ERASMUS ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

Το προγραμμα της ΕΕ για την εκπαιδευση, την καταρτιση, τη νεολαια και τον αθλητισμο

Ενα νέο προγραμμα για την αντιμετωπιση των νεων προκλησεων

Η παρούσα ανακοίνωση συμπληρώνει την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με την οποία θεσπίζεται το «Erasmus για όλους» : ένα ενιαίο πρόγραμμα για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό για την περίοδο 2014-2020. Το ενιαίο πρόγραμμα αντανακλά τις προτεραιότητες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και τις εμβληματικές πρωτοβουλίες του. Αντιπροσωπεύει μια καίρια επένδυση στον άνθρωπο, μια επένδυση που θα ωφελήσει τόσο τα άτομα όσο και την κοινωνία συνολικά συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και διασφαλίζοντας την ευημερία.

Η εκπαίδευση και η κατάρτιση έχουν αποκτήσει σήμερα μεγαλύτερη σημασία από οποτεδήποτε άλλοτε για την καινοτομία, την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη, ιδίως στο πλαίσιο της τρέχουσας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, αλλά, παρά το γεγονός αυτό, οι ικανότητες του ανθρώπινου κεφαλαίου της Ευρώπης εξακολουθούν να μην αξιοποιούνται επαρκώς. Πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για να εξασφαλιστεί ότι τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης προσφέρουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που ζητά η όλο και πιο παγκοσμιοποιημένη αγορά εργασίας, ώστε να βοηθήσουν τους νέους, αλλά και να κάνουν συγχρόνως τη διά βίου μάθηση απτή πραγματικότητα για όλους. Ο ρόλος της εκπαίδευσης και της κατάρτισης για την απασχόληση, επίσης μέσω περιόδων πρακτικής άσκησης, είναι ιδιαίτερα σημαντικός για τους νέους, που έχουν πληγεί περισσότερο από όλους από την κρίση. Επιπλέον, εξακολουθούν να υπάρχουν στην εκπαίδευση πολλές ανισότητες λόγω φύλου: ενώ οι γυναίκες έχουν ξεπεράσει τους άνδρες τόσο στη συμμετοχή όσο και στην απόδοση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, εξακολουθούν να παρατηρούνται διαχωρισμοί ως προς τους κλάδους σπουδών, με τις γυναίκες να υποεκπροσωπούνται ιδιαίτερα στους τομείς των θετικών επιστημών και της μηχανικής· τα αγόρια έχουν λιγότερο καλές επιδόσεις στην ικανότητα ανάγνωσης και συνήθως εγκαταλείπουν το σχολείο νωρίτερα από τα κορίτσια.

Μια συντονισμένη προσπάθεια επίτευξης του στόχου αναφοράς που έχει θέσει η ΕΕ για υποχώρηση σε επίπεδα κάτω του 15% του ποσοστού των ατόμων με χαμηλές επιδόσεις στις βασικές δεξιότητες έως το 2020 θα οδηγούσε μακροπρόθεσμα σε σημαντικά οικονομικά οφέλη για την ΕΕ[1]. Η αύξηση του ποσοστού των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε 40% θα συνέβαλλε στην αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ της ΕΕ κατά 4%[2]. Αν εξασφαλιστεί ότι τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης είναι σε θέση να προσφέρουν τις δεξιότητες που χρειάζεται η αγορά εργασίας, θα διευκολυνθεί η επίτευξη του στόχου που έχει θέσει για την απασχόληση (75%) η στρατηγική «Ευρώπη 2020».

Η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία του προγράμματος θα συνίσταται στα ακόλουθα: να βοηθήσει τους πολίτες να αποκτήσουν περισσότερες και καλύτερες δεξιότητες, να βελτιώσει την ποιότητα της διδασκαλίας στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της ΕΕ και πέραν αυτής, να υποστηρίξει τα κράτη μέλη και τις εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης χώρες-εταίρους στον εκσυγχρονισμό των εθνικών τους συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, ώστε να γίνουν πιο καινοτόμα, και να προωθήσει τη συμμετοχή της νεολαίας στην κοινωνία, καθώς και την πρόσδοση μιας ευρωπαϊκής διάστασης στον μαζικό λαϊκό αθλητισμό. Συγχρόνως, οι δημοσιονομικοί περιορισμοί της ΕΕ και των κρατών μελών επιβάλλουν την εστίαση στα αποτελέσματα και την οικονομική αποδοτικότητα, τη συγκέντρωση των προσπαθειών, ώστε να ενισχυθεί ο συστημικός αντίκτυπος, και τη μείωση των διοικητικών και λειτουργικών δαπανών.

Η βασικότερη προϋπόθεση για την επίτευξη αυτής της προστιθέμενης αξίας είναι να ενισχυθούν οι δεσμοί και οι συνέργειες μεταξύ του προγράμματος και των κύριων πολιτικών προτεραιοτήτων και διαδικασιών της ΕΕ, και ιδίως της εφαρμογής των στρατηγικών «Ευρώπη 2020», «Εκπαίδευση και κατάρτιση 2020» και «Νεολαία» και των προτεραιοτήτων της εξωτερικής δράσης της ΕΕ. Οι προτεραιότητες από πλευράς δαπανών πρέπει να στηρίζονται σε κοινές προτεραιότητες και στους επιδιωκόμενους πολιτικούς στόχους· σχετικά με το θέμα αυτό, η πρόσφατη ανακοίνωση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης[3] επισημαίνει τα βασικά πολιτικά ζητήματα που πρέπει να προωθηθούν για να αναβαθμιστεί το μορφωτικό επίπεδο των πολιτών και για να αυξηθούν η ποιότητα, η ελκυστικότητα και η διεθνοποίηση των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και η συνάφειά τους με την καινοτομία.

Αξιοποιηση των επιτευγματων του παρελθοντος και των διδαγματων που εχουν αντληθει

Οι αξιολογήσεις δείχνουν ότι τα προγράμματα της ΕΕ της περιόδου 2007-2013 πέτυχαν ήδη σημαντικό συστημικό αντίκτυπο, πολύ σπουδαιότερο από τα επιμέρους οφέλη που αποκομίζουν οι μεμονωμένοι συμμετέχοντες. Η διεθνής συνεργασία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση κατέδειξε ότι η ΕΕ έχει γίνει παγκόσμιο σημείο αναφοράς και πηγή έμπνευσης όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επιπλέον, συνέβαλε καθοριστικά στην προώθηση της χρήσης καινοτόμων προσεγγίσεων όσον αφορά, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη και τη διαφάνεια των προγραμμάτων σπουδών. Στον τομέα της μη τυπικής μάθησης, η υποστήριξη της ΕΕ άσκησε ισχυρή επίδραση στην εκπαιδευτική και επαγγελματική ανέλιξη των ατόμων, ενώ συγχρόνως ενέπνευσε και διαμόρφωσε πολιτικές πρωτοβουλίες όπως η ευρωπαϊκή εθελοντική υπηρεσία.

Ωστόσο, υπάρχει ένα συνονθύλευμα μεγάλου αριθμού προγραμμάτων και δράσεων, που πρέπει να δώσουν τη θέση τους σε μιαν απλούστερη, βελτιωμένη αρχιτεκτονική , με καλύτερη ισορροπία μεταξύ εναρμόνισης και ευελιξίας. Για παράδειγμα, το πρόγραμμα διά βίου μάθησης έχει 6 υποπρογράμματα[4], περισσότερους από 50 στόχους και πάνω από 60 δράσεις. Το πρόγραμμα «Νεολαία σε δράση» εστιάζεται στην κινητικότητα και στην (μη τυπική) μάθηση των νέων, ενώ περίπου το 80% της χρηματοδότησης του προγράμματος διά βίου μάθησης ωφελεί επίσης τη νεολαία. Μερικές δράσεις δεν διαθέτουν τη κρίσιμη μάζα που χρειάζεται για να υπάρξει αντίκτυπος μακράς διάρκειας ή έχουν υψηλό διοικητικό κόστος.

Η διεθνής συνεργασία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση χαρακτηρίζεται επίσης από τον κατακερματισμό μεταξύ των διαφόρων μέσων που χρησιμοποιεί η ΕΕ για την επίτευξη παρόμοιων στόχων και την υλοποίηση παρόμοιων δράσεων. Η Επιτροπή χρηματοδοτεί σήμερα πέντε προγράμματα συνεργασίας στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με διάφορα μέρη του κόσμου:

- Το Erasmus Mundus εστιάζεται κυρίως στην κινητικότητα, προσφέροντας υποτροφίες για την παρακολούθηση κοινών μεταπτυχιακών και διδακτορικών προγραμμάτων υψηλής ποιότητας και υποστηρίζοντας πανεπιστημιακές κοινοπραξίες με διάφορα μέρη του κόσμου.

- Το Tempus είναι ένα πρόγραμμα δημιουργίας ικανοτήτων για τον εκσυγχρονισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω σχεδίων συνεργασίας των πανεπιστημίων της ΕΕ με ομόλογά τους ιδρύματα από τα δυτικά Βαλκάνια και τις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας·

- Το Alfa και το Edulink έχουν παρόμοιους στόχους και καλύπτουν τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και τις χώρες ΑΚΕ.

- Η Επιτροπή δημιούργησε επίσης ένα πρόγραμμα συνεργασίας με τις βιομηχανικές χώρες , το οποίο χρηματοδοτεί σχέδια κοινών και διπλών πτυχίων, κοινά σχέδια κινητικότητας και δραστηριότητες πολιτικής.

Όλα αυτά τα προγράμματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης επιδιώκουν παρόμοιους στόχους· χρηματοδοτούν συγκρίσιμα αλλά ελαφρώς διαφορετικά είδη δράσεων, που έχουν διαφορετικά χρονοδιαγράμματα και διαφορετικούς όρους και διαδικασίες εφαρμογής. Ο υπερβολικός κατακερματισμός ενέχει τον κίνδυνο αλληλεπικαλύψεων, δυσχεραίνει την πρόσβαση των πιθανών δικαιούχων και περιορίζει τις δυνατότητες για αύξηση της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων, επίτευξη της αναγκαίας κρίσιμης μάζας και βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητάς τους.

Με τη νέα εστίαση στις προτεραιότητες, η οποία θα αυξήσει την ενωσιακή προστιθέμενη αξία και τον συστημικό αντίκτυπο, οι ενέργειες που υποστηρίζονται θα συμβάλουν στις προσπάθειες ενίσχυσης της απασχόλησης και της ανάπτυξης σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Αν οι δράσεις παρόμοιου χαρακτήρα διέπονταν από παρόμοιους κανόνες και διαδικασίες εφαρμογής, ώστε να απλουστευθεί το έργο τόσο των δικαιούχων όσο και των φορέων διαχείρισης, θα μπορούσαν να γίνουν σημαντικές οικονομίες κλίμακας. Αξιοποιώντας τις σημαντικές επιτυχίες των προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013[5], το πρόγραμμα Erasmus για όλους θα εξαλείψει τις αδυναμίες τους, οι οποίες επισημάνθηκαν στις αξιολογήσεις, και θα ενισχύσει τις συνέργειες με άλλες ενωσιακές πηγές χρηματοδότησης. Ειδικότερα, ενώ το νέο πρόγραμμα θα επικεντρώνεται σε διάφορες δράσεις διακρατικού χαρακτήρα, τα διαρθρωτικά ταμεία θα υποστηρίζουν τις εθνικές και περιφερειακές προσπάθειες που καταβάλλονται, μεταξύ άλλων, για τον εκσυγχρονισμό των εκπαιδευτικών υποδομών, την υποστήριξη της αναβάθμισης των δεξιοτήτων, της κατάρτισης και της κινητικότητας των ατόμων στην αγορά εργασίας και την αύξηση της πρόσβασης των υποεκπροσωπούμενων ομάδων στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Οι δράσεις Marie-Curie[6] που θα αναληφθούν βάσει του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» θα υποστηρίξουν την κινητικότητα των ερευνητών. Για να αξιοποιηθούν πλήρως οι συνέργειες με το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», θα προωθηθεί η απόκτηση κοινών πτυχίων διδακτορικού επιπέδου αποκλειστικά με δράσεις Marie-Curie.

Το πρόγραμμα Erasmus για όλους :

- θα αυξήσει τη συνοχή και θα ενισχύσει την προσέγγιση διά βίου μάθησης, διασυνδέοντας τις δραστηριότητες υποστήριξης της τυπικής και της μη τυπικής μάθησης σε όλο το φάσμα εκπαίδευσης και κατάρτισης·

- θα διευρύνει τις δυνατότητες ανάπτυξης συγκροτημένων σχέσεων συνεργασίας τόσο μεταξύ των διαφόρων τομέων της εκπαίδευσης όσο και με τις επιχειρήσεις και τους άλλους εμπλεκόμενους παράγοντες·

- θα προσφέρει ευελιξία και κίνητρα, έτσι ώστε η κατανομή των κονδυλίων μεταξύ των δραστηριοτήτων, των δικαιούχων και των χωρών να αντανακλά καλύτερα την απόδοση και τον αντίκτυπο.

Το όνομα « Erasmus » αναγνωρίζεται ευρέως από το ευρύ κοινό τόσο στην ΕΕ όσο και στις εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμμετέχουσες χώρες ως συνώνυμο της κινητικότητας των εκπαιδευομένων στην ΕΕ αλλά και ως έκφραση ευρωπαϊκών αξιών όπως η πολυπολιτισμικότητα και η πολυγλωσσία. Αντί της διατήρησης μιας όλο και περισσότερο πολύπλοκης πληθώρας διαφορετικών ονομάτων, το πρόγραμμα θα ονομαστεί « Erasmus για όλους ». Οι δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς των κύριων εκπαιδευτικών τομέων που καλύπτονται από το πρόγραμμα θα μπορούν να χρησιμοποιούν αυτή την «εμπορική ονομασία».

Επιπλέον, για σκοπούς επικοινωνιακής προβολής και διάδοσης, η γενική «εμπορική ονομασία» θα συνδεθεί με τους κύριους εκπαιδευτικούς τομείς ως εξής: « Erasmus — τριτοβάθμια εκπαίδευση », που θα αφορά όλα τα είδη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη και διεθνώς· « Erasmus — κατάρτιση », που θα αφορά την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και την εκπαίδευση ενηλίκων· « Erasmus — σχολεία », που θα αφορά τη σχολική εκπαίδευση· και « Erasmus — συμμετοχή των νέων », που θα αφορά τη μη τυπική εκπαίδευση των νέων.

Αρχιτεκτονικη και βασικεσ δρασεισ του προγραμματοσ

Βελτιωμένη αρχιτεκτονική

Το πρόγραμμα διά βίου μάθησης, τα διεθνή προγράμματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και το πρόγραμμα «Νεολαία σε δράση» επιδιώκουν τους ίδιους γενικούς στόχους και υποστηρίζουν δραστηριότητες που μπορούν να καταταγούν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: μαθησιακή κινητικότητα· συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ή οργανώσεων νέων· και συνεργασία σε θέματα πολιτικής σε ενωσιακό ή διεθνές επίπεδο. Έχουν παρόμοιες διαχειριστικές δομές (π.χ. προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για διακρατική συνεργασία) και παρόμοιες μεθόδους εφαρμογής (άμεση διαχείριση από την Επιτροπή ή έμμεση διαχείριση μέσω εκτελεστικών και εθνικών οργανισμών). Επομένως, για να εξασφαλιστεί η αύξηση της συνοχής, των συνεργειών και των δυνατοτήτων απλούστευσης και για να δημιουργηθούν καινοτόμοι μηχανισμοί χρηματοδότησης, η αρχιτεκτονική του προτεινόμενου προγράμματος θα υποστηρίζει τρία είδη βασικών δράσεων , που είναι συμπληρωματικές και αλληλοενισχύονται:

- Μαθησιακή κινητικότητα των ατόμων: Η κινητικότητα θα απορροφά σημαντικό μερίδιο του αυξημένου γενικού προϋπολογισμού. Αυτή η αύξηση, μαζί με την εστίαση στην ποιότητα της κινητικότητας καθώς επίσης και τη συγκέντρωση των προτεραιοτήτων και των προσπαθειών, αναμένεται να αυξήσει την κρίσιμη μάζα και να έχει αντίκτυπο και πέραν των εμπλεκόμενων ατόμων και φορέων.

- Συνεργασία για καινοτομία και ορθές πρακτικές: Θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ενίσχυση της ανάπτυξης καινοτόμων εταιρικών σχέσεων μεταξύ των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων. Όσον αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση, θα δοθεί έμφαση στη δημιουργία ικανοτήτων με ισχυρή εστίαση στις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας, και στην ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων στρατηγικού χαρακτήρα με τις ανεπτυγμένες και τις αναδυόμενες οικονομίες.

- Υποστήριξη για πολιτικές μεταρρυθμίσεις: Οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις θα επικεντρωθούν: στην ενίσχυση των εργαλείων και του αντικτύπου των ανοιχτών μεθόδων συντονισμού στην εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη νεολαία· στην εφαρμογή της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και στην προώθηση του πολιτικού διαλόγου με τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς.

[pic]

Διεθνής διάσταση

Υπάρχουν σήμερα πέντε προγράμματα συνεργασίας με τις τρίτες χώρες στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τα προγράμματα αυτά θα ενσωματωθούν στις τρεις βασικές δράσεις του προγράμματος, επίσης με ισχυρή έμφαση στην κινητικότητα:

- Η παροχή υποστήριξης για κοινά πτυχία υψηλής ποιότητας και υποτροφίες για τους φοιτητές και το προσωπικό παγκοσμίως θα επεκταθεί πέρα από τον συγκριτικά μικρό αριθμό πανεπιστημίων που μπορούν σήμερα να συμμετάσχουν.

- Η διαχείριση της διεθνούς κινητικότητας θα βασίζεται στο σημερινό σύστημα Erasmus, σύμφωνα με το οποίο οι υποτροφίες χορηγούνται βάσει συμφωνιών μεταξύ των ιδρυμάτων.

- Η διάθεση των κεφαλαίων θα γίνεται σύμφωνα με τις θεματικές και γεωγραφικές προτεραιότητες της εξωτερικής δράσης της ΕΕ.

- Τα μέτρα δημιουργίας ικανοτήτων για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα βελτιωθούν επίσης. Η συνεργασία με τις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας θα ενισχυθεί μέσω της συγχώνευσης των δράσεων δημιουργίας ικανοτήτων και των δράσεων κινητικότητας, ώστε να εξασφαλιστεί συστημικός αντίκτυπος· οι δράσεις που χρηματοδοτούνται σήμερα από το Alfa, το Edulink και τα πρώην προγράμματα Asialink θα υλοποιούνται ως δράσεις υποστήριξης για την δημιουργία ικανοτήτων, την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό μέσω κοινών σχεδίων με πανεπιστήμια της ΕΕ και της Λατινικής Αμερικής, της Ασίας και της Αφρικής.

Ειδικές δράσεις

Λόγω των ειδικών προσπαθειών της για προώθηση της αριστείας στην εκπαίδευση και την έρευνα για θέματα ευρωπαϊκής ενοποίησης, η πρωτοβουλία Jean Monnet θα συνεχιστεί ως χωριστή δραστηριότητα στο πλαίσιο του προγράμματος και θα χρησιμοποιεί τους μηχανισμούς εφαρμογής του προγράμματος. Ομοίως, για να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες απλούστευσης και βελτίωσης της αρχιτεκτονικής του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, η συνεργασία στον τομέα του αθλητισμού σε επίπεδο ΕΕ θα αντιμετωπιστεί ως χωριστή δραστηριότητα στο πλαίσιο του προγράμματος.

Βασική δράση 1: Μαθησιακή κινητικότητα των ατόμων

Η κινητικότητα για διακρατική μάθηση —φοίτηση σε ίδρυμα-εταίρο, διδασκαλία, απόκτηση εργασιακής εμπειρίας, παρακολούθηση μαθημάτων κατάρτισης ή συμμετοχή σε σχέδιο εθελοντισμού ή ανταλλαγής στο εξωτερικό— έχει σαφή προστιθέμενη αξία και μπορεί να προωθηθεί αποτελεσματικά μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η μαθησιακή κινητικότητα έχει τη δυνατότητα: να βελτιώσει το επίπεδο βασικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων που έχουν μεγάλη σημασία για την αγορά εργασίας και την κοινωνία· να ενισχύσει τη συμμετοχή των νέων στη δημοκρατική ζωή· και να ενισχύσει τον εκσυγχρονισμό και τη διεθνοποίηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, προς όφελος τόσο της ΕΕ όσο και των τρίτων χωρών. Συνεπώς, η κινητικότητα θα ενισχυθεί και θα παραμείνει το κεντρικό στοιχείο όλου του προγράμματος, με ισχυρή έμφαση στην κινητικότητα των φοιτητών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Με τον προτεινόμενο προϋπολογισμό της Επιτροπής, το πρόγραμμα θα μπορούσε να προσφέρει ευκαιρίες κινητικότητας σε περίπου 5 εκατομμύρια εκπαιδευομένους κατά τη διάρκεια της επταετούς περιόδου. Σήμερα υποστηρίζονται σε ετήσια βάση περίπου 400.000 περίοδοι κινητικότητας. Ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να αυξηθεί σε 700.000 κατά μέσον όρο και να φτάσει τις 900.000 το τελευταίο έτος, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευομένων και του προσωπικού. Εκτιμάται ότι από τη διεθνή κινητικότητα προς και από τις τρίτες χώρες θα επωφεληθούν περίπου 135.000 άτομα κατά τη διάρκεια της επταετούς περιόδου. Ωστόσο, η κινητικότητα δεν είναι αυτοσκοπός. Το πρόγραμμα θα αυξήσει την ενωσιακή προστιθέμενη αξία, πράγμα που θα ενισχύσει τα αποτελέσματα της κινητικότητας και τους όρους που την συνοδεύουν, και επιβάλλει την ένταξη της κινητικότητας σε μια συνεκτική στρατηγική θεσμικής ανάπτυξης.

Το κύριο κριτήριο για τη χρηματοδότηση θα είναι η ποιότητα, που θα αποδεικνύεται μέσω του εκπαιδευτικού περιεχομένου και των μεθόδων διδασκαλίας και μάθησης, της αναγνώρισης των μαθησιακών αποτελεσμάτων, της γλωσσικής και διαπολιτισμικής προετοιμασίας και της βελτίωσης των ρυθμίσεων στους οργανισμούς υποδοχής.

Η υποστήριξη του προγράμματος Erasmus για όλους προς την κινητικότητα θα εστιαστεί σε τέσσερις βασικές δραστηριότητες:

- Κινητικότητα προσωπικού, ιδίως για τους εκπαιδευτικούς, τους εκπαιδευτές, τους διευθυντές σχολείων και τους εργαζόμενους νέους.

- Κινητικότητα φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (συμπεριλαμβανομένων των κοινών/διπλών πτυχίων) και των σπουδαστών επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

- Erasmus — Master για φοιτητές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με έναν νέο μηχανισμό εγγύησης δανείων.

- Κινητικότητα των νέων, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων εθελοντισμού και ανταλλαγών νέων.

[pic]

Κινητικότητα προσωπικού : Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ομόφωνα τον βασικό ρόλο των εκπαιδευτικών και των διευθυντών των σχολείων στη βελτίωση της απόδοσης των εκπαιδευομένων και των εκπαιδευτικών συστημάτων. Για να προωθηθεί η αριστεία στη διδασκαλία, να αναπτυχθούν καινοτόμες και επιτυχείς μέθοδοι διδασκαλίας/μάθησης και να προαχθεί η ποιότητα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα, θα ενισχυθεί σημαντικά η κινητικότητα του προσωπικού σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης της μακροπρόθεσμης κινητικότητας του σχολικού προσωπικού. Προβλέπονται επίσης περισσότερες ευκαιρίες για τη μαθησιακή κινητικότητα των νεαρών εργαζομένων, λαμβανομένου υπόψη του ρόλου τους ως πολλαπλασιαστών και για να ενισχυθεί η ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των οργανώσεων νεολαίας.

Κινητικότητα προσωπικού που προβλέπεται για την περίοδο | 1.000.000 δικαιούχοι |

Φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης: Με δεδομένη την αυξανόμενη διεθνοποίηση του τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι δραστηριότητες μαθησιακής κινητικότητας Erasmus θα ενισχυθούν σημαντικά και θα επεκταθούν σε διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων και στις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας, ώστε να συμβάλουν στην επίτευξη του στόχου αναφοράς για ποσοστό κινητικότητας 20% μεταξύ των αποφοίτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Με τον τρόπο αυτόν οι ευρωπαίοι φοιτητές θα μπορούν να εξασφαλίσουν τη διεθνή κινητικότητά τους, ενώ οι μη ευρωπαίοι φοιτητές θα έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν περιόδους μαθησιακής κινητικότητας στην ΕΕ, πράγμα που θα ενθαρρύνει την κυκλοφορία των ταλέντων και θα αυξήσει την ελκυστικότητα της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, προς αμοιβαίο όφελος τόσο των ενωσιακών όσο και των εκτός ΕΕ ιδρυμάτων και συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Κοινά πτυχία: Στηριζόμενο στην επιτυχία του Erasmus Mundus, που εφαρμόζεται σε συνεργασία με τις βιομηχανικές χώρες, το πρόγραμμα θα ενισχύσει την παροχή υποστήριξης για δραστηριότητες κινητικότητας με στόχο την απόκτηση πτυχίων στα πλαίσια κοινών προγραμμάτων σπουδών υψηλής ποιότητας, που υλοποιούνται από ενωσιακά και μη πανεπιστήμια. Αυτή η δράση θα μπορεί να λάβει πρόσθετη χρηματοδότηση από τις ενδιαφερόμενες χώρες-εταίρους.

Κινητικότητα για κοινά πτυχία | 34.000 δικαιούχοι |

Erasmus για την απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος (Erasmus Master): Τα μεταπτυχιακά διπλώματα έχουν ουσιαστική σημασία για τη βελτίωση του επιπέδου προσόντων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και για την υποβοήθηση των φοιτητών να αποκτήσουν τις προηγμένες δεξιότητες που απαιτούν οι θέσεις απασχόλησης εντάσεως γνώσης. Μολονότι οι μεταρρυθμίσεις της Μπολόνιας δημιούργησαν περισσότερες ευκαιρίες, η κινητικότητα που παρατηρείται στην ΕΕ για την πραγματοποίηση μεταπτυχιακών σπουδών είναι πολύ χαμηλή. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι τα εθνικά συστήματα υποστήριξης των φοιτητών, όπου υπάρχουν, είναι συνήθως περιορισμένης εμβέλειας και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σπουδές σε άλλο κράτος μέλος. Επιπλέον, οι φοιτητές δεν διαθέτουν συνήθως εγγυήσεις ως ασφάλεια για τη λήψη δανείου, πράγμα που καθιστά το ασφάλιστρο κινδύνου απαγορευτικό —ιδίως όταν ο δανειολήπτης προτίθεται να σπουδάσει στο εξωτερικό. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ για τους φοιτητές που επιθυμούν να παρακολουθήσουν πλήρες μεταπτυχιακό πρόγραμμα σε άλλο κράτος μέλος, όπου τα δίδακτρα ενδέχεται να είναι υψηλά. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, το Erasmus για όλους θα θεσπίσει έναν μηχανισμό εγγύησης φοιτητικών δανείων, που θα προσφέρει τη δυνατότητα σε μεταπτυχιακούς φοιτητές που παρακολουθούν πλήρες μεταπτυχιακό πρόγραμμα σε άλλη χώρα της ΕΕ ή του ΕΟΧ να έχουν πρόσβαση σε δάνεια με ευνοϊκούς όρους.

Μεταπτυχιακοί φοιτητές Erasmus που θα επωφεληθούν από τον μηχανισμό δανειακών εγγυήσεων | 330.000 δικαιούχοι |

Σπουδαστές επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης : Η δυνατότητα πρόσβασης των νεαρών σπουδαστών επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στις μεθόδους, τις πρακτικές και τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται σε άλλες χώρες θα τους βοηθήσει να βελτιώσουν την απασχολησιμότητά τους σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία: η μάθηση στο πλαίσιο της εργασίας και η απόκτηση εργασιακής πείρας έχουν νευραλγική σημασία για την απασχολησιμότητα σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, ιδίως στη σημερινή συγκυρία της εξαιρετικά υψηλής ανεργίας των νέων, και την ανάγκη να αυξηθεί η ποιότητα και η ελκυστικότητα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Για τους λόγους αυτούς θα αυξηθεί σημαντικά η χρηματοδότηση της κινητικότητας αυτών των σπουδαστών.

Οι διακρατικές ευκαιρίες πρακτικής άσκησης σε επιχειρήσεις μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση της απασχολησιμότητας και θα ενισχυθούν σημαντικά για τους φοιτητές και τους σπουδαστές τόσο της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης όσο και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ο στόχος είναι να ενισχυθούν οι δεσμοί μεταξύ εκπαίδευσης και επιχειρήσεων, να δοθεί ώθηση στην επιχειρηματικότητα και να διευκολυνθεί η μετάβαση από την εκπαίδευση στον κόσμο της εργασίας. Όπου είναι δυνατόν, οι δραστηριότητες αυτές θα αφορούν πεδία στα οποία παρατηρούνται ελλείψεις δεξιοτήτων σε συγκεκριμένες χώρες ή τομείς.

Κινητικότητα φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ και πέραν αυτής | 2.165.000 δικαιούχοι |

Κινητικότητα σπουδαστών επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης | 735.000 δικαιούχοι |

ΣΥΝΟΛΟ | 2.900.000 δικαιούχοι |

από την οποία: περίοδοι άσκησης | 700.000 δικαιούχοι |

Μη τυπική μάθηση: Η μη τυπική μάθηση συμπληρώνει τις εμπειρίες τυπικής μάθησης. Η κινητικότητα στο πλαίσιο αυτό συμβάλλει πάρα πολύ στην προσωπική ανέλιξη, στην κοινωνική ένταξη, στην απόκτηση συνείδησης ενεργού πολίτη και στην απασχολησιμότητα των νέων. Ο αντίκτυπος είναι ιδιαίτερα σημαντικός για τους μειονεκτούντες νέους. Επομένως, η κινητικότητα των νέων μέσω σχεδίων ανταλλαγών νέων και σχεδίων εθελοντισμού θα ενισχυθεί.

Κινητικότητα νέων | 540.000 δικαιούχοι |

Βασική δράση 2: Συνεργασία για καινοτομία και ορθές πρακτικές

Τα διακρατικά σχέδια συνεργασίας έχουν νευραλγική σημασία για την ενθάρρυνση της διαφάνειας, του ανοιχτού πνεύματος και της αριστείας και για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των ιδρυμάτων. Για να συμβάλει στη διαχείριση και την εφαρμογή των δραστηριοτήτων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού, το πρόγραμμα θα παράσχει ενισχυμένη υποστήριξη σε σχέδια συνεργασίας που στοχεύουν στην ανάπτυξη, τη μεταφορά και την εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας. Τέλος, το νέο πρόγραμμα θα τονώσει τη διεθνή συνεργασία και τη δημιουργία ικανοτήτων στις τρίτες χώρες.

Η υποστήριξη του προγράμματος Erasmus για όλους στις δράσεις συνεργασίας θα εστιαστεί σε τέσσερις βασικές δραστηριότητες:

- Στρατηγικές συμπράξεις μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων / οργανώσεων νέων και/ή άλλων σχετικών παραγόντων.

- Συμπράξεις μεγάλης κλίμακας μεταξύ ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και επιχειρήσεων, με τη μορφή συμμαχιών γνώσης για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και τομεακών συμμαχιών δεξιοτήτων.

- Πλατφόρμες υποστήριξης βασισμένες στην ΤΠ (τεχνολογία της πληροφορίας), συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής αδελφοποίησης.

- Δημιουργία ικανοτήτων στις τρίτες χώρες, με ισχυρή εστίαση στις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας.

- [pic]

Στρατηγικές συμπράξεις: Για να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη ανάγκη για πιο καινοτόμες προσεγγίσεις στην εκπαίδευση, οι στρατηγικές συμπράξεις θα καλύψουν ποικίλες συμφωνίες συνεργασίας, που θα διαφέρουν ως προς την οικονομική τους εμβέλεια, με στόχο την ενίσχυση της διακρατικής συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων / οργανώσεων νέων και/ή άλλων σχετικών παραγόντων. Το πρόγραμμα θα συνδέσει τις δραστηριότητες κινητικότητας και συνεργασίας και θα ενισχύσει τον συστημικό αντίκτυπο (π.χ. τα σχέδια συνεργασίας μεταξύ των σχολείων θα μπορούσαν να καλύπτουν τόσο την ανάπτυξη προγραμμάτων σπουδών όσο και τις ανταλλαγές προσωπικού). Ομοίως, για να ενθαρρυνθεί η ευρωπαϊκή διάσταση των εθνικών σχεδίων εθελοντισμού, μπορεί να παρασχεθεί υποστήριξη για το άνοιγμα των σχεδίων αυτού του είδους στη διακρατική κινητικότητα. Με βάση τα διδάγματα των προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013 (Comenius Regio, «Νεολαία σε δράση»), θα ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη συμπράξεων που θα εμπλέκουν τις περιφερειακές και τοπικές αρχές και θα διασυνδέουν τους παράγοντες διαφόρων τομέων, έτσι ώστε να προαχθούν η υιοθέτηση καινοτόμων, πιο ολοκληρωμένων προσεγγίσεων διά βίου μάθησης, η αποδοτικότερη χρήση των πόρων και η εφαρμογή σχεδίων κινητικότητας καλύτερης ποιότητας.

Στρατηγικές συμπράξεις / εμπλεκόμενα ιδρύματα | 23.000 συμπράξεις και 115.000 ιδρύματα |

Για να προωθήσει την καινοτομία και την απασχολησιμότητα των εκπαιδευομένων, το πρόγραμμα θα ενισχύσει τη συνεργασία με τις επιχειρήσεις μέσω διακρατικών σχεδίων μεγάλης κλίμακας.

Συμμαχίες γνώσης: Η εμβληματική πρωτοβουλία «Ένωση καινοτομίας» της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» υπογράμμισε την κρίσιμη σημασία που έχει η παροχή βοήθειας στα πανεπιστήμια, προκειμένου να εκσυγχρονίσουν και να βελτιώσουν την ποιότητα και την καινοτομία, μέσω των «συμμαχιών γνώσης». Οι εν λόγω συμμαχίες αποτελούν συμπράξεις συγκροτημένης συνεργασίας μεταξύ των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των επιχειρήσεων, που αναπτύσσουν καινοτόμους τρόπους παραγωγής και διάδοσης της γνώσης, προάγουν τη δημιουργικότητα και την επιχειρηματικότητα και, επίσης, αναπτύσσουν και υλοποιούν νέα προγράμματα σπουδών και τυπικά προσόντα. Το πρόγραμμα θα ανταποκριθεί στο πολύ μεγάλο ενδιαφέρον που εκδηλώνεται από τις επιχειρήσεις και από τον τομέα της εκπαίδευσης γι’ αυτό το είδος συνεργασίας, ούτως ώστε να προαχθεί η καινοτομία και η ανάπτυξη στην Ευρώπη[7].

Τομεακές συμμαχίες δεξιοτήτων: Τομεακά προγράμματα μεταξύ επιχειρήσεων και παρόχων υπηρεσιών εκπαίδευσης και κατάρτισης, με στόχο τη δημιουργία νέων, ειδικών προγραμμάτων σπουδών για συγκεκριμένους τομείς, την ανάπτυξη καινοτόμων τρόπων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και την έμπρακτη εφαρμογή των εργαλείων πανενωσιακής αναγνώρισης.

Συμμαχίες γνώσης και τομεακές συμμαχίες δεξιοτήτων / εμπλεκόμενα ιδρύματα και επιχειρήσεις | 400 συμμαχίες και 4.000 ιδρύματα |

Πλατφόρμες υποστήριξης βασισμένες στην ΤΠ και εικονική κινητικότητα: Για να αντιμετωπιστεί η ανάγκη για εναλλακτικές μορφές κινητικότητας, το πρόγραμμα θα δώσει μεγαλύτερο ρόλο στις πλατφόρμες υποστήριξης ΤΠ. Οι εν λόγω πλατφόρμες μπορούν, με πολύ χαμηλό πρόσθετο κόστος, να καταστήσουν δυνατή την εκμάθηση μέσω ομοτίμων και την ανταλλαγή ορθών πρακτικών σε μια πολύ διευρυμένη ομάδα πιθανών δικαιούχων. Οι ανοιχτοί εκπαιδευτικοί πόροι, όπως τα ηλεκτρονικά μαθήματα και η εικονική κινητικότητα, αποκτούν επίσης όλο και μεγαλύτερη σημασία για τη διεθνή ελκυστικότητα των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Η πρωτοβουλία «ηλεκτρονική αδελφοποίηση» στον τομέα της συνεργασίας μεταξύ σχολείων θα ενισχυθεί σημαντικά και θα εμπνεύσει παρόμοιες πρωτοβουλίες εικονικής κινητικότητας για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, την εκπαίδευση ενηλίκων και τη νεολαία. Πρόσβαση σ’ αυτήν θα έχουν και οι χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας.

Πλατφόρμες τεχνολογίας πληροφοριών | 3 πλατφόρμες |

Διεθνής συνεργασία και δημιουργία ικανοτήτων: Η συνεργασία με τις τρίτες χώρες θα ενσωματωθεί πλήρως στην αρχιτεκτονική και τις βασικές δράσεις του προγράμματος, σύμφωνα με τις προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, με βάση την εμπειρία των προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013, και ιδίως των προγραμμάτων Tempus και Erasmus Mundus. Θα έχει στόχο τη βελτίωση της ποιότητας, της χρησιμότητας και της διακυβέρνησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, μέσω σχεδίων του τύπου «από τη βάση προς την κορυφή», που θα εφαρμόζονται από διεθνείς κοινοπραξίες. Ανταποκρινόμενο στο ισχυρό πολιτικό αίτημα για ενίσχυση της υποστήριξης προς τις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας της ΕΕ, το πρόγραμμα θα υποστηρίξει τη δημιουργία ικανοτήτων στα εκπαιδευτικά ιδρύματα και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω δράσεων συνεργασίας και διαρθρωτικών παρεμβάσεων. Θα συνδέσει στενά αυτές τις δραστηριότητες με την κινητικότητα των φοιτητών και του προσωπικού. Το πρόγραμμα θα συμβάλει επίσης στον εκσυγχρονισμό των συστημάτων και στην οικοδόμηση τοπικών ικανοτήτων στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και τις χώρες ΑΚΕ, καθώς και στην υποστήριξη σχεδίων συνεργασίας στον τομέα της μη τυπικής μάθησης.

Σχέδια συνεργασίας για τη δημιουργία ικανοτήτων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση | 1.000 σχέδια |

Βασική δράση 3: Υποστήριξη πολιτικών μεταρρυθμίσεων

Η χάραξη τεκμηριωμένης πολιτικής, η διεξοδική ανάλυση της κατάστασης ανά χώρα και η πολυμερής εποπτεία είναι στοιχεία κρίσιμης σημασίας για την επίτευξη των στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ευρώπης. Η αμοιβαία μάθηση στην ΕΕ και σε διεθνές επίπεδο έχει αποδείξει την αξία της όσον αφορά τη συγκέντρωση διεθνών στοιχείων για την αποδοτικότητα των επενδύσεων στον τομέα της εκπαίδευσης και την υποστήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών να εφαρμόσουν νέες πολιτικές και μεταρρυθμίσεις. Τα διάφορα μέσα διαφάνειας που έχει αναπτύξει η ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος διά βίου μάθησης έχουν ασκήσει τεράστια επίδραση. Περισσότερα από 10 εκατομμύρια άτομα χρησιμοποιούν ήδη το ηλεκτρονικό βιογραφικό σημείωμα « Europass » για να βρουν δουλειά.

Η υποστήριξη των πολιτικών μεταρρυθμίσεων από το πρόγραμμα Erasmus για όλους θα εστιαστεί σε τρεις βασικές δραστηριότητες:

- Υποστήριξη των ανοιχτών μεθόδων συντονισμού («EΚ 2020», στρατηγική της ΕΕ για τη νεολαία) και του ευρωπαϊκού εξαμήνου («Ευρώπη 2020»).

- Μέσα της ΕΕ: αξιοποίηση και εφαρμογή.

- Πολιτικός διάλογος (εμπλεκόμενοι παράγοντες, τρίτες χώρες, διεθνείς οργανισμοί).

[pic]

Το πρόγραμμα θα ενισχύσει την υποστήριξη δραστηριοτήτων που συμβάλλουν στην υλοποίηση των στόχων της ΕΕ στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας , ιδίως μέσω των ανοιχτών μεθόδων συντονισμού: ανάπτυξη δεικτών, στατιστικών και συγκριτικών σημείων αναφοράς και παρακολούθηση των τάσεων και των εξελίξεων της πολιτικής· μάθηση και επανεξετάσεις μέσω ομοτίμων· πολιτική ανάλυση· και συγκριτικές μελέτες. Το πρόγραμμα θα ενισχύσει την υποστήριξη που παρέχεται για την εφαρμογή, σε εθνικό επίπεδο, των μέσων διαφάνειας της ΕΕ (π.χ. EQF, ECTS, ECVET)[8] και των δικτύων πανενωσιακής εμβέλειας. Θα υποστηρίξει την εφαρμογή του « U-Multirank », μέσου κατάταξης των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης βάσει των επιδόσεών τους και παροχής πληροφοριών για τα ιδρύματα αυτά, το οποίο επιδιώκει να βελτιώσει ριζικά τη διαφάνεια του τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με τα πρώτα αποτελέσματα να αναμένονται για το 2013.

Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει επίσης ειδικότερους πολιτικούς στόχους για θεματικές προτεραιότητες, όπως είναι, μεταξύ άλλων, το σχέδιο εκσυγχρονισμού της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η διαδικασία της Μπολόνιας (τριτοβάθμια εκπαίδευση) και η διαδικασία της Κοπεγχάγης (επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση), το σχέδιο για τα σχολεία του 21ου αιώνα, το ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την εκπαίδευση των ενηλίκων και ο συγκροτημένος διάλογος με τους νέους, συμπεριλαμβανομένης της ενεργού υποστήριξης του ευρωπαϊκού φόρουμ νεολαίας και των συμπράξεων με αντιπροσωπευτικές ΜΚΟ του τομέα της νεολαίας. Θα υποστηρίξει επίσης και θα εντείνει την εφαρμογή των οκτώ βασικών ικανοτήτων για τη διά βίου μάθηση, που καθορίστηκαν στο ευρωπαϊκό πλαίσιο του 2008[9].

Η υποστήριξη των πολιτικών μεταρρυθμίσεων θα επιδιώκει την επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων της στρατηγικής «EΚ 2020», καθώς και την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» στον τομέα της εκπαίδευσης και του ανθρώπινου δυναμικού. Μέσω της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού, το πρόγραμμα θα επικεντρωθεί στα κύρια πολιτικά θέματα που συμβάλλουν στην επίτευξη αυτών των βασικών στόχων της ΕΕ: προώθηση της χρήσης των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας (ΤΠΕ) στα σχολεία[10], καθώς και σε όλα τα επίπεδα της τυπικής εκπαίδευσης· βελτίωση των επιπέδων γραμματισμού των Ευρωπαίων, νέων και ενηλίκων· μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου· προώθηση της αριστείας και της σφυρηλάτησης ισχυρότερων δεσμών μεταξύ της εκπαίδευσης, της έρευνας και της καινοτομίας· ενίσχυση της εκμάθησης γλωσσών παράλληλα με την απόκτηση εγκάρσιων ικανοτήτων, όπως η μεθοδολογία της μάθησης και η επιχειρηματικότητα.

Θα ενταθεί ο πολιτικός διάλογος με τις τρίτες χώρες, καθώς και με τις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας, αλλά και με στρατηγικούς εταίρους από τις αναδυόμενες και τις ανεπτυγμένες χώρες, σύμφωνα με τις προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ.

Πρωτοβουλία Jean Monnet

Το πρόγραμμα, που εγκαινιάστηκε το 1989, είναι τώρα παρόν σε 62 χώρες όλου του κόσμου, ενώ περίπου 740 πανεπιστήμια περιλαμβάνουν μαθήματα Jean Monnet στα προγράμματα σπουδών τους. Από το 1990 έως το 2009 η πρωτοβουλία Jean Monnet συνέβαλε στην υλοποίηση περίπου 3.500 σχεδίων στον τομέα των σπουδών για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, συμπεριλαμβανομένων 141 ευρωπαϊκών κέντρων αριστείας Jean Monnet, 775 εδρών και 2.007 μόνιμων μαθημάτων και ενοτήτων ευρωπαϊκών σπουδών. Με βάση την εμπειρία και τις ορθές πρακτικές που έχουν συγκεντρωθεί από την πρωτοβουλία, το πρόγραμμα θα προαγάγει τη διδασκαλία και την έρευνα για την ευρωπαϊκή ενοποίηση στα κράτη μέλη της ΕΕ και παγκοσμίως (ειδικότερα στις υποψήφιες χώρες και τις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας). Θα ενθαρρυνθεί η διαφοροποίηση των σπουδών, καθώς επίσης η εξασφάλιση ενός πιο ισορροπημένου γεωγραφικού πεδίου και η συμμετοχή μιας νέας γενιάς εκπαιδευτικών.

Λαμβάνοντας υπόψη τη διεθνώς αναγνωρισμένη ακαδημαϊκή αριστεία τους σε μεγάλο αριθμό θεμάτων σχετικών με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, το πρόγραμμα θα συνεχίσει να παρέχει ειδική υποστήριξη αφενός στο Κολέγιο της Ευρώπης (στη Μπριζ και στο Natolin), με σκοπό την επέκταση των δραστηριοτήτων του στις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας, και αφετέρου στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ίδρυμα, ούτως ώστε να αναπτυχθεί η ικανότητά του να προωθεί την καλή διακυβέρνηση των πολιτικών της ΕΕ. Και τα δύο ιδρύματα θα κληθούν να ενισχύσουν τη μεταξύ τους συνεργασία. Πρόσβαση στο πρόγραμμα θα έχουν και άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ανάλογα με την προστιθέμενη αξία των δραστηριοτήτων τους.

Για τα ιδρύματα που ενδιαφέρονται να εξασφαλίσουν την αναγνώριση της ποιότητας των προγραμμάτων σπουδών που προσφέρουν σε θέματα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η Επιτροπή θα δημιουργήσει ένα σήμα αριστείας Jean Monnet . Το δίκτυο των καθηγητών Jean Monnet χρησιμεύει επίσης ως «εργαστήριο ιδεών» για την υποστήριξη της διακυβέρνησης και της χάραξης πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ. Κατά συνέπεια, θα ενισχυθεί ο διάλογος μεταξύ του ακαδημαϊκού κόσμου και των υπευθύνων για τη χάραξη της πολιτικής.

Δραστηριότητες στον τομέα του αθλητισμού

Με στόχο την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης στον αθλητισμό, το πρόγραμμα θα υποστηρίξει τις ακόλουθες δραστηριότητες:

- Σχέδια διακρατικής συνεργασίας.

- Υποστήριξη μη εμπορικών ευρωπαϊκών αθλητικών εκδηλώσεων μεγάλης σημασίας.

- Ενίσχυση της βάσης στοιχείων για τη χάραξη πολιτικής στον τομέα του αθλητισμού.

- Δημιουργία ικανοτήτων στον τομέα του αθλητισμού.

- Διάλογος με τους σχετικούς παράγοντες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το πρόγραμμα θα εστιαστεί στα εξής: ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης και της βάσης γνώσεων για τον αθλητισμό στην ΕΕ· προώθηση της επωφελούς για την υγεία σωματικής άσκησης· αξιοποίηση των δυνατοτήτων του αθλητισμού να διευκολύνει την κοινωνική ένταξη, προωθώντας τις διπλές σταδιοδρομίες μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισης των αθλητών· και καταπολέμηση διακρατικών απειλών όπως η φαρμακοδιέγερση (ντόπινγκ), το «στήσιμο» αγώνων, η βία, ο ρατσισμός και η έλλειψη ανεκτικότητας.

Δικαιούχοι του προγράμματος θα είναι δημόσιοι φορείς ή οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται στον τομέα του μαζικού λαϊκού αθλητισμού (αθλητικές δραστηριότητες τοπικού επιπέδου). Τα υποστηριζόμενα σχέδια και δίκτυα θα εξυπηρετούν κυρίως τον σκοπό της εφαρμογής και της παρακολούθησης των οδηγιών και των συστάσεων που εκδίδονται από τα κράτη μέλη και/ή τις αθλητικές οργανώσεις σε τομείς όπως η χρηστή διακυβέρνηση, οι διπλές σταδιοδρομίες και τα επίπεδα συμμετοχής στον αθλητισμό και τη σωματική άσκηση.

Προϋπολογισμός και υλοποίηση

Οι αξιολογήσεις των σημερινών προγραμμάτων τονίζουν ότι η εφαρμογή μέσω του συστήματος ενωσιακών και εθνικών οργανισμών είναι ο αποδοτικότερος και αποτελεσματικότερος τρόπος επίτευξης αποτελεσμάτων. Οι οικονομικοί έλεγχοι των οργανισμών και η αξιολόγηση από το Ελεγκτικό Συνέδριο δείχνουν ότι η διαχειριστική πρακτική παρουσιάζει εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά σφάλματος (κάτω από 2%). Συνεπώς, το πρόγραμμα θα στηριχτεί στο υφιστάμενο βασικό σύστημα, ενισχύοντας συγχρόνως τους μηχανισμούς επίτευξης αποτελεσμάτων με χαμηλότερο διοικητικό και διαχειριστικό κόστος.

Προϋπολογισμός

Ο πίνακας 1 και το γράφημα 1 παρουσιάζουν την προτεινόμενη κατανομή της χρηματοδότησης μεταξύ των κύριων δράσεων. Με βάση την υπάρχουσα πείρα και λόγω της ενίσχυσης της έμφασης στην κινητικότητα, περίπου τα δύο τρίτα του προϋπολογισμού θα διατεθούν για δράσεις μαθησιακής κινητικότητας. Μολονότι η συνεργασία και οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις είναι εξαιρετικά σημαντικές από την άποψη του πολιτικού αντικτύπου, θα έχουν φυσικά πιο περιορισμένες δημοσιονομικές επιπτώσεις λόγω της φύσης των σχετικών δραστηριοτήτων. Όσον αφορά τη διεθνή συνιστώσα του, το πρόγραμμα συνάδει με τις προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Κατά την κατανομή των ετήσιων δημοσιονομικών κονδυλίων θα υπάρχει ευελιξία, ώστε να συνεκτιμώνται οι εξελίξεις που σημειώνονται στο διεθνές πλαίσιο.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΑΤΑ ΕΙΔΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ (χωρίς τις δαπάνες για το Jean Monnet, τις δαπάνες για τις δραστηριότητες στον τομέα του αθλητισμού και τις διοικητικές δαπάνες)

Κύριες δράσεις και δραστηριότητες | Κατά προσέγγιση % του συνόλου | Πρόγραμμα δραστηριοτήτων |

Βασική δράση 1: Μαθησιακή κινητικότητα των ατόμων | 66% | Προσωπικό, φοιτητές και σπουδαστές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, κοινά μεταπτυχιακά διπλώματα, μεταπτυχιακά διπλώματα Erasmus (μηχανισμός εγγύησης φοιτητικών δανείων), νεολαία |

Βασική δράση 2: Συνεργασία για καινοτομία και ορθές πρακτικές | 26% | Στρατηγικές συμπράξεις, συμμαχίες γνώσης, τομεακές συμμαχίες δεξιοτήτων και πλατφόρμες ΤΠ |

Βασική δράση 3: Υποστήριξη πολιτικών μεταρρυθμίσεων | 5% | Υποστήριξη της διακυβέρνησης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού |

Επιχορηγήσεις λειτουργίας σε εθνικούς οργανισμούς | 3% |

ΓΡΑΦΗΜΑ 1: ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΑΤΑ ΕΙΔΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

[pic]

Ενώ η αρχιτεκτονική του θα οργανωθεί σύμφωνα με τις τρεις βασικές δράσεις, η πρόσβαση στο πρόγραμμα θα είναι ανοιχτή στους κύριους τομείς που επωφελούνται σήμερα από το πρόγραμμα διά βίου μάθησης και από το πρόγραμμα «Νεολαία σε δράση». Ο πίνακας 2 και το γράφημα 2 παρέχουν προσομοίωση της πιθανής κατανομής της χρηματοδότησης κατά τομέα , με βάση τις προτεραιότητες και τις συγκεκριμένες δραστηριότητες που καθορίζονται ανωτέρω, σε σύγκριση με την κατάσταση της περιόδου 2007-2013. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτά τα αριθμητικά στοιχεία πρέπει να λαμβάνονται ως αρχικές εκτιμήσεις. Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του προγράμματος θα καταστεί δυνατόν να προσδιοριστεί ακριβέστερα και να γνωστοποιηθεί η απορρόφηση του προϋπολογισμού από τους κύριους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας[11]. Η προσομοίωση δείχνει ότι ο προϋπολογισμός που προτείνεται για το πρόγραμμα θα επιτρέψει στο σύνολο των διαφόρων εκπαιδευτικών τομέων και στον τομέα της μη τυπικής εκπαίδευσης των νέων να αυξήσουν τα επίπεδα χρηματοδότησής τους.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2: ΠΙΘΑΝΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020, ΣΕ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 (εκατομμύρια ευρώ, EΕ-27)

Erasmus για όλους | Προγράμματα 2007-2013* | Ετήσιος μέσος όρος 2014-2020 | Αύξηση % | Εστίαση |

Erasmus — τριτοβάθμια εκπαίδευση (συμπεριλαμβανόμενης της τριτοβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης) | 585 | 1100 – 1150 | 85 %-95 % | Φοιτητές/σπουδαστές, προσωπικό, κοινά προγράμματα, μεταπτυχιακά διπλώματα, στρατηγικές συμπράξεις, συμμαχίες γνώσης |

Erasmus — τριτοβάθμια εκπαίδευση — διεθνής διάσταση (χρηματοδότηση τίτλου 4) | 220** | 259 | 17% | Φοιτητές/σπουδαστές, προσωπικό, δημιουργία ικανοτήτων, ιδίως στις χώρες στις οποίες εφαρμόζεται η πολιτική γειτονίας |

Erasmus — κατάρτιση (επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και εκπαίδευση ενηλίκων) | 330 εκ των οποίων 60 για την εκπαίδευση ενηλίκων | 500 - 540 εκ των οποίων περίπου 110 για την εκπαίδευση ενηλίκων | 50 % - 60 % συνολικά, περίπου 80 % για την εκπαίδευση ενηλίκων | Φοιτητές/σπουδαστές, προσωπικό, στρατηγικές συμπράξεις, τομεακές συμμαχίες δεξιοτήτων, πλατφόρμες ΤΠ |

Erasmus — σχολεία | 180 | 250 – 275 | 40 % -55 % | Προσωπικό, στρατηγικές συμπράξεις, πλατφόρμες ΤΠ |

Erasmus — συμμετοχή των νέων | 150 | 190 – 210 | 25 % — 40 % | Νέοι, προσωπικό, στρατηγικές συμπράξεις, πλατφόρμες ΤΠ |

Επιχορήγηση λειτουργίας (εθνικοί οργανισμοί) | 55 | 63 | 15 % |

Υποστήριξη πολιτικής | 75 | 92 | 20 % |

Jean Monnet | 30 | 45 | 50 % |

Αθλητισμός | NA | 34 | NA |

* Περιλαμβάνει δραστηριότητες που χρηματοδοτήθηκαν το 2010 για την EΕ27 με αναπροσαρμογή για το 2017. ** Προσωρινή εκτίμηση του επιπέδου χρηματοδότησης που θα διατεθεί για τη διεθνή συνεργασία στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. |

ΓΡΑΦΗΜΑ 2: ΠΙΘΑΝΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020 ΣΕ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2007-2013

[pic]

Στις τρεις κατηγορίες βασικών δράσεων θα ενταχθούν ορισμένες χωριστές πολιτικές προτεραιότητες και δραστηριότητες. Η πολυγλωσσία θα υποστηριχθεί με την κινητικότητα των εκπαιδευομένων και των καθηγητών γλωσσών, με τη συνεργασία για την ανάπτυξη καινοτόμων μέσων και μεθόδων γλωσσικής εκπαίδευσης και με την παροχή πολιτικής υποστήριξης για τη μεταρρύθμιση της γλωσσικής διδασκαλίας και τη γλωσσική πολυμορφία στα εκπαιδευτικά συστήματα.

Ορισμένες δραστηριότητες θα αναχθούν σε βελτιωμένες και καλύτερα στοχευμένες προτεραιότητες, ενώ οι νέες δραστηριότητες θα αντανακλούν τις νέες προκλήσεις (π.χ. σημαντική αύξηση της κινητικότητας του προσωπικού για να υποστηριχθεί η ποιότητα των ιδρυμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης). Τα σχολεία θα ενθαρρυνθούν να συμμετέχουν σε διακρατικές συμπράξεις και συμφωνίες και συνεργασίας με αντίστοιχα σχολεία άλλων χωρών της ΕΕ, ώστε να ενισχυθεί ο αντίκτυπος της υποστήριξης που παρέχει η ΕΕ και να προωθηθούν οι συνέργειες μεταξύ των διαφόρων μορφών συνεργασίας όπως η εικονική κινητικότητα, η κινητικότητα μαθητών και προσωπικού και τα παιδαγωγικά σχέδια.

Αντιστρόφως, μερικές δραστηριότητες θα μειωθούν ή θα διακοπούν λόγω του περιορισμένου συστημικού αντικτύπου τους, του υπερβολικού κόστους τους ή της ύπαρξης άλλων χρηματοδοτικών πηγών της ΕΕ που υποστηρίζουν παρόμοιες δραστηριότητες. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι ακόλουθες δραστηριότητες: επισκέψεις μελέτης, προπαρασκευαστικές επισκέψεις και εργαστήρια ενηλίκων· εντατικά προγράμματα Erasmus (τα οποία θα ενταχθούν σε δραστηριότητες ευρύτερης εμβέλειας που στοχεύουν στη στενή συνεργασία μεταξύ ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης)· συνεχής κατάρτιση ενηλίκων στην αγορά εργασίας (που θα υλοποιηθεί μέσω άλλης ενωσιακής χρηματοδότησης, και ιδίως μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου).

Ελάχιστη κατανομή κονδυλίων κατά τομέα : Κατά την εφαρμογή του προγράμματος θα ληφθεί μέριμνα ώστε να υπάρχουν επαρκή κονδύλια για καθέναν από τους πέντε κύριους ευρείς τομείς, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα επίπεδα χρηματοδότησης που διατίθενται στις κύριες κατηγορίες εμπλεκομένων και δικαιούχων δεν θα μειωθούν κάτω από τα εγγυημένα επίπεδα που προβλέπονται για τα προγράμματα της περιόδου 2007-2013. Οι αντίστοιχες ενδεικτικές κατανομές ως ποσοστό του συνολικού προϋπολογισμού (τίτλος 1) είναι: 25% για την τριτοβάθμια εκπαίδευση· 17% για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και την εκπαίδευση ενηλίκων (από το οποίο 2% για την εκπαίδευση ενηλίκων)· 7% για τα σχολεία· και 7% για τη νεολαία . Αυτές οι κατανομές αποφασίστηκαν με βάση τη σημερινή κατάσταση, για να εξασφαλιστεί η συνέχιση της ελάχιστης εγγύησης που παρέχεται στους κύριους εκπαιδευτικούς τομείς. Αυτά τα ελάχιστα ποσοστά αφήνουν ένα σημαντικό ακατανέμητο ποσοστό, από το οποίο είναι πιθανό να ωφεληθούν όλοι οι τομείς. Για παράδειγμα, στο πρόγραμμα διά βίου μάθησης όλοι οι τομείς της εκπαίδευσης απορροφούν κεφάλαια που υπερβαίνουν το ελάχιστο εγγυημένο ποσό τους.

Εφαρμογή

Το πρόγραμμα και ιδίως οι διατάξεις διαχείρισής του θα δώσουν έμφαση στη βελτίωση, την απλούστευση και την κατανομή των κεφαλαίων βάσει της απόδοσης. Συγχρόνως, κατά την εφαρμογή του προγράμματος θα λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη για ευελιξία και διαφοροποίηση, ούτως ώστε να εξισορροπηθούν οι προσπάθειες για βελτιώσεις.

Για την επίτευξη των στόχων απλούστευσης και βελτίωσης, το πρόγραμμα θα μειώσει τον αριθμό δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται στα προγράμματα της περιόδου 2007-2013 από 75 σε 11[12] (4 δραστηριότητες κινητικότητας, 4 δραστηριότητες συνεργασίας, 3 δραστηριότητες πολιτικής υποστήριξης). Θα χρησιμοποιεί σε μεγαλύτερο βαθμό επιχορηγήσεις βάσει σταθερών ποσοστών για να αυξήσει την αποδοτικότητα. Για τις δράσεις κινητικότητας θα χρησιμοποιηθούν ευρέως επιτυχή παραδείγματα όπως οι επιχορηγήσεις βάσει κατ’ αποκοπή ποσών που χρησιμοποιούνται για την κινητικότητα φοιτητών Erasmus. Καθώς οι εθνικοί οργανισμοί δεν θα διαχειρίζονται πλέον την κινητικότητα μεμονωμένων ατόμων, θα μειωθεί ο διοικητικός φόρτος εργασίας.

Η μείωση του αριθμού των δραστηριοτήτων κατά 85% σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση θα αποφέρει κέρδος αποδοτικότητας που εκτιμάται στο 30% του συστήματος μέσω της βελτίωσης της αρχιτεκτονικής του προγράμματος και της επικέντρωσης στον συστημικό αντίκτυπο. Το κέρδος προκύπτει από τη μείωση της εγγενούς πολυπλοκότητας ενός προγράμματος που βασίζεται σε πολύ λιγότερους στόχους, την εστίαση στις βασικές δράσεις, τον εξορθολογισμό των οριζόντιων δραστηριοτήτων και τη διακοπή των αλληλεπικαλυπτόμενων, των λιγότερο αποδοτικών ή των πολύ μικρών δράσεων.

Από την υιοθέτηση κοινών εργαλείων μετά τη συγχώνευση των προγραμμάτων και από τη λειτουργία ενός μόνο συντονιστικού εθνικού οργανισμού ανά χώρα αναμένεται να προκύψει επιπλέον κέρδος παραγωγικότητας της τάξης του 10%. Το κέρδος θα προέλθει από το γεγονός ότι τα γενικά έξοδα θα είναι κοινά καθώς και από τις οικονομίες κλίμακας που θα προκύψουν από τα εξής στοιχεία: ενιαίο σύστημα ΤΠ για τη διαχείριση των κεφαλαίων που παρέχονται στους εθνικούς οργανισμούς, ενιαία δέσμη κανόνων, μειωμένος αριθμός οικονομικών συναλλαγών κ.λπ. Ήδη σήμερα τα διοικητικά έξοδα των οργανισμών είναι πολύ χαμηλότερα για το μεγαλύτερο πρόγραμμα διά βίου μάθησης απ’ ό,τι για το μικρότερο πρόγραμμα «Νεολαία σε δράση» (4,5% έναντι 8%).

Έτσι, ο στόχος θα είναι να επιτευχθεί, μέσω της σωρευτικής επίδρασης της απλούστευσης, αύξηση της παραγωγικότητας έως 40%. Συνολικά, η συνδυασμένη επίδραση αναμένεται να αυξήσει το κατά κεφαλήν υπό διαχείριση ποσό (ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης) από 6 σε 10 εκατομμύρια ευρώ.

Οι έλεγχοι θα βασίζονται στην ενιαία ελεγκτική αρχή: Κάθε κράτος μέλος, μέσω της ορισθείσας εθνικής αρχής, θα παρακολουθεί και θα εποπτεύει σε εθνικό επίπεδο τις δραστηριότητες που σχετίζονται με το πρόγραμμα· ο εθνικός οργανισμός θα είναι αρμόδιος για τον έλεγχο των δικαιούχων του προγράμματος, ενώ η Επιτροπή, για να αποφεύγονται οι αλληλεπικαλύψεις, θα επιτηρεί και θα συντονίζει το σύστημα ελέγχου και θα θέτει ελάχιστες απαιτήσεις. Οι έλεγχοι θα βασίζονται ως επί το πλείστον στον αντίστοιχο κίνδυνο. Αυτά τα μέτρα αρχίζουν ήδη να εφαρμόζονται στα τρέχοντα προγράμματα.

Η απλουστευμένη και βελτιωμένη αρχιτεκτονική που θα προκύψει θα μπορεί να εξελιχθεί εύκολα με χαμηλό πρόσθετο κόστος, ενώ με το σημερινό επίπεδο πόρων θα μπορούσε να επιτευχθεί αύξηση του προϋπολογισμού κατά 70% περίπου, όπως προτείνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

Το Erasmus — Master (μηχανισμός εγγύησης φοιτητικών δανείων για μεταπτυχιακούς φοιτητές) θα υλοποιηθεί μέσω καταπιστευματοδόχου, στον οποίο θα ανατεθεί να τον εφαρμόζει βάσει καταπιστευματικών συμφωνιών που θα καθορίζουν τους λεπτομερείς κανόνες και τις απαιτήσεις που θα διέπουν την εφαρμογή αυτού του χρηματοοικονομικού μέσου, καθώς επίσης και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις των συμβαλλόμενων μερών.

Οι διατάξεις εφαρμογής θα ενισχύσουν την κατανομή των κονδυλίων με βάση την απόδοση και την ενωσιακή προστιθέμενη αξία μέσω ποιοτικών και, όπου είναι δυνατόν, ποσοτικών κριτηρίων. Για τη βασική δράση 1 (κινητικότητα), το 25% των κονδυλίων που θα διατεθούν στους εθνικούς οργανισμούς θα κατανεμηθεί βάσει ποσοτικά προσδιορίσιμων αρχών όπως είναι η εκτέλεση του προϋπολογισμού, ο αριθμός των ατόμων που μετακινήθηκαν και η εφαρμογή των προγραμμάτων εργασίας των εθνικών οργανισμών. Πρόκειται για το ίδιο ποσοστό όπως το ποσοστό κατανομής κονδυλίων με βάση την απόδοση το οποίο εφαρμόζεται ήδη στο Erasmus. Προτείνεται να στηριχθούμε σ’ αυτήν την εμπειρία. Ο υπόλοιπος προϋπολογισμός θα κατανεμηθεί στους εθνικούς οργανισμούς με βάση πληθυσμιακά κυρίως κριτήρια. Τα ποιοτικά κριτήρια αύξησης της ενωσιακής προστιθέμενης αξίας θα ισχύουν κυρίως για τις βασικές δράσεις 2 (συνεργασία) και 3 (πολιτικές μεταρρυθμίσεις), όπως το επίπεδο θεσμικής δέσμευσης και δέσμευσης πόρων από τα μέρη μιας σύμπραξης ή η σύνδεση μεταξύ των δραστηριοτήτων της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού και των προκλήσεων που προσδιορίζονται στη διακυβέρνηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

Η κατανομή του προϋπολογισμού για τη διεθνή διάσταση του προγράμματος, ενώ θα εξασφαλίζει τη σταθερότητα των επιπέδων χρηματοδότησης και, συνεπώς, την αποφυγή μιας «παλινδρομικής» προσέγγισης, θα ακολουθεί τις γεωγραφικές, αναπτυξιακές και πολιτικές προτεραιότητες που καθορίζονται για τις δαπάνες της εξωτερικής δράσης της ΕΕ. Θα δημιουργηθούν συστήματα προγραμματισμού και υποβολής εκθέσεων που θα εξασφαλίζουν και θα παρακολουθούν τις ροές κινητικότητας προς και από τις διάφορες εκτός ΕΕ περιοχές.

Για την κατάρτιση της παρούσας ανακοίνωσης και της πρότασης για το νέο πρόγραμμα, η Επιτροπή πραγματοποίησε εκτενείς διαβουλεύσεις: με τους διευθυντές εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, τους εκπαιδευτικούς, τους ερευνητές και τους φοιτητές/σπουδαστές, με τις επιχειρήσεις και τους κοινωνικούς εταίρους, με τις κυβερνήσεις και τους διεθνείς οργανισμούς, καθώς επίσης και με τους φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της νεολαίας.

ERASMUS για όλους: Επενδύση στο μέλλον μασ

Η ΕΕ αντιμετωπίζει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ιστορίας της. Δεν πρόκειται να εξευρεθεί βιώσιμη λύση στην κρίση αν δεν υπάρξει ξεκάθαρη δέσμευση για αριστεία και δικαιοσύνη μέσω της εκπαίδευσης, προώθηση της κινητικότητας και διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας βασισμένης στην πολυπολιτισμικότητα και την ποικιλομορφία που χαρακτηρίζουν το ευρωπαϊκό μοντέλο.

Η μόνη δυνατότητα προόδου είναι η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο της Ευρώπης. Το νέο πρόγραμμα Erasmus για όλους στοχεύει να δώσει σε εκατομμύρια ανθρώπους, σε όλη την Ευρώπη αλλά και παγκοσμίως, τη δυνατότητα να γευθούν μια μοναδική διεθνή εμπειρία. Με την ένταξη της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού σε ένα ενιαίο πλαίσιο, το πρόγραμμα θα δημιουργήσει μια βελτιωμένη δομή προκειμένου να επιτρέψει σε περισσότερους ανθρώπους να ωφεληθούν απ’ αυτό και να αυξήσει την προσβασιμότητα και τον αντίκτυπό του. Το νέο πρόγραμμα «Erasmus για όλους», αξιοποιώντας μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της Ευρώπης, το πρόγραμμα Erasmus, θα προωθήσει τη διεθνή κινητικότητα φέρνοντας το Erasmus στα σχολεία, στην επαγγελματική εκπαίδευση, στις μεταπτυχιακές σπουδές και σε ειδικούς τομείς δραστηριοποίησης των νέων όπως ο εθελοντισμός.

Ο κεντρικός ρόλος της ΕΕ ως καταλυτικού παράγοντα οικονομικού δυναμισμού και πολιτικής σταθερότητας μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο αν οι ιδιωτικοί, οι δημόσιοι, οι εθνικοί και οι διεθνείς φορείς διακηρύξουν με σαφήνεια την κατηγορηματική δέσμευσή τους να οικοδομήσουν το μέλλον με θεμέλια την εκπαίδευση και την κατάρτιση.

[1] Ευρωπαϊκό δίκτυο εμπειρογνωμόνων για τα οικονομικά της εκπαίδευσης [European Expert Network on Economics of Education (EENEE)], συνοπτική έκθεση πολιτικής, Σεπτέμβριος 2011.

[2] Έκθεση της πολωνικής προεδρίας σχετικά με τις πηγές ανάπτυξης στην Ευρώπη, με τίτλο «Προς μια ευρωπαϊκή συναίνεση για την ανάπτυξη», Οκτώβριος 2011.

[3] COM(2011) 567 της 20.9.2011.

[4] Erasmus, Comenius, Leonardo, Grundtvig, εγκάρσιο πρόγραμμα, Jean Monnet.

[5] Πρόγραμμα διά βίου μάθησης (περιλαμβανομένων των Erasmus, Comenius, Leonardo, Grundtvig), Erasmus Mundus Tempus, προγράμματα διμερούς συνεργασίας με βιομηχανικές χώρες, Edulink, Alfa και «Νεολαία σε δράση», καθώς και προπαρασκευαστικές δράσεις για τον αθλητισμό 2009-2011.

[6] Αυτή η ονομασία δόθηκε στο πρόγραμμα λόγω των σημαντικών ανακαλύψεων της κατόχου του βραβείου Νόμπελ Marie Sklodowska Curie.

[7] Τα προγράμματα και τα σχέδια της πρωτοβουλίας «Ορίζοντας 2020», συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT), και οι συμμαχίες γνώσης που θα διαμορφωθούν βάσει του προγράμματος «Erasmus για όλους» επιδιώκουν έναν κοινό, ύψιστο στόχο: την αύξηση της καινοτομικής ικανότητας της Ευρώπης. Ωστόσο, συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του κενού που υπάρχει στην Ευρώπη στον τομέα της καινοτομίας με συμπληρωματικό τρόπο: η πρωτοβουλία «Ορίζοντας 2020» προωθώντας την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ της έρευνας και της καινοτομίας (χωρίς κάλυψη των δραστηριοτήτων εκπαίδευσης)· το EIT μέσω της πλήρους ολοκλήρωσης του αποκαλούμενου «τριγώνου γνώσης» (έρευνα, καινοτομία και εκπαίδευση)· και οι συμμαχίες γνώσης μέσω της ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ της εκπαίδευσης και της καινοτομίας.

[8] EQF: Ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων· ECTS: Ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς διδακτικών μονάδων· ECVET: Ευρωπαϊκό σύστημα ακαδημαϊκών μονάδων για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση.

[9] Σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18.12.2006 σχετικά με τις βασικές ικανότητες για τη διά βίου μάθηση.

[10] Η υποστήριξη που θα παρασχεθεί συνάδει απόλυτα με τη δράση 68 του ψηφιακού θεματολογίου, η οποία ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εντάξουν την ηλεκτρονική μάθηση στις εθνικές πολιτικές που εφαρμόζουν για τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης και της κατάρτισης.

[11] Οι παρούσες και οι μελλοντικές δημοσιονομικές καταστάσεις δεν είναι πλήρως και άμεσα συγκρίσιμες. Οι εκτιμήσεις βασίζονται στα κύρια είδη δράσεων που υποστηρίζονται από τα προγράμματα των ετών 2007-2013 και 2014-2020. Μερικές δαπάνες που λογίζονται σήμερα ως τμήμα του προϋπολογισμού ενός τομέα δεν περιλαμβάνονται, διότι θα είναι κοινές (π.χ. επιχορηγήσεις λειτουργίας στους εθνικούς οργανισμούς και δραστηριότητες υποστήριξης μέτρων πολιτικής). Η κατανομή βάσει της απόδοσης δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια εκ των προτέρων.

[12] Χωρίς την πρωτοβουλία Jean Monnet και τις δραστηριότητες στον τομέα του αθλητισμού.