[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 4.9.2007

COM(2007) 494 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 58/97 του Συμβουλίου

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 58/97 του Συμβουλίου (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Π ΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. Εισαγωγή 3

2. Κανονιστικές εξελίξεις 3

3. Διαθεσιμότητα ΣΔΕ στους χρήστες 5

3.1. Σύνολα βασικών στοιχείων 5

3.2. Το έγκαιρο, η ακρίβεια και η πληρότητα των συνόλων στοιχείων που διατίθενται στους χρήστες 6

3.3. Κανόνες στατιστικού απορρήτου και εφαρμογή 7

3.4. Ακρίβεια 8

3.5. Συγκρισιμότητα και συνοχή 9

4. Συμμόρφωση με τον κανονισμό ΣΔΕ 9

5. Η επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις και μέτρα για τον περιορισμό της 13

5.1. Εισαγωγή 13

5.2. Μέτρηση της επιβάρυνσης 14

5.3. Μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη για να μειώσουν την επιβάρυνση 15

1. Εισαγωγή

Στόχος του κανονισμού αριθ. 58/97 του Συμβουλίου (εφεξής «ο κανονισμός ΣΔΕ»), όπως ορίζεται στο άρθρο 1 του κανονισμού, είναι η δημιουργία κοινού πλαισίου για τη συλλογή, την κατάρτιση, τη διαβίβαση και την αξιολόγηση των κοινοτικών στατιστικών σχετικά με τη διάρθρωση, τις δραστηριότητες, την ανταγωνιστικότητα και τις επιδόσεις των επιχειρήσεων εντός της Κοινότητας. Ο κανονισμός ΣΔΕ ορίζει τους κανόνες, τα πρότυπα και τους ορισμούς που είναι απαραίτητα για την παραγωγή συγκρίσιμων κοινοτικών στατιστικών.

Η παρούσα έκθεση καλύπτει την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 58/97 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό αριθ. 410/98 του Συμβουλίου και τον κανονισμό 2056/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Η παρούσα έκθεση έχει συνταχθεί βάσει των διατάξεων του άρθρου 14 παράγραφος 1 του κανονισμού: «Η Επιτροπή παρουσιάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, εντός τριών ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, και στη συνέχεια κάθε τρία χρόνια, έκθεση σχετικά με τις στατιστικές που καταρτίζονται κατ’ εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και ιδίως σχετικά με την ποιότητά τους και την επιβάρυνση που αναλογεί στις επιχειρήσεις.»

Γενικότερα, η έκθεση έχει στόχο να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έχει λάβει η Επιτροπή προκειμένου να εξασφαλίσει ότι οι διατιθέμενες στους χρήστες ευρωπαϊκές στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων είναι υψηλής ποιότητας και σχετικά με τον τρόπο και την έκταση στην οποία εφαρμόζεται ο κανονισμός ΣΔΕ σε κάθε κράτος μέλος. Παρέχει πληροφορίες για την επιβάρυνση που συνεπάγεται η προσπάθεια συμμόρφωσης των επιχειρήσεων και για τα μέτρα που έχουν ληφθεί για να μειωθεί αυτή η επιβάρυνση.

2. Κανονιστικές εξελίξεις

Τέσσερις είναι οι βασικές εξελίξεις ως προς το κανονιστικό πλαίσιο από τότε που εκδόθηκαν ο κανονισμός αριθ. 58/97 και οι εκτελεστικές διατάξεις του.

1) Μια πρώτη τροποποίηση, που εκδόθηκε από το Συμβούλιο, δημοσιεύθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1998. Με την τροποποίηση αυτή προστέθηκε πέμπτο παράρτημα που αφορά τη θέσπιση κοινού πλαισίου σχετικά με τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων για τις ασφαλίσεις ζωής και τις ασφαλίσεις ζημιών, με έναρξη από την περίοδο αναφοράς 1996.

2) Μια διαδικασία προσαρμογής τέθηκε σε εφαρμογή το 2001 με τη διαδικασία της «επιτροπολογίας». Στόχος της διαδικασίας ήταν να μειωθεί ο στατιστικός φόρτος εργασίας με την κατάργηση των λιγότερο χρήσιμων στοιχείων των απαιτήσεων, έτσι ώστε να υπάρχει δυνατότητα νέων τροποποιήσεων του κανονισμού ΣΔΕ στο μέλλον· η σχετική τροποποίηση εκδόθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2002.

3) Μια δεύτερη τροποποίηση εκδόθηκε από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και δημοσιεύθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2002. Η τροποποίηση αυτή βασικά προσέθεσε δύο νέα παραρτήματα που αφορούν τα πιστωτικά ιδρύματα και τα συνταξιοδοτικά ταμεία και δύο μεταβλητές που αφορούν τις δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος.

4) Πρόταση της Επιτροπής για την αναδιατύπωση του κανονισμού ΣΔΕ βρίσκεται στη διαδικασία της συναπόφασης [COM(2006) 66 τελικό]. Η προταθείσα από την Επιτροπή αναδιατύπωση απλουστεύει τις απαιτήσεις, καταργώντας τα λιγότερο σημαντικά στοιχεία.

Στόχος της πρότασης είναι να καλύψει τους τομείς ταχείας οικονομικής ανάπτυξης, κυρίως στον ευρύτερο τομέα των υπηρεσιών, οι οποίοι δεν είχαν συμπεριληφθεί προηγουμένως στη στατιστική παρακολούθηση.

Παρέχει επίσης πληροφορίες σχετικά με το δυναμικό τομέα παροχής υπηρεσιών στις επιχειρήσεις και τη δημογραφική εξέλιξη των επιχειρήσεων. Θέτει σε ένα ενιαίο πλαίσιο και κωδικοποιεί ένα σύνολο υφισταμένων νομικών μέσων και προβλέπει την κατάργηση της προηγούμενης νομοθετικής πράξης.

Ο κανονισμός ΣΔΕ έχει σήμερα επτά παραρτήματα:

Παράρτημα I Κοινή ενότητα

Παράρτημα II Βιομηχανία

Παράρτημα III Εμπόριο

Παράρτημα IV Δομικά έργα

Παράρτημα V Ασφάλειες

Παράρτημα VI Πιστωτικά ιδρύματα

Παράρτημα VII Συνταξιοδοτικά ταμεία

Ο κανονισμός ΣΔΕ αναθέτει εκτελεστικές εξουσίες στην Επιτροπή. Συνολικά, 12 κανονισμοί της Επιτροπής[1] είναι σε ισχύ και αφορούν ορισμούς, σειρές στοιχείων προς διαβίβαση, τεχνικό σχήμα, εξαιρέσεις, προσαρμογή στις τεχνολογικές και οικονομικές εξελίξεις και κριτήρια για την αξιολόγηση της ποιότητας. Τα μέτρα αυτά είναι απαραίτητα για να διασφαλιστεί η εναρμονισμένη εφαρμογή του κανονισμού ΣΔΕ στα κράτη μέλη. Βάσει των διατάξεων του κανονισμού ΣΔΕ, τα κράτη μέλη έχουν τη διακριτική ευχέρεια να επιλέξουν τις πηγές που χρησιμοποιούν για την κατάρτιση των στατιστικών· είναι συνεπώς σημαντικό οι στατιστικές υπηρεσίες να τηρούν τους ορισμούς που περιέχονται στους κανονισμούς της Επιτροπής και να ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με την ποιότητα των στοιχείων. Άλλοι κανονισμοί της Επιτροπής καλύπτουν τις αναλύσεις που πρέπει να πραγματοποιούνται για όλες τις μεταβλητές του ΣΔΕ και την τεχνική μορφή τους και εξασφαλίζουν ότι όλες οι χώρες διαβιβάζουν στοιχεία σε εναρμονισμένη μορφή, έτσι ώστε να αποφεύγονται τα σφάλματα κατά τη διαβίβαση των στοιχείων.

Παραχωρούνται εξαιρέσεις σε χώρες, έτσι ώστε να τους δοθεί χρόνος να θέσουν σε λειτουργία τα απαραίτητα συστήματα συλλογής στοιχείων ή να προσαρμόσουν τα υφιστάμενα συστήματα με στόχο την τήρηση των διατάξεων του κανονισμού ΣΔΕ μέχρι το τέλος της μεταβατικής περιόδου. Για τα παραρτήματα 1, 3, 4 και 5, η μεταβατική περίοδος έχει λήξει. Για τα παραρτήματα 2, 6 και 7, έχουν παραχωρηθεί παρεκκλίσεις με κανονισμό της Επιτροπής. Όσον αφορά τις μεταβλητές του παραρτήματος 2 και του παραρτήματος 7 που αφορούν το περιβάλλον, πρόκειται να εκδοθεί κανονισμός για την παράταση της μεταβατικής περιόδου.

3. Διαθεσιμότητα ΣΔΕ στους χρήστες

3.1. Σύνολα βασικών στοιχείων

Οι ΣΔΕ παρέχουν μια συνολική εικόνα όσον αφορά τη διάρθρωση, την εξέλιξη και τα χαρακτηριστικά των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και τις διάφορες δραστηριότητές τους. Σε γενικούς όρους, καλύπτουν όλες τις δραστηριότητες της αγοράς πλην του γεωργικού τομέα.

Τα βασικά χαρακτηριστικά (μεταβλητές) των στοιχείων ΣΔΕ καλύπτουν

- Δημογραφικά στοιχεία για τις επιχειρήσεις (π.χ. αριθμός επιχειρήσεων)

- Μεταβλητές «που αφορούν την παραγωγή» (π.χ. κύκλος εργασιών, προστιθέμενη αξία)

- Μεταβλητές «που αφορούν τις εισροές»· εισροή εργασίας (π.χ. απασχόληση, εργατοώρες)· εισροές αγαθών και υπηρεσιών (π.χ. σύνολο αγορών)· εισροή κεφαλαίου (π.χ. επενδύσεις σε υλικά αγαθά)

Ο κανονισμός ορίζει τις προθεσμίες διαβίβασης οι οποίες, συνοπτικά, είναι 18 μήνες για τα τελικά στοιχεία για τα παραρτήματα Ι-ΙV, 10 μήνες για τα προκαταρκτικά στοιχεία και 10-18 μήνες για τα παραρτήματα V – VII.

Στα σύνολα των ετήσιων στατιστικών των επιχειρήσεων, τα χαρακτηριστικά δημοσιεύονται ανά χώρα και σε επίπεδο ανάλυσης της NACE ΑΝΑΘ. 1.1 (συνήθως 4 ψηφία).

Οι ετήσιες στατιστικές για τις επιχειρήσεις αναλύονται σε τάξεις μεγέθους. Τα χαρακτηριστικά δημοσιεύονται ανά χώρα και αναλύονται στο επίπεδο NACE ΑΝΑΘ. 1.1 (3 ψηφία) και ανά κατηγορία μεγέθους της απασχόλησης. Για το εμπόριο διατίθεται συμπληρωματική ανάλυση ανά κατηγορία μεγέθους του κύκλου εργασιών.

Στις ετήσιες περιφερειακές στατιστικές, δημοσιεύονται τέσσερα χαρακτηριστικά ανά περιφέρεια του επιπέδου NUTS-2[2] και αναλύονται σε επίπεδο κατανομής της τάξης NACE ΑΝΑΘ. 1.1 (2 ψηφία). Για τον τομέα του εμπορίου τα στοιχεία αναλύονται σε επίπεδο τριών ψηφίων.

Τα περισσότερα στοιχεία ΣΔΕ συλλέγονται από τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες (ΕΣΥ), μέσω στατιστικών ερευνών, του μητρώου επιχειρήσεων ή διοικητικών πηγών. Οι ΕΣΥ μπορούν να χρησιμοποιούν μία ή περισσότερες από αυτές τις πηγές, ανάλογα με τη στρατηγική την οποία έχουν επιλέξει για τις έρευνές τους, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος, την ποιότητα και την επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις. Σε επίπεδο Eurostat, τα στοιχεία επικυρώνονται πριν από τη δημοσίευση τους. Πραγματοποιούνται ορισμένοι έλεγχοι των διαφόρων μεταβλητών και για τη συνέπεια των στοιχείων με την πάροδο του χρόνου.

3.2. Το έγκαιρο, η ακρίβεια και η πληρότητα των συνόλων στοιχείων που διατίθενται στους χρήστες

Κοινοποίηση των στοιχείων ΣΔΕ

Όλα τα στοιχεία διατίθενται δωρεάν στο δικτυακό τόπο της Eurostat στην ενότητα «Βιομηχανία, εμπόριο και υπηρεσίες». Καταρτίζεται σε ετήσια βάση χρονοδιάγραμμα κοινοποιήσεων, γνωστό ως χρονολόγιο κοινοποιήσεων. Όσον αφορά τα πλέον πρόσφατα στοιχεία που έχουν κοινοποιηθεί, τα οριστικά στοιχεία 2004 για τις περισσότερες χώρες για τα παραρτήματα 1 έως 4 κοινοποιήθηκαν στο NewCronos το Νοέμβριο του 2006.

Τα συγκεντρωτικά στοιχεία για την ΕΕ έχουν υπολογιστεί βάσει των διαθέσιμων στοιχείων και, σε περίπτωση που δεν υπάρχουν στοιχεία, βάσει εκτιμήσεων. Τα αρχικά συγκεντρωτικά στοιχεία κοινοποιήθηκαν το Δεκέμβριο του 2006. Τα προκαταρκτικά στοιχεία των παραρτημάτων 1 έως 4 για το 2005 δόθηκαν για τις περισσότερες χώρες τον Ιανουάριο του 2007.

Πρόγραμμα δημοσιεύσεων 2006

Εκτός από το ότι δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Eurostat, τα αποτελέσματα παρουσιάζονται και σε ορισμένες εκδόσεις. Στο πλαίσιο του προγράμματος δημοσιεύσεων ΣΔΕ 2006, δημοσιεύθηκαν μία έκδοση Panorama, ένα βιβλίο τσέπης, 18 στατιστικές στο Focus και μια νέα έκδοση του “European business dedicated website”. Η έκδοση του 2006 του τεύχους panorama Ευρωπαϊκές Επιχειρήσεις – Γεγονότα και στοιχεία εκδόθηκε το Φεβρουάριο του 2007. Η έκδοση αυτή παρουσιάζει μια συνολική εικόνα της διάρθρωσης, της ανάπτυξης και των χαρακτηριστικών των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των διαφόρων δραστηριοτήτων τους.

Ταυτόχρονα, στον δικτυακό τόπο της Eurostat εμφανίστηκε ένα ανανεωμένο τμήμα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Αυτή η δικτυακή πύλη περιέχει τώρα παρουσίαση των στατιστικών διαρθρώσεων των επιχειρήσεων ανά θέμα (περιλαμβανομένων ειδικών θεμάτων, όπως η παγκοσμιοποίηση, οι ΜΜΕ, οι περιφερειακές επιχειρήσεις, οι ελεγχόμενες από ξένους επιχειρήσεις κ.λπ.), με ειδικές συνθέσεις με εκδόσεις, στοιχεία και μεθοδολογικά στοιχεία.

Τον Οκτώβριο του 2006 δημοσιεύθηκε επίσης ένα βιβλίο τσέπης που παρουσιάζει συνοπτικά με απλό και περιεκτικό τρόπο τα βασικά χαρακτηριστικά των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και τις διάφορες δραστηριότητές τους. Η έκδοση έχει επίσης στόχο να χρησιμεύσει ως υπόδειγμα για την εισαγωγή των διαθέσιμων στοιχείων σε αυτό τον τομέα.

Το πρόγραμμα δημοσιεύσεων περιλάμβανε επίσης ένα σύνολο επτά διεξοδικών μελετών για ειδικούς τομείς των στατιστικών στη συλλογή Focus (SIF), τρεις SIF για κάποιο οριζόντιο (πολυτομεακό) θέμα και οκτώ SIF που εστιάζονται στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων από αναπτυξιακά έργα ΣΔΕ (σε ορισμένες περιπτώσεις σε συνδυασμό με συναφή στοιχεία από τις κανονικές σειρές στοιχείων). Τα στοιχεία ΣΔΕ χρησιμοποιούνται σε πολλές άλλες εκδόσεις. Το 2006 πραγματοποιήθηκαν ορισμένες σημαντικές εισηγήσεις, ιδίως στο ετήσιο τεύχος της Eurostat, στο βιβλίο τσέπης Eurostat, το ετήσιο τεύχος με τα περιφερειακά στοιχεία, την επιθεώρηση για τις μεταφορές ("panorama") και νέες δημοσιεύσεις για τις στατιστικές για τον πολιτισμό.

Πληρότητα των συνόλων στοιχείων που διατίθενται στους χρήστες

Σε πολύ γενικές γραμμές, από τον πίνακα 1 μπορεί να συναχθεί ότι τα σύνολα στοιχείων που παρέχονται στην Eurostat είναι ευλόγως πλήρη όσον αφορά τα περισσότερα κράτη μέλη. Υπάρχουν, ωστόσο, ελλείψεις για ορισμένες χώρες, οι οποίες επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα στοιχείων στους χρήστες. Οι ελλείψεις αυτές σχολιάζονται κατωτέρω στο σημείο 4.

Ο πίνακας δείχνει επίσης ότι η διαθεσιμότητα στοιχείων στους χρήστες έχει μειωθεί σημαντικά λόγω της ύπαρξης απόρρητων στοιχείων. Πολλά στοιχεία είναι απόρρητα, ιδίως στις μικρότερες χώρες. Δεν έχει γίνει ακόμη διεξοδική ανάλυση για τα παραρτήματα 5 έως 7. Ωστόσο, η διαθεσιμότητα στοιχείων παρουσιάζεται σχετικά ικανοποιητική για τις χώρες οι οποίες δεν εφαρμόζουν παρεκκλίσεις και όπου, ως επί το πλείστον, τα στοιχεία δεν είναι απόρρητα.

Πίνακας 1: Σύνολο διαβιβασθέντων στοιχείων και δημοσιεύσιμων στοιχείων μετά τον έλεγχο περί στατιστικού απορρήτου. Παραρτήματα 1 έως 4, στοιχεία του 2003 ως ποσοστό των απαιτούμενων από τον κανονισμό ΣΔΕ στοιχείων

Χώρα | Σύνολο διαβιβασθέντων στοιχείων ως ποσοστό των απαιτούμενων από τον κανονισμό ΣΔΕ | Μη απόρρητα στοιχεία ως ποσοστό των απαιτούμενων από τον κανονισμό ΣΔΕ | Απόρρητα στοιχεία ως ποσοστό των διαβιβασθέντων στοιχείων |

Μεγάλες χώρες | 91 | 80 | 12 |

Χώρες μεσαίου μεγέθους | 78 | 61 | 23 |

Μικρές χώρες | 81 | 61 | 24 |

ΟΛΕΣ ΟΙ ΧΩΡΕΣ | 81 | 64 | 21 |

3.3. Κανόνες στατιστικού απορρήτου και εφαρμογή

Οι εθνικές στατιστικές υπηρεσίες και η κοινοτική αρχή οφείλουν να εφαρμόζουν τον κανόνα της προστασίας των στοιχείων ατόμων που απαντούν στην έρευνα, όπως ορίζει το άρθρο 13 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 322/97 του Συμβουλίου, της 17ης Φεβρουαρίου 1997 για τις κοινοτικές στατιστικές[3]. Δεδομένου ότι οι στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων αναλύονται σε σχετικά λεπτομερές επίπεδο δραστηριοτήτων και επειδή απαιτείται συνδυασμένη ανάλυση ανά δραστηριότητα και κατηγορία μεγέθους της επιχείρησης, πολλά στοιχεία σε επίπεδο χωρών πρέπει να προστατεύονται προκειμένου να μην αποκαλύπτεται κάποια απόρρητη πληροφορία. Ο πίνακας της παραγράφου 3.2 δείχνει σε ποιο βαθμό το στατιστικό απόρρητο περιορίζει τη διαθεσιμότητα στοιχείων. Οι κανόνες στατιστικού απορρήτου σε εθνικό επίπεδο δεν έχουν ακόμη εναρμονιστεί πλήρως, Σε όλες τις χώρες, τα στοιχεία που αφορούν μία ή ένα μικρό αριθμό επιχειρήσεων προστατεύονται. Σε ορισμένες χώρες, το στοιχείο αυτό συμπληρώνεται με έναν «κανόνα υπεροχής» βάσει του οποίου τα στοιχεία δεν διαδίδονται, εάν ένας απαντών κατέχει στα αριθμητικά στοιχεία μερίδιο υψηλότερο από ένα συγκεκριμένο καθορισμένο ποσοστό. Το ποσοστό αυτό μπορεί να διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα.

Εκτός από τα απόρρητα στοιχεία σε επίπεδο χώρας, πρέπει να αποκρύπτονται και στοιχεία σε κοινοτικό επίπεδο, προκειμένου να μην αποκαλύπτονται εθνικά απόρρητα. Οι κανόνες καθορισμού των συγκεντρωτικών στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ που πρέπει να αποκρύπτονται έχουν οριστεί σε μια Χάρτα για το στατιστικό απόρρητο σε συμφωνία με τα κράτη μέλη. Κατ’ εφαρμογή των κανόνων της Χάρτας περί του στατιστικού απορρήτου, διατηρούνται μυστικά πολλά κοινοτικά συγκεντρωτικά στοιχεία. Ο πίνακας 2 δείχνει ότι από όλα τα συγκεντρωτικά στοιχεία της ΕΕ για τα οποία υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία για το έτος αναφοράς 2004 στις ετήσιες στατιστικές για τις επιχειρήσεις, το 32% δεν ήταν δυνατόν να δημοσιευθούν για λόγους στατιστικού απορρήτου.

Πίνακας 2. Βασικές μεταβλητές των ετήσιων στατιστικών για τις επιχειρήσεις για τις οποίες δημοσιεύτηκαν συγκεντρωτικά στοιχεία ΕΕ για το 2004, όσον αφορά όλα τα επίπεδα δραστηριότητας

Συνολικός αριθμός στοιχείων | Αριθμός απόρρητων στοιχείων | Αριθμός απόρρητων στοιχείων ως ποσοστό του συνολικού αριθμού |

Παράρτημα 1 | 492 | 106 | 22% |

Παράρτημα 2 | 4956 | 1578 | 32% |

Παράρτημα 3 | 1116 | 387 | 35% |

Παράρτημα 4 | 300 | 110 | 37% |

Παραρτήματα 1-4 | 6864 | 2181 | 32% |

Η Επιτροπή εξετάζει με ποιους τρόπους θα μπορούσε να κοινοποιεί περισσότερα συγκεντρωτικά στοιχεία της ΕΕ για να ικανοποιηθεί η ανάγκη των χρηστών για πληροφόρηση. Θα διερευνηθούν τρόποι υπολογισμού των εκτιμήσεων για τα απόρρητα συγκεντρωτικά στοιχεία σε επίπεδο ΕΕ τα οποία παρέχουν επαρκή προστασία των στοιχείων μεμονωμένων απαντώντων, ενώ ταυτόχρονα θα διασφαλίζεται ένας βαθμός ακρίβειας των συγκεντρωτικών στοιχείων. Προς το παρόν, οι εκτιμήσεις σε επίπεδο ΕΕ διενεργούνται βάσει μη απόρρητων εθνικών στοιχείων για να καλυφθούν τα κενά στα συγκεντρωτικά στοιχεία της ΕΕ η πραγματική αξία των οποίων δεν θα ήταν δυνατό να αποκαλυφθεί. Η αναδιατύπωση του κανονισμού ΣΔΕ προβλέπει δυνατότητα των κρατών μελών να διαβιβάζουν στοιχεία «μόνο ως συνεισφορά στα ευρωπαϊκά συνολικά στοιχεία», γεγονός που εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην αύξηση του αριθμού των διαθέσιμων συγκεντρωτικών στοιχείων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

3.4. Ακρίβεια

Ο κανονισμός ΣΔΕ ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν κάθε έτος στην Eurostat έκθεση σχετικά με την ποιότητα των στατιστικών. Οι εκθέσεις περιέχουν πληροφορίες για τους συντελεστές διακύμανσης και τα ποσοστά μη απάντησης.

Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στοιχεία για τους συντελεστές διακύμανσης (που εκφράζονται ως ποσοστό). Βάσει των στοιχείων που υποβάλλουν τα κράτη μέλη, η Eurostat υπολογίζει το συντελεστή διακύμανσης για τα συγκεντρωτικά στοιχεία της ΕΕ. Ο κατωτέρω πίνακας δείχνει ότι οι συντελεστές διακύμανσης των συγκεντρωτικών στοιχείων της ΕΕ για τις περισσότερες ομάδες NACE είναι κατώτεροι του 1,5%. Γενικά, οι συντελεστές διακύμανσης είναι χαμηλότεροι για τις ομάδες NACE στο βιομηχανικό τομέα. Για τις κατασκευές, το εμπόριο και, ιδίως, τις υπηρεσίες, οι συντελεστές διακύμανσης είναι υψηλότεροι. Αυτό σημαίνει ότι, γενικά, τα στοιχεία που υποβάλλονται για τις βιομηχανικές δραστηριότητες είναι ακριβέστερα.

Πίνακας 3. Κατανομή των συντελεστών διακύμανσης (ΣΔ) για τα συγκεντρωτικά στοιχεία της ΕΕ, ως ποσοστό, τριψήφια συγκεντρωτικά στοιχεία NACE

Εύρος ΣΔ ΕΕ | Αριθμός ομάδων NACE |

0,0 – 0,5 | 95 |

0,6 – 1,5 | 51 |

1,6 – 2,5 | 21 |

Ανώτερο του 2,5 | 2 |

Τα ποσοστά μη απάντησης διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών· σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ανώτερα του 20%.

3.5. Συγκρισιμότητα και συνοχή

Η συμμόρφωση με τους κανονισμούς της Επιτροπής σχετικά με τους ορισμούς είναι το βασικό εργαλείο για την εξασφάλιση συγκρίσιμων στοιχείων σε όλες τις χώρες. Η επιλογή μεθοδολογίας για την κατάρτιση στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων υπάγεται στην αρμοδιότητα των εθνικών στατιστικών υπηρεσιών. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν πληροφορίες για τις μεθόδους που εφαρμόζουν σε εθνικό επίπεδο και οι πληροφορίες αυτές δημοσιεύονται από την Eurostat για να μπορέσουν οι χρήστες να κατανοήσουν τις μεθόδους συλλογής στοιχείων.

Η συνοχή των στοιχείων δείχνει σε ποιο βαθμό οι στατιστικές επιτρέπουν τη συνδυασμένη χρήση στοιχείων από διαφορετικές πηγές. Οι στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων θα μπορούσαν να συνδυαστούν με διάφορα άλλα σύνολα στατιστικών στοιχείων, όπως οι εθνικοί λογαριασμοί, τα στοιχεία για την εργασία και βραχυπρόθεσμες στατιστικές, αλλά για να είναι σε θέση οι χρήστες να κάνουν συνδυασμένη χρήση αυτών των συνόλων, πρέπει να διασφαλίζεται η συνοχή μεταξύ τους.

Στο παρελθόν έχουν διενεργηθεί έλεγχοι της συνοχής ανάμεσα στις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων και στις βραχυπρόθεσμες στατιστικές, οι οποίοι κατέδειξαν την ύπαρξη μεθοδολογικών αποκλίσεων. Για το λόγο αυτό απαιτείται διεξοδικότερη έρευνα. Παρόμοια σύγκριση έχει πραγματοποιηθεί ανάμεσα στα στοιχεία ΣΔΕ για την απασχόληση και σε άλλες πηγές στοιχείων για την απασχόληση. Και σε αυτή την περίπτωση παρατηρήθηκαν διαφορές ως προς τη μεθοδολογία αλλά και ως προς τους ορισμούς. Απαιτείται διεξοδικότερη εργασία εναρμόνισης. Εφόσον το μητρώο επιχειρήσεων χρησιμεύει ως πλαίσιο για την κατάρτιση των ΣΔΕ, αυτό θα πρέπει να εξασφαλίσει μια συνεκτική προσέγγιση. Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα σε αυτές τις δύο πηγές. Αυτό το ζήτημα πρέπει να αναλυθεί διεξοδικότερα.

4. Συμμόρφωση με τον κανονισμό ΣΔΕ

Η συμμόρφωση με τον κανονισμό ΣΔΕ αξιολογείται με βάση το έγκαιρο της διαβίβασης των στοιχείων από τα κράτη μέλη και την πληρότητα των διαβιβαζόμενων συνόλων στοιχείων. Συνολικά, το επίπεδο συμμόρφωσης έχει αυξηθεί σε σύγκριση με την αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε για την προηγούμενη έκθεση. Άλλα κριτήρια συμμόρφωσης, όπως η ποιότητα των διαβιβαζόμενων στοιχείων, δεν είναι δυνατό να αποτιμηθούν πλήρως.

Το έγκαιρο της διαβίβασης των στοιχείων έχει γενικά βελτιωθεί με την πάροδο των ετών. Εντούτοις, ορισμένες χώρες εξακολουθούν να κοινοποιούν τα στοιχεία με σημαντικές καθυστερήσεις, γεγονός που επηρεάζει την έγκαιρη διάδοση των συγκεντρωτικών στοιχείων της ΕΕ. Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη έχουν συντάξει εθνικά σχέδια δράσης για να διασφαλιστεί στο μέλλον η τήρηση των οριζόμενων από τον κανονισμό προθεσμιών.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι για τον τομέα του εμπορίου τα συγκεντρωτικά στοιχεία της ΕΕ δεν στάθηκε δυνατό να κοινοποιηθούν μαζί με τα στοιχεία για τους άλλους τομείς, διότι τα στοιχεία της Γερμανίας εστάλησαν με μεγάλη καθυστέρηση. Σε σύγκριση με την προηγούμενη έκθεση, η οποία κάλυπτε το έγκαιρο της διαβίβασης των στοιχείων για το έτος αναφοράς 2000 για τις χώρες στις οποίες εφαρμοζόταν τότε ο κανονισμός ΣΔΕ, οι θεαματικότερες βελτιώσεις ως προς την τήρηση των προθεσμιών παρατηρήθηκαν στη Γαλλία και στην Ιρλανδία. Η Ιρλανδία, ωστόσο, εξακολουθεί να αποστέλλει τα στοιχεία με καθυστέρηση. Η Ισπανία βελτίωσε σημαντικά το χρόνο διαβίβασης των στοιχείων για τον τομέα των δομικών έργων (παράρτημα 4), όπως και η Νορβηγία για τον τομέα του εμπορίου (παράρτημα 3). Το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο απέστειλαν τα στοιχεία για το 2004 με μεγαλύτερη καθυστέρηση σε σχέση με την αποστολή των στοιχείων του 2000.

Όσον αφορά την πληρότητα των διαβιβασθέντων από τις χώρες συνόλων στοιχείων, εάν ληφθούν υπόψη όλα τα σύνολα στοιχείων για τις οριστικές σειρές των παραρτημάτων 1 έως 4 που διαβιβάστηκαν από τις 27 χώρες της ΕΕ και τη Νορβηγία, η πληρότητα αυτή αντιπροσωπεύει το 85% του συνόλου των απαιτούμενων στοιχείων. Αυτό συνιστά σημαντική βελτίωση της κατάστασης σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αλλά το ποσοστό αυτό εξακολουθεί να είναι ανεπαρκές. Διάφορες χώρες λαμβάνουν μέτρα για να βελτιωθεί η διαθεσιμότητα των στοιχείων.

Ο πίνακας 4 παρουσιάζει μια συνολική αξιολόγηση της συμμόρφωσης για όλες τις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται ο κανονισμός ΣΔΕ το 2007 (ΕΕ 27, Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία). Η αξιολόγηση βασιζόταν στο έγκαιρο της διαβίβασης των συνολικών στοιχείων του 2004 για τα παρατήματα 1 έως 4, των στοιχείων του 2005 για τα παραρτήματα 5 έως 7 και των προκαταρκτικών στοιχείων του 2005 για τα παραρτήματα 1 έως 3. Ελήφθη επίσης υπόψη η πληρότητα των στοιχείων όσον αφορά τα οριστικά σύνολα στοιχείων για τα παραρτήματα 1 έως 4 για το 2003. Δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί αναλυτικά η πληρότητα των δημοσιονομικών παραρτημάτων (5 έως 7), αλλά έχει ληφθεί υπόψη όσο αυτό ήταν δυνατό. Οι χώρες έχουν χωριστεί σε τέσσερις κατηγορίες συμμόρφωσης:

VG Πολύ καλός βαθμός συμμόρφωσης (όλα τα απαιτούμενα στοιχεία με ελάσσονος σημασίας εξαιρέσεις)

G Καλός βαθμός συμμόρφωσης, λείπουν ορισμένα στοιχεία ή υπάρχουν μικρές καθυστερήσεις στη διαβίβαση των στοιχείων (τα στοιχεία κοινοποιούνται με καθυστέρηση μικρότερη των δύο 2 μηνών από τη λήξη της προθεσμίας)

P Τα στοιχεία είναι μερικώς διαθέσιμα, αλλά δεν τηρούνται μείζονος σημασίας στοιχεία συμμόρφωσης ή δεν τηρούνται οι προθεσμίες (τα στοιχεία αποστέλλονται με καθυστέρηση μεγαλύτερη των 2 μηνών από τη λήξη της προθεσμίας).

N Λείπει μεγάλο μέρος των στοιχείων ή υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις στη διαβίβαση (μεγαλύτερη των 6 μηνών μετά τη λήξη της προθεσμίας), ή δεν έχει ακόμη ληφθεί επικυρωμένη έκδοση των στοιχείων ή αναμένεται ακόμη μια νέα έκδοσή τους με ικανοποιητική ποιότητα (ή αυτή έχει ληφθεί μετά από πολύ μεγάλη καθυστέρηση).

Πίνακας 4. Συνολική αξιολόγηση της συμμόρφωσης

ΧΩΡΑ | ΣΔΕ | Συνολική αξιολόγηση |

BE | Τα οριστικά στοιχεία του 2002 για τα παραρτήματα 1 έως 4 δεν έχουν κοινοποιηθεί ακόμη στην Eurostat. Τα στοιχεία για τα έτη αναφοράς 2003 και 2004 διαβιβάστηκαν με σημαντική καθυστέρηση. Η διαθεσιμότητα των στοιχείων είναι ικανοποιητική. Τα στοιχεία για το παράρτημα 5 δεν έχουν ακόμη παρασχεθεί για τα έτη αναφοράς 2002 – 2005. | P |

BG | Τα στοιχεία για τα παραρτήματα 1 έως 4 διαβιβάστηκαν δύο μήνες πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Και τα άλλα στοιχεία διαβιβάστηκαν επίσης πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Η διαθεσιμότητα των στοιχείων θα μπορούσε να βελτιωθεί, εφόσον δεν έχουν ακόμη διαβιβασθεί στοιχεία σε υψηλότερο βαθμό ανάλυσης. Λαμβάνονται μέτρα για να επιλυθεί το πρόβλημα. | G |

CZ | Τα στοιχεία εστάλησαν έγκαιρα. Δεν έχουν αποσταλεί οι σειρές στοιχείων KAU για τα παραρτήματα που αφορούν τους τομείς της βιομηχανίας και των δομικών έργων· τα στοιχεία για τη βιομηχανία σχετικά με τις δαπάνες περιβαλλοντικής προστασίας διαβιβάστηκαν για το έτος αναφοράς 2004 με σημαντική καθυστέρηση· για τα πιστωτικά ιδρύματα δεν έχουν παρασχεθεί περιφερειακά στοιχεία. Η ποιότητα των διαβιβαζόμενων στοιχείων για τις δραστηριότητες σε επίπεδο επαγγελματικών κατηγοριών εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής, με αποτέλεσμα ο βαθμός διαθεσιμότητας στοιχείων για τους χρήστες να είναι χαμηλός. | P |

DK | Τα στοιχεία κοινοποιήθηκαν σε γενικές γραμμές έγκαιρα, ενώ ορισμένα σύνολα διαβιβάστηκαν με μικρή καθυστέρηση. Δεν έχουν παρασχεθεί στοιχεία για το παράρτημα 5 για το 2004 και το 2005 και για το παράρτημα 7 για το 2005. Η διαθεσιμότητα των στοιχείων είναι ικανοποιητική. | G |

DE | Εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα καθυστέρησης στη διαβίβαση των στοιχείων για το εμπόριο. Τα περισσότερα στοιχεία του παραρτήματος 1 εστάλησαν έγκαιρα για το έτος αναφοράς 2004· όμως, το τμήμα Η κοινοποιήθηκε με μεγάλη καθυστέρηση. Τα στοιχεία το παραρτήματος 2 δεν περιέχουν τα στοιχεία για το τμήμα Ε τα οποία διαβιβάστηκαν με σημαντική καθυστέρηση. | G |

EE | Τα στοιχεία εστάλησαν έγκαιρα. Τα στοιχεία είναι πλήρη. | VG |

EL | Αν και η κατάσταση αρχικά δεν ήταν καθόλου ικανοποιητική, παρατηρείται βελτίωση ως προς τη διαβίβαση των στοιχείων από το 2005 και μετά. Τα στοιχεία για το τμήμα Κ διαβιβάστηκαν για πρώτη φορά το Φεβρουάριο του 2007. Υπήρχε ένα κατώτατο όριο για τη βιομηχανία: δεν διαβιβάζονταν στοιχεία για επιχειρήσεις με λιγότερο από δέκα απασχολουμένους, αλλά έχουν καταβληθεί προσπάθειες για να εκτιμηθεί το μέρος που λείπει. Λείπουν ορισμένες σειρές για τα παραρτήματα 5 και 6. | P |

ES | Τα στοιχεία εστάλησαν έγκαιρα. Λείπουν ελάχιστα στοιχεία: ικανοποιητικό επίπεδο διαθεσιμότητας. | VG |

FR | Όλα τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα, με εξαίρεση τα στοιχεία για το παράρτημα 5, για το οποίο δεν κοινοποιήθηκαν για τα έτη αναφοράς 2004-2005. Καλή διαθεσιμότητα στοιχείων. | VG |

IE | Σημαντικές καθυστερήσεις στην κοινοποίηση στοιχείων για τα παραρτήματα 1 και 3 για το έτος αναφοράς 2004 (προσωρινά προβλήματα λόγω σημαντικού έργου ΤΠ). Η διαθεσιμότητα των στοιχείων βελτιώθηκε κατά την τελευταία τριετία. Όσον αφορά τον κλάδο των δομικών έργων, διαβιβάζονται μόνο στοιχεία για επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερα από 20 άτομα. Πλήρης εξαίρεση για το παράρτημα 7, αλλά θα συνεχισθεί η διαβίβαση διαθέσιμων στοιχείων. Το CSO θα επιθυμούσε να πραγματοποιήσει έρευνα για το παράρτημα 7, αλλά αυτό είναι πολύ δύσκολο. Δεν υπάρχουν στοιχεία για το παράρτημα 5 για τα έτη αναφοράς 2002 έως 2005 και για το παράρτημα 6 για το έτος αναφοράς 2005.. | G |

IT | Οι βασικές σειρές στοιχείων εστάλησαν έγκαιρα, τα στοιχεία για τις δαπάνες περιβαλλοντικής προστασίας εστάλησαν με σημαντική καθυστέρηση. Η διαθεσιμότητα των στοιχείων είναι γενικά ικανοποιητική, αλλά εξακολουθούν να λείπουν ορισμένα στοιχεία. | VG |

CY | Τα στοιχεία εστάλησαν έγκαιρα. Λείπουν ορισμένα στοιχεία: στοιχεία για τη διαίρεση NACE 70 δεν έχουν διαβιβαστεί και τα στοιχεία του παραρτήματος 5 είναι ατελή. | VG |

LV | Τα στοιχεία στάλθηκαν έγκαιρα πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Η διαθεσιμότητα των στοιχείων είναι πολύ ικανοποιητική. Χρειάστηκε να διαβιβαστούν αρκετές διατυπώσεις των στοιχείων για το έτος αναφοράς 2003 μέχρι να σταθεί δυνατή η δημοσίευσή τους· το 2004 βελτιώθηκε η ποιότητα των στοιχείων. | VG |

LT | Τα στοιχεία εστάλησαν έγκαιρα. Η διαθεσιμότητα των στοιχείων είναι πολύ καλή. | VG |

LU | Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις όσον αφορά την αποστολή των στοιχείων του 2004, αλλά τα στοιχεία περιλαμβάνουν τη δευτερογενή μορφή απορρήτου. Σημειώνεται πρόοδος στη διαθεσιμότητα των στοιχείων (έχουν παρασχεθεί για το 2003 τα στοιχεία για το μέγεθος της απασχόλησης και για όλα τα παραρτήματα καθώς και οι στατιστικές KAU για το παράρτημα 2 για το 2003)· δεν έχουν ακόμη αποσταλεί πληροφορίες για τοπικές μονάδες (περιφερειακές σειρές) και ορισμένες ειδικές σειρές στοιχείων του παραρτήματος 2. | G |

HU | Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα. Λείπουν ελάχιστα στοιχεία. | VG |

MT | Δεν ελήφθησαν στοιχεία για το 2003 και το 2004 | N |

NL | Πολύ μικρές καθυστερήσεις στη διαβίβαση στοιχείων, με εξαίρεση τα σύνολα στοιχείων για τις δαπάνες περιβαλλοντικής προστασίας, για τα οποία η καθυστέρηση είναι λίγο μεγαλύτερη. Η διαθεσιμότητα στοιχείων είναι ικανοποιητική. | G |

AT | Τα στοιχεία εστάλησαν έγκαιρα, με εξαίρεση τα στοιχεία του παραρτήματος 5 για το έτος αναφοράς 2005. Υπήρξε ένα προσωρινό πρόβλημα σε σχέση με το έγκαιρο της διαβίβασης των στοιχείων για το 2002, διότι η Στατιστική Υπηρεσία της Αυστρίας τροποποίησε τη στρατηγική έρευνας για τα παραρτήματα 1 έως 4 για εκείνο το έτος. Πολύ καλή διαθεσιμότητα στοιχείων. | VG |

PL | Βελτιώθηκε ο χρόνος διαβίβασης των στοιχείων. Η διαθεσιμότητα αναλυτικών στοιχείων για συγκεκριμένους τομείς είναι περιορισμένη (μεταβλητές από τις επιμέρους ενότητες που δεν ανήκουν στο παράρτημα 1). | P |

PT | Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα.. Ελάχιστα στοιχεία λείπουν. | VG |

RO | Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα. Καλή διαθεσιμότητα στοιχείων | VG |

SI | Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα.. Η διαθεσιμότητα στοιχείων θα μπορούσε να βελτιωθεί. | G |

SK | Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα για τα παραρτήματα 1 έως 6 για το έτος αναφοράς 2005. Καθυστερήσεις για τα στοιχεία του παραρτήματος 7 μέχρι το έτος αναφοράς 2005 για το οποίο τα στοιχεία εστάλησαν έγκαιρα. | VG |

FI | Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα.. Πολύ καλή διαθεσιμότητα στοιχείων. Για το 2003 χρειάστηκε να πραγματοποιηθεί επεξεργασία διαφόρων διατυπώσεων για να καταστεί δυνατή η δημοσίευση των στοιχείων· για το έτος αναφοράς 2004 βελτιώθηκε η ποιότητα των πρώτων συνόλων στοιχείων που εστάλησαν. | VG |

SE | Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα.. Καλή διαθεσιμότητα στοιχείων. Για το έτος αναφοράς 2003 υπήρξαν προβλήματα με την ποιότητα των στοιχείων, αλλά αυτό το πρόβλημα λύθηκε στις αρχές του 2007. Η ποιότητα των στοιχείων για το 2004 είναι καλύτερη. | G |

UK | Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα με εξαίρεση το παράρτημα 5. Πολύ καλή διαθεσιμότητα στοιχείων: όλα τα σύνολα στοιχείων είναι πλήρη. | VG |

IS | Τα στοιχεία για τα παραρτήματα 1 έως 4 δεν διαβιβάστηκαν ποτέ. Στοιχεία για τα παραρτήματα 5 έως 7 για το έτος αναφοράς 2005 δεν έχουν σταλεί ακόμα. | N |

LI | Δεν έχουν δοθεί ποτέ στοιχεία. | N |

NO | Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν έγκαιρα.. Καλή διαθεσιμότητα στοιχείων. | VG |

Από την προηγούμενη έκθεση, αρκετές χώρες έχουν βελτιώσει το συνολικό βαθμό συμμόρφωσής τους με τις διατάξεις του κανονισμού ΣΔΕ. Το επίπεδο συμμόρφωσης για τη Γαλλία, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, τη Φινλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία βελτιώθηκε κατά το διάστημα μεταξύ των ετών αναφοράς 2001 και 2004. Το επίπεδο συμμόρφωσης στα περισσότερα νέα κράτη μέλη είναι «καλό» έως «πολύ καλό».

Η Ελλάδα έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες να καλύψει το χαμένο έδαφος από το 2005, έτος κατά το οποίο διαβιβάστηκαν στοιχεία για τα έτη αναφοράς 1999 έως 2002, αλλά θα πρέπει να συνεχίσει την προσπάθειά της. Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης της Ελλάδας αναμένεται ότι θα υπάρξει πλήρης συμμόρφωση όσον αφορά τα στοιχεία που θα διαβιβαστούν για το έτος αναφοράς 2006. Όσον αφορά το Βέλγιο, μια αναθεώρηση της στρατηγικής ερευνών προκάλεσε σοβαρά προβλήματα συμμόρφωσης· δεν διαβιβάστηκαν οριστικά στοιχεία για το 2002 για τα παραρτήματα 1 έως 4 και τα στοιχεία για το 2003 και το 2004 εστάλησαν με σημαντική καθυστέρηση. Πρέπει, συνεπώς, να καταβληθούν και άλλες προσπάθειες για να βελτιωθεί ο χρόνος διαβίβασης των στοιχείων. Η Γερμανία έχει διαβιβάσει στοιχεία για το εμπόριο, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια και τον τομέα της ενέργειας πιο έγκαιρα, αλλά πρέπει να βελτιωθούν περισσότερο οι χρόνοι διαβίβασης. Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης που υπέβαλε στις υπηρεσίες της Επιτροπής, η γερμανική στατιστική υπηρεσία θα αποστείλει έγκαιρα τα στοιχεία για το 2005. Τα προκαταρκτικά στοιχεία για το 2005 διαβιβάστηκαν έγκαιρα.

5. Η επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις και μέτρα για τον περιορισμό της

5.1. Εισαγωγή

Η ανακοίνωση της Επιτροπής του Μαρτίου 2005 με τίτλο «Βελτίωση της νομοθεσίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση» ορίζει ότι η απλούστευση αποτελεί μέτρο προτεραιότητας για την ΕΕ. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τη μείωση της επιβάρυνσης συμμόρφωσης, η απλούστευση και η προτεραιότητα στον τομέα των κοινοτικών στατιστικών [COM(2006) 693 τελικό], η δέσμευση αυτή αφορούσε ειδικότερα τις στατιστικές. Η ανακοίνωση παραθέτει τα μέτρα που έχει λάβει και τα οποία προτίθεται να λάβει η Επιτροπή.

Η αναδιατύπωση του κανονισμού ΣΔΕ [COM(2006) 66 τελικό] έχει στόχο να ελαφρύνει όσο το δυνατό περισσότερο την επιβάρυνση των επιχειρήσεων, καταργώντας ορισμένες υποχρεωτικές μεταβλητές, μετατρέποντας την υποχρέωση συλλογής στοιχείων ετήσια σε πολυετή και καταργώντας τις προαιρετικές μεταβλητές. Η αναδιατύπωση του κανονισμού ΣΔΕ είναι ένα ενδεικτικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσε να επιτευχθεί η απλούστευση των διαδικασιών:

- Ο αναδιατυπωμένος κανονισμός ΣΔΕ εισάγει τη δυνατότητα των χωρών απλώς να συνεισφέρουν στα ευρωπαϊκά συνολικά στοιχεία, χωρίς να είναι υποχρεωμένες να παρέχουν αριθμητικά στοιχεία με όλες τις λεπτομέρειες. Αυτό δεν αποτελεί μια πλήρως ευρωπαϊκή προσέγγιση, αλλά είναι ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και θα συμβάλει στη σημαντική μείωση της επιβάρυνσης.

- Η χρησιμοποίηση διοικητικών στοιχείων επιβάλλει επίσης τη μείωση της επιβάρυνσης των επιχειρήσεων. Ο αναδιατυπωμένος κανονισμός ΣΔΕ εισάγει το στοιχείο αυτό και σε νέους τομείς. Η συλλογή στοιχείων για τη δημογραφική κατάσταση των επιχειρήσεων (ένας νέος τομέας στο νέο κανονισμό) θα βασίζεται καθαρά στο μητρώο των επιχειρήσεων και δεν θα επιφέρει καμία πρόσθετη επιβάρυνση στις επιχειρήσεις.

5.2. Μέτρηση της επιβάρυνσης

Για να λάβει ακριβείς πληροφορίες σχετικά με την επιβάρυνση των επιχειρήσεων από τις στατιστικές για τη διάρθρωση των επιχειρήσεων, η Eurostat έχει συλλέξει αυτές τις πληροφορίες με τη βοήθεια ενός τυποποιημένου ερωτηματολογίου. Ένα μέρος του ερωτηματολογίου αφορούσε στοιχεία για την πραγματική επιβάρυνση, ενώ ένα δεύτερο μέρος του ερωτηματολογίου αφορούσε τα μέτρα που είχαν λάβει ή σχεδίαζαν να λάβουν τα κράτη μέλη για ν μειώσουν την επιβάρυνση στις επιχειρήσεις.

Η Eurostat έλαβε απαντήσεις από 18 χώρες· οι 15 από αυτές περιείχαν πληροφορίες σχετικά με την επιβάρυνση που συνεπάγονται για τις επιχειρήσεις τα στοιχεία των παραρτημάτων I – IV, και οι πέντε από αυτές για τα παραρτήματα V – VII. Σε 14 περιπτώσεις, υπήρχαν αναφορές για δυνατότητα μείωσης των επιβαρύνσεων, εάν απαλείφονταν ορισμένα μέρη του κανονισμού ΣΔΕ. Οι 15 χώρες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία είναι οι DK, EE, EL, ES, IT, LV, LT, LU, NL, AT, PO, SE, UK, BG και NO. Τα αποτελέσματα της έρευνας καλύπτουν τα παραρτήματα 1 - 4 του κανονισμού ΣΔΕ. Ελάχιστες χώρες απάντησαν για τα παραρτήματα V – VII. Στις περισσότερες χώρες, τα στοιχεία για τα παραρτήματα V – VII επιλέγονται από τα διοικητικά μητρώα.

Στις περισσότερες χώρες, η έρευνες ΣΔΕ διεξάγονται μέσω δειγματοληπτικών ερευνών. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι μικρές επιχειρήσεις καλύπτονται μόνο από τη χρησιμοποίηση διοικητικών στοιχείων. Έτσι, μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό επιχειρήσεων λαμβάνουν ερωτηματολόγιο για να συμπληρώσουν.

Συνολικά, οι επιχειρήσεις του δείγματος χρειάστηκαν 110 λεπτά για να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο, το οποίο αντιστοιχεί σε 6 λεπτά ανά επιχείρηση κατά μέσο όρο για όλες τις επιχειρήσεις του τομέα. Υπάρχει διαφορά ως προς την επιβάρυνση η οποία εξαρτάται από το μέγεθος της χώρας, όπως συνάγεται από τον κατωτέρω πίνακα:

Πίνακας 5: Χρόνος σε λεπτά που αναλώθηκε ανά επιχείρηση για την απάντηση στα παραρτήματα I - IV

Παραρτήματα I - IV | Χρόνος που διέθεσαν οι επιχειρήσεις του δείγματος (σε λεπτά) | Χρόνος σε λεπτά που διέθεσαν κατά μέσο όρο όλες οι επιχειρήσεις του τομέα |

Μεγάλες χώρες | 114 | 5 |

Χώρες μέσου μεγέθους | 86 | 8 |

Μικρές χώρες | 182 | 41 |

Μέσος όρος (ΕΕ) | 110 | 6 |

Είναι δύσκολο να εξηγηθούν οι διαφορές ανάμεσα στις ομάδες χωρών ως προς τον «χρόνο που διέθεσαν οι επιχειρήσεις του δείγματος». Εντούτοις, όσον αφορά το μέσο χρόνο για τις μικρές επιχειρήσεις σε «λεπτά που διέθεσαν όλες οι επιχειρήσεις του τομέα», ο μεγάλος μέσος όρος οφείλεται στο γεγονός ότι τα τμήματα του δείγματος είναι μεγαλύτερα. Δεδομένου ότι όλες οι χώρες πρέπει να υποβάλουν τα στοιχεία στο ίδιο επίπεδο ανάλυσης, οι μικρές χώρες πρέπει να ορίζουν μεγαλύτερο δείγμα προκειμένου να λάβουν αποτελέσματα αποδεκτού βαθμού ακρίβειας.

Πρέπει να επισημανθεί ότι το μέσο τμήμα δείγματος της ΕΕ είναι 5,8 τοις εκατό για τις χώρες που συμμετέχουν στην έρευνα. Μόνο μία χώρα ανέφερε ότι πραγματοποίησε έρευνα απογραφής.

Πίνακας 6: Μέγεθος δείγματος

Παραρτήματα I - IV | Μέγεθος δείγματος, αριθμός επιχειρήσεων | Συνολικός αριθμός επιχειρήσεων | Τμήμα δείγματος % |

Μεγάλες χώρες | 438573 | 9084194 | 4,8 |

Χώρες μέσου μεγέθους | 184845 | 2078198 | 8,9 |

Μικρές χώρες | 33610 | 147665 | 22,8 |

Μέσος όρος (ΕΕ) | 657028 | 11310057 | 5,8 |

Από τον αριθμό ωρών που δαπανώνται για ΣΔΕ είναι δυνατό να γίνει ένας πολύ πρόχειρος υπολογισμός του κόστους για τις επιχειρήσεις: εάν αυτός ο δαπανώμενος μέσος χρόνος εφαρμοστεί σε όλη την ΕΕ συνολικά, η επιβάρυνση της οικονομίας από τα παραρτήματα Ι-IV του κανονισμού ΣΔΕ θα ανερχόταν συνολικά σε 75 εκατ. € περίπου για το σύνολο της Κοινότητας.

Τέλος, υπήρχαν ερωτήσεις σχετικά με την επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 απασχολουμένους. Κατά μέσο όρο, οι επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 απασχολούμενους αντιπροσωπεύουν το 70% του δαπανώμενου χρόνου από όλες τις επιχειρήσεις. Αν και οι μεγάλες επιχειρήσεις περιλαμβάνονται συνήθως στις έρευνες, σημαντική είναι η συνεισφορά των μικρών επιχειρήσεων.

5.3. Μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη για να μειώσουν την επιβάρυνση

Το παρόν τμήμα συνοψίζει τα μέτρα που έχουν λάβει τα κράτη μέλη τα τελευταία έτη για να μειώσουν την επιβάρυνση των επιχειρήσεων.

Χρησιμοποιούνται συχνά δειγματοληπτικές έρευνες. Το Φεβρουάριο του 2007, τα 26 από τα 27 κράτη μέλη χρησιμοποιούσαν ήδη δειγματοληπτικές έρευνες αντί για απογραφές. Με μέσο δείγμα μεγέθους 5% για τις μεγάλες χώρες, 8% για τις χώρες μεσαίου μεγέθους και ελαφρώς υψηλότερο του 20% για τις μικρές χώρες, η μέθοδος αυτή συνεπάγεται ουσιαστική μείωση της επιβάρυνσης για τις επιχειρήσεις. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν επίσης ότι είναι δικαιολογημένο να μειωθεί η επιβάρυνση στις μικρές χώρες σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό, π.χ. μέσω της διαφοροποίησης των απαιτήσεων σχετικά με την υποβολή εκθέσεων, όπως προβλέπεται στον αναδιατυπωμένο κανονισμό ΣΔΕ με τη χρησιμοποίηση των σημαιών «CETO» (Contribution to European Totals Only - συνεισφορά μόνο στα ευρωπαϊκά συνολικά στοιχεία).

Σε πολλές περιπτώσεις, διάφορες χώρες έχουν εξαιρέσει ήδη τις πολύ μικρές επιχειρήσεις από τις έρευνές τους. Για να παρασχεθούν οι απαραίτητες πληροφορίες, τα κενά αυτά καλύπτονται είτε με τη χρησιμοποίηση εκτιμήσεων είτε με τη συμπλήρωση των στοιχείων της έρευνας με διοικητικά στοιχεία. Η τάση αυτή θα συνεχιστεί, εάν υπάρξει καλύτερη κάλυψη του τομέα των υπηρεσιών στις στατιστικές για τις επιχειρήσεις. Οι μικρές επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν υψηλό ποσοστό στους περισσότερους τομείς υπηρεσιών.

Σε πολλά κράτη μέλη υπάρχει έντονη και αυξανόμενη προτίμηση για τη χρησιμοποίηση διοικητικών στοιχείων αντί των ερευνών. Εντούτοις, υπάρχουν εμπόδια στην αυξημένη χρήση διοικητικών στοιχείων. Τα διοικητικά στοιχεία συνήθως διαφέρουν από τα στατιστικά στοιχεία σε όρους μορφότυπου, κωδικών, πρωτοκόλλων διαβίβασης κ.λπ. με αποτέλεσμα να απαιτούνται επενδύσεις για να καταστεί δυνατό να χρησιμοποιηθούν αυτά τα στοιχεία για τις στατιστικές. Απαιτείται πολιτική στήριξη για να συναφθούν συμφωνίες μεταξύ των ΕΣΥ και των αρμόδιων δημόσιων οργανισμών. Η μεταβολή του τρόπου χρησιμοποίησης των διοικητικών στοιχείων απαιτεί επίσης πρόσθετους εσωτερικούς πόρους, εφόσον οι ΕΣΥ οφείλουν να προσαρμόσουν τις εσωτερικές λειτουργίες τους για να αξιοποιήσουν σωστά αυτή την επένδυση.

Η βελτίωση των μεθόδων δειγματοληψίας θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στη μείωση της επιβάρυνσης για τις επιχειρήσεις. Πολύ συχνά, τα κράτη μέλη αρχικά εφάρμοζαν απλές στρατηγικές δειγματοληψίας· η επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις θα μπορούσε να μειωθεί, εάν χρησιμοποιηθούν περισσότερο σύνθετες μέθοδοι και άλλο. Και στην περίπτωση αυτή, ωστόσο, απαιτούνται επενδύσεις από τις ΕΣΥ.

Αυτά είναι παραδείγματα που παρατηρούνται σε πολλά κράτη μέλη. Ορισμένες χώρες έχουν επίσης αρχίσει να διερευνούν αμεσότερους τρόπους συλλογής στοιχείων, π.χ. απευθείας από λογαριασμούς εταιρειών. Το ιδανικό θα ήταν οι στατιστικές να παράγονται ως συμπληρωματικό προϊόν της τακτικής λογιστικής των επιχειρήσεων, η επεξεργασία των στοιχείων να είναι αυτοματοποιημένη, να υπάρχουν κοινά στοιχεία εντοπισμού που θα επέτρεπαν την χρησιμοποίηση των συλλεγόμενων πληροφοριών με τον αποτελεσματικότερο τρόπο και να ήταν αυτόματη η περαιτέρω κοινοποίηση των πληροφοριών, π.χ. προς την Eurostat, αμέσως μετά την επεξεργασία τους.

[1] Κανονισμοί αριθ. 2700/98, 2701/98, 2702/98, 1225/99, 1227/99, 1228/99, 1618/99, 1614/2002, 1667/2003, 1668/2003, 1669/2003 και 1670/2003 της Επιτροπής.

[2] Κοινή ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων [Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1059/2003].

[3] ΕΕ L 52 της 22.2.1997 σ. 1-7.