[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 27.11.2007

COM(2007) 756 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

Έκτη έκθεση σχετικά με τις πρακτικές προετοιμασίες για τη μελλοντική διεύρυνση της ζώνης του ευρώ {SEC(2007) 1574}

1. εισαγωγη

Μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της 10ης Ιουλίου 2007, σύμφωνα με τις οποίες η Κύπρος και η Μάλτα πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2008,[1] οι πρακτικές προετοιμασίες για την υιοθέτηση του ευρώ ολοκληρώνονται στις δύο χώρες. Στην παρούσα έκθεση εξετάζονται αυτές οι τελικές προετοιμασίες για τη θέση των τραπεζογραμματίων και των κερμάτων ευρώ σε κυκλοφορία στην οικονομία, η κατάσταση όσον αφορά την προετοιμασία του ιδιωτικού τομέα, καθώς η κοινή γνώμη για το ευρώ στην Κύπρο και τη Μάλτα.

Στο συνημμένο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής παρέχονται περισσότερες τεχνικές λεπτομέρειες για τις προετοιμασίες στις δύο αυτές χώρες και στα άλλα κράτη μέλη που πρόκειται να υιοθετήσουν το ενιαίο νόμισμα.

Η παρούσα έκθεση ακολουθεί πέντε άλλες εκθέσεις σχετικά με τις πρακτικές προετοιμασίες για τη μελλοντική διεύρυνση της ζώνης του ευρώ, που εκδόθηκαν από το Νοέμβριο του 2004 έως τον Ιούλιο του 2007.[2]

2. Κατασταση των προετοιμασιων

2.1. Κύπρος

2.1.1. Πώς θα εισαχθεί το ευρώ στην οικονομία της Κύπρου και πώς θα αποσυρθεί η κυπριακή λίρα;

Η υιοθέτηση του ευρώ στην Κύπρο σημαίνει ότι σχεδόν 775.000 άτομα θα λάβουν μέρος στη μετάβαση από την κυπριακή λίρα στο ευρώ, είτε ως ιδιώτες είτε στις επιχειρήσεις ή τους δημόσιους οργανισμούς όπου εργάζονται. Την ευθύνη για την υιοθέτηση του ευρώ στην πράξη και την απόσυρση της κυπριακής λίρας από την κυκλοφορία έχει η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (CBC).

Οι ανάγκες σε τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ

Για να αντικατασταθούν οι κυπριακές λίρες που είναι σήμερα σε κυκλοφορία με τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ, απαιτούνται 60,7 εκατομμύρια τραπεζογραμμάτια ευρώ (αξίας 1.190 εκατομμυρίων €) και 395 εκατομμύρια κέρματα (αξίας 100,26 εκατομμυρίων €), σύμφωνα με εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου.

Σύμφωνα με την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που προβλέπει ότι οι νεοεισερχόμενες χώρες στη ζώνη του ευρώ μπορούν να δανειστούν τις αναγκαίες ποσότητες τραπεζογραμματίων ευρώ από το ευρωσύστημα και να τις εξοφλήσουν μετά τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα με τραπεζογραμμάτια ευρώ που θα έχουν παραχθεί σύμφωνα με τις δικές τους ρυθμίσεις εφοδιασμού, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου προμηθεύτηκε τα τραπεζογραμμάτια ευρώ από την Τράπεζα της Ελλάδος τον Οκτώβριο.

Τα κυπριακά κέρματα ευρώ παρήχθησαν από το νομισματοκοπείο της Φινλανδίας, μετά από δημόσια πρόσκληση υποβολής προσφορών. Η μαζική παραγωγή άρχισε όταν το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 10 Ιουλίου 2007, ότι η Κύπρος μπορεί να υιοθετήσει το ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2008. Περίπου 60% των κερμάτων έφθασε στα μέσα Οκτωβρίου με την αποστολή εμπορευματοκιβωτίων, ενώ το υπόλοιπο 40% αναμένεται να παραδοθεί μέχρι τα τέλη του Νοεμβρίου.

Προεφοδιασμός και περαιτέρω εφοδιασμός

Για να προετοιμαστεί η ομαλή μετάβαση στο ευρώ, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου εφαρμόζει μία επιχείρηση προεφοδιασμού βάσει της οποίας εφοδιάζει τις εμπορικές τράπεζες με τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ πριν την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας[3]. Ο προεφοδιασμός άρχισε στις 22 Οκτωβρίου για κέρματα ευρώ και στις 19 Νοεμβρίου για τραπεζογραμμάτια ευρώ. Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου υπολογίζει ότι περίπου 80% της αξίας των τραπεζογραμματίων που θα εισαχθούν στην κυπριακή οικονομία (δηλαδή 48,4 εκατ. τραπεζογραμμάτια αξίας περίπου 950 εκατ. ευρώ) θα έχει διοχετευτεί στον τραπεζικό τομέα πριν από την πρώτη ημέρα της κυκλοφορίας, καθώς και 64% της αξίας των κερμάτων ευρώ (δηλαδή 251,2 εκατ. κέρματα, αξίας περίπου 64 εκατ. ευρώ). Η επιχείρηση προεφοδιασμού περιλαμβάνει όλα τα σχεδόν 900 υποκαταστήματα τραπεζών στην Κύπρο (καθένα από τα οποία εξυπηρετεί περίπου 860 κατοίκους κατά μέσο όρο).

Στη συνέχεια, οι εμπορικές τράπεζες πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν συναλλαγές σε μετρητά, και ιδίως οι λιανοπωλητές, θα λάβουν τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ πριν από την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας (περαιτέρω εφοδιασμός) και θα είναι σε θέση να επιστρέφουν χρήματα μόνο σε ευρώ από την ημερομηνία μετάβασης στο ευρώ. Αυτό συμβάλλει στην ελαχιστοποίηση της περιόδου κατά τη διάρκεια της οποίας κυκλοφορούν παράλληλα τραπεζογραμμάτια και κέρματα τόσο ευρώ όσο και κυπριακών λιρών. Οι λεπτομέρειες του περαιτέρω εφοδιασμού προσδιορίζονται σε συμφωνίες μεταξύ των τραπεζών και των πελατών τους, που προσδιορίζουν το χρόνο των παραδόσεων, την ημερομηνία χρέωσης, την αναγκαία ασφαλιστική κάλυψη και τις εμπράγματες ασφάλειες. Παρόλο που η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου και οι εμπορικές τράπεζες επισημαίνουν σε όλες τις επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με μετρητά την ανάγκη περαιτέρω εφοδιασμού, οι πρώτες παραγγελίες μετρητών ευρώ είναι αισθητά χαμηλότερες από τις αναμενόμενες. Λαμβάνονται πρόσθετα μέτρα για την ενθάρρυνση των επιχειρήσεων να εφοδιαστούν με μετρητά, τα οποία έχουν ήδη θετικά αποτελέσματα. Στις 31 Δεκεμβρίου, ημερομηνία που θα κηρυχθεί ειδική αργία, οι τράπεζες θα προβούν σε περαιτέρω εφοδιασμό των ΜΜΕ με μικρά ποσά τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ. Θα συνεχιστούν οι προσπάθειες εξασφάλισης ενός κατάλληλου επιπέδου περαιτέρω εφοδιασμού.

Στο πλαίσιο της επιχείρησης περαιτέρω εφοδιασμού, από τις 3 Δεκεμβρίου 2007 θα διατίθενται 40.000 συσκευασίες ευρώ (εναρκτήριες συσκευασίες) για επιχειρήσεις (αξίας 172 ευρώ κάθε μία) καθώς και 250.000 μικρές συσκευασίες για το ευρύ κοινό (αξίας 17,09 ευρώ κάθε μία). Έχει επιλεγεί η απλή συσκευασία των κερμάτων ευρώ έτσι ώστε να εξασφαλισθεί ότι θα χρησιμοποιούνται για πληρωμές και δεν θα κρατούνται ως συλλεκτικά αντικείμενα.

Επιπλέον, από την 1η Νοεμβρίου, ορισμένες τράπεζες ανταλλάσσουν κυπριακές λίρες με τραπεζογραμμάτια ευρώ για τους πελάτες τους στην τιμή μετατροπής και χωρίς την επιβολή των σχετικών τελών μετατροπής, έτσι ώστε το κοινό να προετοιμαστεί για τις πληρωμές σε ευρώ από την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας του.

Υιοθέτηση των τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ στην οικονομία από την 1 η Ιανουαρίου 2008

Το μεγαλύτερο μέρος των τραπεζογραμματίων και κερμάτων θα κυκλοφορήσει μέσω των ATM. Στην Κύπρο λειτουργούν περίπου 550 ATM από πιστωτικά ιδρύματα, σχεδόν όλες εντός των τραπεζικών καταστημάτων, πράγμα που επιτρέπει την άμεση επαναπλήρωσή τους. Ορισμένες μεγάλες τράπεζες έχουν εξαγγείλει ότι θα προβούν στη μετατροπή των ATM τους το βράδυ της 31ης Δεκεμβρίου. Τουλάχιστον 70% των ATM θα μετατραπούν έτσι ώστε να χορηγούν αποκλειστικά τραπεζογραμμάτια ευρώ το αργότερο από την 1.00 π.μ. την πρώτη ημέρα της κυκλοφορίας, ενώ το υπόλοιπο 30% θα μετατραπεί μέχρι το μεσημέρι της ίδιας μέρας. Υπό κανονικές συνθήκες, όλα τα ATM από κοινού εξυπηρετούν περίπου 170.000 αναλήψεις συνολικής αξίας περίπου 22 εκατ. ευρώ εβδομαδιαίως (κατά μέσο όρο, στοιχεία για το 2006).

Κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων μετά την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ευρώ, οι ATM θα διανέμουν τραπεζογραμμάτια αξίας μόνο 10 και 20 ευρώ, έτσι ώστε να μειωθεί το ποσό των χρημάτων που επιστρέφονται από λιανοπωλητές στις συναλλαγές σε μετρητά.[4] Για τον ίδιο λόγο, οι τράπεζες έχουν αναλάβει τη δέσμευση να διανέμουν μόνο τραπεζογραμμάτια μικρής ονομαστικής αξίας στις θυρίδες τους κατά την πρώτη περίοδο μετά την ημέρα της πρώτης κυκλοφορίας του ευρώ (κατά κύριο λόγο τραπεζογραμμάτια αξίας 5, 10 και 20 ευρώ, μέχρι 50 ευρώ κατ’ ανώτατο όριο).

Ο τομέας της λιανικής θα αποτελέσει τον κυριότερο δίαυλο για την εισαγωγή των κερμάτων ευρώ στην οικονομία, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν συνηθίζονται οι αναλήψεις κερμάτων στις θυρίδες των τραπεζών. Για να αποφευχθεί οποιαδήποτε «ανακύκλωση» του εθνικού νομίσματος, ο τομέας της λιανικής αναμένεται να επιστρέφει χρήματα μόνο σε ευρώ από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ευρώ.

Επιστροφή του εθνικού νομίσματος

Όσον αφορά την επιστροφή των εθνικών τραπεζογραμματίων και κερμάτων, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου εντατικοποίησε την εκστρατεία της με την οποία ενθαρρύνει τους πολίτες είτε να χρησιμοποιήσουν τα αποθέματα των μετρητών τους είτε να τα καταθέσουν στις τράπεζες τον Οκτώβριο του 2007. Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου υπολογίζει ότι μέχρι τα τέλη του τρέχοντος έτους θα είναι σε κυκλοφορία 80,9 εκατ. τραπεζογραμμάτια και 472,7 εκατομμύρια κέρματα εθνικού νομίσματος Αναμένεται ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτών των τραπεζογραμματίων και περισσότερο από το ήμισυ των κερμάτων θα επιστραφεί αργά ή γρήγορα στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.

Την 1η Ιανουαρίου 2008, που είναι ημέρα αργίας, ορισμένα υποκαταστήματα τραπεζών ευρισκόμενα σε κεντρικά σημεία θα είναι ανοικτά σε κάθε επαρχία ώστε να διευκολυνθεί η ανταλλαγή των κυπριακών λιρών με ευρώ.

Οι τράπεζες θα ανταλλάσσουν τραπεζογραμμάτια και κέρματα κυπριακών λιρών με ευρώ δωρεάν έως τις 30 Ιουνίου 2008, για ποσά μέχρι 1000 CYP ανά πελάτη και ανά συναλλαγή όσον αφορά τα τραπεζογραμμάτια και μέχρι 50 CYP για κέρματα. Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου θα εξακολουθεί να ανταλλάσει δωρεάν εθνικά τραπεζογραμμάτια μέχρι δέκα έτη μετά την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ευρώ και κέρματα μέχρι δύο έτη μετά την ημερομηνία αυτή.

Επιταγές, τερματικά σημεία πώλησης

Περίπου 25 εκατομμύρια επιταγές χρησιμοποιούνται ετησίως στην Κύπρο. Δεδομένου ότι οι επιταγές σε κυπριακές λίρες με ημερομηνία μετά την 31η Δεκεμβρίου 2007 δεν θα ισχύουν πλέον, οι τράπεζες έχουν αρχίσει να εφοδιάζουν τους πελάτες τους με βιβλιάρια επιταγών σε ευρώ, τα οποία χρησιμοποιούνται ήδη από τώρα.

Tα περίπου 19.000 τερματικά σημεία πώλησης που λειτουργούν σε κυπριακές λίρες θα μετατραπούν σε ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2008. Αυτά τα τερματικά σημεία πώλησης, που λειτουργούν για παράδειγμα σε εστιατόρια και ξενοδοχεία και θα πρέπει να συνεχίσουν να δέχονται πληρωμές με κάρτες την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, θα υποστούν μετατροπή στις 00:01 π.μ. την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ευρώ.

Προστασία έναντι της παραχάραξης του ευρώ

Έχει θεσπιστεί το κατάλληλο πλαίσιο για την προστασία κατά της παραχάραξης του ευρώ.[5] Κύπριοι εμπειρογνώμονες έχουν επίσης λάβει μέρος σε σχετικά προγράμματα επιμόρφωσης και ομάδες εργασίας της Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Europol.

2.1.2. Πόσο καλά είναι προετοιμασμένες οι επιχειρήσεις για τη μετάβαση στο ευρώ;

Τον Σεπτέμβριο του 2007, πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο έρευνα του Ευρωβαρομέτρου σε επιχειρήσεις για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε συνεργασία με τις κυπριακές αρχές μετά από παρόμοια έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2007.[6] Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι κυπριακές επιχειρήσεις είναι καλά προετοιμασμένες για τη μετάβαση στο ευρώ και ότι δεν αντιμετώπισαν σημαντικά προβλήματα κατά τη διάρκεια των προετοιμασιών τους. Μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου 2007, σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις (97%) είχαν αρχίσει να προετοιμάζονται για τη μετάβαση στο ευρώ, ενώ οι περισσότερες από αυτές είχαν ήδη προετοιμαστεί από τον Απρίλιο του 2007 (88%).

Άνω του 88% όλων των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν μετρητά στις συναλλαγές τους με τους πελάτες τους ανέφεραν ότι αναμένουν να εφοδιασθούν από τις τράπεζές τους με τραπεζογραμμάτια ευρώ πριν από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ευρώ. Τέσσερεις στις πέντε επιχειρήσεις (80%) αναμένουν ότι τα συστήματα ΤΠ που εφαρμόζουν (π.χ. λογιστική, τιμολόγηση, συστήματα μισθοδοσίας), θα είναι έτοιμα για τη μετάβαση στο ευρώ αμέσως την 1η Ιανουαρίου 2007.

Περισσότερες από 9 στις 10 επιχειρήσεις γνώριζαν ότι οι τιμές πρέπει να αναγράφονται τόσο σε ευρώ όσο και σε κυπριακές λίρες από τον Σεπτέμβριο του 2007, και η μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων δεν αντιμετωπίζει ιδιαίτερες δυσκολίες στην εκπλήρωση αυτής της υποχρέωσης. Όσον αφορά την πολιτική τιμολόγησης των επιχειρήσεων, τα αποτελέσματα της έρευνας του Σεπτεμβρίου καταγράφουν θετικές τάσεις. Κατά την προσαρμογή των τιμών σε ευρώ, π.χ. ψυχολογικών τιμών όπως 5,99 CYP οι οποίες λόγω της εφαρμογής των κανόνων μετατροπής θα οδηγήσουν σε μη στρογγυλοποιημένα ποσά σε ευρώ, το 17% των επιχειρήσεων ανέφερε ότι θα προσαρμόσει τις τιμές ως επί το πλείστον προς τα κάτω (3% τον Ιανουάριο), ενώ μόνο 3% ανέφερε ότι θα τις προσαρμόσει κυρίως προς τα πάνω (16% τον Ιανουάριο). Επιπλέον, το ποσοστό εκείνων που θα εφαρμόζουν ακριβώς τους κανόνες μετατροπής χωρίς περαιτέρω προσαρμογές αυξήθηκε από 28% τον Ιανουάριο σε 51% τον Σεπτέμβριο.

2.1.3. Ποια μέτρα λαμβάνονται για να αποφευχθεί η εντύπωση αύξησης των τιμών στο πλαίσιο της μετάβασης στο ευρώ;

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρομέτρου για την κοινή γνώμη σχετικά με το ευρώ, 74% των ερωτηθέντων στην Κύπρο εξακολουθεί να φοβάται αυξήσεις των τιμών με την ευκαιρία της μετάβασης στο ευρώ.[7] Το ποσοστό αυτό αντιπροσωπεύει μία μικρή μόνο μεταβολή σε σύγκριση με την κατάσταση του Απριλίου 2007, όταν ποσοστό 78% των ερωτηθέντων είχε εκφράσει την ανησυχία αυτή.[8]

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, οι κυπριακές αρχές εντατικοποίησαν ακόμη περισσότερο τα μέτρα τους με σκοπό να συμβάλουν στη σταθερότητα των τιμών και την τόνωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στο πλαίσιο της μετάβασης στο ευρώ. Η διπλή αναγραφή των τιμών σε κυπριακές λίρες και ευρώ έγινε υποχρεωτική για τις επιχειρήσεις την 1η Σεπτεμβρίου 2007. Η εφαρμογή της παρακολουθείται προσεκτικά από πέντε Ευρωπαρατηρητήρια που συγκροτήθηκαν σε όλη τη χώρα και τα οποία αποστέλλουν άνω των 100 επιθεωρητών στα καταστήματα λιανικής πώλησης σε τακτική βάση. Τα Ευρωπαρατηρητήρια αποτελούνται από δέκα μέλη, μεταξύ των οποίων ο έπαρχος, εκπρόσωποι της κυβέρνησης, ενώσεις καταναλωτών, συνδικαλιστικών οργανώσεων, και του τομέα των επιχειρήσεων. Ευθύς εξαρχής, περίπου 80% όλων των λιανοπωλητών εφάρμοζε σωστά τη διπλή αναγραφή των τιμών σύμφωνα με τις νομικές απαιτήσεις που θεσπίζονται με την εθνική νομοθεσία, ενώ δόθηκε βοήθεια στις υπόλοιπες επιχειρήσεις για την ορθή διπλή αναγραφή των τιμών. Οι γενικές παρατηρήσεις όσον αφορά την υποχρεωτική διπλή αναγραφή των τιμών ήταν θετικές, και θεωρείται ότι η γενικευμένη καθιέρωση της πρακτικής της διπλής αναγραφής συμβάλλει στην μεγαλύτερη διαφάνεια των τιμών.

Περίπου 7.130 επιχειρήσεις, περιλαμβανομένων των μεγαλύτερων εταιρειών λιανικής πώλησης και των τραπεζών, υιοθέτησαν τον Κώδικα Δίκαιης Τιμολόγησης που θεσπίστηκε από την κυβέρνηση τον Ιούλιο του 2007. Στις επιχειρήσεις αυτές επιτρέπεται να χρησιμοποιούν το λογότυπο του κώδικα αυτού στα καταστήματά τους, με την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται με τον κώδικα σύμφωνα με τον οποίο έχουν αναλάβει τη δέσμευση να πραγματοποιήσουν τη μετάβαση στο ευρώ με δίκαιο τρόπο και να μην επιδιώξουν να την εκμεταλλευθούν καταχρηστικά. Το Υπουργείο Οικονομικών δημοσιεύει κατάλογο των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στον δικτυακό τόπο της Κύπρου για το ευρώ και στην εφημερίδα της κυβερνήσεως. Ο κώδικας ισχύει μέχρι τις 10 Ιουλίου 2008.

Τα Υπουργεία Οικονομικών και Εμπορίου και Βιομηχανίας, σε συνεργασία με τη Στατιστική Υπηρεσία και τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Καταναλωτών, παρακολουθούν συστηματικά τις τιμές από το Σεπτέμβριο του 2007. Η Στατιστική Υπηρεσία παρακολουθεί ιδίως τις εξελίξεις των τιμών που συνδέονται με ένα καλάθι ορισμένων προϊόντων τα όποια, σύμφωνα με παρελθούσες εμπειρίες άλλων χωρών, θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο αδικαιολόγητων αυξήσεων των τιμών. Για την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών, δημοσιεύονται μία φορά το μήνα κατάλογοι των καταστημάτων λιανικής που προσφέρουν τα λιγότερο ακριβά προϊόντα.

Επιπλέον, ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών διεξάγει και δημοσιεύει έρευνες αγοράς όπου αναλύονται οι εξελίξεις των τιμών περίπου 80.000 ειδών και 11.000 καταστημάτων λιανικής. Τα πρώτα αποτελέσματα της περιόδου από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο του 2007 δείχνουν ότι οι τιμές για περίπου 80% των προϊόντων παρέμειναν σταθερές ή μειώθηκαν, ενώ παρατηρήθηκαν αυξήσεις τιμών σε διαφορετικούς βαθμούς για το εναπομένον 20% των ειδών. Ο σύνδεσμός σκοπεύει να δημοσιεύει περιπτώσεις σημαντικών αυξήσεων των τιμών στα μέσα ενημέρωσης, καθώς και τους λόγους της αύξησης των τιμών που αναφέρονται από τον σχετικό λιανοπωλητή.

2.1.4. Πόσο καλά είναι προετοιμασμένοι οι πολίτες για τη μετάβαση στο ευρώ;

Η Κύπρος έχει εντατικοποιήσει σημαντικά τις επικοινωνιακές προσπάθειές της σχετικά με το ευρώ κατά τους τελευταίους μήνες. Το υπουργείο Οικονομικών και η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου συντονίζουν στενά τις προσπάθειές τους με τις επιχειρήσεις και τις οργανώσεις καταναλωτών καθώς και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Απευθύνονται στο ευρύ κοινό με ενημερωτικές εκστρατείες στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, που χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα βασικά μηνύματα αφορούν τον καθορισμό της ισοτιμίας μετατροπής, τον Κώδικα Δίκαιης Τιμολόγησης, τη διπλή αναγραφή των τιμών, την κατάθεση των συσσωρευμένων μετρητών και την μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των καταναλωτών. Οι εκστρατείες αυτές διεξάγονται σε όλα τα μέσα ενημέρωσης, και ιδίως την τηλεόραση (περίπου 2.500 μηνύματα), το ραδιόφωνο (περίπου 6.500 μηνύματα) και τον τύπο (περίπου 200 καταχωρήσεις).

Διαφημιστικό υλικό σχετικά με τον Κώδικα Δίκαιης Τιμολόγησης και την διπλή αναγραφή τιμών (αφίσες, φυλλάδια, κ.λπ.) διανεμήθηκε σε όλες τις επιχειρήσεις, έγιναν παρουσιάσεις σε σχολεία και κοινωνικούς λειτουργούς και προκηρύχθηκε σχολικός διαγωνισμός. Ο εθνικός δικτυακός τόπος για το ευρώ επικαιροποιείται τακτικά και ο τύπος ενημερώνεται σε μόνιμη βάση από τις αρχές. Η πρόσβαση σε ειδικές ομάδες πληθυσμού (ΜΜΕ, ευάλωτα άτομα, γυναίκες, νέοι) επιτυγχάνεται μέσω αφισών και φυλλαδίων και «ομιλούσας κάρτας» για τους τυφλούς, και με τη βοήθεια των Ευρωπαρατηρητηρίων και τεσσάρων «ευρωλεωφορείων» που πραγματοποιούν περιηγήσεις στο νησί. Η δωρεάν τηλεφωνική γραμμή δέχεται περίπου 500 κλήσεις εβδομαδιαίως.

Τον Αύγουστο, οι κυπριακές αρχές τροποποίησαν την επικοινωνιακή στρατηγική τους και ζήτησαν από εταιρεία ειδικευμένη σε θέματα επικοινωνίας να μεταβάλει το περιεχόμενο των εκστρατειών στα μέσα μαζικής ενημέρωσης έτσι ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των ομάδων-στόχων που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τα οφέλη του ευρώ.

Η τελευταία έρευνα του Ευρωβαρομέτρου επιβεβαιώνει ότι αυξάνεται η υποστήριξη του ευρώ στην Κύπρο, αν και σε σχέση με τα αρχικά επίπεδα που ήταν χαμηλά: περίπου 44% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι προσωπικά είναι πολύ ή αρκετά ικανοποιημένοι για το ότι το ευρώ θα αντικαταστήσει το νόμισμά τους (έναντι 40% τον Απρίλιο το 2007 και 32% το Σεπτέμβριο του 2006).

Μπορεί να θεωρηθεί εύλογα ότι η συνεχιζόμενη επικοινωνιακή εκστρατεία στην Κύπρο έχει καθοριστική σημασία για την ευρύτερη υποστήριξη του ευρώ. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από άλλους παράγοντες: 67% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι είναι αρκετά ή πολύ καλά ενημερωμένοι, πράγμα που αντιπροσωπεύει τεράστιο άλμα σε σχέση με το προηγούμενο ποσοστό του 47% (Απρίλιος 2007) και 39% (Σεπτέμβριος 2006). Επίσης, η εξοικείωση με ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά του ευρώ και της ΟΝΕ έχει σημειώσει περαιτέρω βελτίωση.

2.1.5. Συμπέρασμα

Τους τελευταίους μήνες, η Κύπρος παρουσίασε σημαντική πρόοδο στις πρακτικές προετοιμασίες για τη μετάβαση στο ευρώ και φαίνεται εν γένει καλά προετοιμασμένη για την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος. Για να δοθεί η δυνατότητα στις επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα στους λιανοπωλητές, να επιστρέφουν χρήματα αποκλειστικά σε ευρώ από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ενιαίου νομίσματος, η Κεντρική Τράπεζα και οι εμπορικές τράπεζες θα πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους να πείσουν τις επιχειρήσεις για την ανάγκη προηγούμενου εφοδιασμού με τραπεζογραμμάτια και κέρματα στο νέο νόμισμα. Θα πρέπει να ενισχυθούν περαιτέρω οι επικοινωνιακές ενέργειες έτσι ώστε να αυξηθεί η υποστήριξη για το ευρώ.

2.2. Mάλτα

2.2.1. Πώς θα εισαχθεί το ευρώ στην οικονομία της Μάλτας και πώς θα αποσυρθεί η λίρα Μάλτας;

Στη Μάλτα, η υιοθέτηση του ευρώ σημαίνει ότι σχεδόν 400.000 άτομα θα λάβουν μέρος στη μετάβαση από τη λίρα Μάλτας στο ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Μάλτας, απαιτούνται 41,51 εκατομμύρια τραπεζογραμμάτια ευρώ (αξίας 799 εκατ. ευρώ) και 140 εκατομμύρια κέρματα ευρώ (αξίας 39,29 εκατ. ευρώ) για την αντικατάσταση των τραπεζογραμματίων και κερμάτων λιρών Μάλτας που βρίσκονται σε κυκλοφορία.

Η Κεντρική Τράπεζα της Μάλτας δανείστηκε τις αναγκαίες ποσότητες τραπεζογραμματίων ευρώ από την Banca d'Italia. Η παραγωγή των κερμάτων ευρώ της Μάλτας έγινε από το Monnaie de Paris και τα κέρματα αυτά παραλήφθηκαν από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως τα τέλη Οκτωβρίου 2007.

Ο προεφοδιασμός των εμπορικών τραπεζών με τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ άρχισε στις 15 Σεπτεμβρίου. Συνολικά, 92,5% όλων των τραπεζογραμματίων που θα εισαχθούν στην οικονομία της Μάλτας (38,43 εκατομμύρια τραπεζογραμμάτια, αξίας 749 εκατ. ευρώ) και περίπου 71% των κερμάτων ευρώ (99,12 εκατομμύρια κέρματα, αξίας 27,81 εκατ. ευρώ) θα χορηγηθούν στα 107 υποκαταστήματα τραπεζών σε όλη τη χώρα πριν από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ευρώ.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Μάλτας, το 4,5% των τραπεζογραμματίων και το 19,5% των κερμάτων θα χορηγηθούν στις επιχειρήσεις πριν από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ευρώ από τις τράπεζές τους βάσει των συμφωνιών περαιτέρω εφοδιασμού, από την 1η Δεκεμβρίου 2007. Στις εκτιμήσεις αυτές περιλαμβάνονται 33.000 εναρκτήριες συσκευασίες για επιχειρήσεις (αξίας 131 ευρώ εκάστη) και 330.000 μικρές συσκευασίες για πολίτες (αξίας 11,65 ευρώ εκάστη) θα διατίθενται από τις τράπεζες από την 1η έως τη 10η Δεκεμβρίου 2007, αντίστοιχα.

Περίπου 60% όλων των ATM (154 συνολικά) θα χορηγούν τραπεζογραμμάτια χαμηλής ονομαστικής αξίας (κυρίως 10 και 20 ευρώ) από την 1η Ιανουαρίου 2008 και ώρα 0:00. Μέχρι το μεσημέρι της ίδιας μέρας, από 85 έως 90% των ATM θα χορηγούν τραπεζογραμμάτια ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα ATM θα προσαρμοστούν μέχρι τις 16:00. Κατά μέσο όρο, καταγράφονται 306.000 αναλήψεις εβδομαδιαίως για το σύνολο των ATM, με μέση συνολική αξία 26,55 εκατ. ευρώ.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι στη Μάλτα κυκλοφορεί ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσό μετρητών, η Κεντρική Τράπεζα της Μάλτας ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2007 διαφημιστική εκστρατεία στην τηλεόραση και τον τύπο, με την οποία το κοινό ενθαρρύνεται να καταθέσει στις τράπεζες τα υπερβάλλοντα αποθέματα μετρητών έτσι ώστε να μειωθεί ο όγκος των μετρητών που πρέπει να μετατραπεί μετά την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ευρώ. Τα μετρητά σε εθνικό νόμισμα που κυκλοφορούν πρέπει να επιστραφούν στην Κεντρική Τράπεζα της Μάλτας από την 1η Ιανουαρίου 2008 και εκτιμώνται σε περίπου 37 εκατομμύρια τραπεζογραμμάτια και 128 εκατομμύρια κέρματα.

Από την 1η Δεκεμβρίου, οι τράπεζες έχουν αναλάβει την υποχρέωση να ανταλλάσσουν τα τραπεζογραμμάτια και κέρματα του εθνικού νομίσματος σε ευρώ χωρίς επιβάρυνση με την καθορισμένη συναλλαγματική ισοτιμία, εφόσον διατίθενται τραπεζογραμμάτια ευρώ. Το μέτρο αυτό σκοπό έχει κυρίως να επιτρέψει στις μικρές επιχειρήσεις να αποκτήσουν μία ποσότητα τραπεζογραμματίων ευρώ πριν από τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα. Θα υπενθυμίζεται στο ευρύ κοινό ότι το ευρώ θα καταστεί επίσημο νόμισμα μόνο την 1η Ιανουαρίου 2008. Από την ημερομηνία αυτή μέχρι την 31η Μαρτίου 2008, οι εμπορικές τράπεζες θα ανταλλάσσουν τις λίρες Μάλτας με ευρώ δωρεάν στην καθορισμένη συναλλαγματική ισοτιμία για τους πελάτες τους και μέχρι 250 MTL (582,34 ευρώ), για όσους δεν είναι πελάτες. Η Κεντρική Τράπεζα της Μάλτας θα εξακολουθεί να ανταλλάσσει κέρματα και τραπεζογραμμάτια λιρών Μάλτας μέχρι την 1η Φεβρουαρίου 2010 και την 1η Φεβρουαρίου 2018, αντίστοιχα.

Οι τράπεζες θα είναι ανοικτές την 31η Δεκεμβρίου και κλειστές την 1η Ιανουαρίου όπως συνήθως. Στις 2 και 3 Ιανουαρίου, θα πραγματοποιούν μόνο συναλλαγές με το κοινό στις θυρίδες τους για καταθέσεις σε μετρητά, ξένο συνάλλαγμα και μετατροπές σε ευρώ. Στις 4 και 5 Ιανουαρίου οι συνήθεις ώρες λειτουργίας των τραπεζών θα παραταθούν έως τις 16:00. Κατά τη διάρκεια των πρόσθετων ωρών λειτουργίας θα αναλαμβάνουν μόνο καταθέσεις μετρητών, ανταλλαγές ξένου συναλλάγματος και μετατροπές σε ευρώ.

Στη Μάλτα χρησιμοποιούνται περίπου 12 εκατομμύρια επιταγές ετησίως. Οι επιταγές που έχουν εκδοθεί σε λίρες Μάλτας και που φέρουν ημερομηνία πριν την 1η Ιανουαρίου 2008 θα γίνονται δεκτές για την κανονική εξάμηνη περίοδο ισχύος από την ημερομηνία έκδοσης, εκτός εάν αναφέρεται συντομότερη περίοδος. Οι επιταγές από λογαριασμούς σε MTL που έχουν εκδοθεί σε ευρώ πριν την 1η Ιανουαρίου 2008 θα εξαργυρώνονται από τις εμπορικές τράπεζες εάν παρουσιάζονται μετά την ημερομηνία αυτή.

Έχει θεσπιστεί το κατάλληλο πλαίσιο για την προστασία κατά της παραχάραξης του ευρώ.[9] Εμπειρογνώμονες της Μάλτας έχουν επίσης λάβει μέρος σε σχετικά προγράμματα επιμόρφωσης και ομάδες εργασίας της Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Europol.

2.2.2. Πόσο καλά προετοιμασμένες είναι οι επιχειρήσεις για τη μετάβαση στο ευρώ;

Κατά το δεύτερο ήμισυ του Αυγούστου και στις αρχές του Σεπτεμβρίου, η εθνική επιτροπή για τη μετάβαση στο ευρώ (National Euro Changeover Committee NECC) πραγματοποίησε, σε συνεργασία με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία έρευνα σχετικά με την κατάσταση της προετοιμασίας του επιχειρηματικού τομέα της Μάλτας για τη μετάβαση στο ευρώ.[10] Σχεδόν το σύνολο των 908 επιχειρήσεων (που αντιπροσωπεύουν πληθυσμό 16.500) που συμμετείχαν στην έρευνα (98%) γνώριζε ότι το ευρώ θα υιοθετηθεί την 1η Ιανουαρίου 2008, και η πλειοψηφία των επιχειρήσεων (56%) γνώριζε ότι προβλεπόταν ένας μήνας διπλής κυκλοφορίας των νομισμάτων κατά τη διάρκεια του οποίου θα μπορούσαν ακόμη να δέχονται πληρωμές σε λίρες Μάλτας. Εννέα στις δέκα επιχειρήσεις γνώριζαν ότι θα πρέπει να επιστρέφουν χρήματα μόνο σε ευρώ από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ενιαίου νομίσματος.

Στις περισσότερες επιχειρήσεις (55%) αναμένεται να δοθούν μετρητά ευρώ από τις τράπεζές τους πριν την 1η Ιανουαρίου 2008. Από το 33% των επιχειρήσεων που δεν σχεδίαζαν να λάβουν μέτρα για τον περαιτέρω εφοδιασμό τους, πάνω από το ένα τρίτο (37%), διαθέτει ήδη μετρητά ευρώ ή θα τα λάβει από ATM ή τράπεζες τον Ιανουάριο, ενώ ένα τέταρτο (26%) δεν πραγματοποιεί συναλλαγές σε μετρητά.

Όσον αφορά τα συστήματα ΤΠ που πρέπει να τροποποιηθούν ενόψει της μετάβασης στο ευρώ, οι επιχειρήσεις ανέφεραν κυρίως τα συστήματα στον τομέα της υλικοτεχνικής υποστήριξης και κατόπιν εφαρμογές πωλήσεων και μάρκετινγκ, συστήματα λογιστικής και διαχείρισης ανθρωπίνων πόρων. Περίπου ένα τρίτο των επιχειρήσεων (31%) είχαν μέχρι στιγμής αναβαθμίσει τα συστήματα λογιστικής που εφάρμοζαν ενόψει της εισαγωγής του ευρώ. Το ποσοστό αυτό φαίνεται μάλλον χαμηλό, αλλά πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι σημαντικό μερίδιο των επιχειρήσεων της Μάλτας είναι μικρές επιχειρήσεις (72% όλων των επιχειρήσεων είναι αυτοαπασχολούμενοι χωρίς υπαλλήλους, ενώ εν γένει δεν χρησιμοποιούνται λογιστικά συστήματα ΤΠ).

Η NECC ξεκίνησε ένα εντατικό πρόγραμμα κατάρτισης επιχειρήσεων, στο πλαίσιο του οποίου 70 εκπαιδευτές εφαρμόζουν άμεσα εκπαιδευτικά προγράμματα στον τομέα των ΜΜΕ, ενώ η ΝΕCC υιοθέτησε μία μέθοδο κατάρτισης των εκπαιδευτών με την οποία οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις εφαρμόζουν εσωτερικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη μετάβαση στο ευρώ.

2.2.3. Ποια μέτρα λαμβάνονται για να αποφευχθεί η εντύπωση αύξησης των τιμών στο πλαίσιο της μετάβασης του ευρώ;

Περίπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού της Μάλτας (65%) εξακολουθεί να φοβάται ότι θα γίνουν αυξήσεις των τιμών λόγω της μετάβασης στο ευρώ, ενώ το 76% προβλέπει ακόμα και καταχρηστικές αυξήσεις τιμών. Για αντιμετωπιστούν αυτές οι ανησυχίες, η NECC εξακολουθεί να εφαρμόζει ένα ευρύ φάσμα μέτρων.[11] Η διπλή αναγραφή των τιμών σε λίρες Μάλτας και ευρώ έγινε υποχρεωτική στις 11 Ιουλίου 2007, και θα εξακολουθήσει να είναι υποχρεωτική έως τις 30 Ιουνίου 2008. Η πρωτοβουλία FAIR, βάσει της οποίας άνω των 6.500 επιχειρήσεων (που αντιπροσωπεύουν σχεδόν 80% των καταστημάτων λιανικής πώλησης) έχουν αναλάβει τη δέσμευση να μην αυξήσουν τις τιμές των αγαθών και των υπηρεσιών που παρέχουν «λόγω της συντελούμενης αλλαγής νομίσματος», συμπληρώθηκε από συμφωνίες σταθερότητας των τιμών που συνάφθηκαν από τη NECC με ένα αριθμό εισαγωγέων, διανομέων και παραγωγών τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο του 2007. Βάσει των συμφωνιών αυτών, οι επιχειρήσεις υποσχέθηκαν να διατηρήσουν τις τιμές σταθερές για ένα ευρύ φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών επί ένα ορισμένο διάστημα πριν και μετά την μετάβαση στο ευρώ. Η παρακολούθηση των τιμών που εφαρμόζεται επί του παρόντος από τις αρχές τις χώρας εξακολουθεί να έχει καθοριστική σημασία για την αξιολόγηση των εξελίξεων των τιμών και την ενημέρωση των καταναλωτών και αναμένεται να συνεχιστεί καθόλη τη διάρκεια του 2008 όταν θα έχει ολοκληρωθεί η πρωτοβουλία FAIR και παύσει η υποχρέωση διπλής αναγραφής των τιμών.

2.2.4. Πόσο καλά είναι προετοιμασμένοι οι πολίτες για τη μετάβαση στο ευρώ;

Η NECC, αρμόδια για την εφαρμογή της επικοινωνιακής στρατηγικής για τη μετάβαση στο ευρώ στη Μάλτα, μετά από σύντομη διακοπή τον Αύγουστο το 2007, έθεσε σε εφαρμογή την εντατική και εκτεταμένη τελική φάση της εκστρατείας για την επικείμενη υιοθέτηση του ευρώ (π.χ. πότε να γίνει η κατάθεση των λιρών Μάλτας, πώς να χρησιμοποιείται ο μετατροπέας ευρώ). Μέρος της εκστρατείας αυτής χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η εκστρατεία στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, που καλύπτει εφημερίδες, περιοδικά, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση, και περιλαμβάνει αφίσες σε υπόστεγα λεωφορείων και σε διαφημιστικές πινακίδες στηρίζεται με ειδικές ενέργειες που απευθύνονται σε επιλεγμένες ομάδες-στόχους: σε ενορίες ιδρύθηκαν «ευρωκέντρα» με σκοπό την απάντηση σε ερωτήματα κατοίκων χωριών, προετοιμάστηκε υλικό για εκπαιδευτές ευάλωτων ομάδων και για τον τομέα των επιχειρήσεων και προκηρύχθηκε σχολικός διαγωνισμός για το ευρώ στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Άλλες ενέργειες περιλαμβάνουν τρία μεγάλα ρολόγια αντίστροφης μέτρησης που έχουν τοποθετηθεί σε στρατηγικά σημεία στη Μάλτα και ένα ενημερωτικό δελτίο διάρκειας 1,5 λεπτών για τα νέα του ευρώ στις καθημερινές ειδήσεις που μεταδίδονται από τους κυριότερους τηλεοπτικούς σταθμούς της Μάλτας. Τον Οκτώβριο, η Μάλτα οργάνωσε σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μία διάλεξη για την ΟΝΕ και το ευρώ.

Η τελευταία έρευνα του Ευρωβαρομέτρου του Σεπτεμβρίου 2007 εμφανίζει πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα για τη Μάλτα επιβεβαιώνοντας την επιτυχία της εντατικής και διεξοδικής επικοινωνιακής εκστρατείας που ανέλαβαν οι αρχές. Η τάση παραμένει θετική και η υποστήριξη για το ευρώ έφθασε σε καλό επίπεδο. Το 56% των ερωτηθέντων (έναντι 54% τον Απρίλιο του 2007 και 48% τον Σεπτέμβριο του 2006) δήλωσε ότι είναι προσωπικά πολύ ή μάλλον ικανοποιημένοι για το γεγονός ότι το ευρώ θα αντικαταστήσει το νόμισμά τους, δηλαδή το υψηλότερο ποσοστό που καταγράφηκε σε χώρες που είναι σε ανάλογη θέση. Ωστόσο, το επίπεδο της υποστήριξης παραμένει αισθητά χαμηλότερο από εκείνο της Σλοβενίας στο ίδιο στάδιο.

Tα αποτελέσματα της συνεχιζόμενης επικοινωνιακής εκστρατείας στη Μάλτα είναι ορατά και σε άλλους τομείς. Το ικανοποιητικό επίπεδο της αντιληπτής πληροφόρησης που μετρήθηκε τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους βελτιώθηκε περισσότερο, αν και σε μικρό μόνο βαθμό: 74% των ερωτηθέντων θεώρησε ότι ήταν αρκετά ή πολύ καλά ενημερωμένο έναντι του προηγούμενου ποσοστού που έφθανε σε 71%. Το 99% των ερωτηθέντων γνωρίζει ότι θα υιοθετηθεί το ευρώ το 2008. Η εξοικείωση με ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά του ευρώ και της ΟΝΕ βελτιώθηκε ελαφρά.

2.2.5. Συμπέρασμα

Τους τελευταίους μήνες, η Μάλτα τελειοποίησε και ολοκλήρωσε τις πρακτικές προετοιμασίες της για τη μετάβαση στο ευρώ και φαίνεται να είναι καλά προετοιμασμένη για την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος. Για να είναι οι επιχειρήσεις σε θέση να επιστρέφουν χρήματα μόνο σε ευρώ από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του ευρώ, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην εξασφάλιση ενός κατάλληλου επιπέδου περαιτέρω εφοδιασμού. Θα πρέπει να συνεχισθούν οι διεξοδικές επικοινωνιακές δραστηριότητες για το ευρώ έτσι ώστε να αυξηθεί ακόμη περισσότερο η υποστήριξη για το νέο νόμισμα.

2.3. Άλλα κράτη μέλη

Στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που επισυνάπτεται στην παρούσα έκθεση παρέχεται επισκόπηση των πρακτικών προετοιμασιών στα άλλα κράτη μέλη που πρόκειται να υιοθετήσουν το ευρώ.

[1] Απόφαση του Συμβουλίου της 10ης Ιουλίου 2007 σύμφωνα με το άρθρο 122 παράγραφος 2 της συνθήκης για την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος από την Κύπρο την 1η Ιανουαρίου 2008, ΕΕ L 186, 18.7.2007, σ. 29· απόφαση του Συμβουλίου της 10ης Ιουλίου 2007 σύμφωνα με το άρθρο 122 παράγραφος 2 της συνθήκης για την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος από τη Μάλτα την 1η Ιανουαρίου 2008, ΕΕ L 186 της 18.7.2007, σ. 32.

[2] COM(2004) 748 της 10ης Νοεμβρίου 2004· COM(2005) 545 της 4ης Νοεμβρίου 2005· COM(2006) 322 της 22ας Ιουνίου 2006· COM(2006) 671 της 10ης Νοεμβρίου 2006· COM(2007) 434 της 16ης Ιουλίου 2007.

[3] Η λεγόμενη «ημέρα - €», δηλαδή η πρώτη ημέρα που τίθενται σε κυκλοφορία τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ (1 Ιανουαρίου 2008 για την Κύπρο και τη Μάλτα).

[4] Οι ανάγκες των λιανοπωλητών σε μετρητά κατά τις πρώτες ημέρες και εβδομάδες της μετάβασης στο ευρώ θα είναι αισθητά υψηλότερες από ό,τι υπό κανονικές συνθήκες, δεδομένου ότι τα μετρητά σε εθνικό νόμισμα που λαμβάνονται από τους πελάτες δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούνται για την επιστροφή χρημάτων και δεδομένου ότι οι πελάτες θα χρησιμοποιούν για τις πληρωμές τους τα μετρητά σε εθνικό νόμισμα που έχουν στην κατοχή τους για να απαλλαγούν από αυτά χωρίς να χρειάζεται να τα αλλάζουν στις τράπεζες. Εάν οι πελάτες που πληρώνουν σε ευρώ χρησιμοποιούν ήδη τραπεζογραμμάτια μικρής ονομαστικής αξίας ή καταβάλλουν το ακριβές αντίτιμο, οι λιανοπωλητές θα χρειάζονται λιγότερα ευρώ για την επιστροφή χρημάτων σε συναλλαγές με μετρητά.

[5] Βλ. τέταρτη έκθεση, σελίδα 8 (http://ec.europa.eu/economy_finance/euro/transition/transition_main_en.htm).

[6] Βλ. Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 200 και 218. Όλες οι έρευνες του Ευρωβαρομέτρου διατίθενται στη διεύθυνση http://ec.europa.eu/public_opinion/euro_en.htm.

[7] Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 214, Σεπτέμβριος 2007.

[8] Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 207.

[9] Βλ. τέταρτη έκθεση, σελίδα 11.

[10] Βλ. http://www.euro.gov.mt/page.aspx?ID=590.

[11] Βλ. τέταρτη έκθεση, σελίδα 7(http://ec.europa.eu/economy_finance/euro/transition/transition_main_en.htm).