[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 7.2.2007

SEC(2007) 140 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Μάλτας, για την περίοδο 2006-2009

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

γενικο πλαισιο

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Η μεταρρύθμιση του Συμφώνου το 2005, αφενός, αναγνώριζε τη χρησιμότητά του για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αφετέρου δε, αποσκοπούσε στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς και στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Μάλτας υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη για το πρόγραμμα στις 5 Ιουλίου 2004 βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο δύναται να τα εξετάσει

Ιστορικο για την Αξιολογηση του επικαιροποιημενου προγραμματος

Η Επιτροπή εξέτασε το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Μάλτας, που υποβλήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2006 και εξέδωσε σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου επ' αυτού (βλ. πλαίσιο για τα κυριότερα σημεία της αξιολόγησης).

Προκειμένου να σχηματισθεί μια εικόνα του πλαισίου εντός του οποίου αξιολογείται η δημοσιονομική στρατηγική του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης, στις παραγράφους που ακολουθούν περιγράφονται συνοπτικά τα εξής:

1. οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις κατά την τελευταία δεκαετία

2. η κατάσταση της χώρας βάσει του διορθωτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος)

3. η πλέον πρόσφατη αξιολόγηση της κατάστασης της χώρας βάσει του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (περίληψη της γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης)

4. η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.

Πρόσφατες οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις

Μετά από μια περίοδο έντονης οικονομικής ανάπτυξης κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του '90, οι επιδόσεις της οικονομίας της Μάλτας επιβραδύνθηκαν αισθητά στο διάστημα από το 2001 έως το 2005[2]. Παρόλο που οι δυσμενείς κυκλικές εξελίξεις συνέβαλαν στο αποτέλεσμα αυτό, οι εγχώριες διαρθρωτικές αδυναμίες – που έγιναν εντονότερες από την συγκέντρωση των τομέων στη μεταποίηση – οδήγησαν σταδιακά στην απώλεια της εξωτερικής ανταγωνιστικότητας της Μάλτας. Αυτό οδήγησε σε μείωση των εξαγωγών και σε επιδείνωση του εξωτερικού ελλείμματος το οποίο το 2005 ήταν περίπου 11% του ΑΕΠ. Παρόλο που οι εκτιμήσεις για την αύξηση της συνολικής παραγωγικότητας των συντελεστών παραγωγής μπορεί να περιλαμβάνουν την πτυχή "ποιότητας" των εισροών συντελεστών παραγωγής, η χαμηλή συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής στο πρόσφατο παρελθόν φαίνεται να αποτελεί ένα άλλο λόγο για την ανεπαρκή οικονομική ανάπυξη της Μάλτας. Τα τελευταία έτη, ο τομέας της γενικής κυβέρνησης της Μάλτας εμφάνισε έλλειμμα. Παρά τις διάφορες προσπάθεις που καταβλήθηκαν και που οδήγησαν σε μείωση του δείκτη του ελλείμματος προς το ΑΕΠ από το 1998, η βελτίωση δεν είχε πάντοτε μόνιμο χαρακτήρα. Για τα περισσότερα έτη, η προσαρμογή επιτεύχθηκε μέσω των υψηλότερων εσόδων, αλλά πιο πρόσφατα καταβάλλονται προσπάθειες προσαρμογής μέσω του ελέγχου των δαπανών, πράγμα που αναμένεται να έχει πιο διαρκή αποτελέσματα στην εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών. Ωστόσο, παρά την επιτυχία που σημειώθηκε στην συνολική συγκράτηση των δαπανών κατά τα πρόσφατα έτη, ορισμένες κατηγορίες δαπανών, όπως εκείνες που συνδέοναι με την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την κοινωνική προστασία, ακολούθησαν ανοδική πορεία στο διάστημα από το 1998 έως το 2004.

Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για τη Μάλτα

Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση στην οποία διαπιστώνεται ότι η Μάλτα είχε υπερβολικό έλλειμμα σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6. Συγχρόνως, το Συμβούλιο απηύθυνε σύσταση βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 στην οποία όριζε ότι το υπερβολικό έλλειμμα έπρεπε να διορθωθεί μέχρι το 2006. Ειδικότερα, ζητήθηκε από τη Μάλτα να εφαρμόσει με αυστηρότητα μέτρα, διαρθρωτικού κυρίως χαρακτήρα, με στόχο τον εξορθολογισμό και τη μείωση των δαπανών. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στη Μάλτα θέσει τέρμα στην αύξηση του δείκτη χρέους το 2005 και στη συνέχεια να επιτύχει τη μείωσή του.

Η αξιολόγηση που διατυπώνεται στη γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο πρόγραμμα

Στις 14 Μαρτίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, για την περίοδο 2005-2008. Το Συμβούλιο είχε την άποψη ότι σε γενικές γραμμές το πρόγραμμα είναι συμβατό με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2006. Το Συμβούλιο κάλεσε τη Μάλτα "να εφαρμόσει απαρέγκλιτα τα δημοσιονομικά μέτρα που προβλέπονται για το 2006 και να διασφαλίσει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος κατά το τρέχον έτος σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, καθώς και να διασφαλίσει ότι και μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος η διαδικασία δημοσιονομικής εξυγίανσης θα διατηρηθεί για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου του προγράμματος", να "διασφαλίσει τη με ικανοποιητικό ρυθμό συρρίκνωση του δείκτη χρέους προς την κατεύθυνση της σχετικής τιμής αναφοράς βάσει της συνθήκης (60% του ΑΕΠ) από το 2006 και εντεύθεν" και να "βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών με την πραγματοποίηση περαιτέρω προόδου όσον αφορά τη σχεδίαση και την υλοποίηση της μεταρρύθμισης των συντάξεων".

H αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006

Η έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων της Μάλτας, που καταρτίστηκε στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, υποβλήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2006. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας αναγνωρίζει ως βασικές προκλήσεις/προτεραιότητες τα εξής: τη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών, την ανταγωνιστικότητα, το περιβάλλον, την απασχόληση και την εκπαίδευση και κατάρτιση.Η αξιολόγηση του εν λόγω προγράμματος από την Επιτροπή (που εκδόθηκε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης που συνέταξε το Δεκέμβριο του 2006[3]) έδειξε ότι η Μάλτα πραγματοποιεί πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Η εφαρμογή του προγράμματος προχωρεί με ταχύ ρυθμό στον τομέα της διατηρησιμότητας των δημοσίων οικονομικών, που θεωρείται από τις αρχές ως καθοριστικό στοιχείο για την επίτευξη υψηλότερου αναπτυξιακού ρυθμού και την αύξηση της απασχόλησης, καθώς και για την υιοθέτηση του ευρώ. Οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν είναι πιο περιορισμένες στον μικροοικονομικό τομέα και στον τομέα της απασχόλησης.

Βάσει των αρετών και των αδυναμιών που διαπιστώθηκαν, απευθύνθηκε η σύσταση στη Μάλτα να λάβει μέτρα στους ακόλουθους τομείς: ενίσχυση του ανταγωνισμού και μείωση και αναπροσανατολισμός των κρατικών ενισχύσεων, προσέλκυση περισσότερων ατόμων στην αγορά εργασίας, καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας και τροποποίηση του φορολογικού συστήματος και του συστήματος παροχών.

Πλαίσιο: Κυριότερα σημεία της αξιολόγησης Όπως απαιτεί το άρθρο 5 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σταθερότητας) και το άρθρο 9 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σύγκλισης) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, κατά την αξιολόγηση εξετάζεται: αν είναι ευλογοφανείς οι οικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που καθόρισε το κράτος μέλος και αν η πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι κατάλληλη, αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή/και προτείνονται για την τήρηση της πορείας προσαρμογής επαρκούν για την επίτευξη του ΜΔΣ κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, κατά την αξιολόγηση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ, αν καταβάλλεται μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ενώ η προσπάθεια μπορεί να είναι πιο περιορισμένη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας και, για τη ζώνη του ευρώ και κράτη μέλη του ΜΣΙ ΙΙ, αν το κράτος μέλος προβλέπει ετήσια βελτίωση του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος, μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίση προς 0,5% του ΑΕΠ ως ένδειξη προόδου για την επίτευξη του ΜΔΣ του, κατά τον προσδιορισμό της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ (για κράτη μέλη που δεν τον έχουν ακόμη επιτύχει) ή την προσωρινή απόκλιση από αυτόν (για κράτη μέλη που τον έχουν επιτύχει), αν εφαρμόζονται μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που οδηγούν άμεσα στην εξοικονόμηση πόρων μακροπρόθεσμα (μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης της δυνητικής ανάπτυξης) και, ως εκ τούτου, έχουν απτά αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο ότι εξασφαλίζεται κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας σε σχέση με την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ και εφόσον η δημοσιονομική θέση αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα του ΜΔΣ εντός της περιόδου του προγράμματος), με ιδιαίτερη προσοχή στις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος που εισάγουν πολυπυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει έναν υποχρεωτικό και πλήρως κεφαλαιοποιητικό πυλώνα, αν οι οικονομικές πολιτικές του κράτους μέλους παρουσιάζουν συνοχή με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Η ευλογοφάνεια των μακροοικονομικών παραδοχών του προγράμματος αξιολογείται με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, χρησιμοποιώντας επίσης την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση του δυνητικού προϊόντος και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων. Η αξιολόγηση της συνεκτικότητας με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών πραγματοποιείται με βάση τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών στον τομέα των δημόσιων οικονομικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται επίσης: η εξέλιξη του δείκτη χρέους και οι προοπτικές της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2005 για τη «Βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης», πρέπει να αποτελούν αντικείμενο «αρκετής προσοχής […] κατά την εποπτεία των δημοσιονομικών θέσεων». Σε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2006, περιγράφεται η προσέγγιση που πρέπει να τηρείται κατά την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας[4], ο βαθμός συνοχής με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που υπέβαλε το κράτος μέλος στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Στο διαβιβαστικό σημείωμα της 7ης Ιουνίου 2005 προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2005-2008, το Συμβούλιο ΕCOFIN δήλωσε ότι τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων πρέπει να παρουσιάζουν συνοχή με τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, η συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας[5] ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει μια κοινή διάρθρωση και τυποποιημένους πίνακες δεδομένων για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. |

- Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7 ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Μάλτας, για την περίοδο 2006-2009

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[6], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

5. Στις 27 Φεβρουαρίου 2007 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Μάλτας για την περίοδο 2006 έως 2009.

6. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα κυμαίνεται σε περίπου 3% κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Αξιολογούμενο με βάση τα διαθέσιμα σήμερα πληροφοριακά στοιχεία, το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε ευνοϊκές αναπτυξιακές παραδοχές για το 2007 και σε ιδιαίτερα ευνοϊκές παραδοχές στην συνέχεια, ιδίως λόγω της αισιόδοξης μεσοπρόθεσμης εξέλιξης που προβλέπει για τον εξωτερικό τομέα. Μία λιγότερη ευνοϊκή εξέλιξη των καθαρών εξαγωγών σε μεσοπρόθεσμη βάση σε σχέση με τις προβλέψεις του προγράμματος, θα μπορούσε να οδηγήσει σε όξυνση των εξωτερικών ανισορροπιών που παρατηρήθηκαν τα τελευταία χρόνια.

7. Για το 2006, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται σε 2,9% του ΑΕΠ στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, έναντι στόχου 2,7% του ΑΕΠ που είχε τεθεί στην προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης. Τα εκτιμώμενα αποτελέσματα για το 2006 στο νέο επικαιροποιημένο πρόγραμμα (2,6% του ΑΕΠ) είναι χαμηλότερα από αυτά που προβλέπονται στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 και θεωρούνται ευλογοφανή σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες πληροφορίες για την αύξηση του ΑΕΠ και τα στοιχεία σε ταμειακή βάση σχετικά με τα δημόσια οικονομικά.

8. Η δημοσιονομική στρατηγική που παρουσιάζεται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα αποσκοπεί στη μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ το 2006 και στη συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης τα επόμενα έτη. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει βαθμιαία μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης που οδηγεί σε σχεδόν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό μέχρι το 2009. Με την προβλεπόμενη μείωση των πληρωμών τόκων, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να φθάσει σε 3¼ % του ΑΕΠ μέχρι το 2009. Η προσαρμογή αναμένεται να επιτευχθεί μέσω της μείωσης του δείκτη πρωτογενών δαπανών κατά περίπου 5¾ εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, η οποία υπεραντισταθμίζει τη μείωση του δείκτη εσόδων κατά περίπου 3¾ εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Παρά την επιτυχία που παρουσίασε η συγκράτηση των συνολικών δαπανών, οι δαπάνες για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ακολούθησαν ανοδική πορεία κατά τα πρόσφατα έτη. Θα γίνει μικρότερη χρήση έκτακτων μέτρων για τη μείωση του ελλείμματος σε σχέση με τα τελευταία έτη. Σε γενικές γραμμές, το πρόγραμμα επιβεβαιώνει την προγραμματισμένη ονομαστική δημοσιονομική προσαρμογή του προηγούμενου επικαιροποιημένου προγράμματος με βάση ένα πολύ ευνοϊκότερο μακροοικονομικό σενάριο.

9. Το διαρθρωτικό έλλειμμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα χωρίς να λαμβάνονται υπόψη έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα) όπως υπολογίζεται σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία προβλέπεται να βελτιωθεί από περίπου 3% του ΑΕΠ το 2006 σε ½% του ΑΕΠ κατά τα τέλη της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Όπως και στην προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης, ο μεσοπρόθεσμος στόχος για τη δημοσιονομική θέση (ΜΔΣ) που παρουσιάζεται στο πρόγραμμα είναι η επίτευξη ισοσκελισμένης θέσης σε διαρθρωτική βάση, αλλά το νέο πρόγραμμα δεν επιδιώκει την επίτευξη του ΜΔΣ εντός της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Δεδομένου ότι ο ΜΔΣ είναι απαιτητικότερος από το ελάχιστο ενδεικτικό όριο (που εκτιμάται σε έλλειμμα περίπου 1¾% του ΑΕΠ), η επίτευξή του θα επιτρέψει την εξασφάλιση του περιθωρίου ασφαλείας κατά του κινδύνου εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΔΣ βρίσκεται εντός του φάσματος που προβλέπεται για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και του ΜΣΙ II στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και στον κώδικα δεοντολογίας και είναι συνεκτικός με τον δείκτη χρέους και τη μέση αύξηση του δυνητικού προϊόντος σε μακροπρόθεσμη βάση.

10. Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι για το 2007 αλλά τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι δυσμενέστερα από ότι προβλέπεται στο πρόγραμμα τα επόμενα έτη. Αυτό οφείλεται στην ευνοϊκή πρόβλεψη σχετικά με την αύξηση του ΑΕΠ για το 2007 και στο ιδιαίτερα ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο για το 2008-9 στο οποίο στηρίζονται οι προβλέψεις του προγράμματος (παρόλο που οι προβλέψεις σχετικά με τους φόρους για τα έτη αυτά φαίνονται συντηρητικές. Επιπλέον, μετά το 2007 δεν παρέχονται στοιχεία σχετικά με τη στρατηγική για την προσαρμογή, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους που συνδέονται με την προγραμματιζόμενη δημοσιονομική εξυγίανση.

11. Λαμβάνοντας υπόψη αυτήν την αξιολόγηση των κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος θεωρείται σε γενικές γραμμές συνεπής με το στόχο της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2006, όπως είχε συστήσει το Συμβούλιο. Επιπλέον, φαίνεται να εξασφαλίζει επαρκή περιθώρια ασφάλειας έναντι μιας υπέρβασης της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ υπό συνθήκες κανονικών μακροοικονομικών διακυμάνσεων από το 2008 και μετά. Για τα έτη που ακολουθούν τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, ο ρυθμός προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ που προβλέπει το πρόγραμμα συμφωνεί σε γενικές γραμμές με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο προσδιορίζει ότι, για τη ζώνη του ευρώ και τα κράτη μέλη του ΜΣΙ II, η ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος θα πρέπει να είναι ίση προς 0,5% του ΑΕΠ ως ένδειξη προόδου και ότι πρέπει να καταβάλλεται μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας και μικρότερη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας.

12. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι έχει φθάσει σε 68¼% του ΑΕΠ το 2006, ποσοστό υψηλότερο από την τιμή αναφοράς του 60% του ΑΕΠ που προβλέπει η συνθήκη. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο δείκτης χρέους θα υποχωρήσει κατά 8¾ εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Η εξέλιξη του δείκτη χρέους είναι πιθανόν να είναι λιγότερο ευνοϊκή από εκείνη που προβλέπεται στο πρόγραμμα λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους που συνδέονται με τους δημοσιονομικούς στόχους που προαναφέρθηκαν. Λαμβάνοντας υπόψη αυτή την αξιολόγηση των κινδύνων, ο δείκτης χρέους θεωρείται ότι μειώνεται σε επαρκή βαθμό για την επίτευξη της τιμής αναφοράς κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα.

13. Η Μάλτα εφάρμοσε πρόσφατα συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση με στόχο τόσο την αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης όσο και την αύξηση του επιπέδου των συντάξεων. Κατά συνέπεια, οι εκτιμήσεις που υπάρχουν στο πρόγραμμα υποδηλώνουν αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών με αποτέλεσμα υψηλότερες δαπάνες που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, οι οποίες προσεγγίζουν τον μέσο όρο της ΕΕ. Παρά την μικρή επιβράδυνση σε σχέση με τις διαχρονικές τάσεις που έχουν καταγραφεί, οι προβλέψεις για τις δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης εμφανίζουν αύξηση κατά περίπου 1¾ εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μακροπρόθεσμα, εάν διατηρηθούν οι σημερινές τάσεις. Η παρούσα δημοσιονομική θέση δεν μπορεί να εξασφαλίσει μία σταθερή μείωση του χρέους σε επίπεδα χαμηλότερα από την τιμή αναφοράς που προβλέπει η συνθήκη. Συνεπώς, η βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα, αναμένεται να συμβάλει στη μείωση των κινδύνων που περιβάλλουν τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Συνολικά, η Μάλτα εκτιμάται ότι αντιμετωπίζει μεσαίας τάξης κίνδυνο σε ότι αφορά τη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών.

14. Το πρόγραμμα σύγκλισης δεν περιλαμβάνει ποιοτική αξιολόγηση του συνολικού αντίκτυπου της έκθεσης για την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, που παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2006 στο πλαίσιο της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής. Ωστόσο, παρέχει συστηματικές πληροφορίες για το δημοσιονομικό κόστος ή τις εξοικονομήσεις πόρων που συνεπάγονται άμεσα οι κυριότερες μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και οι δημοσιονομικές προβλέψεις του λαμβάνουν ρητά υπόψη τις επιπτώσεις που θα έχουν για τα δημόσια οικονομικά οι δράσεις που περιγράφονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Τα μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών που προβλέπονται στο πρόγραμμα σύγκλισης θεωρούνται συνεπή με εκείνα που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, και τα δύο προγράμματα προβλέπουν την εφαρμογή της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, ενώ το πρόγραμμα σύγκλισης παρέχει λεπτομέρειες για τη φορολογική μεταρρύθμιση που είχε ανακοινωθεί στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων.

15. Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος είναι σε γενικές γραμμές συνεπής με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών που παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008.

16. Όσον αφορά τις απαιτήσεις δεδομένων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, στο πρόγραμμα υπάρχουν ορισμένα κενά όσον αφορά τα υποχρεωτικά και τα προαιρετικά στοιχεία[7].

Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι το πρόγραμμα είναι συνεπές με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2006 και, υπό συνθήκες ευνοϊκών αναπτυξιακών προοπτικών, προβλέπει επαρκή πρόοδο για την επίτευξη του ΜΔΣ για τα μετέπειτα έτη. Ο δείκτης χρέους που προβλέπεται στο πρόγραμμα θεωρείται ότι υποχωρεί με ικανοποιητικό ρυθμό σε σχέση με την τιμή αναφοράς του 60% του ΑΕΠ. Ωστόσο, υπάρχουν κίνδυνοι για την υλοποίηση των δημοσιονομικών στόχων μετά το 2007. Η διατήρηση ισχυρής δημοσιονομικής θέσης που θα μπορούσε να αντισταθεί σε ενδεχόμενες ανατροπές της προβλεπόμενης δυναμικής αναπτυξιακής πορείας έχει ιδιαίτερη σημασία, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την πρόσφατη συσσώρευση εξωτερικών ελλειμμάτων. Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση, η Μάλτα καλείται:

(i) να συνεχίσει την πραγματοποίηση επαρκούς προόδου για την επίτευξη του ΜΔΣ και να εξασφαλίσει ότι ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ μειώνεται ανάλογα, ακολουθώντας αυστηρότερη δημοσιονομική στρατηγική, ιδίως όσον αφορά τις δαπάνες, με πιο μακροχρόνια προοπτική·

(ii) λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο του χρέους και την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, να βελτιώσει την μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών με την επίτευξη του ΜΔΣ και με την πραγματοποίηση περαιτέρω προόδου στο σχεδιασμό και την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολής) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,2 | 2,9 | 3,0 | 3,1 | 3,1 |

COM Noέμ. 2006 | 2,2 | 2,3 | 2,1 | 2,2 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | 0,9 | 1,1 | 1,2 | 2,0 | μ.δ.σ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,5 | 3,1 | 2,2 | 2,1 | 2,0 |

COM Noέμ. 2006 | 2,5 | 3,0 | 2,6 | 2,4 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 20066 | 2,8 | 3,1 | 2,5 | 1,9 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20061 | -2,8 | -2,1 | -1,3 | -0,3 | 0,9 |

COM Νοέμβ. 20065 | -2,1 | -1,4 | -1,1 | -0,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 20061 | -2,9 | -3,7 | -4,2 | -4,4 | μ.δ.σ. |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2006 | -3,2 | -2,6 | -2,3 | -0,9 | 0,1 |

COM Noέμ. 2006 | -3,2 | -2,9 | -2,7 | -2,9 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | -3,9 | -2,7 | -2,3 | -1,2 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 0,8 | 1,1 | 1,1 | 2,5 | 3,2 |

COM Noέμ. 2006 | 0,8 | 0,9 | 0,7 | 0,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | 0,3 | 1,4 | 1,5 | 2,4 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20061 | -2,2 | -1,8 | -1,8 | -0,8 | -0,2 |

COM Noέμ. 2006 | -2,4 | -2,3 | -2,3 | -2,7 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 20061 | -2,8 | -1,3 | -0,7 | 0,4 | μ.δ.σ. |

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα2 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20063 | -3,8 | -2,9 | -2,0 | -1,0 | -0,4 |

COM Νοέμβ. 20064 | -4,0 | -3,5 | -2,5 | -2,7 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | -3,8 | -2,3 | -1,4 | 0,3 | μ.δ.σ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 74,2 | 68,3 | 66,7 | 63,2 | 59,4 |

COM Noέμ. 2006 | 74,2 | 69,6 | 69,0 | 68,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | 76,7 | 70,8 | 68,9 | 67,3 | μ.δ.σ. |

Σημειώσεις: 1Οι υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής πραγματοποιήθηκαν βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα 2Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες γραμμές) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. 3Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα σύμφωνα με το πρόγραμμα (1,6% του ΑΕΠ το 2005, 1,1% του ΑΕΠ το 2006, 0,2% του ΑΕΠ το 2007, 0,2% του ΑΕΠ το 2008 και 0,2% του ΑΕΠ το 2009· οδηγούν όλα σε μείωση του ελλείμματος). 4Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (1,6% του ΑΕΠ το 2005, 1,1% του ΑΕΠ το 2006, 0,2%του ΑΕΠ το 2007, 0% του ΑΕΠ το 2008; οδηγούν όλα σε μείωση του ελλείμματος). 5Bάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 2,2%, 1,7%, 1,7% και 1,6% αντίστοιχα για την περίοδο 2005-2008. 6 Tα στοιχεία του προγράμματος σύγκλισης του Ιανουαρίου 2006 αντιστοιχούν στο δείκτη τιμών λιανικής πώλησης. Πηγή: Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |

[1] ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Στις 7 Δεκεμβρίου 2006, οι αρχές της Μάλτας διαβίβασαν στην Επιτροπή νέα στοιχεία σχετικά με το ΑΕΠ από το 1995, τα οποία, σε σχέση με τα στοιχεία που είχαν δημοσιευθεί τον Σεπτέμβριο του 2006, εμφάνιζαν μία προς τα κάτω αναθεώρηση των επιπέδων του ονομαστικού ΑΕΠ μέχρι περίπου 1% από το 1996 έως το 2003. Για το 2004 και 2005, το ονομαστικό ΑΕΠ αναθεωρήθηκε προς τα πάνω κατά 0,4% και 0,9% αντίστοιχα, και για το πρώτο ήμισυ του 2006 η αναθεώρηση αντιστοιχεί σε ποσοστό 1,1%. Οι αναθεωρήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της κανονικής διαδικασίας αξιολόγησης της συμμόρφωσης με τις στατιστικές πρακτικές της Eurostat. Για την αξιολόγηση του επικαιροποιημένου προγράμματος η Επιτροπή χρησιμοποίησε τα πλέον πρόσφατα στοιχεία.

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, "Εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση - Ένα έτος επίτευξης αποτελεσμάτων", 12.12.2006, COM(2006) 816.

[4] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην ΕΕ, της 12.10.2006, COM (2006) 574 τελικό και έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων (2006), «Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση», Ευρωπαϊκή Οικονομία, τεύχος αριθ. 4/2006.

[5] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.

[6] ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[7] Ειδικότερα, δεν παρέχονται στοιχεία σχετικά με τα υπόλοιπα των επιμέρους τομέων, και ιδίως οι προβλέψεις για την καθαρή δανειακή θέση έναντι της αλλοδαπής για το 2006 και 2009 καθώς και για την απασχόληση και την παραγωγικότητα της εργασίας με βάση τις δεδουλευμένες ώρες.