Ειδική έκθεση Υπήρξε αποτελεσματική 
η στήριξη προς τις ΜΜΕ 
στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ 
σχετικά με τον τομέα  
του ηλεκτρονικού 
εμπορίου;EL 2014  αριθ.  20
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2015
ISBN 978-92-872-1321-1
doi: 10.2865/16663
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2015
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
Υπήρξε αποτελεσματική 
η στήριξη προς τις ΜΜΕ 
στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ 
σχετικά με τον τομέα  
του ηλεκτρονικού 
εμπορίου;
(δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, δεύτερο 
εδάφι ο, ΣΛΕΕ)Ειδική έκθεσηEL 2014  αριθ.  20
02
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Όροι και συντομογραφίες
I–IV Σύνοψη
1–11  Εισαγωγή
1–3 Γιατί είναι σημαντικό το ηλεκτρονικό εμπόριο;
4–6 Στρατηγικές της ΕΕ για την κοινωνία της πληροφορίας
7–9 Στήριξη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) για επενδύσεις 
στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου
10 –11  Σύστημα διαχείρισης του ΕΤΠΑ
12–16  Εμβέλεια και στόχοι του ελέγχου
17– 62  Παρατηρήσεις
17–27  Τα επιχειρησιακά προγράμματα (ΕΠ) των κρατών μελών αποτέλεσαν θετική βάση για την παροχή 
στήριξης στις  μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου, 
αλλά όχι για τη μέτρηση των επιδόσεων
18–19  Όλα τα επιλεγέντα κράτη μέλη κατάρτισαν τα ελεγχθέντα ΕΠ σύμφωνα με τις σχετικές περιφερειακές  
ή εθνικές στρατηγικές τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ)
20–27  Όλα τα ελεγχθέντα ΕΠ περιλάμβαναν μέτρα στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου και σχετικούς στόχους 
και δείκτες, ωστόσο οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις των ΕΠ παρακώλυσαν σε ορισμένες περιπτώσεις  
την ορθή αξιολόγηση των επιδόσεων
28–51  Οι διαχειριστικές αρχές επικεντρώθηκαν περισσότερο στις υλοποιήσεις παρά στα αποτελέσματα, 
τόσο στο στάδιο επιλογής όσο και στο στάδιο παρακολούθησης
29–43  Στο πλαίσιο των διαδικασιών επιλογής έργων, σπανίως αξιολογήθηκε κατά πόσον τα επιλεγέντα έργα ήταν 
τα πλέον πιθανά να συμβάλλουν στην ανάπτυξη των ΜΜΕ και/ή στους στόχους της κοινωνίας  
της πληροφορίας της ΕΕ
44–51  Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι διαχειριστικές αρχές δεν μπορούσαν να αξιολογήσουν τον αντίκτυπο 
ενός έργου στην ανάπτυξη μιας ΜΜΕ
03 Περιεχόμενα
52–62  Συνολικά, η υλοποίηση των έργων από τις ΜΜΕ υπήρξε ομαλή, αλλά τα αποτελέσματα που 
επιτεύχθηκαν δεν καταδεικνύονταν σε κάθε περίπτωση
53–57  Οι υλοποιήσεις των έργων εναρμονίζονταν κατά γενικό κανόνα με τη σχετική εφαρμογή
58–62  Πολλές ΜΜΕ δήλωσαν ότι επωφελήθηκαν από την υλοποίηση του έργου τους, αλλά τα επιτευχθέντα 
αποτελέσματα δεν αποτέλεσαν συστηματικά αντικείμενο μέτρησης
63–68  Συμπεράσματα και συστάσεις
 Απαντήσεις της Επιτροπής
04
 Όροι και συντομογραφίες
Αντίκτυπος : Περισσότερο μακροπρόθεσμες κοινωνικο‑οικονομικές συνέπειες, οι οποίες μπορούν να παρατηρηθούν 
έπειτα από ορισμένο διάστημα μετά την ολοκλήρωση μιας παρέμβασης και μπορούν να επηρεάσουν είτε τους άμεσους 
αποδέκτες της παρέμβασης είτε έμμεσους αποδέκτες εκτός του πλαισίου της παρέμβασης, οι οποίοι μπορεί να 
ωφεληθούν ή να ζημιωθούν από την παρέμβαση.
Αποτέλεσμα : Άμεσες αλλαγές που προκύπτουν για άμεσους αποδέκτες στο τέλος της συμμετοχής τους σε παρέμβαση 
(π.χ. αύξηση του κύκλου εργασιών, αύξηση του αριθμού πελατών, αύξηση του ποσοστού ηλεκτρονικών πωλήσεων, 
δημιουργία θέσεων εργασίας).
Διαχειριστική αρχή : Εθνική, περιφερειακή ή τοπική δημόσια αρχή ή δημόσιος ή ιδιωτικός οργανισμός που έχει ορισθεί 
από το κράτος μέλος ως αρμόδια/ ‑ος για τη διαχείριση επιχειρησιακού προγράμματος.
ΕΕ: Ευρωπαϊκή Ένωση
Ενδιάμεσος φορέας : Κάθε δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας ή υπηρεσία, που ενεργεί υπό την ευθύνη μιας διαχειριστικής 
αρχής ή εκτελεί καθήκοντα εκ μέρους της έναντι δικαιούχων οι οποίοι υλοποιούν ενέργειες.
ΕΠ: Επιχειρησιακό πρόγραμμα:  
Έγγραφο που εγκρίνεται από την Επιτροπή, το οποίο λαμβάνει τη μορφή συνεκτικού συνόλου προτεραιοτήτων με 
πολυετή μέτρα τα οποία καλύπτουν μεγάλο αριθμό έργων.
ΕΤΠΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Το ΕΤΠΑ παρέχει χρηματοδοτική βοήθεια για την προώθηση της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ. Οι παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ υλοποιούνται κυρίως 
μέσω επιχειρησιακών προγραμμάτων, τα οποία περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό έργων.
ΜΜΕ : Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η Επιτροπή ορίζει τις ΜΜΕ ως επιχειρήσεις με λιγότερους από 250 υπαλλήλους 
και ετήσιο κύκλο εργασιών μικρότερο των 50 εκατομμυρίων ευρώ και/ή ισολογισμό που συνολικά δεν υπερβαίνει τα 
43 εκατομμύρια ευρώ.
ΤΠΕ : Τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών
Υλοποίηση : Όσα παράγονται ή επιτυγχάνονται με τους πόρους που διατέθηκαν σε μια παρέμβαση (π.χ. επιχορηγήσεις 
που διατέθηκαν σε ΜΜΕ, ιστότοποι που αναπτύχθηκαν, λογισμικό ΤΠ που αγοράστηκε).
Φαινόμενο μη αποδοτικής δαπάνης : Το φαινόμενο μη αποδοτικής δαπάνης εμφανίζεται όταν παρέχεται 
χρηματοδότηση προς δικαιούχο ο οποίος θα είχε πραγματοποιήσει την ίδια επιλογή και χωρίς την ενίσχυση. Σε τέτοιου 
είδους περιπτώσεις, η επίδραση δεν μπορεί να αποδοθεί στην εφαρμοσθείσα πολιτική και η ενίσχυση που καταβλήθηκε 
στον δικαιούχο δεν είχε κανέναν αντίκτυπο. Κατά συνέπεια, το μερίδιο των δαπανών που δημιουργεί το φαινόμενο της μη 
αποδοτικής δαπάνης είναι εξ ορισμού μη αποτελεσματικό, δεδομένου ότι δεν συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων.
B2B : Μεταξύ επιχειρήσεων (Business‑to‑Business)
B2C : Επιχείρηση προς καταναλωτή (Business‑to‑Consumer)
DAE : Ψηφιακό Θεματολόγιο για την Ευρώπη (Digital Agenda for Europe)
05
 Σύνοψη
I
Οι τεχνολογίες που αφορούν το ηλεκτρονικό εμπόριο 
θεωρούνται ως τρόπος επίσπευσης της οικονομικής 
ανάπτυξης, περαιτέρω εξέλιξης της ενιαίας αγοράς και 
επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αυτό είναι 
ιδιαίτερης σημασίας για τις μικρές και μεσαίες επιχειρή ‑
σεις (ΜΜΕ), οι οποίες υστερούν ακόμη σε σχέση με τις 
μεγάλες επιχειρήσεις όσον αφορά την υιοθέτηση τεχνο ‑
λογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ).
II
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δίνει όλο και περισσότερη 
σημασία στην ανάγκη προώθησης της ανάπτυξης του 
ηλεκτρονικού εμπορίου, ιδίως μέσω μιας από τις εμβλη ‑
ματικές πρωτοβουλίες της, του Ψηφιακού Θεματολογίου 
για την Ευρώπη (DAE). Στο πλαίσιο του προϋπολογισμού 
του ΕΤΠΑ, διατέθηκαν τρία δισεκατομμύρια ευρώ περί ‑
που για την προώθηση της υιοθέτησης ΤΠΕ από τις ΜΜΕ 
κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007 ‑2013.
III
Στο πλαίσιο του ελέγχου τέθηκε το ερώτημα εάν η στή ‑
ριξη του ΕΤΠΑ προς τις ΜΜΕ στον τομέα του ηλεκτρονι ‑
κού εμπορίου υπήρξε αποτελεσματική και το συμπέρα ‑
σμα ήταν ότι η στήριξη του ΕΤΠΑ σε έργα ηλεκτρονικού 
εμπορίου συνέβαλε στην αύξηση της διαθεσιμότητας των 
υπηρεσιών των επιχειρήσεων στο διαδίκτυο. Ωστόσο, 
αδυναμίες στην παρακολούθηση κατέστησαν αδύνατη 
την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο η στήριξη του 
ΕΤΠΑ συνέβαλε στην επίτευξη των στρατηγικών ΤΠΕ 
της ΕΕ και των κρατών μελών, καθώς και στην επίτευξη 
των στόχων ανάπτυξης των ΜΜΕ. Επιπλέον, οι ελλιπείς 
διαδικασίες επιλογής κατέληξαν στη συγχρηματοδότηση 
έργων που ήταν απίθανο να προσφέρουν βέλτιστη σχέση 
κόστους‑οφέλους.IV
Κατά συνέπεια, το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή τα 
εξής:
α) να διασφαλίζει ότι λαμβάνει συνεπείς και αξιόπιστες 
πληροφορίες από τα κράτη μέλη σχετικά με την 
πρόοδο των ΕΠ, όχι μόνον από χρηματοοικονομι ‑
κή άποψη αλλά και όσον αφορά τις επιδόσεις, με 
ιδιαίτερη έμφαση στους δείκτες και τους στόχους 
αποτελεσμάτων.
β) να δίδει έμφαση ώστε τα κριτήρια και οι διαδικασίες 
επιλογής που έχουν καθιερώσει τα κράτη μέλη να δι ‑
ασφαλίζουν την επιλογή, από το σύνολο των αιτήσε ‑
ων, μόνο των έργων εκείνων που μεγιστοποιούν την 
προστιθέμενη αξία όσον αφορά την προώθηση της 
ανάπτυξης του ηλεκτρονικού εμπορίου στις ΜΜΕ και 
την επίτευξη των στόχων DAE, ενώ, παράλληλα, δια ‑
σφαλίζουν την καταλληλότητα των διαδικασιών για 
τους σχετικούς δικαιούχους όσον αφορά τον χρόνο 
και τις διοικητικές εργασίες που απαιτούνται.
γ) να ζητεί από τις διαχειριστικές αρχές των κρατών με ‑
λών να θεσπίζουν εργαλεία διαχείρισης με σκοπό την 
παρακολούθηση του αντικτύπου των επιχορηγήσεων 
στην επιχειρηματική ανάπτυξη των ΜΜΕ που έλαβαν 
στήριξη.
06
 Εισαγωγή
Γιατί είναι σημαντικό  
το ηλεκτρονικό εμπόριο;
01 
Το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι «η πώ ‑
ληση ή αγορά αγαθών ή υπηρεσιών, 
είτε μεταξύ επιχειρήσεων, νοικοκυριών, 
ατόμων είτε μεταξύ ιδιωτικών οργανι ‑
σμών, με ηλεκτρονικές συναλλαγές που 
πραγματοποιούνται μέσω του διαδικτύ ‑
ου ή άλλων δικτύων με τη μεσολάβηση 
ηλεκτρονικού υπολογιστή (ηλεκτρονική 
επικοινωνία)»1.
02 
Οι τεχνολογίες που αφορούν το ηλεκτρο ‑
νικό εμπόριο θεωρούνται ως τρόπος 
επίσπευσης της οικονομικής ανάπτυξης, 
της περαιτέρω εξέλιξης της ενιαίας αγο ‑
ράς και της επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής 
ολοκλήρωσης. Αυτό είναι ιδιαιτέρως 
σημαντικό για τις μικρές και μεσαίες 
επιχειρήσεις (ΜΜΕ), των οποίων ο ρόλος 
στην ευρωπαϊκή οικονομία έχει αναγνω ‑
ρισθεί επανειλημμένως από το Συμβού ‑
λιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την 
Επιτροπή, αλλά οι οποίες εξακολουθούν 
να υστερούν σε σύγκριση με τις μεγάλες 
επιχειρήσεις όσον αφορά την υιοθέτηση 
τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινω ‑
νιών (ΤΠΕ).
03 
Κατά συνέπεια, η ενθάρρυνση για την 
υιοθέτηση ΤΠΕ, και ιδίως του ηλεκτρονι ‑
κού εμπορίου, είναι βασικός παράγοντας 
για τη βελτίωση της συνολικής ανάπτυ ‑
ξης και ανταγωνιστικότητας, κυρίως για 
τις ΜΜΕ, καθώς και για τη δημιουργία 
θέσεων εργασίας2, όπως επισημαίνεται 
σε αρκετά έγγραφα της Επιτροπής3.Στρατηγικές της ΕΕ  
για την κοινωνία  
της πληροφορίας
04 
Από το 2000 και εξής η Επιτροπή κα ‑
τάρτισε αρκετές στρατηγικές για την 
ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφο ‑
ρίας στην ΕΕ: δρομολόγησε την πρωτο ‑
βουλία eEurope4 και τη στρατηγική της 
Ευρωπαϊκής Κοινωνίας της Πληροφορίας 
(στρατηγική i2010)5 στο πλαίσιο της 
στρατηγικής της Λισαβόνας, ενώ το 2010 
δρομολόγησε το Ψηφιακό Θεματολόγιο 
για την Ευρώπη (DAE), το οποίο αποτελεί 
μία από τις επτά εμβληματικές πρωτο ‑
βουλίες της τρέχουσας στρατηγικής «Ευ ‑
ρώπη 2020», με στόχο την ανάπτυξη και 
τη δημιουργία θέσεων εργασίας (βλέπε 
γράφημα  1).
05 
Το DAE στηρίζεται στη στρατηγική i2010. 
Υπογραμμίζει τη σημασία της διαρκούς 
δέσμευσης της ΕΕ και των κρατών μελών 
ως συνόλου, συμπεριλαμβανομένου του 
περιφερειακού επιπέδου6. Περιλαμβά ‑
νει δράσεις οι οποίες ομαδοποιούνται 
σε πυλώνες7. Ένας από τους πυλώνες 
(«ενιαία ψηφιακή αγορά») επικεντρώνε ‑
ται, μεταξύ άλλων, στην απλούστευση των 
ηλεκτρονικών και διασυνοριακών συναλ -
λαγών.  Τρεις από τους 13 στόχους του 
αφορούν το ηλεκτρονικό εμπόριο και 
ένας επικεντρώνεται συγκεκριμένα στις 
ΜΜΕ, ήτοι στόχος είναι το 33 % των ΜΜΕ 
να πραγματοποιεί ηλεκτρονικές πωλή ‑
σεις και αγορές έως το 20158. Ο τελευταί ‑
ος πίνακας αποτελεσμάτων σχετικά με το 
ψηφιακό θεματολόγιο κατέδειξε βραδεία 
αύξηση στον αριθμό των ΜΜΕ που 
πραγματοποιούν ηλεκτρονικές πωλήσεις 
και αγορές: από 12 % και 24 % το 2009 σε 
14 % και 26 % το 2013.1 Κοινός ορισμός της Eurostat 
και του ΟΟΣΑ.
2 Η διαδικτυακή οικονομία 
θεωρείται ότι δημιουργεί 2,6 
θέσεις εργασίας για κάθε θέση 
που χάνεται και αντιστοιχεί 
ενδεχομένως στο 25 % της 
καθαρής δημιουργίας 
απασχόλησης (αυτό θεωρείται 
ότι συνέβη στη Γαλλία κατά 
την περίοδο 1995 ‑2010). 
McKinsey, «Impact d’internet 
sur l’économie française» (Ο 
αντίκτυπος του διαδικτύου 
στη γαλλική οικονομία), 
Μάρτιος 2011.
3 COM(2010) 245 τελικό/2 της 
26ης Αυγούστου 2010 
‑ Ψηφιακό θεματολόγιο για την 
Ευρώπη, COM(2011) 777 τελικό 
της 15ης Νοεμβρίου 2011 
‑ Πρόγραμμα εργασίας της 
Επιτροπής για το 2012, 
COM(2013) 739 τελικό της 22ας 
Οκτωβρίου 2013 ‑ Πρόγραμμα 
εργασίας της Επιτροπής για το 
2014.
4 COM(99) 687 τελικό της 8ης 
Δεκεμβρίου 1999 ‑ eEurope 
‑ Κοινωνία της πληροφορίας 
για όλους.
5 COM(2005) 229 τελικό της 1ης 
Ιουνίου 2005 ‑ Στρατηγική 
i2010 ‑ Ευρωπαϊκή κοινωνία 
της πληροφορίας για την 
ανάπτυξη και την 
απασχόληση.
6 COM(2010) 245 τελικό/2, σ. 7.
7 Το 2010, το DAE περιλάμβανε 
101 δράσεις ομαδοποιημένες 
σε επτά πυλώνες. Το 2012, στο 
πλαίσιο της επικαιροποίησής 
της, η Επιτροπή ενέκρινε επτά 
νέες προτεραιότητες και 31 
επιπλέον δράσεις.
8 Οι άλλοι δύο στόχοι είναι έως 
το 2015, αφενός, το 50 % των 
ιδιωτών να πραγματοποιεί 
ηλεκτρονικές αγορές και, 
αφετέρου, το 20 % των 
ιδιωτών να πραγματοποιεί 
διασυνοριακές ηλεκτρονικές 
συναλλαγές.
07 Εισαγωγή
9 Στόχος ήταν να διπλασιασθεί 
έως το 2015 το μερίδιο του 
λιανικού ηλεκτρονικού 
εμπορίου (3,4 % το 2010), 
καθώς και του τομέα του 
Διαδικτύου στο ΑΕγχΠ της ΕΕ 
(χαμηλότερο του 3 % το 2010). 
COM(2011) 942 τελικό της 11ης 
Ιανουαρίου 2012 ‑ Ένα 
συνεκτικό πλαίσιο για την 
ενίσχυση της εμπιστοσύνης 
στην ενιαία ψηφιακή αγορά 
ηλεκτρονικού εμπορίου και 
διαδικτυακών υπηρεσιών.Γράφημα 1Στρατηγικές της ΕΕ για την κοινωνία της πληροφορίας
v
2000 2005 2015 2010 2020Στρατηγική τη/uni03C2 Λισαβόνα/uni03C2 (2000)
Στόχο/uni03C2: να καταστεί η Ευρώπη η ανταγωνιστικότερη και 
δυνα/uni03BCικότερη οικονο/uni03BCία παγκοσ/uni03BCίω/uni03C2 έω/uni03C2 το 2010
Τονίζεται η ανάγκη για την Ευρώπη να αξιοποιήσει τι/uni03C2 ευκαιρίε/uni03C2 που 
προσφέρουν η ψηφιακή οικονο/uni03BCία και το ∆ιαδίκτυο.
Πρωτοβουλία και 
σχέδια δράση/uni03C2 eEurope
Στόχο/uni03C2: να ενθαρρυνθούν οι 
υπηρεσίε/uni03C2, οι εφαρ/uni03BCογέ/uni03C2 και 
το διαδικτυακό περιεχό/uni03BCενο. 
Περιλα/uni03BCβάνονται 
10 προτεραιότητε/uni03C2, /uni03BCία εκ των 
οποίων είναι η επιτάχυνση του 
ηλεκτρονικού ε/uni03BCπορίουΣτρατηγική/uni03C2 τη/uni03C2 
κοινωνία/uni03C2 τη/uni03C2 
πληροφορία/uni03C2 
(στρατηγική i2010)
Στόχο/uni03C2: προώθηση τη/uni03C2 
σύγκλιση/uni03C2 στι/uni03C2 ΤΠΕ έω/uni03C2 το 
2010 /uni03BCέσω τη/uni03C2 εφαρ/uni03BCογή/uni03C2 
τριών επι/uni03BCέρου/uni03C2 
προγρα/uni03BC/uni03BCάτων, ένα εκ των 
οποίων αφορά την ανάπτυξη 
ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου 
πληροφοριώνΣτόχο/uni03C2: επίτευξη έξυπνη/uni03C2, βιώσι/uni03BCη/uni03C2 και χωρί/uni03C2 αποκλεισ/uni03BCού/uni03C2 
ανάπτυξη/uni03C2 /uni03BCέσω επτά ε/uni03BCβλη/uni03BCατικών πρωτοβουλιών, /uni03BCία εκ των 
οποίων είναι το «Ψηφιακό Θε/uni03BCατολόγιο για την Ευρώπη».Στρατηγική «Ευρώπη 2020» για την ανάπτυξη και 
τη δη/uni03BCιουργία θέσεων εργασία/uni03C2 (2010)
Ψηφιακό Θε/uni03BCατολόγιο για την Ευρώπη (DAE)
Στόχο/uni03C2: να επανεκκινηθεί η οικονο/uni03BCία τη/uni03C2 ΕΕ και /uni03BCπορέσουν οι 
πολίτε/uni03C2 και οι επιχειρήσει/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ να επωφεληθούν τα /uni03BCέγιστα 
από τι/uni03C2 ψηφιακέ/uni03C2 τεχνολογίε/uni03C2
Στόχοι: 13 στόχοι - τρει/uni03C2 στόχοι συγκεκρι/uni03BCένα για το 
ηλεκτρονικό ε/uni03BCπόριο
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
06 
Επιπλέον, τον Ιανουάριο του 2012, η Επι ‑
τροπή ενέκρινε την ανακοίνωση για το 
ηλεκτρονικό εμπόριο και τις διαδικτυα ‑
κές υπηρεσίες με σκοπό τον διπλασιασμό 
του ποσοστού του ηλεκτρονικού εμπορί ‑
ου στην ΕΕ έως το 20159.
08 Εισαγωγή
Στήριξη στο πλαίσιο του 
Ευρωπαϊκού Ταμείου 
Περιφερειακής Ανάπτυξης 
(ΕΤΠΑ) για επενδύσεις 
στον τομέα του 
ηλεκτρονικού εμπορίου
07 
Κατά την περίοδο προγραμματισμού 
2007 ‑2013, οι στρατηγικές κατευθυντή ‑
ριες γραμμές της Κοινότητας10 δήλωσαν 
τη σημασία της υιοθέτησης ΤΠΕ από τις 
επιχειρήσεις, ιδίως από ΜΜΕ, για την 
αύξηση της παραγωγικότητας και την 
προώθηση μιας ανοικτής και ανταγω ‑
νιστικής ψηφιακής οικονομίας. Στην ενδι ‑
άμεση αξιολόγηση της στρατηγικής της 
Λισαβόνας11 τονίζεται επίσης η σημασία 
της υιοθέτησης ΤΠΕ από όλους τους 
τομείς της οικονομίας και ο ρόλος τον 
οποίο θα μπορούσε να διαδραματίσει 
η πολιτική συνοχής στην προώθηση της 
υιοθέτησης ΤΠΕ.
08 
Ο προϋπολογισμός του ΕΤΠΑ για την υιο ‑
θέτηση ΤΠΕ από τις ΜΜΕ κατά την περί ‑
οδο προγραμματισμού 2007 ‑2013, στον 
οποίο περιλαμβάνονται οι επενδύσεις 
για το ηλεκτρονικό εμπόριο, ανέρχεται 
σε τρία δισεκατομμύρια ευρώ περίπου, 
ήτοι στο 11 % της στήριξης που απευ ‑
θύνεται άμεσα σε ΜΜΕ και στο 21 % της 
στήριξης που αφορά τις ΤΠΕ. Σύμφωνα 
με την Επιτροπή, έως τον Νοέμβριο του 
2013, είχε διατεθεί σε επιλεγμένα έργα το 
57 % του προαναφερθέντος προϋπολογι ‑
σμού, ποσοστό που καταδεικνύει χαμηλό 
ποσοστό απορρόφησης σε σύγκριση με 
το 85 % του συνόλου των διαρθρωτι ‑
κών ταμείων (βλέπε επίσης τα σημεία 24 
και 27).
09 
Δεν υπάρχουν διαθέσιμα αριθμητικά 
στοιχεία σχετικά με τα ποσά που διατέ ‑
θηκαν συγκεκριμένα σε επενδύσεις για 
το ηλεκτρονικό εμπόριο, επειδή, βάσει 
των οριζόμενων στους κανονισμούς 
κατηγοριών για τις οποίες υποβάλλεται 
έκθεση12, δεν απαιτείται η υποβολή χωρι ‑
στής έκθεσης για τη στήριξη στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου. Επιπλέον, 
η κατηγορία δαπανών που καλύπτει τη 
στήριξη στον τομέα του ηλεκτρονικού 
εμπορίου, περιλαμβάνει επίσης την 
εκπαίδευση, την επιμόρφωση, τη δι ‑
κτύωση, καθώς και άλλες υπηρεσίες και 
εφαρμογές για τις ΜΜΕ.
Σύστημα διαχείρισης 
του ΕΤΠΑ
10 
Το ΕΤΠΑ περιλαμβάνεται στα ταμεία 
της πολιτικής συνοχής. Τα ταμεία της 
πολιτικής συνοχής εφαρμόζονται μέσω 
πολυετών προγραμμάτων και ρυθμίσεων 
επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ της 
Επιτροπής και των κρατών μελών. Σε 
κάθε περίοδο προγραμματισμού, βάσει 
προτάσεων που υποβάλλουν τα κράτη 
μέλη, η Επιτροπή εγκρίνει επιχειρησιακά 
προγράμματα (ΕΠ) και ενδεικτικά σχέδια 
χρηματοδότησης που περιλαμβάνουν 
τη συνεισφορά της ΕΕ και τις εθνικές 
συνεισφορές.
11 
Τα έργα που χρηματοδοτούνται μέσω 
των ΕΠ επιλέγονται από τις διαχειριστι ‑
κές αρχές και υλοποιούνται από ιδιώτες, 
ενώσεις, επιχειρήσεις του ιδιωτικού 
ή του δημόσιου τομέα ή από τοπικούς, 
περιφερειακούς και εθνικούς δημόσιους 
φορείς.10 Απόφαση 2006/702/EΚ του 
Συμβουλίου, της 6ης 
Οκτωβρίου 2006, για τις 
στρατηγικές κατευθυντήριες 
γραμμές της Κοινότητας για τη 
συνοχή (ΕΕ L 291 της 
21.10.2006, σ. 11).
11 COM(2005) 24 τελικό της 2ας 
Φεβρουαρίου 2005 ‑  
Συνεργασία για την 
οικονομική μεγέθυνση και την 
απασχόληση ‑ Νέο ξεκίνημα 
για τη στρατηγική της 
Λισαβόνας.
12 Κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006 του 
Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 
2006, περί καθορισμού 
γενικών διατάξεων για το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης, το 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 
και το Ταμείο Συνοχής και την 
κατάργηση του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1260/1999, 
κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 1828/2006 της 
Επιτροπής, της 8ης 
Δεκεμβρίου 2006, για τη 
θέσπιση κανόνων σχετικά με 
την εφαρμογή του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του 
Συμβουλίου περί καθορισμού 
γενικών διατάξεων για το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης, το 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 
και το Ταμείο Συνοχής και του 
κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1080/2006 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου για το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης.
09
 Εμβέλεια και στόχοι 
του ελέγχου
12 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον η στή ‑
ριξη προς τις ΜΜΕ στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ 
στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου 
υπήρξε αποτελεσματική. Ο έλεγχος επι ‑
κεντρώθηκε σε τρία βασικά ερωτήματα 
ελέγχου:
α) αποτελούσαν τα ΕΠ, τα οποία ανέ ‑
πτυξαν τα κράτη μέλη και ενέκρινε 
η Επιτροπή, ορθή βάση για την 
αποδοτική στήριξη μέτρων για τις 
ΜΜΕ στον τομέα του ηλεκτρονικού 
εμπορίου;
β) επέλεξαν και παρακολούθησαν οι δι ‑
αχειριστικές αρχές τα έργα ηλεκτρο ‑
νικού εμπορίου με τον ενδεδειγμένο 
τρόπο;
γ) υλοποιήθηκαν επιτυχώς τα έργα 
ηλεκτρονικού εμπορίου που συγ ‑
χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ 
και παρείχαν μετρήσιμα οφέλη στις 
δικαιούχους ΜΜΕ;
13 
Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στη στήριξη 
στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ κατά την περίοδο 
προγραμματισμού 2007 ‑2013 και κάλυψε 
πέντε ΕΠ από τα τέσσερα ακόλουθα κρά ‑
τη μέλη: Ελλάδα («Ψηφιακή Σύγκλιση»), 
Ιταλία («Πεδεμόντιο», «Αιμιλία‑Ρωμα ‑
νία»), Πολωνία («Καινοτόμος Οικονομία») 
και Ηνωμένο Βασίλειο («Πεδινές και Ορει ‑
νές Περιοχές της Σκοτίας»). Συνολικά, τα 
εν λόγω κράτη μέλη έλαβαν 1,6 δισεκα ‑
τομμύρια ευρώ (51 %) από τον προϋπο ‑
λογισμό του ΕΤΠΑ που είχε διατεθεί για 
την υιοθέτηση ΤΠΕ από τις ΜΜΕ.
14 
Τα κράτη μέλη επελέγησαν, αφενός, 
επειδή τα ΕΠ τους περιλάμβαναν μέτρα 
ηλεκτρονικού εμπορίου και, αφετέρου, 
βάσει του προϋπολογισμού που διατέθη ‑
κε και των ποσών που δεσμεύθηκαν για 
την υιοθέτηση ΤΠΕ από τις ΜΜΕ.15 
Οι ελεγκτικές εργασίες κάλυψαν τα εξής:
α) Επισκόπηση του στρατηγικού πλαισί ‑
ου της Επιτροπής για το ηλεκτρο ‑
νικό εμπόριο και την κοινωνία της 
πληροφορίας.
β) Εξέταση των εθνικών και συναφών 
περιφερειακών εγγράφων στρατηγι ‑
κής για το ηλεκτρονικό εμπόριο, τα 
οποία κατάρτισαν οι επιλεγείσες χώρες 
για την περίοδο 2007 ‑2013, καθώς και 
ανάλυση των σχετικών ΕΠ.
γ) Επισκέψεις σε εθνικές και περιφερει ‑
ακές αρχές, οι οποίες ήταν αρμόδιες 
για τη διαχείριση των ΕΠ στα επιλε ‑
γέντα κράτη μέλη.
δ) Επιτόπια εξέταση 30 έργων13 τα 
οποία βρίσκονταν σε λειτουργία επί 
δύο τουλάχιστον έτη, προκειμένου 
να αξιολογηθεί ο αντίκτυπός τους. 
Οι συνολικές επιλέξιμες δαπάνες των 
ελεγχθέντων έργων κυμαίνονταν 
κατά προσέγγιση από 1 800 ευρώ 
έως 527 000 ευρώ (η συνεισφορά 
του ΕΤΠΑ κυμαινόταν από 12 % έως 
74 %). Τρία έργα έλαβαν μη χρηματο ‑
οικονομική συνδρομή, ήτοι παροχή 
συμβουλευτικών υπηρεσιών.
ε) Επίσκεψη μελέτης σε περιφέρεια 
που εφαρμόζει το επονομαζόμενο 
«καθεστώς κουπονιών ΤΠΕ» (βλέπε 
πλαίσιο 2 ), ένα πιλοτικό έργο που 
καθιέρωσε πρόσφατα η Επιτροπή με 
σκοπό, αφενός, να αξιολογηθεί η συ ‑
γκεκριμένη εναλλακτική χρήση του 
ΕΤΠΑ και, αφετέρου, να συγκριθεί με 
τις διαδικασίες επιλογής στο πλαίσιο 
των οποίων επιλέχθηκαν και υλοποιή ‑
θηκαν τα ελεγχθέντα έργα.
16 
Συγκεντρώθηκαν αποδεικτικά στοιχεία 
ελέγχου από συνομιλίες με υπαλλήλους 
της Επιτροπής και των κρατών μελών, 
καθώς και από υπευθύνους διαχείρισης 
έργων.13 Πρέπει να επισημανθεί ότι στο 
Ηνωμένο Βασίλειο (Πεδινές και 
Ορεινές Περιοχές της Σκοτίας) 
υπήρχαν δύο επίπεδα 
υλοποίησης του έργου (έργα 
χορηγών και έργα ΜΜΕ). Στο 
συγκεκριμένο αριθμητικό 
στοιχείο περιλαμβάνονται 
μόνο τα έργα ΜΜΕ.
10
 Παρατηρήσεις
Τα επιχειρησιακά 
προγράμματα (ΕΠ)  
των κρατών μελών 
αποτέλεσαν θετική βάση 
για την παροχή στήριξης 
στις ΜΜΕ στον τομέα του 
ηλεκτρονικού εμπορίου, 
αλλά όχι για τη μέτρηση 
των επιδόσεων
17 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον:
α) τα κράτη μέλη κατάρτισαν τα ΕΠ 
τους σύμφωνα με τις σχετικές στρα ‑
τηγικές του τομέα ΤΠΕ,
β) στα ΕΠ καθορίστηκαν συγκεκριμένοι 
στόχοι και μέτρα για την αντιμετώπι ‑
ση των προσδιορισμένων αναγκών, 
καθώς και κατάλληλοι στόχοι και 
δείκτες για την παρακολούθηση των 
επιδόσεών τους.
Όλα τα επιλεγέντα κράτη 
μέλη κατάρτισαν τα ελεγχθέ -
ντα ΕΠ σύμφωνα με τις σχετι -
κές περιφερειακές ή εθνικές 
στρατηγικές ΤΠΕ
18 
Κατά την κατάρτιση των ΕΠ, όλα τα 
επιλεγέντα κράτη μέλη είχαν καθιερώ ‑
σει ένα στρατηγικό πλαίσιο το οποίο θα 
κάλυπτε τις ανάγκες τους όσον αφορά 
την υιοθέτηση ΤΠΕ και την κοινωνία της 
πληροφορίας, καθώς και την ανάπτυξη 
και ανταγωνιστικότητα των ΜΜΕ. Ωστό ‑
σο, μόνον η εξετασθείσα ελληνική στρα ‑
τηγική ήταν τόσο ολοκληρωμένη ώστε 
να περιλαμβάνει οργανωτική δομή στο 
πλαίσιο της οποίας κατανέμονταν, αφε ‑
νός, οι αρμοδιότητες για την υλοποίηση 
των στρατηγικών στόχων και, αφετέρου, 
οι αναγκαίοι και διαθέσιμοι πόροι.19 
Εν συνεχεία, οι διαχειριστικές αρχές 
έλαβαν υπ’ όψιν τις εν λόγω στρατηγι ‑
κές στο πλαίσιο των ΕΠ, μολονότι μόνο 
στα ΕΠ της Ιταλίας («Αιμιλία‑Ρωμανία») 
και της Ελλάδας πραγματοποιείται ρητή 
αναφορά σε αυτές. Επιπλέον, μόνον 
η διαχειριστική αρχή της Ελλάδας ανα ‑
φέρθηκε ρητώς στις στρατηγικές της ΕΕ 
για την κοινωνία της πληροφορίας ήδη 
από την έναρξη της περιόδου προγραμ ‑
ματισμού. Όταν δρομολογήθηκε το DAE 
τον Μάιο του 2010, μία διαχειριστική 
αρχή στο Ηνωμένο Βασίλειο το έλαβε 
δεόντως υπ’ όψιν της και προσάρμοσε 
αναλόγως το ΕΠ της (βλέπε σημείο 23 και 
πλαίσιο 1 ).
11 Παρατηρήσεις
Όλα τα ελεγχθέντα ΕΠ περι -
λάμβαναν μέτρα στον τομέα 
του ηλεκτρονικού εμπορίου 
και σχετικούς στόχους και 
δείκτες, ωστόσο οι μεταγε -
νέστερες τροποποιήσεις των 
ΕΠ παρακώλυσαν σε ορισμέ -
νες περιπτώσεις την ορθή 
αξιολόγηση των επιδόσεων
20 
Όλες οι διαχειριστικές αρχές συμπεριέ ‑
λαβαν στα ΕΠ τους μέτρα προώθησης 
του ηλεκτρονικού εμπορίου, είτε συγκε ‑
κριμένα για τις ΜΜΕ είτε στο πλαίσιο 
ευρύτερων μέτρων για το ηλεκτρονικό 
επιχειρείν και την υιοθέτηση ΤΠΕ από 
τις ΜΜΕ, ανταποκρινόμενες κατ’ αυτόν 
τον τρόπο στις ανάγκες που εντοπίστη ‑
καν στις σχετικές στρατηγικές (βλέπε 
σημείο 18).
21 
Με τη σειρά της, η Επιτροπή αξιολόγησε 
τις αναλύσεις αναγκών που περιλαμ ‑
βάνονταν στα ΕΠ και επαλήθευσε εάν, 
πρώτον, οι στόχοι που είχαν τεθεί ευθυ ‑
γραμμίζονταν με τις αναλύσεις αυτές και, 
δεύτερον, συνέβαλλαν στην υλοποίηση 
των πολιτικών της ΕΕ.22 
Όλες οι διαχειριστικές αρχές είχαν καθο ‑
ρίσει δικούς τους δείκτες υλοποιήσεων 
για τα μέτρα ηλεκτρονικού εμπορίου 
που περιγράφονται στα ΕΠ τους και 
όλες, πλην μίας, είχαν επίσης καθορίσει 
δείκτες αποτελεσμάτων (βλέπε γρά-
φημα 2 ), καθώς και τιμές στόχων που 
συνδέονταν με αυτούς. Αρχικά, οι εν 
λόγω δείκτες αποτέλεσαν ορθή βάση για 
την παρακολούθηση της υλοποίησης του 
προγράμματος. Ωστόσο, μόνο σε δύο 
ΕΠ (Ιταλία ‑ «Πεδεμόντιο» και Ελλάδα) 
περιλαμβάνεται ο δείκτης «ηλεκτρονικό 
εμπόριο για επιχειρήσεις» που ορίζεται 
στο DAE. Η ποικιλία των δεικτών αποτρέ ‑
πει κάθε είδους ομαδοποίηση, η οποία 
θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την 
παροχή πληροφοριών σε υψηλότερο 
επίπεδο.
23 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι μεταξύ 
του 2009 και του 2013 η Επιτροπή είχε 
εγκρίνει αρκετές τροποποιήσεις και στα 
πέντε εξετασθέντα ΕΠ. Εντούτοις, σε 
τρεις περιπτώσεις (Ελλάδα, Ιταλία ‑«Πεδε ‑
μόντιο» και Πολωνία) υπήρξε τροποποί ‑
ηση δεικτών προς το τέλος της περιόδου 
προγραμματισμού, ήτοι το 2012 και/ή το 
2013 (βλέπε επίσης σημείο 19)14.14 Το ΕΠ «Πεδεμόντιο» 
τροποποιήθηκε τέσσερις 
φορές (το 2009, το 2010, το 
2012 και το 2013) και το ΕΠ της 
Ελλάδας τροποποιήθηκε δύο 
φορές (το 2011 και το 2012), 
εντούτοις, σε αμφότερες τις 
περιπτώσεις, οι δείκτες 
τροποποιήθηκαν μόνο μία 
φορά, το 2012. Στην Πολωνία, 
πραγματοποιήθηκαν 
τροποποιήσεις το 2011 και το 
2013 με τροποποίηση των 
δεικτών σε αμφότερες τις 
περιπτώσεις.Παράδειγμα ενδεδειγμένης τροποποίησης του ΕΠ στη νέα πρωτοβουλία της ΕΕ: 
Ηνωμένο Βασίλειο (Πεδινές και Ορεινές Περιοχές της Σκοτίας)
Το ΕΠ «Πεδινές και Ορεινές Περιοχές της Σκοτίας» τροποποιήθηκε τον Μάρτιο του 2011 ώστε να συμπεριλάβει μέτρα 
τα οποία θα συνέβαλαν περισσότερο στην επίτευξη των στόχων της νέας εμβληματικής πρωτοβουλίας της ΕΕ, του 
DAE.
Η τροποποίηση πραγματοποιήθηκε προκειμένου να συμπεριληφθεί στήριξη για την ευρυζωνική σύνδεση των ΜΜΕ 
στις αγροτικές περιοχές και να ευθυγραμμισθεί η ψηφιακή στρατηγική της κυβέρνησης της Σκοτίας με το DAE.Πλαίσιο 1
12 Παρατηρήσεις Γράφημα 2Λεπτομέρειες και μεταβολές όσον αφορά τους δείκτες επιδόσεων και τις τιμές στόχων 
σχετικά με το ηλεκτρονικό εμπόριο που χρησιμοποιήθηκαν στα εξετασθέντα ΕΠ
Καινοτό/uni03BCο/uni03C2 Οικονο/uni03BCία
(Πολωνία)Αριθ/uni03BCό/uni03C2 έργων που 
συγχρη/uni03BCατοδοτήθηκαν (13 100)
Αριθ/uni03BCό/uni03C2 επιχειρήσεων που έλαβαν 
στήριξη (11 400) Πεδινέ/uni03C2 και Ορεινέ/uni03C2 
Περιοχέ/uni03C2 τη/uni03C2 Σκοτία/uni03C2
(Ηνω/uni03BCένο Βασίλειο)Ψηφιακή Σύγκλιση 
(Ελλάδα)Αριθ/uni03BCό/uni03C2 επιχειρήσεων που 
χρη/uni03BCατοδοτήθηκαν για την 
ενσω/uni03BCάτωση ΤΠΕ στην 
καθη/uni03BCερινή λειτουργία του/uni03C2
(13 561 --> /uni03BCειώθηκαν στι/uni03C2 7 700)Αι/uni03BCιλία-Ρω/uni03BCανία (Ιταλία)Πεδε/uni03BCόντιο (Ιταλία)Αριθ/uni03BCό/uni03C2 
συγχρη/uni03BCατοδοτού/uni03BCενων έργων 
(125 για την παροχή υπηρεσιών 
και 250 για τη χρήση υπηρεσιών 
πληροφορία/uni03C2)EΠ
Αριθ/uni03BCό/uni03C2 επιχειρήσεων που έλαβαν 
στήριξη στον το/uni03BCέα του 
ηλεκτρονικού ε/uni03BCπορίου (5 700)Αριθ/uni03BCό/uni03C2 επιχειρήσεων που έλαβαν 
στήριξη (450)∆είκτε/uni03C2 υλοποιήσεων (και τι/uni03BCέ/uni03C2 στόχων)
Χρη/uni03BCατοδοτού/uni03BCενε/uni03C2 επιχειρήσει/uni03C2 που /uni03BCπορούν να 
δεχθούν παραγγελίε/uni03C2 (8,75 %)
Χρη/uni03BCατοδοτού/uni03BCενε/uni03C2 επιχειρήσει/uni03C2 που /uni03BCπορούν να 
δεχθούν διαδικτυακέ/uni03C2 πληρω/uni03BCέ/uni03C2 για πωλήσει/uni03C2 /uni03BCέσω 
∆ιαδικτύου (1,31 %)
--> Συγχωνεύθηκαν σε: Χρη/uni03BCατοδοτού/uni03BCενε/uni03C2 
επιχειρήσει/uni03C2 που /uni03BCπορούν να δεχθούν 
παραγγελίε/uni03C2 ή/και διαδικτυακέ/uni03C2 πληρω/uni03BCέ/uni03C2 για 
πωλήσει/uni03C2 /uni03BCέσω ∆ιαδικτύου (20 %)Ουδεί/uni03C2∆είκτε/uni03C2 αποτελεσ/uni03BCάτων (και τι/uni03BCέ/uni03C2 στόχων)
Εταιρείε/uni03C2 που έλαβαν διαδικτυακέ/uni03C2 παραγγελίε/uni03C2 (60 %)
--> Καταργήθηκε 
Εταιρείε/uni03C2 που πραγ/uni03BCατοποίησαν διαδικτυακέ/uni03C2 παραγγελίε/uni03C2 
(26 %)
--> Μεταβλήθηκε σε: Αριθ/uni03BCό/uni03C2 εταιρειών που 
πραγ/uni03BCατοποίησαν διαδικτυακέ/uni03C2 παραγγελίε/uni03C2 (90) 
Από την αρχή: Αριθ/uni03BCό/uni03C2 στρατηγικών για το 
ηλεκτρονικό ε/uni03BCπόριο που αναπτύχθηκαν
(4 100)
Κεί/uni03BCενο/αριθ/uni03BCοί /uni03BCε παχέα: Βρίσκονται επί του παρόντο/uni03C2 σε ισχύ
Κανονικό κεί/uni03BCενο/αριθ/uni03BCοί: ∆εν ισχύουν πλέονΠοσοστό επιχειρήσεων που πραγ/uni03BCατοποιούν πωλήσει/uni03C2 
σε επιχειρήσει/uni03C2 (B2B) /uni03BCέσω εξειδικευ/uni03BCένων 
διαδικτυακών αγορών (12 %)
Ποσοστό επιχειρήσεων που διαθέτουν συστή/uni03BCατα ΤΠ 
ενσω/uni03BCατω/uni03BCένα /uni03BCε εκείνα άλλων επιχειρήσεων (17 %) 
--> Α/uni03BCφότεροι συγχωνεύθηκαν και αντικαταστάθηκαν 
από: Αριθ/uni03BCό/uni03C2 επιχειρήσεων /uni03BCε εφαρ/uni03BCοσ/uni03BCένο 
ή/και ενσω/uni03BCατω/uni03BCένο σύστη/uni03BCα ΤΠ B2B (5 300)
Ποσοστό επιχειρήσεων που λα/uni03BCβάνουν εντολέ/uni03C2 /uni03BCέσω 
∆ιαδικτύου ή άλλων δικτύων (50 %) --> Καταργήθηκε
Από την αρχή: Αριθ/uni03BCό/uni03C2 νέων θέσεων εργασία/uni03C2 που 
δη/uni03BCιουργήθηκαν ω/uni03C2 αποτέλεσ/uni03BCα τη/uni03C2 
υλοποίηση/uni03C2 των έργων (17 500 ισοδύνα/uni03BCα 
πλήρου/uni03C2 απασχόληση/uni03C2)
Από την αρχή: Αριθ/uni03BCό/uni03C2 ηλεκτρονικών υπηρεσιών 
που /uni03BCπορούν να παρέχονται ω/uni03C2 αποτέλεσ/uni03BCα τη/uni03C2 
υλοποίηση/uni03C2 των έργων (11 000)
Πηγή: ΕΕΣ.
13 Παρατηρήσεις
24 
Συγκεκριμένα, οι δείκτες αποτελεσμά ‑
των και/ή οι τιμές στόχων υπέστησαν 
σημαντικές μεταβολές, γεγονός που 
δυσχέρανε την αξιολόγηση των πραγμα ‑
τικών αποτελεσμάτων της υλοποίησης 
των έργων. Στην περίπτωση μεταβολής 
των τιμών στόχων (ΕΠ Ελλάδα, Ιταλία ‑«‑
Πεδεμόντιο» και Πολωνία), οι προηγού ‑
μενες και οι νέες τιμές δεν μπορούσαν να 
συγκριθούν, διότι είχε αλλάξει ο ορισμός 
των δεικτών (ΕΠ Ελλάδα και Πολωνία) 
ή οι μονάδες μέτρησης (ΕΠ Ελλάδα 
και Ιταλία ‑«Πεδεμόντιο»), ενώ τέτοιες 
αλλαγές δεν δικαιολογούνταν πάντο ‑
τε από μειώσεις του προϋπολογισμού 
ή από εξωτερικούς παράγοντες. Σε δύο 
περιπτώσεις, η αιτία της αλλαγής ήταν 
η χαμηλή ζήτηση για τις προσφερόμενες 
δράσεις, γεγονός το οποίο είχε επίσης 
ως αποτέλεσμα τη χαμηλή απορρόφηση 
των κονδυλίων (βλέπε επίσης σημεία 8 
και 27).
25 
Το Συνέδριο θεωρεί ότι τέτοιες αλλαγές 
προς το τέλος της περιόδου προγραμμα ‑
τισμού (όταν τα πραγματικά επιτεύγματα 
ήταν ήδη γνωστά) έθεσαν σε κίνδυνο 
την αντικειμενική μέτρηση της αποτελε ‑
σματικότητας των ΕΠ όσον αφορά την 
ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου. 
Παρόλα αυτά, οι αλλαγές αυτές έγιναν 
δεκτές από την Επιτροπή κατά την έγκρι ‑
ση των τροποποιήσεων των ΕΠ το 2012 
και το 2013.26 
Επιπλέον, η πλειονότητα των δραστηρι ‑
οτήτων παρακολούθησης της Επιτροπής 
όσον αφορά τα ΕΠ επικεντρώθηκε στις 
χρηματοοικονομικές πληροφορίες, οι 
οποίες είναι σημαντικές μολονότι ανε ‑
παρκείς για την αξιολόγηση της πραγ ‑
ματικής επιτευχθείσας προόδου. Πέραν 
αυτού, η κατηγοριοποίηση των χρημα ‑
τοοικονομικών στοιχείων που ανέφεραν 
στην Επιτροπή δύο διαχειριστικές αρχές 
(της Ελλάδας και του Ηνωμένου Βασιλεί ‑
ου) δεν πραγματοποιήθηκε με συνεπή 
τρόπο, δεδομένου ότι δεν ταξινομήθη ‑
καν πάντοτε ορθά τα έργα ηλεκτρονι ‑
κού εμπορίου, ήτοι σύμφωνα με τους 
κωδικούς δαπανών που ορίζονται στον 
κανονισμό του Συμβουλίου15.
27 
Από το 2003, η Επιτροπή κατέβαλε 
προσπάθειες για την έκδοση16 οδηγών 
με σκοπό την προώθηση της χρήσης 
εργαλείων πολιτικής σχετικά με την υιο ‑
θέτηση ΤΠΕ από τις ΜΜΕ, συμπεριλαμ ‑
βανομένου του ηλεκτρονικού εμπορίου. 
Επιπροσθέτως, το 2013 πρότεινε επίσης 
μια εναλλακτική πρωτοβουλία, η οποία 
θα διευκόλυνε την υλοποίηση έργων ΤΠΕ 
από τις ΜΜΕ, ήτοι το καθεστώς «κουπο ‑
νιών καινοτομίας ΤΠΕ» (βλέπε πλαίσιο 2 ). 
Η εν λόγω πρωτοβουλία αποσκοπούσε 
να επιλύσει το ζήτημα της βραδείας 
απορρόφησης κονδυλίων, τα οποία 
είχαν διατεθεί για την αντιμετώπιση του 
προβλήματος της υιοθέτησης ΤΠΕ από 
τις ΜΜΕ17.15 Κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006 του 
Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 
2006, περί καθορισμού 
γενικών διατάξεων για το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης, το 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 
και το Ταμείο Συνοχής και την 
κατάργηση του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1260/1999 (ΕΕ L 210 
της 31.7.2006, σ. 25).
16 Επί παραδείγματι οι οδηγοί 
«Regional Policy for Smart 
Growth of SMEs» 
(Περιφερειακή πολιτική για 
την έξυπνη ανάπτυξη των 
ΜΜΕ) και «Digital Agenda 
Toolbox» (Εργαλειοθήκη 
ψηφιακού θεματολογίου) (οι 
οποίοι είναι διαθέσιμοι στη 
σελίδα της πλατφόρμας 
έξυπνης εξειδίκευσης (Smart 
Specialisation Platform) την 
οποία διαχειρίζεται το Κοινό 
Κέντρο Ερευνών της 
Επιτροπής ‑ http://s3platform.
jrc.ec.europa.eu/guides )
17 Τα ποσοστά απορρόφησης για 
μέτρα που προωθούν την 
υιοθέτηση ΤΠΕ από τις ΜΜΕ 
υπολείπονταν κατά πολύ του 
μέσου όρου των έργων του 
ΕΤΠΑ.
14 Παρατηρήσεις
Οι διαχειριστικές αρχές 
επικεντρώθηκαν 
περισσότερο στις 
υλοποιήσεις παρά στα 
αποτελέσματα, τόσο στο 
στάδιο επιλογής όσο και 
στο στάδιο 
παρακολούθησης
28 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον κάθε 
διαχειριστική αρχή μερίμνησε ώστε:
α) Η διαδικασία επιλογής να της παρέ ‑
χει αρκετές πληροφορίες, αφενός, 
σχετικά με το σκεπτικό των επιχειρή ‑
σεων για την πραγματοποίηση της 
επένδυσης και, αφετέρου, σχετικά 
με το κατά πόσον η υλοποίηση του 
έργου θα μπορούσε να συμβάλει 
στην επίτευξη των στόχων των ΕΠ. 
Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να μεγι ‑
στοποιηθεί το δυναμικό της χρημα ‑
τοδότησης του ΕΤΠΑ για την παροχή 
προστιθέμενης αξίας, τόσο για την 
προώθηση της ανάπτυξης των ΜΜΕ 
όσο και για τη συμβολή στην εφαρ ‑
μογή των στρατηγικών της ΕΕ για 
την κοινωνία της πληροφορίας.β) Οι επιδόσεις των έργων να αποτε ‑
λούν αντικείμενο παρακολούθησης 
τόσο κατά την υλοποίηση όσο και 
έπειτα από αυτή, προκειμένου να 
αξιολογείται η συμβολή των έργων 
στην ανάπτυξη των ΜΜΕ και την 
επίτευξη των στρατηγικών στόχων.Καθεστώς «κουπονιών καινοτομίας ΤΠΕ» — καθεστώς εναλλακτικής στήριξης για 
τις ΜΜΕ
Τα «κουπόνια καινοτομίας ΤΠΕ» αποτελούν ένα απλουστευμένο καθεστώς για τη συνδρομή των ΜΜΕ προκειμένου 
να εκσυγχρονίσουν την υφιστάμενη επιχείρησή τους μέσω της απορρόφησης ΤΠΕ. Στην πράξη, τους παρέχεται ένα 
μικρό πιστωτικό όριο ώστε να μπορούν να αγοράσουν προκαθορισμένα προϊόντα ή υπηρεσίες από εγκεκριμένους 
προμηθευτές. Το καθεστώς αποσκοπεί στην παροχή ταχείας στήριξης στις ΜΜΕ και στη μείωση του διοικητικού 
βάρους τους.
Το καθεστώς εφαρμόζεται δοκιμαστικά σε δύο περιφέρειες της Ισπανίας από το 2013. Στην περιφέρεια όπου το 
πιλοτικό έργο έχει προοδεύσει περισσότερο (Μούρθια), η διαδικασία διαρκεί δύο μήνες από τη δημοσίευση της 
πρόσκλησης έως την έγκριση των επιχορηγήσεων. Επιπλέον, σύμφωνα με τη διαχειριστική αρχή, οι διοικητικές 
δαπάνες είναι χαμηλότερες του 10 %.
Ωστόσο, το Συνέδριο εντόπισε δύο μειονεκτήματα: πρώτον, δεν δόθηκε αρκετή προσοχή ώστε να διασφαλισθεί ότι 
ο κινητήριος μοχλός χρηματοδότησης των έργων ήταν η ζήτηση των ΜΜΕ (και όχι η ζήτηση των προμηθευτών ΤΠΕ) 
και, δεύτερον, οι δικαιούχοι ΜΜΕ δεν επεδίωξαν να καθορίσουν δείκτες αποτελεσμάτων, αποκλείοντας κατ’ αυτόν 
τον τρόπο την αξιολόγηση του πραγματικού αντικτύπου της υλοποίησης του έργου.Πλαίσιο 2
15 Παρατηρήσεις
Στο πλαίσιο των διαδικασιών 
επιλογής έργων, σπανίως 
αξιολογήθηκε κατά πόσον 
τα επιλεγέντα έργα ήταν τα 
πλέον πιθανά να συμβάλλουν 
στην ανάπτυξη των ΜΜΕ 
και/ή στους στόχους της 
κοινωνίας της πληροφορίας 
της ΕΕ
Οι διαχειριστικές αρχές 
σπανίως ζήτησαν είτε 
επιχειρηματικό σχέδιο είτε 
ποσοτικώς προσδιορισμένους 
στόχους κατά την αξιολόγηση 
των αιτήσεων έργων
29 
Οι κανονισμοί που αφορούν το ΕΤΠΑ δεν 
απαιτούν την κατάρτιση επιχειρηματικών 
σχεδίων ή τον καθορισμό άλλων μετρή ‑
σιμων οικονομικών ή επιχειρηματικών 
στόχων όσον αφορά τα ΕΠ της περιόδου 
προγραμματισμού 2007 ‑2013. Εντούτοις, 
τέτοιου είδους απαίτηση θεωρείται ορθή 
πρακτική για την αξιολόγηση της βιωσιμό ‑
τητας και της καταλληλότητας της υπο ‑
χρέωσης που αναλαμβάνει η επιχείρηση. 
Όσον αφορά τα εξετασθέντα ΕΠ μόνο δύο 
από τις διαχειριστικές αρχές (στην Πολωνία 
και το Ηνωμένο Βασίλειο) ζήτησαν την 
υποβολή επιχειρηματικών σχεδίων μαζί με 
τις αιτήσεις έργων, μολονότι κάτι τέτοιο δεν γινόταν συστηματικά. Κατά συνέπεια, 
μόνον έξι από τις 30 επιχειρήσεις των 
οποίων ελέγχθηκαν τα έργα υπέβαλαν επι ‑
χειρηματικό σχέδιο ή άλλους μετρήσιμους 
χρηματοοικονομικούς ή επιχειρηματικούς 
στόχους (βλέπε πλαίσιο 3 ).
30 
Εκτός από τους έξι αιτούντες που 
υπέβαλαν επιχειρηματικό σχέδιο, οκτώ 
επιπλέον επιχειρήσεις, εκ των 30 των 
οποίων τα έργα αποτέλεσαν αντικείμενο 
ελέγχου, είχαν συμπεριλάβει ποσοτικώς 
προσδιορισμένους επιχειρηματικούς 
στόχους στις αιτήσεις έργου τους, οι 
οποίοι αποτέλεσαν αξιόπιστη βάση για 
την παρακολούθηση των έργων (βλέπε 
σημεία 44 έως 46).
31 
Όσον αφορά τα υπόλοιπα 16 (από τα 30) 
έργα που εξετάσθηκαν, οι διαχειριστικές 
αρχές δεν διέθεταν κατάλληλες πληρο ‑
φορίες για το σκεπτικό των επιχειρήσεων 
σχετικά με την πραγματοποίηση της 
επένδυσης. Συγκεκριμένα, στις περιπτώ ‑
σεις αυτές, οι πληροφορίες που ζήτησε 
η διαχειριστική αρχή δεν περιλάμβαναν 
ούτε επιχειρηματικό σχέδιο ούτε ποσοτι ‑
κώς προσδιορισμένους επιχειρηματικούς 
στόχους.
Παράδειγμα ολοκληρωμένου επιχειρηματικού σχεδίου σε αίτηση έργου
Στην Πολωνία, για όλα τα έργα που χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο του μέτρου για την προώθηση λύσεων μεταξύ 
επιχειρήσεων (B2B) ζητήθηκε η υποβολή ολοκληρωμένου επιχειρηματικού σχεδίου μαζί με την υποβολή αιτήσεων 
έργου.
Το επιχειρηματικό σχέδιο έπρεπε να περιέχει λεπτομερείς πληροφορίες, στις οποίες περιλαμβάνονταν περιγραφή 
της εταιρείας, περιγραφή του έργου (συνιστώσες έργου, αιτιολόγηση της προτεινόμενης επένδυσης, λεπτομέρειες 
σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς, τεχνικούς και ανθρώπινους πόρους που ήταν αναγκαίοι για την υλοποίηση 
του έργου), τα αναμενόμενα οφέλη (συμπεριλαμβανομένων στόχων, μετρήσιμων δεικτών υλοποιήσεων και αποτε ‑
λεσμάτων, καθώς και τιμές στόχων), όπως και οικονομικές πληροφορίες για την εταιρεία (ισολογισμός, λογαριασμός 
αποτελεσμάτων χρήσεως και κατάσταση ταμειακών ροών).
Όλες αυτές οι λεπτομερείς πληροφορίες αποτέλεσαν τη βάση για την ορθή κατανόηση του σκεπτικού των έργων 
και, επομένως, για την επιλογή των αποδοτικότερων έργων.Πλαίσιο 3
16 Παρατηρήσεις
Σε ορισμένες περιπτώσεις, 
τα ελεγχθέντα έργα δεν 
πληρούσαν τους στόχους του 
μέτρου όπως αυτοί είχαν τεθεί 
στα ΕΠ
32 
Στην Ελλάδα, πέντε από τα ελεγχθέ ‑
ντα συγχρηματοδοτηθέντα έργα δεν 
συμμορφώνονταν με τους στόχους του 
μέτρου, όπως αυτοί είχαν τεθεί στα 
ΕΠ. Μολονότι στο ΕΠ υπογραμμιζόταν 
η ανάγκη στήριξης των πολύ μικρών 
και μικρών επιχειρήσεων, οι προσκλή ‑
σεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο 
των οποίων επελέγησαν τα ελεγχθέντα 
έργα επέτρεπαν την υποβολή αίτησης 
συγχρηματοδότησης και από μεγάλες 
εταιρείες (βλέπε πλαίσιο 4 ).33 
Όσον αφορά ένα μέτρο ενός ΕΠ (Πολω ‑
νία), το οποίο αποσκοπούσε στη συν ‑
δρομή νεοσύστατων επιχειρήσεων για 
την παροχή διαδικτυακών υπηρεσιών, το 
Συνέδριο διαπίστωσε ότι κατά το στάδιο 
επιλογής η μοναδική απαίτηση απόδειξης 
του νεοσύστατου της επιχείρησης ήταν το 
απόσπασμα από το εμπορικό μητρώο, το 
οποίο ανέφερε την ημερομηνία ίδρυσης 
της επιχείρησης. Επομένως, το εν λόγω 
κριτήριο επιλογής μπορούσε εύκολα να 
παρακαμφθεί. Στην πραγματικότητα, από 
τα πέντε ελεγχθέντα έργα που έλαβαν 
στήριξη στο πλαίσιο του προαναφερό ‑
μενου μέτρου, δύο περιλάμβαναν τη νέα 
νομική μορφή επιχειρήσεων που προϋ ‑
πήρχαν και οι οποίες είτε έκλεισαν είτε 
περιόρισαν σημαντικά την επιχειρηματική 
δραστηριότητά τους, η οποία μεταφέρθη ‑
κε εν συνεχεία στη νεοσυσταθείσα επιχεί ‑
ρηση. Οι επιχειρηματίες είχαν αποφασίσει 
να συστήσουν νέα εταιρεία, η οποία να 
πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας ώστε 
να λάβουν συγχρηματοδότηση στο πλαί ‑
σιο του ΕΤΠΑ. Η ανωτέρω παράκαμψη του 
εν λόγω κριτηρίου επιλεξιμότητας μείωσε 
την αποτελεσματικότητα του εν λόγω 
μέτρου.
Επιλογή έργων που δεν ευθυγραμμίζονταν με τους στόχους του μέτρου, όπως 
αυτοί είχαν τεθεί στα ΕΠ
Στην Ελλάδα, το ΕΠ αναφερόταν ρητώς στην ανάγκη στήριξης των πολύ μικρών επιχειρήσεων στον τουριστικό 
τομέα και όριζε μέτρα με στόχο την αντιμετώπιση της ανάγκης αυτής· υπήρχαν πολλές τέτοιου είδους επιχειρήσεις 
που ενέπιπταν στο πλαίσιο επιρροής του ΕΠ οι οποίες χαρακτηρίζονταν από ιδιαιτέρως χαμηλό επίπεδο υιοθέτη ‑
σης ΤΠΕ. Πολλές από τις επιχειρήσεις στις οποίες απευθυνόταν το ΕΠ αξιολογήθηκε ότι έχουν μικρή ή μηδενική 
παρουσία στο Διαδίκτυο. Η στήριξη στις πολύ μικρές επιχειρήσεις αποσκοπούσε επίσης στη μείωση του αντικτύπου 
της εποχικότητας στις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις, αυξάνοντας την οικονομική δραστηριότητα η οποία θα 
μπορούσε να συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Εντούτοις, η πρόσκληση υποβολής προτάσεων καταρτίστηκε κατά τρόπο που δεν έδιδε ιδιαίτερη έμφαση ούτε στις 
πολύ μικρές ούτε στις μικρές επιχειρήσεις. Ως αποτέλεσμα, μεγάλα ξενοδοχεία έλαβαν επίσης χρηματοδότηση (τέσ ‑
σερις από τις επτά ελεγχθείσες επιχειρήσεις του τουριστικού τομέα ανήκαν σε κορυφαίες ελληνικές ξενοδοχειακές 
αλυσίδες).
Τα εν λόγω ξενοδοχεία διέθεταν καλώς θεμελιωμένο επιχειρηματικό μοντέλο, με βάση δύο κύρια στοιχεία: πωλήσεις 
μέσω διοργανωτών ταξιδίων (επομένως, οι απευθείας πωλήσεις μέσω του ιστοτόπου ήταν ήσσονος σημασίας) και 
εξάρτηση από την εποχικότητα (τα ξενοδοχεία λειτουργούν έξι μήνες κατ’ έτος). Η υλοποίηση των συγχρηματοδο ‑
τούμενων έργων δεν είχε αντίκτυπο στο προαναφερόμενο επιχειρηματικό μοντέλο, μολονότι ο αντίκτυπος αποτε ‑
λούσε στόχο που καθοριζόταν στο ΕΠ και τις κατευθυντήριες οδηγίες του.Πλαίσιο 4
17 Παρατηρήσεις
18 Η διαδικασία επιλογής του 
Ηνωμένου Βασιλείου (Σκοτία) 
περιλάμβανε δύο στάδια. Στο 
πρώτο στάδιο, η διαχειριστική 
αρχή εφάρμοζε μια διττή 
διαδικασία για την επιλογή 
των χορηγών έργων (τρίτα 
μέρη). Κατά το πρώτο μέρος 
της ανωτέρω διττής 
διαδικασίας, η διαχειριστική 
αρχή (ή ο ενδιάμεσος φορέας) 
αποφαινόταν κατά πόσον ένα 
έργο πληρούσε τα κριτήρια 
επιλεξιμότητας του ΕΠ. Οι 
αιτήσεις έργου που 
πληρούσαν τα κριτήρια αυτά 
υποβάλλονταν στη συνέχεια Οι ανεπαρκείς διαδικασίες 
επιλογής είχαν ως αποτέλεσμα 
τη συγχρηματοδότηση έργων 
τα οποία ήταν απίθανο να 
προσφέρουν βέλτιστη σχέση 
κόστους/οφέλους
34 
Διαπιστώθηκαν διαφορές στις διαδικα ‑
σίες επιλογής των ελεγχθέντων ΕΠ, ιδίως 
όσον αφορά τα είδη έργων, τα ανώτατα 
όρια χρηματοδότησης και τις διαδικασίες 
επιλογής (βλέπε γράφημα 3 )18.Γράφημα 3Διαφορετικά καθεστώτα για την επιλογή έργων ηλεκτρονικού εμπορίου ανά 
κράτος μέλος
Πηγή: ΕΕΣ.Επιλογή έργων ΜΜΕ από χορηγού/uni03C2 
έργων: εξυπηρέτηση κατά σειρά 
προτεραιότητα/uni03C2,
εφόσον πληρούνται τα κριτήρια 
επιλεξι/uni03BCότητα/uni03C2Κατάταξη των αιτήσεων βάσει 
αξιολόγηση/uni03C2 ουσιαστικών 
κριτηρίων (από εξωτερικού/uni03C2 
ε/uni03BCπειρογνώ/uni03BCονε/uni03C2)
Έω/uni03C2 200 000 ευρώΈω/uni03C2 το 2010: εξυπηρέτηση κατά σειρά 
προτεραιότητα/uni03C2,
εφόσον πληρούνται τα κριτήρια επιλεξι/uni03BCότητα/uni03C2
Από το 2010 και εξή/uni03C2: κατάταξη των αιτήσεων 
βάσει αξιολόγηση/uni03C2 ουσιαστικών κριτηρίωνΕπιχορηγήσει/uni03C2: έω/uni03C2 200 000 ευρώ
ή/και 
/uni03BCη χρη/uni03BCατοοικονο/uni03BCική στήριξη: 
συ/uni03BCβουλευτικέ/uni03C2 υπηρεσίε/uni03C2Έω/uni03C2 200 000 ευρώ
Εξυπηρέτηση κατά σειρά 
προτεραιότητα/uni03C2,
εφόσον πληρούνται τα κριτήρια 
επιλεξι/uni03BCότητα/uni03C2Αναλόγω/uni03C2 του καθεστώτο/uni03C2: 
έω/uni03C2 40 000 ευρώ (έργα στον το/uni03BCέα του 
τουρισ/uni03BCού) ή 200 000 ευρώ (έργα στον 
το/uni03BCέα του λιανικού ε/uni03BCπορίου)
Ά/uni03BCεση επένδυση σε ΜΜΕΧρη/uni03BCατοδότηση από 
τρίτου/uni03C2 (χορηγοί έργων)Ά/uni03BCεση επένδυση σε ΜΜΕΆ/uni03BCεση επένδυση σε ΜΜΕ∆ιαδικασία επιλογή/uni03C2 Ανώτατο όριο επένδυση/uni03C2 Είδο/uni03C2 στήριξη/uni03C2
Αι/uni03BCιλία-Ρω/uni03BCανία 
(Ιταλία)Πεδε/uni03BCόντιο
(Ιταλία)
Ψηφιακή 
Σύγκλιση 
(Ελλάδα)
Πεδινέ/uni03C2 και Ορεινέ/uni03C2 
Περιοχέ/uni03C2 τη/uni03C2 
Σκοτία/uni03C2
(Ηνω/uni03BCένο Βασίλειο)ΕΠ
Καινοτό/uni03BCο/uni03C2 
Οικονο/uni03BCία
(Πολωνία)
18 Παρατηρήσεις
35 
Η πλειονότητα των διαδικασιών επιλογής 
διεξήχθη βάσει «εξυπηρέτησης κατά 
σειρά προτεραιότητας», ενώ εφαρμό ‑
στηκαν μόνο κριτήρια επιλεξιμότητας τα 
οποία πληρούνταν εύκολα. Έως το 2010, 
μόνο σε δύο από τα πέντε ΕΠ στην Ιταλία 
(«Πεδεμόντιο», «Αιμιλία‑Ρωμανία»), η δι ‑
αχειριστική αρχή είχε χρησιμοποιήσει 
διαδικασία ποιοτικής επιλογής βάσει ου ‑
σιαστικών κριτηρίων, βαθμολόγησης των 
αιτήσεων και αξιολόγησης από εμπειρο ‑
γνώμονες. Το 2010, η Πολωνία αποφά ‑
σισε να τροποποιήσει τις διαδικασίες 
επιλογής της και καθιέρωσε την ποιοτική 
αξιολόγηση και τη βαθμολόγηση των 
προτάσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας 
επιλογής.
36 
Η έλλειψη απαιτητικών κριτηρίων και 
συγκριτικής επιλογής των αιτήσεων, σε 
συνδυασμό με την απουσία ολοκληρω ‑
μένων επιχειρηματικών πληροφοριών 
στις αιτήσεις έργων, κατέληξαν σε πλέον 
του ενός τρίτου των περιπτώσεων στη 
συγχρηματοδότηση έργων με πλημμελή 
ή αρνητική σχέση κόστους‑οφέλους:
α) Στην Ελλάδα, τέσσερα έργα ‑ τα 
οποία αφορούσαν την ανάπτυξη 
ιστοτόπου με δυνατότητα διαδικτυ ‑
ακής κράτησης ‑ ήταν περιττά. Οι 
επιχειρήσεις διέθεταν ιστότοπο και 
δυνατότητα διαδικτυακής κράτησης 
και πριν από την υλοποίηση του έρ ‑
γου. Επιπλέον, οι ιστότοποι που ανα ‑
πτύχθηκαν είχαν την ίδια διάρθρωση 
με ιστοτόπους άλλων ξενοδοχείων 
της ίδιας αλυσίδας, οι οποίοι είχαν 
επίσης συγχρηματοδοτηθεί (με το 
ίδιο ή πολύ παρόμοιο κόστος) από 
το ΕΤΠΑ στο πλαίσιο της ίδιας πρό ‑
σκλησης υποβολής προτάσεων.β) Δέκα από τα 30 συγχρηματοδοτη ‑
θέντα έργα που ελέγχθηκαν (στο 
σύνολό τους από την Ιταλία («Αιμιλί ‑
α‑Ρωμανία» και «Πεδεμόντιο» ή την 
Ελλάδα19) θα είχαν υλοποιηθεί ακόμη 
και χωρίς δημόσια συγχρηματοδό ‑
τηση, σύμφωνα με όσα δήλωσαν 
οι κύριοι των έργων. Επιπλέον, τα 
πέντε από αυτά τα δέκα έργα είχαν 
αρχίσει να υλοποιούνται αρκετά πριν 
από την κοινοποίηση της απόφασης 
επιχορήγησης. Τρία από αυτά είχαν 
αρχίσει προτού ακόμη οι επιχειρή ‑
σεις υποβάλουν αίτηση συγχρημα ‑
τοδότησης. Όλα αυτά τα έργα αποτε ‑
λούν δείγματα του φαινομένου μη 
αποδοτικής δαπάνης.
γ) Σε ένα κράτος μέλος (Ηνωμένο Βασί ‑
λειο), οι χορηγοί του έργου παρείχαν 
συμβουλές σε επιχειρήσεις, επιπρο ‑
σθέτως των επιχορηγήσεων ή αντί 
αυτών. Στην περίπτωση των τριών 
έργων ΜΜΕ που έλαβαν συμβου ‑
λές, ο αντίκτυπος της στήριξης του 
ΕΤΠΑ ήταν αμελητέος, σύμφωνα με 
τους κυρίους των έργων, δεδομένου 
ότι και οι τρεις επιχειρήσεις είχαν 
αναπτύξει δική τους στρατηγική για 
το ηλεκτρονικό εμπόριο και διαδι ‑
κτυακή παρουσία, ανεξάρτητα και 
με δικές τους δαπάνες. Σε δύο από 
τις περιπτώσεις αυτές, οι συμβουλές 
δεν βοήθησαν με κανέναν τρόπο τις 
επιχειρήσεις και, επομένως, θεωρή ‑
θηκαν άχρηστες από αυτές.στο δεύτερο μέρος της 
διαδικασίας, κατά το οποίο 
πραγματοποιείτο αξιολόγηση 
των αιτήσεων βάσει 
συγκεκριμένων κριτηρίων και 
στη συνέχεια η βαθμολόγησή 
τους. Στο δεύτερο στάδιο της 
συνολικής διαδικασίας 
επιλογής, οι επιλεγέντες 
χορηγοί έργων παρείχαν 
συνδρομή στις ΜΜΕ βάσει της 
«εξυπηρέτησης κατά σειρά 
προτεραιότητας».
19 Συμπεριλαμβανομένων των 
τεσσάρων έργων που 
αναφέρονται στο σημείο 36 α).
19 Παρατηρήσεις
Οι διαδικασίες επιλογής ήταν 
σε ορισμένες περιπτώσεις 
υπερβολικά μακρόχρονες
37 
Ο μέσος χρόνος που απαιτήθηκε για την 
έγκριση των ελεγχθέντων έργων (χρο ‑
νικό διάστημα από τη δημοσίευση της 
πρόσκλησης υποβολής προτάσεων έως 
την ανάθεση της σύμβασης) υπερέβη 
τους έξι μήνες στην περίπτωση τριών 
από τα πέντε ελεγχθέντα ΕΠ (στην Ελλά ‑
δα και την Ιταλία ‑«Αιμιλία‑Ρωμανία» και 
«Πεδεμόντιο»). Το γεγονός αυτό επηρέ ‑
ασε τους αιτούντες που δεν μπορούσαν 
να συγκεντρώσουν επαρκές κεφάλαιο και 
στην πραγματικότητα είχαν μεγαλύτερη 
ανάγκη από δημόσια χρηματοοικονομική 
στήριξη, οι οποίοι, ως αποτέλεσμα, δεν 
μπόρεσαν να υλοποιήσουν τα έργα τους.
38 
Οι καθυστερήσεις αρκετών μηνών 
αιτιολογούνταν μόνον εν μέρει από 
το γεγονός ότι η διαδικασία επιλογής 
περιλάμβανε αξιολόγηση από εμπειρο ‑
γνώμονα και σύγκριση των αιτήσεων 
που παρελήφθησαν, βάσει συνόλου 
ουσιαστικών κριτηρίων. Αυτό συνέβη 
στην Ιταλία, όπου ο μέσος απαιτούμενος 
χρόνος για την έγκριση του έργου ήταν 
είτε οκτώ μήνες (ΕΠ «Αιμιλία‑Ρωμανία») 
είτε 14 μήνες (ΕΠ «Πεδεμόντιο»).
39 
Εντούτοις, καθυστερήσεις επτά μηνών 
δεν αιτιολογούνταν εύκολα όταν οι 
διαδικασίες επιλογής ακολουθούσαν 
την αρχή της «εξυπηρέτησης κατά σειρά 
προτεραιότητας», χωρίς ουσιαστική 
αξιολόγηση και σύγκριση των αιτήσεων, 
όπως συνέβη στην Ελλάδα (ΕΠ «Ψηφιακή 
Σύγκλιση»). Για παρόμοιες διαδικασίες 
στο Ηνωμένο Βασίλειο (ΕΠ «Πεδινές και 
Ορεινές Περιοχές της Σκοτίας») ή την 
Πολωνία (ΕΠ «Καινοτόμος Οικονομία»), 
απαιτήθηκε διάστημα μεταξύ δύο και 
τεσσάρων μηνών.40 
Η διάρκεια της διαδικασίας επιλογής 
στο πλαίσιο του ΕΠ της Ελλάδας μπορεί 
επίσης να συγκριθεί με εκείνη του πιλο ‑
τικού έργου της πρωτοβουλίας «κου ‑
πόνι καινοτομίας ΤΠΕ», δεδομένου ότι 
αμφότερες οι διαδικασίες χρηματοδότη ‑
σαν παρόμοια είδη έτοιμων προς χρήση 
έργων που είχαν καθορισθεί συγκεκριμέ ‑
να σε περιφερειακό επίπεδο, βάσει της 
αρχής της «εξυπηρέτησης κατά σειρά 
προτεραιότητας». Στο πλαίσιο του πιλοτι ‑
κού έργου για τα κουπόνια καινοτομίας, 
επιλέχθηκαν αρκετά παρόμοια έργα σε 
λιγότερο από το ένα τρίτο του χρόνου 
που απαιτήθηκε στην Ελλάδα (βλέπε 
πλαίσιο 2 ).
Στην πλειονότητα των 
κρατών μελών στα οποία 
πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, 
κατά τη διαδικασία επιλογής 
δεν ελήφθη υπ’ όψιν 
η διασυνοριακή διάσταση
41 
Κατά την έναρξη της περιόδου προ ‑
γραμματισμού, οι διαδικασίες επιλογής 
στο πλαίσιο των οποίων επιλέχθηκαν τα 
ελεγχθέντα έργα σε όλα τα κράτη μέλη 
στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, 
με εξαίρεση την Ελλάδα (όπου αυτό ήταν 
υποχρεωτικό), δεν έλαβαν υπ’ όψιν το 
ζήτημα των διασυνοριακών διαδικτυα ‑
κών υπηρεσιών, μολονότι αποτελεί ση ‑
μαντικό παράγοντα για την επίτευξη μιας 
περισσότερο ολοκληρωμένης ψηφιακής 
εσωτερικής αγοράς (όπως αναφέρθηκε 
στη στρατηγική i2010 και τονίστηκε στο 
DAE) (βλέπε επίσης σημείο 5). Το 2010, 
μετά την επανεξέταση της διαδικασίας 
και των κριτηρίων επιλογής, η Πολωνία 
καθιέρωσε ως κριτήριο επιλογής τη 
«διεθνή διάσταση ενός έργου» (προ ‑
σφορά διασυνοριακών υπηρεσιών) στο 
σχετικό ΕΠ.
20 Παρατηρήσεις
42 
Μόλις επτά από τις 22 επιχειρήσεις των 
οποίων τα έργα αποτέλεσαν αντικεί ‑
μενο εξέτασης και για τις οποίες είχαν 
νόημα οι διασυνοριακές συναλλαγές 
υλοποίησαν όντως έργο που τις βοή ‑
θησε να δημιουργήσουν ιστότοπο ή να 
προσαρμόσουν τον δικό τους ώστε να 
πραγματοποιούν διασυνοριακές συ ‑
ναλλαγές. Άλλες τέσσερις επιχειρήσεις 
διέθεταν ήδη αυτή τη συνιστώσα στο 
πλαίσιο της εταιρείας τους ή του ομίλου 
εταιρειών όπου ανήκαν. Επομένως, οι 
μισές επιχειρήσεις έχασαν την ευκαιρία 
να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες του 
διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου, 
τις οποίες θα είχαν εάν είχαν υλοποιήσει 
τα αντίστοιχα έργα τους.
43 
Δέκα από τις 23 επιχειρήσεις των οποίων 
τα έργα αποτέλεσαν αντικείμενο ελέγ ‑
χου και από τις οποίες εύλογα αναμενό ‑
ταν η ύπαρξη πολύγλωσσου ιστοτόπου, 
διέθεταν ιστότοπο σε δύο ή περισ ‑
σότερες γλώσσες. Από τις δέκα αυτές 
επιχειρήσεις, δύο διέθεταν πολύγλωσσο 
ιστότοπο πριν από την υλοποίηση του 
έργου. Οι υπόλοιπες οκτώ απέκτησαν τη 
δυνατότητα αυτή για πρώτη φορά χάρη 
στην υλοποίηση των έργων τους.Στις περισσότερες περι -
πτώσεις, οι διαχειριστικές 
αρχές δεν μπορούσαν να 
αξιολογήσουν τον αντίκτυπο 
ενός έργου στην ανάπτυξη 
μιας ΜΜΕ
Άνω του ήμισυ των 
εξετασθέντων έργων δεν 
είχαν υποχρέωση υποβολής 
αναφοράς σχετικά με 
προσανατολισμένους στα 
αποτελέσματα στόχους
44 
Όλες οι διαχειριστικές αρχές ζήτησαν 
από τις δικαιούχους επιχειρήσεις να υπο ‑
βάλουν εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο 
της υλοποίησης των έργων τους και, 
αναλόγως της διάρκειας, υποβλήθηκαν 
εκθέσεις είτε μετά την υλοποίηση των 
έργων είτε κατά τη διάρκεια και μετά την 
υλοποίησή τους. Ωστόσο, σε 16 από τις 
30 εξετασθείσες περιπτώσεις, οι πλη ‑
ροφορίες αυτές αφορούσαν μόνον τη 
φυσική ολοκλήρωση του έργου, ήτοι την 
αγορά και/ή την ανάπτυξη των αναγκαί ‑
ων λύσεων ΤΠ. Επίσης, οι εκθέσεις δεν 
περιείχαν πληροφορίες σχετικά με τη 
διάρκεια για το ένα τρίτο των ελεγχθέ ‑
ντων έργων.
45 
Οι αρμόδιες διαχειριστικές αρχές (στην 
Ελλάδα, την Ιταλία και το Ηνωμένο 
Βασίλειο) δεν ζήτησαν προσανατολι ‑
σμένους στα αποτελέσματα στόχους για 
κανένα από τα εν λόγω 16 έργα. Οι μόνες 
πληροφορίες που ζητήθηκαν, τις οποίες 
και παρείχαν οι δικαιούχοι, αφορούσαν 
το πραγματικό κόστος του έργου και τις 
επιτευχθείσες υλοποιήσεις.
21 Παρατηρήσεις
46 
Όσον αφορά τα υπόλοιπα 14 έργα, 
ζητήθηκε λεπτομερής παρακολούθηση 
των επιχειρηματικών στοιχείων, ώστε 
η διαχειριστική αρχή να είναι σε θέση 
να αξιολογήσει τον άμεσο αντίκτυπο 
της υλοποίησης του έργου στην ανά ‑
πτυξη της επιχείρησης. Στην περίπτωση 
μίας διαχειριστικής αρχής, οι πληρωμές 
συνδέθηκαν με τις επιδόσεις του έργου 
(βλέπε πλαίσιο 5 ).47 
Από τη στιγμή που τα έργα υλοποιή ‑
θηκαν πλήρως δεν πραγματοποιήθηκε 
περαιτέρω συστηματική παρακολού ‑
θηση, εκτός από την περίπτωση μίας 
διαχειριστικής αρχής (Πολωνία) και ενός 
χορηγού έργου (Ηνωμένο Βασίλειο), εφό ‑
σον η εν λόγω υποχρέωση οριζόταν στη 
συμφωνία επιχορήγησης. Κατά συνέπεια, 
άλλες διαχειριστικές αρχές δεν διέθεταν 
επαρκείς πληροφορίες προκειμένου να 
κριθεί η αποτελεσματικότητα της συμ ‑
βολής της παρασχεθείσας στήριξης στην 
ανάπτυξη των συγχρηματοδοτούμενων 
επιχειρήσεων και/ή στην επίτευξη των 
στρατηγικών στόχων που είχαν τεθεί.
Παράδειγμα διαχείρισης προσανατολισμένης στα αποτελέσματα: σύνδεση  
των πληρωμών με τις επιδόσεις
Στην Πολωνία, οι πληρωμές συνδέθηκαν με την επίτευξη στόχων που αφορούν επιχειρηματικά αποτελέσματα. Στην 
περίπτωση που δεν επιτυγχάνονταν οι τιμές στόχων, ο ενδιάμεσος φορέας είχε τη δυνατότητα να μειώσει το ποσό 
της επιχορήγησης.
Αυτό συνέβη με ένα από τα έργα που αξιολογήθηκαν, του οποίου οι χαμηλές επιδόσεις (το αναμενόμενο εισό ‑
δημα‑στόχος δεν επετεύχθη) αντικατοπτρίστηκαν στη μείωση κατά 5 % της στήριξης στο πλαίσιο της δημόσιας 
χρηματοδότησης για το συγκεκριμένο έργο.Πλαίσιο 5
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα 
συστήματα παρακολούθησης 
δεν κατέγραφαν τις επιδόσεις 
των έργων με αξιόπιστο τρόπο
48 
Στην περίπτωση όλων των διαχειριστι ‑
κών αρχών που εξετάσθηκαν πλην μίας, 
οι πληροφορίες που αφορούσαν τις επι ‑
δόσεις παρέχονταν από τις ΜΜΕ υπό τη 
μορφή τυποποιημένης έκθεσης. Εντού ‑
τοις, μία διαχειριστική αρχή (Ιταλία – 
«Αιμιλία‑Ρωμανία») δεν διέθετε τέτοιου 
είδους τυποποιημένο μορφότυπο, γε ‑
γονός που συνεπαγόταν ότι οι εκθέσεις που της υποβάλλονταν παρουσίαζαν 
μεγάλες διαφορές στην ποιότητα, δεδο ‑
μένου ότι κάθε επιχείρηση αποφάσιζε 
ποια στοιχεία θα αναφέρει και με ποιον 
τρόπο. Το γεγονός αυτό με τη σειρά του 
σήμαινε ότι η διαχειριστική αρχή δεν 
ήταν σε θέση να αξιολογήσει κατά πόσον 
ένα έργο είχε ολοκληρωθεί επιτυχώς. 
Επί παραδείγματι, ένας δικαιούχος δεν 
δήλωσε ότι δεν αναπτύχθηκε μία από τις 
συνιστώσες του έργου (καλάθι διαδικτυ ‑
ακής αγοράς) και η διαχειριστική αρχή 
δεν έδωσε συνέχεια σε αυτό, μολονότι 
αποτελούσε τμήμα του συγχρηματοδο ‑
τούμενου έργου.
22 Παρατηρήσεις
49 
Στην περίπτωση δύο άλλων διαχει ‑
ριστικών αρχών (Ιταλία και Ηνωμένο 
Βασίλειο), τα στοιχεία που καταχωρί ‑
στηκαν στα συστήματα παρακολούθη ‑
σης δεν ήταν πλήρως αξιόπιστα και/ή 
ολοκληρωμένα:
α) Στην Ιταλία («Πεδεμόντιο»), η δι ‑
αχειριστική αρχή δεν έλεγξε την 
ακρίβεια των πληροφοριών που 
παρασχέθηκαν. Σε δύο από τα τέσ ‑
σερα έργα που αξιολογήθηκαν, οι 
πληροφορίες που καταχωρίστηκαν 
στο σύστημα ήταν εσφαλμένες (στη 
μία περίπτωση σχετικά με τον δείκτη 
υλοποιήσεων και στην άλλη σχετικά 
με τον αριθμό των υπαλλήλων σε 
μία από τις επιχειρήσεις που έλαβαν 
συγχρηματοδότηση).
β) Στο Ηνωμένο Βασίλειο («Πεδινές 
και Ορεινές Περιοχές της Σκοτίας»), 
επειδή οι δείκτες που είχε καθορίσει 
η διαχειριστική αρχή είχαν ορισθεί 
ελλιπώς, κάθε χορηγός έργου τους 
ερμήνευσε διαφορετικά και, επο ‑
μένως, η αναφορά της προόδου 
δεν πραγματοποιείτο με συνεκτικό 
τρόπο.Σε ορισμένες περιπτώσεις, 
η έλλειψη στοιχείων 
παρεμπόδισε την 
παρακολούθηση του εάν 
η χρηματοδότηση της ΕΕ 
χρησιμοποιήθηκε κατά 
οικονομικό τρόπο
50 
Στο Ηνωμένο Βασίλειο («Πεδινές και 
Ορεινές Περιοχές της Σκοτίας»), η στή ‑
ριξη των επιχειρήσεων πραγματοποιή ‑
θηκε μέσω τρίτων (χορηγών έργων). Σε 
ορισμένες περιπτώσεις, αυτοί παρείχαν 
μη χρηματοοικονομική συνδρομή, ήτοι 
παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών 
(βλέπε επίσης σημείο 36 γ).
51 
Σε δύο περιπτώσεις, οι διοικητικές δα ‑
πάνες των τρίτων ήταν σημαντικές, ιδίως 
συγκρινόμενες με εκείνες του πιλοτικού 
έργου της πρωτοβουλίας «κουπόνια 
καινοτομίας ΤΠΕ» (βλέπε πλαίσιο 2 ). Στα 
άλλα κράτη μέλη ήταν δυνατό να καθο ‑
ρισθεί το ακριβές ποσό που καταβλήθη ‑
κε στις ΜΜΕ για την υιοθέτηση ΤΠΕ, ενώ 
στην περίπτωση αυτή δεν είναι σαφές 
το ύψος της χρηματοδότησης του ΕΤΠΑ 
που πράγματι διατέθηκε για τη στήριξη 
των δικαιούχων (βλέπε πλαίσιο 6 ).
Έλλειψη πληροφοριών σχετικά με την κατά οικονομικό τρόπο διαχείριση των 
διοικητικών δαπανών των τρίτων
Στη Σκοτία, η διαχειριστική αρχή υλοποίησε έργα μέσω τρίτων, ήτοι χορηγών έργων.
Δεδομένου ότι τα ίδια τα τρίτα μέρη παρείχαν συμβουλευτική υποστήριξη στις ΜΜΕ (αντί να την αναθέσουν σε 
εξωτερικούς συνεργάτες), οι διοικητικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των μισθών, αντιστοιχούσαν σε σημαντι ‑
κό μερίδιο των δαπανών που αποδόθηκαν: ένας χορηγός έργου χρησιμοποίησε το 55 % του προϋπολογισμού του 
για μισθούς και επιπλέον 18 % για δραστηριότητες προώθησης, ενώ κάποιος άλλος χρησιμοποίησε για μισθούς το 
82 % του συνολικού προϋπολογισμού. Εντούτοις, ελλείψει διαθέσιμων στοιχείων, το Συνέδριο δεν ήταν σε θέση να 
συμπεράνει κατά πόσον οι εν λόγω πόροι χρησιμοποιήθηκαν κατά οικονομικό τρόπο. Επιπλέον, ένα από αυτά τα 
τρίτα μέρη δεν μπορούσε να τεκμηριώσει τον χρόνο που δαπάνησε ή τις εργασίες που πραγματοποίησε σχετικά με 
την παροχή συμβουλών σε ορισμένες από τις ΜΜΕ στις οποίες παρείχε υποστήριξη.Πλαίσιο 6
23 Παρατηρήσεις
Συνολικά, η υλοποίηση 
των έργων από τις ΜΜΕ 
υπήρξε ομαλή, αλλά τα 
αποτελέσματα που 
επιτεύχθηκαν δεν 
καταδεικνύονταν σε κάθε 
περίπτωση
52 
Το Συνέδριο αξιολόγησε κατά πόσον:
α) τα έργα υλοποιήθηκαν και συντη ‑
ρούνταν σύμφωνα με τον αρχικό 
σχεδιασμό, και
β) τα επιδιωκόμενα οικονομικά οφέλη 
από την υλοποίηση του έργου επι ‑
τεύχθηκαν και μετρήθηκαν.
Οι υλοποιήσεις των έργων 
εναρμονίζονταν κατά 
γενικό κανόνα με τη σχετική 
εφαρμογή
53 
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, τα 
έργα υλοποιήθηκαν εντός των ορίων του 
προϋπολογισμού και χωρίς σημαντικές 
καθυστερήσεις. Στις περιπτώσεις κατά τις 
οποίες υπήρξαν υπερβάσεις του προϋ ‑
πολογισμού, τα σχετικά ποσά ήταν μικρά 
και δεν επηρέασαν το ποσό της δημόσιας 
συγχρηματοδότησης. Όσον αφορά όλα 
τα έργα, η διαχειριστική αρχή είχε ενημε ‑
ρωθεί και είχε δώσει την έγκρισή της για 
τις καθυστερήσεις.
54 
Όσον αφορά τα 25 από τα 30 ελεγχθέντα 
έργα, οι υλοποιήσεις επιτεύχθηκαν σύμ ‑
φωνα με τα προβλεπόμενα και βρίσκο ‑
νταν σε λειτουργία:
α) 17 δικαιούχοι επιχειρήσεις είχαν 
τη δυνατότητα να δημιουργήσουν 
διαδικτυακή παρουσία έπειτα από τη 
δημιουργία ιστοτόπου και εννέα εξ 
αυτών μπορούσαν να πραγματοποι ‑
ούν διαδικτυακές πωλήσεις,β) οκτώ επιπλέον επιχειρήσεις είχαν 
ήδη διαδικτυακή παρουσία πριν από 
την υλοποίηση του έργου, ωστόσο 
επέλεξαν είτε να δημιουργήσουν νέο 
ιστότοπο είτε να αναβαθμίσουν τον 
ήδη υπάρχοντα.
Σε τέσσερις από τις προαναφερθείσες 
25 περιπτώσεις, η σχετική ανάπτυξη 
των εφαρμογών στον τομέα του ηλε ‑
κτρονικού εμπορίου αποτελούσε τμήμα 
ευρύτερων έργων, τα οποία αποσκοπού ‑
σαν στην ψηφιοποίηση των εσωτερικών 
διαδικασιών της επιχείρησης (ηλεκτρονι ‑
κό επιχειρείν).
55 
Όσον αφορά τα υπόλοιπα πέντε ελεγχθέ ‑
ντα έργα (Ελλάδα, Ιταλία ‑ «Πεδεμόντιο» 
και Πολωνία), η υλοποίησή τους δεν προ ‑
σέφερε τις επιδιωκόμενες υλοποιήσεις. 
Στην περίπτωση ενός έργου, η επιχεί ‑
ρηση δεν χρησιμοποίησε την εφαρμογή 
που αναπτύχθηκε. Άλλα τέσσερα έργα, 
παρά την ανάπτυξη και την υλοποίηση 
των εφαρμογών ΤΠ, είτε δεν κατάφεραν 
να βρουν θέση στην αγορά είτε αντι ‑
μετώπισαν τεχνικές δυσχέρειες (βλέπε 
σημείο 57).
56 
Μολονότι η συντριπτική πλειονότητα 
των έργων δεν προέβλεπε εξαρχής προ ‑
ϋπολογισμό για τη συντήρηση ΤΠ (μόλις 
τέσσερα έργα περιλάμβαναν τέτοια 
πρόβλεψη), αυτό δεν αποτέλεσε πρό ‑
βλημα για καμία από τις επιχειρήσεις των 
οποίων τα έργα αποτέλεσαν αντικείμενο 
αξιολόγησης. Στην πραγματικότητα, το 
λογισμικό ΤΠ είχε σχεδιασθεί κατά γενικό 
κανόνα έτσι ώστε να διασφαλίζει χαμηλό 
κόστος συντήρησης και να παρέχει 
στους χρήστες τη δυνατότητα να πραγ ‑
ματοποιούν οι ίδιοι τις αναβαθμίσεις και 
τις αλλαγές (αυτό ίσχυε για 14 έργα).
24 Παρατηρήσεις
57 
Καμία σχεδόν επιχείρηση δεν αντιμε ‑
τώπισε σημαντικά τεχνικά προβλήματα 
κατά ή μετά την υλοποίηση των έργων. Οι 
εφαρμογές ΤΠ που αναπτύχθηκαν είχαν 
τεθεί σε λειτουργία και λειτουργούσαν 
απρόσκοπτα. Οι ελάχιστες εξαιρέσεις 
ήταν οι ακόλουθες: δύο επιχειρήσεις 
στην Ελλάδα, των οποίων ο ιστότοπος 
και/ή η σελίδα διαδικτυακών κρατήσεων 
δεν ήταν προσβάσιμοι και άλλες τρεις 
επιχειρήσεις στην Πολωνία και την Ιταλία, 
οι οποίες δεν βρήκαν θέση στην αγορά 
και δεν είχαν πελάτες. Στις τρεις αυτές 
περιπτώσεις, η βιωσιμότητα του έργου 
δεν ήταν απλώς ζήτημα συντήρησης ΤΠ: 
ένα έργο δεν είχε ολοκληρωθεί και για τα 
υπόλοιπα δύο οι επιχειρήσεις φοβούνταν 
ότι δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν την 
οικονομική δραστηριότητά τους πέραν 
της νόμιμης περιόδου βιωσιμότητας.
Πολλές ΜΜΕ δήλωσαν ότι 
επωφελήθηκαν από την 
υλοποίηση του έργου τους, 
αλλά τα επιτευχθέντα απο -
τελέσματα δεν αποτέλεσαν 
συστηματικά αντικείμενο 
μέτρησης
58 
Από τις 30 επιχειρήσεις των οποίων τα 
έργα αποτέλεσαν αντικείμενο αξιολό ‑
γησης, είχε ζητηθεί μόνον από τις μισές 
σχεδόν να παρέχουν στόχους αποτελε ‑
σμάτων (βλέπε επίσης σημεία 44 έως 46). 
Από τα 14 έργα των οποίων οι εφαρμογές 
περιείχαν στόχους αποτελεσμάτων οι 
οποίοι επίσης παρακολουθήθηκαν, τα 
αποτελέσματα επιτεύχθηκαν σε οκτώ πε ‑
ριπτώσεις. Οι στόχοι αποτελεσμάτων συ ‑
νίσταντο σε αυξημένο κύκλο εργασιών, 
αύξηση του αριθμού πελατών, αύξηση 
του ποσοστού διαδικτυακών πωλήσεων 
και/ή στη δημιουργία θέσεων εργασίας.
59 
Όσον αφορά το άλλο ήμισυ των επιχειρή ‑
σεων που έλαβαν στήριξη στο πλαίσιο του 
ΕΤΠΑ για την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού 
εμπορίου, δεν ήταν δυνατή η δημιουργία σύνδεσης μεταξύ των εισροών που ελή ‑
φθησαν και της επιχειρηματικής ανάπτυ ‑
ξης που πέτυχε η επιχείρηση.
60 
Δεκατρείς επιχειρήσεις υποστήριξαν ότι 
πέτυχαν οφέλη σχετικά με την αποδοτι ‑
κότητα ως αποτέλεσμα της υλοποίησης 
του έργου τους, μολονότι μία μόνο είχε 
ορίσει τέτοιους στόχους στην υποβλη ‑
θείσα αίτηση έργου. Από τις 13 αυτές 
επιχειρήσεις, μόνο τέσσερις ήταν σε 
θέση να προσδιορίσουν ποσοτικώς τα εν 
λόγω οφέλη. Έξι επιχειρήσεις δεν είχαν 
συνδέσει τον συγχρηματοδοτούμενο 
ιστότοπο με το εσωτερικό λογισμικό της 
επιχείρησης, γεγονός που σήμαινε ότι 
κάθε διαδικτυακή κράτηση που λάμβα ‑
ναν έπρεπε να καταχωρισθεί χειροκίνητα 
στα εσωτερικά συστήματά τους.
61 
Η δημιουργία θέσεων εργασίας δεν 
αποτελούσε, κατά κανόνα, στόχο των 
περισσότερων συγχρηματοδοτηθέντων 
έργων. Εντούτοις, οκτώ έργα περιλάμ ‑
βαναν στόχο σχετικά με τη δημιουργία 
θέσεων εργασίας, τον οποίο είχαν θέσει 
οι επιχειρήσεις ως στόχο αποτελεσμάτων 
στην υποβληθείσα αίτηση έργου.
62 
Και τα οκτώ έργα πέτυχαν τον στόχο τους. 
Πέντε επιπλέον επιχειρήσεις υποστήριξαν 
ότι είχαν προσλάβει ένα ή περισσότερα 
άτομα ως αποτέλεσμα της υλοποίησης 
του έργου, εκ των οποίων τέσσερις μπό ‑
ρεσαν να τεκμηριώσουν τον ισχυρισμό 
τους. Οι μισές επιχειρήσεις των οποίων 
αξιολογήθηκαν τα έργα διοργάνωσαν επι ‑
μόρφωση για το προσωπικό τους σχετικά 
με τη χρήση των εφαρμογών ΤΠ που ανα ‑
πτύχθηκαν στο πλαίσιο του έργου. Η εν 
λόγω επιμόρφωση ήταν εξατομικευμένη 
ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της 
εκάστοτε επιχείρησης που την ζήτησε, 
επομένως δεν εκδόθηκαν πιστοποιητικά 
παρακολούθησης. Ήταν επίσης σύνηθες 
να πραγματοποιείται επιμόρφωση εντός 
της επιχείρησης.
25
 Συμπεράσματα και 
συστάσεις
63 
Οι τεχνολογίες που αφορούν το ηλεκτρο ‑
νικό εμπόριο θεωρούνται ως τρόπος 
επίσπευσης της οικονομικής ανάπτυξης, 
της περαιτέρω εξέλιξης της ενιαίας αγο ‑
ράς και της επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής 
ολοκλήρωσης. Κατά συνέπεια, η Επιτρο ‑
πή δίνει όλο και περισσότερη σημασία 
στην ανάγκη προώθησης της ανάπτυξης 
του ηλεκτρονικού εμπορίου, ιδίως μέσω 
μιας από τις εμβληματικές πρωτοβουλίες 
της, του DAE. Στο πλαίσιο του προϋπο ‑
λογισμού των διαρθρωτικών ταμείων 
της ΕΕ διατέθηκαν τρία δισεκατομμύρια 
ευρώ για την προώθηση της υιοθέτησης 
ΤΠΕ από τις ΜΜΕ κατά την περίοδο προ ‑
γραμματισμού 2007 ‑2013.
64 
Στο πλαίσιο του ελέγχου τέθηκε το ερώ ‑
τημα κατά πόσον η στήριξη του ΕΤΠΑ 
στις ΜΜΕ στον τομέα του ηλεκτρονικού 
εμπορίου υπήρξε αποτελεσματική και 
το συμπέρασμα ήταν ότι η στήριξη του 
ΕΤΠΑ σε έργα ηλεκτρονικού εμπορίου 
συνέβαλε στην αύξηση της διαθεσιμό ‑
τητας των υπηρεσιών των επιχειρήσεων 
στο Διαδίκτυο. Ωστόσο, αδυναμίες στην 
παρακολούθηση κατέστησαν αδύνατο 
να αξιολογηθεί κατά πόσον η στήριξη 
του ΕΤΠΑ συνέβαλε στην επίτευξη των 
στρατηγικών ΤΠΕ της ΕΕ και των κρατών 
μελών, καθώς και στην επίτευξη των στό ‑
χων ανάπτυξης των ΜΜΕ. Επιπλέον, οι 
ελλιπείς διαδικασίες επιλογής κατέληξαν 
στη συγχρηματοδότηση έργων που ήταν 
απίθανο να προσφέρουν βέλτιστη σχέση 
κόστους‑οφέλους.
65 
Τα ΕΠ των κρατών μελών αποτέλεσαν 
ορθή βάση για την παροχή στήριξης 
στις ΜΜΕ στον τομέα του ηλεκτρονι ‑
κού εμπορίου. Περιλάμβαναν μέτρα 
για το ηλεκτρονικό εμπόριο, σύμφωνα 
με τις εθνικές ή περιφερειακές ανάγκες 
τους, όπως αυτές καθορίστηκαν στις 
αντίστοιχες στρατηγικές τους για τις 
ΤΠΕ. Ωστόσο, η κατάλληλη μέτρηση 
της επιτευχθείσας προόδου τέθηκε 
ορισμένες φορές σε κίνδυνο λόγω του 
ότι οι δείκτες και οι τιμές στόχου αναθε ‑
ωρούνταν, και μάλιστα συχνά προς το τέλος της περιόδου προγραμματισμού, 
χωρίς να υπάρχει πάντοτε η κατάλληλη 
αιτιολόγηση. Επιπλέον, οι δαπάνες που 
αφορούσαν έργα ηλεκτρονικού εμπορί ‑
ου δεν αναφέρονταν πάντοτε στην Επι ‑
τροπή υπό την ορθή κατηγορία και αυτό 
παρεμπόδισε τη συνολική αξιολόγησή 
τους. Το 2013, η Επιτροπή αντέδρασε στη 
βραδεία απορρόφηση των κονδυλίων 
προτείνοντας την εναλλακτική χρήση 
των διαρθρωτικών ταμείων για την 
προώθηση της υιοθέτησης ΤΠΕ από τις 
ΜΜΕ, μέσω του «καθεστώτος κουπονιών 
καινοτομίας ΤΠΕ». Εντούτοις δεν έδωσε 
αρκετή προσοχή στην παρακολούθηση 
των επιδόσεων, στοιχείο απαραίτητο για 
την αξιολόγηση της πραγματικής επιτευ ‑
χθείσας προόδου (σημεία 18 έως 27).
66 
Οι διαχειριστικές αρχές επικεντρώθηκαν 
περισσότερο στις υλοποιήσεις παρά στα 
αποτελέσματα, τόσο κατά το στάδιο 
επιλογής όσο και κατά το στάδιο παρα ‑
κολούθησης. Η περιορισμένη φύση των 
κριτηρίων επιλογής που εφαρμόστηκαν 
σήμαινε ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, 
χρηματοδοτήθηκαν όλα τα επιλέξιμα 
έργα καθ’ όσον υπήρχε διαθέσιμη χρη ‑
ματοδότηση, ανεξαρτήτως της δυνητι ‑
κής προστιθέμενης αξίας χάρη στην προ ‑
οπτική ανάπτυξης των ΜΜΕ ή επίτευξης 
των στόχων της κοινωνίας της πληρο ‑
φορίας της ΕΕ (σημεία 29 έως 43). Πέραν 
αυτού, οι διαχειριστικές αρχές δεν ήταν 
στην πλειονότητα των περιπτώσεων σε 
θέση να αξιολογήσουν τον αντίκτυπο 
ενός έργου στην ανάπτυξη μιας ΜΜΕ. 
Τέλος, σε δύο από τα επιλεγέντα κράτη 
μέλη, δεν διενεργήθηκαν οι αναγκαίοι 
έλεγχοι σχετικά με την αξιοπιστία των 
στοιχείων που καταχωρίζονταν στο σύ ‑
στημα (σημεία 44 έως 51).
26 Συμπεράσματα και συστάσεις
67 
Συνολικά, η υλοποίηση των έργων από 
τις ΜΜΕ υπήρξε ομαλή και οι υλοποι ‑
ήσεις ευθυγραμμίζονταν, κατά γενικό 
κανόνα, με τη σχετική εφαρμογή. Πολλές 
ΜΜΕ δήλωσαν ότι επωφελήθηκαν από 
την υλοποίηση των έργων τους, αλλά 
μέτρηση των αποτελεσμάτων πραγματο ‑
ποιήθηκε σε λιγότερα από τα μισά ελεγ ‑
χθέντα έργα. Στις περιπτώσεις αυτές, 
διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν οφέλη για 
περισσότερες από τις μισές ΜΜΕ (σημεία 
53 έως 62).
68 
Το Συνέδριο συνιστά τα ακόλουθα:
Σύσταση 1
Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει ότι 
λαμβάνει συνεπείς και αξιόπιστες πλη ‑
ροφορίες από τα κράτη μέλη σχετικά 
με την πρόοδο των ΕΠ, όχι μόνον από 
χρηματοοικονομική άποψη αλλά και 
όσον αφορά τις επιδόσεις. Για τον σκοπό 
αυτό πρέπει:
α)  να αξιολογεί τη συνάφεια των προ ‑
τεινόμενων δεικτών αποτελεσμάτων, 
κατά την έγκριση τόσο των ΕΠ όσο 
και των επακόλουθων τροποποιήσε ‑
ών τους,
β)  να σχεδιάσει ένα σύστημα παρακο ‑
λούθησης κατά τρόπο ώστε η πρό ‑
οδος προς όλες τις τιμές στόχου 
που έχουν καθοριστεί να μπορεί να 
μετράται εγκαίρως και να καθίσταται 
δυνατή η σύγκριση συν τω χρόνω,
γ)  να προτείνει τυποποιημένους δεί ‑
κτες σχετικά με τους στρατηγικούς 
στόχους της ΕΕ για το ηλεκτρονικό 
εμπόριο.Σύσταση 2
Η Επιτροπή πρέπει να δίδει έμφαση ώστε 
τα κριτήρια και οι διαδικασίες επιλογής 
που έχουν καθιερώσει τα κράτη μέλη 
να διασφαλίζουν την επιλογή, από το 
σύνολο των αιτήσεων, μόνο των έργων 
εκείνων που μεγιστοποιούν την προστι ‑
θέμενη αξία όσον αφορά την προώθηση 
της ανάπτυξης του ηλεκτρονικού εμπο ‑
ρίου στις ΜΜΕ και την επίτευξη των στό ‑
χων DAE, ενώ, παράλληλα, διασφαλίζουν 
την καταλληλότητα των διαδικασιών για 
τους σχετικούς δικαιούχους όσον αφορά 
τον χρόνο και τις διοικητικές εργασίες 
που απαιτούνται.
Κατά την επιλογή των έργων, οι αρχές 
των κρατών μελών πρέπει, κατά περί ‑
πτωση, να ζητούν από τους αιτούντες:
α)  να αιτιολογούν την ανάγκη υλοποί ‑
ησης του σχετικού έργου, ιδεωδώς 
υπό μορφή επαρκώς λεπτομερούς 
και ρεαλιστικού επιχειρηματικού 
σχεδίου,
β)  να καταδεικνύουν την οικονομική 
βιωσιμότητα του έργου,
γ)  να καταδεικνύουν την ανάγκη δημό ‑
σιας χρηματοοικονομικής στήριξης, 
προκειμένου να αποφεύγεται το φαι ‑
νόμενο της μη αποδοτικής δαπάνης,
δ)  να δοθούν κίνητρα στους κυρίους 
των έργων ώστε να λάβουν υπ’ όψιν 
τη διασυνοριακή διάσταση των 
επιχειρήσεών τους, με σκοπό να 
αξιοποιήσουν πλήρως τις ευκαιρίες 
της ενιαίας αγοράς.
27 Συμπεράσματα και συστάσεις
Σύσταση 3
Η Επιτροπή πρέπει να ζητεί από τις δια ‑
χειριστικές αρχές των κρατών μελών να 
θεσπίζουν εργαλεία διαχείρισης με σκο ‑
πό την παρακολούθηση του αντικτύπου 
των επιχορηγήσεων στην επιχειρηματική 
ανάπτυξη των ΜΜΕ που έλαβαν στή ‑
ριξη. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή πρέπει 
να ζητεί:
α)  να καθορίζεται στις συμφωνίες 
επιχορήγησης ένα ελάχιστο σύνολο 
αξιόπιστων δεικτών με σχετικούς 
στόχους, που να αποτελούν αντι ‑
κείμενο μέτρησης και επακόλου ‑
θης παρακολούθησης, τόσο αφού 
υλοποιηθεί το έργο και έχει τεθεί 
σε λειτουργία όσο και σε μεταγενέ ‑
στερο στάδιο, όταν είναι πιθανό να 
είναι εμφανής ο πλήρης αντίκτυπος 
του έργου,β) όπου ενδείκνυται, να θεσπίζεται 
μηχανισμός που να διασφαλίζει 
ότι οι πληρωμές συνδέονται με τις 
επιδόσεις και να καθιστά δυνατή 
την προσαρμογή τους σε περίπτωση 
ιδιαίτερα χαμηλών επιδόσεων,
γ)  να διενεργούνται οι αναγκαίοι έλεγ ‑
χοι ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι 
τα στοιχεία που καταχωρίζονται στα 
συστήματα παρακολούθησης είναι 
αξιόπιστα και συνεπή.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα ΙI, του οποίου προεδρεύει ο κύριος  
Henri GRETHEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη 
συνεδρίασή του της 12ης Νοεμβρίου 2014.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA  
 Πρόεδρος
28
Οι «κατευθυντήριες αρχές για την επιλογή των πράξεων»  
και οι «δείκτες εκροών συμπεριλαμβανομένης της ποσο -
τικά προσδιορισμένης τιμής στόχου»  πρέπει να αποτε ‑
λούν μέρος των προγραμμάτων ΕΔΕΤ για την περίοδο 
2014 ‑2020 και υπόκεινται σε διαπραγματεύσεις με 
την Επιτροπή. Το είδος των αρχών επιλογής και των 
λεπτομερών κριτηρίων επιλογής θα εξαρτάται από τον 
συγκεκριμένο στόχο και το πλαίσιο της συγχρηματο ‑
δοτούμενης επένδυσης.
Τα κράτη μέλη στα οποία διαπιστώθηκαν αδυναμίες 
στους τομείς αυτούς, υποχρεούνται να περιγράψουν 
στο πρόγραμμα (εκ των προτέρων αιρεσιμότητα, σχέ ‑
διο δράσης) τις δράσεις που οι αρχές σχεδιάζουν να 
αναλάβουν για να βελτιώσουν τις διαδικασίες επιλογής 
των έργων και τον διοικητικό φόρτο των δικαιούχων. 
Όπου είναι σκόπιμο, ενθαρρύνονται τα κράτη μέλη 
να χρησιμοποιούν την τεχνική βοήθεια με ενεργό και 
εστιασμένο τρόπο για την επίτευξη των προβλεπόμε ‑
νων βελτιώσεων.
Επιπλέον, η Επιτροπή θα συμβουλεύσει τις διαχειρι ‑
στικές αρχές να συμπεριλάβουν τις συστάσεις του 
Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στη διαδικασία 
επιλογής και στα κριτήρια επιλογής των έργων ψηφια ‑
κής ανάπτυξης.
IV γ)
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή.
Ειδικότερα, η Επιτροπή συμφωνεί κατ’ αρχήν με 
την καθιέρωση μηχανισμού που θα διασφαλίζει τη 
σύνδεση των πληρωμών με τις επιδόσεις. Ωστόσο, 
η σύνδεση των πληρωμών στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ για 
το ηλεκτρονικό εμπόριο με τα αποτελέσματα θα είναι 
δύσκολη.Σύνοψη
III
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την 
αξιολόγηση του Συνεδρίου.
Η Επιτροπή εκτιμά ότι η αποτελεσματικότητα της 
στήριξης έργων ηλεκτρονικού εμπορίου στο πλαίσιο 
του ΕΤΠΑ επιτρέπει την αύξηση της διαθεσιμότητας 
επιγραμμικών επιχειρησιακών υπηρεσιών.
Οι νέοι κανονισμοί για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και 
Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) για την περίοδο 2014 ‑2020 
αντιμετωπίζουν το ζήτημα της παρακολούθησης στο 
επίπεδο του προγραμματισμού με την ενίσχυση του 
προσανατολισμού προς τα αποτελέσματα και της λογι ‑
κής της παρέμβασης με την καθιέρωση εκ των προτέ ‑
ρων αιρεσιμοτήτων. Στην περίπτωση των επενδύσεων 
στο ηλεκτρονικό εμπόριο, μια συγκεκριμένη εκ των 
προτέρων αιρεσιμότητα είναι αναγκαία με τη μορφή 
στρατηγικού πλαισίου πολιτικής για την ψηφιακή 
ανάπτυξη.
IV α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή.
Για την περίοδο 2007 ‑2013, η Επιτροπή απαιτεί από 
τις διαχειριστικές αρχές να της υποβάλλουν εκθέσεις 
όσον αφορά την εφαρμογή των προγραμμάτων σύμ ‑
φωνα με τους εφαρμοστέους κανονισμούς του ΕΤΠΑ.
Τα προγράμματα ΕΔΕΤ της περιόδου 2014 ‑2020 θα 
δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στα αποτελέσματα βάσει 
των στόχων. Σε επίπεδο άξονα προτεραιότητας οι 
δείκτες θα αποτυπώνουν τις συνολικές επιδόσεις στον 
άξονα, αλλά όχι τις επιμέρους επιδόσεις όλων των 
ειδών δράσεων που μπορεί να συμπεριλαμβάνονται 
στον εν λόγω άξονα.
IV β)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή και θα ζητή ‑
σει από τα κράτη μέλη να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα.Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 29
Παρατηρήσεις
18
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την 
αξιολόγηση του Συνεδρίου όσον αφορά το στρατηγικό 
πλαίσιο που καθιερώθηκε σε όλα τα ελεγχθέντα κράτη 
μέλη. Επιπλέον, η Επιτροπή τονίζει ότι ο νέος κανονι ‑
σμός ΕΔΕΤ παρέχει βελτιωμένο πλαίσιο επιδόσεων και 
προσανατολισμού στα αποτελέσματα για την περίοδο 
2014 ‑2020. (Βλ. απάντηση στο σημείο IVβ.).
22
Ο κανονισμός που διέπει τα προγράμματα της περιόδου 
2007 ‑2013 δεν περιλαμβάνει καμία απαίτηση για τυπο ‑
ποιημένους δείκτες που να χρησιμοποιούνται για σκο ‑
πούς παρακολούθησης. Επιπλέον, δεν υπάρχει βασικός 
δείκτης που να αφορά ειδικά το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Ο «δείκτης αποτελεσμάτων» αποτυπώνει τα αποτελέ ‑
σματα που αναμένονται από την υλοποίηση συγκεκριμέ ‑
νης δραστηριότητας. Συνεπώς, τα κράτη μέλη επιλέ ‑
γουν δείκτη αποτελεσμάτων που να μετρά καλύτερα τις 
επιδόσεις της αναληφθείσας δραστηριότητας. Μολονότι 
η τυποποίηση είναι δυνατή με δείκτες υλοποιήσεων, οι 
δείκτες αποτελεσμάτων είναι ειδικά προσαρμοσμένοι 
και αντικατοπτρίζουν τον επιδιωκόμενο στόχο.
Κοινή απάντηση στα σημεία 23 & 25
Οι δείκτες αποτελεσμάτων τροποποιούνται από τις 
διαχειριστικές αρχές καθ’ όλη τη διάρκεια της περιό ‑
δου προγραμματισμού. Η Επιτροπή τονίζει ότι εάν ένα 
κράτος μέλος ζητήσει τροποποίηση του προγράμμα ‑
τος, είναι απαραίτητο να εξεταστούν εκ νέου και οι 
αντίστοιχοι δείκτες του προγράμματος. Εάν υπάρχει 
σοβαρή παρέκκλιση, πρέπει να διερευνηθεί ποιος 
είναι ο λόγος της παρέκκλισης αυτής ανάλογα με την 
περίπτωση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπραγματεύεται 
τροποποιήσεις και ζητεί από τη διαχειριστική αρχή να 
τις αιτιολογήσει με ισχυρά επιχειρήματα. Οι δείκτες 
αποτελεσμάτων επικαιροποιούνται τόσο προς τα πάνω 
(εάν το επίπεδο φιλοδοξίας μπορεί να είναι ακόμα 
υψηλότερο) όσο και προς τα κάτω (εάν η οικονομική 
πραγματικότητα και η πρόοδος που σημειώθηκε επι ‑
τόπου δεν εξαρτώνται από τη διαχειριστική αρχή).
Όσον αφορά την Ελλάδα, η πρόσφατη τροποποίηση 
του επιχειρησιακού προγράμματος ‑ ΕΠ «Ψηφιακή 
σύγκλιση» του Δεκεμβρίου 2012 αφορούσε κατά 
κύριο λόγο σημαντική μείωση του προϋπολογι ‑
σμού (περίπου 300 εκατ. ευρώ) για να ενισχυθεί το Εισαγωγή
05
Η Επιτροπή σημειώνει ότι το μερίδιο των ΜΜΕ στις 
ηλεκτρονικές αγορές είναι σε γενικές γραμμές πολύ 
υψηλότερο, και ο μέσος όρος του 26 % για την ΕΕ 
βρίσκεται πολύ εγγύτερα στον στόχο. Αυτή η σχετική 
επιτυχία οφείλεται εν μέρει σε υψηλότερο σημείο 
εκκίνησης. Επίσης, οι ηλεκτρονικές αγορές είναι εύκο ‑
λες αλλά οι πωλήσεις είναι δύσκολες διότι πρέπει να 
καταρτιστεί μια πλατφόρμα, με μηχανισμούς πληρω ‑
μής και παράδοσης.
09
Η Επιτροπή συμμερίζεται την ανησυχία του Συνεδρίου 
σχετικά με τα χαμηλά ποσοστά απορρόφησης των 
κεφαλαίων για την υιοθέτηση των ΤΠΕ. Κατά συνέπεια, 
η Επιτροπή εκπόνησε και διαδίδει1 κατευθυντήριες 
γραμμές για να προωθήσει τη χρήση των εργαλείων 
πολιτικής σχετικά με την υιοθέτηση των ΤΠΕ από 
τις ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού 
εμπορίου. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο του «έξυπνου 
οδηγού για την καινοτομία υπηρεσιών»: ο οδηγός για 
την «έξυπνη ανάπτυξη των ΜΜΕ», ο οδηγός για την 
«διεθνοποίηση των ΜΜΕ», ο οδηγός για διάφορες 
μεθόδους υποστήριξης για την ενίσχυση της ψηφιακής 
ανάπτυξης «εργαλειοθήκη για το ψηφιακό θεματολό ‑
γιο» και το σχέδιο για κουπόνια καινοτομίας ΤΠΕ που 
αναφέρεται παρακάτω. Επίσης, η Επιτροπή παρέχει 
πρόσβαση σε εμπειρογνώμονες σε θέματα ψηφιακής 
ανάπτυξης μέσω της τεχνικής της βοήθειας2.
Επίσης, η Επιτροπή δρομολόγησε το 2003 το Ευρω ‑
παϊκό δίκτυο στήριξης του ηλεκτρονικού επιχειρείν 
για τις ΜΜΕ (eBSN) ως πλατφόρμα συντονισμού των 
πολιτικών που σχεδιάστηκε για τους εθνικούς και 
περιφερειακούς φορείς λήψης αποφάσεων και τους 
εμπειρογνώμονες δημόσιας πολιτικής στον τομέα του 
ηλεκτρονικού επιχειρείν. Αυτό περιλαμβάνει πρωτο ‑
βουλία για την προώθηση της έξυπνης χρήσης των 
τεχνολογιών της πληροφορίας και της ολοκλήρω ‑
σης των ΜΜΕ στις παγκόσμιες βιομηχανικές αξιακές 
αλυσίδες3.
1 Βλ.: http://s3platform.jrc.ec.europa.eu/gu ides
2  Όπως συνέβη την περίοδο 2013 ‑14 στην περίπτωση της 
Ουγγαρίας, της Ελλάδας και της Ιταλίας.
3  Βλ.: http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/ict/ebsn/what/
index_en.htm
Απαντήσεις της Επιτροπής 30
Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και στο 
πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, εναπόκειται 
στα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να αποφασίσουν 
κατά πόσον θα δρομολογήσουν το καθεστώς κουπο ‑
νιών καινοτομίας ΤΠΕ στο πλαίσιο των ΕΠ τους. Επί 
του παρόντος η Επιτροπή προωθεί την υιοθέτηση 
του καθεστώτος από τις περιφέρειες στο πλαίσιο των 
στρατηγικών τους για την καινοτομία ή την ψηφιακή 
ανάπτυξη.
Η Επιτροπή συμφωνεί επίσης με την ανάγκη ενίσχυσης 
του καθεστώτος στήριξης με βάση τη ζήτηση που να 
αντιμετωπίζει τις επιχειρηματικές ανάγκες των ΜΜΕ.
Ωστόσο, από την κτηθείσα μέχρι σήμερα εμπειρία στις 
περιφέρειες προκύπτει ότι συχνά οι ΜΜΕ δεν διαθέ ‑
τουν αρκετές γνώσεις για να εντοπίσουν επακριβώς 
την τεχνολογία/λύση ΤΠΕ που θα αντιστοιχούσε στο 
επιχειρηματικό τους πλαίσιο και επομένως οι ΜΜΕ 
χρειάζονται στήριξη για να καθορίσουν και να δια ‑
τυπώσουν τη ζήτηση για ΤΠΕ και να εκπονήσουν το 
κατάλληλο επιχειρηματικό σχέδιο. Η παροχή συμβου ‑
λών για την ανάλυση και τον εντοπισμό της ορθής επι ‑
χειρηματικής λύσης ΤΠΕ για τις ΜΜΕ αποτελεί επίσης 
μέρος της πρωτοβουλίας για τα κουπόνια.
Λόγω του πειραματικού χαρακτήρα της πρωτοβουλίας 
κουπονιών και του περιορισμένου χρόνου της εφαρ ‑
μογής της, δεν είναι διαθέσιμοι μέχρι σήμερα δείκτες 
αποτελεσμάτων. Οι πληροφορίες αυτές θα διατεθούν 
στην Επιτροπή κατά τις επόμενες συνεδριάσεις των 
επιτροπών παρακολούθησης που προβλέπονται για τα 
μέσα του 2015.
Σε επίπεδο προγράμματος, είναι σημαντικό να τονιστεί 
ότι κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007 ‑2013, 
δεν έχουν θεσπιστεί δείκτες αποτελεσμάτων αλλά 
δείκτες υλοποιήσεων. Ωστόσο, αυτές οι πληροφορίες 
θα ζητηθούν από τις επιτροπές παρακολούθησης.ΕΠ «Ανταγωνιστικότητα». Η μείωση αυτή επηρέασε 
αναπόφευκτα την αξία των δεικτών που χρειάστηκε να 
υποστούν τελική επεξεργασία και να προσαρμοστούν 
ανάλογα.
24
Οι αλλαγές των δεικτών στο ΕΠ «Καινοτόμος Οικονο ‑
μία» στην Πολωνία επήλθαν στην αρχή του 2011. Λαμ ‑
βανομένων υπόψη ότι το ΕΠ εγκρίθηκε στο τέλος του 
2007 και οι πρώτες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων 
δημοσιεύθηκαν το 2008 και το 2009, οι τροποποιήσεις 
έγιναν το συντομότερο δυνατό μετά την απόκτηση 
των πρώτων εμπειριών από την εφαρμογή του μέτρου 
αυτού στο μέσο της περιόδου προγραμματισμού με 
συναφή αιτιολόγηση που παρασχέθηκε από τη διαχει ‑
ριστική αρχή.
26
Παρόλο που η Επιτροπή παρείχε κατευθυντήριες 
γραμμές (βλ. υποσημείωση 6) στις αρμόδιες αρχές σχε ‑
τικά με τις αρχές του συστήματος κατηγοριοποίησης 
πληροφοριών, η ταξινόμηση των δαπανών παραμένει 
στην αρμοδιότητα της διαχειριστικής αρχής.
Πλαίσιο 2
Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής 
Ανάπτυξης, το «κουπόνι καινοτομίας ΤΠΕ» είναι ένας 
μηχανισμός υλοποίησης ο οποίος επιτρέπει την προ ‑
σέγγιση πολύ μικρών επιχειρήσεων και ΜΜΕ με τρόπο 
που μειώνει τον διοικητικό φόρτο των εν λόγω επιχει ‑
ρήσεων. Δεν υπάρχει ενιαία προσέγγιση. Κάθε καθε ‑
στώς θα αναπτύσσεται και θα εφαρμόζεται από περι ‑
φερειακές και τοπικές αρχές με τη μορφή επιδοτήσεων 
ή χρηματοπιστωτικών μέσων σύμφωνα με συναφείς 
ειδικούς παράγοντες όπως το δυναμικό και η ένταση 
των ΤΠΕ σε κάθε περιφέρεια, η ένταξη του καθεστώτος 
σε άλλα μέτρα διαχείρισης της καινοτομίας, η ικανό ‑
τητα διαχείρισης του καθεστώτος, η προηγούμενη 
εμπειρία στη στήριξη ανάλογων μέτρων ή η ανάγκη 
βελτίωσης στην υιοθέτηση των ΤΠΕ από τις ΜΜΕ.
Απαντήσεις της Επιτροπής 31
33
Η Επιτροπή τονίζει ότι «οι κατευθυντήριες αρχές για 
την επιλογή» πράξης, ως μέρος ΕΠ, ελέγχονται προ ‑
σεκτικά από την Επιτροπή κατά τη διαπραγμάτευση 
των προγραμμάτων ΕΔΕΤ για την περίοδο 2014 ‑2020 
ώστε να διασφαλιστεί ότι αντιστοιχούν στους ειδικούς 
στόχους και τα είδη πράξεων4.
35
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαχειριστική αρχή (ή 
ο εξουσιοδοτημένος ενδιάμεσος φορέας) θα πρέπει 
να διατηρούν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που να 
καταδεικνύουν ότι η διαδικασία επιλογής είναι διαφα ‑
νής και πληροί τα κριτήρια που αποφάσισε η επιτροπή 
παρακολούθησης του προγράμματος.
36 α)
Η Επιτροπή σημειώνει ότι έχει υπόψη της την υπόθεση 
που περιγράφεται. Η Επιτροπή και το κράτος μέλος 
έχουν λάβει τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα.
36 β)
Όσον αφορά τα ιταλικά έργα και όπως εξηγήθηκε από 
τις αρχές των κρατών μελών, η πρόσκληση υποβολής 
προτάσεων είχε συνταχθεί σύμφωνα με τον κανονισμό 
(ΕΚ) αριθ. 1998/2006 (ενισχύσεις ήσσονος σημασίας). 
Ο κανονισμός αυτός δεν προέβλεπε απαίτηση για 
δημιουργία κινήτρων αντίθετα με άλλα καθεστώτα 
ενισχύσεων. Ωστόσο, η πρόσκληση περιόρισε τις 
αναδρομικές δαπάνες έως την 1η Ιανουαρίου 2008 και 
δεν τις παρέτεινε έως την 1η Ιανουαρίου 2007 όπως θα 
ήταν δυνατόν.
4  Άρθρο 96 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού περί 
καθορισμού κοινών διατάξεων: (iii) περιγραφή του είδους και 
παραδειγμάτων των δράσεων που πρόκειται να υποστηριχθούν, στο 
πλαίσιο κάθε επενδυτικής προτεραιότητας και της αναμενόμενης 
συμβολής τους στους ειδικούς στόχους που αναφέρονται στο 
σημείο i), συμπεριλαμβανομένων των κατευθυντήριων αρχών για 
την επιλογή των πράξεων και, κατά περίπτωση, του εντοπισμού 
των βασικών στοχευόμενων ομάδων, των ειδικών στοχευόμενων 
περιοχών, των τύπων των δικαιούχων, της προγραμματιζόμενης 
χρήσης των μέσων και των μεγάλων έργων.29
Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, ο καθορι ‑
σμός λεπτομερών κριτηρίων επιλογής και η επιλογή 
των έργων εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών 
μελών. Αυτό σημαίνει ότι κατά την επιλογή των έργων 
ηλεκτρονικού εμπορίου, η διαχειριστική αρχή αποφα ‑
σίζει κατά πόσον πρέπει να υποβληθεί επιχειρηματικό 
σχέδιο ως μέρος της αίτησης (ή άλλες πληροφορίες 
σύμφωνα με τους στόχους του ΕΠ) και τι πρέπει να 
περιλαμβάνει. Επίσης, η διαχειριστική αρχή επαλη ‑
θεύει την ποιότητα της αίτησης για το έργο και των 
δικαιολογητικών εγγράφων (π.χ. ποιότητα των επιχει ‑
ρηματικών σχεδίων).
31
Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, ο καθορι ‑
σμός λεπτομερών κριτηρίων επιλογής και η επιλογή 
των έργων εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών 
μελών. Αυτό σημαίνει ότι κατά την επιλογή των έργων 
ηλεκτρονικού εμπορίου, η διαχειριστική αρχή αποφα ‑
σίζει κατά πόσον πρέπει να υποβληθεί επιχειρηματικό 
σχέδιο ως μέρος της αίτησης (ή άλλες πληροφορίες 
σύμφωνα με τους στόχους του ΕΠ) και τι πρέπει να 
περιλαμβάνει. Επίσης, η διαχειριστική αρχή επαλη ‑
θεύει την ποιότητα της αίτησης για το έργο και των 
δικαιολογητικών εγγράφων (π.χ. ποιότητα των επιχει ‑
ρηματικών σχεδίων).
Κοινή απάντηση στο σημείο 32 και στο 
πλαίσιο 4
Η Επιτροπή σημειώνει ότι έχει υπόψη της την υπόθεση 
που περιγράφεται στο σημείο 32 και στο πλαίσιο 4. 
Η Επιτροπή και το κράτος μέλος έχουν λάβει τα κατάλ ‑
ληλα διορθωτικά μέτρα.
Απαντήσεις της Επιτροπής 32
43
Θα μπορούσε να προβλέπεται η μετάφραση του δικτυ ‑
ακού τόπου όταν υπάρχουν επιχειρηματικές ευκαιρίες 
στο εξωτερικό στην αγορά στόχο. Ωστόσο, ανάλογα 
με το χαρακτήρα της επιχείρησης, το κόστος που 
θα απαιτηθεί ενδέχεται να υπερβαίνει τα πρόσθετα 
οφέλη.
Κοινή απάντηση στα σημεία 44 & 45
Ο κανονισμός που διέπει τα προγράμματα της περιό ‑
δου 2007 ‑2013 δεν περιλαμβάνει καμία απαίτηση για 
τυποποιημένους δείκτες που να χρησιμοποιούνται 
για σκοπούς παρακολούθησης. Επιπλέον, δεν υπάρχει 
βασικός δείκτης που να αφορά ειδικά το ηλεκτρονικό 
εμπόριο.
Η ανάλυση των εκθέσεων που υποβάλλονται σχετικά 
με την πρόοδο της υλοποίησης των έργων πραγματο ‑
ποιείται στο επίπεδο του κράτους μέλος. Σύμφωνα με 
τις νομικές βάσεις, η Επιτροπή παρέχει καθοδήγηση 
για τη βελτίωση της διαχείρισης του έργου.
Ο «δείκτης αποτελεσμάτων» αποτυπώνει τα απο ‑
τελέσματα που αναμένονται από την υλοποίηση 
συγκεκριμένης δραστηριότητας. Συνεπώς, τα κράτη 
μέλη επιλέγουν δείκτη αποτελεσμάτων που να μετρά 
καλύτερα τις επιδόσεις της αναληφθείσας δραστηριό ‑
τητας. Μολονότι η τυποποίηση είναι δυνατή με δείκτες 
υλοποιήσεων, οι δείκτες αποτελεσμάτων είναι ειδικά 
προσαρμοσμένοι και αντικατοπτρίζουν τον επιδιωκό ‑
μενο στόχο.
47
Η συστηματική παρακολούθηση των έργων που 
υλοποιήθηκαν πλήρως μπορεί να θεωρηθεί ως καλή 
πρακτική αλλά δεν αποτελεί υποχρέωση βάσει των 
κανονισμών.
Οι διαχειριστικές αρχές θα πρέπει να διενεργούν αξιο ‑
λογήσεις για να εκτιμήσουν την αποτελεσματικότητα, 
την αποδοτικότητα και τον αντίκτυπο ενός προγράμ ‑
ματος. Στο πλαίσιο μιας αξιολόγησης θα εκτιμηθεί 
ο τρόπος με τον οποίο η στήριξη από τα Ταμεία συνέ ‑
βαλε στους στόχους κάθε προτεραιότητας.37
Η Επιτροπή συμφωνεί με το Συνέδριο και, σε συνα ‑
φείς υποθέσεις, θα εγείρει το ζήτημα της διάρκειας 
της επιλογής έργων στις επιτροπές παρακολούθησης 
προγράμματος για να εξασφαλίσει εγκεκριμένες και 
ταχύτερες διαδικασίες.
40
Η Επιτροπή τονίζει τη διαφορά έντασης της παρέμ ‑
βασης μεταξύ του ελληνικού ΕΠ και του πιλοτικού 
έργου «Κουπόνια καινοτομίας ΤΠΕ» η οποία στην 
περίπτωση του ελληνικού ΕΠ κυμαινόταν από 40 000 
έως 200 000 ευρώ και στην περίπτωση του πιλοτικού 
έργου από 5 000 έως 7 500 ευρώ. Αυτό θα μπορούσε 
επίσης να εξηγήσει τη διαφορά στη διάρκεια της διαδι ‑
κασίας επιλογής.
Επιπλέον, η Μούρθια βάσισε το πιλοτικό της έργο για 
τα κουπόνια καινοτομίας ΤΠΕ στην εκτεταμένη εμπει ‑
ρία της στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τη διαχεί ‑
ριση κουπονιών καινοτομίας.
41
Η διασυνοριακή διάσταση εξαρτάται από τον χαρα ‑
κτήρα της επιχείρησης. Η επιχείρηση μπορεί να είναι 
τοπική και επομένως να αποκλείει τις διασυνοριακές 
δραστηριότητες. Η μελλοντική επέκταση της επιχεί ‑
ρησης μπορεί με τη σειρά της να απαιτεί την προσαρ ‑
μογή του δικτυακού τόπου με την καθιέρωση πολυ ‑
γλωσσικών λειτουργιών.
Όσον αφορά τα προγράμματα του ΕΤΠΑ της περιό ‑
δου 2014 ‑2020, η Επιτροπή επιμένει στη σημασία της 
διεθνοποίησης των ΜΜΕ, διότι η ανάλυση καταδει ‑
κνύει ότι οι ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται πέρα από 
τα εθνικά τους σύνορα τείνουν να είναι περισσότερο 
ανταγωνιστικές5.
5  Βλ., για παράδειγμα: http://ec.europa.eu/enterprise/
policies/sme/files/support_measures/internationalisation/
report_internat_en.pdf
Απαντήσεις της Επιτροπής 33
Η Επιτροπή υπογραμμίζει επίσης ότι, κατά την περί ‑
οδο 2014 ‑2020, η υποβολή εκθέσεων στην Επιτροπή 
σχετικά με τα αποτελέσματα δεν αφορά κάθε επιμέ ‑
ρους έργο, αλλά συγκεντρωτικά αποτελέσματα ανά 
πρόγραμμα ή άξονα.
60
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι λεπτομέρειες σχετικά με 
τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων των δικαιούχων, 
συμπεριλαμβανομένων των ποσοτικών και ποιοτικών 
στόχων και της εκτίμησης του κόστους παραγωγής 
δεδομένων και υποβολής εκθέσεων σε σχέση με τον 
όγκο της στήριξης, εμπίπτουν στην επιμερισμένη 
διαχείριση που ορίζεται από τη διαχειριστική αρχή 
σύμφωνα με το ΕΠ και τους στόχους του.
Συμπεράσματα και συστάσεις
64
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την 
αξιολόγηση του Συνεδρίου. Η Επιτροπή εκτιμά ότι 
η αποτελεσματικότητα της στήριξης έργων ηλεκτρο ‑
νικού εμπορίου στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ επιτρέπει την 
αύξηση της διαθεσιμότητας επιγραμμικών επιχειρη ‑
σιακών υπηρεσιών. Οι νέοι κανονισμοί για τα Ευρω ‑
παϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) για 
την περίοδο 2014 ‑2020 αντιμετωπίζουν το ζήτημα 
της παρακολούθησης στο επίπεδο του προγραμμα ‑
τισμού με την ενίσχυση του προσανατολισμού προς 
τα αποτελέσματα και της λογικής της παρέμβασης με 
την καθιέρωση εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων. Στην 
περίπτωση των επενδύσεων στο ηλεκτρονικό εμπόριο, 
μια συγκεκριμένη εκ των προτέρων αιρεσιμότητα είναι 
αναγκαία με τη μορφή στρατηγικού πλαισίου πολιτι ‑
κής για την ψηφιακή ανάπτυξη.
65
Οι κανονισμοί που διέπουν τα προγράμματα της 
περιόδου 2007 ‑2013 δεν περιλαμβάνουν απαιτήσεις 
χρησιμοποίησης τυποποιημένων δεικτών για λόγους 
παρακολούθησης. Επιπλέον, δεν υπάρχει βασικός 
δείκτης που να αφορά ειδικά το ηλεκτρονικό εμπόριο 
ο οποίος να επιτρέπει την παρακολούθηση ειδικών 
επιδόσεων.49 α)
Η Επιτροπή αναγνωρίζει το πρόβλημα, αλλά εφιστά 
την προσοχή στις επιπτώσεις της οικονομικής/χρημα ‑
τοπιστωτικής κρίσης που οδήγησε σε υψηλό επίπεδο 
θνησιμότητας των επιχειρήσεων, και σε αποσύρ ‑
σεις από τα χρηματοδοτούμενα έργα, καθώς και σε 
γενικευμένη επιμήκυνση του χρόνου υλοποίησης των 
παρεμβάσεων. Για να αντιμετωπίσουν αυτή την κρίση, 
οι αρχές του Πεδεμοντίου εστίασαν τις προσπάθειές 
τους (συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης) 
στην επιτάχυνση της απορρόφησης των κεφαλαίων.
Η διαχειριστική αρχή εφαρμόζει ορισμένες πρωτοβου ‑
λίες προκειμένου να σταματήσει αυτή η κατάσταση 
«έκτακτης ανάγκης» και να αποκατασταθεί η τακτική, 
σταθερή και εύρυθμη εκτέλεση των μηχανογραφικών 
δραστηριοτήτων διαχείρισης για όλες τις πληροφορίες 
που αφορούν την κατάσταση της προόδου των χρημα ‑
τοδοτούμενων έργων.
49 β)
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι σχετικοί δείκτες θα 
πρέπει να καθοριστούν κατάλληλα ώστε να δίνουν τη 
δυνατότητα στη διαχειριστική αρχή να συγκεντρώνει 
στοιχεία σε επίπεδο ΕΠ.
Οι νέοι κανονισμοί ΕΔΕΤ για την περίοδο 2014 ‑2020 
ρυθμίζουν το πρόβλημα αυτό.
Πλαίσιο 6
Τα έργα που ελέγχθηκαν αφορούν κυρίως την παροχή 
εξειδικευμένων συμβουλών από τρίτα μέρη, καθώς και 
υπηρεσίες στήριξης νέων και υφιστάμενων επιχει ‑
ρήσεων. Επομένως, οι μισθοί αντιπροσωπεύουν το 
βασικό στοιχείο του κόστους της επιχορήγησης.
Επιπλέον, τα έξοδα εμπορίας προέκυψαν από εκδηλώ ‑
σεις δικτύωσης που διοργανώθηκαν για νέες εταιρείες 
με σκοπό τη συνάντηση με επιτυχημένους επιχειρημα ‑
τίες. Οι νέες εταιρείες επωφελήθηκαν από τις εκδηλώ ‑
σεις αυτές, δεδομένου ότι, σε μεταγενέστερο στάδιο, 
προέκυψαν επιχειρηματικές ευκαιρίες.
58
Βλέπε την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 22 
σχετικά με την καλύτερη εστίαση στα αποτελέσματα 
στο πλαίσιο του κανονισμού περί καθορισμού κοινών 
διατάξεων για την περίοδο 2014 ‑2020.
Απαντήσεις της Επιτροπής 34
67
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την 
αξιολόγηση του Συνεδρίου.
Σύσταση 1
Για την περίοδο 2007 ‑2013, η Επιτροπή απαιτεί από 
τις διαχειριστικές αρχές να της υποβάλλουν εκθέσεις 
όσον αφορά την εφαρμογή των προγραμμάτων σύμ ‑
φωνα με τους εφαρμοστέους κανονισμούς του ΕΤΠΑ.
Ωστόσο, τα προγράμματα ΕΔΕΤ της περιόδου 2014 ‑
2020 θα δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στα αποτελέ ‑
σματα βάσει των στόχων. Σε επίπεδο άξονα προτε ‑
ραιότητας οι δείκτες θα αποτυπώνουν τις συνολικές 
επιδόσεις στον άξονα, αλλά όχι τις επιμέρους επιδό ‑
σεις όλων των ειδών δράσεων που μπορεί να συμπερι ‑
λαμβάνονται στον εν λόγω άξονα.
Σύσταση 1 α)
Η Επιτροπή δέχεται να αξιολογήσει την καταλληλό ‑
τητα των προτεινόμενων δεικτών αποτελεσμάτων, 
τόσο κατά την έγκριση των επιχειρησιακών προ ‑
γραμμάτων όσο και στο πλαίσιο μεταγενέστερων 
τροποποιήσεων.
Σύσταση 1 β)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Κατά την περίοδο 2014 ‑2020, στο πλαίσιο της ενί ‑
σχυσης του προσανατολισμού προς την επίτευξη 
αποτελεσμάτων, τα προγράμματα καλούνται να 
προσδιορίσουν με σαφήνεια κοινούς και ειδικούς ανά 
πρόγραμμα δείκτες υλοποιήσεων (με τιμές‑στόχους), 
καθώς και δείκτες αποτελεσμάτων που θα μετρούν την 
πρόοδο προς την επιδιωκόμενη αλλαγή μέσω επενδύ ‑
σεων (με αρχικές τιμές και τιμές‑στόχους). Οι πληροφο ‑
ρίες σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής του προ ‑
γράμματος θα διαβιβάζονται στην Επιτροπή σε ετήσια 
βάση (από το 2016 και μετά) για να καταστεί δυνατή 
η διαχρονική παρακολούθηση. Οι πληροφορίες αυτές 
θα είναι δομημένες και θα επιτρέπουν αναλύσεις, 
συγκρίσεις και ομαδοποιήσεις. Επίσης, η Επιτροπή έχει 
την πρόθεση να δημοσιεύει τα δεδομένα αυτά.
Σύσταση 1 γ)
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή.Επίσης, αν ένα κράτος μέλος ζητήσει τροποποίηση 
προγράμματος, απαιτείται να επανεξεταστούν επίσης 
οι αντίστοιχοι δείκτες του προγράμματος.
Δεύτερον, παρόλο που η Επιτροπή παρείχε κατευ ‑
θυντήριες γραμμές6 στις αρμόδιες αρχές σχετικά με 
τις αρχές του συστήματος κατηγοριοποίησης πληρο ‑
φοριών, η ταξινόμηση των δαπανών παραμένει στην 
αρμοδιότητα της διαχειριστικής αρχής.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει τον πειραματικό χαρακτήρα 
της πρωτοβουλίας «Καθεστώς κουπονιών καινοτομίας 
ΤΠΕ». Η κτηθείσα μέχρι σήμερα εμπειρία στις εν λόγω 
περιφέρειες δείχνει ότι υπάρχει πραγματική ανάγκη 
για τέτοιες πρωτοβουλίες προκειμένου να ενισχυθεί 
η ζήτηση των ΜΜΕ. Λόγω του περιορισμένου χρόνου 
εφαρμογής, κανένας δείκτης αποτελεσμάτων δεν είναι 
σήμερα διαθέσιμος. Οι πληροφορίες αυτές θα διατε ‑
θούν στην Επιτροπή κατά τις επόμενες συνεδριάσεις 
των επιτροπών παρακολούθησης που προβλέπονται 
για τα μέσα του 2015.
66
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο νέος κανονισμός ΕΔΕΤ παρέ ‑
χει βελτιωμένο πλαίσιο επιδόσεων και προσανατολι ‑
σμού στα αποτελέσματα για την περίοδο 2014 ‑2020.
Ιδιαίτερα,  «οι κατευθυντήριες αρχές για την επιλογή» 
πράξης, ως μέρος ΕΠ, ελέγχονται προσεκτικά από την 
Επιτροπή κατά τη διαπραγμάτευση των προγραμμά ‑
των ΕΔΕΤ για την περίοδο 2014 ‑2020 ώστε να διασφα ‑
λιστεί ότι αντιστοιχούν στους ειδικούς στόχους και τα 
είδη πράξεων7.
6  Καθοδηγητικό σημείωμα του 2009: http://ec.europa.eu/
employment_social/sfc2007/quick‑guides/sfc2007_reporting_
categorisation_data_Note_Art_11.pdf  ‑ 
Συχνές ερωτήσεις που δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά το 2009 
και αναθεωρήθηκαν το 2012: http://ec.europa.eu/employment_
social/sfc2007/quick‑guides/categorisation_faq_rev201202.
pdf ‑ «Ενθαρρύνεται η ορθολογιστική χρήση κωδίκων, καθώς και 
η χρήση εθνικών συμβάσεων ή ορισμών, εφόσον υπάρχουν.... 
Η Επιτροπή δεν πρότεινε εναρμονισμένους ορισμούς, αλλά 
είναι πρόθυμη να εκφέρει γνώμη για όλα τα θέματα που θα 
προκύψουν.
7  Άρθρο 96 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού περί 
καθορισμού κοινών διατάξεων: (iii) περιγραφή του είδους και 
παραδειγμάτων των δράσεων που πρόκειται να υποστηριχθούν, στο 
πλαίσιο κάθε επενδυτικής προτεραιότητας και της αναμενόμενης 
συμβολής τους στους ειδικούς στόχους που αναφέρονται στο 
σημείο i), συμπεριλαμβανομένων των κατευθυντήριων αρχών για 
την επιλογή των πράξεων και, κατά περίπτωση, του εντοπισμού 
των βασικών στοχευόμενων ομάδων, των ειδικών στοχευόμενων 
περιοχών, των τύπων των δικαιούχων, της προγραμματιζόμενης 
χρήσης των μέσων και των μεγάλων έργων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 35
Η Επιτροπή σημειώνει ότι η σύσταση αυτή απευθύνε ‑
ται στα κράτη μέλη και τονίζει ότι, στο συγκεκριμένο 
πλαίσιο του κάθε ΕΠ, θα ήταν σκόπιμες κατάλληλες 
λεπτομέρειες.
Σύσταση 2 α)
Η Επιτροπή εγείρει τέτοια ζητήματα στο πλαίσιο των 
διαπραγματεύσεων για σχέδια προγραμμάτων ΕΔΕΤ, 
τα οποία πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες 
σχετικά με τις αρχές που διέπουν την επιλογή πρά ‑
ξεων. Ωστόσο, το είδος των αρχών επιλογής και των 
λεπτομερών κριτηρίων επιλογής θα εξαρτώνται από 
τον συγκεκριμένο στόχο, το είδος και τον όγκο της 
παρέμβασης και το πλαίσιο της επένδυσης. Αυτό μπο ‑
ρεί να μην οδηγήσει στην απαίτηση υποβολής επιχει ‑
ρηματικού σχεδίου σε όλες τις περιπτώσεις στήριξης 
του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Σύσταση 2 β)
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η συνεισφορά του ΕΤΠΑ στο 
έργο θα πρέπει να βασίζεται σε ανάλυση κόστους‑ο ‑
φέλους που να καταδεικνύει την οικονομική βιωσι ‑
μότητα του έργου. Πρόκειται για απαίτηση επιλογής 
που ορίζεται από τις επιτροπές παρακολούθησης στα 
κράτη μέλη.
Σύσταση 2 δ)
Η Επιτροπή προωθεί τη διεθνοποίηση των ΜΜΕ, 
δεδομένου ότι οι διεθνώς δραστήριες ΜΜΕ δημι ‑
ουργούν περισσότερες θέσεις εργασίας και είναι πιο 
καινοτόμες από τις ΜΜΕ που λειτουργούν μόνο στην 
εθνική αγορά τους8. Επομένως, οι κανονισμοί ΕΔΕΤ 
2014 ‑2020 ενθαρρύνουν επίσης τη συνεργασία πέρα 
από το έδαφος του ΕΠ (βλ. άρθρο 70 παράγραφος 2 
του κανονισμού περί κοινών διατάξεων). Ωστόσο, για 
να προσδιοριστεί αν συγκεκριμένα κίνητρα είναι απα ‑
ραίτητα για τη διασυνοριακή διάσταση των έργων, θα 
πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ειδικοί στόχοι και τα είδη 
των δράσεων ενός προγράμματος.
8  http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/market‑access/
internationalisation/index_en.htm#h2 ‑5.Η Επιτροπή συμφωνεί ότι είναι σημαντικό να παρα ‑
κολουθούνται οι επιπτώσεις των επιχορηγήσεων. 
Ωστόσο, οι δείκτες που θα επιλεγούν για την παρα ‑
κολούθηση της προόδου και των επιπτώσεων δεν θα 
είναι τυποποιημένοι. Θα εξαρτώνται από τους ειδικούς 
στόχους κάθε ΕΠ. Οι προς χρησιμοποίηση δείκτες 
αντανακλούν την ποικιλία των αναγκών και των πολι ‑
τικών απαντήσεων των περιφερειών ή των κρατών 
μελών.
Ωστόσο, ένα στρατηγικό πλαίσιο πολιτικής ψηφιακής 
ανάπτυξης περιλαμβάνει τυποποιημένους δείκτες για 
τη μέτρηση της προόδου των παρεμβάσεων σε τομείς 
των ΤΠΕ, όπως προβλέπεται στο πλαίσιο της εκ των 
προτέρων αιρεσιμότητας 2.1 του παραρτήματος XI του 
κανονισμού περί καθορισμού κοινών διατάξεων.
Σύσταση 2
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή και θα ζητή ‑
σει από τα κράτη μέλη να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα.
Οι «κατευθυντήριες αρχές για την επιλογή των πράξεων»  
και οι «δείκτες εκροών συμπεριλαμβανομένης της ποσο -
τικά προσδιορισμένης τιμής στόχου»  πρέπει να αποτε ‑
λούν μέρος των προγραμμάτων ΕΔΕΤ για την περίοδο 
2014 ‑2020 και υπόκεινται σε διαπραγματεύσεις με 
την Επιτροπή. Το είδος των αρχών επιλογής και των 
λεπτομερών κριτηρίων επιλογής θα εξαρτάται από τον 
συγκεκριμένο στόχο και το πλαίσιο της συγχρηματο ‑
δοτούμενης επένδυσης.
Τα κράτη μέλη στα οποία διαπιστώθηκαν αδυναμίες 
στους τομείς αυτούς, υποχρεούνται να περιγράψουν 
στο πρόγραμμα (εκ των προτέρων αιρεσιμότητα, σχέ ‑
διο δράσης) τις δράσεις που οι αρχές σχεδιάζουν να 
αναλάβουν για να βελτιώσουν τις διαδικασίες επιλογής 
των έργων και τον διοικητικό φόρτο των δικαιούχων. 
Όπου είναι σκόπιμο, ενθαρρύνονται τα κράτη μέλη 
να χρησιμοποιούν την τεχνική βοήθεια με ενεργό και 
εστιασμένο τρόπο για την επίτευξη των προβλεπόμε ‑
νων βελτιώσεων.
Επιπλέον, η Επιτροπή θα συμβουλεύσει τις διαχειρι ‑
στικές αρχές να συμπεριλάβουν τις συστάσεις του 
Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στη διαδικασία 
επιλογής και στα κριτήρια επιλογής των έργων ψηφια ‑
κής ανάπτυξης.
Απαντήσεις της Επιτροπής 36
Σύσταση 3 α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Το νομικό 
πλαίσιο της περιόδου 2014 ‑2020 επιβάλλει δείκτες 
αποτελεσμάτων στα προγράμματα σε επίπεδο άξονα 
προτεραιότητας και δείκτες υλοποιήσεων σε επί ‑
πεδο επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια της περιόδου 
προγραμματισμού.
Σύσταση 3 β)
Η Επιτροπή συμφωνεί με την αρχή, αλλά στην πράξη 
δεν μπορεί να αποδεχτεί τη σύσταση. Τα αποτελέ ‑
σματα των έργων ηλεκτρονικού εμπορίου μπορούν 
να επηρεαστούν από εξωτερικούς παράγοντες που 
δεν δυνατό να είναι γνωστοί εκ των προτέρων. Κατά 
συνέπεια, η σύνδεση των πληρωμών στο πλαίσιο του 
ΕΤΠΑ για το ηλεκτρονικό εμπόριο με τα αποτελέσματα 
είναι δύσκολη.
Σύσταση 3 γ)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση να ζητηθεί από τα 
κράτη μέλη να θεσπίσουν τις αναγκαίες διαδικασίες 
εξέτασης και ελέγχου για να εξασφαλιστεί ότι τα δεδο ‑
μένα που καταχωρίζονται στα συστήματα παρακολού ‑
θησης είναι αξιόπιστα και συνεπή.
ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•  ένα αντίτυπο: 
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu)·
•  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες: 
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης( http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή 
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που  πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσεις επί πληρωμή:
• από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu).
Συνδρομές επί πληρωμή:•  μέσω των εμπορικών αντιπροσώπων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm).
QJ‑AB‑14‑021‑EL‑N ISSN 1977 ‑5660Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ συγχρηματοδότησε 
έργα στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου 
στο πλαίσιο της πολιτικής Συνοχής με τη στήριξη 
του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής 
Ανάπτυξης. Στην παρούσα έκθεση, το 
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, μέσω ελέγχου 
δείγματος συγχρηματοδοτούμενων από την ΕΕ 
έργων στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου 
στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Πολωνία και το 
Ηνωμένο Βασίλειο, αξιολόγησε κατά πόσον τα 
έργα στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου 
συνέβαλαν επιτυχώς στην υιοθέτηση ΤΠΕ από 
τις ΜΜΕ.
Το Συνέδριο συμπεραίνει ότι η στήριξη που 
προσέφερε το ΕΤΠΑ σε έργα στον τομέα του 
ηλεκτρονικού εμπορίου συνέβαλε στην αύξηση 
της διαθεσιμότητας των διαδικτυακών 
υπηρεσιών των επιχειρήσεων. Εντούτοις, 
συμπεραίνει, επίσης, ότι αδυναμίες στην 
παρακολούθηση δεν επέτρεψαν να αξιολογηθεί 
σε ποιον βαθμό η εν λόγω στήριξη του ΕΤΠΑ 
συνέβαλε στην επίτευξη των στρατηγικών για τις 
ΤΠΕ της ΕΕ και των κρατών μελών, καθώς και 
στους αναπτυξιακούς στόχους των ΜΜΕ.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ