Αριθ. C 298/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 27.11.89 
Γνωμοδότηση για την πρόταση δεύτερης οδηγίας του Συμβουλίου για το συντονισμό των νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την πρωτασφάλιση ζωής και για τη θέσπιση των 
διατάξεων που σκοπό έχουν να διευκολύνουν την αποτελεσματική άσκηση της ελεύθερης παροχής 
υπηρεσιών καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 79/267/ΕΟΚ (*) 
(89/C 298/02) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 16 Ιανουαρίου 1989 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 
57, παράγραφος 2, της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 5 Σεπτεμβρίου 1989 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. Pelletier. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, υιοθέτησε κατά την 269η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση 
της 27ης Σεπτεμβρίου 1989, κατά πλειοψηφία και μία αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 2. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1 Η θέσπιση από το Συμβούλιο στις 24 Ιουνίου 1988 
μιας οδηγίας που ελευθερώνει την κίνηση κεφαλαίων στον 
κοινοτικό χώρο από τον Ιούλιο 1990 θα έχει ως αποτέλεσμα, 
όπως επισημαίνεται στο κείμενο, την άρση κάθε μέτρου που 
περιορίζει τη δυνατότητα διεκπεραίωσης συναλλαγών οι 
οποίες συνεπάγονται κίνηση κεφαλαίων μεταξύ κατοίκων των 
διαφόρων κρατών μελών. 
1.2 Επειδή οι πράξεις ασφάλισης ζωής, στις οποίες αφορά 
το σημείο Χ της ονοματολογίας που επισυνάπτεται ως παράρ­
τημα στην οδηγία της 24ης Ιουνίου 1988, θεωρούνται από 
την Επιτροπή ως πράξεις οι οποίες συνεπάγονται κίνηση 
κεφαλαίων, πρέπει, κατά συνέπεια, να ελευθερωθούν σε συν­
δυασμό με τις κινήσεις κεφαλαίων οι οποίες προκύπτουν από 
αυτές. 
1.3 Η υποβολή ειδικής πρότασης οδηγίας καθίσταται συνε­
πώς απαραίτητη, με την επιφύλαξη των παρατηρήσεων που 
διατυπώνονται παρακάτω, προκειμένου να προσδιορισθούν 
οι όροι για την άσκηση της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών 
στον τομέα των ασφαλίσεων ζωής, σύμφωνα με τις διατάξεις 
των άρθρων 57, 59, 61, 62 και 66 της συνθήκης της Ρώμης 
και με πρώτιστο μέλημα την εξασφάλιση προς τους κατανα­
λωτές της δέουσας προστασίας σε τομείς ευαίσθητους όπως 
η αποταμίευση και η πρόνοια. 
1.4 Εξάλλου, η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στον 
τομέα των ασφαλίσεων που αποτελεί σημαντικό στοιχείο 
του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού χώρου προϋποθέτει την 
διευκόλυνση της παροχής υπηρεσιών των ασφαλιστικών 
επιχειρήσεων των οποίων η εταιρική έδρα βρίσκεται στην 
Κοινότητα, ώστε οι ασφαλιζόμενοι να δύνανται να εξυπη­
ρετούνται όχι μόνο από ασφαλιστές που είναι εγκατεστημένοι 
στη χώρα τους, αλλά και από ασφαλιστές που έχουν την 
εταιρική τους έδρα στην Κοινότητα, είναι όμως εγκατεστη­
μένοι σε άλλα κράτη μέλη. 
1.5 Ο ασφαλιζόμενος πρέπει να έχει καλή πληροφόρηση 
ώστε να επωφελείται από τη νέα αυτή δυνατότητα επιλογής 
με πλήρη επίγνωση της κατάστασης. 
1.6 Η ΟΚΕ, συνεπώς, επικροτεί την πρόταση της Επιτρο­
πής, με την επιφύλαξη των παρακάτω πρατηρήσεων. 
(') ΕΕαριθ. C38 της 15. 2. 1989, σ. 7. 2.1 Η πρόταση οδηγίας με την σημερινή της διατύπωση 
πραγματεύεται ένα περιορισμένο μόνο τμήμα της ασφάλισης 
ζωής: αφορά μόνο σε ατομικά ασφαλιστήρια συμβόλαια τα 
οποία δεν συνδέονται προς μια επαγγελματική δραστηριό­
τητα, αποκλείοντας έτσι οποιαδήποτε άλλη μορφή ασφά­
λισης και κυρίως την ομαδική ασφάλιση. 
2.2 Η ΟΚΕ κρίνει ότι το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής 
καθιστά επισφαλή την ενότητα του καθεστώτος το οποίο 
πρέπει να διέπει την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στον τομέα 
της ασφάλισης ζωής και, κατά συνέπεια, την προστασία την 
οποία οφείλει να παρέχει το δίκαιο οποιαδήποτε και αν είναι 
η μορφή (ομαδική ή ατομική), ή οι όροι υπογραφής του 
συμβολαίου. 
Η προστασία την οποία θα πρέπει να παρέχει μια παρόμοια 
πρόταση οδηγίας στους δικαιούχους των ασφαλιστήριων 
συμβολαίων, οι οποίοι είναι πάντα φυσικά πρόσωπα, είναι 
πράγματι απαραίτητη, ασχέτως εάν η σύμβαση έχει υπογρα­
φεί ατομικώς ή ομαδικώς. 
Η θέσπιση πολλών οδηγιών θα μπορούσε άλλωστε να δημιου­
ργήσει σημαντική δυσκολία προκειμένου για τον προσδιο­
ρισμό του πεδίου εφαρμογής κάθε μιας των οδηγιών αυτών. 
2.3 Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η οδηγία σημειώνει περιο­
ρισμένα μόνο βήματα προς την ελευθέρωση της αγοράς και 
τη δυνατότητα επιλογής του καταναλωτή. Περαιτέρω βήματα 
ίσως είναι αναγκαία όσον αφορά το ρόλο των μεσαζόντων 
έναντι των πρακτόρων και σχετικά με τους περιορισμούς στη 
διαφήμιση για να εξασφαλισθεί ότι ο καταναλωτής είναι 
πλήρως ενήμερος των δυνατοτήτων ασφάλισης που παρέχο­
νται. 
2.4.1 Για τους λόγους αυτούς, η ΟΚΕ έχει τη γνώμη ότι 
το κοινό καθεστώς για το σύνολο των πράξεων ασφάλισης 
ζωής — ατομικών και ομαδικών ασφαλίσεων — πρέπει να 
αντιμετωπισθεί στα πλαίσια μιας και μόνο οδηγίας πριν από 
την ημερομηνία που προβλέπεται για την ελευθέρωση της 
κίνησης κεφαλαίων (Ιούλιος 1990) ή τουλάχιστον στα πλαί­
σια δύο κειμένων η συνοχή των οποίων θα πρέπει να εξασφα­
λισθεί με αντιπαραβολή του ενός προς το άλλο. 
27.11.89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 298/3 
2.4.2 Η ένταξη συλλογικών συμβάσεων στο πεδίο εφαρμο­
γής της οδηγίας ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στον τομέα 
ασφάλισης ζωής, υπό τους ίδιους όρους με τις ατομικές συμ­
βάσεις, θα είχε το πλεονέκτημα της εφαρμογής, υπέρ των 
αμέσων ή εμμέσων δικαιούχων, συλλογικών συμβάσεων των 
προστατευτικών διατάξεων που εφαρμόζονται στις ατομικές 
συμβάσεις. 
2.4.3 Η επέκταση αυτή του σχεδίου οδηγίας δεν θα έθετε 
τεχνικό πρόβλημα και θα είχε το σημαντικό πλεονέκτημα ότι 
θα απέφευγε τα προβλήματα ορισμού και επικάλυψης, θα 
ενοποιούσε τους κανόνες της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών 
που εφαρμόζονται στο σύνολο των εργασιών ατομικών και 
συλλογικών ασφαλίσεων ζωής και θα επέτρεπε μια ταχεία 
εφαρμογή αυτών των διατάξεων. 
Αυτή η διευθέτηση της πρότασης οδηγίας θα μπορούσε να 
πραγματοποιηθεί με τροποποίηση των άρθρων 2, 10 και 13 
όπως αναφέρεται στις ειδικές παρατηρήσεις. 
2.5 Στα πλαίσια του πεδίου εφαρμογής που περιορίζεται 
στα ατομικά συμβόλαια, η πρόταση οδηγίας διακρίνει μεταξύ: 
— αφενός, των συμβολαίων που υπογράφονται ύστερα από 
ενεργό παρέμβαση μιας ασφαλιστικής εταιρείας η οποία 
είναι ελεύθερη να παρέχει υπηρεσίες, πράγμα που δικαιο­
λογεί την παροχή αποτελεσματικής προστασίας στον 
αντισυμβαλλόμενο και στον δικαιούχο, 
— αφετέρου, των συμβολαίων που υπογράφονται από ένα 
πρόσωπο το οποίο έλαβε την πρωτοβουλία να αποταθεί 
σε ένα ασφαλιστή εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος. 
Ως εκ τούτου, ο αντισυμβαλλόμενος μπορεί με τη θέληση 
του να αρνηθεί την προστασία που παρέχει το κράτος 
διαμονής του και να υπαχθεί κατά συνέπεια σε ενδιάμεση 
προστασία. 
2.6 Η εν λόγω ανάλυση της θελήσεως του αντισυμβαλλό­
μενου, η οποία, σύμφωνα με την Επιτροπή, βασίστηκε σε 
συγκεκριμένη πρακτική που είναι εν χρήσει σε ορισμένα 
κράτη, οδηγεί σε λύσεις των οποίων η πρακτική εφαρμογή 
είναι μάλλον δύσκολη και μάλιστα, σύμφωνα με την γνώμη 
της ΟΚΕ, τεχνητή και παραπλανητική. 
2.7 Η πρόταση οδηγίας περιλαμβάνει τις διατάξεις που 
θεσπίστηκαν ως προς την έμμεση φορολογία στην οδηγία 
της 22 Ιουνίου 1988 σχετικά με την πρωτασφάλιση εκτός από 
την ασφάλιση ζωής, δηλαδή την εφαρμογή της αρχής της 
εδαφικότητας στη φορολογία των ασφαλιστών, εν αναμονή 
μεταγενέστερης εναρμόνισης. 
Το σύστημα αυτό δεν επιφέρει εντούτοις ουδεμία βελτίωση 
των σημαντικών στρεβλώσεων που υφίστανται μεταξύ των 
διαφόρων κρατών μελών στον φορολογικό τομέα και κυρίως 
όσον αφορά τη φορολογία που εφαρμόζεται στα συμβόλαια. Η ΟΚΕ κρίνει ότι οι εναρμονίσεις στον τομέα αυτό δεν πρέπει 
να έχουν ως αποτέλεσμα πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση 
για τον ασφαλιζόμενο. 
2.8 Οι διαδικασίες που προβλέπονται όσον αφορά την 
αμοιβαιότητα μεταξύ τρίτων χωρών και της Κοινότητας 
έχουν βασική σημασία προκειμένου να διευκολυνθεί η ίση 
και πραγματική πρόσβαση των κοινοτικών επιχειρήσεων στις 
αγορές των τρίτων χωρών. Σχετικά με το σημείο αυτό, η ΟΚΕ 
παραπέμπει στη γνωμοδότηση της για τη δεύτερη οδηγία 
σχετικά με το συντονισμό στον τραπεζικό τομέα (ι). 
2.9 Οι διατάξεις σχετικά με το δίκαιο που εφαρμόζεται στο 
συμβόλαιο είναι ασαφείς και πρέπει να διευκρινισθούν, διότι 
το περιεχόμενο τους είναι καθοριστικό για την προστασία 
του καταναλωτή. 
Καλό θα ήταν να επαναδιατυπωθούν ώστε να εκλείψει κάθε 
αβεβαιότητα ως προς το θέμα αυτό. 
Ως προς αυτό, η ΟΚΕ διερωτάται κατά πόσο είναι σκόπιμη 
η επανάληψη, σε ό,τι αφορά την ασφάλιση ζωής, λύσεων 
ταυτόσημων με εκείνες που έγιναν δεκτές στην οδηγία της 
22ας Ιουνίου 1988 για την ασφάλιση εκτός της ασφάλισης 
ζωής. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.0 Άρθρο 2 
Το άρθρο αυτό του σχεδίου οδηγίας ορίζει την έννοια του 
κράτους μέλους της ασφαλιστικής υποχρέωσης. Για να λη­
φθεί υπόψη η ποικιλία των καταστάσεων που είναι δυνατό 
να συναντηθούν, ιδιαίτερα στα πλαίσια των συμβάσεων που 
υπογράφονται από επιχειρήσεις που δεν έχουν τη μορφή 
νομικού προσώπου, είναι αναγκαίο να προστεθεί η έννοια 
του επιχειρηματία που ενεργεί για ίδιο λογαριασμό ώστε 
να συμπεριληφθούν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας οι 
επιχειρήσεις που αποτελούν αντικείμενο εκμετάλλευσης ενός 
φυσικού προσώπου. 
Το άρθρο λοιπόν θα πρέπει να διατυπωθεί ως εξής: 
«Κράτος μέλος της ασφαλιστικής υποχρέωσης: το κράτος 
μέλος στο οποίο ο ασφαλιζόμενος έχει τη συνήθη κατοι­
κία του, ή εάν πρόκειται για νομικό πρόσωπο ή για 
επιχειρηματία που ενεργεί για ίδιο λογαριασμό, το κρά­
τος μέλος στο οποίο ευρίσκεται η εγκατάσταση του νομι­
κού προσώπου ή της επιχείρησης στην οποία εναφέρεται 
η σύμβαση.» 
3.1 Άρθρο 4 
Το άρθρο αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό διότι καθορίζει 
τον νόμο που διέπει τα ασφαλιστήρια συμβόλαια. 
Η παράγραφος 5 προβλέπει, αφενός, ότι οι κανόνες του 
αναγκαστικού δικαίου της χώρας του δικάζοντος δικαστικού 
διέπουν την κατάσταση ανεξάρτητα από το εφαρμοστέο στο 
συμβόλαιο δίκαιο και, αφετέρου, ότι είναι δυνατόν να ισχύουν 
οι δημοσίας τάξεως διατάξεις του δικαίου του κράτους μέλους 
της ασφαλιστικής υποχρέωσης. 
(') Βλ. γνωμοδότηση της ΟΚΕ (ΕΕ αριθ. C 318 της 12. 12. 1988). 
Αριθ.Ο^ επίσημη Εφημερίδα των ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ^ΜΡ^ 
ΗΟΚΕ κρίνει ότιηέννοια των ^διατά^εωνδημοσίαςτά^εω^ 
πρέπει ναδιευκρινισθεί προκειμένου οασφαλιζόμενος να 
μπορεί να γνωρίζει πραγματικά το δίκαιο που θα εφαρμοσθεί 
στο συμβόλαιο του. 
1^ ^^ 
Τοάρθρο αυτό καθορίζει τους όρους πρόσβασης στις αγορές 
της Κοινότητας για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις των 
οποίωνηεταιρική έδρα υπάγεται στο δίκαιο τρίτης χώρας. 
Οι διατάζεις αυτές σκοπόέχουννα δώσουν στην Επιτροπή τη 
δυνατότητα ναμεριμνάώστεημεταχείρισητωνεπιχειρήσεων 
της Κοινότητας να βασίζεται στην αρχή της αμοιβαιότητας 
και να ε^ασφαλίζεταιηελεΰθερη πρόσβαση τους στις αγορές 
των τρίτων χωρών. 
Η οδηγία παρέχει στην Επιτροπή τις απαραίτητες εξουσίες 
για ναυπο^άλλειστο^υμ^ουλιοπροτάσειςμεστόχο να 
επιτευχθεί πραγματική αμοι^αιότηταμετιςτρίτεςχώρες^ 
πράγμα που αποτελείτο εχέγγυο της απαραίτητης ρευστός 
τητας των αγορών. 
Τοάρθρο αυτό επικροτείται ευρύτατα από την ΟΚΕ^ διότι 
αντικατροπτίζειτηντάση ναλαμ^άνονταιυπόι^ητασυμ^ 
φέροντα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας όσον αφορά το σεβα­
σμό της αρχής συμφωνά με την οποία θα πρέπει να παρέχεται 
στις κοινοτικές επιχειρήσεις ελευθερία εγκατάστασης σε τρί^ 
τεςχώρες 
1^ ^^^ 
11 ΟΚΕλυπάται γιατί τοπεδίοτουσχεδίουοδηγίαςπεριορίζε-
ται στις συμβάσεις που συνομολογούνται με φυσικά πρόσωπα 
που ενεργούν για λογαριασμό τους και με τον τρόπο αυτό 
αποκλείεται ένα πολύ σημαντικό μέρος ασφαλίσεων ζωής. 
11 ΟΚΕ προτείνει να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής και να 
δοθεί στους συντελεστές της αγοράς^ και ειδικότερα στους 
καταναλωτές^η δυνατότηταναεπωφελοΰνταιαμέσωςαπό 
την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και να προσφέρεται στον 
ασφαλιζόμενοήτον δικαιούχος αποτελεσματική προστασίας 
είτε πρόκειται για συναφή ατομικών είτε συλλογικών συμ­
βάσεων. 
Τοκείμενο θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να αποκλείονται 
από το πεδίο εφαρμογής μόνο οι συμβάσεις των οποίων οι 
άμεσοικαιέμμεσοιδικαιοΰχοιτηςασφάλισηςζωήςείναι 
νομικά πρόσωπα^τα οποία στην τελευταία αυτή περίπτωση 
μπορούν να διέπονται από πλέον ευνοϊκές διατάζεις. 
11 ισχύουσα οδηγία θα μπορούσε να αφορά το σύνολο των 
συμβάσεων των οποίωνοδικαιοΰχος είναι φυσικό πρόσωπον 
ανεξάρτητα από το γεγονός ότιησΰμ^αση αυτή συνομολογή­
θηκε από νομικόήφυσικό πρόσωπον υπό τη μορφή ατομικής 
ήσυλλογικής συμπάσης. 
ΤοάρθροΙθθα πρέπει να διατυπωθεί ως ε^ής^ 
^ηπαράγραφοςίπαραμένε^ 
^ηπαράγραφος^παραμένε^ ^ηπαράγραφος]αντικαθίσταται με τις παρακάτω δια­
τάζεις^ 
^Οι διατάζεις αυτές δεν εφαρμόζονται πλέον στις ασφα­
λίσεις των οποίων μια επιχείρησης είτε έχει τη μορφή 
νομικού προσώπου^ είτε όχ4 είναι άμεσαήέμμεσαημόνη 
δικαιούχος^ 
^ηπαράγραφος^παραμένει. 
1^ ^^^ 
Τοάρθρο αυτό καθορίζει τους όρους άσκησης της ελεύθερης 
παροχής υπηρεσιών με πρωτοβουλία του αντισυμβαλλό­
μενου. 
Ηασφαλιστικήπρά^ηυπάγεται συμφωνά με την ενλόγω 
υπόθεσηστον έλεγχο τηςχώρας του ασφαλιστή ^ϋΟ^Ε 
^ΟυΝΤΚV^ΟΝΤ^01) και παράλληλα προσφέρει στον 
αντισυμ^αλλόμενοτη δυνατότητα ναδιατηρήσει τηνπροστα-
σίατου εθνικού του δικαίουσΰμφωναμετουςόρουςπου 
αναφέρονται στο άρθρο^παράγραφοιίκαιΐ 
Προβλέπονται επίσης ορισμένες διατάζεις που επιδιώκουν να 
διαφυλάγουν τον αυθόρμητο και αυθεντικό χαρακτήρα της 
πρωτο^ουλίαςτουαντισυμ^αλλόμενου^έγγραφη δήλωση του 
αντισυμβαλλόμενους περιορισμός διαφήμισης^. Τα μέτρα 
αυτά^ συμφωνά με τη γνώμη της ΟΚΕ^ παρουσιάζουν εντού­
τοις δυσκολίες όσον αφορά τον έλεγχος ενώηαποτελεσμα-
τικότητά τους είναι α^έ^αιη. 
Ηπαράγραφος]προ^λέπει τη δυνατότητα παρέμβασης ενός 
εντεταλμένου ασφαλιστικού πράκτοραοοποίος με την ιδιό­
τητα αυτή^ εκπροσωπεί αποκλειστικά τον αντισυμβαλλόμενο 
προκειμένου να ερευνήσει τους τύπους ασφαλίσεων με ελεύ­
θερη παροχή υπηρεσιών. 
Είναι απαραίτητο ναπαρέχειοασφαλιστικόςπράκτορας στον 
πελάτη του όλες τις αναγκαίες πληροφορίες για τη συναφή 
της συμπάσης. 
Οι όροι μιας ενδεχόμενης παρέμβασης από πλευράς ασφα­
λιστή στοπλαίσιοτης παθητικής ελευθερίας παροχήςυπηρε-
σιών θα πρέπει να ορίζονται με σαφήνεια και να ελέγχονται 
προκειμένου ναδιαφυλαχθείοπραγματικάαυθόρμητος χαρα­
κτήρας των ενεργειών του αντισυμβαλλόμενου που είναι 
καθοριστικός συμφωνά με το πνεύμα του κειμένου. 
Τέλος^ δεδομένων των τροποποιήσεων που προτείνονται για 
τα άρθρα^και^θ^ προτείνεται να προστεθεί στο άρθρο ΡΪη 
παρακάτω παράγραφος^ 
^Οι διατάζεις του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζονται κατά 
τη συναφή μιας ασφάλισης όπουοασφαλιζόμενος δεν είναι 
οίδιος αντισυμβαλλόμενος.^ 
Πράγματα το άρθρο αυτό αιτιολογείται από τον προαιρετικό 
καιατομικόχαρακτήρατηςαίτησηςτουαντισυμ^αλλόμενου^ 
οοποίος θα πρέπεινα αναλάβει όλες τιςοικονομικές και 
νομικές συνέπειες της απόφασης του. 
^υνεπώς^αυτήηπαθητική μορφή ελεύθερης παροχής υπηρε 
σιών δεν πρέπει να εφαρμόζεται στα πλαίσια των συλλογικών 
συμβάσεων στις οποίεςοαντισυμ^αλλόμενος εμπλέκει άτομα 
τα οποία αποκτούν την ιδιότητα του ασφαλισμένου. 
^.ΙΡ^ επίσημη εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ΑριθΟ^ 
1^ ^^^ 
Τοάρθρο αυτό ορίζειπροθεσμία παραιτήσεως ]θ ήμερων 
τουλάχιστον ^έρ του αντισυμβαλλόμενου, μετά την 
υπογραφή ασφαλιστήριουσυμβολαίου με δηοήτουπρωτοβου-
λία. 
^ΟΚ^, μολονότι θεωρεί το μέτρο αυτό ως αποτελεσματική 
προστασία του καταναλωτού, επισημαίνει εντούτοις ότι θα 
μπορούσε να^ίνει^άποιαπροσαρμο^ή στη διάρ^ειατης 
προθεσμίας. 
1^ ^^^ 
Ι^ΟΚΕ εκτιμά ότιηδιατΰπωση του άρθρου αυτοΰ δεν είναι 
σαφής ιοαιότιθαπρέπειναβελτιωθεί.^ςέχει,δεν είναι 
δυνατό να ^οαθορισθοΰνποιες είναι οι ασφαλιστικές υποχρεώ­
σεις που αναφέρονται στο άρθρο Ιθ^αι δεν περιλαμβάνονται 
στο άρθρο II 
Ε^άλλου,ηΟΚΕ διερωτάται ^ια τη σκοπιμότητα της τελευ­
ταίας παραγράφου αυτοΰτουάρθρουπου δίνει σε ^οάθε κράτος 
τη δυνατότητα ναεπιλέ^ειμόνοτουτο^αθεστωςπουεπιθυμεί 
όσοναφορά τη δυνατότηταμιαςεπιχείρησηςναασιοεί σωρευ­
τικά τις δραστηριότητες ελεύθερης παροχής υπηρεσιών ^αι 
τις ασφαλιστικές δραστηριότητες της στη χωρά ε^ατάστα-
σης 
17 ^^^ 
^ ΟΚΕ επιθυμεί να αναφερθεί με ακρίβεια ότι γίνεται 
αναφοράσχετιιοάμετοάρθροαυτόστηνπρωτηοδη^ίασυντο 
νισμοΰ^ασφαλίσεωνζωής^^^7^ΕθΚ^,ηοποία καθορίζει 
τις αρχές μιας εξειδίκευσης ανά ι^λάδο δραστηριότητας 
^ασφάλιση ζωής ιοαι ζημίες) αλλά δεν είχε αναδρομική ισχΰ 
^αι διατηρούσε, συνεπως,την κατάσταση των εταιριών με 
πολλά υποκαταστήματα, που υφίσταντο στην εποχή εκείνη. 
Ε^άλλου,το κείμενο αυτό δημιουργεί προβλήματα εφαρμο­
γής, ιδιαίτερα όσον αφορά το άρθρο^της συνθήκης. 
Βρυ^έλλες,^^επτεμβρίουΙ^ 1^ Α^^ 
^ΟΚΕ τονίζει τον ουσιαστικό χαρακτήρα αυτοΰ του άρθρου 
^ια την προστασία του καταναλωτή ιοαι προτείνει την αντι­
κατάσταση του δευτέρου εδαφίου της πρώτης παραγράφου 
του άρθρου αυτοΰ με την παρακάτω διατύπωση που καθιστά 
υποχρεωτική τηνενημέρωση του αντισυμβαλλόμενους ^Η 
ενημέρωση που αναφέρεται στο παραπάνω εδάφιο πρέπει να 
περιλαμβάνεται στα έγραφα που παρέχονται στο πρόσωπο 
που ενεργεί την ασφάλισης Η τροποποίηση αυτή είναι 
απαραίτητη ^ια την ιοαλή ενημέρωση του καταναλωτή. 
1^ Α^^^ 
Αεδομένουότιηφορολο^ία πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο 
ειδικής οδη^ίας,το άρθρο αυτό εμφανίζεται ως μεταβατικό 
μέτρο ^ια την καταβολή των εμμέσων φόρων ^αι των οιωνεί 
φορολογικών εισφορών που βαρύνουν τα ασφάλιστρα. 
ΗΟΚΕ είναι της γνώμης ότι, ^ατά το παράδειγμα των όσων 
προβλέπονται στην οδηγία ^^ΕΟΚτης^ΙουνίουΙ^^, 
θα έπρεπε να αναφέρεται ότι οι διατάζεις αυτές, μολονότιη 
εφαρμοτή τους είναι δυσχερής, θεσπίζονται ^με την επιφυ­
λακή μεταγενέστερης εναρμόνισης^. 
11 ^ΚΕ θεωρεί εξάλλου ότι οι στρεβλώσεις του αντα-
^ωνισμοΰ,πουστοντομέααυτόεπηρεάζουντηνεπιλο^ή 
των ιοαταναλωτων,θα μπορούσαν να αποφευχθούν με την 
^ατάρ^ηση των έμμεσων φόρων στα ασφάλιστρα των ασφα­
λίσεων ζωής. 
1ΙΘ Α^^^ 
^Η Επιτροπή διαβιβάζει στο συμβούλιο ^οαι την Οιιοονο-
μι^ή^αι Κοινωνική Επιτροπή ι^αι^ια πρώτη φορά..., 
έκθεση ...^^τα υπόλοιπα δεν αλλάζουνε