ΓΝΩΜΗ αριθ. 7/2018

[υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 322, παράγραφος 1, στοιχείο α), ΣΛΕΕ]

σχετικά με τις προτάσεις κανονισμών της Επιτροπής που αφορούν την κοινή γεωργική πολιτική για την περίοδο μετά το 2020

[COM(2018) 392, 393 και 394 final]

(2019/C 41/01)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Σημεία Σελίδα ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1-12 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 13-25 5 Πλαίσιο της πρότασης 15 5 Νομική βάση, επικουρικότητα και αναλογικότητα 16-18 6 Αποτελέσματα των εκ των υστέρων αξιολογήσεων, των διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη και των εκτιμήσεων επιπτώσεων 19-23 7 Δημοσιονομικές επιπτώσεις 24 8 Λοιπά στοιχεία 25 8 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ 26-96 9 Αξιολόγηση των αναγκών της ΚΓΠ 27-32 9 Αξιολόγηση των στόχων της ΚΓΠ 33-41 11 Αξιολόγηση των εισροών της ΚΓΠ 42-49 14 Αξιολόγηση των διαδικασιών της ΚΓΠ 50-67 16 Συνδέοντας τις εισροές, τις εκροές, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο της ΚΓΠ 68-80 20 Αξιολόγηση της λογοδοσίας της ΚΓΠ 81-96 24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I — ΣΧΌΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΟΥς ΠΡΟΤΕΙΝΌΜΕΝΟΥς ΔΕΊΚΤΕς 32 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II — ΑΝΤΙΣΤΟΊΧΙΣΗ ΣΤΌΧΩΝ, ΠΑΡΕΜΒΆΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΏΝ 48

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 38 έως 44, το άρθρο 287, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, και τα άρθρα 317, 318 και 322,

Έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας» (1),

Έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής σχετικά με τη στήριξη των στρατηγικών σχεδίων που πρέπει να καταρτίζονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (2) (εφεξής «κανονισμός για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ»),

Έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής (3) (εφεξής «οριζόντιος κανονισμός»),

Έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, (ΕΕ) αριθ. 1151/2012, (ΕΕ) αριθ. 251/2014, (ΕΕ) αριθ. 228/2013 και (ΕΕ) αριθ. 229/2013 (4) (εφεξής «τροποποιητικός κανονισμός»),

Έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής περί κοινών διατάξεων (5) (εφεξής «κανονισμός περί κοινών διατάξεων»),

έχοντας υπόψη τις ετήσιες και ειδικές εκθέσεις του Συνεδρίου και τα ενημερωτικά έγγραφα του Συνεδρίου σχετικά με το μέλλον των οικονομικών της ΕΕ (6), την πρόταση της Επιτροπής για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2021-2027 (7) και το μέλλον της ΚΓΠ (8),

Έχοντας υπόψη το αίτημα της Επιτροπής, της 1ης Ιουνίου 2018, και το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 11ης Ιουνίου 2018, για γνωμοδότηση επί της ανωτέρω αναφερόμενης πρότασης,

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕ ΩΣ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ:

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

1. Όταν η Επιτροπή δημοσίευσε την πρότασή της για την κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) της περιόδου μετά το 2020, τόνισε ότι «μια εκσυγχρονισμένη κοινή γεωργική πολιτική πρέπει να ενισχύει την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία της, με ένα υψηλότερο επίπεδο περιβαλλοντικής και κλιματικής φιλοδοξίας και την ανταπόκριση στις προσδοκίες των πολιτών για την υγεία τους, το περιβάλλον και το κλίμα». Η εκτίμηση επιπτώσεων της Επιτροπής που συνοδεύει τις προτάσεις περιλαμβάνει τον προγραμματισμό έως το 2030. Ωστόσο, το μακροπρόθεσμο όραμά της για τη γεωργία στην ΕΕ (λαμβανομένων υπόψη των μακροπρόθεσμων τάσεων για τεχνολογικές, κλιματικές, κοινωνικές και δημογραφικές αλλαγές κ.λπ.) δεν είναι σαφές. Οι κύριες αλλαγές στην ΚΓΠ που περιέχονται στην πρόταση παρουσιάζονται στο πλαίσιο 1 . Πλαίσιο 1 — Κύριες αλλαγές που περιέχονται στην πρόταση Υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ των προτεινόμενων επιλογών πολιτικής και της τρέχουσας ΚΓΠ, αξίζει όμως να επισημανθούν οι ακόλουθες κύριες αλλαγές: — ένα στρατηγικό σχέδιο της ΚΓΠ ανά κράτος μέλος, για όλες τις δαπάνες της ΚΓΠ (άμεσες ενισχύσεις, αγροτική ανάπτυξη και μέτρα στήριξης της αγοράς), — προσπάθεια μετάβασης σε σύστημα βάσει επιδόσεων, — προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της επιλεξιμότητας των δαπανών (αναφερόμενες εκροές και νέα αντίληψη περί νομιμότητας και κανονικότητας), — αλλαγές των συστημάτων ελέγχου (αλλαγή του ρόλου των οργανισμών πιστοποίησης).

2. Σε ορισμένους σημαντικούς τομείς, η Επιτροπή δεν έχει προσδιορίσει τις ανάγκες βάσει ισχυρών αποδεικτικών στοιχείων. Παρότι τα επιχειρήματα υπέρ των δράσεων της ΕΕ στους τομείς του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής είναι ισχυρά, τα στοιχεία και τα επιχειρήματα που προβάλλονται προς υποστήριξη της εκτίμησης αναγκών που σχετίζονται με το γεωργικό εισόδημα δεν επαρκούν. Η Επιτροπή απέσυρε από την εκτίμηση επιπτώσεών της την επιλογή διακοπής της ΚΓΠ, με το σκεπτικό ότι η επιλογή αυτή θα ερχόταν σε αντίθεση με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις Συνθήκες. Ωστόσο, δεν παρείχε αδιαμφισβήτητα οικονομικά αποδεικτικά στοιχεία για τις τελικές επιλογές, οι οποίες διατηρούν τα παραδοσιακά μέτρα της ΚΓΠ: τις άμεσες ενισχύσεις, τα μέτρα στήριξης της αγοράς και την αγροτική ανάπτυξη. Είναι αξιοσημείωτη η απουσία υποχρέωσης συλλογής αξιόπιστων και συγκρίσιμων στατιστικών στοιχείων από τα κράτη μέλη σχετικά με το διαθέσιμο εισόδημα των γεωργών, δεδομένου του ότι το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού της ΚΓΠ θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς.

3. Παρά τις φιλοδοξίες και τις εκκλήσεις της Επιτροπής για μια ΚΓΠ φιλικότερη προς το περιβάλλον, από την πρόταση δεν προκύπτει σαφής ενίσχυσης του επιπέδου περιβαλλοντικής και κλιματικής φιλοδοξίας. Αναγνωρίζουμε ότι η πρόταση περιλαμβάνει εργαλεία για την επίτευξη στόχων που σχετίζονται με το περιβάλλον και το κλίμα. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα είναι υπεύθυνα για τον καθορισμό προτεραιοτήτων στα στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ τους, όσον αφορά τις κατηγορίες των προς χρηματοδότηση παρεμβάσεων. Δεν είναι σαφής ο τρόπος ελέγχου των εν λόγω σχεδίων από την Επιτροπή, όσον αφορά τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής και κλιματικής φιλοδοξίας. Η από μέρους της Επιτροπής εκτίμηση της συμβολής της ΚΓΠ στους συναφείς στόχους της ΕΕ φαίνεται μη ρεαλιστική.

4. Σύμφωνα με την πρόταση, τα κονδύλια της ΕΕ δεν θα κατανέμονται βάσει εκτίμησης αναγκών σε επίπεδο ΕΕ ή βάσει αναμενόμενων αποτελεσμάτων, και τα προτεινόμενα επίπεδα συγχρηματοδότησης δεν θα αντικατοπτρίζουν τα διαφορετικά επίπεδα της αναμενόμενης προστιθέμενης αξίας της ΕΕ. Κάθε κράτος μέλος θα κατανέμει μέρος των προκαθορισμένων χρηματοδοτικών κονδυλίων του σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, βασιζόμενο στη δική του εκτίμηση αναγκών (τα κονδύλια αυτά θα εξακολουθούν να υπόκεινται σε αρκετούς και σημαντικούς περιορισμούς). Συγκεκριμένα, η πρόταση εξακολουθεί να επιβάλλει στα κράτη μέλη την καταβολή άμεσων ενισχύσεων στους γεωργούς, βάσει του αριθμού των εκταρίων γης που κατέχουν ή χρησιμοποιούν. Το μέσο αυτό δεν είναι κατάλληλο για την αντιμετώπιση πολλών περιβαλλοντικών και κλιματικών ανησυχιών, και δεν αποτελεί τον πλέον αποδοτικό τρόπο για τη στήριξη ενός βιώσιμου γεωργικού εισοδήματος.

5. Η πρόταση διατηρεί ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά, όπως τα ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. Οι κανονισμοί που διέπουν το νομοθετικό πλαίσιο μειώνονται από πέντε σε τρεις. Η συγκέντρωση του προγραμματισμού για τα μέτρα —ο οποίος σήμερα διαμοιράζεται μεταξύ του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)— σε ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο για την ΚΓΠ θα μπορούσε να συμβάλει στη διασφάλιση της συνεκτικότητας ανάμεσα στα διαφορετικά μέτρα της ΚΓΠ. Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν με αυτό τον τρόπο η ΚΓΠ καθίσταται απλούστερη συνολικά, καθώς η πολυπλοκότητα θα αυξηθεί σε άλλους τομείς (παραδείγματος χάριν, η πρόταση εισάγει οικολογικό πρόγραμμα παρόμοιας στόχευσης με δύο άλλα περιβαλλοντικά μέσα).

6. Η αξιολόγηση της επιλεξιμότητας από την Επιτροπή θα βασίζεται στα σχετικά με τις εκροές μέτρα και στη λειτουργία των συστημάτων διακυβέρνησης, και θα αποκλείει τους κανόνες για επιμέρους κατηγορίες δικαιούχων που περιλαμβάνονται στα στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ. Ο όρος «εκροές» δεν καθορίζεται σαφώς στην πρόταση. Κατά την άποψή μας, οι εκροές, για ορισμένες παρεμβάσεις, εξαρτώνται από τη συμμόρφωση των δικαιούχων με τις δεσμεύσεις που καθορίζονται στα στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ.

7. Οι οργανισμοί πληρωμών θα πρέπει να διασφαλίζουν τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων που χρηματοδοτούνται από την ΚΓΠ. Οι οργανισμοί πιστοποίησης θα ελέγχουν τη λειτουργία των συστημάτων διακυβέρνησης, τα οποία περιλαμβάνουν τα όργανα διακυβέρνησης και τις «βασικές απαιτήσεις της Ένωσης». Ως «βασικές απαιτήσεις της Ένωσης» θα ορίζονται οι κανόνες που περιλαμβάνονται στον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ και στον οριζόντιο κανονισμό. Δεν είναι σαφές εάν οι έλεγχοι των οργανισμών πιστοποίησης θα καλύπτουν επίσης τους ορισμούς και τα ειδικά κριτήρια επιλεξιμότητας που καθορίζονται στα στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ.

8. Η Επιτροπή έχει ως στόχο τη μετάβαση από ένα μοντέλο υλοποίησης της ΚΓΠ βασισμένο στη συμμόρφωση σε ένα μοντέλο βάσει επιδόσεων. Επιδοκιμάζουμε τη φιλοδοξία της στροφής προς ένα μοντέλο βάσει επιδόσεων. Εντούτοις, θεωρούμε ότι η πρόταση δεν περιλαμβάνει τα αναγκαία στοιχεία ενός αποτελεσματικού συστήματος επιδόσεων. Η έλλειψη σαφών, συγκεκριμένων και ποσοτικώς προσδιορισμένων στόχων της ΕΕ δημιουργεί αβεβαιότητα όσον αφορά τον τρόπο αξιολόγησης από την Επιτροπή των στρατηγικών σχεδίων των κρατών μελών για την ΚΓΠ. Σημαίνει επίσης ότι η επίτευξη των στόχων της ΕΕ δεν είναι μετρήσιμη. Το προτεινόμενο πλαίσιο παρέχει σχετικά ασθενή κίνητρα για μια στροφή στις επιδόσεις. Είναι δυνατόν να υπάρξει σημαντική απόκλιση από τις τιμές-στόχο, με μικρό αντίκτυπο στη χρηματοδότηση από την ΕΕ. Οι θετικές επιδόσεις θα είχαν ως αποτέλεσμα, στην καλύτερη περίπτωση, μια οριακή «πριμοδότησή» του.

9. Ειδικότερα, θα χρειαστεί να αναπτυχθούν τα εξής: — σαφείς, συγκεκριμένοι και ποσοτικώς προσδιορισμένοι στόχοι της ΕΕ, των οποίων η επίτευξη μπορεί να μετρηθεί, — μέτρα σαφώς συνδεδεμένα με τους στόχους, — πλήρως ανεπτυγμένη δέσμη δεικτών εκροής, αποτελέσματος και αντικτύπου, — υποχρέωση συλλογής, από τα κράτη μέλη, αξιόπιστων και συγκρίσιμων στατιστικών στοιχείων σχετικά με το διαθέσιμο εισόδημα των γεωργών, — διαφανή κριτήρια αξιολόγησης του περιεχομένου και της ποιότητας των στρατηγικών σχεδίων για την ΚΓΠ, — ενισχύσεις βάσει επιδόσεων στα κράτη μέλη.

10. Επιδοκιμάζουμε την προσπάθεια της Επιτροπής για τη μετάβαση σε ένα μοντέλο αξιολόγησης βάσει επιδόσεων. Ωστόσο, η στροφή αυτή δεν εξαλείφει την ανάγκη ελέγχου της νομιμότητας και της κανονικότητας. Η πρόταση της Επιτροπής διατηρεί απαιτήσεις όπως είναι ο κανόνας του «πραγματικού γεωργού» και η καταβολή άμεσων ενισχύσεων στους γεωργούς, βάσει του αριθμού των εκταρίων γης που κατέχουν ή χρησιμοποιούν, οι οποίες εποπτεύονται μέσω του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, περιλαμβανομένου του συστήματος αναγνώρισης αγροτεμαχίων. Αυτό σημαίνει ότι μια πληρωμή σε δικαιούχο είναι κανονική μόνον εάν ανταποκρίνεται στις εν λόγω απαιτήσεις (ακόμη και αν αυτές καθορίζονται επακριβώς —βάσει των απαιτήσεων της ΕΕ— από τους κανόνες των κρατών μελών). Ο εποπτικός ρόλος των κρατών μελών δεν μεταβάλλεται στην πρόταση, παρότι ο έλεγχος της νομιμότητας και της κανονικότητας από τους οργανισμούς πιστοποίησης δεν είναι πλέον υποχρεωτικός. Αλλάζουν σημαντικά τα στοιχεία και οι διασφαλίσεις που λαμβάνει η Επιτροπή. Στο πλαίσιο της πρότασης, η Επιτροπή δεν θα λαμβάνει ούτε στατιστικές ελέγχου από τους οργανισμούς πληρωμών, ούτε και διασφάλιση από τους οργανισμούς πιστοποίησης για τις ενισχύσεις στους επιμέρους γεωργούς.

11. Η Επιτροπή διατηρεί την τελική ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού ( 9 ) , περιλαμβανομένων των ενισχύσεων στο εσωτερικό των κρατών μελών, σύμφωνα με τους κανόνες που απορρέουν από τη νομοθεσία της ΕΕ, και για τα τμήματα εκείνα των στρατηγικών σχεδίων για την ΚΓΠ που απαιτούνται από τις ρυθμίσεις της ΕΕ. Κατά τη δική μας αντίληψη, η πρόταση θα έχει ως επίπτωση την αποδυνάμωση της λογοδοσίας προς την Επιτροπή στον εν λόγω τομέα.

12. Η πρόταση της Επιτροπής δεν θα επιτρέψει την εφαρμογή προσέγγισης «βεβαίωσης» ως προς τη δήλωση αξιοπιστίας, την οποία εξετάζουμε επί του παρόντος. Σύμφωνα με την πρόταση, η Επιτροπή δεν θα μπορεί πλέον να προσδιορίζει ποσοτικώς τον βαθμό στον οποίο οι ενισχύσεις παραβιάζουν τους κανόνες. Η πρόταση θα δυσχεράνει επίσης την εφαρμογή της προσέγγισης ενιαίου ελέγχου, ιδίως εξαιτίας του μειωμένου ρόλου των οργανισμών πιστοποίησης.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

13. Την 1η Ιουνίου 2018, η Επιτροπή δημοσίευσε τη νομοθετική της πρόταση σχετικά με την ΚΓΠ για την περίοδο μετά το 2020, η οποία περιέχει τρεις κανονισμούς, συνοδευόμενους από εκτίμηση επιπτώσεων ( 10 ) και αιτιολογική έκθεση που αφορά και τους τρεις κανονισμούς. Η παρούσα εισαγωγή ακολουθεί τη δομή της αιτιολογικής έκθεσης, χρησιμοποιώντας τους ίδιους τίτλους.

14. Στο κεφάλαιο μετά την εισαγωγή αξιολογούμε την πρόταση. Στα παραρτήματα I και ΙΙ διατυπώνονται σχόλια σχετικά με το προτεινόμενο από την Επιτροπή πλαίσιο επιδόσεων.

Πλαίσιο της πρότασης

15. γράφημα 1 ). Στην αιτιολογική έκθεση της Επιτροπής τονίζεται ότι «μια εκσυγχρονισμένη κοινή γεωργική πολιτική πρέπει να ενισχύει την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία της, με ένα υψηλότερο επίπεδο περιβαλλοντικής και κλιματικής φιλοδοξίας και την ανταπόκριση στις προσδοκίες των πολιτών για την υγεία τους, το περιβάλλον και το κλίμα» ( 11 ) . Η Επιτροπή ερμήνευσε τους στόχους της ΚΓΠ που ορίζονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), προσαρμόζοντάς τους στις τρέχουσες συνθήκες· εννέα «ειδικοί στόχοι» καθορίζονται στην πρόταση (βλέπε). Γράφημα 1 Στόχοι της ΚΓΠ Πηγή: ΕΕΣ, βάσει του άρθρου 39 ΣΛΕΕ και των άρθρων 5 και 6 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

Νομική βάση, επικουρικότητα και αναλογικότητα

16. Με την πρόταση, οι κανονισμοί που διέπουν το νομοθετικό πλαίσιο θα μειωθούν από πέντε σε τρεις. Ο «κανονισμός για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ» καλύπτει τους στόχους της ΚΓΠ, τους τύπους παρεμβάσεων ( 12 ) που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της ΚΓΠ και τις γενικές απαιτήσεις για την κατάρτιση στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ. Ο «οριζόντιος κανονισμός» περιλαμβάνει τις δημοσιονομικές ρυθμίσεις και το πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης, και ο «τροποποιητικός κανονισμός» κυρίως μεταφέρει μεγάλο μέρος των κανόνων από τον «κανονισμό για την κοινή οργάνωση της αγοράς» ( 13 ) στον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

17. Η Επιτροπή προτείνει νέο μοντέλο υλοποίησης, με το επιχείρημα ότι θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη επικουρικότητα και σε αυξημένη υπευθυνότητα και λογοδοσία από τα κράτη μέλη. Με τον καθορισμό ορισμένων μόνο παραμέτρων από τη νομοθεσία της ΕΕ και την παραχώρηση στα κράτη μέλη μεγαλύτερης ευχέρειας στην επιλογή μέσων πολιτικής, καθώς και με τη μερική σύνδεση των ενισχύσεων με την επίτευξη των εκροών, η Επιτροπή επιχειρεί να μετατοπίσει την εστίαση της ΚΓΠ από τη συμμόρφωση στις επιδόσεις. Βλέπε γράφημα 2 για μια γραφική απεικόνιση του νέου μοντέλου υλοποίησης. Γράφημα 2 Το νέο μοντέλο υλοποίησης Πηγή: ΕΕΣ, βάσει της πρότασης της Επιτροπής για την ΚΓΠ μετά το 2020 και της συνοδευτικής εκτίμησης επιπτώσεων.

18. Ο γεωργικός τομέας διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, και οι υφιστάμενοι κανόνες της ΕΕ αφήνουν κάποιο περιθώριο στα κράτη μέλη για τον καθορισμό του τρόπου εφαρμογής της ΚΓΠ. Στην έκθεσή μας για το καθεστώς βασικής ενίσχυσης ( 14 ) επισημάνθηκε η ύπαρξη πολύ σημαντικών διαφορών στον υφιστάμενο τρόπο διαχείρισης του καθεστώτος στα διάφορα κράτη μέλη. Παραδείγματος χάριν, τα διαφορετικά ποσοστά ενισχύσεων προς τους γεωργούς συγκλίνουν ταχέως στην Γερμανία, ενώ στην Ισπανία διατηρούνται οι μεγάλες διαφορές ανάμεσα στα ποσά που καταβάλλονται στους γεωργούς. Τα στοιχεία της Επιτροπής ( 15 ) δείχνουν επίσης ότι, ενώ γίνεται χρήση της συνδεδεμένης στήριξης από τα περισσότερα κράτη μέλη, το μερίδιο των δαπανών που διατίθεται για αυτήν (και το στηριζόμενο είδος παραγωγής) ποίκιλλε σημαντικά. Το νέο μοντέλο, με λιγότερους κανόνες από την ΕΕ, σημαίνει ότι η διαμόρφωση της πολιτικής και των συγκεκριμένων παρεμβάσεων θα εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τις επιλογές των κρατών μελών στα στρατηγικά τους σχέδια για την ΚΓΠ, και στην έγκριση αυτών από την Επιτροπή. Στόχος της Επιτροπής είναι να διαρραγεί η σχέση μεταξύ της ΕΕ και των τελικών δικαιούχων. Αυτό σημαίνει ότι ο καθορισμός των λεπτομερών κανόνων επιλεξιμότητας προς εφαρμογή στους τελικούς δικαιούχους επαφίεται πλέον στα κράτη μέλη. Ωστόσο, η πρόταση συνεπάγεται σημαντικούς περιορισμούς στις επιλογές των κρατών μελών, όπως το να καταστούν ορισμένες επιδοτήσεις υποχρεωτικές, κάτι που η Επιτροπή θεωρεί αναγκαίο για τη διατήρηση του χαρακτήρα της ΚΓΠ ως κοινής πολιτικής ( 16 )

Αποτελέσματα των εκ των υστέρων αξιολογήσεων, των διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη και των εκτιμήσεων επιπτώσεων

19. Έχουμε επικρίνει και στο παρελθόν ( 17 ) το γεγονός ότι οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις δεν είναι διαθέσιμες εγκαίρως, ώστε να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στις νέες πολιτικές, και εισηγηθήκαμε την τήρηση από την Επιτροπή της αρχής «πρώτα αξιολόγηση» κατά την αναθεώρηση της υφιστάμενης νομοθεσίας ( 18 ) . Ωστόσο, η αρχική έκθεση της Επιτροπής, με τα πρώτα αποτελέσματα σχετικά με τις επιδόσεις της τρέχουσας ΚΓΠ, δεν θα είναι διαθέσιμη πριν από το τέλος του 2018 ( 19 ) . Όπως επισημάνθηκε στο ενημερωτικό μας έγγραφο ( 20 ) , η επανεξέταση των δαπανών της Επιτροπής δεν επιτρέπει αξιολόγηση της προστιθέμενης αξίας της ΕΕ σε συγκεκριμένα προγράμματα, ή την εξαγωγή συμπερασμάτων για το θέμα. Συνεπώς, δεν προσφέρει πολλά ως μέσο καθοδήγησης των μελλοντικών αποφάσεων χρηματοδότησης του νομοθέτη της ΕΕ.

20. Κατά την κατάρτιση της πρότασης, η Επιτροπή πραγματοποίησε διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη ( 21 ) . Μολονότι οι διαβουλεύσεις κατέδειξαν το έντονο ενδιαφέρον για τη διατήρηση της κοινής γεωργικής πολιτικής —ιδίως εκ μέρους των δικαιούχων—, δεν υπήρξε ουσιαστική συναίνεση όσον αφορά την ευελιξία. Στην απάντησή τους, ορισμένοι ζητούσαν μεγαλύτερο περιθώριο προσαρμογής στις τοπικές ανάγκες. Άλλοι ζητούσαν ισχυρότερη δράση της ΕΕ, για τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού. Η διαβούλευση έδειξε ότι η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η περιβαλλοντική προστασία αποτελούν τομείς των οποίων τα ζητήματα θα αντιμετωπιστούν καλύτερα μέσω δράσεων της ΕΕ.

21. Η Επιτροπή αξιολόγησε διαφορετικούς συνδυασμούς μέσων πολιτικής στην εκτίμηση επιπτώσεών της, η οποία αρχικά κάλυπτε ένα βασικό σενάριο και τέσσερις επιλογές. Ωστόσο, η Επιτροπή απέσυρε την επιλογή διακοπής της ΚΓΠ ( 22 ) από την εκτίμηση επιπτώσεων, βάσει της σύστασης της επιτροπής ρυθμιστικού ελέγχου και επειδή κρίθηκε ότι η σταδιακή κατάργηση της ΚΓΠ δεν συνάδει με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Συνθήκη. Η Επιτροπή εξέτασε θέματα ισότητας των φύλων κατά την ενσωμάτωση των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης στην εκτίμηση επιπτώσεών της, ωστόσο τούτο φαίνεται ότι είχε μικρό αντίκτυπο στην πρόταση.

22. Στα αποτελέσματα της εκτίμησης επιπτώσεων επισημάνθηκαν οι δύσκολοι συμβιβασμοί, ωστόσο δεν εξήχθησαν συμπεράσματα ως προς τον προτιμώμενο συνδυασμό μέσων πολιτικής. Η τελική πρόταση της Επιτροπής δεν αντιστοιχεί σε καμία από τις επιλογές που αξιολογήθηκαν στην εκτίμηση επιπτώσεων. Όπως έχουμε αναφέρει και στο παρελθόν ( 23 ) , δεν είναι εύκολο να εντοπιστούν τα κυριότερα αποτελέσματα και μηνύματα της εκτίμησης επιπτώσεων. Ειδικότερα, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο τα προτεινόμενα μέτρα θα οδηγήσουν σε επίτευξη των στόχων που τέθηκαν από την Επιτροπή.

23. Η εκτίμηση επιπτώσεων καθαυτή δεν περιελήφθη στη δημόσια διαβούλευση. Η τελική έκδοση δημοσιεύθηκε μαζί με την πρόταση. Στο παρελθόν συστήσαμε στην Επιτροπή ( 24 ) να δημοσιεύει, για πληροφόρηση και σχολιασμό, τα ενδιάμεσα έγγραφα όπως χάρτες πορείας και σχέδια εκτίμησης επιπτώσεων.

Δημοσιονομικές επιπτώσεις

24. γράφημα 3 ). Οι διαφορές οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη βάση αναφοράς που επιλέχθηκε Το ύψος των προτεινόμενων κονδυλίων που θα διατεθούν για την ΚΓΠ θα είναι χαμηλότερο σε σχέση με αυτό των κονδυλίων της τρέχουσας περιόδου ( 25 ) . Το μέγεθος της μείωσης αυτής εξαρτάται από τον τρόπο υπολογισμού της. Στο ενημερωτικό έγγραφό μας για την πρόταση πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, αναφερθήκαμε σε μείωση κατά 15 %, ενώ η Επιτροπή συνήθως κάνει λόγο για μείωση κατά 5 % ( 26 ) (βλέπε). Οι διαφορές οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη βάση αναφοράς που επιλέχθηκε ( 27 ) και στη χρήση τρεχουσών ή σταθερών τιμών ( 28 ) Γράφημα 3 Διαφορετικοί τρόποι υπολογισμού της προτεινόμενης αλλαγής του προϋπολογισμού της ΚΓΠ Πηγή: ΕΕΣ, βάσει στοιχείων της Επιτροπής.

Λοιπά στοιχεία

25. πλαίσιο 2 . Η Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί η υφιστάμενη ονοματολογία των δύο χρηματοδοτικών μέσων του γεωργικού τομέα (ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ), μολονότι τα εν λόγω μέσα δεν θα υπόκεινται πλέον σε ξεχωριστές διαδικασίες προγραμματισμού στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή προτείνει την αντικατάσταση των «προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης» ( 29 ) από τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, τα οποία θα καλύπτουν το σύνολο των μέτρων της ΚΓΠ (άμεσες ενισχύσεις, μέτρα στήριξης της αγοράς, μέτρα αγροτικής ανάπτυξης) ( 30 ) . Ωστόσο, οι επιλογές των κρατών μελών για τις δαπάνες της ΚΓΠ θα υπόκεινται στους περιορισμούς που περιγράφονται στο Πλαίσιο 2 – Το εύρος στρατηγικού σχεδιασμού των άμεσων ενισχύσεων Μολονότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν στρατηγικό σχεδιασμό στις άμεσες ενισχύσεις, η πρόταση περιορίζει σημαντικά την ευελιξία των κρατών μελών. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν περίπου το 7 % (31) για τομεακές παρεμβάσεις και έως το 12 % (32) για συνδεδεμένες ενισχύσεις, αλλά το υπόλοιπο του ΕΓΤΕ θα δεσμεύεται για αποσυνδεδεμένη εισοδηματική στήριξη (33) των γεωργών και για σχετικά οικολογικά προγράμματα (34). Τα κράτη μέλη θα υποχρεωθούν να αναπτύξουν οικολογικά προγράμματα, ωστόσο δεν θα υπάρχουν ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά τον προϋπολογισμό, και τα προγράμματα αυτά θα είναι εθελοντικά. Συνεπώς, είναι πιθανόν το μεγαλύτερο μερίδιο του ΕΓΤΕ να συνεχίσει να διατίθεται σε αποσυνδεδεμένη εισοδηματική στήριξη των γεωργών, η οποία καταβάλλεται ανά εκτάριο γης. Τα κράτη μέλη θα χρειαστεί να εναρμονίσουν τα ποσοστά της ενίσχυσης εντός μιας περιφέρειας ή να μειώσουν τη διακύμανση στη μοναδιαία αξία τους μεταξύ γεωργών (η λεγόμενη εσωτερική σύγκλιση) (35). Η πρόταση θα εισαγάγει υποχρεωτική θέσπιση ανώτατου ορίου για τις ενισχύσεις σε μεμονωμένους γεωργούς (36) και θα καταστήσει υποχρεωτικές τις αναδιανεμητικές ενισχύσεις (37).

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

26. Σε συνέχεια της ανακοίνωσης της Επιτροπής για το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας, του Νοεμβρίου 2017, δημοσιεύσαμε ενημερωτικό έγγραφο για το μέλλον της ΚΓΠ. Στο έγγραφο αυτό καθορίστηκαν τα κριτήρια της επισκόπησής μας σχετικά με τη νομοθετική πρόταση για την ΚΓΠ μετά το 2020. Η αξιολόγησή μας στην παρούσα ενότητα της γνώμης διέπεται από τα κριτήρια αυτά. Τα κριτήρια βασίζονται στο μοντέλο λογικής προγράμματος του ΕΕΣ (όπως αναλύεται στην παράγραφο 9 και στο γράφημα 4 του ενημερωτικού εγγράφου μας), το οποίο παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιες παρεμβάσεις μπορούν να επιτύχουν οικονομία, αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η γνώμη μας αποτελεί αξιολόγηση της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας, και τα συμπεράσματά μας στοχεύουν στην προώθηση λύσεων που θα ενισχύσουν και τις τρεις αυτές αρχές.

Αξιολόγηση των αναγκών της ΚΓΠ

Κριτήρια 1.1. Οι ανάγκες προσδιορίζονται βάσει αδιάσειστων αποδεικτικών στοιχείων. 1.2. Αποδεικνύεται η προστιθέμενη αξία που αποφέρει η ικανοποίηση των αναγκών αυτών μέσω δράσης σε επίπεδο ΕΕ. 1.3. Η πρόταση για την ΚΓΠ λαμβάνει υπόψη τις μακροπρόθεσμες τάσεις. 1.4. Η πρόταση για την ΚΓΠ είναι σαφής ως προς τις διανεμητικές επιπτώσεις.

27. Στην ανακοίνωσή της για το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας, η Επιτροπή παρουσίασε τις ανάγκες του γεωργικού τομέα της ΕΕ που όρισε ως σημαντικότερες. Ανέπτυξε περαιτέρω τις θέσεις της επί των αναγκών αυτών, στα έγγραφα αναφοράς της για τις οικονομικές, κοινωνικοοικονομικές, κλιματικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Το γεγονός ότι το εισόδημα από γεωργικές δραστηριότητες είναι χαμηλότερο του μέσου μισθού της οικονομίας στο σύνολό της παρατίθεται ως επιχείρημα υπέρ των άμεσων ενισχύσεων ( 38 ) . Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε στο ενημερωτικό έγγραφό μας, τα στοιχεία της Επιτροπής δεν λαμβάνουν υπόψη πηγές εισοδήματος εκτός της γεωργίας.

28. Στο ενημερωτικό έγγραφό μας για το μέλλον της ΚΓΠ, εκφράσαμε την άποψη ότι τα δημοσιευμένα στοιχεία για το εισόδημα των γεωργών δεν επαρκούν για να υποστηριχθεί ο ισχυρισμός ότι «προκειμένου να επιτευχθεί δίκαιο βιοτικό επίπεδο, τα γεωργικά εισοδήματα χρειάζονται συνολικά σημαντική στήριξη». Η ανάλυση της Επιτροπής για το εισόδημα των γεωργών δεν μεταβλήθηκε κατά την εκτίμηση επιπτώσεων, και τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να συλλέγουν αξιόπιστα και συγκρίσιμα στατιστικά στοιχεία για το διαθέσιμο γεωργικό εισόδημα ( 39 ) . Στο ενημερωτικό έγγραφό μας επισημάνθηκαν και άλλα βασικά στοιχεία και τάσεις που σχετίζονται με τον γεωργικό τομέα: — λιγότερες αλλά μεγαλύτερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις: το 2013 υπήρχαν 10,8 εκατομμύρια γεωργικές εκμεταλλεύσεις (μείωση κατά 22 % σε σχέση με το 2017), ενώ το μέσο μέγεθος αυξήθηκε από τα 12,6 στα 16,1 εκτάρια· — μείωση του εργατικού δυναμικού στον γεωργικό τομέα κατά 25 % (από 12,8 εκατομμύρια ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης το 2005, σε 9,5 εκατομμύρια το 2017)· — από το 2010, η ΕΕ είναι καθαρός εξαγωγέας τροφίμων, με εμπορικό πλεόνασμα 20,5 εκατομμυρίων ευρώ το 2017, αποτέλεσμα κυρίως της θέσης της στον τομέα των μεταποιημένων τροφίμων και ποτών —η ΕΕ είναι καθαρός εισαγωγέας μη μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων (40)· — μια μέση γεωργική εκμετάλλευση παρέχει εργασία που αντιστοιχεί σε λιγότερο από ένα ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης· — μολονότι οι επιδόσεις των διαφορετικών τομέων ποικίλλουν σημαντικά, σημειώθηκε σημαντική αύξηση του εισοδήματος που προέρχεται από γεωργικές δραστηριότητες ανά εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης· — γήρανση του γεωργικού πληθυσμού και μειούμενος αριθμός των νέων γεωργών: για κάθε 100 διαχειριστές γεωργικών εκμεταλλεύσεων άνω των 55 ετών, ο αριθμός των διαχειριστών εκμεταλλεύσεων κάτω των 35 ετών μειώθηκε από 14 το 2010, σε 11 το 2013.

29. Η Επιτροπή φαίνεται ότι έλαβε υπόψη της τον μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό, δεδομένου του ότι η εκτίμηση επιπτώσεων περιλαμβάνει τον σχεδιασμό έως το 2030. Ωστόσο, το μακροπρόθεσμο όραμά της για τη γεωργία στην ΕΕ (λαμβανομένων υπόψη των τεχνολογικών, κλιματικών, κοινωνικών και δημογραφικών αλλαγών κ.λπ.) δεν είναι σαφές.

30. πλαίσιο 3 ). Σύμφωνα με την πρόταση, τα κράτη μέλη θα φέρουν την ευθύνη για τη διενέργεια αυτών των αξιολογήσεων Τα κράτη μέλη θα αξιολογήσουν τις τοπικές ανάγκες τους στα στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ και η επιλογή των παρεμβάσεών τους θα στηριχθεί σε αυτά. Το προτεινόμενο μοντέλο θα μεταβιβάσει περισσότερες αρμοδιότητες από την ΕΕ στα κράτη μέλη, όχι μόνον όσον αφορά το ΕΓΤΑΑ, αλλά και το ΕΓΤΕ. Ένα παράδειγμα της μεταβίβασης αυτής έχει να κάνει με την πρόσφατη σύστασή μας ( 41 ) προς την Επιτροπή για αξιολόγηση της εισοδηματικής κατάστασης όλων των ομάδων γεωργών και ανάλυση των αναγκών τους για στήριξη του εισοδήματος, πριν από την υποβολή οποιασδήποτε πρότασης για τον μελλοντικό σχεδιασμό της ΚΓΠ (βλέπε). Σύμφωνα με την πρόταση, τα κράτη μέλη θα φέρουν την ευθύνη για τη διενέργεια αυτών των αξιολογήσεων ( 42 ) . Ωστόσο, όπως έχουμε αναφέρει, το βασικό χρηματοδοτικό μέσο καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την προτεινόμενη νομοθεσία της ΕΕ (βλέπε σημείο 25). Συνεπώς, ένα κράτος μέλος το οποίο ανησυχεί, παραδείγματος χάριν, για τον αντίκτυπο των ενισχύσεων όσον αφορά την ισότητα των φύλων (σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής, οι άνδρες λαμβάνουν περίπου τα τρία πέμπτα των ενισχύσεων αυτών, οι γυναίκες το ένα όγδοο και οι εταιρείες το υπόλοιπο) θα έχει περιορισμένες επιλογές στη διάθεσή του για να μεταβάλει την κατανομή αυτή. Πλαίσιο 3 — Σύσταση 3 της ειδικής έκθεσης αριθ. 10/2018 (43) Πριν από την υποβολή οποιασδήποτε πρότασης για τον μελλοντικό σχεδιασμό της ΚΓΠ, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει την εισοδηματική κατάσταση όλων των ομάδων γεωργών και να αναλύσει τις ανάγκες τους για στήριξη του εισοδήματος, λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα κατανομή της ενωσιακής και εθνικής στήριξης, το γεωργικό δυναμικό της γης, τις διαφορές των εκτάσεων που προορίζονται κυρίως για γεωργική παραγωγή ή συντήρηση, το κόστος και τη βιωσιμότητα των γεωργικών δραστηριοτήτων, το εισόδημα από την παραγωγή τροφίμων και άλλων γεωργικών προϊόντων, καθώς και από μη γεωργικές πηγές, τους παράγοντες αποδοτικότητας και ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και την αξία των δημόσιων αγαθών που παρέχουν οι γεωργοί. Η Επιτροπή πρέπει να συνδέσει ευθύς εξαρχής τα προτεινόμενα μέτρα με κατάλληλους επιχειρησιακούς στόχους και βάσεις αναφοράς, με τα οποία να μπορούν να συγκρίνονται οι επιδόσεις της στήριξης.

31. Η Επιτροπή έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει τη συγκέντρωση της στήριξης σε μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις, προτείνοντας την επιβολή υποχρεωτικού ανώτατου ορίου και την αναδιανομή των άμεσων ενισχύσεων ( 44 ) , σε συμφωνία με τις συστάσεις που διατυπώσαμε το 2011 ( 45 ) . Ωστόσο, ο αντίκτυπος του μέτρου θα περιοριστεί από τη δυνατότητα αφαίρεσης των μισθολογικών δαπανών —περιλαμβανομένων δαπανών μη αμειβόμενης εργασίας— από το ποσό των άμεσων ενισχύσεων για το οποίο εξετάζεται η επιβολή ανώτατου ορίου.

32. Συνολικά, η Επιτροπή δεν παρείχε αδιάσειστα στοιχεία αναφορικά με την ανάγκη παρέμβασης της ΕΕ σε όλους τους προτεινόμενους τομείς. Παρότι τα επιχειρήματα υπέρ των δράσεων της ΕΕ στους τομείς του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής είναι ισχυρά, τα στοιχεία που προβάλλονται προς στήριξη της εκτίμησης αναγκών για το εισόδημα των αγροτών δεν επαρκούν. Μολονότι η εκτίμηση επιπτώσεων της Επιτροπής ανέλυσε όντως τον διανεμητικό αντίκτυπο των εξεταζόμενων επιλογών, η τελική πρόταση δεν περιλαμβάνει σχετική ανάλυση.

Αξιολόγηση των στόχων της ΚΓΠ

Κριτήρια 2.1. Οι στόχοι της ΕΕ για την ΚΓΠ καθορίζονται σαφώς και αντανακλούν τις προσδιορισθείσες ανάγκες και το μακροπρόθεσμο όραμα για την ΚΓΠ. 2.2. Οι στόχοι της ΕΕ για την ΚΓΠ μεταφράζονται σε ποσοτικώς προσδιορισμένες τιμές-στόχους για τον αντίκτυπο και τα αποτελέσματα. 2.3. Οι στόχοι της ΕΕ για την ΚΓΠ είναι συνεπείς με άλλους γενικούς και τομεακούς στόχους πολιτικής της ΕΕ, καθώς και με διεθνείς δεσμεύσεις ( 46 )

33. Μολονότι στην πρόταση της Επιτροπής διατυπώνονται στόχοι πολιτικής (βλέπε σημείο 15), η ευθύνη των αποφάσεων σχετικά με συγκεκριμένες παρεμβάσεις και στόχους θα μετατοπιστεί στα κράτη μέλη (μέσω των «στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ»). Το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού της ΚΓΠ θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς ( 47 ) . Ελλείψει ακριβέστερων πληροφοριών σχετικά με το οικογενειακό εισόδημα των γεωργών (βλέπε σημεία 27 και 28), δεν είναι σαφής ο τρόπος καθορισμού και παρακολούθησης συγκεκριμένων στόχων και τιμών-στόχου.

34. Οι «ειδικοί στόχοι» του άρθρου 6 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ δεν ορίζονται σαφώς· δεν είναι συγκεκριμένοι, ούτε και μεταφράζονται σε ποσοτικώς προσδιορισμένες τιμές-στόχο. Όπως αναφέραμε στο παρελθόν ( 48 ) , υψηλού επιπέδου στόχοι που δεν είναι επαρκώς εστιασμένοι δεν οδηγούν σε επιχειρησιακή επιτυχία. Η έλλειψη σαφών στόχων και ποσοτικώς προσδιορισμένων τιμών-στόχου είναι σημείο που επαναλαμβάνεται στις ειδικές εκθέσεις μας ( 49 ) . Η Επιτροπή διαθέτει επαρκείς πληροφορίες σε αρκετούς τομείς ώστε να ορίσει βάση αναφοράς, η οποία θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αξιολογηθούν οι στόχοι των κρατών μελών στα στρατηγικά σχέδιά τους για την ΚΓΠ.

35. επιδιώκουν » να διασφαλίσουν ότι οι άμεσες ενισχύσεις χορηγούνται μόνον εάν συμβάλλουν αποτελεσματικά πλαίσιο 4 ). Παράδειγμα της ασθενούς σύνδεσης μεταξύ των προτεινόμενων τύπων παρεμβάσεων και των στόχων αποτελεί η σχετικά ασαφής διατύπωση της πρότασης, σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη θα πρέπει να «» να διασφαλίσουν ότι οι άμεσες ενισχύσεις χορηγούνται μόνον εάν συμβάλλουν αποτελεσματικά ( 50 ) στην επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ (βλέπε σημείο 15). Ωστόσο, δεν είναι σαφές ποιοι συγκεκριμένοι στόχοι εννοούνται ή πώς αυτή η συμβολή μπορεί να μετρηθεί. Ένας από τους βασικούς στόχους για άμεσες ενισχύσεις που προτείνονται αφορά την επισιτιστική ασφάλεια ( 51 ) . Στην τρέχουσα διατύπωση του στόχου, η συνάφειά του με το ευρωπαϊκό πλαίσιο είναι αμφισβητήσιμη. Για να διασφαλιστεί η μελλοντική επισιτιστική ασφάλεια, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι πιθανότατα περισσότερο συναφής από τη στήριξη του γεωργικού εισοδήματος (βλέπε). Πλαίσιο 4 — Επισιτιστική ασφάλεια Η έννοια της επισιτιστικής ασφάλειας αφορά τον εφοδιασμό σε τρόφιμα και την πρόσβαση των πολιτών σε αυτόν. Στην τελική έκθεση της Παγκόσμιας διάσκεψης Κορυφής για τον Επισιτισμό του 1996 αναφέρεται ότι επισιτιστική ασφάλεια επικρατεί όταν όλοι οι άνθρωποι, σε κάθε χρονική στιγμή, έχουν φυσική και οικονομική πρόσβαση σε επαρκή, ασφαλή και θρεπτική τροφή για να καλύψουν τις διατροφικές τους ανάγκες και προτιμήσεις για μια δραστήρια ζωή γεμάτη υγεία (52). Ο ορισμός αυτός διέπει το πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την επισιτιστική ασφάλεια που υιοθετήθηκε το 2010 (53). Πρόσφατη αξιολόγηση (54) δείχνει ότι ο υποσιτισμός είναι σπάνιος στην ΕΕ και η συχνότητα επισιτιστικής ασφάλειας χαμηλή. Ωστόσο, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα αποτελέσουν ουσιαστική πρόκληση για τη γεωργία. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και των περιβαλλοντικών προκλήσεων (περιλαμβανομένης της ανάπτυξης μεθόδων βιώσιμης παραγωγής), η μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων και η προστασία των φυσικών πόρων αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη μελλοντική επισιτιστική μας ασφάλεια.

36. Αρκετοί από τους στόχους συγχέουν διαφορετικές έννοιες, καθιστώντας δύσκολη την παρακολούθηση και τη μέτρηση της προόδου ως προς την επίτευξη των στόχων. Εάν ο νομοθέτης επιθυμεί να διατηρήσει τους εν λόγω στόχους πολιτικής, ίσως επιθυμεί να διασαφηνίσει το εύρος τους, παραδείγματος χάριν: — Το άρθρο 6, παράγραφος 1, εδάφιο α), σχετίζεται με αρκετούς στόχους, με τους οποίους η αιτιώδης συνάφεια δεν αποδεικνύεται. Ο διαχωρισμός των στόχων θα διευκόλυνε τον καθορισμό τιμών-στόχου και τη μέτρηση της προόδου επίτευξής τους. — Το άρθρο 6, παράγραφος 1, εδάφιο β), με την τρέχουσα διατύπωσή του, συνεπάγεται μεγαλύτερο πεδίο εφαρμογής πέραν του γεωργικού τομέα, ωστόσο οι προτεινόμενοι δείκτες αποτελέσματος και αντικτύπου για τον στόχο αυτό, στο παράρτημα I του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, περιορίζονται στη γεωργία και το εμπόριο γεωργικών ειδών διατροφής. — Στο άρθρο 6, παράγραφος 1, εδάφιο ζ), γίνεται αναφορά σε στόχο που καλύπτει δύο πολύ διαφορετικές έννοιες, τους νέους γεωργούς και την επιχειρηματική ανάπτυξη στις αγροτικές περιοχές· η μετακίνηση της τελευταίας έννοιας στον στόχο που προβλέπεται από το άρθρο 6, παράγραφος 1, εδάφιο η), θα βελτίωνε τη συνοχή αμφότερων των στόχων.

37. Η ΕΕ ανέλαβε ποσοτικώς προσδιορισμένες διεθνείς δεσμεύσεις για την πρόληψη της κλιματικής αλλαγής. Βασικό στόχο της ΕΕ αποτελεί η μείωση, έως το 2030, των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 40 %, σε σχέση με το 1990 ( 55 ) . Βάσει της πρότασης, η Επιτροπή αναμένει ότι 40 % του συνολικού χρηματοδοτικού κονδυλίου για την ΚΓΠ ( 56 ) θα διατεθεί για την επίτευξη του στόχου αυτού. Ωστόσο, η συνεισφορά των εν λόγω πόρων στην πρόληψη της κλιματικής αλλαγής δεν είναι γνωστή, καθώς θα εξαρτηθεί από τα μέτρα που θα επιλέξουν τα κράτη μέλη στα στρατηγικά σχέδιά τους για την ΚΓΠ.

38. Η μεγαλύτερη συνεισφορά στον στόχο δαπανών είναι ο διορθωτικός συντελεστής του 40 % ( 57 ) για τη βασική εισοδηματική στήριξη. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στην αναμενόμενη συνεισφορά της «αιρεσιμότητας» ( 58 ) , διάδοχο της πολλαπλής συμμόρφωσης και του οικολογικού προσανατολισμού. Έχουμε ήδη αμφισβητήσει την αιτιολόγηση για το αντίστοιχο ποσοστό της τρέχουσας περιόδου —19,46 % ( 59 ) — και αναφέραμε ότι δεν πρόκειται για συνετή εκτίμηση ( 60 ) . Συνεπώς, θεωρούμε ότι η εκτιμώμενη συνεισφορά της ΚΓΠ στην επίτευξη των στόχων για την κλιματική αλλαγή δεν είναι ρεαλιστική. Η υπερεκτίμηση της συνεισφοράς της ΚΓΠ θα μπορούσε να οδηγήσει σε χαμηλότερες χρηματοδοτικές συνεισφορές για άλλους τομείς πολιτικής, μειώνοντας με αυτό τον τρόπο τη συνολική συνεισφορά των δαπανών της ΕΕ στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν. Αντί να χρησιμοποιηθεί ο συντελεστής του 40 % για το σύνολο της στήριξης μέσω άμεσων ενισχύσεων, ένας περισσότερο αξιόπιστος τρόπος εκτίμησης της συνεισφοράς θα μπορούσε να είναι η χρήση του συντελεστή αυτού μόνο για τη στήριξη μέσω άμεσων ενισχύσεων σε τομείς στους οποίους οι γεωργοί όντως εφαρμόζουν πρακτικές μετριασμού της κλιματικής αλλαγής (παραδείγματος χάριν, για την προστασία των υγροτόπων και τυρφώνων ( 61 ) ).

39. Η πρόταση της Επιτροπής τονίζει ότι οι στόχοι για το περιβάλλον και το κλίμα είναι υψηλής προτεραιότητας, και ότι η ΚΓΠ θα πρέπει να καταστεί πιο φιλόδοξη όσον αφορά τους στόχους αυτούς ( 62 ) . Το επίπεδο της φιλοδοξίας θα καθορίζεται από τα στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ, με τους περιορισμούς που αναφέρθηκαν ανωτέρω. Τα κράτη μέλη θα καθορίζουν ποσοτικώς προσδιορισμένες τιμές-στόχο στα στρατηγικά σχέδιά τους για την ΚΓΠ, τις οποίες θα πρέπει να αιτιολογούν ( 63 ) . Ωστόσο, η πρόταση δεν προβλέπει ότι θα χρειάζεται να παρέχουν στοιχεία σχετικά με την κατάσταση αναφοράς, ώστε να επιτρέπεται στην Επιτροπή να αξιολογεί τη φιλοδοξία των τιμών-στόχου. Η Επιτροπή θα αξιολογεί τις εν λόγω τιμές-στόχο και την αιτιολόγησή τους κατά την έγκριση των στρατηγικών σχεδίων για την ΚΓΠ. Δεν είναι σαφής ο τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή θα πραγματοποιεί την αξιολόγησή της ή θα διασφαλίζει επαρκές επίπεδο φιλοδοξίας, ελλείψει ποσοτικώς προσδιορισμένων τιμών-στόχου της ΕΕ. Στην περιγραφή του τρόπου με τον οποίο η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογεί τα στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ, ο νομοθέτης θα μπορούσε, παραδείγματος χάριν, να συμπεριλάβει καθορισμένους στόχους της ΕΕ και δεσμεύσεις που σχετίζονται με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, όπως η μείωση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου ( 64 )

40. Η πρόταση δεν εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή θα πραγματοποιεί την αξιολόγηση των στρατηγικών σχεδίων για την ΚΓΠ. Η αναφορά του άρθρου 92 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ σε «αυξημένη φιλοδοξία όσον αφορά τους στόχους που σχετίζονται με το περιβάλλον και το κλίμα» θα καθοδηγεί την αξιολόγηση της Επιτροπής. Ωστόσο, δεν επεξηγείται το νόημα διατυπώσεων όπως «επιδιώκουν … να συμβάλλουν συνολικά περισσότερο» και «εξηγούν στα στρατηγικά τους σχέδια για την ΚΓΠ … τον τρόπο με τον οποίο προτίθενται να συμβάλλουν συνολικά περισσότερο στην επίτευξη των στόχων». Παραμένει ασαφής ο τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή θα μπορούσε να αξιολογήσει ή να μετρήσει μία τέτοια φιλοδοξία.

41. Ένας κανονισμός δεν μπορεί να προβλέπει όλες τις μελλοντικές κύριες προκλήσεις όσον αφορά μία τόσο ευρεία και πολυδάπανη πολιτική, όπως η ΚΓΠ. Αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή θα χρειαστεί έναν σχετικό βαθμό ευελιξίας στη διαχείριση της πολιτικής. Ωστόσο, η παρατήρηση αυτή δεν αποτελεί δικαιολογία για την έλλειψη σαφήνειας των προτεινόμενων στόχων της ΚΓΠ, και για το γεγονός ότι αυτοί δεν μεταφράστηκαν σε ποσοτικώς προσδιορισμένες τιμές-στόχο. Χωρίς σαφείς στόχους και ποσοτικώς προσδιορισμένες τιμές-στόχο, η Επιτροπή θα αδυνατεί να αξιολογεί τις επιδόσεις της πολιτικής έναντι του επιθυμητού αποτελέσματος. Αφετηρία ενός αποτελεσματικού συστήματος βάσει επιδόσεων πρέπει να είναι οι σαφείς και συγκεκριμένοι στόχοι.

Αξιολόγηση των εισροών της ΚΓΠ

Κριτήρια 3.1. Οι πόροι κατανέμονται βάσει αξιολόγησης των αναγκών και των αναμενόμενων αποτελεσμάτων. 3.2. Οι πόροι δαπανώνται σε τομείς όπου η παρέμβαση της ΕΕ μπορεί να αποφέρει σημαντική προστιθέμενη αξία.

42. Στην εκτίμηση επιπτώσεων που πραγματοποίησε, η Επιτροπή ανέλυσε την κατανομή των πόρων στα διάφορα προγράμματα. Στο πλαίσιο αυτό, προσομοίωσε την επίδραση που έχουν οι διαφορετικοί συνδυασμοί στρατηγικών επιλογών και κατανομής πόρων στους στόχους της ΚΓΠ. Η εκτίμηση επιπτώσεων δεν κατέληξε σε συμπέρασμα σχετικά με την καλύτερη επιλογή, αλλά μάλλον στο γενικό συμπέρασμα ότι οι στρατηγικές επιλογές είναι προϊόν δύσκολων συμβιβασμών. Παραδείγματος χάριν, οι επιλογές που περιλαμβάνουν περισσότερο φιλόδοξα περιβαλλοντικά καθεστώτα συνδέονται με αναμενόμενη μείωση του εισοδήματος των γεωργών.

43. Το ΕΓΤΕ θα κάλυπτε τις άμεσες ενισχύσεις προς τους γεωργούς, μέσω χρηματοδότησης κατά 100 % από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Το ΕΓΤΑΑ θα κάλυπτε τις περιβαλλοντικές και κλιματικές δεσμεύσεις, τις επενδύσεις σε εκμεταλλεύσεις και ορισμένα άλλα αγροτικά έργα, με συγχρηματοδότηση των κρατών μελών. Παρά την αρχική πρόθεση της Επιτροπής να προτείνει διαφορετικές εντάσεις χρηματοδότησης, οι οποίες να εξαρτώνται από την προστιθέμενη αξία της ΕΕ ( 65 ) , τα προτεινόμενα επίπεδα συγχρηματοδότησης δεν αντανακλούν την εν λόγω προσέγγιση. Παραδείγματος χάριν, τα οικολογικά προγράμματα θα χρηματοδοτούνταν σε ποσοστό 100 % από την ΕΕ ( 66 ) , ακόμη και αν αποδεικνύονταν λιγότερο φιλόδοξα από τις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, οι οποίες θα απαιτούσαν συγχρηματοδότηση σε ποσοστό 20 % από τα κράτη μέλη ( 67 ) . Δεν υπάρχει λόγος να διατηρείται αυτή η διάκριση, ούτε η ορολογία που αναφέρεται σε διαφορετικά ταμεία. Ο συνδυασμός τους θα διευκόλυνε, παραδείγματος χάριν, τον συσχετισμό του επιπέδου συγχρηματοδότησης της ΕΕ με την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.

44. Τα παραρτήματα του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ περιλαμβάνουν τα προτεινόμενα χρηματοδοτικά κονδύλια ανά κράτος μέλος. Η απόφαση για τα κονδύλια αυτά δεν λαμβάνεται βάσει των αναγκών των κρατών μελών, ούτε των δεσμεύσεων για την επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων. Τα κράτη μέλη θα διέθεταν κονδύλια στα επιμέρους μέτρα βάσει των εκτιμήσεων αναγκών που περιλαμβάνονται στα στρατηγικά σχέδιά τους σχετικά με την ΚΓΠ. Στο γράφημα 4 παρουσιάζονται η προτεινόμενη ευελιξία και οι περιορισμοί σχετικά με τον προϋπολογισμό της ΚΓΠ. Γράφημα 4 Η ευελιξία και οι περιορισμοί σχετικά με τον προϋπολογισμό της ΚΓΠ Πηγή: ΕΕΣ, βάσει των άρθρων 82, 83 και 86 και των παραρτημάτων IV-IX του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, καθώς και εγγράφων εργασίας της Επιτροπής.

45. Ο κανονισμός προτείνει να δαπανηθεί τουλάχιστον το 30 % των κονδυλίων του ΕΓΤΑΑ ( 68 ) σε δράσεις που αφορούν το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, και ποσό που ισούται τουλάχιστον με το 2 % των κονδυλίων του ΕΓΤΕ ( 69 ) να διατεθεί για την ανανέωση των γενεών. Η διάθεση πόρων, καθώς και ορισμένα άλλα στοιχεία ( 70 ) της πρότασης, αντανακλούν την προτεραιότητα που δίνεται στην προσέλκυση νέων γεωργών, καθώς και στην αντιμετώπιση των αδυναμιών που εντοπίσαμε στην πρόσφατη ειδική έκθεσή μας επί του θέματος ( 71 ) . Τα δημογραφικά στοιχεία των αγροτικών κοινοτήτων ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των κρατών μελών, αλλά κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να αποφανθεί ότι είναι ανώφελο να καταβληθούν πρόσθετες προσπάθειες για την προώθηση της ανανέωσης των γενεών. Το γεγονός ότι θα είναι πάντοτε συστηματικά διαθέσιμοι πόροι της ΕΕ για τέτοιους λόγους αποδυναμώνει το κίνητρο των κρατών μελών να χρησιμοποιήσουν άλλα μέσα πολιτικής για την επίτευξη της ανανέωσης των γενεών.

46. Στο πλαίσιο της ειδικής έκθεσής μας για τη στήριξη της ΕΕ σε νέους γεωργούς, συστήσαμε τη βελτίωση της στόχευσης της βοήθειας, συγκεκριμένα με τον σαφέστερο καθορισμό των στόχων της και του εκτιμώμενου αντικτύπου τους στο ποσοστό ανανέωσης των γενεών και στη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων που λαμβάνουν στήριξη. Δυνάμει της πρότασης, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να χρησιμοποιήσουν το μεγαλύτερο μέρος του ποσού που προορίζεται για τους νέους γεωργούς, προκειμένου να τους παρέχουν πρόσθετη εισοδηματική στήριξη (άμεσες ενισχύσεις) παρά ενίσχυση για την εγκατάσταση. Όπως καταδείχθηκε από τον έλεγχό μας, η τελευταία προσφέρει περισσότερες δυνατότητες για καλύτερη στόχευση των ενισχύσεων για νέους γεωργούς βοηθώντας τους, παραδείγματος χάριν, να βελτιώσουν τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους, να εφαρμόσουν πρωτοβουλίες εξοικονόμησης ύδατος ή ενέργειας, να δραστηριοποιηθούν στον τομέα της βιολογικής γεωργίας ή να εγκατασταθούν σε μειονεκτικές περιοχές.

47. Η πρόταση της διάθεσης του 30 % των κονδυλίων του ΕΓΤΑΑ σε δράσεις για το περιβάλλον και το κλίμα (στο πλαίσιο της οποίας αποκλείονται επί του παρόντος ενισχύσεις για περιοχές με φυσικούς περιορισμούς) θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για την αύξηση των δαπανών προς τους συγκεκριμένους στόχους. Η δυνατότητα των κρατών μελών να μεταφέρουν κονδύλια από το ΕΓΤΕ στο ΕΓΤΑΑ για τη στήριξη των δεσμεύσεων σχετικά με το περιβάλλον και το κλίμα, οι οποίες χρηματοδοτούνται κατά 100 % από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, θα μπορούσαν επίσης να συμβάλουν στον ανωτέρω στόχο. Τα κράτη μέλη δεν θα είναι υποχρεωμένα να δεσμεύουν κονδύλια για τα οικολογικά προγράμματα που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του ΕΓΤΕ. Τα προγράμματα αυτά θα περιλαμβάνουν υποχρεωτικό ανώτατο όριο για τις ενισχύσεις που θα λαμβάνουν οι επιμέρους γεωργοί ( 72 ) . Κατά συνέπεια, οι γεωργοί που λαμβάνουν στήριξη του βασικού εισοδήματος που προσεγγίζει ή υπερβαίνει το ανώτατο όριο δεν θα έχουν κίνητρο να εφαρμόσουν τα εν λόγω οικολογικά προγράμματα.

48. Η πρόταση για την ΚΓΠ δεν φαίνεται να λαμβάνει υπόψη την αναγκαιότητα κάλυψης του επενδυτικού κενού στον γεωργικό τομέα, καθώς και της μόχλευσης του προϋπολογισμού της ΕΕ ( 73 ) . Δεν προβλέπει κάποιο συγκεκριμένο κίνητρο για τη μεγαλύτερη χρησιμοποίηση των χρηματοοικονομικών μέσων.

49. Συμπερασματικά, στο πλαίσιο της πρότασης τα κονδύλια της ΕΕ δεν θα διατίθενται ούτε βάσει εκτίμησης επιπτώσεων σε ενωσιακό επίπεδο ούτε βάσει των αναμενόμενων αποτελεσμάτων. Κάθε κράτος μέλος θα διαθέτει τα προκαθορισμένα χρηματοδοτικά κονδύλια σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, βασιζόμενο στην εκτίμηση των ειδικών αναγκών της χώρας, μολονότι τα κονδύλια αυτά θα υπόκεινται σε αρκετούς και σημαντικούς περιορισμούς. Στο πλαίσιο της πρότασης δεν προβλέπεται μηχανισμός χορήγησης υψηλότερου ποσοστού συγχρηματοδότησης από την ΕΕ για τα μέτρα με μεγαλύτερη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.

Αξιολόγηση των διαδικασιών της ΚΓΠ

Κριτήρια 4.1. Η πολιτική εφαρμόζεται με οικονομικώς αποδοτικά μέσα, που βασίζονται σε αδιάσειστα αποδεικτικά στοιχεία. 4.2. Υπάρχει συνέπεια μεταξύ της ΚΓΠ και των άλλων πολιτικών της ΕΕ, καθώς και μεταξύ των διαφορετικών μέσων της ΚΓΠ. 4.3. Οι κανόνες εφαρμογής είναι απλοί και δεν θέτουν σε κίνδυνο την οικονομική αποδοτικότητα. 4.4. Προτείνονται κατάλληλες ρυθμίσεις για τη μετάβαση στο νέο μοντέλο λειτουργίας.

Οικονομική αποδοτικότητα

50. Η εκτίμηση επιπτώσεων δεν περιλαμβάνει ανάλυση της οικονομικής αποδοτικότητας των ενδεχόμενων επιλογών πολιτικής, ωστόσο αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των διαφορετικών μέσων για την επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ.

51. Η Επιτροπή προτείνει να ρυθμιστούν τα είδη πληρωμών που μπορούν να πραγματοποιούν τα κράτη μέλη προς τελικούς δικαιούχους ( 74 ) . Η πρόταση ορίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να σχεδιάζουν συστήματα ενισχύσεων με βάση τα αποτελέσματα, προκειμένου να ενθαρρύνουν τους γεωργούς να επιτύχουν σημαντική βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος σε μεγαλύτερη κλίμακα και με μετρήσιμο τρόπο ( 75 ) . Η πρόταση δεν επιτρέπει οι ενισχύσεις που χορηγούνται με βάση τα αποτελέσματα να καταβάλλονται σε δικαιούχους για άλλους λόγους, σύμφωνα με τον κανονισμό για τις κοινές διατάξεις (ΚΚΔ), ο οποίος εφαρμόζεται για τα διαρθρωτικά ταμεία ( 76 ) . Δεν κατανοούμε για ποιον λόγο η συγκεκριμένη επιλογή δεν επεκτείνεται σε όλες τις δεσμεύσεις που αφορούν τη διαχείριση, οι οποίες θεσπίζονται στο πλαίσιο του ίδιου άρθρου.

52. Η ύπαρξη μεγαλύτερης επικουρικότητας θα μπορούσε να βοηθήσει τα κράτη μέλη να καθορίσουν παρεμβάσεις που να στοχεύουν καλύτερα στις ειδικές ανάγκες τους. Εντούτοις, όπως αναφέρει και η ίδια η Επιτροπή στην εκτίμηση επιπτώσεων που εκπόνησε ( 77 ) , η ύπαρξη μεταβλητών κριτηρίων επιλεξιμότητας ενδεχομένως να μην μπορεί να διασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού, η σπουδαιότητα των οποίων ήταν ένα από τα βασικά μηνύματα της δημόσιας διαβούλευσης ( 78 ) . Παραδείγματος χάριν, η πρόταση δεν περιλαμβάνει ορισμό της βιωσιμότητας ( 79 ) των ενεργειών ( 80 ) , κάτι που σημαίνει ότι κάθε κράτος μέλος θα μπορούσε να την ορίσει διαφορετικά (εκτός εάν το ζήτημα αυτό διευθετηθεί όταν η Επιτροπή αξιολογήσει τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, βλέπε σημείο 58).

53. πλαίσιο 5 ), θεωρούμε ότι τα κράτη μέλη ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στη διατύπωση ενός ορισμού που να εξασφαλίζει την οικονομική αποδοτικότητα. Στο πλαίσιο της πρότασης τα κράτη μέλη υποχρεούνται να ορίσουν την έννοια του «πραγματικού γεωργού» ( 81 ) . Υπό τους ισχύοντες κανόνες, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να μην καταβάλλουν στήριξη σε πρόσωπα των οποίων οι γεωργικές δραστηριότητες αποτελούν ασήμαντο μόνο μέρος των συνολικών οικονομικών δραστηριοτήτων τους ή σε πρόσωπα των οποίων η κεντρική επιχειρηματική δραστηριότητα δεν είναι η γεωργία. Στο πλαίσιο της νέας πρότασης, η επιλογή αυτή θα καταστεί ο γενικός κανόνας. Τα κράτη μέλη θα έχουν την υποχρέωση να καθορίσουν αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια, τα οποία θα είναι αποτελεσματικά στη στόχευση των ενισχύσεων ( 82 ) σε «πραγματικούς γεωργούς», χωρίς να προκαλούν δυσανάλογες διοικητικές δαπάνες. Βάσει των πρόσφατων εργασιών μας (βλέπε), θεωρούμε ότι τα κράτη μέλη ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στη διατύπωση ενός ορισμού που να εξασφαλίζει την οικονομική αποδοτικότητα. Πλαίσιο 5 — Η έννοια του «ενεργού γεωργού» κατά την τρέχουσα περίοδο Σε μια προσπάθεια να υπάρξει καλύτερη στόχευση της άμεσης στήριξης της ΕΕ στους ενεργούς γεωργούς, η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ του 2013 εισήγαγε τον «αρνητικό κατάλογο», ο οποίος αποσκοπούσε στον αποκλεισμό δικαιούχων που δεν είχαν ως πρώτη τους δραστηριότητα τη γεωργία (83). Διαπιστώσαμε (84) ότι ο κατάλογος αυτός υπήρξε, συνολικά, μόνον εν μέρει αποτελεσματικός και δημιούργησε σημαντικό διοικητικό φόρτο στους οργανισμούς πληρωμών. Λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων δυσκολιών, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν ότι, από το 2018, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν είτε να περιστείλουν τα κριτήρια βάσει των οποίων μπορούν οι αιτούντες να αποδεικνύουν την ιδιότητα του «ενεργού γεωργού» είτε να παύσουν να χρησιμοποιούν τον «αρνητικό κατάλογο». Η αιτιολογία για την εν λόγω αλλαγή ήταν η ανησυχία ότι οι δυσκολίες και οι διοικητικές δαπάνες από την εφαρμογή της ρήτρας για τους ενεργούς γεωργούς υπερκερούσαν το όφελος από τον αποκλεισμό ενός πολύ περιορισμένου αριθμού μη ενεργών δικαιούχων από τα καθεστώτα άμεσης στήριξης.

Συνέπεια

54. Μια από τις κύριες αλλαγές στην πρόταση για την ΚΓΠ μετά το 2020 είναι ο συνδυασμένος προγραμματισμός τόσο του ΕΓΤΕ όσο και του ΕΓΤΑΑ σε ένα συνολικό στρατηγικό σχέδιο για την ΚΓΠ. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλλει στη διασφάλιση της συνέπειας μεταξύ των διαφορετικών μέσων της ΚΓΠ.

55. Παρ’ όλα αυτά, έχουμε επικρίνει την πολυπλοκότητα που δημιουργεί η ύπαρξη αρκετών παράλληλων περιβαλλοντικών και κλιματικών μέσων στην τρέχουσα περίοδο ( 85 ) . Μολονότι η εφαρμογή της πρότασης προϋποθέτει την κατάργηση του οικολογικού προσανατολισμού, η εισαγωγή των οικολογικών προγραμμάτων θα συνεπαγόταν ότι θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν τρία διαφορετικά περιβαλλοντικά μέσα ( 86 ) — «αιρεσιμότητα» για τις άμεσες ενισχύσεις (άρθρο 11), — οικολογικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΕ (άρθρο 28), — περιβαλλοντικές και κλιματικές δεσμεύσεις διαχείρισης που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΑΑ (άρθρο 65).

56. Η «αιρεσιμότητα» θα διαδεχθεί την πολλαπλή συμμόρφωση και τον οικολογικό προσανατολισμό. Το πεδίο εφαρμογής της θα είναι ευρύτερο από εκείνο των προηγούμενων συστημάτων, θα καλύπτει όλους τους δικαιούχους (χωρίς εξαιρέσεις για τις μικρές εκμεταλλεύσεις) και θα περιλαμβάνει νέες απαιτήσεις, όπως την υποχρεωτική αμειψισπορά για τη βελτίωση της προστασίας και της ποιότητας του εδάφους. Παρά τη χρήση του όρου «αιρεσιμότητα», οι άμεσες ενισχύσεις δεν θα εξαρτώνται από την τήρηση του συγκεκριμένου συνόλου βασικών απαιτήσεων για το περιβάλλον και το κλίμα. Αντιθέτως, τα κράτη μέλη θα μπορούν να επιβάλλουν διοικητικές κυρώσεις στους δικαιούχους που δεν πληρούν τις εν λόγω απαιτήσεις ( 87 )

57. Στην πραγματικότητα, η ενσωμάτωση των απαιτήσεων του οικολογικού προσανατολισμού στην αιρεσιμότητα ενδεχομένως να μειώσει το αποτρεπτικό αποτέλεσμά τους. Στην ειδική έκθεση αριθ. 5/2011, συστήσαμε οι μειώσεις των ενισχύσεων για τη μη εκπλήρωση των υποχρεώσεων της πολλαπλής συμμόρφωσης να αποκτήσουν περισσότερο αποτρεπτικό χαρακτήρα. Αντιθέτως, η Επιτροπή προτείνει ένα σύστημα κυρώσεων που βασίζεται στο τρέχον σύστημα της πολλαπλής συμμόρφωσης (βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 6 ). Πλαίσιο 6 — Παράδειγμα των συνεπειών της αιρεσιμότητας σε σύγκριση με εκείνες του οικολογικού προσανατολισμού Η πρόταση περιλαμβάνει τόσο μειωμένα ποσοστά ελέγχων (από συνήθως 5 % σε 1 %) (88) όσο και κυρώσεις. Υπό το τρέχον πλαίσιο οικολογικού προσανατολισμού, ένας γεωργός που δεν τηρεί τις απαιτήσεις περί διαφοροποίησης των καλλιεργειών μπορεί να αντιμετωπίσει μείωση έως και 50 % (στην περίπτωση παντελούς έλλειψης διαφοροποίησης) της ενίσχυσης για αρόσιμη γη στο πλαίσιο του οικολογικού προσανατολισμού, καθώς και πρόσθετη διοικητική κύρωση έως και 25 % της ενίσχυσης οικολογικού προσανατολισμού. Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, η αμειψισπορά (89), η οποία θα ενσωματωνόταν στο πλαίσιο της αιρεσιμότητας, θα αντικαθιστούσε τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών. Επομένως, η κύρωση για τη μη τήρηση της απαίτησης περί αμειψισποράς λόγω αμέλειας θα ανερχόταν, σύμφωνα με το άρθρο 86, παράγραφος 2, του οριζόντιου κανονισμού, στο 3 % της συνολικής ενίσχυσης (90).

58. Τα κράτη μέλη πρέπει να καθορίσουν τα εθνικά πρότυπα για την αιρεσιμότητα στα στρατηγικά σχέδιά τους για την ΚΓΠ. Αντίθετα με όσα ισχύουν κατά την τρέχουσα περίοδο, η Επιτροπή πρέπει να εγκρίνει τα πρότυπα αυτά ( 91 ) . Είναι σημαντικό κατά τη διαδικασία αυτή, η Επιτροπή να εφαρμόσει σαφή και αντικειμενικά κριτήρια.

59. Μολονότι το προτεινόμενο καθεστώς ενίσχυσης για τις περιβαλλοντικές και κλιματικές δεσμεύσεις διαχείρισης ( 92 ) ομοιάζει με το τρέχον γεωργοπεριβαλλοντικό καθεστώς ενίσχυσης, τα οικολογικά προγράμματα ( 93 ) θα αποτελέσουν νέο είδος παρέμβασης στον τομέα του περιβάλλοντος. Αμφότερα τα καθεστώτα αυτά θα έχουν τους ίδιους στόχους και, μάλιστα, η πρόταση ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν τη μη αλληλοεπικάλυψή τους. Όπως έχουμε διαπιστώσει και στο παρελθόν ( 94 ) , αυτή η επανάληψη θα δημιουργήσει πολυπλοκότητα, επειδή τα κράτη μέλη θα υποχρεωθούν να αναπτύξουν πολύπλοκες ρυθμίσεις ώστε να διασφαλίσουν ότι τα καθεστώτα υπερβαίνουν τις απαιτήσεις της αιρεσιμότητας ( 95 ) , αποφεύγοντας παράλληλα τον κίνδυνο της διπλής χρηματοδότησης.

60. Επιπλέον, παρόλο που οι περιβαλλοντικές και κλιματικές δεσμεύσεις θα αναλαμβάνονται, κατά κανόνα, για 5-7 έτη ( 96 ) προκειμένου να επιτύχουν αυξημένα περιβαλλοντικά και κλιματικά οφέλη, στο πλαίσιο των οικολογικών προγραμμάτων, δεν απαιτείται οι δράσεις να διαρκούν περισσότερο από ένα έτος ( 97 ) . Μολονότι ορισμένα οφέλη μπορούν να επιτευχθούν με ετήσια καθεστώτα, για την επίτευξη ορισμένων περιβαλλοντικών και κλιματικών οφελών (παραδείγματος χάριν, αύξηση της οργανικής ύλης του εδάφους και αύξηση της δέσμευσης άνθρακα) είναι αναγκαία η ανάληψη πολύχρονων δεσμεύσεων.

Απλούστευση

61. Στο πλαίσιο της πρότασης, οι πέντε ισχύοντες κανονισμοί θα ενοποιηθούν σε τρεις (βλέπε σημείο 16). Η ύπαρξη τριών κανονισμών με αρκετές διασταυρούμενες παραπομπές καθιστά πολύπλοκη την ανάγνωση του νομικού κειμένου (βλέπε πλαίσιο 7 ). Πλαίσιο 7 — Παραδείγματα διασταυρούμενων παραπομπών στην πρόταση Το άρθρο101 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ παρουσιάζει τις πληροφορίες που τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν στα στρατηγικά σχέδιά τους για την ΚΓΠ σχετικά με τα «συστήματα διακυβέρνησης και συντονισμού». Ωστόσο, τα κριτήρια για τα εν λόγω συστήματα τίθενται στον οριζόντιο κανονισμό. Ο τίτλος VII του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ είναι «Παρακολούθηση, υποβολή εκθέσεων και αξιολόγηση», ενώ ο οριζόντιος κανονισμός καλύπτει τη «χρηματοδότηση, διαχείριση και παρακολούθηση». Το άρθρο 121, παράγραφος 7, του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ προβλέπει ότι η Επιτροπή θα διενεργεί ετήσια εκκαθάριση απόδοσης, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 52 του οριζόντιου κανονισμού. Το άρθρο 121, παράγραφος 9, του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ καλύπτει τις ετήσιες εκθέσεις επιδόσεων και αναφέρεται στην υποβολή σχεδίου δράσης σύμφωνα με το άρθρο 39, παράγραφος 1, του οριζόντιου κανονισμού. Το άρθρο 39, παράγραφος 1, του οριζόντιου κανονισμού που αφορά την «Αναστολή πληρωμών σε σχέση με την πολυετή παρακολούθηση επιδόσεων» αναφέρεται με τη σειρά του στα άρθρα 115 και 116, καθώς και στο άρθρο 39, παράγραφος 2, έως άρθρο 121 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ. Πέραν των πολλών διασταυρούμενων παραπομπών που περιπλέκουν την ανάγνωση του κειμένου, η εναλλαγή των εννοιών «ετήσιος» και «πολυετής» αποτελεί πηγή σύγχυσης. Σύγχυση προκαλούν επίσης οι στόχοι του πλαισίου επιδόσεων, καθώς ορισμένες φορές αναφέρεται ότι αξιολογεί «την ΚΓΠ» [άρθρο 116, στοιχείο α)] και ορισμένες φορές «τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ» (άρθρο 116, στοιχεία γ) και δ)]. Τα άρθρα 84 και 85 του οριζόντιου κανονισμού αφορούν το σύστημα ελέγχου και τις κυρώσεις σχετικά με την «αιρεσιμότητα», οι προϋποθέσεις της οποίας παρουσιάζονται στον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ. Το άρθρο 86 του οριζόντιου κανονισμού αφορά τον υπολογισμό των διοικητικών κυρώσεων που προβλέπονται στον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

62. Η πρόταση προβλέπει απλουστεύσεις, όπως την ύπαρξη ενός σχεδίου ανά κράτος μέλος ( 98 ) και μίας επιτροπής παρακολούθησης ( 99 ) . Η διατήρηση της υφιστάμενης δομής των οργανισμών πληρωμών, φορέων συντονισμού, αρμόδιων αρχών και οργανισμών πιστοποίησης ( 100 ) θα συνέβαλε στη διασφάλιση της συνέπειας και της σταθερότητας. Η Επιτροπή προτείνει επίσης να διατηρηθούν ορισμένα συστήματα, όπως το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου και το σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων.

63. Στην αρχή, η ΕΕ καθιέρωσε άμεσες ενισχύσεις βάσει δικαιωμάτων, που υπολογίστηκαν με βάση προγενέστερα επίπεδα παραγωγής, με σκοπό την αποζημίωση των γεωργών για αναμενόμενες μειώσεις στις τιμές των τροφίμων κατά τις προηγούμενες μεταρρυθμίσεις της ΚΓΠ. Σύμφωνα με την πρόταση, τα δικαιώματα ενίσχυσης δεν θα είναι υποχρεωτικά, στοιχείο που εισάγει την επιλογή των κατ’ αποκοπήν ενισχύσεων ανά εκτάριο για όλα τα κράτη μέλη, χωρίς την υποχρέωση χρήσης δικαιωμάτων ( 101 ) . Αυτό θα αποτελούσε σημαντική απλούστευση στα κράτη μέλη που επί του παρόντος εφαρμόζουν το καθεστώς βασικής ενίσχυσης, δεδομένων των πολύπλοκων κανόνων και υπολογισμών που συνήθως συνδέονται με τα δικαιώματα αυτά.

64. Σύμφωνα με την πρόταση, ορισμένες απαιτήσεις της ΕΕ θα εξαλείφονταν, κάτι που θα μπορούσε να ευνοήσει την απλούστευση, αλλά όχι τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση. Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής: — Η πρόταση δίνει (102) τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να χρηματοδοτήσουν τον ΦΠΑ, ο οποίος, επί του παρόντος, δεν είναι επιλέξιμος. Η χρηματοδότηση του ΦΠΑ δεν συνιστά αποτελεσματική χρησιμοποίηση των κονδυλίων της ΕΕ, δεδομένου ότι δεν συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ, αλλά συνεισφέρει απλώς στον εθνικό προϋπολογισμό των κρατών μελών (103). — Σε αντίθεση με την τρέχουσα περίοδο, η πρόταση επιτρέπει τη χρηματοδότηση έργων που άρχισαν πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης (104). Αυτό θα επέτεινε τον κίνδυνο εμφάνισης του φαινομένου μη αποδοτικής δαπάνης.

65. Ορισμένες από τις διατάξεις της πρότασης αυξάνουν την πολυπλοκότητα. Παραδείγματος χάριν, στο άρθρο 15 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ προσδιορίζεται ο τρόπος με τον οποίο θα μειώνονται τα ποσά των άμεσων ενισχύσεων. Προτείνουμε να αποσαφηνιστεί η διάταξη αυτή, δεδομένου ότι δεν δηλώνεται ρητώς ποια πρέπει να είναι η μείωση που θα επιβάλλουν τα κράτη μέλη στην περίπτωση αμειβόμενης εργασίας. Αφενός, στην παράγραφο 2, σημείο α), του εν λόγω άρθρου αναφέρεται ότι τα κράτη μέλη πρέπει να αφαιρούν τους μισθούς, τους φόρους και τις κοινωνικές εισφορές που δήλωσε ο γεωργός και, αφετέρου, στο τελευταίο εδάφιο του άρθρου 15, παράγραφος 2, γίνεται λόγος για υπολογισμό βάσει των μέσων τυπικών μισθών. Ακόμη και εάν αποσαφηνιστεί η διάταξη αυτή, θα είναι δύσκολο να εφαρμοστεί.

66. Συνοψίζοντας, τα επιλεγμένα μέσα δεν αντανακλούν πάντοτε τις πλέον οικονομικά αποδοτικές επιλογές. Παραδείγματος χάριν, με τον συνδυασμό των περιβαλλοντικών καθεστώτων και τη διαφοροποίηση της συγχρηματοδότησης για τις παρεμβάσεις ανάλογα με την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία τους (βλέπε σημείο 43), θα μπορούσε να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος χωρίς να διακινδυνεύσει η αποτελεσματική χρησιμοποίηση των κονδυλίων της ΕΕ. Εντούτοις, η πρόταση θα απλούστευε αρκετές πτυχές της ΚΓΠ και η καθιέρωση των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ θα συνέβαλε ενδεχομένως στη δημιουργία συνεργιών μεταξύ των διαφορετικών μέσων της ΚΓΠ. Η Επιτροπή δεν έχει προσδιορίσει ακόμη τις ρυθμίσεις διαχείρισης που θα διασφαλίσουν τη μετάβαση στο νέο μοντέλο υλοποίησης. Επομένως, η ενδεχόμενη αξιολόγησή τους θα ήταν υπερβολικά πρώιμη.

67. Η διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού και η διατήρηση επαρκούς επιπέδου φιλοδοξιών θα αποτελούσαν δύο από τις βασικές προκλήσεις της Επιτροπής κατά την έγκριση των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ. Η πρόταση δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες για τον τρόπο αξιολόγησης των σχεδίων αυτών εκ μέρους της Επιτροπής ( 105 ) . Επιθυμούμε να υπογραμμίσουμε πόσο σημαντικό είναι για την Επιτροπή να δηλώνει με σαφήνεια και διαφάνεια τις προσδοκίες της σχετικά με το περιεχόμενο και την ποιότητα των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ. Επιπλέον, ενθαρρύνουμε τη δημοσίευση, ει δυνατόν σε μια εκτελεστική πράξη, ενός υποδείγματος στρατηγικού σχεδίου της ΚΓΠ και των κριτηρίων για την αξιολόγησή του.

Συνδέοντας τις εισροές, τις εκροές, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο της ΚΓΠ

Κριτήρια 5.1. Ένα αποτελεσματικό σύστημα επιδόσεων συνδέει τους στόχους της πολιτικής με τις εκροές, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπό τους. 5.2. Υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ των ποσών που καταβλήθηκαν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και της επίτευξης των συμφωνηθέντων τιμών-στόχου όσον αφορά τις επιδόσεις. 5.3. Οι επιδόσεις πολιτικής και οι σχετικοί εξωγενείς παράγοντες αποτελούν αντικείμενο παρακολούθησης, και η πολιτική προσαρμόζεται κατά περίπτωση.

Σχεδιασμός του συστήματος επιδόσεων

68. Στο πλαίσιο της πρότασης, η σχέση μεταξύ εισροών και εκροών, καθώς και μεταξύ αποτελεσμάτων και αντικτύπου, συμπεριλαμβανομένης της εν λόγω σχέσης στο επίπεδο του τελικού δικαιούχου, αρκετές φορές ούτε είναι σαφής ούτε αποδεικνύεται (παραδείγματος χάριν για τις άμεσες ενισχύσεις, βλέπε σημείο 33). Παρά την προσπάθεια μετάβασης σε ένα μοντέλο υλοποίησης βάσει επιδόσεων, η σύνδεση μεταξύ των στόχων, των διαφορετικών δράσεων και των δεικτών παραμένει ασαφής.

69. γράφημα 5 ). Η πρόταση δεν συνδέει τα είδη των παρεμβάσεων με τους στόχους. Στα στρατηγικά σχέδιά τους για την ΚΓΠ, τα κράτη μέλη θα προσδιορίζουν ανάγκες για κάθε «ειδικό στόχο» της ΚΓΠ ( 106 ) . Βάσει της εκτίμησης αναγκών τους, τα κράτη μέλη θα καθορίζουν τις κατάλληλες παρεμβάσεις, καθώς και τους αντίστοιχους δείκτες εκροής και αποτελέσματος ( 107 ) (βλέπε). Γράφημα 5 Η σύνδεση μεταξύ στόχων και δεικτών της ΕΕ Πηγή: ΕΕΣ, βάσει του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

70. Η Επιτροπή προτείνει κοινούς δείκτες επιδόσεων στο παράρτημα I του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ. Οι δείκτες αυτοί θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα κρίσιμο στοιχείο του συστήματος επιδόσεων, ωστόσο η κατάρτισή τους δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις για την κατάρτιση των κατάλληλων δεικτών ( 108 ) . Επίσης θα καταρτίσει εκτελεστικές πράξεις σχετικά με το περιεχόμενο του πλαισίου επιδόσεων ( 109 ) , συμπεριλαμβανομένων περαιτέρω ορισμών για τους δείκτες.

71. Πραγματοποιήσαμε επισκόπηση των δεικτών, λαμβάνοντας υπόψη τους ορισμούς που παρουσιάζονται στο γράφημα 6 . Η συνάφεια και η ποιότητα των προτεινόμενων δεικτών ποικίλλει, παραθέτουμε δε τα λεπτομερή σχόλιά μας στο παράρτημα I . Μόνον οι δείκτες εκροής που συμβάλλουν σαφώς στην επίτευξη των δηλωμένων στόχων είναι ουσιαστικοί. Στην πραγματικότητα, η πλειονότητα των δεικτών αποτελέσματος θα αφορούν περισσότερο εκροές, ενώ αρκετοί «δείκτες αντικτύπου» δεν αφορούν τον πραγματικό αντίκτυπο. Γράφημα 6 Ορισμός της εισροής, της εκροής, του αποτελέσματος και του αντικτύπου Πηγή: ΕΕΣ, Εγχειρίδιο ελέγχου επιδόσεων.

Συνδέοντας τα καταβληθέντα ποσά με τις επιτευχθείσες επιδόσεις

72. Η μέτρηση των επιδόσεων (εκροές και αποτελέσματα) σε επίπεδο κράτους μέλους, σε συνδυασμό με ενδεχόμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις, θα μπορούσαν να αποτελέσουν κίνητρο, ώστε τα κράτη μέλη να επιτύχουν τις τιμές-στόχο τους. Ωστόσο, στο πλαίσιο ενός τέτοιου συστήματος, η ποιότητα των δεικτών και η αξιοπιστία των δεδομένων παρακολούθησης είναι θεμελιώδεις. Τόσο εμείς ( 110 ) όσο και η Υπηρεσία Εσωτερικού Λογιστικού Ελέγχου της Επιτροπής (IAS) ( 111 ) έχουμε επικρίνει το τρέχον κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης.

73. Η πρόταση δεν αναφέρει σαφώς αν τα κράτη μέλη θα μπορούν να καταρτίζουν τους δικούς τους δείκτες για τη μέτρηση των επιδόσεων, επιπροσθέτως των κοινών δεικτών (βλέπε σημείο 70). Το άρθρο 97, παράγραφος 1, σημείο α), του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ υπονοεί κάτι τέτοιο, κάνοντας αναφορά σε «ειδικούς δείκτες αποτελεσμάτων του στρατηγικού σχεδίου της ΚΓΠ». Εντούτοις, τέτοιος δείκτης δεν αναφέρεται μεταξύ των στοιχείων του πλαισίου επιδόσεων που περιγράφεται στο άρθρο 115, παράγραφος 2, σημείο α), του ίδιου κανονισμού. Επιπλέον, το άρθρο 91 του εν λόγω κανονισμού ορίζει ότι τα κράτη μέλη προσδιορίζουν τις τιμές-στόχο τους βάσει των κοινών δεικτών.

74. Η παροχή χρηματοδότησης από περισσότερα του ενός προγράμματα για «ολοκληρωμένες εδαφικές επενδύσεις» ( 112 ) θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία συνεργιών μεταξύ των τομέων πολιτικής. Εντούτοις, οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι πράξεις, οι εκροές και τα αποτελέσματα που αφορούν τέτοιου είδους επενδύσεις μπορούν να αναγνωριστούν. Η μη επίτευξη των εκροών και των αποτελεσμάτων θα μπορούσε να συνεπαχθεί δημοσιονομικές συνέπειες για τις ενισχύσεις της ΚΓΠ. Για τον λόγο αυτό, αποτελεί επιτακτική ανάγκη η σύνδεση των εν λόγω εκροών και αποτελεσμάτων με τα κατάλληλα κονδύλια. Επιπροσθέτως, παραμένει ασαφές με ποιον τρόπο τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με τις εκροές και τα αποτελέσματα των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από περισσότερα του ενός κονδύλια. Μολονότι η πρόταση για την ΚΓΠ ορίζει ότι η γνωμοδότηση του οργανισμού πιστοποίησης θα αφορά την αξιοπιστία των εκθέσεων επιδόσεων ( 113 ) , ο ΚΚΔ δεν περιλαμβάνει παρόμοιες διατάξεις για την αξιοπιστία των δεικτών που αφορούν άλλους τομείς πολιτικής. Ελλοχεύει, επομένως, ο κίνδυνος της διπλής υποβολής στοιχείων σχετικά με τις εκροές και τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν, στοιχείο το οποίο πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους οι οργανισμοί πιστοποίησης κατά τις αξιολογήσεις τους.

75. Κάθε χρόνο, τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν έκθεση σχετικά με την επίτευξη των εκροών και των αποτελεσμάτων. Η Επιτροπή θα συγκρίνει τις εκροές με τις δηλωθείσες δαπάνες ( 114 ) και τα αποτελέσματα με τις τιμές-στόχο που έχουν οριστεί στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ ( 115 ) . Εάν οι αναφερόμενες εκροές είναι σημαντικά χαμηλότερες από το ποσό που αντιστοιχεί στις δηλωθείσες δαπάνες (διαφορά μεγαλύτερη του 50 %) ( 116 ) , η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει ή να μειώσει ( 117 ) τις πληρωμές στα κράτη μέλη. Εάν τα κράτη μέλη δεν επιτύχουν τις τιμές-στόχο που έχουν οριστεί για τα αποτελέσματα, η Επιτροπή μπορεί να τους ζητήσει να καταρτίσουν σχέδια δράσης. Μπορεί επίσης να αναστείλει την καταβολή των πληρωμών ή, ως έσχατη λύση, να μειώσει το σχετικό ποσό.

76. Η συνάφεια και ποιότητα των δεικτών παρουσιάζει αποκλίσεις (βλέπε σημείο 71). Για το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών, η Επιτροπή θα καταβάλλει τις πληρωμές στα κράτη μέλη βάσει των δικαιούχων και των εκταρίων που λαμβάνουν στήριξη. Στις περιπτώσεις αυτές, φαίνεται απίθανο να προκύψει διαφορά μεγαλύτερη του 50 % μεταξύ των εκροών και των δαπανών. Κατά την άποψή μας, στο πλαίσιο της πρότασης οι περισσότερες πληρωμές δεν θα βασίζονται στις επιδόσεις, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη δεν θα λαμβάνουν πληρωμές για την επίτευξη των τιμών-στόχου σχετικά με τις επιδόσεις.

77. Όσον αφορά τη νέα περίοδο, η Επιτροπή προτείνει την αντικατάσταση του αποθεματικού επίδοσης που εφαρμόζεται κατά την τρέχουσα περίοδο με την πριμοδότηση επιδόσεων για την επίτευξη περιβαλλοντικών και σχετικών με το κλίμα τιμών-στόχου. Δεδομένου του περιορισμένου οικονομικού αντικτύπου της εν λόγω πριμοδότησης επιδόσεων (βλέπε γράφημα 7 ), είναι απίθανο αυτή να λειτουργήσει ως κίνητρο για την επίτευξη των τιμών-στόχου από τα κράτη μέλη. Γράφημα 7 Σύγκριση της συνολικής αξίας της πριμοδότησης επιδόσεων με το ποσό που προορίζεται για περιβαλλοντικές ενισχύσεις, καθώς και με τον συνολικό προϋπολογισμό που προτείνεται για το ΕΓΤΑΑ (σε εκατομμύρια ευρώ) Πηγή: ΕΕΣ, βάσει των άρθρων 86, 123 και 124 και του παραρτήματος IX του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

Παρακολούθηση των επιδόσεων της πολιτικής, καθώς και των σχετικών εξωτερικών παραγόντων

78. Η Επιτροπή προβαίνει σε ετήσια επισκόπηση των επιδόσεων, καθώς και σε ετήσια εκκαθάριση των εκροών και των αποτελεσμάτων που αναφέρουν τα κράτη μέλη, ωστόσο, πέραν αυτών, υποχρεούται να μετρά τις επιδόσεις κάθε στρατηγικού σχεδίου της ΚΓΠ, καθώς και εκείνες της ΚΓΠ στο σύνολό της. Τα κράτη μέλη πρέπει να προβαίνουν σε ολοκληρωμένες αξιολογήσεις των στρατηγικών σχεδίων τους για την ΚΓΠ ( 118 ) , και η Επιτροπή πρέπει να διενεργεί ενδιάμεσες και εκ των υστέρων αξιολογήσεις ( 119 ) που υπερβαίνουν τις ετήσιες επισκοπήσεις των επιδόσεων που διενεργεί και δεν επιφέρουν συνέπειες για τις πληρωμές προς τα κράτη μέλη.

79. Οι εν λόγω αξιολογήσεις της Επιτροπής προϋποθέτουν την αξιολόγηση δεικτών αντικτύπου ( 120 ) , λαμβάνοντας ως βάση πηγές εξωτερικών δεδομένων και όχι τις εκθέσεις που υποβάλλουν τα κράτη μέλη. Εξωτερικοί παράγοντες περιπλέκουν τη μέτρηση του άμεσου αντικτύπου της συγκεκριμένης πολιτικής. Επομένως, στο πλαίσιο των αξιολογήσεων των δεικτών αντικτύπου, δεν μπορεί να υπάρξει άμεση σύνδεση του αντικτύπου της πολιτικής με τις παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται μέσω των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ.

80. Συμπερασματικά, δεν θεωρούμε το προτεινόμενο μοντέλο ως ένα αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης επιδόσεων. Οι στόχοι της πολιτικής δεν μπορούν να συνδεθούν σαφώς με τις παρεμβάσεις ή τις εκροές, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπό τους. Μεγάλες αποκλίσεις στην επίτευξη των τιμών-στόχου θα έχουν μικρό αντίκτυπο στη χρηματοδότηση της ΕΕ. Τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος των χρηματοδοτούμενων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ πολιτικών δεν θα είναι σαφή. Η παρουσίαση των προτεινόμενων στοιχείων σε ένα συνεκτικό πλαίσιο (βλέπε παράρτημα II ) θα ήταν χρήσιμη για την εξέταση του πεδίου αναφοράς τους και της συνέπειάς τους.

Αξιολόγηση της λογοδοσίας της ΚΓΠ

Κριτήριο 6.1. Υπάρχει ισχυρή αλυσίδα λογοδοσίας και ελέγχου.

81. Η ανάληψη αποφασιστικής δράσης υπέρ των επιδόσεων, με ένα ισχυρό σύστημα διαχείρισης των επιδόσεων, θα μπορούσε να ενισχύσει τη λογοδοσία, αλλά δεν θα εξάλειφε την ανάγκη εξακρίβωσης ότι οι δικαιούχοι πληρούν τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την είσπραξη ενισχύσεων (βασικό στοιχείο της νομιμότητας και της κανονικότητας). Κατά την άποψή μας, απαιτείται η ύπαρξη ενός άρτιου συστήματος εξωτερικής διασφάλισης, προκειμένου να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με τους ισχύοντες κανόνες και προϋποθέσεις. Λαμβανομένων υπόψη των χαρακτηριστικών του προτεινόμενου μοντέλου υλοποίησης και των περιορισμών του προτεινόμενου μοντέλου επιδόσεων (βλέπε, παραδείγματος χάριν, το σημείο 76), οι προτάσεις είναι πιθανόν να οδηγήσουν σε ένα αποδυναμωμένο πλαίσιο λογοδοσίας.

Επιλεξιμότητα

82. Μία από τις βασικές αλλαγές που επιφέρει η πρόταση είναι ο επαναπροσδιορισμός της επιλεξιμότητας της ΕΕ για την είσπραξη ενισχύσεων στο πλαίσιο της ΚΓΠ. Η Επιτροπή δηλώνει ότι η επιλεξιμότητα αυτή δεν θα εξαρτάται πλέον από τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πληρωμών που θα καταβάλλονται στους επιμέρους δικαιούχους ( 121 ) . Δυνάμει της πρότασης, οι πληρωμές των κρατών μελών θα είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από την ΕΕ, εάν αντιστοιχούν σε ανάλογες εκροές και καταβάλλονται σύμφωνα με τα ισχύοντα συστήματα διακυβέρνησης. Το γεγονός αυτό θα είχε σημαντικές συνέπειες για την αλυσίδα ελέγχου.

83. Στο γράφημα 8 παρουσιάζονται τα προτεινόμενα κριτήρια επιλεξιμότητας για τη χρηματοδότηση της ΚΓΠ από την ΕΕ και ο βαθμός στον οποίο θα κάλυπταν τις δαπάνες της ΚΓΠ. Γράφημα 8 Προτεινόμενα κριτήρια επιλεξιμότητας της ΕΕ για τις δαπάνες της ΚΓΠ Πηγή: ΕΕΣ, βάσει του άρθρου 35 του οριζόντιου κανονισμού.

84. Στο πλαίσιο της πρότασης, μόνο ένα πολύ μικρό μέρος των δαπανών της ΚΓΠ θα πρέπει «να έχει πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της Ένωσης», δυνάμει του άρθρου 35, στοιχείο β), του οριζόντιου κανονισμού. Για την πλειονότητα των δαπανών της ΚΓΠ, θα ισχύει το άρθρο 35, στοιχείο γ). Ο νομοθέτης πρέπει να αναρωτηθεί κατά πόσον οι κανόνες της Ένωσης ισχύουν για το σύνολο των χρηματοδοτήσεων της ΕΕ και, στην περίπτωση που η απάντηση είναι θετική, να τροποποιήσει το άρθρο 35, στοιχείο β), ώστε να καλύπτει όλες τις δαπάνες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ΚΓΠ ( 122 ) . Σύμφωνα με την πρόταση, η νομιμότητα και η κανονικότητα έχουν δύο διαστάσεις, πρώτον, την τήρηση των ισχυόντων κανόνων της Ένωσης [άρθρο 35, στοιχείο β)] και, δεύτερον, την επίτευξη των αποτελεσμάτων σύμφωνα με τα ισχύοντα συστήματα διακυβέρνησης [άρθρο 35, στοιχείο γ)]. Φοβούμαστε ότι μια νομική διάταξη που ορίζει ότι μόνο ένα μικρό τμήμα των δαπανών πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης θα καταστήσει τους κανόνες αυτούς άνευ ουσίας και μπορεί να υπονομεύσει την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης.

85. γράφημα 8 ) θα ήταν η ΕΕ να μπορεί να χρηματοδοτεί πληρωμές προς μεμονωμένο δικαιούχο ακόμη και στην περίπτωση που αυτός δεν πληροί τους όρους επιλεξιμότητας που ορίζονται στο στρατηγικό σχέδιο της ΚΓΠ Ο ορισμός της «αντίστοιχης εκροής» που αναφέρεται στο άρθρο 35, στοιχείο γ), σημείο i), του οριζόντιου κανονισμού είναι ασαφής. Παραδείγματος χάριν, στην περίπτωση δεσμεύσεων περιβαλλοντικής διαχείρισης, η εκροή θα μετράται σε εκτάρια που καλύπτονται από τη δέσμευση ( 123 ) . Κατά την άποψή μας, η εν λόγω εκροή δεν πρέπει να θεωρείται ότι επιτυγχάνεται ( 124 ) όταν απλώς και μόνο ορισμένα εκτάρια καλύπτονται από τη δέσμευση, αλλά μόνον όταν η δέσμευση τηρείται κατά τη διάρκεια ορισμένης περιόδου. Εντούτοις, δεδομένου ότι η ίδια η δέσμευση θα ορίζεται στο στρατηγικό σχέδιο της ΚΓΠ (ή πιθανώς σε μια σύμβαση μεταξύ του κράτους μέλους και του τελικού δικαιούχου), δεν είναι σαφές ( 125 ) σε ποιον βαθμό όλο αυτό θα εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων επιλεξιμότητας της ΕΕ. Εάν το πεδίο εφαρμογής δεν περιλαμβάνει την εκπλήρωση της δέσμευσης, μια ενδεχόμενη συνέπεια των προτεινόμενων κριτηρίων επιλεξιμότητας (βλέπε) θα ήταν η ΕΕ να μπορεί να χρηματοδοτεί πληρωμές προς μεμονωμένο δικαιούχο ακόμη και στην περίπτωση που αυτός δεν πληροί τους όρους επιλεξιμότητας που ορίζονται στο στρατηγικό σχέδιο της ΚΓΠ ( 126 )

86. Η σημασία της φράσης «έχουν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τα ισχύοντα συστήματα διακυβέρνησης» είναι επίσης ασαφής ( 127 ) . Σύμφωνα με το άρθρο 2 του οριζόντιου κανονισμού, τα συστήματα διακυβέρνησης περιλαμβάνουν τα όργανα διακυβέρνησης και τους κανόνες της ΕΕ που αναφέρονται στον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ και στον οριζόντιο κανονισμό. Οι εν λόγω κανονισμοί περιλαμβάνουν αρκετούς κανόνες που ισχύουν για μεμονωμένους δικαιούχους, παραδείγματος χάριν τους ορισμούς ( 128 ) που τα κράτη μέλη πρέπει να διατυπώσουν στα στρατηγικά σχέδιά τους της ΚΓΠ. Είναι ασαφές αν οι εν λόγω κανόνες, που ορίζονται στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ αλλά είναι υποχρεωτικοί στους κανονισμούς της ΕΕ, θα αποτελούν τμήμα των συστημάτων διακυβέρνησης.

Διαχείριση, έλεγχος και διασφάλιση

87. Τα όργανα διακυβέρνησης θα παραμείνουν τα ίδια όπως και την τρέχουσα περίοδο, ωστόσο οι ρόλοι τους θα μεταβληθούν βάσει της πρότασης. Στο γράφημα 9 παρουσιάζεται σύγκριση ορισμένων από τα βασικά στοιχεία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου της ΚΓΠ μεταξύ της πρότασης και των ισχυόντων κατά την τρέχουσα περίοδο. Γράφημα 9 Βασικά στοιχεία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου Πηγή: ΕΕΣ, βάσει του ισχύοντος κανονισμού της ΚΓΠ και της πρότασης της Επιτροπής.

88. γράφημα 9 ). Κατ’ αρχήν, ο ρόλος των οργανισμών πληρωμών θα μεταβληθεί ελάχιστα. Θα διενεργούν λεπτομερείς ελέγχους σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων ( 129 ) , βάσει των κανόνων που ορίζονται στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ. Οι οργανισμοί πληρωμών θα εξακολουθήσουν επίσης να καταρτίζουν τους ετήσιους λογαριασμούς και να παρέχουν διαχειριστικές δηλώσεις, όπως περιγράφεται στο).

89. Ο ρόλος των οργανισμών πιστοποίησης θα μεταβληθεί σημαντικά. Στην ειδική έκθεσή μας για τους οργανισμούς πιστοποίησης ( 130 ) , χαιρετίσαμε την καθιέρωση γνωμοδότησης εκ μέρους του οργανισμού πιστοποίησης σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα. Η πρόταση δεν απαιτεί ευθέως από τους οργανισμούς πιστοποίησης να γνωμοδοτούν για τη νομιμότητα και την κανονικότητα ( 131 ) . Αντιθέτως, οι γνώμες τους θα καλύπτουν τα στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 35 του οριζόντιου κανονισμού, κάτι που στην πράξη σημαίνει τη νομιμότητα και την κανονικότητα στο πλαίσιο του νέου μοντέλου (βλέπε σημεία 82 και 83). Ο ρόλος των οργανισμών πιστοποίησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 11, παράγραφος 1, στοιχεία β)-γ) του οριζόντιου κανονισμού σχετικά με την κοινοποίηση πληροφοριών για την αξιοπιστία των δεδομένων επιδόσεων, συνάδει με το άρθρο 63, παράγραφος 7, του νέου δημοσιονομικού κανονισμού ( 132 ) . Οι λεπτομερείς κανόνες για τον ρόλο των οργανισμών πιστοποίησης, συμπεριλαμβανομένων των ελεγκτικών αρχών και μεθόδων που θα χρησιμοποιούν στο πλαίσιο της διαδικασίας γνωμοδότησής τους, θα διατυπωθούν στις εκτελεστικές πράξεις ( 133 )

90. Οι οργανισμοί πιστοποίησης γνωμοδοτούν, μεταξύ άλλων, σχετικά με τη λειτουργία των συστημάτων διακυβέρνησης που έχουν καθιερώσει τα κράτη μέλη ( 134 ) . Σύμφωνα με τον προτεινόμενο ορισμό, τα συστήματα διακυβέρνησης απαρτίζονται ( 135 ) από τα όργανα διακυβέρνησης — οργανισμούς πληρωμών και όργανα συντονισμού, αρμόδιες αρχές και οργανισμούς πιστοποίησης — και τις «βασικές απαιτήσεις της Ένωσης».

91. γράφημα 10 . Αντιλαμβανόμαστε ότι τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ θα περιλαμβάνουν κανόνες που, αφενός, απορρέουν από τους κανονισμούς και, αφετέρου, από άλλα εθνικά κριτήρια επιλεξιμότητας. Οι «βασικές απαιτήσεις της Ένωσης» μπορούν να οριστούν ως οι κανόνες που αναφέρονται στον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ και στον οριζόντιο κανονισμό ( 136 ) . Δυνάμει των κανονισμών αυτών, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να συμπεριλάβουν ορισμούς και ειδικά κριτήρια επιλεξιμότητας στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ που θα καταρτίσουν. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας που θα περιλαμβάνονται στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ θα απορρέουν από τις «βασικές απαιτήσεις της Ένωσης», βλέπε. Αντιλαμβανόμαστε ότι τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ θα περιλαμβάνουν κανόνες που, αφενός, απορρέουν από τους κανονισμούς και, αφετέρου, από άλλα εθνικά κριτήρια επιλεξιμότητας. Γράφημα 10 Αλληλοεπικάλυψη των βασικών απαιτήσεων της Ένωσης με άλλους κανόνες στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ Πηγή: ΕΕΣ.

92. Στις εργασίες των οργανισμών πιστοποίησης για την υποστήριξη των γνωμών τους ( 137 ) σχετικά με την ορθή λειτουργία των συστημάτων διακυβέρνησης θα περιλαμβάνονται ελεγκτικές δοκιμασίες επί των ελέγχων που διενήργησαν οι οργανισμοί πληρωμών. Μολονότι οι οργανισμοί πληρωμών θα πρέπει να ελέγχουν τη συμμόρφωση τόσο με τις βασικές απαιτήσεις της Ένωσης όσο και με τους κανόνες επιλεξιμότητας που θα περιλαμβάνονται στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, στην πρόταση δεν αναφέρεται αν οι έλεγχοι των οργανισμών πιστοποίησης θα περιλαμβάνουν και τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ. Ο νομοθέτης πρέπει να αναφέρει ρητώς στον κανονισμό αν αναμένει από τους οργανισμούς πιστοποίησης να επαληθεύουν κατά πόσον τα συστήματα διακυβέρνησης των κρατών μελών καλύπτουν τις βασικές απαιτήσεις της Ένωσης, οι οποίες μεταφράζονται στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

93. Στην περίπτωση που οι εργασίες των οργανισμών πιστοποίησης δεν καλύπτουν τη νομιμότητα και την κανονικότητα, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης με τους κανόνες της Ένωσης και τους όρους που ορίζονται στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, τα στοιχεία αυτά θα ελέγχονται μόνο από τους οργανισμούς πληρωμών. Κατά την άποψή μας, αυτό δεν είναι αρκετό για την εξασφάλιση ενός άρτιου συστήματος διασφάλισης το οποίο να εγγυάται τη συμμόρφωση με αυτούς τους κανόνες και όρους.

94. γράφημα 11) . Η εκκαθάριση επιδόσεων της Επιτροπής θα αποτελέσει νέο στοιχείο (βλέπε σημείο 76), και η εμβέλεια της διαδικασίας συμμόρφωσης ( 138 ) θα περιορίζεται στα κριτήρια επιλεξιμότητας της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι μια αδυναμία, την οποία εντοπίζει ένας οργανισμός πληρωμών κατά τον έλεγχο που διενεργεί σχετικά με τη συμμόρφωση με τους κανόνες επιλεξιμότητας που περιλαμβάνονται στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, δεν θα μπορεί να επιφέρει δημοσιονομικές διορθώσεις. Η ύπαρξη λιγότερο λεπτομερών κανόνων μειώνει την πιθανότητα σφάλματος και, για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή προβλέπει την εφαρμογή λιγότερων διαδικασιών συμμόρφωσης βάσει κινδύνου, γεγονός που θα οδηγήσει σε λιγότερες δημοσιονομικές διορθώσεις. Λόγω της θέσης σε εφαρμογή του νέου μοντέλου υλοποίησης, η πρόταση της Επιτροπής αναμένει σημαντική μείωση των εσόδων με ειδικό προορισμό τα οποία να προέρχονται από εκκαθάριση και παρατυπίες ( 139 ) (βλέπε Γράφημα 11 Εκτιμώμενα έσοδα με ειδικό προορισμό (ΕΓΤΕ) προερχόμενα από εκκαθαρίσεις και παρατυπίες [σε χιλιάδες ευρώ και ως ποσοστό (%) των πιστώσεων του ΕΓΤΕ] Πηγή: ΕΕΣ, βάσει των γενικών προϋπολογισμών της ΕΕ για την περίοδο 2016–2019 και του νομοθετικού δημοσιονομικού δελτίου που συνοδεύει την πρόταση κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

Προσέγγιση βεβαίωσης του ΕΕΣ

95. Τέλος, δυνάμει της Συνθήκης, υποχρεούμαστε, ως ο εξωτερικός ελεγκτής της ΕΕ, να διατυπώνουμε δήλωση αξιοπιστίας σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί ( 140 ) . Σύμφωνα με την Επιτροπή ( 141 ) , βάσει του νέου ορισμού της επιλεξιμότητας της ΕΕ, οι πράξεις στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί δεν θα αποτελούνται πλέον από πληρωμές προς τους τελικούς δικαιούχους αλλά από πληρωμές προς τα κράτη μέλη. Δεδομένου ότι ορισμένες «βασικές απαιτήσεις της Ένωσης» ( 142 ) ισχύουν για μεμονωμένους δικαιούχους ( 143 ) , αυτές θα μπορούν να ελεγχθούν μόνο στο επίπεδο αυτό.

96. Τα προβλήματα και οι αβεβαιότητες που διαπιστώσαμε σχετικά με τον προτεινόμενο ορισμό των επιλέξιμων δαπανών (βλέπε σημεία 83 έως 86) και το πλαίσιο διασφάλισης δεν παρέχουν τη βάση για τη διατύπωση δήλωσης αξιοπιστίας στο πλαίσιο της προσέγγισης βεβαίωσης ( 144 ) , την οποία εξετάζουμε επί του παρόντος. Ιδιαιτέρως ο ασαφής ρόλος των οργανισμών πιστοποίησης (βλέπε σημεία 89 έως 93), συνεπάγεται ότι δεν θα μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις πληροφορίες περί νομιμότητας και κανονικότητας που θα προέρχονται από τους ελεγχομένους. Βάσει του προτεινόμενου ορισμού για τους κανόνες επιλεξιμότητας σχετικά με τα κονδύλια της ΕΕ, οι ενισχύσεις της ΚΓΠ στα κράτη μέλη θα βασίζονται στις επιτευχθείσες εκροές. Η μελλοντική προσέγγιση βεβαίωσης θα λαμβάνει υπόψη της το νέο πλαίσιο, παραδείγματος χάριν, μέσω βεβαίωσης για τις επιτευχθείσες εκροές. Εντούτοις, αυτό θα απαιτεί, αφενός, από την Επιτροπή να παρέχει διασφάλιση σχετικά με την πραγματική επίτευξη των εκροών και, αφετέρου, από εμάς να αξιολογούμε τη διασφάλιση αυτή ως αξιόπιστη. Ωστόσο, είναι απίθανο η διασφάλιση αυτή να είναι αρκετή για την προσέγγιση βεβαίωσης, στην περίπτωση που οι οργανισμοί πληρωμών είναι τα μοναδικά όργανα ελέγχου της συμμόρφωσης με τους κανόνες που καθορίζονται στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, στους οποίους βασίζεται η επίτευξη τουλάχιστον ορισμένων από τις εκροές (βλέπε σημείο 85).

Η παρούσα γνώμη εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 25ης Οκτωβρίου 2018. Για το Ελεγκτικό Συνέδριο Klaus-Heiner LEHNE Πρόεδρος

(1) COM(2017) 713 final: Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας».

(2) COM(2018) 392: Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση κανόνων για τη στήριξη των στρατηγικών σχεδίων που πρέπει να καταρτίζονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ) και να χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

(3) COM(2018) 393: Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013.

(4) COM(2018) 394: Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων, (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 για τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων, (ΕΕ) αριθ. 251/2014 για τον ορισμό, την περιγραφή, την παρουσίαση, την επισήμανση και την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων των αρωματισμένων αμπελοοινικών προϊόντων, (ΕΕ) αριθ. 228/2013 για τον καθορισμό ειδικών μέτρων για τη γεωργία στις εξόχως απόκεντρες περιοχές της Ένωσης και (ΕΕ) αριθ. 229/2013 για τον καθορισμό ειδικών μέτρων για τη γεωργία στα μικρά νησιά του Αιγαίου.

(5) COM(2018) 375: Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Διαχείριση των Συνόρων και των Θεωρήσεων.

(6) Ενημερωτικό έγγραφο του ΕΕΣ — Το μέλλον των οικονομικών της ΕΕ: μεταρρύθμιση του τρόπου λειτουργίας του προϋπολογισμού της ΕΕ (Φεβρουάριος 2018).

(7) Ενημερωτικό έγγραφο του ΕΕΣ — Η πρόταση της Επιτροπής για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2021-2027 (Ιούλιος 2018).

(8) Ενημερωτικό έγγραφο του ΕΕΣ — Το μέλλον της ΚΓΠ (Μάρτιος 2018).

(9) Άρθρα 317-319 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

(10) Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: https://ec.europa.eu/commission/publications/natural-resources-and-environment_el.

(11) Σελίδα 1 της αιτιολογικής έκθεσης της Επιτροπής.

(12) Σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, ως «παρέμβαση» νοείται ένα μέσο στήριξης με μια σειρά από όρους επιλεξιμότητας, όπως ορίζονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ.

(13) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 671).

(14) Ειδική έκθεση αριθ. 10/2018, με τίτλο «Καθεστώς βασικής ενίσχυσης για τους γεωργούς — σε καλό δρόμο από άποψη λειτουργίας, με περιορισμένη όμως συμβολή στην απλούστευση, τη στόχευση και τη σύγκλιση των επιπέδων ενίσχυσης».

(15) https://ec.europa.eu/agriculture/sites/agriculture/files/direct-support/direct-payments/docs/direct-payments-schemes_en.pdf, γράφημα 6.

(16) Ενότητα 1.4.2 του νομοθετικού δημοσιονομικού δελτίου που συνοδεύει την πρόταση.

(17) Παραδείγματος χάριν, ειδική έκθεση αριθ. 16/2017, με τίτλο «Προγραμματισμός στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης: λιγότερη πολυπλοκότητα και μεγαλύτερη έμφαση στα αποτελέσματα»

(18) Σύσταση 4 της ειδικής έκθεσης αριθ. 16/2018, με τίτλο «Εκ των υστέρων επισκόπηση της νομοθεσίας της ΕΕ: ένα σύστημα με καλά θεμέλια αλλά και ελλείψεις»

(19) Άρθρο 110, παράγραφος 5, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου: «Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018, μια πρώτη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, η οποία θα περιλαμβάνει τα πρώτα αποτελέσματα όσον αφορά την απόδοση της ΚΓΠ. Μια δεύτερη έκθεση, που θα περιλαμβάνει εκτίμηση της απόδοσης της ΚΓΠ, υποβάλλεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.» (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 549).

(20) Ενημερωτικό έγγραφο του ΕΕΣ — Η πρόταση της Επιτροπής για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2021-2027 (Ιούλιος 2018).

(21) Περιλαμβανομένων ηλεκτρονικής δημόσιας διαβούλευσης που έλαβε 58 520 απαντήσεις, εκ των οποίων το 36,5 % προήλθε από γεωργούς, συναντήσεων με «ομάδες διαλόγου της κοινωνίας των πολιτών» και εξειδικευμένων εργαστηρίων.

(22) Κοινό Κέντρο Ερευνών (Joint Research Centre, JRC): μελέτη Scenar 2030 — Pathways for the European agriculture and food sector beyond 2020.

(23) Ειδική έκθεση αριθ. 3/2010, με τίτλο «Εκτιμήσεις αντικτύπου στα θεσμικά όργανα της ΕΕ: διευκολύνουν τη λήψη αποφάσεων;»

(24) Ειδική έκθεση αριθ. 3/2010, με τίτλο «Εκτιμήσεις αντικτύπου στα θεσμικά όργανα της ΕΕ: διευκολύνουν τη λήψη αποφάσεων;»

(25) Ακόμη και χωρίς το μερίδιο του Ηνωμένου Βασιλείου στον προϋπολογισμό της ΚΓΠ, το οποίο ανήλθε σε 27,7 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2014-2020.

(26) Αιτιολογική έκθεση της πρότασης κανονισμού COM(2018) 392 και ενημερωτικό έγγραφό μας, με τίτλο «Η πρόταση της Επιτροπής για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2021-2027».

(27) Βάσει του εγγράφου εργασίας της Επιτροπής, της 6ης Ιουνίου 2018, με τίτλο «Συγκριτικός πίνακας μεταξύ της πρότασης σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2021-2027 και του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020». Ενώ και οι δύο υπολογισμοί εξαιρούν το μερίδιο του Ηνωμένου Βασιλείου στον προϋπολογισμό, ο ένας χρησιμοποιεί το κονδύλιο του τελευταίου έτους του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου ως βάση σύγκρισης (με πολλαπλασιασμό του επί επτά, ώστε να απαλειφθούν οι επιδράσεις της σύγκλισης των άμεσων ενισχύσεων και των αποφάσεων των κρατών μελών για μεταφορά πόρων ανάμεσα στο ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ), και ο άλλος χρησιμοποιεί ως βάση αναφοράς το συνολικό κονδύλιο για την περίοδο 2014-2020.

(28) Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τον όρο «τρέχουσες τιμές» για να αναφερθεί σε απόλυτα ποσά που καταβάλλονται ή δεσμεύονται για ένα δεδομένο έτος. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός, η Επιτροπή χρησιμοποιεί επίσης «σταθερές τιμές» (τιμές 2011 για την τρέχουσα περίοδο και τιμές 2018 για την προσεχή περίοδο), οι οποίες υπολογίζονται με τη χρήση ετήσιου αποπληθωριστή 2 %, που αντιστοιχεί στην τιμή-στόχο για τον πληθωρισμό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η προσαρμογή αυτή αποτελεί δημοσιονομική σύμβαση της ΕΕ και δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα το πραγματικό ποσοστό πληθωρισμού της ΕΕ.

(29) Τα έγγραφα τρέχοντος προγραμματισμού του ΕΓΤΑΑ διέπονται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 487).

(30) Ήδη εκπονείται στρατηγικός σχεδιασμός για το ΕΓΤΑΑ, ως μέρος των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης.

(31) Περίπου 21 δισεκατομμύρια ευρώ, που υπολογίστηκαν ως η διαφορά ανάμεσα στον συνολικό προϋπολογισμό του ΕΓΤΕ και στα δεσμευμένα κονδύλια για άμεσες ενισχύσεις βάσει του άρθρου 81, παράγραφος 1, και του παραρτήματος IV του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(32) Άρθρο 86, παράγραφος 5, του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(33) Η παροχή βασικής εισοδηματικής στήριξης στους γεωργούς είναι υποχρεωτική βάσει του άρθρου 17 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(34) Άρθρο 28 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(35) Σύμφωνα με το άρθρο 20 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι, το αργότερο μέχρι το έτος υποβολής αιτήσεων 2026, όλα τα δικαιώματα ενίσχυσης θα έχουν αξία τουλάχιστον 75 % του μέσου προβλεπόμενου μοναδιαίου ποσού για τη βασική εισοδηματική στήριξη για το έτος υποβολής αιτήσεων 2026, όπως ορίζεται στο στρατηγικό σχέδιο της ΚΓΠ. Τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίσουν μέγιστη μείωση, η οποία δεν μπορεί να είναι κατώτερη του 30 %.

(36) Άρθρο 15 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(37) Σύμφωνα με τους υφιστάμενους κανόνες, οι αναδιανεμητικές ενισχύσεις είναι εθελοντικές [άρθρα 1 και 41 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί θεσπίσεως κανόνων για άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 608)].

(38) Εκτίμηση επιπτώσεων, μέρος I, σ. 7.

(39) Ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν τέτοια στατιστικά στοιχεία· βλέπε σημείο 29 και πλαίσιο 1 της ειδικής έκθεσης 1/2016, με τίτλο «Έχει σχεδιαστεί σωστά και βασίζεται σε ορθά δεδομένα το σύστημα της Επιτροπής για τη μέτρηση των επιδόσεων σε σχέση με τα εισοδήματα των γεωργών;»

(40) Βλέπε γράφημα 3 του ενημερωτικού εγγράφου μας σχετικά με το μέλλον της ΚΓΠ.

(41) Ειδική έκθεση αριθ. 10/2018, με τίτλο «Καθεστώς βασικής ενίσχυσης για τους γεωργούς — σε καλό δρόμο από άποψη λειτουργίας, με περιορισμένη όμως συμβολή στην απλούστευση, τη στόχευση και τη σύγκλιση των επιπέδων ενίσχυσης».

(42) Σύμφωνα με τα άρθρα 95, παράγραφος 1, και 96 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίσουν τις ανάγκες για κάθε ειδικό στόχο που προβλέπεται στο άρθρο 6 του εν λόγω κανονισμού.

(43) Ειδική έκθεση αριθ. 10/2018, με τίτλο «Καθεστώς βασικής ενίσχυσης για τους γεωργούς — σε καλό δρόμο από άποψη λειτουργίας, με περιορισμένη όμως συμβολή στην απλούστευση, τη στόχευση και τη σύγκλιση των επιπέδων ενίσχυσης».

(44) Άρθρα 15, 18, παράγραφος 2, 26 και 27 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(45) Ειδική έκθεση αριθ. 5/2011, με τίτλο «Καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ): ζητήματα προς αντιμετώπιση για τη βελτίωση της ορθής δημοσιονομικής διαχείρισής του».

(46) Παραδείγματος χάριν, δεσμεύσεις που απορρέουν από τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή του 2015 (COP 21), τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

(47) Βλέπε γράφημα 4.

(48) Βλέπε κεφάλαιο 3 της ετήσιας έκθεσής μας για το 2014.

(49) Παραδείγματος χάριν, ειδική έκθεση αριθ. 25/2015, με τίτλο «Στήριξη αγροτικών υποδομών από την ΕΕ: περιθώριο σημαντικής αύξησης της αποδοτικότητας των δαπανών»· ειδική έκθεση αριθ. 1/2016, με τίτλο «Έχει σχεδιαστεί σωστά και βασίζεται σε ορθά δεδομένα το σύστημα της Επιτροπής για τη μέτρηση των επιδόσεων σε σχέση με τα εισοδήματα των γεωργών;»· ειδική έκθεση αριθ. 21/2017, με τίτλο «Οικολογικός προσανατολισμός: ένα πολυπλοκότερο καθεστώς εισοδηματικής στήριξης, χωρίς αποτελέσματα για το περιβάλλον μέχρι τώρα»· ειδική έκθεση αριθ. 16/2017, με τίτλο «Προγραμματισμός στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης: λιγότερη πολυπλοκότητα και μεγαλύτερη έμφαση στα αποτελέσματα»· ειδική έκθεση αριθ. 10/2017, με τίτλο «Πρέπει να βελτιωθεί η στόχευση της στήριξης που παρέχει η ΕΕ σε νέους γεωργούς ώστε να προωθηθεί αποτελεσματικά η ανανέωση των γενεών»· ειδική έκθεση αριθ. 10/2018, με τίτλο «Καθεστώς βασικής ενίσχυσης για τους γεωργούς — σε καλό δρόμο από άποψη λειτουργίας, με περιορισμένη όμως συμβολή στην απλούστευση, τη στόχευση και τη σύγκλιση των επιπέδων ενίσχυσης».

(50) Άρθρο 16, παράγραφος 2, του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(51) Άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο α), του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ: υποστήριξη βιώσιμων γεωργικών εισοδημάτων και ανθεκτικότητας σε ολόκληρη την Ένωση για τη στήριξη της επισιτιστικής ασφάλειας.

(52) Παγκόσμια διάσκεψη κορυφής για τον Επισιτισμό του 1996: Διακήρυξη της Ρώμης για την Παγκόσμια Επισιτιστική Ασφάλεια. http://www.fao.org/docrep/003//w3613e/w3613e00.htm#Note1.

(53) COM(2010) 127 final: «Πολιτικό πλαίσιο της ΕΕ για την παροχή βοήθειας στις αναπτυσσόμενες χώρες προς αντιμετώπιση της πρόκλησης της επισιτιστικής ασφάλειας».

(54) Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (2017): «Η κατάσταση της επισιτιστικής ασφάλειας και της διατροφής στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία».

(55) https://ec.europa.eu/clima/citizens/eu_el.

(56) Παρακολούθηση του κλίματος (αιτιολογική σκέψη 52 και άρθρο 87 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ).

(57) Άρθρο 87 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(58) Άρθρο 11 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, και πρότυπα για την «καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση της γης» του παραρτήματος III του εν λόγω κανονισμού.

(59) Βλέπε γράφημα 7 της ειδικής έκθεσης αριθ. 31/2016, με τίτλο «Δαπανώντας τουλάχιστον το ένα πέμπτο του προϋπολογισμού της ΕΕ υπέρ της δράσης για το κλίμα: φιλόδοξες προσπάθειες που κινδυνεύουν σοβαρά να αποδειχθούν ανεπαρκείς».

(60) Η «συντηρητική προσέγγιση» είναι μία από τις κοινές αρχές για την παρακολούθηση της χρηματοδότησης που αφορά τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, τις οποίες ανέπτυξε η μεικτή ομάδα χρηματοδότησης του κλίματος, που αποτελείται από πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες και τη Διεθνή Λέσχη Αναπτυξιακής Χρηματοδότησης. Η εν λόγω αρχή ορίζει ότι όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, είναι προτιμότερη η υποεκτίμηση αντί της υπερεκτίμησης της χρηματοδότησης για το κλίμα, ώστε να παρακάμπτεται η αβεβαιότητα.

(61) Πρότυπα για την «καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση της γης», αριθ. 2 του παραρτήματος III του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(62) Παραδείγματος χάριν, στην εκτίμηση επιπτώσεων και στην αιτιολογική σκέψη 16 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(63) Άρθρα 96-97 και 115-116 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(64) Άρθρο 106, παράγραφος 2, του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(65) Βλέπε σελίδα 11 του «Εγγράφου προβληματισμού για το μέλλον των οικονομικών της ΕΕ» της Επιτροπής.

(66) Τα προγράμματα για το κλίμα και το περιβάλλον, βάσει των άρθρων 14, παράγραφος 6, στοιχείο δ), και 28 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΕ δυνάμει του άρθρου 79, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού.

(67) Οι περιβαλλοντικές και κλιματικές δεσμεύσεις βάσει του άρθρου 65 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ χρηματοδοτούνται κατά μέγιστο ποσοστό 80 % από το ΕΓΤΑΑ, δυνάμει των άρθρων 79, παράγραφος 2, και 85, παράγραφος 3, του ίδιου κανονισμού.

(68) Άρθρο 86, παράγραφος 2, του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(69) Άρθρα 27, παράγραφος 2, και 86, παράγραφος 4, του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(70) Παραδείγματος χάριν, ο περισσότερο φιλόδοξος ορισμός του νέου γεωργού [άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο ε)], το υψηλότερο μέγιστο ποσοστό ενίσχυσης για την εγκατάσταση νέων γεωργών (αιτιολογική σκέψη 43 και άρθρο 69), η πιθανότητα μεταφοράς επιπλέον ποσοστού 2 % μεταξύ ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ, στην περίπτωση που το σχετικό ποσό θα χρησιμοποιηθεί για επιχορηγήσεις εγκατάστασης σχετικά με νέους γεωργούς (άρθρο 90, παράγραφος 1).

(71) Ειδική έκθεση αριθ. 10/2017, με τίτλο «Πρέπει να βελτιωθεί η στόχευση της στήριξης που παρέχει η ΕΕ σε νέους γεωργούς ώστε να προωθηθεί αποτελεσματικά η ανανέωση των γενεών».

(72) Άρθρα 14, 15, και 29 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(73) Άρθρο 75 και αιτιολογικές σκέψεις 16 και 42 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(74) Άρθρο 77 του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(75) Άρθρο 65, παράγραφος 7, του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ.

(76) Χρηματοδότηση που δεν συνδέεται με δαπάνες (άρθρο 46 του ΚΚΔ).

(77) Εκτίμηση επιπτώσεων, παράρτημα 4, σ. 71.

(78) Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Σημαντικότερα σημεία της δημόσιας διαβούλευσης για τον εκσυγχρονισμός και την απλούστευση της κοινής γεωργικής πολιτικής.

(79) Ορίσαμε τη «βιωσιμότητα» ως την «ικανότητα ενός έργου να διατηρεί τα οφέλη του για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την ολοκλήρωσή του» στην ειδική έκθεση αριθ. 8/2018, με τίτλο «Στήριξη των παραγωγικών επενδύσεων σε επιχειρήσεις από την ΕΕ: χρειάζεται μεγαλύτερη έμφαση στη βιωσιμότητα».

(80) Ο ΚΚΔ [άρθρο 59 της