[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 16.2.2005

SEC(2005) 231 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λετονίας, 2004-2007

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ορίζει ότι τα μη μετέχοντα κράτη μέλη, δηλαδή εκείνα τα οποία δεν έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα, πρέπει να υποβάλουν προγράμματα σύγκλισης στο Συμβούλιο και την Επιτροπή. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του εν λόγω κανονισμού, το Συμβούλιο οφείλει να εξετάσει έκαστο πρόγραμμα σύγκλισης με βάση τις αξιολογήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής που συστάθηκε βάσει του άρθρου 114 της Συνθήκης (Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή). Βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, το Συμβούλιο υποχρεούται, αφού εξετάσει το πρόγραμμα, να εκδώσει γνώμη. Σύμφωνα με τον κανονισμό, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν ετησίως επικαιροποιημένα προγράμματα σύγκλισης τα οποία μπορούν, επίσης, να εξετάζονται από το Συμβούλιο σύμφωνα με τις ίδιες διαδικασίες.

Οι δέκα χώρες που εντάχθηκαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 δεν συμμετέχουν στο ενιαίο νόμισμα. Οι χώρες αυτές ανέλαβαν τη δέσμευση να υποβάλουν προγράμματα σύγκλισης μέχρι τις 15 Μαΐου 2004 και την πρώτη επικαιροποίηση των προγραμμάτων αυτών προς τα τέλη του 2004.

Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Λετονίας, που καλύπτει την περίοδο 2004-2007, υποβλήθηκε στις 14 Μαΐου 2004 και εξετάστηκε από το Συμβούλιο στις 5 Ιουλίου 2004. Η Λετονία υπέβαλε επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης στις 30 Δεκεμβρίου 2004. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε τεχνική αξιολόγηση του εν λόγω επικαιροποιημένου προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα των οικονομικών προβλέψεων που οι υπηρεσίες της Επιτροπής διατύπωσαν το φθινόπωρο του 2004, καθώς και τον κώδικα δεοντολογίας[2], την από κοινού συμφωνηθείσα μέθοδο υπολογισμού της δυνητικής παραγωγής, τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2003-2005 και τις αρχές που θεσπίζονται με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 27ης Νοεμβρίου 2002, για την ενίσχυση του συντονισμού των δημοσιονομικών πολιτικών[3]. Από την εν λόγω αξιολόγηση προέκυψαν τα ακόλουθα συμπεράσματα:

- Η πρώτη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Λετονίας, που καλύπτει την περίοδο 2004-2007, εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο της Λετονίας στις 28 Δεκεμβρίου και υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 30 Δεκεμβρίου 2004. Το πρόγραμμα βασίζεται στις προβλέψεις του νόμου για τον προϋπολογισμό του 2005 που παρουσιάστηκε στο κοινοβούλιο στις 13 Δεκεμβρίου και εγκρίθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2004. Η επικαιροποίηση συμφωνεί εν γένει με τις πληροφοριακές απαιτήσεις του "κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης". Ωστόσο, πρέπει να βελτιωθεί η ταξινόμηση των εσόδων και των δαπανών της γενικής κυβέρνησης βάσει του ΕΣΟΛ95.

- Σύμφωνα με την επικαιροποίηση, η αύξηση του ΑΕΠ, που υπολογίζεται σε 8,1% το 2004, αναμένεται να φθάσει το 6,7% το 2005 χάρη στο δυναμισμό της εσωτερικής ζήτησης, ιδιαίτερα των επενδύσεων και της ιδιωτικής κατανάλωσης. Ο ρυθμός ανάπτυξης θα μειωθεί ελαφρώς το 2006 και 2007 (6,5% και για τα δύο έτη). Οι εξαγωγές που ανέκαμψαν ισχυρά λόγω της βελτίωσης της παγκόσμιας οικονομίας και της θετικής επίδρασης από την είσοδο της Λετονίας στην ΕΕ, αυξήθηκαν ωστόσο λιγότερο από τις εισαγωγές οι οποίες εκτινάχθηκαν από την έκρηξη της εσωτερικής ζήτησης. Κάτω από τις προϋποθέσεις αυτές, η καθαρή συνεισφορά των εξαγωγών αναμένεται να είναι αρνητική βραχυπρόθεσμα και το σημαντικό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να μειωθεί μόνο οριακά. Παρά την έντονη δραστηριότητα, η ανεργία θα μειωθεί μόνο σταδιακά. Συνολικά, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, το μακροοικονομικό σενάριο που υποβλήθηκε φαίνεται αξιόπιστο και συνεκτικό με τους υπολογισμούς των υπηρεσιών της Επιτροπής, ιδιαίτερα τις προβλέψεις του φθινοπώρου 2004.

- Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της σταθερότητας των τιμών που είχε θέσει η κεντρική τράπεζα, το εθνικό νόμισμα (λατς) συνδέθηκε από το 1994 στο ΕΤΔ με περιθώριο διακύμανσης ±1% ως προς την κεντρική ισοτιμία. Οι λετονικές αρχές σκέπτονται να ενταχθούν στον ΜΣΙ ΙΙ στις αρχές του 2005 και ελπίζουν να μπορέσουν να υιοθετήσουν το ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2008, το νωρίτερο. Στο πλαίσιο της εν λόγω στρατηγικής, τα ΕΔΤ εγκαταλείφθηκαν για τη σύνδεση του λατς με το ευρώ, που πραγματοποιήθηκε με την ισοτιμία της αγοράς την 1η Ιανουαρίου 2005, και ίδια περιθώρια διακύμανσης. Τα διατραπεζικά επιτόκια της χώρας προσέγγισαν αυτά που ισχύουν στη ζώνη ευρώ μετά την εν λόγω σύνδεση. Σε σχέση με τη ζώνη ευρώ, η απόδοση των μακροπρόθεσμων ομόλογων περιλαμβάνει premium της τάξης των ½-1 εκατοστιαίων μονάδων για το 2004. Ως το 2003, ο πληθωρισμός ΕνΔΤΚ παρέμεινε σχετικά συγκρατημένος, αλλά αυξήθηκε αισθητά κατά τη διάρκεια του 2004. Έφθασε το 7,8% τον Αύγουστο πριν μειωθεί ελαφρώς το τελευταίο τρίμηνο, εξ ου και ο μέσος όρος 6,2% για τη διάρκεια ολόκληρου του έτους. Οι αρχές εκτιμούν ότι η εξέλιξη των τιμών το 2004 είναι προσωρινή και αναμένουν ο πληθωρισμός ΕνΔΤΚ να μειωθεί σταδιακά από 6,2% το 2004 σε 3% το 2006. Το 2005, ο πληθωρισμός θα συνεχίσει να επηρεάζεται από την αύξηση των τιμών που καθορίζονται διοικητικά και από τα μέτρα εναρμόνισης της έμμεσης φορολογίας. Ωστόσο, λόγω των βασικά θετικών επιπτώσεων - και εφόσον αποφευχθεί υπερθέρμανση - ο πληθωρισμός αναμένεται να περιοριστεί στη συνέχεια σταδιακά, ακόμη και αν είναι πιθανό το επίπεδό του να είναι ελαφρώς υψηλότερο από αυτό που προβλέπουν οι εθνικές αρχές.

- Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα φιλοδοξεί να διατηρήσει το έλλειμμα κάτω από την τιμή αναφοράς 3% για όλη την καλυπτόμενη περίοδο. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται έτσι να μειωθεί από υπολογιζόμενο επίπεδο 1,7% του ΑΕΠ το 2004[4] σε 1,4% το 2007. Λόγω των κοινοτικών μεταβιβάσεων και των σχετικών δαπανών, οι δαπάνες όπως και τα έσοδα αναμένεται να αυξηθούν το 2005 ώστε να αντιπροσωπεύουν αντίστοιχα 39,3% και 37,7% του ΑΕΠ, και στη συνέχεια να μειωθούν για να επανέλθουν στο 36,5% και 35,1% του ΑΕΠ το 2007. Η μεσοπρόθεσμη εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών βασίζεται στην παράλληλη μείωση των δεικτών εσόδων και δαπανών. Το πρωτογενές πλεόνασμα θα βελτιωθεί κατά τη διάρκεια της καλυπτόμενης περιόδου, με τον δείκτη των συνολικών δαπανών να μειώνεται λόγω της μείωσης του δείκτη των πρωτογενών δαπανών και, σε μικρότερο βαθμό, των πληρωμών τόκων. Η μείωση αυτή του δείκτη πρωτογενών δαπανών, που θα οφείλεται κυρίως στη μείωση των δεικτών των μεταβιβάσεων και των επιδοτήσεων, μπορεί να συνδυαστεί με παράλληλη αύξηση του δείκτη επενδύσεων. Όσο για τη μείωση του δείκτη των εσόδων, θα είναι αποτέλεσμα της μείωσης των φόρων, εισοδήματος κυρίως, που αναμένεται να περιορίσουν ελαφρώς την φορολογική πίεση. Ενώ η συνολική στρατηγική που παρουσιάζεται παραμένει αμετάβλητη σε σχέση με το πρόγραμμα του Μαΐου 2004, τα προβλεπόμενα δημοσιονομικά ελλείμματα αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω (ήταν περίπου 2% του ΑΕΠ για κάθε έτος στο προηγούμενο πρόγραμμα).

- Οι κίνδυνοι των δημοσιονομικών προβλέψεων του προγράμματος φαίνονται γενικά να εξισορροπούνται. Από τη μία πλευρά, δεδομένου ότι οι υποθέσεις για τα φορολογικά έσοδα από την οικονομική δραστηριότητα φαίνονται κάπως απαισιόδοξες, τα έσοδα θα μπορούσαν να είναι μεγαλύτερα από ό,τι προβλέπεται. Η πείρα επιβεβαιώνει ότι οι προβλέψεις της Λετονίας είναι συνετές, με τα αποτελέσματα να είναι συχνά καλύτερα από τους δημοσιονομικούς στόχους που θέτει. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά το δημοσιονομικό έλεγχο, υπάρχει μια ειδική διαδικασία που μπορεί να διευκολύνει τις ταχείες προσαρμογές στη διάρκεια του έτους σε περίπτωση απόκλισης. Από την άλλη πλευρά, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των δεσμεύσεων για δαπάνες σε σχέση με κοινοτικές χρηματοδοτήσεις, η επίτευξη των στόχων για το έλλειμμα εξαρτάται από την είσπραξη των χρηματοδοτήσεων αυτών στα δημόσια έσοδα. Εξάλλου, η τήρηση αυστηρής πειθαρχίας στη διατήρηση των δαπανών (περιλαμβανομένου και του επιπέδου των σχεδίων που συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ) δεν διασφαλίζεται λόγω των αδυναμιών στο επίπεδο των διοικητικών ικανοτήτων.

- Βάσει της παρούσας αξιολόγησης των κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος είναι ανεπαρκής για να επιτευχθεί, κατά την περίοδο που καλύπτεται από το πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος στόχος του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης για ισοσκελισμένη ή πλεονασματική δημοσιονομική θέση. Επιπλέον, μολονότι το πρόγραμμα προτείνει μια σχετικά φιλόδοξη πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης, η πορεία αυτή ίσως είναι ανεπαρκής για να διασφαλίσει επαρκές περιθώριο ασφαλείας ώστε να μην υπερβεί το έλλειμμα το όριο του 3% του ΑΕΠ σε περίπτωση συνηθισμένων μακροοικονομικών διακυμάνσεων. Ωστόσο, επαρκεί για τη διατήρηση του δείκτη χρέους/ΑΕΠ σε πολύ χαμηλό επίπεδο.

- Ο δείκτης του χρέους, που αντιπροσώπευε σύμφωνα με υπολογισμούς 14,2% του ΑΕΠ το 2004 είναι προδήλως πολύ χαμηλότερος από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης 60% του ΑΕΠ. Η ελαφρά αύξηση του δείκτη χρέους κατά την καλυπτόμενη περίοδο, που θα τον φέρει στο 15% του ΑΕΠ το 2007, είναι αποτέλεσμα κυρίως της επιμονής των ελλειμμάτων, οι επιπτώσεις των οποίων θα αντισταθμιστούν σε μεγάλο βαθμό από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ.

- Η επικαιροποίηση παρουσιάζει συνοπτικά το πρόγραμμα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης της κυβέρνησης, που βασίζεται σε μέτρα με στόχο τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης των τομέων της ενέργειας και των επικοινωνιών, του εκπαιδευτικού συστήματος και του τομέα της υγείας, καθώς και σε μέτρα για τη δραστηριοποίηση της αγοράς εργασίας και την προώθηση της καινοτομίας και της έρευνας. Στο πρόγραμμα καθορίζονται επίσης μέτρα με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση της διαδικασίας που ισχύει για τον προϋπολογισμό, μέσω πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, καθώς επίσης με σκοπό την αύξηση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας των ανώτατων ορίων για τις ονομαστικές δαπάνες, μέσω μηχανισμών συστηματικής αξιολόγησης. Οι μεταρρυθμίσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων βρίσκονται ήδη υπό υλοποίηση ή στο στάδιο της κατάρτισης της σχετικής νομοθεσίας, αναμένεται ευλόγως να βελτιώσουν τις συνθήκες ανάπτυξης της λετονικής οικονομίας, ταυτόχρονα με τη βελτίωση της παραγωγικότητας, την ενίσχυση των κινήτρων προς εργασία, τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και την αποθάρρυνση της φοροδιαφυγής, καθώς και με τη βελτίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, τόσο σε επίπεδο αρμόδιων υπουργείων όσο και σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης.

- Η Λετονία φαίνεται να βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρισιμότητα των δημόσιων οικονομικών, για την οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα το προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Το χαμηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους, τα μέτρα μεταρρύθμισης των συντάξεων που έχουν εγκριθεί, ιδιαίτερα η εισαγωγή ενός κεφαλαιοποιητικού συνταξιοδοτικού συστήματος, και η συσσώρευση περιουσιακών στοιχείων από το κεφαλαιοποιητικό σύστημα αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση των δημοσιονομικών επιπτώσεων από τη γήρανση του πληθυσμού. Η στρατηγική που παρουσιάζεται στην επικαιροποίηση βασίζεται στον έλεγχο του δημοσιονομικού ελλείμματος μεσοπρόθεσμα και στα ευνοϊκά δημοσιονομικά αποτελέσματα από τη μεταρρύθμιση των συντάξεων. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας και της μακροχρόνιας περίθαλψης είναι ωστόσο πιθανό να ωθήσουν τις δαπάνες προς τα πάνω. Συνεπώς, μακροπρόθεσμα μπορεί να προκύψουν αβεβαιότητες σχετικά με τη διατηρισιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ακόμη και αν η σχετικά χαμηλή φορολογική πίεση της Λετονίας αναμένεται να επιτρέψει στη χώρα να βρει ευκολότερα μια λύση για το πρόβλημα εφόσον προκύψει.

- Γενικά, οι οικονομικές πολιτικές που περιέχει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα είναι σύμφωνες με τις συγκεκριμένες συστάσεις που έγιναν στη Λετονία σε ό,τι αφορά τα δημόσια οικονομικά στο πλαίσιο των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών (ΓΠΟΠ). Αντιμέτωπη με ένα σημαντικό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της, η Λετονία είχε κληθεί να μειώσει το έλλειμμα της δημόσιας διοίκησης κατά τρόπο αξιόπιστο και διαρκή σε ένα πολυετές πλαίσιο. Λαμβανομένης υπόψη της μείωσης του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών πληρωμών που προβλέπει το πρόγραμμα, το μικρότερο σε σχέση με τις προβλέψεις έλλειμμα του 2004 και η πορεία εξυγίανσης που εκτίθεται στην επικαιροποίηση συμφωνούν με τους ΓΠΟΠ. Η παρούσα αξιολόγηση εξαρτάται ωστόσο από τη θετική εξέλιξη των εξωτερικών λογαριασμών και θα πρέπει συνεπώς να επιβεβαιωθεί από μεταγενέστερη παρακολούθηση. Επιπλέον, όπως υπογράμμιζε το Συμβούλιο στη γνώμη του σχετικά με το πρόγραμμα του περασμένου Μαΐου, η αξιολόγηση της δημοσιονομικής κατάστασης συναρτάται επίσης και από τις πιέσεις που ασκούνται στην οικονομία από τη ζήτηση, ακόμη και αν είναι δύσκολο να καθοριστεί η θέση της χώρας στον οικονομικό κύκλο. Η εκτίμηση αυτή θα πρέπει συνεπώς να συνδεθεί με την καταλληλότητα της μακροοικονομικής πολιτικής που θα ακολουθηθεί ώστε να διασφαλιστεί η επιστροφή σε πιο συγκρατημένο πληθωρισμό μετά την πρόσφατη αύξησή του.

***

Με βάση την αξιολόγηση αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε τη συνημμένη σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λετονίας και τη διαβιβάζει στο Συμβούλιο.

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λετονίας, 2004-2007

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

1. Στις 8 Φεβρουαρίου 2005 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λετονίας, που καλύπτει την περίοδο 2004-2007. Το πρόγραμμα πληροί σε γενικές γραμμές τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριακών στοιχείων του αναθεωρημένου «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης». Ωστόσο, η Λετονία καλείται να επιφέρει βελτιώσεις στο επίπεδο της ταξινόμησης ΕΣΟΛ 95 των στοιχείων σχετικά με τη σύνθεση των εσόδων και των δαπανών της γενικής κυβέρνησης έτσι ώστε να συμμορφωθεί πλήρως με τα πρότυπα του κώδικα δεοντολογίας.

2. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει τη διατήρηση ισχυρής αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ, που υπολογίζεται σε 8,1% το 2004, και αναμένεται να είναι κατά μέσο όρο 6,6% το χρόνο για την υπόλοιπη καλυπτόμενη περίοδο. Με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα, το σενάριο αυτό φαίνεται να αντικατοπτρίζει αξιόπιστες παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη. Οι προβλέψεις του προγράμματος όσον αφορά τον πληθωρισμό θεωρούνται πάντως μάλλον αισιόδοξες.

3. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα έχει ως στόχο τη διατήρηση του ελλείμματος κάτω από την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, προβλέποντας τη σταδιακή μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης, που υπολογίζεται σε 1,7% του ΑΕΠ το 2004, στο 1,4% το 2007. Το 2005 αυξάνονται σημαντικά οι δείκτες εσόδων και δαπανών λόγω της ένταξης στην ΕΕ. Η μεσοπρόθεσμη εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών βασίζεται σε παράλληλη μείωση των δεικτών των εσόδων και των δαπανών. Ο δείκτης των πρωτογενών δαπανών μειώνεται κυρίως λόγω της μείωσης των μεταβιβάσεων και των επιδοτήσεων παραμένοντας συνεκτικός με την αύξηση του δείκτη των επενδύσεων. Όσο για το δείκτη των εσόδων, μειώνεται λόγω της φορολογικής ελάφρυνσης, κυρίως της φορολογίας εισοδήματος, εξ ου και η ελαφρά μείωση της φορολογικής πίεσης.

4. Οι κίνδυνοι των δημοσιονομικών προβλέψεων του προγράμματος φαίνονται γενικά να εξισορροπούνται. Από τη μια πλευρά, δεδομένου ότι οι παραδοχές για τα φορολογικά έσοδα από την οικονομική δραστηριότητα φαίνονται κάπως απαισιόδοξες, τα έσοδα θα μπορούσαν να είναι υψηλότερα από ό,τι προβλέπεται. Από την άλλη πλευρά, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των δεσμεύσεων για δαπάνες που συνδέονται με κοινοτικές χρηματοδοτήσεις, η επίτευξη των στόχων σχετικά με το έλλειμμα εξαρτάται από την είσπραξη αυτών των χρηματοδοτήσεων στα δημόσια έσοδα. Η τήρηση αυστηρής πειθαρχίας στη διατήρηση των δαπανών (περιλαμβανομένων και των σχεδίων που συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ) δεν διασφαλίζεται εξάλλου λόγω των αδυναμιών στο επίπεδο των διοικητικών ικανοτήτων.

5. Βάσει της παρούσας αξιολόγησης των κινδύνων, οι δημοσιονομικοί προσανατολισμοί του προγράμματος είναι ανεπαρκείς για την επίτευξη, κατά την περίοδο που καλύπτεται από το πρόγραμμα, του μεσοπρόθεσμου στόχου του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης σχετικά με σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική δημοσιονομική θέση. Επιπλέον, ίσως είναι ανεπαρκείς για να εξασφαλίσουν το απαραίτητο περιθώριο ασφαλείας ώστε το έλλειμμα να μην υπερβεί το 3% σε περίπτωση συνηθισμένων μακροοικονομικών διακυμάνσεων. Ωστόσο, οι προσανατολισμοί αυτοί επαρκούν προκειμένου να διατηρήσουν το δείκτη χρέους/ΑΕΠ σε πολύ χαμηλό επίπεδο.

6. Ο δείκτης του χρέους, που αντιπροσώπευε σύμφωνα με τους υπολογισμούς 14,2% του ΑΕΠ το 2004, είναι πολύ χαμηλότερος από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης, δηλαδή 60% του ΑΕΠ. Η ελαφρά αύξηση του δείκτη του χρέους κατά την καλυπτόμενη περίοδο, με την οποία θα φθάσει το 15% του ΑΕΠ το 2007, θα είναι κυρίως αποτέλεσμα της επιμονής των ελλειμμάτων, οι επιπτώσεις των οποίων θα αντισταθμιστούν σε μεγάλο βαθμό από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ.

7. Η Λετονία φαίνεται να βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρισιμότητα των δημόσιων οικονομικών, παρά το προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Το χαμηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους, τα μέτρα μεταρρύθμισης των συντάξεων που έχουν εγκριθεί, ιδιαίτερα η εισαγωγή ενός κεφαλαιοποιητικού συνταξιοδοτικού συστήματος, και η συσσώρευση περιουσιακών στοιχείων από το κεφαλαιοποιητικό σύστημα αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση των δημοσιονομικών επιπτώσεων από τη γήρανση του πληθυσμού. Η στρατηγική που παρουσιάζεται στην επικαιροποίηση βασίζεται στον έλεγχο του δημοσιονομικού ελλείμματος μεσοπρόθεσμα και στα ευνοϊκά δημοσιονομικά αποτελέσματα από τη μεταρρύθμιση των συντάξεων. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας και της μακροχρόνιας περίθαλψης είναι ωστόσο πιθανό να ωθήσουν τις δαπάνες προς τα πάνω. Συνεπώς, μακροπρόθεσμα μπορεί να προκύψουν αβεβαιότητες σχετικά με τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ακόμη και αν η σχετικά χαμηλή φορολογική πίεση της Λετονίας αναμένεται να επιτρέψει στη χώρα να βρει ευκολότερα μια λύση για το πρόβλημα εφόσον προκύψει.

8. Γενικά, οι οικονομικές πολιτικές που περιέχει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα είναι σύμφωνες με τις συγκεκριμένες συστάσεις που έγιναν στη Λετονία σε ό,τι αφορά τα δημόσια οικονομικά στο πλαίσιο των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών (ΓΠΟΠ). Αντιμέτωπη με ένα σημαντικό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της, η Λετονία είχε κληθεί να μειώσει το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης κατά τρόπο αξιόπιστο και διαρκή σε ένα πολυετές πλαίσιο. Λαμβανομένης υπόψη της μείωσης του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών πληρωμών που προβλέπει το πρόγραμμα, το μικρότερο σε σχέση με τις προβλέψεις έλλειμμα του 2004 και η πορεία εξυγίανσης που εκτίθεται στην επικαιροποίηση συμφωνούν με τους ΓΠΟΠ. Η παρούσα αξιολόγηση εξαρτάται ωστόσο από τη θετική εξέλιξη των εξωτερικών λογαριασμών και θα πρέπει συνεπώς να επιβεβαιωθεί από μεταγενέστερη παρακολούθηση. Επιπλέον, όπως υπογράμμιζε το Συμβούλιο στη γνώμη του σχετικά με το πρόγραμμα του περασμένου Μαΐου, η αξιολόγηση της δημοσιονομικής κατάστασης συναρτάται επίσης και από τις πιέσεις που ασκούνται στην οικονομία από τη ζήτηση, ακόμη και αν είναι δύσκολο να καθοριστεί η θέση της χώρας στον οικονομικό κύκλο. Η εκτίμηση αυτή θα πρέπει συνεπώς να συνδεθεί με την καταλληλότητα της μακροοικονομικής πολιτικής που θα ακολουθηθεί ώστε να διασφαλιστεί η επιστροφή σε πιο συγκρατημένο πληθωρισμό μετά την πρόσφατη αύξησή του.

Σύγκριση των βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Αύξηση πραγματικού ΑΕΠ (μεταβολή %) | ΠΣ Δεκ. 2004 | 8,1 | 6,7 | 6,5 | 6,5 |

COM Οκτ. 2004 | 7,5 | 6,7 | 6,7 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | 6,7 | 6,7 | 6,5 | 6,5 |

Πληθωρισμός ΔΤΚ (%) | ΠΣ Δεκ. 2004 | 6,2 | 4,3 | 3,0 | 3,0 |

COM Οκτ. 2004 | 6,8 | 4,7 | 3,5 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | 4,5 | 3,7 | 3,0 | 3,0 |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2004 | -1,7 | -1,6 | -1,5 | -1,4 |

COM Οκτ. 2004 | -2,0 | -2,8 | -2,9 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | -2,1 | -2,2 | -2,0 | -2,0 |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2004 | -0,9 | -0,9 | -0,8 | -0,7 |

COM Οκτ. 2004 | -1,2 | -2,0 | -2,0 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | -1,2 | -1,3 | -1,2 | -1,2 |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2004 | 14,2 | 14,5 | 14,8 | 15,0 |

COM Οκτ. 2004 | 14,6 | 15,4 | 16,6 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | 16,2 | 16,8 | 17,3 | 17,7 |

Σημείωση: 1 Η Λετονία παρουσιάζει μόνο προβλέψεις για πληθωρισμό σε ΔΤΚ και όχι ΕνΔΤΚ. 2 Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται στο πρόγραμμα Πηγές: Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ), οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής Φθινόπωρο 2004 (COM) υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997. Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Αναθεωρημένη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης, που εγκρίθηκε στο Συμβούλιο Ecofin στις 10.7.2001.

[3] COM(2002) 668, 27.11.2002.

[4] Βάσει των πιο πρόσφατων στοιχείων για την ταμειακή κατάσταση της κεντρικής κυβέρνησης, υπολογίζεται ότι το ονομαστικό έλλειμμά της μπορεί να είναι χαμηλότερο.

[5] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1 Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.