[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 15.4.2010

COM(2010)165 τελικό

2008/0223 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

με αντικείμενο τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση επί της έκδοσης τροποποιημένης πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ενεργειακή απόδοση κτηρίων (αναδιατύπωση)

2008/0223 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

με αντικείμενο τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση επί της έκδοσης τροποποιημένης πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ενεργειακή απόδοση κτηρίων (αναδιατύπωση)

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(2008)0780 – COD/2008/0223): | 13 Νοεμβρίου 2008 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 13 Μαΐου 2009 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών: | 24 Απριλίου 2009 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πρώτη ανάγνωση: | 23 Απριλίου 2009 |

Ημερομηνία διατύπωσης της θέσης του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 14 Απριλίου 2010 |

2. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ο στόχος της αναδιατυπωμένης οδηγίας 2002/91/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την ενεργειακή απόδοση των κτηρίων («ΕΑΚΤ») είναι η αποσαφήνιση και απλούστευση ορισμένων διατάξεων, η επέκταση του πεδίου εφαρμογής και η ενίσχυση ορισμένων από τις διατάξεις της ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητά τους και να προβλεφθεί ιθυντήριος ρόλος για το δημόσιο τομέα. Οι στόχοι και οι αρχές της ισχύουσας οδηγίας διατηρούνται και παραμένει στα κράτη μέλη η αρμοδιότητα να ορίζουν τις συγκεκριμένες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΘΕΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΕ ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

3.1. Γενικές παρατηρήσεις επί της θέσης του Συμβουλίου

Κατ’ ουσίαν το κείμενο της υπό διαπραγμάτευση θέσης του Συμβουλίου συμφωνεί με την πρόταση της Επιτροπής, οπότε είναι δυνατή η υποστήριξή του.

3.2. Συμφωνία επί της θέσης του Συμβουλίου στο στάδιο της πρώτης ανάγνωσης

Η υπό διαπραγμάτευση θέση του Συμβουλίου είναι το αποτέλεσμα διοργανικών διαπραγματεύσεων σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση κάλυψε την ουσία της πρότασης και η δεύτερη την προσαρμογή της πρότασης προς τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τις ανατεθείσες πράξεις και τις πράξεις εφαρμογής (άρθρα 290 και 291 της ΣΛΕΕ), καθώς και τη νομική βάση.

Ως προς την ουσία της πρότασης, στις 30 Νοεμβρίου του 2009 ο Πρόεδρος της επιτροπής ITRE, κ. Herbert Reul, επιβεβαίωσε τη συμφωνία του Κοινοβουλίου με το κείμενο το οποίο είχε συμφωνηθεί τριμερώς στις 17 Νοεμβρίου του 2009 και εγκρίθηκε από την ΕΜΑ στις 20 Νοεμβρίου του 2009.

Σχετικά με την προσαρμογή της πρότασης στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε εγκρίθηκε από την ΕΜΑ στις 24 Μαρτίου του 2010 και επιβεβαιώθηκε από τον Πρόεδρο της επιτροπής ITRE του Κοινοβουλίου κ. Reul στις 25 Μαρτίου του 2010. Η υπό διαπραγμάτευση θέση του Συμβουλίου εγκρίθηκε τυπικά με γραπτή διαδικασία στις 14 Απριλίου του 2010.

Τα κύρια θέματα διαπραγμάτευσης στα οποία επιτεύχθηκε συμφωνία ήσαν:

Τροποποίηση της νομικής βάσης (προοίμιο): λόγω έναρξης ισχύος της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι συννομοθέτες συμφωνήσαν να τροποποιήσουν τη νομική βάση σύμφωνα με το άρθρο 194 παράγραφος της ΣΛΕΕ. Στο άρθρο 1 προστέθηκε παράγραφος όπου υπογραμμίζεται ότι η οδηγία ορίζει ελάχιστες απαιτήσεις που δεν εμποδίζουν τα κράτη μέλη να διατηρούν τη δυνατότητα εισαγωγής αυστηρότερων μέτρων. Η Επιτροπή συμφωνεί με τις τροποποιήσεις αυτές, οι οποίες δεν μεταβάλλουν την ισχύουσα διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Προβλέψεις σχετικά με ανατεθείσες πράξεις και πράξεις εφαρμογής (άρθρα 22 έως 26): η οδηγία εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να θεσπίζει το συγκριτικό πλαίσιο μεθοδολογίας του άρθρου 5 (μέχρι τις 30 Ιουνίου 2011) και να προβαίνει σε προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο (σημεία 3 και 4 του παραρτήματος Ι) επί χρονικό διάστημα 5 ετών – ανανεούμενο αυτομάτως – μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας. Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν τη δυνατότητα να ανακαλέσουν την εξουσιοδότηση ανά πάσα στιγμή καθώς και να προσβάλουν την ανατεθείσα πράξη εντός 2 μηνών μετά την κοινοποίηση, με δυνατότητα να ζητηθεί επιπλέον παράταση 2 μηνών. Όπως ζητήθηκε από το Κοινοβούλιο, περιλήφθηκαν δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την κοινοποίηση ανατιθέμενων πράξεων κατά την περίοδο διακοπής των εργασιών των θεσμικών οργάνων, καθώς και κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής ότι οι διατάξεις της οδηγίας δεν θα αποτελέσουν προηγούμενο όσον αφορά θέσεις τους σε ανατιθέμενες πράξεις ( βλ. παράρτημα I ).

Επίσης από την Επιτροπή ζητήθηκε να εκδώσει πράξη εφαρμογής, σύμφωνα με τη διαδικασία διαβούλευσης του άρθρου 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, για τη σύσταση εθελούσιου κοινού προγράμματος πιστοποίησης ενεργειακής απόδοσης κτηρίων που δεν χρησιμεύουν ως κατοικίες (άρθρο 10 παράγραφος 9).

Βέλτιστες ως προς το κόστος ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης και συγκριτικό πλαίσιο μεθοδολογίας (άρθρο 5 και παράρτημα III) : η Επιτροπή θα εκπονήσει συγκριτική μεθοδολογία υπολογισμού βέλτιστων ως προς το κόστος επιπέδων ενεργειακής απόδοσης για κτήρια. Τα κράτη μέλη θα δικαιολογούν κάθε σημαντική απόκλιση και θα υποβάλουν σχέδιο όπου θα περιγράφονται τα προωθούμενα ενδεδειγμένα μέτρα.

Υφιστάμενα κτήρια (άρθρο 7): η διάταξη αυτή ενισχύθηκε με τα αιτήματα να πληρούν τις απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης όλα τα υπάρχοντα κτήρια που υφίστανται μείζονες ανακαινίσεις, καθώς επίσης να τεθούν απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για στοιχεία κτηρίων.

Τεχνικά συστήματα οικοδόμησης (άρθρο 8) : με νέα διάταξη ζητείται να τεθούν απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για τα τεχνικά συστήματα κτηρίων (π.χ. συστήματα θέρμανσης, θερμού νερού και κλιματισμού).

Κτήρια σχεδόν μηδενικών απαιτήσεων ενέργειας (άρθρο 9): επιτεύχθηκε συναίνεση όσον αφορά τον ορισμό των κτηρίων «σχεδόν μηδενικής ενεργειακής απαίτησης» και την ανάγκη ανάπτυξης εθνικών σχεδίων για την αύξηση του πλήθους τους. Τα κράτη μέλη θα μεριμνήσουν ώστε μέχρι τις 31.12.2018 τα νέα κτήρια που καταλαμβάνονται και κατέχονται από κρατική αρχή και μέχρι τις 31.12.2020 τα υπόλοιπα νέα κτήρια να είναι «κτήρια σχεδόν μηδενικών ενεργειακών απαιτήσεων».

Οικονομικά κίνητρα και εμπόδια αγοράς (άρθρο 10): το νέο αυτό άρθρο περιλήφθηκε με σκοπό να τονιστεί η σημασία της ενδεδειγμένης χρηματοδότησης. Τα κράτη μέλη καταρτίζουν κατάλογο υφιστάμενων και προτεινόμενων μέτρων και η Επιτροπή παρουσιάζει ανάλυση των διαθέσιμων κονδυλίων. Η δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τη χρηματοδότηση της ενεργειακής απόδοσης σε κτήρια καθιστά εμφανή το ρόλο της στη στήριξη της χρήσης μέσων χρηματοδότησης για την επίτευξη στην Ευρώπη κατασκευαστικού τομέα με υψηλή ενεργειακή απόδοση και με χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές (βλ. παράρτημα II ).

Πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης (άρθρα 11 έως 13): η διάταξη αυτή ενισχύθηκε με βελτίωση του περιεχομένου των πιστοποιητικών, με ενίσχυση της υποχρέωσης να εκτίθεται το πιστοποιητικό εμφανώς σε δημόσια κτήρια και με την απαίτηση να αναφέρεται στις διαφημίσεις για κατοικίες ο δείκτης επίδοσης του πιστοποιητικού.

Επιθεώρηση συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού (άρθρα 14 έως 16) και ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες και συστήματα ελέγχου (άρθρο 18 και παράρτημα II): η μεγαλύτερη ευελιξία των κρατών μελών όσον αφορά τα συστήματα επιθεώρησης συστημάτων κλιματισμού συνδυάστηκε με την απαίτηση διασφάλισης ανεξάρτητων συστημάτων ελέγχου για πιστοποιητικά και εκθέσεις επιθεωρήσεων συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού.

Ρήτρα αναθεώρησης (άρθρο 19): η ρήτρα αναθεώρησης εξειδικεύθηκε με καθορισμό ημερομηνίας για την αξιολόγηση της οδηγίας (01.01.2017).

Ενσωμάτωση (άρθρο 28): στη θέσπιση μέτρων ενσωμάτωσης εκ μέρους των κρατών μελών επήλθε μεταβολή σε «δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος» της οδηγίας. Οι ημερομηνίες εφαρμογής των εθνικών διατάξεων ενσωμάτωσης των περισσότερων από τις διατάξεις της οδηγίας είναι ήδη «δύο έτη και έξι μήνες» και «τρία έτη» μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας. Για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 11 παράγραφοι 1 και 2 σε μεμονωμένες ενοικιαζόμενες μονάδες δόθηκε συμπληρωματικός χρόνος (μέχρι τις 31.12.2015).

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η θέση του Συμβουλίου συμφωνεί με τους στόχους της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Συνεπώς η Επιτροπή υποστηρίζει το κείμενο.

Παράρτημα I

Δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής

επί του άρθρου 290 της ΣΛΕΕ

«Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή δηλώνουν ότι οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας τελούν υπό την επιφύλαξη κάθε μελλοντικής θέσης των θεσμικών οργάνων όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 290 της ΣΛΕΕ ή μεμονωμένων νομοθετικών πράξεων που περιέχουν τέτοιου είδους διατάξεις.»

Δήλωση της Επιτροπής

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι, εκτός από περιπτώσεις κατά τις οποίες η νομοθετική πράξη προβλέπει επείγουσα διαδικασία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θεωρούν ότι η κοινοποίηση πράξεων ανάθεσης λαμβάνει υπόψη τις περιόδους διακοπής λειτουργίας των θεσμικών οργάνων (χειμώνας, θέρος και ευρωπαϊκές εκλογές), ώστε να διασφαλίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο είναι σε θέση να ασκούν τις αρμοδιότητές τους εντός των χρονικών ορίων που ορίζονται στις σχετικές νομοθετικές πράξεις, και είναι έτοιμη να ενεργήσει αναλόγως.»

Παράρτημα II

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τη χρηματοδότηση για την ενεργειακή απόδοση κτηρίων

«Η Επιτροπή υπογραμμίζει τον κρίσιμο ρόλο που παίζουν τα μέσα χρηματοδότησης για την επιτυχία του μετασχηματισμού του ευρωπαϊκού κατασκευαστικού τομέα προς τομέα υψηλής ενεργειακής απόδοσης και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν εκτεταμένα τα διαθέσιμα κονδύλια στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (επί του παρόντος μέχρι 4% των συνολικών εθνικών ποσών του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, τα οποία αντιστοιχούν σε ποσό 8 δισεκατομμυρίων ευρώ, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και τη χρήση ανανεώσιμης ενέργειας στο στεγαστικό τομέα, επιπλέον προς την χωρίς οροφή οικονομική στήριξη που ήδη διατίθεται για τις αειφόρες ενέργειες σε δημόσια και εμπορικά/βιομηχανικά κτήρια), ενώ επίσης θα στηρίξει τα κράτη μέλη στην καλύτερη χρήση όλων των διαθέσιμων κονδυλίων και της χρηματοδότησης που είναι δυνατό να αποτελέσει μοχλό για την τόνωση επενδύσεων στην ενεργειακή απόδοση.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα διερευνήσει τη δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης όλων των υφιστάμενων πρωτοβουλιών, όπως η πρωτοβουλία για τις έξυπνες πόλεις[1] ή για η χρήση του προϋπολογισμού για την νοήμονα ενέργεια – Ευρώπη ΙΙ, π.χ. για τη διάδοση των γνώσεων και την παροχή τεχνικής αρωγής για τον καθορισμό των εθνικών κεφαλαίων ανακύκλωσης.

Επιπλέον, η Επιτροπή προετοιμάζει περιγραφή και ανάλυση των μηχανισμών χρηματοδότησης που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος στα κράτη μέλη, και λαμβάνει υπόψη τις σχετικές διαπιστώσεις στην προσπάθεια διάδοσης των βέλτιστων πρακτικών σε ολόκληρη την ΕΕ.

Τέλος, σε συνέχεια της ανάλυσης που αναφέρεται στο άρθρο [9α παράγραφος 4] της οδηγίας [2010/XXX/ΕΚ], η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο μελλοντικής ανάπτυξης οικονομικών κινήτρων (μεταξύ άλλων όσον αφορά τα κοινοτικά μέσα που αναφέρονται για το σκοπό αυτό στο άρθρο 9α παράγραφος 4α) και το θέμα της βέλτιστης χρήσης τους για επενδύσεις σε κτήρια με βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση.»

[1] Σχέδιο SET, COM (2009) 519