ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ - Κοινοτικές δραστηριότητες σε θέματα ανάλυσης, έρευνας και συνεργασίας στον τομέα της απασχόλησης - Τελική έκθεση

Η απόφαση 98/171/EΚ του Συμβουλίου της 23ης Φεβρουαρίου 1998 θέσπισε, για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 1998 έως την 31η Δεκεμβρίου 2000, κοινοτικές δραστηριότητες σε θέματα ανάλυσης, έρευνας και συνεργασίας (ΑΕΣ) μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της απασχόλησης και της αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με το άρθρο 10 της εν λόγω απόφασης, η Επιτροπή υποβάλλει την παρούσα τελική έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια αυτού του προγράμματος.

1. Γενικό πλαίσιο

Το πρόγραμμα αυτό είχε καταρτιστεί στα μέσα της δεκαετίας του '90 για να παρέχει μια βάση για τις δραστηριότητες που διεξάγει η Επιτροπή για να στηρίξει τις πρωτοβουλίες της όσον αφορά τις πολιτικές στον τομέα της απασχόλησης. Οι δραστηριότητες αυτές αρχικά ξεκίνησαν από τη στρατηγική που ορίζεται στο Λευκό Βιβλίο Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα και Απασχόληση και στα συμπεράσματα του Έσεν. Το 1997 στο Άμστερνταμ εγκρίθηκε ο τίτλος της Συνθήκης που αφορά την απασχόληση, αλλά το άρθρο 129, το οποίο προβλέπει μέτρα ενθάρρυνσης, δεν είχε ακόμη τεθεί σε εφαρμογή. Οι διατάξεις για το συντονισμό των πολιτικών για την απασχόληση εφαρμόστηκαν νωρίς, σύμφωνα με τις υποδείξεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την απασχόληση που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο. Το γεγονός αυτό κατέστησε επιτακτικότερη την ανάγκη στήριξης των πολιτικών για την απασχόληση και ιδίως την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση. Κατά συνέπεια, το πρόγραμμα ΑΕΣ θεωρήθηκε ως προσωρινό μέτρο για την εκτέλεση των αναγκαίων δραστηριοτήτων υπέρ της στρατηγικής για την απασχόληση μέχρις ότου εγκριθεί η νέα απόφαση για τα μέτρα ενθάρρυνσης της απασχόλησης με βάση το άρθρο 129 της συνθήκης του Άμστερνταμ [1].Στη διάρκεια της τριετίας, το πρόγραμμα ανέπτυξε ουσιαστικό ρόλο στήριξης της στρατηγικής για την απασχόληση [2]. Η παρούσα τελική έκθεση παρουσιάζει μια επισκόπηση του προγράμματος μετά το πέρας της περιόδου έναρξης και εφαρμογής των δραστηριοτήτων. Οι τελευταίες δεσμεύσεις αναλήφθηκαν το Δεκέμβριο του 2000. Ωστόσο, λόγω της φύσης ορισμένων από τις κυριότερες μελέτες που ξεκίνησαν, ιδίως στο τελευταίο μέρος του προγράμματος, πολλές από αυτές ολοκληρώθηκαν στη διάρκεια του 2001 και μερικές άλλες το 2002.

[1] ΕΕ L 170 της 29.6.2002, σ. 1.

[2] Λόγω των παρατεταμένων διαδικασιών αρχικής διαβούλευσης, οι δραστηριότητες ξεκίνησαν μόλις το δεύτερο εξάμηνο του 1998.

Οι κύριοι στόχοι του προγράμματος ήταν οι εξής:

* υποστήριξη της συνεργασίας στους τομείς της ανάλυσης, της έρευνας και της παρακολούθησης.

* προσδιορισμός των βέλτιστων πρακτικών και προώθηση των ανταλλαγών και της μεταφοράς πληροφοριών και εμπειριών.

* ανάπτυξη μιας ενεργού πολιτικής για την πληροφόρηση.

2. Οι δραστηριοτητεσ

Οι δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν ως τμήμα του προγράμματος ΑΕΣ μπορούν να ταξινομηθούν σε κατηγορίες οι οποίες αντικατοπτρίζουν τους στόχους που καθορίστηκαν στην απόφαση 98/171/ΕΚ (βλ. κεφάλαιο 1).

* Εργασίες που συνδέονται με τις στατιστικές.

* ανάλυση και μελέτες.

* εντοπισμός και μεταφορά ορθών πρακτικών.

* ενσωμάτωση της απασχόλησης στον κεντρικό κορμό των πολιτικών.

* διάδοση των πληροφοριών.

* ειδικές εκδηλώσεις (διασκέψεις της Προεδρίας, συνεδριάσεις και ανταλλαγές με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία).

Γενικά, οι δραστηριότητες χρησίμευσαν για την επίτευξη περισσότερων από έναν στόχων του προγράμματος όπως αυτοί παρουσιάστηκαν. Για παράδειγμα, τα αποτελέσματα της ανάλυσης και της έρευνας αύξησαν την ευαισθητοποίηση σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση (ΕΣΑ), ενώ και οι δραστηριότητες έρευνας υποστήριξαν την επιλογή και τη διάδοση των ορθών πρακτικών. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει επισκόπηση του πολλαπλού ρόλου των δραστηριοτήτων, υποδεικνύοντας τις σχέσεις μεταξύ των κύριων στόχων και των δραστηριοτήτων σύμφωνα με το πρόγραμμα.

Πίνακας διαπαραπομπών που τονίζει την εσωτερική συνοχή μεταξύ των στόχων και των δραστηριοτήτων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

++ = πολύ σχετικό,+ = σχετικό,

3. Οικονομικεσ Διαδικασιεσ

Οι οικονομικές διαδικασίες που χρησιμοποιήθηκαν για τη διεξαγωγή αυτού του προγράμματος ήταν οι διαδικασίες που διέπουν παρόμοιες δραστηριότητες στην Επιτροπή. Εν περιλήψει, περιλαμβάνουν τα εξής:

* Διαγωνισμούς με ανοικτή διαδικασία για όλα τα μείζονα σχέδια άνω των 100.000 ευρώ.

* Διαγωνισμούς με κλειστή διαδικασία, που προβλέπονται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Οι κανόνες ήταν παρόμοιοι με εκείνους των διαγωνισμών με ανοικτή διαδικασία.

* Προσκλήσεις για την εκδήλωση ενδιαφέροντος ή προσκλήσεις υποβολής προσφορών για τη χορήγηση επιδοτήσεων σε ενδιαφέροντα και καινοτόμα σχέδια στα κράτη μέλη, και ιδιαίτερα σε σχέδια που συμβάλλουν στην ανταλλαγή ορθών πρακτικών και εμπειριών. Οι διαδικασίες για τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων ήταν επίσης μακροσκελείς και δαπανηρές, με συνολική διάρκεια περίπου 8 μήνες.

* Υπήρχαν περιορισμοί ως προς τον αριθμό και το ποσό των ad hoc επιδοτήσεων. Οι επιδοτήσεις περιορίζονταν ουσιαστικά σε εκδηλώσεις που συνδέονταν στενά από άποψη πολιτικής με τις προτεραιότητες της εκάστοτε Προεδρίας του Συμβουλίου.

* Ένας περιορισμένος αριθμός άμεσων συμφωνιών χρησιμοποιήθηκαν για πολύ μικρές και επείγουσες δραστηριότητες, σύμφωνα με τα τότε ισχύοντα κατώτατα όρια για τις άμεσες συμφωνίες.

4. Δραστηριοτητες σχετικα με τις στατιστικεσ (Κεφαλαιο 1.2 στο παραρτημα)

Με την υποστήριξη της επιτροπής ΑΕΣ, δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στις δραστηριότητες του προγράμματος που συνδέονται με τις στατιστικές. Ο στόχος ήταν διττός: πρώτον, να βελτιωθεί η αξιοπιστία και η συγκρισιμότητα των στατιστικών στον τομέα της απασχόλησης, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την ανάλυση και τη μέτρηση των επιδόσεων της στρατηγικής για την απασχόληση. Δεύτερον, να διαμορφωθούν τα κατάλληλα εργαλεία και η μεθοδολογία έτσι ώστε να βελτιωθεί η μέτρηση των δεικτών πολιτικής που συνδέονται με τη στρατηγική για την απασχόληση. Στον στόχο αυτό περιλαμβάνεται η οικονομική βοήθεια προς την Eurostat για την ανάπτυξη συγκρίσιμων στατιστικών και για τα άλλα στοιχεία του προγράμματος για την ανάλυση και την υποστήριξη των πολιτικών σχετικά με τη στρατηγική για την απασχόληση. Η διαχείριση αυτής της οικονομικής βοήθειας ασκήθηκε από την Eurostat και χρησιμοποιήθηκε για νέα σχέδια με στόχο να βελτιωθεί η αξιοπιστία και η συγκρισιμότητα των στατιστικών. Δόθηκε έμφαση στην ανάπτυξη της συνεχούς έρευνας για το εργατικό δυναμικό, η οποία παρέχει τα δεδομένα σχετικά με τις επίκαιρες και ακριβείς τάσεις της απασχόλησης στα κράτη μέλη, με βάση τους προσυμφωνηθέντες δείκτες για τις επιδόσεις. Επίσης χορηγήθηκε χρηματοδότηση στις διάφορες ενότητες ad hoc της έρευνας για το εργατικό δυναμικό. Οι ενότητες αυτές παρέχουν πληροφορίες σχετικά με συγκεκριμένα θέματα που δεν καλύπτονται από την κανονική έρευνα. Σε αυτές περιλαμβάνεται η ενότητα για το χρόνο εργασίας και η ενότητα για τη μετάβαση από το σχολείο στην εργασία. Ένα σχέδιο μεγάλης εμβέλειας, το οποίο λειτούργησε σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος, είχε ως στόχο να καταρτίσει βάση δεδομένων για τις πολιτικές που αφορούν την αγορά εργασίας. Αυτή η βάση δεδομένων έχει θεμελιώδη σημασία για την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων δράσης. Οι εργασίες αυτές πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με την Eurostat.

Μεταξύ των σχεδίων που συνδέονται με την παρούσα ενότητα βρίσκεται η μελέτη για την ανάπτυξη της προσέγγισης των ρομβοειδών διαγραμμάτων, η οποία συμπεριλήφθηκε στην κοινή έκθεση για την απασχόληση του 1998 και του 1999, και ένα σχέδιο που ξεκίνησε το 2000 με σκοπό να αναπτύξει σειρά δεικτών για την ευελιξία της αγοράς εργασίας, στους οποίους περιλαμβάνονται τα εξής στοιχεία: η διαθεσιμότητα της προσφοράς εργασίας, η κατάσταση της υγείας του εργατικού δυναμικού, το επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισής του, η ικανότητά του να χρησιμοποιεί νέες τεχνολογίες, η ευελιξία του χρόνου εργασίας, οι εργασιακές σχέσεις από μικροοικονομική και μακροοικονομική άποψη, η ευελιξία του κόστους εργασίας, η φορολόγηση της εργασίας, η ευελιξία των συμβάσεων και η κινητικότητα της εργασίας. Όλα τα σχετικά δεδομένα κάλυπταν και τα 15 κράτη μέλη της ΕΕ, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία.

Ακόμη, στα τέλη του 2000 ξεκίνησε δοκιμαστική έρευνα για τους ανέργους, με την εθελοντική συμμετοχή δέκα κρατών μελών, με στόχο την παρακολούθηση των κατευθυντήριων γραμμών που αφορούν την ενεργοποίηση και την πρόληψη. Ο σκοπός ήταν να βελτιωθεί η συγκρισιμότητα των δεδομένων και να υπάρξει καλύτερη αντίληψη των εθνικών διοικητικών και στατιστικών συστημάτων. Τα αποτελέσματα χρησίμευσαν στην αξιολόγηση του αντικτύπου που έχει η στρατηγική για την απασχόληση στις πολιτικές.

Οι δραστηριότητες στον τομέα των στατιστικών συνέβαλαν στη βελτίωση της κατανόησης των δεικτών που χρησιμοποιούνται στα εθνικά σχέδια δράσης, μέσω της αυξημένης χρήσης δεδομένων από τις νέες βάσεις δεδομένων. Συνολικά, οι εργασίες στον τομέα των στατιστικών συνέβαλαν σε μια συνεκτικότερη κατάρτιση της κοινής έκθεσης για την απασχόληση.

5. Anaλυσεισ και μελετεσ (Κεφαλαιο 1.3 στο παραρτημα)

Οι δραστηριότητες που διεξήχθησαν στο πλαίσιο αυτής της ενότητας του προγράμματος αποβλέπουν στο να υποστηρίξουν την αξιολόγηση και την περαιτέρω ανάπτυξη της στρατηγικής για την απασχόληση. Για αυτό το σκοπό, εντάσσονται σε δύο κύριες κατηγορίες:

* ειδική υποστήριξη για την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση.

* έρευνα σε θέματα αγοράς εργασίας τα οποία συνδέονται με την περαιτέρω ανάπτυξη της στρατηγικής για την απασχόληση.

5.1. Ειδική υποστήριξη

Η αναλυτική υποστήριξη ήταν αναγκαία για να δοθεί ουσιαστική μορφή στους πολιτικούς προσανατολισμούς τους οποίους συνιστούν οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση. Οι ΑΕΣ στήριξαν τις εργασίες για τον έγκαιρο εντοπισμό των ανέργων, μια μελέτη για το χάσμα των ειδικοτήτων, μια μελέτη για τα συστήματα παροχών ανεργίας και τις ενεργούς πολιτικές στην αγορά εργασίας σε σχέση με την προληπτική προσέγγιση, καθώς και μια σειρά σχεδίων που συνδέονται με το επιχειρηματικό πνεύμα.

5.2. Αναλυτική έρευνα

Η ανάλυση και οι μελέτες προοπτικών προάγουν την κατανόησή μας σχετικά με τη λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας και υποστηρίζουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της στρατηγικής για την απασχόληση, εντοπίζοντας νέα ζητήματα και προκλήσεις. Σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος, η έκθεση "Η απασχόληση στην Ευρώπη" συνέχισε να παρουσιάζει μια ποσοτική ανάλυση των τάσεων της απασχόλησης και των προκλήσεων που αφορούν τις πολιτικές της Ένωσης. Οι βελτιώσεις στη διαμόρφωση της στρατηγικής για την απασχόληση εξετάστηκαν στο πλαίσιο ειδικών εκδηλώσεων που έλαβαν στήριξη από το πρόγραμμα. Τα θέματα των κοινών εκδηλώσεων με στελέχη της αγοράς εργασίας από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία περιλάμβαναν το επιχειρηματικό πνεύμα, τον κλάδο των υπηρεσιών και ζητήματα σχετικά με την ποιότητα των θέσεων εργασίας.

Οι επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης ήταν το επίκεντρο ενός αριθμού μελετών που τόνισαν τον δεσπόζοντα ρόλο των τεχνολογικών εξελίξεων και τη σημασία της εφαρμογής ενεργών πολιτικών από τις κυβερνήσεις. Το 1999, το πρόγραμμα περιλάμβανε έρευνα της αγοράς η οποία κατέδειξε μια συνεχή μετακίνηση προς τις υπηρεσίες της αγοράς ως μερίδιο της συνολικής απασχόλησης. η μετακίνηση αυτή οφείλεται στην παγκοσμιοποίηση. Όλες οι πλευρές της απασχόλησης στον κλάδο των υπηρεσιών εξετάστηκαν εμπεριστατωμένα μέσω περαιτέρω αναλύσεων και δημοσιεύσεων και στη διάρκεια εκδηλώσεων που οργανώθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος. Οι εργασίες έρευνας στο πλαίσιο του προγράμματος αποκάλυψαν επίσης το δυναμικό, ως προς την απασχόληση, του πολιτιστικού τομέα στην Ευρώπη και ιδιαίτερα της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, που χαρακτηρίζεται από υψηλό ποσοστό εξωτερικών συνεργατών και μικροεπιχειρήσεων.

Μια μελέτη επανεξέτασε τις πολιτικές για την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας και επιβεβαίωσε τη διαπίστωση ότι είναι αναγκαίο ένα μείγμα πολιτικών κατάλληλο για κάθε κράτος μέλος, που πρέπει να περιλαμβάνει τόσο προληπτικές δράσεις, όσο και κυρώσεις. Μια ανάλυση των μοντέλων ανάπτυξης τα οποία αυξάνουν την απασχόληση κατέδειξε τη σημασία της αύξησης των επενδύσεων για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και εξέτασε τον αντίκτυπο άλλων παραγόντων.

Μια άλλη μελέτη εξέτασε τους μισθούς και την ποιότητα της εργασίας στην Ευρώπη και βρήκε ότι η κινητικότητα ως προς τις αποδοχές είναι μεγαλύτερη στις οικονομίες της Ευρώπης από ό,τι στην οικονομία των ΗΠΑ. Για πολλά άτομα στην ΕΕ, η χαμηλόμισθη απασχόληση είναι μεταβατική κατάσταση, αλλά υπάρχει και μια ομάδα ατόμων που τείνει να παραμένει δέσμια του κύκλου μετάβασης από χαμηλόμισθες θέσεις εργασίας στην ανεργία. Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σε μεγάλο βαθμό στις υψηλόμισθες θέσεις εργασίας στην Ευρώπη.

Μια ανάλυση των συστημάτων παροχής φορολογικών πλεονεκτημάτων (φοροαπαλλαγών) κατέδειξε την ανάγκη για ακριβή παρακολούθηση των εν λόγω πλεονεκτημάτων, ενώ μια έκθεση για την αναδιάρθρωση των δημόσιων δαπανών επιβεβαίωσε το ότι οι ενεργητικές και οι παθητικές πολιτικές για την απασχόληση καθίστανται ολοένα σημαντικότερες στους προϋπολογισμούς των κρατών μελών.

Η διεύρυνση άρχισε να αποτελεί μείζονα ανησυχία του προγράμματος και μια μελέτη εξέτασε τον αντίκτυπο της διεύρυνσης στην απασχόληση και στην αγορά εργασίας, ιδίως τον αντίκτυπο από την ελευθέρωση του εμπορίου, τις ροές κεφαλαίων και την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων.

Πληροφορίες και αποτελέσματα των μελετών δημοσιεύονταν τακτικά στο διαδίκτυο, μαζί με θεωρητικές αναλύσεις και πρακτικές διευκρινίσεις. Τα ευρήματα των αναλύσεων και των μελετών στο πλαίσιο του προγράμματος χρησιμοποιήθηκαν ως μείζων συμβολή σε αρκετά έγγραφα της Επιτροπής: την κοινή έκθεση για την απασχόληση και την έκθεση "Η απασχόληση στην Ευρώπη", που εκδίδονται κάθε χρόνο, και στην πρώτη από τις εαρινές εκθέσεις της Επιτροπής. Επιπροσθέτως, οι μελέτες αυτές παρείχαν υλικό για ανακοινώσεις της Επιτροπής και έγγραφα εργασίας της Επιτροπής, που συζητήθηκαν στην Επιτροπή Απασχόλησης (ΕΑ) η οποία ασκεί συμβουλευτικό ρόλο για την προώθηση του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών για τις πολιτικές στους τομείς της απασχόλησης και της αγοράς εργασίας.

6. Εντοπισμοσ και μεταφορά ορθων πρακτικων (Κεφαλαιο 2 στο παραρτημα)

Αυτό το τμήμα του προγράμματος βασίστηκε στο ήδη υπάρχον έργο της Επιτροπής που απέβλεπε στο να αναπτύξει το θεσμό των ερευνητικών προγραμμάτων δράσης και την ανταλλαγή πληροφοριών και ορθών πρακτικών, με ιδιαίτερη έμφαση στην ικανότητα επανάληψης των επιτυχημένων προσεγγίσεων και σχεδίων σε θέματα πολιτικής. Οι εργασίες αυτές είχαν ως αποτέλεσμα την καθιέρωση του συστήματος αμοιβαίας πληροφόρησης για τις πολιτικές απασχόλησης (MISEP) και του κοινοτικού συστήματος τεκμηρίωσης σχετικά με την απασχόληση (SYSDEM), τα οποία συνδέονται με τις πολιτικές της αγοράς εργασίας και την τεκμηρίωση αντίστοιχα, και των προγραμμάτων ανάπτυξης της τοπικής απασχόλησης και καταπολέμησης της μακροχρόνιας ανεργίας.

Παρατηρητήριο Απασχόλησης (κεφάλαιο 1.1 στο παράρτημα)

Με την έγκριση των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων δράσης, αυτό το μέρος του προγράμματος ΑΕΣ στήριξε τις δραστηριότητες που διεξάγουν από κοινού η Επιτροπή και τα κράτη μέλη προκειμένου να παρακολουθήσουν την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών στις εθνικές πολιτικές και ενέργειες. Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Απασχόλησης έχει παγιώσει αρκετές από αυτές τις δραστηριότητες και αποτελεί σημείο αναφοράς για πληροφορίες, δημοσιεύσεις και λεπτομερή ανάλυση εθνικών ή τομεακών εργασιακών ζητημάτων. Έχει συμβάλει στην κατάρτιση της κοινής έκθεσης για την απασχόληση, στην αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων δράσης και στην εαρινή έκθεση της Επιτροπής.

Επανεξέταση των βέλτιστων πρακτικών από ομολόγους (κεφάλαιο 2.1 στο παράρτημα)

Ένα βασικό στοιχείο της διαδικασίας του Λουξεμβούργου έγκειται στον προσδιορισμό και την αξιολόγηση των πολιτικών για την απασχόληση και την αγορά εργασίας οι οποίες έχουν αποφέρει θετικά αποτελέσματα στις χώρες όπου εφαρμόστηκαν. Η μέθοδος της επανεξέτασης από ομολόγους (Peer Review), η οποία υποστηρίχθηκε σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος, αποσκοπεί στο να αξιολογήσει τη δυνατότητα μεταφοράς των πολιτικών για την απασχόληση και την αγορά εργασίας μέσω πολύπλευρης και ανεξάρτητης αξιολόγησης από εμπειρογνώμονες. Ο πρώτος γύρος επανεξετάσεων πραγματοποιήθηκε στην περίοδο 1998-99. Το 1999 ξεκίνησε περαιτέρω διετές πρόγραμμα με σκοπό να παράσχει πιο τακτική και έγκυρη βάση πληροφόρησης για την υποστήριξη της στρατηγικής για την απασχόληση. Τα αποτελέσματα των επανεξετάσεων από ομολόγους εξακολουθούν να δημοσιεύονται τακτικά σε δικτυακό τόπο (http:// www.peerreview-employment.org) και συμπεριλαμβάνονταν τακτικά σε σημαντικά έγγραφα της Επιτροπής, όπως η κοινή έκθεση για την απασχόληση και η αξιολόγηση του αντικτύπου των πολιτικών της στρατηγικής για την απασχόληση. Στο πλαίσιο συνεδρίου, εξετάστηκε ο ρόλος της διαδικασίας επανεξέτασης από ομολόγους και αναγνωρίστηκε η σημαντική της συμβολή στην αμοιβαία μάθηση, στην κατανόηση των πολιτικών της αγοράς εργασίας και συχνά στη βοήθεια για τη μεταφορά ορθών πρακτικών ανάμεσα στα κράτη μέλη.

Δημόσιες Υπηρεσίες Απασχόλησης (κεφάλαιο 2.3 στο παράρτημα)

Οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης (ΔΥΑ) διαδραματίζουν μείζονα ρόλο στην επεξήγηση των μέτρων πολιτικής που προκύπτουν από τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση. Αυτό αντικατοπτρίζεται στις δραστηριότητες των δημόσιων υπηρεσιών για την απασχόληση που έχουν λάβει οικονομική στήριξη από το πρόγραμμα ΑΕΣ. Εκτός από τις τακτικές εξαμηνιαίες συνεδριάσεις των επικεφαλής των ΔΥΑ, οι παρακάτω μελέτες βοήθησαν τις ΔΥΑ να προσαρμόσουν τις εργασίες τους στις κατευθυντήριες γραμμές:

* εκσυγχρονισμός των ΔΥΑ έτσι ώστε να στηρίζουν καλύτερα τους στόχους της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση.

* ανάλυση των συστημάτων αυτοεξυπηρέτησης μέσω συγκριτικής διερεύνησης και εκτίμησης του αντικτύπου αυτών των υπηρεσιών στις ΔΥΑ.

* υποστήριξη για τη διοργάνωση εκδηλώσεων που οδηγούν στην καλύτερη κατανόηση των συστημάτων λειτουργίας των υπηρεσιών απασχόλησης.

* συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στις ΔΥΑ ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητά τους.

* αποκέντρωση των ΔΥΑ σε περιφερειακό επίπεδο με προσδιορισμό των προβλημάτων που προέκυψαν στη διαδικασία αυτή και στην εφαρμογή της ΕΣΑ.

Ενώ η κοινή έκθεση για την απασχόληση υπήρξε το κύριο μέσο για την αξιολόγηση της εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση στις εθνικές πολιτικές, διεξήχθησαν πιο εμπεριστατωμένες μελέτες των εθνικών σχεδίων δράσης για την απασχόληση (ΕΣΔ). Ο στόχος ήταν να μελετηθούν ορισμένες πρωτοβουλίες πολιτικής που κατέχουν κεντρική θέση στα ΕΣΔ προκειμένου να αξιολογηθεί ο αντίκτυπός τους στην κατάσταση της απασχόλησης καθώς και η διάδρασή τους με άλλες κοινωνικές πολιτικές.

7. Η ενσωματωση των πολιτικων για την απασχοληση (ΚΕΦΑΛΑΙΑ 2.2 ΚΑΙ 3 ΣΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ)

Η συνεκτίμηση της απασχόλησης στις κοινοτικές πολιτικές και πρωτοβουλίες αποτελεί μεγάλης σημασίας στοιχείο στον τίτλο της Συνθήκης για την απασχόληση (άρθρο 127). Έχει ενσωματωθεί στις δραστηριότητες του προγράμματος ΑΕΣ.

Μεταξύ των θεμάτων για τα οποία ξεκίνησαν δραστηριότητες στη διάρκεια του προγράμματος ήταν και τα παρακάτω συνέδρια, που υποστηρίχθηκαν από μελέτες.

* Η βιώσιμη ανάπτυξη και η απασχόληση.

* το δυναμικό του πολιτισμού όσον αφορά την απασχόληση.

* η ανεργία και η δημόσια υγεία.

* νέοι τομείς για την ανάπτυξη της απασχόλησης.

* το επιχειρηματικό πνεύμα και η απασχόληση.

Στα τέλη του 2000, διεξήχθη σημαντική μελέτη σχετικά με το δυναμικό των κοινοτικών πολιτικών όσον αφορά την προώθηση της απασχόλησης. Ο στόχος της μελέτης αυτής ήταν να προσδιορίσει τους προσανατολισμούς και τις ενέργειες των πολιτικών που ενδέχεται να διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο στην υποστήριξη της απασχόλησης σε κοινοτικό επίπεδο και τις αλληλεπιδράσεις τους με τις εθνικές ενέργειες για την προώθηση της απασχόλησης. Οι μελέτες στόχευαν να αξιολογήσουν, από ποιοτικής πλευράς αν χρειαστεί, το βαθμό στον οποίο οι πολιτικές αυτές επηρέασαν τις εξελίξεις στην απασχόληση και τον τρόπο με τον οποίο τις επηρέασαν. Τα αποτελέσματα περιλήφθηκαν σε σημαντική έκθεση την οποία κατάρτισε η Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 127.

8. Διαδοση (κεφαλαιο 3 στο παραρτημα)

Σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος, η Επιτροπή ακολούθησε ενεργό πολιτική δημοσίευσης και διάδοσης. Εκτός από την έκθεση "Η απασχόληση στην Ευρώπη" και την κοινή έκθεση για την απασχόληση, όλες οι μελέτες ευρύτερης εφαρμογής δημοσιεύθηκαν είτε σε χαρτί είτε, όλο και συχνότερα, στο Διαδίκτυο.

Επιπλέον, η Επιτροπή πιστεύει ότι, συχνά, η καλύτερη ενεργός εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων που παράγουν οι μελέτες και τα σχέδια έρευνας είναι δυνατή μέσω της διοργάνωσης σεμιναρίων και εργαστηρίων. Η οργάνωση εργαστηρίου για να συζητηθούν και να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα των μελετών ήταν, επομένως, συστατικό τμήμα αρκετών συμβάσεων. Η κάθε μελέτη παρουσιαζόταν σε κατάλληλο ακροατήριο πανεπιστημιακών παραγόντων και υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Τέτοια σεμινάρια πραγματοποιήθηκαν με θέμα την αναδιάρθρωση των δημόσιων δαπανών, την απασχόληση στον κλάδο των υπηρεσιών, το επιχειρηματικό πνεύμα και την απασχόληση, τις έννοιες και τη μέτρηση των δεικτών που αφορούν την ευελιξία/προσαρμοστικότητα της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, την ενσωμάτωση της απασχόλησης και την αδήλωτη εργασία.

Η ετήσια "Εβδομάδα Απασχόλησης" έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διάδοση των στόχων της στρατηγικής για την απασχόληση στους υπευθύνους λήψης αποφάσεων που ασχολούνται με θέματα απασχόλησης. Προσέλκυσε κοινό από όλη την Ευρώπη και περιλάμβανε παρουσιάσεις, εκθέσεις και συνέδρια σχετικά με την πολιτική για την απασχόληση. Το πρόγραμμα επέτρεψε στην Επιτροπή να λάβει εξέχουσα θέση στην έκθεση και να εκμεταλλευθεί τη θέση αυτή για να προωθήσει τη βελτίωση της κατανόησης, εκ μέρους των ενδιαφερομένων, των στόχων της στρατηγικής για την απασχόληση.

8.1 Συνέδρια και σεμιναρια (Κεφαλαιο 3 στο παραρτημα)

Το πρόγραμμα αυτό ξεκίνησε και υποστήριξε προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για καινοτόμα σχέδια που στηρίζουν τη στρατηγική για την απασχόληση. Το ζητούμενο ήταν τα σχέδια αυτά να συνδέονται με τη στρατηγική για την απασχόληση και να είναι καινοτόμα και διακρατικά. Τα περισσότερα εστιάζονταν στη μεθοδολογία, για παράδειγμα ένα από αυτά εξέταζε την προώθηση της διαδικασίας συγκριτικής αξιολόγησης, ένα άλλο ανέλυε την απόκτηση γνώσεων από τους γείτονες της Νότιας Βαλτικής, ένα τρίτο μελετούσε την ανάπτυξη περιφερειακών δικτύων εκμάθησης, ενώ στο ετήσιο συνέδριο των ευρωπαίων οικονομολόγων της εργασίας εξετάστηκε η κινητικότητα και η μετανάστευση, οι επαγγελματικές επιλογές και η κατανομή του εισοδήματος. Άλλα σχέδια εστιάζονταν σε ειδικούς τομείς πολιτικής, όπως η απασχόληση στις πόλεις, οι απόφοιτοι των σχολών καλών τεχνών και ο τομέας του αθλητισμού.

Χρήσιμη υπήρξε η συμβολή των ανταλλαγών με τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ιαπωνία. Κοινές εκδηλώσεις με στελέχη των Υπουργείων Εργασίας από τις χώρες αυτές, μελέτες και δημοσίευση ορθών πρακτικών στις πολιτικές της αγοράς εργασίας βοήθησαν στη διαμόρφωση προτάσεων για πρωτοβουλίες πολιτικών στην ΕΕ. Η συνεργασία με τις ΗΠΑ και τον Καναδά συνεχίζεται στο πρόγραμμα ΕΙΜ (κοινοτικά μέτρα ενθάρρυνσης στον τομέα της απασχόλησης) και βοήθησε να αναπτυχθεί η αμοιβαία μάθηση και η τακτική ανταλλαγή ορθών πρακτικών.

9. Εκδηλωσεισ τησ Προεδριασ (κεφαλαιο 3 στο παραρτημα)

Σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος υποστηρίχθηκε τακτικά η διοργάνωση ενός αριθμού συνεδρίων στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων της εκάστοτε Προεδρίας. Στα θέματα περιλαμβάνονται τα εξής:

* η κοινωνική πολιτική και η συνθήκη του Άμστερνταμ.

* μια παιδεία εργασίας.

* πολιτισμός, νέα τεχνολογία και απασχόληση.

* συνέδριο της ΕΕ και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την απασχόληση, και ειδικότερα για τις στρατηγικές για την απασχόληση.

* συνέδριο για τη μέθοδο της επανεξέτασης από ομολόγους και τη μακροχρόνια ανεργία.

* συνέδριο για μια επιτυχή νομισματική ένωση.

Τα συνέδρια αυτά ήταν εκδηλώσεις με ευρύτερο αντίκτυπο και συμμετοχή. Κατά κανόνα, η έναρξή τους κηρύχθηκε από υπουργούς. Στους συμμετέχοντες συγκαταλέγονταν στελέχη και εμπειρογνώμονες της αγοράς εργασίας από όλα τα κράτη μέλη, κοινωνικοί εταίροι και σε μερικές περιπτώσεις στελέχη και εμπειρογνώμονες από τις υπό προσχώρηση χώρες και τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ). Οι συμμετέχοντες εξέτασαν και συζήτησαν τις εξελίξεις σε επιλεγμένα θέματα σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση. Κάθε Προεδρία του Συμβουλίου έδωσε ιδιαίτερη προσοχή και εξέχουσα θέση στις εκδηλώσεις αυτές και διέδωσε τα αποτελέσματα. Για παράδειγμα, ένα συνέδριο της Προεδρίας εξέτασε τη διαδικασία επανεξέτασης από ομολόγους με επικέντρωση στους μακροχρόνια ανέργους. Τέσσερις χώρες παρουσίασαν την πολιτική τους για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού και οι συζητήσεις συνέκριναν κάθε προσέγγιση, στο πλαίσιο της ΑΕΣ. Στο τέλος, εξέχοντες πανεπιστημιακοί παράγοντες, στελέχη και εμπειρογνώμονες από αρκετές χώρες πραγματοποίησαν συνολική αξιολόγηση της μεθόδου επανεξέτασης από ομολόγους. Τα συμπεράσματα του συνεδρίου ήταν πολύ θετικά για τη διαδικασία επανεξέτασης από ομολόγους, ως συμπλήρωμα της ΕΣΑ, και υπέδειξαν τη διενέργεια βελτιώσεων και την ευρύτερη διάδοση των αποτελεσμάτων.

10. Ρολοσ της επιτροπησ ΑΕΣ, δεσμοι με άλλες επιτροπεσ, προγραμματα και οργανισμουσ

Σύμφωνα με την απόφαση 98/171/ΕΚ του Συμβουλίου συστάθηκε επιτροπή για το πρόγραμμα ΑΕΣ, αποτελούμενη από αντιπροσώπους που προέρχονται από τα τμήματα έρευνας των Υπουργείων Απασχόλησης και Εργασίας των κρατών μελών. Τα κύρια καθήκοντά της ήταν η συζήτηση και η έγκριση των προγραμμάτων εργασίας που προτείνονται κάθε χρόνο από την Επιτροπή και η διατύπωση γνώμης για τα μεμονωμένα σχέδια που πρόκειται να εκτελεστούν στο πλαίσιο κάθε προγράμματος εργασίας. Η Επιτροπή Απασχόλησης (ΕΑ) συνεργάστηκε στενά με το πρόγραμμα.

Πέρα από την έγκριση των προγραμμάτων εργασίας, η επιτροπή ΑΡΣ για το πρόγραμμα ερευνητικής δράσης παρακολούθησε από κοντά τις δραστηριότητες σχεδίων μεγάλης κλίμακας στη διάρκεια της εφαρμογής τους. Πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις μελετών στην επιτροπή ΑΕΣ και τακτικές παρουσιάσεις στην ΕΑ εγγράφων και μελετών που προέκυψαν από τις δραστηριότητες του προγράμματος.

Η Επιτροπή εξασφάλισε τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα του προγράμματος ΑΕΣ με άλλες πρωτοβουλίες της Επιτροπής και με τις δραστηριότητες άλλων οργανισμών ή θεσμικών οργάνων. Ο κύριος στόχος των πρωτοβουλιών της Επιτροπής στον τομέα αυτόν ήταν να υποστηριχθεί η επιτυχημένη εφαρμογή της στρατηγικής για την απασχόληση.

Το πρόγραμμα ΑΕΣ διέφερε από τα άλλα προγράμματα λόγω του οριζόντιου και προσανατολισμένου προς την έρευνα χαρακτήρα του. Ο ρόλος του ήταν να υποστηρίζει την στρατηγική για την απασχόληση μέσω της διεξαγωγής δραστηριοτήτων ανάλυσης, έρευνας και συνεργασίας στον τομέα της απασχόλησης και της αγοράς εργασίας κυρίως σε επίπεδο ΕΕ. Σύμφωνα με τις επιταγές του άρθρου 129 της Συνθήκης, το πρόγραμμα ΑΕΣ συγχρηματοδότησε καινοτόμα σχέδια που στηρίζουν τη στρατηγική για την απασχόληση σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Ωστόσο, ορισμένα άλλα προγράμματα της Επιτροπής συμπλήρωσαν το πρόγραμμα ΑΕΣ και στήριξαν την εφαρμογή της στρατηγικής για την απασχόληση σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ο στόχος του προγράμματος για την κοινωνική ένταξη ήταν να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα των πολιτικών και των ενεργειών της Κοινότητας και των κρατών μελών, μέσω της ανάπτυξης της ικανότητας των σχετικών συντελεστών να αντιμετωπίζουν τον κοινωνικό αποκλεισμό. Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο στήριξε την στρατηγική για την απασχόληση με συνδρομή είτε μέσω εθνικών επιχειρησιακών προγραμμάτων, σύμφωνα με τους στόχους 1, 2 και 3, είτε μέσω του προγράμματος της κοινοτικής πρωτοβουλίας EQUAL. Η στήριξη σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στράφηκε προς καινοτόμα μέτρα τα οποία προλαμβάνουν και καταπολεμούν την ανεργία και αναπτύσσουν το ανθρώπινο δυναμικό και την κοινωνική ενσωμάτωση. Οι δραστηριότητες του άρθρου 6 αποτέλεσαν άμεση διεπαφή μεταξύ της πολιτικής και της πράξης και διευκόλυναν την γνωστοποίηση των πολιτικών στους επαγγελματίες, καθώς και τις αντιδράσεις και την ανάδραση από τους τελευταίους. Ένα ευρύ φάσμα σχεδίων έλαβαν στήριξη από τοπικές πρωτοβουλίες ανάπτυξης και απασχόλησης που στόχευαν είτε στην εδραίωση βιώσιμων εταιρικών σχέσεων μέσω των τοπικών συμφώνων για την απασχόληση είτε στην προώθηση της ίδρυσης τοπικών θέσεων εργασίας μέσω καινοτόμων δοκιμαστικών σχεδίων στον τριτογενή τομέα, π.χ. σε τομείς που δεν υπόκεινται σε δυνάμεις της αγοράς ή στο δημόσιο τομέα.

Επιδιώχθηκε σταθερά η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, με τις υποψήφιες χώρες και με άλλες χώρες στις δραστηριότητες του προγράμματος. Αρκετοί διεθνείς οργανισμοί συμμετείχαν σε δραστηριότητες του προγράμματος ΑΕΣ και με την εμπειρία και τις ειδικές γνώσεις τους πρόσφεραν πολύτιμη συμβολή. Η συνεργασία με τους παραπάνω οργανισμούς βοήθησε στην αναζήτηση λύσεων σε δύσκολα ζητήματα. Η συζήτηση με τους εμπειρογνώμονες του ΟΟΣΑ ή της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) συνέβαλε στην καλύτερη κατανόηση ευαίσθητων θεμάτων στις αγορές εργασίας. Οι στενές επαφές και οι κοινές εκδηλώσεις με τη ΔΟΕ και τον ΟΟΣΑ βοήθησαν να επιτευχθεί καλύτερος ορισμός των δραστηριοτήτων και να αποφευχθεί η καταβολή διπλής προσπάθειας στις δραστηριότητες αυτές.

11. Ανθρωπινο δυναμικο και προγραμμα ΑΕΣ

Το πρόγραμμα ΑΕΣ, όπως και το πρόγραμμα μέτρων ενθάρρυνσης της απασχόλησης (ΕΙΜ), εξαρτώνται από την επάρκεια του υπάρχοντος δυναμικού για την προετοιμασία, την έναρξη και την εφαρμογή των δραστηριοτήτων, καθώς και, ακόμη περισσότερο, για την υποστήριξη της εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων και την εξαγωγή χρήσιμων και πρακτικών συμπερασμάτων για τις πολιτικές. Είναι όμως δύσκολο να εκτιμηθεί η ακριβής έκταση των προσπαθειών που πρέπει να καταβάλει κάθε στέλεχος το οποίο διαχειρίζεται δραστηριότητες του προγράμματος. Το έργο του/της ήταν ενσωματωμένο σε καθεμία από τις σχετικές ενότητες και περιείχε ορισμένα αλληλένδετα καθήκοντα για την προώθηση της στρατηγικής για την απασχόληση, για τα οποία οι δραστηριότητες του προγράμματος ΕΑΣ παρείχαν πολύτιμη συνεισφορά. Επιπλέον, η διάδοση των αποτελεσμάτων απαιτούσε χρόνο και προσπάθειες.

Η εμπειρία που αποκόμισε από το πρόγραμμα αυτό η διεύθυνση "στρατηγική απασχόλησης και χάραξη πολιτικής για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και συντονισμός" έδειξε ότι για την αποτελεσματική διαχείριση του προγράμματος απαιτείται τουλάχιστον ένα άτομο που να ασχολείται με οικονομικά ζητήματα και ένας υπάλληλος ανά μονάδα που να συμμετέχει στη λειτουργία των σχεδίων.

Τέλος, απαιτείται δυναμικό για την εκ των προτέρων και την ενδιάμεση αξιολόγηση. Τα άτομα αυτά θα βοηθήσουν στον καθορισμό μετρήσιμων στόχων για το πρόγραμμα, έτσι ώστε η εκ των υστέρων αξιολόγηση να μπορεί να εκτιμήσει τον αντίκτυπο του προγράμματος. Τέτοιο δυναμικό περιλαμβάνεται στα ΕΙΜ.

12. Περιληψη και Συμπερασματα

Το πρόγραμμα ΑΕΣ για τις δραστηριότητες της Επιτροπής σε θέματα ανάλυσης, έρευνας και συνεργασίας στον τομέα της απασχόλησης ήταν επακόλουθο του Λευκού Βιβλίου για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση και τέθηκε σε λειτουργία την εποχή που τα συμπεράσματα του Έσεν διαμόρφωναν τις πολιτικές για την απασχόληση. Έγινε πραγματικότητα αμέσως μετά την έγκριση των πρώτων κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου, το Νοέμβριο του 1997. Ταυτόχρονα, η συνθήκη του Άμστερνταμ είχε μόλις θεσπίσει τις αναγκαίες διατάξεις της Συνθήκης για την απασχόληση και όντως, το αμέσως επόμενο πρόγραμμα για τα μέτρα ενθάρρυνσης της απασχόλησης (ΕΙΜ) αντικατοπτρίζει καλύτερα αυτό τον δεσμό.

Η σημαντική συμβολή που πραγματοποίησε το πρόγραμμα ΑΕΣ μπορεί να γίνει αντιληπτή μόνο στο πλαίσιο της στρατηγικής για την απασχόληση. Η στρατηγική περικλείει το συντονισμό των πολιτικών των κρατών μελών για την απασχόληση με βάση τις κοινά εγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση, οι οποίες συμβαδίζουν με το συντονισμό των μακροοικονομικών πολιτικών, με στόχο να τεθεί ο θεμέλιος λίθος για την ανάπτυξη και να δοθεί ώθηση στην απασχόληση. Παρ' ότι δεν σχεδιάστηκε με το σκοπό αυτό, το πρόγραμμα ΑΕΣ έχει καταστεί ουσιαστικό εργαλείο υποστήριξης της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση, χρησιμοποιούμενο από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη, τους κοινωνικούς εταίρους και άλλους συντελεστές. Καθένα από τα συστατικά στοιχεία του έχει συμβάλει στην παρακολούθηση και την ανάπτυξη της στρατηγικής, είτε πρόκειται για την βαθύτερη ανάλυση των σημερινών και των προβλεπόμενων προβλημάτων, είτε για την αξιολόγηση του αντικτύπου των κοινοτικών πολιτικών, είτε για την αμφίδρομη διαδικασία που αποτελούν οι επανεξετάσεις από ομολόγους, ή, τέλος, για την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων δράσης.

Το πρόγραμμα συμπληρώθηκε αποτελεσματικά από άλλες κοινοτικές πρωτοβουλίες, και η συνεργασία με εξωτερικούς οργανισμούς υπήρξε πολύ χρήσιμη. Η διερεύνηση περαιτέρω συνεργιών με προγράμματα και οργανισμούς θα βοηθήσει επίσης στην υποστήριξη της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση, με όλες τις αναγκαίες πληροφορίες και υποδείξεις για την πολιτική.

Οι κοινωνικοί εταίροι, χάρη στα δίκτυα και στις οργανωτικές δομές τους, βρίσκονται στην κατάλληλη θέση για να συλλέγουν αποτελεσματικά πληροφορίες και να προωθούν την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών. Η περαιτέρω συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στις δραστηριότητες του προγράμματος στους τομείς των αρμοδιοτήτων τους θα ωφελήσει ακόμη περισσότερο τους στόχους του προγράμματος και τη στρατηγική για την απασχόληση.

Η καλύτερη χρήση των διαύλων για τη διάδοση των αποτελεσμάτων θα είχε αυξήσει ακόμη περισσότερο τον αντίκτυπο του προγράμματος ΑΕΣ. Η διάθεση περισσότερου ανθρώπινου δυναμικού και η διαρκής συμμετοχή μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) θα είχαν συμβάλει ώστε τα αποτελέσματα του προγράμματος να είναι ευρύτερα διαθέσιμα. Οι ΜΚΟ, ιδίως, μπορούν να λειτουργήσουν ως αποτελεσματικοί φορείς διάδοσης των πληροφοριών. Διαθέτουν πρόσβαση σε δίκτυα και πόρους που μπορούν να αποβούν πολύ χρήσιμα για την πληροφόρηση των ενδιαφερομένων σχετικά με τις δραστηριότητες του προγράμματος. Το πρόγραμμα ΕΙΜ που ακολουθεί προσπαθεί σταθερά να εξασφαλίσει τη συμμετοχή ΜΚΟ στις δραστηριότητές του.

Γενικά, το πρόγραμμα παρείχε ένα πλαίσιο για πρωτοβουλίες σχετικά με την απασχόληση στην Επιτροπή και υποστήριξε αποτελεσματικά την ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση. Η οικονομική στήριξη προς την Εurostat οδήγησε σε αξιοσημείωτες βελτιώσεις των στατιστικών για την απασχόληση, ιδίως όσον αφορά τη συγκρισιμότητα και την επικαιρότητα των δεδομένων. Παρατηρήθηκαν περαιτέρω βελτιώσεις παράλληλα με την έναρξη εφαρμογής της συνεχούς έρευνας για το εργατικό δυναμικό στα κράτη μέλη. Η έρευνα για το εργατικό δυναμικό θεωρείται σήμερα ως η εγκυρότερη πηγή στατιστικών πληροφοριών για την αγορά εργασίας της ΕΕ.

Οι μελέτες που έλαβαν στήριξη από το πρόγραμμα διερευνούν το αναλυτικό πεδίο για την ανάπτυξη της ΕΣΑ. Η έκθεση "Η απασχόληση στην Ευρώπη" παρείχε μια πλήρη επισκόπηση των τάσεων και των βασικών προκλήσεων.

Η διαδικασία επανεξέτασης από ομολόγους, το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο και οι διακρατικές μελέτες πραγματοποίησαν μείζονα συμβολή στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση και βοήθησαν τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τις πρωτοβουλίες όσον αφορά τις πολιτικές. Η κοινή προσπάθεια της γενικής διεύθυνσης Απασχόλησης της Επιτροπής, της Eurostat και του ΟΟΣΑ για την ανάπτυξη κατάλληλων συστημάτων παρακολούθησης για δραστήριες πολιτικές στην αγορά εργασίας παρήγαγε χρήσιμα αποτελέσματα. Η περαιτέρω συμμετοχή των υποψήφιων χωρών στις περισσότερες από τις δραστηριότητες του προγράμματος θα είχε αποβεί θετική και επιδιώχθηκε στο πρόγραμμα ΕΙΜ που ακολουθεί.

Όσον αφορά τη διαχείριση του προγράμματος ΑΕΣ, η εμπειρία κατέδειξε ότι η μείωση του αριθμού των μικρότερων σχεδίων και η αύξηση των δραστηριοτήτων αξιολόγησης των σχεδίων βοήθησαν να επιτευχθεί καλύτερη επικέντρωση των δραστηριοτήτων και εξοικονόμησαν ορισμένους από τους αναγκαίους πόρους. Αυτό επηρέασε το πρόγραμμα ΕΙΜ που ακολούθησε και το οποίο περιλαμβάνει περισσότερες εργασίες αξιολόγησης. Πρέπει να συνεκτιμηθούν αρκετοί πρόσθετοι παράγοντες. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η ανάγκη ευελιξίας στο πρόγραμμα, η ταχεία ανταπόκριση στις εξελίξεις της αγοράς και η κατάλληλη επικέντρωση σε ειδικά απρόβλεπτα προβλήματα στην αγορά εργασίας.

Μια τάση που ξεκίνησε από το πρόγραμμα ΑΕΣ και συνεχίστηκε στο πρόγραμμα ΕΙΜ ήταν η βαθμιαία επανένταξη των κύριων δραστηριοτήτων ανάλυσης στις μονάδες της Επιτροπής. Αυτό συμβάλλει στην υψηλότερη ποιότητα και σε συνεκτικά συμπεράσματα όσον αφορά τις πολιτικές. Για παράδειγμα, η έκθεση "Η απασχόληση στην Ευρώπη" παράγεται πλέον στο εσωτερικό της Επιτροπής και η πολύτιμη βοήθεια από προγράμματα όπως το πρόγραμμα ΑΕΣ ζητείται μόνο για τεχνικά θέματα. Η αξιολόγηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση πραγματοποιείται, επίσης, εντός της Επιτροπής.

Τέλος, οι γνώσεις που αποκομίστηκαν από τη διαχείριση του προγράμματος ΑΕΣ ήταν πολύ χρήσιμες για τις βελτιώσεις στο πρόγραμμα ΕΙΜ που ακολουθεί. Δεδομένου ότι η έκθεση αυτή συντάχθηκε μετά τη λήξη του προγράμματος ΑΕΣ αλλά στη διάρκεια του τρίτου έτους του προγράμματος ΕΙΜ, είναι εμφανές ότι οι βελτιώσεις αυτές ωφέλησαν το νέο πρόγραμμα. Για παράδειγμα, η σταθερή ευθυγράμμιση των δραστηριοτήτων του προγράμματος ΕΙΜ προς τους στόχους της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση και η εφαρμογή μιας ενεργού πολιτικής για την πληροφόρηση ώστε να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με τη στρατηγική για την απασχόληση, υπήρξαν βασικοί παράγοντες για τη βελτίωση της συμβολής που είχαν τα μέτρα ενθάρρυνση, της απασχόλησης στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής.

Δημοσιονομικό παράρτημα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>