ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 15.07.1997 
COM(97)394 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με την Τουρκία 

Εισαγωγή 
1. Στις 6 Μαρτίου 1995, το Συμβούλιο Σύνδεσης ΕΕ/Τουρκίας έλαβε απόφαση 
για την εφαρμογή του τελικού σταδίου της τελωνειακής ένωσης και εξέδωσε 
ψήφισμα για την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της 
Τουρκίας σε διάφορους τομείς. Η Επιτροπή εξέδωσε επίσης δήλωση σχετικά 
με την επανάληψη της χρηματοδοτικής συνεργασίας με την Τουρκία. 
Ταυτόχρονα, η ΕΕ συμφώνησε ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την 
Κύπρο θα πρέπει να αρχίσουν έξι μήνες μετά την ολοκλήρωση της 
διακυβερνητικής διάσκεψης, αφού ληφθούν υπόψη τα συμπεράσματα της 
διάσκεψης. 
Στις 24 Μαρτίου 1997, με την ευκαιρία της άτυπης συνεδρίασης του στο 
Απελντορν, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να καταρτίσει ανακοίνωση 
για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας, με βάση 
την τελωνειακή ένωση που άρχισε να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 1995. Η 
παρούσα ανακοίνωση είναι το αποτέλεσμα της πρόσκλησης αυτής. 
Αντανακλά τη θέση του Συμβουλίου Σύνδεσης της 29ης Απριλίου 1997 που 
επιβεβαιώνει, αφενός, την επιλεξιμότητα της Τουρκίας για προσχώρηση 
στην ΕΕ και, αφετέρου, το γεγονός ότι η Τουρκία θα κριθεί με τα ίδια 
αντικειμενικά πρότυπα και κριτήρια, όπως και οι υπόλοιπες υποψήφιες 
χώρες. Οι πρωτοβουλίες που περιέχονται στην παρούσα ανακοίνωση 
λαμβάνουν πλήρως υπόψη τη θέση αυτή. 
2. Οι πρόσφατες πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις στις σχέσεις με την 
Τουρκία εξετάζονται στο κεφάλαιο 2 της έκθεσης με τίτλο "Πρόγραμμα 
δράσης 2000". Η παρούσα ανακοίνωση επικεντρώνεται σε προτάσεις για την 
ανάπτυξη των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας πέραν της τελωνειακής ένωσης. Η 
τελωνειακή ένωση αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την προώθηση των 
σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας και λειτουργεί ικανοποιητικά. Παρέχει 
μία σταθερή βάση για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων. 
Οι πoooπτικέc 
3. Δεδομένου ότι, αφενός, η Τουρκία θεωρείται επιλέξιμη χώρα για 
προσχώρηση στην ΕΕ, όπως επιβεβαιώθηκε από την Ένωση κατά το 
Συμβούλιο Σύνδεσης στις 29 Απριλίου 1997, και, αφετέρου, αποτελεί στενό 
εταίρο της ΕΕ μέσω της τελωνειακής ένωσης και δραστήριο μέλος της 
Ευρωμεσογειακής Εταιρικής Σχέσης, η ΕΕ πρέπει να εξακολουθήσει να 
υποστηρίζει τις προσπάθειες που καταβαλλει η Τουρκία για να επιλύσει τα 
προβλήματα της και να επιτύχει την ενσωμάτωση της στην ΕΕ. Η συμφωνία 
σύνδεσης και η τελωνειακή ένωση αποτελούν τα θεμέλια για μία συνεχώς 
στενότερη πολιτική και οικονομική σχέση. Στο πλαίσιο της διαδικασίας 
αυτής, η ΕΕ προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην πρόοδο της Τουρκίας όσον 
αφορά τον εκδημοκρατισμό και την προστασία των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων- την εγκαθίδρυση σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ Ελλάδας 
και Τουρκίας· το σεβασμό των αρχών του διεθνούς δικαίου· και, την 
εξεύρεση δίκαιας και μόνιμης λύσης του Κυπριακού. 
4. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Επιτροπή πιστεύει ότι η ΕΕ πρέπει να 
εφαρμόσει μία ευρεία πολιτική ενίσχυσης των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και 
Τουρκίας. Το παρόν έγγραφο περιέχει ορισμένες προτάσεις που στοχεύουν 
στην προώθηση των σχέσεων αυτών. Αρκετές από τις προτάσεις αυτές θα 
απαιτήσουν χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό της Κοινότητας, 
τουλάχιστον στα αρχικά τους στάδια, δεδομένου ότι, οι περισσότερες από 
αυτές, δεν μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς την ανάλογη χρηματοδότηση. II 
Επιτροπή θεωρεί ότι ο ειδικός χρηματοδοτικός κανονισμός που έχει 
εκπονηθεί για να πλαισιώσει την τελωνειακή ένωση πρέπει να εγκριθεί ως 
θέμα προτεραιότητας, έτσι ώστε η Τουρκία να μπορέσει να προσαρμόσει τη 
βιομηχανία της στο νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον που θα δημιουργηθεί με 
την τελωνειακή ένωση, να βελτιώσει τις υποδομές της που την συνδέουν με 
την ΕΕ και να μειώσει τη διαφορά μεταξύ της οικονομίας της και της 
οικονομίας της Κοινότητας. Η Επιτροπή τονίζει επίσης ότι η 
χρηματοδοτική συνεργασία με την Τουρκία μπορεί να ενταχθεί στο πλαίσιο 
του προγράματος MEDA και πιστεύει ότι θα καθοριστούν οι προϋποθέσεις 
για την πλήρη χρησιμοποίηση του χρηματοδοτικού αυτού μέσου. 
5. Οι συγκεκριμένες αυτές προτάσεις καλύπτουν τους ακόλουθους τομείς: 
- παγιοποίηση της τελωνειακής ένωσης 
- υπηρεσίες 
- τηλεπικοινωνίες και κοινωνία των πληροφοριών 
- γεωργία 
- ανθρώπινα δικαιώματα και ανθρωπιστικά θέματα 
- επανέναρξη του μακροοικονομικού διαλόγου 
- βιομηχανική συνεργασία και επενδύσεις 
- συνεργασία για το περιβάλλον 
» συνεργασία για την πολιτική προστασίας των καταναλωτών 
- περιφερειακή και διαμεθοριακή συνεργασία 
- συμμετοχή σε προγράμματα της Κοινότητας 
- συνεργασία σε θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων 
Παγιοποίηση me τελωνειακά ένωσης 
6. Η παγιοποίηση αυτή μπορεί να επιτευχθεί με την εισαγωγή προγράμματος 
για την υποστήριξη της εναρμόνισης της βιομηχανικής νομοθεσίας 
(πρότυπα, πολιτική αξ^λόγησης της συμμόρφωσης και της ποιότητας, 
ανταγωνισμός), με την έναρξη διαπραγματεύσεων για τις δημόσιες 
συμβάσεις, με την επιτάχυνση της πλήρους εναρμόνισης των τελωνειακών 
και εμπορικών πολιτικών, και, με την παροχή περισσότερων συμβουλών 
στην Τουρκία για τους τομείς που συνδέονται άμεσα με την τελωνειακή 
ένωση. Η θέση αυτή πρέπει να υποστηριχθεί με παροχή σημαντικής τεχνικής 
και χρηματοδοτικής βοήθειας ώστε να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της 
τουρκικής βιομηχανίας· επιδιωκόμενος στόχος είναι να μπορέσει η Τουρκία 
να ενσωματωθεί πλήρως στην ενιαία αγορά όσον αφορά την ελεύθερη 
κυκλοφορία εμπορευμάτων. Η τελωνειακή ένωση πρέπει να επεκταθεί ώστε 
να περιλαμβάνει και τις υπηρεσίες, και παράλληλα πρέπει να συνεχιστούν 
οι ενέργειες που έχουν ήδη αναληφθεί προς την κατεύθυνση της ελεύθερης 
κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων. 
7. Η διαδικασία παγιοποίησης θα μπορούσε να περιλαμβάνει: 
-παροχή τεχνικής βοήθειας και στενή διοικητική συνεργασία με τις 
τουρκικές διοικήσεις και τα θεσμικά όργανα (το Υφυπουργείο 
Εξοπερικού Εμπορίου, τα τελωνεία, το Υπουργείο Οικονομικών, 
άλλα Υπουργεία) προκειμένου να ενισχυθούν οι έλεγχοι και να 
βελτιωθούν οι δομές για να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική 
λειτουργία της τελωνειακής ένωσης-
-παροχή τεχνικής βοήθειας για να στηριχθεί η μεταρρύθμιση τον 
νομικού και εμπορικού πλαισίου με σκοπό τη δημιουργία ενός 
ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για τις επενδύσεις. Το γεγονός αυτό θα 
συμβάλει στην τόνωση τόσο των εγχώριων όσο και των ξένων 
επενδύσεων-
-συμμετοχή της Τουρκίας στο πανευρωπαϊκό σύστημα κανόνων 
καταγωγής για τα βιομηχανικά προϊόντα, στη σύμβαση 
διαμετακόμισης και στη σύμβαση για το ενιαίο διοικητικό έγγραφο, 
ώστε να εξασφαλιστεί η συμβατότητα όλων των εμπορικών μας 
ρυθμίσεων-
-βελτίωση των μηχανισμών διαβούλευσης με την Τουρκία σε τομείς 
στους οποίους η εν λόγω χώρα αποδέχεται το κοινοτικό κεκτημένο 
(εμπορική πολιτική, διαπραγμάτευση εμπορικών συμφωνιών, 
πολιτική ανταγωνισμού, πνευματική ιδιοκτησία, περιβαλλοντική 
νομοθεσία, πρότυπα και βιομηχανική νομοθεσία) · 
-οι ενέργειες αυτές πρέπει να συμπληρωθούν με την ολοκλήρωση εκ 
μέρους της Τουρκίας των διαπραγματεύσεων για σύναψη εμπορικών 
συμφωνιών με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και 
τις χώρες της Μεσογείου. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να 
είναι έτοιμα να παράσχουν τεχνική και πολιτική υποστήριξη ώστε να 
ολοκληρωθεί η διαδικασία αυτή. 
Υπηρεσίες 
8. Η ελευθέρωση των υπηρεσιών θα αποφέρει αμοιβαία οφέλη και θα 
κινητοποιήσει ένα ευρύτερο φάσμα της τουρκικής κοινωνίας στον 
εκσυγχρονισμό της χώρας και στην ανάπτυξη στενότερων σχέσεων με την 
ΕΕ. 
9. Στον τομέα των υπηρεσιών, το άρθρο V της συμφωνίας GATS επιτρέπει τη 
σύναψη προτιμησιακής συμφωνίας για τη διμερή ελευθέρωση των 
υπηρεσιών μεταξύ δύο μελών του ΠΟΕ, υπό την προϋπόθεση ότι η 
ελευθέρωση αυτή καλύπτει σημαντικά όλους τους τομείς και όλα τα θέματα 
του εμπορίου υπηρεσιών. Με δεδομένα τα αντίστοιχα σημεία εκκίνησης, η 
ελευθέρωση των υπηρεσιών θα απαιτήσει μεγαλύτερη προσπάθεια εκ μέρους 
της Τουρκίας απ' ό,τι εκ μέρους της ΕΕ, αλλά θα συμβάλει σημαντικά στην 
περαιτέρω μεταρρύθμιση και τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας. Θα 
απαιτηθεί μία προσεκτική ανάλυση προκειμένου, αφενός, να 
προσδιοριστούν τα συγκεκριμένα συμπληρωματικά οφέλη που θα έχει η 
περαιτέρω ελευθέρωση των υπηρεσιών και, αφετέρου, να εξασφαλιστεί η 
πλήρης τήρηση των όρων της GATS. 
- Προτείνεται να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με στόχο τη σταδιακή 
ελευθέρωση των υπηρεσιών μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας. 
Τηλεπικοινωνίες και κοινωνία των πληροφοριών 
10. Η Τουρκία έχα τη στιγμή αυτή αναλάβει τον εκσυγχρονισμό των 
προηγμένων συστημάτων τηλεπικοινωνιών και πληροφοριών. Εξακολουθεί 
να είναι αναγκαία η έγκριση νομοθεσίας για τη συμμόρφωση της Τουρκίας 
προς τις δεσμεύσεις της GATT στον τομέα των τηλεπικοινωνιών: 
- Η ΕΕ θα μπορούσε να συμβάλει στην κατάρτιση της νομοθεσίας πον 
θα πρέπει να εναρμονιστεί με την αντίστοιχη νομοθεσία της ΕΕ Η 
ενσωμάτωση της Τουρκίας στην κοινωνία των πληροφοριών πρέπει 
να προωθηθεί μέσω της σύνδεσης, αφενός, της Τουρκίας με τα 
διευρωπαϊκά δίκτυα τηλεπικοινωνιών και, αφετέρου, των 
ερευνητών, των εργαστηρίων και άλλων φορέων της Τουρκίας με 
δραστηριότητες Ε & Α σχετικές με την κοινωνία των πληροφοριών. 
Γεωργία 
11. Η ΕΕ και η Τουρκία δεσμεύονται μέσω της συμφωνίας περί τελωνειακής 
ένωσης να προχωρήσουν προς την ελεύθερη κυκλοφορία των γεωργικών 
προϊόντων μεταξύ τους. Η Τουρκία αναλαμβάνει να προσαρμόσει τη 
γεωργική της πολιτική με τέτοιο τρόπο ώστε να υιοθετεί τα μέτρα της κοινής 
γεωργικής πολιτικής που απαιτούνται για την καθιέρωση της ελεύθερης 
κυκλοφορίας γεωργικών προϊόντων. Μέχρι στιγμής, έχει σημειωθεί μικρή 
πρόοδος στον τομέα αυτό. Έχει μονογραφηθεί εμπορική συμφωνία που 
προβλέπει αμοιβαίες παραχωρήσεις για τα γεωργικά προϊόντα. Η 
περαιτέρω ελευθέρωση του εμπορίου των γεωργικών προϊόντων είναι 
ελκυστική από οικονομικής απόψεως λόγω, κυρίως, της ταχείας 
οικονομικής ανάπτυξης της Τουρκίας και των πλεονεκτημάτων που θα 
αποφέρει η προτίμηση για εμπορεύματα ΕΕ. Και οι δύο πλευρές 
αναγνωρίζουν ότι για να εφαρμοστεί φιλόδοξη πολιτική ελευθέρωσης 
πρέπει να υπερνικηθούν σημαντικές δυσκολίες, μεταξύ των οποίων και η 
ανομοιογένεια των δομών της Τουρκίας και της ΕΕ. 
12. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, προτείνεται: 
-να παρασχεθεί τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια με στόχο την 
αναδιάρθρωση Ώ)ς τουρκικής γεωργίας η οποία αδυνατεί να 
εκμεταλλευθεί πλήρως τις δυνατότητες της, και να βοηθηθεί η Τουρκία 
να προσαρμόσει τη γεωργική της πολιτική, όπως αναφέρεται και 
προηγουμένως-
-να ενθαρρυνθεί η μεταφορά του κοινοτικού κεκτημένου στο τουρκικό 
δίκαιο, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της 
δομής τον τουρκικού γεωργικού τομέα Η μεταφορά αυτή πρέπει να 
καλύπτει συμφωνηθέντα στοιχεία σε τομείς όπως η πολιτική 
οργάνωσης των αγορών, η αγροτική πολιτική, τα τεχνικά πρότυπα, οι 
κανόνες υγείας των φυτών και των ζώων και άλλα κτηνιατρικά 
θέματα-
- να συνεχισθούν οι διαπραγματεύσεις για την περαιτέρω αμοιβαία 
βελτίωση της πρόσβασης της αγοράς. 
Ανθρώπινα δικαιώιιατα και ανθρωπιστικά θέματα 
13. Πρέπει να καθιερωθεί ευρεία συνεργασία στον τομέα των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων με στόχο την ανάπτυξη κοινωνίας των πολιτών και κράτους 
δικαίου στην Τουρκία. 
14. Η συνεργασία αυτή θα πρέπει να λάβει δύο μορφές: 
-συνεργασία στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό με τους ευρωπαϊκούς και, 
κυρίως, τους τουρκικούς ΜΚΟ που εργάζονται για τη βελτίωση των 
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ανθρωπιστικής βοήθειας, της ελευθερίας 
της έκφρασης και της ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών στην 
Τουρκία, καθώς και με τους οργανισμούς που καταγράφουν την 
κατάσταση από την άποψη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων-
-συνεργασία με την τουρκική κυβέρνηση ώστε να υποστηριχθούν οι 
προσπάθειες της να εξασφαλίσει την τήρηση των σχετικών διεθνών 
συμβάσεων, την εκπόνηση και την εφαρμογή κατάλληλης εθνικής 
νομοθεσίας καθώς και την κατάρτιση των δημόσιων λειτουργών, 
περιλαμβανομένης και της αστυνομίας, σε θέματα που σχετίζονται με 
τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 
- η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας για ανθρωπιστικά 
θέματα πρέπει να ενταθεί Στο πλαίσιο αυτό, οι τουρκικές αρχές πρέπει 
να ενθαρρυνθούν να διευκολύνουν περισσότερο την παροχή 
ανθρωπιστικής βοήθειας εκ μέρους των ΜΚΟ στις γειτονικές περιοχές 
Επανέναρξη του μακροοικονομικού διαλόγου 
15. Η επανέναρξη του διαλόγου με την Τουρκία για μακροοικονομικά θέματα 
θα συμβάλει στην εφαρμογή σταθερής μακροοικονομικής πολιτικής και 
διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε τομείς όπως η κοινωνική ασφάλιση, η 
γεωργία, οι ιδιωτικοποιήσεις και η αναδιάρθρωση, τα έργα υποδομής, η 
κοινωνία των πληροφοριών, η ενέργεια και η ανάπτυξη του ανθρώπινου 
δυναμικού. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές πρέπει να υποστηριχθούν με την 
παροχή τεχνικής και χρηματοδοτικής βοήθειας. 
Βιομτινανική συνεργασία και επενδύσεις 
16. Για να προωθηθεί η οικονομική ανάπτυξη και να αυξηθεί το κατά κεφαλήν 
εισόδημα, η Τουρκία καταβάλλει προσπάθειες βελτίωσης της 
ανταγωνιστικότητας της σε ορισμένους τομείς. Η προώθηση της 
βιομηχανικής συνεργασίας και των επενδύσεων θα ενισχύσει τις 
προσπάθειες αυτές. 
-ΙΙροτείνεται να αναπτυχθεί περαιτέρω η συνεργασία σε τομείς όπως 
η ποιότητα των προϊόντων και η καινοτομία, περιλαμβανομένου και 
του τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών. Επίσης, χρειάζονται 
συμπληρωματικά μέτρα για να βοηθηθούν οι εταιρείες, και ιδιαίτερα 
οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, κυρίως με την πρόσβαση στα 
υφιστάμενα μέσα παροχής πληροφοριών και συνεργασίας μεταξύ 
επιχειρήσεων, προκειμένου να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις 
προκλήσεις της τελωνειακής ένωσης και να αναπτύξουν εμπορικές 
σχέσεις στις περιοχές της Μεσογείου και του Ευξείνου Πόντου. Η 
υποστήριξη για την ανάπτυξη τον ιδιωτικού τομέα πρέπει να 
συνίσταται στην ενθάρρυνση της βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης, 
στον εκσυγχρονισμό και στην προώθηση των επενδύσεων. 
Συνεργασία νια το περιβάλλον 
17. Πρόοδος πρέπει επίσης να σημειωθεί και στον τομέα του περιβάλλοντος, 
ειδικότερα όσον αφορά την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και την 
ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών θεμάτων σε άλλους οικονομικούς 
τομείς. 
-Προτείνεται να ενισχυθεί η συνεργασία για το περιβάλλον (όστε να 
αυξηθούν οι προοπτικές επίτευξης βυώσψτ^ς οικονομικής και 
κοινωνικής ανάπτυξης, με παράλληλο σεβασμό στην ποιότητα τον 
περιβάλλοντος, στην προστασία της ανθρώπινης νγείας και στην 
ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων. 
Συνεργασία για την πολιτική προστασίας των καταναλωτών 
18. Η πολιτική για τους καταναλωτές και η προστασία της υγείας τους είναι 
τομείς αυξημένης σημασίας για τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, ειδικότερα λόγω 
του ότι η τελωνειακή ένωση δημιουργεί νέες ευκαιρίες εμπορίου. 
-Προτείνεται να παρασχεθεί τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια στις 
τουρκικές αρχές για τη δημιουργία ενός συστήματος παρόμοιου με το 
σύστημα ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών πον λειτονργεί στην ΕΕ Το 
τουρκικό σύστημα θα μπορέσει στη συνέχεια να συνδεθεί με το σύστημα 
της ΕΕ μόλις το Συμβούλιο λάβει τις ανάλογες αποφάσεις. 
Περιφερειακή και διααεθοριακή συνεργασία 
19. Π περαιτέρω ανάπτυξη της παρευξείνιας συνεργασίας θα δώσει ώθηση στη 
σταθερότητα και την ευημερία στην περιοχή αυτή. Εναρμονιζόμενη με τη 
στάση που τηρήθηκε σε άλλες περιφερειακές πρωτοβουλίες, η Επιτροπή 
ενθαρρύνει την περιφερειακή και διαμεθοριακή πρωτοβουλία στην περιοχή 
του Ευξείνου Πόντου με τη χρησιμοποίηση των κατάλληλων μέσων, 
περιλαμβανομένων και των προγραμμάτων στήριξης των εταίρων χωρών 
στην περιοχή. 
Συμαετονή σε προγράμματα της Κοινότητας 
20. Η Επιτροπή έχει προτείνει τη συμμετοχή της Τουρκίας στα προγράμματα 
Leonardo, Socrates και Νεολαία για την Ευρώπη· η πρόταση αυτή εξετάζεται 
τώρα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Οι τούρκοι 
ερευνητές, τα εργαστήρια, οι εταιρείες και άλλοι φορείς δικαιούνται να 
συμμετάσχουν σε ερευνητικά προγράμματα βάσει του 4ου Προγράμματος 
πλαισίου ΤΕ&Α. 
21. Προτείνεται να κληθεί η Τουρκία να συμμετάσχει σε άλλα κοινοτικά 
προγράμματα, με ιδιαίτερη έμφαση στα προγράμματα για την υγεία, τον 
il 
πολιτισμό, την εκπαίδευση» την κατάρτιση, την έρευνα, τις MME, το 
περιβάλλον, τα τελωνεία, την έμμεση φορολογία και την επέκταση των 
διευρωπαϊκών δικτύων. 
-Μία κατ 'αρχήν απόφαση για τη συμμετοχή της Τουρκίας σε κοινοτικά 
προγράμματα θα μπορούσε να περιληφθεί σε συμπληρωματικό 
πρωτόκολλο της συμφωνίας σύνδεσης. Οι όροι συμμετοχής θα 
αποτελέσουν το αντικείμενο ξεχωριστής διαπραγμάτευσης για κάθε 
πρόγραμμα. Τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια, ένα τμήμα της συμμετοχής 
της Τουρκίας θα μπορούσε να καλυφθεί από το χρηματοδοτικό μέσο 
MEDA ή από τον ειδικό κανονισμό χρηματοδοτικής συνδρομής μόλις 
αυτός εγκριθεί 
Συνεργασία σε θέαατα δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων 
22 Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην προώθηση της αστυνομικής και 
τελωνειακής συνεργασίας με σκοπό την καταπολέμηση των ναρκωτικών, του 
οργανωμένου εγκλήματος και της νομιμοποίησης παράνομων προσόδων, 
καθώς και σε τομείς όπως η μετανάστευση και η δικαστική συνεργασία σε 
αστικές και ποινικές υποθέσεις. 
-Το ψήφισμα του Συμβουλίου Σύνδεσης του Οκτωβρίου 1995 παρείχε 
θεσμικό πλαίσιο για τη συνεργασία αυτή- προέβλεπε τη διεξαγωγή 
τακτικών συνεδριάσεων σε επίπεδο Κ4, τακτικό/ν συνεδριάσεων μεταξύ 
της Τουρκίας και της Προεδρίας, σε πλήρη συνεργασία με την Επιτροπή, 
καθώς και τακτικών συνεδριάσεων σε υπουργικό επίπεδο. 
-Το Συμβούλιο θα μπορούσε να εγκρίνει τη χρηματοδότηση δράσεων 
στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, στο 
πλαίσιο του προγράμματος χρηματοδοτικής συνεργασίας με την 
Τουρκία. 
Συμπέρασμα 
23. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η επιβεβαίωση, εκ μέρους του Συμβουλίου 
Σύνδεσης, της επιλεξιμότητας της Τουρκίας για προσχώρηση στην ΕΕ και η 
δήλωση του ότι η Τουρκία θα κριθεί με βάση τα ίδια αντικειμενικά πρότυπα 
και κριτήρια όπως και οι άλλες αιτούσες χώρες, έδωσαν νέα ώθηση στις 
σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. 
24. Η περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας θα εξαρτηθεί από την 
πρόοδο που θα σημειώσει η Τουρκία σε ορισμένους τομείς. Στον πολιτικό 
τομέα, πρέπει να προωθηθεί περαιτέρω ο εκδημοκρατισμός. Να υπάρξει 
βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, σεβασμός των αρχών 
του διεθνούς δικαίου και αποτελεσματικό πρόγραμμα βάσει του οποίου θα 
ανέλθουν στα διεθνώς αποδεκτά επίπεδα τα πρότυπα της Τουρκίας για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα. Τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι κανόνες δικαίου 
πρέπει να τηρούνται, ιδίως κατά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και 
την αναζήτηση μη στρατιωτικών λύσεων στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η 
Τουρκία στα νοτιοανατολικά της σύνορα, το οποίο εξακολουθεί να 
βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση. Επιπλέον, η Τουρκία θα πρέπει να 
συμβάλει ενεργά στην εξεύρεση δίκαιου και βιώσιμου διακανονισμού του 
κυπριακού ζητήματος σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα των HE. 
25 Παρά τον αξιοσημείωτο δυναμισμό του τουρκικού ιδιωτικού τομέα, είναι 
αναγκαία η οικονομική μεταρρύθμιση καθώς και η εφαρμογή πολιτικής 
σταθεροποίησης της δημοσιονομικής κατάστασης, των τιμών και της 
νομισματικής πολιτικής προκειμένου να προωθηθεί βιώσιμη οικονομική 
ανάπτυξη και αύξηση της απασχόλησης. Είναι επίσης αναγκαία η συνεχής 
μεταρρύθμιση του κρατικού τομέα καθώς και του γεωργικού τομέα, ενώ η 
προσαρμογή των υλικών και κοινωνικών υποδομών της χώρας αποτελεί 
σημαντική πρόκληση από οικονομικής και διοικητικής απόψεως. 
26. Παράλληλα με τις βελτιώσεις στους τομείς αυτούς, οι προταθείσες ανωτέρω 
πρωτοβουλίες θα παράσχουν τη δυνατότητα στην ΕΕ και την Τουρκία να 
επιτύχουν υψηλότερου βαθμού ενσωμάτωση, προς όφελος όλων των 
πολιτών τους, μέσω της περαιτέρω ανάπτυξης των δεσμών που 
καθιερώθηκαν με τη συμφωνία σύνδεσης και την τελωνειακή ένωση. Με τον 
τρόπο αυτό, θα επικρατήσει μεγαλύτερη σταθερότητα, ασφάλεια και 
ευημερία στην ΕΕ και την Τουρκία, και θα βοηθηθεί η Τουρκία να 
πραγματώσει την ευρωπαϊκή της πορεία. 
27. Το Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει τους προσανατολισμούς που 
περιέχονται στην παρούσα ανακοίνωση. 
Δημοσιονομικό δελτίο 
ο Δεν ισχύει προς το παρόν 
• Κάθε πρωτοβουλία που βασίζεται στις συστάσεις της παρούσας ανακοίνωσης θα 
χρηματοδοτηθεί από τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα της Κοινότητας, 
κυρίως το μΐσο ειδικής χρηματοδοτικής συνδρομής για την Τουρκία το οποίο 
προορίζεται να πλαισιώσει την τελωνειακή ένωση και το MEDA. 
0[ 
Επιπτώσεις της πρότασης επί των MME 
Η πρόταση θα έχει θετικές επιπτώσεις επί των MME, δεδομένου ότι : 
• θα προωθήσει τη συμμετοχή τους στις ανταλλαγές και τη συνεργασία· 
• θα διευκολύνει τις επαφές και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των MME 
των δύο πλευρών. 
/Ό 

ISSN 0254-1483 
COM(97) 394 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR H 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-402-GR-C 
ISBN 92-78-23479-6 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο