Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τροποποίηση της οδηγίας 70/220/ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών οι οποίες αφορούν τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά της μολύνσεως του αέρος που προέρχεται από αέρια από κινητήρες με επιβαλλόμενη ανάφλεξη με τους οποίους είναι εφοδιασμένα τα οχήματα με κινητήρα (ελαφρά εμπορικά οχήματα) ()

(95/C 155/04)

Στις 10 Φεβρουαρίου 1995, και σύμφωνα με το άρθρο 100 A της Συνθήκης ΕΟΚ, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 5 Aπριλίου 1995 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Denkhaus.

Κατά την 325η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 27ης Απριλίου 1995), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Κύρια σημεία του εγγράφου της Επιτροπής

1.1. Με την παρούσα πρόταση της Επιτροπής επιδιώκεται να εφαρμοστούν στα ελαφρά εμπορικά και τα προσομοιούμενα με αυτά οχήματα που εμπίπτουν στην παρούσα οδηγία, πρότυπα εκπομπών εξίσου αυστηρά με εκείνα που καθορίζει η οδηγία 94/12 για τα επιβατικά αυτοκίνητα.

1.2. Λόγω των τεχνικών ιδιαιτεροτήτων, τα ελαφρά εμπορικά οχήματα της κατηγορίας 1, χωρίζονται σε τρεις κλάσεις, οι οποίες με βάση τις διαφορετικές βαθμίδες απόβαρου, αποτελούν τη μάζα αναφοράς. Ενώ οι νέες οριακές τιμές για οχήματα της κλάσης Ι είναι αντίστοιχες με εκείνες της οδηγίας 94/12/ΕΟΚ για τα επιβατικά αυτοκίνητα, οι οριακές τιμές για κάθε χιλιόμετρο ενός τυπικού κύκλου λειτουργίας του κινητήρα για τις κλάσεις Ι και ΙΙ είναι υψηλότερες λόγω των τεχνικών ιδιαιτεροτήτων των οχημάτων αυτών.

Διασαφήνιση των κατηγοριών των οχημάτων

Το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας καλύπτει τα βενζινοκίνητα και πετρελαιοκίνητα οχήματα με συνολική μάζα έως 3,5 τόννους.

Τα οχήματα της κατηγορίας « Μ » είναι επιβατικά ενώ εκείνα της κατηγορίας « Ν » είναι εμπορικά.

Ειδικά για την εκτίμηση των εκπομπών ρύπων στη δυναμομετρική τράπεζα, πραγματοποιείται ένας πρόσθετος διαχωρισμός σε τρεις κατηγορίες προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα φυσικά χαρακτηριστικά, και συγκεκριμένα :

- Κατηγορία Ι RW* έως 1250 Kg

- Κατηγορία ΙΙ RW* έως 1700 Kg

- Κατηγορία ΙΙΙ RW* άνω των 1700 Kg

* RW : μάζα αναφοράς = μάζα του οχήματος, άνευ φορτίου και έτοιμου να τεθεί σε λειτουργία + 100 Kg

Παράδειγμα

Κατη-

γορία Μ

Ν

- Ι το « κλασσικό » επιβατικό

Fiat 500 - MB 600 προσομοιούμενο εμπορικό

VW Golf VW-Golf Pick up

- II VW T4 Μικρό λεωφορείο VW T4 Transporter

τύπου « Caravelle »

- III VW LT λεωφορείο ή VW LT Transporter

ειδικό επιβατικό (σπανίως)

1.3. Για ένα μεταβατικό διάστημα ενός έτους, πρέπει να συνεχίσουν να ισχύουν ιδιαίτερες απαιτήσεις δοκιμών για ελαφρά εμπορικά οχήματα της κατηγορίας Ι (κύκλος Panda) προκειμένου να καταστεί δυνατή η προσαρμογή στον τυπικό κύκλο δοκιμών, όπως ισχύει σήμερα για όλα τα υπόλοιπα επιβατικά και ελαφρά εμπορικά οχήματα.

1.4. Προκειμένου να προωθηθεί η εσπευσμένη θέσπιση νέων χαμηλότερων οριακών τιμών, πρέπει τα κράτη μέλη να μπορούν να παρέχουν φορολογικά κίνητρα, τηρώντας ορισμένες παραμέτρους και υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

1.5. Ακόμη προτείνεται να ζητηθεί από την Επιτροπή να υποβάλει έως τον Ιούνιο 1996, νέες προτάσεις για τον περιορισμό των εκπομπών από ελαφρά εμπορικά οχήματα.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η πρόταση της Επιτροπής καλύπτει θέματα όπως διάφορες ισχύουσες διατάξεις και αναμενόμενες περαιτέρω εξελίξεις στο πεδίο του τεχνικώς εφικτού και των απαιτήσεων της προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας. Τα όρια διέπονται, αφενός, από το τεχνικώς εφικτό και τα οικονομικά περιθώρια και, αφετέρου, από τη συνεπόμενη επιβάρυνση του περιβάλλοντος και της υγείας από τη διαβίωση και την εργασία μας, γενικά, και από τη βιομηχανία και τις μεταφορές, ειδικότερα.

Η αλληλεπίδραση της εκπόνησης νομοθετικών διατάξεων και των τεχνικών εξελίξεων καθίσταται για άλλη μια φορά σαφής στην πρόταση της Επιτροπής και πρέπει να αποτελέσει τις μεθοδικές κατευθυντήριες γραμμές για τα μελλοντικά σχέδια στον τομέα αυτό.

2.2. Η βιομηχανία διαθέτει προθεσμία τριών περίπου ετών για την κατασκευή και υποβολή σε δοκιμή νέων τεχνολογιών ώστε να επιτευχθεί μικρότερη επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Συνεπώς, προκειμένου να τηρηθούν οι ταχθείσες προθεσμίες, είναι επείγον να εγκριθεί η εν λόγω οδηγία. Η ασφάλεια αποτελεί βασικό στοιχείο της κατασκευής και της παραγωγής μιας οικονομικά προσιτής τεχνολογίας. Επιβεβαιώνεται η συμφωνία της Επιτροπής με τους τεχνικούς της αυτοκινητοβιομηχανίας όσον αφορά το εφικτό των προαναφερθεισών διατάξεων.

2.3. Στην κατηγορία Ν 1 εμπίπτει το 10% περίπου του συνόλου των οχημάτων. Δεδομένου ότι για αυτά, η πρόταση της Επιτροπής προβλέπει μια μείωση των ορίων εκπομπών σε σχέση με τα ισχύοντα, το γενικό αποτέλεσμα φαίνεται ακόμη πιο περιορισμένο. Όμως, τα οχήματα αυτά κινούνται κυρίως σε αστικές και πυκνοκατοικημένες περιοχές και, για το λόγο αυτό, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι στις περιοχές αυτές η επιβάρυνση της ατμόσφαιρας από ρύπους θα μειωθεί σημαντικά.

2.4. Σε γενικές γραμμές, η πρόταση της Επιτροπής επιδοκιμάζεται.

2.5. Τα περαιτέρω μέτρα που σχεδιάζει να λάβει η Επιτροπή βάσει του άρθρου 4 της πρότασης, για τη μείωση των ορίων εκπομπών πρέπει να ληφθούν και να τεθούν σε εφαρμογή χωρίς καθυστέρηση, προκειμένου, αφενός, να επιταχυνθούν επαρκώς οι τεχνικές εξελίξεις και, αφετέρου, να διατίθεται, όσο το δυνατόν νωρίτερα, μια βελτιωμένη τεχνολογία, σε μια ασφαλή νομοθετική βάση.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Η μείωση των ορίων εκπομπών για τα οχήματα της κλάσης Ι (κατηγορία Ν1), στο επίπεδο των ορίων που ισχύουν για τα επιβατικά αυτοκίνητα συμβαδίζει με τις απαιτήσεις και το επίπεδο της τεχνολογίας, όπως εξάλλου και η από τεχνολογική άποψη, ταυτόχρονη μείωση των ορίων εκπομπών για τα οχήματα των κλάσεων ΙΙ και ΙΙΙ.

Δεδομένου ότι τα όρια εκπομπών προσδιορίζονται σύμφωνα με ένα τυπικό κύκλο λειτουργίας του κινητήρα ανά πραγματοποιούμενο χιλιόμετρο, γίνονται αποδεκτές υψηλότερες συγκεκριμένες τιμές για βαρέα οχήματα με παρόμοια τεχνολογία κινητήρα και με υψηλότερη αντίσταση στον αέρα.

3.2. Η ΟΚΕ επικρίνει την παράταση για μεταβατικό διάστημα δύο ετών, της ισχύος της ειδικής διαδικασίας δοκιμών για οχήματα χαμηλής ισχύος κατά την πρώτη θέση σε λειτουργία (λόγος ισχύος βάρους μικρότερος από 30KW/t). Τούτο σημαίνει ότι, ειδικότερα, τα οχήματα της κλάσης ΙΙ και ΙΙΙ, μετά την 01.01.1999 διαχωρίζονται από τη διαδικασία αυτή (κύκλος Panda).

3.3. Αν και η νέα διαδικασία δοκιμών για όλα τα οχήματα της κατηγορίας Ν1, (εξαιρουμένων εκείνων που αναφέρονται στο σημείο 3.2), περιλαμβάνει και την ανθεκτικότητα για απόσταση 80.000 χιλιομέτρων, η ΟΚΕ θεωρεί ότι, σύμφωνα με την οδηγία 92/55/ΕΟΚ, είναι απαραίτητος ένας τακτικός έλεγχος των τιμών εκπομπών των οχημάτων που συνεχίζουν να βρίσκονται σε λειτουργία. Ζητείται από την Επιτροπή να επιδιώξει ένα σημαντικά υψηλότερο επίπεδο για τις διαδικασίες δοκιμών για λόγους περιβάλλοντος και υγείας, στην Ευρώπη. Ειδικότερα, πρέπει να ρυθμιστούν οι προθεσμίες για τον τακτικό τεχνικό έλεγχο και το περιεχόμενό του σε υψηλότερο επίπεδο.

3.4. Η μάζα αναφοράς (απόβαρο των έτοιμων προς χρήση οχημάτων) ως μέτρο καταμερισμού σε κλάσεις στο εσωτερικού της κατηγορίας Ν 1 αντιστοιχεί πράγματι στα διεθνή πρότυπα αλλά, είναι προβληματική διότι μπορεί να προκαλέσει στρεβλώσεις ιδιαίτερα στις ακραίες τιμές των καθορισμένων κλάσεων σύμφωνα με τη μάζα.

3.5. Για τα οχήματα με πετρελαιοκινητήρες άμεσης έγχυσης πρέπει, έως την 30ή Σεπτεμβρίου 1999, να ισχύουν υψηλότερες οριακές τιμές : κατά 30% περίπου για το οξείδιο του αζώτου και 20% περίπου για τα σωματίδια. Δεδομένου ότι οι κινητήρες αυτοί έχουν σημαντικά μικρότερη κατανάλωση και, συνεπώς, μικρότερη έκλυση CO2 και, εφόσον, η τεχνολογία οδεύει προς τη μείωση της έκλυσης CO2, (δηλαδή τη βελτίωση της αποδοτικότητας, με ταυτόχρονη αύξηση των τιμών των οξειδίων του αζώτου), η πρόταση της Επιτροπής μπορεί να χαρακτηρισθεί ως η λογική μέση οδός.

Η αύξηση των οριακών τιμών για τις εκπομπές σωματιδίων είναι πράγματι κατανοητή στο σημερινό επίπεδο της τεχνολογίας, λόγω των ιδιαίτερων κινδύνων που προκαλεί ο καπνός των πετρελαιοκινητήρων για την υγεία. Βραχυπρόθεσμα όμως το ζήτημα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης.

3.6. Κατ`αρχάς κρίνονται ικανοποιητικά τα φορολογικά κίνητρα προκειμένου να επιταχυνθεί η προώθηση των οχημάτων που ανταποκρίνονται στις οριακές τιμές που ορίζονται από την πρόταση.

Όμως, από τα εν λόγω φορολογικά κίνητρα πρέπει να επωφεληθούν μόνο οι χρήστες τέτοιων οχημάτων και όχι οι κατασκευαστές ή οι πωλητές, προκειμένου να αποφευχθεί η επικάλυψη των ενισχύσεων από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο περιορισμός των ενισχύσεων αυτών στις πρόσθετες δαπάνες για τον τεχνικό εξοπλισμό και την τοποθέτησή του παρουσιάζει προβλήματα ως προς τη βάση υπολογισμού και επιτρέπει διάφορες ερμηνείες.

4. Τελικά συμπεράσματα

Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση της Επιτροπής όσον αφορά τον περιορισμό της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος από τα προαναφερθέντα οχήματα.

Λόγω της αναγκαίας προθεσμίας για την κατασκευή και για τις απαραίτητες διαδικασίες, η ΟΚΕ ζητεί την χωρίς καθυστέρηση εφαρμογή της πρότασης της Επιτροπής και, ακόμη, επισημαίνει ότι η ανάπτυξη των διατάξεων πέρα από το μέτρο που προτείνεται σήμερα θα πρέπει να γίνει αποδεκτή χωρίς χρονοτριβές.

Η ΟΚΕ θεωρεί σημαντική, αφενός, την εισαγωγή ενός τακτικού τεχνικού ελέγχου των οχημάτων όσον αφορά τα όρια εκπομπών, ο οποίος θα πραγματοποιείται σύμφωνα με ισότιμα πρότυπα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και, αφετέρου, την λογική χρήση των φορολογικών κινήτρων για την εισαγωγή τεχνολογιών που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον.

Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() EE αριθ. C 390 της 31. 12. 1994, σ. 26.