ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλ€ς, 22.01.97 
COM(97) 7 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, 
ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 
ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
ΠΡΟΛΟΓΟΣ 
ΤΟ ΘΕΜΑ 
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 
. ΤΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 
. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ 
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΔΟΥ 
. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ. 
. ...ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ... 
. ...ΚΑΙ ΤΟΝΩΣΗ ΤΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 
2/24 
ΠΡΟΛΟΓΟΣ 
Η Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα την πρώτη της έκθεση σχετικά με την οικονομική 
και κοινωνική συνοχή, βάσει του άρθρου 130Β της Συνθήκης. Η παρούσα 
ανακοίνωση εντάσσεται στη συνέχεια που δίνεται στις συστάσεις και τις αναλύσεις 
της έκθεσης ως προς την κοινωνία των πληροφοριών και συμπληρώνει το Πράσινο 
Βιβλίο "Ζωή και εργασία στην κοινωνία των πληροφοριών - Πρώτα ο άνθρωπος" 
(στο οποίο αναλύονται τα ζητήματα που αφορούν την κοινωνική συνοχή), 
τονίζοντας ιδίως τις περιφερειακές πλευρές του προβλήματος. 
Στο πλαίσιο της πορείας παγκοσμιοποίησης και της ανάγκης για μεγαλύτερη 
ανταγωνιστικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο, οι ευκαιρίες που προσφέρει η 
αναδυόμενη κοινωνία των πληροφοριών είναι τεράστιες: ανταγωνιστικά 
πλεονεκτήματα που πρέπει να εκμεταλλευθούν οι εταιρείες και οι περιφέρειες, 
αποτελεσματικότερες μορφές οργάνωσης, νέες εμπορικές ευκαιρίες και νέες 
δυνατότητες στους τομείς της εκπαίδευσης και της απασχόλησης. Το να καταστούν 
οι ευκαιρίες αυτές διαθέσιμες σε ολόκληρη την Ευρώπη, αποτελεί ένα από τους 
βασικούς στόχους της βαθμιαίας απελευθέρωσης των τηλεπικοινωνιακών αγορών. 
Ωστόσο, στην Ευρώπη, οι περιφέρειες, οι πολίτες και οι εταιρείες δεν είναι εξίσου 
καλά εξοπλισμένοι για να απολαύσουν τα οφέλη αυτά, εξαιτίας γεωγραφικών, 
κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων· εντούτοις, σε ένα περιβάλλον που τείνει 
προς την παγκοσμιοποίηση, είναι σαφές ότι είναι αναγκασμένοι να ανταγωνίζονται 
όχι μόνο σε κοινοτικό, αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. 
Αν και το άνοιγμα της τηλεπικοινωνιακής αγοράς και τα μέτρα εναρμόνισης πρέπει 
κατ' αρχήν να καλύψουν ολόκληρο το έδαφος της Ένωσης, υπάρχει ο βασικός 
κίνδυνος να καθυστερήσουν οι επενδύσεις σε ορισμένες περιφέρειες. 
Έτσι, η ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών χρειάζεται να συμπληρωθεί, 
στις περιπτώσεις που είναι αναγκαίο, με πολιτικές, προκειμένου να εξαλειφθούν οι 
υφιστάμενες διαφορές και να εξασφαλισθεί ότι η κοινωνία των πληροφοριών θα 
αναπτυχθεί στον επιθυμητό βαθμό σε ολόκληρη την Ένωση. Τούτο απαιτεί τη 
συμμετοχή και τον συντονισμό των περιφερειών, των εθνικών κυβερνήσεων και 
των ευρωπαϊκών οργάνων, έτσι ώστε να αποτραπεί η πόλωση μεταξύ εκείνων που 
"έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες" και εκείνων που "δεν έχουν πρόσβαση σε 
πληροφορίες" καθώς διαδίδονται οι νέες τεχνολογίες. 
Το παρόν έγγραφο, έχοντας προσδιορίσει την ανάγκη δράσης, υποδεικνύει τα 
ζητήματα, το πλαίσιο και τις δυνατότητες προόδου στους τομείς της ρυθμιστικής 
πολιτικής, της επενδυτικής πολιτικής και της πολιτικής για τη στήριξη της ζήτησης. 
Η συνεκτική πρόοδος στους τρεις αυτούς τομείς θα είναι σημαντική για την 
αρμονική περιφερειακή ανάπτυξη. 
3/24 
ΤΟ ΘΕΜΑ 
1) Η κοινωνία των πληροφοριών επιφέρει βαθειές οικονομικές, κοινωνικές και 
θεσμικές αλλαγές σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων1 του ανθρώπου. Για το 
λόγο αυτό, έχει επίσης μεγάλες δυνατότητες ενίσχυσης της οικονομικής και 
κοινωνικής συνοχής, υπό την έννοια του άρθρου 130Α, με την ενίσχυση της 
ανταγωνιστικότητας των περιφερειών. Η τελευταία εξαρτάται όλο και 
περισσότερο από την ικανότητα των περιφερειών να χρησιμοποιούν τις νέες 
τεχνολογίες που θέτει στη διάθεση τους η κοινωνία των πληροφοριών. 
Οι τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας (ΤΠΕ) μπορούν να 
διευρύνουν τις επιλογές όσον αφορά την εγκατάσταση των επιχειρήσεων σε 
κατάλληλες τοποθεσίες, έτσι ώστε να επωφελούνται από το διαφορικό κόστος 
των εργασιών ή/και των ευκαιριών της αγοράς. Οι τεχνολογίες αυτές μπορούν 
να βοηθήσουν τις περιφέρειες να συγκρατήσουν μεγαλύτερο μερίδιο της 
συνολικής προστιθέμενης αξίας, αλλά και να προσελκύσουν και να 
αναπτύξουν νέες δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η κοινωνία 
των πληροφοριών μπορεί επίσης να συμβάλει στην εξάλειψη των φραγμών για 
την εγκατάσταση επιχειρήσεων εκτός των αστικών κέντρων, προσελκύοντας 
αυξημένες επενδύσεις στις αγροτικές περιοχές, στις οποίες το σχετικό κόστος 
εγκατάστασης είναι κατά κανόνα χαμηλότερο και οι οποίες προσφέρουν υψηλή 
ποιότητα ζωής. 
2) Η κοινωνία των πληροφοριών προσφέρει επίσης μεγάλες δυνατότητες 
ανάπτυξης νέων μορφών απασχόλησης και εξειδικευμένων θέσεων εργασίας, 
ιδιαίτερα παρέχοντας στις MME, την κύρια δυναμική πηγή απασχόλησης, 
ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας, τα μέσα για να καινοτομήσουν και να 
προσαρμοσθούν σε ένα οικονομικό περιβάλλον που μεταβάλλεται με ταχύ 
ρυθμό. 
Έρευνες που διεξήγαγε η Επιτροπή2 υποδεικνύουν ότι η απελευθέρωση των 
αγορών τηλεπικοινωνιών, συνδυαζόμενη με την ταχεία υιοθέτηση των ΤΠΕ, θα 
έχει θετικά αποτελέσματα από την άποψη της απασχόλησης, αντισταθμίζοντας 
κατά μέγα μέρος τις τυχόν απώλειες θέσεων εργασίας στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών. Το πρόβλημα εντούτοις έγκειται στη διαχείριση του χρόνου 
που μεσολαβεί μεταξύ των διεργασιών αυτών : όσοι προσαρμοστούν πρώτοι 
και προβλέψουν τα αναδυόμενα προϊόντα και υπηρεσίες θα αποκτήσουν κατά 
πάσα πιθανότητα δυναμικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα ως "πρώτοι 
εισηγητές", ενώ η αδυναμία ταχείας υιοθέτησης των τεχνολογιών αυτών θα έχει 
ασφαλώς αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση3. 
Από κοινωνικοοικονομική άποψη, η κοινωνία των πληροφοριών δημιουργεί 
ευκαιρίες για νέα σχήματα εργασίας όπως η τηλεργασία, τα οποία παρέχουν 
δυνάμει ευρύτερη πρόσβαση σε θέσεις απασχόλησης και πιο ευέλικτα ωράρια 
εργασίας παρέχει μια βάση για την υπερνίκηση των προβλημάτων 
κινητικότητας και προσπέλασης, τα οποία δημιουργούνται, για παράδειγμα, 
από τις μακρινές αποστάσεις ή/και την ανεπαρκή υποδομή μεταφορών, ιδίως 
στις αγροτικές περιοχές δημιουργεί νέες ευκαιρίες στους τομείς της 
εκπαίδευσης, της υγείας και των υπηρεσιών περίθαλψης, και εξασφαλίζει 
μεγαλύτερη διαφάνεια στο πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης - για να 
αναφέρουμε μερικά μόνο παραδείγματα. 
4/24 
3) Όλες αυτές οι διεργασίες έχουν επίσης βαθειές χωρικές και κοινωνικές 
επιπτώσεις. Παρόλο που οι τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας δεν 
επιφέρουν ή δεν προκαθορίζουν από μόνες τους κάποιες συγκεκριμένες 
χωρικές συνέπειες, η εισαγωγή τους επηρεάζει την ικανότητα των περιφερειών 
να αξιοποιούν και να αναπτύσσουν το ανθρώπινο δυναμικό τους, την υποδομή 
και τα παρόμοια, καθορίζοντας έτσι τις αναπτυξιακές' δυνατότητες της 
περιφέρειας. Αυτό είναι σημαντικό, ιδιαίτερα, για τις MME, οι οποίες 
αντιπροσωπεύουν τη ραχοκοκκαλιά των περιφερειακών οικονομικών δομών, 
ιδίως στις μειονεκτούσες περιφέρειες. Παράλληλα, εάν δεν εξασφαλιστούν για 
όλους τους πολίτες ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στην κοινωνία των 
πληροφοριών, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν νέες μορφές κοινωνικού 
αποκλεισμού. 
Η ποιότητα της πληροφοριακής και τηλεπικοινωνιακής υποδομής αποτελεί 
καθοριστικό παράγοντα για την αποτελεσματική συμμετοχή στην κοινωνία των 
πληροφοριών. Αλλοι παράγοντες είναι: το επίπεδο ειδίκευσης και το 
μορφωτικό επίπεδο, που συμβάλλουν στην ευρύτερη χρήση των υπηρεσιών της 
κοινωνίας των πληροφοριών ο επιβοηθητικός ρόλος που διαδραματίζει ο 
ιδιωτικός και ο δημόσιος τομέας στην προώθηση της κοινωνίας των 
πληροφοριών οι οργανωτικές και επενδυτικές ικανότητες για την ανάπτυξη 
αποτελεσματικής στρατηγικής για την κοινωνία των πληροφοριών η 
διαθεσιμότητα τεχνικής υποστήριξης που θα διευκολύνει τη διάδοση των 
δραστηριοτήτων της κοινωνίας των πληροφοριών· και η ευαισθητοποίηση του 
κοινού για την κοινωνία των πληροφοριών. 
4) Οι προαναφερόμενοι παράγοντες πρέπει να εξασφαλιστούν σε ολόκληρη την 
Ένωση, για να μπορέσουν οι πολίτες, οι φορείς και οι επιχειρήσεις να 
αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που τους προσφέρει η κοινωνία των πληροφοριών 
ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης τους. Η εξέταση των στοιχείων που 
περιλαμβάνονται στο στατιστικό παράρτημα του παρόντος εγγράφου δείχνει 
ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικές διαφορές μεταξύ των πλουσιότερων και των 
μειονεκτουσών περιφερειών της Ένωσης όσον αφορά τη βασική υποδομή, το 
κόστος και την αξιοπιστία των υπηρεσιών και τη διαθεσιμότητα προηγμένων 
υπηρεσιών. 
Για παράδειγμα, αν εξετάσει κανείς το ποσοστό των νοικοκυριών που 
εξυπηρετούνται από καλωδιακό δίκτυο (το οποίο είναι ένδειξη των 
μελλοντικών δυνατοτήτων ταχείας ανάπτυξης ανταγωνισμού για 
συνδρομητικές γραμμές και ευρυζωνικών υπηρεσιών), περίπου 97% του 
πληθυσμού του Βελγίου και 84% του πληθυσμού της Ολλανδίας είχε το 1993 
πρόσβαση σε δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης, σε σύγκριση με 0% στην Ιταλία 
και την Ελλάδα, 2% στην Πορτογαλία και 8% στην Ισπανία. Αλλο παράδειγμα 
είναι το κόστος χρήσεως των υπηρεσιών της κοινωνίας των πληροφοριών: στις 
αρχές του 1996, η εγκατάσταση οικιακής τηλεφωνικής γραμμής κόστιζε κατά 
μέσον όρο 32,5% περισσότερο στις περιφέρειες συνοχής από ό,τι στις κεντρικές 
περιοχές της Ευρώπης· 65,0% περισσότερο στην Ιρλανδία και 76,0% 
περισσότερο στην Ελλάδα. 
Συχνά, ο μέσος όρος αποκρύπτει την ύπαρξη σημαντικών διαφορών στο 
εσωτερικό μιας χώρας. Στην Πορτογαλία, για παράδειγμα, στη Λισαβώνα ήσαν 
διαθέσιμες 62 κύριες τηλεφωνικές γραμμές ανά 100 κατοίκους, έναντι 29 στην 
υπόλοιπη χώρα και 18 στις Αζόρες· στην Ισπανία, η Μαδρίτη είχε 45,2 γραμμές 
5/24 
έναντι 36 στην υπόλοιπη χώρα και 22 στην Εξτρεμαδούρα και στην Ελλάδα 
υπήρχαν 52 γραμμές στην περιοχή της Αθήνας, έναντι μόλις 27 στην Ανατολική 
Μακεδονία. 
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι ορισμένες συγκεκριμένες ομάδες ή άτομα 
ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα προσαρμογής στην κοινωνία των 
πληροφοριών και ότι θα πρέπει να καλυφθούν οι ανάγκες τους. 
Επομένως, το κυριότερο ζήτημα συνίσταται στο πώς θα συνδυαστούν οι 
εξελίξεις στον τομέα της κοινωνίας των πληροφοριών και των 
τηλεπικοινωνιακών πολιτικών με το ρόλο που πρέπει να διαδραματίσουν οι 
διαρθρωτικές παρεμβάσεις, προκειμένου να μειωθούν το ταχύτερο δυνατό 
αυτές οι ανισότητες και να προωθηθεί μια συνεκτική κοινωνία των 
πληροφοριών. 
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 
Το ρυθμιστικό πλαίσιο 
5) Αναγνωρίζοντας ότι είναι αναγκαίο να επισπευσθεί η διάδοση των 
τηλεπικοινωνιακών δικτύων, να διευκολυνθεί η εισαγωγή καινοτομιών στις 
υπηρεσίες και τα δίκτυα και να μειωθεί το κόστος χρήσης, ώστε να 
αναπτυχθούν περαιτέρω οι καινοτομίες και οι νέες εφαρμογές, η Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή προώθησε και στήριξε την απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιακών 
αγορών. Ταυτόχρονα, η πολιτική της Επιτροπής βασίζεται στο γεγονός ότι και 
στο αναδυόμενο περιβάλλον των τηλεπικοινωνιών που ευνοεί τον 
ανταγωνισμό, είναι βασικό να διασφαλιστεί η παροχή καθολικής υπηρεσίας 
και, εάν χρειάζεται, η χρηματοδότηση με τη δημιουργία ειδικών μηχανισμών 
χρηματοδοτούμενων από τους φορείς της αγοράς. Αυτή η ρυθμιστική 
προσέγγιση έχει επιλεγεί, εν μέρει για να αποφευχθεί η επιλεκτική παροχή 
(cherry picking) από νεοεισερχόμενους στην αγορά, οι οποίοι δεν οφείλουν να 
παρέχουν οι ίδιοι καθολική υπηρεσία και οι οποίοι θα επικεντρώνουν πιθανώς 
τις δραστηριότητες τους στις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά των μεγάλων 
πόλεων5, αλλά και για να εξασφαλισθεί ότι όλοι οι πολίτες της Ένωσης θα 
έχουν πρόσβαση σε ορισμένες υψηλής ποιότητας υπηρεσίες σε τιμές προσιτές. 
Έτσι, η έννοια της καθολικής υπηρεσίας αποτελεί κεντρικό σημείο του 
ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου, με συμβολή στην αλληλεγγύη και την ίση 
μεταχείριση, και ουσιώδες στοιχείο της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. 
Η σημασία της καθολικής υπηρεσίας για τη συνοχή έχει επίσης τονιστεί στην 
πρώτη έκθεση για την οικονομική και κοινωνική συνοχή. 
6) Λέγεται συχνά ότι οι δυνάμεις της απελευθέρωσης και του ανταγωνισμού θα 
απλωθούν σε ολόκληρη την Ένωση6. Ωστόσο, λόγω του ταχέος ρυθμού των 
τεχνολογικών αλλαγών, θα υπάρχουν συχνά νέοι κύκλοι επενδύσεων, 
καινοτόμων υπηρεσιών και εισόδου νέων ανταγωνιστών στις κεντρικές 
περιφέρειες, οι οποίοι, εάν δεν αντισταθμίζονται, θα επηρεάζουν τις 
δυνατότητες ανάπτυξης και απασχόλησης και θα διατηρούν τις σχετικές 
διαφορές μεταξύ των διαφόρων τύπων περιφερειών. Επομένως, από την 
άποψη της συνοχής είναι αναγκαίο να τηρηθεί υπό αναθεώρηση το ρυθμιστικό 
πλαίσιο και ειδικότερα το εύρος της καθολικής υπηρεσίας, ώστε να 
εξασφαλισθεί η συμμετοχή όλων των περιφερειών στα οφέλη της 
απελευθέρωσης όσον αφορά τις προσιτές τιμές και το επίπεδο των υπηρεσιών 
6/24 
και των καινοτομιών. Το ρυθμιστικό πλαίσιο πρέπει να συμπληρώνεται από 
στοχοθετημένη στήριξη, όταν χρειάζεται, των επενδυτικών δαπανών, ώστε να 
επεκταθούν τα σχετικά οφέλη μέχρι τις λιγότερο ανεπτυγμένες, τις 
περκρερειακές ή/και τις αγροτικές περιοχές· της Ένωσης, με τρόπο που να 
συμβαδίζει με τους κανόνες ανταγωνισμού. 
Ο ρόλος των διαρθρωτικών ταμείων 
7) Μια πρόσφατη ανάλυση7 των παρεμβάσεων του Ευρωπαϊκού Ταμείου 
Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου 
(ΕΚΤ) δείχνει ότι, συνολικά, μόνο ένα εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό (2,0% 
περίπου) των δαπανών διατίθεται για επενδύσεις στον τηλεπικοινωνιακό 
τομέα. Επιπλέον, το μεγαλύτερο μέρος αυτών των επενδύσεων (1,5%) 
χρησιμοποιείται για την αναβάθμιση και ολοκλήρωση της υποδομής 
πληροφόρησης και επικοινωνίας, ιδίως για το βασικό τηλεφωνικό δίκτυο. Ένα 
ελάχιστο μερίδιο (περίπου 0,3% των συνολικών δαπανών) των Κοινοτικών 
Πλαισίων Στήριξης (ΚΠΣ) αφιερώνεται σε μέτρα για την τόνωση της ζήτησης. 
Η ανάλυση ανά στόχο δεν αποκαλύπτει ουσιαστικές διαφορές. Συνεπώς, 
μπορεί να λεχθεί ότι, εκτός λίγων εξαιρέσεων8 και παρά την ιδιαίτερη προσοχή 
που δόθηκε κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, οι προσπάθειες που 
καταβάλλονται για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών και την 
προετοιμασία των περιφερειών, ώστε να εκμεταλλευθούν τα σχετικά οφέλη 
παραμένουν περιορισμένες και ανεπαρκείς. 
ΠΙΝΑΚΑΣ 1 - ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΔΑΠΑΝΗ ΤΩΝ ΚΠΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΟχΟΥΣ 1, 2, 3, 4 ΚΑΙ 5Β 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (1994-1999) 
Εκατ. ECU ΚΡΆΤΗ ΜΈΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΝΩΣΗ ΣΎΝΟΛΟ 
Ιδιωτικός Δημόσιο Διαρθρ. %(,) Αξία %m 
τομέας Ταμεία 
Τηλεπικοινωνίες(m) 33 2.005 1.332 39^5 3.370 U 
- Βασικές 0 1.417 877 38~2 2.295 0~8 
-Προηγμένες 27 524 369 40,1 920 0,3 
Τηλεματική^ 46 382 437 5^5 865 0^3 
ΣΥΝΟΛΟ1*' 81.504 85.087 117.280 ÎÔÔfi 283.871 ÎÔÔ7J 
I Ιοσοστά του συνόλου των Κοινοτικών Ι Ιλαιαίων Στήριξης (ΚΙ ΙΣ) oc οχέοη με την συνολική αξία της γραμμής. 
ΙΙοσοστό του συνολικοί' προϋπολογισμού γιο τη θέση αυτή σε σχέση με τον συνολικό προϋπολογισμό ποτ 
διατίθεται για τα ΚΙΙΣ (δηλ. 283.871 εκατ. ECU). 
Συνολικά κονδύλια που διατίθενται για άξονες, μέτρα ή απλές ενέργειες που καλύπτουν τις τηλεπικοινωνίες 
(υποδομές και υπηρεσίες) και αναφέρονται στα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης. Μια ακόμη διάκριση γίνεται μεταξύ 
Βασικών (παροχή και εκσυγχρονισμός βασικής τηλεφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της ψηφιοποίησης και των 
οπτικών ινών στα εθνικά ή περιφερειακά δίκτυα) και Ιΐροηγμένων υπηρεσιών (υλοποίηση προηγμένων υποδομούν και 
υπηρεσιών όπως οπτικές ίνες για τοπική πρόσβαση, δορυφορικές συνδέσεις, δίκτυο ISDN και ευρείας ζώνης) 
Προϋπολογισμός που διατίθεται γισ εφαρμογές τηλεματικής σε διάφορους τομείς όπως υγεία, εκπαίδευση, 
μεταφορές. Η γραμμή αυτή περιλαμβάνει ενέργειες όπως προγράμματα τηλεργασίας, μάθηση εξ αποστάσεως και 
εφαρμογές πολυμέσων. 
Πρόκειται για το σύνολο των ΚΙΙΣ και όχι για το άθροισμα των ανωτέρω σημείων. 
8) Η φύση των πρωτοβουλιών της Επιτροπής προκειμένου να διευρυνθεί και να 
προωθηθεί η διάδοση των υποδομών και εφαρμογών πληροφορικής στις 
μειονεκτούσες περιφέρειες εξελίχθηκε με την πάροδο του χρόνου από το 
πρόγραμμα STAR9, που είχε επίκεντρο τις υποδομές, στο πρόγραμμα 
7/24 
TELEMATIQUE10 που έδινε έμφαση στην τόνωση της ζήτησης 
τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών και στην αποτελεσματική χρήση των 
τηλεπικοινωνιακών υποδομών από το ευρύ κοινό και τον ιδιωτικό τομέα. 
ΠΊΝΑΚΑΣ 2 - ΣΥΝΟΛΙΚΉ ΔΑΠΆΝΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΏΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΏΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΈΑ 
ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (0 
εκατ. ECU ΚΡΆΤΗ ΜΕΑΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΝΩΣΗ ΣΥΝΟΑΟ 
"ÂftoT Ιδιωτικός Δημόσιο Διαρθρ. 
τομέας Ταμεία % % 
Τηλεπικοινωνίες 41 41 46,6 87 0,7 
Βασικές 
Προηγμένες 0,7 
24 0,7 
24 50,0 
46,0 1,4 
52 0,8 
0,4 
Τηλεματική 66 112 166 48,3 344 2,7 
ΣΥΝΟΛΟ 3.337 3.280 5.910 100,0 12.527 100,0 
ΡΓ Οι υποσημειώσεις του πίνακα 1 ισχύουν και για τον πίνακα 2. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ)11, μέσω των παρεμβάσεων του στο 
πλαίσιο των διαφόρων στόχων και των κοινοτικών πρωτοβουλιών 
ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ και ADAPT, έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στην προώθηση της 
κατάρτισης και των δομών στήριξης για θέσεις εργασίας και ειδικότητες στον 
τομέα της κοινωνίας των πληροφοριών. Το 1996, η πρωτοβουλία ADAPT 
ενισχύθηκε με νέα σειρά ενεργειών, ADAPT-BIS (Οικοδόμηση της κοινωνίας 
των πληροφοριών), οι οποίες αποσκοπούσαν στην προώθηση επιβοηθητικών 
κοινωνικών πολιτικών που διευκολύνουν τη μετάβαση στην κοινωνία των 
πληροφοριών. 
Τα Διαρθρωτικά Ταμεία είναι επίσης σημαντικό μέσο για την αντιμετώπιση του 
κινδύνου να σημειώσουν καθυστέρηση οι αγροτικές περιοχές, αφενός 
χρηματοδοτώντας την δημιουργία υποδομής πληροφόρησης και επικοινωνίας 
σε απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές (ιδίως στις περιφέρειες του στόχου 1) 
και αφετέρου παρέχοντας βοήθεια στις αγροτικές περιοχές, για να 
εκμεταλλευθούν τις νέες ευκαιρίες απασχόλησης1 . 
Το 1994, η Επιτροπή εγκαινίασε την διαπεριφερειακή πρωτοβουλία για την 
κοινωνία των πληροφοριών (IRISI), η οποία αποσκοπεί να επιδείξει μία 
μεθοδολογία που βασίζεται στην αρχή της επικουρικότητας και μία προσέγγιση 
εκ των κάτω προς τα άνω με σκοπό την ενημέρωση του κοινού και των 
υπευθύνων λήψης αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένου του ιδιωτικού τομέα. 
Στόχος είναι να προσδιοριστούν ενέργειες στο πλαίσιο της κοινωνίας των 
πληροφοριών, οι οποίες σχετίζονται με τον οικονομικό ιστό της περιοχής, να 
αναπτυχθούν συνεργίες μεταξύ των περιφερειακών πόρων, του ιδιωτικού 
κεφαλαίου και των διαρθρωτικών ταμείων και να εξασφαλιστεί η ανταλλαγή 
συμβουλών και γνώσεων μεταξύ των περιφερειών . Με βάση την επιτυχή 
εφαρμογή της IRISI άρχισε μία νέα γενιά καινοτόμων ενεργειών για την 
κοινωνία των πληροφοριών (RISI)14 βάσει του άρθρου 10 του ΕΤΠΑ και του 
άρθρου 6 του ΕΚΤ. 
8/24 
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΔΟΥ 
9) Οι συζητήσεις και οι περαιτέρω πολιτικές πρωτοβουλίες για την κοινωνία των 
πληροφοριών, οι οποίες είχαν αρχικά εστιαστεί σε τεχνολογικά ζητήματα με 
έμφαση στην προσφορά, εστιάζονται πλέον και στην κοινωνική διάσταση και 
τη ζήτηση. Ο γενικός και συστηματικός χαρακτήρας των αλλαγών που επιφέρει 
η κοινωνία των πληροφοριών απαιτεί τόσο τη συγκέντρωση όλων των 
σχετικών τομέων δράσης όσο και τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων σε 
τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. 
Προώθηση της συνοχής μέσω της ρυθμιστικής διαδικασίας.. 
10) Λαμβάνοντας υπόψη τη δυναμική και εξελικτική φύση της καθολικής 
υπηρεσίας, η οποία απαιτεί συνεχή επανεξέταση, η Επιτροπή ανέλαβε να 
υποβάλει μία έκθεση15, για πρώτη φορά, σχετικά με το πεδίο εφαρμογής, την 
ποιότητα, το επίπεδο και τη διαθεσιμότητα σε προσιτές τιμές της καθολικής 
υπηρεσίας, το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1998. Η Επιτροπή οφείλει 
επίσης πριν τις 31 Δεκεμβρίου 1999 να εξετάσει και να υποβάλει έκθεση στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για την εκτέλεση της οδηγίας 
σχετικά με την εφαρμογή της Παροχής Ανοικτού Δικτύου στη φωνητική 
τηλεφωνία και την καθολική υπηρεσία1 . 
Γενικά, αναγνωρίζεται ότι η καθολική υπηρεσία πρέπει να ανταποκρίνεται στις 
τεχνολογικές εξελίξεις και στις αλλαγές των αναγκών και των προσδοκιών των 
Ευρωπαίων πολιτών. Στο μέλλον, στο πλαίσιο της ανάπτυξης της έννοιας της 
καθολικής υπηρεσίας ή της ανάπτυξης των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας, 
θα είναι νοητά διαφορετικά επίπεδα ελάχιστης εξυπηρέτησης, προσαρμοσμένα 
στις ανάγκες διαφορετικών ομάδων χρηστών, όπως οι MME, τα κέντρα υγείας 
ή τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η πρόσβαση στις περισσότερο προηγμένες 
υπηρεσίες και η σύνδεση των συνδρομητών σε ψηφιακά κέντρα θα μπορούσαν 
να ανοίξουν το δρόμο προς την παροχή υπηρεσιών ISDN. 
Η δημόσια και η "κοινοτική" πρόσβαση, συμπεριλαμβανομένης της σύνδεσης 
σχολείων, λυκείων, νοσοκομείων, δημόσιων υπηρεσιών, βιβλιοθηκών και 
άλλων δημόσιων σημείων πρόσβασης μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για τις 
μειονεκτούσες περιφέρειες, όπου υπάρχει κίνδυνος να καθυστερήσει η 
πρόσβαση στις προηγμένες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, εάν αφεθεί μόνο στις 
δυνάμεις της αγοράς . Έτσι, στο πλαίσιο της διαδικασίας επανεξέτασης θα 
εκτιμάται περιοδικά η ανάγκη αναμόρφωσης της έννοιας της καθολικής 
υπηρεσίας ή/και της καθολικής πρόσβασης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Πράγματι, εάν πρόκειται όλοι οι πολίτες να συμμετάσχουν στα οφέλη της 
κοινωνίας των πληροφοριών, τότε είναι αναγκαία η επίτευξη συναίνεσης 
σχετικά με τη μορφή που θα λάβει η καθολική υπηρεσία και τους τρόπους με 
τους οποίους θα πληρώνεται. 
Επομένως, η Επιτροπή, για να υποβοηθήσει τη διαδικασία επανεξέτασης, 
προτρέπει και στηρίζει τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες, ώστε να συνεχίσουν 
στη διάρκεια του 1997 και μετέπειτα ένα ευρύ και διαρθρωμένο διάλογο 
σχετικά με την καθολική υπηρεσία και τις δυνατότητες πρόσβασης για το 
κοινό, τις MME, τις κοινοτικές οργανώσεις, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και τις 
τοπικές κοινότητες. Τα αποτελέσματα αυτού του διαλόγου θα αποτελέσουν μια 
9/24 
θεμελιώδη και απαραίτητη συμβολή για τη μελλοντική μορφή της καθολικής 
υπηρεσίας και για την αποστολή που θα αναλάβουν οι εθνικές ρυθμιστικές 
αρχές σε κάθε κράτος μέλος. Με τον τρόπο αυτό, θα εξασφαλιστεί πλήρως η 
διαφάνεια της διαδικασίας επανεξέτασης 18. 
Συμπληρωματικά σε οποιαδήποτε εξέλιξη του πεδίου εφαρμογής της καθολικής 
υπηρεσίας, σημαντικό στοιχείο στο πλαίσιο της πολιτικής για την προώθηση 
της ζήτησης είναι να αναπτυχθούν οι δυνατότητες πρόσβασης για το κοινό, οι 
οποίες θα παρουσιαστούν εκτενέστερα στο σημείο 13. 
11) Τα κράτη μέλη οφείλουν να προσαρμόσουν ταχέως το ρυθμιστικό τους πλαίσιο 
στο νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Η Επιτροπή συνιστά στα κράτη μέλη να 
ολοκληρώσουν το ταχύτερο δυνατόν τη διαδικασία απελευθέρωσης. Ο αργός 
ρυθμός των κανονιστικών μεταρρυθμίσεων ορισμένων κρατών επηρεάζει 
αρνητικά τη συνοχή, εφόσον η αβεβαιότητα για το κανονιστικό περιβάλλον 
μπορεί να αποθαρρύνει τις νέες επενδύσεις. Οι άδειες που χορηγούνται σε 
φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιακών δικτύων αντιπροσωπεύουν ένα 
ισχυρό μέσο συνοχής, η χρήση του οποίου, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της 
αναλογικότητας και της ανάγκης για ανοικτές και ανταγωνιστικές αγορές στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση, θα μπορούσε να διερευνηθεί με στόχο την ενσωμάτωση 
στόχων κάλυψης που να περιλαμβάνουν τις μειονεκτούσες περιφέρειες. Η 
πολιτική ανταγωνισμού διαδραματίζει σημαντικό ρόλο και η Επιτροπή θα 
εξακολουθήσει να μεριμνά, ώστε να μην υψωθούν φραγμοί για την είσοδο στις 
πρόσφατα απελευθερωμένες αγορές ή/και στις νέες αναδυόμενες αγορές. 
... ολοκλήρωση της υποδομής των δικτύων... 
12) Η βασική ευθύνη για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών 
εναπόκειται στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, τους φορείς εκμετάλλευσης των 
τηλεπικοινωνιών και τους παρέχοντες υπηρεσίες στον τομέα αυτό. Ακόμη και 
στις μειονεκτούσες περιφέρειες, οι επενδύσεις σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές 
είναι δυνητικά κερδοφόρες σε πολλές επιμέρους περιοχές. Η ψηφιοποίηση 
ζευκτικών γραμμών και αστικών κέντρων όπως και η επέκταση του δικτύου 
GSM αποτελούν ορισμένα παραδείγματα για τη δυνατότητα εξαρχής 
κερδοφορίας στις πιο πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές. 
Εντούτοις, οι επενδυτικές διαφορές μεταξύ των περιφερειών συνοχής και των 
λοιπών περιφερειών της Ένωσης παραμένουν σημαντικές. Επιπλέον, στις 
περιφέρειες του στόχου 1 (και γενικότερα στις φτωχές / αγροτικές / 
περιφερειακές περιοχές) το κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας νέων 
γραμμών είναι συχνά υψηλότερο από ό,τι σε άλλες περιοχές και τα επίπεδα του 
κατά κεφαλήν ΑΕΠ τείνουν να είναι χαμηλότερα. Για παράδειγμα, το κόστος 
ψηφιοποίησης του υπολοίπου 10% του δικτύου στην Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, 
Πορτογαλία και Ισπανία εκτιμάται σε 4 έως 5 δισεκατ. Ecu1 . Έτσι, για την 
εγκατάσταση καθολικού ψηφιακού δικτύου απαιτούνται σημαντικές πρόσθετες 
επενδύσεις. Επιπλέον, μπορεί να υπάρξει ένα "χρονικό κενό" που αιτιολογεί 
τις δημόσιες παρεμβάσεις με σκοπό να επισπευσθεί η διάδοση μίας 
συγκεκριμένης υποδομής ή υπηρεσίας (όπως απέδειξε σαφώς το πρόγραμμα 
STAR). Όπως αναφέρεται στην Πρώτη Έκθεση για την οικονομική και 
κοινωνική συνοχή, οι χώρες συνοχής μπορεί να χρειαστούν συνοδευτικά μέτρα 
για να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των δικτύων υπό καθεστώς απελευθέρωσης. 
Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη και τις ενδιαφερόμενες περιφέρειες να 
αξιολογήσουν προσεκτικά τις επενδυτικές αποφάσεις (ακόμη και στο πλαίσιο 
10/24 
της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού του ΕΤΠΑ), να προσδιορίσουν τη 
σχέση μεταξύ επενδύσεων και επιδόσεων της περιφέρειας και να κατευθύνουν 
τις επενδύσεις σε έργα που βελτιστοποιούν τη συμβολή στη συνοχή και σε 
περιοχές όπου διαφορετικά δεν πρόκειται να διενεργηθούν επενδύσεις με 
όρους της αγοράς. Στο πλαίσιο των διαρθρωτικών πολιτικών της Ένωσης, η 
Επιτροπή θα αξιολογήσει αυστηρά, στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης με τα κράτη 
μέλη, πού και πότε υπάρχουν λόγοι που αιτιολογούν τη δημόσια στήριξη των 
τηλεπικοινωνιακών επενδύσεων, σύμφωνα και με τους κανόνες ανταγωνισμού. 
...και τόνωση της ζήτησης 
13) Ο ρόλος της πολιτικής δράσης στην τόνωση της ζήτησης, προκειμένου να 
επιταχυνθεί και να διευκολυνθεί η μετάβαση στην κοινωνία των πληροφοριών, 
υπογραμμίστηκε, για παράδειγμα, από τη Συμβουλευτική Ομάδα για την 
Ανταγωνιστικότητα20 και αναγνωρίστηκε ευρέως . 
Η αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών και της ζήτησης, στο πλαίσιο της 
διαδικασίας επανεξέτασης του πεδίου εφαρμογής της καθολικής υπηρεσίας, 
είναι ιδιαίτερα περίπλοκη στην κοινωνία των πληροφοριών, διότι οι υπηρεσίες 
μπορεί να απαιτούν περισσότερους αρχικούς πόρους που αποτελούν φραγμό 
για πολλούς δυνητικούς χρήστες, οι οποίοι δεν μπορούν να δοκιμάσουν τις 
νέες υπηρεσίες και να εκτιμήσουν τη χρησιμότητα τους . Η στήριξη της άμεσης 
πρόσβασης του κοινού σε νέες υπηρεσίες πληροφόρησης σε χώρους όπως τα 
σχολεία, οι δημόσιες βιβλιοθήκες και τα τοπικά αναπτυξιακά κέντρα μπορεί να 
είναι μία οικονομική από άποψη κόστους λύση23. Υπό τις περιστάσεις αυτές, η 
πρόσβαση θα εξασφαλιστεί για το ευρύ κοινό, το οποίο διαφορετικά θα 
αποκλειόταν, και θα παρέχεται για ένα πολύ μικρό τμήμα του κόστους παροχής 
αυτής της υπηρεσίας σε κάθε νοικοκυριό κατάρτιση και στήριξη μπορεί να 
παρασχεθεί με τρόπους αποτελεσματικούς από άποψη κόστους και μπορεί 
επίσης να ελεγχθεί η χρησιμότητα και η δημοτικότητα των διαφόρων 
υπηρεσιών. Θα διερευνηθεί η σκοπιμότητα χρήσης των διαρθρωτικών ταμείων 
για τη στήριξη παρεμφερών σχεδίων. 
14) Τα τρέχοντα περιφερειακά προγράμματα για τις τεχνολογίες πληροφόρησης 
και επικοινωνίας (ΤΠΕ) δεν περιλαμβάνουν συχνά τα κατάλληλα μέτρα που 
συμπληρώνουν την ανάπτυξη των νέων προηγμένων υποδομών και 
εφαρμογών. Πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες για τον συνδυασμό των 
προγραμμάτων ΤΠΕ με προγράμματα κατάρτισης και ενημέρωσης για τις ΤΠΕ, 
με την περιφερειακή διαρθρωτική οικονομική στήριξη, με κεφάλαια εκκίνησης 
για έργα και κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου για χρήστες24. 
Επίσης, οι μειονεκτούσες περιφέρειες χαρακτηρίζονται συχνά από 
παραδοσιακές οργανωτικές δομές και έλλειψη ενδιάμεσων οργανισμών, με 
αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις την αδυναμία των φορέων λήψης 
αποφάσεων να προσδιορίσουν στόχους για την κοινωνία των πληροφοριών 
και να εφαρμόσουν αποτελεσματικά προγράμματα. Πρέπει να αναληφθούν 
πρωτοβουλίες με σκοπό την παροχή κύκλων κατάρτισης για την ανάπτυξη 
οργανωτικοον και διαχειριστικών ικανοτήτων και για τη διάδοση τους στην 
περιφέρεια25. Επιπλέον, η προώθηση της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και 
μεταξύ εταιριών και μορφωτικών κέντρων φαίνεται να αποτελεί 
αποτελεσματικό τρόπο κινητοποίησης της ζήτησης για τις νέες υπηρεσίες και 
εφαρμογές. 
11/24 
Τέλος, η έλλειψη πείρας στη χρησιμοποίηση των ΤΠΕ αποτελεί φραγμό στη 
συμμετοχή ορισμένων μειονεκτουσών περιφερειών στην κοινωνία των 
πληροφοριών. Για την αποτελεσματική χρήση προηγμένων εφαρμογών των 
ΤΠΕ απαιτούνται, μεταξύ άλλων, γνώσεις σχετικά με τους Η/Υ, ύπαρξη 
κατάλληλων υπηρεσιο')ν υποστήριξης και συντήρησης και γλωσσικές γνώσεις. 
Για τον λόγο αυτό, πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες προκειμένου να 
ενισχυθούν τα εκπαιδευτικά προγράμματα για τις ΤΠΕ, να στηριχθεί η 
ικανότητα ανάπτυξης εργασιακών σχέσεων εξ αποστάσεως, να προωθηθούν οι 
εκστρατείες ευαισθητοποίησης και τα προγράμματα κατάρτισης και 
επανεκπαίδευσης σε θέματα επικοινωνιών και πληροφόρησης26. 
15) Η κοινωνία των πληροφοριών είναι μια δυναμική έννοια. Όπως απέδειξαν οι 
πρωτοβουλίες IRISI, μπορεί να λάβει διαφορετικές μορφές σε διαφορετικά 
πλαίσια, ανάλογα με τη διάρθρωση των τοπικών συστημάτων παραγωγής, τους 
τοπικούς φορείς και τη ζήτηση από το ευρύ κοινό. Για τους λόγους αυτούς, η 
Επιτροπή δεν έχει έτοιμες λύσειςϋ έχει, όμως, να προτείνει μια μεθοδολογία και 
τα μέσα που τη συνοδεύουν. Αφετηρία είναι η αναγνώριση ότι το περιφερειακό 
επίπεδο είναι το καταλληλότερο για τον προσδιορισμό των ευκαιριών που του 
προσφέρονται από την κοινωνία των πληροφοριών. Μόνο μία προσέγγιση που 
βασίζεται στη συναίνεση, στην εταιρική σχέση και στον διάλογο μεταξύ 
χρηστών και προμηθευτών ΤΠΕ σε περιφερειακό πλαίσιο μπορεί να 
καταστήσει την κοινωνία των πληροφοριών μια πραγματικότητα 
προσαρμοσμένη στις ανάγκες του κοινού και των επιχειρήσεων και όχι μια 
επίδειξη τεχνολογίας. Αυτή η εκ των κάτω προς τα άνω προσέγγιση αντανακλά 
την προσέγγιση των τοπικών συμφώνων για την απασχόληση, όπως 
προβλέπονται στο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Εμπιστοσύνης για την απασχόληση 
και στηρίζει τον ρόλο των MME ως κινητήριας δύναμης της περιφερειακής 
ανάπτυξης και της δημιουργίας απασχόλησης. Η προσέγγιση αυτή θα συμβάλει 
στην ανάπτυξη του δυνητικά ισχυρού ρόλου που θα διαδραματίσει η κοινωνία 
των πληροφοριών στη συνειδητοποίηση του ενδογενούς δυναμικού των 
περιφερειών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και στον προσδιορισμό και την 
ενθάρρυνση των διευρυμένων διασυνοριακών εμπορικών δυνατοτήτων και 
οικονομικών ευκαιριών. 
Οι περιοχές που συμμετέχουν στις πρωτοβουλίες IRISI και RISI αποτελούν 
χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της προσέγγισης. Μία από τις προτεραιότητες θα 
είναι η εφαρμογή παρεμφερών ενεργειών μέσω των διαρθρωτικών ταμείων σε 
στενό συντονισμό με άλλους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς στο 
επίπεδο της Ένωσης, και ειδικότερα των έργων στο πλαίσιο του Σχεδίου 
Δράσης για την Κοινωνία των Πληροφοριών.2 
Η Επιτροπή θα διεξαγάγει εμπεριστατωμένη αξιολόγηση του περιεχομένου των 
νέων προγραμμάτων του στόχου 2 και των προγραμμάτων του στόχου 1 σε 
σχέση με την κοινωνία των πληροφοριών, πριν και μετά την επανεξέταση που 
έχει προβλεφθεί για τα μέσα του 1997. Η ανάλυση αυτή θα βοηθήσει την 
Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να εντοπίσουν τις ευκαιρίες 
στήριξης των δραστηριοτήτων για την κοινωνία των πληροφοριών στο πλαίσιο 
των υφιστάμενων προγραμμάτων και να καθορίσουν τις μελλοντικές τους 
προτεραιότητες. 
Η Επιτροπή έχει ήδη εκδώσει κατευθύνσεις για τα προγράμματα των περιοχών 
του στόχου 2 για την περίοδο προγραμματισμού 1996-99, οι οποίες 
επιβεβαιώνουν ότι "πρέπει να δοθεί έμφαση στις πρακτικές εφαρμογές και 
υπηρεσίες των ΤΠπου έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές για τη δημιουργία και 
12/24 
διατήρηση απασχόλησης και επιχειρήσεων" με ιδιαίτερη προσοχή στις ενέργειες 
ευαισθητοποίησης και κατάρτισης. Στο ίδιο πνεύμα, η Επιτροπή προετοιμάζει 
τις νέες κατε\>θυντήριες γραμμές για τις περιφέρειες του στόχου 1, των οποίων 
τα προγράμματα θα επανεξεταστούν στα μέσα του 1997. Στο πλαίσιο των 
διαθέσιμων περιθωρίων, οι περιφέρειες των στόχων 1, 5β και 6 και τα κράτη 
μέλη καλούνται να διερευνήσουν τις δυνατότητες αύξησης του αριθμού των 
ενεργειών που σχετίζονται με την κοινωνία των πληροφοριών. 
Πέραν των ενεργειών στις περιφέρειες των στόχων 1 και 2, η Επιτροπή 
σκοπεύει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που προσφέρουν οι δραστηριότητες 
στο πλαίσιο των στόχων 3 και 4, προκειμένου να στηρίξει την παροχή 
κατάρτισης σχετικά με την κοινωνία των πληροφοριών σε ανέργους και σε 
άτομα που κινδυνεύουν να χάσουν την εργασία τους. Ειδικότερα, κρίνεται 
ουσιώδους σημασίας για τη διαδικασία μετάβασης στην κοινωνία των 
πληροφοριών η ανάπτυξη προληπτικών προσεγγίσεων στις επιχειρήσεις, 
καθώς και η εισαγωγή και προσαρμογή σε νέες μορφές οργάνωσης της εργασίας 
σε συνδυασμό με την κατάρτιση και την επανεκπαίδευση των εργαζομένων. 
16) Η συμμετοχή φορέων από τις μειονεκτούσες περιφέρειες στο 4ο πρόγραμμα-
πλαίσιο παρέχει ήδη τη βάση για την αξιοποίηση και διάδοση των 
αποτελεσμάτων, των εφαρμογών και των βέλτιστων πρακτικών. Η 
προετοιμασία του 5ου προγράμματος-πλαισίου ΕΤΑ παρέχει μια περαιτέρω 
ευκαιρία για την καλύτερη ενσωμάτωση της διάστασης της συνοχής στην 
πολιτική της ΕΤΑ και την ικανοποίηση των αναγκών των χρηστών, ιδίως στον 
τομέα της κοινωνίας των πληροφοριών. Οι κατευθύνσεις που προτείνονται 
από την Επιτροπή προσδιορίζουν τη δημιουργία μίας "κοινωνίας των 
πληροφοριών φιλικής προς τον χρήστη" ως μία από τις προτεραιότητες του 
5ου προγράμματος-πλαισίου. Για να βελτιωθεί η συμπληρωματικότητα με τις 
διαρθρωτικές πολιτικές, πρέπει να προωθηθεί η ενεργός συμμετοχή των 
περιφερειών στο στάδιο της υλοποίησης. 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
17) Η πληροφορία αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως καίριος πόρος από τον 
οποίο εξαρτάται η παγκόσμια οικονομία. Η πρόοδος των ΤΠΕ μπορεί να 
μειώσει την οικονομική σημασία των αποστάσεων και να εξασφαλίσει δυνητικά 
στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά την πρόσβαση σε πληροφορίες ζωτικής 
σημασίας ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης τους. Συνδέοντας 
παραδοσιακά ανεξάρτητους τομείς (δηλ. τηλεπικοινωνίες, ηλεκτρονικούς 
υπολογιστές και μέσα ενημέρωσης), έχει δημιουργήσει τεράστιες δυνατότητες 
για την ανάδυση νέων δραστηριοτήτων, υπηρεσιών και θέσεων απασχόλησης. 
Ωστόσο, η ικανότητα πρόσβασης και αποτελεσματικής χρήσης της κοινωνίας 
των πληροφοριών κατανέμεται άνισα στις περιφέρειες της Ευρώπης. 
18) Με σκοπό τη μείωση των ανισοτήτων αυτών και τη βελτίωση της οικονομικής 
και κοινωνικής συνοχής, στην παρούσα ανακοίνωση διατυπώνονται ορισμένες 
βασικές αρχές εργασίας όσον αφορά το ρυθμιστικό πλαίσιο, τις επενδύσεις σε 
υποδομές και την τόνωση της ζήτησης. 
• Τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν την κατάλληλη ανάπτυξη του 
ρυθμιστικού πλαισίου τους. Ειδικότερα θα πρέπει: 
13/24 
=>να συνεχίσουν τον διάλογο σχετικά με το πεδίο εφαρμογής της 
καθολικής υπηρεσίας και την έννοια της δημόσιας πρόσβασης στην 
κοινωνία των πληροφοριών, προκειμένου να συμβάλουν στη 
μελλοντική ανάπτυξη του ρυθμιστικού πλαισίου. Στο διάλογο αυτό 
θα συμμετέχουν άτομα, MME, κοινοτικές οργανώσεις, εκπαιδευτικά 
ιδρύματα, περιφέρειες και τοπικές κοινότητες. 
=>να προβλέψουν την έγκαιρη ολοκλήρωση της διαδικασίας 
απελευθέρωσης. 
=> να χρησιμοποιήσουν τα καθεστώτα , αδειών για την ενσωμάτωση 
στόχων κάλυψης που να περιλαμβάνουν τις μειονεκτούσες 
περιφέρειες, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της αναλογικότητας και 
την ανάπτυξη ανοικτών και ανταγωνιστικών αγορών σε ολόκληρη 
την Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Συνιστάται στα κράτη μέλη: 
=> να δώσουν προτεραιότητα στην ολοκλήρωση και την αναβάθμιση των 
τηλεπικοινωνιακών δικτύων και να προσδιορίσουν τη σχέση μεταξύ 
επενδύσεων και περιφερειακών επιδόσεων. Λαμβανομένων υπόψη 
των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών, η στήριξη θα πρέπει 
να κατευθύνεται στις επενδύσεις σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές που 
βελτιστοποιούν τη συμβολή στην οικονομική και κοινωνική συνοχή 
και που δεν στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό στο νέο περιβάλλονϋ 
=> να εφαρμόσουν μια στρατηγική και ολοκληρωμένη προσέγγιση στην 
κοινωνία των πληροφοριών σε συνεργασία με τις περιφερειακές και 
τοπικές αρχές, τους κοινωνικούς εταίρους, τους προμηθευτές 
υποδομής και υπηρεσιών και άλλους σχετικούς φορείςϋ 
=> να καθιερώσουν, στις περιπτώσεις που χρειάζεται, εταιρικές σχέσεις 
μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η 
συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, γεγονός που θα διασφαλίσει την 
επιλογή κατάλληλων σχεδίων, την αποτελεσματική υλοποίηση τους 
και την μακροπρόθεσμη οικονομική τους βιωσιμότηταϋ 
=> να αναλάβουν σειρά πρωτοβουλιών (μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο 
των διαρθρωτικών ταμείων) στους τομείς της εκπαίδευσης, της 
κατάρτισης και της οργάνωσης της εργασίας, όπως έχει ήδη προταθεί 
στο πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής "Η μάθηση στην κοινωνία των 
πληροφοριών" και στο Πράσινο Βιβλίο "Ζωή και εργασία στην 
κοινωνία των πληροφοριών - Πρώτα ο άνθρωπος". Οι προσπάθειες 
πρέπει να επικεντρώνονται όλο και περισσότερο στην εκπαίδευση και 
κατάρτιση. 
Η Επιτροπή προτίθεται: 
=>να λάβει υπόψη της τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων που 
διεξάγονται σε επίπεδο κρατών μελών (βλέπε ανωτέρω) κατά την 
περαιτέρω ανάπτυξη της πολιτικής της για την καθολική υπηρεσία 
στο πλαίσιο της νομοθετικής της πρωτοβουλίας και ειδικότερα στο 
πλαίσιο της έκθεσης για την οδηγία που αφορά την εφαρμογή της 
14/24 
παροχής ανοικτού δικτύου (ΟΝΡ) στη φωνητική τηλεφωνία και την 
καθολική υπηρεσία, η οποία θα εκδοθεί πριν τις 31 Δεκεμβρίου 1999G 
> να βελτιώσει τη συνεκτικότητα των ενεργειών της στον τομέα της 
κοινωνίας των πληροφοριών, ειδικότερα μεταξύ του 4ου 
προγράμματος-πλαισίου για την ΕΤΑ και των διαρθρωτικών 
ταμείων. Θα εντείνει επίσης τις προσπάθειες της για μεγαλύτερη 
κινητοποίηση και ευαισθητοποίηση, και θα εξασφαλίσει ότι οι 
ανάγκες των χρηστών θα ληφθούν πραγματικά υπόψη στο πλαίσιο 
του 5ου προγράμματος-πλαισίου για την ETAD 
> να προετοιμάσει για την άνοιξη του 1997 ανακοίνωση, στην οποία θα 
περιγράφεται σειρά ενεργειών που πρέπει να αναληφθούν ως 
συνέχεια της διαδικασίας διαβουλεύσεων και διαλόγου σχετικά με το 
Πράσινο Βιβλίο "Ζωή και εργασία στην κοινωνία των 
πληροφοριών". Στην ανακοίνωση αυτή θα αναπτυχθεί η προσέγγιση 
που στηρίζεται στην αρχή "πρώτα ο άνθρωπος" για την κοινωνική 
πολιτική στην κοινωνία των πληροφοριών και η οποία 
ανταποκρίνεται στη ζήτηση δραστηριοτήτων προσανατολισμένων σε 
πρακτικά ζητήματαϋ 
> να παράσχει τεχνική βοήθεια στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες για 
την προώθηση νέων ΤΠΕ, συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού 
εμπορίου, και να αυξήσει στο πλαίσιο της πολιτικής της για τις 
επιχειρήσεις την πρόσβαση των MME στις ευκαιρίες που προσφέρει 
η κοινωνία των πληροφοριών μέσω της εξέτασης των ειδικών 
αναγκών τους και της μεγαλύτερης πληροφόρησης σχετικά με αυτές 
τις ευκαιρίεςΰ 
>να συνοδεύσει και να στηρίξει σε συνεχή βάση τις ενέργειες των 
κρατών μελών και των περιφερειών στο πλαίσιο των διαρθρωτικών 
ταμείων, ειδικότερα προκειμένου να σχεδιασθούν ολοκληρωμένες και 
στρατηγικές προσεγγίσεις στην κοινωνία των πληροφοριών και να 
επαυξηθεί η δημιουργία περιφερειακών ικανοτήτων σε όλα τα 
επίπεδα. Η Επιτροπή θα προβεί επίσης σε διεξοδική αξιολόγηση του 
περιεχομένου των προγραμμάτων για τους στόχους 1 και 2 σε 
στοιχεία σχετικά με την κοινωνία των πληροφοριών. Θα τονίσει τη 
σημασία της κοινωνίας των πληροφοριών στο πλαίσιο των νέων 
κατευθύνσεων για τις περιφέρειες του στόχου 1 και θα αξιοποιήσει 
τις δυνατότητες που προσφέρουν οι στόχοι 3 και 4 και η 
πρωτοβουλία ADAPT-BIS. 
15/24 
ΓΕΝΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 29 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΣχΕΤΙΚΟΙ ΜΕ ΤΙΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ 
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 
1.1 Δείκτες πρόσβασης 
Αρχική αναγκαία προϋπόθεση για την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία των 
πληροφοριών είναι οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά να έχουν άμεση πρόσβαση 
στα δίκτυα και τις συσκευές που αποτελούν τη βάση της. Παρά τα πολυάριθμα 
σημεία σύγκλισης, υπάρχουν σημαντικές γεωγραφικές διαφορές στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση όσον αφορά τον χρόνο αναμονής για την εγκατάσταση μίας γραμμής, την 
ποιότητα των υπηρεσιών στη γραμμή αυτή και το εύρος των υπηρεσιών που μπορεί 
να υποστηρίξει. 
ΔΙΚΤΥΟ Ή ΥΠΗΡΕΣΙΑ 
PSTN 
- Βλάβες ανά 100 κύριες 
γραμμές '94 
- Ψηφιακές γραμμές (%) '94 
ISDN (πρωτεύοντος ρυθμού) 
- Γεωγραφική κάλυψη 1994 
- Προβλεπόμενη κάλυψη 1996 
Δημόσιες on-line υπηρεσίες 
- Κόμβοι CompuServe ανά 1 
εκατ. '95 
- Αριθμοί άμεσης επιλογής 
ανά 1 εκατ. '95 ΜΕΣΟΣ 
ΟΡΟΣ 
ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ(0 
11,3 
71,2 
85,0 
100,0 
0,54 
1,94 ΜΕΣΟΣ 
ΟΡΟΣ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
ΣΥΝΟΧΗΣ 
32,6 
60,6 
32,3W 
80,0 
0,05 
0,36 ΒΑΘΜΟΣ 
ΑΠΌΚΛΙΣΗΣ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
ΣΥΝΟΧΗΣ 
(%) 
+188,0 
-15,0 
-62,0 
-20,0 
-91,0 
-81,0 
ω Οι κεντρικές περιφέρειες της Ευρώπης, όπως προσδιορίζονται στη μελέτη NEXUS, περιλαμβάνουν όλα τα 
κράτη μέλη της ΕΕ εκτός των χωρίον συνοχής (Ιρλανδία, Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία) και των περιφερειών 
συνοχής της Ιταλίας. 
('° Στο τέλος του 1995, ο ισπανικός φορέας Telefonica ανέφερε ότι πέτυχε πλήρη γεωγραφική κάλυψη είτε απευθείας 
από κέντρο ISDN είτε μέσα) απομακρυσμένων ζεύξεων. Παρομοίως, ο πορτογαλικός φορέας τηλεπικοινωνιών δήλωσε 
ότι έχει επιτύχει σχεδόν 100% κάλυψη (συμπεριλαμβανομένων των ατλαντικών νησιών όπως η Μαδέρα). Η προθεσμία 
εγκατάστασης είναι κανονικά 4 εβδομάδες, σε πολλές περιοχές είναι πολύ μικρότερη, αλλά στις απομακρ\ισμένες 
περιοχές οι εργασίες χρειάζονται μέχρι 8 εβδομάδες. 
Για παράδειγμα, το 1995 ο πραγματικός χρόνος για τη σύνδεση στο δίκτυο 
ανέρχεται σε 20 εργάσιμες ημέρες στα δυτικά γερμανικά ομόσπονδα κράτη, σε 8 
εργάσιμες ημέρες στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία και 80 ημέρες στην Ελλάδα. 
Παρομοίως, η ποιότητα και η αξιοπιστία των γραμμών του Δημοσίου Τηλεφωνικού 
Δικτύου Μεταγωγής (PSTN) διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και 
μεταξύ των περιφερειών. Το 1994, για παράδειγμα, η Ελλάδα ανέφερε κατά μέσο 
όρο 53,0 βλάβες ανά 100 κύριες τηλεφωνικές γραμμές σε σύγκριση με 11,3 βλάβες 
κατά μέσο όρο στις κεντρικές περιφέρειες της Ευρώπης (σχεδόν τετραπλάσια 
διαφορά). 
Ένας άλλος δείκτης σχετικός με την πρόσβαση αφορά την εγκατάσταση του 
ψηφιακού δικτύου ενοποιημένων υπηρεσιών (ISDN)30: σχεδόν το 85% του εδάφους 
των κεντρικών περιφερειών της Ένωσης καλυπτόταν από το ISDN το 1994 έναντι 
μόνο 32,3% στις περιφέρειες συνοχής. 
16/24 
Ένας άλλος δείκτης των διαφόρων εθνικών και περιφερειακών επιπέδων 
πρόσβασης στην κοινωνία των πληροφοριών μπορεί να εξαχθεί από την 
επικράτηση εμπορικών on-line υπηρεσιών. Το 1995, υπήρχαν 180 αριθμοί άμεσης 
επιλογής σε on-line υπηρεσίες (1 ανά 320.000 κατοίκους) στο Ηνωμένο Βασίλειο, 63 
στη Γερμανία (1 ανά 1.150.000 κατοίκους), 3 στην Πορτογαλία (1 ανά 3.200.000 
κατοίκους) και 6 στην Ισπανία (1 ανά 6.600.000). 
1.2 Δείκτες οικονομικά προσιτών τιμών 
Η υλική δυνατότητα πρόσβασης στα δίκτυα και τις υπηρεσίες είναι προϋπόθεση 
αναγκαία, αλλά όχι και επαρκής: οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά θα πρέπει να 
μπορούν από οικονομική άποψη να τις χρησιμοποιούν. Αλλά και πάλι, 
παρατηρούνται σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών στον τομέα των 
τιμολογιακών διαρθρώσεων . 
Για παράδειγμα, το 1994 το κόστος της οικιακής τηλεφωνικής συνδρομής (ως 
ποσοστό του ΑΕΠ) ήταν δύο φορές υψηλότερο στις περιφέρειες συνοχής (3 και 2,5 
φορές υψηλότερο στην Πορτογαλία και την Ιρλανδία αντίστοιχα). 
ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ 
PSTN (Ecu) 
- Οικιακή εγκατάσταση 
- Οικιακή συνδρομή (διμηνιαία) 
- Τοπικές κλήσεις (αιχμή 5 
λεπτών) 
Δαπάνες κινητής τηλεφωνίας 
(1994 US$) 
- Σύνδεση 
- Μηνιαία συνδρομή 
- Τοπικές κλήσεις (3 λεπτά) 
Τιμολόγηση μισθωμένων 
γραμμών 
- Σύνδεση (Ecu) 
- Μηνιαίο μίσθωμα 50 km (Ecu) 
- Μηνιαίο μίσθωμα 250 km 
(Ecu) ΜΕΣΟΣ 
ΟΡΟΣ 
ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
107,5 
21,7 
0,22 
64,6 
42,7 
1,4 
502,2 
353,0 
844,0 ΜΕΣΟΣ 
ΟΡΟΣ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
ΣΥΝΟΧΗΣ 
142,4 
18,4 
0,16 
83,8 
29,6 
1,73 
396,6 
429,0 
829,0 ΒΑΘΜΟΣ 
ΑΠΌΚΛΙΣΗΣ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
ΣΥΝΟΧΗΣ 
(%) 
+32,46 
-15,44 
-26,45 
+29,7 
-30,7 
+23,6 
-21,0 
+21,4 
-1,8 
32 Επιπλέον, η εξελισσόμενη διαδικασία τιμολογιακής εξισορρόπησης τείνει να 
αλλάξει τις τιμολογιακές διαρθρώσεις προς την κατεύθυνση της ταχύτερης αύξησης 
της οικιακής συνιστούσας τα>ν παγίανν τελών και της απόλυτης αύξησης των τελίόν 
για τις τοπικές κλήσεις καθώς και της μείωσης της τιμής των διεθνών και των 
υπεραστικών κλήσεων. Σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ3 , μεταξύ 1990 και 1994, η 
μέση μηνιαία συνδρομή για τις επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 5,5% σε πραγματικούς 
όρους και η μέση μηνιαία οικιακή συνδρομή αυξήθηκε κατά 15,5% σε πραγματικούς 
όρους. Η ίδια μελέτη αναφέρει ότι, μεταξύ 1990 και 1994, τα τέλη τοπικών κλήσεων 
17/24 
αυξήθηκαν κατά 37,3%, ενώ τα τέλη υπεραστικών και διεθνών κλήσεων μειώθηκαν 
κατά 24% και 25,5% αντίστοιχα. 
1.3 Δείκτες αγιοποίησης υπηρεσιών 
Η οικονομικά προσιτή πρόσβαση δεν εγγυάται εντούτοις ότι οι πολίτες θα 
χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες και συνεπώς οι δείκτες αξιοποίησης είναι 
σημαντικό στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη σε κάθε προσπάθεια εκτίμησης 
των διαφορών συνοχής και των επιπτώσεων της. Ο κοινός δείκτης που 
χρησιμοποιείται για να εκτιμηθεί η αξιοποίηση της βασικής τηλεφωνίας είναι ο 
αριθμός των κύριων γραμμών ανά 100 κατοίκους. Το 1995, κατά μέσο όρο, 
υπήρχαν 54,3 κύριες γραμμές ανά 100 κατοίκους στις κεντρικές περιοχές έναντι 
40,2 στις περιοχές συνοχής. 
Παρά το γεγονός ότι η φωνητική τηλεφωνία αντιπροσωπεύει την κυριότερη μορφή 
επικοινωνίας για τις περισσότερες επιχειρήσεις και νοικοκυριά, η ανάδυση της 
κοινωνίας των πληροφοριών προϋποθέτει την αυξανόμενη χρήση άλλων μορφών 
ηλεκτρονικής επικοινωνίας όπως το κείμενο, η εικόνα και άλλες μορφές 
δεδομένων. Ο αριθμός ξένιων υπολογιστών στο Internet είναι, για παράδειγμα, ένας 
δείκτης της ικανότητας των περιφερειών και των χωρών να συμμετάσχουν στην 
κοινωνία των πληροφοριών. Κατά μέσο όρο, το 1995, υπήρχε 1 ξένιος υπολογιστής 
στο Internet ανά 200 κατοίκους στις κεντρικές περιοχές έναντι 1 ανά 1300 
κατοίκους στις περιοχές συνοχής. 
ΔΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ 
Τηλεφωνική πυκνότητα '95 
- Κύριες γραμμές ανά 100 
κατοίκους 
Κινητή τηλεφωνία '95 
- Κυψελοειδή τερματικά ανά 100 
Καλωδιακή τηλεόραση 
- % καλωδιωμένων νοικοκυριών 
'95 
- % νοικοκυριών με δορυφορική 
σύνδεση '95 
Επικοινωνία δεδομένων 
- Συνδρομητές πακετομεταγωγής 
ανά 1000 
- Συνδρομητές Videotex ανά 1000 
- Συνδρομητές ISDN ανά 1000 
Internet 
- Ξένιοι Internet ανά 1000 ('95) ΜΕΣΟΣ 
ΟΡΟΣ 
ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
54,3 
9,1 
51,4 
13,8 
1,5 
32,5 
2,4 
5,3 ΜΕΣΟΣ 
ΟΡΟΣ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
ΣΥΝΟΧΗΣ 
40,2 
3,7 
8,0 
4,4 
1,3 
6,3 
0,2 
0,6 ΒΑΘΜΟΣ 
ΑΠΌΚΛΙΣΗΣ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
ΣΥΝΟΧΗΣ 
(%) 
-26,0 
-59,4 
-84,4 
-68,1 
-13,3 
-80,6 
-91,7 
-88,7 
Ένας άλλος δείκτης είναι το ύψος των επενδύσεων για τηλεπικοινωνίες ανά 
κάτοικο: κατά μέσο όρο, οι περιοχές συνοχής έχουν επενδύσει 40% λιγότερο από 
ό,τι οι κεντρικές περιοχές στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Ιδιαίτερα 
εντυπωσιακοί είναι οι αριθμοί που αφορούν τη διείσδυση των Η/Υ, απαραίτητου 
εργαλείου για την είσοδο στην κοινωνία των πληροφοριών: το 1995, υπήρχαν 15,2 
18/24 
Η/Υ ανά 100 κατοίκους στις κεντρικές περιοχές έναντι 3,1 στην Ελλάδα, 8,6 στην 
Ισπανία, 6 στην Πορτογαλία και 8,9 την Ιταλία. 
19/24 
ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 
"Αναμφίβολα, οι νέες ΤΠΕ παρέχουν τεράστιες νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη και τη 
δημιουργία θέσεων απασχόλησης, την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των πόρων [...], τη βελτίωση 
των εισοδημάτων και τις καλύτερες συνθήκες διαβίαχτης, τις πιο αποκεντρωμένες μορφές οργάνωαΐ)ς, 
την κατάρτιση συνεκτικότερων περιφερειακών και τοπικών αναπτυξιακών σχεδίων, τον ατομικό 
πλουτισμό και τη δημοκρατικότερη λή\Ι>η αποφάσεων. Όλες αχπές οι δυνατότητες ανάκαμψης της 
ανάπτυξης εξαρτώνται κατά αποφασιστικό τρόπο από την ισορροπία ανάμεσα στην τεχνολογική, την 
οικονομική και την κοινωνική διάσταση." EEK, "Οικοδόμηση της ευρωπαϊκής κοινωνίας των 
πληροφοριών για όλονς - πρώτες σκέψεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου", σελ. iii, 
ενδιάμεση έκθεση, Ιανουάριος 1996. 
2 Η μελέτη "Επιπτώσεις της απελευθέρωσης του τομέα των τηλεπικοινωνιών στην 
απασχόληση", η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής από τις ΒΙΡΕ Conseil, IFO και 
LENTIC το 1996, εξέτασε τις επιπτώσεις της απελευθέρωσης των τηλεπικοινωνιών με βάση διάφορα 
σενάρια απελευθέρωσης και διάδοσης των τεχνολογιών. 'Ολα τα σενάρια που εξετάστηκαν στην 
μελέτη υποδεικνύουν ότι η απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών θα οδηγήσει σε επιτάχυνση της 
διάδοσης των τηλεπικοινωνιών και σε μείωση των τιμών, που θα έχουν θετικές έμμεσες επιπτώσεις 
στην οικονομία ως σύνολο, αντισταθμίζοντας κατά μέγα μέρος τις αρνητικές επιπτώσεις της 
απελευθέρωσης τανν τηλεπικοινωνιών στην απασχόληση που προσφέρουν οι δημόσιοι φορείς 
εκμετάλλευσης. Με βάση ένα σενάριο ταχείας απελευθέρωσης και ταχείας διάδοσης της τεχνολογίας, 
θα είναι δυνατή η δημιουργία ή διατήρηση καθαρού αριθμού 1,3 εκατ. θέσεων εργασίας στην Ευρώπη 
έως το 2005, εκ τοον οποίων 93.000 θέσεις στον ίδιο τον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Ο τελευταίος 
αριθμός εξηγείται από το γεγονός ότι η απασχόληση που δημιουργείται έμμεσα από την 
απελευθέρωση σε νέους προμηθευτές τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, κατασκευαστές εξοπλισμού, 
διανομείς τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού και άμεσους προμηθευτές των φορέων εκμετάλλευσης θα 
υπεραντισταθμίσει τις απώλειες στους παραδοσιακούς φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινοινιών. 
"Είναι ουσιώδες και επείγει για ύλες τις επιχειρήσεις και οργανώσεις ανεξαρτήτως του 
μεγέθους τους να προσαρμόσουν την οργάνωση τους και τις διαρθρώσεις τους. Μέχρι να 
δρομολογηθεί πλήρως αυτή η διαδικασία, η κοινωνία των πληροφοριών πολύ πιθανώς θα 
καταστρέψει περισσότερες θέσεις εργασίας από εκείνες που θα δημιουργήσει". "Δίκτυα για τους 
πολίτες και τις κοινότητες τους - μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίηση της κοινωνίας των πληροφοριών 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση". Φόρουμ για την κοινωνία των πληροφοριών, πρώτη ετήσια έκθεση, 
περίληψη, 1996. 
Για τη λεπτομερή ανάλυση αυτών των ζητημάτων, βλέπε Πράσινο Βιβλίο "Ζωή και εργασία 
στην κοινωνία των πληροφοριών: πρώτα ο άνθρωπος", ΕΕΚ Ιούλιος 1996. Τα ζητήματα της 
κοινωνικής συνοχής της κοινωνίας των πληροφοριών θα αναπτυχθούν περαιτέρω στο επόμενο 
πρόγραμμα δράσης που προετοιμάζει η Επιτροπή ως συνέχεια του Πράσινου Βιβλίου. 
5 "Λόγω της κοινωνικής και βιομηχανικής διάρθρ(οσης των περιοχών, η πραγματική χρήση 
αυτών των μέσων διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τους διαφορετικούς τύπους περιοχών. Η 
γεωγραφική κλίση της καμπύλης ζήτησης μειώνεται κατά τρόπο λιγότερο ή περισσότερο ομαλό από 
τα κέντρα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων των λεγόμενων πόλεων διεθνούς εμβέλειας, ανυψονεται 
εδώ κι εκεί ανάλογα με τη συγκέντρωση επαγγελματικών χρηστών και σημειώνει ταχύτερη πτώση στις 
αραιοκατοικημένες ή ιδιαίτερα φτωχές περιοχές [...] Ταυτόχρονα, πράγμα που είναι εξίσου 
σημαντικό, το κόστος της παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών παρουσιάζει γεωγραφικές 
ιδιαιτερότητες οι οποίες, γενικά αντιστρέφουν το σχήμα της πραγματικής ζήτησης. Όσον αφορά αυτό 
το ζήτημα το κόστος είναι γενικά χαμηλότερο στις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές [...]. " NEXUS 
κ.α. "Αξιολόγηση των ζητημάτων που σχετίζονται με την κοινωνική και οικονομική συνοχή της 
ανάπτυξης της κοινωνίας των πληροφοριών στην Ευρώπη", Ιανουάριος 1996, Τόμος IV, σελ. 9. Η 
Επιτροπή έχει πλήρως αναγνωρίσει το πρόβλημα αυτό με την κατάρτιση σειράς πολιτικών και 
ρυθμιστικών εγγράφων που καθορίζουν τη θέση της καθολικής υπηρεσίας στην πολιτική της για τον 
τομέα των τηλεπικοινωνιών. Βλέπε, για παράδειγμα, την οδηγία 90/388/ΕΟΚ σχετικά με την 
"Εξασφάλιση πλήρως ανταγωνιστικού περιβάλλοντος στις τηλεπικοινωνιακές αγορές" (ΕΕ 22/3/96), 
η οποία καθορίζει τις αρχές της καθολικής υπηρεσίας και εξηγεί πώς πρέπει να επιμεριστεί το 
καθαρό κόστος της καθολικής υπηρεσίας και, πιο πρόσφατα, το έγγραφο COM (96) 608 της 27ης 
Νοεμβρίου 1996 για τα "Κριτήρια αξιολόγησης για τα εθνικά συστήματα κοστολόγησης και 
χρηματοδότησης της καθολικής υπηρεσίας και κατευθυντήριες γραμμές για τη λειτουργία αυτών των 
συστημάτων". Επίσης, το έγγραφο COM (96) 73 της 13ης Μαρτίου 1996 για την "καθολική υπηρεσία 
τηλεπικοινωνιών στην προοπτική ενός πλήρως ελευθερωμένου περιβάλλοντος" δίνει τον ορισμό, 
20/24 
καθορίζει το πεδίο εφαρμογής και τους μηχανισμούς επανεξέτασης της καθολικής υπηρεσίας, 
υπογραμμίζοντας τον δυναμικό και εξελικτικό χαρακτήρα της. 
Η βρετανική εμπειρία υποδεικνύει, ωστόσο, ορισμένες επιφυλάξεις. "Στο Ηνωμένο 
Βασ^ιο, το οποίο έχει ένα από τα πιο φ^λεύθερα τηλεπικοινωνιακά καθεστώτα της Έν(οσης, το 
πλαίσιο mrv παρεχόμενων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών είναι εξαιρετικά διαφοροποιημένα Στην 
πόλη του Λονδίνου, οι επιχειρήσεις βρίσκονται ενώπιον πολυάριθμων ανταγωνιστικών προμηθευτών 
και των πλέον προηγμένων υπηρεσιών. Στα επιχειρηματικά κέντρα άλλων μεγάλων πόλεων και στα 
επιχειρηματικά πάρκα και σε άλλες συγκεντρώσεις οικονομικών δραστηριοτήτων, οι επιχειρήσεις 
μπορούν να επιλέξουν μεταξύ πολυάριθμων δυνητικών προμηθευτών και έχουν πρόσβαση στις πιο 
προηγμένες υπηρεσίες. Στις λοιπές αστικές περιοχές, οι επιχειρήσεις έχουν πιο περιορισμένες 
δυνατότητες επιλογής προμηθευτών, εφόσον οι απευθείας συνδέσεις εξασφαλίζονται συνήθως μόνο 
από τις παλιές υπηρεσίες Ταχυδρομείου - Τηλεπικοινωνιών (ΡΤΤ) και, όπου έχουν συγκροτηθεί οι 
υποδομές, από τον τοπικό φορέα εκμετάλλευσης των καλωδιακών υπηρεσιών. Σε πολλές μικρές 
πόλεις και αγροτικές περιοχές, οι χρήστες εξυπηρετούνται από τις παλιές υπηρεσίες ΡΤΤ που 
κατέχουν εκ των πραγμάτων το μονοπώλιο των υπηρεσιών. Πράγματι, σε ορισμένες περιοχές, κυρίως 
αγροτικές, οι χρήστες δεν έχουν καν άμεση πρόσβαση σε ψηφιακές γραμμές ικανές να παρέχουν 
υπηρεσίες όπως τη βασική πρόσβαση στο ISDN." Βλέπε "Περιφερειακή ανάπτυξη στην κοινωνία των 
πληροφοριών: επισκόπηση και ανάλυση", σελ. 23 CURDS 1996, έγγραφο που συντάχθηκε για την 
ευρωπαϊκή ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου σχετικά με τα κοινωνικά ζητήματα της 
κοινωνίας των πληροφοριών. 'Οσον αφορά το θέμα αυτό, η Επιτροπή σκοπεύει να εξετάσει την 
αποκτηθείσα πείρα στον τομέα της απελευθέρωσης των τηλεπικοινωνιών (π.χ. ΗΒ, ΗΠΑ, 
Φινλανδία, Σουηδία και Νέα Ζηλανδία). 
7 , 
Εσωτερικό έγγραφο εργασίας της ΕΕΚ, "Χαρακτηριστικά των σχεδίων διαρθρωτικών 
παρεμβάσεων για το 1994-1999 όσον αφορά τις τηλεπικοινωνίες, τα ταχυδρομεία και την ΕΤΑ", 
Βρυξέλλες 1996. Ο διατομεακός και διεισδυτικός χαρακτήρας της κοινωνίας των πληροφοριών από 
τη μία πλευρά και από την άλλη πλευρά, η φύση της διαδικασίας προγραμματισμού των 
διαρθρωτικών ταμείων, οι διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών μελών για την κατάρτιση των 
σχεδίων τους και τα διαφορετικά τους χρονοδιαγράμματα απαιτούν συνετή ερμηνεία και χρήση των 
αριθμών που απορρέουν από αυτήν την ανάλυση. Οι δαπάνες που συνδέονται με την κοινωνία των 
πληροφοριών προκύπτουν συχνά με αναγωγή από μακροοικονομικά στοιχεία που αφορούν άλλους 
τομείς όπως η βιομηχανία και η Ε&Α. Εντούτοις, δίνουν μια καλή εκόνα σχετικά με τη σημασία που 
αποδίδεται στην κοινωνία των πληροφοριών στο πλαίσιο των πολιτικών προτεραιοτήτων των 
κρατών μελών. 
Για παράδειγμα, η Σουηδία και η Φινλανδία ακολοΐίθούν μία συνολική προσέγγιση της 
κοιν<πνίας τ(ον πληρο(|>ορκί)ν. Οι δύο αυτές χώρες όχι μόνο διαθέτουν μεγαλύτερο τμήμα τανν 
διαθέσιμοι πύρων για μέτρα που συνδέονται με την κοιναΜα τα>ν πληροφορία'™, αλλά 
επικεντρώνουν επίσης τις προσπάθειες τους στη βελτίωση πον συνθηκών της ζήτησης π.χ. 
βελτιώνοντας τις τεχνικές γνώσεις του εργατικού δυναμικού για την κοινοονία των πληροφοριών, 
εξασφαλίζοντας τις αναγκαίες συνδέσεις στα σχολεία και αναπτύσσοντας κατάλληλες υπηρεσίες και 
εφαρμογές. Από την αρχή, η στρατηγική του ενιαίου εγγράφου προγραμματισμού (ΕΕΠ) της 
Σουηδίας για τον στόχο 6 προσδιορίζει την "καλύτερη δυνατή χρήση της τεχνολογίας της 
πληροφόρησης σε όλους τους τομείς των κοινωνικοοικονομικών δραστηριοτήτων" ως ένα από τα 
οριζόντια κριτήρια αξιολόγησης της ποιότητας συγκεκριμένων ενεργειών. Συνεπώς, το κεντρικό 
χαρακτηριστικό της κοινωνίας των πληροφοριών, που είναι ο διατομεακός και διεισδυτικός 
χαρακτήρας της αναγνωρίζεται αμέσως. 'Επειτα, "η αυξημένη χρήση των εφαρμογών της τεχνολογίας 
της πληροφόρησης και η ανάπτυξη των τεχνικών γνώσεων και προσόντων όσον αφορά την 
τεχνολογία της πληροφόρησης" αντιπροσωπεύει ένα από τους γενικούς στόχους του ΕΕΠ, ο οποίος 
συμβάλλει στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας που αποτελεί βασική επιδίωξη του σουηδικού 
προγράμματος. Επιπλέον, η κοινωνία των πληροφοριών εμφανίζεται ως βασικό στοιχείο για την 
ανάπτυξη των πέντε προτεραιοτήτων που καθορίζονται στο ΕΕΠ και αναγνωρίζεται ως κύριο 
στοιχείο σε όλα σχεδόν τα επιμέρους θέματα. 
Q 
Η ειδική δράση σχετικά με τις τηλεπικοινωνίες για την περιφερειακή ανάπτυξη (STAR) 
διέθεσε, κατά την περίοδο 1987 και 1991, 780 εκατ. Ecu με τη μορφή ενισχύσεων από το Ευρ(οπαϊκό 
Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠ Α) προκειμένου "να αντιστραφεί η τάση που θέλει τη ζήτηση 
προηγμένων ^επικοινωνιακών υπηρεσιών πολύ χαμηλή για να αιτιολογεί την παροχή τους σε 
εμπορική βάση, οπότε η έλλειψη ενίΐμέρτοσιις σχετικά με τα πλεονεκτήματα των προηγμένων 
υπηρεσιών περιορίζει ακόμη περισσότερο τη ζήτηση" στις μειονεκτούσες περιφέρειες επτά κρατών 
μελών. Παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα STAR περιελάμβανε μέτρα για την τόνωση της ζήτησης 
(π.χ. την ανάπτυξη και προώθηση βάσεων δεδομένων και υπηρεσιών videotext για τις MME), το 80% 
του προϋπολογισμού διατέθηκε στη βελτίωση των υποδομών, ενώ οι μεγαλύτερες προσπάθειες 
21/24 
κατευθύνθηκαν στην ψηφιοποίηση των δικτύων, στα δημόσια δίκτυα δεδομένίον και στην κινητή 
τηλεφωνία. Το πρόγραμμα πέτυχε την προώθηση των επενδυτικών σχεδίων των δημοσίων φορέων 
εκμετάλλευσης των τηλεπικοινωνιών, επιτάχυνε κατά δύο έτη τον ρυθμό ψηφιοποίησης του δικτύου 
στην Ελλάδα και προώθησε κατά δύο έτη το πρόγραμμα εφαρμογής του δικτύου κυψελωτής 
ραδιοεπικοινωνίας στην Πορτογαλία. Βλέπε Ewbank Preece Ltd., "STAR - Αξιολόγηση σε κοινοτικό 
επίπεδο", τελική έκθεση, συνοπτική παρουσίαση, ΕΕΚ, 1993. 
Το πρόγραμμα TELEMATIQUE, το οποίο ανέλαβε τη συνέχεια του STAR με προϋπολογισμό 
233 εκατ. Ecu περίπου, επεδίωξε να ευνοήσει την εισαγωγή και χρήση προηγμένων 
τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιο>ν, ειδικότερα υπηρεσκόν δεδομένων στο πλαίσιο των MME και το)ν 
εθνικών διοικήσεων. Η προσέγγιση αυτή ήταν εξαρχής διαφορετική,, αλλά συμπληρωματική του 
STAR, και περιλαμβάνει την προώθηση της ζήτησης για πρακτικές εφαρμογές σε διάφορους τομείς 
δραστηριοτήτων, προκειμένου να προωθηθεί η ανάπτυξη μίας ή περισσότερων περιφερειών. 
Παράλληλος στόχος ήταν να μπορέσουν αυτές οι περιφέρειες να επωφεληθούν από τις υπηρεσίες 
που άνοιξε στον ανταγωνισμό η κοινοτική νομοθεσία. Έτσι, το πρόγραμμα TELEMATIQUE 
αντικατοπτρίζει τη νέα προτεραιότητα για κοινοτικά μέτρα υπέρ των τηλεματικών εφαρμογών και 
των υπηρεσιών που είναι ικανές να τις στηρίξουν. 
Οι παρεμβάσεις του ΕΚΤ μέσω των διαφόρων στόχων, οι οποίες αποσκοπούσαν στην 
ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού σε άμεση σχέση με την κοινωνία των πληροφοριών 
υπολογίζονται σε περίπου 4 εκατ. Ecu για την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999. 
12 
Η Επιτροπή συγχρηματοδοτεί ήδη ορισμένες ενέργειες, π.χ. για την εγκατάσταση αγροικιών 
τηλεργασίας σε αγροτικές περιοχές, στο πλαίσιο των στόχων 1, 5β και 6, και τοπικά έργα 
τηλεματικής στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας LEADER Π. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο 
ενός προγράμματος του στόχου 5β στη Φινλανδία, η Νοτιοδυτική περιφέρεια και η περιφέρεια του 
Αρχιπελάγους της Φινλανδίας έχει ένα σχέδιο ανάπτυξης δικτύου για την προώθηση της 
τηλεργασίας και της κατάρτισης στην τηλεματική. Υπάρχουν σαφώς πολλές άλλες κοινοτικές 
ενέργειες που σχετίζονται με την κοινωνία των πληροφοριών. Για παράδειγμα, η ενθάρρυνση της 
χρήσης συστημάτων ηλεκτρονικού εμπορίου από τις MME των μειονεκτουσών περιφερειών 
αποτελούσε τον στόχο των πρότυπων πειραματικών έργων WOLF. Επτά περιφέρειες συνεργάζονται 
με την Επιτροπή προκειμένου να προσδιοριστούν οι κοινωνικοί, οικονομικοί και τεχνικοί 
παράγοντες που επηρεάζουν τη διάδοση των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στις μειονεκτούσες 
περιφέρειες. Το πρόγραμμα WOLF, με προϋπολογισμό 530.000 Ecu, χρηματοδοτείται βάσει του 
άρθρου 10 του ΕΤΠ Α. Αλλα παραδείγματα είναι η πρωτοβουλία IMPLACE για την τόνωση της 
χρήσης προηγμένων ΤΠΕ από βιομηχανικές MME στις μειονεκτούσες περιφέρειες και η 
πρωτοβουλία MARSOURCE υπέρ της χρήσης συστημάτων ηλεκτρονικού εμπορίου για τα προϊόντα 
αλιείας, συμβάλλοντας έτσι στην υπερνίκηση των μειονεκτημάτων των απομακρυσμένων περιοχών. 
13 
Το καινοτόμο στοιχείο της πρωτοβουλίας IRISI έγκειται στους θεσμικούς μηχανισμούς 
βάσει των οποίων αναπτύχθηκε η στρατηγική, δηλαδή την εταιρική σχέση μεταξύ των περιφερειακών 
και τοπικών φορέων, των επαγγελματικών ενώσεων και των εκπροσώπων από τον χώρο της 
κατάρτισης, της εκπαίδευσης, των συνδικάτων, των εμπορικών επιμελητηρίων, των συνεταιρισμών 
και των εθελοντικών οργανώσεων. Οι έξι συμμετέχουσες περιφέρειες - Σαξονία (D), Βορειοδυτική 
Αγγλία (UK), Nord-Pas de Calais (F), Πεδεμόντιο (Ι), Βαλένθια (Ε) και Κεντρική Μακεδονία (EL) -
έπρεπε να καθορίσουν μία στρατηγική για την κοινωνία των πληροφοριών με την ανάλυση της 
αρχικής κατάστασης και την εξέταση των δυνατοτήτων οικοδόμησης της κοινωνίας των 
πληροφοριών μέσω συντονισμένων προσπαθειών από όλους τους σχετικούς περιφερειακούς φορείς. 
Με προϋπολογισμό 6 εκατ. Ecu, τα έργα RISI 1 αφορούν 23 περιφέρειες της Ευρώπης. Αυτό 
σημαίνει ότι, συνολικά, σχεδόν το 25% όλων των επιλέξιμων περιφερειών στο πλαίσιο των 
διαρθρωτικών ταμείων συμμετέχουν στη διαδικασία του καθορισμού στρατηγικής και μετατροπής 
της σε ένα σχέδιο δράσης. Επιπλέον, η Επιτροπή σχεδιάζει να εγκαινιάσει δέκα πολυπεριφερειακές 
πρότυπες εφαρμογές βάσει του άρθρου 10 του ΕΤΠ Α και του άρθρου 6 του ΕΚΤ, με προϋπολογισμό 
15 εκατ. Ecu, για την επίδειξη της βέλτιστης πρακτικής για τη διάδοση της κοινωνίας των 
πληροφοριών σε περιφερειακό επίπεδο (RISI2). 
15 Βλέπε COM(96)73 της 13ης Μαρτίου 1996 σχετικά με την "καθολική υπηρεσία 
τηλεπικοινωνιών στην προοπτική ενός πλήρως ελευθερωμένου περιβάλλοντος". 
16 Βλέπε COM(96)419 της 11ης Σεπτεμβρίου 1996. Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά την "Εφαρμογή της παροχής ανοιχτού δικτύου 
22/24 
(ΟΝΡ) στη φωνητική τηλεφωνία και την καθολική υπηρεσία για τις τηλεπικοινωνίες σε 
ανταγωνιστικό περιβάλλον" (αντικαθιστά την οδηγία 95/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου). 
17 
Βλέπε το τμήμα "Πρόσβαση του κοινού στις υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών" 
του COM(96)73 της 13ης Μαρτίου 1996 σχετικά με την "καθολική υπηρεσία τηλεπικοινωνιών στην 
προοπτική ενός πλήρως ελευθερωμένου περιβάλλοντος", τμήμα IV, σελ. 19. 
IX 
"Ο τρόπος με τον οποίο αναπτύσσεται η κοινωνία των πληροφοριών, η οποία 
αντιπροσωπεύει την πιο ουσκί)δη αλλαγή της εποχής μας, πρέπει να αντικατοπτρίζει τις ιδέες και τις 
αξίες στις οποίες στηρίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ιδέες και οι αξίες αυτές θα πρέπει να είναι 
διαφανείς έτσι ώστε να κερδίσουν και να αξίζουν την ευρεία στήριξη των ευρωπαίων πολιτών" από 
το Πράσινο Βιβλίο "Ζωή και εργασία στην κοινωνία των πληροφοριών: πρώτα ο άνθρωπος", 
συνοπτική παρουσίαση, Ιούλιος 1996. Επιπλέον, οποιαδήποτε εξέλιξη στην καθολική υπηρεσία θα 
πρέπει να συμβαδίζει με τη γενική προσέγγιση για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στην Ευρώπη. 
Βλέπε, ειδικότερα το COM(96)443 τελικό της 11ης Σεπτεμβρίου 1996 για τις "υπηρεσίες κοινής 
ωφέλειας στην Ευρώπη". 
19 Βλέπε NEXUS κ.α. τόμος II, σελ. 20-21. 
20 > , , · 
Βλέπε την πρώτη έκθεση της συμβουλευτικής ομάδας για τον ανταγωνισμό, Ιούνιος 1995, 
σελ. 17. 
Βλέπε μεταξύ άλλων την προσφάτως δημοσιευμένη Πρώτη Έκθεση για την οικονομική και 
κοινωνική συνοχή, (ΕΕΚ, Νοέμβριος 1996) κεφάλαιο 4, σελ. 78-81. 
22 
Τα ανεπαρκή επίπεδα κατανάλωσης και εισοδημάτων μπορούν πραγματικά να αποτελέσουν 
σημαντικά εμπόδια. Η έρευνα του 1995 του Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ με τίτλο "Falling 
through the net: a survey of the have nots of rural and urban America" (πτώση μέσα από το δίκτυο: 
έκθεση για τους μειονεκτούντες στις αγροτικές και αστικές περιοχές της Αμερικής) δείχνει μία σαφή 
θετική συσχέτιση μεταξύ του επιπέδου των εισοδημάτων των νοικοκυριών και της ύπαρξης 
ηλεκτρονικού υπολογιστή στο σπίτι: μεταξύ 4,5 και 8,1% των νοικοκυριών της χαμηλότερης 
κατηγορίας εισοδημάτων (κάτω από 10.000 δολάρια) έχουν Η/Υ στο σπίτι, ενώ μεταξύ 59,6 και 
64,4% των νοικοκυριών της ανώτερης κατηγορίας (75.000 δολάρια και άνω) έχουν Η.Υ. Δεν 
υπάρχουν αντίστοιχα δεδομένα για την Κοινότητα. 
Βλέπε COM(96)73 της 13ης Μαρτίου 1996. Η άποψη αυτή υποστηρίζεται μεταξύ άλλων, 
από το Φόρουμ για την Κοινωνία των Πληροφοριών που διευκρινίζει ότι " η δημιουργία τοπικών 
σημείων πρόσβασης στις δημόσιες βιβλιοθήκες, στα σχολεία και σε άλλους κοινούς χώρους 
συναντήσεων" είναι ένας τρόπος ελαχιστοποίησης του κινδύνου δημιουργίας μίας κοιναννίας δύο 
ταχυτήτανν. Εξάλλου, αξίζει να αναφερθεί στο σημείο αυτό η ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού 
επιπέδου, η οποία στην ενδιάμεση έκθεση της τονίζει την ανάγκη διερεύνησης της έννοιας "καθολικές 
κοινοτικές υπηρεσίες!', διευρύνοντας την παροχή καθολικής υπηρεσίας α'κιτε να περιλάβει ένα 
στοιχεκοόες επίπεδο πρόσβασης σε νέες υπηρεσίες πληροφοριών, περιορισμένης όμως σε 
εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς, ιατρικούς, κοινωνικούς ή οικονομικούς φορείς των τοπικών 
κοινοτήτων. Ομοίως, η Πρώτη Έκθεση για την οικονομική και κοινωνική συνοχή αναφέρει ότι οι 
υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής θα πρέπει να εξετάσουν τη δυνατότητα παροχής "ευρύτερης 
πρόσβασης, για παράδειγμα, σχολών νοσοκομείων και βιβλιοθηκών στην κοινωνία των 
πληροφοριών". 
Είναι επίσης αναγκαίο να ενθαρρυνθεί η εφαρμογή των ΤΠΕ στη δημόσια διοίκηση (δηλαδή 
το πρόγραμμα IDA σε κοινοτικό επίπεδο), γεγονός που μπορεί να επιδράσει καταλυτικά στην 
περιφέρεια και να δώσει το έναυσμα για πολλές πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα. 
25 
Βλέπε το Πράσινο Βιβλίο "Ζωή και εργασία στην κοινωνία των πληροφοριών: πρώτα ο 
άνθρωπος", ΕΕΚ, Ιούλιος 1996. 
Για την ολοκληρωμένη θεώρηση του ζητήματος της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στην 
κοινωνία των πληροφοριών, βλέπε το πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής "Η μάθηση στην κοινωνία 
των πληροφοριών" COM(96)471 του Σεπτεμβρίου 1996. 
23/24 
27 - - - < 
Συγχρηματοδοτεί ηδη, για παράδειγμα, προγράμματα κατάρτισης σε εφαρμογές 
τηλεματικής, με σκοπό τη δημιουργία τηλεαγροκτημάτίον στις αγροτικές περιοχές των στόχων 1, 5β 
και 6, και έργα τηλεματικής σε τοπικό επίπεδο στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας LEADER 
Π. 
28 
Βλέπε COM(96)332 τελικό της 10ης Ιουλίου 1996: "Για να διαπλάσουμε το μέλλον: η 
ευρωπαϊκή έρευνα στην υπηρεσία των πολιτών" και COM(96)595 τελικό της 20ης Νοεμβρίου 1996: 
"Πρόσθετα στοιχεία στις κατευθυντήριες γραμμές για το 5ο κοινοτικό πρόγραμμα πλαίσιο ΕΤΑ". 
29 
Ορισμένα στοιχεία υπάρχουν στη μελέτη "Αξιολόγηση των ζητημάτων που σχετίζονται με 
την κοινωνική και οικονομική συνοχή της ανάπτυξης της κοινωνίας των πληροφοριών στην 
Ευρώπη" που συντάχθηκε από τη NEXUS κ.α. για την Επιτροπή και ολοκληροιθηκε τον Λεκέμβριο 
του 1995. Παρά την προσπάθεια που καταβλήθηκε στο παρόν παράρτημα για την παροχή 
ενημερ(ΐ>μέν(ον στοιχείων, συνιστάται η προσεκτική χρησιμοποίηση τους λύγο) της ταχείας εξέλιξης 
του τηλεπικοινωνιακού τομέα. Ο αναγνώστης πρέπει να έχει υπόψη του ότι η εξέλιξη της κοινωνίας 
των πληροφοριών στις μειονεκτούσες περιφέρειες πολύ απέχει από του να είναι ένα γραμμικό και 
στατιστικά προβλέψιμο φαινόμενο. Για παράδειγμα, ο αριθμός των συνδρομητών κινητής 
τηλεφωνίας στην Ισπανία αυξήθηκε από 230.000 σε πάνω από ένα εκατομμύριο κατά τη διάρκεια του 
1996D η κάλυψη!SDN στις χώρες συνοχής από μηδενική έφθασε σχεδόν την πλήρη κάλυψη κατά τη 
διάρκεια των τριών τελευταίων ετώνϋ και πάνω από 500.000 χρήστες Totinternet στο τέλος του 1996 
καταγράφηκαν στην Ισπανία, ενώ η χρήση του Internet ήταν σχεδόν μηδενική πριν από μερικά 
χρόνια. Εξάλλου, οι τρέχουσες εξελίξεις της ψηφιακής δορυφορικής εκπομπής (DSB) προσφέρουν 
ενδεχομένως μια εναλλακτική λύση έναντι της καλωδιακής τηλεόρασης και βοηθούν έτσι τις 
μειονεκτούσες περιφέρειες να καλύψουν την καθυστέρηση τους στον τομέα αυτό. 
30 
To ISDN είναι ένα αρκτικόλεξο που περιγράφει την παροχή μίας ευρείας σειράς 
υφισταμένων και νέων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών σε ψηφιακό δίκτυο. To ISDN καταργεί τα 
εμπόδια μεταξύ φωνητικών υπηρεσιών, υπηρεσιών δεδομένων, κειμένου και εικόνας, μέσω της 
ενσωμάτωσης τους σε ενιαίο ψηφιακό δίκτυο τηλεπικοινωνιών. To ISDN παρέχει σημαντικά 
πλεονεκτήματα στους πελάτες του από άποψη διαθεσιμότητας των υπηρεσιών και ευελιξίας στη 
χρήση. 
31 
Ο όρος "τιμολογιακή διάρθρωση" καθορίζει την ισορροπία μεταξύ πάγιων τελο>ν 
(εγκατάσταση και συνδρομή) και τελών χρήσης (κλήσεων) στον συνολικό λογαριασμό του πελάτη. 
32 
Η διαδικασία που είναι γνωστή ως "τιμολογιακή εξισορρόπηση" αποσκοπεί να 
εξισορροπήσει το κόστος κάθε τιμολογημένης υπηρεσίας με την τιμή που χρεώνεται. 
33 
Y. Kato και S. Paltridge, "Telecom tariffs and the move to markets" (τιμολόγια 
τηλεπικοινωνιών και το πέρασμα στις αγορές), The OECD Observer αριθ. 191, Δεκέμβριος 
1994/Ιανουάριος 1995. 
24/24 
ISSN 0254-1483 
COM(97) 7 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR Î3 05 15 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-(;7-()14-(ÎR-C 
ISBN 92-78-15065-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
3d