ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΑ

ΑΚΕ : Κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού

ΑΣΧ : Αναπτυξιακοί Στόχοι της Χιλιετίας

ΓΔ Ανάπτυξης και Συνεργασίας — EuropeAid : Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Συνεργασίας — EuropeAid

ΕΤΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης

ΠΟΥ : Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας

CRIS : Κοινό σύστημα πληροφόρησης RELEX (Common Relex Information System)

EUWI : Πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του ύδατος

IGAD : Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη

ROM : Results-Oriented Monitoring (Παρακολούθηση προσανατολισμένη στα αποτελέσματα)

SADC : Κοινότητα για την Ανάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής (South African Development Community)

UNICEF : Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Παιδιά

ΣΥΝΟΨΗ

I. Η υποσαχάρια Αφρική παρουσιάζει καθυστέρηση στην επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας που αφορούν την ύδρευση και την αποχέτευση. Στόχος του ελέγχου ήταν να αξιολογηθεί εάν η Επιτροπή έχει διαχειριστεί την αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ για το πόσιμο νερό και τις βασικές υποδομές αποχέτευσης στην υποσαχάρια Αφρική κατά τρόπο ώστε να έχει ουσιαστικά και βιώσιμα αποτελέσματα.

II. Το Συνέδριο εξέτασε δείγμα 23 έργων σε έξι χώρες, οι οποίες αντιπροσώπευαν σημαντικό τμήμα της βοήθειας που χορηγήθηκε στην εν λόγω περιοχή, προκειμένου να διαπιστώσει εάν τα αποτελέσματα των έργων είχαν επιτευχθεί και ήταν πιθανό να διατηρηθούν με την πάροδο του χρόνου.

III. Οι κύριες διαπιστώσεις του ελέγχου ήταν οι εξής:

- Σε γενικές γραμμές, ο εξοπλισμός εγκαταστάθηκε όπως είχε προγραμματιστεί και λειτουργούσε.

- Ωστόσο, λιγότερα από τα μισά έργα που εξετάστηκαν πέτυχαν αποτελέσματα τα οποία ικανοποιούσαν τις ανάγκες των δικαιούχων.

- Σε γενικές γραμμές, τα έργα που εξετάστηκαν προωθούσαν τη χρήση της τρέχουσας τεχνολογίας και υλικών διαθέσιμων σε τοπικό επίπεδο, ήτοι ήταν βιώσιμα από τεχνική άποψη.

- Όσον αφορά την πλειονότητα των έργων, θα παύσει η ροή των αποτελεσμάτων και οφελών μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα εκτός εάν εξασφαλιστούν έσοδα πέραν των τιμολογίων, ή εξαιτίας θεσμικών αδυναμιών (περιορισμένη ικανότητα των φορέων σχετικά με τη λειτουργία του εγκατεστημένου εξοπλισμού).

- Οι διαδικασίες διαχείρισης έργου της Επιτροπής καλύπτουν εκτενώς το ζήτημα της βιωσιμότητας· ωστόσο, η Επιτροπή δεν αξιοποίησε επαρκώς τις εν λόγω διαδικασίες ώστε να ενισχύσει την πιθανότητα τα έργα να έχουν διαρκή οφέλη.

IV. Το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή να αξιοποιήσει καλύτερα, όσον αφορά ορισμένες πτυχές, τις υφιστάμενες διαδικασίες της, προκειμένου να μεγιστοποιήσει τα οφέλη των αναπτυξιακών δαπανών της ΕΕ στη συγκεκριμένη περιοχή και τομέα.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ: ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

1. Οι βελτιώσεις στην ύδρευση και την αποχέτευση αποτελούν στοιχεία αποφασιστικής σημασίας για την επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας (ΑΣΧ) [1]. Το ασφαλές πόσιμο νερό και η αποχέτευση συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη και τη μείωση της φτώχειας, κυρίως μέσω της καλύτερης δημόσιας υγείας [2], και υποστηρίζουν άλλους αναπτυξιακούς στόχους, συμπεριλαμβανομένης της ισότητας των φύλων και της επισιτιστικής και διατροφικής ασφάλειας.

2. Ο συγκεκριμένος τομέας παρουσιάζει ορισμένες χαρακτηριστικές προκλήσεις. Τα συστήματα που εγκαθίστανται πρέπει να είναι περιβαλλοντικά βιώσιμα και να αποφεύγουν τόσο την υποβάθμιση των υδάτινων πόρων, για παράδειγμα μέσω της υπερκατανάλωσης, όσο και τις οικολογικές ζημίες, όπως αυτές προκύπτουν από ανεπαρκή συστήματα αποχέτευσης και διάθεσης λυμάτων.

3. Οι βελτιώσεις που αφορούν την αποχέτευση συχνά απαιτούν αλλαγές στην προσωπική συμπεριφορά και, ως εκ τούτου, εξαρτώνται από εκστρατείες προώθησης της υγιεινής για τη επίτευξη γενικής κοινωνικής αποδοχής και υιοθέτησης. Ιδίως στις αγροτικές περιοχές, τα επιχειρησιακά καθήκοντα, οι μικρής έκτασης εργασίες συντήρησης και η χρηματοοικονομική διαχείριση δεν εμπίπτουν, σε γενικές γραμμές, στην αρμοδιότητα μιας μόνιμης υπηρεσίας, αλλά πραγματοποιούνται από τον τοπικό πληθυσμό, ο οποίος χρειάζεται, αφενός, κατάρτιση και, αφετέρου, υποστήριξη για τη σύσταση κατάλληλων φορέων.

4. Στους ΑΣΧ περιλαμβάνεται ένας ειδικός στόχος (ΑΣΧ 7, στόχος 7γ) για την ύδρευση και την αποχέτευση, ο οποίος προβλέπει τη "μείωση κατά το ήμισυ, έως το 2015 (σε σύγκριση με το 1990), του ποσοστού των ανθρώπων που δεν διαθέτουν βιώσιμη πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό και βασική αποχέτευση". Το Κοινό Πρόγραμμα Παρακολούθησης ΠΟΥ/Unicef για την ύδρευση και την αποχέτευση αποτελεί τον μηχανισμό των Ηνωμένων Εθνών για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την επίτευξη των ΑΣΧ για την ύδρευση και την αποχέτευση.

5. Σύμφωνα με την έκθεση του Κοινού Προγράμματος Παρακολούθησης για το 2012, ο στόχος για το πόσιμο νερό έχει επιτευχθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, μολονότι είναι απίθανο να επιτευχθεί ο στόχος για την αποχέτευση. Οι διαφορές μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών είναι εντυπωσιακές: σε παγκόσμιο επίπεδο, το 79 % του πληθυσμού που εξακολουθεί να μη διαθέτει μια βελτιωμένη πηγή πόσιμου νερού και το 72 % του πληθυσμού που δεν διαθέτει βελτιωμένη αποχέτευση ζει σε αγροτικές περιοχές [3].

6. Οι στόχοι όσον αφορά την ύδρευση και την αποχέτευση απέχουν πολύ από την επίτευξή τους στην υποσαχάρια Αφρική. Το 2010, το 39 % του πληθυσμού δεν είχε πρόσβαση σε κάποια βελτιωμένη πηγή πόσιμου νερού και το 70 % δεν είχε πρόσβαση σε βελτιωμένες εγκαταστάσεις αποχέτευσης. Οι αντίστοιχοι στόχοι ήταν 25 % και 36 %.

7. Οι εκτιμήσεις όσον αφορά τη χρηματοδότηση (επιπλέον της ήδη προγραμματισμένης) που απαιτείται για την επίτευξη των ΑΣΧ που αφορούν την ύδρευση και την αποχέτευση διαφέρουν σε σημαντικό βαθμό. Σύμφωνα με εκτίμηση που δημοσίευσε η Παγκόσμια Τράπεζα, το έλλειμμα χρηματοδότησης στην υποσαχάρια Αφρική (τόσο για τις αστικές όσο και για τις αγροτικές περιοχές) ανέρχεται σε 11,8 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως από το 2011 έως το 2015 [4]. Από την άλλη πλευρά, η Διακήρυξη της Μασσαλίας του Μαρτίου του 2012 [5] αναφέρει ότι το συνολικό συμπληρωματικό ποσό που θα πρέπει να διατεθεί κατά την περίοδο 2012–2015, προκειμένου να επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι στο σύνολο των αγροτικών περιοχών της Αφρικής, ανέρχεται σε 8 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΕ, ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝ ΛΟΓΩ ΤΟΜΕΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

8. Η αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ για την ύδρευση και την αποχέτευση ακολουθεί τις κατευθυντήριες γραμμές της ανακοίνωσης της Επιτροπής του 2002 για τη διαχείριση των υδάτων [6], όπως εγκρίθηκε με το ψήφισμα του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2002 για τη διαχείριση των υδάτων στις αναπτυσσόμενες χώρες [7]. Η σπουδαιότητα των υδάτων στο πλαίσιο της αναπτυξιακής βοήθειας της ΕΕ επαναβεβαιώθηκε στην ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη του 2005 [8].

9. Η ανακοίνωση της Επιτροπής του 2002 προσδιορίζει ως έναν από τους βασικούς στόχους της αναπτυξιακής βοήθειας την εξασφάλιση για όλους, ειδικά τους φτωχότερους, ικανοποιητικής ποσότητας πόσιμου ύδατος καλής ποιότητας και επαρκών μέσων για την επεξεργασία των αποβλήτων.

10. Σε συνέχεια της ανακοίνωσης, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Διάσκεψης Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε το 2002 στο Γιοχάνεσμπουργκ, η ΕΕ εγκαινίασε μια πρωτοβουλία για το νερό (EUWI), η οποία σχεδιάστηκε με σκοπό να συμβάλει στην επίτευξη των ΑΣΧ για το πόσιμο νερό και την αποχέτευση (βλέπε πλαίσιο 1).

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

11. Η ΕΕ διοχετεύει κονδύλια για την ύδρευση και την αποχέτευση τόσο μέσω θεματικών όσο και γεωγραφικών (εθνικών και περιφερειακών) προγραμμάτων [9]. Επιπλέον, η ΕΕ διαθέτει κονδύλια στο πλαίσιο επιχειρήσεων ανθρωπιστικής βοήθειας.

12. Το σύστημα πληροφοριών για τις εξωτερικές δράσεις της Επιτροπής, το οποίο ονομάζεται κοινό σύστημα πληροφόρησης εξωτερικών σχέσεων (CRIS), δεικνύει ότι οι δαπάνες για την ύδρευση και την αποχέτευση στις υποσαχάριες χώρες ανήλθαν, μεταξύ του 2001 και του 2010, σε 1010 εκατομμύρια ευρώ (βλέπε παράρτημα I). Ωστόσο, δεδομένου ότι η χρηματοδότηση για την ύδρευση και την αποχέτευση εμφανίζεται και σε άλλους τομείς βοήθειας, όπως η αγροτική ανάπτυξη, η γεωργία, το περιβάλλον, η υγεία και η εκπαίδευση, το συνολικό ποσό της στήριξης που διέθεσε η Επιτροπή είναι υψηλότερο.

ΠΛΑΙΣΙΟ 1

ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ

Η EUWI έχει ως στόχο:

- την ενίσχυση της πολιτικής δέσμευσης για ανάληψη δράσης και την αναβάθμιση των ζητημάτων που αφορούν την ύδρευση και την αποχέτευση στο πλαίσιο των προσπαθειών που καταβάλλονται για τη μείωση της φτώχειας·

- την προώθηση καλύτερων μεθόδων διαχείρισης του νερού (μέσω της ενίσχυσης της θεσμικής ικανότητας και των εταιρικών σχέσεων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα)·

- τη βελτίωση του συντονισμού και της συνεργασίας για την εφαρμογή παρεμβάσεων σχετικά με την ύδρευση και την αποχέτευση·

- την ενθάρρυνση της περιφερειακής και υποπεριφερειακής συνεργασίας στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδάτινων πόρων· και

- την εξασφάλιση πρόσθετης χρηματοδότησης.

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

13. Στο πλαίσιο του ελέγχου αξιολογήθηκε κατά πόσο η αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ για την παροχή πόσιμου νερού και την αποχέτευση σε έξι χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, οι οποίες επιλέχθηκαν για τη οικονομική σημασία τους μεταξύ των δέκα σημαντικότερων αποδεκτών, οδηγεί σε βιώσιμα αποτελέσματα. Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στα ακόλουθα δύο ερωτήματα:

α) Επιτεύχθηκαν τα προγραμματισμένα αποτελέσματα των έργων που χρηματοδοτήθηκαν από την ΕΕ και είναι τα έργα αυτά βιώσιμα;

β) Έλαβε η Επιτροπή τα κατάλληλα μέτρα ώστε να διασφαλίσει βιώσιμα αποτελέσματα όσον αφορά την ύδρευση και την αποχέτευση;

14. Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε εάν τα έργα πληρούσαν τις αναγκαίες τεχνικές, χρηματοδοτικές και θεσμικές προϋποθέσεις ώστε να είναι βιώσιμα. Στο μέτρο του δυνατού, εξετάστηκε επίσης κατά πόσο τα έργα είχαν επίσης κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο [10].

15. Οι εργασίες του ελέγχου πραγματοποιήθηκαν μεταξύ του Φεβρουαρίου και του Δεκεμβρίου 2011. Περιλάμβαναν λεπτομερή εξέταση των έργων ύδρευσης και αποχέτευσης που χρηματοδοτήθηκαν από την ΕΕ σε έξι δικαιούχες χώρες, την Αγκόλα, το Μπενίν, την Μπουρκίνα Φάσο, την Γκάνα, τη Νιγηρία και την Τανζανία (βλέπε παράρτημα ΙΙ). Οι επισκέψεις στην Μπουρκίνα Φάσο, τη Νιγηρία και την Τανζανία πραγματοποιήθηκαν μεταξύ του Απριλίου και του Ιουλίου 2011.

16. Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε δείγμα 23 έργων και προγραμμάτων που υλοποιήθηκαν βάσει συμβάσεων οι οποίες χρηματοδοτήθηκαν μέσω του 7ου, του 8ου και του 9ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης διευκόλυνσης ΑΚΕ-ΕΕ για τα ύδατα (που χρηματοδοτήθηκε από το 9ο ΕΤΑ), καθώς και από τον γενικό προϋπολογισμό της ΕΕ. Το συνολικό κόστος των εν λόγω συμβάσεων υπερέβη τα 400 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων ποσοστό 49 % χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ. Στο παράρτημα ΙΙΙ παρέχεται κατάσταση όλων των έργων και των προγραμμάτων που επιλέχθηκαν για έλεγχο.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Η ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ, ΩΣΤΟΣΟ ΟΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΔΕΝ ΚΑΛΥΦΘΗΚΑΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΑΙ Η ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΗ

ΣΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ, Ο ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΘΗΚΕ ΟΠΩΣ ΕΙΧΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΣΕ

17. Οι επισκέψεις και οι αναλύσεις εκθέσεων εκ μέρους του Συνεδρίου κατέδειξαν ότι είχε εγκατασταθεί ο κατάλληλος εξοπλισμός υδροδότησης για όλα τα έργα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, πραγματοποιήθηκαν προσαρμογές στα αρχικά σχέδια σε θέματα ποσότητας, τεχνικών προδιαγραφών, τοποθεσίας και χρονοδιαγράμματος προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι τοπικές συνθήκες που ανέκυψαν στη διάρκεια της εφαρμογής (βλέπε παράρτημα IV και πλαίσιο 2).

© Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

18. Κατά τον χρόνο διεξαγωγής του ελέγχου παρασχέθηκαν πληροφορίες (είτε από αντιπροσωπείες της ΕΕ είτε ως αποτέλεσμα της επιθεώρησης από τους ελεγκτές του Συνεδρίου) σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση που αφορά τα εξής:

- τον εξοπλισμό υδροδότησης σε 18 από τα 23 έργα·

- τις εγκαταστάσεις αποχέτευσης σε 10 από τα 17 έργα, τα οποία περιλάμβαναν μια συνιστώσα αποχέτευσης.

ΠΛΑΙΣΙΟ 2

ΓΕΦΥΡΩΣΗ ΤΟΥ ΧΑΣΜΑΤΟΣ: ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΣΤΗ ΝΙΓΗΡΙΑ

Το έργο "Γεφύρωση του χάσματος" συνέβαλε στην παροχή καθαρού νερού και αποχέτευσης σε δώδεκα μικρές πόλεις της πολιτείας Jigawa στη βόρεια Νιγηρία. Το έργο χρηματοδότησε την κατασκευή απλών συστημάτων υδροδότησης (γεωτρήσεις και δίκτυο ύδρευσης), τα οποία ήταν σε καλή κατάσταση και λειτουργούσαν σωστά κατά τον χρόνο επίσκεψης των ελεγκτών (Ιούλιος 2011). Επιπλέον, κατασκευάστηκαν οικιακά αποχωρητήρια με τη χρήση υλικών διαθέσιμων σε τοπικό επίπεδο.

© Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Το έργο δεν προσέφερε μόνο υποδομή. Βοηθώντας τις τοπικές κοινότητες να προσδιορίσουν οι ίδιες τι χρειάζονταν από το έργο, στόχος του ήταν να επιτευχθούν μακροχρόνιες αλλαγές συμπεριφοράς. Ενώσεις καταναλωτών νερού συμμετείχαν στις συζητήσεις σχετικά με τις τεχνικές προδιαγραφές των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των πελατών, και ανέλαβαν την καθημερινή λειτουργία των συστημάτων. Έλαβαν υποστήριξη από την κρατική υπηρεσία ύδρευσης και αποχέτευσης όποτε απαιτούνταν επισκευές και συντήρηση.

Το έργο είχε θετικά αποτελέσματα για τη ζωή των τοπικών κοινοτήτων. Οι μικρές πόλεις απελευθερώθηκαν εμφανώς από το πρόβλημα της αφόδευσης στο ύπαιθρο, ενώ μειώθηκαν οι μεταδιδόμενες με το νερό ασθένειες.

Κατά τον χρόνο διεξαγωγής του ελέγχου, το έργο είχε αντιγραφεί σε πάνω από 100 μικρές πόλεις.

ΥΔΡΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ CROSS RIVER, ΝΙΓΗΡΙΑ

Ο δικαιούχος της επιχορήγησης υπέβαλε μια "ενδιάμεση περιγραφική έκθεση" στις 7 Ιουνίου 2011. Η εν λόγω έκθεση καλύπτει ολόκληρη την περίοδο εφαρμογής (από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως την 31η Δεκεμβρίου 2010). Σύμφωνα με την ενδιάμεση περιγραφική έκθεση, οι κύριες υλοποιήσεις του έργου είχαν πραγματοποιηθεί όπως προβλεπόταν στην πρόταση του έργου και στη συμφωνία επιχορήγησης, με δύο βασικές εξαιρέσεις, ειδικότερα α) τη μείωση του αριθμού γεωτρήσεων που επισκευάστηκαν σε 61 (έναντι 120 στη συμφωνία) και β) την εγκατάλειψη της κατασκευής κέντρων υγιεινής και αποχωρητηρίων. Προκειμένου να αντισταθμίσει τη μείωση του αριθμού των επισκευασμένων γεωτρήσεων, ο δικαιούχος της επιχορήγησης κατασκεύασε επιπλέον 15 νέες γεωτρήσεις.

19. Σε 10 από τα 18 έργα για τα οποία διατέθηκαν πληροφορίες, ο εγκατεστημένος εξοπλισμός υδροδότησης είχε διατηρηθεί σε καθαρή και καλή κατάσταση και ήταν σε λειτουργία. Σε επτά έργα διαπιστώθηκαν ήσσονος σημασίας αδυναμίες που επηρέαζαν τμήμα του έργου, ενώ σε ένα έργο εντοπίστηκαν σοβαρές αδυναμίες (βλέπε πλαίσιο 3).

20. Από τα δέκα έργα με συνιστώσα αποχέτευσης για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες, πέντε ήταν επιτυχή, σε δύο περιπτώσεις οι εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν δεν ήταν σε λειτουργία ή η κατάσταση λειτουργίας τους ήταν ανεπαρκής, ενώ σε άλλες τρεις περιπτώσεις διαπιστώθηκαν ήσσονος σημασίας αδυναμίες (βλέπε παράρτημα IV).

© Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

ΠΛΑΙΣΙΟ 3

ΎΔΡΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ, ΓΚΑΝΑ

Σύμφωνα με την τελική έκθεση αξιολόγησης του έργου, είχαν τοποθετηθεί χειροκίνητες αντλίες σε περιοχές όπου είναι γνωστό ότι σημειώνονται τακτικά πλημμύρες και οι οποίες περιοχές είναι επιρρεπείς σε μόλυνση και περιοδικά απροσπέλαστες.

Όσον αφορά τις γεωτρήσεις που αποκαταστάθηκαν στην ανατολική Gonja και στο δυτικό Mamprusi, στο πλαίσιο μιας αποστολής επαλήθευσης που πραγματοποιήθηκε το 2010 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα προβλήματα:

στην ανατολική Gonja, από τις 17 γεωτρήσεις που επιθεωρήθηκαν, πέντε δεν λειτουργούσαν και τρεις δεν χρησιμοποιούνταν, και

στην περιοχή του δυτικού Mamprusi, από τις επτά γεωτρήσεις που επιθεωρήθηκαν, μία δεν λειτουργούσε.

Έπειτα από μια πρώτη επίσκεψη που πραγματοποιήθηκε το 2009, αναφέρθηκε ότι, από τις επτά γεωτρήσεις που είχαν επιλεγεί για επιθεώρηση στις δύο περιφέρειες, μία δεν είχε βρεθεί και τρεις ήταν σε κακή κατάσταση λειτουργίας.

Επιπλέον, από τις 40 γεωτρήσεις που επιθεωρήθηκαν στην περιφέρεια της δυτικής Gonja στο πλαίσιο των τεχνικών και χρηματοοικονομικών ελέγχων του έργου που πραγματοποιήθηκαν το 2009, τρεις δεν λειτουργούσαν.

ΠΛΑΙΣΙΟ ΩΣΤΟΣΟ, ΟΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΔΕΝ ΚΑΛΥΦΘΗΚΑΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ

21. Οι ανάγκες των δικαιούχων όπως ορίζονταν στα έργα είχαν ικανοποιηθεί σαφώς μόνο σε δύο από τα 23 έργα που ελέγχθηκαν, ενώ σε έξι ακόμη περιπτώσεις είχαν ικανοποιηθεί με μικρές αδυναμίες. Σε άλλες περιπτώσεις διαπιστώθηκαν σοβαρότερες αδυναμίες (βλέπε παράρτημα IV και πλαίσιο 4).

22. Με δύο εξαιρέσεις, οι φορείς λειτουργίας των εγκαταστάσεων δεν διενεργούσαν τακτικούς ελέγχους ώστε να διασφαλίζεται ότι η ποιότητα του νερού πληροί τις ελάχιστες προδιαγραφές που απαιτούνται για την κατανάλωση από τον άνθρωπο (βλέπε πλαίσιο 5).

23. Η δυσκολία οργάνωσης τακτικών δοκιμών και ο κίνδυνος μόλυνσης [11] συγκαταλέγονται μεταξύ των συνηθέστερων εμποδίων για την πλήρωση των εν λόγω προδιαγραφών. Συνεπώς, στους εξυπηρετούμενους πληθυσμούς συχνά συνιστάται ιδιαιτέρως να βράζουν το νερό πριν το χρησιμοποιήσουν ως πόσιμο ή για μαγείρεμα.

ΌΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΛΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ, ΘΑ ΠΑΥΣΕΙ Η ΡΟΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΦΕΛΩΝ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ, ΕΚΤΟΣ ΕΑΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΤΟΥΝ ΕΣΟΔΑ ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ ΤΙΜΟΛΟΓΙΩΝ

24. Το Συνέδριο αξιολόγησε την τεχνική, χρηματοδοτική και θεσμική βιωσιμότητα των έργων που υποβλήθηκαν σε έλεγχο και, όπου ήταν δυνατό, τον κοινωνικό και περιβαλλοντικό τους αντίκτυπο, αναλύοντας τεχνικά έγγραφα και επιθεωρώντας έργα (βλέπε σημείο 14 και παράρτημα IV).

ΠΛΑΙΣΙΟ 4

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΠΟΛΕΙΣ (STWSSP), ΝΙΓΗΡΙΑ

Το πρόγραμμα περιλάμβανε την κατασκευή γεωτρήσεων, αντλιών και δικτύων διανομής σε 24 μικρές πόλεις στις πολιτείες Adamawa, Delta και Ekiti.

Τα σχέδια βασίζονταν στο δίκτυο ηλεκτροδότησης για τη λειτουργία των αντλιών, όμως στην πραγματικότητα η παροχή αυτή είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Μολονότι εγκαταστάθηκαν εφεδρικές γεννήτριες, η εξασφάλιση επαρκούς ντίζελ για τη λειτουργία τους σε σταθερή βάση είναι ιδιαίτερα δαπανηρή. Ως αποτέλεσμα, οι εγκαταστάσεις, αν και ήταν σε καλή κατάσταση λειτουργίας, κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου λειτουργούσαν μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις. Ως εκ τούτου, οι δυνητικοί χρήστες εξακολουθούσαν να χρησιμοποιούν τις προηγούμενες πηγές νερού, με αποτέλεσμα το πρόγραμμα, που είχε ως στόχο την παροχή μιας αξιόπιστης βελτιωμένης πηγής πόσιμου νερού, πρακτικά να μην έχει αποφέρει κανένα όφελος.

ΣΤΆΔΙΟ Ι ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΎΔΡΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΆ ΚΈΝΤΡΑ, ΤΑΝΖΑΝΊΑ

Στη Mwanza, αναβλήθηκε το στάδιο ΙΙ της κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων που είχε προγραμματιστεί αρχικά, μολονότι η υλοποίηση της συνιστώσας ύδρευσης του έργου είχε ήδη ολοκληρωθεί.

ΠΛΑΙΣΙΟ 5

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΚΟΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΑΝΖΑΝΙΑ

Στην πόλη Tombwa της Aγκόλας, ο αρμόδιος φορέας για τη διαχείριση του συστήματος ύδρευσης δήλωσε ότι πραγματοποιούνταν αναλύσεις νερού σε καθημερινή βάση· ωστόσο, δεν διατέθηκαν στους ελεγκτές στοιχεία τέτοιων αναλύσεων.

Το νερό που διετίθετο στα προάστια της Λουάντα υπόκειτο σε χημική επεξεργασία στη μονάδα επεξεργασίας ύδατος πριν από τη διανομή και, σύμφωνα με τις εκθέσεις, πληρούσε τα κριτήρια που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΠΟΥ. Ωστόσο, στο δίκτυο ύδρευσης σημειώνονταν συχνά βλάβες, οι οποίες αύξαναν την πιθανότητα μόλυνσης του νερού κατά τη διανομή του στους χρήστες.

Στις αγροτικές περιοχές, για το έργο υδροδότησης δέκα χωριών της βόρειας επαρχίας του Uige δεν πραγματοποιούνταν καμία ανάλυση νερού λόγω υλικοτεχνικών δυσχερειών πρόσβασης στη λεκάνη απορροής.

Στην Τανζανία, το αγροτικό έργο υδροδότησης χωριών στο Njombe μπορούσε να βασιστεί στην υποστήριξη του τοπικού εργαστηρίου για την ανάλυση του νερού, μολονότι δεν πραγματοποιούνταν τακτικά ποιοτικοί έλεγχοι. Ωστόσο, οι τοπικοί γεωργοί είχαν φυτέψει πρόσφατα κριθάρι κοντά στη λεκάνη απορροής, χρησιμοποιώντας χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Το τοπικό εργαστήριο δεν ήταν εξοπλισμένο για τον εντοπισμό αυτών των ειδών μόλυνσης και τα δείγματα νερού έπρεπε να αποστέλλονται στην πρωτεύουσα, γεγονός που συνεπαγόταν μακρές περιόδους αναμονής έως ότου γίνουν γνωστά τα αποτελέσματα της ανάλυσης, καθώς και αυξημένο κόστος.

ΤΕΧΝΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

25. Γενικά, τα έργα που ελέγχθηκαν προωθούσαν τη χρήση της τρέχουσας τεχνολογίας και υλικών διαθέσιμων σε τοπικό επίπεδο και για τις δύο συνιστώσες, ήτοι της ύδρευσης και της αποχέτευσης. Ιδίως στην περίπτωση των αγροτικών έργων (15 από τα 23 έργα), κατασκευάστηκαν γεωτρήσεις εύκολης συντήρησης, πηγάδια ανοιγμένα με εκσκαφή εξοπλισμένα με χειροκίνητες αντλίες για την παροχή νερού, ενώ προωθήθηκε η κατασκευή αποχωρητηρίων χαμηλού κόστους με τη χρήση τοπικά διαθέσιμων υλικών.

© Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

26. Μετά την παράδοση, τα οφέλη των έργων ύδρευσης και αποχέτευσης διασφαλίζονται μόνο εφόσον έχουν επαρκή και αξιόπιστα έσοδα για την κάλυψη των δαπανών λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής συντήρησης, καθώς και επισκευών όποτε είναι απαραίτητο. Συν τω χρόνω, θα είναι επίσης αναγκαία η αντικατάσταση ή η επισκευή των εγκαταστάσεων. Το 2002, το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η τιμολόγηση των υπηρεσιών ύδρευσης πρέπει να διασφαλίζει τη χρηματοδοτική βιωσιμότητα, αλλά προσέθεσε ότι η κάλυψη των βασικών αναγκών των φτωχών και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων απαιτεί κατάλληλες διαρθρώσεις τιμολόγησης και ενδεδειγμένα συστήματα είσπραξης [12]. Οι εθνικές και τοπικές πολιτικές στις χώρες εταίρους ποικίλλουν και, τόσο για πρακτικούς όσο και για πολιτικούς λόγους, συνήθως κάνουν χρήση φόρων και μεταφορών κονδυλίων, καθώς και τιμολογίων [13].

27. Τα σχέδια των έργων περιλαμβάνουν προβλέψεις για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας μετά την παράδοση και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να αναλύουν τις δυνατότητες που διατίθενται σε τοπικό επίπεδο για τη διασφάλιση χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων (π.χ. ότι η κρατική χρηματοδότηση μπορεί να μη διατηρηθεί ή ότι οι συνθήκες θα καταστήσουν αναγκαία την παροχή μεγαλύτερης επιδότησης). Πρακτικά εμπόδια όσον αφορά τον καθορισμό και την είσπραξη των τιμολογίων μπορούν να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο του λεπτομερούς σχεδιασμού και, για παράδειγμα, μέσω της παροχής κατάρτισης ως μέρος της υλοποίησης του έργου.

28. Τα διαθέσιμα χρηματοοικονομικά στοιχεία σχετικά με τη λειτουργία των συστημάτων που εγκαταστάθηκαν ήταν περιορισμένα, ιδίως για τα αγροτικά έργα. Ως εκ τούτου, το Συνέδριο ανέλυσε οποιαδήποτε τεκμηρίωση ήταν διαθέσιμη (π.χ. στοιχεία είσπραξης τιμολογίων και αντίγραφα κίνησης τραπεζικών λογαριασμών) και, όπου ήταν δυνατό, συζήτησε την οικονομική κατάσταση με τους φορείς που είναι αρμόδιοι για τη λειτουργία των συστημάτων, καθώς και με τους τελικούς δικαιούχους των έργων.

29. Μόνο σε τέσσερα από τα 23 εξετασθέντα έργα, τα τιμολόγια είχαν οριστεί σε επίπεδο που κάλυπτε τις δαπάνες λειτουργίας. Όσον αφορά τα υπόλοιπα έργα, η βιωσιμότητά τους είναι αβέβαιη, εκτός εάν διατεθούν μεταφορές κονδυλίων ή φόροι. Όπως εξηγήθηκε στα τρία προηγούμενα σημεία, ο καθορισμός των τιμολογίων επηρεάστηκε από παράγοντες όπως:

α) η εκτιμώμενη δυνατότητα του δικαιούχου πληθυσμού να πληρώσει για την υπηρεσία·

β) η απόρριψη των τελών ύδρευσης με το σκεπτικό ότι η κυβέρνηση θα έπρεπε να παρέχει δωρεάν νερό· και

γ) η αναποτελεσματική τιμολόγηση και είσπραξη τελών.

30. Σε δύο αγροτικά έργα στην Μπουρκίνα Φάσο (Περιφερειακό πρόγραμμα ηλιακής ενέργειας — Στάδιο ΙΙ και Αυτοδιαχείριση του πόσιμου νερού και της αποχέτευσης σε αγροτικές περιοχές τεσσάρων επαρχιών της Μπουρκίνα Φάσο) η τιμή ορίστηκε από τους δημάρχους χωρίς να ληφθεί επαρκώς υπόψη η ανάγκη κάλυψης του κόστους. Το ίδιο συνέβη και σε δύο αστικά έργα που εξετάστηκαν στην Αγκόλα, όπου η τιμή του νερού επιδοτούνταν. Στα εν λόγω παραδείγματα, τα τιμολόγια δεν θα επαρκούν για την κάλυψη των εξόδων και θα απαιτηθούν φόροι ή μεταφορές κονδυλίων προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα.

31. Σύμφωνα με τον φορέα που υλοποιεί ένα από τα έργα που υποβλήθηκαν σε έλεγχο στη Νιγηρία (Ύδρευση και αποχέτευση σε αγροτικές περιοχές της πολιτείας Cross River), ο τοπικός πληθυσμός θεωρεί το νερό δωρεάν κοινωνικό αγαθό και αντιτίθεται στο να πληρώνουν τα νοικοκυριά ή τα άτομα για το πόσιμο νερό. Όσον αφορά το έργο για την ύδρευση και την αποχέτευση σε αγροτικές περιοχές της Βόρειας Περιοχής της Γκάνας, σύμφωνα με την τελική έκθεση αξιολόγησης, πολλές επιτροπές ύδρευσης και αποχέτευσης δεν εισέπρατταν τέλη ύδρευσης.

32. Σε οκτώ έργα, το Συνέδριο διαπίστωσε εκτεταμένα προβλήματα όσον αφορά την τιμολόγηση και την είσπραξη (χαμηλός αριθμός συνδέσεων και απουσία τιμολόγησης για σημαντικό ποσοστό του νερού, σε συνδυασμό με περιορισμένη ικανότητα μέτρησης). Για παράδειγμα, για το έργο ύδρευσης και αποχέτευσης στα προάστια της Λουάντα, Αγκόλα, σύμφωνα με την έκθεση δραστηριοτήτων του 2010, η EPAL (Δημόσια Επιχείρηση Ύδρευσης της Λουάντα) τιμολόγησε μόνο το 46,5 % του νερού που παρήχθη (31,1 εκατομμύρια ευρώ), ενώ εισπράχθηκε μόνο το ήμισυ του ποσού αυτού (15,4 εκατομμύρια ευρώ).

ΘΕΣΜΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

33. Όσον αφορά τη θεσμική βιωσιμότητα, είναι σημαντικό τοπικοί φορείς, όπως οι ενώσεις και οι επιτροπές καταναλωτών νερού, να έχουν την εξουσιοδότηση να διαχειρίζονται και να λειτουργούν τις εγκαταστάσεις, καθώς και να έχουν πρόσβαση στις αναγκαίες δεξιότητες και τεχνική εμπειρογνωμοσύνη.

34. Στα έργα που ελέγχθηκαν διασφαλιζόταν η συμμετοχή των δικαιούχων στις αρχικές επιλογές και γενικά περιλάμβαναν την ανάπτυξη της απαιτούμενης τοπικής τεχνικής γνώσης και εμπειρογνωμοσύνης.

35. Ωστόσο, σε επτά από τα ελεγχθέντα έργα, οι αρμόδιοι φορείς δεν ήταν σε θέση να διασφαλίσουν την επιτυχή λειτουργία των εγκαταστάσεων. Μεταξύ των δυσχερειών που διαπιστώθηκαν στις περιπτώσεις αυτές, περιλαμβανόταν η έλλειψη επαρκώς ανεπτυγμένων τεχνικών δεξιοτήτων και η αδυναμία οικειοποίησης (βλέπε πλαίσιο 6). Στην πράξη, οποιοσδήποτε από αυτούς τους περιορισμούς μπορεί να σημαίνει ότι ο εξοπλισμός δεν χρησιμοποιείται.

ΠΛΑΙΣΙΟ 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΠΟΛΕΙΣ (STWSSP), ΝΙΓΗΡΙΑ

Οι κοινότητες δεν διαθέτουν επαρκείς δεξιότητες για την οργάνωση της συντήρησης και των επισκευών των συστημάτων και ακόμη λιγότερο για την ικανότητα υλοποίησης αλλαγών στη συμπεριφορά. Το 2006, η ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης υποδείκνυε ότι οι ενώσεις καταναλωτών νερού θα χρειάζονταν υποστήριξη για μεγάλο διάστημα μετά την ολοκλήρωση των έργων πολιτικού μηχανικού.

Στην έκθεση εκ των υστέρων παρακολούθησης που καταρτίστηκε στα μέσα του 2010 διαπιστώθηκε ότι η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη, καθώς δεν υπήρχε κανείς που να είναι σε θέση να προαγάγει την ανάπτυξη ενός μοντέλου οικειοποίησης εκ μέρους της κοινότητας, μετά την ολοκλήρωση των συμβάσεων έργου. Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η έλλειψη υποστήριξης προς τις κοινότητες έθετε σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του έργου. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από τον έλεγχο του Συνεδρίου.

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ

36. Στις περιπτώσεις όπου η λειτουργία των έργων εξαρτάται από τη χρηματοδότηση, την τεχνική υποστήριξη ή άλλες ενέργειες των κυβερνήσεων και των τοπικών αρχών των χωρών εταίρων, η δέσμευσή τους είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας. Ωστόσο, στα τρία έργα για τα οποία αναλήφθηκαν επίσημες δεσμεύσεις, αυτές δεν τηρήθηκαν (βλέπε πλαίσιο 7). Στα υπόλοιπα 20 έργα δεν είχαν αναληφθεί επίσημες δεσμεύσεις.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ

37. Ελλείψει σχετικών στοιχείων και περιβαλλοντικών δεικτών, δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθεί ο βαθμός στον οποίο τα έργα που ελέγχθηκαν έχουν συμβάλει στη βελτίωση των γενικών συνθηκών διαβίωσης των πληθυσμών-στόχων και στη διατήρηση του περιβάλλοντος.

38. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι στόχος όλων των έργων ήταν να εστιάσουν στις ανάγκες των φτωχών, εντοπίστηκαν έξι περιπτώσεις όπου οι φτωχότεροι και πλέον ευάλωτοι δεν είχαν πρόσβαση σε πόσιμο νερό και βασικές υποδομές αποχέτευσης.

39. Επίσης, παρά την ευρεία προώθηση εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε θέματα υγιεινής, η σχετικά μικρή σπουδαιότητα που δίδεται στη συνιστώσα της αποχέτευσης και η έλλειψη σαφούς και αποτελεσματικής ενσωμάτωσης των ζητημάτων που αφορούν το νερό, την αποχέτευση και την υγιεινή περιόρισαν σημαντικά τον αντίκτυπο των εν λόγω δραστηριοτήτων (βλέπε πλαίσιο 8).

ΠΛΑΙΣΙΟ 7

ΠΑΡΟΧΗ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ TOMBWA, ΑΓΚΟΛΑ

Η κυβέρνηση της Αγκόλας δεν τήρησε τις δεσμεύσεις της όπως αυτές είχαν οριστεί στη συμφωνία χρηματοδότησης που αφορά τα έργα (επέκταση του συστήματος ύδρευσης και του δικτύου ηλεκτροδότησης), την προσαρμογή των τιμολογίων ύδρευσης στο πραγματικό τους κόστος και την υποστήριξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης της EMAST (της δημόσιας επιχείρησης ύδρευσης της Tombwa). Η τήρηση των εν λόγω δεσμεύσεων εκ μέρους της κυβέρνησης έχει εξαιρετική σημασία για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των παρεμβάσεων.

ΠΛΑΙΣΙΟ 8

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΛΙΑΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ — ΣΤΑΔΙΟ ΙΙ, ΜΠΟΥΡΚΙΝΑ ΦΑΣΟ

Το πρόγραμμα επικεντρώθηκε κυρίως σε δραστηριότητες σχετικές με το πόσιμο νερό. Οι πτυχές που αφορούν την αποχέτευση δεν ελήφθησαν υπόψη στον ίδιο βαθμό και στα έγγραφα σχεδιασμού δεν προβλεπόταν καμία υποδομή αποχέτευσης.

Λόγω καθυστερήσεων στην κατασκευή των εγκαταστάσεων, μέρος των ενεργειών κατάρτισης/ευαισθητοποίησης που αφορούν ορθές πρακτικές υγιεινής δεν ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί ή πραγματοποιήθηκε πολύ νωρίς.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΟΥ ΣΚΟΥΛΗΚΙΟΥ ΤΗΣ ΓΟΥΙΝΕΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ, ΤΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΣΤΗ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ, ΓΚΑΝΑ

Ένα από τα τέσσερα βασικά αποτελέσματα του έργου αφορούσε τις εκστρατείες ευαισθητοποίησης στον τομέα της υγιεινής και περιλάμβανε δραστηριότητες με στόχο την εφαρμογή πρακτικών βελτιωμένης συμπεριφοράς σε θέματα υγιεινής.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων που ασκήθηκαν στον τομέα της προαγωγής της υγιεινής στα σχολεία και στην κοινότητα διαπιστώθηκε ότι ήταν σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικά (δεύτερη έκθεση παρακολούθησης επιδόσεων το 2009 και έκθεση ROM το 2010).

© Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

ΠΑΡΟΧΗ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ TOMBWA, ΑΓΚΟΛΑ

Το έργο δεν περιλάμβανε συνιστώσα αποχέτευσης, μολονότι οι κακές συνθήκες αποχέτευσης είχαν αναφερθεί στις προκαταρκτικές μελέτες σκοπιμότητας ως βασικός κίνδυνος για την υγεία του πληθυσμού. Κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου, η κατάσταση δεν είχε μεταβληθεί: η αφόδευση στο ύπαιθρο και άλλες κακές πρακτικές αποχέτευσης που αυξάνουν τους κινδύνους για την υγεία εξακολουθούσαν να είναι συνήθεις.

40. Σε ένα έργο (Γεφύρωση του χάσματος: βελτίωση της παροχής ύδρευσης και αποχέτευσης σε μικρές πόλεις στη Νιγηρία, βλέπε πλαίσιο 2), η υλοποίηση εκστρατειών ευαισθητοποίησης σε θέματα υγιεινής ήταν επιτυχής. Οι κοινότητες απελευθερώθηκαν εμφανώς από το πρόβλημα της αφόδευσης στο ύπαιθρο. Κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου, το έργο είχε αντιγραφεί σε περισσότερες από 100 μικρές πόλεις. Επιπλέον, οι κοινότητες δέχτηκαν την επίσκεψη αντιπροσωπειών από τον Νίγηρα (τα σύνορα βρίσκονται σε απόσταση 25 χλμ.) που επιθυμούσαν να ενημερωθούν σχετικά με την προσέγγιση που υιοθετήθηκε ώστε να την εφαρμόσουν και στη χώρα τους.

ΜΟΛΟΝΟΤΙ ΥΠΗΡΧΑΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ, ΔΕΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

41. Στον τομέα του νερού, ο μηχανισμός τον οποίο ως επί το πλείστον χρησιμοποιεί η Επιτροπή για την παροχή αναπτυξιακής ενίσχυσης είναι η προσέγγιση των έργων. Τα έργα δεν υλοποιούνται άμεσα από το προσωπικό της Επιτροπής, αλλά σχεδιάζονται και εκτελούνται είτε από κάποιον φορέα υπό την αιγίδα του αρμόδιου υπουργείου στη χώρα-εταίρο είτε από μια ΜΚΟ ή διεθνή οργανισμό.

42. Η Επιτροπή έχει θεσπίσει διαδικασίες και παρέχει οδηγίες, καθοδήγηση και συμβουλές σε θέματα έγκρισης και παρακολούθησης. Έχοντας διαπιστώσει ότι η βιωσιμότητα συχνά δεν είναι εξασφαλισμένη (βλέπε σημεία 25 έως 40), το Συνέδριο εξέτασε εάν οι εν λόγω διαδικασίες μπορούσαν καταρχήν να παρέχουν εύλογα εχέγγυα ότι τα έργα θα ήταν βιώσιμα, καθώς και εάν είχαν πράγματι εφαρμοστεί επιτυχώς στα έργα που εξετάστηκαν.

ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΛΥΨΑΝ ΕΚΤΕΝΩΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

43. Η Επιτροπή παρέχει εσωτερική καθοδήγηση για καθένα από τα κύρια στάδια του κύκλου του έργου: προγραμματισμός, προσδιορισμός, διατύπωση, υλοποίηση και αξιολόγηση, καθώς και έλεγχος. Υφίστανται συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για την ύδρευση και την αποχέτευση [14].

44. Στο σύνολο των κατευθυντήριων γραμμών γίνεται αναφορά στη βιωσιμότητα και προτείνεται σειρά δράσεων και ελέγχων σε κάθε στάδιο, που από κοινού διασφαλίζουν τον εντοπισμό και τη διαχείριση των κινδύνων που απειλούν τη βιωσιμότητα. Στα παραπάνω περιλαμβάνεται η μέριμνα ώστε:

α) κατά το στάδιο προγραμματισμού, τα εθνικά προγράμματα των χωρών ευθυγραμμίζονται με τις στρατηγικές των χωρών εταίρων, καθώς και με τις στρατηγικές μείωσης της φτώχειας, και λαμβάνεται υπόψη ο συντονισμός με άλλους χορηγούς·

β) στα στάδια προσδιορισμού και διατύπωσης προτείνονται ικανοποιητικές τεχνικές λύσεις, προσδιορίζεται η διαθεσιμότητα σταθερών πηγών χρηματοδότησης και ορίζονται σαφείς δείκτες, καθώς και γενικοί και επιμέρους στόχοι. Στην περίπτωση συμβάσεων επιχορήγησης χρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή [15], όπως εκείνες που έχουν συναφθεί στο πλαίσιο της διευκόλυνσης για τα ύδατα, το αποτέλεσμα του ίδιου τύπου ανάλυσης λαμβάνεται υπόψη κατά τη διαδικασία επιλογής·

γ) στο στάδιο υλοποίησης, η Επιτροπή παρακολουθεί την πρόοδο και λαμβάνει εγκαίρως διορθωτικά μέτρα·

δ) τόσο στη φάση υλοποίησης όσο και στη φάση αξιολόγησης και ελέγχου, το σύστημα παρακολούθησης προσανατολισμένης στα αποτελέσματα (ROM) της Επιτροπής [16] περιλαμβάνει την αξιολόγηση της δυνητικής και της πραγματικής βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση της υλοποίησης του έργου αντιστοίχως· και

ε) στην περίπτωση των τελικών αξιολογήσεων που διενεργούνται για λογαριασμό των υπηρεσιών της Επιτροπής, στους όρους αναφοράς περιλαμβάνεται η ανάγκη αξιολόγησης της βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων των έργων.

ΩΣΤΟΣΟ, ΣΕ ΑΡΚΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΕΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

45. Δεν υπήρχαν στοιχεία που να δεικνύουν ότι η Επιτροπή είχε εντοπίσει ή είχε λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των ακόλουθων αδυναμιών στον σχεδιασμό των έργων:

α) σε εννέα έργα, σημαντικές πτυχές των τεχνικών προδιαγραφών απουσίαζαν ή δεν επεξηγούνταν επαρκώς·

β) σε έντεκα περιπτώσεις, η οικονομική και χρηματοδοτική ανάλυση δεν ήταν επαρκώς ανεπτυγμένη·

γ) σε οκτώ έργα δεν περιλαμβάνονταν σαφώς καθορισμένοι στόχοι, ενώ σε άλλα δέκα δεν υπήρχαν σαφώς καθορισμένοι δείκτες, τιμές αναφοράς ή επιμέρους στόχοι.

46. Στις αδυναμίες περιλαμβάνονταν τα εξής:

α) ανεπαρκώς λεπτομερείς πληροφορίες είτε σχετικά με τις τεχνικές λύσεις που προτείνονται είτε σχετικά με τα μέτρα μετριασμού που θα πρέπει να ληφθούν σε περιπτώσεις γνωστών κινδύνων για τη βιωσιμότητα των έργων (ιδίως σε περιπτώσεις δυσμενών υδρογεωλογικών συνθηκών για την εκμετάλλευση των υπογείων υδάτων)·

β) περιπτώσεις όπου η τεχνική λύση που υιοθετήθηκε αποδείχθηκε ανεπαρκής· και

γ) περιπτώσεις ανισορροπίας μεταξύ της συνιστώσας ύδρευσης και των συνιστωσών των έργων που αφορούν τη διάθεση και την επεξεργασία λυμάτων.

47. Οι οικονομικές και χρηματοδοτικές πτυχές έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη βιωσιμότητα. Καθώς τα τιμολόγια συνήθως δεν αρκούν για την κάλυψη των δαπανών λειτουργίας και συντήρησης, είναι αποφασιστικής σημασίας ο προσδιορισμός σταθερών εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης και, όπου είναι εφικτό, η ανάληψη των σχετικών υποχρεώσεων πριν από την έγκριση της χρηματοδότησης του έργου.

48. Μόνο σε μία περίπτωση —στο στάδιο ΙΙ του περιφερειακού προγράμματος ηλιακής ενέργειας στην Μπουρκίνα Φάσο— η χρηματοδοτική βιωσιμότητα συζητήθηκε εκτενώς στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής πρότασης. Σε άλλες έντεκα περιπτώσεις, τα έγγραφα που εξετάστηκαν δεν δεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιαζόταν να χρηματοδοτηθεί η συντήρηση και η αντικατάσταση της υποδομής.

49. Επιπλέον, λόγω του ιδιαιτέρως δυσχερούς πλαισίου στο οποίο λειτουργούν τα έργα (κοινότητες χαμηλού εισοδήματος, απροθυμία πληρωμής για το νερό κ.λπ.) και λόγω της δυσκολίας άντλησης επαρκών κεφαλαίων για την κάλυψη των δαπανών λειτουργίας τους (βλέπε σημείο 29), θα έπρεπε να αναλυθεί, στο στάδιο της αξιολόγησης, ο τρόπος με τον οποίο θα καλύπτονταν τα χρηματοδοτικά κενά. Στο πλαίσιο αυτό θα ήταν δικαιολογημένη η εξάρτηση της απόφασης χρηματοδότησης από συγκεκριμένες αναλήψεις υποχρεώσεων. Αυτό δεν συνέβη σε κανένα από τα έργα που υποβλήθηκαν σε έλεγχο.

50. Η έλλειψη σαφούς καθορισμού των στόχων ενός έργου αφορά κυρίως τον προβλεπόμενο εξοπλισμό, το επίπεδο λειτουργίας του (ποσότητα και ποιότητα), καθώς και τον πληθυσμό-στόχο που αναμένεται να ωφεληθεί από τα αποτελέσματα του έργου. Η έλλειψη σαφών και ποσοτικοποιημένων μέτρων περιόρισε σημαντικά την ικανότητα της Επιτροπής να παρακολουθεί την πρόοδο κατά τη διάρκεια υλοποίησης και στη συνέχεια να μετρά και να ελέγχει εάν τα επιτευχθέντα αποτελέσματα ήταν βιώσιμα με την πάροδο του χρόνου ή όχι (βλέπε πλαίσιο 9).

51. Η Επιτροπή παρακολούθησε 18 από τα 23 έργα μέσω της διαδικασίας ROM. Για οκτώ από αυτά, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η Επιτροπή ενήργησε σύμφωνα με τις συστάσεις που διατυπώθηκαν στις εκθέσεις ROM.

52. Οι τελικές αξιολογήσεις πραγματοποιούνται, κατά κανόνα, πριν ή λίγο μετά την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων των έργων και, επομένως, είναι πολύ νωρίς ακόμη να αξιολογηθεί η βιωσιμότητά τους. Από την άλλη, η εκ των υστέρων παρακολούθηση ή οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις πραγματοποιούνται αρκετό καιρό μετά την ολοκλήρωση του έργου, ώστε να μπορεί να εξεταστεί συγκεκριμένα το ζήτημα της βιωσιμότητας. Μολονότι είχε πραγματοποιηθεί τελική αξιολόγηση για δέκα από τα 23 έργα που εξετάστηκαν, εκ των υστέρων παρακολούθηση πραγματοποιήθηκε μόνο σε δύο περιπτώσεις από τις 20 που θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί [17]. Λεπτομέρειες παρέχονται στο παράρτημα V.

53. Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι άλλοι παράγοντες που αφορούν τη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων των έργων υπερβαίνουν τον έλεγχο της Επιτροπής, για παράδειγμα η αξιοπιστία των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του αντικτύπου των έργων (όπως στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και του περιβάλλοντος).

ΠΛΑΙΣΙΟ 9

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΕ ΥΔΡΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΑΓΚΟΛΑΣ

Στην πρόταση έργου δεν προσδιορίζονταν οι τοποθεσίες κατασκευής της υποδομής ύδρευσης και αποχέτευσης και δεν ορίζονταν σαφή αποτελέσματα όσον αφορά την ποιότητα του νερού.

ΎΔΡΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΧΈΤΕΥΣΗ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΈΣ ΠΕΡΙΟΧΈΣ ΤΗΣ ΒΌΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΉΣ, ΓΚΆΝΑ

Δεν υπήρχαν συνεπή διαθέσιμα στοιχεία όσον αφορά τον πληθυσμό στον οποίο στόχευε το έργο: μολονότι η μελέτη σκοπιμότητας που εκπονήθηκε το 2000 αναφερόταν σε συνολικό πληθυσμό 576000 κατοίκων σε 865 χωριά στις τρεις περιοχές που κάλυπτε το έργο, η ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης αναφερόταν σε πληθυσμό 386000 κατοίκων το 2002 στην ίδια περιοχή.

6Ο ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΜΙΚΡΟΈΡΓΩΝ, ΓΚΆΝΑ

Μολονότι στα έγγραφα του έργου αναφερόταν η αυξημένη πρόσβαση σε πόσιμο νερό, δεν είχαν καθοριστεί στόχοι όσον αφορά την ποιότητα και την ποσότητα του νερού.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

54. Στα έργα τα οποία καλύφθηκαν από τον έλεγχο του Συνεδρίου, ο εξοπλισμός εγκαταστάθηκε όπως είχε προγραμματιστεί και λειτουργούσε (βλέπε σημεία 17 έως 20). Ωστόσο, λιγότερα από τα μισά έργα είχαν αποτελέσματα τα οποία ικανοποιούσαν τις ανάγκες των δικαιούχων (βλέπε σημεία 21 έως 23). Όσον αφορά την πλειονότητα των έργων, θα παύσει η ροή των αποτελεσμάτων και οφελών μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, εκτός εάν εξασφαλιστούν έσοδα πέραν των τιμολογίων (βλέπε σημεία 24 έως 36).

55. Η τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε διαπιστώθηκε ότι ήταν η ενδεδειγμένη (βλέπε σημείο 25).

56. Εντούτοις, τα τιμολόγια ύδρευσης που ορίστηκαν δεν κάλυπταν το σύνολο του κόστους, είτε διότι είχαν οριστεί βάσει της δυνατότητας πληρωμής είτε λόγω της απροθυμίας πληρωμής και της αναποτελεσματικής τιμολόγησης και είσπραξης. Ως εκ τούτου, η κάλυψη των μακροπρόθεσμων δαπανών λειτουργίας που απορρέουν από τα έργα στηριζόταν σε άλλες πηγές χρηματοδότησης (βλέπε σημεία 26 έως 32).

57. Σε επτά από τα έργα, οι φορείς λειτουργίας δεν είχαν την ικανότητα να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, εξαιτίας της έλλειψης επαρκώς ανεπτυγμένων τεχνικών δεξιοτήτων ή αδυναμίας οικειοποίησης (βλέπε σημεία 33 έως 35). Στα τρία έργα για τα οποία αναλήφθηκαν επίσημες δεσμεύσεις από τις κυβερνήσεις εταίρους, αυτές δεν τηρήθηκαν (βλέπε σημείο 36).

58. Μολονότι το Συνέδριο εντόπισε τόσο θετικά όσο και αρνητικά παραδείγματα κοινωνικού και περιβαλλοντικού αντικτύπου, ελλείψει σχετικών στοιχείων και περιβαλλοντικών δεικτών, δεν είναι δυνατό να αξιολογηθεί η συμβολή των έργων (βλέπε σημεία 37 έως 40).

59. Παρά το γεγονός ότι οι διαδικασίες διαχείρισης έργου της Επιτροπής κάλυψαν εκτενώς το ζήτημα της βιωσιμότητας, στα έργα που εξετάστηκαν η Επιτροπή δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει σημαντικά ζητήματα που αφορούσαν τη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων. Στο στάδιο σχεδιασμού των έργων, οι τεχνικές λύσεις που προτάθηκαν (οκτώ έργα) και η χρηματοδοτική βιωσιμότητα (έντεκα έργα) δεν αναλύθηκαν επαρκώς. Σε 18 έργα δεν είχαν οριστεί σαφείς γενικοί στόχοι, δείκτες και επιμέρους στόχοι (βλέπε σημεία 41 έως 50).

60. Οι εκθέσεις παρακολούθησης, επαλήθευσης και αξιολόγησης δεν αξιοποιήθηκαν πλήρως περιορίζοντας την ικανότητα της Επιτροπής να εφαρμόσει διορθωτικά μέτρα. Επιπλέον, στα περισσότερα από τα έργα που είχαν ολοκληρωθεί, η απουσία εκ των υστέρων παρακολούθησης ή αξιολογήσεων μετά την ολοκλήρωση των έργων δεν κατέστησε δυνατή τη χρήσιμη αξιολόγηση της βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων (βλέπε σημεία 51 και 52).

61. Ως εκ τούτου, η στήριξη εκ μέρους της ΕΕ αύξησε την πρόσβαση σε πόσιμο νερό και βασικές υποδομές αποχέτευσης στις έξι ελεγχθείσες υποσαχάριες χώρες, με τη χρήση της τρέχουσας τεχνολογίας και υλικών διαθέσιμων σε τοπικό επίπεδο, μολονότι οι ανάγκες των δικαιούχων καλύφθηκαν σε λιγότερα από τα μισά έργα που εξετάστηκαν. Όσον αφορά την πλειονότητα των έργων, θα παύσει η ροή των αποτελεσμάτων και οφελών μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, εκτός εάν εξασφαλιστούν έσοδα πέραν των τιμολογίων. Μολονότι υπήρχαν ολοκληρωμένες διαδικασίες διαχείρισης, η Επιτροπή δεν αντιμετώπισε σημαντικά ζητήματα που αφορούν τη βιωσιμότητα.

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

62. Προκειμένου να μεγιστοποιήσει τα οφέλη των αναπτυξιακών δαπανών της ΕΕ στη συγκεκριμένη περιοχή και τομέα, η Επιτροπή θα πρέπει:

α) να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των διαδικασιών της, ιδίως όσον αφορά τα ακόλουθα σημεία στο στάδιο αξιολόγησης του έργου:

i) ορισμός ρητών στόχων του έργου (ποσότητες, είδος εξοπλισμού, τοποθεσία, άμεσοι και έμμεσοι δικαιούχοι)·

ii) περιγραφή και αιτιολόγηση των τεχνικών λύσεων που προτάθηκαν (όπου ενδείκνυται με αναφορά σε εναλλακτικές επιλογές)· και

iii) καθορισμός αντικειμενικών επαληθεύσιμων δεικτών προόδου, καθώς και τιμών αναφοράς και ποσοτικοποιημένων στόχων για τα αποτελέσματα του έργου·

β) να διενεργεί επαρκή οικονομική και χρηματοδοτική ανάλυση για εύκολο προσδιορισμό των αναμενόμενων πηγών χρηματοδότησης του έργου στο μέλλον (συμπεριλαμβανομένων εκτιμήσεων σχετικά με τα ποσά συνεισφοράς και τα χρονοδιαγράμματα)·

γ) να εκτιμήσει ρητά πριν από την έγκριση του έργου εάν οι προϋποθέσεις για την επιτυχία του, συμπεριλαμβανομένων των δεσμεύσεων της χώρας-εταίρου, είναι πιθανό να εκπληρωθούν·

δ) να διασφαλίσει ότι αξιοποιούνται πλήρως τα αποτελέσματα των εργασιών παρακολούθησης, επαλήθευσης και αξιολόγησης, καθώς και ότι λαμβάνονται υπόψη και εφαρμόζονται οι συστάσεις που διατυπώνονται στις εκθέσεις.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα IΙΙ, του οποίου προεδρεύει ο κύριος Karel PINXTEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 10ης Ιουλίου 2012.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Οι Αναπτυξιακοί Στόχοι της Χιλιετίας θεσπίστηκαν με τη Διακήρυξη της Χιλιετίας των Ηνωμένων Εθνών, η οποία υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2000 από 189 έθνη (http://www.un.org/millennium/declaration/ares552e.pdf). Σκοπός της είναι να απελευθερώσει τους ανθρώπους από την έσχατη φτώχεια και από πολλαπλές στερήσεις έως το 2015. Οι εν λόγω στόχοι αναφέρονται στην εξάλειψη της φτώχειας και της πείνας, στην καθολική εκπαίδευση, στην ισότητα των φύλων, στην υγεία των παιδιών, στην υγεία των μητέρων, στην καταπολέμηση του HIV/AIDS, στην περιβαλλοντική αειφορία και στην παγκόσμια συνεργασία για την ανάπτυξη. Η ύδρευση και η αποχέτευση συμπεριλήφθηκαν στον ΑΣΧ 7 για την περιβαλλοντική αειφορία· ωστόσο, συμβάλλουν σημαντικά στην επίτευξη όλων των ΑΣΧ.

[2] Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι το 6,3 % των θανάτων παγκοσμίως (8 % εάν ληφθούν υπόψη μόνο οι αναπτυσσόμενες χώρες) θα μπορούσε να προληφθεί μέσω καλύτερης ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής. Η πλειονότητα αυτών των θανάτων που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί αφορά παιδιά σε αναπτυσσόμενες χώρες.

[3] Το Κοινό Πρόγραμμα Παρακολούθησης Unicef/ΠΟΥ ορίζει ως βελτιωμένη πηγή πόσιμου νερού μια πηγή η οποία προστατεύεται από εξωτερικές μολύνσεις, ιδίως τη μόλυνση από περιττώματα. Θεωρεί ως βελτιωμένες πηγές νερού τις ακόλουθες: αγωγοί παροχής ύδατος σε κατοικίες, αυλές ή αγροτεμάχια, δημόσιες βρύσες ή κατακόρυφοι αγωγοί, πηγάδια άντλησης νερού με σωλήνες ή γεωτρήσεις, προστατευόμενα πηγάδια ανοιγμένα με εκσκαφή, προστατευόμενες πηγές και συλλεγμένα όμβρια ύδατα. Ως βελτιωμένη εγκατάσταση αποχέτευσης ορίζεται μια εγκατάσταση η οποία αποτρέπει σύμφωνα με τους κανόνες της υγιεινής την επαφή του ανθρώπου με τα ανθρώπινα περιττώματα, όπως π.χ. συστήματα καταιονισμού ή έκχυσης ύδατος σε σύστημα σωλήνων αποχέτευσης, σηπτικές δεξαμενές, αποχωρητήρια οπής, αεριζόμενα βελτιωμένα αποχωρητήρια οπής, αποχωρητήρια οπής με βάση και αποχωρητήρια λιπασματοποίησης (http://www.wssinfo.org/definitions-methods/introduction/).

[4] Πίνακας 8.7 στο Sudeshna Ghosh Banerjee και Elvira Morella, Africa’s Water and Sanitation Infrastructure:Access, Affordability, and Alternatives (Υποδομή ύδρευσης και αποχέτευσης της Αφρικής: πρόσβαση, οικονομική προσιτότητα και εναλλακτικές λύσεις), Παγκόσμια Τράπεζα, 2011.

[5] Διακήρυξη της διάσκεψης για την πρωτοβουλία ύδρευσης και αποχέτευσης στις αγροτικές περιοχές και την αφρικανική διευκόλυνση για τα ύδατα, Μασσαλία, 14 Μαρτίου 2012 (http://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Generic-Documents/RWSSI-AWF%20Conference%20Declaration%20Final%2014%20Mar%202012.pdf).

[6] COM(2002) 132 τελικό της 12ης Μαρτίου 2002 — Διαχείριση των υδάτων στις πολιτικές των αναπτυσσόμενων χωρών και προτεραιότητες της συνεργασίας για την ανάπτυξη της ΕΕ.

[7] Έγγραφο του Συμβουλίου 9696/02.

[8] Στα σημεία 80 και 81 της ευρωπαϊκής κοινής αντίληψης για την ανάπτυξη (ΕΕ C 46 της 24.2.2006), τα ύδατα (μαζί με την ενέργεια) περιλαμβάνονται μεταξύ των εννέα τομέων προτεραιότητας για την αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ.

[9] Τα Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης (ΕΤΑ) για τις χώρες ΑΚΕ και, όσον αφορά το δημοσιονομικό πλαίσιο 2007-2013, το μέσο αναπτυξιακής συνεργασίας για την Ασία και τη Λατινική Αμερική και το ευρωπαϊκό μέσο γειτονίας για τις γειτονικές χώρες.

[10] Σύμφωνα με τη θέση της Επιτροπής, όπως διατυπώθηκε στο COM(2002) 132 τελικό, "Η στρατηγική προσέγγιση για βιώσιμη πρόσβαση στους υδάτινους πόρους και τη διαχείρισή τους ενσωματώνει τομεακά και διατομεακά ζητήματα και περιλαμβάνει όλες τις πτυχές της βιωσιμότητας. Η οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα…".

[11] Οι παλιοί αγωγοί διανομής νερού και οι ανεπαρκώς προστατευόμενες πηγές νερού συγκαταλέγονται μεταξύ των παραγόντων που συμβάλλουν περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στη μόλυνση του παρεχόμενου νερού. Ακόμη και στις περιπτώσεις νέων εγκαταστάσεων, εάν δεν χρησιμοποιούνται συστήματα αγωγών διανομής, οι διαδικασίες μεταφοράς και οικιακής αποθήκευσης του νερού ενισχύουν τον κίνδυνο μόλυνσής του.

[12] Ψήφισμα του Συμβουλίου σχετικά με τη διαχείριση του νερού στις αναπτυσσόμενες χώρες: πολιτικές και προτεραιότητες της συνεργασίας για την ανάπτυξη της ΕΕ (9696/02 της 7ης Ιουνίου 2002), σημείο 7.

[13] Μολονότι έως σήμερα δεν έχει καλυφθεί στο πλαίσιο δηλώσεων για την αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ που αφορά την ύδρευση και την αποχέτευση, η χρήση ενός συνόλου από τιμολόγια, φόρους και —όσον αφορά τις επενδύσεις κεφαλαίου— μεταφορές κονδυλίων ("τα 3 Τ" — tariffs, taxes transfers) αποτελεί αντικείμενο συζήτησης, για παράδειγμα στην έκθεση Managing Water for All (Διαχείριση των υδάτων για όλους) (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, 2009).

[14] Κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την αναπτυξιακή συνεργασία στον τομέα των υδάτινων πόρων (1998, επικαιροποιήθηκε το 2008) και σειρά κατευθυντήριων γραμμών για την περίοδο προγραμματισμού του 10ου ΕΤΑ (Ο ρόλος της ύδρευσης και της αποχέτευσης για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας).

[15] Σύμφωνα με την παράγραφο 6.1.1 του Πρακτικού οδηγού για τις συμβατικές διαδικασίες στο πλαίσιο των εξωτερικών δράσεων της ΕΕ (έκδοση Ιανουάριος 2012), η επιχορήγηση αποτελεί άμεση χρηματοδοτική συνεισφορά, με τη μορφή δωρεάς, από τον προϋπολογισμό της ΕΕ ή το ΕΤΑ, με σκοπό τη χρηματοδότηση:

- είτε ενέργειας προοριζόμενης να προωθήσει την επίτευξη ενός στόχου εντασσόμενου στο πλαίσιο πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

- είτε της λειτουργίας οργανισμού ο οποίος επιδιώκει στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή στόχο εντασσόμενο στο πλαίσιο πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[16] Το σύστημα παρακολούθησης προσανατολισμένης στα αποτελέσματα (ROM) της Επιτροπής θεσπίστηκε το 2000, με σκοπό να παρέχει εξωτερική, αντικειμενική και αμερόληπτη πληροφόρηση σχετικά με τις επιδόσεις των έργων και των προγραμμάτων βοήθειας που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ. Το ROM αποτελεί μέρος του συνολικού κύκλου διασφάλισης ποιότητας της EuropeAid, ο οποίος ξεκινά με τον σχεδιασμό των έργων και τελειώνει μετά την υλοποίησή τους. Παρέχει συστάσεις για ενέργειες ενόσω τα έργα βρίσκονται σε εξέλιξη.

[17] Η εκ των υστέρων παρακολούθηση αρχίζει, κατά γενικό κανόνα, εντός δύο ετών από την ολοκλήρωση του έργου.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΎΔΡΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ (ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΕΣ ΧΩΡΕΣ): ΑΝΑΛΗΦΘΕΝΤΑ ΠΟΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2001-2010

Ζώνη επωφελούμενη από τη δράση | Αναληφθέντα ποσά (ευρώ) |

Γεωγραφικά προγράμματα | EUWF (9ο ΕΤΑ) [1] | Σύνολο |

Μοζαμβίκη | 50937409,24 | 37018074,60 | 87955483,84 |

Μπουρκίνα Φάσο [2] | 59080872,33 | 7125461,00 | 66206333,33 |

Τανζανία | 38059850,98 | 27852366,00 | 65912216,98 |

Νιγηρία | 61930227,68 | 3416645,95 | 65346873,63 |

Λεσόθο | 34779134,56 | 10000000,00 | 44779134,56 |

Μπενίν [2] | 24225786,83 | 19863828,00 | 44089614,83 |

Γκάνα | 37998463,78 | 2764826,00 | 40763289,78 |

Αιθιοπία | - | 39947063,39 | 39947063,39 |

Μαυρίκιος [2] | 38945583,78 | - | 38945583,78 |

Ρουάντα | 29957191,50 | 8573355,25 | 38530546,75 |

Αγκόλα | 32026905,70 | 5018240,00 | 37045145,70 |

Ουγκάντα | 8017687,04 | 28107637,00 | 36125324,04 |

Ακτή Ελεφαντοστού | 34664325,20 | 1400001,00 | 36064326,20 |

Κένυα | 2995171,46 | 30462679,60 | 33457851,06 |

Μαδαγασκάρη | - | 30400952,00 | 30400952,00 |

Μάλι | 19910603,30 | 9451714,00 | 29362317,30 |

Τσαντ | 19099441,52 | 675000,00 | 19774441,52 |

Μαλάουι | 4725,00 | 17619266,75 | 17623991,75 |

Ζάμπια | 3025570,00 | 13546210,00 | 16571780,00 |

Σενεγάλη | 1221044,55 | 14350685,37 | 15571729,92 |

Νίγηρας | 1608065,01 | 9491300,64 | 11099365,65 |

Ναμίμπια | 6183029,77 | 4641954,00 | 10824983,77 |

Τζιμπουτί | 9448628,25 | - | 9448628,25 |

Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό | 77174,00 | 8303900,00 | 8381074,00 |

Ζιμπάμπουε | - | 7860277,62 | 7860277,62 |

Πράσινο Ακρωτήριο | 6398887,39 | 609351,00 | 7008238,39 |

Γκάμπια | 6398797,59 | - | 6398797,59 |

Μαυριτανία | 2556626,03 | 3092556,00 | 5649182,03 |

Γουινέα (Κόνακρι) | 1824749,33 | 2563390,00 | 4388139,33 |

Μαγιότ | 4267566,78 | - | 4267566,78 |

Σιέρρα Λεόνε | - | 3792465,00 | 3792465,00 |

Σάο Τομέ | 2511626,65 | 1032898,00 | 3544524,65 |

Ισημερινή Γουινέα | 3493422,26 | - | 3493422,26 |

Μποτσουάνα | 3350467,76 | - | 3350467,76 |

Ερυθραία | - | 2979328,75 | 2979328,75 |

Κεντροαφρικανική Δημοκρατία | 172136,00 | 2648430,01 | 2820566,01 |

Σεϋχέλλες | 2814129,34 | - | 2814129,34 |

Γκαμπόν | 2752488,51 | - | 2752488,51 |

Καμερούν | - | 2679034,95 | 2679034,95 |

Μπουρούντι | - | 2569826,25 | 2569826,25 |

Σουδάν | - | 2153914,00 | 2153914,00 |

Κομόρες | - | 2136805,16 | 2136805,16 |

Γουινέα Μπισσάου | 87206,94 | 1754270,90 | 1841477,84 |

Σομαλία | - | 1337428,00 | 1337428,00 |

Τόγκο | - | 1056742,00 | 1056742,00 |

Σουαζιλάνδη | - | 629867,00 | 629867,00 |

Πολυκρατικό | 2850188,63 | 31037242,25 | 33887430,88 |

Λοιπές EUWF: | |

Αφρικανική διευκόλυνση για τα ύδατα | - | 20000000,00 | 20000000,00 |

Πρωτοβουλία της λεκάνης του Νείλου | - | 19458290,62 | 19458290,62 |

Αγροτικές κοινότητες στο νότιο Σουδάν | - | 8000000,00 | 8000000,00 |

Υποδομή εταιρικής σχέσης Αφρικής-ΕΕ | - | 7986026,00 | 7986026,00 |

Λοιπά (γεωγραφικά προγράμματα): | |

Περιφέρεια SADC | 647456,00 | - | 647456,00 |

Περιφέρεια IGAD | 139331,00 | - | 139331,00 |

Σύνολο | 554461971,69 | 455409304,06 | 1009871275,75 |

[1] Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, τα ποσά για τα οποία αναλήφθηκαν υποχρεώσεις στο πλαίσιο της 2ης διευκόλυνσης για τα ύδατα (10ο ΕΤΑ) δεν υπερέβαιναν τα 400000 ευρώ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του CRIS, το 2011 αναλήφθηκαν υποχρεώσεις για επιπλέον 117 εκατομμύρια ευρώ.

[2] Στα στοιχεία για τα γεωγραφικά προγράμματα περιλαμβάνεται ενίσχυση δημοσιονομικής στήριξης του τομέα ως εξής: 38 εκατομμύρια ευρώ στην περίπτωση της Μπουρκίνα Φάσο, 4,8 εκατομμύρια ευρώ στην περίπτωση του Μπενίν και 37,4 εκατομμύρια ευρώ στην περίπτωση του Μαυρίκιου.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΗ ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΕΣ ΠΗΓΕΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ, ΠΟΣΟΣΤΟ (ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΚΑΛΥΨΗ)

Πηγή: Κοινό πρόγραμμα παρακολούθησης Unicef/ΠΟΥ, ενημέρωση Μάρτιος 2010

(http://www.wssinfo.org/data-estimates/introduction/).

(%) |

| Νερό | Αποχέτευση |

Αστικός | Αγροτικός | Σύνολο | Αστικός | Αγροτικός | Σύνολο |

Αγκόλα | 1990 | 70 | 60 | 64 | 42 | 94 | 75 |

2008 | 40 | 62 | 50 | 14 | 82 | 43 |

Μπενίν | 1990 | 28 | 53 | 44 | 86 | 99 | 95 |

2008 | 16 | 31 | 25 | 76 | 96 | 88 |

Μπουρκίνα Φάσο | 1990 | 27 | 64 | 59 | 72 | 98 | 94 |

2008 | 5 | 28 | 24 | 67 | 94 | 89 |

Γκάνα | 1990 | 16 | 63 | 46 | 89 | 96 | 93 |

2008 | 10 | 26 | 18 | 82 | 93 | 87 |

Νιγηρία | 1990 | 21 | 70 | 53 | 61 | 64 | 63 |

2008 | 25 | 58 | 42 | 64 | 72 | 68 |

Τανζανία | 1990 | 6 | 54 | 45 | 73 | 77 | 76 |

2008 | 20 | 55 | 46 | 68 | 79 | 76 |

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Παρέμβαση | Πηγή χρηματοδότησης | Ρυθμίσεις εφαρμογής | Κόστος (εκατομμύρια ευρώ) | Συνεισφορά Ευρωπαϊκής Επιτροπής (εκατομμύρια ευρώ) |

Αγκόλα

Παροχή πόσιμου νερού στην πόλη Tombwa | 8ο ΕΤΑ | Αυτόνομα έργα | 8,8 | 8,8 |

Ύδρευση και αποχέτευση για τα προάστια της Λουάντα | 9ο ΕΤΑ | Αυτόνομα έργα | 21,4 | 21,4 |

Μείωση της παιδικής θνησιμότητας και αύξηση της σχολικής φοίτησης μέσω της βελτίωσης της πρόσβασης σε ύδρευση και αποχέτευση στις αγροτικές περιοχές της Αγκόλας | 9ο ΕΤΑ — Διευκόλυνση για τα ύδατα | Συμφωνία συνεισφοράς με διεθνή οργανισμό | 4,9 | 3,7 |

Εγκατάσταση ή ανακαίνιση συστήματος ύδρευσης και προώθηση της υγιεινής και βασικών υποδομών αποχέτευσης σε δέκα χωριά αγροτικών περιοχών της επαρχίας του Uige | 9ο ΕΤΑ — Διευκόλυνση για τα ύδατα | Επιχορήγηση δράσης | 1,0 | 0,5 |

Μπενίν

Πρωτοβουλία για τα ύδατα σε ημιαστικά κέντρα (πρόγραμμα δημοσιονομικής στήριξης) | 9ο ΕΤΑ | Δημοσιονομική στήριξη τομέα | 15,7 | 4,8 |

Παροχή πόσιμου νερού και βασικών υποδομών αποχέτευσης σε 200 ευάλωτες κοινότητες στο Μπενίν | 9ο ΕΤΑ — Διευκόλυνση για τα ύδατα | Συμφωνία συνεισφοράς με διεθνή οργανισμό | 2,2 | 1,2 |

Ολοκληρωμένη διαχείριση νερού οικιακής χρήσης μέσω της ανάπτυξης συνεταιρισμών και συμβουλίων στο βορειοδυτικό Μπενίν | Γενικός προϋπολογισμός της ΕΕ | Επιχορήγηση δράσης | 0,7 | 0,5 |

Μπουρκίνα Φάσο

Παροχή πόσιμου νερού στην πόλη Ouagadougou | 8ο ΕΤΑ | Αυτόνομα έργα | 202,6 | 30,0 |

Περιφερειακό πρόγραμμα ηλιακής ενέργειας — Στάδιο ΙΙ — Μπουρκίνα Φάσο | 8ο ΕΤΑ | Αυτόνομα έργα | 14,2 | 13,2 |

Αυτοδιαχείριση της παροχής πόσιμου νερού και αποχέτευσης σε αγροτικές περιοχές τεσσάρων επαρχιών της Μπουρκίνα Φάσο | 9ο ΕΤΑ — Διευκόλυνση για τα ύδατα | Επιχορήγηση δράσης | 1,2 | 0,9 |

Αποκατάσταση και εκμετάλλευση του συστήματος κατακράτησης ύδατος στο Zibako | 9ο ΕΤΑ — Διευκόλυνση για τα ύδατα | Επιχορήγηση δράσης | 0,4 | 0,1 |

Γκάνα

Ύδρευση και αποχέτευση σε αγροτικές περιοχές της Βόρειας Περιοχής | 8ο ΕΤΑ | Αυτόνομα έργα | 12,2 | 12,2 |

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εξάλειψη του σκουληκιού της Γουινέας μέσω της ύδρευσης, της αποχέτευσης και της υγιεινής στη Βόρεια Περιοχή, Γκάνα | 9ο ΕΤΑ | Συμφωνία συνεισφοράς με διεθνή οργανισμό | 20,0 | 15,0 |

6ο πρόγραμμα μικροέργων, Γκάνα | 9ο ΕΤΑ | Αυτόνομα έργα | 20,2 | 20,2 |

Ενίσχυση των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και προώθησης της υγιεινής στη Γκάνα | Γενικός προϋπολογισμός της ΕΕ | Επιχορήγηση δράσης | 1,3 | 0,9 |

Παροχή βιώσιμης ύδρευσης, αποχέτευσης και προώθησης της υγιεινής σε φτωχές και άπορες αγροτικές και αστικές κοινότητες στη Γκάνα | Γενικός προϋπολογισμός της ΕΕ | Επιχορήγηση δράσης | 2,0 | 0,7 |

Νιγηρία

Πρόγραμμα ύδρευσης και αποχέτευσης σε μικρές πόλεις | 7ο ΕΤΑ | Αυτόνομα έργα | 19,1 | 7,2 |

Γεφύρωση του χάσματος: βελτίωση της παροχής ύδρευσης και αποχέτευσης σε μικρές πόλεις στη Νιγηρία | 9ο ΕΤΑ — Διευκόλυνση για τα ύδατα | Επιχορήγηση δράσης | 3,9 | 2,9 |

Έργο ύδρευσης και αποχέτευσης σε αγροτικές περιοχές της πολιτείας Cross River | Γενικός προϋπολογισμός της ΕΕ | Επιχορήγηση δράσης | 0,9 | 0,7 |

Τανζανία

Πρόγραμμα ύδρευσης για περιφερειακά κέντρα — Στάδιο Ι | 8ο ΕΤΑ | Αυτόνομα έργα | 44,8 | 33,6 |

Πρόγραμμα ύδρευσης για περιφερειακά κέντρα — Στάδιο ΙΙ | 9ο ΕΤΑ | Αυτόνομα έργα | 50,2 | 38,3 |

Ύδρευση και αποχέτευση για 14 χωριά στην περιφέρεια Njombe | 9ο ΕΤΑ — Διευκόλυνση για τα ύδατα | Επιχορήγηση δράσης | 2,5 | 1,6 |

Πρόγραμμα βιώσιμης ανάπτυξης του Kilolo | Γενικός προϋπολογισμός της ΕΕ | Επιχορήγηση δράσης | 0,5 | 0,4 |

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

Ναι | Ήσσονος σημασίας αδυναμίες | Σοβαρές αδυναμίες |

Όχι | Ανεπαρκή στοιχεία | ά.α |

| Οι υλοποιήσεις του έργου παραδόθηκαν | Ο εξοπλισμός είναι σε καλή κατάσταση λειτουργίας και συντηρείται | Το επίπεδο λειτουργίας καλύπτει τις ανάγκες των δικαιούχων | Τα έσοδα από τα τιμολόγια καλύπτουν τις δαπάνες λειτουργίας | Οι φορείς λειτουργίας των εγκαταστάσεων διαθέτουν επαρκή ικανότητα |

Νερό | Αποχέτευση | Νερό | Αποχέτευση |

Αγκόλα | Παροχή πόσιμου νερού στην πόλη Tombwa | | ά.α | | ά.α | | | |

Ύδρευση και αποχέτευση για τα προάστια της Λουάντα | | | | | | | |

Μείωση της παιδικής θνησιμότητας και αύξηση της σχολικής φοίτησης μέσω της βελτίωσης της πρόσβασης σε ύδρευση και αποχέτευση στις αγροτικές περιοχές της Αγκόλας | | | | | | | |

Εγκατάσταση ή ανακαίνιση συστήματος ύδρευσης και προώθηση της υγιεινής και βασικών υποδομών αποχέτευσης σε δέκα χωριά αγροτικών περιοχών της επαρχίας του Uige | | | | | | | |

Μπενίν | Πρωτοβουλία για τα ύδατα σε ημιαστικά κέντρα (πρόγραμμα δημοσιονομικής στήριξης) | | ά.α | | ά.α | | | |

Παροχή πόσιμου νερού και βασικών υποδομών αποχέτευσης σε 200 ευάλωτες κοινότητες στο Μπενίν | | | | | | | |

Ολοκληρωμένη διαχείριση νερού οικιακής χρήσης μέσω της ανάπτυξης συνεταιρισμών και συμβουλίων στο βορειοδυτικό Μπενίν | | | | | | | |

Μπουρκίνα Φάσο | Παροχή πόσιμου νερού στην πόλη Ouagadougou | | | | ά.α | | | |

Περιφερειακό πρόγραμμα ηλιακής ενέργειας — Στάδιο ΙΙ — Μπουρκίνα Φάσο | | ά.α | | ά.α | | | |

Αυτοδιαχείριση της παροχής πόσιμου νερού και αποχέτευσης σε αγροτικές περιοχές 4 επαρχιών της Μπουρκίνα Φάσο | | ά.α | | ά.α | | | |

Αποκατάσταση και εκμετάλλευση του συστήματος κατακράτησης ύδατος στο Zibako | | ά.α | | ά.α | | | |

Γκάνα | Ύδρευση και αποχέτευση σε αγροτικές περιοχές της Βόρειας Περιοχής | | | | | | | |

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εξάλειψη του σκουληκιού της Γουινέας μέσω της ύδρευσης, της αποχέτευσης και της υγιεινής στη Βόρεια Περιοχή, Γκάνα | | | | | | | |

6ο πρόγραμμα μικροέργων, Γκάνα | | | | | | | |

Ενίσχυση των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και προώθησης της υγιεινής στη Γκάνα | | | | | | | |

Παροχή βιώσιμης ύδρευσης, αποχέτευσης και προώθησης της υγιεινής σε φτωχές και άπορες αγροτικές και αστικές κοινότητες στην Γκάνα | | | | | | | |

Νιγηρία | Πρόγραμμα ύδρευσης και αποχέτευσης σε μικρές πόλεις | | | | | | | |

Γεφύρωση του χάσματος: βελτίωση της παροχής ύδρευσης και αποχέτευσης σε μικρές πόλεις στη Νιγηρία | | | | | | | |

Έργο ύδρευσης και αποχέτευσης σε αγροτικές περιοχές της πολιτείας Cross River | | | | | | | |

Τανζανία | Πρόγραμμα ύδρευσης για περιφερειακά κέντρα — Στάδιο Ι | | ά.α | | ά.α | | | |

Πρόγραμμα ύδρευσης για περιφερειακά κέντρα — Στάδιο ΙΙ | | | | | | | |

Ύδρευση και αποχέτευση για 14 χωριά στην περιφέρεια Njombe | | | | | | | |

Πρόγραμμα βιώσιμης ανάπτυξης του Kilolo | | | | | | | |

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V

ΤΕΛΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ

Έργο | Δικαιούχος χώρα | Ημερομηνία ολοκλήρωσης | Ημερομηνία τελικής αξιολόγησης | Παρατηρήσεις |

Παροχή πόσιμου νερού στην πόλη Tombwa | Αγκόλα | 30.6.2009 | - | Έως τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου οι όροι αναφοράς για την τελική αξιολόγηση ήταν υπό εκπόνηση |

Ύδρευση και αποχέτευση για τα προάστια της Λουάντα | Αγκόλα | 30.6.2009 | - | Η τελική αξιολόγηση προγραμματίζεται να διεξαχθεί στη διάρκεια του 1ου τριμήνου του 2012 |

Μείωση της παιδικής θνησιμότητας και αύξηση πρόσβασης σε ύδρευση και αποχέτευση σε αγροτικές περιοχές της Αγκόλας | Αγκόλα | 12.2009 | - | Μια εκ των υστέρων αποστολή ROM πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο-Απρίλιο του 2011 |

Εγκατάσταση ή ανακαίνιση συστήματος ύδρευσης και προώθηση της υγιεινής και βασικών υποδομών αποχέτευσης σε δέκα χωριά αγροτικών περιοχών της επαρχίας του Uige | Αγκόλα | 31.5.2009 | - | Δεν προβλεπόταν τελική αξιολόγηση |

Πρωτοβουλία για τα ύδατα σε ημιαστικά κέντρα (πρόγραμμα δημοσιονομικής στήριξης) | Μπενίν | 12.2011 | - | Κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου το έργο ήταν ακόμη υπό εξέλιξη |

Παροχή πόσιμου νερού και βασικών υποδομών αποχέτευσης σε 200 ευάλωτες κοινότητες στο Μπενίν | Μπενίν | 8.2011 | - | Έως τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου δεν είχε πραγματοποιηθεί καμία τελική αξιολόγηση |

Ολοκληρωμένη διαχείριση νερού οικιακής χρήσης μέσω της ανάπτυξης συνεταιρισμών και συμβουλίων στο βορειοδυτικό Μπενίν | Μπενίν | 2.2009 | Ιανουάριος 2009 | |

Παροχή πόσιμου νερού στην πόλη Ouagadougou | Μπουρκίνα Φάσο | 31.6.2010 | - | Έως τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου δεν είχε ακόμη πραγματοποιηθεί η τελική αξιολόγηση |

Περιφερειακό πρόγραμμα ηλιακής ενέργειας — Στάδιο ΙΙ — Μπουρκίνα Φάσο | Μπουρκίνα Φάσο | 30.9.2010 | Μάρτιος 2009 | |

Αυτοδιαχείριση της παροχής πόσιμου νερού και αποχέτευσης σε αγροτικές περιοχές 4 επαρχιών της Μπουρκίνα Φάσο | Μπουρκίνα Φάσο | 29.6.2009 | Ιούλιος 2009 | |

Αποκατάσταση και εκμετάλλευση του συστήματος κατακράτησης ύδατος στο Zibako | Μπουρκίνα Φάσο | 30.6.2008 | - | Δεν πραγματοποιήθηκε καμία τελική αξιολόγηση |

Ύδρευση και αποχέτευση σε αγροτικές περιοχές της Βόρειας Περιοχής | Γκάνα | 31.10.2007 | Φεβρουάριος 2008 | |

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εξάλειψη του σκουληκιού της Γουινέας μέσω της ύδρευσης, της αποχέτευσης και της υγιεινής στη Βόρεια Περιοχή, Γκάνα | Γκάνα | 5.6.2011 | - | Έως τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου δεν είχε πραγματοποιηθεί καμία τελική αξιολόγηση |

6ο πρόγραμμα μικροέργων | Γκάνα | 30.6.2009 | Ιανουάριος 2010 | |

Ενίσχυση των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και προώθησης της υγιεινής στη Γκάνα | Γκάνα | 1.4.2005 | - | Δεν πραγματοποιήθηκε καμία τελική αξιολόγηση |

Παροχή βιώσιμης ύδρευσης, αποχέτευσης και προώθησης της υγιεινής σε φτωχές και άπορες αγροτικές και αστικές κοινότητες, Γκάνα | Γκάνα | 31.3.2009 | - | Δεν πραγματοποιήθηκε καμία τελική αξιολόγηση |

Πρόγραμμα ύδρευσης και αποχέτευσης σε μικρές πόλεις (STWSSP) | Νιγηρία | 31.12.2008 | Μάιος 2009 | Μια εκ των υστέρων αποστολή ROM πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2010 |

Γεφύρωση του χάσματος: βελτίωση της παροχής ύδρευσης και αποχέτευσης σε μικρές πόλεις στη Νιγηρία | Νιγηρία | 13.9.2012 (προγραμματισμένη) | - | Κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου το έργο ήταν ακόμη υπό εξέλιξη |

Ύδρευση και αποχέτευση σε αγροτικές περιοχές της πολιτείας Cross River | Νιγηρία | 31.12.2010 | Ιανουάριος- Φεβρουάριος του 2011 | |

Πρόγραμμα ύδρευσης για περιφερειακά κέντρα — Στάδιο Ι | Τανζανία | 31.12.2009 | Σεπτέμβριος του 2009 | |

Πρόγραμμα ύδρευσης για περιφερειακά κέντρα — Στάδιο ΙΙ | Τανζανία | 31.12.2011 (προγραμματισμένη) | - | Κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου το έργο ήταν ακόμη υπό εξέλιξη |

Πρόγραμμα βιώσιμης ανάπτυξης του Kilolo | Τανζανία | 30.6.2007 | 2005–2008 | Πραγματοποιήθηκαν τρεις επισκέψεις στο έργο από τους αξιολογητές τον Νοέμβριο του 2005, τον Μάρτιο του 2007 και τον Μάιο του 2008 |

Ύδρευση και αποχέτευση για 14 χωριά στην περιοχή Njombe | Τανζανία | 31.12.2009 | Δεκέμβριος 2009 | |

--------------------------------------------------