Αριθθ201^8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7889 
Ρν^οδότ^^γ^ατ^ν^^ν^^ή^τά^τ^^^τ^^έ^το^^^9 
^0201^4) 
^Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε στις 25 Οκτωβρίου 1988, σύμφωνα με το άρθρο 
20, παράγραφος^του Εσωτερικού Κανονισμού,να καταρτίσει γνωμοδότηση για την οικονομική 
κατάσταση της Κοινότητας ^έσα 1989). 
Τοτμήμαοικονομικών,δημοσιονομικώνκαινομισματικώνυποθέσεων,στοοποίοανατέθηκεηπροετοι-
μασία των σχετικών εργασιών,υιοθέτησε την γνωμοδότηση του στις 1]Ιουνίου 1989βάσειτης 
εισηγητικής έκθεσης του κ, ^ιι^ΐι, 
ΗΟΚΕ υιοθέτησε, με 76 ψήφους υπέρ,44 κατά και9αποχές κατά τη 267η σύνοδο ολομέλειας της 
^συνεδρίαση της22ας Ιουνίου 1989)την ακόλουθη γνωμοδότηση ^ονομαστική ψηφοφορία). 
Τ^^ατα^κτι^έςπα^ατ^ή^εις 
Ιτηνγνωμοδότησηαυτήπρωτοβουλίαςυπηγραμμί^ονταιαπό 
το σύνολο των οικονομικοπολιτικών οργάνων μερικά μέτρα 
που πρέπει να εφαρμοσθούν κατάπροτεραιότητακαιπου 
κατά τη γνώμη τηςΟΚΕ είναι κατάλληλα να συμβάλουν σε 
μια πιο ισόρροπη ανάπτυξη στα πλαίσια της υλοποίησης της 
εσωτερικής αγοράς. Παράλληλα, ιδίως τα κράτη μέλη της 
Κοινότητας, έχουν υποχρέωση, εκτός από τα κατάλληλα για 
τη^ εφαρμογή μέτρα, να διασφαλίσουν την εμπρόθεσμη 
υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς,Ολες οι πτυχές που προ-
κύπτουναπό τηνε^έταση τωνκοινωνικώνπροβλημάτων 
έχουν συμπεριληφθεί στην σχετική γνωμοδότηση για την 
κοινωνική κατάσταση,ενώηΟΚΕ έλαβε πάλι ως βάση μια 
αμοιβαία αλληλοσυμπλήρωση^τηνοποίαετόνι^επάντα^ 
της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. 
1, θ^^ον^μ^έςπ^δο^ίεςτ^ςΕπιτ^οπήςγιατο^^9 
1,1, ^^^^^^^^ση^^ο^^ο^^^^ο^^ 
1,1,1, Κατά την εκτίμηση των προοπτικών της οικονομι­
κής ανάπτυξης της Κοινότητας και της παγκόσμιας οικονο^ 
μίαςηΕπιτροπή εκκινεί από μια συγκριτικά αισιόδοξη πρό^ 
γνώση. Βάσει μιας απροσδόκητης δυναμικής κατά το1988 
αναμένεται και για το 1989, μολονότι παρατηρείται μια 
ελαφράεπιδείνωσητωνδιεθνώνοικονομικώνσυνθηκώνπλαί-
σιο, μιαπεραιτέρω έντονη οικονομική ανάπτυξη, που θα 
αυ^ήσειτηναπασχόλησηκαιθα μπορούσε να μειώσει εν 
μέρει την ανεργία,ηοποία εξακολουθεί να παραμένει σε ένα 
εξαιρετικά υψηλό επίπεδο, ^ε σχέση με την άνοδο των τιμών 
υπολογί^εταιαπλώςμιακατάμέσονόροελαφράύψωση, 
πράγμα που σημαίνει έναν εκτάκτως ευνοϊκό συνδυασμό 
αναπτυξιακών και πληθωριστικών ρυθμών. 
1,1,2, ^ς ενθαρρυντικές ε^ελί^εις διαπιστώνονται τα ε^ής 
γεγονότα^ η οικονομική δυναμική μερικών χωρώνμελών 
επεκτείνεται και στις χώρες^συνεταίρους,ηανάπτυ^η στη­
ρίζεται συνεχώς περισσότερο στις επενδύσεις καιηΚοινό-
τηταεπιτυγχάνειένα σχετικά υψηλό βαθμόσταθερότηταςκαι 
σύγκλισης των πληθωριστικών ρυθμών,ΙΤάντως υπάρχει και 
λόγος ανησυχίας αναφορικά με τον κίνδυνο μιας αναζωογό­
νησης του πληθωρισμού, λόγω των πολύ υψηλών δημοσιονο-
μικώνελλειμάτων μερικών χωρών,λόγω αυξανόμενων ελλει-μάτωντου ισοζυγίου τρεχουσώνσυναλλαγών μέσα στην Κοι-
νότητακαθώςκαι λόγωενόςποσοστούανεργίαςπουως 
κοινοτικόςμέσοςόροςε^ακολουθείναανέρχεταισεποσοστό 
ανώτερο του Ιθ^του ενεργού πληθυσμού. 
1,2, ^^ο^^^^^^^ο^^^^ 
1,2,1, ^έσω της διαρθρωτικής προσαρμογής των τελευ­
ταίων ετών στις περισσότερες βιομηχανικές χώρες οι εθνικές 
οικονομίεςέγινανανθεκτικότερεςμετέτοιοτρόπο,ώστεπαρά 
τους διάφορους κλυδωνισμούς διαμορφώθηκε τελικά μια 
αναπτυξιακή διεργασία, πουθαμπορούσεστονχώροτου 
Οργανισμού Οικονομικής συνεργασίας και Ανάπτυξης 
^ΟΟ^Α) να συνεχισθεί και για το 1989,έβδομο χρόνο συνε­
χούς οικονομικής ανάπτυ^ης^καίτοι με μικρότερο ρυθμό 
από τον προηγούμενο χρόνο, ^τις^ΗΑ, λόγω ορισμένης 
υποχώρησης της αύξησης τόσο της εσωτερικής ζήτησης όσο 
και των εξαγωγών, θα μπορούσε να σημειωθεί επιβράδυνση, 
^τηνίαπωνία αιτία θα μπορούσε να είναι κυρίωςηασθε-
νέστερη άνοδος τηςεσωτερικής^ήτησης,ηοποία προκάλεσε 
μια, σε σύγκριση προς το προηγούμενο έτος, ελαφρώς χαμη­
λότερη,εντούτοις, όμως ακόμη έντονη,ανάπτυξη,^έσω της 
ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας οι εξαγωγές της Κοι 
νότητας δέχονται βέβαιαμιανώθηση εντούτοις,λόγωταχύτε-
ρης αύξησης των εισαγωγών,ησυμβολή των εξωτερικών 
συναλλαγών στην αύξηση του ΑΕ1Τ της Κοινότητας θα 
μπορούσε να παραμείνει αρνητική. 
1,2,2, Ημείωση των διεθνών ελλειμμάτων στα ισοζύγια 
τρεχουσώνσυναλλαγώνπροχωρείβέβαιααργά,αλλάοπεριο-
ρισμός των συνολικώνπλεονασμάτωντης Κοινότητας έναντι 
των άλλων χωρών του κόσμου σημαίνει τα ισοζύγια τρεχου-
σώνσυναλλαγώνάλλωνχωρώνμελώνεκτόςτηςΟμοσπονδια-
κήςΑημοκρατίαςτηςΕερμανίας επιδεινώνονται μεταχύτητα, 
ΗαράλληλαοΟ,Α,τηςΡερμανίας εμφανίζει μέσα στην Κοι^ 
νότητααυ^ανόμεναπλεονάσματα,ενώταελλείμματατου 
εμπορικού ισο^υγίουμερικώνχωρώνμελώναυ^άνουνσε 
σύγκριση μετηνΟΑ,τηςΡερμανίας,Τοπρόβληματηςχρέω-
σης των αναπτυσσόμενων χωρών, η δεύτερη μεγάλη 
ανισοσκέλεια της παγκόσμιας οικονομίας, θα μπορούσε, 
ιδίως λόγω ελκυστικών επιτοκίων, να επιταθεί. 
1,2.1 ^αμερικάνικη πολιτική επιτοκίων στρέφεται εδώ 
και λίγο διάστημα προς τηνκαταπολέμηση του πληθωρισμού 
καιτηνσταθεροποίησητουαμερικανικούδολλαρίου.Ηαράλ 
7. 8. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 201/9 
ληλα τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια έχουν ανέλθει πολύ περισ­
σότερο από τα μακροπρόθεσμα. Αυτό δείχνει ότι τα μέτρα 
έχουν σταθεροποιήσει τις προοπτικές πληθωρισμού. Ωστόσο, 
περαιτέρω άνοδος των επιτοκίων στις ΗΠΑ θα επιβάρυνε την 
αμερικανική ανάπτυξη και την διεθνή οικονομική εξέλιξη, 
ιδίως διότι τότε, λόγω του διεθνούς συσχετισμού των επιτο­
κίων, τα επιτόκια θα έδειχναν γενικά περαιτέρω ανοδική 
τάση. 
1.3. Η οικονομία της Κοινότητας 
1.3.1. Οι προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης στην Κοινό­
τητα παραμένουν συνολικά θετικές, πράγμα που προμηνύει 
την συνέχιση της εξαιρετικά μακράς φάσης διαρκούς, πάντως 
όμως μετριασμένης ανάπτυξης. 
Εξάλλου πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η οικονομία της Κοινό­
τητας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την διεθνή οικονομία, 
που προς το παρόν διανύει βέβαια ακόμη μια κατ'αρχήν 
σταθερή αναπτυξιακή φάση, ορισμένα όμως άλυτα προβλή­
ματα την καθιστούν επισφαλή. Έτσι, εξακολουθούν να προ­
κύπτουν κίνδυνοι από την πελώρια χρέωση των αναπτυσσομέ­
νων χωρών, το δημοσιονομικό έλλειμμα και το έλλειμμα του 
ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών των Ηνωμένων Πολιτειών 
και τους κινδύνους από την συναλλαγματική ισοτιμία του 
δολλαρίου ΗΠΑ. 
Λόγω των κάπως δυσμενέστερων διεθνών συγκυριών, μιας 
βραδύτερης αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης και μιας 
περιοριστικής νομισματικής και/ή δημοσιονομικής πολιτι­
κής σε μερικές χώρες μέλη θα ήταν δυνατό ο αναπτυξιακός 
ρυθμός της Κοινότητας να φθάσει το 3 1/4%, και συνεπώς 
μπορεί να αναμένεται μια περαιτέρω βελτίωση των όρων 
προσφοράς. Σε μερικές χώρες, όπως Ιταλία, Ισπανία, Πορτο­
γαλία και Ηνωμένο Βασίλειο, θα μπορούσε η ως τώρα υψηλή 
αναπτυξιακή δυναμική να εξασθενίσει κατά τέτοιο τρόπο 
ώστε άλλες χώρες — εταίροι θα είχαν την ευκαιρία να διαδρα­
ματίσουν έναν εκτατικότερο ρόλο χάρη στις ωθήσεις που 
δέχονται. 
1.3.2. Το 1988 η άνοδος των επενδύσεων σε όλες σχεδόν τις 
χώρες της Κοινότητας προσέφερε την μεγαλύτερη συμβολή 
στην ανάπτυξη. Λόγω της σημαντικής βελτίωσης της αποδο­
τικότητας του κεφαλαίου και της εξισορρόπησης της αποδο­
τικότητας θα πρέπει να ληφθεί ως βάση ένας εντονότερος 
σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου και μια μετατόπιση από επεν­
δύσεις που περιορίζουν την απασχόληση σε επενδύσεις 
επέκτασης. Επιπλέον η αυξανόμενη στροφή των επιχειρή­
σεων προς την ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά θα μπορούσε να 
επηρεάσει θετικά την επενδυτική δραστηριότητα. 
1.3.3 Αν και στα τελευταία χρόνια σημειώθηκε ελαφρά 
άνοδος της ανάπτυξης το ποσοστό ανεργίας παραμένει σχε­
δόν ανώτερο του 10% του ενεργού πληθυσμού, πράγμα που 
σημαίνει ότι περίπου 15 εκατομμύρια άτομα είναι εγγεγραμ­
μένα ως άνεργοι. Η μακροχρόνια ανεργία αποτελεί ήδη, με 
περαιτέρω ανοδικές τάσεις, περισσότερο από το 50% της 
συνολικής ανεργίας. Το ποσοστό ανεργίας των νέων εξακο­
λουθεί να βρίσκεται σε επίπεδο ανώτερο του 20 % του κοινο­
τικού μέσου όρου. Η παρατηρούμενη αύξηση της απασχό­
λησης δεν συνεπάγεται ανάλογα μια μείωση του ποσοστού 
ανέργων, διότι αφενός μη εγγεγραμμένοι άνεργοι («αφανής 
εφεδρεία») βρίσκουν πάλι εργασία και αφετέρου αυξάνεται 
το ποσοστό του εργαζόμενου τμήματος του πληθυσμού. Επιπλέον για το 1989 αναμένεται ελαφρά μείωση του ρυθμού 
αύξησης της απασχόλησης σε ποσοστό ανώτερο του 1 %. 
Εκτός αυτού πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ο όγκος της απασχό­
λησης αυξάνεται σε Μικρότερο βαθμό, διότι οι 
νεοδημιουρ$γούμενες θέσεις απασχόλησης είναι κατά μεγάλο 
μέρος θέσεις περιορισμένα·) χρόνου. Εάν δεν επιτευχθεί η 
επιτάχυνση της υφιστάμενης ελαχίΓτης τάσης για μείωση 
της ανεργίας, το ποσοστό α\ερ{. ., c ην Κοινότητα δεν θα 
είναι και το 1992 σημαντικά μικροτε}Κ ιπό 10% του ενεργού 
πληθυσμού. 
1.3.4. Στον μέσο όρο της Κοινότητας ο πληθωρισμός θα 
μπορούσε να υπερβεί ελάχιστα το επίπεδο όπου βρίσκεται 
και να μείνει συνεπώς υπό έλεγχο (αντιπληθωρισμός της 
ιδιωτικής κατανάλωσης, πρόβλεψη για το 1989: 4,8%). 
Οπωσδήποτε στα διάφορα κράτη μέλη επιβάλλεται διαφο­
ρετικού βαθμού αυξημένη προσοχή, διότι ως τώρα οι 
επιδράσεις που περιορίζουν την άνοδο των τιμών χάνουν την 
σημασία τους. Έτσι, δεν πρέπει να αναμένεται περαιτέρω 
βελτίωση των όρων εμπορίου. Επιπλέον, ιδίως στις χώρες 
που ήδη στο ορισμένο διάστημα εκμεταλλεύονται πλήρως τις 
παραγωγικές τους ικανότητες σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό, 
όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία και η Ισπανία, προ­
κύπτει μια πληρωριστική πίεση στην εσωτερική οικονομία 
από την ζήτηση καθώς και από την πλευρά του κόστους. Στον 
κοινοτικό ωστόσο μέσον όρο θα μπορούσε η άνοδος του 
ονομαστικού κόστους ανά εργαζόμενο να παραμείνει μέτρια 
και για το 1989 (ΕΚ: +3,3% για σύγκριση: ΗΠΑ + 4,5%, 
Ιαπωνία: +1,6%). Όσον αφορά την νομισματική πλευρά 
πρέπει να αναμένεται επιβράδυνση της αύξησης, της συνολι­
κής κυκλοφορίας χρήματος. 
1.3.5. Η σύγκλιση των πληθωριστικών ρυθμών των χωρών 
που συμμετέχουν στον μηχανισμός καθορισμού των ισοτι­
μιών του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος (ΕΝΣ) κατέ­
στησε δυνατή την ενίσχυση και σταθεροποίηση της νομισμα­
τικής συνοχής της Κοινότητας. Εξάλλου η κατάσταση των 
δημοσίων οικονομικών των χωρών μελών εξακολουθεί να 
διαφέρει πολύ, και από τις διαφορές των εξωτερικών συναλλα­
γών προκύπτουν νέες αποκλίσεις, πράγμα που σημαίνει μια 
ενδεχόμενη αστάθεια στην δομή των νομισματικών ισοτι­
μιών. 
2. Σημερινοί αναγκαίοι οικονομικοί χειρισμοί 
2.1. Συντονισμός της οικονομικής πολιτικής στη ν ΕΚ 
Ο συντονισμός της οικονομικής πολιτικής στην Κοινότητα 
αποτελεί, κατ' αρχήν λόγω της υψηλής και αύξουσας οικονο­
μικής αλληλεξάρτησης, διαρκή υποχρέωση επιπλέον όμως 
έχει καταστεί και για επίκαιρους λόγους περισσότερο 
επιτακτικός. Αφενός οι διαφορές στα ισοζύγια πληρωμών 
θέτουν σε κίνδυνο την δομή των νομισματικών ισοτιμιών. 
Αφετέρου οι διαφορές στα ισοζύγια πληρωμών θέτουν σε 
κίνδυνο την δομή των νομισματικών ισοτιμιών. Αφετέρου η 
επικείμενη περαιτέρω ελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων 
απαιτεί και άλλη αύξηση της σύγκλισης της νομισματικής 
και δημοσιονομικής πολιτικής ενώ παράλληλα τα συμ­
φέροντα όλων των ενδιαφερομένων πρέπει να ληφθούν υπόψη 
στην διαδικασία συντονισμού. Κατ' αρχήν οι χώρες με υψηλά 
πλεονάσματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και 
υψηλή σταθερότητα τιμών πρέπει να καταβάλουν επεκτατικές 
προσπάθειες, ενώ άλλες θα πρέπει να προβούν σε πιό συγκρα­
τημένη ανάπτυξη. Ταυτόχρονα ωστόσο θα πρέπει να θεωρεί­
ται ως φυσιολογικό, σε βιομηχανικές χώρες που πλησιάζουν 
να καλύψουν την απόσταση μέσα στην ΕΚ να χρηματοδοτούν 
την αναπτυξιακή τους πορεία με εισαγωγές κεφαλαίων και 
Αριθ. C201/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 8. 89 
ανάλογα ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. 
Συνολικά ο συντονισμός της οικονομικής πολιτικής εξυπη­
ρετεί τον στόχο της σταθεροποίησης της οικονομικής 
ανάπτυξης και της αύξησης της απασχόλησης και της ενίσχυ­
σης της σε βαθμό που να καταστεί δυνατή η μείωση της 
ανεργίας. 
2.2. Νομισματική και χρηματική πολιτική 
2.2.1. Η επιτυχής νομισματικοπολιτική συνεργασία μετά 
το κραχ του Φθινοπώρου του 1987 πρέπει να συνεχισθεί 
εντατικά για μια περαιτέρω σταθεροποίηση των διακυμάν­
σεων της τιμής του δολλαρίου. Η Επιτροπή και το Συμβούλιο 
των Υπουργών χρειάζεται για τον σκοπό αυτό να ασκήσουν 
πίεση και για την μείωση των αμερικανικών δημοσιονομικών 
ελλειμμάτων, λόγω της αυξημένης βέβαια αλλά ακόμη 
ασθενούς ιδιωτικής αποταμίευσης στις ΗΠΑ που πρέπει για 
τον λόγο αυτό να ενθαρρυνθεί, εφόσον μάλιστα το διεθνές 
επίπεδο επιτοκίων θα μπορούσε έτσι να βελτιωθεί. Η απαραί­
τητη διαδικασία για τον περιορισμό των ελλειμμάτων του 
αμερικάνικου ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μπορεί να 
στηριχθεί με μέτρα εκτατικοποίησης στην Ευρώπη, εφόσον 
αυτά (παράβαλε 2.1) είναι εφικτά. 
2.2.2. Μέσα στην Ευρώπη η νομισματική πολιτκή θα πρέ­
πει να προσανατολισθεί προς την διεύρυνση του κύκλου των 
χωρών που συμμετέχουν στον μηχανισμό συναλλαγματικών 
ισοτιμιών με ταυτόχρονη μείωση των περιθωρίων παρέμβα­
σης. Και γι' αυτό τον σκοπό είναι απαραίτητος ο στενότερος 
συντονισμός της οικονομικής πολιτικής που σκιαγραφείται 
στην παράγραγο 2.1. Επιπλέον μια εντονότερη οικονομική 
ολοκλήρωση θα μπορούσε να συμβάλει στην βελτίωση της 
σταθερότητας των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Ωστόσο δεν 
πρέπει να αποκλείονται μεταβολές των συναλλαγματικών 
ισοτιμιών καθώς και μια προσαρμογή των ισοτιμιών των 
χωρών που συμμετέχουν στον μηχανισμό συναλλαγματικών 
ισοτιμιών του ΕΝΣ. 
2.2.3. - Για όσο χρόνο η συναλλαγματική ισοτιμία του δολ­
λαρίου ΗΠΑ δεν υποχωρεί σημαντικά, η νομισματική πολι­
τική στην Ευρώπη μπορεί να επιδιώξει εντονότερους εσωτε­
ρικούς στόχους. Η διατήρηση της επιτευχθείσας σταθερό­
τητας τιμών έχει σημασία για τη συνέχιση της οικονομικής 
ανάπτυξης και της αύξησης της απασχόλησης. Για τη χρη­
ματική πολιτική έχει σημασία να αντιμετωπίζεται οποιαδή­
ποτε προοπτική πληθωρισμού. Για τον σκοπό αυτό θα ήταν 
δυνατό να απαιτείται μια μικρότερη αύξηση των ποσοτήτων 
χρήματος από ό,τι στα τελευταία χρόνια, διότι διαφορετικά 
θα ήταν πιθανό να προκύψουν στο μεταξύ αμφιβολίες όσον 
αφορά την επιδίωξη των Κεντρικών Τραπεζών για σταθερό­
τητα. Η εξέλιξη των τιμών δεν δικαιολογεί προς το παρόν 
ανησυχίες ωστόσο πρέπει να καταβληθεί φροντίδα, ώστε η 
μελλοντική εξέλιξη του κόστους να μη θέσει σε κίνδυνο αυτή 
την εξέλιξη τιμών. Για όσο διάστημα η κατάσταση αυτή 
παραμένει, δεν υπάρχει κανένας λόγος για την εφαρμογή 
μέτρων τροχοπέδησης χρηματικού χαρακτήρα που θα έβαι­
ναν πέραν της σταθεροποίησης των προοπτικών πλη­
θωρισμού. Λόγω της ακόμη πολύ υψηλής ανεργίας στην Κοι­
νότητα είναι σκοπιμότερο όπως η χρηματική πολιτική 
ενισχύει όσο το δυνατόν περισσότερο την οικονομική 
ανάπτυξη. Από την άποψη αυτή και λόγω του κατευθυντηρίου 
ρόλου της στο ΕΝΣ έχει σημασία, η Γερμανική Ομοσπον­
διακή Τράπεζα να μη τηρεί υπερβολικά συντηρητική στάση. 
Θα πρέπει να λάβει υπόψη ότι η πρόσφατη επιταχυνόμενη 
άνοδος των τιμών καταναλωτών στην Ο.Δ. της Γερμανίας 
οφείλεται κυρίως σε αυξήσεις του φόρου κατανάλωσης, που 
ασκούν μόνο μια μοναδική και προσωρινή επίδραση στον 
ρυθμό της ανόδου τιμών. Γι' αυτό τον λόγο και λαμβανομένης 
υπόψη της αναγκαίας αλληλεγγύης στο ΕΝΣ η Ομοσπονδια­
κή Τράπεζα δεν θα πρέπει ούτε σε έναν επαπειλούμενο διεθνή ανταγωνισμό επιτοκίων να συμμετάσχει ούτε και να τον 
επιτείνει. 
2.3. Δημοσιονομική πολιτική 
Η μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων σε μερικές 
χώρες αποτελεί σημαντική συμβολή για μια συντονισμένη 
οικονομική συνεργασία στην Ευρώπη, διότι συμβάλλει στην 
σταθερότητα των ισοζυγίων πληρωμών, των συναλλαγματι­
κών ισοτιμιών και των τιμών. Η σταθεροποίηση όμως πρέπει 
να πραγματοποιείται πάντοτε και ποιοτικά, δηλ. πρέπει να τη 
διακρίνει μια συνέχεια και δεν πρέπει να αποβαίνει σε βάρος 
των δημοσίων, παραγωγικών επενδύσεων, για να μη βλάπτει 
τη δημιουργία περαιτέρω θέσεων απασχόλησης. Ταυτόχρονα 
διαπιστώνεται, ότι, λόγω των οικονομικών συνθηκών, ιδίως 
η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, έχει ένα περι­
θώριο δημοσιονομικής πολιτικής, το οποίο θα πρέπει να 
χρησιμοποιηθεί και προς το ευρωπαϊκό συμφέρον. 
2.4. Πολιτική συλλογικών συμβάσεων 
2.4.1. Λόγω της ανόδου των αναπτυξιακών ρυθμών και των 
προσαυξήσεων της παραγωγικότητας καθώς και της αυξημέ­
νης αποδοτικότητας των επενδύσεων που ως επι το πλείστον 
οφείλεται σε σύναψη συμφωνιών για συγκρατημένους μισ­
θούς, επιβάλλεται τώρα η πραγματοποίηση λογικών αυξή­
σεων των πραγματικών αποδοχών, πράγμα που διευκολύνει 
ταυτόχρονα μια θετική εξέλιξη της ιδιωτικής κατανάλωσης. 
2.4.2. Η πολιτική συλλογικών συμβάσεων πρέπει να συνε­
χίσει τη συμβολή της στη βελτίωση της κατάστασης της 
απασχόλησης. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ επιβάλλεται επίσης, 
με ταυτόχρονη συνεκτίμηση της εντονότερης ανόδου παρα­
γωγικότητας, η περαιτέρω μίσθωση και αναδιάρθρωση του 
χρόνου εργασίας . Αν οι συλλογικές συμβάσεις, που αφορούν 
ιδιαίτερα στη ρύθμιση του χρόνου εργασίας, συνάπτονται 
για μεγαλύτερο διάστημα και με τη μορφή συμβάσεων που 
παράγουν αποτελέσματα με τρόπο προοδευτικό, διευκολύ­
νουν τη δυνατότητα σχεδιασμού των επιχειρηματικών διεργα­
σιών χρηματοδότησης και προσαρμογής. Η μεγαλύτερη εκμε­
τάλλευση των επιχειρηματικών παραγωγικών ικανοτήτων, 
που παρατηρείται σχετικά συχνά, συμβάλλει στη διατήρηση 
ενός χαμηλού κόστους από τη μείωση του χρόνου εργασίας 
στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της Κοινότητας 
έναντι τρίτων χωρών και στην ενίσχυση του αποτελέσματος 
της για την απασχόληση. 
3. Η εσωτερική αγορά και αναγκαίες πολιτικές 
3.1. Οι συνθήκες για την εκκίνηση 
3.1.1. Η παρούσα έντονη ανάπτυξη στην Κοινότητα αποτε­
λεί, εφόσον διατηρηθεί, μια καλή προϋπόθεση για την περαι­
τέρω ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, διότι η υψηλή 
ανάπτυξη μετριάζει τις αναγκαίες διαρθρωτικές μεταβολές με 
αποτέλεσμα να μπορούν να αντιμετωπίζονται ευκολότερα. Με 
τον τρόπο αυτό βελτιώθηκαν σημαντικά και οι προϋποθέσεις 
για την επίτευξη των ουσιαστικών στόχων του προγράμματος 
7^ Επίσημη Εφημερίδα των ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ΑρηΙ^Ο^υ 
εσωτερικής αγοράς άνοδος της ευημερίας στην Κοινότητας 
μείωση της ανεργίας και ενίσχυση της οικονομικής και κοι­
νωνικής συνοχής στην Ευρώπη. 
]1.1 Ανκαιτο Ευρωπαϊκό^υμ^οΰλιοτου Αννό^ερου 
κατεληξεστοσυμπερασμαότιτοπρόγραμμαεσωτερικής 
αγοράς έχει φθάσει σε ενα μη αναστρέψιμο στά^ηΟΚΕ 
^αή^ελε να υπενθυμίσει ότι απαιτούνται περαιτέρω συνεχείς 
πρόο^οι^ιότιηστασιμότητα στην εφαρμογή του προγράμ-
ματος^α μπορούσε να προκαλέσει οπισθοδρόμηση.Οι προσ­
δοκίες των επιχειρήσεων ^ενπρεπεινα^ια^ευσ^οΰνπολι^ 
τικά. Το ^υμ^οΰλιο των ν^^^ ^^ ^ κυβερνήσεις 
μποροΰν να επιβεβαιώσουν τις προσδοκίες που έχουν εναπο^ 
τε^είσ^ αυτές 
^ με την αποδοχή περαιτέρω σημαντικών προτάσεων που 
καθυστερούν στο πρόγραμμα εσωτερικής αγοράς στους 
επόμενους ^ω^εκα μήνες π.χ.το άνοιγμα των δημόσιων 
αγορών και άλλα μέτρα εναρμόνισης της φορολογίας και 
της πολιτικής μεταφορωνκαι την προσέγγιση στον φόρο 
λογικό τομέας 
^ με συνοδευτικά μέτρα στην ^ιαρ^ρωτική^ την κοινωνική 
και την πολιτική εξωτερικού εμπορίου^ και 
-^ με την υποστήριξη μιας συνεπούς προς μια εντονότερη 
ποιοτική ανάπτυξη προσανατολισμένης πολιτικής της 
συνολικής οικονομίας. 
II ^ο^^^^^^οο^η^^^^^^^^^ο^ 
11Ρ Η έκθεση Ο^^ηίηί καταλήγει στο συμπέρασμα ότι 
τα τέσσερα κΰρια μέτρα και αποτελέσματα του προγράμματος 
εσωτερικής αγοράς^ηλ. 
^η κατάργηση των συνοριακών έλεγχων με αμοιβαία 
αναγνώριση τεχνικών κανόνων ^κατάργηση των υλικών^ 
τεχνικών και φορολογικών εμπορικών φραγμών^ 
^ηελευ^ερωση του τομέα δημοσίων προμη^ειων^ 
^ηελευ^ερωση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιων^και 
^ οι επιδράσεις έντονων προσφορών για τις επιχειρήσεις 
^πλεονεκτήματα μεγεθών για την βιομηχανία και 
επιδράσεις του έντονου ανταγωνισμούς 
ημπορούσαν να εχουν^ανάλογα με το εί^ος και την έκταση 
των συνοδευτικών πολιτικών^ μια πρόσθετη αναπτυξιακή 
ω^ησηΰ^ους^-Α^^ου πραγματικού ΑΕ1Τ και πρόσθετες 
δέσεις απασχόλησης για Ρ^7 εκατομμύρια άτομα που 
ζητούν εργασία. Οι υπολογισμοί αυτοί που διεξήχθησαν με 
τη μεγάλη χρήση εμπειριων^πράγμαπουεπισημαίνουνκαιοι 
συντάκτες τηςεκ^εσης^εναπε^ωσανασφαλή αποτελέσματα. 
^Εχουνή^η αμφισβητηθεί.ΗΟΚΕ^εν μπορεί να υπεισέλθει 
περισσότερο στους υπολογισμούς αυτούς. Από την έκθεση 
^ιαπιστωνειόμωςότιστηρίζεταισεπροσ^οκίατηςότιη 
ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ^α μπορούσε να έχει 
συνολικά για την Κοινότητα οικονομικά πλεονεκτήματα. 
III ΙΙρεπει όμως να διευκρινισθεί με κριτικό πνεΰμα^η 
παρουσίαση της έκθεσης θ^ο^ηϊ^4 πως ^ηλ. από τη μείωση 
του κόστους φαινομενικά σχεδόν αυτόματα προκύπτει πρόσ 
^ετη ανάπτυξη και απασχόληση. Κυριαρχεί μια πολΰπροω-ψημένη μεροληπτική-αναλυτική μικροοικονομική θεώρηση. 
Ρι^αυτόηεκταφήκαιη^ιάρκειαεν^εχομενωναρνητικωνγια 
τηναπασχόληση και τηνπεριφερειακή ανάπτυξη επιπτώσεων 
υποτιμούνται από το πρόγραμμα της εσωτερικής αγοράς.^ 
ΟΚΕ θεωρεί σημαντικό ότι ι^ίως στην αρχική φάση καιη 
εξοικονόμηση κόστους στηρίζεται στο γεγονός ότι σε άλλο 
σημείο μέσα στην Κοινότητα ^εν πραγματοποιούνται εσο^α^ 
από πλευράς συνολικής οικονομίας ^ηλ. τελικά^ εισοδήματα. 
Επειδή αυτόμπορείναεχειωςσυνεπειατηνελλει^ηζήτησης^ 
το συνολικό πραγματικό επίπεδο ζήτησης ^α μπορούσε να 
συγκρατηθεί μόνον^εφόσοντο μειωμένο κόστος οδηγεί απευ-
^είαςσε αυξημένη ζήτησητωνεπιχειρήσεων^σε πτώσεις 
τιμωνήσε αυξήσεις των απο^οχων.^εολιγοπωλικες αγορές 
πάντως που χαρακτηρίζονται από μεγάλη ^υσκαμ^ίατιμων^ 
η προοπτική αυτή ^εν είναι καθόλου εξασφαλισμένη. Εκτός 
αυτοΰ πρέπει να επισημανθεί ότι καιηαναμενόμενη διεύρυν­
ση του κΰκλουεργασιων^εναναστελλεται κατά κανένα τρόπο 
αυτόματα για της επιχειρήσεις^ αλλά μόνον^ εφόσον σε 
αντίδραση κατά του κόστους και των πτώσεων τιμων^αρχί 
ζουν δυσανάλογες αντιδράσεις για τις ποσότητες για τις 
οποίες υπάρχει ζήτηση. 
11 ^^^^^η^^^^οτ^^^ 
11Ρ ^ΟΚΕ συνιστά συνεπώς να υποστηριχθεί ευ^ύς εξ 
αρχήςη^ιεργασία μείωσης του κόστους για τις επιχειρήσεις 
από την άπο^η της πολιτικής της ζήτησης^ αντί να αναμέ­
νονται πρώτα μειώσεις τιμων^μειωσεις των ^ημοσίωνελλειμ-
μάτων και βελτίωση των ισοζυγίων τρεχουσων συναλλαγών 
ι^ίωςεφόσονηολοκλήρωσητηςεσωτερικής αγοράς δάσυνε 
πιφερει γενικά βελτίωση των όρων προσφοράς. ^Ετσι ^α 
μπορούσαν να αποφευχθούν ευ^ύς εξ αρχής αρνητικές 
επιπτώσεις στην απασχόληση στην εσωτερική αγορά και ^α 
μπορούσε να αρχίσει ενωρίτερα η ^ια^ικασία της 
δημιουργίας πρόσθετων δέσεων απασχόλησης. 
111 ^ε συσχετισμό με τα ανωτερωηΟΚΕσυνιστά^να 
επιλεγούν στα πλαίσια της πολιτικής της ζήτησης τα 
συνοδευτικά μέτρα κατά τρόπον που το πρόγραμμα της 
εσωτερικής αγοράς να εξυπηρετήσει ουσιαστικούς στόχους 
της ποιοτικής ανάπτυξης^ όπως μια βελτιωμένη προστασία 
τουπερι^άλλοντοςκαιτων καταναλωτών^ κα^ωςκαι μια 
μεγαλύτερη οικονομική και κοινωνική συνοχή στην Ευρώπη. 
1^. ^^^^^^^η^ 
1^.1. ^το προσκήνιο της ευρωπαϊκής περιφερειακής πολι 
τικής πρέπει να υπάρχειοστόχος μιας αισθητής επιτάχυνσης 
της διαδικασίας ανάκαμψης των χωρών και περιοχών με σχε­
τικά χαμηλό κατά κεφαλήνΑΕΙΙ.Τοεργο αυτό συνδέεται 
συνή^ωςμετηνκαταπολεμησητης^υσανάλογαυ^ηλήςανερ 
γίας στις χώρες και περιοχές αυτές. 
1^.1 Ο^ιπλασιασμόςτωνκον^υλίωντουπροϋπολογισμού 
για τα διαρθρωτικά ταμεία μεταξύ ^7 και ^]κα^ως και 
οι νέες οδηγίες πλαίσιο για τις υποχρεώσεις των ταμείων και 
οσυντονισμός των μέτρων με τις ενέργειες της Ευρωπαϊκής 
Τράπεζας Επενδύσεων ^ΕΤΕ^ βελτίωσαν σημαντικά τις δυνα­
τότητες της Επιτροπής^να παράσχει αποτελεσματικής-
Αριθ. C 201/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 8. 89 
θεια, οι οποίες χρειάζεται να υποστηριχθούν από τις κρατικές 
προσπάθειες. Η ΟΚΕ παραπέμπει αναλυτικά στην σχετική 
γνωμοδότηση της('). 
3.4.3. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την γνώμη της Επιτροπής, ότι 
η διαδικασία ανάκαμψης πρέπει να στηριχθεί σε ενισχυμένες 
δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων σε μεταφο­
ρικές αρτηρίες, και στον εκσυγχρονισμό του μηχανισμού 
παραγωγής. Παράλληλα πρέπει να σημειωθεί ότι μια συντη­
ρητική μισθολογική πολιτική στις εν λόγω χώρες και περιο­
χές θα μπορούσε να καθυστερήσει με βεβαιότητα τη διαδι­
κασία εκσυγχρονισμού, επειδή οι απαρχαιωμένες τεχνικές 
παραγωγής εξακολουθούν να αποδίδουν. Για να διασφαλισθεί 
η ευκολότερη χρηματοδότηση των επενδύσεων πρέπει ιδιαί­
τερα να διευκολυνθεί η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχει­
ρήσεων (ΜΜΕ) περιλαμβανομένων των συνεταιρισμών στις 
χώρες αυτές στα επενδυτικά μέσα με δάνεια που θα χορηγού­
νται υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις. 
3.5. Κλαδικές πολιτικές 
3.5.1. Η Κοινότητα έχει διανύσει ήδη μια μακρά διεργασία 
ολοκλήρωσης, η οποία προκάλεσε ήδη σε πολλούς κλάδους, 
λόγω μη σοβαρών εμπορικών εμποδίων μη τελωνειακού χαρα­
κτήρα σε μια μεγάλη αλλησδιείσδυση των ανταλλαγών 
αγαθών. Σε άλλους κλάδους η αλληλοδιείσδυση παρέμεινε 
μηδαμινή, αν και ουσιαστικά δεν αντιτίθενται εμπορικά εμπό­
δια σε μια εντονότερη αλληλοεξάρτηση των αγορών. Σε 
όλους αυτούς τους κλάδους το πρόγραμμα εσωτερικής αγοράς 
θα έχει εποπτεύσιμες και ανεκτές επιπτώσεις. 
3.5.2. Παραμένουν εντούτοις μερικοί σημαντικοί κλάδοι, 
στους οποίους προκύπτουν σημαντικές διαδικασίες προσαρ­
μογής λόγω της εξάλειψης των τεχνικών ή φορολογικών 
εμπορικών εμποδίων καθώς και λόγω της φιλελευθεροποίη­
σης του τομέα των δημοσίων προμηθειών. Η ΟΚΕ είναι της 
γνώμης ότι αυτές δεν θα πρέπει να εξελίσσονται, κατά τύχη 
και ανεξέλεγκτα. Σημασία έχει να διαμορφώνονται οι εξελί­
ξεις εγκαίρως με διαφάνεια και δυνατότητα εντοπισμού, και 
να διεκπεραιώνονται κατόπιν για τις επιχειρήσεις, τους εργα­
ζομένους και του ΟΤΑ ή τις περιφέρειες κατά τρόπο ανεκτό 
από οικονομικής και κοινωνικής πλευράς. Παράλληλα μπο­
ρεί να απαιτηθεί η χρησιμοποίηση κονδυλίων των διαρθρω­
τικών ταμείων. Για την ανάπτυξη των σχεδίων διαρθρωτικών 
προσαρμογών η ΟΚΕ προτείνει να δημιουργηθούν ειδικές 
επιτροπές για τους εν λόγω κλάδους, αποτελούμενες από 
εκπροσώπους των εργοδοτών, των συνδικαλιστικών οργανώ­
σεων και της Επιτροπής. 
3.6. Ευρωπαϊκή πολιτική έργων υποδομής 
Η ολοκλήρωση της αγοράς στην Ευρώπη και συνεπώς η 
ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς μπορεί να ενισχυθεί ακόμη 
με μια βελτιωμένη ευρωπαϊκή υποδομή. Σημαντικές ανάγκες 
αναπλήρωσης υφίστανται ιδίως στο ευρωπαϊκό σιδηροδρο­
μικό δίκτυο καθώς και στα συστήματα τηλεπικοινωνιών. 
Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνδεση των περιφερειακών περιο­
χών της Ευρώπης. Μελέτες σκοπιμότητας πρέπει κατά τη 
(·) ΕΕ αριθ. C της 31. 12. 1988, σ. 39 εε. γνώμη της ΟΚΕ να προηγηθούν των σχεδίων και να χρησιμο­
ποιηθούν ιδιωτικές χρηματοδοτικές δυνατότητες. Η ΟΚΕ 
παραπέμπει κατά τα άλλα στις προηγούμενες αναλυτικές της 
γνωμοδοτήσεις (2). 
3.7. Πολιτική ανταγωνισμού 
3.7.1. Για να διασφαλισθεί ότι τα πλεονεκτήματα από πλευ­
ράς κόστους που παρέχει η εσωτερική αγορά θα οφελήσουν 
πραγματικά όλους τους πολίτες και ότι επιπλέον θα αρχίσει 
η αναμενόμενη ένταση του ανταγωνισμού κια της αποδοτικής 
και καινοτόμου ικανότητας των επιχειρήσεων, απαιτείται 
περαιτέρω η διατήρηση ενός αποτελεσματικού ανταγωνισμού 
στην Ευρώπη. Εδώ περιλαμβάνεται ιδίως ένας έλεγχος των 
συγχωνεύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για ενώσεις κοινοτικής 
σημασίας. Ο τομέας αρμοδιότητας σχετικά πρέπει να διευκρι­
νισθεί με σαφήνεια έναντι εκείνης του εθνικού δικαίου. 
Πιστεύεται ότι η εφαρμογή του θεσπίσματος αυτού πρέπει να 
προέλθει από την Επιτροπή και να ανατεθεί σε μια ανεξάρ­
τητη αρχή. Η ΟΚΕ παραπέμπει εξάλλου στην γνωμοδότηση 
της για τον κύκλο αυτών των προβλημάτων του Ιουνίου 
1988 (3). Μετά την κατάργηση των εμπορικών φραγμών χρειά­
ζεται να δοθεί μια ευρωπαϊκή διάσταση για την εκτίμηση των 
διαρθρώσεων της αγοράς και των μεταβολών που επιβάλλουν 
οι συγχωνεύσεις. Τούτο φαίνεται επιβεβλημένο στην περί­
πτωση κατ' αρχήν αγορών ανοικτών έναντι τρίτων χωρών και 
επίσης για λόγους ανταγωνιστικής ικανότητας έναντι των 
ΗΠΑ, της Ιαπωνίας και διαφόρων μεγάλης αποδοτικότητας 
χωρών πρόσφατα βιομηχανοποιημένων. 
3.7.2. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να αποδώσουν οι ευρωπα­
ϊκές και οι κρατικές αρχές στις ΜΜΕ που μειονεκτούν έναντι 
μεγάλων επιχειρήσεων από την άποψη πληροφόρησης και 
τεχνικής σχεδιασμού. Μια δημόσια προσφορά για πληροφό­
ρηση και παροχή συμβουλών καθώς και για υποστήριξη της 
συνεργασίας μπορεί να συμβάλει στην άρση των μειονεκτη­
μάτων αυτών. Η ΟΚΕ επικροτεί σχετικά τις πρωτοβουλίες και 
τη συνδρομή της Επιτροπής για την ίδρυση των κοινοτικών 
συμβουλευτικών και υπηρεσιών πληροφόρησης σε όλα τα 
κράτη μέλη της Κοινότητας. Επίσης η ενθάρρυνση της 
συνεργασίας επιχειρήσεων αποτελεί αξιόλογο μέτρο για 
εξάλειψη των ανταγωνιστικών μειονεκτημάτων των ΜΜΕ. 
3.8. Πολιτική καταναλωτών 
3.8.1. Η εξάλειψη των εμπορικών εμποδίων, ιδίως η 
εξίσωση και αμοιβαία αναγνώριση τεχνικών προδιαγραφών 
και κανόνων θα δημιουργήσει για τους καταναλωτές νέα 
προβλήματα. 
3.8.2. Για πολλά αγαθά δεν αρκεί ούτε η εντατική πλη­
ροφόρηση και παροχή συμβουλών για την προστασία των 
καταναλωτών. Π.χ. στην περίπτωση ειδών διατροφής και 
νοικοκυριού, καταναλωτικά αγαθά, που εγκλείουν κινδύνους 
ατυχημάτων και παροχές οικονομικών υπηρεσιών υψηλού 
κινδύνου, πρέπει προληπτικά να προβλέπεται η εξίσωση των 
προδιαγραφών και κανόνων σε υψηλό επίπεδο. 
(2) ΕΕ αριθ. C 23 της 30.1.1989, σ. 8 και ΕΕ αριθ. 347 της 22. 12. 1987, 
σ. 18 εε. 
(3) ΕΕ αριθ. C 208 της 6. 8. 1989, σ. 11 εε. 
7. 8. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 201/13 
3.8.3. Επιπλέον πρέπει να αναπτυχθεί η πληροφόρηση και 
η παροχή συμβουλών στους καταναλωτές (βλ. τη σχετική 
γνωμοδότηση.) Στο σημείο αυτό η ΟΚΕ θα ήθελε ειδικά να 
αναφερθεί ότι ένα βασικό στοιχείο μιας ορθολογικής πολιτι­
κής καταναλωτών πρέπει να επιδιωχθεί με μια ανάλογη σχο­
λική εκπαίδευση. 
3.9 Ενεργός προστασία του περιβάλλοντος για μια αποδο­
τική οικονομία 
3.9.1. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι μια μεγαλύτερη προστα­
σία του περιβάλλοντος αποτελεί την σημαντικότερη συμβολή 
για μια ποιοτική οικονομική ανάοτυξη. Μέχρι τώρα μόνο σε 
περιορισμένο βαθμό υπήρξε εφικτή και αποτελεσματική μια 
εθνική περιβαλλοντική πολιτική, π.χ. στους τομείς της διατή­
ρησης καθαρής ατμόσφαιρας και υδάτων. Η αναπτυσσόμενη 
οικονομική αλληλεξάρτηση στην Ευρώπη και η δημιουργία 
της εσωτερικής αγοράς καθιστούν πιο σημαντική μια ευρωπα­
ϊκή, συντονισμένη και δεσμευτική πολιτική προστασίας του 
περιβάλλοντος. 
3.9.2. Αφενός πρόκειται για την εξάλειψη ζημιών από 
παραλείψεις στην προστασία του περιβάλλοντος, π.χ. υπό 
την μορφή της εξυγείανσης των παλαιών επιβαρύνσεων στο 
περιβάλλον και της προσαρμογής παλαιών εγκαταστάσεων 
στο σημερινό επίπεδο της τεχνικής. Επιπλέον οι κοινές 
προδιαγραφές και κανόνες θα πρέπει να προσαρμόζονται 
δι$αρκώς στο πιο πρόσφατο επίπεδο τεχνικής και να καθί­
στανται υποχρεωτικές για τις νέες εγκαταστάσεις και τα νέα 
προϊόντα. Από πλευράς πολιτικής της έρευνας πρόκειται για 
την όσο το δυνατό πιο προληπτική ανάπτυξη τεχνικών για 
το περιβάλλον, με τις οποίες αποκλείεται εκ των προτέρων η 
δημιουργία επιβαρύνσεων περιβάλλοντος. 
3.9.3. Η προστασία του περιβάλλοντος δημιουργεί θέσεις 
απασχόλησης λόγω των επενδύσεων για την προστασία του 
περιβάλλοντος και με την ανάπτυξη νέων, ιδίως καταλλήλων 
για εξαγωγή ειδών για το περιβάλλον. Εκτός αυτού αποτελεί 
συχνά προϋπόθεση για την αναδιάρθωση της βιομηχανίας 
και τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, π.χ. στις παρα­
δοσιακές βιομηχανικές περιοχές, όπου παλαιές επιβαρύνσεις 
παρεμποδίζουν τη διαδικασία αναδιάρθρωσης. Επιπλέον οι 
επιχειρήσεις που μετατρέπουν έγκαιρα τη διαδικασία παρα­
γωγής και τα προϊόντα τους, αποκτούν ανταγωνιστικά πλεονε­
κτήματα έναντι εκείνων, που δεν προσαρμόζονται έγκαιρα 
στις απαιτήσεις της πολιτικής περιβάλλοντος (π.χ. αυτοκί­
νητα με καταλύτη). 
3.9.4. Το κόστος της προστασίας του περιβάλλοντος θα 
πρέπει καταρχήν να αναλαμβάνεται σύμφωνα με την αρχή 
του προξενούντος την ζημία. Τούτο σημαίνει ότι τα βάρη 
οφείλουν να επωμισθούν ιδίως οι επιχειρήσεις και οι κατανα­
λωτές. Ο πραγματικός κίνδυνος αυτών των βαρών και των 
ενδεχόμενων ποικικών κυρώσεων θα πρέπει να είναι τέτοιος 
ώστε να αποτελεί ασφαλή φραγμό στην παραβίαση των ορίων 
ρύπανσης που καθορίζονται από τις δημόσιες αρχές. 
3.9.5. Τέλος η ΟΚΕ πιστεύει ότι δεν μπορεί ενώπιον των 
τεράστιων προβλημάτων που προκαλούνται από τη θέρμανση 
του κλίματος, εφόσον οι κίνδυνοι αποδειχθούν αληθινοί, να 
μείνει αδιάφορη. Λόγω των πρωτοφανών αναστατώσεων που 
το φαινόμενο θα προκαλούσε στην οικονομική ζωή ανεπτυγ­
μένων και αναπτυσσόμενων χωρών και της ανάγκης να υιοθε­
τηθούν μέτρα καταστολής μεγάλης έκτασης και σημασίας, τα 
μέτρα αυτά πρέπει από τώρα να αποτελέσουν αντικείμενο έρευνας και εφαρμογής ακόμη και αν οι κίνδυνοι συγκεκρι­
μενοποιηθούν μετά μεγάλο διάστημα. Η ΟΚΕ θεωρεί συνεπώς 
ότι η Επιτροπή, με την υποστήριξη όλων των κυβερνήσεων, 
πρέπει από τώρα να προβεί κατά προτεραιότητα σε παγκόσμιο 
επίπεδο στα αναγκαία διαβήματα για να γίνει δυνατή μια 
κοινή εκτίμηση όσο το δυνατό ταχύτερα των κινδύνων και 
των σχετικών μέτρων. 
3.10. Πολιτική απασχόλησης και αγορά εργασίας 
3.1.0.1. Η Κοινότητα διαθέτει ένα μεγάλο αχρησιμοποίητο 
δυναμικό εργατικών χειρών, διότι η ανεργία εξακολουθεί να 
είναι υψηλή και το ποσοστό απασχόλησης ανέρχεται από ένα 
σχετικά χαμηλό επίπεδο. Οι θεμελιώδεις μακροοικονομικές 
στρατηγικές, που σχεδιάζονται στην στρατηγική συνεργα­
σίας για την ανάπτυξη πρέπει συνεπώς να συνεχισθούν για 
να γίνει δυνατό να σταθεροποιηθούν ένας αναπτυξιακός ρυθ­
μός των 3,5 % και η επακόλουθη αύξηση της απασχόλησης. 
Οι πρώτες όμως δυσχέρειες σε τμηματικές αγορές εργασίας 
καθιστούν σαφές ότι η «επίθεση» στον τομέα της κατάρτισης 
αποκτά ήδη τώρα μεγάλη σημασία, ενώ παράλληλα οι επιχει­
ρήσεις και οι κρατικές υπηρεσίες έχουν ιδιαίτερη ευθύνη. 
3.10.2. Αυτή θα ενταθεί περισσότερο κατά την δημιουργία 
της εσωτερικής αγοράς. Έτσι η εξίσωση των συνθηκών εργα­
σίας και ζωής καθώς και των κοινωνικών δικαιωμάτων 
προστασίας σε υψηλό επίπεδο απαιτεί μεγαλύτερη κατάρτιση 
των εργαζομένων. Για το σκοπό αυτό η ΟΚΕ λαμβανομένων 
υπόψη των ιδιαίτερων προβλημάτων των ΜΜΕ, θεωρεί 
μεταξύ άλλων απαραίτητη την γενική καθιέρωση μιας αξίω­
σης για απαλλαγή από την εργασία με αποδοχές για την 
ειδίκευση. Διαφορετικά η καθιέρωση των νέων τεχνικών θα 
παρεμποδίζονταν. Επιπλέον το ίδιο το πρόγραμμα εσωτερικής 
αγοράς προκαλεί διαρθρωτικές μεταβολές, οι οποίες πρέπει 
να αντιμετωπισθούν από πλευράς εργατικής, εκπαιδευτικής 
κοι κοινωνικής πολιτικής με το πνεύμα μιας διευκόλυνσης 
της προσαρμογής για τους ενδιαφερόμενους. Τέλος η ΟΚΕ 
υπενθυμίζει με έμφαση ότι η Επιτροπή θα πρέπει να δώσει 
ιδιαίτερη προτεραιότητα στο «Πρόγραμμα δράσης για την 
ενίσχυση των μακροχρόνια ανέργων». Και στην περίπτωση 
αυτού του προβλήματος πρόκειται αφενός για μέτρα σχετικά 
με την κατάρτιση. Επιπλέον όμως πρέπει με την βοήθεια των 
διαρθρωτικών ταμείων να δημιουργηθούν και πραγματικές 
δυνατότητες εργασίας, ώστε να μην αποβαίνουν άσκοπες 
καταρτίσεις και ικανότητες που έχουν αποκτηθεί. 
3.10.3. Εκτός αυτών υφίστασται, διαφοροποιημένο για 
κάθε χώρα, το πρόβλημα της ανεργίας των νέων. Η Επιτροπή 
καλείται να ενισχύσει τα μέτρα που προβλέπονται και για 
την κατηγορία αυτή στα πλαίσια των διαρθρωτικών ταμείων. 
3.10.4. Επειδή η άνοδος της απασχόλησης στα τελευταία 
έτη ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών πραγματοποιείται υπό 
την μορφή μερικής εργασίας και εργασίας ορισμένου χρόνου, 
προκύπτουν ιδιαίτερα προβλήματα για την πολιτική συλλο­
γικών συμβάσεων. Προ πάντων πρέπει να διασφαλισθεί ότι 
και αυτοί που απασχολούνται καθώς και επαρκή ασφάλιση 
για τον χρόνο μετά την περίοδο εργασίας. 
Αριθ^ορΡΙ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7^ 
ϋΡ Α^^^^^^η^^ο^η^ 
ϋΡΡ ^διαφοροποιημένη πολιτική της σταθεροποίησης 
τωνπρούπολογισμωνκαι της ταυτόχρονης προώθησης δημο­
σίων και ιδιωτικών επενδύσεων^ηοποία πρέπει να αρχίσει 
σύντομα^ ^λ,Ι]) παραμένει μια μεσοπρόθεσμη υποχρέωση. 
^τοσημείοαυτόηΟΚΕ πιστεύει ότι για τον αποτελεσματικό 
συντονισμό της χρηματοδοτικής πολιτικής έχει σημασία μια 
χρονικάπαράλληληεισαγωγή και^ήφιση τωνδιαφόρων 
κρατικωνπροϋπολογισμωνκαιέναςμεσοπρόθεσμοςευρωπαΡ 
κόςδημοσιονομικόςπρογραμματισμόςαπότουςοικονομι 
κούς υπουργούς των κρατών της Κοινότητας. 
ϋΡΙ Ρια την ελεύθερη ανταλλαγή αγαθών και υπηρε­
σιών στα πλαίσια της εσωτερικής αγοράςηκατάργηση των 
φορολογικωνσυνόρωναποτελεί σημαντική καιδυσχερή υπο­
χρέωση.ΗΟΚΕ ασχολήθηκε εντατικά ιδίως το^^ με τα 
πολυσχιδή προ^λήματαπουσυνεπάγονταιηε^ίσωσητων 
εμμέσωνφόρωνκαιουπολογισμόςτουςσύμφωναμετηναρχή 
της τελευταίας κατανάλωσης^). Εν τω μετα^ύηΕπιτροπή 
διευρύνει νέες προτάσεις για την εναρμόνιση και την 
είσπραξη των έμμεσων φόρων.ΗΟΚΕ υποθέτει ότι θα κατα­
τεθούν και στην ίδια ώστε να μπορέσεινατιςσυ^ητήσει 
εγκαίρως. 
1Μ.1 παραμένει ένα μελλοντικό ακόμη πρό^λημα^ εάν 
δηλ.ηκατάργησητωνεμπορικωνφραγμωνκαιηελευθέρωση 
τηςκυκλοφορίας κεφαλαίων καθιστάαπαραίτητη και μια 
εξίσωση των συστημάτων άμεσων φόρων. Αεν αποκλείεται 
διαφορετικές φορολογικές επιβαρύνσεις της επενδυτικής 
δραστηριότητας λόγω του ανταγωνισμού για θέσεις απασχό­
λησης να ασκούν πίεση προσαρμογής σε εθνικά φορολογικά 
συστήματα.Η^άση πληροφόρησης στο πεδίο της φορολο­
γίας επιχειρήσεων στηνΚοινότητα είναι πολύ σαφής.Ρι^ 
αυτόηΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή^να περατώσει το 
δυνατό συντομότερα τις εργασίες για το σχετικό Αευκό 
Βι^λίο^ 
1Ρ1 Α^^^η^^^^^^^^^^ 
ΙϋΡ ^ια νομισματική ένωση στην Κοινότητα δεν 
αποτελεί άμεσο συστατικό στοιχείο της εσωτερικής αγοράς 
που προγραμματίζεται για το Ι^ΙΗΕπιτροπή είναι μάλλον 
της γνώμης ότιηεσωτερική αγορά είναιη^άση^ στην οποία 
στηρίζονται οι διάφορες άλλες πολιτικές της Κοινότητας^ 
μετα^ύαυτωνηπολιτική για τη δημιουργίαμιας οικονομικής 
και νομισματικής ένωσης.^ΟΚΕ πιστεύει ότι μια οικονο 
μικήκαινομισματική ένωση προωθεί αποφασισιστικά την 
εσωτερική αγορά που προγραμματί^εταιγια το ^^ διότι 
Βρυ^έλλες^ηουνίουΙ^ διευκολύνειτηνελεύθερηανταλλαγήαγαθων^υπηρεσιων^ 
κεφαλαίων και εργασίας ακόμη και πέρα από το επίπεδο που 
θαεπιτευχθείτο ^Ι,ότανσυνεχισθείηκατάργησητου 
κόστους των συναλλαγών κοι οι εμπορικοί κίνδυνοι. 
1Ρ11 ^ια νομισματική ένωση που χαρακτηρίζεται από 
την ύπαρξη ενός μόνον κοινοτικού νομίσματος προϋποθέτει 
υ^ηλό^αθμόσυμφωνίας για τους βασικούς στόχους της χρη 
ματικής και νομισματικής πολιτικής όπως και για τα 
αναγκαία μέτρα και πολιτικές του ιδρύματος που κατευθύνει 
το νόμισμα αυτό. Καταρχήν πρόκειται για το περιεχόμενο 
του καταστατικού μιας ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. 
Χωρίςτη συμφωνία αυτή οιδιάφορεςχωρεςδύσκολαθα 
μπορούν να αντιπροσωπεύουν αρμοδιότητες νομισματικής 
πολιτικής σε κοινοτικά ιδρύματα. 
1Ρ1] Η σημερινή κατάσταση του ΕΝ^ καθιστά σαφές ότι 
στην Ευρώπη υφίστανται ακόμη ουσιώδεις διχογνωμίες για 
τηνχρηματικήκαινομισματικήπολιτική^ανκαιήδηπαρατη-
ρείται σημαντική προσέγγιση στους ουσιαστικούς χρήματος 
ληπτικούς στόχους μεταξύ διαφόρων χωρων.^επικείμενη 
φιλελευθεροποίηση της κεφαλαιαγοράς και του τραπεζιτικού 
τομέααπότα μέσα του Ι^θείτε τα τέλη του Ι^προϋποθέτει 
μεγαλύτερη της χρηματικής^ δημοσιονομικής φορολογικής 
και της μισθολογικής πολιτικής^ για να μπορούν να αποφεύ 
γονται απότομες μετατοπίσεις κεφαλαίων εντός της Κοινό­
τητας.Ηφιλελευθεροποίηση των κεφαλαιαγορών αποτελεί 
απότηνάπο^ηαυτήσημαντικόπροστάδιογιαπεραιτέρω 
βήματα στην κατεύθυνση προς μια νομισματική ένωση. Η 
εναρμόνιση των πολιτικών καθιστά δυνατή π.χ. τον περιο­
ρισμό τωνπεριθωρίων παρέμβασης στο ΕΝ^ μέχρι τον καθο-
ρισμόσταθερων νομισματικών ισοτιμιών. Από ένατέτοιο 
επίπεδο της νομισματικοπολιτικήςολοκλήρωσηςηπραγμα 
τοποίηση του βήματος προς μια νομισματική ένωση θα 
μπορούσε να είναι σημαντικά ευκολότερη, ^απρέπει να 
υπάρχει μια αμοιβαία ολοκλήρωσης θεσμικού και οικονομι 
κοπολιτικων μέτρων, ϋρος το παρόν μεγάλη ενίσχυση θα 
αποτελούσεη προσχώρηση όλωντωνκρατωνμελωνστο 
ΕΝ^. 
]11^. Ι^ΟΚΕ επιδοκιμάζει την κατατεθείσα έκθεση της 
Επιτροπήςυ^Ιο^γιατηνοικονομική και νομισματική ένωση 
της ΕΚ. Αια^λέπει στο κείμενο αυτό ένα έγγραφο μεγάλης 
σημασίαςεπειδή καταδεικνύει ότιείναι δυνατό ναδημιουργη 
θεί μια οικονομική και νομισματική ένωση στην Ευρώπη. Εν 
τούτοιςησυντονισμένηε^έλι^η των εθνικών οικονομικών 
των κρατών μελών προς μια ευρωπαϊκήενότητα δεν είναι 
δυνατή αν δεν αναληφθούν επίσης άλλες διαδικασίες για την 
ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.Επειδήηέκθεση παρέχει ένα πολύ 
κατάλληλοέδαφοςγιαπεραιτέρωσυ^ήτησηκαιτηνπροοδευ 
τική επίλυση των εκκρεμών προ^λημάτωνηΟΚΕ θα επε^ερ 
γασθεί συνεκτική γνωμοδότηση για το θέμα αυτό 
7. 8. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ €201/15 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας για τη γνωμοδότηση 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες η εκπροσωπούμενοι, εψηφισαν υπέρ της γνωμοδότησης 
ΑΓΜΙΟ, ΒεηΙο Οοηο3ΐνεδ, ΒετεΙΐ3, Βεηΐδ, Βειίοη, ΒΙεδεΓ, Βοάάν, ΒθΓάεδ-Ρ3βε5, Μπρεγιάννης, ΟΗΙ, 03ΐνεί €1ΐ3ΐηοοη, 
€&Γτο11, Οδναζζιιΐι, όΐιπδΐιε, ΟοικΙε, ΟΟΓΙΟΙΧ, ϋε1ΐ3 ΟΓοεε, Οε ΤανεΓηιεΓ, Οο& δβηίοδ, ΟηΙΙε3ΐιά, ν&η Εεκεη, Εΐΐν, ΕυΙεη, 
Ρΐυιη, ΡΓ&ηώ, ΡΓεεηΐ3η, ϋ3γείοΐ, Οεπηοζζι, ΟειιεηιοΗ, ΟΙεβεηεΓ, ϋοπιεζ Μ3Γϋηεζ, ΟκάζΑ, Η338, Η3@εη, Ηιΐκεηχ, 
Ηουώυνκ, Ηοπκεπ, ΙαδοΗιοκ, ]επκιη&, Ε3Κ3 Μ&Μιη, Ε3ρρ38, ΐ3Γδεη, ΜνεΓ&ηι, ΕυοΗεΙΙι, Μ&άάοοκκ, Μ3Γ£3ΐεΓ Μ3813, 
Μ3γαγο Βεΐΐο, ΜεΓαεΓ, Μοτδείΐι, ΜοιίΓβυεδ, ΜΙΙΙΙΓ, Μυηιζ Οη&τά&άο, Μαπών, ΝιεΙκεη Ρ, ΝιεΓΐΐ3ΐΐδ, Νιειι\νεηΗιιιζε, 
ΟΓ$Ι, ΡΓοεηςα, ΡΓΟΠΚ, Κ3ΐη3εκεΓ5, Κ3η§οηι-Μ3θ1ιΐ2νε11ι, Κοδειη^νε, ΚοιιζιεΓ, δαηίιΐΐαη 03οεζ3, δοΐιιηιΐζ, δοΗοερ^εδ, 
δι1ν3, δπιιΐΗ Α , δππίΐι Ι, δρΐ]κεΓ&, δ(3εάε!ιη, Υ3ΐΙε]ο θ3ΐάεΓοη, ν3ηάεη ΒΓουοκε, νείβδοο Μβηεεοο, νετοείΐιηο, νκΐ3ΐ 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι, εψηφισαν κατά της γνωμοδότησης 
ΑΓεπ3, ΑτεΙδ, Β3β1ΐ3πο, Μπρεδήμα-Σαββοπούλου, ΒίοιοΙιεΓ, ΟεγΓ30, €ΐ3νε1, Οο1ΐ3δ, ΟοΓεΙΙ ΑγοΓ3, ν3η 03ΐη, Οοηεκ, 
Ρτεδί, Οΐ3θοπιε11ι, Οτεεη, Η3ηοοεκ, Κ.33Π8, Καζάζης, Ιο\ν, ΕυκΙεπΙιοιινεΓ, Μ3θΗ3άΌ νοπ ΤκΗιΐδΐ, Μ3ΐηεΐπ, ΜεγεΓ· 
ΗΟΓΤΙ, ΜϋΗεΓ, ΝεΙο ά& δι1ν3, ΝοοΓ(1νν3ΐ, άε Νοπτΐ3ηη, ?3Γάοη, Ρε3Γ8οη, ΡεΙΙεΙιεΓ, ΡεΓπη-ΡεΙΙείιεΓ, ΡεΙεΓδεη, ΡΓοιιπιεηδ, 
ΚιοιέΓε, ΚιεΓΕ Μ3Γ83, Κ.οοιη8οη, Κοπιοΐι, δεΙΐΒάε-ΡουΙδεη, δοΗηιεάεΓδ, Τ3πι1ιη, Τείΐεδ, Τεπηεδ €3ΓΓεΓ0, Τυκκετ, \Υ3§ηεΓ, 
\νιοκ 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι απέσχον 
Αδριηαΐΐ, Οεο3ΐΙΙοπ, ΟΓουΙιπ, Ρΐ3ΐΗεΓ, Μ3Γβθί, Μ3ίίεο1ι, ΜθΓ3ΐε&, ΤιχιεΓ, Βασιλαρας 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Απορριφθείσα τροπολογία 
Η ακόλουθη τροπολογία που έλαβε αριθμό ψήφων υπέρ ισο προς το ένα τέταρτο των ψηφισάντων απερρίφθη κατά 
τη διάρκεια των συζητήσεων 
Παράγραφος 2.4.2. 
Η παράγραφος 2 4 2 να διατυπωθεί ως εξής 
«Η συμβατική πολιτική πρέπει να παραμείνει παράγων εξυγίανσης της κατάστασης απασχόλησης Η γενική τάση 
για μια εντονότερη χρησιμοποίηση του παραγωγικού δυναμικού των επιχειρήσεων συμβάλλει στην περιστολή του 
κόστους που προκαλείται από τη μείωση του χρόνου εργασίας και τις αυξήσεις των αποδοχών, οι οποίες αποτελούν 
αντικείμενο διαπραγματεύσεων ιδιαιτέρως στο πλαίσιο των συλλογικών συμβάσεων καθώς και στη διατήρηση της 
ανταγωνιστικότητας της Κοινότητας σε σχέση με τρίτες χώρες Επίσης συμβάλλει στην αύξηση της επίδρασης στην 
απασχόληση » 
Αιτιολογία 
Λόγω της αντίθεσης που σημειώθηκε, κατά τη συνεδρίαση της ομάδας μελέτης στη Μαδρίτη, από τα μέλη της 
Ομάδας των Εργοδοτών όσον άφορα τη διατύπωση της παραγράφου 2 4 2, ο κ Οΐ3θοπιε11ι είχε προτείνει ως 
συμβιβαστική λύση την εν λόγω τροπολογία, η οποία έγινε δέκτη από τα παρόντα μέλη της Ομάδας των εργαζομένων 
και απο τον εμπειρογνώμονα του εισηγητή (ο εισηγητής απουσίαζε τη στιγμή εκείνη σε συνέντευξη τύπου) Ζητείται 
να γίνει αποδεκτή η λύση που υιοθετήθηκε στις 23 Μάιου 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ 48, ψήφοι κατά 64, αποχές 4 
Αριθ. θ 201/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 8. 89 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Μετά τη διεξαγωγή της ονομαστικής ψηφοφορίας για το σύνολο της γνωμοδότησης τα μέλη της Ομάδας Εργοδοτών 
που αναφέρονται κατωτέρω και εψήφισαν κατά της γνωμοδότησης προέβησαν στην ακόλουθη δήλωση. 
«Τα μέλη της Ομάδας Εργοδοτών, που εψήφισαν κατά της γνωμοδότησης, δεν θεωρούν ότι βρίσκονται σε θέση να 
συμφωνήσουν με τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ αν και την θεωρούν κατά μεγάλο μέρος αποδεκτή 
Είχαν τη γνώμη ότι κατά την υιοθέτηση των προηγούμενων γνωμοδοτήσεων ήδη έγιναν σημαντικές αναφορές στο 
χρόνο εργασίας και δεν μπορούν να συμφωνήσουν με τη νέα εκδοχή της παρ 2 4 2, ιδιαίτερα σε σχέση με τις 
μακροπρόθεσμες συμβάσεις 
Επίσης είναι λυπηρό ότι σε μια γνωμοδότηση που ασχολείται με μια οικονομική περιγραφή, παρατίθενται διατάξεις 
επιμόνου χαρακτήρα οι οποίες θα έπρεπε να βρίσκονται σε μια γνωμοδότηση με κοινωνικό περιεχόμενο 
Χατά τη γνώμη της ομάδας η γνωμοδότηση παράσχει ακόμη μια αντίφαση επειδή αφενός οι συστάσεις που γίνονται 
σ'αυτή προϋποθέτουν μια αύξηση του κόστους λόγω μισθών και αφετέρου γίνεται συσχέτιση με τα προβλήματα του 
περιβάλλοντος και της απασχόλησης στην Κοινότητα, των οποίων η λύση συνεπάγεται και πάλι μια σημαντική 
οικονομική δαπάνη 
Τέλος κατά τη γνώμη τους υπογραμμίζεται υπερβολικά η πολιτική της ζήτησης Και το σημείο αυτό δεν είναι 
κατανοητό.» 
Μέλη της Ομάδας Εργοδοτών που ψήφισαν κατά της γνωμοδότησης 
ΑΚΜ, ΑΓ615, ΒαβΜηο, Μπρεδήμα-Σαββοπουλου, ΒΓΟΙΟΗΟΓ, Οεγτκ, €οΙΙ&$, ΟοκΙΙ ΑγοΓ%, ναη Ό&ηα, Οοηοκ, ΡΓΟΒΙ, 
ϋι&οοπκΙΙι, ΟΓ66Π, Η&ηοοοκ, Κ&&Π5, Καζάζης, Εον, Μ&οΗ&άο νοπ Τκ&ικι, ΜαιποΚι, ΜενΰΓ-Ηοπι, ΜΙΙΙΙΟΓ, ΝεΙο ά& 
διίνδ, ΝοοΓών&Ι, άε Νοππ&ηη, Ρ&τάοη, Ρ6&Γ5οη, Ροΐΐεΐιετ, ΡΰΓηη-ΡεΙΙΰΙιβΓ, ΡεΙΰΓδεη, ΡΓουπκηΒ, Κ,ιοιέκ, ΚιβΓ& Μ&Η&, 
ΚΟΓΠΟΙΙ, δοΗ3(1ΰ-Ροιιΐ8€π, δοΗηιοάα-8, Ταιηΐιη, Τείΐεχ, Τεπη65 Οαπ^ο, ΤΟΚΚΟΓ, \ν3§ηοΓ, \νιοκ