Βρυξέλλες, 6.4.2005

COM(2005) 121 τελικό

2005/0050 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος πλαισίου για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (2007-2013)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή){SEC (2005) 433 }

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Λισσαβώνα, το Μάρτιο του 2000, τέθηκε ο στόχος να καταστεί παγκόσμια η Ευρώπη η πλέον ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία που βασίζεται στη γνώση. Επισημάνθηκε η σπουδαιότητα δημιουργίας ενός κλίματος ευνοϊκού για τις ΜΜΕ και κρίθηκε σημαντική η διάδοση ορθών πρακτικών για την εξασφάλιση μεγαλύτερης σύγκλισης μεταξύ των κρατών μελών. Στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Γκέτεμποργκ, τον Ιούνιο του 2001, καθορίστηκε η στρατηγική της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη, ώστε να εξασφαλιστεί ο συνδυασμός της οικονομικής ανάπτυξης με την κοινωνική συνοχή και την προστασία του περιβάλλοντος. Οι παραγωγικές διαδικασίες των επιχειρήσεων διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Στην ανακοίνωσή της για μια ανανεωμένη στρατηγική της Λισσαβώνας, το Φεβρουάριο του 2005, η Επιτροπή προτείνει να επικεντρωθούν οι προσπάθειες στην «επίτευξη ισχυρότερης και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων απασχόλησης»[1]. Για το σκοπό αυτό απαιτούνται ενέργειες για την επίτευξη ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας και για να καταστεί η Ευρώπη πιο ελκυστικός χώρος επένδυσης και εργασίας. Τονίζεται η ανάγκη ενθάρρυνσης της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας, προσέλκυσης επαρκούς επιχειρηματικού κεφαλαίου για τη σύσταση επιχειρήσεων και τη διατήρησης μιας ισχυρής ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης, με ταυτόχρονη διευκόλυνση της καινοτομίας και ιδίως της οικοκαινοτομίας, με μεγαλύτερη επένδυση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, την αξιοποίηση των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας και τη βιώσιμη χρήση πόρων.

Η διαδικασία της Λισσαβώνας έθεσε σταθερά την ανταγωνιστικότητα στο επίκεντρο της πολιτικής προσοχής. Τα τελευταία χρόνια αυξήθηκε η μέριμνα για την επίτευξη μεγαλύτερης συνοχής και συνεργίας στα κοινοτικά προγράμματα και τους μηχανισμούς που σχετίζονται με την επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας. Στην εαρινή σύνοδο του Συμβουλίου το 2003 ζητήθηκε η «ανάπτυξη από την Επιτροπή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την ανταγωνιστικότητα, που θα επισκοπεί σε τακτική βάση τόσο οριζόντια όσο και τομεακά ζητήματα»[2]. Ανταποκρινόμενη[3], η Επιτροπή υπέβαλε μια προκαταρκτική ανάλυση των συναφών τομέων δραστηριότητας και εξέφρασε την πρόθεσή της να παρουσιάσει προτάσεις στο πλαίσιο της προπαρασκευαστικής εργασίας για την επόμενη δημοσιονομική περίοδο, η οποία προσδιορίζει το πολιτικό σχέδιο της διευρυμένης Ένωσης για την περίοδο 2007 – 2013. Ως εκ τούτου, τον Ιούλιο 2004 η Επιτροπή, στο πλαίσιο των προτάσεών της για την επόμενη δημοσιονομική περίοδο, πρότεινε ένα πρόγραμμα πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία[4].

2. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Το πρόγραμμα πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (CIP) θα συνδυάσει σε ένα κοινό πλαίσιο ειδικά κοινοτικά προγράμματα υποστήριξης και συναφή τμήματα άλλων κοινοτικών προγραμμάτων σε τομείς κρίσιμους για την ώθηση της ευρωπαϊκής παραγωγικότητας, της ικανότητας καινοτομίας και της βιώσιμης ανάπτυξης, ενώ ταυτόχρονα θα αντιμετωπίζει συμπληρωματικά περιβαλλοντικά ζητήματα. Αυτό αφορά τα ακόλουθα κοινοτικά μέτρα που εφαρμόζονται αυτή τη στιγμή: Απόφαση του Συμβουλίου 96/413/ΕΚ[5] για την εφαρμογή προγράμματος κοινοτικών δράσεων υπέρ της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας· απόφαση του Συμβουλίου 2000/819/ΕΚ[6] σχετικά με ένα πολυετές πρόγραμμα για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις· κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1655/2000[7] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το χρηματοδοτικό μέσον για το περιβάλλον (LIFE)· απόφαση αριθ. 2256/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση πολυετούς προγράμματος για την παρακολούθηση του σχεδίου δράσης eEurope 2005, τη διάδοση ορθής πρακτικής και τη βελτίωση της ασφάλειας των δικτύων και των πληροφοριών· απόφαση του Συμβουλίου 2001/48/ΕΚ σχετικά με τη θέσπιση πολυετούς κοινοτικού προγράμματος για την ενίσχυση της ανάπτυξης και της χρήσης του ευρωπαϊκού ψηφιακού περιεχομένου στα παγκόσμια δίκτυα και για την προώθηση της γλωσσικής πολυμορφίας στην κοινωνία της πληροφορίας· κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2236/95 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων· απόφαση αριθ. 1336/97/ΕΚ[8] σχετικά με σύνολο προσανατολισμών για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών· και απόφαση αριθ. 1230/2003/ΕΚ[9] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2003, για θέσπιση πολυετούς προγράμματος δράσης στο πεδίο της ενέργειας: "Ευφυής ενέργεια - Ευρώπη", για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και για νέες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών.

Το CIP θα παρέχει μια σημαντική και συνεκτική νομική βάση για κοινοτικές δράσεις που συμβάλλουν στους γενικούς στόχους της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας, συμπληρώνοντας τις δραστηριότητες που στοχεύουν στην έρευνα και που προωθούνται από το κοινοτικό πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης. Το πρόγραμμα, ως τέτοιο, θα είναι περισσότερο ορατό και κατανοητό από την κοινή γνώμη. Ωστόσο, οι στόχοι και οι ομάδες στόχοι του CIP ποικίλουν και, επομένως, η δομή του CIP αναγνωρίζει την ανάγκη να παραμείνουν ορατά τα επιμέρους στοιχεία του. Για το σκοπό αυτό, το CIP θα αποτελείται από ειδικά υποπρογράμματα: το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία», το πρόγραμμα «Υποστήριξη της πολιτικής για τις ΤΠΕ» και το πρόγραμμα «Ευφυής ενέργεια για την Ευρώπη».

Το CIP θα είναι ανοιχτό στη συμμετοχή μελών του ΕΟΧ, υποψήφιων χωρών και χωρών των δυτικών Βαλκανίων. Άλλες τρίτες χώρες, ιδίως γειτονικές χώρες ή χώρες που ενδιαφέρονται για συνεργασία με την Κοινότητα όσον αφορά δραστηριότητες καινοτομίας μπορούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα πλαίσιο εφόσον το προβλέπουν αυτό οι διμερείς συμφωνίες με τις εν λόγω χώρες.

Το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία»

Στην εαρινή του σύνοδο το 2004, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τόνισε ότι[10] «η ανταγωνιστικότητα, η καινοτομία και η προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος αποτελούν καθοριστικές προϋποθέσεις για την οικονομική μεγέθυνση, απαραίτητες για την οικονομία ως σύνολο και ιδιαίτερα σημαντικές για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις». Επεσήμανε επίσης ότι[11] «Η οικονομική μεγέθυνση, για να είναι αειφόρος, θα πρέπει να είναι περιβαλλοντικώς υγιής. Η οικονομική μεγέθυνση πρέπει να αποσυνδεθεί από τις περιβαλλοντικώς αρνητικές επιπτώσεις. Οι καθαρές τεχνολογίες έχουν ζωτική σημασία για την πλήρη αξιοποίηση των διαφόρων συνεργειών μεταξύ επιχειρήσεων και περιβάλλοντος.»

Η Συνθήκη[12] παρέχει τη βάση για να εξασφαλίζουν η Κοινότητα και τα κράτη μέλη την ύπαρξη των προϋποθέσεων που είναι απαραίτητες για την ανταγωνιστικότητα των κοινοτικών επιχειρήσεων. Οι ενέργειες αυτές περιλαμβάνουν τη διευκόλυνση προσαρμογής σε διαρθρωτικές αλλαγές, τη διαμόρφωση ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την επιχεριηματικότητα και τις ΜΜΕ, τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για τη συνεργασία επιχειρήσεων και την καλύτερη αξιοποίηση του δυναμικού των επιχειρήσεων για καινοτομία.

Η Κοινότητα, στο πλαίσιο του πολυετούς προγράμματος, υποστηρίζει την αναπτυξη πολιτικής για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα και τις υπηρεσίες παροχής υποστήριξης σε επιχειρήσεις καθώς και κοινοτικούς χρηματοπιστωτικούς μηχανισμούς για ΜΜΕ. Επίσης, η Επιτροπή διενεργεί αναλύσεις και αναλαμβάνει δράσεις για τον προσδιορισμό και την προώθηση στρατηγικών σχετικά με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων τομεακών καθοριστικών παραγόντων για τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα. Το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης υποστηρίζει ένα φάσμα δράσεων που είναι αναγκαίες για την ενίσχυση της τεχνολογικής ικανότητας της Ευρώπης και τη βελτίωση της καινοτομικής της επίδοσης[13]. Το πρόγραμμα LIFE παρέχει υποστήριξη σε καινοτόμες τεχνικές και μεθόδους στον τομέα του περιβάλλοντος. Ένα σημαντικό μέρος αυτής της υποστήριξης παρέχεται σε ΜΜΕ, για την επίδειξη διαφόρων καθαρών τεχνολογιών σε τομείς κλειδιά, όπως η ποιότητα των υδάτων και η ανακύκλωση αποριμμάτων.

Το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία» θα συγκεράσει δραστηριότητες σχετικά με την επιχειρηματικότητα, τις ΜΜΕ, τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία. Θα απευθύνεται ειδικά σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις[14], από νέες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας έως και μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις που συνιστούν την πλειοψηφία των επιχειρήσεων στην Ευρώπη. Θα καλύπτει τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών. Θα ενθαρρύνει την επιχειρηματικότητα και δυνητικούς επιχειρηματίες, τόσο γενικά όσο και σε συγκεκριμένες ομάδες στόχους, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή σε θέματα που αφορούν το φύλο. Θα συμβάλλει στην ενθάρρυνση νέων σε ηλικία ατόμων να αναπτύξουν επιχειρηματικό πνεύμα και στην ανάδυση νέων επιχειρηματιών, όπως προβάλλεται από το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τη νεολαία[15]. Θα αποτελέσει ένα σημαντικό αλλά όχι το μόνο μηχανισμό για την υλοποίηση των κύριων δράσεων σε στρατηγικούς τομείς της πολιτικής που καθορίζονται στην «ευρωπαϊκή ατζέντα για την επιχειρηματικότητα»[16] και για την παροχή υποστήριξης, σε κοινοτικό επίπεδο, για δράσεις των κρατών μελών σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό χάρτη για μικρές επιχειρήσεις[17]. Παρ’ ότι το πρόγραμμα για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία απευθύνεται ειδικά στις ΜΜΕ, τα συμφέροντα των επιχειρήσεων αυτών θα ληφθούν υπόψη σε ολόκληρο το CIP.

Το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία» είναι επίσης ένας από τους μηχανισμούς που θα υποστηρίξουν την υλοποίηση του σχεδίου δράσης υπέρ των περιβαλλοντικών τεχνολογιών[18], το οποίο αποσκοπεί στην εξάλειψη των εμποδίων ώστε να αναπτυχθεί το πλήρες δυναμικό των περιβαλλοντικών τεχνολογιών για την προστασία του περιβάλλοντος, ενώ ταυτόχρονα θα συμβάλλει στην ανταγωνιστικότητα και στην οικονομική ανάπτυξη, εξασφαλίζοντας έτσι ότι τα επόμενα χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναλάβει ηγετικό ρόλο στην ανάπτυξη και την εφαρμογή περιβαλλοντικών τεχνολογιών και ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι θα υποστηρίξουν αυτούς τους στόχους. Το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2004 ενέκρινε το σχέδιο δράσης και ζήτησε την υλοποίησή του. Συγκεκριμένα, κάλεσε την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) να εξετάσουν την κινητοποίηση των χρηματοπιστωτικών μηχανισμών για την προώθηση αυτών των τεχνολογιών. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2005[19] επισημαίνεται και πάλι η ανάγκη της έντονης προώθησης της περιβαλλοντικής καινοτομίας και αναφέρεται ότι η Επιτροπή θα ενισχύσει την προώθηση περιβαλλοντικών τεχνολογιών.

Η καινοτομία αποτελεί μια επιχειρηματική διαδικασία που συνδέεται με την αξιοποίηση των ευκαιριών προώθησης στην αγορά νέων προϊόντων, υπηρεσιών και επιχειρηματικών διαδικασιών. Πραγματικά, είναι απαραίτητη η άσκηση ανταγωνιστικής πίεσης για να δίνονται στις εταιρείες ισχυρά κίνητρα ώστε να ασχολούνται με την καινοτομία, την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη. Αυτό συνδέεται άμεσα με την επιθυμία ανάληψης κινδύνων και δοκιμής νέων ιδεών στην αγορά, ενώ αποφασιστικής σημασίας είναι και η διαθεσιμότητα επιχειρηματικού κεφαλαίου. Η ανεπαρκής καινοτομία αποτελεί μια κύρια αιτία για την απογοητευτική επίδοση της Ευρώπης όσον αφορά την αναπτυξη. Επομένως, το πρόγραμμα για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία θα υποστηρίξει οριζόντιες δραστηριότητες για τη βελτίωση, την ενθάρρυνση και την προώθηση της καινοτομίας (συμπεριλαμβανομένης της οικοκαινοτομίας) στις επιχειρήσεις. Σε αυτές θα συμπεριλαμβάνονται η προώθηση της καινοτομίας ανά τομέα, συμπράξεις καινοτομίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και η εφαρμογή διαχείρισης της καινοτομίας. Θα συμβάλλει επίσης στην παροχή υπηρεσιών υποστήριξης καινοτομίας σε περιφερειακό επίπεδο, ιδίως για τη διακρατική μεταφορά γνώσης και τεχνολογίας και τη διαχείριση πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

Το Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, στη συνεδρίασή του της 13ης Μαΐου 2003, ζήτησε από τα κράτη μέλη να καθορίσουν πολιτικούς στόχους στον τομέα της καινοτομίας, που να αντικατοπτρίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αντίστοιχων συστημάτων τους καινοτομίας. Το πρόγραμμα για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία θα υποστηρίξει την ανάπτυξη της διακυβέρνησης και του κλίματος καινοτομίας, μέσω της ανάλυσης και της παρακολούθησης της επίδοσης καινοτομίας και της ανάπτυξης και του συντονισμού της πολιτικής για την καινοτομία. Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει την αμοιβαία μάθηση αριστείας σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο διαμόρφωσης πολιτικής, θα ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών παραγόντων στον τομέα της καινοτομίας, θα προωθήσει την ευαισθητοποίηση και τη διάδοση ορθών πρακτικών σε θέματα καινοτομίας.

Η φτωχή πρόσβαση σε κατάλληλες μορφές χρηματοδότησης αναφέρεται συχνά ως το κύριο εμπόδιο για την επιχειρηματικότητα και την επιχειρηματική καινοτομία[20]. Το πρόβλημα αυτό μπορεί να εξαλειφθεί με νέα λογιστικά πρότυπα, τα οποία θα ευαισθητοποιήσουν περισσότερο τις τράπεζες να αναλάβουν κινδύνους και θα οδηγήσουν σε μια νοοτροπία βαθμολόγησης. Το πρόγραμμα για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία θα αντιμετωπίσει χρόνια κενά που έχουν εντοπιστεί στην αγορά και έχουν ως αποτέλεσμα τη φτωχή πρόσβαση των ΜΜΕ σε μετοχικό κεφάλαιο, σε επιχειρηματικό κεφάλαιο και σε δάνεια, μέσω κοινοτικών χρηματοπιστωτικών μηχανισμών που διαχειρίζεται εκ μέρους της Επιτροπής το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, το οποίο αποτελεί το εξειδικευμένο όργανο της Κοινότητας για την παροχή επιχειρηματικού κεφαλαίου και εγγυητικών μηχανισμών στις ΜΜΕ. Στο πλαίσιο του πολυετούς προγράμματος, από ανεξάρτητες αξιολογήσεις που έγιναν, διαπιστώνεται ως καλύτερη πρακτική η προσέγγιση με βάση την αγορά και η υλοποίηση αυτών των μηχανισμών μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων[21]. Για το λόγο αυτό θα συνεχιστούν και θα προσαρμοστούν στο νέο πρόγραμμα.

Οι χρηματοοικονομικοί μηχανισμοί της Κοινότητας για τις ΜΜΕ θα καταστήσουν ευκολότερη την παροχή κεφαλαίου ώθησης και κεφαλαίου σε εκκίνησης για τη σύσταση καινοτόμων και νέων επιχειρήσεων. Ο μηχανισμός υψηλής ανάπτυξης και καινοτομίας για τις ΜΜΕ (GIF) θα κατανέμει τον κίνδυνο και την απόδοση με ιδιωτικούς επενδυτές σε κοινές μετοχές, συμβάλλοντας σημαντικά στην παροχή μετοχικού κεφαλαίου σε καινοτόμες εταιρείες. Οι μηχανισμοί του GIF θα αυξήσουν την παροχή μετοχικού κεφαλαίου ανάπτυξης για καινοτόμες ΜΜΕ, σε πρώιμο αλλά και σε μεταγενέστερο στάδιο, για τη διάθεση περαιτέρω κεφαλαίου για να υποστηριχθεί η διάθεση των προϊόντων και των υπηρεσιών τους στην αγορά και να συνεχιστούν οι δραστηριότητές τους έρευνας και ανάπτυξης.

Ο μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ θα συνεχίσει να παρέχει αντεγγυήσεις ή συνεγγυήσεις σε συστήματα εγγυήσεων σε επιλέξιμες χώρες και άμεσες εγγυήσεις σε χρηματοπιστωτικούς ενδιάμεσους. Θα επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση αδυναμιών της αγοράς: (i) στην πρόσβαση ΜΜΕ με αναπτυξιακό δυναμικό σε πιστώσεις (ή σε υποκατάστατα πιστώσεων όπως η χρηματοδοτική μίσθωση)· (ii) στην παροχή μικροπιστώσεων και (iii) στην πρόσβαση σε ίδιο κεφάλαιο ή σε οιονεί ίδιο κεφάλαιο. Μια (iv) νέα λειτουργία τιτλοποίησης θα κινητοποιεί πρόσθετη χρηματοδότηση οφειλών για τις ΜΜΕ στο πλαίσιο κατάλληλων ρυθμίσεων καταμερισμού του κινδύνου με τους στοχευόμενους οργανισμούς.

Το σύστημα ενίσχυσης των ικανοτήτων θα υποστηρίξει την ικανότητα των χρηματοπιστωτικών ενδιάμεσων να επικεντρωθούν σε πρόσθετες επενδύσεις και σε τεχνολογικά ζητήματα. Θα αναληφθεί επίσης δράση για τη διευκόλυνση των ΜΜΕ σε χώρες στις οποίες η τραπεζική διαμεσολάβηση είναι σημαντικά πιο χαμηλή από το μέσο όρο της ΕΕ.

Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες υποστήριξης των επιχειρήσεων και της καινοτομίας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εξασφάλιση της πρόσβασης των ΜΜΕ σε πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία και τις δυνατότητες της εσωτερικής αγοράς για αγαθά και υπηρεσίες, όπως επίσης στη διεθνή μεταφορά καινοτομίας, γνώσης και τεχνολογίας. Οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να διαδραματίσουν ένα διατομεακό ρόλο, ιδίως στην προώθηση και τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με κοινοτικά προγράμματα και τα αποτελέσματα αυτών καθώς και στην αλληλεπίδραση μεταξύ Επιτροπής και ΜΜΕ.

Το πρόγραμμα επιχειρηματικότητας και καινοτομίας θα υποστηρίξει επίσης την ανάπτυξη θετικής πολιτικής μέσω της συγκριτικής αξιολόγησης, μελετών και ανταλλαγών ορθής πρακτικής μεταξύ εθνικών και περιφερειακών αρχών και άλλων εμπειρογνωμόνων στους τομείς των επιχειρήσεων, της επιχειρηματικότητας, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας. Θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη και άλλες συμμετέχουσες χώρες για τη βελτίωση του κανονιστικού και διοικητικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις. Μπορούν να συναφθούν πράξεις αδελφοποίησης μεταξύ αρχών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, ως μέσον για την παρακολούθηση των συστάσεων αυτής της ανάπτυξης πολιτικής.

Το πρόγραμμα «Υποστήριξη της πολιτικής για τις ΤΠΕ»

Οι δράσεις για την προώθηση της υιοθέτησης των Τεχνολογιών Πληροφοριών και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις επιχειρήσεις, τις διοικητικές αρχές και τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα έχουν εκτελεστεί κυρίως στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας eEurope, επιδιώκοντας το συντονισμό των δράσεων των κρατών μελών[22]. Οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν κοινοτική χρηματοδότηση του προγράμματος eTEN (TEN Telecom)[23], το οποίο υποστηρίζει την επικύρωση και την ανάπτυξη διευρωπαϊκών υπηρεσιών με βάση τις ΤΠΕ. Περιλαμβάνει επίσης το πρόγραμμα eContent[24], το οποίο στοχεύει στην ανάπτυξη καινοτόμου ευρωπαϊκού ψηφιακού περιεχομένου και το MODINIS, το οποίο παρέχει άμεση υποστήριξη σε δραστηριότητες συγκριτικής αξιολόγησης, σε μελέτες, σε φόρουμ και σε ενέργειες προβολής και ευαισθητοποίησης που συμβάλλουν στην υλοποίηση του eEurope.

Η υιοθέτηση των ΤΠΕ τόσο από τον ιδιωτικό όσο και από το δημόσιο τομέα αποτελεί βασικό στοιχείο για τη βελτίωση της επίδοσης όσον αφορά την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα. Οι ΤΠΕ αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο για την οικονομία της γνώσης. Αποτελούν επίσης τον καταλύτη για οργανωτικές αλλαγές και για την καινοτομία. Εκτός από το ότι αποτελούν έναν τομέα υψηλής ανάπτυξης, οι ΤΠΕ συνιστούν ένα βασικό και αυξανόμενο τμήμα προστιθέμενης αξίας σε όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες. Στην Ευρώπη για παράδειγμα εκτιμάται ότι, από το 1,4% της ετήσιας ανάπτυξης της παραγωγικότητας από το 1995 έως το 2000, περίπου το 0,7% οφείλεται στις ΤΠΕ.

Οι ΤΠΕ συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των αυξανόμενων απαιτήσεων για καλύτερη φροντίδα της υγείας (eHealth), για αποτελεσματική εκπαίδευση και δια βίου μάθηση (eLearning), για καλύτερη ποιότητα ζωής κατά τη γήρανση, για περισσότερη ασφάλεια και ενσωμάτωση καθώς και για μεγαλύτερη συμμετοχή. Οι ΤΠΕ επιτρέπουν την πιο αποτελεσματική παροχή δημόσιων υπηρεσιών και νέου ψηφιακού περιεχομένου, κατά τρόπο πιο στοχευμένο, πιο εξειδικευμένο και πιο προσβάσιμο. Ωστόσο, οι επενδύσεις σε ΤΠΕ και η χρήση επιγραμμής υπηρεσιών στην Ευρώπη είναι χαμηλότερες και αργότερες απ’ ό,τι σε άλλους κύριους ανταγωνιστές, ειδικά στους τομείς παροχής υπηρεσιών. Από το 1995 έως το 2001, η επένδυση σε κεφαλαιουχικά αγαθά ΤΠ κυμαινόταν στο 1,6% του ΑΕΠ, δηλαδή ήταν μικρότερη απ’ ότι στις ΗΠΑ[25]. Παρ’ ότι κυρίως αρμόδιες για τα προγράμματα επενδύσεων είναι οι επιχειρήσεις και οι εθνικές αρχές, και η Κοινότητα έχει ένα ρόλο να διαδραματίσει. Για το σκοπό αυτό, το Συμβούλιο τηλεπικοινωνιών ζήτησε το Δεκέμβριο του 2004 την ανάπτυξη μιας εκτενούς πολιτικής για τις ΤΠΕ. Το αίτημα αυτό διατυπώθηκε εκ νέου στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το Μάρτιο του 2005, όπου ζητήθηκε από την Επιτροπή η προετοιμασία μιας νέας πρωτοβουλίας για την κοινωνία της πληροφορίας.

Το ειδικό πρόγραμμα υποστήριξης της πολιτικής για τις ΤΠΕ θα αποτελέσει ένα από τα μέσα υποστήριξης δράσεων που καθορίζονται στη νέα πρωτοβουλία «i2010: Ευρωπαϊκή κοινωνία της πληροφορίας», όπως δημοσιεύθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής για την αναθεωρημένη στρατηγική της Λισσαβώνας το Φεβρουάριο του 2005[26]. Θα ενθαρρύνει την ευρύτερη υιοθέτηση των ΤΠΕ από τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις και στοχεύει στην ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων σε ΤΠΕ. Το πρόγραμμα θα αξιοποιήσει τις εμπειρίες από τα προγράμματα eTen, eContent και MODINIS ενώ θα βελτιώνει τις συνεργίες μεταξύ αυτών καθώς επίσης και την επίδρασή τους. Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει δράσεις για την ανάπτυξη του ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου πληροφόρησης και για την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς για προϊόντα και υπηρεσίες πληροφόρησης. Στοχεύει στην ενθάρρυνση της καινοτομίας μέσω μιας ευρύτερης υιοθέτησης των ΤΠΕ και της επένδυσης σε αυτές για την ανάπτυξη μιας κοινωνίας της πληροφορίας χωρίς αποκλεισμούς, για περισσότερο αποτελεσματικές και αποδοτικές υπηρεσίες σε τομείς δημόσιου συμφέροντος και για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Θα αντιμετωπίσει επίσης τον κατακερματισμό της ευρωπαϊκής αγοράς ψηφιακού περιεχομένου, υποστηρίζοντας την παραγωγή και τη διανομή επιγραμμής ευρωπαϊκού περιεχομένου και προωθώντας τις πολιτιστικές και γλωσσικές πολυμορφίες της Ευρώπης, και θα συνεχιστεί, από το 2008 και μετά, από το πρόγραμμα eContent+ που θεσπίστηκε πρόσφατα από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Παρ’ ότι η περισσότερη οικονομική υποστήριξη για την ανάπτυξη και την καλύτερη αξιοποίηση των ΤΠΕ προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα και τα κράτη μέλη, η κοινοτική υποστήριξη επιτρέπει, κυρίως, την ανάπτυξη κοινών προσεγγίσεων και συντονισμένων δράσεων, την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και την ανάπτυξη διαλειτουργικών λύσεων σε όλη την Ένωση. Διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο στην προώθηση ενός πολυγλωσσικού περιβάλλοντος όσον αφορά την πολιτιστική πολυμορφία. Η κοινοτική δράση είναι επίσης σημαντική για την εξασφάλιση της κατάλληλης διασύνδεσης με άλλες πολιτικές της ΕΕ συμπεριλαμβανομένων των κανονιστικών πλαισίων για τις πρωτοβουλίες eCommunications και Τηλεόραση Χωρίς Σύνορα, όπως επίσης και με την εσωτερική αγορά, την απασχόληση, την εκπαίδευση και τη νεολαία, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ασφάλεια και την πολιτική εμπορίου.

Το πρόγραμμα «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη»

Το πρόγραμμα «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη» (2003-2006)[27] θα συνεχιστεί και θα διευρυνθεί στο πλαίσιο του CIP. Με βάση το άρθρο 175 παράγραφος 1 της Συνθήκης, το πρόγραμμα «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη» έχει ως στόχο την υποστήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης, όσον αφορά την ενέργεια, και να συμβάλλει στην επίτευξη των γενικών στόχων της περιβαλλοντικής προστασίας, της ασφάλειας του εφοδιασμού και της ανταγωνιστικότητας.

Σχεδόν το 94% των εκπομπών αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου οφείλονται στην κατανάλωση ενέργειας, ενώ οι μεταφορές ευθύνονται για το 90% της αύξησης σε CO2 των εκπομπών. Η ενεργειακή απόδοση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παίζουν σημαντικό ρόλο για την ικανοποίηση των απαιτήσεων του Κιότο και για τη μείωση της αυξανόμενης εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγωγές ενέργειας, που θα φτάσουν το 2030 περίπου το 70%. Η Ένωση επιδιώκει το φιλόδοξο στόχο να ανέλθει το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση σε 12% έως το 2010[28] και να μειωθεί περαιτέρω η τελική κατανάλωση ενέργειας. Οι στόχοι όμως αυτοί δεν θα επιτευχθούν εάν δεν αναληφθεί σημαντική επιπλέον δράση σε επίπεδο κρατών μελών και Κοινότητας. Η Ένωση έθεσε για τον εαυτό της σαφείς ποσοτικούς στόχους για τη χρήση ευφυούς ενέργειας έως το 2010. Στους στόχους αυτούς περιλαμβάνονται ο διπλασιασμός του μεριδίου των αναεώσιμων πηγών ενέργειας στην κατανάλωση της ΕΕ ώστε να φτάσει το 12%, η αύξηση σε 21% του μεριδίου ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η αύξηση των βιοκαυσίμων σε 5,75% σε όλα τα πετρελαϊκά καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις μεταφορές. Πρέπει επίσης να επιτευχθούν μια σειρά περισσότερο ποιοτικών στόχων, όπως η αύξηση των πωλήσεων προϊόντων και εφαρμογών με καλύτερη ενεργειακή επίδοση και η επέκταση της υψηλής απόδοσης συνδυασμένης παραγωγής. Έχουν υποβληθεί δύο προτάσεις για να μειώσουν επιπλέον τα κράτη μέλη το ποσό ενέργειας για τελική κατανάλωση κατά 1% ανά έτος και για μείωση των προϊόντων που καταναλώνουν ενέργεια και για προϊόντα που ικανοποιούν τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού.

Παράλληλα με αυτά τα νομοθετικά μέτρα, η Κοινότητα εφαρμόζει προγράμματα για να βοηθήσει στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας. Το πρόγραμμα «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη» αποτελεί το μη τεχνολογικό πρόγραμμα στον τομέα της ενέργειας, το οποίο επικεντρώνεται στην εξάλειψη εμποδίων μη τεχνικής υφής, στη δημιουργία ευκαιριών στην αγορά και στην αύξηση της ευαισθητοποίησης.

Στην εκ των προτέρων αξιολόγηση του διάδοχου προγράμματος του «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη», διαπιστώνεται ότι το τρέχον πρόγραμμα είναι οικονομικά αποδοτικό και ότι το νέο πρόγραμμα πρέπει να παρέχει συνέχεια.

Το πρόγραμμα «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη», στο πλαίσιο του CIP, στοχεύει στην επιτάχυνση των ενεργειών σχετικά με τη συμφωνημένη κοινοτική στρατηγική και τους στόχους στον τομέα της βιώσιμης ενέργειας, και κυρίως: να διευκολύνει την ανάπτυξη και την εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου για την ενέργεια· να αυξήσει το επίπεδο των επενδύσεων σε νέες και βέλτιστων επιδόσεων τεχνολογίες και να αυξήσει τη χρήση και τη ζήτηση ενεργειακά αποδοτικών, ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών καθώς και την ενεργειακή διαφοροποίηση, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, μέσω της αύξησης της ευαισθητοποίησης και των γνώσεων μεταξύ των κύριων παραγόντων στην ΕΕ. Το πρόγραμμα θα συμβάλλει στη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στην επιτυχή επίδειξη καινοτόμων τεχνολογιών και την αποτελεσματική τους εισαγωγή στην αγορά για την επίτευξη μαζικής ανάπτυξης. Θα βοηθήσει στην ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας για την ανάπτυξη στρατηγικών και πολιτικών για την εφαρμογή των υφιστάμενων διατάξεων, ιδίως όσον αφορά τα νέα κράτη μέλη. Το πρόγραμμα θα έχει επίσης ως στόχο τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη με τη δημιουργία θέσεων εργασίας, τη μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή και την αύξηση της ποιότητας ζωής, προλαμβάνοντας τη σπατάλη φυσικών πόρων.

Το πρόγραμμα θα είναι δομημένο σε τρεις ειδικούς τομείς: (i) ενεργειακή αποδοτικότητα και ορθολογική χρήση ενέργειας, ιδίως στους τομείς των κατασκευών και της βιομηχανίας («SAVE»)· (ii) νέες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την συγκεντρωτική και αποκεντρωμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης και ενσωμάτωσή τους στα τοπικά συστήματα περιβάλλοντος και ενέργειας («ALTENER»)· (iii) ενεργειακές πτυχές των μεταφορών, διαφοροποίηση των καυσίμων, π.χ. με την ανάπτυξη νέων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και ανανεώσιμα καύσιμα και ενεργειακή αποδοτικότητα στις μεταφορές («STEER»). Πόσο μάλλον, το πρόγραμμα θα παρέχει χρηματοδότηση σε οριζόντιες πρωτοβουλίες για την ενσωμάτωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε πολλούς τομείς της οικονομίας ή/ και για το συνδυασμό διαφόρων μηχανισμών, εργαλείων και παραγόντων στο ίδιο σχέδιο δράσης.

Η διεθνής διάσταση του προγράμματος «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη» («COOPENER») θα συνεχιστεί στο πλαίσιο των νέων μηχανισμών εξωτερικής βοήθειας που πρότεινε η Επιτροπή το Σεπτέμβριο του 2004[29].

Θα υποστηριχτούν δύο κύρια είδη σχεδίων: αφενός, σχέδια προώθησης και διάδοσης, τα οποία θα προωθούν ευνοϊκές γενικές συνθήκες για βιώσιμες τεχνολογίες ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών δομών, της γενικής ευαισθητοποίησης, της οριζόντιας και κάθετης συνεργασίας και της δικτύωσης όπως και της καλύτερης εφαρμογής του κανονιστικού πλαισίου· αφετέρου, σχέδια αναπαραγωγής που θα αποβλέπουν συστηματικά στην ανάπτυξη νέων βιώσιμων τεχνολογιών ενέργειας.

Όσον αφορά την εφαρμογή και τη διαχείριση του προγράμματος, η Επιτροπή εξετάζει την επέκταση της εντολής του πρόσφατα δημιουργημένου «Εκτελεστικού οργανισμού για την ευφυή ενέργεια», και την ανάθεση στον εν λόγω φορέα εκείνων των καθηκόντων της διαχείρισης του προγράμματος που δεν περιλαμβάνουν πολιτικές επιλογές.

3. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Παρ’ ότι τα συστατικά προγράμματα του CIP θα εξυπηρετηθούν από τις δικές τους επιτροπές διαχείρισης και θα καταρτίσουν τα δικά τους προγράμματα εργασίας, το CIP θα παρέχει μια συνεκτική προσέγγιση όσον αφορά τους γενικούς στόχους. Οι μηχανισμοί εφαρμογής θα εξυπηρετούν περισσότερα από ένα προγράμματα, καθιστώντας τα έτσι πιο σαφή στους χρήστες. Επομένως, το CIP θα είναι απλούστερο από τις τρέχουσες ρυθμίσεις, στις οποίες συνυπάρχουν πολλά συστήματα και μηχανισμοί χρηματοδότησης.

Για παράδειγμα:

- Οι κοινοτικοί μηχανισμοί χρηματοδότησης θα υποστηρίξουν τις ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται σε παραδοσιακούς τομείς καθώς και αυτές που επενδύουν σε ΤΠΕ, καινοτομία και τεχνολογίες περιβάλλοντος.

- Οι υπηρεσίες υποστήριξης επιχειρήσεων και καινοτομίας θα διαδραματίσουν ένα σημαντικό ρόλο στην εξασφάλιση της πρόσβασης των ΜΜΕ σε πληροφορίες που αφορούν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και τις ευκαιρίες που υπάρχουν σε αυτή, στην παροχή πληροφοριών ανάδρασης από τις ΜΜΕ για την ανάπτυξη πολιτικής και την αξιολόγηση αντικτύπου και στην παροχή υποστήριξης προς τις επιχειρήσεις για διασυνοριακή συνεργασία. Θα συμβάλλουν όμως και στη διάδοση πληροφοριών και στην αύξηση της ευαισθητοποίησης για πολιτικές σχετικά με την καινοτομία, τη νομοθεσία και προγράμματα υποστήριξης, όπως επίσης και στην προώθηση της αξιοποίησης των αποτελεσμάτων από ερευνητικά προγράμματα και στην παροχή υπηρεσιών μεσιτείας για τη μεταφορά τεχνολογίας και γνώσης και στη δημιουργία συμπράξεων μεταξύ παραγόντων καινοτομίας[30].

- Η δικτύωση μεταξύ των συμμετεχόντων θα είναι κομβικής σημασίας για το πρόγραμμα. Θα διευκολύνει τη ροή γνώσεων και ιδεών, κάτι που αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την καινοτομία.

Ορισμένες εργασίες που αφορούν τα ειδικά προγράμματα σχεδιάζονται έτσι ώστε η διαχείρισή τους να γίνεται έμμεσα από την Επιτροπή, με τη χρήση νέων ή/ και με την προσαρμογή υφιστάμενων εκτελεστικών οργανισμών. Αυτό ισχύει ιδίως για σχέδια στον τομέα της ενέργειας, των οποίων η διαχείριση και η υλοποίηση θα γίνεται από τον «Εκτελεστικό οργανισμό για την ευφυή ενέργεια». Η διαχείριση των κοινοτικών χρηματοδοτικών μηχανισμών για τις ΜΜΕ θα γίνεται κυρίως από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων. Στη συνεργασία με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς θα συμπεριλαμβάνονται διεθνείς αναπτυξιακές τράπεζες, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ).

4. ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

Το CIP, τα διαρθρωτικά ταμεία και η αγροτική ανάπτυξη

Η περιφερειακή διάσταση είναι σημαντική για τη βελτίωση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και καινοτομίας. Η νέα πολιτική συνοχής που πρότεινε η Επιτροπή αντιμετωπίζει χρόνιες περιφερειακές διαφορές στους τομείς αυτούς, καθιστώντας την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία σαφή και κομβική βάση για την παρέμβαση των διαρθρωτικών ταμείων στους στόχους «σύγκλιση» και «περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση». Επίσης, η Επιτροπή θα προτείνει κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές στρατηγικής για τη σύγκλιση, στις οποίες θα περιγράφεται πώς πρέπει να συνεκτιμούνται από τις εθνικές και τις περιφερειακές αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων προτεραιότητες σε επίπεδο ΕΕ – συμπεριλαμβανομένης της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας. Οι κατευθυντήριες γραμμές θα αποτελέσουν μια ευκαιρία για την ενθάρρυνση των αρχών διαχείρισης να επιδιώξουν επενδύσεις που είναι συμπληρωματικές προς την πολιτική της ΕΕ για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί με αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα, οι παρεμβάσεις πρέπει να βασίζονται στην κατανόηση των αναγκών των ΜΜΕ, σε αποτελεσματικές πολιτικές για την ώθηση των επιχειρήσεων και της επιχειρηματικότητας, στην καινοτομία και τη χρήση ΤΠΕ, σε επενδύσεις σε περιβαλλοντικές τεχνολογίες, στη χρήση ενέργειας, σε ορθές πρακτικές σχετικά με χρεωστικούς τίτλους και τίτλους συμμετοχής στο κεφάλαιο, όπως επίσης και στη μεταφορά τεχνολογίας.

Παρόμοιες σκέψεις ισχύουν και για πολλές παρεμβάσεις της νέας πολιτικής για την αγροτική ανάπτυξη. Βάσει των κύριων στόχων της – βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της αγροτροφικής αλυσίδας, βιώσιμη διαχείριση της γης, οικονομική διαφοροποίηση και τοπική ανάπτυξη – συμβάλλει σε αγροτικές περιοχές σε όλη την ΕΕ για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης, μεγέθυνσης και απασχόλησης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην καινοτομία. Οι περισσότερες επιχειρήσεις σε αγροτικές περιοχές είναι ΜΜΕ με υψηλό ποσοστό μικρο-επιχειρήσεων και μικρών επιχειρήσεων, για τις οποίες η πρόσβαση στην καινοτομία είναι ζωτικής σημασίας.

Οι περιφέρειες που είναι επιλέξιμες για το στόχο «σύγκλιση» των διαρθρωτικών ταμείων ενθαρρύνονται να συμμετάσχουν σε ανταλλαγές που διοργανώνονται στο πλαίσιο του CIP, έτσι ώστε να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαίτερη κατάστασή τους κατά τον εντοπισμό ορθών πρακτικών προσαρμοσμένων στις ανάγκες τους.

Όταν το CIP εντοπίζει και προωθεί ορθές πρακτικές και αριστεία στους εν λόγω τομείς, τα ταμεία συνοχής καθώς και το ταμείο αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να χρησιμοποιούνται από τις εθνικές και τις περιφερειακές αρχές ως ο κύριος μηχανισμός για τη σύγκλιση των περιφερειών που υπολείπονται με αυτά τα επίπεδα αριστείας και για την ώθηση της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας, μειώνοντας έτσι τις διαφορές. Θα αναπτυχθούν προτάσεις από περιφερειακούς φορείς για περιφερειακή χρηματοδότηση, ώστε να καλυφθούν οι δικές τους ανάγκες και φιλοδοξίες (όπως απαιτούν οι ενισχυμένες αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας). Επομένως, πρέπει να υπάρξει μέριμνα ώστε να μη θιγεί η αρχή της συνοχής ή να μην υπάρξει αντίφαση με την αρχή «από τη βάση προς τα επάνω» που διέπει τα διαρθρωτικά ταμεία. Ωστόσο, τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες πρέπει να ενθαρρυνθούν ενεργά από το CIP ώστε να εξασφαλίζουν ότι μέτρα που υποστηρίζονται από το ΕΤΠΑ και το ΕΤΑΑ ακολουθούν παραδείγματα ορθής πρακτικής στον τομέα, όπως αναπτύχθηκαν και εντοπίστηκαν στο πλαίσιο των δράσεων CIP, ιδίως μέσω δραστηριοτήτων δικτύωσης.

Το CIP και το 7ο ΠΠ ΕΤΑ

Η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία στην Ευρώπη θα υποστηριχθεί τόσο από το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (7ο ΠΠ-ΕΤΑ), όσο και από το CIP. Τα προγράμματα αυτά θα είναι συμπληρωματικά μεταξύ τους και θα αλληνοενισχύονται όσον αφορά την υποστήριξή τους για την επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας.

Το CIP θα ασχοληθεί τόσο με τεχνολογικές όσο και με μη τεχνολογικές πτυχές της καινοτομίας. Όσον αφορά την τεχνολογική καινοτομία, θα επικεντρωθεί στα αποτελέσματα της διαδικασίας έρευνας και καινοτομίας. Συγκεκριμένα, θα προωθήσει υπηρεσίες υποστήριξης της καινοτομίας για τη μεταφορά και την αξιοποίηση τεχνολογίας, σχέδια για την εφαρμογή και την υιοθέτηση από την αγορά υφιστάμενων νέων τεχνολογιών σε τομείς όπως οι ΤΠΕ, η ενέργεια και η προστασία του περιβάλλοντος[31], όπως επίσης και την ανάπτυξη και το συντονισμό εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων και πολιτικών που αφορούν την καινοτομία. Θα βελτιώσει επίσης τη διαθεσιμότητα και την πρόσβαση καινοτόμων ΜΜΕ σε εξωτερικές πηγές χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης και καινοτομίας, και θα προωθήσει τη συμμετοχή των ΜΜΕ στο 7ο ΠΠ-ΕΤΑ.

Από την πλευρά του, το 7ο ΠΠ-ΕΤΑ θα συνεχίσει και θα ενισχύσει την υποστήριξη της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης, ιδίως μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων οργανισμών έρευνας, συγκεκριμένων συστημάτων ΕΤΑ υπέρ των ΜΜΕ και της κινητικότητας ερευνητών μεταξύ εταιρειών και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων. Κατ’ αυτό τον τρόπο, θα επικεντρωθεί περισσότερο στις ανάγκες της βιομηχανίας για τεχνολογική καινοτομία και θα εισαγάγει νέες δράσεις, με τη μορφή κοινών τεχνολογικών πρωτοβουλιών σε καίριους τομείς βιομηχανικού ενδιαφέροντος. Θα προωθήσει επίσης τη διάδοση και την αξιοποίηση ερευνητικών αποτελεσμάτων στο πλαίσιο σχεδίων και σε συγκεκριμένους θεματικούς τομείς, όπως επίσης και το συντονισμό εθνικών προγραμμάτων και πολιτικών για την έρευνα. Η υποστήριξη της διεθνούς συνεργασίας ανάμεσα σε περιφερειακές ενέργειες με αντικείμενο την έρευνα θα συμπληρώσει παρόμοιες δραστηριότητες του CIP που εστιάζονται σε περιφερειακές δράσεις και πολιτικές για την καινοτομία.

Το CIP και η διά βίου μάθηση

Η εκπαίδευση και η κατάρτιση παίζουν σημαντικό ρόλο για να μπορεί το ανθρώπινο κεφάλαιο της Ευρώπης να διαθέτει τις δεξιότητες και τις γνώσεις που απαιτούνται για την καινοτομία. Το εργατικό δυναμικό που διαθέτει υψηλό επίπεδο ειδίκευσης ανταποκρίνεται καλύτερα στις ταχέως μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της επιχείρησης και μπορεί ευκολότερα να μετακινηθεί προς νέες θέσεις εργασίας. Η εκπαίδευση και η κατάρτιση συμβάλλει στη διάδοση της γνώσης και στη διαδικασία με την οποία οι οργανισμοί μαθαίνουν από τις εμπειρίες τους και βελτιώνουν τις διαδικασίες, τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες και καλύτερες επενδύσεις στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, ενώ η θέσπιση του «Ολοκληρωμένου προγράμματος δράσης στον τομέα της δια βίου μάθησης»[32] θα συμβάλλει στην προώθηση της επιχειρηματικότητας, στην υποστήριξη της συνεχούς επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και στο να μπορέσουν οι οργανισμοί να καταστούν «οργανισμοί μάθησης».

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) θα υποστηρίξει επίσης, ως προτεραιότητα, συστήματα διά βίου μάθησης, στο πλαίσιο της προτεραιότητάς του να αυξήσει την προσαρμοστικότητα των εργαζομένων και των επιχειρήσεων, ιδίως με την προώθηση αυξημένων επενδύσεων σε ανθρώπινους πόρους από επιχειρήσεις, κυρίως ΜΜΕ, και εργαζομένους.

Το CIP, το ΕΚΤ και το πρόγραμμα δια βίου μάθησης, ιδίως οι δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo da Vinci αλληλοϋποστηρίζονται.

Οι ενέργειες για την υποστήριξη της ψηφιακής μόρφωσης θα συνεκτιμήσουν την πολιτική εργασία σχετικά με βασικές ικανότητες, που εκτελείται στο πλαίσιο της «Εκπαίδευσης και κατάρτισης 2010», όπως επίσης και την υποστήριξη που παρέχεται για τη ψηφιακή μόρφωση στο πλαίσιο του προγράμματος για τη δια βίου μάθηση.

Το CIP και διευρωπαϊκά δίκτυα

Για την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική και οικονομική συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ζωτική σημασία η ολοκλήρωση και η λειτουργία των ευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, ενέργειας και τηλεπικοινωνιών. Η πρόσβαση σε δίκτυα αποτελεί έναν πολύ σημαντικό παράγοντα για να επιτύχουν οι ΜΜΕ στην ενιαία αγορά, όπως αναφέρεται στο άρθρο 154 της Συνθήκης. Το CIP και η πολιτική για τα διευρωπαϊκά δίκτυα αλληλοενισχύονται, συμβάλλοντας στην επίτευξη ανταγωνιστικότητας για τις επιχειρήσεις: για παράδειγμα, το πρόγραμμα «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη» θα υποστηρίξει πιο ορθολογικές, αποδοτικές και βιώσιμες πρακτικές στη χρήση ενέργειας, με τον εντοπισμό και την εξάλειψη διοικητικών, επικοινωνιακών και άλλων εμποδίων μη τεχνολογικού χαρακτήρα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το CIP θα διευκολύνει τη διασύνδεση με το διευρωπαϊκό δίκτυο ενέργειας όπως επίσης και την πρόσβαση σε αυτό.

5. ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ

Η πρόταση της Επιτροπής για το CIP αποτέλεσε αντικείμενο αξιολόγησης αντικτύπου και δημόσιας διαβούλευσης. Οι απόψεις των ενδιαφερομένων σχετικά με το προτεινόμενο CIP συλλέχθηκαν από το Δεκέμβριο του 2004 έως το Φεβρουάριο του 2005, βάσει ενός εγγράφου διαβούλευσης. Το έγγραφο αυτό επικεντρωνόταν στα οφέλη και στην προστιθέμενη αξία που προκύπτουν από το συγκερασμό διαφόρων στοιχείων σε ένα ενιαίο πρόγραμμα, καθώς επίσης και στον τρόπο με τον οποίο το πρόγραμμα θα συνδέεται με άλλα κοινοτικά μέτρα για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία. Για ορισμένα ειδικά στοιχεία του CIP έγιναν χωριστές διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους.

Η ιδέα δημιουργίας ενός πλαισίου δράσεων για την ώθηση της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας είχε γενικά θετική αποδοχή, αν και ορισμένοι εξέφρασαν την ανησυχία ενδεχόμενης αποδυνάμωσης της ταυτότητας, της προβολής και της πολιτικής εστίασης επιμέρους προγραμμάτων. Οι κύριοι στόχοι του προγράμματος έτυχαν επίσης της γενικής αποδοχής, ιδιαίτερα η υποστήριξή του προς την καινοτομία. Οι ερωτηθέντες υποστήριξαν ότι υπάρχει σαφής ανάγκη για παρέμβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο στους τομείς αυτούς, με επιφύλαξη της πρωταρχικής αρμοδιότητας των κρατών μελών. Η πλειοψηφία των ενδιαφερομένων έκρινε το προτεινόμενο πρόγραμμα πλαίσιο ως μια ευκαιρία για να καταστούν τα συστατικά προγράμματα του CIP περισσότερο φιλικά στο χρήστη και πιο εύκολα προσβάσιμα από τις ΜΜΕ.

Από τη διαδικασία διαβούλευσης προέκυψαν πολλές χρήσιμες παρατηρήσεις και προτάσεις; αυτές ωστόσο αφορούσαν περισσότερο τον προγραμματισμό και τις φάσεις υλοποίησης παρά τη νομική πράξη, θα ληφθούν δε υπόψη στην κατάλληλη χρονική στιγμή.

6. ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Σύμφωνα με τις νομικές του βάσεις, το πρόγραμμα θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που έχουν αντιμετωπιστεί κατά τρόπο αναλογικό και σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας[33]. Όλοι οι τομείς που καλύπτονται από το CIP υπάγονται στην κοινή αρμοδιότητα των κρατών μελών και της Κοινότητας[34]. Το CIP θα παρεμβαίνει μόνο όταν θα υπάρχει προφανής ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία για την αξιοποίηση των κοινοτικών μηχανισμών, με σκοπό τη βελτίωση της απόδοσης σε εθνικό επίπεδο και πλαίσιο και την επίτευξη κοινοτικών στόχων. Οι επιτροπές διαχείρισης που δημιουργούνται για επιμέρους στοιχεία του προγράμματος θα εξασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες που υποστηρίζονται από αυτό είναι σύμφωνες με τις προτεραιότητες των κρατών μελών. Η αναλογικότητα θα εξασφαλίζεται βασικά με τη στόχευση της παρέμβασης σε αδυναμίες της αγοράς.

Οι μηχανισμοί του προγράμματος είναι επίσης σύμφωνοι με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας:

- Οι κοινοτικοί χρηματοδοτικοί μηχανισμοί για τις ΜΜΕ θα προσφέρουν πρόσθετη υποστήριξη στους εθνικούς μηχανισμούς, με την υποστήριξη της διαβάθμισης ΑΑΑ του ΕΤΕ. Η αναλογικότητα αυτών των μηχανισμών εξασφαλίζεται με την παροχή υποστήριξης μέσω ενδιάμεσων από το χώρο της αγοράς. Θα αντιμετωπίζουν προβλήματα που εξακολουθούν να σημειώνονται παρά την ολοκλήρωση της αγοράς για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λόγω αναγνωρισμένων και χρόνιων αδυναμιών της αγοράς, και θα συμπληρώνουν άλλες (με ίδιους πόρους) παρεμβάσεις του ΕΤΕ όπως και δραστηριότητες άλλων διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Η ευρωπαϊκή διάσταση θα εξασφαλίσει τη διάδοση ορθής πρακτικής στην παροχή αυτών των μηχανισμών και θα ενθαρρύνει συντονισμένες ενέργειες. Σε πολλά κράτη μέλη, αυτό είναι ελλιπές και η πρόσβαση σε κατάλληλη χρηματοδότηση παραμένει εμπόδιο στην επιχειρηματικότητα, την καινοτομία, την ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας και την ανάπτυξη και την εφαρμογή περιβαλλοντικών τεχνολογιών.

- Η κοινοτική συνδρομή για τις υπηρεσίες υποστήριξης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και της καινοτομίας θα βοηθήσουν οργανισμούς εταίρους που δραστηριοποιούνται στα κράτη μέλη να προσφέρουν στις ΜΜΕ πρόσθετες υπηρεσίες υποστήριξης επιχειρήσεων και καινοτομίας και να επιδιώξουν την επιχειρηματική συνεργασία σε όλη την ΕΕ. Με μια κοινή δομή, τα επιμέρους κέντρα θα είναι σε θέση να προσφέρουν αποκεντρωμένες υπηρεσίες πληροφόρησης και παροχής συμβουλών. Η αναλογικότητα εξασφαλίζεται μέσω της συνεργασίας με οργανισμούς εταίρους που είναι ενσωματωμένοι στην οικονομική ζωή της περιφέρειάς τους.

- Δράσεις για την ανάπτυξη πολιτικής, όπως οι ανταλλαγές εμπειριών, η συγκριτική αξιολόγηση και ο συντονισμός εθνικών πολιτικών, θα στηρίξουν τις αρχές στη βελτίωση των πολιτικών τους προσεγγίσεων για την επίτευξη ευνοϊκών συνθηκών για την επιχειρηματικότητα, την ανάπτυξη των ΜΜΕ, την καινοτομία, την περιβαλλοντική καινοτομία και την ανάπτυξη και υιοθέτηση ΤΠΕ. Οι ανταλλαγές αυτές αποτελούν μέρος της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού και χρησιμοποιούνται ως εργαλείο για να βοηθηθούν οι εθνικές αρχές στη βελτίωση των πολιτικών τους απαντήσεων. Μπορούν να υλοποιηθούν μέσω ενεργειών αδελφοποίησης, των οποίων η κοινοτική προστιθέμενη αξία απορρέει από το διασυνοριακό τους χαρακτήρα.

- Η κύρια υποστήριξη σχεδίων για επιχειρηματική καινοτομία στην Ευρώπη προέρχεται από εθνικά και περιφερειακά προγράμματα και συστήματα. Ωστόσο, τα προγράμματα είναι ακόμη κατακερματισμένα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και συχνά δεν μπορούν να αξιοποιήσουν το δημιουργικό δυναμικό που είναι διαθέσιμο σε άλλες χώρες της ΕΕ. Το πρόβλημα αυτό θα αντιμετωπιστεί με την παροχή υποστήριξης για το συγκερασμό εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων που αφορούν την επιχειρηματική καινοτομία, ιδίως μέσω της ανταλλαγής και της προώθησης ορθής πρακτικής.

- Σχέδια με κατανομή του κόστους, όπως σχέδια εφαρμογής, δοκιμαστικά σχέδια και σχέδια εμπορικής εκμετάλλευσης, θα στοχεύουν στην ενθάρρυνση της καινοτομίας, της δικτύωσης μεταξύ των ενδιαφερομένων και στη μεταφορά και την εφαρμογή στην αγορά νέων τεχνολογιών, συχνά σε διασυνοριακή βάση. Η οικονομική υποστήριξη που διατίθεται στα σχέδια αυτά θα καθορίζεται με βάση την κοινοτική προστιθέμενη αξία των δράσεων, σύμφωνα με τους στόχους και το πρόγραμμα εργασίας του σχετικού προγράμματος.

7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Το «νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο» που υποβάλλεται με την παρούσα απόφαση περιγράφει τις ενδεικτικές δημοσιονομικές επιπτώσεις. Είναι σύμφωνη με τον οικονομικό προγραμματισμό για την περίοδο 2013, όπως προτάθηκε από την Επιτροπή[35].

2005/0050 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος πλαισίου για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (2007-2013)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 156, το άρθρο 157 παράγραφος 3 και το άρθρο 175,

την πρόταση της Επιτροπής[36],

τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[37],

τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών[38],

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης[39],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας, το Μάρτιο του 2000, έθεσε το στόχο να καταστεί η Ευρώπη η πλέον ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία με βάση τη γνώση στον κόσμο. Τόνισε τη σπουδαιότητα της δημιουργίας ευνοϊκού κλίματος για τις μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και εκτίμησε ως ιδιαίτερα σημαντική τη διάδοση των ορθών πρακτικών και την εξασφάλιση μεγαλύτερης σύγκλισης μεταξύ των κρατών μελών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Γκέτεμποργκ, τον Ιούνιο του 2001, καθόρισε την κοινοτική στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη ώστε να εξασφαλιστεί ότι η οικονομική μεγέθυνση, η κοινωνική ενσωμάτωση και η προστασία του περιβάλλοντος συμβαδίζουν. Σημαντικό ρόλο για τη βιώσιμη ανάπτυξη διαδραματίζουν τα μοντέλα παραγωγής των επιχειρήσεων.

(2) Για να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία στην Κοινότητα, για να προχωρήσει η κοινωνία της γνώσης και για να βασιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη σε μια ισόρροπη οικονομική μεγέθυνση, πρέπει να θεσπιστεί ένα πρόγραμμα πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (στο εξής «το πρόγραμμα πλαίσιο»).

(3) Ο στόχος αυτός είναι σύμφωνος με την ανακοίνωση της Επιτροπής στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με τίτλο «Συνεργασία για την οικονομική μεγέθυνση και την απασχόληση - Νέο ξεκίνημα για τη στρατηγική της Λισσαβώνας»[40], η οποία ζητά να γίνουν ενέργειες με σκοπό την προώθηση της μεγέθυνσης και της ανταγωνιστικότητας και για να γίνει η Ευρώπη ελκυστικότερος τόπος για επενδύσεις και εργασία, υπενθυμίζοντας ότι πρέπει να τονωθεί η επιχειρηματική πρωτοβουλία, να προσελκυστούν επαρκή κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου για να δημιουργηθούν επιχειρήσεις, και να διατηρηθεί μια ισχυρή ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση, ενώ παράλληλα πρέπει να προωθηθούν η καινοτομία, και ιδίως η «οικοκαινοτομία» δηλαδή η καινοτομία εκείνη που συνδέεται ή χρησιμοποιεί περιβαλλοντικές τεχνολογίες, η υιοθέτηση των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) και η βιώσιμη χρήση των πόρων. Αν και η ανταγωνιστικότητα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε σφριγηλές επιχειρήσεις οι οποίες λειτουργούν σε ανοικτές και ανταγωνιστικές αγορές και υποστηρίζονται από τις σωστές συνθήκες πλαισίου, ιδίως δε από ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που ευνοεί την καινοτομία, η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ώθηση της υποστήριξης και στην παροχή συμπληρωματικής χρηματοδότησης στην περίπτωση κακής λειτουργίας της αγοράς.

(4) Το πρόγραμμα πλαίσιο πρέπει να συνδυάζει τα ειδικά κοινοτικά μέτρα που αφορούν τους τομείς της επιχειριματικότητας, των ΜΜΕ, της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας, των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ), των περιβαλλοντικών τεχνολογιών και της ευφυούς ενέργειας, οι οποίοι έως σήμερα ρυθμίζονται από την απόφαση 96/413/ΕΚ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 1996, για την εφαρμογή προγράμματος κοινοτικών δράσεων υπέρ της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας[41], την απόφαση 2000/819/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με ένα πολυετές πρόγραμμα για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (2001-2005)[42], τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 2000, σχετικά με το χρηματοδοτικό μέσον για το περιβάλλον (LIFE)[43], την απόφαση 2256/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με την έγκριση πολυετούς προγράμματος (2003-2005) για την παρακολούθηση του σχεδίου δράσης eEurope 2005, τη διάδοση ορθής πρακτικής και τη βελτίωση της ασφάλειας των δικτύων και των πληροφοριών[44], την απόφαση 2001/48/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με τη θέσπιση πολυετούς κοινοτικού προγράμματος για την ενίσχυση της ανάπτυξης και της χρήσης του ευρωπαϊκού ψηφιακού περιεχομένου στα παγκόσμια δίκτυα και για την προώθηση της γλωσσικής πολυμορφίας στην κοινωνία της πληροφορίας[45], την απόφαση 1336/97/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 1997, σχετικά με σύνολο προσανατολισμών για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών[46] και την απόφαση 1230/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2003, για θέσπιση πολυετούς προγράμματος δράσης στο πεδίο της ενέργειας: "Ευφυής ενέργεια - Ευρώπη" (2003-2006) για την υποστήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης στον τομέα της ενέργειας[47].

(5) Το πρόγραμμα πλαίσιο θεσπίζει ένα σύνολο κοινών στόχων, το συνολικό ποσό που διατίθεται για την επίτευξη των στόχων αυτών, τα διάφορα είδη των μέτρων εφαρμογής και τις ρυθμίσεις για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση, καθώς και για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων.

(6) Το πρόγραμμα πλαίσιο δεν πρέπει να περιλαμβάνει δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης που πραγματοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 166 της Συνθήκης και πρέπει να είναι συμπληρωματικό προς το κοινοτικό πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη που θεσπίστηκε με την απόφαση […] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της …[48].

(7) Η επίτευξη των κοινών στόχων του προγράμματος πλαισίου πρέπει να επιδιωχθεί μέσω ειδικών προγραμμάτων με τους τίτλους «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία», «Υποστήριξη της πολιτικής για τις ΤΠΕ» και «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη».

(8) Η παρούσα απόφαση καθορίζει χρηματοδοτικό πλαίσιο για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, που θα αποτελέσει κύριο σημείο αναφοράς για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού[49].

(9) Για κάθε ειδικό πρόγραμμα πρέπει να διατεθεί ειδικός και ενδεικτικός προϋπολογισμός.

(10) Για να εξασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση περιορίζεται στην αντιμετώπιση των προβλημάτων κακής λειτουργίας της αγοράς και με σκοπό να αποφευχθούν τυχόν στρεβλώσεις της αγοράς, η χρηματοδότηση από το πρόγραμμα πλαίσιο πρέπει να συμφωνεί με τους κοινοτικούς κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις και με τα συνοδευτικά μέσα και τον ισχύοντα ορισμό της Κοινότητας για τις ΜΜΕ.

(11) Η συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) και τα πρόσθετα πρωτόκολλα των συμφωνιών σύνδεσης προβλέπουν τη συμμετοχή των αντίστοιχων χωρών στα κοινοτικά προγράμματα. Η συμμετοχή άλλων χωρών πρέπει να είναι δυνατή, όταν το επιτρέπουν οι σχετικές συμφωνίες και διαδικασίες.

(12) Το πρόγραμμα πλαίσιο και τα ειδικά προγράμματα πρέπει να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται τακτικά ώστε να είναι δυνατή η επαναπροσαρμογή τους.

(13) Κατάλληλα μέτρα πρέπει επίσης να ληφθούν για να αποφευχθούν παρατυπίες και περιπτώσεις απάτης και να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για να επιστραφούν κεφάλαια που χάθηκαν, πληρώθηκαν εσφαλμένα ή δεν χρησιμοποιήθηκαν σωστά σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[50], τον κανονισμό αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες[51] και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)[52].

(14) Η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων στους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών εξαρτάται από την ικανότητά τους να προσαρμόζονται γρήγορα στις αλλαγές και να εκμεταλλεύονται τις δυνατότητές τους όσον αφορά την καινοτομία. Πρόκειται για μια πρόκληση που αφορά όλες τις επιχειρήσεις ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, αλλά έχει ιδιαίτερη σημασία για τις μικρότερου μεγέθους επιχειρήσεις. Είναι επομένως σκόπιμο να θεσπιστεί ένα ειδικό πρόγραμμα με τον τίτλο «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία».

(15) Η Κοινότητα μπορεί να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο και να συντονίσει τις προσπάθειες των κρατών μελών. Μπορεί να συμβάλει στις επιτυχίες τους και να τις συμπληρώσει, ιδίως με την προώθηση της ανταλλαγής εθνικών και περιφερειακών εμπειριών και πρακτικών, με τον καθορισμό και τη διάδοση ορθών πρακτικών, καθώς και συμβάλλοντας στην πανευρωπαϊκή προσφορά παροχής υπηρεσιών για την υποστήριξη των επιχειρήσεων και της καινοτομίας, ιδίως για τις ΜΜΕ.

(16) Η Επιτροπή με την ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «Τόνωση των τεχνολογιών υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης: πρόγραμμα δράσης για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση»[53] ζητά τη δημιουργία κοινοτικών προγραμμάτων για την υποστήριξη και την υιοθέτηση περιβαλλοντικών τεχνολογιών και την κινητοποίηση χρηματοδοτικών μέσων για τον επιμερισμό των κινδύνων που συνεπάγονται οι επενδύσεις στις περιβαλλοντικές τεχνολογίες.

(17) Τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα που βασίζονται στην αγορά συμπληρώνουν και διευρύνουν τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς που εφαρμόζονται σε εθνικό επίπεδο. Μπορούν να τονώσουν τις ιδιωτικές επενδύσεις για τη δημιουργία νέων καινοτόμων εταιρειών και να βοηθήσουν τις εταιρείες με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης στο στάδιο της επέκτασής τους ώστε να καλύψουν το έλλειμμα ιδίων κεφαλαίων. Μπορούν να διευκολύνουν τη χορήγηση πιστώσεων στις ΜΜΕ που ήδη υπάρχουν για τις δραστηριότητες ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς τους και του δυναμικού ανάπτυξής τους.

(18) Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ) αποτελεί το όργανο της Κοινότητας που ειδικεύεται στη χορήγηση κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου και μέσων εγγυήσεων για τις ΜΜΕ. Συμβάλλει στην επιδίωξη των κοινοτικών στόχων, όπως είναι η κοινωνία με βάση τη γνώση, η καινοτομία, η ανάπτυξη, η απασχόληση και η προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος. Το ΕΤΕ εξασφαλίζει την απαιτούμενη συνέχεια στη διαχείριση των κοινοτικών προγραμμάτων και στο θέμα αυτό έχει αποκτήσει πολύ μεγάλη πείρα. Η διαχείριση των κοινοτικών χρηματοδοτικών μέσων για τις ΜΜΕ από το ΕΤΕ εξ ονόματος της Επιτροπής έχει θεωρηθεί ορθή πρακτική από ανεξάρτητες αξιολογήσεις. Το ΕΤΕ διαθέτει επίσης την εμπειρογνωμοσύνη για να υποστηρίξει νέες δράσεις που βασίζονται σε συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και έχουν ξεκινήσει από τα κράτη μέλη με σκοπό την προσέλκυση ροών επενδύσεων υψηλού κινδύνου από τις αγορές κεφαλαίων προς όφελος των καινοτόμων μικρών επιχειρήσεων.

(19) Οι επικείμενες αλλαγές στο χρηματοοικονομικό περιβάλλον και τα νέα λογιστικά πρότυπα κάνουν τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς περισσότερο διστακτικούς όσον αφορά την ανάληψη του κινδύνου, οδηγούν σε μια νοοτροπία βαθμολόγησης και είναι πιθανόν να περιορίσουν την παροχή πιστώσεων προς τις ΜΜΕ, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια του μεταβατικού σταδίου. Το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία» πρέπει επομένως να ανταποκριθεί στις μεταβαλλόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες των ΜΜΕ, στις οποίες περιλαμβάνονται η ανάγκη για εκ του σύνεγγυς χρηματοδότηση και η προσαρμογή τους στο νέο χρηματοοικονομικό περιβάλλον αποφεύγοντας παράλληλα τις στρεβλώσεις της αγοράς.

(20) Οι υπηρεσίες που υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις και την καινοτομία διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εξασφάλιση της πρόσβασης των ΜΜΕ στις πληροφορίες που αφορούν τη λειτουργία και τις ευκαιρίες που προσφέρει η εσωτερική αγορά αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και στη διακρατική μεταφορά της καινοτομίας, της γνώσης και της τεχνολογίας. Πολύ σημαντικός είναι επίσης ο ρόλος τους στη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ στις πληροφορίες σχετικά με την κοινοτική νομοθεσία που τους αφορά και σχετικά με τη μελλοντική νομοθεσία ώστε να μπορούν να προετοιμάζονται και να προσαρμόζονται με αποτελεσματικό από άποψη κόστους τρόπο. Οι εξωτερικές αξιολογήσεις τονίζουν ότι ο οριζόντιος ρόλος στην παράδοση ευρωπαϊκών υπηρεσιών στήριξης των επιχειρήσεων πρέπει να ενισχυθεί. Αυτό αφορά τη διάδοση των πληροφοριών σχετικά με τα κοινοτικά προγράμματα και την προώθηση της συμμετοχής των ΜΜΕ στα προγράμματα αυτά, ιδίως δε τη συμμετοχή των ΜΜΕ στο κοινοτικό πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα, την τεχνολογική ανάπτυξη και την επίδειξη. Οι αξιολογήσεις τονίζουν επίσης τη σπουδαιότητα της διευκόλυνσης της αλληλεπίδρασης μεταξύ Επιτροπής και ΜΜΕ.

(21) Η Κοινότητα πρέπει να εξοπλιστεί με μια αξιόπιστη αναλυτική βάση για να υποστηρίξει τη χάραξη της πολιτικής στους τομείς των ΜΜΕ, της επιχειρηματικότητας, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας στους βιομηχανικούς κλάδους. Μια βάση αυτού του είδους θα μπορούσε να προσθέσει αξία στις πληροφορίες που διατίθενται σε εθνικό επίπεδο για τους τομείς αυτούς. Η Κοινότητα πρέπει να φροντίσει για την κοινή ανάπτυξη των στρατηγικών ανταγωνιστικότητας στους κλάδους της βιομηχανίας και των υπηρεσιών, και για την προώθηση των ορθών πρακτικών όσον αφορά το επιχειρηματικό περιβάλλον και την επιχειρηματική νοοτροπία, όπου περιλαμβάνονται η εταιρική κοινωνική ευθύνη και οι ίσες ευκαιρίες για τα δύο φύλα.

(22) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 20ής και 21ης Μαρτίου 2003 έδωσε προτεραιότητα στην καινοτομία και στην επιχειρηματικότητα και τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να κάνει περισσότερα για να μετατρέψει τις ιδέες σε πραγματική προστιθέμενη αξία. Ζήτησε επίσης να γίνουν περαιτέρω ενέργειες για να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε οι επιχειρήσεις να μπορέσουν να αναπτύξουν καινοτομίες. Το γραμμικό μοντέλο της καινοτομίας, σύμφωνα με το οποίο η έρευνα οδηγεί απευθείας στην καινοτομία, έχει αποδειχθεί ανεπαρκές όσον αφορά την ερμηνεία της καινοτόμου επίδοσης και τη χάραξη των κατάλληλων πολιτικών για την καινοτομία. Αναγνωρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις βρίσκονται στο επίκεντρο της διαδικασίας της καινοτομίας, η χρηματοδότηση για την τόνωση των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων που αφορούν την καινοτομία και για την προετοιμασία της ανάληψης της καινοτομίας από την αγορά, καθώς και για την προώθηση της διαχείρισης και της νοοτροπίας της καινοτομίας, πρέπει να υπαχθεί στο πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία». Τα μέσα αυτά πρέπει να εξασφαλίσουν ότι η καινοτομία θα λειτουργήσει υπέρ της προώθησης της ανταγωνιστικότητας και ότι υλοποιείται σε πρακτικές εφαρμογές σε επίπεδο επιχειρήσεων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 25ης και 26ης Μαρτίου 2004 πρόσθεσε επίσης ότι οι καθαρές τεχνολογίες είναι ζωτικής σημασίας για την πλήρη αξιοποίηση των συνεργιών επιχειρήσεων και περιβάλλοντος. Η προώθηση της οικοκαινοτομίας, στην οποία περιλαμβάνονται οι καθαρές τεχνολογίες, μπορεί να συμβάλει στην πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού τους.

(23) Η αγορά για τη μεταφορά και την απορρόφηση της γνώσης είναι πολλές φορές ασαφής και η έλλειψη ενημέρωσης ή η αδυναμία δημιουργίας συνδέσεων έχει ως αποτέλεσμα την ύψωση εμποδίων. Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν επίσης δυσκολίες όσον αφορά την ενσωμάτωση των τεχνολογιών που δεν περιλαμβάνονται στο παραδοσιακό πεδίο δραστηριοτήτων τους και την πρόσβαση σε νέους τύπους δεξιοτήτων. Η καινοτομία μπορεί να σημαίνει πολύ υψηλούς χρηματοοικονομικούς κινδύνους, η αποδοτικότητα μπορεί να καθυστερήσει λόγω προσκομμάτων στην ανάπτυξη και η φορολογία μπορεί να είναι εκείνη από την οποία θα κριθεί η επιτυχία ή η αποτυχία. Οι δεξιότητες που απαιτούνται για την εκμετάλλευση των ευκαιριών συχνά παρουσιάζουν έλλειμμα. Θεσμικά ή ρυθμιστικά εμπόδια είναι δυνατόν να καθυστερήσουν ή να υπονομεύσουν την ανάδειξη νέων αγορών και την πρόσβαση σε αυτές. Επιπλέον, οι οικονομικές συγκυρίες μπορεί να είναι καθοριστικές για την ανάπτυξη ή όχι της καινοτομίας.

(24) Τα εμπόδια αυτά που αντιμετωπίζει η διείσδυση των καινοτόμων τεχνολογιών στην αγορά συνδέονται ιδιαίτερα με τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες. Οι τιμές της αγοράς πολύ συχνά δεν αντικατοπτρίζουν πλήρως το περιβαλλοντικό κόστος των προϊόντων και των υπηρεσιών. Το μέρος του κόστους που δεν αντικατοπτρίζεται στις τιμές της αγοράς βαρύνει την κοινωνία συνολικά, και όχι εκείνους που δημιουργούν τη ρύπανση. Αυτή η αδυναμία της αγοράς, σε συνδυασμό με το ενδιαφέρον της Κοινότητας για τη διατήρηση των πόρων, την πρόληψη της ρύπανσης και την προστασία του περιβάλλοντος κατά τον αποτελεσματικότερο από άποψη κόστους τρόπο, δικαιολογεί την ενίσχυση της υποστήριξης της οικοκαινοτομίας.

(25) Τα μέτρα της Κοινότητας όσον αφορά την καινοτομία αποσκοπούν στην υποστήριξη της ανάπτυξης μιας πολιτικής για την καινοτομία στα κράτη μέλη και στις περιφέρειές τους και στην καλύτερη αξιοποίηση των αποτελεσμάτων που προκύπτουν από τις συνεργίες μεταξύ των πολιτικών και των δραστηριοτήτων στήριξης της καινοτομίας σε εθνικό, περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Κοινότητα είναι σε θέση να διευκολύνει τις διακρατικές ανταλλαγές, την αμοιβαία μάθηση και δικτύωση και μπορεί να κατευθύνει τη συνεργασία όσον αφορά την πολιτική για την καινοτομία. Η δικτύωση των ενδιαφερομένων μερών είναι το κλειδί για την απρόσκοπτη ροή των γνώσεων και των ιδεών που απαιτούνται για την καινοτομία.

(26) Το ψήφισμα που επικυρώθηκε κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου «Τηλεπικοινωνιών» της 9ης Δεκεμβρίου 2004 προσφέρει τη βάση για την πρόταση μιας νέας πρωτοβουλίας για την κοινωνία της πληροφορίας με σκοπό την ενίσχυση της συμβολής της στην επίδοση της Ευρώπης. Στην ανακοίνωσή της για ένα νέο ξεκίνημα της στρατηγικής της Λισσαβώνας η Επιτροπή προτείνει να επικεντρωθούν οι προσπάθειες στην «επίτευξη ισχυρότερης, βιώσιμης οικονομικής μεγέθυνσης και στη δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων απασχόλησης». Τονίζει ότι η χρήση των ΤΠΕ τόσο από τον ιδιωτικό όσο και από το δημόσιο τομέα αποτελεί στοιχείο-κλειδί για τη βελτίωση των ευρωπαϊκών επιδόσεων στην καινοτομία και στην ανταγωνιστικότητα. Για το σκοπό αυτό πρέπει επομένως να θεσπιστεί ένα ειδικό πρόγραμμα με τίτλο «Υποστήριξη της πολιτικής για τις ΤΠΕ».

(27) Οι ΤΠΕ αποτελούν τον κεντρικό κορμό για την οικονομία της γνώσης. Συμβάλλουν στο ήμισυ σχεδόν της αύξησης της παραγωγικότητας στις σύγχρονες οικονομίες και προσφέρουν μοναδικές λύσεις για την αντιμετώπιση των σπουδαιότερων κοινωνικών προκλήσεων. Η βελτίωση του δημόσιου τομέα και των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας πρέπει να γίνει σε στενή συνεργασία με τις αντίστοιχες κοινοτικές πολιτικές, για παράδειγμα, στους τομείς της δημόσιας υγείας, της εκπαίδευσης και κατάρτισης, του περιβάλλοντος, των μεταφορών, της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς και του ανταγωνισμού.

(28) Πρέπει να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη και η καλύτερη δυνατή χρήση καινοτόμων λύσεων με βάση τις ΤΠΕ, ιδίως για τις υπηρεσίες στους τομείς κοινής ωφέλειας. Η κοινοτική υποστήριξη πρέπει επίσης να διευκολύνει το συντονισμό και την υλοποίηση ενεργειών για την ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας σε όλα τα κράτη μέλη.

(29) Η ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος eTEN (διευρωπαϊκό δίκτυο τηλεπικοινωνιών) συνιστά να στηριχθεί η κοινοτική παρέμβαση στα σχέδια που υποστηρίζουν τις διευρωπαϊκές υπηρεσίες στους τομείς κοινής ωφέλειας σε μια προσέγγιση με βάση τη ζήτηση.

(30) Οι ανακοινώσεις της Επιτροπής για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση[54] και την ηλεκτρονική υγεία[55] καθώς και τα σχετικά συμπεράσματα του Συμβουλίου ζητούν να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες στους τομείς της καινοτομίας, της ανταλλαγής ορθών πρακτικών και της διαλειτουργικότητας και προσδιορίζουν την ανάγκη για περισσότερες συνεργίες μεταξύ των σχετικών προγραμμάτων της ΕΕ.

(31) Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που δημιουργεί το ψηφιακό περιεχόμενο στην κοινωνία της πληροφορίας έχει οριστεί ένα νομοθετικό πλαίσιο. Πρόκειται για την οδηγία 2003/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 2003, για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα[56], την οδηγία 2001/29/ΕΚ το Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας[57] και την οδηγία 96/9/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 1996, σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων[58].

(32) Οι διαφορετικές πρακτικές που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη εξακολουθούν να δημιουργούν τεχνικά εμπόδια που εμποδίζουν την ευρεία πρόσβαση και την περαιτέρω χρήση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα στην Κοινότητα.

(33) Στις κοινοτικές ενέργειες σχετικά με το ψηφιακό περιεχόμενο πρέπει να ληφθεί υπόψη η πολυγλωσσική και πολυπολιτιστική ιδιαιτερότητα της Κοινότητας.

(34) Στους φυσικούς πόρους, η συνετή και ορθολογική χρήση των οποίων προβλέπεται από το άρθρο 174 της Συνθήκης, δεν περιλαμβάνονται μόνο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τα στερεά καύσιμα, που αφενός αποτελούν βασικές πηγές ενέργειας και αφετέρου είναι οι κύριες πηγές εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

(35) Στην Πράσινη Βίβλο με τον τίτλο «Προς μία ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού»[59] αναφέρεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται όλο και περισσότερο από εξωτερικές πηγές ενέργειας και ότι η εξάρτησή της αυτή μπορεί να φτάσει έως το 70 % μετά από 20-30 χρόνια. Για το λόγο αυτό τονίζεται η ανάγκη εξισορρόπησης της πολιτικής της προσφοράς μέσω δράσεων που να είναι σαφώς υπέρ μιας πολιτικής για τη ζήτηση και ζητείται η καλύτερη διαχείριση και η περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον κατανάλωση, ιδίως στους τομείς των μεταφορών και των κτιρίων. Ζητείται επίσης να δοθεί προτεραιότητα στην ανάπτυξη νέων και ανανεώσιμων πηγών από την πλευρά της προσφοράς ενέργειας ώστε να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη και να επιτευχθεί ο στόχος, ο οποίος είχε ήδη τεθεί σε παλαιότερα σχέδια δράσης και ψηφίσματα, να ανέλθει στο 12% το ποσοστό της ενέργειας που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές σε ακαθάριστη εσωτερική κατανάλωση έως το 2010.

(36) Η οδηγία 2001/77/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Σεπτεμβρίου 2001, για την προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας[60] ζητά από τα κράτη μέλη να καθορίσουν εθνικούς ενδεικτικούς στόχους οι οποίοι να συνάδουν με το συνολικό ενδεικτικό στόχο του 12% της ακαθάριστης εσωτερικής κατανάλωσης ενέργειας έως το 2010 και ιδίως με το ενδεικτικό ποσοστό του 21% της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας επί της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Κοινότητα έως το 2010. Η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της με τον τίτλο «Το μερίδιο της ανανεώσιμης ενέργειας της ΕΕ»[61], προειδοποιεί ότι ο στόχος της Κοινότητας να επιτύχει έως το 2010 το 12 % της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας στο εσωτερικό της να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές δεν θα επιτευχθεί εάν δεν ληφθούν σημαντικά επιπλέον μέτρα.

(37) Η οδηγία 2002/91/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων[62] ζητά από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για τα νέα και τα υπάρχοντα κτίρια, να εξασφαλίσουν την ενεργειακή πιστοποίηση των κτιρίων και να απαιτούν να γίνεται τακτική επιθεώρηση στους λέβητες και στις εγκαταστάσεις κλιματισμού των κτιρίων.

(38) Η οδηγία 2003/30/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Μαΐου 2003, σχετικά με την προώθηση της χρήσης βιοκαυσίμων ή άλλων ανανεώσιμων καυσίμων για τις μεταφορές[63] ζητά από τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν ότι μια ελάχιστη αναλογία βιοκαυσίμων και άλλων ανανεώσιμων καυσίμων διατίθεται στις αγορές τους.

(39) Η οδηγία 2004/8/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Φεβρουαρίου 2004, για την προώθηση της συμπαραγωγής ενέργειας βάσει της ζήτησης για χρήσιμη θερμότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας και για την τροποποίηση της οδηγίας 92/42/ΕΟΚ[64] ζητά από τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν αναλύσεις σχετικά με τις εθνικές δυνατότητες για τη συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης και να δημιουργούν προγράμματα στήριξης ανάλογα με τις προσδιοριζόμενες εθνικές δυνατότητες.

(40) Για να διευκολυνθεί η εφαρμογή των κοινοτικών αυτών μέτρων, για να επιτευχθεί μεγαλύτερη διείσδυση στην αγορά των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και για να βελτιωθεί η ενεργειακή απόδοση πρέπει να υπάρξουν ειδικά προγράμματα προώθησης σε κοινοτικό επίπεδο, ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες για τη στροφή προς τα συστήματα ανανεώσιμης ενέργειας, ιδίως για την υποστήριξη της τυποποίησης του εξοπλισμού με τον οποίο παράγεται ή καταναλώνεται η ανανεώσιμη ενέργεια, την αύξηση της τεχνολογικής ανάπτυξης και τη διάδοση ορθών πρακτικών όσον αφορά τη διαχείριση από πλευράς ζήτησης. Το ίδιο ισχύει για τα κοινοτικά μέτρα που αφορούν την επισήμανση της ενεργειακής απόδοσης του ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, του εξοπλισμού γραφείου και επικοινωνιών και την τυποποίηση του εξοπλισμού φωτισμού, θέρμανσης και κλιματισμού. Για το σκοπό αυτό πρέπει επομένως να θεσπιστεί ένα ειδικό πρόγραμμα με τίτλο «Ευφυής ενέργεια - Ευρώπη».

(41) Για να αποδώσει πλήρως η υπάρχουσα στρατηγική για τη βιώσιμη ενέργεια απαιτείται όχι μόνο να συνεχιστεί η κοινοτική υποστήριξη στην ανάπτυξη και στην υλοποίηση της πολιτικής και να αρθούν τα υπάρχοντα μη τεχνολογικά εμπόδια μέσω βελτιωμένων εκστρατειών προώθησης, αλλά απαιτείται κυρίως υποστήριξη για να επιταχυνθούν οι επενδύσεις και να ενθαρρυνθεί η αγορά για να υιοθετήσει καινοτόμες τεχνολογίες σε όλη την Κοινότητα.

(42) Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η ενεργειακή απόδοση, εκτός από τα πλεονεκτήματα που έχουν σε σχέση με το περιβάλλον, συγκαταλλέγονται μεταξύ των ταχύτερα αναπτυσσόμενων βιομηχανιών στην Κοινότητα, δημιουργώντας νέες και καινοτόμες θέσεις εργασίας. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία ανανεώσιμης ενέργειας βρίσκεται επικεφαλής σε παγκόσμιο επίπεδο, όσον αφορά την ανάπτυξη τεχνολογιών για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από ανανεώσιμες πηγές, επιτυγχάνοντας οικονομική και κοινωνική συνοχή και αποφεύγοντας τη σπατάλη των πόρων.

(43) Η απόφαση 1230/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2003, για θέσπιση πολυετούς προγράμματος δράσης στο πεδίο της ενέργειας: "Ευφυής ενέργεια - Ευρώπη" (2003-2006)[65] θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2006.

(44) Τρία από τα τέσσερα ειδικά πεδία του προγράμματος που καθορίστηκαν στην απόφαση 1230/2003/ΕΚ πρέπει να συνεχιστούν από το παρόν πρόγραμμα. Τα πεδία αυτά είναι τα εξής: i) προώθηση της ενεργειακής απόδοσης και ορθολογική χρήση των ενεργειακών πόρων (‘SAVE’)· ii) προώθηση νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (‘ALTENER’)· και iii) προώθηση της ενεργειακής απόδοσης και της χρήσης νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις μεταφορές (‘STEER’).

(45) Η διεθνής διάσταση (‘COOPENER’) του προγράμματος που θεσπίστηκε με την απόφαση 1230/2003/ΕΚ πρέπει να συνεχιστεί μέσα στο πλαίσιο των νέων κοινοτικών μέσων για την εξωτερική βοήθεια[66].

(46) Σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης και της καλύτερης ρύθμισης, η Επιτροπή ανέθεσε σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες να πραγματοποιήσουν εκ των προτέρων αξιολόγηση του ανανεωμένου πολυετούς κοινοτικού προγράμματος στον τομέα της ενέργειας που θα διαδεχτεί το τρέχον πρόγραμμα «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη» μετά την 31η Δεκεμβρίου 2006. Η έκθεση των εμπειρογνωμόνων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πρέπει να εξασφαλιστεί η συνέχεια του προγράμματος «Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη» μετά το 2006, και ότι το πρόγραμμα αυτό πρέπει να εξελιχθεί σε ένα συνεκτικότερο και πιο φιλόδοξο μέσο.

(47) Επειδή οι στόχοι των μέτρων που πρέπει να ληφθούν σχετικά με τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας της Κοινότητας δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν σε ικανοποιητικό βαθμό από τα κράτη μέλη, λόγω του ότι απαιτούνται πολυμερείς συμπράξεις, διακρατική κινητικότητα και ανταλλαγές πληροφοριών σε επίπεδο Κοινότητας και επομένως θα επιτυγχάνονταν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να υιοθετήσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(48) Τα αναγκαία μέτρα για την υλοποίηση της παρούσας απόφασης πρέπει να εγκριθούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[67].

(49) Λόγω της φύσης των θεμάτων τα οποία θα πρέπει να καλύψουν τα ειδικά προγράμματα, η Επιτροπή πρέπει να επικουρείται από διαφορετικές επιτροπές για την υλοποίηση του κάθε ειδικού προγράμματος.

(50) Με την απόφαση xxx/2005/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θεσπίζεται πολυετές πρόγραμμα, με την ονομασία eContentplus, για τη βελτίωση της πρόσβασης, της χρηστικότητας και της αξιοποίησης του ψηφιακού περιεχομένου στην Ευρώπη. Καθώς η απόφαση αυτή πρόκειται να λήξει στο τέλος του 2008, θα ήταν επιθυμητό τα μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης, της χρηστικότητας και της αξιοποίησης του ψηφιακού περιεχομένου να συνεχιστούν στο πλαίσιο του προγράμματος «Υποστήριξη της πολιτικής για τις ΤΠΕ» που θεσπίζεται από την παρούσα απόφαση[68].

(51) Τα μέτρα που προβλέπονται στην απόφαση 96/413/ΕΚ πρέπει να ενσωματωθούν στο πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία». Η απόφαση 96/413/ΕΚ πρέπει επομένως να καταργηθεί,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

ΤΙΤΛΟΣ I ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Κεφάλαιο I Το πρόγραμμα πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία

Άρθρο 1 Θέσπιση

1. Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται πρόγραμμ α πλαίσιο κοινοτικής δράσης στο πεδίο της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας, για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2007 έως 31 Δεκεμβρίου 2013, καλούμενο στο εξής «το πρόγραμμα πλαίσιο».

2. Το πρόγραμμα πλαίσιο θα βελτιώσει τις δυνατότητες ανταγωνιστικότητας και καινοτομίας της Κοινότητας ως προηγμένης κοινωνίας της γνώσης, της οποίας η βιώσιμη ανάπτυξη βασίζεται στην ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη και στην πολύ ανταγωνιστική κοινωνική οικονομία που εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και βελτίωση της ποιότητάς του.

3. Το πρόγραμμα πλαίσιο δεν θα καλύψει δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης που πραγματοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 166 της Συνθήκης.

Άρθρο 2 Στόχοι

1. Το πρόγραμμ α πλαίσιο έχει τους ακόλουθους στόχους:

α) την προώθηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και ιδίως των μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων (ΜΜΕ)·

β) την ενθάρρυνση της καινοτομίας συμπεριλαμβανομένης της οικοκαινοτομίας·

γ) την επιτάχυνση της ανάπτυξης μιας ανταγωνιστικής, καινοτόμου και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνίας της πληροφορίας·

δ) την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης και των νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών.

2. Η επίτευξη των στόχων του προγράμματος πλαισίου θα επιδιωχθεί μέσω της υλοποίησης των ακόλουθων ειδικών προγραμμάτων που θεσπίζονται στον Τίτλο ΙΙ και στο εξής καλούνται «ειδικά προγράμματα»:

α) το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία»·

β) το πρόγραμμα «Υποστήριξη της πολιτικής για τις ΤΠΕ»·

γ) το πρόγραμμα «Ευφυής ενέργεια-Ευρώπη».

Άρθρο 3 Προϋπολογισμός

1. Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την υλοποίηση του προγράμματο ς πλαισίου καθορίζεται στα 4 212,6 εκατ. EUR.

2. Ενδεικτική ανάλυση του προϋπολογισμού για τα ειδικά προγράμματα περιλαμβάνεται στο παράρτημα I.

3. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 4 Συμμετοχή τρίτων χωρών

Στο πρόγραμμ α πλαίσιο μπορούν να συμμετέχουν:

α) οι χώρες της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του ΕΟΧ, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στη συμφωνία ΕΟΧ·

β) οι υποψήφιες χώρες για τις οποίες υπάρχει προενταξιακή στρατηγική, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους για τη συμμετοχή των χωρών αυτών στα κοινοτικά προγράμματα, που ορίζονται στις αντίστοιχες συμφωνίες πλαίσια και αποφάσεις του συμβουλίου σύνδεσης·

γ) οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, σύμφωνα με τις διατάξεις που θα καθοριστούν με τις εν λόγω χώρες μετά από τη θέσπιση συμφωνιών πλαισίων σχετικά με τη συμμετοχή τους σε κοινοτικά προγράμματα·

δ) άλλες τρίτες χώρες, εφόσον το επιτρέπουν οι συμφωνίες.

Κεφάλαιο IIΥλοποίηση του προγράμματο ς πλαισίου

Άρθρο 5 Προγράμματα εργασίας

1. Η Επιτροπή εγκρίνει ετήσια προγράμματα εργασίας για τα ειδικά προγράμματα σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 46 παράγραφος 2.

Η Επιτροπή εξασφαλίζει την εφαρμογή τους.

2. Οι τροποποιήσεις των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας, που αναφέρονται στην παράγραφο 1, οι οποίες αφορούν πιστώσεις του προϋπολογισμού μεγαλύτερες του 1 εκατ. EUR εγκρίνονται σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 46 παράγραφος 2.

Άρθρο 6 Είδος των μέτρων εφαρμογής

1. Τα μέτρα εφαρμογής των προγραμμάτων εργασίας είναι, κατά κύριο λόγο:

α) τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα για τις ΜΜΕ·

β) τα δίκτυα μέσω των οποίων έρχονται σε επαφή τα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη·

γ) τα δοκιμαστικά σχέδια, τα σχέδια εμπορικής εκμετάλλευσης και άλλα μέτρα για την προώθηση της καινοτομίας·

δ) η ανάλυση, η ανάπτυξη και ο συντονισμός πολιτικών με τις συμμετέχουσες χώρες·

ε) οι δραστηριότητες ανταλλαγής και διάδοσης πληροφοριών, καθώς και οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης·

στ) η υποστήριξη κοινών δράσεων μεταξύ κρατών μελών ή περιφερειών·

ζ) οι δημόσιες συμβάσεις με βάση τεχνικές προδιαγραφές που εκπονούνται σε συνεργασία με τα κράτη μέλη·

η) οι αδελφοποιήσεις μεταξύ αρχών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

2. Αυτά και άλλα πρόσθετα μέτρα εφαρμογής, όπως καθορίζονται στο τμήμα 2 των κεφαλαίων Ι, ΙΙ και ΙΙΙ του τίτλου ΙΙ ισχύουν για όλα τα ειδικά προγράμματα, εφόσον προβλέπονται από το πρόγραμμα εργασίας.

3. Η χρηματοδότηση που χορηγείται πρέπει να συμμορφώνεται πλήρως προς τους κοινοτικούς κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις και τα συνοδευτικά μέσα.

Άρθρο 7 Τεχνική βοήθεια

Ο προϋπολογισμός που θεσπίζεται σύμφωνα με την παρούσα απόφαση μπορεί επίσης να καλύπτει δαπάνες για τις προπαρασκευαστικές ενέργειες, την παρακολούθηση, τον έλεγχο, το διαχειριστικό έλεγχο και την αξιολόγηση που συνδέονται άμεσα με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης και την επίτευξη των στόχων της.

Οι ενέργειες αυτές μπορούν ιδίως να περιλαμβάνουν μελέτες, συναντήσεις, δραστηριότητες ενημέρωσης, δημοσιεύσεις, δαπάνες για εργαλεία, συστήματα και δίκτυα πληροφορικής με σκοπό την ανταλλαγή και την επεξεργασία πληροφοριών και οποιεσδήποτε άλλες δαπάνες για τεχνική, επιστημονική και διοικητική βοήθεια και εμπειρογνωμοσύνη είναι δυνατόν να χρειαστεί η Επιτροπή για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 8 Παρακολούθηση και αξιολόγηση

1. Η Επιτροπή παρακολουθεί τακτικά την εφαρμογή του προγράμματο ς πλαισίου και των ειδικών του προγραμμάτων.

Η Επιτροπή συντάσσει ετήσια έκθεση εφαρμογής για κάθε ειδικό πρόγραμμα σχετικά με τις δραστηριότητες που υποστηρίζει με βάση τη δημοσιονομική εκτέλεση, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο.

2. Για το πρόγραμμα πλαίσιο και τα ειδικά του προγράμματα θα πραγματοποιηθούν ενδιάμεσες και τελικές αξιολογήσεις στις οποίες θα εξεταστούν θέματα όπως η συνάφεια, η συνοχή και οι συνεργίες, η αποτελεσματικότητα, η αποδοτικότητα, η βιωσιμότητα και η χρησιμότητα.

Στις ενδιάμεσες αξιολογήσεις είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται και στοιχεία εκ των υστέρων αξιολόγησης όσον αφορά προηγούμενα προγράμματα.

3. Οι ενδιάμεσες και τελικές αξιολογήσεις των ειδικών προγραμμάτων και των αναγκαίων χορηγήσεων πιστώσεων περιλαμβάνονται στα αντίστοιχα προγράμματα εργασίας.

Η ενδιάμεση και η τελική αξιολόγηση του προγράμματος πλαισίου και των αναγκαίων χορηγήσεων πιστώσεων περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα εργασίας του ειδικού προγράμματος «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία», το οποίο θεσπίζεται σύμφωνα με το κεφάλαιο Ι του τίτλου ΙΙ.

4. Η ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος πλαισίου θα ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2009 και η τελική του αξιολόγηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011.

Οι ενδιάμεσες και οι τελικές αξιολόγησεις των ειδικών προγραμμάτων θα διευθετηθούν με τέτοιον τρόπο ώστε τα αποτελέσματά τους να ληφθούν υπόψη στην ενδιάμεση και στην τελική αξιολόγηση του προγράμματος πλαισίου.

5. Η Επιτροπή θα κοινοποιήσει τα κύρια αποτελέσματα της ενδιάμεσης και της τελικής αξιολόγησης του προγράμματος πλαισίου και των ειδικών του προγραμμάτων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

Άρθρο 9 Προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι, κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει της παρούσας απόφασης, τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας προστατεύονται με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και με την είσπραξη αδικαιολογήτων καταβληθέντων ποσών και, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, με την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών ποινών, σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95, τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 και τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1073/1999.

2. Όσον αφορά τις κοινοτικές δράσεις που χρηματοδοτούνται σύμφωνα με την παρούσα απόφαση για κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου ή κάθε παράβαση συµβατικής υποχρέωσης βάσει του προγράμματος που προκύπτει από πράξη ή παράλειψη ενός οικονοµικού φορέα, µε πραγµατικό ή ενδεχόµενο αποτέλεσµα να ζηµιωθεί µε αδικαιολόγητη δαπάνη ο γενικός προϋπολογισµός των Κοινοτήτων ή προϋπολογισµοί που διαχειρίζονται οι Κοινότητες, εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 και ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2185/96.

3. Όλα τα μέτρα εφαρμογής που προκύπτουν από την παρούσα απόφαση προβλέπουν κυρίως την επίβλεψη και τον χρηματοοικονομικό έλεγχο από την Επιτροπή ή άλλον εξουδιοτημένο εκπρόσωπό της και διαχειριστικούς ελέγχους, επιτόπιους εάν χρειάζεται, από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

ΤΙΤΛΟΣ IIΤΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Κεφάλαιο I Το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία»

Τμημα 1Στοχοι και πεδια δρασησ

Άρθρο 10 Θέσπιση και στόχοι

1. Θεσπίζεται πρόγραμμα για την υποστήριξη των επιχειρήσεων και των ΜΜΕ, της επιχειρηματικότητας, της καινοτομίας και της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας (καλούμενο στο εξής «το πρόγραμμα ‘Επιχειρηματικότητα και καινοτομία’»).

2. Το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα και καινοτομία» προβλέπει δράσεις για την υποστήριξη, τη βελτίωση, την ενθάρρυνση και την προώθηση:

α) της πρόσβασης στη χρηματοδότηση για τη δημιουργία και την ανάπτυξη ΜΜΕ και των επενδύσεων σε δραστηριότητες καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένης της οικοκαινοτομίας·

β) της δημιουργίας ευνοϊκού περιβάλλοντος για τη συνεργασία των ΜΜΕ·

γ) της καινοτομίας στις επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της οικοκαινοτομίας·

δ) της επιχειρηματικότητας και της νοοτροπίας της καινοτομίας·

ε) των οικονομικών και διοικητικών μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία.

Άρθρο 11 Πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τη δημιουργία και την ανάπτυξη ΜΜΕ

Στις δράσεις που αφορούν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τη δημιουργία και την ανάπτυξη ΜΜΕ και τις επενδύσεις σε δραστηριότητες καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένης της οικοκαινοτομίας, είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται:

α) η αύξηση του όγκου των επενδύσεων των κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου και των επιχειρηματικών μέσων που προωθούνται από τους επιχειρηματικούς αγγέλους·

β) η παροχή υποστήριξης για τα μέσα χρηματοδότησης των ΜΜΕ με δανειακά κεφάλαια·

γ) η βελτίωση του χρηματοοικονομικού περιβάλλοντος για τις ΜΜΕ.

Άρθρο 12 Συνεργασία ΜΜΕ

Στις δράσεις που αφορούν τη συνεργασία των ΜΜΕ είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται:

α) η διαμόρφωση υπηρεσιών για την υποστήριξη των ΜΜΕ·

β) η συμβολή σε μέτρα που βοηθούν τις ΜΜΕ να συνεργαστούν με άλλες επιχειρήσεις εκτός συνόρων, καθώς και τη συμμετοχή των ΜΜΕ στον τομέα της ευρωπαϊκής τυποποίησης·

γ) η προώθηση και η διευκόλυνση της διεθνούς επιχειρηματικής συνεργασίας.

Άρθρο 13 Καινοτομία, συμπεριλαμβανομένης της οικοκαινοτομίας, στις επιχειρήσεις

Στις δράσεις που αφορούν την καινοτομία, συμπεριλαμβανομένης της οικοκαινοτομίας, είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται:

α) η επιδίωξη καινοτομίας, ομαδοποιήσεων, δικτύων καινοτομίας, συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα με στόχο την καινοτομία και συνεργασιών με συναφείς διεθνείς οργανισμούς με εξειδίκευση στον τομέα, και η διαχείριση της καινοτομίας·

β) η υποστήριξη εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων για την επιχειρηματική καινοτομία·

γ) η υποστήριξη της υιοθέτησης καινοτόμων τεχνολογιών·

δ) η υποστήριξη υπηρεσιών για τη διακρατική μεταφορά γνώσεων και τεχνολογίας και για τη διαχείριση της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας·

ε) η διερεύνηση νέων τύπων υπηρεσιών καινοτομίας·

στ) η διαμόρφωση τεχνολογίας και γνώσης μέσω της αρχειοθέτησης και της μεταφοράς δεδομένων.

Άρθρο 14 Επιχειρηματικότητα και νοοτροπία καινοτομίας

Στις δράσεις που αφορούν την επιχειρηματικότητα και τη νοοτροπία καινοτομίας είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται:

α) η ενθάρρυνση της ανάπτυξης επιχειρηματικής νοοτροπίας, δεξιοτήτων και ικανοτήτων και η εξισορρόπηση επιχειρηματικών κινδύνων και ανταμοιβής·

β) η ανάπτυξη ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος για την καινοτομία, την ανάπτυξη και τη μεγέθυνση της επιχείρησης·

γ) η υποστήριξη της ανάπτυξης πολιτικής και της συνεργασίας των φορέων, συμπεριλαμβανομένων των υπεύθυνων διαχείρισης εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων.

Άρθρο 15 Οικονομική και διοικητική μεταρρύθμιση

Στις δράσεις που αφορούν την οικονομική και διοικητική μεταρρύθμιση σε σχέση με την επιχείρηση και την καινοτομία είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται:

α) η συλλογή στοιχείων, η ανάλυση και η παρακολούθηση της απόδοσης, καθώς και η ανάπτυξη και ο συντονισμός της πολιτικής·

β) η συμβολή στον καθορισμό και στην προώθηση στρατηγικών ανταγωνιστικότητας που συνδέονται με τους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών·

γ) η υποστήριξη της αμοιβαίας μάθησης μεταξύ των εθνικών και περιφερειακών διοικήσεων με στόχο την αριστεία.

Τμημα 2Εφαρμογη

Άρθρο 16 Κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα για τις ΜΜΕ

1. Τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα χρησιμοποιούνται με στόχο να διευκολύνουν την πρόσβαση των ΜΜΕ στη χρηματοδότηση σε ορισμένα στάδια του κύκλου ζωής τους: αρχική ώθηση, εκκίνηση, επέκταση και μεταβίβαση επιχείρησης. Τα μέσα αυτά καλύπουν επίσης τις επενδύσεις που πραγματοποιούν οι ΜΜΕ σε δραστηριότητες όπως η τεχνολογική ανάπτυξη, η καινοτομία και η μεταφορά τεχνολογίας.

2. Τα μέσα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 είναι τα ακόλουθα:

α) ο μηχανισμός υψηλής ανάπτυξης και καινοτομίας για τις ΜΜΕ (GIF)·

β) ο μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ (SMEG)·

γ) το σύστημα ενίσχυσης των ικανοτήτων (CBS).

3. Οι ρυθμίσεις εφαρμογής που αφορούν τα διάφορα μέσα καθορίζονται στο παράρτημα II.

Άρθρο 17 Ο μηχανισμός υψηλής ανάπτυξης και καινοτομίας για τις ΜΜΕ (GIF)

1. Το μηχανισμό GIF διαχειρίζεται το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων εξ ονόματος της Επιτροπής.

Τα καθήκοντά του είναι τα ακόλουθα:

α) η συμβολή στη δημιουργία και στη χρηματοδότηση ΜΜΕ και στον περιορισμό του χάσματος μεταξύ ιδίων κεφαλαίων και κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου, που εμποδίζει τις ΜΜΕ να εκμεταλλευτούν τις δυνατότητες ανάπτυξής τους·

β) η υποστήριξη καινοτόμων ΜΜΕ με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης, ιδίως εκείνων που ασχολούνται με την έρευνα, την ανάπτυξη και άλλες καινοτόμες δραστηριότητες·

2. Ο μηχανισμός GIF αποτελείται από δύο θυρίδες:

Η πρώτη θυρίδα, που ονομάζεται GIF1, καλύπτει τις επενδύσεις κατά τα πρώτα στάδια (αρχική ώθηση και εκκίνηση). Στοχεύει σε επενδύσεις σε εξειδικευμένα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, όπως είναι τα κεφάλαια των αρχικών σταδίων, τα κεφάλαια που λειτουργούν σε περιφερειακό επίπεδο, τα κεφάλαια που επικεντρώνονται σε ειδικούς τομείς, τεχνολογίες ή στην ανάπτυξη έρευνας και τεχνολογίας και τα κεφάλαια που συνδέονται με τα φυτώρια επιχειρήσεων, τα οποία με τη σειρά τους θα προσφέρουν κεφάλαια στις ΜΜΕ. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα να είναι συνεπενδυτής σε κεφάλαια και επενδυτικά μέσα που προωθούνται από τους επιχειρηματικούς αγγέλους.

Η δεύτερη θυρίδα, που ονομάζεται GIF2, καλύπτει τις επενδύσεις κατά το στάδιο της επέκτασης και επενδύει σε εξειδικευμένα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, τα οποία με τη σειρά τους θα προσφέρουν οιονεί ίδια κεφάλαια ή ίδια κεφάλαια στις καινοτόμες ΜΜΕ με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης κατά το στάδιο της επέκτασής τους. Οι επενδύσεις της θυρίδας GIF2 αποφεύγουν τα κεφάλαια εξαγοράς ή αντικατάστασης.

Ο μηχανισμός GIF μπορεί να επενδύει σε ενδιάμεσους συνεργαζόμενο, κατά περίπτωση, με εθνικά προγράμματα με σκοπό την ανάπτυξη των επενδυτικών εταιρειών που εξειδικεύονται στις μικρές επιχειρήσεις.

Άρθρο 18 Ο μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ (SMEG)

1. Το μηχανισμό SMEG διαχειρίζεται το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων εξ ονόματος της Επιτροπής.

Τα καθήκοντά του είναι τα ακόλουθα:

α) η προσφορά αντεγγυήσεων ή, κατά περίπτωση, συνεγγυήσεων για τα συστήματα εγγυήσεων που λειτουργούν στις επιλέξιμες χώρες·

β) η προσφορά άμεσων εγγυήσεων για οποιονδήποτε άλλον κατάλληλο χρηματοπιστωτικό ενδιάμεσο.

2. Ο μηχανισμός SMEG αποτελείται από τέσσερις θυρίδες:

Η πρώτη θυρίδα, α) χρηματοδότηση με δανειακά κεφάλαια, είτε με τη μορφή δανείων είτε με τη μορφή χρηματοδοτικής μίσθωσης, αποσκοπεί στη μείωση των ιδιαίτερων δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ όσον αφορά την πρόσβαση στη χρηματοδότηση λόγω του υψηλότερου κινδύνου που ενέχουν οι επενδύσεις σε δραστηριότητες που συνδέονται με τη γνώση, όπως είναι αυτές για την τεχνολογική ανάπτυξη, την καινοτομία και τη μεταφορά τεχνολογίας, και λόγω της έλλειψης επαρκών εγγυήσεων.

Η δεύτερη θυρίδα, β) μικροπιστώσεις, ενθαρρύνει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να διαδραματίσουν σοβαρότερο ρόλο στην προσφορά δανείων μικρότερων ποσών τα οποία κανονικά συνεπάγονται αναλογικά υψηλότερο κόστος διαχείρισης για τους δανειζόμενους με ανεπαρκείς εγγυήσεις. Εκτός από τις εγγυήσεις ή τις αντεγγυήσεις, οι χρηματοπιστωτικοί ενδιάμεσοι μπορούν να λαμβάνουν επιδοτήσεις για τον περιορισμό του υψηλού διοικητικού κόστους που συνδέεται με τις μικροπιστώσεις.

Η τρίτη θυρίδα, γ) εγγυήσεις για επενδύσεις ίδων κεφαλαίων ή οιονεί ιδίων κεφαλαίων στις ΜΜΕ, καλύπτει επενδύσεις από τοπικά και περιφερειακά κεφάλαια που προσφέρουν κεφάλαια κατά το στάδιο αρχικής ώθησης ή/ και το στάδιο εκκίνησης, καθώς και κεφάλαια ενδιάμεσης χρηματοδότησης, με σκοπό τον περιορισμό των ιδιαίτερων δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ λόγω της αδύναμης χρηματοοικονομικής τους δομής, και εκείνων που προκύπτουν από τις μεταβιβάσεις επιχειρήσεων.

Η τέταρτη θυρίδα, δ) τιτλοποίηση των χαρτοφυλακίων πιστώσεων που έχουν χορηγηθεί σε ΜΜΕ, στοχεύει στην κινητοποίηση πρόσθετων χρηματοδοτήσεων με δανειακά κεφάλαια για τις ΜΜΕ βάσει των συμφωνιών για τον επιμερισμό των κινδύνων με τα συγκεκριμένα ιδρύματα. Προϋπόθεση για την υποστήριξη των συναλλαγών αυτών είναι η ανάληψη της υποχρέωσης από τα ιδρύματα να αφιερώσουν ένα σημαντικό μέρος της ρευστότητας που προκύπτει από την κινητοποίηση κεφαλαίων για τη χορήγηση νέων δανείων σε ΜΜΕ εντός εύλογου χρονικού διαστήματος.

Άρθρο 19 Το σύστημα ενίσχυσης των ικανοτήτων (CBS)

1. Το σύστημα ενίσχυσης των ικανοτήτων (CBS) διαχειρίζονται διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ), το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων και η Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΤΑΣΕ).

Τα καθήκοντά του είναι τα ακόλουθα:

α) η βελτίωση των τεχνικών ικανοτήτων των ταμείων που επενδύουν σε καινοτόμες ΜΜΕ ή σε ΜΜΕ με δυναμικό ανάπτυξης, σε θέματα επενδύσεων και τεχνολογίας·

β) η ενθάρρυνση της προσφοράς πιστώσεων σε ΜΜΕ μέσω της βελτίωσης των διαδικασιών αξιολόγησης των αιτήσεων για πιστώσεις που προέρχονται από ΜΜΕ.

2. Το CBS αποτελείται από τη δράση «κεφάλαιο αρχικής ώθησης» και από τη δράση «σύμπραξη».

Η δράση «κεφάλαιο αρχικής ώθησης» αποσκοπεί στη χορήγηση επιδοτήσεων με σκοπό την ενθάρρυνση της προσφοράς κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου σε καινοτόμες ΜΜΕ και άλλες ΜΜΕ με δυναμικό ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ανήκουν στην παραδοσιακή οικονομία, μέσω της υποστήριξης των ταμείων αρχικής ώθησης και εκκίνησης ή άλλων ανάλογων οργανισμών. Οι επιδοτήσεις παρέχονται για τη μακροχρόνια πρόσληψη πρόσθετου προσωπικού με εξειδικευμένες γνώσεις στις επενδύσεις ή στην τεχνολογία.

Η δράση «σύμπραξη» αποσκοπεί στη χορήγηση επιδοτήσεων σε χρηματοπιστωτικούς ενδιάμεσους για την κάλυψη του κόστους της απαραίτητης τεχνικής βοήθειας για τη βελτίωση των διαδικασιών αξιολόγησης των αιτήσεων για πιστώσεις που προέρχονται από ΜΜΕ, ώστε να ενθαρρυνθεί η προσφορά χρηματοδοτήσεων προς τις ΜΜΕ σε χώρες με αδύναμη τραπεζική διαμεσολάβηση.

Για τους σκοπούς της δράσης «σύμπραξη» η τραπεζική διαμεσολάβηση θεωρείται «αδύναμη» στις χώρες όπου οι εγχώριες πιστώσεις ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της χώρας είναι πολύ πιο κάτω από το μέσο όρο της Κοινότητας σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Η δράση «σύμπραξη» συνοδεύει τις πιστωτικές διευκολύνσεις ή τον επιμερισμό των κινδύνων που παρέχουν τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στις τράπεζες ή τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εταίρους από τις επιλέξιμες χώρες. Ένα σημαντικό μέρος της δράσης συνδέεται με τη βελτίωση της ικανότητας των τραπεζών να εκτιμούν την εμπορική βιωσιμότητα σχεδίων που δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην οικοκαινοτομία.

Άρθρο 20 Υπηρεσίες για την υποστήριξη των επιχειρήσεων και της καινοτομίας

1. Ενθαρρύνονται οι υπηρεσίες για την υποστήριξη των επιχειρήσεων και της καινοτομίας, ιδίως για τις ΜΜΕ.

2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, χρηματοοικονομική υποστήριξη είναι δυνατόν να χορηγηθεί σε εταίρους δικτύων για την παροχή κυρίως:

α) υπηρεσιών ενημέρωσης, ανάδρασης και επιχειρηματικής συνεργασίας·

β) υπηρεσιών μεταφοράς καινοτομίας, τεχνολογίας και γνώσης·

γ) υπηρεσιών ενθάρρυνσης της συμμετοχής των ΜΜΕ στο κοινοτικό πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη.

Λεπτομέρειες σχετικά με τις υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνονται στο παράρτημα III.

3. Η Επιτροπή επιλέγει τους εταίρους δικτύου μέσω προσκλήσεων υποβολής προτάσεων σε σχέση με τις διάφορες υπηρεσίες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχεία α), β) και γ). Με βάση αυτές τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων η Επιτροπή μπορεί να θεσπίσει μια συμφωνία πλαίσιο για τη σύμπραξη με επιλεγμένους εταίρους δικτύου καθορίζοντας το είδος των προσφερόμενων δραστηριοτήτων, τη διαδικασία χορήγησης επιδοτήσεων σ’ αυτούς και γενικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις κάθε πλευράς. Η σύμπραξη πλαίσιο μπορεί να καλύπτει όλη την περίοδο διάρκειας του προγράμματος.

4. Εκτός από τις υπηρεσίες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχεία α), β) και γ), η Επιτροπή μπορεί να προσφέρει χρηματοοικονομική υποστήριξη για την υλοποίηση άλλων δραστηριοτήτων που εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής του προγράμματος πλαισίου κατόπιν προσκλήσεων υποβολής προτάσεων που απευθύνονται αποκλειστικά στους εταίρους δικτύου.

5. Η Επιτροπή υποστηρίζει τους εταίρους δικτύου διαθέτοντας την κατάλληλη υποστήριξη για το συντονισμό και τη λειτουργία. Οι οργανισμοί που εδρεύουν σε χώρες οι οποίες δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα θα έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από αυτή την υποστήριξη για το συντονισμό και τη λειτουργία.

6. Η Επιτροπή εξασφαλίζει τη συνεργασία των εταίρων δικτύου και σε περίπτωση κατά την οποία ένας εταίρος δικτύου δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί σε αίτηση που απευθύνεται σ’ αυτόν, ότι την προωθεί σε άλλον κατάλληλο εταίρο δικτύου.

Άρθρο 21 Σύστημα για την υποστήριξη της καινοτομίας στις επιχειρήσεις

1. Το σύστημα για την υποστήριξη της καινοτομίας στις επιχειρήσεις διαμορφώνει τη διακρατική συνεργασία των προγραμμάτων με σκοπό την υποστήριξη της καινοτομίας στις επιχειρήσεις.

2. Μια ομάδα συνεργαζόμενων προγραμμάτων μπορεί να είναι επιλέξιμη για κοινοτική υποστήριξη όταν:

α) η διαχείριση καθενός από τα προγράμματα αυτά ανήκει στις δημόσιες αρχές σε εθνικό επίπεδο ή σε επίπεδο κατώτερο του εθνικού· και

β) συμμετέχουν τουλάχιστον τρεις διαφορετικές χώρες· και

γ) υπάρχει συντονισμένη εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών ή κοινή διαχείριση.

3. Η επιλογή των ομάδων συνεργαζόμενων προγραμμάτων που θα τύχουν υποστήριξης γίνεται κατόπιν πρόσκλησης υποβολής προτάσεων από την Κοινότητα.

4. Υποστήριξη μπορεί να χορηγηθεί σε επιλεγμένες ομάδες συνεργαζόμενων προγραμμάτων με σκοπό να υπάρξει προστιθέμενη αξία για μια ολόκληρη ομάδα ή για μία ή περισσότερες συγκεκριμένες δράσεις, να δημιουργηθεί συνεργία μεταξύ των συνεργαζόμενων προγραμμάτων ή να εξασφαλιστεί η κρίσιμη μάζα.

5. Η υποστήριξη μπορεί να έχει τη μορφή παροχής πρόσθετης κοινοτικής χρηματοδότησης για τις επιλεγμένες ομάδες συνεργαζόμενων προγραμμάτων με τη συνεισφορά:

α) σ’ ένα κοινό ταμείο για την υποστήριξη δράσεων στο πλαίσιο μιας ομάδας συνεργαζόμενων προγραμμάτων· ή

β) στη χρηματοδότηση συγκεκριμένων κοινών δράσεων στο πλαίσιο μιας ομάδας συνεργαζόμενων προγραμμάτων.

6. Οι δράσεις που υποστηρίζονται από ένα τέτοιο κοινό ταμείο ή οι συγκεκριμένες κοινές δράσεις που έχουν επωφεληθεί από κοινοτική χρηματοδότηση είναι ανοικτές σε όλους εκείνους που θα ήταν επιλέξιμοι για συμμετοχή στην αντίστοιχη δράση στο πλαίσιο οποιουδήποτε συνεργαζόμενου προγράμματος της ομάδας.

Άρθρο 22 Ανάλυση, ανάπτυξη και συντονισμός της πολιτικής με τις συμμετέχουσες χώρες

Οι ακόλουθες ενέργειες περιλαμβάνονται στην υποστήριξη της ανάλυσης, της ανάπτυξης και του συντονισμού της πολιτικής με τις συμμετέχουσες χώρες:

α) μελέτες, συλλογή δεδομένων, έρευνες και δημοσιεύσεις, με βάση τις επίσημες στατιστικές, όπου αυτό είναι δυνατόν·

β) συναντήσεις εμπειρογνωμόνων, που εκπροσωπούν κυρίως τους δημόσιους φορείς και τα ενδιαφερόμενα μέρη, συνεδριάσεις και άλλες εκδηλώσεις·

γ) δραστηριότητες ευαισθητοποίησης, δικτύωσης κ.λπ.·

δ) συγκριτική ανάλυση των εθνικών και περιφερειακών επιδόσεων, καθώς και εργασίες εντοπισμού, διάδοσης και εφαρμογής ορθών πρακτικών.

Άρθρο 23 Αδελφοποιήσεις μεταξύ αρχών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο

1. Για να υπάρξει στοχοθετημένη διοικητική συνεργασία, γίνονται ενέργειες αδελφοποίησης βάσει προσκλήσεων υποβολής προτάσεων οι οποίες απευθύνονται στα εθνικά σημεία επαφής. Αυτά στη συνέχεια ορίζουν έναν επικεφαλής εμπειρογνώμονα ή ομάδα εμπειρογνωμόνων σε συμφωνία με τις αρμόδιες εθνικές ή περιφερειακές αρχές.

2. Η Επιτροπή εξετάζει το πρόγραμμα εργασίας που καταρτίζει ο επικεφαλής εμπειρογνώμονας ή η ομάδα εμπειρογνωμόνων και μπορεί να χορηγήσει επιδότηση στις δημόσιες διοικήσεις.

3. Οι ενέργειες αδελφοποίησης μπορούν να επωφελούνται από την υποστήριξη των κεντρικών υπηρεσιών της Επιτροπής.

Άρθρο 24 Μέτρα υποστήριξης του προγράμματος

Η Επιτροπή μπορεί να αναλάβει τα ακόλουθα:

α) την ανάλυση και την παρακολούθηση της ανταγωνιστικότητας και των κλαδικών θεμάτων, με στόχο ιδίως την ετήσια έκθεσή της σχετικά με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας·

β) την προετοιμασία των αξιολογήσεων αντικτύπου των κοινοτικών μέτρων που επηρεάζουν