[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 31.1.2011

COM(2011) 31 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Η πρόοδος προς την επίτευξη του στόχου για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές το 2020

SEC(2011) 129 τελικόSEC(2011) 130 τελικόSEC(2011) 131 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Η πρόοδος προς την επίτευξη του στόχου για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές το 2020

Εισαγωγη

Η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές είναι ζωτικής σημασίας για κάθε προσπάθεια προς την οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Αποτελεί επίσης κομβική συνιστώσα της ενεργειακής στρατηγικής της ΕΕ. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές πρωτοστατεί παγκοσμίως στην ανάπτυξη αυτής της τεχνολογίας και απασχολεί 1,5 εκατ. άτομα, αριθμός που είναι δυνατόν να αυξηθεί κατά 3 εκατομμύρια μέχρι το 2020[1]. Με την προώθηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αναπτύσσεται επίσης ευρύ φάσμα ενεργειακών πόρων, κυρίως εγχώριων.

Η πολιτική της ΕΕ για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές είναι σχετικά πρόσφατη, αφού εγκαινιάστηκε με την έγκριση της Λευκής Βίβλου, το 1997. Τα κίνητρα της πολιτικής αυτής ήταν η ανάγκη να απαλλαγεί ο ενεργειακός τομέας από τις ανθρακούχες εκπομπές και να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων προερχόμενων από πολιτικά ασταθείς περιοχές εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έκτοτε, το επίκεντρο έχει μετατοπιστεί από την προώθηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μέσω ενδεικτικών στόχων για τους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας και των μεταφορών στον καθορισμό νομικά δεσμευτικών στόχων που υποστηρίζονται με ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο και, πολύ πρόσφατα, με τον αναπροσανατολισμό της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής για τις υποδομές, ο οποίος διευκολύνει την ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Η νέα οδηγία για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές συνιστά σθεναρό και σταθερό κανονιστικό πλαίσιο για την ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Ευρώπη. Με τη μεταφορά της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία όλων των κρατών μελών έως τις 5 Δεκεμβρίου 2010 και την έγκριση των εθνικών σχεδίων δράσης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές έχουν τεθεί τα θεμέλια για αποφασιστική δράση της ΕΕ με αντικείμενο την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές.

Στην ενεργειακή στρατηγική της Επιτροπής για το 2020[2] επισημαίνεται ο τρόπος με τον οποίο οι πολιτικές της ΕΕ για τις υποδομές και την καινοτομία υποστηρίζουν την ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, διασφαλίζουν ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και οι σχετικές τεχνολογίες καθίστανται οικονομικά ανταγωνιστικές όσο το δυνατόν συντομότερα, στηρίζοντας έτσι την ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές για την επίτευξη των στόχων μας. Ωστόσο, καθώς πρόκειται για νέο και αναπτυσσόμενο κλάδο, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα επόμενα έτη οι σημαντικές αυτές προκλήσεις, καθώς και η διάσταση της χρηματοδότησης.

Στην παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζονται η γενική εικόνα του κλάδου της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Ευρώπη και οι προοπτικές του κλάδου για το 2020 και εξετάζονται οι εναπομένουσες προκλήσεις για την ανάπτυξη του τομέα. Η ανάλυση του ιστορικού στην οποία στηρίζεται η παρούσα ανακοίνωση δίνεται σε τρεις εκθέσεις στις οποίες γίνεται ανασκόπηση της ευρωπαϊκής και εθνικής χρηματοδότησης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, της πρόσφατα συντελεσθείσας προόδου στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στη χρήση των βιοκαυσίμων και λοιπών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις μεταφορές, καθώς και της λειτουργίας της μεθόδου επαλήθευσης ισοζυγίου μάζας στο πλαίσιο του μηχανισμού υπέρ της αειφορίας για τα βιοκαύσιμα και τα βιορευστά. Όλα μαζί τα τέσσερα αυτά έγγραφα συνθέτουν την ανταπόκριση της Επιτροπής στις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων που ορίζονται στη σχετική ενωσιακή νομοθεσία[3].

Επίτευξη του στόχου του 20%

Μέχρι το 2008, η ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές βασιζόταν σε χαλαρό νομοθετικό πλαίσιο, στο οποίο ορίζονταν δεσμευτικοί στόχοι. Στην «οδηγία για την ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές»[4] και στην «οδηγία για τα βιοκαύσιμα»[5] καθορίστηκαν εθνικοί ενδεικτικοί στόχοι ώστε, έως το 2010 στην ΕΕ, το μερίδιο της ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές να ανέλθει σε 21%[6] και το μερίδιο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές προς αντικατάσταση της βενζίνης και του ντίζελ στις μεταφορές σε 5,75%.

Η επισκόπηση που παρουσιάζεται στη συνημμένη έκθεση προόδου δείχνει ότι πιθανώς να μην επιτευχθεί κανείς από αυτούς τους στόχους, μολονότι, όπως αναφέρεται παρακάτω, και στους δύο τομείς έχει σημειωθεί συνεχής αύξηση των μεριδίων.

Η κατά τομείς και συνολική αύξηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ[7]

[pic]

Λίγα μόνο κράτη μέλη ― συγκεκριμένα η Δανία, η Γερμανία, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία, η Λιθουανία, η Πολωνία και η Πορτογαλία ― αναμένεται ότι έχουν επιτύχει τους στόχους του 2010 για την ηλεκτροπαραγωγή από ανανεώσιμες πηγές· ομοίως, μόνο η Αυστρία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Μάλτα, οι Κάτω Χώρες, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Ισπανία και η Σουηδία αναμένεται ότι έχουν επιτύχει τους στόχους τους για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στις μεταφορές.

Ο ανεπαρκής ρυθμός προόδου προς εκπλήρωση των συμφωνημένων στόχων, καθώς και η ανάγκη να αυξηθεί η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές σε όλα και όχι μόνο σε λίγα κράτη μέλη ήταν μεταξύ των λόγων που υπαγόρευσαν αλλαγή της πολιτικής προσέγγισης, η οποία οδήγησε, το 2009, στην έκδοση της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας[8]. Η νέα οδηγία καλύπτει την κατανάλωση ενέργειας στο σύνολό της, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας για θέρμανση και για ψύξη, και καθορίζει νομικά δεσμευτικούς και όχι εθνικούς ενδεικτικούς στόχους σε επίπεδα επαρκή ώστε το μερίδιο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ να ανέλθει σε 20% έως το 2020. Περιλαμβάνει επίσης σειρά πολύ ενισχυμένων διατάξεων για να διευκολυνθεί η ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, όπως λόγου χάρη η νομική υποχρέωση των κρατών μελών να καταρτίζουν εθνικά σχέδια δράσης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, η μεταρρύθμιση των καθεστώτων προγραμματισμού και η ανάπτυξη διασυνδεδεμένων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας. Η ανάγκη να βελτιωθούν τα καθεστώτα προγραμματισμού (ενώ παράλληλα τηρείται η αρχή της προφύλαξης και μετριάζονται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις) ήταν ένα επιπλέον στοιχείο που αναλύθηκε επίσης στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις προτεραιότητες στις υποδομές. Περαιτέρω προσπάθειες απαιτούνται τόσο για τις υποδομές ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές όσο και για τις ενεργειακές υποδομές εν γένει.

Από την εξέταση των σχεδίων των κρατών μελών προκύπτει ότι η νέα προσέγγιση έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς. Ένα ολοκληρωμένο και δεσμευτικό ρυθμιστικό πλαίσιο αποδεικνύεται καταλυτικός παράγοντας για την ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές προκειμένου να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι που έχει θέσει η ΕΕ[9]. Οι πρόσφατοι υψηλοί ρυθμοί αύξησης είχαν ως αποτέλεσμα το 2009 να κατευθυνθεί στην ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές το 62% του συνόλου των επενδύσεων σε ηλεκτροπαραγωγή.

….υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης….

Σύμφωνα με τις προβλέψεις των κρατών μελών, η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές θα αυξηθεί κατά τα έτη έως το 2020 με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι στο παρελθόν. Σχεδόν το ήμισυ των κρατών μελών (Αυστρία, Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Δανία, Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Λιθουανία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Σλοβενία και Σουηδία) σχεδιάζουν να υπερβούν τους στόχους τους και να είναι σε θέση να προσφέρουν πλεόνασμα ενέργειας στα λοιπά κράτη μέλη. Σε δύο κράτη μέλη (Ιταλία και Λουξεμβούργο), μικρό μέρος της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που απαιτείται για την επίτευξη των οικείων στόχων τους προβλέπεται να προέλθει από «εισαγωγές», με τη μορφή στατιστικών μεταβιβάσεων από τα κράτη μέλη με πλεονάσματα ή από τρίτες χώρες (βλ. συνημμένη έκθεση προόδου για λεπτομέρειες). Εάν εκπληρωθούν όλες αυτές οι προβλέψεις για την ηλεκτροπαραγωγή, το συνολικό μερίδιο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ θα υπερβεί τον στόχο του 20% το 2020.

Τα σχέδια των κρατών μελών παρέχουν επίσης σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την ενεργειακή απόδοση. Η κατανάλωση ενέργειας στην ΕΕ το 2020 προβλέπεται να είναι το 95% του επιπέδου του 2005. Οι εκτιμήσεις της κατανάλωσης ενέργειας στα κράτη μέλη το 2020 σε σχέση με το 2005 κυμαίνονται από αυξήσεις άνω του 20% στην Κύπρο, τη Λιθουανία και τη Μάλτα μέχρι μειώσεις κατά 14% στη Γερμανία και κατά 9% στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η συνολική κατανάλωση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε όλα τα κράτη μέλη αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί: από 103 εκατομμύρια ΤΙΠ το 2005 σε 217 εκατομμύρια ΤΙΠ το 2020 (ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας). Αναμένεται ότι το 45% της αύξησης θα αναλογεί στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, το 37% στον τομέα της θέρμανσης και το 18% στις μεταφορές. Τις αναμενόμενες εξελίξεις στους τρεις εν λόγω τομείς της ΕΕ απεικονίζουν τα κατωτέρω διαγράμματα[10]. Μετά τη βιομάζα, η αιολική ενέργεια (δύο τρίτα χερσαία, ένα τρίτο υπεράκτια) θα αντιπροσωπεύει ποσοστό 27% της αναμενόμενης αύξησης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, αύξηση που θα δημιουργήσει ζήτηση για τους κατασκευαστές ανεμογεννητριών και τους συναφείς βιομηχανικούς κλάδους της Ευρώπης. Ομοίως, θα αναπτυχθεί και ο κλάδος της ηλιακής ενέργειας, κυρίως τα φωτοβολταϊκά. Αναμένονται ακόμη υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης σε άλλες τεχνολογίες όπου επί του παρόντος οι ποσότητες είναι μικρές. Κατά συνέπεια, οι παράγοντες της βιομηχανίας της Ευρώπης πρέπει να είναι έτοιμοι να ανταποκριθούν σε αυτή την αυξανόμενη ζήτηση.

[pic]

….περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια….

Σύμφωνα με τα σχέδια των κρατών μελών, η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές στην Ευρώπη θα ανέλθει το 2020 στο 37% του μείγματος πηγών ηλεκτροπαραγωγής. Η προβλεπόμενη αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές έχει ορισμένες συνέπειες. Πρώτον, υπογραμμίζει την ανάγκη να επιταχυνθεί ο εκσυγχρονισμός του διασυνδεδεμένου ηλεκτρικού δικτύου. Στην ανακοίνωση σχετικά με την ενεργειακή υποδομή επισημάνθηκε ότι προκειμένου να προετοιμαστεί το διασυνδεδεμένο δίκτυο για την ενσωμάτωση σημαντικών ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές απαιτούνται επειγόντως μέτρα τα οποία θα διευκολύνουν την εξισορρόπηση του δικτύου, την ευελιξία και την αποκεντρωμένη παραγωγή. Τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να διασυνδεθούν περισσότερο και να καταστούν πιο ευέλικτα, επιπλέον δε θα χρειαστεί η κατασκευή και η ενίσχυση νέων υποδομών, συμπεριλαμβανομένης της εξάπλωσης της τεχνολογίας των ευφυών διασυνδεδεμένων δικτύων[11]. Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις όσον αφορά την υποδομή του διασυνδεδεμένου δικτύου είναι να συνδεθεί το υπεράκτιο αιολικό δυναμικό που προβλέπεται στο Βόρειες θάλασσες της Ευρώπης, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται το υπεράκτιο και το χερσαίο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην ενεργειακή στρατηγική για το 2020 επισημάνθηκε ότι η αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές έχει συνέπειες και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στο σύνολό της. Πολλαπλές, ευέλικτες και μικρότερης κλίμακας κατανεμημένες μορφές ηλεκτροπαραγωγής χρειάζονται διαφορετικούς κανόνες για το διασυνδεδεμένο δίκτυο και για τον σχεδιασμό της αγοράς σε σύγκριση με τις παραδοσιακές μεγάλες, συγκεντρωτικές μορφές ηλεκτροπαραγωγής. Στην ιδανική περίπτωση, η ενοποίηση της αγοράς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας πρέπει να πραγματοποιηθεί με τρόπο που να εξασφαλίζει την ανάπτυξη των πηγών ενέργειας όπου είναι πιο εύλογο από οικονομική και περιβαλλοντική άποψη. Είναι σαφές ότι επίσης διαδραματίζουν ρόλο και δεν επιτρέπεται να παραβλεφθούν παράγοντες όπως, λόγου χάρη, η απόσταση από τα κέντρα κατανάλωσης, οι συνεπαγόμενες ανάγκες του διασυνδεδεμένου δικτύου και τα ζητήματα που αφορούν τη δημόσια αποδοχή και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Σε κάθε περίπτωση, τα συστήματα στήριξης πρέπει να προσαρμόζονται με την πάροδο του χρόνου ώστε να εφαρμόζεται η βέλτιστη πρακτική, προκειμένου να αποφεύγονται αδικαιολόγητες στρεβλώσεις της αγοράς και υπερβολικές δαπάνες.

….θέρμανση και ψύξη….

Όσον αφορά τον τομέα θέρμανσης και ψύξης, το διάγραμμα που ακολουθεί είναι ενδεικτικό της αναμενόμενης ανάπτυξης των τεχνολογιών κατά την επόμενη δεκαετία. Η βιομάζα θα παραμείνει η κυρίαρχη τεχνολογία, καθώς θα είναι η πηγή ενέργειας που θα καλύπτει το 50% της αύξησης της παραγωγής ενέργειας·μέχρι το 2020 (το ήμισυ για θέρμανση, ένα τρίτο στις μεταφορές και το υπόλοιπο για ηλεκτροπαραγωγή).

[pic]

Στο παρελθόν ήταν μέτρια η ανάπτυξη της αγοράς στον τομέα της θέρμανσης, λόγω της έλλειψης κατάλληλου πλαισίου στήριξης στα περισσότερα κράτη μέλη. Ωστόσο, αυτό θα αλλάξει σαφώς τα επόμενα έτη, καθώς ο τομέας της θέρμανσης και της ψύξης εντάχθηκε στο νέο ενωσιακό πλαίσιο για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. Τα κράτη μέλη σχεδιάζουν ήδη μεταρρυθμίσεις των επιδοτήσεων, της τιμολόγησης της τροφοδότησης με ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ή άλλων μέσων στον τομέα της θέρμανσης. Ως εκ τούτου, μπορεί να αναμένονται ανάπτυξη και επενδύσεις στον κλάδο παραγωγής δισκίων βιομάζας στην Ευρώπη, στην τεχνολογία λεβήτων βιομάζας, στην τεχνολογία προσθήκης βιομάζας ως καυσίμου για ηλεκτροπαραγωγή και στη διύλιση βιοκαυσίμων.

…και οι μεταφορές….

Από τα σχέδια προκύπτει επίσης ότι τα κράτη μέλη αναμένεται να καλύψουν τον στόχο στον τομέα των μεταφορών να ανέλθει σε 10% το μερίδιο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Τα βιοκαύσιμα πρώτης γενεάς θα είναι η κύρια πηγή ενέργειας κατά την περίοδο έως το 2020. Η Ευρώπη έχει θέσει τα πιο αυστηρά κριτήρια στην υφήλιο για την αειφορία των βιοκαυσίμων και τον Ιούνιο του 2010 η Επιτροπή εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή τους[12]. Η αξιολόγηση της λειτουργίας της μεθόδου για την επαλήθευση της τήρησης των κριτηρίων αειφορίας (που αναφέρεται ως σύστημα ισοζυγίου μάζας) περιέχεται στη σχετική συνημμένη έκθεση[13]. Η συμβολή των βιοκαυσίμων δεύτερης γενεάς και των ηλεκτρικών οχημάτων αναμένεται να είναι μικρή μέχρι το 2020.

[pic]

Πηγή: Ανάλυση της Επιτροπής με βάση τα εθνικά σχέδια δράσης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι για το 2020 με οικονομική και αποδοτική αξιοποίηση των πόρων, και να προετοιμαστεί το έδαφος για πολύ μεγαλύτερα μερίδια ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές τα έτη μετά το 2020, η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να επενδύει στην έρευνα επί των προηγμένων τεχνολογιών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και να εξακολουθήσει να μειώνει το κόστος της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, της ενέργειας από φωτοβολταϊκά, των ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων και των βιοκαυσίμων δεύτερης γενεάς. Μέσω ερευνητικών προγραμμάτων, όπως λόγου χάρη το σχέδιο ΣΕΤ[14], θα προωθηθούν επωφελείς για όλες τις πλευρές λύσεις που αποσκοπούν στην ανάπτυξη ενεργειακών έργων από ανανεώσιμες πηγές, τα οποία αποφέρουν ευρύτερα περιβαλλοντικά οφέλη. Θα απαιτηθούν μείζονες προσπάθειες και σημαντικές επενδύσεις για να ενισχυθεί η μαζική εγκατάσταση και εξάπλωση των σημερινών τεχνολογιών στην αγορά προς επίτευξη των στόχων του 2020, καθώς και για να εξελιχθούν και να εξαπλωθούν οι προηγμένες τεχνολογίες που αποσκοπούν στην απαλλαγή του ενεργειακού τομέα από τις ανθρακούχες εκπομπές. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να διαμορφωθεί σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον για τη χρηματοδότηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Πέρα από τις τεχνολογικές και ρυθμιστικές πτυχές, τα κράτη μέλη, οι περιφέρειες και οι πόλεις πρέπει, επιπλέον, να κλιμακώσουν τις προσπάθειές τους για την ενίσχυση των δεξιοτήτων, γνώσεων και ικανοτήτων, ιδίως στο πλαίσιο των σχετικών διοικητικών υπηρεσιών και φορέων (όπως, λόγου χάρη, μέσω του Συμφώνου των Δημάρχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης), ώστε να εξασφαλίζεται η κατάλληλη διακυβέρνηση για την αποτελεσματική εκτέλεση προγραμμάτων και έργων στο πεδίο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Κάλυψη του επενδυτικού χάσματος: καλύτερη και πιο ολοκληρωμένη χρηματοδότηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις προτεραιότητες για την ενεργειακή υποδομή επισημάνθηκε ότι από τώρα έως το 2020 θα χρειαστούν στην Ευρώπη επενδύσεις άνω του ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ για την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της ΕΕ. Περίπου το ήμισυ του ποσού θα χρειαστεί για την αντικατάσταση της δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής ή για επενδύσεις σε νέα δυναμικότητα ηλεκτροπαραγωγής. Όπως επισημαίνεται στην ενεργειακή στρατηγική της ΕΕ για το 2020[15], πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις επενδύσεις σε ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ώστε να επιτευχθεί στην ΕΕ ποσοστό επενδύσεων σε νέα δυναμικότητα ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ υψηλότερο του 62% που σημειώθηκε το 2009. Από την περαιτέρω ανάλυση που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής προκύπτει ότι ενώ ο μέσος όρος των ετήσιων κεφαλαιουχικών επενδύσεων σε ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ανέρχεται τώρα σε 35 δισεκατομμύρια ευρώ , θα πρέπει γρήγορα να διπλασιαστεί, σε 70 δισεκατομμύρια ευρώ, για να εξασφαλιστεί ότι θα επιτύχουμε τους στόχους μας[16]. Οι εν λόγω δαπάνες πρέπει να καλυφθούν, όπως και τώρα, κυρίως μέσω επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα, που τελικώς χρηματοδοτούνται από τους καταναλωτές ενέργειας.

Τα οφέλη από την προώθηση του κλάδου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ήταν ευρέως γνωστά όταν, μεσούσης της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, το 2009, διατέθηκαν πακέτα στήριξης των «καθαρών τεχνολογιών» αξίας δισεκατομμυρίων στις ΗΠΑ και την Κίνα, καθώς και σε ολόκληρη την ΕΕ[17]. Η ανάπτυξη του κλάδου στις ΗΠΑ, την Κίνα και άλλες ασιατικές χώρες δείχνει ότι, σε ολόκληρη την υφήλιο, θεωρείται σημαντικός βιομηχανικός κλάδος του μέλλοντος για την καινοτομία, την ενεργειακή ασφάλεια και τη μετάβαση στην οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Όπως επισημαίνεται στη νέα ενεργειακή στρατηγική της ΕΕ για το 2020[18], η πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ευρώπη είναι να διατηρηθεί στην πρώτη γραμμή του κλάδου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μεριμνώντας για την ανάπτυξή του, σε μια εποχή όπου οι κυβερνήσεις είναι ταυτόχρονα αντιμέτωπες με την ανάγκη περικοπής των δαπανών.

Σημαντικές κινητήριες δυνάμεις για την προώθηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές είναι οι πολιτικές για το κλίμα που καθορίζουν τιμή του διοξειδίου του άνθρακα, όπως το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής εντός της ΕΕ, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος μείωσης κατά 20% των θερμοκηπιακών αερίων έως το 2020 σε σύγκριση με το 1990.

Εξάλλου, πολλά μπορούν να γίνουν για τον εξορθολογισμό των πολύπλοκων διαδικασιών αδειοδότησης και προγραμματισμού και για την άρση των φραγμών στην ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, απλώς και μόνο με τη διαμόρφωση διαφανέστερων και ταχύτερων καθεστώτων προγραμματισμού, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται ότι η ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία είναι δυνατόν να βελτιώσει την αφομοίωση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές[19]. Η διασφάλιση κατάλληλων προσόντων των εγκαταστατών και η παροχή στους καταναλωτές περισσότερων πληροφοριών σχετικά με κάθε προϊόν συνιστούν μέτρα που μπορούν να βελτιώσουν τη διάδοση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές[20].

Αλλά, στη σημερινή κατάσταση των μεγάλων δημοσιονομικών περιορισμών, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες ώστε να διασφαλιστεί ότι αξιοποιούνται αποδοτικά τα κονδύλια που δαπανώνται για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. Εν προκειμένω, έχουν ουσιαστική σημασία η αποτελεσματική επιλογή και ο συντονισμός των χρηματοδοτικών μέσων σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Η επιλογή του μέσου χρηματοδότησης για να στηριχθεί η ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές εξαρτάται από την κατάσταση της τεχνολογίας και την εξέλιξη του κάθε έργου[21]. Στα μέσα αυτά συγκαταλέγονται οι επιχορηγήσεις, τα δάνεια και οι εγγυήσεις δανείων, τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια, τα τιμολόγια τροφοδότησης με ενέργεια από ΑΠΕ, οι πριμοδοτήσεις ενέργειας από ΑΠΕ, τα συστήματα ποσοστώσεων/πιστοποιητικών, τα φορολογικά κίνητρα και οι προκηρύξεις διαγωνισμών. Όλα αυτά τα μέσα μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο υπό τις κατάλληλες συνθήκες, χωρίς να αλλοιώνεται η ανταγωνιστικότητα της αγοράς. Τα μέσα αυτά μετριάζουν τους διαφόρους κινδύνους των έργων – τεχνολογικούς, κατασκευαστικούς, ρυθμιστικούς – και εξαρτώνται ιδίως από την ωριμότητα του έργου ή της τεχνολογίας. Η χρηματοδότηση Ε&Α, για παράδειγμα, συνίσταται συνήθως σε επιχορηγήσεις σημαντικών τμημάτων των κεφαλαιουχικών δαπανών του έργου, καθώς το κόστος και η αβεβαιότητα της τεχνολογίας που πρόκειται να εφαρμοστεί καθιστά πολύ παρακινδυνευμένη τη χρηματοδότηση του έργου αποκλειστικά και μόνον από τον ιδιωτικό τομέα. Από τη στιγμή που μια τεχνολογία είναι περισσότερο παγιωμένη, ενδέχεται να ενδείκνυται η συνέχιση των επιχορηγήσεων για τη χρηματοδότηση έργων επίδειξης, ενώ η στροφή στα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου – ανάληψη υψηλού κινδύνου – είναι σκόπιμη όταν η τεχνολογία είναι σχεδόν παγιωμένη. Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά: το κόστος παραγωγής αιολικής ενέργειας μειώθηκε κατά 20% την εννεαετία έως το 2006, και το κόστος της ηλιακής φωτοβολταϊκής ενέργειας κατά 57%[22]. Το χαμηλό λειτουργικό κόστος της αιολικής ενέργειας επιφέρει αυξανόμενη πτώση των τιμών στην αγορά (το λεγόμενο «φαινόμενο αξιολογικής κατάταξης»/merit order effect). Αυτό συνεπάγεται εξοικονόμηση κόστους για όλους τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και μπορεί να αντισταθμίσει σε σημαντικό βαθμό το επιπλέον κόστος των συστημάτων στήριξης.

Από τη στιγμή που μια τεχνολογία είναι έτοιμη για αξιοποίηση χωρίς όμως να είναι ακόμη ανταγωνιστική, η στήριξη στρέφεται κατά κανόνα από τις κεφαλαιουχικές δαπάνες στην κάλυψη των λειτουργικών δαπανών , και υπάρχει συνεκτικότερο σύνολο μέσων, ανάλογα με τις περιστάσεις. Σημαντική πτυχή του οποιουδήποτε μέσου στήριξης είναι η δυνατότητα να προσαρμόζονται προβλέψιμα και με διαφάνεια τα επίπεδα στήριξης που παρέχει, κατά τρόπο που να αποφεύγονται απότομες παλινδρομήσεις της πολιτικής ή πολιτικές που να απαιτούν αναδρομικές αλλαγές των προϋποθέσεων (όπως συνέβη προσφάτως σε ορισμένες αγορές φωτοβολταϊκών) και να καθιστά δυνατό οι προσαρμογές να απηχούν τη μείωση του κόστους παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ώστε να αποφεύγονται υπερβολικές αποδόσεις των κεφαλαίων. Είναι επίσης σημαντικό να επισημανθεί ότι η στήριξη των λειτουργικών δαπανών χρηματοδοτείται κατά κανόνα από τους καταναλωτές ενέργειας και όχι από τη φορολογία.

Το κόστος της ανάπτυξης του ενεργειακού τομέα της ΕΕ ποικίλλει, συναρτήσει πλήθους συντελεστών, στους οποίους συγκαταλέγονται το κόστος της τεχνολογίας, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, η τεχνολογική πρόοδος, το κόστος του διασυνδεδεμένου δικτύου και των μεταφορών, καθώς και τα διοικητικά εμπόδια. Ωστόσο, λόγω του συνεχιζόμενου κατακερματισμού της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, των παραδοσιακών υποδομών καθώς και του ότι τα ορυκτά καύσιμα και η πυρηνική ενέργεια εξακολουθούν να λαμβάνουν το τετραπλάσιο των επιδοτήσεων[23], η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές είναι συχνά ακριβότερη της ενέργειας από μη ανανεώσιμες. Αυτό το φαινόμενο είναι λυπηρό. Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την παροχή κινήτρων ώστε τα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. Μέχρις ότου διαμορφωθούν οι ανάλογες συνθήκες αγοράς και μειωθούν οι φραγμοί θα χρειαστεί να συνεχίσει η στήριξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές . Είναι σαφές ότι η χρηματοδοτική στήριξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές είναι δυνατόν να καταργηθεί σταδιακά εφόσον μειωθεί περαιτέρω το κόστος της, διορθωθούν οι αδυναμίες της αγοράς και καταστεί δυνατή η εκμετάλλευσή της σε συνθήκες ανταγωνιστικής αγοράς .

….συστήματα στήριξης από τα κράτη μέλη….

Μολονότι παρέχεται κάποια χρηματοδότηση από την ΕΕ, το μεγαλύτερο μέρος της στήριξης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές προέρχεται από τα κράτη μέλη.

Από τον πίνακα προκύπτει ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ευρεία κλίμακα διαφορετικών μέσων παροχής οικονομικής στήριξης. Αυτό οφείλεται στο ότι ενδεχομένως να ενδείκνυται η χρήση πολλαπλών μέσων, καθώς είναι διαφορετική η κατάσταση της ωριμότητας, των χρηστών και των αγορών των διαφορετικών τεχνολογιών. Η επιλογή των μέσων θα πρέπει ωστόσο να είναι σαφώς οριοθετημένη, ώστε να μην δημιουργείται σύγχυση και να προκαλούνται αρνητικές συνέπειες στους επενδυτές. Σε όλους τους τομείς, αλλά ιδιαίτερα στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, έχει σημειωθεί σημαντική μεταρρύθμιση και προσαρμογή των μέσων καθώς μεταβάλλονται οι περιστάσεις. Καθώς μειώθηκε το κόστος παραγωγής μειώθηκαν οι τιμές. Η ανάπτυξη των τεχνολογιών ενσωματώνεται σε συστήματα ποσόστωσης ή στήριξης των τιμών. Καθώς μειώνονται οι τεχνολογικοί κίνδυνοι, οι παραγωγοί είναι εκτεθειμένοι σε μεγαλύτερο κίνδυνο αγοραίας τιμής (και ενοποίηση της αγοράς) λόγω της μεταστροφής από τη στήριξη των τιμολογίων τροφοδότησης με ενέργεια από ΑΠΕ στη στήριξη με πριμοδότηση. Σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι εν λόγω δαπάνες είναι «εκτός προϋπολογισμού», δηλαδή βαρύνουν τους καταναλωτές ενέργειας και όχι τους φορολογούμενους (βλ. σχετικό έγγραφο εργασίας για περισσότερες λεπτομέρειες) ώστε να αποφεύγονται οι απότομες παλινδρομήσεις λόγω των συνεχών περικοπών του κρατικού προϋπολογισμού .

Αξιοποίηση από τα κράτη μέλη των διαφορετικών μέσων στήριξης για την ηλεκτρική ενέργεια, τη θέρμανση και τις μεταφορές (βιοκαύσιμα).

| |AT |BE |BG |CY |CZ |DE |DK |EE |ES |FI |FR |GR |HU |IE |IT |LT |LU |LV |MT |NL |PL |PT |RO |SE |SI |SK |UK | |Ηλεκτρική ενέργεια |Τιμολόγηση τροφοδότησης | x |x |x |x |x |x | |x |x | |x |x |x |x |x |x |x |x |x | | |x | | |x |x |x | | |Πριμοδότηση | | | | |x | |x |x |x | | | | | | | | | | |x | | | | |x | | | | |Υποχρεωτική ποσόστωση | |x | | | | | | | | | | | | |x | | | | | |x | |x |x | | |x | | |Επιχορηγήσεις επενδύσεων | |x | |x | x | | | | |x | |x |x | | |x |x |x |x | | | | | | | | | | |Φοροαπαλλαγές | |x | | | | | | |x |x | |x | | | | | |x | |x |x | | |x | |x |x | | |Φορολογικά κίνητρα | | |x | | |x | |x | | | | | | | | | | |x |x |x | | | |x | | | | Θέρ-μαν-ση |Επιχορηγήσεις επενδύσεων | x |x |x |x |x |x | |x | |x |x |x |x |x | |x |x |x |x |x |x |x | |x |x |x |x | | |Φοροαπαλλαγές | x |x | | | | |x | | | |x |x | | |x |x | | | |x | | | |x | | |x | | |Χρηματοδοτικά κίνητρα | | |x | | |x | |x | | |x | | | | | | | | | | |x | | | | | | |Μετα-φορές |Υποχρεωτική ποσόστωση | x | |x |x |x |x |x | |x |x |x | | |x | |x |x |x | |x |x |x |x | |x |x |x | | |Φοροαπαλλαγές | x |x | |x |x |x |x |x |x | |x |x |x |x |x |x |x |x |x | |x |x |x |x |x |x |x | |

Περαιτέρω στοιχείο της μεταρρύθμισης σε ορισμένα κράτη μέλη απετέλεσε η ανάπτυξη μηχανισμών ιδιωτικής χρηματοδότησης, τόσο για την προσέλκυση κεφαλαίων, όσο και για την αύξηση της αποδοχής από την τοπική κοινωνία των έργων για ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές (βοηθώντας έτσι να ξεπεραστούν άλλα εμπόδια, όπως η οικοδομική άδεια). Το συχνότερα χρησιμοποιούμενο μέσο είναι η «τοπική συμμετοχή», ήτοι να παρέχεται η δυνατότητα στις τοπικές κοινωνίες να συμμετέχουν στην επένδυση του έργου ως αντάλλαγμα για φθηνή ηλεκτρική ενέργεια ή να δικαιούνται μέρος των κερδών από το έργο[24]. Η συγκρότηση τοπικών συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματικό μέσο για τη μείωση του κόστους των έργων και την επίτευξη μεγαλύτερης αποδοχής από το κοινό, συμβάλλοντας παράλληλα στην τοπική και περιφερειακή κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη.

Οι μεταρρυθμίσεις αυτές αποδίδουν όταν έχουν προγραμματιστεί και προβλεφθεί από τους επενδυτές, σύμφωνα με σαφή κυβερνητική στρατηγική. Οι απότομες αλλαγές δημιουργούν αναστάτωση και υπονομεύουν κάθε στρατηγική επενδύσεων σε ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. Αυτές οι αλλαγές πρέπει να αποφεύγονται, επειδή υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών και τις προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων. Ειδικότερα, πρέπει να αποφεύγονται αναδρομικές αλλαγές των καθεστώτων στήριξης, λόγω των αρνητικών επιπτώσεών τους στην εμπιστοσύνη των επενδυτών. Η Επιτροπή έχει ήδη εκφράσει τις ανησυχίες της για τις πρόσφατες εξελίξεις επ’ αυτού του θέματος σε ορισμένα κράτη μέλη, και θα συνεχίσει να παρακολουθεί το θέμα στενά, με σκοπό να εξετάσει την ανάληψη περαιτέρω δράσης από την ΕΕ ή σε επίπεδο ΕΕ, εάν είναι αναγκαίο.

….μηχανισμοί συνεργασίας….

Οι αλλαγές αυτές βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα των μέσων, αλλά πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες . Τα περισσότερα κράτη μέλη συνέχισαν να επικεντρώνονται σε εθνικούς πόρους για να επιτύχουν από μόνα τους τους στόχους για το 2020. Δεν επιδίωξαν να μειώσουν το κόστος με την ανάπτυξη φθηνότερων πόρων σε άλλα τμήματα της ενιαίας αγοράς. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις από την ανάλυση της Επιτροπής[25] θα ήταν δυνατόν να εξοικονομηθούν έως και 10 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως εάν τα κράτη μέλη αντιμετώπιζαν την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ως βασικό προϊόν στο πλαίσιο ενιαίας ευρωπαϊκής και όχι της οικείας εθνικής αγοράς. Κατά συνέπεια, οι προσπάθειες μετάβασης στην ενοποιημένη αγορά είναι άκρως κατακερματισμένες, ιδίως αργοπορεί πολύ η εξέλιξη των πριμοδοτήσεων τροφοδότησης με ενέργεια από ΑΠΕ, και πρέπει να ενισχυθούν.

Όπως επισημαίνεται στην ενεργειακή στρατηγική της ΕΕ[26], πρέπει να επιδιωχθεί μεγαλύτερη σύγκλιση των εθνικών καθεστώτων στήριξης για τη διευκόλυνση των συναλλαγών και τη μετάβαση σε περισσότερο πανευρωπαϊκή προσέγγιση για την ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Αυτή η επανειλημμένη έκκληση για σύγκλιση δεν είναι νέα και είναι ενδεικτική της ανάγκης να αρχίσει η προσαρμογή, ιδίως στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας , στην οποία το ένα τρίτο της ηλεκτροπαραγωγής θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως λόγου χάρη για την ανάπτυξη της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, επείγει η ανάγκη για ενοποιημένη στρατηγική. Εν προκειμένω, δραστηριοποιήθηκαν τα σχετικά κράτη μέλη και η Επιτροπή, καθώς προσφάτως υπέγραψαν το Μνημόνιο Συνεννόησης των χωρών των Βόρειων θαλασσών για Υπεράκτιο Σύστημα (North Seas Countries’ Offshore Grid Initiative, NSCOGI). Η Επιτροπή θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εξέλιξη αυτή και το 2012 θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την εξέλιξη της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας και του διασυνδεδεμένου δικτύου. Η Επιτροπή εξετάζει επίσης τις παραμέτρους για τις εισαγωγές ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές η οποία προέρχεται από χώρες της Νότιας Μεσογείου και παράγεται από πρωτοβουλίες όπως η Desertec και το Μεσογειακό Ηλιακό Σχέδιο.

Πέρα από την ανωτέρω προτεραιότητα, πρέπει να καταστρωθεί μεσοπρόθεσμη έως μακροπρόθεσμη στρατηγική της ΕΕ με σκοπό να καταστεί οικονομικά αποτελεσματικότερη η λειτουργία του ενεργειακού τομέα. Ένα πρώτο βήμα για την ενσωμάτωση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές είναι η ανάπτυξη των νέων μηχανισμών συνεργασίας που έχουν προβλεφθεί στην οδηγία.

Οι μηχανισμοί συνεργασίας της νέας οδηγίας για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές

Στην οδηγία για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές καθορίζονται «μηχανισμοί συνεργασίας» των κρατών μελών για την από κοινού ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Σε αυτούς συγκαταλέγονται:

- Οι «στατιστικές μεταβιβάσεις» οι οποίες συνίστανται στη στατιστική «πώληση» εκ μέρους κράτους μέλους με πλεόνασμα ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε άλλο κράτος μέλος στο οποίο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να είναι ακριβότερες. Το ένα κράτος μέλος προσπορίζεται έσοδα, που καλύπτουν τουλάχιστον το κόστος παραγωγής της ενέργειας, ενώ το άλλο κράτος μέλος ωφελείται επειδή συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων του με χαμηλό κόστος.

- Τα «κοινά έργα», δηλαδή η δυνατότητα για νέο έργο ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές να συγχρηματοδοτηθεί από κράτος μέλος διαφορετικό εκείνου όπου πρόκειται να υλοποιηθεί το έργο και η παραγωγή να κατανέμεται στατιστικά μεταξύ των δύο κρατών μελών. Και στην προκειμένη περίπτωση προκύπτει αμοιβαίο όφελος και εξοικονόμηση κόστους από τη συνεργασία. Επιτρέπονται επίσης κοινά έργα μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας, εάν εισάγεται στην ΕΕ η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται, π.χ. στη Βόρεια Αφρική.

- Τα «κοινά καθεστώτα στήριξης», βάσει των οποίων δύο ή περισσότερα κράτη μέλη συμφωνούν να εναρμονίσουν το σύνολο ή μέρος των οικείων καθεστώτων στήριξης για την ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, να ενσωματώνουν σαφώς την ενέργεια αυτή στην ενιαία αγορά και να την κατανέμουν σύμφωνα με κανόνα όπως λόγου χάρη η προέλευση της οικονομικής στήριξης.

Η χρήση αυτών των μηχανισμών θα διαμορφώσει ευρωπαϊκή και όχι εθνική προοπτική για την ανάπτυξη ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, διασφαλίζοντας έτσι ότι η Ευρώπη θα επιτύχει με οικονομικά αποτελεσματικό τρόπο τον στόχο της για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. Επιπλέον, οι δυνατότητες για εμπορικές συναλλαγές, κοινά έργα και κοινά καθεστώτα στήριξης συνιστούν σαφή βήματα προς την ενσωμάτωση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Τα κράτη μέλη συγκρότησαν τους μηχανισμούς συνεργασίας της νέας οδηγίας για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, οι οποίοι τους παρέχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται από κοινού και συγχρηματοδοτούνται οι οικείες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και τα κοινά ή εναρμονισμένα καθεστώτα στήριξης. Έτσι, όταν θα διαμορφωθούν ίσοι όροι ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά ενέργειας και οι παραγωγοί ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές έχουν πλέον τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται ισότιμα, τα κράτη μέλη αναμένεται να είναι καλύτερα προετοιμασμένα για την προώθηση πανευρωπαϊκής αντίληψης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η οποία αξιοποιείται αποτελεσματικά σε όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης όπου είναι εφικτή και οικονομικώς η πλέον πρόσφορη.

Το φόρουμ και τα προγράμματα της Επιτροπής για να βοηθηθούν τα κράτη μέλη να αναπτύξουν τους μηχανισμούς συνεργασίας[27] είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν επίσης για να κατευθύνουν άλλες πτυχές και μεταρρυθμίσεις των εθνικών προγραμμάτων στήριξης. Άλλες πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να αφορούν: κοινή προσέγγιση για τη διαφοροποίηση των επιδοτήσεων ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη τεχνολογία, ημερομηνίες ετήσιας αναθεώρησης, μεθόδους/δείκτες κοστολόγησης, συνεκτικότερη μεταστροφή από την τιμολόγηση στην πριμοδότηση τροφοδότησης με ενέργεια από ΑΠΕ καθώς θα ωριμάζουν οι τεχνολογίες, συνέχιση των προσπαθειών που να αποσκοπούν στη συγκρότηση περιφερειακών ομαδοποιήσεων για κοινά καθεστώτα στήριξης, όπως το καθεστώς για κοινό πράσινο πιστοποιητικό που μόλις συμφώνησαν η Νορβηγία και η Σουηδία. Οι μηχανισμοί παρέχουν επίσης περιθώρια για να στηριχθεί η ανάπτυξη της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε τρίτες χώρες. Έτσι, οι εν λόγω μηχανισμοί είναι δυνατόν να διευκολύνουν την ουσιαστική πρόοδο για τη σύγκλιση των ευρωπαϊκών καθεστώτων στήριξης, ώστε να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη συνοχή με την ενιαία αγορά.

Η Επιτροπή θα αξιολογήσει την αποτελεσματική λειτουργία των καθεστώτων στήριξης και των μηχανισμών συνεργασίας, στο πλαίσιο της επανεξέτασης που θα υποβάλει το 2014, όπως προβλέπεται στην οδηγία. Θα καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές για πιο εναρμονισμένες μεταρρυθμίσεις, θα διευκολύνει την ανάπτυξη μηχανισμών συνεργασίας και θα προλειάνει το έδαφος για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Νότια Μεσόγειο. Οι δράσεις αυτές θα παρέχουν βάθρο ανταλλαγών απόψεων σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στα κράτη μέλη, και θα συμβάλουν στην αποφυγή αγώνα δρόμου για επιδοτήσεις.

…ο τομέας της θέρμανσης….

Στον τομέα της θέρμανσης, το συντριπτικό ποσοστό των επιχορηγούμενων επενδύσεων στα κράτη μέλη επικεντρώνεται σε οικιακές εγκαταστάσεις των μικρών ηλιοθερμικών ή ηλιακών φωτοβολταϊκών μονάδων. Δεδομένης της μείωσης του κόστους των μικρών μονάδων τα τελευταία έτη, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν πλέον να αρχίσουν να εξετάζουν κανονιστικές και όχι οικονομικού χαρακτήρα λύσεις σε επίπεδο νοικοκυριών. Για παράδειγμα, στο άρθρο 13 παράγραφος 4 της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προβλέπεται ότι οι οικοδομικοί κανονισμοί και κώδικες πρέπει να περιλαμβάνουν ελάχιστα απαιτούμενα επίπεδα ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ώστε να εξασφαλίζονται η ανάπτυξη και σημαντικές εξοικονομήσεις, κυρίως με κανονιστικά και όχι οικονομικά μέτρα[28]. Λόγω του τοπικού χαρακτήρα των μικροσυστημάτων θέρμανσης, με τη στήριξή τους είναι δυνατή η εκμετάλλευση κατανεμημένων μορφών ενέργειας με αξιοποίηση τοπικά διαθέσιμης βιομάζας, ηλιακής ή γεωθερμικής ενέργειας.

Το πεδίο εφαρμογής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για θέρμανση σε μεγάλη κλίμακα μόλις τώρα αρχίζει να διερευνάται στα περισσότερα κράτη μέλη, εν μέρει επειδή μόλις τώρα περιλήφθηκε στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο (στόχος του 20%). Όπως επισημάνθηκε στην ανακοίνωση σχετικά με τις προτεραιότητες για τις υποδομές26, τα δίκτυα τηλεθέρμανσης πρέπει να προωθηθούν κατά προτεραιότητα σε όλα τα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα όπου τούτο δικαιολογείται λόγω των τοπικών ή περιφερειακών συνθηκών. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να αξιολογεί την ανάπτυξη αυτού του τομέα.

Σε επίπεδο ΕΕ , είναι σχετικά χαμηλή η χρηματοδοτική στήριξη για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μολονότι είναι σθεναρή η πολιτική στήριξη καθώς και το πολιτικό και νομικό πλαίσιο. Τα κονδύλια που δαπανήθηκαν για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές την περίοδο 2007-2009 συμποσούνται σε περίπου 9,8 δισεκατομμύρια ευρώ (3,26 δισεκατομμύρια ευρώ/έτος), το μεγαλύτερο μέρος των οποίων υπό τη μορφή δανείων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Τα μέσα της ΕΕ που χρησιμοποιούνται απευθείας από την Επιτροπή για τη χρηματοδότηση έργων για ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές (Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας, Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη, δαπάνες του σχεδίου ΣΕΤ), τα μέσα που διαχειρίζονται από κοινού τα κράτη μέλη (διαρθρωτικά ταμεία και Ταμείο Συνοχής) και εκείνα που διαχειρίζονται με άλλα θεσμικά όργανα (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), ΕΤΕπ) θα επανεξεταστούν στο πλαίσιο του επικείμενου προγραμματισμού του επόμενου δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ, το οποίο θα καλύπτει τις δαπάνες της ΕΕ από το 2014[29]. Εν προκειμένω, η βούληση να υποστηριχθεί η πολιτική δέσμευση της ΕΕ σχετικά με την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές πρέπει να μετουσιωθεί σε επαρκή χρηματοδότηση. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα εξετάσει τις δυνατότητες αξιοποίησης ενωσιακών και εθνικών πόρων για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων στα ενεργειακά έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για να διευκολυνθεί η εξάπλωση των μηχανισμών συνεργασίας που προβλέπονται στην οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ώστε να βελτιωθεί η περιφερειακή συνεργασία και να αρχίσει η εναρμονισμένη μεταρρύθμιση των καθεστώτων στήριξης.

Μια νέα σημαντική πηγή χρηματοδοτικής στήριξης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές σε επίπεδο ΕΕ είναι το «πρόγραμμα NER 300», που συστάθηκε με την οδηγία 2003/87/ΕΚ σχετικά με την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπών. Με το πρόγραμμα αυτό στηρίζεται η επίδειξη της δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS) και καινοτόμων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε εμπορική κλίμακα και αποσκοπεί στη συγχρηματοδότηση τουλάχιστον 34 καινοτόμων έργων για ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με το πρόγραμμα θα διατεθούν περίπου 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ για συγχρηματοδότηση (ισόποση χρηματοδότηση από τη βιομηχανία και τα κράτη μέλη). Η Επιτροπή δημοσίευσε τον Νοέμβριο του 2010[30] την πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος NER300, η οποία αφορά 200 εκατομμύρια μονάδες δικαιωμάτων εκπομπών[31].

Η Επιτροπή σκοπεύει επίσης να υποβάλει πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για την ενεργειακή φορολογία[32].

Είναι σαφές ότι τόσο τα κράτη μέλη όσο και η ΕΕ πρέπει να διευρύνουν και να βελτιώσουν το πλαίσιο χρηματοδότησης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, προκειμένου η ΕΕ να επιτύχει τους στόχους της για το 2020 με το χαμηλότερο δυνατό κόστος.

Συμπερασμα

Η περιορισμένη και κατακερματισμένη ανάπτυξη του κλάδου της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Ευρώπη κατά τη δεκαετία έως το 2008 οφειλόταν εν μέρει στο περιορισμένο ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο. Αναγνωρίζοντας ότι η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές θα αποτελέσει τον πυρήνα οποιουδήποτε μελλοντικού τομέα χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, η ΕΕ θέσπισε ολοκληρωμένο και σθεναρό νομοθετικό πλαίσιο υποστήριξης της εν λόγω ενέργειας. Αποτελεί πλέον πρόκληση η μετάβαση από τη χάραξη πολιτικής στην άσκησή της σε εθνικό επίπεδο, με συγκεκριμένη πρακτική δράση. Η εφαρμογή της οδηγίας και η υποβολή σχεδίων είναι ενθαρρυντικά σημεία προόδου που πρέπει να συνεχιστούν.

Στο σημερινό πλαίσιο της μακροοικονομικής αστάθειας και της δημοσιονομικής εξυγίανσης είναι σημαντικό να αναγνωριστεί η χρηματοδότηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ως δαπάνη που βελτιώνει την οικονομική μεγέθυνση και θα παρέχει μεγαλύτερη απόδοση στο μέλλον. Είναι εξίσου σημαντικό να εξασφαλιστεί η ποιότητα των δαπανών, με την εφαρμογή των αποδοτικότερων και οικονομικά αποτελεσματικότερων χρηματοδοτικών μέσων. Όπως και στην περίπτωση της ενεργειακής υποδομής, χρειάζεται ευρωπαϊκή δράση για να επιταχυνθεί η αποτελεσματική παραγωγή της παραγόμενης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και η ένταξή της στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.

Οποιαδήποτε αναθεώρηση των χρηματοδοτικών μέσων σε εθνικό επίπεδο πρέπει να επιδιωχθεί με τρόπο που να αποτρέπει τη δημιουργία αβεβαιότητας στους επενδυτές και να λαμβάνει υπόψη τις πολιτικές των λοιπών κρατών μελών, ώστε να εξασφαλίζεται προσέγγιση που συνάδει με τη συγκρότηση γνήσιας ευρωπαϊκής αγοράς. Η Επιτροπή θα υποστηρίξει ενεργώς την διακρατική συνεργασία για τη χρηματοδότηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, με βάση το νέο πλαίσιο για τη συνεργασία των κρατών μελών που περιέχει η οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και θα προωθήσει την ενσωμάτωση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ευρωπαϊκή αγορά. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα ταμεία της ΕΕ θα πρέπει να επικεντρωθούν στην εξασφάλιση οικονομικά αποδοτικής ανάπτυξης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και στην παροχή τεχνικής βοήθειας, εξασφαλίζοντας παράλληλα τον αποτελεσματικότερο τρόπο για τη μείωση του κόστους επενδύσεων κεφαλαίων στον κλάδο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με την ΕΤΕπ και της παροχής τεχνικής βοήθειας.

Η Επιτροπή καλεί επομένως τα κράτη μέλη:

- να υλοποιήσουν τα εθνικά σχέδια δράσης γα τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

- να περιορίσουν τις καθυστερήσεις στις διαδικασίες προγραμματισμού της υποδομής, τηρώντας όμως την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ, και να προσπαθούν να συμμορφώνονται με τις βέλτιστες πρακτικές,

- να επιταχύνουν την πρόοδο ανάπτυξης του διασυνδεδεμένου δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να εξισορροπούνται υψηλότερα μερίδια ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές,

- να αναπτύξουν μηχανισμούς συνεργασίας και να αρχίσουν να ενσωματώνουν στην ευρωπαϊκή αγορά την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές,

- να διασφαλίζουν ότι τυχόν μεταρρυθμίσεις των υφιστάμενων εθνικών καθεστώτων στήριξης θα εγγυώνται τη σταθερότητα για τους επενδυτές, αποφεύγοντας αναδρομικές αλλαγές.

Για να υποστηρίξει αυτές τις προσπάθειες η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη για την εφαρμογή της οδηγίας, να επανεξετάζει και να βελτιώνει την αποτελεσματικότητα της ενωσιακής χρηματοδότησης έργων για ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές και να διευκολύνει τη σύγκλιση των εθνικών συστημάτων στήριξης, ώστε να εξασφαλιστούν οι βέλτιστες συνθήκες για την ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Ευρώπη.

[1] Μελέτη «EmployRES» (Απασχόληση στον κλάδο των ΑΠΕ) για την Επιτροπή (ECOFYS), αποτελέσματα στη μικτή απασχόληση.

[2] COM(2010)639/3 «Ενέργεια 2020: Μια στρατηγική για ανταγωνιστική, αειφόρο και ασφαλή ενέργεια».

[3] SEC xx Recent progress in developing energy from renewable sources and technical evaluation of the use of biofuels and other renewable fuels in transport (Η πρόσφατη πρόοδος στην ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την τεχνική αξιολόγηση της χρήσης των βιοκαυσίμων και άλλων ανανεώσιμων πηγών καυσίμων στις μεταφορές), έκθεση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας 2001/77/ΕΚ και το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2003/30/ΕΚ. SEC xx Review of European and national financing of renewable energy (Επανεξέταση της ευρωπαϊκής και εθνικής χρηματοδότησης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές), έκθεση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 7 της οδηγίας 2009/28/ΕΚ. SEC xx Commission report on the operation of the mass balance verification method for the biofuels and bioliquids sustainability scheme (Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τη λειτουργία της μεθόδου επαλήθευσης ισοζυγίου μάζας στο πλαίσιο του μηχανισμού υπέρ της αειφορίας για τα βιοκαύσιμα και τα βιορευστά), έ κθεση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 της οδηγίας 2009/28/ΕΚ.

[4] Οδηγία 2001/77/ΕΚ, της 27ης Σεπτεμβρίου 2001, για την προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές.

[5] Οδηγία 2003/30/ΕΚ σχετικά µε την προώθηση της χρήσης βιοκαυσίµων ή άλλων ανανεώσιµων καυσίµων για τις µεταφορές.

[6] Το ποσοστό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή της ΕΕ σύμφωνα με το στο παράρτημα της οδηγίας 2001/77/ΕΚ είναι 22%, αλλά, λόγω των μεταγενέστερων του 2001 προσχωρήσεων στην ΕΕ, τροποποιήθηκε σε 21%.

[7] Τα ποσοσά που εμφαίνονται στο διάγραμμα είναι τα ποσοστά της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στους τρεις τομείς που καταναλώνουν ενέργεια και το συνολικό ποσοστό της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην τελική κατανάλωση ενέργειας.

[8] Οδηγία 2009/28/ΕΚ σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

[9] Τα εθνικά σχέδια δράσης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές παρέχονται στην πλατφόρμα διαφάνειας της Επιτροπής, στην ιστοσελίδα: http://ec.europa.eu/energy/renewables/transparency_platform/action_plan_en.htm.

Πηγή για τα ακόλουθα δεδομένα σχετικά με τα εθνικά σχέδια δράσης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές είναι, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά, η έκθεση των ECN (Ερευνητικό Κέντρο Ενεργειακών θεμάτων των Κάτω Χωρών)/EΟΠ (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος) με τίτλο Renewable Energy Projections as Published in the National Renewable Energy Action Plans of the European Member States (Προβλέψεις για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, όπως αυτές δημοσιεύονται στα εθνικά σχέδια δράσης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές τα οποία υποβάλλουν τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

[10] Με βάση την προκαταρκτική ανάλυση των εθνικών σχεδίων δράσης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές.

[11] COM(2010) 677 Προτεραιότητες για την ενεργειακή υποδομή για το 2020 και μετέπειτα - Προσχέδιο για ενοποιημένο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο.

[12] COM (2010) Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την πρακτική εφαρμογή του συστήματος αειφορίας της ΕΕ για τα βιοκαύσιμα και τα βιορευστά και με τους κανόνες προσμέτρησης για τα βιοκαύσιμα.

[13] SEC xx Commission report on the operation of the mass balance verification method for the biofuels and bioliquids sustainability scheme (Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τη λειτουργία της μεθόδου επαλήθευσης ισοζυγίου μάζας στο πλαίσιο του μηχανισμού υπέρ της αειφορίας για τα βιοκαύσιμα και τα βιορευστά, έ κθεση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 της οδηγίας 2009/28/ΕΚ.

[14] COM(2007) 723 Ευρωπαϊκό στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών.

[15] COM(2010) 639/3 «Ενέργεια 2020: Μια στρατηγική για ανταγωνιστική, αειφόρο και ασφαλή ενέργεια», σ. 6.

[16] ECOFYS, Ernst & Young, Ινστιτούτο Fraunhofer ISI, Πολυτεχνείο Βιέννης, 2010. Σύμφωνα με το σενάριο ελαχίστου κόστους, η συνιστώσα των επενδύσεων που αφορά την ηλεκτρική ενέργεια εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 310-370 δισ. ευρώ, όπως είχε εκτιμηθεί στην ανάλυση που αναφέρεται στο έγγραφο COM(2010) 677.

[17] Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας: http://ec.europa.eu/energy/eepr/index_en.htm

[18] COM(2010)639/3 «Ενέργεια 2020: Μια στρατηγική για ανταγωνιστική, αειφόρο και ασφαλή ενέργεια».

[19] Βλ. ECORYS: Assessment of non-cost barriers to renewable energy growth in EU Member States (Εκτίμηση των μη οικονομικών φραγμών στην ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στα κράτη μέλη της ΕΕ) στην ιστοσελίδα: http://ec.europa.eu/energy/renewables/studies/renewables_en.htm.

[20] Βλ. ECORYS: "Assessment of non-cost barriers to renewable energy growth in EU Member States" στην ιστοσελίδα: http://ec.europa.eu/energy/renewables/studies/renewables_en.htm

[21] Για λεπτομερή στοιχεία, βλ. "Support schemes for renewable electricity in the EU"΄(Καθεστώτα στήριξης για ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ) European Commission Economic Papers 408, Απρίλιος 2010, και "Financing Renewable energy in the European Energy market" (Η χρηματοδότηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας), ECOFYS et al, Οκτώβριος 2010.

[22] EWEA "The economics of wind energy" (Τα οικονομικά της αιολικής ενέργειας) και EPIA "Set for 2020" (Στην πορεία προς το 2020).

[23] O Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) έχει εκτιμήσει προσφάτως ότι οι επιδοτήσεις των ορυκτών καυσίμων σε παγκόσμιο επίπεδο ανέρχονται σε 312 δισεκατομμύρια $,(http://www.worldenergyoutlook.org/subsidies.asp). Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα αριθμητικά στοιχεία (2004), οι επιδοτήσεις των ορυκτών καυσίμων στην ΕΕ (EΕ 15) ανήλθαν σε 21,7 δισεκατομμύρια $, έναντι ποσού 5,3 δισεκατομμυρίων $ για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές (Τεχνική έκθεση 1/2004 του ΕΟΠ).

[24] Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους μηχανισμούς κατανομής των κερδών παρέχονται στην έκθεση RESHARE, που παρέχεται στην ιστοσελίδα www.reshare.nu

[25] SEC xx Review of European and national financing of renewable energy (Επανεξέταση της ευρωπαϊκής και εθνικής χρηματοδότησης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές) , έκθεση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 7 της οδηγίας 2009/28/ΕΚ.

[26] COM(2010) 639/3 «Ενέργεια 2020: Μια στρατηγική για ανταγωνιστική, αειφόρο και ασφαλή ενέργεια», σ. 10.

[27] Σε αυτούς συγκαταλέγονται η Συντονισμένη Δράση για την εφαρμογή της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η ομάδα "International feed in cooperation group" (Διεθνής ομάδα συνεργασίας για την τροφοδότηση με ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές) που έχουν συστήσει τα κράτη μέλη και πολλά έργα στο πλαίσιο του προγράμματος «Ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη».

[28] Βλ. SEC(2008)85-2. Παράρτημα της εκτίμησης από την Επιτροπή των επιπτώσεων της δέσμης μέτρων για την ενέργεια και το κλίμα, σ. 122.

[29] Βλ. COM(2010)700 τελικό.

[30] Βλ. απόφαση της Επιτροπής 2010/670/EΕ της 06.11.2010, ΕΕ L 290, σ. 39.

[31] ΕΕ C 302 της 9.11.2010, σ. 4. Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στην ιστοσελίδα: http://ec.europa.eu/clima/funding/ner300/index_en.htm

[32] Οδηγία 2003/96/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων και της ηλεκτρικής ενέργειας (ΕΕ L 283 της 31.10.2003 σ. 51), όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τις οδηγίες 2004/74/ΕΚ και 2004/75/ΕΚ (ΕΕ L 157 της 30.4. 2004, σ. 87 και σ. 100).