίες.

[1] ΕΕ L 113 της 30.4.2002, σ. 1.

[2] Τμήμα 6 του εγγράφου υπηρεσιών της Επιτροπής της 2.2.2000 σχετικά με τη δημιουργία του νέου ονόματος TLD «.eu» στο Ιντερνετ.

[3] Άρθρο 2.α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002

[4] Βλ. αιτιολογική σκέψη 9 του κανονισμού 733/2002

[5] Άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002

[6] ΕΕ L 162 της 30.4.2004, σ. 40.

[7] http://europa.eu.int/information_society/policy/doteu/background/index_en.htm

[8] Άρθρο 3 παράγραφος 1 σημείο β του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002

[9] Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την επιλογή του μητρώου TLD«.eu» (2002/C 208/08), ΕΕ C 208 της 3.9.2002, σ. 6.

[10] Απόφαση της Επιτροπής για τον ορισμό του μητρώου TLD«.eu», ΕΕ L 128 της 24.5.2003, σ. 29.

[11] Για περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με το EURid βλ. http://www.eurid.eu/content/view/12/26/lang,en/

[12] Αιτιολογική σκέψη 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002

[13] Η κατάληψη του κυβερνοχώρου είναι όρος που γενικά χρησιμοποιείται για να περιγράψει την πρακτική καταχώρισης ονομάτων χώρου στο ιντερνέτ που εύλογα μπορεί να υποστηριχθεί ότι δεν γίνεται για την καθεαυτή χρήση τους. Ο κυβερνοκαταληψίας προσφέρει στη συνέχει τον χώρο στον νόμιμο ιδιοκτήτη του σε αυξημένη τιμή.

[14] http://www.eurid.eu/content/view/21/38/lang,en/

[15] Αιτιολογική σκέψη 16 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002

[16] Άρθρο 14 των κανόνων δημόσιας πολιτικής.

[17] Άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 874/2004 της Επιτροπής.

[18] http://www.adr.eu/adr/adr_rules/index.php

[19] Άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 874/2004 της Επιτροπής.

[20] Άρθρο 12 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 874/2004 της Επιτροπής.