Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Ενέργεια για το μέλλον: ανανεώσιμες πηγές ενέργειας» - Λευκή Βίβλος για κοινοτική στρατηγική και σχέδιο δράσης (98/C 315/02)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα: «Ενέργεια για το μέλλον: ανανεώσιμες πηγές ενέργειας» Λευκή Βίβλος για κοινοτική στρατηγική και σχέδιο δράσης () 7

έχοντας υπόψη την απόφαση από 19 Δεκεμβρίου 1997 της Επιτροπής, με την οποία ζητεί τη γνώμη της ΟΚΕ για το εν λόγω θέμα 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της 12ης Μαρτίου 1998 σύμφωνα με το άρθρο 198Γ της ΣΕΚ για την κατάρτιση γνωμοδότησης, για την ανάθεση στην επιτροπή 4 «Χωροταξία, αστικά θέματα, περιβάλλον, ενέργεια» των προπαρασκευαστικών εργασιών 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 57/98 rev.) που υιοθέτησε η επιτροπή 4 στις 22 Απριλίου 1998 (εισηγητής: ο κ. Jo Leinen) 7

υιοθέτησε κατά την 24η σύνοδο ολομέλειας της 15ης και 16ης Ιουλίου 1998, (συνεδρίαση της 16ης Ιουλίου), ομόφωνα την παρούσα γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για το Λευκό βιβλίο και για τα προτεινόμενα μέτρα. Ειδικότερα, η ΕΤΠ υποστηρίζει την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προωθήσει στο μέλλον εντατικότερα την εκμετάλλευση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κυρίως μέσω βελτιωμένων νομοθετικών πλαισίων, προγραμμάτων καθιέρωσης στην αγορά και οικονομικών κινήτρων για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.

1.2. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η πρόθεση της Επιτροπής να αυξήσει το ποσοστό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στον ενεργειακό ισολογισμό της ΕΕ έως το έτος 2010 κατά 12 % τουλάχιστον, αποτελεί φιλόδοξο αλλά ρεαλιστικό στόχο. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι το ποσοστό μπορεί να ανέλθει σε 15 % με παράλληλες έντονες προσπάθειες στον τομέα της ενεργειακής αποδοτικότητας και του ορθολογισμού της χρήσης ενέργειας.

1.3. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση κατέχει σημαντικό ρόλο στην εντονότερη εισαγωγή στην αγορά των ΑΠΕ διότι αυτές οι μορφές ενέργειας παράγονται και χρησιμοποιούνται κατά αποκεντρωμένο τρόπο. Η τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση, με τη βοήθεια ευρωπαϊκών προγραμμάτων προώθησης μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην αύξηση του ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

1.4. Η ΕΤΠ συμφωνεί με τους λόγους που αναφέρονται στο Λευκό Βιβλίο, οι οποίοι καθιστούν απαραίτητη μία ενεργό και εντατική προώθηση των ΑΠΕ. Πρόκειται για τους εξής:

- προστασία του περιβάλλοντος και μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου (κυρίως του CO2) 7

- μείωση της αυξανόμενης εξάρτησης της ΕΕ από τις εισαγωγές ενέργειας με τη χρησιμοποίηση δικών της πηγών ενέργειας και παράλληλη εξοικονόμηση συναλλάγματος και κόστους για τα καύσιμα 7

- προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης και δημιουργία θέσεων απασχόλησης, κυρίως στις διαρθρωτικά ασθενέστερες περιφέρειες, τις απομακρυσμένες περιοχές και νήσους και στη γεωργία 7

- εξαγωγικές ευκαιρίες για την ευρωπαϊκή βιομηχανία στην παγκόσμια αγορά, ιδίως προς τις αναπτυσσόμενες και νέες βιομηχανικές χώρες, οι οποίες έχουν συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες σε ενέργεια 7

- σαφής αποδοχή από την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη της εντονότερης χρήσης των ΑΠΕ σε σύγκριση με άλλες επιλογές στον τομέα του ενεργειακού εφοδιασμού.

1.5. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι το ζήτημα των ΑΠΕ δεν πρέπει να εξετασθεί χωριστά από τις άλλες πολιτικές. Για το λόγο αυτό, κατά την εφαρμογή των προτάσεων του Λευκού Βιβλίου πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις υπόλοιπες πολιτικές (εξωτερικό εμπόριο, απασχόληση, βιομηχανία και ανταγωνισμός, γεωργία, ανάπτυξη, εσωτερική αγορά, έρευνα και ανάπτυξη, φορολογία, μεταφορές, περιβάλλον, διαρθρωτική και περιφερειακή πολιτική).

1.6. Ακόμη, η ΕΤΠ επισημαίνει τη σημασία των ΑΠΕ όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού. Οι διενέξεις ως προς την κατανομή και η μείωση της σημασίας των ορυκτών πηγών ενέργειας, κυρίως του πετρελαίου και του αερίου, απειλούν σήμερα τη σταθερότητα σε πολλά μέρη του κόσμου. Οι πολεμικές διευθετήσεις και συγκεκριμένα η στρατιωτική προστασία των συμβατικών πηγών ενέργειας δημιουργούν κόστος που δεν αντικατοπτρίζεται στις τιμές. Συνεπώς οι ΑΠΕ αποτελούν σημαντικό μέσο διασφάλισης της ειρήνης στον 21ο αιώνα.

1.7. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την εκτίμηση του Λευκού Βιβλίου ότι η χρήση ΑΠΕ θα έχει τεράστιες επιπτώσεις στην απασχόληση. Σχετικά, επισημαίνει ότι για την επίτευξη της ίδιας απόδοσης, μπορούν να δημιουργηθούν έως και πενταπλάσιες θέσεις απασχόλησης σε σύγκριση με τις συμβατικές πηγές ενέργειας. Στη Δανία απασχολούνται περισσότερα άτομα για την παραγωγή αιολικής ενέργειας από ότι στον παραδοσιακό τομέα της αλιείας.

1.8. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την εκτίμηση του Λευκού Βιβλίου ότι με την εισαγωγή ΑΠΕ θα δημιουργηθούν θέσεις απασχόλησης στις περιφέρειες όπου δεν υφίσταται βιομηχανική ανάπτυξη. Εάν και πολλές από τις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες της ΕΕ σημειώνουν έλλειψη ως προς τις συμβατικές πηγές ενέργειας, ωστόσο διαθέτουν δυναμικό σε ΑΠΕ, το οποίο πρέπει να χρησιμοποιηθεί στο ανώτερο βαθμό. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι οι ΑΠΕ μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο μέλλον όχι μόνο στην ύπαιθρο αλλά και στις αστικές περιοχές. Στον τομέα της κατασκευής, υφίσταται μεγάλο δυναμικό μέσω της εφαρμογής της ηλιακής ενέργειας, τόσο ενεργητικής όσο και παθητικής.

2. Σχέδιο δράσης για τις ΑΠΕ

2.1. Μέτρα σχετικά με την εσωτερική αγορά

2.1.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την άποψη της Επιτροπής ότι πρέπει να υπάρξουν ισότιμες συνθήκες στην αγορά για τις ΑΠΕ, διότι διαφορετικά η οικονομική επιβάρυνση είναι δυσανάλογη. Τα διάφορα πλεονεκτήματα που συνδέονται με το σχέδιο δράσης δικαιολογούν την ανάληψη σημαντικότερων προσπαθειών σε όλα τα επίπεδα: δήμους, περιφέρειες, κράτη μέλη και ΕΕ.

2.1.2. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η εισαγωγή των ΑΠΕ στην αγορά μέσω της δημιουργίας της κοινοτικής αγοράς ηλεκτρισμού δεν πρέπει να εμποδιστεί. Η ελευθέρωση, εάν δεν συνοδεύεται από τα κατάλληλα συνοδευτικά μέσα, μπορεί να ζημιώσει τις ΑΠΕ. Τα μέτρα αυτά πρέπει να λαμβάνουν πάντα χαρακτήρα «θετικών διακρίσεων», τόσο για την πρόσβαση στα δίκτυα όσο και για την αμοιβή της εξαγόμενης ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ. Η οδηγία για την εσωτερική αγορά δίνει τη δυνατότητα προώθησης των ΑΠΕ σε εθνικό επίπεδο 7 κατά τη γνώμη της ΕΤΠ η δυνατότητα αυτή πρέπει να μεταβληθεί σε υποχρέωση, ιδίως όσον αφορά τα άρθρα 8 παρ. 3 και 11 παρ. 3 της οδηγίας (ρυθμίσεις προτεραιότητας για τις ΑΠΕ).

2.1.3. Το Λευκό Βιβλίο επισημαίνει ορθώς τη σημασία μιας ισότιμης πρόσβασης των ΑΠΕ στην αγορά ηλεκτρισμού. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι οι επιχειρήσεις διαχείρισης του δικτύου οφείλουν να δώσουν προτεραιότητα στην παραγωγή ρεύματος από ΑΠΕ και ότι η τιμή του οφείλει να ανταποκρίνεται σε ελάχιστα ευρωπαϊκά κριτήρια. Η θέσπιση υψηλότερων κριτηρίων ως προς την τιμή μπορεί να βασισθεί στο άρθρο 3, παρ. 2 της οδηγίας για την εσωτερική αγορά ηλεκτρισμού.

2.1.4. Μία ανεπαρκής τιμή για τη διανομή ηλεκτρικού ρεύματος σημαίνει συχνά ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο για την πρόσβαση των ΑΠΕ στην αγορά. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η πραγματική αξία του ηλεκτρισμού που παράγεται από ΑΠΕ δεν αντικατοπτρίζεται στην τιμή που καταβάλουν οι επιχειρήσεις διανομής. Συνεπώς, η ΕΤΠ τάσσεται υπέρ της πρωτοβουλίας της Επιτροπής να εισάγει ελάχιστα ευρωπαϊκά πρότυπα. Τα πλεονεκτήματα των ΑΠΕ πρέπει να υπογραμμισθούν σαφώς και συγκεκριμένα τα κοινωνικά και οικολογικά οφέλη πρέπει να διαφαίνονται μέσω του ύψους των καταβαλλόμενων τιμών. Τέλος, η έντονη αποδοχή της οποίας χαίρουν οι ΑΠΕ πρέπει να χρησιμεύσει στην εφαρμογή, σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο της αρχής, ότι οι τιμές πρέπει να καλύπτουν το κόστος, όπως ισχύει σε πολλούς δήμους της Γερμανίας και της Αυστρίας (το ονομαζόμενο «πρότυπο του Άαχεν»).

2.1.5. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι το υφιστάμενο γενικό φορολογικό σύστημα εμποδίζει την καλύτερη κατανομή των πόρων - ιδίως στον τομέα της ενέργειας. Η εσωτερίκευση του ορισμένου μέρους του εξωτερικού κόστους - όπως ζητείται από το Πράσινο Βιβλίο - αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την επέκταση του μεριδίου αγοράς των ΑΠΕ. Συνεπώς, η ΕΤΠ καλεί το Συμβούλιο να εισαγάγει χωρίς καθυστέρηση έναν ευρωπαϊκό φόρο ενέργειας και προστασίας του κλίματος. Το κόστος από τις κοινωνικές και οικολογικές συνέπειες πρέπει στο μέλλον να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της τιμής της ενέργειας.

2.1.6. Παράλληλα με τις ευνοϊκές ρυθμίσεις για τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος που παράγεται από ΑΠΕ, απαιτούνται και φορολογικά κίνητρα προκειμένου να διευκολυνθούν η χρηματοδότηση και οι επενδύσεις και, κατά συνέπεια, η χρήση των ΑΠΕ. Για το λόγο αυτό, η ΕΤΠ ζητεί την ανάπτυξη ειδικών πιστωτικών μέτρων π.χ. πιστώσεις ηλιακής ενέργειας, τα οποία να επισημαίνουν τα πλεονεκτήματα και τις ιδιαιτερότητες των ΑΠΕ.

2.1.7. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη διαπίστωση της Επιτροπής ότι το σύστημα της «πρόσθετης οικολογικής χρέωσης» που σε ορισμένα κράτη μέλη εφαρμόζεται από τις επιχειρήσεις διανομής, δεν αρμόζει σε όλες τις περιπτώσεις. Αντίθετα, οι νομοθετικές ρυθμίσεις για τη διασφάλιση των τιμών του ρεύματος από ΑΠΕ θεωρούνται πολύ αποτελεσματικότερο μέσο για τη διείσδυση στην αγορά και τη δημιουργία εγκαταστάσεων παραγωγής ρεύματος από ΑΠΕ.

2.2. Ενίσχυση των κοινοτικών πολιτικών

2.2.1. Σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» που ορίζει το άρθρο 130 Ρ, δεύτερο εδάφιο της ΣΕΕ, πρέπει το σύνολο του κόστους που προέρχεται από τη διασφάλιση υψηλότερων τιμών για το ρεύμα από ΑΠΕ να επιβαρύνει πλήρως τις τιμές που ισχύουν για όλους τους καταναλωτές ρεύματος. Για την εξισορρόπηση των ενδεχόμενων περιφερειακών ανισορροπιών, η ΕΤΠ τάσσεται υπέρ της θέσπισης εθνικών και κοινοτικών μηχανισμών, π.χ. αντισταθμιστικοί πόροι μεταξύ των επιχειρήσεων διανομής ρεύματος.

2.2.2. Η εφαρμογή των μέτρων που προτείνονται στο Λευκό Βιβλίο μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση. Το παράδειγμα της χρήσης της αιολικής ενέργειας στη Δανία και τη Γερμανία καθώς και το παράδειγμα της χρήσης της βιομάζας στην Αυστρία και τις σκανδιναβικές χώρες, δείχνουν πόσο ταχεία μπορεί να είναι η ανάπτυξη των ΑΠΕ, όταν βασίζεται σε ιδιωτική πρωτοβουλία και κατάλληλες κρατικές ρυθμίσεις. Παρόμοια παραδείγματα υπάρχουν και για τη χρήση της ηλιακής ενέργειας σε άλλες περιοχές της ΕΕ, π.χ. στην Ελλάδα.

2.2.3. Η ταχεία εισαγωγή και διείσδυση στην αγορά των ΑΠΕ πρέπει, κατά την ΕΤΠ, να αποτελέσει κύρια προτεραιότητα από την πτυχή της ανταγωνιστικότητας, τουλάχιστον όσον αφορά τη φάση της εισόδου στην αγορά κατά τα προσεχή έτη. Οι σταθερές ρυθμίσεις για τις τιμές και για τη διανομή ρεύματος από ΑΠΕ δεν πρέπει να αξιολογούνται στο μέλλον με βάση τις συνήθεις διαδικασίες για τις ενισχύσεις. Αντίθετα, αποφασιστικό κριτήριο πρέπει να είναι ο όσο το δυνατόν ταχύτερος και υψηλός βαθμός διείσδυσης στην αγορά, π.χ. ανώτατος αριθμός εγκαταστάσεων. Επιπλέον, επιβάλλεται να συνεκτιμηθεί το κριτήριο της εγγύτητας προς τα όρια του ανταγωνισμού παρόμοιων εγκαταστάσεων.

2.2.4. Στην πολιτική έρευνας είναι σημαντικό να αρθούν οι υφιστάμενες ανισορροπίες όσον αφορά την προώθηση των διαφόρων τεχνολογιών ενέργειας. Στο μέλλον, είναι απαραίτητο να διασαφηνισθεί και να ενισχυθεί ο ρόλος της έρευνας στον τομέα των ΑΠΕ με βάση την έρευνα που προσανατολίζεται στην εφαρμογή, δηλαδή στη βελτίωση των διαδικασιών παραγωγής. Στον τομέα της βασικής έρευνας, είναι απαραίτητο να ενισχυθεί κάθε τεχνολογία, η οποία δεν βρίσκεται ακόμη σε στάδιο εμπορευματοποίησης (π.χ. ορισμένες τεχνολογίες για τη βιομάζα, την παλιρροϊκή ενέργεια και την ενέργεια των κυμάτων και την ηλιοθερμική ενέργεια).

2.2.5. Η θέση των ΑΠΕ στην περιφερειακή πολιτική της ΕΕ πρέπει να βελτιωθεί. Όσον αφορά την προαναφερθείσα σημασία τους ως προς τη διαρθρωτική πολιτική, η ΕΤΠ προτείνει να ενισχυθεί ιδιαίτερα η δημιουργία εγκαταστάσεων που θα χρησιμοποιούν ΑΠΕ, στο πλαίσιο κοινοτικών περιφερειακών προγραμμάτων και στο πλαίσιο των προσανατολισμών των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής. Επιπλέον, με τα μέσα αυτά μπορούν να δημιουργηθούν και οργανισμοί για την ενέργεια καθώς και ένα δίκτυο τοπικών και περιφερειακών αρχών που θα στηρίζουν τους χρήστες και τους επενδυτές, τόσο στη χρηματοδότηση όσο και στην ανάπτυξη σχεδίων για τις ΑΠΕ.

2.2.6. Ακόμη, ο τουρισμός παρέχει δυνατότητες για εντονότερη εισαγωγή των ΑΠΕ διότι τούτες χαίρουν καλύτερης αποδοχής από τους καταναλωτές από ό,τι οι υπόλοιπες πηγές ενέργειας. Ορισμένες περιφέρειες και επιχειρήσεις διαφημίζουν το γεγονός ότι λειτουργούν με ΑΠΕ. Ακόμη, οι ΑΠΕ μπορούν να συμβάλλουν στην κάλυψη των αυξημένων εποχιακών αναγκών. Για το λόγο αυτό, δεν είναι απαραίτητο να αυξηθεί η ικανότητα των εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Τούτο αφορά κυρίως την εισαγωγή της ηλιακής ενέργειας στα νότια κράτη μέλη.

2.2.7. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στον τομέα των κανονισμών δόμησης καθώς και στην προστασία της φύσης και του περιβάλλοντος. Η ΕΤΠ καλεί τις αρμόδιες αρχές να δημιουργήσουν ευνοϊκές συνθήκες για τη χρησιμοποίηση ΑΠΕ. Η ευνοϊκή αυτή μεταχείριση θα πρέπει να επεκταθεί και στην ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία ώστε να αποφεύγονται οι διαμάχες για θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και χρήσης των ΑΠΕ. Είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη τα συνολικά οικολογικά οφέλη από τη χρήση ΑΠΕ κατά τη στάθμιση των τοπικών αναγκών. Επίσης, οι τοπικές αρχές αναλαμβάνουν υποδειγματικές πρωτοβουλίες στον τομέα της χρησιμοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως όσον αφορά τις μεταφορές (καθαρά λεωφορεία). Οι καλές αυτές πρακτικές πρέπει να ενθαρρυνθούν και να διαδοθούν.

2.2.8. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία των ΑΠΕ για τη μελλοντική κοινή γεωργική και δασική πολιτική στην Ευρώπη, για τις οποίες ισχύει η αρχή της βιωσιμότητας και επισημαίνει το τεράστιο δυναμικό τους στον τομέα της απασχόλησης και της διαρθρωτικής πολιτικής. Η Ατζέντα 2000 οφείλει να προσδώσει νέα προοπτική στη γεωργική πολιτική, η οποία θα παραχωρεί σημαντικό ρόλο και στον φιλοπεριβαλλοντικό ενεργειακό ανεφοδιασμό. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης για τη Βιομάζα (ΑΕΒΙΟΜ), μπορούν ως το 2010 να δημιουργηθούν έως και ένα εκατομμύριο πρόσθετες θέσεις απασχόλησης στη γεωργία και τη δασοκομία. Εάν υλοποιηθεί αυτή η δυνατότητα (εφόσον και η επιτροπή για τη γεωργία και την ανάπτυξη της υπαίθρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκτιμά το μερίδιο της βιομάζας στο 10 % για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ το 2010), θα δημιουργηθούν νέες εισοδηματικές ευκαιρίες στον γεωργικό τομέα. Οι ιδέες και τα μέτρα για μια σταθερή ανάπτυξη αγροτικού χαρακτήρα επιβάλλεται να εφαρμοσθούν με τρόπο εντονότερο από ό,τι τώρα από τις Περιφέρειες και τις Κοινότητες.

2.2.9. Η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο του ΠΟΕ, να υποστηρίξει μεγαλόπνοες ρυθμίσεις για τις πρώτες ύλες γεωργικής και δασικής προέλευσης που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας. Τα φορολογικά μέτρα για τη στήριξη της παραγωγής και η εισαγωγή των ΑΠΕ στη γεωργία και τη δασοκομία αποτελούν μία ακόμη απαραίτητη προϋπόθεση για την έντονη διείσδυσή τους στην αγορά. Φορολογικές απαλλαγές ή ελαφρύνσεις, πιστώσεις ή μειωμένα επιτόκια μπορούν να συμβάλλουν στη στήριξη του δυναμικού.

2.2.10. Η διάσταση της εξωτερικής πολιτικής έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χρησιμοποίηση των ΑΠΕ, όχι μόνο για λόγους ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής αλλά κυρίως για τη μελλοντική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι το πρόγραμμα Synergy, το νέο μεσογειακό πρόγραμμα MEDA καθώς και τα κοινοτικά προγράμματα Phare και Tacis για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, οφείλουν να στηρίξουν έντονα τις ΑΠΕ. Εξάλλου, η ΕΤΠ προτείνει τη σύσταση μιας Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για τις ΑΠΕ, η οποία θα δώσει τη δυνατότητα μιας ταχείας μεταφοράς των τεχνολογιών για τη χρήση των ΑΠΕ, ιδίως στις αναπτυσσόμενες και τις νέες βιομηχανικές χώρες.

2.2.11. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που επιθυμούν να εξάγουν την τεχνολογία της χρήσης των ΑΠΕ σε τρίτες χώρες και οι οποίες επενδύουν στη δημιουργία εγκαταστάσεων παραγωγής σε αναπτυσσόμενες και νέες βιομηχανικές χώρες, πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλες ενισχύσεις με τη μορφή ενημέρωσης, παροχής συμβουλών στήριξης και εγγύησης των εξαγωγών. Ακόμη, χρειάζεται να παρασχεθεί ικανοποιητική πολιτική στήριξη και στήριξη όσον αφορά το προσωπικό και τη χρηματοδότηση, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξαγωγών για τις ΑΠΕ που συστάθηκε το 1996 καθώς και σε αντίστοιχους εθνικούς οργανισμούς.

2.3. Βελτίωση της συνεργασίας των κρατών μελών

2.3.1. Στο Λευκό Βιβλίο ως περαιτέρω εμπορικός φραγμός αναφέρονται οι διαφορές που παρουσιάζουν τα κράτη μέλη ως προς την ενημέρωση, τις εμπειρίες και την ευαισθητοποίηση των διαφόρων παραγόντων. Τα διαφορετικά πρότυπα καθώς και τα αντικρουόμενα και συχνά μεταβαλλόμενα εθνικά και περιφερειακά προγράμματα στήριξης, οδηγούν σε αστάθεια και αδυναμία ανάλυσης των αγορών ΑΠΕ. Η ΕΤΠ συμφωνεί με τις ανωτέρω εκτιμήσεις και υποστηρίζει το αίτημα δημιουργίας ενός σταθερού, συνεκτικού κοινοτικού πλαισίου συνεργασίας και προώθησης των ΑΠΕ.

2.3.2. Για τον καλύτερο συντονισμό των τρεχουσών και των μελλοντικών δραστηριοτήτων των γενικών διευθύνσεων στον τομέα των ΑΠΕ, είναι απαραίτητη η σύσταση μιας σχετικής Task Force στο εσωτερικό της Επιτροπής.

2.3.3. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την άποψη του Λευκού Βιβλίου ότι η συνεργασία των κρατών μελών στον τομέα των ΑΠΕ πρέπει να εντατικοποιηθεί διότι τα κυριότερα μέτρα για την επίτευξη των στόχων υλοποιούνται σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Η ΕΤΠ προτείνει τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για τις ΑΠΕ, η οποία θα παρατηρεί και θα αναλύει τις εξελίξεις στο πεδίο των ΑΠΕ κατά το πρότυπο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος. Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητο να βελτιωθεί η συνεργασία όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων.

2.3.4. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει τη σύσταση που είχε διατυπώσει στη γνωμοδότησή της για το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής (), ότι πρέπει να δημιουργηθεί μία νομοθετική βάση για την προώθηση των ΑΠΕ, ανάλογη με εκείνη που ισχύει για δεκαετίες για τα κοινοτικά μέτρα στήριξης στον τομέα του άνθρακα (ΕΚΑΧ) και της ατομικής ενέργειας (Ευρατόμ). Μόνο με τον τρόπο αυτό θα αρκέσουν τα νομοθετικά μέσα για μία φιλόδοξη κοινοτική στρατηγική υπέρ των ΑΠΕ στον 21ο αιώνα παρέχοντας επειγόντως μια περιβαλλοντική νομοθεσία που συμβιβάζεται με τη χρήση των ΑΠΕ.

2.4. Συνοδευτικά μέτρα

2.4.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής ότι στο μέλλον όλα τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα θα πρέπει να περιλαμβάνουν ειδικά κίνητρα για τις επενδύσεις στον τομέα των ΑΠΕ. Τούτο ισχύει ειδικότερα για τις επενδυτικές και πιστωτικές ενισχύσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕ) και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας για την Ανοικοδόμηση και την Ανάπτυξη (ΕΤΑΕ). Επίσης, είναι απαραίτητο να βελτιωθούν οι δυνατότητες στήριξης των ΑΠΕ στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων και το ταμείου συνοχής καθώς και στο πλαίσιο του μεσογειακού προγράμματος MEDA και των αναπτυξιακών προγραμμάτων για τις τρίτες χώρες.

2.4.2. Η ΕΤΠ τάσσεται υπέρ της καλύτερης χρηματοδότησης του προγράμματος Altener II. Οι δραστηριότητες του προγράμματος αυτού έχουν ιδιαίτερη σημασία για την εισαγωγή στην αγορά και τη διάθεση στο εμπόριο των ΑΠΕ.

3. Εκστρατεία απογείωσης

3.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει τη θέση της Επιτροπής ότι το κόστος των τεχνολογιών για τη χρησιμοποίηση των ΑΠΕ θα μειωθεί σύντομα με τη διείσδυσή τους στην αγορά. Όπως έχουν δείξει οι εμπειρίες στον τομέα της αιολικής ενέργειας (αλλά και της φωτοβολταϊκής και της ηλιοθερμικής), η σημαντική μείωση του κόστους των τελευταίων ετών επιτεύχθηκε κυρίως χάρη στη σταθερά αυξανόμενη ζήτηση και τη συνεπόμενη τεχνολογική πρόοδο. Για το λόγο αυτό, η ΕΤΠ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την «Εκστρατεία απογείωσης», η οποία προβλέπει μία πανευρωπαϊκή στρατηγική για την εισαγωγή στην αγορά των ΑΠΕ. Φυσικά, επικροτούνται και τα προτεινόμενα μέτρα (ένα εκατομμύριο φωτοβολταϊκά συστήματα, μεγάλα αιολικά πάρκα ισχύος 10 000 MW, εγκαταστάσεις βιομάζας θερμικής ισχύος 10 000 MW, ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε 100 κοινότητες). Εντούτοις, στην πρόταση της Επιτροπής δεν αναπτύσσεται ιδιαίτερα η στρατηγική για την παραγωγή καλλιεργειών για ενεργειακούς σκοπούς, η οποία θα ήταν απαραίτητο να εξαπλωθεί. Κατά την «Εκστρατεία απογείωσης» θα πρέπει, επίσης, να καταστεί σαφής η σημασία των ΑΠΕ για την αγορά θερμότητας και να ενισχυθεί η διείσδυσή τους και στον τομέα αυτό. Για το σκοπό αυτό, οι αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις βιομάζας περιορισμένης θερμικής ισχύος (μέχρι 50 KW) θα διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο.

3.2. Η ΕΤΠ θεωρεί απαραίτητη τη θέσπιση ενός βιώσιμου και εκτεταμένου προγράμματος εισαγωγής τους στην αγορά, παράλληλα με τη θέσπιση ενός κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου για τις ΑΠΕ (π.χ. ευνοϊκή πρόσβαση και όροι σύνδεσης στο δίκτυο) καθώς και υποστήριξης της εφαρμοσμένης έρευνας, κρίνοντας σε κάθε περίπτωση θεμελιώδη τον προσδιορισμό της κατάλληλης τεχνικής νομοθεσίας που θα διευκολύνει τόσο τη διείσδυση της ενέργειας στην αγορά όσο και την έρευνα σχετικά με την αποθήκευσή της.

3.3. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση δημιουργίας ενός δικτύου προώθησης των ΑΠΕ. Είναι απαραίτητο να εκπροσωπούνται σε ένα συμβουλευτικό φόρουμ όλοι οι σημαντικοί παράγοντες του τομέα και συγκεκριμένα, οι ευρωπαϊκές, εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, οι κατασκευαστές και οι επιχειρήσεις λειτουργίας εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούν ΑΠΕ, οι κεντρικές οργανώσεις για κάθε ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, οι εκπρόσωποι οργανώσεων καταναλωτών και οι επιχειρήσεις ενεργειακού εφοδιασμού. Αυτό το συμβουλευτικό φόρουμ μπορεί να συνδράμει την Επιτροπή κατά τη χάραξη και την εφαρμογή ενός σχεδίου δράσης για τις ΑΠΕ. Ακόμη, η ΕΤΠ προτείνει τη θέσπιση ενός προγράμματος υποστήριξης των οργανώσεων για τις ΑΠΕ.

Βρυξέλλες, 16 Ιουλίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() COM(97) 599 τελικό.

() ΕΕ C 244 της 11.8.1997, σ. 1 7