Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 του Συμβουλίου περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας (98/C 344/07) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(1998) 394 τελικό - 98/0229(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 14 Οκτωβρίου 1998)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 49,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της συνθήκης,

Εκτιμώντας:

(1) ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η νομική κατάσταση των εργαζομένων των κρατών μελών οι οποίοι διακινούνται στο εσωτερικό της Κοινότητας για λόγους απασχόλησης και των μελών της οικογενείας τους προσαρμόζεται στην εξέλιξη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης 7

(2) ότι το άρθρο 8 της συνθήκης εγκαθίδρυσε την ιδιότητα του πολίτη της Ένωσης και η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων χωρίς εμπόδια συνιστά ουσιώδες στοιχείο αυτής της ιδιότητας του πολίτη 7

(3) ότι η ευρωπαϊκή συμβολή στις εθνικές πολιτικές της απασχόλησης, όπως έχει αναγνωριστεί στο ψήφισμα του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1997, σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση για το 1998 (1), απαιτεί την πλήρη κινητικότητα των εργαζομένων 7 ότι η κινητικότητα συνιστά σημαντικό στοιχείο για τη διευκόλυνση της προσαρμοστικότητας και της δυνατότητος απασχόλησης των εργαζομένων, διευκολύνοντάς τους την πρόσβαση στην κατάρτιση σε άλλα κράτη μέλη καθώς και την απόκτηση επαγγελματικής εμπειρίας σε άλλα κράτη μέλη 7

(4) ότι είναι απαραίτητο να γίνει προσαρμογή των διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 του Συμβουλίου (2), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2434/92 (3), στο νέο κοινωνικοοικονομικό και πολιτικό πλαίσιο της Κοινότητας και είναι σημαντικό να ενσωματωθούν στη νομοθεσία οι αρχές της νομολογίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7

(5) ότι οι διακρίσεις που στηρίζονται στο φύλο, τη φυλετική ή εθνική καταγωγή, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, μια αναπηρία, την ηλικία ή το γενετήσιο προσανατολισμό συνιστούν εμπόδιο στην άσκηση του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων και των μελών της οικογενείας τους 7 ότι η ένταξη των εργαζομένων που ασκούν το δικαίωμά τους σε ελεύθερη κυκλοφορία και των οικογενειών τους στο κράτος υποδοχής μπορεί να παρεμποδιστεί σε μεγάλο βαθμό από αυτές τις διακρίσεις και είναι κατά συνέπεια ουσιώδες να απαγορευτούν αυτές οι διακρίσεις στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/98 7

(6) ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων συνεπάγεται την πλήρη και αποτελεσματική ένταξη του διακινούμενου εργαζομένου και των μελών της οικογένειάς του 7 ότι η συγκέντρωση της οικογένειας θα πρέπει να επεκταθεί ώστε να αποφευχθεί η περίπτωση κατά την οποία η οικογενειακή εστία του εργαζομένου που ασκεί το δικαίωμά του σε ελεύθερη κυκλοφορία διασπάται από την άσκηση του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας 7

(7) ότι η ένταξη των μελών της οικογένειας δεν μπορεί να είναι πλήρης χωρίς πραγματική νομική ένταξη 7 ότι είναι λοιπόν αναγκαίο να χορηγηθούν άμεσα δικαιώματα στα μέλη της οικογένειας ώστε αυτά να μπορέσουν να προβάλουν το δικαίωμά τους για ισότητα μεταχείρισης άμεσα, διατηρώντας συγχρόνως τη σχέση μεταξύ των δικαιωμάτων αυτών και της ιδιότητάς τους των μελών της οικογένειας 7

(8) ότι τα μέλη της οικογένειας, ιδίως εκείνα που δεν είναι πολίτες της Ένωσης, δεν μπορούν να στερηθούν κάθε νομική προστασία σχετική με το δικαίωμα διαμονής σε περίπτωση λύσης του γάμου 7 ότι είναι λοιπόν απαραίτητο να τους διασφαλιστεί το δικαίωμα διαμονής στο κράτος μέλος υποδοχής μετά από περίοδο παραμονής τριών ετών, πέραν της οποίας είναι λογικό να υποτεθεί ότι είναι επαρκώς ενταγμένα στο κράτος υποδοχής 7

(9) ότι στην προοπτική της ουσιαστικής άσκησης του θεμελιώδους δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων και στην προοπτική της βελτίωσης των συνθηκών για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην Κοινότητα, σημασία έχει να αρθούν τα εμπόδια που ακόμη υφίστανται στο επίπεδο των ατομικών δικαιωμάτων στην κινητικότητα των εργαζομένων, ιδίως εκείνα που απορρέουν από το γεγονός ότι ο όρος του κριτηρίου του εδάφους περιορίζει την εφαρμογή της ισότητας μεταχείρισης και καθιστά δυσχερή τη λήψη υπόψη των επαγγελματικών και προσωπικών περιστάσεων του εργαζομένου όταν αυτές δημιουργούνται σε άλλο κράτος μέλος από εκείνο της απασχόλησης 7

(10) ότι η κατάσταση της απασχόλησης στην Κοινότητα και οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση επιβάλλουν να διασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να διακινούνται ελεύθερα στο εσωτερικό της Ένωσης ενόψει της αναζήτησης θέσης εργασίας ή της εκτέλεσης περιόδου επαγγελματικής κατάρτισης 7 ότι είναι σημαντικό οι εργαζόμενοι αυτοί να έχουν πρόσβαση σε όλες τις δυνατότητες επαγγελματικής ανακύκλωσης, αναπροσαρμογής ή αναπροσανατολισμού προκειμένου να αυξηθούν οι δυνατότητες της απασχόλησης και της προσαρμοστικότητάς τους 7

(11) ότι, επομένως, ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 τροποποιείται ως εξής:

1. Στο άρθρο 1, η παράγραφος 1, αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Κάθε υπήκοος κράτους μέλους, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής του, έχει το δικαίωμα να αναζητά εργασία, να έχει πρόσβαση σε περίοδο επαγγελματικής άσκησης ή σε μισθωτή δραστηριότητα και να ασκεί αυτή τη δραστηριότητα στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους, σύμφωνα με τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που διέπουν την απασχόληση των εργαζομένων που είναι υπήκοοι του εν λόγω κράτους».

2. Εισάγεται το ακόλουθο άρθρο 1α:

«Άρθρο 1α

Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, απαγορεύεται κάθε διάκριση που βασίζεται στο φύλο, τη φυλετική ή εθνική καταγωγή, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, μία αναπηρία, την ηλικία ή το γενετήσιο προσανατολισμό».

3. Στο άρθρο 5, προστίθεται το ακόλουθο δεύτερο εδάφιο:

«Είναι επίση δικαιούχος των ενισχύσεων στην πρόσληψη που προβλέπονται για τους υπηκόους της χώρας για να καταλάβουν μισθωτή θέση εργασίας ή να συμμετάσχουν σε περίοδο επαγγελματικής άσκησης».

4. Το άρθρο 7 τροποποιείται ως εξής:

α) οι παράγραφοι 1, 2 και 3 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Ο εργαζόμενος που είναι υπήκοος κράτους μέλους δεν μπορεί, στην επικράτεια των άλλων κρατών μελών, λόγω της υπηκοότητάς του, να αποτελεί αντικείμενο διαφορετικής μεταχείρισης από τους εργαζόμενους υπηκόους του εν λόγω κράτους ως προς όλες τις προϋποθέσεις απασχόλησης και εργασίας, ιδίως σε θέματα υγείας, ασφάλειας και υγιεινής, καθώς και σε θέματα αμοιβής, απόλυσης και επαγγελματικής αναπροσαρμογής και επανένταξης ή εκ νέου απασχόλησης εάν περιέλθει σε κατάσταση ανεργίας ή καταστεί θύμα ολικής ή μερικής ανικανότητας προς εργασία.

2. Ο εργαζόμενος υπήκοος κράτους μέλους απολαμβάνει των ιδίων οικονομικών, φορολογικών, κοινωνικών, πολιτιστικών ή άλλων δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται στους υπηκόους του κράτους διαμονής.

3. Ο εργαζόμενος υπήκοος κράτους μέλους δικαιούται επίσης, υπό τις ίδιες συνθήκες και όρους με τους εθνικούς εργαζόμενους, πρόσβαση σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης και επαγγελματικής, πανεπιστημιακής ή μη κατάρτισης, σε επαγγελματική αναπροσαρμογή και εκ νέου κατάρτιση, τελειοποίηση και ανακύκλωση» 7

β) προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 5:

«5. Όταν σε ένα κράτος μέλος, ο προσδιορισμός των συνθηκών εργασίας, η εξέλιξη στην επαγγελματική σταδιοδρομία ή η χορήγηση ορισμένων πλεονεκτημάτων στους εργαζόμενους εξαρτάται από την τέλεση ορισμένων γεγονότων ή συμβάντων, τα ίδια αποτελέσματα χορηγούνται ή τα ίδια πλεονεκτήματα παραχωρούνται για παρόμοια γεγονότα ή συμβάντα που έχουν λάβει χώρα σε οιοδήποτε άλλο κράτος μέλος».

5. Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 7α:

«Άρθρο 7α

Τα κράτη μέλη δεν δύνανται να αρνηθούν τη χορήγηση των πλεονεκτημάτων που προβλέπονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 στον υπήκοο κράτους μέλους που εργάζεται στην επικράτειά τους κατοικώντας εκτός της επικράτειας αυτής».

6. Στο άρθρο 8 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο, το δεύτερο μέρος της πρώτης φράσης αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Είναι δυνατόν να αποκλειστεί από τη συμμετοχή στη διαχείριση οργανισμών δημοσίου δικαίου και στην άσκηση δημόσιου λειτουργήματος, μόνον στο βαθμό που τα προς άσκηση καθήκοντα συνεπάγονται την άσκηση δημόσιας εξουσίας και την προάσπιση των γενικών συμφερόντων του κράτους ή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης».

7. Στο άρθρο 9, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Ο εργαζόμενος υπήκοος κράτους μέλους που απασχολείται στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους απολαύει όλων των δικαιωμάτων και όλων των πλεονεκτημάτων που παρέχονται στους ημεδαπούς εργαζομένους, ως προς τη στέγη, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος κτήσεως κυριότητος της κατοικίας την οποία έχει ανάγκη και των μέσων χρηματοδότησης και των επιδοτήσεων».

8. Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 9α:

«Άρθρο 9α

Οι διατάξεις των άρθρων 7, 8 και 9 εφαρμόζονται σε κάθε υπήκοο κράτους μέλους που ασκεί δραστηριότητα στην επικράτεια ενός κράτους μέλους, που είναι αποσπασμένος από τον εργοδότη του στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους ή σε τρίτη χώρα, καθώς και στον εργαζόμενο υπήκοο κράτους μέλους που απασχολείται σε τρίτη χώρα από τη στιγμή που η εργασιακή του σχέση συνδέεται κατά τρόπο επαρκή με το δίκαιο ενός κράτους μέλους».

9. Τα άρθρα 10 και 11 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 10

1. Έχουν το δικαίωμα να διαμένουν με τον εργαζόμενο υπήκοο κράτους μέλους που απασχολείται στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους, ανεξάρτητα της υπηκοότητάς τους:

α) ο(η) σύζυγος και κάθε πρόσωπο εξομοιούμενο προς σύζυγο από τη νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής και οι κατιόντες τους 7

β) οι ανιόντες του εργαζόμενου αυτού και οι ανιόντες της(του) συζύγου του(της) 7

γ) κάθε άλλο μέλος της οικογένειας του εργαζόμενου ή της(του) συζύγου του(της), αν έχει την ιδιότητα του προστευομένου μέλους του εργαζόμενου ή ζεί στο κράτος μέλος προέλευσης κάτω από τη στέγη του εργαζομένου.

2. Τα κράτη μέλη διευκολύνουν την είσοδο οποιουδήποτε μέλους της οικογένειας που δεν υπόκειται στο ευεργέτημα των διατάξεων της παραγράφου 1, εφόσον συντηρείται ή ζει στη χώρα προελεύσεως, υπό την αυτή στέγη με τον εργαζόμενο που αναφέρεται στην παράγραφο 1.

3. Τα μέλη της οικογένειας που έχουν το δικαίωμα διαμονής σε ένα κράτος μέλος βάσει των παραγράφων 1 και 2 δικαιούνται όλων των οικονομικών, φορολογικών, κοινωνικών, πολιτιστικών ή άλλων πλεονεκτημάτων που αναγνωρίζονται στους υπηκόους του εν λόγω κράτους μέλους.

4. Τα μέλη της οικογένειας που αφορά το παρόν άρθρο, τα οποία δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους διατηρούν το δικαίωμα παραμονής στο κράτος μέλος διαμονής σε περίπτωση λύσης του γάμου με την προϋπόθεση ότι έχουν κατοικήσει βάσει του παρόντος άρθρου σ'αυτό επί περίοδο τριών διαδοχικών ετών.

Οι διαδικασίες έκδοσης τίτλου παραμονής στα μέλη αυτά της οικογένειας μετά τη λύση του γάμου ορίζονται από το άρθρο 4α της οδηγίας 68/360/ΕΟΚ του Συμβουλίου (*).

Άρθρο 11

Τα μέλη της οικογένειας υπηκόου κράτους μέλους που ασκεί στην επικράτεια κράτους μέλους μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα, τα οποία αφορά το άρθρο 10, έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε κάθε μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα στο σύνολο της επικράτειας αυτού του ιδίου κράτους μέλους και άσκησης αυτής σύμφωνα με τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που διέπουν την απασχόληση των εργαζομένων που είναι υπήκοοι του εν λόγω κράτους. Το δικαίωμα αυτό διατηρείται σε περίπτωση λύσης του γάμου με την προϋπόθεση ότι ο αιτών έχει κατοικήσει στην επικράτεια της χώρας δυνάμει του άρθρου 10 παράγραφος 1, για περίοδο τουλάχιστον πέντε διαδοχικών ετών.

(*) ΕΕ L 257 της 19.10.1968, σ. 13».

10. Το άρθρο 12 πρώτο εδάφιο, αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Τα μέλη της οικογένειας εργαζομένου που είναι υπήκοος κράτους μέλους, ο οποίος εργάζεται ή είχε εργαστεί στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους, τα οποία αφορά το άρθρο 10 γίνονται δεκτά σε μαθήματα γενικής εκπαίδευσης, μαθητείας και επαγγελματικής κατάρτισης, πανεπιστημιακού ή μη επιπέδου, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τους ημεδαπούς εφόσον διαμένουν στο έδαφος αυτό».

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα του τα μέρη και ισχύει σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ C 30 της 28.1.1998, σ. 1.

(2) ΕΕ L 257 της 19.10.1968, σ. 2.

(3) ΕΕ L 245 της 26.8.1992, σ. 1.