7.3.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 56/65 
Πρόσθετη γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη βελτίωση του 
περιβάλλοντος των επιχειρήσεων και την προώθηση της ανάπτυξης των επιχειρήσεων ιδιαίτερα των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Κοινότητα^) 
(90/C 56/17) 
Στις 25 Απριλίου 1989 το Προεδρείο της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής αποφάσισε με βάση 
τις διατάξεις του άρθρου 20, τρίτη παράγραφος, του εσωτερικού κανονισμού να εκδόσει γνωμοδότηση 
πρωτοβουλίας για την παραπάνω πρόταση απόφασης. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 4 Οκτωβρίου 1989 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. Lustenhouwer. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 271η σύνοδο ολομέλειας 
(συνεδρίαση της 16ης Νοεμβρίου 1989)... την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Η μικρομεσαία επιχείρηση και η βιοτεχνία στην Κοινό­
τητα 
1.1. Σχεδόν σε όλους τους κλάδους της οικονομίας στην 
Κοινότητα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι βιοτεχνίες 
διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο. Σήμερα λειτουργούν 
εκατομμύρια μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα που είναι απολύτως αναγκαίες τόσο για την οικο­
νομική ανάπτυξη όσο και για την απασχόληση στην Κοινό­
τητα. Επομένως, δικαίως η Κοινότητα αναπτύσσει από μερικά 
χρόνια πολιτική ειδικά γι'αυτήν την κατηγορία επιχειρή­
σεων. Η ΟΚΕ επισήμανε το θέμα αυτό σε διάφορες εκθέσεις 
και ιδιαίτερα στη γνωμοδότηση της για τη χάραξη πολιτικής 
υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων εισηγητής: ο κ. Calvet 
Chambon(2). 
Πρόσφατα η ΟΚΕ ενέκρινε τα προγράμματα που προτίθενται 
να εφαρμόσει η Επιτροπή κατά τα επόμενα χρόνια, καθώς 
και τον σχετικό προϋπολογισμό. Στην εξεταζόμενη πρόσθετη 
γνωμοδότηση θα εξετασθούν ορισμένα χαρακτηριστικά των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων τα οποία δημιουργούν προβλή­
ματα και στην επίλυση των οποίων μπορεί να συμβάλει η 
Κοινότητα. 
Στο βαθμό που προχωρεί η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η ευρω­
παϊκή πολιτική για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα καθί­
σταται ολοένα και πιο απαραίτητη. Ήδη σήμερα και σύντομα 
σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό, μπορεί να διαπιστωθεί ότι οι 
αρμοδιότητες των εθνικών αρχών περιορίζονται. Ολοένα και 
μεγαλύτερες αρμοδιότητες μεταφέρονται σε κοινοτικό 
επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι η Κοινότητα θα πρέπει να δώσει 
μεγαλύτερη σημασία στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις ώστε να μη λησμονούνται και σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο όσα προβλήματα δεν είναι πλέον δυνατό 
να επιλυθούν αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο. 
Η ΟΚΕ σημειώνει με ικανοποίηση την πρόσφατη απόφαση 
που υιοθέτησε το Συμβούλιο (26 Σεπτεμβρίου 1989) για την 
ανάπτυξη της υπεργολαβίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η 
ΟΚΕ υποστηρίζει κάθε δράση που προωθεί μία μεγαλύτερη 
συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο χώρο της 
υπεργολαβίας. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι την ίδια ημέρα το Συμβούλιο κάλεσε 
την Επιτροπή να προωθήσει τις εργασίες της όσον αφορά το 
ρόλο των βιοτεχνιών και των πολύ μικρών επιχειρήσεων στην 
Κοινότητα. Η ΟΚΕ είναι έτοιμη να εκδώσει γνωμοδότηση 
για το θέμα όταν αυτό κριθεί απαραίτητο. 
1.2. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να επισημανθεί ένα πολύ 
δυσεπίλυτο θέμα που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη τη χάραξη 
μιας ευρωπαϊκής πολιτικής για τις μικρομεσαίες επιχειρή­
σεις. Πρόκειται για τα στατιστικά δεδομένα που είναι απολύ­
τως αναγκαία για τη χάραξη πολιτικής. Από πολλά χρόνια 
ζητείται από πολλούς παράγοντες εναρμόνιση των στατιστι­
κών δεδομένων. Η ΟΚΕ διεπίστωσε δυστυχώς κατά την 
επεξεργασία της παρούσας γνωμοδότησης, ότι δεν έχει ση­
μειωθεί καμία πρόοδος σχετικά με το θέμα αυτό. Ακόμη και 
σήμερα δεν υπάρχει στατιστική ευρωπαϊκού επιπέδου σχετικά 
με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να εκτιμού­
νται ορισμένες σχετικές εξελίξεις μόνο κατά'προσέγγιση. Η 
ΟΚΕ ζητάει γι'αυτό με μεγάλη έμφαση να επιδιωχθεί μεγαλύ­
τερη σύγκλιση των εθνικών στατιστικών, π.χ. μέσω της εναρ­
μόνισης των κριτηρίων εγγραφής που εφαρμόζουν τα κράτη 
μέλη, ώστε οι πολιτικοί να διαθέτουν περισσότερα στατιστικά 
δεδομένα στα οποία μπορούν να στηρίζουν την πολιτική τους, 
χωρίς αυτό να συνεπάγεται υπερβολικές γραφειοκρατικές δια­
δικασίες για τους επιχειρηματίες που οφείλουν να διαθέσουν 
τα στοιχεία αυτά. 
2. Τα χαρακτηριστικά της μικρομεσαίας επιχείρησης 
2.1. Κύριος στόχος της πολιτικής την οποία η Κοινότητα 
οφείλει να εφαρμόσει σχετικά με τις μικρομεσαίες επιχειρή­
σεις, σε συνεργασία με όλους τους ενδιαφερόμενους κοινω­
νικούς παράγοντες, θα πρέπει να είναι η επίλυση των προβλη­
μάτων που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις αυτές. Επομένως 
είναι αναγκαίο να αναλυθούν τα χαρακτηριστικά της μικρο­
μεσαίας επιχείρησης, ώστε να προσαρμοσθεί η σχετική πολι­
τική στις ανάγκες τους. 
(') ΕΕ αριθ. C 79 της 30. 3. 1989, σ. 5. 
(2) ΕΕ αριθ. C 232 της 31. 8. 1987. Παρά τις μεγάλες διαφορές που υφίστανται στην Κοινότητα 
όσον αφορά τη μορφή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων τόσο 
κατά κλάδο όσο κατά κράτος μέλος, γενικά η μικρομεσαία 
Αριθ. C 56/66 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 3.90 
επιχείρηση χαρακτηρίζεται από ειδικό γνώρισμα που οφείλο­
νται στο μέγεθος των επιχειρήσεων αυτών. Αξίζει να σημειω­
θεί ότι τα χαρακτηριστικά των συνεταιρισμών είναι εντελώς 
διαφορετικά από αυτά που αναφέρονται παρακάτω, και ότι 
τα χαρακτηριστικά αυτά δεν επιδρούν συσσωρευτικώς στη 
μορφή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
Τα πιο γνωστά χαρακτηριστικά είναι: 
— ο κεντρικός ρόλος που διαδραματίζει ο κάτοχος/επιχειρη-
ματίας όσον αφορά τη λειτουργία της επιχείρησης του, 
— σε άμεση σχέση με το θέμα αυτό, η ύπαρξη υψηλού βαθμού 
ελαστικότητας που εκφράζεται με τη μεγάλη ικανότητα 
προσαρμογής σε μεταβαλλόμενες καταστάσεις, 
— η πολλαπλή απουσία ειδικευμένων λειτουργών από πλευ­
ράς προσωπικού, 
— η σχετικά εντατική χρησιμοποίηση του παράγοντα εργα­
σία στην επιχείρηση, 
— η απασχόληση προσωπικού με ικανοποιητική ειδίκευση 
κυρίως στις βιοτεχνίες, 
— η δύσκολη πρόσβαση στην αγορά κεφαλαίων, 
— ο γενικά τοπικός ή περιφερειακός χαρακτήρας της 
δραστηριότητας της μικρομεσαίας επιχείρησης, 
— η απουσία κυρίαρχης θέσης στην αγορά, 
— οι περιορισμένες δυνατότητες στον τομέα της έρευνας και 
ανάπτυξης αλλά ο μάλλον μεγαλύτερος προσανατολισμός 
προς τις πρακτικές εφαρμογές, γεγονός που ενδέχεται να 
δημιουργήσει προβλήματα ειδικά σε επιχειρήσεις-προ-
μηθευτές λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης των τεχνολογιών, 
— ελάχιστη ή απουσία προσαρμογής στην έρευνα της 
αγοράς, 
— ελάχιστα ανεπτυγμένο σύστημα για τον καθορισμό των 
τιμών, 
— ελάχιστος προγραμματισμός όπως και ελάχιστη κατάρ­
τιση μεσοπρόθεσμων οικονομικών προγραμμάτων, 
— έλλειψη σε πολλές περιπτώσεις γνώσεων και μέσων για 
την ανάπτυξη βασικών δραστηριοτήτων που έχουν σημα­
σία για τη βέλτιστη εκπλήρωση του επιχειρησιακού σκο­
πού. 
2.2. Για πολλά από αυτά τα χαρακτηριστικά και προβλή­
ματα που δημιουργούν πιστεύεται ότι η παροχή συμβουλών 
προς τους επιχειρηματίες καθώς και η εκπαίδευση των επιχει­
ρηματιών και εργοδοτών με πρακτικό προσανατολισμό μπο­
ρεί να επιφέρουν πολύ καλά αποτελέσματα. Στις διαρθρώσεις 
των κρατών μελών πρέπει συνεπώς να δημιουργηθούν οι 
αναγκαίοι προς τούτο μηχανισμοί. Η ΟΚΕ τονίζει ότι η 
Επιτροπή δικαίως αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην ενημέ­
ρωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ωστόσο, δεν θα πρέ­
πει να λησμονείται ότι η ενημέρωση θα πρέπει να συνοδεύεται 
και από την κατάλληλη παροχή συμβουλών προς τις μικρο­
μεσαίες επιχειρήσεις. Είναι απόλυτα αναγκαίο, οι μικρο­
μεσαίες επιχειρήσεις να μάθουν να αξιοποιούν τις πληροφο­
ρίες που λαμβάνουν. Σε ορισμένα κράτη μέλη δημιουργή­
θηκαν από τις οργανώσεις των επιχειρηματιών των μικρο­
μεσαίων επιχειρήσεων, ή για την εξυπηρέτηση των οργανώ­
σεων αυτών, ειδικές υπηρεσίες παροχής πληροφοριών, θα 
ήταν χρήσιμο να έλθουν οι υπηρεσίες αυτές καθώς και οι 
σύμβουλοι επιχειρήσεων σε επαφή σε κοινοτικό επίπεδο και 
να εξετασθεί με ποιο τρόπο θα ήταν δυνατό να συναχθούν 
χρήσιμα συμπεράσματα από τις εμπειρίες του καθενός. 3. Η θέση και η κατάσταση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων 
και των βιοτεχνών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
3.1. Όπως διαπιστώθηκε και προηγουμένως, δεν υπάρχουν 
ευρωπαϊκά στατιστικά δεδομένα για τις μικρομεσαίες επιχει­
ρήσεις. Γενικά, μπορεί όμως να διαπιστωθεί ότι οι μικρο­
μεσαίες επιχειρήσεις συμβάλλουν ουσιαστικά στη δημιουρ­
γία απασχόλησης στα κράτη μέλη. Είναι βέβαιο ότι η αύξηση 
των δυνατοτήτων απασχόλησης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό 
στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εξάλλου, οι μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις απέδειξαν ότι αποτελούν σε ορισμένες περι­
πτώσεις σταθερό παράγοντα όσον αφορά την απασχόληση σε 
περιόδους οικονομικής ύφεσης, παρά το γεγονός ότι πολλές 
επιχειρήσεις αναγκάσθηκαν να υποστούν τις συνέπειες της 
εξαφάνισης μεγάλων επιχειρήσεων. 
Η σημασία που έχουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις για την 
οικονομική ανάπτυξη της Κοινότητας, καθιστά επίσης για 
πολλούς λόγους αναγκαίο να δοθεί σημασία σε αυτή την 
κατηγορία επιχειρήσεων. 
3.2. Λόγοι για τους οποίους η Κοινότητα οφείλει να εφαρμό­
σει ειδική πολιτική υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρή­
σεων 
— Από οικονομική άποψη: οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
αποτελούν μεγάλο οικονομικό δυναμικό· καλύπτουν πε­
ρισσότερο από 90% δραστηριότητες όλων των επιχειρή­
σεων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
— Από την άποψη του ανταγωνισμού: η ενθάρρυνση του 
ανταγωνισμού είναι απολύτως αναγκαία σε μια εσωτερική 
αγορά στην Κοινότητα. Και σήμερα εμφανίζεται ένα 
μεγάλο κύμα συγχωνεύσεων, μεταβίβασης ιδιοκτησιών, 
συνεργασιών στην Ευρώπη πριν ακόμη ολοκληρωθεί η 
εσωτερική αγορά. Αριθμός μεγάλων επιχειρήσεων κρίνει 
ότι είναι πολύ μικρές για να αντιμετωπίσουν μόνες τους 
αποτελεσματικά τη μεγάλη αγορά. Με μια δραστήρια κοι­
νοτική πολιτική ανταγωνισμού που θα ενισχύει τις μικρο­
μεσαίες επιχειρήσεις, μπορεί να εμποδίσει τις συγκεντρώ­
σεις αυτές να αποτελέσουν μια τόσο μεγάλη δύναμη στην 
αγορά που να περιορίζει την ανάπτυξη υγιούς αντα­
γωνισμού. 
— Όσον αφορά τη φύση των χαρακτηριστικών των μικρο­
μεσαίων επιχειρήσεων: η περιορισμένη έκταση των 
επιχειρήσεων αυτών συνεπάγεται μια σειρά προβλημάτων 
όπως: δύσκολη πρόσβαση σε πηγές χρηματοδότησης, 
έλλειψη στελεχών, έλλειψη κατάρτισης, περιορισμένες 
δυνατότητες εξαγωγών, έλλειψη ειδικών γνώσεων. Οι 
ευρωπαϊκές δημόσιες αρχές οφείλουν να φροντίσουν να 
μην παρουσιάζονται τα προβλήματα αυτά. 
— Από άποψη περιφερειακής πολιτικής: οι μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, ιδιαίτερα 
στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές οι οποίες συχνά 
είναι περιφερειακές περιοχές της Κοινότητας. Η διατή­
ρηση μιας μονάδας λιανικής πώλησης (καταστήματα) έχει 
μεγάλη σημασία σχετικά με το θέμα αυτό. Εξάλλου οι 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να διαδραματίσουν 
σημαντικό ρόλο και στην ανάπτυξη του τουρισμού. Σχε­
τικά έχει εξαιρετική σημασία η περαιτέρω προώθηση του 
τομέα ξενοδοχείων, εστιατορίων, καφενείων (ΞΕΕΣΚΑ) 
7. 3.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 56/67 
ώστε οι δυνατότητες που διαθέτει ο τομέας αυτός να μη 
διαφεύγουν προς τρίτες χώρες. Κυρίως στα πλαίσια της 
εναρμόνισης του ΦΠΑ θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε 
οι τιμές, π.χ. για τις διανυκτερεύσεις σε ξενοδοχείο, να 
μην συντελούν στην επιδείνωση της ανταγωνιστικής 
θέσης των επιχειρήσεων που ασχολούνται με τον τομέα 
αυτό, σε σχέση με επιχειρήσεις της ίδιας κατηγορίας σε 
τρίτες χώρες. Η Κοινότητα οφείλει να διαθέτει και άλλους 
πόρους για την προώθηση του τομέα ΞΕΕΣΚΑ υπό το 
πρίσμα της πολιτικής για την περιφερειακή ανάπτυξη, 
κυρίως εφόσον διευκολύνει την πρόσβαση στα διαρθρω­
τικά ταμεία και στο ΝΚΜ (νέο κοινοτικό μέσο), θα πρέπει 
να ληφθεί μέριμνα ώστε ορισμένες περιοχές, όπως οι 
γεωργικές περιοχές που θα βρίσκονται σε παρακμή να 
μην αντλούν πόρους από τα κοινοτικά ταμεία εφόσον 
ο τουρισμός θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες θέσεις 
απασχόλησης στις περιοχές αυτές. Επιπλέον, στις περιο­
χές αυτές αναπτύσσουν τη δραστηριότητα τους συνεται­
ρισμοί. 
— Από άποψη κοινωνικής πολιτικής: η κατάσταση της 
απασχόλησης στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις χαρακτη­
ρίζεται από τη στενή και άμεση συνεργασία μεταξύ του 
εργοδότη-επιχειρηματία και των εργαζομένων. Οι σχέσεις 
είναι συχνά πιο ελαστικές απ'ό,τι στις μεγάλες επιχειρή­
σεις, γεγονός που εξηγεί την ιδιαιτερότητα των σχέσεων 
αυτών αλλά και προβλήματα που προκύπτουν από την 
άμεση αυτή επαφή. Είναι αναγκαίο να δοθεί προτεραιό­
τητα στην εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση των 
εργαζόμενων και ειδικότερα των νέων στις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις, μέσω της βελτίωσης των μέσων που διατί­
θενται στα κράτη μέλη αλλά και με την αξιοποίηση των 
εμπειριών που διαθέτουν τα κράτη μέλη με μακρόχρονη 
παράδοση και γνώσεις στον τομέα αυτό. Η διαρκής 
επιμόρφωση που καθίσταται αναγκαία λόγω των τεχνο­
λογικών μεταβολών είναι στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
είτε εντελώς ανέφικτη είτε μόνο σε περιορισμένο βαθμό 
εφικτή επειδή όταν ο αριθμός των εργαζομένων είναι τόσο 
περιορισμένος είναι πολύ δύσκολο αν όχι αδύνατο να 
απαλλαγεί ένα μέρος των εργαζομένων από τη εργασία 
για να συμμετάσχει σε μαθήματα επαγγελματικής επιμόρ­
φωσης. Είναι επομένως αναγκαίο να προσφερθούν στους 
εργαζόμενους σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις ειδικές διευ­
κολύνσεις. Η ΟΚΕ παραπέμπει σχετικά για άλλη μια φορά 
στο κείμενο της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης με την οποία 
προστίθεται ένα νέο άρθρο 118 Α στη συνθήκη ΕΟΚ. 
Στις διατάξεις του άρθρου αυτού τονίζεται ρητά ότι στα 
πλαίσια της καλυτέρευσης του χώρου εργασίας, με τις 
σχετικές οδηγίες δεν θα πρέπει να επιβάλλονται διοικητι­
κές οικονομικές και νομικές υποχρεώσεις που εμποδίζουν 
τη δημιουργία και την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχει­
ρήσεων. Η ΟΚΕ τονίζει σχετικά, ότι αυτό δεν πρέπει 
βέβαια να συνεπάγεται, είτε από νομική είτε από πρακτική 
άποψη λιγότερη προστασία για τους εργαζομένους που 
απασχολούνται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. 
— Από την άποψη της πολιτικής καταναλωτών, επειδή οι 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν σε πολλούς τομείς, 
τους άμεσους συνομιλητές του καταναλωτή, οι διατάξεις 
που αποσκοπούν στην προστασία των καταναλωτών, πρέ­
πει να λαμβάνουν υπόψη το ρόλο και τη λειτουργία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων χωρίς να επηρεάζεται η 
προστασία των καταναλωτών στον κύκλο της διανομής. 
Αφενός, η μικρομεσαία επιχείρηση έχει κάθε συμφέρον 
να συμβάλει στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του 
καταναλωτή, αφετέρου ο καταναλωτής, επωφελείται από 
την ορθή λειτουργία της μικρομεσαίας επιχείρησης, 
ικανών να διατηρούν ένα πυκνό δίκτυο διανομής. Αυτό 
είναι ακόμη περισσότερο αναγκαίο λαμβανομένου υπόψη 
της γήρανσης του ευρωπαϊκού πληθυσμού. 
3.3. Για όλους τους παραπάνω λόγους οι οποίοι θα μπορού­
σαν να συμπληρωθούν ακόμη π.χ. με την πολιτική μεταφορών 
η οποία μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διευκόλυνση 
της επικοινωνίας με μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε απο­
μακρυσμένες περιοχές, είναι σαφές ότι η Κοινότητα οφείλει 
να καθορίσει μια συγκεκριμένη πολιτική έναντι των μικρο­
μεσαίων επιχειρήσεων. 
Η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική επειδή η 
διαδικασία υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς επιτάχυνε τη 
μεταβίβαση αρμοδιοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συγκεκρι­
μένα λόγω της θέσης σε ισχύ της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πρά­
ξης. Συνεπώς, η διακριτική ευχέρεια των εθνικών πολιτικών 
περιορίζεται ιδιαίτερα όσον αφορά την ενίσχυση μικρο­
μεσαίων επιχειρήσεων μέσω φορολογικών μέτρων. Η Κοινό­
τητα οφείλει να λάβει μέτρα ώστε να μην υπάρξει κανένα 
νομικό κενό. 
Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα αισθητό σε τομείς όπως 
εκείνος της πολιτικής ανταγωνισμού αλλά θα προστεθούν και 
άλλοι όπως η χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρή­
σεων. 
Σχετικά η Κοινότητα οφείλει να έχει συναίσθηση του γεγονό­
τος ότι η πολιτική υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων θα 
πρέπει να προσαρμόζεται σε όσο δυνατό μεγαλύτερο βαθμό 
στην πολιτική που εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο. Συνεπώς, 
επιβάλλεται η αυστηρή εφαρμογή της αρχής της επικουρικό­
τητας. Αυτό συνεπάγεται επίσης την αδιάλειπτη επαφή με 
τους εκπροσώπους των κρατών μελών καθώς επίσης και με 
τους οργανισμούς των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
4. Τα καθήκοντα που απορρέουν από την άποψη αυτή για 
την Κοινότητα θα μπορούσαν να διαχωρισθούν σε δύο κύρια 
μέρη: 
Α. Την πολιτική ολοκλήρωσης υπέρ των μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων. 
Β. Την ειδική πολιτική για ης μικρομεσαίες επιχειρήσεις με 
την οποία θα λαμβάνονται με πιο συγκεκριμένο τρόπο 
υπόψη οι τομείς και τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
4.1. Σχετικά με το μέρος Α 
Η κοινοτική πολιτική ολοκλήρωσης στον τομέα των μικρο­
μεσαίων επιχειρήσεων απαιτείται να αντικατοπτρίζει τη 
φροντίδα της Κοινότητας ότι λαμβάνει υπόψη τις συνέπειες 
που έχει η κοινοτική πολιτική σε όλο της το φάσμα για τις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι συνέπειες αυτές θα πρέπει 
κατά συνέπεια να εκτιμούνται σε μόνιμη βάση. Τα «δελτία 
επίδρασης» που καθιερώθηκαν πρόσφατα με σοβαρό και 
ακριβή τρόπο αποτελούν σχετικά με το θέμα αυτό ένα πολύ 
ΑριθΟό^ επίσημη ^ημερίδα των ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 71^ 
καλό παράδειγμα, στο ραθμό που χρησιμοποιούνται με ορθό 
τρόπο, ^ναςάλλοςπαράνονταςπουείναιακόμηπιοσημαντι-
κόςείναι που χρησιμοποιούνται με ορθό τρόποΜ^νας άλλος 
παράνονταςπουείναιακόμηπιοσημαντικόςείναιτοκαθαυτό 
πολιτικόστοιχείο της πολιτικής ολοκλήρωσης, Αυτόσημαί-
νειότιη^πιτροπή έχει συναίσθηση των καθηκόντων της 
όσον αφοράτην ολοκλήρωση και τα αποδέχεται καθώς 
επίσης και το νενονός ότι ένα από τα μέρη της ασκεί έλενχο 
σχετικά με την εφαρμογή αυτού του προγράμματος ολοκλή­
ρωσης στα πλαίσια μιας^ενικής πολιτικής, 
Ααμ^ανομένηςυπόι^η της οριζόντιας διάρθρωσης της οργά­
νωσης της επιτροπής θα είναι αναγκαίο να εφαρμοσθεί και 
μια διαδικασία προσαρμογής. 
4,1 ^η^^^ο^ο^^ 
^ειδική πολιτική υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, θα 
μπορούσε επίσης να διαχωρισθεί σε δύο μέρη^ 
Ρ Την τομεακή πολιτική. 
1 Τηνπολιτική μεειδικόπροσανατολισμό τηνιδιαιτε-
ρότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
41Ρ Α τομεακή πολιτική συμπεριλαμβάνει τις δρα­
στηριότητες που αφορούν κατεξοχήν τις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις σε έναν συγκεκριμένο τομέα. 
^αν παράδειγμα μπορεί να αναφερθείοτομέας του εμπορίου 
και της διανομής,Τόσο στο χονδρικό εμπόριο όσο και στο 
^ενικόεμπόριοοι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν 
το πρόβλημα των συγκεντρώσεων επιχειρήσεων και την κλι­
μακωτή μεγέθυνση.Τα ειδικάαυτά προβλήματα απαιτούν 
επειγόντως την προσοχή της Κοινότητας, προσοχήηοποία 
πρέπει να γίνεται αισθητή και στηνειδική τομεακή πολιτική. 
411 ^πολιτική με ειδικό προσανατολισμό την ιδιαιτε­
ρότητα τωνμικρομεσαίωνεπιχειρήσεωνηοποίααποκαλείται 
και ^πολιτική πτυχώνω χρειάζεται να λαμβάνει υπό^η θέματα 
όπως τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, 
τηνπροώθηση τωνεξα^ω^ών,τη διάδοση πληροφοριών, την 
αποτελεσματική παροχή συμβουλών και την καινοτομία σε 
σχέση με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. 
^υποδιαίρεση αυτή τηςκοινοτικήςπολιτικής υπέρ των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων θα πρέπει επίσης να περιλαμβά­
νει μια πτυχή σχετικά με τις διαρθρωτικές διαδικασίες που 
επιδρούνστηλειτουρνίατωνμικρομεσαίωνεπιχειρήσεωνκαι 
μεταβάλλουν και αυτές με τη σειρά τους την ποιότητα που 
απαιτείται τόσο όσον αφορά τη διαχείριση της επιχείρησης 
όσο και την επαγγελματική κατάρτιση και επιμόρφωση. Η 
ανάπτυξη δραστηριοτήτων στον τομέα αυτό πρέπει να 
συμπεριλαμβάνει τους ερχόμενους των μικρομεσαίων 
επιχειρήσεωνσύμφωναμετηναρχήπουορί^ειότιηεπα^ελ-
ματική κατάρτιση και επιμόρφωση αποτελεί επένδυση στο 
μέλλονκαι όχι δαπάνη που χρεώνεται σήμερα, ^πιπλέον,και 
οι σύ^οι που απασχολούνται στις μικρομεσαίες επιχειρή­
σεις θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε 
μαθήματα επαγγελματικής επιμόρφωσης. 
ό, Τομελλοντωνμ^κ^ομε^ίωνεπ^χε^^εων 
ϋ, Α διάρθρωση τωνευρωπαϊκώνεπιχειρήσεωνμετα^άλ-
λεταιμεεπιταχυνόμενο ρυθμό. 
Α διεύρυνση της κλίμακας των επιχειρήσεων και η 
συγκέντρωση επιχειρήσεων αποτελούν χαρακτηριστικό 
παράδειγμα. 
Οι σχέσεις εντός του δικτύου, οι προμήθειες καιηανάθεση 
ορισμένων δραστηριοτήτων σε υπεργολαβία, οι επιχειρήσεις ο^κ-^οη^, οι αποφάσεις ι^^κ^-οτ-οιιν, η ανταλλαγή 
ηλεκτρονικών δεδομένων,όλεςαυτέςοι εξελίξεις ασκούν 
επιρροήστιςμικρομεσαίεςεπιχειρήσεις,Ακόμηκαιηέννοια 
τουανεξάρτητου επιχειρηματία μεταραλλεται. Οι μικρο-
μεσαίεςεπιχειρήσειςπουείχανέως σήμερα ανεξάρτητη 
δραστηριότητα επιλέγουν σε ολοένα και μεγαλύτερο ^αθμό 
τη μιαήτηνάλλη μορφή συνεργασίας,είτεστοεμπόριο,είτε 
στη^ιομηχανία,είτεστοντομέατηςπαροχήςυπηρεσιών,Το 
φαινόμενο του ^^α^ίη^,πουαυξάνεται σημαντικά κατά 
τατελευταίαέτηείναιτοπιοννωστόπαράδεινματηςεξέλιξης 
αυτής, μολονότιτο φαινόμενο αυτό εκτός από τις θετικές 
του πτυχές εγείρει και ορισμένα προβλήματα και ερωτήματα 
σχετικά με τη διακριτική ευχέρειακαιανεξαρτησίατου 
επιχειρηματία. 
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρέπει να προσαρμοσθούν 
στην κατάσταση αυτή και μάλιστα να την προλάβουν. Και 
χρειάζεται να ενισχυθούν οι προσπάθειες τους αυτές και από 
τις ευρωπαϊκές αρχές, μέσω μιας πολιτικής έντονα προσανα­
τολισμένης προς αυτήν την κατεύθυνση,Αυτό είναι δυνατό 
μόνο στα πλαίσια ενός περιβάλλοντος που αφήνει ορισμένες 
ελευθερίεςχειρισμών,Οι νομοθεσίες καιοιδιατάξεις θα 
πρέπειεπομένως ναπροσαρμοσθούνανάλονακαιόχι να 
καταστούναξεπέραστοεμπόδιο.Οστόχοςαυτόςθαμπορούσε 
να επιτευχθεί με την παροχή πληροφοριών σε ειδικά κατα­
στήματα πληροφόρησης^οη^-^ορ-^ορ^. 
ό,Ι Οι μικρομεσαίεςεπιχειρήσειςαντιμετωπί^ουν νέες 
διαρθρώσεις, άλλα καιηκοινωνία γενικά αντιμετωπίζει ήδη 
νέα προ^λήματα.Τοπιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι 
το πρόβλημα του περιβάλλοντος, ^ε ποιο τρόπο οι μικρο­
μεσαίες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην 
επίλυση του προβλήματος αυτού και κάτω από ποιες συνθή­
κες^ 
^ε μια κοινωνία όπου τίθενται με ολοένα και ταχύτερο ρυθμό 
νέα ερωτήματα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα πρέπει να 
βιαστούν να προσαρμοστούν, ώστε να μη χάσουν τη θέση 
τους στην α^ορά, ^ε μια κοινωνία όπου νέα ζητήματα 
ανακύπτουν με ταχύτερο πάντοτε ρυθμό οι μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις χρειάζεται να διαδραματίσουν το ρόλο τους ν^ 
να μη χάσουν τη θέση τους στην α^ορά,ΚαιηΚοινότητα 
θα πρέπει να είναι ικανή να αντιμετωπίσει αυτή την κατά­
σταση,Ηδημιουρ^ία,στιςυπηρεσίεςτης^πιτροπήςτηςνέας 
ΤενικήςΑιεύθυνσηςΧΧΙΗ αποτελεί μια καλή αφετηρία, στο 
^αθμό που θα αντιμετωπισθούν κατάλληλα οι ανάγκες των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεωνκαι θα αποφευχθείηδημιουρνία 
γραφειοκρατικών διαδικασιών ^ια το συμφέρον ολόκληρης 
της ευρωπαϊκής κοινωνίας, 
^ Το μέλλον της ε^^ωπ^^ής πολιτικής υπέρ των μικρο­
μεσαίων επιχε^ή^εων 
^.Ρ Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέπτυξε πολλές πρωτο^ου-
λίεςκατάτα τελευταίαχρόνιαυπέρτωνμικρομεσαίωνεπιχει-
ρήσεων,^ε αυτό το πλαίσιο αναφέρομε σαν παράδειγμα το 
νέο νομικό σχήμα της ΕυρωπαϊκήςΕνωσης^ια τη συνεργα­
σία, τηνπρόσ^αση των μικρομεσαίωνεπιχειρήσεων στο Νέο 
Κοινοτικό ^έσο,τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με 
τηνπροσωπική εταιρία και τους ετήσιους λογαριασμούς 
^μολονότιηΟΚΕ δεν συμφωνούσε με την πρόταση αυτή^, 
τους δυο κανονισμούςαπαλλα^ήςσχετικάμετιςάδειεςτεχνο-
^νωσίας, και τις συμφωνίες ^^Ιιΐ^,τηνίδρυση Ευρωπαϊ­
κών Κέντρων πληροφόρησης, το Βι^ϊη^ Οοορ^^υοη-
Ν^ι^ο^^ΒΟ-ΝΕΤ^ και την Ευρωπαϊκή συνεργασία, 
^^τ^^τ^^τ^^η^ ^^^ι^τ^ ^^^^^^ 
^^τ^λλ^^τ^^^^^^^,^^^,^^^^ο^^.έν^ν^ι 
71^ επίσημη ^ημερίδα των ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ,Οό^ 
Χρειάζεταιεπίσηςνααναπτυχθοΰννέεςδραστηριότητεςαφού 
διεξαχθεί εμπεριστατωμένη ανάλυση των προβλημάτων που 
αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Χαρακτη­
ριστικό παράδειγμα αποτελείηανακοίνωση της ^πιτροπης^ 
σχετικά μετην ανάθεση δημοσίων έρνωνκαι τις περιφερεια­
κές και κοινωνικές τους πτυχές ^ΟΟ^^^ΘΘτελικό^,Η 
ΟΚΕ αναμένει με ενδιαφέρον την δήλωση που αναφέρειη 
^πιτροπήστην προαναφερθείσα ανακοίνωσήτηςσχετικά 
με την αύξηση της συμμέτοχης μικρομεσαίων επιχειρήσεων 
στην ανάθεση δημοσίωνέρ^ων, 
ΝΟΚ^ διαπιστώνει ότι κΰριο θέμα όλων των συζητήσεων 
σχετικά με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι ότι οι ικανό­
τητες που απαιτούνται ^ια τη διαχείριση των μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων είναι ακόμη ελάχιστα ανεπτυγμένες, 
Καιεδωαπορρέειέναςσημαντικόςστόχος^ιατην Κοινότητα 
δηλ,ηανάπτυξη^ σε συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους 
κοινωνικουςπαράνοντες^ηεκπόνησηπρο^ραμμάτωνεπιμόρ-
φωσηςωστεναανυ^ωθείτοεπίπεδοννώσεωνκαι ικανοτήτων 
των στελεχών και των επιχειρηματιών σε μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις, ^α πρέπει ωστόσο να ληφθεί μέριμνα ώστε τα 
μαθήματα να είναι πρακτικά και εύστοχα, 
Η στρατηγική διαχείριση απαιτεί ικανότητες που είναι 
ελάχιστα ανεπτυγμένες σήμερα στις μικρομεσαίες επιχειρή­
σεις^ ικανότητεςπουόμωςθααποβοΰνπολΰτιμεςσταπλαίσια 
του αυξανόμενου ανταγωνισμού, στελέχη των μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων πουέχουν αναπτύξει καλύτερα τις δυνατότητες 
τους μέσωκατάλληλης εκπαίδευσης και επιμόρφωσης θα 
είναισεκαλΰτερηθέση ναχρησιμοποιήσουντιςδυνατότητες 
που προσφέρονται από την Κοινότητα, Αυτό δεν σημαίνει 
βέβαια ότι δεν θα πρέπει να δίνεται ταυτόχρονα σημασία και 
στην κατάρτισηκαιεπιμόρφωσητων άλλων εργαζομένων 
των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, 
ΟιδραστηριότητεςπουαναπτΰσσειηΚοινότηταμετημορφή 
πειραματικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων ^ιαεπιχειρημα-
τίεςτωνμικρομεσαίωνεπιχειρήσεωναποσκοποΰνστηνπροε-
τοιμασίατωνεπιχειρήσεων αυτών όσον αφορά τηναντιμετω-
πισητωνμεταβολωνπουθα προκύψουν σεσυνάρτησημετην 
ενιαία α^ορά,^ΙΟΚ^ θεωρεί τις δραστηριότητες αυτές πολΰ 
χρήσιμεςκαι κρίνει ότιθαπρέπεινασυμβάλλουνέ^καιραστη 
δημιουρνίαήστη βελτίωση των εκπαιδευτικών διαρθρώσεων 
που αποκτούνται σε εθνικό επίπεδο, 
Βρυξέλλες^^ΝοεμβρίουΙ^ ^,1 ΗίδιαηΚοινότητα οφείλει να συμβάλει προς αυτή 
την κατεύθυνση προωθόντας ουσιαστικά τη διαδικασία 
αναχαίτισης απαράδεκτα παρεμποδιστικών ρυθμίσεων, ^ 
συνεργασία σε κοινοτικό επίπεδο με βάση τα ηηρ^ 
Α^^^ιη^η^^^^ΑελτίαΑοκιμίων)αποτελεί θετική αφετη­
ρία, ^Ιστόσο^ είναι αναγκαίο να βελτιωθείηδιαδικασία αυτή 
και να προβλεφθείηδημοσίευση της δοκιμής στην επίσημη 
εφημερίδα της Κοινότητας ταυτόχρονα με το κείμενο της 
σχετικής πρότασης. Χρήσιμη θα ήταν επίσηςηετήσια εκτί­
μηση της λειτουργίας του συστήματος, 
^ε συνεργασία με τους εκπροσώπους των μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων^ θα μπορούσε επίσης να εκτιμηθεί περιοδικά^ 
ηπολιτική πουαποσκοπείστη βελτίωσητηςθέσηςτων 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ττΟΚΕ κρίνει ότι ορισμένες 
δραστηριότητες που έχουν θετικό σκοπό μπορούν να αποτύ­
χουν εάν προσδιορισθούν χωρίς τη συνεργασία των ορ^ανώ-
σεων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και στηρίζονται συνε­
πώς σε περιορισμένη κοινωνική βάση. 
^ετηνπεριοδικήεκτίμηση της πολιτικής αυτής μπορεί 
επίσηςνααποφευχθείηδημιουρ^ίαανεξάρτητωνδραστηριο-
τήτων στα πλαίσια των υπηρεσιών της επιτροπής οι οποίες 
καθιστούν δύσκολοτονέλε^χοτης δράσης αυτής στοσύνολό 
της 
Επιπλέον^ηπολιτικήτηςΚοινότηταςθαπρέπειναεκτιμηθεί 
και να δοκιμασθεί και ως προς τις επιπτώσεις απορρύθμισης. 
^,1 εμπειρίες σχετικά με την προώθηση των μικρο­
μεσαίων επιχειρήσεων διαθέτουν και τρίτες χώρες, ^τις 
Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής π,χ. ισχύει από πολλά 
χρόνιαειδική νομοθεσία^ιατηνπροστασίατωνμικρο-
μεσαίωνεπιχειρήσεωνηλε^όμενη^8ΐΙΒιι^η^Α^,Η 
ΟΚ^ καλεί την Επιτροπή να μελετήσει την αποτελεσματικό-
τητατης πολιτικής πουβασίζεταισ^αυτή τη νομοθετική 
πράξη καθώς επίσης τις εμπειρίες που διατίθενται σε χώρες 
όπως την Ιαπωνία και την Κορέα. 
ΑΙ^ηο^Α^^Ο^