Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2287/2003 όσον αφορά τον αριθμό ημερών στη θάλασσα για σκάφη που αλιεύουν μπακαλιάρο στη Βόρειο Θάλασσα και τη χρήση τράτας βυθού σε ύδατα γύρω από τις Αζόρες, τις Καναρίους Νήσους και τη Μαδέρα

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2287/2003 καθορίζει τις αλιευτικές δυνατότητες και τους συναφείς όρους για ορισμένα ιχθυαποθέματα και ομάδες ιχθυαποθεμάτων που εφαρμόζονται στα κοινοτικά ύδατα και, για τα κοινοτικά σκάφη, σε ύδατα στα οποία απαιτούνται περιορισμοί αλιευμάτων για το 2004. Απαιτείται η τροποποίηση του κανονισμού λόγω της έκδοσης νέων επιστημονικών πληροφοριών.

(1) Η διαδικασία ενσωμάτωσης απαιτήσεων προστασίας περιβάλλοντος στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική απαιτεί τη θέσπιση μέτρων για την ελαχιστοποίηση της επίπτωσης που έχουν οι αλιευτικές δραστηριότητες επί των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Η απαίτηση αυτή αναφέρεται ρητά στο άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ 2371/2002 για τη διατήρηση και βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής [1].

[1] ΕΕ L 358 της 20.12.2002, σ. 59

Πρόσφατες επιστημονικές εκθέσεις έδειξαν ότι ορισμένα ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων χρειάζονται προστασία κατά της μηχανικής διάβρωσης που προκαλείται από τα αλιευτικά εργαλεία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ενδιαιτήματα που σχηματίζονται από συγκεντρώσεις κοραλλιών βαθέων υδάτων (Lophelia pertusa), θερμικές διόδους και συσσωρεύσεις ανθρακικού υλικού. Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές εκθέσεις, και ιδίως τις εκθέσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση της Θάλασσας (ICES), πολλά από τα ενδιαιτήματα αυτά ανακαλύφθηκαν και χαρτογραφήθηκαν στον Ατλαντικό. Τα κοράλλια lophelia pertusa εντοπίστηκαν ανοικτά των Καναρίων Νήσων και σε διάφορους τόπους σε βάθη κυρίως μεγαλύτερα από 1 000 μέτρα γύρω από τις νήσους του Ατλαντικού Μαδέρα και Αζόρες.

Τα εν λόγω ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων ορίζονται ως ενδιαιτήματα κοινοτικού ενδιαφέροντος στην οδηγία 92/43/ΕΚ της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας και χλωρίδας [2]. Επιπροσθέτως, αποτελούν όλο και περισσότερο αντικείμενο προσοχής σε διεθνή βήματα που έχουν σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος. Επί παραδείγματι, η σύμβαση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του ΒΑ Ατλαντικού («Σύμβαση OSPAR») συμπεριέλαβε πρόσφατα τους κοραλλιογενείς υφάλους βαθέων υδάτων σε έναν κατάλογο ενδιαιτημάτων που διατρέχουν κίνδυνο. Τα ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων θεωρούνται επίσης, στο πλαίσιο της άτυπης συμβουλευτικής διαδικασίας των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τους ωκεανούς και το δίκαιο της θαλάσσης (UNICPOLOS), ως ευαίσθητα ενδιαιτήματα τα οποία απαιτούν ειδική προστασία. Διάφορα παράκτια κράτη σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν ήδη λάβει τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας. Στις 20 Αυγούστου 2003, η Επιτροπή, κατόπιν αιτήματος του ΗΒ, θέσπισε επείγοντα μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού 2371/200 για την απαγόρευση της χρήσης τράτας βυθού στα Darwin Mounds και, στη συνέχεια, βάσει προτάσεως της Επιτροπής, το Συμβούλιο κατέστησε το μέτρο αυτό μόνιμο με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 602/2004, της 22ας Μαρτίου 2004, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98 για την προστασία των κοραλλιογενών υφάλων βαθέων υδάτων από τις επιπτώσεις της αλιείας με τράτες σε περιοχή βορειοδυτικώς της Σκωτίας [3].

[2] ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7

[3] ΕΕ L 097 της 01.04.2004, σ. 30

Επιπροσθέτως, η κοινοτική αλιευτική ζώνη γύρω από τις Αζόρες, τη Μαδέρα και τις Καναρίους Νήσους περιλαμβάνει αρκετά γνωστά ή εν δυνάμει ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων τα οποία έχουν προστατευθεί μέχρι σήμερα από την αλιεία με τράτες λόγω του ειδικού καθεστώτος πρόσβασης που προβλέπεται από τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2027/95. Δεδομένου ότι το καθεστώς αυτό έπαυσε να εφαρμόζεται από τις 15 Νοεμβρίου 2003, είναι σημαντικό τώρα να διασφαλιστεί η συνέχιση της προστασίας των περιοχών αυτών από την κοινοτική νομοθεσία. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση για την απαγόρευση της χρήσης εργαλείων τράτας γύρω από τα προαναφερόμενα αρχιπέλαγα (COM(2004/56)) μέσω της τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ 850/98 για τη διατήρηση των αλιευτικών πόρων μέσω τεχνικών μέτρων για την προστασία των νεαρών θαλάσσιων οργανισμών [4].

[4] ΕΕ L 125 της 27.4.1998, σ. 1. Κανονισμός που τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αρθ. 973/2001 (ΕΕ L 137 της 19.5.2001, σ. 1). [Κανονισμός που τροποποιήθηκε την τελευταία φορά από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. [.../...] (ΕΕ L ...).].

Κατά την κατάρτιση της παρούσας πρότασης για την προστασία των σημαντικών αυτών θαλάσσιων ενδιαιτημάτων, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις πλέον πρόσφατες εκθέσεις του ICES. Ειδικότερα, το ICES επέστησε την προσοχή όσον αφορά την ευαισθησία των ενδιαιτημάτων αυτών έναντι των επιπτώσεων της αλιείας με τράτες.

Ωστόσο, λόγω της ανανέωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2004, η έγκριση της πρότασης αυτής θα καθυστερήσει πιθανόν επί ορισμένους μήνες, και αυτό σημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος, λόγω της απουσίας προστατευτικού μέτρου, οι δραστηριότητες αλιείας με τράτες γύρω από τις Αζόρες να δημιουργήσουν βλάβες σε ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων, οι οποίες μπορούν δύσκολα να αποκατασταθούν.

Ενόψει των ανωτέρω, είναι σκόπιμο να εξεταστεί η απαγόρευση της χρήσης εργαλείων τράτας τις σχετικές περιοχές, μέσω της τροποποίησης του κανονισμού TAC του 2004, του οποίου το παράρτημα IV ασχολείται ειδικά με μέτρα που αφορούν τους τεχνικούς όρους αλιείας που πρέπει να εφαρμοστούν το 2004. Με τον τρόπο αυτό, θα δοθεί η δυνατότητα προσωρινής προστασίας των σχετικών ενδιαιτημάτων βαθέων υδάτων μέχρις ότου εκδοθεί η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ληφθεί απόφαση από το Συμβούλιο σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98.

Ενώ τα μακροπρόθεσμα περιβαλλοντικά οφέλη του μέτρου θα είναι σημαντικά, ο κλάδος της αλιείας δεν θα υποστεί σοβαρές συνέπειες δεδομένου ότι η απαγόρευση αλιείας με τράτες ίσχυε μέχρι πρόσφατα. Επιπροσθέτως, οι αλιευτικοί στόλοι μπορούν να συνεχίζουν να αλιεύουν εντός της προστατευόμενης περιοχής με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, τα οποία δεν έρχονται σε επαφή με το βυθό, όπως είναι πελαγικές τράτες και παραγάδια, γρι-γρι και άλλα σταθερά εργαλεία.

(2) Νέες, λεπτομερείς πληροφορίες διατέθηκαν από τις επιστημονικές υπηρεσίες του Ηνωμένου Βασιλείου, οι οποίες δείχνουν ότι η αναλογία γάδου ήταν κατά το παρελθόν μικρή στα αλιεύματα των στόλων που αλιεύουν εκτός της «περιοχής προστασίας γάδου». Ως εκ τούτου, μια αύξηση της αλιευτικής προσπάθειας, υπό τη μορφή επιτρεπόμενων ημερών στη θάλασσα, για σκάφη τα οποία δεν αλιεύουν στην περιοχή προστασίας του γάδου, αναμένεται να δημιουργήσει μικρό πρόσθετο κίνδυνο στην αποκατάσταση του γάδου. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι οι εν λόγω πρόσθετες αλιευτικές δυνατότητες δεν είναι δυνατό να μεταφέρονται σε άλλα σκάφη που αλιεύουν υπό διαφορετικούς όρους.

Το Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει την παρούσα πρόταση το συντομότερο δυνατό προκειμένου να επιτρέψει στους αλιείς να προγραμματίσουν τις δραστηριότητές τους για την παρούσα αλιευτική περίοδο.

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2287/2003 όσον αφορά τον αριθμό ημερών στη θάλασσα για σκάφη που αλιεύουν μπακαλιάρο στη Βόρειο Θάλασσα και τη χρήση τράτας βυθού σε ύδατα γύρω από τις Αζόρες, τις Καναρίους Νήσους και τη Μαδέρα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2371/2002 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2002, για τη διατήρηση και βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής [5], και ιδίως το άρθρο 20,

[5] ΕΕ L 358 της 31.12.2002, σ. 59.

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα εξής::

(1) Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές εκθέσεις, και ιδίως τις εκθέσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση της Θάλασσας (ICES), ανακαλύφθηκαν και χαρτογραφήθηκαν στον Ατλαντικό άκρως ευαίσθητα ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων. Τα ενδιαιτήματα αυτά φιλοξενούν σημαντικές και πολυποίκιλες βιολογικές κοινότητες, οι οποίες θεωρούνται ότι απαιτούν προστασία κατά προτεραιότητα. Ιδιαίτερα, ορίζονται ως ενδιαιτήματα κοινοτικού ενδιαφέροντος στην οδηγία 92/43/ΕΚ, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας και χλωρίδας [6]. Επιπροσθέτως, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι βαθέων υδάτων συμπεριλήφθηκαν πρόσφατα σε κατάλογο επαπειλούμενων ενδιαιτημάτων στο πλαίσιο της Σύμβασης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στον ΒΑ Ατλαντικό (Σύμβαση OSPAR).

[6] ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7

(2) Σύμφωνα με επιστημονικά στοιχεία, η αποκατάσταση της ζημίας που προκαλείται από εργαλεία τράτας που σύρονται στο βυθό στα ενδιαιτήματα αυτά είναι είτε αδύνατη είτε πολύ δύσκολη και βραδεία. Τα ύδατα γύρω από τις Αζόρες, τις Καναρίους Νήσους και τη Μαδέρα, φιλοξενούν διάφορα γνωστά ή εν δυνάμει ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων τα οποία προστατεύονταν μέχρι πρόσφατα από την αλιεία με τράτες λόγω του ειδικού καθεστώτος πρόσβασης που προβλέπεται στον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ 2027/95, της 15ης Ιουνίου 1995, για τη θέσπιση καθεστώτος διαχείρισης της αλιευτικής προσπάθειας που αφορά ορισμένες αλιευτικές ζώνες και πόρους της Κοινότητας [7]. Ως εκ τούτου, ενδείκνυται η απαγόρευση της χρήσης τράτας βυθού και παρόμοιων εργαλείων σε ύδατα γύρω από τις Αζόρες, τις Καναρίους Νήσους και την Μαδέρα, όπου τα ενδιαιτήματα αυτά βρίσκονται ακόμη σε ευνοϊκή κατάσταση διατήρησης.

[7] ΕΕ L 199 της 24.8.1995, σ. 1. Κανονισμός που τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1954/2003 (ΕΕ L 289 της 7.11.2003, σ. 1).

(3) Νέες επιστημονικές πληροφορίες δείχνουν ότι η ποσότητα των αλιευμάτων γάδου σε αλιευτικές δραστηριότητες που διεξάγονται βάσει των όρων που προβλέπονται στο σημείο 17 του παραρτήματος IV είναι πιθανό να είναι χαμηλή και, κατά συνέπεια, οι δραστηριότητες αυτές δημιουργούν μικρό πρόσθετο κίνδυνο στην αποκατάσταση του γάδου. Ως εκ τούτου, δικαιολογείται αύξηση του αριθμού ημερών αλιείας για τον μπακαλιάρο.

(4) Ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2287/2003 της 19ης Δεκεμβρίου 2003, περί καθορισμού, για το 2004, για ορισμένα αποθέματα ιχθύων και ομάδες αποθεμάτων ιχθύων των αλιευτικών δυνατοτήτων και των συναφών όρων στα κοινοτικά ύδατα και, για τα κοινοτικά σκάφη, σε άλλα ύδατα όπου απαιτούνται περιορισμοί αλιευμάτων [8] θα πρέπει να υποστεί ανάλογη τροποποίηση

[8] ΕΕ L 344 της, 31.12.3003, σ. 1

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Τα παραρτήματα IV και V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2287/2003 τροποποιούνται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΑΤΗΜΑ

Τα παραρτήματα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2287/2003 τροποποιούνται ως εξής:

1. Στο παράρτημα IV:

Προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

« 19. Απαγόρευση αλιείας με τράτες στα ύδατα γύρω από τις Αζόρες, τις Καναρίους Νήσους και τη Μαδέρα.

Απαγορεύεται στα σκάφη να χρησιμοποιούν οποιαδήποτε τράτα βυθού ή παρόμοια συρόμενα δίχτυα, τα οποία έρχονται σε επαφή με το βυθό της θάλασσας, σε περιοχές που οριοθετούνται από μία γραμμή που συνδέει τις ακόλουθες συντεταγμένες:

α) Αζόρες

Γεωγραφικό πλάτος 36° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 23° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 42° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 23° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 42° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 34° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 36° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 34° 00' Δ

β) Κανάριοι Νήσοι και Μαδέρα

Γεωγραφικό πλάτος 27° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 19° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 26°00' Β Γεωγραφικό μήκος 15° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 29° 00'N Γεωγραφικό μήκος 13° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 36° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 13° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 36° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 19° 00' Δ »

2. Στο παράρτημα V:

Το ακόλουθο τμήμα προστίθεται στο σημείο 6:

« (ζ) Κατά παρέκκλιση του αριθμού ημερών που αναφέρονται στο υπό σημείο (α) «κατάταξη σε ομάδες των αλιευτικών εργαλείων που αναφέρονται στο σημείο 4α», τα κράτη μέλη μπορούν να αυξήσουν το μέγιστο αριθμό ημερών παρουσίας εντός της περιοχής και απουσίας από λιμάνι σε 13 για σκάφη που είναι εξοπλισμένα με ΣΠΣ και τα οποία διαθέτουν ειδικές άδειες αλιείας που αναφέρονται στο σημείο 17(β) του παραρτήματος IV, οι οποίες ισχύουν για ένα ημερολογιακό μήνα ή περισσότερο.

Τα εν λόγω σκάφη:

- γνωστοποιούν στις εθνικές αρχές τον τόπο και το χρόνο πραγματοποίησης οποιασδήποτε εκφόρτωσης ψαριών τέσσερις ώρες τουλάχιστον πριν από την εν λόγω εκφόρτωση,

- μπορούν να αθροίζουν τις ημέρες όπως ορίζεται στο σημείο (β), μόνο για την περίοδο κατά την οποία διαθέτουν, χωρίς διακοπή, ειδική άδεια αλιείας, η οποία αναφέρεται στο σημείο 17(β) του παραρτήματος IV,

- μπορούν να μεταφέρουν ημέρες που αναφέρονται στο σημείο 10 μόνο σε σκάφη τα οποία δικαιούνται αύξησης των ημερών αλιείας σύμφωνα με το παρόν σημείο. »