ANAKOINΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ - Ηλεκτρονικές επικοινωνίες: προς μια οικονομία της γνώσης (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή

2. Η εφαρμογή του νέου κανονιστικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες

3. Τόνωση της παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών

3.1 Η ανάπτυξη των ευρυζωνικών υπηρεσιών

3.2 Ο τομέας των κινητών επικοινωνιών

3.3 Διαλειτουργικότητα

3.4 Δημόσιες υπηρεσίες

3.5 Ασφάλεια

4. Ερευνα και ανάπτυξη

5. Συμπεράσματα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μετά από μια περίοδο ταχείας ανάπτυξης μεταξύ του 1998 και του 2000, ο τομέας των ηλεκτρονικών επικοινωνιών υπόκειται αυτή τη στιγμή σε μια σοβαρή διαδικασία αναπροσαρμογής. Η αναπροσαρμογή ήταν ίσως αναπόφευκτη μετά από την εξαιρετικά γρήγορη ανάπτυξη των τελευταίων ετών. Οι επιπτώσεις της και τα πιθανά της αποτελέσματα εγείρουν σημαντικά θέματα για το μέλλον του ίδιου του τομέα και για την οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη.

Η ταχεία ανάπτυξη οδήγησε σε ανισορροπίες, οι οποίες πρέπει να διορθωθούν κατά τα αμέσως επόμενα έτη. Έγιναν πολλές επενδύσεις στον συγκεκριμένο τομέα και τα χρέη πολλών φορέων εκμετάλλευσης έφτασαν σε υψηλό επίπεδο. Όταν η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνθηκε, δεν πραγματοποιήθηκαν τα αναμενόμενα έσοδα. Αυτό οδήγησε σε πτώση των χρηματιστηριακών τιμών και σε αναβολή επενδύσεων σε μια κρίσιμη στιγμή τόσο για τον ίδιο τον κλάδο, όσο και για την ευρύτερη οικονομία.

Το υψηλό επίπεδο των ποσών που καταβάλλονται για τις άδειες κινητών επικοινωνιών τρίτης γενιάς ("3G") συνέβαλε στην επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των φορέων εκμετάλλευσης, παρόλο που η κατάσταση δεν είναι η ίδια σε όλη την ΕΕ. Η εμπειρία που αποκτήθηκε από την χορήγηση αδειών για την 3G υπογραμμίζει την ανάγκη βελτίωσης του συντονισμού των πολιτικών και κανονιστικών προσεγγίσεων στην Ευρώπη, ει δυνατόν εντός του νέου κανονιστικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος ο κατακερματισμός και οι διαφορετικές συνθήκες σε εθνικό επίπεδο να καθυστερήσουν την εισαγωγή των νέων ασύρματων κινητών υπηρεσιών.

Η μείωση των επενδύσεων έχει αρνητικές επιπτώσεις στην εξάπλωση των νέων προηγμένων υπηρεσιών, ειδικότερα της ευρυζωνικής πρόσβασης και της 3G. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την πτώση της ζήτησης επενδυτικών αγαθών και οι προμηθευτές αυτών αντιμετωπίζουν σημαντική μείωση των πωλήσεων. Αποτέλεσμα αυτού είναι επίσης η μείωση των δαπανών ΕΤΑ, γεγονός που υπονομεύει την ανταγωνιστική θέση της Ευρώπης.

Η σημασία του τομέα των επικοινωνιών έγκειται στις επιπτώσεις του σε όλους τους άλλους τομείς της οικονομίας. Ο εν λόγω τομέας προσφέρει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν με βέλτιστο τρόπο τις επενδύσεις τους στην τεχνολογία των πληροφοριών και να αντλήσουν οφέλη από την παραγωγικότητα, να βελτιώσουν την ποιότητα, καθώς και να δημιουργηθούν ευκαιρίες μεγαλύτερης κοινωνικής συνοχής. Ως εκ τούτου, ο τομέας έχει ουσιαστική σημασία για την πλήρη ανάπτυξη της οικονομίας της γνώσης. Η υψηλότερη παραγωγικότητα, η οποία οδηγεί σε υψηλότερη ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις απασχόλησης και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή αποτελεί έναν από τους στόχους της στρατηγικής της Λισσαβόνας, η οποία εκπονήθηκε για να βελτιωθούν οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιδόσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το τέλος της δεκαετίας.

Ο τομέας είναι επίσης σημαντικός αυτός καθαυτόν. Απασχολεί περί τα 1.250.000 άτομα, το 2002 πραγματοποίησε κύκλο εργασιών 236 δισεκατομμύρια ευρώ και αντιπροσωπεύει πάνω από το 2,5% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η άμεση συμβολή του στην οικονομία εξακολουθεί να αυξάνεται διότι ο ρυθμός ανάπτυξής του είναι μεγαλύτερος από την αύξηση του ΑΕΠ.

Δεδομένης της σημασίας του για το σύνολο της οικονομίας, είναι σημαντικότερο από ποτέ οι κυβερνήσεις να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον το οποίο θα διασφαλίζει την ανάπτυξη του τομέα προς όφελος των χρηστών του. Η έλευση των ευρυζωνικών επικοινωνιών μεταβάλλει ραγδαία το Ίντερνετ και είναι βασικό να συνεχιστούν οι επενδύσεις ώστε η Ευρώπη να μη μείνει πίσω. Ομοίως, πρέπει να διατηρηθούν οι επενδύσεις στον τομέα των κινητών επικοινωνιών τρίτης γενιάς (3G), ούτως ώστε οι επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής ´Ενωσης να διατηρήσουν τον ηγετικό τους ρόλο στην αγορά κινητής τηλεφωνίας.

Οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες αποτελούν τη δύναμη της Ευρώπης και πρέπει να αναληφθεί δράση τώρα προκειμένου αυτή η κατάσταση να παγιωθεί και να επιτευχθούν οι στόχοι της Λισσαβόνας. Αυτό απαιτεί πάνω από όλα ασφάλεια δικαίου προκειμένου να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την πραγματοποίηση μακροπρόθεσμων επενδύσεων, μια δημόσια πολιτική η οποία να τονώνει τόσο τη ζήτηση όσο και την προσφορά, καθώς και διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας μέσω της ΕΤΑ. Όπως σημειώνεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου για τις τηλεπικοινωνίες που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2002, οι κρατικές ενισχύσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν ως μέσο.

Η παρούσα ανακοίνωση δεν εγκαινιάζει νέες πολιτικές. Υπενθυμίζει στα κράτη μέλη την ανάγκη να ολοκληρωθεί γρήγορα η διαδικασία καθορισμού και υλοποίησης των δράσεων που έχουν ήδη σχεδιαστεί, καθώς και η συμπλήρωσή τους, όπου κρίνεται σκόπιμο. Συγκεκριμένα, οι κυβερνήσεις πρέπει να αποσκοπούν:

(i) στην πλήρη, αποτελεσματική και έγκαιρη υλοποίηση του νέου κανονιστικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, προκειμένου να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον, το οποίο θα προσφέρει κίνητρα για καινοτομία, επενδύσεις και βελτίωση της ποιότητας των προσφερόμενων υπηρεσιών.

(ii) στην ενθάρρυνση της χρήσης των τεχνολογιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών μέσω της ευρυζωνικής και της πολυπλατφορμικής πρόσβασης, όπως σκιαγραφείται στο Σχέδιο Δράσης eEurope 2005 (Ηλεκτρονική Ευρώπη 2005), ούτως ώστε να βελτιωθούν οι δημόσιες υπηρεσίες και εν τέλει να αναδιοργανωθούν οι επιχειρηματικές και διοικητικές διαδικασίες προκειμένου να αυξηθεί η παραγωγικότητα και η ανάπτυξη.

(iii) στην υποστήριξη και στην ενίσχυση των υφιστάμενων ερευνητικών προσπαθειών σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να διασφαλισθεί η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Η παρούσα ανακοίνωση ανταποκρίνεται στο αίτημα που απηύθυνε στην Επιτροπή το Συμβούλιο για τις τηλεπικοινωνίες, της 5ης Δεκεμβρίου 2002, με το οποίο την καλούσε να υποβάλει σε εύλογο χρονικό διάστημα και πριν από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στον τομέα και, ενδεχομένως, να υποβάλει κατάλληλες προτάσεις. Στην ανακοίνωση παρουσιάζονται οι δράσεις οι οποίες αυτή τη στιγμή υλοποιούνται στην Ευρώπη, ειδικότερα σε επίπεδο ΕΕ, και δίνεται μια εικόνα για τις κυριότερες πρωτοβουλίες. Η ανακοίνωση επικεντρώνεται σε εκείνες τις δράσεις οι οποίες είναι πιθανότερο να έχουν επιπτώσεις στον τομέα κατά τους προσεχείς 12 έως 18 μήνες.

2. Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Το νέο κανονιστικό πλαίσιο αποφέρει οφέλη στους καταναλωτές εξασφαλίζοντας ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον για την παροχή των υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, τονώνοντας την καινοτομία, δημιουργώντας τις συνθήκες για μείωση των τιμών και αυξάνοντας τις επιλογές των καταναλωτών. Παρέχει σαφείς και σταθερούς κανόνες, βελτιώνοντας το αίσθημα ασφάλειας των επενδυτών. Η προβλεψιμότητα δημιουργεί κίνητρα για την καινοτομία και διευκολύνει τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Η ταχεία ανάπτυξη του τομέα και τα πρόσφατα τεχνολογικά επιτεύγματα έχουν δημιουργήσει νέες προκλήσεις για τις ρυθμιστικές αρχές. Οι εν λόγω αλλαγές επιτρέπουν τη μεταφορά δεδομένων μέσω όλων των δικτύων, καθώς και τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά από μια ποικιλία τερματικών. Η εν λόγω διαδικασία είναι γνωστή ως "σύγκλιση". Το κανονιστικό πλαίσιο τη λαμβάνει υπόψη, αποφεύγοντας να ευνοήσει τη μία τεχνολογία έναντι της άλλης. Η προσέγγιση αυτή καλείται "τεχνολογική ουδετερότητα".

Οι ρυθμίσεις που είναι ουδέτερες τεχνολογικά επιτρέπουν την παροχή νέων υπηρεσιών και οδηγούν στον ανταγωνισμό μεταξύ των διαφόρων μεθόδων πρόσβασης, φαινόμενο το οποίο είναι γνωστό ως ανταγωνισμός σε επίπεδο υποδομών. Μεσοπρόθεσμα έως και μακροπρόθεσμα πρόκειται για τον καλύτερο τρόπο που οδηγεί σε μείωση των τιμών και σε αύξηση των δυνατοτήτων επιλογής υπηρεσιών. Τονώνει επίσης την καινοτομία και συμβάλλει στην προσαρμοστικότητα του συνόλου της υποδομής των επικοινωνιών.

Στις αρχές του 2002 εγκρίθηκε σε επίπεδο ΕΕ ένα νέο νομικό πλαίσιο. Η πρόκληση που θα αντιμετωπίσουμε είναι η πλήρης, αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή του από τα κράτη μέλη, τα οποία πρέπει να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τις ευρωπαϊκές οδηγίες έως τις 24 Ιουλίου 2003. Επιπλέον, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές πρέπει να λάβουν τους πόρους που χρειάζονται προκειμένου να αντιμετωπίσουν τα νέα αυτά καθήκοντα. Οιαδήποτε καθυστέρηση θα δημιουργούσε αναίτιες αβεβαιότητες με αρνητικές επιπτώσεις στον τομέα.

24 Ιουλίου 2003: προθεσμία για τη μεταφορά του νέου νομοθετικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες του Μαρτίου του 2002.

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές εφαρμόζουν τους νέους κανόνες με τρόπο συνεκτικό και συνεπή στα διάφορα κράτη μέλη, η Επιτροπή έχει εκπονήσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να διεξαχθεί η ανάλυση της αγοράς και τον τρόπο με τον οποίο θα καθορισθεί η ύπαρξη "σημαντικής ισχύος στην αγορά". Το αντίστοιχο έγγραφο δημοσιεύθηκε στις 11 Ιουλίου 2002.

Ζητήθηκε επίσης από την Επιτροπή να εκδώσει σύσταση για τις σχετικές αγορές (πρόκειται για τις αγορές που πρέπει να αναλυθούν από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές με σκοπό να καθορισθεί ποιες εκ των προτέρων υποχρεώσεις ισχύουν για τις επιχειρήσεις που έχουν σημαντική ισχύ στην αγορά). Η εν λόγω σύσταση [εκδόθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 2003].

Πολλές επιτροπές και διαδικασίες καθορίστηκαν προκειμένου να διευκολυνθεί η ενιαία εφαρμογή του πλαισίου. Επί του παρόντος, η Επιτροπή και οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ορίζουν τις διαδικασίες κοινοποίησης και εξέτασης των ειδικών μέτρων που έχουν ληφθεί από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές (οι επονομαζόμενες διαδικασίες του "άρθρου 7"). Από την πλευρά της, η Επιτροπή τροποποιεί τις δικές της εσωτερικές δομές προκειμένου να μπορέσει να ανταποκριθεί στον αναμενόμενο υψηλό όγκο των ατομικών κοινοποιήσεων.

Δεύτερο εξάμηνο του 2003: οι επιτροπές πρέπει να εργαστούν αποτελεσματικά και η διαδικασία κοινοποίησης πρέπει να λειτουργήσει γρήγορα και αποτελεσματικά.

3. ΤΟΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Προκειμένου να ενθαρρύνει την αφομοίωση της τεχνολογίας των πληροφοριών και των επικοινωνιών, η Ευρωπαϊκή Ένωση δρομολόγησε το 2000 την πρωτοβουλία eEurope (ηλεκτρονική Ευρώπη). Ο στόχος της πρωτοβουλίας eEurope ήταν φιλόδοξος: να συνδεθεί κάθε πολίτης, κάθε σχολείο και κάθε επιχείρηση ηλεκτρονικά και να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες της νέας οικονομίας με σκοπό την ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική ένταξη. Η σημασία της πρόσβασης και της χρήσης της τεχνολογίας των πληροφοριών και των επικοινωνιών αναγνωρίσθηκε επίσης στις Ευρείες Κατευθυντήριες Γραμμές για την οικονομική πολιτική του 2002.

Το πρόσφατο Σχέδιο Δράσης eEurope 2005 (εγκρίθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης το 2002 και καλύπτει την περίοδο 2003-2005) πραγματοποιεί ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης και της χρήσης υποδομών παγκοσμίου επιπέδου οι οποίες θα είναι σε θέση να παράσχουν εκσυγχρονισμένες δημόσιες υπηρεσίες. Το εν λόγω Σχέδιο Δράσης επικεντρώνεται στην αξιοποίηση της τεχνολογίας των τεχνολογιών και των επικοινωνιών προκειμένου οι δημόσιες υπηρεσίες να καταστούν περισσότερο παραγωγικές και προσβάσιμες, να δημιουργηθεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον για το ηλεκτρονικό επιχειρείν και να διασφαλισθούν οι ευρυζωνικές υποδομές πληροφοριών.

Από την πλευρά της προσφοράς, οι δράσεις που αφορούν την ευρυζωνική πρόσβαση και την ασφάλεια πρέπει να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη των υποδομών και να τονώσουν την εισαγωγή καινοτόμου περιεχόμενου και εφαρμογών. Από την πλευρά της ζήτησης, οι δράσεις για την ηλεκτρονική κυβέρνηση (e-government), την ηλεκτρονική υγεία (e-health), την ηλεκτρονική μάθηση (e-learning) και το ηλεκτρονικό επιχειρείν (e-business) έχουν σχεδιαστεί προκειμένου να προωθήσουν την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και να αυξήσουν τη ζήτηση παρέχοντας ουσιαστική ώθηση στην ανάπτυξη δικτύων.

Με προοπτική το μέλλον, το Σχέδιο Δράσης eEurope 2005 προωθεί μια πολυπλατφορμική προσέγγιση για την ανάπτυξη της ευρυζωνικής επικοινωνίας, η οποία προσανατολίζεται στον έντονο ανταγωνισμό μεταξύ υπηρεσιών και δικτύων. Στις περιπτώσεις που υπάρχει αποτελεσματικός ανταγωνισμός σε επίπεδο υποδομών, το νέο πλαίσιο θα απαιτήσει την άρση των εκ των προτέρων ρυθμιστικών υποχρεώσεων. Οι επενδύσεις σε νέες και ανταγωνιστικές υποδομές θα κάνουν να έρθει πιο σύντομα η ημέρα όπου τέτοιου είδους υποχρεώσεις θα μπορούν να γίνουν ελαστικότερες.

3.1 Η ανάπτυξη των ευρυζωνικών υπηρεσιών

Οι γρήγορες συνδέσεις με το Ίντερνετ αποτελούν τη βάση μιας υποδομής παγκοσμίου επιπέδου για την κοινωνία της γνώσης. Η τελική έκθεση eEurope 2002 καταδεικνύει ότι η διείσδυση του Ίντερνετ στην Ευρώπη έχει αυξηθεί με ταχείς ρυθμούς κατά τα δύο τελευταία έτη. Καθώς το Ίντερνετ θα καταστεί το κύριο μέσο μετάδοσης πληροφοριών και επικοινωνίας στην Ευρώπη έως τα τέλη της δεκαετίας, είναι επιτακτικό η Ευρώπη να επιταχύνει τα βήματά της με σκοπό την αποδοτικότερη χρήση του.

Σήμερα οι περισσότεροι χρήστες του Ίντερνετ συνδέονται με τους παρόχους τους μέσω προσωρινών τηλεφωνικών συνδέσεων (dial-up - επιλογή μέσω τηλεφωνικής γραμμής) με μικρές ταχύτητες μεταφοράς δεδομένων. Η επιλογή μέσω τηλεφωνικής γραμμής μπορεί να είναι επαρκής για την αποστολή μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και την τηλεφόρτωση μικρών εγγράφων, αλλά δεν είναι αρκετά γρήγορη για μεγάλα ακουστικά ή οπτικοακουστικά αρχεία. Οι υψίρρυθμες και διαρκείς συνδέσεις ("ευρυζωνικές") επιτρέπουν την άμεση μεταβίβαση μεγάλου όγκου δεδομένων, γεγονός που αλλάζει τη συνολική εικόνα του Ίντερνετ.

Η ευρυζωνική πρόσβαση παρέχει σημαντικές νέες επιλογές όσον αφορά την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση (χρήση της ηλεκτρονικής μάθησης / e-learning), η πρόσβαση σε κυβερνητικές υπηρεσίες (ηλεκτρονική κυβέρνηση / e-government), η υγειονομική μέριμνα (ηλεκτρονική υγεία / e-health), η ψυχαγωγία, οι εικονοδιασκέψεις, το ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) κλπ., γίνονται πρακτικότερα και συχνά εφικτά μόνο μέσω της υψηλής ταχύτητας που παρέχει η ευρυζωνική πρόσβαση. Για να δρέψει κανείς όλα τα οφέλη απαιτείται επίσης η αναδιοργάνωση των επιχειρηματικών και διοικητικών διεργασιών και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων. Η εισδοχή των εν λόγω υπηρεσιών στην καθημερινή μας ζωή και το άνοιγμα νέων αγορών μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής, να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να τονώσουν την καινοτομία.

Η ευρυζωνική πρόσβαση διατίθεται αυτή τη στιγμή κυρίως επί των υφιστάμενων υποδομών, ειδικότερα μέσω του τηλεφωνικού δικτύου χάλκινων αγωγών, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία ADSL [1] και μέσω των δικτύων καλωδιακής τηλεόρασης, χρησιμοποιώντας καλωδιακούς διαποδιαμορφωτές. Επιπλέον, η ευρυζωνική πρόσβαση μπορεί να παρασχεθεί μέσω νέων υποδομών, όπως οι οπτικές ίνες, η σταθερή ασύρματη πρόσβαση (fixed wireless access - FWA), τα κινητά συστήματα τρίτης γενιάς, τα R-LANs [2], τα δορυφορικά συστήματα επικοινωνιών, η οπτική ελεύθερου χώρου και η μετάδοση μέσω γραμμών ηλεκτρικού δικτύου.

[1] Asymmetric Digital Subscriber Line (Ασύμμετρη Ψηφιακή Συνδρομητική Γραμμή).

[2] Radio Local Area Networks (Τοπικά Ραδιοδίκτυα).

Τον Οκτώβριο του 2002, ο αριθμός των ευρυζωνικών συνδέσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 10,8 εκατομμύρια (όγδοη Έκθεση περί Εφαρμογής). Τρεις μήνες αργότερα, ο εν λόγω αριθμός υπολογίζεται ότι έχει αυξηθεί σε πάνω από 12 εκατομμύρια. Η συνειδητοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η ευρυζωνική πρόσβαση εξαπλώνεται, το ενδιαφέρον μεγαλώνει και μια καινούργια αγορά αρχίζει να αναπτύσσεται. Ενώ οι μεγάλες εταιρείες έχουν ολοκληρώσει τη μετάβασή τους στην ευρυζωνική πρόσβαση, το ενδιαφέρον πρέπει αυτή τη στιγμή να εστιαστεί στην ευρύτερη αγορά προκειμένου να διασφαλισθεί ότι η ευρυζωνική πρόσβαση καθίσταται διαθέσιμη στις ΜΜΕ και στα νοικοκυριά, σε μεγάλη κλίμακα. Ο ανταγωνισμός παραμένει ουσιαστικό εργαλείο για την επίτευξη μιας γενικευμένης πρόσβασης.

Σε πολλές αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, η γεωγραφική απομόνωση και η χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα ίσως καταστήσουν απαγορευτικό το κόστος της αναβάθμισης των τηλεφωνικών γραμμών σε γραμμές ευρυζωνικών δυνατοτήτων. Σε αυτή την περίπτωση μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα διαρθρωτικά ταμεία προκειμένου να αυξηθεί η διαθεσιμότητα των υποδομών. Δεδομένου ότι η ενδιάμεση αναθεώρηση των προγραμμάτων των διαρθρωτικών ταμείων θα πραγματοποιηθεί το 2003, αυτό θα αποτελέσει ευκαιρία για τα κράτη μέλη να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στην εν λόγω προτεραιότητα, βάσει της εκτίμησης των περιφερειακών αναγκών.

Έως την άνοιξη του 2003, η Επιτροπή θα διαβιβάσει στα κράτη μέλη τις κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τα κριτήρια και τις λεπτομέρειες εφαρμογής των διαρθρωτικών ταμείων, με σκοπό την υποστήριξη του τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, κυρίως δε των ευρυζωνικών σταθερών και ασύρματων υποδομών.

Η ανάπτυξη των ευρυζωνικών υπηρεσιών συνιστά σημαντική πηγή αύξησης των εσόδων τόσο για τις εταιρίες επικοινωνιών σταθερής γραμμής, όσο και για τους φορείς εκμετάλλευσης καλωδιακών δικτύων, οι οποίοι αντιμετωπίζουν τη στασιμότητα της ζήτησης των άλλων τους υπηρεσιών. Η αύξηση των ευρυζωνικών συνδέσεων δημιουργεί επίσης σημαντική ζήτηση για ειδικό εξοπλισμό, γεγονός από το οποίο επωφελούνται οι κατασκευαστές.

Ο συνδυασμός των οικονομικών και των κοινωνικών συμφερόντων κατά την ανάπτυξη συνδέσεων υψηλής ταχύτητας έχει οδηγήσει πολλές κυβερνήσεις στην ανάληψη ειδικών δράσεων προκειμένου να ενθαρρύνουν την ανάπτυξή τους. Πολλά κράτη μέλη έχουν εκπονήσει ειδική "ευρυζωνική στρατηγική".

Η επίτευξη ευρείας διαθεσιμότητας και χρήσης της ευρυζωνικής πρόσβασης αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους του Σχεδίου Δράσης eEurope 2005 όσον αφορά την προσφορά. Ως συμμετέχον μέρος στην εν λόγω πρωτοβουλία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκάλεσε συνάντηση εργασίας στις Βρυξέλλες, στα τέλη Ιανουαρίου, όπου τα κράτη μέλη κλήθηκαν να παρουσιάσουν την εθνική τους στρατηγική για την επίτευξη της γενικευμένης πρόσβασης.

Οι διαβουλεύσεις θα συνεχιστούν επί θεμάτων όπως η σχέση μεταξύ των παρόχων περιεχομένου και των φορέων εκμετάλλευσης υποδομών (προαγωγή του διαλόγου μεταξύ των άμεσα ενδιαφερομένων), οι εμπειρίες σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και η συμβολή των κυβερνήσεων δια του συνδυασμού της αγοραστικής τους δύναμης (συγκέντρωση της ζήτησης [3]). Η Επιτροπή διοργανώνει αυτή τη στιγμή μια σειρά ad-hoc συναντήσεων εργασίας προκειμένου να υποστηριχθούν οι εν εξελίξει διαβουλεύσεις.

[3] Πχ. η παροχή σε όλες τις δημόσιες διοικήσεις ευρυζωνικής πρόσβασης.

Θα ήταν ευκταίο να διοργανωθούν, το δεύτερο εξάμηνο του 2003, διαβουλεύσεις σε υπουργικό επίπεδο με θέμα τις νέες τεχνολογίες, την ευρυζωνική πρόσβαση και τις κινητές επικοινωνίες τρίτης γενιάς (3G). Μια "πύλη για την ευρυζωνική πρόσβαση" θα παρουσιάζει τις διαβουλεύσεις μεταξύ των άμεσα ενδιαφερομένων.

Η Επιτροπή, μαζί με τα κράτη μέλη και τους άλλους άμεσα ενδιαφερομένους, έχει εγκαινιάσει μια διαδικασία καθορισμού κοινών στόχων και προώθησης εθνικών στρατηγικών όσον αφορά την ευρυζωνική πρόσβαση.

* Όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να θέσουν σε εφαρμογή έως τα τέλη του 2003 μια συνολική στρατηγική για την ευρυζωνική πρόσβαση;

* Όλες οι δημόσιες διοικήσεις θα πρέπει να διαθέτουν ευρυζωνικές συνδέσεις έως τα τέλη του 2005;

* Η Ευρώπη πρέπει να επιτύχει την ευρεία πρόσβαση και να θέσει ως στόχο να επιτύχει έως το 2005 οι μισές από τις συνδέσεις στο Ίντερνετ να είναι ευρυζωνικές.

Η πρόοδος στην ανάπτυξη της ευρυζωνικής πρόσβασης θα παρακολουθείται στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαδικασίας συγκριτικής αξιολόγησης δυνάμει της πρωτοβουλίας eEurope, χρησιμοποιώντας δείκτες που συνομολογήθηκαν στο Συμβούλιο για τις τηλεπικοινωνίες τον Δεκέμβριο του 2002.

Η Επιτροπή πρέπει να παρουσιάσει έως τα τέλη του 2003 ένα έγγραφο το οποίο θα περιγράφει τις εθνικές στρατηγικές όλων των κρατών μελών σχετικά με την ευρυζωνική πρόσβαση.

.

Άνοιξη 2004: πρώτη έκθεση για τη συγκριτική αξιολόγηση στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης eEurope 2005.

.

3.2 Ο τομέας των κινητών επικοινωνιών

Τα δίκτυα τρίτης γενιάς (3G) απαιτούν πολύ μεγάλες επενδύσεις. Η καθιέρωση των εν λόγω δικτύων είναι πιθανόν να δημιουργήσει σημαντική ροή εσόδων: στους φορείς εκμετάλλευσης, στους παρόχους υπηρεσιών και στους κατασκευαστές εξοπλισμού. Τα εν λόγω έσοδα θα συμβάλλουν σημαντικά στην μελλοντική ευημερία του κλάδου, αλλά χρειάζεται να αναληφθεί δράση προκειμένου να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξή τους.

Ορισμένες κυβερνήσεις έχουν κληθεί να αναπροσαρμόσουν τους όρους αδειοδότησης ή τις προθεσμίες ανάπτυξης των εν λόγω επικοινωνιών. Κάποιες αναπροσαρμογές έχουν πραγματοποιηθεί. Μολαταύτα, κάθε αναπροσαρμογή προθεσμιών πρέπει να εξισορροπεί το όφελος που προκύπτει από την ενθάρρυνση της συνεχιζόμενης ανάπτυξης των δικτύων έναντι του κινδύνου επιδείνωσης των δυσχερειών που αντιμετωπίζουν οι προμηθευτές εξοπλισμού. Οι κυβερνήσεις και οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές είναι πεπεισμένες για την ανάγκη διεξαγωγής εντατικών διαβουλεύσεων προκειμένου να ληφθούν συνεκτικές αποφάσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Τέλη 2003: η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα εκπονήσουν στα κατάλληλα φόρα συνεκτικές προσεγγίσεις όσον αφορά τις προθεσμίες ανάπτυξης των κινητών επικοινωνιών, βάσει του νέου κανονιστικού πλαισίου.

Η κοινή χρήση υποδομών δικτύου από τους φορείς εκμετάλλευσης κινητού δικτύου είναι ένα θέμα το οποίο χρειάζεται να εξεταστεί περαιτέρω. Η χρήση υποδομών από κοινού με άλλους φορείς εκμετάλλευσης μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος [4], αλλά ενδέχεται να θέσει ζητήματα ανταγωνισμού. Η Επιτροπή έχει εκφράσει τις απόψεις της στην ανακοίνωση για την 3G, τον Ιούνιο του 2002, καθώς και σε δύο προκαταρκτικές γνωμοδοτήσεις για μεμονωμένες περιπτώσεις. Η κοινή χρήση υποδομών έχει εφαρμοστεί αποτελεσματικά σε ορισμένα κράτη μέλη. Η Επιτροπή χαιρετίζει το γεγονός ότι έχουν ήδη δοθεί από ορισμένες εθνικές αρχές αρμόδιες για θέματα ανταγωνισμού κάποιες ενδείξεις επί του θέματος. Είναι σημαντικό για τον κλάδο να γνωρίζει με τη μεγαλύτερη δυνατή βεβαιότητα το εύρος των δυνατοτήτων κοινής χρήσης, ούτως ώστε να είναι σε θέση να σχεδιάσει μελλοντικές επενδύσεις.

[4] Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κοινή χρήση υποδομών δικτύου αποτελεί μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα λύση, προκειμένου να συνδυαστούν ο ανταγωνισμός και η προσβασιμότητα, σε περιφέρειες με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα.

Τέλη 2003: η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα παράσχουν διευκρινίσεις επί θεμάτων που αφορούν την κοινή χρήση υποδομών δικτύου.

Το νέο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες δίνει την ευκαιρία να διασφαλιστεί ότι ακολουθείται μια συνεκτική πολιτική για τις ασύρματες επικοινωνίες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Επιτροπή Επικοινωνιών και η Ευρωπαΐκή Ομάδα Ρυθμιστικών Αρχών παρέχουν τα μέσα για να συζητηθούν τα σχετικά θέματα με τα κράτη μέλη, τόσο σε επίπεδο πολιτικής όσο και σε τεχνικό επίπεδο, ενώ ο μηχανισμός διαφάνειας και συντονισμού (διαδικασίες δυνάμει του άρθρου 7) θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της συνοχής των ρυθμιστικών αποφάσεων.

Επιπλέον, τα θέματα που αφορούν το φάσμα θα συζητηθούν τώρα στο πλαίσιο της απόφασης για το φάσμα ραδιοσυχνοτήτων και θα καταστεί δυνατόν να συντονιστούν οι προσεγγίσεις των κρατών μελών, σε ένα πρώιμο στάδιο, στο πλαίσιο των δύο νέων σωμάτων που έχουν συγκροτηθεί δυνάμει της εν λόγω απόφασης (η "Ομάδα για την πολιτική ραδιοφάσματος" και η "Επιτροπή ραδιοφάσματος").

Μια πιο ευέλικτη προσέγγιση της εμπορικής εκμετάλλευσης και χρήσης του φάσματος ραδιοσυχνοτήτων στον τομέα των κινητών επικοινωνιών θα συμβάλλει σε μια αποδοτικότερη αγορά κινητών επικοινωνιών. Από αυτή την άποψη, το νέο κανονιστικό πλαίσιο παρέχει περισσότερες ευκαιρίες στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή έχει δρομολογήσει μια μελέτη για τη δευτερεύουσα εμπορική εκμετάλλευση του φάσματος και θα διοργανώσει συνάντηση εργασίας έως τα μέσα του 2003 με όλους τους εμπλεκόμενους συντελεστές (τους φορείς εκμετάλλευσης και άλλους χρήστες, τα κράτη μέλη και τις εθνικές ρυθμιστικές τους αρχές).

Μέσα 2003: η Επιτροπή θα διοργανώσει μια συνάντηση εργασίας για τη δευτερεύουσα εμπορική εκμετάλλευση και χρήση του φάσματος.

Μια άλλη δυσκολία την οποία συναντούν οι φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιών είναι η απροθυμία ορισμένων τοπικών αρχών να χορηγήσουν άδειες για την εγκατάσταση πυλώνων και σταθμών βάσης. Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης αναφέρουν ότι το Συμβούλιο "καλεί όλες τις ενδιαφερόμενες διοικήσεις να αναλάβουν δράση προκειμένου να υπερνικηθούν οι δυσκολίες που παρουσιάζονται κατά την υλική ανάπτυξη των δικτύων". Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν επειγόντως το θέμα και να αρχίσουν διαβουλεύσεις με τις τοπικές αρχές.

Τα κράτη μέλη καλούνται να συζητήσουν επειγόντως με τις τοπικές αρχές οιεσδήποτε δυσκολίες κατά την υλική ανάπτυξη των δικτύων 3G.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι θέμα προτεραιότητας να συμβάλει στη γενική συνειδητοποίηση και κατανόηση των αντικειμενικών κινδύνων που συνδέονται με τη χρήση κινητών τερματικών και σταθμών βάσης. Έχει αναληφθεί η διεξαγωγή σημαντικού ερευνητικού έργου προκειμένου να διερευνηθούν οι πιθανές επιπτώσεις στην υγεία. Οι πληροφορίες που διατίθενται βάσει εκτενούς επιστημονικής έρευνας δεν καταδεικνύουν ότι οι καρκινογόνες και οι άλλες μη θερμικές επιδράσεις στην υγεία μπορούν να αποδοθούν στις ραδιοσυχνότητες, όπως χρησιμοποιούνται επί παραδείγματι από τις συσκευές κινητής τηλεφωνίας, όταν είναι κάτω από τα όρια ασφαλούς έκθεσης τα οποία θεσπίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 1999. Αυτό επαναβεβαιώνεται από τη γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 30 Οκτωβρίου 2001 η Επιστημονική Επιτροπή Tοξικολογίας, Oικοτοξικότητας και Περιβάλλοντος και αντικατοπτρίζεται επίσης στις απόψεις άλλων διεθνών και εθνικών επιστημονικών επιτροπών και της ΠΟΥ. Τα συνιστώμενα όρια για τα πεδία ραδιοσυχνοτήτων επανεξετάζονται τακτικά από τις επιστημονικές επιτροπές της Επιτροπής. Εντούτοις, το θέμα της έκθεσης του κοινού στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία και της πλήρους τήρησης των συνιστώμενων ορίων για τα πεδία ραδιοσυχνοτήτων παραμένει συνεχής προτεραιότητα. Η έρευνα πρέπει να συνεχιστεί, συμπεριλαμβανομένων των εν εξελίξει μεγάλης κλίμακας μελετών της ΠΟΥ, οι οποίες υποστηρίζονται από κοινοτική χρηματοδότηση στο πλαίσιο της ΕΤΑ, και οι επιστημονικές πληροφορίες πρέπει να δημοσιοποιούνται.

Έως την άνοιξη του 2003, θα διατίθενται στον ιστότοπο της Επιτροπής, σε συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, οι απαραίτητες πληροφορίες για τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία.

Η Επιτροπή έδωσε εντολή στη CENELEC (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης) να εκπονήσει πρότυπα για τις πτυχές της κινητής τηλεφωνίας που αφορούν την υγεία, τα οποία πρόκειται να αναγνωριστούν από το κοινοτικό δίκαιο. Τα εν λόγω πρότυπα θα διασφαλίζουν ότι το κοινό δεν θα εκτίθεται σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία πέραν των ορίων που συνιστά το Συμβούλιο. Τα πρότυπα που θα ισχύσουν για τα κινητά τηλέφωνα έχουν ολοκληρωθεί. τα πρότυπα για τους σταθμούς βάσης είναι εν μέρει διαθέσιμα και προβλέπεται να ολοκληρωθούν το 2003.

Τέλη 2003: τα κράτη μέλη υποστηρίζουν ενεργά την τυποποίηση όσον αφορά την προστασία της υγείας του κοινού στον τομέα των κινητών επικοινωνιών.

Προκειμένου να τονωθεί η αποτελεσματική χρήση των προηγμένων κινητών επικοινωνιών, υπάρχει ανάγκη να μελετηθούν τα ζητήματα που ανακύπτουν σχετικά με τις κινητές πληρωμές. Ο κλάδος εκπονεί αυτή τη στιγμή ένα έγγραφο το οποίο αποσκοπεί στον εντοπισμό των εμποδίων (ρυθμιστικών και άλλων) για την ευρύτερη χρήση των κινητών πληρωμών, προτείνοντας τρόπους αντιμετώπισής τους. Η Επιτροπή συμβάλλει στην επίλυση των διχογνωμιών που επικρατούν στον κλάδο. Το παρόν έγγραφο θα πρέπει να θέσει τις βάσεις για την τυποποίηση.

Επιπροσθέτως:

Τέλη 2003: Έκθεση της Επιτροπής για την κατάσταση σχετικά με την ανάπτυξη των δικτύων τρίτης γενιάς (3G).

Τέλος, η πλοήγηση μέσω δορυφόρου έχει χαρακτηριστεί ως το πρωταρχικό μέσο το οποίο επιτρέπει νέες κινητές εφαρμογές. Το 2005, η αγορά της πλοήγησης μέσω δορυφόρου, σε συνάρτηση με τις τηλεπικοινωνιακές εφαρμογές, εκτιμάται ότι θα αντιπροσωπεύει περί τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ. Η ευρωπαϊκή υποδομή "Galileo", η οποία εγκρίθηκε το 2002, θα προσφέρει ένα σύνολο υπηρεσιών οι οποίες θα δώσουν την ευκαιρία να αναπτυχθούν υπηρεσίες με βάση τον εντοπισμό θέσης.

3.3 Διαλειτουργικότητα

Η επίτευξη ευρείας πρόσβασης από όλους τους πολίτες στις νέες υπηρεσίες και στις εφαρμογές της Κοινωνίας της Πληροφορίας αποτελεί έναν από τους σκοπούς της ΕΕ. Η δυνατότητα πρόσβασης σε τέτοιου είδους υπηρεσίες και εφαρμογές μέσω άλλων τερματικών, εκτός των προσωπικών υπολογιστών (PC) και η δυνατότητα χρήσης πολλαπλών δικτυακών πλατφορμών, όπως η καλωδιακή τηλεόραση, η ψηφιακή τηλεόραση, οι κινητές επικοινωνίες τρίτης γενιάς (3G) ή τα R-LANs θα δημιουργήσουν σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές ευκαιρίες.

Η επιλογή πλατφορμών παρέχει στους πολίτες μια πιο πρακτική και διαδραστική πρόσβαση στην ηλεκτρονική κυβέρνηση, στην ηλεκτρονική υγεία, στην ηλεκτρονική μάθηση, στο ηλεκτρονικό εμπόριο, κλπ, διευκολύνει την ταχεία αφομοίωσή τους, συμβάλλει στην κοινωνική ένταξη, προάγει την καινοτομία, προσφέρει ελευθερία επιλογής και αυξάνει τον ανταγωνισμό.

Εντούτοις, η πρόκληση της διαλειτουργικότητας πρέπει να αντιμετωπισθεί σε διαφορετικά επίπεδα, όπως οι τερματικές συσκευές, η υποδομή δικτύου, το περιεχόμενο και οι υπηρεσίες και εφαρμογές που παρέχονται μέσω πλατφορμών. Η επίτευξη της διαλειτουργικότητας απαιτεί ανάληψη δράσης σε όλα αυτά τα επίπεδα (υπεύθυνοι ανάπτυξης εφαρμογών, πάροχοι υπηρεσιών, υπεύθυνοι συγκέντρωσης περιεχομένου, φορείς εκμετάλλευσης δικτύου και κατασκευαστές τερματικού εξοπλισμού). Η Επιτροπή ενθαρρύνει σθεναρά την ανάπτυξη διαλειτουργικών υπηρεσιών, εφαρμογών και πλατφορμών, καθώς επίσης και την ανάπτυξη πολυπλατφορμικού περιεχομένου [5]. Το Σχέδιο Δράσης για την τυποποίηση eEurope, το οποίο χρηματοδοτείται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποτελεί ένα χρήσιμο μέσο από αυτή την άποψη.

[5] Περιεχόμενο στο οποίο η πρόσβαση διασφαλίζεται μέσω εναλλακτικών πλατφορμών.

Ιούνιος 2003: ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τη διαλειτουργικότητα με σκοπό την υποστήριξη των πανευρωπαϊκών επιγραμμικών δημοσίων υπηρεσιών

Η εν λόγω ενεργός υποστήριξη συμπληρώνεται από πρωτοβουλίες του κλάδου στον τομέα των επικοινωνιών, όπως η "Open Mobile Alliance", στο πλαίσιο της οποίας ο κλάδος έχει λάβει μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει την διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών μέσω των τερματικών και των δικτύων. Εντούτοις, καθώς τα συστήματα τρίτης γενιάς αρχίζουν να εισάγονται στο εμπόριο, θα χρειαστεί να ληφθούν περισσότερα μέτρα προκειμένου να αυξηθεί η διαθεσιμότητα και η ευκολία χρήσης των κινητών υπηρεσιών και εφαρμογών, κυρίως μέσω ενός εντατικού προγράμματος δοκιμών διαλειτουργικότητας.

Η Επιτροπή έχει προσφάτως εγκαινιάσει δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με μια έκθεση που αφορά τους εναπομείναντες "φραγμούς στην ευρεία πρόσβαση σε νέες υπηρεσίες και εφαρμογές της Κοινωνίας της Πληροφορίας μέσω ανοικτών πλατφορμών στην ψηφιακή τηλεόραση και στις κινητές επικοινωνίες τρίτης γενιάς".

Άνοιξη του 2003: η Επιτροπή πρόκειται να δημοσιεύσει ανακοίνωση σχετικά με τους φραγμούς στην ευρεία πρόσβαση στις υπηρεσίες της Κοινωνίας της Πληροφορίας μέσω ανοικτών πλατφορμών.

3.4 Δημόσιες υπηρεσίες

Η επιτυχία της ευρυζωνικής πρόσβασης και των κινητών επικοινωνιών τρίτης γενιάς θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διαθεσιμότητα ελκυστικού περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών. Η ζήτηση για ευρυζωνική πρόσβαση θα αυξάνεται καθώς θα αναπτύσσονται νέες εφαρμογές που θα απαιτούν συνδέσεις υψηλής ταχύτητας για διανομή μέσω Ίντερνετ. Η ανάπτυξη νέου περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών θα τονωθεί με τη σειρά της από την αύξηση της διαθεσιμότητας ευρυζωνικής πρόσβασης.

Πολλές ενδιαφέρουσες και ελκυστικές υπηρεσίες μπορούν να προσφερθούν από τον δημόσιο τομέα, ο οποίος μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρά με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Η ανάπτυξη της "ηλεκτρονικής κυβέρνησης", της "ηλεκτρονικής υγείας" και της "ηλεκτρονικής μάθησης" θα βελτιώσει το επίπεδο ζωής και ενδεχομένως την ποιότητα, την παραγωγικότητα και την κοινωνική ένταξη. Η Επιτροπή προσφάτως ενέκρινε ένα πρόγραμμα για την ηλεκτρονική μάθηση.

Οι εν λόγω τομείς είναι οι κυριότεροι στόχοι της πρωτοβουλίας "eEurope". Η Επιτροπή συνεργάζεται αυτή τη στιγμή με τα κράτη μέλη για την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και τη διεξαγωγή συγκριτικής αξιολόγησης.

22-23 Mαΐου 2003, Βρυξέλλες : Απονομή των βραβείων "ηλεκτρονική υγεία", στο πλαίσιο υπουργικής συνδιάσκεψης που θα πραγματοποιηθεί επί του ιδίου θέματος από την Επιτροπή και την ελληνική προεδρία.

.

3-4 Ιουλίου 2003, Como: Απονομή των βραβείων "ηλεκτρονική κυβέρνηση" στο πλαίσιο υπουργικής συνδιάσκεψης που θα διοργανωθεί από την Επιτροπή και την ιταλική προεδρία.

Ο δημόσιος τομέας μπορεί επίσης να συμβάλλει στην ανάπτυξη ευρυζωνικών υπηρεσιών και ευρυζωνικού περιεχομένου. Ως ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης δικαιωμάτων, οι κυβερνήσεις μπορούν να ασκήσουν θετική επίδραση, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε περιεχόμενο και πληροφορίες που είναι ιδιοκτησίας δημοσίου κάτω από προβλέψιμους και δίκαιους όρους. Ένα καλό παράδειγμα θα ήταν οι ιδιωτικές εταιρίες να προσφέρουν τουριστικές υπηρεσίες, συνδυάζοντας τις δικές τους πληροφορίες με αυτές του δημοσίου τομέα, σε θέματα σχετικά με τη γεωγραφία, τους πολιτιστικούς χώρους, την κυκλοφορία, τις μετεωρολογικές συνθήκες, κλπ. Η Επιτροπή έχει προτείνει σχέδιο οδηγίας προκειμένου να καθιερωθούν τέτοιου είδους προβλέψιμοι και δίκαιοι όροι, το οποίο βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό εξέταση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο [6] .

[6] COM(2002) 207 τελικό - 2002/0123 (COD).

Έως τα τέλη του 2003 τελική έγκριση της οδηγίας για την επαναχρησιμοποίηση των πληροφοριών του δημοσίου τομέα.

Τέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενθαρρύνει άμεσα την παροχή περιεχομένου μέσω του προγράμματος e-Content (τον Δεκέμβριο του 2002 προκηρύχθηκε μια πρόσκληση υποβολής προτάσεων). Η ανάπτυξη νέου περιεχομένου, υπηρεσιών και εφαρμογών θα εξακολουθήσει επίσης να υποστηρίζεται από άλλα εν εξελίξει προγράμματα, όπως το eTEN, το IDA και το IST.

3.5 Ασφάλεια

Η εισδοχή καινοτόμων τεχνολογιών, όπως η ευρυζωνική πρόσβαση και οι επικοινωνίες τρίτης γενιάς, καθώς επίσης και η ανάπτυξη νέου περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών, θα δημιουργήσει νέες προκλήσεις στο τομέα της ασφάλειας. Η αντιμετώπιση των θεμάτων ασφαλείας είναι επίσης κρίσιμης σημασίας προκειμένου να τονωθεί η ζήτηση για νέες υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Η ασφάλεια δικτύων και επικοινωνιών αποτελεί ένα μείζονος σημασίας στοιχείο προβληματισμού για την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας. Τα δίκτυα και τα συστήματα πληροφοριών αυτή την στιγμή υποστηρίζουν υπηρεσίες και μεταφέρουν δεδομένα μεγάλης αξίας, τα οποία μπορεί να είναι ζωτικά για άλλες υποδομές κρίσιμης σημασίας. Η βελτίωση της προστασίας δικτύων και συστημάτων πληροφοριών είναι ως εκ τούτου αναγκαία, ενόψει των διαφόρων μορφών επιθέσεων κατά της διαθεσιμότητάς τους, της αυθεντικότητάς τους, της ακεραιότητάς τους και του απορρήτου.

Οι κινητές χειροσυσκευές, με τις λειτουργικές δυνατότητες που διαθέτουν χάρη στις έξυπνες κάρτες, θα μπορούσαν να συμβάλλουν σημαντικά στην αναβάθμιση των σημερινών δυνατοτήτων όσον αφορά τον έλεγχο των αδειών πρόσβασης σε ειδικές υπηρεσίες ή ιστοτόπους. Θα ήταν χρήσιμο να αξιοποιηθεί πλήρως το συγκεκριμένο δυναμικό προκειμένου να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον εντός του οποίου τα άτομα, οι επιχειρήσεις και οι δημόσιες αρχές θα χρησιμοποιούν τις τεχνολογίες των επικοινωνιών με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Η Επιτροπή θα συγκαλέσει σύντομα συνάντηση εργασίας προκειμένου να επανεξετάσει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στον εν λόγω τομέα.

Η συνολική ασφάλεια των δικτύων μπορεί επίσης να βελτιωθεί εφόσον διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα πρόληψης και καταπολέμησης οιαδήποτε μορφής ποινικής δραστηριότητας που στέφεται κατά δικτύων. Η Επιτροπή έχει εγκρίνει πρόταση για απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου [7] σχετικά με την προσέγγιση των εθνικών ποινικών νομοθεσιών όσον αφορά επιθέσεις κατά συστημάτων πληροφοριών, με σκοπό την περαιτέρω διευκόλυνση της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον εν λόγω τομέα. Είναι σημαντικό η εν λόγω πρόταση να εγκριθεί το συντομότερο δυνατόν.

[7] COM(2002) 173 της 19.4.2002.

Ιούνιος 2003: τελική έγκριση της απόφασης πλαίσιο του Συμβουλίου για τις επιθέσεις κατά των συστημάτων πληροφοριών.

Η θεαματική αύξηση κατά τα τελευταία χρόνια των επιθέσεων και της απάτης που έχει στόχο τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες απειλεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στις επιγραμμικές υπηρεσίες και την αποτελεσματική λειτουργία των ηλεκτρονικών αγορών. Οι κυβερνήσεις εντατικοποιούν τις προσπάθειες διασυνοριακής συνεργασίας προκειμένου να προστατεύσουν τους χρήστες. Για να βελτιώσει τη συνολική ασφάλεια των δικτύων και των συστημάτων πληροφοριών στην ΕΕ, η Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα μια πρόταση για τη θέσπιση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών, η οποία πρέπει να καταστεί κέντρο αριστείας σε θέματα ασφάλειας στον κυβερνοχώρο. Είναι κρίσιμης σημασίας η εν λόγω υπηρεσία να αρχίσει να λειτουργεί το συντομότερο δυνατόν.

Τέλη 2003: τελική έγκριση του κανονισμού για τη θέσπιση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών.

Τα δίκτυα επικοινωνιών είναι παγκόσμια και τα θέματα ασφαλείας τονίζουν την ανάγκη στενότερης διεθνούς συνεργασίας και κοινής προσέγγισης. Μολονότι κάποιες πρωτοβουλίες χρειάζεται να προσαρμοστούν στο εκάστοτε τοπικό περιβάλλον, είναι σαφές ότι η διεθνής συνεργασία πρέπει διευρυνθεί.

4. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ο τομέας των ηλεκτρονικών επικοινωνιών είναι ένας δυναμικός και καινοτόμος κλάδος, όπου η έρευνα και η ανάπτυξη (ΕΤΑ) διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο και καθορίζουν την ανταγωνιστικότητα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η μείωση των επενδύσεων στην ΕΤΑ που είναι αποτέλεσμα της οικονομικής κατάστασης του τομέα είναι ιδιαιτέρως ανησυχητική, δεδομένου ότι υπάρχει κίνδυνος όχι μόνο να υπονομεύσει την ισχύ του τομέα, αλλά και την συνολική μακροπρόθεσμη ανταγωνιστική θέση της Ευρώπης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επωφεληθεί από τη δέσμευσή της στην έρευνα και εξακολουθεί να δρέπει τα οφέλη από τα προηγούμενα προγράμματα πλαίσια στον τομέα της έρευνας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συμβολή τους στην ανάπτυξη της τεχνολογίας GSM.

Προσφάτως αποφασίστηκε να κατανεμηθούν 3,6 δισεκατομμύρια ευρώ στις τεχνολογίες της Κοινωνίας της Πληροφορίας (Information Society Technologies - IST) στο πλαίσιο του Έκτου Προγράμματος Πλαισίου, με σαφή έμφαση στις τεχνολογίες και στις υπηρεσίες των επικοινωνιών στις κινητές, ασύρματες, οπτικές και ευρυζωνικές επικοινωνίες. Οι επενδύσεις αυτές είναι κρίσιμης σημασίας προκειμένου να διατηρηθεί η ισχύς της Ευρώπης στις τεχνολογίες των επικοινωνιών και διότι θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη των προϊόντων και των υπηρεσιών της επόμενης γενιάς.

Ιούνιος 2003: δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας 2003 της προτεραιότητας IST του 6ου Προγράμματος Πλαισίου, με έμφαση στις υπηρεσίες και στις εφαρμογές της Κοινωνίας της Πληροφορίας.

Επιπλέον, τα δύο νέα μέσα, ήτοι τα δίκτυα αριστείας και τα ολοκληρωμένα έργα, είναι ό,τι χρειάζεται προκειμένου να προωθηθεί το είδος της συνεργατικής έρευνας που απαιτείται για να εξευρεθούν στρατηγικές λύσεις στα εκκρεμή τεχνικά ζητήματα και στα ζητήματα εφαρμογής στο πλαίσιο υλοποίησης των στόχων της πρωτοβουλίας e-Europe.

Μολαταύτα, πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες. Λόγω της σημαντικής μείωσης των προσπαθειών στον τομέα της ΕΤΑ εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα, η υποστήριξη των κρατών μελών πρέπει να διατηρηθεί εντός ενός εναλλακτικού πλαισίου, λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών ορίων, ειδικότερα όσον αφορά βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα ζητήματα (π.χ. πρωτοβουλία CELTIC εντός του πλαισίου Eureka ).

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Ο τομέας των ηλεκτρονικών επικοινωνιών εξακολουθεί να είναι κρίσιμης σημασίας για την ευρωπαϊκή οικονομία και για την επίτευξη των σκοπών που τέθηκαν στη Λισσαβόνα. Εάν καταφέρει να υπερνικήσει τις τωρινές του δυσκολίες, θα συμβάλλει στην ανάκαμψη της ανάπτυξης και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Θα μπορέσει επίσης να επιταχύνει την καινοτομία μέσω της ανάπτυξης ελκυστικότερων υπηρεσιών "επόμενης γενιάς", κυρίως δε εκείνων που απευθύνονται σε δημόσιες υπηρεσίες, σε επιχειρήσεις και στον εργασιακό χώρο.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει τεθεί σε εφαρμογή ένα σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον το οποίο είναι αναγκαίο για να ξαναβρεί ο τομέας τον έντονο δυναμισμό του. Τα κράτη μέλη καλούνται αυτή τη στιγμή να προβούν στην πλήρη, έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή του νέου αυτού ρυθμιστικού πλαισίου.

Η ανάπτυξη της ευρυζωνικής πρόσβασης και των κινητών επικοινωνιών τρίτης γενιάς θα υποβοηθηθεί με τη δημιουργία όρων που τονώνουν τη ζήτηση και την προσφορά, π.χ. μέσω της ανάπτυξης ελκυστικού περιεχομένου, υπηρεσιών και εφαρμογών, καθώς και μέσω επενδύσεων σε ασφαλείς πολυπλατφορμικές ευρυζωνικές υποδομές. Η πλήρης υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης eEurope 2005 αποτελεί αναγκαίο βήμα για την ενίσχυση της αύξησης των εσόδων. Η ανάπτυξη εθνικών ευρυζωνικών στρατηγικών με σαφείς στόχους, η επιτάχυνση της παροχής υπηρεσιών και εφαρμογών ηλεκτρονικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής υγείας και της ηλεκτρονικής μάθησης, μπορούν να δημιουργήσουν μείζονος σημασίας δημόσια οφέλη. Οι διαλειτουργικές και οι ανοικτές πλατφόρμες θα διευκολύνουν την ευρεία πρόσβαση στις εν λόγω υπηρεσίες και θα προαγάγουν μια κοινωνία της πληροφορίας με μεγαλύτερη κοινωνική ένταξη.

Η διατήρηση της ευρωπαϊκής βάσης γνώσεων είναι ουσιαστική. Παρά τις υφιστάμενες πιέσεις επί των δημοσίων οικονομικών, τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δημιουργήσουν τους όρους για περισσότερες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην εκπαίδευση, στην έρευνα και στην οικονομία της γνώσης, ειδικότερα αξιοποιώντας πλήρως τις σύγχρονες τεχνολογίες των επικοινωνιών, καθώς και να εξασφαλίσουν περισσότερη καινοτομία.

Tο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλούνται να υποστηρίξουν τις εν λόγω δράσεις ως καίρια συμβολή στις προτεραιότητες της Λισαβόνας.

Άνοιξη 2003 // Η Επιτροπή θα διαβιβάσει στα κράτη μέλη κατευθυντήριες γραμμές για τα κριτήρια και τις λεπτομέρειες εφαρμογής των διαρθρωτικών ταμείων, με σκοπό την υποστήριξη του τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, κυρίως δε των ευρυζωνικών σταθερών και ασύρματων υποδομών

Άνοιξη 2003 // Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει ανακοίνωση σχετικά με τους φραγμούς στην ευρεία πρόσβαση στις υπηρεσίες της Κοινωνίας της Πληροφορίας μέσω ανοικτών πλατφορμών

Άνοιξη 2003 // Στον ιστότοπο της Επιτροπής, σε συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, θα διατίθενται οι απαραίτητες πληροφορίες για τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία.

22-23 Μαΐου 2003 // Βρυξέλλες. απονομή των βραβείων "ηλεκτρονική υγεία" στο πλαίσιο υπουργικής συνδιάσκεψης που θα διοργανωθεί επί του ιδίου θέματος από την Επιτροπή και την ελληνική προεδρία.

Ιούνιος 2003 // Τελική έγκριση της απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου σχετικά με τις επιθέσεις κατά των συστημάτων πληροφοριών.

Ιούνιος 2003 // Δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας 2003 της προτεραιότητας IST του Έκτου Προγράμματος Πλαισίου, με έμφαση στις υπηρεσίες και τις εφαρμογές της Κοινωνίας της Πληροφορίας.

Ιούνιος 2003 // Ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την διαλειτουργικότητα, με σκοπό την υποστήριξη των πανευρωπαϊκών υπηρεσιών ηλεκτρονικής κυβέρνησης

Μέσα 2003: // Η Επιτροπή θα διοργανώσει μια συνάντηση εργασίας για τη δευτερεύουσα εμπορική εκμετάλλευση και τη χρήση του φάσματος.

3-4 Ιουλίου 2003 // Απονομή των βραβείων "ηλεκτρονική κυβέρνηση" στο πλαίσιο υπουργικής συνδιάσκεψης που θα διοργανωθεί στο Como από την Επιτροπή και την ιταλική προεδρία.

24 Ιουλίου 2003 // Μεταφορά του νέου νομικού πλαισίου του Μαρτίου του 2002 για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

Δεύτερο εξάμηνο του 2003 // Οι επιτροπές πρέπει να εργαστούν αποτελεσματικά και η διαδικασία κοινοποίησης πρέπει να λειτουργήσει γρήγορα και αποδοτικά.

Τέλη 2003 // Όλα θα κράτη μέλη πρέπει να έχουν θεσπίσει μια συνολική στρατηγική για την ευρυζωνική πρόσβαση.

Τέλη 2003 // Υποβολή εγγράφου από την Επιτροπή, με το οποίο θα αξιολογούνται οι εθνικές ευρυζωνικές στρατηγικές σε όλα τα κράτη μέλη.

Τέλη 2003 // Τα κράτη μέλη θα υποστηρίξουν ενεργά την τυποποίηση όσον αφορά την προστασία του κοινού στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας.

Τέλη 2003 // Έκθεση της Επιτροπής για την κατάσταση όσον αφορά την ανάπτυξη των δικτύων 3G.

Τέλη 2003 // Τελική έγκριση της οδηγίας για την επαναχρησιμοποίηση των πληροφοριών του δημοσίου τομέα

Τέλη 2003 // Τελική έγκριση του κανονισμού για τη θέσπιση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών.

Τέλη 2003 // Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα επεξεργαστούν στα κατάλληλα φόρα συνεκτικές προσεγγίσεις για τις προθεσμίες ανάπτυξης των κινητών επικοινωνιών εντός του νέου κανονιστικού πλαισίου.

Τέλη 2003: // Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα παράσχουν διευκρινίσεις επί θεμάτων που αφορούν την κοινή χρήση υποδομών δικτύου.

Άνοιξη 2004 // Πρώτη έκθεση συγκριτικής αξιολόγησης στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης e-Europe 2005.

Τέλη 2005 // Όλες οι δημόσιες διοικήσεις θα πρέπει να διαθέτουν ευρυζωνικές συνδέσεις.

Τέλη 2005 // Η Ευρώπη πρέπει να επιτύχει ευρεία πρόσβαση και να θέσει ως στόχο να επιτύχει έως το 2005 οι μισές από τις συνδέσεις στο Ίντερνετ να είναι ευρυζωνικές.