B4-0346, 0363, 0387, 0388, 0389, 0398 και 0399/96

Ψήφισμα σχετικά με την κατάσταση στην πρώην Γιουγκοσλαβία

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για την κατάσταση στην πρώην Γιουγκοσλαβία και ειδικότερα σε ό,τι αφορά την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, την κατάσταση στη Δημοκρατία της Κροατίας και την κατάσταση των προσφύγων,

Α. έχοντας υπόψη ότι η ύπαρξη ανεξάρτητων μέσων ενημέρωση έχει κομβική σημασία για τη λειτουργία μιας δημοκρατικής κοινωνίας και έχοντας επίγνωση του γεγονότος ότι η ενδεχόμενη κατάρρευση της υποδομής των ελάχιστων υφισταμένων επαγγελματικών και ανοικτών μέσων ενημέρωσης που πολύ σύντομα να επισυμβεί, θα αποτελέσει ανεπανόρθωτο πλήγμα όσον αφορά την ανάπτυξη μιας ισόρροπης κοινής γνώμης και την επιτυχία της πραγματικής ειρήνης,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι στη Δημοκρατία της Σερβίας ελάχιστες είναι οι ανεξάρτητες εφημερίδες, τα περιοδικά και οι ραδιοφωνικοί σταθμοί και ότι, πρόσφατα, μετά από δικαστική απόφαση, ο ανεξάρτητος τηλεοπτικός σταθμός Στούντιο Β, ετέθη υπό τον έλεγχο του Δημοτικού Συμβουλίου του Βελιγραδίου, χάνοντας έτσι τον ανεξάρτητο χαρακτήρα του,

Γ. επισημαίνοντας ότι οι εκλογές για το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας πρόκειται να λάβουν χώρα το φθινόπωρο του 1996 και ότι η απουσία ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης μπορεί να παρεμποδίσει σοβαρά τις δυνατότητες παρουσίασης όλων των κομμάτων και των προγραμμάτων τους σε ισότιμη βάση ενώπιον του λαού της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ελήφθη κατ'αρχήν απόφαση να περιληφθεί η Δημοκρατία της Κροατίας στο πρόγραμμα PHARE και να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Κροατίας και λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόφαση αυτή ελήφθη αφού εδόθη ιδιαίτερη έμφαση στον σεβασμό της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Πρόεδρος της Κροατίας Τούντζμαν έχει δυό φορές ήδη εμποδίσει την εφαρμογή της απόφασης που έλαβε με μεγάλη πλειοψηφία το Δημοτικό Συμβούλιο του Ζάγκρεμπ για τον διορισμό νέου Δημάρχου του Ζάγκρεμπ, και επισημαίνοντας ότι διόρισε στη θέση αυτή ένα μέλος του κυβερνώντος κόμματός του, της Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης (HDZ), την κ. Marina Matulovic-Dropulic,

ΣΤ. έχοντας υπόψη τα προγράμματα που έχουν επεξεργασθεί οι χώρες υποδοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και που προβλέπουν, από το δεύτερο εξάμηνο του 1996 και μετά, τον εθελούσιο επαναπατρισμό των προσφύγων από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη,

Ζ. έχοντας υπόψη τη συνεδρίαση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων των κρατών μελών που θα πραγματοποιηθεί στις 19 και 20 προσεχούς Μαρτίου στις Βρυξέλλες και όπου θα εξετασθεί το ζήτημα της επιστροφής των προσφύγων της πρώην Γιουγκοσλαβίας,

Η. έχοντας υπόψη το σχέδιο επιχειρήσεων που αφορά τις βιώσιμες λύσεις του παραρτήματος 7 της Γενικής Συμφωνίας Πλαίσιο για την ειρήνη στη Βοσνία- Ερζεγοβίνη και τις περιφερειακές μετακινήσεις για την επιστροφή και τον επαναπατρισμό των προσφύγων που καταρτίσθηκαν από κοινού από την Υπάτη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες και τα κεφάλαια του παραρτήματος 7 της Συμφωνίας του Dayton,

Θ. υπογραμμίζοντας ότι το σχέδιο αυτό θα μπορέσει πραγματικά να λειτουργήσει μόνο εφόσον η Συμφωνία του Dayton τηρηθεί εξ ολοκλήρου, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία, την ελευθερία επιλογής τόπου διαμονής, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη διενέργεια ελεύθερων και δημοκρατικών εκλογών,

Ι. έχοντας υπόψη το γεγονός ότι η κατάσταση απέχει πολύ από του να έχει ομαλοποιηθεί στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και ότι η βοσνιακή δημόσια διοίκηση και οι διεθνείς οργανισμοί δεν είναι σε θέση αυτή τη στιγμή να καλύψουν τις πιεστικές ανάγκες ανεφοδιασμού και στέγασης όλων των προσφύγων,

ΙΑ. ανησυχώντας έντονα για τη συνεχιζόμενη καταστροφή και εμπρησμό σπιτιών και άλλων κτιρίων υπό τα βλέματα της Διεθνούς Κοινότητας, πράγμα που επιδεινώνει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα των προσφύγων,

ΙΒ. έχοντας υπόψη την επείγουσα ανάγκη ανοικοδόμησης των πόλεων και χωριών που καταστράφηκαν στη διάρκεια της σύγκρουσης καθώς και την ανάγκη απομάκρυνσης των ναρκών από μεγάλα τμήματα του εδάφους της πρώην Γιουγκοσλαβίας και κυρίως της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης,

Ι. Σε ό,τι αφορά την ελευθερία των μέσων μαζικής ενημέρωσης

1. εκφράζει την απόλυτη προσήλωσή του στην ύπαρξη και την περαιτέρω ανάπτυξη των ελεύθερων και ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης σε όλες τις χώρες της τέως Γιουγκοσλαβίας, συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, καθώς και του ρόλου που αυτά έχουν να παίξουν στην παγιοποίηση της ειρήνης και την ανάπτυξη μιας ελεύθερης και δημοκρατικής κοινωνίας[semigr ]

2. καλεί την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Σερβίας να δημιουργήσει τις αναγκαίες συνθήκες για την ύπαρξη ελεύθερων και ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης, ιδίως όσον αφορά το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, και καλεί την κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας να παράσχει τις αναγκαίες δυνατότητες σε όλα τα κόμματα που συμμετέχουν στις βουλευτικές εκλογές να παρουσιάσουν ενώπιον του λαού τα προγράμματά τους σε ελεύθερη και ισότιμη βάση[semigr ]

3. θλίβεται βαθύτατα για το γεγονός ότι το Γραφείο Βελιγραδίου του Ιδρύματος Soros υποχρεώθηκε να κλείσει, πράγμα που δεν μπορεί να έχει παρά αρνητική επίπτωση για την εξέλιξη της κοινωνίας των πολιτών[semigr ]

4. καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει και να εντείνει την υποστήριξή της για την επιβίωση και περαιτέρω ανάπτυξη του ελεύθερου και ανεξάρτητου τύπου, της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης σε όλες τις χώρες της τέως Γιουγκοσλαβίας και καλεί την Επιτροπή και ειδικότερα τον κ. Bildt, Ύπατο εκπρόσωπο της διεθνούς κοινότητας να προωθήσουν τα μέσα ενημέρωσης που έχουν ως κύριο στόχο τους την ανοικοδόμηση μιας πολυεθνικής κοινωνίας[semigr ]

5. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν προγράμματα ενίσχυσης, π.χ. προγράμματα ανταλλαγής δημοσιογράφων, μεταξύ των εταιρειών στον τομέα των μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη και των ομολόγων τους στα κράτη της τέως Γιουγκοσλαβίας[semigr ]

6. ζητεί να δοθούν διευκολύνσεις για τα ανεξάρτητα πολυεθνικά μέσα ενημέρωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα ραδιοτηλεοπτικά προγράμματά τους θα λαμβάνονται σε ολόκληρη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη,

7. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει εκ του σύνεγγυς τη δραστηριότητα των κρατικής ιδιοκτησίας μέσων ενημέρωσης και την πολιτική που ακολουθούν οι κυβερνήσεις της Κροατίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και οι περιφερειακές αρχές αυτής της τελευταίας, καθώς και η κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας στον τομέα των μέσων ενημέρωσης[semigr ]

ΙΙ. Σε ό,τι αφορά τον διορισμό του Δημάρχου του Ζάγκρεμπ

8. καλεί τον Πρόεδρο Τούντζμαν και την κυβέρνηση της Κροατίας να αποδεχθούν πλήρως το αποτέλεσμα των δημοκρατικών εκλογών και να σταματήσουν να παρακωλύουν τον διορισμό του δημοκρατικά εκλεγμένου Δημάρχου του Ζάγκρεμπ και καλεί το Συμβούλιο να ασκήσει πίεση στην κροατική κυβέρνηση ώστε να τηρήσει εποικοδομητική στάση στο θέμα[semigr ]

9. τονίζει ότι θα επιτευχθεί περαιτέρω σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κροατίας, εάν η Κυβέρνηση και ο Πρόεδρός της επιδείξουν τον δέοντα σεβασμό για τη δημοκρατία στη χώρα τους και καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να μεριμνήσουν ώστε να διατεθούν τα αναγκαία κεφάλαια στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE, για την πλήρη εγκαθίδρυση και ενδυνάμωση των δημοκρατικών δομών στη Δημοκρατία της Κροατίας[semigr ]

ΙΙΙ. Σε ό,τι αφορά την κατάσταση των προσφύγων

10. διαπιστώνει ότι οι παρούσες συνθήκες για την επιστροφή των προσφύγων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη εξακολουθούν αυτή τη στιγμή να μην είναι οι κατάλληλες για έναν άμεσο και μαζικό επαναπατρισμό[semigr ]

11. καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε η επιστροφή αυτή να πραγματοποιηθεί μέσα σε πνεύμα σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ενδιαφερομένων πληθυσμών και, κυρίως, να φροντίσουν για την απομάκρυνση των ναρκών από το έδαφος, για την ανοικοδόμηση των κατοικιών, για την ανοικοδόμηση ή αποκατάσταση της λειτουργίας των υποδομών νερού και ηλεκτρισμού καθώς και των οδικών υποδομών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης[semigr ]

12. θεωρεί ότι, προς το παρόν, ο επαναπατρισμός πρέπει να γίνεται σε προαιρετική βάση και ότι η δυνατότητα επιστροφής πρέπει να είναι εγγυημένη σε όλους[semigr ]

13. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να καταρτίσουν ένα σύστημα καταμερισμού των δαπανών για την εφαρμογή του σχεδίου επαναπατρισμού και επανεγκατάστασης των προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Η.Ε.[semigr ]

14. καλεί το προσεχές Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων να εργασθεί από κοινού για την εφαρμογή ενός γενικού και συνεκτικού σχεδίου επιστροφής όλων των προσφύγων της πρώην Γιουγκοσλαβίας και, για το εν τω μεταξύ διάστημα, να εγγυηθεί τη δυνατότητα παραμονής στα κράτη μέλη (μέσω κυρίως της παράτασης των αδειών παραμονής)[semigr ]

15. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, στο Συμβούλιο, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια της Γιουγκοσλαβίας, της Σερβίας, της Κροατίας και Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, στο Δημοτικό Συμβούλιο του Ζάγκρεμπ, στον κ. Carl Bildt, ανώτατο εκπρόσωπο της Διεθνούς Κοινότητας, και στην Υπάτη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες.