16. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 174/77 
4. Τα έργα επιλέγονται σύμφωνα με την ακόλουθη σειρά προτεραιότητας, και η πρώτη μεν μέθοδος αποτελεί τον 
κανόνα, ενώ η δεύτερη την εξαίρεση: 
Οι συμμετέχοντες στα έργα επιλέγονται με βάση τη συνήθη διαδικασία των προσκλήσεων προς υποβολή 
προτάσεων που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3, η οποία δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Η Επιτροπή μπορεί, εξάλλου, να εγκρίνει προτάσεις, σύμφωνα με έκτακτη διαδικασία και υπό τις προϋποθέσεις 
που αναφέρονται κατωτέρω, εφόσον αυτές παρουσιάζουν ιδιαίτερα ευνοϊκές προοπτικές και συμβάλλουν σημα­
ντικά στην πρωτοτυπία του προτεινόμενου θέματος, στην καινοτομία της επιστημονικής και τεχνικής προσέγγισης 
και στη μεθοδολογία εκτέλεσης, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των υποψηφίων. 
Η ευνοϊκή τεχνική αξιολόγηση των εν λόγω προτάσεων δεν αποτελεί αυτή καθαυτή ικανοποιητική δικαιολογία 
για την έγκριση ενός έργου. Πράγματι η έκτακτη διαδικασία μπορεί να εφαρμοστεί μόνο εφόσον ελεγχθεί ότι η 
φύση του έργου, όπως ορίζεται ανωτέρω, δεν δικαιολογεί τη χρήση της κανονικής διαδικασίας πρόσκλησης 
προς υποβολή προτάσεων. 
Η έκτακτη διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί πριν τη συνήθη διαδικασία, ούτως ώστε να είναι δυνατόν να 
καθοριστεί με ακρίβεια το διαθέσιμο ποσό της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής στα έργα που επιλέγονται 
με τη συνήθη διαδικασία. Η ημερομηνία λήξεως για την έκτακτη διαδικασία δημοσιεύεται κάθε χρόνο στην 
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Το ποσό της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής για όλα τα έργα που εγκρίνονται με βάση την έκτακτη 
διαδικασία αποφασίζεται κάθε χρόνο, ανάλογα με τα έργα που επιλέγονται και σύμφωνα με ιδιαίτερα αυστηρά 
κριτήρια ποιότητας. Το ποσό αυτό, δεν μπορεί σε οποιαδήποτε περίπτωση να υπερβαίνει το 15%, είναι δε 
δυνατόν να αναθεωρείται κάθε χρόνο με βάση την κτηθείσα εμπειρία. 
Η Επιτροπή συντάσσει οδηγό στον οποίο αναφέρονται όλοι οι κανόνες που εφαρμόζονται κατά την έκτακτη 
αυτή διαδικασία προκειμένου να διασφαλίζεται πλήρης διαφάνεια. 
5. Στα έργα πρέπει να συμμετέχουν τουλάχιστον δύο ανεξάρτητοι μεταξύ τους εταίροι, εγκατεστημένοι σε διαφο­
ρετικά κράτη μέλη, καθώς επίσης ένας τουλάχιστον εταίρος εδρεύων σε αναπτυσσόμενη χώρα. 
6. Η Επιτροπή μπορεί να ενθαρρύνει τους συμμετέχοντες να συγκροτήσουν Ευρωπαϊκό Όμιλο Οικονομικού Σκοπού 
(ΕΟΟΣ) ή να προβούν σε άλλες ρυθμίσεις για την εκτέλεση έργων, όπως είναι τα έργα μεγάλης κλίμακας που 
επιτρέπουν την αποκεντρωμένη διαχείριση σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες του έργου. 
7. Οι γνώσεις που αποκτώνται κατά την εκτέλεση των έργων διαδίδονται, αφενός, στο πλαίσιο του ειδικού 
προγράμματος και, αφετέρου, μέσω συγκεντρωτικής δράσης, σύμφωνα με την απόφαση που αναφέρεται στο άρθρο 
4 τρίτο εδάφιο της απόφασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ. Η δράση διάδοσης και αξιολόγησης χαρακτηρίζεται από 
την άμεση και συστηματική διάθεση των αποτελεσμάτων στο σύνολο των αναπτυσσόμενων χωρών. 
Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί θεσπίσεως ειδικού προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης στον τομέα της μη πυρηνικής ενέργειας (1990-1994) 
COM(90) 164 τελικό — SYN269 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 3 Μαΐου 1990) 
(90/C 174/12) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Ο παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: ότι, με την απόφαση 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ('), το Συμβούλιο 
έχει θεσπίσει το τρίτο πρόγραμμα-πλαίσιο για τις κοινοτικές 
δράσεις έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (1990-1994) στο 
οποίο καθορίζονται ιδίως οι δραστηριότητες που πρέπει να 
αναληφθούν στον τομέα της μη πυρηνικής ενέργειας· 
ότι η παρούσα απόφαση πρέπει να ληφθεί με βάση τα σημεία 
αιτιολογικής σκέψης που εκτίθενται στο προοίμιο της εν 
λόγω απόφασης· 
(') ΕΕαριθ. L 117 της 8. 5. 1990, σ. 28. 
Αριθ. C 174/78 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 16.7.90 
ότι το άρθρο 130 Ι της συνθήκης προβλέπει ότι η εφαρμογή 
του προγράμματος-πλαισίου πραγματοποιείται μέσω ειδικών 
προγραμμάτων που αναπτύσσονται στο εσωτερικό κάθε δρά­
σης· 
ότι είναι σκόπιμο να εκτιμηθεί το ποσό των κοινοτικών χρη­
ματοδοτικών πόρων που απαιτείται για την εκτέλεση του 
παρόντος ειδικού προγράμματος· ότι το οριστικό ποσό 
πρόκειται να καθοριστεί από την αρμόδια επί του προϋπολο­
γισμού αρχή σύμφωνα με τις δημοσιονομικές προοπτικές που 
καλύπτουν την περίοδο 1988-1992, και περιλαμβάνονται στη 
διοργανική συμφωνία της 29ης Ιουνίου 1988('), καθώς και 
σύμφωνα με τις ενδεχόμενες μελλοντικές δημοσιονομικές 
προοπτικές που καλύπτουν την περίοδο 1993/94· 
ότι, δυνάμει του άρθρου 4 και του παραρτήματος Ι της απόφα­
σης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ, το ποσό που θεωρείται απαραί­
τητο για το σύνολο του προγράμματος-πλαισίου καλύπτει 
ποσό 57 εκατομμυρίων Ecu για τη συγκεντρωτική δραστηριό­
τητα διάδοσης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων, το οποίο 
κατανέμεται κατ'αναλογία του ποσού που προβλέπεται για 
κάθε δράση· ότι η σπουδαιότητα του παρόντος ειδικού προ­
γράμματος στο πλαίσιο της δράσης «Ενέργειας» οδηγεί σε 
μείωση των αναγκαίων για το παρόν πρόγραμμα προβλεπόμε­
νων χρηματοδοτικών πόρων κατά 1,57 εκατομμύρια Ecu, που 
διατίθενται στις προαναφερόμενες συγκεντρωτικές 
δραστηριότητες, προκειμένου να τηρούνται οι διατάξεις του 
άρθρου 130 Ξ παράγραφος 2 δεύτερη πρόταση της συνθήκης· 
ότι η εκτέλεση του παρόντος προγράμματος πρέπει να δια­
σφαλίζεται από την Επιτροπή· ότι, προκειμένου να διευκολύ­
νεται η Επιτροπή κατά την εκπλήρωση της αποστολής της, 
τα κράτη μέλη οφείλουν, δυνάμει του άρθρου 5 της συνθήκης, 
να παρέχουν σ'αυτή κάθε αναγκαία βοήθεια, ιδίως στο πλαί­
σιο επιτροπής· 
ότι το παρόν πρόγραμμα πρέπει να εκτελεστεί κυρίως με την 
επιλογή έργων έρευνας και ανάπτυξης προκειμένου τα έργα 
αυτά να είναι δυνατόν να επωφεληθούν από την κοινοτική 
συμμετοχή- ότι η Επιτροπή οφείλει να παροτρύνει την 
υποβολή προτάσεων για παρόμοια έργα, με τη συνήθη διαδι­
κασία των προσκλήσεων προς υποβολή προτάσεων που δημο­
σιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινο­
τήτων 
ότι είναι σκόπιμο να προβλεφθεί επίσης ειδική διαδικασία 
που αποβλέπει στη διατήρηση ορισμένης ευελιξίας η οποία 
επιτρέπει στην Επιτροπή, ενόψει της συνεχούς εξέλιξης και 
της σταδιακής επίσπευσης της τεχνολογικής προόδου, να 
λαμβάνει επίσης υπόψη τις αυθόρμητες προτάσεις που συμβι­
βάζονται προς τους στόχους του προγράμματος· 
ότι κατά την επιλογή των έργων που πρόκειται να πραγματο­
ποιηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος πρέπει να αποδί­
δεται ιδιαίτερη προσοχή στην αρχή της οικονομικής και 
κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας, στο διακρατικό χαρα­
κτήρα των έργων καθώς και στη χορηγητέα ενίσχυση στις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις· 
ότι η Επιτροπή είναι σε θέση να προτείνει και το Συμβούλιο 
να εγκρίνει συμπληρωματικά προγράμματα προσφεύγοντας 
στα μέσα που προβλέπονται στα άρθρα 130 Κ, 130 Λ ή 130 Ν 
της συνθήκης, μόνο με βάση την εμπειρία που έχει αποκτηθεί 
κατά την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος εφόσον αυτά 
(') ΕΕαριθ. L 185 της 15.7. 1988, σ. 33. συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του προγράμματος, 
σύμφωνα με τη δυνατότητα που παρέχει το άρθρο 2 παράγρα­
φος 2 της απόφασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ 
ότι σύμφωνα με το άρθρο 130 Ζ της συνθήκης, οι δράσεις που 
αναλαμβάνει η Κοινότητα προκειμένου να ενισχυθούν οι 
επιστημονικές και τεχνολογικές βάσεις της ευρωπαϊκής βιο­
μηχανίας και για να ευνοηθεί η ανάπτυξη της ανταγωνιστι­
κότητας της, καλύπτουν τη συνεργασία στον τομέα της έρευ­
νας και τεχνολογικής ανάπτυξης με τις τρίτες χώρες και 
τους διεθνείς οργανισμούς· ότι η συνεργασία αυτή μπορεί 
να αποβεί ιδιαίτερα εποικοδομητική για την ανάπτυξη του 
παρόντος προγράμματος· 
ότι είναι ανάγκη,όπως προβλέπεται στο παράρτημα II της 
απόφασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ, να υπάρξει συμβολή στην 
ανάπτυξη νέων ενεργειακών μορφών οι οποίες να είναι οικο­
νομικά βιώσιμες και σέβονται περισσότερο το περιβάλλον· 
ότι ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής Επιστημονικής και 
Τεχνικής Έρευνας (CREST), 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: 
Άρθρο 1 
Θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα στον 
τομέα της μη πυρηνικής ενέργειας υλικών όπως ορίζεται στο 
παράρτημα Ι, για περίοδο πέντε ετών, από 1ης Ιανουαρίου 
1990. 
Άρθρο 2 
1. Το ποσό των κοινοτικών δαπανών, που κρίνεται αναγκαίο 
για την εκτέλεση του προγράμματος που θεσπίζεται με την 
παρούσα απόφαση, ανέρχεται σε 157 εκατομμύρια Ecu. Από 
το ποσό αυτό αφαιρούνται 1,57 εκατομμύρια Ecu για τη 
συγκεντρωτική δράση διάδοσης και αξιοποίησης των αποτε­
λεσμάτων. Το ποσό που μειώνεται κατά τον τρόπο αυτό σε 
155,43 εκατομμύρια Ecu καλύπτει τις δαπάνες προσωπικού 
που δεν είναι δυνατόν να υπερβαίνουν το 7%. Η ενδεικτική 
κατανομή των ποσών αυτών περιλαμβάνεται στο παράρτη­
μα II. 
2. Στην περίπτωση που το Συμβούλιο λάβει απόφαση, κατ'ε-
φαρμογή του άρθρου 1 παράγραφος 4 της απόφασης 90/221/ 
Ευρατόμ, ΕΟΚ, η παρούσα απόφαση προσαρμόζεται ώστε να 
ληφθεί υπόψη η απόφαση που έχει ληφθεί. 
3. Η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή καθορίζει τις 
διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος. 
Άρθρο 3 
Οι τρόποι εκτέλεσης του προγράμματος καθορίζονται στο 
παράρτημα III. 
Άρθρο 4 
Το ποσοστό της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινό­
τητας καθορίζεται σύμφωνα με το παράρτημα IV της απόφα­
σης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ. 
16. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 174/79 
Άρθρο 5 
1. Κατά τη διάρκεια του έτους 1992, η Επιτροπή προβαίνει 
σε επανεξέταση του προγράμματος και διαβιβάζει έκθεση 
σχετικά με τα αποτελέσματα της εν λόγω επανεξέτασης προς 
το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία συνο­
δεύεται, ενδεχομένως, από προτάσεις τροποποιήσεων. 
2. Κατά τη λήξη του προγράμματος, η Επιτροπή αξιολογεί 
τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί. Διαβιβάζει σχετική 
έκθεση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
3. Οι εκθέσεις συντάσσονται με βάση τους στόχους που 
καθορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης και 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 4 της 
απόφασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ. 
Άρθρο 6 
1. Η Επιτροπή διασφαλίζει την εκτέλεση του προγράμμα­
τος. Επικουρείται από επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα, 
στο εξής καλούμενη «η επιτροπή», που αποτελείται από τους 
αντιπροσώπους των κρατών μελών και προεδρεύεται από τον 
αντιπρόσωπο της Επιτροπής. 
2. Οι συμβάσεις που συνάπτονται από την Επιτροπή διέπουν 
τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις κάθε μέρους, συμπερι­
λαμβανόμενων των διαδικασιών διάδοσης, προστασίας και 
αξιοποίησης των αποτελεσμάτων της έρευνας, σύμφωνα με 
τις διατάξεις που έχουν θεσπιστεί κατ'εφαρμογή του 
άρθρου 130 Ι δεύτερο εδάφιο της συνθήκης. 
3. Κάθε χρόνο καταρτίζεται και αναπροσαρμόζεται, κατά 
περίπτωση, πρόγραμμα εργασιών που καθορίζει τους λεπτο­
μερείς στόχους και τον τύπο των έργων που πρέπει να αναλη­
φθούν, καθώς και τις αντίστοιχες δημοσιονομικές διατάξεις 
που πρέπει να θεσπιστούν. Η Επιτροπή καταρτίζει τις 
προσκλήσεις προς υποβολή προτάσεων έργων με βάση τα 
ετήσια προγράμματα εργασιών. 
Άρθρο 7 
1. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγρα­
φος 1, ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν 
λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. 
Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσα 
σε προθεσμία που μπορεί να ορίζει ο πρόεδρος ανάλογα με 
τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. Η γνώμη διατυπώνεται 
με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγρα­
φος 2 της συνθήκης για την έκδοση των αποφάσεων τις 
οποίες το Συμβούλιο καλείται να λάβει μετά από πρόταση της 
Επιτροπής. Κατά τις ψηφοφορίες στο πλαίσιο της επιτροπής, 
οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται 
σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει 
μέρος στην ψηφοφορία. 
2. Η Επιτροπή θεσπίζει τα προβλεπόμενα μέτρα, όταν αυτά 
είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής. 
3. Εάν τα προβλεπόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη 
γνώμη της επιτροπής, ή εάν δεν έχει διατυπωθεί σχετική 
γνώμη, η Επιτροπή υποβάλλει αμέσως προς το Συμβούλιο 
πρόταση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το 
Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία. Άρθρο 8 
1. Η διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 7 εφαρμόζεται 
για: 
— την κατάρτιση και την αναπροσαρμογή των προγραμμά­
των εργασιών που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγρα­
φος 3, 
— την αξιολόγηση των έργων που αναφέρονται στο σημείο 2 
του παραρτήματος III, καθώς και του προβλεπόμενου 
ποσού της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής, 
εφόσον τα έργα αυτά υποβάλλονται με τη συνήθη διαδι­
κασία που αναφέρεται στο σημείο 4 του παραρτήματος III 
και το εν λόγω ποσό υπερβαίνει τα 5 εκατομμύρια Ecu, 
— την αξιολόγηση όλων των έργων που υποβάλλονται με 
την έκτακτη διαδικασία που αναφέρεται στο σημείο 4 του 
παραρτήματος III, καθώς και του προβλεπόμενου ποσού 
της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής, 
— τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αξιολόγηση του 
προγράμματος. 
2. Η Επιτροπή μπορεί να ζητεί τη γνώμη της επιτροπής για 
κάθε ζήτημα που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του προγράμ­
ματος. 
3. Η Επιτροπή ενημερώνει την επιτροπή σχετικά με: 
— την πρόοδο του προγράμματος, 
— τα σχέδια προσκλήσεων προς υποβολή προτάσεων έργων 
που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3, 
— τα έργα, που αναφέρονται, στο σημείο 2 του παραρτή­
ματος III, που υποβάλλονται με τη συνήθη διαδικασία, 
για τα οποία η συμμετοχή της Κοινότητας δεν υπερβαίνει 
τα 5 εκατομμύρια Ecu, καθώς και τα αποτελέσματα της 
αξιολόγησης τους, 
— τα συνοδευτικά μέτρα, που αναφέρονται στο σημείο 2 του 
παραρτήματος III, 
— τις συντονισμένες δράσεις, που αναφέρονται στο σημείο 2 
του παραρτήματος III. 
Άρθρο 9 
Κατά την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος είναι επίσης 
δυνατόν να αποφασιστούν, αν παραστεί ανάγκη, συμπλη­
ρωματικά προγράμματα κατά την έννοια του άρθρου 130 Κ, 
συμμετοχές κατά την έννοια του άρθρου 130 Λ και κοινές 
επιχειρήσεις ή κάθε άλλη δομή κατά την έννοια του άρθρου 
130 Ν της συνθήκης. 
Άρθρο 10 
Στις περιπτώσεις που η συνεργασία με τρίτες χώρες και διε­
θνείς οργανισμούς που αποβλέπει στην επίτευξη των στόχων 
του παρόντος προγράμματος απαιτεί νομικές δεσμεύσεις 
μεταξύ της Κοινότητας και των ενεχόμενων τρίτων μερών, η 
Επιτροπή εξουσιοδοτείται, σύμφωνα με το άρθρο 130 Μ της 
συνθήκης, να διαπραγματεύεται διεθνείς συμφωνίες για τον 
καθορισμό των κανόνων που διέπουν την συνεργασία αυτή. 
Αριθ. C 174/80 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 16. 7. 90 
Η απόφαση για τη σύναψη των εν λόγω συμφωνιών θεσπίζεται Άρθρο 11 
σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 130 Ο 
παράγραφος 2 της συνθήκης. Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
Επιστημονικοί και τεχνικοί στόχοι και περιεχόμενο 
Οι προσανατολισμοί του τρίτου προγράμματος-πλαισίου, οι επιστημονικοί και τεχνικοί στόχοι που εξυπηρετεί και 
τα κίνητρα από τα οποία εμπνέεται αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του παρόντος ειδικού προγράμματος. 
Η παράγραφος 5Α του παραρτήματος II του εν λόγω προγράμματος-πλαισίου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του 
παρόντος ειδικού προγράμματος. 
Η έρευνα για την εκπόνηση μοντέλων είναι ένα πεδίο οριζόντιας έρευνας που συντελεί στο να καταστεί δυνατή η 
αξιολόγηση στρατηγικών τεχνολογίας. 
Στη βάση και κάτω από το φως των προαναφερθέντων στοιχείων, γίνεται πιο κάτω η αναλυτική περιγραφή του 
περιεχομένου του παρόντος ειδικού προγράμματος. 
Πεδίο 1: Ανάλυση των στρατηγικών και εκπόνηση μοντέλων 
Στόχος των δραστηριοτήτων εκπόνησης μοντέλων είναι να καθορισθούν στρατηγικές Ε&Α στον τομέα της ενέργειας 
και να αναλυθούν οι εθνικές ή κοινοτικές πολιτικές που αφορούν την ενέργεια και το περιβάλλον. Το διαθέσιμο 
δυναμικό του προγράμματος θα επεκταθεί στην εκπόνηση ενεργειακών προβλέψεων και στην αξιολόγηση των 
ενεργειακών πολιτικών, με την εισαγωγή των νέων παραμέτρων «Περιβάλλον» και «Εσωτερική αγορά». Θα αναπτυχ­
θούν νέα σχέδια που δεν προβλέπονται ή καλύπτονται ανεπαρκώς από προηγούμενες δραστηριότητες. 
Ανάλυση των στρατηγικών 
Τα μοντέλα θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση του στρατηγικού ρόλου της απόδοσης ενέργειας σε επίπεδο 
ζήτησης και προσφοράς και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προκειμένου να μειωθούν οι καταστροφικές συνέπειες 
που έχει στο περιβάλλον η παραγωγή και η χρησιμοποίηση ενέργειας. Έμφαση θα δοθεί στις εκπομπές αερίων που 
οφείλονται στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, ειδικότερα στο διοξείδιο του άνθρακα. Θα προσφερθούν εναλλακτικές 
δυνατότητες ενεργειακής πολιτικής που θα λαμβάνουν υπόψη τους διαφορετικές δυνατότητες περιορισμού του 
διοξειδίου του άνθρακα. 
Ανάπτυξη νέων μεθόδων 
Αντικείμενο αποτελεί εν προκειμένω η έρευνα των αρχών σχεδιασμού για να ερμηνευθούν οι συνέπειες της εσωτερικής 
αγοράς στο ενεργειακό σύστημα, οι κοινωνικοί περιορισμοί που ενέχονται στην λήψη αποφάσεων για την εφαρμογή 
πολιτικής, για να αντιμετωπιστούν παράγοντες αβεβαιότητας και τα οικονομικά αποτελέσματα των διαφορετικών 
μοντέλων πολιτικής. Νέα μέσα εργασίας θα δοκιμαστούν και θα διατεθούν προς πρακτική χρήση για την ανάλυση 
των στρατηγικών. 
Πεδίο 2: Ελάχιστης ρύπανσης παραγωγή ενέργειας από ορυκτές πηγές 
Η έρευνα στο πεδίο αυτό στοχεύει στη μείωση των δυσμενών επιπτώσεων που έχει για το περιβάλλον η ευρεία 
χρήση ορυκτών καυσίμων. Οι δύο κατηγορίες δραστηριοτήτων που προβλέπονται θα περιλάβουν εξ αρχής την 
εκτέλεση πειραμάτων στους τομείς των προηγμένων τεχνολογιών για την παραγωγή ενέργειας και τη δέσμευση 
του C02. Θα διεξαχθεί τεχνικοοικονομική αξιολόγηση των διαφόρων μεθόδων εκ παραλλήλου με την ανάπτυξη 
γεωφυσικών μεθόδων και εργαλείων. Με βάση τα πορίσματα των τεχνικοοικονομικών αξιολογήσεων θα επιτελεσθεί 
περαιτέρω πειραματικό έργο για τα πλέον ελπιδοφόρα για τη συγκράτηση και διάθεση του C02 συστήματα παραγωγής 
ενέργειας υψηλής απόδοσης. 
Παραγωγή ενέργειας από ορυκτές πηγές με τη χρησιμοποίηση προηγμένων τεχνολογιών 
Στόχος είναι η χρησιμοποίηση προηγμένων τεχνολογιών για την αύξηση της απόδοσης κατά την παραγωγή ενέργειας 
από ορυκτές πηγές. Οι εργασίες θα αποσκοπούν στη διαπίστωση της τεχνικής σκοπιμότητας και του κόστους αυτών 
16. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 174/81 
των προηγμένων τεχνολογιών — κόστος παραγωγής kWh, κόστος κεφαλαίου. Οι εργασίες αυτές θα συμβάλουν στην 
ανάπτυξη συστημάτων υψηλής απόδοσης μετατροπής και πολλαπλών κύκλων για την παραγωγή ηλεκτρισμού από 
ορυκτά καύσιμα με δυνατότητα απόδοσης 50% ή περισσότερο, έναντι του σημερινού ποσοστού ύψους 38%, 
προκειμένου να μειωθεί το διοξείδιο του άνθρακα που προκύπτει ανά παραγόμενη kWh και να αναπληρωθούν οι 
απώλειες ενέργειας και οι δαπάνες που σχετίζονται με τα μέτρα ελαχιστοποίησης των εκπομπών ρύπων. Προς το 
σκοπό αυτό θα μελετηθεί η δυνατότητα ανάπτυξης της καύσης ορυκτών καυσίμων με ανακύκλωση οξυγόνου και 
διοξειδίου του άνθρακα, λόγω των πιθανών επιδράσεων της στην αποδοτικότητα και τον περιορισμό των εκπομπών 
ρύπων. 
Μείωση των εκπομπών ρύπων 
Στόχος είναι να μειωθούν οι εκπομπές ρύπων επιτυγχάνοντας τη συγκράτηση και την ασφαλή διάθεση τους. Δύο 
είναι τα επιμέρους στοιχεία του έργου: πρώτον, τεχνικοοικονομική αξιολόγηση και τεχνικές μελέτες για την 
ελαχιστοποίηση παραγωγής ρύπων από συστήματα παραγωγής ενέργειας με ορυκτά καύσιμα και κατά την παραγωγή 
μεθανόλης και υδρογόνου από ορυκτά καύσιμα. Το έργο μπορεί επίσης να αφορά έρευνα και ανάπτυξη των καταλυτών 
που χρησιμοποιούνται για την μείωση των ρύπων στις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με ορυκτά καύσιμα 
και στα διυλιστήρια πετρελαίου. Δεύτερον, η ανάπτυξη ασφαλούς και μόνιμης γεωλογικής αποθήκευσης διοξειδίου 
του άνθρακα σε νέους ταμιευτήρες, όπως επίσης και σε εξαντλημένα ή υπό εκμετάλλευση κοιτάσματα πετρελαίου 
και φυσικού αερίου. Περιλαμβάνεται εν προκειμένω η έρευνα της αλληλεπίδρασης του διοξειδίου του άνθρακα με 
τις ανόργανες ουσίες των γεωλογικών τοποθεσιών. Θα μελετηθεί εξάλλου η αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα 
στο βάθος των ωκεανών. Προς υποστήριξη αυτού του τμήματος του προγράμματος θα αναπτυχθούν προηγμένες 
γεωφυσικές μέθοδοι και εργαλεία για την αξιολόγηση της αποθήκευσης του C02, τη διερεύνηση για κοιτάσματα 
υδρογονανθράκων και τις τεχνικές κατασκευής ταμιευτήρων. Θα μελετηθούν επίσης ο καθαρισμός, η απορρόφηση 
ή άλλες μέθοδοι διαχωρισμού του C02 από ορυκτά πτητικά αέρια και η εν συνεχεία δέσμευση του C02. 
Πεδίο 3: Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 
Στόχος είναι να επιταχυνθούν οι τεχνικές δυνατότητες και να προετοιμαστούν για την έγκαιρη ενσωμάτωση στην 
αγορά όλες οι πλέον ελπιδοφόρες τεχνικές λύσεις. Οι επί μέρους στόχοι εντάσσονται σ'ένα συνολικό σύστημα με 
στόχο την αύξηση της απόδοσης μετατροπής των συστημάτων ηλιακής, αιολικής, υδραυλικής, γεωθερμικής ενέργειας 
και βιομάζας, μείωσης του κόστους τους και βελτίωσης της ελκυστικότητας τους για τους ερευνητές, τη βιομηχανία 
και τους καταναλωτές. 
Η ηλιακή οικία 
Στόχος της δράσης αυτής είναι να συμβάλει στην ανάπτυξη των αρχών σχεδιασμού εγκαταστάσεων ηλιακής και 
φωτοβολταϊκής ενέργειας σε νέα και παλαιά κτίρια και κατοικίες. Η έρευνα θα στοχεύει στη μεγιστοποίηση της 
χρήσης της ηλιακής ακτινοβολίας και της θερμότητας του περιβάλλοντος για τη θέρμανση και την παραγωγή 
ενέργειας, στα κτίρια αυτά, προσφέροντας βελτιωμένες συνθήκες ζωής ή/και εργασίας στους ενοίκους και κάνοντας 
χρήση αλληλοπροσαρμοζόμενων και οικονομικά αποδοτικών δομικών στοιχείων. 
Έμφαση θα δοθεί στην περαιτέρω ανάπτυξη δομικών στοιχείων ηλιακής ενέργειας, των σχεδίων και συσκευών 
θερμοσυσσώρευσης και στην ανάπτυξη και ολοκλήρωση των φωτοβολταϊκών κυττάρων και προσαρμοζόμενων 
δομικών στοιχείων. Οι αρχές σχεδιασμού και πρότυπα πειραματικά συστήματα θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο μιας 
ευρύτερης προσπάθειας προώθησης της ηλιακής αρχιτεκτονικής σε σύγχρονα και σταδιακά αναπροσαρμοζόμενα 
κτίρια και στην ευρύτερη χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών στην αρχιτεκτονική. 
Ενεργειακοί σταθμοί ανανεώσιμων πηγών ενέργειας 
Στόχος είναι η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για μελλοντικές εφαρμογές μεγάλης κλίμακας από 
κοινής ωφελείας επιχειρήσεις ηλεκτρισμού, όπως π.χ. η ανάπτυξη δικτύου ηλεκτροπαραγωγών σταθμών ηλιακής 
ενέργειας, ανεμογεννητριών, συστημάτων παραγωγής ενέργειας από τα κύματα, από παλιρροιακή ενέργεια και μικρών 
υδροηλεκτρικών συστημάτων, περιλαμβανομένης της περιβαλλοντικά σκόπιμης αποθήκευσης και των εφεδρικών 
συστημάτων, όπως π.χ. υδρογόνο παραγόμενο με ηλιακή ενέργεια και ενέργεια από βιολογικά καύσιμα. 
Η έρευνα θα αποσκοπεί στην περαιτέρω μείωση του κόστους με την αριστοποίηση του μεγέθους και της τεχνολογίας 
μεγάλων ανεμογεννητριών. Περιλαμβάνεται εν προκειμένω η ανάπτυξη νέων υλικών και δομικών μερών. π.χ. 
συνθέτων πτερυγίων, κριτηρίων σχεδιασμού και τέλος ενός συνόλου νέων πειραματικών συστημάτων. 
Θα διεξαχθεί έρευνα με στόχο την αριστοποίηση δικτύων φωτοβολταϊκών συστημάτων και των αντιστοίχων δομικών 
στοιχείων. Έμφαση θα δοθεί στην περαιτέρω βελτίωση της απόδοσης και του κόστους των ηλιακών κυττάρων. Οι 
εργασίες στους τομείς της θερμοηλιακής ενέργειας, της παραγωγής ενέργειας από κύματα και την παλίρροια θα 
περιοριστούν σε μελέτες και την προκαταρκτική έρευνα. Προσπάθειες θα καταβληθούν για την ανάλυση της 
συνδυασμένης χρήσης διαφόρων συστημάτων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές για μελλοντικά συστή­
ματα κοινής ωφελείας. 
Αριθ. C 174/82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 16. 7. 90 
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την ηλεκτροδότηση στην ύπαιθρο, τοπικά διαθέσιμα καύσιμα και υδροδότηση 
Όσον αφορά την ηλεκτροδότηση και υδροδότηση ο στόχος είναι να προσφερθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση 
για την ανάπτυξη της υπαίθρου. Πρόκειται για τα αυτόνομα συστήματα παραγωγής ενέργειας στην ύπαιθρο με τη 
χρησιμοποίηση φωτοβολταϊκής και αιολικής ενέργειας (ηλεκτροδότηση απομακρυσμένων κατοικιών και νέων 
αγροβιομηχανικών επιχειρήσεων, ηλιακές υδραντλίες, αφαλάτωση θαλασσίου νερού με ηλιακή ενέργεια κ.λπ.). 
Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο θα αποτελέσει η ανάπτυξη διατάξεων αποθήκευσης ηλεκτρισμού για τα εν λόγω 
συστήματα εκτός δικτύου. Όσον αφορά τα τοπικά διαθέσιμα καύσιμα θα αναπτυχθεί περαιτέρω η χρήση τοπικά 
παραγομένων καταλοίπων βιομάζας και ενεργοπαραγωγών καλλιεργειών για οικονομικά αποδοτικά και συμβατά με 
το περιβάλλον συστήματα παραγωγής ενέργειας, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν επιτόπου ή από τοπικά δίκτυα. 
Ένα σημαντικό θέμα θα αποτελέσει η συνδυασμένη χρήση των συστημάτων αυτών και η ενσωμάτωση τους σε άλλα 
συστήματα ανανεώσιμων πηγών. Θα ληφθούν ειδικότερα υπόψη οι ανάγκες των περιοχών της υπαίθρου, π.χ. των 
μεσογειακών κρατών μελών της Κοινότητας και ορισμένων αναπτυσσομένων χωρών. 
Γεωθερμική ενέργεια 
Ο κύριος στόχος είναι η επιλογή μιας τοποθεσίας δοκιμών και εν συνεχεία η ανάπτυξη ενιαίου ευρωπαϊκού 
πρωτοτύπου συστήματος παραγωγής ενέργειας από θερμά ξηρά πετρώματα. Μετά την επιλογή της τοποθεσίας ο 
κύριος σκοπός θα είναι η κατασκευή και διαχείριση τεχνητού ταμιευτήρα με πρότυπο τα φυσικά ρήγματα του 
υπεδάφους. Οι επιστημονικές μελέτες θα επικεντρωθούν στον εντοπισμό των ρωγμών, την ανάπτυξη και διαχείριση 
των ταμιευτήρων και τις αλληλεπιδράσεις ύδατος πετρώματος. 
Η διάβρωση και εναπόθεση αλάτων θα μελετηθεί τόσο για υψηλής όσο και για χαμηλής ενθαλπίας συστήματα, όπως 
επίσης και τα προβλήματα που σχετίζονται με την επαναδιοχέτευση χρησιμοποιηθέντων υγρών, με στόχο να 
διευρυνθεί η δυνατότητα διάθεσης κατάλληλων γεωθερμικών πόρων. 
Επιπλέον, θα μελετηθεί η γεωλογία μεγάλου βάθους στην Ευρώπη προκειμένου να επιτευχθεί η καλύτερη κατανόηση 
των διαδικασιών που έχουν οδηγήσει στον σχηματισμό ταμιευτήρων γεωθερμικής ενέργειας και υδρογονανθράκων. 
Θα δοκιμασθούν νέες τεχνικές πρόκλησης και επεξεργασίας σεισμικών κυμάτων. 
Πεδίο 4: Χρησιμοποίηση και διατήρηση ενέργειας 
Νέοι τρόποι μετατροπής ενέργειας 
Ο γενικός στόχος είναι η ανάπτυξη υψηλής απόδοσης και καθαρής ηλεκτροχημικής ενέργειας συστημάτων μετατρο­
πής για την ηλεκτροπαραγωγή, τη συμπαραγωγή, την παραγωγή υδρογόνου και μεθανόλης, τη μεταφορά, καθώς και 
οι βιομηχανικής χρήσης ηλεκτροχημικοί αντιδραστήρες. 
Όσον αφορά τα μεγάλα στοιχεία καυσίμων για την ηλεκτροπαραγωγή, τη συμπαραγωγή και τους κινητήρες σκαφών, 
ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι να αναπτυχθούν σταθμοί παραγωγής ενέργειας, τάξεως μεγέθους μεγαβάτ (MW) 
από στοιχεία στερεού οξειδίου (SOFC) και τετηγμένων ανθρακικών αλάτων (MCFC) που χρησιμοποιούν ως καύσιμα 
πετρέλαιο, φυσικό αέριο ή άνθρακα. Ο σκοπός είναι να αναπτυχθούν σταθμοί στοιχείων καύσης οι οποίοι σε σχέση 
με τα συμβατικά συστήματα και μπορούν να επιφέρουν εξοικονόμηση ενέργειας ύψους 30% μέχρι 40% και 10-100 
φορές λιγότερη ρύπανση. Οι τελικοί στόχοι είναι η ανάπτυξη πρωτοτύπου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής από στοιχεία 
στερεού οξειδίου (SOFC) ισχύος 20 kW, που εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο για μονάδες συμπαραγωγής ισχύος 
200 kW προς βιομηχανική χρήση μέχρι το 1997, καθώς και η ανάπτυξη πρωτοτύπων ηλεκτροπαραγωγών σταθμών 
MCFC εσωτερικής και εξωτερικής μετατροπής, αντίστοιχης ισχύος 10 και 100 kW. 
Μικρά στοιχεία καύσης μεθανόλης και υδρογόνου ισχύος 20-50 kW θα αναπτυχθούν για την παραγωγή και μεταφορά 
ηλεκτρικής ενέργειας σε μικρή κλίμακα. 
Έρευνα θα πραγματοποιηθεί επίσης για καθαρές και εξοικονομούσες ενέργεια μεθόδους παραγωγής από υδρογόνο 
και μεθανόλη με τεχνολογίες που θα βασίζονται στα στοιχεία στερεού οξειδίου, που όσον αφορά το υδρογόνο θα 
πρέπει να οδηγήσουν σε εξοικονόμηση ηλεκτρισμού ύψους 40 %. Θα μελετηθούν επίσης οι βιομηχανικής εκμετάλλευ­
σης ηλεκτροχημικοί αντιδραστήρες για την παραγωγή χημικών συστατικών μέσω ηλεκτρόλυσης και οξείδωσης. 
Τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας 
Ο σκοπός είναι η ανάπτυξη και η βελτίωση τεχνολογιών που αναμένεται ότι θα έχουν μείζονα αποτελέσματα στην 
εξοικονόμηση θερμότητας και ηλεκτρισμού καθώς και στη μείωση της ρύπανσης. Οι τεχνολογίες θα πρέπει να 
οδηγήσουν σε εξοικονόμηση ενέργειας ύψους 20-25 % στο νέο εξοπλισμό, τα κτίρια και τις μεθόδους παραγωγής. 
Οι τρέχουσες εργασίες έχουν καταστήσει δυνατό τον καθορισμό νέων στόχων για την εξοικονόμηση ενέργειας στη 
βιομηχανία. Η εντατικοποίηση και η ολοκλήρωση της παραγωγής θα επεκταθούν σε θέματα περιβάλλοντος. 
Αποτέλεσμα είναι η θέσπιση των ακολούθων προτεραιοτήτων σε στενή συνεργασία με τη βιομηχανία: βασικά 
λειτουργικά μέρη, όπως π.χ. εναλλάκτες θερμότητας, εντατικοποίηση της παραγωγής, χημικοί αντιδραστήρες, 
ολοκλήρωση της παραγωγής που επιφέρει εξοικονόμηση ενέργειας και μειωμένη ρύπανση, εξοπλισμοί μετατροπής 
ενέργειας, όπως π.χ. η καταλυτική καύση, οι βιομηχανικές θερμαντλίες υψηλής θερμοκρασίας για τη θέρμανση και 
την ψύξη, περιλαμβανομένου του προβλήματος των υποκατάστατων χλωροφθορανθράκων (CFC) και εξοικονόμηση 
ηλεκτρισμού. 
16.7.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 174/83 
Η έρευνα για την εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια θα περιλάβει το θέμα της παθητικής ψύξης, με στόχο τη 
μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρισμού για την ψύξη, ιδιαίτερα στις νότιες χώρες της Ευρώπης, θα αναπτυχθούν 
νέες τεχνικές φυσικού φωτός για τη μείωση των απαιτήσεων φωτισμού και ψύξης. Όσον αφορά τις θερμαντλίες το 
επιτελούμενο έργο μελλοντικά θα επικεντρωθεί στην ολοκλήρωση των καταλυτικών καυστήρων και φθηνών εναλλα-
κτών θερμότητας μικρού μεγέθους. Η έρευνα των αεροπηκτωμάτων θα επεκταθεί στην ανάπτυξη παραθύρων «φωτοευ­
αίσθητου ενεργοποιούμενου διαφανούς αφρού» (smart transparent foam). Συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας 
του αέρα στα κτίρια αποτελούν ένα νέο θέμα που επίσης θα μελετηθεί, θα αναπτυχθούν νέα συστήματα σχεδιασμού για 
την εξοικονόμηση ενέργειας που να προσφέρουν στους αρχιτέκτονες τα εργαλεία εισαγωγής τεχνικών εξοικονόμησης 
ενέργειας στον οικοδομικό τομέα και την πολεοδομία. 
Ενεργειακή απόδοση στις μεταφορές, περιλαμβανομένων των κατάλληλων υποκατάστατων των συμβατικών καυσίμων 
Στόχος είναι η ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών για υψηλής απόδοσης και καθαρές μεταφορές. Στο πεδίο αυτό, 
όπου θα συμμετέχει η βιομηχανία, η βραχύ-, μέσο- και μακροπρόθεσμη έρευνα θα έχει ως αντικείμενο τους κινητήρες 
καύσης καθώς και τα ηλεκτρικά οχήματα με στοιχεία καύσης και μπαταρίες. Πρόκειται για ενέργεια συμπληρωματική 
προς τις δραστηριότητες επί θεμάτων μεταφορών στο πλαίσιο των προγραμμάτων βιομηχανικών τεχνολογιών και 
τεχνολογίας υλικών. 
Δίδοντας συνέχεια στο έργο που επιτελέσθηκε στο παρελθόν για την αριστοποίηση των κινητήρων καύσης, η έρευνα 
θε περιλαμβάνει: προηγμένους βενζινοκινητήρες, όπως π.χ. κινητήρες πτωχού μείγματος, δίχρονους και κινητήρες 
στρωματοποιημένου φορτίου, συστήματα καταλυτικών μετατροπέων και ενσωμάτωση και αριστοποίηση τους στον 
κινητήρα, συνέχιση της βασικής έρευνας σε θέματα καύσης, κινητήρες εσωτερικής καύσης με τη χρήση καθαρών 
καυσίμων (υδρογόνου, μεθανόλης, πεπιεσμένου φυσικού αερίου (CNG), καυσίμων από βιομάζα). Η έρευνα των 
πετρελαιοκινητήρων θα επικεντρωθεί στην ενεργειακή απόδοση και τη μείωση των εκπομπών αιθάλης και σωματιδίων 
σε μεγέθη που θα απαιτηθούν μελλοντικά. (Συνέχεια της δράσης IDEA — Integrated Diesel European Action — 
Ολοκληρωμένη Ευρωπαϊκή Δράση για την Πετρελαιοκίνηση). 
Η έρευνα των στοιχείων καύσης υδρογόνου από πολυμερή και της ενσωμάτωσης τους στα ηλεκτρικά οχήματα θα 
αποσκοπεί στην επίτευξη αποδοτικότητας 60-65% (3-4 φορές υψηλότερη έναντι των βενζινοκινητήρων). Προκειμέ­
νου να καταστεί επίσης δυνατή η χρήση μεθανόλης και μεθανίου σε αυτά τα ηλεκτρικά οχήματα θα αναπτυχθούν 
μικρού μεγέθους και φθηνοί μετατροπείς μεθανόλης και μεθανίου. Μια άλλη ερευνητική δράση θα αποσκοπεί στη 
χρήση των στοιχείων καυσίμων που οξειδώνουν άμεσα τη μεθανόλη χωρίς ωστόσο να χρειάζονται μετατροπέα. Η 
έρευνα θα επικεντρωθεί στην αύξηση της ισχύος μέχρι 1 kWh έως το 1994. 
Η έρευνα θα αποσκοπεί να αυξηθεί σε 20 kWh η ισχύς των νέων μπαταριών λιθίου με ηλεκτρολύτες από πολυμερή 
και την ενσωμάτωση των μπαταριών αυτών σε ηλεκτρικά οχήματα που να προσφέρουν ακτίνα δράσης 300 km με 
μία φόρτιση. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
Ενδεικτική κατανομή των δαπανών για την περίοδο 1990-1994 
Πεδίο 1: Ανάλυση στρατηγικών και εκπόνηση μοντέλων 
Πεδίο 2: Ελαχίστης ρύπανσης παραγωγή ενέργειας από ορυκτές πηγές 
Πεδίο 3: Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 
Πεδίο 4: Χρησιμοποίηση και διατήρηση ενέργειας (σε%) 
5-7 
20-30 
30-40 
30-40 
Η κατανομή δαπανών μεταξύ των διαφόρων ερευνητικών πεδίων, δεν αποκλείει την δυνατότητα επικάλυψης περισσο­
τέρων του ενός πεδίων από ένα πρόγραμμα. 
Α^ΟΡ^ Εζιοττ^^^^ο^^ ^7^0 
Τ^όζ^^^^^^^ο^ζ^ν^^^ 
^ ^Επιτροπή θέτει σε εφαρμογή το πρόγραμμα με ^αση το επιστημονικό και τεχνικό περιεχόμενο που ορίζεται 
στο παράρτημα^ 
^ Οι τρόποι εκτέλεσης του προγράμματος, που αναφέρονται στο άρθρο 3,καλυπτουντα έργα έρευνας και τεχνολογία 
κης ανάπτυξης, τα συνοδευτικά μέτρα και τις συντονισμένες δράσεις 
Ταεργααποτελουναντικειμενοσυμ^ασεωνκοινης δαπάνης στοντομεα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
Τασυνοδευτικα μέτρα συνίστανται στην εφαρμογή των μέσων που εξασφαλίζουν την καλή τεχνική εκτέλεση, 
τη διαχείριση και την αξιολόγηση του προγράμματος, καθώς και την κατάλληλη διάδοση των αποτελεσμάτων 
και τηδυνατοτητα πρόσβασης σ^αυτα,τοσυντονισμο,τηνκαταρτιση και τη ευαισθητοποίηση τωνσυμμετεχοντων 
στο πρόγραμμα 
Οι συντονισμένες δράσεις είναι εκείνες που καθορίζονται στο δημοσιονομικό κανονισμό 
3 Οι συμμετέχοντες στα έργα πρέπει να είναι φυσικαηνομικα πρόσωπα εγκατεστημένα στην Κοινότητα, όπως 
πανεπιστημια,οργανισμοι έρευνας και βιομηχανικές επιχειρησεις,συμπεριλαμ^ανομενων των μικρομεσαίων 
επιχειρησεων,ητων ενώσεων των τελευταιων,και ιδίως των Ευρωπαϊκών Ομίλων Οικονομικού Σκοπού ^ΕΟΟΣ^ 
Ταφυσικαηνομικα πρόσωπα πουειναιεγκατεστημενα τις χωρεςπουεχουν συνάγει με την Κοινότητα συμφωνίες 
σε θέματα επιστημονικής και τεχνικής έρευνας, μπορούν να συμμετάσχουν στα έργα που αναλαμβάνονται στο 
πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, με ρ^αση το κριτήριο του αμοιβαίου συμφέροντος Οι κατ^αυτον τον τρόπο 
επιλεγόμενοι συμβαλλόμενοι δεν επωφελούνται της χρηματοδοτικής συμμέτοχης της Κοινότητας, συμμετέχουν 
δε στις γενικές διοικητικές δαπάνες 
4 Ταεργα επιλέγονται συμφωνά με την ακόλουθη σειρά προτεραιότητας, καιηπρωτη μεν μέθοδος αποτελεί τον 
κανόνα, ενωηδευτερη την εξαίρεση 
Οι συμμετεχοντεςστα έργα επιλέγονται με ρ^αση τη συνήθη διαδικασιατωνπροσκλησεωνπροςυπο^ολη 
προτάσεων που αναφέρεται στο αρθρο^παραγραφος^,ηοποια δημοσιεύεται στην^^σ^^^^^^^^^ 
ΗΕπιτροπη μπορεί, έξαλλου, να εγκρίνει προτάσεις, συμφωνά με έκτακτη διαδικασία και υπο τις προϋποθέσεις 
που αναφέρονται κατωτέρω, εφόσον αυτές παρουσιάζουν ιδιαίτερα ευνοϊκές προοπτικές και συμβάλλουν σημα^ 
ντικαστηνπρωτοτυπιατουπροτεινομενουθεματος,στηνκαινοτομιατηςεπιστημονικηςκαιτεχνικηςπροσεγγισης 
και στη μεθοδολογία εκτέλεσης, λαμβάνοντας επίσης υπο^η τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των υποψήφιων 
^ευνοϊκή τεχνική αξιολόγηση των εν λόγω προτάσεων δεν αποτελεί αυτή καθαυτή ικανοποιητική δικαιολογία 
για την έγκριση ενός έργου ^ραγματιηεκτακτη διαδικασία μπορεί να εφαρμοστεί μονό εφόσον ελεγχθεί οτιη 
φύση του έργου, όπως ορίζεται ανωτέρω, δεν δικαιολογεί τη χρήση της κανονικής διαδικασίας πρόσκλησης 
προς υποβολή προτάσεων 
Ηεκτακτη διαδικασία πρεπεινα ολοκληρωθεί πριν τη συνήθη διαδικασία, ούτως ώστε να είναι δυνατόν να 
καθοριστεί με ακρίβεια το διαθέσιμο ποσό της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμέτοχης σταεργα που επιλέγονται 
με τη συνήθη διαδικασία Η ημερομηνία λήξεως για την έκτακτη διαδικασία δημοσιεύεται κάθε χρόνο στην 
Τοποσο της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμέτοχης για ολα τα έργα που εγκρίνονται με Ι^αση την έκτακτη 
διαδικασία αποφασίζεται κάθε χρόνο, ανάλογα με τα έργα που επιλέγονται και συμφωνά με ιδιαίτερα αυστηρά 
κριτηριαποιοτητας Τοποσοαυτο,δενμπορεισε οποιαδήποτε περίπτωση ναυπερ^αινειτο ^^ο,ειναιδε 
δυνατόν να αναθεωρείται κάθε χρόνο με ^αση την κτηθεισα εμπειρία 
^Επιτροπή συντάσσει οδηγό στον οποίο αναφέρονται όλοι οι κανόνες που εφαρμόζονται κατά την έκτακτη 
αυτή διαδικασία προκείμενου να διασφαλίζεται πλήρης διαφάνεια 
^ Στα έργα πρέπει να συμμετέχουν τουλάχιστον δυο ανεξάρτητοι μεταξύ τους εταίροι εγκατεστημένοι σε διαφο^ 
ρετικα κράτη μέλη 
^ ^Επιτροπή μπορεί ναενθαρρυνει τους συμμετεχοντεςνα συγκροτήσουν Ευρωπαϊκό Ομιλο Οικονομικού Σκοπού 
^ΕΟΟΣ^ηνα προβούν σε άλλες ρυθμίσεις για την εκτέλεση έργων, όπως είναι τα έργα μεγάλης κλίμακας που 
επιτρέπουν την αποκεντρωμένη διαχείριση συμφωνά με τις ιδιαιτερότητες του έργου 
7 Οι γνωσειςπου αποκτώνται κατά τηνεκτελεση των εργωνδιαδιδονται, αφενός, στοπλαισιοτου ειδικού 
προγράμματος και, αφετέρου, μέσω συγκεντρωτικής δράσης, συμφωνά με την απόφαση που αναφέρεται στο άρθρο 
4τριτοεδάφιο της απόφασης^Θ^ΡΕυρατομ,ΕΟΚ