ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 722 
 
 
 
Vol. 1984/0 260 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the open ing to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom  27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
00Μ(84) 722 τελικό 
Βρυξέλλες, 14 ΔεκεμβρΓου 1984
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
01 ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑ 
ΣΧΟΛΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 
ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
(πρόγραμμα εργασίας για την περίοδο 1985-1987)
(Εφαρμογή του Ψηφίσματος του Συμβουλίου και των Υπουργών 
Παιδείας που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της 
19.9.1983, και των Συμπερασμάτων της 4ης Ιουνίου 1984)
00Μ(Β4) 722 τελικό

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Παράγραφοι
I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1-4
II. ΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 5
Α. Η εισαγωγή των ΝΤΠ στις παιδαγωγικές
πρακτικές και στην παιδαγωγική ύλη ό
Β. Η κατάρτιση των εκπαιδευτικών και των
εκπαιδευτών των εκπαιδευτικών 7
Γ. Το λογικό, το λογικό εκπαιδευτικών
εφαρμογών και ο εξοπλισμός 8
Δ. Οι οικονομικές πλευρές της εισαγωγής των 
ΝΤΠ στην εκπαίδευση και οι στρατηγικές 
ανάπτυξης 9-12
III. Η ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Α. Διεύθυνση των κοινοτικών δραστηριοτήτων 13-15
Β. Συγκέντρωση και διανομή των πληροφοριών 16-20
IV. Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ 21-24

-  1 -
I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Στις 119.9.1983, το Συμβούλιο και οι Υπουργοί Παιδείας που 
συνήλθαν στο πλαίσιο του συμβουλίου ενέκριναν ψήφισμα σχετικά 
με "τα μέτρα για την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών της πληρο­
φόρησης (ΝΤΠ) στην παιδεία" (ΕΕ αριθ. C 256 της 24.9.1983).
Το ψήφισμα αυτό αποτελούσε και αποτελεί ακόμη τη βάση για 
ένα σύνολο πρωτοβουλιών σε κοινοτικό επίπεδο με σκοπό να συμπλη­
ρωθεί και υποστηριχθεί η δράση των κρατών μελών.
2. Το Συμβούλιο και οι υπουργοί Παιδείας που συνήλθαν στο πλαίσιο 
του Συμβουλίου ενέκριναν στις 4 Ιουνίου 1984, πρόσθετα συμπεράσματα, με 
βάση την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με 
"την τεχνολογική αλλαγή και τις κοινωνικές μεταβολές"
(C0M (84) 6 τελικό).
3. Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στο πεδίο της εκπαίδευσης αντι­
προσωπεύουν ένα μόνο από τα στοιχεία της συνολικής κοινοτικής 
στρατηγικής που αποβλέπει στην ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων, 
προκειμένου να γίνει καλύτερα η προετοιμασία του απαραίτητου 
εκσυγχρονισμού της βιομηχανικής δομής. Ιδιαίτερα τα μέτρα αυτά 
είναι συμπληρωματικά της προσπάθειας που έχει ήδη αναληφθεί στον 
τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης στις νέες τεχνολογίες (1) 
προκειμένου να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ Βιομηχανίας και 
Πανεπιστημίου στον τομέα των προηγμένων καταρτίσεων για το προ­
σωπικό με ειδίκευση και υψηλή ειδίκευση (2). Αυτές οι τρείς πτυ­
χές - εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση, συνεργασία βιομηχανίας- 
πανεπιστημίου - αποτελούν μαζί με ορισμένους ειδικούς τομείς 
παρέμβασης - όπως η συμβολή των νέων τεχνολογιών στην κοινωνική 
και οικονομική ενσωμάτωση των μειονεκτούντων ατόμων (3)-,
το απαραίτητο συμπλήρωμα των ενεργειών που εφαρμόζονται σε κοι­
νοτικό επίπεδο στον τομέα της βιομηχανικής πολιτικής, της καινο­
τομίας και της έρευνας - ανάπτυξης (4), με σκοπό όχι μόνο να
(Τ) ΕΓ σρι € ~  C 16 ύ"~- ?5.6.1983
(2) C0M (84) 6 τελικό και V/1523/84-FR/E
(3) ΕΕ αριθ. C 347 - 31.12.1981
(4ΐ Ιδιαίτερα το Ευρωπαϊκό Στρατηγικό Πρόγραμμα Έρευνας και Ανάπτυξης 
στον τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών (ESPRIT)- ΕΕ αριθ. L 81, 
27.3.1984 και το πολυετές πρόγραμμα στον τομέα της πληροφορικής 
- ΕΕ αριθ. L 126, 12.5.1984.

-  2 -
ενισχυθε( η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, αλλά και να εξα­
σφαλιστεί η κοινωνική και πολιτιστική γνώση αυτών των νέων τεχνο­
λογιών, όπως αυτή επιβεβαιώνεται τ συμπεράσματα του Συμβουλίου 
σχετικά με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμά, κοινοτικής κοινωνικής δράσης. (1)
4. Το σχέδιο προγράμματος εργασίας συζητήθηκε σε βάθος στο πλαίσιο 
της Επιτροπής Εκπαίδευσης, στη συνεδρίασή της της 21ης Σεπτεμβρίου 
1984 και το περιεχόμενό του έγινε θερμότατα δεκτό από τις αρμό­
διες εκπαιδευτικές αρχές όλων των κρατών μελών σαν βάση των μελ­
λοντικών εργασιών.
II. ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ
5. Σύμφωνα με τους όρους του ψηφίσματος, προτείνεται να εστιασθεί 
η κοινοτική δράση στα ακόλουθα στρατηγικά θέματα :
(ι) εισαγωγή των ΝΤΠ στις παιδαγωγικές πρακτικές και την 
παιδαγωγική ύλη (Τομέας "Α").
(ιι) κατάρτιση των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών των 
εκπαιδευτικών (Τομέας "Β").
(ιιι) λογικό, λογικό εκπαιδευτικών εφαρμογών και εξοπλισμός 
(Τομέας "Ο").
Λόγω της ταχείας ανάπτυξης των ΝΤΠ στο εκπαιδευτικό σύστημα προ- 
τείνεται να προστεθεί τέταρτο στρατηγικό θέμα στα τρία πιο πάνω 
θέματα, δηλαδή :
(ιν) οικονομικές πλευρές της εισαγωγής των ΝΤΠ στην εκπαίδευση 
και στρατηγικές ανάπτυξης (Τομέας "0").
Για καθένα από αυτά τα θέματα παρατίθεται πιο κάτω σύντομη παρου­
σίαση των διαστάσεων που θα εξετασθούν καθώς και των ενεργειών 
που θα εφαρμοστούν στους διάφορους αυτούς τομείς. Οι καταρτίσεις 
προηγμκνου επιπέδου στην πληροφορική, όπως αυτές που έχει ήδη αρχί­
σει η Επιτροπή, πρέπει να συνεχιστούν και για το σκοπό αυτό θα υπο­
βληθούν σύντομα προτάσεις.
(1) ΕΕ αριθ. 0 175/1 - 4.7.1984

- 3 -
Α - θέμα 1: Η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών οτις παιδαγωγικές 
πρακτικές και την παιδαγωγική ύλη
6. Όπως υπογραμμίστηκε ήδη οτο προαναιρερθέν έγγραφο εργασίας "των υπηρεσιών της Επι­
τροπής που υποβλήθηκε το 1983 στην Επιτροπή Εκπαίδευσης (1) αυτό το θέμα κοινού ενδιαφέροντος 
περιλαμβάνει πολλές διαστάσεις και για κάθε μια από τις διαστάσεις 
αυτές προτείνονται ειδικές ενέργειες.
θεματική (ι) Ποιό θα έπρεπε να είναι το περιεχόμενο της "εξοικείωσης"
των νέων με την πληροφορική ;
Πέρα από τις δηλώσεις αρχής που έχουν λίγο ως πολύ γενικό 
χαρακτήρα, πρέπει να καθοριστούν ακριβώς οι άξονες και 
το περιεχόμενο αυτής της "εξοικείωσης": για ποιά εκπαίδευση 
γίνεται λόγος; πρέπει ή δεν πρέπει να γίνει η πληροφορική 
"υποχρεωτική ύλη" ή προαιρετική; σε ποιά επίπεδα και 
με τι περιεχόμενο και για ποιούς μαθητές; πρέπει ή όχι 
να περιοριστεί αυτή η "εξοικείωση" στην απόκτηση τεχνογνωσίας 
σε ορισμένα επίπεδα - παραδείγματος χάριν στο επίπεδο 
του προγραμματισμού - και, αν ναι, πώς πρέπει να συνδεθεί 
αυτή η "εξοικείωση" με ένα σύνολο μαθημάτων που θα καταλήξουν 
αργά ή γρήγορα στην επαγγελματική χρησιμοποίηση των 
ικανοτήτων, δηλαδή στην ένταξη σε μία επαγγελματική κατάρτιση 
που και αυτή θα καταλήξει σε απασχόληση; πρέπει επίσης 
ή/και μάλλον να τονιστεί η "κοινωνική γνώση" αυτών των 
τεχνολογιών - δηλαδή να ενταχθούν σε αυτές οι κοινωνικές 
και πολιτιστικές διαστάσεις που αφορούν τον αντίκτυπο 
αυτών των τεχνολογιών σε ένα κοινωνικό περιβάλλον; είναι 
περιττό να τονιστεί ότι αυτές οι διαστάσεις δεν αποκλείουν 
αναγκαστικά η μία την άλλη: η τεχνική γνώση και ο τεχνολο­
γικός πολιτισμός δεν αντί τίθενται αναγκαστικά. Η "εξοικείωση" με 
την πληροφορική δεν θα έπρεπε να προσανατολίζεται προς 
υπερβολικά αβέβαιες και τεχνητές εξειδικεύσεις (π.χ. 
προς την κατάρτιση "μικροπρογραμματιστών"), ούτε να 
περιορίζεται σε μία επιφανειακή χρήση των εννοιών (αλγόριθμοι)
(1) Εγγ. ν/1258/83-115

!
και του υλικού (μικροϋπολογιστέί) ανεξάρτητα από τις 
παιδαγωγικές πλευρές τους.
ΕΝΕΡΓΕΙΑ A.  1 Την άνοιξη του 1984 οι υπηρεσίες Τ Γ ,ς  Επιτροπής άρχισαν
μία μελέτη η οποία πραγματοποιείται από το CIRCES, (Ιταλία) 
και η οποία θα δώσει μία εικόνα των προσεγγίσεων που 
εφαρμόζονται σε πολλά κράτη μέλη ως προς τη διδασκαλία 
της πληροφορικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Τα πρώτα 
αποτελέσματα της μελέτης αυτής θτ πρέπει να είναι διαθέ­
σιμα στις αρχές του 1985 και στη συνέχεια θα εξεταστούν μαζί 
με την ομάδα ανωτέρου επιπέδου υε σκοπό την ανάληψη 
μεταγενέστερων ενεργειών όπως π.<. εργαστήρια ή σεμινάρια. (D
ΘΕΜΑΤΙΚΗ (ιι) Πως μπορούν να ενταχθούν οι ΝΤΠ - και ιδίως η πληροφορική- 
στο ήδη υπερφορτωμένο σύνολο των προγραμμάτων μαθημάτων;
Εκτός αν αποφασιστεί να θεωρηθούν οι ΝΤΠ μόνο ως μέσο 
ανεξάρτητης διδασκαλίας του περιεχομένου (δηλαδή διδασκα­
λίας με τη βοήθεια υπολογιστού, παραδείγματος χάρη), 
ή σαν ανάπτυξη λιγότερο ή περισσότερο ειδικευμένη και 
αυτόνομη ενός μαθήματος (των μαθηματικών σε τελευταία 
ανάλυση), πρέπει να θεωρηθούν αυτές οι τεχνολογίες 
τόσο σαν ευκαιρίες όσο και σαν μέσα που μπορούν να εμπλου­
τίσουν τις παιδαγωγικές πρακτικές σε όλη τη σειρά των 
προγραμμάτων μαθημάτων. Με άλλα λόγια, αν πράγματι 
οι ΝΤΠ εφαρμοστούν σε μία όλο κα περισσότερο ευρεία 
κλίμακα παραγωγικών δραστηριοτήτων (όχι μόνο στον καλού­
μενο "επιστημονικό και τεχνικό" τομέα - επιστήμη των 
μηχανικών, οικονομική διαχείριση, επιστημονική έρευνα 
κλπ. - αλλά επίσης σε τομείς τόσο διαφορετικούς όσο 
είναι οι κοινωνικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες υγείας, 
οι θεωρητικές επιστήμες, κλπ.) δεν είναι αναγκαίο 
να εντοπιστεί ο ρόλος και η θέστ των ΝΤΠ στα διάφορα 
εκπαιδευτικά προγράμματα μαθημάτων; πίσω από αυτήν την 
προσέγγιση υπάρχει η βασική υπόθεση ότι η τεχνική γνώση
(1) Τα σχετικά με την ομάδα αυτή αναψέρονται παρακάτω στην §13.

-4α -
και ο τεχνολογικός πολιτισμός δεν αντί τίθενται, με την 
έννοια ότι η μία έχει προτεραιότητα διότι αναφέρεται 
οε ικανότητες που συνδέονται με τις ανάγκες της βιομηχανίας 
ενώ η άλλη έχει δευτερεύουσα σημασία διότι αναφέρεται 
σε γενικότερους επιστημονικούς κλάδους. Είναι αναγκαία 
μία διακλαδική προσέγγιση η οποία εξάλλου θα επιβεβαιώσει 
τον εγκάρσιο ή διατομεακό χαρακτήρα των ΝΤΠ.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ A.2 To 1982 - 83 πραγματοποιήθηκε ήδη για λογαριασμό της 
Επιτροπής μία μελέτη σχετικά με τ αντίκτυπο των ΝΤΠ 
στη διδασκαλία των δευτερευδντων με Ιημάτων. Η τελική 
έκθεση αυτής της μελέτης που πραγματοποιήθηκε από κοινού 
από το INRP (Γαλλία) και από το Dundee College of Education 
(Ηνωμένο Βασίλειο) θα είναι διαθέσιμη σύντομα. Επίσης 
το σεμινάριο του Newcastle (ΗΒ) - Ιούλιος 1984 έδωσε 
τη δυνατότητα να διερευνηθεί περισσότερο η θέση αυτών 
των ΝΤΠ στους διάφορους τύπους διδακτικής ύλης. Προκειμένου 
να προσδιοριστούν καλύτερα οι δυνατότητες, οι περιορισμοί 
και τα ενδεχόμενα όρια αυτής της εισαγωγής αλλά επίσης 
να εντοπιστούν τα παραδείγματα καλής πρακτικής, προτείνεται 
να συνταχθούν εγχειρίδια (handbooks) που θα αναλύουν 
και θα περιγράφουν με τη βοήθεια συγκεκριμένων παραδειγμάτων 
τις δυνατότητες εισαγωγής στα ακόλουθα πεδία: μαθηματικά, 
θετικές επιστήμες, θεωρητικές επιστήμες, (ιστορία - γεωγραφία 
- οικονομία), γλώσσες, τεχνολογίες - στο επίπεδο της 
δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αναμφίβολα θα ήταν σκόπιμο 
να συνταχθεί ένα παρόμοιο εγχειρίδιο "πρωτοβάθμια εκπαί­
δευση", δεδομένου ότι οι ΝΤΠ αρχίζουν να διαδίδονται 
ταχύτατα σε αυτό το επίπεδο εκπαίδευσης. Οι ενέργειες 
αυτές θα πρέπει να αρχίσουν προοδευτικά από τις αρχές 
του 1985 και να καλύψουν δύο χρόνια κατά ανώτατο όριο 
(1987). Τα αποτελέσματα αυτής της δοκιμής θα μπορούσαν 
ενδεχομένως να αποτελέσουν το κύριο θέμα ενός από τα 
σεμινάρια προσανατολισμού που θα γίνουν το 1986. Το 
σεμινάριο αυτό θα αποτελέσει επίσης την ευκαιρία για 
την εκτίμηση των ενδεχόμενων επιπτώσεων της διάδοσης 
των ΝΤΠ στην παιδαγωγική οργάνωση και τις παιδαγωγικές 
πρακτικές (παράγραφος 8 (ι) παραπάνω)’  το επιμέρους 
αυτό θέμα μπορεί να προετοιμαστεί με μία μελέτη που 
μπορεί να προωθήσει η Επιτροπή το 1985 και τα αποτελέσμα­
τα της οποίας θα πρέπει να είναι διαθέσιμα το πρώτο 
εξάμηνο του 1986.

- 5α -
θεματική (ιιι) Οι ενδεχόμενες συνέπειες της διάδοσης των ΝΤΠ στην  
παιδαγωγική οργάνωση και τις παιδαγωγικές πρακτικές:
Οι μικροϋπολογιστές (αλλά επίσης και άλλα μέσα πληροφόρησης  
και επικοινωνίας που συνδέονται με τις νέες τεχνολογίες:  
μαγνητοσκοπημένο κείμενο, διαλογικός βιντεοδίσκος,  
δορυφόρος, καλώδιο, κλπ.) συναντώνται όλοένα και συχνότερα  
στην αγορά της εκπαίδευσης.

-  6 - V/1292/84 - EL  
IK/ont
Πολύ σύντομα η κατάσταση δεν θα είναι ή δεν θα είναι πλέον η  
κατάσταση του ενός ή των μερικών μικροϋπολογιστών ανά σχολείο,  
αλλά πολύ περισσότερο ενός πάρκου υλικού - λογικού (π.χ. αίθου­
σες πληροφορικής, πάγκοι προσομοίωσι,ς, βάσεις εσωτερικών ή εξω­
τερικών δεδομένων που παρέχουν προσπέλαση σε βιβλιοθήκες προγραμ­
μάτων). Επομένως πρέπει να οριστεί νέος τρόπος οργάνωσης - στο  
χώρο και στο χρόνο - των παιδαγωγικών πρακτικών για το σύνολο  
των μαθητών και γενικότερα για ολόκληρο το ίδρυμα :  ποιός θα  
έχει προσπέλαση σε τι, πότε και πως και σε ποιό πλαίσιο σε.  
συνάρτηση με τον εξοπλισυό, τις δομές και τα μέσα :
ΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.3 Για το θέμα αυτό άρχισε μία πρώτη συνεργασία με τον ΟΟΣΑ το  
1983-1984 σχετικά με την κατάρτιση των εκπαιδευτικών καθώς  
και με τις επιπτώσεις της εισαγωγής των ΝΤΠ στην παιδαγωγική  
οργάνωση. Η συνεργασία αυτή κατέληξε σε ορισμένο αριθμό εγγρά­
φων εργασίας (CERI/NT/84.08, 09, 10), τα οποία υποβλήθηκαν στη  
Διάσκεψη του CERI/00IA τον Ιούλιο του 1984 και από τα οποία  
προκύπτει ότι πρόκειται στην περίπτωση αυτή για μία διάσταση,  
η σημασία της οποίας θα αυξάνεται ολοένα και περισσότερο σε  
συνάρτηση με τις τεχνολογικές εξελίξεις. Στη συνέχεια των  
πρώτων αυτών εργασιών, προτείνεται να αρχίσουν το 1985 μελέ­
τες περιπτώσεων με θέμα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα που χρησιμο­
ποιούν συστήματα πολλαπλών μέσων (θα καθοριστούν σε συνεργα­
σία με τα κράτη μέλη). Η μελέτη αυτή θα δώσει τη δυνατότητα  
να εντοπιστούν οι μεταβολές των ρόλων και των παιδαγωγικών πρα­
κτικών των διαφόρων φορέων που μετέχουν στη διαδικασία της εκ­
παίδευσης. Τα συμπεράσματα αυτής της μελέτης θα υποβληθούν στην  
ομάδα ad hoc και θα μπορέσουν ενδεχομένως να χρησιμεύσουν  
σαν θέμα για τις ανταλλαγές και τις επισκέψεις.
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ( iv) Η διάδοση των ΝΤΠ στην εκπαίδευση και το άνοιγμα του σχολείου  
προς το τοπικό περιβάλλον του
Ένα από τα πιο εμφανή στοιχεία που αφορούν τις ΝΤΠ είναι το  
στοιχείο της διάδοσής τους στο σύνολο της κοινωνικής σφαίρας _

_ 6α _
από την παραγωγή ατην κατανάλωση των αγαθών και των υπηρεσιών  
που συνδέονται με τις τεχνολογίες αυτές. Πέρα από τις βιομη­
χανικές και εμπορικές εφαρμογές των ΝΤΠ - ρομποτική, συστή­
ματα γραφείου, συστήματα παραγωγής ......ηλεκτρονικό χρήμα (!) κλπ.
αρ
χίζει να γίνεται λόγος για πληροφορική ιδιωτικών εφαρμογών - δηλαδή για  
την οικιακή χρησιμοποίηση ουτών τοιν τεχνολογιών για διάφορους σκοπούς  
όπως είναι η εκπαίδευση, το παιχνίδι, η πληροφόρηση, η οικια­
κή διαχείριση κλπ. Το εκπαιδευτικό ίδρυμα δεν είναι απομονω­
μένο από το περιβάλλον του και, για ότι αφορά αυτές τις

_ 7 _
τεχνολογίες, δεν πρέπει να εκπλήσσεται κανείς αν το κίνητρο για  
την ένταξη των ΝΤΠ στις εκπαιδευτικ' -  δομές προέρχεται συχνά  
απδ το εξωτερικό, πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για ολοκληρω­
μένες ενέργειες πολλαπλών μέσων με εκπαιδευτικό πεδίο εφαρμογής  
στις οποίες μετέχουν πολλοί φορείς του τοπικού περιβάλλοντος.
ΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.4 Η δράση που πρέπει να αναληφθεί σχετικά πλησιάζει ένα επιμέρους  
θέμα της δράσης που προτείνεται παραπάνω (A3) σχετικά με την  
μεταβολή των ρόλων και των παιδαγωγικών στρατηγικών. Ένα δεύ­
τερο πεδίο παρατήρησης μπορεί να παρασχεθεί από ορισμένα από  
τα πρότυπα σχέδια που υπάγονται στο πρόγραμμα Μετάβαση II -  
στα οποία τονίζεται η συμβολή του τοπικού περιβάλλοντος στην  
εκπαιδευτική διαδικασία - ιδιαίτερα όσον αφορά τους νέους οι  
οποίοι, στο τέλος της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, έχουν μεγάλες  
δυσχέρειες ως προς την κοινωνική και επαγγελματική ένταξη,  
λόγω του χαμηλού επιπέδου σχολικής φοίτησης.
θεματική (ν) Οι ΝΤΠ και η διαδικασία εκμάθησης :
Ένα από τα επιχειρήματα που προβάλλουν αυτοί που επιθυμούν την  
εισαγωγή των ΝΤΠ στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση είναι ότι η χρήση  
τους, ιδιαίτερα αν χρησιμοποιηθούν οι εξελιγμένες γλώσσες  
(LOGO, PROLOG, κλπ.) μπορεί να ευνοήσει τις εμπειρικές διαδι­
κασίες εκμάθησης - αναγκαίο συμπλήρωμα των πιο παραδοσιακών εκ­
παιδευτικών διαβημάτων. Με άλλα λόγια οιΝΤΠ διευκολύνουν κατ'  
αυτούς τη σύλληψη και την γνώση των θεμελιωδών εννοιών, (μορφή,
χρόνος, χώρος, αριθμοί, κλπ. __). Χωρίς να αναφερθεί εδώ
η 
ουσία της συζήτησης, το γεγονός ότι οι τεχνολογίες αυτές  
μπορούν να εμπλουτίσουν τις ατομικές ικανότητες εκμάθησης είναι  
μία διάσταση που αξίζει να διερευνηθεί.
ΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.5 Προτείνεται να παράσχει η Επιτροπή την υποστήριξή της σε ορισμέ­
νες από τις έρευνες που αναλαμβάνονται από πανεπιστημιακές ομάδες  
πάνω στο θέμα αυτό - είτε μέσω μιας ή περισσοτέρων μελετών, είτε στο  
πλαίσιο ενός προγράμματος συνεργασίας για την έρευνα που θα χρη­
σιμοποιήσει για το σκοπό αυτό τα κεκτημένα του προγράμματος FAST I.  
Αυτές οι ενέργειες συνεργασίας σε ορισμένο θέμα μπορούν επίσης  
να αποτελέσουν αντικείμενο ενός θερινού σχολείου στο οποίο θα  
συμμετάσχουν οι σχετικοί ερευνητές.

-  8 -
θεματική (νι) Η αναζήτηση και η εξασφάλιση μεγαλύτερης ιοότητας ευκαιριών  
όσον αφορά τη συμμετοχή των νέων κοριτσιών στις σχολικές  
και παιδαγωγικές δραστηριότητες που επηρεάζονται από  
τις ΝΤΠ.
ΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.6Όπως υπενθυμίζεται στο προαναφερθέν σημείωμα των υπηρεσιών  
της Επιτροπής (V/1258/83 - 115 en - § 9 - iv ), το θέ­
μα της συμμετοχής των νέων κοριτσιών έχει διερευνηθεί ελά­
χιστα μέχρι σήμερα - τουλάχιστον σε κοινοτικό επίπεδο. Λαμ-  
βανομένων υπόψη των εργασιών και των συζητήσεων που θα επα­
κολουθήσουν στο πλαίσιο της Επιτροπής Εκπαίδευσης στο θέμα  
της ισότητας ευκαιριών για τα νέα κορίτσια κατά τη διάρκεια  
του δευτέρου εξαμήνου του 1984, προτείνεται να εξεταστεί η  
δυνατότητα υποστήριξης εμπειριών και ενεργειών που αποβλέ­
πουν στην αύξηση των δυνατοτήτων πρόσβασης των νέων κοριτσιών  
στις παιδαγωγικές ενέργειες σχετικά με τις ΝΤΠ, ιδιαίτερα  
μέσω της κατάρτισης των εκπαιδευτικών. Αυτό το θέμα δράσης  
θα τεθεί σε εφαρμογή σε συνεργασία με την Συμβουλευτική Επι­
τροπή για την ισότητα ευκαιριών.
θεματική (νιι) Η συμβολή των ΝΤΠ στη βελτίωση της εκπαίδευσης των μειονεκτουντων  
παιδιών.  Το θέμα αυτό αναφέρεται ρητά στο ψήφισμα του  
Συμβουλίου και έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο συγκριτικής  
μελέτης που αναλήφθηκε με τη βοήθεια του Υπουργείου Παιδείας  
της Δανίας για λογαριασμό της Επιτροπής (1982-83). Τα  
αποτελέσματα αυτής της

- 9 -
μελέτης που είναι ήδη έτοιμη δείχνουν ότι οι ΝΤΠ είναι πολύ  
ενδιαφέρουσες για αυτήν την ακτηγορία του πληθυσμού (μεταξύ  
άλλων.για τα κουφά και τυφλά παιδιά' Οι εργα**-Λ  
σίες που πρέπει να αναληφθούν στον τ->μέα αυτό εντάσσονται στο 
πρόγραμμα κοινοτικής δράσης που απορρέει από το ψήφισμα το σχε­
τικό με την κοινωνική ενσωμάτωση των μειονεκτούντων ατόμων, το  
οποίο εγκρίθηκε το Δεκέμβριο του 1981 (ΕΕ αριθ. 0 347, της  
31.12.1981), καθώς και στην εφαρμογή των συμπερασμάτων που εγκρί-  
θηκαν από το Συμβούλιο και τους Υπουργούς Παιδείας που συνήλθαν  
στο πλαίσιο του Συμβουλίου στις 4 Ιουνίου 1984 :  η Επιτροπή υπο­
στήριξε τη διεξαγωγή μιας σημαντικής διάσκεψης σχετικά με την  
εκπαίδευση των μειονεκτούντων ατόμων και τις ΝΤΠ (Ηνωμένο Βα-  
ΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.7 οίλείο, Σεπτέμβριος 1983). Η Επιτροπή δημιούργησε με τη βοή­
θεια υπολογιστού ένα σύστημα δεδομένων τα οποία συγκεντρώθηκαν  
σε κοινοτικό επίπεδο και αφορούν τους μειονεκτούντες (ΗΑΝΰΥΝΕΤ),  
και ιδιαίτερα τα τεχνικά χαρακτηριστικά των εξοπλι­
σμών, στους οποίους περιλαμβάνονται και αυτοί που ενσωματώνουν  
τις ΝΤΠ. Στο πλαίσιο της ενέργειας αυτής και σύμφωνα με το  
πνεύμα της ανακοίνωσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το  
1985 θα αρχίσει μία μελέτη η οποία θα πρέπει να καταλήξει στην  
σύνταξη ενός τεχνικού και παιδαγωγικού εγχειριδίου σχετικά με  
τους εξοπλισμούς ΝΤΠ που μπορούν να διευκολύνουν την εκπαίδευση  
των μειονεκτούντων. Για το σκοπό αυτό και εφόσον ένα κράτος μέλος  
εκφράσει την επιθυμία, ένα από τα σεμινάρια προσανατολισμού που  
προβλέπονται στο πρόγραμμα 1984-1987 μπορεί να αφιερωθεί το 1986  
σε αυτό το επιμέρους θέμα της κοινοτικής δράσης^το οποίο μπορεί  
ενδεχομένως, λόγω του μεγέθους των αναγκών και της στενότητας των  
εθνικών αγορών, να συνδυαστεί στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς 
με ένα πρόγραμμα συνεργασίας για την έρευνα και ανάπτυξη με τη  
βιομηχανία, το οποίο θα καταλήξει σε πρωτότυπα. Για το θέμα  
αυτό έχει προβλεφθεί ήδη μία πρώτη συνάντηση στο Μάντσεατερ  
(ΗΒ) για τον Ιούνιο του 1985.

-  10  -
Β - θέμα 2 : Η κατάρτιση των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών των
εκπαιδευτικών
7. Η σπουδαιότητα αυτού του θέματος το οποίο δεν μπορεί να απομο­
νωθεί από το προηγούμενο θέμα δεν χρειάζεται πλέον να τονιστεί :  
η τεχνική, κοινωνική και πολιτιστική γνώση των νέων τεχνολογιών  
- και στη συγκεκριμένη περίπτωση, η εισαγωγή των τεχνολογιών  
αυτών στην εκπαίδευση - χρειάζεται ευαισθητοποίηση αν δχι κατάρ­
τιση των εκπαιδευτικών σε αυτές τις τεχνολογίες, μεταξύ άλλων  
στο πλαίσιο της διδασκαλίας τους και των προγραμμάτων μαθημάτων.  
Σκοπός δεν είναι μόνο να εξοικειωθούν οι εκπαιδευτικοί με τις  
τεχνικές πλευρές σχετικά με τη χρησιμοποίηση των μικροϋπολο­
γιστών και άλλων νέων μέσων στην εκπαίδευση, αλλά επίσης να  
ενισχυθούν οι παιδαγωγικές και μεθοδολογικές ικανότητές τους.
θεματική (ί) - Ποιες είναι οι ανάγκες και οι λεπτομέρειες της κατάρ­
τισης των εκπαιδευτικών στις ΝΤΠ ;
Το πρόβλημα που τίθεται δεν είναι μόνο ποσοτικό - συνεπάγεται  
επίσης μία ποιοτική προσέγγιση. Με άλλα λόγια πρέπει να ορι­
στεί δχι μόνο αυτό που θα μπορούσε να αποτελέσει τους ενδεχό­
μενους άξονες και το περιεχόμενο μιας κατάρτισης των εκπαιδευ­
τικών - η οποία δεν θα μπορούσε εξάλλου να μην είναι διαφορο­
ποιημένη αν ληφθούν υπόψη οι διαφορετικές επαγγελματικές ικα­
νότητες των εκπαιδευτικών καθώς και οι στόχοι που επιδιώκονται  
με την εισαγωγή των ΝΤΠ στην εκπαιδευτική διαδικασία - αλλά  
επίσης και οι λεπτομέρειες των καταρτίσεων αυτών οι οποίες  
δεν πρέπει να αφορούν μόνο την αρχική κατάρτιση αλλά και την  
κατάρτιση κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας (ρόλος των πανεπι­
στημίων, του ιδιωτικού τομέα, ιδιαίτερα των βιομηχανιών των  
ΝΤΠ , διάρκεια της κατάρτιοης/ κλπ.).
ΕΝΕΡΓΕΙΑ _Β.1 - Οι ανάγκες, οι όροι και οι απαιτήσεις της κατάρτισης των  
εκπαιδευτικών - :  Υπενθυμίζεται εδώ ότι το κεντρικό θέμα
του σεμιναρίου προσανατολισμού που θα γίνει στην Ιταλία

-  11 -
(7-1Π Μαίου 1985) θα είναι η κατάρτιση των εκπαιδευτικών  
στις ΝΤΠ. Είναι σημαντικό να χρησ ,.οποιηθούν τα συμπερά­
σματα του σεμιναρίου αυτού κατά τρόπο ώστε να εντοπιστούν  
καλύτερα οι όροι και οι απαιτήσεις αυτής της αρχικής και  
κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας κατάρτισης, και γι αυτό το  
λόγο θα υποβληθούν στην ομάδα ad hoc προτάσεις συμπληρω­
ματικών ενεργειών σε κοινοτικό επίπεδο μετά τη διεξαγωγή  
του σεμιναρίου αυτού. (D
θεματική (ϋ ) - Οι εκπαιδευτικές επισκέψεις και ανταλλαγές
Όπως υπογραμμίζεται στο προαναφερθέν σημείωμα των υπηρεσιών  
της Επιτροπής προς την Επιτροπή Εκπαίδευσης (V/1258/83 - 115  
en § 11)/ το οποίο πρέπει να αναφερθε! εδώ με ορισμένες  
τροποποιήσεις ώστε να ληφθεί υπόψη η αποκτηθείσα πείρα :
"ο σκληρός πυρήνας αυτής της επιμέρους δραστηριότητας θα  
συνίσταται στην οργάνωση ενός προγράμματος ανταλλαγών και  
επισκέψεων για το οποίο θα έχουν προτεραιότητα οι εκπαι­
δευτές των εκπαιδευτικών. Με βάση την πείρα που έχει ήδη  
αποκτηθεί στο πλαίσιο άλλων παρόμοιων προγραμμάτων - τα  
οποία οργανώθηκαν από τις υπηρεσίες της Επιτροπής - πρέπει  
να γίνουν ορισμένες προκαταρκτικές παρατηρήσεις :
(i) Μολονότι το πρόγραμμα αυτό απευ&ινεται κατά προτεραιό­
τητα στους εκπαιδευτές των εκπαιδευτικών, τίποτα δεν  
απαγορεύει να συμμετέχουν επίσης άλλα πρόσωπα τα οποία,  
λόγω των καθηκόντων και των πρακτικών τους, σχετίζονται  
επίσης άμεσα με τη διαδικασία διάδοσης των ΝΤΠ στην εκ­
παίδευση και παίζουν για το λόγο αυτό πολλαπλασιαστικό  
ρόλο. Λαμβανομένων υπόψη των ιδιομορφιών του εκπαιδευ­
τικού συστήματος των κρατών μελών, γίνεται αναφορά εδώ  
στους επιθεωρητές της εκπαίδευσης, στους υπεύθυνους για  
τις πειραματικές εφαρμογές εισαγωγής των ΝΤΠ και στα πρό·  
σωπα που είναι επιφορτισμένα με το συντονισμό τους, κλπ.
(1) Αφού ληφθούν υπόψη σχετικά, τα αποτελέσματα της έρευνας  
FAST (JET 3) για το μέλλον των εκπαιδευτικών.

-12  -
( Ή  ) Εάν αυτή η δράση σε κοινοτικό επίπεδο αποβεί επωφελής τόσο  
για την Κοινότητα όσο και για τα κράτη μέλη, είναι σκόπιμο  
να οδηγήσουν αυτές οι ανταλλαγές σε διάδοση και μεταβίβαση  
της αποκτηθεί σας πείρας.  Με άλλα λόγια, οι ενέργειες αυτές  
πρέπει να είναι καλά προετοιμασμένες τόσο εκ των προτέρων (δη­
λαδή προκαταρκτική ενημέρωση, φάκελοι, κλπ.) όσο και εκ των  
υστέρων (αξιοποίηση των αποτελεσμάτων στο επίπεδο των σχετι­
κών κρατών μελών, σύνταξη και διάδοση εκθέσεων, κλπ). Για  
την προετοιμασία αυτή απαιτείται, στο επίπεδο κάθε κράτους  
μέλους, ενίσχυση των λειτουργικών σχέσεων μεταξύ των διαφό­
ρων υπηρεσιών που συμμετέχουν στην εφαρμογή αυτού του κοινο­
τικού προγράμματος, ιδιαίτερα όσον αφορά τα ειδικευμένα κέντρα 
πληροφόρησης.
(τϋ ) Αυτές οι ανταλλαγές και επισκέψεις πρέπει να είναι δυνατόν  
να πάρουν μορφή ατομική ή συλλογική - είτε σχετικά με γενι­
κά θέματα είτε σχετικά με πιο ειδικευμένα θέματα.
(ιν) Η μέριμνα να βασιστεί το πρόγραμμα αυτό όχι μόνο στο σύνολο  
των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται σε κοινοτικό επίπεδο αλλά  
επίσης και προπαντός στις πραγματικές καταστάσεις των κρατών  
μελών, καθιστά αναγκαία τη σύνδεση των ανταλλαγών αυτών με  
τις προτεραιότητες που περιλαμβάνονται στο ψήφισμα του Συμ­
βουλίου και επομένως στη θέση σε εφαρμογή του ψηφίσματος  
αυτού, όπως αυτή ορίζεται στο παρόν πρόγραμμα εργασίας.
(ν)  Το πρόγραμμα ανταλλαγών και επισκέψεων, ανεξάρτητα από το  
εγγενές ενδιαφέρον του, έχει έννοια μόνο σε συσχετισμό με  
ένα σφαιρικότερο στόχο : να χαραχθούν κοινές κατευθύνσεις  
σχετικά με το περιεχόμενο της κατάρτισης για όλους τους  
εκπαιδευτικούς και να προσδιοριστούν οι λεπτομέρειες ένταξης  
αυτής της εξοικείωσης στο γενικότερο πλαίσιο της αρχικής  
και συνεχούς κατάρτισης των εκπαιδευτικών.
(νι) Προκειμένου να αξιοποιηθεί η αποκτηθείσα πείρα, ένας πρώτος  
απολογισμός αυτών των ανταλλαγών και επισκέψεων θα γίνει

- 13 -
στο πλαίσιο ενός συμποσίου που θα πραγματοποιηθεί στις αρχές  
του 1987 και στο οποίο θα συμμετάσχ' ν ορισμένοι από τους  
δικαιούχους του προγράμματος αυτού όπυς έγινε και στο Pont-ä-  
Mousson το 1983 για το πρόγραμμα που αφορούσε τους τοπι­
κούς διοικητικούς υπαλλήλους.
Δράση υπέρ των "πολλαπλασιαστικών παραγόντων" :  Μία πρώτη
σειρά ανταλλαγών και επισκέψεων θα οργανωθεί στο πλαίσιο του  
σχολικού έτους 1984-1985. Λόγω των περιορισμένων πόρων που  
διατίθενται, αυτές οι ανταλλαγές και επισκέψεις θα αφορούν  
μόνο περίπου 40 "πολλαπλασιαστικούς παράγοντες" και θα γίνουν  
πειραματικά προς την κατεύθυνση του Ηνωμένου Βασιλείου και  
της Γαλλίας'  στη συνέχεια το πρόγραμμα αυτό θα επεκταθεί  
προοδευτικά και προς τα άλλα κράτη μέλη, δεδομένου ότι για  
να εξασφαλισθεί η επιτυχία της ενέργειας αυτής είναι αναγκαίο  
να προγραμματισθούν οι ανταλλαγές ένα χρόνο πριν από την πραγ­
ματοποίησή τους.
Πιο ειδικευμένες ανταλλαγές :  Ειδικότερες εξελίξεις σχετικά  
με την εισαγωγή των ΝΤΠ στην εκπαίδευση (όσον αφορά το περι­
εχόμενο και/ή τις μεθόδους) είναι δυνατόν να δημιουργήσουν  
σε κάποια ομάδα εκπαιδευτικών/ερευνητών την επιθυμία να εμπλου­
τίσει και να συγκρίνει τη συγκεκριμένη εμπειρία της με παρό­
μοιες προσεγγίσεις που εφαρμόζονται σε άλλο κράτος μέλος  
(πρότυπο SSV).  Επίσης κάποια ομάδα υπεύθυνη γισ ενέργεια  
κατάρτισης των εκπαιδευτικών στις ΝΤΠ μπορεί να επιθυμεί να  
εξετάσει από κοινού με άλλες ομάδες που έχουν αναλάβει παρό­
μοια δράση τη δυνατότητα επεξεργασίας συντονισμένων προσεγ­
γίσεων (πρότυπο JSP). Η ομάδα ad hoc θα εξετάσει τη δυνα­
τότητα διαφοροποίησης ανάλογα με τις ατομικές ανάγκες του  
προγράμματος ανταλλαγών και επισκέψεων που περί γράφεται παρα­
πάνω (Β.1) προκειμένου να ληφθούν υπόψη αυτές οι ειδικότερες  
απαιτήσεις.

V/1292/84-EL
ΠΕΑ/χτ
Γ. θέμα 3 :  Λογικό, λογικό εκπαιδευτικών εφαρμογών και εξοπλισμός
5* Τέσσερα ετημέρους θέματα εργασίας θα ληφθούν υπόψη στον τομέα  
αυτό στα πλαίσια του ψηφίσματος του Συμβουλίου και των Υπουργών  
Παιδείας της 19ης Σεπτεμβρίου 1983. Υπονοείται βέβαια ότι οι ενέρ­
γειες που θα αναληψθούν για το γενικό αυτό θέμα θα πρέπει να  
συντονισθούν με τις δραστηριότητες στα πλαίσια άλλων κοινοτικών  
προγραμμάτων - ιδιαίτερα του ESPRIT - καθώς και με τις προσπάθειες  
που γίνονται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και της τυποποίησης (1).
θεματική Cι) μεγιστοποίηση των παιδαγωγικών λειτουργιών των διαλογικών γλωσσών  
που θα είναι αρκετά ευπροσάρμοστες και ευέλικτες ώστε να επιτρέ­
πουν στους εκπαιδευτικούς να χρησιμοποιούν, σε διάφορες συνθήκες  
διδασκαλίας, όλες τις δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνο­
λογίες πληροφοριών (ΝΤΠ) - χωρίς εξαιτίας αυτού να απαιτείται για  
τη γνώση των γλωσσών αυτών μια εκπαίδευση των παραγωγών λογικού  
εκπαιδευτικών εφαρμογών (2) σε μεγάλο βάθος. Στην πράξη, η γλώσσα  
προγραμματισμού ή το λογικό (3) που χρησιμοποιείται περισσότερο  
για την εισαγωγή στην πληροφορική - και στις εφαρμογές της στην  
εκπαίδευση - είναι η BASIC και οι παραλλαγές της" η γλώσσα όμως  
αυτή, που δημιουργήθηκε αρχικά για να διευκολύνει κυρίως τη δια-  
λογική πραγματοποίηση επιστημονικών υπολογισμών, θεωρείται παρόλα  
αυτά ως απόκρυφη και σκληρή από τους εκπαιδευτικούς (και τους μα­
θητές) που δεν νοιώθουν να τους ελκύουν οι τομείς της τεχνολογίας  
και των μαθηματικών. Οι άλλες δομημένες γλώσσες όπως η LISP, η  
PASCAL, η C0MAL, η SMALLTALK σπάνια διατίθενται στους μικροϋπολο­
γιστές ευρείας κυκλοφορίας και επί πλέον δεν έχουν δημιουργηθεί  
για την εισαγωγή στην πληροφορική. Αντίθετα, μια γλώσσα που ανα­
πτύχθηκε ειδικά με στόχο τις εφαρμογές των υπολογιστών στην εκπαί­
δευση - γίνεται αναφορά της γλώσσας LSE - έχει περιορισμένο κοινό.  
Τέλος οι προσεγγίσεις όπως η LOGO που προέκυψε απευθείας από την
(1) SEC (84)796. Έγγραφο Εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής: η τυποποίηση  
στον τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών.
(2) Λογικό εκπαιδευτικών εφαρμογών:  didacticiel/courseware
(3) Λογικό (Software):το σύνολο των προγραμμάτων που είναι αναγκαία για τη λειτουρ­
γία ενός συστήματος επεξεργασίας πληροφοριών- 14 -

LISP- παραμένει ακόμη χαρακτηρισμένη ιδιαίτερα ως γλώσσα "τεχνητής  
νοημοσύνης" και οι συνεχώς αυξανόμενες εφαρμογές της σε διεργασίες  
θεμελιώδους εκμάθησης μικρών παιδιών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση  
δεν σημαίνει καθόλου ότι μπορ ι  η χρησιμοποίηση της νά προταθεί σε  
όλες τις εκπαιδευτικές καταστάσεις - κι αυτό για έναν παραπάνω λόγο  
αφού η LOGO απαιτεί ένα εξαιρετικά ιδιότυπο περιβάλλον.
Παιδαγωγική και διαλογικές γλώσσες
Το 1983-1984 πραγματοποιήθηκε μια μελέτη σκοπιμότητας από την ΤΙΤΝ που  
απέβλεπε, με βάση μια συγκριτική ανάλυση των ειδικών γλωσσών της εκπαί­
δευσης με τη βοήθεια υπολογιστή, να καταλήξει σε έναν κοινό πυρήνα παι­
δαγωγικών λειτουργιών και το σύνολο των οδηγιών που αφορούν τις διάφο­
ρες εργασίες σχετικά με τις λειτουργίες αυτές. Τα αποτελέσματα της με­
λέτης αυτής καθώς και μια μελέτη που βρίσκεται σε εξέλιξη σχετικά με  
την εξέταση των συνθηκών και των προοπτικών χρήσης του λογικού LOGO ως  
εργαλείου εκμάθησης για τα μικρά παιδιά, αποτελούν ένα σημείο εκκίνη­
σης και αξίζει η προώθηση των ενεργειών προς την κατεύθυνση αυτή. Για  
τον σκοπό αυτό προτείνεται η εξέταση των συνθηκών εφαρμογής των διαφό­
ρων γλωσσών που χρησιμοποιούνται συχνότερα στην εκπαίδευση. Η έκθεση  
της ομάδας αυτής καθώς και οι ενδεχόμενες προτάσεις για δράση θα παρου­
σιαστούν στο σεμινάριο προσανατολισμού που θα γίνει στη Γερμανία τον  
Οκτώβριο του 1985. Εξάλλου η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα ενίσχυ­
σης της ενδεχόμενης πραγματοποίησης μιας σειράς θερινών σχολείων, ιδίας  
για τις γλώσσες με βάση την εμπειρία που αποκτήθηκε τον Ιούλιο 1984  
στα πλαίσια του σχολείου που οργανώθηκε στη Nice σε συνεργασία με τις  
γαλλικές αρχές.
( ι  ι  ) Βελτίωση της ποιότητας του λογικού εκπαιδευτικών εφαρμογών
Κάτι που συνεπάγεται στο μέλλον αν όχι την καθιέρωση προτύπων  
που η καθιέρωσή τους στον τομέα αυτό είναι δύσκολη αν όχι αδύνατη,  
τουλάχιστον τον προσδιορισμό των κριτηρίων με βάση τα οποία είναι  
δυνατόν - για το μελλοντικό χρήστη - να αποφανθεί για την ποιότητα  
του λογικού εκπαιδευτικών εφαρμογών που επιθυμεί να χρησιμοποιήσει  
(έλεγχος ποιότητας). Η δυνατότητα εκτίμησης της ποιότητας ενός  
συστήματος λογικού εκπαιδευτικών εφαρμογών - κάτι που συνεπάγεται  
τη δυνατότητα ανάλυσης και περιγραφής του - αποτελεί στην πραγμα­
τικότητα προϋπόθεση για την ανταλλαγή λογικού εκπαιδευτικών  
εφαρμογών.

_ 16 .
. ΕΝΕΡΓΕΙΑ C.2 - Η Ποιότητα των συστημάτων λογικού εκπαιδευτικών εφαρμογών
Σε συνέχεια του σεμιναρίου του Newcastle (Ηνωμένο Βασίλειο,  
Ιούλιος 1984) προτείνεται να ζητηθεί από μια ομάδα εμπειρογνω­
μόνων να εξετάσουν τις μεθόδους που υπάρχουν σχετικά με τον  
έλεγχο της ποιότητας των συστημάτων λογικού εκπαιδευτικών 
εφαρμογών : κριτήρια που χρησιμοποιούνται, τεχνικά και παιδα­
γωγικά στοιχεία, μηχανισμοί αξιολόγησης κλπ. Η εργασία αυτή  
που πρέπει να γίνει μέοα στο 1985 θα επιτρέψει τον προσδιορι­
σμό των βάσεων για την ενδεχόμενη δημιουργία "βιβλιοθηκών λο­
γικού εκπαιδευτικών εφαρμογών" στα διάφορα κράτη μέλη, διευκο­
λύνοντας έτσι τις ανταλλαγές.
θεματική (ιιι) Διευκόλυνση της δυνατότητας μεταφοράς λογικού/λογικού εκπαι­
δευτικών εφαρμογών
Το σημερινό πλήθος των εξειδικευμένων γλωσσών που χρησιμοποι­
ούνται στους μικροϋπολογιστές στην εκπαίδευση οφείλεται στο  
γεγονός ότι οι γλώσσες αυτές εξαρτώνται συνήθως από το μηχάνημα  
και ιδίως από το λειτουργικό σύστημα που χρησιμοποιείται. Η  
κατάσταση αυτή αυξάνει το κόστος μεταφοράς λογικού εκπαιδευτι­
κών εφαρμογών από τη μία εγκατάσταση στην άλλη - πολύ περισ­
σότερο όταν προτείνεται η χρησιμοποίηση για το σκοπό αυτό μέσων  
όπως η ηλεκτρονική διανομή (τηλεπεξεργασία ή ηλεκτρονική δια­
βίβαση μηνυμάτων). Χωρίς να γίνει αναφορά σε τεχνικές λεπτο­
μέρειες σχετικά με τους διάφορους τρόπους διαβίβασης - μέ βάση  
την υποστήριξη και τις αρχιτεκτονικές των δικτύων - η δυνατότητα  
που έχουν οι μαθητές κι οι διδάσκοντες να καταφύγουν σε εκπαι­
δευτικό και επιμορφωτικό υλικό που έχει αποθηκευθεί σε υπολο­
γιστές και διανέμεται αυτόματα μετά από αίτηση μέσω των δικτύων  
σε οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, αποτελεί πιθανώς ένα πλεονέκτημα  
που αξίζει να χρησιμοποιηθεί σε όλη του την έκταση.
. ΕΝΕΡΓΕΙΑ C.3 - Η εκπαιδευτική τηλεματική :η θέση της τηλεματικής στην εκπαί­
δευση, όσο ενδιαφέρουσες κι αν είναι οι εμπειρίες που αποκτή­
θηκαν μέχρι σήμερα, δεν έχει ακόμη κατοχυρωθεί παρόλο που η  
κατάσταση αρχίζει να εξελίσσεται ταχύτατα. Οι μικροϋπολογιστές  
μπορούν όλο και περισσότερο να συνδεθούν με το δίκτυο - το  
οποίο τους εξασφαλίζει προσπέλαση σε τράπεζες δεδομένων ή προ­
γράμματα, τους δίνει τη δυνατότητα να στείλουν πληροφορίες σε  
ένα κέντρο (παιδαγωγική παρακολούθηση μαθητών, χρησιμοποίηση

- 17 -
λογικού κλπ) και γενικότερα να καθιερώσουν διαδικασίες τηλεφόρτωσης  
που συνίστανται στην διερεύνηση ε' 'ς προγράμματος σε ένα κέντρο πόρων,  
τη μεταφορά του μέσω του δικτύου σ ην τοπική μνήμη και στη συνέχεια  
στην εκμετάλλευσή του χωρίς να απαιτείται η παράταση της σύνδεσης με  
έναν εξωτερικό υπολογιστή. Πρέπει επιπλέον στα πλαίσια αυτά να λαμβά-  
νεται υπόψη η επικειμένη εμφάνιση των διαλογικών οπτικοακουστικών μέσων  
— δηλαδή του συνόλου των υπηρεσιών — ανάμεσα στα άλλα και εκπαιδευτι­
κών - που η υλοποίησή τους θα γίνει δυνατή με την ενοποίηση των βιντεο-  
δίσκων, των υπολογ ιστών και των δικτύων.
Μια μελέτη βρίσκεται τώρα σε εξέλιξη CSECESA - 1983/1984) με θέμα τα  
δίκτυα διαβίβασης και τις τηλεπικοινωνίες για εφαρμογές στην εκπαίδευση  
και στην κατάρτιση. Αποτελεί ένα πρώτο μόνο βήμα στο μέτρο που η λύση  
των προβλημάτων της χρήσης σχετικά με την εφαρμογή της τηλεματικής στην  
εκπαίδευση βρίσκεται μακρυά είτε πρόκειται για την ανάπτυξη μιας βαθμι­
δωτής σειράς τερματικών, είτε για την εσωτερική οργάνωση των δικτύων,  
(ιεράρχηση των κέντρων πόρων), είτε τέλος για την εξατομίκευση του  
διαλόγου χρήστη-συστήματος (κάτι που συνεπάγεται επίσης την ανάπτυξη  
γλωσσών για συγγραφείς χάρη στις οποίες θα είναι δυνατή η σύνταξη  
προγραμμάτων χωρίς να απαιτούνται οι τεχνικές λεπτομέρειες του προγραμ­
ματισμού). Η σημασία των προκλήσεων αυτών - που δεν είναι μόνον παι­
δαγωγικές αλλά επίσης τεχνικές και οικονομικές - καθώς και η αβεβαιό­
τητα αναφορικά με τις βέλτιστες συνθήκες αποδοτικότητας της τηλεματι  
κής στην εκπαίδευση (για παράδειγμα το TELETEL, το SAVANT και το  
SEVIL στη Γαλλία, το CEEFAX/ORACLE, το PRESTEL και το CYCLOPS - Ανοι­
κτό Πανεπιστήμιο στο Ηνωμένο Βασίλειο) κάνουν αναγκαία την προώθηση  
μιας πειραματικής κοινοτικής ενέργειας ενίσχυσης.
Για το σκοπό αυτό, θα οργανωθεί το 1985 μια συνάντηση εμπειρογνωμόνων,  
θα έχει ως στόχο να θέσει τις βάσεις για ένα πρόγραμμα ' !£κπαιδευτι κής  
Τηλεματικής" το οποίο με βάση τα βασικά προβλήματα που αναφέρθηκαν στην προη­
γούμενη παράγραφο θα περιλά^ει εκτός των άλλων μια ανάλυση των "πρωτο­
κόλλων" που αφορούν την τηλεφόρτωση καθώς και την υποστήριξη της  
λειτουργίας των δικτύων σε εθνικό ή κοινοτικό επίπεδο (1986-1987).
Τα συμπεράσματα που θα προκόψουν από τη δραστηριότητα αυτή θα παρου­
σιαστούν στο σεμινάριο "Απολογισμός" (Σεπτέμβριος 1987).
*

- ιε -
θεματική (ιν) Ενίσχυση του παιδαγωγικού ενδιαφέροντος των εκπαιδευτικών
συστημάτων που συνδέονται με τις Νέες Τεχνολογίες Πληροφοριών,  
με προοπτική ιδίως μια συνδυασμένης χρήσης περισσότερων μέσων  
επικοινωνίας (συστήματα πολλαπλών μέσων). Με βάση τις σημερινές  
και τις προβλεπόμενες ανάγκες της αγοράς της εκπαίδευσης και της  
κατάρτισης ζχωρίς να γίνει αναφορά στις εφαρμογές των μικροϋπολο­
γιστών στην οικογενειακή ζωή) οι κατασκευαστές θα οδηγηθούν στη  
γρήγορη προώθηση στην αγορά εξοπλισμού χωρίς προηγουμένως να υπο­
χρεωθούν στις περισσότερες περιπτώσεις, να καθορίσουν τα τεχνικά  
και εργονομικά χαρακτηριστικά του εξοπλισμού αυτού σε συνάρτηση  
με τις εκπαιδευτικές του εφαρμογές. Η σημερινή αυτή διάσταση του  
προβλήματος - που τοποθετείται στην τομή των πολιτικών για τον  
εκπαιδευτικό εξοπλισμό και των πολιτικών για τη βιομηχανική ανά­
πτυξη - θα γίνεται τόσο πιό θεμελιώδης όσο θα εμφανίζεται στην  
αγορά νέος εξοπλισμός ή συνδυασμοί εξοπλισμού - κάτι που θα καθι­
στά ακόμη πιο αναγκαία μια παιδαγωγική προσέγγιση του προβλήματος.
. ΕΝΕΡΓΕΙΑ 0.4 - Νέες Τεχνολογίες Πληροφοριών στην Εκπαίδευση και εξοπλισμός
Το έγγραφο που υποβλήθηκε στην Επιτροπή Εκπαίδευσης το Σεπτέμ­
βριο 1983 (ν /1 258/83-115 ΕΝ) πρότεινε (§ 15) να καθιερωθεί κάποιου  
είδους συνεργασία σε κοινοτικό επίπεδο ανάμεσα στις εκπαιδευτικές  
αρχές και τους βιομηχανικούς κύκλους, με την οργάνωση για παρά­
δειγμα μιας σειράς στρογγυλών τραπεζών που θα καταλήξουν στο  
μέλλον (1986) σε ένα συμπόσιο. Το σεμινάριο που θα πραγματοποιηθεί 
τον Οκτώβριο του 1985 στο Βερολίνο μπορεί να θεωρηθεί ότι θα απο-  
τελέσει ένα ενδιάμεσο στάδιο στην υλοποίηση αυτής της συνεργασίας.  
Η συνεργασία αυτή που θα πραγματοποιηθεί σε στενή επίσης συνεργα-  
^ αία με τις Υπηρεσίες της Επιτροπής που ευρύνονται για τη βιομη-

- 19 -
χανική πολιτική και την πολιτική Ε&Α που αφορά τις Νέες Τεχνο­
λογίες Πληροφοριών σε κοινοτικό επίπεδο - ιδιαίτερα με την Επιχει­
ρησιακή Μονάδα Τεχνολογιών Πληροφοριών και Τηλεπικοινωνιών (1).
Ένας από τους μεσοπρόθεσμους στόχους της ενέργειας αυτής θα μπο­
ρούσε να είναι για το 1986-1987 η ενδεχόμενη προώθηση σε κοινοτικό  
επίπεδο, και με κοινή δαπάνη που θα κατανεμηθεί ανάμεσα στην  
Επιτροπή και τους ενδιαφερόμενους βιομηχανικούς κύκλους, ενός  
διαγωνισμού έργων που θα αφορούν για παράδειγμα :
- την υλοποίηση σταθμών εργασίας πολλαπλών μέσων που θα συνδέουν  
τους μικροϋπολογιστές με άλλα Εκπαιδευτικά μέσα (όπως ο διαλο-  
γικός βιντεοδίσκος)
- την ανάπτυξη περιφερειακού εξοπλισμού και των αντίστοιχων εξω­
τερικών διασυνδέσεων που θα μπορούν να εμπλουτίσουν την επικοι­
νωνία ανθρώπου-μηχανής, όπως η αναγνώριση ακουστικών σημάτων  
(προφορικά μηνύματα), η χρήση οθόνών ευαίσθητων στην αφή, κλπ.(2).
Παρομοίως, φαίνεται να αξίζει η εξέταση των εργονομικών ζητημάτων  
που σχετίζονται με τη χρήση των μικροϋπολογιστών και των διασυν­
δέσεων τους στην εκπαίδευση - είτε πρόκειται για ζητήματα οπτικής  
(διαστάσεις οθόνης, διακριτική ικανότητα κλπ) ή ακουστικής (βελ­
τίωση του ηχητικού περιβάλλοντος) είτε γενικότερα για την ίδια τη  
μελέτη και σχεδίαση των σταθμών εργασίας. Προτείνεται για το σκοπό  
αυτό, η προώθηση το 1985 μιας συγκριτικής λειτουργικής ανάλυσης  
του εκπαιδευτικού εξοπλισμού που να συνδυάζει τον ανθρώπινο παρά­
γοντα και τα τεχνικά ζητήματα από την άποψη των εκπαιδευτικών απαι­
τήσεων κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα τη σύνταξη ενός πρώτου κατα­
λόγου των μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση.
Μία μελέτη πραγματοποιήθηκε πρόσφατα για λογαριασμό των Υπηρεσιών  
της Επιτροπής :  "Ευκαιρίες για Προηγμένες Εκπαιδευτικές Τεχνολογίες  
με βάση την Τεχνολογία Πληροφοριών" (Μάιος 1984 - Ανοικτό Πανεπι­
στήμιο).
Η ενέργεια αυτή θα πρέπει να συνδυαστεί με ορισμένα θέματα που  
αφορούν έργα τύπου Β του προγράμματος ESPRIT (ΕΕ L 81-24.3.1984)  
και ιδιαίτερα τα υποπρογράμματα 3 (Προηγμένη Επεξεργασία Πληροφοριών)  
και 4 (Συστήματα Γραφείου ) - οι τομείς δράσης C1 (Παιδαγωγική κά~Γ  
διαλογικές γλώσσες) κσΓϊ C3 (Εκπαιδευτική Τηλεματική) επίσης θα πρέπει  
να συνδυαστούν με τα υποπρογράμματα του ESPRIT 2 (Τεχνολογία λογικού)  
και 4.3 (Συστήματα Επικοινωνιών).

ν/1292/34-ΕΙ.
ΠΕΑ/οκ
-  20  -
I I  ανάλυση αυτή θα πρέπει να επιτρέψει στην συνέχεια την  
κατάρτιση των προδιαγραφών ενός ενδεχόμενου προγράμματος  
έρευνας-ανάπτυξης στον τομέα αυτό. Ένας πρώτος απολογισμός  
των εργασιών αυτών θα μπορούσε να παρουσιαστεί στο σεμινά­
ριο του Βερολίνου (Οκτώβριος 1955).
- θέμα 4 :  Οι οικονομικές πλευρές της εισαγωγής των Νέων  
Τεχνολογιών Πληροφοριών στην εκπαίδευση και οι  
στρατηγικές της ανάπτυξης
Πέρα από τις τεχνικές και παιδαγωγικές πλευρές - καθώς και  
το πρόβλημα των ανθρώπινων πόρων (κατάρτιση των εκπαιδευ­
τικών) - η προώθηση των Νέων Τεχνολογιών Πληροφοριών στα  
εκπαιδευτικά συστήματα δημιουργεί ορισμένα οικονομικά προ­
βλήματα τα οποία έχουν επιπτώσεις στην στρατηγική. Παρόλο  
που το κόστος του εξοπλισμού παρουσιάζει πτωτικές τάσεις  
(η σχετική τιμή των μικροϋπολογιστών έχει μειωθεί σημαντικά  
τα τελευταία χρόνια - για τις ίδιες αν όχι και ανώτερες  
επιδόσεις) είναι επιβεβλημένη η διαπίστωση ότι, η γενικευ-  
μένη εισαγωγή των Νέων Τεχνολογιών Πληροφοριών αντιπροσωπεύει  
ιδιαίτερα σημαντική επένδυση - πολύ περισσότερο όταν συμπε-  
ριληφθούν οι δαπάνες που αφορούν την λειτουργία και την  
συντήρηση του υλικού.
Αποτελεί εξάλλου γεγονός ότι διατίθενται πολύ λίγα αξιόπι­
στα ποσοτικά δεδομένα για τα ζητήματα του κόστους και της  
χρηματοδότησης. Δεν πρόκειται απλώς για μια περιορισμένη  
κατάσταση ενός μικροϋπολογιστή ανά σχολικό ίδρυμα αλλά για  
μια πολύ σημαντικότερη ανάπτυξη - σε ποσοτικό επίπεδο. Μετά  
τους αρχικούς ενθουσιασμούς και προκαταλήψεις, το πρόβλημα  
του κόστους μιας γενίκευσης της εισαγωγής των νέων τεχνολο­
γιών πληροφοριών σε ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα, αποκτά  
πρωταρχική σπουδαιότητα - τόσο στο χρηματοδοτικό επίπεδο  
όσο και στο επίπεδο του προϋπολογισμού.
Λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες στα διάφορα κράτη μέλη

~ 20α
φαίνεται ότι αξίζει ο προσδιορισμός των διαφόρων επιμέρους  
παραμέτρων του κόστους αυτού καθώς .  >  των μηχανισμών χρη­
ματοδότησης όταν υφίστανται στα διάφορα επίπεδα ευθύνης.  
Πρόκειται για θεμελιώδες ζήτημα για την Ομάδα ad hoc των  
υπεύθυνων ανώτατου επιπέδου.

-  21 -
12. Αυτή η ανάλυση του κόστους που συσσωρεύεται και συνδέεται  
με την εισαγωγή των Νέων Τεχνολογιών Πληροφοριών στην εκπαί­
δευση θα πρέπει να λάβει υπόψη και τα ακόλουθα ζητήματα :
θεματική (ι) - τις συστατικές παραμέτρους του κόστους :  αφορά την
αξιοποίηση στοιχείων όπως :
- ο εξοπλισμός των σχολείων και άλλων εκπαιδευτικών ιδρυ­
μάτων όσον αφορά τους μικροϋπολογιστές και άλλα συστή­
ματα που συνδέονται με τις ΝΤΠ (λαμβανομένων υπόψη των  
αποσβέσεων)
- η συντήρηση του εξοπλισμού
- η λειτουργία
Καλό θα ήταν η ανάλυση αυτή να αξιοποιήσει τις χρηματικές  
ροές (ύψος ετήσιων δαπανών) καθώς και την προέλευση των  
χρηματοδοτήσεων (δημόσιος-ιδιωτικός τομέας, βιομηχανία/  
εμπορικές επιχειρήσεις ή άλλες). Το τελευταίο αυτό σημείο  
έχει ιδιαίτερη σημασία καθόσον στο επίπεδο του λογικού  
και του λογικού εκπαιδευτικών εφαρμογών η συμβολή του ιδιω­
τικού τομέα (κατασκευαστών, εταιριών παροχής υπηρεσιών,  
εκδοτών) είναι ιδιαίτερα σημαντική.
(ιι) - τη διάσταση κόστος/αποδοτικότητα της εισαγωγής των νέων  
τεχνολογιών στα σχολεία. Πρόκειται ανάμεσα στα άλλα  
και για την προσπάθεια προσδιορισμού της προστιθεμένης  
αξίας των ΝΤΠ - δηλαδή η μέτρηση του κατά πόσο και πως  
οι νέες τεχνολογίες τροποποιούν την παραγωγικότητα  
του εκπαιδευτικού συστήματος. Πρόκειται για έναν ιδιαί­
τερα πολύπλοκο τομέα, αφού στις παραπάνω παραμέτρους θα  
πρέπει να προστεθούν μεταβλητές όπως το κόστος εγκατά­
στασης του υλικού (συμπεριλαμβανομένων και των ενδεχο­
μένων μετατροπών των χωρών), και τις επιπτώσεις από την  
εισαγωγή των ΝΤΠ στο κόστος που αφορά το τεχνικό και  
παιδαγωγικό προσωπικό.

- 21α -
ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Δ.1. - Το κόστος των ΝΤΠ οτην εκπαίδευτ .  με βάση ένα πλέγμα
ανάλυσης του οποίου το μοντέλο θα καθοριστεί σε συνεν­
νόηση με τα κράτη μέλη (1985) θα συνταχθεί ένας φάκε­
λος πληροφοριών (ΰ1). 0 φάκελος αυτός που θα τύχει
εκμετάλλευσης ανάλογα με τις πληροφορίες που θα συγκεν­
τρωθούν θα πρέπει να επιτρέψει - από το τέλος του 1985—  
την ύπαρξη πιο επακριβών δεδομένων για το κόστος - άμ-  
μεσο και έμμεσο - της εισαγωγής των ΝΤΠ στην εκπαίδευση  
και ιδιαίτερα τους μηχανισμούς συσσώρευσης αυτού του  
κόστους.

-  22  -
Δ.2. - Οι στρατηγικές ανάπτυξης:
θα συνταχθούν φάκελοι πληροφοριών σε σχέση με τις στρα­
τηγικές που ακολουθούνται στα κράτη μέλη με στόχο την  
εισαγωγή των ΝΤΠ στην εκπαίδευση. Στόχος θα είναι -  
λαμβανομένων υπόψη των οργανωτικών κυρίως ιδιομορφιών  
των κρατών μελών- η αποσαφήνιση ζητημάτων όπως: πως εξα­
σφαλίζεται συγκέντρωση των εθνικών προτεραιοτήτων κατά  
περιοχές, ποιά είναι η πραγματική συμβολή των Πανεπιστη­
μίων ποιές πολιτικές ακολουθούνται σχετικά με τον εξοπ­
λισμό (εθνική αγορά/εσωτερική αγορά),κλπ. ;
Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν οτους φακέλους Δ2  
θα τύχουν εκμετάλλευσης περιοδικά σε στενή συνεργασία  
με την Κεντρική Μονάδα του EURIDYCE και το δίκτυο των  
εξειδικευμένων κέντρων ΝΤΠ/εκπ. (Μέρος III παρακάτω-  
παράγρ. 22-...) με βάση ετήσιες και θεματικές εξετάσεις  
που θα πραγματοποιηθούν λαμβανομένης υπόψη της εμπειρίας  
που αποκτήθηκε επί του θέματος από την Ευρωπαϊκή Ομάδα  
"ελετών και Αναλύσεων (EPOS) (1).
III. Η ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
A - Διεύθυνση των κοινοτικών δραστηριοτήτων
13. Η επιτροπή εκπαίδευσης που έχει την ευθύνη για τον συντο­
νισμό και την παρακολούθηση επί της υλοποίησης αυτού του  
προγράμματος δράσης συμφώνησε με τη δημιουργία μιας ομά­
δας εθνικών υπεύθυνων ανώτατου επιπέδου που θα επιφορτι­
στεί με την παροχή συμβουλών προς την Επιτροπή σχετικά  
με τους 4 τομείς που προσδιορίζονται παρακάτω.
(1 ) Τό δίκτυο EPOS δημιουργήθηκε το Νοέμβριο 1980 με βάση
τα συμπεράσματα της Μόνιμης Επιτροπής Απασχόλησης. Δια­
νέμει δελτία πληροφοριών στούς εξειδικευμένους κύκλους  
σχετικά με τις πολιτικές υποστήριξης της τεχνολογικής  
καινοτομίας, τις πιο αξιόλογες εμπειρίες βιομηχανικής  
καινοτομίας κ.ά.

- 23 -
14. Τα μέλη αυτής της ομάδας που θα 6ι ο γ στούν προσεχώς από  
τις εθνικές τους αρχές, θα είναι πρόσωπα που το καθένα  
τους θα εξασκεί τα καθήκοντα συντονισμού και προγραμμα­
τισμού που συνδέονται με την εισαγωγή των τεχνολογιών  
αυτών στα κράτη μέλη. Προβλέπεται ότι η ομάδα αυτή θα  
πραγματοποιεί τακτικές συναντήσεις στις Βρυξέλλες (2 συ­
ναντήσεις ετησίως). Αποστολή της θα είναι η παροχή συμ­
βουλών προς τις υπηρεσίες της Επιτροπής κατά την εξέλιξη  
και την παρακολούθηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων που  
σχετίζονται με το πρόγραμμα αυτό και η συμβολή κατά τον  
τρόπο αυτό σε μια καλή συσχέτιση ανάμεσα σ' αυτές τις δρα­
στηριότητες καθώς και ανάμεσα σ' αυτές και στις πρωτοβου­
λίες που αναλαμβάνονται στο επίπεδο των κρατών μελών.
Με τη μορφή αυτή θα εξασφαλίσει την τεχνική υποστήριξη  
μιας συντονισμένης διαδικασίας παρακίνησης που είναι η  
μόνη που μπορεί να μεγιστοποιήσει την αποδοτικότητα των  
αναλαμβανόμενων δραστηριοτήτων.
15. Όπως αναφέρεται και στο μέρος IV του ψηφίσματος του Συμ­
βουλίου και των υπουργών παιδείας που συναντήθηκαν στα  
πλαίσια του Συμβουλίου θα υποβάλλεται τακτικά μια ενδιά­
μεση έκθεση - για πρώτη φορά η έκθεση αυτή θα υποβληθεί  
το Σεπτέμβριο/Οκτώβριο 1985. Η παραπάνω ομάδα θα συμ­
βουλεύει την Επιτροπή για τη σύνταξη του εγγράφου αυτού.
Β - Συγκέντρωση και διανομή πληροφοριών
16. Η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών πληροφοριών στην εκπαίδευ­
ση - επειδή αναμφίβολα πρόκειται για ένα φαινόμενο σχε­
τικά πρόσφατο και κατά συνέπεια σε πλήρη εξέλιξη όπου πρα­
γματοποιούνται πολλά και όπου απομένουν να γίνουν ακόμη  
πολλά και το οποίο χαρακτηρίζεται από πολλαπλασιασμό των  
πρωτοβουλιών στα διάφορα επίπεδα των εκπαιδευτικών συστη­
μάτων - συνοδεύεται και από μία ροή πληροφοριών που σχε-

- 23α -
τίζονται είτε με τις σχετικές εξελίξεις στον τομέα, είτε  
με τις έρευνες που σχετίζονται με όλες τις πλευρές του  
προβλήματος, θα πρέπει να προστεθεί επίσης ότι υφίσταται  
μια πραγματική ζήτηση για πληροφορίες, που γίνεται όλο και  
πιο δύσκολη να αντιμετωπιστεί και να δομηθεί όσο ο ιδιωτι­
κός τομέας (κατασκευαστές υλικού, εκδότες κλπ) αφενός,  
και τα άλλα υπουργεία (βιομηχανίας, τηλεπικοινωνιών, κλπ),  
αφετέρου, πολλαπλασιάζουν τις πρωτοβουλίες τους στον τομέα  
αυτό, χωρίς να λησμονόύνται και οι πρωτοβουλίες που ανα­
λαμβάνονται στα πλαίσια του κλάδου των συναφών εκπαιδευτι­
κών δραστηριοτήτων.

- 24 -
Ιτα πλαίσια αυτά δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός  
ότι οι διάφοροι ενδιαφερόμενοι στα πλαί-.α του συστήματος  
(δημόσιες αρχές, κεντρική διοίκηση, τοπιιές αρχές, καθηγη­
τές, διευθυντές ιδρυμάτων, ερευνητές, γονείς κλπ) θα αντιμε­
τωπίσουν ένα πραγματικό πρόβλημα - το γνωστό πρόβλημα του  
προσδβορισμού των πληροφοριών που αφορούν τις συγκεκριμένες  
προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο καθένας (ποιος εξοπλισμός θα  
πρέπει να χρησιμοποιηθεί; πώς μπορούν να εισαχθόύν οι νέες  
τεχνολογίες πληροφοριών στο ένα ή το άλλο σχολικό πρόγραμμα;  
τί πραγματικό περιεχόμενο μπορεί να δοθεί σε ένα μάθημα πλη­
ροφορικής; πώς είναι δυνατόν να εκπαιδευτούν και να ανακυκλω­
θούν οι καθηγητές; κλπ). Προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυ­
νος αποπροσανατολισμού μέσα Οε ένα πολυποίκιλο σύνολο πληρο­
φοριών που είναι συχνά άχρηστες ή ξεπερασμένες, απαιτείται  
τόσο στο επίπεδο των κρατών μελών όσο και στο κοινοτικό, η  
οργάνωση της παραγωγής και κυρίως της κυκλοφορίας των πληρο­
φοριών, με τρόπο που να τονιστούν εκείνες οι οποίες για κά­
ποιο συγκεκριμένο κοινό και σε σχέση με κάποια συγκεκριμένη  
ανάγκη, μπορούν να συμβάλουν πραγματικά στην καλύτερη εξασφά­
λιση της εισαγωγής των τεχνολογιών αυτών στην εκπαίδευση.
Στο κοινοτικό επίπεδο, το δίκτυο πληροφοριών για τις εκπαι­
δευτικές πολιτικές  - EURIDICE - που δημιουργήθηκε στα πλαίσια του ψηφίσματος  
του Συμβουλίου και των Υπουργών Παιδείας που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβου­
λίου (1) αντιπροσωπεύει το πρώτο βήμα προς την εγκατάσταση, με προορισμο τους  
αρμόδιους για τη λήψη αποφάσεων των κρατών μελών, ενός τακτικού κυκλώματος πληροφόρησης,  
θα πρέπει να σημειωθεί ότι το θέμα της εισαγωγής των νέων  
τεχνολογιών πληροφοριών στην εκπαίδευση δεν συμπεριλαμβάνο-  
νταν αρχικά στον τομέα που κάλυπτε το EURYDICE, παρόλο που  
από το 1981 και μετά, οι ταχείες εξελίξεις στον τομέα αυτό  
οδήγησαν το δίκτυο στην προσθήκη και αυτής της διάστασης  
στα θέματα που αντιμετωπίζονταν στα πλαίσια του EURYDICE -  
είτε στα πλαίσια του συστήματος των ερωταποκρίσεων επί των  
εθνικών πολιτικών που εφαρμόζονταν για λογαριασμό της Επι­
τροπής, είτε με την παραγωγή, ύστερα από αίτήση των υπηρεσιών

- 24α -
της Επιτορπής, φακέλων πληροφοριών με την ευκαιρία της μιας ή  
της άλλης κοινοτικής εκδήλωσης (π.χ. οι φάκελοι που συντάχθη­
καν για τα ευρωπαϊκά σεμινάρια προσανατολισμού της Μασσαλίας  
- 1983 - και του Newcastle - 1984). Επιπλέον αξίζει να υπο­
γραμμιστεί η συμβολή του EURYDICE στην σύνταξη του εγγράφου  
που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο και στους Υπουργούς Παιδείας που  
συνεδρίασαν στα πλαίσια του Συμβουλίου τον Ιούνιο του 1983  
(V/890/83) και το οποίο εξασφάλιζε, για πρώτη φορά/,  μια ανάλυση

- 25 -
των εξελίξεων που συνδέονται με την ισαγωγή των νέων τε­
χνολογιών πληροφοριών στα δέκα κράτη υέλη.
18. Η εφαρμογή του στρατηγικού προγράμματος 1984-1987 που πα­
ρουσιάζεται παρακάτω, η ανάγκη ενίσχυσης της αποδοτικότη-  
τας των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται στα διάφορα επί­
πεδα και, κυρίως, ο πολύμορφος και εξαιρετικά εξειδικευμέ-  
νος χαρακτήρας των νέων τεχνολογιών συνεπάγονται τη δημι­
ουργία μίας ειδικής υποδομής υποστήριξης στον τομέα της  
πληροφόρησης, απαραίτητο αντίβαρο στις ενέργειες των κρα­
τών μελών και της Κοινότητας.
19. Είναι απαραίτητος ο καθορισμός κέντρων εξειδικευμένων στόν  
συγκεκριμένο τομέα της εισαγωγής των νέων τεχνολογιών πλη­
ροφόρησης στην εκπαίδευση σε κάθε κράτος μέλος. Γενικά η  
δημιουργία των κέντρων αυτών δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί  
ως δημιουργία μιας επιπλέον δομής, αλλά πολύ περισσότερο  
ως οργάνωση και διοχέτευση της κυκλοφορίας των πληροφοριών  
με χρησιμοποίηση προς το σκοπό αυτό των μονάδων ή των υπη­
ρεσιών που από τώρα καταλαμβάνουν μία κεντρική στρατηγική  
θέση στην εισαγωγή αυτών των νέων τεχνολογιών στην εκπαί­
δευση στο επίπεδο κάθε κράτους μέλους και που αξίζει να 
προσδιοριστούν ανάμεσά τους. Όσον αφορά τη ζωογόνηση
και τον συντονισμό του δικτύου αυτού, προτείνεται όπως η  
Επιτροπή εξασφαλίσει την αναγκαία τεχνική βοήθεια διευρύ­
νοντας τις αρμόδιότητες της κεντρικής ομάδας του δικτύου  
EURYDICE. Η επιτροπή εκπαίδευσης συμφώνησε για την υιο­
θέτηση του όρου αυτού.
20. Το εξειδικευμένο δίκτυο πληροφόρησης έχει ως αποστολή την  
υποστήριξη των δραστηριοτήτων σε κοινοτικό επίπεδο όπως  
αυτές παρουσιάζονται στο παρόν πρόγραμμα εργασίας - ιδιαί­
τερα όσον αφορά την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων αυτών  
των δραστηριοτήτων και την παροχή της δυνατότητας στις  
υπηρεσίες της Επιτροπής καθώς και στα κράτη μέλη να τροφο­
δοτήσουν και να παγιοποί ήσουν τις διάφορες προβλεπόμένες  
δραστηριότητες - για παράδειγμα όσον αφορά -

- 26 -
(ι) - την σύνταξη φακέλων για τους επω­
φελούμενους από το πρόγραμμα εκ­
παιδευτικών επισκέψεων και ανταλ­
λαγών"
Ciι> — τους φακέλους πληροφοριών για τα  
σεμινάρια προσανατολισμού και τα  
έγγραφα που σχετίζονται με την  
ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών  
πληροφοριών στα διάφορα εκπαιδευ­
τικά προγράμματα"
(ιιι) - τον συντονισμό των ερευνητικών δρα­
στηριοτήτων.
Οι διάφορες μονάδες ή συστατικά κέντρα του δικτύου θα συν­
δέονται με την ομάδα διεύθυνσης του προγράμματος που παρου­
σιάστηκε παραπάνω (παρ. 13). Προκειμένου να εξασφαλιστεί  
ο σύνδεσμος αυτός προβλέπεται όπως οι υπεύθυνοι αυτών των  
μονάδων ή κέντρων συμμετέχουν σε μία από τις δύο ετήσιες  
συναντήσεις αυτής της ομάδας διεύθυνσης των εθνικών υπεύθυ­
νων ανώτατου επιπέδου που θα οργανώνονται από την Επιτροπή.
IV. Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ
21. Οποιες κι αν είναι οι ιδιαιτερότητες - οργανικές, λογι­
στικές, λειτουργικές - η κοινοτική δράση σχετικά με την  
εισαγωγή των Νέων Τεχνολογιών Πληροφοριών στην Εκπαίδευση  
δεν μπορεί παρα να ωφεληθεί από μια στενή συνεργασία με  
διεθνείς και διακυβερνητικούς οργανισμούς που έχουν δρα­
στηριότητα στον τομέα αυτό. Πρόκειται κυρίως για τον  
(και ιδιαίτερα το Κέντρο Εκπαιδευτικών Ερευνών και  
Καινοτομίας - CERI), το Συμβούλιο της Ευρώπης, την UNESCO  
το IBI (Διεθνές Γραφείο Πληροφορικής) και αναμφίβολα το  
Mordi c Council.

- 27 -
22,. Πέρα από τις αμοιβαίες συμμετοχές σ ς διάφορες εκδηλώσεις '
που οργανώνονται από αυτούς (1) και τις τακτικές ανταλλαγές  
πληροφοριών τίθεται το ερώτημσ του κατά πόσο δεν είναι δυ­
νατή μια πιο δραστήρια συνεργασία σε ορισμένα θέματα και ι
εκεί όπου μια τέτοια συνεργασία θα μπορούσε να εμπλουτίσει
το κοινοτικό έργο με την αποφυγή άχρηστων επαναλήψεων δρα- ϊϊ
στηριοτήτων. Προς την κατεύθυνση αυτή επιτεύχθηκε ένα ;
πρώτο βήμα με το CERI το οποίο με την βοήθεια και τη συνερ- !
γασία της Επιτροπής προώθησε ορισμένες εργασίες σε δυο !
ειδικούς τομείς (2) επωφελούμενο για το σκοπό αυτό από
πληροφορίες που προέρχονταν από κράτη μέλη πέρα από αυτά J
Ì
που ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. |
23. Λαμβανομένων υπόψη των διαθεσίμων πόρων και της ανάγκης |
να μην διαμοιραστούν σε πολυάριθμους και διαφορετικούς το­
μείς αξίζει η εξέταση των πιθανών τρόπων και μέσων μιας
|
τέτοιας συνεργασίας (3). Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα j
προχωρήσουν σε διαβουλεύσεις προς τον σκοπό αυτό με τους
οργανισμούς που προαναφέρθηκαν - το παρόν πρόγραμμα ερ- II
γασίας θα αποτελεί μόλις οριστικοποιηθεί τη βάση των δια- ·
βουλεύσεων αυτών - και τα αποτελέσματα τους Gc παρουσια-  
σθούν τον κατάλληλο χρόνο στην Επιτροπή Εκπαίδευσης.
Αντιμετωπίζεται επίσης το ενδεχόμενο να προσκαλείται ένας
παρατηρητής από αυτούς τους οργανισμούς να συμμετέχει  
τακτικά στις συναντήσεις της ομάδιις ad hoc για τη διεύθυνση.
(1) Οι τέσσερις οργανισμοί για παράδειγμα έστειλαν παρατηρητές  
στο πρώτο σεμινάριο προσανατολισμού στη Μασσαλία. Παρομοίως  
οι υπηρεσίες της Επιτροπής συμμετείχαν στο συνέδριο που ορ­
γάνωσε πρόσφατα το CERI στο Παρίσι (9-12 Ιουλίου 19G4).
(2) Δραστηριότητες 3 :  Τροποποίηση των προγραμμάτων και των δο­
μών κατάρτισης - CERI/NT/84.09 και 5(D1) :  νέο καθήκοντα  
των εκπαιδευτικών και επιπτώσεις στον τομέα των προσόντων
- CERI/NT/34.08.
(3) Μπορεί να προωθηθεί μια ενεργή συνεργασία σε έργα υπό ορι­
σμένους όρους, όπως μαρτυρεί το πρόγραμμα συνεργασίας Επι-  
τροπής/ΟΟΣΑ στα πλαίσια του προγράμματος "Τοπικές πρωτοβου­
λίες στον τομέα της απασχόλησης".

- 28 -
24. Το πρόγραμμα εργασίας που περί γράφεται παραπάνω συμπίπτει σε μεγάλο  
βαθμό με τις εργασίες που έχουν αναληιρθεί  στο πλαίσιο της Ομάδας  
Εργασίας "Τεχνολογία, Άνοδος,Απασχόληση" που συγκροτήθηκε μετά 
την οικονομική Διάσκεψη Κορυφής των Βερσαλλιών (1982) - και  
ιδιαίτερα με τις ενέργειες που αναλήφθηκαν με την ονομασία ΑΝΤΕΜ  
(νέες εφαρμοσμένες τεχνολογίες στην εκπαίδευση, την επαγγελματική  
κατάρτιση και τη μόρφωση). Επομένως η εφαρμογή αυτού του προγράμ­
ματος εργασίας θα πρέπει να συσχετιστεί περισσότερο με τις δραστη­
ριότητες  ΑΝΤΕΜ, απέναντι στις οποίες η Επιτροπή διαδραμάτισε  
μέχρι σήμερα ρόλο παρατηρητή.