ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού προγράμματος δράσης για την πρόληψη των τραυματισμών στο πλαίσιο της δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (1999 - 2003) - Απόφαση αριθ. 372/1999/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 8ης Φεβρουαρίου 1999

Περιεχόμενα

Εισαγωγή .............................................................................

Συνοχή και συμπληρωματικότητα ................................................

Αποτελεσματικότητα και επίτευξη των τεθέντων στόχων.....................

Παρακολούθηση.....................................................................

Προσαρμογές ........................................................................

Απόσπασμα της έκθεσης των εμπειρογνωμόνων................................

Διαχείριση του προγράμματος .....................................................

Προϋπολογισμός.....................................................................

Παραρτήματα: Κατάλογος των σχεδίων που χρηματοδοτήθηκαν κατά τα έτη 1999, 2000 και 2001

Κατάλογος των προτεινόμενων προς χρηματοδότηση σχεδίων για το 2002

Εισαγωγή

Σε συνέχεια της θέσπισης του κοινοτικού προγράμματος δράσης σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών, η Επιτροπή υποβάλλει ακολούθως ενδιάμεση έκθεση, η οποία αφορά την εφαρμογή του προγράμματος από το 1999 έως το 2001 (βλέπε στο παράρτημα τον κατάλογο των σχεδίων που χρηματοδοτήθηκαν κατά τα έτη 1999, 2000 και 2001, καθώς και τον κατάλογο των προτεινόμενων προς χρηματοδότηση σχεδίων για το 2002).

Στην παρούσα έκθεση, η Επιτροπή υπογραμμίζει το βαθμό συνοχής και συμπληρωματικότητας που επιτεύχθηκε μεταξύ του εν λόγω προγράμματος και των λοιπών συναφών κοινοτικών πολιτικών, προγραμμάτων και πρωτοβουλιών. Προκειμένου να αυξηθεί η αξία και ο αντίκτυπος του προγράμματος, έγινε αξιολόγηση των δράσεων που αναλήφθηκαν. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή έλαβε δεόντως υπόψη τη γνώμη των εμπειρογνωμόνων και των αντιπροσώπων των κρατών μελών που συμμετέχουν στην επιτροπή του προγράμματος. Η Επιτροπή αναφέρεται επίσης στις προσαρμογές που θεωρούνται αναγκαίες βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών.

Συνοχή και συμπληρωματικότητα

Η Επιτροπή επιδίωξε τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ της πολιτικής για τη δημόσια υγεία και των λοιπών κοινοτικών πολιτικών, προγραμμάτων και πρωτοβουλιών με διάφορους τρόπους και σε διάφορα επιχειρησιακά επίπεδα, και ειδικότερα:

Το σχέδιο πρότασης του προγράμματος καθώς και τα προγράμματα εργασίας για τα έτη 1999, 2000 και 2001 προέκυψαν κατόπιν διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων μεταξύ των διάφορων εμπλεκόμενων υπηρεσιών της Επιτροπής. Επιπλέον, υπάλληλοι των συναφών υπηρεσιών της Επιτροπής κλήθηκαν να παραστούν στις συνεδριάσεις της επιτροπής του προγράμματος και συμμετείχαν στην αξιολόγηση των σχεδίων που υποβλήθηκαν για χρηματοδότηση στο πλαίσιο του προγράμματος. Αναπτύχθηκε στενή συνεργασία με άλλα κοινοτικά προγράμματα, η οποία οδήγησε, για παράδειγμα, στην εκπόνηση σχεδίων για ατυχήματα σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις και για ατυχήματα στον τομέα της παροχής υπηρεσιών σε καταναλωτές (εργατικά ατυχήματα σε σχέση με οικιακά ατυχήματα και ατυχήματα κατά τις δραστηριότητες αναψυχής σε σχέση με ατυχήματα στον τομέα των μεταφορών).

Οι συναντήσεις των συντονιστών των σχεδίων και του δικτύου για την πρόληψη των τραυματισμών ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τη συνοχή μεταξύ των εν εξελίξει σχεδίων καθώς και τη συμπληρωματικότητα με το έργο που επιτελούν τα κράτη μέλη στον τομέα της πρόληψης των τραυματισμών.

Αποτελεσματικότητα και επίτευξη των τεθέντων στόχων

Τα σχέδια που πρότειναν οι ανάδοχοι εγκρίθηκαν βάσει των προγραμμάτων εργασίας για την περίοδο 1999 - 2001. Ωστόσο, βάση για την υποβολή προτάσεων σχεδίων δεν αποτέλεσαν όλες οι προτεραιότητες που περιλαμβάνονταν στα εν λόγω ετήσια προγράμματα εργασίας. Παραδείγματος χάρη, δεν υποβλήθηκαν προτάσεις σχεδίων σχετικά με την ανάπτυξη δεικτών για την παρακολούθηση των οικιακών ατυχημάτων και των ατυχημάτων κατά τις δραστηριότητες αναψυχής.

Τα σχέδια για την πρόληψη των τραυματισμών μπορούν να χωριστούν σε δύο βασικές κατηγορίες: τα σχέδια συλλογής δεδομένων και τα επιδημιολογικά σχέδια. Τα σχέδια συλλογής δεδομένων εκτελέστηκαν κατά κύριο λόγο από φορείς των διοικητικών υπηρεσιών των κρατών μελών ή από συναφείς με τις εν λόγω υπηρεσίες φορείς, όπως τα Ινστιτούτα Δημόσιας Υγείας, ενώ τα επιδημιολογικά σχέδια εκτελέστηκαν κυρίως από μη κυβερνητικούς φορείς. Καθώς υπήρχε η επιφύλαξη ότι, στα αρχικά στάδια, η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των σχεδίων δεν θα ήταν ως επί το πλείστον ικανοποιητική, δόθηκε έμφαση στην ανάπτυξη των σχεδίων και των δραστηριοτήτων σε πλαίσιο δικτύου με τη συμμετοχή μεγάλου αριθμού κρατών μελών, προκειμένου να αντιμετωπιστεί αυτή η αδυναμία.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερα χρήσιμη αποδείχθηκε η ανάπτυξη του σχεδίου με τίτλο «Συντονιστική γραμματεία δικτύου του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών». σκοπός του σχεδίου είναι η σύσταση και ο συντονισμός του δικτύου για την πρόληψη των τραυματισμών, η οργάνωση δύο έως τριών συνεδριάσεων του δικτύου ετησίως, η συνεχής παρακολούθηση και αξιολόγησή του σε συνεργασία με τις υπηρεσίες της Επιτροπής, η εκπόνηση έκθεσης αξιολόγησης, η έκδοση ενημερωτικού δελτίου για την πρόληψη των τραυματισμών (http://europa.eu.int/comm/health/ph/programmes/injury/ippnwsl.htm) και η παροχή τεχνικών συμβουλών για σχέδια και πληροφοριών σε ενδιαφερόμενους πολίτες. Μέχρι το 2001 το εν λόγω σχέδιο διαχειριζόταν ανάδοχος από τις Κάτω Χώρες, ενώ στη συνέχεια τη διαχείριση ανέλαβε ανάδοχος από τη Δανία.

Τον κύριο στόχο, τη συλλογή δεδομένων για οικιακά ατυχήματα και ατυχήματα κατά τις δραστηριότητες αναψυχής, επέτυχαν το 1999 11 κράτη μέλη, το 2000 14 κράτη μέλη, το 2001 11 κράτη μέλη, ενώ το 2002 (βλέπε σελίδα 15) 9 κράτη μέλη θα συλλέξουν τα αναγκαία δεδομένα (I, NL, S, EL, DK, F, UK, A, E). Η μαζική συμμετοχή που παρατηρείται στην αρχή δείχνει το ενδιαφέρον των κρατών μελών για το πρόγραμμα. Η επακόλουθη μείωση των συμμετεχόντων το 2001 οφείλεται εν μέρει στην ανησυχία ορισμένων κρατών μελών σχετικά με την προστασία των δεδομένων και στο γεγονός ότι σε διάφορες περιοχές χρησιμοποιήθηκαν μη συμβατές με το πρόγραμμα μέθοδοι για τη συλλογή δεδομένων. Το 2002, η περαιτέρω μείωση των συνεργαζόμενων κρατών μελών οφείλεται ως επί το πλείστον στο αίτημα της Επιτροπής για θέσπιση ελάχιστων προτύπων όσον αφορά τη συλλογή δεδομένων, προκειμένου τα δεδομένα να είναι αντιπροσωπευτικά, συμβατά και συγκρίσιμα: αυτό ήταν το τίμημα που έπρεπε να καταβληθεί για τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων. εκτιμάται μάλιστα ότι η προστιθέμενη αξία των συγκρίσιμων και αντιπροσωπευτικών δεδομένων 9 κρατών μελών είναι προτιμότερη από τη συλλογή μη συγκρίσιμων και μη αντιπροσωπευτικών δεδομένων από 15 χώρες. Οι ελάχιστες απαιτήσεις διαμορφώθηκαν σε συνεργασία με τα αρμόδια μέλη του δικτύου για την πρόληψη των τραυματισμών και έγιναν δεκτές από την επιτροπή για την πρόληψη των τραυματισμών σε συνεδρίαση στις 18 Δεκεμβρίου 2001. Η προοπτική της ύπαρξης διαθέσιμων συγκρίσιμων δεδομένων για έναν πυρήνα 9 κρατών μελών το 2003 παρέχει στα υπόλοιπα κράτη μέλη την ευκαιρία να συγκρίνουν τα αποτελέσματά τους και να διαβιβάσουν στο μέλλον στην Κοινότητα τα συναφή με τις εν λόγω συγκρίσεις συμπεράσματά τους.

Οι διαφορετικές μέθοδοι συλλογής, ταξινόμησης και κωδικοποίησης δεδομένων που χρησιμοποιούν τα διάφορα κράτη μέλη απορρέουν από το πρώην EHLASS (ευρωπαϊκό σύστημα πληροφόρησης σχετικά με τα οικιακά ατυχήματα και τα ατυχήματα κατά τις δραστηριότητες αναψυχής), στο πλαίσιο του οποίου τα κράτη μέλη χρηματοδοτούνταν από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα προκειμένου να προβαίνουν το καθένα στη συλλογή των δικών του δεδομένων. Ο διάδοχός του, το πρόγραμμα για την πρόληψη των τραυματισμών, έθεσε ως έναν από τους στόχους του την άμβλυνση των διαφορών μεταξύ των διαδικασιών συλλογής δεδομένων που χρησιμοποιούν τα διάφορα κράτη μέλη. Πολλά σχέδια έχουν ως σκοπό τη σύγκριση των διαφόρων δεδομένων που έχουν ήδη συλλεχθεί ή την ανάπτυξη εργαλείων για τη σύγκρισή τους. Πολλές προσπάθειες καταβλήθηκαν προκειμένου να καταστούν συγκρίσιμα τα διαθέσιμα δεδομένα και, μολονότι επιτυχείς, ίσως έπρεπε να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες προς την κατεύθυνση της θέσπισης κοινών μεθόδων.

Επίσης, νέα σχέδια εξετάζουν την ενδεχόμενη μελλοντική ενσωμάτωση της κωδικοποίησης που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών στη διεθνή ταξινόμηση των εξωτερικών αιτίων των τραυματισμών (International Classification of External Causes of Injuries - ICECI: ταξινόμηση της ΠΟΥ), η οποία χρησιμοποιείται παγκοσμίως, ώστε να βελτιωθεί η συγκρισιμότητα των δεδομένων σε διεθνές επίπεδο. Το θέμα αυτό συζητήθηκε επίσης σε συνάντηση των εκπροσώπων των υπηρεσιών της Επιτροπής με τους κύριους παράγοντες της διεθνούς συλλογικής προσπάθειας για τις στατιστικές τραυματισμών (International Collaborative Effort on Injury Statistics - ICE) στην Ουάσιγκτον, η οποία οργανώθηκε από το εθνικό κέντρο στατιστικών για την υγεία των ΗΠΑ (National Centre of Health Statistics - NCHS) τον Απρίλιο του 2001. Ως αποτέλεσμα όλων αυτών των δραστηριοτήτων, το 2002, ένα σχέδιο θα αφορά τους τραυματισμούς στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και ένα άλλο θα αφορά τους τραυματισμούς στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών στους καταναλωτές (οικιακά ατυχήματα και ατυχήματα κατά τις δραστηριότητες αναψυχής σε σχέση με εργατικά ατυχήματα).

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμετοχή των κρατών μελών και των ειδικευμένων υπηρεσιών τους στο πρόγραμμα, οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών κλήθηκαν να διατυπώσουν τη γνώμη τους στην επιτροπή του προγράμματος, όπως προβλέπεται στη συναφή με το πρόγραμμα απόφαση. Με τον τρόπο αυτό, ενθαρρύνθηκε η παροχή της αναγκαίας στήριξης εκ μέρους των κρατών μελών για την υλοποίηση των επιλεγμένων στις χώρες τους δράσεων. Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η διαφάνεια διασφαλίστηκε με την εκ των προτέρων διαβίβαση στο θεσμικό αυτό όργανο των εκθέσεων και των εγγράφων που αφορούσαν κάθε συνεδρίαση της επιτροπής του προγράμματος καθώς και του ετήσιου καταλόγου των χρηματοδοτούμενων σχεδίων.

Προκειμένου να διασφαλιστούν τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα ποιότητας όσον αφορά τις επιλεγμένες δράσεις, όλες οι συνεδριάσεις της επιτροπής του προγράμματος διατύπωσαν θετική γνώμη για τα ετήσια προγράμματα εργασίας και εξέφρασαν επίσης τη γνώμη τους στην προετοιμασία των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, στην επιλογή των σχεδίων και στην παρακολούθηση της υλοποίησής τους.

Η επιτροπή του προγράμματος σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών και οι συντονιστές των σχεδίων του προγράμματος σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών συνέρχονταν δύο φορές το χρόνο στο Λουξεμβούργο.

Οι συνεδριάσεις του δικτύου για την πρόληψη των τραυματισμών στο πλαίσιο του σχεδίου «Συντονιστική γραμματεία δικτύου του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών» πραγματοποιήθηκαν σε συνδυασμό με τις προαναφερθείσες συναντήσεις των συντονιστών των σχεδίων. Επίσης, μία συνεδρίαση έλαβε χώρα στη Βιέννη στις 14 Μαρτίου 2001 με την ευκαιρία του συνεδρίου για την ασφάλεια των προϊόντων.

Παρακολούθηση

Η παρακολούθηση των ειδικών δράσεων ήταν συνεχής. Καταρχάς, οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν στη διαρκή παρακολούθηση των συμβατικών υποχρεώσεων των χρηματοδοτούμενων σχεδίων με τη βοήθεια της ενδιάμεσης και της τελικής έκθεσης που υπέβαλαν οι ανάδοχοι. Κατά δεύτερον, έλαβε χώρα η παρακολούθηση από το σχέδιο «Συντονιστική γραμματεία δικτύου του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών», στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιήθηκε συνεχής ποιοτική αξιολόγηση και εκτίμηση των σχεδίων του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής επιθεώρησαν το 2001 σχέδια του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών. Για την παρακολούθηση των σχεδίων χρησιμοποιήθηκαν τα εξής μέσα: συναντήσεις για το συντονισμό των σχεδίων, επιτόπιες επισκέψεις και διαρκής παροχή προσωπικών συμβουλών. Επίσης, η Επιτροπή παρακολούθησε και αντιμετώπισε τις ήσσονος σημασίας παρατυπίες που εντοπίστηκαν στη διάρκεια δημοσιονομικού ελέγχου.

Η Επιτροπή αντιμετώπισε ορισμένα προβλήματα, παραδείγματος χάρη, με την έγκαιρη παράδοση των δεδομένων από ορισμένους εταίρους σχεδίων, στις περισσότερες περιπτώσεις επίσημους φορείς των κρατών μελών. Αυτό οφείλεται κυρίως στο φόρτο εργασίας των διοικητικών υπηρεσιών των κρατών μελών, ο οποίος αποτελεί και το λόγο που επικαλέστηκαν ορισμένα κράτη μέλη προκειμένου να μην συμμετάσχουν στα σχέδια συλλογής δεδομένων.

Προσαρμογές

Προκειμένου να επιτευχθεί ο βασικός γενικός στόχος της βελτίωσης της κοινοτικής προστιθέμενης αξίας, οι υπηρεσίες της Επιτροπής απαίτησαν ενισχυμένη δικτύωση των αιτούντων ώστε να διασφαλίζεται καλύτερη διασυνοριακή συνεργασία, π.χ. ως μέσο διάδοσης των βέλτιστων πρακτικών στην Ευρώπη. Η προαναφερθείσα «Συντονιστική γραμματεία δικτύου του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών» συνέβαλε σημαντικά στην παρακολούθηση των τρεχουσών δραστηριοτήτων, αλλά και στην προσαρμογή, για παράδειγμα, των ορισμών, της κωδικοποίησης, της ταξινόμησης και των μεθόδων, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα πορίσματα.

Προκειμένου να καλύψει τομείς κοινοτικού ενδιαφέροντος, οι οποίοι δεν καλύπτονταν από ειδικές δράσεις που έχουν επιλεγεί έως σήμερα, η Επιτροπή προσάρμοσε κατάλληλα κάθε αντίστοιχο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας. Προκειμένου να προετοιμάσει το μελλοντικό κοινοτικό πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία, η Επιτροπή προέβη σε πρόσκληση υποβολής προτάσεων από κοινού με τα άλλα επτά υφιστάμενα προγράμματα στον τομέα της δημόσιας υγείας, συνδέοντας έτσι τα τρέχοντα προγράμματα με τις μελλοντικές τρεις κατηγορίες της διάρθρωσής του:

«Πληροφόρηση για την υγεία»,

«Ταχεία αντίδραση σε απειλές κατά της υγείας»,

«Αντιμετώπιση των καθοριστικών παραγόντων της υγείας μέσω της προαγωγής της υγείας και της πρόληψης των ασθενειών».

Με στόχο την περαιτέρω βελτίωση της διαφάνειας και την απλούστευση της διάδοσης, οι τελικές εκθέσεις των σχεδίων διαβιβάζονται με ηλεκτρονικό τρόπο από τη «Συντονιστική γραμματεία δικτύου του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών» στο δίκτυο για την πρόληψη των τραυματισμών και στους συντονιστές των σχεδίων του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών. Η «Συντονιστική γραμματεία δικτύου του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών» δημοσιοποιεί επίσης τα αποτελέσματα των σχεδίων και άλλες συναφείς πληροφορίες μέσω τακτικού ενημερωτικού δελτίου για την πρόληψη των τραυματισμών, το οποίο είναι διαθέσιμο στο ευρύ κοινό (http://europa.eu.int/comm/health/ph/programmes/injury/ippnwsl.htm).

Βάσει των προτάσεων της ενδιάμεσης ποιοτικής αξιολόγησης, στην οποία προέβη το Ινστιτούτο για την ασφάλεια των καταναλωτών των Κάτω Χωρών, και των εντατικών διαβουλεύσεων με τα μέλη του δικτύου για την πρόληψη των τραυματισμών και με εμπειρογνώμονες των φορέων που υλοποιούν σχέδια συλλογής δεδομένων, πραγματοποιήθηκαν σημαντικές τροποποιήσεις στο πρόγραμμα εργασίας για το 2002, ώστε να προωθείται η χρήση κοινής μεθοδολογίας στα σχέδια συλλογής δεδομένων.

Απόσπασμα της ενδιάμεσης αξιολόγησης στην οποία προέβη το Ινστιτούτο για την ασφάλεια των καταναλωτών των Κάτω Χωρών, Άμστερνταμ, 2001

Ακολουθεί περίληψη των συμπερασμάτων της ποιοτικής αξιολόγησης των εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι, στο πλαίσιο σύμβασης με την Επιτροπή, προέβησαν στην ανάλυση των σχεδίων που υλοποιήθηκαν έως το 2001 (η έκθεση παρουσιάστηκε επίσης στις συνεδριάσεις της επιτροπής του προγράμματος στις 20 Ιουνίου και στις 18 Δεκεμβρίου 2001, και έγινε δεκτή από την επιτροπή χωρίς παρατηρήσεις):

«Εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, τα σχέδια αξιολογήθηκαν ως κατάλληλα ή απολύτως κατάλληλα και συναφή με τους στόχους του προγράμματος σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών και με τις προτεραιότητες των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας. Γενικά, χειρίζονται σωστά τις διάφορες δράσεις ως προς τους σκοπούς, τους ειδικούς στόχους, το σχεδιασμό και τα επιτεύγματα. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις και σε ορισμένα σχέδια συλλογής δεδομένων, η ταξινόμηση, οι μέθοδοι και ο σχεδιασμός των σχεδίων διέφεραν σημαντικά λόγω τοπικών ιδιαιτεροτήτων.

Πάντως, γενικά, προκύπτει ότι η εφαρμογή και η διαχείριση των σχεδίων ήταν η προσήκουσα. Επιπλέον, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, τηρήθηκαν γενικά τα προτεινόμενα χρονοδιαγράμματα όσον αφορά την έκδοση των αποτελεσμάτων.

Η διάδοση των αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκε από το σχέδιο Γραμματεία Δικτύου, με την ευκαιρία των συναντήσεων των συντονιστών των σχεδίων και με ηλεκτρονικό τρόπο. Μολονότι τα εν λόγω μέσα διάδοσης είναι απολύτως κατάλληλα, είναι σαφές ότι δεν επαρκούν προκειμένου να διασφαλίσουν τη συμμετοχή του κοινού ή έστω των περισσότερων ενδιαφερόμενων επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της υγείας.

Μεταξύ των σημαντικών θετικών αποτελεσμάτων περιλαμβάνονται τα εξής:

- Το πρόγραμμα για την πρόληψη των τραυματισμών διαδραμάτισε θετικό ρόλο όσον αφορά τη χρηματοδότηση της συλλογής δεδομένων στα κράτη μέλη, τη δρομολόγηση της καταχώρησης των διαβιβασθέντων δεδομένων σε μία κοινοτική βάση δεδομένων, την καλύτερη οργάνωση και συγκρισιμότητα των δεδομένων καθώς και την ανάπτυξη δεσμών με άλλα δίκτυα (π.χ. παρακολούθηση της υγείας).

- Τα σχέδια για την πρόληψη των τραυματισμών συνέβαλαν στη βελτίωση της έρευνας προς την κατεύθυνση της πρόληψης.

Ωστόσο, συνιστάται μια πιο κοινή προσέγγιση όσον αφορά την κωδικοποίηση, τη μεθοδολογία συλλογής δεδομένων και επομένως τη συλλογή περισσότερο συγκρίσιμων δεδομένων. Η ποικιλία των συστημάτων και των πρακτικών που διαθέτουν τα κράτη μέλη όσον αφορά τη συλλογή των συναφών με τραυματισμούς δεδομένων και την πρόληψη των τραυματισμών προσφέρει σημαντικές δυνατότητες στο μέλλον για τη βελτίωση της αποδοτικότητας, της αποτελεσματικότητας και των οφελών για ολόκληρη την Κοινότητα.

Γενικά, από την επισκόπηση της έκθεσης προκύπτει σαφώς ότι τα σχέδια που περιλαμβάνονται στους καταλόγους ωφελήθηκαν σημαντικά από τη χρηματοδοτική στήριξη του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών, χάρη στην οποία μάλιστα αρκετά από αυτά μπόρεσαν τελικά να υλοποιηθούν. Η κοινοτική χρηματοδοτική στήριξη συνέβαλε ώστε πολλά από τα σχέδια αυτά να εντατικοποιήσουν τις ανταλλαγές μεταξύ χωρών, να επιτύχουν συμφωνία ως προς τις μεθόδους και ομοιόμορφη ποιότητα, και να προβούν στην εκπόνηση κοινών εγγράφων και δηλώσεων.

Είναι αξιοσημείωτο ότι σε πολλές περιπτώσεις οι δραστηριότητες των σχεδίων στο πλαίσιο του προγράμματος είχαν συνέργια και θετική επίδραση σε εθνικές δραστηριότητες στον τομέα της υγείας και συγκεκριμένα στην πρόληψη των τραυματισμών. Ωστόσο, η σχέση τους με άλλους φορείς που δραστηριοποιούνται στον εν λόγω τομέα δεν είναι πάντοτε σαφής. Τέλος, όσον αφορά την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, από την αξιολόγηση προκύπτουν θετικά στοιχεία καθώς και δυνατότητες για βελτίωση. Όλα τα επιδημιολογικά σχέδια είναι πολυεθνικά, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου «Συντονιστική γραμματεία δικτύου». Τα σχέδια συλλογής δεδομένων υλοποιούνται από τα αντίστοιχα κράτη μέλη, και τα συλλεχθέντα δεδομένα πρέπει να καταχωρούνται σε κοινή βάση δεδομένων.

Ωστόσο, η πολυεθνικότητα δεν αποτελεί αυτομάτως εγγύηση για την ύπαρξη αποδεκτού επιπέδου ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας, καθώς η τελευταία απαιτεί επίσης αυστηρή μεθοδολογία, επαρκή βαθμό καινοτομίας και καλή διάδοση των αποτελεσμάτων. Τα εν λόγω στοιχεία χαρακτηρίζουν πολλά, αλλά όχι όλα τα σχέδια και τις δράσεις».

Διαχείριση του προγράμματος

Η διαχείριση του προγράμματος οργανώθηκε αποδοτικά από τα πρώτα κιόλας έτη υλοποίησής του, υπάρχουν όμως ακόμη δυνατότητες για βελτίωση.

Καθώς πρόδρομος των σχεδίων συλλογής δεδομένων του προγράμματος σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών ήταν το EHLASS (ευρωπαϊκό σύστημα πληροφόρησης σχετικά με τα οικιακά ατυχήματα και τα ατυχήματα κατά τις δραστηριότητες αναψυχής), υπήρξαν ορισμένα προβλήματα στην αρχή όσον αφορά τη χρήση κοινής μεθοδολογίας, κοινής ταξινόμησης και επομένως συγκρισιμότητας των συλλεχθέντων δεδομένων. Το EHLASS προοριζόταν αρχικά να συνδράμει τα κράτη μέλη στη συλλογή με τις δικές τους μεθόδους των δικών τους δεδομένων για τους οικιακούς τραυματισμούς και τους τραυματισμούς κατά τις δραστηριότητες αναψυχής (απόφαση αριθ. 3092/94/ΕΚ, ΕΕ L 331 της 21.12.1994).

Το σχέδιο συλλογής δεδομένων του προγράμματος σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών έθεσε ως έναν από τους στόχους του την ανάπτυξη συγκρίσιμων μεθόδων συλλογής δεδομένων στα κράτη μέλη, προκειμένου να ενισχυθεί η συγκρισιμότητα και να αυξηθεί η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Πρόκληση συνιστούσε η αποδοτική οργάνωση των μεθόδων συλλογής δεδομένων και της χρησιμοποιούμενης κωδικοποίησης και ταυτόχρονα η μη απώλεια των πλέον σημαντικών εταίρων. Σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού διατέθηκε σε σχέδια που είχαν ως στόχο τη σύγκριση ιστορικών πληροφοριών, οι οποίες ήταν καταχωρημένες στη βάση δεδομένων για τα οικιακά ατυχήματα και τα ατυχήματα κατά τις δραστηριότητες αναψυχής και είχαν συλλεχθεί με διάφορες μεθόδους: πράγματι, τα αποτελέσματα είναι λιγότερο οικονομικά αποδοτικά από όσο θα ήταν εάν είχαν βασιστεί σε μία κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση για τις μεθόδους συλλογής δεδομένων, την ταξινόμηση και την υποβολή εκθέσεων.

Το πρόγραμμα εργασίας για το 2002 έχει ήδη προετοιμάσει το μελλοντικό κοινοτικό πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία, προκειμένου να αξιοποιηθεί όλο το έργο που έχει υλοποιηθεί έως σήμερα και προκειμένου να εξασφαλιστεί ομαλή μετάβαση από το παλαιό στο νέο πρόγραμμα. Μέρη του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών μπορούν ενδεχομένως να ενσωματωθούν στο νέο πρόγραμμα, το οποίο πρόκειται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2003.

Τα σχέδια συλλογής δεδομένων μπορούν ενδεχομένως να ενσωματωθούν στην κατηγορία «Πληροφόρηση για την υγεία» του νέου προγράμματος. Η βάση δεδομένων του συστήματος παρακολούθησης τραυματισμών (Injury Surveillance System - ISS) θα είναι έτοιμη το δεύτερο εξάμηνο του 2002. Θα περιέχει περισσότερα από 5 εκατομμύρια σύνολα δεδομένων για οικιακά ατυχήματα και ατυχήματα κατά τις δραστηριότητες αναψυχής και έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να μπορεί να αποθηκεύει τα δεδομένα που θα παρέχουν στο μέλλον τα κράτη μέλη για τα οικιακά ατυχήματα και τα ατυχήματα κατά τις δραστηριότητες αναψυχής.

Τα σχέδια που αφορούν την ταχεία προειδοποίηση σε περίπτωση εντοπισμού επικίνδυνων προϊόντων είναι δυνατό να ενσωματωθούν στην κατηγορία ««Ταχεία αντίδραση σε απειλές κατά της υγείας» του νέου προγράμματος και να συμπληρώνουν το σύστημα ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών (RAPEX) και άλλα πληροφοριακά συστήματα που λειτουργούν στον τομέα της γενικής ασφάλειας των προϊόντων.

Τα σχέδια που αφορούν τις μεθόδους πρόληψης των τραυματισμών μπορούν να ενσωματωθούν στην κατηγορία «Αντιμετώπιση των καθοριστικών παραγόντων της υγείας μέσω της προαγωγής της υγείας και της πρόληψης των ασθενειών».

Η τελική αξιολόγηση του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο σύμβασης από τα μέσα του 2002 και θα συνεχιστεί μέχρι την ολοκλήρωση του τελευταίου σχεδίου. Η τελική αξιολόγηση θα περιλαμβάνει ποιοτική αξιολόγηση και μελέτη κόστους-οφέλους για ολόκληρο το πρόγραμμα από το 1999 έως την ολοκλήρωσή του (τα τελευταία σχέδια υπολογίζεται ότι ολοκληρωθούν εντός του 2003).

Εν κατακλείδι, δεν προκύπτει κακή διαχείριση σε καμία από τις πτυχές του προγράμματος για την πρόληψη των τραυματισμών κατά το παρελθόν, όμως, η ενδιάμεση αξιολόγηση παρέχει την ευκαιρία για αποδοτικότερη οργάνωση των διαδικασιών, για παράδειγμα, στον τομέα των σχεδίων συλλογής δεδομένων.

Προϋπολογισμός

Σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, της απόφασης αριθ. 372/1999/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 8ης Φεβρουαρίου 1999, για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών στο πλαίσιο της δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (1999 - 2003), το χρηματοδοτικό πλαίσιο για την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος για την περίοδο 1999 - 2003 καθορίζεται σε 14 εκατομμύρια ευρώ (κατά μέσο όρο 2,8 εκατομμύρια το χρόνο) (ΕΕ L46/1 της 20.02.1999).

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>