[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 10.1.2006

COM(2006) 3 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Για την αμοιβαιότητα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης με ορισμένες τρίτες χώρες

σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 851/2005 του Συμβουλίου της 2ας Ιουνίου 2005, για την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 539/2001 περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή όσον αφορά το μηχανισμό αμοιβαιότητας

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

I. Εισαγωγή 3

II. Εφαρμογή του νεου μηχανισμου αμοιβαιοτητασ 3

III. Αποτελεσματα του νεου μηχανισμου αμοιβαιοτητασ 5

1. Με ορισμένες τρίτες χώρες επετεύχθη ήδη θετικό αποτέλεσμα: 5

1.1. Κόστα Ρίκα 5

1.2. Νικαράγουα 6

1.3. Παναμάς 6

1.4. Βενεζουέλα 7

1.5. Βραζιλία 7

2. Με ορισμένες χώρες, η επίλυση των προβλημάτων μη αμοιβαιότητας έχει ήδη εξαγγελθεί αλλά χρειάζεται περαιτέρω εφαρμογή ή/και εξακρίβωση 8

2.1. Μπρουνέι Νταρουσαλάμ 8

2.2. Μαλαισία 9

2.3. Σιγκαπούρη 9

2.4. Ουρουγουάη 9

3. Με τρεις τρίτες χώρες ευρισκόμαστε σημαντικά μακριά από την εξεύρεση λύσης ως προς το θέμα της μη αμοιβαιότητας. 10

3.1. Αυστραλία 10

3.2. Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής 12

3.3. Καναδάς 15

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1A 19

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1B 20

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 22

I. Εισαγωγή

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 2001 ευρίσκεται στο επίκεντρο της κοινής κοινοτικής πολιτικής για τις θεωρήσεις, και περιλαμβάνει κατάλογο με τις τρίτες χώρες των οποίων οι υπήκοοι υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων (παράρτημα Ι του κανονισμού) και εκείνες των οποίων οι υπήκοοι απαλλάσσονται από αυτή την υποχρέωση[1] (παράρτημα ΙΙ του κανονισμού).

Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεν δεσμεύονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου. Ο μηχανισμός αμοιβαιότητας και κατά συνέπεια η παρούσα έκθεση αφορούν όλα τα άλλα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που προσχώρησαν το 2004, καθώς και την Ισλανδία και τη Νορβηγία που δεσμεύονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 539/2001 λόγω της σύνδεσής τους με το κεκτημένο του Σένγκεν.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 851/2005 του Συμβουλίου της 2ας Ιουνίου 2005 για την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 539/2001 περιλαμβάνει ένα νέο μηχανισμό αμοιβαιότητας [2] που αποβλέπει στην καθιέρωση αμοιβαιότητας μέσω κατάλληλων μέτρων προς τρίτες χώρες που υποβάλλουν τους πολίτες κρατών μελών στην υποχρέωση θεώρησης προκειμένου για περιόδους διαμονής συντομότερες των 90 ημερών, ενώ τα αντίστοιχα κράτη μέλη της ΕΕ δεν επιβάλλουν τέτοιες υποχρεώσεις θεώρησης για τους πολίτες αυτών των τρίτων χωρών. Αυτό ο νέος μηχανισμός αμοιβαιότητας εφαρμόζεται ως εξής:

- Τα κράτη μέλη έπρεπε να προβούν σε γνωστοποίηση όλων των υφιστάμενων καταστάσεων μη αμοιβαιότητας μέχρι τις 24 Ιουλίου 2005 και οι εν λόγω γνωστοποιήσεις δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα στις 11 Οκτωβρίου,

- Μετά τη δημοσίευση αυτή, η Επιτροπή, κατόπιν διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη, έπρεπε να προβεί αμέσως στα αναγκαία διαβήματα προς τις αρχές των τρίτων χωρών που δεν εφαρμόζουν αμοιβαιότητα, προκειμένου να αποκατασταθεί η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης,

- Εντός τριών μηνών από τη δημοσίευση των γνωστοποιήσεων στην Επίσημη Εφημερίδα, η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση, συνοδευόμενη ενδεχομένως από πρόταση που θα προβλέπει την προσωρινή επαναφορά της υποχρέωσης θεώρησης έναντι των υπηκόων των οικείων τρίτων χωρών. Η εν λόγω έκθεση αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας ανακοίνωσης.

Επί πλέον, μια κοινή δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής (ΕΕ αριθ. C 172 της 12.7.2005, σ. 1) αναφέρει την πιθανότητα να ληφθούν και άλλα προσωρινά μέτρα έναντι των οικείων χωρών, ειδικότερα στον πολιτικό, οικονομικό και εμπορικό τομέα.

II. Εφαρμογή του νεου μηχανισμου αμοιβαιοτητασ

Δέκα οκτώ κράτη μέλη προέβησαν σε γνωστοποίηση των καταστάσεων μη αμοιβαιότητας που υφίσταντο κατά τον χρόνο έναρξης της ισχύος του νέου κανονισμού (24 Ιουνίου 2005), συγκεκριμένα η Αυστρία, η Κύπρος, η Τσεχική Δημοκρατία, η Δανία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Σλοβακία, η Σλοβενία, και η Σουηδία. Η Ισλανδία και η Νορβηγία υπέβαλαν και αυτές γνωστοποιήσεις.[3].

Οι πρώτες γνωστοποιήσεις δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα στις 11 Οκτωβρίου 2005[4]. Με την δημοσίευσή τους εγκαινιάστηκε η περίοδος των 90 ημερών εντός της οποίας η Επιτροπή οφείλει να προβεί σε διαβήματα έναντι των αρχών των οικείων τρίτων χωρών προκειμένου να τις πείσει να απαλλάξουν από την υποχρέωση θεώρησης τους υπηκόους ορισμένων κρατών μελών, και να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο. Εντούτοις, ορισμένα κράτη μέλη δεν είχαν υποβάλει τις γνωστοποιήσεις εντός της προθεσμίας. Κατά συνέπεια, οι γνωστοποιήσεις τους δημοσιεύθηκαν αργότερα (στις 10 Νοεμβρίου 2005 όσον αφορά τις γνωστοποιήσεις της Αυστρίας, της Δανίας και της Σουηδίας[5] και στις 8 Δεκεμβρίου 2005[6] όσον αφορά τις γνωστοποιήσεις της Νορβηγίας και της Ισλανδίας[7]).

Από τον αριθμό των υποθέσεων που γνωστοποιήθηκαν, πρέπει να αναγνωριστεί ότι η κατάσταση ως προς την αμοιβαιότητα έχει βελτιωθεί πάρα πολύ μετά την τελευταία διεύρυνση της ΕΕ. Με βάση τις άτυπες πληροφορίες που είχαν συγκεντρώθηκαν από την Επιτροπή, από τις 33 τρίτες χώρες που εμφαίνονταν στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου, 22 χώρες απαιτούσαν θεωρήσεις από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. Συνολικά την 1η Μαΐου 2004 σημειώνονταν 112 περιπτώσεις μη αμοιβαιότητας έναντι των νέων κρατών μελών (βλ. παράρτημα 1 Α).

Το σύστημα γνωστοποιήσεων που καθιερώθηκε στο πλαίσιο του νέου μηχανισμού αμοιβαιότητας καταδεικνύει ότι ο αριθμός των περιπτώσεων μη αμοιβαιότητας έχει μειωθεί σημαντικά από τη διεύρυνση και μετά (βλ. παράρτημα 1 Β). Μόνο 13 τρίτες χώρες αποτέλεσαν αντικείμενο γνωστοποίησης, και από αυτές 5 για λόγους άλλους από την επιβολή υποχρέωσης θεώρησης. Σχετικά με αυτές τις 13 τρίτες χώρες, γνωστοποιήθηκαν 75 περιπτώσεις, και από αυτές 18 περιπτώσεις αφορούσαν τον περιορισμό της διάρκειας διαμονής στο πλαίσιο της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης (διάστημα συντομότερο των 90 ημερών), ενώ 4 αφορούσαν συγκεκριμένες διατυπώσεις για τη διέλευση των συνόρων ή διαμονή σύντομης διάρκειας.

Η βελτίωση της κατάστασης είναι αποτέλεσμα των διπλωματικών προσπαθειών που έχουν καταβάλει η Επιτροπή και τα κράτη μέλη από την 1η Μαΐου 2004, και επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα της μεθόδου επί της οποίας βασίζεται ο νέος μηχανισμός αμοιβαιότητας, μεταξύ άλλων και του διαλόγου και των διπλωματικών επαφών με τις οικείες τρίτες χώρες.

Σε απόκριση προς τις γνωστοποιήσεις, η Επιτροπή απέστειλε επιστολές στα κράτη μέλη, την Ισλανδία και τη Νορβηγία, και τους κάλεσε να παράσχουν περαιτέρω πληροφορίες ως προς τις περιπτώσεις μη αμοιβαιότητας με ιδιαίτερη μνεία στους πιθανούς λόγους για τους οποίους υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης καθώς και τις διμερείς ενέργειες που έχουν γίνει προς αποκατάσταση της κατάστασης. Με βάση τις ληφθείσες πληροφορίες, η Επιτροπή, κατά περίπτωση, προέβη σε περαιτέρω διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη για να διευκρινιστούν οι ασυνέπειες. Η Επιτροπή ενημέρωνε τακτικά το Συμβούλιο για την πορεία του θέματος.

Μετά από αυτές τις γνωστοποιήσεις και με βάση τις πληροφορίες που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη, την Ισλανδία και τη Νορβηγία, η Επιτροπή προέβη σε ρηματική διακοίνωση προς τις οικείες τρίτες χώρες καθώς και στη διεξαγωγή σειράς διμερών συσκέψεων με τις αρχές τους.

III. Αποτελεσματα του νεου μηχανισμου αμοιβαιοτητασ

Ως αποτέλεσμα των προαναφερθεισών επαφών με τις αρχές τρίτων χωρών, η Επιτροπή διακρίνει τρεις κατηγορίες τρίτων χωρών ανάλογα με το βαθμό των επιτευγμάτων[8]:

Με ορισμένες τρίτες χώρες επετεύχθη ήδη θετικό αποτέλεσμα:

Κόστα Ρίκα

Γνωστοποιήσεις : Σλοβακία και Εσθονία (απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή διάρκειας 30 ημερών)

Οι αρχές της Κόστα Ρίκα διαβίβασαν στην Επιτροπή τους «Γενικούς κανόνες για τις θεωρήσεις σε μη μόνιμους κατοίκους» της 22ας Νοεμβρίου 2005, σύμφωνα με τους οποίους η Σλοβακία και Εσθονία απολαύουν καθεστώτος απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή διάρκειας έως 30 ημερών στην Κόστα Ρίκα. Κατά την εξακρίβωση αυτών των κανόνων, η Επιτροπή παρατήρησε ότι η Ισλανδία ήταν η μοναδική χώρα Σένγκεν που δεν περιλαμβανόταν στον κατάλογο των χωρών που απολαύουν απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή ανώτατης διάρκειας 90 ημερών. Η Επιτροπή επισήμανε το γεγονός στις αρχές της Κόστα Ρίκα, οι οποίες απάντησαν ότι η Ισλανδία πρόκειται συντόμως να τύχει του ιδίου καθεστώτος. Έχει εξαγγελθεί προς τούτο τροποποίηση των προαναφερόμενων «Γενικών κανόνων».

Αξιολόγηση

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβίβασαν οι αρχές της Κόστα Ρίκα, οι πολίτες όλων των κρατών μελών και των συνδεδεμένων χωρών (συμπεριλαμβανομένης λίαν προσεχώς και της Ισλανδίας) απαλλάσσονται πλέον από την υποχρέωση θεώρησης.

Νικαράγουα

Γνωστοποιήσεις : Λετονία (υποχρέωση απόκτησης τουριστικής θεώρησης κατά την άφιξη), Αυστρία (απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή συντομότερη του μηνός) και Ισλανδία (υποχρέωση θεώρησης).

Οι αρχές της Νικαράγουα διαβίβασαν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικές με την εθνική τους νομοθεσία (“ Decreto Presidencial n°57-2005” ), που άρχισε να ισχύει στις 5 Σεπτεμβρίου 2005, σύμφωνα με την οποία απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης, μεταξύ άλλων, οι πολίτες όλων των κρατών μελών και συνδεδεμένων χωρών για διαμονή ανώτατης διάρκειας 90 ημερών. Οι πολίτες όλων των χωρών που δεν υπόκεινται σε απαίτηση θεώρησης πρέπει να καταβάλλουν τέλος και λαμβάνουν τουριστική κάρτα κατά την άφιξη στην εν λόγω χώρα.

Αξιολόγηση

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβίβασαν οι αρχές της Νικαράγουα, οι πολίτες όλων των κρατών μελών και συνδεδεμένων χωρών απαλλάσσονται πλέον από την υποχρέωση θεώρησης.

Παναμάς

Γνωστοποιήσεις : Εσθονία, Μάλτα, Σλοβακική Δημοκρατία, Ισλανδία και Νορβηγία (υποχρέωση θεώρησης). Η Εσθονία, η Σλοβακική Δημοκρατία και η Μάλτα ενημέρωσαν αργότερα την Επιτροπή ότι ο Παναμάς απάλλαξε τους υπηκόους τους από την υποχρέωση θεώρησης.

Οι αρχές του Παναμά επιβεβαίωσαν ότι οι πολίτες της Εσθονίας, της Μάλτας και της Σλοβακίας δεν υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης προκειμένου να εισέλθουν στο έδαφος του Παναμά. Στην Επιτροπή διαβιβάστηκαν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με κατάλογο χωρών (“ clasificación migratoria” ) με ημερομηνία 10 Ιουνίου 2005, όπου αναφέρεται ότι οι πολίτες όλων των κρατών μελών, καθώς και την Ισλανδίας και της Νορβηγίας, απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης.

Αξιολόγηση

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβίβασαν οι αρχές του Παναμά, οι πολίτες όλων των κρατών μελών και συνδεδεμένων χωρών απαλλάσσονται πλέον από την υποχρέωση θεώρησης.

Βενεζουέλα

Γνωστοποιήσεις : Αυστρία (απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης μόνο για διαμονή ανώτατης διάρκειας 60 ημερών), Γερμανία (υποχρέωση θεώρησης κατά την είσοδο στη Βενεζουέλα από ξηρά ή θάλασσα), Λετονία και Σουηδία (υποχρέωση τουριστικής κάρτας).

Οι αρχές της Βενεζουέλας διαβίβασαν στην Επιτροπή έγγραφο του Υπουργείου Εξωτερικών της χώρας τους (Γενική Διεύθυνση Προξενικών Σχέσεων), διαθέσιμο και στον ιστοχώρο του Υπουργείου, στο οποίο εμφαίνεται κατάλογος των χωρών οι πολίτες των οποίων δεν υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για διαμονή διάρκειας μικρότερης των 90 ημερών. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται όλα τα κράτη μέλη καθώς και η Ισλανδία και η Νορβηγία.

Οι πολίτες όλων των χωρών που εμφαίνονται στον κατάλογο απαιτείται να συμπληρώσουν την τουριστική κάρτα DEX-2 πριν ή κατά τον έλεγχο της εισόδου τους στην χώρα. Η εν λόγω κάρτα αποτελείται από δύο μέρη: το ένα κρατά ο υπάλληλος της μεταναστευτικής υπηρεσίας, και το άλλο επιστρέφεται στον ενδιαφερόμενο. Οι αρχές της Βενεζουέλας διατηρούν αυτό το μέτρο για στατιστικούς σκοπούς. Επιβεβαιώθηκε στην Επιτροπή ότι, σύμφωνα με το ισχύον σύστημα για τις θεωρήσεις και τον έλεγχο των συνόρων, δεν υφίσταται πλέον καμία διάκριση μεταξύ των εισόδων από αέρος, ξηράς ή θαλάσσης στην χώρα.

Αξιολόγηση

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβίβασαν οι αρχές της Βενεζουέλας, οι πολίτες όλων των κρατών μελών καθώς και της Ισλανδίας και της Νορβηγίας απαλλάσσονται πλέον από την υποχρέωση θεώρησης. Η τουριστική κάρτα DEX-2 που απαιτείται κατά την άφιξη στη Βενεζουέλα δεν αντιστοιχεί σε υποχρέωση θεώρησης. Εφαρμόζεται ενιαία σε όλους τους πολίτες χωρών που δεν υπόκεινται σε απαίτηση θεώρησης κατά την είσοδό τους στη Βενεζουέλα και αντιστοιχεί σε κάρτα αποβίβασης ή σε δήλωση άφιξης την καταβολή οποιουδήποτε τέλους.

Βραζιλία

Γνωστοποιήσεις : Αυστρία, Κύπρος, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία και Μάλτα (υποχρέωση θεώρησης).

Οι αρχές της Βραζιλίας έχουν ήδη εκφράσει και επιβεβαιώσει τυπικά την πολιτική τους βούληση να προβούν σε απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης των πολιτών εκείνων των κρατών μελών που υπόκεινται ακόμα στην υποχρέωση αυτή. Στο πλαίσιο αυτό, η Βραζιλία διαβίβασε στην Επιτροπή, τον Ιούλιο 2005, σχέδιο συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα σχετικά με την απαλλαγή από τη σχετική υποχρέωση των υπηκόων των κρατών μελών που υπόκεινται ακόμα στην υποχρέωση θεώρησης προκειμένου να εισέλθουν στη Βραζιλία, χωρίς να θίγονται οι ισχύουσες διμερείς συμφωνίες με άλλα κράτη μέλη.

Οι αρχές της Βραζιλίας πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι, σύμφωνα με το σύνταγμα της Βραζιλίας, επειδή η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης συνεπάγεται απώλεια φορολογικών εσόδων, απαιτείται η έγκριση του Κοινοβουλίου της Βραζιλίας. Ως εκ τούτου, πρέπει να υπάρξουν διαπραγματεύσεις για διεθνή συμφωνία. Η Βραζιλία ενημέρωσε επίσης την Επιτροπή σχετικά με τις πολιτικές δυσκολίες που συνεπάγεται η αντικατάσταση ή η τροποποίηση των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών με άλλα κράτη μέλη .

Αξιολόγηση

Δεδομένης της αποκλειστικής εξωτερικής αρμοδιότητας της Κοινότητας στον τομέα αυτό, η σύναψη συμφωνίας για την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης μεταξύ της ΕΚ και της Βραζιλίας, η οποία θα εφαρμόζεται μόνο σε περιορισμένο αριθμό κρατών μελών, δεν είναι δυνατή. Όταν η Κοινότητα ασκεί τις εξωτερικές της αρμοδιότητες, τις ασκεί για ολόκληρη την Κοινότητα, με την επιφύλαξη μόνο των διατάξεων παρέκκλισης που αφορούν την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ως εκ τούτου, λαμβάνοντας υπόψη την πολιτική δέσμευση των αρχών της Βραζιλίας να εξασφαλίσουν πλήρη αμοιβαιότητα με όλα τα κράτη μέλη όσον αφορά την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης, θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω με ποιο τρόπο θα μπορούσαν να παρακαμφθούν αυτά τα νομικά και πολιτικά εμπόδια. Πρόθεση της Επιτροπής είναι να υποβάλει σύσταση στο Συμβούλιο αποβλέποντας σε οδηγίες διαπραγμάτευσης μιας συμφωνίας για την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Βραζιλίας, που θα καλύπτει όλα τα κράτη μέλη και θα αντικαταστήσει τις ισχύουσες διμερείς συμφωνίες περί απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης με κράτη μέλη.

Με ορισμένες χώρες, η επίλυση των προβλημάτων μη αμοιβαιότητας έχει ήδη εξαγγελθεί αλλά χρειάζεται περαιτέρω εφαρμογή ή/και εξακρίβωση

Μπρουνέι Νταρουσαλάμ

Γνωστοποιήσεις : Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πορτογαλία, Σλοβενία, Φινλανδία και Ισλανδία (υποχρέωση θεώρησης) Ιταλία, Κύπρος, Ουγγαρία, Σλοβακία, Σουηδία και Νορβηγία (απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή ανώτατης διάρκειας 14 ημερών)· Γερμανία, Ελλάδα και Αυστρία (απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή ανώτατης διάρκειας 30 ημερών).

Σε τεχνικό επίπεδο, οι αρχές του Μπρουνέι Brunei αναγνώρισαν την ύπαρξη διαφορών ως προς την μεταχείριση των κρατών μελών και εξάγγειλαν ότι οι αρμόδιες αρχές θα προβούν στην εξέταση διαφόρων λύσεων που θα παράσχουν ίση μεταχείριση σε όλα τα κράτη μέλη. Ενώ παρατηρήθηκε ότι οι πολίτες του Μπρουνέι απολαύουν απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή ανώτατης διάρκειας 90 ημερών στο έδαφος των κρατών μελών, τονίστηκε ότι το Μπρουνέι είναι μια μικρή χώρα που δεν χορηγεί δικαίωμα διαμονής χωρίς υποχρέωση θεώρησης για περίοδο μεγαλύτερη των 30 ημερών ούτε καν στους εξ Ασίας γείτονές του (κατά πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, μόνο μία τρίτη χώρα, οι ΗΠΑ, απολαύει εκ μέρους του Μπρουνέι απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για 90 ημέρες).

Αξιολόγηση

Αν και η απαλλαγή των πολιτών των κρατών μελών από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή διάρκειας μικρότερης των 90 ημερών (ίδια διάρκεια διαμονής για τους πολίτες όλων των κρατών μελών) δεν μπορεί να θεωρηθεί ως πλήρης αμοιβαιότητα, το Μπρουνέι προσεφέρθη να εφαρμόσει το ίδιο ευνοϊκούς όρους σε όλους τους πολίτες της ΕΕ με αυτούς που εφαρμόζει στους εγγύτερους Ασιάτες εταίρους του. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των κρατών μελών. Αν ληφθεί υπόψη το μέγεθος του Μπρουνέι Νταρουσαλάμ, ο μικρός αριθμός ενδιαφερομένων πολιτών της ΕΕ και η προσέγγιση που ακολουθείται ως προς τους πολίτες των γειτονικών χωρών, θα πρέπει να εξεταστεί με τα κράτη μέλη κατά πόσο μια περιορισμένη διαμονή χωρίς θεώρηση (ανώτατης διάρκειας 30 μερών) δεν θα ήταν επαρκής για τις επαγγελματικές και ιδιωτικές ανάγκες των πολιτών της ΕΕ. Σε κάθε περίπτωση, δεν έχει ακόμα επιβεβαιωθεί από τις αρχές του Μπρουνέι Νταρουσαλάμ η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για όλα τα κράτη μέλη και τις συνδεδεμένες χώρες, έστω και διαμονή περιορισμένης διάρκειας μικρότερης των 90 ημερών.

Μαλαισία

Γνωστοποιήσεις : Ελλάδα, Λετονία και Εσθονία (απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή διάρκειας μικρότερης των 30 ημερών).

Η Επιτροπή έλαβε διαβεβαιώσεις από την πλευρά της Μαλαισίας ότι δεν βλέπει σοβαρές δυσκολίες για την επέκταση της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή ανώτατης διαρκείας 90 ημερών για αυτά τα τρία κράτη μέλη και την Πορτογαλία που, όπως φαίνεται, ευρίσκεται στην ίδια κατάσταση. Οι αρχές της Μαλαισίας ενημέρωσαν ότι εξετάζουν το θέμα και ότι θα επανέλθουν με επίσημη απάντηση, η οποία εντούτοις δεν έχει ακόμα ληφθεί.

Αξιολόγηση

Μετά τις ενθαρρυντικές επαφές με τις αρχές της Μαλαισίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι το θέμα θα πρέπει να παρακολουθηθεί ώστε να εξασφαλιστεί πλήρης αμοιβαιότητα όσον αφορά το καθεστώς της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για τους πολίτες όλων των κρατών μελών και των συνδεδεμένων χωρών.

Σιγκαπούρη

Γνωστοποιήσεις : Εσθονία (υποχρέωση θεώρησης για επισκέψεις διάρκειας μεγαλύτερης των 30 ημερών)

Οι αρχές της Σιγκαπούρης πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι κατά την είσοδο στο έδαφός της η Σιγκαπούρη επιθέτει επί του διαβατηρίου των πολιτών των κρατών μελών τη σχετική μνεία που επιτρέπει τη διαμονή τους στη χώρα επί 30 ημέρες. Ο πολίτης κράτους μέλους μπορεί στη συνέχεια να υποβάλλει δύο αιτήσεις για παράταση, για 30 ημέρες κάθε φορά. Η αίτηση είναι απλή και γίνεται ατελώς. Η διαδικασία εφαρμόζεται στους πολίτες όλων των χωρών που απολαύουν καθεστώτος απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης. Η Σιγκαπούρη αιτιολόγησε τη διαδικασία αυτή ως έννομο συμφέρον της χώρας να γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους ένα άτομο επιθυμεί να παραμείνει στη Σιγκαπούρη για διάστημα μεγαλύτερο του ενός μηνός, λόγω του σχετικά μικρού μεγέθους της χώρας.

Αξιολόγηση

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, συνεκτιμώντας τις περιστάσεις για τις οποίες η αρχική απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης περιορίζεται στις 30 ημέρες (ειδικότερα: ίση μεταχείριση όλων των υπηκόων που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης, ευκολία διαδικασίας για την παράταση της διαμονής χωρίς θεώρηση, μέγεθος της χώρας) και την αρχή της αναλογικότητας, δεν συντρέχει λόγος να εξεταστεί περαιτέρω το θέμα.

Ουρουγουάη

Γνωστοποιήσεις : Εσθονία (υποχρέωση θεώρησης).

Οι αρχές της Ουρουγουάης ενημέρωσαν προφορικά την Επιτροπή ότι δεν υπάρχει νομική αντίρρηση ως προς την άρση της υποχρέωσης θεώρησης για τους πολίτες της Εσθονίας και ότι, ως εκ τούτου, έχει ετοιμαστεί διάταγμα καθιέρωσης της αμοιβαιότητας το οποίο αναμένεται να εγκριθεί προσεχώς.

Αξιολόγηση

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν παρασχεθεί από τις αρχές της Ουρουγουάης, θα αρχίσει προσεχώς να ισχύει η αμοιβαιότητα για όλα τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα ενημερώσει το Συμβούλιο σχετικά με την έναρξη εφαρμογής του διατάγματος που έχουν εξαγγείλει οι αρχές της Ουρουγουάης.

Με τρεις τρίτες χώρες ευρισκόμαστε σημαντικά μακριά από την εξεύρεση λύσης ως προς το θέμα της μη αμοιβαιότητας .

Η Αυστραλία, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν, για κάθε περίπτωση ξεχωριστά, όλα τα κράτη μέλη που δεν απολαύουν σήμερα της αμοιβαιότητας θεώρησης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία τους και άλλα μη προβλεπόμενα από νόμο κριτήρια. Αν και αναγνωρίζεται ότι τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν μέτρα ώστε να πληρούνται τα εν λόγω κριτήρια, είναι ουσιαστικής σημασίας να παρασχεθεί για κάθε χώρα σειρά κριτηρίων, διεξοδικών, συγκεκριμένων και επιδεκτών μετρήσεως, τα οποία θα πρέπει να πληρούνται προκειμένου με τον τρόπο αυτό να ανοιχθεί μια οδός που θα οδηγήσει στην αμοιβαιότητα ως προς τις θεωρήσεις

Αυστραλία

Όλοι οι μη υπήκοοι[9] πρέπει να είναι κάτοχοι θεώρησης πριν φθάσουν στην Αυστραλία. Ανάλογα με την υπηκοότητα του ενδιαφερομένου, η αίτηση για θεώρηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά – ηλεκτρονική άδεια ταξιδίου (ΕΤΑ, Electronic Travel Authority) ή ηλεκτρονική θεώρηση (για λεπτομέρειες, βλ. παράρτημα 2) – ή από διπλωματική αποστολή. Επί πλέον, οι υπήκοοι διαφόρων χωρών πρέπει να έχουν στην κατοχή τους θεώρηση διελεύσεως προκειμένου να περάσουν από την Αυστραλία καθ’ οδόν προς άλλη χώρα.

Η Αυστραλία απαιτεί μόνο ΕΤΑ από τους υπηκόους 14 κρατών μελών (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πορτογαλία, Φινλανδία, Σουηδία) και των συνδεδεμένων χωρών Ισλανδίας και Νορβηγίας. Απαιτείται ηλεκτρονική θεώρηση από τους υπηκόους 9 κρατών μελών (Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβενία και Σλοβακία). Από την 1η Νοεμβρίου 2005 καταργήθηκαν όλες οι υποχρεώσεις για θεώρηση διέλευσης που υπήρχαν για τους υπηκόους των 9 αυτών κρατών μελών που υπόκεινται στην υποχρέωση ηλεκτρονικής θεώρησης.

Η Αυστραλία συνεπώς αποτέλεσε το αντικείμενο γνωστοποίησης για δύο διαφορετικούς λόγους μη αμοιβαιότητας: επτά κ ράτη μέλη καθώς και οι συνδεδεμένες χώρες Νορβηγία και Ισλανδία γνωστοποίησαν το σύστημα της ηλεκτρονικής άδειας ταξιδίου (ETA), και 9 κράτη μέλη γνωστοποίησαν την υπαγωγή στην υποχρέωση θεώρησης πέραν της υποχρέωσης ΕΤΑ.

Η ηλεκτρονική θεώρηση κατέστη διαθέσιμη για 9 κράτη μέλη από την 1η Ιουλίου 2004 (διαμονή ανώτατης διάρκειας 3 μηνών, και από την 1η Ιουλίου 2005 για διαμονή ανώτατης διάρκειας 12 μηνών για όλα τα κράτη μέλη ), και από αυτά, τρία κράτη μέλη (Εσθονία, Λετονία και Σλοβενία) απολαύουν της δυνατότητας «σχεδόν αυτόματης χορήγησης».

Οι αρχές της Αυστραλίας υπογραμμίζουν ότι, σε σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πολιτική της χώρας ως προς τις θεωρήσεις δεν επικεντρώνεται σε σύντομη διαμονή τριών μηνών, αλλά προσφέρει μια πιο ελεύθερη προσέγγιση για διαμονή ανώτατης διάρκειας 12 μηνών και περιλαμβάνει γενναιόδωρες και απλές συνθήκες για την διευκόλυνση της εισόδου και της διαμονής στη χώρα. Περιλαμβάνουν ηλεκτρονικές αιτήσεις για θεώρηση προκειμένου για θεωρήσεις που ισχύουν έως 12 μήνες από τον Ιούλιο 2005 (για όλα τα κράτη μέλη), ρυθμίσεις για διακοπές σε συνδυασμό με εργασία (11 κράτη μέλη και Νορβηγία), βάσει των οποίων ο ταξιδιώτης μπορεί να συμπληρώσει τους οικονομικούς πόρους που διαθέτει με πρόσκαιρη εργασία, διευκολύνσεις για τις θεωρήσεις σπουδαστών και μέτρα απλούστευσης για την έκδοση αδειών που καλύπτουν ταυτόχρονα διαμονή και εργασία.

Σε διάφορες επίσημες και ανεπίσημες επαφές μεταξύ της Επιτροπής και των αυστραλιανών αρχών, οι τελευταίες τόνισαν ότι το ενιαίο καθεστώς της Αυστραλίας για τις θεωρήσεις είναι μια αναλογική και οικονομικά αποδοτική απόκριση στη γεωγραφική θέση της και στις ανησυχίες της ως προς την ασφάλεια. Η Αυστραλία θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να ελέγχει τους ταξιδιώτες πριν από την αναχώρησή τους τουλάχιστον μέσω του ΕΤΑ ώστε να αποφεύγονται αφενός κίνδυνοι ασφάλειας (ακόμα και για τους συνταξιδιώτες) και αφετέρου σοβαρές ενοχλήσεις που θα μπορούσαν να προκύψουν μετά από ένα τόσο μεγάλο ταξίδι για τους ταξιδιώτες αν δεν τους επιτραπεί η είσοδος στη χώρα.

Η Αυστραλία υπογράμμισε την θετική της αντίδραση κατά την προσχώρηση των δέκα νέων κρατών μελών, τον Μάιο 2004, και τόνισε ότι έχει έκτοτε προβεί σε ρυθμίσεις για τη διευκόλυνση της έκδοσης θεωρήσεων.

Όσον αφορά τις διαφορές ως προς τη μεταχείριση των κρατών μελών, η Αυστραλία αιτιολόγησε την ανάγκη να διατηρηθεί το ισχύον σύστημα ηλεκτρονική θεώρηση για σύντομη για σύντομες παραμονές προκειμένου για 9 κράτη μέλη και συγκεκριμένα ως εξής: από την καθιέρωση της ηλεκτρονικής θεώρησης τον Ιούλιο 2004, για 3 κράτη μέλη έχει διαπιστωθεί αύξηση του ποσοστού υπερβάσεων της διαμονής, 3 νέα κράτη μέλη δεν διαθέτουν σύστημα που να επιτρέπει την διάκριση σε απευθείας σύνδεση μεταξύ ταξιδιωτικών εγγράφων που εκδίδονται σε πολίτες της ΕΕ και εκείνων που εκδίδουν τα κράτη μέλη της ΕΕ σε μη υπηκόους τους, και για 6 κράτη μέλη η χρήση των πλαστών συνοδευτικών εγγράφων στήριξης είναι υψηλή. Επί πλέον, η Αυστραλία ανέφερε ποσοστά ακύρωσης θεωρήσεων και ποσοστά άρνησης θεωρήσεων για αρκετά κράτη μέλη .

Εντούτοις, στην πληρέστατη απάντησή της στη ρηματική διακοίνωση της Επιτροπής, η Αυστραλία υπογράμμισε επίσης τη δέσμευσή της να συνεχίσει την επανεξέταση των διαδικασιών για κάθε χώρα, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2006: «Η Αυστραλία εξακολουθεί να εξετάζει ενεργά τα θέματα που ετέθησαν από την Επιτροπή, μεταξύ των οποίων και το θέμα του τέλους για την αίτηση θεώρησης (Visa Application Charge (VAC)), και άλλη μείωση των απαιτούμενων εγγράφων, ώστε αυξηθεί η αμοιβαία διακίνηση ταξιδιωτών μεταξύ Αυστραλίας και ΕΕ. Θα συνεχίσουμε τις σταδιακές προσαρμογές των συστημάτων μας προς επίτευξη αυτού του στόχου, και θα εξασφαλίσουμε την τακτική ενημέρωση της Επιτροπής και των κρατών μελών ως προς τις εξελίξεις». Κατά τις συνεδριάσεις με τις υπηρεσίες της Επιτροπής, οι αρχές της Αυστραλίας ανέφεραν ότι θα προσφέρουν ένα χρονοδιάγραμμα για την καθιέρωση αυτών των μέτρων εναρμόνισης.

«Η κυβέρνηση της Αυστραλίας αναλαμβάνει δέσμευση σχετικά με αυτή τη διαδικασία συνεχούς βελτίωσης και κάθε πιθανότητα επέκτασης της ΕΤΑ στα υπόλοιπα 9 κράτη μέλη που επί του παρόντος δεν έχουν πρόσβαση σε αυτήν θα πρέπει να θεωρηθεί ως μέρος αυτής της διαδικασίας, συνεκτιμώντας τις υφιστάμενες συνθήκες ασφάλειας».

Οι αυστραλιανές αρχές κατέδειξαν ότι το θέμα της αμοιβαιότητας των θεωρήσεων θα απαιτήσει ευρεία διακυβερνητική προσέγγιση και ότι το εν λόγω θέμα θα εξεταστεί κατά το πρώτο εξάμηνο του 2006.

Αξιολόγηση

Πρέπει να αναγνωριστεί ότι η Αυστραλία, αν και διατηρεί το ισχύον σύστημα θεωρήσεων, εμφανίζεται πρόθυμη και ανοικτή ως προς τη διευκόλυνση της εισόδου στη Αυστραλία των υπηκόων των κρατών μελών που δεν απολαύουν ακόμα της πρόσβασης στο σύστημα ETA, καθώς και τη διευκόλυνση των όρων εισόδου και διαμονής γενικότερα, μεταξύ άλλων και για διαμονή διάρκειας μεγαλύτερης των τριών μηνών. Πράγματι, έχει ήδη ληφθεί σειρά μέτρων διευκόλυνσης, όπως η κατάργηση των υπόλοιπων υποχρεώσεων θεώρησης διέλευσης (για 9 κράτη μέλη), και η χρήση της ηλεκτρονικής θεώρησης, που μπορεί να συνοδεύεται ακόμα και με δυνατότητα σχεδόν αυτόματης χορήγησης. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να ζητηθεί από τις αυστραλιανές αρχές μεγαλύτερη σαφήνεια και διαφάνεια ως προς τα εφαρμοζόμενα κριτήρια, την ακριβή αλληλουχία των μέτρων απλούστευσης και τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν από τα ενδιαφερόμενα μέρη για να επιτευχθεί πρόοδος.

Η Επιτροπή προτίθεται να συνεχίσει τον διάλογο με την Αυστραλία με στόχο την επίτευξη αποτελεσμάτων.

Ορισμένα θέματα θα πρέπει να διασαφηνιστούν περαιτέρω με τις αυστραλιανές αρχές, όπως η διάκριση σε απευθείας σύνδεση μεταξύ των διαφόρων ειδών διαβατηρίων που εκδίδει ένα κράτος μέλος, καθώς και η αποτελεσματικότητα (που επικρίθηκε από κάποια κράτη μέλη) ορισμένων δυνατοτήτων που προσφέρει το σύστημα της ηλεκτρονική θεώρηση. Για την Επιτροπή, πρώτη προτεραιότητα έχει η επίτευξη ίσης μεταχείρισης των πολιτών όλων των κρατών μελών, επιτυγχάνοντας την ενσωμάτωση αυτών που υπόκεινται σήμερα στην ηλεκτρονική θεώρηση εντός του πεδίου εφαρμογής του συστήματος ΕΤΑ. Το θέμα του συστήματος ΕΤΑ (κατά πόσο το ΕΤΑ αποτελεί θεώρηση, δηλ. άδεια που λαμβάνεται πριν από το ταξίδι, αλλά χωρίς τις δυσκολίες που έχει η υποβολή αίτησης για την έκδοση θεώρησης) μπορεί να αντιμετωπιστεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Πρέπει πάντως να αναγνωριστεί ότι ειδικότερα οι αυστραλιανοί όροι και οι διαδικασίες εισόδου και διαμονής πέρα των τριών μηνών είναι ευνοϊκοί για τους ταξιδιώτες και λιγότερο περίπλοκοι από τους αντίστοιχους κανόνες στο εσωτερικό της ΕΕ.

Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής

Δέκα κράτη μέλη (Τσεχική Δημοκρατία, Ελλάδα, Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Μάλτα, Πολωνία και Σλοβακία) γνωστοποίησαν ότι οι ΗΠΑ επιβάλλουν υποχρέωση θεώρησης για τους πολίτες τους.

Το αμερικανικό πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης (Visa Waiver Program[10] (VWP)) επιτρέπει στους υπηκόους 27 χωρών που συμμετέχουν σε αυτό να εισέλθουν στις ΗΠΑ ως προσωρινοί επισκέπτες για επαγγελματικούς ή τουριστικούς λόγους χωρίς προηγουμένως να αποκτήσουν θεώρηση μέσω προξενείου των ΗΠΑ στο εξωτερικό.

Οι συμμετέχουσες στο πρόγραμμα χώρες ορίζονται από το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας σε διαβούλευση με το Υπουργείο Εσωτερικών. Οι όροι συμμετοχής στο VWP θεσπίζονται από την αμερικανική νομοθεσία [11] και εκτίθενται περιληπτικά στο παράρτημα 2.

Οι ΗΠΑ τονίζουν ότι «οι υποχρεώσεις προκειμένου μια χώρα να γίνει δεκτή στο πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης των ΗΠΑ (VWP) έχουν θεσπιστεί με νόμους της Γερουσίας. Οι χώρες που επιθυμούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης πρέπει να πληρούν η κάθε μία ξεχωριστά όλα τα σχετικά κριτήρια. Κάθε μεταβολή ως προς τα ισχύοντα κριτήρια απαιτεί νόμο της Γερουσίας». Τα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν αποτελούν μέρος του προγράμματος δεν πληρούν όλα τα εν λόγω κριτήρια, συνεπώς δεν είναι δυνατόν να συμπεριληφθούν στο VWP κατά το εγγύς μέλλον. Οι ΗΠΑ δεν θεωρούν ως επαρκή λόγο για τη συμμετοχή στο VWP το γεγονός ότι τα κράτη αποτελούν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αμερικανοί αξιωματούχοι παρατήρησαν κατ’ ακολουθία ότι, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, η Γερουσία δεν έχει επιδείξει προθυμία να απαλύνει τα κριτήρια επιλεξιμότητας για συμμετοχή στο VWP. Εντούτοις, έχει διατυπωθεί δημόσια από τις αμερικανικές αρχές η ευχή να συμμετάσχουν στο VWP τα νέα κράτη μέλη και η Ελλάδα εφόσον ανταποκριθούν στα κριτήρια. Υπό το πρίσμα αυτό, τον Φεβρουάριο 2005, ο Πρόεδρος Bush πρότεινε ένα πλαίσιο «οδικού χάρτη» ώστε να επικεντρωθούν και να κατευθυνθούν οι κοινές προσπάθειες προς τον στόχο της ενδεχόμενης μελλοντικής συμμετοχής στο πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης. Εννέα από τα 10 ενδιαφερόμενα κράτη μέλη (με εξαίρεση την Κύπρο) έχουν ήδη ένα τέτοιο «οδικό χάρτη». Έχουν συσταθεί κοινές προξενικές ομάδες εργασίας σε όλα τα νέα κράτη μέλη της ΕΕ και οι ομάδες αυτές συνέρχονται σε τακτά διαστήματα για να αναπτύξουν οδικούς χάρτες και να προωθήσουν τα θέματα που εκκρεμούν.

Οι οδικοί χάρτες χαράσσονται με βάση την κατάσταση σε κάθε χώρα, αλλά περιλαμβάνουν ορισμένα κοινά στοιχεία, μεταξύ των οποίων τα ακόλουθα:

- Συμφωνία των ΗΠΑ να εξεταστεί η πιθανότητα επανεξέτασης της διαδικασίας αιτήσεων για θεώρηση,

- Απάλειψη όλων των υποθέσεων πριν από το 1989 από τους υπολογισμούς σχετικά με την υπέρβαση του χρόνου διαμονής,

- Ανάγκη για την οικεία κυβέρνηση να ανταποκρίνεται στις θεμελιωμένες τεχνικές απαιτήσεις της αμερικανικής νομοθεσίας (π.χ. υπέρβαση του επιτρεπόμενου χρόνου διαμονής και ποσοστά άρνησης χορήγησης θεώρησης για λόγους άλλους εκτός από μετανάστευση, βιομετρικά στοιχεία, καταγγελία απολεσθέντων και κλαπέντων διαβατηρίων, κλπ.),

- Ανάγκη για τις κυβερνήσεις να ενθαρρύνουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης ώστε να προαχθεί η γνώση των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων που συνδέονται με ταξίδια στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι ΗΠΑ αναγνώρισαν ότι οι σημερινοί οδικοί χάρτες δεν είναι πλήρεις (δηλ. δεν καλύπτουν όλα τα κριτήρια που εφαρμόζονται για να κριθεί η επιλεξιμότητα μιας χώρας για συμμετοχή στο VWP), και ότι σε μερικές περιπτώσεις τα κριτήρια είναι ουσιαστικά υποκειμενικά. Επί πλέον, μερικά στατιστικά δεδομένα επί των οποίων στηρίζονται τα κριτήρια (π.χ. η υπέρβαση του χρόνου διαμονής) είναι ατελή.

Το θέμα της μη αμοιβαιότητας των θεωρήσεων προβλήθηκε από την πλευρά της ΕΕ στην ημερήσια διάταξη των συσκέψεων ΕΕ- ΗΠΑ σε όλα τα επίπεδα μέχρι και τις συνόδους κορυφής. Συζητήθηκε επίσης στην Ουάσινγκτον στις 18 Οκτωβρίου 2005, κατά τη συνάντηση μεταξύ του Προέδρου Barroso και του Προέδρου Bush. Στη γραπτή απάντηση των αμερικανικών αρχών στη ρηματική διακοίνωση της Επιτροπής, αναγνωρίστηκε η σημασία του θέματος για τις σχέσεις μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ καθώς και οι κοινοτικές παράμετροι του ζητήματος, και συμφωνήθηκε να διαβιβάζονται στην Επιτροπή οι τριμηνιαίες ενημερώσεις ως προς την πρόοδο των οδικών χαρτών για το VWP. Ωστόσο, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να υπογραμμίζουν ότι «θα συνεχίσουν να αξιολογούν επί ατομικής βάσεως την πρόοδο των χωρών προκειμένου για τη συμμετοχή τους στο VWP, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία».

Στο πλαίσιο της επίσημης παρακολούθησης της ρηματικής διακοίνωσης, η Επιτροπή συνήλθε σε σύσκεψη με ανώτατους αξιωματούχους των ΗΠΑ στην Ουάσινγκτον τον Νοέμβριο για να εξηγηθεί περαιτέρω η φύση του τροποποιηθέντος μηχανισμού αμοιβαιότητας και για να ασκήσει πίεση προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος στο πρόβλημα της μη αμοιβαιότητας. Υπάλληλοι της Επιτροπής είχαν επίσης χρήσιμη ανταλλαγή απόψεων με τους αντιπροσώπους στην Ουάσινγκτον των 10 κρατών μελών που δεν συμμετέχουν σήμερα στο VWP. Επρόκειτο για μια χρήσιμη κίνηση προκειμένου να εξεταστεί η δυνατότητα μιας σταθερής και συνεκτικής προσέγγισης για την επίτευξη του κοινού στόχου.

Αξιολόγηση

Η Επιτροπή αναγνωρίζει τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ανώτατο επίπεδο για την πρόοδο στον οδικό χάρτη του VWP.

Εκτιμώντας την αντίδραση των κρατών μελών και την πραγματικότητα ως προς την πολιτική των ΗΠΑ για τις θεωρήσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρόοδος στον οδικό χάρτη του VWP θα μπορούσε να αποτελέσει κατάλληλο μέσο ώστε να εξασφαλιστεί μεσοπρόθεσμα η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για όλους τους πολίτες της ΕΕ, και είναι πρόθυμη να υποστηρίξει αυτή την προσέγγιση. Εντούτοις, προκειμένου να καταστεί η εν λόγω προσέγγιση πλήρως αποτελεσματική, χρειάζεται μεγαλύτερη ακρίβεια και συνέπεια κατά τον καθορισμό των στόχων και των μετρήσεων σε αυτούς τους οδικούς χάρτες. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποδέχτηκε αυτή την πρόταση στο πλαίσιο του κοινού προγράμματος εργασίας ΕΕ-ΗΠΑ τον Νοέμβριο 2005 ενόψει της εφαρμογής της οικονομικής πρωτοβουλίας της συνόδου κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ τον Ιούνιο 2005: ένας από τους στόχους είναι «να καθοριστούν σαφείς και ολοκληρωμένες διαδικασίες οδικών χαρτών ανά χώρα για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώ (VWP), ώστε να ανοιχθεί δρόμος για τα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν συμμετέχουν στο VWP προς πλήρωση των απαιτήσεων και συμμετοχή τους στο αμερικανικό πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης».

Οι συγκεκριμένες ενέργειες περιλαμβάνουν: προσπάθειες «να αναπτυχθούν και να τεθούν σε εφαρμογή ολοκληρωμένοι και ειδικοί για κάθε χώρα οδικοί χάρτες για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν συμμετέχουν στο VWP, που θα καλύπτουν πλευρές προβλεπόμενες και μη από νόμο, με τα κατάλληλα σημεία αναφοράς», και «να υπάρξει συνεργασία ώστε να προαχθεί η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης και να χρησιμοποιηθούν οι προξενικές επιτροπές σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ που επιθυμούν να συμμετάσχουν στο VWP έτσι ώστε να καταστούν λεπτομερέστερα τα σχέδια κάθε χώρας, μεταξύ άλλων και οι μηχανισμοί αξιολόγησης της προόδου που επιτυγχάνεται».

Οι ΗΠΑ δεν έχουν μέχρι στιγμής επιδείξει προθυμία να εξετάσουν προσωρινά μέτρα διευκόλυνσης, όπως η απαλλαγή του τέλους θεώρησης. Ωστόσο, θα πρέπει να συνεχιστεί η πίεση προς τις ΗΠΑ ώστε να ευθυγραμμιστούν τουλάχιστον ορισμένες πλευρές της διαδικασίας υποβολής αίτησης για θεώρηση.

Καναδάς

Επτά κράτη μέλη (Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία και Σλοβακία) γνωστοποίησαν ότι ο Καναδάς επιβάλλει υποχρέωση θεώρησης για τους πολίτες τους.

H προσέγγιση των καναδικών αρχών σχετικά με την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι παρόμοια με εκείνη των ΗΠΑ. Ο Καναδάς αξιολογεί την απαλλαγή από θεώρηση κατά περίπτωση για κάθε χώρα ξεχωριστά και δεν χορηγεί ενιαία απαλλαγή με βάση την ιδιότητα κράτους μέλους της ΕΕ. Στον Καναδά δεν έχουν καθοριστεί από νόμο σαφή κριτήρια ως προϋποθέσεις για την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης. Όπως ανέφεραν οι καναδικές αρχές στην απάντησή τους της 13ης Δεκεμβρίου 2005 στη ρηματική διακοίνωση της Επιτροπής, «η επανεξέταση από τον Καναδά του θέματος της θεώρησης είναι μια διοικητική διαδικασία στηριζόμενη σε αντικειμενική αξιολόγηση των κίνδυνου και των πλεονεκτημάτων που συνδέονται με τη διακίνηση των πολιτών μιας χώρας». Τα κριτήρια αξιολόγησης εκτίθενται στο παράρτημα 2.

Το 2004, η Υπηρεσία Ιθαγένειας και Μετανάστευσης του Καναδά (Citizenship and Immigration Canada, CIC) ανέλαβε τη διεξαγωγή αναθεώρησης του προγράμματος απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης. Τα εμπλεκόμενα επτά κράτη μέλη έλαβαν ερωτηματολόγια που διέφεραν μάλλον σημαντικά από άποψη περιεχομένου. Οι καναδικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι «η αναθεώρηση διεξήχθη για κάθε χώρα ξεχωριστά, και έλαβε υπόψη τις εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις και τον γοργό ρυθμό των αλλαγών με τα οικεία νέα κράτη μέλη». Σημειώθηκε σοβαρή απογοήτευση όταν, τον Μάιο 2005, ανακοινώθηκε ότι κανένα από τα επτά κράτη δεν θα μπορούσε να τύχει απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης, μετά από την εν λόγω αξιολόγηση. Οι καναδικές αρχές έδωσαν διάφορους λόγους για να εξηγήσουν πώς ελήφθησαν οι σχετικές αποφάσεις, όπως η ασφάλεια διαβατηρίων και εγγράφων και η συνδεόμενη με αυτά απάτη, υψηλά ποσοστά άρνησης χορήγησης θεωρήσεων, οργανωμένη εγκληματικότητα, οικονομική μετανάστευση, κρατική διαφθορά, ελευθέρωση της αγοράς εργασίας στην ΕΕ[12], δείκτες ανεργίες και μισθολόγια, κοινωνικές διαφορές, καθεστώς πρόσφυγα και δεσμοί με την αμερικανική πολιτική[13].

Το θέμα της αμοιβαιότητας των θεωρήσεων προβλήθηκε από την πλευρά της ΕΕ στην ημερήσια διάταξη των συσκέψεων ΕΕ- Καναδά σε όλα τα επίπεδα, και κατέστη σαφές ότι η ΕΕ θεωρεί αυτό ως θέμα για τις σχέσεις ΕΕ και Καναδά.

Οι ηγέτες της ΕΕ και του Καναδά συμφώνησαν σε τηλεδιάσκεψη κορυφής που έγινε στις 24 Νοεμβρίου 2005 «να προωθήσουν διάφανη διαδικασία εντατικοποιημένου διαλόγου για την καθιέρωση καθεστώτος απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για τους κατοίκους όλων των κρατών μελών της Ένωσης και του Καναδά.»

Ο Καναδάς επιβεβαίωσε τη δέσμευσή του να συνεχίσει τον διάλογο και «να εξακολουθήσει την παρακολούθηση της προόδου που σημειώνεται, και να αρχίσει νέα ολοκληρωμένη επανεξέταση των θεωρήσεων το 2007 για τις χώρες που μέχρι τότε δεν θα έχουν επιτύχει απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης… Η νέα επανεξέταση του Καναδά θα ακολουθήσει χρονικά τη διαδικασία αξιολόγησης του Σένγκεν, οπότε αναμένεται ότι τα νέα κράτη μέλη θα έχουν αποκτήσει πλήρως την ιδιότητα του μέλους στον χωρίς σύνορα χώρο του Σένγκεν.»

Στο πλαίσιο αυτού του διαλόγου, οι καναδικές αρχές πραγματοποίησαν, τον Νοέμβριο 2005, τεχνικές επισκέψεις στις Βαλτικές χώρες και την Πολωνία και πρότειναν περαιτέρω επισκέψεις στην Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Τσεχική Δημοκρατία τον Ιανουάριο 2006. Ο Καναδάς επιβεβαίωσε ότι τα επτά κράτη μέλη ευρίσκονται σε διαφορετικό επίπεδο συμβατότητας και ότι «ο Καναδάς παρακολουθεί επί διαρκούς βάσεως τις εξελίξεις και παραμένει ανοικτός στην προοπτική να αναλάβει δράση με στόχο την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης πριν από την επανεξέταση του 2007 αν το επιτρέψουν οι εξελίξεις σε οποιοδήποτε νέο κράτος μέλος. Τα νέα κράτη μέλη καλούνται να ανακοινώσουν στον Καναδά όποιες εξελίξεις επιθυμούν να του κάνουν γνωστές».

Ο Καναδάς επίσης παραπέμπει στις κοινές του δεσμεύσεις με τις ΗΠΑ όσον αφορά θέματα ασφάλειας και διαχείρισης των συνόρων: «Ο Καναδάς και οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί ως προς τον στενό συντονισμό των αντίστοιχων πολιτικών μας για τις θεωρήσεις. Αν και κάθε χώρα εξακολουθεί να διατηρεί την ανεξαρτησία της κατά την ανάπτυξη της δικής της πολιτικής και των δικών της υποχρεώσεων για τις θεωρήσεις, κάθε χώρα έχει συμφωνήσει να εξετάζει τις επιπτώσεις που ενδεχομένως θα έχουν στην άλλη επικείμενες μεταβολές στην πολιτική της για τις θεωρήσεις ή/και σχετικές υποχρεώσεις. Ως εκ τούτου προβαίνουμε σε τακτικές διαβουλεύσεις μεταξύ μας για να εξασφαλίσουμε ότι η κατεύθυνση που ακολουθούμε εξακολουθεί να καλύπτει τους αμοιβαίους στόχους και τα αμοιβαία συμφέροντά μας».

Η κατάργηση ή η ουσιαστική μείωση των τελών θεώρησης που πρότεινε η Επιτροπή ως πρώτο βήμα στη διαδικασία που θα οδηγήσει στην απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης απορρίφθηκε.

Αξιολόγηση

Ο Καναδάς έχει αναλάβει διάλογο για την καθιέρωση αμοιβαίας απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης, χωρίς όμως πραγματική πρόοδο μέχρι στιγμής. Παραμένει ανοικτός για περαιτέρω διάλογο και επιβεβαίωσε την κατ’ αρχήν προθυμία του να δεχτεί την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για τους υπηκόους όλων των κρατών μελών της ΕΕ σε εύθετο χρόνο.

Η Επιτροπή πιστεύει ότι ο διάλογος που εγκαινιάστηκε με τον Καναδά πρέπει να συνεχιστεί, αλλά ο διάλογος αυτός θα πρέπει να στραφεί περισσότερο προς την επίτευξη αποτελεσμάτων. Ως εκ τούτου, πρέπει να καθιερωθεί μια διάφανη διαδικασία με σαφή στάδια που θα οδηγήσει στην απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για τους πολίτες όλων των κρατών μελών.

IV. Συμπεράσματα:

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο διάλογος με τις τρίτες χώρες στο πλαίσιο του νέου μηχανισμού αμοιβαιότητας έχει ήδη αποδείξει την αποδοτικότητά του:

- Για 4 τρίτες χώρες – Κόστα Ρίκα (αν υπάρξει επιβεβαίωση σχετικά με την Ισλανδία), Νικαράγουα, Παναμά και Βενεζουέλα – έχει ήδη επιτευχθεί αμοιβαιότητα ως προς την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης, ενώ για τη Βραζιλία έχει ήδη ανακοινωθεί η νομική λύση.

- Για 4 τρίτες χώρες – Μπρουνέι Νταρουμσαλάμ, Μαλαισία, Σιγκαπούρη και Ουρουγουάη – έχει αρχίσει ήδη να διαφαίνεται λύση στα προβλήματα της μη αμοιβαιότητας, αλλά απαιτείται περαιτέρω εφαρμογή ή/και εξακρίβωση κατά τους επόμενους μήνες.

- Για 3 άλλες τρίτες χώρες, αν και έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στα θέματα της διαφάνειας, δεν έχουν γίνει ακόμα κινήσεις ως προς την επέκταση της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης ώστε να καλύπτει τους πολίτες όλων των κρατών μελών της ΕΕ.

Όσον αφορά την Αυστραλία, δεν υπάρχει άμεση προοπτική να εφαρμοστεί το σύστημα του ΕΤΑ στους πολίτες όλων των κρατών μελών. Εντούτοις, η Αυστραλία έχει ήδη καθιερώσει ορισμένες διευκολύνσεις ως προς τη διαδικασία έκδοσης θεωρήσεων στους πολίτες των κρατών μελών που δεν συμπεριλαμβάνονται στο σύστημα ΕΤΑ, και εξέφρασε την προθυμία της να εναρμονίσει περαιτέρω τις διαδικασίες της για την έκδοση θεωρήσεων. Πρόκειται ήδη για ένα θετικό βήμα, αλλά μπορεί μόνο να θεωρηθεί ως μεταβατικό μέτρο, δεδομένου ότι πρωταρχικός μας στόχος παραμένει η συμμετοχή όλων των κρατών μελών στο ΕΤΑ και κατά συνέπεια η ίση μεταχείριση όλων των πολιτών της ΕΕ (με την επιφύλαξη της τελικής θέσης της ΕΕ για το ETA).

Μετά από συζητήσεις στα ανώτατα επίπεδα, η Επιτροπή διαπίστωσε πολιτική δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά να συνεχίσουν τον διάλογο και να καταστούν πλέον διάφανοι και ακριβείς ως προς τις απαιτήσεις τους προς τα κράτη μέλη που ενδιαφέρονται για την απαλλαγή τους από την υποχρέωση θεώρησης. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να επιδιώκει τον διάλογο με τους αμερικανούς και καναδούς συνομιλητές της ώστε να εξασφαλίσει ότι πληρούνται οι εν λόγω δεσμεύσεις και για να εξετάσει συγκεκριμένες ιδέες για την επίλυση του προβλήματος της μη αμοιβαιότητας. Θα πρέπει επίσης να συνεχίσουμε να εξετάζουμε με αυτές τις χώρες δυνατότητες για τη διευκόλυνση της έκδοσης θεωρήσεων ως προσωρινό μέτρο.

Μετά από αυτόν τον πρώτο γύρο, κατά τον οποίο σημειώθηκε κάποια επιτυχία, είναι σημαντικό να παραμείνουν, τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη, πιστοί στη δέσμευσή τους, ενεργοί και ενωμένοι προς την επίτευξη των κοινών στόχων στον τομέα αυτό. Η πλήρης στήριξη των κρατών μελών προς την Επιτροπή, η συμβολή τους σε κάθε φάση της διαδικασίας, η αλληλεγγύη μεταξύ όλων τους παραμένουν απόλυτα ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμάτων.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 5 του κανονισμού αριθ. 539/2001 όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 851/2005, η Επιτροπή θα ετοιμάσει, μέχρι τον Ιούλιο 2006, δεύτερη έκθεση προκειμένου να εξακριβωθεί κατά πόσον, στο μεταξύ, έχουν υλοποιηθεί οι εξαγγελθείσες από ορισμένες τρίτες χώρες λύσεις, και αν περαιτέρω διάλογος με άλλες έχει ανοίξει την προοπτική αμοιβαίων ταξιδίων χωρίς υποχρέωση θεώρησης.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, λαμβανομένης υπόψη της προόδου που έχει σημειωθεί με τους εταίρους της, έστω και σε διαφορετικό βαθμό με τον καθένα, δεν υπάρχει σε αυτή τη φάση ανάγκη η έκθεση αυτή να συνοδεύεται από σχέδιο μέτρων όπως αυτά που προβλέπονται στο άρθρο 1 παρ. 4 εδάφιο γ) του κανονισμού αριθ. 539/2001 όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό αριθ. 851/2005 ή από την κοινή δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής κατά τον χρόνο της έκδοσης του κανονισμού αριθ. 851/2005.

Εντούτοις, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί προσεκτικά την πρόοδο για να εξασφαλίζει ότι πληρούνται οι δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει οι εταίροι μας. Όσον αφορά εκείνες τις χώρες για τις οποίες τα θέματα της μη αμοιβαιότητας δεν φαίνεται ότι θα επιλυθούν στο άμεσο μέλλον, θα είναι ουσιαστικό να σημειωθεί πρόοδος ως προς την εφαρμογή κριτηρίων. Αν και αναγνωρίζεται ότι απαιτείται προσπάθεια και από τα δύο μέρη, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το άρθρο 4 του κανονισμού αριθ. 539/2001 και η κοινή δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τον κανονισμό αριθ. 851/2005 αναφέρονται σε ειδικά μέτρα προκειμένου να διευκολυνθεί η επίτευξη αμοιβαίας απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης.

Annex 1A

Visa requirement imposed by third countries listed in Annex II to Regulation No 539/2001 upon nationals of the new Member States on 1 May 2004.

| CY |CZ |EE |HU |LT |LV |MT |PL |SI |SK | |Andorra | | | | | | | | | | | |Argentina | | | | | | | | | | | |Australia |V |V |V |V |V |V |* |V |V |V | |Bolivia | |V | |V | |V |V | | |V | |Brazil |V |V |V | |(V) |V |V | | |V | |Brunei |V |V |V |V |V |V | | |V |V | |Bulgaria | | | | | | | | | | | |Canada | |V |V |V |V |V | |V | |V | |Chile | | | | | | | | | | | |Costa Rica |V | | | |(V) | |V | |V |(V) | |Croatia | | | | | | | | | | | |Guatemala |V | |V |V |V |V |V |(V) |V |V | |Holy See | | | | | | | | | | | |Honduras |V | | |V | | | | | | | |Hong Kong SAR | | | | | | | | | | | |Israel | | | | | | | | | | | |Japan | | | | | | | | | | | |Macao SAR | | | | | |V | | | | | |Malaysia | | | | |V | | | | | | |Mexico | | |V | |V |V |V | | |V | |Monaco | | | | | | | | | | | |New Zealand |V | |V | |V |V | |V | |V | |Nicaragua |V | | | | | |V | | | | |Panama | |V |V | | |V |V | |V |V | |Paraguay |V |V |V | |V |V |V |(V) |V |V | |Romania | | |(V) | |(V) | | | | | | |Salvador | |V |V |V |V |V |V |(V) |V |V | |San Marino | | | | | |V | | | | | |Singapore | | | | |V | | | | | | |South Korea | | | | | | | | | | | |United States |V |V |V |V |V |V |V |V | |V | |Uruguay | | |V | | | | | | |V | |Venezuela |V | |V | | |V |V |(V) | |V | | * ETA required. (V) : visa exemption agreement not yet entered into force.

Annex 1B

Visa requirement imposed by third countries listed in Annex II to Regulation No 539/2001 upon EU citizens on 24 June 2005.

|CY |CZ |EE |EL |FI |HU |LT |LV |MT |PL |PT |SI |SK |DE |AT |IT |SW |DK | |Andorra | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Argentina | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Australia 1 |V |V |V |V | |V |V |V |V |V | |V |V |V |V |V |V |V | |Bolivia | | |(V) | | | | |(V) |V | | | | | | | | | | |Brazil |V |V |V | | | |V |V |V | | | | | |V4 | | | | |Brunei |(V) |V |V |(V) |V |(V) |V |V |V | |V |V |(V) |(V) |(V) |(V) |(V) | | |Bulgaria | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Canada | |V |V | | |V |V |V | |V | | |V | | | | | | |Chile | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Costa Rica | | |(V) | | | | | | | | | |(V) | | | | | | |Croatia | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Guatemala | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Holy See | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Honduras | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Hong Kong SAR | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Israel | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Japan | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Macao SAR | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Malaysia | | |(V) |(V) | | | |(V) | | | | | | | | | | | |Mexico | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Monaco | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |New Zealand | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Nicaragua | | | | | | | |V³ | | | | | | |(V) | | | | |Panama | | |V | | | | | |V | | | | | | | | | | |Paraguay | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Romania | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Salvador | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |San Marino | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Singapore | | |(V) | | | | | | | | | | | | | | | | |South Korea | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |United States |V |V |V |V | |V |V |V |V |V | | |V | | | | | | |Uruguay | | |V | | | | | | | | | | | | | | | | |Venezuela | | | | | | | |V3 | | | | | |V² |(V) | |V3 | | | V : visa requirement

(V) : visa exemption for a period of less than 90 days.

1. Australia : Electronic Travel Authority (ETA) is required from citizens of EL, FI, MT, PT, DE, AT, IT, SW, DK, IS, NO as well as from citizens of the other Member States not indicated in the table

2. in case of entry at land and sea borders

3. tourist card is required upon entry

4. visa is required from business travellers

IS notified the following cases of non-reciprocity: Australia, Brunei, Nicaragua, Panama and Paraguay

NO notified the following cases of non-reciprocity: Australia, Brunei (for stays exceeding 14 days), Panama (visa issued free of charge on arrival)

Annex 2

Australian visa procedures

The two visa procedures subject of the notifications can be summarised as follows:

The ETA: Before travelling and before an air ticket is issued, the traveller himself/herself, or the travel agent/airline on his/her behalf, sends an electronic application for an ETA to the relevant Australian authorities. This involves entering in the ETA system data identifying the traveller and details of his/her passport. The data are compared with an on-line file held by the relevant Australian authorities (Department of Immigration and Multicultural and Indigenous Affairs, DIMIA) on persons whose entry into Australia is undesirable (Movement Alert List, MAL).

The response is almost immediate. If the response is positive, i.e. if consultation of the file does not produce an alert with respect to the traveller or his/her passport, an ETA number is assigned electronically and the air ticket can be issued. If the response is negative, no ETA number can be assigned and the traveller is asked to contact the Australian consular authorities. On arrival in Australia, the immigration authorities check that the passport holder has an ETA.

The eVisa (e676 visa ): applicants or travel agents can apply for a visa on the internet. The applications are processed in Australia and, depending on the risk assessment level further supporting documents can be required from the applicant. If the risk is low, they can be granted more or less automatically (“autogrant” facility).

US Visa Waiver Programme

To qualify for the VWP, a country must: offer reciprocal privileges to United States citizens; have had a non-immigrant refusal rate of less than 3% for the previous year; certify that the country issues machine-readable passports; have a program to incorporate biometric identifiers into the passports; certify that it reports the theft of blank passports on a timely basis to the U.S. authorities.

In addition the Department of Homeland Security in consultation with the Secretary of State has to prepare an evaluation report on the effect that a country’s designation as a VWP participant would have on the law enforcement and security interests of the United States, including interests related to enforcement of immigration laws and the existence and effectiveness of extradition agreements and procedures. In order for a country to be designated as a VWP participant, a determination must be made that such interests would not be compromised by the designation of the country.

Furthermore there are specific factors that are considered but are not established in the legislation: security of a country’s passport application, production and issuing process; security of passports and other documents used to demonstrate identity and citizenship, and incidence of fraud or misuse involving such documents; nationality and citizenship laws, and their implementation; existence of security and law enforcement threats in the country (terrorist activities, organised crime, money laundering, human and drug trafficking, etc.), and efforts to address such threats; immigration controls and alien smuggling activities in the country, and efforts to address such threats; stability of the government politically and economically; degree of cooperation with the U.S. and other international partners on law enforcement issues, including extradition.

Canadian assessment criteria for visa exemption

The Canadian authorities take into consideration the complex push and pull factors that trigger migration movements, from broad socio-economic conditions to specific regional issues. The country assessment of risks and benefits includes many factors, such as (but not limited to):

- Immigration issues (i.e. non bona-fide refugee claimants and clandestine or undocumented migrants),

- public safety and security issues (i.e. organized crime and counter terrorism, the trafficking and smuggling of persons and goods, serious criminal activity, health risks and concerns),

- the stability of government and public institutions (level of public confidence in institutions, legal system, police and security agencies, immigration and asylum systems, protection of human rights),

- the health and stability of the economy, such as unemployment rates and regional disparities,

- the social and human rights environment,

- the trends and patterns related to incidences of application fraud, passport fraud and visa refusal rates.

Factors are reviewed to ensure that they are consistent with Canadian immigration program and the broader mandate, objectives and priorities of the Government of Canada. Decisions to change the visa status of a given country are well-informed and are made after a comprehensive review of key considerations and upon extensive internal consultation.

[1] ΕΕ L 81 της 21.3.2001, σ.1

[2] Σχετικά με τον προηγούμενο μηχανισμό αμοιβαιότητας, βλ. το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής για την αμοιβαιότητα των θεωρήσεων (έγγραφο JAI-B-1 (2004) 1372 της 18.2.2004).

[3] Ενημέρωσαν το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. α) της συμφωνίας που έχει συμαφθεί μεταξύ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας και του Βασιλείου της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των τελευταίων με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, ότι αποδέχονται το περιεχόμενο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 851/2005 του Συμβουλίυο. Κατά συνέπεια, ο μηχανισμός αμοιβαιότητας εφαρμόζεται σε αυτές τις χώρες. Η Ισλανδία υπέβαλε τη γνωστοποίηση περί μη αμοιβαιότητας στις 25 Οκτωβρίου και η Νορβηγία στις 15 Νοεμβρίου 2005.

[4] ΕΕ C 251 της 11.10.2005 [δημοσίευση της πρώτης γνωστοποίησης από την Τσεχική Δημοκρατία, ΕΕ C 163 της 5.7.2005]

[5] ΕΕ C 277 της 10.11.2005

[6] ΕΕ C 310 της 8.12.2005

[7] Η παρακολούθηση των γνωστοποιήσεων από την Ισλανδία και τη Νορβηγία εξασφαλίζεται κατά την ίδια διαδικασία με τις υποθέσεις μη αμοιβαιότητας που γνωστοποιούν τα κράτη μέλη· εντούτοις, πρέπει να ληφθούν δεόντως υπόψη οι νομικοί περιορισμοί ως προς την εξωτερική εκπροσώπηση της Νορβηγίας και της Ισλανδίας από την Επιτροπή.

[8] Η Παραγουάη αποτέλεσε αντικείμενο γνωστοποίησης από την Ισλανδία (υποχρέωση θεώρησης). Λόγω της καθυστερημένης άφιξης της εν λόγω γνωστοποίησης, η ρηματική διακοίνωση απεστάλη στις αρχές της Παραγουάης μόλις στις 5 Δεκεμβρίου 2005. Δεν έχει ακόμα ληφθεί απάντηση. Η ειδική περίπτωση της Βολιβίας χρήζει περαιτέρω εξηγήσεων. Η Βολιβία αποτέλεσε αντικείμενο γνωστοποίησης από τρία κράτη μέλη (Μάλτα, Εσθονία, Λετονία). Εντούτοις, η Επιτροπή δεν περιελαβε αυτή τη χώρα στα διαβήματά της δυνάμει του νέου μηχανισμού αμοιβαιότητας λόγω της επικείμενης πρότασης να μεταφερθεί η Βολιβία στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001.

[9] Μόνο οι πολίτες της Νέας Ζηλανδίας κάτοχοι εν ισχύ διαβατηρίου της Νέας Ζηλανδίας δεν χρειάζεται να αποκτήσουν θεώρηση πριν από την άφιξή τους στην Αυστραλία, εκτός από την περίπτωση υγείας ή σε περίπτωση προβλημάτων συμπεριφοράς. Κατά την άφιξή τους στην Αυστραλία, στους πολίτες της Νέας Ζηλανδίας χορηγείται αυτόματα «θεώρηση ειδικής κατηγορίας», η οποία καταγράφεται ηλεκτρονικά στα αρχεία.

[10] Το πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης (Visa Waiver Program, VWP) καθιερώθη ως προσωρινό πρόγραμμα με τον νόμο για την μεταρρύθμιση και τον έλεγχο της μετανάστευσης (Immigration Reform and Control Act) του 1986 (P.L. 99-603). Η Γερουσία έχει προβεί σε τακτική θέσπιση νομοθετικών πράξεων προκειμένου να επεκταθούν οι άδειες που προβλέπονται από το πρόγραμμα. Τελικά οτ πρόγραμμα έλαβε την πάγια μορφή του στις 30 Οκτωβρίου 2000, με τη θέσπιση του νόμου για το πάγιο πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης (Visa Waiver Permanent Program Act (P.L.106-396).

[11] Οι όροι καθορίζονται από τον νόμο περί μετανάστευσης και ιθαγένειας (Immigration and Nationality Act (U.S.C. 1187), τον νόμο για την ασφάλεια των συνόρων (Border Security Act), και τον νόμο για την ενίσχυση της ασφάλειας στα σύνορα και τη μεταρρύθμιση των θεωρήσεων εισόδου (Enhanced Border Security and Visa Entry Reform Act).

[12] Οι καναδικές αρχές δήλωσαν ότι «τα προγράμματα εγγραφής εργαζομένων στη Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Σουηδία έχουν καταδείξει ότι οι πληθυσμοί στα νέα κράτη μέλη χαρακτηρίζονται από κινητικότητα και αναζητούν ευκαιρίες απασχόλησης στην αλλοδαπή».

[13] Υπενθυμίζεται ότι ο Καναδάς κατάργησε την υποχρέωση θεώρησης για την Ουγγαρία το 1994 και για την Τσεχική Δημοκρατία το 1996. Εντούτοις, η υποχρέωση επανεισήχθη για την Τσεχική Δημοκρατία το 1997 και για την Ουγγαρία το 2001 μετά από εισροή αιτούντων άσυλο από τις χώρες αυτές. Οι καναδικές αρχές τόνισαν ότι είναι αναγκαίες λεπτομερείς αξιολογήσεις πριν αρθεί και πάλι η υποχρέωση θεώρησης, προκειμένου να αποφευχθεί η επανάληψη αυτής της κατάστασης.