ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
COM(91) 21 τβλικδ 
Βρυξέλλες, 4 Φεβρουαρίου 1991 
ΠρΑταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
σχετικά με την έγκριση περάτωσης της ανταλλαγής επιστολών που 
τροποποιεί τη Συμφωνία συνεργασίας μεταξδ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενέργειας (Ευραταμ) και της Κυβέρνησης ταυ Καναδά της 6ης 
Οκτωβρίου 1959, σχετικά με την ειρηνική χρήση της ατομικής ενέργειας 
(υποβλήθηκε απα την Επιτροπή) 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΙΗ 
1. Στις 23 Απριλίου 1990, το Συμβούλιο αποφάσισε τις κατευθύνσεις που 
έπρεπε να ακολουθήσει η Επιτροπή στη διαπραγμάτευση τροποποίησης της 
Συμφωνίας ΕΚΑΕ/Καναδά, με σκοπό να τεθούν οι όροι υπό τους οποίους η 
Ευρατόμ θα προμηθεύεται από τον Καναδά τρίτιο και εξοπλισμό χειρισμού 
του τριτίου για το Πρόγραμμα Σύντηξης της Ευρατόμ, με βάση το Υπόμνημα 
Κατανόησης της 6ης Μαρτίου 1986 σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα της 
σύντηξης. 
2. Στη συνέχεια, η Επιτροπή και ο Καναδάς, μετά από ανταλλαγή γραπτών 
προσχεδίων, διαπραγματεύθηκαν και συμφώνησαν ad referendum, στην Οττάβα 
στις 22 Οκτωβρίου 1990, την ανταλλαγή επιστολών που επισυνάπτεται στο 
σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου. 
3. Το κείμενο αυτό ισχύει για το τρίτιο και τον εξοπλισμό χειρισμού του που 
προμηθεύει ο Καναδάς για το Πρόγραμμα Σύντηξης της Ευρατόμ, καθώς και 
για το τρίτιο που παράγεται ή υποβάλλεται σε επεξεργασία με τον 
εξοπλισμό αυτό (ονομαζόμενα στο εξής "υλικά τριτίου"). 
4. Τα υλικά τριτίου, σύμφωνα με την ισχύουσα παράγραφο 1 της ανταλλαγής 
επιστολών, διέπονται από τη Συμφωνία Ευρατόμ/Καναδά, όπως αυτή 
τροποποιήθηκε. Η (δια διάταξη υπενθυμίζει τις δύο κύριες συνέπειες 
εφαρμογής της Συμφωνίας: 
(α) ειρηνική και μη εκρηκτική χρήση, 
(β) εκ των προτέρων συγκατάθεση του Καναδά για επαναμεταφορές 
των υλικών του τριτίου εκτός της Κοινότητας. 
5. Η παράγραφος 2, η οποία, προβλέπει την εκ των προτέρων συγκατάθεση του 
Καναδά για άλλες χρήσεις εκτός εκείνης στο πρόγραμμα σύντηξης της 
Ευρατόμ, δικαιολογείται από το γεγονός ότι το πεδίο της τροποποίησης 
περιορίζεται, σύμφωνα με τις οδηγίες του Συμβουλίου, στην προμήθεια 
τριτίου για το πρόγραμμα σύντηξης. 
6. Βάσει της παραγράφου 3, η Κοινότητα δεσμεύεται να εφαρμόσει για τα υλικά 
τριτίου, ως μέρος του συστήματος διασφάλισης, τις αρμόζουσες διαδικασίες 
καταχώρησης, υπολογισμού και απογραφής. Επειδή δεν υπάρχει μέχρι στιγμής 
ανάλογο προηγούμενο για τα υλικά τριτίου, όσον αφορά τις διαδικασίες 
διασφάλισης, η (δια διάταξη υπενθυμίζει ότι τα μέτρα αυτά 
επανεξετάζονται από τη Μικτή Τεχνική Ομάδα εργασίας (JTWG) ή, εφόσον 
ζητηθεί, υποβάλλονται σε διαβουλεύσεις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. 
- 2 -
7. Βάσει της παραγράφου 4 εφαρμόζεται ο απλουστευμένος μηχανισμός, κατόπιν 
κοινής συγκατάθεσης, που καθιερώθηκε με την ανταλλαγή επιστολών της 21ης 
Ιουνίου 1985 (1), για τις επαναμεταφορές υλικών τριτίου σε τρίτες χώρες 
που συνεργάζονται στο ή με το Πρόγραμμα Σύντηξης, υπό τον όρο ότι έχουν 
δώσει στον Καναδά διαβεβαιώσεις αντίστοιχες με εκείνες της Κοινότητας. 
8. Όσον αφορά την προστασία των υλικών τριτίου, σημειώνεται ότι, δεδομένου 
ότι δεν υπάρχει διεθνής μέχρι στιγμής κοινή συναίνεση στο πεδίο αυτό, η 
υποχρέωση που ορίζει η παράγραφος 5 διατυπώνεται με πολύ γενικό τρόπο. 
Εναπόκειται στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν οιαδήποτε μέτρα κρίνουν 
"κατάλληλα" για να προστατεύσουν τα υλικά τριτίου από μη επιτρεπόμενες 
μετακινήσεις ή χρήσεις. 
9. Δεδομένου ότι το Πρόγραμμα Σύντηξης συνδέεται άμεσα με το αντικείμενο 
της παρούσας ανταλλαγής επιστολών, η παράγραφος 6 εδάφιο α) προβλέπει 
ότι η Κοινότητα γνωστοποιεί στον Καναδά οιεσδήποτε μελλοντικές 
ουσιαστικές μεταβολές και ότι κάθε μεταβολή μπορεί να επανεξετασθεί, 
εφόσον ζητηθεί, κατά τη διάρκεια διαβουλεύσεων μεταξύ των συμβαλλομένων 
μερών. 
10. Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι η τροποποίηση αυτή της Συμφωνίας 
Ευρατόμ/Καναδά, η οποία συμβαδίζει με τις οδηγίες του Συμβουλίου, θα 
επιτρέψει τις επαναμεταφορές υλικών τριτίου στο πλαίσιο της πλήρους 
τήρησης τόσο της κοινοτικής νομοθεσίας όσο και της πολιτικής του Καναδά 
περί μη διασποράς, χωρίς να επιβάλλει υπερβολικές ευθύνες στις 
κοινοτικές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα Σύντηξης. 
11. Η Επιτροπή λοιπόν καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει την απόφαση που 
επισυνάπτεται στο παράρτημα. 
(1) ΕΕ C 191, 31.7.85, σελ. 3. 
- 3 -
Απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση της περάτωσης από πλευράς 
της Επιτροπής μιας ανταλλαγής επιστολών που τροποποίεί τη Συμφωνία 
συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας 
(Ευρατόμ) και της Κυβέρνησης του Καναδά της 6ης Οκτωβρίου 1959, 
σχετικά με την ειρηνική χρήση της ατομικής ενέργειας. 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ: 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως την 
δεύτερη παράγραφο του άρθρου 101, 
το σχέδιο απόφασης που υπέβαλε η Επιτροπή, 
Εκτιμώντας: 
ότι η Επιτροπή περάτωσε τις διαπραγματεύσεις σύμφωνα με τις οδηγίες του 
Συμβουλίου για την ανταλλαγή επιστολών που τροποποιεί τη Συμφωνία συνεργασίας 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) και της Κυβέρνησης 
του Καναδά της 6ης Οκτωβρίου 1959, σχετικά με την ειρηνική χρήση της ατομικής 
ενέργειας· 
ότι η Επιτροπή κατέληξε ότι η εν λόγω ανταλλαγή επιστολών πρέπει να εγκριθεί: 
ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ 
Άοθοο υόνο 
Με την παρούσα εγκρίνεται η περάτωση από πλευράς της Επιτροπής της ανταλλαγής 
επιστολών που τροποποιεί τη Συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) και της Κυβέρνησης του Καναδά της 6ης Οκτωβρίου 
1959, σχετικά με την ειρηνική χρήση της ατομικής ενέργειας. 
Το κείμενο της ανταλλαγής επιστολών επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση. 
Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο, 
0 Πρόεδρος 
Ανταλλαγή Επιστολών 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) 
και της Κυβέρνησης του Καναδά 
για την τροποποίηση 
της Συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής 
Ενέργειας (Ευρατόμ) και της Κυβέρνησης του Καναδά της 6ης Οκτωβρίου 
1959, σχετικά με την ειρηνική χρήση της ατομικής ενέργειας. 
Α. Ετποτολή της Κοινότητας, 
Εξοχώτατε, 
Αναφέρομαι στο παρελθόν της συνεργασίας μεταξύ της Ευρατόμ και του Καναδά στην 
ειρηνική χρήση της ατομικής ενέργειας και στην έρευνα και ανάπτυξη της 
σύντηξης, καθώς και στην κοινή επιθυμία της Ευρατόμ και του Καναδά να 
συνεχίσουν τη συνεργασία τους στους τομείς αυτούς. 
Σχετικά με την εξέλιξη της συνεργασίας, επισημαίνω τις σπουδαιότητα της 
Συυ<ρων(α€ συνεονασίαο. υεταΕύ Tnc Ευρωπαϊκά Κοινότηταο ATOUIKISC Evéov8iac 
(Ευοατόυ) και Tnc KuBéovnonc του Καναδά OTIC ειοηνικέο Υοήσε^ Tnc aTouiKnc 
ενέονειαο. που υπεγράφη στις 6 Οκτωβρίου 1959 και τροποποιήθηκε στη συνέχεια με 
ανταλλαγές επιστολών στις 16 Ιανουαρίου 1978, 18 Δεκεμβρίου 1981 και 21 Ιουνίου 
1985 (ονομαζόμενη στο εξής "η Συμφωνία") και του ΥπουνιΊυατοο Κατανόησα υεταΕύ 
Tnc Ευρωπαϊκά Κοινότηταο ATOuiKnc Ενέονειασ. εκποοσωπούυενΓ^ από την επιτροπή 
im EVPWïïqÏKflv Κοινοτήτων. &0J Tnc KuBépvnonc του Καναδά σνετικά υε τη 
συνεργασία στον τουέα Tnc éo8uvac και αvάπτυgnc Tnc oovTngnc. που συντάχθηκε 
στις 6 Μαρτίου 1986. 
Η Ευρατόμ χρειάζεται αρκετά μεγάλες ποσότητες τριτίου για την εφαρμογή του 
προγράμματος έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρατόμ στον τομέα της ελεγχόμενης 
θερμοπυρηνικής σύντηξης. Επισημαίνω ότι ο Καναδάς έχει δηλώσει ότι μπορεί να 
προμηθεύσει τρίτιο και εξοπλισμό για τον χειρισμό του τριτίου για το σκοπό 
αυτό, με τις αρμόζουσες διαβεβαιώσεις περί μη διασποράς τους. 
Μέχρι στιγμής, το τρίτιο και ο εξοπλισμός χειρισμού του δεν περιλαμβάνονται στο 
πεδίο της Συμφωνίας. Η Συμφωνία μπορεί να παράσχει τη βάση εφαρμογής των 
διαβεβαιώσεων περί μη διασποράς στο τρίτιο και τον εξοπλισμό χειρισμού του που 
μεταφέρονται από τον Καναδά στην Ευρατόμ για να χρησιμοποιηθούν στο πρόγραμμα 
σύντηξης, και στο τρίτιο στο οποίο παράγεται ή υπόκειται σε κατεργασία με τον 
εξοπλισμό αυτό. 
Συνεπώς, έχω την τιμή να προτείνω να συμπληρωθεί η Συμφωνία με τις εξής 
διατάξεις: 
1. το τρίτιο και ο εξοπλισμός χειρισμού του τριτίου που μεταφέρονται από τον 
Καναδά στην Ευρατόμ, άμεσα ή έμμεσα, για να χρησιμοποιηθούν στο πρόγραμμα 
σύντηξης, και το τρίτιο το οποίο παράγεται ή υποβάλλεται σε κατεργασία με 
τον εξοπλισμό αυτό (το τρίτιο και ο εξοπλισμός χειρισμού του ονομάζονται 
στο εξής "υλικά τριτίου") διέπονται από τη Συμφωνία. Κατά συνέπεια, τα 
υλικά τριτίου ιδίως: 
(α) δεν θα χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή οιουδήποτε πυρηνικού όπλου ή 
για άλλες στρατιωτικές χρήσεις της πυρηνικής ενέργειας ή για την 
κατασκευή οιασδήποτε άλλης εκρηκτικής πυρηνικής διάταξης· και 
(β) δεν θα μεταφερθούν εκ νέου ιιέραν των εδαφών στα οποία ισχύει η Συνθήκη 
Ευρατόμ, εκτός εκείνων που ορίζονται στην παράγραφο 4 της παρούσας 
ανταλλαγής επιστολών, χωρίς προηγουμένως τη γραπτή συγκατάθεση της 
Κυβέρνησης του Καναδά. 
2. Τα υλικά τριτίου θα χρησιμοποιηθούν μόνον στο πρόγραμμα σύντηξης, εκτός εάν 
η Κυβέρνηση του Καναδά δώσει προηγουμένως τη γραπτή συγκατάθεση της για 
άλλη χρήση. 
3. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις του άρθρου IX της Συμφωνίας και της παραγράφου γ 
της Ανταλλαγής Επιστολών της 16ης Ιανουαρίου 1978, η Ευρατόμ θα εφαρμόσει 
στα υλικά τριτίου τις αρμόζουσες διαδικασίες καταχώρησης, υπολογισμού και 
απογραφής. Οι διαδικασίες αυτές θα εξετάζονται τακτικά από τη Μικτή Τεχνική 
Ομάδα Εργασίας (J.T.W.G.), και, κατ'αίτηση οιουδήποτε αντισυμβαλλόμενου 
μέρους, θα αποτελούν το αντικείμενο διαβουλεύσεων, όπως ορίζει το άρθρο 
XIII της Συμφωνίας. 
4. (α) Για την επαναμεταφορά των υλικών τριτίου τα οποία πρόκειται να 
χρησιμοποιηθούν στο πρόγραμμα σύντηξης, σε τρίτα μέρη τα οποία 
συνεργάζονται στο ή με το Πρόγραμμα Σύντηξης ισχύει η παράγραφος 2 της 
Ανταλλαγής Επιστολών της 21ης Ιουνίου 1985. 
(β) Σύμφωνα με την εν λόγω Ανταλλαγή Επιστολών, ο Καναδάς υποδεικνύει ένα 
τρίτο μέρος, βάσει της παραγράφου 2 εδάφιο (α) σημείο ι) της Ανταλλαγής 
Επιστολών της 21ης Ιουνίου 1985, το οποίο θα έχει δώσει προηγουμένως 
στον Καναδά τις αρμόζουσες διαβεβαιώσεις περί μη διασποράς, αντίστοιχες 
με εκείνες που προβλέπονται στη συγκεκριμένη ανταλλαγή επιστολών. 
(γ) Η άρση που προβλέπεται στην παράγραφο 4 της Ανταλλαγής Επιστολών της 
21ης Ιουνίου 1985 θεωρείται ότι ισχύει σε ένα υλικό τριτίου που 
παραλαμβάνει η Ευρατόμ από τρίτο μέρος υποδειχθέν βάσει του σημείου (β) 
ανωτέρω, το οποίο αναγνωρίζει ότι το υλικό τριτίου διέπεται από μία 
συμφωνία με τον Καναδά. Για μεγαλύτερη ασφάλεια, το υλικό τριτίου που 
παραλαμβάνεται κατ'αυτόν τον τρόπο διέπεται από τη Συμφωνία από τη 
στιγμή της παραλαβής του. 
5. Εντός της Κοινότητας εφαρμόζονται τα κατάλληλα μέτρα για να αποφευχθεί 
η μη επιτρεπόμενη παραλαβή και χρήση των υλικών τριτίου που διέπονται 
από τη Συμφωνία. 
ί 
6. α) "Πρόγραμμα Σύντηξης" νοείται το πρόγραμμα έρευνας και εκπαίδευσης της 
Ευρατόμ στον τομέα της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης, όπως 
εκδόθηκε από το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με την "Απόφαση του 
Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1988 για ένα πολυεθνικό πρόγραμμα έρευνας 
και εκπαίδευσης στον τομέα της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης 
(88/448/Ευρατόμ), (ΕΕ C Ι. 222, 12.8.1988, σελ. 6) και, για μεγαλύτερη 
ασφάλεια, περιλαμβάνει τη συμμετοχή της Ευρατόμ στο Διεθνή Πειραματικό 
θερμοπυρηνικό Αντιδραστήρα (ITER). Κάθε φορά που επέρχεται μεταβολή 
στην ουσία του προγράμματος έρευνας και εκπαίδευσης στον τομέα της 
ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης της Ευρατόμ η Ευρατόμ γνωστοποιεί 
τη μεταβολή στον Καναδά. Κατ'αίτηση οιουδήποτε αντισυμβαλλόμενου 
μέρους, οιαδήποτε μεταβολή στο Πρόγραμμα Σύντηξης υπόκειται σε 
διαβουλεύσεις σύμφωνα με το άρθρο XIII της Συμφωνίας. 
β) "εξοπλισμός χειρισμού του τριτίου" νοείται ο εξοπλισμός που έχει ειδικά 
σχεδιαστεί ή μελετηθεί για την παραγωγή, ανάκτηση, εξόρυξη, συγκέντρωση ή 
χειρισμό του τριτίου και των ενώσεων ή μιγμάτων αυτού. 
γ) το "τρίτιο" περιλαμβάνει ενώσεις και μίγματα που περιέχουν τρίτιο, στις 
οποίες η αναλογία ατόμων τριτίου προς άτομα υδρογόνου είναι μεγαλύτερη από 
1 προς 1000. 
Εάν η Κυβέρνηση του Καναδά αποδέχεται τα ανωτέρω, έχω την τιμή να προτείνω η 
παρούσα επιστολή, η οποία είναι αυθεντική στην αγγλική και γαλλική γλώσσα, 
καθώς και η σχετική σας απάντηση, όπως αποτελέσουν συμφωνία για την τροποποίηση 
της Συμφωνίας. Η παρούσα συμφωνία αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία της 
απάντηση σας και παραμένει σε ισχύ όσο τα υλικά που αναφέρονται στην παρούσα 
επιστολή εξακολουθούν να υφίστανται ή μέχρι τη συμφωνηθείσα ημερομηνία. 
Παρακαλώ όπως δεχθείτε, εξοχώτατε, τη διαβεβαίωση της υψηλότατης εκτίμησης μου. 
Β. Επιστολή της Κυβέρνησης του Καναδά 
Κύριε επίτροπε. 
Έχω την τιμή να σας γνωρίσω τη λήψη σημερινής επιστολής σας, η οποία 
έχει ως εξής : 
"Αναφέρομαι στο παρελθόν της συνεργασίας μεταξύ της Ευρατόμ και του Καναδά στην 
ειρηνική χρήση της ατομικής ενέργειας και στην έρευνα και ανάπτυξη της 
σύντηξης, καθώς και στην κοινή επιθυμία της Ευρατόμ και του Καναδά να 
συνεχίσουν τη συνεργασία τους στους τομείς αυτούς. 
Σχετικά με την εξέλιξη της συνεργασίας, επισημαίνω τις σπουδαιότητα της 
Συμφωνίας σνγ?ργασ(ας, υεταΕύ Tnc Ευρωπαϊκά Κοινότητας ATOUIKISC Evéoysiac 
(Ευοατόυ') και Tnc KuBéovnonc του Καναδά OTIC ειαηνικέο γοήσεισ Tnc ατουικήκ 
εvέpγε^ac• που υπεγράφη στις 6 Οκτωβρίου 1959 και τροποποιήθηκε στη συνέχεια με 
ανταλλαγές επιστολών στις 16 Ιανουαρίου 1978, 18 Δεκεμβρίου 1981 και 21 Ιουνίου 
1985 (ονομαζόμενη στο εξής "η Συμφωνία") και του Yπouvήuaτoc KaTavononc υεταΕύ 
Tnc Ευοωπαϊκήο KoivOTnTac AToutKnc EvépV8iac. εκπpoσωπoύuεvnc από την επιτροπή 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, και Tnc KuBéavnonc του Καναδά σχετικά υε τη 
συνεργασία στον τουέα της έpεuvac και ανάπτυ^ Tnc ouvTnEnc. που συντάχθηκε 
στις 6 Μαρτίου 1986. 
Η Ευρατόμ χρειάζεται αρκετά μεγάλες ποσότητες τριτίου για την εφαρμογή του 
προγράμματος έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρατόμ στον τομέα της ελεγχόμενης 
θερμοπυρηνικής σύντηξης. Επισημαίνω ότι ο Καναδάς έχει δηλώσει ότι μπορεί να 
προμηθεύσει τρίτιο και εξοπλισμό για τον χειρισμό του τριτίου για το σκοπό 
αυτό, με τις αρμόζουσες διαβεβαιώσεις περί μη διασποράς τους. 
Μέχρι στιγμής, το τρίτιο και ο εξοπλισμός χειρισμού του δεν περιλαμβάνονται στο 
πεδίο της Συμφωνίας. Η Συμφωνία μπορεί να παράσχει τη βάση εφαρμογής των 
διαβεβαιώσεων περί μη διασποράς στο τρίτιο και τον εξοπλισμό χειρισμού του που 
μεταφέρονται από τον Καναδά στην Ευρατόμ για να χρησιμοποιηθούν στο πρόγραμμα 
σύντηξης, και στο τρίτιο στο οποίο παράγεται ή υπόκειται σε κατεργασία με τον 
εξοπλισμό αυτό. 
Συνεπώς, έχω την τιμή να προτείνω να συμπληρωθεί η Συμφωνία με τις εξής 
διατάξει ς : 
1. το τρίτιο και ο εξοπλισμός χειρισμού του τριτίου που μεταφέρονται από τον 
Καναδά στην Ευρατόμ, άμεσα ή έμμεσα, για να χρησιμοποιηθούν στο πρόγραμμα 
σύντηξης, και το τρίτιο το οποίο παράγεται ή υποβάλλεται σε κατεργασία με 
τον εξοπλισμό αυτό (το τρίτιο και ο εξοπλισμός χειρισμού του ονομάζονται 
στο εξής "υλικά τριτίου") διέπονται από τη Συμφωνία. Κατά συνέπεια, τα 
υλικά τριτίου ιδίως: 
(α) δεν θα χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή οιουδήποτε πυρηνικού όπλου ή 
για άλλες στρατιωτικές χρήσεις της πυρηνικής ενέργειας ή για την 
κατασκευή οιασδήποτε άλλης εκρηκτικής πυρηνικής διάταξης· και 
(β) δεν θα μεταφερθούν εκ νέου πέραν των εδαφών στα οποία ισχύει η Συνθήκη 
Ευρατόμ, εκτός εκείνων που ορίζονται στην παράγραφο 4 της παρούσας 
ανταλλαγής επιστολών, χωρίς προηγουμένως τη γραπτή συγκατάθεση της 
Κυβέρνησης του Καναδά. 
2. Τα υλικά τριτίου θα χρησιμοποιηθούν μόνον στο πρόγραμμα σύντηξης, εκτός εάν 
η Κυβέρνηση του Καναδά δώσει προηγουμένως τη γραπτή συγκατάθεση της για 
άλλη χρήση. 
3. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις του άρθρου IX της Συμφωνίας και της παραγράφου γ 
της Ανταλλαγής Επιστολών της 16ης Ιανουαρίου 1978, η Ευρατόμ θα εφαρμόσει 
στα υλικά τριτίου τις αρμόζουσες διαδικασίες καταχώρησης, υπολογισμού και 
απογραφής. Οι διαδικασίες αυτές θα εξετάζονται τακτικά από τη Μικτή Τεχνική 
Ομάδα Εργασίας (J.T.W.G.), και, κατ'αίτηση οιουδήποτε αντισυμβαλλόμενου 
μέρους, θα αποτελούν το αντικείμενο διαβουλεύσεων, όπως ορίζει το άρθρο 
XIII της Συμφωνίας. 
4. (α) Για την επαναμεταφορά των υλικών τριτίου τα οποία πρόκειται να 
χρησιμοποιηθούν στο πρόγραμμα σύντηξης, σε τρίτα μέρη τα οποία 
συνεργάζονται στο ή με το Πρόγραμμα Σύντηξης ισχύει η παράγραφος 2 της 
Ανταλλαγής Επιστολών της 21ης Ιουνίου 1985. 
(β) Σύμφωνα με την εν λόγω Ανταλλαγή Επιστολών, ο Καναδάς υποδεικνύει ένα 
τρίτο μέρος, βάσει της παραγράφου 2 εδάφιο (α) σημείο ι) της Ανταλλαγής 
Επιστολών της 21ης Ιουνίου 1985, το οποίο θα έχει δώσει προηγουμένως 
στον Καναδά τις αρμόζουσες διαβεβαιώσεις περί μη διασποράς, αντίστοιχες 
με εκείνες που προβλέπονται στη συγκεκριμένη ανταλλαγή επιστολών. 
(Υ) Η άρση που προβλέπεται στην παράγραφο 4 της Ανταλλαγής Επιστολών της 
21ης Ιουνίου 1985 θεωρείται ότι ισχύει σε ένα υλικό τριτίου που 
παραλαμβάνει η Ευρατόμ από τρίτο μέρος υποδειχθέν βάσει του σημείου (β) 
ανωτέρω, το οποίο αναγνωρίζει ότι το υλικό τριτίου διέπεται από μία 
συμφωνία με τον Καναδά. Για μεγαλύτερη ασφάλεια, το υλικό τριτίου που 
παραλαμβάνεται κατ'αυτόν τον τρόπο διέπεται από τη Συμφωνία από τη 
στιγμή της παραλαβής του. 
5. Εντός της Κοινότητας εφαρμόζονται τα κατάλληλα μέτρα για να αποφευχθεί 
η μη επιτρεπόμενη παραλαβή και χρήση των υλικών τριτίου που διέπονται 
από τη Συμφωνία. 
α) "Πρόγραμμα Σύντηξης" νοείται το πρόγραμμα έρευνας και εκπαίδευσης της 
Ευρατόμ στον τομέα της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης, όπως 
εκδόθηκε από το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με την "Απόφαση του 
Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1988 για ένα πολυεθνικό πρόγραμμα έρευνας 
και εκπαίδευσης στον τομέα της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης 
(88/448/Ευρατόμ), (ΕΕ C Ι. 222, 12.8.1988, σελ. 6) και, για μεγαλύτερη 
ασφάλεια, περιλαμβάνει τη συμμετοχή της Ευρατόμ στο Διεθνή Πειραματικό 
θερμοπυρηνικό Αντιδραστήρα (ITER). Κάθε φορά που επέρχεται μεταβολή 
στην ουσία του προγράμματος έρευνας και εκπαίδευσης στον τομέα της 
ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης της Ευρατόμ η Ευρατόμ γνωστοποιεί 
τη μεταβολή στον Καναδά. Κατ'αίτηση οιουδήποτε αντισυμβαλλόμενου 
μέρους, οιαδήποτε μεταβολή στο Πρόγραμμα Σύντηξης υπόκειται σε 
διαβουλεύσεις σύμφωνα με το άρθρο XIII της Συμφωνίας. 
β) "εξοπλισμός χειρισμού του τριτίου" νοείται ο.εξοπλισμός που έχει ειδικά 
σχεδιαστεί ή μελετηθεί για την παραγωγή, ανάκτηση, εξόρυξη, συγκέντρωση ή 
χειρισμό του τριτίου και των ενώσεων ή μιγμάτων αυτού. 
γ) το "τρίτιο" περιλαμβάνει ενώσεις και μίγματα που περιέχουν τρίτιο, στις 
οποίες η αναλογία ατόμων τριτίου προς άτομα υδρογόνου είναι μεγαλύτερη από 
1 προς 1000. » 
Έχω την τιμή να σας πληροφορήσω ότι η Κυβέρνηση του Καναδά συμφωνεί με 
το περιεχόμενο της επιστολής σας και να σας επιβεβαιώσω ότι η επιστολή 
σας και η παρούσα απάντηση, των οποίων το γαλλικό και αγγλικό κείμενο 
είναι εξίσου αυθεντικά, αποτελούν τροποποιητική συμφωνία της συμφωνίας 
συνεργασίας μεταξύ του Καναδά και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής 
Ενέργειας (Ευρατόμ) της 6ης Οκτωβρίου 1959, όπως τροποποιήθηκε 
μεταγενέστερα, και ότι η τροποποιητική αυτή συμφωνία θα αρχίσει να 
ισχύει την ημερομηνία της επιστολής αυτής και παραμένει σε ισχύ όσο τα 
υλικά που αναφέρονται στην παρούσα επιστολή εξακολουθούν να υφίσταναται 
ή μέχρι τη συμφωνηθείσα ημερομηνία. 
Σας παρακαλώ να δεχθείτε, κύριε επίτροπε, τη διαβεβαίωση της υψίστης 
εκτιμήσεως μου. 
Για την Κυβέρνηση του Καναδά 
(ο 
ISSN 0254-1483 
COM(91)2l τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 12 
Αρι*. καταλόγου : CB-CO-91-039-GR-C 
ISBN 92-77-69182-4 
ΤΙΜΗ ΠΩΛΗΣΗΣ μέχρι 30σελίδες: 3,50ECU ΥίακάΦε 10 επιπλέον σελίδες: 1,25 ECU 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg 
44