Γνωμοδότηση για τις επιπτώσεις της χρήσης της σωματοτροπίνης για την παραγωγή γάλακτος στις περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (95/C 210/15)

Στις 15 Νοεμβρίου, και σύμφωνα με το άρθρο, 198 Γ της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε ομόφωνα, κατά την 5η σύνοδο ολομέλειάς της, γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για το ανωτέρω θέμα.

Σωματοτροπίνη βοοειδών που λαμβάνεται από ανασυνδυασμό (rBST)

1. Η σωματοτροπίνη βοοειδών (BST) είναι μια φυσική πεπτιδορμόνη που παράγεται στην υπόφυση και κατευθύνει την παραγωγή γάλακτος των αγελάδων. Με τη βοήθεια της γενετικής μηχανικής κατέστη δυνατή η τεχνητή παραγωγή BST (σωματοτροπίνη που λαμβάνεται από ανασυνδυασμό ή rBST). Οι διαφορές με τη φυσική σωματοτροπίνη είναι ελάχιστες. Μέχρι σήμερα, δε μπορεί να καταδειχθεί, κάτω από συνήθεις συνθήκες ανάλυσης, η ύπαρξη rBST στο γάλα. Συνεπώς, δεν είναι δυνατό να ελεγχθεί η ορθότητα της χρήσης της.

2. Η εξωτερική χορήγηση rBST με ενέσεις, μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγής γάλακτος έως και 20 % ανά ζώο. Ταυτόχρονα, όμως, παρατηρούνται συχνά διαταραχές της υγείας των ζώων. Με τη χορήγηση rBST υποθέτουμε ότι τα ζώα διατηρούνται διαρκώς στο ανώτατο όριο φυσιολογικής αποδοτικότητας. Κατ` αυτόν τον τρόπο, η χορήγηση αυτού του τονωτικού υποβιβάζει τις γαλακτοπαραγωγές αγελάδες σε μηχανές και τους προξενεί οδύνες που μπορούν να αποφευχθούν. Από την άποψη της προστασίας των ζώων, το φαινόμενο αυτό είναι απαράδεκτο.

3. Οι φυσιολογικές αλληλεπιδράσεις και οι επιπτώσεις της στο πλαίσιο του μεταβολισμού των ζώων δεν έχουν ακόμη ερευνηθεί επαρκώς. Επίσης, σήμερα είναι αδύνατο να δοθεί πλήρης εικόνα των αλλαγών που μπορεί να επιφέρει η rBST στη σύνθεση του γάλακτος. Με βάση τα όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, μπορούμε ήδη να προεξοφλήσουμε τη χειροτέρευση της ποιότητας του γάλακτος.

4. Η χρήση rBST θα υπονομεύσει τη βάση της ύπαρξης των μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων και θα προσανατολίσει τον τομέα προς τις γεωργοβιομηχανικές μονάδες παραγωγής. Για την απορρόφηση των ποσοστώσεων 100 εκ. τόννων στην ΕΕ δεν θα απαιτούνται 1,2 εκ. γαλακτοπαραγωγοί όπως συμβαίνει σήμερα, αλλά μόνο 25 000-30 000 επιχειρήσεις. Κατά συνέπεια, η παραγωγή γάλακτος θα συγκεντρωθεί σε περιοχές όπου οι προϋποθέσεις παραγωγής είναι ευνοϊκές για τις επιχειρήσεις και τα περιβαλλοντικά πρότυπα χαμηλά και θα διεξάγεται σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από το έδαφος. Ταυτόχρονα, απομακρυσμένες περιοχές σε μειονεκτικές περιφέρειες, η οικονομία των οποίων στηριζόταν μέχρι τώρα στην παραγωγή γάλακτος, θα μείνουν ακαλλιέργητες και θα χάσουν, κατ`αυτόν τον τρόπο, τον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους και την αξία τους ως καλλιεργούμενα εδάφη. Έτσι, υπονομεύονται οι κοινές προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών να προάγουν με διαρθρωτικά μέτρα την κοινωνικοοικονομική σταθερότητα της υπαίθρου.

5. Οι υψηλές εξωτερικές δαπάνες που συνοδεύουν την προσπάθεια διατήρησης των εδαφών καλλιέργειας πρέπει να καλυφθούν από το Δημόσιο, ενώ τα οφέλη από τη χρήση της rBST θα περιέρχονται σε λίγες μόνον επιχειρήσεις. Οι γεωργοί, οι οποίοι απορρίπτουν την χρήση της rBST για ηθικούς λόγους, θα επιβαρύνονται από την απώλεια ανταγωνιστικότητας.

6. Η μεγάλη πλειοψηφία των καταναλωτών απορρίπτει την κατανάλωση γάλακτος που έχει παραχθεί με χρήση rBST. Κατά της rBST τάσσονται και οι επαγγελματικές οργανώσεις των γεωργών. Με τη χρήση της θα αυξηθεί η πίεση που ασκείται στην κοινοτική αγορά γάλακτος και θα δημιουργηθεί ένα αντικίνητρο όσον αφορά τον περιορισμό της παραγωγής. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει άμεσος κίνδυνος να υπονομευθεί η υφιστάμενη οργάνωση της αγοράς.

7. Για τους ανωτέρω λόγους, η Επιτροπή των Περιφερειών:

- καλεί το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παρατείνει την απαγόρευση της έγκρισης της χρήσης rBST, έως τις 31 Μαρτίου 2000, ημερομηνία λήξης της ισχύος της ρύθμισης για τις εγγυημένες ποσότητες γάλακτος 7

- καλεί την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων να καταρτίσει χωρίς καθυστέρηση οδηγίες σχετικά με τα μέσα αύξησης της απόδοσης. Η rBST δεν επιτρέπεται να αξιολογηθεί στο πλαίσιο της νομοθεσίας για τα κτηνιατρικά φάρμακα 7

- ζητεί να καθιερωθεί μια εφαρμόσιμη διαδικασία ελέγχου και πιστοποίησης για κάθε ουσία που υπάρχει πρόθεση να διατεθεί στην αγορά 7

- καλεί το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναθέσει σε ανεξάρτητα ιδρύματα τη διεξαγωγή επιστημονικής μελέτης με θέμα τις φυσιολογικές αλληλεπιδράσεις στο πλαίσιο του μεταβολισμού των ζώων και τις επιπτώσεις αυτών. Επιπλέον, πρέπει να διερευνηθούν και να καταγραφούν πλήρως οι συνέπειες της τεχνολογίας και οι δαπάνες που συνεπάγεται σε επίπεδο μεμονωμένων επιχειρήσεων καθώς και από οικονομική, οικολογική και ηθική άποψη.

Βρυξέλλες, 15 Νοεμβρίου 1994.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jacques BLANC