Πρόταση EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ για τη χορήγηση ενωσιακής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στην Πορτογαλία /* COM/2013/0330 final - 2013/0171 (NLE) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Κατόπιν αιτήσεως της Πορτογαλίας, το Συμβούλιο χορήγησε στις 17 Μαΐου 2011 χρηματοδοτική συνδρομή στην Πορτογαλία (εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ του Συμβουλίου) για τη στήριξη ενός προγράμματος ισχυρών οικονομικών και δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, την επάνοδο της οικονομίας σε βιώσιμους ρυθμούς ανάπτυξης και τη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Πορτογαλία, στη ζώνη του ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 9 της απόφασης 2011/344/ΕΕ, η Επιτροπή προέβη, από κοινού με το ΔΝΤ και σε συνεργασία με την ΕΚΤ, στην έβδομη επισκόπηση της προόδου όσον αφορά την υλοποίηση των συμφωνηθέντων μέτρων, καθώς και την αποτελεσματικότητα και τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο των μέτρων αυτών. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες οικονομικές, δημοσιονομικές και χρηματοπιστωτικές εξελίξεις και δράσεις πολιτικής, θεωρεί ότι, για να εξασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων του προγράμματος, είναι απαραίτητες ορισμένες αλλαγές των όρων οικονομικής πολιτικής, όπως επεξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις της πρότασης απόφασης για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου. Επιπλέον, σύμφωνα με τη δήλωση της 12ης Απριλίου 2013 των υπουργών του Eurogroup και του Ecofin, με στόχο την εξομάλυνση των χαρακτηριστικών εξόφλησης του χρέους και τη μείωση των αναγκών αναχρηματοδότησης στα έτη που έπονται του προγράμματος, η εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου θα πρέπει να τροποποιηθεί με σκοπό την επιμήκυνση της μέσης προθεσμίας εξόφλησης των δανείων από «12,5 έτη κατ’ ανώτατο όριο» σε «19,5 έτη κατ’ ανώτατο όριο» μέσω της επιμήκυνσης της προθεσμίας εξόφλησης κάθε δόσης. Κατόπιν αιτήσεως της Πορτογαλίας και εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες στην αγορά, η Επιτροπή μπορεί να αναχρηματοδοτήσει το σύνολο ή μέρος των αρχικών δανείων, προκειμένου να παραταθεί η προθεσμία εξόφλησης μιας δόσης ή τμήματος δόσης, υπό τον όρο ότι τηρείται η μέγιστη μέση προθεσμία εξόφλησης των 19,5 ετών. Ποσά που τυχόν δανείστηκε η Επιτροπή εκ των προτέρων φυλάσσονται σε λογαριασμό τηρούμενο στην ΕΚΤ, τον οποίο έχει ανοίξει η Επιτροπή για τη χορήγηση της χρηματοδοτικής συνδρομής. Επίσης, η Επιτροπή θα μεριμνήσει ώστε οι προθεσμίες εξόφλησης που προβλέπονται στις πράξεις αναχρηματοδότησης να εγγυώνται την ορθή διαχείριση του περιθωρίου κάτω από το ανώτατο όριο ιδίων πόρων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών εξόφλησης των ομολόγων της ΕΕ. Οι πράξεις αναχρηματοδότησης αναμένεται να πραγματοποιηθούν από το 2016 και όλα τα έξοδα στα οποία υποβάλλεται η ΕΕ για τη σύναψη και την εκτέλεση κάθε πράξης θα βαρύνουν την Πορτογαλία. Πρέπει να επισημανθεί ότι η απόφαση αυτή αποσκοπεί επίσης στη βελτίωση των όρων δανεισμού για τα κράτη, καθώς και σε θετικά δευτερογενή αποτελέσματα για τον ιδιωτικό τομέα. Αυτά τα αποτελέσματα είναι επωφελή τόσο για τις πιστώτριες όσο και για τις οφειλέτριες χώρες και, ως εκ τούτου, συμβάλλουν στη σταθερότητα της ζώνης του ευρώ. Κατόπιν των προαναφερομένων, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι αλλαγές που συνίστανται στην επιμήκυνση της μέσης προθεσμίας εξόφλησης των δανείων του ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθερότητας (EFSM) προς την Πορτογαλία συμβάλλουν στη διασφάλιση της επίτευξης των στόχων του προγράμματος. 2013/0171 (NLE) Πρόταση EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ για τη χορήγηση ενωσιακής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στην Πορτογαλία ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης[1], και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2. Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 9 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ του Συμβουλίου, η Επιτροπή, από κοινού με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), προέβη στην έβδομη επισκόπηση της προόδου των πορτογαλικών αρχών όσον αφορά την υλοποίηση των συμφωνηθέντων μέτρων μεταξύ 25ης Φεβρουαρίου και 14ης Μαρτίου. Στη συνέχεια, από τις 14 έως τις 17 Απριλίου 2013 και από τις 8 έως τις 11 Μαΐου 2013 διεξήχθη συμπληρωματική αξιολόγηση ορισμένων δημοσιονομικών μέτρων. (2) Η επιμήκυνση της μέγιστης μέσης προθεσμίας εξόφλησης των δανείων της ΕΕ θα είναι επωφελής, δεδομένου ότι θα υποστήριξει τις προσπάθειες της Πορτογαλίας να ανακτήσει πλήρη πρόσβαση στις αγορές και να ολοκληρώσει με επιτυχία την εφαρμογή του προγράμματός της. Προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως η επιμήκυνση της μέγιστης μέσης προθεσμίας εξόφλησης των δανείων της ΕΕ, η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να παρατείνει την προθεσμία εξόφλησης των δόσεων και των τμημάτων των δόσεων. (3) Το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά 3,2% το 2012 μετά από μια απροσδόκητα μεγάλη συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας και της απασχόλησης κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους. Οι εξελίξεις αυτές κατέστησαν απαραίτητη την αναθεώρηση προς τα κάτω των προοπτικών της οικονομίας: το πραγματικό ΑΕΠ προβλέπεται τώρα να συρρικνωθεί κατά 2,3% το 2013, λόγω των αρνητικών μεταφερόμενων αποτελεσμάτων από το 2012, της ισχυρότερης συρρίκνωσης της εγχώριας κατανάλωσης εξαιτίας ανεργίας υψηλότερης από την αναμενόμενη και των δυσμενέστερων προοπτικών για εξωτερική ζήτηση. Επίσης, η οικονομική ανάκαμψη προβλέπεται να είναι πιο υποτονική από την αναμενόμενη και το πραγματικό ΑΕΠ προβλέπεται να ανακάμψει κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους και να αυξηθεί το 2014 με μέσο ετήσιο ρυθμό 0,6%∙ η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ το 2015 αναμένεται να ανέλθει σε 1,5%. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να κορυφωθεί σε 18,5% του εργατικού δυναμικού το 2014. (4) Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ανήλθε στο 6,4% του ΑΕΠ το 2012, ποσοστό που υπερβαίνει τον στόχο του προγράμματος για 5% του ΑΕΠ. Το ονομαστικό έλλειμμα επηρεάστηκε από μια σειρά έκτακτων πράξεων μεγάλης κλίμακας, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των οποίων δεν ήταν γνωστές κατά την προηγούμενη επισκόπηση. Στις πράξεις αυτές περιλαμβάνεται η εισφορά κεφαλαίου στην κρατική τράπεζα CGD (0,5% του ΑΕΠ), η εκ νέου δρομολόγηση μέσω της κυβέρνησης της μετατροπής σε μετοχικό κεφάλαιο των δανείων των μετόχων της Parpública στη SAGESTAMO, δύο εταιρειών εκτός της περιμέτρου της γενικής κυβέρνησης (0,5% του ΑΕΠ) και οι απομειώσεις που σχετίζονται με τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων από την BPN (0,1% του ΑΕΠ). Επιπλέον, κατόπιν συμβουλής της Eurostat, τα έσοδα από την πώληση της άδειας εκμετάλλευσης των μεγάλων αερολιμένων της Πορτογαλίας λογίστηκαν ως απόσυρση μετοχικού κεφαλαίου και, ως εκ τούτου, δεν επηρεάζουν το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης, σε αντίθεση με ό,τι είχε προβλέψει η κυβέρνηση στον προϋπολογισμό (0,7% του ΑΕΠ). Μη λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση των εν λόγω έκτακτων παραγόντων στο ονομαστικό ισοζύγιο, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα ανερχόταν σε 4,7% του ΑΕΠ, δηλαδή κάτω από τον στόχο. Ο περιορισμός του ελλείμματος στο επίπεδο αυτό αποτέλεσε πρόκληση, καθώς τα μειωμένα έσοδα λόγω μακροοικονομικών παραγόντων έπρεπε να αντισταθμιστούν από τις υψηλότερες από τις προϋπολογισθείσες εξοικονομήσεις, ιδίως στις μισθολογικές δαπάνες του δημοσίου τομέα, την ενδιάμεση κατανάλωση και τις πιστώσεις για νέα επενδυτικά σχέδια. (5) Σε γενικές γραμμές, η δημοσιονομική προσπάθεια το 2012, η οποία μετράται με τη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου, ανήλθε σε 2,4% του ΑΕΠ και είναι σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου της 9ης Οκτωβρίου 2012 για να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στην Πορτογαλία. Η βελτίωση του διαρθρωτικού πρωτογενούς πλεονάσματος ήταν ακόμη υψηλότερη, και ανήλθε στο 2,7% του ΑΕΠ. (6) Κατόπιν των εξελίξεων του 2012, η νέα δημοσιονομική γραμμή αναφοράς του 2013 λαμβάνει ως παραδοχή ότι η έλλειψη εσόδων και η αύξηση των κοινωνικών μεταβιβάσεων σε είδος μεταφέρονται, ενώ μεγάλο μέρος της εξοικονόμησης δαπανών κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2012 θεωρείται ότι δεν έχει μόνιμο χαρακτήρα, και οδηγεί σε αρνητικά μεταφερόμενα αποτελέσματα της τάξης του 0,4% περίπου του ΑΕΠ το 2013. Επιπλέον, η σημαντική επιδείνωση των μακροοικονομικών προοπτικών για το 2013 μείωσε επιπλέον τη δημοσιονομική γραμμή αναφοράς κατά 0,5% του ΑΕΠ. Ενόψει των εξελίξεων αυτών, οι δημοσιονομικοί στόχοι για την περίοδο 2013-2015, όπως ορίζονται στην πέμπτη επισκόπηση του προγράμματος (4,5% του ΑΕΠ το 2013 και 2,5% του ΑΕΠ το 2014) δεν είναι πλέον εφικτοί. Δεδομένου ότι εκτιμάται ότι η απόκλιση είναι ουσιαστικά εκτός του ελέγχου της κυβέρνησης, κρίνεται ενδεδειγμένη η αναθεώρηση της δημοσιονομικής προσαρμογής. (7) Ως εκ τούτου, οι στόχοι για το έλλειμμα έχουν προσαρμοστεί στο 5,5% του ΑΕΠ για το 2013, στο 4,0% του ΑΕΠ για το 2014 και στο 2,5% του ΑΕΠ για το 2015. Η δημοσιονομική αυτή πορεία έχει επαναρυθμιστεί, προκειμένου να διατηρηθεί μια διαρθρωτική πρωτογενής προσαρμογή κοντά στο 9% κατά την περίοδο 2011-2015, ενώ επιτρέπει τη λειτουργία αυτόματων σταθεροποιητών και λαμβάνει υπόψη τους περιορισμούς της χρηματοδότησης του χρέους, καθώς και το κοινωνικό κόστος της προσαρμογής. Ακόμη και βάσει των αναθεωρημένων στόχων, θα απαιτηθούν σημαντικά μέτρα εξυγίανσης της τάξης του 3,5% του ΑΕΠ για το 2013 και 2% του ΑΕΠ για το 2014. Η προβλεπόμενη προσαρμογή κατά την περίοδο του προγράμματος βασίζεται σε ένα σύνολο διαρθρωτικών μέτρων στο επίπεδο των δαπανών και των εσόδων. Η πορεία εξυγίανσης αναμένεται να συνεχιστεί και μετά την περίοδο του προγράμματος, ούτως ώστε το έλλειμμα να έχει μειωθεί σαφώς κάτω από το όριο του 3% έως το 2015. (8) Ο νόμος για τον προϋπολογισμό του 2013 περιλάμβανε μέτρα διακριτικής ευχέρειας διαρθρωτικού χαρακτήρα τα οποία αντιστοιχούσαν σε ποσοστό ελαφρώς υψηλότερο από το 3% του ΑΕΠ, έχοντας συνυπολογιζόμενης της επαναφοράς της μιας εκ των δύο πρόσθετων αποδοχών για τους εργαζομένους του δημόσιου τομέα και 1,1 εκ των δύο πρόσθετων αποδοχών για τους συνταξιούχους οι οποίες είχαν περικοπεί το 2012. Ωστόσο, στις 5 Απριλίου, το Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάνθηκε κατά ορισμένων εκ των διατάξεων του νόμου για τον προϋπολογισμό του 2013, συμπεριλαμβανομένης της υπολειπόμενης περικοπής μιας πρόσθετης αποδοχής για τους εργαζόμενους του δημόσιου τομέα, του 0,9 της πρόσθετης αποδοχής για τους συνταξιούχους και μιας νέας προσαύξησης στα επιδόματα ανεργίας και άδειας λόγω ασθενείας, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί δημοσιονομική απόκλιση της τάξης του 0,8% του ΑΕΠ. Προκειμένου να καλυφθεί το κενό αυτό και να υποστηριχθεί η απαιτούμενη δημοσιονομική προσαρμογή το 2014 και το 2015, η κυβέρνηση ενέκρινε κατά τη διάρκεια του Απριλίου και του Μαΐου δέσμη μόνιμων μέτρων μείωσης των δαπανών με σωρευτική απόδοση 4,7 δισ. ευρώ ή 2,8% του ΑΕΠ για την περίοδο 2013-2014, εκ των οποίων μέτρα αξίας 0,8% του ΑΕΠ εφαρμόζονται εμπροσθοβαρώς το 2013. (9) Επίσης, ως συνέπεια της πλήρους επαναφοράς των δύο πρόσθετων αποδοχών για τους δημόσιους υπαλλήλους και τους συνταξιούχους, οι αυξήσεις των εσόδων αντιπροσωπεύουν περισσότερο από τα δύο τρίτα της συνολικής προσπάθειας δημοσιονομικής εξυγίανσης το 2013, ενώ οι περικοπές δαπανών αντιστοιχούν σε λιγότερο από το ένα τρίτο, σε αντίθεση με τις αρχικές προθέσεις για εστίαση της εξυγίανσης στο σκέλος των δαπανών. (10) Το 2013, τα μέτρα αύξησης των εσόδων περιλαμβάνουν αναδιάρθρωση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων∙ προσαύξηση κατά 3,5% του φορολογητέου εισοδήματος που υπερβαίνει τον ελάχιστο μισθό∙ επιβάρυνση αλληλεγγύης για τα υψηλότερα επίπεδα εισοδήματος∙ διεύρυνση της φορολογικής βάσης και άλλες αλλαγές για την αύξηση των εσόδων στην εταιρική φορολογία∙ υψηλότερους ειδικούς φόρους κατανάλωσης για τον καπνό, το αλκοόλ και το φυσικό αέριο∙ διεύρυνση της φορολογικής βάσης των ακινήτων κατόπιν της αναπροσαρμογής της αξίας των ακινήτων και την έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης για τις συντάξεις με σκοπό την αντιμετώπιση των προκλήσεων βιωσιμότητας που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση. Όσον αφορά το σκέλος των δαπανών, τα μέτρα αποσκοπούν στη σημαντική μείωση του μισθολογικού κόστους στον δημόσιο τομέα με τη βελτιστοποίηση της κατανομής των πόρων και την αλλαγή του μεγέθους του εργατικού δυναμικού του δημόσιου τομέα, καθώς και με τη μείωση των πληρωμών υπερωριών, των πρόσθετων παροχών και των αποζημιώσεων κατά τη διάρκεια έκτακτης άδειας. Άλλα μέτρα εξοικονόμησης δαπανών περιλαμβάνουν τη συνέχιση των προσπαθειών για τον εξορθολογισμό του τομέα της υγείας∙ τον εξορθολογισμό των κοινωνικών παροχών και την καλύτερη στοχοθέτηση της κοινωνικής στήριξης∙ τη μείωση της ενδιάμεσης κατανάλωσης μεταξύ των επιτελικών υπουργείων∙ την εξοικονόμηση πόρων από την επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και από περαιτέρω προσπάθειες αναδιάρθρωσης των κρατικών επιχειρήσεων. Μερικές από τις προβλεπόμενες εξοικονομήσεις θα προκύψουν από την εμπροσθοβαρή εφαρμογή των μέτρων που έχουν σχεδιαστεί στο πλαίσιο της εξέτασης των δημοσίων δαπανών (PER). (11) Ενώ τα πρώτα μέτρα έχουν μόνιμο χαρακτήρα, η κυβέρνηση θα υιοθετήσει επίσης μη μόνιμα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της εμπροσθοβαρούς άντλησης εσόδων από τα ταμεία της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω της μεταφοράς πόρων του Ταμείου Συνοχής από λιγότερο προχωρημένα σε περισσότερο προχωρημένα έργα, και της περαιτέρω μείωσης των κεφαλαιουχικών δαπανών (πρόγραμμα Polis). (12) Επιπλέον ορισμένων μέτρων εξυγίανσης που περιλαμβάνονται στον συμπληρωματικό προϋπολογισμό, όλες οι άλλες νομοθετικές αλλαγές και νομοθετικές προτάσεις που απαιτούνται για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με την PER θα πρέπει να εγκριθούν από την κυβέρνηση ή να υποβληθούν προς ψήφιση στο Κοινοβούλιο, ανάλογα με την περίπτωση, μέχρι το τέλος της νομοθετικής περιόδου, στα μέσα Ιουλίου 2013. (13) Για το 2014, η δημοσιονομική προσαρμογή θα προχωρήσει με βάση την PER που έχει αναλάβει η κυβέρνηση τους τελευταίους μήνες και η οποία περιλαμβάνει μόνιμα μέτρα μείωσης των δαπανών κατά 2% του ΑΕΠ το 2014. Ο κύριος αντίκτυπος των μέτρων PER κινείται γύρω από τρεις κύριους άξονες: (1) μείωση των μισθολογικών δαπανών στον δημόσιο τομέα, (2) μείωση των συνταξιοδοτικών παροχών και (3) περικοπές τομεακών δαπανών σε επιτελικά υπουργεία και προγράμματα. Τα μέτρα PER αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για μεταρρύθμιση του κράτους, με στόχο την αύξηση της ισότητας και της αποτελεσματικότητας όσον αφορά την παροχή κοινωνικών μεταβιβάσεων και δημοσίων υπηρεσιών. Η μείωση του μισθολογικού κόστους το 2014 στοχεύει στη μείωση του μεγέθους του εργατικού δυναμικού στον δημόσιο τομέα με παράλληλη μετατροπή της σύνθεσής του από εργαζομένους υψηλότερης ειδίκευσης, ευθυγραμμίζοντας τους εργασιακούς κανόνες του δημόσιου τομέα με εκείνους του ιδιωτικού τομέα και καθιστώντας την πολιτική αμοιβών πιο διαφανή και αξιοκρατική. Στις ειδικές μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνονται η μετατροπή του ειδικού καθεστώτος κινητικότητας σε ένα πρόγραμμα επαναξιολόγησης, με την εναρμόνιση των ωρών εργασίας στον δημόσιο τομέα με εκείνες του ιδιωτικού τομέα (δηλ. αύξηση από 35 σε 40 ώρες εργασίας την εβδομάδα), η εισαγωγή ενός συστήματος αποταμίευσης ωρών, η μείωση των επιδομάτων διακοπών, η εφαρμογή του καθεστώτος εθελουσίας εξόδου (το οποίο εκτιμάται ότι θα παράγει εφάπαξ αρχικό κόστος περίπου 0,3% του ΑΕΠ) και η καθιέρωση ενιαίας κλίμακας μισθών και συμπληρωματικών αποδοχών. Η ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος θα συνεισφέρει ένα άλλο σημαντικό μέρος της εξοικονόμησης και θα βασίζεται στις αρχές της ισότητας και της κλιμακούμενης φορολόγησης του εισοδήματος, προστατεύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τις χαμηλότερες συντάξεις. Συγκεκριμένα, οι μεταρρυθμίσεις θα στοχεύουν στη μείωση των υφιστάμενων διαφορών μεταξύ του συστήματος των δημοσίων υπαλλήλων (CGA) και του γενικού συστήματος, στην αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης μέσω αλλαγών στον συντελεστή βιωσιμότητας και την εισαγωγή – εάν κριθεί απολύτως αναγκαίο –συνεισφοράς στην προοδευτική βιωσιμότητα. Τέλος, θα ενταθεί η εξοικονόμηση της ενδιάμεσης κατανάλωσης και των προγραμμάτων δαπανών στα επιτελικά υπουργεία. (14) Λαμβανομένων υπόψη των πολιτικών και νομικών κινδύνων που εγκυμονεί η διαδικασία εφαρμογής, ορισμένα από τα μέτρα PER ενδέχεται να αντικατασταθούν από άλλα αναλόγου μεγέθους και ποιότητας κατά τη διάρκεια της εν εξελίξει διαδικασίας διαβούλευσης με τους κοινωνικούς και πολιτικούς εταίρους. (15) Η διαδικασία δημοσιονομικής προσαρμογής πλαισιώνεται από μια σειρά δημοσιονομικών διαρθρωτικών μέτρων για την ενίσχυση του ελέγχου των δημόσιων δαπανών και τη βελτίωση της είσπραξης εσόδων. Συγκεκριμένα, η συνολική μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης της μεταρρύθμισης σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, οδηγεί στην ευθυγράμμισή του με τις βέλτιστες πρακτικές των δημοσιονομικών διαδικασιών και διαχείρισης. Το νέο σύστημα ελέγχου ανάληψης υποχρεώσεων έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς, αλλά η εφαρμογή του πρέπει να παρακολουθείται στενά προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι αναλήψεις υποχρεώσεων αντιστοιχούν στη χρηματοδότηση. Οι μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση θα συνεχιστούν με σημαντικό εξορθολογισμό της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα και τους δημόσιους φορείς. Η πρόοδος του προγράμματος μεταρρυθμίσεων σχετικά με τη διαχείριση των εσόδων συνεχίζεται και οι αρχές ενισχύουν την παρακολούθηση και ενίσχυση της συμμόρφωσης των εσόδων. Η επαναδιαπραγμάτευση των συμπράξεων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα έχει αρχίσει και προβλέπεται σημαντική εξοικονόμηση για το 2013 και εφεξής. Οι κρατικές επιχειρήσεις πέτυχαν επιχειρησιακή ισορροπία κατά μέσο όρο έως το τέλος του 2012 και προβλέπονται πρόσθετες μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν σε καλύτερες αποδόσεις για την περαιτέρω βελτίωση των αποτελεσμάτων. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης αποδίδουν σημαντική εξοικονόμηση δαπανών και η εφαρμογή τους συνεχίζεται χωρίς να αποκλίνει σε γενικές γραμμές από τους στόχους. (16) Σύμφωνα με τις τρέχουσες προβλέψεις της Επιτροπής για την ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ (-1,0% το 2013, 1,6% το 2014 και 3,3% το 2015) και το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της τάξης του 5,5% του ΑΕΠ το 2013, 4,0% του ΑΕΠ το 2014 και 2,5% του ΑΕΠ το 2015, ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να εξελιχθεί ως εξής: 122,9% του ΑΕΠ το 2013, 124,2% του ΑΕΠ το 2014 και 123,1% του ΑΕΠ το 2015. Ως εκ τούτου, ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ θα ακολουθήσει πτωτική τροχιά μετά το 2014, εφόσον σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος στη μείωση του ελλείμματος. Η δυναμική του χρέους επηρεάζεται από διάφορες πράξεις εκτός προϋπολογισμού, όπως η απόκτηση σημαντικών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, ιδίως για πιθανή ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών και χρηματοδότηση δημόσιων επιχειρήσεων, και από τις διαφορές μεταξύ δεδουλευμένων και εκταμιευμένων τόκων. (17) Το 2012, η επιχειρούμενη αύξηση τραπεζικού κεφαλαίου ολοκληρώθηκε και επέτρεψε στις συμμετέχουσες τράπεζες να καλύψουν τα υποχρεωτικά κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας ΕΑΤ, καθώς και τον προγραμματικό στόχο για 10% κεφάλαιο κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 στα τέλη του έτους. Είναι πολύ πιθανό να επιτευχθεί το 2014 ο ενδεικτικός στόχος του δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις 120%, ενώ ορισμένες τράπεζες βρίσκονται ήδη κάτω από το όριο αυτό. Εντείνονται οι προσπάθειες να διαφοροποιηθούν οι πηγές χρηματοδότησης των επιχειρήσεων. Υπό αξιολόγηση βρίσκεται το πεδίο για τη βελτίωση των επιδόσεων και της διαχείρισης των υφιστάμενων πιστωτικών ορίων που χρηματοδοτούνται από το κράτος. Τα σχέδια ανάκαμψης των τραπεζών τίθενται υπό ανάλυση και καταρτίζονται σχέδια εξυγίανσης. (18) Σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων προς ενίσχυση της οικονομικής μεγέθυνσης και της ανταγωνιστικότητας. Πέραν της ενδυνάμωσης των ενεργητικών πολιτικών στον τομέα της αγοράς εργασίας, οι αρχές έχουν υιοθετήσει μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας. Με σκοπό την προώθηση της ευελιξίας στην αγορά εργασίας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, το νέο νομικό πλαίσιο μειώνει τις αποζημιώσεις καταγγελίας σύμβασης, διευκολύνει τις προϋποθέσεις για νόμιμη απόλυση, αυξάνει την ευελιξία του χρόνου εργασίας, διευρύνει τις δυνατότητες για διαπραγματεύσεις σε επίπεδο επιχείρησης και αναθεωρεί το σύστημα ασφαλιστικών παροχών ανέργων με σκοπό την αύξηση των κινήτρων για ταχεία επάνοδο στην εργασία, διασφαλίζοντας παράλληλα επαρκές επίπεδο προστασίας. Προχωρεί συνολικά όπως είχε προγραμματιστεί η εφαρμογή των σχεδίων δράσης για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση. (19) Προχωρεί με ικανοποιητικό ρυθμό η εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες, με στόχο τη μείωση των εμποδίων για την είσοδο στην αγορά και την προώθηση του ανταγωνισμού και της οικονομικής δραστηριότητας, διευκολύνοντας την πρόσβαση νεοεισερχομένων στην αγορά στα διάφορα οικονομικά καθεστώτα. Πρόκειται να υποβληθεί προς ψήφιση στο Κοινοβούλιο ένας νόμος-πλαίσιο με τον οποίο θα καθορίζονται οι βασικές αρχές που διέπουν τη λειτουργία των σημαντικότερων εθνικών ρυθμιστικών αρχών (ΕΡΑ), συμπεριλαμβανομένης της κληροδότησής τους με ισχυρή ανεξαρτησία και αυτονομία. Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά τη μεταφορά της τρίτης δέσμης μέτρων για την ενέργεια και τη μείωση των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του συστήματος. Απλουστεύονται οι διαδικασίες αδειοδότησης και άλλες διοικητικές επιβαρύνσεις σε διάφορους οικονομικούς τομείς όπως το περιβάλλον και ο χωροταξικός σχεδιασμός, η γεωργία και η αγροτική ανάπτυξη, η βιομηχανία, ο τουρισμός και η γεωλογία. (20) Τον Νοέμβριο του 2012, τέθηκε σε ισχύ ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση στην αγορά μίσθωσης κατοικιών, η οποία αναμένεται να ενισχύσει τη δυναμική της στεγαστικής αγοράς. Οι μεταρρυθμίσεις του δικαστικού συστήματος προχωρούν κατά το συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα. Πρόοδος έχει επιτευχθεί όσον αφορά τη μείωση των καθυστερούμενων υποθέσεων, καθώς και ευρύτερες μεταρρυθμίσεις, όπως η γεωγραφική αναδιοργάνωση των περιοχών δικαιοδοσίας των δικαστηρίων και η μεταρρύθμιση του κώδικα πολιτικής δικονομίας. ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Άρθρο 1 1. Το άρθρο 1 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ τροποποιείται ως εξής: α) Η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «1. Η Ένωση χορηγεί στην Πορτογαλία δάνειο ανώτατου ύψους 26 δισ. ευρώ με μέγιστη μέση προθεσμία εξόφλησης 19,5 έτη. Η προθεσμία εξόφλησης των επιμέρους δόσεων της δανειακής διευκόλυνσης ενδέχεται να ανέλθει σε 30 έτη κατ’ ανώτατο όριο. β) Προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος: «9. Κατόπιν αιτήσεως της Πορτογαλίας, η Επιτροπή μπορεί να παρατείνει την προθεσμία εξόφλησης μιας δόσης ή τμήματος δόσης, υπό τον όρο ότι τηρείται η μέγιστη μέση προθεσμία εξόφλησης που προβλέπεται στην παράγραφο 1. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή μπορεί να αναχρηματοδοτήσει το σύνολο ή μέρος των δανείων που έλαβε. Ποσά που έχει τυχόν δανειστεί εκ των προτέρων φυλάσσονται σε λογαριασμό τηρούμενο στην ΕΚΤ, τον οποίο έχει ανοίξει η Επιτροπή για τη διαχείριση της χρηματοδοτικής συνδρομής». 2. Το άρθρο 3 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ τροποποιείται ως εξής: α) Οι παράγραφοι 3 και 4 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο: «3. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης δεν υπερβαίνει το 5,9% του ΑΕΠ το 2011, το 5,0% του ΑΕΠ το 2012, το 5,5% του ΑΕΠ το 2013 και το 4% του ΑΕΠ το 2014. Για τον υπολογισμό του ελλείμματος αυτού δεν λαμβάνεται υπόψη το πιθανό δημοσιονομικό κόστος των μέτρων στήριξης του τραπεζικού κλάδου στο πλαίσιο της στρατηγικής της πορτογαλικής κυβέρνησης στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Η δημοσιονομική εξυγίανση πρόκειται να επιτευχθεί με υψηλής ποιότητας μόνιμα μέτρα και με την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στις ευάλωτες ομάδες. 4. Τα μέτρα που προσδιορίζονται στις παραγράφους 5 έως 8 θεσπίζονται από την Πορτογαλία πριν από τα τέλη του αναφερόμενου έτους. Οι ακριβείς προθεσμίες για τα έτη 2011-2014 καθορίζονται στο μνημόνιο συνεννόησης. Η Πορτογαλία είναι έτοιμη να λάβει πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης για την επίτευξη των στόχων για το έλλειμμα καθόλη την περίοδο του προγράμματος». β) Οι παράγραφοι 7 έως 9 αντικαθίστανται από τα ακόλουθα: «7. Η Πορτογαλία θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα εντός του 2013, σύμφωνα με τους όρους του μνημονίου συνεννόησης: α) Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης δεν υπερβαίνει το 5,5% του ΑΕΠ το 2013. Τα μέτρα εξυγίανσης που έχουν συμπεριληφθεί στον προϋπολογισμό του 2013, συμπεριλαμβανομένου του συμπληρωματικού προϋπολογισμού που πρόκειται να εγκριθεί έως το τέλος του Μαΐου, θα εφαρμόζονται καθόλη τη διάρκεια του έτους. Στα μέτρα αύξησης των εσόδων περιλαμβάνεται η μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων με την οποία απλουστεύεται η φορολογική δομή, διευρύνεται η φορολογική βάση με την κατάργηση ορισμένων φοροαπαλλαγών και αυξάνεται ο μέσος φορολογικός συντελεστής, ενώ παράλληλα διατηρείται η κλιμακούμενη φορολόγηση∙διεύρυνση της φορολογικής βάσης του εισοδήματος των επιχειρήσεων∙ αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης και στην επαναλαμβανόμενη φορολογία ακίνητης περιουσίας και έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης για τις συντάξεις. Στα μέτρα εξοικονόμησης δαπανών περιλαμβάνονται ο εξορθολογισμός της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης και των κοινωνικών επιδομάτων∙ περικοπή του μισθολογικού κόστους με μείωση του μόνιμου και έκτακτου προσωπικού και μείωση των πληρωμών για υπερωρίες∙ μείωση των λειτουργικών και κεφαλαιουχικών δαπανών των δημόσιων επιχειρήσεων∙ επαναδιαπραγματεύσεις των συμβάσεων των συμπράξεων δημοσίου-ιδιωτικού τομέα∙ και περικοπές στην ενδιάμεση κατανάλωση στα επιτελικά υπουργεία∙ β) Ορισμένα από τα μέτρα που απορρέουν από την εξέταση των δημόσιων δαπανών θα εφαρμοστούν εμπροσθοβαρώς το 2013. Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως στην περαιτέρω μείωση της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα μέσω του μετασχηματισμού του ειδικού καθεστώτος κινητικότητας σε ένα πρόγραμμα επαναξιολόγησης, στη σύγκλιση των κανόνων εργασίας του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, ιδίως με την αύξηση των ωρών εργασίας στον δημόσιο τομέα από 35 σε 40 ώρες την εβδομάδα, στην αύξηση των εισφορών των δημοσίων υπαλλήλων στα ειδικά καθεστώτα ασφάλισης υγείας και τη μείωση των πρόσθετων παροχών. Θα καταστούν δραστικότερες οι προσπάθειες εξορθολογισμού στα υπουργεία πέρα από τα αρχικά σχέδια του προϋπολογισμού, ενώ θα εξομαλυνθούν περαιτέρω οι κοινωνικές δαπάνες. Επιπλέον, τα προαναφερθέντα μόνιμα μέτρα θα πρέπει να συμπληρωθούν με προσωρινά μέτρα, που πρόκειται να αντικατασταθούν από μόνιμα μέτρα το 2014, και τα οποία συνίστανται ιδίως στην εμπροσθοβαρή κατανομή εσόδων από τα ταμεία της ΕΕ και στην περαιτέρω μείωση των κεφαλαιουχικών δαπανών (πρόγραμμα Polis). γ) Επιπλέον ορισμένων μέτρων εξυγίανσης που περιλαμβάνονται στον συμπληρωματικό προϋπολογισμό, όλες οι άλλες νομοθετικές αλλαγές και νομοθετικές προτάσεις που απαιτούνται για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με την PER θα πρέπει να εγκριθούν από την κυβέρνηση ή να υποβληθούν προς ψήφιση στο Κοινοβούλιο, ανάλογα με την περίπτωση, μέχρι το τέλος της νομοθετικής περιόδου, στα μέσα του Ιουλίου 2013. δ) Η Πορτογαλία συνεχίζει να υλοποιεί το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεών της. ε) Η Πορτογαλία συντονίζει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων επιπέδων της κυβέρνησης για τη διευκόλυνση της πρόβλεψης των εσόδων για τους προϋπολογισμούς του 2014 των αυτόνομων περιφερειών και των τοπικών αρχών. στ) Η Πορτογαλία εμβαθύνει τη χρήση από κοινού υπηρεσιών στη δημόσια διοίκηση. ζ) Η Πορτογαλία μειώνει τον αριθμό των τοπικών κλιμακίων των επιτελικών υπουργείων (π.χ. φορολογίας, κοινωνικής ασφάλισης, δικαιοσύνης) με τη συγχώνευσή τους σε καταστήματα εξυπηρέτησης πολιτών και την περαιτέρω ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διοίκησης κατά τη διάρκεια του προγράμματος. η) Η Πορτογαλία συνεχίζει την αναδιοργάνωση και τον εξορθολογισμό του νοσοκομειακού δικτύου μέσω της εξειδίκευσης, της συγκέντρωσης και της σύμπτυξης των νοσοκομειακών υπηρεσιών, της κοινής διαχείρισης και της κοινής λειτουργίας νοσοκομείων. Ολοκλήρωση της εφαρμογής του προγράμματος δράσης μέχρι το τέλος του 2013. θ) Με τη στήριξη εμπειρογνωμόνων διεθνούς φήμης και μετά την υιοθέτηση των τροποποιήσεων στη νομοθετική πράξη 6/2006 περί νέων πολεοδομικών μισθώσεων και στο νομοθετικό διάταγμα το οποίο απλουστεύει τη διοικητική διαδικασία για τις ανακαινίσεις, η Πορτογαλία αποδύεται στη διεξοδική επανεξέταση της λειτουργίας της αγοράς στέγης. ι) Η Πορτογαλία αναπτύσσει ένα πανεθνικό σύστημα κτηματολογίου ώστε να επιτρέψει την πλέον ισότιμη κατανομή των οφελών και του κόστους κατά την εκτέλεση του πολεοδομικού σχεδιασμού. ια) Η Πορτογαλία εφαρμόζει τα μέτρα που προβλέπονται στα σχέδια δράσης της για τη βελτίωση της ποιότητας της δευτεροβάθμιας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης· ειδικότερα το διαχειριστικό εργαλείο για την ανάλυση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων των πολιτικών εκπαίδευσης και κατάρτισης καθίσταται πλήρως λειτουργικό και ιδρύονται επαγγελματικές σχολές αναφοράς. ιβ) Η Πορτογαλία ολοκληρώνει την έγκριση των εκκρεμών τομεακών τροποποιήσεων που είναι αναγκαίες για την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες. ιγ) Η Πορτογαλία εφαρμόζει στοχοθετημένα μέτρα ώστε να επιτύχει τη σταθερή μείωση των καθυστερούμενων υποθέσεων που αφορούν την επιβολή του νόμου, με σκοπό την εκδίκαση των συσσωρευμένων εκκρεμών υποθέσεων. ιδ) Η Πορτογαλία υποβάλλει στο Κοινοβούλιο τον νόμο-πλαίσιο για τις κύριες εθνικές ρυθμιστικές αρχές ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης ανεξαρτησία τους και η οικονομική, διοικητική και διαχειριστική αυτονομία τους. ιε) Η Πορτογαλία βελτιώνει το επιχειρηματικό περιβάλλον με την ολοκλήρωση των εκκρεμών μεταρρυθμίσεων για τη μείωση του διοικητικού φόρτου [πλήρως λειτουργικό κέντρο ενιαίας εξυπηρέτησης (ΚΕΑ), και σχέδια έργων χωρίς έγκριση] και με την περαιτέρω απλούστευση των υφιστάμενων διαδικασιών έκδοσης αδειών, κανονιστικών και λοιπών διοικητικών επιβαρύνσεων στην οικονομία, οι οποίες αποτελούν μείζον εμπόδιο για την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων. ιστ) Η Πορτογαλία ολοκληρώνει τη μεταρρύθμιση του συστήματος διακυβέρνησης των λιμένων, συμπεριλαμβανομένης της επανεξέτασης των παραχωρήσεων λειτουργίας λιμένων. ιζ) Η Πορτογαλία θέτει σε εφαρμογή τα μέτρα για την ενίσχυση της λειτουργίας του συστήματος μεταφορών. ιη) Η Πορτογαλία θέτει σε εφαρμογή τα μέτρα για την εξάλειψη των χρεών λόγω τιμολόγησης της ενέργειας και μεταφέρει πλήρως στο εθνικό της δίκαιο την τρίτη δέσμη ενεργειακών μέτρων της ΕΕ. ιθ) Η Πορτογαλία εξασφαλίζει ότι εφαρμόζεται το νέο νομικό και θεσμικό πλαίσιο για τις ΣΔΙΤ και ότι οι συμβάσεις ΣΔΙΤ οδικού δικτύου εξακολουθούν να υπόκεινται σε επαναδιαπραγμάτευση σύμφωνα με το στρατηγικό σχέδιο που υπέβαλε η κυβέρνηση και το κανονιστικό πλαίσιο αναθεώρησης, προκειμένου να αποκομίσει σημαντικά δημοσιονομικά οφέλη, ιδίως το 2013. κ) Η Πορτογαλία συνεχίζει να επικεντρώνεται σε μέτρα για την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της συμμόρφωσης των φορολογουμένων. κα) Η Πορτογαλία θεσπίζει προσαρμογές στο καθεστώς των αποζημιώσεων καταγγελίας σύμβασης σύμφωνα με τις διατάξεις του μνημονίου συνεννόησης. κβ) Η Πορτογαλία προωθεί μισθολογικές εξελίξεις που συνάδουν με τους στόχους της ενίσχυσης της δημιουργίας θέσεων εργασίας και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, με σκοπό τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οποιαδήποτε αύξηση των κατώτατων μισθών πραγματοποιείται μόνον αν δικαιολογείται από την πορεία της οικονομίας και τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας. κγ) Η Πορτογαλία συνεχίζει να βελτιώνει την αποτελεσματικότητα των ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας με βάση τα αποτελέσματα της έκθεσης αξιολόγησης και το σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης. 8. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης δεν θα πρέπει να υπερβεί το 4,0% του ΑΕΠ το 2014. Για την επίτευξη του στόχου αυτού η Πορτογαλία πρέπει να εφαρμόσει τα μέτρα μείωσης των δαπανών που καταρτίστηκαν στο πλαίσιο της εξέτασης των δημοσίων δαπανών. Συνολικά, τα μέτρα αυτά θα προσθέσουν έως και 2% του ΑΕΠ το 2014 και θα περιλαμβάνουν τη μείωση του μισθολογικού κόστους με στόχο, αφενός, τη μείωση του μεγέθους του εργατικού δυναμικού του δημόσιου τομέα, και αφετέρου, τη μεταβολή της σύνθεσής του με προσωπικό υψηλότερης ειδίκευσης∙ περαιτέρω σύγκλιση των κανόνων εργασίας στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή αύξηση των ωρών εργασίας, εισαγωγή ενός συστήματος αποταμίευσης ωρών, περικοπή των δικαιωμάτων άδειας∙ εφαρμογή συστήματος εθελουσίας εξόδου∙ μείωση των υφιστάμενων διαφορών μεταξύ του συνταξιοδοτικού καθεστώτος των δημοσίων υπαλλήλων (CGA), και του γενικού συνταξιοδοτικού συστήματος∙ αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης∙ και – εάν κριθεί απολύτως αναγκαία – μια προοδευτική συνεισφορά για τη βιωσιμότητα των συντάξεων. Τέλος, θα ενταθεί η εξοικονόμηση της ενδιάμεσης κατανάλωσης και των προγραμμάτων δαπανών μεταξύ των επιτελικών υπουργείων. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά μπορεί να αντικατασταθούν εν μέρει ή εν όλω από άλλα αναλόγου μεγέθους και ποιότητας. 9. Με σκοπό την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η Πορτογαλία έχει ως στόχο να διατηρήσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο κεφαλαίων στον τραπεζικό τομέα της και να διασφαλίσει μια ομαλή διαδικασία απομόχλευσης σε συμμόρφωση με τις προθεσμίες που καθορίζονται στο μνημόνιο συνεννόησης. Εν προκειμένω, η Πορτογαλία εφαρμόζει στον πορτογαλικό τραπεζικό τομέα τη στρατηγική που συμφωνήθηκε με την Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, με σκοπό τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Συγκεκριμένα, η Πορτογαλία: α) συμβουλεύει τις τράπεζες να ενισχύσουν τα αποθέματα εξασφαλίσεών τους σε βιώσιμη βάση∙ β) εξασφαλίζει ισόρροπη και ομαλή απομόχλευση του τραπεζικού τομέα, η οποία εξακολουθεί να είναι κρίσιμη για την εξάλειψη των ανισορροπιών της χρηματοδότησης σε μόνιμη βάση και τη μείωση της εξάρτησης από χρηματοδότηση προερχόμενη από το Ευρωσύστημα στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Τα σχέδια χρηματοδότησης και κεφαλαιοποίησης των τραπεζών θα επανεξετάζονται κάθε τρίμηνο∙ γ) ενθαρρύνει τη διαφοροποίηση εναλλακτικών επιλογών χρηματοδότησης για τον τομέα των επιχειρήσεων, και ιδίως τις ΜΜΕ, μέσω σειράς μέτρων με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασής τους στις αγορές κεφαλαίων και την ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων∙ δ) συνεχίζει την εξομάλυνση του κρατικού ομίλου CGD∙ ε) βελτιστοποιεί τη διαδικασία ανάκτησης των περιουσιακών στοιχείων που μεταβιβάστηκαν από την BPN στους τρεις κρατικούς φορείς ειδικού σκοπού μέσω εξωτερικής ανάθεσης της διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων σε επαγγελματία τρίτο, με εντολή τη σταδιακή ανάκτηση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων. Η πορτογαλική κυβέρνηση επιλέγει τον διαχειριστή των πιστώσεων μέσω μιας εν εξελίξει ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών και παρέχει επαρκή κίνητρα ώστε να μεγιστοποιήσει τις ανακτήσεις και να ελαχιστοποιήσει το λειτουργικό κόστος της εντολής. Η πορτογαλική κυβέρνηση μεριμνά για την έγκαιρη διάθεση των θυγατρικών και των περιουσιακών στοιχείων στους άλλους δύο κρατικούς φορείς ειδικού σκοπού· στ) με βάση το σύνολο των κατατεθεισών προκαταρκτικών προτάσεων για να ενθαρρυνθεί η διαφοροποίηση εναλλακτικών επιλογών χρηματοδότησης για τον τομέα των επιχειρήσεων, αναπτύσσει και εφαρμόζει λύσεις που παρέχουν εναλλακτικές επιλογές χρηματοδότησης αντί των παραδοσιακών τραπεζικών πιστώσεων για τον τομέα των επιχειρήσεων. Η πορτογαλική κυβέρνηση αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των καθεστώτων ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων που χρηματοδοτούνται από το κράτος, με σκοπό να λάβει τα συμβατά με το δίκαιο της Ένωσης ενδεδειγμένα μέτρα προώθησης των εξαγωγών· ζ) αναλύει τα σχέδια ανάκαμψης των τραπεζών και εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες για το σύστημα σχετικά με τα σχέδια ανάκαμψης και καταρτίζει σχέδια εξυγίανσης με βάση τις εκθέσεις που υποβάλλουν οι τράπεζες. Διασφαλίζει τη διευθέτηση των αρχικών και ετήσιων συμφωνιών χρηματοδότησης για το Ταμείο εξυγίανσης. Κατά την υλοποίηση των σχεδίων ανάκαμψης και εξυγίανσης των τραπεζών δίδεται προτεραιότητα σε εκείνα που είναι συστημικής σημασίας∙ η) θέτει σε εφαρμογή το πλαίσιο για να συμμετάσχουν οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί σε διαδικασίες εξωδικαστικής αναδιάρθρωσης του χρέους για τα νοικοκυριά, εξομαλύνει την αίτηση για αναδιάρθρωση των χρεών των εταιρειών και θέτει σε εφαρμογή σχέδιο δράσης για την αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τα εργαλεία αναδιάρθρωσης∙ θ) συντάσσει τριμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των νέων εργαλείων αναδιάρθρωσης και διεξάγει έρευνα περί της αφερεγγυότητας των ενδιαφερομένων μερών προκειμένου να ζητήσει απαντήσεις σχετικά με την καταλληλότητα των υφιστάμενων μέσων αναδιάρθρωσης του χρέους και πιθανά κενά ή σημεία συμφόρησης, να διερευνήσει εναλλακτικές λύσεις ώστε να αυξηθεί η επιτυχής ανάκαμψη εταιρειών που ακολουθούν το μοντέλο PER (τη διαδικασία Ειδικής Αναζωογόνησης για εταιρείες που αντιμετωπίζουν σοβαρό οικονομικό κίνδυνο) και το SIREVE (Σύστημα ανάκαμψης εταιρειών με εξωδικαστικές συμφωνίες για τις εταιρείες που βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση ή επικείμενη ή πραγματική πτώχευση)∙ ι) αξιολογεί το πεδίο για βελτίωση των επιδόσεων και της διαχείρισης των υφιστάμενων πιστωτικών ορίων που χρηματοδοτούνται από το κράτος, θεσπίζει μηχανισμό τριμηνιαίου ελέγχου και υποβολής εκθέσεων σχετικά με την κατανομή των πιστωτικών ορίων που χρηματοδοτούνται από το κράτος με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ στη χρηματοδότηση∙ διεξάγει εξωτερικό έλεγχο του εθνικού συστήματος εγγύησης Άρθρο 2 Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Πορτογαλία. Άρθρο 3 Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βρυξέλλες, Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος [1] ΕΕ L 118 της 12.05.10, σ. 1.