ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - 12η Ετήσια Έκθεση για τα Διαρθρωτικά Ταμεία (2000)

Την παρούσα έκθεση συνέταξε η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε συνεργασία με τις Γενικές Διευθύνσεις Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, Γεωργίας, Αλιείας και με τη συμβολή των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών Υποθέσεων, Επιχειρήσεων, Ανταγωνισμού, Ενέργειας και Μεταφορών, Περιβάλλοντος, Κοινωνίας της Πληροφορίας, Εσωτερικής Αγοράς, Προϋπολογισμού, καθώς και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Καταπολέμηση της Απάτης.

Λόγω της εισαγωγής του ευρώ την 1η Ιανουαρίου 1999, όλα τα χρηματικά ποσά που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση εκφράζονται σε ευρώ, περιλαμβανομένων των πράξεων προγενέστερων ετών. Το σύμβολο « EUR » που χρησιμοποιείται σε αυτή την έκθεση δηλώνει το ECU για τα ποσά που αφορούν την περίοδο πριν από την 01.01.1999 και το ευρώ για τα ποσά μετά από αυτή την ημερομηνία.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2000 ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2000-2006:

1.1. η έγκριση των υπολοίπων καταλόγων των περιφερειών του στόχου 2

1.2. η έγκριση των κπσ/εεπ/επ 2000-2006

1.3. οι κατευθυντήριες γραμμές για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες

1.4. τα σχέδια κατευθυντήριων γραμμώων για τις καινοτομές δράσεις

1.5. κλείσιμο των παλαιών προγραμμάτων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Η ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ:

2.1. γενική παρουσίαση

2.1.1. Η υλοποίηση των Στόχων 1, 2 και 3

2.1.2. Η υλοποίηση των κοινοτικών Πρωτοβουλιών

2.1.3. Οι καινοτόμες δράσεις και η τεχνική βοήθεια

2.1.4. Η εκ των προτέρων επαλήθευση της προσθετικότητας

2.2. η υλοποίση των προγραμμάων στα κράτη μέλη

2.2.1. ΒΕΛΓΙΟ

2.2.2 ΔΑΝΙΑ

2.2.3. ΓΕΡΜΑΝΙΑ

2.2.4. ΕΛΛΑΔΑ

2.2.5. ΙΣΠΑΝΙΑ

2.2.6. ΓΑΛΛΙΑ

2.2.7. ΙΡΛΑΝΔΙΑ

2.2.8. ΙΤΑΛΙΑ

2.2.9. ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

2.2.10. ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

2.2.11. ΑΥΣΤΡΙΑ

2.2.12. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

2.2.13. ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

2.2.14. ΣΟΥΗΔΙΑ

2.2.15. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

2.3. Συντονισμός με τα άλλα χρηματοδοτικά όργανα

2.3.1. Συντονισμός με το Ταμείο Συνοχής

2.3.2. Συντοντισμός με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΑΕ)

2.3.3. Η χρηματοδοτική συνδρομή για τα διευρωπαϊκά δίκτυα (ΔΕΔ)

2.4. Συμβατότητα με τις άλλες κοινοτικες πολιτικες (κατά την εννοια του αρθρου 12 του γενικου κανονισμου για τα διαρθρωτικα ταμεια)

2.4.1. Διαρθρωτικά Ταμεία και πολιτική απασχόλησης

2.4.2. Διαρθρωτικά Ταμεία, πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και αλιευτική πολιτική

2.4.3. Διαρθρωτικά Ταμεία και περιβαλλοντική πολιτική

2.4.4. Διαρθρωτικά Ταμεία και πολιτική ανταγωνισμού

2.4.5. Διαρθρωτικά Ταμεία και πολιτική για τις δημόσιες συμβάσεις

2.4.6. Διαρθρωτικά Ταμεία και πολιτική ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

3.1. Εκ των προτέρων αξιολήγηση του στόχου 2

3.2. Τελική αξιολόγηση του εκτ (1994-1999)

3.3. Διάσκεψη του Εδιμβούργου για την αξιολόγηση

3.4. Διενεργηθέντες έλεγχοι

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΔΙΑΛΟΓΟΣ / ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

4.1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

4.2. Επιτροπές των ταμείων

4.3. Διάλογος με την οικονομική και κοινωνική επιτροπή και την επιτροπή των περιφερειών

4.4. Κοινωνικοί εταίροι

4.5. Ενημέρωση / δημοσιότητα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Παράρτημα 1: Εκτέλεση του προϋπολογισμού το 2000 ανά Στόχο

Παράρτημα 2: Εκτέλεση του προϋπολογισμού της τεχνικής βοήθειας το 2000

Παράρτημα 3: Εκτέλεση του προϋπολογισμού

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται κατ` εφαρμογήν του άρθρου 45, παράγραφος 2, του Γενικού Κανονισμού για τα Διαρθρωτικά Ταμεία (ΕΚ) αριθ. 1260/1999. Στόχος της έκθεσης είναι να παρουσιάσει την εφαρμογή κατά τη διάρκεια του 2000 των κανονιστικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, κυρίως την υλοποίηση των Στόχων 1, 2 και 3 και των Κοινοτικών Πρωτοβουλιών.

Πέρα από τις κανονιστικές απαιτήσεις, η έκθεση εξετάζει στο πρώτο κεφάλαιο τα σημαντικά στοιχεία του έτους 2000, και ιδίως την έγκριση των εγγράφων προγραμματισμού και την έναρξη της πρακτικής υλοποίησης των πρώτων παρεμβάσεων.

Το έτος 2000

Δύο είναι τα βασικά στοιχεία που χαρακτήρισαν τη δραστηριότητα του προηγούμενου έτους στον τομέα της πολιτικής οικονομικής και κοινωνικής συνοχής:

1. Η έγκριση των προγραμμάτων της περιόδου 2000-2006 και των κατευθύνσεων για τις κοινοτικές Πρωτοβουλίες και τις καινοτόμες δράσεις

Συνεχίζοντας τις τελευταίες προπαρασκευαστικές εργασίες του 1999 (βλέπε την 11η ετήσια έκθεση), η Επιτροπή ήταν σε θέση να εγκρίνει, ήδη από το πρώτο έτος υλοποίησης, πολλά έγγραφα προγραμματισμού (ΚΠΣ/ΕΕΠ/ΕΠ).

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ικανοποιητική όσον αφορά τα προγράμματα του Στόχου 1 (αναπτυξιακά καθυστερημένες περιφέρειες), εφόσον εγκρίθηκε το σύνολο των 7 ΚΠΣ και 19 ΕΕΠ, πλην ενός προγράμματος (γαλλικό εθνικό πρόγραμμα πληροφορικής). Έχουν εγκριθεί τα μισά περίπου από τα ΕΠ που περιλαμβάνονται στα ΚΠΣ (46 εγκρίθηκαν το 2000. 51 αναμένεται να εγκριθούν εντός του 2001).

Όσον αφορά τον Στόχο 2 (περιοχές οικονομικής ανασυγκρότησης), εγκρίθηκαν μόνο τα ΕΕΠ της Φινλανδίας, της Σουηδίας και της Δανίας, δηλαδή συνολικά 8 ΕΕΠ, επειδή τα περισσότερα σχέδια υποβλήθηκαν στην Επιτροπή μόλις στις αρχές του 2000.

Όσον αφορά τον Στόχο 3 (ανθρώπινο δυναμικό), κατά τη διάρκεια του 2000 εγκρίθηκαν τα ΚΠΣ/ΕΠ ή ΕΕΠ όλων των κρατών μελών.

Συνολικά, το έτος 2000 εγκρίθηκαν 111 παρεμβάσεις (ΕΕΠ και ΕΠ) των Στόχων 1, 2 και 3.

Η Επιτροπή ενέκρινε κατά τη διάρκεια του έτους τις κατευθυντήριες γραμμές για τις τέσσερις κοινοτικές Πρωτοβουλίες: INTERREG III, URBAN II, EQUAL, LEADER+.

Υπενθυμίζουμε ότι το INTERREG III περιλαμβάνει τρεις συνιστώσες: διασυνοριακή συνεργασία. διεθνική συνεργασία. διαπεριφερειακή συνεργασία.

Το URBAN II αποσκοπεί στην ανάπλαση ορισμένων αστικών συνοικιών που αντιμετωπίζουν κρίση.

Η Πρωτοβουλία EQUAL έχει στόχο την ίση μεταχείριση στην αγορά εργασίας και την προώθηση της ισότητας ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες.

Το LEADER+, που αποτελεί συνέχεια των προγραμμάτων LEADER I και II, αφορά παρεμβάσεις υπέρ της αγροτικής ανάπτυξης.

Στον τομέα των καινοτόμων δράσεων, η Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών τον Ιούλιο. Βάσει των τροποποιήσεων τις οποίες ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η τελική διατύπωση των κατευθυντήριων γραμμών εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2001.

Μετά την έγκριση των εγγράφων προγραμματισμού των Στόχων 1, 2 και 3, ξεκίνησε η υλοποίηση ορισμένων προγραμμάτων ήδη από αυτό το πρώτο έτος εφαρμογής. Έτσι, οι αναλήψεις υποχρεώσεων ανήλθαν στο 13% των συνολικών πιστώσεων και οι πληρωμές στο 5% μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000. Αυτά τα ποσοστά εκτέλεσης είναι συγκρίσιμα με τα ποσοστά του 1994, που ήταν το πρώτο έτος της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού (1994-1999).

2. Το κλείσιμο των παλαιών προγραμμάτων

Κατά τη διάρκεια του 2000, πραγματοποιήθηκε το κλείσιμο πολλών προγραμμάτων των προηγούμενων περιόδων. Έτσι, όσον αφορά τις παρεμβάσεις της περιόδου πριν από το 1989, ο αριθμός των προγραμμάτων που εκκρεμούν για κλείσιμο μειώθηκε από 89 σε 35. Καταβλήθηκε ιδιαίτερα μεγάλη προσπάθεια για το κλείσιμο των ιταλικών προγραμμάτων, εφόσον ήταν τα περισσότερα που παρέμεναν σε εκκρεμότητα.

Όσον αφορά τα προγράμματα της περιόδου 1989-1993, πραγματοποιήθηκε το κλείσιμο 73 προγραμμάτων κατά τη διάρκεια του έτους. Δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί το κλείσιμο 101 προγραμμάτων. Η πρόοδος ήταν ιδιαίτερα μεγάλη για τα ιταλικά και βρετανικά προγράμματα.

Κατά τη διάρκεια του 2000, ξεκίνησε επίσης το κλείσιμο των προγραμμάτων του Στόχου 2 της περίοδου 1994-1996.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2000 ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2000-2006:

1.1. η εγκριση των υπολοιπων καταλογων των περιφερειων του στοχου 2

Μετά τον καθορισμό των ανώτατων ορίων επιλέξιμου πληθυσμού την 1η Ιουλίου 1999, η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να της υποβάλουν πριν από τις 31 Αυγούστου 1999 τις προτάσεις τους για τις επιλέξιμες περιοχές του Στόχου 2. Οι προτάσεις αυτές υποβλήθηκαν κατά την περίοδο από 16 Αυγούστου έως 3 Δεκεμβρίου 1999.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είχε ήδη λάβει, το 1999, αρχικές αποφάσεις για ορισμένους καταλόγους: οι αποφάσεις αυτές αφορούσαν τη Φινλανδία, το Βέλγιο, τη Δανία, τις Κάτω Χώρες, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία. Οι οριστικές αποφάσεις για τα πέντε πρώτα προαναφερόμενα κράτη μέλη ελήφθησαν επίσης το 1999.

Στις 18 Ιανουαρίου 2000, η Επιτροπή εξέδωσε τις αρχικές αποφάσεις για τους καταλόγους των επιλέξιμων για τον Στόχο 2 περιοχών όσον αφορά τα υπόλοιπα κράτη μέλη που υπάγονται σε αυτό τον Στόχο (Γαλλία, Σουηδία, Αυστρία, Λουξεμβούργο), με εξαίρεση την Ιταλία για τους καταλόγους της οποίας ελήφθη αρχική απόφαση τον Ιούλιο. Οι οριστικές αποφάσεις για τους καταλόγους που δεν είχαν εγκριθεί ελήφθησαν κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2000, με εξαίρεση την Ιταλία (τρίτο τρίμηνο).

1.2. η εκγριση των κπσ/εεπ/επ 2000-2006

Επειδή τα περισσότερα σχέδια του Στόχου 1 παρελήφθησαν από την Επιτροπή πριν τις 31 Δεκεμβρίου 1999, όλα τα ΚΠΣ και τα ΕΕΠ στάθηκε δυνατό να εγκριθούν εντός του 2000, με εξαίρεση το γαλλικό εθνικό πρόγραμμα πληροφορικής, το οποίο εγκρίθηκε στις αρχές του 2001. Όσον αφορά τα ΕΠ που προσαρτώνται στα ΚΠΣ, η κατάσταση παρουσιάζει διαφορές μεταξύ των κρατών μελών (βλέπε κατωτέρω πίνακα).

Όσον αφορά τον Στόχο 2, οι κατάλογοι των επιλέξιμων περιοχών καταρτίστηκαν αργότερα (βλέπε σημείο 1.2 ανωτέρω) και η Επιτροπή δεν έλαβε κανένα σχέδιο πριν από την 31η Δεκεμβρίου 1999. Όλα σχεδόν τα εν λόγω σχέδια ελήφθησαν κατά το διάστημα από 1ης Ιανουαρίου έως 30 Απριλίου 2000. Τα ΕΕΠ που εγκρίθηκαν το 2000 αφορούν μόνο τρία κράτη μέλη από τα δώδεκα που υπάγονται στον Στόχο 2 (Φινλανδία, Σουηδία, Δανία). Για τα υπόλοιπα κράτη μέλη, οι περισσότερες παρεμβάσεις του Στόχου 2 εγκρίθηκαν κατά το πρώτο τρίμηνο του 2001.

Όσον αφορά τον προγραμματισμό του Στόχου 2, πρέπει να επισημάνουμε ότι η Γαλλία είναι το μόνο κράτος μέλος που επέλεξε να εντάξει τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης (που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεων, το οποίο δεν είναι Διαρθρωτικό Ταμείο) στα ΕΕΠ. Σε όλα τα άλλα κράτη μέλη, το σύνολο των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης ενσωματώθηκε σε ειδικό «σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης».

Πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι ορισμένα κράτη μέλη επέλεξαν να μην εντάξουν το ΕΚΤ στον προγραμματισμό του Στόχου 2 και προτίμησαν να χρησιμοποιήσουν τη στήριξη αυτού του Ταμείου στο πλαίσιο του προγραμματισμού του Στόχου 3 (που συγχρηματοδοτείται αποκλειστικά από το ΕΚΤ).

Το 2000, εγκρίθηκαν τα ΚΠΣ/ΕΠ ή ΕΕΠ του Στόχου 3 όλων των ενδιαφερόμενων κρατών μελών (η Πορτογαλία, η Ελλάδα και η Ιρλανδία δεν υπάγονται στον Στόχο αυτό, επειδή καλύπτονται εξ ολοκλήρου από τον Στόχο 1 ή χρηματοδοτούνται προσωρινά βάσει του Στόχου 1). Συνολικά εγκρίθηκαν 39 παρεμβάσεις (δηλαδή 25 ΕΠ για την Ιταλία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο καθώς και 14 ΕΕΠ για τα υπόλοιπα κράτη μέλη).

Όσον αφορά τις παρεμβάσεις του ΧΜΠΑ εκτός του Στόχου 1, το 2000 εγκρίθηκαν εννέα ΕΕΠ (Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Ισπανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Σουηδία). Το ΧΜΠΑ δεν αφορά τις τρεις χώρες που καλύπτονται εξ` ολοκλήρου από τον Στόχο 1 (Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία) ή που λαμβάνουν μεταβατική στήριξη βάσει του Στόχου 1. Εκκρεμούσαν για έγκριση τα δύο ΕΕΠ για την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες. Δεν προβλέπεται καμία παρέμβαση για το Λουξεμβούργο.

Συνολικά, κατά τη διάρκεια του 2000 εγκρίθηκαν 111 παρεμβάσεις (ΕΕΠ και ΕΠ) των Στόχων 1, 2 και 3. Οι 64 από τις παρεμβάσεις αυτές αφορούν τον Στόχο 1: 18 ΕΕΠ και 46 ΕΠ (εγκρίθηκε το μεγαλύτερο μέρος των ιταλικών, πορτογαλικών και γερμανικών ΕΠ. δεν είχε ακόμη εγκριθεί κανένα ΕΠ για την Ελλάδα και εκκρεμούσαν για έγκριση πολλά ισπανικά προγράμματα). Οκτώ ΕΕΠ αφορούν τον προγραμματισμό του Στόχου 2 και 39 παρεμβάσεις αφορούν τον Στόχο 3.

Παρεμβάσεις που εγκρίθηκαν κατά τη διάρκεια του 2000:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

1.3. οι κατευθυντηριες γραμμες για τις κοινοτικες πρωτοβουλιες

Η Επιτροπή ενέκρινε στις 28 Απριλίου 2000 [1] τις κατευθυντήριες γραμμές για τη νέα κοινοτική Πρωτοβουλία INTERREG III (2000-2006) καθώς και την ενδεικτική κατανομή των χρηματοδοτικών πόρων ανά κράτος μέλος. Η συνολική συνδρομή του ΕΤΠΑ ανέρχεται σε 4.875 εκατ. ευρώ ( σε τιμές 1999) για το σύνολο της περιόδου.

[1] ΕΕ C 143/6 της 23ης Μαϊου 2000

Η Πρωτοβουλία INTERREG δημιουργήθηκε το 1990 για να συμβάλει στην ανάπτυξη της διασυνοριακής συνεργασίας και για να βοηθήσει τις παραμεθόριες περιφέρειες κατά μήκος των εσωτερικών και εξωτερικών συνόρων της Ένωσης να ξεπεράσουν τα προβλήματα της απομόνωσής τους. Η νέα Πρωτοβουλία INTERREG III για την περίοδο 2000-2006 επεκτείνει το πεδίο δράσης της παρέχοντας επίσης στήριξη υπέρ της διαπεριφερειακής και διεθνικής συνεργασίας. Έτσι, η INTERREG III αφορά τρία επίπεδα εδαφικών ενοτήτων:

* Σκέλος A: τη διασυνοριακή συνεργασία ανάμεσα σε παραμεθόριες όμορες κοινότητες, η οποία αποσκοπεί στην ανάπτυξη οικονομικών και κοινωνικών διασυνοριακών πόλων και στρατηγικών χωρικής ανάπτυξης.

* Σκέλος B: τη διεθνική συνεργασία ανάμεσα σε εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, η οποία αποσκοπεί στην όσο το δυνατό μεγαλύτερη ολοκλήρωση στο εσωτερικό μεγάλων ομάδων περιφερειών. Προβλέπεται η εφαρμογή 13 προγραμμάτων που κατανέμονται στο σύνολο της Ένωσης.

* Σκέλος Γ: τη διαπεριφερειακή συνεργασία που αποσκοπεί στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μέσων περιφερειακής ανάπτυξης, κυρίως με την οργάνωση σε δίκτυο των περιφερειών και των αρμοδίων για τις περιφερειακές πολιτικές δημόσιων αρχών. Το σκέλος αυτό αφορά επίσης τη συνεργασία ανάμεσα σε περιοχές που δεν συνορεύουν μεταξύ τους.

URBAN II: Μετά την ευνοϊκή γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή ενέκρινε, στα τέλη Απριλίου του 2000, τις κατευθύνσεις της νέας κοινοτικής της Πρωτοβουλίας URBAN II (2000-2006), οι οποίες δημοσιεύθηκαν στην ΕΕ C 141 της 19ης Μαϊου 2000.

Η Πρωτοβουλία EQUAL αποτελεί συνέχεια των κοινοτικών Πρωτοβουλιών ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ και ADAPT και βασίζεται στην εμπειρία που αποκτήθηκε από αυτά τα προγράμματα. Διαφέρει από το κεντρικό πρόγραμμα του Κοινωνικού Ταμείου κατά το ότι εστιάζεται στην πειραματική εφαρμογή νέων προτεραιοτήτων πολιτικής και δίνει έμφαση στην εταιρική σχέση στο πλαίσιο της διεθνικής συνεργασίας. Οι βασικές αρχές της Πρωτοβουλίας EQUAL είναι:

* Εταιρική σχέση: περιλαμβάνει δημόσιες αρχές (κυρίως οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης), αντιπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτών, τις επιτροπές ισότητας, εκπροσώπους της εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, των εθελοντών και τοπικών κοινοτήτων και τις αρμόδιες εθνικές διαχειριστικές αρχές.

* Θεματική προσέγγιση: δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στη διερεύνηση νέων τρόπων αντιμετώπισης των προβλημάτων, τα οποία είναι κοινά όσον αφορά τις διάφορες μορφές διακρίσεων και ανισοτήτων, παρά σε μια συγκεκριμένη ομάδα στόχου.

* Διεθνικός χαρακτήρας: συνεργασία με εταίρους από άλλα κράτη μέλη, συναγωγή συμπερασμάτων, ανάπτυξη νέων μεθόδων και τρόπων προσέγγισης της κατάρτισης και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης.

* Ενδυνάμωση / συμμετοχή: οι ομάδες στόχου των ενισχύσεων θα έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην υποστήριξή τους.

* Καινοτομία: περιλαμβάνει νέες μεθόδους εφαρμογής, νέα συστήματα ή καινοτόμες δράσεις για την αντιμετώπιση των ελλείψεων που εντοπίζονται σε βασικές εκθέσεις, π.χ. από τη μονάδα κοινωνικού αποκλεισμού.

* Διάδοση και ένταξη σε κεντρικό προγραμματισμό: πληροφόρηση για τις εξελίξεις πολιτικής σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Οι χρηματοδοτικοί πόροι που διατίθενται για την Πρωτοβουλία EQUAL είναι περιορισμένοι: 2.847 εκατ. ευρώ. Παρόλ` αυτά, ο στρατηγικός χαρακτήρας και η σημασία της EQUAL είναι πολύ μεγαλύτερα, λόγω της καινοτόμου προσέγγισης και της μετάβασης σε περισσότερο «κλασσικά» προγράμματα (κεντρικός προγραμματισμός - διάδοση ορθών πρακτικών).

LEADER+: Στις 14 Απριλίου 2000, η Επιτροπή ενέκρινε τις κατευθυντήριες γραμμές που απευθύνονται στα κράτη μέλη για τη νέα κοινοτική Πρωτοβουλία αγροτικής ανάπτυξης, το LEADER+ [2]. Η συνολική κοινοτική συνεισφορά στο LEADER+ κατά την περίοδο 2000-2006 θα ανέλθει σε 2.020 εκατ. ευρώ, από τους πόρους του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Προσανατολισμού.

[2] ΕΕ αριθ. C 139 της 18.05.00, σελ. 5

Όπως συνάγεται από την ονομασία της, η LEADER+ δεν θα είναι μια απλή συνέχεια της τρέχουσας Πρωτοβουλίας LEADER II, αλλά μια περισσότερο φιλόδοξη Πρωτοβουλία, με στόχο να ενθαρρύνει και να στηρίξει υψηλής ποιότητας και μακρόπνοες ολοκληρωμένες στρατηγικές για την τοπική αγροτική ανάπτυξη. Θα δίνει επίσης μεγάλη έμφαση στη συνεργασία και την οργάνωση δικτύων ανάμεσα στις αγροτικές περιοχές. Όλες οι αγροτικές περιοχές της ΕΕ θα είναι, κατ` αρχήν, επιλέξιμες.

Τα τέσσερα θέματα προτεραιότητας που προτείνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο αφορούν βασικές πτυχές της ανάπτυξης στην αγροτική Ευρώπη: βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των αγροτικών προϊόντων και υπηρεσιών, μέσω της χρησιμοποίησης νέας τεχνογνωσίας και νέων τεχνολογιών. βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές. καλύτερη προώθηση των τοπικών προϊόντων μέσω συλλογικών μεθόδων διάθεσης στην αγορά. βελτίωση και προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.

1.4. τα σχεδια κατευθυντηριων γραμμων για τις καινοτομεσ δρασεις

Σύμφωνα με το άρθρο 22 του γενικού κανονισμού, ποσοστό μέχρι 0,4% του ετήσιου προϋπολογισμού του ΕΤΠΑ μπορεί να διατίθεται για τη συγχρηματοδότηση καινοτόμων δράσεων. Στις 12 Ιουλίου 2000, η Επιτροπή ενέκρινε την πρόταση των νέων κατευθυντήριων γραμμών για τις καινοτόμες δράσεις του ΕΤΠΑ. Οι κατευθυντήριες γραμμές αντανακλούν την επιθυμία που διατυπώνεται στον γενικό κανονισμό για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα κατά τη χρησιμοποίηση των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων, κυρίως μέσω προτάσεων για:

* την υιοθέτηση προσέγγισης προγράμματος αντί σχεδίου.

* τη μείωση του αριθμού των στρατηγικών θεμάτων από οκτώ σε τρία.

* στενότερη συνεργασία ανάμεσα στις καινοτόμες δράσεις και τα βασικά προγράμματα των Στόχων 1 και 2.

* την αποκεντρωμένη διαχείριση και εφαρμογή σε περιφερειακό επίπεδο.

Ο βασικός στόχος των νέων περιφερειακών προγραμμάτων καινοτόμων δράσεων είναι να βελτιωθεί η ποιότητα των προγραμμάτων των Στόχων 1 και 2 σε σχέση με τα ακόλουθα τρία στρατηγικά θέματα:

* περιφερειακές οικονομίες που να βασίζονται στη γνώση και την τεχνολογική καινοτομία: να βοηθηθούν οι λιγότερο ευνοημένες περιοχές να βελτιώσουν το τεχνολογικό τους επίπεδο.

* E-EuropeRegio: η κοινωνία της πληροφορίας στην υπηρεσία της περιφερειακής ανάπτυξης.

* περιφερειακή ταυτότητα και αειφόρος ανάπτυξη: προώθηση της περιφερειακής συνοχής και ανταγωνιστικότητας μέσω ολοκληρωμένης προσέγγισης των οικονομικών, περιβαλλοντικών, πολιτιστικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων.

Με βάση το νέο σύστημα που περιγράφεται στις κατευθυντήριες γραμμές, καλούνται όλες οι περιφέρειες της ΕΕ να υποβάλουν χωριστό πρόγραμμα εφαρμογής που να καθορίζει στρατηγική για την προώθηση της καινοτομίας στο πλαίσιο της περιφερειακής ανάπτυξης. Η στρατηγική πρέπει να χαράσσεται στα πλαίσια εταιρικής σχέσης στην οποία συμμετέχουν όλοι οι περιφερειακοί φορείς και πρέπει να βασίζεται σε ανάλυση των ειδικών πλεονεκτημάτων και αδυναμιών της κάθε περιοχής. Τα περιφερειακά προγράμματα πρέπει να θεωρούνται ως εργαστήριο πειραματικής εφαρμογής που προσφέρει στις περιφέρειες την ευκαιρία να δοκιμάσουν στην πράξη νέες ιδέες, με τρόπους που δεν είναι πάντοτε δυνατοί στα κεντρικά προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων. Εντούτοις, ο τελικός στόχος πρέπει να είναι η μεταφορά των επιτυχών αποτελεσμάτων στα επιχειρησιακά προγράμματα, ώστε να είναι δυνατή η εφαρμογή τους σε ευρύτερη κλίμακα. Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να υπάρξει στενή συνεργασία ανάμεσα στους υπευθύνους των καινοτόμων δράσεων και στις αρχές που είναι υπεύθυνες για την υλοποίηση των Στόχων 1 και 2.

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες πρακτικές, η Επιτροπή δεν θα επιλέγει πλέον μεμονωμένα σχέδια. Εφόσον οι περιφερειακές αρχές είναι σε θέση να προσδιορίζουν καλύτερα τί παρουσιάζει μεγαλύτερη καινοτομία γι αυτές, η επιλογή των μεμονωμένων σχεδίων θα πραγματοποιείται από τις περιφερειακές εποπτικές επιτροπές. Τα σχέδια αυτά μπορεί να είναι ευρείας κλίμακας και να περιλαμβάνουν μελέτες, πρότυπα έργα, την προετοιμασία στρατηγικών σχεδίων, την οργάνωση δικτύου κλπ. Τα πρότυπα έργα πρέπει να έχουν ως ομάδα στόχου τις ΜΜΕ και τις μικροεπιχειρήσεις.

Η οργάνωση δικτύου έχει μεγάλη σημασία και οι συμμετέχουσες περιφέρειες πρέπει να διαθέτουν ποσοστό από 1% έως 3% του προϋπολογισμού τους γι αυτό τον σκοπό. Επιπλέον, η Επιτροπή προτίθεται να συγχρηματοδοτήσει περιορισμένο αριθμό ειδικών προγραμμάτων οργάνωσης δικτύου, στα οποία πρέπει να συμμετέχουν τουλάχιστον πέντε περιφέρειες από πέντε κράτη μέλη που επιθυμούν να δημιουργήσουν νέα δίκτυα για την προώθηση της καινοτομίας σε σχέση με τα τρία προαναφερόμενα στρατηγικά θέματα.

Η Επιτροπή τροποποίησε το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών για να λάβει υπόψη τις προτάσεις της επιτροπής του ΕΤΠΑ και της επιτροπής περιφερειακής ανάπτυξης, τουρισμού και μεταφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή ενέκρινε επίσημα τις κατευθυντήριες γραμμές τον Ιανουάριο του 2001. Η έναρξη της εφαρμογής των πρώτων προγραμμάτων αναμενόταν στα τέλη Μαϊου του 2001. Κάθε έτος της περιόδου 2001 έως 2005, η Επιτροπή θα επιλέγει προγράμματα που θα συγχρηματοδοτούνται βάσει συνόλου αντικειμενικών κριτηρίων με έμφαση στην ποιότητα και τον καινοτόμο χαρακτήρα της πρότασης. Η χρηματοδοτική συνεισφορά του ΕΤΠΑ θα κυμαίνεται από ελάχιστο ποσό 300.000 ευρώ σε ανώτατο ποσό 3 εκατ. ευρώ για ανώτατο διάστημα δύο ετών. Όταν αρχίσει η εφαρμογή των περιφερειακών προγραμμάτων, η Επιτροπή θα οργανώσει δύο διαγωνισμούς για τον εντοπισμό των καλύτερων έργων ή δράσεων που συμβάλλουν στην προώθηση της καινοτομίας σε σχέση με την περιφερειακή ανάπτυξη.

1.5. κλεισιμο των παλαιων προγραμματων

Η δραστηριότητα κλεισίματος παλαιών προγραμμάτων ήταν εντατική κατά τη διάρκεια του 2000. Στις αρχές Μαρτίου 2001 διενεργήθηκε καταγραφή κατά την οποία προσδιορίστηκε ο αριθμός των προγραμμάτων που έκλεισαν για κάθε περίοδο προγραμματισμού. Σύμφωνα με αυτήν:

- όσον αφορά τις παρεμβάσεις της περιόδου πριν από το 1989, ο αριθμός προγραμμάτων που εκκρεμούν για κλείσιμο μειώθηκε από 89 (30 Ιουνίου 2000) σε 35 (τέλη Φεβρουαρίου 2001). Το προς εκκαθάριση ποσό ανέρχεται σε 124 εκατ. ευρώ. Μεταξύ των φακέλων που έκλεισαν, πρέπει να επισημάνουμε ότι μειώθηκε σημαντικά ο αριθμός των ιταλικών προγραμμάτων που παρέμεναν σε εκκρεμότητα και αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος των προγραμμάτων που έπρεπε να κλείσουν (75 ιταλικά προγράμματα επί συνόλου 89 στα μέσα του 2000): έτσι, στα τέλη Φεβρουαρίου, τα ιταλικά προγράμματα που εκκρεμούσαν για κλείσιμο δεν ήταν περισσότερα από 24.

- όσον αφορά τα προγράμματα της περιόδου 1989-1993, ο αριθμός προγραμμάτων που έκλεισαν μετά τις 30 Ιουνίου 2000 ανέρχεται σε 73 και αντιπροσωπεύει συνολικό ποσό 516 εκατ. ευρώ. Στα τέλη Φεβρουαρίου 2001, εκκρεμούσαν ακόμη για κλείσιμο 101 φάκελοι, που αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό 714 εκατ. ευρώ. Η πρόοδος είναι εξαιρετικά μεγάλη όσον αφορά τα ιταλικά προγράμματα (έκλεισαν 33 φάκελοι) και τα βρετανικά προγράμματα (έκλεισαν 26 φάκελοι). Η προσπάθεια συνεχίζεται και αναμενόταν να ολοκληρωθεί το κλείσιμο ισπανικών (17) και γαλλικών (11) προγραμμάτων το πρώτο εξάμηνο του 2001.

- σύμφωνα με τις προβλέψεις, άρχισε το κλείσμο των προγραμμάτων του Στόχου 2 (1994-1996), ο αρχικός αριθμός των οποίων ήταν 65 και αφορούσε ποσό 759 εκατ. ευρώ. Αναμένεται ότι το κλείσιμο των προγραμμάτων του Στόχου 2 της περιόδου 1994-1996 θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του θέρους του 2001, χωρίς να υπάρξουν ιδιαίτερες δυσκολίες.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Η ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ:

2.1. γενικη παρουσιαση

Το παρόν κεφάλαιο παρουσιάζει αποκλειστικά την υλοποίηση των νέων προγραμμάτων 2000-2006. Η συνέχεια της εφαρμογής των προγραμμάτων της περιόδου 1994-1999 παρουσιάζεται εν συντομία για κάθε κράτος μέλος στο κεφάλαιο 2.2, εφόσον αυτό δικαιολογείται από σημαντικά στοιχεία. Οι καινοτόμες δράσεις εξετάζονται στο παρόν κεφάλαιο, εφόσον δεν αποτελούν αντικείμενο κατανομής πιστώσεων ανά κράτος μέλος.

2.1.1. Η υλοποίηση των Στόχων 1, 2 και 3

Το 2000 ήταν έτος σταδιακής εφαρμογής των παρεμβάσεων της περιόδου 2000-2006. Εξάλλου, συνεχίστηκε η επιτόπου εφαρμογή του μεγαλύτερου μέρους των προγραμμάτων της περιόδου 1994-1999.

Πιστώσεις υποχρεώσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων της περιόδου 2000-2006 σε εκατ. ευρώ (τιμές 1999), πλην των κοινοτικών Πρωτοβουλιών και των καινοτόμων δράσεων:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(2) Περιλαμβανομένων των πιστώσεων της Πρωτοβουλίας PEACE (2000-2004) (3) Περιλαμβανομένων των πιστώσεων του ειδικού προγράμματος για τις σουηδικές παράκτιες περιοχές

Εκτέλεση των πιστώσεων για όλους τους Στόχους:

Κατά τη διάρκεια του 2000 εγκρίθηκαν 115 παρεμβάσεις (ΕΠ και ΕΕΠ), ορισμένες από τις οποίες άρχισαν να υλοποιούνται στην πράξη από το πρώτο έτος της περιόδου προγραμματισμού (το κεφάλαιο 2.2 περιέχει λεπτομερή παρουσίαση ανά κράτος μέλος). Εξάλλου, για τα περισσότερα προγράμματα ίσχυσε η αναδρομική επιλεξιμότητα των αντίστοιχων δαπανών από την 1η Ιανουαρίου 2000, όπως προβλέπει ο γενικός κανονισμός. Όμως, λόγω του μικρού αριθμού προγραμμάτων που εγκρίθηκαν για τον Στόχο 2, το συνολικό ποσοστό εκτέλεσης για το εξεταζόμενο έτος δεν ήταν ικανοποιητικό.

Έτσι, για το σύνολο των Στόχων, οι αναλήψεις υποχρεώσεων επί των διαθεσίμων πιστώσεων της περιόδου 2000-2006 ανήλθαν στο 13% και οι πληρωμές στο 5%. Τα εν λόγω ποσοστά εκτέλεσης είναι συγκρίσιμα με αυτά του 1994, έτος έναρξης της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού 1994-1999. Είναι πιθανό κατά το 2001 να σημειωθεί σημαντική επιτάχυνση του ρυθμού εκτέλεσης, εφόσον κατά το τρέχον έτος αρχίζει η πρακτική εκτέλεση των προγραμμάτων του Στόχου 2. Οι μηχανισμοί προκαταβολής του 7% και της αυτόματης ετήσιας ανάληψης υποχρέωσης διευκολύνουν ουσιαστικά την υλοποίηση των δράσεων.

Το παράρτημα 1 παρουσιάζει την εκτέλεση των πιστώσεων των Ταμείων ανά κράτος μέλος και ανά Ταμείο (αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές σε σχέση με τις διατεθείσες συνολικές πιστώσεις).

Το παράρτημα 3 παρουσιάζει την εκτέλεση του ετήσιου προϋπολογισμού (δηλαδή τις αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές σε σχέση με τον διαθέσιμο προϋπολογισμό του έτους).

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, συνολικά οι αναλήψεις υποχρεώσεων ανήλθαν στο 51,8% των διαθεσίμων πιστώσεων του έτους για το σύνολο των Στόχων, των κοινοτικών Πρωτοβουλιών και των καινοτόμων δράσεων. Η ανάλωση των πιστώσεων παρουσιάζει πολύ μεγάλες διακυμάνσεις ανάλογα με τα κονδύλια του προϋπολογισμού: πράγματι, ο Στόχος 3 ανάλωσε το 94,6% των διαθεσίμων πιστώσεων του έτους, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τον Στόχο 2 είναι μόλις 4,6% (βλέπε τις εξηγήσεις κατωτέρω). Επίσης, το ΧΜΠΑ εκτός του Στόχου 1 παρουσιάζει υψηλότατο ποσοστό χρησιμοποίησης των διαθεσίμων πιστώσεων υποχρεώσεων. Όσον αφορά τις πιστώσεις πληρωμών, παρατηρούνται περίπου τα ίδια ποσοστά, με ικανοποιητικότατο ποσοστό ανάλωσης των διαθεσίμων πιστώσεων του Στόχου 3 καθώς και του ΧΜΠΑ εκτός του Στόχου 1, χαμηλό ποσοστό ανάλωσης των πιστώσεων πληρωμών του Στόχου 2 και καμία πληρωμή για τις κοινοτικές Πρωτοβουλίες. Αυτή η ελλειπής απορρόφηση των πιστώσεων το 2000 συνεπάγεται τη μεταφορά ορισμένων πιστώσεων στα επόμενα έτη.

Οι μεταφερθείσες πιστώσεις υποχρεώσεων από το 2000 στα επόμενα έτη:

Επειδή δεν στάθηκε δυνατή η έγκριση ή η έναρξη της υλοποίησης ορισμένων παρεμβάσεων ήδη από το έτος 2000, η Επιτροπή πρότεινε τη μεταφορά πιστώσεων υποχρεώσεων του 2000 στα έτη 2002-2006, η οποία εγκίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Μάϊο του 2001. Πρόκειται συνολικά για ποσό 6,152 δις ευρώ πιστώσεων υποχρεώσεων, οι οποίες συνίστανται σε: 3,589 δις EUR για τον Στόχο 1. 864 εκατ. EUR για τον Στόχο 2. 4,5 εκατ. EUR για το ΧΜΠΑ εκτός του Στόχου 1 και 1,695 δις EUR για τις κοινοτικές Πρωτοβουλίες. Η μεταφορά πιστώσεων αυτού του τύπου είναι δυνατή αποκλειστικά για το έτος 2000, επειδή είναι το πρώτο έτος υλοποίησης των παρεμβάσεων της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006.

Η υλοποίηση του Στόχου 1 (αναπτυξιακά καθυστερημένες περιφέρειες):

Το 2000 εγκρίθηκαν όλα σχεδόν τα ΕΕΠ καθώς και όλα τα ΚΠΣ. Το ίδιο έτος εγκρίθηκαν επίσης και τα μισά περίπου ΕΠ που περιέχονται στα ΚΠΣ (εγκρίθηκαν 46 ΕΠ, ενώ 51 αναμένεται να εγκριθούν το 2001). Έτσι, στάθηκε δυνατό να αρχίσουν οι αναλήψεις πιστώσεων και να ξεκινήσει η υλοποίηση πολλών δράσεων στην πράξη. Με τον τρόπο αυτό, όλα τα κράτη μέλη, με μοναδική εξαίρεση την Ελλάδα, μπόρεσαν να θέσουν σε εφαρμογή τα προγράμματά τους ήδη από το έτος 2000. Η πρόοδος της υλοποίησης των προγραμμάτων είναι αρκετά ομοιογενής στα διάφορα κράτη μέλη σε όρους ανάληψης των πιστώσεων. πρέπει, ωστόσο, να επισημάνουμε ότι η Ιρλανδία παρουσιάζει σαφώς υψηλότερο ποσοστό αναλήψεων υποχρεώσεων από τον κοινοτικό μέσο όρο (21% με μέσο όρο 9%), γεγονός που οφείλεται κυρίως στην καλύτερη προετοιμασία της εταιρικής σχέσης (σύσταση και διαβούλευση της επιτροπής παρακολούθησης) και στο ότι υπήρχαν εκ των προτέρων επιλέξιμα έργα «σε αναμονή» συγχρηματοδότησης. Σε όρους πληρωμών, οι αποκλίσεις είναι πολύ μεγαλύτερες: έτσι, ενώ τα περισσότερα κράτη μέλη παρουσιάζουν ποσοστό πληρωμών που κυμαίνεται γύρω στο 7%, το οποίο αντιστοιχεί στην προκαταβολή που πραγματοποιείται με την έγκριση του προγράμματος, τρία κράτη μέλη παρουσιάζουν σχετική καθυστέρηση (Γερμανία, Γαλλία και, κυρίως, Ισπανία). Η καθυστέρηση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι τα προγράμματα εγκρίθηκαν μόλις πριν από τη λήξη του έτους 2000 (ορισμένα στα τέλη Δεκεμβρίου), με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν οι αντίστοιχες πληρωμές το ίδιο έτος. Οι πρώτες πληρωμές πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του 2001. Έτσι, το μέσο ποσοστό πληρωμών για τις παρεμβάσεις του Στόχου 1 ανέρχεται στο 3,3%.

Η υλοποίηση του Στόχου 2 (ανασυγκρότηση των περιοχών που αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές δυσκολίες):

Μόνο τα ΕΕΠ τριών κρατών μελών (Δανίας, Φινλανδίας, Σουηδίας) εγκρίθηκαν κατά τη διάρκεια του 2000. Κατά συνέπεια, μόνον αυτά τα κράτη μέλη μπόρεσαν να ξεκινήσουν την υλοποίηση των προγραμμάτων τους στην πράξη. Εντούτοις, πρέπει να επισημάνουμε ότι τα σουηδικά ΕΕΠ του Στόχου 2 εγκρίθηκαν στα τέλη Δεκεμβρίου του 2000. έτσι, δεν ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί καμία πληρωμή το 2000. Τόσο η Δανία όσο και η Φινλανδία παρουσιάζουν ποσοστό πληρωμών 7%, το οποίο αντιστοιχεί, όπως και για τον Στόχο 1, στην προκαταβολή η οποία καταβάλλεται με την έγκριση των προγραμμάτων. Ο κύριος όγκος των προγραμμάτων των υπολοίπων κρατών μελών εγκρίθηκε από την Επιτροπή το πρώτο τρίμηνο του 2001, γεγονός που θα επιτρέψει να αρχίσει μαζικά η επιτόπου υλοποίησή τους, και προβλέπεται ικανοποιητική πρόοδος των δράσεων το 2001. Το συνολικό ποσοστό αναλήψεων υποχρεώσεων εκτιμάται στο 15% και το ποσοστό πληρωμών στο 4%.

Η υλοποίηση του Στόχου 3:

Ο Στόχος 3 στηρίζει δραστηριότητες για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού σε όλες τις περιοχές πλην των περιοχών που υπάγονται στον Στόχο 1. Τα Ύ περίπου των πόρων του ΕΚΤ για τον Στόχο 3 θα διατεθούν μόνο σε τέσσερα κράτη μέλη: Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο. Οι αποκλίσεις ως προς την κλίμακα της χρηματοδότησης του ΕΚΤ στα κράτη μέλη ήταν σημαντικό στοιχείο και των διαπραγματεύσεων και του περιεχομένου των προγραμμάτων. Τα μεγαλύτερα προγράμματα εγκρίνονται στις χώρες που εφαρμόζουν ήδη ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας. Τα μικρότερης κλίμακας προγράμματα του ΕΚΤ δίνουν συνήθως μεγαλύτερη έμφαση σε περισσότερο καινοτόμες δράσεις με στενότερο πεδίο εφαρμογής.

Κατά τη διάρκεια του 2000, εγκρίθηκαν πολλά έγγραφα προγραμματισμού για τον Στόχο 3. Έτσι, άρχισε η επιτόπου εφαρμογή τους ήδη από το πρώτο έτος προγραμματισμού. Όμως, τα ΚΠΣ των τριών κρατών μελών που επέλεξαν προγραμματισμό μέσω ενός ΚΠΣ που αποτελείται από περισσότερα ΕΠ (σε αντίθεση με τα υπόλοιπα κράτη μέλη που επέλεξαν προγραμματισμό με ΕΕΠ), εγκρίθηκαν το 2000, ενώ τα επιμέρους προγράμματά τους δεν στάθηκε δυνατό να εγκριθούν πριν από το 2001 (Ισπανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο). Έτσι εξηγείται γιατί ο Στόχος 3 παρουσιάζει χαμηλότερο ποσοστό εκτέλεσης σε σχέση με τους Στόχους 1 και 2, ιδίως όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων. Το συνολικό ποσοστό αναλήψεων υποχρεώσεων ανέρχεται στο 10% και το ποσοστό πληρωμών στο 4,5%.

2.1.2. Η υλοποίηση των κοινοτικών Πρωτοβουλιών

INTERREG III:

Μετά την έγκριση των κατευθυντήριων γραμμών για την Πρωτοβουλία INTERREG III, τα κράτη μέλη εκλήθησαν να υποβάλουν λεπτομερείς προτάσεις εντός έξι μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της τελικής ανακοίνωσης στην Επίσημη Εφημερίδα [3].

[3] Ε C 143/6 της 23ης Μαϊου 2000

Κατά τα τέλη του 2000, η Επιτροπή έλαβε προτάσεις 46 προγραμμάτων διασυνοριακής συνεργασίας (σκέλος A) και 7 προγραμμάτων διεθνικής συνεργασίας (σκέλος B). Οι υπηρεσίες της Επιτροπής άρχισαν να εξετάζουν πολλά από τα προγράμματα αυτά και να διενεργούν διαπραγματεύσεις με τις ενδιαφερόμενες περιφερειακές αρχές, με στόχο να επιτευχθεί η έγκρισή τους το συντομότερο δυνατό. Κατά συνέπεια, η υλοποίηση των προγραμμάτων στην πράξη άρχισε το 2001.

URBAN II:

Μετά τη δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών της Πρωτοβουλίας URBAN II, η Επιτροπή βοήθησε τους συνεργαζόμενους με αυτήν φορείς στα κράτη μέλη να προετοιμάσουν τα νέα προγράμματα, κυρίως μέσω ενός οδηγού. Ο οδηγός αυτός ήταν διαθέσιμος στον εξυπηρετητή Inforegio του Διαδικτύου ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2000.

Τα κράτη μέλη υπέβαλαν στην Επιτροπή αιτήσεις για αριθμό που υπερβαίνει κατά πολύ τις αρχικά 55 προβλεφθείσες πόλεις. Η Επιτροπή κατέβαλε ιδιαίτερη προσπάθεια για να δεχθεί να ενταχθούν στο πρόγραμμα URBAN συνολικά 70 πόλεις. Εντούτοις, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000 είχαν υποβληθεί μόνο 28 προγράμματα.

EQUAL:

Οι κατευθυντήριες γραμμές της Πρωτοβουλίας EQUAL εγκρίθηκαν στη Λισαβώνα, στις 14 Απριλίου 2000, κατά τη διάρκεια της πορτογαλικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά την παραλαβή των σχεδίων προγραμμάτων, τον Σεπτέμβριο του 2000, άρχισαν οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Οι διαπραγματεύσεις διενεργήθηκαν καθόλη τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα, ενώ από τον Μάρτιο του 2001 και μετά εγκρίθηκαν 17 προγράμματα (το Βέλγιο υπέβαλε δύο χωριστά προγράμματα: ένα για το γαλλόφωνο και γερμανόφωνο τμήμα της χώρας και ένα άλλο για το φλαμανδόφωνο τμήμα. η Βόρεια Ιρλανδία έχει ειδικό πρόγραμμα στο εσωτερικό του Ηνωμένου Βασιλείου).

LEADER + :

Η κοινοτική Πρωτοβουλία LEADER+ θα υλοποιηθεί μέσω 73 προγραμμάτων, τα 12 από τα οποία θα εφαρμόζονται σε εθνικό επίπεδο και τα 61 σε περιφερειακό επίπεδο. Τα προγράμματα αυτά εγκρίθηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001.

2.1.3. Οι καινοτόμες δράσεις και η τεχνική βοήθεια

Οι καινοτόμες δράσεις:

Το 2000 δεν τέθηκαν σε εφαρμογή νέες καινοτόμες δράσεις ή έργα. Παραλλληλα με την προετοιμασία των νέων κατευθυντήριων γραμμών για την περίοδο 2000-2006, συνεχίστηκε η εφαρμογή και ολοκλήρωση των «παλαιών» έργων που είχαν εγκριθεί κατά την περίοδο 1994-1999. Στην αρχή του 2000, συνεχίζονταν η υλοποίηση 295 από τα αρχικά 329 έργα. Έως το τέλος του 2000, ο αριθμός των έργων μειώθηκε σε 252: το κλείσιμο πολλών από αυτά θα πραγματοποιηθεί το 2001, ενώ των υπολοίπων το 2002.

Ορισμένα γεγονότα ιδιαίτερης σημασίας σε σχέση με τα εν λόγω έργα κατά το 2000 ήταν τα ακόλουθα:

* Μετά από δέκα έτη, πραγματοποιήθηκε στο Παλέρμο της Σικελίας, τον Δεκέμβριο του 2000, η τελική εκδήλωση EUROPARTENARIAT, με πρωτοβουλία της Επιτροπής. Στη συνέχεια, εκδηλώσεις αυτού του τύπου είναι δυνατό να οργανώνονται από τις περιφερειακές αρχές στο πλαίσιο των προγραμμάτων των Στόχων 1 και 2.

* Σεμινάριο για τις περιφέρειες που συμμετέχουν στις ΠΣΚ/RITTS (τεχνολογία της πληροφόρησης) πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη τον Ιούνιο του 2000. Στο σεμινάριο έλαβαν μέρος περισσότεροι από 200 αντιπρόσωποι από εκατό περίπου ευρωπαϊκές περιφέρειες, περιλαμβανομένων και των υποψήφιων για ένταξη χωρών, και δόθηκε η ευκαιρία ανταλλαγής ορθών πρακτικών και ανάπτυξης περαιτέρω διαπεριφερειακών συνεργασιών για την προώθηση της καινοτομίας.

* Το RINNO (τεχνική βοήθεια για την ανάπτυξη βάσης δεδομένων σχετικά με τις πηγές χρηματοδότησης μέτρων περιφερειακής καινοτομίας) είναι κοινό έργο 1 εκατ. ευρώ των ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και ΓΔ Επιχειρήσεων, που τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιανουάριο του 2000 και θα διαρκέσει δύο χρόνια. Το RINNO αποτελεί κεντρική πηγή πληροφόρησης των περιφερειών και διάδοσης ορθών πρακτικών σχετικά με την πρακτική άλλων περιφερειών στον τομέα της προώθησης της (τεχνολογικής) καινοτομίας, ιδίως όσον αφορά τις ΜΜΕ.

* Η εφαρμογή των σχεδίων δράσης των Περιφερειακών Στρατηγικών Καινοτομίας (ΠΣΚ) συνεχίστηκε το 2000 σε 30 περιφέρειες και έξι διαπεριφερειακά έργα μεταφοράς τεχνολογίας (RTTS) αναπτύχθηκαν κατά τα τελευταία στάδια της φάσης υλοποίησής τους.

* Έργα RISI 1/RISI 2/RISI+ (περιφερειακής πρωτοβουλίας για την κοινωνία της πληροφορίας): 6 έργα ολοκληρώθηκαν το 2000. συνεχίζεται η υλοποίηση 22 έργων. Από αυτά, 13 έργα RISI+ κατόρθωσαν να βοηθήσουν τις περιφέρειες να εντάξουν τα αποτελέσματα των πρότυπων έργων στα κεντρικά προγράμματα των Στόχων 1 και 2. Πραγματοποιήθηκε διάσκεψη στην Sovia της Ισπανίας, τον Ιούλιο του 2000, στην οποία συμμετείχαν 50 περίπου περιφέρειες. Στόχος της διάσκεψης ήταν να εξοικειωθούν οι περιφέρειες με τρόπους ανάπτυξης μιας περιφερειακής κοινωνίας της πληροφορίας σε ευρύτερη κλίμακα. Οι δράσεις αυτές χρηματοδοτούνται είτε από το είτε από το ΕΤΠΑ είτε από το ΕΚΤ.

* ECOS-OUVERTURE (διαπεριφερειακή συνεργασία με μη κράτη μέλη): τον Ιανουάριο του 2000 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες σεμινάριο για τις συμμετέχουσες περιφέρειες. Σήμερα, και τα 63 έργα βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης.

* Σεμινάριο για τα τοπικά σύμφωνα απασχόλησης πραγματοποιήθηκε στη Νάπολη τον Ιούλιο του 2000, στο οποίο συμμετείχαν περισσότερα από 400 άτομα. Συζητήθηκαν παραδείγματα τοπικών συμφώνων απασχόλησης (ΤΣΑ) που είχαν ενσωματωθεί σε γενικά προγράμματα. Η χρηματοδότηση της τεχνικής βοήθειας για τα τοπικά σύμφωνα, η οποία χορηγείται βάσει του άρθρου 10 του κανονισμού του ΕΤΠΑ, θα λήξει το αργότερο τον Δεκέμβριο του 2001. Ορισμένα από τα σύμφωνα έχουν ήδη εξασφαλίσει τη συνέχιση των δραστηριοτήτων τους στα νέα ΕΕΠ και τα επιχειρησιακά προγράμματα της περιόδου 2000-2006.

* ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: έχει πραγματοποιηθεί το κλείσιμο των περισσότερων από τα 37 έργα. Εντούτοις, δεν έχουν ακόμη υποβληθεί οι τελικές εκθέσεις για 3 έργα και απαιτούνται συμπληρωματικές πληροφορίες για άλλα 11 έργα. Η υλοποίηση ενός εκ των έργων συνεχίζεται μέχρι τα μέσα του 2001.

Σύμφωνα με αξιολόγηση των έργων της περιόδου 1994-1999, η οποία πραγματοποιήθηκε το 1999, τα περισσότερα από αυτά είχαν θετικά αποτελέσματα. Η επιτυχία τους μπορεί επίσης να εκτιμηθεί από το γεγονός ότι αυτοί οι τύποι δραστηριοτήτων εντάσσονται πλέον σταθερά στους κεντρικούς προγραμματισμούς. Το γεγονός αυτό έδωσε στην Επιτροπή τη δυνατότητα να ξεκινήσει την εφαρμογή μιας νέας γενιάς καινοτόμων δράσεων, που βασίζεται στη στρατηγική προσέγγιση η οποία χρησιμοποιείται από τις ΠΣΚ και τα RISI και εστιάζεται στις ανάγκες της νέας οικονομίας.

Στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού (άρθρο 6 του κανονισμού του ΕΚΤ) σημειώθηκε επίσης πρόοδος το 2000:

* Νέες πηγές απασχόλησης: Τα περισσότερα από τα έργα που επελέγησαν αρχικά το 1996 και 1997 ολοκληρώθηκαν μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου 2000. Επειδή το περιεχόμενό τους παρουσιάζει μεγάλη συνάφεια με το πρότυπο έργο «Τρίτου Σύστημα και Απασχόληση» [4], πραγματοποιήθηκε επιλογή των έργων στο πλαίσιο της διαδικασίας «κεφαλαιοποίησης» που άρχισε για τα έργα του Τρίτου Συστήματος. Αυτό είχε θετικά αποτελέσματα σε τομεακό επίπεδο (π.χ. πολιτισμός ή εκ του σύνεγγυς υπηρεσίες). σε οριζόντιο επίπεδο (π.χ. δημιουργία θέσεων απασχόλησης, νέες τεχνολογίες της πληροφόρησης) ή σε επίπεδο μέσων (ανάπτυξη εργαλείων και χρηματοδότηση). Στις αρχές του 2000, η Επιτροπή δημοσίευσε κατάλογο έργων που περιέχει περιγραφές και τα στοιχεία υπευθύνων επαφής για τα 82 έργα που χρηματοδοτούνται βάσει των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων του 1996 και 1997 [5]. Ο κατάλογος αυτός διανεμήθηκε σε ευρεία κλίμακα οργανώσεων, περιλαμβανομένων των αποστολών του ΕΚΤ στα κράτη μέλη.

[4] http://europa.eu.int/comm/employment_social/empl&esf/3syst/index_en.htm

[5] «Κατάλογος έργων 96/97-Νέες πηγές απασχόλησης, άρθρο 6 του κανονισμού του ΕΚΤ» ISBN 92-828-7728-0. Οι πληροφορίες αυτές διατίθενται επίσης στον κόμβο http://europa.eu.int/comm/employment_social/actions/ index_en.htm.

* Τοπικές δημόσιες υποδομές: Την 1η Σεπτεμβρίου 1999 άρχισε η υλοποίηση σε δώδεκα κράτη μέλη 30 έργων στο πλαίσιο της πρότυπης δράσης για τις τοπικές δημόσιες υποδομές. Η πρότυπη δράση θα επιτρέψει τον εντοπισμό ορθών πρακτικών για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 4 παράγραφος 2 του κανονισμού του ΕΚΤ, όσον αφορά τα προγράμματα των Στόχων 1 και 3. Οι ενδιάμεσοι οργανισμοί του τοπικού κοινωνικού κεφαλαίου είναι οργανώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που παρέχουν χρηματοδοτική και τεχνική στήριξη σε μικροέργα, τα οποία έχουν στόχο την αποκατάσταση της κοινωνικής συνοχής, την ενίσχυση των τοπικών δικτύων και ομάδων που προωθούν την κοινωνική ένταξη και τη δημιουργία μικροεπιχειρήσεων και συνεταιρισμών.

Από τις 8 έως τις 11 Ιουλίου 2000, πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες «θερινά μαθήματα» στα οποία συμμετείχαν αντιπρόσωποι όλων των ενδιάμεσων οργανισμών, των εξωτερικών αξιολογητών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι συνεδριάσεις εστιάστηκαν σε ειδικά πρακτικά θέματα, όπως η επιλογή και παρακολούθηση μικροέργων και η διαχείριση εταιρικών σχέσεων, βάσει των συνομιλιών που είχαν αρχίσει στο ηλεκτρονικό φόρουμ διαλόγου CIRCA. Τα θερινά μαθήματα έδωσαν επίσης τη δυνατότητα στους φορείς υλοποίησης έργων να συναντηθούν και να ανταλλάξουν πληροφορίες και εμπειρίες.

Το Νοέμβριο του 2000, οι εξωτερικοί αξιολογητές υπέβαλαν την πρώτη ετήσια έκθεση για την ενδιάμεση και εκ των υστέρων αξιολόγηση της πρότυπης δράσης στο σύνολό της. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, γενικά, η πρότυπη δράση έχει καθιερωθεί και είναι πλήρως επιχειρησιακή (περιλαμβανομένων των συστημάτων δημοσιονομικής διαχείρισης) και ότι υπάρχει σημαντικός αριθμός μικροέργων και τοπικών εταιρικών σχέσεων που λειτουργούν ικανοποιητικά. Η έκθεση παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση της επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στις 15 Δεκεμβρίου 2000.

* Κινητικότητα των εργαζομένων: Για να προωθήσει την καινοτομία κατά τη στήριξη των στόχων του προγράμματος δράσης για την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων (COM(97) 586), το ΕΚΤ χρηματοδότησε 13 έργα που συνδέονται με τις αλλαγές και την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας. Τα έργα εστιάζονται στην επίπτωση των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία και/ή γεωγραφική στήριξη και την επαγγελματική κινητικότητα. Τα έργα αυτά βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο της υλοποίησής τους.

* Διεπαγγελματικός και τομεακός κοινωνικός διάλογος: Μετά από πρόσκληση υποβολής προτάσεων η οποία υποβλήθηκε στις αρχές του 1999 στις ευρωπαϊκές ενώσεις κοινωνικών εταίρων, χρηματοδοτούνται 9 έργα στους τομείς των νέων μορφών οργάνωσης της εργασίας, των νέων μεθοδολογιών κατάρτισης και νέων μορφών διαλόγου.

Η τεχνική βοήθεια:

Εκτός από τα μέτρα τεχνικής βοήθειας που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των ΚΠΣ και των παρεμβάσεων (ΕΠ και ΕΕΠ), η Επιτροπή μπορεί να αναλαμβάνει ενέργειες τεχνικής βοήθειας κοινοτικού ενδιαφέροντος, για να ικανοποιήσει τις ειδικές ανάγκες που συνδέονται με την υλοποίηση των παρεμβάσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων. Πράγματι, συχνά η Επιτροπή αντιμετωπίζει καθήκοντα τα οποία δεν μπορεί να εκπληρώσει χωρίς τη βοήθεια εξωτερικών εμπειρογνωμόνων. Η παροχή αυτών των υπηρεσιών πραγματοποιείται στο πλαίσιο συμβάσεων ή επιχορηγήσεων.

Για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, η εν λόγω τεχνική βοήθεια, με πρωτοβουλία της Επιτροπής, ορίστηκε με το άρθρο 23 του γενικού κανονισμού. Ο κανονισμός καθορίζει ως ανώτατο ποσό τεχνικής βοήθειας το 0,25% του ετήσιου προϋπολογισμού του κάθε Ταμείου.

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού των ενεργειών τεχνικής βοήθειας σε κοινοτικό επίπεδο κατά το έτος 2000 ήταν η ακόλουθη (σε εκατ. EUR):

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το παράρτημα 2 παρουσιάζει τους τύπους χρηματοδοτούμενων μέτρων και τα αντίστοιχα ποσά.

Στην αρχή του οικονομικού έτους, σύμφωνα με το άρθρο 48 παράγραφος 3 στοιχείο (γ) του κανονισμού, η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής, που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση του ΕΤΠΑ, υποβάλλει για γνωμοδότηση στην αρμόδια επιτροπή ανάπτυξης και ανασυγκρότησης των περιφερειών (στην οποία συμμετέχουν αντιπρόσωποι των κρατών μελών) τις προβλέψεις απορρόφησης των πιστώσεων κατά τη διάρκεια του έτους.

2.1.4. Η εκ των προτέρων επαλήθευση της προσθετικότητας

Από το 1989 και μετά, οι κανονισμοί για τα Διαρθρωτικά Ταμεία προβλέπουν την εφαρμογή της αρχής της προσθετικότητας. Η αρχή αυτή υποχρεώνει τα κράτη μέλη να διατηρούν τουλάχιστον στο ίδιο επίπεδο τις εθνικές διαρθρωτικές δαπάνες (εκτός της συνδρομής της ΕΕ), σε πραγματικούς όρους, από τη μια περίοδο προγραμματισμού στην άλλη. Οι εν λόγω δημόσιες διαρθρωτικές δαπάνες περιλαμβάνουν τόσο τις δαπάνες συγχρηματοδότησης των προγραμμάτων των Διαρθρωτικών Ταμείων, όσο και τις δαπάνες οι οποίες θα ήταν επιλέξιμες για συγχρηματοδότηση.

Για την περίοδο 2000/2006, απλουστεύθηκε η διαδικασία αξιολόγησης της προσθετικότητας. Αντί για το προηγούμενο σύστημα της ετήσιας επαλήθευσης, στο εξής θα υπάρχουν τρία στάδια: επαλήθευση εκ των προτέρων, ενδιάμεση (2003) και πριν από τη λήξη, το 2005. Επιπλέον, το επίπεδο των δαπανών που πρέπει να διατηρηθεί την περίοδο 2000/2006 σε σύγκριση με την περίοδο 1994/1999 λαμβάνει υπόψη τις επικρατούσες γενικές μακροοικονομικές συνθήκες σε κάθε κράτος μέλος καθώς και ορισμένες ειδικές συνθήκες, όπως οι ιδιωτικοποιήσεις, τα έκτακτα επίπεδα διαρθρωτικών δαπανών κατά την προηγούμενη περίοδο και η ενδεχόμενη μείωση της ενίσχυσης των Διαρθρωτικών Ταμείων την περίοδο 2000/2006, σε σύγκριση με την περίοδο 1994/1999.

Η επαλήθευση της προσθετικότητας συνίσταται στα ακόλουθα:

- κατά την εκ των προτέρων αξιολόγηση και με εξαίρεση ορισμένες περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 11 του γενικού κανονισμού για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, επαληθεύεται αν οι μέσες ετήσιες δαπάνες που προβλέπονται την περίοδο 2000-2006 ανέρχονται τουλάχιστον στο επίπεδο των μέσων ετήσιων δαπανών της προηγούμενης περιόδου.

- κατά την αξιολόγηση στα τέλη του 2003, θα επαληθευθεί αν οι ετήσιες μέσες δαπάνες κατά την περίοδο 2000-2002 ανήλθαν τουλάχιστον στο μέσο επίπεδο δαπανών της περιόδου 2000-2006 που συμφωνήθηκαν κατά την εκ των προτέρων αξιολόγηση.

- κατά την αξιολόγηση στα τέλη του 2005, θα επαληθευθεί αν οι ετήσιες μέσες δαπάνες της περιόδου 2000-2004 ανήλθαν τουλάχιστον στο μέσο επίπεδο δαπανών της περιόδου 2000-2006, που συμφωνήθηκαν κατά την εκ των προτέρων αξιολόγηση ή αναθεωρήθηκαν κατά την ενδιάμεση αξιολόγηση.

Το κράτος μέλος πρέπει να τηρήσει αυτό τον όρο, συνολικά για τις δαπάνες που αφορούν το σύνολο των περιφερειών του Στόχου 1. Για τις περιοχές που υπάγονται στους Στόχους 2 και 3 λαμβάνονται υπόψη οι δαπάνες που πραγματοποιούνται σε εθνικό επίπεδο.

Σύνδεση ανάμεσα στον προγραμματισμό και την προσθετικότητα

Η προσθετικότητα συνδέεται με τον προγραμματισμό και με τα διάφορα στάδια αξιολόγησης των προγραμμάτων των Διαρθρωτικών Ταμείων: εκ των προτέρων, ενδιάμεση και τελική αξιολόγηση. Ως εκ τούτου συνδέεται με τις διάφορες αποφάσεις της Επιτροπής κατά τον προγραμματισμό, και ιδίως:

- κατ` εφαρμογή του άρθρου 11 του γενικού κανονισμού, η Επιτροπή εγκρίνει το ΚΠΣ/ΕΕΠ μόνον εφόσον έχει επαληθευτεί η προσθετικότητα κατά την εκ των προτέρων αξιολόγηση.

- η Επιτροπή έχει περιλάβει ρήτρα στα ΚΠΣ/ΕΕΠ, σύμφωνα με την οποία δεν θα εγκρίνει τον ενδιάμεσο αναπρογραμματισμό, εάν το κράτος μέλος δεν υποβάλει μέχρι το τέλος του 2003 τα δεδομένα που θα επιτρέψουν την ενδιάμεση επαλήθευση της προσθετικότητας. Σε έκτακτες και δεόντως αιτιολογημένες περιστάσεις, και για να αποφευχθεί η υπερβολική καθυστέρηση κατά τη διαδικασία προγραμματισμού, η Επιτροπή μπορεί να περιλάβει στην απόφαση για την ενδιάμεση επανεξέταση ρήτρα που προβλέπει την αναστολή νέων αναλήψεων υποχρεώσεων, σε περίπτωση που δεν της παρασχεθούν όλες οι πληροφορίες που συνδέονται με την ενδιάμεση επαλήθευση της προσθετικότητας.

- στο τέλος του 2005, εάν η Επιτροπή διαπιστώσει, βάσει των στοιχείων που θα έχει στη διάθεσή της, ότι ένα κράτος μέλος δεν τηρεί πραγματικά την αρχή της προσθετικότητας (το στοιχείο αυτό δεν αφορά πλέον τη διαβίβαση των πληροφοριών αλλά τη μη τήρηση του επιπέδου των δαπανών), είναι δυνατό να προβλεφθεί μείωση της χορήγησης των Διαρθρωτικών Ταμείων για το εν λόγω κράτος μέλος για την επόμενη περιόδο.

Εκ των προτέρων επαλήθευση 2000/2006.

Πριν να εγκριθεί οποιοδήποτε πρόγραμμα κράτους μέλους για τη νέα περίοδο, πρέπει να ολοκληρωθεί η εκ των προτέρων επαλήθευση της προσθετικότητας. Η εργασία αυτή πραγματοποιήθηκε χωριστά για τις περιφέρειες του Στόχου 1, αφενός, και για τις περιοχές των Στόχων 2 και 3, αφετέρου. Η μεθοδολογία επαλήθευσης τροποποιήθηκε ριζικά σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού.

Στόχος 1

Για τον Στόχο 1, ο κανονισμός ορίζει την ανάγκη καθορισμού του επιπέδου των δημόσιων ή εξομοιώσιμων διαρθρωτικών δαπανών, τις οποίες το κράτος μέλος οφείλει συνολικά να διατηρήσει για τις περιφέρειές του που υπάγονται στον Στόχο 1. Γενικά, το επίπεδο αυτών των δαπανών πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσο, σε πραγματικούς όρους, με το ποσό που δαπανήθηκε κατά την προηγούμενη περίοδο. Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει τα βασικά αποτελέσματα αυτών των υπολογισμών, οι οποίοι δόθηκαν από τα κράτη μέλη και ελέγχθηκαν εξονυχιστικά από την Επιτροπή.

Εξετάζοντας τον πίνακα, είναι δύσκολο να κάνουμε σύγκριση μεταξύ των κρατών μελών, κυρίως λόγω των αποκλίσεων ως προς το μέγεθος του πληθυσμού και των οικονομιών των περιφερειών του Στόχου 1 στα διάφορα κράτη μέλη. Επιπλέον, τα διαφορετικά θεσμικά πλαίσια των κρατών μελών απαιτούν ειδικά προσαρμοσμένες μεθοδολογίες και υποθέσεις για να διατηρηθούν οι διοικητικές δαπάνες της επαλήθευσης της προσθετικότητας σε εύλογα επίπεδα. Για τον λόγο αυτό, κατά τον καθορισμό των μεθοδολογιών δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στη δυνατότητα σύγκρισης των δεδομένων στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους, σε διάρκεια χρόνου, παρά στην πλήρη δυνατότητα σύγκρισης των δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών.

Καθοριστική σημασία έχουν τα στοιχεία της στήλης για την περίοδο 2000-06, η οποία παρουσιάζει το επίπεδο των ετήσιων μέσων δαπανών τις οποίες το κράτος μέλος οφείλει να πραγματοποιήσει και το οποίο θα επαληθευθεί πριν από το τέλος του 2003 και εκ νέου πριν από το τέλος του 2005. Οι δαπάνες κατά την περίοδο 1994-99 παρέχουν ένα πλαίσιο αναφοράς για τον καθορισμό του επιπέδου των δαπανών κατά την περίοδο 2000-06. Όμως, επειδή η εκ των προτέρων επαλήθευση αναμενόταν να ολοκληρωθεί στα τέλη του 1999 ή στις αρχές του 2000 για τα περισσότερα κράτη μέλη, πολλά αριθμητικά στοιχεία για τα έτη 1998 και 1999 εξακολουθούσαν να είναι προσωρινά. Συγκρίνοντας τις ποσοστιαίες μεταβολές μεταξύ των περιόδων 1994-99 και 2000-06, πρέπει να επισημανθεί ότι:

- Η Επιτροπή θεωρεί ότι η μείωση των δαπανών της Γερμανίας κατά 10% είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις της προσθετικότητας, διότι ο κανονισμός ορίζει ότι, κατά τον εκ των προτέρων καθορισμό του επιπέδου δαπανών οι οποίες πρέπει να πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια της περιόδου, «πρέπει να λαμβάνονται υπόψη (...) ένα ασυνήθιστο επίπεδο διαρθρωτικών προσπαθειών ή εξομοιώσιμων προσπαθειών του κράτους μέλους κατά τη διάρκεια της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού». Αυτό ισχύει σαφώς για τη Γερμανία μετά την επανένωση.

- Στις χώρες της συνοχής, υπάρχουν σημαντικές αυξήσεις που απορρέουν τόσο από τις απαιτήσεις συγχρηματοδότησης όσο και από τις προσπάθειες που πρέπει να καταβληθούν για να περιοριστούν περαιτέρω οι αποκλίσεις όσον αφορά τους φυσικούς πόρους και το ανθρώπινο δυναμικό σε σχέση με την υπόλοιπη ΕΕ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση της Ιρλανδίας, η προβλεπόμενη αύξηση κατά 100% περίπου οφείλεται σε ένα εξαιρετικά φιλόδοξο εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο που καθορίστηκε για να ξεπεραστούν τα εμπόδια της ανάπτυξης, με στόχο να καταστεί δυνατή η συνέχιση του υψηλού ρυθμού ανάπτυξης.

- Στην Ιταλία, η αύξηση των δαπανών κατά 20% πρέπει να εξετασθεί σε σχέση με τις χαμηλότερες από το αναμενόμενο επίπεδο δαπάνες της περιόδου 1994-99 και βασίζεται στη δέσμευση της κυβέρνησης να αυξήσει τις κεφαλαιουχικές δαπάνες για να προωθήσει την οικονομική ανάπτυξη του Νότου.

- Οι υπόλοιπες χώρες αντιμετωπίζουν λιγότερο έντονα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα στις περιφέρειες του Στόχου 1 και για το λόγο αυτό δεν απαιτούνται αναγκαστικά σημαντικές αυξήσεις των δαπανών από τη μία περίοδο στην άλλη.

Πίνακας: Ετήσιος μέσος όρος των εθνικών δημόσιων ή εξομοιώσιμων διαρθρωτικών δαπανών στις περιφέρειες του Στόχου 1 και στις περιφέρειες που θα παύσουν να υπάγονται στον Στόχο 1 (σε εκατ. ευρώ, τιμές 1999)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Για τους Στόχους 2 και 3 συνολικά:

Τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλουν τις εθνικές δαπάνες που συνδέονται με την ενεργό πολιτική για την αγορά εργασίας και, ενδεχομένως (και με αιτιολόγηση από το κράτος μέλος), άλλων δαπανών που είναι αναγκαίες για την υλοποίηση των Στόχων 2 και 3. Ως εκ τούτου:

- για τους Στόχους 2 και 3, πραγματοποιείται μία μόνον επαλήθευση, βάσει των ίδιων δεδομένων.

- οι δαπάνες αφορούν το σύνολο της επικράτειας του κράτους, περιλαμβανομένων των περιφερειών που υπάγονται στον Στόχο 1: πρόκειται λοιπόν για δεδομένα που υπάγονται άμεσα στις στατιστικές σε εθνικό επίπεδο.

Για να διευκολυνθεί η ανάπτυξη ενός διαφανούς πλαισίου αναφοράς για τις δημόσιες δαπάνες, η Επιτροπή ενθάρρυνε τα κράτη μέλη να καταρτίσουν δεδομένα για τις ενεργητικές πολιτικές αγοράς εργασίας συγκρίσιμα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ. Για περισσότερο από μία δεκαετία, ο ΟΟΣΑ παρήγε ετήσια δεδομένα αναφορικά με τις δαπάνες των κρατών μελών για τις ενεργητικές πολιτικές αγοράς εργασίας. Τα δεδομένα είναι διεθνώς αναγνωρισμένα, με αποδεδειγμένα ικανοποιητικά αποτελέσματα και τα ίδια τα κράτη μέλη παρέχουν τα δεδομένα βάσει καθορισμένων ορισμών. Τα περισσότερα κράτη μέλη προτιμούν να χρησιμοποιούνται τα δεδομένα ως βάση των συζητήσεων σχετικά με τις τάσεις των δαπανών για την εκτίμηση της προσθετικότητας.

Εντούτοις, η προώθηση της χρησιμοποίησης ενός κοινού συνόλου δεδομένων δεν είχε στόχο τον καθορισμό ενός αυστηρού συστήματος επαλήθευσης της προσθετικότητας. Στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη παρουσίασαν πειστικά επιχειρήματα ότι τα δεδομένα δεν αντανακλούσαν πλήρως όλο το φάσμα των προγραμμάτων για την αγορά εργασίας (Σουηδία) ή τις υφιστάμενες αλλαγές των οικονομικών δεδομένων (Φινλανδία), τότε οι πίνακες με τα στοιχεία για την προσθετικότητα τροποποιήθηκαν, προκειμένου να ληφθούν υπόψη αυτοί οι παράγοντες. Κατά την περίοδο προγραμματισμού, η χρησιμοποίηση δεδομένων του ΟΟΣΑ θα εξασφαλίσει πολύτιμο πλαίσιο αναφοράς για να εκτιμηθεί κατά πόσο τα κράτη μέλη τηρούν την αρχή της προσθετικότητας στο πλαίσιο των προγραμμάτων των Διαρθρωτικών Ταμείων για τους Στόχους 2 και 3.

2.2. η υλοποιηση των προγραμματων στα κρατη μελη

2.2.1. ΒΕΛΓΙΟ

Περίοδος 1994-1999

Σύμφωνα με τον τελικό απολογισμό των αναλήψεων υποχρεώσεων του ΕΕΠ του Στόχου 1 της περιφέρειας Hainaut, που έκλεισε στα τέλη 1999, το ποσοστό αναλήψεων υποχρεώσεων υπερβαίνει το 98%. Τα μέτρα άμεσων ενισχύσεων στις επιχειρήσεις (επενδυτικές ενισχύσεις και ενισχύσεις για έρευνα) καθώς και τα έμμεσα μέτρα στήριξης (διευθέτηση βιομηχανικών περιοχών) ήταν οι βασικοί δικαιούχοι των Διαρθρωτικών Ταμείων. Συνεχίστηκε επίσης η ανάπτυξη και ο εξοπλισμός των επιστημονικών κέντρων και των πόλων επιστημονικής αριστείας. Η αποτίμηση ως προς τον αριθμό των θέσεων απασχόλησης που δημιουργήθηκαν είναι θετική, εφόσον μόνο το μέτρο για τις επενδυτικές ενισχύσεις έχει ήδη συμβάλει στη δημιουργία 6.692 θέσεων απασχόλησης έναντι της αρχικής πρόβλεψης για 4.800 θέσεις. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες αξιολογήσεις, είναι εύλογο να αναμένεται η δημιουργία 12.000 θέσεων απασχόλησης.

Συνεχίστηκαν οι ενέργειες εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης. Οι ενέργειες αυτές υλοποιούνται σε συνδυασμό και κυρίως μετά από προγράμματα κατάρτισης του διδακτικού προσωπικού, τόσο στο επίπεδο των νέων τεχνολογιών όσο και του αντικειμένου των παιδαγωγικών τους καθηκόντων. Ο τομέας των νέων τεχνολογιών της πληροφόρησης και επικοινωνίας (ΝΤΠΕ) δεν προωθήθηκε μόνο στα σχολεία, αλλά έχει ως αποδέκτες και άτομα που ζητούν εργασία και εργαζόμενους των ΜΜΕ. Για την υλοποίηση του μέτρου αυτού δημιουργήθηκαν νέοι μηχανισμοί, όπως το CEMI (Κέντρο βιομηχανικής αριστείας σε θέματα συντήρησης), το Κέντρο προηγμένων τεχνολογιών και το CEQUAL.

Συνεχίζονται οι δράσεις που προβλέπονται στο ΕΕΠ του Στόχου 2 της περιοχής Meuse Vesdre. Μέχρι τα μέσα Ιουνίου, υπολογίστηκε ότι είχαν ήδη δημιουργηθεί 906 θέσεις εργασίας και χρηματοδοτήθηκαν 63 ερευνητικά έργα. Για τα περισσότερα έργα υποδομών (δημιουργία υποδομών πρόσβασης και υποδοχής, Ε&ΤΑ, τουριστικά έργα, αποκατάσταση εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών χώρων) συνεχίζονται ή έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες. Στο πλαίσιο του ΕΕΠ της Aubange, έχει αρχίσει η κατασκευή του Κέντρου τηλεματικής υποστήριξης στη ζώνη οικονομικών δραστηριοτήτων του και συνεχίζεται η υλοποίηση των έργων οικονομικής ανάπτυξης.

Στη Φλάνδρα, μετά την τελευταία τροποποίηση των αποφάσεων το 1999, έχουν αναληφθεί όλα τα διαθέσιμα κεφάλαια. Ο ρυθμός των πληρωμών δείχνει ότι τα δύο προγράμματα του Στόχου 2 πραγματοποιούνται σύμφωνα με το προβλεφθέν χρονοδιάγραμμα. Και για τις δύο περιοχές (Λιμβούργο και Turnhout), τα προγράμματα εστιάζονται στην ανάπτυξη του τομέα των υπηρεσιών, κυρίως των υπηρεσιών που αναμένεται ότι θα συμβάλουν στη δημιουργία πρόσθετων θέσεων απασχόλησης για γυναίκες.

Στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού, τα μέτρα ταχύρρυθμης κατάρτισης των εργαζομένων και των ατόμων που ζητούν εργασία καθώς και τα μέτρα κατάρτισης στον τομέα των νέων τεχνολογιών σημείωσαν πραγματική επιτυχία. Οι ολοκληρωμένες κοινές δράσεις του ΕΚΤ / ΕΤΠΑ που αφορούν την ενίσχυση των ερευνητικών κέντρων παρουσίασαν ικανοποιητικά αποτελέσματα. Τα μέτρα υπέρ της ανάπτυξης της κοινωνικής οικονομίας άρχισαν να υλοποιούνται στην πράξη μόλις το 2000 και αναμένεται ότι θα παρουσιάσουν ικανοποιητικό αποτέλεσμα, αν και κατώτερο των προσδοκιών.

Στόχος 3: στη Φλάνδρα, οι διαθέσιμοι πόροι χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για δράσεις υπέρ των μακροχρόνια ανέργων, πρώην φυλακισμένων, μεταναστών, ατόμων με ειδικές ανάγκες και ατόμων με χαμηλό επίπεδο μόρφωσης.

Στη γαλλόφωνη κοινότητα (Βαλλονία και Βρυξέλλες), η δημιουργία των μηχανισμών επαγγελματικής ένταξης ήταν καρποφόρος. Τα «σταυροδρόμια της κατάρτισης» εκπληρώνουν πλήρως την αποστολή τους ως μέσα πληροφόρησης και παροχής συμβουλών, εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό διαφάνεια στην προσφορά και διάδοση των πληροφοριών υπέρ των ατόμων και των τοπικών οικονομικών παραγόντων.

Στις Βρυξέλλες, το μεγαλύτερο μέρος των πόρων του προγράμματος του Στόχου 3 χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη των μέτρων στήριξης και πλαισίωσης και των κέντρων προώθησης στην κοινωνική πρόνοια (κοινωνικές αποστολές).

Στόχος 4: στη Φλάνδρα, καταβλήθηκαν συμπληρωματικές προσπάθειες στον τομέα της κατάρτισης. Τα τομεακά ταμεία ανάθεσαν σε συμβούλους να εκτελέσουν εργασία προώθησης και προετοιμασίας φακέλων κατάρτισης σε επιχειρήσεις. Το 2000, τα σχέδια αυτά έλαβαν συγκεκριμένη μορφή μέσω προγραμμάτων κατάρτισης.

Το σύνολο των χρηματοδοτήσεων για τη γαλλόφωνη κοινότητα χρησιμοποιήθηκε σχεδόν εξ` ολοκλήρου μέχρι το τέλος του 2000, παρά τις αρχικές δυσκολίες. Το Παρατηρητήριο της Βαλλονίας για την Απασχόληση, η δημιουργία του οποίου ξεκίνησε στο πλαίσιο του Στόχου 4, παράγει μελέτες και έρευνες στους τομείς υπό αλλαγή / ανασυγκρότηση, στους νέους τομείς και στον τομέα των μη εμπορεύσιμων υπηρεσιών. Τα διάφορα μέτρα υπέρ των ΜΜΕ και των μικροεπιχειρήσεων συνεχίζονται, και ιδίως το έργο PLATO που συνδυάζει πρόγραμμα κατάρτισης σε θέματα διαχείρισης για τις ΜΜΕ με την αναδοχή τους από στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων, με στόχο την επανεκπαίδευση των διευθυντικών στελεχών των ΜΜΕ μέσω της ανταλλαγής εμπειριών και τεχνογνωσίας.

Περίοδος 2000-2006

Το ΕΕΠ του Στόχου 1 της περιφέρειας Hainaut (υπό καθεστώς μεταβατικής στήριξης) εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 15 Μαϊου 2000. Η συνδρομή των κοινοτικών Διαρθρωτικών Ταμείων ανέρχεται σε 645 εκατ. ευρώ.

Επελέγησαν οι ακόλουθες έξι προτεραιότητες:

* να εστιαστεί η οικονομική μεγέθυνση στην ανάπτυξη της παραγωγικής βάσης,

* να αναπτυχθεί και να αξιοποιηθεί το δυναμικό της περιφέρειας Hainaut στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής καινοτομίας,

* να αξιοποιηθεί η δυναμική της γεωργίας, της δασοκομίας, της υδατοκαλλιέργειας και του αγροτικού χώρου,

* να ενισχυθεί η ελκυστικότητα της περιοχής μέσω της ανάπλασης και της προβολής της εικόνας της,

* να προληφθεί η ανεργία και

* να αναπτυχθούν οι ικανότητες του εργατικού δυναμικού και να βελτιωθεί η επαγγελματική επανένταξη.

Ειδική ομάδα δράσης, που είναι υπεύθυνη να εξετάσει αν υπάρχει αντιστοιχία ανάμεσα στις προτεραιτότητες του ΕΕΠ και στα σχέδια που υπέβαλαν οι οικονομικοί φορείς, άρχισε τις εργασίες της και θα κοινοποιήσει, κατά τους πρώτους μήνες του 2001, το αποτέλεσμα αυτής της ανάλυσης στην κυβέρνηση της Βαλλονίας, η οποία θα επιλέξει τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν από τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

Τα σχέδια ΕΕΠ του Στόχου 2 για τη περιοχή Meuse-Vesdre (συνδρομή του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ ύψους 158 εκατ. ευρώ) και για την αγροτική περιοχή Dinant-Philippeville (συνδρομή του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ ύψους 58 εκατ. ευρώ) υποβλήθηκαν στην Επιτροπή και κρίθηκαν αποδεκτά τον Ιούλιο του 2000. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2000 πραγματοποιήθηκαν οι διαπραγματεύσεις γι αυτά τα δύο ΕΕΠ.

Παρομοίως, το ΕΕΠ του Στόχου 2 της περιοχής Βρυξελλών-Πρωτευούσης (συνδρομή του ΕΤΠΑ ύψους 43 εκατ. ευρώ) κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή και κρίθηκε αποδεκτό τον Μάϊο του 2000.

Η Φλάνδρα υπέβαλε τέσσερα προγράμματα για τον Στόχο 2, καθένα από τα οποία περιλαμβάνει και ένα σκέλος σταδιακής παύσης της ενίσχυσης: Λιμβούργο, Αμβέρσα, Δυτική Φλάνδρα και Ανατολική Φλάνδρα. Η συνολική χορήγηση γι αυτά τα προγράμματα (από τους πόρους του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ) ανέρχεται σε 148,2 εκατ. ευρώ για τις νέες περιοχές του Στόχου 2 και σε 38,2 εκατ. ευρώ για τις περιοχές που θα πάψουν να υπάγονται σε αυτό τον Στόχο. Τα προγράμματα επικεντρώνονται: στην ανάπτυξη του τουρισμού σε σχέση με τον αγροτοτουρισμό, στη βελτίωση της ελκυστικότητας των βιομηχανικών αστικών περιοχών για την εγκατάσταση επιχειρήσεων και ενδεχομένως νέων κατοίκων, την επαναχρησιμοποίηση των χώρων των παλαιών ορυχείων και τη λήψη μέτρων για τη βελτίωση των ικανοτήτων του τοπικού εργατικού δυναμικού. Οι διαπραγματεύσεις για τα τέσσερα προγράμματα τείνουν να ολοκληρωθούν και τα προγράμματα εκτιμάται ότι θα εγκριθούν κατά τον Απρίλιο-Μάϊο του 2001.

Η Επιτροπή ενέκρινε πέντε προγράμματα του Στόχου 3 στο Βέλγιο υπέρ της επαγγελματικής κατάρτισης και της απασχόλησης, για συνολικό ποσό 737 εκατ. ευρώ καθώς και πρόγραμμα για τη μεταβατική στήριξη της περιοχής του Hainaut το οποίο περιέχει σκέλος που χρηματοδοτείται από το ΕΚΤ με 192 εκατ. ευρώ.

ΕΕΠ του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Απασχόλησης και Εργασίας: 69,1 εκατ. ευρώ. Το μισό από αυτό το ποσό θα διατεθεί σε μέτρα επανένταξης στην αγορά εργασίας κοινωνικών ομάδων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση. Άλλα μέτρα αφορούν τη σταθεροποίηση της απασχόλησης και ενέργειες υπέρ της ισότητας των ανδρών και των γυναικών στην αγορά εργασίας.

ΕΕΠ Φλάνδρας: 376,2 εκατ. ευρώ. Η αγορά εργασίας της Φλάνδρας αντιμετωπίζει τα προβλήματα της έλλειψης ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, χαμηλού ποσοστού απασχόλησης των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων και υψηλού ποσοστού ανεργίας των νέων, των γυναικών και των μεταναστών.

ΕΕΠ Βαλλονίας / Βρυξελλών: 285,5 εκατ. ευρώ. Εξακολουθεί να δίνεται προτεραιότητα στην καταπολέμηση της ανεργίας, δεδομένου ότι ο κοινωνικός και επαγγελματικός αποκλεισμός πλήττει πολλούς άνδρες και πολλές γυναίκες.

ΕΕΠ Βρυξελλών-Πρωτευούσης: 23,7 εκατ. ευρώ. Αν και η περιφέρεια αυτή είναι η πρώτη πηγή απασχόλησης της χώρας, έχει το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας του Βελγίου. Τα εγκριθέντα μέτρα αποσκοπούν στην κοινωνική και επαγγελματική ένταξη των ατόμων που ζητούν εργασία.

ΕΕΠ γερμανόφωνης κοινότητας: 10,7 εκατ. ευρώ. Η ενίσχυση αποσκοπεί στη μείωση της μακροχρόνιας ανεργίας, στην ενθάρρυνση της ένταξης στην αγορά εργασίας ομάδων ατόμων που βρίσκονται σε δυσχερή θέση, στην προώθηση της κατάρτισης και της εκπαίδευσης, στην ανάπτυξη της ικανότητας προσαρμογής και του επιχειρηματικού πνεύματος και, τέλος, στην προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών.

ΕΕΠ Hainaut: 191,9 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό θα χρησιμοποιηθεί κατά κύριο λόγο στο πλαίσιο δύο μονοταμειακών αξόνων προτεραιότητας του ΕΚΤ: προληπτική προσέγγιση της αγοράς εργασίας και βελτίωση της επαγγελματικής επανένταξης και της κοινωνικής ένταξης.

ΧΜΠΑ εκτός του Στόχου 1: Το εγκριθέν πρόγραμμα προβλέπει τη χορήγηση ποσού 35,3 εκατ. ευρώ που προορίζεται για τον τομέα της μεταποίησης ιχθύων και την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου.

2.2.2 ΔΑΝΙΑ

Περίοδος 1994-1999

Τα προγράμματα του Στόχου 2 των περιοχών Lolland και Nordjylland 1997-99 βρίσκονται στο τελικό στάδιο εφαρμογής τους.

Οι επιδόσεις και των δύο προγραμμάτων ήταν ικανοποιητικές κατά την περίοδο 1997-99, τόσο σε όρους εκτέλεσης του προϋπολογισμού όσο και πρακτικής υλοποίησης. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι οι δημιουργηθείσες θέσεις απασχόλησης υπερέβησαν τους στόχους του προγράμματος. Επίσης, η ζήτηση για το πρόγραμμα αυτό ήταν μεγάλη και, κατά συνέπεια, αναλήφθηκε το σύνολο των διαθεσίμων πιστώσεων μέχρι το τέλος του 1999.

Στον τομέα της αλιείας, η εφαρμογή του προγράμματος κατά το 2000 συνεχίστηκε σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Η Επιτροπή πραγματοποίησε όλες τις πληρωμές για το πρόγραμμα, πλην της τελικής πληρωμής, η οποία θα καταβληθεί μετά το κλείσιμο του προγράμματος.

Περίοδος 2000-2006

Στις 9 Νοεμβρίου 2000, η Επιτροπή έλαβε την τελική απόφαση για το πρόγραμμα του Στόχου 2 της Δανίας για την περίοδο 2000-6. Το συνολικό κόστος του προγράμματος ανέρχεται σε 617 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 189 εκατ. ευρώ αποτελούν τη χρηματοδότηση της ΕΕ (από αυτά, ποσό 27 εκατ. ευρώ αφορά τις περιοχές που θα πάψουν να υπάγονται σε αυτό τον Στόχο).

Γενικά, η Επιτροπή έκρινε ότι η πρόταση του προγράμματος ήταν υψηλής ποιότητας. Εντούτοις, η Επιτροπή πρότεινε ορισμένες τροποποιήσεις όσον αφορά την ανάλυση-SWOT και το κεντρικό αντικείμενο της στρατηγικής. Οι αρχές της Δανίας συμφώνησαν με τις εν λόγω προσαρμογές και προέβησαν στις αντίστοιχες αναθεωρήσεις του προγράμματος.

Το πρόγραμμα αποσκοπεί στη δημιουργία των όρων αυτοτροφοδοτούμενης ανάπτυξης στις περιοχές της Δανίας που αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές δυσκολίες. Σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι το πρόγραμμα θα συμβάλει, με φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο, στη δημιουργία και διασφάλιση περισσότερων από 6.000 θέσεων εργασίας, στη μείωση των εισοδηματικών ανισοτήτων, στην αύξηση της ικανότητας καινοτομίας των νέων και υφισταμένων μικρών επιχειρήσεων και στην παροχή κατάρτισης σε χιλιάδες δικαιούχους, βελτιώνοντας το επίπεδο της εκπαίδευσής τους (ιδίως των γυναικών).

Το πρόγραμμα συνδυάζει δράσεις που χρηματοδοτούνται με κοινοτικούς πόρους κατά 71% από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και κατά 29% από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ).

Για την επίτευξη αυτών των στόχων επελέγησαν οι ακόλουθες τρεις προτεραιότητες: 1) Ανάπτυξη της περιφέρειας -με έμφαση στους όρους για την επίτευξη της ανάπτυξης (υποδομές, παροχή συμβουλών, μελέτες κλπ), 2) Ανάπτυξη επιχειρήσεων -κυρίως ανάπτυξη ΜΜΕ (επενδυτική στήριξη, παροχή συμβουλών, αναπτυξιακά σχέδια κλπ) και 3) Ανάπτυξη ικανοτήτων / ανθρώπινου δυναμικού (ειδικότερα, ανάπτυξη των ικανοτήτων των εργαζομένων σε επιχειρήσεις, ανάπτυξη στρατηγικής υποδομής και βελτιστοποίηση της χρησιμοποίησης των πόρων του ΕΚΤ). Επιπλέον, χορηγούνται χρηματοδοτήσεις για τεχνική βοήθεια (παρακολούθηση, αξιολόγηση, ενημερωτικές εκστρατείες, σεμινάρια κλπ).

Η πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης για τα προγράμματα του Στόχου 2 πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαρτίου 2001. Στη συνεδρίαση αυτή παρουσιάστηκε το συμπλήρωμα προγραμματισμού.

Στόχος 3: Το 2000, η Επιτροπή ενέκρινε πρόγραμμα για τη στήριξη της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και της απασχόλησης στη Δανία κατά την επόμενη επταετία, το οποίο θα χρηματοδοτήσει με ποσό 379 εκατ. ευρώ.

Το πρόγραμμα ορίζει πέντε προτεραιότητες, που αντιστοιχούν στους στόχους του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Απασχόληση του 1999:

* ενίσχυση ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας, με στόχο την πρόληψη της μακροχρόνιας ανεργίας και τη βελτίωση των διαρθρώσεων της αγοράς εργασίας.

* παροχή σε όλους ίσων ευκαιριών για την πρόσβαση στην αγορά εργασίας.

* ανάπτυξη ειδικών ικανοτήτων και κατάρτιση.

* ενθάρρυνση του επιχειρηματικού πνεύματος και της καινοτομίας.

* συμπληρωματικό ποσοστό 3% του προϋπολογισμού (12 εκατ. ευρώ) θα διατεθεί για τεχνική βοήθεια για τη διαχείριση, την εφαρμογή και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος της Δανίας ανέρχεται σε 758 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 285 εκατ. ευρώ θα χορηγηθούν από τον δημόσιο τομέα, τα 379 εκατ. ευρώ από την ΕΕ και ποσό 94 εκατ. ευρώ από άλλες πηγές.

Υπεύθυνη για τον καθημερινό συντονισμό, τη διαχείριση και την παρακολούθηση του ΕΕΠ είναι η Εθνική Αρχή Αγοράς Εργασίας στο εσωτερικό του Υπουργείου Εργασίας. Οι περιφερειακές επιτροπές του Κοινωνικού Ταμείου των κομητειών θα συμμετέχουν επίσης στην υλοποίηση των μέτρων και των έργων. Η επιτροπή παρακολούθησης θα αποτελείται από εκπροσώπους των αρμόδιων Υπουργείων, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ένωσης Συμβουλίων των Κομητειών, της Ένωσης Κοινοτικών Συμβουλίων, των κοινωνικών εταίρων και των ομάδων συμφερόντων.

Όσον αφορά το πρόγραμμα αλιείας, θα διατεθεί ποσό 205 εκατ. ευρώ από το ΧΜΠΑ. Οι βασικοί τομείς προτεραιότητας του προγράμματος είναι η μεταποίηση των προϊόντων, οι λιμενικές εγκαταστάσεις και ο εκσυγχρονισμός του στόλου για να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας και η επιλεκτικότητα των αλιευτικών εργαλείων.

2.2.3. ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Περίοδος 1994-1999

Μέχρι τα τέλη του 1999 πραγματοποιήθηκαν και οι τελευταίες αναλήψεις υποχρεώσεων για την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού 1994-1999. Η υλοποίηση των έργων που επελέγησαν τελευταία συνεχίστηκε καθόλη τη διάρκεια του 2000 και σχεδιάστηκε να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2001. Βάσει των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν για τα διάφορα προγράμματα, η Επιτροπή μπόρεσε να δεσμεύσει το σύνολο των διαθεσίμων κεφαλαίων, με εξαίρεση δύο προγράμματα (του Saarland για τον Στόχο 5β και της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τον Στόχο 5β). Ολοκληρώθηκαν οι αναλήψεις υποχρεώσεων για όλες τις κοινοτικές Πρωτοβουλίες.

Όσον αφορά τις πληρωμές του ΕΤΠΑ που καταβάλλονται από την Επιτροπή, τα προγράμματα του Στόχου 1 παρουσιάζουν τις καλύτερες επιδόσεις, εφόσον έχει ήδη καταβληθεί στη Γερμανία κατά μέσον όρο ποσοστό 93% του διαθέσιμου προϋπολογισμού του ΕΤΠΑ. Για ορισμένα προγράμματα του Στόχου 2 (της περιόδου 1997-1999) και για ορισμένα ειδικά προγράμματα κοινοτικής Πρωτοβουλίας, το ποσοστό των πληρωμών από την Επιτροπή είναι κατώτερο από το προβλεπόμενο. Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή κατά το 2001, εφόσον είναι το τελευταίο έτος πληρωμών.

Περίοδος 2000-2006

Στόχος 1: Οι διαπραγματεύσεις για το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ) συνεχίστηκαν το 2000. Δέκα χρόνια μετά την επανένωση της Γερμανίας, τα νέα ομόσπονδα κράτη εισέρχονται σε κρίσιμο στάδιο της διαρθρωτικής προσαρμογής τους, εφόσον η διαδικασία ανάκτησης του χαμένου εδάφους παρουσιάζει ουσιαστική στασιμότητα. Χορηγώντας ένα σημαντικό πακέτο ενισχύσεων στα νέα ομόσπονδα κράτη, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συμβάλει στην ανάπτυξη του διαθέσιμου δυναμικού, ώστε να ξεπεραστούν τα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα αυτών των περιφερειών. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση και οι κυβερνήσεις των ομόσπονδων κρατών θα εφαρμόσουν εννέα επιχειρησιακά προγράμματα (εκ των οποίων το ένα είναι το τελευταίο πρόγραμμα για το Ανατολικό Βερολίνο) που εντάσσονται στο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης για τα νέα ομόσπονδα κράτη και το Ανατολικό Βερολίνο:

Ένα περιφερειακό πολυταμειακό πρόγραμμα για κάθε κρατίδιο με συγχρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ και το ΕΓΤΠΕ-Π.

Τρία τομεακά μονοταμειακά προγράμματα για τη συνολική επιλέξιμη περιοχή: μέτρα υποδομών μεταφορών, η σημασία των οποίων υπερβαίνει το περιφερειακό επίπεδο (ΕΤΠΑ). ομοσπονδιακό αναπτυξιακό πρόγραμμα για την απασχόληση (ΕΚΤ). πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του τομέα της αλιείας (ΧΜΠΑ).

Η συνολική συνεισφορά της ΕΕ ανέρχεται σε 20,7 δις ευρώ. Μια σημαντική αλλαγή σε σύγκριση με το προηγούμενο ΚΠΣ είναι η μετατόπιση του κέντρου βάρους (σε σχετικούς όρους) από τις παραγωγικές επενδύσεις στις υποδομές (που καλύπτουν, εκτός από τις βασικές υποδομές, και τις υποδομές Ε&ΤΑ, εκπαίδευσης και τις αστικές υποδομές). Οι σημαντικότερες προτεραιότητες του ΚΠΣ είναι οι υποδομές (που λαμβάνουν το 27,7% της ενίσχυσης του ΕΚΤ) και το ανθρώπινο δυναμικό (27,1%) και ακολουθούν οι παραγωγικές επενδύσεις (19,3%), η γεωργία / αλιεία (17%), το περιβάλλον (7,2%) και η τεχνική βοήθεια (1,8%).

Το ΚΠΣ εκτιμάται ότι θα συμβάλει στη δημιουργία και τη διασφάλιση 370.000 νέων θέσεων εργασίας και 265.000 θέσεων προσωρινής απασχόλησης. Περίπου 1,35 εκατομμύρια άτομα θα λάβουν επαγγελματική κατάρτιση στο πλαίσιο χρηματοδοτούμενων από το ΕΚΤ προγραμμάτων. Ένας από τους βασικούς στόχους των μέτρων για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού είναι να μειωθεί ο αριθμός των μακροχρόνια ανέργων (που σήμερα ανέρχονται στο 31% περίπου του συνόλου των ανέργων).

Στους τομείς της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης, δίνεται προτεραιότητα σε επενδύσεις και σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις, στα μέτρα δασοκομίας, στην ανακατανομή αγροτεμαχίων και στην ανάπλαση και ανάπτυξη χωριών και την προστασία και διατήρηση της αγροτικής κληρονομιάς. Τα προγράμματα δίνουν λιγότερη βαρύτητα στη βοήθεια για πρόωρη συνταξιοδότηση και στη χρηματοοικονομική τεχνική.

Το πρόγραμμα για την αλιεία εστιάζεται κατά κύριο λόγο στις επενδύσεις σε αλιευτικούς λιμένες.

Στο πλαίσιο του εγκριθέντος ΚΠΣ, συνεχίστηκαν οι διαπραγματεύσεις για τα διάφορα επιχειρησιακά προγράμματα, οι οποίες ολοκληρώθηκαν πριν από το τέλος του 2000 για όλα, εκτός από δύο προγράμματα. Οι διαπραγματεύσεις για το ΕΠ υποδομών μεταφορών ολοκληρώθηκαν και για το ΕΠ ανθρώπινου δυναμικού είχαν σχεδόν ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του έτους. Τα προγράμματα αυτά εγκρίθηκαν στις αρχές του 2001.

Το 2000 πραγματοποιήθηκαν ήδη οι πρώτες συνεδριάσεις των επιτροπών παρακολούθησης των νέων προγραμμάτων, στις οποίες συζητήθηκαν οι κανόνες εντολής και τα σχέδια συμπληρωματικού προγραμματισμού. Μέχρι το τέλος του έτους κρίθηκε αναγκαίο να γίνει η πρώτη τροποποίηση του ΚΠΣ, για να εξασφαλιστεί η πλήρης συνοχή ανάμεσα στο σχέδιο χρηματοδότησης του ΚΠΣ και στα σχέδια χρηματοδότησης των εννέα προγραμμάτων του.

Στόχος 2: Για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, η Γερμανία δικαιούται ποσό 3.096 εκατ. ευρώ για τον Στόχο 2 και 530 εκατ. ευρώ για τις περιοχές που λαμβάνουν μεταβατική υποστήριξη (είναι επιλέξιμες μέχρι το τέλος του 2005).

Η Επιτροπή έλαβε, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000, έντεκα προτάσεις προγραμμάτων του Στόχου 2. Οκτώ από τα προγράμματα αυτά υποβλήθηκαν πριν από τις 30 Απριλίου 2000 και έγιναν αποδεκτά από την Επιτροπή για διαπραγματεύσεις: οι δαπάνες για τα προγράμματα αυτά είναι, συνεπώς, επιλέξιμες από την 1η Ιανουαρίου 2000. Τα σχέδια προγραμμάτων για το Baden-Wόrttemberg, το Αμβούργο και το Βερολίνο ή δεν ελήφθησαν πριν από τις 30 Απριλίου ή δεν κρίθηκαν πλήρη: κατά συνέπεια, ως ημερομηνία έναρξης της επιλεξιμότητας των δαπανών για τα προγράμματα αυτά καθορίζεται η ημερομηνία παραλαβής των τελευταίων απαιτούμενων στοιχείων για το πλήρες έγγραφο.

Η Επιτροπή ενέκρινε κατ` αρχήν έξι προγράμματα στις αρχές του 2001 και η ανάληψη υποχρέωσης από τον προϋπολογισμό του 2000 μπορούσε να μεταφερθεί για τα προγράμματα αυτά στο 2001. Οι διαπργματεύσεις για τα άλλα πέντε προγράμματα (Έσσης, Αμβούργου, Σλέσβιχ-Χολστάϊν, Δυτικού Βερολίνου, Βαυαρίας) συνεχίστηκαν στις αρχές του 2001. γι αυτά τα πέντε προγράμματα, ο προϋπολογισμός του έτους 2000 χρειάστηκε να διαχωριστεί και να μεταφερθεί σε άλλα οικονομικά έτη.

Οι συζητήσεις ανάμεσα στην Επιτροπή και τις γερμανικές αρχές για τα προγράμματα του Στόχου 2 εστιάστηκαν στα εξής στοιχεία (εκτός από τα θέματα που είχαν ήδη αναφερθεί για τον Στόχο 1):

* στην ένταξη πολυταμειακών προτεραιοτήτων στα προγράμματα στα οποία μέτρα του ΕΚΤ και του ΕΤΠΑ εντάσσονται στην ίδια προτεραιότητα και όταν το χρηματοδοτούμενο από το ΕΚΤ μέτρο ανταποκρίνεται στη στρατηγική του Στόχου 2 (σε αντίθεση με τα ευρύτερα μέτρα οριζόντιου χαρακτήρα στο πλαίσιο του Στόχου 3).

* στην αρχή της εταιρικής σχέσης: ρόλος των διαφόρων εταίρων πριν και μετά την έγκριση των προγραμμάτων.

* στη θέσπιση νέων χρηματοδοτικών μέσων στα προγράμματα.

* στην επικέντρωση σε προτεραιότητες επιχειρηματικής ανάπτυξης των ΜΜΕ.

* στη διαφοροποίηση των στρατηγικών ανάμεσα στις περιοχές του Στόχου 2 και στις περιοχές που θα πάψουν να υπάγονται σε αυτό τον Στόχο, στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος.

* στη διαφοροποίηση των στρατηγικών για τα ομόσπονδα κράτη τα οποία καλύπτουν πόλεις (Αμβούργο, Βρέμη), για τα ομόσπονδα κράτη που αποτελούνται σε μεγάλο βαθμό από αστικές περιοχές οι οποίες καλύπτονται από τον Στόχο 2 και για τα ομόσπονδα κράτη που αποτελούνται σε μεγάλο βαθμό από αγροτικές περιοχές που καλύπτονται από τον Στόχο 2: έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση σε αστικές προβληματικές περιοχές.

Οι γερμανικές αρχές είχαν υποβάλει ένα ενιαίο έγγραφο προγραμματισμού (ΕΕΠ) για τον Στόχο 3, το οποίο περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των έντεκα ομόσπονδων κρατών που υπάγονται σε αυτό τον Στόχο. Οι διαπραγματεύσεις που είχαν ήδη αρχίσει κατά τα τέλη του 1999 συνεχίστηκαν μέχρι το καλοκαίρι του 2000 και εστιάζονταν στα ακόλουθα σημεία:

* ενίσχυση της προληπτικής προσέγγισης κατά της μακροχρόνιας ανεργίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο και σε επίπεδο ομόσπονδων κρατών.

* ανάπτυξη των επαγγελματικών ικανοτήτων των μεγαλύτερων σε ηλικία εργατών.

* ενίσχυση των υπηρεσιών.

* μείωση του κινδύνου εγκατάλειψης της σχολικής φοίτησης.

* βελτίωση του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης.

Λόγω της σημασίας του όσον αφορά την ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση, το πρώτο θέμα (ενίσχυση της προληπτικής προσέγγισης) κυριάρχησε κατά τις διαπραγματεύσεις. Σε αυτές η Επιτροπή αναγνώρισε τις προσπάθειες τις οποίες κατέβαλε η Γερμανία στο πλαίσιο της πολιτικής της για την αγορά εργασίας για να ενισχύσει τον προληπτικό χαρακτήρα της, ενώ η ομοσπονδιακή κυβέρνηση και οι αρχές των ομόσπονδων κρατών ανέλαβαν τη δέσμευση να αυξήσουν το ποσοστό των χρηματοδοτούμενων από το ΕΚΤ μέτρων που αφορούν τη βραχυχρόνια ανεργία κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος.

Η βελτίωση του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης ήταν ένα άλλο σημαντικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων. Πράγματι, αποφασίστηκε να συλλεγεί, κατά τη διαδικασία παρακολούθησης, ένα «ελάχιστο κοινό» σύνολο δεδομένων για τα αποτελέσματα. Σημαντικότερη είναι η συμφωνία για τη συλλογή δεδομένων για κάθε δικαιούχο χωριστά, για κάθε επιχείρηση και κάθε εκπαιδευτή (Stammblattverfahren). Ο συντοντισμός των εργασιών παρακολούθησης και αξιολόγησης θα πραγματοποιείται από πρότυπη ομάδα στην οποία συμμετέχουν αντιπρόσωποι της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, των ομόσπονδων κρατών και των υπηρεσιών της Επιτροπής, αλλά και αντιπρόσωποι των υπευθύνων για τον Στόχο 1 δημόσιων διοικήσεων.

Το ενιαίο έγγραφο προγραμματισμού εγκρίθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2000. Η συνδρομή του ΕΚΤ ανέρχεται σε 4,756 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων το 95% διατίθεται για τη χρηματοδότηση των πέντε τομέων πολιτικής που ορίζονται από τον κανονισμό του ΕΚΤ. Επιπλέον, ποσοστό 1% διατίθεται σε έργα μικρής κλίμακας για τη βελτίωση της απασχολησιμότητας και την τοπική κοινωνική ανάπτυξη, ενώ ποσοστό 4% διατίθεται για μέτρα τεχνικής βοήθειας. Το ΕΕΠ περιγράφει επίσης τον τρόπο με τον οποίο τα θέματα οριζόντιου χαρακτήρα -τοπικές πρωτοβουλίες για την απασχόληση, κοινωνία της πληροφορίας και προγραμματισμός για την ισότητα των δύο φύλων- έχουν ληφθεί υπόψη κατά τη χάραξη της στρατηγικής και την επιλογή προτεραιοτήτων του Στόχου 3.

Τα μέτρα για την αλιεία εκτός του Στόχου 1 (111,1 εκατ. ευρώ) εστιάζονται στους τομείς της μεταποίησης και διάθεσης των ιχθύων στην αγορά και στην ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου.

2.2.4. ΕΛΛΑΔΑ

Το 2000 χαρακτηρίζεται βασικά ως περίοδος διαπραγματεύσεων, τόσο για το ελληνικό ΚΠΣ της περιόδου 2000-2006 όσο και για τα 24 επιχειρησιακά προγράμματα που περιέχει: 11 επιχειρησιακά προγράμματα για ειδικούς τομείς σε εθνικό επίπεδο και 13 περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα, δηλαδή ένα για κάθε περιφέρεια της χώρας.

Μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή ενέκρινε το ΚΠΣ το Νοέμβριο του 2000. Το ΚΠΣ προβλέπει συνολική αναπτυξιακή στρατηγική για τη χρησιμοποίηση των ενισχύσεων του Διαρθρωτικών Ταμείων ύψους 22,71 δις ευρώ (και 3,32 δις ευρώ ενισχύσεων του Ταμείου Συνοχής). Το συνολικό επενδυτικό σχέδιο, λαμβανομένης υπόψη της εθνικής χρηματοδοτικής συνεισφοράς του κράτους μέλους και της συνεισφοράς του ιδιωτικού τομέα, υπερβαίνει τα 50 δις ευρώ.

Οι βασικοί άξονες της αναπτυξιακής στρατηγικής του ΚΠΣ της περιοδου 2000-2006 για την Ελλάδα είναι οι ακόλουθοι:

* βελτίωση του επιπέδου των ικανοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού (αντιπροσωπεύει περίπου το 10% της συνολικής επένδυσης του ΚΠΣ)

* συνέχιση των προσπαθειών για την ολοκλήρωση των βασικών υποδομών μεταφορών (περίπου 27%)

* αύξηση της ανταγωνιστικότητας του παραγωγικού τομέα (περίπου 18%)

* ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και της γεωργίας (περίπου 8,5%)

* βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της υπαίθρου (περίπου 4%)

* πρόσβαση και χρησιμοποίηση της τεχνολογίας της κοινωνίας της πληροφορίας (περίπου 4%)

* μέτρα για την προώθηση της ισόρροπης ανάπτυξης των περιφερειών της χώρας (26%).

Τόσο η Επιτροπή όσο και οι ελληνικές αρχές έχουν πλήρη επίγνωση ότι το παρόν φιλόδοξο ΚΠΣ αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη διαχειριστική ικανότητα των εκτελεστικών οργανισμών. Ο κανονισμός των Διαρθρωτικών Ταμείων απαιτεί από την Ελλάδα να δημιουργήσει νέες διαχειριστικές δομές για τη διαχείριση του ΚΠΣ και των επιχειρησιακών προγραμμάτων του. Η επιτυχία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αποτελεσματικότητά τους και, ειδικότερα, από την ποιότητα της εκτέλεσης των έργων και τις διαδικασίες επιλογής.

Στις 31 Οκτωβρίου 2000, το ελληνικό κοινοβούλιο ψήφισε νόμο για την οργάνωση της διαχείρισης του ΚΠΣ. Ο νόμος αυτός αποτελεί σημαντικό βήμα προς τα εμπρός και δημιουργεί νέο νομοθετικό πλαίσιο που είναι αναγκαίο για μια αποτελεσματική και διαφανή διαχείριση του ΚΠΣ και των επιχειρησιακών του προγραμμάτων.

Όσον αφορά τα επιχειρησιακά προγράμματα, οι διαπραγματεύσεις σημείωσαν σημαντική πρόοδο μέχρι το τέλος του 2000. Τα περισσότερα επιχειρησιακά προγράμματα εγκρίθηκαν κατά το πρώτο τρίμηνο του 2001 και ένας μικρότερος αριθμός προγραμμάτων τον Απρίλιο του 2001. Ταυτόχρονα, οι ελληνικές αρχές όφειλαν να έχουν σημειώσει ουσιαστική πρόοδο όσον αφορά τη σύσταση και τη λειτουργία των νέων διαχειριστικών αρχών και δομών, βάσει των διαδικασιών οι οποίες προβλέπονται από τον προαναφερθέντα νέο νόμο. Το νέο Σύστημα Πληροφοριών Διαχείρισης που καλύπτει όλα τα έργα και τις δράσεις του ΚΠΣ και του Ταμείου Συνοχής έπρεπε να έχει τεθεί μέχρι τότε σε λειτουργία. Με τον τρόπο αυτό, η εφαρμογή του ΚΠΣ στην Ελλάδα θα αρχίσει σε υγιή βάση και με όρους που θα αποτελούν την καλύτερη δυνατή εγγύηση για την επιτυχία αυτής της τεράστιας επενδυτικής και αναπτυξιακής προσπάθειας.

Τα μέτρα του ΕΚΤ εστιάζονται ειδικά σε δύο επιχειρησιακά προγράμματα («προώθηση της απασχόλησης και συνεχής κατάρτιση» και «εκπαίδευση και αρχική επαγγελματική κατάρτιση»). Οι βασικοί στόχοι αυτών των μέτρων είναι: η πρόληψη της μακροχρόνιας ανεργίας μέσω ενεργητικών, προληπτικών και εξατομικευμένων παρεμβάσεων. η προώθηση ίσων ευκαιριών για την πρόσβαση όλων στην αγορά εργασίας. η προώθηση και βελτίωση της επαγγελματικής κατάρτισης και της εκπαίδευσης. η προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος και της ικανότητας προσαρμογής και της αποδοτικότητας του εργατικού δυναμικού. η βελτίωση της δυνατότητας πρόσβασης των γυναικών στην αγορά εργασίας.

Στους τομείς της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης, η παρέμβαση του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμού αφορά τη συγχρηματοδότηση των αξόνων γεωργίας και περιφερειακής ανάπτυξης με συνολικό ποσό 2.260,3 εκατ. ευρώ για το σύνολο της περιόδου 2000-2006.

Το Τμήμα Προσανατολισμού του ΕΓΤΠΕ χρηματοδοτεί αποκλειστικά την υλοποίηση του άξονα για τη γεωργία με ποσό 1.233,4 εκατ. ευρώ. Παρεμβαίνει επίσης, από κοινού με τα άλλα Ταμεία, για την υλοποίηση του άξονα περιφερειακής ανάπτυξης με ποσό 1.026,9 εκατ. ευρώ. Τα βασικά μέτρα έχουν στόχο:

* Τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας, μέσω ολοκληρωμένων παρεμβάσεων στο επίπεδο των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, παρεμβάσεων στο επίπεδο της μεταποίησης, της τυποποίησης και διάθεσης των γεωργικών και δασικών προϊόντων στην αγορά και παρεμβάσεων στο επίπεδο των γεωργικών προϊόντων.

* Την αειφόρο και ολοκληρωμένη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και την αποκατάσταση της κοινωνικής ισορροπίας, τη βελτίωση των μηχανισμών στήριξης της πληροφόρησης - ευαισθητοποίησης του αγροτικού πληθυσμού και των ολοκληρωμένων αναπτυξιακών σχεδίων των αγροτικών περιοχών.

* Τη διατήρηση του περιβάλλοντος και της κοινωνικής συνοχής μέσω της ανάπτυξης και της προστασίας των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος.

Κατά τη διάρκεια του 2000, δεν αναλήφθηκε καμία από τις προβλεπόμενες δαπάνες.

Οι κατευθυντήριες γραμμές του προγράμματος για την αλιεία (χρηματοδοτείται από το ΧΜΠΑ με 211,1 εκατ. ευρώ) είναι παρόμοιες με αυτές του προηγούμενου προγράμματος, με εξαίρεση το ότι δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων της αλιείας και των συνθηκών εργασίας καθώς και στην καταπολέμηση της περιβαλλοντικής ρύπανσης.

2.2.5. ΙΣΠΑΝΙΑ

Περίοδος 1994-1999

Στόχος 1: Όσον αφορά τα προγράμματα της περιόδου 1994-99, έχουν αναληφθεί όλοι οι διαθέσιμοι πόροι και οι εκκρεμότητες για το κλείσιμο των προγραμμάτων αφορούν αποκλειστικά τις πληρωμές. Η Επιτροπή έχει ήδη στη διάθεσή της έναν πρώτο απολογισμό της δράσης του ΕΤΠΑ γι αυτή την περίοδο, ο οποίος καταρτίστηκε από ανεξάρτητο αξιολογητή μετά από αίτημα των ισπανικών αρχών.

Η έκθεση κάνει έναν σαφώς θετικό συνολικό απολογισμό καταδεικνύοντας τα αποτελέσματα και τη συνοχή τους με τις αρχικές ανάγκες, την αποτελεσματικότητα σε σχέση με τους προβλεφθέντες στόχους, το επίπεδο επάρκειας στη χρησιμοποίηση των πόρων και την τήρηση των κοινοτικών πολιτικών και αρχών.

Παρά τα ανωτέρω, ο απολογισμός επισημαίνει αρκετές αδυναμίες που αφορούν κυρίως την περιπλοκότητα του συστήματος, τον συντονισμό ανάμεσα στους διαφόρους οργανισμούς, τον υπερβολικά κλασικό χαρακτήρα των παρεμβάσεων, τους εξαιρετικά περιορισμένους πόρους που διατίθενται για επενδύσεις των επιχειρήσεων σε άϋλα στοιχεία και την έλλειψη ευαισθησίας των διαχειριστών ως προς την αρχή της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Κατά τη διαπραγμάτευση του τρέχοντος ΚΠΣ ελήφθησαν υπόψη όλα αυτά τα στοιχεία.

Στόχος 2: Όσον αφορά τα προγράμματα της περιόδου 1997-99, οι αποφάσεις αναπρογραμματισμού υπεγράφησαν τον Μάϊο (ΕΠ Βαλεαρίδων, Λα Ριόχας και Ναβάρρας), τον Ιούνιο (ΕΠ Αραγωνίας) και τον Οκτώβριο (ΕΠ Χώρας των Βάσκων). οι δύο αποφάσεις που παρέμεναν σε εκκρεμότητα υπεγράφησαν το 2001 (ΕΠ Καταλωνίας και Μαδρίτης).

Στον τομέα των πληρωμών, οι πληρωμές που πραγματοποίησε το ΕΤΠΑ μέχρι το τέλος του 2000 για τις επτά επιλέξιμες παρεμβάσεις κυμαίνονται από 50% για τη Χώρα των Βάσκων έως 84% για την Αραγωνία.

Όσον αφορά τα προγράμματα της περιόδου 1994-96, μετά την τελική διατύπωση των εκθέσεων κλεισίματος για τις παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ, μέχρι το τέλος του 2000 ολοκληρώθηκαν όλες οι πληρωμές, με εξαίρεση την πληρωμή του ΕΠ Μαδρίτης (η τελική πληρωμή πραγματοποιήθηκε το 2001). Η απορρόφηση των διαθεσίμων κοινοτικών πιστώσεων ήταν πλήρης σε τέσσερις περιπτώσεις (Αραγωνία, Καταλωνία, Ναβάρρα και Χώρα των Βάσκων) και σχεδόν πλήρης σε δυο περιπτώσεις (Βαλεαρίδες και La Rioja).

Περίοδος 2000-2006

Στόχος 1: Το ισπανικό ΚΠΣ της περιόδου 2000-2006 εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 19 Οκτωβρίου 2000 και προβλέπει, σε τρέχουσες τιμές και εκτός του αποθεματικού επίδοσης, τη χορήγηση κοινοτικών πιστώσεων ύψους 39,548 δις ευρώ, ή το 28% περίπου των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων που διατίθενται για τον Στόχο 1, ενώ η συνολική επένδυση θα ανέλθει σε 84,754 δις ευρώ. Χρηματοδοτούμενο από τα τέσσερα Διαρθρωτικά Ταμεία της Ένωσης (ΕΤΠΑ 61,2% του συνόλου, ΕΚΤ 22,4%, ΕΓΤΠΕ 12,6% και ΧΜΠΑ 3,8%), το ΚΠΣ είναι το σημαντικότερο χρηματοδοτικό μέσο διαρθρωτικών ενισχύσεων για την περίοδο 2000-2006. Οι ισπανικές περιφέρειες που καλύπτονται από αυτό τον Στόχο είναι οι ίδιες με αυτές της προηγούμενης περιόδου (Ανδαλουσία, Αστούρια, Κανάριες νήσοι, Κανταβρία, Καστίλλη-Λεόν, Καστίλλη-Λα Μάντσα, Εστρεμαδούρα, Γαλικία, Μουρθία, Βαλένθια, Θέουτα και Μελίλλα). πρέπει, ωστόσο, να επισημάνουμε ότι η αυτόνομη κοινότητα της Κανταβρίας είναι επιλέξιμη για τον Στόχο 1 υπό καθεστώς μεταβατικής στήριξης.

Οι προτεραιότητες του προγράμματος είναι οι ακόλουθες: βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και ανάπτυξη του παραγωγικού ιστού. καινοτομία, Ε&ΤΑ, κοινωνία της πληροφορίας. περιβάλλον, φυσικοί πόροι και υδατικοί πόροι, ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, της απασχόλησης και της ισότητας των ευκαιριών. τοπική και αστική ανάπτυξη. δίκτυα μεταφορών και ενέργειας. γεωργία και αγροτική ανάπτυξη. διαρθρώσεις αλιείας και υδατοκαλλιέργεια.

Σε σχέση με το προηγούνενο ΚΠΣ, μπορούμε να επισημάνουμε τις ακόλουθες σημαντικότερες καινοτομίες:

* Ενίσχυση της αρχής της εταιρικής σχέσης, τόσο σε θέματα προγραμματισμού όσο και διαχείρισης των κεφαλαίων. Αυτό εκφράζεται, στα περιφερειακά ΕΠ, με τη συγκεκριμενοποίηση της έννοιας της συνυπευθυνότηατς ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση και τις περιφερειακές διοικήσεις για την άσκηση των διαχειριστικών καθηκόντων και, στο επίπεδο των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων, μέσω της συμμετοχής τους, για πρώτη φορά, στην υλοποίηση των παρεμβάσεων των Ταμείων στην Ισπανία και στις συνεδριάσεις της επιτροπής πραακολούθησης τόσο του ΚΠΣ όσο και των διαφόρων ΕΠ.

* Η συντονισμένη δράση των διαφόρων Ταμείων (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ΕΓΤΠΕ) σε περιφερειακό επίπεδο στο πλαίσιο των «Ολοκληρωμένων Επιχειρησιακών Προγραμμάτων», η οποία συμβάλλει, εκτός από τον πραγματικό συντονισμό τους, και στην αποτελεσματικότητα και την ευελιξία στην πράξη.

* Ως επακόλουθο του προηγούμενου στοιχείου, το τρέχον ΚΠΣ διακρίνεται από σημαντική μείωση των μορφών παρέμβασης (23 έναντι 73 της προηγούμενης περιόδου). Αυτό δεν επιφέρει μόνον απλούστευση των μέσων διαχείρισης, αλλά και καλύτερη συγκέντρωση των πόρων, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε τομεακό επίπεδο.

* Τέλος, στο επίπεδο των βασικών τομεακών ισορροπιών, τροποποιήθηκαν οι αναπτυξιακές επιλογές με προτεραιότητα στις δράσεις που αφορούν την κοινωνία της γνώσης και το περιβάλλον, κυρίως σε βάρος των δικτύων μεταφορών και ενέργειας.

Η εκ των προτέρων αξιολόγηση του ΚΠΣ προβλέπει συμπληρωματική ετήσια μέση αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,34%, γεγονός που εκτιμάται ότι, μέχρι το τέλος της περιόδου, το ΑΕΠ των επιλέξιμων ισπανικών περιφερειών θα είναι κατά 2,4% υψηλότερο από αυτό που θα αναμενόταν χωρίς το ΚΠΣ. Σύμφωνα με το ίδιο μοντέλο πρόβλεψης, εκτιμάται ότι το ΚΠΣ θα συμβάλει στη δημιουργία ή τη διατήρηση κατά μέσο όρο 219.000 θέσεων απασχόλησης ετησίως κατά την περίοδο 2000-2006.

Το ΚΠΣ υλοποιείται μέσω 23 επιχειρησιακών προγραμμάτων. Δώδεκα από αυτά είναι περιφερειακά προγράμματα που καλύπτουν κάθε μία από τις περιφέρειες του Στόχου 1, ενώ τα υπόλοιπα έντεκα προγράμματα έχουν πολυπεριφερειακό χαρακτήρα. Η Επιτροπή ενέκρινε στις 29.12.2000 τα ΕΠ Ανδαλουσίας, Εστρεμαδούρας, Μουρθίας, Θέουτας και Μελίλλας. Για τεχνικούς λόγους δεν στάθηκε δυνατό να εγκριθούν την ίδια ημερομηνία τα υπόλοιπα προγράμματα για τα οποία είχαν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις. Τα προγράμματα αυτά εγκρίθηκαν το πρώτο τρίμηνο του 2001, με εξαίρεση το πρόγραμμα της κοινωνίας της πληροφορίας, το οποίο υποβλήθηκε από τις ισπανικές αρχές μετά τα άλλα προγράμματα.

Στόχος 2: Οι ισπανικές αρχές επέλεξαν και πάλι το πρότυπο ενός ΚΠΣ που υλοποιείται μέσω 7 ΕΠ για τις επτά περιφέρειες που καλύπτονται από τον Στόχο 2. Η Επιτροπή ενέκρινε στις 29.12.2000 το σύνολο αυτών των προγραμμάτων, με εξαίρεση το πρόγραμμα της Μαδρίτης.

Η προβλεπόμενη κοινοτική συνδρομή για τις επιλέξιμες περιοχές ανέρχεται σε 2.649 εκατ. ευρώ. Η χορήγηση αυτή αντιπροσωπεύει το 12,93% της συνολικής ενίσχυσης που χορηγεί η Ένωση για τις επιλέξιμες περιοχές του Στόχου 2, ποσοστό ταυτόσημο με τον ισπανικό πληθυσμό που είναι επιλέξιμος σε σχέση με τον συνολικό κοινοτικό πληθυσμό. Η κατανομή αυτού του ποσού στα 7 ΕΠ είναι ανάλογη με τον πληθυσμό που καλύπτεται σε κάθε περιφέρεια σε σχέση με τον συνολικό ισπανικό πληθυσμό.

Η προβλεπόμενη κοινοτική συνδρομή για τις περιοχές υπό καθεστώς μεταβατικής υποστήριξης ανέρχεται σε 99 εκατ. ευρώ.

Τα 7 ΕΠ συναρθρώνονται γύρω από πέντε άξονες προτεραιότητας των παρεμβάσεων και από έναν έκτο άξονα που αφορά τις ενέργειες τεχνικής βοήθειας: βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης και ανάπτυξη του παραγωγικού ιστού. περιβάλλον, φυσικός χώρος και υδατικοί πόροι. κοινωνία της γνώσης (καινοτομία, Ε&ΤΑ, κοινωνία της πληροφορίας). ανάπτυξη των δικτύων συγκοινωνιών και ενέργειας. τοπική και αστική ανάπτυξη. τεχνική βοήθεια.

Οι δράσεις που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ στα πλαίσια έξι παρεμβάσεων αφορούν το 5% της συνολικής συγχρηματοδότησης των Ταμείων για πέντε ΕΠ και το 7% για τη Μαδρίτη. Οι δράσεις αυτές υπάγονται στην αρμοδιότητα της κεντρικής διοίκησης. Το ποσοστό της χρηματοδότησης του ΕΚΤ υπερβαίνει το 21% στο ΕΠ Καταλωνίας. Οι προτεραιότητες δράσης του ΕΚΤ είναι τρεις: ενδυνάμωση της επιχειρηματικής ικανότητας. ενίσχυση της σταθερότητας και της ικανότητας προσαρμογής στην απασχόληση. στήριξη των τοπικών πρωτοβουλιών για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2000, η Επιτροπή ενέκρινε το ΚΠΣ του Στόχου 3 για την Ισπανία. Το ΚΠΣ υλοποιείται μέσω 12 επιχειρησιακών προγραμμάτων, 8 από τα οποία εγκρίθηκαν στις 9 Νοεμβρίου 2000. Τα 7 από αυτά τα προγράμματα είναι περιφερειακά (ένα ανά αυτόνομη κοινότητα) και θα υλοποιηθούν από τις αρμόδιες περιφερειακές κυβερνήσεις (Αραγωνίας, Βαλεαρίδων, Καταλωνίας, Μαδρίτης, Ναβάρρας, Χώρας των Βάσκων και Λα Ριόχας). Τα υπόλοιπα 5 προγράμματα έχουν θεματικό και πολυπεριφερειακό χαρακτήρα και στόχος τους είναι η προώθηση της απασχόλησης, τα συστήματα επαγγελματικής κατάρτισης, το επιχειρηματικό πνεύμα και η δια βίου μαθητεία, η κοινωνική ένταξη και η τεχνική βοήθεια.

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο συνεισφέρει στη χρηματοδότηση του Στόχου 3 με ποσό 2.221,8 εκατ. ευρώ. Τα σημαντικότερα από χρηματοδοτική άπιοψη ΕΠ είναι δύο πολυπεριφερειακά προγράμματα: «Προώθηση της απασχόλησης» (36,2%) και «Επιχειρηματική πρωτοβουλία και διαρκής κατάρτιση» (20,4%).

Οι προτεραιότητες του Στόχου 3 αφορούν τους ακόλουθους τομείς: ένταξη των ανέργων στην αγορά εργασίας. ενίσχυση των επιχειρηματικών ικανοτήτων, προώθηση της μη μισθωτής απασχόλησης και της δημιουργίας μικρομεσαίων επιχειρήσεων. προώθηση της ικανότητας προσαρμογής όλων των εργαζομένων και της σταθερότητας της απασχόλησης για τα άτομα που απειλούνται περισσότερο με απώλεια της εργασίας τους. βελτίωση της επαγγελματικής κατάρτισης. αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού στον τομέα της έρευνας, της επιστήμης και της τεχνολογίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της μεταφοράς αποτελεσμάτων στη βιομηχανία. ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας. ένταξη στην αγορά εργασίας των ομάδων που βρίσκονται στην πλέον δυσχερή θέση. προώθηση της τοπικής οικονομίας.

Τα μέτρα που αφορούν την αλιεία εκτός του Στόχου 1 λαμβάνουν χρηματοδότηση του ΧΜΠΑ ύψους 207,5 εκατ. ευρώ. Οι προβλεπόμενες επενδύσεις αφορούν κατά προτεραιότητα τη μεταποίηση και διάθεση στην αγορά των προϊόντων της αλιείας και την αναδιάρθρωση και ανανεώση του αλιευτικού στόλου.

2.2.6. ΓΑΛΛΙΑ

Περίοδος 1994-1999

Στόχος 2: Η Επιτροπή πραγματοποίησε το κλείσιμο 12 από τα 19 ΕΕΠ της περιόδου προγραμματισμού 1994-1996. Όσον αφορά τα ΕΕΠ της περιόδου 1997-1999, η υποβολή των αιτήσεων για την καταβολή των υπολοίπων θα πραγματοποιηθεί στις 30 Ιουνίου 2001.

Περίοδος 2000-2006

Όσον αφορά τον Στόχο 1 και τη μεταβατική υποστήριξη του Στόχου 1, η Επιτροπή ενέκρινε τα 6 ΕΕΠ κατά το διάστημα από Οκτώβριο μέχρι Δεκέμβριο του 2000. Οι δικαιούχες περιφέρειες είναι τα τέσσερα υπερπόντια εδάφη (Μαρτινίκα, Γουαδελούπη, Γουιάνα, Ρεϋνιόν), που υπάγονται πλήρως στον Στόχο 1, καθώς και δύο μητροπολιτικές περιφέρειες που είναι επιλέξιμες για μεταβατική στήριξη: η Κορσική και τμήμα της περιφέρειας Nord-Pas-de-Calais (διοικητικό διαμέρισμα Douai, Avesnes και Valenciennes). Το συνολικό ποσό της παρέμβασης των Διαρθρωτικών Ταμείων για αυτά τα 6 προγράμματα ανέρχεται περίπου σε 4 δις ευρώ.

Στο σύνολό τους, αυτά τα ΕΕΠ θα συμβάλουν κυρίως: στη δημιουργία περισσότερων από 55.000 θέσεων απασχόλησης σε καθαρή βάση. στην άμεση ενίσχυση περίπου 10.000 ΜΜΕ. στη χρηματοδότηση περισσότερων από 560.000 ατομικών ενεργειών κατάρτισης.

Στον γεωργικό τομέα, τα βασικά μέτρα αφορούν τον εκσυγχρονισμό και τη διαφοροποίηση της γεωργικής δραστηριότητας. Στα υπερπόντια διαμερίσματα, δίνεται έμφαση στην ενίσχυση των γεωργικών τομέων για τους οποίους υπάρχει κοινή οργάνωση αγοράς (μπανάνα και κλάδος ζαχαροκάλαμου-ζάχαρης-ρουμιού).

Στον τομέα της αλιείας, οι προτεραιότητες στα ΥΔ εστιάζονται στη βελτίωση των λιμενικών εγκαταστάσεων, την καλύτερη διάθεση των προϊόντων στην αγορά καθώς και στην ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας. Στην Κορσική, οι προτεραιότητες αφορούν τη διατήρηση της απασχόλησης, τον εξορθολογισμό της αλιευτικής ικανότητας και την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας της υδατοκαλλιέργειας.

Στις 28.12.2000, η Επιτροπή ενέκρινε κατ` αρχήν πολυπεριφερειακό πρόγραμμα πληροφορικής («Πρόβλεψη») που αφορά περισσότερους Στόχους (Στόχοι 1 και 2) και υποβλήθηκε από τις γαλλικές αρχές. Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει τη διάθεση ποσού 19,3 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς πόρους και τη συγκέντρωση συνολικής επένδυσης 34,7 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα θα επιτρέψει τη διαχείριση, παρακολούθηση και αξιολόγηση κοινοτικών ενισχύσεων άνω των 10 δις ευρώ, χάρη σε ένα μοναδικό λογισμικό που χρησιμοποιείται στις 26 γαλλικές περιφέρειες. Το εθνικό πρόγραμμα πληροφορικής θα αποτελέσει ένα χρήσιμο μέσο στη διάθεση των διαχειριστικών αρχών, θα συμβάλει στην υπέρβαση των δυσκολιών που παρατηρήθηκαν στο παρελθόν και θα ενισχύσει την εταιρική σχέση μέσω της διαφάνειας της διαχείρισης, της παρακολούθησης, της αξιολόγησης και του ελέγχου.

Στόχος 2: Τα σχέδια ΕΕΠ υποβλήθηκαν στα τέλη Απριλίου, οι συνεδριάσεις εταιρικής σχέσης ολοκληρώθηκαν στα τέλη Σεπτεμβρίου και η Επιτροπή έλαβε κατ` αρχήν απόφαση στις 28.12.2000. Αυτά τα ΕΕΠ αφορούν τις 21 περιφέρειες της μητροπολιτικής Γαλλίας (η Κορσική δεν είναι επιλέξιμη για τον Στόχο 2, διότι καλύπτεται εξ` ολοκλήρου από τον Στόχο 1 με καθεστώς μεταβατικής στήριξης).

Ο πληθυσμός των επιλέξιμων περιοχών είναι 19 εκατομμύρια, το 31,3% του πληθυσμού της Γαλλίας έναντι 41,3% κατά την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού 1994-99.

Οι γαλλικές αρχές πρότειναν στην Επιτροπή να εντάξει το 15% των συνολικών πιστώσεων του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεων στα ΕΕΠ του Στόχου 2.

Το συνολικό ποσό της παρέμβασης των Διαρθρωτικών Ταμείων (ΕΤΠΑ και ΕΚΤ) και του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων γι αυτά τα 21 περιφερειακά προγράμματα και για το πρόγραμμα πληροφορικής - «Πρόβλεψη» ανέρχεται, για την περίοδο 2000-06, σε περίπου 7 δις ευρώ.

Στο σύνολό τους, αυτά τα ΕΕΠ θα συμβάλουν κυρίως: στην άμεση δημιουργία ή διατήρηση αρκετών εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων απασχόλησης. στην άμεση ενίσχυση δεκάδων χιλιάδων ΜΜΕ. στη χρηματοδότηση αρκετών εκατοντάδων χιλιάδων ατομικών ενεργειών κατάρτισης.

Μεταξύ των προτεραιοτήτων της Επιτροπής οι οποίες ελήφθησαν υπόψη στα ΕΕΠ, πρέπει να επισημάνουμε την προσπάθεια της διάδοσης των ΝΤΠΕ, τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και την ισότητα των ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών και την πολιτική βούληση να στηριχθεί η δημιουργία και διατήρηση των θέσεων εργασίας καθώς και τη γενική προσπάθεια ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού, σε άμεση σχέση με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση, στο πλαίσιο μιας πραγματικά ολοκληρωμένης προσέγγισης.

Όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, τα μέτρα του ΕΚΤ δεν είναι συγκεντρωμένα σε έναν μόνο άξονα, αλλά έχουν κατανεμηθεί στους διάφορους άξονες του ΕΕΠ, γεγονός που επιτρέπει τον καλύτερο συντονισμό και τη μεγαλύτερη συμπληρωματικότητα με τα άλλα Ταμεία. Η Γαλλία δίνει προτεραιότητα στις παρεμβάσεις που αφορούν τα μέτρα υπέρ των πολύ μικρών επιχειρήσεων και στις δράσεις που περιλαμβάνονται στις πολιτικές