EL 
 
 
ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ  ΤΡΑΠΕΖΑΣ  
της 13ης Ιανουαρίου  2010  
σχετικά  µε τη ρύθµιση επιχειρη µατικών  και επαγγελ µατικών  οφειλών  προς  τα πιστωτικά  ιδρύ µατα 
και την επεξεργασία  δεδο µένων  οικονο µικής συµπεριφοράς  
(CON/2010/8) 
 
Εισαγωγή  και νοµική βάση  
Στις 23 ∆εκε µβρίου  2009 η Ευρωπαϊκή  Κεντρική  Τράπεζα  (ΕΚΤ ) έλαβε  αίτηµα του ελληνικού  
Υπουργείου  Οικονο µίας, Ανταγωνιστικότητας  και Ναυτιλίας  για τη διατύπωση  γνώµης αναφορικά  µε 
σχέδιο  νόµου για τη ρύθµιση επιχειρη µατικών  και επαγγελ µατικών  οφειλών  προς  τα πιστωτικά  ιδρύµατα, 
διατάξεις  για την επεξεργασία  δεδοµένων  οικονο µικής συµπεριφοράς  και άλλες  διατάξεις  (εφεξής  το 
«σχέδιο  νόµου»). Στις 29 ∆εκε µβρίου  2009 το Υπουργείο  υπέβαλε  σε σχέση  µε το ως άνω αίτηµα 
διαβούλευσης  συµπληρω µατικό  υπόµνηµα µε διευκρινίσεις  και πρόσθετες  πληροφορίες  όσον  αφορά  
επιµέρους  πτυχές  του σχεδίου  νόµου.   
Η αρµοδιότητα  της ΕΚΤ  για τη διατύπωση  γνώµης βασίζεται  στο άρθρο  127 παράγραφος  4 της συνθήκης  
για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  και στο άρθρο  2 παράγραφος  1 έκτη περίπτωση  της 
απόφασης  98/415/ ΕΚ του Συµβουλίου  της 29ης Ιουνίου  1998 σχετικά  µε τη διαβούλευση  της 
Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  µε τις εθνικές  αρχές  για τα σχέδια  νοµοθετικών  διατάξεων1, καθώς  το 
σχέδιο  νόµου αφορά  κανόνες  εφαρ µοστέους  σε χρηµατοπιστωτικά  ιδρύµατα, στο βαθµό που αυτοί  
επηρεάζουν  ουσιωδώς  τη σταθερότητα  των χρηµατοπιστωτικών  ιδρυµάτων  και αγορών . Η παρούσα  
γνώµη εκδόθηκε  από το διοικητικό  συµβούλιο , σύµφωνα  µε το άρθρο  17.5 πρώτη  πρόταση  του 
εσωτερικού  κανονισ µού της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας . 
 1.  Σκοπός  του σχεδίου  νόµου 
1.1 Σύµφωνα  µε την αιτιολογική  του έκθεση , το σχέδιο  νόµου συνιστά  την αφετηρία  της υλοποίησης  
του ευρύτερου  στρατηγικού  σχεδίου  της ελληνικής  Κυβέρνησης  για την τόνωση  της αγοράς  και 
την ανάπτυξη  της οικονο µίας. Με το σχέδιο  νόµου 
επιχειρείται  η εισαγωγή  µέτρων  που 
αποβλέπουν  στην  τόνωση  της ρευστότητας  στην  αγορά  µέσω της στήριξης , ιδίως , των 
επιχειρη µατικών , επαγγελ µατικών  και αγροτικών  δραστηριοτήτων . Σκοπός  του σχεδίου  νόµου 
είναι  να δώσει  τη δυνατότητα  σε φυσικά  και νοµικά πρόσωπα  που ασκούν  τις ως άνω 
δραστηριότητες  και έχουν  περιέλθει  σε δυσχερή  οικονο µική θέση  να ρυθµίσουν  τις ληξιπρόθεσ µες 
οφειλές  τους, παρέχοντας  µε τον τρόπο  αυτόν  στήριξη  από άποψη  ρευστότητας  και 
διασφαλίζοντας  τη βιωσι µότητα  των δραστηριοτήτων  των εν λόγω  προσώπων  υπό τις τρέχουσες  
                                                 
1  ΕΕ L 189 της 3.7.1998, σ. 42.  
2 δυσµενείς  οικονο µικές περιστάσεις . Εξάλλου , το σχέδιο  νόµου προβλέπει  τη δυνατότητα  ρύθµισης 
της αποπληρω µής οφειλών  που δεν έχουν  καταστεί  ληξιπρόθεσ µες (ενήµερες οφειλές ) βάσει  
συγκεκρι µένων  κριτηρίων . Ακόµη, το σχέδιο  νόµου τροποποιεί  το υφιστά µενο νοµικό πλαίσιο  
όσον  αφορά  την καταχώριση  και επεξεργασία  δεδοµένων  οικονο µικής συµπεριφοράς , σε µια 
προσπάθεια  εξισορρόπησης , αφενός , της διαθεσι µότητας  πληροφοριών  για τους οφειλέτες  που 
είναι  αναγκαίες  για την αποτελεσ µατική  αξιολόγηση  του πιστωτικού  κινδύνου  και, αφετέρου , του 
αδικαιολόγητου  αποκλεισ µού των οφειλετών  από την πρόσβαση  στη χρηµατοδότηση  που είναι  
αναγκαία  για την άσκηση  οικονο µικών  δραστηριοτήτων . 
1.2 Ειδικότερα , σύµφωνα  µε το άρθρο  1 παράγραφος  1 του σχεδίου  νόµου, φυσικά  ή νοµικά πρόσωπα , 
τα οποία  έχουν  συνάψει  µε τράπεζες  και λοιπά  πιστωτικά  ιδρύµατα συµβάσεις  δανείων  ή 
πιστώσεων  για επιχειρη µατικούς , επαγγελ µατικούς  ή αγροτικούς  σκοπούς , µπορούν  να ζητήσουν  
από αυτά  την υπαγωγή  σε ρύθµιση των οφειλών  που έχουν  καταστεί  ληξιπρόθεσ µες µετά την 1η 
Ιανουαρίου  2008 και µέχρι την ηµεροµηνία δηµοσίευσης  του υπό ψήφιση  σχεδίου  νόµου2. Το 
άρθρο  1 παράγραφος  4 του σχεδίου  νόµου προβλέπει  εξάλλου  τη ρύθµιση οφειλών  που έχουν  
καταστεί  ληξιπρόθεσ µες µετά την 1η Ιανουαρίου  2005, εφόσον  πληρούνται  ορισµένες 
προϋποθέσεις3. Σύµφωνα  µε το άρθρο  1 παράγραφος  5 του σχεδίου  νόµου, οι αιτήσεις  για ρύθµιση 
των ως άνω οφειλών  υποβάλλονται  µέχρι τις 15 Μαρτίου  2010, τα δε πιστωτικά  ιδρύµατα 
υποχρεούνται  να γνωστοποιούν  στον  οφειλέτη  το ύψος  της προκύπτουσας  οφειλής  µέσα σε 30 
ηµέρες από την υποβολή  της αίτησης .  
1.3 Εξάλλου , το άρθρο  2 παράγραφος  1 του σχεδίου  νόµου δίνει  τη δυνατότητα  σε φυσικά  ή νοµικά 
πρόσωπα , τα οποία  έχουν  συνάψει  µε τράπεζες  και λοιπά  πιστωτικά  ιδρύµατα συµβάσεις  δανείων  
ή πιστώσεων  για επιχειρη µατικούς , επαγγελ µατικούς  ή αγροτικούς  σκοπούς , να ζητήσουν  από 
αυτά  την εφαρ µογή οποιουδήποτε  εκ των ακόλουθων  µέτρων  σε σχέση  µε ενήµερες οφειλές  τους, 
εφόσον  διαθέτουν  φορολογική  και ασφαλιστική  ενηµερότητα  και συντρέχουν  οι προϋποθέσεις  που 
ορίζονται  στο εν λόγω  άρθρο  24: i) περίοδο  χάριτος  ενός έτους , χωρίς  καταβολή  τόκων  και 
                                                 
2  Αν η σύµβαση  δεν έχει καταγγελθεί , προϋπόθεση  για τη ρύθµιση είναι  να υφίσταται  ληξιπρόθεσ µη οφειλή  µε 
καθυστέρηση  τουλάχιστον  τριών  µηνών . Από το υπό ρύθµιση συνολικά  οφειλό µενο ποσό  θα αφαιρούνται  και θα 
διαγράφονται  οι τόκοι  υπερη µερίας  και ανατοκισ µού, πλην  των ήδη καταβληθέντων  µέχρι την έναρξη  ισχύος  του 
σχεδίου  νόµου. Το σύνολο  της οφειλής  που υπάγεται  σε ρύθµιση δεν θα µπορεί  να υπερβαίνει  το ένα εκατο µµύριο 
(1 000 000) ευρώ  ανά πιστωτικό  ίδρυµα και τα τρία εκατο µµύρια (3 000 000) ευρώ  στο σύνολο  των πιστωτικών  
ιδρυµάτων . 
3  Η δυνατότητα  αυτή  προϋποθέτει  ότι θα αποπληρωθεί  µέχρι την 15η Απριλίου  2010 ποσό  ίσο µε το 10% της οφειλής  που 
προκύπτει , χωρίς  να υπολογίζονται  τόκοι  υπερη µερίας  και ανατοκισ µού, για τους οποίους  θα τηρείται  χωριστός  
λογαριασ µός. Αν ο οφειλέτης  αποπληρώσει  το ήµισυ της οφειλής  σύµφωνα  µε τη ρύθµιση, θα διαγράφονται  οριστικά  οι 
τόκοι  υπερη µερίας  και ανατοκισ µού (πλην  των ήδη καταβληθέντων  µέχρι την έναρξη  ισχύος  του σχεδίου  νόµου). 
4  Σύµφωνα  µε το άρθρο  2 παράγραφος  2, την επιλογή  κατά  το άρθρο  2 παράγραφος  1 του σχεδίου  νόµου και για 
ανεξόφλητο  κεφάλαιο  που δεν επιτρέπεται  να υπερβαίνει  τις διακόσιες  πενήντα  χιλιάδες  (250 000) ευρώ  ανά πιστωτικό  
ίδρυµα και πάντως  στο σύνολο  των πιστωτικών  ιδρυµάτων  το ένα εκατο µµύριο (1 000 000) ευρώ  έχουν : i) φυσικά  και 
νοµικά πρόσωπα , τα οποία  τηρούν  βιβλία  τρίτης  κατηγορίας  του Κώδικα  Βιβλίων  και Στοιχείων , και εµφανίζουν  κατά  
την τελευταία  µέχρι και τον Ιούνιο  του έτους  2009 χρήση  ετήσιο  κύκλο  εργασιών  µικρότερο  των δύο εκατο µµυρίων  
πεντακοσίων  χιλιάδων  (2 500 000) ευρώ  και έχουν  κατά  την ίδια χρήση  ζηµία, και ii) αγροτικοί  συνεταιρισ µοί, ενώσεις  
αυτών  και οµάδες παραγωγών , ανεξάρτητα  από την κατηγορία  βιβλίων  που τηρούν , εφόσον  συντρέχουν  οι προϋποθέσεις  
της προηγού µενης περίπτωσης  i). Σύµφωνα  µε το άρθρο  2 παράγραφος  3, την επιλογή  κατά  το άρθρο  2 παράγραφος  1 
του σχεδίου  νόµου και για ανεξόφλητο  κεφάλαιο  που δεν µπορεί  να υπερβαίνει  τις εκατό  χιλιάδες  (100 000) ευρώ  ανά 
πιστωτικό  ίδρυµα και στο σύνολο  των πιστωτικών  ιδρυµάτων  τις τριακόσιες  χιλιάδες  (300 000) ευρώ , έχουν  επίσης : i) 
φυσικά  και νοµικά πρόσωπα  που ασκούν  εµπορική  δραστηριότητα  και κατά  τη χρήση  του έτους  2008 εµφανίζουν  ετήσια  
ακαθάριστα  έσοδα  µικρότερα  των εκατό  πενήντα  χιλιάδων  (150 000) ευρώ , ii) φυσικά  πρόσωπα  που ασκούν  κατά  κύριο  
3 κεφαλαίου , µε αντίστοιχη  παράταση  της συµβατικής  διάρκειας  του δανείου  και κεφαλαιοποίηση  
των τόκων  στη λήξη  της περιόδου  χάριτος , ii) αναστολή  επί διετία  της χρεολυτικής  αποπληρω µής 
του άληκτου  κεφαλαίου  µε αντίστοιχη  παράταση  της συµβατικής  διάρκειας  του δανείου  και 
καταβολή  των τόκων  στη διάρκεια  της αναστολής  σύµφωνα  µε την περιοδικότητα  του εκτοκισ µού 
που προβλέπεται  στη σύµβαση  ή iii) παράταση  της συµβατικής  διάρκειας  του δανείου  κατά  τρία 
έτη. Σύµφωνα  µε το άρθρο  2 παράγραφος  4 του σχεδίου  νόµου, και στις περιπτώσεις  αυτές  οι 
αιτήσεις  για ρύθµιση των οφειλών  υποβάλλονται  µέχρι τις 15 Μαρτίου  2010.  
1.4 Το άρθρο  3 παράγραφος  1 του σχεδίου  νόµου προβλέπει  τη διαγραφή  δυσµενών  δεδοµένων  από τα 
αρχεία  δεδοµένων  οικονο µικής συµπεριφοράς  που τηρούνται  από τα πιστωτικά  ή χρηµατοδοτικά  
εν γένει  ιδρύµατα ή λειτουργούν  χάριν  αυτών , υπό την προϋπόθεση  ότι η οφειλή  στο σύνολό  της 
έχει εξοφληθεί  ή θα εξοφληθεί  µέσα σε τρεις  µήνες από τη δηµοσίευση  του υπό ψήφιση  σχεδίου  
νόµου. Στο ίδιο πνεύµα, το άρθρο  3 παράγραφος  2 του σχεδίου  νόµου αίρει  κάθε  περιορισ µό στη 
χορήγηση  νέου βιβλιαρίου  επιταγών  που έχει επιβληθεί  δυνά µει της απόφασης  αριθ. 
234/23/11.12.2006 της Επιτροπής  Τραπεζικών  και Πιστωτικών  Θεµάτων  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος5 για επιταγές  που έχουν  εξοφληθεί  ή θα εξοφληθούν  µέσα σε τρεις  µήνες από τη 
δηµοσίευση  του υπό ψήφιση  σχεδίου  νόµου. Όσον  αφορά  την επεξεργασία  δεδοµένων  
οικονο µικής συµπεριφοράς , το άρθρο  4 του σχεδίου  νόµου εισάγει  αλλαγές  στο ισχύον  νοµικό 
πλαίσιο , ιδίως  µειώνοντας  κατά  ένα έτος τα υφιστά µενα ανώτατα  όρια στον  χρόνο  τήρησης  και 
χρήσης  των ως άνω δεδοµένων  από τα πιστωτικά  και εν γένει  χρηµατοδοτικά  ιδρύµατα ή από 
αρχεία  δεδοµένων  οικονο µικής συµπεριφοράς  σε σχέση  µε οφειλές  που έχουν  εξοφληθεί  στο 
σύνολό  τους6. Ειδικότερα , επιταγές  που εξοφλούνται  µέσα σε 30 ηµέρες από τη σφράγισή  τους δεν 
θα εµφανίζονται  στα ανωτέρω  αρχεία , οι δε καταχωρισ µένες θα διαγράφονται7. Σε ό,τι αφορά  
οφειλές  που δεν έχουν  εξοφληθεί , το άρθρο  4 παράγραφος  4 του σχεδίου  προβλέπει  ότι τα σχετικά  
δεδοµένα οικονο µικής συµπεριφοράς  διαγράφονται  δέκα  έτη µετά την εγγραφή  τους.  
1.5 Με το άρθρο  5 του σχεδίου  νόµου εισάγεται  η υποχρέωση  των πιστωτικών  και εν γένει  
χρηµατοδοτικών  ιδρυµάτων , που έχουν  διαβιβάσει  σε νοµίµως λειτουργούντα  αρχεία  δεδοµένων  
οικονο µικής συµπεριφοράς  δυσµενή δεδοµένα για οφειλές , να ενηµερώνουν  τον υπεύθυνο  
επεξεργασίας  των παραπάνω  αρχείων  µέσα σε δύο εργάσι µες ηµέρες από την περιέλευση  σε αυτά  
των στοιχείων  που αποδεικνύουν  την εξόφληση  της οφειλής . Εξάλλου , το άρθρο  6 του σχεδίου  
νόµου ορίζει  ότι, υπό ορισµένες προϋποθέσεις , ο οφειλέτης  µπορεί  να εξασφαλίσει  προσωρινή  
δικαστική  προστασία  αποτρέποντας  την καταχώριση  στοιχείων  του σε αρχεία  δεδοµένων  
οικονο µικής συµπεριφοράς , εφόσον  πιθανολογείται  η ανυπαρξία  ληξιπρόθεσ µης οφειλής .  
                                                                                                                                                             
επάγγελ µα αγροτική  δραστηριότητα , και iii) επιχειρήσεις  που έχουν  υποστεί  σηµαντικές  καταστροφές  από πυρκαγιές  ή 
φυσικά  φαινό µενα από το έτος 2007 και µέχρι την δηµοσίευση  του υπό ψήφιση  σχεδίου  νόµου. 
5  ΦΕΚ  63B/2007. 
6  Σύµφωνα  µε το άρθρο  4 παράγραφος  1, ο χρόνος  αυτός  µειώνεται  σε δύο, τρία και τέσσερα  έτη, ανάλογα  µε τις τρεις  
κατηγορίες  µηχανισ µών πληρω µής που προβλέπει . 
7  Εν προκει µένω το άρθρο  4 παράγραφος  5 προβλέπει  ότι το µέτρο στέρησης  του βιβλιαρίου  επιταγών  που έχει τυχόν  
επιβληθεί  δυνά µει της απόφασης  αριθ. 234/23/11.12.2006 αίρεται  από το χρονικό  σηµείο που οι εν λόγω  επιταγές  
παύουν  να εµφανίζονται  στα σχετικά  αρχεία  πληροφοριών  κατά  τα οριζό µενα στο άρθρο  4 του σχεδίου  νόµου. 
4 1.6 Το άρθρο  7 του σχεδίου  νόµου δίνει  τη δυνατότητα  στα πιστωτικά  ιδρύµατα να χορηγούν  κατά  τη 
διάρκεια  ισχύος  µέτρου  στέρησης  χορήγησης  βιβλιαρίου  επιταγών  νέο βιβλιάριο  επιταγών , εφόσον  
παρέχεται  επ’ αυτών  τριτεγγύηση  έως πέντε  χιλιάδες  (5000) ευρώ  ανά επιταγή  από φυσικό  ή 
νοµικό πρόσωπο  εις βάρος  του οποίου  δεν ισχύει  το ανωτέρω  µέτρο στέρησης . Το άρθρο  8 του 
σχεδίου  νόµου προβλέπει  την επιβολή  κυρώσεων  από τον Υπουργό  Οικονο µίας, 
Ανταγωνιστικότητας  και Ναυτιλίας  για κάθε  παράβαση  των υποχρεώσεων  από το σχέδιο  νόµου. 
Τέλος , το άρθρο  9 του σχεδίου  νόµου ρυθµίζει φορολογικά  θέµατα για τις περιπτώσεις  που το 
σχέδιο  νόµου προβλέπει  τη διαγραφή  απαιτήσεων  πιστωτικών  ιδρυµάτων  βάσει  των διατάξεών  
του. 
 2. ∆ιαδικαστικές  και γενικές  παρατηρήσεις  
2.1 Προτού  διατυπώσει  τα ειδικότερα  σχόλιά  της αναφορικά  µε το σχέδιο  νόµου, η ΕΚΤ  επιθυ µεί να 
επιστήσει  την προσοχή  της αιτούσας  αρχής  σε µία παρατήρηση  διαδικαστικής  φύσης , καθώς  και 
σε µια σειρά
 γενικών  παρατηρήσεων . 
2.2 Από διαδικαστική  άποψη , σε ιδιαίτερα  επείγουσες  περιπτώσεις  που δεν καθιστούν  δυνατή  την 
τήρηση  της συνήθους  περιόδου  διεξαγωγής  της διαβούλευσης , η αιτούσα  αρχή  µπορεί  να 
επιση µάνει στο αίτηµα διαβούλευσης  τον επείγοντα  χαρακτήρα  του συγκεκρι µένου αιτήµατος, 
ζητώντας  την έκδοση  της γνώµης της ΕΚΤ  εντός  συντο µότερης  προθεσ µίας. Αυτό  δεν επηρεάζει  
την υποχρέωση  των εθνικών  αρχών , σύµφωνα  µε τα άρθρα  127 παράγραφος  4 και 282 
παράγραφος  5 της συνθήκης , να διαβουλεύονται  µε την ΕΚΤ  αναφορικά  µε εθνικά  σχέδια  
νοµοθετικών  διατάξεων  που εµπίπτουν  στο πεδίο  των αρµοδιοτήτων  της σε εύλογο  στάδιο  της 
εθνικής  νοµοθετικής  διαδικασίας . Η δεύτερη  πρόταση  του άρθρου  4 της απόφασης  98/415/E Κ 
ορίζει  ότι η γνώµη της ΕΚΤ  πρέπει  να ζητείται  «σε εύλογο  στάδιο » της νοµοθετικής  διαδικασίας . 
Αυτό  σηµαίνει  ότι η διαβούλευση  θα πρέπει  να λαµβάνει  χώρα  σε χρονικό  στάδιο  της νοµοθετικής  
διαδικασίας  που να εξασφαλίζει  στην  ΕΚΤ  ικανό  χρόνο  για την εξέταση  των σχεδίων  νοµοθετικών  
διατάξεων  και για την έκδοση  της γνώµης της στις απαιτού µενες γλώσσες , και να επιτρέπει  στις 
αιτούσες  εθνικές  αρχές  να εξετάζουν  τη γνώµη της ΕΚΤ  πριν από τη θέσπιση  των εν λόγω  
διατάξεων . Εν προκει µένω αξίζει  να υποµνησθεί  ότι, όπως  σηµειώνει  το ∆ικαστήριο , η υποχρέωση  
διαβούλευσης  µε την ΕΚΤ  βάσει  της συνθήκης  σκοπεί  «κυρίως  να εξασφαλίσει  ότι ο συντάκτης  
της πράξεως  θα εκδώσει  την πράξη  αφού  ακούσει  τον οργανισ µό ο οποίος , λόγω  των ειδικών  
αρµοδιοτήτων  που ασκεί  στο κοινοτικό  πλαίσιο  και στον  συγκεκρι µένο τοµέα και λόγω  του 
υψηλού  βαθµού ειδίκευσης  που τον χαρακτηρίζει  είναι  ιδιαίτερα  σε θέση  να συµβάλει  επωφελώς  
στην  προτεινό µενη διαδικασία  εκδόσεως  της πράξεως »8. ∆εδο µένου ότι η αιτούσα  αρχή  έχει 
επιση µάνει στην  ΕΚΤ  ότι το προβλεπό µενο χρονικό  πλαίσιο  ψήφισης  του σχεδίου  νόµου είναι  
πολύ  σύντο µο, η ΕΚΤ  θεωρεί  ότι εφαρ µόζεται  εν προκει µένω η διάρκειας  ενός µηνός ελάχιστη  
περίοδος  διαβούλευσης  που προβλέπει  το άρθρο  3 παράγραφος  1 της απόφασης  98/415/E Κ. Βάσει  
                                                 
8  Υπόθεση  C-11/00, Επιτροπή  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  κατά  Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας , Συλλογή  2003, 
σ. Ι-7147, σκέψεις  110 και 111. 
5 του άρθρου  3 παράγραφος  4 της απόφασης  98/415/E Κ, τα κράτη  µέλη υποχρεούνται  να 
αναστέλλουν  τη διαδικασία  έκδοσης  σχεδίων  νοµοθετικών  διατάξεων  όσο εκκρε µεί η έκδοση  
γνώµης της ΕΚΤ . Αυτό  σηµαίνει  ότι η αρµόδια εθνική  αρχή  θα πρέπει  να έχει την ευκαιρία  να 
εξετάζει  προσηκόντως  τη γνώµη της ΕΚΤ  πριν από τη λήψη  της απόφασής  της επί της ουσίας . 
2.3 Η αιτούσα  αρχή  θεωρεί  ότι το σχέδιο  νόµου εισάγει  µέτρα που θεσπίζονται  άπαξ , έχουν  προσωρινό  
χαρακτήρα  και περιορισ µένο ουσιαστικό  εύρος  και αποβλέπουν  στη στήριξη  της ρευστότητας  σε 
σχέση  µε επιχειρη µατικές , επαγγελ µατικές  και αγροτικές  δραστηριότητες . Ωστόσο , η ΕΚΤ  
σηµειώνει  ότι τα προτεινό µενα µέτρα θα µπορούσαν  να έχουν  αρνητικό  αντίκτυπο  στη ρευστότητα  
στην  αγορά , ιδίως  υπό τις κρατούσες  δυσµενείς  οικονο µικές συνθήκες  στην  Ελλάδα . Μάλιστα , 
τυχόν  επιδείνωση  των εν λόγω  συνθηκών  θα µπορούσε  να προκαλέσει  συστη µικές επιπτώσεις  
εντός  της ελληνικής  επικράτειας  και, πιθανόν , και διασυνοριακά9. Εξάλλου , από σηµαντικές  
απόψεις  κάποια  εκ των προτεινό µενων  µέτρων  δεν συνάδουν  µε την αρχή  της οικονο µίας της 
ανοικτής  αγοράς , όπως  αποτυπώνεται  στο άρθρο  3 της συνθήκης  για την Ευρωπαϊκή  Ένωση , και, 
ως εκ τούτου , θα µπορούσαν  ενδεχο µένως  να παρακωλύσουν , αντί να ενισχύσουν , τη ροή των 
πιστώσεων  ακόµη και υπό κανονικές  συνθήκες  στην  αγορά . ∆εδο µένων  των παραπάνω  η ΕΚΤ  
τονίζει  τη σηµασία της εκ των προτέρων  ενδελεχούς  αξιολόγησης  των επιπτώσεων  του σχεδίου  
νόµου στην  κεφαλαιακή  επάρκεια  και τη ρευστότητα  των πιστωτικών  ιδρυµάτων  και των 
συνεπειών  του για τη λειτουργία  του χρηµατοπιστωτικού  συστή µατος, ενόψει  της ανάγκης  
διασφάλισης  της χρηµατοπιστωτικής  σταθερότητας , προαγωγής  της αποτελεσ µατικής  λειτουργίας  
της αγοράς  και ενίσχυσης  της ρευστότητας  και της επαρκούς  ροής  πιστώσεων  στην  οικονο µία.   
2.4 Επιπλέον , οι διατάξεις  του σχεδίου  νόµου εφαρ µόζονται  στους  οφειλέτες  και διέπουν  τις σχέσεις  
τους έναντι  των πιστωτικών  ιδρυµάτων . Προκει µένου  να διαφυλαχθεί  η ασφάλεια  δικαίου , να 
αποφευχθούν  αδικαιολόγητες  παρε µβάσεις  στην  ιδιοκτησιακή  θέση  των πιστωτικών  ιδρυµάτων  
και να αποτραπεί  ο ηθικός  κίνδυνος  (moral hazard), και συγκεκρι µένα η δηµιουργία  κινήτρων  για 
τη µη έγκαιρη  εξυπηρέτηση  των χρεών , απαιτείται  σαφέστερη  διατύπωση  των δικαιω µάτων  και 
υποχρεώσεων  που εισάγει  το σχέδιο  νόµου, καθώς  και προσεκτική  εξέταση  των επιπτώσεών  του 
στις υφιστά µενες νοµικές σχέσεις  µεταξύ  πιστωτών  και οφειλετών . Ο δυνητικός  ηθικός  κίνδυνος  
από την προτεινό µενη ρύθµιση των υφιστά µενων  ενήµερων  οφειλών  θα µπορούσε  να έχει σοβαρές  
δυσµενείς  συνέπειες  για τις κεφαλαιακές  απαιτήσεις  και τη ρευστότητα  των τραπεζών , καθώς  και 
για το συνολικό  κόστος  της χρηµατοδότησης . 
2.5 Σε συνέχεια  των γενικών  παρατηρήσεων  που διατυπώνονται  στις ως άνω παραγράφους  2.3 και 2.4, 
η ΕΚΤ  έχει τα ακόλουθα  ειδικά  σχόλια  να διατυπώσει  αναφορικά  µε το σχέδιο  νόµου.   
 
                                                 
9  Ακόµη και εάν το σχέδιο  νόµου κάλυπτε  µόνο τα εγκατεστη µένα στην  Ελλάδα  υποκαταστή µατα πιστωτικών  ιδρυµάτων  
που εδρεύουν  σε άλλα  κράτη  µέλη της ΕΕ, οι συνέπειές  του θα µπορούσαν  να επεκταθούν  πέραν  της ελληνικής  
επικράτειας , υποχρεώνοντας  πιστωτικά  ιδρύµατα που εδρεύουν  σε άλλα  κράτη  µέλη της ΕΕ σε σχηµατισµό προβλέψεων  
για την αναστολή  της αποπληρω µής οφειλών  βάσει  του σχεδίου  νόµου. Κάτι  τέτοιο  θα µπορούσε  να έχει αντίκτυπο  στη 
χρηµατοπιστωτική  σταθερότητα  σε άλλα  κράτη  µέλη της ΕΕ. 
6 3. Ειδικές  παρατηρήσεις  
3.1 Η ΕΚΤ  αντιλα µβάνεται  ότι τα άρθρα  1 και 2 του σχεδίου  νόµου επιτρέπουν  σε οφειλέτες  που 
εµπίπτουν  στο πεδίο  εφαρ µογής του να επωφεληθούν  από τις δυνατότητες  ρύθµισης των 
ληξιπρόθεσ µων και ενήµερων  οφειλών  τους, αντίστοιχα , εφόσον  πληρούνται  οι προβλεπό µενες 
στα εν λόγω  άρθρα  προϋποθέσεις . Ωστόσο , η ΕΚΤ  θεωρεί  ότι το σχέδιο  νόµου θα πρέπει  να ορίζει  
ρητά  ότι οι οφειλέτες  που νοµιµοποιούνται  να ζητήσουν  ρύθµιση των οφειλών  τους θα πρέπει  να 
αποδεικνύουν  την ικανότητα  αποπληρω µής των εν λόγω  οφειλών  σύµφωνα  µε τους όρους  που 
θέτει  το σχέδιο  νόµου. Πράγ µατι, η ρύθµιση οφειλών  χωρίς  την αποδεδειγ µένη ικανότητα  
αποπληρω µής τους εκ µέρους  των οφειλετών  απλώς  θα µετέθετε  χρονικά  την επέλευση  της 
αθέτησης  των υποχρεώσεών  τους, αυξάνοντας  το επίπεδο  του πιστωτικού  κινδύνου  στο 
χρηµατοπιστωτικό  σύστη µα και επηρεάζοντας  δυσµενώς  την ικανότητα  των πιστωτικών  
ιδρυµάτων  να χρηµατοδοτήσουν  την ανάκα µψη της οικονο µίας στο σύνολό  της. Επιπλέον , από 
άποψη  ασφάλειας  δικαίου , η ΕΚΤ  θεωρεί  ότι οι υποχρεώσεις  των πιστωτικών  ιδρυµάτων  σε σχέση  
µε τα δικαιώ µατα των οφειλετών  να ζητήσουν  ρύθµιση των οφειλών  τους κατά  τα άρθρα  1 και 2 
του σχεδίου  νόµου δεν είναι  αρκούντως  σαφείς  και ότι θα πρέπει  να αναδιατυπωθούν  στο σχέδιο  
νόµου, προς  ενίσχυση  της σαφήνειάς  τους και µείωση  του πιστωτικού  κινδύνου . 
3.2 Σύµφωνα  µε το άρθρο  1 παράγραφος  4 του σχεδίου  νόµου, οφειλέτες  από συµβάσεις  δανείων  ή 
πιστώσεων  της παραγράφου  1 του εν λόγω  άρθρου  µπορούν  να ζητήσουν  ρύθµιση οφειλών  που 
έχουν  καταστεί  ληξιπρόθεσ µες µετά την 1η Ιανουαρίου  2005, εφόσον  πληρούνται  ορισµένες 
προϋποθέσεις10. Με την επιφύλαξη  των σχολίων  που διατυπώνει  στην  ως άνω παράγραφο  2.4, η 
ΕΚΤ  προτείνει  την προσθήκη , στο άρθρο  1 παράγραφος  4 του σχεδίου  νόµου, της 31ης 
∆εκε µβρίου  2007 ως καταληκτικής  ηµεροµηνίας  για τις οφειλές  που καθίστανται  ληξιπρόθεσ µες 
µετά την 1η Ιανουαρίου  2005, καθώς  η προσθήκη  αυτή  θα αποσαφήνιζε  το ρυθµιστικό  πεδίο  του 
σχεδίου  νόµου, αποτυπώνοντας  τη διαφοροποίηση  των δύο κατηγοριών  των υπό ρύθµιση οφειλών , 
ήτοι i) των οφειλών  που καθίστανται  ληξιπρόθεσ µες µεταξύ  της 1ης Ιανουαρίου  2005 και της 
31ης ∆εκε µβρίου  2007 και ii) των οφειλών  που καθίστανται  ληξιπρόθεσ µες µεταξύ  της 
1ης Ιανουαρίου  2008 και της ηµεροµηνίας  δηµοσίευσης  του υπό ψήφιση  σχεδίου  νόµου. Επιπλέον , 
η συµπερίληψη  της ως άνω καταληκτικής  ηµεροµηνίας  θα απέτρεπε  την εκδήλωση  στρεβλών  
κινήτρων  που θα µπορούσαν  να προκύψουν  εφόσον  οι οφειλέτες  είχαν  τη δυνατότητα  να ζητήσουν  
τη ρύθµιση οφειλών  που καθίστανται  ληξιπρόθεσ µες µετά την ηµεροµηνία δηµοσίευσης  του υπό 
ψήφιση  σχεδίου  νόµου και µέχρι την 15η Μαρτίου  2010, δηλαδή  µέχρι την καταληκτική  
ηµεροµηνία της υποβολής  αιτήσεων  για ρύθµιση αµφότερων  των ως άνω κατηγοριών  οφειλών .  
3.3. Το άρθρο  2 του σχεδίου  νόµου δίνει  τη δυνατότητα  σε φυσικά  ή νοµικά πρόσωπα , τα οποία  έχουν  
συνάψει  µε τράπεζες  και λοιπά  πιστωτικά  ιδρύµατα συµβάσεις  δανείων  ή πιστώσεων  για 
επιχειρη µατικούς , επαγγελ µατικούς  ή αγροτικούς  σκοπούς , να ζητήσουν  από αυτά  τη ρύθµιση 
ενήµερων  οφειλών  τους, εφόσον  πληρούνται  ορισµένες προϋποθέσεις  και για τα ποσά  που 
ορίζονται  στο εν λόγω  άρθρο . Εν προκει µένω η ΕΚΤ  επιθυ µεί να επιστήσει  την προσοχή  της 
                                                 
10  Βλ. υποση µείωση  3. 
7 αιτούσας  αρχής  στον  πιθανό  κίνδυνο  νοµικής αβεβαιότητας  που θα µπορούσε  να δηµιουργήσει  η 
συµπερίληψη  των τιτλοποιη µένων  δανείων  στο ρυθµιστικό  πεδίο  της υπό εξέταση  ρύθµισης 
οφειλών , δυσχεραίνοντας  τη δυνατότητα  των πιστωτικών  ιδρυµάτων  να προβαίνουν  σε 
τιτλοποιήσεις  για σκοπούς  άντλησης  ρευστότητας  και, συνεπώς , τη χορήγηση  πιστώσεων  στην  
οικονο µία.  
3.4 Η ΕΚΤ  αντιλα µβάνεται  ότι σκοπός  του άρθρου  3 του σχεδίου  νόµου είναι  να παράσχει  σε όσους  
ασκούν  επιχειρη µατικές  δραστηριότητες  και αντιµετωπίζουν  δυσκολίες  στην  αποπληρω µή των 
οφειλών  τους, πλην  όµως θα τις αποπληρώσουν  µέσα σε τρεις  µήνες από τη δηµοσίευση  του υπό 
ψήφιση  σχεδίου  νόµου, τη δυνατότητα  να συνεχίσουν  τις δραστηριότητές  τους, χωρίς  να 
υφίστανται  τις συνέπειες  της καταχώρισης  δυσµενών  δεδοµένων  σχετικών  µε την οικονο µική τους 
συµπεριφορά . Ωστόσο , η προοπτική  να παύσουν  να είναι  διαθέσι µες στα πιστωτικά  ιδρύµατα οι εν 
λόγω  πληροφορίες  δεν θα ήταν  σύµφωνη  µε τη βέλτιστη  πρακτική  και θα µπορούσε  να επηρεάσει  
αρνητικά  την αξιολόγηση  του πιστωτικού  κινδύνου  των οφειλετών , δυσχεραίνοντας  την ικανότητα  
των πιστωτικών  ιδρυµάτων  να διακρίνουν  µεταξύ  οφειλετών  που αντιπροσωπεύουν  διαφορετικά  
επίπεδα  κινδύνου . Συνοψίζοντας , η προτεινό µενη διαγραφή  δεδοµένων  οικονο µικής συµπεριφοράς  
θα µπορούσε  να καταστήσει  τα πιστωτικά  ιδρύµατα επιφυλακτικότερα  ως προς  τη χορήγηση  
πιστώσεων  και να αυξήσει  το κόστος  χρηµατοδότησης  της οικονο µίας, ιδίως  για τις επιχειρήσεις  
και τα νοικοκυριά  που εξυπηρετούν  τα χρέη  τους. Οι ίδιες παρατηρήσεις  ισχύουν  εξάλλου  και ως 
προς  το άρθρο  4 παράγραφος  1 σχετικά  µε την επεξεργασία  δεδοµένων  οικονο µικής 
συµπεριφοράς , µε το οποίο , µεταξύ  άλλων , µειώνονται  κατά  ένα έτος τα υφιστά µενα ανώτατα  όρια 
στον  χρόνο  τήρησης  και χρήσης  των ως άνω δεδοµένων  από τα πιστωτικά  και εν γένει  
χρηµατοδοτικά  ιδρύµατα ή από αρχεία  δεδοµένων  οικονο µικής συµπεριφοράς  σε σχέση  µε οφειλές  
που έχουν  εξοφληθεί  στο σύνολό  τους. Η ΕΚΤ  θα χαιρέτιζε  την αξιολόγηση  των συνεπειών  των 
προτεινό µενων  περιορισ µών, σύµφωνα  µε τα άρθρα  3 και 4 παράγραφος  1 του σχεδίου  νόµου, 
λαµβανο µένης υπόψη  και της πρακτικής  που ισχύει  σε άλλα  κράτη  µέλη της Ένωσης . 
3.5 Τέλος , σύµφωνα  µε το άρθρο  7 του σχεδίου  νόµου, σε συνδυασ µό µε το άρθρο  3 παράγραφος  2 
αυτού , τα πιστωτικά  ιδρύµατα δύνανται  να χορηγούν  νέα βιβλιάρια  επιταγών  κατά  τη διάρκεια  
ισχύος  µέτρου  στέρησης  χορήγησής  τους που έχει επιβληθεί  σε οφειλέτες  δυνά µει της απόφασης  
αριθ. 234/23/11.12.2006 της Επιτροπής  Τραπεζικών  και Πιστωτικών  Θεµάτων  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος , εφόσον  παρέχεται  επ’ αυτών  τριτεγγύηση  έως πέντε  χιλιάδες  (5000) ευρώ  ανά επιταγή . 
Εν προκει µένω η ΕΚΤ  διατυπώνει  επιφυλάξεις , καθώς  η παρεχό µενη εγγύηση  ύψους  πέντε  
χιλιάδων  (5000) ευρώ  ανά επιταγή  ενδεχο µένως  να µην επαρκεί , δεδοµένης της δυνατότητας  
έκδοσης  επιταγών  και για ποσά  ουσιωδώς  µεγαλύτερα  του ως άνω. Ως εκ τούτου , συνιστάται  η 
χορήγηση  βιβλιαρίου  επιταγών  σε οφειλέτη  εις βάρος  του οποίου  ισχύει  το ως άνω περιοριστικό  
µέτρο µόνο εφόσον  παρέχεται  εγγύηση  για το συνολικό  ποσό  της επιταγής . Εξάλλου , οι τράπεζες  
θα πρέπει  να αξιολογούν  τη φερεγγυότητα  του εγγυητή  και τη συγκέντρωση  κινδύνου  εν όψει της 
χορήγησης  βιβλιαρίου  επιταγών  επί των οποίων  παρέχεται  τριτεγγύηση . Τέλος , η ΕΚΤ  σηµειώνει  
ότι, η εν λόγω  ρύθµιση θα µπορούσε  να επηρεάσει  τις αρµοδιότητες  της Τράπεζας  της Ελλάδος  και 
την ικανότητά  της να ασκεί  προσηκόντως  τα συναφή  καθήκοντά  της, στο βαθµό που αίρει  τυχόν  
8 περιορισ µούς που έχουν  επιβληθεί  δυνά µει της ως άνω απόφασης , την οποία  η Τράπεζα  της 
Ελλάδος  έχει εκδώσει  στο πλαίσιο  των κανονιστικών  αρµοδιοτήτων  της που προβλέπονται  στο 
καταστατικό  της. 
 Η παρούσα  γνώµη θα δηµοσιευθεί  στο δικτυακό  τόπο  της ΕΚΤ .  
  Φρανκφούρτη , 13 Ιανουαρίου  2010. 
 
[υπογραφή ] 
 
Ο πρόεδρος  
της ΕΚΤ 
Jean-Claude TRICHET