ΔΕΚΑΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου - 1997 - (98/C 250/01) COM(1998)317 τελικό

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 27 Μαΐου 1998)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σελίδα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ .......... 8

ΧΩΡΟΣ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ

1. Εισαγωγή .......... 12

2. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 14

2.1. Κατάργηση των φυσικών συνόρων .......... 14

2.1.1. Τελωνειακές υποθέσεις .......... 14

2.1.1.1. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των τελωνειακών υποθέσεων .......... 14

2.1.2. Ελεύθερη κυκλοφορία των γεωργικών προϊόντων .......... 14

2.2. Κατάργηση των τεχνικών συνόρων .......... 15

2.2.1. Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων .......... 15

2.2.1.1. Τα άρθρα 30 και εξής της Συνθήκης .......... 15

2.2.1.2. Οι κανόνες πρόληψης που προβλέπονται από την οδηγία 83/189/ΕΟΚ .......... 18

2.2.2. Απολογισμός όσον αφορά την κατάσταση εφαρμογής των οδηγιών ανά τομέα στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων .......... 18

2.2.2.1. Είδη διατροφής .......... 18

2.2.2.2. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των ειδών διατροφής .......... 19

2.2.2.3. Φαρμακευτικά προϊόντα .......... 19

2.2.2.4. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων .......... 19

2.2.2.5. Χημικά προϊόντα .......... 19

2.2.2.6. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των χημικών προϊόντων .......... 20

2.2.2.7. Οχήματα με κινητήρα, ελκυστήρες, μοτοσυκλέτες .......... 20

2.2.2.8. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των οχημάτων με κινητήρα, των ελκυστήρων και των μοτοποδηλάτων .......... 20

2.2.2.9. Δομικά υλικά .......... 21

2.2.2.10. Αγαθά εξοπλισμού (μηχανικά μέσα, εξοπλισμοί ατομικής προστασίας, προσυσκευασίες, μετρολογία, ηλεκτροτεχνικά μέσα και ιατρικές συσκευές) .......... 21

2.2.2.11. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των αγαθών εξοπλισμού (μηχανικά μέσα, ηλεκτρομηχανικά μέσα, εξοπλισμοί ατομικής προστασίας, συσκευές αερίου, συσκευές απλής πίεσης, προσυσκευασίες, συσκευές νομικής μετρολογίας, ιατρικές συσκευές, σκάφη αναψυχής) .......... 22

2.2.2.12. Καλλυντικά προϊόντα .......... 22

2.2.2.13. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των καλλυντικών προϊόντων .......... 22

2.2.2.14. Υφάνσιμα προϊόντα .......... 22

2.2.2.15. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των υφανσίμων προϊόντων .......... 23

2.2.2.16. Ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων .......... 23

2.2.3. Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, ελεύθερη εγκατάσταση, δικαίωμα του εκλέγειν .......... 23

2.2.3.1. Απαγόρευση των διακρίσεων .......... 23

2.2.3.2. Είσοδος και διαμονή .......... 23

2.2.3.3. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα του δικαιώματος διαμονής .......... 24

2.2.3.4. Δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι .......... 24

2.2.3.5. Αναγνώριση των διπλωμάτων .......... 24

2.2.3.6. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα της αναγνώρισης των διπλωμάτων .......... 25

2.2.3.7. Εμπορικοί αντιπρόσωποι (ανεξάρτητοι επαγγελματίες) .......... 26

2.2.4. Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών .......... 26

2.2.4.1. Τα άρθρα 59 και εξής .......... 26

2.2.4.2. Οπτικοακουστικός τομέας/Μέσα .......... 26

2.2.4.3. Τηλεπικοινωνίες .......... 27

2.2.4.4. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών .......... 28

2.2.4.5. Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες .......... 28

2.2.4.6. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών .......... 31

2.2.4.7. Εμπορικές ανακοινώσεις .......... 31

2.2.5. Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων .......... 31

2.2.6. Δίκαιο των εταιρειών .......... 31

2.2.6.1. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα του δικαίου των εταιρειών .......... 32

2.2.7. Πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία .......... 32

2.2.7.1. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας .......... 33

2.2.8. Δημόσιες συμβάσεις .......... 33

2.2.8.1. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων .......... 34

2.3. Κατάργηση των φορολογικών συνόρων .......... 34

2.3.1. Άμεση φορολογία .......... 34

2.3.1.1. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα της άμεσης φορολογίας .......... 35

2.3.2. Έμμεση φορολογία .......... 35

2.3.2.1. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης στον τομέα της έμμεσης φορολογίας .......... 37

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥΣ

3. Εισαγωγή .......... 37

4. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 37

4.1. Ασφάλεια και υγεία .......... 37

4.2. Προστασία των οικονομικών συμφερόντων των καταναλωτών .......... 38

4.3. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα της πολιτικής καταναλωτών και της προστασίας της υγείας τους .......... 38

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

5. Εισαγωγή .......... 39

6. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 39

6.1. Δημόσιες επιχειρήσεις .......... 39

6.2. Μονοπώλια .......... 40

6.3. Κατάσταση ανακοινώσεων των μέτρων εκτέλεσης στον τομέα της πολιτικής ανταγωνισμού .......... 41

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

7. Εισαγωγή .......... 41

8. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 41

8.1. Ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων .......... 41

8.1.1. Απαγόρευση των διακρίσεων .......... 41

8.1.2. Πρόσβαση στις θέσεις απασχόλησης της δημόσιας διοίκησης .......... 42

8.1.3. Κοινωνική ασφάλιση .......... 42

8.2. Ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών .......... 43

8.3. Συνθήκες εργασίας .......... 43

8.4. Υγεία και ασφάλεια στον τόπο εργασίας .......... 43

8.5. Δημόσια υγεία .......... 44

8.6. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών στον κοινωνικό τομέα 44

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ .......... 44

ΓΕΩΡΓΙΑ

9. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 44

9.1. Αγορές .......... 44

9.2. Εναρμόνιση .......... 45

9.3. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στο γεωργικό τομέα .......... 48

ΑΛΙΕΙΑ

10. Εισαγωγή .......... 48

11. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 48

11.1. Αγορές .......... 48

11.2. Πόροι .......... 48

11.3. Συμβιβάσιμο των εθνικών νομοθεσιών με το κοινοτικό δίκαιο όσον αφορά τη χορήγηση σημαίας στα αλιευτικά σκάφη .......... 49

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

12. Εισαγωγή .......... 49

12.1. Γενική κατάσταση .......... 49

12.2. Ανακοίνωση των εθνικών εκτελεστικών μέτρων .......... 51

12.3. Συμμόρφωση των εθνικών εκτελεστικών μέτρων .......... 52

12.4. Ορθή εφαρμογή των οδηγιών .......... 53

12.5. Ελεύθερη πρόσβαση στην πληροφόρηση .......... 54

12.6. Αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων .......... 55

12.7. Δράσεις που πρέπει να αναληφθούν .......... 56

13. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 57

13.1. Ατμοσφαιρικός αέρας .......... 57

13.2. Χημικά και βιοτεχνολογίες .......... 58

13.3. Ύδατα .......... 60

13.4. Θόρυβος .......... 63

13.5. Απόβλητα .......... 64

13.6. Φύση .......... 67

13.7. Προστασία από τις ακτινοβολίες .......... 70

13.8. Κατάσταση ανακοινώσεων των μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα του περιβάλλοντος .......... 70

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

14. Εισαγωγή .......... 71

15. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 71

15.1. Οδικές μεταφορές .......... 71

15.2. Συνδυασμένες μεταφορές .......... 72

15.3. Μεταφορές μέσω του πλωτού δικτύου .......... 72

15.4. Σιδηροδρομικές μεταφορές .......... 73

15.5. Θαλάσσιες μεταφορές .......... 73

15.6. Εναέριες μεταφορές .......... 74

15.7. Θερινή ώρα .......... 75

15.8. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα των μεταφορών .......... 75

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

16. Εισαγωγή .......... 75

17. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 75

17.1. Εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου .......... 75

17.2. Ενεργειακή απόδοση .......... 75

17.3. Υδρογονάνθρακες .......... 76

17.4. Κατάσταση ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των εφαρμοστέων οδηγιών στον τομέα της ενέργειας .......... 76

ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ .......... 76

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ .......... 78

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ .......... 78

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ .......... 79

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Παράρτημα I: Εικαζόμενες παραβάσεις από το 1993 έως το 1997 .......... 80

Παράρτημα II: Διαπιστωθείσες παραβάσεις από το 1993 έως το 1997 .......... 87

Παράρτημα III: Παραβάσεις συνθηκών, κανονισμών και αποφασεών .......... 95

Παράρτημα IV: Κατάσταση εφαρμογής των οδηγιών .......... 110

Παράρτημα V: Αποφάσεις του Δικαστηρίου που εκδόθηκαν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997 και δεν έχουν ακόμα εκτελεστεί .......... 190

Παράρτημα VI: Εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου από τα εθνικά δικαστήρια .......... 195

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το 1997 χαρακτηρίζεται από ορισμένα διακριτικά στοιχεία:

- από στατιστική άποψη, χαρακτηριστικό του 1977 είναι η μεγάλη αύξηση του αριθμού των προειδοποιητικών επιστολών που απεστάλησαν στα κράτη μέλη 7

- τα ποσοστά μεταφοράς των οδηγιών αυξήθηκαν το 1977 για το σύνολο των κρατών μελών, με πολύ σημαντικές επιδόσεις για ορισμένα από αυτά 7

- από διαδικαστική άποψη, το 1997 η Επιτροπή πρότεινε για πρώτη φορά στο Δικαστήριο να διαπιστώσει την παράλειψη κράτους μέλους και να επιβάλει ημερήσια χρηματική ποινή μέχρι την παύση της παράλειψης. Έκτοτε, αποφασίσθηκαν οκτώ προτάσεις και δύο από αυτές έχουν περιέλθει ήδη στο Δικαστήριο 7

- επίσης το 1997, μετά την έρευνα εξ ιδίας πρωτοβουλίας του Διαμεσολαβητή για τις διαδικασίες παράβασης, η Επιτροπή αποφάσισε να ενισχύσει την πληροφόρηση του καταγγέλλοντα στο πλαίσιο των διαδικασιών αυτών 7

- άλλο χαρακτηριστικό είναι οι συνέχειες που δόθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ στις 16 και 17 Ιουνίου 1997 με την πρόταση κανονισμού της 18ης Νοεμβρίου 1997 περί θεσπίσεως μηχανισμού παρέμβασης της Επιτροπής για την κατάργηση ορισμένων εμποδίων στις συναλλαγές (1) 7

- οι κοινοβουλευτικές ερωτήσεις και οι αναφορές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανίχνευση των παραβάσεων και αποτελούν την πηγή έναρξης νέων διαδικασιών κάθε έτος 7

- τέλος, το 1997 η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση απόφασης του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος δράσης σχετικά με τη βελτίωση της ευαισθητοποίησης των ασκούντων νομικά επαγγέλματα στο κοινοτικό δίκαιο (δράση Robert Schuman).

Όπως βλέπουμε, οι εξελίξεις αυτές αποδεικνύουν ότι η Επιτροπή τοποθέτησε τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου στο κέντρο της δράσης της, σύμφωνα με τη δέσμευση που ανέλαβε ο Πρόεδρος Santer στον εκφωνηθέντα επ' ευκαιρία της ανάληψης των καθηκόντων του λόγο.

Η στατιστική ανάλυση: τα πρώτα αποτελέσματα της μεταρρύθμισης των διαδικασιών του 1996: θεαματική αύξηση του αριθμού των προειδοποιητικών επιστολών και των θέσεων στο αρχείο.

Ο αριθμός των νέων καταγγελιών αυξήθηκε από 819 το 1996 σε 957 το 1997 (+ 17 %). Επομένως, η πτωτική τάση που είχε παρατηρηθεί τα προηγούμενα έτη αναστράφηκε. Ο αριθμός των περιπτώσεων που διαπιστώθηκαν αυτεπαγγέλτως από τις υπηρεσίες της Επιτροπής παραμένει σταθερός στο 261.

Ο συνολικός αριθμός των προειδοποιητικών επιστολών που πραγματικά διαβιβάσθηκαν στο σχετικό κράτος μέλος παρουσιάζει αύξηση (1 460 το 1997 έναντι 1 168 το 1996, ήτοι 23 %). Η αύξηση αυτή είναι κυρίως σημαντική για τις προειδοποιητικές επιστολές που δεν αφορούν τη μη ανακοίνωση εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών (+ 47 %). Μόνο ο αριθμός των αιτιολογημένων γνωμών παρουσιάζει μείωση, από 436 το 1996 σε 343 το 1997, ήτοι - 21 %.

Η πολύ σημαντική αύξηση του αριθμού των προειδοποιητικών επιστολών που αποφασίσθηκαν είναι το πρώτο αποτέλεσμα της μεταρρύθμισης των διαδικασιών, η οποία αποφασίσθηκε τον Ιούλιο του 1996 7 η αυστηρότερη τήρηση της εσωτερικής προθεσμίας του ενός έτους για τη λήψη απόφασης επί της ουσίας, σε συνδυασμό με τη νέα προσέγγιση της προειδοποιητικής επιστολής (που θεωρείται ως «αποδραματοποιημένη» αίτηση για την υποβολή παρατηρήσεων) έχουν σαφώς συντομεύσει την προθεσμία μεταξύ της καταχώρησης της καταγγελίας ή της αυτεπαγγέλτως διαπιστωθείσας περίπτωσης και της πρώτης απόφασης επί της ουσίας. [Από την άποψη αυτή, σημειώνεται ότι ο αριθμός των θέσεων στο αρχείο αυξάνεται (από 1 765 σε 2 151, ήτοι αύξηση κατά 22 %) και στο σύνολο ο αριθμός των τρεχόντων φακέλων («το απόθεμα») μειώνεται].

Η κατάσταση μεταφοράς των οδηγιών το 1997

Ο κατωτέρω πίνακας παρέχει μια συνολική άποψη της κατάστασης ανακοινώσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης του συνόλου των οδηγιών που ίσχυαν στις 31 Δεκεμβρίου 1997.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Στις 31 Δεκεμβρίου 1997, τα κράτη μέλη είχαν κατά μέσο όρο ανακοινώσει 94 % των εθνικών μέτρων εκτέλεσης που είναι απαραίτητα για την εφαρμογή του συνόλου των εφαρμοστέων κοινοτικών οδηγιών. Αυτός ο αριθμός παρουσιάζει αύξηση σε σχέση με το 1996 (93 %). Ωστόσο, οι επιμέρους επιδόσεις των κρατών διαφέρουν μεταξύ τους.

Σημειώνεται η σημαντική βελτίωση της Σουηδίας, της οποίας το ποσοστό ανακοίνωσης εθνικών μέτρων εκτέλεσης αυξήθηκε κατά 3 μονάδες σε σχέση με το 1996, γεγονός που βελτιώνει ακόμα περισσότερο τη θέση της (πέρασε από την 5η θέση στην πρώτη). Η ίδια σημαντική επίδοση εκ μέρους της Φινλανδίας, που αύξησε το ποσοστό της ανακοίνωσης από 81 % σε 96,3 % όταν μπόρεσαν να επιλυθούν τα προβλήματα μεταφοράς οδηγιών στις νήσους Εland (κυρίως στο γεωργικό τομέα), τα οποία είχαν ληφθεί υπόψη στη XIV ετήσια έκθεση.

Τα υψηλά ποσοστά μεταφοράς καλύπτουν μια πραγματικότητα γεμάτη αντιθέσεις. Ο πίνακας που περιλαμβάνεται στο τέλος του παραρτήματος IV της παρούσας έκθεσης επιτρέπει να δοθεί μία εικόνα, ανά κράτος μέλος και ανά τομέα, του λεπτομερούς επιπέδου της μεταφοράς που πραγματοποιήθηκε το 1997.

Τέλος, όσον αφορά την ποιότητα της μεταφοράς (συμμόρφωση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης με τις κοινοτικές οδηγίες και ορθή εφαρμογή αυτών), η ανάλυση ανά τομέα που ακολουθεί επιτρέπει να γίνει λεπτομερής απολογισμός.

Η εφαρμογή του άρθρου 171 παράγραφος 2 εδάφιο 2 της συνθήκης ΕΚ

Το 1997, η Επιτροπή για πρώτη φορά χρησιμοποίησε το δικαίωμα που της αναγνωρίζει το άρθρο 171 παράγραφος 2 εδάφιο 2, όπως αυτό προκύπτει από τη συνθήκη του Μάαστριχτ και σύμφωνα με το οποίο

«Eάn, το συγκεκριμένο κράτος μέλος δεν λάβει τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της αποφάσεως του Δικαστηρίου (για παράλειψη) μέσα στην προθεσμία, που όρισε η Επιτροπή, τότε η Επιτροπή μπορεί να προσφύγει στο Δικαστήριο προσδιορίζοντας ταυτόχρονα το ύψος του κατ' αποκοπήν ποσού ή της χρηματικής ποινής που οφείλει να καταβάλει το κράτος μέλος και το οποίο η Επιτροπή κρίνει κατάλληλο για την περίσταση 7

Εάν το Δικαστήριο διαπιστώσει ότι το συγκεκριμένο κράτος μέλος δεν συμμορφώθηκε με την απόφασή του, μπορεί να του επιβάλει την καταβολή κατ' αποκοπή ποσού ή χρηματικής ποινής».

Η Επιτροπή, προτείνοντας στο Δικαστήριο να καταδικάσει τα ενεχόμενα κράτη μέλη στην πληρωμή χρηματικής τιμής για τη μη εκτέλεση της πρώτης απόφασής του, προτείνει την εφαρμογή ενός μέτρου που θα επιτρέψει να βελτιωθεί αποφασιστικά ο έλεγχος της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου από τα κράτη μέλη.

Στις 28 Ιανουαρίου και στις 10 Δεκεμβρίου 1997, οκτώ διαδικασίες παράβασης που έφθασαν στο στάδιο της δεύτερης προσφυγής αποτέλεσαν αντικείμενο αποφάσεων της Επιτροπής για την προσφυγή στο Δικαστήριο, συνοδευόμενων από αίτημα χρηματικής ποινής. Η απειλή χρηματικής ποινής είχε ιδιαίτερα αποτρεπτικό αποτέλεσμα αφού δύο από τους φακέλους αυτούς τέθηκαν στο αρχείο πολύ γρήγορα και δύο άλλοι είναι υπό ρύθμιση. Σε δύο περιπτώσεις η προσφυγή με αίτημα χρηματικής ποινής συνεχίσθηκε και έφθασε στο Δικαστήριο: πρόκειται για τους φακέλους Γερμανία, επιφανειακά ύδατα (εφαρμογή των οδηγιών 75/440/ΕΟΚ και 79/869/ΕΟΚ αντίστοιχα).

Η έρευνα εξ ιδίας πρωτοβουλίας του Διαμεσολαβητή για τις διαδικασίες παράβασης

Οι έρευνες που διεξήχθησαν από το Διαμεσολαβητή μετά από πολλές καταγγελίες σχετικά με τη λειτουργία των διαδικασιών παράβασης (κυρίως στην περίπτωση της παρακαμπτηρίου του Newbury στον τομέα του περιβάλλοντος) τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ήταν αναγκαία η γενικότερη εξέταση της διαδικαστικής θέσης των ατομικών καταγγελλόντων στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 169 (2). Ο Διαμεσολαβητής εγκαινίασε έρευνα εξ ιδίας πρωτοβουλίας.

Στο πλαίσιο της έρευνας αυτής, κάλεσε την Επιτροπή να λαμβάνει τη γνώμη του καταγγέλλοντα όταν σκοπεύει να θέσει στο αρχείο την καταγγελία. Αυτό θα επέτρεπε τη μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στην εξέλιξη της διαδικασίας παράβασης (η απόφαση της Επιτροπής να θέσει μία καταγγελία στο αρχείο είναι δυνατή χωρίς προσφυγή) και την απόδοση περισσότερης διαφάνειας στο σύνολο της διαδικασίας.

Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από την Επιτροπή. Ο Γενικός Γραμματέας της Επιτροπής, απαντώντας εξ ονόματος της Επιτροπής στις 24 Ιουλίου 1997 στο Διαμεσολαβητή σημείωσε:

«Η προηγούμενη ενημέρωση του καταγγέλλοντα (. . .) πραγματοποιείται ήδη σε πολλές περιπτώσεις, στο πλαίσιο του διαλόγου που εγκαινιάζεται με τον καταγγέλλοντα για την εξέταση της καταγγελίας.

Η Επιτροπή είναι έτοιμη να επεκτείνει την πρακτική αυτή. Με την επιφύλαξη των περιπτώσεων όπου η καταγγελία είναι εκδήλως αβάσιμη καθώς και των περιπτώσεων που ο καταγγέλλων δεν δίνει συνέχεια, η Επιτροπή θα μεριμνά ώστε ο καταγγέλλων να ενημερώνεται για την πρόθεσή της να θέσει την υπόθεση στο αρχείο».

Ο Διαμεσολαβητής, σημείωσε τη δέσμευση αυτή και με επιστολή της 13ης Οκτωβρίου 1997, κοινοποίησε στην Επιτροπή τη θέση στο αρχείο της έρευνας εξ ιδίας πρωτοβουλίας του διαπιστώνοντας τη βελτίωση της διαδικαστικής θέσης του καταγγέλλοντα στην προ της προσφυγής φάση της διαδικασίας παράβασης και την απουσία περίπτωσης κακής διαχείρισης.

Οι συνέχειες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Άμστερνταμ: νέα νομικά μέσα για την καταπολέμηση των έκδηλων εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

Τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Άμστερνταμ στις 16 και 17 Ιουνίου 1997 προβλέπουν ότι:

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τη βασική σημασία της έγκαιρης και ορθής μεταφοράς όλης της συμφωνηθείσας νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο, την ανάγκη πλήρους ενημέρωσης πολιτών και επιχειρήσεων σχετικά με την ενιαία αγορά, και την ανάγκη ενεργού επιβολής της κοινοτικής νομοθεσίας στα κράτη μέλη και την εισαγωγή ταχύτερων και αποτελεσματικότερων διαδικασιών επίλυσης προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένων των συζητήσεων σε επίπεδο Συμβουλίου όταν τα προβλήματα επανεμφανίζονται τακτικά. Επίσης, καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τρόπους και μέσα για την εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας επιβολής κυρώσεων στα κράτη μέλη. Ζητά δε από την Επιτροπή να υποβάλει σχετικές προτάσεις πριν από την προσεχή του σύνοδο το Δεκέμβριο 1997».

Η Επιτροπή έδωσε συνέχεια στα συμπεράσματα αυτά με την έγκριση στις 18 Νοεμβρίου 1997 πρότασης κανονισμού του Συμβουλίου που θεσπίζει μηχανισμό παρέμβασης της Επιτροπής για την κατάργηση ορισμένων εμποδίων στις συναλλαγές (3). Ο μηχανισμός αυτός επιτρέπει στην Επιτροπή, όταν αυτή διαπιστώνει ιδιαίτερα σοβαρό εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων (4), να λάβει απόφαση που παράγει δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα. Οι θιγόμενοι ιδιώτες θα μπορούν να επικαλεσθούν την απόφαση αυτή έναντι των εθνικών τους δικαστηρίων, κυρίως για να πετύχουν προσωρινά μέτρα ή αποζημίωση. Εάν το κράτος μέλος δεν συμμορφωθεί με την απόφαση αυτή εντός των τασσόμενων συντόμων προθεσμιών, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει τη διαδικασία παράλειψης του άρθρου 169 που επιτρέπει την προσφυγή στο Δικαστήριο εντός των πλέον συντόμων προθεσμιών.

Ο ρόλος των κοινοβουλευτικών ερωτήσεων και των αναφορών για την έναρξη νέων διαδικασιών παράβασης

Το 1997, οι κοινοβουλευτικές ερωτήσεις και οι αναφορές αποτέλεσαν πηγή έναρξης 17 νέων διαδικασιών παράβασης.

Αφορούν κυρίως τους ακόλουθους τομείς: διακρίσεις βασισμένες στην ιθαγένεια και περιβάλλον.

Η δράση Robert Schuman: κατάρτιση των δικαστών και δικηγόρων στο κοινοτικό δίκαιο

Η δήλωση αριθ. 19 σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, η οποία προσαρτήθηκε στην τελική πράξη της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και εκδόθηκε από τη συνδιάσκεψη των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών στις 7 Φεβρουαρίου 1992, τονίζει ότι «είναι θέμα ζωτικής σημασίας, για την καλή λειτουργία της Κοινότητας, να καταλήγουν τα μέτρα που λαμβάνονται στα διάφορα κράτη μέλη στην εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου με αποτελεσματικότητα και αυστηρότητα ισοδύναμη με την αποτελεσματικότητα και αυστηρότητα της εφαρμογής του οικείου εθνικού δικαίου».

Σύμφωνα με αυτή τη δήλωση, η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση απόφασης του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος δράσης σχετικά με τη βελτίωση της ευαισθητοποίησης των ασκούντων νομικά επαγγέλματα στο κοινοτικό δίκαιο (Δράση Robert Schuman) (5). Η Επιτροπή σημειώνει στην αιτιολογική έκθεση ότι «οι πολίτες, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούν να διεκδικούν το σύνολο των δικαιωμάτων που τους παρέχει η κοινοτική έννομη τάξη ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων της Ένωσης, παρά μόνο εάν οι ασκούντες νομικά επαγγέλματα οι οποίοι συμμετέχουν άμεσα στην εφαρμογή των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου, δηλαδή οι δικαστές και οι δικηγόροι έχουν λάβει την κατάλληλη εκπαίδευση και ενημέρωση» (6).

Η Επιτροπή, δεχόμενη τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου, επέκτεινε εξάλλου αυτή τη δράση ευαισθητοποίησης στο σύνολο των ασκούντων νομικά επαγγέλματα που συμμετέχουν στην απονομή της δικαιοσύνης.

Το πρόγραμμα θα λάβει τη μορφή δράσεων αφενός κατάρτισης (αρχικής ή συνεχούς) και αφετέρου στήριξης της ανάπτυξης των μέσων πληροφόρησης σχετικά με το κοινοτικό δίκαιο. Η έκθεση αξιολόγησης για την εφαρμογή του προγράμματος πρέπει να παρουσιασθεί το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 1999.

Τα παραδείγματα αυτά αποδεικνύουν ότι η δραστηριότητα της Επιτροπής ως «θεματοφύλακα της Συνθήκης» δεν περιορίζεται στην αποστολή προειδοποιητικών επιστολών ή αιτιολογημένων γνωμών. Πράγματι, η Επιτροπή επιτελεί επίσης σημαντικό έργο για την πρόληψη των παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου. Αυτό το έργο πρόληψης διενεργείται στο στάδιο της προετοιμασίας των νομοθετικών προτάσεων και πριν από το στάδιο της διαδικασίας προ της προσφυγής του άρθρου 169, με σκοπό την αποφυγή διαδικασιών παράβασης. Όπως έχει προηγουμένως σημειώσει η Επιτροπή «. . . βελτίωση της νομοθεσίας, σημαίνει επίσης θέσπιση σε κοινοτικό επίπεδο κειμένων που μπορούν εύκολα να μεταφερθούν και να εφαρμοστούν σε εθνικό επίπεδο» (7).

Η σύντομη αυτή επισκόπηση των δραστηριοτήτων της Επιτροπής δεν θα ήταν πλήρης χωρίς την υπενθύμιση του ρόλου που διαδραμάτισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο συνέβαλε στην τελειοποίηση της έκθεσης αυτής με τα ψηφίσματά του σχετικά με την ετήσια έκθεση για την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου.

Τέλος, η Επιτροπή επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή στη σημασία ορισμένων δεδομένων που περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση: ο αριθμός των καταγγελιών και των διαδικασιών παράβασης αυξήθηκε σημαντικά κατά το 1997. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η διπλή αυτή αύξηση υποδεικνύει ότι, αφενός, οι πολίτες της Ένωσης εξέφρασαν πιο έντονα την ανάγκη τους να δουν τα δικαιώματά τους να εφαρμόζονται ορθά και, αφετέρου, η Επιτροπή ανέλαβε το μερίδιο ευθύνης που υπέχει όσον αφορά τον έλεγχο της τήρησης των κανόνων του παιχνιδιού. Όμως, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να ενεργεί μόνη της: η ορθή εφαρμογή των κανόνων αυτών, θεμελιώδης πολιτικός στόχος για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, απαιτεί τη συνεργασία τόσο των κρατών μελών όσο και του συνόλου των οργάνων.

ΧΩΡΟΣ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ανακοίνωση σχετικά με τις επιπτώσεις και την αποτελεσματικότητα της ενιαίας αγοράς (8), που παρουσιάστηκε από την Επιτροπή στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της 26ης Νοεμβρίου 1996 επέτρεψε τη διατύπωση μιας πρώτης αποτίμησης της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς, των οικονομικών της επιπτώσεων και των προκλήσεων για το μέλλον. Ο πρώτος αυτός απολογισμός αν και θετικός, άφησε να φανούν πολυάριθμες ελλείψεις στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, οι οποίες την εμποδίζουν να λειτουργήσει πλήρως. Πράγματι, η Ευρώπη έχει ανάγκη από μία μεγάλη αγορά που να είναι περισσότερο αποτελεσματική για να τονώσει την ανάπτυξη, την καινοτομία και την απασχόληση. Η Επιτροπή, έχοντας ενισχύσει τη θέση της μετά την εν λόγω αποτίμηση, ανήγγειλε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου του Δεκεμβρίου 1996 την πρόθεσή της να προετοιμάσει πρόγραμμα δράσης για την ενιαία αγορά με στόχο τη βελτίωση των επιδόσεών της για τα μελλοντικά έτη.

Το πρόγραμμα αυτό δράσης για την ενιαία αγορά (9) εντόπισε τέσσερις στόχους για να προσεγγίσει με τρόπο σαφή και στρατηγικό τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν από το παρόν:

- τη δημιουργία πιο αποτελεσματικής νομοθεσίας, με τη βελτίωση της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, την εφαρμογή κοινών κανόνων και με την απλοποίηση των ρυθμίσεων σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο 7

- την κατάργηση των κυριοτέρων στρεβλώσεων που επηρεάζουν την αγορά, κυρίως με την καταπολέμηση των φορολογικών φραγμών και της μη ανταγωνιστικής συμπεριφοράς 7

- την κατάργηση των τομεακών εμποδίων στην ολοκλήρωση της αγοράς, κυρίως με την κάλυψη των κενών του ρυθμιστικού πλαισίου της ενιαίας αγοράς 7

- τη δημιουργία ενιαίας αγοράς προς όφελος όλων των πολιτών, για να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες μπορούν να επωφεληθούν πλήρως των δικαιωμάτων τους και για να αναπτυχθεί η κοινωνική διάσταση της ενιαίας αγοράς.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ στις 16 και 17 Ιουνίου 1997 επανέλαβε την πλήρη στήριξή του στις προτεραιότητες που προκύπτουν στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης και ειδικότερα τόνισε την ανάγκη να αντιμετωπισθεί χωρίς καθυστέρηση ο πρώτος στρατηγικός στόχος που αποβλέπει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των κοινοτικών κανόνων για την καλύτερη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και την πιο αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων σχετικά με την ενιαία αγορά. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη κλήθηκαν να παρουσιάσουν λεπτομερές χρονοδιάγραμμα του προγράμματός τους μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και να ενημερώσουν την Επιτροπή για τη δημιουργία κέντρων συντονισμού για να διευκολυνθούν οι επαφές μεταξύ εθνικών διοικήσεων και σημείων επαφής που προορίζονται για τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες.

Στο πλαίσιο της διοικητικής συνεργασίας, το πρόγραμμα Karolus (10), που ξεκίνησε το 1993, επιτρέπει τις ανταλλαγές υπαλλήλων μεταξύ διοικήσεων των κρατών μελών. Αυτό το πρόγραμμα αποσκοπεί στην εναρμόνιση της ερμηνείας και της ομογενούς εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα της εσωτερικής αγοράς. Όλα τα κράτη μέλη έχουν λάβει μέρος στο πρόγραμμα ως χώρες καταγωγής ή/και ως χώρες υποδοχής των υπαλλήλων αυτών. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 1997, 417 υπάλληλοι συμμετείχαν στους κύκλους ανταλλαγών που αποτελούνταν από ένα σεμινάριο κατάρτισης, από περίοδο ανταλλαγών περίπου δύο μηνών σε παρόμοια διοικητική υπηρεσία άλλου κράτους μέλους και από σεμινάριο αξιολόγησης των ανταλλαγών. Το πρόγραμμα, διάρκειας πέντε ετών, λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1997. Μία πρόταση απόφασης που αποβλέπει στην παράταση του προγράμματος για διάρκεια δύο ετών και τη διεύρυνσή του προς τις συνδεδεμένες ΧΚΑΕ, τις χώρες της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του ΕΟΧ και την Κύπρο εξετάζεται από τα εν λόγω όργανα. Το Συμβούλιο κατέληξε σε πολιτική συμφωνία για την πρόταση αυτή κατά την πρώτη ανάγνωση στις 27 Νοεμβρίου 1997. Κατά τη δεύτερη ανάγνωση μπορεί να αναμένεται η ταχεία λήψη απόφασης.

Ανάλογα προγράμματα είναι το πρόγραμμα Matthaeus (11), που ξεκίνησε το 1991 και αποβλέπει στην ανταλλαγή υπαλλήλων στον τελωνειακό τομέα, και το πρόγραμμα Matthaeus-Tax (12), που ξεκίνησε το 1993 και αφορά τις ανταλλαγές υπαλλήλων στον τομέα της φορολογίας. Επίσης, το 1996 εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο δύο κοινές δράσεις: η μία αφορά πρόγραμμα ενθάρρυνσης και ανταλλαγών που προορίζεται για τα συναφή με τη δικαιοσύνη επαγγέλματα (πρόγραμμα Grotius) (13) και η άλλη αφορά πρόγραμμα κατάρτισης, ανταλλαγών και συνεργασίας στον τομέα των εγγράφων ταυτότητας (πρόγραμμα Sherlock) (14).

Η Επιτροπή ως θεματοφύλακας της Συνθήκης, εξασφαλίζει το συνεχή έλεγχο της μεταφοράς και της πραγματικής εφαρμογής της νομοθεσίας που αφορά την εσωτερική αγορά σε εθνικό επίπεδο. Μετά την έγκριση του προγράμματος δράσης δεσμεύθηκε να δημοσιεύσει πίνακα αποτελεσμάτων για την εφαρμογή της εν λόγω νομοθεσίας και την εκτέλεση του προγράμματος δράσης. Η πρώτη έκθεση, που παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο Εσωτερικής Αγοράς το Νοέμβριο του 1997, τονίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο ανά κράτος μέλος και ανά τομέα, στον αριθμό των παραβάσεων και στην εφαρμογή του προγράμματος δράσης.

Επίσης, κατά τη διάρκεια κάθε Συμβουλίου των Υπουργών στον τομέα της εσωτερικής αγοράς συνεχίζεται η υποβολή λεπτομερούς έκθεσης σχετικά με τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο. Αυτή η έκθεση παρουσιάζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών, οι οποίες έχουν μεγάλη σημασία για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Την 1η Ιανουαρίου 1998, μεταξύ των 1 374 ισχυουσών οδηγιών σχετικά με την «εσωτερική αγορά», τα κράτη μέλη ανακοίνωσαν 93 % των απαιτούμενων νομοθετικών διατάξεων.

Παρά το γεγονός ότι το συγκεκριμένο ποσοστό, είναι αρκετά υψηλό παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις σε ορισμένους σημαντικούς τομείς, όπως οι δημόσιες συμβάσεις, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και η πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία. Οι καθυστερήσεις αυτές επεξηγούνται συχνά από τις δυσκολίες που συνδέονται με την εθνική διαδικασία λήψης αποφάσεων ή ακόμα με την τεχνική πολυπλοκότητα των κοινοτικών κειμένων, η οποία οδηγεί συχνά στη μερική μόνο θέσπιση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης.

Η Επιτροπή δίνει επίσης σημασία στην ποιότητα της μεταφοράς, στο βαθμό που η ελλιπής ή εσφαλμένη μεταφορά των κοινοτικών διατάξεων μπορεί να επιφέρει άνιση μεταχείριση μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών και να δημιουργήσει, εκ των πραγμάτων, εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία τα οποία η ενιαία αγορά επιδιώκει στην πραγματικότητα να εξαλείψει.

Μία άλλη προτεραιότητα είναι η συμπλήρωση του νομοθετικού πλαισίου της ενιαίας αγοράς. Η κοινοτική νομοθεσία στον τομέα του δικαίου των εταιριών για παράδειγμα είναι ελλιπής και για το λόγο αυτό δημιουργούνται εμπόδια στην κινητικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Είναι επιτακτική η ανάγκη σύναψης συμφωνίας των κρατών μελών σχετικά με το καθεστώς της ευρωπαϊκής εταιρίας 7 μετά τη δημοσίευση της έκθεσης της ομάδας που προεδρεύεται από τον κ. Etienne Davignon καταρτίστηκαν ανάλογα σχέδια. Στο πλαίσιο της έμμεσης φορολογίας, τα υπάρχοντα προβλήματα δεν μπορούν να επιλυθούν παρά μόνο με τη θέσπιση οριστικού συστήματος. Σε ένα άλλο επίπεδο, η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων δεν μπορεί να υλοποιηθεί πλήρως όσο δεν θεσπίζονται τα ουσιαστικά μέτρα ασφάλειας. Σε αυτά προστίθεται η ανάγκη προσαρμογής της ενιαίας αγοράς στις νέες τεχνολογικές προκλήσεις, συγκεκριμένα στην υλοποίηση της κοινωνίας των πληροφοριών και στη δημιουργία των διευρωπαϊκών δικτύων μέσω της εφαρμογής σχεδίων με προτεραιότητα.

Πάντως, δεν αρκεί η συμπλήρωση του νομοθετικού πλαισίου. Η δημιουργία ενός αληθινά ενιαίου χώρου, χωρίς εσωτερικά σύνορα, απαιτεί επίσης προσπάθεια νομοθετικής απλούστευσης. Με την προοπτική αυτή η Επιτροπή ξεκίνησε το 1996 το πειραματικό σχέδιο SLIM (Simpler Legislation for the Single Market) (15) του οποίου στόχος είναι να διερευνήσει, μέσω της νομοθετικής και διοικητικής απλούστευσης, τα μέσα για τη μείωση των εμποδίων και τη μείωση των διατυπώσεων που βαρύνουν τις επιχειρήσεις λόγω της πολυπλοκότητας ορισμένων νομοθεσιών. Η δεύτερη φάση του εγχειρήματος, που αφιερώνεται στην τραπεζική νομοθεσία, την ονοματολογία σε συνδυασμό με το εξωτερικό εμπόριο, τις υποχρεώσεις ΦΠΑ και τα λιπάσματα θεσπίστηκε το Μάιο του 1997. Οι συστάσεις αυτών των ομάδων εργασιών αποτέλεσαν αντικείμενο ανακοίνωσης στο Συμβούλιο Εσωτερικής Αγοράς της 27ης Νοεμβρίου 1997.

Η αποτελεσματικότητα της εσωτερικής αγοράς εξαρτάται επίσης από την ορθή και διαδεδομένη εφαρμογή των κανόνων της στα δικαιοδοτικά συστήματα της Ένωσης. Η δράση Robert Schuman επιδιώκει το στόχο της καλύτερης εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου μέσω της αυξημένης εκπαίδευσης και ενημέρωσης των δικαστών και των δικηγόρων. Η δράση Robert Schuman μέσω της ανάπτυξης της ευαισθητοποίησης των ασκούντων νομικά επαγγέλματα στις πρακτικές πτυχές του κοινοτικού δικαίου, συνεισφέρει στην υλοποίηση του δυναμικού της εσωτερικής αγοράς υπέρ των πολιτών, των καταναλωτών και των επιχειρήσεων. Η δράση αυτή υλοποιεί μια εταιρική σχέση με τους υπεύθυνους για την κατάρτιση των δικαστών και δικηγόρων οργανισμούς, οι οποίοι μπορούν να ζητήσουν οικονομική στήριξη για τα επιδιωκόμενα σχέδια εκπαίδευσης ή ενημέρωσης σχετικά με το κοινοτικό δίκαιο. Στην πειραματική φάση του 1997, περισσότερα από 40 σχέδια, που καταρτίστηκαν σε τοπική κλίμακα, επιλέχθηκαν για στήριξη στο πλαίσιο της δράσης Robert Schuman.

Τέλος, η επιτυχία της ενιαίας αγοράς προϋποθέτει ότι οι πολίτες γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και τον τρόπο άσκησής τους στην πράξη. Τα δικαιώματα που η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει στους πολίτες στον τομέα της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών, της προστασίας των καταναλωτών, της αγοράς αγαθών και υπηρεσιών σε άλλα κράτη μέλη και ταξιδίων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται στο κέντρο της δεύτερης φάσης της πρωτοβουλίας «Πολίτες της Ευρώπης» που εγκαινιάσθηκε το 1997 από την Επιτροπή. Η φάση αυτή επαναλαμβάνει τη στρατηγική που ακολουθήθηκε με επιτυχία κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης (Νοέμβριος 1996: εργασία, διαμονή ή εκπαίδευση σε κράτος μέλος άλλο από αυτό της προέλευσης) με τη διάδοση σε όσο το δυνατό ευρύτερο κοινό, σαφών και συγκεκριμένων πληροφοριών για τα δικαιώματα και τις δυνατότητες που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση στους πολίτες και για το δέοντα τρόπο αντιμετώπισης της παραβίασης των εν λόγω δικαιωμάτων.

2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

2.1. Κατάργηση των φυσικών συνόρων

2.1.1. Τελωνειακές υποθέσεις

Η Επιτροπή κίνησε διαδικασία κατά της Γαλλίας για παράλειψη υποχρεώσεων που υπέχει βάσει του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα. Πράγματι, η Επιτροπή θεωρεί ότι η γαλλική νομοθεσία, η οποία αναθέτει στους ναυτικούς αντιπροσώπους την εκπροσώπηση για την ολοκλήρωση πράξεων και τυπικών διαδικασιών που αφορούν το τελωνείο και περιορίζει, τόσο για την άμεση όσο και για την έμμεση εκπροσώπηση, το δικαίωμα υποβολής αιτήσεων στους εγκεκριμένους υπαλλήλους τελωνείων και στους κατόχους άδειας εκτελωνισμού, δεν συνάδει με τον κοινοτικό τελωνειακό κώδικα που επιβάλλει κυρίως την ελεύθερη άσκηση της μη αποκλειστικής εκπροσώπησης.

Η Επιτροπή απέστειλε το 1995, στο πλαίσιο του άρθρου 171 της Συνθήκης, προειδοποιητική επιστολή κατά της Ιταλικής Δημοκρατίας για μη εκτέλεση της απόφασης του Δικαστηρίου (16) σχετικά με τη διατήρηση από τις εθνικές αρχές, αφενός του μονοπωλίου εκπροσώπησης σε ιταλούς εκτελωνιστές χωρίς να δίνεται η δυνατότητα σε κάποιον να διενεργεί διασαφήσεις εμπορευμάτων επ' ονόματί του και για λογαριασμό τρίτου και αφετέρου της απαίτησης των ιδίων επαγγελματικών προσόντων τόσο από τους επιφορτισμένους με τη διενέργεια διασαφήσεων μισθωτούς υπαλλήλους όσο και από τους ανεξάρτητους επαγγελματίες, κατά παράβαση των κοινοτικών ρυθμίσεων. Η διαδικασία αυτή απετέλεσε αντικείμενο απόφασης για τη θέση στο αρχείο, δεδομένου ότι σύμφωνα με την προαναφερόμενη απόφαση έκτοτε γίνονται δεκτά στην Ιταλία και τα δύο είδη εκπροσώπησης.

Ένας άλλος φάκελλος που αφορά τη μη τήρηση εκ μέρους της Ιταλίας των κανόνων κοινοτικής διαμετακόμισης μπόρεσε να τεθεί στο αρχείο αφού νέα ιταλική εγκύκλιος εναρμόνισε τις εθνικές διατάξεις με την ισχύουσα στον τομέα τελωνειακή ρύθμιση [Κανονισμοί (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 και αριθ. 2454/93] (17). Επομένως, η Ιταλία δεν μπορεί να προσφύγει πλέον στην εξωτερική διαμετακόμιση στις συγκεκριμένες καταστάσεις 7 το είδος αυτό διαμετακόμισης αποβλέπει σε κοινοτικά εμπορεύματα μόνο σε περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων κατά τις οποίες τα κοινοτικά μέτρα διακυβεύονται λόγω της εξαγωγής.

2.1.1.1. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.1.2. Ελεύθερη κυκλοφορία των γεωργικών προϊόντων

Η κατοχύρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων σε μία ενιαία αγορά αποτελεί μία από τις βασικές αρχές λειτουργίας της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) και των κοινών οργανώσεων της αγοράς.

Το Δικαστήριο υπενθύμισε επανειλημμένα ότι τα άρθρα 30 και 34 της συνθήκης ΕΚ αποτελούν εγγενές τμήμα των κοινών οργανώσεων αγοράς, ακόμα και αν η ρητή μνεία τους, στο κείμενο αυτών των οργανώσεων, έχει καταστεί περιττή από την 1η Ιανουαρίου 1970.

Η Επιτροπή συνέχισε την επαγρύπνισή της με σκοπό να εξαλείψει ταχέως τα εμπόδια που παρεμβάλλονται στις ανταλλαγές των γεωργικών προϊόντων μέσα στην Κοινότητα.

Η παρατηρηθείσα κατά το τελευταίο έτος τάση μείωσης του ρυθμού νέων περιπτώσεων κλασικών εμποδίων της ελεύθερης κυκλοφορίας γεωργικών προϊόντων, όπως είναι οι συστηματικοί έλεγχοι κατά την εισαγωγή ή η αξίωση πιστοποιητικών, επιβεβαιώθηκε αυτό το έτος.

Η υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της Γερμανίας για ορισμένα χοιρινά κρέατα προέλευσης Δανίας συνεχίζει να εκκρεμεί (18).

Η υποχρέωση που επιβάλλεται από τις αρχές της περιοχής της Βαλένθια να χρησιμοποιείται αποκλειστικά η ισπανική γλώσσα κατά τη σήμανση μήλων προέλευσης άλλων κρατών μελών αποτέλεσε το αντικείμενο αιτιολογημένης γνώμης λόγω του ότι το άρθρο 30 της συνθήκης ΕΟΚ και ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1035/72 για την κοινή οργάνωση της αγοράς, αντιτίθενται στην υποχρέωση που επιβάλλεται από εθνική ρύθμιση να χρησιμοποιείται αποκλειστικά κάποια συγκεκριμένη γλώσσα για τη σήμανση των προϊόντων διατροφής στο στάδιο του χονδρικού εμπορίου (δηλαδή σε ένα στάδιο στο οποίο δεν παρεμβαίνει ο ισπανός καταναλωτής αλλά μόνο οι επαγγελματίες του τομέα). Οι ισπανικές αρχές συμφώνησαν με τη θέση της Επιτροπής και η διαδικασία τέθηκε στο αρχείο.

Όσον αφορά λιγότερο κλασικά εμπόδια όπως η επανάληψη των πράξεων βίας που διαπράχθηκαν στη Γαλλία από ιδιώτες κατά οπωροκηπευτικών που προέρχονταν από άλλα κράτη μέλη και ειδικότερα την Ισπανία και η παράλειψη των δημοσίων αρχών να λάβουν τα απαιτούμενα για την αντιμετώπιση της κατάστασης μέτρα, η Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-265/95 στην οποία το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι «η Γαλλική Δημοκρατία παραλείποντας να λάβει όλα τα αναγκαία και ανάλογα μέτρα προκειμένου να μην εμποδίζεται από ενέργειες ιδιωτών η ελεύθερη κυκλοφορία οπωροκηπευτικών παρέβη τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 30 της συνθήκης ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 5 της συνθήκης αυτής και την κοινή οργάνωση γεωργικών αγορών».

2.2. Κατάργηση των τεχνικών συνόρων

2.2.1. Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

2.2.1.1. Τα άρθρα 30 και εξής της Συνθήκης

Η Επιτροπή επιδεικνύει ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή των άρθρων 30 έως 36 ΕΚ δεδομένου ότι η τήρηση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων είναι ουσιώδης για την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Ο αριθμός των φακέλων που θέτουν σε αμφισβήτηση τα κρατικά μέτρα, τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν εμπόδια στις συναλλαγές, παραμένει μεγάλος. Το 1997, ο αριθμός των νέων καταγγελιών που καταγράφηκαν από την Επιτροπή ανέρχεται σε 143. Ο αριθμός των φακέλων παραβάσεων που δεν αποτέλεσαν αντικείμενο απόφασης για θέση στο αρχείο ανέρχεται στις 31 Δεκεμβρίου 1997 σε 444.

Ακόμα, αυτό το έτος οι επονομαζόμενες «συνεδριάσεις-πακέτο» που διοργανώνονται από τα κράτη μέλη επέτρεψαν τη λύση μεγάλου αριθμού υποθέσεων εμποδίων στις συναλλαγές (βλέπε τα παρακάτω αναφερόμενα παραδείγματα). Οι «συνεδριάσεις-πακέτο», οι οποίες χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια για την εξεύρεση εξωδικαστικών λύσεων στις περιπτώσεις που η εφαρμογή του άρθρου 30 αμφισβητείται, αποδείχθηκαν χρήσιμο μέσο διαλόγου και διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των εθνικών διοικήσεων. Για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα, στις αρχές του έτους 1997, δημιουργήθηκε «δίκτυο» των προέδρων που είναι υπεύθυνοι για τις χώρες «των συνεδριάσεων-πακέτο». Η πρωτοβουλία αυτή ελήφθη μετά τη διεξαγωγή μιας συνεδρίασης των εν λόγω προέδρων στις Βρυξέλλες όπου και σημειώθηκαν τα οφέλη που μπορούν να αντληθούν τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για την Επιτροπή από την πείρα που διαθέτουν οι πρόεδροι αυτοί για τη διαχείριση των διενέξεων μέσω της συνεργασίας. Το «δίκτυο» αυτό πρέπει επίσης να επιτρέψει τη διευκόλυνση των ανταλλαγών πληροφοριών και την αξιολόγηση των λύσεων που ανευρέθηκαν σε κράτος μέλος και οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν σε άλλα κράτη μέλη.

Κατά τη διάρκεια του 1997 διοργανώθηκαν «συνεδριάσεις-πακέτα» με τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία, την Ισπανία, τη Φινλανδία, την Ελλάδα, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σουηδία και την Ιρλανδία. Μεταξύ των περιπτώσεων παραβάσεων που διαπιστώθηκαν σε διαφόρους τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας για τις οποίες ανευρέθη λύση χάρη σε αυτές τις συνεδριάσεις, μπορούμε να αναφέρουμε τα ακόλουθα παραδείγματα.

Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών η ταχεία διαδικασία παράβασης που κινήθηκε κατά ισπανικής ρύθμισης σχετικά με τη θέση στο εμπόριο αποκωδικοποιητών σημάτων ψηφιακής τηλεόρασης μέσω δορυφόρου οδήγησε τις ισπανικές αρχές να τροποποιήσουν τις ρυθμίσεις τους. Έκτοτε, οι εν λόγω ρυθμίσεις εγγυώνται την πρόσβαση στην αγορά αποκωδικοποιητών που ανταποκρίνονται στις διάφορες διαθέσιμες τεχνολογίες. Στον ίδιο τομέα, πάντα κατόπιν της παρέμβασης της Επιτροπής, οι ελληνικές και ιταλικές αρχές ενέκριναν ρυθμίσεις που επιτρέπουν τη διασφάλιση της αμοιβαίας αναγνώρισης πιστοποιητικών δοκιμής ραδιοτηλεοπτικών συσκευών που χορηγούνται από εγκεκριμένους οργανισμούς άλλων κρατών μελών.

Στον τομέα των προϊόντων διατροφής, θα υπενθυμίσουμε την τροποποίηση της βρετανικής ρύθμισης σχετικά με την εκμετάλλευση των καταστημάτων πώλησης οινοπνευματωδών ποτών υπό το καθεστώς μίσθωσης στις μπυραρίες. Η νέα ρύθμιση επιτρέπει στους μισθωτές να πωλούν σε αυτούς τους χώρους μπύρες άλλες από αυτές που ζυμώθηκαν από τον ιδιοκτήτη του χώρου. Η εξαίρεση αυτή, που προηγουμένως περιορίζονταν μόνο στις μπύρες που παρασκευάζονταν σύμφωνα με τη μέθοδο «cask conditioned», σήμερα επεκτάθηκε και στις παραδοσιακές μπύρες σε μπουκάλι. Κατ' αυτό τον τρόπο, μπύρες προέλευσης από άλλα κράτη μέλη έχουν στο εξής πρόσβαση στα καταστήματα πώλησης οινοπνευματωδών ποτών στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Στον τομέα της φαρμακευτικής βιομηχανίας, η αρχή της εξουσιοδότησης των παράλληλων εισαγωγών οδήγησε τις ιταλικές αρχές στη θέσπιση, κατόπιν αίτησης της Επιτροπής, ρύθμισης που εισάγει απλουστευμένη διαδικασία για τη χορήγηση άδειας σε φαρμακευτικά προϊόντα που εισάγονται μέσω παράλληλης οδού.

Επίσης, σημειώθηκαν επιτυχίες στον τομέα των αυτοκινήτων που αντιπροσωπεύει ακόμα σημαντικό μέρος των καταγγελιών που απευθύνονται στην Επιτροπή. Τοιουτοτρόπως, για παράδειγμα, οι φινλανδικές αρχές τροποποίησαν τη ρύθμισή τους για τη θέση σε κυκλοφορία μεταχειρισμένων οχημάτων με κινητήρα, που επέβαλε απαιτήσεις στον τομέα της ανάσχεσης και των ρυπογόνων ή ηχητικών εκπομπών. Οι απαιτήσεις αυτές αφενός επέβαλαν διακρίσεις, διότι εφαρμόζονταν μόνο στα εισαγόμενα οχήματα και αφετέρου ήταν δυσανάλογες, διότι υπερέβαιναν το αναγκαίο επίπεδο για την εγγύηση της προστασίας της ασφάλειας και του περιβάλλοντος. Η νέα ρύθμιση δεν δημιουργεί διακρίσεις και επιτρέπει την εγγύηση της προστασίας του περιβάλλοντος και της ασφάλειας χωρίς να παρεμβάλλει εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.

Οι ρυθμίσεις για τις δημόσιες συμβάσεις μπορούν να αντιτίθενται στο άρθρο 30 της Συνθήκης, όταν έχουν ως αποτέλεσμα να καθοδηγούν την ανάθεση των συμβάσεων αυτών προς την εθνική βιομηχανία. Έτσι, ιταλική ρύθμιση για τις επιχορηγήσεις στις αγορές λεωφορείων, τράμ και τρόλεϊ από τις τοπικές αρχές, επέβαλε την αγορά οχημάτων που συμφωνούσαν μόνο με τις ιταλικές προδιαγραφές για να καταβληθεί η δημόσια επιχορήγηση. Η διάταξη αυτή εισήγαγε διακρίσεις εις βάρος των εισαγόμενων οχημάτων διότι είχε ως αποτέλεσμα να καθιστά περισσότερο δύσκολη ή πολυέξοδη την αγορά των οχημάτων αυτών που είχαν κατασκευαστεί σύμφωνα με προδιαγραφές άλλων κρατών μελών ή που είχαν ήδη διατεθεί στο εμπόριο σε άλλο κράτος μέλος. Κατόπιν των διαβημάτων της Επιτροπής στις ιταλικές αρχές, αυτές θέσπισαν διάταγμα που καταργεί τις πτυχές της ρύθμισης που εισάγουν διακρίσεις.

Τέλος, στον τομέα των προϊόντων από πολύτιμα μέταλλα, η Επιτροπή έθεσε στο αρχείο τις τρέχουσες διαδικασίες για παράβαση κατά των ισπανικών και δανικών ρυθμίσεων μετά την τροποποίησή τους. Οι εν λόγω διατάξεις περιόριζαν την κλίμακα των τίτλων που γίνονταν δεκτοί και δεν αναγνώριζαν τις σφραγίδες που τίθενται σε άλλα κράτη μέλη, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την προστασία με δυσανάλογο τρόπο της ισπανικής και δανικής αγοράς. Η επέκταση του αριθμού των τίτλων που γίνονται δεκτοί από τις ισπανικές και δανικές αρχές καθώς και η αναγνώριση των σφραγίδων που τίθενται από έγκυρους οργανισμούς έδωσαν τέλος στον υπερβολικά περιοριστικό χαρακτήρα των ισπανικών και δανικών ρυθμίσεων.

Τέσσερα έτη μετά τη διάνοιξη των εσωτερικών συνόρων της Κοινότητας, ο αριθμός των παραβάσεων όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων παραμένει πολύ μεγάλος. Γι αυτό το λόγο, η Επιτροπή επέστησε την προσοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών μελών σε αυτές τις δυσκολίες στην ανακοίνωσή της στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το Σεπτέμβριο του 1996. Απαντώντας σε αυτές τις ανησυχίες, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ της 16ης και 17ης Ιουνίου 1997 ζήτησε από την Επιτροπή να εξετάσει τους τρόπους και τα μέσα για να καταστεί πιο αποτελεσματική η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και να του υποβάλλει προτάσεις, που να συνοδεύονται ενδεχομένως από κυρώσεις, κατά τη συνεδρίασή του στο Λουξεμβούργο το Δεκέμβριο. Για να ανταποκριθεί στην εντολή αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε στις 18 Νοεμβρίου πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που εγκαινιάζει μηχανισμό παρέμβασης με στόχο την εξάλειψη ορισμένων εμποδίων στις συναλλαγές [COM(97) 319 της 18ης Νοεμβρίου 1997].

Ένα νέο μέσο τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1997, με στόχο να επιτρέψει την ταχεία και εξωδικαστική επεξεργασία που βασίζεται στη διαφάνεια και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Η διαδικασία ενημέρωσης που εγκαινιάζεται από την απόφαση 3052/95 οργανώνει τη διαφάνεια των εξαιρέσεων στην αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, υποχρεώνοντας τα κράτη μέλη να ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα μέτρα που εμποδίζουν την κυκλοφορία προϊόντος που έχει νόμιμα κατασκευασθεί ή διατεθεί στο εμπόριο σε ένα κράτος μέλος. Κατά τη διάρκεια του 1997 ανακοινώθηκαν 35 εθνικά μέτρα.

Η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σε υπόθεση εμποδίου στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων όσον αφορά τις ιταλικές ρυθμίσεις για τα πολύτιμα μέταλλα. Οι ρυθμίσεις αυτές περιέχουν ορισμένο αριθμό διατάξεων αντιθέτων στους κοινοτικούς κανόνες στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Κατ' αρχάς επιτρέπουν τη διάθεση στο εμπόριο στην Ιταλία έργων που αντιστοιχούν σε περιορισμένο αριθμό τίτλων. Επιπλέον, υποχρεώνουν τους αλλοδαπούς κατασκευαστές να έχουν αντιπρόσωπο στην Ιταλία και επιβάλλουν συμπληρωματική σφράγιση χωρίς να δίδεται η δυνατότητα αναγνώρισης των σφραγίδων που έχουν ήδη τεθεί στο εισαγόμενο αντικείμενο. Μετά από πολυάριθμες επαφές και λόγω της απουσίας αντίδρασης από τις ιταλικές αρχές στην αποστολή της αιτιολογημένης γνώμης, η Επιτροπή αποφάσισε να ακολουθήσει την προβλεπόμενη στο άρθρο 169 ΕΚ διαδικασία, κάνοντας προσφυγή στο Δικαστήριο.

Το Δικαστήριο επαναβεβαίωσε σε διάταγμα της 13ης Μαρτίου 1997 (υπόθεση C-358/95, Morellato) ότι η εφαρμογή εθνικής νομοθεσίας σχετικά με τη σύνθεση προϊόντος, στη συγκεκριμένη περίπτωση ιταλικής νομοθεσίας που απαγόρευε τη διάθεση στο εμπόριο άρτου λόγω του βαθμού υγρασίας του και περιεκτικότητάς του σε στάχτη και πίτουρο, αποτελεί μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος με ποσοτικό περιορισμό κατά την έννοια του άρθρου 30 ΕΚ, που δεν θα μπορούσε να δικαιολογηθεί από την ανάγκη προστασίας της δημόσιας υγείας.

Στην απόφασή του της 20ής Μαρτίου 1997 (υπόθεση C-352/95, Phytheron International), το Δικαστήριο αποφάνθηκε για την ερμηνεία του άρθρου 7 της οδηγίας 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1988 για τα σήματα, διευκρινίζοντας με τον τρόπο αυτό τους κανόνες που εφαρμόζονται στις παράλληλες εισαγωγές. Το Δικαστήριο κατ' αρχάς υπενθύμισε ότι η προαναφερόμενη διάταξη ρυθμίζει με ολοκληρωμένο τρόπο το θέμα της ανάλωσης του δικαιώματος σήματος για τα προϊόντα που διατίθενται στο εμπόριο στην Κοινότητα, επομένως κάθε εθνικό μέτρο ή σχετικό πρέπει να αξιολογείται βάσει αυτής της διάταξης και όχι βάσει των άρθρων 30 και 36 της Συνθήκης. Ωστόσο, τονίζοντας ότι το εν λόγω άρθρο 7 είναι διατυπωμένο με όρους ανάλογους με αυτούς που χρησιμοποιούνται από την προηγούμενη νομολογία στον τομέα των άρθρων 30 και 36, στην οποία το Δικαστήριο αναγνώρισε την αρχή της ανάλωσης, επιβεβαίωσε την ερμηνεία του σύμφωνα με την οποία ο δικαιούχος προστατευόμενου από τη νομοθεσία κράτους μέλους δικαιώματος σήματος δεν μπορεί να επικαλεστεί τη νομοθεσία αυτή για να εμποδίσει την εισαγωγή προϊόντος που έχει τεθεί σε κυκλοφορία σε άλλο κράτος μέλος από το δικαιούχο του ιδίου δικαιώματος ή με τη συναίνεσή του.

Στην έκθεσή του της 20ής Μαρτίου 1997 (υπόθεση C-13/96, Bic Bιnιlux), το Δικαστήριο διευκρίνισε την έννοια των «τεχνικών προδιαγραφών» σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 1 αριθ. 1 της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Μαρτίου 1989. Σε περίπτωση σχετικά με μέτρο που απαιτούσε ξεχωριστή σήμανση προϊόντος το οποίο υπόκειτο σε φόρο οικολογίας, το Δικαστήριο συμπέρανε ότι το εν λόγω μέτρο συνιστούσε τεχνική προδιαγραφή υπό την έννοια της οδηγίας (και όχι φορολογικό συνοδευτικό μέτρο) το οποίο θα έπρεπε να κοινοποιηθεί στην Επιτροπή ενόψει της αξιολόγησης της συμβατότητάς του με τους κανόνες της Συνθήκης, κυρίως με το άρθρο 30.

Στην απόφασή του της 7ης Μαΐου 1997 (συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-321/94, C-322/94 και C-324/94, Pistre), που αφορούσε τα προϊόντα που έχουν την ένδειξη «montagne» στην ετικέτα τους, το Δικαστήριο επαναβεβαίωσε ότι οι εθνικές διατάξεις για τις ενδείξεις δεν έπρεπε να χρησιμοποιούνται για να εμποδίζουν το ενδοκοινοτικό εμπόριο. Πράγματι, ανάλογες ενδείξεις δεν πρέπει να συγχέονται με ένδειξη προέλευσης που μπορεί να προστατεύεται από το δικαίωμα εμπορικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

Στην ίδια υπόθεση, το Δικαστήριο μεταξύ άλλων απέρριψε το επιχείρημα της γαλλικής κυβέρνησης σύμφωνα με το οποίο τα στοιχεία της κύριας διένεξης, ήτοι οι ποινικές δίκες που είχαν κινηθεί κατά γάλλων υπηκόων και αφορούσαν γαλλικά προϊόντα που είχαν διατεθεί στο εμπόριο σε γαλλικό έδαφος, έπρεπε να να μην εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 30 και 36 της Συνθήκης. Από την άποψη αυτή, το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, σε ανάλογη κατάσταση, το εν λόγω εθνικό μέτρο, που ευνοεί τη διάθεση στο εμπόριο εθνικών εμπορευμάτων εις βάρος των εισαγόμενων εμπορευμάτων, δημιουργεί και συντηρεί από μόνο του διαφορά μεταχείρισης που μπορεί να προκαλέσει εμπόδια, τουλάχιστον πιθανά, στο ενδοκοινοτικό εμπόριο.

Σε απόφαση της 5ης Ιουνίου 1997 (υπόθεση C-105/94, Celestini), το Δικαστήριο εκτίμησε ότι τα άρθρα 30 έως 36 ΕΚ δεν αντιτίθενται στην υποβολή από ένα κράτος μέλος οίνου που παράγεται σε άλλο κράτος μέλος σε κατάλληλο έλεγχο για να εξετασθεί αν συνάδει προς τους κοινοτικούς κανόνες, ακόμα και εάν αυτός ο οίνος συνοδεύεται από νομότυπα πιστοποιητικά που χορηγούνται από εργαστήρια, τα οποία έχουν λάβει την εκ του νόμου προβλεπόμενη έγκριση στο κράτος μέλος καταγωγής, όταν οι έλεγχοι αυτοί εφαρμόζονται κατά τρόπο μη ενέχοντα δυσμενείς διακρίσεις, τηρούν την αρχή της αναλογικότητας και όταν λαμβάνονται υπόψη οι ήδη διενεργηθέντες έλεγχοι στο κράτος μέλος καταγωγής.

Η απόφαση που εκδόθηκε στις 26 Ιουνίου 1997 (υπόθεση C-368/95, Vereinigte Familiapress) έδωσε στο Δικαστήριο την ευκαιρία να διευκρινίσει την εμβέλεια της έννοιας «μορφή πώλησης», που διατυπώθηκε στη νομολογία Keck (απόφαση της 24ης Νοεμβρίου 1993, υπόθεση C-267/91 και C-268/91). Στη συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειτο για την απαγόρευση, που προβλέπεται στο αυστριακό δίκαιο, να πωλούνται στην επικράτεια της Αυστρίας περιοδικά που περιέχουν παιχνίδια ή/και διαγωνισμούς με βραβεία, ακόμα και αν εκδίδονται νόμιμα και έχουν διατεθεί στο εμπόριο σε άλλο κράτος μέλος. Η αυστριακή κυβέρνηση υποστήριζε ότι η εν λόγω απαγόρευση δεν ενέπιπτε στο άρθρο 30 της Συνθήκης διότι απέβλεπε σε μέθοδο προώθησης των πωλήσεων και επομένως σε μορφή πώλησης σύμφωνα με την απόφαση Keck. Το Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα αυτό δηλώνοντας ότι «ακόμα και αν απέβλεπε σε μέθοδο προώθησης των πωλήσεων», η εν λόγω νομοθεσία έπληττε το ίδιο το περιεχόμενο των προϊόντων, διότι τα εν λόγω παιχνίδια αποτελούν αναπόσπαστο μέρος τους και εν πάσει περιπτώσει, συμπεριλάμβανε την πρόσβαση του σχετικού προϊόντος στην αγορά του κράτους εισαγωγής και συνεπώς εμπόδιζε την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων. Ως προς τις αιτιολογίες που επικαλέστηκε η αυστριακή κυβέρνηση για να στηρίξει το επίμαχο μέτρο, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η διατήρηση της πολυφωνίας του τύπου μπορεί να αποτελεί επιτακτική απαίτηση που δικαιολογεί τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Επομένως, ένα κρατικό μέτρο που θεσπίζεται βάσει μιας σχετικής απαίτησης πρέπει να είναι ανάλογο και πρέπει να επαληθεύεται ότι αυτός ο στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί με μέτρα λιγότερο περιοριστικά τόσο για το ενδοκοινοτικό εμπόριο όσο και για την ελευθερία έκφρασης.

2.2.1.2. Οι κανόνες πρόληψης που προβλέπονται από την οδηγία 83/189/ΕΟΚ (19)

Η διαδικασία πληροφόρησης που καθιερώθηκε με την οδηγία 83/189/ΕΟΚ αποτελεί θεμελιώδες μέσο πρόληψης των εμποδίων στις συναλλαγές και μέσο αμοιβαίας πληροφόρησης. Η οδηγία αυτή υποχρεώνει τα κράτη μέλη να υποβάλουν τα σχέδια τεχνικών προδιαγραφών σε έλεγχο πριν από την οριστική θέσπιση της πράξης στο πλαίσιο της διαδικασίας πληροφόρησης. Εξαιρούνται από τη διαδικασία κυρίως οι τεχνικές προδιαγραφές που θεσπίζονται ώστε να υπάρξει συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις κοινοτικές πράξεις.

Το 1997, η Επιτροπή δέχθηκε 900 (20) σχέδια τεχνικών προδιαγραφών που απετέλεσαν το αντικείμενο εξέτασης από τις σχετικές υπηρεσίες της Επιτροπής. Ο αριθμός το 1995 ανερχόταν σε 439 (21) και το 1996 σε 523 (22). Οι αριθμοί αυτοί αποδεικνύουν, ότι παρά την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς κατά τα τέλη του 1992, τα κράτη μέλη συνεχίζουν να θεσπίζουν μεγάλο αριθμό τεχνικών προδιαγραφών. Ο αυξημένος αριθμός των σχεδίων που παραλήφθησαν το 1997 εξηγείται επίσης από το γεγονός ότι οι ολλανδικές αρχές εφάρμοσαν μία επιχείρηση «κάλυψης κενών» στη διάρκεια της οποίας ανακοίνωσαν στην Επιτροπή 230 κείμενα που ενέκριναν χωρίς να περάσουν από τη διαδικασία της κοινοποίησης. Η άσκηση αυτή επέτρεψε τη διόρθωση μεγάλου αριθμού των κειμένων αυτών, τα οποία περιείχαν διατάξεις αντίθετες με το κοινοτικό δίκαιο.

Μεταξύ των 900 κοινοποιήσεων του 1997, 102 (23) απετέλεσαν αντικείμενο αιτιολογημένης γνώμης σύμφωνα με την οποία το προβλεπόμενο μέτρο πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να εξαλειφθούν οι παραβάσεις του παράγωγου κοινοτικού δικαίου ή να περιοριστούν τα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών που θα μπορούσαν ενδεχομένως να προκύψουν. Τα κράτη μέλη εξέδωσαν από την πλευρά τους 113 (24) αιτιολογημένες γνώμες. Μία (25) κοινοποίηση απετέλεσε αντικείμενο αίτησης της Επιτροπής με στόχο την αναβολή για ένα έτος της έγκρισης του κοινοποιηθέντος εθνικού μέτρου καθότι η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προτείνει πράξη κοινοτικής εναρμόνισης και 2 (26) ανεβλήθησαν επίσης για ένα έτος διότι αφορούσαν θέμα καλυπτόμενο από πρόταση οδηγίας ή κανονισμού υποβληθείσα στο Συμβούλιο.

Από το 1989, η Επιτροπή εξασφαλίζει την τήρηση της υποχρέωσης ανακοίνωσης με τη συστηματική λεπτομερή εξέταση των επισήμων δημοσιεύσεων σε όλα τα κράτη μέλη. Η διαπίστωση εκ μέρους της Επιτροπής παράβασης της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ μπορεί να οδηγήσει στην κίνηση διαδικασίας παράβασης σύμφωνα με το άρθρο 169 της συνθήκης ΕΚ. Στα τέλη του 1997 εξετάζονταν περίπου 70 διαδικασίες αυτού του είδους.

2.2.2. Απολογισμός όσον αφορά την κατάσταση εφαρμογής των οδηγιών ανά τομέα στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων

2.2.2.1. Είδη διατροφής

Σε γενικές γραμμές, στον τομέα των ειδών διατροφής, τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα εθνικά μέτρα εκτέλεσης των οδηγιών χωρίς να τηρούν αυστηρά τις προθεσμίες που επιβάλλονται από τις οδηγίες αυτές.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις μη ανακοίνωσης των εθνικών μέτρων εκτέλεσης, η Επιτροπή αποφάσισε κατά τη διάρκεια του 1997 την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής σε 62 φακέλους. Παράλλλα, η Επιτροπή αποφάσισε την αποστολή 19 αιτιολογημένων γνωμών. Το 1997, κατέστη δυνατό να τεθούν στο αρχείο 71 περιπτώσεις παράβασης.

Έτσι, η οδηγία 93/43/ΕΟΚ σχετικά με την υγιεινή των τροφίμων μεταφέρθηκε με καθυστέρηση σε ορισμένα κράτη μέλη. Η οδηγία αυτή, που θεσπίστηκε ομόφωνα το 1993, έπρεπε να έχει μεταφερθεί το αργότερο ως το Δεκέμβριο του 1995. Την 1η Ιανουαρίου 1997, 7 κράτη μέλη δεν είχαν ακόμα μεταφέρει την οδηγία 93/43/ΕΟΚ. Μετά την αποστολή αιτιολογημένης γνώμης, 3 κράτη μέλη τελικά θέσπισαν τα εθνικά μέτρα εκτέλεσης της οδηγίας.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις εσφαλμένης εφαρμογής των οδηγιών και κανονισμών σχετικά με τα είδη διατροφής, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο για μία περίπτωση. Παράλληλα, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει μία αιτιολογημένη γνώμη και μία προειδοποιητική επιστολή.

Εξάλλου, κατατέθηκαν περίπου 10 φάκελοι καταγγελιών. Ορισμένες από αυτές τις υποθέσεις μπόρεσαν να επιλυθούν μετά από ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των εθνικών αρχών.

2.2.2.2. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.3. Φαρμακευτικά προϊόντα

Κατά τη διάρκεια του 1997 μεγάλος αριθμός μέτρων μεταφοράς ανακοινώθηκε στην Επιτροπή. Σε μερικές περιπτώσεις οι ανακοινώσεις αυτές έλαβαν χώρα μετά την έναρξη των διαδικασιών του άρθρου 169 απο την Επιτροπή κατά των αντιστοίχων κρατών μελών. Έως σήμερα, εννέα από τα δεκαπέντε κράτη μέλη έχουν μεταφέρει όλες τις εφαρμοστέες στο φαρμακευτικό τομέα οδηγίες. Η κατάσταση σχετικά με τη μεταφορά των οδηγιών για την ομοιοπαθητική (92/73/ΕΟΚ και 92/74/ΕΟΚ) και των οδηγιών που προβλέπουν το «νέο σύστημα» αμοιβαίας αναγνώρισης (93/39/ΕΟΚ και 93/40/ΕΟΚ) έχει βελτιωθεί σημαντικά και πολλές διαδικασίες παράβασης σταμάτησαν μετά την - καθυστερημένη - ανακοίνωση της μεταφοράς των παραπάνω οδηγιών από τα κράτη μέλη. Οι διαδικασίες παράβασης συνεχίζονται για όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις μη μεταφοράς και η πρόοδος παρακολουθείται εκ του σύνεγγυς από την Επιτροπή.

Υπάρχουν επίσης ορισμένα γενικά προβλήματα που αφορούν την ερμηνεία και την εφαρμογή από τα κράτη μέλη των οδηγιών για τα φαρμακευτικά προϊόντα. Αυτές οι υποθέσεις αφορούν κυρίως τις διαφορετικές ερμηνείες που δίδονται από τα κράτη μέλη στην έννοια «φαρμακευτικά προϊόντα» (από την οποία ορισμένες φορές προκύπτουν εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών) καθώς και καταγγελίες που αφορούν την εικαζόμενη μη τήρηση δεσμευτικών προθεσμιών ή άλλων διαδικαστικών απαιτήσεων από τις αρμόδιες εθνικές αρχές. Η μεταφορά και εφαρμογή του άρθρου 4 παράγραφος 8 σημείο α) παύλες i) έως iii) της οδηγίας 65/65/ΕΟΚ αποτελεί επίσης αντικείμενο πολλών πρόσφατων καταγγελιών.

Η Επιτροπή εξετάζει με προσοχή αυτά τα προβλήματα και τις καταγγελίες αλλά δεν σχεδιάζει προς το παρόν νομοθετικές δραστηριότητες. Ωστόσο, πρέπει να τονισθεί ότι έχει ήδη προωθηθεί ένα σχέδιο κωδικοποίησης της νομοθεσίας που αφορά τα φαρμακευτικά προϊόντα (τόσο για ανθρώπινη χρήση όσο και για κτηνιατρική) και ότι αυτή η κωδικοποίηση θα αυξήσει τη σαφήνεια της νομοθεσίας και τελικά την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της.

2.2.2.4. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.5. Χημικά προϊόντα

Οι διαδικασίες παράβασης που αναλήφθηκαν για τη μη ανακοίνωση ανά χημικό προϊόν και ανά οδηγία είναι οι ακόλουθες:

Στον τομέα των επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασμάτων (93/18/ΕΚ) απεστάλη στην Ιταλία αιτιολογημένη γνώμη, ενώ η μεταφορά από την Πορτογαλία πρέπει να ρυθμιστεί στους προσεχείς μήνες.

Στον τομέα των επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασμάτων - πλευρά περιορισμοί (94/60/ΕΚ) αναμένεται εθνική νομοθεσία στο Βέλγιο, την Ιρλανδία, την Ιταλία και την Πορτογαλία.

Όσον αφορά τα λιπάσματα, αποστάλησαν αιτιολογημένες γνώμες για τη μη μεταφορά της οδηγίας 93/69/ΕΚ στο Βέλγιο, την Ελλάδα και τη Γαλλία 7 όσον αφορά την τελευταία χώρα αναμένεται ρύθμιση. Επίσης, το Λουξεμβούργο πρέπει να μεταφέρει την οδηγία 95/8/ΕΟΚ. Αναμένονται τα μέτρα που θα λάβουν το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Γαλλία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία και η Σουηδία για τη μεταφορά της οδηγίας 96/28/ΕΚ.

Δεν ανακοινώθηκαν στην Επιτροπή νέες αιτήσεις στο πλαίσιο του άρθρου 100 Α παράγραφος 4 σχετικά με διατάξεις πιο αυστηρές από αυτές που προβλέπουν οι οδηγίες του τομέα των χημικών προϊόντων.

Τέσσερις αιτήσεις του άρθρου 100 Α παράγραφος 4 εξακολουθούν να εξετάζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής 7 όλες αφορούν το «κρεόσωτο» που ρυθμίζεται από την οδηγία 94/60/ΕΚ.

2.2.2.6. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.7. Οχήματα με κινητήρα, ελκυστήρες, μοτοσυκλέτες

Την 1η Ιανουαρίου 1996 η διαδικασία κοινοτικής έγκρισης τύπου κατέστη υποχρεωτική για τα οχήματα τύπου Μ1. Επομένως, οι επιμέρους οδηγίες έχουν καταστεί δεσμευτικές.

Κατά το 1997 η μεταφορά των οδηγιών, ζωτικής σημασίας ενόψει της συνολικής εναρμόνισης, προχώρησε ομαλά χάρη στην πείρα που αποκτήθηκε από τις αρμόδιες εθνικές αρχές.

Λόγω του τεχνικού και λεπτομερούς χαρακτήρα των διατάξεων για τα οχήματα με κινητήρα, πολλά κράτη μέλη προβαίνουν συνήθως στην παραπομπή στην εθνική τους νομοθεσία στο κείμενο που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα, γεγονός που στην πράξη διευκολύνει και επιταχύνει τη διαδικασία μεταφοράς καθώς και τον έλεγχο της συμμόρφωσης με το κοινοτικό δίκαιο. Υπάρχουν καθυστερήσεις, αλλά αυτές σπάνια υπερβαίνουν μερικούς μήνες και γενικά οφείλονται στο γεγονός ότι η προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας είναι πολύ κοντά στην ημερομηνία έκδοσης της.

2.2.2.8. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.9. Δομικά υλικά

Η Επιτροπή κατέθεσε αγωγή στο Δικαστήριο κατά του Βελγίου για μη ανακοίνωση των εθνικών μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ.

Υπάρχουν επίσης ειδικά προβλήματα με την Αυστρία η οποία δεν έχει μεταφέρει ορθά την οδηγία.

Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τώρα τους μηχανισμούς που θεσπίζονται από την οδηγία για να παρακολουθεί τις καταγγελίες για εμπόδια στο εμπόριο και να ελέγχει ότι οι εν λόγω πρακτικές συνάδουν με το κοινοτικό δίκαιο. Στο παρελθόν ανάλογες περιπτώσεις εξετάζονταν υπό το φως των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης.

2.2.2.10. Αγαθά εξοπλισμού (μηχανικά μέσα, εξοπλισμοί ατομικής προστασίας, προσυσκευασίες, μετρολογία, ηλεκτροτεχνικά μέσα και ιατρικές συσκευές)

Οι τομείς που υπάγονται στην κοινοτική νομοθεσία στον τομέα των αγαθών εξοπλισμού (μηχανικά μέσα, ηλεκτροτεχνικά μέσα, εξοπλισμοί ατομικής προστασίας, αέριο, πίεση, προσυσκευασίες, νομική μετρολογία, ιατρικά βοηθήματα και σκάφη αναψυχής) απαριθμούν 100 οδηγίες των οποίων η προθεσμία μεταφοράς έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 1997.

Το ποσοστό μεταφοράς είναι ικανοποιητικό, λαμβανομένης υπόψη της αντικειμενικής πολυπλοκότητας της μεταφοράς των εν λόγω οδηγιών (οι περισσότερες ανήκουν στο είδος «νέα προσέγγιση»). Σε κάθε περίπτωση ακόμα και όταν υπάρχει καθυστέρηση μεταφοράς ή μη ολοκληρωμένη μεταφορά, φαίνεται ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων που έχουν συμμορφωθεί δεν απειλείται. Σε γενικές γραμμές οι καθυστερήσεις οφείλονται σε λόγους εσωτερικής τάξης των κρατών μελών (αναμονή της γνωμοδότησης του Συμβουλίου Επικρατείας, αρμοδιότητα πολλών υπουργών, ενσωμάτωση του κοινοτικού κεκτημένου κατά την προσχώρηση νέου κράτους μέλους, πολύπλοκη νομοθετική διαδικασία κ.λπ.).

Εντοπίσθηκαν ορισμένα ερμηνευτικά προβλήματα των κειμένων όπως το πρόβλημα της διάθεσης προϊόντων στην αγορά στο τέλος των μεταβατικών περιόδων που προβλέπονται από τις οδηγίες. Οι υπηρεσίες ενεργούν στις περιπτώσεις αυτές τόσο σε επίσημο επίπεδο (κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 169) όσο και σε ανεπίσημο (συνεδριάσεις των «ομάδων εμπειρογνωμόνων», ερμηνευτικά δελτία κ.λπ.), γεγονός που επέτρεψε την πρόβλεψη και μάλιστα και την επίλυση των σημείων στα οποία υπάρχει απόκλιση.

Επιπλέον, οι αρμόδιες υπηρεσίες για ορισμένους τομείς ερεύνησαν πολλές ασφαλιστικές ρήτρες που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της εποπτείας της αγοράς, ειδικότερα στον τομέα των «μηχανών», των «συσκευών αερίου» και των «συσκευών απλής πίεσης». Κατόπιν των ανακοινώσεων αυτών η Επιτροπή αποφάνθηκε επί του βασίμου των περιοριστικών εθνικών μέτρων.

Στο θέμα της επισήμανσης των υλικών υποδημάτων (οδηγία 94/11/ΕΚ), από τις τέσσερις διαδικασίες που κινήθηκαν για τη μη ανακοίνωση των εθνικών μέτρων τρεις έληξαν για το Βέλγιο, τη Γαλλία και την Ιρλανδία. Αντίθετα, αποφασίσθηκε να αποσταλεί αιτιολογημένη γνώμη κατά του Λουξεμβούργου.

Η οδηγία 93/68/ΕΟΚ τροποποιεί τις οδηγίες 87/404/ΕΟΚ (απλά δοχεία πίεσης), 88/378/ΕΟΚ (ασφάλεια των παιχνιδιών), 89/106/ΕΟΚ (προϊόντα δομικών κατασκευών), 89/336/ΕΟΚ (ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα), 89/392/ΕΟΚ (μηχανές), 89/686/ΕΟΚ (μέσα ατομικής προστασίας), 90/384/ΕΟΚ (όργανα ζύγισης μη αυτόματης λειτουργίας), 90/385/ΕΟΚ (ενεργά εμφυτεύσιμα ιατρικά βοηθήματα), 90/396/ΕΟΚ (συσκευές αερίου), 91/263/ΕΟΚ (τερματικός εξοπλισμός τηλεπικοινωνιών), 92/42/ΕΟΚ (νέοι λέβητες ζεστού νερού που τροφοδοτούνται με υγρά ή αέρια καύσιμα) και 73/23/ΕΟΚ (ηλεκτρολογικό υλικό που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί εντός ορισμένων ορίων τάσης).

Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ελλάδα, η Δανία και η Σουηδία έχουν μεταφέρει όλες τις οδηγίες.

Η Γαλλία, η Γερμανία και η Φινλανδία έχουν μεταφέρει όλες τις οδηγίες, εκτός από την οδηγία 92/42/ΕΟΚ.

Οι Κάτω Χώρες έχουν μεταφέρει όλες τις οδηγίες, εκτός από την οδηγία 91/263/ΕΟΚ.

Το Βέλγιο έχει μεταφέρει όλες τις οδηγίες εκτός από τις οδηγίες 89/106/ΕΟΚ και 90/385/ΕΟΚ.

Το Λουξεμβούργο έχει μεταφέρει όλες τις οδηγίες εκτός από τις οδηγίες 91/263/ΕΟΚ και 92/42/ΕΟΚ.

Η Ιταλία έχει μεταφέρει όλες τις οδηγίες, εκτός από τις οδηγίες 89/106/ΕΟΚ, 90/396/ΕΟΚ, 92/42/ΕΟΚ και 73/23/ΕΟΚ.

Η Ιρλανδία έχει μεταφέρει όλες τις οδηγίες, εκτός από τις οδηγίες 89/106/ΕΟΚ, 89/336/ΕΟΚ, 90/385/ΕΟΚ, 91/263/ΕΟΚ και 92/42/ΕΟΚ.

Η Αυστρία έχει μεταφέρει όλες τις οδηγίες, εκτός από τις οδηγίες 88/378/ΕΟΚ, 89/106/ΕΟΚ, 89/392/ΕΟΚ, 89/686/ΕΟΚ, 90/385/ΕΟΚ, 90/396/ΕΟΚ και 92/42/ΕΟΚ.

2.2.2.11. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.12. Καλλυντικά προϊόντα

Ορισμένα εθνικά μέτρα μεταφοράς των οδηγιών σχετικά με τα καλλυντικά προϊόντα καταγράφηκαν το έτος αυτό 7 ωστόσο εξακολουθούν να υφίστανται προβλήματα μεταφοράς σε αυτό τον τομέα και ειδικότερα όσον αφορά την οδηγία 93/35/ΕΟΚ που τροποποιεί για έκτη φορά την οδηγία 76/768/ΕΟΚ.

Πράγματι, δόθηκε συμπληρωματική προθεσμία στα κράτη μέλη εν αναμονή της δημοσίευσης από την Επιτροπή του ευρετηρίου που προβλέπεται στο άρθρο 5α της προαναφερόμενης οδηγίας. Το ευρετήριο αυτό δημοσιεύθηκε την 1η Ιουνίου 1996 (απόφαση 96/335/ΕΚ) 7 ωστόσο καμμία από τις πέντε περιπτώσεις παραβάσεων που εκκρεμούσαν για τη μη μεταφορά της οδηγίας 93/35/ΕΟΚ δεν συνεχίσθηκε. Επομένως, η ΓΔ ΙΙΙ, η οποία από τον Ιούλιο του 1997 είναι υπεύθυνη για τους φακέλους των καλλυντικών προϊόντων, πρέπει να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό στην αποστολή των αιτιολογημένων γνωμών στα κράτη μέλη που δεν θα έχουν μεταφέρει την οδηγία αυτή.

2.2.2.13. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.14. Υφάνσιμα προϊόντα

Η οδηγία 96/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1996 περί ορισμένων μεθόδων ποσοτικής ανάλυσης διμερών μειγμάτων υφανσίμων ινών και η οδηγία 96/74/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1996 περί των ονομασιών των υφανσίμων άρχισαν να ισχύουν το 1997. Αυτές οι δύο οδηγίες κωδικοποιούν και καταργούν όσον αφορά την οδηγία 96/73/ΕΚ, τις οδηγίες 72/276/ΕΟΚ, 79/76/ΕΟΚ, 81/75/ΕΟΚ και 87/184/ΕΟΚ και όσον αφορά την οδηγία 96/74/ΕΚ, τις οδηγίες 71/307/ΕΟΚ, 75/36/ΕΟΚ, 83/623/ΕΟΚ και 87/140/ΕΟΚ.

2.2.2.15. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.16. Ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων

Το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή που ασκήθηκε από την Επιτροπή κατά του Ηνωμένου Βασιλείου βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης (υπόθεση C-300/95) (27). Η Επιτροπή αμφισβήτησε τη ρήτρα απαλλαγής του παραγωγού από την ευθύνη, που προβλέπεται στο άρθρο 7 σημείο ε της οδηγίας 85/374/ΕΟΚ όσον αφορά την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων (κίνδυνος ανάπτυξης). Το Δικαστήριο βάσισε την απόφασή του στην απουσία επαρκών αποδεικτικών στοιχείων ώστε να διαπιστωθεί η παράλειψη. Ωστόσο, η έννοια της κατάστασης τεχνικών και επιστημονικών γνώσεων διευκρινίσθηκε προς την κατεύθυνση που προτάθηκε από την Επιτροπή.

2.2.3. Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, ελεύθερη εγκατάσταση, δικαίωμα του εκλέγειν

2.2.3.1. Απαγόρευση των διακρίσεων

Στον τομέα της πολιτικής δικονομίας και της πρόσβασης στη δικαιοσύνη, η Επιτροπή μεριμνά ώστε η νομολογία του Δικαστηρίου που απορρέει από τις υποθέσεις C-43/95 (Data Delecta) (28), C-323/95 (Hayes) (29) και C-122/96 (Saldanha) (30) σχετικά με την απαγόρευση της «cautio judicatum solvi» - εγγυοδοσίας για τα δικαστικά έξοδα - που εισάγει διακρίσεις (υποχρέωση μόνο για τους κοινοτικούς αιτούντες που ενεργούν ενώπιον των δικαστηρίων κράτους μέλους εκτός αυτού της καταγωγής τους να δεσμεύουν ποσό που θα προορίζεται για την εγγύηση του ποσού των δικαστικών εξόδων) να τηρείται από τις εθνικές αρχές. Πράγματι, η συμβατότητα με το κοινοτικό δίκαιο επιβάλλεται σε κάθε κανόνα εθνικού δικαίου, σε όποιον τομέα και να υπάγεται. Επομένως, η υπεροχή του κοινοτικού δικαίου ασκείται, ενδεχομένως, έναντι εθνικών κανόνων που υπάγονται στο ιδιωτικό δίκαιο (31).

2.2.3.2. Είσοδος και διαμονή

Οι οδηγίες σχετικά με το δικαίωμα διαμονής των φοιτητών (93/96/ΕΟΚ), των συνταξιούχων (90/365/ΕΟΚ) και άλλων μη εργαζομένων (90/364/ΕΟΚ) έχουν στο εξής μεταφερθεί από όλα τα κράτη μέλη, τελευταία από τη Γερμανία. Προηγουμένως, με απόφαση της 20ής Μαρτίου 1997 (υπόθεση C-96/95), το Δικαστήριο καταδίκασε τη Γερμανία εκτιμώντας ότι η χώρα αυτή παρέλειψε τις υποχρώσεις της διότι δεν ενέκρινε μέσα στις απαιτούμενες προθεσμίες τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για τη μεταφορά των οδηγιών 90/364/ΕΟΚ και 90/365/ΕΟΚ. Το Δικαστήριο κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα αφού παρατήρησε κυρίως ότι οι πληροφορίες που δόθηκαν μέσω εγκυκλίων στις αρμόδιες αρχές των Lδnder δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις δημοσιότητας, σαφήνειας και βεβαιότητας ως προς τις νομικές περιπτώσεις που ρυθμίζονται από τις οδηγίες.

Η Γερμανία συμμορφώθηκε με την απόφαση με διάταγμα της 17ης Ιουλίου 1997, το οποίο μεταφέρει τις οδηγίες 90/364/ΕΟΚ, 90/365/ΕΟΚ, καθώς και την οδηγία 93/96/ΕΟΚ.

Οι διαδικασίες παράβασης που αφορούν τη μη ορθή μεταφορά των τριών προαναφερομένων οδηγιών συνεχίζονται.

Η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο όσον αφορά τη μεταφορά των διατάξεων των οδηγιών σχετικά με τη δήλωση των πόρων των φοιτητών (Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία), των πόρων των συνταξιούχων και των μη εργαζομένων (Γαλλία και Ιταλία), των οδηγιών σχετικά με την ασφάλιση για ασθένεια των φοιτητών, συνταξιούχων και μη εργαζομένων (Γαλλία, Ιταλία) καθώς και των οδηγιών σχετικά με τη διάρκεια ισχύος της κάρτας διαμονής των συνταξιούχων και των μη εργαζομένων (Ισπανία και Πορτογαλία).

Άλλες διαδικασίες σχετικά με τη μη ορθή μεταφορά των τριών οδηγιών βρίσκεται σε λιγότερο προχωρημένο στάδιο.

Πρέπει να σημειωθεί ότι αρκετές διαδικασίες παράβασης για μη ορθή μεταφορά μπόρεσαν να τεθούν στο αρχείο χάρη στην τροποποίηση των σχετικών εθνικών νομοθεσιών (Δανία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες).

Τέλος, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά της Ελλάδας. Το αντικείμενο της προσφυγής αυτής έγκειται στην πρακτική των ελληνικών αρχών να υποβάλλουν τη χορήγηση τίτλων διαμονής στους υπηκόους τρίτων χωρών, μέλη της οικογενείας πολιτών της Ένωσης, στην είσπραξη μεγαλύτερου τέλους από αυτό που εφαρμόζεται για τη χορήγηση της κάρτας διαμονής στους πολίτες της Ένωσης. Η Επιτροπή πιστεύει ότι αυτή η διαφορά μεταχείρισης αντίκειται στις οδηγίες στον τομέα του δικαιώματος διαμονής.

2.2.3.3. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.3.4. Δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι

Μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας 94/80/ΕΚ, την 1η Ιανουαρίου 1996, οι πολίτες της Ένωσης που διαμένουν σε κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι μπόρεσαν να συμμετάσχουν το έτος αυτό στις δημοτικές εκλογές που διεξήχθησαν στη Γερμανία (Hambourg και Hesse), στην Αυστρία (Burgenland, Kδrnten και Oberφsterreich), στην Ιταλία, στη Δανία, στην Πορτογαλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η Επιτροπή, ως θεματοφύλακας των Συνθηκών, συνέχισε κατά τη διάρκεια του 1997 τις διαδικασίες που αποβλέπουν στη διασφάλιση της μεταφοράς της οδηγίας 84/89/ΕΚ από όλα τα κράτη μέλη. Με αυτό τον τρόπο επετεύχθη η θέση στο αρχείο της διαδικασίας παράβασης όσον αφορά την Ελλάδα, τη Φινλανδία, τη Σουηδία και την Ισπανία μετά από τη θέσπιση από αυτά τα κράτη μέλη νόμων μεταφοράς. Παράλληλα, στις 26 Ιουνίου η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο διότι το Βέλγιο δεν είχε ανακοινώσει τα εθνικά μέτρα μεταφοράς (υπόθεση C-323/97).

Στις 7 Ιανουαρίου 1998, η Επιτροπή θέσπισε έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΟΚ για το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι [COM(97) 371]. Μολονότι η έκθεση δεν προτείνει καμμία τροποποίηση στις διατάξεις της οδηγίας, σημειώνει ωστόσο τις διατάξεις των οποίων η εφαρμογή μπορεί να βελτιωθεί.

2.2.3.5. Αναγνώριση των διπλωμάτων

Νομολογία του Δικαστηρίου

Όσον αφορά τις διαδικασίες παράβασης που κινήθηκαν βάσει του άρθρου 171 της συνθήκης ΕΚ (μη εκτέλεση απόφασης του Δικαστηρίου), πρέπει να σημειωθούν:

Η διαδικασία που κινήθηκε κατά του Βελγίου για μη εκτέλεση της απόφασης της 16ης Μαΐου 1991 (υπόθεση C-167/90) και καταδικάζει το Βέλγιο για τη μη συμμόρφωση των μέτρων μεταφοράς στις οδηγίες 85/432/ΕΟΚ και 85/433/ΕΟΚ (φαρμακοποιοί) τέθηκε στο αρχείο μετά τη θέσπιση νέας νομοθεσίας.

Στην υπόθεση των «φροντιστηρίων» (υπόθεση των ιδιωτικών σχολών στην Ελλάδα), το Δικαστήριο είχε καταδικάσει για πρώτη φορά την Ελλάδα, με την απόφαση που εξεδόθη στην υπόθεση C-147/86 (Επιτροπή κατά Ελλάδας), για παράβαση των άρθρων 48, 52 και 59 της συνθήκης ΕΚ διότι απαγόρευε στους υπηκόους άλλων κρατών μελών την ίδρυση «φροντιστηρίων» και ιδιωτικών σχολών μουσικής και χορού. Μετά από δεύτερη απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 1992 (υπόθεση C-328/90) η Ελλάδα τροποποίησε τη νομοθεσία της, γεγονός που επέτρεψε να τεθεί στο αρχείο η υπόθεση.

Οι διαδικασίες του άρθρου 171 σχετικά με την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών ξεναγών στην Ιταλία και στη Γαλλία (απόφαση εκδοθείσα στις 26 Φεβρουαρίου 1991) εκκρεμούν. Η Γαλλία κοινοποίησε σχέδιο διατάγματος και η Ιταλία ανακοίνωσε τη θέσπιση νέου νομοθετικού κειμένου.

Όσον αφορά τις άλλες αποφάσεις του Δικαστηρίου που δεν έχουν ακόμα εκτελεσθεί, πρέπει να σημειωθούν κυρίως τα ακόλουθα:

Μετά την απόφαση της 22ας Μαρτίου 1994 (υπόθεση C-375/92) κατά της Ισπανίας σχετικά με την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών των ξεναγών εξεδόθησαν νέα διατάγματα σχετικά με την άσκηση του επαγγέλματος σε ορισμένες αυτόνομες κοινότητες. Μετά τις παρατηρήσεις της Επιτροπής, η Ισπανία ανακοίνωσε νέα νομοθετικά κείμενα τα οποία και εξετάζονται.

Η Ελλάδα ανακοίνωσε μέτρα για τη συμμόρφωση της νομοθεσίας της με την απόφαση του Δικαστηρίου της 26ης Φεβρουαρίου 1991 σχετικά με την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών των ξεναγών. Η Επιτροπή, αφού εξέτασε τα νέα αυτά μέτρα αποφάσισε να θέσει την υπόθεση στο αρχείο.

Εθνικά μέτρα εκτέλεσης

Η υπόθεση σχετικά με τη μη ανακοίνωση των μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 89/48/ΕΟΚ (πρώτο γενικό σύστημα) από την Ελλάδα, που αποτέλεσε αντικείμενο απόφασης του Δικαστηρίου (απόφαση C-365/93 της 23ης Μαρτίου 1995) συνεχίζεται. Συνεπώς, αποφασίστηκε η προσφυγή στο Δικαστήριο. Όσον αφορά το Βέλγιο, η διαδικασία τέθηκε στο αρχείο μετά την ανακοίνωση των εθνικών μέτρων μεταφοράς από τις βελγικές αρχές.

Όσον αφορά την οδηγία 92/51/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 1992, σχετικά με το δεύτερο γενικό σύστημα αναγνώρισης της επαγγελματικής εκπαίδευσης, που συμπληρώνει την οδηγία 89/48/ΕΟΚ, κινήθηκε επίσης διαδικασία κατά της Ελλάδας στο πλαίσιο του άρθρου 169 της Συνθήκης.

Όσον αφορά την οδηγία 94/38/ΕΚ, που επιφέρει τροποποιήσεις στην οδηγία 92/51/ΕΟΚ σχετικά με το επίπεδο ορισμένων προσόντων, συνεχίζονται επίσης οι διαδικασίες κατά πολλών κρατών μελών.

Μη συμμόρφωση και μη ορθή εφαρμογή των οδηγιών

Το 1997, η Επιτροπή έλαβε πενήντα περίπου καταγγελίες λόγω περιορισμών αντίθετων προς τα άρθρα 52 και 59 της Συνθήκης ΕΚ καθώς και προς τις οδηγίες που διευκολύνουν την αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων για επαγγελματικούς σκοπούς. Ορισμένες εξ' αυτών οδήγησαν στην κίνηση διαδικασιών παράβασης ενώ άλλες τέθηκαν στο αρχείο ως αβάσιμες.

Οι διαδικασίες παράβασης που κινήθηκαν κατά ορισμένων κρατών μελών για μη ορθή μεταφορά ή για μη ορθή εφαρμογή των οδηγιών συνεχίστηκαν. Για παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί η περίπτωση που αφορά τη μεταφορά της οδηγίας 89/48/ΕΟΚ «πρώτο γενικό σύστημα» όσον αφορά το επάγγελμα του εκπαιδευτικού στη Γερμανία.

Η τρέχουσα διαδικασία κατά της Γερμανίας όσον αφορά την πρόσβαση στο επάγγελμα του οδοντιάτρου (απαιτήσεις μη προβλεπόμενες στις οδηγίες που αφορούν τους οδοντίατρους ώστε να γίνονται δεκτοί στο μητρώο κοινωνικής ασφάλισης οι οδοντίατροι κάτοχοι διπλωμάτων άλλων εκτός των γερμανικών αλλά σύμφωνα με αυτές τις οδηγίες) παραμένει επίσης σε εκκρεμότητα.

Στη διαδικασία που κινήθηκε κατά της Ισπανίας, η οποία αναγνώριζε την εγκατάσταση στο έδαφός της οδοντιάτρων, οι οποίοι διαθέτουν κατάρτιση εμφανώς κατώτερη εκείνης που προβλέπεται από την οδηγία, η οποία έχει αποκτηθεί στις λατινοαμερικανικές χώρες, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο.

Η Επιτροπή συνέχισε τη διαδικασία κατά της Ισπανίας όσον αφορά την ισπανική νομοθεσία που μεταφέρει την οδηγία για τους αρχιτέκτονες και η οποία επιβάλλει περιορισμό σχετικά με τη μέγιστη διάρκεια παροχής υπηρεσιών στην Ισπανία.

2.2.3.6. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.3.7. Εμπορικοί αντιπρόσωποι (ανεξάρτητοι επαγγελματίες)

Η Επιτροπή έθεσε στο αρχείο τη διαδικασία που είχε κινήσει κατά της Ιρλανδίας βάσει του άρθρου 169, μετά τη θέσπιση πρόσθετων μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 86/653/ΕΟΚ για τους εμπορικούς αντιπροσώπους (ανεξάρτητους επαγγελματίες). Η Επιτροπή αποφάσισε την αποστολή αιτιολογημένης γνώμης για μη ορθή μεταφορά. Επίσης, έθεσε στο αρχείο τη διαδικασία που είχε κινήσει κατά της Πορτογαλίας μετά την ικανοποιητική απάντηση των πορτογαλικών αρχών στην προειδοποιητική αποστολή.

Τέλος, η Επιτροπή αποφάσισε την αποστολή αιτιολογημένης γνώμης στις ιταλικές αρχές για μη ορθή μεταφορά της οδηγίας.

2.2.4. Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών

2.2.4.1. Τα άρθρα 59 και εξής

Τα άρθρα 59 και εξής της Συνθήκης θεσπίζουν την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των υπηρεσιών ήτοι των διασυνοριακών ανταλλαγών υπηρεσιών με προσωρινό χαρακτήρα. Η αρχή αυτή από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου απέκτησε άμεση και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή 7 επομένως η Επιτροπή μεριμνά για την τήρηση της ορθής εφαρμογής της σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου.

Πράγματι, το Δικαστήριο όχι μόνο καταδίκασε την ύπαρξη δυσμενών διακρίσεων αλλά και την ύπαρξη περιορισμών ακόμα και αν προκύπτουν από την εφαρμογή εθνικού κανόνα αδιακρίτως.

Η Επιτροπή μεριμνά ώστε στον τομέα των δραστηριοτήτων υπηρεσιών που δεν ρυθμίζονται σε κοινοτικό επίπεδο να διορθώνονται οι καταστάσεις στις οποίες εντοπίζονται δυσμενείς διακρίσεις ή περιορισμοί που δεν δικαιολογούνται από επιτακτικό λόγο γενικού συμφέροντος.

Τοιουτοτρόπως, η Επιτροπή κοινοποίησε αιτιολογημένη γνώμη στις ιταλικές αρχές σχετικά με το νόμο αριθ. 82 της 25ης Ιανουαρίου 1994 που ρυθμίζει τις δραστηριότητες εκκαθάρισης για την εγγραφή σε δύο επίσημα μητρώα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για μη δικαιολογημένο εμπόδιο που οδηγεί στην άρνηση της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.

Επίσης, η άρνηση εκ μέρους των βελγικών αρχών να χορηγήσουν άδειες πτήσης σε οικονομικούς φορείς που επιθυμούν τη λήψη αεροφωτογραφιών, εάν δεν διαθέτουν αεροσκάφη εγγεγραμμένα στο Βέλγιο, αποτελεί μη δικαιολογημένο περιορισμό και οδήγησε την Επιτροπή στην κοινοποίηση αιτιολογημένης γνώμης στις βελγικές αρχές.

Όσον αφορά τις υπηρεσίες ιδιωτικής ασφάλειας (ιδιωτικοί αστυνομικοί, μεταφορά κινητών αξιών, εγκατάσταση και συντήρηση μηχανημάτων συναγερμού) η Επιτροπή εγκαινίασε διαδικασίες λόγω παράβασης κατά τριών κρατών μελών. Η Επιτροπή, το Μάρτιο του 1997, προσέφυγε στο Δικαστήριο όσον αφορά ισπανικές ρυθμίσεις οι οποίες περιέχουν περιορισμούς που εισάγουν δυσμενείς διακρίσεις, βασιζόμενους στην ιθαγένεια 7 η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προαναφερόμενες ρυθμίσεις δεν συνάδουν μεταξύ άλλων με το άρθρο 59 της Συνθήκης. Στο ίδιο πλαίσιο, τον Ιούνιο του 1997, η Επιτροπή κοινοποίησε αιτιολογημένη γνώμη στην Πορτογαλία και στο Βέλγιο.

Η διάκριση μπορεί να βασίζεται στον τόπο εγκατάστασης όπως συμβαίνει στην περίπτωση εφαρμογής διμερούς συμφωνίας υπεργολαβίας μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας. Με αυτό τον τρόπο, οι γερμανικές αρχές επιτρέπουν μόνο σε επιχειρήσεις εγκατεστημένες στη Γερμανία να συνάψουν συμφωνίες υπεργολαβίας με πολωνικές εταιρείες και να υλοποιήσουν την υπεργολαβία μέσω απόσπασης πολωνών εργατών σε γερμανικό έδαφος. Αντίθετα οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι την κατάσταση δεν συνάδει με το άρθρο 59 και κοινοποίησε αιτιολογημένη γνώμη τον Οκτώβριο του 1997.

2.2.4.2. Οπτικοακουστικός τομέας/Μέσα

Στον τομέα των μέσων ενημέρωσης, η παραβίαση των άρθρων 52 και 59 της Συνθήκης αποτέλεσε αντικείμενο εικαζόμενης παράβασης. Η διαδικασία είχε αφορμή καταγγελίες που κατατέθηκαν στην Επιτροπή. Στην εν λόγω υπόθεση, η διαδικασία έφθασε στο επίπεδο της αιτιολογημένης γνώμης, κατόπιν της οποίας το σχετικό κράτος μέλος τροποποίησε τη νομοθεσία του ώστε να συμμορφωθεί με το κοινοτικό δίκαιο: η συγκεκριμένη περίπτωση αφορούσε ορισμένες διατάξεις της πορτογαλικής νομοθεσίας σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων. Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές η ξένη συμμετοχή στο εταιρικό κεφάλαιο ενός τηλεοπτικού φορέα δεν μπορούσε να αντιπροσωπεύει περισσότερο του 15 % του κεφαλαίου της εταιρείας 7 επίσης ο υποψήφιος για άδεια τηλεοπτικής μετάδοσης έπρεπε να είναι εγκατεστημένος στην Πορτογαλία.

Όσον αφορά τον οπτικοακουστικό τομέα πρέπει να τονισθεί το γεγονός ότι όλα τα κράτη μέλη ανακοίνωσαν την εθνική τους νομοθεσία για τη μεταφορά της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ για την τηλεόραση χωρίς σύνορα.

Δύο διαδικασίες παράβασης που αφορούν το Βέλγιο και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται υπό ρύθμιση αφού αποτέλεσαν αντικείμενο δύο αποφάσεων του Δικαστηρίου στις 10 Σεπτεμβρίου 1996.

Αυτές οι δύο σημαντικές αποφάσεις αφορούν, κατά κύριο λόγο, την κεντρική διάταξη της οδηγίας και συγκεκριμένα το άρθρο της 2 (ελευθερία λήψης και αναμετάδοσης, εφαρμοστέο δίκαιο). Το Δικαστήριο προσδιόρισε κατ' αρχάς, σε συμφωνία με τις θέσεις της Επιτροπής, ότι ένα σύστημα προηγούμενης έγκρισης των εκπομπών προέλευσης κάποιου άλλου κράτους μέλους, είναι αντίθετο προς την αρχή της ελεύθερης αναμετάδοσης και λήψης των τηλεοπτικών εκπομπών που προβλέπεται από την οδηγία. Το Δικαστήριο στη δεύτερη απόφαση, έκρινε ως αντίθετη προς την οδηγία τη μη τήρηση της ιεράρχησης των κριτηρίων, που καθορίζουν την αρμοδιότητα ενός κράτους μέλους, καθώς και την εφαρμογή ενός διπλού συστήματος για τους οργανισμούς ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης ανάλογα με το κοινό προς το οποίο απευθύνονται.

Διαδικασίες για παράβαση εκκρεμούν επίσης κατά της Φινλανδίας, της Γαλλίας, της Ελλάδας και της Ιταλίας.

Στις 30 Ιουλίου 1997 άρχισε να ισχύει η νέα οδηγία «Τηλεόραση χωρίς σύνορα» (Οδηγία 97/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Ιουνίου 1997, ΕΕ L 202 της 30.7.1997, σ. 60).

Η οδηγία αυτή τροποποιεί την οδηγία του 1989 ρυθμίζοντας την άσκηση των τηλεοπτικών δραστηριοτήτων με στόχο την ενήμερωση και τη διευκρίνηση των διατάξεών της. Οι κυριότερες τροποποιήσεις αποβλέπουν στην αποσαφήνιση μερικών ορισμών όπως οι έννοιες της «τηλεοπτικής διαφήμισης», των «τηλεαγορών», των «ευρωπαϊκών έργων», της αναμετάδοσης «εκδηλώσεων μείζονος σημασίας για την κοινωνία», στην εισαγωγή κανόνων σχετικά με τις τηλεαγορές καθώς και τα κανάλια που ασχολούνται αποκλειστικά με την αυτοπροβολή, στην ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων, ειδικότερα με την καθιέρωση υποχρεωτικής προειδοποίησης που θα επισημαίνει τα μη κωδικοποιημένα προγράμματα που μπορούν να βλάψουν τους ανήλικους και με την αίτηση προς την Επιτροπή διεξαγωγής έρευνας αποτελεσματικότητας των συστημάτων ελέγχου τύπου «v-chip» (μικροκύκλωμα κατά της βίας) καθώς και στη θέσπιση φόρουμ διαβούλευσης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής για την εφαρμογή και την εξέλιξη της ρύθμισης στον τομέα αυτό, θέμα για το οποίο η Επιτροπή θα υποβάλλει περιοδική έκθεση στην οποία θα λαμβάνονται υπόψη οι σημειωθείσες τεχνολογικές εξελίξεις.

Η Επιτροπή θα μεριμνήσει για την ορθή μεταφορά της εν λόγω οδηγίας, κυρίως μέσω της επιτροπής επαφών, εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, ήτοι έως στις 30 Δεκεμβρίου 1998.

2.2.4.3. Τηλεπικοινωνίες

Οι οδηγίες που αποτελούν τις κοινοτικές ρυθμίσεις στον τομέα των τηλεπικοινωνιών καθορίζουν την 1η Ιανουαρίου 1998 ως ημερομηνία δημιουργίας της απελευθερωμένης και εναρμονισμένης ευρωπαϊκής αγοράς τηλεπικοινωνιών. Σχεδόν το σύνολο των οδηγιών είχε εγκριθεί το 1997 και θα έπρεπε να έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο το αργότερο έως το τέλος αυτού του έτους.

Η πρωταρχική σημασία που έχει η εφαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου αναγνωρίζεται σε όλη την Ένωση. Αφενός, η ενιαία και απελευθερωμένη αγορά των τηλεπικοινωνιών είναι απαραίτηση για την επίτευξη της κοινωνίας των πληροφοριών στην Ευρώπη με ότι αυτή συνεπάγεται από τη σκοπιά της ανάπτυξης, της απασχόλησης και της ποιότητας ζωής. Αφετέρου, η προθεσμία της 1ης Ιανουαρίου 1998 έχει μεγάλη σημασία λόγω της αναληφθείσας από την Κοινότητα δέσμευσης να ανοίξει την αγορά της σύμφωνα με τη συμφωνία του ΠΟΕ για τις βασικές υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών.

Στις 29 Μαΐου 1997, η Επιτροπή εξέδωσε πρώτη ανακοίνωση προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για την κατάσταση προόδου της εφαρμογής (32). Ο σκοπός του εγγράφου αυτού έγκειτο στην επιθεώρηση του συνόλου των οδηγιών ακόμα και εκείνων που δεν είχαν ακόμα αρχίσει να ισχύουν 7 στον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο η Επιτροπή προέβλεπε τη διασφάλιση αφενός της μεταφοράς και της αποτελεσματικής εφαρμογής της νομοθεσίας, τονίζοντας την προσφυγή σε μέτρα ανεπίσημου χαρακτήρα, σε συνδυασμό με την πλήρη εφαρμογή της διαδικασίας παράβασης 7 ειδικότερα στην εξέταση εκ του σύνεγγυς πολλών ουσιωδών πλευρών της νομοθεσίας που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ενδεικτικές της προόδου της μεταφοράς του ρυθμιστικού πλαισίου για την καθορισμένη ημερομηνία για την πλήρη απελευθέρωση.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασής του, της 27ης Ιουνίου 1997, το Συμβούλιο εξέτασε την ανακοίνωση και ζήτησε από την Επιτροπή να συμβουλευθεί γρήγορα τα κράτη μέλη και να του υποβάλλει έκθεση της προόδου επ' ευκαιρία της προσεχούς συνεδρίασής του και κατόπιν κατά τη διάρκεια των μεταγενεστέρων συνεδριάσεων.

Μια ενημέρωση της πρώτης αυτής ανακοίνωσης εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 8 Οκτωβρίου 1997 (33). Ως συμπέρασμα η Επιτροπή έκρινε ενθαρρυντική την πρόοδο που σημειώθηκε στη μεταφορά των ρυθμίσεων. Ωστόσο, σε μικρό αριθμό κρατών μελών είναι απαραίτητο να γίνουν προσπάθειες που χρήζουν περαιτέρω στήριξης ενώ σε μερικά άλλα κράτη μέλη παραμένουν ακόμα εργασίες προς ολοκλήρωση όσον αφορά ορισμένες ειδικές πτυχές.

Η Επιτροπή σκοπεύει να παρουσιάσει ενημερωμένη έκθεση στις αρχές του 1998 βάσει των διμερών συμφωνιών της με τα κράτη μέλη. Στο στάδιο αυτό, προβλέπεται να καταρτιστεί μέσα στην εν λόγω έκθεση πιο ολοκληρωμένος πίνακας της κατάστασης μεταφοράς του ρυθμιστικού πλαισίου. Επίσης, η έκθεση θα προτείνει σειρά δεικτών της πραγματικής και αποτελεσματικής κατάστασης εφαρμογής των μέτρων που μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο και θα παράσχει μια πρώτη εκτίμηση της λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς τηλεπικοινωνιών βάσει των κατάλληλων οικονομικών δεικτών.

Όσον αφορά τη μεταφορά των διαφόρων οδηγιών κι αποφάσεων η κατάσταση παρουσιάζεται ως εξής:

Η οδηγία-πλαίσιο ONP (90/387/ΕΟΚ) σχετικά με τις αρχές που πρέπει να εφαρμοστούν για την παροχή ανοικτού δικτύου τηλεπικοινωνιών μεταφέρθηκε από όλα τα κράτη μέλη.

Όσον αφορά την οδηγία 92/44/ΕΟΚ (μισθωμένες γραμμές) όλα τα κράτη μέλη έχουν ανακοινώσει στην Επιτροπή τα εθνικά μέτρα μεταφοράς, αλλά στην Ελλάδα και στο Λουξεμβούργο αυτά έχουν μερικό χαρακτήρα. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 171 απεστάλη προειδοποιητική επιστολή προς την Ελλάδα το 1997. Η Επιτροπή συνεχίζει την ανάλυση της κατάστασης μεταφοράς της οδηγίας στο Βέλγιο και την Πορτογαλία. Η διαδικασία που κινήθηκε το 1997 κατά της Αυστρίας τέθηκε στο αρχείο κατόπιν της ανακοίνωσης μέτρων εκτέλεσης.

Ως προς την οδηγία 95/62/ΕΚ, σχετικά με την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου (ONP) στη φωνητική τηλεφωνία, όλα τα κράτη μέλη, πλην της Ελλάδας έχουν κοινοποιήσει τα μέτρα μεταφοράς αν και όσον αφορά το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο τα μέτρα αυτά είναι μερικά. Η ανακοίνωση των εθνικών μέτρων κατέληξε κατά το 1997 στη θέση των φακέλων παράβασης που είχαν κινηθεί κατά της Γαλλίας, της Ιρλανδίας, της Ιταλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου στο αρχείο.

Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν το 1997 τρεις οδηγίες, οι προθεσμίες μεταφοράς των οποίων λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου. Πρόκειται για τις οδηγίες 97/51/ΕΚ (τροποποίηση των οδηγιών πλαισίου και μισθωμένων γραμμών), 97/13/ΕΚ (άδειες) και 97/33/ΕΚ (διασύνδεση). Ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη ανακοινώσει μέτρα μεταφοράς (βλέπε Παράρτημα IV) αλλά η ανάλυση της κατάστασης μεταφοράς θα αποτελέσει αντικείμενο της προσεχούς ετήσιας έκθεσης.

Η οδηγία 91/263/ΕΟΚ, για τους τερματικούς εξοπλισμούς τηλεπικοινωνιών, μεταφέρθηκε από όλα τα κράτη μέλη. Οι Κάτω Χώρες, στις οποίες κατά το 1997 απεστάλη μία αιτιολογημένη γνώμη, κοινοποίησαν τα μέτρα μεταφοράς τον Δεκέμβριο του 1997. Οι διαδικασίες παράβασης αναφορικά με τα τέσσερα κράτη μέλη, για τα οποία το Δικαστήριο είχε διαπιστώσει παράλειψη το 1995 (Βέλγιο και Ελλάδα) και το 1996 (Ιρλανδία και Λουξεμβούργο), τέθηκαν στο αρχείο κατόπιν της έγκρισης εθνικών μέτρων εκτέλεσης.

Όσον αφορά την οδηγία 93/97/ΕΟΚ, η οποία επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 91/263/ΕΟΚ στους εξοπλισμούς επίγειων σταθμών δορυφορικών επικοινωνιών, δέκα κράτη μέλη (Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Φινλανδία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο) είχαν ανακοινώσει μέτρα μεταφοράς. Το 1997 απεστάλησαν πέντε αιτιολογημένες γνώμες (Βέλγιο, Ελλάδα, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο και Κάτω Χώρες) και μία προειδοποιητική επιστολή (Αυστρία) στα κράτη που δεν είχαν ανακοινώσει κείμενα μεταφοράς. Όπως και για την οδηγία 91/263/ΕΟΚ, οι Κάτω Χώρες κοινοποίησαν τα μέτρα μεταφοράς το Δεκέμβριο του 1997.

Σχετικά με τις τρεις οδηγίες για τις συχνότητες, συγκεκριμένα τις οδηγίες 87/372/ΕΟΚ (GSM), 90/544/ΕΟΚ (Ermes) και 91/287/ΕΟΚ (DECT), όλα τα κράτη μέλη κοινοποίησαν τα εθνικά τους μέτρα εκτέλεσης. Η Επιτροπή αναθεωρεί την κατάσταση μεταφοράς της οδηγίας 90/544/ΕΟΚ από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Όσον αφορά την απόφαση για την αρίθμηση 91/396/ΕΟΚ, σχετικά με την καθιέρωση του «112» ως ενιαίου ευρωπαϊκού αριθμού κλήσης έκτακτης ανάγκης, όλα τα κράτη μέλη εκτός από την Ελλάδα, έλαβαν τα μέτρα που απαιτούνται από αυτή την απόφαση. Η Ισπανία και η Πορτογαλία έλαβαν τα εν λόγω μέτρα το 1997 και επομένως, οι διαδικασίες παράβασης που είχαν κινηθεί εναντίον τους τέθηκαν στο αρχείο.

Επίσης, όλα τα κράτη μέλη έχουν ήδη μεταφέρει την απόφαση 92/264/ΕΟΚ, σχετικά με την καθιέρωση του προθέματος «00» ως κοινού προθέματος πρόσβασης στο διεθνές τηλεφωνικό δίκτυο στην Κοινότητα.

Τέλος, πέντε κράτη μέλη (Δανία Ισπανία, Λουξεμβούργο, Φινλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο) κοινοποίησαν εθνικά μέτρα μεταφοράς της οδηγίας 95/47/ΕΚ σχετικά με τη χρήση προτύπων για τη μετάδοση τηλεοπτικού σήματος. Κατά το 1997 κινήθηκαν διαδικασίες παράβασης κατά των άλλων κρατών μελών.

2.2.4.4. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.4.5. Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες

Η Επιτροπή, κατά τη διάρκεια του 1997 διατήρησε τακτικές επαφές με τις εθνικές αρχές, τόσο στο πλαίσιο θεσμικών επιτροπών (τραπεζική συμβουλευτική επιτροπή, επιτροπή ασφαλίσεων, επιτροπή επικοινωνίας «Οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες») όσο και στο πλαίσιο ad hoc ομάδων ερμηνείας (GTIAD στον τραπεζικό τομέα, ομάδα εργασίας για την ερμηνεία στον τομέα των ασφαλίσεων, ομάδα ερμηνείας της οδηγίας «επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων» κ.λπ.) ή ομάδων υψηλού επιπέδου (HLSSC στον τομέα των κινητών αξίων) με σκοπό να ενισχυθεί η διοικητική συνεργασία και να εξευρεθούν ταχέως λύσεις στα διαπιστωθέντα προβλήματα.

Στον τομέα των ασφαλίσεων, η παράβαση των άρθρων 52 και 59 της συνθήκης ΕΚ καθώς και των οδηγιών αποτέλεσε κατά το 1997, αντικείμενο τεσσάρων νέων διαδικασιών εικαζομένων παραβάσεων που κινήθηκαν από την Επιτροπή βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης. Σε όλες τις περιπτώσεις επρόκειτο για αυτεπαγγέλτως διαπιστωθείσες περιπτώσεις. Όσον αφορά τις διαδικασίες που κινήθηκαν το 1996 μία από αυτές τέθηκε στο αρχείο διότι το σχετικό κράτος μέλος συμμορφώθηκε με τις απαιτήσεις του κοινοτικού δικαίου. Στον τραπεζικό τομέα η Επιτροπή κατά το 1997 κίνησε δύο νέες διαδικασίες, τη μία βάσει καταγγελίας ενώ η άλλη αποτελεί αυτεπαγγέλτως διαπιστωθείσα υπόθεση.

Όσον αφορά τις διαπιστωθείσες παραβάσεις, μεγάλος αριθμός περιπτώσεων, έφθασε κατά το 1997 το στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης. Όσον αφορά τον τομέα των ασφαλίσεων πρέπει να τονιστεί ότι ο αριθμός των διαδικασιών που κινήθηκαν το 1997 για μη συμμόρφωση ή μη ορθή εφαρμογή αυξήθηκε σημαντικά σε σχέση με το 1996. Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι, δεδομένης της μεγάλης πολυπλοκότητας που παρουσιάζει ο τομέας των ασφαλίσεων, οι συζητήσεις που διεξάγονται με τις εθνικές διοικήσεις στο πλαίσιο των διαδικασιών που κινήθηκαν το 1996 δεν έχουν αποφέρει ακόμα αποτελέσματα. Στον τραπεζικό τομέα η μη μεταφορά της οδηγίας 95/26/ΕΟΚ («post-BCCI») οδήγησε την Επιτροπή στην αποστολή αιτιολογημένης γνώμης σε 8 κράτη μέλη.

Στον τραπεζικό τομέα, η διαδικασία λόγω παράβασης που κινήθηκε κατά της Ιταλίας λόγω της διακριτικής μεταχείρισης στο φορολογικό τομέα που επεφύλαττε το εν λόγω κράτος μέλος, στο θέμα της ενυπόθηκης πίστωσης στις τράπεζες που δεν είναι εγκατεστημένες στην Ιταλία (βλέπε 13η έκθεση), τέθηκε στο αρχείο εφόσον το κράτος μέλος συμμορφώθηκε με την αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής.

Στον τομέα των κινητών αξιών αποφασίσθηκε η προσφυγή στο Δικαστήριο κατά της Γερμανίας λόγω παράβασης των άρθρων 52 και 59 της συνθήκης ΕΚ έναντι των βρετανικών «investement trusts» αφενός, όσον αφορά τη δημόσια προσφορά των μετοχών τους στη Γερμανία και αφετέρου στο φορολογικό επίπεδο.

Στον τραπεζικό τομέα, η αποστολή αιτιολογημένων γνωμών αποφασίσθηκε για τη μη μεταφορά της οδηγίας 95/26/ΕΟΚ (που επονομάζεται «post-BCCI») κατά της Γερμανίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου, του Βελγίου, της Ιρλανδίας, της Γαλλίας και της Ελλάδας. Αποφασίσθηκε η προσφυγή στο Δικαστήριο κατά της Γερμανίας για τη μη μεταφορά της οδηγίας 94/19/ΕΚ για τις εγγυήσεις των καταθέσεων. Η οδηγία 93/6/ΕΟΚ για την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων των επενδυτικών επιχειρήσεων και των πιστωτικών ιδρυμάτων απετέλεσε αντικείμενο αναβολής προσφυγής, διότι η Γερμανία μετέφερε την οδηγία αλλά δεν ενημέρωσε ακόμα επίσημα την Επιτροπή.

Στον τομέα των κινητών αξιών, η Επιτροπή απέστειλε αιτιολογημένη γνώμη για μη μεταφορά της οδηγίας 93/22/ΕΟΚ (επενδυτικές υπηρεσίες στον τομέα των κινητών αξιών) στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία και το Λουξεμβούργο και για μερική μεταφορά στη Γερμανία. Κατόπιν η προσφυγή αποφασίσθηκε κατά της Ισπανίας, του Λουξεμβούργου και της Γερμανίας.

Όσον αφορά τις οδηγίες 92/49/ΕΟΚ και 92/96/ΕΟΚ (τρίτη οδηγία για την ασφάλιση γενικών κλάδων και την ασφάλιση ζωής) ζητήθηκε η παραίτηση από τις υποθέσεις ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της Ελλάδας για τη μη ανακοίνωση εθνικών μέτρων εκτέλεσης για τη μεταφορά των δύο αυτών οδηγιών, ενώ το Δικαστήριο αποφάνθηκε κατά της Ισπανίας όσον αφορά την οδηγία 92/49/ΕΟΚ. Ωστόσο, αν και τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν ήδη ανακοινώσει μέτρα για αυτές τις δύο οδηγίες, η μεταφορά ή η εφαρμογή των οδηγιών αυτών δεν στερείται προβλημάτων. Πράγματι, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις μερικής ή μη σύμφωνης μεταφοράς που πρέπει να σημειωθούν.

Η Επιτροπή ανέστειλε την απόφαση προσφυγής του Δικαστηρίου κατά της Ισπανίας για μη ανακοίνωση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης που αφορούν την οδηγία 92/96/ΕΟΚ ενόσω αναμένεται η απόφαση στην απόφαση που αφορά την οδηγία 92/49/ΕΟΚ. Επίσης, όσον αφορά την οδηγία 91/674/ΕΟΚ (ετήσιοι και ενοποιημένοι λογαριασμοί των ασφαλιστικών επιχειρήσεων), απεστάλη αιτιολογημένη γνώμη στην Ισπανία και αποφασίσθηκε η προσφυγή. Επίσης, η Ισπανία καταδικάστηκε για τη μη μεταφορά της οδηγίας 91/371/ΕΟΚ (συμφωνία με την Ελβετία).

Τέλος, πρέπει να αναφερθεί η θέση στο αρχείο των υποθέσεων για τις περιπτώσεις μη μεταφοράς των οδηγιών 91/674/ΕΟΚ από την Ιταλία, 90/618/ΕΟΚ (ασφάλιση της αστικής ευθύνης από αυτοκίνητα) και 90/619/ΕΟΚ (δεύτερη οδηγία για την ασφάλιση ζωής) από την Ισπανία, 93/22/ΕΟΚ από την Ελλάδα και την Πορτογαλία (επενδυτικές επιχειρήσεις στον τομέα των κινητών αξιών).

Στον τραπεζικό τομέα, αποφασίσθηκε η προσφυγή στο Δικαστήριο κατά της Αυστρίας δεδομένου ότι η ύπαρξη ανωνύμων λογαριασμών στο έδαφός της είναι ασυμβίβαστη με την υποχρέωση απόδειξης της ταυτότητας των πελατών κατά το άνοιγμα λογαριασμού, που προβλέπεται από το άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 91/308/ΕΟΚ (νομιμοποίηση κεφαλαίων από παράνομες δραστηριότητες).

Όσον αφορά τον τομέα των ασφαλίσεων η Επιτροπή απέστειλε αιτιολογημένη γνώμη στη Γαλλία για μη πλήρη εφαρμογή των οδηγιών 92/49/ΕΟΚ και 92/96/ΕΟΚ λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι δεν έχει ανακοινωθεί έως σήμερα κανένα μέτρο που να τροποποιεί τον κώδικα αμοιβαίας ασφάλισης ώστε να τον προσαρμόζει προς τις τρίτες οδηγίες περί ασφαλίσεων.

Επίσης, απεστάλη αιτιολογημένη γνώμη στο Βέλγιο διότι η βελγική νομοθεσία σχετικά με τον έλεγχο των ασφαλιστικών επιχειρήσεων αποκλείει την εφαρμογή της οδηγίας 92/49/ΕΟΚ στην ασφάλιση κατά των εργατικών ατυχημάτων. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι κίνδυνοι αυτοί καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία όταν αποτελούν αντικείμενο δραστηριότητας ιδιωτικών ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Η ίδια παραβίαση διαπιστώθηκε όσον αφορά τη Φινλανδία, κατά της οποίας απεστάλη προειδοποιητική επιστολή το 1996.

Επίσης, η Επιτροπή πρέπει ακόμα να εκτελέσει την αποστολή αιτιολογημένης γνώμης, που αποφασίσθηκε το 1996, για κακή εφαρμογή της οδηγίας 92/49/ΕΟΚ. Ειδικότερα, η Γερμανία κατήργησε επίσης, στο κείμενο μεταφοράς αυτής της οδηγίας την απαγόρευση σώρευσης της ασφάλισης για ασθένεια με άλλους κλάδους ασφάλισης, όσον αφορά μη γερμανικές επιχειρήσεις που επιθυμούν να συστήσουν θυγατρική στο γερμανικό έδαφος, ή να λειτουργήσουν εκεί παρέχοντας υπηρεσίες, σύμφωνα με την τρίτη οδηγία γενικών κλάδων ασφάλισης, η οποία κατήργησε τη δυνατότητα επιβολής της μη σώρευσης. Ωστόσο, μία νέα διάταξη προστέθηκε στην κοινωνική νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία ο εργαζόμενος θα επωφελείται από τις εισφορές που καταβάλλονται από τον εργοδότη μόνο εάν η ασφαλιστική εταιρεία, ανεξάρτητα από τον τόπο έδρας της, εφαρμόζει τη μη σώρευση. Πρόκειται για έμμεση παράβαση της οδηγίας 92/49/ΕΟΚ.

Επιπλέον, η Επιτροπή απέστειλε στην Ισπανία αιτιολογημένη γνώμη, διότι η ισπανική νομοθεσία η οποία μεταφέρει την οδηγία αυτή δεν προέβλεψε την οριζόμενη στο άρθρο 1 παράγραφος 4 της οδηγίας 84/5/ΕΟΚ υποχρέωση του οργανισμού που ιδρύεται στα κράτη μέλη, αποστολή του οποίου είναι να αποκαθιστά τις ζημιές που προκαλούνται από οχήματα αγνώστων στοιχείων, να χορηγεί αιτιολογημένη απάντηση στο θύμα σχετικά με την παρέμβασή του. Τέλος, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στη Γαλλία διότι αυτή επιβάλει την υποχρέωση συμπλήρωσης «δελτίου διάθεσης στο εμπόριο» πριν την κυκλοφορία στην αγορά νέων ασφαλιστήριων συμβολαίων, κατά παράβαση των οδηγιών 92/49/ΕΟΚ και 92/96/ΕΟΚ, που απαγορεύουν στα κράτη μέλη να προβλέψουν διατάξεις που απαιτούν την προηγούμενη έγκριση ή την συστηματική ανακοίνωση γενικών και ειδικών όρων των ασφαλιστήριων συμβολαίων.

Όσον αφορά τις προδικαστικές υποθέσεις, το Δικαστήριο αποφάνθηκε στις 9 Ιουλίου 1997 για την υπόθεση C-222/95, η οποία αφορούσε τη δυνατότητα ενός κράτους μέλους να απαιτεί, πριν από την έν