Αριθ. C 75/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 3.90 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί διαμετακομίσεως φυσικού αερίου μέσω 
των μεγάλων δικτύων(') 
(90/C 75/05) 
Στις 25 Σεπτεμβρίου 1989, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότηση του με βάση την έκθεση του εισηγητή κ. Frandi 
την 1η Δεκεμβρίου 1989. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 273η σύνοδο της ολομέλειας, συνεδρίαση της 31ης 
Ιανουαρίου 1990 υιοθέτησε χωρίς ψήφους κατά και με 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ έκρινε σκόπιμο να διατυπώσει, στα πλαίσια 
της παρούσας γνωμοδότησης, ορισμένες παρατηρήσεις που 
δεν αναφέρονται μόνο στην πρόταση οδηγίας για την οποία 
ζητήθηκε επισήμως η γνωμοδότηση της (οδηγία του Συμβου­
λίου περί διαμετακομίσεως φυσικού αερίου μέσω των μεγά­
λων αγωγών), αλλά οι οποίες περιέχουν επίσης ορισμένες 
πρώτες θεωρήσεις για την ανακοίνωση που επισυνάπτεται και 
έχει τίτλο «Προς την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς 
φυσικού αερίου». 
1.2. Η ΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι για το τμήμα σχετικά με 
τον common Carrier θα μπορέσει να εκφράσει άποψη επί της 
ουσίας μόνο αφού η Επιτροπή ολοκληρώσει την σε βάθος 
εξέταση που πραγματοποιεί σήμερα για τις δαπάνες και τα 
οφέλη του συστήματος και παρουσιάσει μια συγκεκριμένη 
πρόταση για το θέμα. 
1.3. Η ανακοίνωση που υποβλήθηκε από την Επιτροπή 
θέτει ως στόχο την επίτευξη μιας πιο ανοιχτής αγοράς αερίου 
και αποβλέπει στην εγκαθίδρυση αυξανόμενου ανταγωνισμού 
μεταξύ των διαφόρων τύπων αερίου στα πλαίσια του τομέα 
του αερίου. Σ'αυτή την προοπτική η Επιτροπή σχεδιάζει μια 
ενέργεια που περιλαμβάνει τρείς πτυχές: 
— την υιοθέτηση οδηγίας που θα καθορίζει τις λεπτομέρειες 
άσκησης του δικαιώματος διαμετακομίσεως από τις εται­
ρείες φυσικού αερίου της Κοινότητας στο δίκτυο υψηλής 
πίεσης της Κοινότητας; 
— την καθιέρωση διαδικασίας συννενόησης με όλους τους 
ενδιαφερόμενους παράγοντες για τον καθορισμό των συν­
θηκών βάσει των οποίων θα γενικευθεί η πρόσβαση τρίτων 
(κυρίως δημόσιων διανομέων ή/και βιομηχανικών κατα­
ναλωτών) στα δίκτυα μεταφοράς, 
— την προώθηση της κοινοτικής διάστασης στις επενδύσεις 
που σχετίζονται με την μεταφορά φυσικού αερίου. 
1.4. Όσον αφορά αυτό το τρίτο θέμα, η Επιτροπή πα­
ρουσίασε χωριστή(2) πρόταση κανονισμού, για την οποία 
έχει ζητηθεί η γνωμοδότηση της ΟΚΕ η οποία πρόκειται να 
αποφανθεί χωριστά. 
(') ΕΕ αριθ. C 247 της 28.9.1989, σ. 6. 
(2) ΕΕ αριθ. C 250 της 3. 10.1989, σ. 5. 2. Παρατηρήσεις γενικού χαρακτήρα για την ανακοίνωση 
2.1. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η ολοκλήρωση της εσωτε­
ρικής αγοράς της ενέργειας στον τομέα του φυσικού αερίου 
θα πρέπει να επιδιωχθεί εξασφαλίζοντας, ωστόσο, ότι οι επεν­
δύσεις και η ασφάλεια της παροχής δεν θα υποστούν παλιν­
δρομήσεις που οφείλονται στους πρόσθετους κινδύνους που 
απορρέουν από την ιδιαιτερότητα της αγοράς φυσικού αερίου. 
2.2. Οι τεχνικές δεσμεύσεις (ημερήσιες και εποχιακές 
αιχμές κατανάλωσης) αυτής της αγοράς επιβάλλουν την υιο­
θέτηση σύνθετου συστήματος υποδομών διαφόρων τύπων για 
την επίλυση των προβλημάτων που εμφανίζονται τόσο κατά 
την μεταφορά όσο και την αποθήκευση. Αυτό το δεδομένο 
αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο του συστήματος και συμβάλλει 
στον καθορισμό του πιο σημαντικού τμήματος του κόστους. 
2.3. Ούτε πρέπει να υποτιμηθεί το γεγονός ότι το κόστος 
της αναζήτησης και της επεξεργασίας είναι τόσο υψηλό ώστε 
σε γενικές γραμμές οδηγεί σε συγκρότηση κοινοπραξιών 
μεταξύ των αριθμητικά περιορισμένων φορέων του τομέα. 
2.4. Είναι επίσης αναγκαίο να εξετασθούν προσεκτικά οι 
επιπτώσεις επί της ασφάλειας και της αποδοτικότητας, που 
μπορούν να επηρεάσουν όλες τις κατηγορίες καταναλωτών, 
ως συνέπεια του υποστηριζόμενου καθεστώτος, μέσω της εν 
λόγω επιλογής, όσον αφορά τις κοινοτικές προμήθειες φυσι­
κού αερίου (οι οποίες εξαρτώνται για ποσοστό μεγαλύτερο 
του 40% από μη κοινοτικές χώρες). 
2.5. Χρειάζεται να υπενθυμισθούν σ'αυτά τα πλαίσια οι 
ιδιαιτερότητες της προμήθειας φυσικού αερίου και το μέγεθος 
των επενδύσεων που απαιτούνται, που επιβάλλουν τη σύναψη 
μακροπρόθεσμων συμφωνιών μεταξύ παραγωγών φυσικού 
αερίου και αγοραστών, με σκοπό να εξασφαλισθούν επαρκείς 
εγγυήσεις για την απόσβεση των επενδυμένων ποσών (για τις 
διάφορες φάσεις της παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και 
αποθήκευσης). Κανονικά τα ποσά αυτά ανευρίσκονται στη 
διεθνή αγορά. 
2.6. Έχοντας αναφέρει όλα αυτά η ΟΚΕ εκφράζει την 
ικανοποίηση της για την προσπάθεια που κατέβαλε η Επι­
τροπή και η οποία αποβλέπει στην επίτευξη συνολικής στρα­
τηγικής στο ενεργειακό πεδίο με απώτερο στόχο την συγκρό­
τηση ενιαίας αγοράς. 
26. 3.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 75/21 
2.7. Η ΟΚΕ δεν προτίθενται να απορρίψει κατ'αρχήν τη 
δήλωση ότι ένα ανοιχτό και ευέλικτο σύστημα παροχής 
προσφέρει περισσότερα πλεονεκτήματα από μειονεκτήματα. 
Κρίνει ωστόσο ότι αυτές οι πτυχές του προβλήματος απαιτούν 
την τελική κατάληξη των προβληματισμών που προωθούνται 
από την Επιτροπή σχετικά με όλους τους παράγοντες — 
θετικούς και αρνητικούς — που επηρεάζουν την εν λόγω 
επιλογή. 
2.8. Τούτο το αίτημα είχε άλλωστε διατυπωθεί στην ενημε­
ρωτική έκθεση του τμήματος ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων 
και έρευνας με θέμα: «Η πολιτική της Κοινότητας στον τομέα 
της ενέργειας και η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς» ως 
εξής: 
«Η Επιτροπή Ε.Κ. θα πρέπει να διερευνήσει διεξοδικά 
το ερώτημα πως θα μπορούσε να συνδεθεί ένα σύστημα 
παραχώρησης αποκλειστικής μεταφοράς φυσικού αερίου 
είτε με την αρχή της πρόσβασης τρίτων στα δίκτυα αερίου 
(Common carrier system) είτε μέσω ειδικών συμφωνιών 
ανταλλαγής, πάντα όμως με βάση την ασφάλεια του 
εφοδιασμού και την αποδοτικότητα των επενδύσεων.» 
2.9. Χρειάζεται επίσης να ληφθεί υπόψη ότι η διεθνής 
αγορά χαρακτηρίζεται από ένα περιορισμένο ολιγοπώλιο 
παραγωγών. Απ'αυτό απορρέει ότι ο πολλαπλασιασμός των 
αγοραστών υπάρχει κίνδυνος να αποβεί αποκλειστικά προς 
όφελος του περιορισμένου αριθμού παραγωγών. Από την 
άλλη μεριά πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι το άνοιγμα 
προς ένα μεγαλύτερο ανταγωνισμό της αγοράς μπορεί να 
απαιτήσει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και εξορθολογι-
σμό των σημερινών συστημάτων μεταφοράς και διανομής του 
φυσικού αερίου, γεγονός που θα έχει θετικές επιπτώσεις στο 
κόστος και στις τιμές της κατανάλωσης. 
2.10. Είναι στη συνέχεια αναγκαίο να αφιερωθεί ειδικό 
σημείο στο θέμα για να προσδιοριστεί όσο το δυνατό σαφέ­
στερα η μορφή του «τρίτου» καθώς και οι εγγυήσεις αξιοπι­
στίας που θα πρέπει αυτός να παράσχει για να εξασφαλιστεί 
η σταθερότητα και η συνέχεια της δέσμευσης. 
2.11. Πρέπει να εξετασθεί θετικά η απαίτηση να αναπτυ­
χθεί περισσότερο το σύστημα διασύνδεσης σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο του συνολικού συστήματος μεταφοράς και αποθήκευ­
σης, ενώ παράλληλα πρέπει να γίνει πιο εμπεριστατωμένη 
εξέταση των τρόπων κατάρτισης των συμβάσεων και της 
διαφάνειας, επιδιώκοντας ίσως μορφές διαπραγμάτευσης σε 
επίπεδο κοινοπραξίας προμηθευτών, μεταφορέων και μεγά­
λων καταναλωτών της ΕΟΚ με πλήρη τήρηση των κοινοτικών 
διατάξεων. Όλα όσα προτείνονται στο 3ο μέρος (βαθμιαία 
προσέγγιση του προβλήματος) φαίνεται να οφείλονται στην 
επιφυλακτικότητα που εμπνέει η πολυπλοκότητα του θέματος 
και οδηγούν την Επιτροπή στο να προτείνει προς το παρόν 
ένα σχέδιο οδηγίας για τη διαμετακόμιση, ενώ παράλληλα 
ζητεί την εμβάθυνση του θέματος των τρίτων. 2.12. Για το σκοπό αυτό προτείνεται η συγκρότηση 
αντιπροσωπευτικών οργανισμών για την λειτουργικότητα 
των τρόπων διαμετακόμισης και την συγκρότηση επιτροπής 
διαβούλευσης και αξιολόγησης ως προς την πρόσβαση των 
τρίτων. Υποστηρίζεται ότι η αποδοχή αυτών των προτάσεων 
απαιτεί προσεκτική εξέταση της διάρθρωσης και της αντιπρο-
σωπευτικότητας των προτεινόμενων φορέων. 
2.13. Η ΟΚΕ εξέφρασε ήδη πιο πάνω, διατυπώνοντας 
παράλληλα ορισμένες προϋποθέσεις, τη συμφωνία της με τη 
βαθμιαία προσέγγιση που προτείνεται από την Επιτροπή με 
σκοπό το σωστό άνοιγμα της αγοράς του φυσικού αερίου στην 
Κοινότητα, προσέγγιση της οποίας οι βασικές κατευθύνσεις 
εκτίθενται στο μέρος III της ανακοίνωσης που αναφέρθηκε 
πιο πάνω. 
2.14. Η πρόταση οδηγίας, που αποτελεί το πρώτο θέμα 
αυτής της προσέγγισης, επιδέχεται εν τούτοις πολυάριθμες 
παρατηρήσεις που υποκινούν την ΟΚΕ να διατυπώσει στη 
συνέχεια αρκετές προτάσεις τροποποίησης ή συμπλήρωσης. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις επί της προτάσεως οδηγίας 
3.1 Άρθρο 2, πρώτη παράγραφος 
3.1.1. Εκτιμώντας ότι η πρόταση οδηγίας θέτει ως στόχο 
τον ορισμό των απαιτούμενων λεπτομερειών για την εξασφά­
λιση της ελεύθερης διακίνησης του φυσικού αερίου στο 
εσωτερικό της Κοινότητας, πέρα από τα εθνικά σύνορα, 
ενόψει της παγίωσης της ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής 
αγοράς φυσικού αερίου, είναι σκόπιμο να τροποποιηθεί η 
πρώτη παράγραφος του άρθρου 2, καθιστώντας το πιο σαφές 
και συμπληρώνοντας το εξής: 
«Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, θεωρείται ως 
διαμετακόμιση φυσικού αερίου μέσω μεγάλων δικτύων 
κάθε μεταφορά φυσικού αερίου μεταξύ κρατών μελών που 
πληροί τους ακόλουθους όρους:(...).» 
3.2. Άρθρο 2, πρώτη παράγραφος, στοιχείο β) 
3.2.1. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η διατύπωση αυτού του σημείου, 
με αναφορά στις επιχειρήσεις φυσικού αερίου των κρατών 
μελών, αποτελεί πηγή ασάφειας και μπορεί να εδραιώσει 
την αντίληψη πως μόνο οι δημόσιες επιχειρήσεις, εθνικές 
ή περιφερειακές, υπεισέρχονται στο πεδίο εφαρμογής της 
πρότασης οδηγίας. 
3.2.2. Έστω και αν στο μεγαλύτερο τμήμα των κρατών 
μελών οι εν λόγω επιχειρήσεις βρίσκονται στην πλήρη κυριό­
τητα του κράτους, σε ορισμένα άλλα (Βέλγιο και Ολλανδία) 
πρόκειται αντίθετα για επιχειρήσεις κρατικής συμμετοχής 
και σε άλλες χώρες πρόκειται για ιδιωτικές επιχειρήσεις 
(Ηνωμένο Βασίλειο, Ο.Δ. Γερμανίας). 
3.2.3 Προτείνεται για το λόγο αυτό να τροποποιηθεί το 
κείμενο ως εξής: 
β)«η μεταφορά διεξάγεται μεταξύ εταιρειών φυσικού αερίου 
που ασκούν δραστηριότητα στα κράτη μέλη»: 
3.3. Άρθρο 3, παράγραφος 2 
3.3.1. Η ΟΚΕ δεν μπορεί να αντιληφθεί γιατί όλες οι αιτή­
σεις διαμετακόμισης αερίου, συμπεριλαμβανομένων και εκεί-
Αριθ. C 75/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 3. 90 
νων για τις οποίες μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ 
των αρμόδιων φορέων και των σχετικών δικτύων πρέπει να 
κοινοποιούνται στην Επιτροπή και στις αρμόδιες εθνικές 
αρχές. 
3.3.2. Προκειμένου να αποφεχθούν περιττές γραφειοκρα­
τικές διατυπώσεις η ΟΚΕ προτείνει να περιοριστεί η κοινο­
ποίηση στις αιτήσεις για τις οποίες δεν έχει επιτευχθεί συμ­
φωνία μετά την 12μηνο περίοδο που αναφέρεται στην οδηγία, 
για να τεθούν σε εφαρμογή οι διαδικασίες που προβλέπονται 
στο άρθρο 4. Σε διαφορετική περίπτωση πρέπει να αρκεί μια 
εκ των υστέρων κοινοποίηση για να υπάρξει η απαιτούμενη 
διαφάνεια. 
3.4. Άρθρο 3, δεύτερη παράγραφος, τρίτη περίπτωση 
3.4.1. Προτείνεται επίσης να συμπληρωθεί αυτή η περί­
πτωση ως εξής: 
«(...) για τη διαμόρφωση του αντιτίμου της διαμετακό­
μισης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη το κόστος 
απόσβεσης των χρησιμοποιούμενων εγκαταστάσεων, το 
κόστος άσκησης των ευθυνών (...) όσον αφορά την ποιό­
τητα, όπως επίσης και ένα δικαιολογημένο ποσοστό κέρ­
δους.» 
3.5. Άρθρο 5 
3.5.1. Η ΟΚΕ διερωτάται για τη χρησιμότητα του άρθρου 
5 της πρότασης οδηγίας που αποτελεί μία απλή δήλωση της 
πρόθεσης της Επιτροπής να υποβάλει, στη συνέχεια και εάν 
χρειασθεί, προτάσεις προς το Συμβούλιο με σκοπό την υιοθέ­
τηση συμπληρωματικών διατάξεων που θα ρυθμίζουν τους 
τρόπους της κοινοτικής διαμετακόμισης. 
3.5.2. Η ΟΚΕ κρίνει επιπλέον ότι αυτή η διάταξη δεν έχει 
καμιά σκοπιμότητα στο μέτρο που μπορεί να εμφανίσει την 
πρόταση οδηγίας ως ένα πρώτο βήμα που συνεπάγεται στη 
συνέχεια, με ένα λίγο ως πολύ αθέμιτο τρόπο, την αυτόματη 
εισαγωγή ενός συστήματος για την πρόσβαση τρίτων στο 
δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου στην Κοινότητα (common 
carrier). 
3.5.3. Στην πραγματικότητα, κατ'αναλογία με την Επι­
τροπή που εκδηλώνει την πρόθεση της να εφαρμόσει κατάλ­
ληλες διαδικασίες γι'αυτό το σκοπό, η ΟΚΕ είναι πεπεισμένη 
για την αναγκαιότητα της συνέχισης των μελετών και των 
Βρυξέλλες, 31 Ιανουαρίου 1990. εμπεριστατωμένων διαβουλεύσεων στα θέματα αυτά με όλους 
τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς και κοινωνικούς 
κύκλους. 
3.5.4. Συνεπώς, προτείνεται να διαγραφεί το άρθρο 5 της 
οδηγίας, όπως επίσης και η τελευταία αιτιολογική σκέψη 
που συνδέεται μ'αυτό και να τροποποιηθεί η προτελευταία 
αιτιολογική σκέψη με τη διαγραφή της παρακάτω φράσης: 
«(...) για την πραγματοποίηση αυτού του πρώτου σταδίου 
της εσωτερικής αγοράς ενέργειας υπό ικανοποιητικές 
συνθήκες ανταγωνισμούς...)». 
3.6. Στην ανακοίνωση της, η Επιτροπή αναφέρει την πρό­
θεση της να συγκροτήσει έναν αντιπροσωπευτικό οργανισμό 
των φορέων που είναι υπεύθυνοι για τα δίκτυα υψηλής πίεσης, 
με σκοπό να την επικουρεί στην εφαρμογή της οδηγίας. Ο 
οργανισμός αυτός θα έχει δύο καθήκοντα (που περιγράφονται 
λεπτομερέστερα στη σελίδα 13, σημείο 21 της ανακοίνωσης), 
δηλαδή: 
— να επικουρεί την Επιτροπή στη μελέτη των συνθηκών που 
θα επιτρέψουν μεγαλύτερη προσφυγή στη διαμετακόμιση, 
και 
— σε περίπτωση δυσκολιών, να εξασφαλίζει, μέσω συμβι­
βασμού, την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των φορέων των 
δικτύων που ενδιαφέρονται για ενέργειες διαμετακόμισης 
κοινού ενδιαφέροντος. 
3.6.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την έκπληξη της για την παντελή 
έλλειψη αναφοράς στον οργανισμό αυτό στην προτεινόμενη 
οδηγία, καθώς και στον ρόλο που η Επιτροπή προτίθεται να 
τους αναθέσει σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας. 
3.6.2. Η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή και το Συμβούλιο 
να καλύψουν επειγόντως αυτό το σημαντικό κενό και να 
παρέξουν στον οργανισμό αυτό, για του οποίου τη συγκρό­
τηση εκφράζει την ευαρέσκεια της, την απαραίτητη αναγνώ­
ριση και εξουσία για την άσκηση των καθηκόντων που θα 
του ανατεθούν, έναντι των υπεύθυνων φορέων των μεγάλων 
δικτύων καθώς και έναντι των αρμόδιων εθνικών αρχών των 
κρατών μελών. Προτείνει να προστεθεί το ακόλουθο άρθρο 
στην πρόταση οδηγίας: 
«Δημιουργήθηκε αντιπροσωπευτικός οργανισμός των 
φορέων που είναι υπεύθυνοι για τα δίκτυα υψηλής πίεσης, 
ο οποίος θα επικουρεί την Επιτροπή κατά την εφαρμογή 
της οδηγίας.» 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE