Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για μέτρα χρηματοδοτικής στήριξης υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) καινοτομίας που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης Πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και την απασχόληση (98/C 108/11) COM(1998) 26 τελικό - 98/0024 (CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 6 Φεβρουαρίου 1998)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130, παράγραφος 3,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής Περιφερειών,

Εκτιμώντας:

(1) ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνήλθε στο Άμστερνταμ στις 16 και 17 Ιουνίου 1997, στο πλαίσιο των μέτρων για τη μείωση της ανεργίας, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ), μεταξύ άλλων, να δημιουργήσουν ένα μηχανισμό παροχής επιχειρηματικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση σχεδίων υψηλής τεχνολογίας των ΜΜΕ 7 ότι με τον τρόπο αυτό, το Συμβούλιο αναγνώρισε όχι μόνο τις σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ των ΜΜΕ, των καινοτομιών και τεχνολογιών και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης, αλλά και το ρόλο των επιχειρηματικών κεφαλαίων στη στήριξη της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης 7

(2) ότι το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την απασχόληση, που συνήλθε στο Λουξεμβούργο στις 20 και 21 Νοεμβρίου 1997, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και την απασχόληση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να ενισχύσει τους πόρους του προϋπολογισμού που διατίθενται για την απασχόληση 7 ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει το συντομότερο δυνατό προτάσεις για νέα χρηματοδοτικά μέσα για τη στήριξη των ΜΜΕ καινοτομίας που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία έγκρισή τους από το Συμβούλιο 7 ότι τα νέα μέσα πρέπει να ενισχύσουν τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για τις Τεχνολογίες (ΕΝΤ), τον οποίο χρηματοδοτεί η ΕΤΕπ και διαχειρίζεται το ΕΤΕ, με τη δημιουργία μιας «θυρίδας επιχειρηματικών κεφαλαίων», τη στήριξη της δημιουργίας διακρατικών κοινών επιχειρήσεων μεταξύ ΜΜΕ στην ΕΕ και τη δημιουργία, στο πλαίσιο του ΕΤΕ, ενός ειδικού ταμείου εγγυήσεων για τη διευκόλυνση της ανάληψης κινδύνων από τους οργανισμούς που χρηματοδοτούν ΜΜΕ 7

(3) ότι η ΕΤΕπ και το ΕΤΕ ανταποκρίθηκαν ήδη στο αίτημα αυτό με τη δημιουργία του ΕΜΤ, ο οποίος θα παρέχει επιχειρηματικά κεφάλαια σε ΜΜΕ τεχνολογίας με τη μεσολάβηση υφιστάμενων εταιρειών κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών 7

(4) ότι στις 9 Δεκεμβρίου 1996, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 97/15/ΕΚ (1) περί θεσπίσεως τρίτου πολυετούς προγράμματος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) στην Ευρωπαϊκή Ένωση 7 ότι τα προγράμματα αυτά αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, να βελτιώσουν την πρόσβαση σε δανειακά και επιχειρηματικά κεφάλαια, να διευκολύνουν την ανάπτυξη ειδικών χρηματοδοτικών μέσων και να τονώσουν την ανάπτυξη αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων για ταχέως αναπτυσσόμενες ΜΜΕ 7

(5) ότι στις 5 Νοεμβρίου 1997, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 97/761/ΕΚ (2) για την έγκριση μηχανισμού υποστήριξης της δημιουργίας διακρατικών κοινών επιχειρήσεων από ΜΜΕ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία είναι μια περιορισμένης έκτασης πρωτοβουλία που αναλήφθηκε στο πλαίσιο του τρίτου πολυετούς προγράμματος για τις ΜΜΕ 7

(6) ότι στις 15 Δεκεμβρίου 1994, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 94/917/ΕΟΚ (3), για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος για τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της επίδειξης (1994-1998), το οποίο προβλέπει ενέργειες για τη βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης της εκμετάλλευσης, της προσαρμογής και της διάδοσης των τεχνολογιών μέσω κατάλληλων κοινοτικών μηχανισμών 7 ότι στις 25 Νοεμβρίου 1996, η Επιτροπή εξέδωσε μια ανακοίνωση σχετικά με το «Πρώτο σχέδιο δράσης για την καινοτομία στην Ευρώπη - Η καινοτομία στην υπηρεσία της ανάπτυξης και της απασχόλησης» (4), η οποία προτείνει την προώθηση της χρηματοδότησης της καινοτομίας στην Ευρώπη, ενθαρρύνοντας ιδίως τις επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων και τις αποκτήσεις συμμετοχών, κυρίως υπό μορφή επενδύσεων εκκίνησης σε επιχειρήσεις καινοτομίας με υψηλό αναπτυξιακό δυναμικό, οι οποίες αποτελούν σημαντική πηγή νέων θέσεων απασχόλησης, και ενισχύοντας τις παρεμβάσεις του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων υπέρ της καινοτομίας 7 ότι η εφαρμογή της παρούσας απόφασης πρέπει να συντονιστεί κατάλληλα με τις ανωτέρω ενέργειες 7

(7) ότι η έλλειψη επιχειρηματικών κεφαλαίων δημιουργεί ιδιαίτερες δυσχέρειες στις νέες επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ που επιθυμούν να επεκταθούν, ιδίως εκείνες που αξιοποιούν νέες τεχνολογίες και καινοτόμα σχέδια 7 ότι αυτό το τμήμα της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων δεν είναι επαρκώς αναπτυγμένο στην Ευρώπη και ενέχει τους υψηλότερους κινδύνους που δυνητικά μπορούν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερες ζημίες 7 ότι μια αποφασιστική παρέμβαση του δημόσιου τομέα θα στηρίξει τις επενδύσεις ιδιωτικών φορέων σε ΜΜΕ που βρίσκονται στο στάδιο εκκίνησης ή ανάπτυξης 7

(8) ότι οι ΜΜΕ αντιμετωπίζουν συχνά δυσχέρειες στις προσπάθειές τους να επιτύχουν τραπεζική χρηματοδότηση για την ανάπτυξη διακρατικών κοινών επιχειρήσεων λόγω του υψηλότερου κινδύνου που αυτές ενέχουν για τους χρηματοδοτικούς οργανισμούς 7 ότι η ανάπτυξη κοινών επιχειρήσεων μεταξύ κοινοτικών ΜΜΕ επιτρέπει μια καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει η εσωτερική αγορά, την ανάπτυξη των επενδύσεων και του εμπορίου και την επίτευξη θετικών επιπτώσεων για την απασχόληση και την οικονομική ανάπτυξη 7 ότι οι προκαταβολές και επιχορηγήσεις αποτελούν τα πιο κατάλληλα μέσα για την αντιμετώπιση των χρηματοδοτικών δυσχερειών που εμποδίζουν τις ΜΜΕ να δημιουργούν διακρατικές κοινές επιχειρήσεις 7

(9) ότι τα τραπεζικά δάνεια αποτελούν σημαντική πηγή εξωτερικής χρηματοδότησης για τις ΜΜΕ 7 ότι οι ΜΜΕ δύσκολα μπορούν να συγκεντρώσουν δανειακά κεφάλαια διότι οι τράπεζες συχνά διστάζουν να τις δανειοδοτήσουν 7 ότι οι ΜΜΕ συχνά υποχρεούνται να παρέχουν εμπράγματες ασφάλειες για να λάβουν δάνεια 7 ότι οι εγγυήσεις δανείων αποτελούν ένα αποτελεσματικό από πλευράς κόστους μέσο για να διευκολυνθεί η πρόσβαση στο δανεισμό 7 ότι ο παρών μηχανισμός θα πρέπει να καλύπτει επενδύσεις τόσο σε ενσώματα όσο και σε άυλα στοιχεία 7 ότι ένας μηχανισμός παροχής εγγυήσεων μπορεί να επιτρέψει την επίτευξη σημαντικών αποτελεσμάτων από την άποψη αυτή 7

(10) ότι η παρούσα απόφαση αποτελεί τη νομική βάση για ειδικά μέτρα που συμπληρώνουν άλλες κοινοτικές ενέργειες και δεν μπορούν να υλοποιηθούν με πιο ικανοποιητικό τρόπο στο επίπεδο των κρατών μελών και κατά συνέπεια είναι σύμφωνη με την αρχή της επικουρικότητας 7 ότι η παρούσα απόφαση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων της χωρίς να υπερβαίνει τα απαραίτητα για το σκοπό αυτό μέσα και κατά συνέπεια είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας 7

(11) ότι ο ορισμός των ΜΜΕ που θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης είναι εκείνος που δίνεται στη σύσταση 96/280/ΕΚ της Επιτροπής (5) 7

(12) ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ) δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 1994 για να συμβάλει στην υλοποίηση κοινοτικών στόχων με την τόνωση των επενδύσεων στα διευρωπαϊκά δίκτυα και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 7 ότι η Κοινότητα έγινε μέλος του ΕΤΕ με την απόφαση 94/375/ΕΚ (6) του Συμβουλίου 7 ότι το ΕΤΕ εξουσιοδοτείται από το καταστατικό του να παρέχει εγγυήσεις δανείων και να πραγματοποιεί επενδύσεις υπό μορφή απόκτησης συμμετοχών 7

(13) ότι το ΕΤΕ εξέφρασε την επιθυμία να συμμετάσχει στην εφαρμογή των ενισχύσεων εκκίνησης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για τις Τεχνολογίες και στο μηχανισμό εγγυήσεων για τις ΜΜΕ που θεσπίζονται με την παρούσα απόφαση 7

(14) ότι τη διαχείριση του μηχανισμού Joint European Venture θα ασκεί η Επιτροπή σύμφωνα με την απόφασή της 97/761/ΕΚ 7

(15) ότι τα μέτρα που θα χρηματοδοτηθούν από την ΕΤΕπ και το ΕΤΕ δεν εμπίπτουν στο πεδίο των διατάξεων της συνθήκης για τις κρατικές ενισχύσεις 7 ότι εάν τα μέτρα έχουν επιπτώσεις για τις δικαιούχους ΜΜΕ είναι συγκρίσιμες με εκείνες που απορρέουν από κρατικές ενισχύσεις, τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι σύμφωνα με τα όρια και τις προϋποθέσεις συμβατότητας συγκρίσιμων κρατικών ενισχύσεων,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1 Στόχος του προγράμματος

Θεσπίζεται πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης ΜΜΕ καινοτομίας που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης, (εφεξής «το πρόγραμμα»), το οποίο έχει ως στόχο να διευκολύνει τη σύσταση και την ανάπτυξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων καινοτομίας, όπως αυτές ορίζονται στην σύσταση 96/280/ΕΚ, με τη στήριξη των επενδύσεών τους μέσω της αύξησης των διαθεσίμων χρηματοδοτικών μέσων, και με τον τρόπο αυτό να προωθήσει τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

Άρθρο 2 Περιγραφή του προγράμματος

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τρεις συμπληρωματικούς μηχανισμούς: ένα μηχανισμό επιχειρηματικών κεφαλαίων (ενισχύσεις εκκίνησης του ΕΜΤ) υπό τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤΕ), ένα μηχανισμό χρηματοδοτικών συνεισφορών για τη στήριξη της δημιουργίας διακρατικών κοινών επιχειρήσεων από ΜΜΕ στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Joint European Venture) υπό τη διαχείριση της Επιτροπής και ένα μηχανισμό εγγυήσεων (μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ) υπό τη διαχείριση του ΕΤΕ.

Άρθρο 3 Ενισχύσεις εκκίνησης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για τις Τεχνολογίες

1. Η Κοινότητα διευκολύνει την απόκτηση συμμετοχών με επιχειρηματικά κεφάλαια σε ΜΜΕ κυρίως κατά τη σύσταση και τα πρώτα στάδια ανάπτυξής τους ή/και σε ΜΜΕ καινοτομίας, μέσω επενδύσεων σε ειδικευμένες εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών, ιδίως μικρού μεγέθους ή νεοσυσταθείσες, περιφερειακής εμβέλειας ή ειδικευμένες σε συγκεκριμένες βιομηχανίες ή τεχνολογίες, ή σε εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών που χρηματοδοτούν την εκμετάλλευση αποτελεσμάτων έρευνας και ανάπτυξης, όπως εκείνες που συνδέονται με κέντρα ερευνών ή με επιστημονικά πάρκα.

2. Το ΕΤΕ, επιλέγει, πραγματοποιεί και διαχειρίζεται τις επενδύσεις σε εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών. Οι όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας του μηχανισμού, περιλαμβανομένης της παρακολούθησης και του ελέγχου του, καθορίζονται λεπτομερώς σε συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και του ΕΤΕ.

3. Η συμφωνία συνεργασίας λαμβάνει υπόψη την ενδεικτική περιγραφή της λειτουργίας του μηχανισμού που δίνεται στο παράρτημα I.

Άρθρο 4 Joint European Ventures - JEV

1. Η Κοινότητα χορηγεί χρηματοδοτικές συνεισφορές σε ΜΜΕ για τη δημιουργία διακρατικών κοινών επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συνεισφορά της Κοινότητας προορίζεται να καλύψει μέρος των δαπανών για το σχεδιασμό και τη σύσταση διακρατικών κοινών επιχειρήσεων. Η ανώτατη συνεισφορά ανά σχέδιο είναι 100 000 Ecu και μπορεί να καλύπτει:

α) έως και το 50 % των επιλέξιμων δαπανών, μέχρις ανώτατου ποσού 50 000 Ecu 7

β) έως και το 10 % του συνόλου της πραγματοποιούμενης επένδυσης σε πάγια στοιχεία.

2. Οι επιλέξιμες δαπάνες της παραγράφου 1 στοιχείο α) είναι οι βασικές δαπάνες σχεδιασμού και σύστασης διακρατικής κοινής επιχείρησης όπως αυτή ορίζεται στο παράρτημα II σημείο 6, από ευρωπαϊκές ΜΜΕ.

3. Οι αιτήσεις για χορήγηση συνεισφοράς υποβάλλονται στην Επιτροπή μέσω δικτύου ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών φορέων. Κατά την εφαρμογή του σχεδίου JEV λαμβάνεται υπόψη η ενδεικτική περιγραφή της λειτουργίας του μηχανισμού που δίνεται στο παράρτημα II.

Άρθρο 5 Μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ

1. Η Κοινότητα διαθέτει δημοσιονομικούς πόρους για την κάλυψη του κόστους των εγγυήσεων και αντεγγυήσεων που παρέχει το ΕΤΕ για να αυξήσει την προσφορά δανείων που καλύπτονται από συστήματα εγγύησεων του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα των κρατών μελών, περιλαμβανομένων των συστημάτων αμοιβαίων εγγυήσεων. Ο μηχανισμός μπορεί επίσης να στηρίζει οποιοδήποτε άλλο σύστημα καταμερισμού κινδύνων που θα δημιουργήσει η ΕΤΕπ ή άλλοι κατάλληλοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί.

2. Η χορήγηση του προϋπολογισμού καλύπτει το σύνολο του κόστους του μηχανισμού, περιλαμβανομένων των ζημιών του ΕΤΕ από εγγυήσεις, καθώς και κάθε άλλο επιλέξιμο κόστος ή δαπάνη του μηχανισμού. Το κόστος του μηχανισμού υπόκειται σε ανώτατο όριο. Δεν εγγράφονται αναλήψεις υποχρεώσεων υπό όρους στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

3. Ο μηχανισμός αφορά κυρίως ΜΜΕ με δυναμικό ανάπτυξης και, επομένως, δημιουργίας θέσεων απασχόλησης. Δίδεται προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις που απασχολούν έως και 100 εργαζομένους. Οι εγγυήσεις που θα παρέχει το ΕΤΕ θα είναι επιμέρους εγγυήσεις και σε όλες τις περιπτώσεις θα υπάρχει συμφωνία καταμερισμού των κινδύνων μεταξύ του ΕΤΕ και του ενδιάμεσου χρηματοπιστωτικού φορέα.

4. Οι όροι και προϋποθέσεις για τη λειτουργία του μηχανισμού εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ, περιλαμβανομένης της παρακολούθησης και του ελέγχου του, καθορίζονται λεπτομερώς σε συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και του ΕΤΕ.

5. Η συμφωνία συνεργασίας λαμβάνει υπόψη την ενδεικτική περιγραφή της λειτουργίας του μηχανισμού που δίνεται στο παράρτημα III.

Άρθρο 6 Εκθέσεις και αξιολόγηση

1. Η Επιτροπή υποβάλλει κάθε χρόνο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, ιδίως όσον αφορά τις επιπτώσεις της στην πρόσβαση των ΜΜΕ σε πηγές χρηματοδότησης, τις άμεσες επιπτώσεις της στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και τις προοπτικές για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης μακροπρόθεσμα.

2. Εντός 48 μηνών το αργότερο από την ημερομηνία έγκρισής του, η Επιτροπή παρουσιάζει αξιολόγηση του προγράμματος, ιδίως όσον αφορά τη συνολική του υλοποίηση, τις άμεσες επιπτώσεις του στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και τις προοπτικές για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης μακροπρόθεσμα, με σκοπό ιδίως την εκτίμηση της σκοπιμότητας λήψης μέτρων μετά την αρχική περίοδο.

Άρθρο 7 Τελική διάταξη

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία έκδοσής της από το Συμβούλιο και καλύπτει περίοδο τριών ετών.

(1) ΕΕ L 6 της 10.1.1997, σ. 25.

(2) ΕΕ L 310 της 13.11.1997, σ. 28.

(3) ΕΕ L 361 της 31.12.1994, σ. 101.

(4) COM(96) 589 τελικό της 15.11.1996.

(5) ΕΕ L 107 της 30.4.1996, σ. 4.

(6) ΕΕ L 173 της 7.7.1994, σ. 12.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Ενδεικτική περιγραφή της λειτουργίας του μηχανισμού ενισχύσεων εκκίνησης του ΕΜΤ

1. Εισαγωγή

Τη διαχείριση του μηχανισμού ενισχύσεων εκκίνησης του ΕΜΤ αναλαμβάνει το ΕΤΕ σε βάση διαχειριστικής καταπίστευσης (trust). Το ΕΤΕ επενδύει τους κοινοτικούς πόρους που διατίθενται για το μηχανισμό αυτό σε κατάλληλες ειδικευμένες εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών, ιδίως μικρού μεγέθους ή νεοσυσταθείσες, περιφερειακής εμβέλειας ή ειδικευμένες σε συγκεκριμένες βιομηχανίες ή τεχνολογίες, ή σε εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών που χρηματοδοτούν την εκμετάλλευση αποτελεσμάτων έρευνας και ανάπτυξης, όπως εκείνες που συνδέονται με κέντρα ερευνών ή με επιστημονικά πάρκα, οι οποίες με τη σειρά τους παρέχουν επιχειρηματικά κεφάλαια σε ΜΜΕ. Ο μηχανισμός ενισχύσεων εκκίνησης του ΕΜΤ θα αυξήσει την ικανότητα παρέμβασης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για τις Τεχνολογίες, τον οποίο δημιούργησε η ΕΤΕπ σε συνεργασία με το ΕΤΕ, χάρη στην υιοθέτηση επενδυτικής πολιτικής υψηλότερου κινδύνου, τόσο όσον αφορά τη φύση των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών φορέων όσο και την επενδυτική πολιτική τους.

2. Ενδιάμεσοι φορείς

Το ΕΤΕ καταβάλλει κάθε προσπάθεια να επενδύει τους πόρους τους σε εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών μικρού μεγέθους ή νεοσυσταθείσες, σε εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών που καλύπτουν συγκεκριμένες περιοχές, ενισχυόμενες ή μη, επικεντρώνονται σε ειδικές βιομηχανίες ή τεχνολογίες, ή συνδέονται με κέντρα ερευνών και επιστημονικά πάρκα. Οι ενδιάμεσοι φορείς επιλέγονται με τις πλέον αποτελεσματικές πρακτικές που εφαρμόζονται στην αγορά, με δίκαια και διαφανή κριτήρια, ώστε να αποφεύγονται οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, και λαμβάνοντας υπόψη το στόχο για συνεργασία με ένα όσο το δυνατόν ευρύτερο φάσμα ειδικευμένων εταιρειών κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών.

3. Ανώτατη επένδυση

Η ανώτατη συνολική επένδυση σε μια ενδιάμεση εταιρεία κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών ανέρχεται στο 25 % των συνολικών ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας ή στο 35 % σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπως νέες εταιρείες που είναι πιθανό ότι θα έχουν ιδιαίτερα ισχυρό καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων για μια δεδομένη τεχνολογία ή σε δεδομένη περιοχή. Καμία επένδυση σε μία ενδιάμεση εταιρεία κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών δεν υπερβαίνει τα 10 εκατομμύρια Ecu. Οι ενδιάμεσες εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών πρέπει να συμμορφώνονται με τις πρακτικές της αγοράς όσον αφορά τη διαφοροποίηση χαρτοφυλακίου.

4. Διάρκεια του μηχανισμού

Ο μηχανισμός ενισχύσεων εκκίνησης του ΕΜΤ λειτουργεί σε μακροπρόθεσμη βάση με την ανάληψη θέσεων με χρονικό ορίζοντα 5 έως 12 ετών σε εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών. Το ΕΤΕ καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να επιτύχει την ανάληψη του συνόλου των πόρων του μηχανισμού το αργότερο εντός του ημερολογιακού έτους που ακολουθεί το έτος της εκταμίευσης των πόρων του προϋπολογισμού. Η διάρκεια των επενδύσεων δεν υπερβαίνει σε καμία περίπτωση τα 16 έτη από την υπογραφή της συμφωνίας συνεργασίας.

5. Πραγματοποίηση των επενδύσεων

Εφόσον οι περισσότερες επενδύσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ενισχύσεων εκκίνησης του ΕΜΤ γίνονται σε μη εισηγμένες και χαμηλής ρευστότητας εταιρείες κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών, η πραγματοποίηση των επενδύσεων βασίζεται στη διανομή των εσόδων των ενδιάμεσων εταιρειών από την πώληση των συμμετοχών τους σε ΜΜΕ.

6. Επανεπένδυση εσόδων από πραγματοποιηθείσες επενδύσεις

Τα έσοδα από πραγματοποιηθείσες επενδύσεις μπορούν να επανεπενδύονται κατά τα τέσσερα πρώτα έτη λειτουργίας του μηχανισμού. Η περίοδος επανεπένδυσης μπορεί να παραταθεί τρία έτη κατ' ανώτατο όριο, με την προϋπόθεση ότι η αξιολόγηση της λειτουργίας του μηχανισμού 48 μήνες από τη θέσπισή του θα είναι ικανοποιητική.

7. Λογαριασμός διαχείρισης (trust account)

Στο ΕΤΕ ανοίγεται χωριστός λογαριασμός διαχείρισης στον οποίο κατατίθενται οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται για το μηχανισμό. Ο λογαριασμός είναι έντοκος και οι τόκοι του προστίθενται στους πόρους του μηχανισμού. Ο λογαριασμός χρεώνεται με τις επενδύσεις που πραγματοποιεί το ΕΤΕ στο πλαίσιο του μηχανισμού ενισχύσεων εκκίνησης του ΕΜΤ και με την προμήθεια διαχείρισης του ΕΤΕ και τις άλλες επιλέξιμες δαπάνες, και πιστώνεται με τα έσοδα από πραγματοποιηθείσες επενδύσεις. Στο τέλος του τέταρτου έτους λειτουργίας του μηχανισμού ή, σε περίπτωση παράτασης της περιόδου επανεπένδυσης, στο τέλος της παραταθείσας περιόδου, το ενδεχόμενο υπόλοιπο του λογαριασμού διαχείρισης, εξαιρουμένων των ποσών που δεν έχουν ακόμα αναληφθεί/επενδυθεί και των ποσών που είναι κανονικά αναγκαία για να καλυφθούν τα επιλέξιμα κόστη και δαπάνες, όπως η προμήθεια διαχείρισης του ΕΤΕ, επιστρέφονται στον κοινοτικό προϋπλογισμό.

8. Ελεγκτικό Συνέδριο

Προβλέπονται κατάλληλες ρυθμίσεις για να επιτραπεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ασκεί την αποστολή του και να ελέγχει την κανονικότητα των πληρωμών.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Ενδεικτική περιγραφή της λειτουργίας του μηχανισμού Joint European Venture

1. Εισαγωγή

Ο μηχανισμός Joint European Venture παρέχει χρηματοδοτικές συνεισφορές για τη στήριξη της δημιουργίας διακρατικών κοινών επιχειρήσεων μεταξύ ΜΜΕ στην ΕΕ. Βασίζεται σε μια περιορισμένης έκτασης πρωτοβουλία στο πλαίσιο του τρίτου πολυετούς προγράμματος για τις ΜΜΕ, η οποία αναλήφθηκε με την απόφαση της Επιτροπής 97/761/ΕΚ, της 5ης Νοεμβρίου 1997, για την έγκριση μηχανισμού στήριξης της δημιουργίας διακρατικών κοινών επιχειρήσεων από ΜΜΕ στην ΕΕ.

2. Ενδιάμεσοι φορείς

Οι ΜΜΕ έχουν πρόσβαση στο μηχανισμό μέσω ενδιάμεσων φορέων, οι οποίοι μπορεί να είναι τράπεζες ή άλλα κατάλληλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Το δίκτυο ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών φορέων περιλαμβάνει φορείς που επιλέγονται σύμφωνα με την προαναφερθείσα πρωτοβουλία της 5ης Νοεμβρίου 1997, μετά από νέα πρόσκληση για εκδήλωση ενδιαφέροντος που θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η Επιτροπή ελέγχει την επιλεξιμότητα των υποψηφίων με βάση του στόχους του προγράμματος.

3. Διαδικασία υποβολής αιτήσεων

Οι αιτήσεις χορήγησης χρηματοδοτικών συνεισφορών μέσω του μηχανισμού υποβάλλονται από τις ΜΜΕ σε έναν ενδιάμεσο φορέα. Ο ενδιάμεσος φορέας είναι επιφορτισμένος με την αξιολόγηση της αίτησης και, σε περίπτωση ευνοϊκής γνώμης, με τη διαβίβασή της στην Επιτροπή. Η Επιτροπή εξακριβώνει την επιλεξιμότητα των σχεδίων με βάση τους στόχους του μηχανισμού, ιδίως όσον αφορά την επίπτωσή τους στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

4. Πληρωμή των χρηματοδοτικών συνεισφορών

Οι συνεισφορές, το συνολικό ποσό των οποίων δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 100 000 Ecu, καταβάλλονται στη ΜΜΕ μέσω του ενδιάμεσου χρηματοπιστωτικού φορέα, ο οποίος πραγματοποιεί την πληρωμή χωρίς καμία καθυστέρηση ή παρακράτηση.

Μια πρώτη δόση, ανώτατου ποσού 50 000 Ecu, προοριζόμενη να καλύψει το 50 % των επιλέξιμων δαπανών για το σχεδιασμό και την προετοιμασία της κοινής επιχείρησης, καταβάλλεται τμηματικά σε δύο στάδια: επιστρεπτέα προκαταβολή του 50 % (ανώτατο ποσό 25 000 Ecu) της πρώτης δόσης αμέσως μετά την αποδοχή της αίτησης από την Επιτροπή και πληρωμή του υπόλοιπου 50 % (ανώτατο ποσό 25 000 Ecu) κατά την υποβολή των δικαιολογητικών εγγράφων για όλες τις πραγματοποιηθείσες δαπάνες και βάσει λεπτομερούς έκθεσης αξιολόγησης του σχεδίου που πρέπει να επιτρέπει την εκτίμηση της εφικτότητας της κοινής επιχείρησης και της σχεδιαζόμενης επένδυσης. Μετά την αποδοχή των εγγράφων από την Επιτροπή η επιστρεπτέα ενίσχυση μετατρέπεται σε επιχορήγηση.

Η πληρωμή της δεύτερης δόσης, που καλύπτει έως και το 10 % της επένδυσης, γίνεται μετά την υποβολή στην Επιτροπή ικανοποιητικών αποδείξεων σχετικά με την ολοκλήρωση της επένδυσης και την έναρξη της νέας δραστηριότητας.

Κάθε ΜΜΕ που λαμβάνει πληρωμή στο πλαίσιο της δεύτερης δόσης (10 % της επένδυσης) πρέπει να δεσμεύεται να παρέχει στην Επιτροπή, για περίοδο 5 ετών, πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες της κοινής επιχείρησης και, ιδίως, τον αριθμό των δημιουργούμενων θέσεων απασχόλησης.

5. Κόστος εξωτερικής διαχείρισης

Κατά τη διαχείριση του προγράμματος γίνεται προσφυγή σε εξωτερικούς βοηθητικούς φορείς ειδικευμένους στην παρακολούθηση επενδυτικών σχεδίων. Η βοήθεια αυτή παρέχεται από εξωτερικούς αντισυμβαλλομένους που επιλέγονται μετά από πρόσκληση για εκδήλωση ενδιαφέροντος. Ποσοστό 5 % κατ' ανώτατο όριο της χορήγησης του προϋπολογισμού προορίζεται για την κάλυψη του κόστους εξωτερικής διαχείρισης της πρωτοβουλίας.

6. Ορισμός της κοινής επιχείρησης (Joint venture)

Η «κοινή επιχείρηση» λαμβάνεται με ευρεία έννοια, δηλαδή ως περιλαμβάνουσα κάθε μορφή κονσόρτσιουμ, εταιρικής σχέσης ή κοινής επιχείρησης με τη στενή έννοια, που συνεπάγεται τη δημιουργία νέας νομικής οντότητας στους τομείς της βιομηχανίας, της παροχής υπηρεσιών, του εμπορίου και της βιοτεχνίας, υπό τις ακόλουθες τρεις προϋποθέσεις:

- το σχέδιο δημιουργεί νέες οικονομικές δραστηριότητες που συνεπάγονται επενδύσεις και δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην Κοινότητα. Οι μεταβιβάσεις υφιστάμενων οικονομικών δραστηριοτήτων δεν είναι επιλέξιμες, ούτε οι εξαγορές υφιστάμενων επιχειρήσεων,

- οι εταίροι συμμετέχουν ενεργώς στην κοινή επιχείρηση και αναλαμβάνουν επαρκές μέρος της ευθύνης. Κάθε κοινή επιχείρηση στην οποία ένας από τους εταίρους κατέχει πάνω από το 75 % δεν είναι επιλέξιμη. Κάθε μεταβολή στη συμμετοχή στο κεφάλαιο της κοινής επιχείρησης στα τρία πρώτα χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης με την Επιτροπή πρέπει να υποβάλλεται στην Επιτροπή προς επανεξέταση των όρων της χρηματοδοτικής της συμμετοχής,

- η κοινή επιχείρηση πρέπει να έχει συσταθεί πρόσφατα από δύο τουλάχιστον ΜΜΕ δύο διαφορετικών κρατών μελών.

7. Επιλέξιμες δαπάνες

Οι επιλέξιμες δαπάνες είναι εκείνες που σχετίζονται με το σχεδιασμό και τη σύσταση κοινής επιχείρησης:

- δαπάνες για προπαρασκευαστικές εργασίες (έρευνες αγοράς, προετοιμασία νομικού πλαισίου, εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, τεχνικά πρότυπα, επιχειρηματικό πρόγραμμα, κ.λπ.) 7 δαπάνες για εξωτερικούς εμπειρογνώμονες (δικηγόροι, σύμβουλοι, λογιστές) με υπολογισμό των αμοιβών βάσει του πραγματικού κόστους, των εξόδων μεταφοράς και διαμονής (σύμφωνα με τους όρους που προβλέπουν οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών της Επιτροπής) 7 δαπάνες για εσωτερικούς εμπειρογνώμονες (μετακινήσεις στο εξωτερικό):

- κατ' αποκοπή ημερήσιες αποζημιώσεις, έξοδα μεταφορά και διαμονής (σύμφωνα με τους όρους που προβλέπουν οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών της Επιτροπής).

Όσον αφορά την επιχορήγηση, η οποία καλύπτει μέχρι και το 10 % της πραγματοποιούμενης επένδυσης, θεωρείται ως επένδυση κάθε αγορά ή παραγωγή ενσώματων ή άυλων στοιχείων ενεργητικού που καταχωρούνται ως πάγιες ακινητοποιήσεις στον ισολογισμό της κοινής επιχείρησης και αποτιμώνται σύμφωνα με τα γενικώς αναγνωρισμένα λογιστικά πρότυπα.

Τα χρηματοοικονομικά έξοδα και οι δαπάνες αναζήτησης εταίρου εξαιρούνται.

8. Υποχρεώσεις των δικαιούχων

Προβλέπονται κατάλληλες ρυθμίσεις για να επιτραπεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή στην Επιτροπή να ασκήσουν την αποστολή τους και να ελέγχουν την κανονικότητα των δηλώσεων που υποβάλλονται από δικαιούχους στο πλαίσιο αιτήσεων πληρωμής, καθώς και την κανονικότητα των αντίστοιχων πληρωμών.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

Ενδεικτική περιγραφή της λειτουργίας του μηχανισμού εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ

1. Εισαγωγή

Τη διαχείριση του μηχανισμού εγγυήσεων ΜΜΕ αναλαμβάνει το ΕΤΕ σε βάση διαχειριστικής καταπίστευσης (trust). Το ΕΤΕ χορηγεί αντεγγυήσεις ή, κατά περίπτωση, συνεγγυήσεις παράλληλα με τα συστήματα εγγυήσεων των κρατών μελών, καθώς και άμεσες εγγυήσεις στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ή άλλου κατάλληλου ενδιάμεσου χρηματοπιστωτικού φορέα, ενώ οι ζημίες από εγγυήσεις καλύπτονται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Με τον τρόπο αυτό ο μηχανισμός θα μπορεί να επικεντρώνει τις παρεμβάσεις του σε ΜΜΕ με αναπτυξιακό δυναμικό που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσχέρειες στη συγκέντρωση χρηματοδοτικών μέσων λόγω του υψηλού κινδύνου που φαίνεται να ενέχει η δανειοδότησή τους (όπως οι μικρές ή νεοσύστατες επιχειρήσεις).

2. Ενδιάμεσοι φορείς

Συστήματα εγγυήσεων που λειτουργούν στα κράτη μέλη, είτε στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα, περιλαμβανομένων των συστημάτων αμοιβαίων εγγυήσεων, της ΕΤΕπ ή άλλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών, στο πλαίσιο οποιουδήποτε μηχανισμού ανάληψης κινδύνων που θέτουν στη διάθεση των ΜΜΕ. Οι ενδιάμεσοι φορείς επιλέγονται με τις καλύτερες πρακτικές που εφαρμόζονται στην αγορά, με δίκαια και διαφανή κριτήρια, λαμβανομένων υπόψη: α) της προβλεπόμενης επίπτωσης στον όγκο των δανείων που χορηγούνται σε ΜΜΕ, ή/και β) της επίπτωσης στην πρόσβαση των ΜΜΕ σε δανειακά κεφάλαια, ή/και γ) της επίπτωσης στην ανάληψη κινδύνων από το σχετικό ενδιάμεσο φορέα κατά τη δανειοδότηση ΜΜΕ.

3. Επιλέξιμα δάνεια προς τις ΜΜΕ

Οι χρηματοοικονομικοί κανόνες που διέπουν την επιλογή δανείων σε ΜΜΕ για την παροχή εγγυήσεων από το μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ καθορίζονται σε μεμονωμένη βάση για κάθε ενδιάμεσο φορέα στο πλαίσιο του συστήματος εγγυήσεων που αυτός ήδη χρησιμοποιεί, με στόχο την κάλυψη όσο το δυνατόν περισσότερων ΜΜΕ. Οι κανόνες αυτοί αντικατοπτρίζουν τους όρους και τις πρακτικές στη σχετική επικράτεια. Οι εγγυήσεις και αντεγγυήσεις προορίζονται ιδίως για την κάλυψη δανείων σε ΜΜΕ με λιγότερους από 100 απασχολούμενους. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα δάνεια για την απόκτηση πάγιων στοιχείων ενεργητικού.

4. Εγγυήσεις του ΕΤΕ

Οι εγγυήσεις που παρέχει το ΕΤΕ αφορούν μεμονωμένα δάνεια σε, ενδεχομένως υφιστάμενο, χαρτοφυλάκιο δανείων, όταν αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση των δανείων υπέρ ΜΜΕ, ή σε χαρτοφυλάκιο δανείων που θα δημιουργηθεί σε δεδομένη χρονική περίοδο. Οι εγγυήσεις του ΕΤΕ καλύπτουν μέρος του πιστωτικού κινδύνου, ο οποίος επιμερίζεται μεταξύ ΕΤΕ και ενδιάμεσου χρηματοπιστωτικού φορέα, του χαρτοφυλακίου δανείων.

5. Ανώτατο σωρευτικό ποσό ζημιών του ΕΤΕ

Το ΕΤΕ υποχρεούται να καταβάλλει στον ενδιάμεσο φορέα το μερίδιό του στις ζημίες από εγγυημένα δάνεια, μέχρις ότου το σωρευτικό ποσό των πληρωμών για την κάλυψη των ζημιών συγκεκριμένου χαρτοφυλακίου δανείων, μείον το σωρευτικό ποσό των ανακτηθεισών ζημιών, ανέλθει σε προκαθορισμένο επίπεδο, πέραν του οποίου η εγγύηση του ΕΤΕ καθίσταται αυτόματα ανενεργός.

6. ΕΤΕ και ενδιάμεσοι φορείς στο ίδιο επίπεδο

Οι εγγυήσεις που παρέχει το ΕΤΕ είναι συνήθως της ιδίας τάξεως με τις εγγήσεις ή, κατά περίπτωση, τα δάνεια που χορηγεί ο ενδιάμεσος φορέας.

7. Λογαριασμός διαχείρισης (trust account)

Ανοίγεται λογαριασμός διαχείρισης στο ΕΤΕ στον οποίο κατατίθενται οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται για το μηχανισμό. Ο λογαριασμός είναι έντοκος και οι τόκοι προστίθενται στους πόρους του μηχανισμού.

8. Δικαίωμα του ΕΤΕ να προβαίνει σε αναλήψεις από το λογαριασμό διαχείρισης

Το ΕΤΕ έχει δικαίωμα να προβαίνει σε αναλήψεις από το λογαριασμό διαχείρισης για να καλύπτει τις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο του μηχανισμού διαχείρισης μέχρι του προβλεπόμενου ανώτατου σωρευτικού ποσού ζημιών και, με έγκριση της Επιτροπής, για να καλύπτει κάθε άλλο επιλέξιμο κόστος, όπως τα έξοδα διαχείρισης, τα επιλέξιμα δικαστικά έξοδα και τις δαπάνες προώθησης του μηχανισμού.

9. Κατάθεση ανακτηθεισών ζημιών στο λογαριασμό διαχείρισης

Κάθε ανακτηθέν ποσό από ζημίες δανείων για τα οποία έγιναν πληρωμές στο πλαίσιο εγγυήσεων εγγράφεται σε πίστωση του λογαριασμού διαχείρισης.

10. Διάρκεια του μηχανισμού

Οι μεμονωμένες εγγυήσεις υπέρ ΜΜΕ έχουν διάρκεια πέντε έως δέκα ετών. Εφόσον οι πόροι του λογαριασμού διαχείρισης επαρκούν, το ΕΤΕ συνεχίζει να παρέχει εγγυήσεις έως το τέλος του τέταρτου έτους από τη θέσπιση του μηχανισμού. Το υπόλοιπο του λογαριασμού διαχείρισης στη λήξη των τρεχουσών εγγυήσεων επιστρέφεται στο λογαριασμό.

11. Ελεγκτικό Συνέδριο

Προβλέπονται κατάλληλες ρυθμίσεις για να επιτραπεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο να ασκεί την αποστολή του και να ελέγχει την κανονικότητα των πληρωμών.